comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sermo magis ad ciuitatẽ diaboli quã adci¬
uitatem di respiciat. Illius gͦ ciuitatis in hoc
loco decimã partẽ corruisse dicit. quã suꝑiꝰ
cuutatẽ magnã sodomãq & egyptũ uocauit.
& incuius platea corpora scorꝰ ꝑ tres dies &
dimidiũ insepulta iacere dicuntur. Et quia
ꝑ denartũ numerũ sepe lex designat᷑. eoqđ
lex ꝑ decaloguꝰ sit accepta possumꝰ ꝑ detimã
partem quȩ corruit uideos obseruatores le¬
gis intelligere. qui ꝑ predicationẽ helyȩ fidẽ
xp̃i suscipientes a cuiitate diaboli corruent
atq precident᷑. & occisa sunt t̾re motu no¬
mina hominũ septẽ milia. & reliqui in tuno¬
rem sunt missi. & dederunt głam dõ cęli.
Sicut ꝑ denariũ numerũ lex. ita & ꝑ septe¬
narium sepe g̾ra euangłii accipit᷑. Ecce de¬
cima pars cuitatis quam ñ ex lapidib sed
ex hominib constare docuimus cetidit. & ñ
dece̾ milia sed septẽ milia mortua. eẽ. ꝑhiben¬

Expanded text:
sermo ad civitatem magis diaboli, quam ad cisermo ad civitatem magis diaboli, quam ad civitatem Dei respiciat. Illius ergo civitatis in hoc loco decimam partem corruisse dicit, quam superius civitatem magnam, Sodomamque et Aegyptum vocavit, et in cujus platea corpora sanctorum per tres dies et dimidium insepulta jacere dicuntur. Et quia per denarium numerum saepe Lex designatur, eo quod Lex per decalogum sit accepta; possumus per decimam partem quae corruit, Judaeos observatores Legis intelligere, qui per praedicationem Eliae fidem Christi suscipientes a civitate diaboli corruent et praecidentur. Et occisa sunt terrae motu hominum septem millia: et reliqui in timorem sunt missi, et dederunt gloriam Deo coeli. Sicut per denarium numerum Lex, ita et per septenarium saepe gratia Evangelii accipitur. Ecce decima pars civitatis, quam non ex lapidibus, sed ex hominibus constare docuimus, cecidit; et non decem millia, sed septem millia mortua esse perhiben
Abbreviated transcription (Latin):
conuertat corda patrũ ad filios. & coetera
quȩ sequunt᷑ crelimus uideos ꝑ predicationẽ
helyȩ sicut suꝑius ꝓut potuimus demonstra¬
uimus. ad fidem xp̃i esse conuertendos. Pos¬
sumus ꝑ duos testes. duoruͦ popłoꝵ prȩdica¬
tores intelligere. udeor uidelicet atq gentiũ.
Qui dieb mille ducentis sexaginta ꝓphetatu:¬
ri esse dicunt᷑ quia om̃i tẽpore quo antixpͣt
ꝑsecutio atq deceptio ꝑ uniuersũ orbẽ de¬
seuiet. quoscunq possunt ad uiã ueritatis
reduicere studebunt. Et in illa hora. factus ÷
t̾re motus magnus. Nunc ad initiũ prȩdica.¬
tionis helye & enoch reuertit᷑. Terre motus
sicut suꝑius iã diximꝰ. motionẽ cordium
solet designare. Terre motus tunc fiet: cũ
ꝑ predicationẽ helye & enoch multi ad poe¬
nitentiam. multi ad fidem conuertent᷑. Et
decima pars curitatis cecidit. Non sanus sen¬
sus mͥ uidet᷑ esse ut ꝑ ciuitatẽ cuius deci¬
ma pars cecidit eccła intelligat᷑. eo qđ hic

Expanded text:
patrum ad filios ; et caetera quae sequuntur: credimus Judaeos per praedicationem Eliae, sicut superius, prout potuimus, demonstravimus, ad fidem Christi esse convertendos. Possumus autem per duos testes duorum populorum praedicatores intelligere, Judaeorum videlicet atque gentium. Qui diebus mille ducentis sexaginta prophetaturi esse dicuntur; quia omni tempore quo Antichristi persecutio atque deceptio per universum orbem desaeviet, quoscumque poterunt, ad viam veritatis reducere studebunt. Et in illa hora factus est terrae motus magnus. Nunc ad initium praedicationis Eliae et Enoch revertitur. Terrae motus, sicut superius jam diximus, motionem cordium solet designare: terrae motus tunc fiet, cum per praedicationem Eliae et Enoch multi ad poenitentiam, multi ad fidem convertentur. Et decima pars civitatis cecidit. Non sanus sensus mihi videtur esse, ut per civitatem, cujus decima pars cecidit, Ecclesiam intelligamus; eo quod hic
Abbreviated transcription (Latin):
numentis gͥ reꝓbi corpora sc̃orꝰ non sinert
poni: quia doctrinã illor a mentib suis
abicient. Qđ autẽ post tres dies & dimi¬
dium sp̃s uite a dõ uitrare in eos dicit᷑.
& stare suꝑ pedes suos: resurrectionis tẽpꝰ
acciꝑe possumꝰ. qͦd post tria tepora & di¬
midium qua̾uis ñ statim in ꝓximno tam̃
fiet. Stabunt quippe suꝑ pedessuos: qͣndo
post resurrectionis tẽpus quanta sit eoꝵ
uirtus atq magnificentia om̃ib impus
manifestabit᷑. Timor uͦ magnꝰ cadet super
inimicos eoꝵ. cuͦ uiderint eos. Quia IN
die iudicu cũ uiderint eos głamq illor
turbabunt᷑ timore horribili dicentes. Hi
sunt quos aliquando habuimꝰ in derisum.
& in similitudine᷑ imꝓpii. Hos insensati
uita᷑ illoꝵ estimabamꝰ insaniã. & finẽ illoꝵ

Expanded text:
numentis igitur reprobi corpora sanctorum non sinent numentis igitur reprobi corpora sanctorum non sinent poni; quia doctrinam illorum a mentibus suis abjicient. Quod autem post dies tres et dimidium spiritus vitae a Deo intrare in eos dicitur, et stare super pedes suos, resurrectionis tempus accipere possumus, quod post tria tempora et dimidium, quamvis non statim, in proximo tamen fiet. Stabunt quippe super pedes suos, quando post resurrectionis tempus, quanta sit eorum virtus atque magnificentia omnibus impiis manifestabitur. Timor vero magnus cadet super inimicos eorum, cum viderint eos; quia in die judicii cum viderint eos, gloriamque illorum, turbabuntur timore horribili, dicentes: Ii sunt quos aliquando habuimus in derisum, et in similitudinem improperii. Nos insensati vitam i
Abbreviated transcription (Latin):
tem illis. Ascendite huc Et ascenderunt gu
celu in nube. Et uiderunt eos inimici illorꝰ.
Hoc si scđm hystoriã impleat᷑: hominib
quidem incognitũ dõ autẽ nota st̃ om̃ia.
Possemus autẽ & nos huic hystorie sp̃ualẽ
intelligentiã adiungere. sed temerariũ uidet᷑
illã hẏstoriã quã non intelligimꝰ sp̃ualib
sensib uelle adornare. Nullam quippe do¬
mum extra positi interius ornare ualemꝰ.
Sed ne om̃ino tacuisse uideam᷑. pauca di¬
camus. Possumꝰ ꝑ tres dies & dimidiũ. tres
annos & semis intelligere. quib hi duo
ꝓpħe predicaturi sunt. Per monumenta
Uͦ mentes reproborũ intelligere possumꝰ.
De his monumentis dñs loquit᷑ dicens. Ue
uobis scribȩ & pharisei. quia estis sicut se¬
pulchra dealbata. que aforis quide uident᷑
candida. intrinsecus autẽ plena sunt om̃i
immundicia & ossib mortuoꝵ. Sic & tios
aforis quidem paretis hominib usti. intus
autẽ pleni estis rapina & iniquitate. In mo¬

Expanded text:
enderunt in coelum in nube, et viderunt illos inimici eorum. Hoc si secundum historiam impleatur, hominibus quidem incognitum, Deo autem nota sunt omnia. Possumus autem et nos huic historiae spiritalem intelligentiam adjungere: sed temerarium videtur illam historiam, quam 545 intelligimus, spiritalibus sensibus velle adornare. Nullam quippe domum extra positi, interius ornare valemus: sed ne omnino tacuisse videamur, pauca dicamus. Possumus per tres dies et dimidium tres annos et semis intelligere, quibus ii duo prophetae praedicaturi sunt: per monumenta vero mentes reproborum intelligere possumus. De iis monumentis Dominus loquitur, dicens: Vae vobis, scribae et pharisaei, quia estis sicut sepulcra dealbata, quae a foris quidem videntur candida, intrinsecus autem plena sunt omni immunditia et ossibus mortuorum . Sic et vos a foris quidem paretis hominibus justi, intus autem pleni estis rapina et iniquitate. In mo
Abbreviated transcription (Latin):
stare dicunt᷑: quia in t̾ra positi illud tẽpus
prestolant᷑. quo officui predicationis sue ex¬
pleant. & mortis debitũ soluant. sicut seqͣn¬
tia manifestant. Et siquis uoluerit eos no-¬
cere. ignis exiet de ore eor & deuorabit ini¬
micos eoꝵ. Et siquis uoluerit eos ledere: sic

Expanded text:
stare dicuntur; quia in terra positi, illud tempus stare dicuntur; quia in terra positi, illud tempus praestolantur, quo officium praedicationis suae expleant, et mortis debitum solvant, sicut sequentia manifestant. Et si quis voluerit eis nocere, ignis exiet de ore eorum, et devorabit inimicos eorum: et si quis voluerit e
Abbreviated transcription (Latin):
trem urͣm qui in celis est. Duo g isti sã mo¬
do olitie sunt. cũ in aliquio positi loro tetre
ubi ȩos maiestas diuina comorari p̾cepit. ꝑ
contẽplationis gram dõ deseruiunt. candela¬
bra tunc fient. cũ ad explendũ mẏstertum
fidelib tudelicet & reꝓbis uerbũ dĩ annuncta¬
bunt. De hoc candelabro dñs dicit in euangłio.
neq accendunt lucertã & ponunt eã submo¬
dio. sed suꝑ candelabrũ. ut luceat om̃ib qui
in domo sunt. Lucerna qͥppe suꝑ candelabrũ
ponitur: quando officium prȩdicationts scõ
uiro traditur. qui bonũ qͦd prȩdicat. flam
submodio ponitur : quando officium pre¬
dicationis alicui reptobo cõmittitur. qͥ bonũ
qđ predicat prauis oꝑib tegit. ne lumer
pͥrebeat eis qui in domo sunt. sicut dicit
sc̃s gregorius. quia cuius uita despicit᷑. re¬
stat ut & predicatio contemnat᷑. Due gͦ oli¬
ue & duo candelabra in conspectu dñi terre

Expanded text:
trem vestrum, qui in coelis est . Duo igitur isti sancti motrem vestrum, qui in coelis est . Duo igitur isti sancti modo olivae sunt cum in aliquo loco terrae positi, ubi eos majestas divina commorari praecepit, per contemplationis gratiam Deo deserviunt: candelabra tunc fient, cum ad explendum praedicatiofidelibus videlicet et reprobis verbum Dei annuntiabunt. De hoc candelabro Dominus dicit in Evangelio: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus, qui in domo sunt . Lucerna quippe super candelabrum ponitur, quando officium praedicationis sancto viro traditur, qui bonum quod praedicat, flammro sub modio ponitur, 544 quando officium praedicationis alicui reprobo committitur, qui bonum quod praedicat, pravis operibus regit; ne lumen praebeat eis, qui in domo sunt, sicut dicit sanctus Gregorius, quia cujus vita despicitur, restat ut et praedicatio ejus contemnatur. Duae ergo olivae et duo candelabra in conspectu Domini
Abbreviated transcription (Latin):
eius calcabunt. id. e̾ ꝑsequent᷑ mensib quadra¬
ginta duob. qui faciunt tres annos & dimi¬
dium. Et dabo duob testib meis. & ꝓpħabt᷑
dieb mille ducentis sexaginta amicti saccis.
Testes suos dñs helyam & enoch uocat. qui ad¬
uentum eiꝰ scđm precurrent sic ioħes prȩcu¬
currit primũ. Hi sunt due oliue & duo
candelabra in conspectu dñi t̾re stantes. Oliua
oleũ ferc. qđ suꝑ candelabrũ postea ponit᷑.
ut luceat om̃ib qui in domo sunt. Per oleũ
in hoc loco sapientiam sp̃ualẽ possumꝰ acciꝑe.
Vnusquisq enim olua tunc est: quando
apud sẽ quitscens ꝑ contẽplationis gr̃am dõ
deseruire studet. quando illud implere studet
qd dñs dicit in euangłio. nesciat sinistra tua
quid faciat dextera tua. ut sit elemosina tua
in abscondito. & pater tuus qui uidet in ab¬
scondito reddet tibi. Candelabruᷤ uͦ tunc fit.
quando illud implet qđ dñs dicit in euan¬
gelio. Videant oꝑa ur̃a bona. & głificent pa¬

Expanded text:
ejus calcabunt, id est, persequentur mensibus quadraginta duobus, qui faciunt tres annos et dimidium. Et dabo duobus testibus meis, et prophetabunt diebus mille ducentis sexaginta, amicti saccis. Testes duos Dominus Eliam et Enoch vocat, qui adventum ejus secundum praecurrent, sicut Joannes praecurrit primum. Ii sunt duae olivae, et duo candelabra in conspectu Domini terrae stantes . Oliva oleum fert, quod supra candelabrum postea ponitur, ut luceat omnibus, qui in domo sunt. Per oleum in hoc loco sapientiem spiritalem possumus accipere; unusquisque enim oliva tunc est, quando apud se quiescens, per contemplationis gratiam Deo deservire studet; quando illud implere studet, quod Dominus dicit in Evangelio: Nesciat sinistra tua, quid faciat dextera tua; ut sit eleemosyna tua in abscondito: et Pater tuus qui videt in abscondito, reddet tibi . Candelabrum vero tunc fit, quando illud implet quod Dominus dicit in Evangelio: Videant opera vestra bona, et glorificent Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ad mala oꝑa agenda ꝑtraxerunt. Nunc ad
ea quȩ pretermiserat. id÷ ad mala antixp̃i
narranda reuertit᷑. Et ut cõmodius ad ea
exprimenda ꝑueniat. abaduentu xp̃i inci¬
pit. atq mala quȩ ęccła a diabolo passa est
cõmemotans qualiter idem diabolus eandẽ
& aꝑtum est templu᷑ dĩ in celo. & uisa . ẽ
arca testamenti eius in tẽplo eiꝰ. Possumus
ꝑ templu dĩ beatã mariam intelligere. per
arca uͦ testam̃ti xp̃m qui ex ea carnẽ assũ¬
psit. Templũ autẽ dĩ non ideo aꝑtũ dicit᷑.
qdđ uterus beate mariȩ uirginis in parien
do dñm aꝑtus sit. que fuit ante partum¬
uirgo. uirgo in partu. uirgo post partũ.
sed ideo aꝑtũ dicit᷑. quia ꝑ ipsã uisibilis
etiam ꝑ templũ uetus testamentũ intelligere.
ꝑ arcam sacramenta quȩ de. xp̃o in ueteri
testamento continent᷑. Ueniente quippe. xp̃o
in carne aꝑtũ est uetus testamentũ. atq

Expanded text:
ad mala opera agenda pertraxerunt. Nunc ad ad mala opera agenda pertraxerunt. Nunc ad ea quae praetermiserat, id est, ad mala Antichristi narranda revertitur. Et ut commodius ad ea exprimenda perveniat, ab adventu Christi incipit, atque mala quae Ecclesia a diabolo passa est, commemorans, qualiter idem diabolus eamdem Et apertum est templum Dei in coelo, et visa est Arca Testamenti ejus in templo ejus. Possumus per templum Dei beatam Mariam intelligere: per arcam vero Testamenti Christum, qui ex ea carnem assumpsit. Templum autem Dei non ideo apertum dicitur, quod uterus beatae virginis Mariae in pariendo Dominum apertus sit, quae fuit virgo ante partum, virgo in partu, virgo post partum: sed ideo apertum dicietiam per templum vetus Testamentum intelligere: per arcam sacramenta quae de Christo in veteri Testamento continentur. Veniente quippe Christo in carne, apertum est vetus Testamentum, atque
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ sibi subiecit̃. lratȩ sunt gentes. qua
impii homines eccłam dĩ ꝑsecuti sunt: ut
nomen xp̃i de mundo extinguerent. Adue¬
niet autem ira dĩ. cũ dies iũdicii ueniet.
Adueniet tẽpus mortuorũ iudicari uidelicet
ut mortui iudicent᷑. illi scilicet mortui. qͥ
in hac uita positi animas suas male uiuendo
interficere ñ timuerunt. Et reddere mercedẽ
in die iudicii dicturus est. Uenite benedicti
patris mei ꝑcipite regnũ. qđ uobis paratũ
est aborigine mundi. Pusillos eos uocat. qͥ
minoris sunt meriti. magnos qui matorẽ
gr̾am optinent apud dm̃. & ex terminandi¬
 eos qui corruꝑunt terrã. Corruptores terrȩ
impios uocat. Hoc tunc implebit᷑ quando
dicet lte maledicti in igne̾ eternũ. qui pre¬
paratus est diabolo & angłis eius. Sed quȩ
Semet ipsos utiq male uiuendo corruꝑurł
quando in luxurus coeterisq uitus corpora
sua enutrierunt. Corruꝑunt & alior terrã.
eoruͦ udelicet quos & uerbis & exemplis

Expanded text:
humanum sibi subjecit: iratae sunt gentes, quia impii homines Ecclesiam Dei persecuti sunt, ut nomen Christi de mundo exstinguerent: adveniet autem ira Dei, cum dies judicii advenerit: adveniet tempus mortuorum judicari, videlicet ut mortui judicentur. Illi scilicet mortui, qui in hac vita positi, animas suas male vivendo interficere non timuerunt. Et reddere mercedem ur, quando in die judicii dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Pusillos illos vocat, qui minoris sunt meriti: magnos, qui majorem gratiam obtinent apud Deum. Et exterminandi eos, qui corruperunt terram. Corruptores terrae impios vocat: hoc tunc implebitur, quando dicet: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus esSemetipsos utique male vivendo corruperunt, quando in luxuriis, caeterisque vitiis corpora sua enutrierunt. Corruperunt et aliorum terram, eorum videlicet, quos et verbis et exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
motus autẽ. motionẽ cordiuᷤ designat. Do¬
ti sunt nanq multi ꝑ predicationẽ xp̃i
ad poenitentiã de peccatis suis ꝑagendã
moti sunt de infidelitate ad fidelitate.
moti sunt de malo ad bonũ. Et quia gran-¬
do terram solet ꝑcutere: possumꝰ ꝑ grandi-¬
nem comminationes ignis eterni que ii
euangłus sepe inueniunt᷑ intelligere. quib
cordã prauorũ ꝑcutiunt᷑. ut resipiscant ab.

Expanded text:
um designat; moti sunt namque multi per praedicationem Christi ad poenitentiam de peccatis suis peragendam: moti sunt de infidelitate ad fidelitatem: moti sunt de malo ad bonum. Et quia grando terram solet percutere, possumus per grandinem comminationes ignis aeterni, quae in Evangeliis saepe inveniuntur, intelligere; quibus corda pravorum percutiuntu
Abbreviated transcription (Latin):
suis. cetiderunt in facies suas. & adoraue¬
runt dm̃ dicentes. Per uiginti quattuor
seniores in hoc loco animas sc̃or quȩ in
celesti beatitudine cũ dño cõmorantur pos¬
sumus intelligere. Sedes uͦ requiem sempi.¬
ternam designant. Uiginti quattuor sent¬
ores in conspectu dĩ sedent in sedib suis:
quia scõrũ animȩ sine corporib in celesti
beatitudine modo cũ dũo requiescunt.:
in facies suas ceciderunt & adorauerunt.
quia sci di cũ uiderint iustissimũ dĩ iu¬
diciũ ꝑagi. inenarrabilẽq eiꝰ potentiam.
deicient se ꝑ humilitatis subiectionem
in conspectu creatoris sui. scientes nichil
esse quicquid est in comparatione illius
qui ds est. Gr̃as agimus tibi dñe ds̃ om¬
nipotens qui es & qui eras sc̃s. & qͥ accepi

Expanded text:
 ceciderunt in facies suas, et adoraverunt Deum, dicentes. Per viginti quatuor seniores in hoc loco animas sanctorum, quae in coelesti beatitudine cum Domino commorantur, possumus intelligere: sedes vero requiem sempiternam designant. Viginti quatuor seniores in conspectu Dei sedent in sedibus suis; quia sanctorum animae sine corporibus in coelesti beatitudine modo cum Domino requiescunt. In facies suas ceciderunt et adoraverunt; quia sancti Dei cum viderint justissimum Dei judicium peragi, inenarrabilemque ejus potentiam, dejicient se per humilitatis subjectionem in conspectu Creatoris sui, scientes nihil esse quidquid est, in comparatione illius, qui Deus est. Gratias agimus tibi, Domine Deus omnipotens, qui es, et qui eras sanctus, et qui a
Abbreviated transcription (Latin):
que adius alicuius repbi ꝑtineat iaceãt.
Sed̾ melius mͥ uidet᷑. ut sicut ꝑ ciuitatẽ
magnã om̃s repbos intelligendos esse di¬
ximus: ita & ꝑ plateam corda reprobor
intelligamus. lacebunt itaq corpora
scõrũ in platea ciuitatis magnę. quia
sci illis iacent a quib nullius. ẽẽ mom̃ti
existimant᷑. ł contrario fidelib stant: qͥa
quanta sit eoꝵ uirtus atq gła cordis ocu¬
lis contuentur. Cuittas uͦ diaboli nͦ in con¬
uenienter sodoma & egẏptus uocatur.
eoqđ sodoma cecitas. egyptus tenebre in¬
terpretentur. Quis enĩ deteriorẽ cecitatẽ
atq tenebras patit᷑ quã impi. qui prȩci¬
piti gradu ut in doacam inferni de¬
mergantur mala oꝑando ꝓpare ñ desistuł'
in platea uͦ ciuitatis magnę ubi dñs cru¬
cifixus est corpora sc̃or ꝓicienda esse de¬
scribuntur: quia sicut a membris dia¬
boli xp̃c crucifixus est: ita abeisdem hi
duo ꝓpħe occidentur. & uidebunt de
popłis & tribribus & linguis & gentib

Expanded text:
alicujus reprobi pertineat, jaceant. Sed melius mihi videtur, ut sicut per civitatem magnam omnes reprobos intelligendos esse diximus, ita et per plateam corda reproborum intelligamus: jacebunt itaque corpora sanctorum in platea civitatis magnae; quia sancti illis jacent, a quibus nullius esse momenti existimantur: e contrario fidelibus stant, qui quanta sit eorum virtus atque gloria, cordis oculis intuentur. Civitas vero diaboli non inconvenienter Sodoma et Aegyptus nominatur; eo quod Sodoma caecitas, Aegyptus tenchrae interpretentur. Quis enim deteriorem caecitatem atque tenebras patitur, quam impii, qui praecipiti gradu, ut in cloacam inferni demergantur, mala operando properare non desistunt? In platea vero civitatis magnae, ubi Dominus crucifixus est, corpora sanctorum projicienda esse describuntur; quia sicut a membris diaboli Christus crucifixus est, ita ab eisdem ii duo prophetae occidentur. Et vipopulis, tribubus, et linguis, et gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis uenerit. quã habuit eo tẽpore
quo inter homines conuersatus est. sed po¬
tiorem. Possumus etiã ꝑ cȩlũ ȩccłam. ꝑplu
uiam uerba sc̃or sp̃ualit᷑ intelligere. Cau¬
ditur nanq cęlũ impus. cũ suo iudicio¬
d̾s corda eor ita obdurare sinit. ut nul¬
lo modo uerbo diͦ aditũ accedendi ad cor
suũ tribuant ut saluent᷑. Nã & ꝓpħa
isaias celũ uideis clausit. tr̃ ei a dño di¬
ctum est. Excȩca cor popłi huius & aures
eius aggraua. & oculos eius ne forte ui

Expanded text:
dicationis venerit, quam habuit eo tempore, dicationis venerit, quam habuit eo tempore, quo inter homines conversatus est, sed potiorem. Possumus etiam per coelum Ecclesiam, per pluviam verba sanctorum spiritaliter intelligere; clauditur namque coelum impiis, cum Deus suo judicio corda eorum ita obdurari sinit, ut nullo modo verbo Dei aditum accedendi ad cor suum tribuant, ut salventur. Nam et propheta Esaias coelum Judaeis clausit, cum ei a Domino diuit, cor populi huius, & aures eius aggraua, & oculos eius claude: ne f
Abbreviated transcription (Latin):
uos estis qui loquimini. sed sp̃s patris ur̃i qͥ
loquitur in uobis. Non incongrue uerba
scorũ ignis uocant᷑. sicut psalmista dicit de
dño. Ignitũ eloquiuꝰ tuũ uehementer. & ser¬
uus tuus dilexit illud. Ignis gͥ exiet de ore
scõrũ iustor & deuorabit inimicos eor̃: qͥa
doctrina eoꝵ ita errores antixp̃i destruet.
ut om̃ib sanã mentẽ possidentib. nichil
uideatur esse qd asserere conabunt᷑ antix̃pe
& ministri eius. Qđ autẽ sequit᷑ & siqͥs uolu¬
erit eos ledere sic oportet eu occidi: ad ean¬
dem rem ꝑtinet. Hi habent potestatẽ clau¬
dendi celũ. ut ñ pluat dieb ꝓphetie eor.
& habent potestate suꝑ aquas conuertendi
eas in sanguinẽ. & ꝑcutere terrã omͦi plaga
quotienscunq uoluerint. Legimus helyã
oratione cdausisse celũ. & iterũ aꝑuisse. s
& moysen aquas i sanguinẽ conuertisse.
Noi gͦ putandũ est heliam minorẽ uirtutẽ
habere. cũ ad explendũ officiũ sue pre¬

Expanded text:
 sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis ; non incongue verba sanctorum ignis vocantur, sicut Psalmista dicit de Domino: Ignitum eloquium tuum vehementer, et servus tuus dilexit illud . Ignis igitur exiet de ore sanctorum istorum, et devorabit inimicos eorum; quia doctrina eorum ita errores Antichristi destruet, ut omnibus sanam mentem possidentibus, nihil videatur esse, quod asserere conabuntur Antichristus et ministri ejus. Quod autem sequitur. Et si quis voluerit eos laedere, sic oportet eum occidi, ad eamdem rem pertinet. Ii habent potestatem claudendi coelum, ut non pluat diebus prophetiae eorum: et habent potestatem super aquas, convertendi eas in sanguinem, et percutere terram omni plaga quotiescumque voluerint. Legimus Eliam oratione clausisse coelum, et iterum aperuisse: sed et Moysen aquas in sanguinem convertisse. Non ergo putandum est Eliam minorem virtutem habere, cum ad explendum officium suae prae
Abbreviated transcription (Latin):
qđ postea scripsit plenissime accepit. Liber
itaq dũ deuoraretur dulcedineͤ mellis ori
exhibuit: quia diuina scriptura qͣnto am¬
plius in corde ruminat᷑. tanto salubriorẽ
dulcedinẽ menti ȩxhibet. Possumꝰ autem
ꝑ uentrẽ in quo esce putrescunt. carnem¬
⁊ hanc mortalem intelligere. Liber gͥ qui
in ore dulcis fuit amaritudinẽ generauit
uentri: quia sci uiri quanto amplius qi
meditatione diuinarũ scripturarũ dediti
sunt. quantoq eius meditatio dulcior fit
in mente: tanto maiorem amaritudineͤ
carni sue exhibent. affligendo uidelicet
eam ieiuniis. uigilus. abstinentia. coete¬
risq cruciatib quib caro atterit᷑. Et dixͦ
gentib & linguis. & regib multis. Predi¬
citur ei qđ abexilio ad predicandũ reditu¬
rus sit S ed cũ sci patres tradant qđ post
reuersionẽ suã de exilio tantũmodo in
epheso & circa adiacentia eius loca prȩ¬
dicauerit. ibiq & mortuus sit & corpore

Expanded text:
quod postea scripsit, plenissime accepit. Liber quod postea scripsit, plenissime accepit. Liber itaque dum devoraretur, dulcedinem mellis ori exhibuit; quia divina Scriptura quanto amplius in corde ruminatur, tanto salubriorem dulcedinem menti exhibet. Possumus autem per ventrem, in quo escae putrescunt, carnem hanc mortalem intelligere. Liber igitur qui in ore dulcis fuit, amaritudinem ventri generavit; quia sancti viri quanto amplius in meditatione divinarum Scripturarum dediti sunt, quantoque eorum meditatio dulcior fit in mente, tanto majorem amaritudinem carni suae exhibent, affligendo videlicet eam jejuniis, vigiliis, abstinentia, caeterisque cruciatibus, quibus caro atteritur. Et gentibus, et linguis, et regibus multis. Praedicitur ei quod ab exsilio ad praedicandum rediturus sit. Sed cum sancti Patres tradant quod post reversionem suam de exsilio tantummodo in Epheso, et circa adjacentia loca ejus praedicaverit, ibique mortuus sit, et corpore
Abbreviated transcription (Latin):
cis fuisse dicit᷑ quia diuina scriptura dũ
in mentẽ reuolititur. uitãq eternã man¬
data ti custodientib repromitit. dulcis
ut mel in corde efficitur. Cũ uͦ mentem a
superiorib ad inferiora. id ÷ a contem¬
platione patrie cȩlestis ad peccata sua in¬
tuenda deducit. poenasq quas impui ꝓ
peccatis suis passuri sunt ostendit. quȩ
antea fuerat dulcis in demonstratione
intelligere. qui ante quã euangłiũ scribe¬
ret. pathmos in exiliuꝰ deductus est. sed qr
ꝓpt᷑ absentiã eius heretici eccl̃am dĩ inua¬
serunt. post reuersionẽ suã de exilio ad
eorũ blasphemias destruendas compuilfus
est euangłiũ scribere. Precepit gͥ uox diui¬
suasit. ut iret ad xpͣm. ñ passib corporis
sed passib mentis. ad considerandam diui¬
nitatis eius potentiã atq cũ patre equalita¬
tem. ut de diuinitate etus libellũ om̃ib
fidelib salutiferũ posset conscribere. De¬
uorauit uͦ iohes librũ. cũ scientũ euangłui

Expanded text:
 quia divina Scriptura dum in mente revolvitur, vitamque aeternam mandata Dei custodientibus repromittit, dulcis ut mel in corde efficitur: cum vero mentem a superioribus ad inferiora, id est, a contemplatione coelestis patriae ad peccata sua intuenda deducit, poenasque quas impii pro peccatis suis passuri sunt, ostendit, quae antea fuerat dulcis in demonstratione intelligere, qui antequam Evangelium scriberet, Pathmos in exsilium ductus est: sed quia propter absentiam ejus haeretici Ecclesiam Dei invaserant, post reversionem suam de exsilio ad eorum blasphemias destruendas compulsus est Evangelium scribere. Praecepit igitur vox divisuasit, ut iret ad Christum non passibus corporis, sed passibus mentis, ad considerandam divinitatis ejus potentiam atque cum Patre aequalitatem, ut de divinitate ejus libellum omnibus fidelibus salutiferum posset conscribere. Devoravit vero Joannes librum, cum scientiam Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
a facie tua nͨ deleat᷑. Fiant corruentes in
conspectu tuo. in tẽpore uisitationis sue
ꝑibunt. Nunquid moyses ñ habebat
potestatẽ claudendi celũ & aꝑiendi cui
dicebat ds̃ cũ popłs peccasset. dimute me
ut irascatur furor m̃s contra eos & deleã
eos. faciamq tẽ in gentẽ magnã: Sc̃i
itaq illi quibusdã claudent celu ut nͦ
uidelicet quos aberrorib antrxp̃i reuo¬
care ñ potuerint. ymbremq suꝑ eos plu¬
ent. quando siuis precib dm̃ illis ꝓpiciũ
efficient. Per aquas. in sanguinẽ conuer¬
tere dicunt᷑. popłi designantur. Sanguis
autẽ ultionẽ diuinã demonstrat. Aquas
gͥ in sanguinẽ conuertent: quando gen¬
tes quȩ a fide .xp̃i discesserint ꝑpetua mor¬
te esse damnandas suo udicio decernent.
Et cũ finierint testimoniũ suũ: bestia
quȩ ascendit de abysso faeret aduersus
eos bellũ. & uincet eos & occidet eos. Be¬
stia hec antixp̃m significat. Faciet aduer¬
sus eos bellũ. quando eos ꝑsequet᷑. Uincet

Expanded text:
a facie tua non deleatur. Fiant corruentes in conspectu tuo: in tempore visitationis tuae peribunt . Numquid Moyses non habebat potestatem claudendi coelum et aperiendi, cui dicebat Dominus, cum populus peccasset: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam ? Sancti itaque ividelicet quos ab erroribus Antichristi revocaverint; imbremque super eos pluent, quando suis precibus Deum illis propitium efficient. Per aquas quas in sanguinem convertere dicuntur, populi designantur: sanguis autem ultionem divinam demonstrat. Aquas igitur in sanguinem convertent, quando gentes quae a fide Christi discesserint, perpetua morte esse damnandas suo judicio decernent. Et cum finierint testimonium suum, bestia quae ascendit de abysso, faciet contra eos bellum, et vincet illos, et occidet eos. Bestia haec Antichristum significat. Faciet contra eos bellum, quando eos persequetur: vincet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiscens uocauit seruos suos. & tradidit
illis bona sua. Et unt dedit qͥnq talenta
alii autẽ duo. alii uͦ unũ. Unicuiq scđ̾m
ꝓpriam uirtutẽ. Sequitur. Atriũ autem
qđ est foris eice foras. & ne metiaris illud
qͣm ddatũ est gentib. Si foris erat. quomͦ
foras eici poterat: Per atriu gͦ uidei de¬
signantur. Iudei gͥ foris erant ꝑ incredu-¬
litatem. sed ioħes & coeteri apłi adhuc eos

Expanded text:
proficiscens, vocavit servos suos, et tradidit proficiscens, vocavit servos suos, et tradidit illis bona sua. Et uni dedit quinque talenta, alii autem duo, alii vero unum; unicuique secundum propriam virtutem . Sequitur: Atrium autem quod est foris, ejice foras, et ne metiaris illud; quoniam datum est gentibus. Si foris erat, quomodo foras ejici poterat? Per atrium ergo Judaei designantur: Judaei igitur foris erant per incredulitatem: sed Joannes et caeteri apostoli adhuc e
Abbreviated transcription (Latin):
popłi regesq multi ꝓficiunt. Et datus est
mͥ calamus mensure similis uirge dicens.
Surge & metire templũ dĩ & altare. & ad¬
orantes in eo. Per calamũ quo antiqui
Per uirga uͦ sepe disciplina accipitur. Ca¬
lamus igͥ qui ioħi datus est similitudineͤ
uirge habuit: quia disciplina. xp̃ianorũ
est euangłiũ. Unde & templũ & altare & ad¬
orantes in eo metiri precipit᷑. Per templu
nanq eccła. ꝑ altare sc̃i & ꝑfecti utri qui
in eccła consistunt. ꝑ adorantes autẽ in
eo coetera multitudo. quę eor doctrina
instruit᷑ designatur. Templũ nempe dĩ &
altare atq ad orantes in eo unusquisq prȩ¬
dicator metitur : dũ unicuiq scđm ꝓpriã
capacitatem sp̃ualis gr̃e doctrinã admini¬
strat. Aliter enĩ docendus est sapiens. alit̃
insipiens. Aliter lateratus. alit᷑ illuteratꝰ
Altter paganus. aliter xpianus. Altter he.¬
reticus. aliter catholicus. Nã & dñs dicit
in euangłio. quia pater familias peregre

Expanded text:
 Et datus est mihi calamus mensurae similis virgae, dicens: Surge, et metire templum Dei, et altare, et adorantes in eo. Per calamum quo antiqui per virgam vero saepe disciplina accipitur. Calamus igitur qui Joanni datus est, similitudinem virgae habuit; quia disciplina christianorum est Evangelium. Unde et templum et altare et adorantes in eo metiri praecipitur; per templum namque Ecclesia: per altare sancti et perfecti viri, qui in Ecclesia consistunt: per adorantes autem in eo caetera multitudo, quae eorum doctrina instruitur, designatur. Templum nempe Dei et altare, atque adorantes in eo unusquisque praedicator metitur, dum unicuique secundum propriam capacitatem spiritualis gratiae doctrinam administrat; aliter enim docendus est sapiens, aliter insipiens: aliter litteratus, aliter illitteratus: aliter paganus, aliter christianus: aliter haereticus, aliter catholicus. Nam et Dominus dicit in Evangelio, quia paterfamilias peregre
Abbreviated transcription (Latin):
magnaᷤ ierłm terrestrem uoluerimꝰ intel¬
ligtre ꝓpt᷑ hoc qđ dicit ubi & dñs eorũ
crucifixus est. a ueritate oberrabimus.
eoqđ illa ierłm usq ad solũ destructa sit.
& ista que ꝓ ea edificata est ñ in eo loco
sed in alto sita esse dicat᷑. Neq sodoma¬
& egyptus dicenda est eoqd̃ a xp̃ianis in¬
colatur. Sitmulq considerandũ. quia
ubicunq in hoc libro ciuitas magna po¬
nitur babylonẽ quȩ est ciuitas diaboli &

Expanded text:
agnam Hierusalem terrestrem voluerimus intelligere propter hoc quod dicit: Ubi et Dominus eorum crucifixus est, a veritate oberrabimus; eo quod illa Hierusalem usque ad solum destructa sit, et ista quae pro ea aedificata est, non in eo loco, sed in alio sita esse dicatur: neque Sodoma et Aegyptus dicenda est, eo quod a christianis incolatur. Simulque considerandum quia ubicumque in hoc libro civitas magna ponitur, Babylonem quae est civitas diaboli, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apl̃s paulus. Optabam ego ipse ana-
cognati mei scđm carnẽ. qui sunt isrłitȩ
Unde precipitur ei ne eum metiatur
id est uerba predicationis non eis ministret.
sicut in euangłio ipse prȩcepit dicens.
Nolite mutere margaritas ur̃as ante por¬
cos. ne conculcent eas pedib suis. & contier
palato tuo. nec eris quasi uir obuirgans. qͥa
domus exasꝑans est. Hocq atriũ datum
gentib dicitur : quia uidei ꝓpt᷑ increduli¬
tatem suã paganis gentib erant coniuncti.
siue traditi erant gentib id ÷ romanis. ut
abeis delerent᷑ atq exterminarent᷑. Et ci¬
uitatem sc̃am calcabunt mensib quadra¬
ginta duob. Subito saltũ facit ad helẏam
atq enoch qui temporib antrepi uenturi
sunt. Et pulchro satis ordine. Uidelicet ut
qui udeor deiectionẽ ꝑ figurã atrii ꝓtulerat.
eoꝵ restaurationẽ tacite subnecteret. Constat
enĩ iudeos in fine mundi ꝑ predicationẽ¬

Expanded text:
se a cognati mei secundum carnem, qui sunt Israelitae . Unde praecipitur ei, ne illud metiatur, id est, verba praedicationis non eis ministret, sicut in Evangelio ipse praecipit, dicens: Nolite mittere margaritas vestras ante porcos; ne conculcent eas pedibus suis, et converspalato tuo, nec eris quasi vir objurgans; quia domus exasperans est . Hocque atrium datum esse gentibus dicitur; quia Judaei propter incredulitatem suam paganis gentibus erant conjuncti: sive traditi erant gentibus, id est, Romanis, ut ab eis delerentur atque exterminarentur. Et civitatem sanctam calcabunt mensibus quadraginta duobus. Subito saltum facit ad Eliam atque Enoch, qui temporibus Antichristi venturi sunt: et pulchro satis ordine, videlicet, ut qui Judaeorum dejectionem per figuram atrii protulerat, eorum restaurationem tacite subnecteret; constat enim Judaeos in fine mundi per praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
tus est uenter m̃s. Per os in quo sapores di.¬
scernuntur. corda apłoꝵ intelligere possumꝰ.
ꝑ uentreᷤ autẽ in quo om̃is spurcicia corpo¬
ris cõmorat᷑. memoriaᷤ peccatoꝵ intelligere

Expanded text:
tus est venter meus. Per os in quo sapores ditus est venter meus. Per os in quo sapores discernuntur corda apostolorum intelligere possumus: per ventrem autem in quo omnes spurcitiae commorantur corporis, memoriam pec
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ueniet finis quẽ predixit. cu om̃is ele¬
ctorum numerus fuerit completus. Et uocẽ¬
quã audiui de cęlo iteru̾ loquentẽ mecũ &
dicentẽ. uade & accipe librum de manu an¬
głi stantis supra mare & supͥ terrã. Uocem
primã eam dicit. quando de celo ei dictũ est.
Signa quȩ locuta sunt septẽ tonitrua. &
noli ea scribere. Fandem itaq uoce̾ se iterũ
audisse dicit. quia eiusdem sp̃s sci uox fuit
illa curus & ista. Per ioħem in hoc loco om̃s
apłos intelligere possumꝰ. Uox gͦ diuina
ioħi locuta est. ut iret ad angłm & acci¬
peret abeo librũ: quia sp̃s sci gͣra apłis in¬
spirauit. ut relictis om̃ib xp̃m sequerent᷑
ut doctrinã euangłii abeo ꝑciꝑent. Et abu
ad angłm dicens ei ut daret michi librũ.
Abierunt apłi ad xp̃m. ut abeo doctrina
diuinarum scripturarũ instruerent᷑. Et
dixit mͥ. Accipe & deuora illu. & faciet ama¬
ricare uentrem tuuͦi. sed in ore tuo erit dulcis
tanquã mel. & cũ deuorassem eũ: amarica.¬

Expanded text:
tunc veniet finis, cum omnis electorum numerus fuerit completus. Et vocemquam audivi de coelo iterum loquentem mecum, et dicentem: Vade, et accipe librum de manu angeli stantis supra mare et supra terram. Vocem primam eam dicit, quando de coelo ei dictum est: Signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere. Eamdem itaque vocem se iterum audisse dicit; quia ejusdem Spiritus sancti vox fuit illa, cujus et ista. Per Joannem in hoc loco omnes apostolos intelligere debemus. Vox ergo divina Joanni locuta est, ut iret ad angelum, et acciperet ab eo librum; quia Spiritus it, ut relictis omnibus, Christum sequerentur; ut doctrinam Evangelii ab eo perciperent. Et abii ad angelum, dicens ei ut daret mihi librum. Abierunt apostoli ad Christum, ut ab eo doctrina divinarum Scripturarum instruerentur. Et dixit mihi: Accipe, et devora illum, et faciet amaricare ventrem tuum, sed in ore tuo erit dulce tamquam mel. Et cum devorassem eum, amarica
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. ꝑ semet ipsũ iurauit. quia om̃ia per
ipsũ facta sunt. & sine ipso factũ est nichil
lurauit autẽ nͦ quibusdã uerbis semet ipsũ
obligando. sed dicendo quȩ uentura erant.
Per septimũ uͦ angłm predicatores qͥ in fine
mundi futuri sunt designant᷑. de quib in
sequentib dicemus. Iurauit gͦ xẽc qđ in dieb

Expanded text:
uravit: Quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Juravit autem non quibusdam verbis semetipsum obligando; sed dicendo ea quae ventura erant. Per septimum vero angelum praedicatores, qui in fine mundi futuri sunt, designantur, de quibus in sequentibus dicemus
Abbreviated transcription (Latin):
scriberet: quia apłi qui ꝑ celũ designant᷑.
primis predicatorib preceꝑunt. ne nouit᷑
ad fidem uenientes subito ad cellitudinẽ uir¬
tutum conscendere cogerent. donec in fide
confortati etiã ad oꝑationẽ uirtutũ transi¬
re possent. & angłs quẽ uidi stantẽ supra
mare & suꝑ terram. cũ leuasset manum¬

Expanded text:
iberet; quia apostoli qui per coelum designantur, primis praedicatoribus praeceperunt; ne noviter ad fidem venientes, subito ad celsitudinem virtutum conscendere cogerent, donec in fide confortati, jam ad operationem virtutum transire possent. Et angelus quem vidi stantem supra mare et su
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia quicqͥd ceꝑint. Possumꝰ itaq ꝑ dentes
carnifices intelligere. qui in ore leonũ id ẽ
in potestate ꝑsecutorũ positi. eor imꝑio di¬
uersis cruciatib corpora sc̃oꝵ cruciabant.
Corpora gͥ scorꝰ ꝑsecutores in ore id÷ in pote
state habebant. sed animas ñ habebant sicut
dñs dicit in euangłio. Nolite timere eos qui
corpus occidunt. animã autẽ ñ possunt
occidere. Et ideo potestas ꝑsecutorũ tantũ mͦ
in ore erat: quia corpora sc̃or in potestate
habebant sedd animas ñ habebant. Occidere
poterant. quos uincere ñ ualebant. Per cati¬
das uͦ. phylosophorũ atq poetarũ doctrina
designatur. Nã caude eor similes serpentib
habentes capita. & in his nocent. Recte do¬
Ctrina phylosophorũ serpentib assimilatur.:
quia plena erat uenents mendaciorũ. Qut
serpentes capita habere dicunt᷑: quia om̃s
errores gentiliũ ꝓprios habebant auctores.

Expanded text:
omnia, quae ceperint. Possumus itaque per dentes omnia, quae ceperint. Possumus itaque per dentes carnifices intelligere, qui in ore leonum, id est, in potestate persecutorum positi, eorum imperio diversis cruciatibus corpora sanctorum cruciabant. Cbant, sicut Dominus dicit in Evangelio: Nolite timere eos, qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Et ideo potestas persecutorum tantummodo in ore erat; quia corpora sanctorum in potestate habebant, sed animas non habebant: occidere poterant, quos vincere non valebant. Per caudas vero philosophorum atque poetarum doctrina designatur. Nam caudae eorum similes serpentibus, habentes capita, et in iis nocent. Recte doctrina philosophorum serpentibus assimilatur, quia plena erat venenis mendaciorum. Qui serpentes capita habere dicuntur, quia omnes errores gentilium proprios habebant auctores.
Abbreviated transcription (Latin):
deferre iubebant. Et recte ꝑ fumũ idolatrie
falsitas designat᷑. quia sicut fumus a facie
uenti euanescit: ita & cultura idoloꝵ in con¬
spectu predicationis euangłice deꝑut. Per
rebant designant᷑. Abhis trib plagis inter fe¬
cta est tercia pars hominuͦ. id÷ multitudo
martyrũ. ꝑ igne̾ uidelicet fumuͤ ac sulphu¬
rem. qui ꝓcedebat de ore ipsorũ. Procedebat
quippe ignis de ore ipsorũ id÷ iusio imprs¬
sima qua precipiebant ut sci dĩ martyres
interficerent᷑. Procedebat & fumus: quia prȩ¬
apiebant uit honor deitatis abom̃ib homi¬
nibus dĩis impenderetur. Procedebat & sul¬
phur. id÷ blasphemiȩ in xp̃m. prȩcipientes
ut religio xp̃iana funditus de mundo tolle¬
retur. Potestas enĩ equorũ in ore ipsorũ est.
& in caudis eoruͦ. Suꝑius capita equorum
ut leonũ esse dicunt᷑. In ore uͦ leonũ dentes
consistunt. quib: conterunt & dilaniant

Expanded text:
deferre jubebant. Et recte per fumum idololatriae deferre jubebant. Et recte per fumum idololatriae falsitas designantur, 541 quia sicut fumus a facie venti evanescit, ita et cultura idolorum in conspectu praedicationis evangelicae deperiit: per rebant, designantur. Ab his tribus plagis interfecta est tertia pars hominum; id est, multitudo martyrum: per ignem videlicet, fumum, ac sulphur, quae procedebant de ore ipsorum. Procedebat quippe ignis de ore ipsorum, id est, jussio impiissima, qua praecipiebant ut sancti Dei martyres interficerentur: procedebat et fumus, quia praecipiebant ut honor deitatis ab omnibus hominibus diis suis impenderetur: procedebat et sulphur, id est, blasphemiae in Christum, praecipientes ut religio christiana funditus de mundo exstingueretur. Potestas enim equorum in ore ipsorum est, et in caudis eorum. Superius capita equorum, ut leonum esse dicuntur: in ore vero leonum dentes consistunt, quibus conterunt et dilaniant
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitas mentis ꝑsecutorũ. ꝑ iatintum
qui celi figurã habet honor deitatis quẽ
blaspheniȩ quas tn xp̃m ꝓferebant desi¬
gnantur. Per secutores gͥ loricas igneas &
iacintinas & suilphureas habuisse dicunt᷑.
quia partim ꝓpter in credulitateᷤ mentis
corda sua indutauerant. ut ñ solũ in xp̃m
non crederent sed etiã seruos eius ꝑseque¬
rentur. partim ꝓpter defensionẽ falsorũ
deorũ. partim ꝓpt̾ blasphemias quas iN
ap̃m ꝓferebant. dicentes eũ magum fusse
& seductorem. Et capita equorũ. erant tan¬
quam capita leonũ. Per capita equorũ. im¬
ꝑatores iomani designantur. qui capita. ẽẽ.
uidebant᷑ omniũ ꝑsecutorũ. Qui etiam
ꝓpter insatiabilem rabiẽ leonib assimilaNł
& de ore eor ꝓcedit ignis. fumus & sub¬
phur. Per ignẽ impia precepta impitoꝵ
designantur quib popls dĩ interfici iubeba¬
tur. ꝑ fumũ uͦ honor deitatis que diis sutis

Expanded text:
crudelitas mentis persecutorum: per hyacinthum crudelitas mentis persecutorum: per hyacinthum qui coeli figuram habet, honor deitatis quem blasphemiae quas in Christum proferebant, designantur. Persecutores igitur loricas igneas et hyacinthinas atque sulphureas habuisse dicuntur; quia partim propter incredulitatem mentis corda sua induraverant, ut non solum in Christum non crederent, sed etiam servos ejus persequerentur: partim propter defensionem falsorum deorum, partim propter blasphemias quas in Christum proferebant, dicentes eum magum fuisse et seductorem. Et capita equorum erant tamquam capita leonum. Per capita equorum imperatores Romanorum designantur quia capita esse videbantur omnium persecutorum, qui etiam propter insatiabilem rabiem leonibus acsimilantur. Et de ore eorum procedit ignis et fumus et sulphur. Per ignem impia praecepta imperatorum designantur, quibus populus Dei interfici jubebatur: per fumum vero honor deitatis, quem diis suis
Abbreviated transcription (Latin):
erercitus. uicies milies dena milia audiui
numerũ eoꝵꝰ. Qui designant᷑ ꝑ quattuor
angłos. ipsi & ꝑ equestrem exercitũ. ꝑsecu
torum equestris esse dicitur: quia sicut
habet ds̃ equos suos. id ÷ scos predicatores
qui eũ ꝑ uniuersũ orbem deportauert̃.
ita habet diabolus equos suos id. ẽ. omnes
impios suꝑ quos sedet. & ad ꝑpetranda di¬
uersa scelera impellit. Qui uicies milies
dena milia esse dicunt᷑. Per infinituꝰ namq
numerũ. ꝑsecutorꝰ innumerabilis multi
tudo exprimit᷑. & ita uidi equos in uisio¬
ne & qui sedebant suꝑ eos habebant lord¬
cas igneas & iacintinas & sulphurtas. In hoc
loco ꝑ equos insant popłi ꝑ sessores autt̃
equorũ principes t̾rȩ designant᷑. Per lori¬
cas ti que ictus gladiorũ a sc̃ repellunt.
quricia cordiũ reꝑbor signat᷑. quȩ ad cor¬
da eor gladiũ sp̃s qd est uerbũ dĩ accede¬
re non sinit. Quȩ lorice ignee iacintinȩ
& sulphuree esse dicunt᷑. Pet ignẽ plane

Expanded text:
exercitus vicies millies dena millia, audivi numerum eorum. Qui designantur per quatuor angelos, ipsi et per equestrem exercitum, videlitorum equestris esse dicitur; quia sicut habet Deus equos suos, id est, sanctos praedicatores, qui eum per universum mundum deportaverunt; ita habet diabolus equos suos, id est, omnes impios, super quos sedet, et ad perpetranda diversa scelera impellit. Qui vicies millies dena millia esse dicuntur; per finitum namque numerum persecutorum innumerabilis mun visione: et qui sedebant super eos, habebant loricas igneas, et hyacinthinas, et sulphureas. In hoc loco per equos insani populi, per sessores autem equorum principes terrae designantur: per loricas vero, quae ictus gladiorum a se repellunt, duritia cordium reproborum designatur, quae ad corda eorum gladium spiritus, quod est verbum Dei, accedere non sinit. Quae loricae igneae, hyacinthinae, et sulphureae esse dicuntur. Per ignem plane
Abbreviated transcription (Latin):
ad gentes. Pedem sinistrũ suꝑ terrã posuit.
quando iudeis lege̾ spetialiter tradidit.
Sed nullũ moueat qđ posteriora prius cõ¬
memorauerit & priora posteruis. eo quod
in scripturis diuinis hoc sepe contingat:
Ad qͦd comꝓbandũ. unũ tantũmodo ex̧ẽ¬
plum ꝓferamus. In psalmo centesimo qͥtito
cũ dixisset. aꝑta est terra & deglutiuit

Expanded text:
ad gentes . Pedem sinistrum super terram posuit, ad gentes . Pedem sinistrum super terram posuit, quando Legem Judaeis specialiter tradidit. Sed nullum moveat, quod posteriora prius commemoraverit, et priora posterius; eo quod in divinis Scripturis hoc saepe contingat. Ad quod comprobandum unum tantummodo exemplum proferamus. In psalmo centesimo quinto , cum dixisset: Aperta est terra, et deglutivit
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Sed de eius aꝑtione. dño largiente
aliqua diximus. Libellũ gͥ aptũ in ma
quia sensus diuinarũ scripturarũ docto¬
rib eccłȩ ipse aꝑuit. Et posuit pedẽ suũ
dextru supra mare. sinistrũ autẽ suꝑ ter¬
ram. Per pedem dextrũ sicut diximꝰ nouũ
testamentũ. ꝑ sinistrũ uetus designatur.
Possumus autẽ ꝑ mare popłm gentium
intelligere ꝓpt̾ ꝓfunditatem ignorantiȩ
atq errorũ. Per tertã uͦ quȩ excolit᷑ ut
fructũ ferat uideos qui excolebantur ꝑ
disciplinã legis & fructũ ferebant. cũ pre¬
cepta legalia quãuis carnaliter implebart̃.
Pedem ꝯͦ suũ dextrũ dñs suꝑ mare posuit.
quando specialius gentib doctrinã eu¬
angłii quã uideis tradidit sicut paulus¬
apłs eisdem udeis loquitur dicens. So¬
bis oportebat primũ loqui uerbũ dĩ
Sed quia repellitis illud & indignos uos
iudicastis eternȩ uttȩ. ecce conuertimur

Expanded text:
bitur; sed de ejus apertione, Domino largiente, bitur; sed de ejus apertione, Domino largiente, aliqua diximus. Libellum igitur apertum quia sensus divinarum Scripturarum doctoribus Ecclesiae ipse aperuit. Et posuit pedem suum dexterum super mare; sinistrum autem super terram. Per pedem dextrum, sicut diximus, novum Testamentum: per sinistrum vetus designatur. Possumus autem per mare populum gentium intelligere propter profunditatem ignorantiae atque errorem: per terram vero quae excolitur, ut fructum ferat, Judaeos qui excolebantur per disciplinam Legis, et fructum ferebant, cum praecepta legalia, quamvis carnaliter, implebant. Pedem ergo suum dextrum Dominus super mare posuit, quando specialius gentibus doctrinam Evangelii, quam Judaeis tradidit, sicut Paulus eisdem Judaeis loquitur, dicens: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei, sed quia repellitis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur