comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirginũ xp̃i inopie parcere ma¬
nũ q magis rogantiũ expectare
ꝙͣ uultus. Hanc ferã caribdim.
scillãq succinctam multis caiub
nec captiuitatibus flecteretur. Inutare
teudesis saltim hostem ronam impii
dicitiã tacita proscrptione mercata
sit . cũ et ilłe partẽ sit dignatus ace¬
pers. qui totĩ potuit auferre et hec
quasi conut nregare nõ ausa sĩdaue
d utessigebat siib noie priuate digni¬
tatis trranuo seruiente. Sentiome
minuitoꝵ patere morsibus qd adula
mindeor nobilissume et clarissie
fenune qui at cusare nõ poterũt sime
scroruut huc usq taciusse. Neq erũ
laudaui mea unꝙͣ antiquitatẽ gr̾s
diuitiaꝵ et potentie maguitudine
uuro uuanẽte uel mortuo. que alu fior¬
sitan mer ceunaria orõne laudauerĩt.
michi propositũ est stilo ecłiastioꝵ a¬
laudate cuuam uirginis inee et griãs
agere quod uolũtatẽ eius sua adiu¬
uorit uolunitate. Alioqum tellula

Expanded text:
uirginum Christi inopiae parcere mauirginum Christi inopiae parcere manusque magis rogantium spectare quam uultus. hanc feram et Charybdim Scyllamque succinctam multis canibusnec captiuitatibus flecteretur. imitare, crudelis, saltim hostem Romani imperdicitiam tacita proscriptione mercata sit, cum et ille partem sit dignatus accipere, qui totum potuit auferre, et haec quasi comiti negare non ausa sit, quae se intellegebat sub nomine priuatae dignitatis tyranno seruientem? sentio me inimicorum patere morsibus, quod adulari uidear nobilissimae et clarissimae feminae. qui accusare non poterunt, si me scierint hucusque tacuisse; neque enim laudaui in ea umquam antiquitatem generis, diuitiarum et potentiae magnitudinem uiro uiuente uel mortuo, quae alii forsitan mercennaria oratione laudauerint. mihi propositum est stilo ecclesiastico laudare auiam uirginis meae et gratias agere, quod uoluntatem eius sua adiuuerit uoluntate. alioquin cellula
Abbreviated transcription (Latin):
te mortificanuir. tota die estimã¬
ti sumus ut oues occisiomis. Et
esaius huiuscemodi homines co¬
hortatur dicens. Qui ablactati
estis eilacte. qui auulsi ab ubere
tribulationẽ suꝑ tribulationt̃ ex¬
pectate spem suꝑ spem Non sũt
cõ digne possiones huiꝰ tpr̃is ad
futurã gloriã. que reuelabitut
in nobis. Cur ista replicauerum.
sequens sermo mõstrabit. Que
de mediomari fimãtẽ uiderat pa¬
triam. et fragili chymbe salutẽ
suũ suorũq cõmiserat. crudeliora
eĩ abeo quẽ nesciebas uitrũ aua¬
rior an crudelior fuerit. cu nichil
dulce preter uinũ et preciũ et qui
sub occasione partiũ clemẽtissñui
priucipis seuissuus om̃iũ exxtitit
Rranuoꝵ. Et ut aliquid loquar de
fabulis poetaꝵ quasi ortus in tartaro
nõ tricipitẽ sed multoꝵ cupitũ ha¬
biit cerebrũ qui cuc ta traheret et
ducere pactas. Negotiatoribus
et auidissuis mortaliũ srris uo¬
biliũ puellaꝵ nuptias uendere.
Non pupillaꝵ nõuiduaꝵ non

Expanded text:
te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oues occisionis. ct Esaias huiusce modi homines cohortatur dicens: qui ablactati estis a lacte, qui auulsi ab ubere, tribulationem super tribulationem expectate, spem super spem. non sunt condignae passiones huius temporis ad futuram gloriam, quae reuelabitur in nobis. cur ista replicauerim, sequens sermo monstrabit. quae de medio mari fumantem uiderat patriam et fragili cumbae salutem suam suorumque commiserat, crudeliora enim ab eo, quem nescias utrum auarior an crudelior fuerit, cui nihil dulce praeter uinum et pretium et qui sub occasione partium clementissimi principis saeuissimus omnium extitit tyrannorum et — ut aliquid loquar de fabulis poetarum — quasi Orcus in tartaro non tricipitem sed multorum capitum habuit Cerberum, qui cuncta traheret,ducerepactas, negotiatoribus et auidissimis mortalium Syris nobilium puellarum nuptias uendere, non pupillorum, non uiduarum, non
Abbreviated transcription (Latin):
ne hoim liuor aliter xpũs iudicar
Moneadem sinã est tribunalis eius.
et augeli su surromũ. Multe honũ¬
bus uie uidentur iuste et postea de¬
peruĩtur praue. et intesta teis uastu¬
bis the saurus sepe reconditur. Pet
ter negantẽ amiare in locũ suũ restitu¬
ere latrime. Ciu plus dinuttitur
plissa mar De toto grege siletur. et
obunuis inorbide pecudis salutẽ. can¬
geli iotunt᷑ in celo. Qd̾ si cui udenr
indiguma duõ audiat. Aunce si ego¬

Expanded text:
num liuor, aliter Christus iudicat. num liuor, aliter Christus iudicat. non eadem sententia est tribunalis eius et anguli susurronum. multae hominibus uiae uidentur iustae et postea repperientur prauae, et in testaceis uasculis thesaurus saepe reconditur. Petrum ter negantem amarae in locum suum restituere lacrimae. cui plus dimittitur, plus amat. de toto grege siletur et ob unius morbidi pecudis salutem angeli laetantur in caelo. quod si cui uidetur indignum, a domino audiat: a
Abbreviated transcription (Latin):
arte exiguitas inditiũ solitu
iii. quia et uobiscũ uolebam
prolixius loqui. et angustia scedule
cogebat tucere. N unc igitur iugeuio¬
est uicta pauꝑies. Mimuite quide̾ lit¬
rere sed cõ fabulatio longa est. et tamẽ
in hoc necessitatis artitulo a me aduer¬
tite cnutatẽ. Cũ nie nec peuuria stup¬
tionis ualuit prohibere ne stribere.
Uosautẽ ignostite obsetro dolenti
Dico eĩ lesus dico la trimaus.et ira¬
scens ne inũ quidẽ apicem totieus
nobis t ibuenti officiũ prestitistis¬
u cio quia nulla cõniuniio luci et te¬
nebris est. nulla cũ autillis dei et pec¬
tutor ibus sotiatio. Actaniẽ et mede¬
tuix duõ pedes lacͥmis lauit et de do¬
iinoꝵ iuicis cunes edunt. Et ip̃e sul¬
cutores. Nou enĩ egent sc̃iui medico
et mauult penitẽtiã pctoris quã mor¬
tem et errantẽ ouiculã sis humeris
refert. Et prodigũ filiũ reuertẽtem
ces. duo duõ stat aut cadit et qui
stut iudeat ue cadat et inuitẽ ouiza
uestra portate. Aliter sorores carissi

Expanded text:
artae exiguitas indicium solitudvi; quia et vobiscum volebam prolixius loqui, et angustia schedulae cogebat tacere. Nunc igitur ingeest uicta pauperies. minutae quidem litterae, sed confabulatio longa est. et tamen in hoc necessitatis articulo animaduertite caritatem, cum me nec penuria scriptionis ualuit prohibere, ne scriberem. uos autem ignoscite, obsecro dolenti; dico enim laesus, dico lacrimans et irascens: ne unum quidem apicem totiens uobis tribuenti officium praestitistis. scio quia nulla communio luci et tenebris est, nulla cum ancillis dei et peccatoribus sociatio; attamen et meretrix domino pedes lacrimis lauit et de dominorum micis canes edunt et ipse salcatores. non enim egent sani medico et manult paenitentiam peccatoris quam mortem et errantem ouiculam suis umeris refert et prodigum filium reuertentces? Suo Domino stat, aut cadit . Et, qui stat, videat ne cadat. Et, invicem onera vestra portate . Aliter, sorores carissi
Abbreviated transcription (Latin):
potius quod fingat astutus non
mueniat quod prodat iratus. Hoc
autẽ imiusquisq facile assequitur
Quod imihicordia dei bonispusq
concedit: ut iunter amicos quoslib
futuros liberi securiq uersentur
aliena pctã sibi cõmissa non prodat
que prodi timent ipsi iuilla cõmit¬
tant. Cum ciũ falsiun quiddam
a maledico fingitur aut omĩo nõ
creditur aut certe itegra salute
etiam si nillusintuna loquacitate
uel lite nulgetur. Quappter ꝗs
prudentiũ nõ uideat etiam tu
quã tolerabiliter feras. auncissi
ini quondam et familiarissiu in¬
credibiles nũc municitias cõsolã¬
te consciencia et ꝙ̃admodũ uel qd̾
iactitat nel quod a quibusdam for¬
sitan creditur in siinstrisarims de¬
putes quibis nõminus quã dextris
contradiabolũ dum catur: Uerũ
tamen illũ maluerim aliquomodo
mitiorem. quã te istꝯ modo arma¬
riorem. Hoc magnũ et triste mi¬
raculũ est ex aucis talibus adhas
iimicicias peruenisse. letũ erit

Expanded text:
potius, quod fingat astutus, non potius, quod fingat astutus, non M inueniat, quod prodat iratus. hoc autem unusquisque facile adsequitur quod misericordia dei bonis piisque concedit, ut inter inimicos quoslibet futuros liberi securique uersentur, aliena peccata sibi commissa non prodant, quae prodi timeant, ipsi nulla committant. cum enim falsum quid a maledico fingitur, aut omnino non creditur aut certe integra salute etiam si nullius intimi loquacitate aut lite uulgetur. quapropter quis prudentium non uideat, etiam tu quam tolerabimi quondam et familiarissimi incredibiles nunc inimicitias consolante conscientia et quem ad modum, uel quod iactitat uel quod a quibusdam forsitan creditur, in sinistris armis deputes, quibus non minus quam dextris contra diabolum dimicatur ? uerum tamen illum maluerim aliquo modo mitiorem quam te isto modo armatiorem. hoc magnum et triste miraculum est ex amicitiis talibus ad has inimicitias peruenisse. laetum erit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicerem qd̾ nõ debui. aut
nõ sic dicerem ut debui. quia nec
miror miuus nos scire muicem
quã sciuius a cõiuc̃tissimis et fa¬
miliarissimis nr̃is. in quoꝵ carita¬
te ego fateor facile me totũ pro¬
icio. presertim fatigatũ scauda¬
lis scłi et mea siue ulla solicitu¬
dine requiesco. Deũ quippe illic
esse sentio. in quẽ secunis mueꝓ¬
icio et in quo securus iequiesco.
nec n hac mea securitate crasti¬
nũ illud humane fragilitatis in¬
certum de quo superius gemui
omĩo forundo. Cũ em̃ hoĩem xp̃i¬
ana caritate flagrantẽ atq michi
fidelera amicũ factũ esse sentio
quitquid consilioꝵ meoꝵ cogitati¬
ouũq cõmitto nron homini comit¬
to sedilli in quo manet uitalis situs
Deus eĩ caritasest: et qui mauet
incaritate in deomanet. quẽ si de¬
seruerit tantũ faciat necesse est do¬
lorem quantũ manens fecerat
gandiũ. Uerũtantẽ ex amicon¬
rimo factus inimicus. querat sibi

Expanded text:
hoc dicerem, quod non debui, aut hoc dicerem, quod non debui, aut non sic dicerem, ut debui, quia nec miror minus nos scire inuicem, quam scimur a coniunctissimis et familiarissimis nostris. in quorum ego caritatem, fateor, facile me totum proicio praesertim fatigatum scandalis saeculi et in ea.sine ulla sollicitudine requiesco. deum quippe illic esse sentio, in quem me securus proicio et in quo securus requiesco. nec in hac mea securitate crastinum illud humanae fragilitatis incertum, de quo superius gemui, omnino formido. cum enim hominem Christiana caritate flagrantem eaque mihi fidelem amicum factum esse sentio, quicquid ei consiliorum meorum cogitationumque committo, non homini committo sed illi, in quo manet, ut talis sit; deus enim caritas est et, qui manet in caritate, in deo manet. quem si deseruerit, tantum faciat necesse est dolorem, quantum manens fecerat gaudium. uerum tamen ex amico intimo factus inimicus quaerat sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem nõ possũ dicere quid michi
enĩ dandũ indeatur niscriptis tuis
nec tu iu meis. nisi cũ suspicione in¬
uidie aut lesione anncicie. quiesca¬
inusabhis. et nr̃e uite saluti q par¬
camius. Mimis certe assequatur il¬
la que inflat. dũ nõ offendatur illa
que edificat. Ego me longe esse sentio
ab illa perfectione de qua scriptũ ẽ.
di quisi uerbo nõ offendit hic ꝑ¬
fectus est uir. Sed plane in dei mi¬
sericordia puto me posse facile abs
te petere ueniam si quid offendi.
Quod michi aperire debes: ut cũ
te audiero lucreris fratrem tuũ.
Neq eĩ quia hoc propter longĩ¬
quitatem terranĩ nõ potes facere
inter me et te. propterea debes si¬
nere errare me prorsus qd̾ ipãs res
dat dnĩs sine tua iniuria conabon
asserere. Quod autem pertiuet
ad offensionẽ tuã cũ tein dignatũ
sensero nichil aliud ꝙͣ ueniam de¬
precabor. nec ouño arbitrabor
te succensere potusse nisi aut

Expanded text:
si autem non possum dicere, quid mihi si autem non possum dicere, quid mihi emendandum uideatur in scriptis tuis nec tu in meis nisi cum suspicione inuidiae aut laesione amicitiae, quiescamus ab his et nostrae uitae salutique parcamus. minus certe adsequatur illa, quae inflat, dum non offendatur illa, quae aedificat. ego me longe esse sentio ab illa perfectione, de qua scriptum est: Si quis in uerbo non offendit, hic perfectus est uir. sed plane in dei misericordia puto me posse facile abs te petere ueniam, si quid offendi. quod mihi aperire debes, ut, cum te audiero, lucreris fratrem tuum. neque enim, quia hoc propter longinquitatem terrarum non potes facere inter me et te, propterea debes sinere errare me. prorsus quod ad ipsas res, dat dominus, sine tua iniuria conabor adserere. quod autem pertinet ad offensionem tuam, cum te indignatum sensero, nihil aliud quam ueniam deprecabor. Nec omnino arbitror te suscensere potuisse, nisi aut
Abbreviated transcription (Latin):
ut timeo. piociderẽ ad pedes uestros.
flerẽ quãtũ ualerẽ. rogarem quã¬
tũ amarem. Nunc unũquẽq ue¬
strũ prose ip̃o. nuc̃ utrũq ꝓ alter¬
utro et pro aliis ac maxcune in fir¬
mis pro quibus xpũs mortiis est.
qui uos tamꝙͣ intheatro uite huiꝰ
cũ magno sui periculo expectant.
ne de uobis ea conscribendo spar
timeatis neiteꝵ litigetis. Uerũ
dico caritati tue nichil me magis
quã hoc exemplũ tremuisse cũ
quedam ad iue epła tua legerem
tue iudignationis inditia nõ tam
illa de entello et de boue lasso ubi
michi hylariter iocari quã iracũ¬
de imari uisuses: quã illud quo
serio te scripsisse satis apparet un¬
de supra loqutus suu plus fortassẽ
quã debui. sed nõ plusꝙͣ timui
ubi ais te ne forte lesus iuste expo¬
stulares. Rogo te si fieri potest ut
niter nos queiꝰ amus et disseramus
aliquid quo siue amaritudine dis¬
cordie corda ur̃a pascant᷑. fiat.

Expanded text:
ut timeo, prociderem ad pedes uestros, ut timeo, prociderem ad pedes uestros, flerem. quantum ualerem, rogarem, quantum amarem, nunc unumquemque uestrum pro se ipso nunc utrumque pro alterutro et pro aliis ac maxime infirmis, pro quibus Christus mortuus est, qui uos tamquam in theatro uitae huius cum magno sui periculo spectant, ne de uobis ea conscribendo spargtimeatis, ne iterum litigetis. Verum dico caritati tuae nihil me magis quam hoc exemplum tremuisse, cum quaedam ad me in epistula tua legerem tuae indignationis indicia, non tam illa de Entello et de boue lasso, ubi mihi hilariter iocari quam iracunde minari uisus es. quam illud, quod serio te scripsisse satis apparet, unde supra locutus sum plus fortasse, quam debui, sed non plus, quam timui, ubi aisti: Ne forte laesus iuste expostulares. rogo te, si fieri potest, ut inter nos quaeramus et disseramus aliquid, quo sine amaritudine discordiae corda nostra pascantur fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ iam tuis tantũ sed etiam meis
ubi delector et reficior. et ip̃o ꝙͣ¬
uis pendente et nõ attingente utri¬
usq nr̃iu desiderio nõ parua ex ꝑte
consolor. Ibi rursum acerrimi do¬
loris stumilis fodior: diĩ cogito int̾
nos quibus deus hoc ip̃m qd̾ uterq
nostrũ optauit largũ prolixũ q cõ¬
cesserat ut cũ iuc tissimi et familia¬
rissim mella scripturarũ scãrũ pa¬
riter lamberetis sic tante amaritu¬
diuis irrepsisse peruiciem quãdo
nõ ubi nõ cui nõ honiui forundan¬
dam. cũ eo tempor̃ quo abiectis sar
cinis sclãribus iam expediti dum
sequebaniini. et ea terra uiuatis
simul in qua dũs humanis pedib
ambulans pacem inquit meam do
uobis. pacem nieam reliquo uobis
iuris etate maturis et ni cloquio
dĩi habitantib uobis accidere po¬
tuit. Uere temptacio est uita hu¬
mana super terram. Heu iichi
qui uos alicubi simul inuenire nõ
possũ. Forte ut moueor. ut doleo.

Expanded text:
non iam tuis tantum sed etiam meis non iam tuis tantum sed etiam meis ubi delector et reficior et ipso quamuis pendente et non adtingente utriusque nostrum desiderio non parua ex parte consolor, ibi rursus acerrimis dolorum stimulis fodior, dum cogito inter uos, quibus deus hoc ipsum, quod uterque nostrum optauit, largum prolixumque concesserat, ut coniunctissimi et familiarissimi mella scripturarum sanctarum pariter lamberetis, tantae amaritudinis inrepsisse perniciem quando non, ubi non, cui non homini formidandam, cum eo tempore, quo abiectis iam sarcinis saecularibus iam expediti dominum sequebamini et in ea terra uiuebatis simul, in qua dominus humanis pedibus ambulans: Pacem meam, inquit, do uobis, pacem meam relinquo uobis, uiris aetate maturis et in eloquio domini habitantibus uobis accidere potuit. uere temptatio est uita humana super terram. ei mihi, qui uos alicubi simul inuenire non possum! forte, ut moueor. ut doleo,
Abbreviated transcription (Latin):
qualis oudm postert sitifiurus ⁊i quo¬
rat. Hec porro non tantũ sciencia
qualis quisq sit. uerũ etiã prestien¬
tia qualis futurus sit si est in sc̃is
et beatis angelis quomõ fuerit bea¬
tus diabolus aliquando cum adhuc
angelus bomis esset scieus futurã
iniquitatem suam et sempiternũ
supplicium omĩo nõ uideo De qua
re si tamen ca nosse opus est uellẽ
audire quid sentias. Uide quid fa¬
ciant terre ac maria que uos tem¬
poraliter dirimunt. Si hec epła
mea quã legis ego essem iam inichi
diceres quod quesiui. Nunc uero
quando rescribes: Quando mittesᷤ
Quando peruemet. Quando acci¬
piam. Et tamen utinã quãdocũ¬
curro ad ilła uerba epło tue dulcissima
scĩq desiderii plenissima. et ea facio
uicissim mea. Utinã nicrereunr
cõplexiis tuos. et collatione mutua
uel docereiis aliqua uł disceremꝰ.
si tamẽ esse ullomodo posset quod¬
ego te docerem. In his autez uerbis

Expanded text:
qualis autem postea sit futurus, ignoqualis autem postea sit futurus, ignorat. Haec porro non tantum scientia, qualis quisque sit, uerum etiam praescientia, qualis futurus sit, si est in sanctis et beatis angelis, quomodo fuerit diabolus beatus aliquando, cum adhuc angelus bonus esset, sciens futuram iniquitatem suam et sempiternum supplicium, omnino non uideo. ae qua re, si tamen eam nosse opus est, uellem audire, quid sentias. uide, quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaliter dirimunt. si haec epistula mea, quam legis, ego essem, iam mihi diceres, quod quaesiui; nunc uero quando rescribes ? quando mittes ? quando perueniet ? quando accipiam ? et tamen utinam quandoqucurro ad illa uerba epistulae tuae dulcissima sanctique desiderii plenissima et ea facio uicissim mea: utinam mereremur complexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremus, si tamen esse ulloego te docerem. In his autem uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
quo perlecto fateor imultũ dolui in¬
ter tam caras familiaresq personas
cuctis pene ecelesiis notissime ami¬
cicie uinculo copulatas tantũ ma¬
lũ extitisse discordie. Et tu quidez
quantũ tibi modereris quantũq te¬
neas aculeos indignationis tue ne
reddas maledictũ promaledicto.
satis in tuis licteris emmet. Uerũta¬
men easipãs cũ legissem: cõtabui
dolore et obrigni inpimore. quid
ecce prorsus impletur quod ueri
fundantur. in cuius seusus tota
se proiciat secura dilectio Quis
deniq amicus nõ formdetur qua¬
si futurus inimicus. si potuit niter
hieronimũ et nifimĩ hoc quod plã¬
guniis exoriri. Omisera et miscrã¬
da conditio. oinfida inuolimtatib
amicoꝵ sciencia presentiũ ubi
uulla est presciencia futuroꝵ. Sed
quid hoc alteri de altero gemendũ
putem quando nec ipse quidem sibi
homo est notus inposteꝵ eͦ Nouit
enĩ ut cũq uix forte nũc qualis sit.

Expanded text:
quo perlecto, fateor, multum dolui inquo perlecto, fateor, multum dolui inter tam caras familiaresque personas cunctis paene ecclesiis notissimo amicitiae uinculo copulatas tantum malum extitisse discordiae. et tu quidem quantum tibi modereris quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. uerum tamen si, eas ipsas cum legissem, contabui dolore, et obrigui timore, quid ecce prorsus impletur, quod uerifundantur? in cuius sensus tota se proiciat secura dilectio? quis denique amicus non formidetur quasi futurus inimicus, si potuit inter Hieronymum et Rufinum V hoc, quod plangimus, exoriri? o misera et miseranda condicio, 1 o infida in uoluntatibus amicorum scientia praesentium, ubi nulla I est praescientia futurorum! sed quid hoc alteri de altero gemendum W putem, quando ne ipse quidem sibi homo est notus in posterum? nouit enim utcumque — uix forte —, nunc qualis sit;
Abbreviated transcription (Latin):
thas. inuenẽ me ad tuam scĩtatem
scripsisse menierĩ. et ecce ĩami se¬
nex nõdũ rescripta meruerim. Sa
ciliusq ad te exemplaria epłe mec
peruenerint. nescio qua oc casione
preuemiente quã ipsa epła ne cu¬
rante. Homo enĩ qui eam tunc ac¬
ceperat. nec adte pertulit nec ad
teris tuis que in manus tũas uemire
potuert̃ appareut res ut uichil stu¬
dioꝵ ieoꝵ inallem si possem quã
iherere lateri tuo. Quod ego quia
nõ possum: aliquẽ nrõꝵ in dño filio¬
rum erudiendũ nobis adte imttere
cogitto si etiam de hac re tua rescrip¬
ta merero/. Nani neq m ine tantũ
sciencie scripturaꝵ diuinarũ est: aut
esse iam poterit ꝙͣtũ in esse tibi uideo
et si quid m hac re habeo facultatis
ut cñq impendo populo dei. Dacare
autem studiis diligentius quã popu¬
li andiunt instruendis propter ecde¬
si asticas occupationes om̃io nõ possũ
Nestio que scripta maledica super
mittere illis respondeus in aledictis.

Expanded text:
tas iuuenem me ad tuam sanctitatem tas iuuenem me ad tuam sanctitatem scripsisse meminerim et ecce iam senex nociliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola, me curante. Homo enim, qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulit nec ad teris tuis, quae in manus nostras pervenire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. nam neque in me tantum scientiae scripturarum diuinarum est aut esse iam poterit, quantum inesse tibi uideo, et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque inpendo populo dei. uacare autem studiosis diligentius, quam populi audiunt, instruendis propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. Nescio qua scripta maledica super mittere illis respondens maledictis.
Abbreviated transcription (Latin):
lebo. Molelius tumor capitis dolet
cũ curatur. Namdũ ei parcitur nõ
sanatur. Hoc est em̃ quod acute
uidit qui dixit. utiliores esse plerũ¬
q inimicos iurgantes quã amicos
obiurgare metuentes. Illi enĩ duz
rixantur dicunt aliqñ uera quibus
corriganius isti minorẽ autẽ ꝙͣ opor¬
tet exhibent iusticie libertatem dũ
amicicie timent ex asperare dulce¬
dinem. Quappter et si bos ut tibi ui¬
derit lassus seuectute forte corporis
nõ uigore auimi. tamen marea dĩ¬
ca fructuoso labore desudans ecce sũ
Si quid perperam dixi: fortius fige
pedeni. Non nichi esse debet mole¬
stui pondus etatis tue dũ modo con¬
recolo. utinã merereniur cõplexis
tuos. et cõllatione niutua uel docere¬
mus aliqua uel disceremnuis. Ego autẽ
dico utiuã saltem propinquis terraꝵ
locis habitaremus. ut si nõ possint
misceri nrã colloquia. littere possent
esse crebriores. Runc uero tanto
locor interuallo absinnus a sensib
nris. ut de illis uerbis apłi ad gala¬

Expanded text:
 melius tumor capitis dolet, dum curatur, quam, dum ei parcitur, non sanatur. hoc est enim, quod acute uidit, qui dixit utiliores esse plerumque inimicos iurgantes quam amicos obiurgare metuentes; illi enim dum rixantur, dicunt aliquando uera, quae corrigamus, isti autem minorem, quam oportet, exhibent iustitiae libertatem, dum amicitiae timent exasperare dulcedinem. quapropter, etsi bos, ut tibi uideris, lassus senectute forte corporis, non uigore animi tamen in area dominica fructuoso labore desudans, ecce sum, si quid perperam dixi, fortius fige pedem. non mihi esse debet molestum pondus aetatis tuae, dum conrecolo. Utinam, inquis, mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Et ego dico: utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus, ut, si non possunt misceri nostra conloquia, litterae possent esse crebriores! nunc uero tanto locorum mterualio absumus a sensibus nostris, ut de illis uerbis apostoli ad Gala
Abbreviated transcription (Latin):
te lesi dimittas unichi. nec me ui
cissim ledendo nalũ pro nalo red¬
das. ledis enĩ si michi tacueris iueum
tis meis. Nani si ea nime reprehẽ¬
dis que repirheudenda nõ sunt: te

Expanded text:
te laesi, dimittas mihi, nec me 731 vicissim laedendo, malum pro malo reddas. Laedes autem me, si mihi tacueris erroretis meis. Nam si ea in me reprehenderis, quae reprehendenda non sunt, te
Abbreviated transcription (Latin):
tibus terris fluctibus populis saltim
et hoc clamoris mei. nõ dampnonup¬
tias. nõ dampuo cõiugiũ. et ut certus
siam meaui teneat uolo onĩes qui ꝓpt᷑
nocturnos forsitan metus solet cu¬
bitate nõ ꝑossunt uxores ducere.

Expanded text:
tibus terris, fluctibus, populis saltim tibus terris, fluctibus, populis saltim echo clamoris mei: cnon damno nuptias, non damno coniugium\'. et ut certius sententiam meam teneat, uolo omnes, qui propter nocturnos forsitan metus soli cubitare non possunt, uxores ducere.
Abbreviated transcription (Latin):
tura sentiret. Dignetur igitur no¬
bis sermonẽ suũ mittere/. et nõ repre¬
hendendo sed docendo gaerulitatem
nraĩ corrigere. Tut intelliget
aliã uiam fori esse aliã tricliui nõ eque
niter fusũ et calathos puelłaꝵ et m¬
ter eruditos iuros de diuine legis dog¬
matibus disputari. Nunc libere et
impudeuteriactat inuulguset per¬
strepit dãpnauit nuptias et interu¬
teros tumentes in fautũ uagitus et
lectulos meritõꝵ quid apostolus dixe¬
rit tacet. ut mẽ solũ innuidiã uocet
Cũ autẽ ad liberos uenerit et pedem
pedi contulerit. et uel proposuerit ali¬
quid destripturis uel audierit ꝓponẽ¬
teni tuc̃ sudabit. tuc̃ horebit: ꝓcul
epicurus. longe aristippls. subulciꝰ
nõ aderunt: fera stropha nõ grun¬
niet. Et nos tella pater ferrũq haud
debile dextra spargimius. et nr̃o seꝗ¬
tur de uulnere sanguis. Porro siuõ
nult stribere et tuntũ maledictis a¬
gendũ putat. audiat tot interiacen¬

Expanded text:
tura sentiret. dignetur igitur notura sentiret. dignetur igitur nobis sermonem suum mittere et non reprehendendo, sed docendo garrulitatem nostram corrigere. tunc intelleget aliam uim fori esse, aliam triclinii; non aeque inter fusa et calathos puellarum et inter eruditos uiros de diuinae legis dogmatibus disputari. nunc libere et inpudenter iactat in uulgus et perstrepit: \'damnauit nuptias\' et inter uteros tumentes, infantum uagitus et lectulos maritorum, quid apostolus dixerit, tacet, utmesolum in inuidiam uocet; cum autem ad libros uenerit et pedem pedi contulerit et uel proposuerit aliquid de scripturis uel audierit proponentem, tunc sudabit, tunc haerebit. procul Epicurus, longe Aristippus, subulci non aderunt, feta scrofa non grunniet. et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra spargimus, et nostro sequitur de uulnere sanguis. porro, si non uult scribere et tantum maledictis agendum putat, audiat tot interiacen
Abbreviated transcription (Latin):
De nobis quoq dici potest fenũ habz
in cormu longe fuge. Sedmagis uo¬
lumus esse discipuli eius qui ait. dor¬
sũ meũ posiu ad flagella. et fatieni
meã nõ auerti a cõfusione sputorum
Qui cũ malediceretur nõ remale¬
dixit. et post alapas. cruceui. flagell
blasphenuas. nouissime procrucifi¬
gentibus deprecatusest dicens. Pater
iꝰgnosce eis. quid enĩ fatiũt nestiunt
Et ego ignosto errori fratris. intelli¬
go quia diaboli arte deceptus sit
Iuter mulierculas sciolus sibi et e¬
loquens uidebatur. postꝙͣ romã mea
opuscula poruenerũt quasi emulum
ex orruit. et de me quoq captauit
gloriã. ut uullus esset nterris qui
nõ eius eloquẽtie displiceret.excep¬
tis his quoꝵ potencie nõ parcit. sed
cedit. inuiuo quos nõ honorat sed me¬
tuit. Uoluit scilicet homo peritissi¬
mus ut ueteranus miles uno rotatu
gladii utrũq percutere ut ostenderet
populis quod quitꝗd ipẽ uellet hoc scͥp¬

Expanded text:
de nobis quoque dici potest: faenum habet de nobis quoque dici potest: faenum habet in cornu, longe fuge. sed magis uolumus esse discipuli eius, qui ait: dorsum meum posui ad flagella et faciem meam non auerti a confusione sputorum, qui, cum malediceretur, non remaledixit et post alapas, crucem, flagella, blasphemias nouissime pro crucifigentibus deprecatus est dicens: pater, ignosce eis; quid enim faciunt, nesciunt. et ego ignosco errori fratris; intellego, quia. diaboli arte deceptus sit. inter mulierculas sciolus sibi et eloquens uidebatur; postquam Romam mea opuscula peruenerunt, quasi aemulum exhorruit et de me quoque captauit gloriam, ut nullus esset in terris, qui non eius eloquentiae displiceret, exceptis his, quorum potentiae non parcit, sed cedit, immo, quos non honorat, sed metuit. uoluit scilicet homo peritissimus ut ueteranus miles uno rotatu gladii utrumque percutere et ostendere populis, quod, quidquid ipse uellet, hoc scrip
Abbreviated transcription (Latin):
de sectatoribus meis possunt fieri ad
liberos prouoto. ad meuioriã in posteros
transiittendam. loquam᷑ scriptis ut
de uobis tacitus lector iudicet ut quõ
ego discipuloꝵ gregeni ducto. sic ex
huius uoiẽ guathonici uel formionici
uotẽtur Nou est graude mi domnion
garrire per augulos. et medicoꝵ tabor¬
nas hauc de uiũdo ferre sentẽtiã. hic
beuedixit. ille male. iste stripturas no¬
uit. ille delirat. iste loquax.ille in¬
fundissiuus est. ut de om̃ibus iudicet:
Cuius hoc iudicio meruit: Contra
quelibet passim intriuiis strepere et
cõgerere maledicta nõ cͥmuna. stur¬
rarũ est et porasitorũ semꝑad lites.
Moueat maurĩ. figat stilũ. cõmo¬
ueat se. et quitꝗd potest scriptis osten¬
dat. Det nobis occasionẽ ⁊ espoudẽ¬
di disertitudini sue. Possũ respõd̾e.
si uel prepossũ genuinũ lesus infi¬
gere. Et nos didicimus licterulas
et nos sepe manũ ferule subtraxiniꝰ

Expanded text:
de sectatoribus meis possunt fieri: j ad de sectatoribus meis possunt fieri: j ad libros prouoco, ad memoriam in posteros transmittendam. loquamur scriptis, ut de nobis tacitus lector iudicet, ut, quomodo ego discipulorum gregem ducto, sic et ex huius-nomine Gnathonici uel Formionici uocentur\'. Non est grande, mi Domnion, garrire per angulos et medicorum tabernas ac de mundo ferre sententias: \'hic bene dixit, ille male; iste scripturas nouit, ille delirat; iste loquax, ille infantissimus est\'. ut de omnibus iudicet, cuius hoc iudicio meruit? contra quemlibet passim in triuiis strepere et congerere maledicta, non crimina, scurrarum est et paratorum semper ad lites. moueat manum, figat stilum, commoueat se et, quidquid potest, scriptis ostendat. det nobis occasionem respondendi disertitudini suae. possum remordere, si uelim, possum genuinum laesus infigere; et nos didicimus litterulas. et nos saepe manum ferulae subtraximus,
Abbreviated transcription (Latin):
lami. et idcirco se eruditũ putat qr
ionimanũ solus intelłigit. est quip¬
pe prouerbiũ balbũ melius balbi
et ipẽ quoq iouimanus. Crit pa¬
clamauit. Quod me dap̃nãt epĩ
nõ est ratio sed conspiratio. Nolo mͥ
ille uel ille respoudeat quoꝵ me aut¬
toritas oppriuiere potest docere uon
potest. Scribat contrane uir cuius
et ego liuguã intelligo.quẽ cũ uicero on¬
nes homiues simul uiterim Ego eum
bene noui. experto credite. quãtus in
.cdippeũ assurgat. quo turbine torque¬
at hastam. fortis est et in disputando
nodosus et tenax. et qui obliquo et
in plateis clamauimus. Habet latera
et athletarũ robur et uelle corpulẽtꝰ
est. Uidetur michi occulte mei dognia¬
tis esse sectator. Preterea nũꝙͣ orube¬
scit nec considerat quid sed quãtũ dicat.
dictata. Quotiens me iste incirculis
stoiachari fecit et ad duxit ad coleram
quotieus cõspuit et cõsputus abscessit
Sed hec uulgaria sunt. et a quolibet

Expanded text:
lam et idcirco se eruditum putat, quia lam et idcirco se eruditum putat, quia Iouinianum solus intellegit — est quippe prouerbium balbum melius balbi e. ipse quoque Iouinianus, aoffpaclamabit: \'quod me damnent episcopi, non est ratio, sed conspiratio. nolo mihi ille uel ille respondeat, quorum me auctoritas opprimere potest. docere non potest. scribat contra me uir, cuius et ego linguam intellego; quem cum uicero, omnes homines simul uicerim. ego eum bene noui — experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam —: fortis est et in disputando. nodosus et tenax et qui obliquo et in plateis clamauimus; habet latera et athletarum robur et belle corpulentus est. uidetur mihi occulte mei dogmatis esse sectator. praeterea numquam erubescit nec considerat, quid, sed, quantum dicat; dictata. quotiens me iste in circulis stomachari fecit et adduxit ad j coleram, quotiens conspuit et consputus abscessit! sed haec uulgaria sunt et a quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
tronaꝵ. religionẽ uram̃ pugnam
facere.et fideni xpĩ cõtentione tor¬
quere nerboꝵ atq iuter hec fratri
suo detrahere: Utiq si errarem
ut arbitratus est in multis emĩ of¬
fendimus omes et si quis muerbo
nõ peccat hic perfe ctus est uir.
debuit uel arguere uel int̾rogare
per litteras. Quod uir eruditus
giore disserui quo unũquodq sen¬
su dixerim. Imitatus saltim tuã
debantur excerpta de uolumine ꝑ
ordiuẽ digessisti postens utuel e¬
mendarẽ nel exponerẽ. et nõtante
me putas se dementie. ut inunoat¬
q eodẽ libro et prouupcus et contͣ
nuptias scriberem. Parcat sibi par¬
cat michi. parcat omĩ xpĩano mo¬
uachum se esse nõ loquendo et discur¬
rendo sed tacendo et sedendo esse noue¬
rit. Legat iere miã docentẽ. Bonũ est
uiro cũ portauerit uigũ ab adolescẽ¬
tia sua sedebit solus et tacebit quia
culit suꝑ se iugũ. Aut si certe in om¬
nes scriptores censoriã accepit nirgu

Expanded text:
tronarum, religionem nostram pugnam tronarum, religionem nostram pugnam facere et fidem Christi contentione torquere uerborum atque inter haec fratri suo detrahere! utique, si errare me arbitratus est — in multis enim offendimus omnes et, si quis in uerbo non peccat, hic perfectus est uir —, debuit uel arguere uel interrogare per litteras, quod uir eruditus giore disserui, quo unumquidque sensu dixerim. imitatus saltim tuam debantur, excerpta de uolumine per ordinem digessisti poscens, ut uel emendarem uel exponerem, et non tantae me putasset dementiae, ut in uno atque eodem libro et pro nuptiis et contra nuptias scriberem! Parcat sibi, parcat mihi, parcat nomini Christiano; monachum se esse non loquendo et discursando, sed tacendo et sedendo nouerit; legat Hieremiam dicentem: bonum est uiro. cum portauerit iugum ab adulescentia stulit super se jugum » . Aut si certe in omnes Sc
Abbreviated transcription (Latin):
continens ipẽ enĩiuderit quid esse
se iuctet maritos uirginib cõparet.
et frustra aduersus hoien disertine¬
nũ tanto tprẽ digladiatus sit. Au¬
dio preterea eũ libenter nirginũ
et uiduaꝵ cellulas cirtuire. et ad
ducto suꝑcilio de sacris inter eas lit¬
teris philosophari. Quid in secreto.
quid intubiculo mulierculas docet.
Ut hoc stiant esse uirgines qd̾ ma
ut comedant. et bibant. et balnea
adeant. muudicias appetant. unquẽ¬
ta uõ spernant: An magis pudiciciã
et ienuma et illumien corporis: Un¬
q illa p̃cipit que plena iurtutis sũt
Fareatur ergo publice qd domi loquit᷑.
Aut si et domi cadem docet que publi¬
ce. a puellaꝵ consortio sperandus est.
Non erubescere iuuenẽ et monachũ
ut sibi iudetur disertũ cuiꝰ de ore
ueneres fluũt. qui tante in sermoci¬
nando eloquẽtie est ut comico sale ac
lepore cõspersussit. lustrare nobili¬
nĩ domos. herere salutationibus ma¬

Expanded text:
continens — ipse enim uiderit, quid esse continens — ipse enim uiderit, quid esse se iactet — maritos uirgiriibus conparet et frustra aduersus hominem disertissimum tanto tempore digladiatus sit. audio praeterea eum libenter uirginum et uiduarum cellulas circuducto supercilio, de sacris inter eas litteris philosophari. Quid in secreto, quid in cubiculo mulierculas docet? Ut hoc sciant esse virgines, quod mut comedant et bibant, et balneas adeant, munditias appetant, unguenta non spernant? an magis pudicitiam, et jejunia, et illuviem corporis? Utique illa praecipit quae plena virtutis sunt. Fateatur ego publice qaut, si et domi eadem docet, quae publice, a puellarum consortio separandus est. non erubescere iuuenem et monachum et, ut sibi uidetur, disertum, cuius de ore Ueneres fluunt, qui tantae in sermocinando elegantiae est, ut comico sale ac lepore conspersus sit, lustrare nobilium domos, haerere salutationibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
diuiũ scientia scripturaꝵ. onĩe sq
siu tprĩs possit uncere tractatores
Deuiq dicitur materiã postere. et car¬
ne adeũ aliquid ⁊eferens mutrãq par¬
temi. hoc est et proiusticia et contra
uisticiã disputare. Liberatis est mũ¬
dus de periculo et hereditarie uel cẽ
causaur. et silogisioꝵ suoꝵ rethia
tendere Naui si ad plosisser pbxa
intendisset oculo. rugasset frontem.
iactasset manũ. uerba toruasset. te¬
nebras illico ante oculos obfudisset
iudicib Nlec miꝵ si me et absentem
et iaui diu absq usu latine lingiee
semi groculũ barbarũq homo lati¬
nissimus et facũdissiuuis superet cũ
presentem iouinianũ. ⁊esu bone qua¬
lem et quãtũ uirũ cuiꝰ uemo scripta
intelligeret qui sibi tantũ caneret
et musas eloquẽtie sue mole oppresse¬
rit. Queso igiturte pater carissime
ut moneas eñ ne loquatur cõtra pro¬
positũ suũ ne castitatẽ habitui posłi¬
cens uerbis destruat. ne uirgo uel

Expanded text:
 scientia scripturarum omnes sui temporis uincat tractatores. denique dicitur materiam poscere et Carneadeum aliquid referens in utramque partem, hoc est et pro iustitia et contra iustitiam, disputare. liberatus est mundus de periculo et hereditariae uel cencausam et syllogismorum suorum retia tendere? nam si adplosisset pedem, intendisset oculos, rugasset frontem, iactasset manum, uerba tornasset, tenebras ilico ante oculos iudicibus offudisset. nec mirum, si me et absentem et iam diu absque usu Latinae linguae semibarbarumque homo Latinissimus et facundissimus superet, cum praesentem Iouinianum — Iesu bone, qualem et quantum uirum, cuius nemo scripta intellegeret, qui sibi tantum caneret et Musis! — eloquentiae suae mole oppresserit. Quaeso igitur te, pater carissime, ut moneas eum, ne loquatur contra propositum suum, ne castitatem habitu pollicens uerbis destruat, ne uirgo uel
Abbreviated transcription (Latin):
os ne quit᷑ꝙͣ ie doctus magistorꝑisa
na cõcepuã sine causa gregoriũ nazã¬
zeuũ et didinũ in scripturis scĩs ca¬
thecistas habui. Nichil michi he¬
breoꝵ profuit eruditio et ab adole¬
scentia usq ad hanc etatẽ quotidi¬
anamlege. prophetis euu angelũs
apłisq moditatio. Inuentus est hõ
absq preceptore perfectus. tenec ma
tia platouẽ .eruditione aristarchũ

Expanded text:
os; nequiquam me doctus magister per os; nequiquam me doctus magister per na contemnam, sine causa Gregorium Nazanzenum et Didymum in scripturis sanctis xa{bY7jtas habui; nihil mihi Hebraeorum profuit eruditio et ab adulescentia usque ad hanc aetatem cotidiana in lege, prophetis, euangeliis apostolisque meditatio. Inuentus est homo absque praeceptore perfectus, itvsoj.a- tis
Abbreviated transcription (Latin):
quã in potia siune que natura fri¬
gidissinia est. aut si hoc iubetillitas
prohibet. audi cũ thuuotheo uino
modico utere ꝓpter stoniachũ et
frequẽtes tuas infirmitates. deinde
nupis cibis calida queq deuita. nõ

Expanded text:
quam in potum sume, quae natura friquam in potum sume, quae natura frigidissima est, aut, si hoc inbecillitas prohibet, audi cum Timotheo: uino modico utere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. deinde in ipsis cibis calida quaeque deuita;
Abbreviated transcription (Latin):
ut fabule firũt centũ oculis obsuaie
Hoc est qd̾ aplũs aliis uerbis loqueba¬
tur. Diñe pctmũ quod fecerit homo
extra corpiis est. qui autẽ forntats
in corpus suiã pelcat. Aiunt medici
precipueq gallienus i libris quoꝵ
et niuenũ ac prouecte etatis uuorũ
muilieꝵq corpora isito calore feruere.
et noxios esse hisetatib cibos qui calo¬
rem aiugeant: Sauitatiq condecere
frigida qͥueq̾ in esu et potu sumnore.
sicut econtrario sembus qui petuita
laborant et frgore calidos cibos et ui¬
na uetera prodesse Uũde et saluator.
Attendite inquit uobis ne forte gra¬
uentur corda urã incrapula et ebri¬
uino nn quo est luxuria. Nec mirũ
hoc figulũ sensisse de uasculo quod
ipẽ fubritatus est. cũ etiã hoc comi¬
cus cuius finisest humanos mores
nosse atq describere dixerit. sme ce¬
rore et libero friget uonus. Primũ
igitur si stoniachi firmitas patitur
douot puellares camos trauscas ci¬

Expanded text:
ut fabulae ferunt, centum oculis obseruare. ut fabulae ferunt, centum oculis obseruare. hoc est, quod apostolus uerbis aliis loquebatuextra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat. Aiunt medici  quorum et iuuenum ac perfectae aetatis uirorum mulierumque corpora insito calore feruere et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esu et potu sumere, sicut e contrario senibus, qui pituita laborent et frigore, calidos cibos et uetera uina prode esse. unde et saluator: adtendite, inquit, uobis, ne forte adgrauentur corda uostra in crapula et ebriuino, in quo est luxuria. nec mirum hoc figulum sensisse de uasculo, quod ipse fabricatus est, cum etiam comicus, cuius finis est humanos mores nosse atque describere; dixerit: sine Cerere et Libero friget Uenus. Primum igitur, si tamen stomachi firmitas patitur, donec puellares annos transeas, a
Abbreviated transcription (Latin):
te cibis corpore de castitate secuia est
Neq uero hec dicens cõdẽp̃io cibos
quos deus creauit adutendũ cũ grã¬
rũ actione. sed inuenib et puellis
intentiua esse assero uolu pratit
Non ethuei ignes. nõ uultania telsꝰ.
nõ ueseuus et olimpus tantis ardoriꝰ¬
bus estuant. ut iuuenales medule
uino plene et dapib inflãmate. A¬
uaritia calcatur a plerisq et cũ mar¬
supio de ponitur. Maledicã linqua
ndictũ emendat silentũ. Quitus
gorꝑoris et habitus uestiũ uniuis ho¬
e spatio cõmutatur. Oinã alia p¬
cata extrinsecus sunt. et quod fous
est facile abititur. dola libido ĩ sita
a deo ob liberoꝵ protreationc̃. si fiuessuos
e gressa fuerit rediuidat in uitiũ et qua¬
dani lege nature in roitũ gestit erũpe.
Grandis ergo urtutis est. et sollicite
diligentie suꝑare quod nata sis in car¬
ne uõ carualiter iuliere. Tecũ pugna¬
re quottidie. et inclusũ hostem. argũ

Expanded text:
te cibis corpore de castitate secura est? te cibis corpore de castitate secura est? Neque uero haec dicens condemno cibos, quos deus creauit ad utendum cum gratiarum actione, sed iuuenibus et puellis incentiua esse adsero uoluptatum. non Aetnaei ignes, non Uulcania tellus, non Ueseuus et Olympus tantis ardoribus aestuant, ut iuueniles medullae uino plenae, dapibus inflammatae. auaritia calcatur a plerisque et cum marsuppio deponitur; maledicam linguam indictum emendat silentium; cultus corporis et habitus uestium unius horae spatio commutatur; omnia alia peccata extrinsecus sunt et, quod a foris est, facile abicitur: sola libido insita a deo ob liberorum creationem, si fines suos egressa fuerit, redundat in uitium et quadam lege naturae in coitum gestit erumpere. grandis ergo uirtutis est et sollicitae diligentiae superare, quod natus sis in carne, non carnaliter uiuere, tecum pugnare cottidie et inclusum hostem Argi,
Abbreviated transcription (Latin):
uult hoc quod ait uiuens mortio
est . Uiuere quide iudetur ignorã¬
tibus et nõ esse pcto mortua. sed xp̃o
quẽ secreta nõ fallũt mortua est
Anima enĩ q̃ peccauerit ipã mo¬
rietur. Quorũdã hoĩuũ pctã ma¬
infesta sunt precedentia ad iudicĩ
quosdam aucẽ et subsequũt. Sini¬
licer et facta boua manifesta sunt.
et que aliter se habent abstoudi nõ
possũt. Quod dicit istius modi est
Quidam tam libere et palã peccãt
ut postꝙͣ eosuideris statim iitelligas
pctores Alios autẽ qui calide occuuil¬
tant uicia sua ex sequẽti cõuersãtoẽ
cognostunĩ. Suuiliter et bona apud
ciliquos in propatulo sunt malis lon¬
go ilsu discimus. Qiud ergo necẽ est
uos iactare pudiciciũ. que siuo comiti¬
bus et appeudicus siuis cõtinõtiaett
partitate fidem siu facere nõ potest.
Apostolus macerat corpus siũ et a¬
nime subicit imꝑio. ne qd̾ aluis p̃cipit
ipẽ nõ seruet. et adolestentula faliẽ¬

Expanded text:
vult hoc, quod ait: vivens mortua vult hoc, quod ait: vivens mortua est? Vivere quidem videtur ignorantibus et non esse peccato mortua, sed Christo, quem secreta non fallunt, mortua est. Anima, enim, quae peccaverit, ipsa morietur. Quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, quosdam autem,et subsequuntur. Similiter et facta bona manifesta sunt, et quae aliter se habent, abscondi non possunt. Quod dicit, istius mquidam tam libere et palam peccant, ut, postquam eos uideris, statim intellegas peccatores; alios autem, qui callide occultant uitia sua, ex sequenti conuersatione cognoscimus. similiter et bona apud alios in propatulo sunt, in aliis longo usu discimus. quid ergo necesse est nos iactare pudicitiam, quae sine comitibus et adpendiculis suis, continentia et parcitate, fidem sui facere non potest? apostolus macerat corpus suum et animae subicit imperio, ne, quod aliis praecipit, ipse non seruet: et adulescentula feruen
Abbreviated transcription (Latin):
gnisiuuenũ fmẽta libidinũ im¬
pudice mentis inditia. Quomio.
flere potest proꝓctĩs sius que la¬
cruius cutẽ iuidat. et sulcos ducit
nifatieni. Oruatus istenõ diũ est ue¬
lamen istud antixpĩ est. Qua fiducia
origit ad celũ uultus quos cõditornõ
agnoscit Frustra ostenditur adole¬
scentia. et etas puellaris asseritur.
Uidua que marito placore destnt
et iuxta aplñi uere uidua est nichil
habet uecessariũ nisi porseuerãtia
Menuuit pristine uoluptatis scit ꝗd
cmiserit quo delectata sĩt. Ardentb
diaboli sagite. ieiumoꝵ et ingilirũ
frigore ⁊estringende sunt. Aut loque¬
dũ nobis est ut uestiti sum ꝰ aut ie¬
stiendũ ut loquimͣ. Quid aliud pol¬
licemur et aliud ostendiniꝰ. L ingua¬
persouat cristitatẽ. et totũ corpus pio¬
fert impudiciciã. Hoc ꝙ̃tũ adħa¬
bitũ portinet et ornatu. Coterũ
iudua que in delicus est nõ est meũ
sed apli uiuens mortua est. ibi ques̃

Expanded text:
gnes iuuenum, fomenta libidinum, ingnes iuuenum, fomenta libidinum, inpudicae mentis indicia. quomodo flere potest pro peccatis suis, quae lacrimis cutem nudat et sulcos ducit in facie? ornatus iste non domini est, uelamen istud antichristi est. qua fiducia erigit ad caelum uultus, quos conditor non agnoscat? frustra obtenditur adulescentia et aetas puellaris adseritur; uidua, quae marito placere desiuit et iuxta apostolum uere uiaua est, ninu naoet necessarium nisi perseuerantiam. meminit pristinae uoluptatis, scit, quid amiserit, quo delectata sit: ardentes diaboli sagittae ieiuniorum et uigiliarum frigore restinguendae sunt. aut loquendum nobis est, ut uestiti sumus, aut uestiendum, ut loquimur. quid aliud pollicemur et aliud ostendimus? lpersonat castitatem, et totum corpus profert impudicitiam. Hoc quantum ad habitum pertinet et ornatum. Caeterum vidua,” quae in deliciis est”—non est meum, sed apostoli— vivens mortua est. Quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
proditiomis dap̃natur. Logem ie¬
zechieb. Iusticia iusti nõ liberabit
eũ in quacũq die peccauerit. et im
pietas impii nõ nocebit ei quacũꝙ
die cõuersus fuerit ab impietute sua
Istu est scala iacob ꝑ quã angeli a¬
stendunt et destendũt. cui dũs in¬
uittit᷑ lapsĩs porrigens ĩnanũ et fes¬
sos astendentiũ gressus sui cõtẽpla¬
tione sustentans. Sed sicut nõ uult
mortẽ pc̃toris tautũ ut reuertatur
et uiuat.itu tepidos odit et ctpei
niuisiã faciũt. Cui plus dunctti¬
tur plus diligit. Moretrit ita
in eunãgelio baptizata lacͥiis suis
et crine quo multos ante deceperat
pedes duĩ tergens saluata est. Nõ
habuit crispantes imtras uec strĩ¬
dentes calciolos uec orbes stibio fu¬
ligiatos. Quanto fedior tanto
pulchrior. Quid facit in facie
apiãne purpurissus et cerussã ꝙͣꝵ
alterũ iuborẽ genarũ labioꝵ q inc¬
titur. alteꝵ caudorẽ oris et cõlꝰ. N¬

Expanded text:
proditione damnatur. Lege Eproditione damnatur. Lege Ezechielem: « Justitia justi non liberabit eum, in quacumque die peccapietas jnpii non nocebit ei, in quacumque die conuersus fuerit ab inpietate sua. ista est scala Iacob, per quam angeli conscendunt atque descendunt, cui dominus innititur lassis porrigens manum et fessos ascendentium gressus sui contemplatione sustentans. sed, sicut non uult mortem peccatoris, tantum ut reuertatur et uiuat, ita tepidos odit et cito ei nausiam faciunt. cui plus dimittitur,. plus diligit. Meretrix illa in euangelio baptizata lacrimis suis et crine, quo multos ante deceperat, pedes domini tergente seruata est. non habuit crispantes mitras nec stridentes calceolos. nec orbes stibio fuliginatos, quanto foedior, tanto pulchrior. quid facit in facie Christianae purpurissus et cerussa? quorum alterum ruborem genarum labiorumque mentitur, alterum candorem oris et colli: i