comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinguntur. Quib dictum ẽ Nefn¬
te non sufficiat nobis & uobis: it
potiꝰ aduendentes & ẽmite uob. Dc nͦge¬
nere pessimo mendicandi: etiam
ꝑ salomonẽ dr. Propter frigus
piger arare noluit: mendicabit s
estate ꝙ non dabitur ei. Ait ergo
uillicus intra se. Fodere non uales
mendicare. erubesco: quia post mol¬
tem nec fructuosam penitentiam
de malis agere licebit. nec in bonis
exercere sieut uoce sapientiȩ per
salomonẽ de reprobis dr. Inuoca¬
bunt me: & non exaudiam. Mane
consurgent & non inuenient me:
eoquod exosam habuerint discipli¬
nam: & timorem dñi non susceperi
nec adquieuerint consiliis meis ꝙ
detraxerint unuiersȩ correptioni
meȩ. Igitur quia in die iudicii nul¬
lus locus penitendi. uel corrigendi
uel emendandi ẽẽ poderit ut dixi¬
mus. necesse ẽ ut dum in hoc scło
sumus &r uiuimus. ꝙ nobis uacat

Expanded text:
stinguuntur. » Quibus dictum est: « Ne fostinguuntur. » Quibus dictum est: « Ne forte non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes, et emite vobis. » De quo genere pessimo mendicandi etiam per Salomonem dicitur: « Propter frigus piger arare noluit, mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . » Ait ergo villicus: « Fodere non valeo, mendicare erubesco. » Quia post mortem nec fructuosam poenitentiam de malis agere licebit, nec in bonis exercere, sicut voce sapientiae per Salomonem de reprobis dicitur: « Invocabunt me, et non exaudiam. Mane consurgent, et non invenient me, eo quod exosam habuerint disciplinam, et timorem Domini non susceperint, nec acquieverint consiliis meis, et detraxerint universae correptioni meae . » Igitur quia in die judicii nullus locus poenitendi, corrigendi vel emendandi esse poterit, ut diximus, necesse est ut dum in hoc saeculo sumus et vivimus, et nobis vacat
Abbreviated transcription (Latin):
latent ꝑ confessionem apperimus.
Et inde ea ante oculos dei abscon¬
dimus: quod ꝑ cordis compuncti¬
onẽ ea ministris dei confitendo
pandimus: sicut uoce penitentis
in psalmo legitur. Delictum meũ.
eognitum tibi feci Et iterum.
Diri confitebor aduersum me in¬
iusticiam meam dño: & du remi-¬
sisti impietatẽ peccati mei unde
unta balteos ferrent & regressi ad
reqͥrenda necessaria nat᷑e fodientes
in terra. stercora humo cooꝑirent
Sicut gͦ ꝑ paxillos cordis compun¬
ctio. sic ꝑ stercora peccata designan¬
tur. dicente ꝓpħa. Computrueruns
iumenta stercore suo. Iubemur
gͦ paxillos habere uxta balteos
ut cotidiana peccata cotidiana
penitentia & compunctione fo¬
diendo cooꝑiamus. Mendicare
enim ut diximus confusionis ẽ¬
illo maxime pessimo genere m̃¬
dicandi: quo fatuas uirgines le¬
gimus mendicasse. quando pru¬
dentib dixerunt. Date nobis de
oleo ur̃o: quia lampades nr̃e ex¬

Expanded text:
latent, per confessionem aperimus. latent, per confessionem aperimus. Et inde ea ante oculos Domini abscondimus, quod per cordis compunctionem ea ministris Dei confitendo pandimus, sicut voce poenitentis in psalmo legitur: « Delictum meum cognitum tibi feci . » Et iterum: « Dixi, confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . » U paxillos juxta balteos ferrent, et egressi ad requirenda necessaria naturae, fodientes in terram stercora humo operirent . Sicut ergo per paxillos cordis compunctio, sic per stercora peccata designantur, dicente propheta: « Computruerunt jumenta in stercore suo . » Jubemur ergo paxillos habere juxta balteos, ut quotidiana peccata quotidiana poenitentia et compunctione fodiendo cooperiamus. Mendicare enim, ut diximus, confusionis est, maxime illo pessimo genere mendicandi, quo fatuas virgines legimus mendicasse, quando prudentibus dixerunt : « Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae ex
Abbreviated transcription (Latin):
tiam & infuturo adiudicium.
Uocamur autem ad reddend̾a
rationem uillicationis nr̃ȩ: eum
de p̾senti uita ad eius iudicium
ducimur: ubi non solum de oꝑe
sed etiam de otioso sermone rati¬
onem reddituri sumus. Et post¬
hȩc non poterimus uillicare: qͥa
post mortem ut ait salomon. nee
opus. nec ratio. nec sapientia. nec
scientia. apud inferos erit. un
territi. imitemur hunc uillicum
qui infuturo sibi prudenter pre¬
uidit: dicens intra se. Quid faci¬
am quia dñs m̃s aufert ame uil¬
licationem: Fodere non ualeo m̃¬
dicare eruhesco. Scio quid faciam.
ut cum amotus fuero auillicatio.¬
ne recipiant me indomos suas.
fodere rusticorum ẽ mendicare cõ¬
fusionis. fodiendo enim agitur.
ut species derrȩ quȩ infra latet
extra appareat & quȩ exterius
apparet deorsum eiciatur. Quid
autem ꝑfossionem: nisi confessio
peccatorum designatur: Sicut gͦ
fodiendo terrȩ speciem uertimus:
ita uomere compunctionis corda
nr̃a exarantes. peccata quȩ interiꝰ

Expanded text:
o ad judicium. Vocamur ergo ad reddendam rationem villicationis nostrae, cum de praesenti vita ad ejus judicium ducimur, ubi non solum de opere, sed etiam de otioso sermone rationem reddituri sumus. Et posthaec non poterimus villicare, quia post mortem, ut ait Salomon, « nec opus, nec ratio, nec sapientia, nec scientia apud inferos erit . » territi, imitemur villicum, qui in futuro sibi prudenter praevidit, dicens intra se: « Quid faciam, quia Dominus meus aufert a me villicationem? Fodere non valeo, mendicare erubesco. Scio quid faciam, ut cum amotus fuero a villicatione, recipiant me in domos suas. » Fodere rusticorum est, mendicare confusionis. Fodiendo enim agitur, ut species terrae, quae infra latet, extra appareat: et quae exterius apparet, deorsum jaciatur. Quid autem per fossionem, nisi confessio peccatorum designatur? Sicut ergo fodiendo terrae speciem vertimus, ita vomere compunctionis corda nostra exarantes, peccata quae interius
Abbreviated transcription (Latin):
quia prudenter fecisset: quia filiis
huus scłi prudentiores filiis lu¬
eis ingeneratione sua sunt. No
laudauit dns uillicum iniquita¬
tis quod fraudem fecerit: sed qđ
sibi infuturum prudenter pre¬
uiderit ut nos eius exemplo dis¬
camus non hic habere manentẽ
cuutatem: sed futuram toto de¬
siderio in quirere. filii scł̃i dicun¬
tur: qui hoc scłm mente & desi¬
derio inhabitant. Sicut enim
filii lucis dicuntur. qui in acces¬
radices cordis plantauerunt. in
quib uoluntas ẽẽt sine fine pec¬

Expanded text:
quia prudenter fecisset. Quia filii quia prudenter fecisset. Quia filii hujus saeculi prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt. » Non laudavit dominus villicum iniquitatis, quod fraudem fecerat, sed quod sibi in futurum prudenter praeviderit, ut nos ejus exemplo discamus, non hic habere manentem civitatem, sed futuram toto desiderio inquirere . Filii saeculi dicuntur, qui hoc saeculum mente et desiderio inhabitant. Sicut enim filii lucis dicuntur, qui inaccesradices cordis plantaverunt, in quibus voluntas esset sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
dum inp̃senti uiuimus: in futurũ
nobis ꝓspererimus. Sicut etiam
de uidice iniquitatis qui interpel¬
labat᷑ a iudua. comparationem
dixit ad uidicem dñm: cui nulla
ex parte uidex iniquus conferen¬
dus ẽ. Cados enim grecer latene
mensura ẽ tres urnas continens.
Chorus uero. triginta modiis
impletur. Quod ergo de cen¬
tum cadis olei quinquaginta.
ꝙ decentum choris tritiei octo¬
ginta. a debitorib scribi fecit. hoc
infinuat quia omnis qui de pre¬
teritis peccatis penitentiam agec
non solum peceantib in se clemen¬
ter dimutere debet: sed etiam ex
substantiis iuste adquisitis elemo¬
sinas erogare. Nec solum deeie¬
mas & p̃mitias ut in lege precep¬
tum ẽ dare sed ex reliqua parte
in digentib ministrare uel certe
dimidium rerum suarum tribue¬
re sicut fecit zacheus: qui cum
suscepisset dñm iħm indomum
suam ait. Dimidium rerum me¬
arum do pauꝑib & sicui aliquid
tuli: quadruplum restituam. Et
laudauit dñs uillicum iniquitats

Expanded text:
ti vivimus, in futurum nobis prospexerimus, sicut etiam de judice iniquitatis, qui interpellabatur a vidua, comparationem duxit ad judicem Dominum, cui nulla ex parte judex iniquus conferendus est, κἀδος enim Graece, Latine mensura est, tres urnas continens. Corus vero triginta modiis impletur. Quod ergo de centum cadis olei quinquaginta, et de centum coris tritici octoginta a debitoribus scribere fecit, hoc insinuat, quia omnis qui de praeteritis peccatis poenitentiam agit, non solum in se peccantibus clementer dimittere debet, sed etiam ex substantiis juste acquisitis eleemosynas erogare, nec solum decimas et primitias, ut in lege praeceptum est, dare, sed ex reliqua parte indigentibus ministrare. Vel certe dimidium rerum suarum tribuere, sicut fecit Zachaeus, qui, cum suscepisset Dominum Jesum in domum suam, ait: Dimidium rerum mearum do pauperibus, et si quid alicui tuli, in quadruplum restituam . « Et laudavit dominus villicum iniquitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
onem tuam: & sede cito scribe qͥn¬
quaginta. Deinde alio dixit. Tu
uero quantum debes: Qui ait.
Sentum choros tritici. Dixitq il¬
li. Accipe litteras tuas: & scribe
octoginta. In hoc uillico quem do¬
minus de uillicatu eiciebat: nõ
omnia debemus assumere adimi
tandum. Neq enim aut dominis
aut extraneis fraudem aliquam
facere debemus. ut in de elemosi-¬
nas faciamus. sed ut suꝑuis dixi¬
mus ista ꝑsimilitudinẽ dicuntur:
ut intelligamus quia si laudari po¬
tuit is qui fraudem fecit. eoquod
sibi infuturum prudenter preui-¬
derit multomagis laudabiliores
erimus: si de ꝓpriis substantiis

Expanded text:
uam et sede, cito scribe quinquaginta. Deinde alii dixit: Tu vero quantum debes? Qui ait: Centum coros tritici. Dixitque illi: Accipe litteras tuas, et scribe octoginta. » In hoc villico, quem dominus de villicatu ejiciebat, non omnia debemus ad imitandum assumere. Neque enim aut dominis, aut extraneis fraudem aliquam facere debemus, ut inde eleemosynas faciamus, sed, ut superius diximus, ista per similitudinem dicuntur, ut intelligamus quia si laudari potuit is qui fraudem fecit, eo quod in futurum sibi prudenter praeviderit, multo magis nos laudabiliores erimus, si de propriis substantiis
Abbreviated transcription (Latin):
cepisset miscditer acbenigniter a
patre susceptus ẽ Ubis eum osten¬
disset peccatores conuersos non eẽ
contempnendos sed etiam recipien¬
dos: ut animos discipłorum ad mi¬
sediam prouocaret. conuersus ad
illos dixit. Homo quidam erat
adiues: qui habebat uillicum. Ex ꝗͣ
similitudine exortatio nata ẽ: cũ
ila finita d̃r. facite uobis amicos¬

Expanded text:
coepisset, misericorditer ac benigniter a coepisset, misericorditer ac benigniter a Patre susceptus est. Ubi cum ostendisset peccatores conversos non solum non esse contemnendos, sed etiam recipiendos, ut animos discipulorum ad misericordiam provocaret, conversus ad illos, dixit: « Homo quidam erat dives, et habebat villicum. » Ex qua similitudine exhortatio nata est, cum illa finita
Abbreviated transcription (Latin):
erat diues. qui habebat uillicum.¬
sus saerȩ scripturȩ est
ut aliquando iuxta lit¬
teram sic quȩdam fac¬
ta cominemoret. ut ta¬
men intellectum sp̃ita¬
lem in eis requirat:ali
ditus animum ad intelligendum
inuisibilia emolliat. Quod in euan¬
głio frequentius inuenitur: ubi ex
precedenti ammonitione similitu¬
do nascitur: ut ex eadem similitu¬
dine ammonitio subinferatur. Qd̃
utrumq in hac similitudine cog¬
noscimus: si precedentia & subse¬
quentia diligentius consideremus.
Nam cum accessissent ad iħm pub¬
licani & peccatores ut audirent il¬
lum: ꝙ murmurarent seribȩ et
pharisei ut supra euuangłista nar-¬
rat ꝓposuit eis similitudinẽ cen-¬
tum ouium: & unius ꝑditȩ ꝙ in¬
uentȩ. Deinde ad iunxit similitu-¬
dinem decem draginarũ. & gauili¬
um dixit in cęlo suꝑ uno peccatore
penicentiam agente. Tertiam qͦꝙ
addidit similitudinem de prodigo
filio qui dissipauit substantiã suã
cũ meretͥcib postea uero cum egere

Expanded text:
 qui habebat villicumsus sacrae Scripturae est, ut aliquando juxta litteram sic quaedam facta commemoret, ut tamen intellectum spiritualem in eis requirat, alioret, ut audientis animum ad intelligendum invisibilia emolliat. Quod in Evangelio frequentius invenitur, ubi ex praecedenti admonitione similitudo nascitur, et ex eadem similitudine admonitio subinfertur: Quod utrumque in hac similitudine cognoscimus, si praecedentia et subsequentia diligentius consideremus. Nam cum accessissent publicani et peccatores ad Jesum ut audirent illum, et murmurarent Scribae et Pharisaei, ut supra evangelista retulit, proposuit eis similitudinem centum ovium, et unius perditae et inventae. Deinde adjunxit similitudinem decem drachmarum, gaudiumque dixit esse in coelo super uno peccatore poenitentiam agente. Tertiam quoque addidit similitudinem de prodigo filio, qui dissipavit substantiam suam cum meretricibus: postea vero quam egere
Abbreviated transcription (Latin):
breuiter commemorari debet. Sp̃u¬
aliter homo iste d̾s omp̃s ẽ. de quo
seriptum ẽ. Homo ẽ & quis cognos¬
cet eum: Et ecce ueniet đs & homo.
de domo dauid. Qbene diuies eẽ dĩ
quia apud illum sunt omnes thes-¬
auri sapientiȩ &e scientiȩ abscondi¬
ti. Cuius diuitiarũ magnitudinẽ
nec ille considerare ualebat. qui pꝰ¬
quam ad tercium cȩlum ductus fue.¬
rat dicebat. O altitudo diuitiarum
sapientiȩ &r scientiȩ di. quam in¬
comprehensibilia sunt uidicia eiꝰ.

Expanded text:
eviter commemorare libet. Spiritualiter, homo iste Deus omnipotens est, de quo scriptum est: « Homo est, et quis cognoscet eum? » Et, ecce veniet Deus et homo de domo David. Qui bene dives esse dicitur, quia apud illum sunt « omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . » Cujus divitiarum magnitudinem nec ille considerare valebat, qui postquam ad tertium coelum ductus fuerat, dicebat: « O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt jud
Abbreviated transcription (Latin):
lici nos sumus. quos ad imaginẽ
& similitudinẽ suã creauit: qui¬
bus etiam sensum & intellectum
p̃buit. Uillicus enim auilla nom̃
accepit: qui alienȩ uillȩ curam ha¬
bere dinoseitu: quem nos equo-¬
nomum uel uulgato sermone dis¬
pensatorẽ possumus appellare. Et
reuera magnas suas diuitias d̃s
omp̃s nobis cõmisit qͣndo rationalẽ
sensum &e intellectum cõmunem
cum angłis precetĩs creaturis
tribuit. Male autem diuitias
dñi nr̃i dissipamus: quando sen-¬
sum discretionis quem ad usum
conũtimus uitiorum. Diffama¬
mur autem apud dñm quod
dissipemus bona ipsius quia
non solum corda nr̃a conspicit.
euius oeulis nuda & aꝑta sune
omnia: ut uideat si ẽ intelligers
aut requirens dm̃. sed etiam ab
diffamamur apud dñm nr̃m.
quando ex nobis ipsis malam
oppinionem damus: in tantũ
ut pudorem uel reuerentiam
piis mentib ingeramus. ut simꝰ
gentes. Sed nunquid semꝑ ma¬
le diuitias dñi tractabimus:
Non. Audi sequentia. Et uoca¬

Expanded text:
s sumus quos ad imaginem et similitudinem suam creavit, quibus etiam sensum et intellectum praebuit. Villicus enim a villa nomen accepit, qui alienae villae curam habere dignoscitur, quem nos oeconomum, vel divulgato sermone dispensatorem possumus appellare. Et revera magnas suas divitias Deus omnipotens nobis commisit, quando rationalem sensum et intellectum communem cum angelis prae caeteris creaturis tribuit. Male autem divitias Domini nostri dispensamus, quando sensum discretionis, quem ad usum boni convertimus vitiorum. Diffamamur autem apud Dominum, quod dissipemus bona ipsius, quia non solum corda nostra conspicit, cujus oculis nuda et aperta sunt omnia, ut videat, si est intelligens, aut requirens Deum, sed etiam ab diffamamur apud Dominum nostrum, quando ex nobisipsis malam opinionem damus, in tantum, ut pudorem vel reverentiam piis mentibus ingeramus, ut simusgentes . » Sed nunquid semper male divitias Domini tractabimus? Non. Audi sequentia. « Et voca
Abbreviated transcription (Latin):
genus mersit ininfernum. Hȩc uitã
abstulit mundo: ꝓpter unius arbo¬
ris pomum. Hoc malum: quod ho¬
mines ducit ad mortem: hoc malũ
fugit helyas ꝓpheta. & euius lin¬
gua clauis facta ẽ cȩli. tanquam reuᷤᷤ
fugit a facie mulieris. Hȩc inuenit
ueterem laborem & pressuram. qͦ
nunc occidit iohannem baptistam.
Deicit puericiam: ꝑdit uiuentutẽ
illicit & inquietat emortuam sene¬
ctutem. Premonita in quam a matre
sua. damͥ inquit indisco caput io¬
hannis baptistȩ. Libidine ȩstuans.¬

Expanded text:
genus misit in infernum, haec vitam genus misit in infernum, haec vitam abstulit mundo propter unius arboris pomum. Hoc malum quod homines ducit ad mortem, hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lingua clavis facta est coeli, tamquam reus fugit a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueritiam, perdit juventutem, illicit et inquietat emortuam senectutem. Praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, in disco caput Joannis Baptistae. De
Abbreviated transcription (Latin):
rit odium. qui arguit criminoses.
Dicebat iohannes quod erat legio
quod iusticiȩ. quod erat salutis er¬
te quod non erat odii. sed amoris
Ecce qualẽ consequutꝰ ẽ ab impio
ꝓpietate mercedem. Uolens inqͥt
occidere eum. timuit popłm. fa¬
cile deuiat a iusticia: qui incausis
non dm̃ sed homines formidat.
quos suspendit a crimine. auidio¬
res redit ad crimen. ꝙ estuat ani¬
mo. quousq ꝑficiat qđ cogitat
malum. Solus dei ẽ timor qui no¬
centes corrigit. fugat crimina in¬
nocentiam seruat. ꝓpetem tribuit
facultatẽ. S ed audiamus ipsam
iohannis beatissimi passionem.
Die inquit natalis herodis: sala¬
uit herodiadis filia in medio trili¬
citus ẽ dare ei: quod cumq postu¬
lasset ab eo. At illa p̃monita a ma¬
tre sua. da mͥ inquit indisco capt
iohannis baptistȩ. Hȩc ẽ mulie¬
antiqua malitia: quȩ adam ciecit
de parahẏsi deliciis Hec cȩlestes ho¬
mines facit terrenos. hȩc humanũ

Expanded text:
rit odium, qui arguit criminosos. rit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines pertimescit. quos suspenderit a crimine, avidiores reddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem. Sed audiamus ipsam Joannis beatissimi passionem. Die natalis Herodis saltavit Herodiadis filia in medio triclicitus est dare ei quodcumque postulasset ab eo. At illa praemonita a matre sua, da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis BaptistAdam ejecit de paradisi deliciis ; haec coelestes homines fecit esse terrenos, haec humanum
Abbreviated transcription (Latin):
te petit causa. te arguunt uincla.
te carcer accusat te diuulgat pro¬
ducta inpublicum pena. Iohan¬
nes iniuriatur. Causam custodiȩ
qui requirit. in te inuenit quod
puniat: & iniohanne quod dole-¬
at. Iohannes orbi notus. fama ꝙ¬
uirtute cognitus: celebratissimus
scĩtate: dum attrahit ad se inquisi¬
tores iniuriȩ: facit ut tuus eune.¬
tis innotescat incestus. Agit ut
te habeat confusio publica. quem
corrigere non ualuit secreta correp¬
monitis non accusatione pulsauit.¬
facib libidinis ardens. ꝑire malo
quam redire & urorem frĩs ilsue
possidere & placere captuus crim¬
num. innocentiȩ inimicis. Odiosa
fit semꝑ libertas. Nam uirtuo
contraria uitiosis. Pacrilegis exo¬
sa scitas. ininuca castitas impudlics
corruptis integritas pęna. luxirb¬
sis aduersa frugalitas. er udelib
lista cum dicit. Dicebat iohanne.
lippi frĩs tui. Ecce unde iohannes
offendit: ecce unde herodes furit.
Malos qui monet offendit. ieur¬

Expanded text:
te causa petit, te arguunt vincula, te causa petit, te arguunt vincula, te carcer accusat, te divulgat producta in publicum Joannis injuria: causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta corremonitis, non accusatione pulsabatfacibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frugalitas, crudelibuslista cum dicit: Dicebat enim illilippi fratris tui. Ecce unde Joannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incur
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ uia: fideidisciplina. Iohannes
maior homine. par angłis. legis
datur incestui. traditur ad ulte¬
rȩ. addicitur saltatrici. Merito
ergo concussa sunt uiscera. cor-¬
da tremuerunt. At uero hero-
nem. temerauit regnum: corru¬
pit quicquid erat religionis.
quod fidei. qđ discipline. ꝑdidit¬
& confudit. Herodes siecarius
inciues. innobiles latro: in socios
siti sanguinis ꝑmanebat. Hinc
ẽ quod iohannis sanguinem pi¬
um: inpoculo crudelitatis absoł.¬
uit. Sed ista lectio: iam loquatur.
uit eum: & posuit eum incarcerẽ
Herodes tu adulterium facis: qr
incarcerem uadit iohannes: Sic
uidicat sedens in loco uidicis reus
in loco uindicis innocentiȩ ꝑsequu¬
tor. Rogo: ubi reum facies: lbi for¬
ma: ubi pudor: ubi existimatio
publici cognitoris: Ubi ds: ubi
homo: ubi fas: ubi lex : uibi ipsius
iura naturȩ: Simul omnia sunt
herodes te agente te udicante. te¬
udicante. de uiuente. confusa. Te-¬
nuit inquit iohannem. & alligars
posuit eum in carcerem. Herodes

Expanded text:
enia, fidei disciplina; Joannes major homine, par angelis, legis datur incestae, traditur adulterae, addicitur saltatrici. Merito ergo concussa sunt viscera, corda tremuerunt. At Herodes ipsnem, temeravit regnum, corrupit quidquid erat religionis; quod fidei, quod disciplinae, perdidit et confudit. Herodes sicarius cives, in nobiles latro, populator siti sanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. vit eum et posuit in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, inquit, Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcere. Herodes,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Uerum ne quis existimet᷑ de
infacie prandeatur. auctoris.
Honestate conuiuũ: natura ipsa
quȩ nos ꝓducit honoretur. Leti¬
cia mensȩ ur̃e. ꝑtingat ad pauꝑ¬
es xp̃i: familia ur̃a innocentiȩ tri¬
luxus absistat: fugetur effusio:
saltatricum pestis. lenocinia can¬
torum. uoluptatum fomenta. uen-¬
tris onera. Naufragium mentis.
cum herodiadis conuiuio absci¬
dantur. ut p̃sens gaudium ur̃m.
ad leticiam ueniat sempit̾nam.¬
rodem: quia satis auditor intelli¬
git. quanta sit gła martyris. quan¬
do miseriam ꝑsequutoris audierat.
Uerumtamen nos conuenit scire:
quia iohannes de morte sua natus ẽ.
& de natali suo herodes mortuus ẽ¬

Expanded text:
it. Verum ne quis existimet declin facie prandeatur auctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae vestrae pertingat ad pauperes, familia vestra innocentiae triluxus absistat, fugetur effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens gaudium vestrum ad laetitiam perveniat sempiternam.rodiadem; quia satis auditor intelligit quanta sit felicitas martyris, quando miseriam persecutoris audierit: scire tamen nos convenit quia et Joannes de morte sua natus est, et de natali suo mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
detulit matri suȩ. Audistis fr̃s qͣn¬
ta nata sit de uoluptate crudelitas.
delibidine impietas. Allatum ẽ
uium. fit eib cȩdes. uinum transit
in sanguinẽ: finis apponitur in¬
natali. in ortu exhibetur occasus.
conuiuium mutatur in homicidi-¬
trage diȩ ꝑsonant scłorum. Intrat
bestia. non puella. Querit caput¬
amputare non saltare. Discurrit
fera. non femina. Asꝑgit uibas
tib dilatat menbra: seuitia cres¬
cit augmentis. Fit grandis crude¬
litate non corpore. & singularis fe¬
ra usq dum capiat p̃dam fremit
ore. dentib furit. ferrum non sus¬
cipit sed ꝓducit. Premonita inqͥt¬

Expanded text:
dedit matri suae. Audistis, fratres, quanta sit nata de voluptate crudelitas, de libidine impietas. Et allatum est vium; fit cibus caedes, vinum transit in sanguinem, finis apponitur natali; in ortu exhibetur occasus, convivium in homiciditragoediam personant saecularem; intrat bestia, non puella; quaerit amputare, non saltare; discurrit fera, non femina; spargit jubas  dilatat anfractibus, saevitiae crescit augmentis; fit grandis crudelitate, non corpore; et singularis fera usque dum capiat praedam, fremit ore, dentibus frendit; ferrum non suscipit, sed producit. Verum ne q
Abbreviated transcription (Latin):
odie nobis iohannis
uirtus herodis feri-¬
tas cum refertur cõ¬
cussa sunt uiscera cor¬
da tremuerunt: cali
insensib humanis: quando ꝑdit
uirtutum magnitudinẽ crimi¬
num magnitudo: Herodes inqͥt
tenuit iohannem: & alligans po¬

Expanded text:
odie nobis Joannis virtus, Herodis feritas dum refertur, concussa sunt viscera, corda tremuerunt, caligin sensibus humanis, quando perdidit virtutum magnitudinem criminum magnitudo? Herodes, inquit, tenuit Joannem et alliga
Abbreviated transcription (Latin):
situm dum fuisset ablautum tan¬
ta ex eius corpore fraglantia odoris
emanauit. acsi exputrescente carne
illius ꝓ uermib aromata ferbuis¬
sent. Hȩc gͥ dixi. ut euicino exemplo
ostenderem. posse non nullos & se¬
cularem habitum gerere & scl̃arem
animunt non habere. Quos enim ta¬
les in hoc mundo necessitas ligat.
ut ex omni parte exui amundo non
possint. sic debent ea quȩ mundi ft̃
tenere: ut uitã tamen eis nesciant e
mentis fractione succumbere. Hec ͦ
cogitate fr̃s km̃i: ꝙ cum relinquerẽ
cuncta quȩ mundi sunt non potestie
exteriora bene exterius agite sed ar¬
denter interius ad ȩterna festinate
Nichil sit quod desidium ur̃ȩ m̃¬
tis retardet. nullius uos rei in hoc
mundo delectatio implicet. Si bo¬
num diligitur. mens inbonis meli-¬
orib id est incęlestib delectetur.
Si malum metuit᷑. mala animo et̃¬
na ꝓponantur. ut dum illue ẽẽ cõ¬
spicit. qđ & amplius diligat. & am¬

Expanded text:
situm dum fuisset ablatum, tansitum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corpore fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo cogitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur, ut dum illic esse conspicit et amplius quod diligat, et am
Abbreviated transcription (Latin):
poralia. sed & ut plus a fine eius
claruit: magis ex debito quam ex
intentione. Nam cum appropin-¬
quante mortis eius tempore grauissi¬
ma aeris tempestas obsisteret. ne
ad sepeliendum duci potuisset. eũq
coniunx sua cum fletu uehementis¬
mo. requireret dicens: quid faciã
nimia tempestate non possum. tẽ
ille respondit. Noli mulier flere
quia mox ut ego defunctus fuero.
aeris serenitas redit. Cuius pro¬
tinus & uocem mors. & mortem se¬
renitas sequuta ẽ: cuius manus
ꝙ pedes podagre humore tumes¬
centes. ꝙ& uersi in uulnerib fuerãt¬
& profluenti saniȩ patebant. Sed
cum corpus illuis ad lauandum ex¬
more fuisset detectum: ita manus pe.¬
desq illuis sani reꝑti sunt. ac si un¬
quam uulneris nichil habuissent.
Ductus itaq ac sepultus ẽ eiusq cõ¬
iugi uisum ẽ in quarto die insepul¬
chro illius marmor qđ suꝑpositũ
fuerat mutari debuisset. Quod ui¬
delicet marmor corpori eius suꝑpo¬

Expanded text:
poralia; sed ut plus ex fine ejus poralia; sed ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris nihil habuissent. 1627 Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpo
Abbreviated transcription (Latin):
sed quasi non utatur. qui & necessa¬
ria cuncta exteruis ad uitȩ suȩ mi¬
nisterium redigit. & tanen hȩc ea¬
dem ñ sinit suȩ menti dominari:
ut subiecta foris seruiant. & nunꝗͣ
intentionẽ animi ad alia tendentis
frangant. Quicumq ergo tales suri.
eis ꝓfecto terrena omnia non ad
desiderium sed adusum assunt. qͥa
reb quidem necessariis utuntur.
sed nichil habere cum peccato eu¬
piunt De ipsis quoq rebus habi¬
tis cotidie mercedes ad quirunt. &
plus gaudent de bono oꝑe quam¬
de bona possessione: ac ne aliquib
ista difficilia ẽẽ uideantur.
em de ꝑsona refero. quam mul¬
ti ur̃m mecum nouerunt. Quã
uidelicet rem. ipse ante triennium
incentũcellensi urbe aꝑsonis fidelib
didici. Nuꝑ namq in eadem ciuii¬
tate. teophanius comes fuit uir mi¬
scdiȩ actibus deditus. bonis oꝑib
intentus hospitalitati precipue
studens. exercendi comitatus acti¬
b occupatus. Agebat terrena tem¬

Expanded text:
sed quasi non utatur, qui et necessased quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit, et tamen haec eadem non sinit suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque ergo tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsis quoque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate Theophanius comes fuit , vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et tem
Abbreviated transcription (Latin):
non gaudentes. et qui emunt. tan¬
quam non possidentes. & qui utun¬
tur hoc mundo. tanquam non utant᷑
Preterit enim figura huius mundi.
Uxorem namq habet sed quasi non
habens qui sic scit debita carnis ex¬
soluere: ut tamen ꝑ eam mundo to¬
ta mente non cogatur in herere.
Nam cum hisdem rursum egregiꝰ
predirator dicat. qui habet uxorem
cogitat quȩ sunt huius mundi. quo¬
modo placeat uxori: ille uxorem ha¬
bens quasi non habet. qui sic studet
placere coniugi: ut tamen non dis¬
pliceat conditori. Elet quoq: sed qͣsi
non fleat: qui sic temporalib damp¬
nis affligitur: ut tamen de eternis
lucris semꝑ animum consoletur.
Gaudet uero sed quasi non gaudeat.
qui sic de temporalib bonis hylares¬
cit: ut tamen semꝑ ꝑ petua torm̃ta
consideret. & in hoc qđ mentẽ gau¬
dio subleuat. hanc continuo ponde¬
re ꝓuidi timoris p̃mat. Emit autẽ.
sed quasi non possidens. qui ꝙ ad
usum terrena preparat: & tamen
hȩc relinquat. Mundo quoq utit᷑

Expanded text:
unt tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo tanquam non utantur; praeterit enim figura hujus mundi . Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper tormenta perpetua consideret; et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen c citius relinquat. Mundo quoque utitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid in hoc mundo agitur. Ante
nos cautẽ tendant mentis oculi dũto.¬
ta intentione. illa conspicunt ad quȩ
ꝑ uenimus. Extyrpentur funditus
uicia. non solum ab actu oꝑis. sed eti-¬
am acogitatione cordis euulsa. Non
uos uoluptas carnis. non sollicitudo
curiositatis. non estus ambitionis. a
dominica cȩna prepediat. Sed ipsa
quoq quȩ honesta inmundo agimus
quasi ex quodam latere mentis tanga-¬
mus. ut terrena quelibet. sic nr̃o cor-¬
pori seruiant. quatinus corde mini-¬
me obsistant. Non gͦ fr̃s audemus
dicere uob̃. ut omnia relinquatis. s
tamen si uultis omnia etiam retinen¬
do. relinquetis: si sic temporalia ge¬
rtus: ut tota mente ad eterna ten¬
datis. Hinc etenim paulus apłs
dicit̃ Tempꝰ breue est. R quum est.
ut qui habent uxores tanquam ñ
habentes sint: & qui flent tanqua

Expanded text:
quidquid in hoc mundo agitur. Ante quidquid in hoc mundo agitur. Ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena praepediat, sed ipsa quoque quae honesta in mundo agimus quasi ex quodam mentis latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fratres, audemus vobis dicere ut omnia relinquatis; sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis, ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. 12. Hinc etenim Paulus apostolus dicit: Tempus breve est: reliquum est ut qui habent uxores tanquam non habe
Abbreviated transcription (Latin):
stores. uocat etiam ꝑ nos. uocat ple¬
ꝑa uocat aliquando ꝑ aduersa. Ne¬
mo contempnat: ne dum uocat᷑ excu¬
sat: cum uoluerit intrare non ualeat
Audite quid sapientia dicat ꝑ salomo¬
nem. Tẽ inuocabunt me & non exau-¬
diam: mane consurgent. & non inue¬
nient me. Hinc ẽ quod fatue uirgi¬
nes tarde uenientes clamant. Dñe do
nisi relinquere omnia debemus. cu¬
ras mundi post ponere solis desideri-¬
is ȩternis in hiare: sed hȩc paucis da-¬
ta sunt Ammonere uos uolo ut re-¬
linquatis omnia: sed non p̃sumo.
Ergo si omnia mundi relinquere ñ
potestis: sic tenete quȩ huius mundi
sunt ut tamen ꝑ ea non teneamini
in mundo. Ut terrena res possideat᷑
non possideat. ut submentis ur̃ȩ do¬
minio sit quod habetis. Ne si mens
ur̃a trenarum rerum amore uincitur.
areb suis magnis ipsa possideatur.
Sit ergo res temporalis in usu ȩter¬
na in desiderio. Sit res temporalis in
itinere. desideretur ȩterna inꝑuentio-¬
ne quasi cella ex latere respiciatur.

Expanded text:
cat plea, vocat aliquando per adversa: nemo contemnat, ne dum vocatus excusat, cum voluerit introire non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant, dicentesnisi relinquere omnia debemus, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub mentis vestrae sit dominio quod habetis, ne si mens vestra terrenarum rerum amore vincitur, a rebus suis ipsa magis possideatur. Sit ergo res temporalis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione. Quasi ex latere respiciatur
Abbreviated transcription (Latin):
nit postquam amatores suos appre-¬
hendere non ualet ad amorem uiri
prioris redit: quia plerumq postquã
in hoc mundo non possumus obtine¬
re qđ uolumus. postquam interre¬
nis desideriis de impossibilitate las¬
samur. tunc ad mentẽ dm̃ reducunꝰ.
tunc placere incipit qui displicebat.
M is cuius nobis amara fuerant p̾-¬
cepta. repente dul cescit in memoria.
Et peccatrix anima quȩ ad ult̾ra co-¬
nata ẽ ẽẽ. nec tam̃ aꝑto oꝑe potuit
decernit ẽẽ fidelix conuunx. Qui gͦ
huius mundi adũsitatib fracti ad
dei amorem redeunt atq apresentis
uite desideriis corriguntur. quid ist
fr̃s km̃i. nisi compellunt᷑ ut intrent
Sed ualde ẽ tremenda sententia: qͥ
ꝓtinus subinfertur. Intenta hanc
cordis aure ꝑcipite fr̃s & dñi mei. ui
quantum uisti peccatores fr̃s mei. in
quantum iusti dñi mei. intenta hanc
aure ꝑcipite: ut tanto ea minus sen-¬
tiatis in examine: quanto nunc audi¬

Expanded text:
nit, postquam amatores suos apprenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere potuit, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti, fratres mei, nisi compelluntur ut intrent? 10. Sed valde est tremenda sententia quae protinus subinfertur. Intenta hanc cordis aure percipite, fratres et domini mei: in quantum peccatores, fratres mei; in quantum justi, domini mei. Intenta hanc aure percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc audi
Abbreviated transcription (Latin):
spiritib inoꝑatione substernit mudi
głam querit carnali delectatione
p̾ascitur exquisitis uoluptatib a¬
maritudines ꝑmiscet. Unde dicit.
Ecce ego sepiam uias tuas spinis.
Uiȩ enim nr̃e spinis septe sunt.
quando in hoc quod male cupimꝰ.
dolorum punctiones inuenimus.
Et sepiam eas maceria. & semitas
suas non inueniet. Uiȩ nr̃e ma-¬
ceria sepuntur: cum desideriis
nr̃is dure in hoc mundo obiectio¬
nes resistunt. Et semitas nr̃as in¬
uenire non possumus. quia in hoc
qđ male querimus ad ipisci pro¬
hibemur. Et sequit᷑ amatores suos
ꝙ non apprehendet eos. querit q
non inueniet eos. quia malignos sp̃s
quib se insuis desideriis anima sub¬
didit. ad desideriorum suorum effe¬
ctum. minime comp̃hendit. Sed
ex salubri aduersitate. quanta utili¬
tas nascatur. ad iungit cum subdi¬
tu & dicit. Uadam & reuertar ad
iurum meum pͥorem quia bene mͥ
erat tunc magis nunc. Post quam
ergo uias suas spinis septas inue¬

Expanded text:
spiritibus in operatione substernit, mundi spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nmaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae etenim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria, et semitas suas non inveniet. Viae nostrae maceria sepiuntur cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc quod male quaerimus adipisci prohibemur. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos; quaeret, et non inveniet eos; quia malignos spiritus quibus se in suis desideriis anima subdidit ad desideriorum suorum effectum minime comprehendit. Sed ex hac salubri adversitate quanta utilitas nascatur adjungit cum subditur: Et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas inve
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝑalta pelagi quasi ad gran¬
diores curas huius scłi. nauigare
ꝓponunt: semꝑ aduersis flatib
ad deiectionis suȩ lutora repellan¬
tur. Cumq se frangi desideriis suis
adu̾sante mundo conspicunt. qͥd
de se auctori suo debeant commemo
redeant. qui eum suꝑbientes ꝓmun¬
di amore deserabant. Sepe namq
non nulli ad temporalem głam pro-¬
ficere uolentes. aut longa egritudi-¬
ne tabescunt. aut afflicti iniuriis
concidunt aut ꝑcussi grauib dãp¬
nis affugunt᷑. & in mundi dolore
uident quia nichil confidere de eiꝰ
uoluptate debuerunt. seq ipsos in
conuertunt. Dehis quippe dñs ꝑ¬
ꝙ sequit᷑ amatores suos. & non
apprehendet eos. querit ꝙ non in¬
ueniet eos. & dicet. Uadã & reuer¬
tar ad iurum meum pͥorem. quia
bene michi erat tunc magis quã
ncta ꝑfidem. Sed illa quȩ coniun-¬
cta do fuerat anima amatores suoᷤᷤ
sequitiu. quando mens qͣ iã ꝑfi
dem credidit. ad huc se inmundis

Expanded text:
dum per alta pelagi quasi ad grandum per alta pelagi quasi ad grandiores curas hujus saeculi navigare proponunt, semper adversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant commemorredeant, qui eum superbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravibus damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt, seque ipsos inm corda convertunt. De his quippe D non apprehendet eos; quaeret et non inveniet eos, et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam ncta per fidem. Sed illa, quae conjuncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit, adhuc se immundis
Abbreviated transcription (Latin):
in infidelitate sua torte & infructu¬
ose semꝑ fuerunt. Qui ergo exillo
agrest usu conũsi sunt ad cȩnam
dominicã quasi ex sepib uenerun.
N otandum uero. quod in hac inui¬
tatione tercia non dicitur inuita.
sed compelle intrare. Alii enim uo¬
cantur. & uenire contempnunt.
alii uocant᷑ & ueniunt. Alii autẽ
nequa quam dicitur quia uocant᷑
sed compellunt᷑ ut intrent. Uocant᷑
& uenire contempnunt. qui donũ
quidem intellectus accipiunt: sed
eumdem intellectum oꝑib non se¬
quuntur. Uocantur & ueniunt.
qui acceptam intellectus grãm oꝑ¬
ando ꝑficunt. Quidam uero sic
uocantiu ut etiam compellantu.
Nam sunt non nulli. qui intelli
desistunt. Uident quȩ agere debe¬
ant: sed hȩc ex desiderio non sequun¬
tur: His & suꝑuis diximus plerũq
contingit. ut eos in carnalib desi¬
deriis suis. mundi huius adũsitas
feriat. app̃hendere temporalem
głam conantur: ꝙ nequeant. Et

Expanded text:
in infidelitate sua tortae et infructuin infidelitate sua tortae et infructuosae semper fuerunt. Qui ergo ex illo agresti usu conversi sunt, ad coenam dominicam quasi ex sepibus venerunt. 9. Notandum vero est quod in hac invitatione tertia non dicitur Invita, sed Compelle intrare. Alii enim vocantur, et venire contemnunt; alii vocantur et veniunt; alii autem nequaquam dicitur quia vocantur, sed compelluntur ut intrent. Vocantur et venire contemnunt qui donum quidem intellectus accipiunt, sed eumdem intellectum operibus non sequuntur; vocantur et veniunt qui acceptam intellectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. Nam sunt nonnulli qudesistunt; vident quae agere debeant, sed haec ex desiderio non sequuntur. His, ut superius diximus, plerumque contingit ut eos in carnalibus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat: apprehendere temporalem gloriam conentur et nequeant; et
Abbreviated transcription (Latin):
rium p̃dicando suꝑant. qui prius eũ
sełarib in hunc mundum currere ñ
ualebant. S ed deductis ad cȩnam pau¬
perib. quid puer subiungat audia¬
mus. Dñe factum ẽ ut imꝑasti: & ad¬
huc locus ẽ. Multi tales ad dominicã
cȩnam ex uidea collecti sunt. sed mul¬
titudo quȩ ex isrłitico popło credidit:
locum suꝑni conuiuii non impleuit
Intrauit iam frequentia uideorum. sed
adhuc locus uacat in regno: ubi sus-¬
cipi debeat numerositas gentium.
Unde & eidem seruo dicitur. Exi
inuias & sepes. & compelle intrare:
ut impleat᷑ domus mea. Cum de ucis
signat. qui tenere legem suburba¬
na conũsatione nouerat. Cum uero
conuiuas suos colligi ex uicis & se¬
pib precepit. nimirum agrestem
popłm colligere. id est gentilem po¬
płm post querit. Deciuus significa¬
tione: ꝑpsalmistam d̃r. Tunc exulta¬
bunt omnia ligna siluarum ante fa¬
ciem domini. quoniam uenit. Ligna
enim siluȩ. gentes uocatȩ sunt. quia

Expanded text:
rium praedicando superant, qui prius cum rium praedicando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicisulum designat qui tenere legem sub urbana conversatione noverat; cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem, quaerit, de cujus significatione per Psalmistam dicitur: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini, quoniam venit . Ligna enim silvae gentes vocatae sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
poralib delectantur. Quasi enim po-¬
płs lambens p̃dam facit dum t̾rena
diligentes. luera de alienis dampnis
exaggerant. Sed puer egyptius eger
inuia relinquit᷑. quia peccator quisq
dum infirmari ab huius mundi sta¬
tu cȩperit. mox scłarib mentib in de¬
spectum uenit. Quem tam̃ inuenit. eiq
cibum & potum prebet quia manufor¬
tis dñs. abiecta mundi non despicit.
& plerumq cos qui sequi mundũ mi¬
nime ualentes. quasi inuia remanent.
ad amoris sui gr̃am dñs conũtit: eisq
uerbi sui cibum potumq porrigit. &e
quasi duces sibi inuia eligit. dum suos
etiam p̃dicatores facit. Dum enim xp̃m
peccatorum cordib inferunt. quasi dđ̃
suꝑ hostes ducunt. Qui conuiuantes
amalechitas uelut dauid gladio fe-¬
riunt: qui suꝑbos quosq qui se in
mundo despexerant. dñi uirtute uer¬
bo prosternunt. Puer ergo ȩgyptius qͥ
inuia remanserat amalechitas inter-¬
ficit. quia plerumq ipsi mentes scła¬

Expanded text:
poralibus delectantur. Quasi enim popporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit; et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalecitas velut David gladio feriunt, quia 1623 superbos quosque qui se in mundo despexerant Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius qui in via remanserat Amalecitas interficit, quia plerumque ipsi mentes saecula