comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ad cognoscendã sollemntatis eiusdẽ gr̃a.
carnales quoq eccłiastica iuuit industria:
Nam quia nequeunt ad spũalia uidenda m̃¬
tis ocłos aꝑire nisi causarũ corꝑalit̾ acciden¬
tiũ ui maiore excitent᷑. quesite sunt cause q̃ꝵ
impulsu uebement excitandi ꝑcellerentur.
Ieuiniũ quippe quadragesimale qͦd ꝓ decimis
dierum offerͣmus deo. alibi iam dictum est.
sic dispositum sicq p̾fixum ẽ. ut ñ ante hanc sa¬
cratissimã noctẽ ullo modo t̾minet᷑. ac deinde qͥn¬
quaginta dierũ numerus ꝯsequat᷑ ꝯtinue. in
quib ominino ienuinia relaxant᷑. Itaq dum ꝑ absti¬
nentiã corpus atterit᷑. nec aliunde laxatio. nisi ab
hac paschali nocte sꝑatur. uel sicut eadem beata
nox a carnalib qͦq ambit᷑. & cum expectatione
suscipit᷑. & anteqͣm ueniat desidatur. sic om̃es
dies quadragesime qui int̾sunt tanqͣm diur-¬

Expanded text:
autem ad cognoscendam solemnitatis ejusdem gratiam, autem ad cognoscendam solemnitatis ejusdem gratiam, carnales quoque ecclesiastica juvit industria. Nam quia nequeunt ad spiritualia videnda mentis oculos aperire, nisi causarum corporaliter accidentium vi majore excitentur, quaesitae sunt causae, quarum impulsu vehementer excitandi percellerentur. Jejunium quippe quadragesimale, quod pro decimis dierum offerri Deo alibi jam dictum est, sic dispositum, sicque praefixum est ut non ante hanc sacratissimam noctem ullo modo terminetur, ac deinde quinquaginta dierum numerus continue sequatur, in quibus omnino jejunia relaxantur. Itaque, dum per abstinentiam corpus atteritur, nec aliunde laxatio, nisi ab hac paschali nocte speratur, vel sic eadem beata nox a carnalibus quoque ambitur, et cum exspectatione suscipitur et, antequam veniat, sic omnes dies quadragesimae qui intersunt, tanquam diur
Abbreviated transcription (Latin):
mos eius ire mediret᷑. Sicq dies noctẽ suꝑat.
quẽadmodũ scͥptum ẽ. quid habundauit mi¬
nos in hoc letificant. nr̃iq sensus lactant in¬
fantiã. qͦd pꝰ hyemis asꝑitatẽ mollis aer uerna¬
les spirat blanditias. tellus q dudũ sterilifri¬
gore decrepita. uir idi iuuenescit herba. floresq
ac segetes rediuiuo fructu uernant. & uolueͤs
gelu tristi terso dulce iubilant. Nam int̾ gau¬
dia que celebramꝰ dum hec aspicimus. ex ip̃sis ui-¬
sibilib similitudine congrua cõmoneri debe¬
mus. qualit̾ in inuisibilib ꝑ xp̃i resurrecti¬
onẽ ꝓfecerimꝰ. scilicet quia pulso ꝑfidie gelu
uicioꝵq imbrib fidei uirtutũq pulcͥtudine.
refloruit mundus. Unde in canticis dicit᷑. Iã
enĩ hyemps transiit. ymber abut ꝙ recessit.
flores apparuer̃t. iunee florentes odorẽ dederũt.
& uox turturis audita ẽ in t̾ra nr̃a. Temꝑis gͦ
siue elem̃torũ considerata qualitas. ñ nicħ pie
gaudia ꝯtemplationis amplificat. Quantũ

Expanded text:
t, quemadmodum scriptum est: « quia ubi abundavit penos in hoc laetificant, nostrique sensus lactant infantiam, quod post hiemis asperitatem mollis aer vernas spirat blanditias, tellusque dudum sterili frigore decrepita, viridi juvenescit herba, floresque ac segetes redivivo fructu vernant, et volucres coeli, gelu tristi terso, dulce jubilant. Nam inter gaudia, quae celebramus, dum haec aspicimus, ex ipsis visibilibus similitudine congrua commoneri debemus, qualiter in invisibilibus per Christi resurrectionem profecerimus, scilicet, quia pulso perfidiae gelu vitiorumque imbribus, fidei virtutumque pulchritudine refloruit mundus, unde et in Canticis dicitur: « Jam enim hiems transiit, imber abiit et recessit, flores apparuerunaudita est in terra nostra . Temporis ergo sive elementorum considerata qualitas nonnihil gaudia piae contemplationis amplificat. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
um ñ habet. s a sole mutuat᷑ lum̃. sc̃ãm sigc̃at
eccłiam. que ñ habet a se ipsa s a uero sole xͦ int̾
ni luminis accipit grãm. Equinoctiũ uero quo
transacto iam noctem dies suꝑgredit᷑. noctisq ho¬
ras illi decerpens minuit ꝙ sibi adicit. illud sig¬
inficat. qͦd post ignorantie noctẽ dies scientie
dĩ longa cepit serenitate ꝓduci. & multitudinẽ
ignorantiũ. studiũ & labo ĩminuit ueritatẽ
dĩ cognoscentiũ. Dum gͦ paschalis agnus imno¬
latur. & ppłs dĩ submerso pharaone cum exer¬
citu suo de seruitute lib̾atur plenilumũ ẽ. et
nox uincente die suꝑat᷑. qͥa dum agnus dei xꝰ
parit᷑. plenitudo gr̃e scãm illustrat eccłiam. ut
tanqͣm luna reuelata facie ueri solis głam cos

Expanded text:
ium non habet, sed a sole mutuatur lumen, sanctam significat ium non habet, sed a sole mutuatur lumen, sanctam significat Ecclesiam, quae non habet a semetipsa, sed a vero sole Christo interni luminis accepit gratiam. Aequinoctium vero, quo transacto, jam dies noctem 77 supergreditur, noctisque horas decerpens, illi minuit et sibi adjicit, illud significat, quod post ignorantiae noctem dies scientiae Dei longa coepit serenitate produci, et multitudinem ignorantium studium et labor imminuit veritatem Dei cognoscentium. Dum ergo paschalis agnus immolatur et populus Dei, submerso Pharaone cum exercitu suo, de servitute liberatur, plenilunium est , et nox vincente die superatur, quia dum Agnus Dei Christus patitur, plenitudo gratiae sanctam illustrat Ecclesiam, ut tanquam luna revelata
Abbreviated transcription (Latin):
am iocundã sollemnitatẽ. tam mirã .xxui.¬
ueri luminis claritatẽ. tam splendidã
gr̃e celsitudinẽ. omĩs sexus agnoscere. omĩs etas
in mente habere. omĩs debet ꝯditio suscipere.
Nescire enĩ calamitatis. ñ habere captiuitatis.
ñ diligere dampnationis ẽ. Siquidẽ paganus
quia nescit miser ẽ. quia ñ habet iuideus cap¬
tiuus ẽ. quia ñ diligit hereticus dãpnatus ẽ.
Ut gͦ tantum hoc bonũ maioꝵ sapientiam
delect  et. minoꝵ infantiã letificet. mediocri¬
um ꝓfectus edificet. diuina suffragat᷑ auc-¬
toritas. elem̃toꝵ concurrit natura. eccłia¬
stica simul nitit᷑ industria. Diuine namq
auctoritatis ẽ. & ex antiqua lege moysi tra-¬
ditũ. ut ñ celebret᷑ ante pͥmi mensis plenilu-¬
niũ. uidelicet ubi pͥmũ plena luna post uer¬
nale occurrit equinoctiũ. Ualde hoc delectat
ingenia sapientiũ. quia magnũ & pulchrũ
in se continet mysteriũ. Luna quippe que ꝓpͥ¬

Expanded text:
cundam solemnitatem, tam miram veri luminis claritatem, tam splendidam gratiae celsitudinem omnis sexus agnoscere, omnis aetas in mente habere, omnis debet conditio suscipere. Nescire enim, calamitatis; non habere, captivitatis; non indigere, damnationis. Siquidem paganus, quia nescit, miser est; quia non habet Judaeus, captivus est; quia non diligit haereticus, damnatus est. Ut ergo tamen hoc bonum majorum sapientiam delectet, minorum infantiam laetificet, mediocrium profectus aedificet, divina suffragatur auctoritas, elementorum concurrit natura, ecclesiastica simul nititur industria. Divinae namque auctoritatis est, et ex antiqua lege Mosi traditum, ut non celebretur ante primi mensis plenilunium , videlicet ubi primum plena luna post vernale occurrit aequinoctium. Valde hoc delectat ingenia sapientium, quia magnum et pulchrum in se continet mysterium. Luna quippe, quae propr
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑationẽ p̾dicent. s si ꝑserutenur. et ut ad
latentia grana ꝑueniamꝰ. spicas manib ꝯfri¬
cemus. cuncta ad illuis oꝑationẽ. atq ad bap¬
tizatoꝵ competentẽ ꝑtinere parebit instructi¬
onem. Sunt autẽ ab hoc sabbato. usq ad ali¬
ud sabb̃m offitia septem. uno die .i. feria quĩ¬
ta ꝓpͥum ñ habente. Sed de dĩica die mutu¬
ante offitiũ. uidelicet in ueneratione posita
sando dicta. que in his gesta sunt officus. or¬
ganistam antiquũ suis ex uocib ñ recentem
agnoscamiꝰ ẽẽ dm. presertim cum in his quoq
Aque hoc minus in litt̾a ꝑsonare uident᷑. mag̃¬
nificentius int̾dum comꝓbet᷑ interiore fidelit̾
ponderato sensu. ut ẽ illud. cibauit eos ex adipe
frum̃ti. & de petra melle saturauit eos.

Expanded text:
ationem praedicent; sed si superscrutemur, et ut ad latentia grana perveniamus, spicas manibus confricemus, cuncta ad illius operationem atque ad baptizatorum competentem pertinere patebit instructionem. Sunt autem ab hoc Sabbato usque ad aliud Sabbatum officia septem, uno die, id est feria quinta proprium non habente, sed de Dominica mutuante officium, videlicet in veneratione posita sando dicta, quae in his congesta sunt officiis, organistam antiquum suis ex vocibus, non recentem agnoscamus esse Deum, praesertim cum in his quoque, quae hoc minus in littera personare videntur, magnificentius interdum comprobetur, interiore fideliter ponderato sensu, ut est illud: « Cibavit eos ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos
Abbreviated transcription (Latin):
appas quoq in maiorib festis suꝑindui¬
mus. ur amplius in dño głiemur. aspicientes
in futurã resurrectionẽ quando om̃es electi qui-¬
b nunc post depositionẽ carnis in animã tantũ
ent stolas. scilicet et requiẽ animarũ. et resusci¬
tatoꝵ głosam immortalitatẽ corꝑm. Que cappe
bene ab auteriori parte patule sunt et omĩno p̾t̃
solam necessariam fibulã inconsute. quia ꝓfecto
imutanda iam et immortalia corpora. nullis
animã obducent angustus. corda non contegent.
nec obsistent interne sc̃e trinitatis contemplati¬
om. fimbriis quoq subt̃ ornate sunt. quia nr̃e
nichil tunc deerit ꝑfectioni. s qͦd mine ex parte
cognoscimus. et ex parte ꝓpħamus. cognos ce mus
sicut et oogniti sumus. quia facie ad fatiẽ uidebimꝰ.

Expanded text:
appas quoque in majoribus festis superinduimus, ut amplius in Deo gloriemur, aspicientes in futuram resurrectionem, quando omnes electi, quibus nunc post depositionem carnis in anima tantum ent stolas, scilicet requiem animarum, et resuscitatorum gloriosam immortalitatem corporum . Quae cappae bene ab interiori parte patulae sunt, et omnino praeter solam necessariam fibulam inconsutae, quia profecto immutata jam et immortalia corpora nullis animam obcludent angustiis, corda non contegent, nec obsistent internae sanctae Trinitatis contemplationi. Fimbriis quoque subter ornatae sunt, quia nil nostrae tunc deerit perfectioni, sed quod nunc « ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus, cognoscemus sicut et cogniti sumus, quia facie ad faciem videbimus
Abbreviated transcription (Latin):
isꝙ concupiscentiis. et mortificans menbra
sua que sunt suꝑ t̾ram dicat. Eliuo autẽ iã
non ego. inuit uero in me xp̃s. Cum autem can¬
didam uestem accipit. que utiq nouam xp̃i ꝯ
solationẽ significat. dicente apło. Omnes qui

Expanded text:
is et concupiscentiis, et mortificans membra is et concupiscentiis, et mortificans membra sua, quae sunt super terram, dicit: Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus . Cum autem candidam vestem accipit, quae utique novam Christi consolationem significat, dicente Apostolo: « Omnes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui luxuriose uiuendo suã pat̾ne substantie
partẽ consumpserat. porcos alienos in longin¬
qua regione pauerat .i. spurcos demones colue¬
rat. & nunc reuersũ suscip̾. festũ diem omĩb
amicis .i. cetib indicit angłicis. iubet ꝙ primã
cũ anulo stolam ꝓferri. Quid enĩ intelligimꝰ
ꝑanulũ. nisi fide̾i signacłm: Nam cathecumi¬
nus dum baptizandis fidei sacre quam firmi-¬
t̾ tenet simbolũ reddit. ꝓfecto illam tabulis
cordis enus inscripsit. decentẽ anulũ in manu
eius dedit. ꝙ in eo qd̃ signatus ẽ cruce xp̃i. ut
uus & incolumis crucifixo & mortuo atq sepul¬
to configitur. cõmorit᷑. & consepelit᷑. ꝓculdu¬
bio calciamenta accipit in pedib. Calciam̃ta
namq de mortuis animalib fiunt. & hec ma¬
nifeste dnĩce mortis insignia funt. que ideo
suscipit ut eius exempło qui ꝓpt̾ nos crucifix
ẽ deinceps erucifigat carnẽ suam. cum uici¬

Expanded text:
qui luxuriose vivendo suam paternae substantiae qui luxuriose vivendo suam paternae substantiae partem consumpserat, porcos alienos in longinqua regione paverat, id est spurcos daemones coluerat, et tunc reversum suscipit, festum diem omnibus amicis, id est coetibus indicit angelicis, jubet primam cum annulo stolam proferri . Quid enim intelligimus per annulum nisi fidei signaculum? Nam catechumenus, dum baptizandus fidei sacrae, quam firmiter tenet, symbolum reddit, profecto illam tabulis cordis ejus inscripsit, decentem annulum in manu ejus dedit, et in eo, quod consignatus est cruce Christi: ut vus et incolumis crucifixo et mortuo atque sepulto configitur, commoritur et consepelitur procul dubio calceamenta accipit in pedibus. Calceamenta namque de mortuis animalibus fiunt. Et haec manifeste Dominicae mortis insignia sunt, quae ideo suscipit, ut ejus exemplo, qui propter nos 86 crucifixus est, deinceps crucifigat carnem suam cum viti
Abbreviated transcription (Latin):
Ionsecratio fontis in nomine sc̃e tͥnitatis
ꝙ maxime inuocatione ꝑficitur sp̃c scĩ.
Quod iccirco recte fit. quia tota regen̾atio homi
ita diuisit sͥ opus hominis. ut pat̾ conderet. filiꝰ
redimeret. sp̃c sc̃s regeneraret. uel ignir et. Uer̃¬
tam̃ & pater cum filio ꝙ spũ scoᷤ redemit. ꝙ sp̾c
sc̃s cum patre & filio regenerat atq illuminat.
Nam & pater dum conderet. faciamus inquit
hominẽ. ad ymaginẽ & similitudinẽ nr̃am.
q filius dum redimeret. pat̾ illi calicẽ passionis
spũ baptirat. sicut ioħes baptista in euangłio ͥ
dictum insinuat. Suꝑ quem uideris sp̃m des¬
cendentẽ sicut columbã & manentẽ in eo. hic
ẽ qui baptizat in sp̃u scõ. Sos gͦ sp̾̃c aquarũ
paterni cordis benigna uena ẽ. de qua usq ad
nosmiseratio larga tanqͣm flum̃ inundans ꝑ¬
currit. Amor dĩ torrens uoluptatis dĩ. sp̃s sc̃ ẽ.
Nic illum duoꝵ patrẽ filioꝵ. erga iuniorẽ fili¬
um .i. gentilẽ ppłm ingenita sibi pietate flex̾.

Expanded text:
onsecratio fontis in nomine sanctae Trinitatis, et maxime invocatione perficitur Spiritus sancti. Quod idcirco recte fit, quia tota hominis regeneraita sibi divisit opus hominis, ut Pater conderet, Filius redimeret, Spiritus sanctus regeneraret vel igniret. Verumtamen et Pater cum Filio et Ss cum Patre et Filio regenerat atque illuminat. Nam et Pater dum conderet: « Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram , et Filius dum redimeret, Pater illi calicem passionis Spiritu baptizat, sicut Joannes Baptista in Evangelio sibi dictum insinuat: « Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem in eo, hic est, qui baptizat in Sppaterni cordis benigna vena est de quo usque ad nos miseratio larga tanquam flumen inundans procurrit. Amor Dei torrens voluptatis Dei, Spiritus sanctus est. Hic illum duorum patrem filiorum, erga juniorem filium, idest gentilem populum, ingenita sibi pietate flexit,
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ nescit om̃iũ que in celo ⁊ que in t̾ra st̃
pret̾ se ipsũ. Dampnatꝰ est suessiomi cũ oꝑe
suo. corã legato romanȩ ȩccl̃ȩ. S quasi ñ suf-¬
fic̾et ei illa dampnatio. it̾um facit uñ iterũ
dampnet᷑. ⁊ iam nouissimꝰ error peior ẽ pͥore.
Securꝰ est tam̃ qm̃cardinales & cłicos curie
se discipulos habuisse głatͦ. ⁊ eos in defensiõe
pret̾iti & p̃sentis erroris assumit. a quib iudi¬
cari timere debuit ⁊ dampnari. Si quis sp̃m
quis: & a lingua dolosa

Expanded text:
Nihil nescit omnium quae in coelo et quae in terra sunt, Nihil nescit omnium quae in coelo et quae in terra sunt, praeter se ipsum. Damnatus est Suessione cum opere suo coram legato Romanae Ecclesiae. Sed quasi non sufficeret ei illa damnatio; iterum facit, unde iterum damnetur: et jam novissimus error pejor est priore. Securus est tamen, quoniam cardinales et clericos curiae se discipulos habuisse gloriatur, et eos in defensione praeteriti et praesentis erroris assumit, a quibus judicari timere debuit et damnari. Si quis spiritum quis et a lingua dolosa
Abbreviated transcription (Latin):
uallis uocatus abbas. dilig̾e iusticiã. ⁊ odire
iniquitatem. Alagister petrꝰ abailardꝰ sine re¬
gula monachꝰ. sine sollicitudine p̃latus. nͨ ordi¬
nẽ tenet. nͨ tenet᷑ ab ordine. homosͥ dissimilis
ẽ. intꝰ herodes. foris iohes. Gotus ambiguus.
nichil habens de monacho pret̾ nomen ⁊ ha¬
bitũ. S qͥd ad me: Unusquisq onus suũ por¬
tabit. Aliud ẽ qd̃ dissimulare ñ possũ. qd̵ ꝑti¬
net ad om̃s qui diligunt nom̃.xͥ. Iniquitatẽ
in excelso loqr̃. integritatẽ fidei. castitatem ȩc
cłȩ corrumpit. Trans gredit᷑ t̾minos quos po¬
suert̃ patres nr̃i. de fide. de sacram̃tis. de sc̃a
tͥnitate disputans ⁊ scͥbens. singula ꝓ sua uo¬
luntate mutat. auget ⁊ minuit. In lib̾s ⁊ in
oꝑib sius ostendit se fabricatorẽ mendacii.
& cultorẽ ꝑtiersoꝵ dogmatũ. hereticũ se ꝓbanᷤ
ñ tam in errore. qm in ꝑtinacia ⁊ defensiõe
erroris. Homo egrediens mensurã suam in
sapientia uerbi euacuans uirtutẽ crucis xͥ.

Expanded text:
-Vallis vocatus abbas, diligere justitiam, et odire iniquitatem. Magister Petrus Abaelardus, sine regula monachus, sine sollicitudine praelatus, nec ordinem tenet, nec tenetur ab ordine. Homo sibi dissimilis est, intus Herodes, foris Joannes; totus ambiguus, nihil habens de monacho, praeter nomen et habitum. Sed quid ad me? Unusquisque onus suum portabit. Aliud est quod dissimulare non possum, quod pertinet ad omnes qui diligunt nomen Christi. Iniquitatem in excelso loqgreditur terminos quos posuerunt patres nostri: 186 de fide, de Sacramentis, de sancta Trinitate disputans et scribens, singula pro sua voluntate mutat, auget, et minuit. In libris et in operibus suis ostendit se fabricatorem mendacii et cultorem perversorum dogmatum; haereticum se probans, non tam in errore, quam in pertinacia et defensione erroris. Homo est egrediens mensuram suam, in sapientia verbi evacuans virtutem crucis Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
aeris huiꝰ. ne quantũ uult noceat. ne malignari nisi
ut ꝓsit possit. Putemꝰ pͥncipatꝰ his quoq p̾latos quor
mod̾amine et sapientia. omĩs in t̾ris pͥncipatꝰ consti¬
tuit᷑. regit᷑. limitat᷑. transfert᷑. nuitilat᷑. mutatur.
Putemꝰ dñationes. adeo cunctis suꝑemiñe p̃fatis or¬
dinib. ut respectu hor ceti uideant᷑ omes adminis-¬
tratorii sp̃c. ⁊ ad istos tanꝗͣ ad dños referri regimina
pͥncipatuũ. tutamina potestatũ. oꝑationes uirtutũ.
reuelationes archangłoꝵ. curã. et ꝓuidentiã ange¬
lorũ. putemꝰ chronos alto ab his etiã ruolasse reces-¬
su qui ex eo qͦd sedent throni dicunt᷑. et ex eo sedẽt
quod sedet in eis ds̃. Neq enĩ sedere in eis qͥ ñ sed̾ent

Expanded text:
aeris hujus, ne quantum vult noceat; ne malignari, nisi aeris hujus, ne quantum vult noceat; ne malignari, nisi ut prosit, possit. Putemus Principatus his quoque praelatos, quorum moderamine et sapientia omnis in terris principatus constituitur, regitur, limitatur transfertur, mutilatur, mutatur. Putemus Dominationes adeo cunctis supereminere praefatis ordinibus, ut respectu horum caeteri videantur omnes administratorii spiritus, et ad istos, tanquam ad dominos, referri regimina Principatuum, tutamina Potestatum, operationes Virtutum, revelationes Archangelorum, curam et providentiam Angelorum. Putemus Thronos alto etiam ab his evolasse recessu, qui ex eo quod sedent, Throni dicuntur; et ex eo sedent, quod sedit in eis Deus. Neque enim sedere in eis qui non sederent
Abbreviated transcription (Latin):
głi nuncupant᷑ distantia: Qa sͥgͦ uult gͣdał distinctio
hec: Putemꝰ angłos dici. nͥ tu conuemientiꝰ aliqͥd consi¬
derasti. qͥ singłi singłis hominib dati credunt᷑. missi
mministium scdm pauli doct᷑nam. ꝓpt̾ eos qͥ he redi¬
tatẽ capiunt salutis. De quib saluator ait. Angłi eoꝵ
semꝑ uident faciẽ patris. Putemꝰ bis p̃ẽe archangłos.
qui conscii misterior diuinoꝵ. ñ nͥ ob p̃cipuas et maxi¬
mas causas mutunt᷑. Equib magnꝰ ille archangłus
gabrł. missus legit᷑ ad mariã. ob causã utiq qua ma-¬
ior eẽ ñ potuit. Putemꝰ suꝑ istos uirtutes ẽẽ. quorũ
nutu uel oꝑe. signa et ꝓdigia in elem̃tis. siue ex ele¬
m̃tis facta apparent. ad cõmonitionẽ morcaliũ. Inde
ẽ fortassis qd̾ cũ in euangłiis legas erunt signa in so¬
le⁊ luna et stellis. paulo post habes. Nã uirtutes ce
Putemꝰ potestates supiores istis. quarũ uirture potes¬
tastene brarũ cõpͥmit᷑. & cohercet᷑ malignitas

Expanded text:
inctio haec? Putemus 448 Angelos dici nisi ut convenientius aliquid considerasti qui singuli singulis hominibus dati creduntur; missi in ministerium, secundum Pauli doctrinam, propter eos qui haereditatem capiunt salutis : de quibus Salvator, Angeli eorum semper vident faciem Patris . Putemus his praeesse Archangelos, qui conscii mysteriorum divinorum, nonnisi ob praecipuas et maximas causas mittuntur. E quibus magnus ille archangelus Gabriel missus legitur ad Mariam , ob causam utique, qua major esse non potuit. Putemus esse super istos Virtutes esse, quorum nutu vel opere signa et prodigia in elementis, sive ex elementis facta apparent ad commonitionem mortalium. Inde est fortassis, quod cum in Evangeliis legas: Erunt signa in sole et luna et stellis, paulo post habes, Nam virtutes coePutemus Potestates superiores istis, quarum virtute potestas tenebrarum comprimitur, et coercetur malignitas
Abbreviated transcription (Latin):
quedã nota nob̾ simłr exauditu. ꝑ que harũ beatitu¬
dinũ etiã quȩ ñ liqͥdo mortaliũ ꝑcipit auditꝰ. officia.
merita. gͣdus. ordines. utcunq a nob concipi & discer-¬
niqueunt. S enĩ qͦd̾ ex auditu ñ ẽ. iã ñ ẽ ex fide. Nlam
fides ex auditu. Itaq opinando ista dixerimꝰ. Ad qͥd . it.
celestiũ noĩa inuotuer̃t. si ne opinari quidẽ salua fide
aliqͥd licet de reb quarũ noĩa st̃. angłi. archangłi. uͥ¬
tutes potestates. pͥncipatꝰ. tħrom. dñationes. cherubm.

Expanded text:
quaedam nota nobis similiter ex auditu, per quae harum beatituquaedam nota nobis similiter ex auditu, per quae harum beatitudinum, etiam quae non liquido mortalium percepit auditus, officia, merita, gradus, ordines, utcumque a nobis conjici et dicerni queunt. Sed enim quod ex auditu non est, jam non ex fide; nam fides ex auditu . Itaque opinando ista dixerimus. Ad quid enim coelestium nomina innotuerunt, si ne opinari quidem salva fide aliquid licet de rebus, quarum nomina sunt? Angeli, Archangeli, Virtutes, Potestates, Principatus, Dominationes, Throni,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ licet. uel mag̃ quatenꝰ nob̾ donabit᷑. & pͥmo qͥdẽ
ciues sp̃sẽẽ illic potentes. głosos. beatos distinctos in
ꝑsonas. dispositos in dignitates. ab initio stantes in or¬
dine suo. ꝑfectos in gen̾e suo. corꝑe ethereos. ĩmortali¬
tate ꝑpetuos. impassibiles ñ ereatos s factos. id ẽ grã. ñ
natura. mente puros. affectu benignos. religione pios.
castimonia integros. unanimitate indiuiduos. pace se¬
curos. a deo conditos. diuiis laudib & obseqͥis deditõ.
Hec onia legendo comꝑimꝰ. fide tenenꝰ. Quãquã de cor¬
ꝑib hor. ñ mͦ unde sint. s an aliquatenꝰ sint. heret
sententia aliquor. Unde siquis int̾ opmabilia mag̃
ideo ponendũ censuerit: ñ contendo. Porro intellectu
p̃ditos. ñ fide. ñ opimone. s intellectu capimꝰ. qͥa non
possunt huiꝰ exꝑtes ⁊ di simł participes ẽẽ. St̃ et noĩa

Expanded text:
tamen licet, vel magis quatenus nobis donabitur. Et primo quidem tamen licet, vel magis quatenus nobis donabitur. Et primo quidem cives spiritus esse illic potentes, gloriosos, beatos, distinctos in personas, dispositos in dignitates, ab initio stantes in ordine suo, perfectos in genere suo, corpore aethereos, immortalitate perpetuos, impassibiles non creatos, sed factos, id est gratia, non natura; mente puros, affectu, benignos, religione pios, castimonia integros, unanimitate individuos, pace securos, a Deo conditos, divinis laudibus et obsequiis deditos. Haec omnia legendo comperimus, fide tenemus. Quanquam de corporibus horum non modo unde sint, sed an aliquatenus sint, haeret sententia aliquorum. Unde si quis inter opinabilia magis id ponendum censuerit, non contendo. Porro intellectu praeditos, non fide, non opinione, sed intellectu capimus; quia non possunt hujus expertes, et Dei simul participes esse. Sunt et nomina
Abbreviated transcription (Latin):
tus. certã habet ñ mͦ ueritatẽ. s noticiã ueritatis.
possumꝰ singła ħ ita diffinire. Fides ẽ uoluntaria
quedã ⁊ certa p̃libatio. necdũ ꝓpalate ueritatis. In¬
tellectus ẽ rei ciuiꝰcunq inuisibił certa ⁊ manifesta
noticia. Opinio ẽ quasi ꝓuero habere aliqͥd. qͦd fal
aut si habet fides ñ ẽ s opinio. Quid gͥ distat ab
intellectu: lumpe qͦd et si ñ habet incertũ. ñ ma¬
g̃ quã intellestus. habet tam̃ in uolucrũ. qͦd ñ ui¬
tellectus. Demq qͦd intellexisti. ñ de eo quod ultͣ
queras. aut si ẽ ñ intellexisti. Nil autẽ malumꝰ
scire quã que fide iã scimꝰ. Nil superit ad beati¬
tudinẽ cum que iã certa st̃ nob̾ er̃t eque. ⁊ nuda.¬
is ita ȩxpeditis age iam. dirigat᷑ consid̾atio.
in eã que sursũ ẽ ierłem mat̃ nr̃a. ac tͥb totis cõmoratis
uiis. caute et uigilant̃ uestigemꝰ inuestigabilia. qͣtenꝰ

Expanded text:
tus certam habet non modo veritatem, sed notitiam veritatis. tus certam habet non modo veritatem, sed notitiam veritatis. Possumus singula haec ita definire, Fides est voluntaria quaedam et certa praelibatio necdum propalatae veritatis. Intellectus est rei cujuscunque invisibilis certa et manifesta notitia. Opinio est quasi pro vero habere aliquid, quod faaut si habet, fides non est, sed opinio. Quid igitur distat ab intellectu? Nempe quod etsi non habet incertum non magis quam intellectus, habet tamen involuerum, quod non intellectus. Denique quod intellexisti, non est de eo quod ultra quaeras: aut si est, non intellexisti. Nil autem malumus scire, quam quae fide jam scimus. Nil supererit ad beatitudinem, cum quae jam certa sunt nobtis, age jam dirigatur consideratio in eam quae sursum est Jerusalem mater nostra, ac totis tribus memoratis viis caute et vigilanter vestigemus investigabilia: quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
num totꝰ. Is et qͥ cũ eo st̃ beati sp̃s trib modis. ue¬
luti uiis totidẽ. nr̃ã sunt considatione uestigandi:
ne se tuet᷑. Habent illa duo certã ueritatẽ. s fides
clausã ⁊ inuolutã. intelligentia nudã ⁊ manifestã.
Cecerũ opinio certiml habens. uerũ ꝑ uerisimilia
querit. potius quã apprehendit. Omĩno in his ca¬
uenda confusio. ne aut incertũ opinionis fides fi¬
gat. aut qͦd firmũ fixũq ẽ fidei. opinio reuocet
in questionẽ. & hoc sciendũ.
qͥa opinio si
habet assertionẽ. temeraria ẽ
fides si habet
hesitationẽ infirma. Item intel lectus. si sig
lectus. si sig¬
nata fidei temptet irrumꝑe. reputat᷑ effractor.
scrutator maiestatis. Multi suã opinionẽ intellec¬
tum putauer̃t. ꝙ errauert̃. Et quidẽ opinio pot̃
putari intellectus. intellectꝰ opinio ñ pot̃. Ande hoc
accidit : profecto quia ħ falli pot̃. Ille ñ pot̾. Aut si fal¬
li potuit: intellectꝰ ñ fuit. s opinio. uerꝰ nẽpe intellec¬

Expanded text:
um totus. Is, et qui cum eo sunt beati spiritus, tribus modis, veluti viis totidem, nostra sunt consideratione 447 vestigandi, ne se tuetur. Habent illa duo certam veritatem: sed fides clausam et involutam, intelligentia nudam et manifestam: caeterum opinio certi nihil habens, verum per verisimilia quaerit potius, quam apprehendit. 6. Omnino in his cavenda confusio, ne aut incertum opinionis fides figat, aut quod firmum fixumque est fidei, opinio revocet in quaestionem. Et hoc sciendum, quia opinio, si habet assertionem, temeraria est: fides, si habet haesitationem, infirma est: item intellectus, si siglectus, si signata fidei tentet irrumpere, reputatur effractor, scrutator majestatis. Multi suam opinionem intellectum putaverunt, et erraverunt. Et quidem opinio potest putari intellectus; intellectus opinio non potest. Unde hoc accidit? Profecto quia haec falli potest, ille non potest: aut si falli potuit, intellectus non fuit, sed opinio. Verus nempe intellec
Abbreviated transcription (Latin):
bitationis głe tue. Quid si totam se colligat anina.
et reductis affectib e eunctis locis quib captiui
tenent᷑. timendo que non oportet. amando que ñ
decet. dolendo uane. gaudendo uaniꝰ. cum his in¬
petu sp̃s.⁊ in pinguedine gr̃e illabat᷑ : nonne cũ
ceꝑit eircuire lucidissimas mansiones. & sinum
illũ eciã abrahȩ curiosius ꝑscrutari. ⁊ sub altari
quodcunq ẽ illud martirũ reuisere animas in
in pͥma stola. scdam patiencissime expectantes.
multomagis tunc instabit loqñs cum ꝓpħa. u¬
nam petii a dño hanc requirã. ut inhabitẽ indo¬
mo dñi omnib dieb uite mee. ut uideã uolun¬
tatem dnĩ et uisitẽ templũ eiꝰ: Quid in ibi uide¬
atur cor dei. qͥd ni ibi ꝓbet᷑ que sit uoluntas dei
bona. ꝙ bñplacens. et ꝑfecta: Bona in se placẽs
in effectib bñplacens fruentib. ꝑfecta ꝑfectis.
& nchil ultra querentib.¬

Expanded text:
bitationis gloriae tuae . Quid si totam se colligat anima, bitationis gloriae tuae . Quid si totam se colligat anima, et reductis affectibus, e cunctis locis, quibus captivi tenentur, timendo quae non oportet, amando quae non decet, dolendo vane, gaudendo vanius, cum his inpetu spiritus, et in pinguedine gratiae illabatur? Nonne cum coeperit circuire lucidas mansiones, et sinum illum etiam Abrahae curiosius perscrutari, et sub altari, quodcumque illud est, martyrum revisere animas, in prima stola secundam patientissime exspectantes, multo magis tunc instabit loquens cum propheta: Unam petii a Domino: hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam voluntatem Domini, ac visitem templum ejus? Quidni ibi videatur cor Dei? quidni ibi probetur quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta? Bona in se, placens in effectibus, beneplacens fruentibus, perfecta perfectis, et nihil ultra quaerentib
Abbreviated transcription (Latin):
dñs sabaoth. iudicans omĩa cũ tranqͥllitate. placi¬
dissimꝰ. serenissimꝰ. pacatissimꝰ. & tales sͥ constituit
thronos. simillimos sib. Putemꝰ cherubin ex ipso
sapientie fonte. ore altissimi haurientes. & refun¬
dentes fluenta scientie uniuersis ciuib suis. ꝙ ui¬
de ne his sit quẽ ꝓpħa loquebat᷑ fluminis impetus
letificans ciuitatẽ. di. Putemꝰ seraphin. sp̃s totos diui¬
no igne succensos. succende uniuersa. ut sint singłi
ciues. singłe lucerne ardentes. & lucentes. ardentes
caritate. lucentes cognitione. O euseni. quã bonũẽ
nos hic eẽ. quã fore melius. siquando tam̃ toti seque¬
mͣ. quo ex parte precessimꝰ. Precedimꝰ animo. et ne
ipso quidem toto. s parte.⁊ parte modica ninis.
Affectus iacent. mole corꝑea pregͣuati. et luto heren¬
tib desiłus. sola int̾im arida & tenus consideratio
preuolat. Ꝙ tañ ex tantillo qͦd iam dat᷑ libet ex¬
clamare. dnẽ dilexi decorẽ domus tue. & locũ ha-¬

Expanded text:
s sabaoth, judicans omnia cum tranquillitate, placidissimus, serenissimus, pacatissimus. Et tales sibi constituit Thronos, simillimos sibi. Putemus Cherubin ex ipso sapientiae fonte, ore Altissimi haurientes, et refundentes fluenta scientiae universis civibus suis. Et vide ne is sit, quem propheta loquebatur, fluminis impetus laetificans civitatem Dei . Putemus Seraphin, spiritus totos divino igne succensos, succendere universa, ut singuli cives singulae sint lucernae ardentes et lucentes; ardentes charitate, lucentes cognitione. 9. O Eugeni, quam bonum est nos hic esse! quam fore melius, si quando tamen toti sequamur quo ex parte praecessimus! Praecedimus animo, et ne ipso quidem toto, sed parte modica nimis. Affectus jacent mole corporea praegravati et luto haerentibus desideriis, sola interim arida et tenuis consideratio praevolat. Et tamen ex tantillo quod jam datur, libet exclamare: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum ha
Abbreviated transcription (Latin):
deus ꝑ spm̃ suum. oͦ quȩ supra st̃ ñ uerbo do
centur. s spũ reuelant᷑. Uerũ qd sermo ñ expli¬
cat. confideratio querat. oratio expetat. mereat᷑
uita. puritas assequat᷑. Sane eorũ ãmonitꝰ que supͥ
sunt. ñ te existimes mitti. a me suspir̃e solẽ. lunã. stel¬
las. ñ ipñ firmamentũ. ñ aquas que suꝑ celossu.
Ista siquidẽ omĩa. ⁊ si supͣ loco: p̃cio infra sunt. ⁊ dig¬
nitate naturȩ. Sunt enĩ corꝑa. Tui portio sp̃s est. qͦ
suꝑiꝰ qͥppiã frustra queris. qͦd ñ sit sp̃s. Porro sp̃s ẽ¬

Expanded text:
Deus Deus centur, sed spiritu revelantur. Verum quod sermo non explicat, consideratio quaerat, oratio expetat, mereatur vita, puritas assequatur. Sane eorum admonitus quae supra sunt, non te existimes mitti a me suspicere solem, lunam, stellas, non ipsum firmamentum, non aquas quae super coelos sunt. Ista siquidem omnia, etsi supra loco, pretio infra sunt, et dignitate naturae: sunt enim corpora. Tui portio spiritus est, quo superius quidpiam frustra quaeris, quod non sit spiritus. Porro spir
Abbreviated transcription (Latin):
merendũ. dm̃. Estimatiua ẽ consid̾atio. pruden¬
ter ac diligenter queq scrutans. ⁊ pond̾ans. ad
inuestigandũ dm̃. Specłatiua ẽ consid̾atio. se m
se colligens. ꝙ quantũ diuinitus adiuuat᷑ rebus
humanis eximens. ad contẽplandũ dm̃. Puto
uigilant̃ aduertis. aliarũ hanc ẽẽ fructũ. cete¬
ras si ñ referantur ad istã. qͦd dicunt᷑ uidi pos¬
se s ñeẽ. & pͥor quidẽ absq intuitu huiꝰ. multa
serit. ⁊ nichil metit. Sequens uero ad istã se di¬
rigat. uadit. s non euadit. Ergo qͦd pͥma optat:
scła odorat. tercia gustat. Ad quẽ tam̃ gustũ
ꝑducunt ꝙ cet̾e. ⁊ si tardius. nͥ qͦd pͥma laborio¬
tis qua ascendat᷑. etiã quo ascendendũ dicere de¬
bes. Falleris si id sꝑas. Ineffabile ẽ. Tume existi¬
mas loqͥ quod oculus ñ uidit. nec auris audiuit.
⁊ in cor hoĩs ñ ascendit: Nob̃ inquit reuelauit

Expanded text:
romerendum Deum. Aestimativa est consideratio prudenromerendum Deum. Aestimativa est consideratio prudenter ac diligenter quaeque scrutans et ponderans ad vestigandum Deum. Speculativa est consideratio se in se colligens, et, quantum divinitus adjuvatur, rebus humanis eximens ad contemplandum Deum. Puto vigilanter advertis aliarum hanc esse fructum: caeteras, si non referantur ad istam, quod dicuntur videri posse, sed non esse. Et prior quidem absque intuitu hujus multa serit, et nihil metit: sequens vero nisi ad istam se dirigat, vadit, sed non evadit. Ergo quod prima aptat, secunda odorat, tertia gustat. Ad quem tamen gustum perducunt et caeterae, etsi tardius: nisi quod prima laboriotis qua ascendatur: etiam quo ascendendum, dicere habes. Falleris, si id speras: ineffabile est. Tu me existimas loqui quod oculus non vidit, nec auris audivit, et in cor hominis non ascendit? Nobis, inquit, revelavit
Abbreviated transcription (Latin):
auolare interdũ contẽplando. ad illa sublunia
consueuit. Ad hoc ultimũ genus illos ptinere re¬
or excessus pauli. Excessus. ñ ascensus. Nã raptũ
potius fuisse quã ascendisse ipse se ꝑhibet. Inde
ẽ qͦd dicebat. Siue mente excedimꝰ deo. Porro hec
tria ita conuing̃t̃. cũ considatio & si in loco ꝑeg¬
nationis sue. uirtutis studio. et adiutorio gre
facta suꝑior. sensualitatẽ aut p̃mit ne insolescat
aut cogit ne uaget᷑. aut fugit ne inquinet. In
pͥmo potentior. in sccło lib̾ior. in tercio purior.
puritatis siquidẽ et alacͥtatis parit alis. fit ille
uolatus. Uis tibi has consid̾ationis spes ꝓpͥis dis¬
tingui nominib. Qicamus si placet pͥmã
dispensatiuã. scdam estimatiuã. terciã specła¬
tiuã. Horũ nominũ rationes. diffintiones dela-¬
rabunt. Dispensatiua ẽ consideratio. sensib
sensłib ꝙ reb ordinate et socialit̾ utens ad ꝓ¬

Expanded text:
avolare interdum contemplando ad illa sublimia avolare interdum contemplando ad illa sublimia consuevit. Ad hoc ultimum genus illos pertinere reor excessus Pauli. Excessus, non ascensus: nam raptum potius fuisse, quam ascendisse ipse se perhibet . Inde est quod dicebat: Sive mente excedimus, Deo . Porro haec tria ita contingunt, cum consideratio, etsi in loco peregrinationis suae, virtutis studio, et adjutorio gratiae facta superior, sensualitatem aut premit ne insolescat, aut cogit ne evagetur, aut fugit ne inquinet. In primo potentior, in secundo liberior, in tertio purior. Puritatis siquidem et alacritatis pariter alis fit ille volatus. 4. Vis tibi has considerationis species propriis distingui nominibus? Dicamus, si placet, primam dispensativam, secundam aestimativam, tertiam speculativam. Horum nominum rationes definitiones declarabunt. Dispensativa est consideratio sensibus sensibilibusque rebus ordinate et socialiter utens ad p
Abbreviated transcription (Latin):
re. A qua inuria. nemo hominũ ꝑfecte iundi-¬
cabit᷑. nisi cum qͥsq euaserit in libertatẽ filioꝵ
d̃i. Nẽpe erunt hi om̃s docibiles dĩ. ⁊ nulla int̃ue¬
niente creat᷑a solo beati deo. Repatͥasse erit hoc.
sid̾atio exulat. In qua libere quidẽ. et potestati¬
ue se exerit sensus corpeus. s intricatꝰ caligat
oculus spiritalis. Quid gͥ mirũ si ope indi¬
gene aduena indigẽt: & felic scłm tempꝰ ma¬
tor. qͥ cuuũ bñficiũ. sine quo transire ñ potest
in obseqͥum sibi conuert̾e potuit. utens ñ fru¬
expendere satagit. dispensando in suã ⁊ multo¬
rum salutẽ. Nec ille minor qui hunc sibi gradũ
Ad illa inuisibilia phylosophando constituit. nͥ qͦd
hoc dulcius. illud utilius. hoc feliciꝰ. illud fortuis
ẽẽ constat. At omiũ maxiniꝰ qui spreto ip̃ousu re¬
rũ & sensuũ. quantũ qͥdem humane fragilitati
fas ẽ. ñ ascensoriis gradib s inopmatis excessib

Expanded text:
re: a qua injuria nemo hominum perfecte vindire: a qua injuria nemo hominum perfecte vindicabitur, nisi cum quisque evaserit in libertatem filiorum Dei. Nempe erunt hi omnes docibiles Dei , et nulla interveniente creatura, solo beati Deo. Repatriasse erit hoc, sideratio exsulat: in qua libere quidem et potestative se exserit sensus corporeus, sed intricatus caligat oculus spiritualis. Quid igitur mirum, si ope indigenae advena indiget? Et felix secundum tempus viator, qui civium beneficium, sine quo transire non potest, in obsequium convertere potuit, utens, non fruexpendere satagit, dispensando 446 in suam et multorum salutem. Nec ille minor qui hunc sibi gradum ad illa invisibilia philosophando constituit: nisi quod hoc dulcius, illud utilius; hoc felicius, illud fortius esse constat. At omnium maximus, qui spreto ipso usu rerum et sensuum, quantum quidem humanae fragilitati fas est, non ascensoriis gradibus, sed inopinatis excessibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ublumor iste presentiũ acdignior usus rer̃¬
e. cũ iuxta sapientiã pauli inuisibilia d̾i ꝑ ea đ
facta sunt intellecta conspicuint᷑. Sane hacsca-¬
la ciues ñ egent. s exules. Qͦd uidit ipse huiꝰ sen¬
tentie auctor. qui cũ diceret inuisibilia ꝑ uisi¬
bilia conspici. signant̃ posuit a creatura mun¬
di. ꝙ uere qͥd opꝰ scalis. tenenti iam soliũ  Creatura
celi illa ẽ p̃sto. habens ꝑ qͦd potiꝰ ista intueat᷑. Ui¬
det uerbũ. ⁊ in uerbo facta ꝑ uerbũ. nec opꝰ habet
ex his que facta sunt factoris noticiã mendicare.
Neq enĩ ut uel ip̃a nouerit adipsa descendit. que
ibi illa uidet. ubi longe melius st̃ quã in se ipsis.
Qñ nec mediũ requirit. ad ea corꝑis sensũ. sensus
ip̃a sibi. se ip̃a sentiens. Optimũ uidendi genus
apͣto istud. ⁊ inuꝰ lib̃m. Quid. qͦd et inferiorib¬
indiges: Nõne p̃posterũ hoc.q indignũ : plane
suꝑioꝵ quedã iniuria. ẽ: inferioꝵ oꝑam desid̾a¬

Expanded text:
usus rerum, cum juxta sapientiam Pauli, invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Sane hac scala cives non egent, sed exsules. Quod vidit ipse hujus sententiae auctor, qui cum diceret invisibilia per visibilia conspici, signanter posuit, a creatura mundi . Et vere quid opus scalis tenenti jam solium? Creatura coeli illa est, praesto habens per quod potius ista intueatur. Videt Verbum, et in Verbo facta per Verbum. Nec opus habet ex his quae facta sunt, Factoris notitiam mendicare. Neque enim ut vel ipsa noverit, ad ipsa descendit, quae ibi illa videt, ubi longe melius sunt quam in se ipsis. Unde nec medium requirit ad ea corporis sensum: sensus ipsa sibi, se ipsa sentiens. Optimum videndi genus, a perfecto istud, et minus liberum. 2. Quid, quod et inferioribus eges? nonne praeposterum hoc et indignum? Plane superiorum quaedam injuria est, inferiorum operam desidera
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd oblatum sibi acetum felle mixtũ cum
gustasset noluit bibere. repbationẽ significat ui¬
neȩ sue scilicet gentis iudaice. Uinea .N. dñi sa¬
baoth domus isrł est. At illa quam expectaue¬
rat ut faceret uuas & fecit labruscas. tandẽ illi
mortis miscuit amaritudinẽ. qua gustata mo
bere ñ uult. Resurgens enĩ a mortuis iam ñ mo¬
ritur: mors illi ultra ñ dñabit᷑¬

Expanded text:
od oblatum sibi acetum, felle mistum, cum gustasset, noluit bibere , reprobationem significat vineae suae, scilicet gentis Judaicae. « Vinea enim Domini Sabaoth, domus Israel est . » At illa, quam ipse exspectaverat, ut faceret uvas, et fecit labruscas , tandem illi mortis miscuit amaritudinem, qua gustata modbere non vult . « Resurgens enim a mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabit
Abbreviated transcription (Latin):
ipso quo omniũ credentiũ numerũ ꝓmissus
sua p̃dicatione conuersum. lauachro baptis¬
matis consecrauit. qͦd sc̃a scriptura que apłoꝵ
continet actus. fideli bistoria docet dicens.
His auditis ꝯpuncti sunt corde. ꝙ dixer̃t̃ ad
petrum. et ad reliquos apłos. Quid faciemꝰ ui¬
ri fr̃es: Petrus uero. dixit ad illos. Pemtenti¬
am agite. et baptiret᷑ unusquisq urm̃ in no-¬
iusta dñi tanti reuerentia. quando equitas
parib in reb paria uira desidat. ut quia fi¬
lius non nisi in digito fortem armatum re¬
surgendo deuicit. et uasa eius diripuit atq
mundauit. eque hiic digito dei. scilicet spui
sco aduenienti. sicut et filio resurgenti suum
rep̾sentetur opus .i. sacri baptismatis effectus.
maxime quia baptismatis eiusdem regenera-
nis sacramento non nulla suꝑus dicta sunt
in salbato scõ pasche. sumilq de lectionib et
cantib ad idem sacramentũ ꝑtinentibꝰ qͣntũ

Expanded text:
ipso die, quo omnium credentium numerum promissum ipso die, quo omnium credentium numerum promissum sua praedicatione conversum, lavacro baptismatis consecravit, quod sancta Scriptura, quae apostolorum continet actus, fideli historia docet , dicens: « His auditis, compuncti sunt corde, et dixerunt aPetrum et ad reliquos apostolos: « Quid faciemus, viri fratres? Petrus vero dixit ad illos: Poenitentiam agite et baptizetur unusquisque vestrum in nojusta tanti Domini reverentia, quoniam aequitas paribus in rebus paria jura desiderat, ut quia filius non nisi in digito Dei fortem armatum resurgendo devicit, et vasa ejus diripuit atque mundavit , aeque huic digito Dei, scilicet Spiritui sancto advenienti, sicut et Filio resurgenti suum repraesentetur opus, id est sacri baptismatis effectus, maxime quia baptismatis ejusdem regeneratinis sacramento nonnulla superius in sancto Paschae Sabbato, simulque de lectionibus et cantibus ad idem sacramentum pertinentibus, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
yappt̾ hec duo temꝑa .i. pasche et
p̾entecosteN a romanis pontificib ad
Baptizandũ prefixa sunt. Unde magnus leo
scribens ad unuiersos epos ꝑ siciliam consti¬
tutos. cum de sabbato scõ pasche. quod tunc¬
baptizandũ sit dixisset: adiecit. Addit᷑ sane
huic obseruantie etiam pentecosten ex aduen-¬
tu scĩ sp̃s sollemnitas. que de pascbalis festi pẽ¬
det articulo. & cum ad alios dies festa cet᷑a
ꝑtineant. bec semꝑ ad eum diem qui de re-¬
sur rectione dñi insignis est occurrit. porri¬
gens quodãmodo auxiliantis gr̃e manum. et
eos quos a die pasche. aut molestia infirmita¬
tis. aut longinquitas itineris. aut nauigati¬
onis difficultas int̾clusit inuitans. ut quib¬
libet necessitatib impediti. desidii sui effectũ
dono sp̃c scĩ consequant᷑. Et paulo post. Hoc
autem nos non ex nr̃a ꝑsuasione defendimꝰ.¬
s ex apłica auctoritate satis ydoneo ꝓbamus ex¬
emplo. sequentes beatũ petrũ apłm. qui in

Expanded text:
pter haec duo tempora, id est Paschae et Pentecostes, a Romanis pontificibus ad baptizandum praefixa sunt. Unde magnus Leo scribens ad universos per Siciliam constitutos, cum de Sabbato sancto Paschae, quo baptizandum sit, dixisset, adjecit: « Additur sane huic observantiae, etiam Pentecostes, ex adventu Spiritus sancti solemnitas, quae de Paschalis festi pendet articulo, et cum ad alios dies caetera festa pertineant, haec semper ad eum diem, quae resurrectione Domini est insignis, occurrit, porrigens quodammodo auxiliantis gratiae manum, et eos quos a die Paschae, aut molestia infirmitatis, aut longinquitas itineris, aut navigationis difficultas interclusit, invitans, ut quibuslibet necessitatibus impediti, desiderii sui effectum dono Spiritus sanctus consequantur. » Et paulo post: « Hoc autem nos non ex nostra persuasione defendimus, sed apostolica auctoritate satis idoneo probamus exemplo, sequentes B. Petram apostolum qui, in
Abbreviated transcription (Latin):
Scẽ memorie ppͣ thelesphorꝰ a beato petro septi¬
mus hanc salutarẽ ante pascha constituit p̃pa¬
rationẽ: ut xp̃iana plebs que apłice abstinen-¬
tie tenorẽ ex sequi ñ posset. ñ omĩno relinqueret.
Apłi namq pͥmi eius qͥ ablatꝰ fuerat sponsi filii.
tota uita suũ ieuniũ fletũq amauert̃. & renuit
consolari anima eoꝵ: tantũq in eo qd̃ memores¬
euus erant. delectati sunt. At pꝰqͣm multiplicari
cepit numerꝰ credentiũ. tanqͣm in discretos pis¬
ces retia fidei contraxerunt: ut cum abstinenti¬
b multitudo quoq intraret ebriosoꝵ. subuenit
eccłastice discipline magisteriũ. & tanqͣm seue¬
ra mat̾ edatium prauoꝵ intemꝑantiã mod̾ata ẽ:
ut quia de toto cogi non poterant. uel partẽ ob¬
seruarent: uiteq sue decimas abstinentiȩ dedica¬
rent. Cum gͦ de uniuerso temꝑe grẽ dictũ sit
recitat᷑. qua temꝑantia uel ieuinioꝵ obseruan¬

Expanded text:
Sanctae memoriae papa Telesphorus, a beato Petro septiSanctae memoriae papa Telesphorus, a beato Petro septimus, hanc salutarem ante sanctum Pascha constituit praeparationem, ut Christiana plebs, quae apostolicae abstinentiae tenorem exsequi non posset, non omnino relinqueret. Apostoli namque primi ejus, qui ablatus fuerat, sponsi filii, tota sua vita jejunium fletumque amaverunt, et renuit consolari anima eorum, tantumque in eo quod ejus memores erant, delectati sunt. At postquam multiplicari coepit numerus credentium, tamque indiscretos pisces retia fidei contraxerunt, ut cum abstinentibus, multitudo quoque intraret ebriosorum, subvenit ecclesiasticae disciplinae magisterium, et tanquam severa mater, edacium puerorum intemperantiam moderata est, ut quia de toto cogi non poterant, vel partem observarent, vitaeque decimas abstinentiae dedicarent. Cum ergo de universo tempore gratiae dictum sit recitatur, qua temporalis jejuniorum observan
Abbreviated transcription (Latin):
on solum dnĩca hec quadragesima dr̃
quẽ admodũ ille que p̃cessert̃. qͥnqͣ gesi¬
ma. sexagesima. septuagesima. s et hoc omne
tempus qd̃ ab hac dnĩca die ad sacratissimã pas¬
che sollemntatẽ tendit᷑. quadragesima nuncu-¬
patͣ: uidelicet ꝓpt̾ imitationẽ dnĩci ieiunii qͦm
ꝑ hos dies extendimus. S ad hanc rationẽ qua¬
tuor dies deẽe ꝓbant᷑. Nam licet ab hinc usq ad
sixxͣx.ui. xp̃iane deuotionis parsimonia sibi
dedicare p̃sumit. Canonica namq uetat aucto¬
ritas: ne primã salbati dnic̃e resur rectionis splen-¬
dore illustratã. ulla umꝗͣ. ieninioꝵ publica ob¬
fuscet nubecula. Ut gͥ nr̃i sollempnitas ieninis
dnĩco mag̃ coaptet᷑ exemplo: quatuor dies qui
hanc diẽ dnĩcã p̃cedunt additi sunt ad p̃texatã
est: quib additis quatuo. fit quadragesima .i.
iiͦiͦi. cum decima. Et hec ueriorẽ nominis ethi¬
mologia: alioqͥn una dies .i. huius ebdomade
quarta feria sola adie pasche quadragesima ẽ.

Expanded text:
on solum Dominica haec Quadragesima dicitur, quemadmodum illae, quae praecesserunt, quinquagesima, sexagesima atque septuagesima, sed et hoc omne tempus, quod ab hac die usque ad sacratissimam Paschae solemnitatem tenditur, quadragesima nuncupatur, videlicet propter imitationem Dominici jejunii, quam per hos dies extendimus. Sed ad hanc rationem quatuor dies deesse probantur. Nam licet ab hinc usque ad sex, Christianae devotionis parcimonia sibi dedicare praesumit. Canonica namque vetat auctoritas, ne primam Sabbati, Dominicae resurrectionis splendore illustratam, ulla unquam jejuniorum publica offuscet nubecula. Ut igitur nostri solemnitas jejunii Dominico magis coaptetur exemplo, quatuor dies, qui hanc Dominicam praecedunt, additi sunt ad praetextam est. Quibus additis quatuor, fit quadragesima, id est quatuor cum decima. Et haec verior est nominis etymologia: alioquin una dies, id est hujus hebdomadae tertia feria sola a die Paschae, quadragesima est.