comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anni pꝰterierant & qđ eos maxime de¬
buit admonere ne tẽporũ luderent᷑ in¬
certo. qđ est sic̃ uigilia in nocte. Neq
enĩ sic̃ de sex dieb aliqͥd ueri simile
uident᷑ opinari. ꝓpt̾ sex pͥmosdies qͥb¬
as ꝑfecit oꝑa sua. sic etiã sex uigilias.
idest horas decẽ & octo posst̃ ilłi opina¬
potius ꝓpheticus sp̃s uel ut dĩ legẽ in
secreta eiꝰ sapientia conscriptã. ubi uitȩ
mortaliũ peccatrici constituit ꝓcurren¬
di modũ. ac mortalitatis erumnã uidet᷑
qͦdã mͦ recitare cũ dicit. Quȩ ꝓnichilo
habent᷑ anni erunt eoꝵ. Mane si c̃ herba
trans eat. mane floreat & p̾tereat. uesꝑe
decidat durescat & arescat. Felicitas gͦ
heredũ ueteris testam̃ti. quã ꝓ magnõ
bono expetier̃ adnõ dõ suo: hanc legem
acciꝑe meruerat:. in occulta eiꝰ ꝓuidentia.
quã uidet᷑ recitare moyses. Quȩ ꝓnichi¬
lo habent᷑ anni erunt eoꝵ. Pro nichilo

Expanded text:
anni praeterierant. Et eos maxime deanni praeterierant. Et eos maxime debuit admonere, ne temporum luderentur incerto, quod est, «sicut vigilia in nocte:» neque enim, sicut de sex diebus aliquid verisimile videntur opinati, propter sex dies fecit opera sua; sic etiam sex vigilias; id est horas decem et octo, possunt illi opinapotius propheticus spiritus, velut Dei legem in secreta ejus sapientia conscriptam, ubi vitae mortalium peccatrici constituit procurrendi modum ac mortalitatis aerumnam, videtur quodam modo recitare, cum dicit, «Quae pro nihilo habentur, anni erunt eorum. Mane sicut herba transeat, mane floreat, et praetereat; vespere decidat, durescat, et arescat.» Felicitas ergo haeredum Veteris Testamenti, quam pro magno bono expetiverunt a Domino Deo suo, hanc legem accipere meruit in occulta ejus providentia, quam videtur recitare Moyses: «Quae pro nihilo habentur, anni erunt eorum.» Pro nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
oculos tuos tanꝗ dies hesterna . ẽ. quȩ
pͣteriit ñ salte̾ tanꝗ dies crastinus
qͥ uenturus ẽ. Ita om̃ia quȩ tẽporis fi¬
ne claudunt᷑ ꝓtransactis habenda st̃.
Unde & ea sibi apłi post posuit intentio.
quȩ retro st̃ obliuiscens. ubi tẽporalia
cuncta oportet in telligi. & in ea quȩ
ante st̃ exdenti. quȩ ap̃petitio. ẽ. ȩt̾noꝵ
Ni putarent aut̃ aliqͥ milleꝰ sic cõputari
apud dm̃ ꝓ uno diȩ. quasi tã longos
qs dies habeat. cũ hoc ad contẽnendã
tẽporis longitudinẽ dictũ sit: idõ ad¬
didit. & sicut uigilia in nocte cũ uigi¬
lia spaciũ ñ habeat ãplius quã tres ho¬
ras Q tam̃ ausi st̃ homines p̾sumere
scicntiã tẽporũ. qđ scire cupientib di
scipłis dñs ait. ñ . ẽ. ur̃m scire tẽpora
quȩ pat̾ posuit in sua potestate. & de
finierunt hoc scłm sex annoꝵ milib
tanquã sex dieb posse finiri. nec atten¬
rit. Non enĩ qͣndo dictũ . ẽ. soli mille

Expanded text:
 dies hesternus est, qui praeteriit;» non saltem tanquam dies crastinus, qui venturus est: ita omnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti , quae appetitio est aeternorum. Ne putarent autem aliqui mille annos sic computari apud Deum pro uno die, quasi tam longos dies Deus habeat, cum hoc ad contemnendam temporis longitudinem dictum sit: ideo addidit, «Et sicut vigilia in nocte;» cum vigiliae spatium non habeat amplius quam tres horas. Et tamen ausi sunt homines praesumere scientiam scipulis Dominus ait, «Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate» : et definierunt hoc saeculum sex annorum millibus, tanquam sex diebus posse finiri. Nec attenriit:» non enim, quando dictum est, soli mille
Abbreviated transcription (Latin):
N unc aut̃ in dieb adhuc malignis. di¬
camꝰ qđ sequit᷑. Et respice in seruos
tuos & in oꝑatua. Ipsi enĩ serui tui oꝑa
tua st̃: ñ solũ ut homines sint. s etiã
ut sint serui tui. id .ẽ. oboedientes ius¬
sis tuis. Ipsius enĩ sumꝰ fignĩtũ ñ solũ
in adã: sed etiã creati in xp̃o tħu in
opib boris. quȩ p̃parauit ds̃ ut in illis

Expanded text:
Nunc autem in diebus adhuc malignis dicamus quod sequitur: «Et respice in servos tuos, et in opera tua.» Ipsi enim servi tui opera tua sunt, non solum ut homines sint, sed etiam ut sint servi tui, id est obedientes jussis tuis. Ipsius enim sumus figmentum, non solum in Adam, sed etiam creati in Christo Jesu, in operibus bonis, quae praeparavit D
Abbreviated transcription (Latin):
suecudo & corripiem᷑. Quẽ enĩ diligt
ds corripit. Flagellat aut̃ omnẽ filiũ
quẽ recipit. Etdat etiã magnis quibdã
stimulũ carnis. a quo colaphiz entus.
ne extollant᷑ in multitudine reuelatio¬
nũ suarũ. ut uirtꝰ in infirmitate ꝑficia¬
tur. Quidã sane codices ñ habent cor

Expanded text:
suetudo, et corripiemur.» Quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium, quem recipit : et dat etiam magnis quibusdam stimulum carnis, a quo colaphizentur, ne extollantur in magnitudine revelationum suarum, ut virtus in infirmitate perficiatur . Quidam s
Abbreviated transcription (Latin):
quitates nr̃as. Qm̃ om̃s dies nr̃i defecer
& in ira tua defecimꝰ. Satis in his uerbis
ostendit᷑ poenalis. et̾ ista mortalitas¬
De fecisse dies dicit: siue qđ in eis deficiant
homines amando quȩ transeunt. si uȩ
qđ ad paucitatẽ redacti st̃ qđ uidet᷑ in
consequentib aꝑire cũ dicit Anni nr̃i
sic̃ aranca meditabant᷑. dies annoꝵ nr̃oꝵ.
in ipsis septuaginta anni. Si aut̃ in poten¬
tatib octoginta anni. & amplius eoꝵ¬

Expanded text:
Quoniam omnes dies nostri defecerunt, et in ira tua defecimus.» Satis in his verbis ostenditur poenalis esse ista mortalitasDefecisse dies dicit, sive quod in eis deficiant homines amando quae transeunt, sive quod ad paucitatem redacti sint; quod videtur in consequentibus aperire, cum dicit: «Anni nostri sicut aranea meditabantur. Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni: si autem in potentatib
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ a scło ds qͥ est ante scła aut usq in
scłm cuius. ẽ. finis: cũ sit ille sine fine.
Sed ex ambiguo uerbo greco fit plerunq
aut̃ ñ ait a scło tu fuisti. aut usq in
scłm tii eris: sed p̃sentis significatio

Expanded text:
enim a saeculo Deus, qui est ante saecula; aut usque in enim a saeculo Deus, qui est ante saecula; aut usque in saeculum, cujus est finis, cum sit ille sine fine. Sed ex ambiguo verbo graeco fit plerumqueautem non ait, A saeculo tu fuisti, et usque in saeculum tu eris: sed praesentis significa
Abbreviated transcription (Latin):
turã : Sed nimirũ uniuersa creatura
rationalis. hac differentia fortasse di¬
stincta. ẽ: ut montiũ nomine significen¬
tur celsitudines angłoꝵ. & t̾rẽ nomine
humilitas hominũ. E idõ quãuis om¬
nia quȩ creata st̃. ñ in congrue uł fa¬
cta uł formata dicant᷑: tam̃ si uerboꝵs
istorũ. ẽ. ulla ꝓprietas facti st̃ angłi.
qͥ cũ in eiꝰ cȩlestib enumerarent᷑ opib
ita enumeratio ipsa conlusa. ẽ Ip̃se dix̃
& facta st̃. ipse mandauit & creata st̃:
Unde aut̃ homo scđm corpus fieret. t̾ra
formata. ẽ. Nã hoc uerbo. scriptura uti¬
tur. ubi legimꝰ. Uel finxit ds̃ uł forma¬
uit dĩ hominẽ de limo t̾rȩ. Ergo prius¬
quã fierent ea. quȩ increatura tua sũ ma
atq magna st̃. qͥd enĩ maius ratiga¬
li. celestiq creatura. & pͥusquã finge¬
retur t̾ra ut. eẽt. qͥ te agnosceret &¬
laudaret int̾ra. & hoc p̃arũ.ẽ. qͥa ista
coeper̃ siue intẽpore siue cũ tẽpore:

Expanded text:
turam? Sed nimirum universa creatura rationalis hac differentia fortasse distincta est, ut montium nomine significentur celsitudines Angelorum, et terrae nomine humilitas hominum. Et ideo quamvis omnia quae creata sunt, non incongrue vel facta vel formata dicantur; tamen si verborum istorum est ulla proprietas, facti sunt Angeli, qui cum in ejus coelestibus enumerarentur operibus, ita enumeratio ipsa conclusa est, «Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt» : unde autem homo secundum corpus fieret, terra formata est. Nam hoc verbo Scriptura utitur, ubi legimus, vel, «Finxit Deus;» vel, «Formavit Deus hominem de limo terrae» . Ergo priusquam fierent ea quae in creatura tua summa atque magna sunt; quid enim majus rationali coelesti creatura? et priusquam fingeretur terra, ut esset qui te agnosceret et laudaret in terra: et hoc parum est, quia ista coeperunt, sive in tempore, sive cum tempore;
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sũ qui sũ. &. Qui . ẽ. misit me aduos
Q Mutabis ea & mutabunt᷑. tu aut̃ idem
ipse es & anni tui ñ deficient. Ecce quȩ
ȩt̾nitas facta.ẽ. nob refugiũ. ut in ea
mansuri ad eã de hac tẽporis mutabi¬
magnis & multis tẽptationib uiuimꝰ.
quib ne auertam᷑ ab isto refugio me¬
tuendũ. ẽ: uitueam᷑. qͥd consequent̃
oratio poscat hominis dĩ Nͥe auertas
hominẽ in humilitatẽ. Id. ẽ. ne a tuis
ȩt̃nis atq sullimib homo auersus. tẽ¬
poralia concupiseat: sapiatq t̾rena.
Et hoc a dõ petit qđ ipse ds̃ p̃cepit. simili
omĩno sententia qua in oratione dicimꝰ.
ne nos inferas intẽptationẽ. Deniq &
hic adiungit. Q dixisti. Conuertimin
fili i homĩnũ. Tanquã diceret. hoc ate

Expanded text:
i sum;» et, «Qui est, misit me ad vos» ; et, «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Ecce quae aeternitas facta est nobis refugium, ut in ea mansuri, ad eam de hac temporis mutabimagnis et multis tentationibus vivimus, quibus ne avertamur ab isto refugio metuendum est; intueamur quid consequenter oratio poscat hominis Dei. «Ne avertas hominem in humilitatem:» id est, ne a tuis aeternis atque sublimibus homo aversus, temporalia concupiscat, sapiatque terrena. Et hoc a Deo petit quod Deus ipse praecepit; simili omnino sententia qua in oratione dicimus, «Ne nos inferas in tentationem» . Denique et hic adjungit: «Et dixisti, Convertimini, filii h
Abbreviated transcription (Latin):
utẽrio ꝑ arbitriũ uoluntatis tẽptatio¬
nes huiꝰ uitȩ suꝑare ñ possumꝰ. Ne a¬
uertas inqͥt hominẽ in humilitatẽ. &
eni tu dixisti. conuertimini filii homi¬
nii: sedda qđ iussisti. p̃cem petentis ex¬
audiendo. & ad iuuando uolentis fidẽ.

Expanded text:
ntatis tentationes hujus vitae superare non possumus. «Ne avertas,» inquit, «hominem in humilitatem:» et tamen tu «dixisti, Convertimini, filii hominum.» Sed da quod jussisti, precem petentis exaudiendo, et adjuvando volentis fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ de illa generatione sortitus. ẽ ait̃
ipse iłis. Si crederetis moysi crederetis
& mͥ. de me enĩ ille scripsit. Non enĩ
credendũ ẽ. abipso omĩno moyse istũ
psalmũ fuisse conscriptũ. qͥ ullis eius
litteris indi tꝰ ñ ẽ. in quib eiꝰ cantica
scripta st Sed alicuius significatio¬
nis grã. tã magni meriti serui dĩ nom̃
adhibitũ. ẽ: ex qͦ dirigeret᷑ legentis
uł audientis intentio. Factꝰ es gͦ nob̾¬

Expanded text:
la generatione sortitus est, ait ipse Jesus: «Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille Scripsit» . Non enim credendum est ab ipso omnino Moyse istum psalmum fuisse conscriptum, qui ullis ejus litteris inditus non est, in quibus ejus cantica scripta sunt: sed alicujus significationis gratia tam magni meriti servi Dei nomen adhibitum est, ex quo dirigeretur legentis vel audientis intentio. «Factus es» ergo «nob
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quȩ fuerat exaltata: sic exaltet᷑ quȩ
facta .ẽ. humiliata. Sobal int̾p̃tatur
uana uetustas. Grãs xp̃oqͥ eã succendit.
Quando uetera uirgulta succendunt᷑: ui¬
recta succedunt. & alacrius & uberius
& uiridius noua nascunt᷑: cũ ea ignis
in uetustorũ succensione p̾cesserit.

Expanded text:
est quae fuerat exaltata, sic exaltetur quae est quae fuerat exaltata, sic exaltetur quae fuerat humiliata. Sobal interpretatur Vana vetustas. Gratias Christo qui eam succendit. Quando vetera virgulta succenduntur, vireta succedunt; et alacrius et uberius et viridius nova nascuntur, cum ea ignis in vetustor
Abbreviated transcription (Latin):
apte dixerit. regnũ meũ ñ. ẽ. de hoc
mundo. Ergo in eiꝰ doctrinã transeamꝰ.
si uolumꝰ in conscriptionẽ tituli cõmu¬
tari. ñ nobis sed ipsi dauid: ut qͥ uiuunt
iã sibi ñ uiuant. sed ei qͥ ꝓ ipsis mortuus
.ẽ. & resurrȩxit. Quando gͦ nos muta.¬
ret xp̃c. nͥ fecisset qđ dix̃ ĩgnẽ ueni
mittere inmundũ: Sic ergo xp̃c uenit
mittere ignẽ in mundũ. & utiq salubrit᷑
atq utiliter: ñ qͦmͦ missurus. ẽ. mundũ
in ignẽ. s qͦmͦ ignẽ in mundũ. Qm̃ gͦ
uenit ignem mittere inmundũ: quęra¬
mus iam qͥd sit mesopotamia quȩ succen-¬
sa.ẽ. qͥd sẏria sobal. Int̾p̃tationes gͦ
nominũ int̾rogemꝰ fcdđm hebreoꝵ elo¬
quiũ. qͦ primũ hec scriptura locuta. ẽ
Mespotamiã dicunt int̾p̃tari el euatã
uocationẽ. Iã totꝰ mundus uocatione ele¬
uatꝰ .ẽ. Syria int̾p̃tat᷑ sullimis. Sed
illa quȩ erat sullimis incensa ẽ. atq
humiliata. ut quẽ admodũ humiliata

Expanded text:
de hoc mundo . Ergo in ejus doctrinam transeamus, si volumus in conscriptionem tituli commutari, non nobis, sed ipsi David; ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit . Quando ergo nos mutaret Christus, nisi fecisset quod dixit: Ignem veni mittere in mundum ? Si ergo Christus venit mittere in munatque utiliter; non quomodo missurus est mundum in ignem. Sed quomodo ignem in mundum? Quoniam ergo venit ignem mittere in mundum, quaeramus jam quid sit Mesopotamia quae succensa est, quid sit Syria Sobal. Interpretationes ergo nominum interrogemus secundum hebraeum eloquium, quo primum haec Scriptura locuta est. Mesvocationem. Jam totus mundus vocatione elevatus est. Syria interpretatur Sublimis. Sed illa quae erat sublimis, incensa est et humiliata: et quemadmodum humiliata
Abbreviated transcription (Latin):
rebunt: Qđ gͦ futurũ . ẽ. in iudicio.
arcus. ẽ. extentꝰ. Ad huc in cõminatio¬
ne. ẽ: nondũ in pͣsentatione. & uidete
qͥd fit in arcu. Nonne sagitta in pͥora
mittenda. ẽ: Neruus tam̃ recro reten¬
dit᷑ incontrariũ. quã illa mittenda. ẽ.
& quanto plus ierit eiꝰ extensio recror¬
sũ. tanto maiore impetu illa currit
in pͥora. Quid. ẽ. qđ dixi: Quanto ma¬
gis differt᷑ iudiciũ: tanto maiore im¬
petu uenturũ. ẽ. Ergo & de tẽporalib
tribulationib grãs dño agamꝰ. qͥa dedit
plebi suȩ significationẽ: ut fugiant
a facie arcũs. Ut ȩxercitati fideles eiꝰ
intribulationib tẽporalib. digni sint
euadere dãnationẽ ignis ȩt̾n: quȩ
inuentura. ẽ. om̃s qͥ ista ñ credunt.
dilecti tui. Saluũ fac dextera tua
& exaudi me. Dextera tua dñe saluũ
me fac. Ita saluũ me fac: ut ad dexterã
stem. Saluũ me fac dexcera tua. Non

Expanded text:
rebunt ? Quid ergo futurum est in judicio? rebunt ? Quid ergo futurum est in judicio? Arcus est extentus; adhuc in comminatione est, nondum in praesentatione. Et videte quid sit in arcu. Nonne sagitta in priora mittenda est? Nervus tamen retro tenditur in contrarium qua illa mittenda est; et quanto plus ierit ejus extensio retrorsum, tanto majore impetu illa currit in priora. Quid est quod dixi? Quanto magis differtur judicium, tanto majore impetu venturum est. Ergo et de temporalibus tribulationibus gratias Deo agamus, quia dedit plebi suae significationem, ut fugiant a facie arcus: ut exercitati fideles ejus in tribulationibus temporalibus, digni sint evadere damnationem ignis aeterni, quae inventura dilecti tui. Salvum me fac dextera tua, et exaudi me. Dextera tua, Domine, salvum me fac: ita salvum me fac, ut ad dexteram stem. Salvum me fac dextera tua: non
Abbreviated transcription (Latin):
lit ȩccła xp̃i. qͣndo tantꝰ martyrũ san¬
guis effusus. ẽ. Ostendisti plebi tuȩ du¬
ra: potasti nos uino stimulationis. Quid
.ẽ. stimulationis: Non ꝑemptionis.
Non enĩ erat ꝑemptio ꝑdens: sed medici¬
Quare hoc: Dedisti metuentib te signi¬
ficationẽ: ut fugiant a facie arcus.
ꝑtribulationes inqͥt tẽporales. signifi¬
casti tuis fugere ab ira ignis sẽptt᷑ni
Dicit enĩ apłs petrus. tẽpus. ẽ: ut iudi¬
ciũ incipiat a domo dĩ exhortans mar-¬
tyres ad tolerantiã. cũ seuiret mun-¬
dus. cũ strages ã ꝑsecutorib fierent.
cũ longe lateq sanguis fideliũ funde¬
ret᷑. cũ incatenis. in carcerib. in torm̃¬
tis. multa dura xp̃iani paterentꝰ᷑. Ne
in his gͦ duris deficerent. alloqͥt᷑ petrus
ẽpus. ẽ. ut iudiciũ incipiat a domo dĩ.
& si initiũ a uob̃. qualis finis erit eis. qͥ
ñ credunt dĩ euangłio: & si iustꝰ uix
saluus erit. peccat᷑or & impius ubi pa¬

Expanded text:
ia Christi, quando tantus martyrum sanguis effusus est. Ostendisti plebi tuae dura: potasti nos vino stimulationis. Quid est, stimulationis? Non peremptionis. Non enim erat peremptio perdens, sed medici 6. vers. 6. Quare hoc? Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. Per tribulationes, inquit, temporales, significasti tuis fugere ab ira ignis sempiterni. Dicit enim apostolus Petrus: Tempus est ut judicium incipiat a domo Dei. Et exhortans martyres ad tolerantiam, cum saeviret mundus, cum strages a persecutoribus fierent, cum longe lateque sanguis fidelium funderetur, cum in catenis, in carceribus, in tormentis, multa dura Christiani paterentur; ne in his ergo duris deficerent, eos alloquitur Petrus: Tempus est ut judicium incipiat a domo Dei; et si initium a nobis, qualis finis erit eis qui non credunt Dei Evangelio? et si justus vix salvus erit, peccator et impius ubi pa
Abbreviated transcription (Latin):
destrunisti nos. iratꝰ es & misertꝰ es uob̾.
Nestrinisti nos. ut ȩdificares nos Pestru¬
risti male ȩdificatos destrutisti uanã
uecustatẽ. ut sit ȩdificatio in nouũ ho-¬
mine. edificatio manfura in ȩt̃nũ.
Merito iratꝰ es & misertꝰ es nr̃i. Non mi¬
serereris. nͥ irascereris. Destruristi nos
iratua. Sed ira tua inuetustatẽ nr̃ãm
fuit. ut destrueret᷑ uetustas. Sed mi-¬
sertꝰ es nr̃i ꝓpt̾ nouitatẽ: ꝓpt̾ eos qui
cõmutantur in tituli in scriptionem
Quia & si exterior homo nr̃ corrũpit᷑:

Expanded text:
destruxisti nos: iratus es, et misertus es nostri. destruxisti nos: iratus es, et misertus es nostri. Destruxisti nos, ut aedificares nos; destruxisti nos male aedificatos, destruxisti vanam vetustatem, ut sit aedificatio in novum hominem, aedificatio mansura in aeternum. Merito iratus es, et misertus es nostri. Non miserereris, nisi irascereris. Destruxisti nos in ira tua; sed ira tua in vetustatem nostram fuit, ut destrueretur vetustas. Sed misertus es nostri propter novitatem, propter eos qui immutantur in tituli inscriptionem: quia et si exterior
Abbreviated transcription (Latin):
uanitate. Iã enĩ sal infatuatũ . ẽ: ideo
ꝓiectũ. ẽ. foras. ut conculcet᷑ ab homi¬
nib Audiuimꝰ ticulũ psalmi. audi
Nunquid ille dauid loqͥt᷑ qͥ ꝑcussit.
qͥ succendit. qͥ debellauit. & ñ illi quib
hȩc fecit ut ꝑcuterent᷑ ut repellerent᷑
qͥ mali erant. & rursus uiuificarent᷑
ista. dedit hanc stragẽ gladio suo. & igne
suo. Nã utrunq attulitꝰ in hunc munꝰ¬
dũ. Ꝙ ignẽ uenit mittere in mundũ
habes ineuangłio. & gladiũ uenit mit¬
tere in t̾rã. habes in euangłio. Attulit
ignẽ unde succenderet᷑ mesopotamia.
& sẏria sobal. Attulit gladium. unde
ꝑcuteret᷑ edom. Iã gͦ illa strages factas
ꝓpt̃ eos qͥ immutant᷑ intituliꝰ in scri.¬
ptionẽ ipsi dauid. Audiamꝰ uocẽ ipsoꝵ
Salubrit ꝑcussi st̃: erecti loquantis.
Dicant gͦ mutati in melius. muta ti unti¬
tali isscriptionẽ mutati indostrinã
ips dauid dicant. Ps̃ reppulisti nos &

Expanded text:
vanitate. Jam enim sal infatuatum est: ideo vanitate. Jam enim sal infatuatum est: ideo projectum est foras, ut conculcetur ab hominibus. Audivimus titulum Psalmi; audiaNumquid ille David loquitur, qui percussit, qui succendit, qui debellavit; et non illi quibus haec fecit, ut percuterentur et repellerentur qui mali erant, et rursus vivificarentur ista, dedit hanc stragem gladio suo et igne suo: nam utrumque attulit in hunc mundum. Et, Ignem veni mittere in mundum , habes in Evangelio et, Gladium veni mittere in terram , habes in Evangelio. Attulit ignem unde succenderetur Mesopotamia Syriae, et Syria Sobal; attulit gladium unde percuteretur Edom. Jam ergo ista strages facta est propter eos qui immutantur in tituli inscriptionem ipsi salubriter percussi sunt, erecti loquantur. Dicant ergo mutati in melius, mutati in tituli inscriptionem, immutati in doctrinam ipsi David; dicant: Deus repulisti nos, et
Abbreviated transcription (Latin):
uocarent᷑. Duodenariũ numerũ. quatꝰ¬
terni fecer̃. Merito gͦ duodecĩ milia
t̃rena ꝑcussast̃. to tũs mundus ꝑeussiis ẽ.
De coto enĩ mundo. electa . ẽ. ȩccła. mor¬
tificata a t̾renauita. Quare in ualle
salinarũ: Uallis humilitas . ẽ: saline
saporẽ significant. Multi enĩ humis¬
ant᷑ s uane & fatue in uana uetustate
humiliant᷑: Patit᷑ tribulationẽ ꝓ pe¬
cunia. patit᷑ tribulationẽ ꝓ honore
tẽporali. patit᷑ tribulationẽ ꝓ cõmo¬
dis huiꝰ uitȩ. Passurus. ẽ. tribulationeꝰ
t̾rȩ. & sal si infatuatũ fuerit. ad nichi¬
lũ ualebit aliud. nͥ ut foras ꝓiciatur:
nunc nonne humiliant᷑ herecici: hon¬
ne leges contra illos datȩ st̃ etiã ab ho¬
minib. contra qͦs diuinȩ regnant. quȩ
illos ante etiã condẽnauerant: Ecce
humiliant᷑. ecce fugant᷑ ecce ꝑsecutionẽ
patiunt᷑. s sine sapore. ꝓ fatuitate. ꝓ

Expanded text:
vocarentur. Duodenarium numerum ter quavocarentur. Duodenarium numerum ter quaterni faciunt. Merito ergo duodecim millia terrena percussa sunt; totus mundus percussus est: de toto enim mundo electa est Ecclesia, mortificata a terrena vita. Quare, in valle Salinarum? Vallis humilitas est: salinae saporem significant. Multi enim humiliantur, sed vane et fatue: in vana vetustate humiliantur. Patitur quis tribulationem pro pecunia, patitur tribulationem pro honore temporali, patitur tribulationem pro commodis vitae hujus; passurus est tribulationem, terrae; et, Si sal infatuatum fuerit, ad nihilum vaiebit aliud, nisi ut foras projiciatur ? nunc nonne humiliantur haeretici? Nonne leges contra illos datae sunt etiam ab hominibus, contra quos divinae regnant, quae illos ante etiam condemnaverant? Ecce humiliantur, ecce fugantur, ecce persecutionem patiuntur, sed sine sapore; pro fatuitate, pro
Abbreviated transcription (Latin):
minis. ut flos foeni. Succendit gͦ ista
illo igne. & conuertit ioab. Ioab int̾pre¬
tat᷑ inimicus. Conuersus . ẽ. inimicus.
Qđ uis. intellige. Si conuersus in fugã:
inimicus conuersus: Quia fidelis fa¬
ctus. qͥ fuerat inimicus. Percussit edom.
renꝰ iste. Ut qͥd enĩ uiueret terrenus.
qͥ cȩlestis debet uiuere: Int̾fecta est
gͦ uita t̾rena: uiuat cęlestis. Sic̃ enĩ
portauimꝰ imaginẽ t̾reni. portemꝰ &
imaginẽ eiꝰ qͥ de cȩlo ẽ. Uide illũ inter-¬
fici. Mortificate mẽbra ur̃a quȩ st̃
suꝑ t̾rã. Cũ aut̃ ꝑcussisset edom. ꝑcus-
sit.xii. milia in ualle saliarũ. Duo¬
decĩ milia. ꝑfectꝰ ẽ. numerus. Cui ꝓfe¬
cto numero etiã duodenarius apłoꝵ
aut̃: quattuor partib constat. Quat¬
tuor eiꝰ partes notissimȩ st̃ om̃ib. sepe
inscripturis memoratȩ. Qui etiã.iiii.
uenti dicti st̃: oriens. occidens. aquilo
& meridies. Ad om̃s istas quattuor par-¬
tes missũ.ẽ. uerbũ: ut intrinitate om̃s

Expanded text:
ista illo igne. Et convertit Joab. Joab interpretatur Inimicus. Conversus est inimicus: quod vis intellige. Si conversus in fugam, inimicus conversus? Quia fidelis factus, qui fuerat inimicus. Percussit Edom. renus iste. Utquid enim viveret terrenus, qui coelestis debet vivere? Interfecta est ergo vita terrena; vivat coelestis. Sicut enim portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est . Vide illum interfici: Mortificate membra vestra quae sunt super terram . Cum autem percussisset Edom, percussit duodecim millia in valle Salinarum. Duodecim millia perfectus est numerus, cui perfecto numero etiam duodenarius Apostolorum autem quatuor partibus constat. Quatuor ejus partes notissimae sunt omnibus, et saepe in Scripturis memoratae: quae etiam quatuor venti dictae sunt , oriens, occidens, aquilo et meridies. Ad omnes istas quatuor partes missum est verbum, ut in Trinitate omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Quare ñ potius ocaritas. & tu contra ollã
feruescis: An ignoras tͥ. ẽẽ. dictũ. cũ de
illa abundantia scandalorũ rextuus
loqueret᷑ qͥ ꝑseuerauerit usq infinẽ. hie
saluus erit: ꝑseuera gͦ usq infinẽ.
contra ollã scandaloꝵ̃. Ardet olla mni¬
qͥtatis. sed maior. ẽ. flãma caritatis.
Noli uinci. ꝑseuera usq infinẽ. Quid
times moabitas. oꝑa mala eoꝵ qͥ lege
male utunt᷑.: Quid enĩ: Iuda rex
tuus qͥ p̃cessit. nonne tales ꝑtulit:
Nescis iudeos male utendo lege. xp̃m oc¬
cidisse: Ergo sꝑa. & qͦ pͣcessit rextuus.
sequere. Dic. iuda rex ms. & ex eo quia
iuda rex ms: moab inqͥt factꝰ.ẽ. olla sper
meȩ. ñ consũptionis meȩ. Uide intri¬
bulationib ollã spei. Audi apłm. Sed
spei. Scientes qͥa tribulatio patientiuã
oꝑat᷑. patientia aut̃ ꝓbationẽ. ꝓbatio
spͥem. Si tribulatio patientiã pati¬
entia ꝓbationẽ. ꝓbatio spem. olla est

Expanded text:
Quare non potius, o charitas, et tu contra ollam Quare non potius, o charitas, et tu contra ollam fervescis? An ignoras tibi esse dictum, cum de illa abundantia scandalorum rex tuus loqueretur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit? Persevera ergo usque in finem contra ollam scandalorum. Ardet olla iniquitatis, sed major est flamma charitatis. Noli vinci; persevera usque in finem. Quid times Moabitas, opera mala eorum qui lege male utuntur? Quid enim, Juda rex tuus qui praecessit, nonne tales pertulit? Nescis Judaeos male utendo lege, Christum occidisse? Ergo spera, et qua praecessit rex tuus sequere. Dic, Juda rex meus. Et ex eo quia Juda rex meus, Moab quid factus est? Olla spei meae, non consumptionis meae. Vide in tribulationibus ollam spei; audi Apostolum:spei. Scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio spem. Si tribulatio patientiam, patientia probationem, probatio spem, olla est
Abbreviated transcription (Latin):
Bona. ẽ lex: siqͥs ea legitime utat᷑ Illȩ
aut̃ filiȩ loth: ñ legitime usȩ st̃ patre.
Quomͦ aut̃ nascunt᷑ oꝑ̃a bona. cũ qͥsq lege
bene utit᷑: sic nascunt᷑ oꝑa mala. cũ
qͥsq lege male utit᷑. Proinde illȩ ma¬
le utentes patre: hoc. ẽ male utentes
lege. generauer̃ moabitas ꝑ qͦs signi¬
ficantur oꝑa mala. Inde tribulatio
eccłȩ. inde olla bulliens. De hac olla.
qͦdã loco ꝓphetiȩ dr̃. Olla succensa
ab aquilone. Unde nisi a partib dia¬
boli qui dix̃. ponã sedẽ meã ad aquilo¬
nẽ: Trihulationes gͦ maxime non
oriunt᷑ aduersus ȩcołam. nͥ abeis qui
lege male utunt᷑. Quid gͦ. Defectu¬
ra .ẽ. hinc ȩccła. & ꝓpt̾ ollã id est
abundantiã scandaloꝵ ñ erit ꝑse¬
ueratura usq in finẽ: Nonne iudas¬
ille rex illius p̾dix̃ hoc eis : Non ne
ait illis. qm̃ abundabit iniquitas.
refrigescet caritas multoꝵ.Olla
bulliente. caritas refrigescet.

Expanded text:
Bona est lex, si quis ea legitime utatur . Illae Bona est lex, si quis ea legitime utatur . Illae autem filiae Lot non legitime usae sunt patre. Quomodo autem nascuntur opera bona, cum quisque lege bene utitur: sic nascuntur opera mala, cum lege quisque male utitur. Proinde male illae utentes patre, hoc est male utentes lege, generaverunt Moabitas; per quos significantur opera mala. Inde tribulatio Ecclesiae, inde olla ebulliens. De hac olla quodam loco prophetiae dicitur: Olla succensa ab aquilone . Unde nisi a partibus diaboli qui dixit: Ponam sedem meam ad aquilonem ? Tribulationes ergo maximae non oriuntur adversum Ecclesiam, nisi ab eis qui lege male utuntur. Quid ergo? Defectura est hinc Ecclesia, et propter ollam, id est abundantiam scandalorum, non erit perseveratura usque in finem? Nonne Juda rex illius praedixit hoc ei? Nonne ait illi: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Olla bulliente charitas refrigescit.
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Quare spei meȩ. Quia p̾cessit
iuda rexms. Qua enĩ p̃cessit. tũ
sequi qͥd times: Qua p̾cessit: ꝑ tribu¬
lationes. ꝑ angustiã. ꝑ opꝓbria. Septa
erat uia. s ante quã transiret. Postea¬
quã cransiuit. sequere. iã patet uia illiꝰ
transitu. Singularis ego sũ inqͥt. sed
qͦusq transeã. Singulare granũ. sed
quousq transeat. Cũ transierit. sequit᷑
fructificatio. Iuda ręx ms. Ergo qͥa iu¬
da rexms. moab olla spei meȩ. Moab in
de filiab loth: quȩ cũ patre in ebriato
concubuer̃. male utentes patre. Meliꝰ
erat ut steriles remanerent. quã sic
matres fierent. Erat aut̃ illa figura
quȩdã. eoꝵ qͥ male utunt᷑ lege. Nolite
enĩ attendere. qͥa lex in latina lingua
feminini generis. ẽ: ingreca mascu¬
lini. ẽ. Sẽd siue sit femĩnini generis
in loquendo. siue masculini: ñ prȩ¬
scribit ueritati locutio. Lex eni ma¬
gis masculinã uim habet: qͥa regit ñ
regit᷑. Porro aut̃ apłs paulus qͥđ ait :

Expanded text:
tio. Quare, spei meae? Quia praecessit Juda rex meus. Qua enim praecessit, tu sequi quid times? Qua praecessit? Per tribulationes, per angustias, per opprobria. Septa erat via, sed antequam transiret: posteaquam transiit, sequere; jam patet via illius transitu. Singularis ego sum, inquit, sed quousque transeam : singulare granum, sed quoadusque transeat; cum transierit, sequetur fructificatio. Juda rex meus. Ergo quia Juda rex meus: Moab olla spei meae. Moab intde filiabus Lot quae cum patre inebriato concubuerunt, male utentes patre . Melius erat ut steriles remanerent, quam sic matres fierent. Erat autem illa figura quaedam eorum qui male utuntur lege. Nolite enim attendere quia lex in latina lingua feminini generis est; in graeca masculini est: sed sive sit feminini generis in loquendo, sive masculini, non praescribit veritati locutio. Lex enim magis masculinam vim habet, quia regit, non regitur. Porro autem apostolus Paulus quid ait?
Abbreviated transcription (Latin):
ualles tabernaculoꝵ dimetiar. Forte
ꝓpt̾ oues iacob. conuallis tab̾naculoꝵ
intelligit᷑ gens iudeoꝵ. & ipsa diuiditꝰ.
Na transier inde qͥ credider: foras re-
na st̃ ista lecta inlitteris dĩ. Gala ad .ẜ¬
Ms.e. enĩ aceruus testimonii. mei st̃ mar¬
tres ueri. Moriant᷑ alii. ꝓuetusta
uanitate. sine sale. Nunqͥd ꝑtinent
ad aceruũ testimonii: Quia & si tradi¬
dero corpus meũ ut ardeã. caritatẽ
aut̃ ñ habeã: nichil mͥ ꝓdest Cũ aut̃
qͦdã loco moneret dñs de pace retinen¬
da: p̃misit salẽ Habete inqͥt in uob̾:
salẽ. & pacẽ habete int̾ uos Ergo ns
.ẽ. gala ad. Sed gala ad id ẽ. aceruuis te¬
stĩmonii. in magna tribulatione eui¬
dent̃ factꝰ .ẽ. Tunc ignominiosa eccła
erat in hominib. tunc opꝓbriũ illi
uiduȩ obiectabat᷑. qͥa xp̃i erat. quia
signũ crucis in fronte portabat Non¬
dũ erat honor. crim̃ erat tunc. Quan
dogͦ ñ honor sed crim̃ erat: tunc factꝰ

Expanded text:
vallem tabernaculorum dimetiar. Forte vallem tabernaculorum dimetiar. Forte propter oves Jacob, convallis tabernaculorum intelligitur gens Judaeorum, et ipsa dividitur: nam transierunt inde qui crediderunt; foris relina sunt ista lecta in Litteris Dei. Galaad meus est acervus testimonii, mei sunt Martyres veri. Moriantur alii pro vetusta vanitate sua sine sale; numquid pertinent ad acervum testimonii? Quia et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Cum autem quodam loco moneret Dominus de pace retinenda, praemisit salem: Habete, inquit, in vobis salem, et pacem habete inter vos . Ergo, Meus est Galaad: sed Galaad, id est acervus testimonii, in magna tribulatione evidenter factus est. Tunc ignominiosa Ecclesia erat in hominibus, tunc opprobrium illi viduae objectabatur, quia Christi erat, quia signum crucis in fronte portabat: nondum erat honor; crimen erat tunc. Quando ergo non honor, sed crimen erat, tunc factus
Abbreviated transcription (Latin):
diuido gentes. Quid. ẽ. diuido: Non
enĩ om̃iũ. ẽ. fides. Quid̾. ẽ. diuido:
Alii credent. alii ñ credent: Sed non
timeant qͥ credunt int̾ illos qͥñ cre¬
dunt. Diuisi st̃ enĩ fide. postea
diuident᷑ in udicio. oues ad dexterã
hedi ad sin istrã. Ecce inuenimꝰ quẽ¬
ad modũ ȩccła diuidat sicimã. Quo¬
mͦ diuidit humeros. scđ̾m nominis
int̃p̃tationẽ : Diuiduntꝰ humeri.
ut alios grauent peccata sua. alii tol¬
lant sarcinã xp̃i. Humeros eni plis
pennas habet. Nã & aui si pennas detra¬
has quasi onꝰ tollis. & qͦ magis onus ab¬
tulisti. eomagis int̾ra remanebit. quã
exonerare uoluisti. Iacet ñ uolat. qͥa
tulisti onus Redeat onus & uolat.
Talis ẽ xpĩ sarcina. Portant illã homi¬
nes ñ sint pigri. ñ attendant᷑ illi qͥ eã
ferre nolunt᷑ Ferant illã qͥ uolunt.
& inuenient quã sit leuis. quã suauis.
quã iocuncda. quã rapiens incęlũ. &
a t̾ra eripiens. Diuidã sicimã. & con-¬

Expanded text:
Divido Gentes. Quid est, divido? Non enim omnium est fides . Quid est divido? Alii credent, alii non credent: sed tamen non timeant qui credunt, inter illos qui non credunt. Divisi sunt enim nunc fide; postea dividentur in judicio, oves ad dexteram, haedi ad sinistram . Ecce invenimus quemadmodum Ecclesia dividat Sichimam. Quomodo dividit humeros, secundum nominis interpretationem? Dividuntur humeri, ut alios gravent peccata sua, alii tollant sarcinam Christi. Humeros enim piospennas habet. Nam et avi si pennas detrahas, quasi onus tollis; et quo magis onus abstulisti, eo magis in terra remanebit. Quam exonerare voluisti, jacet: non volat, quia tulisti onus; redeat onus, et volat. Talis est Christi sarcina. Portent illam homines; non sint pigri: non attendantur illi qui eam ferre nolunt; ferant illam qui volunt, et invenient quam sit levis, quam suavis, quam jucunda, quam rapiens in coelum et a terra eripiens. Dividam Sichimam, et con
Abbreviated transcription (Latin):
ibunt ciuitatẽ. Circunstantiȩ enĩ ci¬
uitas. gentiũ circũ fusio. ẽ. Quȩ circũ¬
fusio gentiũ. in medio habebat unã
gentẽ iudeoꝵ colentẽ unũ dm̃. Cȩtera
circũ fusio gentiũ idolis supplicabat.
demonib seruiebat. & mystice uoca¬
ta.ẽ. ciuitas circunstantię : qͥa undiq

Expanded text:
nt civitatem. Circumstantiae enim civitas, Gentium circumfusio est; quae circumfusio Gentium in medio habebat unam gentem Judaeorum, colentem unum Deum: caetera circumfusio Gentium idolis supplicabat, daemonibus serviebat. Et mystice vocata est civitas circumstanti
Abbreviated transcription (Latin):
egredieris in uirtutib nr̃is: da nobis
auxiliũ de tribulatione. & uana salus
hominis. Eant nunc qͥ salutẽ ñ habent.
& obtent salutẽ tẽporalẽ suis: quȩ. ẽ.
uana uecustas. Da nob̾ auxiliũ. Inde da
unde putabaris deserere. inde subueni
Non faciemꝰ uirtutẽ ingladio. ñ in equis.
ñ in loricis. ñ inscutis. ñ inpotenta¬
tu exercitus. ñ foris. Sed ubi: Intꝰ ubi
latemꝰ. Ubi intꝰ e Indõ faciemꝰ uirtutẽ.
& quasi abiecti. & quasi conculcati. qͣsi
nullius mom̃ti homines erimꝰ. sed ipse
res. patiendo. ꝑferendo. usq infinẽ ꝑ¬
seuerando Indõ fecer̃ uirtutẽ. fecit̾
& ipse qđ sequit᷑ Ad nichilũ dedurit
inimicos eoꝵ. Ubi st̃ mͦ inimici marty.¬
rũ. nisi forte qͥa mͦ eos ebriosi calcib
ꝑsequunt᷑. qͦs unc furiosi lapidib ꝑ¬

Expanded text:
egredieris in virtutibus nostris, Da nobis auxilium de tribulatione; et vana salus hominis. Eant nunc qui salem non habent, et optent salutem temporalem suis, quae est vana vetustas. Da nobis auxilium: inde da unde putabaris deserere, inde subveni.Non faciemus virtutem in gladio, non in equis, non in loricis, non in scutis, non in potentatu exercitus; non foris. Sed ubi? Intus, ubi latemus. Ubi intus? In Deo faciemus virtutem: et quasi abjecti, et quasi conculcati, quasi nullius momenti homines erimus, sed ipse res: patiendo, perferendo, usque in finem perseverando, in Deo fecerunt virtutem. Fecit et ipse quod sequitur: ad nihilum deduxit inimicos eorum. Ubi sunt modo inimici martyrum, nisi forte quia modo eos ebriosi calicibus persequuntur, quos tunc furiosi lapidibus p
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã usq in eclumeã: Seuiant tri¬
bulationes. bulliat scandalis mundus.
extendã calciam̃tũ meũ usq in iduneĩ.
usq ad eos ipsos. qͥ t̾renã uitã degunt.
qm idumea int̾p̃tat᷑ t̾rena usq ad ipso
usq in idumeã extendã calciam̃tũ meũ.

Expanded text:
eniam usque in Idumaeam. Saeviant tribulationes, bulliat scandalis mundus, extendam calceamentum meum usque in Idumaeam; usque ad eos ipsos qui terrenam vitam degunt quoniam Idumaea interpretatur Terrena; usque ad ipsos, usque in Idumaeam extendam calcea
Abbreviated transcription (Latin):
quando catenati martyres ducebant᷑.
qͣndo includebant᷑ in carcere. qͣndo ludi¬
brio habendi ꝓducebant᷑. qͣnda besti is
subrigebant᷑. quando ꝑcutiebant᷑ ferro.
qͣndo igni cremabant᷑. nonnie condẽna¬
bant᷑ t̾anꝗ deserti. tanꝗ sine adiutore:
ȩt̃nȩ. qͦmͦ ñ deserebat corda eoꝵ. ubi
homo habitat insilentio. bene si bonꝰ
male si malus. Nunqͥd gͦ qͥa ñ egredie¬
bat᷑ inuirtutib eoꝵ. ideo deserebat:
Honne magis ñ egrediendo inuirtutib eoꝵ
reeni uellet ȩccła. & gladio uti. uideret᷑¬

Expanded text:
quando catenati martyres ducebantur, quando catenati martyres ducebantur, quando includebantur in carcere, quando ludibrio habendi producebantur, quando bestiis subrigebantur quando percutiebantur ferro, quando igne cremabantur, nonne contemnebantur tanquam deserti, tanquam sine adjutore? aeternae? quomodo non deserebat corda eorum, ubi homo habitabat in silentio, bene si bonus, male si malus? Numquid ergo quia non egrediebatur in virtutibus eorum, ideo deserebat? Nonne magis re enim vellet Ecclesia, et gladio uti, videret
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. qͥ reppulistinos: qͥ ñ egredieris dĩ
in uirtutib nr̃is: nonñe tu nos
deduces qͥ reppulisti nos: Sed quare
reppulisti nos : Quia destruxistinos.
Quare destruxisti nos Quia iratꝰ es &
misertꝰ es nri. Tugͦ deduces qͥ reppu¬
listi nos qͥñ egredĩeris ds inuircutib
nr̃is. ti deduces. Quid. ẽ. ñ egredieris¬
ds̃ in uirtutib nr̃is: Seuiturus ẽ. mun¬
dus. conculcaturus. ẽ nos mundus. fa¬
cturus . ẽ. aceruos testimonii effuso mar¬
tyrũ sanguine. & dicturi st̃ pagani se¬
uientes. Ubi . ẽ. ds eoꝵ: Tunc ñ egredie¬
ris ds̃ in uirtutib nr̃is. ñ contra eos appa¬
rebis. ñ ostendes potentiã tuã. qualem
ostendisti indauid. in moyse. tħu naue.
qͣndo eoꝵ fortitudine gentes cesser̃. &
strage facta magnaq reddita uastitate
in t̾rã quã ꝓmiu̾sti plebẽ tuã induxisti
Hoc tunc ñ facies. Non egredieris ds̃ in uir¬
tutib nr̃is. sed intꝰ oꝑaberis. Quid.ẽ. ñ
egredieris. Non appãrebis. Certe enim

Expanded text:
Deus, qui repulisti nos? et non egredieris, Deus, in virtutibus nostris. Nonne tu nos deduces qui nos repulisti? Sed quare repulisti nos? Quia destruxisti nos. Quare destruxisti nos? Quia iratus es, et misertus es nostri. Tu ergo deduces qui repulisti, qui non egredieris Deus in virtutibus nostris, tu deduces. Quid est, non egredieris in virtutibus nostris? Saeviturus est mundus, conculcaturus est nos mundus, futurus est acervus testimonii effuso martyrum sanguine, et dicturi sunt Pagani saevientes: Ubi est Deus eorum ? Tunc non egredieris, Deus, in virtutibus nostris: non contra eos apparebis; non ostendes potentiam tuam, qualem ostendisti in David, in Moyse, in Jesu Nave, quando eorum fortitudini Gentes cesserunt, et strage facta, magnaque reddita vastitate, in terram quam promisisti, plebem tuam induxisti. Hoc tunc non facies; non egredieris, Deus, in virtutibus nostris, sed intus operaberis. Quid est, non egredieris? Non apparebis. Certe enim
Abbreviated transcription (Latin):
ista eueniunt. Quȩ Lȩcabor & di¬
uidã sicimã. & conuallẽ tab̾naculoꝵ
dimetiar. Sicima humeri int̾p̃tan᷑
socero suo cũ om̃ib suis: abscondit
idola insicima. quȩ habebat de sẏru
ubi diu pegrinatꝰ tandẽ aliqͣndo
inde ueniẽbat. Tab̾nacula aut̃ fe¬
cit ibi ꝓpt̃ oues suas & arm̃ta. & ap¬
pellauit locũ illũ tałnacula ¶ hȩc
diuidã inqͥt eccła. Quid. ẽ. hoc diui

Expanded text:
ista eveniunt: Laetabor, et diista eveniunt: Laetabor, et dividam Sichimam, et convallem tabernaculorum dimetiar. Sichima Humeri interpretansocero suo cum omnibus suis, abscondit idola in Sichima quae habebat de Syria, ubi diu peregrinatus, tandem aliquando inde veniebat . Tabernacula autem fecit ibi propter oves suas et armenta, et appellavit locum illum Tabernacula . Et haec divid
Abbreviated transcription (Latin):
Quid times. ne ñ fiat qđ ds̃ locutꝰ est:
Si haberes aliquẽ grauẽ amicũ & sa-¬
pientẽ. qͦmͦ diceres. Ille locutꝰ.ẽ. fiat
necesse . ẽ. qđ locutꝰ. ẽ. Uir grauis . ẽ.
ñ leuitate utit᷑. ñ facile de sententu
homo. ẽ: qͥ aliqͣndo qđ ꝓmisit facer
uult. & ñ potest. Tu de dõ . ñ ẽ. qđ ti
.ẽ. constat. fallere te ñ potest. habet
unde faciat. Quid gͦ times ne decipii¬
ris : Opus . ẽ. ut tu te ñ decipias . ꝙ
seueres usq in finẽ. cũ dacurus. e
ꝓmisit. Ds locutꝰ ẽ in scõ suo. Inquo
scõ suo Ds erat in xp̃o. mundũ re¬
concilians sibi. In scõ illo. de qͦ alibi
audistis. ds̃ in scõuia tua. Ds̃ locutꝰẽ
inscõ suo. lȩtabor & diuidã sicimã
Quia ds̃ hoc locutꝰ. ẽ. fiet. Uox eccłȩ cꝰ
ds̃ locutꝰ ẽ. in scõ suo. Non uerba dicit
in scõ suo. Nec fieri aliqͥd potest. nisi
quẽ ad modũ locutꝰ ẽ ds̃. Cons equentꝰ

Expanded text:
Quid times ne non fiat quod Deus locutus est? Quid times ne non fiat quod Deus locutus est? Si haberes aliquem gravem amicum et sapientem, quomodo diceres? Ille locutus est haec, fiat necesse est quod locutus est: vir gravis est, non levitate utitur, non facile de sententia homo est, qui aliquando quod promisit facere vult, et non potest. t, constat; fallere te non potest, habet unde faciat. Quid ergo times ne decipiaris? Opus est ut tu te non decipias, et perseveres usque in finem, cum daturus emisit. Deus locutus est in sancto suo. In quo sancto suo? Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . In sancto illo, de quo alibi audistis: Deus in sancto via tua . Deus locutus est in sancto suo. Laetabor, et dividam Sichimam. Quia Deus hoc locutus est, fiet: vox Ecclesiae est, Deus locutus est in sancto suo. Non verba dicit in sancto suo, nec fieri aliquid potest, nisi quemadmodum locutus est Deus, consequenter
Abbreviated transcription (Latin):
meoꝵ. clamo ꝑdiem ut ñ exaudias.
& nocte ut ñ exaudias: & ñ ad insipi¬
entiã mͥ. sed utiq ad cõmonitionẽ.
accendo saporẽ de ualle salinarũ.
ut in tribulatione nouerĩ qͥd petã.
Peto aut̃ uitã ȩt̾nã. Ergo exaudi me:
qͥa dexterã tuã peto.Intelligat gͦ
caritas ur̃a. omnẽ fidelẽ habentem
in corde uerbũ dĩ cũ timore. & trem̃¬
tẽ iudiciũ futurũ. uiuentẽ ꝓbabilit̾.
diri: ad uitã aut̃ ȩt̾nã sẽꝑ exaudiri.
Quis enĩ ñ sanitate petat. cũ egrotat:
Q tam̃ forte adhuc egrotare illi utile
ẽ. Potest fieri. ut hinc ñ exaudiaris.
ñ tam̃ exaudiaris ad uoluntatẽ: ut
ex audiaris ad utilitatẽ: At uͦ cũ illud
regnũ cęloꝵ ds̃. ut det tͥ ad dexterã
fisii sui stare cũ uenerit iudicare t̾rã:
securus esto. accipies si mͦ ñ accipis.
Non enĩ iã uenit tẽpus. ut accipias.
Exaudiris.: & nescis. Qđ petis agit᷑. &
nescis in qͦ agit᷑. In radice res est: ñdũ

Expanded text:
em, ut non exaudias, et nocte, ut non exaudias, et non ad insipientiam mihi ; sed utique ad commonitionem, addendo saporem de valle salinarum, ut in tribulatione noverim quid petam: peto autem vitam aeternam ergo exaudi me, quia dexteram tuam peto. Intelligat ergo Charitas Vestra omnem fidelem habentem in corde verbum Dei, cum timore timentem judicium futurum, viventem probabiliter, diri; ad vitam autem aeternam semper exaudiri. Quis enim sanitatem non petat, cum aegrotat? Et tamen forte adhuc aegrotare ei utile est. Potest fieri ut hinc non exaudiaris: non tamen exaudiris ad voluntatem, ut exaudiaris ad utilitatem. At vero cum illud regnum coelorum Deus, ut det tibi ad dexteram Filii sui stare, cum venerit judicare terram; securus esto; accipies, si modo non accipis: non enim jam venit tempus ut accipias. Exaudiris, et nescis: quod petis agitur, etsi nescis in quo agitur. In radice res est, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
catio: fortitudo.ẽ. capitis mei. Caput
enĩ meũ xp̃c.ẽ. Et unde fructificatio
fortitudinis : Quia granũ nͥ caderet
in t̾rã: ñ multiplicaret᷑. solũ mane¬
ret. Cecidit gͦ in t̾rã xp̃c in passione
& secuta. ẽ. fructificatio in resurre¬
ctione. & effrem fortitudo capitis
mei. Pendebat & contẽnebat᷑. Granũ
erat. intꝰ habebat uires trahendi post
se om̃ia. Quomͦ in grano numeri se¬
minũ latent humectũ nescio quid
apparet oculis. sed uis conuertens
inse materiã. & ꝓferens fructũ ab¬
scondita. ẽ: sic in xp̃i cruce abscon.¬
dita erat uirtꝰ. apparebat infirmitas.
Omagnũ granũ. Certe infirmꝰ. ẽ. pen¬
deñs. certe ante illũ caput plebs illa
agitauit. certe dixer̃. si filius dĩ ẽ.
descendat de cruce. Audi fortitudinẽ
eiꝰ. Qđ infirmũ ẽ. dĩ. fortius .ẽ. ho-¬
minib. Merito tanta fructificatio.
consecuta. ẽ. Hȩc mea. ẽ. dicit ȩccła.¬

Expanded text:
itudo est capitis mei. Caput enim meum Christus est. Et unde fructificatio fortitudo ejus? Quia nisi granum caderet in terram, non multiplicaretur, solum remaneret. Cecidit ergo in terram Christus in passione, et secuta est fructificatio in resurrectione. Et Ephraem fortitudo capitis mei. Pendebat et contemnebatur: granum erat intus, habebat vires trahendi post se omnia . Quomodo in grano numeri seminum latent; abjectum nescio quid apparet oculis, sed vis convertens in se materiam et proferens fructum abscondita est: sic in Christi cruce abscondita erat virtus; apparebat infirmitas. O magnum granum! Certe infirmus est pendens, certe ante illum caput plebs illa agitavit, certe dixerunt: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Audi fortitudinem ejus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Merito tanta fructificatio consecuta est: haec mea est, dicit Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
quabit enĩ regnũ cȩloꝵ: Cõmouisti
trã & conturbasti eã. sana contritio¬
si mota ñ. ẽ. Sed loqueris. pͣdicas. mi¬
naris de dõ. uenturũ iudiciũ ñ taces.
p̃ceptũ dĩ mones. ablnis reb ñ quiescis.
ec qui audit. si ñ timet. si ñ mouet᷑:
ñ .ẽ. dignꝰ sanari. Aud it aliꝰ. mouet᷑.
stimulat᷑. pectꝰ tundit. lacrimas fuin¬
te. mut̾ato homine in melius. facta lu¬
ce eis qͥ tenebrȩ fuer̃: seqͥt᷑. qdđ alibi
scriptũ. ẽ. Fili accedens ad seruitutẽ
dĩ. sta in iusticia & timore: & p̃para
animã tuã ad tẽptationẽ. Prior la-¬
bor ut displiceas tͥ. ut peccata expu¬
gnes. ut muteris in melius:. Secundus
labor. ꝓ eo qđ mutatꝰ es ferre tribu¬
lationes & tẽptationes huiꝰ scłi. & int̾
illas ꝑseuerare usq infinẽ. De his gͦ
ut loqueret᷑. has significans. qͥd sub

Expanded text:
num coelorum ? Commovisti terram, et conturbasti eam. Sana contritiosi mota non est: sed loqueris, praedicas, minaris de Deo, venturum judicium non taces, praeceptum Dei mones, ab his rebus non quiescis; et qui audit, si non timet, si non movetur, non est dignus sanari. Audit alius; movetur, stimulatur, pectus tundit, lacrymas funte, mutato homine in melius, facta luce eis qui tenebrae fuerunt, sequitur quod alibi scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Prior labor ut displiceas tibi, ut peccata expugnes, ut muteris in melius: secundus labor, pro eo quod mutatus es, ferre tribulationes et tentationes hujus saeculi, et inter illas perseverare usque in finem. De his ergo cum loqueretur, has
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Fos qui immutant᷑. nostis. Quĩ enim.
nͥ qͥ auetere uita in nouã transeunt:
Absit enĩ. ut hic culpanda mutatio intel¬
ligat᷑ Non qͦmͦ immutatꝰ. ẽ. adã a iusticia
ad iniqͥtatẽ. a delitiis ad laborẽ: sed

Expanded text:
. Eos qui immutantur nostis. Qui enim, nisi qui a veteri vita in novam transeunt? Absit enim ut hic culpanda immutatio intelligatur. Non quomodo immutatus est Adam a justitia ad iniquitatem, et a deliciis ad labore
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deficiamꝰ dñm annunciare. Usq in
idumeã extendã calciam̃tũ meũ. Non¬
ne seruiunt & ipsi t̾reni: & si cupidi¬
tatib trenis obligant᷑ : xp̃m tam̃ adorant.
fraudes ꝓfraudib ꝑiuria. ꝓpt̃ timores
sortilegos. mathematicos. Om̃s isti idu
sub calciam̃to ipsius st̃. lã usq in idumeã
excendit calciam̃tũ suũ. Michi allophi¬
li subditi st̃. Allophili quid st̃: Alieni¬
genȩ ñ ꝑtinentes ad genꝰ meũ. Subditi
sunt: qͥa multi adorant xp̃m. & ñ sunt
regnaturi cũ xp̃o. Michi allophili subdi¬

Expanded text:
re. Usque in Idumaeam extendam calceamentum meum. Nonne serviunt et ipsi terreni? Etsi cupiditatibus terrenis obligantur, Christum tamen adorant. fraudes, pro fraudibus perjuria; propter timores, sortilegos, mathematicos consulunt: omnesub calceamento ipsius sunt; jam usque in Idumaeam extendit calceamentum suum. Mihi Allophyli subditi sunt. Allophyli, qui sunt? Alienigenae, non pertinentes ad genus meum. Subditi sunt, quia multi adorant Christum, et non sunt regnaturi cum Christo. Mihi Allophyli subdi