comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudat eccła. Quȩ idõ maxime int̾ uirtutes eximi¬
as humilitas honorata consurgit: qm̃ eã dignatio
m aiestatis assumpsit. Dix̃ abbas antonius. Nidi om̃s
laqueos inimici tensos ĩ terra: & ingenuscens dixi. Qs
putas transiet istos: Q audiui uocẽ dicentẽ. Humi¬
litas. Dicebat abbas serapion qͥa multos labores cor¬
porales. plusꝙ̃ filiꝰ meus tacharias feci: & ñ ꝑueni ad
mensuras humilitatis ⁊ taciturnitatis ens. Abbas
oroyses dix̃ frĩ rachariȩ. Dic mͥ qͥd faciam: At ille tol¬
lens cucullã de capite suo. misit illã subpedib suis:
& conculcans eã dix̾. Nisi ita conculcatꝰ fuerit homo.
ñ potest monachus ee̾. Int̾rogatꝰ senex qͣre inqͥeta¬
ret᷑ a demonib: respondit. Quia arma nrã abiẽcimꝰ.¬
quȩ sunt contumeliȩ. humilitas. pauꝑtas. ⁊ patientiua.
Int̾rogatꝰ senex qͥd esset ꝓfectio hominis: respondit. Pro¬

Expanded text:
laudet Ecclesia. Quae ideo maxime inter virtutes eximilaudet Ecclesia. Quae ideo maxime inter virtutes eximias humilitas honorata consurgit, quoniam eam dignatio majestatis assumpsit. Dixit abbas Antonius : Vidi omnes laqueos inimici tensos in terra, et ingemiscens dixi: Quis putas transiet istos? Et audivi vocem dicentem: Humilitas. Dicebat abbas Serapion: Quia multos labores corporales plusquam filius meus Zacharias feci, et non perveni ad mensuras humilitatis et taciturnitatis ejus. Abbas Moyses dixit fratri Zachariae: Dic mihi, quid faciam? At ille tollens cucullam de capite suo, misit illam sub pedibus suis, et conculcans eam dixit. Nisi ita conculcatus fuerit homo, non potest monachus esse. Interrogatus senex, quare inquietaretur a daemonibus, respondit: Quia arma nostra abjecimuquae sunt contumeliae, humilitas, paupertas et patientia. Interrogatus senex, quid esset perfectio, respondit: per
Abbreviated transcription (Latin):
tepore uisitationa. Hanc gͦ grãm humilib tbuit. Ut
qͥmagis humili ati fuerint certaminis tẽpore ꝓpt̃ ipsũ.
eo głosius exaltent᷑ cẽpr̃ retͥbutionis ab ipso. hinc psal¬
mista ait. linta ẽ dñs his qͥ tͥbulato st̃ corde: & humiles
spũ saluabit. Omĩs aũ humilitas ñ tã insermone qͣm ĩ
mente ẽ: &. humiles nos conscientia nouerit. & nũꝙͣ nos
uel scire uel incelligere. uł esse aliqͥd existimemus. Mira¬
bilit̾ꝰ enĩ culmen humilitatis rex.⁊ ppħa dauis retinebat.
cũ diceret. Dñe ñ est exaltatũ cor meũ: neq elat sunt
oculi mei. & cet̾a. Ipse iterũ ait. Sacrificiũ deo
sp̃e contͥbulatus. Et iterũ. Uide humilitatẽ meĩ
&. laborẽ meũ: ⁊ dimitte omĩa delicta mea. Si ergo
humiliatũ cor sacrificiũ dõ est: sacͥficiũ obtulit
qͣudo uix̃. Onẽ ñ est exaltatũ cor meuꝰ: ⁊ cet̾a.
Quod si hos ali qͥs heremita cellulȩ sue uacans. talia
diceret. magna tñ patientiȩ laude fulgeret: sed

Expanded text:
. Hanc ergo gratiam humilibus tribuit, ut quo magis humiliati fuerint tempore certaminis propter ipsum, eo gloriosius exaltentur tempore retributionis ab ipso. Hinc Psalmista ait: Juxta est Dominus iis qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Omnis autem humilitas non tam in sermone quam in mente est, ut humiles nos conscientia noverit, et nunquam nos vel scire vel intelligere, vel esse aliquid existimemus. Mirabiliter enim culmen humilitatis rex et propheta David retinebat, cum diceret: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei , etc. Ipse iterum ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Et iterum: Vide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte omnia delicta mea . Si ergo humiliatum cor sacrificium Deo est, sacrificium obtulit quando dixit: Domine, non est exaltatum cor meum, etc. Quod si aliquis eremita cellulae suae vacans, talia diceret, magna patientiae laude fulgeret, sed
Abbreviated transcription (Latin):
olescentes qͥb inuicẽ iubet᷑ humilitatis insinuare ilitu¬
tẽ  s hii iudelicet iegendo & illi humilit̃ obsequen do
Oñs gͦ humilitatẽ alterutrũ uel ȩremplo uł &. uerbo
docet insinuare: qͥa nimirũ om̃ib suꝑbie uitũ qd̃ an¬
gelos de celo derecit. nouerat esse cauendũ & qͣ sit gra

Expanded text:
ntes, quibus invicem videtur humilitatis insinuare virtutem: et his videlicet regendo, et illis humiliter obsequendo. Omnes ergo humilitatem in alterutrum vel exemplo, vel etiam verbo docet insinuare, quia nimirum omnibus superbiae vitium quod angelos de coelo dejecit noverat esse cavendum. Et quae sit g
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ qd̾ agit᷑ int̾mitti. Non enĩ mala in paradyso ar¬
bor extitit. qͣm ds hõi ne conting̾et int̾dixit: sut ꝑ
mehꝰ obedientiȩ meritũ hõ bene ꝯditꝰ cresce̾t. dignum¬

Expanded text:
bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini ne contingeret interdixit, sed ut per melius obedientiae meritum homo bene
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi filii obedientiȩ. Recte filios obesientie uult illos
existere: qͦs in p̾fatione. in obedientia ⁊ asꝑsionẽ sangiui
ex suo aliqͥd habere: & rursũ in ꝓsꝑis exsuo alqͥd om̃i
mͦ non habere: qͣtinꝰ ⁊ ĩ aouersis tanto sit uerior. ꝙͣ to
a p̾senti ipsa quã diuinitꝰ ꝑcipit gła. funditꝰ ex m̾te
separatur. Ab omĩpotente onõ obedientia usq ad mor-¬
tẽ seruanda p̾cipit᷑: sic̃ ueritas ait. Non possũ ego
a mefacere qͥeꝗͣ. s sic̃ audio udico. Ipse sic̃ audiũ iudicit.
Tunc etiã obedit patͥ cũ uidex huiꝰ uen̾it scłi. ne nob̾
usq adp̾sentis uitȩ t̾minũ obeonentia laboriosa appa¬
reat. redemtor iroicat: qͥa hanc a cũ uidex uen̾it
seruat. Qͥo gͦ mirũ si peccator homo obedientiȩ ĩpresentis
uitȩ breuitate se subicit: q̃ndo hanc mediator dĩ ⁊hoĩuĩ
& cũ obedientes remunerat ñ relinqͥt: Sciendũ est ñꝙ.
ꝑobedientiã malũ fieri. Aliqñ aũ debet ꝑ obedientiam

Expanded text:
si filii obedientiae, etc. Recte filios obedientiae vult illos existere, quos in praefatione in obedientiae et aspersionem sanguinis ex suo aliquid habere, et rursum in prosperis ex suo aliquid omni modo non habere, quatenus et in adversis tanto sit verior, quanto a praesenti ipsa quam divinitus percipit gloria, funditus ex mente separatur. Ab omnipotente Domino obedientia usque ad mortem servanda praecipitur, sicut Veritas ait: Non possum ego a meipso facere quidquam, sed sicut audio, judico . Ipse sicut audit, judicat. Tunc etiam obediet patri, cujus judex hujus venerit saeculi. Ne nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appareat, Redemptor noster indicat quia hanc etiam cum judex venerit servat. Non ergo mirum si peccator homo obedientiae in praesentis vitae brevitate se subjicit, quando hanc Mediator Dei et hominum et cum obedientes remunerat non relinquit. CAP. XV.obedientiam malum fieri, aliquando autem debet per obedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
mauerit etiã cum maiora uirtutũ oꝑa gesserit. Qͥ nũ¬
dũ desert̾. & tñ iuitutes p̾ceptoꝵ sine cordis humilita¬
te sequunt᷑ : isti quasi de excesso gͣuius corruunt. qͥa
deterius ꝑ uirtutũ elationẽ deiciuntur: quã ꝑ uicia
plabi potuert̃. Semꝑ conscientia seruidĩ humilis ẽẽ
debet & tristis: scilicet ut ꝑ humilitatẽ ñ suꝑbiat. &
ꝑutilẽ merorẽ cor ad lascuuiã ñ dissoliat. De hac sũma
bumilit̃ ꝑ dño suffert: sublimit̃ ab illo regni pͥnua oo¬

Expanded text:
iam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. Semper conscientia servi Dei humilis esse debet et tristis, scilicet ut per humilitatem non superbiat, et per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. De hac summa humiliter pro Domino suffert, sublimiter ab illo regni praemia pe
Abbreviated transcription (Latin):
dimittenda nobis rogantib delicta. ẜ. ad reddenda pa¬
cientie p̾mia. Dicebant de abbate ysidoro qui erat
presbit̾ in scithi: quia si qͥs habuisset fratren infir¬
mũ aut pusillanimem. aut in uiriosũ. & uoluisset
eũ expellere foras. ille dicebat. Adducite eũ ad me.
st app̾hendens: cum pacientia sua curabat animĩ
fr̃is illius. Uenerunt aliquando latrones in monaste¬
riũ euiusdam senis: & dixert̃ ad eum. Omĩa quȩ cũq in
cella tua st̃: tollere uenimus. Bille dixit. Quantum
uobis uidet᷑ filii. tollite. Tulerunt gͦ qd̾ cumq inuene¬
runt in cella: & abierunt. Obliti st̃ aũ ibi sãcellũ qd erat
absconsũ in cella. Senex uͦ tollens eũ secutꝰ est post eos. cla¬
mans & dicens. filii collite qͦd obliti estis in cella. Illi uͦ
ãmirantes patientiã eius: reuerterunt &. restituert̃ oĩa
in cella eius. & penitentiã egert̃ om̃s adinuic̃ẽ dicentes.

Expanded text:
stus, et ad dimittenda nobis rogantibus delicta, et ad reddenda pastus, et ad dimittenda nobis rogantibus delicta, et ad reddenda patientiae praemia. Dicebant de abbate Isidoro, qui erat presbyter in Scythia: quia si quis habuisset fratrem infirmum, aut pusillanimem, aut injuriosum, et volebat eum expellere foras, ille dicebat: Adducite eum ad me. Et apprehendens, cum patientia sua curabat animum fratris illius. Venerunt aliquando latrones in monasterium cujusdam senis, et dixerunt ad eum: Omnia quaecunque in cella tua sunt tollere venimus; et ille dixit: Quantum vobis videtur, filii, tollite. Tulerunt ergo quaecunque invenerunt in cella, et abierunt. Obliti sunt autem ibi saccellum qui erat absconditus in cella. Senex vero secutus est, post eos clamans et dicens: Filii, tollite quod obliti estis in cella. Illi vero admirantes patientiam ejus, revocaverunt et restituerunt omnia in cella ejus. Et poenitentiam egerunt omnes ad invicem dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
rate peragit: libidinis impetũ frangit. uiolentiam
comprimit: & incendiũ simultatis extinguit. Coeroet
potentiam diuitum: resouet in opiam pauꝑun. facit
hunuiles in prosperis fortes in aduersis: cont᷑ iniuras
&s contumelias mittes. Temptationes expugnat. ꝑ¬
secutiones tolerat. Ipsa est quȩ fidei nr̃ȩ fundam̃ta
fortit᷑ munit: incrementa spei nr̃e sublimit̾ proue̾it:
& actꝰ uitȩ nr̃e dirigit. Ipsa nos ut tenere possimus
uiã rp̃i pacient᷑ gubernat: & ut filii dĩ pseueremus
inmobilit̾ confirmat. Ptanc enĩ uirtutẽ fr̃s dilectisi¬
mi eum. gaudio diligere: & totis uirib amplecti de¬
bemus. Cito enĩ fructũ pacientie eius q p̾miũ recipi¬
emus: si eum illa usque infinem ꝑseueremus. Sic
enĩ &. iacobus apłs ait. Ecce iudex ante ianuam̃ assi¬
stit: qui & uobis premia patientiȩ. & aduersariis urĩs
penam quã merentur restituat. Ante ianuam dieit.

Expanded text:
rate peragit, libidinis impetum frangit, violentiam rate peragit, libidinis impetum frangit, violentiam comprimit, et incendium simultatis exstinguit. Coercet potentiam divitum, refovet inopiam pauperum, facit humiles in prosperis, fortes in adversis, contra injurias et contumelias mites. Tentationes expugnat, persecutiones tolerat. Ipsa est quae fidei nostrae fundamenta fortiter munit, incrementa spei nostrae sublimiter provehit, et actus vitae nostrae dirigit. Ipsa nos ut tenere possimus viam Christi, patienter gubernat, et ut filii Dei perseveremus, immobiliter confirmat. Hanc enim virtutem, fratres dilectissimi, cum gaudio diligere, et totis viribus amplecti debemus. Cito enim fructum patientiae, ejusque praemium recipiemus, si cum illa usque in finem perseveremus. Sic enim et Jacobus apostolus ait: Ecce judex ante januam assistit, et vobis praemia patientiae, et adversariis vestris poenam quam merentur, restituat . Ante januam dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
pusillanimes: suscipite infirmos: pacientes estote at
omẽs. Curianius gͦ dilectissimi fr̃s phane pacientis
uia s disigamus ean: quia ñ habet offendiculũ ses
plenũ & et̾num ꝑse eurrentib infuturo retribuet
gaudium. Magna est enĩ fr̃s uirtus pacientie. que
ledentes se ñ ledit s diligit: quȩ iniurian. ti se u̾u¬
rias remitat. non reddit. Cui nocere potest ñ nocs:¬
s parcit. Radix enĩ om̃ium &. eustos uirtutũ. pacien¬
cia est. Per patientiã uero: possidemus animas nr̃as.
Custodem gͥ condicionis nr̃e patientiã dñs esse mon¬
strauit: quia in ipsa possidere nosmnetipsos docuit.
Patientia aut̃ uera est: aliena mala ȩquanimiter
ꝑpeti: s contra eum qui mala irrogat. nullo dolo¬
re morderi. Patientiȩ gͦ uirtꝰ est fr̃s. quȩ nos dõ cõ¬
mendat: & a malis om̃ib custodit ꝯseruat. Ipsa ẽ
quȩ iram temꝑat: linguã refrenat: & mentẽ guber¬
nat. Ipsa est quȩ pacem custodit. disciplinã mode¬

Expanded text:
patientes estote ad omnes . Curramus ergo, dilectissimi fratres, per hanc patientiae viam, et diligamus eam, quia non habet offendiculum, sed plenum et aeternum per se currentibus in futuro retribuet galaedentem se non laedit, sed diligit; quae injurianti injurias remittit, non reddit; quae cui nocere potest non nocsed parcit. Radix enim omnium et custos virtutum, patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras . Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit: quia in ipsa possidere nosmetipsos docuit. Patientia autem vera, est aliena mala aequanimiter perpeti: et contra eam qui mala irrogat, dolore nullo moveri. Patientiae ergo virtus est, fratres, quae nos Deo commendat, et a malis omquae iram temperat, linguam refrenat, et mentem gubernat. Ipsa est quae pacem custodit, disciplinam mode
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ s intellectus multipliciter ad ornet sermonib
nr̃ĩs aureũ ornamentũ imponat.: ⁊ de labiis nr̃is munus
nim dñs in euuangelio ait. Estote prudentes sic̃ ses¬
pentes: & simplices sic̃ columbȩ. & de iob simpliei uiro:
dñs ad diabolũ ait. Numquid considerasti seruũ meũ
iob quos ñ sit ei similis suꝑ t̾ram: simplex & rectus & ti¬
mens dm̃ ⁊ recedens a malo: Diligamꝰ ergo fr̃s hane ma¬
gnam urtutẽ quȩ de altisimi chesauro ꝓcedit que qͣuis
om̃ib xp̃ianis. maxime aut̃ necessaria ẽ monachis: qui

Expanded text:
tiae et intellectus multipliciter adornet, sermonibus tiae et intellectus multipliciter adornet, sermonibus nostris aureum ornamentum imponat, et labiis nostris munus nim Dominus in Evangelio ait: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Et de Job simplici viro, Dominus ad diabolum ait: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit similis ei super terram, simplex, rectus, et timens Deum, et recedens a malo ? Diligamus ergo, fratres, hanc magnam virtutem, quae de Altissimi thesauro prodit, quae quamvis omnibus Christianis, maxim
Abbreviated transcription (Latin):
pantia cordis. moderatio linguȩ. omiumq statera uer¬
borum: & ponderatio rerum. Sic enĩ scriptũ est. Uerba
prudentiũ in statera ponderabuntur. ł sinc & enĩ paulus
ait. Sermo ur̃ semꝑ in gr̃a sale sit conditus: ut sciatis qͦmͦ
oporteat uos uniciuq respondere. Diligamus gͦ & nos fr̃s
hanc clarissimam uirtutem: quȩ nobis gubernationem
animi disponat. & discretionẽ mentis confirmet. Sic enĩ
seriptũ est. Qui sapiens est: multa gubernatur prudentia
Biligamus prudentiam quȩ gressus oꝑis nr̃i dirigat. & ac̃¬
tus cogitationis disponat. Scriptũ est enĩ. Uir prudens:
dirigit gressus suos. Diligamus prudentiã. quȩ nobis
cet: & edificatã sublimit̾ robor&.
Scriptũ est enĩ. Sapi¬
entia ȩdificabit᷑ domus: & pru¬
dentia roborabitur.
Diligamus prudentiã quȩ no¬
bis ornam̃ta morum
& copiã ministret uirtutum:
quȩ ori nr̃o legẽ uericatis insinuet. & sermonẽ sapien¬

Expanded text:
perantia cordis, moderatio linguae, omniumque statera verperantia cordis, moderatio linguae, omniumque statera verborum, et ponderatio rerum. Sic enim scriptum est: Verba prudentium statera ponderabuntur . Hinc et Paulus ait: Sermo vester semper in gratia sale sit conditus, ut sciatis quomodo oporteat vos unicuique respondere . Diligamus et nos, fratres, hanc clarissimam virtutem, quae nobis gubernationem animi disponat, et discretionem mentis confirmet. Sic enim scriptum est: Qui sapiens est, multa gubernatur prudentia . Diligamus prudentiam quae gressus operis nostri dirigat, et actus cogitationis disponat. Scriptum est enim: Vir prudens dirigit gressus suos . Diligamus prudentiam quae nobis cet domum, et aedificatam sublimiter roboret. Scriptum est enim: Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur . Diligamus prudentiam, quae nobis ornamenta morum, et copiam ministret virtutum, quae ori nostro legem veritatis insinuet, et sermonem sapien
Abbreviated transcription (Latin):
nibus. Meum est consiliũ &. ęquitas. mea est prudentia.
mea ẽ & fortitudo. Ego diligentes me diligo: & qͥ mane
uigilauerint adme inuenient me. Mecũ st̃ diuiciȩ
& gła. Melior ẽ fructus meus auro: & lapide precioso.
In uiis uisticiȩ ambulo: ut ditem diligentes me. & che¬
sauros eoꝵ repleam. Diligit enĩ deus illũ qui diligit sa¬
pientiam. Sapientia enĩ filis suis uitã preparat. diligen¬
tib se iusticiam ministrat: amantibus se prudentiã dons¬
&. in temptatione cum illo ambulat: & iter directũ ali
preparans. absconsa sua demidat: & suꝑ illũ scientiã ⁊ ĩcel¬
lectum prudentiȩ thesauruat. Ergo qui tenuerit illan
rudentia namq ornamentũ est omĩum urtutũ: gła
uerbi. decus q sermonis: sic̃ scriptũ est. Ornam̾itũ
aureũ prudenti doctrina: &. quasi brachiale in brachio de¬
xtro. Prudentia custos est oris. gubernatio actionis. tẽ¬

Expanded text:
nibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, nibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est et fortitudo. Ego diligentes me diligo, et qui mane vigilaverint ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae et gloria. Melior est fructus meus auro et lapide pretioso. In viis justitiae ambulo, ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam . Diligit enim Deus illum qui diligit sapientiam. Sapientia enim filiis suis vitam praeparat, diligentibus se justitiam ministrat, amantibus se prudentiam donat. In tentatione cum illo ambulat, et iter directum illi praeparans, absconsa sua denudat, illi scientiam et intellectum prudentiae thesaurizat. Ergo qui tenuerit illam,udentia. Prudentia namque ornamentum est omnium virtutum, gloria verbi, decusque sermonis, sicut scriptum est: Ornamentum aureum prudenti, doctrina, et quasi brachiale in brachio dextro . Prudentia custos est oris, gubernatio actionis, tem
Abbreviated transcription (Latin):
non tuas ãsponit omĩa suauiter. Sobrietate en i a sapien¬
ciam aocet m iusticiã s uirtutem. quib ualui mnebit ẽ
inuuta hominibus. Tehesaurus eni magnus est sapientia
Quarꝰ qͥ muenerit mueniet iutam: & qui posederit ullas
ĩmortalitatis habebit coronami. Ipsa ẽ enuim quȩ stabiles fa¬
en in fide certos in uerbo: dulees in eloquio hylares i dato.
in misedia humanos in responsione suaues⁊ in disernen¬
do sagaees. in prosperitate nirtes: in aduersicate securos.
acutos ĩ sensiu: perlucidos in facto. candidos in uultu.: &
fortes in conflictu. Unde gͦ sapientia ueniat: & qͥs est loc
inceligentie: Abseondita est ab oculis onĩium iuuentiũ.
Deus inceligit uiã fius s ipse nouit locũ illius. Ipse enun
dixit homini. Eece timor dni ipse est sapientia: & recede¬
re amado intelligentia. Piligamus ergo eam fr̃s: ut di¬
ligam̃ ab ea. Ipsa eni sapientia quȩ xp̃c est dicit. Ego sa¬
pientia habito in consilio: & eruditis intersum cogitatio¬

Expanded text:
 sapientiam docet, et justitiam et virtutem quibus utilius nihil est in vita hominibus . Thesaurus enim magnus est sapientia, quam qui invenerit, inveniet vitam: et qui possederit illam, immortalitatis habebit coronam. Ipsa est enim quae stabiles facit in fide, certos in verbo, dulces in eloquio, hilares in dato, in misericordia humanos, in respondendo suaves, in discernendo sagaces, in prosperitate mites, in adversitate securos, acutos in sensu, perlucidos in facto, candidos in vultu, et fortes in conflictu . Unde ergo sapientia venit, et quis est locus intelligentiae? Abscondita est ab oculis omnium viventium. Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ipse enim dixit homini: Ecce timor Domini, ipse est sapientia, et recedere a malo intelligentia . Diligamus ergo eam, fratres, ut diligamur ab ea. Ipsa enim sapientia quae Christus est, dicit: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
temtant illũ. Diligamus gͦ simplicitatẽ cordis: ut ab illa
actus nr̃i dirigant᷑ in iuam
saluitis. Scriptũ est
enĩ. Simplicitas iustorum.
diriget eos. Obedia¬
mus uerbis pauli p̃dicatoris
egregii: qui nos ãmo¬
net dicens. Uolo uos sapientes esse in bono: simpli¬
ces in malo. Debet & enĩ electoꝵ corda prudentia iu
giter in honũ acuere. & simplicitas ab acumine pru-¬
dentiȩ temperare: ne aut prudentia modũ rectitu¬
dinis excedat: aut simplicitas ignorantiȩ fallatia cor¬
pescat. De iacob enĩ legitur quod esset uir sim¬
plex & in domo habitans: S quia ninurũ om̃s
qui in curis exteriorib spargi refugiunt. simplices
in cogitatione atq in conscientiȩ suȩ habitatione
consistunt:⁊ ne dũ ad multa foris inhiant: a seniet¬
ipsis. alienatis cogitationib recedant. Curramꝰ ergo
ꝑ simplicitatis itiuera. ut ad ꝑ en nitatis per eã citiꝰ
ꝑuenire meream̃ pat̾am: ubi immortalitatis stolam.

Expanded text:
dem habent in illum . Diligamus ergo simplicitatem cordis, ut ab illa actus nostri dirigantur in viam salutis. Scriptum est enim: Simplicitas justorum diriget eos . Obediamus verbis Pauli praedicatoris egregii, qui nos admonet, dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices in malo . Debet enim electorum corda prudentia in bonum jugiter acuere, et simplicitas ab acumine prudentiae temperare, ne aut prudentia modum rectitudinis excedat, aut simplicitas ignorantiae fallacia torpescat. De Jacob enim legitur: Quod esset vir simplex, et in domo habitans , quia nimirum omnes qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplice in cogitatione, atque in conscientae suae habitatione consistunt, ne dum ad multa foris inhiant, a semetipsis alienati cogitationibus recedant. Curramus ergo per simplicitatis itinera, ut ad perennitatis per eam citius pervenire mereamur patriam, ubi immortalitatis stolam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cur prius in t̾ra. postinodũ e celo: nisi quia patenter datur intel¬
ligi qd iuxta ioħis uocẽ. qui fracrensuũ quem uidet nõ diligit.
dm̃ quẽ non uidet quomͦ potest diligere : Amemus &. amplec¬
tamur proximũ qui uixta nos est: ut peruenire ualeamus ada¬
morem illius qui suꝑ nos est. Meditetur mens in proximo quod
exibeat dõ : ut ꝑfecte mereao u dõ gaudere cũ prorimo. Tũc
enĩ ad illa suꝑnȩ frequentiȩ leticiã ꝑuenimus de qua nũc sci sp̃s
pignus accepimus: si ad istũ finẽ scilicet ad dilectionẽ dĩ ⁊ proximi.
toto amore tendamus. Omne mandatũ de sola dilectione est. & om¬
nia unũ preceptũ sunt: quia qͥequid p̾cipitur. in sola caritate soli¬

Expanded text:
Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quia patenter datur intelSed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quia patenter datur intelligi, quod juxta Joannis vocem: Qui fratrem suum quem videt non diligit, Deum quem non videt, quomodo potest diligere ? Amemus et amplectamur proximum, qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo, quod exhibeat Deo, ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc enim ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus, si ad istum finem, scilicet ad dilectionem Dei et proximi, toto amore tendamus. Omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola c
Abbreviated transcription (Latin):
cens. diliges dñm dm̃ tuum⁊ ut uidelicet in terra pectoris nr̃i.
prius amoris sui radicem figeret: quatinus ꝑ ramos postmodũ
dilectio fr̃na germinaret. Amor dĩ. proximi amore coalescit.
sic̾ testat᷑ iohes: qui quosdã increpat dicens. Qui non diligit
in notescit. Miro ordine cunt᷑a dispensans alios ꝑ flagella depͥmit.
alios successib fulcit. Et dũ quosclã temporalit̾ deserit: in quo¬
rũdam cordib quod malũ latet ostendit. Nam plerũq ipsi nos
miseros insequuntur: qui felices sine comparatione coluerunt.
In ofenso pede iter nr̃m in t̾ra agitur: sids̃ nproximꝰ incegra mente
diligatur. Nec ds̃ enĩ uere diligitur sine ꝓximo: nec proximu s
uere diligit᷑ sine d̾õ. Sc̃s sp̃s scd̾̃o legitur discipulis datus: prius
a dño interra degente. postinodũ a dño cęlo presidente. In terra
quippe datur sp̃s ut diligatur proximus : e celo uͦ. ut diligat᷑ d̾s.

Expanded text:
cens: Diliges Dominum Deum tuum , ut videlicet in terra pectoris nostri cens: Diliges Dominum Deum tuum , ut videlicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem sisteret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Amor Dei proximi amore coalescit, sicut testatur Joannes, qui quosdam increpat dicens: Qui non diligit notum facit . Miro ordine cuncta dispensans, alios per flagella deprimit, alios successibus fulcit. Et dum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet, ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus et proximus integra mente diligantur. Nec Deus enim vere diligitur sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Sanctus Spiritus secundo legitur discipulis datus: prius a Domino in terra degente , postmodum a Domino, coelo praesidente . In terra quippe datur spiritus, ut diligatur proximus: e coelo vero, ut diligatur Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
unuersȩ iurtutes eiꝰ uinculo religent᷑. Prma iurtꝰ obedientiȩ.
ĩ caitate ẽ. Quȩ uidelicet caritas in duobus preceptis distingui¬
tur. ut ds̃ ⁊ proximus diligatur: & recta oꝑatio ex decalogi
completione ꝑficiatur: ut cũ bona agi cẽperinit. mala iã nul¬
la perpetrentur. Duo sunt p̃cepta caritatis. dilectio uidelicas
dĩ. & dilectio proximi. Per quȩ itaq nos saerȩ scripturȩ di¬
cta uiuificant: quia cdilectitionẽ dĩ & proximi capimꝰ in elo¬
quiis diuinis. Per amorem dei amoi proximi gignit᷑: ⁊ per
anorẽ proximi. amor dei nucritur. Nlã qui amare dm̃ negli¬
git: ꝓfecto diligere proximũ neseit. Tunc plenius in dĩ di¬
lectione proficimus: si in eiusdẽ dilectionis gremio. prius pro¬
xinu caritate lactamur. Quia gͦ amor dei amorẽ preximi ge¬
nerat. dicturus per legẽ dñs. diliges proximcũ tuũ. premisit di¬

Expanded text:
universae virtutes ejus vinculo religentur. Prima virtus obedientiae universae virtutes ejus vinculo religentur. Prima virtus obedientiae in charitate est. Quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur: et recta operatio ex decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrantur. Duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi, per quae nos sacrae scripturae dicta vivificant: quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit. Tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate ligamur. Quia ergo amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus: Diliges proximum tuum, praemisit di
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ⁊ proximi consistit. Seruat aut̃ in se dilectioneni der
qui a caritate non diuidit᷑ proximi. Qui a fr̃na societate secer¬
nit᷑: a diuinȩ caritatis participatione priuatur. Hec potern
dm̃ diligere: qui noseit᷑ in proximi dilectione errare. Ap̃s.
deus & homo est. Totũ gͦ xp̃m non diligit qui honunen
odit. Quãuis gͦ nonnulli fide atq oꝑib scĩs uideant᷑ esse par.¬
ticipes. ⁊ tñ quia pͥuant᷑ a caritate fr̃nȩ dilectionis: nullum
habent inerem̃tũ uirtucis. Nã sicut apłs ait. si cͣdidero corpus
meũ ut ardeã: caritatẽ aut̃ non habuero: nichil mͥ prodest. Sine
amore caritatis quamuis quisq recte credat. ad beatitudinem
ꝑuenire non potest: quia tanta ẽ caritatis uirtus. ut & ĩã ꝓphe¬
tia ⁊ martyriũ sine illd nichil esse eredant᷑. Nulũ premixon¬
ca ritati pensatur. Caritas enẽ: urtuitũ omĩum obtinet princi¬
patĩ. ⁊Inde & umeulũ ꝑfectionis caritas ab apło dicit̾: eo quod

Expanded text:
i et proximi consistit. Servat autem in se dilectionem Dei qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secernitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione errare. Christus, Deus et homo est. Totum ergo Christum non diligit, qui hominem odit. Quamvis ergo nonnulli fide atque operibus sanctis videantur esse participes: tamen quia privantur charitate fraternae dilectionis, nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut Apostolus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Sine amore charitatis quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire non potest. Quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. Nullum praritate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo dicitur eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Cognoscim᷑ ut cognoscamus: ad iuuam᷑ ut oꝑe¬
mur: & oꝑando uirtutibus ditemur. Ergo si nos di¬
lectio dĩ proximiꝰ demulcet: consequens ẽ ut facia¬
nus quod ille p̃cepit: qͥa in tantũ diligimꝰ in quantũ
facimus. Neq enĩ potest sincere dm̃ diligere: qui man¬
data eius sidelit̾ non implet. Ipse enĩ ait. Si quis di¬
ligit me. sermonẽ meu̾ seruabit: & pater meus dilig&
eum: & ad eũ ueniemꝰ. ⁊ mansionẽ apud eũ faciemus.
Et qui non diligit me: sermones meos non seruat.
Ioħis quoq a postolus dilectione diuĩ repletus: in epła sua
ait. In hoc scimus qm̃ cognouinius eum: si mandata
euis obseruamus. Qui dicit se nosse dñ & mandata eius
non custodit. mendax est: & in eo ueritas non ẽ. Qui

Expanded text:
eum. Cognoscimur, ut cognoscamus: adjuvamur ut opeeum. Cognoscimur, ut cognoscamus: adjuvamur ut operemur, et operando virtutibus ditemur. Ergo si nos dilectio Dei proximique demulcet, consequens est ut faciamus quod ille praecepit. Quia in tantum diligimus, in quantum facimus. Neque enim potest sincere Deum diligere, qui mandata ejus fideliter non implet. Ipse enim ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit. Et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Et qui non diligit me sermones meos non servat. Joannes quoque Apostolus dilectione Domini repletus, in Epistola sua ait: In hoc scimus quoniam cognovimus eum, si mandata ejus observamus . Qui dicit se nosse Deum et mandata ejus non c
Abbreviated transcription (Latin):
racionabilit̾ reprimit. Uere hȩx ut iudeo nobilissi¬
ima & excellentissima uirtus est. Teneinus gͦ eã fr̃s
iurtute qua possumus ut nob̾esisit. nob̾cũ maneat:
nob̾eũ surgat. nob̾ẽ pergat: nob̾cũ letetur. & coniuꝰ¬
uet᷑. Decet enĩ in fratrum conuersatione : tã regiam¬
ost executionẽ dilectionss: uideamus qͥd nobis
obseruandũ ipse auctor p̃cipiat dilectionis. Ait
enim. Si diligitis me. mandata mea seruate. & ego
rogabo patrẽ. & aliũ paraclitũ dabit uobis: ut in ane¬
at uob̾cũ in eternũ. Attendamus gͦ fr̃s quantũ nos
diligat dñs nr̃ iħs. qui cũ. ꝓmissione a nobis suã exigie
dilectionem: & sp̃m scm dicit nobiscũ esse in eternum
mansurũ. si post dilectionẽ suã mandata eius seruaue¬
rimus. Ab ipso eiũ nobis omĩa bona largiunt᷑: & uelle
bonũ & operari ab illo prius donat̾ nobis. Diliginiur
enĩ ab illo. ut diliganius illũ : amam̃ ab eo ut ameniꝰ

Expanded text:
rationabiliter reprimit. Vere haec ut video nobilissrationabiliter reprimit. Vere haec ut video nobilissima et excellentissima virtus est. Teneamus ergo eam, fratres, virtute qua possumus, ut nobiscum sit, nobiscum maneat, nobiscum surgat, nobiscum pergat, nobiscum laetetur et convivetur. Decet eniPost exsecutionem dilectionis, videamus quid nobis observandum ipse auctor praecipiat dilectionis. Ait enim: Si diligitis me, mandata mea servate, et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat voistus, qui cum promissione a nobis suam exigit dilectionem, et Spiritum sanctum dicit nobiscum esse in aeternum mansurum, si post dilectionem suam mandata ejus servaverimus. Ab ipso enim nobis omnia bona largiuntur, et velle bonum et operari, ab illo prius donatur nobis. Diligimur enim ab illo; ut diligamus illum; amamur ab eo, ut amemus
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo natus est: & cognoscit dm̃. Si diligamus in uicem
dis̃ in nobis manet & caritas eius in nobis ꝑfecta est. Beata
est gͦ uirtus dilectionis & caritatis: quȩ om̃s amplectit᷑.
om̃s diligit. om̃s fouet. Uere beata. quȩ nutrit uirtutos
& delet peccata. Oprimit iram: recludit odia: ex pellit
auariciã: comprinuit rixam: & fugat parit̾ omĩa uado
Omiã tolerat: omĩa credit: oiã sperat. Inter obprobna
secura est: int̾ iras placida: int̾ odia benefica: in ue¬
ritate firma. A prauis impugnatorib non diripitur
a latronib non furatur. Ab incendio nõ crematur:
ab heresi ñ huidit᷑. Indiuidua stat: in expugnabilis
manet. ⁊ in explicabilis durat: in concussa ꝑseuerat: uicor¬
rupta setatur. Ligamentũ est enĩ omĩũ uirtutũ⁊ glu¬
ten animarum: concordia mentiũ: & societas electoꝵ
Ne adicersitatib frangatur forti: mentem roborat. ne. ꝓs¬
peritatib eleuetur caute temperat᷑: ne ab ia suꝑetur

Expanded text:
Deo natus est, et cognoscit Deum . Si diligas invicem, Deus in nobis manet, et charitas ejus in nobis perfecta est . Beata est ergo dilectio charitatis, quae omnes amplectitur, omnes diligit, omnes fovet. Vere beata, quae nutrit virtutes, et delet peccata. Opprimit iram, excludit odia, expellit avaritiam, comprimit rixam, et fugat pariter omnia vitia. Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat . Inter opprobria secura est, inter iras placida, inter odia benefica, in veritate firma. A pravis impugnatoribus non diripitur, a latronibus non furatur, ab incendio non crematur, ab haeresi non dividitur. Individua stat, inexpugnabilis manet, inexplicabilis durat, inconcussa perseverat, incorrupta laetatur. Ligamentum est enim omnium virtutum, glutinum animarum, concordia mentium, et societas electorum. Ne adversitatibus frangatur, fortiter mentem roborat: ne prosperitatibus elevetur, caute temperat: ne ab ira superetur,
Abbreviated transcription (Latin):
eiuis. Moyses qͦq ait. Post dñm deũ ur̃m̃ ambulate.
s ipsũ timete: & p̃cepta eius custodite: ⁊ acquiescite
stram ipsoꝵ salutem operamini. Iterũ salomon ait
Corona sapientie timor dñi. replens pacem a salirais s nelr
citoaq aut᷑ s̃ dona dĩ. Metuentes dñm sustiete nisei

Expanded text:
us . Moyses quoque ait: Post Dominum Deum vestrum ambulate, et ipsum timete, et praecepta ejus custodite, et acquiescite stram ipsorum salutem operemini . Iterum Salomon ait: Corona sapientiae timor Domini, replens pacem et salutis fructum: utraque autem sunt dona Dei . Metuentes Dominum sust
Abbreviated transcription (Latin):
dnm deũ tuũ & ambules in uiis eiꝰ & diligas eũ ac ser¬
uias ei ex toto corde tuo. & in tota anima tua. eustodi¬
asq mandata & cerimonias eius: quas ego p̃cipio tͥ
hodie ut bene sit tibi: Si aut̾ audieris ut facias omĩa
mandata eius: faciet te dñs excelsiorem eunctis genti¬
bus quȩ uersantur in terra. Benedictus eris in ciuita¬
de & benedictus in agro: benedictꝰ fructus uentris
tui. & fructus t̾rȩ tuȩ. Mittet dñs super cellaria tua.
& suꝑ omĩa oꝑa manuũ tuarũ benedictionem. Hinic
& iohannes apłs ait. In hoc cognoscimus qm̃ diligimꝰ
natos dĩ: cũ dm̃ diligamus. & mandata eiꝰ faciamus.
Hȩc ẽ enĩ caritas dĩ ut mandata eius custodiamis: &

Expanded text:
igas eum ac servias ei in toto corde tuo, et in tota anima tua, custodiasque mandata et caeremonias ejus, quas ego praecipio tibi hodie, ut bene sit tibi . Si autem audieris, ut facias omnia mandata ejus, faciet te Dominus excelsiorem cunctis gentibus quae versantur in terra. Benedictus eris in civitate, et benedictus in agro, benedictus fructus ventris tui, et fructus terrae tuae. Mittet Dominus super cellaria tua, et super omnia opera manum tuarum, benedictionem . Hinc et Joannes Apostolus ait: In hoc cognoscimus quoniam diligimus natos Dei, cum Deum diligamus, et mandata ejus faciamus. Haec enim chari
Abbreviated transcription (Latin):
&. qui diligit filiũ aut filiã plusquã me: nõ est me dignus. ue¬
re enĩ si dnm coto corde diligimus: dilectioni eius. nec parentũ.
nec amieoꝵ. nec filioꝵ. dilectionẽ preferre debemus. S si dili¬
ginus dum. necesse est ut sicut nosmetipsos diligamꝰ ⁊ prori¬
mos: quia in his duobus preceptis. tota lex pendet & prophȩ
Ergo legem ⁊ propħas non implet : qui dm̃ proximũq nõ
diligit. Scriptũ est enĩ. Hoc mandatũ habemus a deo:
ut qui diligit dm̃. diligat & fratrem suũ. Et in hoc cog

Expanded text:
 aut matrem plusquam me, non est me dignus . Vere enim si Deum toto corde diligamus, dilectioni ejus nec parentum, nec amicorum, nec filiorum dilectionem praeferre debemus. Sed si diligimus Dominum, necesse est ut sicut nosmetipsos diligamus et proximum, quia in his duobus praeceptis tota lex pendet et Prophetae . Ergo legem et Prophetas non implet, qui Deum proximumque non diligit. Scriptum est enim. Hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum . Et in hoc co
Abbreviated transcription (Latin):
s gła niuta. Timor dni expellit peceatũ. ⁊ repriuit
iuicium. cautũ facit honunẽ atq sollicitũ. Nam qͥ
sine timore est. non poterit iustificari: quia ubi ci¬
mor ñ est ibi dissolutio uitȩ est. Uoi cimor non est.
ibi scleratio est. Ubi timor non est: ĩbi scelerum
abiuidancia est. Qui tunent dñm non erunt in¬
eredibiles uerbo illius: &. qui diligunt illũ. conser

Expanded text:
 reprimit vitium, cautum facit hominem atque sollicitum. Nam qui sine timore est, non poterit justificari. Quia ubi timor non est, ibi dissolutio vitae est. Ubi timor non est, ibi sceleratio est. Ubi timor non est, ibi scelerum abundantia est. Qui timent Dominum, non erunt incredibiles verbo illius
Abbreviated transcription (Latin):
eis senee Sieut lignũ in manu hominis cũ quo fructices
in igne uersantur: ita si homo habuerit nientẽ suam
u gmore dei. ipse timor dei ossa eius consumit:
diȩ timere dm̃. & plenitudo sapientie ⁊ radi sapientie
preparemus ad excipiendã sapientiam ut sapienter e
pnie niuste uiuentes: eum ipsa sapientia regna auere.¬
amur possidere perpetua. Sic eni scriptũ est. Qui eu¬
sto dierint ilam iustificabuntur ab ea ⁊& facile uidebit᷑
abbis qui diligunt eam: & inueniet᷑ ab his qui querũt
illam. Seriptũ est enim. Concupiscentia itaq sapien¬
d deducit ad regna perpetua. Propt̾ea ait salomon
Optaui & datus est mͥ sensus. inuocaui nuenit in nie sps
sapientie & ꝓposui ꝓluce habere illam: suꝑ salutem &
omnem pulcritudinẽ dilexi illam: qm̃ inextingubi.¬
le est lumen illius. Uenerunt aut̃ michi omĩa bona
parit̾ cũ illa. ⁊uinumerabilis honestas ꝑmanus illius:

Expanded text:
eis senex: Sicut lignum in manu hominis quo frutices eis senex: Sicut lignum in manu hominis quo frutices in igne versantur arescit, ita si homo habuerit mentem suam in timore Dei, ipse timor Dei ossa ejus consumit. tiae, timere Deum, et plenitudo sapientiae, et radix sapientiae animas nostras praeparemus, ad excipiendam sapientiam, ut sapienter, et pie, et juste viventes, cum ipsa sapientia, regna mereamur possidere perpetua. Sic enim scriptum est: Qui custodierint illam, justificabuntur ab ea, et facile videbitur ab iis qui diligunt eam, et invenietur ab iis qui quaerunt illam . Scriptum est enim: Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regna perpetua . Propterea ait Salomon: Optavi, et datus est mihi sensus: invocavi, et venit in me spiritus sapientiae, et proposui pro luce habere illam. Super salutem et omnem pulchritudinem dilexi illam, quoniam inexstinguibile est lumen illius. Venerunt autem mihi omnia bona pariter cum illa, et innumerabil
Abbreviated transcription (Latin):
eũ cimor dnũ. Dixit senex. Cimor & humuilitas & egestis iue¬
neq tu male loquaris de aliquo. Si odio habes qui tibi cilũp¬
niam facit: neq tu calũniam facias alicui. Si odio habes
qui ce in contemptũ ducit. aut inuiriis appetit: nichil
tu horum facias euiquam. Qui gͦ uerbũ istud custodire
potest: sufficit ei ad salutem. Dixit senex. uita monachi
hec est. Oꝑatio. obȩdientia. meditatio. & ut non udicet.
non obloquatur ñ murmuret.Scriptũ est enum. Sui chbr¬
goeris dnñi: o dite malignium. Monachi uita uec est łlon
ingredieũ iniustis neq uidere oculis sius mala. neqr eli
uentrem implere: sed eum diseretione omĩa agere sece
uihis est monachus. Dixit abbas ia cob. Qiuiasieut luer¬
na obscurĩ cubiculum iluminat: ita timor dñ si uenert
in corde hominis illuminat eum: & docet om̃s iuron¬
cas & qndo ieiunas corpus tuum sic siceũ est: Et cdirite

Expanded text:
eum timor Dei. Dixit quidam senex: Timor et humilitas, et egestas viceum timor Dei. Dixit quidam senex: Timor et humilitas, et egestas vicle loquitur, ne tu male loquaris de aliquo. Si odio habes eum qui tibi calumniam facit, ne tu calumniam facias alicui. Si odio habes eum qui te in contemptu ducit, aut injuriis appetit, nihil tu horum facias cuiquam: Qui ergo verbum istud custodire potest, sufficit ei ad salutem. Dixit quihaec est, opera, obedientia, meditatio, et ut non judicet, aut non obloquatur, aut non murmuret. Scriptum est enim: Qui diligitis Dominum, odite malum . Monachi vita haec est, non ingredi cum injusto, neque videre oculis suis mala, neque curventrem implere, sed cum discretione omnia agere . Ecce in his est monachus. Dixit Abbas Jacob: Quia sicut lucerna obscurum cubiculum illuminat, ita timor Domini, si venerit in cor hominis, illuminat eum, et docet omnes virtuucas, et quando jejunas, corpus tuum siccum sic est? Et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
numero computet propħarum: in exultatione socios faci¬
at apłoꝵ. Et quia apostolus dicit. timor ñ est in caritate.
s perfecta caritas foras mitait timorem: & quia timoR
penaii sabet a qui timet non ẽ perfectus in caritate. necise
eist duos dscrete & diligent̃ intelligantus cimores D uosoist
tinores unus quo timent homines dm̃ ne mittant᷑ is ge¬
bennam. Ipse eist cimor ille qui introducit caritate᷑. ẜ. ne
uenit ut exeat. Si eni adhue. ꝓpt̾ penas cimnes dm̃: nundũ
amas quẽ sic cimes. Non bona desideras s mala caues: sed
ereo qd mala caues corrigis te: & incipis bona desiderare.
Cum bona desiderare ceperis erit ince cimor ses. ille seilos
ne ipsa bona amittas. non ne mittaris in gehenua: s ne
de deserat presentia dnĩ quem amiplecteris: quo eterno fui
litatem ⁊ pauꝑtatem. & ut ñ uidicet alterum: sic uenit in

Expanded text:
numero computet prophetarum, in exsultatione socios facinumero computet prophetarum, in exsultatione socios faciat apostolorum. Et quia apostolus Joannes in canonica dicit: Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem, et quia timor poenam habet, et qui timet, non est perfectus in charitate , necesse est duos discrete et diligenter intelligamus timores. Duo sunt igitur timores. Unus quo timent homines Deum, ne mittantur in gehennam. Ipse est timor ille, qui introduxit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas, quem sic times: non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus, ille scilicet, ne ipsa bona amittas, non ne mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini, quem amplecteris, quo aeterno frui litatem, et paupertatem, et non judicet alterum; sic venit in
Abbreviated transcription (Latin):
tis dum eredite illi: s non euaeuabit᷑ merces urã. Su ci¬
metis dñm chiligite illum: & illumin abunt᷑ corda uestra.
beatus cui donatũ est habere cimorem dei. Timor dñ sic̃
paradisus benedictionis: & suꝑ ominem głam oꝑuerunt
ullum. In cimoris & enim laude: adhuc salomon ait. Timor
aniꝰ apponet dies. Timeamus gͦ fr̃s illo cimore dm̃ qui sẽs
permanet in sełm scłi: illo casto timore. qui nobis ad dies
temporis huius adiciat dies etnos. dies ꝑpetuos. dies per¬
en pnes ⁊ ĩmortales: immo diem unũ sine uespera & infi¬
nitum. diem felici gaudio plenũ. indeficiente iuce retertũ.
anglico comitatu suffultum. Diem inquã. quẽ uex non ĩ¬
terpolat: cenebre ñ obscurant: nubilũ non offuscat᷑ in¬
portabilẽ non efficit calor estus: pigrum ñ reddit frigꝰ
hiemis. Hies qui nobismet unus erit cũ sc̃ĩs. cominunis
cum angłis: et̾nus cum utrisq qui nobiscũ feliei gaudio
consortiũ tribuat angłoꝵ. ⁊ socios faciat patͥarcharũ: in

Expanded text:
edite illi: et non evacuabitur merces vestra. Qui timetis Dominum, diligite illum: et illuminabuntur corda vestra . Beatus cui donatum est habere timorem Dei. Timor Domini sicut paradisus benedictionis, et super omnem gloriam operuerunt illum . In timoris etenim laude adhuc Salomon ait, Timor Domini apponet dies . Timeamus, ergo fratres, illo timore Domini, qui sanctus permanet in saeculum saeculi ; illo casto timore qui nobis ad dies temporis hujus adjiciat dies aeternos, dies perpetuos, dies perennes et immortales, imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficienti luce refertum, angelico comitatu suffultum; diem inquam, quem nox non interpolat, tenebrae non obscurant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non reddit frigus hiemis; dies qui nobismet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque; qui nobis cum felici gaudio consortium tribuat angelorum, et socios faciat patriarcharum, in
Abbreviated transcription (Latin):
lectus sc̃s unicus multiplex subtilis mobilis. disertꝰ
manus. stabilis. securus: omnem habens uirtutẽ ⁊ omia
prospiciens: s quȩ capiat om̃s sp̃s intelligibiles . Onĩib¬
enĩ mobilib mobilior est sapientia: uapor est enĩ uirai¬
tis dei: ⁊emanatio claritatis onũ potentis sincera. Can¬
ddor ẽ enim lucis ȩcernȩ &s speculũ sine macula di ma¬
sestatis: & imago bonitatis illius. Es̃t enĩ hec speciosio¬

Expanded text:
lectus sanctus unicus multiplex subtilis mobilis dissertusmanus stabilis certus securus omnem habens virtutem omnia prospiciens et qui capiat omnes spiritus intellegibiles munmnibus mobilibus, mobilior est sapientia. Vapor est enim virtutis Dei et emanatio claritatis omnipotentis Dei sincera. Candor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius . Est enim ut dici
Abbreviated transcription (Latin):
substantia rerũ: id÷ causa qͦ res sꝑandas faciet qͣndoq sub¬
sistere in nob̾: qd̾ ẽ faciet nos conseqͥ fut᷑a bona. Et ꝓpͥe
dr᷑ fides substantia. qͥa sꝑandis substat. & facit ea ẽc̃ in
etiã arg̾um̃tũ id: certitudõ rerũ que ñ apparent: & si
quis oe eis dubitẽt ꝓbatio. ut adhuc ꝓbat᷑ futura resu¬

Expanded text:
sperandarum rerum, id est, causa quae res sperandas faciet quandoque subsistere in nobis; quod est dicere: faciet nos consequi futura bona. Et proprie dicitur fides substantia, quia sperandis substat, et facit ea esse in tium, id est certitudo rerum quae non apparent, et si quis de eis dubitet probatio, sicut adhuc futura
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie in pace seminat᷑: facientib pacem. Omne quod in
hac uita agimus : semen ẽ futurȩ retͥbutionis. Ipsa auteꝰ
ne : de carne metet corruptionem. Qͥaut̃ seminat ĩ sp̾ũ.
de spũ metet uitã eternam. Et ido̾ recte dr̃: quia fructꝰ
iusticie in pace seminat᷑ facientib pacem. Fructꝰ enĩ iusti¬
cie. uita et᷑na est quȩ oꝑib iustis retͥbuit᷑ : qr qͥ inqͥrut᷑
pacẽ sequunt᷑ eam. Ipsa pace cui student. quasi optima¬
semente t̾ram sui cordis asꝑgunt: quoꝑ cotidianũ bonȩ
oꝑationis crementũ ad fructum ualeant uite ꝑuenire
cȩlestis. De quo alibi scriptũ est. Qͥ seminant in lacͥmis.
in gaudio metent. Hinc & paulus ad philip̃iait:

Expanded text:
ustitiae in pace seminatur facientibus pacem. Omne quod in hac vita agimus semen est futurae retributionis, ipsa autem ne, de carne metet corruptionem. Qui autem seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam . Et ideo recte dicitur quia fructus justitiae in pace seminatur facientibus pacem. Fructus enim justitiae vita aeterna est, quae operibus justis retribuitur, quia qui inquirunt pacem, sequuntsemente, terram sui cordis aspergunt, quo per quotidianum bonae operationis crementum ad fructum valeant vitae pervenire coelestis. De quo alibi scriptum est: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Hinc et Paulus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
anima mea in atria dnĩ. Concupiscit uͦ ⁊ in dei atria.
deficit : qui cũ eterna desiderat. in amore tẽporaliũ
ñ ꝑdurat. Hinc psalmista iterũ dicit. Defecit in salu
tari tuo anima mea. In salutari ergo dĩ animã iusti de¬
ficere est. p̃sentis uitȩ bona et̾nitatis electone deserere::
m ansura querere : &. in reb temporalib fiduciã ñ habere:¬

Expanded text:
nime lassantur. Concupiscit vero et in Dei atria deficit, qui, cum aeterna desiderat, in amore temporalium non perdurat. Hinc Pstari tuo anima mea . In salutari ergo Dei animam justi deficere, est praesentis vitae bona aeternitatis electione deserere, mansura quaerere, et in rebus temporalibus fiduciam non habere