comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (French):
souuienge alors de la pri¬
ere que ie te fes orendroit
et rechoif mõ ame en ta
et en ta deffense. et lapre¬
sente deuãt tou gl̾ieux
uestue de la role de gloire
en la compaignie et en la
gres et de touz lez sains

Expanded text:
souvenir de la priere que je te faiz orendroit; et reçoy m'ame en ta et en ta deffence, et la presente a ton glorieux vestue de la robe de gloire et acompaignee a la ges et de tous les sains
Abbreviated transcription (French):
pueroy mt laclarte de
to moucr la lengue poꝰ
soy upller ne pur toy
mon chetif cuer sy fieble
anemis deufer et sera si

Expanded text:
e ray mouvoir la langue pour toy prier ne pour toy mon chetif cuer qui est si foible ennemis d'enfer, et sera si
Abbreviated transcription (French):
celle part lassault il fort.
Le colleriq̃ de ire ⁊ de discor¬
de. Le sangñi de ioliuete
et de luxure. Le fleumna¬
tiq̃ de glout̾nie ⁊ de pesce.
Le melencollieux dẽuie
et de tͥstesce. Et pour ce¬
dre de celle part ou son¬

Expanded text:
celle partie il assault plus fort: le colorique de ire et discorde, le sanguin de joliveté et de luxure, le fleumatique de gloutonnie et de paresce, le melencolieux d'envie et de tristresse. Pour cedre de ceste part ou
Abbreviated transcription (French):
celle part lassault il fort.
Le colleriq̃ de ire ⁊ de discor¬
de. Le sangñi de ioliuete
et de luxure. Le fleumna¬
tiq̃ de glout̾nie ⁊ de pesce.
Le melencollieux dẽuie
et de tͥstesce. Et pour ce¬
dre de celle part ou son

Expanded text:
celle partie il assault plus fort: le colorique de ire et discorde, le sanguin de joliveté et de luxure, le fleumatique de gloutonnie et de paresce, le melencolieux d'envie et de tristresse. Pour cdre de ceste part ou il
Abbreviated transcription (Latin):
soptem pleuos sprata sancto et saprentia
quos conscituanuis super hoc opirs Nosbero
Raliont orõni et ministerio uerbi instãtos¬
erimus Et placiut sixiur toram omni mul¬
litudins . t elegetunt Slep hamimi uicum

Expanded text:
i VII, plenos Spiritu sancto et sapientia, quos constituamus in hanc rem. Nos vero erimus orationi et ministerio sermonis instantes. Et placuit hic sermo coram omni multitudine, et elegerunt Stephanum
Abbreviated transcription (Latin):
donit uerbis mecum gesta res est ueiba uerbrs
oꝑposn / et que dicebanturo : dicenda arte iubuerti
ybi uero pro uerbis uirtus processit ex rrer
Ricentis non prturecit resistete uetba
uirtuti nec homo adnecsari ꝑrluit, et Ie se

Expanded text:
donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, dicendi arte subverti: ubi vero pro verbis virtus processit ex ore dicentis, non potuerunt resistere verba virtuti, nec homo adversari potuit Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
casticatẽ humilitas deserat. uł humilitatẽ castitas relinqͣt:
Aput auctorem humilitatis & mundicie ꝓdesse nichil p̃¬
ualet uł suꝑba castitas: uł humilitas inqͥnata. Sic uicio¬

Expanded text:
castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat, castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat, apud auctorem humilitatis et munditiae prodesse nihil praevalet vel superba castitas, vel humilitas inquinata. Sic gi
Abbreviated transcription (Latin):
ut quis animã suã pamico ponat: Quomͦ fit boc : Res¬
pondit senex. Si qͥs audit uerbũ malũ a ꝓximosuo. & eũ
possit ipse similit̾ respondere. pugnat tñ in corde suo portare
laborem:ͥ & uim sibi facit ne forte respondeat illi maluĩ. ut
contristet illum: iste talis animã suã ponit ꝓ amico suo
Contigit aliqͣndo abbatẽ panibo iter cũ frĩb in paites egi¬
pti facere : & uidens quosdã seculares sedentes dicit eis:
Surgite ⁊ salutate. & osculamini monachos: ut benedica¬
mini. Frequent̾ enĩ cũ deo loqunt᷑ : n scã st̃ ora eor:¬
Quod ex uͥtutib uͥtutes ex uiciis uicia orunt᷑. lxxxii.¬
MNes uirtutes in conspectu conditoris.
uicaria ope se subleuant: ut quia una uirtꝰ sine
alia uel nulla e᷑ omnino uł minima: uicissim s a
coniunctione fulciuntur. Nulla bona st̃ cetera sioccul¬
t iudicis occulis. castitatis cestimonio nͨ approbent᷑: si uł

Expanded text:
t, quam ut quis animam suam pro amico ponat . Quomodo fit hoc? Rest, quam ut quis animam suam pro amico ponat . Quomodo fit hoc? Respondit senex: Si quis audit verbum malum a proximo suo, et cum possit ipse similia respondere, pugnat tamen in corde suo portare laborem, et vim sibi facit ne forte respondeat illi malum ut contristet illum, iste talis animam suam ponit pro amico suo. Contigit aliquando abbatem Pabo iter cum fratribus in partes Aegypti facere, et videns quosdam saeculares sedentes, dicit eis: Surgite, et salutate et osculamini monachos, ut benedicamini. Frequenter enim cum Deo loquuntur, et sancta sunt ora eorQuod ex virtutibus virtutes et ex vitiis vitia oriantur. Omnes virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur . Nulla bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Si vel
Abbreviated transcription (Latin):
magna mi scd̃ia. Unicus natus est: & noluit manere
unus. Sed ds̃ unicũ eundẽq ipsũ quẽ generat. ⁊ per
quẽ cuncta creauerat. misit in hunc mundũ. ut ñ eẽt
unus: s frẽs haberet ad optatos. Non enĩ nosnati sumꝰ
de oõ. quomͦ ille unigenitꝰ: s ad optati ꝑ grãm eiꝰ sumꝰ:
Ex munere enĩ diuno prius potestatẽ ad optionis accepimͦ᷑:
postea ut filii dĩ ẽe̾ mererem᷑. consecuti sumꝰ. Hinc iterũ
idem ioħes ait. Rarissimi nunc filii dĩ sumus: & ñdũ
apparuit quid erimus. Hinc iteruĩ ipse. finos cognouimꝰ
& credidimus caritati: quã habet d̃s in nobis. Cognouimus
quia ibs est filius dĩ. &ẜ quia pater misit eũ saluatorem
mundi. & credimꝰ raritati ꝙͣ habet ds in nobis: quia ui¬
delicet cũ haberet unicũ noluit esse unum: s ut fracres
haberet ad optauit illi alios: qui cũ illo possiderent ui¬
tam et̾nam. Dixit abba pastor: quia int̾rogauit quidaĩ

Expanded text:
magna misericordia: Unicus natus est, et noluit manere magna misericordia: Unicus natus est, et noluit manere unus. Sed Deus Unicum eumdemque ipsum quem genuerat, et per quem cuncta creaverat, misit in hunc mundum, ut non esset unus, sed fratres haberet adoptatos. Non enim nos nati sumus de Deo quo modo ille Unigenitus, sed adoptati per gratiam ejus sumus. Ex munere enim divino prius potestatem adoptionis accepimus, postea ut filii Dei esse mereremur, consecuti sumus. Hinc iterum idem Joannes ait: Charissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus . Hinc iterum ipse: Et nos cognovimus, et credimus charitati, quam habet Deus in nobis . Cognovimus quia Jesus est Filius Dei, et quia Pater misit eum Salvatorem mundi: et credimus charitati, quam habet Deus in nobis. Quia videlicet cum haberet Unicum, noluit esse unum, sed ut fratres haberet, adoptavit illi alios, qui cum illo possiderent vitam aeternam. Dixit abbas Pastor, quia interrogavit quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ine dñs ait. Beati pacifici: qm̃ filii dĩ uocabunt᷑:
In pace ꝑfecho est ubi nichil repugnat.⁊ idõ
silii dĩ pacisici st̃. qm̃ nichil in eis resistit dõ. Pacisi¬
ci aut᷑ in semecipsis st᷑: qui omes animi motꝰ compo¬
nentes. fiunt regnũ dĩ. Si filii dĩ sumus. pacifici ẽẽ de
bemus. Pacificos enim ẽẽ oportet dĩ filios & humiles. m̃te
nuttes corde simplices. sermone puros. animo in nocen¬
tes. affectu concordes. sibimet unanimit᷑ eoherentes
grã conditoris nr̃i: quia nob̃ donauit ut eũ amare
& nouerimus n possimꝰ. & ita amare ut patrem filii:
cũ ⁊ hoc magnũ eẽt si sic amare illũ possemus quomͦ
fideles serui amant onõs suos. Qualit̾ aut̃ filii dĩ ef¬
fici debeamus: idem ioħes in euuangłio testatur
Quot qͦt aut̃ receperunt eum inqͥens dedit eis potestatem
filios dĩ fieri: his qͥ credunt in nomine eius. Per fidẽ gͦ
& dilectionem. filii dĩ efficim᷑. Magna beniuolentia.

Expanded text:
 filii Dei vocabuntur . In pace perfectio est, ubi nihil repugnat. Et ideo filii Dei pacifici sunt, quoniam nihil in eis resistit Deo. Pacifici autem in semetipsis sunt, qui omnes animi sui motus componentes, fiunt regnum Dei. Si filii Dbemus: pacificos enim oportet esse Dei filios et humiles, mente mites, corde simplices, sermone puros, animo innocentes, affectu concordes, fideliter sibimet unanimiter cohgratia conditoris nostri quam nobis donavit, ut eum amare et noverimus et possimus: et ita amare, ut patrem filii, cum et hoc magnum esset, si sic amare illum possemus quomodo fideles servi amant dominos suos. Qualiter autem filii Dei effici debeamus, idem Joannes testatur. Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri iis qui credunt in nomine ejus . Per fidem ergo et dilectionem filii Dei efficimur. Magna benevolentia,
Abbreviated transcription (Latin):
similes sumꝰ. S si inimicus qͦd suuĩ ẽ. exigit : nos qͦq
quod nr̃m est ĩplere debemus. Insistamꝰ orationi: &
inimicus fugat᷑. Uaca meditationi dĩ: & uincis. Pse-¬
uerantia boni: uictoria est. Certa: & coronaberis. Nix̃
abba iohannes: qr ianua dĩ ÷ humilitas: & patres ꝑ
multas ꝯtumelias acti. gaudentes intrauert̾ in ciuita¬
tem dei: qr humuilitas n timor dĩ superant onĩs uͥtutes:
Debet gͦ monachꝰ ante omiã humilitatẽ habere. Hoc¬

Expanded text:
similes sumus. Sed si inimicus quod suum est, exigit, nos quoque similes sumus. Sed si inimicus quod suum est, exigit, nos quoque quod nostrum est, implere debemus. Insistamus orationi, et inimicus fugatur. Vaca meditationi Dei, et vincis. Perseverantia boni, victoria est. Certa, et coronaberis. Dixit abbas Joannes: Quia janua Dei est humilitas, et patres per multas contumelias acti, gaudentes intraverunt in civitatem Dei, quia humilitas et timor Dei superant omnes virtutes. Debet ergo monachus ante omnia humilitatem habere. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
& aduersus irȩ incendia. mansuetudinis adhibetur
tranquillitas. Cum dnĩo uicioꝵ contradicimꝰ. cum
iniqͥtat quȩ nos a deo separat reluctam᷑. eũ ꝯsuetudins
iuolenter resistimus. ⁊ desideria peruersa calcantes contͣ
hȩc ius nob̾ libertatis ingenitȩ uindicamꝰ. uicioꝵ agmi¬
nib acerrimo conflictu resistimus: cũ culpas penitendo
ꝑcutimus. &. maculas sordiũ fletib lauamus. fort ter
contͣ uicia reluctam᷑. Duit abba agachon. Quia scdm̃
uoluntatẽ meã nunꝗ dormiui. retinens in corde meo¬
aouersus quenquã dolorem: neq dimisi dormire aliũ
habentẽ adu̾sus me aliqͥd. Dix̃. abba macharius. Age
fiducialit̾ o fili: nam nego ꝑuiginti annos nͣ pane. nͦ
aqua. nͨ sõno saciatus sum : panẽ qͥdem pensatũ acci¬
piens. aquã uero aomensuram. Somno auͦ parietib
me dũ taxat inclinans: subripere paululũ festinabã
Dix̃ abbas ysidorus. Si cogitationes ñ habemus. ferarũ

Expanded text:
et adversus irae incendia mansuetudinis adhibetur et adversus irae incendia mansuetudinis adhibetur tranquillitas. Cum dominio vitiorum contradicimus, cum iniquitati, quae nos a Deo separat, reluctamur, cum consuetudini violenter resistimus, et desideria perversa calcantes, contra haec jus nobis libertatis ingenitae vindicamus, vitiorum agminibus acerrimo conflictu resistimus, cum culpas poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus, fortiter contra vitia reluctamur. Dixit abbas Agathon: Quia secundum voluntatem meam nunquam dormivi, retinens in corde adversus quemquam dolorem: neque dimisi dormire alium habentem adversum me aliquid. Dixit abbas Macharius: Age fiducialiter, o fili, nam et ego per viginti annos non pane, non aqua, non somno, satiatus sum. Panem quidem pensatum accipiens, aquam vero ad mensuram, somno autem, parietibus me duntaxat inclinans, surripere paululum festinabam. Dixit abbas Isidorus: Si cogitationes non habemus, ferarum
Abbreviated transcription (Latin):
a uicioꝵ colluuione detergunt: dũ ab eis cont̾ singłi
uicia. uͥtuces singulȩ opponunt᷑. Et adũsus impecꝰ utdioꝵ
contrariis uirdutib est pugnandũ. Contra luxlriam
enini: cordis ẽ adhibenda munditia. Cont᷑ odium: di¬
lectio p̾paranda. Contra iracundiam. pacientia ꝓpo¬
nenda. Cont᷑ timorem: fiducia ÷ aohibenda. Cont᷑ tri¬
stidam : gaudiu᷑ ẽ exibendũ. Tontra accidiã: fortitu¬
do. Cont᷑ auanciam. largitas. Contra suꝑbiã humilitas.
est opponenda. Sicq singulȩ u̾tutes. nascentia cont̾
se uicia repͥmunt. Libidinẽ enĩ abstinenta domat:
quia qͣtũ corpus i nedia frangit᷑: tanto mens ab illicico
appetitu reuoeat᷑. Et aduersus iram colerantia dimicat.
& merorem cͥsticiȩ spes et̾ni gaudii suꝑat. Et̃ quẽ cur¬
rata mens de exteriorib afficit: dulcedo interioris
tͣnquillitatis linit. Adu̾sus inuidiã. p̃parat᷑ caritas:

Expanded text:
eis contra singula eis contra singula vitia virtutes singulae opponuntur. Nam adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum: contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia; contra odium, dilectio praeparanda; contra iracundiam, patientia proponenda; contra timorem, fiducia est adhibenda; contra tristitiam, gaudium est adhibendum; contra acediam, fortitudo; contra avaritiam, largitas; contra superbiam, humilitas est opponenda: sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt. Libidinem enim abstinentia domat, quia quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. Et adversus iram tolerantia dimicat. Et moerorem tristitiae spes aeterni gaudii superat. Et quem turbata mens de exterioribus afficit, dulcedo interioris tranquillitatis linit. Adversus invidiam praeparatur charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est ⁊ resurrexit: De hac salubri uigilatione ⁊ doi¬
mitione: in canticis canticoꝵ salomon ait. Ego dormio:
&. cor meu̾ uigilat. Ac si diceret. Quanto magis a t̾renis
uelut dormiens quiesco curis : tantomagis liberiꝰ cormeu
ad sui contemplationẽ uigilat creatoris. Illa eni anima
in et̾num semꝑ cũ oño uiuet: quȩ hic illi ꝑ dilectionẽ
abherens. a tergo eius ñꝙͣ recedit: Unde ⁊ dñs inqͥt. Qui
diligit me. me sequatur: & ubi ego sum illic ⁊ minister
meus erit: io÷ mecũ in ꝑpetuo uiuens semꝑ głosus ⁊ ĩmor-¬
talis regnabit. Dix̃ abba euagrius. Si deficis animo:
ora sic̾ scriptũ est. Ora aut̃ cũ timore & tremore:⁊ labore:
sobrie ⁊ uigilant᷑. Ia oporter orare maximȩ ꝓpt̾ malignos
impedire nitunt᷑. Dixit iterũ. Quando cogitatio ꝯtrara
in corde uenerit: noli alia ꝓ aliis ꝑ orationẽ querere: s ao¬
uersus eũ qui de impugnat. gladiũ lacrimarũ exacue

Expanded text:
tuus est, et resurrexi . De hac salubri vigilatione et dormitione, in Canticis canticorum Salomon ait: Ego dormio, et cor meum vigilat . Ac si diceret: Quanto magis a terrenis velut dormiens quiesco curis, tanto liberius cor meum ad sui contemplationem vigilat creatoris. Illa enim anima in aeternum semper cum Domino vivet, quae illi hic per dilectionem adhaerens, a tergo ejus nunquam recedit. Unde et Dominus inquit: Qui diligit me, me sequatur. Et ubi ego sum, illic et minister meus erit . Id est, mecum in perpetuo vivens, semper gloriosus et immortalis regnabit. Dixit abbas Evagrius: Si deficis animo, ora sicut scriptum est. Ora autem cum timore, et tremore et labore, sobrie et vigilanter. Ita oportet orare maxime propter maligno praecipue impedire nituntur. Dixit iterum: Quando cogitatio contraria in corde tuo venerit, noli alia pro aliis per orationem quaerere, sed adversus eam quae te impugnat, gladium lacrymarum exacue.
Abbreviated transcription (Latin):
nem eius. Si enĩ conspexerimꝰ peccata nr̃ã: non iudemꝰ
peccata proximi. Stulticia ẽ enĩ homini habenti mortuũ
suũ: & relicto eo abire.⁊ flere mortuũ proximi sui. Eñ
enĩ manꝰ dnĩ occidit om̃e pͥmogenitũ in t̾ra egipti: non
erat domus in qua ñ iaceret mortuus. Non eni est homo
qͥ uiuet : & ñ peccet. Unꝰ qͥsq ergo mortuũ : idẽ peccatũ
suũ plangere oebet. Peccatũ enĩ mortuũ dic̃ ꝓpħa. ubi

Expanded text:
nem ejus. Si enim conspexerimus peccata nostra, non videmus nem ejus. Si enim conspexerimus peccata nostra, non videmus peccata proximi. Stultitia est enim homini habenti mortuum suum, et relicto eo, abire et flere mortuum proximi sui: Quando enim manus Domini occidit omne primogenitum in terra Aegypti, non erat domus, in qua non jaceret mortuus . Non enim est homo qui vivat, et non peccet . Unusquisque ergo mortuum, id est peccatum suum, plangere debet. Pec
Abbreviated transcription (Latin):
epłam hunc notate : &. ñ conmisceamini cũ illo ut ꝯfunda¬
tur: & nolite quasi inimicũ existimare illũ. s corripite ut
confusus. tande᷑ aliqnoo resipiscat. ⁊ emendatus p̃ cepti
nr̃ĩs obediat. Apertũ hoc in loco apłs dat indicium:
ut cũ excõmunicato nec in actu nec in consilio nec in
aliquo cõmisceat᷑ consortio. In uno enĩ eodẽq homine
&. frat̾nitatẽ simul diligere: & uicia possumus odire. Alud
enĩ est qd fr̃ est: aliuo quod uiciosus homo ẽ. Piligamꝰ
ergo in eo frat̾uitate̾ nram: & odio habeamꝰ uiciositate suq̃
Persequam̃ in eo uiciũ: & emendatũ. ut nosineaipsos diliꝰ¬
gamus eum. Hinc beatꝰ sregorius ait. Sicsie nimirum
quidam senex : quia debet homo morcificare se ipsũ ab
omĩ remala. pͥusꝙͣ egrediat᷑ de corpore: &. ñ ledat
bere quia peccator est. Id est. si qͥs portat peccata sua. &¬
uoluntatẽ suã. tunc ei reconciliabit᷑ os.: & suscip̃ oratio¬

Expanded text:
n commisceamini cum illo, ut confundatur: et nolite quasi inimicum existimare illum, sed corripite, ut confusus, tandem aliquando resipiscat, et emendatus praeceptis nostris obediat. Apertum hoc in loco Apostolus dat indicium, ut cum excommunicato nec in actu, nec in consilio, nec in aliquo commisceamur consortio. In uno eodemque homine et fraternitatem simul diligere et vitia possumus odisse. Aliud enim est quod frater est, aliud quod vitiosus est homo. Diligamus ergo in eo fraternitatem nostram, et odio habeamus vitiositatem ejus. Persequamur in eo vitium, et emendatum ut nosmetipsos diligamus eum. Hinc beatus Gregorius ait: : Sic sic nimirum re obsistunt. Dixit quidam senex: Quia debet homo mortificare seipsum ab omni re mala, priusquam egrediatur de corpore, et non laedat bere quia peccator est? Et dixit senex: Si quis portat peccata sua, nvoluntatem suam, tunc ei reconciliabitur Deus, et suscipit oratio
Abbreviated transcription (Latin):
lam̃ frequent̾ ⁊ uerbis uob̃̾ p̃diximus & exemplis
ostendimus: ioeo notũ ÷ uob̾ quomͦ oporteat uosimi¬
tari nos. Libent̾ cantũ facite qͦs hortam᷑: si a nobis
traditã fidei uultis tenere regulam. Dixit quidã se¬
ner. Seriptũ est. Iustꝰ ut palma florebit. ignisicat
aut̃ hic sermo bonũ actũ. altũ ⁊ rectũ & dulcem ł a
enĩ in palma unũ in cardiũ: & ipsũ in cardut᷑ ominẽ
habens opationẽ in se. Similit̾ aut̃ & in uiro uisto re¬
perit᷑ unũ ei & simplex in eẽ cor: ad dm̃ tantũmꝰ res¬
piciens. Est aũ ⁊ albũ habens: id ÷ illuminationem
fioei. Et om̃is oꝑatio iusti: in corde ipsius est. Nam
& acumen stimuloꝵ eius: aou̾sus diabolũ est ꝓpu¬
auls apłs nos ammonet dicens. Non doi¬
miamus sicut ceteri s uigilemꝰ. ĩde. non dormi¬
amus sic̃ ceteri uisiodes. miusti. iniqui: qͥ ignorantȩ
corporis sõno depressi. ⁊ peccatorũ suoꝵ mole gra¬
uadi: quid illis in futuro eueniat p̃ũ dere non ualet᷑:

Expanded text:
am frequenter et verbis vobis praediximus et exemplis ostendimus, ideo notum est vobis quomodo oporteat vos imitari nos. Libenter tamen facite quod hortamur, si a nobis traditam fidei vultis tenere regulam. Dixit quidam senex: Scriptum est, Justus ut palma florebit . Significat autem hic sermo bonum actum, altum, et rectum, et dulcem. Est enim in palma unum incardium et ipsum candidum, omnem habens operationem in se. Similiter autem et in viro justo reperitur unum ei et simplex inesse cor, ad Deum tantummodo respiciens. Est autem et album, habens illuminationem fidei, et omnis operatio justi in corde ipsius est. Nam et acumen stimulorum ejus adversus diabolum est propuonet dicens: Non dormiamus sicut caeteri, sed vigilemus . Id est, non dormiamus sicut caeteri infideles, injusti, iniqui, qui ignorantiae et corporis somno depressi, et peccatorum suorum mole gravati, quid illis in futuro eveniat praevidere non valent.
Abbreviated transcription (Latin):
quiesceret a graui labore. Ille aut̃ respondit eis. Cre¬
dice mͥ filii. quia abraham penitebit cũ uiderit magna
& p̃clara dona dĩ cur amplius ñ fuerit in laborib tecer
inc paulus apłs ait. Quicunq banc regulã secut
fuerint: pax suꝑ illos ⁊ misericordia. Doctrit ⁊a
dĩ. quedã regula sermonis est: quȩ int̾ iusta uiicit
& iniusta. Quã qui secutꝰ fuerit habebit pacem in se¬
metipso quȩ exuꝑat omnẽ sensum: ⁊ post pacem
misedĩam consequetur. Houa ereatura est gen̾atio
xp̃iana: quia xꝑc nouus homo uenit in mundũ. &
noua p̾cepta. dedit mundo: ⁊ suꝑ obseruantib ea pax¬

Expanded text:
quiesceret a gravi labore, ille autem respondit eis: Crequiesceret a gravi labore, ille autem respondit eis: Credite mihi, filii, quod Abraham poenitebit, cum viderit magna et praeclara dona Dei, quod amplius non fuerit in laboribus decerHinc Paulus apostolus ait: Quicunque hanc regulam secuti fuerint, pax super illos et misericordia . Doctrina Dei quaedam regula sermonis est, quae inter justa judicat et injusta: quam qui secutus fuerit, habebit pacem in semetipso, quae exsuperat omnem sensum, et post pacem misericordiam consequetur. Nova creatura est generatio Christiana, quia Christus novus homo venit in mundum, et nova praecepta dedit mundo, et super observant
Abbreviated transcription (Latin):
circuit. uł alioꝵ facta curiose ꝑquirit: ꝓculdubio in
multis offendit. Nam curiositatis uiciu : indesinent᷑
comitat᷑ ⁊ ocium. Ociositas enĩ inimica ẽ anime. Meliꝰ
est enĩ monachis ut obedientes sint p̾positis sius ad omnẽ
obedientiã utilitatis suȩ. et cũ silentio. id :÷ ab omĩ uicio
inqͥetudinis .⁊ curiositatis & uerbositatis alieni. oꝑantes ma¬
nib suũ panẽ manducent. & intelligant de se ipsis illud
psalmographi dictũ. Oꝑa manuũ tuarũ manducabi.
beatus es &. bene tͥ erit. Dicebat qͥdam senex. Propterea
bemus in oꝑe qͦd ceperimꝰ: s sine labore aliqͦ uirtutes uo¬
lumus possidere. Dicebat abba pastor: qr abb̃ ysidorus
alloquutꝰ sit aliquando plebem frm dicens. fr̃s ñ quid
nͣ adlaborandũ uenimꝰ in locũ hunc. &. nc̃ uideo qͥa nultꝰ
hic labor est: Ego gͥ missa pelle uado ubi est labor: &
ibi in uenio reqͥem. Quendã senem rogabant frẽs. ut

Expanded text:
circuit, vel aliena acta curiose perquirit, procul dubio in circuit, vel aliena acta curiose perquirit, procul dubio in multis offendit. Nam curiositatis vitium indesinenter comitatur et otium. Otiositas autem inimica est animae . Melius est ergo monachis ut obedientes sint praepositis suis ad omnem obedientiam utilitatis suae, et cum silentio, id est ab omni vitio inquietudinis et curiositatis, et verbositatis alieni, manibus operantes suum panem manducent, et intelligant de seipsis illud Psalmographi dictum: Opera manuum tuarum manducabis: beatus es, et bene tibi erit . Dicebat quidem senex: Propterea bemus in opere quod ceperimus; sed sine labore aliquo virtutes volumus possidere. Dicebat abbas pastor, quod abbas Isidorus allocutus sit aliquando plebem fratrum dicens: Fratres, nunquid non ad laborandum venimus in locum hunc? Et nunc video quia nullus hic labor est. Ego igitur, dimissa plebe, vado ubi est labor, et ubi non invenio requiem. Quemdam senem rogabant fratres ut
Abbreviated transcription (Latin):
gotiũ agatis. &. oꝑenuni manib urĩ. Ac si diceret.: o
omĩ uos inqͥetudinis seucuriositatis abstinete uidio:
ut quiet facti urm̃ agatis negociũ. Ille gͥ suũ ag̃ nego¬
tiũ  qui pꝰ posito curiositatis uicio de salute sua
est incessant̾ sollicitꝰ. Nam ille monachus alienũ
agit negociũ: qui curiositatis uicio suã oblitus
uiciosam discutere uitã: alienã inuestigare sollici¬
te curat. Unde & ad eosdẽ in secunda isdẽ ait
epła. Audiuimꝰ enĩ quosdã int̾ uos ambulantes
inquiete nichil operantes s curiose agentes. In
hac breui sententia multã paulus monachoꝵ rep̾hendit
uitam. inqͥetudinẽ uidelicet & ociositatẽ. ⁊ curiositatem
.&. multiloquium: in quo scđ̾m salomonẽ non effugitur
peccatũ. In quietudo gͦ quȩ ⁊ alio nomine curiositas ap¬
pellat᷑ grande ẽ uiciũ: qͥa nec corpus qͥetum. nec animã
dimittit e̾ẽ sine peccato. Dũ enĩ sollicite alioꝵ domos

Expanded text:
is . Ac si diceret: Ab omni vos inquietudinis et curiositatis abstinete vitio, ut quieti facti, vestrum agatis negotium. Ille igitur suum agit negotium, qui postposito curiositatis vitio, de salute sua est incessanter sollicitus. Nam ille monachus alienum agit negotium, qui curiositatis vitio suam oblitus vitiosam discutere vitam, alienam investigare sollicite curat. Unde et ad eosdem in secunda idem ait Epistola: Audivimus enim quosdam inter vos ambulantes inquiete, nihil operantes, sed curiose agentes . In hac brevi sententia multa Paulus monachorum reprehendit vitia, inquietudinem videlicet et otiositatem et curiositatem, et multiloquium, in quo secundum Salomonem non effugitur peccatum; inquietudo ergo, quae et alio nomine curiositas appellatur, grande est vitium, quae nec corpus quietum, nec animam dimittit esse sine peccato. Dum enim sollicite aliorum domos
Abbreviated transcription (Latin):
ctoritatẽ firmam subtrahendi se a prauis hominib.
ab apło sc̃oꝵ accepit ȩccła. Reglam enĩ bene ambu¬
lanoi. itl ẽ. bene ⁊ iustes pie uiuendi. tradiderunt
fidelib apłi: quã om̃iũ fideliũ debet tenere firmi¬
ter eccła. quȩ ad illoꝵ suã uult pirigere uitam

Expanded text:
hominibus ab apostolo sanctorum accepit Ecclesia. Regulam autem bene ambulandi, id est, bene, et juste, et pie vivendi, tradiderunt fidelibus apostoli, quam omnium fidelium debet tenere firmiter Ecclesia, quae ad illorum suam vult dirigere vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
sterio fidei ꝑmaneamus. ao qͦd xꝑo uocante ꝓuenimꝰ:
& niehil extͣ regule disciplinã. in conuersatione fidĩ
sapiamus : s hoc sapiamꝰ qͦd cõmune sit . ⁊ modestũ.
in euuangłia ueritate. ⁊ in eadem fidei regula per¬
maneamꝰ Regula aut᷑ hoc in loco: fidesuo atdr
cirtholica. Regła uͦ ab eo recteducat ⁊recte regat.
est oicta. Unde ⁊ illa patrũ istituta quȩ racte
iuuere catholiciꝰ docent ȩccłam: canones uoaint᷑:¬

Expanded text:
fidei permaneamus, ad quod Christo vocante pervenimus, et nihil extra regulae disciplinam in conversatione fidei sapiamus, sed hoc sapiamus quod commune sit et modestum, in evangelica veritate et in eadem fidei regula permaneamus. Regula hoc in loco fides vocatur catholica. Regula vero ab eo quod recte ducat, et recte regat est dicta. Unde et illa Patrum instituta, quae recte vivere catholicam docent Ecclesiam canones vocant
Abbreviated transcription (Latin):
mus. et salutẽ non adipiscam᷑. Ergo studeamus
aut n eadere: aut cito conuersi de lapsu consur¬
gere. Mora pecrandi: immanitatẽ facit sceleriᷤ.
nitatis. & qͣsi uinculũ plaustri peccatũ. Trahit
enĩ iniqͥtate᷑ ut funicłm: qui tardat conu̾ti
ad dm̃. Trabere est enĩ iniquitatẽ: moram facẽ
iniqͥcati. VUnde ⁊ psalmus. Prolongauert᷑ iniqͥ¬
tates suas: dñs iustus concidet ceruices percatoꝵ:¬

Expanded text:
mus, et salutem non adipiscamur. Ergo studeamus mus, et salutem non adipiscamur. Ergo studeamus aut non cadere, aut cito conversi a lapsu consurgere. Mora peccandi immanitatem facit sceleris. nitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum ! Trahit enim iniquitatem ut funiculum, qui tardat converti ad Deum. Trahere enim iniquitatem est moram facere iniquitati. Unde et psalmus: Prolongaverunt iniquitates suas; Dominus justus concidet cervices peccato
Abbreviated transcription (Latin):
miteat᷑ .. ampliꝰ ꝓcimescit᷑. Quãuus aut̃ qͣue sit
dĩ in usũ uenerit leus existimat᷑: & sitie ullo
metu cõmittit᷑. Istis fonutib qͣsi qͥbdã gͣdibus:
coalescit om̃ẽ peccatũ. Cogitatio nãq praua
delectationẽ parit. delectatio consensioneni:
consensio aut̃ actione̾. actio consiletudineni¬
consuecudo necessitatẽ. Sicq his uincłis homo
ĩplicatꝰ. quadã catena uitioꝵ tenet᷑ astrietꝰ ita
ut ab ea euelli neqͣquã ualeat: nisi diui rigã
manũ iacentis apprebendat. Peccatũ adinbeerer
cadere est. in puteũ. Consuetudinẽ uͦ peccandi fa¬
cere.: os putei est coangustari. ne is qͥ cecidit uale¬
at exire. Sed interdũ etiã tales d̾s liberat. dũ eoꝵ
desꝑationẽ. ad conu̾sionẽ libertatis comutat. Ip¬
so enĩ miserante peccata dimittunt᷑: quo pte¬
gente fit. ne in deteriꝰ peccando eatur. Pret̾ea
metuendũ est ꝯfitentib ita saluari: ne forte
oũ expectamꝰ a uitiis sanari. & uitia multipbee¬

Expanded text:
mittatur, amplius pertimescitur. Quamvis autem grave sit, dum in usum venerit, leve existimatur, et sine ullo metu committitur. Istis fomitibus quasi quibusdam gradibus coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensionem, consensio actconsuetudo necessitatem. Sicque his vinculis homo implicatus quadam catena vitiorum tenetur astrictus, ita ut ab ea evelli nequaquam valeat, nisi divina gratia manum jacentis apprehendat. Peccatum admittere, cadere est in puteum. Consuetudinem vero peccandi facere, os putei est coangustare, ne is qui ceciderit valeat exire. Sed interdum etiam tales Deus liberat, dum eorum desperationem ad conversionem libertatis commutat. Ipso enim miserante, peccata dimittuntur, quo protegente fit ne in deterius peccando eatur. Propterea metuendum est confidentibus ita posse salvari, ne forte dum exspectamus a vitiis sanari, et vitia multiplice
Abbreviated transcription (Latin):
Indurasti cor nr̃m ne timeremꝰ te. Aliud ẽ non per¬
care amore tulectionis dĩ: aliud timore supplicii.
Qui enĩ amore caritatis dĩ ñ peccit : horrescit onĩ
malĩr amplectendo iusticiȩ bonu̾. Nec eũ dele¬
ctat peccatũ.⁊ & iaisi scelems ampunitas piic¬
rtat᷑. Qui uͦ sola pena supplicii in se uitia iepͥmit
qͣmius it expleat᷑ opus peccati. uunt tñ in eo uo¬
luntas peccanduatoletq sibi illicitũ quod phi¬
bere dinoscit᷑. Illo gͦ mercedẽ boni oꝑis ꝑcipit. qͥ

Expanded text:
Indurasti cor nostrum, ne timeremus te . Aliud est non peccare amore dilectionis Dei, aliud timore supplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justitiae bonum; nec cum delectat peccatum, etiamsi sceleris impunitas promittatur. Qui vero sola poena supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati, vivit tamen in eo voluntas peccandi, doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. Ille ergo mer
Abbreviated transcription (Latin):
um ãmonet dicens. Exemplũ esto sidesiũ in sermone
in conuersatione. in caritater in fide: in castitatẽ.
Qui eniꝰ aliis in sermone exemplũ debet p̃bere: modũ
locut onis ñ debet ignorare: s diligent̃ debetasten¬
dere. quid. cui. quando. uel quomꝰ debeat loqui ut ser
sit conditus. Ile in conu̾atione bonũ aliis p̃bet exem¬
plũ: qui caste. pie. & iuste uiuit in hoc scło. Ille in ca¬
ritate aliis bonũ prebet exemplũ. qui dm̃ ex toto cor¬
de. tota mente. tota uircute diligit.& proximũ sicut

Expanded text:
um admonet, dicens: Exemplum esto fidelium in sermone, um admonet, dicens: Exemplum esto fidelium in sermone, in conversatione, in charitate, in fide, in castitate . Qui enim aliis in sermone exemplum debet praebere, modum locutionis non debet ignorare, sed diligenter debet attendere, quid, cui, quando vel quomodo debeat loqui, ut sersapientiae sit conditus . Ille in conversatione bonum aliis praebet exemplum qui caste, pie et juste vivit in hoc saeculo . Ille in charitate aliis bonum praebet exemplum qui Deum ex toto cord
Abbreviated transcription (Latin):
spem habere uitȩ celestis in xp̃o. ẜ ban e confessioneui
negligent̃ uuendo. euacuant. Alanifestũ aut̃ de se
indiciũ spei suꝑnȩ exibet. qͥbonis oꝑam dare actib
studet. crtꝰ quia ñ alit̾ ad similitudinẽ dĩ in futuro
ꝑueniet: nisi dĩ scĩtatẽ in p̃senti se scĩfieando. id est
ab negando impietatẽ & scłaria desideria. sobrie a¬
in dño scĩficat se quantũ potest ipsũ intuendo. &
cius ꝑ omĩa grãm flagitando qui ait: sineme ui¬
chil potestis facere. eiq dicendo adiutor meus es¬
to ne derelu. quasme. Ergo scificat nos sic̾ ⁊ ipse
sanctus est : s ille sc̃s et̾nitate. nos scĩ fide. Tey̾ore
ordinabantur: mͦ aut̃ quia scĩtatis sc̃a creuit
mundicia ab omi carnali consortio om̃s illos. sacroꝵ
regula ꝓhibet canonũ. Nam ⁊ in ueteri testam̃to. eo
tẽꝑe tantũ quo sacerdotes presto erant altario: ab
uroꝵ suarũ secontinebant concubitu. Hͥune
cubitu cotidiẽ nob̾ est abstiendũ. Hinc paulus dimoche¬

Expanded text:
habere vitae coelestis in Christo, sed hanc confessionem negligenter vivendo evacuant. Manifestum autem de se indicium spei supernae exhibet, qui bonis operam dare actibus studet, certus quia non aliter ad similitudinem Dei quis in futuro perveniet, nisi Dei sanctitatem in praesenti se sanctificando, id est, abnegando impietatem et saecularia desideria, sobrie ain Domino, sanctificat se quantum potest ipsum intuendo, et ejus per omnia gratiam flagitando qui ait: Sine me nihil potestis facere , eique dicendo: Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Ergo sanctificat nos, sicut et ipse sanctus est . Sed ille sanctus aeternitate, nos sancti fide. Tempore ordinabantur : modo autem quia sanctitatis causa crevit munditia ab omni carnali consortio omnes illos sacrorum regula prohibet canonum. Nam et in Veteri Testamento eo tempore tantum quo sacerdotes praesto erant altari, ab uxorum suarum se continebant concubitu: nunc cubitu quotidie nobis est abstinendum. Hinc Paulus Timothe
Abbreviated transcription (Latin):
sua temeritate deficiunt. Leuites gͦ quasi adiuuans ma¬
num tetendit. s delinquens uitã ꝑdidit. quia dũ infir¬
is nos ãmonet dicens. Tesauritate uob̾ thesauros
in celo: ubi nec erugo nec tinea ext̾minat: Et quomͦ unꝰ¬
quisq ad ꝑfectionẽ mona chatꝰ ꝑueniat: ipse it̾m dicit.
Sicus ꝑfectꝰ esse. uade uende omĩa quȩ habes & da pauꝑibꝰ.
& habebis thesauros in celo. ⁊ ueni sequere me. Inesa urũ
ͦ nrm̃ fcͣs in celo ponaniꝰ: ubi hostẽ ⁊ expugnatorem ñ
timeamus. Thesauru᷑ itaq oꝑũ uł uͥtutũ nrarũ collocemꝰ
in celo: ubi ñ timeamus occultũ firem neq uiolentũ rap¬
torem. Patria enĩ nr̃ã : paradysus est. In pat̾a uͦ nr̃ã post¬
modũ recepturi multiplices nunc bonarũ uirtutũ de¬
bemus condere chesauros : ubi post finẽ huius scł̃i cen-¬
tuplicatos mereamur reciꝑe fructꝰ. Sc̃i enĩ dic̃ propħa

Expanded text:
sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans masua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans manum tetendit: sed delinquens vitam perdidit , quia dum infirus nos admonet dicens: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi nec aerugo, nec tinea exterminat . Et quomodo unusquisque ad perfectionem monachatus perveniat, ipse iterum dicit: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesauros in coel, in coelo ponamus, ubi hostem et expugnatorem non timeamus. Thesaurum itaque operum vel virtutum nostrarum collocemus in coelo, ubi non timeamus occultum furem, neque violentum raptorem. Patria enim nostra paradisus est. In patria vero nostra postmodum recepturi, multiplices nunc bonarum virtutum debemus condere thesauros, ubi post finem hujus saeculi centuplicatos mereamur recipere fructus. Sancti enim, dicit propheta,
Abbreviated transcription (Latin):
gauit abba ioseph abbatẽ pastorem dicens. Dic mͥ quom
monachus fiam. Et dixit illi senex. Si uis requiem inue¬
nire .&. in isto seło & in futuro: in omĩ causa dic. Ob sũ ego
t non uidices quẽ quam. Fr᷑ int̾rogauit abbacẽ pastorem
dicens. Quid faciã qui piosillanimis fio dũ sedeo: Dic̃ ei
sene: Nullũ uidices. nullũ sꝑnas. n.q condempnes. nul¬
lidetra has: & ds̃ tͥ prestat quietem : & erit sessio tua si¬
ne ꝑturbatione. Uer qͥdam sc̃s cũ audisset quẽdam per¬
comeri. fleuit aracior: & dirit. Iste hodie: ego erastino.
Ueruntamen qualit̾ uis peccet aliqͥs antete ñ iudices eum:
s iudica magis temetipsũ peccatorem quã illum. Sepe
aliquid a maiorib dispensatorie agit᷑.: quod a minoribus
error nucat᷑. Sepe multa a fortib dicunt᷑ quȩ iccireo ĩfirmi
diuidicant: quia ignorant. Vnde & nonnulli subditi cõ¬
tra hec manũ reprehensionis mictunt. sed a uita ꝓtinꝰ ipsa

Expanded text:
gavit abbas Joseph abbatem Pastorem dicens: Dic mihi quomodo gavit abbas Joseph abbatem Pastorem dicens: Dic mihi quomodo monachus fiam? Et dixit senex: Si vis invenire requiem et in isto saeculo et in futuro, in omni causa dic: Quid sum ego? Et non judices quemquam. Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Quid faciam, quia pusillanimis fio dum sedeo. Dicit ei senex: Nullum judices, nullum spernas, neque condemnes, nullique detrahas, et Deus tibi praestat requiem, et erit sessio tua sine perturbatione. Vir quidam sanctus cum audisset quemdam peccantem, flevit amare, et dixit: Iste hodie, ego crastino. Verumtamen qualiter vis peccet aliquis ante te, non judices: sed judica magis temetipsum peccatorem, quam illum. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant. Unde et nonnulli subditi contra hoc manum reprehensionis mittunt: sed a vita protinus ipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
aliis amemus : & amantiũ fiunt. quȩq aͣmant᷑ in nob̾.
Qui igit᷑ magnis uͥtutib in scẽ ȩccłe sina proficiunt.
prepositoꝵ suoꝵ uitã despicere ñ debent. cũ uacare esꝰ
reb exteriorib uident: quia hoc qͦd ipsi securi intima
penetiant. ex illoꝵ adium̃to ẽ. qui contͣ procellas huiꝰ
scłi exterius laborant. Quantã enĩ candoris sui gram
retineret: si byssũ pluuia tangeret:Aut qͥd fulgors
atq claritatis coccus uł iacynctꝰ ostendert: si hec sis¬
ceptꝰ puluis fedaret: Sit gͦ desuꝑ textura cilici fors ad yas¬
uerem: sit inferius color iacynctinus aptus ad decorem. Or¬
nent eccłam qui solis reb spũalib uacant. tegant ȩccłam¬
qͦs & labor rerũ corporaliũ grauat. Heq̃quã gͦ concira res¬
torem suũ exteriora agentẽ murmuret is: qui intra scam
coccus rucilas ciliqũ quo ꝓtegeris cur accusas: Int̾io¬

Expanded text:
aliis amamus, amantium fiunt, quaeque amantur in nobis. aliis amamus, amantium fiunt, quaeque amantur in nobis. Quae igitur magnis virtutibus in sanctae Ecclesiae sinu proficiunt, praepositorum suorum vitam despicere non debent, cum vacare eos rebus exterioribus vident; quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? aut quid fulgoris atque claritatis coccus, vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit inferius color hyacinthinus aptus ad decorem. Ornent Eccquos et labor rerum corporalium gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murmuret is qui intra sanctacoccus, rutilas, cilicium quo protegeris, cur accusas? Interro
Abbreviated transcription (Latin):
subditi. ne p̃positoꝵ suoꝵ uitã temere si qͥd eos
fortasse agere rep̃hensibilit̾ uident. reprehendant. ne
unde recte mala redarguunt: inde ꝑelationis impul¬
sum in profundiora mergant᷑. Ammonendi st᷑ subdi¬
d necũ eulpas p̃positoꝵ considerant: concͣ eos auda¬
tores fiant: s sic siqua ualde st̃ eoꝵ praua apud semet¬
ipsos diiudicent: ut tam̃ diuino timore constric u.
fere sub eis iugũ reuerentie ñ recusent. Ammonẽdi
st̃ beniuoli subditi. ut sic alienis bonis congaudeant:
quatinꝰ habere ⁊ propͥa concupiscant. Sic proximoꝵ
facta diligendo laudent. ut etiã imitando multipli¬
cent : ne si in hoc p̾sentis uitȩ stadio ad certam̃ alienũ
deuoti expectatores s pigri factores assistunt: eo post
certamen sine premio remaneant. quo nunc in cer¬
tamine ñ laborant:: ⁊ tc eoꝵ palmas afflicti respiciat᷑:
in quoꝵ nc̃ labore ociosi ꝑdurant. Ualde peccanius:
si aliena bene gesta nͨ diligimus. Sed nil mercedis agi

Expanded text:
subditi ne praepositorum suorum vitam temere, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident, reprehendant, ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt subditi, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant: sed sic si qua valde sunt eorum prava apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti, ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Admonendi sunt benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant, sic proximorum facta diligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistunt eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant, et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc labore otiosi perdurant. Valde peccamus; si aliena bene gesta non diligimus, sed nil mercedis agim
Abbreviated transcription (Latin):
facite ea : ego dñs qui sc̃ĩfico uos. Quę uirtꝰ scĩficati¬
onis. quãuis om̃ĩb inẽẽᷤ debeat xp̃ĩanis : maximȩ dñ
ordini conuenit & condecet sacerdotali. Unde ⁊ dñs
moysi ait. Uesties a aron & filios eius & scĩeabis illos.
ut sacerdotio fungant᷑ nuchi  & ne contaminet᷑ sacer¬
dos in mortibus : quia consecratꝰ ÷ dõ suo. & panes pro.¬
positionis offert. Sit gͦ sc̃s: quia & ego sc̃s sũ dñs qui
fanctifico uos. Uere enĩ nisi corde ⁊ corpore scĩficato.
dõ sacrificiũ a sacerdote offerat᷑. non erit ei gratum:
qui cor illiꝰ a fornicationis contagio cognoscit esse pol¬
lutum. Unde ⁊ hoc in loco ñ solu chessalonicense s.
neant a fornicatione : quia sicut ꝑ humilitatem
mentis custodit᷑ casticas earnis : ita ꝑ suꝑbiã cordis
itur in imunditiã libidinis. Et id̾o luxuriosis atq
suꝑbis samiliarit̾ plusꝙͣ. &eteris peocatorib consotiantꝰ
demones : qr ꝑ luxuriã cirnis. suis eos diabolus con

Expanded text:
qui sanctifico vos . Quae virtus sanctificationis, quamvis omnibus inesse debeat Christianis, maxime tamen ordini convenit et condecet sacerdotali. Unde et Dominus Moysi ait: Vesties Aaron et filios ejus, et sanctificabis illos, ut sacerdotio fungantur mihi . Et ne contaminetur sacerdos in mortibus, quia consecratus est Deo suo, et panes propositionis offert. Sit ergo sanctus, quia et ego sanctus sum Dominus, qui sanctifico vos . Vere enim nisi corde et corpore sanctificato Deo sacrificium a sacerdote offeratur, non erit ei gratum, qui cor illius a fornicationis contagio cognoscit esse pollutum. Unde et hoc in loco non solum Thessalonicenses , neant a fornicatione: quia sicut per humilitatem mentis custoditur castitas carnis, ita per superbiam cordis in immunditiam itur libidinis. Et ideo luxuriosis atque superbis familiariter se plus quam caeteris peccatoribus consociant daemones, quia per luxuriam carnis suis e
Abbreviated transcription (Latin):
Scientia sapientis. tanꝗͣ. inundatio abundabit. & consi¬
liũ illius sic̾ fons uite ꝑmanet. Magna etenĩ res est
lii martyres ut et̾nam a chr̃o reciperant uitã: morti
uerauert̃. Graue aut̃ consiliũ cordis: onem in constantĩ
uagationis expellit. Sunt anime: quȩ leui motu nẽ
ista nunc illa desiderant. Omp̃c gͦ ds̃. quia ipsas leues
fluctuationes mentiũ non leuit᷑ pensat. uagatio¬
nem cordis relinquendo diuidicat: s cuꝰ ꝑ grãm res¬
picit. uagã mentẽ in consilii stabilitatẽ figit. Cũ ds̃
ad constantiȩ maturitatẽ format: atq suꝑne grẽ res¬
pectu. cor eius ad grauitatẽ consilii repente perducit:
En om̃ĩ oꝑe qͦd cogitas facere. pͥmũ cogita dm̃. & si scd̾m
dm̃ ẽ quod cogitas. diligent̾ examina: & si est rectũ corã
dõ ꝑfice illud: siuͦ ꝑuersũ suerit amputa illud ab ani-¬
ma tua. Et nos gͦ fr̃s omĩa quȩ agimus consilio aganius.

Expanded text:
Scientia sapientis tanquam inundatio abundabit, et consiScientia sapientis tanquam inundatio abundabit, et consilium illius sicut fons vitae permanet . Magna etenim res est lii martyres ut aeternam a Domino reciperent vitam, morti veraverunt. Grave autem consilium cordis, omnem inconstantiam vagationis expellit. Sunt animae quae levi motu nunc ista, nunc illa desiderant. Omnipotens ergo Deus, quia ipsas leves fluctuationes mentium non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat: sed cum per gratiam respicit, vagam mentem in consilii stabilitatem figit. Cum Deus us constantiae maturitatem format, atque supernae gratiae respectu cor ejus ad gravitatem consilii repente perducit. In omni opere quod cogitas facere, primum cogita Deum, et si secundum Deum est quod cogitas, diligenter examina. Et si est rectum coram Deo, perfice illud; si vero perversum fuerit, amputa illud ab anima tua. Et nos ergo, fratres, omnia quae agimus, cum consilio agamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad reqͥescendũ sine fine st̃ scła. Dicebat aliha euagi
Cum sedes in cella collige ad te sensũ tuũ. & mem
esto diei mortis : & tunc uidebis corporis tu. mort¬
ficationem. Cogita cladem. suscrie dolorem: he tresbo
nundi istius uanitates. Esto modestꝰ & sollicitu
at possis semꝑ in eodẽ quiecdis ꝓposit permaners
&̾ non infirmaberis. Alemorare etiã & bona que st̃ iustis
& exulta ⁊ letare: & his qͥdem frui festina: de consilio.
amonet dicens. Audi fili consiliũ & suscipe dis¬
ciplinam: ut sis sapiens in nouissimis cuis. Fili.
sine consilio nichil facias: & post factũ non penitebis.
Astutus enĩ omia agit cũ consilio. Et qͥagunt cuncta cũ
consilio: reguntur sapientia. Nam dissipant᷑ cogitatio¬
nes: ubi non ẽ consiliũ. Ubi uͦ plures sc̃ consiliarii :
confirmant᷑. Ungento ⁊ uariis odorib delectat᷑ cor:
& bonis amiei consiliis anima dulcoratur. Cũ disposi¬
cione initur bellũ. & erit salus ubi multa consilia st̃.

Expanded text:
ad requiescendum sine fine sunt saecula. Dicebat abbas Evagrius: Cum sedes in cella, collige ad te sensum tuum, et memor esto diei mortis, et tunc videbis corporis tui mortificationem. Cogita cladem, suscipe dolorem, devita mundi istius vanitates. Esto modestus et sollicitus, ut possis semper in eodem quietis proposito permanere, et non infirmaberis. Memorare etiam et bona quae sunt justis et exsulta, et laetare, et his quidem frui festina. CAPUT XLVIII.dmonet dicens: Audi, fili, consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis . Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebit . Astutus enim omnia agit cum consilio . Et qui agunt cuncta cum consilio, multa reguntur sapientia . Nam dissipantur cogitationes, ubi non est consilium . Ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur. Unguento et variis odoribus delectatur cor, et bonis amici consiliis anima dulcoratur . Cum dispositione initur bellum, et erit salus ubi multa consilia sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
afflicti: alii uͦ diuersis dampnis ł tribulationib ua¬
riis uocant᷑ opp̃ssi. Uo cant᷑ & diuersis etatibus. quia
alii in infantia. alii in ab olescentia. alii in iuuentu
cant᷑ undecima. Quoꝵ om̾iũ nullus in imunditia.
s om̃s stͣ uocat a scõ dõ in scĩficatione cordis ⁊ corꝑis

Expanded text:
fflicti; alii vero diversis damnis, vel tribulationibus variis oppressi. Vocantur et diversis aetatibus, quia alii in infantia, alii in adolescentia, alii in juventutcantur undecima. Quorum omnium nullus in immunditiam, sed omnes sunt vocati a sancto Deo in sanctificationem cordis et corporis.
Abbreviated transcription (Latin):
Dicebant de abbate sysoi: qm̃ in die dormitionis sue
cũ sederent curra eũ patres. splenduit sicut sol facieꝰ
eiuis. & dixit ad eos. Ec̃ce chorus ꝓphetarũ ⁊ apłoꝵ¬
me. &rursũ facta ẽ facies eius sicut sol: & amu¬
erunt om̃s. dicit iterũ eis. Uidete. ecce dñs uenit
dicens afferte mͥ uas elechonis heremi. Et condnuo
odore suauitat

Expanded text:
Dicebant de abbate Sysois quod in die dormitionis suae Dicebant de abbate Sysois quod in die dormitionis suae cum sederent circa eum patres, splenduit sicut sol facies ejus, et dixit ad eos: Ecce chorus prophetarum et apom subito facta est facies ejus sicut sol, et timuerunt omnes. Dixit autem eis: Videte, ecce Dominus venit, dicens: Afferte mihi vas electionis eremi. Et continuo odore suavitat