comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multo ut euelletes aradicib: suis et ecce
in pinguatur: nũqud dirigetur non¬
ne statim ut tetigent eã uentus urens
Iarescet ac sic cabitir ariditate: cũglȩ¬
Iba germinis sui arscet. Aquila
secunda id .ẽ. alter et ipsa magna ple¬
na plumis multori unguiũ: Propt̃
ra pacitatẽ et uastiatẽ gentiũ pluri¬
marũ : rex aegrpti ẽ pharao : Etecce
uinea ista. sub auditur rex sedechias qui
anabuchodonosor inhierus alẽ fuerat
constitutus. coepit inquit mutereꝓpa¬
gines suas ad eã: Id ẽ ad regem aegrp¬
tiortim legatos dirre : et ab eo contra
regem cui sub ditusat auxiliũ postula¬
rei Hoc ẽ enim ꝗd scriptura nuno
dicit ut inrigaret edeareolis germinis
sui quae in terrab& anabuchodonosor
plantata erat ut feret frondes et ad¬
ferret fructũ etesceret inuineã latio¬
rem Proptere dibetur propheta
ut loquatur aduiñ quae anabucho¬
donosor plantata ferat: & ramos suos
adaquilã aegrꝰp miserat: Nũ quid

Expanded text:
multo, ut evellat eam a radicibus suis: et ecce multo, ut evellat eam a radicibus suis: et ecce impinguatur. Numquid dirigetur? Nonne statim ut tetigerit eam ventus urens, arescet, ac siccabitur ariditate: cum gleba germinis sui arescet? Aquila secunda, id est, altera, et ipsa magna, plena plumis, multorum unguium, propter rapacitatem, et vastationem gentium plurimarum, rex Aegypti est Pharao. Et ecce vinea ista subauditur rex Sedecias, qui a Nabuchodonosor in Jerusalem fuerat constitutus, coepit, inquit, mittere propagines suas ad eam, id est, ad regem Aegyptiorum, legatos dirigere, et ab eo contra regem, cui subditus erat, auxilium postulare. Hoc est enim quod Scriptura nunc dicit, ut irrigaret eam de areolis germinis sui. Quae in terra bona a Nabuchodonosor plantata erat, ut faceret frondes, et afferret fructum, et cresceret in vineam latiorem: propterea jubetur prophetae, ut loquatur ad vineam, quae a Nabuchodonosoad aquilam Aegyptiam miserat. « Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
ut faciat frondes et port& fructũ et sit
in uineã grandem : dichaec dicit dñs dr̃
Ergone prosperabitur : Nonnera dices
eius euellet et fructũ eius distring&
et siccabunt omnes palmites germinis ei
et aresceo: Et nanbrachio grandi
neq in populis mitis ut euelleret eã
radicitus: eccephtata ẽ : ergone pros¬
perabitur: Nonecũ tetigerit eam
uentus urens. si cibitur. etinareis ger¬
ta ẽ. aquila altei grandis. magnarũ
alarũ plurimis uguib: et ecceuinea
haec inplicata era adeã. et radices eius
ad illã et ramossos extenditadillã
ut inrigaret eã ciglȩba plantationis
suae. in cã pobon suꝑ aquã multã
ipsa in pinguata ẽ ut faceret germina:
Metad ferret fruct et es s& in uineã gran¬
dem : propterea di haecdic̃ ad onaidñs
Sidirigetur non nradices. teneritudi¬
nis eius et fructus ills cõputrescet. et
Iarescent omnia que ex eaorta sunt:
et non in brachiomgno neq inpopulo

Expanded text:
ut faciat frondes et portet fructum, et sit ut faciat frondes et portet fructum, et sit in vineam grandem. Dic: Haec dicit Dominus Deus. Ergone prosperabitur? Nonne radices ejus evellet et fructum ejus distringet, et siccabit omnes palmites germinis ejus, et arescet, et non in brachio grandi neque in populis multis ut evelleret eam radicitus? Ecce plantata est: Ergone prosperabitur? Nonne cum tetigerit eam ventus urens siccabitur, et in areis gerta est aquila altera grandis magnarum alarum, plurimis unguibus: et ecce vinea haec implicata erat ad eam, et radices ejus ad illam, et ramos suos extendit ad illam, ut irrigaret eam cum gleba plantationis suae. In campo bono, super aquam multam ipsa impinguata est: ut faceret germina et afferret fructum, et esset in vineam grandem. Propterea dic: Haec dicit Adonai Dominus: Si dirigetur? Nonne radices teneritudinis ejus, et fructus illius computrescent, et arescent omnia quae ex ea orta sunt? Et non in brachio 192 magno, neque in populo
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑ ficie posuitillũ Nec potestatẽ eius
alta imperii radice firmauit : sed posuit
eũ ut respiceretur et sub potestate es sec
babillonia siue humili statura : respi¬
cientib: ramis eius ad eã ut praees set qui¬
dem populis iudaeorũ. sed respiceret ad
quod scriptura dicit. humilistatura
respicientib: ramis eius ad eã sub audi¬
tura quilã. Quod a pertius uertere
Ixx̃ ortũq est quod plantatũ fuerat :
et factũ ẽ in uineã infirmã et paruulã:
Vt tantũ apparerent ramieius: ut uide¬
retur quidem habereregnũ. sed ipsum
regnum eius humileatq infirmum.
babyllonii principis regeretur arbi¬
trio. Hoc interim dep̃senti capitulo :¬
cui sub nectamus et reliqua:
tfacta ẽ aquila altera grandis
magnis alis. multisq: plumis: etecce
uin ea ista quasimittens radices suas ad
eã palmites suos extendit ad illã ut in¬
rigar& eã deareolis germinis sui. int̃¬
rabona suꝑ aquas multas plantauit eã

Expanded text:
in superficie posuit illum, nec potestatem ejus in superficie posuit illum, nec potestatem ejus alta imperii radice firmavit, sed posuit eum ut respiceretur et sub potestate esset Babylonia, sive humili statura, respicientibus ramis ejus ad eam: ut praeesset quidem populis Judaeorum, sed respiceret ad quod Scriptura dicit, « humili statura, respicientibus ramis ejus ad eam, » subauditur aquilam. Quod apertius vertere LXX: « Ortumque est quod plantatum fuerat. Et factum est in vineam infirmam, et parvulam, ut tantum apparerent rami ejus. » Ut videretur quidem habere regnum, sed ipsum regnum ejus humile atque infirmum Babylonii principis regeretur arbitrio. Hoc interim de praesenti capitulo cui subnectamus et reliqua. « Et facta est aquila altera grandis magnis alis multisque plumis. Et ecce vinea ista, quasi mittens radices suas ad eam, palmites suos extendit ad illam, ut irrigaret eam de areolis germinis sui. In terra bona super aquas multas plantavit eam,
Abbreviated transcription (Latin):
tura dicit adlibanũ : dequolo quitur
tacharias. Aperilibane portastuas.
et comedat ignis caedros tuas. ulula
abies quia caecidit caedrus qm̃ magni¬
fici uastati sunt. Et crebrotem plum¬
b quoderat indrtũ atq sublime : inscrip¬
turis scĩs libanus appellatur : Tulitq
medullã caedri et summitatẽ frondi¬
umeius euellit : et trans portauit eã
in terrã chanaan in urbe negotiatorũ
iuda quem coepit nabuchodo nosor
cũ matresua et principib: populi cunc¬
tisque opibus hierusalem et uasistẽpli:¬
hoc et transtulit in babrlonem quae ẽ in
terrachanaan ibiq: consenuit. Decuius¬
postea genere sicut mathei euangelistȩ
scriptura testatur: dñs et saluator
natus . ẽ persa lathiel. et torobabel
proquotulit desemine eiusdem t̾rae
id ẽ. destirperegia mathaniam
patrũ iechoniȩ : cuius uertit nomen etuo¬
cauit eũ sed echiã et posuit regem inhieru¬
salem multisq p̃fecit populis et tam̃

Expanded text:
tura dicit, ad Libanum, de quo loquitur tura dicit, ad Libanum, de quo loquitur Zacharias: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuas. Ulula, abies, quia cecidit cedrus, quoniam magnifici vastati sunt . Et crebro templum quod erat inclytum atque sublime, in Scripturis sanctis Libanus appellatur. Tulitque medullam cedri, et summitatem frondium ejus evellit, et transportavit eam in terram Chanaan, in urbe negotiatorum Juda, quem cepit Nabuchodonosor cum matre sua et principibus populi, cunctisque opibus Jerusalem, et vasis templi; et transtulit in Babylonem, quae est in terra Chanaan, ibiqpostea genere sicut Matthaei evangelistae scriptura testatur, Dominus et Salvator noster natus est, per Salathiel et Zorobabel. Qui pro tulit de semente ejusdem terrae, id est, de stirpe regia, Mathaniam patruum Jechoniae, cujus vertit nomen, et vocavit eum Sedeciam, et posuit regem in Jerusalem, multisque praefecit populis, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
enigma narra parabolã siue ut lax
transtulerunt narra narrationẽ
et dicparabolã : ostendit obscurum
eẽ quoddicitur : Nullienĩ dubium:
et erit Ma et parabolã aliud p̃ferre
in uerbis aliud tenere insensibus: Et
saluator enĩ ad populum loquebatur
in parabolis : quas secreto a postolis dis¬
serebat. Ergo enit mã et parabolã
ita debemus intellegere quasi ẽtũt¬
m̃ã et parabolam : Dua e autẽ in p̃¬
senti ez echielis ꝓphetia aquilae pro¬
ponuntur. De prima nunc dicendũ
est: de altera in consequentibus dis¬
seremus. Et interim simplicem car¬
pamus hystoriã : A quila grandis
magnarum a larũ longo membrorum
ductu plena plumis et uari etate siue
chodonosor rex chaldȩorum ẽ De
quo et osee loquitur : quasi aquila super
domumdĩ: Istemultis imperans natio¬
nibus et innumerabili uallatus exerci¬
tu: uenit suꝑ domum dĩ : Haud dubiũ
quintẽ plũ significet: Siue ut nunc scrip¬

Expanded text:
aenigma, narra parabolam, sive ut LXX aenigma, narra parabolam, sive ut LXX transtulerunt: narra narrationem, et dic parabolam, ostenditur obscurum esse quod dicitur. Nulli enim dubium, aenigma, et parabolam aliud proferre in verbis, aliud tenere in sensibus. Et Salvator enim ad populum loquebatur in parabolis, quas secreto apostolis disserebat. Ergo aenigma, et parabolam ita debemus intelligere, quasi aenigma, et parabolam Duae autem in praesenti Ezechielis prophetia Aquilae proponuntur. De prima nunc dicendum est: de altera in consequentibus disseremus. Et interim simplicem carpamus histormagnarum alarum; longo membrorum ductu: plena plumis et varietate, vechodonosor rex Chaldaeorum est, de quo et Osee loquitur: Quasi aquila super domum Dei . Iste multis imperans nationibus, et innumerabili vallatus exercitu, venit super domum Dei, haud dubium quin templum significet: sive ut nunc Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsuꝑ aquas multas.: Insuꝑ ficie posuitillud.
Cumq germinasset: creuit in uineã la¬
Itiorem humilistatura. respicientibus
ramis eius ad eã. et radices eius sub illa
Nerant Facta ẽ. ergo uinea et fructifi¬
ꝯcauit in palmites et emisit ꝓpagines¬
ad medicens. filihominis. narra narra¬
tionẽ et dicparabolã ad domum isr ł etdices
haec dicit adonaidñs: A quila magna
magnarũ alarũ longo ductu plena
unguium quae habec ductũ intrandi
in libanum: ecculit electa caedri: Sũ¬
mitates teneritudinis euellit . et attu¬
liteas in terrã chanaan. Inciuitate
murata posuit illud. et tulit desemi¬
ne terrae et dedit illud in cãpoplanta¬
tionem superaquas multas ut respice¬
retur posuit illud. Ortũq est et fac¬
tũ ẽ in uineã infirmã et paruulã mag¬
nitudinem ut tantũ apparerent rami
eius sub ea et radices illius subter illã
pagines et extendit ramos suos
Quando ꝓphetae dicitur propone

Expanded text:
super aquas multas: in superficie posuit illud. super aquas multas: in superficie posuit illud. Cumque germinasset, crevit in vineam latiorem humili statura, respicientibus ramis ejus ad eam: et radices ejus sub illa erant. Facta est ergo vinea, et fructificavit in palmites, et emisit propaginesad me, dicens: Fili hominis, narra narrationem, et dic parabolam ad domum Israel, et dices: Haec dicit Adonai Dominus: Aquila magna magnarum alarum, longo ductu plena unguium quae habet ductum intrandi in Libanum, et tulit electa cedri. Summitates teneritudinis avellit, et attulit eas in terra Chanaam. In civitate murata posuit illud, et tulit de semine terrae, et dedit illud in campo plantationem super aquas multas: ut respiceretur, posuit illud: ortumque est, et factum in vineam infirmam et parvulam magnitudine, ut tantum apparerent 190 rami ejus sub ea, et radices illius subter illam fecit propagines, et extendit ramos suos. Quando prophetae dicitur: Propone
Abbreviated transcription (Latin):
meũ ꝑ ostuũ : et non .ẽ. pulchra. laudatio
in ore peccatoris: Sc̃sq meretur audire:
Aperiostuũ et implebo illud: Ex quo in¬
tellegimus etiã cũ miseri cordiadĩ recepe¬
rimus pristinã gloriã immo acceperimus
pactũ euangelii sempiternũ. postquam
placatus fuerit nobis dñs in omnib: quae
fecimus: memoriã p̃teriti nos habere
peccati et semꝑ os cludere quia non exope¬
rib nr̃is sed ex dĩgratia saluati sumus.
Et factũ ẽ uerbum dñi ad medicens:
fili hominis propone enIT MΑ : narra
parabolã ad domũ isrł et dices: haec
dicit dñs ds̃ : aquila grandis. magnarũ
alarum. longo mẽbrorũ ductu. plena
plumis et uarietate: uenit adlibanum
ectulit medullã cedri sũmitatem fron¬
Idiũ eius euellit et trans portauit eã int̾rã
qchanaan: in urbenegotiatorũ posuit illã.
ectulit desemine t̾rae et posuit illud in
Nt̃rã prosemine ut firmaret radicem

Expanded text:
meum per os tuum ? Et: Non est pulchra laudatio meum per os tuum ? Et: Non est pulchra laudatio in ore peccatoris . Sanctusque meretur audire: Aperi os tuum, et implebo illud . Ex quo intelligimus, etiam cum per misericordiam Dei receperimus pristinam gloriam, immo acceperimus pactum Evangelii sempiternum, postquam placatus fuerit nobis Dominus in omnibus quae fecimus, memoriam praeteriti nos habere peccati, et semper os claudere, quia non ex operibus nostris, sed ex Dei gratia salvati sumus. et factum est verbum Domini ad me dicens fili hominis propone enigma et narra parabolam ad domum Israhel et dices haec dicit Dominus Deus aquila grandis magnarum alarum longo membrorum ductu plena plumis et varietate venit ad Libanum et tulit medullam cedri summitatem frondium eius avellit et transportavit eam in terram Chanaan inEt tulit de semine terrae, et posuit illud in terra pro semine, ut firmaret radicem
Abbreviated transcription (Latin):
tum: ego occidã et ego uiuificabo ego ꝑcutiã
et ego sanabo tuncrecordabor pacti mei
quodolim tecũ habui. et suscitabo tibi pac¬
tũ nequaquã legis quod praeceriit: sed
paccũ euangelii sempit̃nũ: Vt cũ recor¬
data fueris uiarũ tuarũ receperisq: soro¬
restuas maiores uł minores samariam
et sodomã earũq: socias: tribuã tibi eas
infilias siue in ꝓbationẽ : Oportetenĩ et
hereses. eẽ ut probati quiq manifesti
fiant Non extuo merito sed ex mea mise¬
ricordia. Et tunc scies quod ego simdñs
et recordaberis beneficiorũ meorũ et
confunderis etdices iuxta apłm. Quia
non sum dignus uocari apłs quia ꝑsecu¬
tus sũ ecclesiã dĩ: Et nonsit tibiultra ape¬
patet ocorinthii : Et dñi saluatoris qui
a periens os suũ docebat eosdicens
Etin psalmo a periã inquit in parabolis
osmeum Peccatori autẽ dicitur: peccasti.
quiesce : Et ut quidtu ad sumis testam̃tũ

Expanded text:
tum, ego occidam, et ego vivificabo: ego percutiam, tum, ego occidam, et ego vivificabo: ego percutiam, et ego sanabo : tunc recordabor pacti mei, quod olim tecum habui. Et suscitabo tibi pactum, nequaquam Legis quod praeteriit, sed pactum Evangelii sempiternum: ut cum recordata fueris viarum tuarum, et receperis sorores tuas majores, vel minores Samariam et Sodomam earumque socias, tribuam tibi eas in filias, sive in probationem  oportet enim et haereses esse, ut probati quique manifesti fiant , non ex tuo merito, sed ex mea misericordia, et tunc scias quod ego sim Dominus; et recorderis beneficiorum meorum, et confundaris, et dicas juxta Apostolum: Qui non sum dignus vocari Apostolus: quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Et non sit tibi ultra apepatet, o Corinthii : et Domini Salvatoris, qui aperiens os suum, docebat eos , dicens et in psalmo: Aperiam, inquit, in parabolis os meum . Peccatori autem dicitur: Peccasti: quiesce . Et: Ut quid tu assumis testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃confusionetua : cũ placatus fuero tibi
in omnib: quae fecisti ait dñs ds̃ Septua¬
ginta : Haec dicit ad onaid̃s et faciam
intesicut fecisti sicut dis pexisti haec ut p̃te¬
rires testam̃tũ meũ etrecordabor ego
÷testamenti mei quod fecitecũ indieb
adoliscentiȩtuȩ et suscita botibi testam̃tũ
sempiternũ. et recordaberis uiȩtuȩ. et
dispicieris cũ receperis sorores tuas te
maiores cum iunioribituis. et dabotibiea s in ꝓ¬
bationem et non extestamento tuo. et suscita¬
bo egotestamentũ meũ tecũ et cognosces quia
ego dñs ut recor deris et confundaris et non
sit tibi ultra aperire os a facie ig nominiȩ
tuae cũ ꝓpitius fuero tibi iuxta omnia quae
fecisti dicit dñs dĩ Id eo tibi dixi scelus
tuũ et ignominiã tuã tuporta siue portasti
aut portatura es : ut recipias quod mereris
quia dispexisti iuramentũ meũ etirritũ
fecisti pactũ meũ Cũ autẽ fuerit exple¬

Expanded text:
prae confusione tua: cum placatus fuero tibi prae confusione tua: cum placatus fuero tibi in omnibus quae fecisti, ait Dominus Deus. LXX: Haec dicit Adonai Dominus: Et faciam in te sicut fecisti, sicut despexisti haec, ut praeterires testamentum meum. Et recordabor ego testamenti mei, quod feci tecum in diebus adolescentiae tuae, et suscitabo tibi testamentum sempiternum, et recordaberis viae tuae, et despicieris cum receperis sorores tuas te majores cum junioribus tuis, et dabo eas tibi in probationem, et non ex testamento tuo, et suscitabo ego testamentum meum tecum, et cognosces quia ego Dominus: ut recorderis, et confundaris, et non sit tibi ultra aperire os a facie ignominiae tuae, cum propitius fuero tibi juxta omnia quae fecisti, dicit Dominus Deus. Ideo tibi dixi: scelus tuum et ignominiam tuam tu porta, sive portasti, aut portatura es; ut recipias quod mereris: quia despexisti juramentum meum, et irritum fecisti pactum meum. Cum autem fuerit exple
Abbreviated transcription (Latin):
im. consentiunt contraiudã et hierusalẽ :
ednicorũ arguta sapientia et quae sibi
sublimitatem scientiȩ repromittat iunc¬
tamalitiae hereticorũ : inpugnatiudam
in quo uera confessio ẽ et non potest p̃ua¬
lere : Hic quoq: eadem arrogantia ẽ sy¬
riae id ẽ philosophorũ cũ filiab alienige¬
narũ in quib: multi plex diuersorũ in gen¬
tib dogmatũ error ostenditur in ludens
hierusalẽ et ob probrio habens eã: cuius
uitis superata ẽ÷ Quia haecdic̃ dñi ds̃
Et faciã tibi sicut dispexisti iuramentũ
etirritũ faceres pactũ et recordabor ego
pactimei tecũ in dieb: ad olescenti a ecuae
et suscita botibi pactũ sempit̃nũ etrecor¬
daberis uiarũ tuarũ et confunderis cũre¬
ceperis sororestuas tecũ maiores cũmi¬
norib tuis etdab otibicas infilias sed non
expactotuo. Et suscitabo pactũ meũ tecũ
et scies quia egodñs. ut recorderis ec cori¬
fundaris et non sit tibiultra aperireos

Expanded text:
im consentiunt contra Judam, et Jerusalem, im consentiunt contra Judam, et Jerusalem, ethnicoru arguta sapientia, et quae sibi sublimitatem scientiae repromittat, juncta malitiae haereticorum, impugnat Judam, in quo vera confessio est, et non potest praevalere. Hic quoque eadem arrogantia Syriae, id est, philosophorum cum filiabus alienigenarum, in quibus multiplex diversorum in gentibus dogmatum error ostenditur, illudit Jerusalem, et opprobrio habet eam, cujus vitiis superata est. 188 Quia haec dicit Dominus Deus: Et faciam tibi sicut despexisti juramentum, ut irritum faceres pactum. Et rpacti mei tecum in diebus adolescentiae tuae, et suscitabo tibi pactum sempiternum, et recordaberis viarum tuarum, et confunderis cum receperis sorores tuas tecum majores cum minoribus tuis. Et dabo tibi eas in filias, sed non ex pacto tuo, et suscitabo tibi pactum meum tecum, et scies quia ego Dominus, ut recorderis et confundaris, et non sit tibi ultra aperire os
Abbreviated transcription (Latin):
cuius sensus possimus repperire uestigiũ
Et interĩ absq aliorũ p̃iudicio sic nobuidet᷑
letionis ordoreddendus.: Indieb suꝑbiȩ
tuae quando peccabas non es recordata
cuersionis sod omae sororistuae antequã
pateret malitiatua . quae hoc tẽpore
reuelata ẽ  Intantũ utcunctis urbibus
srriae et palestinae quae incircuitutuo
sunt fieres ob probrium: Quia igitur
uicisti inscelere sororẽ tuã nec eius exem¬
plo territa es nesimilia sustineres et ꝓhi¬
beres pedẽ cuũ nunc aut̃ reuelata est igno¬
mimatua : dĩ ausculta sententiã : Vel
porta iuxta lax : uel portasti iuxta aqͥ¬
lã et theodotionẽ : uł portatura es iuxta
srmmachũ scelus et ignominiã tuam
Vt post quã poenas ꝓsacrilegio sustinu¬
eris: ueniã non expacto tuo sed ex mea
clementia consequaris: Srria: hebreo
sermone dicitur. arãm̃ : quae int̃p̃tatur
sublimitas: Et iuxta ex planationẽillius
locusaiae prophetae in quo aram. et ephra¬

Expanded text:
cujus sensus possimus reperire vestigium, cujus sensus possimus reperire vestigium, et interim absque aliorum praejudicio, sic nobis videtur lectionis ordo reddendus: In diebus superbiae tuae, quando peccabas, non es recordata eversionis Sodomae sororis tuae, antequam pateret malitia tua, quae hoc tempore revelata est in tantum, ut cunctis urbibus Syriae et Palaestinae quae in circuitu tuo sunt, fieres opprobrium. Quia igitur vicisti in scelere sororem tuam, nec ejus exemplo territa es, ne similia sustineres, et prohiberes pedem tuum: nunc autem revelata est ignominia tua, Dei ausculta sententiam. Vel porta juxta Septuaginta: vel portasti, juxta Aquilam, et Theodotionem: vel portatura es, juxta Symmachum, scelus et ignominiam tuam, ut postquam poenas pro sacrilegio sustinueris, veniam non ex pacto tuo, sed ex mea clementia consequaris. Syria Hebraeo sermone dicitur ARAM  , quae interpretatur, sublimitas. Et juxta explanationem illius loci Isaiae prophetae, in quo Aram, et Ephra
Abbreviated transcription (Latin):
srriae: Et nisi hoc fuis set quid factũ &
tibi: etomniũ in circuitutuo filiarum
alienigenarũ qua e circũ dantte ꝑgrrũ
impietates tuas et iniquitates tuas tuporta
Srmachus hunc locũ ita int̃p̃tatus. ẽ
quia non fuit sodoma sorortua in audi¬
tu perostuum indie suꝑbiȩtuȩ ante quã
reuelaretur ignominia tua. sicut intẽ¬
pore obprobrii filiarũ syriae etomniũ
quae incircuitutuos̃ . filiarũ phalestinarũ
quaete ambiunt pergrrũ : scelustuũ et ne¬
fastuũ tuportabis: Theo dotio hoc modo
Et non erat sod oma sorortua in auditu
oristui indie su perbiactuȩ ante quã reue¬
laretur malitiatua sicut tempus obꝓbrii
filiarũ syriae et omniũ ꝑcircuitũ eius filia¬
rũ alienigenarũ quae ab ominant᷑ teꝑgr
rũ fornicationẽ tuã et contaminationes
tuastu portasti dicit adonai dñs: Editio¬
niaquilȩ congruit nr̃a trans latio Quas
om̃s posui : ut exconlatione cunctarũ ali¬

Expanded text:
Syriae, et nisi hoc fuisset, quid factum esset Syriae, et nisi hoc fuisset, quid factum esset tibi, et omnium in circuitu tuo filiarum alienigenarum, quae circumdant te per girum? impietates tuas, et iniquitates tuas tu porta. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: 187 Quia non fuit Sodoma soror tua in auditu per os tuum in die superbiae tuae, antequam revelaretur ignominia tua, sicut in tempore opprobrii filiarum Syriae, et omnium quae in circuitu tuo sunt filiarum Palaestinarum, quae te ambiunt per gyrum. Scelus tuum et nefas tuum tu portabis. Theodotio hoc modo: Et non erat Sodoma soror tua in auditu oris tui, in die superbiae tuae, antequam revelaretur malitia tua: sicut tempus opprobrii filiarum Syriae, et omnium per circuitum ejus filiarum alienigenarum, quae abominantur te per gyrum. Fornicationem tuam, et contaminationes tuas, tu portasti, dicit Adonai Dominus. Editioni Aquilae congruit nostra translatio; quas omnes posui, ut ex collatione cunctarum, ali
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia reuertetur in pristinũ statum:
Dequa scriptum .ẽ factus . ẽ in pace
locus eius et hierusalem quae aedificat᷑
ut ciuitas. cuius parcipatio inid ipsũ:
Et in apostolo : quaeautẽ sursum .ẽ. hne¬
rusalem libera ẽ quae .ẽ mat̃ nr̃a : Et
in eodem: Accessistis ad siom montem
et ciuitatẽ dĩ uiuentis hierusalem cae¬
lestem et milia angelorũ frequentium
Et reuertetur cũ filiab suis quae intoto
orbe dispersae sunt dequo plenius inisa¬
iae explanationib: disseruimus.
Non fuit autẽ sod oma soror tua audi¬
ta in oretuo indiae superbiae tuae. ante¬
quam reuelaretur maliciatua sicut hoc
tempore in obprobriũ filiarũ syriae
eccunctarũ in circuitu tuo filiarũ palesti¬
narum quae ambiuntte ꝑgrrũ: Scelus
tuum et ignominiã tuã tu portasti ait
doma sorortua ad audiendũ in oretuo
indieb: superbiae tuae antequã reuela¬
rentur malitiȩtuȩ sicut nunc .ẽ filiarũ

Expanded text:
Ecclesia, revertetur in pristinum statum. Ecclesia, revertetur in pristinum statum. De qua scriptum est: Factus est in pace locus ejus ; et: Jerusalem quae aedificatur ut cEt in Apostolo: « Quae autem sursum est, Jerusalem libera est, quae est mater nostra . » Et in eodem: « Accessistis ad Sion montem, et ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, et millia angelorum frequentium . » Et revertetur cum filiabus suis, quae in toto orbe dispersae sunt. De quo plenius in Isaiae explanationibus disseruimus. Non fuit autem Sodoma soror tua audita in ore tuo in die superbiae tuae antequam revelaretur malitia tua, sicut hoc tempore in opprobrium filiarum Syriae, et cunctarum in circuitu tuo filiarum Palaestinarum, quae ambiunt te per girum. Scelus tuum, et ignominiam tuam tu portasti, ait doma soror tua ad audiendum in ore tuo in diebus superbiae tuae antequam revelarentur malitiae tuae, sicut nunc est filiarum
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatũ fidelission Et nrã loquatur
a poca lrpsis et dauid canat. benefac
dñe in bone cioluntate tuasion. et aedifi¬
centor muri hieru salẽ: Et in alio loco
aedificabuntur ciuitates iud eae. et habi¬
tabunt et cõmorabunturibi et semen
eorũ in acternũ dirig&ur : Nos autem
horũ ꝑfectã scientiã dĩ iudicio relin¬
quentes immo liquido confitentes post
secundũ aduentũ saluatoris. nihil hu¬
mile nihil futurũ eẽ terrenũ: sed reg¬
nacaelestia quae primũ in euangelio
promittuntur. Hoc dicimus : quod in
ec clesiae statu cuncta conpleta sint et co¬
tidie compleantur : Sod oma reuertit᷑
inantiquũ statũ : quando naturae suae
reddita gentilis prius etimpia anima
intellegit creatorẽ : Samaria recipit
antiquã beatitudinẽ hereticorũ erro¬
recontẽpto et iunctadoctrinae et fidei
xpĩanȩ: Cũq ille reuersae fuerint:
ethierus alẽ uisio pacis quae int̃ p̃tatur

Expanded text:
civitatum, fidelis Sion . » Et nostra loquatur civitatum, fidelis Sion . » Et nostra loquatur Apocalypsis . Et David canit: « Bene fac, Domine, in bona voluntate Sion, et aedificentur muri Jerusalem . » Et in alio loco: « Aedificabuntur civitates Judae, et inhabitabunt, et commoeorum in aeternum dirigetur . Nos autem horum perfectam scientiam, Dei judicio relinquentes, immo liquido confitentes  Al. confidentes, post secundum adventum Domini Salvatoris, nihil humile, nihil futurum esse terrenum; sed regna coelestia quae primum in Evangelio promittuntur, hoc dicimus, quod in Ecclesiae statu, cuncta completa sint, et quotidie compleantur. Sodoma revertitur in antiquum statum, quando naturae suae reddita gentilis prius, et impia anima intelligit Creatorem. Samaria recipit antiquam beatitudinem, haereticorum errore contempto, et juncta doctrinae, et fidei Christianae. Cumque illae reversae fuerint, et Jerusalem, visio pacis, quae interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
ceteras fabulas et in terminabiles genea¬
logias et deliramenta quae fingunt : etiã
hoc somniant. In aduentux pĩ sui quẽ nos¬
scimus anthichristũ et in mille annorũ
regno : sod omã restituendã in antiquũ
statũ Itaut sit quasi para disus dĩ et qua¬
siterra a egrpti : Et samariã pristinam
recipere felicitatẽ : ut deas srriis reuer¬
tantur in terrã iuda eã : Legimus enim
decẽtrib: captas a ful. et salmanas sar
et teglat falasar regib assrriorum.
et usq hodie ibiessecaptiuas : Hierus alẽ
quoque tunc esse fabricandã e comnes
filias eius. urbes uidelicet et uiculos et cas¬
tella quae subipsius futura sint potestate
florituras ut prius floruerant: et ipsã
hierusalem auro et argento et praeciosis
lapidibus extruendã : Dequa et isaias
uaticinetur: Constituã iudicestuos sicut
prius ec consiliarios tuos sicut a principio.
et post haec uocaberis ciuitas iustitiae. mat̃

Expanded text:
caeteras fabulas, et interminabiles geneacaeteras fabulas, et interminabiles genealogias, et deliramenta quae fingunt, etiam hoc somniant, in adventu Christi sui, quem nos Antichristum scimus, et in mille annorum regno, Sodomam esse restituendam, in antiquum statum, ita ut sit quasi paradisus Dei, et quasi terra Aegypti; et Samariam pristinam recipere felicitatem, ut de Assyriis revertantur in terram Judaeam . Legimus enim decem tribus captas a Phul, et Salmanassar, et Teglathphalassar regibus Assyriorum, et usque hodie ibi esse captivas. Jerusalem quoque tunc esse fabricandam, et omnes filias ejus, urbes videlicet, et viculos, et castella, quae sub ipsius futura sint potestate, florituras ut prius floruerunt, et ipsam Jerusalem auro et alapidibus extruendam: de qua et Isaias vaticinetur: « Constituam judices tuos sicut prius et consiliarios tuos sicut a principio. Et post haec vocaberis civitas justitiae, mater
Abbreviated transcription (Latin):
te prouocat: Secundũ duritiã autẽ tuã
et in paenitens cor. thesaurizas tibi iram:
quã ds̃ naturaliter non habet. Vnde et
in alio loco scriptũ ẽ: emisisti irã tuam.
qua edeuorauit eos quasi stipulã: Quod
enim coniunctũ . ẽ. et in uno corpore co¬
pulatũ: mitti non potest : sed illud qđ
extracorpus ẽ : Uerbi gratia. lancea
telũ: sagitta : gladius: Legimus et in
euangelio to lerabilius fore terrae so¬
domorũ indieuidicii quam ei qua eapos¬
tolos non receperit: Et sorortua so¬
Idoma et filiae eius reuertentur ad anti¬
quitatẽ suã : et samaria et filia e eius recer¬
tentur ad antiquitatẽ suã et tuet filia etuae
reuer temini ad antiquitatẽ urãm.
Septuaginta. Et sorortua sodoma et filiȩ
Neius restituentur sicut fuer̃ a principio
Set samaria et filiae eius restituentur sicut
Nerant a principio. et tu et filia e tuae resti
tuemini sicut fuistis ab initio : Iuda ei int̃

Expanded text:
te provocat? Secundum duritiam autem tuam, te provocat? Secundum duritiam autem tuam, et impoenitens cor, thesaurizas tibi iram , quam Deus naturaliter non habet. Unde et in alio loco scriptum est: Emisisti iram tuam, quae devoravit eos sicut stipulam . Quod enim conjunctum est, et in uno corpore copulatum, mitti non potest, sed illud quod extra corpus est. Verbi gratia, lancea, telum, sagitta, gladius. Legimus et in Evangelio , tolerabilius fore terrae Sodomorum in die judicii, quam ei quae apostolos non receperit. Et soror tua Sodoma et filiae ejus revertentur ad antiquitatem suam. Et Samaria, et filiae ejus reverterevertemini ad antiquitatem vestram. Septuaginta: Et sorores tuae Sodoma et filiae ejus restituentur, sicut fuerunt a principio; et Samaria et filiae ejus restituentur, sicut erant a prtuemini, sicut fuistis ab initio. Judaei inter
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit dignitatis: Potentes enim ut
diximus : potenter tormenta patient᷑
Quia utẽ minimus fuerit dignus ẽ
misericordia: Et seruus qui scit uo¬
luntatẽ dominisui et non faciteam : ua¬
pulabit multis.. Vnde et petrus:
Tempus inquit ẽ ut incipiat iudiciũ
adomodni. Et in hoc eodem ꝓpheca
praecipitur secures habentibus
Asc̃is meis incipite : Vt extrema
hierus alem sororib: ante conuersis
et restitutis in pristinũ statũ : port&
ignominiã suã et confundatur eteru¬
bescat suꝑ his quae peccauerat . et inom¬
nib: consoletur sorores suas dũ gra¬
uiora sustin&: Velcerte ideo confun¬
datur et erubescat : quiadm̃ ad iracun¬
diã prouocar& Ex quo ꝑspicuũ ẽ:¬
non ẽẽ naturalem irã dĩ sed nr̃is uitus
clementis simũ et mansuetissimũ dm̃
adiracundiam prouocari: Dicente a pło,
Andiuitias bonitatis eius et sustenta¬
tionis et patientiae contẽpnis. igno¬
rans qui abonitas dĩ adpęnitentiam

Expanded text:
fuerit dignitatis? « Potentes enim, ut fuerit dignitatis? « Potentes enim, ut diximus, potenter tormenta patientur. » Qui autem minimus fuerit, dignus est misericordia. « Et servus, qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multis. » Unde et Petrus: « Tempus, inquit, est ut incipiat judicium de domo Domini . » Et in hoc eodem Propheta praecipitur secures habentibus: « a sanctis meis incipite. » Ut extrema Jerusalem sororibus ante conversis et restitutis in pristinum statum, portet ignominiam suam, et confundatur et erubescat super his quae peccaverat, et in omnibus consoletur sorores suas, dum graviora sustinet. Vel certe ideo confundatur et erubescat, quia Deum ad iracundiam provocaverit. Ex quo perspicuum non esse naturalem iram Dei, sed nostris vitiis clementissimum et mansuetissimum Deum ad iracundiam provocari, dicente Apostolo: An divitias bonitatis ejus, et sustentationis, et patientiae contemnis: ignorans quia bonitas Dei ad poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tuã in medio earũ. ut portes tormen¬
tũ tuũ. et habeas iznominiã ex omnib
quae fecisti ut me adiracundiã prouo¬
cares: Erandis profectus hierusalẽ
ut post confusionẽ et ignominiã quam
in latã sibi dĩ iudicio libenter excepit
atq portauit dicens irã dĩ sustinebo
qm̃ peccauiei : promittatur eirestitu¬
tio inantiquũ statũ: Sed tamenqm̃
comparatione scelerũ eius iustificata ẽ
sodoma et samaria quarũ altera ad ex¬
tris altera a sinistris ẽ primũ resti¬
tuitur conuersio siuecaptiuitas sodo¬
mae . ut interp̃tatus ẽ aquila: Se¬
cundo captiuitas samariae ut idem a qͥla
et symachus transtulerunt: Et nouis¬
sima resticuitur hierus alem quae maio¬
refuerat iniquitate depressa et pecca¬
trices sorores conlatione sui iustas. eẽ
monstrauerat Cui enim dubiũ quin in¬
tertres peccatores immo impios. genti¬
lem hereticũ ecclesiasticũ : multo ma¬
ioribus poenis dignus sit quimaioris

Expanded text:
tuam in medio earum, ut portes tormentuam in medio earum, ut portes tormentum tuum: et habeas ignominiam ex omnibus quae fecisti, ut me ad iracundiam provocares. Grandis profectus Jerusalem, ut post confusionem, et ignominiam, quam illatam sibi Dei judicio libenter excepit atque portavit dicens: Iram Domini sustinebo, quoniam peccavi ei, promittatur ei restitutio in antiquum statum. Sed tamen quoniam comparatione scelerum ejus, justificata est Sodoma, et Samaria, quarum altera atris, altera a sinistris est, primum restituitur conversio, sive captivitas Sodomae, ut interpretatus est Aquila. Secundo captivitas Samariae, ut idem Aquila et Simmachus transtulerunt. Et novissima restituitur Jerusalem, quae majore fuerat iniquitate depressa, et peccatrices sorores collatione sui justas esse monstraverat. Cui enim dubium, quin inter tres peccatores imo impios, gentilem, haereticum, ecclesiasticum, multo majoribus poenis dignus sit, qui majoris
Abbreviated transcription (Latin):
Haud dubiũ quin in futurũ : quia in prę¬
sentiarũ sua perconfusionẽ peccata dele¬
uit: Talequid et illud uirisapientis so¬
mis Confundantur etreuereantur
omnes in imicimei. conuertantur recror¬
sum et confundantur ualde uelociter ⁊
Scriptũ ẽ et in alio loco⁊ dictu primũ
peccata tua ut iustificeris: Etrur sũ
Iustus accusator sui .ẽ. in principio sermo¬
nis Nonigitur mirũ si prouocetur hie¬
rusalem ad confusionem et ignominiam.
qua e in tantũ peccauit ut iustificaret soro¬
res suas : Cuide inceps dicitur: Et tuet:
filia etuae reuertimini in antiquũ statũ:
Et conuertã restituens eas conuersio¬
nem sodomorũ cũ filiab: suis et conuer¬
sione sa mariae et filiarũ eius. et conuer¬
omnib: quae fecisti consolans eas: Sep¬
tuaginta: Et conuertã conuersiones
earũ conuersione sod omorũ et filiarũ
eius. et conuertã conuersionẽ sa mariae
et filiarũ eius. et conuertã conuersionẽ

Expanded text:
Haud dubium quin in futuro, quia in praeHaud dubium quin in futuro, quia in praesentiarum sua per confusionem peccata delevit. Tale quid et illud Evangelii somis: « Confundantur et revereantur omnes inimici mei, convertantur retrorsum et confundantur valde velociter . » Scriptum est et in alio loco: « Dic tu primum peccata tua, ut justificeris . » Et rursum: « Justus accusator sui est, in principio sermonis . » Non igitur mirum si provocetur Jerusalem ad confusionem et ignominiam, quae intantum peccavit, ut justificaret sorores suas. Cui deinceps dicitur, « et tu, et filiae tuae revertimini in antiquum statum. » « Et convertam restituens eas conversione Sodomorum cum filiabus suis, et conversione Saomnibus quae fecisti consolans eas. LXX: Et convertam conversiones earum conversione Sodomorum et filiarum ejus, convertam conversionem Samariae, et filiarum ejus, et convertam conversionem
Abbreviated transcription (Latin):
Corrupimusq fr̃s nros uel sorores
peccatis nr̃is : quando pernrã peccata ad
maiora scelera prouocantur.: Quod di¬
co ita fiet manifestius Fingealiquem
in sacerdotali culmine constitutum non
beneuiuere: et decurpare operib: digni¬
catem: Nonne imitatione uitiorũ eius
laicus frater corrũpitur : nã et quiunũ
deminimis scandalitauerit: molacollo
alligata praccipitatur in profundum
Sorores quoq hierus alem sodomaet sa¬
maria iustificantur : non quoperse ius¬
tae sint sed ut diximus conparatione peioris:
Ergo eitu confundere et porta igno¬
miniam tuã qua eiustificasti sorores tuas:
Septuaginta. Et tuconfundere et suscipe
ignominiã tuã eo quod iustifica ueris soro¬
restuas. Confusionem sequitur igno
minia: Ignominiã correptio : Correp¬
tionem : consolatio : Consolationẽ salus :
Iuxta illud apłi : Tribulatio operatur
patientiã. patientia : probationem:
probatio spem: Spes autẽ non confundit:

Expanded text:
. Corrumpimusque fratres nostros, vel sorores . Corrumpimusque fratres nostros, vel sorores peccatis nostris, quando per nostra peccata ad majora scelera provocantur. Quod dico, ita fiet manifestius: Finge aliquem in sacerdotali culmine constitutum non bene vivere, et deturpare operibus dignitatem. Nonne imitatione vitiorum ejus, laicus frater corrumpitur? Nam et qui unum de minimis scandalizaverit, mola collo alligata, praecipitatur in profundum . Sorores quoque Jerusalem Sodoma, et Samaria justificantur: non quo per se justae sint, sed ut diximus, comparatione pejoris. Ergo et tu confundere; et porta ignominiam tuam, quae justificasti sorores tuas. Septuaginta: Et tu confundere, et suscipe ignominiam tuam: eo quod justificaveris sorores tuas. Confusionem seqminia, ignominiam correptio, correptionem consolatio, consolationem salus, juxta illud Apostoli: « Tribulatio operatur patientiam, patientia probationem, probatio vero spem, spes autem non confundit . »
Abbreviated transcription (Latin):
cõparatione hierus alem: Seruus autẽ
quiscit uoluntatẽ dñi sui et non facit cã
uapulabit multis. et potentes potenter
tormenta patientur .: Porro quod pro
deliciis otium in hebraico continetur:
sciendum ad illũ sensum pertinere
Inde sideriis . ẽ omnis anima otiosi:
Quodui delicet semper aliquid agendũ
sit: neager pectoris nr̃i cessantemanu
malarũ cogitationũ sentibus occupetur:
Ergo et tuporta confusionẽ tuã quȩ
uicistisororestuas peccatistuis scelera¬
tuũ in eo quod corruperis sorores tuas
inpeccatistuis quib: inique egisti suꝑ eas.
ec iustificasti illas suꝑte Secanda
post naufragiũ tabula ẽ : cũ peccaueris
erubescere et non illi subiacere incre¬
pationi qua contra hierusalẽ dicitur
facies meretricis facta ẽ tibi. nescis
erubescere : Portat autẽ torm̃tũ suũ
qui propria torquetur conscientia et
in isto scło sustinet ꝓpriauoluntate cru¬
ciatũ : neae terna tormenta sustineat

Expanded text:
comparatione Jerusalem. Servus enim comparatione Jerusalem. Servus enim qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multis . Et: Potentes potenter tormenta patientur . Porro quod pro deliciis otium in Hebraico continetur, sciendum ad illum sensum pertinere: In 183 desideriis est omnis anima otiosi; quod videlicet semper aliquid agendum sit: ne ager pectoris nostri, cessante manu, malarum cogitationum sentibus occupetur. Ergo et tu porta confusionem tuam, quae vicisti sorores tuas peccatis tuis, sceleratuum in eo quod corruperis sorores tuas in peccatis tuis, quibus inique egisti super eas, et justificasti illas super te. Secunda post naufragium tabula est, cum peccaveris, erubescere; et non illi subjacere increpationi, quae contra Jerusalem dicitur: Facies meretricis facta est tibi: nescis erubescere . Portat autem tormentum suum, qui propria torquetur conscientia, et in isto saeculo sustinet propria voluntate cruciatum, ne aeterna tormenta sustineat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sequitur dĩ obliuio : quae p̃sentia
bona putat eẽ ꝑ petua : et numquã sibi
necessariis indigendũ : Qua propter
et lege p̃cipitur ÷ Adtende necome¬
dens etbibens et saturatus aedificatis
domib: optimis habensq oues et boues¬
argentũ et aurũ : obliuis caris dnĩdĩtui:
Etinalio loco deisrł scriptũ ẽ.: Man¬
ducabit etbibit et saturatus . ẽ. et in pin¬
guatus et calcitrauit dilectus.: Quod
sciens et sapientibꝰ omniũ salomon in
pro uerbiis dep̃catur: Tribuemihine¬
cessaria et quae sufficiant: ne satura¬
tusmendax fiã et dicã quis meuidebit
q sequitur. etiustificasti sorores tuas
incunctis ab ominationib: tuis quas
operataes : non simpliciter iustas
sod omam t samaria mee decernit: sed cõ¬
paratione deceriorum :: Quomodo et
publicanus dequosu pracliximus non ab¬
solute iustus dicitur : sed collatione pe¬
ioris: Et tamen cũ tales sint sod oma
et samaria : nedimidiũ quidem peccauer̃

Expanded text:
hoc sequitur Dei oblivio, quae praesentia hoc sequitur Dei oblivio, quae praesentia bona putat esse perpetua, et nunquam sibi necessariis indigendum. Quapropter et lege praecipitur. Attende ne comedens et bibens, et saturatus, aedificatis domibargentum, et aurum, obliviscaris Domini Dei tui . Et in alio loco de Israel scriptum est: Manducavit et bibit, et saturatus est, et impinguatus, et calcitravit dilectus . Quod sciens et sapientissimus omnium Salomon in Proverbiis deprecatur: Tribue mihi necessaria et quae sufficiant: ne saturatus mendax fiam, et dicam: quis me videbit?que sequitur: et justificasti sorores tuas in cunctis abominationibus tuis, quas operata es, non simpliciter justas Sodomam et Samariam esse decernit, sed comparatione deteriorum: quomodo et Publicanus, de quo supra diximus, non absolute justus dicitur, sed collatione pejoris. Et tamen cum tales sint Sodoma et Samaria, ne dimidium quidem peccaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
nos gentiũ et roburearũ diuastabo. et cõ¬
mouebo ciuitates habitatas. et orbem
terrarũ totũ adp̃hendã manusicuti
nidum et sicut confracta oua auferam.:
Et su ꝑbis ds̃ resistit. humilib: autẽ dat
gratiã Legimus et in alio loco : quid suꝑ¬
bit terra etcinis: Et euangeliũ refert:
pharisa ei suꝑbiã. publicani humilitate
superatã.: Cuius seminariũ . ẽ. satu
ritas panũ et rerũ omniũ abundantia
rum luxuriae que opulentia: Diues ille
in euangelio purpuratus nihil aliud re¬
fertur habuis secriminis. nisi quodopib
et diuitus affluens intantã eruperat su¬
perbiam ut manũ egeno et pauperila¬
taro non porrigeret: Et sic oblitus sit
conditionis suae : ut ne hoc quidem misero
daret quod proiciendũ erat : Ob quã cau¬
sam et in aliolo coscribitur: Omnis quise
ex altat humiliabitur. et qui sehumiliat¬
omniũ abundantia otium . et deliciae:
peccatum sod omiticum est: Et propt̃

Expanded text:
nos gentium et robur earum devastabo, et comnos gentium et robur earum devastabo, et commovebo civitates habitatas, et orbem terrarum totum apprehendam manu sicuti nidum, et sicut confracta ova auferam. » Et « superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam . » Legimus et in alio loco: « Quid superbis, terra et cinis? » Et Evangelium refert Pharisaei superbiam, publicani humilitate superatam . Cujus seminarium est saturitas panum, et rerum omnium abundantia rum luxuriaeque opulentia. » Dives ille in Evangelio purpuratus nihil aliud refert habuisse criminis, nisi quod opibus et deliciis affluens in tantam eruperat superbiam, ut manum egeno et pauperi Lazaro non porrigeret, et sic oblitus sit conditionis suae, ut ne hoc quidem misero daret, quod projiciendum erat . Ob quam causam, et in alio loco scribitur: « Omnis qui se exaltat, humiliabitur, etc. . » Supomnium abundantia, otium et deliciae peccatum Sodomiticum est. Et propter
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ isaac ds̃ ia cob non .ẽ. dĩ mortuorũ
sed uiuentium. et in alio loco Placebod̃õ
in regione uiuentiũ : quaerimus quaratio¬
ne cõmuneuocabulũ proprie sibi uindi¬
cetds̃ : Sed quomodo dicitur arbor bona
et bonus homo. etbonus pastor etbonus ser¬
uus. Nemo autẽ absolute bonus nisi solus
ds̃: sic cũ angelicae caeterȩq uirtutes. pa¬
triarchae quoq: et ꝓphetae atq: apostolisis
uiuentes : conparationedĩ omnipotentis
mortui appellantur.: Quis ẽ enĩ homo
quiuet & non uid eat mortẽ : unde et apłs
paulus dedõ: Quisolus inquit habetin¬
mortalitatem. et lucẽ habitat in accessibilẽ
Et defonte uiuentiũ : uita inquit nr̃ã abs¬
condita ẽ. cũ xp̃o indõ Isteigitur quiiurat
et loquitur . uiuo egodicit dñs discribens
sod omae et filiarũ eius scelera : primã suꝑ
corruit: dixerat enim. fortitudine faciã
et sapientiae intellegentia : auferã termi¬

Expanded text:
Deus Isaac, et Deus Jacob, non est Deus mortuorum, Deus Isaac, et Deus Jacob, non est Deus mortuorum, sed viventium . Et in alio loco: Placebo Domino in regione viventium : quaerimus, qua ratione commune vocabulum proprie sibi vindicet Deus. Sed quomodo dicitur, arbor bona, et bonus homo, et bonus pastor, et bonus servus ; nemo autem absolute bonus, nisi solus Deus: sic cum angeli caeteraeque virtutes, patriarchae quoque et prophetae, atque apostoli sint viventes comparatione Dei omnipotentis, mortui appellantur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Unde et apostolus Paulus de Deo: Qui solus, inquit, habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem . Et de fonte viventium: Vita, inquit, ncondita est cum Christo in Deo . » Iste igitur, qui jurat et loquitur: « Vivo ego, dicit Dominus, » describens Sodomae et filiarum ejus scelera, primam supercorruit. Dixerat enim: « fortitudine faciam et sapientia intelligentiae auferam termi
Abbreviated transcription (Latin):
tulieas sicut uidistii Et samaria
dimidiũ peccatorũ tuorũ non peccauit
sed uicisti eã scelerib tuis et iustificastiso¬
rores tuas in omnib: ab ominationib: tuis
tua haec et filiae eius. sicut fecistitu et fi¬
lia etuae Verũ tamen fuit iniquitas
sod omaesororis tuae suꝑbia in saturitate
panũ et abundantia deliciis affluebat
ipsa et filiae eius. hoc habebat ipsa et filiae
eius et manũ pauperis et egeninon ad su¬
mebant et gloriabantur magnifice:
Et fecer̃ iniquitates in conspectumeo. et
abstuli eas sicut uidisti. et samaria di¬
midiũ peccatorũ tuorũ non peccauit.
et multi plicasti iniquitates tuas suꝑ eas.
et iusti ficastisorores tuas in omnib: iniqui¬
tatib tus quas operata es: Quod po¬
suere Lex hoc habebat ipsa et filia eius.
in hebraico non habetur: Inueteri testa¬
mento dĩ iuramentũ .ẽ. uiuo ego dic̃ dñs
In nouo amen amen dico uobis: Sinautꝰ
hoc cõmune cũ ceteris ẽ ds̃ abraham

Expanded text:
tuli eas sicut vidisti et Samaria tuli eas sicut vidisti et Samaria dimidium peccatorum tuorum non peccavit sed vicisti eas sceleribus tuis et iustificasti sorores tuas in omnibus abominationibus tuis tua haec, et filiae ejus sicut fecisti tu et filiae tuae. Verumtamen fuit iniquitas Sodomae sororis tuae superbia in saturitate panum, et in abundantia, Deliciis affluebat ipsa et filiae ejus ÷ hoc habebat ipsa et filiae ejus  et manum pauperis et egeni non assumebant, et gloriabantur magnifice, et fecerunt iniquitates in conspectu meo, et abstuli eas sicut vidisti. Et Samaria dimidium peccatorum tuorum non peccavit, et multiplicasti iniquitates tuas super eas: et justificasti sorores tuas in omnibus iniquitatibus tuis, quas operata es. Quod posuere LXX, hoc habebat ipsa et filiae ejus, in Hebraico non habetur. In veteri Testamento Dei juramentum est: Vivo ego, dSin autem hoc commune cum caeteris est: Deus Abraham,