comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec penitus desoletur t̾ra: An uos ei
consulitis talia: Mirum ualde si
contra ur̃m consiliũ fiunt hȩc: mirũ
magis & malum si ur̃o consilio fiuit.
Etenĩ consulere talia manifeste scis¬
ma fabricare ẽ: d̾o resistere. ȩccłiam.
ancillare: & nouam in seruiturẽ eccle¬
siasticam redigere lib̾tatẽ. Siquis di
fidelis. siquis eccłiȩ filius ẽ: ꝓ fecto sta¬
bit & opponet se quo ad potĩt murũ
ꝓ domo di. Nam & uos ipsi si pacẽ
desid̾atis eccłie. sicut oportet filios pa¬
cis: quomͦ ñ dico tractatis en. s uł int̾¬
estis consiliis tam malignis: Quicqͥd
enĩ mali feccrit: merito ñ regi iuue¬
ni. s consiliariis senib imputatur:¬

Expanded text:
nec penitus desoletur terra? An vos ei nec penitus desoletur terra? An vos ei consulitis talia? Mirum valde, si contra vestrum consilium fiunt haec: 207 mirum magis et malum, si vestro consilio fiunt. Etenim consulere talia, manifeste schisma fabricare est, Deo resistere, Ecclesiam ancillare, et novam in servitutem ecclesiasticam redigere libertatem. Si quis Dei fidelis, si quis Ecclesiae filius est, profecto stabit et opponet se, quoad poterit, murum pro domo Dei. Nam et vos ipsi, si pacem desideratis Ecclesiae, sicut oportet filios pacis, quomodo non dicam tractatis ea, sed vel interestis consiliis tam malignis? Quidquid enim mali fecerit, merito non Regi juveni, sed consiliariis senibus imputatur
Abbreviated transcription (Latin):
conuentionib controu̾sia aut dissen¬
sio nasceretur. nichil mali sibi inuic̃e
facerent aut quererent. donec coram
nob trib parit̾ & dño autisiodoren¬
si. uentilata ies eẽt atq discussa. qͥ &
tunc mediatores fuimꝰ: & siquid em̾¬
geret controu̾sie debuimꝰ ẽẽ reconci¬
liatores. At id om̃imodis comes fla¬
gitat: s rex abnuit. Deniq esto qͦd
om̃ino male meruit comes: s eccłia
d̾i quid meruit: Quid inquã me¬
ruit ñ iam sola bituricensis eccł̃ia.
s & cathalaunũ: etiã & rem̃sis. etiã
& parisiensis. Habeat rex adu̾sus co¬
mitẽ ius: s de quo iure obsecro de qͦ
iure p̾sumit. ut eccł̃iaꝵ possessiones
& t̾ras deuastet: ut xp̃i ouib pastoreᷤᷤ
p̾fici ñ ꝑmittat: ut his quide electoꝵ
ꝓmotionẽ ꝓhibeat: aliis ũ qͦd hactenꝰ
mauditũ ẽ dilationẽ electionis indi¬
cat donec uniu̾sa consumpserit. donec
diripuerit pauꝑum facultates. do¬

Expanded text:
conventionibus illis controversia aut dissenconventionibus illis controversia aut dissensio nasceretur, nihil mali sibi invicem facerent aut quaererent, donec coram nobis tribus pariter, et domino Autissiodorensi, ventilata res esset atque discussa, qui et tunc mediatores fuimus: et si quid emergeret controversiae, debuimus esse reconciliatores. At id modo omnimodis Comes flagitat: sed Rex abnuit. 5. Denique esto quod omnino male meruit Comes: sed Ecclesia Dei quid meruit? Quid, inquam, meruit, non jam sola Bituricensis Ecclesia, sed et Catalaunensis, etiam et Remensis, etiam et Parisiensis? Habeat Rex adversus Comitem jus: sed de quo jure, obsecro, de quo jure praesumit ut Ecclesiarum possessiones et terras devastet, ut Christi ovibus pastores praefici non permittat: ut his quidem electorum promotionem prohibeat, aliis vero, quod hactenus inauditum est, dilationem electionis indicat, donec universa consumpserit, donec diripuerit pauperum facultates, do
Abbreviated transcription (Latin):
inde ds &e iudicet. qͦd nẽ de suspitio¬
ne comes theobaldus arguitur. ab eo
qui manifeste contra pactiones suas
ipsum sibi attraxit comitẽ radulfum.
contra qi p̾cepta. contra sententiam
sumini pontificis. adultero & excõ¬
municato cõmunicans. Ait qͦq rxx.
Pene habuimꝰ duos grauissimos op¬
pugnatores: & ꝓpha subsamnans re¬
spondet. Ibi trepidauerunt timore.
uͥ ñ erat timor. Ecce inquit oppugna¬
mur qui ñ oppugnauimꝰ: ꝑsecutio¬
nẽ patimur qui ñ ꝑsecuti sumus.
Quis oppugnat obsecio quis oppugnat:
quisue ꝑsequitur: Nonne comes ob¬
secrat & humiliatur. honorare paratꝰ
ut regem. seruir & obsequi tanquã
dño suo: obnixe ꝓ pace supplicans. &
bonam regis qͦd in se ẽ sibi conciliare
satagens uoluntatẽe Esto quod non
sit ita. s magis comes regi mala omĩa
moliatur: ñne ad id qͦd statutũ fuis¬
se seitis fucrat recurrenduꝰ Sic eñĩ
int̾ se pepigerunt: ut si qua de illis¬

Expanded text:
roinde Deus et judicet, quod nunc de suspicioroinde Deus et judicet, quod nunc de suspicione comes Theobaldus arguitur ab eo qui manifeste contra pactiones suas ipsum sibi attraxit comitem Radulfum, contra Dei praecepta, contra sententiam summi Pontificis adultero et excommunicato communicans. 4. Ait quoque Rex: « Pene habuimus duos gravissimos oppugnatores. » Et propheta subsannans respondet: Ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor . « Ecce, » inquit, « oppugnamur, qui non oppugnavimus: persecutionem patimur, qui non persecuti fuimus. » Quis oppugnat, obsecro? quis oppugnat, quisve persequitur? Nonne comes obsecrat et humiliatur, honorare paratus ut regem, servire et obsequi tanquam domino suo, obnixe pro pace supplicans, et bonam Regis quod in se est sibi conciliare satagens voluntatem? Esto quod non sit ita, sed magis Comes Regi mala omnia moliatur: nonne ad id quod statutum fuisse scitis, fuerat recurrendum? Sic enim inter se pepigerunt ut, si qua de
Abbreviated transcription (Latin):
flandrensis ẽ: Quis gͦ contra regis
fidelitatẽ facit homo eiꝰ. & fidelis ipsiꝰ:
si aliis eius amicis suoꝵ matrimoniiᷤ
copulatur: Nonne siquis simplici
ocło rem ut ẽ consideraret: potius ma¬
gna pax regni magnũq robur. & ma¬
gna posset putari sccuritas:. Illud aũ
miroe. quomͦ rex dicere ñ timuerit. co¬
gnoscere se quia nouerim ego. comitẽ
theobaldum in part̃ẽ suã contra regẽ.
comitẽ radulfum trahere attemptasse.
Nam & uiua uoce nuncio nr̃o plus
dixit quã scͥpserit: qͦd mandauerim
sepius dicto radulfo maximã partẽ
peccatoꝵ eiꝰ me suscipere: si uellet co¬
miti theobaldo adherere. Si notus ẽ
homo ꝑ quẽ ista mandauerĩ. uem¬
at & aiguat me palam: si scͥpsi lit¬
tiras ꝓftrantiin medium. Uiderit
ipse cui credid̾it: certus ego sum quia
nunquã nouerim qͦd imponit. Idem
arbitror & de comite theobaldo: qͥa
& ipse om̃imodis diffitet᷑. Uideat ꝓ¬

Expanded text:
Flandrensis est? Quid ergo contra Regis Flandrensis est? Quid ergo contra Regis fidelitatem facit ejus homo, et fidelis ipsius, si aliis ejus amicis, suorum matrimoniis copulatur? Nonne si quis simplici oculo rem, ut est, consideraret, magna potius pax regni, magnumque robur, et magna posset putari securitas? 3. Illud autem miror, quomodo Rex dicere non timuerit, cognoscere se quia noverim ego, comitem Theobaldum in partem suam, contra Regem, comitem Radulfum trahere attentasse. Nam et viva voce nuntio nostro plus dixit quam scripserit, quod mandaverim saepius dicto Radulfo maximam partem peccatorum ejus me suscipere, si vellet comiti Theobaldo adhaerere. Si natus est homo ille per quem ista mandaverim, veniat et arguat me palam: si scripsi litteras, proferantur in medium. Viderit ipse cui crediderit: certus ego sum quia nunquam noverim quod imponit. Idem arbitror et de comite Theobaldo, quia et ipse omnimodis diffitetur. Videat p
Abbreviated transcription (Latin):
labia ur̃a: An ꝓpter hoc decuit in¬
candescere iram regis contra d̾m. et
eccł̃iam eiꝰ: contra seipsum & regnum
suum: Itane ꝓpter ꝓpter hoc debuit
obliuisci honoris sur: ut ad debellan¬
dũ. hominẽ suum. quẽ ñ dico diffi¬
dauerat s nec submonuerat. uł posu¬
erat ad rationẽ. mitteret frr̃m suũ idq
ꝑ cathalaunũ. de qua potissimum ci¬
uitate scitis qͦd rex eũ comite theobal¬
do pepigerit: S rex adhuc aliud ad¬
dit: qͦd matrimoniis sibi moliatur
coniungere contra eiꝰ fidelitatẽ. comi¬
tem flandrensem & suessionensem.
Et de fidelitate quid̾e suspicio ẽ: ñ cer¬
titudo. Porro inanes suspitiones cer¬
tis pactionib p̾iudicare quale sit. uoᷤᷤ
uiditis. Quãquã id om̃imodo creden¬
dum ñ fuerit de tali uiro. Nunquid
enim hostes sunt regis quib alligat᷑
comes: & ñ magis homines eiꝰ & eius
a mici: Nonne consanguineꝰ regis. &
sicut ipse fatetur baculus regni comeᷤᷤ

Expanded text:
labia vestra? An propter hoc decuit inlabia vestra? An propter hoc decuit incandescere iram Regis contra Deum et Ecclesiam ejus, contra se ipsum et regnum suum? Itane propter hoc debuit oblivisci honoris sui, ut, ad debellandum hominem suum, quem non dico diffidaverat, sed nec submonuerat vel posuerat ad rationem, mitteret fratrem suum, idque per Catalaunum 206, de qua potissimum civitate scitis quid Rex cum comite Theobaldo pepigerit? 2. Sed Rex adhuc aliud addit, quod matrimoniis sibi moliatur conjungere, contra ejus fidelitatem, comitem Flandrensem et Suessionensem. Et de fidelitate quidem suspicio est, non certitudo. Porro inanes suspiciones certis pactionibus praejudicare quale sit, vos videritis. Quanquam id omnino credendum non fuerit de tali viro. Numquid enim hostes sunt Regis, quibus alligatur Comes, et non magis homines ejus et ejus amici? Nonne consanguineus Regis, et, sicut fatetur, baculus regni comes
Abbreviated transcription (Latin):
craipseram regi arguens eũ suꝑ
malis quȩ fiunt in regno eiꝰ ip¬
sius sic̃ dicit᷑ assensu. Et qͣd rescͥp¬
sit. dignũ duxi uob̃ qui de eius consilio
estis insinuandu. Miror enim si ita
credit ut loquit᷑: & si ñ credit. quom̃
conscio mͥ utiq omniũ sicut scitis. qͦ
ad pacem reformanda fuerunt. ista
ꝑsuadere conatur. Ait enĩ sic̃ potestis
uidere in litteris eiꝰ. cum male serua¬
ta ex parte comitis pacta conaretur
ostenders: adhuc suspensi manent ep̃
nr̃i.: adhuc t̾ra nr̃a int̾dicta ẽ. Quasi
uͦ cuiꝰquã ȩccłiastici absolutio int̾di¬
cti ad comitẽ theobaldum ꝑtineat:
aut hoc ipse aliquo m pepig̾it se factu¬
rum. Illusus ẽ ait comes radulfꝰ & iterũ
religatus ẽ. Et hoc quid ad comitẽ the¬
obaldum: Nonne quicqͥd de hac reꝓ
impleuit: Ille uͦ dep̾hensus ẽ in astu¬
cia sua: & cecidit in foueam quã fe¬
cit. En ẽ hoc totũ cur irrita faceret¬
ret rex pacta sua: que distinxerunt

Expanded text:
cripseram Regi, arguens eum super malis quae fiunt in regno ejus, ipsius, sicut dicitur, assensu: et quod rescripsit, dignum duxi vobis, qui de consilio ejus estis, insinuandum. Miror enim si ita credit ut loquitur, et, si non credit, quomodo conscio mihi utique omnium sicut scitis quae ad pacem reformandam facta fuerunt, ista persuadere conatur. Ait enim, sicut potestis videre in litteris ejus, cum male servata in parte Comitis pacta conaretur ostendere: « Adhuc suspensi manent episcopi nostri: adhuc terra nostra interdicta est. » Quasi vero cujusquam ecclesiastici absolutio interdicti ad comitem Theobaldum pertineat, aut hoc ipse aliquo modo pepigerit se facturum. « Illusus est, » ait, « comes Radulfus, et iterum relegatus est. » Et hoc quid ad comitem Theobaldum? Nonne quidquid de himplevit? Ille vero deprehensus est in astutia sua, et cecidit in foveam quam fecit. En est hoc totum cur irrita faceret Rex pacta sua, quae distinxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
t si facie ignotus es mͥ: s ñ fa¬
ma. Nec parum aut uile
qͥd tui: gratulor me tenere munere
illius. Nam talis fateor ꝑ eam insi¬
nuatus es meo pectori:. ut licet in mul¬
tis occupatũ. ipsa tam̃ serenissima iꝑ¬
ita ut in eam libent̾ immorer: &e sua¬
uiter requiescam. Cȩterum quo me¬
moriam plus accepto: eo auidius
suspiro p̾sentiam. S quando istud:
aut siquando istud: Utiq & si non
ante. ꝓfecto in ciuitate di nr̃i. si tam̃
ñ habemꝰ hic manentẽ ciuitatẽ: sed

Expanded text:
tsi facie ignotus es mihi, sed non fama: nec parum aut vile quid tui gratulor me tenere munere illius. Nam talis, fateor, per eam insinuatus es meo pectori, ut, licet in multis occupatum, ipsa tamen serenissima reita ut in ea libenter immorer et suaviter requiescam. Caeterum quo memoriam plus accepto, eo avidius suspiro praesentiam Sed quando istud, aut si quando istud? Utique etsi non ante, profecto in civitate Dei nostri: si tamen non habemus hic manentem civitatem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bor & letabor nichilominꝰ. in his quȩ
dicta sunt mͥ: sꝑans & expectans qͦd
reliquum ẽ de uisione corporali in die
dñi: ut gaudium meũ plenum sit.
Adde obsecio ad ea bona quȩ abste &
de te nob̃ assidue ueniunt. tuas tuoꝵ.¬

Expanded text:
or et laetabor nihilominus in his quae dicta sunt mihi, sperans et exspectans quod reliquum est de visione corporali in die Domini, ut gaudium meum plenum sit. Adde, obsecro, ad ea bona quae abs te et de te nobis assidue veniunt, tuas tuoru
Abbreviated transcription (Latin):
raualle sunt seruoꝵ di inutilis ser¬
uus. debitũ dilectionis affectum.
Hic filius ur peregrinationẽ quã &¬
si ur̃a licentia susceꝑat: nr̃o consilio
Deserens. ad uos reu̾sus ẽ. Cum enim
Scognouissemꝰ uiam illam & eũ requi¬
sisse ꝑ leuitatẽ. & uos ob illius imꝑ¬
bitatem annuisse: dure ut dignꝰ
erat increpatũ reu̾ti ꝑsuasimus. sue
siqtudẽ quantũ conicere potuimꝰ.
leuitatis & imꝑbitatis penitentẽ. as
de ceto em̃dationẽ pollicentẽ. rectius
iudicantes quantũlibet reum in suo
monasti̾o monachum. penitentiam
agere: qũã foris uagando ꝓuincias
eucuire. Neq enim t̾renam s celestẽ
requirere iherosolimã. monachoꝵ¬
ꝓpositum ẽ: & hoc ñ pedib ꝓficiᷤ¬
cendo. s affectib ꝓficiendo. Uos aũ
ꝑatꝰ ñ molestam habeatis eiꝰ rel̾sionẽ:
& si suspectam habeatis eiꝰ conu̾satio¬
nem. Quin potius gaudete. qͥa hic
filius ur̃ mortuus fuerat & reuixit:
ꝑierat & inuentus. ẽ¬

Expanded text:
ra-Valle sunt, servorum Dei inutilis servus, debitum dilectionis affectum. Hic filius vester peregrinationem, quam, etsi vestra licentia susceperat, nostro consilio deserens, ad vos reversus est. Cum enim cognovissemus, viam illam et eum requisisse per levitatem, et vos ob illius improbitatem annuisse; dure, ut dignus erat, increpatum reverti persuasimus, suae siquidem, quantum conjicere potuimus, levitatis et improbitatis poenitentem, ac de caetero emendationem polibens, quantumlibet reum in suo monasterio monachum poenitentiam agere, quam foris vagando provincias circumire; neque enim terrenam, sed coelestem requirere Jerosolymam monachopropositum est; et hoc non pedibus proficiscendo, sed affectibus proficiendo. Vos autem, pater, non molestam habeatis ejus reversionem, etsi suspectam habeatis ejus conversationem: quin potius gaudete, quia hic filius vester mortuus fuerat, et revixit; perierat, et inventus e
Abbreviated transcription (Latin):
Et emm ñ pairet nr̃o: qui suũ ꝑene de¬
struxit. Unde addo solita p̾sũptione.
Si puero ur̃o crederetis hominẽ hunc.
qui beneficio pietatis uĩe abutitur.
in claustrũ suum remitteretis:⁊ dño
abbati case di mandaretis. ut in mo¬
nast̾io qͦd ille inutilit̾ occupat. uirum
religiosum ꝓmoueret: & regularem or¬
dinaret conuentũ. Hoc plane dignũ
apłatu ur̃o: hoc beneplacitũ dõ. hoc
honor dño abbi case di. suoꝙ monastĩo.
Sic etiam liberaretis animã pͥdicti
hominis: & ipsum eui incubat mona
degauensem ep̃m: ꝑ graui querela qͦ
erat int̾ ipsum & abbatissam fontiᷤ¬
ebraldi:

Expanded text:
Etenim non parcet nostro, qui suum pene deEtenim non parcet nostro, qui suum pene destruxit. Unde addo solita praesumptione: Si puero vestro crederetis, hominem hunc, qui beneficio pietatis vestrae abutitur, in claustrum suum remitteretis, et domino abbati Casae-Dei mandaretis ut in monasterio, quod ille inutiliter occupat, virum religiosum promoveret, et regularem ordinaret conventum. Hoc plane dignum apostolatu vestro, hoc beneplacitum Deo, hoc honor domino abbati Casae-Dei, suoque monasterio. Sic etiam liberaretis animam praedicti hominis, et ipsum, cui incubat, monaDEGAVENSEM EPISCOPUM, PRO GRAVI QUERELA QUAE ERAT INTER IPSUM ET ABBATISSAM FONTIS-EBRALDI.
Abbreviated transcription (Latin):
sq quo & suꝑbit impiꝰ & in¬
cenditur pauꝑ: Usq quo a tan¬
ta imp̾udentia innocentia tan¬
tã uerat᷑: & hoc uiuo innocentio: Pecc̃a
sine dubio nr̃a hoc faciunt. qͦd dñs
meus tam sero aduertit mentientes
sibi: tam lente eraudit elamantes ad
se. in hac causa duntaxat. Nam ali¬
as quidẽ scimus familiare cẽ dño meo
& cito intelligere: & facile misereri. Fro¬
pter eum qui elegit uos. & posuit uoᷤ
refugium opp̾ssoꝵ. ponite iam tandẽ
finẽ & maliciȩ opp̾ssoris. & laborib af¬
flictoꝵ: quia satis utraq res uenit in
lucẽ & manifestationẽ. Deniq ad man¬
datum beneplaciti dñi mei causa dis¬
cussa & t̾minanda ẽ: suꝑest ut ipsius
auctoritate data sententia confirmet᷑.
Ergone si uenerit homo mendax ad¬
u̾sus tantoꝵ uiroꝵ testimoniũ. ualen¬
tinũ loquor granopolitanũ audieture
Iterum supplico. & ad pedes diũ ma ea
qua possum mente anxia descendo:
ne ab homme iniquo & doloso. reli¬
giosum monasti̾um destrui patiatur.

Expanded text:
squequo et superbit impius, et incenditur pauper? usquequo a tanta impudentia innocentia tanta vexatur, et hoc vivo Innocentio? Peccata sine dubio nostra hoc faciunt, quod dominus meus tam sero advertit mentientes sibi, tam lente exaudit clamantes ad se; in hac causa duntaxat: nam alias quidem scimus familiare esse domino meo, et cito intelligere, et facile misereri. Propter eum qui elegit vos, et posuit vos refugium oppressorum, ponite jam tandem finem et malitiae oppressoris, et laboribus afflictorum: quia satis utraque res venit in lucem et manifestationem. 191 Denique ad mandatum beneplaciti domini mei causa discussa, et terminata est: superest ut ipsius auctoritate data sententia confirmetur. Ergone si venerit homo mendax adversus tantorum virorum testimonium Valentinum loquor, et Gratianopolitanum, audietur? Iterum supplico, et ad pedes domini mei ea qua possum mente anxia descendo, ne ab homine iniquo et doloso religiosum monasterium destrui patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
considerare ꝓuentum: in insipientia
sua & furore suo. ausus ẽ hoc tam¬
grande sacrilegium attemptare. Ab¬
sit ut uł ad momentũ stare possit
ante faciem regis pplaris manus: uul¬
gi temeritas. factus sum insipiens:
qui cum sim uilis ignobiłq ꝑsona:
tanquã aliquis magnus. confiliis
tantȩ magnitudinis. tanteq sapi¬
entiȩ me ingessi: & de remagna.
At quo ignobilior atq abiectior:. tan¬
to lib̾ior sum ad loquendu qͦd cari¬
tas suggerit. Unde & adhuc addo
in insipientia mea. Siquis aliud ꝗͣ
locutus sum. uob̃ quod ñ credimus
suaderr conabitur: is ꝓfecto aut ñ
diligit regem. aut parum intelligit
quid irgiam deceat maiestatem:
aut certe. quȩ sua sunt querit: & ñ
ualde. quȩ uł di uł regis sunt curare
conuincitur:¬

Expanded text:
considerare proventum, in insipientia considerare proventum, in insipientia sua et in furore suo ausus est hoc grande sacrilegium attentare. Absit ut vel ad momentum stare possit ante faciem Regis popularis manus, vulgi temeritas. Factus sum insipiens, qui cum sim vilis, ignobilisque persona, tanquam aliquis magnus, consiliis tantae magnitudinis tantaeque sapientiae me ingessi, et de re magna. At quo ignobilior atque abjectior, tanto liberior sum ad loquendum quod charitas suggerit. Unde et adhuc addo in eadem insipientia mea: Si quis aliud, quam locutus sum vobis quod non credimus suadere conabitur, is profecto aut non diligit Regem, aut parum intelligit, quid regiam deceat majestatem: aut certe quae sua sunt quaerit, et non valde quae vel Dei, vel Regis sunt, curare convincitur
Abbreviated transcription (Latin):
fuam. Certus esto o rex: qm nec nũc
quoq relinquet dñs uirgam pecca¬
toꝵ. suꝑ sortem iustoꝵ. Non ẽ abbre¬
uiata manus dñi: nec facta impotes
ad saluandum. Liberabit & hoc tem¬
pore absq dubio sponsam suam. qͥ¬
sanguine suo redemit eam: suo sp̃u
bit inquã lib̾abit: s si in manu alt̾s:
uiderint regni pͥncipes. idne honor
regis. regniue utilitas sit. Non est
utiq. Quã obrem accingere gladio
tuo suꝑ femur tuũ potentissime:
restituat sibi cesar que cesaris sunt:
& que sunt dĩ do. L trunq int̾esse
cesaris constat: & ꝓpͥam tueri coronã:
& eccłiam defensare. Alterum regi:
ria sicut in dño confidimus. p̾ ma¬
nib ẽ. Suꝑbia & arrogantia. roma¬
noꝵ: plusquã fortitudo eoꝵ. Quid
enim: Nunquid quispiã magnuᷤ
uł potens u̾bi gr̃a imꝑator aut rex
fedam rem istam in iꝑium parit̾
sac̾dotiumq p̾sumite S ppłs hic ma¬
ledictus & tumultuosus. qui suas
nescit metiri. uires. cogitare finem

Expanded text:
m nec nunc quoque relinquet Dominus virgam peccatorum super sortem justorum. Non est abbreviata manus Domini, nec facta impotens ad salvandum. Liberabit et hoc tempore absque dubio sponsam suam, qui suo redemit eam, suo spiribit, inquam, liberabit: sed si in manu alterius, viderint regni principes, idne honor Regis, regnive utilitas sit. Non est utique. 3. Quamobrem accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime, et restituat sibi Caesar quae Caesaris sunt, et quae sunt Dei Deo. Utrumque interesse Caesaris constat, et propriam tueri coronam, et Ecclesiam defensare. Alterum regi, no confidimus, prae manibus est. Superbia et arrogantia Romanorum plus quam fortitudo eorum. Quid enim? Numquid quispiam magnus vel potens, verbi gratia, imperator, aut rex, foedam rem istam in imperium pariter sacerdotiumque praesumit? Sed populus hic maledictus et tumultuosus, qui suas nescit metiri vires, cogitare finem,
Abbreviated transcription (Latin):
ctari p̾otuerunt: quã ut in ꝑsona dñi
ambo hȩc parit̾ conuenirent: utpote
qui factus ẽ nobis ex utraq tribu.se¬
cindum carnem summꝰ & saccrdoᷤᷤ
& rex. Non solum autẽ. s & comiseuit
ea nichilominꝰ ac confederauit in suo
corpore. qͣd ẽ ppłs xp̃ianus. ipse caput
ilius: ita ut hoc genus hominũ apli¬
ea uoce genus elecum. regale saceralo¬
tium appellet᷑. In alia quoq scͥptura.
quot qͦt sunt p̾destinati ad uitã. ñne
om̃s reges & sacerdlotes nominant᷑
Eigo que cd̾s conuuxit. homo non
separet. Magis autẽ q̃d diuma sanxit
auctoritas. humana studeat adim¬
plere uoluntas: & iungant se anund̃:
qui nuncti sunt institutis. Inuicẽ se
foueant. inuioẽ se defendant: iniicẽ
onera sua portent. Ait sapiens. frat̾
adiuuans frẽm: ambo consolabunt᷑.
Qdͥ si alterutrũ se qͦd absit corroserint
Re momorderint: nonne ambo deso¬
labunt᷑: Non ueniat anima mea in
consilium eoꝵ: qui dicunt uł im¬

Expanded text:
cem potuerunt, quam ut in persona Domini ambo haec pariter convenirent; utpote qui factus est nobis ex utraque tribu secundum carnem summus et Sacerdos, et Rex. Non solum autem, sed et commiscuit ea nihilominus ac confoederavit in suo corpore, quod est populus christianus, ipse caput illius: ita ut hoc genus hominum apostolica voce genus electum, regale sacerdotium appelletur In alia quoque scriptura quotquot sunt praedestinati ad vitam, nonne omnes reges et sacerdotes nominantur ? Ergo quae Deus conjunxit, homo non separet. Magis autem quod divina sanxit auctoritas, humana studeat adimplere voluntas; et jungant se animis, qui juncti sunt institutis. Invicem se foveant, invicem se defendant, invicem onera sua portent. Ait Sapiens: Frater adjuvans fratrem, ambo consolabuntur . Quod si alterutrum se quod absit corroserint et momorderint, nonne ambo desolabuntur! Non veniat anima mea in consilium eorum qui dicunt, vel im
Abbreviated transcription (Latin):
ram. Non enim tretiꝰq institutor dõ
in destructionẽ ea conexuit: s in ed¬
ficationẽ. Si hoc scitis: quousq uos
communem. contumeliam. cõmu¬
nem dissimulatis in iuriã: Nonne
ut apłica sedes. ita & caput imꝑii io¬
ma ẽ: Ut gͦ de ecclia taccãnũ honor
regi ẽ truncũ in manib tenere im¬
ꝑiumͦ Et quidẽ ignoro. quid suꝑ hoc
consulant sapientes ur̃i & pͥncipeᷤ
iregni: s ego in insipientia mea lo¬
quens. qͦd sentio ñ tacebo. Eccl̃ia di
ab exortu sui usq ad hȩc tempora
pluries tribulata ẽ: & plurieo libe¬
rata ẽ. Deniq audite. qͥd ipsa de se
loquatur in psalmo. Ipsius enĩ uox
ẽ. Sepe expugnauerunt me a iu¬
uentute mea: etenim ñ potuerunt
mͥ. Supͣ dorsum meũ fabricauert̃

Expanded text:
am. Non enim utriusque institutor Deus in destructionem ea connexuit, sed in aedficationem. 2. Si hoc scitis, quousque vos communem contumeliam, communem dissimulatis injuriam! Nonne ut apostolica Sedes, ita et Caput imperii Roma est! Ut ergo de Ecclesia taceam, num honor Regi est truncum in manibus tenere imperium! Et quidem ignoro quid vobis super hoc consulant sapientes vestri et principes regni: sed ego, in insipientia mea loquens, quod sentio non tacebo. Ecclesia Dei ab exortu sui usque ad haec tempora pluries tribulata est, et pluries liberata est. Denique audite quid ipsa de se loquatur in Psalmo. Ipsius enim vox est: Saepe expugnaverunt me a juventute mea; etenim non potuerunt mihi. Supra dorsum 243 meum fabric
Abbreviated transcription (Latin):
psolari hommẽ. delinire tristiciã eiꝰ:
excusatũ me habere de tam rationabi¬
li causa. Postremo ipse quoq ut scitiͤ
in pendulo ẽ: & ipse cogitauit relin¬
quere domũ suã. Quod si uellet nunc
effectui mancipare. ego ñ ꝓhiberem:
ꝓ eo qͦd in ca ñ sine magna anxietate
uersetur.

Expanded text:
consolari hominem, delinire tristitiam ejus, consolari hominem, delinire tristitiam ejus, excusatum me habere de tam rationabili causa. Postremo ipse quoque, ut scitis, in pendulo est, et saepe cogitavit relinquere domum suam. Quod si vellet nunc effectui mancipare, ego non prohiberem, pro eo quod in ea non sine magna anxietate versetur.
Abbreviated transcription (Latin):
nde mͥ scͥpsistis: ita re¬
spondeo uob̃. Molestiam dm̃
cariac̃. nulli arbitror molestio¬
rem ec̃ quã mͥ.S puto uos ñ latere uo¬
luntate & p̾cepto ipsius iam ex longo
illum monachii factum nr̃m: &e mͥ ip¬
sum obedicntiã ꝓmisisse: & me eurã illiꝰ
suscepisse. Quotiens extunc uolentem
uenire reppuli. uenientẽ remisi: recorda¬
ri facile ñ ẽ. Tandem mͦ ueniens me no¬
lente remansit: &e nullom ei ꝑsuadere
potui reditũ. Dicebat autẽ qͥa si nos
eum ꝓiceremus. itum se longius: et
nullatenꝰ reditũm. S nec sic assensũ
uit. Aquo utiq introitu salua ꝯscĩa
eum ꝓhibere ñ potui:. nec ꝓicere possũ
utpote ut dixi iam olim in meã curã¬
receptum: & de quo redditus sum ra¬
tionẽ. Dui fateor ꝑicłm hoc conscientiȩ
mee. dissimulauerã ꝓpt̾ molestiã boni
illiꝰ hominis: & adhuc dissimulassem:
si meo iste consilio quo qͣmͦ acquiescete
uoluisset. Quȩ cum ita sint: ur̃m ẽ

Expanded text:
nde mihi scripsistis, ita respondeo vobis. Molestiam domini Caziacensis nulli arbitror molestiorem esse quam mihi. Sed puto vos non latere, voluntate et praecepto ipsius jam ex longo illum monachum factum nostrum; et mihi ipsum obedientiam promisisse, et me curam illius suscepisse. Quoties ex tunc volentem venire repuli, venientem remisi, recordari facile non est. Tandem modo veniens, me nolente remansit, et nullo modo ei persuadere reditum potul. 281 Dicebat autem, quia si nos eum projiceremus, iturum se longius, et nullatenus rediturum. Sed nec sic assensum intravit. A quo utique introitu salva conscientia eum prohibere non potuit, nec projicere possum, utpote, ut dixi, jam olim in meam receptum curam, et de quo redditurus sum rationem. Diu, fateor, periculum hoc conscientiae meae dissimulaveram propter molestiam boni illius hominis: et adhuc dissimulassem, si meo iste consilio quoquo modo acquiescere voluisset. Quae cum ita sint, vestrum est
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim adhuc dictauerã: qͥa nec
necessariam eẽ putabam. Quicquid
uł tͥ uł amicis tuis recte uis: qui de¬
dit uelle. det & ꝑficere ꝓ bona uolu¬
tate: omĩi mͥ amicitiȩ uire colende. pre
ac reuerentissime pater: A

Expanded text:
neque enim adhuc dictaveram, quia nec neque enim adhuc dictaveram, quia nec necessariam esse putabam. Quidquid vel tibi, vel amicis tuis recte vis; qui dedit velle, det et perficere pro bona voluntate, omni mihi amicitiae jure colende, pie ac re
Abbreviated transcription (Latin):
to minus contempnenda ẽ ã te nr̃a
possibilitas. qr ce si plus diligis q̃m pluᷤ
uales: ñ tam̃ plus diligis quã uales.
Nos autẽ & si minus diligimus qͣm
debemus: diligimus tam̃ qͣntum ua-¬
lemus. Tantũ autẽ ualemus: qͣntum
accepimus. Trahe nos post te. ut ap
prehendamus te: & tecũ amplus ac¬
cipiamus: unde largius diligamus.
Quid gͦ tu niteris nos app̾hendere &e
quereris ñ posse. quos iam app̾hendi¬
sti si attendisti: &e adhuc facere pot̾is
cũ uolueris. quales quide sumus. ñ
quales sꝑabas: Nescio quippe quid
aliud intueris in nob̃. quod ñ habe¬
mus: & sequeris pro nob̃ quod non
sumus. Id̾oq ñ consequeris qͥa non
sufficimuᷤ. & ut deniq in epła tua
iuste causaris. ds tͥ in nob̃ ñ nos defi¬
cimus. Nunc uͦ si talia placent. qua¬
lia mͦ nugatus sum. mandato & adi¬
ciam: ut cum obediero. p̾sũptionis ñ
timeam notam. Prefaciunculã quã
tͥ mitti iussisti.ñ habui mͦ ad manũ.

Expanded text:
to minus contemnenda est a te nostra to minus contemnenda est a te nostra possibilitas, quia, etsi plus diligis, quoniam plus vales; non tamen plus diligis quam vales. Nos autem, etsi minus diligimus quam debemus, diligimus tamen quantum valemus: tantum autem valemus, quantum accepimus. Trahe nos post te, ut te apprehendamus et tecum amplius accipiamus, unde largius diligamus. Quid ergo tu niteris nos apprehendere, et 89 quereris non posse? quos apprehendisti, si attendisti; et adhuc facere poteris, cum volueris, quales quidem sumus, non quales sperabas. Nescio quippe quid aliud intueris in nobis, quod non habemus; et sequeris pro nobis, quod non sumus. Ideoque non consequeris, quia non sufficimus: et ut denique in epistola tua juste causaris, Deus tibi in nobis, non nos deficimus. Nunc vero si talia placent, qualia modo nugatus sum, mandato, et adjiciam: ut cum obediero, praesumptionis non timeam notam. Praefatiunculam quam tibi mitti jussisti, non habui modo ad manum:
Abbreviated transcription (Latin):
needum uideo in lumine tuo. si uel
satis diligam. Neq enim scio si iam ꝑ¬
uenerim. ad illam qua nemo maiorẽ
ht̃ dilectionẽ: ut animã suam quis po¬
nat pro amicis suis. Nam quis głã¬
bitur castum se habere cor. nedum ꝑ¬
fectum: O dñe qui illuminas lucer¬
nam ineam qua iam uideo. & horreo
tenebras meas. ds meus illumina ip¬
sas quoq tenebras meas. ut uideã ce
gaudeam ordinatã in me caritatẽ: sci-¬
ens & diligens quȩ diligenda sunt. &
quantũ & ad quod diligenda sunt. me
quoq nolens diligi nͥ in te. & qͣntum
diligendus sũ. Ue etenĩ mͥ: si qͦd ualde
uereor. aut ego plus ab illo quã merui.
aut ille a me minꝰ quã dignus sit di¬
ligatur. Uerumptam̃ si meliores magiᷤᷤ
diligendi sunt. sunt autẽ meliores qui
magis diligunt: quid aliud dixerim
quã illum plus me diligere quẽ me¬
liorem eẽ ñ dubito: me uͦ minus illu
quã debeo. quia minus ualeo: S qͣn

Expanded text:
necdum video in lumine tuo, si vel necdum video in lumine tuo, si vel satis diligam. Neque enim scio si jam pervenerim ad illam, qua nemo majorem habet, dilectionem, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Nam quis gloriabitur castum se habere cor, nedum perfectum? O Domine, qui illuminas lucernam meam, qua jam video et horreo tenebras meas; Deus meus, illumina ipsas quoque tenebras meas, ut videam et gaudeam ordinatam in me charitatem, sciens et diligens quae diligenda sunt; et quantum, et ad quid diligenda sunt; me quoque nolens diligi nisi in te, et quantum diligendus sum. Vae etenim mihi, si quod valde vereor aut ego plus ab illo quam merui, aut ille a me minus quam dignus sit, diligatur. Verumtamen si meliores magis diligendi sunt sunt autem meliores, qui magis diligunt: quid aliud dixerim, quam illum plus me diligere, quem meliorem esse non dubito; me vero minus illum quam debeo, quia minus valeo? 4. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
gamus uerbo neq lingua: s oꝑe &e
ueritate. Quando uͦ unquã oꝑe meo
opus tͥ fuit & defuit: O scrutans coe
u̾sa seruoꝵ tuoꝵ corda diu̾sis gratiis
uelut radiis illustras. qͦd diligã ilłu
ex dono tuo & suo m̾ito tu scis: ce ego
sentio. Quatenus autẽ diligam tu
scis: ego nescio. Tu in quã qui dedisti
scis: quantũ donasti uł illi me. uel
illum mͥ amare. Et qͦmͦ aliqͥs nr̃m
cui tu ñ dixisti. audet dicere plus a¬
mans minꝰ diligor. nͥ forte qui ĩa in
lumine tuo uideat lumen tuũ: idest
in lumine tuȩ u̾itatis. agnoscat qͣnto
ardeat. igne caritatis: Ego autẽ dñe
int̾im contentꝰ uidere in lumine tuo
tenebras meas. quo adusq uisites se¬
dentem in tenebris & umbra mortis.
&̃ ꝑ te reuelent᷑ cogitationes cordiũ.
& manifesta fiant abscondita tene-¬
braꝵ fugatisq tenebris iam ñ uideatur
in lumine tuo nͥ lumen: sentio quide
de munere tuo qͦd eum diligam: sed

Expanded text:
gamus verbo neque lingua, sed opere et gamus verbo neque lingua, sed opere et veritate Quando vero unquam opere meo opus tibi fuit, et defuit? O scrutans renes versa servorum tuorum corda diversis gratiis, velut radiis, illustras; quod diligam illum ex dono tuo, et suo merito, tu scis, et ego sentio: quatenus autem diligam, tu scis, ego nescio. Tu, inquam, Domine, qui dedisti, scis quantum dedisti vel illi me, vel mihi illum amare. Et quomodo aliquis nostrum, cui tu non dixisti, audet dicere, « Plus amans, minus diligor: » nisi forte qui jam in lumine tuo videat lumen suum, id est, in lumine tuae veritatis agnoscat quanto ardeat igne charitatis? 3. Ego autem, Domine, interim contentus videre in lumine tuo tenebras meas, quoadusque visites sedentem in tenebris et umbra mortis, et per te revelentur cogitationes cordium, et manifesta fiant abscondita tenerum, fugatisque tenebris jam non videatur in lumine tuo nisi lumen: sentio quidem de munere tuo quod eum diligam; sed
Abbreviated transcription (Latin):
singuli respondebant. Nunqͥd ego
sum dñe: Dauid suam de se igno¬
rantiam ꝓfitet᷑: orans &e clamans.
& ignorantias meas ne memineris:
Tu uͦ nescio qua fidutia. ñ solum
de tuo. s & de meo corde tam aꝑte
declamas: ut plus amans inqͥens
minus diligar: Hȩc quippe sunt
uerba tua: quȩ nollem fuisse tua:
quia nescio si sunt uera. S tu si scis.
unde scis: Unde in quã ꝓbasti ma¬
gis nos a te diligi: quã te a nob̾e An
ex hoc quod in litteris tuis subuin¬
xisti: quia uidelicet uadunt & ue¬
niunt ꝑ te de nrĩs. nullũ tͥ a nobis
deferunt monim̃tum gr̃ȩ uł amoriᷤᷤ:
Quod uͦ monĩĩtum. qͦd amoris exꝑi¬
mentũ a nobis requiris: Nunquid
forte uͦ scrupulũ mouet tͥ. qͦd ad plu¬
rima tua ad nos scripta necdum uł
semel rescͥpsi: S qͣndo ego maturi-¬
tatem sapientie tuȩ delectari posse
putarẽ scͥptitationib imꝑitiȩ meȩ:
Sciebam enim qui dixit. filioli ñ dili¬

Expanded text:
singuli respondebant: Nunquid ego singuli respondebant: Nunquid ego sum, Domine? David suam de se ignorantiam fatetur orans et clamans: Et ignorantias meas ne memineris Tu vero nescio qua fiducia, non solum de tuo, sed et de meo corde tam aperte declamas: « Ut plus amans, » inquiens, « minus diligar. » 2. Haec quippe sunt verba tua, quae nollem fuisse tua, quia nescio si sunt vera. Sed et tu, si scis, unde scis? unde, inquam, probasti magis nos a te diligi, quam te a nobis? An ex hoc quod in tuis litteris subjunxisti, quia videlicet qui vadunt et veniunt per te de nostris, nullum tibi a nobis deferunt monimentum gratiae vel amoris? Quod vero monimentum, quod amoris experimentum a nobis requiris Nunquid forte scrupulum movet tibi, quod ad plura jam tua ad nos scripta, necdum vel semel rescripsi? Sed quando ego maturitatem sapientiae tuae delectari posse putarem scriptitationibus imperitiae meae? Sciebam enim qui dixit: Filioli, non dili
Abbreviated transcription (Latin):
inemo scit que sunt in hoĩe.
nͥ sp̃c hominis qui in ipso ẽ.
si sola in facie uidet homo.qͥa
solus d̾s intuet᷑ cor: miror nec satis
mirari possum. quomͦ qua ratione
sic tuã atq meã ad inuicẽ dilectio¬
nem pensare & distinguere potui-¬
sti: quatinꝰ ñ solum de ꝓpͥo. s & de ali¬
eno sententiã corde ꝓferres. Error ẽ¬
quide humane mentis. ñ mͦ bonũ
putare malũ & malũ bonum. aut
uerum falsum & econu̾so: s etiam
certa reciꝑe ꝓ dubiis. dubia ꝓ certis.
forte uerũ ẽ qͦd dicis. minus scilicet
ame amari te quã me diligis: sed
certe certus sum ñ eẽ certũ tͥ. Qͦmͦ¬
gͦ ꝓ certo affirmas: de quo certũ ẽ
quia certus minime scis: Mirum.
Paulus de suo iudicio ñ credit: sed
neq inquiens me ipsum iudico. Pe¬
trus luget suam qua se fefellerat p̾¬
sumptionẽ: cum de suo loqueret᷑ di¬
cens. & si oportuerit me mori tecum
ñ te negabo. Discipuli de ꝓditione
dñi nec in suis fidentes conscientii ͤ.

Expanded text:
nemo scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui ipso est ; si sola in facie videt homo, quia solus Deus intuetur cor , miror, nec satis mirari possum, quomodo, quave ratione sic tuam atque meam ad invicem dilectionem pensare et distinguere potuisti, quatenus non solum de proprio, sed et de alieno sententiam corde proferres. Error siquidem est humanae mentis, non modo bonum putare malum, et malum bonum, aut verum falsum, et e converso: sed etiam certa recipere pro dubiis, dubia pro certis. Forte verum est quod dicis, minus scilicet a me amari 88 te, quam me diligis: sed certe certus sum, certum non  certo affirmas, de quo certum est quia certus minime sis? Mirum! Paulus se suo judicio non credit, sed neque, inquiens, me ipsum judico . Petrus luget suam qua se fefellerat praesumptionem, cum de suo loqueretur, dicens: Etsi oportuerit me mori tecum, non te negabo . Discipuli de proditione Domini, nec in suis fidentes conscientiis,
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta qͦd diffinitũ erat. satis ẽẽ factu¬
ros. Arbitramur enim acceptum eẽ dõ.
si quantum in nobis ẽ. nemini oneri
eẽ studuerimꝰ: ne ñtam fructũ quã
datum in hoc eius negocio require¬
re. quod absit uideamur. Et p̾cipue
ur̃is nos maiorib atq instantioribus
occupationib sub hinus rei occasione
importunius ingerere. &e molestos eũ
necesse ñ est uob̃ exhibere: & hoc gratũ

Expanded text:
juxta quod diffinitum erat, satis esse factujuxta quod diffinitum erat, satis esse facturos. Arbitramur enim acceptum esse Deo, si quantum in nobis est, nemini oneri esse studuerimus: ne non tam fructum, quam datum in hoc ejus negotio requirere quod absit videamur; et praecipue vestris nos majoribus atque instantioribus occupationibus sub hujus rei occasione importunius ingerere, et molestos, cum necesse non est, vobis exhibere; et hoc gratum
Abbreviated transcription (Latin):
uiro alberoni. dĩ gr̃a meten¬
sis ȩccłiȩ pͥmicerio: fr̃s qui in
claraualle qualicunq obsequio ser¬
uiunt do. salutes & orationes. fide¬
lem curam urãm in his que dĩ sunt.
& si iam olim &e audieramꝰ & uid̃a¬
assensum: qͥa tam̃ di quoq benepla¬
citũ in omĩb his maxime quȩ a
eum ꝑtinent. ante omĩa & suꝑ
omĩa necesse ẽ nos &e inquirere
&e custodire: iccirco ad cõꝓbandu
rem sicut int̾ ep̃m monachosq conue¬
nerat. ur̃a utiq industria mediante &
ordinante qualit̾ fieri deberet. & hortan¬
te ut celerit̾. & iuuante ut honorabilit᷑
fieret. ñ qͥdem omittendam. s usq pꝰt
messionẽ tum ꝓ ur̃a tum pro temporiᷤᷤ
oportunitate expectanda. necessario
int̾mittendam eẽ putauimus. Iam
uͦ tunc si ce ep̃i uoluntas in eodem ꝑ¬
stiterit. & uob nichilominꝰ idipsum
eque ut mͦ placuerit: tali coniectura
dei quoq eẽ consilium securiꝰ confiden-¬
tes. sꝑamus nos ur̃ȩ utriusq deuotiõi

Expanded text:
iro ALBERONI, Dei gratia Metensis Ecclesiae primicerio, fratres qui in Clara-Valle qualicunque obsequio serviunt Deo, salutem et orationem. Fidelem curam vestram in his quae Dei sunt, etsi jam olim et audieramus et videraassensum: quia tamen Dei quoque beneplacitum in omnibus, et his maxime quae ad eum pertinent, ante omnia et super omnia necesse est nos et inquirere, et custodire; idcirco ad comprobandum rem sicut inter episcopum monachosque convenerat, vestra utique industria mediante et ordinante qualiter fieri deberet, et hortante ut celeriter, et juvante ut honorabiliter fieret; non quidem omittendam, sed usque post messionem, tum pro vestra, tum pro temporis opportunitate exspectanda, necessario intermittendam esse putavimus. Jam vero tunc, si et episcopi voluntas in eodem perstiterit, et vobis nihilominus idipsum aeque ut modo placuerit: tali conjectura Dei quoque esse consilium securius confidentes, speramus nos vestrae utriusque devotioni
Abbreviated transcription (Latin):
fugam. Et iam forsitan aufugissem.
nͥ me retinuisset consolationis spes.
manꝰ. sensus hebescit: horret lingua
eloqui malignissimã fraudẽ.s sub¬
reptionẽ. s enrĩientionẽ. s temeri¬
tatẽ s ꝑfidiam. Quid gͦ : filius tiuuiᷤᷤ
p̾otiꝰ archidiaconus qͥ &e in hac causa
constant᷑ fidelit̾q se habuit. cuncta tͥ
par̾ narrabit: & qͥd factum doleamꝰ
& qͥd faciendu flagitemuis: ipsi crede
tanquã mͥ. Ego aut̃ hoc unum ut par¬
turiens eloquor. nisti a tam scelerato
tamq temerario ausu deficiant: ut
me ipsũ nc̃ sentio. deficiet in dolore

Expanded text:
fugam. Et jam forsitan fugissem, fugam. Et jam forsitan fugissem, nisi me retinuisset consolationis spes, manus, sensus hebescit, horret lingua eloqui malignam fraudem, sed subreptionem, sed circumventionem, sed temeritatem, sed perfidiam. Quid ergo? Filius tuus Pontius archidiaconus, qui et in hac causa constanter fideliterque se habuit, cuncta tibi, Pater, narrabit, et quid factum doleamus, et quid faciendum flagitemus. Ipsi crede tanquam mihi. Ego autem hoc unum ut parturiens loquor: nisi isti a tam scelerato tamque temerario ausu deficiant, ut me ipsum nunc sentio, deficiet in dolore
Abbreviated transcription (Latin):
ñne p̾cipiendo p̾cepisti. in lin-¬
gonensi eccłia ꝑsonã eligi reli¬
giosam atq idoncã: e ad ꝯsiliũ pue¬
ritui: Nonne dñs lugdunensis. hoc
manlatũ ex apłico ore tuo p̾sens ex¬
cepit: tam fid elit̾ exequuturũ quã
firmit᷑ iniunctũ atq frequent̾ meul¬
catũ: Nonne deniq & spopondit:
Quid gͦ inisum ẽ ei mutare uoluisse.
qͥd utilissime &e consultissime statu¬
tũ fuerat᷑ aliudq sua p̾sũptione mo-¬
liri qͥd ñ conueniebat in uĩx ipsius
maiestatis contemptũ. & in nĩe pu¬
sillanimitatis scandału: Quomͦ ñ
erubuit bonꝰ ille un: apud se ẽ & ñ
inueniri: temptans imponere tam
sum suũ: Inquire pat̾ inquire dili¬
gent᷑. qualc homo ille cui manũ festinat
imponere testimoniũ habeat: & ab hiᷤ
qui ꝓpe sunt & ab his qui longe. Mi¬
chi enim int̾dicit dicere pudor qͦd pub¬
lica fama de eo dicit: inmo infama¬
tio celebrima diuulgauit. Et quid
dicam: Tristis ẽ anima mea:. usq ad

Expanded text:
nne praecipiendo praecepisti in Lingonensi Ecclesia personam eligi religiosam atque idoneam, et ad consilium pueri tui? Nonne dominus Lugdunensis hoc ipsum mandatum ex apostolico ore tuo praesens excepit tam fideliter exsecuturum, quam firmiter injunctum, ac frequenter inculcatum nonne denique et spopondit! Quid ergo visum est ei, mutare voluisse quod utilissime et consultissime statutum fuerat, aliudque sua praesumptione moliri quod non conveniebat, in vestrae ipsius Majestatis contemptum, et in nostrae pusillanimitatis scandalum? Quomodo non erubuit bonus ille vir apud se Est et Non inveniri, tentans imponere tam sum suum? Inquire, Pater, inquire diligenter, quale homo ille, cui festinat manum imponere, testimonium habeat, et ab his qui prope sunt et ab his qui longe. Mihi enim interdicit dicere pudor quod publica fama de eo dicit, imo infamatio celeberrima divulgavit. Et quid dicam? Tristis est anima mea usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tum ad urãm p̾sentiã. ibiq responsu¬
rũ adu̾sariis suis: ausi sumꝰ ur̃am ꝓ eo¬
int̾pellare bonitatẽ. In hoc enĩ credimuᷤ
honorificari ministium ur̃m: si qͣtenꝰ sal¬
ua iusticia licet. parieti inclinato & macerie
depulse. hum̾os uĩx̧ auctoritatiᷤ supponitiᷤ.
nͨ calamũ qͣssatũ ot̾i. nͨ linũ fumigans qͦd
in uob̃ ẽ extingui ꝑmittitis. Sentiat ob¬
secramus sibi ꝓfuisse & p̾cem nr̃am. &
suam simplicitatẽ: ob quã fertur a falsis
fr̾ib ctrcũuentꝰ: potiꝰ quã inuentꝰ in aliqͦ
dignus depositionis.

Expanded text:
tum ad vestram praesentiam ibique responsutum ad vestram praesentiam ibique responsurum adversariis suis, ausi sumus veinterpellare bonitatem. In hoc enim credimus honorificari ministerium vestrum, si, quatenus salva justitia licet, parieti inclinato et maceriae depulsae humeros vestrae auctoritatis supponitis; nec calamum quassatum conferi, nec lin exstingui permittitis. Sentiat, obsecramus, sibi profuisse et precem nostram, et suam simplicitatem, ob quam fertur a falsis fratribus circumventus potius, quam inventus in aliquo dignus depositionis.
Abbreviated transcription (Latin):
controu̾sia t̾minet᷑. Quodq ab eis iudi¬
catũ siue constitutũ concordit̾ fuerit.
ur̃m erit ratũ hab̾e: & de cȩto firmit̾
manuten̾e. Si timetis dm ñ patiemin
impediri tantũ bonũ: nec bonã illam
mulierẽ frustrari a desid̾ĩo suo. nec fr̃s
illos suȩ deuotionis pͥuari frucdui: nec
dm̃ deniq. tam accepto sibi reformati
ordinis sacrificio defraudari. Obsecra¬
mus uos & ꝓ nouella ur̃a plantatione.
illos loquor de spina. ut eis uiscera mi¬
sericordiȩ exhibeatis: quatmꝰ ur̃o be¬
neficio sustentati. in seruitio di &e suo
ordine ꝑseuerent:
nĩs &e patͥb
retierendis apłicȩ sedis legatis:
fructuosȩ suȩ legationis manipulos
reportare. Et̾ si coepore remoti. s affecty
&e bona uoluntate uob̃ appropiaui¬
mus: optantes &e orantes dirigi actuᷤ
&e studia ur̃a. ad om̃e qͦd decet & expe¬
dit. Inde ẽ qͦd audientes miserandu
illum archiep̃m moguntiensẽ. uoca¬

Expanded text:
controversia terminetur: quodque ab eis judicontroversia terminetur: quodque ab eis judicatum sive constitutum concorditer fuerit, vestrum erit ratum habere, et de caetero firmiter manutenere. Si timetis Deum, non patiemini impediri tantum bonum, nec bonam illam mulierem frustrari a desiderio suo, nec fratres illos suae devotionis privari fructu, nec Deum denique tam accepto sibi reformati ordinis sacrificio defraudari. Obsecramus vos et pro novella vestra plantatione, illos loquor de Spina, ut eis viscera misericordiae exhibeatis, quatenus vestro beneficio sustentati, in servitio Dei et suo ordine perseverent. nis et patribus reverendis, apostolicae Sedis LEGATIS, fructuosae suae legationis manipulos reportare. Etsi corpore remoti, sed affectu et bona voluntate vobis appropiavimus, optantes et orantes dirigi actus et studia vestra ad omne quod decet et expedit. Inde est quod audientes miserandum illum archiepiscopum Moguntinensem, voca
Abbreviated transcription (Latin):
in d̃i lib̾tate &e sine alt̾ius subiectione
eccłie fundatum. ipsa quȩ fundau̾at
factam sibi in hoc miuriã ut scͥbitis
conquerunt᷑: nec audientes salomonẽ
qui ait. noli ꝓhibere eum qͥ bñ uult
facẽ. si potes & ipse benefac: nob̾ in tã
scõ oꝑe contradicunt: & qm̃ seruos di
ñ oportet litigare. consilii fuit nob̾ ad
ur̃m potissimũ consiliũ causam re¬
mittere: ut ur̃a auctoritate & oꝑa. om̃iᷤ
mepta &e iniusta ut aiunt calumnia
conquiescat: &e ordo in domo di recep
inceps in pace ꝑmaneat. Nam & frat
niuardus qͥ multũ gratulat᷑ de uob̾.
satis in hoc de uob̾ confidere monuit.
tum ꝓpter ur̃am erga nos spiritałe de¬
uotionẽ: tum etiã ꝓpt̾ bonã quã audi¬
uit a uob̾ de hoc ipso ꝓmissionẽ. S in
auit̃ urĩs qͦd ñ credimꝰ salutarib mo¬
nitis aut consiliis. contradictores illi
ep̃oꝵ ad quos duo illa loca iure par¬
rochiali ꝑtinere noscunt᷑. omĩs int̾ eos

Expanded text:
in Dei libertate, et sine alterius ecclesiae in Dei libertate, et sine alterius ecclesiae subjectione fundatum, ipsa quae fundaverat factam sibi in hoc injuriam, ut scribitis, conqueruntur, nec audientes Salomonem, qui ait, 284 Noli prohibere cum qui bene vult facere; si potes, et ipse bene fac , nobis in tam sancto opere contradicunt: et quoniam servos Dei non oportet litigare , consilii nobis fuit ad vestrum potissimum consilium causam remittere, ut vestra auctoritate et opera omnis inepta et injusta, ut aiunt, calumnia conquiescat; et Ordo in domo Dei recepinceps in pace permaneat. 2. Nam et frater Nivardus, qui multum gratulatur de vobis, satis in hoc de vobis confidere monuit tum propter vestram erga nos specialem devotionem, tum etiam propter bonam, quam audivit a vobis, de hoc ipso promissionem. Si autem vestris quod non credimus salutaribus monitis aut consiliis contradictores illi io episcoporum, ad quos duo illa loca jure parochiali pertinere noscuntur, omnis inter eos