comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gis. que ⁊ le nociis tuis carnem
meam a me dirimus: et presen¬
tiam tuam quam incorporaliter
oderim. michi obuiando opponis.
Quam libenter iinmo quam de¬
bite tuo mala corpori inferrem:
que cotidianum menti aurib
ac oculis meis non desinis irro¬
gare dolorem. Ubi eniin a con¬
tinuis non uacat aut thorus
aut mensa rancoribus: quid ista
quam michi infers hostilitate
crudelius: Nestabat unitum il¬
lud spei. quod uirgo dei mater
aliquam in te iacularetur ultri¬
tem sententiam: sed iam ab hoc
omnino decidi. ipsa enmi michi
dixit. qͦd ipsum aue qͦd sibi dep¬
mere quaꝙ die preoccupas. in
tantum eam demulceat ut nul¬
lum inconueniens tibi inferre
preualeat. Quod illa audiens
utrum uerum esset. et hec ab ea
audisset: argutissime ꝑscrutat᷑.
Qdͦ ea asserente. altera intulit.
Amodo ait noueris qͦd nullate¬
nus maritus tuus me deinceps
ad tui inuiriam coutetur: et illi
super hoc meam deuoueo pudici¬
tiam. que meo tam paruo obse¬

Expanded text:
gis, quae et lenociniis tuis carnem gis, quae et lenociniis tuis carnem meam a me dirimis, et praesentiam tuam, quam incomparabiliter oderim, mihi obviando opponis? Quam libenter, imo quam debite tuo mala corpori inferrem, quae quotidianum menti, auribus, ac oculis meis non desinis irrogare dolorem? Ubi enim a continuis non vacat aut thorus aut mensa rancoribus, quid ista quam mihi infers hostilitate crudelius? Restabat unicum illud spei, quod Virgo Dei mater aliquam in te jacularetur ultricem sententiam, sed ab hac omnino jam decidi, ipsa enim mihi dixit, quod ipsum Ave, quod sibi depromere quaque die praeoccupas, in tantum eam demulceat, ut nullum tibi inconveniens inferre praevaleat. » Quod illa audiens, utrum verum esset, et haec ab ea audisset argutissime perscrutatur. Quod ea asserente, altera intulit: « A modo, ait, noveris quod nullatenus maritus tuus me deinceps ad tui injuriam coutetur, et illi super hoc meam devoveo pudicitiam, quae meo tam parvo obse
Abbreviated transcription (Latin):
sic erat. ut ei que se a suo frauda¬
bat coniungio. per huius domine
potentiam celestes imprecaretur
iras atq muliercule illius spurcis¬
simas riualitates diu non patere¬
tur multas. Cumq piissimos ce
lestis regine affectus aduersus eã
se lamentis iugibus grauiter ir¬
ritasse putaret: ip̃a eidem benedic¬
ta per se in uisu dignanter apparet
Quare ait super̾ muliere illa ul¬
tiones a me expetis: Ego plane ni-¬
chil aduersus eam possum: quia co¬
tidiana sedulitate illud mͥ meum
denuntiat gaudium. quo gratius
aliquid ab ulla treatura audire
nou possum. Putas ne qͦd cont᷑
hanc pro te dẽbeam iiritari: que
de mea in effabili gloria quasi
commemorans. me prouocat glo¬
riari: Ex quo dicto cum aminus
femine a solitis imprecationib
penitus desedisset contigit emu¬
lam sibi quadam die uenire ob¬
uiam. Quam ueluti a diuinis
iam desperata iudicis. conuitus
lacessere sic intendit. O turpissi¬
ma. qͦt anime mee angores ĩfli¬

Expanded text:
tota sic erat ut ei quae se a suo fraudatota sic erat ut ei quae se a suo fraudabat conjugio, per hujus dominae potentiam coelestes imprecaretur iras, atque mulierculae illius spurcissimas rivalitates non diu pateretur inultas. Cumque piissimos reginae coelestis affectus adversus eam se lamentis jugibus graviter irritasse putaret, ipsa per se benedicta eidem in visu dignanter apparet. « Quare, ait, super muliere illa ultiones a me expetis? ego plane nihil adversus eam possum, quia quotidiana sedulitate illud mihi meum denuntiat gaudium, quo gratius aliquid ab ulla creatura audire non possum. Putasne quod contra hanc pro te debeam irritari, quae de mea ineffabili gloria quasi commemorans me provocat gloriari. » Ex quo dicto cum animus feminae a solitis imprecationibus penitus desedisset, contigit aemulam sibi quadam die venire obviam; quam veluti a divinis jam desperata judiciis, conviciis lacessere sic intendit: « O turpissima, quot animae meae angores infli
Abbreviated transcription (Latin):
st preterea aliud quiddam
relatu breue exemplo mag¬
nificum: cui artigende sunt aures
õmnium pectatorum. Ex relatõe
attrebatensis episcopi. mulier̾ que¬
dam fuerat: que conuigatum uirũ
quendam a proprie uxoris latere
illecebrosissime distrahebat. Que
licet aut preciis aut uoluptatibus
acta cum cotidie mechie nõ paicet.
et homini misero fedis amoribus
obuoluto. iam coniugis etiam me-¬
moriam ab animo pene deficeret:
tamen quotiens ad eccłiam ibat an¬
tequam quippiam oratura precis
exprimeret. quocumꝙ ymaginem
benedicte domine sue prius sibi ui¬
dere contingeret. angelicam ei sa¬
lutationem qua poterat reuerentia
exhibebat: aue inquiens gr̃a plena
dominus tecum. Coniunx itaq ui¬
ri que sibi ad ultermos preferri do¬
lebat amplexus. acerbissimis ine¬
mulam stridebat ardoribus. et tũ
mariti tuore nichil auderet ĩ illã.
quanto in publico ne qͥdẽ gruniire
fas fuerat : tanto rabidus apud se
fremebunda furebat. Ergo ad bea¬
tissimam istam tota conuersio eiꝰ

Expanded text:
st praeterea aliud quiddam relatu breve, exemplo magnificum, cui arrigendae sunt aures omnium peccatorum. Ex relatione Atrebatensis episcopi mulier quaedam fuerat, quae conjugatum virum quemdam a propriae uxoris latere illecebrosissime 307 distrahebat. Quae licet aut pretiis, aut voluptatibus acta cum quotidianae moechiae non parceret, et homini misero foedis amoribus obvoluto, jam conjugis etiam memoria ab animo pene deficeret, tamen quoties ad ecclesiam ibat antequam quidpiam oratura precis expromeret, quocunque imaginem benedictae dominae nostrae prius sibi videre contingeret, angelicam sibi salutationem qua poterat reverentia exhibebat. Ave, inquiens, gratia plena, Dominus tecum. Conjux itaque viri, quae sibi adulterinos praeferri dolebat amplexus, acerbissimis in aemulam stridebat ardoribus, et cum mariti timore nihil auderet in illam, quanto in publico ne quidem grunnire fas fuerat, tanto rabidius apud se fremebunda furebat. Ergo ad beatissimam istam conversio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sed spũ uidit. Sicut gͦ constat
uideri corpora spũ qͥd mirum si
tanta erit potentia spũalis cor¬
poris ut corꝑe uideatur ⁊ sp̃c. Sp̃t¬
gubernantem. ꝑ corꝑa que gesta¬
bimus ⁊ que conspiciemus. qͣqͣ
uersum oculos duexerimꝰ caris¬
sima ꝑspicuitate uideamus.¬

Expanded text:
spiritum vidit. Sicut ergo constat videri corpora spiritu; quid si tanta erit potentia spiritualis corporis, ut corpore videatur et spgubernantem per corpora quae gestabimus et quae conspiciemus, quaqua uersum oculos duxerimus, clarissima perspicuitate uideamus
Abbreviated transcription (Latin):
merito iusteq dampnata
tantum ppłm deus gratia sua
colligit. ut inde suppleat et ĩstau¬
ret ꝑtem que lapsa est angelorũ
ac si illa dilecta ⁊ suꝑna ciuitas
non fraudetur suoꝵ numero ciui¬
um quin etiam fortassis ⁊ ube-¬
rõne consulta mirabilioris esse
diuini oꝑis reꝑitur in corꝑalib
corporalia qdammͦ ꝯtex̾e ꝙͣ licet
diu̾sa quia illa celestia ista t̾restͥa
tñ corpora ⁊ sorpora copulare.
credat requirit. magnũ est ipse
prodigium qui mũdo credente ñ

Expanded text:
merito justeque damnata tantum populum gratia sua colligit, ut inde suppleat, et instauret partem quae lapsa est angelorum; ac sic illa dilecta et superna civitas non fraudetur suorum numero civium, quin etiam fortassis et uberatione consulta mirabilioris esse diuini operis reperitur incorporalibus corporalia quodam modo attexere quam licet diuersa, quia illa caelestia, ista terrestria, tamen corpora et corpora copulare. credat inquirit magnum est ipse prodigium, qui mundo credente non
Abbreviated transcription (Latin):
libidini Sicut prodest humili¬
tas sermentib : ita nocet suꝑ¬
otio utilitatem non cogitet ꝓx¬
imi: nec sic actuosus. ut contẽ¬
plationem non inquirat dei.
desiderat. bonũ opus desiderat.
Expon̾e uoluit qͥd sit ep̃aiꝰ. qͥa
nomen est oꝑis non honoris.
Grecum est enim atq inde du¬
ctum uocabulum qđ ille qui
p̾ficttur eis quib preficitur
suꝑintendit curam .s. eorum
gerens. Scopos quippe inten¬
tio est. Ergo episcopin si ueli¬
mus laiine srintendere possu¬
mus dr̃e ut intelligat se non

Expanded text:
i sunt, sicut prodest humilitas seruientibus, ita nocet superotio utilitatem non cogitet proximi; nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei.desiderat, bonum opus desiderat. Exponere voluit quid sit episcopatus, quia nomen est operis, non honoris. Graecum est enim atqctum vocabulum, quod ille qui praeficitur eis quibus praeficitur superintendit, curam scilicet eorum gerens. Scopos quidem intentio est; ergo episcopin, inquit, si velimus, Latine superintendere possumus dicere, ut intelligat se non
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq a studio cognoscende ueri-¬
tatis nemo ꝓhibetur qd ad lau¬
dabile ꝑtinet᷑ ociũ. Locus u̾o
suꝑior sine quo regi populus
non potest ⁊ si ita teneatur atq
ãministretur. ut decet: tñ inde¬
center appetitur. Quamobrẽ
ociũ scm̃ querit caritas ueri¬
tatis. negotiũ iustũ. suscipit
noc̃itas caritatis. Quã sarcinã
si nullus imponit ꝑcipiende atq
intuende uacandum est ueritati.
Si autem imponitur suscipienda
est propter caritatis ncc̃itatem.
Sed nec sic omino u̾itatis delecta¬
tio deserenda est. ne subtrahatur
illa suauitas et opprimat ista ne¬
cessitas. Non est uera sapiẽtia
que intentõm suam in hiis que
prudenter discernit. gerit fortit̾.
cohib temꝑant̾ iusteq distͥbuit
non ad illum dirigit finem uͥ
erit deus omnia in omnib eter¬
nitate certa ⁊ pace ꝑfc̃a Ubi¬
iusticia uera non est nec ius p̃t
esse. Qd̃ enim iure fit ꝓfcõ iuste
fit. Qd̃ autẽ fit iniuste nec iure

Expanded text:
im a studio cognoscendae veritatis nemo prohibetur quod ad laudabile pertinet otium; locus vero superior, sine quo regi populus non potest, etsi ita teneatur atque administretur ut decet, tamen indecenter appetitur. Quamobrem otium sanctum quaerit charitas; pertatis: negotium justum suscipit necessitas charitatis. Quam sarcinam si nullus imponit, percipiendae atque intuendae vacandum est veritati: si autem imponitur, suscipienda est propter charitatis necessitatem: sed nec sic omni modo veritatis delectatio deserenda est, ne subtrahatur illa suavitas, et opprimat ista nequoniam non est uera sapientia, quae intentionem suam in his, quae prudenter discernit, gerit fortiter, cohibet temperanter iusteque distribuit, non in illum dirigit finem, ubi erit Deus omnia in omnibus, aeternitate certa et pace iustitia uera non est, nec ius potest esse. Quod enim iure fit, profecto iuste fit; quod autem fit iniuste, nec iure
Abbreviated transcription (Latin):
poris est ordinata temperatura
anime rõnalis: ordinata togni¬
tionis actionisq consensio. Pax
corꝑis et anime. ordinata uita.
et salus animantis. Pax hoĩs
mortalis ⁊ dei: ordinata in fide
sub et̾na lege obedientia. Pax
di obediendiq concordia cohabi¬
tantiũ. Pax tiuitatis: ordinata
impe randi atq obediendi con¬
cordia ciuium. Dax celestis ci¬
uitatis. ordinatissima ⁊ concor¬
dissima sotietas fruendi deo ⁊
in uitem in deo. Dax ominum
rerũ tranquillitãs ordinis. Or
do est parium dispariũq rerum
sua cuiq loca tribuens disposi¬
tia deserti boni in pectato testis
est uoluntat̾ male ita dolor a¬
missi boni in supplicio testis est
legimus seruum auteqmͣ hoc
uocabulo noe iustus pectatũ
filii uindicaret. Nomen itaq
istud. culpa meruit non natura.

Expanded text:
poris, ordinata temperatura animae rationabilis, ordinata cognitionis actionisque consensio. Pax corporis et animae ordinata vita et salus animantis. Pax hominis mortalis et Dei ordinata in fide sub aeterna lege obedientia. Pax et obtemperandi concordia inhabitantium. Pax civitatis ordinata imperandi atque obediendi concordia civium. Pax coelestis civitatis ordinatissima et concordissima societas fruendi Deo et invicem in Deo. Pax omnium rerum tranquillitas ordinis. Ordo vero est partium dispariumque rerum sua cuique tribuens dispositia deserti boni in peccato testis est uoluntatis malae, ita dolor amissi boni in supplicio testis est legimus seruum, antequam hoc uocabulo Noe iustus peccatum filii uindicaret. Nomen itaque istuc culpa meruit, non natura.
Abbreviated transcription (Latin):
uero ĩp̃a non est quamlib multa
sint bona nõ bono eius sunt cuiꝰ
sunt. ac ꝑ hoc iam nͨ eiꝰ bona di¬
cenda sunt cui male utenti utilia
ens. ut contra libidines nullum
habeat omino ꝯflictum. E anto¬

Expanded text:
uero ipsa non est, quamlibet multa sint bona, non bono eius sunt, cuius sunt, ac per hoc iam nec eius bona dicenda sunt, cui male utenti utilia ens, ut contra libidines nullum habeat omnino conflictum? Q
Abbreviated transcription (Latin):
N serit lactantius oꝑi suo quedã
de xp̃o uaticinia sibille: qmͣuis
non expͥmat cuius. In manus
inquit infidelium postea ueniet.
Dabunt autẽ deo alapas mani-
bus incestis. et in purd ore expi¬
ent uenenatos sputos. Dabit
gͦ ad uerbera simplicit̾ scm̃ dorsũ.
⁊ colaphos accipiens tacebit. ne
quis agnoscat quo u̾bum uel
unde uenit ut inferis loquatur
⁊ corona spinea coronetur. Ad
ꝙͣbum autem fel. ⁊ ad sitim a¬
cetum dederunt. In hospitalita¬
tis hanc monstrabunt mensã.
Ipsa enĩ insipiens gens d̾m tuũ
non intellexisti uel me ludentem
mortaliũ mentib s spinis coro¬
nasti. ⁊ horridũ fel miscuisti. Dẽ¬
pli u̾o uelũ scindetur ⁊ medio
die nox erit tenebrosa nimis ĩ
trib horis ⁊ morte morietur
tribus dieb somno suscepto. ⁊
tunc ab inferis reg̾ssus ad lucẽ
ueniet primus resurrectionis
principio reuocatus ostensio¶¬
legit dñs discipulos quos ⁊ aplõs
nominauit humilit̾ natos. ĩhonora¬

Expanded text:
 etiam Lactantius operi suo quaedam de Christo uaticinia Sibyllae, quamuis non exprimat cuius. inquit, infidelium postea veniet; dabunt autem bus incestis, & impurato ore exspuent venenata sputa. Dabit vero ad verbera simpliciter sanctum dorsum, & colaphos accipiens tacebit: ne quis agnoscat quod verbum vel vnde venit, vt inferis loquatur, & corona spinea coronetur. Ad cibum autem fel, & ad sitim acetum dederunt. Inhospitalitatis hanc monstrabunt mensam. Ipsa enim insipiens, Deum tuum non intellexisti, ludentem mortalium mentibus: sed spinis coronasti, & horridum fel miscuisti. Templi vero velum scindetur, & medio die nox erit tenebrosa nimis in tribus horis, & morte morietur, tribus diebus somno suscepto: & tunc ab inferis regressus, ad lucem veniat primus, resurrectionis principio reuocatis ostensolegit discipulos, quos et apostolos nominauit, humiliter natos, inhonora
Abbreviated transcription (Latin):
t alius inquit liber aꝑtꝰ
est. Quedã ius est intel¬
ligenda diuina qua fiet ut cui
opera sua uł bona uł mala cũ¬
ut accuset uł excuset scĩa con¬
scĩam. atq ita simul et om̃s
⁊ singuli iudicentur. Que
nimirũ uis diuina libri nom̃
accepit. In ea quippe qd̾ amimus
legitur quicquid ea faciente re¬
cositur. Quanto est quisq sãctior
et desiderii sci plemor tanto fit eĩ
in orando fletus uberior. Que¬
rat forsitan aliquis. Si post fcm̃
iudicium iste mundus ardebit.
antequã pro illo celum nouũ ⁊
terra noua reponatur. eo ip̃o tpr̃e
ꝯ flagratõnis eius uͥ erunt scĩ.
cũ eos habentes corꝑa in aliquo
corporali loco ẽẽ necẽe sit: Possu¬
mus respondere futuros eos esse.
in superiorib ꝑtibus quo ita ñ
ascendet flamma illius incendii.
quemadmodũ nec unda diliii.
Dalia quippe illis erunt corꝑa uͭ
uͥ sit uͥ esse uoluerit. S nec ignẽ
conflagratõnis illius ꝑtimescẽt
ĩmortales atq incorruptibiles

Expanded text:
t alius, inquit, liber apertus est. Quaedam igitur vis est intelligenda divina, qua fiet ut cuique opera sua, vel bona vel mala, cunut accuset uel excuset scientia conscientiam adque ita simul et omnes et singuli iudicentur. Quae nimirum uis diuina libri nomen accepit. In ea quippe quodam modo legitur, quidquid ea faciente recolitur. et desiderii sancti plenior, tanto est ejus in orando fletus uberior. rat forsitan aliquis, si post factum iudicium iste mundus ardebit, antequam pro illo caelum nouum et terra noua reponatur, eo ipso tempore conflagrationis eius ubi erunt sancti, cum eos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit. Possumus respondere futuros eos esse in superioribus partibus, quo ita non adscendet flamma illius iquemadmodum nec unda diluvii. Talia quippe illis erunt corpora ut illic sint ubi esse voluerint, sed nec ignem conflagrationis illius pertimescent inmortales adque incorruptibiles
Abbreviated transcription (Latin):
fantia que non a risu s a fletu
orditur hanc lucem. quid ma¬
lorum ingressa sit nesciens ꝓ
runt risisse ⁊ oroastrem. Natura
humana que pacem felix. cum
deo habere noluit. secum pugnat
sima uicia. aliis uiciis uinci¬
tur occultis q̃ putant᷑ ẽẽ uirtu¬
tes in quib regnat suꝑbia. et
quedã sibi placendi altitudo
deus. Euersa est ninue q̃ ma¬
la erat ⁊ bona edificata est que
non erat. Stantib enim me¬
nib atq domib euersa est ciui¬

Expanded text:
 quod non a risu, sed a fletu orditur, hanc lucem, quid malorum ingressa sit nesciens prrunt risisse Zoroastrem. Nec tavero quae pacem felix cum Deo habere noluit, secum pugnat sima vitia aliis vitiis vincuntur occultis, quae putantur esse virtutes, in quibus regnat superbia et quaedam sibi placendi altitudo Deus; euersa est Nineue quae mala erat, et bona aedificata est quae non erat. Stantibus enim moenibus adque domibus euersa est ciui
Abbreviated transcription (Latin):
Iriculum. Nes est humilitas. si nil¬
N sibi quis arioget ⁊ inferiorem
se esse existimet. Ueritatis ea¬
mendandi tui causa quo minor
alius fiat. Neq si quid bom ha¬
beas. id ad deformitatem alteriꝰ
⁊ iituꝑac̃onẽ exerceas. Non defẽ¬
das improbum ⁊ sancta indigno
cõmittenda non arbitreris. Req
iterum urgeas ⁊ impugnes cu
ius crimen non deprehenderis.
p̃c ut menbris siis utatur
possumus iuuemus ⁊ plus int̾¬
dum quam possumus. Meluis
est enim pro misericordia cau¬
sas prestare uel inuidiã ꝑꝑeti.¬
ferreꝰ: cui displiceat qd̾ homo
redimitur a morte. Qui sine¬

Expanded text:
ibi. Haec est enim humilitas, si nihil sibi quis arroget, et inferiorem se esse existimet. Episcomendandi tui causa, quo minor alius fiat, neque, si quid boni habeas, id ad deformationem alterius et vituperationem exerceas. § 1. Non defendas improbum, et sancta indigno committenda non arbitreris. § 2. Neque iterum arguas et impugnes eum, cujus crimen non deprehenderis.pus ut membris suis utatur possumus, juvemus; et plus interdum quam possumus. Melius est enim pro misericordia causas praestare, vel invidiam perpeferreus, cui displiceat quod homo redimitur a morte, femin
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃m cogitare ⁊ cũ diutius co¬
gitaueritis tunc facite ꝙ pro¬
batis. Laudabilis mortis cum
occasio datur. capienda est ili¬
co. Dilata gloria sugit. nec fa¬
cile comprehenditur. Amate¬

Expanded text:
factum cogitate: et cum diutius cogitaveritis, tunc facite quod probatis. Laudabilis mortis cum occasio datur, rapienda est illico. Dilata gloria fugit, nec facile comprehenditur. 108 1
Abbreviated transcription (Latin):
Pronum quidem est genus hu
re in negotio dum taxat pecuni¬
ario. quaiquam sit constantie
adeẽ equitati. In causa autẽ dei
uͥ comiminionis est ꝑiculum e
tiam dissimulare. pectatum est
conferamus graria benefitia. qͥ
nobis ea non possunt representa
ip̃o quod acceperint diuites de¬
disse se magis quam accepisse ex¬

Expanded text:
Pronum quidem est genus homre in negotio duntaxat pecuniario; quamquam sit constantiae adesse aequitati. In causa autem Dei, ubi communionis periculum est, etiam dissimulare peccatum est conferamus beneficia, qui nobis ea non possunt repraesentaipso quod acceperint divites, dedisse se magis quam accepisse ex
Abbreviated transcription (Latin):
tuit solem statuere ne ꝓcederet.
auaritiam hominum non po¬
tuit sistere ne serꝑet. Ad uocem
eius sol stetit. auaricia non ste¬
tit. Sole itaq stante cõfecit
ih̾c triumphum auaritia au¬
tem procedente. pene amisit ui¬
ctoriam. Influxit petunia ĩ
gremium mulieris ⁊ a uiro
discessit gratia. Feralis igitur
auaritia illecebrosa pecunia.
que hñtes contaminat non

Expanded text:
tuit solem statuere ne procederet, auaritiam hominum non potuit sistere, ne serperet. Ad vocem eius sol stetit, auaritit. Sole itaque stante, confecit Jesus triumphum: avaritia autem procedente, pene amisit victoriam. gremium mulieris, et a viro discessit gratia . 132. Feralis igitur avaritia, illecebrosa pecunia, quae habentes contaminat, non
Abbreviated transcription (Latin):
mentoꝵ nec gratis accipiendo
cultus terrarũ: relinquerent
qm̃ qui alieno utitur suum ne-¬
humiliari. Non ergo in docta
humilitas sed que habeat sui
modestiam et scientiam laudat᷑.
Est enim humilitas formidi¬
nis. est imꝑitie atq ignorãtie.
Et ideo scriptura ait. Et hũiles
spũ saluabit. Preclare gͦ dixit.
scio humiliari .i. quo in loco
qua moderatione quo fine qͦ
offitio: in quo munere ¶la¬
ret qm̃ equitas imꝑia confir¬
met. iniusticia dissoluat. Nã
quomodo potest malitia reg¬
num possidere. que ne unam
quidem priuatam pt̃ regere
familiam. Summa igitur
benignitate opus est que oẽs

Expanded text:
mentarium , ne gratis accipiendo, mentarium , ne gratis accipiendo, cultus terrarum relinquerent; quoniam qui alieno utitur, suum nemumhumilitas, sed quae habeat sui modestiam et scientiam, laudi datur. Est enim humilitas formidinis, est imperitiae atque ignorantiae; et ideo Scriptura ait: Et humiles spiritu salvabit . Praeclare ergo dixit: Scio et humiliari, id est, quo in loco, qua moderatione, quo fine, in quo officio, in quo munereet aequitas imperia confirmet, et injustitia dissolvat. Nam quomodo potest malitia regnum possidere, quae ne unam quidem privatam potest regere familiam? Summa igitur benignitate opus est, ut non s
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑtiendus.ͥ si desit alendi copia.
Qui modũ seruat auaiꝰ nulli.
No s largus omnibus est. Non enim
solas aures prebere debemus au¬
diendis precantium uocib. sed
etiam oculos considerandis ne¬
egritudine mentem tuam ꝑsonz.
qui aures non p̃t. Quoplus te
opari uiderit populus magis di¬
s ͣ liget. Stio plerosq sacerdotes
quo plus contulerint. plus ha¬
bundasse. Sicut modus liberali¬
tatis tenendus est. ita etiam cal¬
car plerumq adhibendum uidet᷑
Modus ideo ut qd̾ bñ fatis id co¬
tidie facere possis ne subtrahas
ncc̃itati qd̵ indulseris effusioni.
Calcar propterea. quia melius
operatur pecunia in pauperis
cibo. quam in diuitis saccu lo.
Caue ne intra oculos tu. Os.
includas salutem ĩ opumꝰ. ⁊ tã¬
quam in tumulis sepelias uitã
pauperum. Potuit donare ioseph
alieno effusus urderi. Eam libe
ralitatem probauit: quo õib¬
habundaret. Patefecit horrea
ut om̃s em̾ent subsidium fru¬

Expanded text:
impartiendus, si desit eis alendi copia. Itaque impartiendus, si desit eis alendi copia. Itaque qui modum servat, avarus nulli, sed largus omnibus est: non enim solas aures praebere debemus audiendis precantium vocibus, sed etiam oculos considerandis neaegritudine mentem tuam personet, qui aures non potest. 78. Quo plus te operari viderit populus, magis diliget. Scio plerosque sacerdotes, quo plus contulerunt, plus abundasse; qutatis tenendus est, ita etiam calcar plerumque adhibendum videtur. Modus ideo, ut quod benefacis, id quotidie facere possis; ne subtrahas necessitati, quod indulseris effusioni: calcar propterea, quia melius operatur pecunia in pauperis cibo, quam in divitis sacculo. Cave ne intra loculos tuos includas salutem inopum, et tanquam in tumulis sepelias vitam pauperum. 79. Potuit donare Joseph alieno effusus videri: ralitatem probavit, quo abundaret omnibus. Patefecit horrea, ut omnes emerent subsidium fru
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ omnes censura frugalitatis.
continentie auctoritas. ⁊ maxĩe
eum qui honore prestet. ne pre¬
minentem uirum. thesauri pos¬
sideant sui. ⁊ pecuniis seruiat qͥ
p̾est liberis. Illud magis decet
ut supra thesaurum sit animo. ⁊ Noͣ
liberalitas captos redinere. eri¬
pere ex hostium manib. subtra¬
here neci homines ⁊ maxime fe¬
minas t᷑pitudini. rediniere parẽ¬
tibus liberos. parentes liberis.
ciues patrie restituere. Es alienũ
subire si debitor soluendo non sit
atq artatur ad solutonem que
sit iure debita. ⁊ inopia destituta
nutrire ꝑuulos pupillos tueri.
Lacile pecunia consumitur: cõ¬
silia exhauriri nesciunt. Hec usu
augentur. pecunia minuitur ⁊
cito deficit. Consilii autem operis
q collat̃o quo in plures diffun¬
ditur. eo redundantior manet. ⁊¬
in suum fontem recurrit. In se e¬
nim refluit ubertas prudentie ⁊
quo pluribus fluxerit. eo exer¬
citatius fit omne qd̃ remanet.
Ab eccł̃ia religatis sumptus

Expanded text:
igitur omnes censura frugalitatis, continentiae auctoritas, et maxime eum qui honore praestet, ne praeeminentem virum thesauri possideant sui, et pecuniis serviat, qui praeest liberis. Illud magis decet, ut supra thesaurum sit animo, et infra liberalitas, captos redimere, eripere ex hostium manibus, subtrahere neci homines, et maxime feminas turpitudini, reddere parentibus liberos, parentes liberis, cives patriae restituere. Nota sunt subire, si debitor solvendo non sit, atque arctetur ad solutionem, quae sit jure debita, et inopia destituta: enutrire parvulos, pupillos tueri.autem pecunia consumitur, consilia exhauriri nesciunt. Haec usu augentur: pecunia minuitur, et cito deficit, atque ipsaque collatio, quo in plures diffunditur, eo redundantior manet, et in suum fontem recurrit. In se enim refluit ubertas prudentiae: et quo pluribus fluxerit, eo exercitius fit omne quod remanet.Ab Ecclesia relegatis sumptus
Abbreviated transcription (Latin):
lius est salutem habere sine pe¬
cunia quam pecuniam sine sa-¬
lute. Ceterum ita incubuerũt¬
mores hominum in ammira¬
tione diuitiarum ut nemo nͥ
diues honore dignus putetur.

Expanded text:
lius est salutem habere sine pecunia, quam pecuniam sine salute! mores hominum admiratione divitiarum, ut nemo nisi dives honore dignus putetur.
Abbreviated transcription (Latin):
nouerimus nichil tam utile
qmͣ diligi nichil tam inutile
gamus ut omni sedulitate cõ¬
mendemus existimationem
mentis et animi benignitate
in fluamus in affcm̃ hominũ.
Dopularis enim et grata est
õmnibus bonitas nichilq qd̾
tam facile humanis illabatur
constanter loqueretur. hoĩes
tñ humili ⁊ grata appellatio¬
ne affari solebat. Dauid¬
fortis in prelio mansuetus ĩ
imꝑio. patiens in conuitio
ferre magis promptus qmͣ
referre iniurias. Ideo tam carꝰ
erat omnib ut uiuenis ad
regnum etiam inuitus rape¬
retur resistens cogeretur. senex
ne etiam in prelio int̾eẽt a su
plebem obligauerat. Etemm
munis plurimũq proficit si
quis uicem amantib reddat
nec minus reclamare se ꝓbet
quam ip̃e amatur. idꝙ ami¬
citie fidelis pateat exemplis.
ture quam ut diligentem dili¬
gas. Merito sapiens dicit.
Perde pecuniam propt̾ fratrẽ ⁊
amicum. Et alibi. Amicum sa-¬
lutare non erubescam. ⁊ a faci¬
e illius non me abscondam.¬
aritas numqmͣ cadit. Id̃o

Expanded text:
noverimus nihil tam utile, quam diligi: nihil tam inutile, gamus, ut omni sedulitate commendemus existimationem mentis et animi benignitate influamus in affectum hominum. Popularis enim et grata est omnibus bonitas, nihilque quod tam facile illabaturconstanter loqueretur ; homines tamen humili et grata appellatione affari solebat! Merifortis in praelio, mansuetus in imperio, patiens in convicio, ferre magis promptus quam referre injurias. Ideo tam charus erat omnibus, ut juvenis ad regnum etiam invitus peteretur, resistens cogeretur, senex ne praelio interesset a suiplebem obligaverat , primum, munis plurimum proficit, si quis vicem amantibus reddat, nec minus redamare se probet, quam ipse amatur, idque amicitiae fidelis pateat exemplis. turae, quam ut diligentem diligaPerde pecuniam propter fratrem et amicum . Et alibi: Amicum salutare non erubescam, et a facie illius non me abscondamaritas numquam cadit . 38. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
tum msi qd̃ a pcc̃o alienum sit.
plenum innocentie. repletũ gr̃e
dei. Scriptum est enim. Beati¬
tis uirtus cõprimit ⁊ cohercet.
ip̃a sibi domesticis opib habũdãs
uel ad conscĩam uel ad grãm. Est
suauitatem exhibeat conscientie.
⁊ ideo iuditio est qd̾ nõ minuat
dolor uirtutis uoluptatem. Sic̃
ergo nulla uirtuti decessio beati¬
tudinis ꝑ dolorem. ita etiam nul¬
la accessio ꝑ uoluptatem corꝑis
aut cõmodoꝵ gratiam. Helye¬
sancto panis ad uictum deerat si
quereretur.s non uidebatur de¬
esse quia non querebatur. Ita
diurno coruoꝵ offitio. mane pa¬
nis caro ad uesperam deferebat᷑.
euidenter demonstrat dominus
in euuangelio dicens. De uob̾¬
diuitibus. quia haberis consola¬
tõm uestram. De uobis qui sa-¬
turati estis quia esurietis. Et
illis qui rident. quia lugebunt.
o Non enim in passione non esse
sed uictorem esse passionis bo¬
num est nec frangi temporalis
metu doloris. ¶isera est ser¬
uitus sed non miser ioseph. im¬

Expanded text:
tum, nisi quod a peccato alienum sit, plenum innocende, repletum grade dei. Scriptum est enim: Beattis virtus comprimit et cohercet ipsa sibi domesticis opibus habundans vel ad conscienciam vel ad graciam. suavitatem exhibeat conscientiae; et ideo indicio est, quod non minuat dolor virtutis voluptatem. Sicut ergo nulla virtuti decessio beatitudinis per dolorem, ita etiam nulla accessio per voluptatem corporis aut commodorum gratiam. Desancto panis ad victum deerat, si quaereretur : sed non videbatur deesse, quia non quaerebatur. Itaque diurno corvorum obsequio mane panis, caro ad vesperam deferebatur. sancto panis ad victum deerat, si quaereretur : sed non videbatur dedivitibus, quia habetis consolationem vestram! Vae vobis qui saturati estis, quia esurietis ! Et illis qui rident, quia lugebunt. Non enim in passione esse, sed victorem esse passionis beatum est, nec frangi temporalis motu doloris. vitus, sed non miser Joseph; im
Abbreviated transcription (Latin):
Irum sacramenta non querunt.¬
I neq auro placent que auro ñ¬
N emuntur. Ornatus sacramen¬
torum. redemptio captiuorum¬
L est. Uere illa sunt uasa pretio¬
sa. que redimunt animas a mor¬
te. Ille uerus thesaurus dm̃i
qui oꝑatur qd̃ sanguis eius
Cõperatus est. Tunc uas dnici
sanguinis agnoscitur. cum in
Iutrõq uiderit redemptionem.
ut calix ab hoste redimat quos
sanguis a peccato redemit. Sa¬
ne in sua aliquis deruiet emolu¬
menta crimen est. Si uero pau¬
peribus erogat. captiuos redi¬
mat humandis fidelibus reliqͥis
hus tribus generibus uasa ec¬
clesie etiam initiata confringẽ
conflare. uendere licet. Opus est
ut de ecclesia mistici potuli for¬
ma non exeat ne adusus nefa¬
rios sacri calitis ministerium
transferatur. Li des exhibenda¬

Expanded text:
rum sacramenta non quaerunt: neque auro placent, quae auro non emuntur. Ornatus sacramentorum redemptio captivorum est. Vere illa sunt vasa pretiosa, quae redimunt animas a morte. Ille verus thesaurus est Domini, qui operatur quod sanguis ejus operatus est. Tunc vas Dominici sanguinis agnoscitur, cum in utroque viderit redemptionem; ut calix ab hoste redimat, quos sanguis a peccato redimit. i in suum aliquis derivet emolumentum, crimen est; sin vero pauperi eroget, captivum redimat, humandis fidelium reliquiis his tribus generibus vasa Ecclesiae etiam initiata confringere, conflare, venut de ecclesia mystici poculi forma non exeat, nec ad usus nefarios sacri calicis ministerium transferatur. Ideo pri
Abbreviated transcription (Latin):
exinanire proprias opes. Pulcra¬
liberalitas erga ip̃os quoq pau¬
peres mensuram tenere ut habũ¬
des plurib non conciliandi fa-¬
uoris gratia ultra modũ fluere.
Quicquid ex affectu puro ac sin¬
cero promitur hoc est decorum.
Non suꝑfluas edificationes ag-¬
gredi nec pret̾mittere necessarias.
Et maxime sacerdoti hoc cõuenit.
prodigum. si aut sumptus desit
sorum ⁊ preceptorum mensurã¬
esse conuenit ne aut nimia re-¬
missio uideatur. aut nimia se¬
ueritas. Pleriq enim remissio¬
res esse malunt. ut uideantur bo
ni. Sed nichil simulatum ⁊ fic¬
tum uere uirtutis esse certum
est. Quis sibi fideles putet quos¬
uel pecunia uel adulatione sibi
obligandos crediderit. Omnes¬

Expanded text:
exinanire proprias opes: quexinanire proprias opes: quliberalitas erga ipsos quoque pauperes mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, prodigum; si aut sumptus desit sorum et praeceptorum esse mensuram convenit; ne aut nimia remissio videatur, aut nimia severitas. Plerique enim remissiores malunt esse, ut videantur boni esse: sed nihil simulatum et fictum verae virtutis esse certum est; quin vel pecunia vel adulatione sibi obligandos crediderit? N
Abbreviated transcription (Latin):
Tanta autem est apud deum ho¬
spitalitatis gratia ut ne potus
quidem aque frigide a premiis re¬
munerationis ĩmunis sit. Ui¬
des quia abraham deum recepit
hospitio. dum hospites querit.
Bides quia loth angelos recepit.
Unde sis an ⁊ tu cum suscipis
hominem. suscipias xp̃m. Licet
humanis influxit mentibus ut
pecunia honori sit ⁊ animi homi¬
num diuitiarum ammiratione
capiantur. Inde se immersit aua¬
ritia. uelut quedam bonorum a¬
riditas offitiorum ut homines
dampnum putent quicquid pre¬
Noͣ ter mortem impenditur.Non
prodigos nos docet esse scriptura.
sed liberales. Largitatis eñi duo
sunt genera. Unum liberalitatis.
alterum prodige effusionis. Li¬
berale est hospitio recipere. nudũ
uestire. redimere captiuos. non
habentes sumptum iuuare. Pro¬
digum est sumptuosis effluesc̾e̾
cõuiuis ⁊ uino plurimo. Unde
legisti. Prodigum est uinum
⁊ contumeliosa ebrietas. Pro¬
digum est popͥularis fauoris gr̃a

Expanded text:
Tanta autem est apud Deum hoTanta autem est apud Deum hospitalitatis gratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remunerationis immunis sit. Vides quia Abraham Deum recepit hospitio, dum hospites quaerit? Vides quia Loth angelos recepit? Unde scis ne et tu cum suscipis hominem, suscipias Christum? Licet humanis influxit mentibus, ut pecunia honori sit, et animi hominum divitiarum admiratione capiantur. Inde se immersit avaritia, veluti quaedam bonorum ariditas officiorum; ut homines damnum putent quidquid praeter morem impenditur. prodigos nos docet esse Scriptura, sed liberales. 109. Largitatis enim duo sunt genera: unum liberalitatis, alterum prodigae effusionis. Liberale est hospitio recipere, nudum vestire, redimere captivos, non habentes sumptu juvare: prodigum est, sumptuosis effluescere conviviis, et vino plurimo; unde legisti: Prodigum est vinum, et contumeliosa ebrietas . Prodigum est popularis favoris gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ualere. Quales haberi uolumꝰ
tales simus. ⁊ qualem affectum
habemus. talem aꝑiamus. Er¬
go tanquam sub oculis consti¬
tis ti iudicis quicquid gerimus
ĩ lu ce positum putemus. ut oĩb
manifestetur. Plurimum itaq
prodest unicuiq: bonis iungi.
sapiens erit. qui autem coadhet
chra itaq copula. seniorum
atq adolescentium. Alii testi¬
monio. alii solat̃o sunt. alii ma¬
gisterio. alii delectationi. Cõ¬
mendat ple rosq etiam hos¬
pitalitas. Est enim pulcra spẽs
humanitatis. ut peregrinus
hospitio non egeat suscipiatur
offitiose pateat aduenienti ia¬
nua. Siquidem de suo iure¬
uirum bonum aliquid relaxare.
non solum liberalitatis sed ple¬
rumq etiam cõmoditatis est.
Primum dispendio litis care̾
non mediocre est lucrum. De¬
d inde accedit ad fructum quo
augetur amicitia ex qua ori
omnib quidem humanitas
imꝑtienda est. iustis autem u¬
berior deferenda honorificentia.
Quicumq enim iustum reci¬
pit in nomine iusti. mercedem

Expanded text:
e. Quales haberi volumus, tales simus: et qualem affectum habemus, talem aperiamus. go tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, in luce positum putemus, ut omnibus manifestetur. prodest unicuique bonis jungi. sapiens est: qui autem cohaeret chra itaque copula seniorum atque adolescentium . Alii testimonio, alii solatio sunt: alii magisterio, alii delectationi. Omendat plerosque etiam hospitalitas. Est enim publica species humanitatis, ut peregrinus hospitio non egeat, suscipiatur officiose, pateat advenienti janua. virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua oriuomnibus quidem humanitas impartienda est: justis autem uberior deferenda honorificentia: Quicumque enim justum receperit in nomine justi, mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
ab initio nati ⁊ mortui fuerunt
siue a bestus deuorati. siue ab igne
consumpti siue etiã ab aquis ab¬
sorti. om̃s simul in momento tpr̃is
in iclu oculi resurgent in ip̃is sine
dubio corporib atq in ip̃a carne
quam hic habuerunt .s. in uirũ¬
dinis xp̃i in qua ⁊ ip̃e dñs resurret¬
it a mortuis ⁊ om̃s ante iuditiũ
xp̃i uenient. parit̾q eum electi.
⁊ reprobi oculis suis uidebunt sic̃
⁊ ip̃e dñs in euangłio dicit. Tunc
uidebunt filiũ hominis uenientẽ
in nubib celi cum uirtute magͣ
⁊ maiestate constipatum agmũb¬
angłoꝵ ⁊ congregabuntur ante
eum om̃s tribz t̾re ⁊ separabit eos
ab inuicem sicut pastor segregat
oues ad hedis. Et statuet iustos
quidem a dextris impios autem
a sinistris. Dunc dicet ad eos qͥ
a dextris erunt. Uenite bñ. pa.¬

Expanded text:
ab initio mundi nati et mortui fuerunt, sive a bestiis devorati, sive ab igne consumpti, sive etiam ab aquis absorpti, omnes simul in momento temporis atque in ictu oculi resurgent, in ipsis sine dubio corporibus, atque in ipsa carne quam hic habuerunt, scilidines Christi, in qua et ipse Dominus resurrexit a mortuis. Et omnes ante iudicium Christi venient, pariterque eum et electi et reprobi oculis suis videbunt, sicut et ipse Dominus in euangelio dicit: Tunc videbunt filium hominis venientem in nubibus caeli cum virtute multa et maiestate, constipatum agmt se omnes tribus terrae, et separabit eos ab invicem sicut pastor segregat oves ab hoedis; et statuet justos quidem a dextris suis, impios autem a sinistris. Tunc dicet ad eos qui a dextris erunt: Venite,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb aspicientib ostendet liuores
fixuras q clauoꝵ in ip̃o sine dubio
corpore qd̾ pro nr̃is pecratis uulũ¬
atum est ⁊ ita peccatores cõpellãs
s tu me meaq iussa contempnẽs
deceptorem sequi maluisti. uñ et
iusta pena dampnatꝰ in ferni sup

Expanded text:
omnibus aspicientibus, ostendit livores fixurasque clavorum, in ipso sene dubio corpore, quod pro nostris peccatis vulneratum est, et ita peccatores conpellans sed tu me meaque iussa contemsisti, deceptorem sequi maluisti, unde et iusta pena damnatus, inferni sup
Abbreviated transcription (Latin):
consideretur finem. Ecce dum libẽt̾
ac iocundissime moratur homo ĩ
mundo multaq in longa temꝑa
disponit agenda: repente rapitur
in mortẽ ⁊ in prouiso aufertur a
mortis paratus inueniri. Qd̃ si¬
magnisq dolorib anima seꝑat᷑
acorpore. Ueniunt enĩ angeli
assum̾e eam ut ꝑducant eam
ante tribunal iudicis metuendi.
Et tunc illa memorans oꝑa sua
mala ⁊ ꝑu̾sa que die noctuq ges¬
sit contremiscit ⁊ querit ea sug̾e̾
indutiasq petere dicens. Date
mͥ uł uniꝰ hore spatiũ. Dunc qͣsi
Du nos egisti. tua opa sumus ñ
te deseremus. s tecu semꝑ erimꝰ¬

Expanded text:
consideret finem; ecce dum libenter consideret finem; ecce dum libenter ac jucundissime moratur homo in mundo, multaque in longo tempore disponit agenda, repente rapitur in mortem, et ex improviso aufertur a mortis paratus inveniri, ut magnisque doloribus anima separatur a corpore. Veniunt enim Angeli assumere illam, ut perducant eam ante tribunal Judicis metuendi: et mala quae die noctuque gessit, contremiscit, et quaerit ea fugere, induciasque petere, dicens: Date mihi vel unius horae spatium. Tunc quasi Tu nos egisti, tua opera sumus, nec te deseremus, sed tecum semper erim
Abbreviated transcription (Latin):
N hac uita positi frẽs: ita
agite ut cum hinc migra¬
ueritis ⁊ caro ur̃a a uermi¬
bus ceperit deuorari in se¬
pulchro anima ornata bo-¬
eoꝵ quos p̾misistis. attendite ca¬
lamitates considerate diuitum
sepulchra uel eoꝵ qui ante pauca
ce nichil ex eis nisi soli cineres
remanserũt. Qui si mͦ loqui pos
quid infelices tantũ pro secłi
uanitate discurritis. Ut qͥd
uos uitiis et criminib reple-¬
tis. Considerate ossa nr̃a ⁊ uel
sic uobis horreat cupiditas ⁊ mi¬
seria ur̃a. Qd̾ uos estis nos fuimꝰ
qd̾ nos sumꝰ uos eritis. Ista omĩa
frẽs km̃i sollicita consideratione
pensate ⁊ hec considerantes expa-¬
uescite diem mortis ante oculos
semper ponite ad emendationẽ qnͣ¬
tum potestis festinate. Nolite ne¬
gligere qd̃ uos pius dominus pec¬
cantes sustinet. quia qnͣto diutiꝰ
expectat ut emendetis tanto grauiꝰ
uindicabit si neglexeritis. Si for¬
te putatis quia finis mundi tar¬
dius ueniat uel suũ unus qͥsq

Expanded text:
n hac vita positi, fratres, ita agite, ut cum hinc migraveritis, et caro vestra a vermibus coeperit devorari in sepulceorum quos jam praemisistis attendite calamitates; considerate divitum sepulcra; vel eorum qui ante parvo ce nihil ex eis nisi soli cineres remanserunt, quia si loqui possquid infelices tantum pro saeculi cupiditate discurritis? utquid vos vitiis et criminibus repletis? considerate ossa nostra, et vel sic vobis horreat cupiditas vel miseria vestra; quod vos estis, nos fuimus; quod nos sumus, vos eritis. Ista omnia, fratres, sollicita consideratione pensate, et haec considerantes expavescite; diem mortis ante oculos semper ponite; ad emendationem quantum potestis festinate; nolite negligere quod pius vos Dominus peccantes sustinet, quia quanto diutius expectat ut emendetis, tanto gravius vindicabit si neglexeritis. Si forte putatis quod finis mundi tardius veniat, vel suum unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. et quam subsequentis
qui rem nouerat testimonium
confirmauit. Et hec eaem mͥ fu¬
it causa istud scribendi. ut licet
inter miracula solas uigilanti¬
um relationes scribere proposue¬
rim: illas tantum dormientim
stilus iste non abhorreat. quas
circunstantium rerum ratio cer¬
ta confirmat. Nogauit certe.
et ex defuncti patris mandato fi¬
lium ammonuit. ut nociuum
exactionis usum remoueret: et
ne sibi quoq in peccatum repu¬
taretur. sollicitus prouideret.
Quod utrum fecerit non satis
michi cognitum fuit. Quid uͦ
illis qui dormientium uisiones
despiciunt respondendum sit: ñ¬
non multo labore opus est. facile
enim occurrit unde et risus illu¬
dentium reprimatur. et non hu
iusmodi reuelationes contempnẽ¬
das esse. iardis etiam intellectib
aperiatur

Expanded text:
audivit, et quam subsequentis, audivit, et quam subsequentis, qui rem noverat, testimonium confirmavit. Et haec eadem mihi fuit causa istud scribendi, ut licet inter miracula solas vigilantium revelationes scribere proposuerim, illas tantum dormientium visiones stylus iste non abhorreat, quas circumstantium rerum ratio certa confirmat. Rogavit certe, et ex defuncti patris mandato filium admonuit, ut nocivum exactionis usum removeret, et ne sibi quoque in peccatum reputaretur sollicitus provideret. Quod utrum fecerit, non satis mihi cognitum fuit. Quid vero illis qui dormientium visiones despiciunt, respondendum sit, non multo labore opus est. Facile enim occurrit unde et risus illudentium reprimatur, et non omnino hujusmodi revelationes contemnendas esse tardis etiam intellectibus aperiatur
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est manere et penam pecta¬
ti. Ad qd̾ apostolus. Nichil inqͥt
excipient. pro omnibus peccatis
sius monachus factus est. et
idcirco absq dubio in partem
salutis udcandus est. Hoc dic¬
to. hostibus infugam coactis:
me ab eorum terroribus libe¬
rauit. Suꝑest ut filio meo
gaufredo. qui michi in seculari
hereditate successit. hec nota
facias: et ut prauam exactionẽ
ad priorem reducat consuetu¬
dinem ei ex mea parte dicas.
His dictis. abscessit. At noĩa¬
ta soror dõnam adelam henri¬
ci regis anglici sororem. prius
blesensem comitissam: nunc
humilem xp̃i ancillam adiens.
ei uniuer sa narrauit. Que
iam dictum gaufredum accer-¬
siens. utrum aliquid noue cõ-¬
suetudinis telis ac uestibus
que sub castro abluebantur pa¬
ter eius imposuerit requisiuit.
Quod cum uere ut defunctus
dixerat. ab eo cognouisset. non
illusoriam sed ueram fuisse ui-¬
sionem agnouit: quam a uera¬
ci et hoc ante nesciente relatrici

Expanded text:
cesse est manere et poenam peccacesse est manere et poenam peccati. Ad quod apostolus: Nihil, inquit, excipiens, pro omnibus peccatis suis monachus factus est, et idcirco absque dubio in partem salutis vocandus est. Hoc dicto, hostibus in fugam coactis, me ab eorum terroribus liberavit. Superest ut filio meo Gaufredo, qui mihi in saeculari haereditate successit, haec nota facias, et ut pravam exactionem ad priorem reducat consuetudinem, ei ex mea parte dicas. His dictis abscessit. At nominata soror, dominam Adelam regis Anglici sororem, prius Blesensem comitissam, nunc humilem Christi ancillam adiens, ei universa narravit. Quae jam dictum Gaufredum accersiens, utrum aliquid novae consuetudinis telis ac vestibus e sub castro abluebantur pater ejus imposuerit, requisivit. Quod cum vere, ut defunctus dixerat, ab eo cognovisset, non illusoriam, sed veram fuisse visionem agnovit quam a veraci et hic ante nesciente relatrice
Abbreviated transcription (Latin):
equidem quem dicis. sed ut
ea que circa me sunt tͥ nota
faciam: ad te directus sum.
In hora exitus mei. maligni
spiritus cum horrifico sonitu
irruerunt et me uelut agmi¬
ne facto undiq circumsteter̃t.
Cumq ad eorum aspectum
territus. iam iamq me ab eis
rapiendum suspicarer. subito
beatus petrus apparuit: et ilłd
demonum collegium p̾senti¬
a sua ꝑturbans. ait. Quid
huc ad istũdnequam spiritus
aduenistis: Noster est inquiũt
et nostra dum in seculo uixit:
opera fecit. Sed pro his inquit
omnibus ex corde penituit. et
qd̾ maius est seculo renunciauͭ.
Et dum plurima hostis oppone¬
ret. atq apostolus uniuersa que
dicebantur uera ratione pur¬
garet. ad hoc tandem uictus ĩi¬
micus prorupit. Unum ait su¬
ꝑest. qd̾ nullo cessari argumen¬
to potest. Destibus ac telis que
undecumq abluenda ad castrũ
de sine niuro deferuntur: nouas
exactiones imposuit. quas nec
ipse nec aliquis post eum remo¬
uit. Manente ergo pectato: ne¬

Expanded text:
equidem quem dicis, et, ut equidem quem dicis, et, ut ea quae circa me sunt tibi nota faciam, ad te directus sum. In hora exitus mei, maligni spiritus cum horrifico sonitu irruerunt, et me velut agmine facto undique circumdederunt. Cumque ad eorum aspectum territus, jamjamque me ab eis rapiendum suspicarer, subito beatus Petrus apparuit, et illud daemonum collegium praesentia sua proturbans, ait: Quid huc ad istum, nequam spiritus, advenistis?--Noster est, inquiunt, et nostra dum in saeculo vixit, opera fecit.--Sed pro his, inquit, omnibus ex corde poenituit, et quod majus est saeculo renuntiavit. Et dum plurima hostis opponeret, et apostolus universa quae dicebantur vera ratione purgaret, ad hoc tandem victus inimicus prorupit: Unum, ait, superest quod nullo cassari argumento potest. Vestibus ac telis, quae undecunque abluendae ad castrum de Sinemuro deferuntur, novas exactiones imposuit, quas nec ipse nec aliquis post eum removit. Manente ergo peccato, ne
Abbreviated transcription (Latin):
aufredus iuir nobilis.
dominus castri qd̃ sine
in seculo conuersatus est: tactꝰ
diuino spiritu mundo renunci¬
auit. atq cum filio et tribus
filiabus apud cluniacum ha¬
bitum religionis induit. Ubi
sancte ac sine querela du con¬
uersatus. merito religiomis
atq prudentie marcinia censiũ¬
sororum quarum superius mẽ¬
tionem fecimus. prior effectus
est. Quarum curam dum per
aliquot aimos humiliter et
beingne amiminstrasset. more
mortalium molestia corporis
tactus defunctus est. Cuius
simplicis et beate conuersati¬
oms dulcem retinentes me¬
moriam sorores multis lacri
mis funus persequute sunt.
et cum in ecclesia sepelientes.
longe melius incordium suoꝵ
abditis condiderunt. Cui non
multos post obitus sui dies.
cuidam sororum multe mor¬
tificationis que alberea dice¬
batur. in sompnis apparuit.
eiq dixit. Agnoscis me: Que
cum trepida uoce ut post ipsa
referebat respondisset dõnum
gaufredum priorem suũ sibi¬
cum uideri: adiunxcit ille. Sũ

Expanded text:
aufredus vir nobilis, dominus castri quod Sinein saeculo conversatus est, tactus divino Spiritu, mundo renuntiavit, atque cum filio et tribus filiabus apud Cluniacum habitum religionis induit. Ubi sancte ac sine querela diu conversatus, merito religionis atque prudentiae Marciniacensium, quarum superius mentionem feci, prior effectus est. Quarum curam dum per aliquot annos humiliter et benigne administrasset, more mortalium molestia corporis tactus, defunctus est. Cujus simplicis et beatae conversationis dulcem retinentes memoriam sorores multis lacrymis ejus funus prosecutae sunt, eumque in ecclesia sepelientes, longe melius in cordium suorum abditis condiderunt. Qui non post multos obitus sui dies, cuidam sororum multae mortificationis, quae Alberea dicebatur, in somnis apparuit, eique dixit: Agnoscis me? Quae cum trepida voce, ut post ipsa referebat, respondisset, dominum Gaufredum priorem suum sibi videri, adjunxit ille: Sum