comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ oꝑa quȩ ex mente uitiata ꝓdierunit.
nil in se pie ꝓfessionis ostendunt. sed
gentilem potius stulticiã quã eccłasticã
sonant castitatẽ. Arotus enĩ qđ hebraice
dicit᷑ esdod. interpretat᷑ ignis uerbũ
ldeoq iuxta tropologicũ sensũ. arotice
loquunt᷑ filii de alienigenis nati uxo¬
rib: cũ oꝑa ꝑ lasciuiã ꝓcreata ultionẽ
expectant ȩternę combustionis. Vnde
merito taliũ genitores a neemi ñ solũ
obitirgati ac maledicti. sed & quidã susł
cesi: quia necesse. e̾ errantes a doctorib
ueritatis acrius coerceant᷑. quatinus a
uerbo ignis ultoris. ad uerbum diuinȩ
laudationis. discant felici mutatione
transferri. Sed & heretici cũ gentilis
pholosophiȩ. dialectice ac rethoricȩ stu¬
diis amplius quã eccłastice simplicitati
oꝑam dant: ñ mirandũ si auditores eoꝵ
iuxta linguã populi & popłi loquant᷑.
scripturas quidem scas ore uoluentes.

Expanded text:
cum opera quae ex mente vitiata prodierant, cum opera quae ex mente vitiata prodierant, nil in se piae professionis ostendunt; sed gentilem potius stultitiam, quam ecclesiasticam sonant castitatem. Azotus enim, quae Hebraice dicitur Asdod, interpretatur ignis verbum. Ideoque juxta tropologicum sensum, Azotice loquuntur filii de alienigenis nati uxoribus, cum opera per lasciviam procreata ultionem exspectant aeternae combustionis. Unde merito talium genitores a Nehemia non solum objurgati ac maledicti, sed et quidam sunt caesi; quia necesse est errantes a doctoribus veritatis acrius coerceantur, quatenus a verbo ignis ultoris, ad verbum divinae laudationis discant felici mutatione transferri. Sed et haeretici cum gentilis philosophiae, dialecticae ac rhetoricae studiis amplius quam ecclesiasticae simplicitati operam dant, non mirandum si auditores eorum juxta linguam populi, et populi loquantur, Scripturas quidem sanctas ore volventes,
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiano boni oꝑis exercitio necesse est:
qͥ portas sensuũ suor om̃s abirruptione
turbulente cogitationis custodne deside¬
rant. Quiq dtẽ sabbati scificare. hoc ÷
otiũ orationũ. psalmodiȩ. lectionis scę.
lacrimarũ. utile sibi facere cupit: mun¬
det necesse . ẽ. multa conscientiã soller¬
tia. qͦ intentionẽ bonȩ actionis bene
consuminare ualeat. Qđ etiã allegorico
sensu de doctorib fideliũ recte potest
la in ęcclam intrat᷑. a contagio heretico¬
rum uitiorũq pulsantiu obseruare
gestiunt: oportet pͥmo tpsi cor suum
& actus abom̃t errorũ labe purificent.
Sed & in dieb illis uidi uideos ducentes
uxores atotidas. ammanitidas & moabiti¬
das. & filii eor ex media parte loquebuaNł̃
Satotice. & nesciebant loqui uidaice. &
loquebant᷑ iuxta linguã popłi & popli.
Et obiurgatii eos & maledixi. & oecidi
ꝑtinent. suã conscientiã attaminant.
Filuq ex his nati nesciunt loqͥ uidaice.

Expanded text:
a quotidiano boni operis exercitio necesse est, qui portas sensuum suorum ab omni irruptione turbulentae cogitationis custodire desiderant. Quique diem sabbati sanctificare, hoc est otium orationum, psalmodiae, lectionis sanctae et lacrymarum utile sibi facere cupit, mundet necesse est multa conscientiam solertia, quo intentionem bonae actionis bene consummare valeat. Quod etiam allegorico sensu de doctoribus fidelium recte potest la in Ecclesiam intratur, a contagione haereticorum vitiorumque pulsantium observare gestiunt, oportet primo ipsi cor suum et actus ab omni errorum labe purificent.sed et in diebus illis vidi Iudaeos ducentes uxores azotias ammanitidas et moabitidas et filii eorum ex media parte loquebantur azotice et nesciebant loqui iudaice et loquebantur iuxta linguam populi et populi et obiurgavi eos et maledixi et cecidi pertinent, suam conscientiam attaminant. Filiique ex his nati nesciunt loqui Judaice,
Abbreviated transcription (Latin):
nerationis ibidẽ parit᷑ inueniuntur
Et mundati sunt sacerdotes & leuite. &¬
rum. Iustus omnimodis ordo. ut qui po¬
pulum mundare desiderant doctores
ac presules. prius ipsi mundent᷑. primo
corpus suũ castigent & seruituti subici¬
ant. neforte altis p̾dicantes ipsi reprobi
inueniant᷑. Mundati sunt autẽ sacerdotes
& leuite orationib & oblationib uicti¬
marum. simul & abuxorib continendo
mundauerunt popłm eandẽ continen¬
tiam predicando. Mundauerunt por¬
tas & murũ cũ tubis & canticis psalmoꝵ.
comitante ipso popło cucu̾eundo. Oun¬
dauerunt parit̃ una secũ popłm. portaᷤᷤ
& murũ. expleto circũitu uictunas ma¬
gnas ꝓ statu ciuiũ simul & ciuitatis of¬
ferendo. Sed & nunc hi qui sacro ducatu
plebib presunt. & assũpti sunt a dr̃io
in ministeriũ spuale: quo maiorem nr̃ȩ
dedicationis quȩ est in resurrectione fu¬
tura memoriã gerunt. eo instantius &

Expanded text:
nerationis, ibidem pariter inveniuntur. nerationis, ibidem pariter inveniuntur. Et mundati sunt sacerdotes et Levitc. Justus omnimode ordo, ut qui populum mundare desiderant doctores ac praesules, prius ipsi mundentur; primo corpus suum castigent, et servituti subjiciant, ne forte aliis praedicantes, ipsi reprobi inveniantur . Mundati sunt autem sacerdotes et Levitae orationibus et oblationibus victimarum, simul et ab uxoribus continendo, mundaverunt populum, eamdem continentiam praedicando. Mundaverunt et portas et murum cum tibiis et canticis psalmorum, comitante ipso populo circumeundo. Mundaverunt pariter una secum populum, portas, et murum, expleto circuitu victimas magnas pro statu civium, simul et civitatis offerendo. Sed et nunc hi qui sacro ducatu plebibus praesunt, et assumpti sunt a Domino in ministerium spirituale, quo majorem nostrae dedicationis, quae est in resurrectione futura, memoriam gerunt, eo instantius et
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dedicationẽ in cantico & gr̾arũ actio¬
ne : cuͦ letante in dño mente quicqͥd
in mundo siue aduersi seu ꝓsꝑi occur¬
rerit excipiunt. Faciunt & in ꝙmbalis.
psalterus & cytharis: cũ etiã gratos bo¬
norum sonos oꝑum ad aures faciunt
sui conditoris ascendere. cũ his quoq cor¬
da ꝓximorꝰ ad amorẽ eiusdẽ conditoris
ac saluatoris accendunt. Congregati
sunt gͦ filii cantorũ. & de cat pestrib
stint imitatores eoꝵ. qͥ detiota atq hila¬
ri mente dño famulari. uł etiã uerbũ
eius aliis p̃dicando resonare studuerunt.
inhabitant. dicentes. Nr̃a aute cnuer¬
satio in celis est. Faciunt autẽ easdẽ uil¬
las in campestrib cirta ierłm. cũ tanto
magis se dilatato in dm̃ corde humilianł
quanto suauius głam sullimitatis eius
gustando contingunt. Qui uidelicet õs
& nunc ꝓfectib oꝑum bonorũ uiritm
tempore dedicationis hoc ÷ ꝑpetuę remu¬

Expanded text:
enim dedicationem in cantico et gratiarum actioenim dedicationem in cantico et gratiarum actione, cum laetante in Domino mente, quidquid in mundo sive adversi sive prosperi occurrit, excipiunt. Faciunt et in cymbalis, psalteriis et citharis, cum etiam gratos bonorum sonos operum ad aures faciunt sui Conditoris ascendere, cum his quoque corda proximorum ad amorem ejusdem Conditoris ac Salvatoris accendunt. Congregati sunt ergo filii cantorum, etc. Filii sunt imitatores eorum qui devota atque hilari mente Domino famulari, vel etiam verbum ejus aliis praedicando resonare studuerunt; inhabitant, dicentes: Nostra autem conversatio in coelis est . Faciunt autem easdem villas in campestribus circa Hierusalem, cum tanto magis se dilatato in Deum corde humiliant, quanto suavius gloriam sublimitatis ejus gustando contingunt; qui videlicet omnes, et nunc profectibus bonorum operumtempore dedicationis, hoc est perpetuae remu
Abbreviated transcription (Latin):
quiruntur & leuite sp̃uales. hoc ÷ assũ¬
pti in sortẽ regni de om̃ib locis suis.
quando mittet filius hominis angłos
suos. & congregabit electos suos a quat¬
tuor tentis. a summo t̾re tisq ad sum¬
inum celi. Faciuntq illi dedicationem
in lȩcicia. cantico. gr̃arũ actione. atq
in organis musycorũ uarus. cũ IN
gr̾as agentes ei cuiꝰ dono illaᷤ intrare
cuuitatẽ meruert᷑. Cẏmbala autẽ. psalte¬
ria. & cythare. ipsa possunt corpora
iuistoꝵ iã tunc immortalia intelligi. in
quib suauissimos lauidationis stie sonos
sunt dño reddituri. Sed & in pͣsenti uita
leuitȩ congregant᷑ in ierłm: cũ memo¬
ria suꝑnę pacis fideles accensi. totã in ea
suȩ mentis delectationẽ collocant. ac de
ea quã se ꝑcepturos sꝑant et̾na in celis
hereditate. & si necdũ queunt intuendo:
saltẽ destderando letant᷑. uixta illud
psalmiste. Lȩtamini uisti in dño. &
confitemini memorie scitatis eiꝰ. Faciuit

Expanded text:
quiruntur et Levitae spirituales, hoc est assumpti in sortem regni de omnibus locis suis, quando mittet Filius hominis angelos suos, et congregabit electos suos a quatuor ventis, a summo terrae usque ad summum coeli. Faciuntque illi dedicationem in laetitia, cantico, gratiarum actione; atque in organis musicorum variis, cum in gratias agentes ei cujus dono illam intrare civitatem meruerunt. Cymbala autem, psalteria et citharae, ipsa possunt corpora sanctorum jam tunc immortalia intelligi, in quibus suavissimos laudationis suae sonos sunt Domino reddituri. Sed in praesenti vita Levitae congregantur in Hierusalem, cum memoria supernae pacis fideles accensi totam in ea suae mentis delectationem collocant, ac de ea quam se percepturos sperant aeterna in coelis haereditate; et si necdum queunt intuendo, saltem desiderando laetantur, juxta illud Psalmistae: Laetamini, justi, in Domino, et confitemini memoriae sa
Abbreviated transcription (Latin):
ac leuitis describunt᷑ illi qui cuͦ zoroba¬
bel & iosue filio iosedech de babylonia
captiuitate ascenderunt. Quib explica¬
tis. adiungunt᷑ & illi: qͥ ex eo tempore
in pͥncipatũ sacerdotii sibimet inuicẽ
usq ad inittũ regni macedonũ successert᷑.
Sequit᷑ enĩ. Iosue autẽ genuit ioachim.
& toachim genuit elyasib. & elyasib
genuit ioiada. & ioiada genuit iona¬
chan. & ionathan genuit ieddan. Dentq
scribit iosephus tẽporib alexandri ma¬
gni fuisse pruicipẽ sacerdotũ. occurren¬
temq ei cũ fr̃ib suis humilit ab eo
atq honorifice susceptũ. Quẽ quidem
ille uaddũ nominat. & esse dicit patrẽ
onie sacerdotis magni. de quo in macha¬
bedrum libro scribit᷑. Non qđ huiꝰ condi¬
tor libri neemias ad illa usq tẽpora ui¬
uere in carne potuerit: sed quia infan
libelli filior ioiada filit elyasib mentio
est qđ unus fuerit ex cis gener saraballath¬
oronitis. Cuius quidẽ generi nom̃ tacet᷑.

Expanded text:
ribuntur, illi qui cum Zorobabel et Josue filio Josedec de Babylonia captivitate ascenderunt. Quibus explicatis adjunguntur et illi qui ex eo tempore in principatum sacerdotii sibimet invicem usque ad initium regni Macedonum successerunt. suo Hiesue autem genuit Ioachim et Ioachim genuit Eliasib et Eliasib genuit Ioiada et Ioiada genuit Ionathan et Ionathan genuit Ieddoa in scribit Josephus , temporibus Alexandri Magni fuisse principem sacerdotum, occurrentemque ei cum fratribus suis, humiliter ab eo atque honorifice susceptum. Quem quidem ille Jaddum nominat, et esse dicit patrem Oniae sacerdotis magni, de quo in Machabaeorum libro scribitur; non quod hujus conditor libri Nehemias ad illa usque tempora vivere in carne potuerit, sed quia infantlibelli filiorum Joiada, filii Eliasib mentio est, quod unus ex eis gener fuerit Sanaballat Horonitis, cujus quidem generi nomen tacetur.
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ contra ꝓximũ loqui. hono¬
rare patrẽ & matrẽ. & diligere ꝓximos
tanquã seipsos. alii artiorem uitȩ ꝑfecte
apprehendere arcem conant᷑. Qui tameN
om̃s ꝓ sua quisq uocatione gr̃am con¬
ditoris sui latidant & conficent᷑. filiiq
sunt regni ꝑennis qđ est in dextera eius.
atq abillo assumunt᷑ in uitã. cũ uene¬
rit articulus discriminis illius. in quo
duo erunt in agro. unus assumet᷑ & aliꝰ¬
relinquet᷑. quȩ molentes in mola. una
assumet᷑ & una relinquet᷑. Hi autẽ sacer

Expanded text:
testimonium contra proximum loqui; honotestimonium contra proximum loqui; honorare patrem et matrem, et diligere proximos tanquam seipsos. Alii arctiorem vitae perfectae viam apprehendere conantur, qui tamen omnes pro sua quisque vocatione gratiam Conditoris sui laudat et confitetur, filiique sunt regni perennis, quod est in dextera ejus; atque ab illo assumuntur in vitam, cum venerit articulus discriminis illius, in quo duo erunt in agro, unus assumetur, duae molentes in mola, una assumetur, et una relinquetur Hi
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad uallẽ ennoni. Bersabee & eniꝰ ad
australẽ plagã erat terminꝰ tribus iude.
uallis autẽ filioꝵ ennon adaquilonalẽ
quȩ est uixta ierłm ad orientẽ. Deinde &
filiorũ beniamin ciuitates simili ordine
replicant᷑. Qđq illis enumeratis adiungit᷑
& de leuitis portiones ude & beniamin.
significat qđ in possessione filior iude &
beniamin leuite sortẽ uxta decreta legis
acceꝑint. Hȩc de hystoria paucis dictã sit
De quib om̃ib siquid etiã allegoricũ &
nr̃is actib accõmodũ audire delectat:
iuda interp̾tat᷑ confitens. beniamin filius
dextere. leui assũptus. Quoꝵ om̃ium tribus
partim in ierłm. partim in subiectis ciui¬
tatib a dõ sibi datis inhabitant. Quia mul¬
ti ac diuersi sunt ꝓfectus fideliũ. ꝓ quib
& multȩ mansiones in domo patris incelis
ut supra docuimus. Alti generalia dĩ
precepta seruare contenti sũnt ñ occidere.
non adulterare. ñ facere furtũ. ñ falsũ

Expanded text:
atharbe, etc. Bersabee etenim ad australem plagam erat terminus Juda, vallis autem filiorum Ennon ad aquilonem juxta Hierusalem ad orientem. Deinde et filiorum Benjamin civitates simili ordine replicantur. Quodque illis enumeratis adjungitur: Et de Levitis portiones Juda et Benjamin, significat quod in possessionem filiorum Juda et Benjamin Levitae sortem juxta decretum legis acceperint. Haec de he quibus omnibus si quid etiam allegoricum, et nostris actibus accommodum audire sensum delectat, Juda interpretatur confitens, Benjamin filius dexterae, Levi assumptus. Quorum omnium tribus partim in Hierusalem, partim in subjectis civitatibus a Deo sibi datis inhabitant, quia multi ac diversi sunt profectus fidelium, pro quibus et multae mansiones in domo Patris in coelis, ut supra docuimus. Alii generalia Dei praecepta servare contenti sunt: non occidere, non adulterare, non facere furtum, non falsum
Abbreviated transcription (Latin):
pater luminum. a quo omne datum
optimum & omne donum perfectũ
descendit. qui michi humillimo ser¬
uorum tuorum & amorem dedisti
& atxilium considerandi mirabilia
de lege tua. quiq in thesauro pro¬
phetici uoluminis non solum uetera
amplectendi: uerum & noua sub ue¬
lamine ueterum donaria inuentien¬
di. atq in usus consertuiorum meo¬
rum proferendi indigno michi prȩ
stitisti memento mei deus meus
IN bonum.¬

Expanded text:
Pater luminum, a quo omne datum Pater luminum, a quo omne datum optimum et omne donum perfectum descendit; qui mihi humillimo servorum tuorum et amorem dedisti, et auxilium considerandi mirabilia de lege tua; quique in thesauro prophetici voluminis, non solum vetera amplectendi, verum et nova sublevatione veterum donaria inveniendi, atque in usus conservorum meorum proferendi, indigno mihi gratiam praestitit, memento mei, Deus meus, in bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃ia finis & condignus edificiõ scẽ
ciuitatis ac tẽpli dñi. ut emundatis ci¬
uib ab om̃i sorde externȩ & alienȩ a dõ
pollutionis. ordines sacerdotũ ac leui¬
tarum. in ministerio suo rite constitu¬
antur. Quatinꝰ instituti regulariter
magistri ȩccłȩ. castigato ab om̃i peccato
popłm ꝑmanes in bono in reliquum.
&̾ crescere semꝑ exhortent᷑. Qui uide¬
licet popłs inter alia dño ligna offert
ad ignẽ altaris nutriendũ: cuꝰ oꝑa¬
uirtutũ diuina utiq consetratione di¬
gna oꝑat᷑. Nisi enĩ ligna aliquotiens
boni aliquid figurarent: ñ diceret pro¬
pheta. Tunc exultabunt om̃ia signa sil¬
uarum. ante faciem domini. Aident
autem ligna. & consumuntur in al¬
tari holocaustorum: cũ in cordibus
electorum opera iusticię flamina ca¬
ritatis ꝑficiuntur. Merito gͦ talis con¬
ditor & dedicator ciuitatis. post mul¬
tos deuotionis suę labores. memoriae
se sui creatoris ac largitoris omnium
bonorum commendat. Et tu summe

Expanded text:
 omnia finis et condignus aedificationi sanctae civitatis ac templi Domini, ut emundatis civibus ab omni sorde externae et alienae a Deo pollutionis, ordines sacerdotum ac Levitarum ministerio suo rite custodiantur; quatenus institutum regaliter magistri Ecclesiae, et castigatum ab omni peccato populum permanere in bono, in reliquum et crescere semper exhortentur; qui videlicet populus, inter alia, Domino ligna offert ad ignem altaris nutriendum, cum opvirtutum utique divina consecratione digna operatur. Nisi enim ligna aliquoties boni aliquid figurarent, non diceret propheta: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini . Ardent autem ligna, et consumuntur in altari holocaustorum, cum in cordibus doctorum opera justitiae flamma charitatis perficiuntur. Merito ergo talis conditor et dedicator civitatis, post multos devotionis suae labores, memoriae se sui Creatoris ac Largitoris omnium bonorum commendat. Et tu, summe
Abbreviated transcription (Latin):
auertant. sed hȩc ubi necessitas exigit.
congruo moderamine dispensent. Et
tyrii habitauerunt in ea. & inferentes
pisces & om̃ia uenalia: uendebant i
sabbatis filiis uida & in ierłm. Et ob¬
uirgaui optimates uida. & dixi eis. Quȩ
est tes hec mala quã uos facitis. & pro
phnatis diẽ sabbati: Sicut piscis bonꝰ
pia est fides. quã qͥ petit a dño nequaqͣm
serpentẽ infidelitatis accipit: ita & piscis
nequã infima est cogitatio. quȩ curis
se huiꝰ mundi ultra modũ solet immer¬
gere. Quẽ nob̃ tyrii qͥ interpretantur
coangustati querunt in sabbato uendere.
cũ immundi sp̃s quietẽ pię nĩe cogita¬
tionis importune ꝓfundis scłi curis ob¬
ruere temptant. Sed ꝓ tali mercatu nee¬
mias optimates uida obiurgat & castigat
cũ diuina insptratio eos qͥ ꝓfessioni pie¬
tatis seruire conant᷑. ab huiusmodi cogi¬
tationib ꝓpicius purgat. Factũ ÷ itaq
Cũ quieuissent porte ierłm die sabbiti.

Expanded text:
avertant; sed haec, ubi necessitas exigit, avertant; sed haec, ubi necessitas exigit, congruo moderamine dispensent. Et Tyrii habitavepisces, et omnia venalia: et vendebant in sabbatis filiis Juda in Jerusalem: et objurgavi optimates Juda, et dixi eis, quae est haec res mala, quam vos facitintes pisces, etc. Sicut piscis bonus, pia est fides, quam qui petit a Domino, nequaquam serpentem infidelitatis accipit; ita et piscis nequam infima est cogitatio, quae curis se hujus mundi ultra modum solet immergere; quam nobis Tyrii, qui interpretantur coangustati, quaerunt in sabbato vendere, cum immundi spiritus quietem piae nostrae conversationis importune profundis saeculi curis obruere tentant. Sed pro tali mercatu Nehemias optimates Juda objurgat et castigat, cum divina inspiratio eos qui professioni pietatis servire conantur, ab hujusmodi cogitationibus propitius purgat. Factum est itaque, cum quievissent po
Abbreviated transcription (Latin):
uite ac beate laudationis imitat᷑. Sed¬
huius diẽ sabbati alienigenȩ quȩrurł
ꝓphanare: cũ t̾renȩ cogitationes in tẽpore
nos nr̃ȩ orationis importune conturbast.
& memorta siue delectatione temporalũ
rerũ abamore intimo nituntur extrahere.
Imponunt asinis uinũ. uuas & ficus &
rantes. ꝑ hȩc & huiusmodi tẽptamenta
quietẽ nr̃i cordis dõ deditã uiolare conant
Sed his imꝓbarũ cogitationũ tumultib
ne sabbatum nr̃m inquietent contͣdicit
neemias: cũ districta sollertia iuuante
dño inutiles de corde nr̃o atq ineptas
phantasias tẽpore orationis excludinus.
Contestat᷑ eos ut in die qua uendere
liceat huitsmodi cõmertia uendant:
cũ hunc suis cogitationib deuota dõ ani¬
ma modũ imponit. ut tẽpore quidem
orationis a transeuntiũ rerũ curis absti¬
ueant. nec tam̃ aliis tẽporib ubi oppor¬
tunitas dictauerit. abhis quȩ ad uictũ
& indumentũ ꝑtinent ꝓrsus intuitum

Expanded text:
vitae ac beatae laudationis imitatur; sedvitae ac beatae laudationis imitatur; sed diem sabbati alienigenae quaerunt profanare, cum terrenae cogitationes in tempore nostrae orationis importune nos conturbant, et memoria sive delectatione temporalium rerum, ab amore intimo nituntur extrahere. Imponunt asinis vinum, uvas et ficus, rantes, per haec et hujusmodi tentamenta quietem nostri cordis Deo deditam violare conantur. Sed his improbarum cogitationum tumultibus, ne sabbatum nostrum inquietent, contradicit Nehemias, cum districta solertia, juvante Domino, inutiles de corde nostro atque ineptas phantasias tempore orationis excludimus. Contestatur eos, ut in die qua vendere liceat, hujusmodi commercia vendant, cum hunc suis cogitationibus devota Deo anima modum imponit, ut tempore quidem orationis a transeuntium rerum curis abstineant. Nec tamen aliis temporibus, ubi opportunitas dictaverit, ab his quae ad victum et indumentum pertinent, prorsus industriam
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Sex dieb ꝑ legẽ oꝑari quȩ necessa¬
ria sunt: septimo iubem᷑ quiescere. Cuiꝰ
mandati claret generale mysteruiꝰ. quia
om̃s electi in hoc scło qđ sex etatib agit᷑.
ꝓ ecerna debent requie laborare. in uita
autẽ futura quasi in die septima ipsam
requiẽ a dño sꝑare ꝑpetuã. Sed & iuxta
tropologiã id÷ sensum moralẽ electi etrã
in hac trita agunt sabbatũ dño sacratũ.
cũ ab huiꝰ mundi curis ad tẽpus separati
orationib uacant. & glestiũ reruꝰ con¬
templationi purificatã mentẽ suspen¬
dunt. Nã cũ ea quȩ carnis cura iure
flagitat. sincero corde & ñ in desiderus
contra p̾ceptũ apłi gerimꝰ: quasi in sex
dieb quȩ necessaria sunt laboramus.
qm erga illa quib ꝓpt̾ hoc scłm opꝰ
habemus occupam᷑. Porro sabbatismus
orationũ ac deuotionis nr̃e in qͦ uacamꝰ
a temporalib agendis. ut̃ eternitatis
gaudia dulcius gustare meream᷑: recte
diei septimo assignat᷑. quia future quietẽ

Expanded text:
etc. Sex diebus per legem operari quae necessaria sunt, septimo jubemur quiescere; cujus mandati claret generale mysterium, quod omnes electi in hoc saeculo, quod sex aetatibus agitur, pro aeterna debent requie laborare; in die autem futura, quasi in die septima, ipsam requiem a Domino sperare perpetuam. Sed et juxta tropologiam, id est, sensum moralem, electi etiam in hac vita agunt sabbatum Domino sacratum, cum ab hujus mundi curis ad tempus separati, orationi vacant, et coelestium rerum contemplationi purificatam mentem suspendunt. Nam cum ea quae carnis cura jure flagitat, sincero corde, et non in desideriis contra praeceptum Apostoli gerimus, quasi in sex diebus quae necessaria sunt laboramus; quoniam erga illa quibus propter hoc saeculum opus habemus, occupamur. Porro sabbatismus orationum ac devotionis nostrae, in qua vacamus a temporalibus agendis, ut aeternitatis gaudia dulcius gustare mereamur, recte diei septimo assignatur; quia futurae quietem
Abbreviated transcription (Latin):
bitatore gaudet. ierłm recte potest uo
gustus. olfactus & tactus. ꝑ qͦs illa que
foris agunt᷑ ad noticiã nr̃e mentis qua¬
si intrando ꝑtingunt: Quas in die sab¬
bati claudere iubem᷑: ut cũ dõ uacare
psalmis suie orationib nos occupando
querimꝰ. om̃e quicquid exteriꝰ agitur
laudemꝰ. Et quia nemo repente fit sum.¬
mus. sed ex longo sc̃e conuersationis pro¬

Expanded text:
recte potest voc, auditus, gustus, olfactus, et tactus? per quos illa quae foris aguntur, ad notitiam nostrae mentis, quasi intrando pertingunt; quos in die sabbati claudere jubemur, ut cum Deo vacare psalmis sive orationibus nos occupando quaerimus, omne quidquid exterius agitur,laudemus. Et quia nemo repente fit summus, sed ex longo sanctae conversationis pro
Abbreviated transcription (Latin):
ad regẽ. illoq absente fecit elyasib sibi¬
grande gazophylaciũ. in quo reponeres
ea quȩ uel in ministeriũ domus dñi.
uł in usus ministrantiũ necessaria eranł
Qui etiã quȩdã illicita in gazophylacio
domꝰ dñi ponere ñ timuit. quȩ reu̾sus
ierusolimã neemias mox exturbare stu¬
dĩ. Legimꝰ sup tobiã seruũ. eẽ. aminanitẽ.
inimicũ popłi dĩ. Unde multũ male
egit elyasib sacerdos. qui huic tã &si sibi
ꝓpinquitate coniuncto in uestibulis do¬
mus dĩ thesaurũ fecit in qͦ uasa eiꝰ po¬
neret. ciectis inde uasis domꝰ dĩ. cȩterisq
quȩ ministeriũ eiꝰ poscebat. Quȩ enim
participatio iusticie cũ iniquitate.
Quȩ conuentio xp̃i ad belial: Qui con¬
sensus templo dĩ cũ idolis: Quȩ cominu¬
nicatio hereticis & scismaticis cũ ortho¬
doxis & pacificis dĩ filiis: Et ꝓieti uasa

Expanded text:
ad regem, illoque absente fecit Eliasib ad regem, illoque absente fecit Eliasib grande gazophylacium, in quo reponerentur ea quae vel in ministerium domus Domini, vel in usus ministrantium necessaria erant. Qui etiam quaedam illicita in gazophylacio domus Domini ponere non timuit; quia reversus Hierosolymam Nehemias, mox ea turbare stuetc. Legimus supra, Tobiam servum esse Ammonitem, inimicum populi Dei; unde multum male egit Eliasib sacerdos; qui huic, tametsi sibi propinquitate conjuncto, In vestibulis domus Dei thesaurum fecit, in quo vasa ejus ponerequae ministerium ejus poscebat; quae enim participatio justitiae cum iniquitate? quae conventio Christi ad Belial? qui consensus templo Dei cum idolis? quae communicatio haereticis et schismaticis cum orthodoxis et pacificis Dei filiis ? Et projeci vasa
Abbreviated transcription (Latin):
elyasib sacerdos. Audita lege de duabus
inimicis gentib anathematizandis:
mox omnẽ alienigenã a se popłs fide¬
lis separaurit. quiã sic necesse est nos
auditui ueritatis intendere. ut cũ ab
uno quolibet uitio lectione diuina
ꝓhibemur: continuo nͦ illud solũmodo
de quo sermo forte incurrerit. sed om̃e
quicquid in nob̾ uitii sordidantis de¬
prehendimus. abactione simub nt̃a &
conscientia repurgemus. Fecit gͦ sibi
gazophylaciũ grande. & ibi erant ante
eũ reponentes munera. & thus & uasa.
& decimã frum̃ti. uini & olei. partes
leuitarũ. & cantorũ & ianitorũ. &
primicias sacerdotales. In om̃ib autẽ
tia qua e in ierłm ñ fuisse scribit nee¬
mias: ñ ad ea quę supra huc usq narra¬
uerat. sed ad prȩsentẽ tantũmͦ locũ ꝑti¬
nere uidet᷑. Suꝑiora enĩ tẽpore illo quo
urbs edificata ac dedicata. ẽ gesta uł dicta
uident᷑. qͣndo adhuc neemias ierusolunis
morabat᷑. Quib strenue cõpletis redut

Expanded text:
em, etc. Audita lege de duabus inimicis gentibus anathematizandis, mox omnem alienigenam a se populus fidelis separavit; quia sic necesse est nos auditui veritatis intendere, ut cum ab uno quolibet vitio lectione divina prohibemur, continuo non illud solummodo, de quo sermo forte incurrerit, sed omne quidquid in nobis vitii sordidatis deprehendimus, ab actione simul et nostra conscientia repurgemus. Fecit gazophylacium grande, et ibi erant ante eum reponentes munera, et thus, et vasa, et decimam frumenti, vini, et olei, partes Levitarum, et cantorum, et janitorum, et primitias sacerdotales. In omnibus autem tia, qua se in Hierusalem non fuisse scribit Nehemias, non ad ea quae supra hucusque narraverat, sed ad praesentem tantummodo locum pertinere videtur; superiora enim, tempore illo quo urbs aedificata ac dedicata est, gesta vel dicta videntur, quando adhuc Nehemias Hierosolymis morabatur; quibus strenue completis rediit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ impediebat. ad edificandũ murũ qͣ
cetiderat. ad suꝑandas hostiu᷑ insidias
quȩ imminebant. Ideoq merito letat᷑
Sin sacerdotib & leuitis. cantorib & tani¬
torib. quoꝵ labore & exhortatione tante

Expanded text:
quae impediebat ad aedificandum murum qui quae impediebat ad aedificandum murum qui ceciderat, ad superandas hostium insidias quae imminebant. Ideoque merito laetatur in sacerdotibus et Levitis, cantoribus et janitoribus, quorum labore et exhortatione ta
Abbreviated transcription (Latin):
li nobis expositio allegorica imꝓmptu
est: quia dñs statuit eos qͥ euangłium
annunciant de euangłio utuere. Sed
ue illis sacerdotib ac ministris sc̃orũ.
qui sũptus quidẽ suo gradui debitos su¬
mere a popło delectant᷑. sed nil ꝓ etusdẽ
popłi student salute laborate. non aliqͥd
sacri ducatus ei recte uiuendo prebere.
ñ de suauitate regni cȩlestis ei quippiã
dulce predicando canere. sed nec tanuas
ei suꝑne ciuitatis aꝑire muntcipatum
in cȩlis habendo. uerũ pottus occludere
ꝑuerse agendo ꝓbant᷑. in quorũ oꝑib
nequaquã confitens fiue laudans dñm
popłs letari. sed multo magis cogitur
affligi. Notandũ sane qͦd uidas qͥ supͣ
in edificatione ciuitatis quasi despans
loquebatur. debilitata est fortitudo por¬
tantis & humꝰ nimia est. & nos nͨ pote¬
rimus edificare murũ. & coetera illius
loci: ia nunc receꝑat fortitudinem &
mentis & corporis ad exportandã humũ

Expanded text:
li nobis expositio allegorica in promptu li nobis expositio allegorica in promptu est; quia Dominus statuit eos qui Evangelium annuntiant de Evangelio vivere . Sed vae illis sacerdotibus ac ministris sanctorum, qui sumptus quidem cum gaudio debitos sumere a populo delectantur, sed nil pro ejusdem populi student salute laborare, non aliquid sacri ducatus ei recte vivendo praebere, non de suavitate regni coelestis ei quidpiam dulce praedicando canere, sed nec januam ei supernae civitatis aperire, municipatum in coelis habendo, verum potius occludere perverse agendo probantur. In quorum operibus nequaquam confidens, sive laudans Dominum populus laetari, sed multo magis cogitur affligi. Notandum sane quod Judas, qui supra in aedificatione civitatis quasi desperans loquebatur: Debilitata est fortitudo portantis, et humus nimia est, et nos non poterimus aedificare murum , et caetera illius loci; jam nunc receperat fortitudinem et mentis et corporis ad exportandam humum,
Abbreviated transcription (Latin):
uaretur & cresceret. Ideoq statuti sunt
uiri strenui. qͥ collatã a popło pecuniã
diligent᷑ in erariũ tẽpli colligerent &
custodirent. ꝓpt᷑ usũ eorundẽ ministrorꝰ
templi & altaris. primicias qͦq frugum
ac detimas & uinuͦ ad libamina que ad
templũ deferebant᷑. sedtila cura conserua¬
rent. Quatinꝰ abundante copia eor quȩ
uł dño essent offerenda. uł exquib ipsi
ministri dñi uiuere possent. lbentius¬
sibi mansionẽ facere consentiret. a quib
conflua turba popłi doceri simul & scĩ¬
ficari deberet. Quia lętatus ÷ uida t
sacerdotib & leuitis astantib. & coetera.
Illa erat causa ut popłs sacerdotes & leui.¬
tas coeterosq scõrũ ministros tn ierłm ha¬
bitare diligeret: quia lȩtatus est in bo¬
nis eoꝵ oꝑib. quorũ instantia dõ de¬
uota & ip̃se popłs correctus aberrorib
& ciuitas erat extructa ac magna cũ
laude lȩticiȩ dedicata. Huiꝰ autẽ capitu¬

Expanded text:
varetur et cresceret. Ideoque statuti sunt varetur et cresceret. Ideoque statuti sunt viri strenui, qui collatam a populo pecuniam diligenter in aerarium templi colligerent et custodirent, propter usum eorumdem ministrorum templi et altaris; primitias quoque frugum, ac decimas, et vinum et libamina, quae ad templum deferebantur, sedula cura conservarent; quatenus abundante copia eorum quae vel Domino essent offerenda, vel ex quibus ipsi ministri Domini vivere possent, libentiussibi mansionem facere consentiret, a quibus conflua turba populi doceri, simul et sanctificari deberet. Quia laetatus est Juda in sacerdotibus et Levitis astantibus, etc. Illa erat causa ut populus sacerdotes et Levitas, caeterosque sanctorum ministros in Hierusalem habitare diligeret; quia laetatus est in bonis eorum operibus, quorum instantia Deo devota, et ipse populus correctus ab erroribus, et civitas erat exstructa, ac magna cum laude laetitiae dedicata. Hujus autem capitu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. pusillos cũ maiorib. Potest hec
dedicatio etiã in hac uita tẏpice in
quibusdã electis coepta intelligi. qui
purificato cordis oculo ea quȩ in fut᷑o
cuncta ꝑceptura est ęccła nonnulla ex
parte gaudia contẽplari merent᷑. ut
isaias. et echiel. danthel. coeteriq ꝓpħe.¬
ut apłi. qͥ clarificatũ in monte sco dñm
uidere gaudebant. ut paulus. qͥ in pa¬
radẏsum atq in terciũ rapi cęlũ meru¬
it. ut in apocalypsi sua ioħs. Qui uni¬
uersi. qͦ altius edita suꝑne ciuitatis in¬
grediebantur: eo clariꝰ laudes dñi canere.
ai uictimas illi bonorũ oꝑum maximas
semꝑ immolare curabant. Recensuert᷑
quoq in die illa utros suꝑ gazophyla¬
de edificatione ac dedicatione ciutatis.
ꝓcuratũ est om̃i instan a. ut cultus in
ea religionis qͥ ꝑ cerimonias & maxime¬
ꝑ doctrinã & officia sacerdotũ. leuitarũ.
cantorũ & ianitorũ erat exequendus: ser¬

Expanded text:
Dominus, pusillis cum majoribus . Potest haec Dominus, pusillis cum majoribus . Potest haec dedicatio etiam in hac vita typice, in quibusdam electis apte intelligi, qui, purificato cordis oculo, ea quae in futuro cuncta perceptura est Ecclesia, nonnulla ex parte gaudia contemplari merentur, ut Esaias, Ezechiel, Daniel caeteriqueui clarificatum in monte sancto Dominum videre gaudebant; ut Paulus , qui in paradisum atque in tertium rapi coelum meruit; ut in Apocalypsi sua Joannes, qui universi quo altius edita supernae civitatis ingrediebantur, eo clarius laudes Domini canere, ac victimas illi bonorum operum maximas semper immolare curabant. Recensuerunt quoque in die illa viros super gazophylade aedificatione ac dedicatione civitatis, procuratum est omni instantia, ut cultus in ea religionis, qui per caeremonias, maxime doctrinam et officia sacerdotum, Levitarum, cantorum et janitorum erat institutus, ser
Abbreviated transcription (Latin):
laudes offerimus. Ds̃ enĩ letificauerat
ciuitatis illã quȩ est in futuro ueracit᷑
ꝑtinent. In qua quia ds̃ est rex ille
qui sua pręsentia suos ciues letificat.
magna utiq lȩticia gerit᷑. Vnde & eodẽ
nato in carne rege pastorib apparens
angłs aiebat. Ecce ent̃ euangłizo uobis
gaudiuꝰ magnũ qđ erit omni popło.
Ad distinctionẽ nimirũ humani gau¬
dri. qđ & paruũ & transitoriũ. ẽ & ideo
sapientib nichilipendendũ. Bene autẽ
in illa quã ds̃ fuę ciuitati tribuit lȩ¬
ticia. uxores quoq ciuiũ simul & lib̾i
gauisi. eẽ referunt᷑: quia tẽpore resur¬
rectionis ñ solũ illi qͥ uł euangłizando
uerbũ uł fortit᷑ tn oꝑib fidei ꝑsistendo
eccłam edificatierant. fructũ sui magni
laboris accipiunt magnũ. sed & infir¬
miores quiq eiusdẽ fidei consortes. una
eadẽq cũ eis uite ęternę ꝑceptione le¬
tantur. Benedixit enĩ om̃s timentes se

Expanded text:
ei offerimus. Deus enim laetificaverat ei offerimus. Deus enim laetificaverat civitatis illius quae est in futuro, veraciter pertinent, in qua Deus est rex ille qui sua praesentia suos cives laetificat, magna utique laetitia; unde et eodem nato in carne Rege, pastoribus apparens angelus aiebat: Ecce enim evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo . Ad distinctionem nimirum humani gaudii, quod et parvum et transitorium est; et ideo sapientibus nihili pendendum. Bene autem in illa quam Deus suae civitati tribuit laetitia, uxores quoque civium, simul et liberi gavisi esse referuntur; quia tempore resurrectionis non solum illi qui vel evangelizando verbum, vel fortiter in operibus fidei persistendo Ecclesiam aedificaverant, fructum sui magni laboris accipiunt magnum; sed et infirmiores quique ejusdem fidei consortes, una eademque cum eis vitae aeternae perceptione laetantur. Benedixit enim omnibus timentibus se
Abbreviated transcription (Latin):
helye. Utuit dñs in cuiꝰ conspectu sto.
Id in cuius implenda uoluntate in¬
fatigabili mente ꝑmaneo. Bene autẽ
sequitur. Et inmolauerunt in die
illa uictimas magnas. & letati st̃.
In die nanq illa ꝑpetuę lucis
de qua dix zacharias. & erit dies una
que nota est dño. ñ dies neq nox.
hoc ÷ a labentiũ tempor constietudi¬
ne remota magnas dño uictuas ele¬
cti immolant. illas uidelicet quas
in spe futurorũ degustans psalmista
dicebat. Dtrupisti uincula mea. tibi
sacrificabo hostiã laudis. Qui bene
etiã uibi hanc se hostiã sacrificaturũ
sparet ostendit. cũ ꝓtinus adiungit.
Uota mea dño reddam in atris domꝰ
dñi. in conspectu om̃is popłi eiꝰ in me¬
dio tui ierłm. In medio quippe ierłm
uota dõ in conspectu om̃is popłi eius
reddimus: cũ in cęlesti patria omni
scoꝵ multitudine congregata. eas ꝓ
qitib in presenti gemimus. quasq
cotidiano desiderio sitimus. grarũ ei

Expanded text:
Eliae: Vivit Dominus, in cujus conspectu sto , Eliae: Vivit Dominus, in cujus conspectu sto , id est, in cujus complenda voluntate indefatigabili mente permaneo. Bene autem sequitur: Et immolaverunt in die illa victimas magnas, etc. In die namque illa perpetuae lucis de qua dixit Zacharias: Et erit dies una, quae nota est Domino non dies, neque nox: hoc est a labentium temporum consuetudine remota magnas Domino victimas electi immolant, illas videlicet quas in spe futurorum degustans Psalmista dicebat: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Qui bene etiam, ubi hanc se hostiam sacrificaturum speraret, ostendit, cum protinus adjungit: Vota mea Domino reddam in atriis domus Domini, in conspectu omnis populi ejus in medio tui, Hierusalem. In medio quippe Hierusalem vota Deo in conspectu omnis populi ejus reddimus, cum in coelesti patria omni sanctorum multitudine congregata, eas pro quibus in praesenti gemimus, quasque gratiarum quotidiano desiderio sitimus, laudes
Abbreviated transcription (Latin):
ne stabili habitatione ꝑseuerant. eiꝰq
laudes in scłm scłi uoce indefessa con¬
celebrant. Ubi duo erunt chori laudan¬
tium. uel de utroq uidelicet popło
ut supra interpretati sumus conexi.
atq in unã diuinę laudis modulati¬
onem copulati. uł de angłis & homi¬
i ciuitatẽ dñi iusti cũ ymnis dedica¬
tionis: quando in memoriã futitre re¬
munerationis toto corde inhiantes.
in bonis cotidie oꝑib magis magisq
ꝓficunt: iuxta illud psalmiste. Ascen¬
sus in corde eius disposuit. in conual
le lacrimarũ. Et iterũ. Baeati immacu¬
lati in uia qui ambulant in lege dñi.
Ecce eniꝰ & immaculatos dicit in uia.¬
& ambulantes in lege dñi: quia sic
nimtrũ. sic acceptã cordis & oꝑis inno¬
centiam tenent. ut semꝑ ad altiora
cresocre uirtutũ merita contendant.
Stant autẽ in domo dñi cũ laudib:
quia in ipso bonorũ oꝑum ꝓfectu
indefessi ꝑseuerant. uixta illud beati

Expanded text:
ne stabili habitatione perseverant, ejusque ne stabili habitatione perseverant, ejusque laudes in saeculum Dei voce indivisa concelebrant. Ubi duo erunt chori laudantium, vel de utroque videlicet populo, ut supra interpretati sumus, connexi, atque in unam divinae laudis modulationem copulati; vel de angelis et homiin civitatem Domini justi cum hymnis dedicationis, quando in memoriam futurae remunerationis toto corde inhiantes, in bonis quotidie operibus magis magisque proficiunt, juxta illud Psalmistae: Ascensus in corde suo disposuitle lacrymarum . Et iterum: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Ecce enim et immaculatos dicit in via ambulantes in lege Domini, quia sic nimirum acceptam cordis et operis innocentiam tenent, ut super ad altiora crescere virtutum merita contendant. Stant autem in domo Domini cum laudibus, quia in ipso bonorum operum profectu indefessi perseverant, juxta illud beati
Abbreviated transcription (Latin):
tis moenib & portas ciuitatis in car¬
mine leticiȩ & organis musicorum
redeunt ad templũ dñi. ut ibi quoq
stantes laudẽ dño consonantib tubis
teferant. ibi oblatis uictimis uota dedi¬
cationis impleant. Ipsã autẽ unã eandẽq
futurę uite patriã mystice domꝰ dñi.
quã & ciuitas dñi designat. sicut ce
presens eccła consuete in scripturis &
domus xp̃i appellat᷑ & ciuitas. Uerũ
distat. qđ edificia ciuitatis in carintnib
gr̃arũ & organis ascendisse laudantes.
in domo autẽ dĩ stantes laudasse & da¬
re cecinisse ꝑhibent᷑. Ascendunt nanq
electi moenia ciuitatis quȩ fecerunt
cũ gaudia suꝑnę patriȩ quȩ ipsi in¬
stantia bonorũ oꝑum sua fecerunt
introeuntes in domu᷑ patris. multarũ
inibi mansionũ differentiã: ꝓ diuer¬
sis hominũ meritis contemplantur
Stant autẽ in domo dñi & clarius ca¬
nunt: cũ in suas singuli mansiones
recepti. in ꝑpetua sui conditoris uisto¬

Expanded text:
ntes moenibus et hortis civitatis, in carmine laetitiae, et organis musicorum, redeunt ad templum Domini; ut ibi quoque stantes, laudem Domino consonantibus tubis referant, ibi oblatis victimis vota dedicationis impleant. Ipsam autem unam eamdemque futurae vitae patriam mystice domus Domini, quam et civitas Domini designat, sicut et praesens Ecclesia consuete in Scripturis et domus Christi appellatur, et civitas. Verum distat, quod aedificia civitatis in carminibus gratiarum et organis ascendisse laudantes; in domo autem Dei stantes laudasse, et clare cecinisse perhibentur. Ascendunt namque electi moenia civitatis, quae fecerunt cum gaudia supernae patriae, quae ipsi instantia bonorum operum sua fecerunt, dinem, cum introeuntes in domum Patris, multarum inibi mansionum differentiam pro diversis hominum meritis contemplantur. Stant autem in domo Dei, et clarius canunt, cum in suas singuli mansiones recepti, in perpetua sui Conditoris visio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ contrarietatẽ distantiȩ sed occursũ
significat consonantie. qua electi & in
hac uita semet alterutrũ ad amorem
sui auctoris accendunt. & in illa ꝑfectiꝰ
eũ in sua inuicẽ beatitudine congauden¬
tes. semꝑ absq fastidio laudant. iuxta
exemplũ seraphim qui ꝓpħa teste alter
ad alterũ clamantes. socia sc̃am trinitatẽ
exultatione concelebrant. Et chorus
scd̾s gr̾as referentiu᷑ ibat ex aduerso

Expanded text:
non contrarietatem distantiae, sed occursum non contrarietatem distantiae, sed occursum significat consonantiae, qua electi et in hac vita semel alterutrum ad amorem sui Auctoris accendunt, et in illa perfectius eum in sua invicem beatitudine congaudentes, semper absque fastidio laudant, juxta exemplum seraphin, qui propheta teste, alter ad alterutrum clamantes, socia sanctam Trinitatem exsultatione concelebrant . Et chorus secundus gratias referentium ibat ex adverso
Abbreviated transcription (Latin):
scunt: ita tunc generalia eorꝰ p̾mia
sublimioris dono remunerationis ante¬
cetlunt. Quib a te conunit illa fideliũ
seruorũ pirabola quo unt dicenti. dñe
mna tua decẽ mnnas adquisiuit: ait idẽ
dñs. euge bone serue. quia in modico
fidelis fuisti. eris potestatẽ habens supͣ
decẽ cuiitates. Alteri item dicenti. dñ
mnna tua fecit quinq mnas. & tu in qͥt
esto supra quinq ciuitates. Quantos
enĩ nunc quisq uerbo uł exemplo suo
erudit ad uitã ꝓ tantis tunc in ꝑce¬
ptione uite głosior apparens honorifi¬
cabitur. Peruęniunt qͦq idem sacerdotes
usq ad portã aquarũ ad orientẽ qͣndo
hi qui in hac uita quẽ admodũ desidãt
ceruus ad fontes aquarũ. ita desiderauert᷑¬
uentre & parere ante faciẽ dĩ: ad effe¬
ctum ipsis desiderii ꝑtingunt. ortũc
solis iusticię sine occasu uidere merent᷑.
Qđ autẽ dicit᷑. & contra eos ascendert̃:

Expanded text:
seunt; ita tunc generalia eorum praemia seunt; ita tunc generalia eorum praemia sublimioris dona remunerationis antecedunt. Quibus apte convenit illa fidelium servorum parabola, quorum uni dicentit idem Dominus, Euge, serve bone, quia in modico fidelis fuisti, eris potestatem habens super decem civitates. Alteri idem dicenti, Domine, mna tua fecit quinque mnas; et, Tu, inquit, esto super quinque civitates . Quantos enim nunc quisque verbo vel exemplo suo erudit ad vitam, pro tantis tunc in perceptione vitae gloriosior apparens honorificabitur. Perveniunt quoque sacerdotes usque ad portam aquarum ad orientem, quando hi qui in hac vita, quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desideraverunt apparere ante faciem Dei, ad affectum ipsius desiderii pertingunt, ortumque Solis justitiae sine occasu videre merentur. Quod autem dicitur, Et contra eos ascenderunt;
Abbreviated transcription (Latin):
de ciuitate dauid ꝑduxerint. Ibi gͦ de¬
scensio graduũ cũ ȩdificaretur. hic uero
cũ dedicaret᷑ ciuitas ascensio nominat᷑.
Sicut etiã ibi labor & certam̃ cũ hoste
gerebat᷑. hic deuicto hoste leticia celebrat᷑.
quia nimirũ sciꝰ om̃s qͥ in presenti hu¬
miliantur subpotenti manu dĩ. in fu¬
turo exaltabunt᷑ abtpso. qͥ nc̃ muros
eccłẽ in t̾ra de uiuis lapidib uidelicet
scis animab. in afflictione & ꝑiculis.
in uigilus multis edificant. Tunc cõpleto
eodẽ edificio. & in regna celor̃ subleuato.
ipst gaudentes ad contemplandã cius
claritatẽ ascendunt. Domus autẽ dauuid
iq÷ manufortis & desiderabilis om̃s st̃
tusti. qͥ gr̾a sui conditoris impleri &
inhabitari solent abipso. Ascenduntq
filu sacerdotũ siꝑ domũ datud. dum
sc̃i predicatores siue martyres. sicut
nunc generalẽ tustorũ uitã uł mint¬
sterio uerbi. uł agone martyrii tran¬

Expanded text:
de civitate David, perduxerint . Ibi ergo dede civitate David, perduxerint . Ibi ergo descensio graduum, cum aedificaretur; hic vero cum dedicaretur civitas, ascensio nominatur; sicut etiam ibi labor et certamen cum hoste gerebatur, hic devicto hoste laetitia celebratur, quia nimirum sancti omnes, qui in praesenti humiliantur sub potenti manu Dei, in futuro exaltabuntur ab ipso. Qui nunc muros Ecclesiae in terra de vivis lapidibus, videlicet sanctis animabus, in afflictione et periculis, in vigiliis multis aedificant, tunc completo eodem aedificio, et in regno coelorum sublevato, ipsi gaudentes ad contemplandam ejus claritatem ascendunt. Domus autem David, id est, manu fortis et desiderabilis, omnes sunt justi, qui gratia sui Conditoris impleri, et inhabitari solent ab ipso. Ascenduntque filii sacerdotum super domum David, dum sancti praedicatores, sive martyres, sicut nunc generalem justorum vitam, vel ministerio verbi, vel agone martyrii tran
Abbreviated transcription (Latin):
In hac quidẽ uita filii sacerdotũ in dedi¬
cationem ciuitatis dt̃ tubis canunt: qͣi do
in iemoriã patriȩ cęlestis corda audito¬
rum pͦdicando suocendunt. Et hoc IN
uasis cantici dauid uiri dĩ: quando non¬
suo sensu uł desideriis tunitentes. sed pa¬
trum ac ꝓpħarũ ꝑ om̃ia uitã sequentes¬
& doctrinam. uerbo pͣdicationis insistuł
Quos etas scriba legis dĩ antecedit
porta fontis : dũ in om̃ib quȩ agunt
uerba saciȩ scripture pre oculis habent.
quib ꝑducentib ad ingressũ uite ęt̾rȩ
ꝑueniant. De quo dicit psalmista dño.
Inebriabunt᷑ abub̾tate domus tuȩ. &
torrente uoluptatis dȩ potabis eos. qm
apud te est fons uitȩ. Et contra eos ascen¬
derunt in gradib ciuitatis daiuid iN
ascensu muri suꝑ domũ dauid. & usq
ad portam aquarũ ad orientẽ. Supra¬
cũ ciuitas ędificaret᷑ dictũ. e̾ quia qui
portã fontis ȩdificauerunt: ipsi mensurã
sui oꝑis usq ad gradus qui descendunt

Expanded text:
In hac quidem vita filii sacerdotum, in dedicatione civitatis Dei tubis canunt, quoniam ad memoriam patriae coelestis corda auditorum praedicando succendunt, et hoc in vasis cantici David viri Dei, quando non sensu vel desideriis innitentes, sed patrum ac prophetarum per omnia vitam sequentes, doctrina, verbo praedicationis insistunt. Quos Ezras scriba legis Dei antecedit ad portam fontis, dum in omnibus quae agunt verba sacrae Scripturae prae oculis habent, quibus perducentibus ad ingressum vitae aeternae perveniant. De quo dicit Psalmista Domino: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos, quoniam porta Fontis. Et contra eos ascenderunt in gradibus civitatis David, in ascensu muri super domum David, et usque ad portam Aquarum ad orientem. cum civitas aedificaretur, dictum est: Quia qui portam fontis aedificarent, ipsi mensuram sui operis usque ad gradus qui descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
euntes suꝑ murũ ad portã sterquilini¬
ascendunt: dũ eos laude dignos p̾dicarł
qͥ omnẽ immundiciã de ęccła p̾dicando
arguendo. excommunicando. anathe¬
matizando. eliminare curabant. Et
de filiis sacerdotũ in tubis racharias

Expanded text:
eunt super murum ad portam sterquilinieunt super murum ad portam sterquilinii, dum eos laude dignos praedicant, qui omnem immunditiam de Ecclesia praedicando, arguendo, excommunicando, anathematizando, eliminare curabant. Et de filiis sacerdotum in tubis, Zacharias