comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da uindicta. ab eo eui miscdiam et
iudicium ñ inanit̃. cantat ecclesia.
Ut uolet accipiat. quisq: quod dic̃a.
Si rebus uiuentiũ int̾essent animȩ
mortuoꝵ. & ipse nos qndo eas uidemꝰ
alloquerent᷑ in somnis: ut de aliis
taceam meipsũ pia mat̾ nulla nocte de¬
sereret: quȩ tra mariq secuta ẽ ut mecũ
iuueret. Absit enĩ ut facta sit uita feli¬
ciore erudelis: usq adeo ut qͣndo ali¬
quid angit cor meũ. nec tristem filium
consoletur quẽ dilexit unice: quem
nunqm uoluit mestũ uidere. S ꝓfe¬
reliquerunt nos parentes nr̃i: quomͦ
nr̃is curis et rebus int̾sunt: Si aũt
parentes ñ int̾sunt: qui sunt alii
mortuoꝵ qui nouerint qͥd agamus
qͥd ue patiam᷑: Ysaias ꝓpħa dicit. Tu
es enĩ pat̃ nr̃: quia abrabam nesci¬
uit nos. & isrł ñ cognouit. nos. Si tan¬
ti patriarchȩ qͥd erga popłm ex eis ꝓ¬
ereatum ageretur ignorauerunt. qͥbꝰ
dõ credentib popłs ipse de illorum

Expanded text:
da uindicta ab illo, cui misericordiam et da uindicta ab illo, cui misericordiam et iudicium non inaniter cantat ecclesia. ut uolet accipiat quisque quod dicam. si rebus uiuentium interessent animae mortuorum et ipsae nos, quando eas uidemus, adloquerentur in somnis, ut de aliis taceam, me ipsum pia mater nulla nocte desereret, quae terra marique secuta est, ut mecum uiueret. absit enim, ut facta sit uita feliciore crudelis usque adeo ut, quando aliquid angit cor meum, nec tristem filium consoletur, quem dilexit unice, quem numquam uoluit maestum uidere. sed profereliquerunt nos parentes nostri, quomodo nostris curis et rebus intersunt? si autem parentes non intersunt, qui sunt alii mortuorum, qui nouerint, quid agamus quidue patiamur? Esaias propheta dicit: tu es enim pater noster, quia Abraham nesciuit nos, et Israhel non cognouit nos. si tanti patriarchae, quid erga populum ex eis procreatum ageretur, ignorauerunt, quibus deo credentibus populus ipse de illorum
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ p̃sens ipse narraret: attestantibus
honestis ciuib suis. & de mirabili eius
egritudine. ut iacuerit pene mortu¬
us ꝑ dies plurimos: & de illo alio eur¬
na fabro ferrario qd̃ cõmemoraui su¬
ꝑius: &e de his om̃ib. Quȩ cũ nichil
diceret: etiã se tunc ab illo audisse
recolebant atq firmabant. Qũaob¬
rem sicut uidit baptismũ suũ. & me
ipsũ &e hẏpponẽ ce basilicã ce baptiste.¬
rium. ñ in rebus ipsis. s in quibdam
similitudinib rerũ: ita &e alios qͦsdã
uiuos eisdem nescientib uiuis. Cur
ñ gͦ ita ce illos mortuos eisdẽ nescien¬
tib mortuis: Cur ñ ista oꝑationes
angłicas credimꝰ: ꝑ dispensationem
ꝓuidentiȩ dĩ. bene utentis ce bonis &
malis. scdm inscrutabiłe altitudinẽ
iudicioꝵ suoꝵ. siue instruant᷑ hinc
mentes mortaliũ. siue fallant᷑ siue
consolent᷑. siue terreant᷑. sic̃ unicuiq
uł p̾benda est miscdia. uł irrogan¬

Expanded text:
mihi praesens ipse narraret adtestantibus mihi praesens ipse narraret adtestantibus honestis ciuibus suis et de mirabili eius aegritudine, ut iacuerit paene mortuus per dies plurimos, et de illo alio Curma fabro ferrario, quod commemoraui. superius, et de his omnibus, quae cum mihi diceret, iam et se tunc ab illo audisse recolebant atque firmabant. quamobrem sicut uidit baptismum suum et me ipsum et Hipponem et basilicam et baptisterium non in rebus ipsis, sed in quibusdam similitudinibus rerum, ita et alios quosdam uiuos eisdem nescientibus uiuis. Cur non ergo ita et illos mortuos eisdem nescientibus mortuis? Cur non istas operationes angelicas credimus per dispensationem prouidentiae dei bene utentis et bonis et malis secundum inscrutabilem altitudinem iudiciorum suorum? siue instruantur hinc mentes mortalium siue fallantur siue consolentur siue terreantur, sicut unicuique uel praebenda est misericordia uel inrogan
Abbreviated transcription (Latin):
ñ presentant᷑ in ipsis reb ut sunt :
s in quibdã rerũ imaginib adum¬
brantur. Deniq post multa quȩ
uidit. etiã in paradysũ se introdu¬
ctum ẽẽ narrauit: dictũq sibi ẽẽ.
cũ inde dimitteret᷑ rediturus ad
suos.Uade baptizare.si uis ẽẽ in
isto loco beatoꝵ. Deinde ut a me bap¬
tiraretur ammonitꝰ: iã factum ẽẽ
respondit. Cui rursus ille qͥ cum eo
loquebatur. uade inquit uere bapti¬
zari: nã illud in uisione uidisti. Post
ista conualuit. Prexit hypponẽ. Pas¬
cha iam ꝓpinquabat. Uedit nomen
int̾ alios cõpetentes parit̾ cũ plu¬
rimis in cognitus nobis: nec ilłã mͥ
uisionem nec ciuqm nr̃oꝵ indicare
eurauit. Baptizatus ẽ. Pactis dieb
scĩs. remeauit ad ꝓpria. Biennio uł am¬
plius transacto: ego hȩc cuncta cogno¬
ui. Primo ꝑ quen dã meũ eiꝰq amicũ
in conuiuio meo. du quȩdã talia lo¬
querem᷑: deinde. institi ac feci ut hȩc

Expanded text:
non praesentantur in ipsis rebus, ut sunt, non praesentantur in ipsis rebus, ut sunt, sed in quibusdam rerum imaginibus adumbrantur. denique post multa, quae uidit, etiam in paradisum se introductum esse narrauit dictumque sibi esse, cum inde dimitteretur rediturus ad suos: uade, baptizare, si uis esse in isto loco beatorum. deinde, ut a me baptizaretur, admonitus iam factum esse respondit. cui rursus ille, qui cum eo loquebatur, uade, inquit, uere baptizare; nam illud in uisione uidisti. post ista conualuit, perrexit Hipponem. pascha iam propinquabat. dedit nomen inter alios conpetentes, pariter cum plurimis incognitus nobis; nec illam mihi uisionem nec cuiquam nostrorum indicare curauit. baptizatus est, peractis diebus sanctis remeauit ad propria. biennio uel amplius transacto ego haec cuncta cognoui: primo per quendam meum eiusque amicum in conuiuio meo, cum quaedam talia loqueremur; deinde institi ac feci, ut haec
Abbreviated transcription (Latin):
diuersitate tractari: agnouit etiã
ñnullos quos nouerat uiuos. Ipsos
aũt uere forsitan credidissem: si ñ
int̾ illa quasi sompnia sua. uidiss
etiã quoscłã qui nunc usq adhue
uiuunt. clericos uidelicet aliquos
religionis suȩ: a quoꝵ ibi p̾sbitero
audiuit. ut apud hẏꝓponẽ baptira¬
retur a me. Quod &e factũ ẽẽ dicebat.
Widerat. itaq in illa uisione p̃sbite.¬
rum. clericos. meipsũ. ñdu scilicet.
mortuos: in qua postea uidit & mor¬
tuos. Cur ñ etiam illos sicut nos ui¬
disse credatur. utrosq scilicet absen¬
des atq nescientes: ac ꝑ hoe non ipsos
s similitudines eoꝵ. sic̃ etiã locoꝵ
Nam ce fundum uidit uͥ erat ille cũ
clerieis p̾sbiter. ce hẏpponem uͥ a me
quasi baptiratus ẽ. In quib locis ꝑ¬
fecto ñ erat: qnͣdo illic sibi ẽẽ uide¬
batur. Nam quid ibi ageret᷑ eo tẽpo¬
re: nesciebat. Quod ꝓculdubio scira:
si uere ibi eẽt. Uisa sunt gͦ ista. quȩ

Expanded text:
diuersitate tractari, agnouit etiam diuersitate tractari, agnouit etiam nonnullos, quos nouerat uiuos. ipsos autem uere forsitan credidissem, si non inter illa quasi somnia sua uidisset etiam quosdam, qui nunc usque adhuc uiuunt, clericos uidelicet aliquos regionis suae, a quorum ibi presbytero audiuit, ut apud Hipponem baptizaretur a me, quod et factum esse dicebat. uiderat itaque in illa uisione presbyterum, clericos, me ipsum, nondum scilicet mortuos, in qua postea uidit et mortuos. cur non etiam illos sicut nos uidisse credatur, utrosque scilicet absentes atque nescientes, ac per hoc non ipsos, sed similitudines eorum, sicut etiam locorum? nam et fundum uidit, ubi erat ille cum clericis presbyter, et Hipponem, ubi a me quasi baptizatus est: in quibus locis profecto non erat, quando illic sibi esse uidebatur. nam quid ibi ageretur eo tempore, nesciebat: quod procul dubio sciret, si uere ibi esset. uisa sunt igitur ista, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ribus quib manu ammota uteũq
sentiebatur. ce erat exiguũ uiuentis
indiciũ. sepeliri ut exanimẽ ñ sinebat.
Nullos artus mouebat: nulla sume¬
bat alim̃ta. Dichil oculis nichil ullo
alio sensu corporis: qualibet impac¬
ta molestia sentiebat. Uidebat tam̃
multa uelut in somnis: quȩ tand̾e ali¬
qnͣdo post dies plurimos. quasi eui¬
gilans uisa narrauit. Ae primũ mox
ut aꝑuit ocłos: eat aliquis inquit
ad domũ curme fabri ferrarii. & ui¬
deat qͥd ibi agatur. Quo cũ itũ eẽt:
inuentus ẽ mortuus. eo mom̃to quo
iste fuerat sensib redditus: e pene
a morte reuixerat. Tunc intentis
qui aderant. ilłu exhiberi iussũ eẽ
quando ipse dimissus ẽ indicauit.
seq illic unde redierat dixit audis¬
se. qd̾ non curma curialis. s curma
faber ferrarius ad loca illa mortuoꝵ
preceptus fuiss adduci. In illis gͦ ui¬
sis tanqmͣ sompniis suis. int̃ eos de.¬
functos quos uidebat ꝓ meritoꝵ

Expanded text:
ribus, qui manu admota utcumque ribus, qui manu admota utcumque sentiebatur et erat exiguum uiuentis indicium, sepeliri ut exanimem non sinebat. nullos artus mouebat, nulla sumebat alimenta; nihil oculis, nihil ullo alio sensu corporis qualibet inpacta molestia sentiebat. uidebat tamen multa uelut in somnis, quae tandem aliquando post dies plurimos quasi euigilans uisa narrauit. ac primum mox ut aperuit oculos, eat aliquis, inquit, ad domum Curmae fabri ferrarii et uideat, quid ibi agatur. quo cum itum esset, inuentus est mortuus eo momento, quo iste fuerat sensibus redditus et paene a morte reuixerat. tunc intentis, qui aderant, illum exhiberi iussum esse, quando ipse dimissus est. indicauit seque illic unde redierat dixit audisse, quod non Curma curialis, sed Curma faber ferrarius ad loca illa mortuorum praeceptus fuisset adduci. in illis ergo uisis, tamquam somniis suis, inter eos defunctos, quos uidebat pro meritorum
Abbreviated transcription (Latin):
aut ipsi sermocinant᷑: s turbatis
sensib homines talia uisa imaginaria
patiunt᷑: eo mͦ et hii qui ex hac uita
migrarunt. sic affectis hominib ui¬
dentur quasi p̃sentes cũ sint absentes:
& utrũ aliqui eos imaginalit̾ uideañ
omnino nescientes. Huie rei simile. est
etiã &e illud cũ homines altius qmͣ si
dormirent subtrahunt᷑ corporis sensibꝰ:
ce occupant᷑ talib uisis. Et his enim
apparent imagines uiuoꝵ atq mor¬
tuoꝵ. S cũ fuerint sensib redditi:
quoscũq mortuos uidisse se dixeru
uere cũ eis fuisse credunt᷑. Nec atten¬
dunt qui hȩc audiunt: similit̃ ab eis
absentium atq nescientiũ quorũdã
etiam imagines uisas ẽẽ uiuoꝵ. Homo
quidã curma nomine. municipii tul¬
liensis qd̃ hẏpponi ꝓximũ est. curialis
pauꝑ uix illius loci duiimuir. alicius
&e simplicit̾ rusticanus cũ egrotaret:
ablatis sensib pene mortuus iaeuit
aliquot dieb. Tenuissimus flatꝰ inna¬

Expanded text:
aut ipsi sermocinantur, sed turbatis aut ipsi sermocinantur, sed turbatis sensibus homines talia uisa imaginaria patiuntur — eo modo et hi, qui ex hac uita migrarunt, sic affectis hominibus uidentur quasi praesentes, cum sint absentes et, utrum aliquis eos imaginaliter uideat, omnino nescientes. Huic rei simile est etiam illud, cum homines altius, quam si dormirent, subtrahuntur corporis sensibus et occupantur talibus uisis. et his enim adparent imagines uiuorum atque mortuorum; sed cum fuerint sensibus redditi, quoscumque mortuos uidisse se dixerint, uere cum eis fuisse creduntur nec adtendunt qui haec audiunt similiter ab eis absentium atque nescientium quorundam etiam imagines uisas esse uiuorum. homo quidam Curma nomine municipii Tulliensis, quod Hipponi proximum est, curialis pauper, uix illius loci duumuiralicius et simpliciter rusticanus, cum aegrotaret, ablatus a sensibus paene mortuus iacuit aliquot diebus: tenuissimus flatus in na
Abbreviated transcription (Latin):
erat traditurus: quendã locũ offen¬
dit obscurũ. Quo ñ intellecto: uix
potuit dormire sollicitꝰ. Qua nocte
somnianti ego illi qd̾ ñ intelligebat
exposui: imino ñ ego s imago mea ne¬
sciente me ce tã longe trans mare ali¬
quid aliud siue agente siue somnian¬
te: &e nichil de. illius curis om̃ino cu¬
rante. Quomi fiant ista nescio. S quo¬
modolibet fiant: cur ñ eodẽ mͦ fieri
credimꝰ. ut in somnis qͥsq uideat mor¬
duum quo fit. ut uideat &e iuuum.
ambob utiq nescientib neq euranti¬
bus. quis uł ubi uł quando quoꝵ ima¬
gines somniet: Similia st̃ aũt somniis.
ñnulla etiã usa uigilantiũ. qui turba¬
tos habent sensus. sicut frenctici. uel
quocũq furentes mͦ. Nam ce ipsi sepe¬
quoꝵ imagines cernunt. siue uiuoꝵ
siue mortuoꝵ. S quẽ admodũ hii qui
uiuunt. ab eis se uideri ce cũ eis seloqͥ
nesciunt. neq enĩ reuera ipsi assunt.

Expanded text:
erat traditurus, quendam locum offenerat traditurus, quendam locum offendit obscurum, quo non intellecto uix potuit dormire sollicitus. qua nocte somnianti ego illi quod non intellegebat exposui, immo non ego, sed imago mea nesciente me et tam longe trans mare aliquid aliud siue agente siue somniante et nihil de illius curis omnino curante. quomodo fiant ista nescio; sed quomodolibet fiant. cur non eodem modo fieri credimus, ut in somnis quisque uideat mortuum, quomodo fit, ut uideat et uiuum? ambobus utique nescientibus neque curantibus, quis uel ubi uel quando eorum imagines somniet. Similia sunt autem somniis nonnulla etiam uisa uigilantium, qui turbatos habent sensus, sicut phrenetici uel quocumque furentes modo. nam et ipsi quorum imagines cernunt siue uiuorum siue mortuorum. sed quemadmodum hi, qui uiuunt, ab eis se uideri et cum eis se colloqui nesciunt — neque enim re uera ipsi adsunt
Abbreviated transcription (Latin):
nesciente a patre iam fuerat ꝑsolutũ:
contristari homo grauissime. cȩpit:
atq mirari qͦd ei pat̃ moriens ñ dixe¬
rit quid deberet. cũ feciss ẽ testam̃tũ.
Tunc ei nimis anxio apparuit idem
pater eius in sompnis: ce uͥ ess recautũ
quo illa cautio uacuata fuerat indica¬
uit. Quo inuento iuuenis atq mon¬
strato. ñ sołu falsi debiti całupniam ꝓ¬
pulsauit: s etiã pat̾num recepit. cyro¬
grapħu: quod pat̾ non receꝑat. quando
est pecunia ꝑsoluta. Hic itaq putatur
anima hominis curã gessisse ꝓ filio. ce
ad eũ uenisse dormientẽ: ut docens
quod ignorabat. magna eũ molestia
liberaret. S eodem ipso ferme tẽpore.
constitutis. carthaginis rethor eulogiꝰ
qui m̃s in eadem arte discipulus fu¬
it. sicut ipse mͥ postea qm in affricam
remeauimꝰ retulit. cũ rethoricos cy¬
ceronis libros discipulis suis traderae:
recensens lectionem qm post diem fu¬

Expanded text:
nesciente a patre iam fuerat persolutum, nesciente a patre iam fuerat persolutum, contristari homo grauissime coepit atque mirari. quod ei pater moriens non dixerit, quid deberet, cum fecisset etiam testamentum. tunc ei nimis anxio adparuit idem pater eius in somnis et ubi esset recautum, quo illa cautio uacuata fuerat, indicauit. quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit, sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. hic utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio et ad eum uenisse dormientem, ut docens. quod ignorabat, magna molestia liberaret. sed eodem ipso ferme tempore, constitutis Carthaginis rhetor Eulogius, qui meus in eadem arte discipulus fuit, sicut mihi ipse, posteaquam in Africam remeauimus, retulit, cum rhetoricos Ciceronis libros discipulis suis traderet, recensens lectionem, quam postridie fu
Abbreviated transcription (Latin):
loquaturq talia qualia fert᷑ locutus
illi fuisse palinurus: & cũ euigilaue¬
rit ibi corpus eius inueniat. uͥ iacere
inhumatũ cum somniaret audiuit:
ammonitus ce rogatus ut sepeliret in¬
uentum. Et quia iduerũ eẽ cõperit.
credat idõ mortuos sepeliri: ut eoꝵ
animȩ ad loca transeant. unde inse¬
pultoꝵ animas inferna ꝓhiberi lege¬
somniauit. Nonne. ista credens: pluri¬
mũ a tramite ueritatis exorbitat:
Sic aũt infirmitas humana sese haba:
ut cũ in somnis quisq uiderit mortu¬
um: ipsius animã se uidere arbitret᷑.
Cum aũt unũi similit̃ sõpmauerit:
ñ eius animã neq corpus. s hominis
similitudinẽ sibi apparuisse ñ dubute:
quasi ñ possint &e mortuoꝵ hominũ
eodem mͦ nescientiũ non animȩ. s simi¬
litudines apparere dormientib. Porro
cum mediolani ẽẽmus. audiuimꝰ qͦd
cum debitũ repeteret᷑ a quodã defun¬
cti patris cautione ꝓlata. quod filio¬

Expanded text:
loquaturque talia, qualia fertur locutus loquaturque talia, qualia fertur locutus illi fuisse Palinurus, et cum euigilauerit, ibi corpus eius inueniat, ubi iacere inhumatum, cum somniaret, audiuit, admonitus et rogatus, ut sepeliret inuentum, et quia id uerum esse comperit, credat ideo mortuos sepeliri, ut eorum animae ad loca transeant, unde insepultorum animas inferna somniauit: nonne ista credens plurimum a tramite ueritatis exorbitat? Sic autem infirmitas humana sese habet, ut, cum in somnis quisque uiderit mortuum, ipsius animam se uidere arbitretur, cum autem uiuum similiter somniauerit, non eius animam neque corpus, sed hominis similitudinem siquasi non possint et mortuorum hominum eodem modo nescientium non animae, sed similitudines apparere dormientibus. pro certo, cum Mediolani essemus, audiuimus, quod cum debitum repeteretur a quodam defuncti patris cautione
Abbreviated transcription (Latin):
me uidet: quid mirũ si nescientes
mortui nec ista sentientes. tam̃ a ui¬
uentib uidentur in somnis: &e aliqͥd
dicunt qd̾ euigilantes uerũ ẽẽ cognoᷤ¬
cant: Angłicis gͥ oꝑationib fieri ere¬
diderim. siue ꝑmittat᷑ desuꝑ siue iube¬
atur. ut aliquid dicere de sepeliendi ᷤ
corporib siuis uideant᷑ in somnis. cũ
id penitus nesciant quoꝵ illa sunt
corpora. Id aũt aliquando utilit̃ fit:
siue ad uiuoꝵ qualecũq solatiũ. ad
quos ꝑtinent illi mortui. quoꝵ appa¬
rent imagines somniantib: siue ut
his ammonitionib. generi humano
sepulturȩ cõmendetur humanitas.
Quȩ licet defunctis ñ opitulet᷑. eul¬
panda tam̃ in religiositate negligitur
Aliquando aũt fallacib uisis homines
in magnos mittunt᷑ errores. qͦs talia
ꝓpeti iustũ est: uelut si quisqmͣ uide¬
at in somnis. quod eneas uidisse apd̃
inferos poetica falsitate. narrat᷑: et ei
cuiuspiam ñ sepulti appareat. imnago.

Expanded text:
me uidet: quid mirum, si nescientes me uidet: quid mirum, si nescientes mortui nec ista sentientes tamen a uiuentibus uidentur in somnis et aliquid dicunt, quod euigilantes uerum esse cognoscant? angelicis igitur operationibus fieri crediderim, siue permittatur desuper siue iubeatur, ut aliquid dicere de sepeliendis corporibus suis uideantur in somnis, cum id penitus nesciant, quorum illa sunt corpora. id autem aliquando utiliter fit siue ad uiuorum qualecumque solacium, ad quos pertinent illi mortui, quorum adparent imagines somniantibus, siue ut his admonitionibus generi humano sepulturae commendetur humanitas, quae, licet defunctis non opituletur, culpanda tamen inreligiositate neglegitur. aliquando autem fallacibus uisis homines in magnos mittuntur errores, quos talia perpeti iustum est. uelut si quisquam uideat in somnis, quod Aeneas uidisse apud inferos poetica falsitate narratur, et ei cuiuspiam non sepulti adpareat imago
Abbreviated transcription (Latin):
locisq monstratis ammonuisse: ut
sibi sepultura quȩ defuerat p̃beret᷑.
Hec si falsa ẽẽ responderimꝰ: contͣ quo¬
rũdam seripta fideliũ. ce contra eoꝵ
sensum qui talia sibi accidisse confir¬
mant. impudent̃ uenire uidebimur.
S respondendũ est ñ idõ putandum ẽẽ
mortuos ista sentire: qͥa hec dicere uł
indicare uł petere uident᷑ in somniᷤ
Nam ce uiuentes apparent sepe uiuen¬
tib dormientib. dum se ipsi nesciant
apparere: & ab eis hȩc quȩ somniaue¬
rint audiunt dicentib qd̾ eos in somniᷤ
iuderint agentes aliqͥd uł loquentes:
Si gͦ me potest aliquis in somnis uide¬
re. sibi aliquid qd̾ factũ est indicantẽ.
uł etiam quod futurum ẽ p̃nuntian¬
tem. cũ id ego ꝓrsus ignorem: & om̃ino
ñ curem ñ solum quid ille somniet:
s utrũ dormiente me uigilet. an ui¬
gilante me dormiat. an uno eodeq
tempore uigilemꝰ ambosiue dormia¬
mus. quando ille somniũ uidet in qͦ

Expanded text:
locisque monstratis admonuisse, ut locisque monstratis admonuisse, ut sibi sepultura quae defuerat praeberetur. haec si falsa esse responderimus, contra quorundam scripta fidelium et contra eorum sensus, qui talia sibi accidisse confirmant, inpudenter uenire uidebimur. sed respondendum est non ideo putandum esse mortuos ista sentire, quia haec dicere uel indicare uel petere uidentur in somnis. nam et uiuentes adparent saepe uiuentibus dormientibus, dum se ipsi nesciant adparere, et ab eis haec quae somniauerint audiunt dicentibus, quod eos in somnis uiderint agentes aliquid uel loquentes. si ergo me potest aliquis in somnis uidere sibi aliquid quod factum est indicantem uel etiam quod futurum est praenuntiantem, cum id ego prorsus ignorem et omnino non curem, non solum quid ille somniet, sed utrum dormiente me uigilet, an uigilante me dormiat, an uno eodemque tempore uigilemus ambo siue dormiamus, quando ille somnium uidet, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
nolite timere eos qui corpus occidud
& postea ñ habent quid faciant: si eis
tanta mala facere potuert: quib im¬
pedirent᷑ ad loca exoptata transire.
S quia hoc sine ulla dubitatione falsis¬
simũ est. nec aliquid obest fidelib ne¬
gata eoꝵ corporib sepulturã nec aliqͥd
si exhibeatur infidelib ꝓdest: eur gͦ
&e obhoc a rege pio benedicunt᷑: nisi
quia bene afficiunt᷑ corda miseranti¬
um. qnͣdo ea dolent mortuoꝵ corpo¬
rib alienis. quȩ illo affectu quo nemo
unqmͣ carnẽ suam odio habet. noluĩ
fieri post mortẽ suã corporib suis: ce
quod sibi exbiberi uolunt quando
sensuri non sunt. aliis ñ sentientib
curant exbibere du sentiunt: Nar¬
rantur uisa quȩda: quȩ huic dispu¬
tationi ñ negligenda uideant᷑ inferre
questionem. feruntur qͥppe mortui ñ¬
nulli uł in somnis. uł alio quocũq mͦ
apparuisse uiuentib: atq uͥ eoꝵ cor¬
pora iacerent inhumata. nescientib

Expanded text:
Nolite timere eos qui corpus occidunt, Nolite timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant; si eis tanta mala facere potuerunt, quibus impedirentur ad loca exoptata transire. Sed quia hoc sine ulla dubitatione falsissimum est, nec aliquid obest fidelibus negata eorum corporibus sepultura, nec aliquid si exhibeatur infidelibus prodest: cur ergo et ob hoc a rege pio benedicuntur, nisi quia bene afficiuntur corda miserantium, quando ea dolent in mortuorum corporibus alienis, quae illo affectu, quo nemo umquam carnem suam odio habet, nolunt fieri post mortem suam corporibus suis, et quod sibi exhiberi uolunt, quando sensuri non sunt, aliis non sentientibus curant exhibere, dum ipsi sentiunt? Narrantur uisa quaedam, quae huic disputationi non neglegendam uideantur inferre quaestionem. feruntur quippe mortui nonnulli uel in somnis uel alio quocumque modo adparuisse uiuentibus atque ubi eorum corpora iacerent inhumata nescientibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsoluere: nec occulte subtrahere ali¬
quid sicut eadem testatur hystoria.
erudeliũ custodũ uigiliȩ ꝑmittebant.
Ita cũ illos qui occisi fuerant in dila.¬
ceratione membroꝵ suoꝵ. inconflag᷑¬
tione ossium. in disꝑsione cinerũ mise.¬
ria nulla contingeret: istos tam̃ qui
nichil eoꝵ sepelire poterant. magna
miseria cruciabat: quia in nullo mͦ
sentientib ipsi quodammͦ sentiebaĩ.
Et ubi iam illoꝵ nulla erat passio: e¬
rat. istoꝵ misera compassio. Scdm istã
tur illz. &e a rege dauid benedicuntur.
qui saulis & ionathȩ ossib aridis. se¬
pulturȩ miscdi̾am prestiter̃t̃. Quȩ.
tandem miscdia prestat᷑ nichil senti¬
entib : An forte hoc reuocandu ẽ ad
ilła opinionem: qd̃ inferni fluuiũ in
sepulti ñ poterant transmeare. Absit
hoc a file xp̃iana. Alioquin pessime
actum est cũ tanta martyrũ multi¬
tudine: quoꝵ ñ potuert̃ corpora se¬
peliri: & fallaciter eis ueritas dixit.

Expanded text:
persoluere nec occulte subtrahere alipersoluere nec occulte subtrahere aliqcrudelium custodum vigiliae permittebant . Ita cum illos qui occisi fuerant, in dilaceratione membrorum suorum, in conflagratione ossium, in dispersione cinerum, miseria nulla contingeret; istos tamen qui nihil eorum sepelire poterant, magna misericordia cruciabat; quia in nullo modo sentientibus ipsi quodam modo sentiebant, et ubi jam illorum nulla erat passio, erat istorum misera compassio. CAPUT IX. 1tur illi, et a rege David benedicuntur, qui Saülis et Jonathae ossibus aridis sepulturae misericordiam praestiterunt . Quae tandem misericordia praestatur nihil sentientibus? An forte hoc revocandum est ad illam opinionem, quod infernum fluvium in epulti non poterant transmeare ? Absit hoc a fide christiana: alioquin pessime actum est cum tanta martyrum multitudine, quorum non potuerunt corpora sepeliri, et fallaciter eis Veritas dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
uarietati tẽptationum deẽe ñ debu¬
it: ne fortitudo confessionis quȩ im¬
manitati ꝑsecutionis ꝓ corporis salu¬
de ñ cederet. ꝓ sepulchri honore tre¬
pidaret: postremo ne. fides resurrec¬
tionis. consũptionem corpoꝵ formida¬
ret. Debuerunt. gͦ &e ista ꝑmitti. ut
etiã post hȩc tanti horroris exempla.
martyres in xp̃i confessione feruen¬
des huius qͦq testes fierent ueritati:
in qua didicerant eos a quib sua cor¬
pora int̾ficerent᷑. postea nichil habere
quod facerent: qm̃ qͥcquid mortuis cor¬
porib facerent utiq nichil facerent:
qͣndo in carne omni uita carente. nec
aliquid sentire poss qui inde migrauit :
nec aliqͥd ꝑdere inde qui creauit. S
int̾ hȩc quȩ fiebant de corporib occi¬
soꝵ cũ martyres ñ ea metuentes mag¬
na fortitudine paterent᷑: tam̃ apud
fratres luctus ingens erat. qd̾ nulla
dabatur potestas sc̃oꝵ funerib iusta

Expanded text:
uarietati temptationum deesse non debuuarietati temptationum deesse non debuit, ne fortitudo confessionis, quae inmanitati persecutionis pro corporis salute non cederet, pro sepulcri honore trepidaret, postremo, ne fides resurrectionis consumptionem corporum formidaret. debuerunt ergo et ista permitti, ut etiam post haec tanti horroris exempla martyres in Christi confessione feruentes huius quoque testes fierent ueritatis, in qua didicerant eos, a quibus sua corpora interficerentur, postea nihil habere quod facerent, quoniam quidquid mortuis corporibus facerent, utique nihil facerent, quando in carne omni uita carente nec aliquid sentire posset, qui inde migrauit, nec aliquid inde perdere, qui creauit. sed inter haec, quae fiebant de corporibus occisorum, cum martyres non ea metuentes magna fortitudine paterentur, tamen apud fratres luctus ingens erat, quod nulla dabatur potestas sanctorum funeribus iusta
Abbreviated transcription (Latin):
habet. ꝓuiderat cadaueri suo: qui
occiderat mendatio aniña suã. Ex
hoc gͥ quod carnẽ suã quisq natu¬
raliter diligit: ce illi pęna fuit adchi¬
cere. ñ eum futurũ in sepulebro pa¬
trum suoꝵ: &e huic cura ꝓspicere
ut parceret᷑ ossib suis: si iuxta eum
iaceret. cuiꝰ sepulchr̃u nemo uiolarae.
Hunc affectũ martyres. xp̃i certan¬
tes ꝓ ueritate uicerunt. Nec mirũ
quia contẽpserunt. qd̾ ñ fuerant pac¬
ta morte sensuri: qui ñ potuerunt
eis quos uiuentes sentiebant cruei¬
atib uinci. Poterat utiq ds̃. qͥ leonẽ
ꝓph̃ȩ corpus quod ipse occiderat ulte¬
rius ñ ꝑmisit attingere. ce fecit de
ꝑemptore custodem: poterat inqͣm
a suoꝵ int̾fectis corporib canes quibꝰ
fuerant ꝓiecta ꝓhibere. Poterat et
ipsoꝵ hominũ innumerabilib modiᷤ
derrere seuitiam: ne cadauera incen¬
dere nec cineres disꝑgere auderent.
S hoc quoq exꝑim̃tum. multipliei

Expanded text:
habet, prouiderat cadaueri suo. qui habet, prouiderat cadaueri suo. qui occiderat mendacio animam suam. ex hoc igitur, quod carnem suam quisque naturaliter diligit, et illi poena fuit addiscere non eum futurum in sepulcro patrum suorum et huic cura prospicere, ut parceretur ossibus suis, si iuxta eum iaceret, cuius sepulcrum nemo uiolaret. Hunc affectum martyres Christi certantes pro ueritate uicerunt. nec mirum quia contempserunt, quod non fuerant peracta morte sensuri, qui non potuerunt eis, quos uiuentes sentiebant, cruciatibus uinci. poterat utique deus. qui leonem prophetae corpus, quod ipse occiderat, ulterius non permisit adtingere et fecit de peremptore custodem, poterat, inquam, a suorum interfectis corporibus canes, quibus fuerant proiecta, prohibere; poterat et ipsorum hominum innumerabilibus modis terrere saeuitiam, ne cadauera incendere, ne cineres dispergere auderent: sed hoc quoque experimentum multiplici
Abbreviated transcription (Latin):
intrepida presentia ad sui dñi funꝰ
assistente. Quo mirabili signo appa¬
ret hominẽ dĩ coercitũ potius tem¬
rass infirmitates. mortesq multo¬
rum: si enĩ nos ipsos inquit iudi¬
caremus. a dño ñ iudicarem᷑. Cum
iudicam᷑ aũt a dño corripim᷑: ne cũ
mundo dampnem᷑. Fum sane ipse
qui deceꝑat in monum̃to ꝓprio sa¬
tis honorifice sepeliuit. seq sepeli¬
endum iuxta eius ossa curauit:
ita sperans parci posse ossib suis.
cum ueniret tempus qnͣdo scdm
illius hominis di ꝓphetiam aosias
rex iuda in illa terra multoꝵ eru¬
it ossa mortuoꝵ: eisdemq ossibus.
sacrilega altaria quȩ sculptilibus
constituta fuerant funestauit. Peꝑ¬
cit quippe illi monum̃to uͥ iacebat.
ꝓpb̃a: qui ante annos amplius qͣm
trecentos ista p̃dixerat. Et ꝓꝑt̃ ipsũ:
nec illius qui eũ seduxerat sepul¬
tura uiolata ẽ. Affectu nãq illo
quo nemo unqmͣ carnẽ suã odio

Expanded text:
intrepida praesentia ad sui domini funus intrepida praesentia ad sui domini funus adstante. quo mirabili signo adparet hominem dei cohercitum potius temrasset infirmitates mortesque multorum, si enim nos ipsos, inquit, iudicaremus, a domino non iudicaremur; cum iudicamur autem, a domino corripimur, ne cum mundo damnemur. eum sane ipse qui deceperat in monumento proprio satis honorifice sepeliuit seque sepeliendum iuxta eius ossa curauit, ita sperans parci posse quoque ossibus suis, cum ueniret tempus, quando secundum illius hominis dei prophetiam Iosias rex Iuda in illa terra multorum eruit ossa mortuorum eisdemque ossibus sacrilega altaria, quae sculptilibus constituta fuerant, funestauit. pepercit quippe illi monumento, ubi iacebat propheta, qui ante annos amplius quam trecentos ista praedixerat; et propter ipsum nec illius, qui eum seduxerat, sepultura uiolata est. affectu namque illo, quo nemo umquam carnem suam odio
Abbreviated transcription (Latin):
dauer tuũ in sepulchrũ patrũ tu¬
orum. Quanti hȩc pęna pendenda
sit. si scdm euangłium cogitemꝰ ubi
post corpus occisum nichil metuen¬
dum ẽẽ didicimꝰ. ne m̃bra exanima¬
ta patiant᷑. nec pena dicenda ẽ. Si
aũt humanũ erga suã carnẽ consi¬
deremus affectũ: potuit inde ter¬
reri uł contristari uiuus: qd̾ sensu¬
rus non erat. mortuus. Et hȩc erat
pȩna. qm̃ dolebat animus id de suo
corpore futurũ quãuis cum fieret
non doleret. Hactenus enĩ uoluit
dñs serũ suũ plectere: qui ñ sua
contumatia spreuerat p̃ceptum erꝰ
implere: s aliena decipiente falla¬
cia obedire se credidit: quando non
obȩdiuit. Neq enĩ putandi est ita
fuisse int̾emptum morsu bestiȩ. ut
ad suppliciũ tartareũ ei deinde ani¬
ma raperet᷑: qnͣdoquidem ipsum ei
corpus idem leo qui occiderat custo¬
diuit: iumento etiam quo uehebat᷑
illeso: &e simul cũ illa immani fera.

Expanded text:
dauer tuum in sepulcrum patrum tudauer tuum in sepulcrum patrum tuorum. quanti haec poena pendenda sit, si secundum euangelium cogitemus, ubi post corpus occisum nihil metuendum esse didicimus, ne membra exanima patiantur, nec poena dicenda est. si autem humanum erga suam carnem consideremus affectum, potuit inde terreri uel contristari uiuus, quod sensurus non erat mortuus; et haec erat poena, quoniam dolebat animus id de suo corpore futurum, quamuis cum fieret non doleret. hactenus enim uoluit dominus seruum suum plectere, qui non sua contumacia spreuerat praeceptum eius inplere, sed aliena decipiente fallacia oboedire se credidit, quando non oboediuit. neque enim putandum est ita fuisse interemptum morsu bestiae, ut ad supplicium tartareum eius deinde anima raperetur, quandoquidem ipsum eius corpus idem leo qui occiderat custodiuit iumento etiam, quo uehebatur, inlaeso et simul cum illa inmani fera
Abbreviated transcription (Latin):
nichil inde ad sensum post mortem
uiuentium ꝑueniret: nichil ad de¬
trim̃tum saltem ipsoꝵ corpoꝵ. quo
minus integra resurgerent ꝑtinerce.
Et tam̃ ex illo humani cordis affec¬
tu. quo nemo unqm carnẽ suã odio
habet. si cognoseant homines aliqͥd
post mortẽ suã suis corporib defutu¬
rum qd in sua cuiusq gente uł pa¬
tria poscit sollẽpnitas sepulturȩ. con¬
tristant᷑ ut homines: &e quõdad eos
post mortẽ ñ ꝑtinet. ante mortẽ sui ᷤ
corporib timent: ita ut inueniatur
in regnoꝵ libris ds̃ ꝑ ꝓpħam mina¬
ri alteri ꝓpħȩ. qui euis transgressus
est uerbum. qd̾ non inferret᷑ cadauer
eius in sepulchrũ patrũ er. Quȩ
scriptura sic se habet. Hȩc dic̃ dñs.
Quia inobediens fuisti ori dñi. &e ñ
custodisti mandatũ qd precepit tͥ¬
dñs d̾s tuus: ce reuersus comedisti
panẽ &e bibisti aquã. in loco in quo
precepit tͥ ne comederes panem
neq biberes aquã: ñ inferetur ca¬

Expanded text:
nihil inde ad sensum post mortem nihil inde ad sensum post mortem uiuentium perueniret, nihil ad detrimentum saltem ipsorum corporum. quo minus integra resurgerent, pertineret. Et tamen ex illo humani cordis affectu, quo nemo umquam carnem suam odio habet, si cognoscant homines aliquid post mortem suam suis corporibus defuturum, quod in sua cuiusque gente uel patria poscit sollemnitas sepulturae. contristantur ut homines et quod ad eos post mortem non pertinet, ante mortem suis corporibus timent: ita ut inueniatur in Regnorum libris deus per prophetam minari alteri prophetae, qui eius transgressus est uerbum, quod non inferretur cadauer eius in sepulcrum patrum eius. quae scriptura sic se habet. haec dicit dominus: quia inoboediens fuisti ori domini et non custodisti mandatum quod tibi praecepit nus deus tuus, et reuersus es et comedisti panem et bibisti aquam in loco in quo praecepit tibi, ne comederes panem neque biberes aquam, non inferetur ca
Abbreviated transcription (Latin):
storia qmͣ grece sc̃psit eusebius. & in
latinam linguã uertit. rufinus. mar¬
tyrum corpora in gallia canib ex¬
posita. canumq reliquias atq ossa
mortuoꝵ usq ad extremã consump¬
tionem ignib concremata: eosdẽq¬
fluuio cineres rodano. ne qͥd ad me¬
moriam qualemcũq relinqueret᷑
inspersos. Quod ñ obaliud creden¬
dum est diuinitꝰ fuisse ꝑmissum:
nisi ut discerent xꝑiani in confiten
do. xp̃m. dum contẽpnunt hanc uitã.
multomagis contẽpnere sepulturã.
Hoc enĩ quod ingenti seuitia de cor¬
porib martyrũ factũ est. si eis qͥcꝙͣ.
noceret. quominus beate requiesce¬
rent eoꝵ uictoriosissimi sp̃c: ñ utiq
fieri sineretur. Re ipsa gͦ declaratũ
est. ñ icłõ dixisse dnm nolite timere
eos qui corpus occidunt. & postea ñ
habent qͥd faciant. qd̃ non eẽt ꝑmis¬
surus aliquid eos facere de suoꝵ cor
xp̃iana defunctoꝵ felicitas fieret:

Expanded text:
storia, quam graece scripsit Eusebius et in storia, quam graece scripsit Eusebius et in latinam linguam uertit Rufinus, martyrum corpora in Gallia canibus exposita canumque reliquias atque ossa mortuorum usque ad extremam consumptionem ignibus concremata eosdemque cineres fluuio Rhodano, ne quid ad memoriam qualemcumque relinqueretur, inspersos. quod non ob aliud credendum est diuinitus fuisse permissum, nisi ut discerent christiani in confitendo Christum, dum contemnunt hanc uitam, multo magis contemnere sepulturam. hoc enim quod ingenti saeuitia de corporibus martyrum factum est, si eis quidquam noceret, quo minus beate requiescerent eorum uictoriosissimi spiritus, non utique fieri sineretur. re ipsa ergo declaratum est non ideo dixisse dominum: nolite timere eos qui corpus occidunt et postea non habent quid faciant, quod non esset permissurus aliquid eos facere de suorum cochristiana defunctorum felicitas fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
& ante oculos dĩ in secretissimo eubili
ubi compungit᷑ sternit᷑. Ita etiã cum
plurimũ intersit uͥ ponat corpꝰ mor¬
tui sui. qui ꝓ sp̃u eius dõ supplicat. qͥa
ce precedens affectus locũ eligit sc̃m.
&e illic corpore posito. recordatus locꝰ
sc̃s eum qui p̃cesserat renouat ce au¬
get affectum: tam̃ etiam si ñ possit uͥ
religiosus animus eligit humare
quẽ diligit: nullomͦ debet a suppliea¬
tionib necessariis. in eiꝰ comm̃datiõe
cessare. Ubicũq enĩ iaceat uł ñ iace.¬
at. defuncti caro. sp̃ui requies adqui¬
renda ẽ: qui cũ inde exiret. secũ ab¬
stulit. sensum. quo int̾esse possit qͦmͦ
quisq sit siue in bonis siue in malis:
nec ab ea carne expectat adiuuari suã
uitã. cui prebebat ipse uitã. qmͣ de¬
traxit excedens. & redditurus ẽ re¬
etiam ipsius resurrectionis meritũ
comparat: utrũ ad penã an ad głam
reuiuiscat. Legimus in eccłiastiea hy¬

Expanded text:
et ante oculos dei in secretissimo cubili, et ante oculos dei in secretissimo cubili, ubi conpungitur, sternitur. ita etiam cum plurimum intersit, ubi ponat corpus mortui sui, qui pro spiritu eius deo supplicat, quia et praecedens affectus locum elegit sanctum et illic corpore posito recordatus locus sanctus eum qui praecesserat renouat et auget affectum, tamen etiamsi non possit ubi religiosus animus elegit humare quem diligit, nullo modo debet a supplicationibus necessariis in eius commendatione cessare. ubicumque enim iaceat uel non iaceat defuncti caro, spiritui requies adquirenda est, qui cum inde exiret, secum abstulit sensum, quo interesse possit quomodo quisque sit siue in bonis siue in malis, nec ab ea carne expectat adiuuari suam uitam, cui praebebat ipse uitam, quam detraxit excedens et redditurus est reetiam ipsius resurrectionis meritum comparat, utrum ad poenam an ad gloriam reuiuescat. Legimus in ecclesiastica hi
Abbreviated transcription (Latin):
quis ce cui comm̃datus sit: ñ utiq
infructuose religiosam ment̾e p̃can¬
tis attingit. Nam ce orantes de m̃bs
sui corporis faciunt qd̾ supplicantib
congruit: cũ genua figunt. cum ex¬
tendunt manus. uł etiã ꝓsternunt᷑
solo. & si quid aliud faciunt uisibilit̃:
quãuis eoꝵ inuisibilis uoluntas et
cordis intentio dõ nota sit. nec ille in¬
digeat his indiciis: ut animus ei pan¬
datur humanus. S hinc magis seipsũ
excitat. homo adorandũ: gemendũq
humilius atq feruentius. Et nescio qͦmͦ
cum hii motus corporis fieri nͥ motu a¬
nimi p̃cedente ñ possint. eiscłe rursus
exterius rusibilit̃ factis. ille interiorin¬
uisibilis qui eos fecit auget᷑. Ae ꝑhoc
cordis affectus qui ut fierent ista pre¬
cessit: quia facta sunt. crescit. Uerũtñ
si eo modo quisq teneatur uł etiã lige¬
tur. ut hȩc de suis membris facere
nequeat: ñ ido̾ non orat interior homo

Expanded text:
quis et cui commendatus sit, non utique quis et cui commendatus sit, non utique infructuose religiosam mentem precantis adtingit. nam et orantes de membris sui corporis faciunt quod supplicantibus congruit, cum genua figunt, cum extendunt manus uel etiam prosternuntur solo et si quid aliud faciunt uisibiliter, quamuis eorum inuisibilis uoluntas et cordis intentio deo nota sit nec ille indigeat his indiciis, ut animus ei pandatur humanus. sed hinc magis se ipsum excitat homo ad orandum gemendumque humilius atque feruentius, et nescio quomodo, cum hi motus corporis fieri nisi motu animi praecedente non possint, eisdem rursus exterius uisibiliter factis ille interior inuisibilis qui eos fecit augetur, ac per hoc cordis affectus. qui, ut fierent ista, praecessit, quia facta sunt crescit. uerum tamen si eo modo quisque teneatur uel etiam ligetur, ut haec de suis membris facere nequeat, non ideo non orat interior homo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ om̃ĩb in xp̃iana &e catholica societa¬
te defunctis. etiã tacitis nominib¬
eoꝵ sub generali cõmemoratione. susce.¬
pit eccłia: ut quib ad ista desunt pa¬
rentes aut filii. aut quicũq cognati
uł amici: ab una eis exhibeant᷑ pia
matre cominuni. Si aũt deeẽnt istȩ
supplicationes. quȩ fiunt recta fide ac
pietate ꝓmortuis: puto quod nehil
ꝓdess spiritib eoꝵ. quãlibet in locis
scĩs exanimata corpora ponerentur.
Cum gͦ fidelis mat̾. fidelis filii defun¬
cti corpus desiderauit in basilica mar¬
tyris poni: si quidẽ credidit ei animã
meritis martyris adiuuari: hoc qͦd
ita credidit supplicatio quedã fuit:
&e hȩc ꝓfuit si quid ꝓfuit. Et qͦd ad
idem sepulchrũ recurrit. animo. et
filium p̃cib magis magisq cõm̃dat:
adiuuat defuncti sp̃m. non mortui
corporis loeus: s ex loci memoria ui¬
uus matris affectus. Simul enĩ et

Expanded text:
pro omnibus in christiana et catholica societapro omnibus in christiana et catholica societate defunctis etiam tacitis nominibeorum sub generali commemoratione suscepit ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes aut filii aut quicumque cognati uel amici, ab una eis exhibeantur pia matre communi. si autem deessent istae supplicationes, quae fiunt recta fide ac pietate pro mortuis, puto, quod nihil prodesset spiritibus eorum, quamlibet locis sanctis exanima corpora ponerentur. Cum ergo fidelis mater fidelis filii defuncti corpus desiderauit in basilica martyris poni, si quidem credidit eius animam meritis martyris adiuuari, hoc, quod ita credidit, supplicatio quaedam fuit, et haec profuit, si quid profuit. et quod ad idem sepulcrum recurrit animo et filium precibus magis magisque commendat, adiuuat defuncti spiritum non mortui corporis locus, sed ex loci memoria uiuus matris affectus. simul enim et
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ: nisi quia eos qui iuuenti¬
um oculis morte subtracti sunt. ne
obliuione etiã cordib subtrabant᷑.
in memoriã reuocant: ce ammonen¬
do faciunt cogitari. Nam ce memo¬
riȩ nom̃ id aꝑtissime ostendit. Et mo¬
num̃tum eo quod moneat mentem
id est ammoneat: nuncupat᷑. Pꝑter
nos memoriã seu monum̃tum appel¬
lamus. Qm̃ lingua eoꝵ memoria
ipsa qua meminimꝰ inneme dicitur.
Cum itaq recolit animus. uͥ sepultũ
sit kiñi corpus: ce occurrit locus no¬
mine martyris uenerabilis: eidem
martyri anim̾a dilectã comm̃dat.
recordantis &e precantis affectus.
Qui cũ defunctis a fidelib km̃is
exhibetur: eũ ꝓdesse ñ dubium est
his. qui cũ in corpere uiuerent. ta¬
lia sibi post hanc uitã ꝓdesse merue.¬
runt. Uerũ &e si aliqua necessitas
humari corpora. uł in talib locis hu¬
mari nulla data facultate ꝑmittat:
ñ sunt pret̾mittendȩ supplicationes
ꝓspiritib mortuoꝵ quas faciendas

Expanded text:
mortuorum, nisi quia eos, qui uiuentimortuorum, nisi quia eos, qui uiuentium oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus subtrahantur, in memoriam reuocant et admonendo faciunt cogitari. nam et memoriae nomen id apertissime ostendit et monumentum eo quod moneat mentem, id est admoneat, nuncupatur. propter nos memoriam seu monumentum appellamus, quoniam lingua eorum memoria ipsa, qua meminimus, μvήμη dicitur. cum itaque recolit animus, ubi sepultum sit carissimi corpus, et occurrit locus nomine martyris uenerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus. qui cum defunctis a fidelibus carissimis exhibetur, eum prodesse non dubium est his, qui cum in corpore uiuerent, talia sibi post hanc uitam prodesse meruerunt. uerum et si aliqua necessitas uel humari corpora uel in talibus locis humari nulla data facultate permittat, non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas
Abbreviated transcription (Latin):
prebere: nec pena mortuoꝵ. qui non
possunt ista sentire. Hȩc ẽ mea de se¬
pulture. causa atq ratione. sententra.
Quã ꝓꝑt̾ea ex alio libro meo in istum
transtuli: quia facilius hoc a me re¬
censeri potuit: quã id ipsũ alio mͦ elo¬
quendum fuit. Quod si uerũ est: ꝓ¬
fecto etiam ꝓuisus sepeliendis corpo¬
rib apud memoriam scõꝵ locus. bo¬
nȩ affectionis humanȩ ẽ erga fune.
sepeli ant᷑: ñ potest nulla ẽẽ. quando
ubi sepeliantur attendit᷑. S cũ talia
uiuorũ solatia requirunt᷑. qͥb eoꝵ
pius in suos animus appareat. non
uideo quȩ sint adium̃ta mortuoꝵ.
nͥ ad hoc ut dũ recolunt uͥ sint
posita eoꝵ quos diligunt. corpora.
eisdem scĩs illos tanqm patronis
susceptos. apud dñm adiuuandos o¬
rando comm̃dent. Quod quidem
facere possent: etiã si talib locis eos
humare ñ possent. S ñ ob aliud
uł memoriȩ uł monum̃ta dicunt᷑.
ea quȩ insignite fiunt. sepulchra

Expanded text:
praebere, nec poena mortuorum, qui non praebere, nec poena mortuorum, qui non possunt ista sentire\\ haec est mea de sepulturae causa atque ratione sententia. quam propterea ex alio libro meo in istum transtuli, quia facilius hoc a me recenseri potuit, quam\' id ipsum alio modo eloquendum fuit. Quod si uerum est, profecto etiam prouisus sepeliendis corporibus apud memorias sanctorum locus bonae affectionis humanae est erga funerasepeliantur, non potest nulla esse, quando ubi sepeliantur adtenditur. sed cum talia uiuorum solacia requiruntur, quibus eorum pius in suos animus adpareat, non uideo quae sunt adiumenta mortuorum nisi ad hoc, ut, dum recolunt, ubi sint posita eorum quos diligunt corpora, eisdem sanctis illos tamquam patronis susceptos apud dominum adiuuandos orando commendent. quod quidem facere possent, etiamsi talibus locis eos humare non possent. sed non ob aliud uel \'memoriae\' uel monumenta> dicuntur ea quae insignite fiunt sepulcra
Abbreviated transcription (Latin):
quas uiuentib & sentientib exbi¬
bemus: si neq hoc apud d̾m perit:
quod exanimis hominũ membris
officii diligentiȩq ꝑsoluit᷑. Sunt
qͥdem &e alia. quȩ scĩ patriarchȩ de
corporib suis uł condendis uł tnͣs
uoluerunt: non aũt hic locus ẽ ut
ea ꝑtractemus: cũ sufficiant ea quȩ
diximus. S si ea quȩ sustentandis
uiuentib sunt necessaria.sic̃ uietꝰ
&e amictus. qmuis cũ graui afflictio¬
ne desint. ñ frangunt in bonis ꝑferen¬
di tolerandiq uirtutẽ. nec eradicañ
ex animo pietatẽ. s exercitat᷑a faciuñ
fecundiorem: qntomagis cũ desunt.
ea quȩ de curandis funerib conden¬
disq corporib defunctoꝵ adhiberi
solent. non efficiunt. miseros. in occul.¬
tis pioꝵ sedib iam quietos: Ac ꝑ hoc.
quando ista cad auerib xp̃ianorum.
in illa magnȩ urbis uł etiam alioꝵ
oppidoꝵ uastatione defuerunt: nec
uiuoꝵ culpa ẽ. qui ñ potuerunt. ista

Expanded text:
quas uiuentibus et sentientibus exhiquas uiuentibus et sentientibus exhibemus, si neque hoc apud deum perit, quod exanimis hominum membris officii diligentiaeque persoluitur. sunt quidem et alia, quae sancti patriarchae de corporibus suis uel condendiuoluerunt; non autem hic locus est, ut ea pertractemus, cum sufficiant ista quae diximus. sed si ea quae sustentandis uiuentibus sunt necessaria, sicut uictus et amictus, quamuis cum graui afflictione desint, non frangunt in bonis perferendi tolerandique uirtutem nec eradicant ex animo pietatem, sed exercitatam faciunt fecundiorem: quanto magis, cum desunt ea, quae curandis funeribus condendisque corporibus defunctorum adhiberi solent, non efficiunt miseros in occultis piorum sedibus iam quietos! ac per hoc, quando ista cadaueribus Christianorum in illa magnae urbis uel etiam aliorum oppidorum uastatione defuerunt, nec uiuorum culpa est, qui non potuerunt ista
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝑtinent. Unde &e antiquorum
iustoꝵ funera officiosa pietate cu¬
rata sunt. ce exequiȩ celebratȩ. et
de sepeliendis uł etiã transferendis
suis corꝑib. filiis mandauerunt.
Et tobis se peliendo mortuos
dm̃ ꝓmeruisse: teste angło com¬
mendatur. Ipse quoq dñs die tercio
resur recturus. religiose mulieris
bonũ opus predicat. p̃dicandumq
comm̃dat: quod unguentũ p̃tiosum
suꝑ membra eius effuderit: atq hoc
ad eũ sepeliendu fecerit. Et lauda¬
biliter cominemorant᷑ in ȩuangłio:
qui corpus eius de eruce acceptum.
diligenter atq honorifice tegendu
sepeliendũq curarunt. Uerũ istȩ
auctoritates ñ hoc ammonent. qͦd
insit ullus cadauerib sensus: s ad
dĩ ꝓuidentiã cui placent c̃
talia pietatis officia. corpora qͦ
mortuoꝵ ꝑtinere significant. ꝓꝑter
fidem resurrectionis astruendam.
Wbi et illud salubrit̾. discitur. qnͣta
possit ẽẽ remuneratio ꝓelemosinis.

Expanded text:
nis pertinent. Unde et annis pertinent. Unde et aniustorum funera officiosa pietate curata sunt et exequie celebrate et de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt. et Tobis sepeliendo mortuos deum promeruisse teste angelo commendatur. ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. uerum istae auctoritates non hoc admonent, quod insit ullus cadaueribus sensus, sed ad dei prouidentiam, cui placent etiam talia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectionis astruendam. ubi et illud salubriter discitur, quanta possit esse remuneratio pro elemosynis,