comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ror ꝑsone excludit riugium cũ
non meam s mrachel ⁊sensit Ez
qd ibi fcm̃ ẽ in mist̾io gestum nĩ
mpbe traditur Ibi tũ ⁊ si non pre¬
cessit secutus ẽ consensus. nͭex il¬
lo concubitu qui ⁊sensum p̾cessit.
fornicarii uidicãt᷑. cum ille ma¬
ritali affectu eam cognou̾it. ⁊ illa
uxorio affectu debitum ꝑsolu̾it.
putans lege pͥmogenitaꝵ ⁊ pa¬
temis imꝑiiss. se illei uire copu¬
cusaretur ille. cui incio uxoris
soror lectum eiꝰ ingressa. ei se
subiceret. Quecum sine spe ꝯiugii
ꝑpetuo in anere censeatur. tñ qui
cognouit eam ꝑignorantiamex¬
cusatur. qd̾ ꝑ se sile ꝓbatur:. Si
eium diabłs tnͣffigurans se in
angelum uicis credatur bonus:
non ẽ error ꝑniciosus. Ꝙ autem
uir ille in illam mulierem non
conserit: ex sili oñditur. siquis
hereticus. nomine augꝰi e ambro¬
sii alicui catholico se offerrz eimi¬
q ad sue fidei imitatom uocar.
sectani: s integritatem fidei ꝙͣ
ille ħeticus semenciebatur hr̃e.

Expanded text:
e exclusit conjugium, cum non in eam, sed in Rachel consenserit? Sed quod ibi factum est, in mysterio gestum non improbe traditur, ibi tamen etsi non praecessit, secutus est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copucusaretur ille, cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cognovit eam per ignorantiam, excusatur, quod per simile probatur. Si enim diabolus transfigurans se in angelum lucis credatur bonus, non est error periculosus. Quod autem vir ille in illam mulierem non consenserit, ex simili ostenditur. Si quis haereticus nomine Augustini vel Ambrosii, alicui catholico se offerret, eumque ad suae fidei imitationem vocaret: sectam, sed in integritatem fidei, quam ille haereticus se mentiebatur habere.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊i error. Non autem omnis error
rsensum impedit. Est enim error
alius ꝑsone: aluis fortune aliꝰ
ed̾onis. alius qualitatis. error
⁊ ẽ alius error fortune: qñ puta¬
liber: qui seruus ẽ. Error qualita¬
tis qñ putat᷑ eẽbonus: qui malꝰ
ẽ error fortune ⁊ qualitatis. ⁊iu¬
gii consensum ñ excludit erroue¬
ro ⁊dit̾onis: euigalem ⁊sensum
euacuati. de qua conditone p̾mo¬
dum tractabimus. Error quo ꝑ ͤ.
tit ut siquis feminam nobilẽ ĩ
ꝯiugium petat. ⁊ pea alia igno¬
bilis tradatur ei: non ẽ inter eos
aiugium. qr non ꝯsensit in istã:
s maliam. ut si quis ꝓmitt̾et mͥ
se uencliturum aurum. ⁊ pau¬
ro offerrz mͥ auricalcum ⁊ ita me
deciꝑet. Numquid liceret ⁊sen¬
sisse in auricaicum: Numqmͣuo¬
lui emere auricalcum. Nec gͦ m il¬
lud esensi qr esensus non nisiio¬
luntatis ẽ Sicut gͦ error mat̾ie
excludit esensum. ita ⁊ meiugio
error ꝑsone S obicitur deiacob

Expanded text:
 error. Non autem omnis error consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Error et est alius. Error fortunae, quando putaliber qui servus est. Error qualitatis, quando putatur esse bonus qui malus est. Error fortunae et qualitatis, conjugii consensum non excludit. Error vero conditionis conjugalem consensum evacuat, de qua conditione postmodum tractabimus. Error quoque pertit: ut si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis promitteret mihi se venditurum aurum, et pro auro offerret mihi aurichalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in aurichalcum? Nunquam volui emere aurichalcum, nec ergo in illud consensi, quia consensus nonnisi voluntatis est. Sicut ergo error materiae excludit consensum, ita et in conjugio error personae. Sed objicitur de Jac
Abbreviated transcription (Latin):
Iu illa sũma t̾nĩtate q̃ deus est
int̾ualla temꝑm nulla sũt. ꝑ q̃
pꝰsit oũdi. aut saltem requiri.u¬
trum pͥus ce prẽ natus sit filiꝰ
⁊ postea de ambob ꝓtessent sp̃c¬

Expanded text:
in illa summa Trinitate, quae Deus est, intervalla temporum nulla sunt, per quae possit ostendi, aut saltem requiri, utrum prius de Patre natus sit Filius, et postea de ambobus processerit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ic queti soiz sun celo empireo
funt angeli statim cum fc̃i
sunt: quõ ut legͣini saiͥa. dicit u¬
cifer ascen dam incelum. ⁊ exal¬
tabo solum meum ⁊ ero suł al¬
dinem cui ꝑificari uolebat. ⁊ est¬

Expanded text:
 quaeri, si in coelum empyreo fuerunt angeli statim ut facti sunt, quomodo ut legitur in Isaia, dicit Lucifer: Ascendam in coelum, et exaltabo solium meum, et ero similis Aldinem, cui
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatit. t̾cia ꝑs ẽ unꝯ nec maiꝰ
ad duo: qmͣ unus ẽ ibi nec maiꝰ
aͥd sunt omnes quiͣ singłi. qr spũ¬
alis non corͣr ẽ magͥtudo. qͣui pt
cape capiat qui aũt non põt cͤ¬
dat. ⁊ oret ut qd credit intenati
hiicu̾bis aꝑte oñdit inclifferen¬
tem magͥtudiuem tͥum ꝑsonaꝵ.
It meodem. Tũ nempe dixisti im̃
u̾ͥtus ẽingeuita. simplex. ⁊ tñ ĩ
hͣc simplici u̾tute młtauideris ⁊¬
inemorare cum clicit d̃s deũ ge¬
nuit. Sonꝰ boñ genuit sapiene
sapientem. clemens clementẽ.
potens potentẽ. Numꝙͥ gͦ bonitas

Expanded text:
Trinitatis tertia pars est unus, nec major pars duo quam unus est ibi; nec majus aliquid sunt omnes quam singuli: quia spiritualis, non corporalis est magnitudo. Qui potest capere, capiat : qui autem non potest, credat, et oret ut qHis verbis aperte ostendit indifferentem magnitudinem trium personarum. Item in eodem: Tu nempe dixisti unum Dvirtus est ingenita, simplex; et tamen in hac simplici virtute multa videris commemorare, cum dicis: Deus Deum genuit, bonus bonum genuit, sapiens sapientem, clemens clementem, potens potentem. N
Abbreviated transcription (Latin):
inhus locutouibz ꝑsone uoca¬
bulum eẽntie intelligentrã
fac̃: plures eeutias ⁊ fiternuui¬
dem᷑. ⁊ plures deos. siu̾o eeñti¬
e significatõnem ibi non te¬

Expanded text:
in his locutionibus personae vocabulum essentiae intelligentiam facit, plures essentias confiteri videmus, et ita plures Deos. Si vero essentiae significationem ibi non te
Abbreviated transcription (Latin):
tangi q̃ non tangenti tm̃ s ꝓhibñ¬
ti ⁊̃ obest. sicut aliena pecunia.ĩoꝓ
ti ob est sinon ꝓhibetur. nec cuilib.
stret᷑ Sic̃ pͥmus homo. a rebona ꝓ¬
hibitus: penam incurrit. ut non ex
re mala. s ex mnobdientia pena eẽ mõ¬
stretur: sic̃ exobetlientia palma.

Expanded text:
tangi, quae non tangenti tantum, sed prohibenti obest, sicut aliena pecunia; ideouod nec tangenti obest si non prohibetur, nec cuilibet bidem: Sicut primus homo, a re bona prohibitus, penam incurrit, ut non ex re mala, sed ex inobedientia pena esset monstraretur, sic ex obedientia palma,
Abbreviated transcription (Latin):
mau didicit. quid sit int̾ bonũ obe¬
dĩe ⁊ malum mobedientie: Sino
pͥmi ꝑentes obedientes eeũt: nec
atra p̾ceptũ peccassent non iõ tñ
minus drẽtur lignum scĩe boni ⁊ ma¬
li qr ħ exeius tactu accideret: siusur
non erat ut ipa recepti ⁊ seruato: bo¬
num isii eẽt. tnͣ igressio: malum. uec
meliꝰ ꝯsideratur qnͣtum maium sit

Expanded text:
sit inter bonum obedientiae et malum inobedientiae. Si vero primi parentes obedientes essent, nec contra praeceptum peccassent, non ideo tamen minus diceretur lignum scientiae boni et mali, quia hoc ex ejus tactu accideret si usurpd malum non erat, ut ipsa praecepti conservatio bonum illi esset, transgressio malum. Nec melius consideratur quantum malum sit
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eius stabili sanitate. ⁊ ꝑpetua
soliditate firmaret᷑. neculla infir
boni ⁊ mali: non a natura hnomen
accepit. s ab octasione rei pꝰea secu¬
te. Arbor .n. illa non erat mala: s sci
qͣ hõ exꝑiendo disc̾et quid eẽt int̾ o¬

Expanded text:
corpus ejus stabili sanitate, et perpetua soliditate firmaretur, nec ulla infirboni et mali non a natura hoc nomen accepit, sed ab occasione rei postea secutae. Arbor enim illa non erat mala, sed idequa homo experiendo disceret, quid esset
Abbreviated transcription (Latin):
dit aiam cum augelis sine cor¬
ꝑe fuisse creatam. pꝰea u̾o ad
corpus accessisse.nz ꝯpulsa ẽ ĩ¬
sic creata fuit ut uellet sic̃ nͣle
nobis ẽ uelle niuere. Mlale aũt
atam ita exponentes illa u̾ba.
Inspirauit infatiem eiꝰ. spi ni¬

Expanded text:
dit animam cum angelis sine corpore fuisse creatam, postea vero ad corpus accessisse; neque compulsa est insic creata fuit, ut vellet, sicut naturale nobis est velle vivere. Male autem atam, ita exponentes verba illa: Inspiravit in faciem ejus spi
Abbreviated transcription (Latin):
exp̾ssit qr s ꝑs sensib ornata ẽ
adintrienda sriora.s quicqͥd
de aĩa pͥmi hominis extimettr:
de auis c̾tissime sentiendͤ ꝙ ĩ cor
dum ẽ ⁊̃ aiãm illam non sic ẽẽ

Expanded text:
s sensibus ornata est ad intuenda superiora. Sed quidquid de anima primi hominis aestimetur, de aliis certissime sentiendum est quodndum est etiam animam illam non sic esse
Abbreviated transcription (Latin):
it pccm̃ qd̾ płib feminis uteb¬
autur n ccͣ naturam ħ fatiebãt.
cum nec laciuiendi causa. s gig¬
nendi facerent. nec ctͣ morem qr
eo temꝑe ea faciebant. nec ⁊tra
p̾ceptũ: qr nulla lege erat ꝓhĩ¬
res. qd̾ qũ mos erat: cͥmen non
erat. Sic prĩarche ꝯiugib excipi¬
entib semen suum misceban¬
t non ⁊cupiscencia ꝑficiende no¬
luptatis: s ꝓuidentia ꝓpagan¬
de succestionis. Sic̃ apłi audito¬
rib suis admirantib doctrinã
suam ⁊ delectabantur non auidi¬
tate ⁊seqũde laudis: s caritate
quis temꝑib cum ad huc sa¬
lutis nr̃e mist̾ium uelaretur. iꝰ¬
ti offitõ ꝓpagandi nuptias cͣcͣhe¬
bant. non uicti libidine: s ducti
pietate. qui młto faciliꝰ ꝯtinere
quas castius h̾ebat. qmͣ nũc mniã
quilz istoꝵ inquib uidemus. ꝙͣ¬

Expanded text:
 pluribus feminis utebantur; nec contra naturam hoc faciebant, cum non lasciviendi causa, sed gignendi hoc facerent; nec contra morem, quia eo tempore ea fiebant; nec contra praeceptum, quia nulla lege erat res, quod, quando mos erat, crimen non erat. Sicut Patriarchae conjugibus excipientibus semen suum miscebantur, non concupiscentia percipiendae voluptatis, sed providentia propagandae successionis: sic Apostoli auditoribus admirantibus doctrinam suam condelectabantur, non aviditate consequendae laudis, squis temporibus cum adhuc salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continere quas castius habebat, quam nunc unam quilibet istorum in quibus videmus
Abbreviated transcription (Latin):
uenus ẜm eam dr genitus. p̃t eã¬
gͥ duob modit. dicitur mitti .s ł
mas pias sic tñsfert ut abeis ꝑ¬
cipiatur ac cognioseatur. Hos du¬
eo ip̃o qd̾ de prẽ natusest missus
dr filius. s łeo qd̾ apparuit huic
mundo u̾bum᷑ caro fcm̃ ẽ. uñ di

Expanded text:
secundum eam dicitur genitus. Praergo, duobus modis dicitur mitti, scilmas pias sic transfert, ut ab eis percipiatur ac cognoscatur. Hos dueo ipso quod de Patre natus est, missus dicitur Filius; sed eo quod apparuit huic mundo: Verbum caro factum. Unde di
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa cuncta q̃ ad nature subsidiũ
fiunt: semꝑ bona eẽ astruũt s
qd̾ as. mala ẽẽ dicit uinalas hẽ¬
ant causas: nou i accipiend̾ ẽ: qiͣ
ip̃a mala ssint s qr pccant: ⁊ ma¬
li sunt. Qͥ ea malo sine agunt.
nocatum qd renum̾abile ẽ ad
uitã. non ꝙ ills̾ sit solum bonũ

Expanded text:
cuncta quae ad naturae subsidium fiunt, semper bona esse astruunt. Sed quod Aug. mala esse dicit, si malas habeant causas, non ita accipiendum est, quasi ipsa mala sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine agunt. vocatum quod remunerabile est ad vitam; non quod illud sit solum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
cit ip̃e fuius. non omĩa ꝑfuiũ
fc̾a sunt: at omsa ꝑfilium fc̃a
sunt. Ip̃e gͥ fcũs nonẽ: ut cum
non pot appłrari creatura: qm̃
ꝑ ip̃m fc̃a sunt ouĩa. Ambꝵ. in
ñ ẽẽ dei filium. audinimꝰ enim
meungłio: dism mandasse dis
qui c̾at᷑am xp̃m appellant. Nã
si creatura eẽnt. sͥ mandaret e¬
uͣngłium p̾dicati. ⁊ subiectus

Expanded text:
cit ipse Filius, non omnia per Filium facta sunt; at omnia per Filium facta sunt; ipse ergo factus non est, ut cum non potest appellari creatura, quoniam per ipsum facta sunt omnia. Ambr. in non esse Dei Filium. Audivimus enim in Evangelio Dominum mandasse discqui creaturam Christum appellant? Nam si creatura esset, sibi mandaret Evangelium praedicari, et subject
Abbreviated transcription (Latin):
cl ĩ ait. ħ sr̃i  celum qd̾ auolubi¬
utate mũli secretũ ẽ mox ut ẽ¬
atumẽ: scĩc angelis repletum ẽ.
quos inpͥncipio cum celo ⁊ t̾ra ⁊¬
clitos testatur clñs clicens ubi e¬
ras cum me lauclarent astra ma¬
tutina ⁊ iubilarent om̃s filii d̃i.
astramatutinra.⁊ filios d̾i eosdẽ
angelos. uocat. celũ .i. in quo poꝰ¬
sita sunt luminaria. non ĩpͥnci¬
qd̾ mempireo onmes angli fue¬
runt. añ quoꝵdam ruinam. si¬
nirq creati sũt angeli cum ce¬
lo empireo ⁊ cum informi mͣ oĩ¬

Expanded text:
 coelum quod a volubilitate mundi secretum est, mox ut creatum est, sanctis angelis impletum est, quos in principio cum coelo et terra conditos testatur Dominus dicens: Ubi eras, cum me laudabant astra matutina, et jubilarent omnes filii Dei. Astra matutina et filios Dei eosdem angelos Dei vocat. Coelum enim in quo posita luminaria, non in princiquod in empyreo omnes angeli fuerunt ante quorumdam ruinam, simulque creati sunt angeli cum coelo empyreo, et cum informi m
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ cum decernit tus¬
alexander ppͣ. Simoniacos
onuo dampnandos oĩo dac
deponendos: sub intelligend̾ ẽ
satonis si stãtim discedunt ab
eis a pessimo eoꝵ ꝯtiliabulo. re
xxx. etatis non impleu̾it anos:
nullo mõ p̾b̾r ordinetur ⁊̃ si ual¬

Expanded text:
militer cum decernit Alexander papa simoniacos omnino damnandos ac deponendos, sub intelligendum est; orem excusationis, si statim discedunt ab eis, et pessimo eorum conciliabulo renu30 aetatis non impleverit annos, nullo modo presbyter ordinetur, etsi val
Abbreviated transcription (Latin):
iuuens de̾us ⁊ nature et̾ne exde
inuentic potestasẽ quicum san¬
cramento scientie sue ex eo nas¬
citur. non potuit aliud ẽẽ qmͣ ui¬
uens. Nan cum ait. sic̃ misit ine
docuit uitam inse ꝑuiuentempa¬

Expanded text:
ivens, Deus, et naturae aeternae viventis potestas est; et quod cum sacramento scientiae suae ex eo nascitur, non potuit aliud esse quam vivens. Nam cum ait: Sicut misit me docuit vitam in
Abbreviated transcription (Latin):
sibił bonitas: recte or. ⁊ crelitur
sũmum bonum. Cumq unum
udem ponitus sit in deo. poͣ. sapĩa.¬
bonitas: attͥbuitur. qd̾ qͣle fiat. ñ
ẽ ociosum inquirere. Qr io fiat
dencia fac̾e curatit i. netiat¬
inmensitatem simili sapsã¬
⁊ creature metiremͣ. tͥbu

Expanded text:
sibilis bonitas, recte dicitur et creditur summum bonum. Cumque unum et idem penitus sit in Deo potentiabonitas attribuatur, quod quare fiat, non est otiosum inquirere. 7. Quare iddentia facere curavit, neimmensitatem similie creaturae metiremu
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Int̾fc̃ores suarum ⁊uigũ
sine iudicio. cum non addis ad
nitus denegat᷑ riugium hic
urͣ nicholaus ꝑmittere mari¬
tis ꝓ adult̾io . ł alio hiꝰ: uyores
suas int̾ficere. S eccͣstica disci¬
plina spũali gladio ⁊̃ mͣlicri¬

Expanded text:
 Interfectores suarum conjugum sine judicio cum non addis adunitus denegatur Conjugium. Hic videtur Nicolaus permittere maritis pro adulterio aut alio hujusmodi uxores suas interficere; sed ecclesiastica disciplina spirituali gladio,
Abbreviated transcription (Latin):
ain uxorem absq ⁊ sine causa ĩ¬
t̾fecerit. aliamq dixit: armiᷤ de¬
põitis publicam agat pniam ⁊
uszquoꝰ senciat.

Expanded text:
am uxorem absque lege et sine causa interfecerit, aliamque duxerit, armis depositis publicam agat poenitenusquequo consentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ausa u̾o institutonuis bapĩẽ
imnouatõ mentis ut hõ qͥ
nouetur. qd̾ fit depositoe uicioꝵ: ⁊
couat̾one uͥtutũ. sio .n. fit quisq
nouus homo: cum abolitis pccĩs
ornatur uͥtutib. abolitõ pccõꝵ pel¬
lit feditatem apposicio uͥtutũ afft
decorem. ⁊ ħ ẽ res huiꝰ satramẽti.¬

Expanded text:
ausa vero institutionis Baptismi est innovatio mentis: ut homo qui novetur, quod fit depositione vitiorum et collatione virtutum. Sic enim fit quisque novus homo, cum abolitis peccatis ornatur virtutibus. Abolitio peccatorum pellit foeditatem: appositio virtutum affert decorem, et haec est res hujus sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
ut autem se quisq diligat᷑ p̾cep¬
to non ẽ opus. Qnͣtũl enĩ hõ exti¬
dat au̾itate remanet illi dilectõ¬
quiͣ carnẽ suam odio hũit. Nam
uiri iustiqui corpiis suũ cruciãt.
non corpus s corrupt̾ones eius
⁊ pondus oderunt.¶ Sic ur᷑ augꝰ
tradere ꝙ exp̃ceptõ nonteneam᷑

Expanded text:
Ut autem quisque se diligat, praecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectnquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Hic videtur August. tradere quod ex praecepto non teneamur
Abbreviated transcription (Latin):
daꝵ genus mhus duob p̾ceptis
tõ dei. euisq dilectonis modus p̾¬
sͥtus appareat. ⁊ seqͣt᷑ dilecto ꝓx¬
mir de tua dilectõne uͥl dcm̃ uidet᷑.
s cum dc̃m̃ ẽ diliges ꝓximum tu¬
um sicut te ip̃m simr ⁊ tui ab ste
dilectõ p̾t̾missa non ẽ. Ecce hic aꝑ¬

Expanded text:
darum genus in his duobus praeceptis tio Dei, ejusque dilectionis modus praescriptus appareat, et sequatur dilectio proximi, de tua dilectione nihil dictum videtur. Sed cum dictum est: Diliges proximum tuum sicut teipsum, simul et tui abs te dilectio praetermissa non est . Ecce hic aper
Abbreviated transcription (Latin):
et que hac dilectone diligen¬
dasint. iam inquiramus. Nõ
enum omĩaut agit aus. qui b
utendum ẽ diug̾enda sunt. s ea
sola queuł nobis cum societate
quadam referunt᷑ in deum. sicut
ẽ homo ł angelus: ł ad nos rela¬
ta bũfitio dei ꝑ nos indigent ut
corpus. qd̾ ita p̾cipiend ẽdiliͤ ut
ei ordinate prudentq ⁊ sulatur:¬

Expanded text:
ed quae hac dilectione diligenda sint, jam inquiramus. Non enim omnia, ut ait August., quibus utendum, diligenda sunt; sed ea sola quae vel nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicut est homo vel angelus; vel ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, ut corpus: quod ita praecipiendum est diligi, ut ei ordinate prudenterque consulatur
Abbreviated transcription (Latin):
aiãm ⁊ corpus nosq ipõs totos
genus diligendarum rerũ in ilł
duob manadatic ⁊tineri. Quatu¬
or enun diligenda sunt. ut ait
alterum ꝙ nos sumus. Tercium

Expanded text:
 ipsos totos genus diligendarum rerum in illis duobus mandatis contineri. Quatuor enim diligenda sunt, ut ait alterum, quod nos sumus; tertium,
Abbreviated transcription (Latin):
archis. arthiepĩs metropolitis ne¬
⁊ ep̃ĩs. prĩarcha grece: sũmus pa
chenus. alexandrius s om̃iũ
sũmꝰ ẽ romanus archiep̾c pͥnceps
episcoꝵ. archos .n. g̾ce: lat̾. pͥnceps

Expanded text:
archis, archiepiscopis, metropolitanis, et episcopis. Patriarcha Graece summus patchenus, Alexandrinus, sed omnium summus est Romanus. Archiepiscopus, princeps episcoporum, archos enim Graece, Latine princeps
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotem mõ ꝓpħam. mõ poe¬
tam sig̃cat. Eantq u̾o uocatur.
qui uocem modulat᷑ in cantu.
huis sunt cluo gu̾a p̾centor ⁊
succentor. p̾centor qui nocem
p̾mittit incantu succentor:

Expanded text:
cerdotem, modo prophetam, modo poetam significat. Cantor vero vocatur, qui vocem modulatur in cantu. Hujus sunt duo genera: praecentor, et succentor. Praecentor qui vocem praemittit in cantu, succentor
Abbreviated transcription (Latin):
autem discieto agentilib intro¬
ducta urͣ. qui suos flamines. ali¬
os simpłr flamines. alios archi¬
flamines. alios ꝓthoflamines
appellabant. sacerdotes .n. genti¬
lum flamines eẽ dicebantur. qͥ
hebant incapite pilleum in quo
erat breuis uirga desr̾ hñs ali¬
quid lane qd cum ꝑ estum fer
re non pꝰsent: filum tr̃ incapi
te ligare cepunt. Nuclis .n. capi¬
tib eis in cedere nephas erat uñ
⁊ afilio quo utebant᷑: flamines

Expanded text:
autem discretio a gentilibus introducta videtur, qui suos flamines, alios simpliciter flamines, alios archiflamines, alios protoflamines appellabant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantur, qui habebant in capite pileum, in quo erat brevis virga, desuper habens aliquid lanae, quod cum re non valent, filo tantum capita religare ceperunt. Nam nudis capitibus eos incedere nefas erat, a filo quo utebantur flamines
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯsonat. ñ ꝯcinit. ⁊centor nõ er̃.
Hus br̃ tractatis: ãmonendi sũt
xͥ mĩstri. quatenus sic̃ excellũt
ordĩs digͥtate: ita p̾cellant uite
scĩtate. ut plebs eis ⁊missa. eoꝵ¬
q disciplinis edocta: gratanter
eis obedsat ⁊ coꝵ imitõe declie ĩ
diem ꝑꝓficiat ꝓfi aquib cdiuina
satramenta ꝑcipiunt ⁊ missar̃
sollempiia audumt.¬

Expanded text:
nsonat nec concinit, concentor non erit. His breviter tractatis admonendi sunt Christi ministri, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, ita praecellant vitae sanctitate, ut plebs eis commissa, eorumque disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat, a quibus divina sacramenta percipiunt, et missarum solem
Abbreviated transcription (Latin):
nephas ẽ sentire. Tanto .n. sanc¬
qͥn ꝑtineat młr illa ad mr̃imo¬
nioumrtcum qua non est ꝑmix¬
tio sexuum. s non ꝑtinet ad ma¬
tͥmonium ꝙͣ p̾ssam ⁊ plenam
teneat figuram ꝯuictonis xͥ¬

Expanded text:
nefas est sentire. Tanto enim sancquin pertineat mulier illa ad matrimonium, cum qua non est permixtio sexuum; sed non pertinet ad matrimonium quod expressam et plenam tenet figuram conjunctionis
Abbreviated transcription (Latin):
ait .n. aug. Non dubiũ ẽ iuã mu¬
lierem non ꝑtin̾e ad intĩmoni¬
uur cum qua docet᷑ non fuisse
rmixtio serus. It leoppͣ. cum soci¬
etas nuptiaꝵ ia ita apͥncipio sit
instituta ut p̾ter emixtionem
sexuum non hẽat inse xp̃s ⁊ eccͤ¬

Expanded text:
Ait enim: « Non dubium est illam mulierem non pertinere ad matrimonium, cum qua docetur non fuisse conjunctio sexus. Item Leo papa: Cum societas nuptiarum ita a principio sit instituta, ut praeter commistionem sexuum non habeat in se C
Abbreviated transcription (Latin):
eumctio est ẜm esensum animo
sit eccĩa xp̃o copulatur uolunta¬
te. ⁊ natura. qr idem uult cum eo.
⁊ ip̃e formam assũpsit de natura
hoĩs. eopulataẽ gͥ sponsa spõso

Expanded text:
unctio est secundum consensum animorsic Ecclesia Christo copulatur voluntate et natura, qua idem vult cum eo; et ipse formam sumpsit de natura hominis. Copulata est ergo sponsa sponso
Abbreviated transcription (Latin):
bit informa utiq serui
indicabit. q̃ om̃ib inidicio ap¬
ꝑebit ut uideant mali inquẽ
pupugerunt. diuinitatẽ u̾o
euis mau non uicebunt. uñ¬

Expanded text:
bit. In forma utique servi judicabit; quae omnibus in judicio apparebit, ut videant mali in quem pupugerunt. Divinitatem vero ejus mali non videbunt. Un
Abbreviated transcription (Latin):
tu suscipiendo iuentꝰ eut homo.
i. hũdo hominen. inuentus ẽ ut hõ.
nons: sz eis quibz in homine appa¬
ruit. Ꝙ autem dicit ut h̾o: intatẽ
expͥmit. noĩe gͦ ħitus satis signi¬
ficauit apłs quałr dix̾it insimili¬
tudinẽ hominũ factus. qr tnͣstig¬
indutus ẽ hoĩem. quem sͥ unieus
talitati et̾uitaciq sociaret. Non
gͦ o intelligi nuitatũ ẽe libũ sus¬
ceptõe hoĩs. Situt nec menbra ueste
induta muitant᷑ qmͣuis nla snscep¬
tõ meffabilit susceptũ: suscipienti

Expanded text:
est ut homo, id est habendo hominem inventus est ut homo, non sibi, sed eis quibus in homine apparuit. Quod autem dicit ut homo, veritatem exprimit. Nomine ergo habitus satis significavit Apostolus qualiter dixit, in similitudinem hominum factus; quiindutus est hominem, quem sibi uniens talitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi, mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur, quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ hoĩem. Ꝙ si difficne intelligit᷑
mens fi de purget᷑ a pocĩs absimẽ¬
do ⁊ bona opando. difficilia .n. sũt
ħ. Idem mu de fide ad petrum. deisi¬
li cum sit deus et̾mis ⁊ uerus ꝓ
nobis fcũs est hõ u̾us ⁊ plenus. In
humanam suscepit ⁊ aĩam rõna¬
lem. Item non aluid fuit illa exin¬

Expanded text:
 hominem; quod si difficile intelligitur, mens fide purgetur a peccatis abstinendo et bona operando. Difficilia enim sunt haec. Idem de fide ad Petrum: « Dei Fius cum sit Deus aeternus et verus, pro nobis factus est homo verus et plenus. In  carnem humanam suscepit et animam rationalem. » Item. « Non aliud fuit illa Dei
Abbreviated transcription (Latin):
quedam corum que accidunt.
r accetdunt. ut hĩtum faciant.
nou mutant᷑s ip̃a mutant m
se integra ⁊ iurcussa manentia
sicut sapĩa accedens hoĩ: non ip¬
sa mutatur s homĩem mutat:
quem de stulto sapientem facit.
queclam u̾o sic acceclunt uł acciͤ̃¬
dunt ut mutent ⁊ mutent᷑ ut
cib qui amittens spẽm suam:
in corpus u̾titur. ⁊ nos tibo refec¬
ti ab inbecuitate atq laugore:
mrobur atq ualentiam muta¬
nuir. Tercium genus ẽ cum ea
q̃ accidunt raccedunt. nec nu¬
tant ea quib accidunt. nec ab
eis ip̃a nutant᷑ sic̃ anuioͣs põi¬
tus indigito: ꝙ genuc rarissime
reꝑitur. Quartum genus ẽ cũ
asua natura. s al am formani
⁊ spẽm accipunt ut est uestis.
q̃ de iecta atq de poĩta. ñ ħt eam¬

Expanded text:
am eorum quae accidunt vel accedunt, ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accedunt vel accidunt, ut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens speciem suam in corpus vertitur, et nos cibo refecti, ab exilitate atque languore in robur atque valentiam mutamur. Tertium genus est, cum ea quae accidunt vel accedunt, nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperitur. Quartum genus est cuma sua natura, sed aliam speciem et formam accipiunt; ut et vestis, quae dejecta atque deposita n
Abbreviated transcription (Latin):
t sic̃ non augetur nũs ꝑsonañ
cum caro accedit aĩe ut sit unus
ho: sic non auget᷑ nũs ꝑsonarũ
cum hõ accedit u̾bo: ut sit unuꝰ
tatem. non ut suspicem incrͣnem
mutatam diuinitatẽ. Id̾ quo tͣc
um dici fc̃m eẽ hoĩem ł eẽ hoĩem ẜ¬

Expanded text:
: Sicut non augetur numerus personarum, cum caro accedit animae ut sit unus homo, sic non augetur numerus personarum, cum homo accedit Verbo, ut sit unus ae singularitatem, non ut suspicemur in carnem mutatam divinitatem. Idem quoque tum dici factum esse hominem, vel esse
Abbreviated transcription (Latin):
diabło. uñ apłs. eramꝰ natura fi¬
lii ire. natura .s ut ẽ depͣuata p̾¬
cato nouut ẽ recte creata abũci¬
illico inuasit non tñ deus ꝯtinu¬
it inira sua miserones suas nec
hoĩem a lege sue pottatis amisit:
cum indiabłi p̾tate ẽẽ ꝑmisit. Q
nec diabłs a p̾tatedei est alienꝰ:
sicut nec a bonitate. Nam qͣlicũz
uita diabłs ł hõ non subsift̾et: nͥ
ꝑeumi qui niuificat oĩa. Non gͦꝰ
deus hominem deseruit. ut non
na. et tandẽ homiuẽ quem enus¬
so pcc̃oꝵ diabło subdidit. remissio
dignũ morte inueniens: occidit
eũ tñ autiq uistũ ẽ ut debitores
quos tenebat: lib̃i dimittant᷑ meũ
credentes quem sũ ullo debito occi
potentie. ⁊ desertor oppugnator q
iustitie Inquo homines mag̾ eũ
ucia potecie mag̾ student. eiusq ꝑ
adept̾one letanttur. ł cupiditate ĩ¬
flãmant᷑. Iõ placuit deo ut ñ potẽ¬
ciasz iusticia diabłm uicens homi¬
nẽ erueret. in quo hõ ĩmitari eũ dis¬

Expanded text:
 Eramus natura filii irae, natura scilicet ut est depravata peccato, non ut est recta creata ab iniillico invasit; nec tamen Deus continuit in ira sua miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisit, cum in diaboli potestate esse permisit; quia nec diabolus a potestate Dei est alienus. sicut nec a bonitate. Nam qualicumque vita diabolus vel homo non subsisteret, nisi per eum qui vivificat omnia. Non ergo Deus hominena, et tandem hominem quem commissio peccatorum diabolo subdidit, remissio dignum morte inveniens, occidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito occidpotentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum stitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetantur, vel cupiditate inflammantur. Ideoque placuit Deo, ut non potentia sed justitia vincens, hominem erueret, in quo homo eum imitari dis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mod̾ fuisse p̾sibilem deo cuiꝰ p̾¬
tati cuncta sublacẽt. s nr̃e misetie
sanande ⁊uenientiorẽ mod aliũ
non fuisse nec ẽẽ oportnisse. Qͥd.
n. mentes nrãs tĩ erigit ⁊ ab ĩ¬
mortalitatis desꝑatͥone lib̾at ꝙͣ¬

Expanded text:
 modum fuisse possibilem Deo, cujus potestati cuncta subjacent; sed nostrae miseriae sanandae convenientiorem modum alium non fuisse, nec esse oportuisse. Quid enim mentes nostras tantum erigit et ab immortalitatis des
Abbreviated transcription (Latin):
tate adoratur: suscep̾ .ii. det̾ra t̾¬
ram. qr caro de t̾raẽ. ⁊ de cͣrue man¬
e: carnem accep̃. ħ sñ mpietate a
u̾bo dei assumpta adoratur a no¬
bis. qr nemo carnen ei mandu¬
cat: nͥ pͥus adoret. si qui adorat:
non t̾ram intuetutur. s illum p᷑¬
cius cuiꝰ scabellum est: pp̾ quẽ
adorat. hus auctoͣtib p̾missem
uestigat᷑onis ab soluto explicat᷑

Expanded text:
tate adoratur: suscepit enim de terra terram, quia caro de terra est; et de carne Mariae carnem accepit. Haec sine impietate, a Verbo Dei assumpta, adoratur a nobis; quia nemo carnem ejus manducat; nisi prius adoret: sed qui adorat, non terram intuetur, sed illum potius cujus scabellum est propter quem adorat. » His auctoritatibus, praemissae quaestionis ab
Abbreviated transcription (Latin):
sxdend̾ ẽ qr si filio non est deus nͣ
s creatura. nec colendus ẽ omĩo:
nec ut deus adorandꝰ dicente a¬
pło. Coluerunt ⁊ seruierunt potiꝰ
creature qm̃ creatori. s illi adħ
nem eiꝰ qͣ creaturam ẽẽ nõ ue¬

Expanded text:
dendum est, quia si Filius non est Deus natura, sed creatura; nec colendus est omnino, nec ut Deus adorandus, dicente Apostolo: Coluerunt et servierunt potius creaturae quam Creatori . Sed illi ad hoc nem ejus, quam creaturam e
Abbreviated transcription (Latin):
lelex ⁊ꝓphe uexodus ⁊ ezechiet
ĩmo ip̃e deus qui i hie ⁊ ibilotutus
ẽ nisentũtiis discrepare uideaturat¬
tencamus finem illiꝰ auctoritatis
exodi. dicto eium reddo iniqͥtates
pr̃m̃m in filos addit hic qui oderunt
nire fiuos qr peccaunt ꝑentes: s
qr eis siłes qͦdam heditario maio
dm̃ oderunt. Illd̾ gͦ qd̾ inexodo dñc
dicit. sic̃ iesx. tradit non id sonat
ꝙ miłti extimant. nec ẽ simile huie
ꝓu̾bio pr̃es comed̾unt unam uuã¬
acbam. ⁊ cͥ Ild̾ .n. exodi. iero. suꝑ¬
laudem mea ne tacueris. Se fuiis
pcc̃ã petrum nuitantio accipiẽ¬
dum censent. sr quos dr deus redd̾e
pr̃ca patrum. qr punit eos. eo quod
imitant᷑ pocã prm̃ nonqr prẽs pͦ¬

Expanded text:
Exod. et Ezechiel, imo ipse Deus qui et hic et ibi locutus est, in sententia discrepare videantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui oderunt niri filios quia peccaverunt patres, sed quia eis similes quodam haereditario malo Deum oderunt. Illud ergo quod in Exod. Dominus dicit, sicut Hieron. tradit, non id sonat quod multi existimant; nec est simile huic proverbio: Patres comederunt uvam acerbam, etc. Illud enim Exod. Hieron., sulaudem meam ne tacueris, de filiis peccata patrum imitantibus accipiendum censent; super quos dicitur Deus reddere peccata patrum, quia punit eos eo quod imitantur peccata patrum, non quia patres pe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. signũ u̾o bñplatitia eius nõ
⁊ ꝯsonat rerum effectib bñplaci¬
tum eiꝰ ip̃i ⁊ ip̃i effectus rer̃ ab
illo non ndiscordant fit enim
omẽ qd bñplatito uult fiers. ⁊

Expanded text:
est, signum vero beneplaciti ejus non, et consonat rerum effectibus beneplacitum ipsius, et ipsi effectus rerum ab illo non discordant. Fit enim omne quod beneplacito vult fieri; et
Abbreviated transcription (Latin):
non est: qui ⁊ ouũui q̃ sunt
bona sunt. ⁊ ne huic putetur nõ
ab illo eẽ pena malorum. q̃ u
tiq malum ẽẽ hus quipimiũt᷑.
qe gͦ d̾r deus non fecisse mortẽ:
sana firmatur: cñ dr. Deus estñ
auctor malorum ⁊ deus mortem
non fetit

Expanded text:
non. est, quia omnium, quae sunt, bona sunt, et ne hinc putetur non ab illo esse poena malorum, quae utique malum est his, qui puniuntur. r Deus non fecisse mortem, entia firmatur, cum dicitur: Deus non auctor mali, et: Deus mortem non fecit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊senciant catholici tracta¬
tores .s. qd̃ deus non ẽ auctor
sua . ait᷑. ego sum deus cicans ma¬
iumi ⁊ faciens bouũ. Ecce bic dͦ
creasse: ⁊ fecisse maui s malũ
nomiue. pena intrii p̾cc̃m. sic̃¬

Expanded text:
sentiant catholici tractatores, scilicet quod Deus non est auctor sua ait: Ego sum Deus, creans malum, et faciens bonum. Ecce hic dicitur creasse et fecisse malum; sed mali nomine poena int
Abbreviated transcription (Latin):
intentõne fallendi. ut gͦ men¬
datiũ sit: nccẽ ẽ ut falsũ ꝓfera¬
t᷑. ⁊ cum intentõe fallendi. ħ .n.
malum ẽ ꝓpͥum mentientis. ũ
hrẽ clausum nicorde aliud ꝓuitũ
intlingua¬
siue non. Omĩs gͦ quiloquit᷑ mẽ¬
datium: mentit᷑ qr loquit᷑ cc̃ ħ ꝙ¬
di. s non omĩs qui mentit᷑. mẽ¬
datiũ dicit. qr nonͤum ẽ loquit᷑
ẽ: qui dicit fłm qd̾ putat eẽ u̾m.
qr qnͣtum i ipõ est: non faliit ip̃e
s fauitur. Non gͥ mendatii argu¬
endus ẽ: qui fła incauciꝰ credit

Expanded text:
di; ut ergo mendacium sit, necesse est ut falsum proferatur et cum intentione fallendi. Hoc enim malum est proprium mentientis, aliud habere clausum in corde, aliud promptum in linguasive non. Omnis ergo qui loquitur mendacium mentitur, quia loquitur contrdi; sed non omnis qui mentitur mendacium dicit, quia quod verum est loquitur est, qui dicit falsum quod putat verum; quia quantum in ipso est, non fallit ipse, sed fallitur. Non ergo mendacii arguendus est qui falsa incautus credit
Abbreviated transcription (Latin):
Necr̾ Os qd̾ iñtitur occidit ani¬
mam. Nec om̃e mñdatiũ isto p̾¬
cepto ꝓhibenuidetur. nie p̾mis¬
sa descriptone mendatium ioci

Expanded text:
Os quod mentitur occidit animam. Nec omne mendacium isto praecepto prohiberi videtur, nec praemissa descriptione mendacium joci
Abbreviated transcription (Latin):
urͣ omne mendatiũ ẽẽ pcc̃m: s
młtum int̾est quo auimo ⁊ de
quib reb quisz mentiat᷑ Non
.n. sic peccat qui ⁊ sulendi ut qui¬
nocen diuoluntate mentit᷑ nec tm̃
nocet qui uiatorem mentiẽ do
indiu̾so itine mittit: qnͣtũ qui
uiam uite mentiendo de prau¬
at. porro omne mendatiũ ideo
sit: siue putet᷑ ⁊ non sit. u̾ba .n.
iõ sunt instituta: non ut ꝑea
homines inuicem fallant. s ꝑ
ea mait̾ius notitiam suas co¬
gitatones ferant. u̾bis aG̃i gͦu¬
ti ad fallatiam ñ ad &sũt insti¬

Expanded text:
ur omne mendacium esse peccatum: sed multum interest quo animo et de quibus rebus quisque mentiatur. Non enim sic peccat qui consulendi, ut quinocendi voluntate mentitur; nec tantum nocet qui viatorem mentiendo in diverso itinere mittit, quantum qui viam vitae mentiendo depravat. Porro omne mendacium ideo sit, sive putetur et non sit. Verba enim ideo sunt instituta, non ut per ea homines invicem fallant, sed per ea in alterius notitiam suas cogitationes ferant. Verbis ergo uti ad fallaciam, non ad quod sunt insti
Abbreviated transcription (Latin):
ueniaub qͥdẽ. sicut h quis carita¬
tem ⁊ unũ epra uenialia. qd de cͥ¬
minalibz nullatenus eẽ põt Est
enimaliquis bonus caritatem ha¬
bens s ad huc quodam cupidita¬
tis affectu amans ħ sclaria. tał
existens. subita morte oppͥmitur.
In illo t̾reno affectu mortͣuis ẽ ⁊
tñ saluabitur. aquo non se hic ab¬
soluit. Ergo post hanc uitam: ab
mitti. siu̾o de pena pccĩ illd̾ intel¬
ugi uoluissent auctores: cur ma¬
g̾ rmemorassent leuia qm̃ graui¬
a. cum ⁊̃ grauiũ pena hic mexple¬
ta. post banc nitam᷑ reftet᷑
ali confessione quid pro sit. .iii.

Expanded text:
 quidem; sicut habet quis charitatem, et unum vel plura venialia; quod de criminalibus nullatenus esse potest. Est enim aliquis bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimitur. In illo terreno affectu mortuus est, et tamen salvabitur, a quo non se hic absolvit; ergo post hanc vitam ab mitti. Si vero de poena peccati illud intelligi voluissent auctores, cur magis commemorassent levia quam gravia, cum etiam gravium poena hic inexpleta post hanc vitam restet? erali confessione, quid prosit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶⁊ qmͣ grãm huit increat̾one. Sic̃
hominis formato ẜ corpus descri
manib corpeis corpus formail
tic inembroꝵ ⁊poĩtui Non gͦ car¬
nalr putenius deuui corꝑeis maĩ¬
b formasse corpuc ł fautib ĩ spi¬
rasse aiãm. s potiꝰ homẽ de li. t̾re

Expanded text:
m habuerit in creatione. Sicut hominis formatio secundum corpus describmanibus corporeis corpus formavertis membrorum compositus. Non ergo carnaliter putemus Deum corporis manibus formasse corpus, vel faucibus inspirasse animam, sed potius hominem de limo te
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥunt espirat hõ de se flatũ
emittit. sic gͥ cũ d̾r deus flasse
espirasse spiracuium uite infa¬
ciem hominis.ex se spm̃ hoĩs
emisisse intelligit᷑ .i. de sua sub¬
stantia. qui hoc dñt non capi¬
ego feci. Non sunt gͦ au diendi
qui putant aĩam ẽẽ ꝑtem dei.
di .n. hꝰ eẽt. nec a se nec ab alio
cecipi pꝰs nec ad malum faciẽ¬
dum. ⁊ patiend̾ ꝯpelli. nec ĩme¬
de deo. nec de aliqͣ mͣ. s de nͥlo d

Expanded text:
inquiunt, vel spirat homo, de se flatum emittit. Sic ergo, cum dicitur Deus flasse vel spirasse spiraculum in faciem hominis, ex se spiritum hominis emisisse intelligitur, id est, de sua substantia. Qui hoc dicunt, non capiego feci. Non sunt ergo audiendi qui putant animam esse partem Dei. Si enim hoc esset, nec a se nec ab alio decipi posset, nec ad malum faciendum vel patiendum compelli, nec in mede Deo, nec de aliqua materia, sed d
Abbreviated transcription (Latin):
ol ⁊̃ queri quͣiͣuis curiose aũ
ninus si deus humanam ĩmi
potuit assum̾e. Em muliebrem sexũ.
qͥdam arbitrant᷑ eum potuisse as¬
sumere hoĩem infeminino sexir: ut
assũpsit inuirili s oꝑtumꝰ atq ⁊¬

Expanded text:
 quaeri, quamvis curiose, a nonnullis, si Deus humanam naturam potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in virili. Sed o
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ am. accedente caritate rema¬
neat ⁊ fiat uͥtus. an ip̃a eliuni¬
netur. ⁊ alia qualitas succedat
cessu catitatis uͥtus fiat. Ex qͦ
sensu dicatur una fides

Expanded text:
 accedente charitate remaneat et fiat virtus, an ipsa eliminetur, et alia qualitas succedat cessu charitatis virtus fiat. 6. Ex quo sensu una dicatur fides
Abbreviated transcription (Latin):
qua pena:
cemꝑai ⁊ et̾na. ab et̾na qui¬
dem relaxando debitũ. A temꝑali
u̾o: penitus lib̾abit nos infut᷑o.
qũ nouissima mors inimica des
a cłpa. Non .n. ab easit redempti
sumꝰ ut non sit sut non duet᷑¬

Expanded text:
qua poena? temporali et aeterna. Ab aeterna quidem, relaxando debitum; a temporali vero penitus nos liberabit in futuro, quando novissima mors inimica desta culpa. Non enim ab ea sic redempti sumus, ut non sit, sed ut non d
Abbreviated transcription (Latin):
saluos fr̾. non tñ iõ debemꝰ oĩpotẽ¬
tissime diuoluntati. aliquid dero¬
gare. s intellig̾e qd̾ scͥptũ est. uui¬
lt om̃s hoĩes saluos fr: tanqmͣ di¬
c̾etur. nullum hominẽ fr saluũ¬

Expanded text:
salvos fieri, non tamen ideo debemus omnipotentissimae Dei voluntati aliquid derogare; sed ita intelligere quod scriptum est, Qui omnes homines vult salvos fieri, tanquam diceretur nullum hominem fieri salvu
Abbreviated transcription (Latin):
bouitatem ꝑpcc̃m penitus ñ ami¬
sit. s uiciatam huit qm̃ deus tũ¬
sim̃e iucio feclt̃ s i eñim res bona nõ
eẽt auiua in ea malum eẽ neqͥret.
ut post dicetur. Non gͥ omĩno tarẽ
anima qͣrẽ a deo creata. sic̃quis pol¬
uitas hũs manus non tale bũit
pom̃ qͣle ego dedi mun dis manib
ego eium dedimundũ.
atone sĩt eͣ

Expanded text:
opter peccatum penitus non amisit, sed vitiatam habuit; quam Deus tasine vitio fecit. Si enim res bona non esset anima, in ea malum esse nequiret, ut post dicetur. Non ergo omnino talis est anima, qualis a Deo creata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi mundum. atione sint
Abbreviated transcription (Latin):
sic loquit᷑. E ongregabo omẽs
gentes ⁊deducam eas nuallẽ
losaphat. ⁊ disceptabo ibi cum
tis oliuen descensurꝰ sit dñs ad
iudicium. qd̾ friuolum ẽ qr nõ
int̾ra s inspatio huiꝰ aeris sede¬
bit ccͣ locum montis oliueti
ex quo ascendit. s sic̃ iohẽs cͥsos¬
toꝰ. dicit. angłi deferent añ eum
signum crucis. uñ meuigłio¬

Expanded text:
sic loquitur, c. 2: Congregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo ibi cum tis Oliveti descensurus sit Dominus ad judicium, quod frivolum est, quia non in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo ascendit. Et sicut Joannes Chrysostomus dicit: Angeli deferent ante eum signum crucis; unde i
Abbreviated transcription (Latin):
irremissibue non qͥn auqũ dimit¬
taturs qr uix ⁊ raro ac difficuit᷑
dimittit᷑. Non .n. soluitur cristauꝰ
nͥuehementi sp̃c impetu. Alii uo
tradunt non qmͣlz obstinatõnem
ł desꝑatom appellari pcc̃m in sp̃m .s.¬

Expanded text:
irremissibile, non quin aliquando remittatur, sed quia vix et raro et difficulter dimittitur. Non enim solvitur cristallus, nisi vehementi spiritus impetu. Alii vero tradunt non quamlibet obstinationem vel desperationem appellari peccatum in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
b solum pcc̃m ueniam meteri non
põt. Et ierx Ꝙ talr peccaus: digne
penide non põt. ⁊ iõ recte ioẜes dic̃
ut nor ꝓeo oret quis. qz qui sit pͤ¬
uari non põt hũs cor induratum
tauqmͣ lapis. sic̾ de diabło legͣ. pͦ
huc uitam qui ualde mali sunt mi¬
tis ecce inuari non pꝰsunt C

Expanded text:
m mereri non potest; et Hier. quod taliter peccans, digne poenitere non potest. Et ideo recte Joannes dicit: Ut non pro eo oret quis; quia qui sic pevari non potest, habens cor induratum tanquam lapis, sicut de diabolo legitur. Post hanc vitam qui valde mali sunt meritis Ecclesiae juvari non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait᷑ apls. ⁊ sinfide ⁊ caritate
fierent. Qͣre quia inposuit ea ds̃
inseruitutem: ñ in iustificatõm.
⁊ut figura fufi eẽnt. uolenssͥ¬
nus ꝓpͥe in scripturis sepe uocan¬
tur qr signa erant rei satre. ꝙͣ
de causa institutõ

Expanded text:
tiamsi in fide et charitate fierent. Quare? quia imposuit ea Deus in servitutem, non in justificationem, et ut figura futuri essent, volensnus proprie in Scripturis saepe vocantur, quia signa erant rei sacrae quan onus institut
Abbreviated transcription (Latin):
ut ip̃iꝰ ymagniem gerat. ⁊ cã
existat. Non gͥ significandi tm̃
gr̃a satramenta instituta sũt:
.i. significandi gr̃a tm̃ insutu¬
ta sunt: solum signa sunt ⁊ nõ
sacramenta. sicut fu̾nt sacrifi¬
cia carualia. ⁊ obseruantie c̾uꝰ¬
oniales uet̾is legis q̃ nuĩqmͣ po¬
tant iustos facere offerentes.
rum aut tautoꝵ ⁊ cinis uitule
asꝑsus. inqͥnatos scĩficabat ad
eniundatõnem crͣnic non aĩe.
nam inquinato illa: erat etac
dat: nisi etactum mortui hoĩ
nis: quitenigerat: inmundus

Expanded text:
ut ipsius imaginem gerat et causa existat. Non ergo significandi tantum gratia sacramenta instituta sunt, enim significandi gratia tantum instituta sunt, solum signa sunt, et non sacramenta; sicut fuerunt sacrificia carnalia, et observantiae caeremoniales veteris legis, quae nunquam poterant justos facere offerentes, rum et taurorum et cinis vitulae aspersus, inquinatos sanctificabat ad emundationem carnis, non animae. Nam inquinatio illa erat contandat, nisi contactum mortui hominis, quem qui tetigerat immundus
Abbreviated transcription (Latin):
ignum u̾o est res p̾t̾ spẽm
qm̃ ingͥ̾it sensib aliud ad
ex se faciens in cognitom uenire.
¶signoꝵ u̾o alia sunt naturalia.
ut fumus sigͥficaus ignem. alia
data. ⁊eorum que data sunt q̃¬
dam sunt sacramenta. q̃dam ñ.
omne enim satramentum ẽ sig¬
nũ. s non exꝰ. sacrament̾ eiꝰ rei

Expanded text:
ignum vero est res praeter speciem quam ingerit sensibus, aliquid aliud ex se faciens in cogitationem venire. Signorum vero alia sunt naturalia, ut fumus significans ignem, alia data. Et eorum quae data sunt quaedam sunt sacramenta, quaedam non. Omne enim sacramentum est signum, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
tra uscera aliquo m̾o extingu¬
at ł funclit uolendo suam ꝓlẽ
pͥus int̾ire qmͣ iuiuere. aut si in
ut̾o uinebat occidi. añqmͣ nas¬
ci prius si ambo tales sinit: ⁊iu¬
ges non sunt: ⁊ si ab micio tales
s ꝑstuprum pocius ⁊uenerunt.
Siu̾o ambo non tales sunt: au¬
deo drẽ au̾illa quodamõ ẽ mere¬
trix mariti: aut ille ẽ adulter
uxoris.
ãt abort̃.

Expanded text:
tra viscera aliquo modo extinguant aut fundant, volendo suam prolem prius interire quam vivere, aut si in utero vivebat, occidi antequam nasci, prorsus si ambo tales sint, coniuges non sunt et si ab initio tales per stuprum potius convenerunt.Si vero ambo tales non sunt, audeo dicere: aut illa quoddammodo est mariti meretrix, aut ille adulter uxoris. ant abort
Abbreviated transcription (Latin):
incip̃ seruũ. ⁊̃ ista applłatõ relati¬
ua ex tp̃r ẽ deo. Non enim sempit̾
nͥ ⁊̃ ista sempit̾ne famularet᷑. Sic̃¬

Expanded text:
incipit seruum, etiam ista appellatio relatiua ex tempore est Deo. Non enim sempiternisi etiam ista sempit
Abbreviated transcription (Latin):
debitum qm sͥ reddidit illicitã
sororem ei cognoscendo nec ⁊ pꝰ
illa aliam uxorem accipiet ur
alium uirum qmͣ diu ambo ui¬
uunt. Siu̾o aduit̾a mortua fu̾¬
it: uir er si uult nubat. adult̾a
uonũqmͣ ⁊ si mortuns fuit uir

Expanded text:
debitum, quam sibi reddidit illicitam, sororem ejus cognoscendo. Nec post illa aliam uxorem accipiat, vel alium virum, quamdiu ambo vivunt. Si vero adultera mortua fuerit, vir ejus, si vult, nubat; adultera vero nunquam, etsi mortuus fuerit vir
Abbreviated transcription (Latin):
cante qui mlumbis en erant p¬
cau̾nt. sic abham dante decimas qͥ
inumbis eius erant: decimati st̃
s ẜ non e sequit᷑ in xp̃o. lic ĩ lũb¬
is ade ⁊ abrahe fu̾it qr ñ ẜ ꝯcu

Expanded text:
cante, qui in lumbis ejus erant peccaverunt, sic Abraham dante decimas, qui in lumbis ejus erant, decimati sunt. Sed hoc non sequitur in Christo, licet in lumbis Adae et Abrahae fuerit; quia non secu
Abbreviated transcription (Latin):
leni rõm. qñ abraham decimatꝰ est.
.i cum decimas dedit meichis dech.
sunc enim apls leui decimatũ di¬
cui ꝑsonair detimas soluit. Ita ⁊
leuiticꝰ ordo qui tu abraham scoᷤ
rõm seminalem erat ⁊ exeo ꝑecus¬

Expanded text:
lem rationem, quando Abraham decimatus est, id est decimas dedit Melchisedech? Tunc enim apostolus Levi decimatum dicui personaliter decimas solvit, ita et leviticus ordo, qui in Abraham secundum rationem seminalem er
Abbreviated transcription (Latin):
eret. cresceret. niũet aĩauit. ꝓpã
enim t̾rena mat̾ies q̃ discedente
anima fit cadauer non ĩ resur¬
rectõne reꝑabit᷑ ut ea q̃ dilabũ
t am alias atqi alias rerum spe¬
cies utunt᷑ qmͣuis ad corpus
redeant unb̃ dilapsa sũt ad e¬
asdem q corꝑis ꝑtes ubi fu̾nt
redire nccẽ sit. Alio qͥn si capibe
redit qd tam crebra tonsura
detraxit. sumguib quetli toci¬
ens depͥ̾ssit exectio. inmoderata
⁊ indecẽs cogitõib resurrectõ¬
nẽ carnis. ⁊ iõ non credentib.

Expanded text:
eret, cresceret, viveret, animavit. Ipsa ergo terrena materies quae discedente anima fit cadaver, non ita in resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur et in alias atque alias rerum species vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si capillus redit, quem tam crebra tonsura detraxit; si unguibus, quos toties depressit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus resurrectionem car
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qnͣtitate reꝑare. nͥl int̾eẽt ad
eius integntatẽ q̃ ꝑticła mat̾¬
ie cui menbro statne redderet dũ
tũ totum exquo ꝯstituta fu̾at.
restituta resum̾et. ita resum̾et¬
deus mirabiłr atq meffabib̾r
artifex detoto quo caro nr̃a ex¬
tit̾at. eam mirabili cesitate res¬
tituet. nec aliquid attinebit ad
er reintegratour utrum capil¬
li ad capillos redeant.⁊ ungues
ad ungues. an quiequid eoꝵ
ꝑierat mutet᷑ in crͣnem. ⁊ in
ꝑtes auas corꝑit reuocetur cu¬
rante artificis ꝓuidentia ne
quid indecens fiat in decorũ qͥp

Expanded text:
itate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur; dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret; ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra extiterat eam mirabili celeritate restituet, nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues; an quidquid eorum perierat, mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur; curante artificis providentia ne quid indecens fiat. Indecorum quip