comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scondi eloquia tua. ut ñ peccem tͥ. Porro ꝑdertralia.¬
oꝑa bona & dextra cõmemorant᷑. Uas aureum indo.
mo dñi separatũ. diuinitatis intelligentia accipit̃.
quȩ tanto ab inferior amore distinguit᷑. quanto
ad sola quę ȩt̾na st̃ amanda subleuat᷑. Porro ꝑ iacine¬
tum. spes cęlestiũ. ꝑ purpuram cruor ac tolerantia
passionum amore regni ꝑpetui exhibita. ꝑbistine¬
tum coccũ caritas demonstrat᷑. quia ꝓꝑfectione
sui bis tinguit᷑. qui dĩ & ꝓximi dilectiꝰone decorat᷑.
byssum immaculata carnis incorruptio. & splen¬
didissimꝰ scĩmonie candor ostendit᷑. Bẏssus enim linũ
est candidũ. Per pilos aut̃ caprarũ exquibꝰ cilicior
asꝑitas texitur. dura pęnitentie afflictio designat᷑.
Oum gͥ alii ꝑarmillas & anulos forte magisteriũ
ererc̃ent. Alii ꝑ inaures &e dextralia deuotam audi¬
endo oboedientiam rectamq oꝑationem erhibent.

Expanded text:
scondi eloquia tuascondi eloquia tuana et dextra commemorantur. Vas aureum in donaria Domini separatum, divinitatis intelligentia accipitur, quae tanto ab inferorum amore disjungitur, quanto ad sola quae aeterna sunt, amanda sublevatur. Porro per hyacinthum spes coelestium, per purpuram cruor ac tolerantia passionum, amore regni perpetui exhibita. Per bis tinctum coccum charitas demonstratur: quae perfectione sui bis tingitur, qui Dei et proximi dilectione decoratur. Per byssum, immaculata carnis incorruptio, et splendidissimus sanctimoniae candor ostenditur. Byssus enim linum est candidum; per pilos autem caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, dura poenitentiae afflictio designatur. Dum igitur alii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devotam audiendi obedientiam rectamque operationem exhibent,
Abbreviated transcription (Latin):
uas aureum indonaria dnĩ separatũ. Siquis habuit
iacinctum. purpuram. coccũ bistint̾ũ. bissum & piles
caprarum. Fi. gitra itaq prioris tab̾naculi eocłiȩ tꝰ¬
pus est. Per hȩc itaq iunęra significant᷑ meritor
dona quibꝰ ornat᷑ eccłia. fides eius auro cõparatier.
sermo p̃dicationis argento. Quȩ uͦ in ornantto siue
tab̾naculo necessaria sc̃. uiri cum mulieribꝰ p̾bent.
significat quia intra eccłiam uirtutes fortium
x adusũ scẽ edificationis accipiunt᷑. Collatior ostt
ipsa n fit necessitate s sponte. quia fides sponta¬
nea est. Nam ꝑ armillas quę lacertos astringunt.
ppositorum ualide laborantiũ oꝑa demonstioni
ppdiaures subditorũ obedientia. ꝑ anulos signacu¬
pum secretor expͥmit᷑. Unde & quedam mit̾ius in¬
celligentibꝰ occultantes. quasi sub signaculo recon¬
diint doctores. ne indignis quibꝰq dei sactam̃ta ere¬
dant᷑. Unde ce iustus letatur & dicit. Incorde meo ab¬

Expanded text:
aureum in donaria Domini separatum. Si quis habuit hyacinthum, purpuram, coccum bis tinctum, byssum, et pilos caprarum . Figura itaque prioris tabernaculi Ecclesiae typus est. Per haec itaque munera significantur meritorum dona, quibus ornatur Ecclesia. Fides ejus auro comparatur, sermo praedicationis argento. Quod vero in ornamento, sive tabernaculo necessaria sunt, viri cum mulieribus praebent, hoc significat, quia intra Ecclesiam virtutes fortium, quia ad usus sanctae aedificationis accipiuntur. Collatio vero ipsa non fit necessitate, sed sponte, quia fides spontanea est. Nam per armillas, quae lacertos astringunt, praepositorum valde laborantium opera demonstrantur. Per inaures subditorum obedientia exprimitur. Per annulos signaculum secretorum ostenditur. Unde et quaedam minus intelligentium occultantes quasi sub signaculo recondunt doctores, ne indignis quibusque Dei sacramenta credantur. Unde et justus laetatur, et dicit: In corde meo ab
Abbreviated transcription (Latin):
fferuntur aut̃ uno studio. & tam̃ diuer¬
sa donaria ad constructionẽ tab̾naculi
iuxta quod scriptũ est aurũ & argen-¬
tum. sȩs. lapides p̃ciosi. Tunc p̾terea byssum. coccũ
iacinctũ. & purpuram.pelles etiam arietũ rubri-¬
catas. & pelles iacinctinas. s & ligna imputribi¬
lia. pilos quoq caprarũ offerunt ad construdi¬
onem tabnaculi. s & quicqͥd incultũ. & aduestes
scãs necessariũ erat uiri cũm mulieribꝰ p̾buert᷑.

Expanded text:
fferuntur autem uno studio et tamen diversa donaria ad constructionem tabernaculi, juxta quod scriptum est: Aurum, argentum, aes, lapides pretiosi. Tum praeterea byssum, coccum, hyacinthum, et purpuram, pelles arietum rubricatas, et pelles hyacinthinas, sed et ligna imputribilia, pilos quoque caprarum ad constructionem tabernaculi. 2. Sed et quidquid in cultum et ad vestes sanctas necessar
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani uocamini ñ pauliam. At uͦ qui electus abec-¬
cłia ministeriũ euangłizandi renuerit: abipsa eccłia
merito digneq contẽnit᷑. Hoc ẽ. eiĩ qd infacie eius
iubetur expuere. Non sane sine signo huiꝰ oppbrii.
ut calciam̃to pedis uniꝰ exuatur. ne sit meorũ sor¬
te quibꝰ ipse apłi ait. Et calciati pedes inp̃paratione
euangłii pacis. Et de quibꝰ cõmemorat᷑ ꝑ ꝓpħam.
Quam speciosi pedes eoꝵ qui annunciant᷑ pacem.
bene intelligit᷑ utroq pede calciatus. Qui aut̃ sibi
uero lucrandorum aliorũ refugit: quasi unus

Expanded text:
christiani uocamini, non Pauliani. an uero qui electus ab eccchristiani uocamini, non Pauliani. an uero qui electus ab ecclesia ministerium euangelizandi rennuerit, ab ipsa ecclesia merito digneque contemnitur? hoc est enim quod in eius faciem iubetur expuere, non sane sine signo huius opprobrii, ut calciamte quibus ipse Apostolus ait: Et calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Et de quibus commemorat per Prophetam: Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, bene intelligitur utroque pem, curam vero lucrandorum r
Abbreviated transcription (Latin):
on stabit aduersus alterum unus testis. s
inore duorum aut triũ stabit omẽ uerbũ.
Licet hystorialit̃ hȩc sit diuina seruanda
sententia : tam̃ & cum contra quos libet impios
uł hereacos agimꝰ. necesse ẽ. nobis & scripturas scas
in testimonum uocare. Sensus quippe nr̃i & attesla¬
tio. sine his testibꝰ non habent fidem. Unde magis
conuenit ad ꝓbationem. ut ad affirmandum uerbũ
intellectus mei : adhibeam duos testes. nouũ ꝙ ue¬
non sib sed illi sobolem suscitaret. eiꝰq uocari no¬
mine qd inde eidem nasceret᷑: qͥd aliud infigu¬
ra p̾monstrat. nͥ quod quisq euangłii p̃dieatõr ia
suscitet semen qui ꝓnobis mortiuis ẽ. & quod susci¬
tatũ fuerit eiꝰ nom̃ accipiat: Deniq hoc implens¬
cõmemorat genuisse suscipiens. & eos in crepans cor-¬
rigit uolentes. ẽe. & pauli. nunqͥd paulus inquit
ꝓuobis crucifirus est. aut in nomine pauli bapti¬
zati estis: Tanquam diceret. defuncto fr̃i uos genui.

Expanded text:
Non stabit adversus alterum unus testis, sed in ore duorum aut trium testium stabit omne verbum. Licet historialiter haec sit divina servanda sententia, tamen et cum convel haereticos agimus, necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et attestatio sine his testibus non habent fidem. Unde magis convenit ad probationem, ut cum affirmem verbum intellectus mei, adhibeo duos testes, Novum et Venon sibi, sed illi sobolem suscitaret, ejusque vocaret nomine quod inde eidem nasceretur: quid aliud in figura praemonstrat, nisi quia unusquisque Evangelii praedicator ita suscitet semen, quia pro nobis mortuus est, et quod suscitatum fuerit ejus nomen accipiat. Deniqcommemorat genuisse, suscenset eis et eos increpans corrigit uolentes esse Pauli : numquid Paulus, inquit, pro uobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis? tamquam diceret: "defuncto fratri uos genui;
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sic̃ ab animo opꝰ sumit᷑: ita rursus ab oꝑe animꝰ erudit᷑.
Mens qͥppe diuini amoris exordia capiens imꝑat bona quȩ fiant.
S pꝰꝗͣ fieri imꝑata ceꝑint ipsis suis exercitata actionibꝰ diseit. cum
imꝑare bona inchoauerit quantũ minꝰ uidebat. foris gͦ ager excolitur.¬
presistere se p̃ceptis eiꝰ quẽ postulat meminit. Et oratio fit exeerabilis:
cũ a censura auertitur legis. Dignũ ꝓfecto ÷: ut ab ei beneficiis sit qͥsq¬
ertraneus cuiꝰ nimirũ ussionibꝰ ñ uult e̾e subiectꝰ. Qua inre hoc est
salubre remediũ ut cũ se mens ex memoria culpe rephendit. hoc pͥus
in oratione defleat qđ errauit. Quatinꝰ erroris macula cũ fletibus
g̃git᷑ in peticione cordis sua facies ab auctore munda uideat᷑. Sed
curandũ nimis ÷ ne ad hoc rursus ꝓruat. qđ se mundasse fletibꝰ
exultat. Deplorata iterũ culpa cõmitcit᷑ in conspectu iudicis t̾ti¬

Expanded text:
nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excoliturresistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit exsecrabilis cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisquextraneus, cuius nimirum iussionibus non vult esse subiectus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut, cum se mens ex memoria culpe reprehendit, hoc prius in oratione defleat quod erravit; quatinus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab Auctore munda videatur. Curandum est etiam, ne ad hoc rursus proruat, quod se mundasse fletibus exultat; ne dum plorata iterum culpa committitur, in conspectu iusti Iudi
Abbreviated transcription (Latin):
incandico ostendit dicens. Lȩxamini gentes cũ popłõ
eius. Idẽ. his qui exgentibꝰ estis creditũti. cũ illis qui
primi electi sunt ȩt̾na lȩacia exultate. Ingressa
autem ruth cum socͥu sua int̾ram isrł. obmerita
obsequiorũ suoꝵ ꝓuidetur. ut homini comungeret᷑
ex abrahȩ stirpe uenienti. & pͥmũ quidem huic quẽ
ipsa ꝓpinquũ magis esse. credebat. qui uegat se
dicit᷑. S quia priꝰ ille cognatus confitetur se eidem
nubere ñ posse: hoc loco ihis baptistę figuram osten¬
di estimamꝰ. quia cũ ipse a popło isrł ap̃c putaret᷑.¬

Expanded text:
stendit dicens: Laetamini, gentes, cum plebe ejus. Id est, vos qui ex gentibus estis credituri, cum illis qui primi electi sunt aeterna laetitia exsultate. Ingressa autem Ruth cum socru sua in terram Israel, ob merita obsequiorum suorum providetur, ut homini conjungeretur ex Abrahae stirpe venienti, et primum quidem huic quem ipsa propinquum magis esse credebat: qui negat se dicitur. 4. Sed quod prius ille cognatus confitetur se eidem nubere non posse, hoc loco Joannis Baptistae figuram ostendi aestimamus, qui cum ipse a populo Israel Christu
Abbreviated transcription (Latin):
gena ẽ. expopło geneli.
quȩ relicta patria. &
om̃ibꝰ quȩ illiꝰ erant.
uadit interram isrł. Et
cũ ꝓhiberet illam socrus
sua ꝑgere secum: ꝓseue¬
rabat dicens. Quocunq prȩieris ꝑgam. popłs tuus
popłs m̃s. & ds tuus. ds m̃s. Que tẽ morient ẽ derra
susceꝑit. inea moriar. Quȩ uox ꝯ̾pum in illa fuisse
eccłiȩ manifestat. Sic enĩ ȩcclia exgentibꝰ addũm
conuocata. relicta patria sua qd̵ est idolatria. & omissa
uniuersa conuersatione t̾rena: ꝓfitetur dnm̃ suũ. eẽ.¬

Expanded text:
a est ex populo gentili; quae, relicta patria et omnibus quae illius erant, vadit in terram Israel: et cum prohiberet illam socrus sua pergere secum, perseverabat dicens: Quocunque perrexeris pergam. Populus tuus, populus meus: et Deus tuus, Deus meus. Quae te morientem terra susceperit, in ea moriar. Quae uxor sine dubio typum in illa fuisse Ecclesia manifestat. Sic enim Ecclesia ex gentibus ad Dominum convocata, relicta patria sua, quod est idololatria, et omissa universa conversatione terrena, profitetur Dominum De
Abbreviated transcription (Latin):
fidem xp̃i uenientibus amaritudolegis
ꝑ passionem ⁊ resurrettionem xpĩ in
dulcedinẽ uersa est: quia ab eis spuali¬
ter ⁊ non carna liter intellecta est. Illud
etiam quod in helim duodecim fontes
reppererunt. et castra metati sunt
iuxta aquas: eandem significatio¬
nem habet. Per aquas namque
duedecim fontium: doctrina noui
testamenti designatur. que aduo¬
decim fontibus idest du odecim
apostolis per uniuersum
orbem emanauit. ꝑ septuaginta aũt palmas uetꝰ
testam̃tũ designat᷑. eo quod ꝑ int̾ptationem.Lꝓr.

Expanded text:
fidem Christi venientibus amaritudo Legis fidem Christi venientibus amaritudo Legis per passionem et resurrectionem Christi in dulcedinem versa est, quia ab eis spiritaliter, non carnaliter intellecta est. Illud etiam quod in Elim duodecim fontes repererunt, et castra metati sunt juxta aquas , eamdem significationem habet; per aquas namque duodecim fontium doctrina novi Testamenti designatur, quae a duodecim fontibus, id est, a duodecim apostolis per universum mundum emanavit: per septuaginta autem palmas vetus Testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
filiĩ dei. dqꝰ gͦmaris filios isrł saluauit phasu¬
nem uͦ cum omnib satellttibus siuis nerauit:
qͥa adͥ baptimatis imaginẽ dei saluat peccata
quib seruierat ertingint. Piabolus autẽ un¬
cuiq eatinguitur. qui eũ fideliter cũ omib
põpis eiꝰ abrenunciat.dqua uero que pto
muro eis erat a dextris & asiniftris.
fidem designabat nostram quam i
baptismate ꝑcepimus. que murus
est noster ex utraq parte defendens
bus. Post transitũ maris rubri uener̃
in marat. ubi aquas amaras inuenert̃
quas bibere non poterant. Ut osten dit
dñs moysi lignũ. quod cum misisset
inaqͦs in dulcedinẽ uerse sunt. ꝑ aqͥs
amaras lex morsi designatur. ꝑlignũ
autẽ passionem xp̃i. eo qd inligno cruitꝰ
cõpleta fuerit debemus intelligeri Popłs
igitur ex egipto egressus. aquas anaris
inuenit: quia legẽ acceperunt quã im¬
plere non potuerunt. Sed gentibus ad

Expanded text:
filii Dei. Aqua ergo maris filios Israel salvavit, Pharafilii Dei. Aqua ergo maris filios Israel salvavit, Pharaonem vero cum omnibus satellitibus suis necavit; quia aqua baptismatis imaginem Dei salvat, peccata quibus servierat, exstinguit: diabolus autem unicuique exstinguitur, qui eum fideliter cum omnibus pompis ejus abrenuntiat. Aquae vero quae pro muro eis erant a dextris et a sinistris, fidem designabant nostram, quam in baptismate percepimus, quae murus est noster, ex utraque parte defendens libus. Post transitum maris Rubri venerunt in Marath, ubi aquas amaras invenerunt, quas bibere non poterant. Et ostendit Dominus Moysi lignum, quod cum misisset in aquas, in dulcedinem versae sunt . Per aquas amaras lex Moysi designatur: per lignum autem passionem Christi, eo quod in ligno crucis completa fuerit, debemus intelligere. Populus igitur qui ex Aegypto egressus est, aquas amaras invenit; quia Legem acceperunt, quam implere non potuerunt: sed gentibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ationis relatione ostenditur. quantli
cunctis animalib quantũ reb t̾renis
uł celestib s tamen insensibilib homo
p̃feratur. Cuncta qͥppe dixit. & facta st̃
Cũ uͦ facere hominẽ dece̾n̾it: hoc quod
reuerentur pensandum est: p̃mictit
nec ut aqua uolatilia. sic t̾ra hominẽ
ꝓtulit. Sed pͥusquã fieret faciamus dr̃:
ut uidelicet quia racionalis creatura
condebatur. quasi cũ consilio facta u¬
Qu̾ia ñ possumꝰ omnia que ꝑ morsen in egy¬
pto gesta sunt cõmemorare: pauca de his
que post egressionem istłitici popłi ex e¬
gypto. ab eis gesta sunt ponamus. fili
gͥ isrł ut pharaonẽ & egyptios euad̾ent.
ꝑ mediũ sicci maris transierunt. et aque
eis erant qͣsi ꝓ muro a dextris & asi nistris.
Si militer & popłs gentium ut diabolum
om̃sq eiꝰ satellites euaderent. ꝑ aquam
baptismatis transierunt. Et qui antea
erant filii diaboli ex aqua & sp̃u scõ: qui
ꝑ colun bã ignis designabant᷑ reuati efsect sunt

Expanded text:
atione creationis ostenditur quantum cunctis animalibus, quantum rebus coelestibus, sed tamen insensibilibus homo praeferatur. Cuncta dixit Deus, et facta sunt . Cum vero facere hominem decernit, hoc quod reverenter pensandum est, praemittinec ut aqua volatilia, sic terra hominem protulit: sed prius quam fieret, Faciamus dicitur, ut videlicet quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta non possumus omnia quae per Moysen in Aegypto gesta sunt, commemorare, pauca de iis quae post egressionem Israelitici populi ex Aegypto ab eis gesta sunt, ponamus. Filii igitur Israel ut Pharaonem et Aegyptios evaderent, per medium sicci maris transierunt, et aquae eis erant quasi pro muro a dextris et a sinistris . Similiter et populus gentium, ut diabolum omnesque ejus satellites evaderent, per aquam baptismatis transierunt. Et qui antea erant filii diaboli, ex aqua et Spiritu sancto, qui per columnam ignis designabatur, renati effecti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ suꝑferunt᷑ altari sacerdoti pectus & brachiũ
dextrum. Inpectore legis mundas cogitationes
oꝑa bona & pugnam contra diabolũ & armatam
manũ. ut qd corde conceꝑit. oꝑum exemplo ꝑfi¬
ciat. Datur ei de priuato maxilla. ut eloquenti¬
am habeat. Dat᷑ & de uictimis uent̾. cuiꝰ indicio
discat luxuriam extinguere & contẽnere gulam.

Expanded text:
quae superferuntur altariis, sacerdoti pectus, et brachium quae superferuntur altariis, sacerdoti pectus, et brachium dextrum: in pectore legis mundas cogitationes opera bona ad pugnam contra diabolum, et armatam manum, ut quod corde conceperit, operum exemplo perficiat. Datur ei et de privato maxilla, ut eloquentiam habeat. Datur et de victimis venter, cujus indicio discat luxuriam exstinguere, et contemnere gulam.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ indueat uxorem s urginem. Idẽ. nichil de¬
ueteri homine & pristina uoluntate amplectat᷑. sed
itͥtam omi puritate fiorentem possideat. De genere
suo ducet uxorem. Utiq si uitam amplectat᷑ scorũ
quorũ ꝑfidem ꝓximus est. Int̾ hȩc prȩcipit̃ isdem.
ut ministrantes in tempło uinũ & siceram ñ bibant.
ne inebrietate & crapula & curis huiꝰ mundi pre¬
grauent᷑ corda eorum. Nec partem habent int̾ra
nͥ solum dnĩn: ne dum terrena cogitant suꝑna
obliuiscant᷑. Abhuiꝰ quoq coniuiuo iubent᷑ iemꝰ
& mercennariꝰ separari. & seruis tantũ ciborũ dari
reliquias. Uicinꝰ hereticꝰ est. qui ꝓximum se titu¬
lo xp̃iani nominis asserit. Mercennariũ. iudeum
ostendit qui fructũ obseruandę legis carnalit᷑
querit. Cum istis gͦ sacerdos dĩ non participat
euangłii pabulum quod est ad refectionem ani-¬
marũ. s tantũmͦ cum xp̃i seruis. Datur dehis

Expanded text:
non ducat uxorem, sed virginem, id est, nihil denon ducat uxorem, sed virginem, id est, nihil devetere homine, et pristina voluntate amplectatur, sed vitam omni puritate florentem possideat. De genere suo ducet uxorem: utique si vitam amplectatur sanctorum, quorum per fidem proximus est. Inter haec praecipitur iisdem, ut ministrantes in templo vinum et siceram non bibant, ne ebrietate et crapula et curis hujus vitae praegraventur corda eorum; nec partem habeant in terra nisi solum Deum, ne dum de terrenis cogitant, superna obliviscantur. Ab hujus quoque convivio jubentur vicinus, et mercenarius separari, et servis tantum ciborum dari reliquias. 14. Vicinus haereticus est, qui proximum se titulo christiani nominis asserit; mercenarius Judaeum ostendit, qui fructum observantiae legis carnaliter quaerit. Cum istis ergo sacerdos Dei non participet Evangelii pabulum, quod est ad refectionem animarum, sed tantummodo cum servis Christi. Datur de his
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotibꝰ ad quos ꝑtinent sp̃ualia sacram̃ta. Quę
etiam quantis polleant priuilegiis. breuit̃ ꝑcur-¬
rendum est. Dicit enĩ de eo. Caput inquit suum
ñ discooꝑiet. Idẽ. ut sacramita xp̃i qui caput eiꝰ¬
est uelamento mysteriorũ honoret. Uestim̃ta
sua ñ scindet. ne inheresim uł scismata transeat.
Suꝑ om̃em animam quȩ mortua est ingredietur.
Ad om̃e peccatum quod ad mortem ꝑtinẽt ñ accede̾t
Suꝑ patre suo & matre ñ inquinabit᷑. Scilicet ne
tanta indulgeat pietate parentũ amori. ut dnm
suũ offendat & ereatorem. neq ita misereat᷑ ꝓpinqͥs.
ut erga dm̃ uideatur culpabileͥs. Quanti enĩ epi in¬
diderunt. De sc̃is ñ egredietur. ut semꝑ in oꝑe &
cogitatione scã moret᷑. Qui enĩ loquitur quod oci¬
osum & rep̾hensione dignum est: de scĩs egredit᷑.
x polluit scĩficationẽ dĩ. quia ñ incedit ut ser¬
uus xp̃i. Uiduam & repudiatam & meretricem

Expanded text:
sacerdotibus ad quos pertinent spiritalia sacramenta, qui sacerdotibus ad quos pertinent spiritalia sacramenta, qui etiam quantis polleant privilegiis, breviter percurrendum est. Dicit enim de eo: Caput, inquit, suum non discooperiat, id est, ut sacramenta Christi, qui caput est, velamento mysteriorum honoret; et vestimenta sua non scindet, ne in haeresim et schismata transeat. Super omnem animam quae mortua est, non ingredietur; id est ad omne peccatum, quod ad mortem pertinet, non accedet. Super patre suo et matre non inquinabitur: scilicet ne tanta indulgeat pietate parentum amorem, ut Dominum suum offendat et creatorem; neque ita misereatur propinquis, ut erga Deum videatur culpabilis. Quanti enim epierdiderunt. De sanctis non egredietur, ut semper in opere et cogitatione sancta moretur. Qui enim loquitur, quod otiosum et reprehensione dignum est, de sanctis egreditur, et polluit sanctificationem Dei: quia non incedit ut servus Christi. Viduam et repudiatam et meretricem
Abbreviated transcription (Latin):
corrupta ꝓbatur & uirgo esse. Est & iudua anima
que descendens a iugo legis euangłii p̃cepta ñser
uat. Et repudiata. quȩ pecca do a xp̃o corpore ser¬
parat᷑. etiam si non ꝓiciatur ab ep̃o. Est ꝙ meretrir
quȩ adse recipit amatores. idẽ. contrarias potestates
& demones. qui desideriũ capiunt pulchritudinis¬
eiꝰ. Pulchra nanq a dõ creata est anima & decora.
que imaginem habet & similitudinẽ dĩ. Sequitur
de hinc. De genere suo dueet irorem. aninam sci¬
licet quȩ eĩ fide coniungit᷑. Nec contaminabit sem̃
suũ. idẽ. uerbum dei qd̃ in eccłia p̾dicat᷑. sic̃ in euan¬
głio scriptum est. Ne dederitis sc̃m canibꝰ. neꝙ mit¬
tatis margaritas urãs ante porcos. ne conculcent
eas pedibĩs suis. huc usq quȩ de sũmo sacerdote
p̃dicta sunt. mystice ad xp̃m ꝑtinuerunt. De hinc
ea ipsa sic int̾pͣtant᷑ in menbris suis & maxime in

Expanded text:
corrupta probatur. Et virgo est et vidua anima corrupta probatur. Et virgo est et vidua anima quae discedens a jugo Legis, Evangelii praecepta non servat. Est et repudiata, quia peccando a Christi corpore separatur, etiamsi non projiciatur ab episcopo. Est et meretrix, quae ad se recipit amatores, id est, contrarias potestates et daemones, qui desiderium capiunt pulchritudinis. Pulchra namque a Deo creata est anima, et satis decora, quae imaginem et similitudinem Dei habet. Sequitur dehinc: De genere suo ducet uxorem, animam scilicet, quae ei fide conjungitur; nec contaminabit semen suum, id est, verbum Dei, quod in Ecclesia praedicatur. Sicut in Evangelio scriptum est: Ne dederitis sanctum canibus, neque mittatis margaritas vestras ante porcos, ne conculcent eas pedibus suis . Hucusque quae de summo sacerdote praedicata sunt, mystice ad Christum pertinuerunt. Dehinc ea ipsa sic interpretantur in membris suis, et maxime in
Abbreviated transcription (Latin):
ginali sine contagione uirili. Nam nos om̃s dum
peccauimꝰ contaminam᷑ in patre de quo creati sumꝰ.
si inheresim deuoluam᷑. Item in matre contamina¬
m᷑. si credentes dõ eccłiam inaliquo ledimꝰ. uł liber¬
tatem matris cęlestis indigna peccati seruitute fe¬
damꝰ. De scĩs ñ discedet. quia xp̃e ꝑ susceptionẽ car¬
nis sic descendit in mundũ. ut nunquam desereret
cȩlum. Uiduam & repudiatam ac meretricem non
ducet uxorem. s uirginem. Uidua & repudiata est
sy nagoga. de qua dñs loquitur ꝑisaiam dicens.
Quis est hic liber repudri matris uĩx̧. quo dimisi
eam: Meretrix autẽ heresis est. quę multoꝵ erro¬
ri uł libidini patet. Tales non copulantur xp̃o. nͥ
sola eccłia uirgo quȩ ñ habet maculam aut rugñ
Dequa apłł ait̃. Despondi uos uni uiro uirginẽ castam
exhibere xp̃o. Dicitur quidem & anima sponsa . &ẽ.
s illa quę sidei simplicitate & auctuũ puritate in¬

Expanded text:
ginali sine contagione virili. Nam omnes nos dum ginali sine contagione virili. Nam omnes nos dum peccamus, contaminamur in patre, de quo creati sumus, si in haeresim devolvamur. Item in matre contaminamur, si credentes Deo, Ecclesiam in aliquid laedimus, vel libertatem matris coelestis indigna peccati servitute foedamus. De sanctis non discedat, quia Christus per susceptionem carnis sic descendit in mundum, ut nunquam desereret coelum. Et viduam repudiatam ac meretricem non ducat uxorem, sed virginem. Vidua et repudiata est Synagoga, de qua Dominus loquitur per Isaiam, dicens: Quis est liber repudii matris vestrae, quo ego dimisi eam . Meretrix autem haeresis est, quae multorum errore vel libidini patet. Tales non copulantur Christo, nisi sola Ecclesia virgo, quae non habet maculam aut rugam: de qua Apostolus: Despondi vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Dicitur quidem et anima sponsa esse, sed illa quae fidei simplicitate et actuum puritate in
Abbreviated transcription (Latin):
est unctionis oleum. uxta qͦd ꝓpħa dauid dicit. Di¬
lexisti iusticiam & odisti iniquitatem. ꝓpterea uiixit
de ds̃ ꝯs tuus oleo lȩticiȩ p̃participibus tuis. Cuiꝰ con¬
secrate st̃ manꝰ. Iste consecratas habet manꝰ. dũ eas
inpassione extendit ꝓexpiatione totius scłi. Uestim̃auĩ
eius ñ scindit᷑. Idẽ ñ patit᷑ diuidi in hereses & scismata
eccliam suam. quȩ illi inhȩrendo uestis est ꝓpria. Cuiꝰ¬
indumenti figura fuit tunica illa iħu inconsu¬
tilis s ꝑ totũm textilis. quȩ inpassione eiꝰ ñ scindit᷑.
sed indiuidua a possidente seruatur. Ad mortuũ ñ ac¬
cedet quia peccatũ ñ fecit. Per peccatũ enĩ mors
intelligitur sic̃ scriptum est. anima quȩ peccaue¬
rit ipsa morietur. Inpatre & matre ñ cõtamina¬
nasceret᷑ de patre. Similit̾ & in patre cõmaculatꝰ¬
ñ est. cũ in scło nasceret᷑ exmatre. Solus enĩ ipse
inscłm mundus in gressus est. ꝓ cedens ęxutero uir¬

Expanded text:
est unctionis oleum, juxta quod propheta David dicit: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus Deus tuus oleo laetitiae prae participibus tuis . Cujus consecratae sunt manus: iste consecratas habet manus, dum eas in passione extendit pro expiatione totius saeculi. Vestimentum ejus non scinditur, id est, non patitur dividi in haereses et schismata Ecclesiam suam, quae illi inhaerendo vestis est propria, cujindumenti figura fuit tunica illa Jesu inconsutilis, sed per totum textilis quae in passione ejus non scinditur, sed individua a possidente servatur. Ad mortem non accedat, quia peccatum non fecit . Per peccatum enim mors intelligitur, sicut scriptum est: Anima quae peccaverit, ipsa morietur. In patre et matre non contaminanasceretur de Patre; similiter in patre non est commaculatus, cum in saeculo nasceretur ex matre. Solus enim ipse in saeculo mundus ingressus est, procedens ex utero vir
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ad̃mensam uocat. quia quãuis iudaieꝰ popłs
ad conscientiam reuerti conuertit contẽpnat. ei tam̃
redemptor ueniens mandata spũalia p̃dicat dicens.
Si credideritis moysi: ꝙ mͥ credetis forsitan. De me
enim ille scripsit. Legem itaq iudaicꝰ popłs tenet.
quȩ eiꝰ diuinitatem loquit᷑. cui idem popłs cre-¬
dere designat᷑. Unde & urias ad ioab cum epłis ex-
quibꝰ occidi debeat mittitur. quia idem ipse ui-
daieus popłs legeni portat. qua conuincente mo¬
riatur. Dum enĩ mandata legis retinens in epłe
renitit᷑ : ipse nimirũ defert iudiciũ unde dãꝑnet᷑.
Quid gͦ ꝑfactum istud dd̃ scȩlestiꝰ. quid uria mundiꝰ
dici potest: S rursus ꝓmistenũ. qͥd dd̃ sacriꝰ. quid
uria infidelius inueniur : Quando & ille ꝑuitȩ
in nocentiam inꝓphetiai expͥmit culꝑam. Untꝰ nanq:
sacri eloquiĩ sic transacta narrat ut uentura ex¬
primat. Sie infactorem apꝓbat: ut ei inministe¬

Expanded text:
David ad mensam vocat, quia quamvis Judaicus populus David ad mensam vocat, quia quamvis Judaicus populus ad conscientiam reverti contemnat, ei tamen Redemptor veniens mandata spiritualia praedicat: dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi; de me enim ille scripsit . Legem itaque Judaicus populus tenet, quae ejus divinitatem loquitur, cui idem populus credere dedignatur. Unde et Urias ad Joab cum epistolis, ex quibus occidi debeat, mittitudaicus populus legem portat, qua convincente moriatur. Dum enim mandata legis retinens implere renititur, ipse nimirum defert judicium unde damnetur. Quid ergo per factum istud David scelestius? quid Uria mundius dici potest? Sed rursus, per mysterium, quid David sanctius, quid Uria infidelius invenitur, quando et ille, per vitae innocentiasacri eloquii, sic transacta narrat, ut ventura exprimat; sic in facto rem approbat, ut ei in ministe
Abbreviated transcription (Latin):
sibiq coniunx : quia uidelicet manu fortis qd̃ dd̃ dr̃.
intarne redemptor apparens dum se spualit loqui
legem in notint: ꝑhoc qd̃ iuxta litceram tenebatur.
hanc a iudaico popło extraneam demonstrauit. sibiq
addonũ ire dauid ãmonet. pedes lauare. quia mear
natus dñs ueniens iudaico popło. p̃cipit ut ad con¬
scientiam redeat. & sordes oꝑm fletibꝰ t̾gat. ut spũ¬
alit̾ mandata legis intelligat. & post tantam duri-¬
ciam p̾ceptoꝵ fontem baptismatis inueniens: ad aquã
post laborem recurrat. S urias qui archam dñi
esse subpellibꝰ meminit: respondit qd̃ domũ sitam
intrare ñ possit. Ac si udaicꝰ popłs dicat. Ego man¬
data dĩ insacrificiis carnalibꝰ uideo. & redire ad con¬
scientiam ꝑspũalem intelligentiam ñ requiro. Qua¬
si enĩ archam. eẽ. subpellibꝰ dicit : quia p̃cepta dĩ ñ¬
nͥ ad exhibendũ ministeriũ sacrficiĩ carnalꝰ intelli¬
git. hunc tam̃ etiam redire addomũ nolentem¬

Expanded text:
sibique conjunxit: quia videlicet manu fortis, quod David dicitur, in carne Redemptor apparens, dum de se spiritaliter loqui legem innotuit, per hoc, quod juxta litteram tenebatur, hanc a Judaico populo extraneam demonstravit; sibique ad domum ire David admonet pnatus Dominus veniens, Judaico populo praecepit ut ad conscientiam redeat, et sordes operum fletibus tergat; ut spiritualiter mandata legis intelligat, et post tantam duritiam praeceptorum, fontem baptismatis inveniens, ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias qui arcam Domini esse sub pellibus meminit, respondit quod domum suam intrare non possit. Ac si Judaicus populus dicat: Ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritualem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus dicit, qui praecepta Dei nonnisi ad exhibendum ministerium sacrificii carnalis intelligit. Hunc tamen etiam redire ad domum nolentem
Abbreviated transcription (Latin):
star p̃riorũ prȩcisis. S qͥd significauerunt.
ģedem tabulȩ quas pͥmum moyses adnõ accepit. ꝙ sine
mora confregit: Tabulȩ imaginem demonstrabant
priscȩ legis. ñ post longum int̾uallum ꝓpopłi peccato
cessantis. Aliȩ uero ad instar prioꝵ iterato incise non fran¬
& merito decem uerbis legenda signant᷑: ut ꝓeundem
numerũ figura crucis expͥmeret᷑. Huiꝰ enim formę
decus .x. littera est. Nam recto uno ãpice a sũmo in
imũ ducit᷑. rursus alio ñ dispari ꝑtransuersa brachi¬
orũ cõponit᷑. Unde & ipse ait. Honueni soluere legem
s implere. utiq ꝑpassionem crucis. cuius imago fuit
intabulis.
Xli. de qͥdraginta dieb qͥs itiunauit ooy sos.

Expanded text:
orum praecisis. Sed quid significaverunt eaedem tabulae, quas primum a Domino Moyses accepit, et sine mora confregit? 2. Tabulae illae imaginem demonstrabant priscae legis, non post longum intervallum pro populi peccato cessantis. Aliae vero, ad instar priorum iteratim incisaet merito decem verbis legenda signantur, ut per eumdem numerum figura crucis exprimeretur. Hujus enim formae in decem X littera est. Nam recto uno apice a summo usque ad imum ducitur. Rursum alio non dispari per transversa brachiorum componitur. Unde et ipse ait: Non veni legem solvere, sed implere , utique per passionem crucis, cujus imago fuit in tabulis. CAPUT XLI. De quadraginta diebus quos jejunavit Moyses.
Abbreviated transcription (Latin):
sic plerũq culpa nailla ẽ. si humilit̾ bonũ dicat: qd ẽ.
Unde sepe conangit ut iusti x iniusti habeant uerba
similia: s tam̃ cor semꝑ longe dissimile. Et exquibus
diccs dñs abiniustis offenditur: in eisdem quoq ã iustiꝰ
placat᷑. Nam phariseus ingressus templũ dicebat. Ieumo
bis in sabb̃o: decimas dõ om̃iũ quȩ possideo S iustifi¬
catꝰ magis plublicanꝰ qm ille exiit. Erechias quoq: rex
cũ molestia corꝑis afflictꝰ adextremitatẽ ꝑuenisset : in
orationẽ cõpunctꝰ dix̃. Obsecro dnẽ mem̃to quomͦ am-¬
bulauerĩ coram te inuertate. & in corde ꝑfecto nec
nuit: quem mox insuis p̃cibꝰ eraudiuit. Eoce pha-¬
riseus se iustificauit i noꝑe. ezechias iustum se asse-¬
riit etiam in cogitaton̾e: atq unde ille offendit.
inde iste dnm̃ placauit. Cur itaq hoc. nͥ quia omp̃s
di singłorũ uerba a cogitanonibꝰ pensat: Et in eiꝰ au

Expanded text:
sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen semper cor longe dissimile, et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum, dicebat: Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo, sed justificatus magis publicanus quam ille exiit . Ezechias quoque rex cum molestia corporis afflictus ad extremitatem venisset, in oratione compunctus dixit: Obsecro, Domine, memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et corde perfecto. Necnuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere, Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatione; atque unde ille offendit, inde iste Domino placuit. Cur itaque hoc, nisi quia omnipotens Deus singulorum verba ac cogitationes pensat, et in ejus au
Abbreviated transcription (Latin):
qui curat aliena corrigere. ut t̃rena ñ cogitet.
ut desidiis insirmis ñ subcũbat quatimnꝰ tanto
ꝑspicatiꝰ aliis fugienda iudeat: quanto hec ipse
ꝑscientiam. & nitam ueriꝰ declinat. Hequaqm pure¬
maculam in menbro consid̾at ocłs quem puluis griuat.
&e suꝑiectas fordes tergere ñ ualent manꝰ que lutum
denent. Qd iurta antĩquę uanslationis seriem bene adob
erga exceriora bella laborantem. ꝑsignificaitionẽ diuina
uox innuit cũ dicit. ħ tu ędificabis mͥ templũ gbificait
uir. sanguinum es. Dĩ aut̃ templũ ȩdificat qui corrigen¬
dis atq inftituendis ꝓximor mentibꝰ uaccat. Templum
qͥppe dĩ nos sumꝰ. qui aduitam ueram ex eiꝰ inhabitadone
qd̃ estis uos. S uir sanguinũ templũ dĩ edificare ꝓhi¬
betur. quia qͥ ad huc acas carnalibꝰ incubat: necesse
est. ut instatuere spũalit̃ ꝓximoꝵ mentes erubescat.

Expanded text:
qui curat aliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis 239 infimis non succumbat; quatenus tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam verius declinat, quia nequaquam puremaculam in membro considerat oculus quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod, juxta antiquae translationis seriem, bene ad David erga exteriora bella laborantem per significationem divina vox innuit, cum dicit: Non tu aedificabis mihi templum, quia vir sanguinum es . Dei autem templum aedificat, qui corrigendis atque instituendis proximorum mentibus vacat. Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam ex ejus inhabivacat. Sed vir sanguinum templum Dei aedificare prohibetur, quia qui adhuc actibus carnalibus incubat, necesse est ut instituere spiritaliter proximorum mentes erubescat.
Abbreviated transcription (Latin):
centiam qͥdam in non nullis actibꝰ in firmi uideant᷑ qͥdam uͦ iam
quedam ante humanos oculos robusta exerceant. s tam̃ eiga alioꝵ
bona intꝰ inuidie pestilentia. tabescant. Bene gͦ dr̃. Uita carnuũ
sanitas cordis. Quia si mentis innecentia custodit᷑ etiã si qͦ sunt
foris infirma quandoq roborant᷑. Et recte illic subdit᷑. Putre

Expanded text:
centia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis; quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foris infirma sunt quandoque roborantur. 47 Et recte illic subditur: P
Abbreviated transcription (Latin):
est. Constituit dñs popło suo legem & iudicia
& tẽptauit eum. Alio quoq sensu. aque amarȩ
ligno inse mirę suscepto dulcescunt. Indicio
erat. amaritudinem gentiũ ꝑlignũ crucis xp̃i.
imisum dulcedinis quͣadoq esse uertendã. Scien¬
dum uͦ ẽ. iuxta suꝑiorẽ sensum qd̃ pͥmũ ductus
est isrł ad aquas salsas atq amaras. & ligno
monstrato ad nõ dulcibꝰ effectis. postea uenitur
inqua dum ꝑmanet. de amaritudine recedere
non potest᷑.
.xxii. de duodecĩ fontibus

Expanded text:
est: Constituit Dominus populo suo legem et judicia, et tentavit eum . Alio quoque sensu quod aquae amarae ligno in se suscepto dulcescunt indicio erat, amaritudinem gentium per lignum crucis Christi in usum dulcedinis quandoque esse vertendam. Ibidum vero juxta superiorem sensum, quod primum ductus est Israel ad aquas salsas et amaras, et ligno monstrato a Domino dulcibus effectis, postea venitur in qua donec permanet, de amaritudine recedere non potest. CAPUT XXII. De duodecim fontibus
Abbreviated transcription (Latin):
gunt : & celari ineidem uircutibꝰ nolunt: bona sua osten¬
dendo p̃dam faciunt. & ꝓdentes subito iam amittunt qͥ apͦ
diutiꝰ studentes opant᷑. hinc ꝑ psalmistam dr̃. Tradidit in-
captiuitatẽ uirtutes eoꝵ. & pulchritudinem eor in manꝰ
inimici. Uircus qͥppe & pulchritudo arrogantiũ inimicai
manibꝰ tradit̃. quia om̃e bonũ qd̃ ꝑconcupiscentiã laudi
ostendit᷑: occulti ad uersarii uiri mancipat᷑. Hostes nanq
ad rapinam ꝓuocant: quia suas eorũ noticie diuitias de¬
nudant. Quousq enĩ ab ȩt̃nȩ patriȩ securitate disiungim᷑:
inlatronũ insidiantiũ it̃ ambulamꝰ. Qͥ uͦ initinere dep̃dari
formidat. abscondut necesse ẽ. bona quȩ portat. Omiseri.
qͥ affectantes laudes hominũ insemet ipsis dissipant fructꝰ
labor. Cũq se ostend̾e alienis ocłis appetunt: dãnant
qd agunt. Quos nimirũ maligni sp̃s. cũ ad iactantiã

Expanded text:
gunt, et celari in eisdem virtutibus nolunt, bona sua ostengunt, et celari in eisdem virtutibus nolunt, bona sua ostendendo, hostium faciunt; et prodentes subito amittunt quidquid diutius studentes operantur. Hinc per Psalmistam dicitur: Tradidit in captivitatem virtutes eorum, et pulchritudines eorum in manus imanibus traditur, quia omne bonum, quod per concupiscentiam laudum ostenditur, occulti adversarii viri mancipatur. Hostes namque ad rapinam provocant: quia suas eorum notitiae divitias denudant. Quousque enim ab aeternae patriae securitate disjungimur, per in latronum insidiantium iter ambulamus. Qui ergo in itinere depraedari formidat, abscondat necesse est bona quae portat. O miseri, qui affectantes laudes hominum, in semetipsis dissipant fructus laborum! Cumque se ostendere alienis oculis appetunt, damnant quod agunt. Quos nimirum maligni spiritus, cum ad jactantiam
Abbreviated transcription (Latin):
sepe eisdem suis oꝑibꝰ quȩ ꝑegisse se referunt mentiendo
aliquid adiungunt. Cũ uero & uera dicunt. hȩc dicendo
aliena faciunt : quia quęsias remunerati fauoribꝰ. auera
intima retributione uacuant᷑. In eo enĩ qd bona sua patefa¬
ciunt : ostendunt malignis sp̃itibꝰ quasi insidiantibꝰ hosti¬
bus quȩ p̃dent᷑. Horũ gͦ uitam illa cunctis notissima
ezechiȩ culpa sigurauit. qui pꝰqm una p̃ce ꝙ subunius
noctis spatio centũ octoginta qͥuinꝙ milia hostiũ agłõ
feriente ꝓstrauit. pꝰqm occasui ꝓrimũ adaltiora celi spata¬
solem redix̃. postqm uitam ꝓpinquante iam t̃mino coar-¬
tatam intẽꝑa longiora ꝓtelauit : susceptis babilonici regis
nuntiis bona oĩa quȩ possidebat ostendit. s ꝓphe uoce
dñs. Sic nimirũ hipochrite postqm magnis uirtutibus
excrescunt. quia cauere malignolor spũum insidias negle¬

Expanded text:
saepe eisdem suis operibus, quae egisse se referunt, mentiendo saepe eisdem suis operibus, quae egisse se referunt, mentiendo aliquid adjungunt. Cum vero et vera dicunt, haec dicendo aliena faciunt, quia quaesitis remuneratis favoribus a vera, et intima retributione vacuantur. In eo enim, quod bona sua patefaciunt, ostendunt malignis spiritibus, quasi insidiantibus hostibus, quae praedentur. Horum ergo vitam, illa cunctis notissima Ezechiae culpa figuravit. Qui postquam una prece, et sub unius noctis spatio, centum octuagintaquinque millia hostium, angelo feriente, prostravit, postquam occasui proximum ad altiora coeli spatsolem reduxit, postquam vitam propinquante jam termino coarctatam in tempora longiora protelavit, susceptis Babylonici regis nuntiis bona omnia quae possidebat ostendit; sed prophetaeDominus. Sic nimirum hypocritae, postquam magnis virtutibus excrescunt, quia cavere malignorum spirituum insidias negli
Abbreviated transcription (Latin):
taret᷑: adiunctũ est. Ecce dies ueniunt qr
lone. Quȩ hoc loco ꝓpħe sententia contra ezechiã
in quirenda hominũ admiratione multiplicat: ꝑome enĩ
qdꝰ hipochritȩ siciunt: occuitis cogitationibꝰ laudes hon nũ
requrunt. Oꝑati qͥppe laudes suas cgitant:⁊ laudatiauto
has secum taciti incogitatioͬbꝰ uersant. gaudent se p̃cipuos
inhumane uitȩ actione clariusse. Cũꝗ inflati fauoribꝰ apd
semet ipsos intumescunt. sepe mirant᷑ tacta. etiã ipsi qd
st̃: uideri cotdie semet ipsis altiores cuptunt. ac miris in¬
uentionibꝰ in oꝑe excrescunt. Quia sic̃ uirtutes om̃e uitiu
eneruant : sic arrogantia roborat. Cogit nanq mentem
inuenescere. & contra uires ualere. quia & qdͥ negat irigor
ualitudinis: imꝑat. amor laudis. Unde & factis suis ut dirimꝰ
arbities inqͥrunt᷑. Si uͦ eorũ oꝑe testes de esse contingat:
narrant ipsi quȩ gesserint. Cũq efferri fauoribꝰ ceꝑint:

Expanded text:
 adjunctum est: Ecce dies venient, loco prophetae sententia contra Ezechiam  suas in exquirenda hominum admiratione multiplicant? Per omne enim quod hypocritae faciunt, quia occultis cogitationibus laudes hominuraturi quippe laudes suas cogitant: laudati autem has secum taciti in cogitationibus versant: gaudent se praecipuos in humana aestimatione claruisse. Cumque inflati favoribus apud semetipsos intumescunt, saepe mirantur taciti etiam ipsi quod sunt. Videri quotidie semetipsos altiores cupiunt, ac miris inventionibus in opere excrescunt: quia sicut virtutes omne vitium enervant, sic arrogantia roborat. Cogit namque mentem juvenescere, et contra vires valere, quia et quod negat vigor valetudinis, imperat amor laudis. Unde et factis suis, ut diximus, arbitros inquirunt: si vero operi testes deesse contingant, narrant ipsi quae gesserint. Cumque efferri favoribus coeperint,
Abbreviated transcription (Latin):
regis abintꝰ. hinc paulꝰ ait. Gła nr̃a hȩc ẽ: testimonium
conscienciȩ nr̃e. filia qͥppe regũ ȩołia quȩ in bono ẽ. oꝑe
spualiũ principũ p̃dicatione generata głam intꝰ habet.
quia hoc qd̃ agit in ostentionis iactantiã ñ habet. Głãm
suã paulꝰ destimoniũ conscientie memorat. quia łauorss
oris aliem ñ appetit: uitȩ suȩ gaudia ertra semetipsũ
ponere ignorat. Occułtanda st̃ gͦ quȩ aqunꝰ. nec hec huiꝰ
uite tanere in caute portantes latrocinantiũ sp̃uum
incursione ꝑdamꝰ.¬

Expanded text:
onium conscientiae nostrae . Filia quippe regum Ecclesia, quae in bono est opere spiritalium principum praedicatione generata, gloriam intus habet, quia hoc quod agit in ostentationis jactantia non habet. Gloriam suam Paulus testimonium conscientiae memorat, quia dum favores oris alieni non appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat. Occultanda sunt ergo quae agimus, ne haec in hujus vitae itinere incaute portantes latrocinantium spirituum incursione perdam
Abbreviated transcription (Latin):
restaurationis consid̾ant᷑ : in quib diuinar̃ scͥpt᷑ar̃
tota uersat᷑ intentio. Mumlane siue seculares
scͥpt᷑e : mat̾iam habent oꝑa conditionis. diuina sept᷑a
mat̾iam habet oꝑa restaurationis. Propt̾ẽa tanto
excellentior omnib scͥpt᷑is uire credit᷑. ꝗͣto dignior
est ⁊ sublimior mat̾ia in qua eiꝰ consideratio tͣc¬
tatioq u̾sat᷑. Ñ am oꝑa restaurationis ualde dig¬
mora sunt oꝑib conditionis. quia illa ad serui-¬
tutem facta sunt ut stanti homini sube̾e̾nt
ista ad salutẽ ut iapsum erigerent. Propt̃ ea
illa quasi modicũ aliqͥd .ui. sex dieb ꝑfecta ft̃.
ista uͦ non nͥ sex etatib conpleri possunt. Tam̃

Expanded text:
restaurationis considerantur; in quibus divinarum Scripturarum restaurationis considerantur; in quibus divinarum Scripturarum tota vertatur intentio. Mundanae sive saeculares scripturae materiam habent opera conditionis. Divina Scriptura materiam habet opera restaurationis. Propterea tanto excellentior omnibus scripturis jure creditur, quanto dignior est et sublimior materia in qua ejus consideratio tractatio quae versatur. Nam opera restaurationis multo digniora sunt operibus conditionis; quia illa ad servitutem facta sunt, ut stanti homini subessent; haec ad salutem, ut lapsum erigerent. Propterea illa quasi modicum aliquid sex diebus perfecta sunt; haec vero non nisi aetatibus sex compleri possunt. Tamen
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ restaurationis. Opꝰ conditionis ÷ quo factum ÷ ite
e̾ent que non erant. Opꝰ restaurationis : quo factumt᷑
ut melus e̾e̾nt que ꝑierant. Ergo opꝰ conditionis est
creatio mundi cum omnib elementis suis. Opꝰ restau¬
rationis: incarnatio uerbi cũ omnib sacͣmentis suis.¬
siue his que p̃cesser̃ ab micio scłi: siue his que sub¬
sequent᷑ usq ad finem mundi. Uerbum enim in¬
carnatum rex nr̃ ÷ qui in hunc mundũ uenit
cum diabolo pugnat᷑us. Et omnes scĩ qui ante eiꝰ
aduentum fuer̃ quasi milites sunt ante faciem
mundi : nulites sunt regẽ suum subsequentes.
Et rex ipse medius ÷ mexercitu suo. hinc inde uallatꝰ
incedens et stipatꝰ agminib suis. Et licet in hac tan¬
ta multitudine diuersoꝵ armoꝵ species. insaera-¬
mentis. ob seruationib p̃cedentium ⁊ subseqͤntium
popłoꝵ appareant : om̃s tamen uni regi inilitare
et unũ uexillum seqͥ ꝓbant᷑. et hostem unũ ꝑsequi
et una uictoria coronari. In hiis omnib opera

Expanded text:
 est, scilicet opus conditionis, quo factum est ut essent que non erant et opus restaurationis, quo factum est ut melius essent que perierant. Opus conditionis est creatio mundi, cum omnibus elementis suis. Opus restaurationis est incarnatio verbi, cum omnibus sacramentis suissive iis quae praecesserunt ab initio saeculi, sive iis quae subsequuntur usque ad finem mundi. Verbum enim incarnatum rex noster est, qui in hunc mundum venit cum diabolo pugnaturus; et omnes sancti qui ante ejus adventum fuerunt, quasi milites sunt ante faciem ue ad finem mundi milites sunt regem suum subsequentes. Et ipse rex medius est in exercitu suo; hinc inde vallatus incedens et stipatus agminibus suis. Et licet in hac tanta multitudine diversae armorum species in sacramentis et observationibus praecedentium et subsequentium populorum appareant, omnes tamen uni regi militare et unum vexillum sequi probantur, et hostem unum persequi et una victoria coronari. In his omnibus opera
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes egiptiorũ. significans quod
uerbum caro fieret᷑. Qui serpentis diri uenena¬
euacuaret premissionem & indulgentiã pecatoꝵ.
Uirga ẽ. enim uerbũ directũ. regale. plenũ potori¬
tis insigne imꝑũ. Uirga serpens facta est. qm̃aͣ
erat filius dĩ exdõ patre natus. filiꝰ hominis fa
est natꝰ exiirgine. qui quasi serpens eraltatus
incruce. medicinam uulneribꝰ effudit humanis
Unde ipse dñs ait. Sicut moyses exaltauit serpen¬
tem indeserto: ita exaltari oportet faliũ homi¬
nis. Uirga enĩ mor̾si indraconẽ conuersa magoꝵ
factus est obȩdiens usq ad mortem. & ꝑ ipsam mor¬
tem carnis consũpsit aculeũ mortis. attestante

Expanded text:
serpentes Aegyptiorum, significans quod verbum caro fieret, qui serpentis diri venenaevacuaret per remissionem et indulgentiam peccatorum. Virga est enim verbum Dei rectum, regale, plenum potestatis, insigne imperii. 2. Virga serpens facta est, quoniam qui erat Fliius Dei, ex Deo Patre natus, filius hominis factus est, natus ex virgine, qui quasi serpens exaltatus in crucem, medicinam vulneribus infudit humanis. Unde ipse Dominus ait: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis . 3. Virga enim Moysi, in draconem conversa, magorum factus est obediens usque ad mortem , et per ipsam mortem carnis consumpsit aculeum mortis, attestante