comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bonis. ueru̾etiam multis malis p̃cedentib
uideamus datam. & cotidie uidemꝰ dari.
S plane cumdata fuerit. incipiunt ẽẽ etiã
merita nr̃a bona: ꝑ illam tñ. Nam si se il¬
la subtraxerit cadit homo: ñ erectus. sed
precipitatus libero arbitrio. Quaꝓpt̃ nec
quando cȩꝑit homo habere merita bona. ͥ
debet tribuere illa. s docui dr in psalmo.
adiutor m̃s esto ne derelinquas me. Sed¬

Expanded text:
is meritis malis praecedentibus videmus datam, et quotidie videmus dari. Sed plane cum data fuerit, incipiunt esse etiam merita nostra bona, per illam tamen. Nam si se illa subtraxerit, cadit homo, non erectus, sed praecipitatus libero arbitrio. Quapropter nec quando coeperit homo habere merita bona sibi debet tribuere illa, sed Deo, qui dicitur: « Adjutor meus esto, ne derelinquas me
Abbreviated transcription (Latin):
uidenda sunt. oculis corporeis quib heliseus
absens ad seruum suum uidendum non in¬
diguit. indigebunt: Nam scd̾m interpreteᷤᷤ
septuaginta ista sunt ad gieri uerba ꝓpħȩ
Nonne cormeum iit tecum. quando conuersꝰ ẽ
uir de curru obuiam tibi: & accepisti pecun¬
am: Et cerera. Sicut aũ ex hebreo int̃pretatꝰ
ẽ prb̃r ieronimus. nonne cor meum inquit
in p̃senti erat: quando conu̾sus ẽ homo de
curru suo in occursum tui: Corde suo gͦ se
dixit hoc uidisse ꝓpħa: adiuto quidem
mirabiliter nullo dubitante. diuinitus.
S quanto amplius tunc õs munere isto a¬
bundabunt: cum ds̃ erit omĩa inomnib:
Habebunt tñ & illi ocłi corporei officiũ suũ.
& in loco suo erunt: uteturq illis sꝑs. ꝑ spi¬
rituale corpus. Neqꝙ enim & ile ꝓpħa quia
non eis indiguit. ut uideret absentem. ñ eis
usus ẽ ad uidenda presentia.: que tamen spu ui¬
dere posset &ẽ si illos clauderet: sicut uidit ab¬

Expanded text:
uidenda sunt, oculis corporeis, quibus Helisaeus uidenda sunt, oculis corporeis, quibus Helisaeus absens ad seruum suum uidendum non indiguit, indigebunt? Nam secundum interpretes septuaginta ista sunt ad Giezi uerba prophetae: Nonne cor meum iit tecum, quando conuersus est uir de curru suo in obuiam tibi et accepisti pecuniam? et cetera; sicut autem ex Hebraeo interpretatus est presbyter Hieronymus: Nonne cor meum, inquit, in prae senti erat, quando reuersus est homo de curru suo in occursum tui? Corde suo ergo se dixit hoc uidisse propheta, adiuto quidem mirabiliter nullo dubitante diuinitus. Sed quanto amplius tunc omnes munere isto abundabunt, cum Deus erit omnia in omnibus! Habebunt tamen etiam illi oculi corporei officium suum et in loco suo erunt, uteturque illis spiritus per spiritale corpus. Neque enim et ille propheta, quia non eis indiguit ut uideret absentem, non eis usus est ad uidenda praesentia; quae tamen spiritu uidere posset, etiamsi illos clauderet, sicut uidit ab
Abbreviated transcription (Latin):
N illo corpore sꝑuali udebunt scĩ omĩa: ñ so¬
lum si oculos claudant. uerũetiã unde sunt
in corꝑe abientes. Tunc enim erit ꝑfectum
illud. de quo loquens apłs. ex parte inqͥt scimꝰ.
&e ex parte ꝓpħamus. Cum aũ uenerit quod
ꝑfectum ẽ: quod ex parte ẽ euacuabit᷑. Deinde
ut quomͦ posset aliqua similitudine ostend̾e.
quantum ab illa que futura ẽ distet ħ uita:
ñ qualium cũq hominũ. uerumetiã qͥ p̃ci¬
pariuilus. ut paruulus loquebar. quasi par
uacuaui quȩ erant paruuli. Uidemus nunc
ꝑ speculum in enigiate. tunc aũ facie ad fa¬
ciem: nunc scio exparte. tunc aũ cognoscã sic̃
&e cognitus sum. Si gͦ in hac uita uͥ hominũ
mirabilium ꝓpħia. ita comꝑanda ẽ illi uitȩ.
quasi paruuli ad iuuenem. uidit tñ helyseꝰ
accipientem munera seruum suũ uͥ ñ erat.
itane cum uenerit quod ꝑfectũ est. nec iam
corpus corruptibile aggrauabit animam. s
incorruptibile nicħ impediet. illi scĩ ad ea qͦ

Expanded text:
n illo corpore spiritali uidebunt sancti omnia, non solum si oculos claudant, uerum etiam unde sunt corpore absentes! Tunc enim erit perfectum illud, de quo loquens apostolus: Ex parte, inquit, scimus et ex parte prophetamus; cum autem uenerit quod perfectum est, quod ex parte est eut quomodo posset, aliqua similitudine ostenderet, quantum ab illa, quam facturus est, distet haec vita, non qualiumcunque hominum, verum eorum qui praeciparuulus, ut paruulus loquebar, ut paruuluuacuaui ea quae paruuli erant. Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum. Si ergo in hac uita, ubi hominum mirabilium prophetia ita conparanda est illi uitae, quasi paruuli ad iuuenem, uidit tamen Helisaeus accipientem munera seruum suum, ubi ipse non erat: itane cum uenerit quod perfectum est, nec iam corpus corruptibile adgrauabit animam, sed incorruptibile nihil inpediet, illi sancti ad ea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs gͦ noua creatura idest ppłs inno¬
uatus ꝑfidem. ut habeat interim in spe.
sꝑem: quia mͦ iam ñ est tempꝰ uet̾is testam̃¬
ti. quo temporale atq carnale regnũ expec¬
stetur adeoͥ. & facta sunt omnia noua scdm
eandem spem: ut regnum cȩloꝵ uͥ nulla
erit mors atq corruptio. ꝓmissũ teneamꝰ.
In resurectione aũ mortuoꝵ iam ñ scdm spẽ.¬
nouissima destruetur mors: & fient omĩa
noua: cũ corruptibile hoc induerit incor¬
ruptionem: & mortale hoc induerit immor¬
talitatem. Quod iam factum ẽ in xpo. quẽ
scd̾m rem iam ñ nouerat paulus scđm car¬
nem: eoꝵ uͦ ꝓ quib mortuus ẽ & resurrex̃.
ñ dum scdm rem. s scđ̾m spem neminẽ no¬
uerat scđ̾m carnem.¬

Expanded text:
is ergo nona creatura — id est populus innouatus per fidem, ut habeat interim in spe spem, quia iam modo non est tempus ueteris testamenti, quo temporale atque carnale regnum exspectetur a deo; et facta sunt omnia nona secundum eandem spem, ut regnum caelorum, ubi nulla erit mors atque corruptio, promissum teneamus. in resurrectione autem mortuorum non iam sefient omnia noua, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem et mortale hoc induerit inmortalitatem, quod iam factum est in Christo, quem secundum rem iam non nouerat Paulus secundum carnem. eorum uero, pro quibus mortuus est et resurrexit, nondum secundum rem, sed secundum spem neminem nouerat secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
deantur: & tñ redit etiam atq etiam ut osten¬
dat. qͥd sͥ iure dñico liceat. & ipse ñ faciat.
Ut non abitar potestate mea in euagłio.
am uͦ quia infirmitati hominũ cõpatiens
id fatiebat: audiamus sequentia. Nam cũ
Iut plures lucri facerem: & factus sum iudeis
I tamꝙͣ iudeus. ut iudeos lucrarer: his qͥ sub
lege sunt. quasi sub lege cẽm. cum ipse ñ eẽm
his qui sine lege erant. tamꝙͣ sine lege eẽm.
lucrifacerẽ eos qui sine lege erant. Quod ñ
simulandi uersutia faciebat. s compatiendi
miscdia: id ẽ non quasi ut se fingeret iudeũ.
sicut ñ nulli putauert̃: quia legitima uet̾a
iherosolimis obseruauit. fecit enĩ hoc scđm
lib̾am & manifestam sententiã suã: inqua
dicit. Circũcisus qͥs uocatus ẽ. ñ addiicat pre
putiũ: idẽ ñ sic uiuat quasi p̃putium adduxe

Expanded text:
deantur. et tamen redit etiam atque etiam, ut ostendeantur. et tamen redit etiam atque etiam, ut ostendat, quid sibi iure dominico liceat et ipse non faciat. ut non abutar, inquit, potestate mea in euangelio. Iam uero quia infirmitati hominum conpatiens id faciebat, audiamus sequentia. cum enimut plures lucrifacerem: his qui sub lege s tamquam Iudaeus, ut Iudaeos lucrarer: his qui sub lege sunt, quasi sub lege essem — cum ipse non essehis qui sine lege erant, tamquam sine lege essem — lucrifacerem eos qui sine lege sunt. quod non simulandi uersutia faciebat, sed conpatiendi misericordia, id est non quasi ut se fingeret iudaeum, sicut nonnulli putauerunt, quia legitima uetera Hierosolymis obseruauit. fecit enim hoc secundum liberam et manifestam sententiam suam, in qua dicit: circumcisus quis uocatus est? non adducat, id est non sic uiuat, quasi praeputium adduxe
Abbreviated transcription (Latin):
ego aũ nuihus hoꝵ usus sum. sequit᷑ &e adiun¬
git. ne forte quisquam arbitret᷑ ideo ñ eũ acce¬
pise quia illiñ dederant: non scͥpsi autem hec.
ut ita fiant in me. Bonum ẽ enim michi
ro: idest malo meo ñ euangłirabo. qͥa fame
cruciabor. & uñ uiuã ñ habeo. ulam sequit᷑¬
& dicit. Si enim uolens hoc ago: mercedem
accipio. Coluntate se dicit facere sine ulla
habere mercedẽ ittiq apud dñm gle sẽpit̃¬
dest si necessitate transigende huius uitȩ. in¬
uitus cogor eugłizare. dispensatio mͥ credita ẽ.
ut scilicet ex dispensatione mea. qͥa xꝑm. quia
ueritatem predico. quãuis ex occasione. quãuis
mea querens. qͣmuis t̾reni emolumenti necessi¬
tate compulsus. alii ꝓficiant: ego aũ mercedẽ
t̾ea suspensa ẽ ꝓnunciatio. Uide qͥd respon
ponam eugłm. i dest ut non sit credentibus
sumptuosum eugłm: ne putent ad hoc sibi
euangłizari. ut id eugłiste quasi uendere ui¬

Expanded text:
ego autem nullius horum usus sum. Et sequitur et adiunego autem nullius horum usus sum. Et sequitur et adiungit, ne forte quisquam arbitretur ideo non eum accepisse, quia illi non dederant: non autem scripsi haec, ut ita fiant in me; bonum est mihi magisro, id est malo meo non euangelizabo, quia fame cruciabor et unde uiuam non habebo. nam sequitur et dicit: si enim uolens hoc facio, merc e d e m habeo. uolentem se dicit facere, sine ulla habere mercedem, utique apud deum gloriae sempiteid est, si necessitate transigendae hujus vitae invitus cogor evangelizare, dispensatio mihi credita est; ut scilicet ex dispensatione mea, quia Christum, quia ueritatem praedico, quamuis ex occasione, quamuis mea quaerens, quamuis terreni emolumenti necessitate conpulsus, alii proficiant, ego autem mercedem terea suspendenda est pronuntiatio, donec respu ponam euangelium, id est ut non sit credentibus sumptuosum euangelium, ne putent ad hoc sibi euangelizari, ut id euangelistae quasi uendere ui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eis pͥmo eugł̃m annuntiauerant: s ad exꝑ
eccłiam idipsum predicantes. postea uenerant.
Ideo cum dixisset. si nos uobis spiritalia semi¬
nauimꝰ. magnum ẽ si ur̃a carnalia metamꝰ:
subiecit. Si alii potestatis ur̃e participant: ñ
magis nos: Et redit rursus. modisq omĩb &̃
atq etiam cõmendat: qͥd sibi liceat. & tam̃ ñ fa¬
sacrario sunt edunt: qui altario deseruiunt.
cum altario participant᷑: Ita & dñs ordinauit
his qui euangłm annuntiant. de eugl̃io uiu̾e:
ego autem nullo hoꝵ usus sum. Dixit dñm
ordinasse his qui eugłm annuntiant. de ȩuan¬
głio uiuere: id est uitã istam cui opus ẽ uictu.
& tegumento de eugłio transigere: sic̃ suꝑius
oꝑarius cibo suo. & dignus ẽ oꝑariꝰ mercede
sua. hunc itaq cibum. & hanc mercedẽ susten¬
tande huius uite debitum eugł̃istis ab eis
quib euangłizant. ñ accepit apłs: uerũ diccis.

Expanded text:
non eis primo euangelium adnuntiauerunt, sed ad eorum non eis primo euangelium adnuntiauerunt, sed ad eorum ecclesiam id ipsum praedicantes postea uenerunt. ideo cum dixisset: si nos uobis spiritalia seminauimus, magnum est si carnalia uestra metamus? subiecit: si alii potestatis uestrae participant, non magis noatque etiam commendat quid sibi liceat, et tamen non fasacrario sunt, edunt: et qui altorio deserviunt, cum altario participantur. Ita et Dominus ordinavit iis qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere. Ego autem nullo horum usus sum. Non ordinasse his qui euangelium adnuntiant de euangelio uiuere, id est uitam istam, cui opus est uictu et tegumento, de euangelio transigere, sicut superius operarius cibo suo, et: dignus est operarius mercede sua. hunc itaque cibum et hanc mercedem sustentandae huius uitae debitum euangelistis ab eis quibus euangelizabat non accepit apostolus uerum dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
liter. unde deberent huic uite necessaria: s
sicut dñs constituit ex euangłio uiuentes. pa¬
nẽ gratuitum manducarent ab eis. qͥb gratuii¬
tam̃ gr̃am p̃dicabant. Stipendiũ enĩ suũ tãꝙͣ
milites accipiebant: & de uineȩ ꝑ eos plantatȩ
fructu. qd̾ opus erat libere decerpebant: & de
gregis quem pascebant lacte potabant: ce ex
area quam tͥturabant. cibum sumebant. Si¬
nos uob̃ sp̃ualia seminauimꝰ: magnũ est si
ur̃a carnalia metamꝰ: Quȩ st̃ sꝑualia quȩ
seminauit: nisi uerbum & misteriũ sacͣm̃ti
regnum celoꝵ: Quȩ aũ carnalia que sͥ licere
metere dicit: nͥ ħ temꝑalia. que uite atq in¬
digentiȩ carnis indulta sunt: Si alii potesta¬
ne qd offendiculũ demus euangłio xꝑi. Qua
potestate sedicit ñ usũ: nisi quam habebat
in eos ad nõ acceptã. ut eoꝵ carnalia meter&.
ad uictum uitȩ huius quȩ in carne agitur:
Cuiꝰ potestatis participes erant &̃ alii. qui

Expanded text:
liter, unde haberent huic uitae necessaria, sed, liter, unde haberent huic uitae necessaria, sed, sicut dominus constituit, ex euangelio uiuentes panem gratuitum manducarent ab eis, quibus gratuitam gratiam praedicabant. stipendium enim suum tamquam milites accipiebant et . de uineae per eos plantatae fructu, quod opus erat, libere decerpebant; et de gregis, quem pascebant, lacte potabant; et ex area quam triturabant, cibum sumebant. nquit, spiritalia seminauimus, magnum est si uestra carnalia metamus? quae sunt spiritalia, quae seminauit, nisi uerbum et ministerium sacramenti regni caelorum? quae autem carnalia, quae sibi licere metere dicit, nisi haec temporalia, quae uitae atque indigentiae carnis indulta sunt? haec autene quod inpedimentum demus euangelio Christi. qua potestate se dicit non usum, nisi quam habebat in eos a domino acceptam, ut eorum carnalia meteret ad uictum uitae huius, quae in carne agitur? cuius potestatis participes erant etiam alii, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eus more. ꝓbaretur. Aut solus ego & barna¬
bas. non habemus potestatẽ hec oꝑandi:¬
uia om̃s euangłiste. & ministri uerbi di.
habebant potestatẽ a dño acceptam.
ut non oꝑarentur manib suis. s ex eugłio
uiuerent: oꝑantes tantũmͦ sp̃ualia in pre¬
dicatione regni celoꝵ. &e edificatione pacis
qua isti ñ utebantur. ampliꝰ impendentes
ȩccłie: sicut in illis locis uͥ euangłirabant.
infirmis ꝯgruere iudicabant: & ideo ne coa¬
płos suos rep̃hendisse uideret᷑. subiunx̃ & dix̃.
Quis militat suis stipendiis umquã: Qͥs plan¬
tat uineam: & fructum eiꝰ ñ edit: Qͥs pascit
gregem: & de lacte eius ñ manducat: Nũquid
scd̾m hominẽ hec dico: An &e lex ñ ħ dicit: Scͥp¬
debet inspe qui arat arare: & qui triturat. ĩ spe¬
fructus ꝑcipiendi. His u̾bis satis indicat a¬
płs paulus non sibi aliquid usurpasse ultra
debitum coapłos suos. quia ñ oꝑabant᷑ corpora¬

Expanded text:
eius more probaretur. an ego solus et Barnaeius more probaretur. an ego solus et Barnabas non habemus potestatem non operandiuia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis qua isti non utebantur, amplius inpendendo ecclesiae, sicut in illis locis, ubi euangelizabant, infirmis congruere iudicabant. et ideo, ne coapostolos suos reprehendisse uideretur, subiungit et dicit: quis militat suis stipendiis umquam? quis plantagregem et de lacte gregis non manducat? Numquid secundum hominem hec dico, an et lex hec non dicit? Scripdebet in spe qui araparticipandi. his uerbis satis indicat apostolus Paulus non sibi aliquid usurpasse ultra debitum coapostolos suos, quia non operabantur corpora
Abbreviated transcription (Latin):
reuertet᷑. In eadem aũ domo manete. eden¬
tes & bibentes que apud illos st̃. Dignus
est enũ oꝑarius mercede sua. Hic apparet ñ ẽẽ
illa iussa. s ꝑmissa: ut quisqͥs uti uellet eo u¬
teretur. quod sibi liceret ex dñi constitutione.
Si qͥs aũ uti nollet. non contra uissum fac̾et. s
de suo iure cederet: miscłius & laboriosiuis
conu̾satus in eugłio inqͦ & debitã mercedem
nollet acciꝑe. Alioquin contra iussũ dñi fecit
s tam̃ ego ñ sum usꝰ hac potestate. S ad ordi¬
nem redeamus: ac totum ipsũ epłe locũ diligẽ
ducendi: Quam licentiam dix̃: nisi quã dedit
dñs eis qͦs ad predicandum regnũ celoꝵ misit
dicens. ea quȩ ab ipsis st̃ manducate. dignus
eiusdem potestatis exemplũ. cui fidelissime
mulieres talia necessaria de siuis facultatibus
ministrabant: Ampliꝰ aũ fecit apłs paulus:
ut decoapłis suis documentũ adhiberet. huiꝰ
licentiȩ a domino ꝑmisse. Neq enĩ rep̃hen¬

Expanded text:
ertetur. in eadem autem domo manete edentes et bibentes quae apud illos sunt; dignus enim est operarius mercede sua. hic adparet non esse illa iussa, sed permissa; ut quisquis uti uellet, eo uteretur, quod sibi liceret ex domini constitutione; si quis autem uti nollet, non contra iussum faceret, sed de suo iure decederet misericordius et laboriosius conuersatus in euangelio, in quo et debitam mercedem nollet accipere. alioquin contra iussum domini fecised t a me n ego non sum usus hac potestate. Sed ad ordinem redeamus ac totum ipsum epistulae locum dilducendi? quam licentiam dixit, nisi quam dedit dominus eis, quos ad praedicandum regnum caelorum misit dicens: ea quae ab ipsis sunt manducate; dignus eiusdem potestatis exemplum, cui fidelissimae mulieres talia necessaria de suis facultatibus ministrabant? amplius autem fecit apostolus Paulus, ut de coapostolis suis documentum adhiberet huius licentiae a domino permissae. neque enim reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet miscłie. ñ simulatione fallacie. fit
enĩ tamꝙͣ egrotus qui ministrat egroto. ñ cũ
se febres habere mentitur: s cum animo con¬
dolentis cogitat. quemadmodũ sibi seruiri
uellet. si ipse egrotaret.

Expanded text:
misericordi, non simulatione fallaci. fit enim tamquam aegrotus, qui ministrat aegroto, non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat, quem ad modum sibi seruiri uellet, si ipse aegrotaret.
Abbreviated transcription (Latin):
nimum. Hoc totum dixit. ñ ut fal¬
laciter se fingeret eẽ qd̾ ñ erat. s ut mised̾it᷑ eis
ita subueniendum eẽ sentiret. acsi ipse in eo¬
dem errore laboraret: non scilicet mentien
ut infirmos lucͥfacerem: ut sequens conelusio
omnib omĩa factus sum. ut om̃s lucͥfac̾em.
Ad hoc referenda intelligatur: ut cuiꝰq in¬
firmitatem tamꝙͣ in seipso miserat᷑. appa¬
reat. Non enim & cum diceret. quis infirma¬
tur & ego ñ infirmor: infirmitatẽ alt̾uis si¬
mulasse. potius quam doluisse. uolebat in

Expanded text:
us et hoc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse, quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eodem errore laboraret, non scilicet mentientut infirmos lucrifacerem, ut sequens conclusio: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc referenda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: quis infirmatu-r et ego non infirmor?, infirmitatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat in
Abbreviated transcription (Latin):
lem fecit nascendo &e patiendo. ut possent
de illo homines loqui: qͥa de homine fatile¬
hõ loquit᷑. De deo hõ qñ loquit᷑ sic. qͦmͦ ẽ
ds̃: homo aũ de homine facile loquitur
Ut gͦ magni descenderent ad paruos. &
ñ illis tamen loquerentur nͥ magnũ. ipse
qui magnus erat factꝰ ẽ pariuis: ut de illo
magni parius loquerentur.

Expanded text:
lem se fecit nascendo et patiendo, ut possent lem se fecit nascendo et patiendo, ut possent de illo homines loqui: quia de homine homo facile loquitur. De Deo homo quando loquitur sic, quomodo Deus est? Homo autem de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erat, factus est parvus, ut de illo magni parvis loquerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ultum interest aũ inter descẽdere &
cadere. Nam quia cecidit adam: ideo
descendit uꝑc. Iule cecidit: ille descendit. Ille
ipse descendit: s multi imitantes eum sc̃ĩ
descendunt ad nos & descenderunt ad nos
Nam in quadam altitudine corde habita¬
bat apłs. cum diceret: siue enim mente
excessimus deo. Iam qd̃ m̃te excesserat: do
excesserat. Excedens enim m̃te humanam
omnẽ fragilitatẽ. omnẽ scłi tẽporalitatẽ
omĩa quȩcũq nascendo & occidendo uanes¬
cunt transeuntiã. habitabat corde in qͣdã
ineffabili contemplatione. quantũ pot̾at.
de qua dicit. qͦd audiuit in effabilia u̾ba.
quȩ ñ licet homini loqui. S tͥ illa loqui ñ
posset. Ipse aũ uidere ula utcumq posset.
que tibi loqui non posset. Itaq si semꝑ ma¬
nere uellet in eo quod uidebat. & loqui ñ
poterat: te ñ leuaret. ubi & tu posses uide¬
re. Quid aũ fecit: Descendit. Nam ibi ait.
loquim᷑ ut caꝑe possitis: quia & xꝑs se ta¬

Expanded text:
utem interest inter descendere et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille cecidit, ille descesolus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te non levaret ubi et tu posses videre. Quid autem fecit? Descendit. Nam ibi ait: loquimur, ut capere possitis. Quia et Christus ta
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa quippe humana natura dictũ ẽ. Uir
quidem ñ debet uelare caput. eũ sit imago
dei & gła di. Quȩ natura in reb creatis
excellentissima. cum a suo creatore ab im¬
pietate iustificat᷑: ab deformi forma for¬
mosam tranfformatur in formã. Est qͥppe
& in ipsa impietate quantomagis damp¬
nabile uicium. tanto certus natura lau¬
głam speciei. De gła qua filii di sumus:
mus eum sicuti est. Quod uͦ adiunxit tamꝗͣ
oꝑtabilis transformationis bonũ. Uerũ hec
huiꝰ imaginis ẽ quandoq futura ꝑfectio.
Ad hanc consequendam nos erudit magist̃
bonus. fide xꝑiana pietatisq doctrinaͬ. ut re¬
uelata faciȩ a legis uelamine. qd̃ ẽ in umbra

Expanded text:
ipsa quippe natura humana dictum est, Vir ipsa quippe natura humana dictum est, Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei. Quae natura in rebus creatis excellentissima, cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma formosam transfertur in formam. Est quippe et in ipsa impietate, quanto magis damnabile vitium, tanto certius natura laugloriam speciei; de gloria qua filii Dei sumus, mus eum sicuti est. Quod vero adjunxit. Tanoptabilis transforjus imaginis quandoque futura est perfectio, ad quam consequendam nos erudit magister bonus fide christiana pietatisque doctrina, ut revelata facie a Legis velamine quod est umbra
Abbreviated transcription (Latin):
hoc speculum si queramus: ꝓfecto
ulud occurrit quod in speculo nͥ imago ñ
cernitur. Hoc gͦ facere conati sumus: ut p
hanc imaginem qd̃ nos sumus. uideremꝰ
utcumq a qͦ facti sumus. tamꝙͣ ꝑ specłm.
Speculantes gͦ dixit ꝑ specłm uidentes. N
De specula ꝓspicientes. qd̃ in greta lingua ñ
ẽ ambiguum: unde in latinã linguã tͣns¬
late st̃ apłicȩ litt̾e. Ibi quippe specłm ubi
apparent imagines rerum. ab specła de cuiꝰ
altitudine longnis aliquid intuemur. etiã
sono uerbi distat omnino: satisq apparet
apłm ab specło. ñ ab specła dixisse głam dñi
speculantes. Quod uͦ ait in eandem imagi¬
nem transformam᷑. utiq imaginẽ dĩ uult
intelligi: eandẽ dicens istam ipsã scilicet id
ẽ quã specłam᷑: quia eadem imago dĩ ẽ cẽ¬
uelare caput: eũ sit imago & gła d̾i. Transfor¬
mamur gͦ dixit de forma informã. mutam᷑
atq transimus de forma obscura. in formã
ti sumus. prestantes cȩt̾is animalib. De

Expanded text:
Hoc speculum si quaeramus, profecto illud occurrit, quod in speculo nisi imago  ad., non 93 cernitur. Hoc ergo facere conati sumus, ut per hanc imaginem, quod nos sumus videremus utcunque a quo facti sumus, tanquam per speculum. Speculantes dixit, per speculum videntes, non de specula prospicientes. Quod in graeca lingua non est ambiguum, unde in latinam translatae sunt apostolicae Litterae. Ibi quippe speculum ubi apparent imagines rerum, a specula de cujus altitudine longius aliquid intuemur, etiam sono verbi distat omnino; satisque apparet Apostolum a speculo, non a specula dixisse, gloriam Domini speculantes. Quod vero ait, In eamdem imaginem transformamur: utique imaginem Dei vult intelligi, eamdem dicens, istam ipsam scilicet, id est, quam speculamur; quia eadem imago est et glovelare caput suum, cum sit imago et gloria Dei. Transformamur ergo dixit, de foratque transimus de forma obscura in formam ti sumus, praestantes caeteris animalibus. De
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ nouo testamento reuelata ẽ. Et non
transeuntib ad dnm. non eis auferet᷑¬
uelam̃ quod in lectione uet̾is testamenti
manet. quia in soloxꝑo euacuatur: non
ipsa lec̾tio uet̾s testamenti que ht̃ abscon¬
ditam uirtutẽ: s uelamen qd̃ abscondit᷑
Unde xꝑo in cruce passo uelum templi con¬
scissum est: ut ꝑ xꝑipassionẽ reuelent᷑ secre¬
ta sacram̃toꝵ fidelib: ad bibendũ eiꝰ san¬
guiem ore aꝑto in confessione. transeuti

Expanded text:
quia nouo testamento reuelata est; et non quia nouo testamento reuelata est; et non transeuntibus ad dominum non eis auferetuelamen, quod in lectione ueteris testamenti manet, quia in solo Christo euacuatur, non ipsa lectio ueteris testamenti, quae habet absconditam uirtutem, sed uelamen. quo absconditur. unde Christo in cruce passo uelum templi conscissum est, ut per Christi passionem reuelentur secreta sacramentorum fidelibus ad bibendum eius sanguinem ore aperto in confessione transeunti
Abbreviated transcription (Latin):
ledictus tu a terra quȩ aꝑuit os suum. erci¬
ꝑe sanguinem fris tui de manu tua. Uale¬
dictus est ppłs indaicus infidelis aterra
io est ab eccłia: quȩ apuit os suum incon¬
fessione ꝑeccatoꝵ acciꝑe sanguinẽ xꝑi qui
fuiꝰ est in remissionẽ pectatoꝵ. de manu ꝑ¬
secutoris. nolentis ẽẽ sub grã. s sub lege:
ut eẽt ab eccłia maledictus. idest ut eum
cente apło. Quicumq enim exoꝑib le¬
gis sunt: sub maledicto sunt legis. Dein¬
de cum dixisset maledictus tu a t̾ra quȩ
aꝑuit ossuum acciꝑe sanguinẽ frĩs tiui
de manu tua ñ dixit qm̃ oꝑaberis eam: s
s ideo maledictus intelligitur ab hac t̾ra
quoniã oꝑatur terram quȩ ñ adiciet uix¬
tutem suam dare illi: idest ideo ppłm iu¬
deoꝵ maledictum agnoscit & ostendit
t̾renam circumcisionẽ: t̾renũ sabbatũ.
terrenũ arimũ. terrenum pascha: quȩ
omĩs t̾rena oꝑatio. habet occultã uirtutẽ
in impietate & infidelitate ꝑseuerantibꝰ:

Expanded text:
ictus tu a terra, quae aperuit os suum accipere sanguinem fratris tui de manu tua. maledictus est enim populus Iudaicus infidelis a terra, id est ab ecclesia, quae aperuit os suum in confessione peccatorum accipere sanguinem Christi, qui fusus est in remissione peccatorum de manu persecutoris nolentis esse sub gratia, sed sub lege, ut esset ab ecclesia maledictus, id est ut eum cente apostolo: quicumque enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt legis. deinde cum daperuit os suum accipere sanguinem fratris tui de manu tua, non dixit quoniam operaberis eam, sedsed ideo maledictus intelligitur ab hac terra, quoniam operatur terram, quae non adjiciet virtutem suam dare illi; id est, ideo populum Judaeorum maledictum agnoscit et ostenditoperatur terrenam circumcisionem, terrenum sabbatum, terrenum azymum, terrenum pascha: quae omnis terrena operatio habet occultam virtutem in impietate et infidelitate perseverantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aũ conu̾sus fuerit ad dñm: auferet᷑
elamen. ñ moyses euacuatur. Uelam̃
cuatur uelamen. Quando pependit in li¬
gno: uelum scissum ẽ. O magnũ mist̾iũ:
o ineffabile sacramentũ. Transgressores
gis secreta patuerunt. Nonne crux illa
clais fuit dñi: Tenuit. & clausa dissoluit.
s iudei etiam discisso uelo cooꝑtã habent

Expanded text:
onversus fuerit ad Deum, auferetur lamen, non Moyses evacuatur: velamen, it, et evacuatur velamen: quando pependit in ligno, velum scissum est. O magnum mysterium! o ineffabile sacramentum! Transgressores gis secreta patuerunt. Nonne crux illa clavis fuit Domini? Tenuit, et clausa dissolvit. Sed Judaei etiam discisso velo coopertam habent
Abbreviated transcription (Latin):
multa & quã magna nicħ ꝓsint. si unũ
quiddam defuerit: & uideant qͥd sit ipsũ unũ:
nec me in hoc audiant. s apłm. Quid eis ꝓ¬
dest gͦ. si & linguam in sacris misteriis habe¬
ant angłicam. & ꝓpħiam. quemadmodum
caiphas & saul. ut aliquando ꝓphetent. quos
fuisse dampnabiles scã scriptura testat᷑:. si sa¬
cramenta ñ tantum sciant. s & habeant sic̃
habuit symon magus: si fidem. sicut demo¬
nia confessa sunt xꝑm: neq enim ñ credebant
cum dicerent. quid nobis & tͥ ẽ fili d̾i. scimus¬
qui sis: si disꝑtiant etiam substantiam suã
pauꝑib sicut multi non solum in catholica. s
indiuersis heresib faciunt. si aliqua ingruen¬
te ꝑsecutione. tradant ad flammas nobiscũ
corpus suum ꝓ fide quam pariter confitent᷑.
tamquam separati hec agunt. ñ sufferentes
inuicem in dilectione. neq studentes seruare
unitatẽ sp̃c inuincło pacis: caritatẽ utiq ñ
habendo. etiam cum illis omnib quȩ nichil

Expanded text:
multa et quam magna nihil prosint, si unum quiddam defuerit, et videant quid sit ipsum unum. Nec me in hoc audiant, sed Apostolum: Si prodest, si et linguam in sacris mysteriis habeant angelicam et prcphetiam quemadmodum Caipbas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta scriptura testatur, si sacramenta non tantum sciant sed et habeant, sicut habuit Simon magus, si fidem, sicut daemonia confessa sunt Christum — neque enim , non credebant cum dicerent: quid nobis et tibi est, fili dei? scimusquisis —, si dispertiant etiam ipsi substantiam suam pauperibus, sicut multi non solum in catholica sed in diuersis haeresibus faciunt, si aliqua ingruente persecutione tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide quam pariter confitentur? tamen quia separati haec agunt non sufferentes inuicem in dilectione neque studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, caritatem utique non habendo, etiam cum illis omnibus quae nihil
Abbreviated transcription (Latin):
statur. Conuinet hominũ colentiũ m̃tes.
q̃rebat tangentes. Atq utinã fr̃ẽs. a paga
xꝑiani non premant corpꝰ xp̃i. Si queritis un¬
de uincantur pagani. unde illuminentur.
unde ad salutem uocentur: deserite sollemp¬
nitates eoꝵ. deserite nugas ipsoꝵ: & si ñ con¬
sentiũt u̾itati nr̃e. erubescant falsitatis suȩ:¬

Expanded text:
statur. Convicit omnium colentium mentes, statur. Convicit omnium colentium mentes, quaerebat tangentes. Atque utinam, fratres, a Pagansolet; Christiani non premant corpus Christi. de vincantur Pagani, unde illuminentur, unde ad salutem vocentur: deserite solemnitates eorum, deserite nugas ipsorum; et si non consentiunt veritati nostrae, erubescant paucitati su
Abbreviated transcription (Latin):
tange adhuc fimbriam recipe salutẽ. Sicut
Ecce inquem uerum dm̃ peccas: dũ discumbis
ẽẽt. dͥs eẽt. S quomodo ab ipsis habeat᷑ attende:
ñ qͥd sit. sam &e ego tecum scio qͥa lapis ẽ. si
genium ornamentũ aliquod ẽ: ciues cartha¬
ginis bene uiuant. & ipsi erunt genium
carthaginis. Si aũ genium demoniũ ẽ.: au¬
disti & ibi quȩ immolant gentes demonib
immnolant. & ñdeo. Nolo uos socios fieri de¬
monioꝵ: nõuimus qͥa non ẽ ds̃. Utinam &
ipsi sic norint: s ꝓpt̃ eos qui hoc ñ norunt
infirmos. ñ debet ꝑcuti conscientia eoꝵ. Hoc
monet apłs. Nam & illi qd̃ num̃ habeant.
& ꝓnumine accipiant istam statuã: ara
testatur. Qd illic facit ara: si illud ñ habet᷑
ꝓnumine. Nemo mͥdicat ñ est num̃. ñ
est ds̃. Iam dixi. Utinam sic ipsi norint
hoc: quomͦ nouimꝰ om̃s nos. S qͥd habeait.
ꝓqua re habeant: quid ibi fatit. ara illa te¬

Expanded text:
Tange et in hoc fimbriam, recipe salutem. Sicut Tange et in hoc fimbriam, recipe salutem. Sicut Ecce in quem verum Deum peccas, dum discumbis esset, Deus esset. Sed quomodo ab ipsis habeatur, attende; non quid sit. Nam et ego tecum scio quia lapis est. Si genium ornamentum est aliquod; cives Carthaginis bene vivant, et ipsi erunt genium Carthaginis. Si autem genium daemonium est, audisti et ibi: Quae immolant Gentes, daemonibus immolant, et non Deo: nolo vos socios fieri daemoniorum . Novimus quia non est Deus; utinam et ipsi sic norint: sed propter eos qui hoc non norunt infirmos, non debet percuti conscientia ipsorum. Hoc monet Apostolus. Nam et illi quod numen habeant et pro numine accipiant illam statuam, ara testatur. Quid illic facit ara, si illud non habetur pro numine? Nemo mihi dicat. Non est numen, non est Deus. Jam dixi, Utinam sic ipsi norint hoc, quomodo novimus omnes nos. Sed quid habeant, pro qua re habeant, quid ibi faciant, ara illa te
Abbreviated transcription (Latin):
tempnis quod emptum ẽ. Uide qͣnti ẽptũ ẽ.
fibit inquit infirmus in tua scientia quam
de dicis habere: ut scias quia nichil ẽ idolũ.
&e animo cogites dm̃: & recũbas sic in idolio.
In hac scientia ꝑit infirmus. Et ne contemp¬
attende: & cum morte xꝑi totum mundũ
appende. Et ne ad huc te putares in infirmũ
pectare: & ieue diiceres peccatũ. ac paruipen¬
deres: in xꝑm inquit pectatis. Solent enim
homines dicere: in hominẽ pecco: nũquid in
an alud in idolio cũ recumberes didicisti:
Non admittit istam doctrinã. xp̃i doctrina.
hoc solent dicere. uide quid faciunt mense
malȩ: uides qm̃ corrumpunt bonos moriᷤ.
colloquia mala. Tu ibi de euangłio loqui
ñ potes: & de idolis loquentes audis. Amit
mis. forte hic audes loqui: forte int̾ turbas
andes murmurare. Numquid iꝑc ñ homo
fuit: Nonne crucifixus ẽ apaganis: Hoc di¬
dicisti: salutem ꝑdidisti. fimbriã ñ tetigisti:

Expanded text:
temnis quod emptum est? Vide quanti emptum est, temnis quod emptum est? Vide quanti emptum est, Peribit, inquit, infirmus in tua scientia: quam te dicis habere, ut scias quia nihil est idolum, et animo cogites Deum, et sic recumbas in idolio. In hac scientia perit infirmus. Et ne contemattende, et cum morte Christi totum mundum appende. Et ne adhuc putares te in infirmum peccare, et leve duceres peccatum ac parvi penderes, In Christum, inquit, peccatis. Solent enim homines dicere: In hominem pecco, numquid in An aliud, in idolio cum recumberes, didicisti? Non admittit istam doctrinam Christi doctrina. hoc solent dicere. Vides quid faciunt mensae malae? Vides quoniam corrumpunt mores bonos colloquia mala ? Tu ibi de Evangelio loqui non potes, et de idolis loquentes audis. Amittmis. Forte hic audes loqui, forte inter turbas audes murmurare: Numquid Christus non homo fuit? nonne crucifixus est? A Paganis hoc didicisti, salutem perdidisti, fimbriam non tetigisti.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tangentes: Et cum recubuerint in idolio
ueniant & impleant eccl̃am: ñ salitẽ accep¬
offendam maiorem. Tune prorsꝰ ne offendas
maiorem: & ñ offendis dm̃. Quid plura fr̃s:
Aꝑiani audistis. quia peccantes in frẽs & ꝑcu¬
tientes conscientiam eor & infirmam in
xꝑm peccatis: nolite contẽpnere: s ñ uultis
deleri de libro uitȩ. Quandiu conamur lu¬
culente & delectabiliter uob̾ dicere. qd̃ dolor
nr̃ cogit. quomͦcumq dicere: & tacere ñ ꝑmit¬
tit᷑. Quic̃q uoluerint ista contempnere: in xͣ.
peccant. Uideant quid agant. Paganos re¬
liquos colligi uolumus: lapides estis in uiꝯ:
uenire uolentes offendunt. & redeunt. Di¬
cunt incordib suis. Quare nos relinquamꝰ
deos: quos xꝑiani ipsi nob̃cum colunt: absit
a me inquit. ut ego deos gentium colã: noui.
intelligo. credo. Quid facis de conscientia in¬
firmi: quam ꝑcutis: Qͥd facis de p̾cio. si con¬

Expanded text:
non tangentes? et cum recubuerint in idolio, non tangentes? et cum recubuerint in idolio, veniant et impleant ecclesiam; non salutem accepoffendam majorem. Time prorsus, ne offendas majorem; et non offendis Deum. Qes? Christiani audistis, quia peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis. Nolite contemnere, si non vultis deleri de libro vitae. Quamdiu conamur luculenter et delectabiliter vobis dicere, quod dolor noster cogit quomodocumque dicere, et tacere non permittit? Quicumque voluerint ista contemnere, in Christum peccant, videant quid agant. Paganos reliquos colligi volumus, lapides estis in via; venire volentes offendunt, et redeunt. Dicunt enim in cordibus suis: Quare nos relinquamus deos, quos Christiani ipsi nobiscum colunt? Absit, a me, inquit, ut ego deos Gentium colam. Novi, intelligo, credo. Quid facis de conscientia infirmi, quam percutis? Quid facis de pretio, si con
Abbreviated transcription (Latin):
derit eũ qui habet scientiam in idolio recũ¬
bentem. nonne conscientia eiꝰ cũ sit infir¬
ma ȩdificabit᷑ ad manducandũ idolathita.
& ꝑibit infirmus in tua scientia fr̃. ꝓpt̃ ꝙͦ
rꝑc mortiuis ẽ: quomͦ putatis decipi posse
simulachris homines: quȩ axpianis hono¬
rari putantur: Nouit inquit dñs cor meũ.
S frater tuus. ñ nouit cortuum. Si infirmꝰ
es: caue maiorẽ egritudinẽ. Si firmuses: cu¬
ra frĩs infirmitatẽ. Qui uident ista ȩdifican¬
tur adalia: ut ñ tantum ibi manducare. s
& sacͥficare desiderent. Eece ꝑit infirmꝰ intua
scientia fr̃. Audi fr̃. Si contempnebas infirmũ:
cete frẽm contempnis. Exꝑgiscere: qͥd sic inpsũ
xꝑm peccas: Attende enim. qd nullo pacto pos¬
sis contempn̾e. Sic aũ inquit peccantes in fr̃s.
& ꝑcutientes conscientiã eoꝵ infirmã: in xp̃o
peccatis. Eant nunc qui ista contẽpnunt.
& recumbant in idolio. non ne erunt p̃menteᷤ

Expanded text:
derit eum qui habet scientiam, in idolio recumderit eum qui habet scientiam, in idolio recumbentem; nonne conscientia ejus, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta? Et peribit infirmus in tua s mortuus est? Quomodo putatis decipi posse simulacris homines, quae a Christianis honorari putant? Novit, inquit, Deus cor meum. Sed frater tuus non novit cor tuum. Si infirmus es, cave majorem aegritudinem: si firmus es, cura fratris infirmitatem. Qui vident ista, aedificantur ad alia, ut non tantum ibi manducare, sed et sacrificare desiderent. Ecce perit infirmus in tua scientia frater. Audi, frater: si contemnebas infirmum, etiam fratrem contemnis? Expergiscere. Quid, si in ipsum Christum peccas? Attende enim quod nullo pacto possis contemnere. Sic autem, inquit, peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis. Eant nunc, qui ista contemnunt, et recumbant in idolio: nonne erunt prementes,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enim estis: ex hoc ppło estis. ia tc̃
predicto. nunc presentato. De his itaq estiᷤ
qui uocati sunt ab oriente. & occidente. re¬
cumbere in regno celoꝵ. ñ intemplis idoloꝵ
Estote gͦ corpꝰ xꝑi: ñ pressores corporis xꝑi.
habetis uestimenti fimbriam. ꝙͣ tangatis:
ut aꝓfluuio sanguinis. idẽ a carnaliũ uo¬
luptatum fluxu sanemini. Habetis inꝙͣ.
uestimenti fimbriam: quã tangatis. Ue¬
stem putate apłos. sub textura unitatis:
adherentes laterib xꝑi. In his apłis erat
tamquã fimbria minimus & nouissimꝰ
paulus: ipso dicente. ego sum minimꝰ
fimbria ẽ. fimbria cum contẽptu aspicit᷑. s
cum saliite tangitur. Usq ad hanc horam &
esurimus & sitimus: & nudi sumꝰ. & colaphi¬
zamur. Quid tam extremũ: qͥd tam contẽp¬
tibile: Tange si fluxum sanguinis pateris:
exiet uirtus de illo cuius uestis ẽ. & sanabit
te. fimbria tibi mͦ tangenda ꝓponebatur:
qñ exeodem apło legebatur. Si enĩ quis ui¬

Expanded text:
hoc enim estis, ex hoc populo estis, jam tunc praedicto, nunc praesentato. De his utique estis, qui vocati sunt ab oriente et occidente recumbere in regno coelorum, non in templo idolorum. Estote ergo corpus Christi, non pressura corporis Christi. Habetis vestimenti fimbriam, quam tangatis, ut a profluvio sanguinis, id est, carnalium voluptatum fluxu sanemini. Habetis, inquam, vestimenti fimbriam, quam tangatis. Vestem putate Apostolos, sub textura unitatis adhaerentes lateribus Christi. In his Apostolis erat tanquam fimbria minimus et novissimus Paulus: ipso dicente, Ego sum minimusfimbria est. Fimbria cum contemptu aspicitur: sed cum salute tangitur. Usque ad hanc horam et esurimus, et sitimus, et nudi sumus, et colaphizamur . Quid tam extremum, quid tam contemptibile? Tange, si fluxum sanguinis pateris: exiet virtus de illo cujus vestis est, et sanabit te. Fimbria modo tangenda proponebatur, quando ex eodem apostolo legebatur: Si enim quis vi
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑi trinitas: cum in trinitate sit xꝑc. ut sit
trinitas: An quod ẽ pater cum filio: caput ẽ ei
qd̃ est solus filius: Cum filio enim pater ds ẽ.
Solus aũ filius xp̃c ẽ: maxime quia iam u̾bũ
caro factum loquitur. Scđm quã humilitatẽ
eius aẽ maior ẽ pat̾. sicut dicit. qm̃ pat̃ maior
me ẽ: ut hoc ipsum dm̃ eẽ . quod illi cum patre
unum ẽ. caput sit hominis mediatoris qͦd ip¬
se solꝰ ẽ. Si enĩ mentẽ recte dicimus pͥncipale
hominis. idest tamquã caput humanȩ sub-¬
stantie cum ipse homo. cum mente sit homo
cur ñ multo congruentius. multoq magis
ro factum est. intelligi non possit: Namsi¬

Expanded text:
est, caput Christi Trinitas, cum in Trinitate sit Christus ut sit est, caput Christi Trinitas, cum in Trinitate sit Christus ut sit Trinitas? An quod est Pater cum Filio, caput est ei quod est solus Filius? Cum Filio enim Pater Deus, solus autem Filius Christus est: maxime quia jam Verbum caro factum loquitur, secundum quam humilitatem eius etiam maior est pater, sicut dicit: quoniam pater maior me est, ut hoc ipsum deum esse, quod illi cum patre unum est, caput sit hominis mediatoris, quod ipse solus est. si enim mentem recte dicimus principale hominis, id est tamquam caput humanae substantiae, cum ipse homo cum mente sit homo, cur non multo congruentius multoque magis ro factum est, intellegi non possit?
Abbreviated transcription (Latin):
Est enim animȩ quasi maritus quodammͦ sꝑs
hominis. qui animalem affectionẽ tam quã
lio incominutabilis manet. & dignis animis
incommutabiliter dat᷑. s sp̃c hominis de quo
apłs dicit. nemo scit quid est in homine nͥ sp̃c
hic gͦ sꝑc hominis cum p̾sens ẽ. idest intentꝰ
est. & se pietate subicit deo: intelligit hom o
quȩ sꝑualiter dicuntur. Cum aũ diaboli error
tamquã absente intellectu in aĩa dñatur: ad
qui est inte: quo potest homo intelligere spi¬
ritualia. si eum lux ueritatis illustret. Ipse adsit
cum loquor tͥ: ut sꝑualem aquam possis acciꝑe.¬
ac filio. multis libris diseruerunt docti
quid filius. insinuare conati ft̃: quod ille geni¬
tor. ile genitus. ille non de filio. ille de patre:
ille huius pͥncipium. unde ce caput xꝑi dr¬
lis. & omnino indifferent̃ equalis. filius patͥ
debet quod ẽ. hoc etiam debens patri. utiq qͥd¬
idem patri equalis. ac par ẽ. Pater aũ nulli
dei. Et iterum. Caput mulieris uir. cap̃ uiri

Expanded text:
Est enim animae quasi maritus quodam modo spiritus hominis, qui animalem affectionem tanquam lio incommutabilis manet, et dignis animis incommutabiliter datur: sed spiritus hominis, de quo Apostolus dicit, Nemo scit quae sunt in homine, nisi spiritus piritus hominis cum praesens est, id est intentus, et se pietate subjicit Deo, intelligit homo quae spiritualiter dicuntur; cum autem diaboli error, tanquam absente intellectu, in anima dominatur, aduest spiritum, qui est in te, quo potest homo intelligere spiritualia. Si eum lux veritatis illustret, et ipse adsit, colloquar tibi, ut spiritualem aquam possis accipeac filio multis libris disseruerunt docti quid filius, insinuare conati sunt: quod ille genitor, ille genitus; ille non de filio, ille de patre; ille huius plis et omnino indifferenter aequalis. Filius Patri debet quod est, hoc etiam debens utique Patri quod Patri aequalis est. Pater autem nulli Dei : et iterum, Caput mulieris, vir; caput vir
Abbreviated transcription (Latin):
cios fieri demonioꝵ: et iterum. quȩ enĩ con¬
sonantia xꝑi ad belial: nisi forte quia belial
nominauit. & generalem societatem deme¬
niorum ꝓhibuit: licet xp̃ianis sacrificare
neptuino. quia nichil ꝓpriȩ de neptino ue¬
Aulier aũ gła uiri est. Non enim uir ex mu¬
liere: s mulier ex uiro. Et enim ñ est creatꝰ
uir ꝓpter mulierem: s mulier ꝓpter uirum
Ideo debet mulier potestatẽ habere super
caput: ꝓpt̾ angłos.

Expanded text:
cios fieri daemoniorum ? et iterum, Quae enim concios fieri daemoniorum ? et iterum, Quae enim consonantia Christi ad Belial ? Nisi forte quia Belial nominavit, et generalem societatem daemoniorum prohibuit, licet Christianis sacrificare Neptuno, quia nihil proprie de Neptuno vegloria viri est. Non enim vir ex muliere est, sed mulier ex viro. Etenim non est creatus vir propter mulierem, sed mulier propter virum. Ideo debet mulier potestatem habere supra caput propter angelos.
Abbreviated transcription (Latin):
olo de ornamentis auri. uł uestis. preꝓ¬
I peram habeas in ꝓhibendo senteñtiã:
nisi in eos qui neq coniuigati. neq conuiga¬
ri cupientes. cogitare debent quomͦ placeant
deo. Illi aũ cogitant que sunt mundi. qͦmͦ
placeant uł uiri uxorib. uł mulieres mari¬
tis: nisi quod capillos nudare feminas. quaᷤͤ
etiam caput uelare apłs iubet. nec mari¬
tatas decet. facere autem pigmentis. quo
uł rubicundior uł candidior appareat: ad¬
ulterina fallacia ẽ. Qua non dubito etiã
ipsos maritos se nolle decipi: quib solis ꝑ¬
mittende sunt feminȩ ornari. scđm ueni¬
am. non scđ̾m imꝑium. Nam uerus ornat᷑
tum ullus fucus mendax. uerum nec auri
quidem. uestisq pompa s mores boni sunt
Execranda autem suꝑstitio ligaturaꝵ. inqͥb¬
etiam maures uiroꝵ.in sũmis ex una parte
auriculis suspense deputantur: ñ ad placen¬
dum hominib. s ad seruiendum demonib
nire. cum generaliter apls dicat. nolo uos so¬

Expanded text:
 de ornamentis auri uel uestis praeproperam habeas in prohibendo sententiam nisi eos, qui neque coniugati neque coniugari cupientes cogitare debent. quo modo placeant deo. illi autem cogitant, quae sunt mundi, quo modo placeant uel uiri uxoribus uel mulieres maritis, nisi quod capillos nudare feminas, quas etiam caput uelare apostolus iubet, nec maritatas decet; fucari autem pigmentis, quo uel rubicundior uel candidior appareat, adulterina fallacia est, qua non dubito etiam ipsos maritos se nolle decipi, quibus solis permittendae sunt feminae ornari secundum ueniam non secundum imperium. nam uerus ornatusarum non tantum nullus fucus mendax uerum ne auri quidem uestisque pompa sed mores boni sunt. Execranda autem suetiam inaures virorum in summis ex una parte auriculis suspensae deputantur, non ad placendum hominibus, sed ad serviendum daemonibus nire, cum generaliter Apostolus dicat, Nolo vos so
Abbreviated transcription (Latin):
quatuordecim. siue in corꝑe siue extra
corpus nescio. ds scit: quia raptus ẽ in para¬
disum. & audiuit ineffabilia u̾ba. que ñ li¬
cet homini loqui. In his uerbis pͥmũ queri
solet. qͥd dicat t̾ciũ celum: deinde utrũ illic
uoluerit intelligi paradisũ: an postea quam
raptus ẽ int̾cium cęlũ. raptum se eẽ & in pa¬
radisum. ubicumq sit paradisus: ñ ut hoc
fu̾it rapi in t̾cium cęlum. qͦd in paradisũ: sed
pͥꝰ in t̾cium celum. & post inde in paradisũ.¬

Expanded text:
em, siue in corpore siue extra corpus nescio, deus scit, quia raptus est in paradisum et audiuit ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui. In his uerbis primum quaeri solet, quid dicat tertium caelum, deinde, utrum illic uoluerit intellegi paradisum, an, posteaquam raptus est in tertium caelum, raptum esse et in paradisum, ubicumque sit paradisus, non ut hoc fuerit rapi in tertium caelum, quod in paradisum, sed prius in tertium caelum
Abbreviated transcription (Latin):
głat᷑. de ipsa patientia plurimum gaudens.
qr scđm multitudinẽ doloꝵ in corde eiꝰ. conso¬
lationes di iocundant animã eiꝰ. Si gͦ celum
pͥmũ recte accipimꝰ hoc om̃e corporeũ gen̾ali
nomine. qͥcqͥd ẽ suꝑ aquas &e t̾rã: scd̾m aũ in si¬
militudine corporali qd̃ sꝑu cernitur. sic̃ illud.
unde animalib plenus in extasi petͦ discus
ille submissus ẽ: t̾cium uͦ qd̾ mente conspicit᷑.
ita secreta &e remota. &e omnino abrepta a
sensib carnis atq mundata. ut ea quȩ in
illo cȩlo sunt. &e ipsam dĩ substantiã. u̾bũq
dm̃ ꝑ quod facta sunt omĩa. in caritate sp̃c

Expanded text:
gloriatur de ipsa patientia plurimum gaudens, gloriatur de ipsa patientia plurimum gaudens, quia secundum multitudinem dolorum in corde consolatum, ubi sunt animae beatorum. Si ergo caelum primum recte accipimus hoc omne corporeum generali nomine quidquid est super aquas et terram, secundum autem in similitudine corporali quod spiritu cernitur, sicut illud, unde animalibus plenus in extasi Petro discus ille submissus est, tertium uero quod mente conspicitur ita secreta et remota et omnino abrepta a sensibus carnis atque mundata, ut ea, quae in illo caelo sunt, et ipsam dei substantiam uerbumque deum, per quod facta sunt omnia, per caritat