comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rore insonuit. acsi om̃is illa ȩccł̃ia a fundam̃tis fuiss&
euersa et ꝓtinus recessit: ac nulla illic ulterius in qui¬
etudo santiqui hostis apparuit. Sed ꝑ terroris sonitum
tate aeris. suꝑ altare eiꝰde ȩxcłiȩ nubes cęlitꝰ descen¬
dit: suoq illud uelamine operuit : omẽmq ȩt cłiam
tanto terrore. ac suauitate odoris repleuit.ut paten¬
atq custo des. uel hii.qui ad celebranda missaruł. sołenia
uenerant rem uidebant. in gredi minime poterant:
& suauitatẽ mirifici odoris trahebant. Die uero aliq
cũ in ea lampades sine lumine dependerent. emissordiui¬
nitus lumine sunt accensȩ: atq past paucos itenũ dies.
ũ expletis missarũ solłeniis. extinctis lãpadibus. custos
ex eadẽ ȩccłia egressus fuiss&. post paulułu intrauit:
& lampades. quas extin xerat. lucentes repperit: Suas nec¬
patiũ regressus. lucentes lãpades. quas extin xerat in¬

Expanded text:
ror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset ror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, tate aeris super altare ejusdem ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris implevit, ut, patenquoque et custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes reperit. Quas negspatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat in
Abbreviated transcription (Latin):
catholica introductis illic beati sebastiani. & sc̃ȩ agathȩ
martyrũ reliquiis dedicari debuiss&. qđ factum ẽ. Nã cũ
magna popłi multitudine uenientes. atq om̃ipotenti dño
laudes canentes: eandẽ ȩccłiam ingressi sumꝰ. Cũq in ea¬
iã missarũ sollemnia celebrarent᷑. & p̃ eiusdẽ loci anguflia
popłi. se turba cõprimer& mułritudo quida ex his qui
extra sacrariũ stabant. porcũ subito intra suos pedes huc
illuc q discurrete senserunt. Quẽ dum unusquisq seari¬
r&e. & iuxta se stantib indicar&. isdẽ porcus ȩccłiȩ ianuas
petiit: & om̃s ꝑ quos transut in ãmirationẽ commouit
sed uideri ithił potuit: quamuis sentiri potuiss&. Quod
id circo diuina pietas ostendit: ut cunctis patescer&. quia
gnus an eiusde ȩccłȩ tectis strepitus factus est:
esi in hac aliquis errando discurrera. Sequenti aut̃
nocte. grauior sonitus excreuit: cũ subito tanto ter¬

Expanded text:
catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martirum reliquiis, dedicari debuisset. Quod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes atque omnipotenti Domino laudes canentes, eandem ecclesiam ingressi sumus am missarum solemnia celebraret, ac propter ejusdem loci angustias populi se turba comprimerent, quidam ex his qui extra sacrarium stabant, porcum subito inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tantus ter
Abbreviated transcription (Latin):
atq cũ magno sonitu omĩa ȩccłiȩ claustra patuerunt.
effuso desuꝑ lumine. om̃s quȩ extinctȩ fuerant lampa¬
des accensȩ sunt. Arrianus uero ep̃s. qui uĩ factur
aduenerat. subita cecitate ꝑcussus ẽ : atq alienis
manibus ad suũ habitacułu reductus. Quod dũ langoba¬
di in eadẽ regione positi om̃s agnoscerent: nequa quam
ulterius p̾sũpserunt cattholica loca temerare. Miro & enĩ
modo res gesta est: ut quia eiusdẽ arriani causa lãpade
in ȩccłia beatiꝑaul fuerant extinctȩ: uno eodẽq tẽpore
in hac quoq urbe ante bienniũ pietas suꝑna monstraiit.
Ex his quippe quȩ narro. aliut popłs agnouit: aliitd aut̃
sacerdotes. & custodes ȩccłiȩ se audisse. se uidisse testant᷑
Arrianorũ ȩccłia ĩ regione urbis huius quȩ subora dicitur.
cũ clausa usq ante bienniũ remansiss&: placuit. ut infide

Expanded text:
atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra patuerunt; atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes quae exstinctae fuerant lampades accensae sunt. Arianus vero episcopus, qui vim facturus advenerat, subita caecitate percussus est, atque alienis jam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi in eadem regione positi omnes agnoscerent, nequaquam ulterius praesumpserunt catholica loca temerare. Miro enim modo res gesta est, ut quia ejusdem Ariani causa lampades in ecclesia beati Pauli fuerant extinctae, uno eodemque tempore in hac quoque urbe ante biennium pietas superna monstravit. Ex his quippe quae narro aliut populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes ecclesiae se audisse, se vidisse testantur. Arrianorum ecclesia in regione urbis huius que Subora dicitur cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit, ut in fide
Abbreviated transcription (Latin):
cere plerũq conati sunt: sed eorũ seuitię miracula su¬
monasterii mei monachum. qui usq ante quadrienniũ
cũ langobardis fuit: adhuc ante triduũ agnoui.
Cum ad spolitanã urbem longobardorũ ep̃s. scilica& arrianꝰ
ueniss&. & locũ illic ubisolemnia sua ager&. non habe¬
r&: cȩpit ab eius ciuitatis ep̃o ȩcrlesiã petere. quã suo
errore̾ dedicar&. Qđ dum ualde ep̃s negar&: isdem
qui uenerat arrianꝰ. beati pauli apłi illic ȩccłiam comi¬
nus sitã. se die altero uiolent̃ intraturũ e̾e̾ ꝓfessusẽ.
Qđ ei usdẽ ȩccłiȩ custos audiens. festinus cucurrit. ec cle¬
siam clausit: seris muniuit. Facto aut̃ uespere.
lã pades om̃s extincxit: seq in interiorib abscondit.
In ipso aut̃ subsequentis lucis crepusculo arrianus ep̃s
collecta multitudine aduenit: clausas ȩccłiȩ ianuas
effringere paratus: sed repente cunctȩ simul regiȩ
diuinitꝰ concussȩ ab iectis longius seris aꝑtȩ sunt.

Expanded text:
cere plerumque conati sunt, sed eorum saevitiae miracula sumonacum Langobardis fuit, adhuc ante triduum agnovi. Cum ad Spolitinam urbem Langobardorum episcopus, scilicet Arrianus, venisset et loco illic ubi sollempnia sua ageret non haberet, coepit ab eius civitatis episcopo ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, isdem qui venerat Arrianus, beati Pauli apostoli illic ecclesiam cominus sitam se die altero violenter intraturum esse, professus est. Quod eiusdem ecclesiae custus audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit. Facto autem vespere, lampades omnes extinxit seque in interioribus abscondit. In ipso autem subscollecta multitudine advenit, clausas ecclesiae januas effringere paratus. Sed repente cunctae simul portae divinitus concussae, abjectis longius seris, apertae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
unt: quȩ deus loquit᷑. sciunt. Unde & dd ꝓpheta cũ dix¬
iss&: in labiis meis ꝓnunciaui omĩa iudicia: ꝓtinꝰ addidit.
oris tui. Acsi aꝑte dicat. Illa ego iudicia. & nosse. &
ꝓnuntiasse potui : quȩ te dixisse
cognoui.
Nam ea. quȩ ipse non loqueris: nr̃is
dubio cognitionib abscondis. Con¬
cordat gͦ
ꝓphetica. apostolicaq sententia : quia & in cõprȩhensibilia
sunt dĩ iuditia. & tam̃ quȩ de ore eiꝰ ꝓlata fuerint. hu¬
manis labus ꝓnuntiant᷑ : qm̃ scire ab hominib & ꝓlata
ꝑ dm̃ possunt. & occulta non possunt. PET RUC
In obiectione meȩ questiunculȩ patuit causa rationis:
sed queso te. si qua sunꝗ adhuc de huꝰ uirtͥ subiungas¬

Expanded text:
Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia , protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur: quoniam sciri ab hominibus et prolata per Deum possunt, et occulta non possunt. Petr. In objectione meae quaestiunculae patuit causa rationis. Sed quaeso te, si qua sunt adhuc de hujus vi
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ in uocans. extensa mox dextera signũ ei crucis
opposuit: eamq in ipso deuexi montis latere cadentẽ
fixit. sicut religiosus uir laurentius ꝑhib&. Et quia
locus non fuerit quo inherere potuiss&: aspicit᷑ ita
ut nunc usq montẽ cernentib casura pendere

Expanded text:
 invocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernenti
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionẽ patris ex more petierunt. Quos ille ꝓtinꝰ
ꝑcunctatꝰ ẽ. dicens. Ubi comedistis: Qui respondert᷑.¬
dicentes. Nusquam. Quib ille ait. Quare ita m̃ti¬
mini: Nũquid illius feminȩ habitaculu ñ intrastis&
Nũquid hos. atq illos cybos non accepistis: Numquid
tot calices ñ bibistis: Cũq eis uenerabilis pater.
& hospitium mulieris. & genera cyboꝵ. & numerum
potionũ dicera: Recognoscentes cuncta quȩ egerant.
ꝗd eiꝰ pedes tremefacti ceciderunt: seq deliquisse
confessi sunt. Ipse aut̃ ꝓtinus culpȩ peꝑcit. ꝑpendenꝰ.
qd in eius absentia ultra non facerent. quẽ p̾sentẽ
sibi esse in spiritu sentirent Prater quoq ualen

Expanded text:
benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ultra non facerent, quem praesentem sibi esse in spiritu scirent. CAPUT XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
dapno parietis. sed contritione frĩs. Qđ uenerabi¬
li patri benedicto studuerunt cȩlerit̾ cũ graui luc¬
tu nuntiare. Tunc ide pat᷑ ad se dilaceratũ puerũ
deferri iuba: quem portare nisi in sago potuerunt.
quia collapsi sara parieris. eius non solũ menbra: sed
missisq foras fr̃ibus. celła clausit. Qui oratione instan¬
tius quam solebat incubuit. Mira res: hora eade hunc
in columẽ. atq ut prius ualentem. ad eundẽ iterũ labo¬
rem misit: ut ipse quoq parietem cũ fratrib ꝑficer&:
de cuius se interitu antiquus hostis benedicto insultare
Mos & enĩ cellȩ fuit. ut quotiens ad responsũ aliquod
egrederent᷑ fr̃s. cybũ. potũq extra celła minime su¬
merent. Cumq hoc de usu regulę sollicite seruaret᷑.
quadã die ad responsũ fr̃s egressi sunt : in quo tardiori
cõpulsi sunt hora demorari. Qui manere iuxta reli¬
giosam feminã nouerant: cuius ingressi habitacułu.
sũpserunt cybum. Cũq iam tardius ad cella redissent.

Expanded text:
damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solum ejus membra, sed missisque foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare Mos etenim cellae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui parere de eode dericoꝵ uotis concitꝰ uolens fes¬
tinꝰi ad eiꝰ monasteriũ cucurrit: ibiq absente ũ¬
lo antiquarios seribentes repperit. ubi abbas esse
inquisirit. Qui dixerunt. In ualle hac quȩ mo¬
nasterio subiac& fȩnũ sȩcat. Istde uero ulianus
suꝑbũ ualde. atq contumacẽ puerũ habuit: cui
uix poterat. uł ipse dominari. Hunc ergo misit. ut
eũ ad se sub celeritate ꝑducere. Perrexit puer
oe ptems  spũ pratũ uelocit᷑ ingressus. om̃sq illic
ui tuens fenũ secantes requisiuit. quisna ess eqͥti¬
Marqut audiuit quis ess&. eũ. adhuc longe posetꝰ
asperi. & uim̃so timore correptus ẽ cȩpit tunere.
lassescere seq ipsũ ne tanti gressu uix posse porta¬
rei ui tremens ad di hominẽ ꝑuenit. atq ulis
bunilit eiꝰ eenua deosculans: Eruixit suuqꝙ dñi
ei occurrisse nunciauit. cui resolit aĩ famur

Expanded text:
Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum habuit, cui vix poterat vel ipse dominari. Hunc ergo misit, ut ipsum ad se sub celeritate perduceret. Perrexit puer, et protervo spiritu pratum velociter ingressus, omnesque illic intuens fenum secantes, requisivit quisnam essetut audivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famu
Abbreviated transcription (Latin):
sua sepultꝰ est. Sequenti aut̃ nocte: ex sepultura eadẽ
Cum uero has diu uoces emittere: custos hoc eiꝰ nunciauit
uxori. Uxor uero illius eos. qui diligent᷑ inspicerent.
artis eiusde uiros transmisit. ad ecclesiã: uolens cog¬
noscere. qualit̃ eius ess& corpus in sepulchro. de quo
talia clamar&. Qui aperientes sepulchrũ. uestim̃ta
quoq intacta repperierunt: quȩ nunc usq in eadẽ
eccłia ꝓ eius causȩ testimonio seruantur: Eorpufuero
illius omnino non inuenerunt: acsi in sepulchro eode¬
one anima eius dapnata sit: cuiꝰ & caro est ab ecclesia
proiecta. Quid igit᷑ sacra loca sepultis ꝓsunt: quando
hii. qͥ ĩ digni sunt. ab eisde sacris locis diuinitꝰ piciunt᷑¬

Expanded text:
sua sepultus est. Sequenti autem nocte ex sepultura eadem, sua sepultus est. Sequenti autem nocte ex sepultura eadem, Cum vero has diu voces emitteret, custos hoc ejus nuntiavit uxori. Uxor vero illius eos qui diligenter inspicerent ejusdem artis viros transmisit ad ecclesiam, volens cognoscere qualiter corpus ejus esset in sepulcro de quo talia clamaret. Qui aperientes sepulcrum, vestimenta quoque intacta repererunt, quae nunc usque in eadem ecclesia, pro ejusdem causae testimonio servantur; corpus vero illius omnino non inone anima ejus damnata sit, cujus caro etiam de ecclesia est projecta. Quid igitur sacra loca sepultis prosunt, quando hi qui indigni sunt, ab eisdem sacris locis divinitus projiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
runt custodes: & uiderunt duos quosdã teterrimos
spͣs. qui eiꝰde ualentini pedes quada ligatura extrinc¬
xerant: & eũ ab ȩccłia clamantẽ. ac nimiũ uociferante
foras trabebant. Qui uidelic& exterriti: ad suũ stra
tum reuersi sunt. Mane aut̃ facto. aperientes sepulchrũ
in quo iđe ualentinꝰ positus fuerat: eiꝰ corpus ñ inuener
Cũq extra ȩccłiam quererent. ubi ꝓiectũ ess&: inuenerunt
hoc in sepulchro alio positũ ligatis adhuc pedib sicut de
ȩccłia fuerat abstractũ Ex qua re petre collige. quia
bi quos peccata grauia deprimunt: si in sacro loco sepelire
se faciant. restat ut &iã de sua p̾sũptione iudicentur :
quatinus eos sacra loca non liberent. sed etiã culpa teme
rit. tantoꝵ qui hic habitant multitudo testat᷑: quod
quidã artis eoꝵ primꝰ cũ defunctꝰ fuiss&. in ȩccłia beati
ianuarii martyris iuxta portã scĩ laurentii a coniuge

Expanded text:
bant custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos bant custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesia clamantem ac nimium vociferantem foras trahebant. Qui vimenta reversi sunt. Mane autem facto aperientes sepulcrum, in quo idem Valentinus positus erat, ejusque corpus non invenerunt. Cumque extra ecclesiam quaererent ubi projectum esset, invenerunt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus sicut de ecclesia fuit abstractum. Ex qua re, Petre, collige, quia hi quos peccata gravia deprimunt, si in sacro loco sepelire se faciant, restat ut etiam de sua praesumptione judicentur, quatenus eos sacra loca non liberent, sed etiam culpa temerrit, cunctorum qui hic habitant multitudo testatur: quod quidam artis eorum primus cum defunctus fuisset, juxta ecclesiam beati Januarii martyris, juxta portam sancti Laurentii a conjuge
Abbreviated transcription (Latin):
Uade. & dic ep̃o ut ꝓiciat hinc has foetentes carnes. quas
hic posuit : quia si non fecerit. die tricesimo ipse moriet᷑.
Quã uisionẽ custos ep̃o timuit confiteri: & rursũ ãmo¬
nitus declinauit. Die aut̃ tricesimo eiꝰdẽ ciuitatis
ep̃s cum uespertina hora sanus. atq in columis ad lectũ
Ad est quoq in p̃senti uenerabilis frat̾ uenantius lu-¬
nensis ep̃s. & magnificus liberius uir nobilissimꝰ. atq
ueracissimꝰ: qui sẽ scire. suosq homines int̾fuisse testat᷑
ei rei. quã narrant nuꝑ in genuensi urbe contigisse.
bi namq ut dicunt. ualentinꝰ nomine mediolanensis
ecdĩȩ defensor defunctꝰ est. Uir ualde lubricus & cunc¬
tis leuitatibꝰ occupatꝰ: cuius corpus in ȩccłia beati mar¬
tyris syri sepultũ est: Nocte aut̃ media in eadẽ ȩcclia
factȩ sunt uoces: acsi quis uiolent ex ea repelleret᷑.
atq traberet᷑ foras Ad quas nimirũ uoces cucurre¬

Expanded text:
Vade, et dic episcopo projiciat hinc has fetentes carnes, quas Vade, et dic episcopo projiciat hinc has fetentes carnes, quas hic posuit, qQuam visionem custos episcopo timuit confiteri, et rursus admonitus declinavit. Die autem trigesimo, ejusdem civitatis episcopus, cum vespertina hora sanus atque incolumis ad lectum Adest quoque in praesenti senex venerabilis pater Venentius Lunensis episcopus, et magnificus Liberius vir nobilissimus atque veracissimus, qui se scire suosque homines interfuisse testantur ei rei, quam narrant nuper in Genuensi urbe contigisse. Ibi namque, ut dicunt, Valentinus nomine Mediolanensis Ecclesiae defensor defunctus est, vir valde lubricus, et cunctis levitatibus occupatus, cujus corpus in ecclesia beati martyris Syri sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesia factae sunt voces, ac si quis violenter ex ea repelleretur ac traheretur foras. Ad quas nimirum voces curre
Abbreviated transcription (Latin):
consũpta. ipsa flammȩ cõbustio. ita ante altare in
marmorib apparuit: acsi illic eadẽ femina corpores
fuissa igne concremata Ex quare aꝑte datur ĩtel¬
ligi: quia hii quib dimissa peccata non fuerint. ad
euitandũ iudiciũ sacris locis pꝰ mortẽ ñ ualent adiuxari.¬
obannes quoq uir magnuificus in hac urbe locũ prę¬
fectorũ seruans. cuiꝰ ueritatis. atq grauitatis sit.
nouimus: qui mihi testatꝰ est. ualerianũ patriciũ in
ciuitate. quȩ brixa dicitur. fuisse defunctũ: cui eiꝰde
ciuitatis ep̃s accepto p̃cio. locũ in ȩcdia p̾buit. in qͦ
sepeliri debuiss&e. Qui uidelic& ualerianus usq ad ȩta¬
tem decrepitã leuis. ac lubricus stetit: modũq suis
prauitatib ponere contẽpsit. Eadẽ uero nocte. qua se-¬
pultus ẽ. beatus faustinꝰ martyr. in cuiꝰ ȩcclesia corpus
illius fuerat humatũ: custodi suo apparuit. dicens.

Expanded text:
consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare in consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare in marmoribus apparuit, ac si illic eadem femina corporeo igne fuisset concremata. Ex qua re aperte datur intelligi, quia hi quibus hic dimissa peccata non fuerint, ad evitandum judicium Dei sacris locis non valent oannes, inquit, vir magnificus in hac urbe Romana locum praefecturae servans, cujus veritatis atque gravitatis sit novimus: qui mihi testatus est Valerianum patricium in civitate, quae Brixa dicitur, fuisse defunctum, cui ejusdem civitatis episcopus, accepto pretio, locum in ecclesia praebuit, in quo sepeliri debuisset. Qui videlicet Valerianus usque ad aetatem decrepitant levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus ecclesia corpus illius fuerat humatum, custodi suo apparuit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
grauia peccata non deprimunt. hoc ꝓdest mortuis si
in ȩcclisiis sepeliant᷑: quod eorũ ꝓximi quotiens ad
eade sacra loca conueniunt. suoꝵ quoꝵ sepulchra
aspiciunt. retordant᷑: & ꝓ eis dño p̃ces fundunt: Nam
quos peccata grauia deprimunt non ad solutionem:
potius quã ad maiorẽ dãpnationis cumułu eorum
Uir nãq uitȩ uenerabilis felix portuensis ep̃s in sabi¬
nensis ꝓuincia ortus. atq enutritus est : qui quan¬
dam scȩmoniale feminã in loco eode fuisse testat᷑:
quȩ carnis quide continentiã habuit: sed linguȩ
ꝓcatitatẽ. atq stultiloqui ũ non declinauit. Hȩc gͥ
defuncta: atq in ȩcclesia sepulta est: Nocte autem
eade eiusde ȩccłiȩ custos ꝑreuelationẽ uidit. quia
pars una illius igne cremabat᷑ : pars aut̃ altera in.¬
tacta remanebat. Cũq hoc surgens mane. fratrib
narrarae. & locũ uellt̾ ostendere. in quo fuerat igne

Expanded text:
gravia pegravia pein ecclesiis sepeliantur, quod eorum proximi, quoties ad eadem sacra loca conveniunt, suorum quorum sepulcra aspiciunt recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad solutionem potius quam ad majorem damnationis cumulum eorum Vir namque vitae venerabilis Felix, Portuensis episcopus, in Sabiniensi provincia ortus atque enutritus est, qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quideprocacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta, atque in ecclesia sepulta est. Nocte autem eadem ejusdem ecclesiae custos per revelationem vidit, quia pars una illius igne cremabatur, pars autem altera intacta remanebat. Cumque haec surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in quo fuerat igne
Abbreviated transcription (Latin):
facilius non elucescet Scĩ aut̃ uiri inter illusiones
atq reuelationes ipsas uisionũ uoces. aut imagines qͦdã
intimo sapore discernunt: ut sciant uel quid a bono
sp̃ũ ꝑcipiant. uł quid ab illusore patiant᷑: Nã si erga
hȩc mens cauta non fuerit: ꝑ deceptorẽ sp̃m multis
se uanitatib inmergit. Qui non nũquã sol&. & mul¬
ta uera p̃dicerẽ : ut ad extremũ ualeat animã ex ali
qua falsitate laqueare: Sicut cuida nostroꝵ nuꝑ
certũ est contigisse : qui dũ somnia uehem̃ter atten¬
der&. ei ꝑ somniũ longa spatia huiꝰ uitȩ ꝓmissa sunt.
Cumq multas pecunias ꝓlongioris uitȩ stipendus colle¬
giss&. ita repente defunctꝰ est: ut intactas om̃s relin¬
quere: & ipse secũ nil ex bono opere portara&. PET RU¬
Quis ille sit memini: sed quęso te ea quȩ cȩpimꝰ ex seqͣͥm᷑:
Pꝰutamꝰ ne animab aliquid ꝓdesse si mortuoꝵ corpora

Expanded text:
facilius non elucet. Sancti autem viri inter illusiones facilius non elucet. Sancti autem viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum voces aut imagines quodam intimo sapore discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu percipiant, vel quid ab illusione patiantur. Nam si erga haec mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex vana aliqua falsitate laqueare: sicut cuidam nostro nuper certum est contigisse, qui dum somnia vehementer attenderet, ei per somnium longa spatia hujus vitae promissa sunt; cumque multas pecunias pro longioris vitae stipendiis collegisset, ita repente defunctqueret, et ipse secum nihil ex bono opere portaret. NonnunQuis ille sit memini: sed, quaeso te, ea quae coepimus, exsequamur. Putamusne animabus aliquid prodesse si mortuorum corpora
Abbreviated transcription (Latin):
fratribus somniũ non uider&e. Nec mariȩ sponsum
ut ablato puero in ȩgẏpto fuger&. ꝑ sõniũ angelus
am monera& Sursũ nisi aliquando somnia cogitatio¬
ne. simul & reuelatione  ꝓcederent: nequa quã
danihel ꝓpheta nabo godonosor uisionẽ disserens. a radi¬
ce cogitationis inchoass&. dicens. Tu rex cogitare cȩ¬
pisti in stratu tuo quid ess& futurũ. post hȩc : & qui re-¬
uelat mysteria: ostendit tibi quȩ uentura sunt.
Et paulo post Uidebas. & ecce  statua una grandis: statra
illa magna. & statura sublimis stabat contra te: & cet̾a
Danihel itaq dũ somniũ & ĩplendu reuerent̃ insinuat.¬
& ex qua ortũ sit cogitatione manifestat. patenter
ostenditur: quia hoc plerũq ex cogitatione simul &
reuelatione generant᷑. Sed nimirũ cũ somnia tot
rerũ quibuscũq quali talib alternent. tanto eis cre¬
di difficilius debent: quanto & ex quo inpulsu ueniant

Expanded text:
fratribus somnio videret ; nec sfratribus somnio videret ; nec sut ablato puero in Aegyptum fugeret, per somnium Veritas admoneret . Rursum nisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendet tibi quae ventura sunt . Et paulo post: Videbas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contDaniel itaque dum somnium et implendum reverenter, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur, quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternentur tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant
Abbreviated transcription (Latin):
petre est. quia sex modis tagunt animũ imagines
somnioꝵ. Aliquando nãq sõnia uentris plenitudine.
uel in anitate. aliquando uero illusione: aliquando
cogitatione. simul & illusione. aliquando reuelatione. aliqͥndo
aut̃ cogitatione. simul & reuelatione generant᷑. Sed
duo quȩ prima diximus om̃s experim̃to cognoscimus:
subiuncta aut̃ quatuor in sacrȩ scripturę paginis
in uenimꝰ. Somnia &enĩ nisi plerũq ab occulto hoste
ꝑ illusionẽ fuerint: nequaquã hoc uir sapiens indi¬
car&. dicens. Multos enĩ errare fecerunt somnia: &
exciderunt sperantes in illis. Uel certe non augura
cuius sint detestationis ostendit᷑: quȩ auguriis c̃iun¬
gunt᷑. Rursũ nisi aliquandõ ex cogitatione. simul &
illusione ꝓcederent: uir sapiens minime dixissae. mul¬
tas curas sequunt᷑ somnia. & nisi aliquando sõnia
& mysterio reuelationis orirent᷑: ioseph p̃ferendo se

Expanded text:
pere est quod sex modis tangunt animum imagines pere est quod sex modis tangunt animum imagines somniorum. Aliquando namque somnia ventris plenitudine, vel inanitate, aliquando vero illusione, aliquando cogitatione simul et illusione, aliquando revelatione, aliquando autem cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus; subjuncta autem quatuor, in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim, nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes in illis . Vel certe, Non auguras profecto verbis cujus sint detestationis ostenditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procedederent, vir sapiens minime dixisset: Multas curas sequuntur somnia . Et nisi aliquando somni ex mysterio revelationis orirentur , nec Joseph praeferendum se
Abbreviated transcription (Latin):
duleedine. & grauitate transiebat. Nuic egro iacenti.
atq ad extremũ deducto. ꝑ nocturnã uisionẽ quidam
senex apparuit : & hunc uirga tetigit. eiq dixit. Burge.
ex hac enĩ molestia modo minime morieris: sed paratꝰ
esto. quia longũ tempus hic facturus non eris. Qui dũ
iã ess& a medicis desperatꝰ. repente sanatus ẽ: atq con¬
ualuit.rem quã uiderat. narrauit : seq ꝑbienniũ in
di seruitio sicut p̃i xi. ultra ȩtatis suȩ annos exhibuit
Ante hoc aut̃ triennix̃. cum quida frat̃ fuisse mortuus.
atq in eiusde monasterii cimiterio a nobis sepultꝰ. cunc¬
tis nobis ab eode cimiterio exeuntibꝰ. isde iohannes. sicut
postmodũ pallens. & tremens indicauit: illinc nobis descen¬
dentibꝰ. inuentus ab eode fratre. qui mortuus fuerat.
de sepulchro uocatꝰ ẽ : qđ mox &iã subsequens finis edo¬
cuit. Nam post dies decem inuasus febrib carne solutꝰ ẽ.
PETRUS. Hoceri uellm si hoc. qđ ꝑ nocturnas uisio¬

Expanded text:
edine et gravitate transibat. Huic aegrotanti atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem quidam senex apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est, atque convaluit. Rem quam viderat narravit; seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit. Ante hoc autem triennium, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in ejusdem monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobis discedentibus inventus, ab eodem fratre qui mortuus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis edocuit. Nam post dies decem, invasus febribus carne solutus est. PETR. Doceri velim si hoc quod per nocturnas visio
Abbreviated transcription (Latin):
questionẽ mou&. qđ post mortẽ ad poenałe locũ ductꝰẽ.
cuius feretri uestis tangi potuit. & malignus sp̃s ab
homine obsesso fugari GREGoRIꝰ. Eac in re. magna
deb& om̃i potentis dĩ dispensatio. & quã sit multiplex
agnosci: cuiꝰ iudicio actũ est: ut isde uir paschasius.
& ipse intus ad aliquantũ tẽporis recipera. qđ peccass&:
& tam̃ ante humanos oculos mira ꝑ corpus suũ. post mor¬
tem facer&. qui ante mortẽ eis coͦgnoscentibꝰ quoq pia
opera fecissae. neq hii. qui bona eiꝰ uiderant. de ęlymosina¬
rum illius ȩstimatione fallerentur: neq ipsi sine ultio¬
ne laxaret᷑ culpa. quã necesse culpã crdidit: & id circo
banc. fletib non extincxit PETRUS. ꝑpendo qͣ dicis
Ueruntam̃ bac ratione constrictꝰ. non solũ quȩ intelligo:

Expanded text:
quaestionem movet, quod post mortem ad poenalem locum ductus est, quaestionem movet, quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri vestis tanti potuit homine fugaretur. GREGOR. Hac in re magna debet omnipotentis Dei dispensatio et quam sit multiplex agnosci. Cujus judicio actum est ut idem vir Paschasius et ipse intus ad aliquantum temporis reciperet quod peccasset, et tamen ante humanos oculos mira per corpus suum post mortem faceret, qui ante mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset; ut neque hi qui bona ejus viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec esse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exstinxit. PETR. Perpendo quae dicis, verumtamen 448 hac ratione co
Abbreviated transcription (Latin):
bus uenturũ scłm inferre se nobis. atq aperire iudeatur:¬
GREGORIUS. Tta est Uam quantũ prȩsens scłm ꝓpinquat
ad finẽ: tanto futurũ scłm ipsa ĩã quasi ꝓpinquitate tan
corda aspiciemus. Quid hoc scłm. nisi noctẽ: & qͥd uenturũ.
nisi diẽ dixerim: Sed quẽammođu. cũ nox finiri. & dies
incipit oriri: ante solis ortũ simul aliquomodo tenebrȩ
cũ luce cõmixtȩ sunt: quo usq discedentis noctis reliquiȩ
in lucẽ diei subsequentis ꝑfecti uertantur: ita huius
mundi finis iã cũ futuri scłi exordio ꝑmiscet᷑. atq ipse
reliquiarũ eiꝰ tenebrȩ quada iã rerũ spualir ꝑmixtione
translucent: & quȩ illius mundi sunt multa ia cerni¬
mus: sed nec dũ ꝑfecte cognoscimꝰ: quia quasi in qͦdam
mentis crepusculo. hȩc uelut ante sołe uidemꝰ. Ptt ue
Plac&. qđ dicis: sed de tanto uiro pascasio hoc animũ ad

Expanded text:
bus venturum saeculum inferre se nobis atque aperire videaturbus venturum saeculum inferre se nobis atque aperire videaturGREGORIUS. Ita est; nam quantum praesens saeculum propinquat ad finem, tantum futurum saeculum ipsa jam quasi propinquitate tangcorda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam rerum spiritalium permistione translucent. Et quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam mentis crepusculo haec velut ante solem videmus. PETR. Placet quod dicis. Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad
Abbreviated transcription (Latin):
it: & quid illic tantus uir facer&. inquisiuit. Cui ille res¬
pondit. Pnulla alia causa in hoc pęnali loco deputatꝰ sũ.
nisi quia in parte laurentii contra simachu sensi. Sed
queso te. ꝓ me dñm dep̾care: atq in hoc cognoscas. qđ exau¬
ditus sis : si huc rediens me non inuenies Qua de re uir
dñi gemanus se in p̾cib strincxit. & post paucos dies redut:
sed iam p̃dictũ paschasiũ in loco eodẽ minime inuenit: Quia
enĩ non malicia. sed ignorantiȩ errore peccauerat: purga¬
ri post mortẽ potuit a peccato Quod tam̃ credendũ est.
quia ex illa elemosinarũ suarũ largitate hoc obtinuit:
ut tunc potuiss& ꝓmereri ueniã : cum iã nihil potuiss&
operari: PETRUE. Quid hoc est. queso te. quod in his.
extremis tẽporibus. tã multa de animabꝰ clariscunt. quȩ
ante latuerunt: ita ut aꝑtis reuelationibꝰ. atq ostensioni¬

Expanded text:
it, et quid illic tantus vir faceret inquisivit. Cui ille resit, et quid illic tantus vir faceret inquisivit. Cui ille respondit: Pro nulla 445 alia causa in hoc poenali loco deputatus sum, nisi quia in parte Laurentii contra Symmachum sensi. Sed quaeso te, pro me Dominum deprecare, atque in hoc cognosces quod exauditus sis, si huc rediens me non inveneris. Qua de re vir Domini Germanus se in precibus constrinxit, et post paucos dies rediit, sed jam dictum Paschasium in loco eodem minime invenit. Quia enim non malitia, sed ignorantiae errore peccaverat, purgari post mortem a peccato potuit. Quod tamen credendum est, quia ex illa eleemosynarum suarum largitate hoc obtinuit, ut tunc potuisset promereri veniam, cum jam nihil posset operari. PETR. Quid hoc est, quaeso, quod in his extremis temporibus tam multa de animabus clarescunt, quae ante latuerunt; ita ut apertis revelationibus atque ostensioni
Abbreviated transcription (Latin):
operib uacans. cultor pauperũ: & contẽptor sui. Sed hic
in ea contentione. quȩ inardescente zelo fideliũ. in ter
simmacħu. atq laurentiũ facta est : ad pontificatꝰ ordi¬
nem laurentiũ elegit: & omniũ post unanimitatẽ suꝑatꝰ.
In sua tam̃ sententia usq iuxta diem sui exitꝰ ꝑstitit:
illũ amando. atq p̃ferendo. quẽ episcopoꝵ iudicio p̃esse sꝰ
eccłiȩ refutauit. Hic itaq cũ tẽporib simmachi apostolicȩ
sedis p̾sulis ess&e defunctꝰ. eius dalmaticã feretro suꝑpo¬
sitã demoniachus tetigit: statimq saluatus est. Post mul¬
tum uero tẽporis. germano capuanȩ ep̃o. cuius superius
memoriã feci. medici ꝓ corporis salute dictauerant:
ut in angulanistermis lauari debuiss&. Qui ingressus
easdẽ termas. p̃dictũ paschasiũ diaconũ stantẽ. & obsequen¬
tem in caloribus inuenit Quo uiso. uehem̃ter extimu¬

Expanded text:
operibus vacans, cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic operibus vacans, cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est ad pontificatus ordinem Laurentium elegit; et omnium post unanimitate superatus, in sua tamen sententia usque ad diem sui exitus perstitit, illum amando atque praeferendo, quem episcoporum judicio praeesse sibi Ecclesia refutavit. Hic itaque cum temporibus Symmachi apostolicae sedis Praesulis esset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano Capuano episcopo, cujus superius memoriam feci , medici pro corporis salute dictaverant, ut in Angulanis thermis lavari debuisset. Qui ingressus easdem thermas, praedictum Paschasium diaconum stantem et obsequentem in caloribus invenit. Quo viso vehementer extimu
Abbreviated transcription (Latin):
accipi& Scuiꝰ opus arserit: detrim̃tũ patiet᷑. Ipse aut̃
saluus erit: sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Quamuis hoc de
igne tribulationis. in hac nobis uita ac adhibita possu¬
intelligi: tam̃ si quis hȩc de igne futurȩ purgationis
accipiat. pensandũ sollicite est: quia illũ dixit. ꝑ ignẽ
posse saluari: non qui suꝑ hoc fundam̃tum. ferũ. aes.
uel płubum ȩdificat. id est peccata maiora. & idcirco
duriora. atq tunc iã insolubilia : sed ligna. fenũ:
stipuła. id est peccata minima. atq leuissima. quȩ ignis
facile consumat. Hoc tam̃ sciendũ est: quia illic saltim
le minimisnil quisq purgationis obtinebit:
nisi bonis hoc actib in hac uita adhuc positus. ut illic
lus. atq in laico habitu constitutꝰ. narrari a maioribus.
atq scientib audiui: quod paschasius huiꝰ apostolicȩ sedis
diaconꝰ. cuiꝰ apud nos rectissimi. & luculenti de sco spũ libri
existant. mirȩ sc̃itatis uir fue: elemosinarũ maxime

Expanded text:
i cujus opus arserit detrimentum patietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem; quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possintelligi, attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est: quia illum dixit posse per ignem salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, et idcirco duriora, atque jam tunc insolubilia; sed ligna, foenum, stipulam, id est peccata minima atque levissima, quae ignis facile consumit. Hoc tamen sciendum est: quia illic saltem de minimis nil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic lus, atque in laico habitu constitutus, narrari a majoribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus apud nos rectissimi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, eleemosynarum maxime
Abbreviated transcription (Latin):
terio p̾est. sibi sepulturã facere post annos quattuordetim
uoluissa. tanta ut asserit de eodẽ sepulcbro illius fraglan¬
tia suauitatis emanabat : acsi illic florũ om̃ium fuissent
odoram̃ta congregata Ex quare manifeste patuit:
quã uerũ fuerit. qđ ꝑ nocturnã uisionẽ uidit Alius

Expanded text:
terio 456 praeest, sibi sepulturam facere post annos quatuordecim terio 456 praeest, sibi sepulturam facere post annos quatuordecim voluisset, tanta, ut asserit, de eodem sepulcro illius fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congregata. Qua ex re manifeste patuit quam verum fuit quod per nocturnam visionem vidit. In
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est : paratꝰ esto: & quia dñs iussit. migrare. Cũq
ille non habere se sũptus ad migrandũ dicera: respon¬
sum ꝓtinꝰ audiuit. dicens. Si de peccatis tuis agitur:
dimissa sunt. Qđ dũ semel audiss&. & magno adbuc
metu trepidare: nocte quoq alia. in eisdẽ uerbis ẽ¬
ammonitus. Sed cũ post quinq dies febre correptꝰ.¬
cunctis fratrib flentibus. orant̾ib q defunctus ẽ AAlius¬
lacrimis. atq orationi intentꝰ. psalmodia uͦ ex ore illius pene
nullo tẽpore cessare consueuerat: excepto cũ aut alim̃ta
corpori. aut menbra dediss& sopori Nuic nocturna uisio¬
ne apparuit quasi ex albis floribus corona de cęlo: & in
caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occu¬
patus est : cũ magña securitate animȩ. atq hilaritate
defunctꝰ ẽ Ad cuiꝰ sepulchrũ dũ petrus. qui nunc monas¬

Expanded text:
dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia in eisdem est verbis admonitus. Post quinque vero dies febre correptcunctis fratribus orantibus flentibusque, defungitur . 18lacrymis atque orationibus intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Petrus, qui nunc monas
Abbreviated transcription (Latin):
si &iam nouit quid egit: adhuc tam̃ acta illius. quã
ita est Sed plerũq de culpis minimis ipse solus pauor.
egredientes animas iustoꝵ purgat : sicut narrari de
quoda sc̃o uiro mecũ frequent audisti: qui ad mortẽ
ueniens. uehem̃ter timuit. Sed post mortẽ discipulis
in stola alba apparuit: & quã p̃clare sit susceptus
mentes quibđa prius reuelationib roborat. ut ĩ mor¬
te minime ꝑtimnescant Nam quidã mecũ in monas¬
terio frat̃ antonius nomine uiuebat: qui multis. coti¬
dianisq lacrimis gaudia ad patriȩ cȩlestis anhelabat.
Cumq studiosissime. & cũ magno feruore desideriis sacra
elo quia meditaret᷑. non in eis uerba scientiȩ. sed fletũ
cõpunctionis inquirebat: quatinus ꝑ hȩc excitata mens
eius in ardescer&̃. & ima deserens. ad regionẽ cȩlestis pa¬
trię ꝑ contẽplationẽ uolar&. Huic ꝑ nocturnã uisionẽ

Expanded text:
etsi jam novit quod egit, adhuc tamen facta illius quam etsi jam novit quod egit, adhuc tamen facta illius quam ita est, Petre. Sed plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purgat, sicut narrari de quodam sancto viro mecum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare sit susceptus mentes quibusdam prius revelationibus roborat, ut in morte minime pertimescant. Nam quidam mecum in monasterio frater Antonius nomine, vivebat, qui multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens ejus inardesceret, et ima deserens, ad regionem coelestis patriae coelestis pervolaret. Huic per nocturnam visionem
Abbreviated transcription (Latin):
anima ĩmortalis dicit᷑: dũ constae. qđ in ꝑpetuo igne
moriatur. GRE G̃. Quia duobus modis uita dicit᷑.
duobus modis &iã mors debe intelligi. Aliud ẽ namq
quod in dño uiuimꝰ: aliud uero qđ in hoc conditi uel
creati sumus. id est aliudẽ beate uiuere. atq aliud est¬
essentialit᷑. Anima itaq & mortalis esse intelligitur:
& ĩmortalis. Mortalis quippe. quia beate uiuere amit¬
tit: ĩmortalis aut̃. quia essentialit̾ uiuere nũ quã
desinit. & naturȩ suȩ uitã ꝑdere non ual&: nec cũ
in ꝑpetua fuerit morte dãpnata. Illic enĩ posita.
beate esse ꝑdit: & esse non ꝑdĩt. Ex quare seꝑ cogit᷑.¬
ut mortẽ sine morte. & defectũ sine defectu. &
finẽ sine fine patiatur: quatinus ei & mors ĩmorta¬
lis sit: & defectꝰ indeficiens: & finis infinitꝰ. PeTRUC.
Quis hanc tã in explicabiłe dãpnationis sententiã cuiꝰ¬
lib& sit operis. ad exitũ ueniens. non ꝑtimescat: quando

Expanded text:
anima immortalis sit dum constat quod in perpetuo igne moriatur. Sicut duobus modis vita dicitur, ita duobus modis etiam anima debet intelligi. Aliud est namque quod in Deo vivimus, aliud vero quod in hoc quoque conditi vel creati sumus, id est, aliud est beate vivere, aliud essentialiter. Anima itaque et mortalis esse intelligitur, et immortalis. Mortalis quippe, quia beate vivere omittit; immortalis autem, quia essentialiter vivere nunquam desinit, et naturae suae vitain perpetua fuerit morte damnata. Illic enim posita beate esse perdet: et esse non ut et mortem sine morte, defectum sine defectu, et finem sine fine patiatur, quatenus ei et mors immortalis sit, et defectus indeficiens, et finis infinitus. Quis hanc tam inexplicabilem damnationis sententiam, cujuslibet sit operis, ad exitum veniens non pertimescat, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Si ȩtͣnum diuinę gr̃ę debitores se esse cognoscant: qutan¬
to in ȩt̃no mala puniri conspiciunt. quȩseiꝰ ad utorio
uicerunt Pet RUs. Et ubi est. quod scĩ sunti. su pro
inimicis suis quos tunc ardere uiderint mon orabunt:
Quib utiq dictũ ẽ ꝓ inimicis ur̃is orate. EEGORI
Orant ꝓmimicis suis eo tẽpore. quo possunt ad fructuo¬
sam penitentiã eoꝵ corda conuertere: atq ipsa c̃uer¬
satione saluari. Quid enĩ aliud ꝓ inimicis orandũ est.¬

Expanded text:
in aeternum divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanin aeternum divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt, quae ejus adjutorio vicerunt. --PETRUS: Et ubi est, quod sancti sunt, si pro inimicis suis, quos tunc ardere viderint non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate .--GREGORIUS: Orant pro inimicis suis eo tempore, quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare: quid enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
issent sine fine peccare. Ostendunt enĩ quia in pecca¬
to sẽꝑ uiuere cupiunt: qui nũquã desinunt pecca¬
re dũ uiuunt. Ad magnã ergo iusticiã iudican¬
tis ꝑtin&: ut nũquã careant suppliciis. quia¬
nũquam uoluerunt ꝰmͦre peccata. PetR e.
Sed nullus iustꝰ crudelitate pascit᷑: & delinquens seruos
a iusto dño id circo cȩdi p̃cipit᷑. ut a nequitia corrigat᷑.
Ad hoc ergo uapulat: ut emendari debeat. Iniqui aut̃
gehennȩ ignib traditi. si ad correctionẽ non ꝑueniunt:
quo fine seꝑ ardebunt. PREGΟRIUE Omnipotens as̃
quia pius est. miserorũ cruciatu non pascit᷑ : quia aut̃
iustus est. ab iniquoꝵ ulcione inꝑpetuũ non sedatur.
Sed iniqui om̃s ȩtͣno supplicio deputati. sua quidẽ iniqͥ¬
tate puniunt᷑: & tam̃ ad aliquid ardebunt. silic& ut
iusti om̃s & in dõ uideant gaudia. quȩ ꝑcipiunt. & ĩ illis
ꝑspiciant supplicia. quȩ euaserunt. quatinꝰ tanto magis

Expanded text:
issent sine fine peccare. Ostendunt enim, quia in peccaissent sine fine peccare. Ostendunt enim, quia in peccato vivere semper cupiunt, qui nunquam desinunt peccare, dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet, ut nunquam careant supplicio quinunquam voluerunt carere peccato.--PETRUS: Sed nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a suo al., justo Domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur. Ad hoc ergo vapulat, ut emendari debeat; iniqui autem gehennae ignibus traditi si ad correctionem non perveniunt, quo fine semper ardebunt?-- GREGORIUS. Omnipotens Deus, quia pius est, miserorum cruciatu non pascitur; quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes, aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis perspiciant supplicia quae evaserunt: quatenus tanto magis