comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ullum in eo locum uendicabat flamma libidi
gabrieli ad custodiã matͥs dni sociꝰ adhiberet᷑.
quatinꝰ ille cęlestis olim paranimphꝰ intactam
uirginẽ inuisibiliter custodiret: & iste form¬
secus fragilitati feminee obȩdientie suȩ mim¬
steriũ exhiberet. Et congruũ erat. ut quȩ ta¬
ore duoꝵ uel tͥum testium staret omẽ uerbum.
Quaꝓpter beatꝰ iołis quanto familiarior cũ mat᷑
uerbi conuersat᷑: tanto & ipsruicimor uerbo
inuenit᷑. Et qm̃ ñ ab alio s ab ipsa ueritate oa¬
Riȩ dictꝰ ẽ filiꝰ: mulier inquit ecce filiꝰ tiuis:
atq idipsum iterando confirmat. ad discipulũ
autẽ. ecce mater tua: nemo iure uidet᷑ maior
meritis. eo qui speciali quadã glã fr̃ ẽ saluato¬
ris. Huiꝰ gͥ tam sublimis. tam p̃cellentissimi dõ¬

Expanded text:
ullum in eo locum vindicabat flamma libidinullum in eo locum vindicabat flamma libidinGabrieli ad custodiam matris Domini socius haberetur, quatenus ille coelestis olim paranymphus intactam Virginem invisibiliter custodiret, et iste forinsecus fragilitati femineae obedientiae suae ministerium exhiberet. Et congruum erat ut quae taore duorum, vel trium testium staret omne verbum . Quapropter beatus Joannes quanto familiarior cum matre Verbi conversatur, tanto et ipsi vicinior Verbo invenitur. Et quoniam non ab alio, sed ab ipsa Veritate Mariae dictus est filius: «Mulier, enim inquit, ecce filius tuus;» atque idipsum reiterando confirmat, ad discipulum dicens: «Ecce mater tua ,» nemo jure videtur major meritis eo, qui speciali quadam gloria frater est Salvatoris. Hujus igitur tam sublimis, tam pii,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ac ꝑpetuȩ custodiȩ meritũ appropinquat.
Aqua uidelicet sola p̃ceditur: quia fȩxunditas
uirginalis quȩ ẽ in orria: nullis ẽ omninome¬
ritis comꝑanda. Et ñ solum quia fȩcunda ẽ
s: quia deifica. Uirginẽ em̃ parere: nouum ac
singłare est. Dm̃ uero parere ita omnẽ nouitatẽ
singłaritatis exsuꝑat: ita omĩa quȩ miranda st̃
antecedit. atq in comꝑabiliter suꝑeminet: ut uec
mente concipi. nec lingua ualeat aliquatenꝰ ex¬
plicari s sicut uenerandȩ matͥs dñ uirgiuitas.
beati ioħ̃is uirginitatẽ excedit: sic ipse ꝓ gloso
ci contubermo eȩteros a mundi pͥncipio uirgines
antecellit. Huc accedit. qͦd ille recubitꝰ in pecto¬
re saluatoris. ille diuinꝰ ardor. quẽ ex archana
eiꝰ inspiratione concepit: ita in eiꝰ uscerib omĩ¬
um libidinũ fomenta decoxit: ut corpꝰ eiꝰ tam¬
qmͣ reuera sp̃s sc̃i templum. a cunctis uernaret
estuantis luxuriȩ squalorib defetatum. Nec

Expanded text:
ppropinquat. A qua sola videlicet praeceditur, quia fecunditas virginalis, quae est in Maria, nuliis est omnino meritis comparanda, et non solum quia fecunda est, sed quia Deifica. Virginem enim parere, novum ac singulare est; Deum vero parere, ita omnem novitatem singularitatis exsuperat, ita omnia quae miranda sunt antecedit, atque incomparabiliter supereminet, ut nec mente concipi, nec lingua valeat aliquatenus explicari. Sed sicut venerandae matris Domini virginitas, beati Joannis virginitatem excedit, sic ipse pro glorioso ejus contubernio caeteros a mundi primordio virgines antecellit. Huc accedit, quod ille recubitus in pectore Salvatoris, ille divinus ardor, quem ex arcana ejus inspiratione concepit, ita in ejus visceribus omnium libidinum fomenta decoxit ut corpus ejus, tanquam revera Spiritus sancti templum, a cunctis vernaret aestuantis luxuriae squaloribus defaecatum; nec
Abbreviated transcription (Latin):
& terrã ligat & soluit. Tacet is inqm. cui inferi
portȩ ñ preualebunt: qui ligandi animas atq sol¬
uendi optinet pͥncipatum Silet andreas: qͥ ipsi
frĩ ad fontẽ uitȩ preuiꝰ fuit. Non loquit᷑ thomas.
qui uiã se nescire ꝓfessꝰ. eundẽ eẽ uiã. ueritatem.
& uitam ipso referente cognouit. Non p̃sumit
os aꝑire philippꝰ: qui dũ patrẽ sibi poposert osten¬
di: ꝓ funda mysteria indiuiduȩ diuinitatis audi¬
uit. Om̃s tacent. om̃s dubitant: & latenter in qui¬
runt: non quidem ꝓlatione uerboꝵ: s tantum
nutib oculoꝵ S cum res du sub hac ambigu¬
itate penderet: nec nodũ quispiã dubietatis
absolueret: tande ioħis pat̾ciniũ querit᷑. & fic
adrei dubiȩ noticiã ꝑuenitur. Ille nimirum
condiscipłoꝵ in se ꝑsona suscepta consultor as¬
cedit: qui de ampliori familiaritatis atq dilec¬
tionis p̃rogatiua confidit. Unde considerandũ

Expanded text:
et terram let terram lnon praevalent, qui ligandi animas atque solvendi obtinet principatum . Silet Andreas, qui ipsi fratri ad fontem vitae praevius fuit . Non loquitur Thomas, qui viam se nescire professus, eumdem esse viam, veritatem et vitam, ipso referente, cognovit . Non praesumit os aperire Philippus, qui dum Patrem sibi poposcit ostendi, profunda mysteria individuae Trinitatis audivit . Omnes tacent, omnes dubitant, et latenter inquirunt, non quidem prolatione verborum, sed tantum nutibus oculorum. Sed cum res diu sub hac ambiguitate penderet, nec nodum dubietatis quispiam absolveret, tandem Joannis patrocinium quaeritur, et sic ad rei dubiae notitiam pervenitur. Ille nimirum, condiscipulorum in se persona suscepta, consultor accedit, qui de ampliori familiaritatis, atque dilectionis praerogativa confidit. Unde considerandum
Abbreviated transcription (Latin):
Moxq subiuuxit. Erat gͦ recumbens unꝰ ex disci¬
płis iñu in sinu iñu: quẽ diligebat iñc. Innuit
gͦ huic sẏmon pet&ꝰ: & dicit ei. Quis ẽ de quo
dicit: Atq ut hẏstoriȩ stilo ñ tenear: ioħi mox
inter roganti. dñs respondit. Ille ẽ: cui ego intin¬
ctum panẽ porrexero. O mirabilem atq incõꝑa¬
bilem uirũ: & om̃i xp̃ianȩ deuotionis prȩconio
p̃ferendum. E cce uerbũ ꝓfert᷑ in mediũ. & totꝰ
tacet. ac sub silentii sui censura repͥmitur senatꝰ
apłoꝵ. Tanta siquide magistri p̾sidentis uide¬
bat᷑ auctoritas: ut sub districta se cõpesceret bea¬
ta discipłoꝵ contio disciplina. Hesitant. ambi¬
gunt: atq inter se inuicẽ oculoꝵ nutib qͣdã mͦ
interrogantes aspiciunt: uerũptam̃ lingua ꝓfer¬
re qͥd gestiunt. uel dnm consulentes inquirere ñ
p̃sumunt. Tacet petr. tacet clauicłariꝰ cęli. Tacet
cteniq lingua: quȩ clauis facta celoꝵ: cȩlũ simul

Expanded text:
cipulis ejus in sinu Jesu, quem diligebat Jesus. Innuit ergo huic Simon Petrus, et dicit ei: Quis est de quo dicit?» Atque ut historiae stylo non tenear, Joanni mox interroganti Dominus respondit: «Ille est, cui ego intinctum panem porrexero .» O mirabilem atque incomparabilem virum, et omni Christianae devotionis praeconio praeferendum! Ecce verbum profertur in medium, et totus tacet, ac sub silentii censura reprimitur senatus apostolorum; tanta siquidem magistri praesidentis videbatur auctoritas, ut sub districta se compesceret beata discipulorum concio disciplina. Haesitant, ambigunt, atque inter se invicem oculorum nutibus quodammodo interrogantes aspiciunt; verumtamen lingua proferre quod gestiunt, vel Dominum consulente inquirere non praesumunt. Tacet Petrus, tacet coeli clavicularius. Tacet denique lingua, quae clavis facta coelorum, coelum simul
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o assumptȩ humanitatis accipit᷑. Ebur autẽ
os ẽ elephanti: qͦd uidelicet animal ferunt ẽẽ ca
us ẽ sponsi: qͥa suscepta redemptoris humanitas.
ab om̃i peccatoꝵ contagio casta ꝓrsꝰ & inuiolata ꝑ¬
mansit. Si quidẽ peccatũ ñ fecit net dolꝰ inuentꝰ¬
ẽ in ore eiꝰ Saphirus autẽ lapis ẽ serem cęlicolo¬
rem babens. Unde & in uisione diũ dicit᷑. Erat
sub pedib eiꝰ opus quasi lapidis saphiri: & quasi

Expanded text:
in Christo assumptae humanitatis accipitur; ebur autem in Christo assumptae humanitatis accipitur; ebur autem os est elephantis, quod videlicet animal fertur esse casus est, quia suscepta Redemptoris humanitas ab omni peccatorum contagio casta prorsus et inviolata permansit. Siquidem peccatum non fecit, nec dolus inventus in ore ejus . Sapphirus autem lapis est sereni coeli colorem habens; unde et in visione Domini dicitur: «Erat sub pedibus ejus quasi opus lapidis sapphirini, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
atq humiliter asseuerat. sicut in ipso euugłii sus
pͥncipio cepit ita seriatim usq ad fuiẽ hunc eun¬
dem modũ ꝑ omnẽ suȩ descͥptionis articłm tenuit.
Nam sicut nostis in capite sui libri deificũ illud acsin¬
głare ponit exordiũ: in pͥncipio inquiens erat uer¬
bũ. &. uerbũ erat apud dm̃ & ds erat uerbũ Etce
aquila dĩ ad celi uerticẽ sublimiter euolat:s ad
escam carnis necesse. ẽ ut pressis alis aliquandoin
imũ submissa descendat. Unde & paulopost quid
subdat audite. Et uerbũ inquit caro factũ est. &
habitauit in nobis. Hanc itaq diuersitatẽ huma¬
nitatis atq diuinitatis uite sibimet atq incon¬
fuse: sponsa de sponso dicit. in canticis. Uenter
inqͥt eburneus. distinctꝰ saphiris. In menbris nẽ¬
pe humani corꝑis. uix aliqͥd uentre. fragiliꝰ siue
teneriꝰ inuenit᷑: idõq ꝑ uentrẽ recte fragilitas.

Expanded text:
atque humiliter asseverat, sicut ipse in Evangelii sui atque humiliter asseverat, sicut ipse in Evangelii sui principio coepit, ita seriatim usque ad finem hunc eumdem modum per omnem suae descriptionis articulum tenuit. Nam, sicut nostis, in capite sui libri deificum illud ac singulare ponit exordium: «In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum .» Ecce aquila Dei ad coeli verticem sublimiter evolat, sed ad escam carnis necesse est ut repressis alis aliquando in imum submissa descendat. Unde et paulo post quid subdat, audite: «Et Verbum, 337 inquit, caro factum est, et habitavit in nobis .» Hanc itaque diversitatem humanitatis atque divinitatis unitae sibimet atque inconfusae sponsa de sponso dicit in Canticis: «Venter, inquit, ejus eburneus, distinctus sapphiris .» In membris nempe humani corporis vix aliquid ventre fragilius, sive tenerius invenitur, ideoque per ventrem recte fragilitas
Abbreviated transcription (Latin):
em sic stili inodũ temꝑat: & quadã uicissitudi¬
ne mysticȩ uarietatis alternat: ut mͦ humana
ꝓmintiet: modo diuina reuelet. Modo quȩ
humanitatis sunt hystori aliter inferat. modo
quȩ sunt diuinitatis quada sublimiũ ac sup¬
tiliũ uerboꝵ maiestate tleꝑinat. Tantaq locu¬
tionis arte uerboꝵ uim temꝑat. aclibrati mo¬
deraminis sobrietate dispensat: ut nec ddiui¬
nitatis archana uulgari: nec ea quȩ fidĩ nr̃e ne¬
cessaria sunt patiat᷑ abscondi. Proinde dum
hystoriȩ uerba contexit: uelut ꝑ tenuissimas
rimas diuinitatis fulgorẽ ad oculos hominũ
choruscare ꝑmittit. Sicq dum tenuissimo lu¬
cis ȩternȩ radio ocubꝰ mentis nr̃ȩ ꝑstringit᷑: ad inda¬
gandũ mox illud inacesfibile. suminȩ ueritatis lum̃
ꝑspicatiꝰ aꝑitur. Quia uero beatꝰ ioħs alternato sue
narrationis ordine. mͦ diuinitatẽ xp̃i sublimiter in¬
tonat. mͦ quȩ humanitatis sunt. plaue quodammͦ

Expanded text:
em, sic styli modum temperet et quadam vicissitudiem, sic styli modum temperet et quadam vicissitudine mysticae varietatis alternat ut modo humana pronuntiet, modo divina revelet, modo quae humanitatis sunt historialiter inserat, modo quae sunt divinitatis quadam sublimium ac subtilium verborum majestate depromat. Tantaque locutionis arte verborum vim temperat ac librati moderaminis sobrietate dispensat ut nec divinitatis arcana vulgari, nec ea quae fidei nostrae necessaria sunt patiatur abscondi. Proinde dum historiae verba contexit, velut per tenuissimas rimas divinitatis fulgorem ad oculos hominum coruscare permittit, sicque dum tenuissimo lucis aeternae radio, oculus mentis nostrae perstringitur, ad indagandum mox illud inaccessibile summae veritatis lumen perspicacius aperitur. Quia vero beatus Joannes alternato suae narrationis ordine, modo divinitatem Christi subtiliter intonat, modo quae humanitatis sunt plane quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
illuc acie mentis attingeret: quo ũ ꝓpħa. ñ patͥar¬
cha. non deniq quisq ab ipso mundi pͥmordio
cognoscat᷑ in carne positus aspirasse. Nec mirum
si redemptor nr̃ beato iobanni uicẽ suã. ad de¬
clarandũ diuinitatis suȩ mysteriũ delegauit:
quẽ ad custodiendã uenerabilem matrẽ ꝓpetu¬
am uidelicet uirginẽ. quasi alterũ filiũ suo lo¬
co subposuit. Mulier inqͥt. ecce filiꝰ tuuis. Ad
discipłm autẽ : ecce mater tua. Dignũ quippe
fuerat: ut cui potissimũ commisit cęlestia. cõ¬
mitteret & terrena. Et quia mediator dĩ &
hominũ ex duab naturis diuina uidelicet &
& diuinitatis sacramenta conscriberet & beate
genitrici ꝑpetue custodie ac sedulitatis suę
ministeriũ exhiberet. Cuiꝰ utͥusq excellentis¬
simi uidelicet sacramenti quodammꝰ minstrũ
se ẽẽ testat᷑: cũ ꝑ omnẽ euugłici textꝰ sui seri¬

Expanded text:
illuc acie mentis attingeret, quo non propheta, non patriarilluc acie mentis attingeret, quo non propheta, non patriarcha, non denique quisquam ab ipso mundi primordio cognoscatur in carne positus aspirasse. Nec mirum si Redemptor noster beato Joanni vicem suam ad declarandum divinitatis suae mysterium delegavit, quem et ad custodiendam venerabilem matrem suam, perpetuam videlicet Virginem, quasi alterum filium sui loco supposuit: «Mulier, inquiens, ecce filius tuus;» ad discipulum autem: «Ecce mater tua .» Dignum quippe fuerat ut cui potissimum commisit coelestia committeret et terrena. Et quia Mediator Dei et hominum ex duabus naturis, divina videlicet et et divinitatis sacramenta conscriberet, et beatae Genitrici perpetuae custodiae ac sedulitatis suae ministerium exhiberet. Cujus utriusque, excellentissimi videlicet sacramenti, quodammodo ministrum se esse testatur, cum per omnem evangelici textus sui seri
Abbreviated transcription (Latin):
ditauit. Ex illo in quã nobis erario diuitiaꝵ
copias attulit:. & in cominunẽ tociꝰ mundi sa¬
lutẽ bene ꝓdigiis erogauit: immo supͣ fontem
ꝑhenins uitȩ recubuit: ut & ipse tunc semper
manantia fluenta doctrinȩ. cęlestis hauriret:¬
& eadem nobis postmodũ p̃fieo certi temꝑis ar¬
ticulo ꝓpinaret. Magnꝰ uidelicet paradysi flu¬
uius: qui ex pͥncipali sui fontis origine ꝓfluens
acuberiori cęlestiũ karismatũ mundatione ꝓce¬
dens. squalentia deserta humariaꝵ mentium
irrigat: & ad ꝓferenda bonoꝵ oꝑum tamquã
nouaꝵ segetũ germina. uberrima fertilitate
fecundat. Et ñ immerito tã ꝓfunda. tam suꝑ¬
eminens reuelatio ditatis uirgim debebat᷑: ut
qui carnis sibimet amputauit illecebras. felici
cominertio ꝓ carnali dulcedine: cęlestiũ epulaꝵ
diuitiis frueretur. Ad tantũ scilicet gr̃ȩ ꝓuedꝰ
est pͥuilegium: ut omnẽ tnͣsgrediens creaturam:

Expanded text:
ditavit. Ex illo, inquam, nobis aerario divitiarum ditavit. Ex illo, inquam, nobis aerario divitiarum copias attulit, et in communem totius mundi salutem bene prodigus erogavit, imo supra fontem perennis vitae recubuit, ut et ipse tunc semper manantia fluenta divinae doctrinae hauriret, et eadem nobis postmodum praefixo certi temporis articulo propinaret. Magnus videlicet paradisi fluvius, qui ex 336 principali sui fontis origine profluens ac uberiori coelestium charismatum inundatione procedens, squalentia deserta humanarum mentium irrigat, et ad proferenda bonorum operum tanquam novarum frugum germina uberrima fertilitate fecundat. Et non immerito tam profunda, tam supereminens revelatio deitatis Virgini debebatur ut qui carnis sibimet amputavit illecebras, felici commercio, pro carnali dulcedine, coelestium epularum divitiis frueretur. Ad tantum scilicet gratiae provectus est privilegium ut omnem transgrediens creaturam,
Abbreviated transcription (Latin):
& dsꝰ erat uerbum. Huinane quippe imbecillitatis
ordo poscebat: ut pͥus humanitatis xp̃i pͥmor¬
dia cursũ consuminationẽq ꝑnosceret: mira¬
cula etiã que in homine gessit addisceret. sicꝙ
paulatim ad comp̃hendendũ diuinitatis occul¬
tȩ mysteriũ suis uegetata ꝓuectib aspuaret.
Quaꝓpter diun fuit causa consilii. ut eeteri
euugłiste. qui in describenda saluatoris huma¬
nitate uersati sunt. longe p̃cederent: ioħs uero
cum homines tamqm̃ pͥmo lactentes firmiora
iam in uia ueritatis uestigia figerent: eos ad con¬
ret. Hanc deniq suꝑemineutem diuinȩ scientiȩ
grãm. tunc diuinitꝰ illustiata mente concepit:
cũ in sacroscõ mysticȩ cenȩ conuuuo supͣ pectꝰ
recubuit redemptoris. Et qͥa in pectore m̃u
sunt om̃s thesauri sapientiȩ & scientiȩ abscon-¬
diti: ex illo cęlesti garophilatio. suinmã traxit:
unde nr̃ȩ pauꝑtatis mopiã copiosa liberalitate

Expanded text:
et Deus erat Verbum .» Humanae quippe imbecillitatis et Deus erat Verbum .» Humanae quippe imbecillitatis ordo poscebat ut prius Christi humanitatis primordia cursum consummationemque pernosceret, miracula etiam, quae in hominem gessit, addisceret sicque paulatim ad comprehendendum divinitatis occultae mysterium suis vegetata provectibus aspiraret. Quapropter divini fuit causa consilii ut caeteri Evangelistae, qui in describenda Salvatoris humanitate versati sunt, longe praecederent; Joannes vero, cum homines tanquam primo lactantes firmiora jam in via veritatis vestigia figerent, eos ad conret. Hanc denique supereminentem divinae scientiae udinem tunc divinitus illustrata mente concepit, cum in sacrosancto mysticae coenae convivio supra pectus recubuit Redemptoris . Et quia in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, ex illo coelesti gazophylacio summam traxit, unde nostrae paupertatis inopiam copiosa liberalitate
Abbreviated transcription (Latin):
U ielicet ñ de turba. ñ quilibet imꝑiti.s ipsi eti¬
am discipłi nequiuerunt caꝑe uerba mysterii.
Quid gͦ isti facerent ante solem: qui cȩcati sunt
ad liicernam: Quomͦ tonitrui sustineant soni¬
tum: qui clangentis tube pondus ferre neque¬
unt: immo qui suppressȩ ac temꝑate. huinane
uocis exilitate surdescunt: Propterea gͥ redẽp̃¬
tor ñr dilectũ sibi speciali p̃rogatiua discipłm
ad declarancła suȩ diuinitatis eẽntiam quoddła
quasi organũ fetio: atq ut hic suppleret qͦͣa ad
tempꝰ ipse dñs dispeusatiue. suppresserat. sibi¬
met uicariũ dereliquit: quatimnꝰ expleto passio¬
ins. ac resurrectionis. ascensionisq mẏsterio:
post tredecim fere annoꝵ lustra: cũ iã udelicet
homines liberiores ad capessendã ueritatẽ ha¬
berent mentis optutũ: hie coessentialis & coe¬
term dõ uerbi panderet sacramentũ dicens.
In pͥncipio erat uerbum. & uerbũ erat apud dm̃

Expanded text:
» videlicet non de turba; non quilibet imperiti, sed ipsi eti» videlicet non de turba; non quilibet imperiti, sed ipsi etiam discipuli nequierunt capere verbum mysterii. Quid ergo isti facerent ante solem, qui caecati sunt ad lucernam? Quomodo tonitrui sustineant sonitum, qui clangentis tubae pondus ferre nequeunt, imo qui suppressae ac temperatae humanae vocis exilitate surdescunt. Propterea igitur Redemptor noster dilectum sibi speciali praerogativa discipulum, ad declarandam suae divinitatis essentiam quoddam quasi organum fecit, atque ut hic suppleret quod ad tempus ipse Dominus dispensative suppresserat, sibimet vicarium dereliquit, quatenus expleto passionis, ac resurrectionis ascensionisque mysterio, post tredecim fere annorum lustra, cum jam videlicet homines liberiorem ad capessendam veritatem haberent mentis obtutum, hic coessentialis, et coaeterni Deo Verbi panderet sacramentum, dicens: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
O quam mirancla suꝑ nos celestis consilii dispen¬
satio: quã ꝓfunda diuinȩ sapientiȩ ẽ altitudo.
Descendit s ad hominẽ. ut occultam hominib¬
innotesceret deitatem. Ad humanȩ mor talita¬
tis exire dignatus est publicum: ut nobis ȩter¬
nitatis suȩ reuelaret archanum S si mox
ut in euugłicȩ doctrinȩ cepit uerba prumꝑȩ
ac nouȩ gr̃e mysteria rudib adhuc imꝑitoꝵ
cordib aꝑire. statun diumnitatis sue panderet
sacramentũ: cuiꝰ queso ferret auditꝰ. cuiꝰ um¬
quã caꝑet intellectus: Nam ut de diuinitate
nunc taceam. cũ dñs diceret: qͥa msi manduca¬
ueritis carnẽ filii hominis. & biberitis es sangͥ¬
nem. ñ habebitis uitã in uobis: & qui mandu
uerbum: & exhorruere dicentes. Durus est hic
sermo. Quis potest eum audire: Demde scͥp¬
tura subiungit. Ex hoc inquit discipłoꝵ mul
ti abierunt retro: & iam ñ cũ illo ambulabañ.

Expanded text:
O quam miranda super nos coelestis consilii dispenO quam miranda super nos coelestis consilii dispensatio! O quam profundam divinae sapientiae est altitudo! Descendit Deus ad hominem, ut occultam hominibus patefaceret Deitatem. Ad 335 humanae mortalitatis exire dignatus est publicum, ut nobis aeternitatis suae revelaret arcanum. Sed si mox, ut in evangelicae doctrinae coepit verba prorumpere, ac novae gratiae mysteria rudibus adhuc imperitorum cordibus aperire, statim divinitatis suae panderet sacramentum, cujus quaeso ferret auditus, cujus unquam caperet intellectus? Nam ut de divinitate nunc taceam, cum Dominus diceret: «Quia nisi manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebiverbum, et exhorruere dicentes: «Durus est hic sermo: quis potest eum audire?» Deinde Scriptura subjungit: «Ex hoc, inquit, mul abierunt retro, et jam cum illo non ambulabant
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia geminant᷑: quia receiti
adhuc natiuitate dm̃ca. beati
iohanins occurrit sollemnitas
gloriosa. Hodie discipls quẽ
diligebat iũc. dilectoris sui am¬
plexib stringitur. societate ꝑfruit᷑. & qͦd uiderat
qͥa audierat. qͥd manib attrectauerat de uerbo
uitȩ: tanto iam liquidius quanto sublimiꝰ con¬
templatur. Hodie scilicet illa mirabilis aquila
quã & olim iexechiel emmere cȩteris.iiii. ani¬
malib uidit. & ipse ioħs suͥmet ut ita loquar
ꝓpła factꝰ uolantẽ in mystica uisione conspexit:
ad unicã angłoꝵ & hominũ escam. penius libra¬
ta sublimiũ meritoꝵ feliciter euolauit. Licet
em̃ ubicũq fuerit corpus illic necessario congre¬
gent᷑ & aquilȩ: s iste tanto familiariꝰ ad uitȩ
pabulum corruptionis uinculis iam solutus ac¬
cetiit: quanto & in carne adhuc positus. in ip¬
sum ȩterni solis orbem. hoc est in diuinȩ sub¬
stantiȩ claritatẽ radus purificate mentis infixit.

Expanded text:
gaudia geminantur, quia recenti adhuc nativitate Dominica, B. Joannis occurrit solemnitas gloriosa. Hodie discipulus, quem diligebat Jesus, dilectoris sui amplexibus stringitur, societate perfruitur, et quod viderat, quod audierat, quod manibus attrectaverat de verbo vitae, tanto jam liquidus quanto sublimius contemplatur . Hodie scilicet illa mirabilis aquila quam et olim Ezechiel eminere caeteris quatuor animalibus vidit , et ipse Joannes suimet, ut ita loquar, propheta factus, volantem in mystica visione conspexit, ad unicam angelorum et hominum escam, pennis librata sublimium meritorum feliciter evolavit. Licet enim ubicunque fuerit corpus, illic necessario congregentur et aquilae ; iste tamen tanto familiarius ad vitae pabulum, corruptionis vinculis jam solutus accedit, quanto et in carne adhuc positus in ipsum aeterni solis orbem, hoc est, in divinae substantiae claritatem, radios purificatae mentis infixit.
Abbreviated transcription (Latin):
plus amaret qui plus amabat᷑: & qui pͥmus erat
in redemptoris amore. p̃cipuus in fr̃na fieret
caritate. Quantũ autẽ apud dnꝰ impetrandi lo¬
cum. qm p̃cipue familiaritatis ioħs optinuerit
pͥuilegiũ: hinc manifestiꝰ colligere possumꝰ: qͦd
idẽ beatꝰ ioħs euugłista testat᷑: quia in ipso ui¬

Expanded text:
plus amaret qui plus amabatur, et qui primus erat plus amaret qui plus amabatur, et qui primus erat in Redemptoris amore praecipuus in fraterna fieret charitate. Quantum autem apud Dominum impetrandi locum, quam praecipuae familiaritatis Joannes obtinuerit privilegium, hinc manifestius colligere possumus; quod ide
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ñ filios. s filiolos quasi tenere diligens appel¬
lat. Modo ꝓpͥis etatũ uocabulis infantes. modo
iuuenes: mͦ singillatim commonet adolescentes.
Modo etiã mulierib epłas destinat: easq ad cau¬
telam fidĩ & studiũ sincerȩ dilectionis inuitat.
Hic itaq in enarrabili caritatis ardore succensus
huc illueq se uertens. undiq circuiens. ubiq
discurrens: omnia ad salutem hominũ genera
concitat: omĩa etatũ incrementa ꝑlustrat. om̃s
humane conditionis ordines oculo curiose sol¬
licitudinis inuestigat: & tainqm̃ argus uniuer¬
salis eccłiȩ factꝰ. totiꝰ humani generis summam.
ulnis paternȩ dilectionis amplectit᷑: atq ad re¬
demptoris sui consortiũ trahere unũquẽq sin¬
gillatim admonendo conatur. Amor quippe
dĩi quo eũ p̃ cunctis mortalib plus dilexit: eo
ei pondus fr̃nȩ dilectionis exhibuit: ut inmirũ

Expanded text:
modo non filios, sed filiolos, quasi tenere diligens appelmodo non filios, sed filiolos, quasi tenere diligens appellat. Modo propriis aetatum vocabulis infantes. modo juvenes, modo sigillatim admonet adolescentes. Modo etiam mulieribus epistolas destinat, easque ad cautelam fidei et studium sincerae dilectionis invitat. Sic itaque inenarrabili charitatis ardore succensus, huc illucque se vertens, undique circumiens, ubique discurrens omnia ad salutem hominum genera concitat, omnia aetatum incrementa perlustrat, omnes humanae conditionis ordines oculo curiosae sollicitudinis investigat, et tanquam Argus universalis Ecclesiae factus, totius humani generis summam, ulnis paternae dilectionis, amplectitur atque ad Redemptoris sui consortium trahere unumquemque sigillatim admonendo conatur. Amor quippe Domini, quo eum prae cunctis mortalibus dilexit et hoc ei pondus fraternae dilectionis exhibuit, ut nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ in uobis. Merito nempe beatus ioħs. &
p̃cedentes om̃s ac subsequentes diuinoꝵ scͥpto¬
res uoluminũ gła singłaris p̃cedit eloquii. qͦm
ñ luxuria polluit. ñ libido corrupit. s uirgina¬
lis integͥtas ppetuȩ incorruptionis titulo de¬
corauit. Qui nimirũ nuptialis copulȩ thala¬
mũ deserens. omnẽ illecebrȩ carnalis ardorẽ.
in cęlestiũ deliciaꝵ transtulit uoluptatem: at¬
tissimeq se in sui redemptoris ac dilectoris
amore coniunxit: ꝓpter quẽ scilicet coniuga¬
lis thori federa abdicauit. Unde diuinitꝰ illi
concessum ẽ: ut tanta cor eiꝰ etiã frs caritatis¬
grã repleret᷑: ut sacroscm̃ pectoris eiꝰ templum
uelut cammꝰ quidã diuini uideret᷑ incendii.
Quod ꝓfecto in quibꝰdã scͥpͥturis eiꝰ patenter ag¬
noscit᷑: in quib utiq ꝑ omnẽ fere paginam
quasi ꝑ quascła rimas. caritatis uapores esfum¬
dere: caritatis uidet᷑ ardorib estuare. Modo
enim patres nominatim ad caritatẽ ꝓuocat:

Expanded text:
loquitur in vobis . » Merito nempe beatus Joannes et praecedentes omnes ac subsequentes divinorum scriptores voluminum, gloria singularis praecedit eloquii, quem non luxuria polluit, non libido corrupit, sed virginalis integritas perpetuae incorruptionis titulo decoravit. Qui nimirum nuptialis copulae thalamum deserens, omnem illecebrae carnalis ardorem in coelestium deliciarum transtulit voluptatem, arctissimeque se in sui Redemptoris ac dilectoris amore conjunxit, propter quem scilicet conjugalis tori foedera abdicavit. Unde divinitus illi concessum est ut tanta cor ejus etiam circa fratgratia repleretur, ut sacrosanctum pectoris ejus templum velut caminus quidam divini videretur incendii. Quod profecto in quibuslibet Scripturis ejus patenter agnoscitur, in quibus utique per omnem fere paginam, quasi per quasdam rimas, charitatis vapores effundere, charitatis videtur ardoribus aestuare. Modo enim patres nominatim ad charitatem provocat,
Abbreviated transcription (Latin):
sum liquido noluit aꝑire. Nam ut & hic quȩ¬
dam adhuc inter tosdem beatos apłos comꝑatio
uideat᷑: hoc beato ioħi dñs concessit in uerbis:
qͦd & ẜetro contulit in miracłis. uidelicet ut¬
inuenimꝰ. quia in plateis eiciebant infirmos.
& ponebant in lectulis & in gralbatis. ut ueni¬
ente Petro saltem umbra illiꝰ obumbraret quẽ¬
quã illoꝵ: & liberarent᷑ ab infirmitatib suis
Quod tamen dũn fecisse nusqm̃ legimꝰ. ut ꝑ um¬
sit impleuit. Nam in eiꝰ dem ioħ̃is euugłio dicit
Amen amen dico uobis. qui credit in me oꝑa quȩ
ego facio. & ipse faciet: & maiora hoꝵ faciet:
quia ego ad patrẽ uado. Enimuero ipse oꝑaba

Expanded text:
sum liquido noluit aperire. Nam, ut et hic quaesum liquido noluit aperire. Nam, ut et hic quaedam adhuc inter eosdem beatos apostolos comparatio videatur, hoc beato Joanni Dominus concessit in verbis, quod et Petro contulit 340 in miraculis, videlicet ut et Actibus invenimus quia in plateis ejiciebant infirmos, et ponebant in lectulis et grabbatis, ut, veniente Petro, saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum et liberarentur ab infirmitatibus suis ; quod tamen Dominum fecisse nusquam legimus ut per umsit implevit. Nam in ejusdem Joannis Evangelio dicit: «Amen, amen dico vobis, qui credit in me, opera, quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet, quia eg
Abbreviated transcription (Latin):
de sacramento dnĩtȩ fidi. quamqmͣ ꝓfundis¬
simũ sit atq omĩno diuinũ. & utrũq parimͦ
uires humane mentis excedat. nec uideat᷑ in
singłaritatis locũ sibi uendicare conspicit᷑: qͥ a
neq ante illum. neq post illum hoc idẽ scͥpsis¬
se aliquis inuenit᷑. Nam illami beati petra sen¬
tentiã & martham sororẽ laxari eisdẽ fere uer¬
bis legimꝰ ꝓtulisse. Cui iinirũ cũ saluator di¬
ceret. omĩs qui uiuit & credit in me ñ morie¬
tur in eternũ. atq subiungeret. credis hoc:
ilico eodẽ spũ quo & petr inspirante. respon¬
dit. Ego credidi inquit: quia tu es xp̃c filiꝰ
mirũ. si beatũ ioħem de diuinitate loquentẽ
beato Petro p̾ferimꝰ: cũ illud euugłii sui sin¬
głare pͥncipiũ. ipsa etiã dnĩca uerba si dici li¬
ceat excedere uideamus: Nec iniuria fit re.¬
demptori nr̃o: si dicat᷑ ipse sublimiꝰ aliquid
depiere ꝑ discipłin. quam ꝑ semetipsum: & ꝑ
illius linguam manifeste ꝓferre: qͦd ꝑ semetip¬

Expanded text:
amento Dominicae fidei, quanquam profundissimum sit atque omnino divinum, et utrumque pari modo vires humanae mentis excedat, nec videatur insingularitatis locum sibi vindicare conspicitur, quia neque ante illum, neque post illum hoc idem scripsisse aliquis invenitur. Nam illam B. Petri apostoli sententiam, et Martham sororem Lazari eisdem fere verbis legimus protulisse. Cui nimirum cum Salvator diceret: «Omnis qui vivit et credit in me non morietur in aeternum ;» atque subjungeret: «Credis hoc?» illico eodem Spiritu, quo et Petrus, inspirante respondit: «Ego credidi, inquit, quia tu es Christus Fimirum, si Joannem de divinitate loquentem, beato Petro praeferimus, cum illud Evangelii sui singulare principium ipsa etiam verba Dominica, si dici liceat, excedere videamus? Nec injuria fit Redemptori nostro, si dicatur ipse sublimius aliquid depromere per discipulum quam per semetipsum, et per illius linguam manifeste proferre quod per semetip
Abbreviated transcription (Latin):
iudicẽ ꝓ peccatorib poterit: qui & pipsis cele¬
stis curiȩ senatorib nteruenit: & qui aduocatꝰ
fact ẽ suminis: qmͣ humiliter ẽ implorandus a
mininis. Hanc minirũ hominis eininentiam.
hanc meritoꝵ sublimiũ celsitudinẽ angls ille co¬
gnouit: qui se ab illo adorari ꝓhibuit. Uide
obsequiũ ab illo susciꝑe: quẽ nouerat apud com¬
munẽ iudicẽ locũ gr̃ẽ familiariter optinere.
Noliut adoratorẽ.: quẽ decernebat equalem. Prẽm
recognouit. sociũ iudicauit: subiectionis obȩdien¬
tiam ñ accepit. Quamuis enĩ in om̃ib scĩs semꝑ
sit angłice munditiȩ contubernalis & cognata

Expanded text:
 ipsis coelestis curiae senatoribus intervenit? Et qui advocatus factus est summis, quam humiliter implorandus est a minimis? Hanc nimirum hominis eminentiam, hanc meritorum sublimium celsitudinem angelus ille cognovit, qui se ab illo adorari prohibuit. «Vide, obsequium ab illo suscipere, quem noverat apud communem judicem locum gratiae familiariter obtinere. Noluit adoratorem, quem decernebat aequalem. Fratrem recognovit, socium judicavit, subjectionis obedientiam non accepit. Quamvis enim in omnibus sanctis semper sit angelicae munditiae contubernalis, et cogn
Abbreviated transcription (Latin):
ad pͥstinȩ fidei reuocat fundamentum. Mam
rogatꝰ ut ab hẏstoriographis tradit᷑ a caritate
fere tociꝰ uniuersalis eccłiȩ: in illud tandem
erupit diuine inspirationis elogiũ: in pnͥcipio
inquiens erat uerbũ. & uerbũ erat apud dm̃.
& d̃s erat uerbum. Hoc itaq signacłõ ueritatis.
& hereticoꝵ tergiuersationib metã fixit: & cat¬
holicoꝵ ficde ꝓpetua ex tunc & deinceps certitu¬
tionum irruat impetus. non euertit. Hȩc petra
ueri dauid implet fundam. qua philistrũ goliath
signanter in fronte ꝑcutiat: ubi uidelicet cru¬
cis uexillum ꝓfanus & impius non habebat.
Hȩc siquidẽ petra om̃s ȩccłiasticȩ doctrine aduer¬
sarios destruit: hȩc iudaicã ꝑfidiam cũ omni
ꝓrsꝰ hereticoꝵ prauitate ꝓsternit. Nec mirum
si instar petri. & ioħs petra dicat᷑: cũ hȩc ad ie¬
techielem dñs dicat. Ecce dedi faciẽ tuã ualen¬
tiorem facieb eoꝵ. & frontem tuã duriorem

Expanded text:
ad pristinae fidei revocat fundamentum. Nam ad pristinae fidei revocat fundamentum. Nam rogatus, ut ab historiographis traditur, a charitate fere totius universalis Ecclesiae, in illud tandem erupit divinae inspirationis elogium: «In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . » Hoc itaque signaculo veritatis et haereticorum tergiversationis metam fixit et catholicorum fidem perpetua ex tunc et deinceps certitutionum irruat impetus non evertit. Haec petra veri David implet fundam, qua Philisthaeum Goliath signanter in fronte percutiat , ubi videlicet crucis vexillum profanus et impius non habebat. Haec siquidem petra omnes ecclesiasticae doctrinae adversarios destruxit, haec Judaicam perfidiam cum omni prorsus haeretica pravitate prostravit. Nec mirum si instar Petri et Joannes petra dicatur, cum haec ad Ezechielem Dominus dicat: «Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum et frontem tuam duriorem
Abbreviated transcription (Latin):
lam fidei in tutissimo tranquilli portꝰ gremio
collocauit s: uideamꝰ utrũ ioħs & huic oꝑi ali¬
quã cũ beato petro similitudinẽ teneat. Con¬
stantissimȩ itaq p̾dicationis arguit᷑: sicq a domi¬
ciano tunc cȩsare in exiliũ destinat᷑. Protinꝰ he¬
retici. Marcion. cheruitꝰ & hebion cȩt̾iq: quã plu¬
rimi qͦs ipse conuenienter antixp̃os appellat. cau¬
las eccłiastici gregis irrumpunt: & uelut lupi gͣ¬
ues suꝑ ouilia pastoris auxilio destituta grassan
& ita simplicẽ euugłicȩ ficłi puritatẽ. ꝑfidiȩ suȩ
squalorib corrumpebant. C onfundit᷑ mundꝰ.
turbat᷑ eccł̃ia. uacillat fides: & uelut inhotres¬
cente tempestate ꝑfidiȩ: plurimi naufragant᷑.
Quid plura : T̃ ande ꝑempto domiciano: duce
ddiuia gr̃a redit ioħs ephesũ: turbatã gemit
eccłiam S: quicqͥd inuenit erroris turbine ac
tempestate turbatum: solidius atq robustius.

Expanded text:
lam fidei in tutissimo tranquilli portus gremio lam fidei in tutissimo tranquilli portus gremio collocavit. Sed videamus utrum Joannes et huic operi aliquam cum B. Petro similitudinem teneat. Constantissimae itaque praedicationis arguitur, sicque a Domitiano tunc Caesare in exsilium destinatur. Protinus haeretici Marcion, Cerinthus, Ebion, caeterique quamplurimi, quos ipse convenienter Antichristos appellat, caulas ecclesiastici gregis irrumpunt, et veluti lupi graves super ovilia pastoris adminiculo destituta grassantet ita simplicem evangelicae fidei puritatem perfidiae suae 339 squaloribus corrumpentes. Confunditur mundus, turbatur Ecclesia, vacillat fides, et velut inhorrescente tempestate perfidiae plurimi naufragantur. Quid plura? Tandem perempto Domitiano, duce divina gratia, rediit Joannes Ephesum, turbatamque gemit Ecclesiam. Sed quidquid invenit erroris turbine atque tempestate turbatum, solidius atque robustius
Abbreviated transcription (Latin):
sus. In breuissimo in qmͣ uirginalis uteri do¬
micilio constitutus. & cęli gub̾nabat imꝑium:
& terrenoꝵ omĩum ñ amiserat pͥncipatũ. Non
gͦ p̃sumptiue celũ dicit᷑ uenerabilis uirgo oa¬
Ria: atq idõ beatũ ioh̃em dñs quodammͦ celi
cdauicłarium ẽẽ constituit: cũ beatȩ genttͥtis
suȩ eum decreuit ẽẽ custodem. PRoinde ut
beato petro ioħs multipliciter comꝑet᷑: cum
discipłos suos redemptor nr̃ inquireret. qua
circa se opinione homines ducerent᷑. illiq ꝓ¬
tinꝰ respondissent. alii ioħem baptistam. alii
autẽ helyam. alii uero. iexemiã. aut unũ ex
ambiguitatis soluebatur. At ubi qͥd habeat
discipłoꝵ senss exigitur: p̃cedit in ueritatis con¬
fessione: qui pͥmꝰ erat in apłica dignitate. petrꝰ
nuitantis adhuc fidi sinuosa uolumiua. inter
ꝓcellosas ambiguitatũ fluctuantiũ tempestates.
piscator iste ueritatis anchorã fixit: & nauicu¬

Expanded text:
nsus. In brevissimo, inquam, virginalis uteri donsus. In brevissimo, inquam, virginalis uteri domicilio constitutus, et coeli gubernabat imperium, et terrenorum omnium non amiserat principatum. Non ergo praesumptive coelum dicitur venerabilis virgo Maria: atque ideo beatum Joannem Dominus quodammodo coeli clavicularium esse constituit, cum beatae Genitricis suae eum decrevit esse custodem. Proinde ut beato Petro Joannes multipliciter comparetur, cum discipulos suos Redemptor noster inquireret qua circa se opinione homines ducerentur, illique protinus respondissent: alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex ambiguitatis vinculum solvebatur. At ubi quid habeat discipulorum sensus exigitur, praecedit in veritatis confessione qui primus erat in apostolica dignitate, Petrus vi . » Inter nutantis adhuc fidei sinuosa volumina, inter procellosas ambiguitatum fluctuantium tempestates piscator iste veritatis anchoram fixit, et navicu
Abbreviated transcription (Latin):
niter saluaret᷑. Magna gͥ & felix mater ẽ heata¬
& uirgo oraRia: ex cuiꝰ uiscerib caro xp̃i assumpta
ẽ: ex qua rurso ꝑ aquã & sanguinẽ ꝑfluxit ȩcclĩa.
Hoc itaq mͦ & ex oraria ꝓdiisse uidet᷑ eccliã. U traq
tamen casta.utraq munda: utraq ppetuȩ uirgi¬
itatis signacło p̃muuita. Harũ itaq duaꝵ matũ.
auaꝵ ꝑpetrio uirginũ. ałterã ioħi uoluit cõmenda¬
re. alteram petro: ut ꝑpenso diligenter utusq
pondere ministerii: excellentiũ meritoꝵ dignitas
in duob cęli senatorib uideatur ȩquari. Dicit
dñs petro. T̃ ibi dabo claues regni celoꝵ. Numqͥd
& beata oraria fr̃s mei celum ñ fuit. in cuiꝰ ute¬
ro iurginali noirem mensib tota diuinitatis
cerib dĩ uerbũ ꝑ qͦd facta sunt omĩa. iminacłã¬
ta se carne uestiuit: In angusta scilicet latebat.
aluo conclusꝰ: s tociꝰ orbis iura regebat imm̃¬

Expanded text:
niter salvaretur. Magna igitur et felix mater et beataniter salvaretur. Magna igitur et felix mater et beata virgo Maria, ex cujus visceribus caro Christi desumpta est, ex qua rursus per aquam et sanguinem profluxit Ecclesia. Hoc itaque modo et ex Maria prodiisse videtur Ecclesia. Utraque tamen casta, utraque munda, utraque perpetuae virginitatis cingulo praemunita. Harum itaque duarum matrum, duarum perpetuo virginum, alteram re, ut perpenso diligenter utriusque pondere ministerii, excellentium meritorum dignitas in duobus coeli senatoribus videatur aequari. Dicit Dominus Petro: «Tibi dabo claves regni coelorum .» Nunquid et beata Virgo, fratres mei, coelum non fuit, in cujus utero virginalceribus, Dei Verbum, per quod facta sunt omnia, immaculata se carne vestivit. In angusto scilicet latebat alvo conclusus, sed totius orbis jura regebat imme
Abbreviated transcription (Latin):
suptilitate descͥpsit. Unde ñ immerito potest
dicere cũ ꝓpħa. Eructauit cormeũ uerbũ bonũ.
Recte gͥ uirgo uirgini ad obsequiũ tradit᷑. & ꝓ dño
seruus uice filii subrogat᷑: ut uirginalis pudicitȩ
splendor. ex utraq ꝑsona sibimet inuicẽ congru¬
at: & floridus nitum candoris aspectꝰ qͦd in se
& egregios duos redemptoris nr̃i discipłos. qͣliter
inter se quadã dignitatis similitudine congru¬
ant comꝑare: petaum uidelicet & ioħ̃em. Com¬
misit namq dñs petro claues ȩccłiȩ: uoluit & be¬
ato ioħi custodiã delegare oxiliȩ. Utraq imirũ
mater. Mater maria: mater eccł̃ia S oraria ma
cuxit. Ex ista ꝓdiit scd̾m carnẽ natꝰ. illã ꝓtulit
carne iam mortuus. E x ista uoluit nasci: ꝓ illa
dignatus ẽ mori. Ex una semelnatus ẽ in ꝑsona
sua: ex altera nascunt᷑ cotidie menbra sua. Traxit
ex altera qͦd ꝓ altera moreret̃: & quo utraq cõmu¬

Expanded text:
sublimitate descripsit. Unde non immerito potest sublimitate descripsit. Unde non immerito potest dicere cum Propheta: «Eructavit cor meum verbum bonum .» Recte igitur virgo Virgini ad obsequium traditur et pro Domino servus vice filii subrogatur, ut virginalis pudicitiae splendor ex utraque persona sibimet invicem congruat, et floridus intimi candoris aspectus quod in se a perpendere, et egregios duos Redemptoris nostri discipulos qualiter inter se quadam dignitatis similitudine congruant comparare? Petrum videlicet, et Joannem. Commisit namque Dominus Petro claves Ecclesiae ; voluit et beato Joanni custodiam Mariae delegare . Utraque nimirum materoduxit. Ex ista prodiit secundum carnem natus, illam protulit carne jam mortuus. Ex ista voluit nasci, pro illa dignatus est mori. Ex una semel natus est in persona sua, ex altera nascuntur quotidie membra sua. Traxit ex altera quod pro altera moreretur, ut quo utraque commu
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ sponsi distinctꝰ erat saphiris: qͥa xp̃i humanitas
diuinis uirtutib refulgebat. Isec plenus eẽ sapbi¬
ris dicit᷑. s distinctꝰ. ita uidelicet ut inter saphiros
candor eboris appareret: quia sic dñs ex parte
assumpti hominis oꝑabatur humana: ut aliqũdo
nichilominꝰ ex parte ditatis ostenderet & diuina.
Nam esurire. flere. postremo crucifigi & mori. hu¬
manitatis erant oꝑa: mirada uero facere. & non
solũ alios. s semetipsũ etiã amortius suscitare eui¬
dentissima erant diuinitatis indicia. Hoc itaq
mͦ beatꝰ ioħs quasi eburneũ uentrẽ sponsi saphi¬
firm.a describit. Quia gͥ hic beatꝰ ioħs de deo
mirabiliter atq incomꝑabiliter cȩteris mortali¬
b loqͥtur: iure factũ ẽ ut ñ solũ a gretis. s etiã
a latinis undiq theologus appelletur. T̃heothocos
oraria: qͥa dm̃ ueraciter genuit: theologꝰ ioħs:
qͥa di uerbũ ante scła apud patrẽ eẽ. & dm eẽ.
ñ solum menarrabiliter uidit. s & ꝓfundissima

Expanded text:
humanitas divinis virtutibus refulgebat. Nec plenus esse sapphiris dicitur, sed distinctus; ita videlicet ut inter sapphiros candor eboris appareret, quia sic Dominus ex parte assumpti hominis operabatur humana, ut aliquando nihilominus ex parte deitatis ostenderet et divina. Nam esurire, flere, postremo crucifigi et mori, humanitsolum alios, sed semetipsum a mortuis suscitare, evidentissima erant divinitatis indicia. Hoc itaque modo beatus Joannes quasi eburneum ventrem sponsi sapphifirma describit. Quia igitur hic beatus Joannes de Deo mirabiliter atque incomparabiliter caeteris mortalibus loquitur, jure factum est ut non solum a Graecis, sed etiam a Latinis undique Theologus appelletur. Theotocos Maria, quia Deum veraciter genuit; Theologus Joannes, quia Dei Verbum ante saecula apud Patrem esse et Deum esse non solum inenarrabiliter vidit, sed et profunda
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a studeamꝰ incedere. S si om̃s cũ ioħe uir¬
ginitatẽ habere iam in carne ñ possumꝰ. qͥa
post naufragiũ scdã restat tabula: studeainꝰ
florere uirtutib: & sic uirginitatis amisse dis¬
pendiũ optime compensabimꝰ. Non gͥ nobis
auaritie ardor incandeat: ñ iracundiȩ nos fu¬
ror impellat. Non in nobis flamma libidinis
estuet: ñ turpis cogitatio pulchrã animȩ nr̃e
coram dõ speciẽ fedet. Non nos terrenȩ faculta¬
tis abundantia in suꝑbiã erigat. ñ tenacitas
miscłiȩ uiscera a pauꝑib claudat. U̾igeat in
nobis ꝑpetua castitas. humilitas. pacientia. so¬
brietas: iusticia cũ pietate. seueritas cũ mansue¬
tudine. Inter hȩt itaq fr̃s kim̃ cȩteraꝵq dona¬

Expanded text:
 incedere. Quod si omnes cum Joanne virginitatem habere jam in carne non possumus, quia post naufragium secunda restat tabula, studeamus florere virtutibus, et sic virginitatis amissae dispendium optime compensabimus. Non igitur nobis avaritiae ardor incandeat; non iracundiae nos furor impellat. Non in nobis flamma libidinis aestuet; non turpis cogitatio pulchram animae nostrae coram Deo speciem foedet. Non nos terrenae facultatis abundantia in superbiam erigat; non tenacitas misericordiae viscera pauperibus claudat. Vigeat in nobis perpetua castitas, humilitas, patientia, sobrietas, justitia cum pietate, severitas cum mansuetudine. Inter haec, fratres charissimi, caetera
Abbreviated transcription (Latin):
sustineres. Quid tͥ durum uł dirum ẽẽ
poterit cũ recordatus fueris. quia ille in
forma dĩ in die ęternitatis. in splendo¬
rib scõꝵ ante luciferum genitus. splen¬
dor & figura substantiȩ dĩ. uenit ad
carcerem tuum. ad limum tuũ. infix¬
us ut dicitur usq ad cubitos in limo
ꝓfundi: Quid ñ suaue. tͥ. cum tͥ colle¬
geris om̃s amaritudines dm̃ tui. et
rememoraberis pͥmum quide illarũ
infantiliũ necessitatũ. deinde laboꝵ
quos ꝑtulit in p̃dicando. fatigationũ
in discurrendo. temptationũ in ieui¬
nando. uigiliarum in orando. lacrima¬
rum in compatiendo. insidiarũ in col¬

Expanded text:
sustineres. Quid tibi dirum vel durum esse sustineres. Quid tibi dirum vel durum esse poterit, cum recordatus fueris quia ille, in forma Dei, in die aeternitatis suae, in splendoribus sanctorum ante luciferum genitus, splendor et figura substantiae Dei, venit ad carcerem tuum, ad limum tuum, infixus, ut dicitur, usque ad cubitos in limo profundi? Quid non suave tibi, cum tibi collegeris omnes amaritudines Domini tui, et rememoraberis primum quidem illarum infantilium necessitatum; deinde, laborum quos pertulit in praedicando, fatigationum in discurrendo, tentationum in jejunando, vigiliarum in orando, lacrymarum in compatiendo, insidiarum in col
Abbreviated transcription (Latin):
in illo est: sicut irrefragabilis aucto¬
ritas attestatur. Nemo ait apłs loqueis
in spũ dĩ. dicit anathema iñu. Iħc sal¬
uator siue salus. anathema separatio
inter pretatur. Qui gͦ tͥ separationem¬
a salute submurmurat. nec dĩ sp̃s est
ner a do. quia sp̃s sc̃s non disꝑdere. sed
colligere ueint. qui semꝑ reuocat disꝑ¬
sos isrł in terram suam. Quid: Uitam
fortiorem aliquis querat. Hico uobis.
quia ista fortissima est. & quȩ
ex omni parte si dissimulare nolueris.
pͥmȩ illi scolȩ saluatoris ꝓ sua possibili¬
tate respondeat. An audes ad mollio¬
rem uł cogitando descendere: O si cog¬
nouisses & tu. qmͣ multa & qm̃ multis
debeas. uideres quam nichil sit quod
facis. qm̃ nec inter minima numerat¬
aum ad comꝑationẽ debitoꝵ tuoꝵ. Uis
scire ꝰ quȩ & quib debeas: ꝑrimũ xp̃o
itnu debes omnẽ uitam tuam. qͥa ipse
uitam suam posuit ꝓ uita tua. & cruci¬
atus amaros sustinuit. ne tu ꝑꝑetuos

Expanded text:
in illo Est, sicut irrefragabilis auctoin illo Est, sicut irrefragabilis auctoritas testatur. Nemo, ait Apostolus, loquens in Spiritu Dei, dicit anathema Jesu . Jesus Salvator sive salus; anathema, separatio interpretatur. Qui vero tibi separationema salute submurmurat, nec Dei Spiritus est, nec a Deo; quia Spiritus sanctus non dispergere, sed colligere venit, qui semper revocat dispersos Israel in terram suam. 5. Quid? vitam fortiorem aliquis quaerat? Dico vobis quia ista fortissima est, et quae ex omni parte, si dissimulare nolueris, primae illi scholae Salvatoris pro sua possibilitate respondeat. An audes ad molliorem vel cogitando descendere? O si cognovisses et tu, quam multa et quam multis debeas! videres quam nihil sit quod facis, quam nec inter minima numerandum ad comparationem debitorum tuorum. Vis scire quae et quibus debeas? Primo Christo Jesu debes omnem vitam tuam, quia ipse vitam suam posuit pro vita tua; et cruciatus amaros sustinuit, ne tu perpetuos
Abbreviated transcription (Latin):
ris explorans: sciens ingenio ñ uirib
ꝓcerto posuerat dicens. quacũq die
comederitis morte. moriemini. ista sub
dubio posuit. ne forte inquiens si co¬
mederimꝰ moriamur. Et audi ingeni¬
um malitiamq serpentis. nequaquã mqͥt
moriemini. Ds̃ affirmat. mulier du¬
bitat. sathan negat. Sic & ego timeo.
ne sicut serpens euam seduxit astutia
sua. sic & sensus u̾ri corrumpantur a
tionib suis. cur precepit uobis d̃s ut
istam regulam teneretis : Scdm eim
impetũ sp̃uum ur̃oꝵ. huic tepido re¬
missiorẽ. illi feruenti uitam ardentiorẽ
ꝓponit. hoc solum ex petens & expectais
ut quoquo mͦ tollat eum a consilio ui
sp̃s potestatem habens: qui tͥ inuidet
locum tuum. Unde & sapiens huiꝰ rei
ñ ignarus. si sp̃s potestatem habentis
suꝑ te ascenderit ait. locum tuum ne
dimiseris. Absit enim ut sp̃s ueritatis
qui te huc adduxit te reducere uelit.
quia nͣ est in ore eiꝰ. est. & non. sed est

Expanded text:
ris explorans, sciens, ingenio, non viribus ris explorans, sciens, ingenio, non viribus pro certo posuerat, dicens: Quacunque die comederitis, morte moriemini ; ista sub dubio supponit, ne forte, inquiens, si comederimus, moriamur. Et audi ingenium malitiamque serpentis. Nequaquam, inquit, moriemini . Deus affirmat, mulier dubitat, Satan negat. Sic et ego timeo, ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et sensus vestri corrumpantur a tionibus suis: Cur praecepit vobis Deus, ut istam Regulam teneretis? Secundum enim impetum spirituum vestrorum huic tepido remissionem, illi ferventi vitam arctiorem proponit, hoc solum expetens et exspectans, ut quoquo modo tollat eum a concilio jusspiritus potestatem habens, qui tibi invidet locum tuum. Unde et Sapiens hujus rei non ignarus: Si spiritus potestatem habentis super te ascenderit, ait, locum tuum ne dimiseris . Absit enim ut Spiritus veritatis, qui te huc adduxit, te reducere velit; quia non est in ore ejus: Est et Non; sed est