comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quaq mortem uerebatur. Quã ñ atti¬
gerat. nec foisitan se aliis bonis pͥuan¬
calamitatis secuture ordinem. illa ꝓ¬
hibitionis & cõminationis sententia
continebat. Comedit de fructu ĩtꝰ¬
dicto & facta ẽ. illi arbor illa sciendi
bonũ & malum. occasio. unde & ipsũ
lignũ nom̃ accepit. antequã illud
tanget᷑ homo. non qr in ligni natura
boni uel mali eẽt scientia. s quia intrans¬
gressione mandati. quod de ligno erat
futura erat ittͥusq rei expientia. & illico
sensit homo quod ante non senserat.
sensit malum cricicupiscentiȩ & pru-¬
ritum menbroꝵ rebelliũ. obsenos &
inuoluntarios cartuis appetitus & motꝰ.
& sauit quantum intereẽt int̾ lib̾¬
tatem & pacem carnis & sp̃s. in
qua fuerat. & controuersiam eorũ¬
dem & stimulos titillatorios. quibꝰ
pungentibꝰ. & urgentibꝰ moribundoꝰ
& fermentatos aiͥtus languẽs anima
desudabat. A facio insipientie. suȩ. lon¬

Expanded text:
quaque mortem verebatur, quam non attiquaque mortem verebatur, quam non attigerat; nec forsitan se aliis bonis privancalamitatis secuturae ordinem illa prohibitionis et comminationis sententia continebat. Comedit de fructu interdicto et facta est arbor illa sciendi bonum et malum occasio unde et ipsum lignum nomen accepit antequam illud tangeret homo, non quia in ligni natura boni esset vel mali scientia, sed quia in transgressione mandati quod de ligno erat, futura erat utriusque rei experientia. Et illico sensit homo quod ante non senserat; sensit malum concupiscentiae, et pruritum membrorum rebellium: obscenos, et non voluntarios carnis appetitus et motus; et scivit quantum interesset inter libertatem et pacem carnis spiritus, in qua fuerat, et controversiam eorumdem, et stimulos titillatorios, quibus pungentibus et urgentibus moribundos et fermentatos artus, languens anima desudabat. A facie insipientiae suae lon
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem articulo temꝑis. sꝑare de
clem̃tia. in quo contẽpnitur grã. &
conculcatur iustitia Qualecũq
sit iunculũ uel fedus sotietatis hu¬
manȩ. rumpenrda funt om̃ia. quȩ
consuetudo alligat uł natura: Ne
offeirdat᷑ ds̃. non ẽ ista xͥana pietas.
quȩ nos diuinȩ obedientiȩ auctori¬
tate contẽpta. carnalis inclinat af̃¬
fectus Propt̾ coniugii gram̃ & cõ¬
plexus uxorios. relinquit homo pa-
pus inunitate fidi & caritatis cõ¬
pactũ ex coniugio & continentia ⁊
celibatu unũ in̾staurans corpꝰ & sꝑm
in ipsa uĩtate sua disponit. Seandali¬
iugis. qu̾a utilius eruiss & ꝓlecisset a
se. Qũa blandim̃tis femineis remisse
obtemꝑans. illa ꝑemptoria confilia sus¬
cepisset. Nec erat uninemor p̾cepti uel
pene ouam si transgredẽtur ds ei fue¬
rat cõminatus. s nescio qua spe de dĩ
clem̃tia p̾sumens. exiguitatẽ facti non
pondus pensabat p̃cepti. Nec usque¬

Expanded text:
in eodem articulo temporis sperare de in eodem articulo temporis sperare de clementia, in quo contemnitur gratia et conculcatur justitia. Qualecunque sit vinculum vel foedus societatis humanae, rumpenda sunt omnia quae consuetudo alligat, vel natura, ne offendatur Deus. Non est ista Christiana pietas, quae nos, divinae obedientiae auctoritate contempta, in carnales inclinat affectus. Propter conjugii gratiam et complexus uxorios relinquit homo patrpus in unitate fidei et charitatis compactum, ex conjugio et continentia et coelibatu unum instaurans corpus et spin ipsa veritate disponit. Scandalijugis, quem utilius eruisset et projecisset a se, quam blandimentis femineis remisse obtemperans illa peremptoria consilia suscepisset. Nec erat immemor praecepti vel poenae, quam, si transgrederetur, ei Deus fuerat comminatus; sed nescio qua spe de Dei clementia praesumens, exiguitatem, non pondus pensabat praecepti. Nec usque
Abbreviated transcription (Latin):
& idem eẽt iusticiȩ & iniustitię stipen¬
dium: nulla eẽt ratio qua timẽtur
uel amaretur ds Nulla om̃ino timo¬
ris causa eẽt. si non in obedientia pu¬
niretur. nulla uilectionis rõ nisi a-¬
mantibꝰ copiosior grã reddẽtur
Sciebat adam non ẽẽ uiolandũ man¬
non exꝑtus iram uel utdiciũ. qr ñdcũ sense¬
rat seuĩtatem uł supplicium. Oporte¬
bat omĩno ut ibi statim ĩ pͥmis paren¬
tibꝰ rigor inciꝑet disciplinȩ ne facił
uenia in contemptũ dĩ. filios adam .i.¬
genus humanũ erigẽt. & creatura
p̃uaricans. & in honorans dm̃. ñ eẽt
in glam s incontumeliã creatori
Pot̾at homo ex peccato diaboli. cuiꝰ
deiectionem ñ ignorabat considare
districtionem utoicis & ex illa irre¬
uocabili sententia q̃ illũ malignũ
a spe miscolie excliserat simile for¬
mroare iuditium. In sani cerebri
ẽ. & animi delirantis. ibi te tͥ polli¬
ceri ueniam. ubi tu ꝓuocas iram.

Expanded text:
et idem esset justitiae et injustitiae stipenet idem esset justitiae et injustitiae stipendium, nulla esset ratio qua timeretur vel amaretur Deus. Nulla omnino timoris causa esset, si non inobedientia puniretur; nulla dilectionis ratio, nisi amantibus copiosior gratia redderetur. Sciebat Adam non esse violandum mannon expertus iram vel judicium, quia nondum severitatem vel supplicium. Oportebat omnino ut ibi statim in primis parentibus rigor inciperet disciplinae, ne facilis venia in contemptum Dei filios Adam genus humanum erigeret, et creatura praevaricans et inhonorans Deum, non esset in gloriam, sed in contumeliam Creatori. Poterat homo ex peccato diaboli, cujus dejectionem non ignorabat, considerare districtionem judicis, et ex illa irrevocabili sententia quae illum malignum a spe misericordiae excluserat, simile formidare judicium. Insani cerebri est et animi delirantis ibi te tibi polliceri veniam, ubi tu provoces iram;
Abbreviated transcription (Latin):
ministerium creaturȩ. Uerbum es¬
times in carnatum. s sicut diximus
dispensatoria & ꝑfunctoria erat illa
corporalis & ꝑsonalis assumptio. num
essentialis naturarũ unitio Longe digres¬
si sumus occasione hereticorũ. qui dm̃
uel alicuius mali factorem uel alium quẽ¬
libet mali astruunt creatorem. ut ali¬
ud pͥncipium. alium artificem uel condi¬
torem ex scãrum auctoritate scͥpturarũ
emulgeant Lignum scientie boni &
mali. malũ non erat in sui natura. nec
fructus eiꝰ. uel ante ꝓhibitionem. uel pꝰ¬
ea noxius fuit. s idõ sic nũcupatũ ẽ.
Quia in illa ꝓhibitione. exꝑim̃tũ obedi-¬
entiȩ positum ẽ. cuius obseruatio bonũ
p̾uaricatio malũ eẽt. Scientiam qͥ dẽ
mali ante peccatũ homo non habuit
.i. nesciuit. quantũ malũ eẽt dõ non
obedire. s docuit eũ ꝓpͥa confusio. &
pęna peccati quro eẽt peccatũ Si enĩ
pęna transgressionem non sequeret᷑

Expanded text:
ministerium creaturae, verbum aesministerium creaturae, verbum aestimes incarnatum; sed sicut diximus, dispensatoria et perfunctoria erat illa corporalis et personalis assumptio, non essentialis naturarum unitio. Longe digressi sumus occasione haereticorum, qui Deum vel alicujus mali factorem, vel alium quemlibet mali astruunt creatorem, ut aliud principium, alium artificem vel conditorem ex sanctarum auctoritate Scripturarum emulgeant. Lignum scientiae boni et mali malum non erat in sua natura, nec fructus vel ante prohibitionem, vel postea, noxius fuit; sed ideo sic nuncupatum est quia in illa prohibitione experimentum obedientiae positum est, cujus observatio bonum, praevaricatio malum esset. Scientiam quidem mali ante peccatum homo non habuit, id est nescivit quantum malum esset non obedire Deo, sed docuit eum propria confusio et poena peccati quid esset peccatum. Si enim poena transgressionem non sequeretur,
Abbreviated transcription (Latin):
non nisi a solo dõ pot̾ institui. qui
nich malũ creauit s singula bona.
& om̃ia ualde bona Et moysi serpes
uere serpens fuit que complacuit
creatori. & de uirga aptauit in colu¬
brũ. & rurfum ren̾ti p̾cepit in uirgã
Moyses uͦ neq auctor neq creator
s tm̃ illius miraculi minist̾ fuit
Ita & colũba quȩ baptriato ctño suꝑ
eum apparuit. uere colũba fuit. &
ꝑ acta dispensatione ꝑꝑ quam ad ne¬
gotii illius minist̾ium deducta ẽ.
itm̃ ad naturȩ illius formã de qua
assup̃ta ẽ subito reu̾sa ẽ. Ita tres
anguĩ quorũ abraham pedes lauit.
quos etiam de panibꝰ quos sara parauit.
&̾ de uitulo quem coxerat ipse abrahã
legimus comedisse. non fantasticis
custotiri oportet quotiens ꝑ uerba
ꝑ uisibilia signa locutus ẽ ds̃. uel ad
adam in ꝑadiso. uel ad ꝓph̃as. ut scias
ubicũq ẽ uox. ibi eẽ & corpus. nec tñ
quotiens locutus ẽ deus ꝑ corporalis

Expanded text:
non nisi a solo Deo potest institui, qui non nisi a solo Deo potest institui, qui nihil malum creavit, sed singula bona, et omnia valde bona . Et Moysis serpens, vere serpens fuit, quem cum placuit Creatori, et de virga aptavit in colubrum, et rursum reverti praecepit in virgam . Moyses vero neque auctor, neque creator, sed tamen illius miraculi mIta et columba quae baptizato Domino super eum apparuit, vere columba fuit, et peracta dispensatione propter quam ad negotii illius ministerium deducta est, iterum ad naturae illius formam de qua assumpta est, subito est reversa . Ita tres angeli, quorum Abraham pedes lavit, quos etiam de panibus quos Sara paravit, et de vitulo quem coxerat ipse Abraham, legimus comedisse , non in phantasticis, custodiri oportet, quoties per verba, vel visibilia signa locutus est Deus vel ad Adam in paradiso vel ad prophetas, ut scias ubicunque est vox, ibi esse et corpus; nec tamen quoties locutus Deus per corporalis
Abbreviated transcription (Latin):
caro in u̾mes. uel ligna cõbusta con¬
uertunt᷑ in cineres. Quis comt̾tibi¬
les neget corꝑales substantias. cum
de ꝓpͥa carne tua lumbricos scaturire.
& de ueste tineas. & de sudoribꝰ uł
quibꝰcumq putredinibꝰ uł muscas.
uł pulices egredi uideas: Acceratiis magoꝵ
effectus. & uirgarũ in serpentes conuĩ¬
sio repentino Admirationi ẽ quibꝰ dã
& stupori. cũ mirũ ñ fit de om̃i re q̃
fieri potest. utrũ tarde an cito fiat
cũ etiam quorundam hominũ ingenia
ea sub om̃i celeritate: constituant. quȩ
multo temꝑe ab imꝑicioribus & lentioribꝰ
uix fiant Quantomagis illa diabolica fub¬
tilitas quȩ rerũ effectus & causas ab an¬
tiquo cognouit. secretam naturȩ iurtu¬
tem in publicum trahere p̃ualet. cũ de
hebetes sensus hominũ ludificare poꝰ¬
sit. & au̾tere a ueritate ut seruiant
creature potius quam creatori qui ẽ
benedictus in scła Creatura quidẽ

Expanded text:
caro in vermes, vel combusta caro in vermes, vel combusta vertitur in cineres. Quis convertibiles neget corporales substantias, cum de carne tua propria lumbricos scaturire, et de veste tineas, et de sudoribus vel quibuscunque putredinibus, vel muscas vel pulices egredi videas? Acceleratus Magorum effectus, et virgarum in serpentes conversio repentina admirationi quibusdam est et stupori, cum mirum non sit de omni re, quae fieri potest, utrum tarde an cito fiat, cum etiam quorumdam hominum ingenia ea sub omni celeritate constituant, quae multo tempore ab imperitioribus et lentioribus vix fiant. Quanto magis illa diabolica subtilitas, quae rerum effectus et causas ab antiquo cognovit, secretam naturae virtutem in publicum trahere praevalet, cum ahebetes sensus hominum ludificare possit, et a veritate avertere, ut serviant creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula? Creatura quidem
Abbreviated transcription (Latin):
elem̃talis origo. ꝓdux̃. & matĩalis
essentia enuitͥuit. Ouia uͦ bom &
mali scientia m̃tis ẽ affectio. nec cor¬
poris ẽ. scire bonũ & malũ. s singłã¬
detur spectare ad naturȩ & essentie
lica ut alicunis mali creatrix. sit illa
sempit̾na uirtus. & diuinitas: ꝓcul
explodatur illa manicheoꝵ dem̃tia.
eue gentem tenebrarũ rebellẽ do.
& nescio quȩ diu̾sa intͦducit pͥncipia
ꝓcul pat̾iani exeant. qui secretas &
pudendas corꝑis partes. a diabolo
& non a dõ asserunt factas exclu-¬
datur a sensu xͥano menandria im¬
pietas. & patͥciniani heresis. quorũ
menander simonis magi discipulus
ab angłis & non a d̾o inuiroũ asserit
factum patͥtius totam humane car¬
nis substantiã diaboli creationem
ẽẽ m̃titur Nec mambres. nec ianes
creatores fuerunt illoꝵ serpentiũ
Quos moysi serpens corã pharaone
absorbuit. s diabolicis p̃stigiis uir¬
gȩ eorũ quȩ utiq dĩ creature erat
u̾se sunt in dracones. sicut putͥs

Expanded text:
elementalis origo produxit et materialis essentia enutrivit. Quia vero boni et mali scientia mentis affectio est nec corporis est scire bonum vel malum, sed singuladetur spectare ad naturae et essentialica ut alicujus mali creatrix sit illa sempiterna virtus et divinitas! Procul explodatur illa Manichaeorum dementia quae gentem tenebrarum rebellem Deo, et nescio quae diversa introducit principia. Procul Paterniani exeant, qui secretas et pudendas corporis partes a diabolo, et non a Deo asserunt factas. Excludatur a sensu Christiano Menandriana impietas et Patriciana haeresis, quorum Menander Simonis Magi discipulus, ab angelis, et non a Deo mundum asserit factum; Patricius totam humanae carnis substantiam diaboli esse creationem mentitur. Nec Mambres nec Jamnes creatores fuerunt illorum serpentium quos Moysis serpens coram Pharaone absorbuit; sed diabolicis praestigiis, virgae eorum, quae utique Dei creaturae erant, versae sunt in dracones, sicut putris
Abbreviated transcription (Latin):
intuitu mundo intelligit. Uroit
balthasar articulum manꝰ seriben¬
tis in pariete. & qͦd uidãt sp̃u re¬
tractans. iam alit̾ in cogitatione
conspex̃ Sciebat & uidebat intꝰ ꝑ
spm̃ qr quod ostensum fuerat uisibi¬
lit̾ rei archanȩ signum eẽt. quã uti¬
q nesciebat Auducius ẽ in mediũ
daniel qui sꝑu ꝓphetico mente uidit
& quid sibi uellet illa uisio ꝓtinꝰ
intellexit. In illo regno licet totum
quod ibi ẽ. sit honor. & glã. glorio

Expanded text:
intuitu mundo intelligit. Vidit intuitu mundo intelligit. Vidit Balthasar articulum manus scribentis in pariete : et quod viderat spiritu retractans jam aliter in cogitatione conspexit. Sciebat m quia quod ostensum fuerat visibiliter, rei arcanae signum esset, quam utique nesciebat. Adductus est in medium Daniel qui spiritu prophetico mente vidit, et quid sibi vellet visio, protinus intellexit. In illo regno licet totum quod ibi est sit honor et gloria, glorio
Abbreviated transcription (Latin):
onis afflictio. In ebriabunt᷑ ab ub̾ta¬
te illiꝰ glȩ patris benedicti. satiabun¬
tur a multitudine dulceoinis õs
electi R on erit eu̾sio m̃tis illa eꝰ¬
brietas. s obliuio erumpnarũ. & lȩ¬
tinȩ scȩ ꝑhenniita s Nec erit grauis
aspectui lucis illius immensitas im¬
mo tota erit illius fũma beatitudi¬
nis. quod intelligetur in suo puro
tota ẽ illius felicitatis ꝑfictio
Quam gloriosa dicta sunt de
te cruitas dĩ. s in lairoibꝰ tuis hu¬
manȩ linguȩ succubuere p̾conia.
nullus stilus. nullus te exp̃ssit
affectus Magnũ ẽ quic quio ĩ
inte oculuis carnis omnẽ matĩam
longe alit̾ uidet sp̃e. matĩȩ rationẽ
& causam Onmnino dissimilit̾ pur¬
gata mens. ipsam intellig̃ uitatẽ
Spũalis quippe uisio. utitur enig¬
matibꝰ & figuris ꝑ quafoam simili¬
tudines animũ circũducit. mens
uera ipsam rem sicitti ẽ. absq aliqͥbꝰ
fantasiarũ simulacris. ad liqͥdirm

Expanded text:
onis afflictio. Inebriabuntur ubertaonis afflictio. Inebriabuntur ubertate gloriae illius Patris benedicti, satiabuntur a multitudine dulcedinis omnes electi. Non erit eversio mentis illa ebrietas, sed oblivio aerumnarum et laetitiae sanctae perennitas. Nec erit gravis aspectui lucis illius immensitas: imo tota erit illius summa beatitudinis, quod intelligitur in suo puro tota erit illius felicitatis perfectio, quoniam gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei; sed in laudibus tuis humanae linguae succubuere praeconia; nullus stylus, nullus te expressit affectus. Magnum est quidquid in in te oculus carnis omnem materiam, longe aliter videt spiritus materiae rationem et causam, omnino dissimiliter, purgata mens ipsam intelligit veritatem. Spiritualis quippe visio utitur aenigmatibus et figuris, et per quasdam similitudines animum circumducit; mens vero ipsam rem sicuti est, absque aliquibus phantasiarum simulacri ad liquidam
Abbreviated transcription (Latin):
illud sũmum bonũ. uidebitur &
cognoscemus sic̃ & cogniti sumus
Uidebitur xꝑc intelligetur ds. im¬
plebit corda om̃iũ sp̃s sc̃s Cõpre¬
hendetur mͦ in comphensibili tͥ¬
nitas. & archana diuinitatis. uni¬
u̾se patebunt ȩccłȩ. cessabunt mi¬
nisteria angłica. nec opꝰ erit lega¬
tionũ decursu. cũ ciuitate dĩ ꝑfec¬
ta. & elecnonis uniũsitate intus
collecta dõ om̃ib om̃ia existente. tunc uͭ
in cubito omia fuerint consũmata. Una
erit om̃ium lingua. uibilatio inde¬
fessa. unus affectus. amor et̃nus. unũ
erit gaudium. de stabilitate securi¬
tas. una erit pax sufficientiȩ. et̾nalis
tranquillitas. Patebit uĩtas. implebit
caritas. & erit integra corꝑis & animȩ
sanitas Fulgebit ficut sol gl̾ficata
humanitas. quieta erit & consors sꝑc
& carnis sotietas. Angloꝵ & homi¬
num unum erit consortiũ. ums pa
guebit amor. non lique fiet dilectio
p̃sentibꝰ om̃ibꝰ bonis nulla erit dilati¬

Expanded text:
illud summum bonum videbitur, et illud summum bonum videbitur, et cognoscemus sicut et cogniti sumus . Videbitur Christus, intelligetur Deus, implebit corda omnium Spiritus Sanctus. Comprehendetur modo incomprehensibilis Trinitas, et arcana Divinitatis universae patebunt Ecclesiae. Cessabunt ministeria angelica, nec opus erit legationum discursu, cum civitate Dei perfecta et electionis universitate intus collecta, et omnia omnibus existente, tunc vere in cubito omnia fuerint consummata. Una erit omnium lingua, jubilatio indefessa, unus affectus, amor aeternus. Unum erit gaudium, de stabilitate securitas, una erit pax, sufficientiae aeternalis tranquillitas. Patebit veritas, implebit charitas, et erit integra corporis et animae sanitas. Fulgebit sicut sol glorificata humanitas, quieta erit et concors spiritus et carnis societas. Angelorum et hominum unum erit consortium, unus paguebit amor, non liquefiet dilectio, praesentibus omnibus bonis, nulla erit dilati
Abbreviated transcription (Latin):
tuit paulo in corꝑe olum fieri peuet᷑¬
bile. Si uͦ paulũ in spũ raptũ dici¬
mus nulla ẽ questio. qm̃ omnẽ cor¬
poream & sp̃ualem creaturã in con¬
templatione dĩ fixus. trans grediens
& in creatore quiescens. nec in fra
manere uir plenus spũ scõ. nec trãs¬
gredi maiestatem p̃sumat Ascen¬
uerat quasi duas scalas rationabiles
creaturas. & ꝑ ea quȩ facta sunt ad
creatorem quasi ad t̾rium cȩlũ ꝑue¬
nerat. In ipso quippe intellectua¬
lem ꝑaddisum ẽẽ credimus. ad cuiꝰ
ętatis plenitudinis x. ad som̃ no¬
uissime tubȩ resurgentes occurre¬
mus & sic semꝑ cum dño erimus
Corpꝰ humilitatis nr̃e illi dauinȩ
confĩgurabitur claritati & regem in
decore suo in splendoribꝰ scõrũ fides
fides xͥana uidebit. immo neq fides
neq spes. expectationis dilatione ibi
languebunt. cũ regnum solius appa¬
ruerit caritatis Ibi nich ꝑ speculũ
neq in eniginate s facie ad faciem

Expanded text:
tuit Paulo in corpore coelum fieri penetrtuit Paulo in corpore coelum fieri penetrabile. Si vero Paulum raptum i omnem corpoream et spiritualem creaturam in contemplationem Dei transgrediens, fixus et in Creatore quiescens, nec infra manere vir plenus Spiritu Sancto nec transgredi majestatem praesumebat. Ascenderat quasi duas scalas, rationabiles creaturas, et per ea quae facta sunt, ad Creatorem quasi ad tertium coelum pervenerat. In ipso quippe intellectualem paradisum esse credimus, ad cujus aetatis plenitudinis Christi ad sonum novissimae tubae occurrentes resurgemus, et sic semper cum Domino erimus . Corpus humilitatis nostrae illi divinae configurabitur claritati , et regem in decore suo in splendoribus sanctorum fides Christiana videbit; imo neque fides, neque spes exspectationis dilatione ibi languebunt, cum regnum solius apparuerit charitatis. Ibi nihil per speculum, neque in aenigmate, sed facie ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
raculi & uirtutis nec debet in illa e¬
t̾na ratione quȩ uoluntas dĩ ẽ. aliquid
humanȩ rationis ausus detrahere Po¬
tuit tñ illa pauli ẽe temporalis immo
momentanea assũptio. eo mͦ fieri quo
transfiguratus ẽ xp̃c. p̃sente Petro &
iohanne & iacobo quando moyses &
helias etiam & ipsi gli̾ficati uisi sunt
cum eo Passibilis quidẽ adhuc erat
xp̃o. & ante resurrectionem refur¬
rectionis glam oftendit discipulis:
ñ solum suam. s et eorũ qui parit᷑
assistebant. Ita potuit Paulus con¬
figuratus ad oram illi glȩ qua p̾ddi¬
cabat. & in similitudinem spualiũ
corpoꝵ quam resurrectio reformabat.
sine sensu alicuius infirmitatis. sa¬
na & purgata tota natura. Ad tẽpꝰ
fursum tranfferri. ut uideret &
airdiret aliquid amplius p̃ partici¬
pibus fuis. qui plus om̃ibꝰ in ꝑiclis
& diũsis laboribꝰ edificans ȩcclãm de¬
sudabat Et ficut petro adhuc
mortali mare fuit calcabile ita po¬

Expanded text:
raculi est et virtutis, nec debet in illa aeraculi est et virtutis, nec debet in illa aeterna ratione quae voluntas Dei est, aliquid humanae rationis ausus detrahere. Potuit tamen illa Pauli temporalis, imo momentanea assumptio eo modo fieri quo transfiguratus est Christus praesente Petro et Joanne et Jacobo, quando Moyses et Elias etiam ipsi glorificati visi sunt cum eo . Passibilis quidem adhuc erat Christus, et ante resurrectionem resurrectionis gloriam ostendit discipulis non solum suam, sed eorum pariter qui assistebant. Ita potuit Paulus configuratus ad horam illi gloriae quam praedicabat, et in similitudinem spiritualium corporum quae resurrectio reformabit, sine sensu alicujus infirmitatis, sana et purgata tota natura ad tempus sursum transferri, ut videret et audiret aliquid amplius prae participibus suis, qui plus omnibus in periculis et diversis laboribus aedificans Ecclesiam desudabat. Et sicut Petro adhuc mortali mare fuit calcabile , ita po
Abbreviated transcription (Latin):
ligibilem tranquillitatem. uisioñ
diuinȩ accipimis Deinde p̾ter
solam xp̃i ꝑsonam qui pͥmitiȩ dor¬
mientium surrex̃ unus int̾ mor¬
tuos liber. De nullo manifeste sꝙͥ¬
turȩ tradunt canonice. quod iam
duplitia in t̾ra possideat. uel quod
corruptibile ħ ante generalem re¬
surrectionem induat incorrupti¬
onem. uel mortale in mortalitatẽ
Ut taciamus de ipsa mͦ theoto chon
cȩpinus ꝓsequamur Certe cũ
hȩc scriberet in carne erat. & ĩ
ea carne de qua alibi scripserat
Sentio legim aliam in menbris meis repug¬
nantem legi mentis meȩ Et pꝰ cetã In¬
felix ego homo quis me libãbit de corꝑe
mortis huius. Et datum sibi stimulum
carnis suȩ angłm̃ sathanȩ colophitantẽ
se ipse testatur. Quomͦ in corꝑe rapere.
potuit. sursum nisi forsitan eo mͦ quo
raptus ẽ in babilonem abacuch a ude¬
a. uel philippus de aroto in enuuehi
occursum. Quod si aliquid huiusmo¬
di adeo contra naturam fĩt. resmi¬

Expanded text:
ligibilem tranquillitatem visionis ligibilem tranquillitatem visionis divinae accipimus. Deinde praeter solam Christi personam quae primitiae dormientium surrexit , unus inter mortuos libet de nullo manifeste Scripturae tradunt canonicae quod jam duplicia in terra sua possideat ; vel quod corruptibile hoc ante generalem resurrectionem, induat incorruptionem vel mortale immortalitatem , ut taceamus modo de ipsa theotoco, coepimus persequamur. Certe cum haec scriberet, in carne erat, et in ea carne de qua alibi scripserat: Sentio aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae . Et post caetera: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Et datum sibi stimulum carnis suae, angelum Satanae colaphizantem se ipse testatur . Quomodo in corpore rapi potuit sursum, nisi forsitan eo modo quo raptus est in Babylonem Abacuc a Judaea , vel Philippus de Azoto in eunuchi occursum ? quod si aliquid hujusmodi a Deo contra naturam fit, res mi
Abbreviated transcription (Latin):
solam dĩ sap̃iam a fine usq ad finẽ
attingit Idõq in creatura nulla pot̾¬
est. nullũ efficit consũ matum. Nul¬
lus corporeus locus. nullus in corpore¬
us spc̃. ex pͥa natura plenas ht̃ ueliti¬
as. qr plenitudo totius ẽ. non parti¬
um. & necesse e̾. ut om̃is pars. minꝰ
continens a d fundat drem suũ recurrat.
Hic occurrit quod idem apłs dicit. se.
raptum usq ad ttium cȩlum. & usq¬
licet homini loqui Nescio inquit deus
scit. siue in corꝑe. siue extra coepꝰ nes
cio Raptum se scit. s de mͦ dubi¬
tat. de quo omnino non ambigẽt
si altiñ possibile. & altmn impossibile
uideretur tͣͫ unc autem qr cum
corpore & sine corꝑe potuit rapi. pot̃
intelligi corporalis ꝑadisus etiam iN
cȩlo licet quasi diu̾sa & celũ posuerit
& ꝑadisum Quod si eum raptum
in corꝑe dicimus. necẽẽ ut celũ illua
corporeum intelligamus. Si uͦ in
spũ iam non locum. s aliquã intel¬

Expanded text:
solam Dei sapientiam quae a fine usque ad finem solam Dei sapientiam quae a fine usque ad finem attingit. Ideoque in creatura nulla potest, nullum efficit consummatum. Nullus corporeus locus, nullus incorporeus spiritus ex propria natura plenas habet delicias, quia plenitudo totius est, non partium, et necesse est ut omnis pars minus continens ad fundatorem suum recurrat, Hic occurrit quod idem Apostolus dicit se raptum usque in tertium coelum, licet homini loqui. Nescio, inquit, Deus scit, sive in corpore, sive extra corpus . Raptum se scit, sed de modo dubitat, de quo omnino non ambigeret, si alterum possibile, et alterum impossibile videretur. Nunc autem, quia et cum corpore potuit rapi, potest intelligi corporalis paradisus etiam in coelo, licet quasi diversa et coelum posuerit et paradisum, quod si eum raptum in corpore diceremus, necesse est ut coelum illud corporeum intelligamus. Si vero in spiritu, jam non locum, sed aliquam intel
Abbreviated transcription (Latin):
in uitate quiescit. Iustitia ibi disponit oĩa
suauit̾. temꝑantia modãtur concoraiter
Sapientia decet. fortitudo corroborat. oratio
mundat. abstinentia omnem labem de¬
siccat spes confortat. humilitas rignat.
satientia imꝑat. Nec in his beatitudinibꝰ
quies uel glã animȩ simis ẽ ille abrahx
in quo diues ille larari animam uiait.
ues ilła felicitas. quam latͦni añs dde cru¬
ce ꝓmifit. Quic quia uidit oculus.
uel auris audit. uel in cor hominis ascen¬
dit non illa quies quam diligentibꝰ se
in uita ęt̾na dñs pollicetur. O doram᷑
tantũ pacem illam quȩ ominem suꝑat
intellectum. & infra ẽ. quicquia uel
estimari p̾uales uel comp̾hendi Nec lo¬
quid illud ẽ. nec tangitur. nec iude¬
tur. Sensus carnis corporeis dim̾sioni¬
bus uallatur & clauditur. & tantũ
incrassitudine naturȩ suȩ. uoluitur
& moratur. ipsius quoq spũalis aeu¬
men naturȩ. licet subtilissimũ sit:
reuerberatur tam̃ suꝑioris lucis sp

Expanded text:
te quiescit. Justitia disponit omnia suaviter, temperantia moderatur concorditer, sapientia docet, fortitudo corroborat, oratio mundat, abstinentia omnem labem desiccat, spes confortat, humilitas regnat, patientia imperat. Haec in illis beatitudinibus quies vel gloria animae, sinus est ille Abrahae in quo dives ille Lazari animam vidit , vel illa felicitas quam latroni Dominus de cruce promisit . Quidquid videt oculus, vel auris audit, vel in cor hominis ascendit, non est illa quies quam diligentibus se Deus in vita aeterna pollicetur. Odoramur tamen pacem illam, quae omnem superat intellectum, et infra est quidquid vel aestimari valet, vel comprehendi. Nec lodquid illud est, nec tangitur, nec videtur; sensus carnis corporeis dimensionibus vallatur et clauditur, et tantum in crassitudine suae naturae volvitur et noratur. Ipsius quoque spiritualis acumen naturae licet subtilissimum sit, reverberatur tamen superioris lucis spl
Abbreviated transcription (Latin):
& sapientia patris ẽ om̃is plenitudo diui¬
nitatis existit. & ipse filiꝰ imago. seu figu¬
ra substantiȩ dr̃ eo quod ꝑ uerbũ uel sa¬
pientiam sempit̾na nobis reuelata sit
diuitas. ficut ꝑ imaginem cum ꝓpͥe effĩ¬
giata fuerit rep̾sentatur & intimatur
nobis cuiꝰcũq rei ꝓpͥetas Ego cũ me in
speculo uel in purissimo fonte intueor
non meipsũ utoeo. s expͥmit mͥ imago mea
omnẽ habitu meũ uel gestũ. & quantũ
ex facie iudicari potest ipsũ mentis affectũ
Ut ibi utrũ decolor sim. an colorotus. &
manifeste intelligas utrũ turbatus
urdear an quietus. Idõ filiꝰ imago ar̃
oua in ipso patrẽ intelligimꝰ & ꝑ ipsũ
accessũ habemus ad dm̃. qui inluminãs

Expanded text:
 sapientia Patris est, omnis plenitudo Divinitatis existit, et ipse Filius imago seu figura substantiae dicitur, eo quod per Verbum vel sapientiam sempiterna nobis revelata sit Divinitas, sicut per imaginem, cum proprie effigiata fuerit, repraesentatur et intimatur nobis cujuscunque rei proprietas. Ego cum me in speculo vel in purissimo fonte intueor, non meipsum video, sed exprimit mihi imago mea omnem habitum meum vel gestum, et, quantum ex facie indicari potest, ipsum mentis affectum, ut ibi videas utrum decolor sim an coloratus, et manifeste intelligas utrum turbatus videar, an quietus. Ideo Filius imago dicitur, quia in ipso Patrem intelligimus, et per ipsum accessum habemus ad Deum, quia illumina
Abbreviated transcription (Latin):
rat ꝑadisus. nec uelit nec querat. cũ
sit ei ds fons ꝑhenũ. umbra refrigr¬
rans. lignũ uitȩ fructus ꝑpetuus sa¬
tietas infinita. In p̾senti quidẽ uita.
ext̾ĩores sensus. ꝑ ħ usibilia euagan¬
tes. minus ad unũ se colligunt. &
minꝰ iuiꝰ imagin dignitas intelli¬
gitur. eo quod effusa extrinsecus
ꝑmulta diu̾ticlã occupata ratio
diũsatur. Aluid ẽ imago. aliud
tudo aliud cuiꝰ ẽ similitudo. Si¬
militudo pot̾ referri ad aliguã par¬
tem. iinago uͦ integritatẽ substan¬
tiȩ rep̃sentat filiꝰ dr̃ uago patͥs
splendor głȩ & figura substanti
ũ nulla distantia ẽ. nͥ gͦoͦ pat̾ non¬

Expanded text:
paradisus, nec velit, nec quaerat, cum paradisus, nec velit, nec quaerat, cum sit ei Deus fons perennis, umbra refrigerans, lignum vitae, fructus perpetuus, satietas infinita. In praesenti quidem vita exteriores sensus per haec visibilia evagantes minus ad unum se colligunt, et minus illius imaginis dignitas intelligitur, eo quod effusa extrinsecus per multa diverticula occupata ratio diversatur. Aliud est imago, aliud t aliud est similitudo. Similitudo potest referri ad aliquam partem, imago vero integritatem substantiae repraesentat. Filius dicitur imago Patris, splendor gloriae, et figura substantiae um nul
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ licet natura & glã anglĩca agant᷑.
sic̃ scͥptũ ẽ scĩ in t̾ra sua duplicia possi¬
debunt ꝑ adisus autẽ h ẽ illa ame¬
nitas. quies. pax. tranquillitas. & cȩtã
om̃ia bona. ouȩ adhuc oculus ñ udit
nec in coe hominis asderroerunt intelligñ¬
tia & iusio dĩ erit. qr tu̾c uidebit hõ &
ẽ illurd quod ds̃ ẽ. nec de locis corpora
erit delectatio spĩalis erit ittiq ñ carnał.
homo ad imaginẽ dĩ conditus. iam tẽ
nicħ habens simile. nicħ cõmune cũ ui¬
m̃tis. insipientibꝰ intelliget honorem
suũ. & in imagine ad qũã conditus ẽ
intuebitur semetipsũ. & mirabit᷑ & di¬
latabitur coi eiꝰ. & adherens illi beati¬
tudini. & in diuinos fixus aspectus.
ita in multiticoine illiꝰ dulcedmis de¬
litiabit᷑. & in sanetate illa glãbitur.
ut irrigationes fontiũ uel umbratio¬
nes arborũ uł uarietates fructuum
ouas illa antiqua & corporał habue

Expanded text:
quae, licet natura et gloria angelica agantur, quae, licet natura et gloria angelica agantur, sicut scriptum est: Sancti in terra sua duplicia possidebunt . Paradisus autem, hoc est illa amoenitas, quies, pax, tranquillitas, et caetera omnia bona quae adhuc oculus non vidit, nec in cor hominis ascenderunt , intelligentia et visio Dei erit, quia videbit homo corporalerit delectatio, spiritualis erit utique, non carnalis. Homo ad imaginem Dei conditus, jam tunc nihil habens simile, nihil commune cum jumentis insipientibus, intelliget honorem suum, et in imagine ad quam conditus est intuebitur semetipsum, et mirabitur, et dilatabitur cor ejus, et adhaerens illi beatitudini, et in divinis fixus aspectibus, ita in multitudine illius dulcedinis deliciabitur, et in satietate illa gloriabitur, ut irrigationes fontium, vel obumbrationes arborum, vel veritates fructuum, quas illa antiqua et corporalis habuit
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑. & elenĩta ignis ardore tabes¬
cent Nouos uͦ cęlos & nouã t̾ram
& ꝓmissa ipsiꝰ expectamꝰ. in quibꝰ uis¬
titia habitat. De abolitione uetĩs
cipe ecclȩ manifeste ẽ p̃dicta. S cuius¬
modi illito nouũ cęlũ & noua t̾ra fut᷑a
sint uł si itm̃ nouis creaturis cȩlestia ł
t̾restria implenda sint. om̃ino p̾t̾mis¬
sũ ẽ Quia uͦ dictũ ẽ. iusticiam habi¬
tatitram nouitatem illam: pot̾ t̃telli¬
gi. gͦo om̃e corpꝰ in illa reformatione
alt̾ius. multo purgatioris naturȩ ẽ.
ẽ. uel corruptum in illa regeneratione
purgabit᷑ & tota erit mera de reliquo
mere habitatio sci̾tatis Quantomagis
homo confĩguratꝰ corpori claritatis dĩ
nich moł habebit. nichil necessitatis
in corꝑe qͦu quidem & sp̃uale erit. &
tam̃ corpꝰ Ita & ip̃a rõnał creature
comĩsatio. quȩ utiq ꝑadisus erit oĩ
siue in illo nouo cȩlo. siue in illa no¬
ua t̾ra. illa glorificata corꝑa erunt

Expanded text:
ta ignis ardore tabescent. Novos vero coelos, et novam terram, et promissa ipsius exspectamus, in quibus justitia habitat. De abolitione vero veteris cipe Ecclesiae est praedicta. Sed cujusmodi illud novum coelum et nova terra futura sint, vel si iterum novis creaturis coelestia, vel terrestria implenda sint, omnino praetermissum est. Quia vero dictum est justitiam habitaturam novitatem illam, potest intelligi quod omne in illa reformatione alterius et multo purgatioris naturae futule est, vel corruptum, in illa regeneratione purgabitur, et tota erit mera de reliquo merae habitatio sanctitatis. Quanto magis homo configuratus corpori claritatis Dei, nihil molis habebit, nihil necessitatis in corpore, quod quidem et spirituale erit, et tamen corpus. Ita et ipsa rationalis creaturae conversatio quae utique paradisus erit, sive in illo novo coelo, sive in illa nova terra illa glorificata corpora erunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quod temptationes diaboli. ad eos qui
uirilit̾ agunt. non p̾sumunt accedere. s
femincis mentibuĩ temptator impor¬
tunus se ingerit Neq mens quȩ ẽ.
quasi adam nisi sensu carnis illecto
mouetur ad uetitum. s: ad delectati¬
onem quam temptator accendit de¬
sicdĩum carnale suspirat. & concupis¬
centie mole oppssum. reluctantem men¬
tem. & repugnantem rationem assidu¬
e colluctationis importune captiuat
Idõ int̾ carnalem & mentem future
inimititiȩ p̾dicuntur. quia futurum
erat ꝑ uerbum dĩ quod caro factum ẽ
& habitauituii nobis. Ut fructifica¬
rit aliquandõ crucifixa penitfatiũ
caro. & de semine obedientie iurtutũ
seges cresceret. & carnis continentia.
De actũsatͥte concupiscentia tͥumpha¬
ret. Unde illud ẽ. quod regirum cȩ¬
lorũ ium patitur. & uolenti dairipiut̃
illua. quia mulier ħ ẽ sensins carniᷤ

Expanded text:
quod tentationes diaboli ad eos qui quod tentationes diaboli ad eos qui viriliter agunt, non praesumuntur accedere, sed femineis mentibus tentator importunus se ingerit. Neque mens, quae est quasi Adam, nisi sensu carnis illecto, movetur ad vetitum; sed ad delectationem quam tentator accendit, desiderium carnale suspirat, et concupiscentiae mole oppressum, reluctantem mentem et repugnantem rationem, assiduae colluctationis importunitate captivat. Ideoque inter carnem et mentem futurae inimicitiae praedicantur, quia futurum erat per Verbum Dei, quod caro factum est et habitavit in nobis , ut fructificaret aliquando crucifixa poenitentium caro, et de semine obedientiae virtutum segetes crescerent, et carnis continentia de adversatrice concupiscentia triumpharet. Unde illud est, quod regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud : quia mulier, hoc est sensus
Abbreviated transcription (Latin):
pitudinis menti humane in iecto
om̃s ꝑ quas se uoluerit semitas ĩcli¬
nare. ut intus & extra aliquid de
illius contagionis consꝑsiont᷑ adhe¬
reat. quod p̾ea in alicuius monstͥ
ꝑsonam erumpat Terram in qͥt
manducabis om̃ibꝰ diebꝰ uite tue.
quia usq in diem udicii. in quo
mors dampnationis & clausure eiꝰ
ȩt̾nȩ adueniet. semꝑ ablingit quos
conuouit. & sordi das & terrenas
animas intra st̃quiliniũ uiscerũ
suoꝵ sepelit & abscondit De hu¬
iusmodi quos ꝑ uentrem accepi¬
mus. his uidelicet qui gule &
luxurie seruiunt. uel de his qui
abusione sapientiȩ suꝑbiunt. &
conuersi ad terrena creature potiꝰ
quam creatori obtemꝑant. elluo
impudens. uoracitatis suȩ sentinã
ingurgitat. & in explibili fame
intra pestilentiȩ. suę gurgustium
saporatas offas. de carnibis dampnatoꝵ
intrudit Quod autem inimittie
statuuntur. intra serpentem & muli¬
erem quasi uir ad hunc conflictum
non ꝑtineat. illam arbitrce causam

Expanded text:
pitudinis menti humanae injecto, pitudinis menti humanae injecto, omnes per quas se voluerit, semitas inquinare, ut intus et extra aliquid de illius contagionis conspersione adhaereat, quod postea in alicujus monstri personam erumpat. Terram, inquit, manducabis omnibus diebus vitae tuae, quia usque in diem judicii in quo mors damnationis et clausurae ejus aeternae adveniet, semper ablingit quos commoverit, et sordidas et terrenas animas intra sterquilinium viscerum suorum sepelit et abscondit. De hujusmodi quos per ventrem accepimus, iis videlicet qui gulae et luxuriae serviunt, vel de iis qui abusione sapientiae superbiunt, et conversi ad terrena creaturae potius quam Creatori obtemperant, helluo impudens voracitatis suae sentinam ingurgitat, et inexplebili fame, intra pestilentiae suae gurgustium saporatas offas de carnibus damnatorum intrudit. Quod autem inimicitiae statuuntur inter serpentem et mulierem, quasi vir ad hunc conflictum non pertineat, illam arbitror esse causam,
Abbreviated transcription (Latin):
cit inobstinatione odii ꝑseuerat.
ita suꝑ omnem maledic̾tionẽ in¬
clemĩtie pͥuilegium sibi pͥȩ uindi¬
cat. & ire irremissibilis contra se
decretum sancit. & in ęt̾num
confirmat. Quod autem suꝑ pec¬
tus. & uentrem fuum graditur. illud
cellentia cum ille frui posset i
contemplatione diuina auersus
ab intuitu pacis. totum se contu¬
lit ad terrena. & ẽ quasi uita eiꝰ
studium in defessum in ꝑsuafione
peccati Et in his quorũ ds̃ uent̾ ẽ. quoꝰ
apls luget. & inimicos crucis xp̃i. denun¬
tiat. repit. inspirans eis suꝑbiam. ac¬
cendens in inmundiciam. deuorans
quoscumq sibi sicit t̾ram subiecerit
Qui terrena sapunt. cibus funt illiꝰ
serpentis. huius iuꝑe pabulũ & sit
quos repit. uel pectore pͣmit. uentre
uentri conglutinans. de semine ue¬
nenato impg̃nat. & conformem sibi
de coerupta anima sobolem generat
Totum studiũ ens ẽ. innectere se
affectionibꝰ carnalibꝰ. & coagulo tur¬

Expanded text:
cut in obstinatione odii perseverat, cut in obstinatione odii perseverat, ita super maledictionem, inclementiae privilegium sibi proprie vindicat, et irae irremissibibilis contra se decretum sancit, et in aeternum confirmat. Quod autem super pectus et ventrem suum graditur, illud cellentia cum ille frui possit in contemplatione divina, adversus ab intuitu pacis, totum se contulit ad terrena, et est quasi vita ejus studium indefessum in persuasione peccati. Et in iis quorum Deus venter est, quos Apostolus luget, et inimicos crucis Christi denuntiat , repit, inspirans eis superbiam, accendens in immunditiam, devorans quoscunque sibi sicut terram subjecerit. Qui terrena sapiunt, cibus sunt illius serpentis, hujus viperae pabulum, et super quos repit, vel pectore premit, ventrem ventri conglutinat, de semine venenato impraegnans, et conformem sibi de corrupta anima sobolem generans. Totum studium ejus est innectere se affectionibus carnalibus, et coagulo tur
Abbreviated transcription (Latin):
ubi miser in gehemialis abyssi uo¬
ragine elaufus & uinetus in igne
ardebit et̾no Tunc nec dñs acris.
nec rector mundi. nec pͥnceps tene¬
brarum erit. s infrnite & iuenar¬
rabilis miserie irreuocabilis inqui¬
linus Intim̃ maledictus inter
om̃s bestias terrȩ. & om̃ia animantia
suꝑ pectus suum gradi. & t̾ram come¬
dẽ om̃ibus diebus uite suȩ. uel ꝑmit¬
titur uel mandatur Vnde ambro¬
siuis in libro de ꝑadiso. non dixit
facio te supͣ pectus tuũ. uel uentrẽ
ambulare. & terram comedẽ. s am¬
bulabis inquit & manducabis.
ut p̾dixisse magis quȩ futura sũt
uideretur. quam p̾dixisse quio
facẽt Maledictus inquit int̾
ter & animalit̾ iuuunt. qr possũt
fieri aliquando carnalibꝰ spãles.
& de terrenis cȩlestes. & qui ali¬
quando tenebrȩ erant. si conũ¬
tantur & reuertantur median¬
fici Ille autem a sꝑe p̾scisus. &
om̃ino auulsus a gr̃a. quia odit
& semꝑ ꝑsequitur caritatem. si¬

Expanded text:
ubi miser in gehennalis abyssi voubi miser in gehennalis abyssi voragine clausus et vinctus in igne ardebit aeterno. Tunc nec Dominus aeris, nec rector mundi, nec princeps erit, sed infinitae et inenarrabilis miseriae irrevocabilis inquilinus. Interim maledictus inter omnes bestias terrae et omnia animantia, super pectus suum gradi et terram comedere omnibus diebus vitae suae vel permittitur, vel mandatur. Unde Ambrosius in libro De paradiso, non dixit: Facio te supra pectus tuum vel ventrem ambulare, et terram comedere, sed ambulabis, inquit, et manducabis , ut praedixisse magis cum futura sunt videretur, quam praescisse quid faceret. Maledictus, inquit, inter unt, qui possunt fieri aliquando de carnalibus spirituales, et de terrenis coelestes, et qui aliquando tenebrae erant, si convertantur et revertantur medianfici. Ille autem a spe praecisus, et omnino avulsus a gratia, quia odit et semper persequitur charitatem, si
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo fecerit & obstinati animi ex¬
cecata malignitas. Sp̃s scs in ipsis
crepinidiis adhuc uagientem mundũ
iam arguebat de iudicio. quia aãp¬
nato pͥncipe. se tradidat condemy¬
nandum. non quoa ille iudex sit
eorũ qui peccant. s quod ipse & qui
ei deserto dõ in malo cõmunicant.
iustissimo iuaice dõ. eieq de ꝑadi¬
so uoluptatis .i. a glã dĩ. in tenebriᷤ
cohabitent. in fla̾mis coardeant
In deiectione illa. quando miser
fimul inturmuit. ruit. uichil ae
tormento eius. panea de dignitate
scͥptura ꝓphetica cõmemorat. s &
de ruina & ruine causa. odibili dõ
suꝑbia. tam hierhiel quam isaias pau¬
ca obscure ꝑstringunt C enesis
aliquia amplius sub serpentis nõie
uel figura legentibus intimat. &
a mundi pͥncipio ialedictionis
sententiam. usq ad ultimum
uidicium in finem scli infinita sclĩ¬
conexione orditur Ibi nec inccutor
erit nec carnifex. quia tantum sibi
uacabit. si tñ dici debet uacatio

Expanded text:
suetudo fecerit, et obstinati animi exsuetudo fecerit, et obstinati animi excaecata malignitas Spiritus S. in ipsis crepundiis adhuc vagientem mundum jam arguebat de judicio, quia damnato principi se tradiderat condemnandum, non quod ille judex sit eorum qui peccant, sed quod ipse, et qui ei, deserto Deo in malo communicant justissimo judice Deo ejecti de paradiso voluptatis, id est a gloria Dei in tenebris cohabitent, et in flammis coardeant. In dejectione illa quando miser simul ac intimuit ruit, nihil de tormento ejus, pauca vero de indignitate Scriptura prophetica commemorat, sed de ruina et ruinae causa odibili Deo superbia tam Ezechiel quam Isaias pauca obscure perstringunt. Genesis aliquid amplius sub serpentis figura, vel nomine legentibus intimat, et a mundi principio maledictionis sententiam usque ad ultimum judicium in fine saeculi infinita connexione orditur. Ibi nec incentor erit, nec carnifex, quia tantum sibi vacabit, si tamen dici debet vacatio,
Abbreviated transcription (Latin):
ita disponens corda sicut mouet
& tempora Cum enim flante aqui¬
lone in hyeme & effreuata in cãpo
aeris gelidorum flatuum. uolentia
sit hum̃tia. queq ubi nimii impetꝰ
feruor non cohibet astringi in gla¬
ciem. cum tam̃ necesse sit nõn uentoꝵ
intumescere rabiem. ita necesse est¬
cuiq cause suam attͥbui efficientiã
cum tam̃ necessitas non urgeat cau¬
sam Nichil punit. nisi quod ue¬
tat iusticia. a cuius equitate ali¬
enum ẽ. ut sit undex actionis.
quam quasi necessitate extorqueat
S. p̃cedit ꝓhibitio. ne ignorans uel
errans homo offendat. quam utiq
si contempserit se ipsius iusticiȩ
necessitatẽ pene succumbit Sane
quic quid eiutari pot̾. constat
necessarium nullatenus eẽ Idõq
nec ꝑ ꝓuidentiam p̾mitur. aut
Quolent attrabitur. quic quid rati¬
onis arbitͥo euitandum exponit᷑
Nec udicio diuino necessitas fuerit¬
s uoluntas punttur. nusi forte illa ue¬
cessitas illa fuerit quam sibi mala con¬

Expanded text:
ita disponens corda, sicut movet ita disponens corda, sicut movet et tempora. Cum enim flante aquilone in hieme et effrenata in campo aeris gelidorum flatuum violentia necesse sit humentia quaeque, ubi nimii impetus fervor non cohibet, astringi in glaciem, cum tamen necesse non sit ventorum intumescere rabiem, ita necesse cuique causae suam attribui efficentiam, cum tamen necessitas non urgeat. Nihil punit, nisi quod vetat justitia, a cujus aequitate alienum est ut sit vindex actionis quam quasi necessitate extorqueat. Sed praecedit prohibitio, ne ignorans vel errans homo offendat, quam utique si contempserit ex ipsius justitiae necessitate poenae succumbit. Sane quidquid evitari potest, constat necessarium nullatenus esse. Ideoque nec per providentiam premitur, aut violenter attrahitur quidquid rationis arbitrio evitandum exponitur, nec judicio divino necessitas, sed voluntas punitur, nisi forte illa necessitas fuerit, quam sibi mala con
Abbreviated transcription (Latin):
nulla omino int̾rogatio flagitii scis¬
citatur originem. quia illa inuanũ
uoluitur questio. quȩ fine fructu
ẽ. & quam nulla comitatur correp¬
eẽt qui ab initio in uĩtate non stetit.
euid sibi uult. quod noui constirtio
dicti. legi antiquȩ conscribitur. &
quasi minus continentia illius ple¬
bis scita. plenam iuris mensuram
non habuerint. noua adduntirr
decreta: Ego estimo librum ãispo¬
sitionum celesturm. & diuinȩ pagi¬
nam ꝓ piroentiȩ totum omino c̃¬
tinere. quod rerum status. quod
ꝑcessus infinuat. & totũ eẽ oculo
maiestatis imo mom̃to confpicabile. uel
quoa attͥuit antiquitas. uel quod in¬
tentat et̾nitas Nullum iu lege et̾na
aboletur. uel mutatur. uel additur
capitulum. s nos non causas rerum
s effectus attendentes. acdi putamꝰ
quȩ ante nesciuimus deleri uel mu¬
ligimuis. alit̾ ꝓuenire uidemus. quã
noster habuerat intellectus d nttis
diuinę fixa & inmutabilis ẽ ratio.

Expanded text:
nulla omnino interrogatio flagitii scisnulla omnino interrogatio flagitii sciscitatur originem, quia illa in vanum volvitur quaestio quae sine fructu est, et quam nulla comitatur correcesset qui ab initio in veritate non stetit , quid sibi vult quod novi constitutio edicti legi antiquae conscribitur, et quasi minus continentia illius plebis scita plenam juris mensuram non habuerint, nova adduntur decreta? Ego existimo librum dispositionum coelestium et divinae paginam providentiae totum omnino continere quod rerum status, quod processus insinuat, et totum esse oculo majestatis uno momento conspicabile et quod attrivit antiquitas, vel quod intentat aeternitas. Nullum in lege aeterna aboletur vel mutatur, vel additur capitulum, sed nos non causas rerum, sed effectus attendentes, addi putamus quae ante nescivimus: doleri vel muligimus, aliter provenire videmus quam noster habuerat intellectus. Sed mentis divinae fixa et immutabilis est ratio,
Abbreviated transcription (Latin):
medium deceptam. tam̃ se dicit
amplius quod diaboli ꝓmissio ef.¬
fectu caruerit. quan quod eius
suggestioni assensum p̾buerit
Quia gͥ neq uir neq mulier con¬
fessionis uel penitentiȩ cogitauere
confilia. s addentes p̾uaricationẽ in ani¬
um argum̃torũ conplexionibꝰ ad am̃
iniusticiȩ comuncendum laborabant
insuꝑbas & exasꝑandas animas pec¬
cati cuinulus ẽ refustis. & opp̃ssit fub¬
tta runa iniqui pondĩs stipatores.
Et ordinatissima rectitudine a ser¬
pente incepit iudicium. ut qui
fuerat suggestor peccati eẽt particeps
torm̃ti. & qui ad casum consentien¬
rium. sibi fuerat gratulatus hab̾et
ex malitiȩ nũto quod doleret Et
in pęna emuli fui intelliget᷑ homo
iudicis caritatem. cum quasi inuitꝰ
& coactus ꝓscͥtionis uidetur dictaꝰ¬
se sententiam. qui dui expictauãt
lapsi pęnitentiam & tanta indig.¬
natione suggestoris pirniebat mali-¬
tiam Nichil queritur a serpente.

Expanded text:
medium. Deceptam tamen se dicit, medium. Deceptam tamen se dicit, amplius dolens quod diaboli promissio effectu caruerit, quam quod ejus suggestioni assensum praebuerit. Quia igitur neque vir, neque mulier confessionis, vel poenitentiae excogitavere consilia, sed addentes praevaricationem inanium argumentorum complexionibus, ad Deum injustitiae convincendum laborabant, in superbas et exasperantes animas peccati cumulus est refusus, et oppressit subita ruina iniqui ponderis stipatores. Et ordinatissima rectitudine a serpente incoepit judicium, ut qui fuerat suggestor peccati, esset particeps et tormenti, et qui ad casum consentientium sibi fuerat gratulatus, haberet ex malitiae merito quod doleret, et in poena aemuli sui intelligeret homo, judicis charitatem, cum quasi invitus et coactus proscriptionis videretur dictasse sententiam, qui diu exspectaverat lapsi poenitentiam, et tanta indignatione suggestoris puniebat malitiam. Nihil quaeritur a serpente,