comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃nitas audiat. Et si aliqͥs thome similis
extiterit. qui minus aurib credat: nec ocłoꝵ
fides deest. ut quis quod audit et uideat.
Inseruo dĩ uictorram gła uulnerũ fecit:
głam cicatricum memorta custodit. Nec
rudisiste aut nouus est incelerino lem̃o
nr̃o: titulꝰ głarum. ser uestigia cognationis
suȩ graditur: parentib ac ꝓpinquis fuis
honore consimili. dtuinȩ dignationis ȩquat᷑.
Auia etus celerina:. iam pridem mr̃io coro¬
nata est. Itẽ patruus eius ⁊ auunculus lau¬
rentinꝰ. & ignatius. in castris et ipsi quondã
scłarib militantes: s ueri et sp̃uales dĩmili¬
tes. dum diabolum xp̃i confessione ꝓsternũt:
palmas adño ⁊ coronas illustri passione me¬
ruerunt. Sacrifitia pro eis semꝑ ut meminis¬
tis offerimꝰ. quotiens mr̃in passiones et dies
anntuersaria commemoratione celebramꝰ.
Nec degener ergo eẽ. nec minor pot̾at: quẽ

Expanded text:
fraternitas audiat. et si aliquis Thomae similis fraternitas audiat. et si aliquis Thomae similis extiterit qui minus auribus credat, nec oculorum fides deest ut quis quod audit et uideat. in seruo Dei uictoriam gloria uulnerum fecit, gloriam cicatricum memoria custodit. Nec rudis iste aut nouus est m Celerino canssimo nostro titulus gloriarum. per uestigia cognationis suae graditur, parentibus ac propinquis suis honore consimili diuinae dignationis aequatur. auia eius Celerina iam pridem martyrio coronata est. item patruus eius et auunculus Laurentinus et Egnatius in castris et ipsi quondam saecularibus militantes, sed ueri et spiritales Dei milites, dum diabolum Christi confessione prosternunt, palmas Domini et coronas inlustri passione meruerunt. sacrificia pro eis. semper ut meministis, offerimus, quotiens martyrum passiones et dies anniuersaria commemoratione celebramus. nec degener ergo esse nec minor poterat quem
Abbreviated transcription (Latin):
li firmitate certaminis sin aduersarium ui¬
cit: uincendi ceteris iuã fecit. non breui com¬
pendio uulnerum uictor. s herentib diu
et ꝑmanentib penis longe colluctationis
miracło triumphator. Per decẽ et nouem
dies custodia carceris septꝰ. inneruo ac ferro
fuit: s posito inuinculis corpore. solut᷑ ac
liber sp̃s mansit. Caro famis ac sitis diutur¬
nitate cõtabiit: s animam fide et uirtute
iuentẽ. nutrimentis spũalib ds̃ pauit.
Iacuit int̾ penas penis sis fortior: inclusus
includentib maior. racens stantib celsior:
uincientib sirmior uinctus. sublimior u¬
dicantib iudicatus. Et quamiis ligati
neruo pedes eẽnt. calcatus serpens et obtritꝰ
et uictus est. Lucent in corpore głoso cla¬
ra uulnerum signa: eminent et apparẽt
innerius omnib ac mẽbris longa tabe
cõsumptis exp̃ssa uestigia. Sunt magna.
sunt mira: quȩ de uirtutib eius ac laudib

Expanded text:
li firmitate certaminis sui aduersarium uinli firmitate certaminis sui aduersarium uincit, uincendi ceteris uiam fecit, non breui conpendio uulnerum uictor, sed adhaerentibus diu et permanentibus paenis longae conluctationis miraculo triumphator. per decem nouem dies custodia carceris saeptus in neruo ac ferro fuit. sed posito in uinculis corpore solutus ac liber spiritus mansit. caro famis ac sitis diuturnitate contabuit, sed animam fide et uirtute uiuentem nutrimentis spiritalibus Deus pauit. iacuit inter paenas paenis suis fortior, inclusus includentibus maior, iacens stantibus celsior, uincientibus firmior uinctus, sublimior iudicantibus iudicatus, et quamuis ligati neruo pedes essent, galeatus serpens et obtritus et uictus est. lucent in corpore glorioso clara uulnerum signa, eminent et apparent in neruis hominis ac membris longa tabe consumptis expressa uestigia. sunt magna, sunt mira quae de uirtutibus eius ac laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
frĩb salutem. Agnoscenda ⁊ am¬
plectenda sunt fr̃s dilectissimi
benefitia diina: quib eccłiam suam dñs
illustrare temporib nr̃is. et honestare dignatꝰ
eẽnt. clerum postmodũ ministeriis eccłtas¬
ticis ad ornarent. E xultate itaq et gaudete
nob̃cum lectis litt̾is nr̃is: qͥb ego et college¬
mei qui p̃sentes aderant. referimus ad uos.
celerinum frẽm nr̃m uirtutib parit̃ et mo¬
ribus głosum: clero nr̃o non humana suf¬
fragatione. s dignatione diuina cõiunc¬
tum. Qui cum consentire dubitaret eccłie
ipsius ammonitu et hortatu: inuisione per
noctem cõpulsus est ne negaret. nob̃ fuadẽ¬
tib cui plus licuit et coegit: quia nefas fue¬
rat. nec decebat sine honore ȩccłiastico esse:
quẽ sic dñs honorauit celestis głȩ dignitate.
hic ad temporis nr̃i p̃lium pͥmꝰ. hic int̃. xp̃i
milites ante signatus: hic int̾ ꝑsecutionis
utia feruentia. cum ipso infestationis pͥnci-¬
pe et auctore cõgressus. dum in expugnabi.¬

Expanded text:
ino, salutem. Agnoscenda et amplectenda sunt, fratres dilectissimi, beneficia divina, quibus Ecclesiam suam Dominus illustrare temporibus nostris et honestare dignatus essent, clerum postmodum Christi ministeriis ecclesiasticis adornarent. Exultate itaque et gaudete nobmei qui praesentes aderant referimus ad uos Celerinum fratrem nostrum uirtutibus pariter et moribus gloriosum clero nostro non humana suffragatione sed diuina dignatione coniunctum. qui cum consentire dubitaret, ecclesiae ipsius admonitu et hortatu in uisione per noctem conpulsus est ne negaret. nobis suadentibus cui plus licuit et coegit, quia nec fas fuerat nec decebat sine honore ecclesiastico esse quem sic Dominus honorauit caelestis gloriae dignitate. Hic ad temporis nostri proelium primus, hic inter Christi milites antesignanus, hic inter persecutionis initia feruentia cum ipso infestationis principe et auctore congressus, dum inexpugnabi
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione manet: in dõ ⁊ ds̃ in illomanet.
Cũ dõ manere nõ poist̃: qui eẽ. in ȩccłia dĩ
unanimes noluert̃. Ardeant licet flaminis
⁊ ignibꝰ traditi. uł obiecti bestiis. animas
suas ponant: non erat illa fidei corona. s pęna
ꝑfidiȩ: nec religiosȩ uirtutis exitꝰ głosus: sed
desꝑationis interitus. O ecidi tał potest: coro¬
nari nõ potest. Sic se. xp̃ianum ẽẽ. ꝓfitetur:
dño p̃monente et dicente. Multi uenient
in nomine meo dicẽtes ego sum. xp̃e: & mul¬
tos fallent. Sic̃ ille. xp̃c nõ est quãuis fallat
in nomine illiꝰ. ita nec xp̃iarus uidi potest.
qui ñ ꝑmanet ięu̾głi i eiꝰ. ⁊ fidei ueritate.
Nam ⁊ ꝓpħare. & demonia excludẽ. ⁊ uir¬
tutes magnas in t̾ris facere: sublimis utiq
⁊ admirabilis res est. Non tam̃ regnũ cȩles¬
te cõsequit᷑ quisq in his omĩb inuenitur:
nisi recti &e usti itineris obseruatione gra-¬
diatur. Denuntiat dñs & dicit. Multi mͥ

Expanded text:
Deo manet et Deus in illo manet. cum Deo manere non possunt qui esse in ecclesia Dei unanimes noluerunt. ardeant licet flammis et ignibus traditi uel obiecti bestiis animas suas ponant, non erit illa fidei corona sed poena perfidiae nec religiosae uirtutis exitus gloriosus sed desperationis interitus. occidi talis potest, coronari non potest. sic se christianum esse profitetur, Domino praemonente et dicente: multi uenient in nomine meo dicentes: ego sum Christus, e.t multos fallent. sicut ille Christus non est, quamuis fallat in nomine, ita nec christianus uideri potest qui non permanet in euangelio eius et fidei ueritate. Nam et prophetare et daemonia excludere et uirtutes magnas in terris facere sublimis utique et admirabilis res est, non tamen regnum caeleste consequitur quisque in his omnibus inuenitur, nisi recti et iusti itineris obseruatione gradiatur. denuntiat Dominus et dicit: multi mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tizantur. si postmodum peccare ceꝑint.
sp̃u immũdo redeunte quatiuntur: ut
manifestum sit diabolum in baptismo fi¬
de credentis excludi. si fides postinodũ
illi qui extra eccłiam apud aduersarios
et antixp̃os ꝓphana aqua polluuntur.
baptizati iudicentur: hii uͦ qui in excłia
baptizantur minus indulgentiȩ & gr̃ȩ
diuinȩ cõsecuti ẽẽ. irdeantur: et tantus
honor habeatur hereticis. ut inde uenien¬
tes. nõ interroget᷑ utrũ ne loci sint. anꝑfusi.
utrum ne clinici sint. an ꝑ ipatetici: apud
nos aũt de integra fidei ueritate detraha¬
tur. et baptismo eccłiastico. maiestas sua
et scĩtas derogetur. Rescripsi fili bem̾ẽ ad
litt̾as tuas. quantum parua nr̃a medio-¬
critas ualuit: et ostendi quid nos quantũ
in nob̃ est sentiamus memini p̃scribentes.
quominus statuat. quod putat unusqͥsq
p̃positus. actus sui rationem dño reddi-¬
turus. scđm quod beatus apłs paulus

Expanded text:
tizantur, si postmodum peccare coeperint, tizantur, si postmodum peccare coeperint, spiritu immundo redeunte quatiuntur; ut manifestum sit diabolum in Baptismo fide credentis excludi, si fides postmodum t illi qui extra Ecclesiam apud adversarios et antichristos profana aqua polluuntur baptizati judicentur, hi vero qui in Ecclesia baptizantur minus indulgentiae et gratiae divinae consecuti esse videantur, et tantus honor habeatur haereticis ut inde venientes non interrogentur utrumne loti sint an perfusi, utrumne clinici sint an peripatetici, apud nos autem de integra fidei veritate detrahatur, et Baptismo ecclesiastico majestas sua et sanctitas derogetur. XVII. Rescripsi, fili charissime, ad litteras tuas quantum parva nostra mediocritas valuit, et ostendi quid nos tantum in nobis est sentiamus, nemini praescribentes quominus statuat quod putat unusquisque praepositus actus sui rationem Domino redditurus, secundum quod beatus apostolus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
mendatio obstinationis et fraudis exerce¬
atꝰ cum tam̃ ad aqͣm salutarẽ atq ad bap¬
tismi sc̃ificationẽ uenit᷑. scire debemꝰ et
fidere: quia illic diabolus opprinitur.
et homo dicatus dõ. duuna indulgẽtra
lib̾atur. Nam sierut scorpii et serpentes
qui in sicco p̃ualent. inaqͣm p̃cipitati p̃¬
ualere nõ possunt. aut fua uenena retin̾e.
sic et sp̃s neqͣm qui scorpii ⁊ serpentes ap¬
pellant᷑. et tam̃ ꝑ nos cdata ad nõ potestate
calcant᷑. ꝑmanere ultra ñ possunt in ho¬
nunis corpore. in quo baptizato ⁊ scĩficato.
incipit sp̃s sc̃s habitare. hoc deniq oe reb
ipsis exꝑimur: ut neceffitate urgente. N
egritudine baptizati & gr̃ãm consecuti.
careant immũdo spu. quo antea mouebã¬
tur: et laudabiles ac ꝓbabiles in eccłia in¬
uant. plusq ꝑ dies singłos in augm̃tum
cęlestis grẽ. ꝑfidei incremẽta ꝓfitiant. Et
contra sepe nõ nulli de illis qui sam bap¬

Expanded text:
mendacio obstinationis et fraudis exercemendacio obstinationis et fraudis exerceat. Cum tamen ad aquam salutarem atque ad Baptismi sanctificationem venitur, scrire debemus et fidere quia illic diabolus opprimitur, et homo Deo dicatus divina indulgentia liberatur. Nam si sicut scorpii et serpentes, qui in sicco praevalent, in aquam praecipitati praevalere non possunt aut sua venena retinere, sic et spiritus nequam, cui scorpii et serpentes appellantur, et tamen per nos data a Domino potestate calcantur, permanere ultra non possunt in hominis corpore, in quo baptizato in sanctificato incipit Spiritus sanctus habitare. XVI. Hoc denique et rebus ipsis experimur, ut necessitate urgente in aegritudine baptizati et gratiam consecuti careant immundo spiritu quo antea movebantur, et laudabiles ac probabiles in Ecclesia vivant, plusque per dies singulos in augmentum coelestis gratiae per fidei incrementa proficiant. Et contra saepe nonnulli de illis qui sani bap
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃itib adhuc iminundis temptant᷑. seiat
diaboli nequitiam ꝑtinacẽ. usq ad aqͣm
falutarem ualere. in baptismo uero om̃e
nequitiȩ fuȩ uirus amittere. Quod exem¬
plum cernimꝰ in rege pharaone: qui diu
reluctatꝰ. et in sua ꝑfidia demorat᷑. cã diu
refistere potuit et p̃ualere. donec ad aqͣ
ueniret. Quo cum uenisset: & uictus est
et extinctus. Mare aũt illud facramentum
baptismi fuisse declarat beatus apłs paulꝰ
dicens. Nolo enim uos ignorare fr̃s: quia
patres nr̃i om̃s subnube fueit̃ de omties
ꝑ mare transiert̃ &x om̃s in moyse bapti
zati sunt in nube & in mari. Et addidit
dicens. hȩc aut̃ om̃ia: sigurȩ ur̃ȩ fuerũt.
Quod hodie ętiam gerit᷑. ut ꝑ exorcistas
uoce humana. et potestate diuma. flagel¬
letur. et urat᷑. et torqueatur. diabolus.Ec
cũ exire se et homines dĩ dimitt̾e sepe di¬
cat. et in eo tam̃ quod dixerit fallat. et id
quod ꝑ pharaonẽ prius gestum est. eodẽ

Expanded text:
spiritibus adhuc inmundis temptabantur, sciat spiritibus adhuc inmundis temptabantur, sciat diaboli nequitiam pertinacem usque ad aquam salutarem ualere, in baptismo uero omne nequitiae suae uirus amittere. quod exemplum cernimus in rege Pharaone, qui diu reluctatus et in sua perfidia demoratus tam diu resistere potuit et praeualere donec ad aquam ueniret: quo cum uenisset, et uictus est et extinctus. mare autem illud sacramentum baptismi fuisse declarat beatus apostolus Paulus dicens: nolo enim uos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt, et omnes in Mozati sunt in nube et in mari . Et addidit dicens: Haec autem omnia figurae nostrae fuerunt. Quod hodie etiam geritur, ut per exorcistas voce humana et potestate divina flagelletur et uratur et torqueatur diabolus, et cum exire se et homines Dei dimittere saepe dicat, in eo tamen quod dixerit fallat, et id quod per Pharaonem prius gestum est eodem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i uenientis ostendet. Illic enĩ fine dis¬
crimine uł sexus uel etatis: gomor. asin¬
gulis ȩqualit̃ colligebatur. Unde appa-¬
rebat. xp̃i indulgentram. et cȩlestem
grãm postmodũ secuturam. ȩqua liter
omĩb diuidi: sine sexus uarietate: sine
annoꝵ discrimine. sine acceptione ꝑsonȩ:
infundi. Ptane eadẽ grã sp̃ualis. quȩ eqͣ¬
liter in baptismo a credentib fumit᷑. incõ¬
uersatione atq actu t r̃o postmodũ uel
minuit᷑ uł augetur: ut in ȩũgłio dñcũ
semen ȩqualit feminatur. s pro uarietate
t̃rȩ aliud absumit᷑. aliud in multiformẽ
copiam uel trigesimi. uł sexagesimi. uł
centesimi numeri. fructu exub̃ante cu¬
mulatur. Ad huc uͦ cum singłi ad denari-¬
um uocentur: quid est ut quod a deo ȩqͣ¬
liter distribuitur: humana interp̃tatione.
minuatur: Quodsialiqͥs in illomouet᷑.
quod quidã de his qui egri baptiz antur

Expanded text:
Christi uenientis ostenderet. illic enim sine disChristi uenientis ostenderet. illic enim sine discrimine uel sexus uel aetatis gomor singulis aequaliter colligebatur. unde apparebat Christi indulgentiam et caelestem gratiam postmodum secuturam aequaliter omnibus diuidi sine sexus uarietate, sine annorum discrimine, sine acceptione personae, infundi. plane eadem gratia spiritalis quae aequaliter in baptismo a credentibus sumitur in conuersatione adque actu nostro postmodum uel minuitur uel augetur, ut in euangelio dominicum semen aequaliter seminatur, sed pro uarietate terrae aliud absumitur, aliud in multiformem copiam uel tricesimi uel sexagesimi uel centesimi numeri fructu exuberante cumulatur. adhuc uero . cum singuli ad denarium uocentur, quid est ut quod a Deo aequaliter distribuitur humana interpretatione minuatur ? Quod si aliquis in illo monetor quod quidam de his qui aegri baptizantur
Abbreviated transcription (Latin):
lutari tantũ ꝑfusi fint: simanes et uacti
sunt. nõ decipiantur ut si in commodũ
languoris euaserint. et cõualuerint. nõ¬
baptizentur. Si aũt baptizari nõ pofst̃.
qui iam baptismo ȩccłiastico scificati st̃.
cur in fide sua et dñi indulgentia. scanda¬
lizantur. An consecuti sunt quidẽ gr̃am
dnĩcam. s breuiore ⁊ minore mensura
muneris diuini. ac sp̃s sci: ut habeantur
quidẽ xp̃iani. nõ sunt tam̃ ceteris ad ȩqͣn¬
di: Quinimmo sp̃s sc̃s non demenfura
dat᷑ sed suꝑ credentẽ totꝰ infunditur.
nam si dies om̃ib equalit̃ nascitur. et si
sol suꝑ om̃s pari et ȩquali luce diffundi¬
tur: quantomagis xp̃c sol et dies uerus
in ȩccłia sualum̃ uite ȩt̃ne. pari ȩquali¬
tate largitur. Cuius ȩqͣlitatis sacram̃tũ.
uidemꝰ in exodo ẽẽ. celebratum cum de
cęlo manna deflueret. et futuroꝵ p̃figu¬
ratione alim̃tum panis cȩlestis. et cibũ

Expanded text:
lutari tantum perfusi sint, si inanes et uacui lutari tantum perfusi sint, si inanes et uacui sunt, non decipiantur, ut si incommodum languoris euaserint et conualuerint, baptizentur. si autem baptizari non possunt qui iam baptismo ecclesiastico sanctificati sunt, cur in fide sua et Domini indulgentia scandalizentur? an consecuti sunt quidem gratiam dominicam, sed breuiore et minore mensura muneris diuini ac spiritus sancti, ut habeantur quidem christiani, non sint tamen ceteris adaequandi ? Quin immo spiritus sanctus non de mensura datur sed super credentem totus infunditur. nam si dies omnibus aequaliter nascitur et si sol super omnes pari et aequali luce diffunditur, quanto magis Christus sol et dies uerus in ecclesia sua lumen uitae aeternae pari aequalitate largitur? cuius aequalitatis sacramentum uidemus in Exodo esse celebratum, cum de caelo manna deflueret et futurorum praefiguratione alimentum panis caelestis et cibum
Abbreviated transcription (Latin):
iestate dñi et fidei ueritate. Porro aut̃ qđ
quidam eos salutari aqua. et fide legitima
xp̃i gr̃am consecutos nõ xpĩanios. s cluni¬
cos uocant: non inuento unde hoc nom̃
assumant: nisi forte qui plura &e secretio¬
ra legert̃ apud ypocratem. uł soranum
clunicos istos dep̃hendunt. Ego enĩ qui
clunicũ de eugłio noui: seio paralytico
illi ⁊ debili ꝑ longa ętatis curricula in lec¬
to iacenti. nichil infirmitatem suam obsius¬
seͥquo minus ad firmitatẽ cȩlestẽ plenissi¬
me ꝑueniret. nec tantitm indulgentia dñi¬
ca excitatũ de grabato eẽ. s ipsum graba¬
tum suũ reparatis et uegetatis uirib sus¬
tulisse. Et idcirco quantũ sude concipere.
⁊ sentire nob̃ datur. mea sentẽtia hȩc: ut
xp̃ianus iudicetur legitimus quisq fue¬
rit inȩccłia lege et utrȩ fidei. diumnam
grãm consecutus. Aut si aliqͥs existimat
eos nichil consecutos. eo quod ab aqua sa¬

Expanded text:
iestate Domini et fidei ueritate. Porro autem quod iestate Domini et fidei ueritate. Porro autem quod quidam eos salutari aqua et fide legitima Christi gratiam consecutos non christianos sed clinicos uocant, non inuenio unde hoc nomen adsumant: nisi forte qui plura et secretiora legerunt, apud Hippocratem uel Soranum clinicos istos deprehenderunt. ego enim qui clinicum de euangelio noui scio paralytico illi et debili per longa aetatis curricula in lecto iacenti nihil infirmitatem suam obfuisse quo minus ad firmitatem caelestem plenissime perueniret, nec tantum indulgentia dominica excitatum de grabato esse, sed ipsum grabatum suum reparatis et uegetatis uiribus sustulisse. et idcirco quantum fide concipere et sentire nobis datur, mea sententia haec est, ut christianus iudicetur legitimus quisque fuerit in ecclesia lege et iure fidei diuinam gratiam consecutus. aut si aliquis existimat eos nihil consecutos eo quod ab aqua sa
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam suã largiente. totũ credentibus
conferunt. diuina compendia. Nec quẽꝗͣ
mouere debet. quod asꝑgi uel ꝑfundi ui-¬
dentur egri. cum grãm dñicam c̃osecunt᷑.
quando scͥptura scã ꝑ ihezechielem ꝓpħam
loquat᷑. et dicat. Et asꝑgam suꝑuos aqͣm
mundã. et mundabimini ab om̃ib mi¬
nouum: ⁊ sp̃m nouũ dabo in uobis. Item
in numeris. Et homo qui fuerit immũdꝰ
usq ad uesꝑam: hic purificabit᷑ die tcio
⁊ die septimo. ce mundꝰ erit. Si aũt nõ
fuerit purificatus die t̃c̃io et die septimo:
filioꝵ isrł: et purificab̃ eos. Et ita facies eis
purificationem eoꝵ. Circumsparges eos:
aqua purificationis. Et iterum. aqua asꝑ-¬
sionis: purificatio est. Unde apparet asꝑfio¬
nem quoq aquȩ instar salutaris lauachri
obtinere: et quando hȩc in ȩccłia fiunt.ubi
sit et & accipientis et dantis fides integra:
stare omĩa et cõsũmari ac ꝑfici posse ma¬

Expanded text:
gentiam suam largiente, totum credentibus gentiam suam largiente, totum credentibus conferunt divina compendia. Nec quemquam movere debet quod aspergi vel perfundi videntur aegri cum gratiam dominicam consequuntur, quando Scriptura sancta per Ezechielem prophetam loquatur et dicat: Et aspergam super vos aquam mundam et mundabimini ab omnibus innouum, et spiritum nouum dabo in uobis. item in Numeris: et homo qui fuerit inmundus usque ad uesperam, hic purificabitur die tertio et die septimo, et mundus erit. si autem non fuerit purificatus die tertio et die septimo, filiorum Israel, et purificabis eos. et ita facies eis purificationem eorum. circumsparges eos aquam purificationis. et iterum: aqua asparsionis purificatio est. unde apparet asparsionem quoque aquae instar salutaris lauacri optinere et quando haec in ecclesia fiunt, ubi sit et accipientis et dantis fides integra, stare omnia et consummari ac perfici posse ma
Abbreviated transcription (Latin):
tem̃e. quid michi de illis uideat᷑.
qui infirmitate et languore gr̃am
dei consecunt᷑. an habendi sint
legitimi xp̃iani. eo quod aqua salutari
nõ loti sint. s ꝑfusi. Qua in parte nemini
uerecundia ac modestia nr̃a preuidicat:
quominus unusquisq quod putauerit
sentiat. et quod senserit faciat. Nos qͣntũ
cõcipit mediocritas nr̃a. estimamꝰ innullo
mutilari ac debilitari posse benefitia di¬
uma: nec minus aliqͥd illic posse cõtingͥe.
ubi plena et tota fide. et dantis. et sum̃tis
accipit᷑. quod diuinis munerib haurit᷑.
Nleq enim sic in facram̃to salutari delie¬
torum contagia. ut in lauachro carnali.
ac scłari. sordes citis ac corporis ab luun¬
tur: ut afronitis. et ceteris quoq adium̃¬
tis. et dolio. piscinra opus sit. quib ablui et
mundari corpusculum possit. Alit̃ pectꝰ
credentis ablutur: alit̃ mens hominis
per fidei merita mundatur. In sacram̃tis
falutarib necessitate cogente et dõ indul¬

Expanded text:
me, quid mihi de illis videatur qui in infirmitate et languore gratiam Dei consequuntur, an habendi sint legitimi christiani, eo quod aqua salutari non loti sint, sed perfusi. Qua in parte nemini verecundia et modestia nostra praejudicat quo minus unusquisque quod putat sentiat et quod senserit faciat. Nos, quantum concipit mediocritas nostra, aestimamus in nullo mutilari et debilitari posse beneficia divina, nec minus aliquid illic posse contingere ubi plena et tota fide et dantis et sumentis accipitur quod de divinis muneribus hauritur. Neque enim sic in sacramento salutari delictorum contagia ut in lavacro carnali et saeculari sordes cutis et corporis abluuntur, ut aphronitris et caeteris quoque adjumentis et solio et piscina opus sit, quibus ablui et mundari corpusculum possit. Aliter pectus credentis abluitur, aliter mens hominis per fidei merita mundatur. In sacramentis salutaribus necessitate cogente, et Deo indul
Abbreviated transcription (Latin):
signacłm feminis ñ ꝓficit: signo aũ dñi¬
quȩ ꝑ moysen data ẽ. cessatura eẽt:
¶Apud ysaiam. Tum manifesti ert̃ qua sig¬
nant legem ne discant: et dices. Eapecta
dñm qui auertit faciem suam adomo iacõb:
et fidens ero millũ. Itẽ in eũgłio. Om̃s ꝓpħȩ

Expanded text:
signaculum feminis non proficit, signo asignaculum feminis non proficit, signo aER MOYSEN DATA EST, CESSATURA ESSET. Apud Esaiam: Tunc manifesti erunt qui signant Legem, ne discant. Et dicet: Exspecto Deum, qui avertit faciem suam a domo Jacob, et fidens ero in illum . Item in Evangelio: Omnes Prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
apud iheremtam. hȩc dicit dñs uiris uida:
⁊ qͥmhabitant iherłm. Renouate int̃ uos
nouitatẽ: o ne seminaueritis in spinas. Cir¬
cumcidite uos dõ ur̃o. et circumcidite
p̃putiũ cord̃ur̃i. ne exeat sicut ignis ira
mea ⁊ exurat: & non sit qui extinguat.
ltẽ moyses dicit. Innouissimis dieb cir¬
cumeidet ds̃ cor titũ: oe cor seminis tui
ad dñm dm̃ amandum. Itẽ apd̃ iłim naue:
et dixit dñs ad iħm. F ac tibi cultellos pe¬
trinos nimis acutos e abscide et circũcide
sedo filios isrł. Item paulus ad colosenses.
Circucisi estis circumcisione ñ manufac-¬
ta in expoltatione carnis: s incircũcisioẽ
xp̃i. Item quod adam pͥmꝰ adeo factus meir-¬
cumcisus. et abel iustus et enoch quidem
placuit & translatus est: & noȩ qui in
t̃ris om̃ib obdelicta ꝑeuntib. solꝰ in quo
humanum genus seruaret᷑ electus est.
& melchisedech sacerdos sedm ecuiꝰ ordi¬
nem.xp̃c repmissus ẽ. tunc quod illud siẽ¬

Expanded text:
prophetam: Haec dicit Dominus uiris Iuda et qui inhabitant Hierusalem: renouate inter uos nouitatem et ne seminaueritis in spinis: circumcidite uos Deo uestro et circumcidite praeputium cordis uestri, ne\' exeat sicut ignis ira mea et exurat et non sit qui extinguat. Item Moyses dicit: In nouissimis diebus circumcidet Deus cor tuum et cor seminis tui ad Dominum Deum amandum. Item apud Iesum Naue: Et dixit Dominus ad Iesum: fac tibi cultellos petrinos nimis acutos et adside et circumcide secundo filios Israel. Item Paulus ad Colossenses: Circumcisi estis circumcisione non manufacta in expoliatione carnis sed in circumcisione Christi. Item quod Adam primus a Deo factus incircumcisus et Abel iustus et Enoch qui Deo placuit et translatus est et Noe qui in terris omnibus ob delicta pereuntibus solus, in quo humanum genus seruaretur, electus est, et Melchisedech sacerdos, secundum cuius ordinem Christus repromissus est: tunc quod illud
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres cessaturi ẽẽnt. et noui mei¬
ꝑent. apd̃ ezechiel. sropterea hec dicit
dñs.E cce ego fuꝑ pastores et inquiram
oues meas de manib eoꝵ. & auertã eos:
ut nõ pascant oues meas. & iam nõ pas¬
cent eas. E extraham oues meas de ore.
eoꝵ: et pascam eas cũ iuditio. Itẽ apd̃ ihere¬
miam dñs dicit. Et dabo uob̃ pastores
scđm cormeum: et pascent uos pascentes
eũ disciplina. x¬

Expanded text:
ETERES CESSATVRI ESSENT ET NOVI INCIPERENT. Apud Ezechielem: Propterea haec dicit Dominus: ecce ego super pastores et inquiram oues meas de manibus eorum et auertam eas, ut non pascant oues meas: et iam non pascent eas, et extraham oues meas de ore eorum et pascam eas cum iudicio. Apud Hiere et dicat: et dabo uobis pastores secundum cor meum, et pascent uos pascentes cum disciplina.
Abbreviated transcription (Latin):
peiora mentinisse: ⁊ antiqua nolite reputa¬
re. Ecce facio noia quȩ nuc̃ orient᷑. & cog¬
noscetis. et faciã indeserto uiã: et flumina
in loco ina quoso.: ad aquare genus meum
electum plebemmeam quã ad quifuui: et
uirtutes meas exponere. Itẽ apud eundẽ.
Si sitierint ꝑdesertũ adducet illis aqͣm
de petra: producet illis findet᷑ petra et
fluit aqͣ. & bibet plebs mea. Itẽ in eugłio.
ñ sum idoneus calciam̃ta portare: ipse uos
baptirabit inspũ sco et igni. Itẽ cataioħm

Expanded text:
priora meminisse et antiqua nolite reputare. ecce facio noua, quae nunc orientur, et cognoscetis, et faciam in deserto uiam et flumina in loco inaquoso, adaquare genus meum electum, plebem meam quam adquisiui, ut uirtutes meas exponeret. Item apud eundem: Si sitierint per deserta, adducet illis aquam, de petra producet illis, findetur petra et fluet aqua et bibet plebs mea. Item in euangelinon sum dignus calciamenta portare. ipse uos baptizabit in Spiritu sancto et igni. Item secundum
Abbreviated transcription (Latin):
fuit u̾bum dñi ad nathan dicens. Uade
sed erit cũ impleti fuerint diestui. et dor¬
mieris cum patrib tuis: fuscitabo semẽ
erit michi in filutm: et fidem consequetur do¬
mus enus: et regnum eius in scłm inconspec
tu meo. Item in eugłio dñs dicit. Non relĩ¬
quetur in templo lapis suꝑ lapidẽ qui nõ
dissoluat᷑. et post triduum aliud excogi¬
tabitur sine manibus.

Expanded text:
fuit uerbum domini ad Nathan dicens: uade sed cum inpleti fuerint dies tui et dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen erit mihi in filio. et fidem consequetur domus eius, et regnum eius usque in saectu meo . Item in Evangelio Dominus dicit: Non relinquetur in templo lapis super lapidem qui non dissolvetur ; et post triduum aliud excitabitur sine manibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sacrilega p̃sumptio: quam sibi furor
prauus assumit. Et dum dñium sibi
semꝑ quidã plusquã mitis iusticia depos¬
cit assumunt: de eccłia ꝑeunt. Et dum
se insolent̃ extollunt: ipso suo tumore
cecati ueritatis lum̃ amittunt. P ropt̃ qđ.
et nos temꝑamentũ tenentes & librã dñi
contemplantes:et dĩ patris pietatẽ ac mi-¬
scdiam drũi cogitantes: du multũq trac¬
tatu int̾ nos habito. uista modatione agẽ¬
da libraiumus. Quȩ omia penitus potestis
inspicere: lectis libellis. quos hic nuꝑ legerã.
⁊ ad uos quoq legendos pro comiuni. dilec¬
tione transimiseram: ubi lapsis nec censura
deest quȩ increpet. nec medicina quȩ san&.
S oe catholice eccłie unitatẽ quantũ po¬
tuit exp̃ssit:. nr̃a medioeritas. Quem libel¬
lum magis ac magis nunc uob̃ placere cõ-¬
fido: quando eum iam sic legitis. ut et pro-¬
betis. et ametis. Si quidem quod nos uerbis

Expanded text:
et sacrilega praesumptio quam sibi furor et sacrilega praesumptio quam sibi furor prauus adsumit. et dum sibi semper quidam plus quam mitis iustitia deposcit adsumunt, de ecclesia pereunt, et dum se insolenter extollunt, ipso suo tumore caecati ueritatis lumen amittunt. propter quod et nos temperamentum tenentes et libram Domini contemplantes et Dei patris pietatem ac misericordiam cogitantes diu multumque tractatu inter nos habito iusta moderatione agenda librauimus. Quae omnia penitus potestis inspicere lectis libellis quos hic nuper legeram et ad uos quoque legendos pro communi dilectione transmiseram, ubi lapsis nec censura deest quae increpet nec medicina quae sanet. sed et catholicae ecclesiae unitatem quantum potuit expressit nostra mediocritas: quem libellum magis ac magis nunc uobis placere confido, quando eum iam sic legitis ut et probetis et ametis, siquidem quod nos uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie laude. et gratulatione. uenisent.
Nam et si uident᷑ in eccłia ẽẽ. zixania. nõ
tamen impediri debet aut fides aut lea¬
ritas nr̃a ut qm̃ rixania eẽ. in eccłta cer¬
nimus. ipsi de ȩxcłia recedamus. Nobis tan-¬
tummodo laborandum ut frumentũ eẽ. possi¬
mus ut cum ceꝑit frumentũ dñicis horreis
condi. fructum ꝓoꝑe nr̃o et labore capiamꝰ.
na nõ solum sunt itasa aurea & argentea:.
s et lignea et fictilia. Et quedam quidẽ
honorata: quedam uͦ inhonorata. Nos
oꝑam demꝰ et quantũ possumꝰ laboremꝰ:
ut uas aureũ uł argenteum simus. Cet̾m
fictilia itasa confringere dñosoli cõcessũ
est: cui et uirga ferrea data est. Esse nõ po¬
dest maior dño suoseruus. Nec quisqͣm
sibi quod soli filio pat̾ tribuit uendicare
se putet: aut ad aream uentilandã  prir¬
gandam. palam tam ferre se posse. aut
afrum̃to uniuersa zizanta humano ui¬
dicio segregare. Suꝑba est ista obstinatio.

Expanded text:
ecclesiae laude et gratulatione uenissent. ecclesiae laude et gratulatione uenissent. Nam etsi uidentur in ecclesia esse zizania, non tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra ut quoniam zizania esse in ecclesia cernimus, ipsi de ecclesia recedamus. nobis tantummodo laborandum est ut frumentum esse possimus, ut cum coeperit frumentum dominicis horreis condi, fructum pro opere nostro et labore capiamus.na non solum uasa sunt aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem honorata, quaedam inhonorata. nos operam demus et quantum possumus laboremus ut uas aureum uel argenteum simus. ceterum fictilia uasa confringere Domino soli concessum est cui et uirga ferrea data est. esse non potest maior domino suo seruus nec quisquam sibi quod soli filio pater tribuit uindicare, ut se putet aut ad aream uentilandam et purgandam palam iam ferre posse aut a frumento uniuersa zizania humano dicio separare. superba est ista obstinatio
Abbreviated transcription (Latin):
tionis & pacis ur̃o itinere fecistis: ut ȩccłie
ueritas. et eirangłici sacramenti unitas
quȩ a nob̾ tenebat᷑. ur̃o ȩtiam consensu
ac uincło teneret᷑. Nec confessores xp̃i
erroris duces fierent: qui uirtutisce ho¬
noris auctores laudabiles extitissent.
Uidint quantum uob̾ ceteri gratulen¬
tur: uł quantum apd̃ se ipsos singuli
głentur. E gome et gratulari satis uob̃.
et plus ceteris gloriari in hac ur̃a pacifi-¬
ca regressione et karitate. cõfiteor. Sim¬
pliciter enĩ quid in meo corde fuerit:
debetis audire. Dolebam uehement̃ & gra¬
uit̾ angebar: quod eis cõmunicare nõ
possem. quos semel diligere cȩpissem. Pos¬
tea quam uos de carcere ꝓdeuntes. scisma¬
ticus et hereticus error excepit: fie res
erat. quasi ur̃a gła in carcere remansisset.
Iilic enĩ resedisse ur̃i nominis dignitas
udebat᷑. qͥn milites xp̃i non ad ȩccłiam
de carcere redirent. inquem prius cum

Expanded text:
tionis et pacis uestro itinere fecistis, ut ecclesiae tionis et pacis uestro itinere fecistis, ut ecclesiae ueritas et euangelii ac sacramenti unitas quae a nobis tenebatur uestro etiam consensu ac uinculo necteretur nec confessores Christi erroris duces fierent qui uirtutis et honoris auctores laudabiles extitissent. Viderint quantum uobis ceteri gratulentur uel quantum aput se ipsos singuli glorientur: ego me et gratulari satis uobis et plus ceteris gloriari in hac uestra pacifica regressione et caritate confiteor. simpliciter enim quid in meo corde fuerit debetis audire. dolebam uehementer et grauiter angebar quod eis communicare non possem quos semel diligere coepissem. posteaquam uos de carcere prodeuntes schismaticus et haereticus error excepit, sic res erat quasi uestra gloria in carcere remansisset. illic enim resedisse uestri nominis dignitas uidebatur quando milites Christi non ad ecclesiam de carcere redirent, in quem prius cum
Abbreviated transcription (Latin):
Yprianus maximo prb̃o. itẽ
urbano &e sidonio. et machario
fr̃ib salutẽ. L ectis litt̾is nr̃is
fr̃s kmĩ. quas ad me de ur̃a
regressione. et de ȩccliastica pace. ac fr̃na
redintegratiõe fecistis: in tantũ me leta¬
tum ẽẽ. confiteor: in quantũ fueram et
ante letatꝰ. quando cõfessionis ur̃e głam
comperi: ce militiȩ ur̃ȩ cȩlestem ac spĩta¬
lem laudem gratulabundus excepi. Nã
et hȩc fidei et laudis ur̃ȩ alta confessioe.
unam eẽ. eccliam confiteri. nec alienꝰ
erroris uł potius prauitatis participẽ fieri:
repetere eadem castra unde ꝓdistis. un-¬
de ad gerendum p̃lium. & aduerfarium
subigendũ. fortissimis uiribꝰ ꝓfilistis. Illue
enim erant de acie trophea referenda:
unde ad aciem fuerant arma suscepta:
sos xp̃i eccł̃ia non hab̾et. Nunc uͦ et uos
congruentẽ fidei ur̃ȩ tenorem. atq indi¬
indue karitatis et cõcordiȩ legẽ dñita
pace teniustis. & exremplum ceteris dilec¬

Expanded text:
yprianus Maximo presbytero, item Urbano, et Sidonio et Machario fratribus salutem. Lectis litterisrissimi, quas ad me de uestra regressione et de ecclesiastica pace ac fraterna redintegratione fecistis, in tantum me laetatum esse confiteor in quantum. fueram et ante laetatus quando confessionis uestrae gloriam conperi et militiae uestrae caelestem ac spiritalem laudem gratulabundus excepi. nam et haec fidei et laudis uestrae alia confessio est unam esse ecclesiam confiteri nec alieni erroris uel potius prauitatis participem fieri, repetere eadem castra unde de ad gerendum praelium et adversarium subigendum fortissimis viribus prosilistis. Illuc enim erant de acie trophaea referenda unde ad aciem fuerant arma suscepta, riosos Christi Ecclesia non haberet. Nunc vero et vos congruentem fidei vestrae tenorem atque individuae charitatis et concordiae legem Dominica pace tenuistis et exemplum ceteris dilec
Abbreviated transcription (Latin):
est. Palmo mensus est cȩlum. & pugno
comp̃hendit terram: et finxit hominẽ exx
omii luno t̾rȩ. Ad unaginem dĩ fecit illum.
Oportint illũ ex his quatuor cardinibus
orbis t̾re: nom̃ in se portare adam. Inuenimꝰ
inscͥpturis ꝑ singłos cardines orb̃ t̾rȩ: ẽẽ.
aconditore mundi quatuor stellas consti¬
tutas in fingulis cardinib Prima stella
singulis stellarũ nominib tolle singłas
litt̾as pͥncipales. De stella anathole:a. de
stella dẏsis: d. De stella addus: a. De stella
mesenbrion: m. In his quatuor litt̾is car¬
dinalib. habes nom̃ adam. Nam et innu¬
mero certo ꝑ quatuor lut̾as grecas nomen

Expanded text:
est: Palmo mensus sum coelum, et pugno est: Palmo mensus sum coelum, et pugno comprehendi terram, et finxi hominem ex omni limo terrae: ad imaginem Dei feci illum. Oportuit illum ex his quatuor cardinibus orbis terrae nomen in se portare Adam. Invenimus in Scripturis per singulos cardines orbis terrae esse a Conditore mundi quatuor stellas constitutas in singulis cardinibus. Prima stella, singulis stellarum nominibus tolle singulas litteras principales, de stella Anatole a, de stella Dysis id, de stella Arctos a, de stella Mesembria m; in his quatuor litteris cardinalibus habes nomen Adam. Nam et in numero certo per quatuor litteras graecas nomen
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ. auentre tunc rebecce diuidi. et sepa¬
rari ãnatiuitate ȩccłie. Hȩc fuit p̃figura¬
tio in genesi: ꝑ angłm sp̃ualit̾ annunciata.
hȩc uͦnomina eoꝵ. montrum talem habẽt
int̃precationẽ in lingua latina: demõstrãs
ueritatẽ qui sint hii duomontes sẏna.¬
uł nunc syon. Qđ quidẽ post paulũ: dic¬
turi fumus. Ita enĩ hanc ueritatis int̃pre¬
tationẽ ꝓbauimꝰ. de pͥncipio generis hu-¬
mani uenientẽ. Ita enĩ ds̃ omp̃s ab initio
mundi. & deinceps om̃s homines naseen-¬
des de tempore et facto nomina aparen-¬
tib suis accipiebant: nõ quidẽ ex se. sed
tis fuȩ futuri ẽẽnt: posteriori tempore
Quid singulis futurum eẽt. int̃pretatio nomi¬
num designabat ueritatẽ. Sicuti tune tẽ¬
poris in patriarchis completum est. sed̾m
primi hominis carnẽ e t̾ra elimo ẽẽ: exip¬
facta: eo quod ex quatuor eardinbꝰ orbis
t̾rarum. pugno comp̃hetidit siẽ scriptũ

Expanded text:
Judaeorum a ventre tunc Rebeccae dividi, et sepaJudaeorum a ventre tunc Rebeccae dividi, et separari a nativitate Ecclesiae. Haec fuit praefiguratio in Genesi per Angelum spiritaliter annuntiata. Haec vero nomina montium talem habent interpretationem in lingua latina, ut demonstret veritatem, qui sint hi duo montes Sina vel Sion: quod quidem post paululum dicturi sumus. Ita enim hanc veritatis interpretationem probavimus, de principio generis humani venientem. Ita ab initio mundi et deinceps omnes homines nascentes, de tempore et facto nomina a parentibus suis accipiebant non quidem ex se, sed tis suae futuri essent, posteriori tempore quid singulis futurum esset, interpretatio nominum designaret veritatem; sicuti tunc temporis in Patriarchis completum est, secundum primi hominis carnem de terrae limo esse, ex ipfacta, eo quod ex quatuor cardinibus orbis terrarum pugno comprehendit, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
mi hominis positum popło iudeoꝵ. t̃reno
⁊ carnali. legem adõ accepit illis traden¬
dam. digitis sacris scriptam in diab ta¬
bulis lapideis licet digitis facris. tamen
digitis in figura carnis. quasi popło carna¬
li et ditrissimo. sicut fuert̃ tabule lapideȩ
durissime: in qͥb tabulis legem acceꝑunt.
⁊ pars meredula quȩ ꝑit. dicente angelo.
ad rebeccam uarorem ysaax. duȩ gentes
in utero tuo sunt: et duo popłi exuentre tuo
diuident᷑. Et popłs popłm suꝑabit: et maior
seruiet minori. Rebecea uͦ figuram portat
ȩcdĩe: sic̃ ysaac iuir enisty pum in se porta¬
bat xp̃i. Ergo cũ dicit duȩ gentes in utero
tuosũt. quia et de gentib duas partes fu-¬
turas designabat: partẽ y dolatram ꝑditã:
et partẽ credulam uidentẽ ꝑfidẽ. hane
unã partem gentũ. designat in utero ȩc-¬
desie ꝑmanere generationẽ in ȩt̃num in
figura rebecce. & partem popłi infideł iu-

Expanded text:
mi hominis positum, populo Judaeorum terreno mi hominis positum, populo Judaeorum terreno et carnali legem a Deo accepit illis tradendam, digitis sacris scriptam in duabus tabulis lapideis licet digitis sacris, tamen digitis in figura carnis, quasi populo carnali et durissimo: sicut fuerunt tabulae lapideae durissimae, in quibus tabulis Legem acceperuntet partem incredulam quae perit; dicente Angelo ad Rebeccam uxorem Isaac: « Duae gentes in utero tuo sunt, et duo populi de ventre tuo dividentur, et populus populum superabit, et major serviet minori. » Rebecca vero figuram portabat Ecclesiae, sicut Isaac vir ejus typum in se portabat Christi. Ergo, cum dicit, duae gentes in utero tuo sunt, quia et de gentibus duas partes futuras designabat, partem idololatram perditam, et partem credulam viventem per fidem; hanc unam partem gentium designat in utero Ecclesiae permanere in generationem aeternam in figura Rebeccae; et partem populi infidelium
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ syon montẽ sc̃m eius. annuntrans imꝑi¬
um cius: ecce quatinꝰ montẽ syon sc̃m desig¬
nat. Unde manifestum est montẽ syon cȩ
lestem ẽẽ ⁊ sp̃italem: et syna ẽẽ. terrenum.
Nichil enĩ potest quod in terra est ẽẽ. sc̃m:
cum totꝰ mutndꝰ ꝑ facta mala adrabolo sit
macłatus dicente iħui. Odit me scłm. quia
⁊ ego odi illud: quia mala facta sunt. facta
illius. Ex qua re quicquid est in hoc scło t̃¬
reno: st̃m ẽẽ. non potest. Syon aut̃ montẽ
In quo monte sp̃u sc̃o filius dĩ rex constitu¬
tus est annunt ians uoluntatẽ ⁊ imꝑium
dĩ patris sui. Et syna montẽ ẽẽ. t̃renum in
arida terra constitutũ. qui est in syria pa¬
lestina. id est terra iudea: ubi est et ciuitas
illa int̾fectrix ꝓpħarum: ante cuius por-¬
Sp̃ualit̃ uero exrecrata et derelicta. Nec
immerito. Et ds̃ ex eodẽ monte syna t̾re¬
no ꝑ moy sen adhuc in carne terrena pri¬

Expanded text:
super Sion montem sanctum eius adnuntians imperisuper Sion montem sanctum eius adnuntians imperium eius. ecce quatenus montem Sion sanctum designat. unde manifestum est montem Sion esse caelestem et spiritalem et Sina esse terrenum. nihil enim potest quod in terra est esse sanctum, cum totus mundus facta mala a diabolo sit maculatus, dicente Iesu: odit me saeculum quia et ego illum, quia mala facta sunt facta illius. ex qua re quicquid est in hoc saeculo terreno sanctum esse non potest., Sion autem montem in quo monte spiritus sanctus filius Dei rex constitutus est, adnuntians uoluntatem et imperium Dei patris sui: et Sina montem esse terrenum in arida terra constitutum, qui est in Syria Palaestina, ubi est terra Iudaea, ubi est et ciuitas illa interfectrix prophetarum, ante cuius porspiritaliter vero execrata et derelicta. Nec immerito, quia et Deus ex eodem monte Sina terreno, per Moysen adhuc in carne terrena pri
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate adimpleta sunt. Nob̃ enim
ipso iħu dicente. Uob̃ quidẽ datum est
intelligere facram̃ta dĩ: aliis aũt insimi¬
lex moysi in monte sẏna data est. Uerũ
iterũ inuenimus scriptum. De fion eñĩ
tinus hoc intellig̾e debemꝰ utrũ syna mõs
ubi adõ lex moysi data est. & syon mõs
unde lex exiit. an unũ sint. an uero alt̃
sit. sẏna mons. & alt̃ sit syon mons. Inue
nimꝰ hȩc nomina: duoꝵ. monttum ẽẽ.
hebraice uͦ latina interpretatio nominũ
differentiũ ab inuicẽ: ostendens aliud ẽẽ.
syna montẽ. et altud montẽ syon. hȩc est
interpretatio de hebraiea lingua in lati¬
nam. Syna mone: interp̃tat᷑ temptatio
ȩt̃na: ce odium. Aeque ce fyon interp̃tat᷑
temptatio exacerbationis. et speculatio.
uides gͦ m hebraica int̾pretatione ñ sibi
similare. s neq ẽẽ. unum montem: s potius
duo inuic̃ẽ a se differentes gr̃a et honore.
Preterea cum dicat dauid ꝓpħa in pfalmo
primo. ego aut̃ constitutus sum rex ab eo

Expanded text:
ueritate adinpleta sunt. nobis enimipso iesu: nobis quidem datum est intellegere sacramenta, Dei, aliis autem in similex Moysi in monte Sina data est. uerum iterum inuenimus scriptum: de Sion enim em. quatenus hoc intellegere debemus? utrum Sina mons ubi a Deo Moysi lex data est et Sion mons unde lex exiuit an unum sint an uero alter sit Sina mons et alter sit Sion mons. inuenimus enim haec nomina duorum montium esse Hebreice: uero Latina interpretatio nominum differet ab inuicem ostendens aliud esse Sina montem et aliud montem Sion. Haec est interpretatio de Hebreica lingua in Latinam. Sina mons interpretat aeterna temptatio et odium: aeque et Sion interpretat \'temptatio exacerbationis et speculatio. uides ergo in Hebreica interpretatione non sibi similare, sed neque esse unum montem, sed potius duo inuicem a se differentes gratia et honore. praeterea cum dicat Dauid propheta in psalmo primo: ego autem constitutus sam rex ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
plexũ racol uestẽ detrax̃ tecla. Ad t̾rã
elisit daniel. Lapide ꝑtussit dauid Uirga
aaron. Flagello iħc. Medium aꝑuit iudas. l. an¬
cea transfiacit eliezer. ⁊ unc tussit rex qͥa mor.¬
tuuis erat ut sepeliretur. Uendidit agrum
laban. Emit abraham. Monumentũ fecit¬
noe. E dificauit cam. aromata inposuit ma-¬
ria. chusit noe. Suꝑscͥpsit pilatꝰ. Precium
accep̃ iuidas. Quo facto: gaudens clamabat
zacharias. Confundebat᷑ helisabet. Stupe¬
bat marta. Ridebat de facto sara. Iacob eũ¬

Expanded text:
plexum Jacob, vestem detraxit Thecla, ad terram elisit Daniel, lapide percussit David, virga Aaron, flagello Jesus, medium aperuit Judas, lancea transfixit Eleazar. Tunc jussit uti qui mortuus esset sepeliretur; et vendidit agrum Laban, emit Abraham, Joseph monumentum fecit, et aedificavit Nachor, aromata imposuit Maria, clusit Noe, superscripsit Pilatus, pretium accepit Judas: quo facto gaudens clamat Zacharias, confunditur Elizabeth, stupet Maria, ridebat de facto Sara. E
Abbreviated transcription (Latin):
Postmodum serutatis omĩb. inuentũ est
furtũ apd̃ benianuĩ: quod erat inconscien¬
tia ioseph. Et pꝰea quam nunciatũ ẽ. regi
quod acar filiꝰ carmi solꝰ ẽẽt reus furti
iussit eum cõburi. donauitq eũ om̃ibus.
T̃ ũc oceasione accepta: pͥmꝰ om̃iũ calce eũ

Expanded text:
Postmodum, scrutatis omnibus, inventum est furtum apud Benjamin, quod erat in conscientia Joseph. Sed, posteaquam probatum est regi quod Achar filius Charmi solus esset reus furti, jussit eum mori donavitque eum omnibus. Tunc, occasione a
Abbreviated transcription (Latin):
martha. ⁊ ollitur ab achue. Bestiis dãp¬
natur tecla. In fornacem mittit᷑ ananias.
Uincłis stringitur sampson. Punitur
urias. Flagellatur paulus. Tendit᷑ ysaias.
Expoliatur ionas . l. apidatur iheremias.
Excecatur tobras. Non ereditur moysi.
Subducitur abior. Suspendit᷑ absalon.
Confunditur rebecca. T ransducit᷑ agar.
pulatur yfaac. Mittitur nathan. Con¬
uincitur amalech. Maledicit᷑ uidas. De¬
honestatur amares. Cogit᷑ loth. Interfi¬
citur phinees. Remittit᷑ ofni . ł unens
moritur heli. Contrahitur loni. Decipit᷑

Expanded text:
Martha, tollitur Abacuc, bestiis datur Thecla, in fornacem mittitur Ananias, vinculis constringitur Samson, punitur Urias, flagellatur Paulus, tenditur Esaias, expoliatur Jonas, lapidatur Hieremias, excaecatur Tobias, non credebant Moysi, subducitur Abiron, suspenditur Abessalon, confunditur Rebecca, transducitur Agar, pulatur Isaac, mittitur Nathan, convincitur Amalech, maledicitur Judas, dehonestatur Mambres, cognoscitur Loth, interficitur Phinees, dimittitur Ophni, timens moritur Heli, comprimitur Dina, decipitur
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ multoꝵ conscientia erat infurto quod
erat suspitiens: querebatur laban. Infama¬
tur fusanna. Arguebatur ioħs. Negabat
rachel. Docebat moyses. slorabat trifena. Adtẽ
erat iob. Iurabat iacob. slon credebat pharao.
Mentiebat᷑ ieroboam. sauebat fusanna.
Erubescebat rebecca. Plangebat iheremias.

Expanded text:
am multorum conscientia erat, in furto quod erat suscipiens Raab, quaerebat Laban, infamabatur Susanna, arguebat Joannes, negabat Rachel, docebat Moyses, plorabat Triphaena, obseerat Paulus, jurabat Jacob, non credebat Pharao, mentiebatur Hieroboam, pavebat Susanna, erubescebat Rebecca, plangebat Hieremias.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib aqͣm manib petebat. pilatus. T ra¬
didit ioħs. omistrauit marcha. E ffudit
ermoerates. Linteum portauit petrus.
Intulit lucernas yfaias. Srãs egit syme¬
on. Benedix̃ anna. Intulit eoronas rachel.¬

Expanded text:
omnibus, aquam ad manus petebat Pilatus, tradidit Judas, ministrabat Martha, effudit Hermocrates, linteum porrexit Petrus, intulit lucernam Esaias, gratias egit Simeon, benedixit Anna, intulit coronas Rachel
Abbreviated transcription (Latin):
dolores.seqr̃. Quo facto: pͥmꝰ innocens
decollatur ioħs. Oecidit᷑ abel. fo̾ris ꝓicit᷑
adam. Mens obstupescit zachariȩ. Fugit iacob.
Q uerit᷑ enoch. T̃ urbatur abimelech. Inmu¬
tatur nabuchodonosor. Dep̃catur abraham.
Tranffert᷑ helias. Suppͥmitur dina. Includit᷑
noe. Inpingit᷑ aglor. Suffigit᷑ iħc. Dampnat᷑
danihel. Accusat᷑ sufanna. Alligat᷑ ioseph.

Expanded text:
d tormenta. Quo facto, primus innocens decollatur Joannes, occiditur Abel, foras projicitur Adam, timens obmutescit Zacharias, fugit Jacob, queritur Enoch, turbatur Abimelech, immutatur Nabuchodonosor, deprecatur Abraham, transfertur Helias, supprimitur Dina, includitur Noe, impingitur Loth, suffigitur Jesus, damnatur Daniel, accusatur Susanna, al
Abbreviated transcription (French):
mun̾a. Arietem abraham. Baurũ tecla.
Duiculam noȩ. Camelum rebecca. beonẽ.
samson. Ceruum efau. Uitulum iħc. Iu.¬
mentum tacob. Currum heltas. Ermnes
frumentum ioseph. Resinam ruben. Pe-¬
cuniam abumnelech. Istrobilos leui. Capsã
moyses. f auum petrꝰ. Copias abigea.Di¬

Expanded text:
ulit arietem Abraham, taurum Thecla, oviculam Noe, camelum Rebecca, leonem Samson, cervum Esau, vitulum Jesus, jumentum Jacob, currum Helias, vestem frumentum Joseph, resinam Ruben, pecuniam Abimelech, strobilos Levi, capsam Moyses, favum Petrus, copias Abiga