comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
creduli. Ideo potiꝰ utrũq fides cre¬
dit. qͥa infidelitas utrũq nõ credit.
Ipsa quippe infidelitas: cui nulla
in xp̃o uidet᷑ fuisse diuinitas. Por¬
ro si fides dñm natũ credit. nõ
⁊ sponsus infans de thalamo suo
hoc ẽ utero uirginali illesa matis
uirginitate ꝓcederet. Illic namꝙ
capiti immaculato immaculatã qͥ¬
signaret eccłam: quã paulus apłs
uirginẽ uocat. nõ solas in ea cõside¬
rans etiã corpore uirgines: sed i¬
corruptas omniũ desiderans m̃te
Desponsaui enĩ uos inqͥt uni uiro an¬
ginẽ castam exhibere. xp̃o. Eccł̃asͥ¬

Expanded text:
creduli. Ideo potius fides utrumque crecreduli. Ideo potius fides utrumque credit; quia infidelitas utrumque non credit. Ipsa est quippe infidelitas, cui nulla in Christo videtur esse divinitas. Porro si fides Deum natum credit in caet sponsus infans de thalamo suo, hoc est utero virginali, illaesa matris virginitate procederet . CAPUT capiti immaculato immaculatam consociaret Ecclesiam: quam Paulus apostolus virginem vocat, non solas in ea considerans etiam corpore virgines, sed incorruptas omnium desiderans mentes. Desponsavi enim vos, inquit, uni viro, virginem castam exhibere Christo . Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
bona. Propt̃ hec gͦ qͥ erat ante scłã
omĩa sine initio dierũ dei filiꝰ. ẽẽ
in nouissimis diebꝰ dignatꝰ est ho¬
minis filiꝰ: ⁊ qͥ de patre natꝰ nõ a
patre factus erat. factus ẽ in matre
quã fecerat : ut ex illa ortus hic
aliqͣndo eẽt: que nisi ꝑ illũ nũquã
⁊ nusquã esse potuisset. Sic adim¬
pletũ ẽ quod p̃dixerat psalmꝰ. Ueritas
de terra orta ẽ. Maria uirgo an¬
te conceptũ.: uirgo post partũ. Ab¬
sit enĩ ut in ea terra. hoc ẽ in ea
carne unde orta ẽ ueritas. ꝑiret
integritas. N empe post resurrec¬
tionẽ suã cũ sp̃s putaret᷑ ẽẽ non
corpus: palpate inqͥt ⁊ uidete qͥa
uidetis habere. R tam̃ illiꝰ iuueni¬
lis corporis soliditas nõ patentibꝰ
foribꝰ se ad discipłos intromisit. Cur
gͦ qui potuit ꝑ clausa ostia magnꝰ
Intrare. nõ potuit etiã ꝑ incorrup¬
ta membra paruus exire: Sed neq
hoc neq illud uolunt credere i¬

Expanded text:
bona: propter haec ergo, qui erat ante omnia bona: propter haec ergo, qui erat ante omnia saecula sine initio dierum Dei Filius, esse in novissimis diebus dignatus est hominis filius; et qui de Patre natus, non a Patre factus erat, factus est in matre quam fecerat; ut ex illa ortus hic aliquando esset, quae nisi per illum nunquam et nusquam esse potuisset. 2. Vipletum est quod praedixerat Psalmus, Veritas de terra orta est . Maria virgo ante conceptum, virgo post partum. Absit enim ut in ea terra, hoc est in ea carne unde orta est veritas, periret integritas. Nempe post resurrectionem suam, cum spiritus putaretur esse, non corpus: Palpate, inquit, et videte, quia videtis habere . Et tamen illius juvenilis corporis soliditas, non patentibus foribus se ad discipulos intromisit . Cur ergo qui potuit per clausa ostia magnus intrare, non potuit etiam per incorrupta membra parvus exire? Sed neque hoc, neque illud volunt credere in
Abbreviated transcription (Latin):
ERBUo patris ꝑ quod
facta sũt tẽpora. caro
factũ. natalẽ suũ nob̾
fecit in tẽpore: ⁊ in or̾tu
humano habere uoluit unũ diẽ:
sine eniꝰ nutu chuino nullus uol¬
uit᷑ dies. Ipse apud patrẽ p̃cedit᷑
cũcta spacia seculoꝵ: ipse de ma¬
tre in hac diecursibꝰ se ingessit
annoꝵ. Homo factꝰ. hominis fac¬
tor. ut suggeret ubera. regens si¬
dera. ut esuriret panif  ut siti¬
ret fons. dormiret lux: ab itinere
uia fatigaret᷑ falsis testibꝰ ueritas
accusaret᷑ luidex uiiuoꝵ ⁊ mortu¬
oꝵra iudice mortali iudicaretur:
rab iniustis iusticia damnaretur:
flagellis disciplina cederet᷑⁊ spims
botrus coronaret᷑. in ligno fun¬
damentũ suspenderet᷑. uirtͦ. in¬
firmaret᷑. salus uulneraret᷑: tiita
moreret᷑. Ad hec atq huiusmodi
sustinenda p̃rõ nob̾ sencłinans.
ut liberaret indig̃nosͥ qͣndo nec
ille aliqͥd mali. qͥ ꝓpt̃ nos. tanta
ꝑtulit mala:. nec nos boni aliqͥd me¬
rebam᷑. qͥ per eũ tanta accepimꝰ

Expanded text:
erbum Patris per quod facta sunt tempora, caro factum, Natalem suum nobis fecit in tempore: et in ortu humano habere voluit unum diem, sine cujus nutu divino nullus volvitur dies. Ipse apud Patrem praecedit cuncta spatia saeculorum: ipse de matre in hac die cursibus se ingessit annorum. Homo factus, hominis factor: ut sugeret ubera, regens sidera; ut esuriret panis, ut sitiret fons, dormiret lux, ab itinere via fatigaretur, falsis testibus veritas accusaretur, judex vivorum et mortuorum a judice mortali judicaretur, ab injustis justitia damnaretur, flagellis disciplina caederetur, spinis botrus coronaretur, in ligno fundamentum suspenderetur, virtus infirmaretur, salus vulneraretur, vita moreretur. Ad haec atque hujusmodi sustinenda pro nobis indigna, ut liberaret indignos; quando nec ille aliquid mali, qui propter nos tanta tulit mala, nec nos boni aliquid merebamur, qui per eum tanta accepimus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eccłam suã de fornicatione dem¬
nũ redim̃do uirginẽ fec̃. Ex euꝰͦ n¬
corrupta uirgintate ꝓcreate uiis¬
nes scẽ. que terrenas nuptias co¬
temnentes. esse etiã carne uirgi¬
nes elegistis: gaudentes celebrate
sollemnit᷑ hodierno die uirginis
partũ. Ille qͥppe ẽ natꝰ ex femina
qui nõ ẽ ex masculo satus in fen¬
na Qui nobis attulit qͦd amarets
matri nõ abstulit qͦd amatis. Lu
sanat in uob̾ qͦd traxistis ex eud.
absit ut corrũperet qͦd dilexisti

Expanded text:
fornicatione daemonum redimendo virginem fecit. Ex cujus incorrupta virginitate procreatae virgines sanctae, quae terrenas nuptias contemnentes, esse etiam carne virgines elegistis, gaudentes celebrate solemniter hodierno die Virginis partum. Ille quippe est natus ex femina, qui non est a masculo satus in femina. Qui vobis attulit quod amaretis, matri non abstulit quod amatis. Qui sanat in vobis quod traxistis ex Eva, absit ut vitiaret quod dilexistis
Abbreviated transcription (Latin):
fecit in celo ⁊ in t̾ra. R si solliens
ꝑscruteris: pret̾ hunc legitimũ
humane conceptionis usũ. tre
ualde mirabiles nascendi specre
oꝑatã reꝑies trinitatẽ. Et pͥma
ẽ quidẽ: qͦd adaim figuratꝰ ex hiuo
est. Sccda. qͦd mulier ẽ formata
de masculo. Tercia. que ⁊ celestls
ẽ: qͦd xp̃s ꝓcessit ex uirgine. Lus
bile : qͥd hoꝵ nisi fidẽ sequam᷑ m
qͥsitio poterit humana cõplectiᷤ
Quod aũt mẏstico hoc conceptu
uisitare mundũ dei dignat est
filiꝰ: nrẽ. hoc salitis necessitas flu¬
gitabat. Nimirũ ut celesti and̃
generatio repararet. qͦd naturel
trena ꝑdiderat. s ed fortassis hũ
qͥ natus p̃dicat᷑ ex femia. aũ
lib obuoluit᷑ pannis ⁊ dũ iaceru

Expanded text:
fecit in coelo et in terra . Et si sollicitus fecit in coelo et in terra . Et si sollicitus perscruteris, praeter hunc legitimum humanae conceptionis usum, tres valde mirabiles nascendi species operatam reperies Trinitatem. Et prima est quidem, quod Adam figuratus ex limo est: secunda, quod mulier formata de masculo: tertia, quae et coelestisprocessit ex virgine. Quid bile? Quid horum, nisi fidem sequamur, inquisitio poterit humana complecti? Quod autem mystico hoc conceptu visitare mundum suum Dei dignatus est Filius, nostrae hoc salutis necessitas flagitabat; nimirum, ut coelestis tandem generatio repararet, quod nativitas terrena perdiderat. Sed fortassis hunc, qui natus praedicatur ex femina, dum vilibus obvolvitur pannis, dum jacere
Abbreviated transcription (Latin):
disputationis hebetatꝰ. celeste tibi¬
ipse mẏsteriũ t̾rena argum̃tatio¬
ne confundas. Aut nõ putas eũ
nouũ puerũ in aluo uirginis po¬
tuisse formare : qͥ cũ pͥmũ conderet
hominẽ. nec sem̃ patris nec uis-¬
cera mat̾na quesiuit : Dic itaq qͥ¬
cũq es suꝑne dispensationis arbit᷑¬
⁊ discussor. que tibi uidet᷑ uirtus
eminentior: partũ dedisse uirgi¬
ni. aut ꝑfectũ hominẽ creasse de
t̃ra:. Primꝰ enĩ homo ut ait apłs
de t̾ra terrenꝰ.: scd̃s homo de celo
celestis. Si contͣ naturã eẽ conten¬
dis. qͦd in mẏsterio redẽptionis nrẽ
sine uiro puella asserit᷑ concepss
euiꝰ queso nature ẽ. qͦd in parem
generis nrĩ caro sine carne foni¬
ta ẽ: Que ista ẽ ratio immo qũ
ceca contentio: ut nõ credat᷑ ios
cisse de puluere: Si omĩpotens
o homo tali in negotio eẽ ꝑspues
uoluntatẽ: de oꝑe cur retracti
Omĩa enĩ sic̃ legit᷑ dñs que uolut

Expanded text:
disputationis hebetatus coeleste tibdisputationis hebetatus coeleste tibi mysterium terrena argumentatione confingas. Aut non putas eum novum puerum in alvo virginis potuisse formare, qui cum primum conderet hominem, nec semen patris, nec viscera matris quaesivit? Dic itaque, quicunque es supernae dispensationis arbiter, et discussor, quae tibi videtur virtus eminentior, partum dedisse virgini, aut perfectum hominem creasse de terra? Primus enim homo, ut ait Apostolus, de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Si contra naturam esse contendis, quod in mysterio redemptionis nostrae sine viro puella asseritur concepisse: cujus, quaeso, naturae est, quod in parente generis nostri caro sine carne formata est? Quae ista est ratio, imo quam caeca contentio, ut non credatur Deufecisse de pulvere? Si Omnipotentis, o homo, tali in negotio esse percipis voluntatem: de opere ejus cur retractas? Omnia enim, sicut legitur, Dominus quae voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
frs ħmĩ solutus est omis pat̾ne p̃ua¬
ricationis metus: quẽ diabolicis du¬
dũ fraudibꝰ incurrit circũuenta mor¬
talitas. Adest enĩ nob̾ celi t̃req iu-¬
dex. qͥ reciso cẏrographo delictoꝵ re¬
atũ nr̃m miseratꝰ absoluit. Ad est dñs:¬
ceruicibꝰ soluens. merorẽ mundi eter¬
na libertate letificet. Adest ille rex
mansuetus. qͥ ꝑ spatia totiꝰ orbis celes¬
tis iusticie gressibꝰ incedens. suꝑbien¬
ẽ nob̃̾ dei filiꝰ: ut gͤrmane carnis nr̃e
conceptione ꝓductꝰ. creato a se ho-¬
mini ⁊ pietatẽ paternã ⁊ fraternũ
largiret᷑ affectũ. R natꝰ sane ab in¬
tacta ẽ femina. ut eũ parit᷑ ⁊ homi¬
nẽ testaret᷑ partꝰ humanꝰ. et deũ
ꝓbaret eterna uirginitas. Nã sic̃
nõ poterat nisi caro de carne nasci.
ita nõ poterat dei caro de femineo
utero nisi sine generante ꝓdire.
ꝓpt̾ qͦd ait angłs beatissime marie.¬
Sp̃s sc̃s suꝑueniet in te:⁊ uirtꝰ altis¬
simi obumbrabit tibi. Et qͦd nas

Expanded text:
simi, solutus est omnis paternae praevaricationis metus, quem diabolicis dudum fraudibus incurrit circumventa mortalitas. Adest enim nobis coeli terraeque Judex, qui rescisso chirographo delictorum, reatum nostrum miseratus absolvit. Adest cervicibus solvens, moerorem mundi aeterna libertate laetificat. Abest rex ille mansuetus, qui per spatia totius orbis coelestis justitiae gressibus incedens, superbienest nobis Dei Filius, ut germana carnis nostrae conceptione productus, creato a se homini et pietatem paternam, et fraternum largiretur affectum. Et natus sane ab intacta est femina, ut eum pariter et hominem testaretur partus humanus, et Deum probaret aeterna virginitas. Nam sicut non poterat nisi caro de carne nasci, ita non poterat Dei caro de femineo utero nisi sine generante prodire. Propter quod ait angelus beatissimae Maris sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: et quod nas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ista fr̃ aduerte eũ. ⁊ ut hominẽ¬
ꝑ infirmis infirma ꝑtulisse:⁊ ut
deũ potentiã exercuisse celestẽ. Hic
nãq qͥ sordentibꝰ circũdat᷑ pannis:
regiis ꝑ chaldeos muneribꝰ hono¬
rat᷑. Hic qͥ in p̃sepi humilis iacet:
lumine noui sideris coruscat e celo.
Hic qͥ uagitꝰ reddit infantie. angłi¬
ci exercitꝰ uocibꝰ collaudat᷑. Hic qͥ
femineo lacte nutrit᷑. multa milia
hominũ pane paruissimo saciauit.
Quid illud adiciã qͦd dm̃ illũ ⁊ ue¬
rũ dei filiũ eẽ resurgens a mortuis
lazarus ꝓbat ⁊ recepto lumine
cetus annunciat : uenerandis eiꝰ
caleata uestigiis maris unda testat᷑:
⁊ qͦ p̃cellit hec omĩa resultans e celo
uox pat̾na confirmat: Ppt̃ qͦd
dilectissimi. tã magnũ hoc natiui¬
tatis dnĩce sacram̃tũ dignis uocibꝰ
honoremꝰ. Biligamꝰ pre omibꝰ cas¬
titatẽ : qͥa ut placere hanc sibi
ap̃s ostenderet: pudiciciã uteri uir¬
gialis elegit. Sectem᷑ miscdĩam:

Expanded text:
, frater, adverte eum, et ut hominem infirma pro infirmis pertulisse, et ut Deum potentiam exercuisse coelestem. Hic namque qui sordentibus circumdatur pannis, regiis per Chaldaeos muneribus honoratur. Hic qui in praesepi humilis jacet, lumine novi sideris coruscat e coelo. Hic qui vagitus reddit infantiae, angelici exercitus vocibus collaudatur. Hic qui femineo lacte nutritur, multa hominum millia parvissimo pane satiavit. Quid illud adjiciam, quod Deum illum et verum Dei esse Filium resurgens a mortuis Lazarus probat, receptus ad lumen caecus annuntiat, venerandis ejus calcata vestigiis maris unda testatur, et quod praecellit haec omnia, resultans e coelo vox paterna confirmat? Propter quod, dilectissimi, tam magnum hoc nativitatis Dominicae sacramentum dighonoremus: diligamus prae omnibus castitatem, quia ut placere hanc sibi Christus ostenderet, pudicitiam uteri virginalis elegit: sectemur misericordiam,
Abbreviated transcription (Latin):
puto indecoꝵ si ipsius iosephi in septi¬
inqͥt porro amarior in dies morbus
urgebat. supplicia dudũ cõmissi scele¬
ris expetens. Lento nãq igniextrin¬
secus in suꝑficie corporis urebat᷑. in¬
trinsecus uͦ uastũ condebat᷑ incen¬
diũ. Auiditas in explebilis sẽꝑ inerat
cibi: nec tam̃ satiari unquã rabidis
incitata faucibꝰ ualebat inglimies.
Intestina intrinsecus ulceribꝰ opsep

Expanded text:
 Iosephus in XVI porro amarior in dies morbus urgebat supplicia commissi. dudum sceleris expetens. Lento namque igne extrinsecus in superficie urebatur, intrinsecus vero vastum condebatur incendium. Aviditas inexplebilis semper inerat cibi, nec tamen saciari umquam rabidis incitata faucibus valebat ingluvies. Intestina intrinsecus ulceribus obsep
Abbreviated transcription (Latin):
uite exitũ adeẽ sensisset. malo accepto
cultrũ poposcit. Solebat enĩ ꝑ
semet ipsũ purgatum sic pomũ
atq incisũ edere. Tũ deinde cir-¬
cũspectans nequis esset qͥ ꝓhibe¬
ciũ post duos quos ante necauerat

Expanded text:
um vitae adesse sensisset, malo accepto, cultrum poposcit solebat enim sic per semetipsum purgatum pomum, atque incisum edere. Tunc circumspectans ne quis esset qui eum prohibe, post duos, quos ante necaverat,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sorore sua salome atq eiꝰ uiro
nomine alexandro: noui inquit
iudeos de mea morte gauisuros.
Sed potero habere lugentes:⁊ exse¬
quias honorabiles ex plangentiũ
multitudine:. si uolueritis meis

Expanded text:
que ad se sorore sua Salome atque eius viro Alexandra: 'Novi', inquit, 'Iudeos de meo interitu gavisuros, sed potero habere lugentes et exequias honorabiles ex plangentium multitudine, si volueritis vos meis
Abbreviated transcription (Latin):
mundo hominẽ:. quẽ nõ suscepit ab
homine. Quid hoc ẽ miracul fr̃sͤ
Nascit᷑ caro de carne. nõ tam̃ gene-¬
rata ꝑ carnẽ:⁊ secreto quodã incom¬
p̃hensoq conceptu ꝓcedit de morta¬
li femina diuina ꝓgenies.
Nec mirũ sane si extitit diui¬
na natiuitas. ubi nõ erat huma¬
na conceptio:. aut si illã matrẽ nõ
uiolauit partus. quã coitꝰ nõ fetauit.¬
Ait ille quondã futuroꝵ conscius
ysaias. ppłis ⁊ gentibꝰ signũ noue
salutis aperiens. Ecce uirgo in ut̃o¬

Expanded text:
mundo hominem quem non suscepit ab mundo hominem quem non suscepit ab homine. Quid hoc est miraculi, fratres? Nascitur caro de carne, non tamen generata per carnem, et secreto quodam incomprehensoque conceptu procedit de mortali femina divina progenies. Nec mirum sane, si exstitit divina nativitas, ubi non erat humana conceptio, aut si illam matrem non violavit partus, quam coitus non foedavit. Ille quondam futurorum conscius Isaias populis et gentibus signum novae salutis aperiens: Ecce, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
Utissiox fr̃s̃ festiuitate p̃sentis
diei in omne se gaudiũ totus
ubiq suscitat mundus: qͥa hodie
ꝓmissus a scłis unuerso orbi iu¬
dex natꝰ est ⁊ redẽptor. Et necesse
ẽ ut in cõmune nos om̃s qͥ futuri
examinis resurrectionisq ꝓmisse
salutarẽ suscepimꝰ fidẽ. habea mus
metũ quidẽ de idice: sed de redẽp¬
tore leticiã. Omĩs namq fidelis ani¬
ma timore corrigit᷑. correctione le¬
tatur.  in hoc h̾mĩ qͥnta erga hu¬
manũ genus omĩpotentis patris
dispensatio est. qͦnta benignitas:
ut quẽ iudicẽ p̃parabat incredu¬
lis. hũc credituris p̃miteret redẽp¬
torẽ. quatinꝰ p̃currens miscdia.
seueritatẽ aduenientis iudicis p̃ue¬
niret. Hodie itaq natus ẽ xp̃s:. sed
in natiuitate eiꝰ nr̃a habet omniũ
uita natalẽ. Quia qui pͥuilegia pͥme
natiuitatis amisimꝰ: uisitante nos
xp̃o. sanctiore partu redimꝰ ad ui¬
tã. Hodie peꝑit maria: sed ipsa suũ
parturiuit auctorẽ. Hodie edidit

Expanded text:
tissime, fratres, festivitate praesentis diei in omne se gaudium totus ubique suscitat mundus, quia hodie promissus a saeculis universo orbi judex ortus est, et redemptor. Et necesse est, ut in commune nos omnes qui futuri examinis resurrectionisque promissae salutarem suscepimus fidem, habeamus metum quidem de judice, sed de redemptore laetitiam. Omnis namque fidelis anima timore corrigitur, correctione laetatur. Et in hoc, carissimi, quanta erga humanum genus omnipotentis Patris dispensatio est, quantave benignitas, ut, quem judicem praeparabat incredulis, hunc credituris 30 praemitteret redemptorem: quatenus, praecurrens misericordia, severitatem adventantis judicis praeveniret. Hodie itaque natus est Christus, sed in nativitate ejus nostra omnium habet vita natalem: quia, qui privilegia primae nativitatis amisimus, visitante nos Christo, sanctiore partu redimus ad vitam. Hodie peperit Maria, sed ipsa suum parturivit auctorem. Hodie edidit
Abbreviated transcription (Latin):
nasci sꝑarent Ut uͦ ex michee
oraculis locus natiuitatis eiꝰ desig-
tentes pueros nõ solũ apud bethleẽ
sed ⁊ in omnibꝰ eiꝰ finibꝰ. ab imis et
a magis interimi iubet: si quo mͦ
etiã iħm cũ equeuis possit extin¬
guere. Sed p̃uenit regis insidias
puer abductus in egyptũ: paren¬
tibꝰ de dolo regis angło p̃nuncian¬

Expanded text:
nasci sperarent. Ubi vero ex Michaeae oraculis locus nativitatis ejus apud Btentes pueros, non solum apud Bethlehem, sed et in omnibus ejus finibus a bimatu et  et interimi jubet ; si quomodo etiam Jesum cum aequaevis posset exstinguere. Sed praevenit regis insidias puer abductus in Aegyptum, parentibus de dolo regis angelo praenuntian
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ in excelsis. ⁊ bone uolunta¬
tis hominibꝰ pricẽ p̃stat in t̾ris:
ꝓpt̃ qͦd dilectissimi cõpetentibꝰ gau¬
diis canta de salute letem᷑. atq
angłicis nos uocibꝰ sociantes. hono¬
re debito mẏsteria semꝑ xpĩ utir
tutesq laudemus.
O
p̃o scdm ꝓphetie fidem
nato in bethleẽ iude.
tpribus herodis. de ori¬
entis partibꝰ aduentan¬
tes quidã uiri ex magoꝵ gente.
percunctant᷑ ab herode ubinã eẽt
rex qͥ nuꝑ natus ẽ iudeoꝵ. affir-¬
mantes uidisse se stellã eiꝰ in orien¬
te. que sibi etiã dux itineris extitis¬
deterret᷑. uerens ne status sui ꝑi¬

Expanded text:
s, et bonae voluntatis hominibus pacem praestat in terris. Propter quod, dilectissimi, competentibus gaudiis tanta de salute laetemur, atque angelicis nos vocibus sociantes, honore debito mysteria semper Christi, virtutesque laudemus. o prophetiae fidem nato in Bethlehem Judae, temporibus Herodis regis, de Orientis partibus adventantes quidam viri ex Magorum gente, percontantur ab Herode ubinam esset rex qui nuper natus est Judaeorum: affirmantes vidisse se stellam ejus in Oriente, quae sibi etiam dux itineris exstitisdeterretur, timens et verens ne status sui peri
Abbreviated transcription (Latin):
na eũ uoce collaudans ⁊ dicens.
Gła in excelsis deo: ⁊ in tra prx ho¬
minibꝰ bone uoluntatis. Gła utiq
deo. qui desperatis mortalibꝰ mu-¬
nus et̃ne salutis exhibuit .⁊ pax
hominibus bone uoluntatis. quos
regnũ ꝓpriũ diabolica de captiui¬
tate reuocauit.R quã congrue an¬
gelicus intonat sermo: cũ dicit᷑
gła in excelsis deo.⁊ in t̃ra pax ho-¬

Expanded text:
um voce collaudans et dicens: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Gloria utique Deo, qui desperatis mortalibus munus aeternae salutis exhibuit: et pax hominibus bonae voluntatis, quos regnum proprium diabolica de captivitate revocavit. Et quam congrue evangelicus intonat sermo cum dicitur: Gloria in excelsis Deo, et pax
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd tante illiꝰ erant angusil
mansionis ut nati sub hora ul¬
uuli memibra nõ caꝑent: Sed
cuco inẏstico refert᷑ sermonel
inueniri locũ indiuersorio. ql¬
ingressus mundũ xp̃s fidẽ ill
posset requiescere nõ inuenit. ait ait
hose in eugłio dicens. Filius aũt
hominis nõ habet ubi caput recli-¬
nei nde aduertimꝰ qͥa unicus dei
fiuꝰ nõ in speciosis domibꝰ auratisq
laquearibꝰ. sed in fide credentiũ re-
tẽ ubera. nascentiũ more infantiũ
uagientẽ. uilibꝰ circũdatũ pamnus.
nisteria ꝓsequunt᷑. ⁊ omĩs celestis

Expanded text:
Nunquid tantae illius erant angustiae Nunquid tantae illius erant angustiae mansionis, ut nati sub hora parvuli membra non caperet? Sed idcirco mystico refertur sermone, non invenire locum in diversorio; quipossit requiescere, non invenit, ut ait ipse in Evangelio, dicens: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Unde advertimus quia unicus Dei Filius non in spatiosis domibus auratisque laqueariis, sed in fide credentium requsugentem ubera, nascentium infantium more vagientem, vilibus circumdatum pannis, nist
Abbreviated transcription (Latin):
has scłi ꝓcellas ⁊ fluctuantis sentinã
mundi. uterus maternus effudit.
uilissimis circũdat᷑ pannis. Pan
tiuit. Obuoluit᷑ quidem pannis e
bii panni noua stella radiante mui¬
nerant᷑ a magis: et ex ultantibꝰ m¬
gelis honorantur. Et ut nouerimꝰ
uniuersa hec ꝑ mysteriũ uel fier
dicatꝰ ab incio. de sinu patris em̃
thalamo salutariũ nuptiaꝵ spor¬
sus uenit e celo: sicut ait uenera¬
dus dauid. Ipse tanquã sponsusꝗ
cedens de thalamo suo. De inde it
legit᷑ ponit᷑ in p̃sepio: qͥa ut at
eugłista non erat illi locus induri
sorio. Ne quẽ fr̃s ista ꝑmouean
quia omĩs hec in saluatore uilita
p̃ciosissimũ nr̃ẽ salutis ẽ sacrama¬
tũ. Uidete enĩ quanta sapientia a¬
na quadã grã humani generises
esca erat futurus ⁊ pastor Auibe
in p̃sepio ponit᷑: ut ad pabula
ennis uite. spiritaliũ ouiũ gragl
agni celestis balatꝰ inuitet. Nor
erat inqͥt ei locus indiuersouo

Expanded text:
has saeculi procellas, et fluctuantis sentinam has saeculi procellas, et fluctuantis sentinam mundi uterus maternus effudit, vilissimis circumdatur pannis. Pannvestivit. Obvolvitur quidem pannis, sed hi panni nova stella radiante munerantur a magis et exsultantibus angelis honorantur. Et ut noverimus universa haec per mysterium vel fieri dicatus ab initio de sinu Patris, aeternoque thalamo salutarium 32 nuptiarum sponsus venit e coelo, sicut ait venerandus David: Ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Deinde ut legitur ponitur in praesepe, quia, ut ait evangelista, Non ermoveant, quia omnis haec in Salvatore vilitas pretiosissimae nostrae salutis est sacramentum. Videte enim quanta sapientia cina quadam gratia humani generis et esca erat futurus, et pastor. Qui bene in praesepio ponitur, ut ad pabula perennis vitae spiritualium ovium greges agni coelestis balatus invitet. Non erat, inquit, eis locus in diversorio.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Ecce qualit̃ inuicem concordan¬
tibꝰ sententiis diuina testimonia con-
firmant᷑: ⁊ cũ p̃dicantiũ diuersa
sint tẽpora. nõ tam̃ diuersa narra¬
tio. Nam partũ uirginis quẽ ille p̃¬
dixerat. iste testat᷑. Quis gͥ de diuim¬
tate xp̃i. quis de redẽptione cũctet᷑.
quẽ ⁊ ẏsayas ꝓfitet᷑ deũ.⁊ gabrihel
annuntiat saluatorẽ: Quis intac¬
te puerꝑe alĩ dubitet floruisse:
Ubi tanti talesq sũt testes.
nõ erubescit ueritas: sed au¬
ditor incredulus confutat᷑. Sed iã
uideamꝰ quas ꝓ nobis natus ꝑferat
xp̃s iniurias:. quib᷑ue rursus iniu-¬
rie ille uirtutibꝰ decorent᷑ . R ante
omĩa femineo se sexi concipi patit᷑.
qui in exordio mundi omĩpotenti
manu de masculo oꝑatus est femi¬
nã. Sed hanc humilitatẽ nascen¬
di. uirginalis matris sublimat
integritas ⁊ quãuis natus xp̃s
femineo ut infans lacte pascat᷑:
tam̃ ut rerũ potens uirgineis nu¬
trit᷑ uberibꝰ. Atq ut primũ illũ ĩ

Expanded text:
cce qualiter se invicem concordantibus sententiis testimonia divina confirmantur, et cum praedicantum diversa sint tempora, non diversa narratio. Nam partum virginis, quem ille praedixerat, iste testatur. Quis igitur de divinitate Christi, quis de redemptione cunctetur, quem et Isaias profitetur Deum, et Gabriel annuntiat Salvatorem? Quis intactae puerperae alvum dubitet floruisse, Ubi tanti talesque sunt testes, non erubescit veritas, sed auditor incredulus confutatur. Sed jam videamus quas pro nobis natus perferat Christus injurias, quibusve rursus injuriae illae virtutibus decorentur; et ante omnia femineo sexu se concipi patitur, qui in exordio mundi omnipotenti manu de masculo operatus est feminam. Sed hanc humilitatem nascendi virginalis matris sublimat integritas. Et quamvis natus Christus femineo, ut infans, lacte pascatur; tamen ut rerum potens virginibus nutritur uberibus, atque ut primum illum in
Abbreviated transcription (Latin):
stringerent ᷑ aqꝵ mltitisdinem effũderent
mi stͣctura ung̾bꝰ etiani suis sila tenerrma
ora dilacerat ⁊ aureos cnes suds alegeli¬
gamime absolutos a lactea sui capitie tute
diuellir ⁊ suz rigidie enguiꝯ suos maxilas
Marat rubeo cruore ꝑcutat ꝑtiñctas saca
lilia laceratis roẜ minisas similitudinarieui¬
debat᷑ ⁊ dui querat᷑ de sua se ꝑarõe adiletto
suo troullo sepiꝯ in t̾morit᷑ in ⁊ brachia eam
liobentiun sustnrie dicens se malle mortem
noctis ig sruẽrente caligĩe troillꝰ seꝯtuit
S berisehba cam sil̃ls monend in lacͥmis ut
a tanto dobore se debeat temperare ⁊ du sic̃
troilh dilabit᷑ se miuiua quazr int̃ dilai olusia
lacims irrogaţa plenlibꝰ ad uirde san senso
ea nocte ⁊ edude sepiꝯ est conatꝰ O diei
aurora qͣi srueniente uicina troillo abrisgda
in młtis anxietatibꝰ ⁊ doloribꝰ dicessit ⁊ ea
relicta ad sui palacĩ r egimina ꝓperauit Oz o
croille que te tani iuuemilis coegit errare

Expanded text:
stringerentur, aquarum multitudinem effunderent in strictura. Vnguibus etiam suis sua tenerrima ora dilacerat et aureos crines suos, a lege ligaminis absolutos, a lactea sui capitis cute diuellit, et dum rigidis vnguibus suas maxillas exarat rubeo colore pertinctas, lacerata lilia laceratis rosis inmisceri similitudinarie uidebantur. Que dum queratur de sua separaccione a dilecto suo Troilo, sepius intermoritur inter brachia eam uolencium sustinere, dicens se malle mortem Noctis igitur superueniente calligine, Troilus se contulit ad Briseidam, eam similibus monens in lacrimis ut a tanto se debeat temperare dolore. EtTroili labitur sepius semiuiua. Quam inter dulcia basia lacrimis irrorata flebilibus ad uires sui sensus ea nocte reducere sepius est conatus. Sed diei hora quasi superueniente vicina, Troilus a Briseida in multis anxietatibus et doloribus discessit, et ea relicta ad sui palacii regiam properauit. Sed, O Troile, que te tam iuuenilis coegit errare
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃iliꝰ debuisti ⁊ nñt olegisti moliq
tͥ placẽ obiurãdo pit̾u in pauꝑtate ⁊
exilio iuu̾e ⁊ spãlit᷑ in uer capitales
tue pat̾e Iuienicos qui ad delendoz
tuos ⁊ cua patͥa sic hostil̃i acesẜũt
Aquũtie intor hõies pudoris lale con¬
funderis qͥ ran gl̾iose a tius cõsueneual
honorabi nũꝙͣ tãta dedecoris ate detͥ¬
get᷑ In famia quãca es iustose tͦpe¬
dĩs igͦmima denigratꝰ an putas
si Int̾ muos uitieꝑatiꝰ exisas qui eos

Expanded text:
ebuisti, et nunc elegisti melius tibi placere abiurando patriam in paupertate et exilio uiuere et specialiter inter capitales tue patrie inimicos, qui ad debellandum tuos et tuam patriam sic hostiliter accesserunt? O quanta inter homines pudoris labe confunderis qui tam gloriose a tuis consueueras honorari! Nunquam tanta dedecoris a te detergentur infamia quanta es uiscose turpitudinis ignominia denigratus. An putas, etsi inter uiuos uituperatos exi
Abbreviated transcription (Latin):
q̈z mutabulitas ꝑ uarietas ad illudendos iuos
sep ras ad ducit᷑ ꝑdui maioris amoris sig¬
naluino oscendũt stati selliate ꝑ aliu amo¬
rio su demostrantiaꝵ instabileni repente ua¬
riant ⁊ comiutãt ⁊ siforte ulla selliatator

Expanded text:
 mutabilitas et uarietas eas ad illudendos uiros semper adducit, et cum magis amoris signa uiris ostendunt, statim sollicitate per alium amoris sui demostranciam instabilem repente uariant et commutant. Et si forte nullus solicitator
Abbreviated transcription (Latin):
cadia paindit illis Quare om̃o ma¬
inres̃ iñas in filiali affectõe recipiũt
pomutẽtes ei Eaz hr̃e m caraz
at filiam ⁊ ip̃mm ip̃a in omibe lxo¬
noiure ⁊ eis ab ea recedẽtibii mł¬
dũ dies ilła ad honis decl̃iau̾at
uesꝑtinas cũ qa fices suas brisei¬
aRetõtes mutauerat no lũtates
uetera proposita sui cordis ⁊ Iaz
pagis sibi sucedit᷑ ad notũ ẽẽ cũ
pietis ꝙͣ fuiss hac tenꝰ cũ troiaĩs
a nobilis cibili amor cepit In
litate ꝓposita dissoluant ⁊ hora breuissia mu¬
tabilr uariant non ẽĩ cabit in hõĩe uarieta¬
tee ⁊ dolos eaꝵ posse descbere cuz magis

Expanded text:
cundia pandit eis. Quare omnes maiores ipsam in filiali affectione recipiunt, promittentes ei eam habere caram ut filiam et ipsam in omnibus honorare. Et eis ab ea recedentibus mudum dies illa ad horas declinauerat uespertinas cum iam Briseyda suas recentes mutauerat uoluntates et uetera proposita sui cordis, et iam magis sibi succedit ad uotum esse cum Grecis quam fuisse hactenus cum Troyanis. Iam nobilis Troili amor cepit in litate earum proposita dissoluantur et hora breuissima mutabiliter uariantur? Non enim cadit in homine uarietates et dolos earum posse describere, cum magis
Abbreviated transcription (Latin):
ea prc̃iente ibidĩ ip̃e eam ab eqͥ dependentem
qmptꝯ adiuuit ⁊ unam desirocheas quã eri¬
fonta qerebat in mam ab ea nlło ꝓcopiẽte
finrtiue sub traxit S am ip̃o sola ꝑcepit pla¬
acuz fortuz dissimulauit a mantie tucanti¬
tam amor ⁊ spes eũ in mlło lalore sui
cordis ⁊inpugnãt briseida ũo sola epsãd̃
cũ anciste pre suo ip̃m ubis dul duris
aggreditut ĩ młtitudĩe lacͥmaꝵ dicẽs
ei Ruo mͦ pat̾ Carissime infatuatꝰ

Expanded text:
descendentem promptus adiuit et vnam de cyrotecis quam Briseida gerebat in manu ab ea nullo percipiente furtiue subtraxit. Sed cum ipsa sola persenserit, placitum furtum dissimulauit amantis. Tunc antitamen amor et spes eum in multo labore sui cordis impugnant. Briseida uero sola existens cum antistite patre suo ipsum duris uerbis aggreditur in multitudine lacrimarum, dicens ei
Abbreviated transcription (Latin):
rus plebeis eiꝰ Inore gladii tru¬
udatis Quare caressĩa filia sacis
qt nebis melri hic ẽẽ ꝙ hostili gla¬
do seuiẽtẽ ꝑire in aduentu ꝙ i̾
iuscide gret̾is placuit uniũẜ ip̃is
luseide tũ formosas asptul cũ ad

Expanded text:
s plebeis eius in ore gladii trucidantis. Quare, karissima filia, satis est nobis melius hic esse quam hostili gladio seuiente perire. " In aduentu igitur Briseide Grecis placuit vniuersis ipsius Briseide tam formosus aspectus, cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
grecis cũt melior is suctessit in
bello. s illm diei siꝑuemente nocte
nõ fuit ampliq preliatu Sequẽ
quero die Gregi diomedez ⁊ uli¬
xe ad regẽ p̾amũ trãsimẜñt lega¬
tos ut creuga firmata tͥuu mensiu
ꝑ rege pͥamnu iinducie largirẽtire hũs
aũt legatis obuiauit de lon quidaz
miles satib diuel ⁊ mobilis criũ¬
do deciuicute Dioiana qui lega¬
tib ipĩl obuianb ⁊ eos comeab ro¬
gis pami caspectui p̾sentauit le¬
gati neio legatõis sue causa regi
pͥamo sinciter expłicãt regetut
pͥamo ad mẽsa diu̾sis replecã ci

Expanded text:
tunc melior pars successit in bello. Sed illius diei superueniente nocte, non fuit amplius preliatum. Sequenti uero die Greci Dyomedem et Ulixem ad regem Priamum transmiserunt legatos ut, treugua firmata, trium mensium per regem Priamum inducie largirentur. Hiis autem legatis obuiauit Dolon, quidam miles satis diues et nobilis et oriundus de ciuitate Troyana. Qui legatis ipsis obuians et eos commeans regis Priami conspectui presentauit. Legati uero legacionis sue causam regi Priamo sinceriter explicarunt, rege tunc Priamo ad mensam diuersis repletam
Abbreviated transcription (Latin):
sydo ua maginsicie allide satis huilr est cenacꝰ
G brisada in ip̃ie pͥmis motibꝰ ut muleꝵ
est moris sum p̾stare ⁊ ecsauit asfensum
nͨ fñ possa est an pͦ ml̃ta diomedis uba ip̃m
nõbẽsi aspe sua deicere ubis si mlibꝰ ditͭ el amo¬
an tormeur non sit ira disposis ꝙ tbi pqi

Expanded text:
a magnificis allicere satis humiliter est conatus. Sed Briseida in ipsis primis motibus, ut mulierum est moris, suum prestare recusauit assensum, nec tamen passa est quin post multa Dyomedis uerba, ipsum nolens a spe sua deicere, uerbis humilibus dixit ei: "Amocum cor meum non sit ita d
Abbreviated transcription (Latin):
silii ⁊ cõfesti suis cõsiliarus cõ¬
gaꝵs in dutiis cõuenerũt Ex cep¬
to hectoye qui de indulgẽdido e¬
isdez omo ⁊ dissensit asẜend̃ gre¬
cos ex dolb ⁊ ascucia pet̾e dcab in¬
ducias sũpta occasione fallaqi ꝙ
uelit incerim s. eop mortuos se¬
pelire cũ ip̃i inatualibꝰ currat ⁊ pio
ad quitẽdib eisde comoda Int̾i
heunt facultate ⁊ nos Incerim irr̃a
uictualia cõsumẽs q̃ tñ nobib ne¬
cessaria pro sustinẽda tãca gõte In
hac Cuuitate nobistuz Inclusa posꝰ¬
existant O ex quo oibꝰ fuit uelutas hec

Expanded text:
Et confestim, suis consiliariis conictis induciis conuenerunt, excepto Hectore, qui de indulgendis eisdem omnino dissensit, asserens Grecos ex dolo et astucia petere predictas inducias, sumpta occasione fallaci quod uelint scilicet eorum mortuos um ipsi uictualibus careant et pro acquirendis eisdem commodam interim habeant facultatem, "et nos interim nostra uictualia consumemus, que tamen nobis necessaria pro sustinenda tanta gente in hac ciuitate nobiscum inclusa prorexistant. " Sed ex quo omnibus fuit acceptum, Hec
Abbreviated transcription (Latin):
itrapa durante hector ad gͣtor castrase
cõ tulit ⁊ ꝙ̃ achiles libent᷑ inspiat cu nuĩꝙͣ
uiberit ens inhermeni ⁊ ineꝰ tentoriõ
tente descendͭ ⁊ duz intse de ali qͥba mltre
ꝯfferrent/ dichilles di hectori hes ilo hat¬

Expanded text:
ipsa durante Hector ad Grecorum castra se contulit, quem Achilles libenter inspicit, cum nunquam uiderit eum inermem, et in eius tentorio Htente descendit. Dum inter se de aliquibus multa conferrent, Achilles Hectori dixit h
Abbreviated transcription (Latin):
senda relaxanda ꝵ resoituenda greis quã młto
calore ductꝰ amoris in desiderantia utute
inom uołotatie młto dolore d puit a
forquet᷑ fũditꝰ qͣi toto in lacͥimo anxiesis
suspine ⁊ lamẽtiẽ nͨ est qui ex carñd eꝰ

Expanded text:
seyda relaxanda et restituenda Grecis, quam mulcalore ductus amoris in desideratiua uirtute ignee uoluptatis multo dolore deprimitur et torquetur funditus, quasi totus in lacrimis, anxiosis s
Abbreviated transcription (Latin):
surgente solis sple¬
dul cartũquaup diffuso
btriusq partis aciebus In campũ
egressis dellu lecale conuaitur ⁊⁊ to¬
ta dle illa usq ad noitis tenebias ẽ
pugnatu multi sũnt eo die in cer¬

Expanded text:
surgente, solis splendore circunquaque diffuso, utriusque partis aciebus in campum egressis, bellum letale committitur et tota illa die usque ad noctis tenebras est pugnatum. Multi fu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ s aq̃nt᷑ obtineat ꝙ m̃łtoꝵ sententia de¬
Reat pͥualere Rio aliud salubriꝰ ⁊ meo
cosi liui sub ministret ⁊ iõ hector adato
toz ab osba ꝯsilo non discessit liceta lad
sibi einde uibert᷑ uitane uelle tantoru

Expanded text:
 obtineat quod multorum sentencia soleat preualere, licet alius salubrius et melius consilium submi<ni>stret. Et ideo Hector a dato tunc ab omnibus consilio non discessit, licet sibi aliud exinde uideretur, vitans uelle tantorum
Abbreviated transcription (Latin):
in clansꝰ ut q̃tũq uenena corrũ ꝑet
eoꝵ notumẽta repolleret ⁊ quẽ ne¬
nen iabies infusa forsam infic̾et
ulũt ab aquis in fusu in nocaum
sua uͥtute saluaret erat emz mn eo
lapide alia nͥtri intẽsa ut siqͥs hũc
lapidem clansuz gereret in prigno ita
ꝙ lapis ip̃e gẽtis carmi in lxreret ĩ¬
insibilis scatĩ fi̾e̾t ita ꝙ dñ ip̃e gesta¬
ret ĩ pugno eiꝰ nemi̾ni pateret co¬
yia uisionis h̃ũc lapidez sa piẽtes
a chatem appellat ĩ insula cicilie yͥmo
repptũ ⁊ hñc Eneã sc̾psit u̾gilius
gestanisse cũ pͥmũ inuisibil cartagi¬
ins ꝑuouit ad horas de qͦ sic dix tra¬
dit᷑ sad coĩtatꝰ agathe Subsequẽter
s quodẽa sc̃pcũ exhibuit literature le¬
gibilis ⁊ notissimi eciã incellc̾ctar de
quo medea sacis sasonẽ sars diligon¬
rer ammorluit ut ꝙͣ pͥmum ad
ueldus aureu ꝑuemiet myo¬
denẽtis panbulidꝰ a nullatis nõ ren¬
te ĩ ipm iriueret ẜ supplex dubi

Expanded text:
inclusus ut, quecumque uenena corriperet, eorum nocumenta repelleret et, quem ueneni rabies infusa forsan inficeret, uelut ab aquis infusum innocuum sua uirtute salutaret. Erat et in eodem lapide alia uirtus intensa ut, siquis hunc lapidem clausum gereret in pugillo ita quod lapis ipse gerentis carni inhereret, inuisibilis statim fieret ita quod, dum ipse gestaret in pugno eius, nemini pateret copia uisionis. Hunc lapidem sapientes achatem appellant, in insula Sicilie primo repertum. Et hunc Heneam scripsit Virgilius gestauisse cum primum inuisibiliter Cartaginis peruenit ad <h>oras, de quo sic dixit: Graditur fido comitatus Achate. Subsequenter sibi quoddam scriptum exhibuit litterature legibilis et notissimi etiam intellectus, de quo Medea Iasonem satis diligenter amonuit vt quam primum ad uellus aureum perueniret, impedimentis preambulis annullatis, non repente in ipsum irrueret sed supplex diis in
Abbreviated transcription (Latin):
umusod mucͥne tix̃catos octidũt ut
ci latibła castͥ stͥcant᷑ qͥc qͥd inue¬
mũt utile rapaci p̾da surripiũt
⁊ aspurtãt ⁊ om̃ibꝰ locis dereꝵ
ablatõe penita uacuatis demiũ castͫͫ
ip eute dec̾berãt prostatisꝙ me¬
ins altis ip̃iq cotũ suidit᷑ exrui¬
na muiris q solutis ⁊ in futus de

Expanded text:
catos occidunt. Et ci latibula castri scrutantur, quicquid inueniunt utile rapaci preda subripiunt et asportant, et omnibus locis de rerum ablatione penitus uacuatis, demum castrum ipsum euertere decreuerunt. Prostratisque meniis altis ipsius, totum scinditur ex ruina, murisque solu
Abbreviated transcription (Latin):
nalubiłr munosi puenrẽtebin trã
sractis c̾uicilꝰ uita exalãt Oreci
glomose insiste nauz cõtra tͦianos
ꝑ stalas ip̃as castrũ astẽdũt alii
ꝑ fenestras alii ꝑ muroꝵ sũmita¬

Expanded text:
uenientes in terram, fractis ceruicibus, uitam exalant. Greci glomerose insistencium contra Troyanos per scalas ipsas castrum ascendunt, alii per fenestras, alii per murorum
Abbreviated transcription (Latin):
unntũt ⁊ qͥbri fuge licuit nõ fuit
ã alia subridii ꝙͣ lapsu fige ad
ne alta mema ꝑuenire illi nõ
shy fuga nõ ꝓfuit ferro int̾ent ⁊
aib̃a morte cͥdelr uitas soluũt
sieq agͥtil ip̃is castri ip̃iq tato
irruũt ip̃m in magna potẽtia
delellates t̾iani nõ ordiãtꝭ bellis
coꝵ in sumitate muroꝵ ad u̾si
gros durã ⁊ duũi deffẽntõe op¬
pmuit nũc eob utis lapidibi
rnuit nũc eos in tͥmiũt in
ribmuimẽ lanteaꝵp nũc ip̃os Ia¬

Expanded text:
fugere licuit non fuit alia causa suffragii quam lapsu fuge ad Troye alta menia peruenire. Illi uero quibus fuga non profuit ferro intereunt et acerba morte crudeliter uitam soluunt. Sicque a Grecis ipsis castri ipsius toto irruunt, ipsum in magna potencia debellantes. Troyani uero, ordinatis bellis eorum in summitate murorum, aduersus Grecos duram et diram defensionem opponunt, nunc eos iactis lapidibus obruunt, nunc eos interimunt in uibramine lancearum, nunc ipsos ia
Abbreviated transcription (Latin):
om̃itꝰ Intellectio dñ os̃ cõit̾ pro¬
ĩt̃ illud agamenõ steci mãdauit ut
mu̾si de ext̾ritu ꝓ cube sontu mo¬
eant᷑ qͥ illics naues ascendãt ab
ohenaꝵ portu felicit᷑ dissessuri nec
qor ad cubete sonicũ uniũ si naues
stindũt nodatos funes exsolunt
Meiãt naues ip̃e firmicer colligate
lamari seductis cenchoris ⁊ roceptis
maris spacia naiuganda ꝑ xu scadia
elongarũt aꝑtib athenaꝵs cũ subito
ẜenq aer q̃ nauigãtilꝰ arridebat ce¬
cis obducitur iibilti nocte ficaciam
in ducẽdo quare mugit aer tomtru¬
arp crebriũ in crebis ⁊ crebe corustatõẽs
notte ficticia repẽtiins sius fulgo¬
biba in mẽse plinae diffundũtur
ciuo iri cã exospati uc̃ti tume fucta
iaria mẽtuosãs se erigũt in pro¬
cellas quãt naiugãtes p̃os maxs
timor ⁊ cremor inuadit dũ seuide¬
ãt in mortis distͥime cõscitutos s
ille caltus cħroiamꝰ antistes fc̃is su¬
is exortatoĩsh ut erat ꝑitꝰ in eib

Expanded text:
iter probant illa, Agamenon statim mandauit vt vniuersi de exercitu per tubete sonitum moueantur quod illico naues ascendant, ab Athenarum portu feliciter discessuri. Nec mora, ad tubete sonitum vniversi naues ascendunt, nodatos funes exsoluunt quibus erant naues ipse firmiter colligate, et a mari subductis anchoris et receptis maris spacia nauigando per xv stadia elongauerant a partibus Athenarum, cum subito serenus aer qui nauigantibus arridebat cecis obducitur nubibus, noctem ficticiam inducendo. Quare mugit aer tonitruorum crebrorum in querelis, et crebre coruscaciones noctem ficticiam repentinis suis fulgobus, immense pluuie diffunduntur. Cuius rei causa exasperati uenti tumefacta maria montuosas erigunt in procellas. Quare nauigantes ipsos maximus timor et tremor inuadit, dum se videant in mortis discrimine constitutos. Sed ille Calcas Troyanus antistes, factis suis exorci
Abbreviated transcription (Latin):
iĩn dee offũt manu sua nõ sedata
diana in minẽte cẽpestate euanescẽ
faciet ⁊ ip̃iꝰ naugatõis nõd pͥstabit
acceptu nec mora iux̾ consiliu pͥdc̃i
calcus agamenone mãdate nones
dm̃s mutatis uelis ⁊ tiõnilii coapta¬
cis in aulide insula salue puenũt
q̃ nõ multu remota erat ab ipĩs
igamenõ itaq rex festĩ̃ descẽdit
ad cĩu diane cemplu aducit cui de¬
uoto corde ꝓp̾is mambꝰ queda oblatu
ꝑ eu in sac̾iau dedicauit᷑ cõfesti
ig marina tẽpestas enanuit ⁊ aer
undiq ẜenatꝰ uestes exuit ⁊ deps¬
suit nubilosas qͥ estut maria ⁊ na¬
lugare uolentilii in dulci eor plaontre¬
blandũit᷑ ex hoc loco qͥda sapientes
diõe uoluereit qui in astrononie opo¬
sicate laborant que diara q̃ ẽ in ꝑipã
luma sit dñait icineru ⁊ uiaꝵ cculo
ꝯscituũt fortanata ut sit in domo de
aibs alioꝵ flicum planetaꝵ ex hacͥ rõe
ubit astronomi usq in odier mu daei

Expanded text:
offerat manu sua. "Nam sedata Dyana imminentem tempestatem euanescere faciet et tempus nauigacionis uobis prestabit acceptum. " Nec mora, iuxta consilium predicti Calcas, Agamenone mandante, naues omnes, mutatis uelis et temonibus coaptatis, in Aulidem siluam salue perueniunt, que non multum remota erat ab ipsis. Agamenon itaque rex festinus descendit in terram; Dyane templum adiuit. Cui deuoto corde propriis manibus quedam oblata per eum in sacrificium dedicauit. Confestim igitur marina tempestas euanuit et aer vndique serenatus uestes exuit et deposuit nubilosas. Quiescunt maria et nauigare uolentibus in dulci eorum planblandiuntur. Ex hoc loco quidam sapientes dicere uoluerunt, qui in astronomie operositate laborant, quod Dyana, que et ipsa est luna, sit domina itinerum et uiarum. Circulo constituunt fortunatam vt sit in domo x ctibus aliorum felicium planetarum. Et hac ratione utuntur astronomi usque in hodiernam diem.
Abbreviated transcription (Latin):
a gamenome regis̃ se ꝯtulit mane
fecto ubi iia multi reges gretoꝵ dĩ
tes ⁊ pncipes ante cõuenerãt qui
corã rege agamenone residelãt quil
y achilez pateodũ ⁊ cãlras salutis s¬
raculo resoluto ac eis ab ens relatois¬
obtento up̃nso se int᷑ alios comilis
cessionibꝰ colloeanerũt ⁊ stucgiadis
dez calcas impetrata silentio mtñ
qͥ impsentis cõgregatõis ordiõ ũ¬
ti estis nõne ur̃a fuit ꝓncipalib
intẽtõ cõtͣ cirianos pa ͦ hosted

Expanded text:
Agamenonis regis se contulit mane facto, ubi iam multi reges Grecorum, duces, et principes ante conuenerant, qui coram rege Agamenone residebant. Quibus per Achillem, Patroclum, et Calcas salutis oraculo resoluto ac eis ab eis debiobtento responso, se inter alios comodis sessionibus collocarunt. Et statim ab eodem Calcas impetrato silencio, in cqui in presentis congregacionis ordine iuncti estis, nonne vestra fuit principalis intencio cont
Abbreviated transcription (Latin):
Intole in armata manu cͦsu pͥciyiti
ꝑuenerũt ad lictꝰ nutũtes grecos ar¬
teͤ ne in t̾raz descende̾nt fatius in eos
⁊ in cõsultis propositis ospirates cuꝯ
iri cã fatue in grecos irr̃ut irruũt
qͥ iã in tra descẽdem̃t manb fatiga¬
tõe lassati bellu fatuu cõstitunt᷑ ꝯ̃ͣ
eos s greci in nuimerabili quãtitatõ
armaci descõdẽtes in trãz oib sue
fatuitatis penas exoluũt nã ⁊ ceos
In ore gladii ꝑsecũtue qͥ p̾multitu¬
Dĩegrecos sustine̾ aliquiãt in
ualenteũ fuge sub sidio se comine¬
ꝓpt̾ꝙo ad castri caçiũa festinães
anelãt se ance g̾coꝵ fatiez dp¬
gẽtes chreci no in sequẽtes mpos
q̃ fuga pͥcipiti ante oos se euꝑe mn
mine ualuerũt eos captos merti
emãcipãt singłos qͦd in t̾cipuit io¬

Expanded text:
abitatores in armata manu cursu precipiti venerunt ad litus, putantes Grecos arcere ne in terram descenderent, fatuis in eos et inconsultis propositis conspirantes. Cuius rei causa fatue in Grecos irruunt, qui iam in terram descenderant, maris fatigacione lassati; bellum fatuum constituunt contra eos. Sed Greci, innumerabili quantitate armati, descendentes in terram eis sue fatuitatis penas exsoluunt. Nam et eos in ore gladii persequuntur, qui pre multitudine Grecos sustinere aliquatenus non ualentes fuge subsidio se comri cacumina festinanter anhelant, se ante Grecorum faciem dispergentes. Greci uero, insequentes miseros qui fuga precipiti ante eos se eripere minime ualuerunt, eos captos morti emancipant, singulos quos intercipiunt mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ papilioill cͥcũquaq Troram u̾o ⁊si
In mẽsa altitudie ciuitatis herẽt tñ
ccͣ m᷑ ob ad hibu̾e custodes qui in coĩtiã
cuscodia eeñt in illis eade uo noite
corpore paridis in regiã patris sui ĩ
in ltaꝵ lacͥmaꝵ effusione de diuco płac¬

Expanded text:
pilionibus circumquaque. Troyani uero etsi inmensam altitudinem ciuitatis haberent, tamen circa muros adhibuerunt custodes qui in continua custodia essent cum illis. Eadem uero nocte corpore Paridis in regiam patris sui in multarum lacrimarum effusione deducto, plan
Abbreviated transcription (Latin):
a paride nequit᷑ pnt ft̃i paris uero
uis ⁊ camba ex hiberi s pcibꝰ ac mo¬
nitu helene atẽplo tm̃ apollonis de¬
iͨt sũt in platea ut ab õmibꝰ cro¬
iamis iude̾ uoletiba posset liq̃uide Ĩ¬
cueri Gaudet Icaq noiani demor¬
te a chillis Int̾ se mutuo coferẽtes
ꝙ de grecis nõ poterũt amiͦ aliquat
dubitare Agumenõ at ixx ad iego
pͥamu nũcios mittit ut grecis iu¬
Beat conpus exileri achillis e nestoris
archi logi In este solamẽ patris sui iin¬
modice cõdoletis cõcessit pͥamꝰ ⁊ gͣci
ad coꝵ castia trasdutũt amloes cor¬
pora mortuoꝵ de morte iicaꝙ achis

Expanded text:
nequiter interfecti Paris uero uis et canibus exhiberi, sed precibus et monitu Helene a templo tantum Appollinis eiecti sunt in platea, ut ob omnibus Troyanis uidere uolentibus possent liquide intueri. Gaudent itaque Troyani de morte Achillis, inter se mutuo conferentes quod de Grecis non poterant amodo aliquatenus dubitare. Agamenon uero rex ad regem Priamum nuncios suos mittit ut Grecis iubeat exhiberi corpus Achillis et Nestori corpus Antilogi in triste solamen sui patris inmodice condolentis. Concessit Priamus et Greci ad eorum castra transducunt amborum corpora mortuorum. De morte itaque A
Abbreviated transcription (Latin):
affectu ħ cñ descbere ea iñ magnitudie
oꝑpis fuit odmissu adeo q rex pͥamꝰ
⁊ deccula In calu iũt in ampretutil. he¬
lene gocedenti dolbre mirati ꝙ qĩ do
doloribu helene auxiosa fomẽta truhe¬
bãt ⁊ cũ inderũt helena ob mortem
paridis tãtio doleribꝰ ceuciari ipam ca¬
raz de cetero plh ꝙͣ filiãs huenĩt ql
ultra ꝑat᷑ paridi in tẽplo rarens pͥcio¬
sa minius sepultura cluꝯ forma ceẜie
ĩ narrũdi modo ꝑost portĩs forpo pari¬

Expanded text:
in magnitudine operis fuit obmissum. Adeo quod rex Priamus et Heccuba in tantum sunt in anxietatis Helene excedenti dolore mirati quod, quadoloribus Helene anxiosa fomenta trahebant. Et cum uiderint Helenam ob mortem Paridis tantis doloribus cruciari, ipsam caram de cetero plus quam filiam habuerunt. Quid ultra? Paratur Paridi in templo Iunonis preciosa nimium sepultura, cuius forma et serie in narrandi modo postpositis. Corpus Pari
Abbreviated transcription (Latin):
saiaꝵ ⁊ ml̃to fortiꝯ longe helone dolo¬
res a lamẽta difficile eẽt explicari posse
ẜ mone ⁊ spialicer irno helene q̃ uere
pore paridis fuit abstrattracta cupres mo¬
ri cũ mortuo er ampliq muere nõ ap¬
fectũs huig uͥba lamẽtatoĩs ⁊ si cõtince

Expanded text:
 longe Helene dolores et lamenta facile esset explicari posse sermone, et specialiter ipsius Helene, que fere pore Paridis fuit abstracta, cupiens mori cum mortuo et amplius uiuere non affectans? Cuius uerba lamentacionis, etsi contine