comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qͥn aliqñ remitat᷑: seo qr uix iraro ac
difficulttm dimitit᷑. Nõ eñi soluitur eͥs¬
tallus nͥ uehementi sp̃e impetu. Alii uõ
tradunt. nõ qualib obstinatione ł desꝑa¬
tione appellari pecc̃m in sp̃m.s. seo illam¬

Expanded text:
remittatur, sed quia vix et raro et difficulter dimittitur. Non enim solvitur cristallus, nisi vehementi spiritus impetu. Alii vero tradunt non quamlibet obstinationem vel desperationem appellari peccatum in Spiritum sa
Abbreviated transcription (Latin):
catum ẽẽ tradit᷑ oppugnacõ frñtatis. pꝰ
agnicionẽ: ⁊ in uidentia gr̃e pꝰ reconsila¬
cionẽ. ꝙ spẽs q̃dam obstinationis intelli
infore. nec asserendo se dixisse aꝑit ita¬
re me dixi. s tñ addnoum fuit. si mac scę¬
lata m̃tis ꝑ u̾sitate finierit hanc uitam:
uatur peccatum p̃missa diffinicõne de¬
scͥptum. tũc solum deb̾e dici admortem
dum uõ ꝓ omni ẽẽ orand̾. uñ illud ioħis
nõ ꝓeo dico ut quis oret sit accipiend̃
uidr. ut ꝓ aliquo peccante ad mortem
oremus. Dum aut in hac uita ẽ. ñ pecca¬
tum illiis iudicare. n đ illo desꝑare.s
ꝓ illo orare debemus. Uñ aug. d ũb dm̃.
quamoui in hac carne quisq uiuit. ñ
pͥ. iudicari. De nullo enim desꝑand̾ ẽ.
ducit. Paganus ẽ hodie uideus ẽ hodie¬
ti. quos in quo cumq gn̾e eiroris notas
itanquam desꝑatissimos dãpnas. añ¬
quam finiant. hanc uitam agñt peni¬
tentiam. ⁊inueniũt uam uitam infu

Expanded text:
e traditur, oppugnatio fraternitatis post agnitionem, et invidentia gratiae post reconciliationem, quod species quaedam obstinationis intelligibi fore, nec asserendo se dixisse, aperit, itare me dixi. Sed tamen addendum fuit si in hac scelerata mentis peruersitate finierit hanc uitam, uatur peccatum praemissa definitione descriptum, tunc solum debere dici ad mortem pro omni esse orandum. Unde illud Joan. 5: Non pro eo dico ut quis oret, sic accipiendum videtur, ut pro aliquo peccante ad mortem oremus. Dum autem in hac vita est, nec peccatum illius judicare, nec de illo desperare, sed pro illo orare debemus. Unde Augustinus, quamdiu quisque in hac carne vivit, non potest judicari. De nullo enim desperandum educit: paganus est hodie; judaeus infideti, quos in quocumque genere erroris notas, et tanquam desperatissimos damnas, antequam finiant istam vitam, agant poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
recte dictum ẽẽ intelligr̃.m
si gn̾a peccatorum singłorum. nõ sin ieu¬
gła gener̃ utraq locutione in cluoi inpidi¬
telligantur. Nullum quippe gꝰ peccati tas.¬
ẽ. quod int̾dum ẽ suꝑbia nõ ꝓueniat
nullum ⁊̃ qd excupiditate. aliqñ non
descendat. Sunt enim nõ nulli homi¬
num. qͥ ex cupiditate fiunt suꝑbriali¬
qui ex suꝑbia fuint cupidi Est enĩ
ut ait aug̃. homo quinõ eẽt amator
peccunie. nͥ ꝑ ħ putaret se excellentio¬
aliquis qui nõ amaret. excellere. nͥ pu
excellere laborat quia diuicias amat
huic in nascitur suꝑbia .i. amor excel¬
lentiae ex cupiditate. Latet gͦ ꝙ er suꝑ¬
bia aliquando cupiditas. ⁊ excupiditate
aliquando suꝑbia oritur. ẜeiõ d̾ ut̃q
recte dr̃. quod sit radix omnis mali.

Expanded text:
recte dictum esse intelligitur, si genera peccatorum singulorum, non singula generum utraque locutione includi intelligantur; nullum quippe genus peccati est, quod interdum ex superbia non proveniat; nullum etiam, quod ex cupiditate aliquando non descendat. Sunt enim nonnulli hominum qui ex cupiditate fiunt superbi: et aliqui ex superbia fiunt cupidi. Est enim, ut ait Aug., homo qui non esset amator pecuniae, nisi per hoc putaret se excellentioaliquis qui non amaret excellere nisi puteo ergo excellere laborat, quia divitias habere amat. Huic innascitur superbia, id est, amor excellentiae, ex cupiditate. Patet ergo quod ex superbia aliquando cupiditas, ex cupiditate aliquando superbia oritur, et ideo de utraque recte dicitur quod sit radix omnis mali.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sũme unũ s̃. ubi nulla naturar̃: nulla
ẽ diũsitas uoluntatũ.Si.ii. natura unũ
ẽẽnt. ⁊ ꝯcenuione non eẽnt: non sum me
unii sͥ Si u̾o natura dispares eẽnt. inũ
non eẽnt. hi gͦ tres qr unũ s̃. ꝓpt̃ ineffa¬
bilem ꝯuuctionẽ deitatis. qua ieffabi¬
liter copulantur. unus ds est. Pars gͦ t̾
unus ds. nec huiꝰ trinitatis. tercia pars
ẽ unus. nec mauis aliquid duo: quam
unus est ibi. nec maius aliquid sunt
om̃s: quã singli. qr sp̃alis non corporał.¬
uerb aꝑte ostendit: indifferentẽ magni¬
tudinẽ trium ꝑsonar̃. Itẽ in eod̾. Tu nẽpe
dixisti unũ dm: non ex partibꝰ ẽẽ ꝯposi¬
tum. ⁊ hoc de patre uis intelligi. Ille ĩ¬
quis uirtus est ingenita. simplex. ⁊ t̾n
in hac simplici uirtute: multa uidis
memorare. cũ dicis. ds. dm genuit. bonꝰ:
Si dixeris ꝑtes s̃. simplex gͦ uirtus. ex
ꝑtibꝰ ꝯstat. Et simplex ista uirtus. te dif¬
tes. Si ergo muna ꝑsona patris. ⁊ illa ĩ¬

Expanded text:
 summe unum sunt, ubi nulla naturarum, nulla est diversitas voluntatum. Si autem natura unum essent, et consensione non essent, non summe unum essent. Si vero natura dispares essent, unum non essent. Hi ergo tres, quia unum sunt propter ineffabilem conjunctionem deitatis qua ineffabilunus Deus. Nec hujus Trinitatis tertia pars est unus, nec majus aliquid duo quam unus est ibi, nec majus aliquid sunt omnes quam singuli, quia spiritalis, non corporalverbis aperte ostendit indifferentem magnitudinem trium personarum. Item in eodem: Tu nempe dixisti unum Deum non ex partibus esse compositum, et hoc de Patre tantum vis intelligi. Ille, inquis, virtus est ingenita, simplex; et tamen in hac simplici virtute multa videris commemorare, cum dicis: Deus Deum genuit, bonus Si dixeris, partes sunt, simplex ergo virtus ex partibus constat. Et simplex ista virtus, te dertes. Si ergo in una persona Patris, et illa in
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. ꝑtes unuis dĩ non s̃: uirtus est pat̾.
uirtutẽ de uirtute ꝓcedentẽ. nec uis ea¬
ndẽ hr̃e naturã: hoc falsum dicis. hoc ꝯtͣ
tes di. uł diuine eẽntie. nullaq earũ: tri¬
nitatis pars dicenda ẽ. nec una: maior
nec ut genus de sp̃ebus. nͨ ut sp̃em d indiu¬

Expanded text:
onem partes nullius Dei non sunt? Virtus est Pater,virtutem de virtute procedentem, non vis eamdem naturam habere? Hoc falsum dicis. Hoc contra artes Dei vel divinae essentiae. Nullaque illarum Trinitatis pars dicenda est, nec una alias nec ut genus de speciebus, nec ut speciem de indivi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmihomines ante malignam oiaboli ꝑ¬
suasionẽ aibstinuisse acibo uetito.atq usi
fuisse concessis. his u̾bis ostenõr. ꝙ delig¬
no uite ante peccatũ sũpserint. quibus
p̃ceptum erat. ut de omni ligno ꝑadiso
comeõet. nͥ deligno scĩe bonri mali. Qua¬
re gͦ ppetua soliontite ⁊ bata in mortalita¬
te uestiti nõ sunt ut uulla infirmitate. uł
etate. indet̾ius mutarent᷑. hanc enĩ uir¬
tutẽ nat᷑alit̃ illud lignum habuisse dr̃s
fuisse intelligit᷑ cum scͥptura dict᷑ eum ibi
soporatum fusse. qn̾ costa de latẽ euis as¬
sumpta ẽ.: ⁊ iñ formata mulier: ⁊ alia ante
eum dicta: quibus nomina ĩ posuit. Ꝙ¬

Expanded text:
primi homines ante malignam diaboli persuasionem abstinuisse a cibo vetito, atque usi fuisse concessis. His verbis ostenditur quod de ligno vitae ante peccatum sumpserint, quibus praeceptum erat ut de omni ligno paradisi comederent, nisi de ligno scientiae boni et mali. perpetua soliditate, et beata immortalitate vestiti non sunt, ut nulla infirmitate vel aetate in deterius mutarentur? Hanc enim virtutem naturaliter illud lignum habuisse dicitufuisse intelligitur, cum Scriptura dicat eum ibi soporatum fuisse, quando costa de latere ejus assumpta est, et inde formata mulier, et animalia ante cum ducta, quibus nomina imposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
gissent sic̃ dos futuros. tanquã eis di¬
iunitatem in uid̾et ꝗ eos homines fec̾at¬
nem. q̃d̾m lat̾e nõ pot̾at sollicitauit
aliqͣ exꝑiendi cupiditas cum inulierem
uid̾et accepta illa esca nõ ẽẽ mortuam nͦ
eorum plus peccau̾it. adam.s. uł eia.
Plus enim uid̾r peccasse mulier q̃ uoluit
usurparet diuinitatis eqlitatem. ⁊ nimĩ
p̾sumptione elata. c̾oidit ita futurum
Adam uͦ nͨ illud c̃d̃idit. ⁊ qd penitentia. ⁊di
micdia cogitauit. dum uxori morem ge¬
rens eius ꝑsuasiom ꝯse nsit nolens con¬
tristare:⁊ ase alienatam relinquere ne
ꝑiret. arbitratus illud ẽẽ ueniale non

Expanded text:
gissent, uelut deos futuros, tamquam eis digissent, uelut deos futuros, tamquam eis diuinitatem inuideret, qui eos homines feceratrem latere non poterat, sollicitauit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem uideret accepta illa esca non esse mortuam, seeorum plus peccaverit, Adam vel Eva. Plus enim videtur peccasse mulier, quae voluit usurpare divinitatis aequalitatem, et nimia praesumptione elata crediderit ita esse futurum. Adam vero nec illud credidit, et de poenitentia et Dei misericordia cogitavit, dum uxori morem gerens, ejus persuasioni consensit, nolens eam contristare, et a se alienatam relinquere, ne periret; arbitrans illud esse veniale non
Abbreviated transcription (Latin):
olet queri. utr̾ illa tuł elatio ⁊ amorꝓpͥe
potestatis inuiro fu̾it fic̃ inmuliere. Ad
q̃d dmͣs. quia adam nõ fuit seouetus eo
modo quo mulier. Non eni putauit esse
uerum. ꝙ diabolus sugge̾bat. ineo tñ fuiꝰ¬
edet uer se seductũ c̾di pot̾. qd̾ ꝯmissum uenialepu
diabol im̃ ductiis fuit. nec in eo in quo mulier. ut
aliquo fu cd dm illud lignum io tange̾ ꝓhibuisse.
eductus qm̃ si tang̾e̾t fierent sic̃ dii. Uerumptam̾̃¬
it uenia p̾uaricator fuit adam. ut testatur apłs¬
uaret Potuit gͦ aliqua elatio m̃ti eius in eẽilico
m pꝰtẽtationem. exqua uoluit lignum ue¬
ctor titum expiri cum mulierẽ nõ uid̾et mor¬
mat tuam esca illa p̃cepta. Uñ aug̃ suꝑ gen̾.
eiitat simi apłs adam p̃uaricatorẽ fuisse osten¬
dat dicens. in similitudinem p̾uarica¬
s dedit michi ⁊ com̃di. Mulier tͦ in quid
serpens seduxit me. hane aũt seoue
suadebatur cum au̾t falsum eẽt uer̾
tang̾e̾ ꝓhibu̾it. quia sciebat eossiteti¬

Expanded text:
olet quaeri, utrum illa talis elatio amor propriae potestatis in viro fuerit, sicut in muliere? Ad quod dicendum, quia Adam non fuit seductus eo modo quo mulier. Non enim putavit esse verum, quod diabolus suggerebat. In amen fuisse seductum credi potest, quod commissum veniale ior seductus fuit, nec in eo quo mulier, ut crederet Deum illud lignum ideo tangere prohibuisse, quoniam si tangerent fierent sicut dii. Verumtamen praevaricator fuit Adam, ut testatur Apostolus. Poterat enim aliqua elatio menti ejus inesse illico post tentationem, ex qua voluit lignum vetitum experiri, cum mulierem non videret mortuam esca illa percepta, unde Aug., lib.Cum Apostolus Adam praevaricatorem fuisse ostendit, dicens, Rom. 5: In similitudinem praevaricased: Dedit mihi, et comedi. Mulier vero dixit: Serpens seduxit me. Hanc autem seducsuadebatur, cum falsum esset, verum tangere prohibuerit, quod sciebat eos, si teti
Abbreviated transcription (Latin):
conditionẽ fac̾e̾ nõ sinant᷑: homini ex¬
plorare difficile ẽ.ĩmo inpossibile. No¬
uimus hominẽ posse ambulare: ⁊neq
hoc posse si nõ ꝑ nuttatur. uolare au̾t ñ¬
possent. si ꝑmitatur. Sic ulli angłi que¬
dam possunt fac̾e.si ꝑmittant᷑ ab angłis
potentiorib ex imꝑio di.q̃dam uͦ ñ posst̃.
ĩ si ab eis ꝑimitantꝰ. qr ille nõ ꝑmittit aqͦ¬

Expanded text:
conditionem facere non sinantur, homini explorare difficile est, imo impossibile. Novimus hominem posse ambulare, et neque hoc posse si nonposse, etiam si permittatur. sic et illi angeli quaedam possunt facere, si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio dei; quaedam uero non possunt nec si ab eis permittant
Abbreviated transcription (Latin):
tie pꝰse ascẽde. uñ ip̃e ꝑ suꝑbiam corruerat
uit. in qua minus quã inuiro rõnem
uig̾e nouit. Cius em̃ malitia adtẽtandũ
uirtutẽ tunda humanam nat᷑am inea
ꝑte uͥ debilior uidebat᷑ agg̾ssa ẽ. ut si forte
pocius subu̾tendam acced̾et. Pmum gͥ
solitariam feminam explorauit. ut in
ea pͥmum hominem sue tẽtationis ium
exꝑiretur
Quare ĩ aliena forma uen

Expanded text:
sse ascendere unde ipse per superbiam corruerat,rem tentavit, in qua minus quam in viro rationem vigere novit. Ejus enim malitia ad tentandam virtutem timida, humanam naturam in ea parte ubi debilior videbatur, aggressa est; ut si forte potius subvertendam accederet. Primum ergo solitariam feminam exploravit, ut in ea primum omnem suae tentationis vim experiretur. 2. Quare in aliena forma ven
Abbreviated transcription (Latin):
gñs est: sp̃es aut̃ ꝑsona. ut non nulli sen¬
tiunt. oꝑtet appellari tres subas: ut appel¬
lantur tres ꝑsone. Siẽ cũ sit aĩal genus.
⁊ eqͣus sp̃es. appellantur tres equi. idẽqͤ
aĩal.s sic̃ tres equi sp̃ali noĩe. ita tria
aĩalia nomine gen̾ali: dñtur. Cum gͦ treᷤ
ꝑsonas unã fateaniur ẽẽ eẽntiam. nõ treᷤ
eẽntias. cũ tres equi. tria alia dicantur. ñ
unũ: patet nomine eẽntie: nõ sig̃cari gn̾s.
q indunduũ. ⁊ noĩe eẽntie. sp̃em intelligi:
u̾bi ꝑsona nõ dicantur sic̃ homo. s quo¬
modo dicitur hic hõ. ułut abeaham yfa¬
ac. ⁊ iacob. uł qus alius. qui ⁊̃ digito p̃sens
demonstrari poss. sic quoq illos: eadem
ratio ꝯfutabit. Sic̃ .ii. dñr abraham. ysa¬
ac. ⁊ iacob. tria indiuidua. ata tres hoĩes.
ista disserimus. nõ itu dũr tres eẽntie ut

Expanded text:
genus est, species autem persona ut nonnulli sentiunt, oportet appellari tres substantias, ut appellantur tres personae. Sicut cum sit animal genus, et equus species, appellantur tres equi, iidemque animal; sed sicut tres equi speciali nomine, ita tria animalia nomine generali dicuntur. Cum ergo tres personas unam fateamur esse essentiam, non tres esse essentias, cum tres equi tria animalia dicantur, non unum; patet nomine essentiae non significari genus, que individuum, et nomine essentiae speciem intelligi, ut persona non dicatur sicut homo, sed quomodo dicitur: Hic homo, vel ut Abraham, Isaac, Jacob, vel quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit; sic quoque illos eadem ratio confutabit. Sicut enim dicuntur Abraham, Isaac, Jacob tria individua, ita tres homines, ista disserimus, non ita dicuntur tres essentiae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Predestinacio ẽ gr̃e p̃ꝑacio. que sine p̃scĩa
ẽẽ non pot̃. Por aut̃ sine p̃destinacione.
eẽ p̃scĩa. P redestinacione quippe ds ea p̃¬
sciuit que fu̾at ipse facturus. s p̃sciuit
ds ⁊̃ que non est ipse facturus .i. oĩa ma¬
la. Predestinauit eos quos eleg̃. reliquos
caturos.

Expanded text:
it, est gracie preparacio, que sine presciencia esse non potest. Potest autem sine predestinacione esse presciencia. Predestinacione quippe deus ea prescivit, que fuerat ipse facturus, id estDeus etiam quae non est ipse facturus, id est omnia mala. Praedestinavit eos, quos elegit; reliquos caturos.
Abbreviated transcription (Latin):
uina. di et̾̃nitas. potencia. magnitudo.
⁊ t̾n ꝯsueuit seriptura. h ⁊ his similia.
quasi distincta ponere. In his gͦ uerbis.
magnitudine. nec potencia: suꝑat. Qd̾ at̃
et̾nitate aliqua. triũ ꝑsonaꝵ aliam non
excedat. supra ostenfun ẽ: ubi coet̾nitã
trium ꝑsonaꝵ insinuata ẽ. Nũc gͥ sr̃¬
alius aliũ non excedat.⁊ prius de mag¬
nitudine uideamus
Qd̾ ñ ẽ maior una
ꝑsona alia nec maius aliqͥd due quã tres. nͨ¬

Expanded text:
vina, Dei aeternitas, potentia, magnitudo; en consuevit Scriptura haec et his similia quasi distincte ponere. In his ergo verbis tmagnitudine, nec potentia superat. Quod autem aeternitate aliqua trium personarum aliam non excedat, supra ostensum est, ubi coaeternitas trium personarum insinuata est. 3. alius alium non excedat; et prius de magnitudine videamus. 4. Quod non est major una persona alia, nec majus aliquid duae quam una, n
Abbreviated transcription (Latin):
alio magnus: alio ds est. s eo mag¬
eẽ : aliud dm ẽẽ. Eadem quippe eius in¬
agnitudo: que uirtus. ⁊ ead̾ eẽntia q̃
magnitudo. Pat̃ gͥ ⁊ filius simul una
eẽntia. ⁊ una magnitudo. Ita ⁊̃ ⁊ potẽ¬
cia dr eẽntia diuina est. uñ. aug̃.in.

Expanded text:
alio magnus, alio Deus est; sed eo magesse, aliud Deum esse. Eadem quippe ejus magnitudo est, quae virtus; et eadem essentia, quae magnitudo. Pater ergo et Filius simul una essentia, et una magnitudo. Ita etiam et potentia Dei, essentia divina est. Unde Aug. in
Abbreviated transcription (Latin):
na est: qd̾ aug̃. ostend̾̃ suꝑ illũ locum
psalmi. Ingenatione ⁊ gen̾acione ãnis
tii. dicens. Est genacio geu̾acioñ que
non transit. collecta de omnib gen̾aci
non transeunt.i. et̾nitas di. Non .ni. ali¬
ud s̃ ann di. aliud ipse. S anni dei:
et̾nitas di est. Eternitas u̾o ipsa: d̾i su

Expanded text:
a est. Quod Augustinus ostendit super illum locum Psalmi: In generatione generationum anni tui , dicens: Et generatio generationum quae non transit, collecta de omnibus generatnon transient, id est aeternitas Dei. Non enim aliud sunt anni Dei, et aliud ipse, sed anni Dei aeternitas Dei est, aeternitas vero Dei ipsa Dei su
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguum nõ ẽ.¬
qñ aliquis meo non fuit defectus. fig
mortalitas illa tunc meo fuit defectus
quia nͦ ei erat. Uñ ⁊ĩ quidam talem
mortalitatẽ in nob̾ nõ ẽẽ defectum. ñ
imꝓbe tradunt. seo necĩtatem moriẽ¬
di uł paciendi. que etiam mortalitas

Expanded text:
ambiguum non esdo aliquis in eo non fuit defectus; nec mortalitas illa tunc in eo fuit defectus, quia natura ei erat. Unde etiam quidam talem mortalitatem in nobis non esse defectum non improbe tradunt, sed necessitatem moriendi vel patiendi, quae etiam mortalitas
Abbreviated transcription (Latin):
que neminẽ ꝑire sunt. Alia uõ nõ ẽ fun¬
damentum. Fi̾des enĩ sine dilectione in¬
anis est. fides cum dilectione. xͥan ẽ. alia
demonis ẽ nam demones c̃dunt ⁊ cõtre¬
miscunt. Sed multum int̾ ẽ utr̃ quis

Expanded text:
quae neminem perire sinit. Alia vero non est fundamentum. Fides enim sine dilectione inanis est. Fides cum dilectione, Christiani est; alia daemonis est. Nam et daemones credunt, et contremiscunt. Sed multum interest utrum quis
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ aug̃. Nicħ iniqͥus est quã cã for¬
iucõnis dimittẽ uxorẽ.si ⁊ ipse ꝯiun¬
citur fornicari. Occurrit .N. illud. In
uxorẽ. prior deb esse a fornicõne pur
to mag̾ adeos ꝑtinet.⁊ uirtute uĩce:
⁊ exẽplo reg̾e feminas. Ex his appa¬
ret qd̾ ad ult̾ ad ulram dimutere nons
ualet. ⁊ econuersõ
.Qd̃ possut̃ recõcibiari

Expanded text:
nte: Nihil iniquius est quam causa fornicationis dimittere uxorem, si et ipse convincitur fornicari. Occurrit enim illud Romuxorem, prior debet esse fornicatione purgto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. Ex his apparet quod adulter adulteram dimittere non valet, et e converso. 3. Quod possunt reconciliari
Abbreviated transcription (Latin):
sinarũ largicionib pondus penitẽcie
subleuãdũ. si forte migrauerĩt. Si u̾o
oualuerit. penitẽcie modũ a sac̃dote
impositũ: diligẽter obseruent. Aliis uͦ
tẽcia decernẽda est. Uñ leo pp. Tempora pe

Expanded text:
synarum largitionibus, pondus poenitentiae sublevandum, si forte migraverint. Si vero convaluerint, poenitentiae modum a sacerdote impositum diligenter observent. Aliis vero, tentia decernenda e
Abbreviated transcription (Latin):
his qui tp̃r necessitatis. ⁊ ꝑicłi urgentis
instaucia. presidiũ penitẽcie.⁊ mox re¬
ꝯciliacionis ĩplorãt: nec satisfacio int̾¬
dicẽda est. nec recõciliacio deneganda.
qr mĩae dei nec mẽsuras possumus po¬
nere. nec tp̃ra diffinire. Qd̾ si ita aliqua
egritudine aggrairati s̃. ut ꝙ paulo
ante poscebant. subpresenti sig̃rare
non ualeant: testimonia eis fidelium
circumstanciũ ꝓdeẽ debebut. simulq
penirẽcie ⁊ reꝯciliationis oseq̃ntur bñ¬
ficium. It̃ uilius ppͣ. Si pb̃r penitẽciã¬

Expanded text:
urgentis instantia praesidium poenitentiae et mox reconciliationis implorant, nec satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio deneganda; quia misericordiae Dei nec mensuras possumus ponere, nec tempora definire. Quod si ita aliqua aegritudine aggravati sunt, ut quod paulo ante poscebant, sub praesenti significare non valeam, testimonia eis fidelium circumstantium prodesse debebunt; simulque poenitentiae et reconciliationis consequantur beneficium. Item Julius p
Abbreviated transcription (Latin):
uero temporis quo tranfferrentui
ad sp̃ualem celestemq uitam c̾tum
aliquid. seͥptura nõ tradit. ⁊ido ambi¬
guum ẽ. utr̃ parentes genitis filiis ꝑ¬
fectaq humani officii iusticia. ad melio
rem trans ferrentur. nõ ꝑmortem seo ꝑ
aliquã mutationẽ. an patres in aliquo
statu uite mane̾t ligno uite utentes
donec filii ad eundem statum ꝑueni¬
rent. ⁊ sic in pleto nũo omnes simł ao
meliora transferrẽtur. ut eẽnt sic̃ angłi
pͥmi homines in paradiso filios gign̾e
nõ ut morientib patribus succeđet
impleto nũo sine morte animalia corꝑa
in aliam qualitatẽ transirent. in quo
om̃io reg̾nti sp̃u deseruirent. ⁊ solo sp̃u
uiuifante sine corꝑeis alimentis uu̾ẽt
uł potuerunt parentes filiis cede. ut ꝑ
successiones nũs imꝑłetur: ꝙ genitis fi¬

Expanded text:
ero temporis quo transferrentur ad spiritualem coelestemque vitam, certum aliquid Scriptura non tradit. Et ideo ambiguum est utrum parentes, genitis filiis, perfectaque humani officii justitia, ad meliorem statum transferrentur, non per mortem, sed per aliquam mutationem; an patres in aliquo statu vitae remanerent, ligno vitae utentes, donec filii ad eumdem statum pervenirent, et sic impleto numero omnes simul ad meliora transferantur, ut essent sicut sancti primi homines in paradiso filios gignere, non ut morientibus patribus succedereimpleto numero sine morte animalium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent. Vel potuerunt parentes filiis cedere, ut per successionem numerus impleretur; qui,
Abbreviated transcription (Latin):
illum numer̃ ꝑ fect̃oni dm̃ci corꝑis con¬
uenire. S alia rõ illius dicti existit. exqͣ
sana oritur intelligentia u̾bi. Non enim
iõ illõ dixit aug̾̃. qum mox ut caro illa
m̃brorum illius dñici corꝑis distinct̃o ĩ
ip̃o mom̃to ꝯceptionis. ⁊ unionis dr i hoi¬
nis ado tenius erat ⁊ parua: ut huma¬
no iusui uix posset subici. Dieb̾ autem
ꝑalitate nõ excessit. ⁊ totum incarnatũ
ẽ ⁊ totum ẽ inc̾cum scͥptum. Minoratur

Expanded text:
illum numerum perfectioni dominici corporis convenire. Sed alia ratio illius dicti extitit, ex qua sana oritur intelligentia verbi. Non enim ideo illud dixit August., quia mox ut caro illa membrorum illius dominici corporis distinctio in ipso momento conceptionis unionis Dei et hominis adeo tenuis erat et parva, ut humano visui vix posset subjici, diebus autem poralitate non excessit; et totum incarnatum est, et totum est incircumscriptum. Minoratur
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmiciam nr̃e masse recte assumpsisse simil
dr̃ xͨ. quia nõ carnẽ peccati. sed similitu¬
dinẽ carnis peccati accep̃. assumpsit en̾i
u̾bum carnẽ peccatici similẽ inpena: iñ
in culpa.⁊ iõ nõ peccat̾cem. cet̾a u̾o homi¬
num omnis caro: pecc̃i ẽ. sola illius: nõ ẽ
caro peccati. quia ñ eum mat̾ concupis¬
centia. sed gr̃a concepit. ħt tñ similitu¬
dinẽ carnis peccati ꝑ passibilitatẽ: imor¬
talitatẽ. quia esurit: i sitiuit: ihꝰmͦi. lic
ut̾o sic̃ nr̃a. E enim scificata in ut̾o. mata
sñ pecc̃o: ⁊ nͨ ip̃e in illa unquã peccauit
cati. quia pollucõnem. q̃ ex ꝯcupiscentie
motu concepta ẽ. omino ñ ħuit. nͨ ex car¬
nali delectõne nata ẽ. Uenit gͦ ad corpus
inmaculatum. ꝙ p̃t̃ libidinis concupis¬
centiam fuit ꝯceptum. nec illud in seħuit
uicium. ꝙ maliis ẽ cã peccati. nͨ in eo

Expanded text:
mitias nostrae massae recte assumpsisse dicitur Christus, quia non carnem peccati, sed similitudinem carnis peccati accepit. Misit eniVerbum carnem peccatrici similem in poena, et non in culpa, et ideo non peccatricem. Caetera vero hominum omnis caro peccati est. Sola illius non est caro peccati, quia non eum mater concupiscentia, sed gratia concepit; habet tamen similitudinem carnis peccati per passibilitatem et mortalitatem, quia esuriiutero sicut nostra. Est enim sanctificata in utero, et nata sine peccato, et nec ipse in illa unquam peccavit.ualitate peccati; quia pollutionem quae ex concupiscentiae motu concepta est, omnino non habuit, nec ex carnali delectatione nata est. Venit ergo ad corpus immaculatum, quod praeter libidinis concupiscentiam fuit conceptum; nec illud in se habuit vitium, quod in aliis est causa peccati, nec in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis ꝓcessus. Diabolus tentando dix̾
Si comeditis eritis fic̾ dii. scientes bonũ
⁊ malum. Quo audito statim m̾ti mulieriᷤ
subrepsit elatio q̃ dam.⁊ amor ꝓpͥie potes¬
tatis. ex quo placuit ei face̾ ꝙ diab olus
suadebat: iutiq fec̃. Suggestione gͥ pecca¬
uit. quia tẽtatio p̃cessit exqua inmente eiꝰ
orta ẽ elatio quam pecc̾m oꝑis secutum ẽ
⁊ pena peccati.
Que fuit elatio mulieriꝰ.

Expanded text:
ordinis processus: Diabolus tentando dixit: ordinis processus: Diabolus tentando dixit: Si comederitis, eritis sicut dii, scientes bonum et malum; quo audito statim menti mulieris surrepsit elatio quaedam et amor propriae potestatis, ex quo placuit ei facere quod diabolus suadebat, et utique fecit. Suggestione igitur peccavit, quia tentatio praecessit, ex qua in mente ejus orta est elatio, quam peccatum operis secutum est, et poena peccati. 3. Quae fuit elatio mulieris.
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝑuirum uenit ad mulierẽ. ita diabo¬
li tentatio ꝑ mulierẽ transiret ad uiru̾
In muliere uͦ que rationał erat nõ est
ip̃e locutus ut inserpente. seo ꝑsuasio
eius quam uis instinctu ad iuuar et in¬
terius. quod ꝑserpentem gerebat ext̾iꝰ
Ex p̾dictis tentationis modus atq ꝓg̾ssus
in sinuatur. nec nõ ⁊ qõ p̃diximus innui
elatio ⁊ p̃sumptio in mente hominis Qͣ
peccauit. cum auctoritas tradat. ideo pec¬
catum diaboli incurabile. ẽ quia nõ sug¬
gestione seo ꝓp̾a suꝑbia cecidit hominis uͦ
curabile. quia nõ ꝑ se seo ꝑ alrum cecidit.
⁊ id̃o: ꝑ alium resurg̾e potuit. Quo eirca
p̃dieta aug̾i uerba pium hac diligenter
lectorem efflagitant. q̃ sic intelligere sane
quinius. Non dic̾etur homo .s. inactum
illius peccati. ut .s. lignum uetitum ed̾.
⁊ in has miserias ꝑtẽtationem diaboli.
isi elatio conpͥmenda p̾cessisset. nõ utiq
tentationẽ s opis peccati. Tal enim fuit

Expanded text:
Dei per virum venit ad mulierem, ita diaboDei per virum venit ad mulierem, ita diaboli tentatio per mulierem transiret ad virum. In muliere vero quae rationalis erat, non est ipse locutus ut in serpente, sed persuasio ejus, quamvis instinctu adjuvaret interius, quod per serpentem gerebat exterius . Ex praedictis tentationis modus atque progressus insinuatur; necnon etiam quod praediximus innui elatio, et praesumptio in mente hominis. 2.peccavit, cum auctoritas tradat ideo peccatum diaboli incurabile esse, quia non suggestione sed propria superbia cecidit; hominis vero curabile, quia non per se, sed per alium cecidit, et ideo per alium resurgere potuit. §. Quocirca praedicta verba August. pium ac diligentem lectorem efflagitant: quae sic intelligere sane quimus: Non dejiceretur homo in actum illius peccati, ut, scilicet, lignum vetitum ederet, et in has miserias per tentationem diaboli, nisi elatio comprimenda praecessisset, non utique tentationem, sed opus peccati. Talis enim fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ic uderiit᷑ diligent̾ in uestigand̾ esse
que fu̾it origo iradix illius peccati. Q¬
dam putant quandam elationẽ in am¬
mo hominis p̾ceffisse. er qua diaboli suc¬
gestioni consensit ꝙ iuderunt᷑ aug̾ in
homo dic̾e̾tur. nisi p̾cessisset in eo q̃dam
elatio oprimenda. ut ꝑ humilitatẽ pec¬
mulier. đm se are bona iutili ꝓhibuisse
nisi in eẽt euis menti amor ille ꝓp̾e poteᷤ¬
tatis:i de se supba p̃sumptio q̃ ꝑtentatio¬
nem fu̾at conuĩcenda ac ꝑimenda. Deni¬
q non contẽta suasione serpentis. aspex̃
lignum bonum esu. dcorum aspectu uͦ
creoens se inde posse mori forte purauit
dm alicꝰ cã sig̾cationes illa dixisse. Id̃õ
manducauit ⁊ dedit uiro suo. fortassis
cum aliqua suasione quam scͥpta intelli¬
gendam relinquit. uł forte nõ fuit suadi
necc̃ee.cum eam mortuam ẽẽ illo cibo
uir ñ uideret. Sĩc gͦ nõ est ꝑmissus dia¬
bolus tẽtare feminam nͥ ꝑ serpentem. ita
nec urũ nisi ꝑfentuam. ut sic̃ p̃ceptum

Expanded text:
ic videtur diligenter investigandum esse quae fuerit origo et radix illius peccati. Quidam putant quamdam elationem in animo hominis praecessisse ex qua diaboli suggestioni consensit. Quod videtur Aug. inhomo dejiceretur, nisi praecessis set in eo quaedam elatio comprimenda; ut per humilitatem pecmulier, dum se a re bona et utili prohibuisset, nisi inesset ejus menti amor ille propriae potetatis, et de se superba praesumptio, quae per tentationem fuerat convincenda, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, dcredens se inde posse mori: vel forte putavit, Deum alicujus causa significationis illa dixisse. Ideo igitur manducavit, et dedit viro suo, fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit; vel forte non fuit suaderi necesse, cum eam mortuam esse illo cibo non videret vir. Sicut ergo non est permissus diabolus tentare feminam, nisnec virum, nisi per feminam; ut sicut praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
nis fibi qͣi carc̃ib includuntur. Ier ũt
hi tales post cogitaciones suas. ⁊ uolen¬
tes disputare de di ꝓfiuido. uersi sũt in
ꝓfundũ. dicẽtes aĩas incelo añ ꝯũsatas.
⁊ ibi aliquid boni uł mali egisse. ⁊ pro
m̃itis ad corꝑa t̾rena detrusas eẽ. hoc at̃
ẽ gͦ fidelis ignorãcia: quã tem̃aria scĩa.
elegit gͦ quos uoluit gratuita mĩa. nõ
qr fideles futuri erant. s ut fideles es¬
sent. eisq gr̃am dedit. non qr fideles e¬
rant. s ut fierent. Ait .ii. aple mĩam
ẽ ĩ prius ut eẽt fideł. Ita ⁊̃ reꝓbauit
quos uoluit. non ꝑꝑ m̃ita futura. q̃

Expanded text:
nis sibi quasi carceribus includuntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, versi sunt in profundum; dicentes animas in coelo ante conversatas, et ibi aliquid boni vel mali egisse, et pro meritis ad corpora terrena detrusas esse. Hoc autem est ergo fidelis ignorantia, quam temeraria scientia. Elegit ergo eos quos voluit gratuita misericordia, non quia fideles futuri erant, sed ut fideles essent; eisque gratiam dedit, non quia fideles erant, sed ut fierent, ait enim Apostolus, est etiam prius ut esset fidelis. Ita etiam reprobavit quos voluit, non propter futur
Abbreviated transcription (Latin):
tunc auetoris sui iusticie ꝯumete: tãta
rectitudine ꝯstringuntur. ut nulla ad
reꝓbos ꝯpassione moueantur. Qd uisa
impioꝵ pena non minuit beatoꝵ glori

Expanded text:
nunc auctoris sui justitiae conjunctae tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. 7. Quod visa impiorum poena non minuit beatorum glori
Abbreviated transcription (Latin):
nalitas cui pecc̃o addicti fumꝰ: nõ tolla¬
na hoĩes ꝑ łb̃ismũ lib̾arẽtur. ipsã puta¬
rẽt lb̃mi p̃ciũ. nõ et̾nũ regnũ. id̾o soluto
reatu pecc̃i. tẽporał pena tñ manet. ut
illa uita studiosius q̃ratur. que erit ape¬
ius om̃ib aliena. Id̾o ⁊̃ manet. ut sit fi¬
deli ꝯcertãdi mat̾ia. ⁊ uĩcẽdi occasio. qͥ ñ
uinc̾et: si nõ pugnaret. nec pugnaret. si ĩ

Expanded text:
nalitas cui pro peccato addicti sumus non tollana homines per Baptismum liberarentur, ipsam putarent Baptismi pretium, non aeternum regnum. Ideo soluto reatu peccati, temporalis poena tamen manet, ut illa vita studiosius quaeratur, quae erit a poenis omnibus aliena. Ideo etiam manet, ut sit fideli et certandi materia, et vincendi occasio, qui non vinceret si non pugnaret, nec pugnaret si in
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝯdonat. Qd̃ quid̃ de extĩori gemuitu
ł planctu accipiẽdũ ẽ. Nam sine int̾io¬
ri nemo adultus renouat᷑. s ext̾ĩores sa¬
tisfactiones ⁊ afflicciones. s. sordes pe¬
nitẽciũ. ibi dimitunt᷑. Multũ gͦ ꝯfert łbꝰ¬

Expanded text:
tis condonat. Quod quidem de exteriori gemitu vel planctu accipiendum est. Nam sine interiore nemo adultus renovatur; sed exteriores satisfactiones et afflictiones, scilicet, sordes poenitentium, ibi dimittuntur. Multum
Abbreviated transcription (Latin):
t̃m indño nubat᷑. Ex his apparet ꝯiugi¬
um fieri inter ꝯsencientes. ⁊ spontane¬
os. nõ uit̾ renitẽtes ⁊ in uitos. Uerũpt̃n
qui inuiti ⁊ coacti ꝯiuncti s̃.si postea ab.
aliqͦ tp̃ris spacio sñ ꝯtradictione ⁊ queri¬
monia cohabitauerint. facultate disce¬
dendi. uł reclamandi habita: sentire
ꝓbatur. qui euident̃ nõ ꝯtradicit. scđm
illud. In sponsalicib eoꝵ ꝯsensus exigẽ d̾
est. quoꝵ inmipciis desid̾atur. Intelligr̃
tamen semꝑ filia patri osentire. nisi e¬
uidenter dissenciat. Itẽ. Sponsalia sicut
nupcie. ꝯsensu fiunt ꝯtrahencium. ⁊ iõ
sicut innupciis. ita ⁊ insponsalibus patͥ
familias filiam ꝯsentire oꝑtet. q̃si par̾s
uoluntati nõ repugirat. sentire intelligr̃.¬
ec solum.
coactio impedit. uł excludit ꝯsensum:
s ⁊ error. Non autẽ omnis error: ꝯsensũ
impedit. Est enim error. alius ꝑsone. aliꝰ¬

Expanded text:
tantum in Domino nubat. Ex his apparet conjugitantum in Domino nubat. Ex his apparet conjugium fieri inter consentientes et spontaneos, non inter renitentes et invitos. Verumtamen qui inviti et coacte conjuncti sunt, si postea ab aliquo tempore sine contradictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentiprobatur, qui evidenter non contradicit: secundum illud: In sponsalibus eorum consensus exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tamen patri filia consentire, nisi evidenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsalibus patris familias filiam consentire oportet, quae si patris voluntati non repugnat, consentire intelligec solum coactio impedit vel excludit consensum sed etiam error. Non autem omnis error consensum expedit. Est enim error alius personae, ali
Abbreviated transcription (Latin):
cuidam militi datur̃. necessitatis instã¬
te articło. sub fidei pollicitacione fir¬
masti: hoc equitate dictante dec̾uimꝰ
ut si illa iurum illum omnino ut dr̃
renuit. ⁊ in eadẽ uoluntatis auctorita¬
te ꝑsistit. ut uiro illi se ꝓrsus deneget
nupturam. nequaquã eam inuitã acre¬
nitẽtẽ. eiuso uiri cogas ꝯuigio copłari¬
danis principis retulerunt . s. qd̾ ipse
coactus. ⁊ dolens filiam suã flentẽ. ⁊ pro
uirib renitẽtẽ. raui aldo despõfauerit:
qͣm legum ⁊ canonũ auetoritas talia
sponsalia nõ aꝓbat. ne ignorantibus le¬
ges ⁊ canones. nimis dur̃ uideatur. ita
sentenciã tẽꝑamus ut si princeps cum
assensu filie id quod inceptũ est. ꝑficere
uoluerint: ꝯcedamꝰ. Sin aut̃: legatus nr̃
utrasq partes audiat. ⁊ si nicħ fu̾it ex
parte rainaldi qd̾ amplius impediat. ab
ipso iordane sacram̃tũ quo ꝯstẽt hec q̃
dicta s̃: accipiat. ⁊ nos canonũ ac legum
quin alii uiro si uolũit p̃dicta eius filia.

Expanded text:
cuidam militi daturum necessitatis instante articulo, sub fidei pollicitatione firaequitate dictante, decernimus, ut si illa virum illum omnino, ut dicitur, renuit, et in eadem voluntatis auctoritate persistit, ut viro illi prorsus se deneget nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem ejusdem viri cogas conjugio sociaridanis principis retulerunt, scilicet, quod ipse coactus et dolens filiam suam infantulam noviribus renitentem, Raynaldo desponsaverit; quoniam legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae id quod coeptum est perficere voluerit, concedamus. Sin autem, legatus noster utrasque partes audiat; et si nihil fuerit ex parte Raynaldi quod amplius impediat, ab ipso Jordane sacramentum, quo constent haec quae dicta sunt, accipiat. Et nos canonum et legum quin alii viro, si voluerit, praedicta ejus filia
Abbreviated transcription (Latin):
ui.ł. det̾. uerbum quid̃ solus filius ac¬
cipitur. nõ simul pat̃ ⁊ filius. tamquã
ambo sint unũ uerbũ. Sic .ii. uerbũ
dr. quomodo ymago. non aut̃ pat̃ ⁊ fi¬
luis. simul ambo ymago. s filius solus:
est ymago patris.quẽ ad modũ ⁊ filius.

Expanded text:
cap. 2: Verbum quidem solus Filius accipitur, non simul Pater et Filius, tanquam ambo sint unum Verbum. Sic enim Verbum dicitur, quomodo imago, non autem Pater et Filius simul ambo imago, sed Filius solus est imago Patris, quemadmodum et Filius.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ: quo filius. Sap̃ia ũo: quo eẽneia.¬
na sap̃ia. Itẽ ineod̾. Non est pater ipse
uerbũ. sic̃ nec filius. nec inrago. Quid
uerbum. ⁊ ymago.⁊ in om̃ĩb his uo¬
cabuł. ad patrẽ refertur. nicħ aut̃ hoꝵ
filius. s non eo quo uerbum. d̾r sapĩa.¬

Expanded text:
Filius; Sapientia vero quo esseentia. Item, in eodem: Non est Pater ipse Verbum, sicut nec Filius, nec imago. Quid Verbum, et imago; et in omnibus his vocabulis ad Patrem refertur, nihil autem horum Filius; sed non eo quo Verbum, dicitur Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
fficiens aut̃ cã
matrimonii ẽ: ꝯsensus: non quilib.
s ꝑuerba ex pressus. nec de futuro. sy
de p̃senti. Si .ii. ꝯsenciũt infuturum
mant uerbis. ł aliis ẽtis signis. nec
tał ꝯsensus efficit matrimoniũ. Si au¬
tẽ uerbis explicatur. qd̾ tñ corde non
uolunt. si non sit coactio ibi. uł dolus:
obligacio illa uerboꝵ quibꝰ ꝯsenciunt
dicẽtes. accipio te inuirũ. ⁊ ego te in ux¬
testimoniis. Ait .ii. yfidorus. Cõnsensꝰ
facit mat̾moniũ. It̃ nicolaus pp̃. Siif¬
ficiat solus scđm leges eoꝵ ꝯsensus:
de quoꝵ ꝯiuc̃tionib agitur. & solus
si forte in nupnis de fu̾it: cerã ⁊̃ cum
ipso coitu celebrata frustrantur. Itẽ

Expanded text:
fficiens autem Matrimonii est consensus, non quilibet, sed per verba expressus, nec de futuro, sed de praesenti. Si enim consentiunt in futurum,mant verbis vel aliis certis signis; nec talis consensus efficit matrimonium. Si autem verbis explicant quod tamen corde non volunt, si non sit coactio ibi vel dolus, obligatio illa verborum quibus consentiunt dicentes: Accipio te invirum, et ego te in uxtestimoniis. Ait enim Isidorus: Consensus facit Matrimonium. Item Nicolaus papa: Sufficiat solus secundum leges eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur; qui solus si forte in nuptiis defuerit, caetera etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur. Item
Abbreviated transcription (Latin):
Conuiges uerius appellant᷑. a prima
dssponsacionis fide. quãus ad huc
ponsacionis fide. quã ꝯcubitu non
agnou̾at. nec fu̾at agniturꝰ. nec ꝑie¬
rat. nec mẽdax manserat ꝯiugis ap
uerunt. nõ solum illa mat̾. s ⁊̃ ille
insinuatur. qd̃ extp̃r. quo intercedit
ꝯsensus uoluntariꝰ ac maritał qui
solus ꝯiugiũ fac̃: ueri ꝯuges s̃. spon

Expanded text:
Conjuges verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc ponsationis fide, quam concubitu non cognoverat, nec fuerat agniturus. Nec pejerat, nec mendax manserat conjugis appruerunt, non solum illa mater, sed etiam insinuatur quod ex tempore quo intercedit consensus voluntarius ac maritalis qui solus Conjugium f
Abbreviated transcription (Latin):
puto ostensum est. qua necitate dicamus
in alto diu̾sitatis in telligentia. qr ibi nł¬
la penitus est diu̾sitas. sic̃ nec singulari¬
tas uł solitudo. seo unitas ⁊ trinitas. Uñ
rens. quid dic̃et tria: dixit. tres ꝑsonas.
uł subas. quib nominib nõ diũsitatem
intelligi uoluit. s singularitatẽ noluit.
ut non solum ibi unitas intelligatur ex
eo ꝙ dr una eẽntia. s trinitas. exeo qd̾¬

Expanded text:
puto, ostensum est qua necessitate dicamus in altero diversitatis intelligentia, quia ibi nulla penitus est diversitas, sicut nec singularitas vel solitrens quid diceret tria, dixit tres personas personas, quibus nominibus non diversitatem intelligi voluit, sed singularitatem noluit; ut non solum ibi unitas intelligatur ex eo quod dicitur una essentia, sed et trinitas ex eo q
Abbreviated transcription (Latin):
non sit singularitatis. s unitatis. deus
ditur. ꝙ nec singularis. nec diuersus.
nec unicus. uł solitarius ꝯfitendus est
ds. qr singularitas. uł solitudo ꝑsonar̃:
płalitatẽ excludit. ⁊ diu̾sitas: unitatẽ ẽẽn¬
cie tollit. duĩsitas: induc̃ seꝑacionẽ diui¬
Non est diu̾sa. nec singłaris equalitas.
Nec uixta sabellianos. patrẽ filiũq ꝯ fun¬
dens. nec iuxta arrianos patrẽ filiũq
sec̃nens. Pater .ii.⁊ filius distinctionem
hñt. seꝑacionẽ ũo non hñt. It in eodẽ.
Pater ⁊ filius diuinitate unũ s̃. nec est
ibi sub̃e differẽcia. nec ulla diũsitas.
alioquin quom̃ unũ dm dm̃s: Diũ¬
sitas.ii. płes facit. Constat gͦ expredic¬
tis. qr intrinitate nulla est diuersitaᷤ
si tn aliq̃n inuenitur inseriptura die¬
tũ tres dñse ꝑsone. ⁊ huiusmi. diuer¬
sas. dicit eẽ: distinctas.

Expanded text:
non sit singularitatis, sed unitatis Deus, ditur quia nec singularis, nec diversus nec unicus vel solitarius confitendus est Deus, quia singularitas vel solitudo personarum pluralitatem excludit, et diversitas unitatem essentiae tollit. Diversitas inducit separationem diviNon est diversa nec singularis aequalitas, nec, juxta Sabellianos, Patrem Filiumque confundens; nec, juxta Arianos, Patrem Filiumque secernens. Pater enim et Filius distinctionem habent, separationem vero non habent. Item in eodem: Pater et Filius divinitate sunt unum, nec est ibi substantiae differentia, nec ulla diversitas; alioquin quomodo unum Deum dicimus? diversitas enim plures facit. Constat ergo ex praedictis quia in Trinitate nulla est diversitas: si tamen aliquando in Scriptura invenitur dictum, tres diversae personae, et hujusmodi, diversas dici
Abbreviated transcription (Latin):
atq unn intelligencia. Nam nec solita¬
riũ sermo sigt̃at. ⁊ indifferentẽ tñ naturã
ꝓfessio docet. uisus ẽ .ii. infilio pater. ꝑ
nature unitã similitudinẽ. Unũ s̃ .ni. natꝰ
⁊ gen̾ans. uiĩ s̃ neq unus.on itaq so¬
litariꝰ filius ẽ. nec singularis. nec dispar
It ieod̾. Sic̃ in patre ⁊ filio c̃dere duos dõ
impiũ est. ita patrem ⁊ filiũ singularẽ
dm p̃dicare: sacrilegiũ est. Nrcħ in his
nouũ. nicħ diũsum. nicħ alienũ. nicħ se¬
ꝑabił est. De hoc ⁊̃ aug̃. in .l. q̃stionũ ue

Expanded text:
tarii intelligentia. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visus est enim in Filio Pater per naturae unitam similitudinem. Unum sunt enim natus et generans; unum sunt, neque unus. Non itaque solitarius Filius est, nec singularis, nec dispar. Item in eodem: Sicut in Patre et Filio credere duos deos impium est, ita Patrem et Filium singularem Deum praedicare, sacrilegum est. Nihil in his novum, nihil diversum, nihil alienum, nihil separabile est. De hoc etiam Aug., in l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓutili ꝓ remun̾abili. ꝓsigno boni ꝓ
sp̃e boni. ꝓlicito ⁊ aliis forte mõis so¬
laq intentio. illa remunãbilis ẽ ad
uitam. quam fides dirig̾. seo non illa
sola bona ẽ ut atunt. Nlam si quis ui¬

Expanded text:
utili, pro remunerabili, pro signo boni, pro specie boni, pro licito, et aliis forte modis. Solaque illa intentio remunerabilis est ad vitam, quam fides dirigit; sed non illa sola bona est, ut aiunt. Nam si quis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ te inoueat. qd̃ diximus tres res.
non .ii. hoc dicentes. diũsarum reꝵ nu¬
merũ pominus intrmitate. s ita tres
nos beatos faciunt. Res gͥ quibus
res est. comniunisq fruentib ea. si tũ¬

Expanded text:
autem te moveat quod dicimus tres res. Non enim hoc dicentes diversarum rerum numerum ponimus in Trinitate, sed ita tres nos beatos faciunt, res res est, communisque omnibus fruentibus ea; si t
Abbreviated transcription (Latin):
qr non inuenitur quid illi tres sint. nͥ
eẽncia. ꝑ hoc uolentes nos inducere
ut noĩe ꝑsone ẽẽnciam intelligamus.
cum respondemus tres ꝑsonas. ad hoc¬
ita inquã dm̃s. Indubitabiłr uerũ est.
quia nou inuenitur unũ aliquid. qd
illi tres nisi sint eẽncia. Unũ.N. s̃ illi

Expanded text:
 non invenitur quid illi tres sint nisi essentia; per hoc volentes nos inducere ut nomine personae essentiam intelligamus, cum respondemus tres personas; ita dicimus. Indubilabiliter verum est, quia non invenitur unum aliquid quod illi t
Abbreviated transcription (Latin):
ores qͥ nataͣ magis subtiles. ⁊ sapientia
amplius ꝑspicaces. Inferiores qͥ nat᷑a
minus subtiles:⁊ intelligentia minus
dere disposut᷑ in se ip̃o. qͥ ẽ mensura.
omii rei modum p̾fingens.⁊ nũs om̃ĩ
rei spẽm p̾bens: ⁊ ponoȩus omnẽ rem ad
stabilitatẽ t̃hens .i. terminans. ⁊ formans.
i ordinans omnia

Expanded text:
ores, qui natura magis subtiles, et sapientia amplius perspicaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et sapientia minus uit, id est in se ipso, qui est mensura, omni rei modum praefigens; et numerus, omni rei speciem praebens; et pondus, omnem rem ad stabilitatem trahens, » id est terminans, et formans, et ordinans omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ ita fuint distineti apͥmoroio sue con¬
ditionis. udr testimonio auctoritatis
insinuari. qua tradit d singłis oromnibus.
aliquos cecidisse. De ordine namq suꝑio¬
ri lucifer ille fuit. qͦ nullus dignior con
nibꝰ illis cecidisse. qͥ c̾ in malis ministiũ
ex̃eant. ñ tam̾ penitꝰ nominibꝰ ordinum
suorum p̾uati sunt. S nõ uid̾er illud põ¬
se stare. nõ eium t̾c̾ caritate ardebant.
nec sapientra pollebant: nec in eis d̾s se¬
debat. Si eñi ħ habuissẽt. nõ cecioissent.
Non ergo tunc erant cherubin.ł seraphĩ.
rundam. nõ erant isti ordines. quia nõ¬
dum habebant dona. in quorum ꝑticipa¬
nonib cõueniunt. s quibusdam cadẽtibꝰ.
aliis apposita funt. eisq qͥ ceciderunt: col¬
lata fuissent eadem dona. si ꝑstitissẽt. Id̾oq
scͥptura dic̃. đ singłis ordinibꝰ aliqͦs cecidis¬
se nõ quia fuissent in oromibꝰ ⁊ postea
corruerĩt. s qr si ꝑsticissent: eorum aliqͥ
in singłis fuissent ordinibus. qui un

Expanded text:
d ita fuerint distincti a primordio suae conditionis, videtur testimonio auctoritatis insinuari, quae tradit de singulis ordinibus aliquos cecidisse. De ordine namque superiori Lucifer ille fuit, quo nullus dignior condnibus illis cecidisse; qui cum in malis ministerium exerceant, non tamen penitus nominibus ordinum suorum privati sunt. Sed non videtur illud posse stare. Non enim tunc charitate ardebant, nec sapientia pollebant, neque in eis Deus sedebat; si enim hoc habuissent, non cecidissent. Non ergo tunc erant cherubin, vel seraphiorumdam non erant isti ordines, quia nondum habebant dona in quorum participationibus conveniunt. Sed quibusdam cadentibus, aliis apposita sunt; eisque qui ceciderunt collata fuissent eadem dona, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea corruerint, sed quia si perstitissent, eorum aliqui in singulis fuissent ordinibus, qui et in
Abbreviated transcription (Latin):
qui te eduxi de t̾ra egipti. Non erũt
tibi dii alii preter melłece hic signi
nitate. nom̃ẽ nature . nom̃ est potesta¬
tis. Itẽ alibi d̾s loquẽs ad moysen ait
ego sum qui sum. ⁊ si quesierint no¬
men meu̾. ua de ⁊ dic eis. qui ẽ mi¬
sit me aduos. B̾icẽs .ii. ego sum: nõ
nos sumus.:⁊ qui est: nõ qui sumꝰ
aꝑtissime declarauit unũ solũ dm

Expanded text:
qui te eduxi de terra Aegypti. Non erunt tibi dii alii praeter me. Non nitate, nomen naturae nomen est potestatis. Item alibi Deus ad Moysem loquens, ait: Ego sum qui sum. Et si quaesierint nomen meum, dic eis: Qui est misit me ad vos . Dicens enim: Ego sum; non, nos sumus; et qui est, non qui sumus; apertissime declar
Abbreviated transcription (Latin):
pat. si potuisset: equalẽ filiũ genuisset. Aͥs
gͦ audeat dic̃e. qd hoc omĩp̃s nõ potuit.
Addo ⁊̃ qr si poss homo. inaiorẽ meliorẽ¬
q se ipso gigneret filium. s mar. uel
meli deo: quicquã eẽ non pot̃. Deus gͦ
cur non equalem ut ais genuit filium.
cui nec anni nec̃arii fuer̃. ꝑ quos ad un¬
płetur equalitas. nec oĩpotencia defuit.
An forte noluit: Ergo ꝙ absit: inuroit.
S non inuidit. Equalẽ gͥ genuit. Cre¬

Expanded text:
pater si potuisset, aequalem filium genuisset. Quis ergo audeat dicere quod hoc Omnipotens non potuit. Addo etiam, si posset homo, majorem melioremque seipso gigneret filium. Sed majus vel melius Deo quidquam esse non potest. Deus ergo cur non aequalem, ut ais. Filium genuit; cui nec anni necessarii fuerunt, per quos adimpleretur aequalitas, nec omnipotentia defuit. An forte noluit? ergo quod absit invidit. Sed non invidit; aequalem ergo genuit
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: ita dicẽs. Tu dicis qd̾ pat̾ genuit fili¬
um. minorẽ se ipso. inquo ⁊ patͥ de roga.
Qui si filium unicũ minorẽ genuit: aut
nõ potuit. aut non uoluit: gignere equalẽ
eẽ dixisti. Si aut̃ non potuit. ubi ẽ oĩ¬
potẽcia dei patris: Prorsus adhũc ar
ticulum res colligitur. ut ds pater eqͣlẽ
sibi gignere filium. aut non potũit. aut
nolũit. Si non potuit: infirmus. si nolun:
mindus inuenitur.S utr̃q hoc falsũ
est. Patri gͥ filius. uerus. equał est. Genu¬
it gͣ pater sͥ equalẽ filiũ. ⁊ ab utroq ꝓ

Expanded text:
 ita dicens: Tu dicis quod Pater genuit Filium minorem seipso, in quo et Patri derogas; qui si Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut non voesse dixisti; si autem non potuit, ubi est omnipotentia Dei Patris? Prorsus ad hunc ticulum res colligitur, ut Deus Pater aequalem sibi gignere Filium, aut non potuerit aut noluerit. Si non potuit, infirmus; si noluit, invidus invenitur. Sed utrumque hoc falsum est; Patri ergo Filius verus aequalis est. Genuit ergo Pater