comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cadurcorum. qui ꝑtim re fruue̾taria subleuare ros
cupiebant ꝑtim prohibrre quo nuiꝰ sumerẽt nõ
poterant in agnũ ncm fiuuẽti comxant. Nõnũꝙͣͣ
autem expeditiomibua nocturuu castella nr̃orum
adoriũtum Qua̾ob cam̃ gauit caminꝰ toto oppido
muãtionis tcundare moratur ne aut opus offectu
tucu non posset aut pliuis in locis infioua dis¬
pouat p̃sidia. Magua copra fruuẽti comꝑata cõ¬
fidet. Drappes et lucceruus non longuis ab oxpido
.p. milibus. unde paulatuim. frumẽtum in oppidũ
supportarent Ip̃i inter se prouĩtias parcũĩt᷑. drax /¬
pes castris p̃sidio. cum ꝑte copiarum rescitit. Lucreriꝰ
agnen iuiuẽtorum ad eppidum ducit dispositis ibi
p̃sidiis. hora uoctis c̾ntor deciua siluestubus augus¬
tis ꝙ itiu̾eribus. fruiuẽtum Importare in oppidũ
instituit. Quorum strexitum uigilus castrorum
cum seusissent. exploratoresq missi. que ge̾rot᷑

Expanded text:
Cadurcorum, qui partim re frumentaria sublevare eos Cadurcorum, qui partim re frumentaria sublevare eos cupiebant, partim prohibere quo minus sumerent non poterant, magnum numerum frumenti comparant, nonnumquam autem expeditionibus nocturnis castella nostrorum adoriuntur. Quam ob causam Gaius Caninius toto oppido munitiones circumdare moratur, ne aut opus effectum tueri non possit aut plurimis in locis infirma disponat praesidia. Magna copia frumenti comparata considunt Drappes et Lucterius non longius ab oppido X milibus, unde paulatim frumentum in oppidum supportarent. Ipsi inter se provincias partiuntur: Drappes castris praesidio cum parte copiarum restitit; Lucterius agmen iumentorum ad oppidum ducit. Dispositis ibi praesidiis hora noctis circiter decima silvestribus angustisque itineribus frumentum importare in oppidum instituit. Quorum strepitum vigiles castrorum cum sensissent, exploratoresque missi quae gererentur
Abbreviated transcription (Latin):
pruptissiuus saxis es̃ iuĩtas quod doffendenti
nullo. tanrẽ ariuatis ascendere. esset difficile. magͣ
autem Impediẽta. oppidauoꝵ uueret qui si clãi¬
descina fuga substrahire conarẽtur effugrre nõ
mõ equitatum sed ne legiones quid̾ possent Rxtito
cohortibus diuisis. triua celsissimo loro. castrã fecit
a quibus paulatun q̃tum copie patiebant᷑ uallũ
In oppxidi t̾cuitum ducere iustituit. Quod tũ aĩad/¬
uerterent oppidaui. nnfercuua q aleste memoria
sollicitati. suulem casum obsessionuer uererentun
maxiiu̾r q ex om̃ibiar luccerier qui fortissiuo illiꝰ
ꝑiculum fecerat / mouoret friẽti rõnẽ cẽ habendã
ꝯstituũt oii consensir parte ibi relicta copiarum
Ip̃ĩ tum expeditis. ad Importand̃ frumẽtũ ꝑoficisti
Ro ꝯsilio probato. maxnna nocte derodeous duobꝰ milibꝰ
armatorum relictis. reliquos ex oppido. drapoes it
luccerius educunt. hn paricos dies morati ex fiibux

Expanded text:
praeruptissimis saxis esse munitas, quo defendente praeruptissimis saxis esse munitas, quo defendente nullo tamen armatis ascendere esset difficile, magna autem impedimenta oppidanorum videret, quae si clandestina fuga subtrahere conarentur, effugere non modo equitatum, sed ne legiones quidem possent, tripertito cohortibus divisis trina excelsissimo loco castra fecit; a quibus paulatim, quantum copiae patiebantur, vallum in oppidi circuitum ducere instituit. Quod cum animadverterent oppidani miserrimaque Alesiae memoria solliciti similem casum obsessionis vererentur, maximeque ex omnibus Lucterius, qui fortunae illius periculum fecerat, moneret frumenti rationem esse habendam, constituunt omnium consensu parte ibi relicta copiarum ipsi cum expeditis ad importandum frumentum proficisci. Eo consilio probato proxima nocte duobus milibus armatorum relictis reliquos ex oppido Drappes et Lucterius educunt. Hi paucos dies morati ex finibus
Abbreviated transcription (Latin):
uexati nũ ꝙͣ pacis fecerant iẽtionem datia os sidibꝰ
uẽrrnt In deditionem cetereq tiuitatus posie in
ultumus gallie fuubuer. otteauo cõuucte q̃ amiorate
appellantum aucͨte adducte cariuitũ aduẽtis fa¬
uiĩ legionũ Imꝑata siue mora faciũt. Dũuacus
suie fuubus expulsus erranor latitans qz siluis
solus. extremas gallie regioues petere est coactus
Ac drapͥxes unaq lucceruis cum legiones caminu̾q
adesse roguosterent. ne se sure t̾ta ꝑuicre ꝑsequẽter
exntu putarent. prouiucie fuies Iiutrare posse
Aoctam librie uagandi. latrocuuoꝵ q faciendorũ
facultatem hr̃ẽt. In fuubus ꝯsiscunt cadustorum
Ilicum luccerius apud suos cines. quondꝰ integro
multum potuisfi semꝑq auctor nouoꝵ tõsiliorũ
maguam apud barbaros auctoritatẽ hrẽt. eppidũ
uxellodiuũ. quod in clientela riu̾s fuerat egregia
natura. loci iiuuitũ occupat suis et drapxetis coxĩs

Expanded text:
vexati numquam pacis fecerant mentionem, datis obsidibus vexati numquam pacis fecerant mentionem, datis obsidibus veniunt in deditionem, ceteraeque civitates positae in ultimis Galliae finibus Oceano coniunctae, quae Armoricae appellantur, auctoritate adductae Carnutum adventu Fabi legionumque imperata sine mora faciunt. Dumnacus suis finibus expulsus errans latitansque solus extremas Galliae regiones petere est coactus. At Drappes unaque Lucterius, cum legiones Caniniumque adesse cognoscerent nec se sine certa pernicie persequente exercitu putarent provinciae fines intrare posse nec iam libere vagandi latrociniorumque faciendorum facultatem haberent, in finibus consistunt Cadurcorum. Ibi cum Lucterius apud suos cives quondam integris rebus multum potuisset, semperque auctor novorum consiliorum magnam apud barbaros auctoritatem haberet, oppidum Vxellodunum, quod in clientela fuerat eius, egregie natura loci munitum, occupat suis et Drappetis copiis
Abbreviated transcription (Latin):
defecerat / collectis undiq ꝑditia homibus. siruis.
ad libirtato in uocatis epulibus oñm ciu̾itatũ r̾cextꝭ¬
latriuis Impeduuẽta et cõmeatus romanoꝵ Int̾
prouĩnam petere unaq consiliũ cum eo lucceriũ
cadurcum sepisse. quem suꝑiore tõmẽtario pma
defectione. gallie facere. in pouinciam uoluissi
Imipetum cognitum est. Caninꝰ legatus cri
legionibus duabus ad ros ꝑsequendos cõtendit
ne det̾me̾to aut tuuore prouĩne. magua ĩfauua
peditorum hor̃m latrocimiis caꝑetur. Gi fabius
cum reliquo ex̾nitu. In cariiteei cẽterasq ꝓficistit᷑
citates quars eo p̃lio. quod tum dũnato fecerat
copias rẽ accisas stiebat. Non eñ dubitabat qu̾ t̾centi
cala nitate. sũmissiores us̃ future. dato urio spatio.
at temꝑe rod̃ instigante dĩnaco possent ꝯcitari
Qua in re sũma feliitas celeritasq in recipiendis
cinitatibus fabiũ ꝯsequitun. Iam taruutes qn ex

Expanded text:
defecerat Gallia, collectis undique perditis hominibus, servis defecerat Gallia, collectis undique perditis hominibus, servis ad libertatlatronibus impedimenta et commeatus Romanorum intprovinciam petere unaque consilium cum eo Lucterium Cadurcum cepisse, quem superiore commentario prima defectione Galliae facere in provinciam voluisse impetum cognitum est, Caninius legatus cum legionibus duabus ad eos persequendos contendit, ne detrimento aut timore provinciae magna infamia perditorum hominum latrociniis caperetur. Gaius Fabius cum reliquo exercitu in Carnutes ceterasque proficiscitur civitates, quarum eo proelio, quod cum Dumnaco fecerat, copias calamitate summissiores essent futurae, dato vero spatio ac tempore eodem instigante Dumnaco possent concitari. Qua in re summa felicitas celeritasque in recipiendis civitatibus Fabium consequitur. Nam Carnutes, qui saepe
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium fit p̃lium acri c̾tannẽ. Namq nrĩs ꝯtentis
p̾die suꝑatis ꝙ host ibur cum sub e qm legiones mci¬
nissẽt. ut pudore cedendi. et cuxiditate pir se ꝯficreu-¬
di p̃lii fortissume contra pedites põliantur hostes¬
q nchil ampluur copiarum accessuruum credentex
ut p̾die cognouerant delendi eꝯuitatus nostri
nactot occasionem uidobantum Cum aliquãdiũ
sũme ꝯtencione duutaretum du̾uacus aciem¬
repente ꝯfrire. legiones in ꝯppectum hestiũ ur̃̾iũt
Quibus uisis ꝑculse barbarorum turme ac ꝑterritt
acies hostiũ ꝑturbato Impedimẽtorum agnie
magne clamore distursuq. passun fuge se mãdãt
xquorum uires ad ꝑsequend. dextreq ad redẽdũ
ualent tantum eo plio int̾ficuit qͥtaq amplius
nlibus passuũ xii. aut armatotrum. aut rorum
qui eo temꝑe arma proiecerant iuterfectis. ouiie
multitudo. capitur Impedimẽtorum. Qua ex fuga.
cum ꝯstaret drappetom souonẽ qui ut p̾ouũ gallia¬

Expanded text:
m acri certamine. Namque nostri contemptis pridie superatis hostibus, cum subsequi legiones meminissent, et pudore cedendi et cupiditate per se conficiendi proeli fortissime contra pedites proeliantur, hostesque nihil amplius copiarum accessurum credentes, ut pridie cognoverant, delendi equitatus nostri nacti occasionem videbantur. Cum aliquamdiu summa contentione dimicaretur, Dumnacus irepente confertae legiones in conspectum hostium veniunt. Quibus visis perculsae barbarorum turmae ac perterritae acies hostium, perturbato impedimentorum agmine, magno clamore discursuque passim fugae se mandant. equorum vires ad persequendum dextraeque ad caedendum valent, tantum eo proelio interficiunt. Itaque amplius milibus XII aut armatorum aut eorum qui eo timore arma proiecerant interfectis omnis multitudo capitur impedimentorum. Qua ex fuga cum constaret Drappetem Senonem, qui, ut primum
Abbreviated transcription (Latin):
natione cõsimpsisset. et magnũ suoꝵ det̾mento
nullam ꝑtem inuuttionũ cõuellere potuisset Rurs
ad obsidendum lunonem redit. Eo hos gaius fa¬
bius legatus. cũ plurer curitatrs in fułꝰ recipit
obsidibus fromat. lrĩs igitur cauiui rebilili fit
c̾tior. que In pictombiz qererẽtur. Quibꝰ rebus
coquitis proficistitur ad auxiliũ duratio feceudũ
It dũuatus. aduentu coguito. despata salute. si iꝑa
eod̃ coactus esset. et Romanũ et ep̾atũ sustiuerie
hostem et respicere. ac tuuere opidanos repente
ex uo loco. eum copiis recedit noc se satistutum
pore arbitrabantur iusi fluũs ligra quod erat põte

Expanded text:
natione consumpsisset et magno suorum detrimento natione consumpsisset et magno suorum detrimento nullam partem munitionum convellere potuisset, rursus ad obsidendum Lemonum redit. Eodem tempore C. Fabius legatus complures civitates in fidem recipit, obsidibus firmat litterisque Gai Canini Rebili fit certior quae in Pictonibus gerantur. Quibus rebus cognitis proficiscitur ad auxilium Duratio ferendum. At Dumnacus adventu Fabi cognito desperata salute, si tempore eodem coactus esset et Romanum externum sustinere hostem et respicere ac timere oppidanos, repente ex eo loco cum copiis recedit nec se satis tutum fore arbitratu
Abbreviated transcription (Latin):
rigis aut legioues. aut auxilia duuisisset. atqz
onniã. cedibus incendiis ⁊ apiuis uastassent magᵒ
legionibus In treuiros mctit quoꝵ cintas ꝓxĩ
gͥmauie uiciuitatẽ cotidianis ex̾cita bellis. cultu.
et feritate. nõ uiultũ a guiauis differebat. Ieq
Iuiꝑata unq̃. uisi ex̾citu coacta faciebat Interi
ꝯgitur carunꝰ legatusi cum iuaguã multitudinẽ
cõuenisse hostiũ. in fuies pecoꝵ petronũ lr̃ĩs nũ¬
riis q durati cognosteret. qui ꝑpetuo in aiticia
ad oppidum luuonũ contendit. Quo mĩ aduc̃ta¬
det atz ex captiuis exreius cognosteret et multis
homii nulibus a dũnaco duce audiũ duraciũ
clausum liuioue oppuguari. neq infiruus legiones
hostibus cõuuttere auderet castra posuit loro iniuĩto
dũuatus dum appropinquare ca̾uiuã coquosteret
copiis omiibus ad legiones cõuersis. castra roͣuoꝵ
oppuguare iustituit. Cum plures dies In oppugꝰ¬

Expanded text:
rigis aut legiones aut auxilia dimisisset atque rigis aut legiones aut auxilia dimisisset atque omnia caedibus, incendiis, rapinis vastasset, magnolegionibus in Treveros mittit, quorum civitas propter Germaniae vicinitatem cotidianis exercitata bellis cultu et feritate non multum a Germanis differebat neque imperata umquam nisi exercitu coacta faciebat. Interim Gaius Caninius legatus, cum magnam multitudinem convenisse hostium in fines Pictonum litteris nuntiisque Durati cognosceret, qui perpetuo in amicitia ad oppidum Lemonum contendit. Quo cum adventaret atque ex captivis certius cognosceret multis hominum milibus a Dumnaco, duce Andium, Duratium clausum Lemoni oppugnari neque infirmas legiones hostibus committere auderet, castra posuit loco munito. Dumnacus, cum appropinquare Caninium cognosset, copiis omnibus ad legiones conversis castra Romanorum oppugnare instituit. Cum complures dies in oppug
Abbreviated transcription (Latin):
Iai nullam eõ euntatomi. que ballum id pararet
quod sibi ⁊esistriet . Bed nõ nullos ex expidiy
denugrare ex agris diffugire ad pũs Imxiũ eiu¬
iuictit In diuersissiuã ꝑtem gallie ꝙ ibi quardam
ciuitates in ariis esse audiebat neq gauĩ cãiũ
Redilum legatum. qui In illis regionibus irat sate
fromas duas legiones hr̃e existuabat Titum
labienũ ad se euocat legionem aũt xiiͫ. que cum
eo fuerat In hiberius in togatam galliam nut̾tit
ad colonias romanorũ curũ tuendas ne quod
suuile incõmodum accidoret. de incursione barba¬
rorum. ac suꝑiore estate tergestuuis acciderat et
repentino latrocuuo at Impetu. Incole illorum
erant oppressi Ip̃t ad deuastandos depopulãdos¬
q fuies ambiorigis proficiscitur. quẽ ꝑter ritum
prox ͫ sue dignitatis esse ducebat. adeo fiuesꝰ
eius uastare. cũubus. edificiis. pecore. ut odio
fecisset. nullum reditum. proptir tautas calaitates
hrẽt in ciitatem. Cum in om̃s ꝑtes fiiis ambio¬

Expanded text:
am iam esse civitatem quae bellum pararet quo sibi resisteret, sed nonnullos ex oppidis demigrare, ex agris diffugere ad praesens imperium evimittit in diversissimam partem Galliae, quod ibi quasdam civitates in armis esse audiebat neque C. Caninium Rebilum legatum, qui in illis regionibus erat, satis firmas duas legiones habere existimabat. Titum Labienum ad se evocat; legionem autem XV, quae cum eo fuerat in hibernis, in togatam Galliam mittit ad colonias civium Romanorum tuendas, ne quod simile incommodum accideret decursione barbarorum ac superiore aestate Tergestinis acciderat, qui repentino latrocinio atque impetu illorum erant oppressi. Ipse ad vastandos depopulandosque fines Ambiorigis proficiscitur; quem perterritumproximum suae dignitatis esse ducebat, adeo fines eius vastare civibus, aedificiis, pecore, ut odio  reliquos fecisset, nullum reditum propter tantas calamitates haberet in civitatem. Cum in omnes partes finium Ambio
Abbreviated transcription (Latin):
rant. p̾mo clamore exandito inde eciam crebris ũtis
su eo contenderunt. eorum ut quisq p̾mus ueuerat᷑
ri et more gallico passum capillum ostentare li brionꝭ
in conspectum proferre ceperunt. Erat romans noc
loco uoc miro equa contentio. suuul et cursu et spacio
pugne de fatigati. non facile recentes neq integios.
sustmebaut Cesar cum ioquo loco puguari hostiũ
sextiũ legatum. quem minoribus castris p̃sidio ren¬
liquerat misit. ut cohortes ex castris celerit̾ edurẽt
et sus infuo collo. ab doxtoro latere. hostii ꝯstitur̾t
Ut si nostrosz loco. depulsos uubret. quo uuuus libere
hostes insequerentur terreret Ipe paulum ex uo
ab latore urie aprito. quos resar as dept᷑ ꝑte
alio astensu : manuis desturende tã mistrat ihii
ac tam et si dextus huiueris exꝰtis aĩiduretebantur
quod insigne pacatum esse ꝯsueuerat. tanẽ idipm
sui faltendi cã uulitrs as hostibus factum existiãtet

Expanded text:
rant, primo exaudito clamore, inde etiam crebris nuntiis rant, primo exaudito clamore, inde etiam crebris nuntiis agno concursu eo contenderunt. Eorum ut quisque primus venerat, ri et more Gallico passum capillum ostentare liberosque in conspectum proferre coeperunt. Erat Romanis nec loco nec numero aequa contentio; simul et cursu et spatio pugnae defatigati non facile recentes atque integros sustinebant. Caesar, cum iniquo loco pugnari hostiumqSextium legatum, quem minoribus castris praesidio reliquerat, misit, ut cohortes ex castris celeriter educeret et sub infimo colle ab dextro latere hostium constitueret, ut, si nostros loco depulsos vidisset, quo minus libere hostes insequerentur terreret. Ipse paulum ex eo ab latere nostris aperto, quos Caesar ab dextra parte alio ascensu manus distinendae causa misac tametsi dextris humeris exsertis animadvertebantur, quod insigne pactum esse consuerat, tamen id ipsum sui fallendi causa milites ab hostibus factum existimabant.
Abbreviated transcription (Latin):
adro arduũ sibi eẽ existunauerũt quod nom
uirtute ꝯsequi possent Ieq fuiẽ po̾us sequẽdi
feterunt ꝙͣ muro oxpidi portis q appropiqua¬
runt. Tum urro ex onũibus urbis ꝑtibus urto.
clamore qui longius aberant repentiuo tumultu
ꝑtertiti. cum hostes intra portas es̃ existuuarẽt
sese ex oppido eiecerrnt. matreffamlie de muro
uestone argentumq iactabant. et pectore nudo pro¬
miuẽtos passis mamibus obtestabantur. Rouianos.
ut sibi ꝑrerent. Mlai sicut auariti feassent nr a
mulieribus quid̃ at infautibus abstiuerẽt Nõnulle
de uurris ꝑ manna de misse sese militibus tra debat̾
fabius centurio. le giouis octaue. quẽ Inter suos
eo die dixisse coustabat. ex citari se auaricensibus
ascenderet. tres suos uactus mampulares. atq as hui
sublenatus nuiuum asceudit. hos ip̃e ⁊uosus singntos
expectans ur uurũ extulit Interim hñ qui ad argiam̃
ꝑtem oppidi ut s demõstranius. iũtionus tã ꝯuenr¬

Expanded text:
ibi esse existimaverunt quod non virtute consequi possent, neque finem prius sequendi fecerunt quam muro oppidi portisque appropinquarunt. Tum vero ex omnibus urbis partibus orto clamore, qui longius aberant repentino tumultu perterriti, cum hostem intra portas esse existimarent, sese ex oppido eiecerunt. Matres familiae de muro vestem argentumque iactabant et pectore nudo prominentes passis manibus obtestabantur Romanos, ut sibi parcerent neu, sicut Avarici fecissent, ne a mulieribus quidem atque infantibus abstinerent: nonnullae de muris per manus demissae sese militibus tradebant. Lucius Fabius, centurio legionis VIII, quem inter suos eo die dixisse constabat excitari se Avaricensibus ascenderet, tres suos nactus manipulares atque ab eis sublevatus murum ascendit: hos ipse rursus singulos exceptans in murum extulit. Interim ei qui ad alteram partem oppidi, ut supra demonstravimus, munitionis causa convene
Abbreviated transcription (Latin):
sciuius. Erat aut̾ in resaro. tum facultas at elegaͣ
plicandorum. Rachi ne illud quid accidit. ut Alexã¬
driuo. atz affricano bello Interessem: que bella q̃ qͣ ex
ꝑte nobis cesaris symone sunt uota. tanie ałr audunqͥ
ea que rerum nouitate. aut ãiiratione nos capĩt¬

Expanded text:
scimus. Erat autem in Caesare cum facultas atque elegantia scimus. Erat autem in Caesare cum facultas atque elegantia orum explicandorum. Mihi ne illud quidem accidit, ut Alexandrino atque Africano bello interessem; quae bella quamquam ex parte nobis Caesaris sermone sunt nota, tamen aliter audimus ea, quae rerum novitate
Abbreviated transcription (Latin):
Dactus assiduis uonbus tuis balbe. cum
rotidiaua: mea recusacio. non difficultat
extusationem fed mercie uulretu aep̃¬
cationem hr̃e. difficilluuã sustopi cesaru
nr̃i cõmeutarios rerũ gestarum gallie. nõ cõxantibꝰ
suꝑioribus. atz in sequentibus eus st̾ptis contexiũ
nouissinũ q inꝑfectum ab rebus gestis alepandoie
conseri. usq ax exitum. nõ quid em ciuilis dissentionis
cuius fuiem nullum uidenus. sed uite resaris. Quos
utiuam. qui legent scire possuit ꝙ Inuitus suscexim
scubrudos quo facilius caream stulticie atz arroga e
c̾iiẽ qui me medius intrrposuerimm cesarier st̾xti Cõstat
eĩ inter om̃e nchiltam oxose ab aliis eẽ ꝑfectũ qd ͦ¬
non horum elegancia cõmentariorum suxetur. qui
sunt editi. ne stiencia tanta ꝑ rerum. st̾ptoribus desit
Adeoq probantur oñi Iudicio. ut p̃ropta. non p̃bita
facultas st̾xtoribus uubatur. Cuius tamẽ rei maior
emendate. nos eciãꝙͣ facito. atz celeriten eos ꝑsecedt

Expanded text:
oactus assiduis tuis vocibus, Balbe, cum cotidiana mea recusatio non difficultatis excusationem, sed inertiae videretur deprecationem habere, rem difficillimam suscepi. Caesaris nostri commentarios rerum gestarum Galliae, non comparantibus superioribus atque insequentibus eius scriptis, contexui novissimumque imperfectum ab rebus gestis Alexandriae confeci usque ad exitum non quidem civilis dissensionis, cuius finem nullum videmus, sed vitae Caesaris. Quos utinam qui legent scire possint quam invitus susceperim scribendos, qua facilius caream stultitiae atque arrogantiae crimine, qui me mediis interposuerim Caesaris scriptis. Constat enim inter omnes nihil tam operose ab aliis esse perfectum, quod non horum elegantia commentariorum superetur: qui sunt editi, ne scientia tantarum rerum scriptoribus deesset, adeoque probantur omnium iudicio ut praerepta, non praebita, facultas scriptoribus videatur. Cuius tamen rei maior emendate, nos etiam, quam facile atque celeriter eos perfecerit
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝯsureuerat iuisit. captis quibusdam rohortibuis
Uti nũs legionũ ꝯstare uidiretur. hiiss q̃longissuue
possont egredi iussis. cum Iam ex diri ꝑor cõrecturã
teporat. in castra ꝑuẽtum isdem sub licis. quaꝵ pars
Inferior integra remanebat. poutem d̃ ficere cepit iole/¬
riter effecto eꝑe legiouibus q. et loco castris y douro
magius itiurrbus aũtessit. Cesar ex eo loco quĩns itõuctꝭ
castris. gorgoniã ꝑueuit. equestriq io die p̃lio lont
facto ꝑspecto uibis situ que posita in altissio mõti
oĩa aditus difficiles he̾bat. de expugnatiõe ur pous

Expanded text:
at, misit, apertis quibusdam cohortibus, uti numerus legionum constare videretur. His quam longissime possent egredi iussis, cum iam ex diei tempore coniecturam ceperat in castra perventum, isdem sublicis, quarum pars inferior integra remanebat, pontem reficere coepit. Celeriter effecto opere legionibusque traductis et magnis itineribus antecessit. Caesar ex eo loco quintis castris Gergoviam pervenit equestrique eo die proelio levi facto perspecto urbis situ, quae posita in altissimo monte omnes aditus difficiles habebat, de expugnatione des
Abbreviated transcription (Latin):
equitatu. i̾ter eos moratur. atq Iiupedit int̾ diͭ¬
q omibut us quẽ ꝙͣ interficiant. Eporedorigẽ
et uiridomiarũ. quos illi interfectori existumabãt
Inter equites uirsari. suosq appellariiussit
hiis roguitis et lictanici frande ꝓspecta. hrdu
manus tendero. didicionẽ siguisicare et yro.¬
iectis armia mortem dep̃carui incipiũt lictanitꝰ
cum suis clientibus. quibus more gallor nefta¬
est unam in extronia fortuma. deserero. pr̃ouoa
goigoniã profiurit. Cesar nũciis ad t̾uitat̃

Expanded text:
equitatu iter eorum moratur atque impedit interdicequitatu iter eorum moratur atque impedit interdicitque omnibus ne quemquam interficiant. Eporedorigem et Viridomarum, quos illi interfectos existimabant, inter equites versari suosque appellare iubet. His cognitis et Litavicci fraude perspecta Aedui manus tendere, deditionem significare et proiectis armis mortem deprecari incipiunt. Litaviccus cum suis clientibus, quibus more Gallorum nefaest etiam in extrema fortuna deserere patronos, Gergoviam profugit. C
Abbreviated transcription (Latin):
pro cõuitcolitane. Alti pro cocto. su̾uus opibus
Congnauerant. Ex hiis exoredorix cogui̾to litaĩa
ꝯsilio. media fere uocte rem ad cesarem de fert
Drat. ne patiatur ciuitatem prauu ad olesteᵃͫ
ꝯ siliis. ab amititia po Ro. deficero. quod futuꝵ
proideat ne se tot hom̃i milia cũ hostibus ꝯ¬
grro. ueq ciitas leui moneto escuuare posset¬
At agua affoctus sollicitudiue. hoc nũtio cesar
ꝙ semꝑ heduorum cuntati D̃cipue indulserat
nulla intiriposita dubitatione. Iegioues expedi.¬
tas .iiii. equitum q orm ex castris educit uet
fuit spaciũ tali tempore. ad contrahonda cast ͣ
q res posita. in celeritate uidebatur. fabium
logatum cum legionibus duabus. castrur p̃sͦ
reliiquit fies lictanici cum cõprehendi iussisset
paulo autu reperit ad hostes fugisse Adhortatꝰ
nulites necessario temya itmens labore ꝑuio/¬
urantur. cupidissius omĩbus progressus .m.
pu .xxu. agiien heduorum. ꝯspitatur imuisso.

Expanded text:
pro Convictolitavi, alter pro Coto summis opibus pro Convictolitavi, alter pro Coto summis opibus pugnaverant. Ex eis Eporedorix cognito Litavicci consilio media fere nocte rem ad Caesarem defert; orat ne patiatur civitatem pravis adulescentium consiliis ab amicitia populi Romani deficere; quod futurum provideat, si se tot hominum milia cum hostibus ci momento aestimare posset. Magna adfectus sollicitudine hoc nuntio Caesar, quod semper Aeduorum civitati praecipue indulserat, nulla interposita dubitatione legiones expeditas quattuor equitatumque omnem ex castris educit; nec fuit spatium tali tempore ad contrahenda castra, quod res posita in celeritate videbatur; Gaium Fabium legatum cum legionibus duabus castris praesidio relinquit. Fratres Litavicci cum comprehendi iussisset, paulo ante reperit ad hostes fugisse. Adhortatus milites, ne necessario tempore itineris labore permoveantur, cupidissimis omnibus progressus milia passuum XXV agmen Aeduorum conspicatus immisso
Abbreviated transcription (Latin):
cum obsecrant. ut sibi ꝯsulat. Quasi uero inq̃t illa
ꝯsily sit resr, ac uon necesse sit ^gorgouiã ꝯtendire
et cum aueriue. nosinot cõmgere. an dubitamudꝰ
quin nefario faciuore ad iuisso. romaui aduos Iam
interficiendos ꝯcurrant. Psroinde si quid in nobus
ai̾ est. prosequaniur eorum mortem qui indignissiẽ
Intcrierunt atq hes lationos Interficianiꝰ Ostrudᵗ᷑.
tiues ⁊omauos. qui eiusi p̃sidii fidutia una rrãt
magnũ mim᷑ frumiẽti cõmeatus q. diripit ixos
ciudelĩ eperuciatos intirficit Aũtios tota cuuꝰ¬
tate heduõrum duuittit rodem menda᷑ a. rede
Eporedorix. heduus. sumo loco uatuit adolestie
et sũme domi potentie. et una uirodomarins
pari etate et grã. sed qnẽ dispatũ. quẽ resar
a diuitiato. sibi traditum. ex hũililoco. ad sũmã
dignitatem ꝑduperat in equitum uõ rõueuerãt
noiãtum ab eo euocaro. hiis erat Iuterse de p̾naxa¬
tu ꝯtencio. et in illa iugrãtuũ cõtrauersia. alter

Expanded text:
vero," inquit ille, "consili sit res, ac non necesse sit nobis Gergoviam contendere et cum Arvernis nosmet coniungere. An dubitamus quin nefario facinore admisso Romani iam ad nos interficiendos concurrant? Proinde, si quid in nobis animi est, persequamur eorum mortem qui indignissime interierunt, atque hos latrones interficiamus." Ostendit cives Romanos, qui eius praesidi fiducia una erant: magnum numerum frumenti commeatusque diripit, ipsos crudeliter excruciatos interficit. nuntios tota civitate Aeduorum dimittit, eodem mendacio de caede Eporedorix Aeduus, summo loco natus adulescens et summae domi potentiae, et una Viridomarus, pari aetate et gratia, sed genere dispari, quem Caesar ab Diviciaco sibi traditum ex humili loco ad summam dignitatem perduxerat, in equitum numero convenerant nominatim ab eo evocati. His erat inter se de principatu contentio, et in illa magistratuum controversia alter
Abbreviated transcription (Latin):
uiã geruntur. cõuictolitauis hediuisr cui ingratum
adiuditatum a resare demõ strauimꝰ. sollicitatus
ab aueru pecuiã cum quibusdã adolestentibus
colloquitur. quoꝵ rrat priunceps litauicus. atq enis

Expanded text:
viam geruntur, Convictolitavis Aeduus, cui magistratum viam geruntur, Convictolitavis Aeduus, cui magistratum adiudicatum a Caesare demonstravimus, sollicitatus ab Arvernis pecunia cum quibusdam adulescentibus colloqu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bebat. p̾ncipes q rarum ciu̾itatũ quos sibi ad
ꝯsiliũ capiond̃ delegerat. ꝓ̾ma luce totidit ad se
ueuirr Iubebat seu quid ꝯ̃icand̾ seu quid adnũ stcad̾
Inderetur Aeq ullum fere diem interuuttebat qn
equestu iolio intiriectus sagictariis. quid in quoquo
usset aĩ ac u̾tutis suorum ꝑficeret᷑. Erat e regioõ
oppidi. collur sub ip̃is ⁊ adicibier mõtisi cegregie muꝰ¬
uitus. at ex dĩ ꝑte c̾ciuicisus. quẽ si tenerẽt nri
et aque ꝑte mãgnet et pabulationt libira ꝓhs¬
bituri hostret uidebantur. Bed is locus presidio
ab hiis non unius firio. tenebatur. Timien silẽtio
uoctis Cesar ex castris egressus priusꝙͣ subadio¬
patitust est ex oppido ueniri posset deiecto p̃sꝰ
potitus est loro. duas ibi legiones cohlocauit fossaq
duplicem duodenũ pedum/ a maioribuis castris ad
iiuora ꝑduxit. ut tuto ad repẽtiunũ hostiũ ĩcursũ
enã singuli comeare possent. dum eego hoc ad gorgo¬

Expanded text:
ncipesque earum civitatium, quos sibi ad consilium capiendum delegerat, prima luce cotidie ad se convenire iubebat, seu quid communicandum, seu quid administrandum videretur; neque ullum fere diem intermittebat quin equestri proelio interiectis sagittariis, quid in quoque esset animi ac virtutis suorum perspiceret. Erat e regione oppidi collis sub ipsis radicibus montis, egregie munitus atque ex omni parte circumcisus; quem si tenerent nostri, et aquae magna parte et pabulatione libera prohibituri hostes videbantur; sed is locus praesidio ab his non nimis firmo tenebatur; tamen silentio noctis Caesar ex castris egressus, priusquam subsidio ex oppido veniri posset, deiecto praesidio potitus loco duas ibi legiones collocavit fossamque duplicem duodenum pedum a maioribus castris ad minora perduxit, ut tuto ab repentino hostium incursu etiam singuli commeare possent. Dum haec ad Gergo
Abbreviated transcription (Latin):
gallie uictoriam detiuet. eis auc̾te reliquas cõtiueri
quas traducta. locum consistendi ⁊ omanier in gallia nõ
Iore ẽẽ nõuullo se cesaris beneficio affectum. Sactamõ
libritati trbuere. Cur em̃ potius hedui. de suo Iure
et de legibus ad cesarem disceptaturi ꝙͣ rouiaĩ ad
heduos ueniant. Celeriter et adolestentibus et orõur
ingrãtus. et pͥmio de ductis. cum se nel p̾ncipes eiux
ꝯsilii fore profiterentur. ⁊õ ꝑficiendi querebat᷑ ꝙ auitatẽ
cesari ad bellum uutterẽtur p̃ficeretur. at ra ducenda
cuxaret. frer̾iq eius ad cesarem ucurrerent reliqua
qua ⁊ oe agi placeat ꝯstitirut. Litauicus accepto.
up̾titur cum iuilia passuũ c̾nter xxx. ab gorgomia
Iuterit. principes cuntatis. epore dorix. et urrido/¬
marus insimulati prodicõis. ab rõnur iudicta re Int̾¬
fetti sunt. huc ab ipũs cognostite. qui ex ipa sede fuge¬
runt. Nam eio fũbus. atq omibuir meis ꝓpinquitr
interfectis dolore prolubeor. que gesta sunt prũtiare¬

Expanded text:
Galliae victoriam detineat; eius auctoritate reliquas contineri; qua traducta locum consistendi Romanis in Gallia non fore. Esse nonnullo se Caesaris beneficio adfectum, sic tamenlibertati tribuere. Cur enim potius Aedui de suo iure et de legibus ad Caesarem disceptatorem, quam Romani ad Aeduos veniant? Celeriter adulescentibus et oratione magistratus et praemio deductis, cum se vel principes eius consili fore profiterentur, ratio perficiendi quaerebatur, quod civitatem Caesari ad bellum mitterentur, praeficeretur atque ea ducenda curaret, fratresque eius ad Caesarem praecurrerent. Reliqua qua ratione agi placeat constituunt. Litaviccus accepto exercitu, cum milia passuum circiter XXX ab Gergovia interiit; principes civitatis, Eporedorix et Viridomarus, insimulati proditionis ab Romanis indicta causa interfecti sunt. Haec ab ipsis cognoscite, qui ex ipsa caede fugerunt: nam ego fratribus atque omnibus meis propinquis interfectis dolore prohibeor, quae gesta sunt, pronuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
octoui ordines inc̾ti. ternos inter se pedes distabãt
Id ox silitudine floris liliũ appellabant. Ante h
talie prdem longe. ferreis hanus infige tote in trã
insodiebantur mediocribus interiuissis spatiid
om̃ĩbus lons disserebantur quos stumulos noĩabãt
hiis rebus ꝑfectis ⁊ egiones secutus̃ ꝙͣ potust eq̾s¬
sunas pro lon natura . xiiii. milia passuũ cõplexuy

Expanded text:
octoni ordines ducti ternos inter se pedes distabant. octoni ordines ducti ternos inter se pedes distabant. Id ex similitudine floris lilium appellabant. Ante haec taleae pedem longae ferreis hamis infixis totae in terram infodiebantur mediocribusque intermissis spatiis omnibus locis disserebantur; quos stimulos nominabant. His rebus perfectis regiones secutus quam potuit aequissimas pro loci natura quattuordecim milia passuum complexus
Abbreviated transcription (Latin):
progrediebantur. ac nõ mãͣ oꝑa. galli temptare
at eruptionẽ ex oppido. pluribus portis su̾iua
ui fatere conabantun. Quare ad hec rursuir oꝑa
addendum. cesar putauit. quo minore nuo᷑ militur̃
iiũtiones defendi possent. Itaq truncis arboꝵ
aut adiuedum firuns ramiusr abstisis. atz horum
delibratis. ac p̃accutis cacuuũbus ꝑpetue fosse
quinos pedes alte dicebantur huc illi stipitesi
uallisr induebant. hos cixpos appellant qͦsͦ obli¬
quis ordiuibus in quͥcuncẽ dispositis strobes tres
in altitudiuẽ pedes fodiebantur. paulatĩ augusti¬
ore ad infiuiũ fastigio. huc teretes scipites foĩ
crassitudure. ab sũmo paccuti et preusti diuit¬
tebantur. qͥta ut non a mp̃ digitus quatuor ex t̾ra
emiuerẽt. siniul ꝯfirmandi et stabiliendi causa
singuli ab infuno solo. prdes terra exultabũtur
Beliqua ꝑni strobis. ad occultandas insidias uiꝰ¬
iminibus. ac uinculu impediebatur hui̾u̾s generis

Expanded text:
progrediebantur: ac non numquam opera nostra Galli temptare progrediebantur: ac non numquam opera nostra Galli temptare atque eruptionem ex oppido pluribus portis summa vi facere conabantur. Qua re ad haec rursus opera addendum Caesar putavit, quo minore numero militum munitiones defendi possent. Itaque truncis arborum aut admodum firmis ramis abscisis atque horum delibratis ac praeacutis cacuminibus perpetuae fossae quinos pedes altae ducebantur. Huc illi stipites vallis induebant. Hos cippos appellabant. Ante quos obliquis ordinibus in quincuncem dispositis scrobes tres in altitudinem pedes fodiebantur paulatim angustiore ad infimum fastigio. Huc teretes stipites feminis crassitudine ab summo praeacuti et praeusti demittebantur, ita ut non amplius digitis quattuor ex terra eminerent; simul confirmandi et stabiliendi causa singuli ab infimo solo pedes terra exculcabantur, reliqua pars scrobis ad occultandas insidias viminibus ac virgultis integebatur. Huius generis
Abbreviated transcription (Latin):
pxi dirertis lateribus duxit. ut eius fesse. solum
tantũium pateret. quãtum sũme fosse labra distarẽt
duxit. Id hoc auxilio qũ tautum esset uecessario.
spacio conplexia. uec facile totũ corpꝰ coroua
mlitũ cingeretum ne de inproiaiso ac noctu ad
niũtiones. hostiũ multitudo aduolaret. aut̾ inĩ¬
dui tela in urõs oꝑi destuator cõicere possent
h ͦ int̾misso spacio. duas fossas .xu. prdũ latas
eadem altitudiu̾e ꝑduxit. quaꝵ Interiorẽ cam¬
pestribus. ac dimissis lotis. aqua ex ꝑ flunẽ dir¬
riuata. cõplenit. post eas agqrerem ac uallum
xii pedum extruxit. hinic loritam xiiuas q ad¬
iecit. graudibus fa seruis enuuẽtibus ad.
cõuussuras pluterrum atz aggeres. qui a stẽsum
hom tardarent. et turres toto opi c̾cundedit
que pedes .lxxx. inter se distarent. Eobꝑe et ma¬
teriari et famiẽtari. et tantas uiu̾i̾tiones fieriner¬
resse deuuantur nrĩs copiis. que longuiss as castr

Expanded text:
viginti directis lateribus duxit, ut eius fossae solum viginti directis lateribus duxit, ut eius fossae solum tantundem pateret quantum summae fossae labra distarent.duxit, id hoc consilio, quoniam tantum esset necessario spatium complexus, nec facile totum corpus corona militum cingeretur, ne de improviso aut noctu ad munitiones hostium multitudo advolaret aut interdiu tela in nostros operi destinatos conicere possent. Hoc intermisso spatio duas fossas quindecim pedes latas, eadem altitudine perduxit, quarum interiorem campestribus ac demissis locis aqua ex flumine derivata complevit. Post eas aggerem ac vallum duodecim pedum exstruxit. Huic loricam pinnasque adiecit grandibus cervis eminentibus ad commissuras pluteorum atque aggeris, qui ascensum hostium tardarent, et turres toto opere circumdedit, quae pedes LXXX inter se distarent. Erat eodem tempore et materiari et frumentari et tantas munitiones fieri necesse deminutis nostris copiis quae longius ab castris
Abbreviated transcription (Latin):
niũtiones ab rõnis ꝑficiantur. consiliẽ caxit. oc
ad se. equitatum noctu. demittero. destendentibux
maudat ut suam quisq eoꝵ cintatem adeat. oñq
qui ꝑ etatem arma ferre possent ad bellum cogant
sua in illos mercta proponit. ostentaturqz ut sue
salutas roc̃m habrant. neu se optime de ꝙ̃i lib̾tate
una secum interitura demõstrat. Ratione Iuita
tollerari posse ꝑcendo. hiis datis maudatix qͣ
opus erat int̾missum. secunda uigilia silentio
equitatum enuttit. frinuõtum ẽẽ. ad se referri
Iubet. capitis penam hiis qui non parueriat ꝯsti¬
tuit. pecus cuius magna irat copia. ab mandũ¬
mis compulsa urrtim distribuit frumẽtũ parceet
paulatim metiri iustitũt. copias om̃s. quas pro
oppido collocauerat in oxpidum recepit. his ⁊ oĩt
auxilia eppectare gallie. et bellum parat adiuistͣr
Quibus rebus coguitis ex ꝓfugis et captiuis Le¬
sar. hec guerca inuĩtionie iustituit fossam prdum

Expanded text:
munitiones ab Romanis perficiantur, consilium capit omnem munitiones ab Romanis perficiantur, consilium capit omnem ab se equitatum noctu dimittere. Discedentibus mandat ut suam quisque eorum civitatem adeat omnesque qui per aetatem arma ferre possint ad bellum cogant. Sua in illos merita proponit obtestaturque ut suae salutis rationem habeant neu se optime de communi liber octoginta una secum interitura demonstrat. Ratione inita tolerari posse parcendo. His datis mandatis, qua opus erat intermissum, secunda vigilia silentio equitatum mittit. Frumentum omne ad se referri iubet; capitis poenam eis qui non paruerint constituit: pecus, cuius magna erat copia ab Mandubiis compulsa, viritim distribuit; frumentum parce et paulatim metiri instituit; copias omnes quas pro oppido collocaverat in oppidum recepit. His rationibus auxilia Galliae exspectare et bellum parat administrare. Quibus rebus cognitis ex perfugis et captivis, Caesar haec genera munitionis instituit. Fossam pedum
Abbreviated transcription (Latin):
patere supra demonstrauiuus. Su̾ma ui as ut̾ez
ꝯtenditur. laborantibus nrĩs cesar g̾uauos sũ¬
mittit. legiones ꝙ. pro castris coustituit Ne q̃
subito ircuptio ab hostiũ peditatu fiat p̃sidio
legionũ adito. urĩs aĩ̾nus augetur. hostes In
sugam cõiecti ipp̾ fe multitudine Impediũt. at q au¬
gustioribus portis relectis toateruati. tum gmanꝰ act̾
usq ad muĩtiones sequutur. fit magna rrdes. Nõm lli
relictis equis. fossam trausire et materiam trãstode̾
couantur. paulum legioues cesar. quas pro uallo ꝯsti¬
tuerat ꝓmoneri Iubet: Non miuus qui int᷑ miũcorã
erant pͬturbantur. Balli uemre ad se ꝯfestumn existiꝰ¬
mantes. ad arma cõclamant aõ nulli xterriti in oxxi.¬
dum irrumpũt. uercingecorix iubet portas clandi᷑
ur castra undentur. multis int̾ fectis. cõpliu̾bus rq̾s
captis qͥuiaui sese recipiũt uircingecorix priusq

Expanded text:
patere supra demonstravimus. Summa vi ab utrisque patere supra demonstravimus. Summa vi ab utrisque contenditur. Laborantibus nostris Caesar Germanos summittit legionesque pro castris constituit, ne qua subito irruptio ab hostium peditatu fiat. Praesidio legionum addito nostris animus augetur: hostes in fugam coniecti se ipsi multitudine impediunt atque angustioribus portis relictis coacervantur. Germani acrius usque ad munitiones secuntur. Fit magna caedes: nonnulli relictis equis fossam transire et maceriam transcendere conantur. Paulum legiones Caesar quas pro vallo constituerat promoveri iubet. Non minus qui intra munitiones erant perturbantur Galli: veniri ad se confestim existimantes ad arma conclamant; nonnulli perterriti in oppidum irrumpunt. Vercingetorix iubet portas claudi, ne castra nudentur. Multis interfectis, compluribus equis captis Germani sese recipiunt. Vercingetorix, priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
colle sũmo admodum edito loco ut uisi obsidiont
expuguari non posse uubretum cuius pollis ra¬
dicos. dus duabus ex ꝑtibus flumã subluebant
Aute id oppid̾ plauities c̾nteri m passu̾ triũ In lõ¬
gitudue patebat. deliquis ex om̃ĩbus ꝑtibus rolles
mediocu Intoriecto. spacio. pari altitudiuis fastigio
oppidum cingebant. sub muroq pars collis ad
orientem solem spectabat. hunt orm locum copie
gallorum complenerant, fossainqz et materiam
sep in altitudiuem pedum ꝑduxerant eius mu¬
intionu. que ab romanis instituebatur c̾cuitus
undecim .m. passuũ tenebat castra oportura locis
erant posita: ibiq castella .xxiii. facta quibus In
castellus inter diu stationess poueba̾tur. ne qua
subito eruptio fieret. hec radem noctu excubito¬
rbus. ac fariis p̃sidips tenebantur oꝑe iustiĩ¬
tuto fit equestre p̃lum in ra plaincie quã Iut¬
missam collibus tria nulia passiũ in longitudint

Expanded text:
colle summo admodum edito loco, ut nisi obsidione colle summo admodum edito loco, ut nisi obsidione expugnari non posse videretur. Cuius collis radices duo duabus ex partibus flumina subluebant. Ante id oppidum planities circiter milia passuum tria in longitudinem patebat: reliquis ex omnibus partibus colles mediocri interiecto spatio pari altitudinis fastigio oppidum cingebant. Sub muro, quae pars collis ad orientem solem spectabat, hunc omnem locum copiae Gallorum compleverant fossamque et maceriam sex in altitudinem pedum praeduxerant. Eius munitionis quae ab Romanis instituebatur circuitus XI milia passuum tenebat. Castra opportunis locis erant posita ibique castella viginti tria facta, quibus in castellis interdiu stationes ponebantur, ne qua subito eruptio fieret: haec eadem noctu excubitoribus ac firmis praesidiis tenebantur. Opere instituto fit equestre proelium in ea planitie, quam intermissam collibus tria milia passuum in longitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Tres nobilissumi hrdui. ad cosarem ꝑdututur Corps
p̃fectus equitũ qui cõtrauersiam cum rõuictolitabr
proxĩs quitatum cõminiis habuerat et catta rillus
qui post de feusiourm lictatnti pedestubuus copys p̃pa¬
irat et Eporedorix quo duca aute adue̾tum resaꝵ
hedui cum sequanis uello ꝯtendirant fugato õi rastar¬
tatu urcunseconx copiasi ut pro tastris collocauerat
reduxit. P roturus alesia quod est opxid̾ mãdubioꝵ
Iter facere cexit. celeritir q Imprdimota ex castra
educu et se subsequi iussit. Cesar Imprdimẽtis
In proxiuã coltem drductis. duabus legionis ꝰ
p̾sidio ⁊elictis secutus quãtum diei tempus est
passum t̾nter tribus nulibus hostiũ ex uouissis
agniũe inter fectis altero dic ad alesiam castra fect
prispecto. Urbis situ ꝑtercitus hostibus. quod
equitatu. quo inaxiina ꝑte ex̾citus confidebat
erant pulsi hortatus ad laborem milites t̾run¬
uallare instituit. Ipsum erat oppidum a lesia in

Expanded text:
sarem perducuntur: Cotus, praefectus equitum, qui controversiam cum Convictolitavi proximis comitiis habuerat, et Cavarillus, qui post defectionem Litavicci pedestribus copiis praefuerat, et Eporedorix, quo duce ante adventum Caesaris Aedui cum Sequanis bello contenderant. Fugato omni equitatu Vercingetorix copias, ut pro castris collocaverat, reduxit protinusque Alesiam, quod est oppidum Mandubiorum, iter facere coepit celeriterque impedimenta ex castris educi et se subsequi iussit. Caesar impedimentis in proximum collem deductis, duabus legionibus praesidio relictis, secutus quantum diei tempus est passum, circiter tribus milibus hostium ex novissimo agmine interfectis altero die ad Alesiam castra fecit. Perspecto urbis situ perterritisque hostibus, quod equitatu, qua maxime parte exercitus confidebant, erant pulsi, adhortatus ad laborem milites circumvallare instituit. Ipsum erat oppidum Alesia in
Abbreviated transcription (Latin):
tubus q horis noctut ep̾ntiũ ad quietẽ datis
castia ad gorgoniam mõuit. medio frre Ituid
equitos a fabio missi. quãto res In ꝑiculo fudt
expouũt. sumis copiis. castra oppugnata do¬
moustrant cum crebro Integii. de fessis sucadoy¬
rout nrõs q assiduo. labore. afarigarrt quilꝰ
proptei maguitudiuẽ castioꝵ ꝑxetuo eẽt mbbm
In uallo ꝑmauend̾ mulutũdiur sagittaꝵ atq
omĩs guiã telorum. multos uulueratat ad ħr
sustinenda in agno usin fuisse torme̾ta. fabiũ
discessu. uorum. duaburi relictis portis obsturd̾
roliquas putrosq uelle addiro. et se in postir
diem sumilemq casum apparo. hiis rebꝰ rog̾tꝭ
Cesar sũmo studio mlitum. añ ortum polia m
cascia ꝑuruit. dum hrc ad gorgoniã gerut

Expanded text:
tribusque horis noctis exercitui ad quietem datis castra ad Gergoviam movit. Medio fere itinere equites a Fabio missi, quanto res in periculo fuerit, exponunt. Summis copiis castra oppugnata demonstrant, cum crebro integri defessis succederent nostrosque assiduo labore defatigarent, quibus propter magnitudinem castrorum perpetuo esset endum; multitudine sagittarum atque omnis generis telorum multos vulneratos; ad haec sustinenda magno usui fuisse tormenta. Fabium discessu eorum duabus relictis portis obstruere ceteras pluteosque vallo addere et se in posterum diem similemque casum apparare. His rebus cognitis Caesar summo studio militum ante ortum solis in castra pervenit. Dum haec ad Gergovia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsensu u̾stue resistere u̾tutis memiora uidetur. d
est ista molestia non uirtus. paulisper inopiam fdae
non posse qui se ultromorti offerant faciliꝰ ⁊ꝑiãt᷑
capiendo ocm̃ galliam respitiamuis. quã ad nr̃m¬
auilibus lxxxi uno loco interfectis. propiuquis ꝯsag̃¬
uiuers q nris au̾ui fore existiotis si perre In
ipĩs cadaueribus. prelio decertare cogent᷑. Noliꝰ¬
te hos auxilio ur̃õ expoliaro. qui ur̃e salutis rã
suũ ꝑiculum neglexerit. nec stulticia ac teme¬
ritatu dorã. aut aĩ Iubrcillitato. uem̃ galliã ꝓsterũt
ut ꝑpetue siuituti subicere. an quod ad die non
ꝑneuerunt. de corum fub. ꝯstanciaq dubitatis
Oriud g. iõnorum annos in illus ulterioribus

Expanded text:
consensu pristinae residere virtutis memoria videtur. Animi consensu pristinae residere virtutis memoria videtur. Animi est ista mollitia, non virtus, paulisper inopiam ferre non posse. Qui se ultro morti offerant facilius reperiucapiendo omnem Galliam respiciamus, quam ad nmilibus LXXX uno loco interfectis propinquis consanguineisque nostris animi fore existimatis, si paene in ipsis cadaveribus proelio decertare cogentur? Nolite hos vestro auxilio exspoliare, qui vestrae salutis causa suum periculum neglexerunt, nec stultitia ac temeritate vestra aut animi imbecillitate omnem Galliam prosternere et perpetuae servituti subicere. An, quod ad diem non venerunt, de eorum fide constantiaque dubitatis? Quid ergo? Romanos in illis ulterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
sũma Imꝑii traditur. hiis dilecti ex cuuitatibis
attribuũtur. et quorum ꝯsilio bellum adiuĩstaret᷑
sustiuere posse arbitraretur. p̃situn aucipiti prelio
cum ex oppido eruptione pugnaretum forus tãte
ropie equitatus peditatus ꝙ ceruerẽtur. At hii
qui a lesie obsidiobantur preterita die. qua aupilia
suoꝵ exspectauerant. cõsumpto õi fruuẽto. Iustii
quid in ħedus grreretur. consilio toacto. de exitu
suaꝵ fortunaꝵ ꝯsultabant. at uariis dictis suĩs
quaꝵ pars deditionem. pars dum uires suppeterẽt
uruptionem seusebat. Non pretereuuda dr̃o c̾tognati
uidetur prepter eius singularem et uephariam
ciudelitatem. hit sũuo in arueriut uatus loro. et
dicturus sum. qui turpissiuiã suitutem noĩe dedicõis
appellant neq hos habrndoi cuimi̾ loco. ueq ad
ꝯsiliũ ad hibendos censeo. Cum his mithi res sit
qui eruptionem probant. quoꝵ in ꝯsilio rñ uestrum

Expanded text:
summa imperi traditur. His delecti ex civitatibus summa imperi traditur. His delecti ex civitatibus attribuuntur, quorum consilio bellum administraretur. sustineri posse arbitraretur, praesertim ancipiti proelio, cum ex oppido eruptione pugnaretur, foris tantae copiae equitatus peditatusque cernerentur. At ei, qui Alesiae obsisuorum exspectaverant, consumpto omni frumento, inscii quid in Aeduis gereretur, concilio coacto de exitu suarum fortunarum consultabant. Ac variis dictis sententiis, quarum pars deditionem, pars, dum vires suppeterent, eruptionem censebat, non praetereunda oratio Critognati videtur propter eius singularem et nefariam crudelitatem. Hic summo in Arvernis ortus loco et mdicturus sum, qui turpissimam servitutem deditionis nomine appellant, neque hos habendos civium loco neque ad concilium adhibendos censeo. Cum his mihi res sit, qui eruptionem probant; quorum in consilio omnium vestrum