comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conatum ꝓtinus sarcofagum in sũma leuitate
cõmotum: in loco ubi nunc adoratur. dño an
dotis compositũ dictis etiam missis. ut uen¬
tum est ad conuiuium: requirentes sollicite
senem. nequaqm reꝑiunt. S nec homo qͥdem
extitit: qui eum de basilica exire uidisset.
Credo aliquã uirtutem fuisse angłicam:
que & beatũ uirum se uidisse ꝑnunciat: &e
deinceps nulli comparuit. In quo loco ex illa
die. multe. uirtutes factȩ sunt: que ꝑ negli¬
gentiam ñ sunt scripte. Nos uͦ de quanto
nr̃o tempore aut fieri uidimus. aut factũ
certe cognouimus: silere nequiuimꝰ. xuiii.
dueniens quida theodemundus nomi-¬
ne. audiendi loquendiq obstructo adi¬
tu: cotidianis dieb ad scãm basilica recurre¬
bat: & inclinans se ad orationem. labia tantũ
mouebat. Nam nulła poterat uocẽ emittere.
sensu integro. s multatus uocis officio: tã ꝓmp¬
te uidebatur orare: ut flere cerneret᷑ int̃ ipsa

Expanded text:
conatum protinus sarcophagum cum summa levitate conatum protinus sarcophagum cum summa levitate commotum, in loco, ubi nunc adoratur, Domino adotis composito, dictis etiam missis, ut ventum est ad convivium, requirentes sollicite senem, nequaquam reperiunt. Sed nec homo quidem exstitit, qui eum de basilica exire vidisset. Credo aliquam fuisse virtutem angelicam, qui et beatum virum se vidisse pronuntiat et deinceps nulli conparuit. In quo loco ex illa die multae virtutes factae sunt, quae per neglegentiam non sunt scriptae. Nos vero, de quanto nostro tempore aut fieri vidimus aut factum certe cognovimus, silere nequivimus. 7. Adveniens quidam Theodomundus nomine, audiendi loquendique obstructu aditu, cotidianis diebus ad sanctam basilicam recurrebat, et inclinans se ad orationem, labia tantum movebat. Nam nullam poterat vocem emittere sensu integre, sed multatus vocis officio. Qui tam prompte videbatur orare, ut flere cerneretur inter ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex
clericis. Scitis quia post hunc triduum. nata¬
lis ep̃atus eius ẽẽ consueuerit: Et forsitan in
hac die se transferri uos ammonet. Tunc ie¬
uniis ce orationib ac iugi psalmodie die no¬
ctuq insistentes: triduum illud continuo du¬
xerunt. Quarto autẽ die: accedentes ponen¬
tesq manus. ñ ualebant penitus ñ mouere
sepulchrũ. Pauore autẽ om̃s exterriti: iam in
hoc stantes ut t̾ra uasculum qd̃ detexerant
oꝑirent: apparuit eis ueneranda canicie se¬
nex. instar niuis candorem efferens. dicens
se ẽẽ abbatem. Et ait ad eos. Usquequo con¬
turbamini & tardatis: Non uidetis domnũ
martinum stantem: uobis iuuare paratũ. d¬
si manuᷤ apponitis: Tunc iactans pallium
quo utebatur. posuit manũ ad sarcofagum
cum reliquis sacerdotib. crucib paratis et
cereis: impositamq antiphonã dederunt. cun¬
cti uoces psallentium in excelso. Tam̃ ad senis

Expanded text:
quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitis, quia poet hunc triduum natalis episcopati eius esse consueverat, et forsitan in hac die se transferri vos admonet'. Tunc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die noctuque insistentes, triduum illud continuatione duxerunt. Quarta autem die accedentes ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulchrum. Pavore autem omnes exterriti, iam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canities senis, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, ait eis: 'Usquequo conturbamini et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vobis iuvare paratum, si manus adponitis?' Tunc iactans pallium quod utebatur, posuit manum ad sarcofagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis et cereis, inpositaque antephonam, dederunt cuncti voces psal
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ consensu funcdam̃ta templi ampliora
qmͣ fuerant. supra beata membra locare diͤ¬
posuit. Quod sagaci insistens studio: mirifi¬
ce mancipauit effectui. De qua fabrica mul¬
tum quod loqueremur erat: s qͥa p̃sens est.
conticere exinde melius putauimus. Adue¬
niente gͦ optato tempore a sacerdote ut tem¬
plum dedicaretur. & scm̃ corpusculũ a loco
ubi sepultũ fuerat transferretur: conuocauit
beatus ꝑpetuus ad diem festũ uicinos ponti¬
fices: s & abbatum ac diuersoꝵ clericoꝵ non
minimã multitudinẽ. Et quia hoc in kalen¬
dis ulii agere uolebat: uigilata una noc̃te.
facto mane accepto sarculo t̾ram que suꝑ
scm̃ erat tumulũ ceꝑunt effodere. Quo de-¬
decto manus ut eũ cõmouerent initiunt:
ibiq multitudo tota laborans. nichil ꝓrsus
ꝑ totam diem ꝓfecit. Uigilata deniq alia
nocte: mane temptantes iterũ. nicħ om̃ino
agere potuert̃. Cunc conturbati at extriti:

Expanded text:
torum consensu fundamenta templi ampliora torum consensu fundamenta templi ampliora quam fuerant supra beata membra locare disposuit. Quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed, quia praesens est, conticere exinde melius putavimus. Adveniente ergo optato tempore sacerdoti, ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus per totam diem proficit. Vigilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ expleui. Tunc ill stupefacti pariter co ad¬
mirantes: diem ce tempus notant. sollicite
requirentes. Qui ipsam diem tempusq reꝑi
quiis deseruisse. O beatũ uirũ. in cuiꝰ tran¬
situ scoꝵ eanit numerus: angłoꝵ exultat.
chorus: om̃iumq celestium uirtutũ occur¬
rit exercitus: diabolus p̾sumptione. confun¬
ditur: eccłia uirtute roboratur: sacerdotes
reuelatione głificantur. Qu̾ẽ michael assũp¬
sit cũ angłis: maria suscepit cũ uirginum
choris: paradysus retinet letũ cũ scĩs. Se qͥd
nos in laudem eius temptamꝰ: qd̃ ñ sufficimꝰ
adimplere: Ipse ẽ enĩ laus illius: cur laus
ab eius ore nunqm recessit. Nam nos utiña
inserere lectioni. qualit scm̃ erꝰ corpꝰ¬
culum: in loco ubi nunc adorat᷑. fuerit angło
transitũ głosi domni martini: beatꝰ ꝑpetuus
turonice sedis cathedram sortitus ẽ clignita¬
tis. Adeptusq hunc apicem: cũ magno uo¬

Expanded text:
non explevi. Tunc illi stupefacti, pariterque adnon explevi. Tunc illi stupefacti, pariterque admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsam diem tempusque tranquiis deservisse. O beatum virum, in cujus transitu sanctorum canit numerus, angelorum exsultat chorus, omniumque coelestium virtutum occurrit exercitus: diabolus praesumptione confunditur, Ecclesia virtute roboratur, sacerdotes revelatione glorificantur; quem Michael assumpsit cum angelis, Maria suscepit cum virginum choris, paradisus retinet laetum cum sanctis! Sed quid nos in laudem ejus tentamus, quod non sufficimus adimplere? Ipse est enim laus illius, cujus laus ab ejus ore nunquam recessit. Nam nos utinam inserere lectioni, qualiter sanctum ejus corpusculum in locum ubi nunc adoratur fuerit, antransitum gloriosi domni Martini beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno vo
Abbreviated transcription (Latin):
eloquii ꝑ totam eccłiam redolent: mediola¬
nensi ciuitati p̃erat. ep̃c. Cui celebranti festa
dñici diei. ista erat consuetudo. ut ueniens
lector cum libro ñ antea legere p̾sumeret:
qm sc̃s nutu iussisset. factum ẽ autẽ. ut. il¬
la die dnica ꝓphetica lectione iam lecta.¬
sius suꝑ sc̃m altare obdormiret. Quod ui¬
dentes multi. cũ nullus eũ penitus excita¬
re p̾̃sumeret: transactis fere duarũ aut
trium horarum spaciis. excitauerunt eũ
dicentes. Iam hora p̃terũt: iubeat domnꝰ
lectori lectionem legere. Expectat enĩ eum¬
ppls: ualde iam lassus. Respondens autẽ.
beatus ambrosius: nolite inquit turbari.
Multũ enim ualet mͥ sic obdormisse: eui
tale miraculum dñs ostendere dignatꝰ ẽ.
Dam noueritis frẽm meũ martinũ sacerdo¬
dem. egressum fuisse de corpore: me autẽ er
funeri obsequium p̃buisse: ꝑac̃toq ex more
seruitio. capitellũ tantũ uobis excitantibus

Expanded text:
eloquii per totam eclesiam redolent, Mediolaeloquii per totam eclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopus. Cui celebranti festa dominici diei ista erat consuetudo, veniens lector cum libro non antea legere praesumeret, quam sanctus nutu iussisset. Factum est autem, ut illa die dominicasius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes multi, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere duarum aut trium horarum spatiis, excitaverunt eum, 1007 dicentes: Jam hora praeterit. Jubeat domnus lectori lectionem legere; exspectat enim populus valde jam lassus. Respondens autem beatus Ambrosius: Nolite, inquit, turbari. Multum enim mihi valet sic obdormisse, cui tale miraculum Dominus ostendere dignatus est. Nam noveritis fratrem meum Martinum sacerdotem egressum fuisse de corpore, me autem ejus funeri obsequium praebuisse, peractoque ex more servitio, capitellum tantum, vobis excitantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. sursum colłu extendere: aures erige.¬
re: & suꝑ summos articulos baculo sustan¬
tante stare. S credo eum ñ fuisse equalis
m̾iti: a quo hec ñ merebantur audiri. Eunc
re ꝑmitteret. Erecti autẽ: rursũ int̾rogat.
senex. Quid audis: Qui ait. Uoces p̾allen¬
tium tanqm in cȩlo audio. s qͥd sit ꝓrsus
ignoro Cui ille. Ego t̃ qͥd sit narrabo. Dñom̃s
Et ut parumꝑ mora eẽt ut hȩc audirent᷑:
diabolus eum cum iniquis angłis retinere
temptauit: nichilq suũ in eodem reppiens.
confusus abscessit. Quid gͦ de nobis peccato¬
rib erit: si tantũ sacerdotem uoluit pars
tato tempore archidiaconus turonis misit.
uelociter: qui hec diligenter inquireret.
Qui ueniens eo die horaq manifestissime
cognouit transisse. beatũ uirũ: quo sc̃s seue¬
rinus audiuit sallentium chorũ. S et si
ad seueri recurramus hystoriam: ipsa hora
eum sibi scͥpsit. cũ libro uitȩ suȩ fuisse reue.

Expanded text:
coepit sursum collum extendere, aures erigecoepit sursum collum extendere, aures erigere, et super summos articulos, baculo sustentante, stare. Sed credo eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc re permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narrabo. Dominus Et ut parumper morae esset, ut haec audirentur, diabolus eum cum iniquis angelis retinere tentavit, nihilque suum in eodem reperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis peccatoribus erit, si tanto sacerdoti voluit pars tatum tempus, archidiaconus Turonus misit velociter qui haec diligenter inquireret. Qui veniens, eum diem horamque manifestissime cognovit transisse beatum virum, quo sanctus Severinus audivit psallentium chorum. Sed si ad Severi recurramus historiam, ipsa hora eum sibi scripsit cum libro vitae suae fuisse revela
Abbreviated transcription (Latin):
gesimo pͥmo etatis sue anno. cesareo &e atti¬
co consulib. media nocte quieuit in pace.
Głosum gͦ & toto mundo laudabiłe eius
transitũ. die dñica fuisse manifestum est:
idq in sequenti certis testimoniis cõꝑbamꝰ :
quod ñ parui mĩti fuisse censetur ut illa
die. eum dñs in paradysũ susciꝑet. qua idem
redemptor & dñs uictor ab inferis surrexis¬
set.: & ut qui dñica sollemnia semꝑ celebra¬
uerat impollute: post mundi pressuras
dñica die locaretur in requie.
eatus gͥ seuerinus coloniensis ciuita¬
tis ep̃c. uir honeste uitȩ &e ꝑ cuncta
laudabilis. dum die dñica loca sc̃a ex con-¬
suetudine. post matutinos cũ suis clericis
cireumiret: illa hora qua uir beatꝰ obiit.
audiuit chorũ canentium in sublimi. No¬
catoq archidiacono: int̾rogat si aures eiꝰ
ꝑcuterent uoces. quas ille. attentius audi¬
ret. Respondit. Nequaqm. Tunc ille. Dili.¬
genter inquit ausculta. Archicdiaconꝰ autẽ

Expanded text:
gesimo primo aetatis suae anno, Caesareo et Attigesimo primo aetatis suae anno, Caesareo et Attico consulibus, nocte media quievit in pace. Gloriosum ergo et toto mundo laudabilem eius transitum die dominica fuisse, manifestissimum est, idque in sequenti certis testimoniis conprobamus. Quod non parvi meriti fuisse censetur, ut illa die eum Dominus in paradiso susciperet, qua idem Redemptor et dominus victor ab inferis surrexisset; et, ut qui dominica solemnia semper celebraverat inpollutae, post mundi pressuras dominica die locaretur in requie. 4. Beatus autem Severinus Colonensis civitatis episcopus, vir honestae vitae et per cuncta laudabilis, dum die dominico loca sancta ex consuetudine cum suis clericis circuiret, illa hora qua vir beatus obiit audivit chorum canentium in sublimi. Vocatoque archidiacono, interrogat, si aures eius percuterent voces, quas ille adtentret. Respondit: Nequaquam. Tunc ille: Diligentius, inquit, ausculta. Archidiaconus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ne ut aliqua in tui laude conscribam: ap¬
taq carta pectori eius: extimplo recedente.
febre sanatus est qui erat egrotus. Se & for¬
tunatus prb̃r: omne opus uitȩ eius. in qua¬
tuor libris uersu conscripsit.
is nos illecti & si imꝑiti. temptamuᷤ
tam̃ aliqua de uirtutib scĩ ac bea¬
tissimi martini. que post obitum esꝰ acta
sunt. qnͣtum inuenire possumus memo¬
rie replicare: quia hoc erit scribendi stu¬
dium: quod in illo seueri aut paulini oꝑe
ñ inuenitur insertum. Lucidus &e toto orbe
renitens głosus domnus martinus. deci¬
denti iam mundo sol nouus exoriens.
sicut. anterior narrat. hystoria: apud saba¬
riam pannonie ortus. ad saluationẽ galli¬
arũ opitulante do dirigitur: quas uirtu¬
tib & signis illustrans. in urbe turonica
ep̃atus honorem inuitus ppło cogente sus¬
cepit. In quo głosam & pene mimitabiłe
agens uitam ꝑ quinquennia quinq bis
insuꝑ geminis mensib cũ decẽ diebr: octo¬

Expanded text:
ne, ut aliquid in tua laude conscribam, apne, ut aliquid in tua laude conscribam, aptaque carta pectori eius, extemplo recedente febre, sanatus est qui erat aegrotus. Sed et Fortunatus presbiter omne opus vitae eius in quattuor libris versu conscripsit. 3. His nos inlecti, etsi inperiti, temptamus tamen aliqua de virtutibus sancti ac beatissimi Martini, quae post obitum eius actae sunt, quantum invenire possumus, memoriae replicare, quia hoc erit scribendi studium, quod in illo Severi aut Paulini opere non invenitur insertum. Lucidus et toto orbe renitens gloriosus domnus Martinus, decedente iam mundo, sol novus exoriens, sicut anterior narrat historia, apud Sabariam Pannoniae ortus, ad salvationem Galliarum opitulante Deo diregitur. Quas virtutibus et signis inlustrans, in urbem Turonicam episcopatus honorem invitus, populo cogente, suscepit; in quo gloriosam et pene inimitabilem agens vitam per quinquennia quinque bis insuper geminis mensibus cum decim diebus, octo
Abbreviated transcription (Latin):
pia amplectens dextera ne ꝑiret eripuit:
uel quȩ naui tam submersurũ martini do¬
minũ inuocantem. de ꝓfundo pelagi ad li¬
tus quod optabat elicuit. .xiii.
tanqm thesaurũ celestem reposuit. fac̾tum
est autẽ. ut inuidia tẽptatoris immissum
incendium domũ uoracis fłamȩ circũori¬
retur: & sparsũ ꝑ aridas tabulas cunctam
uastaret. Int̾ea clamor ad cȩlũ tollitur: & be¬
ati martini auxilium implorat᷑. Reminisci¬
tur etiã cere particuła: a scĩ templo delatã.
Qua reꝑta & in ignem iecta. ꝓtinus cunctũ
restinxit incendium: nouoq miraculo. cera
quȩ ignem alere solita erat. iuolentiã ignis
ui scĩtatis oppressit. Hec paulinus in sexto
oꝑis sui libro uersu conseripsit: accepto a scõ
ꝑpetuo ep̃o de his indiculo. Uerũ cũ ad eũ
huius indiculi carta uenisset: nepos er graui¬
der tenebatur incõmodo. At ille confisus in
uirtute sc̃i. si tibi inquit placet beate marti¬

Expanded text:
m pia 1004 amplectens dextera, ne periret, eripuit; m pia 1004 amplectens dextera, ne periret, eripuit; vel quae nautam submersurum, Martini Dominum invocantem , de profundo pelagi ad littus quod optabat elicuit. Quidam tanquam thesaurum coelestem reposuit. Factum est autem, ut invidia tentatoris immissum incendium domus voraci flamma circumureretur, et sparsum per aridas tabulas cuncta vastaret. Interea clamor ad coelum tollitur, et beati Martini auxilium imploratur. Meminit ille etiam cerae particulae a Sancti templo delatae. Quae reperta, et igni injecta, protinus cunctum restinxit incendium, novoque miraculo cera, quae ignem alere erat solita, violentiam ignis vi sanctitatis oppressit. Haec Paulinus in sexto operis sui libro versu conscripsit, accepto a sancto Perpetuo episcopo de his indiculo. Verum cum ad eum hujus indiculi charta venisset, nepos ejus gravi tenebatur incommodo. At ille confisus in virtute Sancti: Si tibi, inquit, placet, beate Marti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parata. amnem transire parat: ut beatũ se¬
pulerum adeat: & se. cũ fletu ueniam dẽp̃¬
cans coram confessore. ꝓsternat. Nauigan¬
tbe autẽ illis temptatoris impulsu cõmoto
uento. nauis in ꝓfundo dimergit᷑. & sexus
uterq ab amne diripitur. Cumq int̃ ꝑcellaᷤ
fluctuum rotarentur. & spes omĩs euadendi
ꝑisset: una om̃ium uox in clamore ꝓfert᷑
dicens. Miserator martine: eripe a p̾senti
interitu famulos famulasq tuas. His di¬
ctis. ecce flatus aurȩ placidus artus sub-¬
mersoꝵ subuehens ab undis illesos: om̃sq
litori quod desiderabant unda famulante.
restituit. Nec ullus deperiit: s cuncti sal¬
uati paschalia festa cũ sumina exultatione.
ꝑfuncti sunt. Non eñi defuit illa uirtꝰ quȩ
iordanem scindens ppłm sub aquaꝵ moli¬
bus margine arente traduxit: cũ de fun-¬
do fluuii duodecim lapidib ablatis. signa
apłica gestientes iosue litori cui aduenerat.

Expanded text:
praeparata, amnem transire parat, ut beatum sepraeparata, amnem transire parat, ut beatum sepulchrum adeat et se, cum fletu veniam deprecans, coram confessore prosternat. Navigantibus autem illis, temptatoris inpulsu commoto vento, navis in profundo dimergitur, et sexus uterque ab amne diripitur. Cumque inter procellas fluctuum rotarentur, et spes omnis evadendi perisset, una omnium vox in clamore profertur, dicens: „Miserator Martine, eripe a praesenti interitu famulos famulasque tuas!" His dictis, ecce flatus aurae placidus artus submersorum subvehens ab undis inlaesos, omnesque litori, quod desirestituit: nec ullus deperiit; sed cuncti salvati, paschalia festa summa cum exsultatione perfuncti sunt. Non enim defuit illa virtus, quae Jordanem scindens, populum sub aquarum molibus margine arente traduxit, cum de fundo fluvii duodecim lapides ablatos signa apostolica gestientes Josue littori cui advenerat c
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicandus. ampullam cũ oleo ad sc̃m̃
fusa sc̃ificaret. Et erasum a marmore quo sc̃a
sacerdotis nectareo effraglans odore. oleagi¬
na unda ꝑfinderet. Multiq ex hoc infirmi
experiere. salutem: s & ꝓcelle ab agris hoc li¬
quors purificatis sepe ꝓhibite sunt. .xi.¬
um autẽ ad tempłu scm̃ quid̃a deuot᷑
fide plenus accessisset: & grãm seĩ sitieis¬
excogitarer. quid de beata ede raꝑet ad salu¬
dem: ꝑꝑe sepulcrum accedens edituum sup¬
plicat. ut sibi parumꝑ benedicte cere largi¬
retur e tumulo. Quam accipiens letus absces¬
sit: & in agro quẽ ante seuerat confisus posu¬
it. Adueniens autẽ tempestas seuissima.
que uicina in annis p̃cedentib sepe uasta-¬
dem ultra ut consuerat nocuit. .xii.¬
agnifica uͦ atq desiderabili paschali
loca ad lambens osculis. uel irrigans lacrimis.
in qua uir beatus aut sederat aut orauerat.
siue ubi cibum sumpserat. uel corpori qͥetem
post multos labores indulserat: classe nauiũ

Expanded text:
andus, ampullam cum oleo ad sanctum fusa sanctificaret. Et eraso a marmore, quo sancsacerdotis nectareo effragrans odore, oleagina unda perfunderetur. Multique 1003 ex hoc infirmi experiere salutem. Sed et procellae ab agris hoc liquore purificatis saepe prohibitae sunt. Cum autem ad templum sanctum quidam devotus fide plenus accessisset, et gratiam Sancti sitiens, cogitaret quid de beata aede raperet ad salutem, prope sepulcrum accedens, aedituum supplicat, ut sibi parumper benedictae cerae largiretur e tumulo. Quam accipiens laetus abscessit; et agro, cui frugem severat, confisus imposuit. Adveniens autem tempestas saevissima, quae viciniam in annis praecedentibus saepe vastavdem ultra, uti consueverat, nocuit. Magnifica vero atque desiderabili paschali loca allambens osculis, vel irrigans lacrymis, in qua vir beatus ante sederat aut oraverat, sive ubi cibum sumpserat vel corpori quietem post multos labores indulserat, classe navium
Abbreviated transcription (Latin):
uer parisiacus.cui artis erat uestim̃ta
compone̾: increscente tabo ꝑ melancoliã
idest decocti sanguinis fecem. quartanarius
efficitur: atq efferuescente humore. ita om̃e.
dolores pessimos sustinebat: amboꝵ ocłoꝵ
luce multatus. Igitur audita beati antistitis
fama. &. uirtutes multas uulgatas: turoni¬
cam expetit ciuitatẽ. Aecedensq ad basilicã
scĩ ꝑ dies multos ieiunans & orans: recepto
lumine pͥstine. restituitur sanitati. Erat enĩ
ingenuus genere. Audiens autẽ leodastis.
qui tunc turonicũ regebat comitatũ: qͦd
pit dicens. Refuga es tu dñorum: nec tibi li-¬
cebit ultra ꝑ diuersa uagari. Et uinctũ do
mus sue ꝓuisori custodiendu dirigit. s nec
ibi defuit: uirtus angłici confessoris. Nã cũ
app̃hensus fuisset. statim infirmitare qua
caruerat coartatur: & cũ pessime agitaret᷑.
uidens comes nichil se in eũ posse p̃ualere:
relaxarum a uinculis liberum abscedere
iubet. Ille quoq ad basilicam regressus: sana¬
tus est denuo.

Expanded text:
uer Parisiacus, cui artis erat vestimenta conponere, increscente per melancoliam id est decocti sanguinis fecem, quartanarius efficitur, atque effervescente humore, ita omne cdolores pessimos snstenebat, amborum oculorum luce multatus. Igitur audita beati anfamam, et virtutes ubique vulgatas, Turonicam expetivit civitatem; accedensque ad basilicam Sancti, per dies multos jejunans et orans, recepto lumine, pristinae restituitur sospitati. Erat enim ingenuus genere. Audiens autem Leodastis, qui tum Turonicum gerebat comitatum, quod pit, dicens: Refuga es tu dominorum, nec tibi licebit ultra per diversa vagari. Et vinctum in domum suam custodiendum dirigit. Sed nec ibidem defuit virtus angelici Confessoris. Nam cum apprehensus fuisset, statim ab infirmitate qua caruerat coarctatur; et cum pessime ageret, videns comes nihil se in eum praevalere posse, relaxatum a vinculis liberum abscedere jubet. Ille vero ad basilicam regressus, sanatus est denuo.
Abbreviated transcription (Latin):
puellis. ꝑ stratas uille. ludum exercendo
discurreret: uenti uiolentia puluere ele¬
uato oppleuit ocłos eius. Que statĩ doloribꝰ
uexata: petiit parentes suos. ut eã ad basi¬
licam sci martini deducerent. Quo facto.
ꝓtinus ut orationem ꝑ ea fuderunt: illu-¬
minata est. Nobis quoq egredientib de
scĩs missarum sollemniis: occurrer̃t simul
p̃fatus puer atq puella: dicentes se hora
ipsa lumen uirtute antistitis beati rece¬
pisse. Quod nobis gaudiũ magnũ p̃stitit:

Expanded text:
puellulis per stratas villae ludum exercendo puellulis per stratas villae ludum exercendo discurreret, venti violentia pulvis elevatus opplevit oculos ejus. Quae statim doloribus vexata, petiit parentes suos, ut eam ad basilicam sancti Martini deduprotinus ut orationem pro ea fuderunt, inluminata est. Nobis quoque egredientibus de sanctis missarum solemnibus occurrerunt simul praefatus puer atque puella, dicentes, se hora ipsa lumen virtute beati antistitis recepisse. Quod nobis magnum praestetit
Abbreviated transcription (Latin):
repente custodib. quasi ab aliquo capite.
uerberati fuissent. Protinusq in t̾ram ca¬
dunt: ac cathene que uinctum tenebant.
hominem confracte sunt: laxate. uͦ corrigie.
de manu soluuntur. Ipse autẽ liberũ sẽ
sentiens: decũbentib ad huc solo hominib̾
secessit ab eis. & sc̃e eccłiȩ munimen ingressus
est: sicꝙ a iudice ẽ relaxatus. ferebant eñĩ
non nulli. his dieh & apud pictauensim ur¬
bem uictos ab ergastulo carcerali fuisse re¬
solutos: quod ambigi ñ potest. qͥa utriusq
confessoris uirtus. utrãq urbem sacris po¬
tuit illustrare miraculis.
doualdus. seruus cuiusda baudelei¬
fi de uico andecauensi: cui crouio antiqͥ.¬
tas nom̃ indidit. Qui natus ex aqua et̃
spũ scõ. cũ reliquis infantib ludens in
rebat. subito cominotus cũ impetu uentus.
puluere eleuato ocłos infantis impleuit.
recipiet puer iste uisum̃. Nlec morata muli
lo: simili causa cecatur. Du eñi cũ reliqͥs

Expanded text:
repente custodibus, quasi ab aliquo capite repente custodibus, quasi ab aliquo capite verberati fuissent. Protinusque in terram ruunt, ac catenae, quae vinctum tenebant hominem, confractae sunt, laxatae vero corrigiae de manu solvuntur. Ipse autem liberum se sentiens, decumbentibus adhuc solo hominibus, secessit ab eis et sanctae cclesiae limen ingressus est, sicque a iudice relaxatur. Ferebant enim nonnulli, his diebus et apud Pectavensim urbem vinctos ab ergastulo carcerali fuisse resolutos. Quod ambigeri non potest, quia utriusque confessoris virtus utramque urbem sacris potuit inlustrare miraculis. doaldus·, servus cuiusdam Baudeleifi de vico Andecavensi, cui Crovio antiquitas nomen indidit, postquam renatus ex aqua et Spiritu sancto cum reliquis infantibus ludum in reret, subito commotus cum impetu ventus, et pulverem elevans, oculos infantis implevit. recipiet visum puer iste. Nec morata mulielo, simili conditione caecatur. Dum enim cum reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
que terra latebat detegi ubet. Puer uͦ qui
dolorem quẽ diximus patiebatur: accepto
sarculo ut terram foderet ait. Si tu ꝓpitius
es sc̃e martine ad hoc munus hominis huiꝰ
aspitiendũ contingat uirtus tua renes meoᷤ
& sis mͥ salus. cũ hanc decexero ceram. Et ꝑ¬
cutiens sarculo terram: sonuit ossiculum
renũ eius. & statim omnis dolor ablatus ẽ:
ce sic incolumis cũ hac cera beati basilice pre¬
sentatus est uiri.¬
omo quida urbis turonice iudiei cul¬
pabilis extitit: quẽ in uincula missũ
custodiri p̃cepit. Aduenientib autẽ diebe
scĩs cdñicȩ resurrectionis: iussit eum iudex
ipse in ulteriore ligeris fluuio litus. in aliã
retrudi custodiam. Ducebatur gͥ ñ solũ cathe.
nis reiunctus: uerumetiã post tergũ mani¬
hr colligatis. Cumq ad ripam nominati
amnis aduenissent: & nauigiũ quo transire
deberent p̃stolarentur: atq ille sc̃i martini
auxilium incessabiliter flagitaret: usũ ẽ

Expanded text:
quae terra latebat detegi iubet. Puer vero, qui quae terra latebat detegi iubet. Puer vero, qui dolorem, quem diximus, patiebatur, accepto sarculo ut terram foderet, ait: 'Si tu propitius es, sancte Martine, ad hoc munus hominis huius aspiciendum, contingat virtus tua renes meos, et sis mihi salus, cum hanc detexero ceram'. Et percutiens sarculo terram, sonuit ossiculum renum eius, et statim omnis dolor ablatus est; et sic incolomis cum hac cera beatae basilicae praesentatus est.omo quidam urbis Turonicae iudici culpabilis ecustodire praccepit. Advenientibus autem diebus sanctis dominicae resurrectionis, iussit eum iudex ipse in ulteriorem Ligeris fluvii litus in alia retrudi custodia. Ducebatur igitur non solum catenis colla revinctus, verum etiam post tergum manibus conligatis; cumque ad ripam nominati amnis advenissent et navigium, quo transire deberent, praestolarentur, atque ille sancti Martini auxilium incessabiliter flagitaret, visum est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstratus solo. scĩ martini inuocat nom̃ diceis.
Si uirtus tua beatissime. confessor. hoc exa.¬
men retinere uoluerit. idq ditioni mee
reddiderit: ex his quȩ in posterum ex eo ꝑ¬
ereata fuerint. mel usib meis sumam:. cerã
uͦ ad luminaria basilice tue. cũ om̃i sollicitu¬
dine dirigam. Hec effatus cũ adhuc terre
decumberet: statim examen apium super
unam arbuscuła que uiro erat ꝓxima. de¬
cidit & insedit. Collectumq & in alueare
reconditum domũ detulit: de quo infra du¬
os aut tres annos multa congregauit. Ex
quilx cũ iam amplius qmͣ ducentas cere li¬
bras aggregatas haberet: rumor hostilitatis
obortus est. At ille ne uotũ suũ ꝑire cerneret:
ceram fossa bumo oꝑuit. Pace quoq reddita:
diaconũ nr̃m ut eam peteret accersiuit. Erat
tc̃ cum eo puer: qui renum grauissimũ patie.¬
batur ddolorem. Qui accedens ad uirũ. & cog.¬
noscens ab ore eius que gesta fuerant: cerã

Expanded text:
prostratus solo, sancti Martini invocat nomen, dicens: prostratus solo, sancti Martini invocat nomen, dicens: 'Si virtus tua, beatissime confessor, hoc examen. retenere voluerit eumque ditioni meae reddiderit, quae in posterum ex eo procreata fuerint, mel usibus meis sumam, ceram vero ad luminaria basilicae tuae cum omni soliditate diregam'. Haec effatus, cum adhuc terrae decumberet, statim examen apium super unam arbusculam, quae viro erat proxima, decidit et insedit, collectumque et in alveare reconditum domi detulit. De quo infra duos aut tres annos multa congregavit Ex quibus cum iam amplius quam ducentas cerae libras adgregatas haberet, rumor hostilitatis obortus est. At ille, ne votum suum perire cerneret, ceram fossa humo operuit. Pace quoque reddita, diaconum nostrum, ut eam peteret, arcessivit. Erat tunc cum eo puer, qui renum gravissimum perferebat dolorem. Qui accedens ad virum et cognoscens ab ore eius quae gesta fuerant, cera
Abbreviated transcription (Latin):
d festiuitatem uͦ illam. eui aunacharius
autisiodorensis urbis pontifex affuit:
quidã manu arida contractaq uenit. Se
post diem terciũ festiuitatis. redintegrata¬
audegisilus quicdã ex andecauensis
urbis territorio. baudulfi filius. uici
gemensis incola: dũ humoris seui iaculo
sauciatur. debilitati succubuit. Is cũ a parre
pauꝑe sine oꝑis beneficio pasceretur: ut basi¬
liee scĩ martini limina oscularet᷑. patr̃s lacri¬
mis obortis efflagitat. Qui sine mora in na¬
ante pedes scĩ id est foris sepulchrũ. filium
deuotus exposuit. Qui ꝑ dies aliquos orati¬
oni uacans. & scĩ auxilium poscens: amota
debilitate sanitati restitiutur. Sicq cũ geni¬
dore domũ incolumis reuersus est. .xu.
N ausciensi quoq territorio erat homo ce¬
lestes nomine: cui multa erant apium al¬
uearia. Ex quib cum examen egressum
alta conscendens longa peteret: & ille seqns
nullũ ꝑrsus capiendi obtineret effectum:

Expanded text:
Ad festivitatem vero illam, cui Aunacharius Ad festivitatem vero illam, cui Aunacharius Autisioderensis urbis pontifex adfuit, quidam manum aridam contractamque detulit, sed post diem tertiam festivitatis redintegratBaudegisilus quidam ex Andecavensis urbis terreturio, Baudulfi filius, vici Geinensis incola, dum humoris saevi iaculo sauciatur, debilitatus occubuit. Isque cum a patre paupere sine operis beneficio pasceretur, ut basilicae sancti Martini limina oscularet, patrem lacrimis obortis efflagitat. Qui nec mora in naante pedes sancti, id est foris sepulchrum, filium devotus exposuit. Qui per dies aliquos orationi vacans et sancti auxilium poscens, amota debilitate, sanitati restituitur; sicque cum genitore domi incolomis restitutus est. 15. In Ausciensi quoque terreturio erat homo Caelestis nomine, cui multa erant apium alvearia. Ex quibus cum examen egressum alta conscendens longa conpeteret, et ille sequens nullum prorsus capiendi obteneret effectum,
Abbreviated transcription (Latin):
qua res suas basilice tradidit nocte. cogno¬
uit uxorem suã: que concipiens peꝑit filiũ.
S & deinceps alios habuit: quod ñ ambigit᷑
uirtute sc̃i prestitum huic uiro fuisse. Uerũp¬
tam̃ ñ infregit. acceptis filiis ꝓmissionẽ ho¬
mo ille: ẜ eis alia predia tribuens: que pri¬
uͦ cinomannici territorii uillam. que ñc̃
in ipsius sc̃e basilice ditionib retinetur:
mulier quedã diuturna cecitate detenta. &e
senio p̃grauata. ad oratorium uille ipsiꝰ resi¬
dens. dum stipem quereret. ac semꝑsci mar¬
tini nom̃ inuocaret: quacła nocte dñica. ce.¬
ꝑunt oculi eius a dolore compungi. Tẽ illa
ꝓstrata coram sc̃o altari erumpente sangͥne
lumen recepit. Uerup̃tamen reliquie. in ip¬
so solo loco beatissimoꝵ apłoꝵ: id est petri et
pauli habentur. S hec asserebat uirtute se¬
scĩ antistitis martini fuisse sanatam. Uerum
sides nr̃a retinet. in multoꝵ sc̃oꝵ uirtutib

Expanded text:
qua res suas basilicae tradidit nocte cognoqua res suas basilicae tradidit nocte cognovit uxorem suam, quae concipiens peperit filium. Sed et deinceps alios habuit. Quod non ambigitur hoc virtute Sancti praestitum huic viro fuisse. Verumtamen non refragavit acceptis filiis promissionem homo ille, sed eis alia loca tribuens, quae priro Cenomanici territorii villam, quae nunc in ipsius sanctae basilicae ditionibus retinetur, mulier quaedam diuturna caecitate detenta, et senio praegravata, ad oratorium villae ipsius residens, dum stipem quaereret, ac assidue sancti Martini nomen invocaret, quadam nocte Dominica coeperunt oculi ejus a dolore compungi. Tunc illa prestrata coram sancto altari, erumpente 1123 sanguine, lumen recepit. Verumtamen reliquiae in ipso loco beatissimorum apostolorum, id est Petri et Pauli, habentur: sed haec asserebat virtute sancti Antistitis se fuisse sanatam. Verumtamen fides nostra retinet in
Abbreviated transcription (Latin):
ed quid mirũ si sensus aduersitate
turbatos reddat hominib: qui sepiꝰ
sterilitatem in fecunditatem conuertit
b̾lidericus quida carnoteni territorii enuᷤ
accepta uxore. ut dono dĩ ꝑcreationis sue
ꝓle ditaretur orabat: s nil ex ea germinis
merebatur acciꝑe. Tricesimus etenĩ annꝰ¬
sui curricułu expedierat. uxore sterili
ꝑmanente: cũ uir saluberrime ꝓ anie
cõmodo tractans ait uxori. Ecce scłm quo
nitur. Qius nobis deficientib congestum
laboris nr̃i debeat possidere : Aecedam
inquit ad basilicam scĩ martini. & eam
faciam heredem mͥ: ut liberis abnegatis.
uel cũ eadem quȩ habere potero posside¬
am in futuro. Consensit mulier sapiens:
uiri prudentis consilio. Nec mora ꝓcedit᷑
ad basilicam scĩ fusaꝙ oratione. inuitat
cedente:. tradidit ei omnẽ possessionem suã
dicens. Sint hȩc omĩa in scĩ martini ditio
abbatem manere. ibi. Mirum dictu. pt tri¬
ginta ut diximus annoꝵ curricula in ipsa

Expanded text:
ed quid mirum, si sensum adversitate turbatum reddat hominibus, qui saepius sterilitatem in fecunditatem convertit? Blidericus quidam, Carnoteni territorii civis, accepta uxore, ut dono Dei procreationis suae prole ditaretur orabat; sed nihil ex ea germinis merebatur accipere. Tricesimus etenim annus curriculum expedierat, uxore sterili permanente, 1122 cum vir saluberrime pro animae commodo tractans, ait uxori: Ecce saeculum nitur, quae, nobis deficientibus, congestum laboris nostri debeat possidere. Accedam, inquit, ad basilicam sancti Martini, et eam faciam haeredem mihi, ut, liberis abnegatis, vel cum eodem quae habere potero possideam in futuro. Consensit mulier sapiens viri prudentis consilio. Nec mora, proceditur ad basilicam Sancti, fusaque oratione invitat cedente, tradidit ei omnem possessionem suam, dicens: Sint haec omnia penes sancti Martini ditionabbatem manere ibi. Mirum dictu! post triginta, ut diximus, annorum curricula, in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
saluata ẽ. Alia in eo loco mulier que diu
benedictione modicum ut sumpsit. sanaia
dremere cepit. ac membris omnib destitui:
uociferando etiã sibi mortẽ imminere testa¬
batur. Int̾e̾a concurrentib uicinis adspecta¬
culum tale: ipse inter uoces & ululatus. con
lum ei usus aurium denegatur: uerũetiã
et ipso lumine caruit ocłoꝵ. Post quindecim
uͦ annos quib in hac infelicitate degeret: ad
festiuitatem sc̃ĩ martini ueniens. solidatis
andecauensis ciuis. uici incola crouien¬
sis: contracta ac ceca in hac festiuitate. dire.¬
c̃ta illuminataq discessit. S ce charimundꝰ
ex bricilonno debilis ueniens: urtute bea¬
ti antistitis redintegratus ẽ.xxiiii.

Expanded text:
salvata est. Alia in eodem loco mulier quae diu salvata est. Alia in eodem loco mulier quae diu benedictione modico, mox ut sumpsit, sanata lsus, tremere coepit, ac membris omnibus destitui, vociferari etiam, et sibi mortem imminere testabatur. Interea concurrentibus vicinis ad spectaculum tale, ipse inter voces et ululatus, contlum ei usus aurium denegatur, verumetiam et ipso lumine caruit oculorum. Post quindecim vero annos dum in hac infelicitate degeret, ad festivitatem sancti Martini adveniens, solidatis Andecavensis civis, vici incola Croviensis, contracta ac caeca, in hac festivitate directa, illuminataque discessit. Sed et Charimundus, ex Bricilonno debilis veniens, virtute beati Antistitis redintegratus est.
Abbreviated transcription (Latin):
huc dempto discessit. Se cũ ad hanc iterũ
regressus fuisset sollemnitatem: exemptiᷤ
uus eumerii namnetiei urbis diaconi.
cum ꝑ sex annos cecitatis fuisser pena con¬
strictus: ad basilicam accedens. uir tute be¬
ati confessoris illuminatus ẽ. P uisionem
enim somnii admonitus fuerat: ut hutꝰ
scĩ auxilia flagitaret antistitis.xxi.
nocte deposuit: ut scilicet in itinere posit̾.
hoc baberet salutis presidiũ. Quȩ exinde
assumens: iter carꝑe cepit. factum ẽ autẽ
ut metatum requirens: hominis cuida
ingrederetur hospitiũ. Depositisq sareini
mulier quȩ habebat sp̃m immuncłii. bea¬
d martini aduentũ uocib immensis an¬
nunciare cepit ac dicere. Quid nos ꝑseq̃¬
ris sc̃e Quid nos crucias serue dei
Cunc hospes ille qui uenerat accepto cali¬
ce. paululum uini de uase illo auferens: fru¬
stum benedicti panis effractum posuit in eo.
Quod ubi mulier illa que debachabat᷑ ac-¬
cepit: mox cũ sanguine eiecto demonio

Expanded text:
huc dempto discessit. Sed cum ad hanc iterum regressus fuisset solemnitatem, exemptis vus Emnerii Namneticae urbis diaconi, cum per sex annos caecitatis fuisset catena constrictus, ad basilicam accedens, virtute beati Confessoris illuminatus est. Per visionem enim somnii admonitus fuerat ut hujus sancti auxilia flagitaret Antistitis. CAPUnocte deposuit, ut scilicet in itinere positus hoc haberet salutis praesidium. Quibus exinde assumptis, iter carpere coepit. Factum est autem ut metatum requirens, hominis cujusdam ingrederetur hospitium, depositisque sarcinis, mulier quae habebat spiritum immundum, beati Martini adventum vocibus immensis annuntiare coepit, et dicere: Quid nos persequeris, Sancte? quid nos crucias, serve Dei? Tunc hospes ille qui venerat, accepto calice, paululumque vini de illo vase auferens, frustum benedicti panis effractum posuit in eo. Quod ubi mulier illa quae debacchabatur accepit, mox, cum sanguine ejecto daemonio,
Abbreviated transcription (Latin):
impleto uasculo reuertebatur ad uilla. Quam
ꝓsequens sc̃s ait. Redcła tͥ ꝓ mercede beneficiũ:
quia adaquasti asinũ meũ. Et positis genib
in terra. orauit ad dnm: ut loco illi fontis os¬
tenderet uenam. Ac statim consummata ora¬
tione. dirupta terra. fontẽ umm̃sum ppłis ad¬
mirantib patefecit: qui usq hodie beneficiũ
p̃bet hominib cõmanentib in agro illo. In hꝰ
enĩ fontis ore ẽ lapis in testimoniũ: qui uesti¬
gium retinet aselli illius. suꝑ quẽ sedit sc̃s
antistes.

Expanded text:
impleto vasculo, revertebatur ad villam. Quam impleto vasculo, revertebatur ad villam. Quam prosequens sanctus, ait: 'Reddam tibi pro mercede beneficium, quia adaquasti asinum meum'. Et, positis genibus in terra, oravit ad Dominum, ut loco illi fontis ostenderet venam. Ac statim consummata oratione, disrupta terra, fontem inmensum populis admirantibus patefecit. Qui usque hodie beneficium praebet hominibus conmanentibus in agro illo. In huius enim fontis ore est lapis in testimonium, qui vestigium retenet aselli illius, super quem sanctus sedit antistis.
Abbreviated transcription (Latin):
mantib aliis. uera ẽẽ fidelit̃ retulit. Naio¬
gialo ulla ẽ in hoc territorio sita: quã cũ
sc̃s martinus. adhuc suꝑstes in corpore ad¬
iret: obuium habuit uirũ exhibentẽ aqͣm
cũ uasculo. Erat enĩ puteus ille de qͦ hec
exbibebat. situs in ualle. quasi mille passus
a uilla: & ex eo incole haustã deferebant a¬
quam. Tunc ait uir cdĩ homini aquã feren¬
di. Queso dilectissime contine manũ tuam:
& huic asello quẽ sedeo. paululũ aque ad
bibendum indulge. Qui ait. Si necessariũ
ducis animal tuũ adaquare: accede ad pu¬
teum: & hauriens cdabis ei. Nã ego qd̾ cum
labore detuli ñ p̃bebo. Et hec dicens p̃teriit.
Quo discedente. mulier ueniens. & ipsa asfe¬
rens aquã in ulis. dyxit e similit̃ uir cł̃i Qus
iterũ hauriam. tantũ uoluntas tua fiat: qui
iter ꝑgens necessitatẽ pateris. Et posito uascu¬
lo: dedit asino illi bibere. Que iterũ hausta aqͣ:

Expanded text:
mantibus aliis vera esse, fideliter retulit. Naiomantibus aliis vera esse, fideliter retulit. Naiogialo villa est in hoc terreturio sita, ad quam cum sanctus Martinus adhuc superstes in corpore adiret, obvium habuit virum exhibentem aquam cum vasculo. Erat enim puteus ille, de quo haec exhibebat, situs in valle quasi mille passus a villa, ex eo incolae haustam deferebant aquam. Tunc ait vir Dei homini aquam ferenti: 'Quaeso, dilectissime, contene manum tuam et huic asello, quem sedeo, paululum aquae ad bibendum indulge'. Qui ait: 'Si necessarium ducis animal tuum adaquare, accede ad puteum et hauriens dabis ei. Nam ego quod cum labore detuli non praebebo'. Et haec dicens, praeteriit. Quo discedente, veniens mulier et ipsa deferens aquam in ulnam; dixit ei similiter vir Dei. Quae iterum hauriam. Tantum voluntas tua fiat, qui iter pergens necessitatem pateris'. Et posito vasculo, dedit asino illi bibere. Quae, iterum haustam aquam,
Abbreviated transcription (Latin):
allata ad hunc locum paium̃to ꝑsternitur:
lento conamine accedens. uelum quod scm̃
degebat cancellum deuote osculatur dicenᷤ.
Hic te beatissime. confessor adẽẽ credo: hic
te mortuũ suscitasse testificor. Confido enĩ
quod si uolueris poteris me saluare. ac sani¬
tati restitiere: sicut quonda diruptis in¬
ferni faucib defuncti animã reduxisti. H
affata. genas lacrimis rigabat ubertim:
ac statim impleta oratione. qͥcquid aridũ.
qͥcquid contractum. qͥcquid dissolutũ fuit.
redintegratũ est mulieris in corpore:abea¬
ti uirtute antistitis. Simili soete & alius pa¬
raliticus. ad hoc accedens monasterur̃. ut
uelum ipsius cancelli attigit: amota omni
debilitate sanus abscessit. Distat autẽ ab
urbe pictaua: quasi stadia quadraginta.
xinde egressi santonicum .xxxi.¬
territorium ingressi sumus. Cumq
in quodã coniuiuio. de beati martini uirtu¬
tib sabularemur: hec mͥ unus e cuubx affir¬

Expanded text:
dum delata ad hunc locum pavimento prosternitur, dum delata ad hunc locum pavimento prosternitur, lento conamine accedens, velum quod sanctum tegebat cancellum devote osculatur, dicens: „Hic te, beate confessor, adesse credo, hic te mortuum suscitasse testificor. Confido enim, quod, si volueris, poteris me salvare ac sanitati restituere, sicut quondam, disruptis inferni faucibus, defuncti animam reduxisti". Haec effata, genas lacrimis rigabat ubertim, ac statim impleta oratione, quicquid aridum, quicquid contractum, quicquid dissolutum fuit, redintegratum est mulieris in corpore a beati antistitis virtute'. Simili sorte et alius paralyticus ad hoc accedens monasterium, ut velum ipsius cancelli attigit, amota omni debilitate, sanus abscessit. Distat autem ab urbe Pectava quasi stadia quadraginta. 31. Exinde egressi, Sanctonicum terreturium ingressi sumus. Cumque in quodam convivio de beati Martini virtutibus fabularemur, haec mihi unus e civibus, adfir
Abbreviated transcription (Latin):
dempore transiuimus incolumes: ñ nauta
cum usq pictauã accessissemꝰ urbem᷑.
libuit grã tantũ orationis monasterium
loco tigiacensim adire: quo congregatã mo-¬
nachoꝵ cateruam locauerat uir beatꝰ. Ibi
enĩ mortuũ primũ suscitasse legitur: & exil¬
lo ad ep̃atum ductus scribitur. Ergo deside¬
ratum ego expetens locũ: prosternor ad can¬
cellos anguli: in quo dicitur defuncti sp̃m
recduxisse. Post effusis uͦ cũ oratione lacrimiᷤ.
ac celebratis sollemniter missis: ꝑcunctor ab¬
batem. si aliquod ibi dñs miracułi ostendis¬
set. Asseruitꝙꝑ ille corã qui aderant fr̾ib.
plerumꝙ ibi illuminari cecos: ac debilesm.¬
domne. quia sollicite requiris euolũa. Mu¬
lier queda uicina loci huius paralisis huimo¬
re ꝑcussa: officiũ membroꝵ omĩum usq¬
quaq ꝑdiderat: que carruca imposita. du¬
obr trahentib ferebatur. circa domos diui¬
tum: ut in opie sue expleret necessitatẽ. Ergo

Expanded text:
tempore praeterimus incolomes, non nauta tempore praeterimus incolomes, non nauta cum usque Pectavam accessissemus urbem, libuit gratia tantum orationis monasterium Locotigiacensim adire, quo congregata monachorum caterva locaverat vir beatus. Ibi enim mortuum primum suscitasse legitur, et ex illo ad episcopatum ductus scribitur. Ergo desideratum ego expetens locum, prosternor ad cancellos anguli, in quo dicitur defuncti spiritum reduxisse. Post effusis vero cum oratione lacrimis ac celebratas solemniter missas, percunctor abbatem, si aliquod ibi Dominus miraculum ostendisset. Asseruitque ille coram qui aderant fratribus, plerumque ibi inluminare caecos ac debiles idomne, quia sollicite inquiris, evolvam. Mulier quaedam vicina loci huius, paralysi humore perculsa, officio membrorum omnium usquequaque perdiderat. Quae carrucae inposita, bubus trahentibus, ferebatur, circumiens domos divitum, ut inopiae suae expleret necessitatem. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchro ꝓ saluatione leuauimus ut hausit:
mox comp̃ssa febre sanatus est. xxuiiii¬
enerabilis uͦ agnes pictauarũ scĩmoni¬
alium abbatissa. relatam sibi ab ipsoeui
contigit treuerico negociatore. rem miracu¬
li. ꝓuenisse sic retulit. Dum inquit mettis ac¬
cessissem: sciscitatur me negociator unde. eẽm.
Dixi. De pictauis. Dicit mͥ: si aliquando ad ba
quando in austria ambularem: ibi me p̃sen¬
tassem. Dic̃ mͥ. quale beneficium domni marti¬
ni senserat. dum mettis negociasser: & ad pon¬
tem mettis applicuisset. Dicit. Domne marti¬
ne. me & pueros quos habeo: & nauicella meã
tͥ commendo. Int̾ea recubantes in naui: oñs
condormiuimus. Mane de somno eiugilans.
cum puerulis quos mecũ habebam: inueni-¬
mus nos ante portam treuericam. nescientes
quomͦ uenissemus: qui nos adhuc meitis cre¬
t martini nec fluuium sensimus. & mosel¬
le tumescentes undas naufragas euasim:
& quod satis ẽ mirũ inter saxa nocturno

Expanded text:
sepulchro pro salvatione levavimus, ut hausit, sepulchro pro salvatione levavimus, ut hausit, mox conpressa febre, sanatus est. 29. Venerabilis vero Agnes Pectavarum sanctimonialium abbatissa relatum sibi ab ipso cut contigit Treverico negotiatore, rem miraculi provenisse, sic retulit: 'Dum', inquit, 'Mettis accessissem, appellat me negotiator, unde essem. Dixi: „De Pictavis". Dicit mihi, si aliquando ad bas, quod, quomodo in Austria ambularem, sic ibi me praesentassem. Dicit mihi, quale beneficium domni Martini senserat. Dum Mettis salem negotiasset et ad pontem Mettis adplicuisset, dicit: „Domne Martine, me et puricellos quos haben et navicellam meam tibi conmendo". Inter hoc recubantes in nave, omnes condormivimus. Mane excitans me cum puricellis quos mecum habebam, invenimus nos ante portam Trevericam, nescientes, quomodo venissemus, qui nos adhuc Mettis crei Martini nec fluvium sensimus et Mosellae tumescentes undas naufragas evitamus, et, quod satis est, inter saxa nocturno