comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ic igitur agnis pontifex audomaris ex nobilib & inclitis se¬
cundum secłi dignitatẽ & infide catholica eruditis ortus fu
parentib inconstantinensi regione. nec longe aconstancia ctiu
Genitor uͦeius inter suos clarus. friulfus uocabatur domita
autem sua numpcupata fuit genitͥx. Hii uero religiosi parente
p̾dictum puerum scdm xp̃iane religionis acunabulis ritum:
diuina suffragante gr̃a ineccłasticis nutͥebant disciplinis. Uni¬
cum enim audomarum habebant filium. Euge serue.¬
riulfus uero post p̃dicte coniugis sue obitum. puero eta¬
te miscd̾ia confortante. ac suadente. audomaro filto suo sesub¬
dere studuit. ambo igit᷑ genitor indelicet friulfus. cũ beato
nib locupletes. do subditi. diabolo rebelles. etate clispares. m̃te
mine uocatur luxouium. qͦdq asce̾ momorie hibernense
inro beato columbano abbate inburgundie regione in
dei nomine fuit fundatum. Ecce sacerdos.¬
ancto igitur austasio abbati qui tunc inp̾fato monaste

Expanded text:
ic igitur agius pontifex Audomarus et nobilibus et inclytis secundum saeculi dignitatem et in fide catholica eruditis ortus fuit parentibus in Constantinense regione, nec longe a Constantia  CoGenitor vero hujus inter suos clarus Friulfus vocabatur; Domitta autem sua nuncupata fuit genitrix. Hi vero religiosi parentes praedictum puerum secundum Christianae religionis a cunabulis ritum divina gratia suffragante in ecclesiasticis nutriebant disciplinis: unicum enim Audomarum habebant filium. Friulfus vero post praedictae conjugis suae obitum, et puero aetamulante misericordia, cum confortante ac suadente Audomaro filio suo se subdere studuit. 3. Ambo igitur, genitor videlicet Friulfus cum beato nibus locupletes, Deo subditi, diabolo rebelles, mente mine vocatur Luxovium, quodque a sanctae memoriae Hibernense viro B. Columbano abbate in Burgundiae regione in Dei nomine fuit fundatum. Sancto igitur Austasio abbate qui tunc in praedicto mona
Abbreviated transcription (Latin):
amilla suꝑna & et̃na generatio. scdm filius di unigi¬
nitus est: ante omnem creaturam. quia omnia ꝑip
facta sunt: ita & in effabilis ut de illa dictũ ꝓpħa ysaia int¬
elligatur. Generationem eius quis enarrabit. Quam qu
& dẽ temporali enis natuntate qua uerbum caro est &s¬
spũ scõ grauila filiũ peperit. & uirgo ꝑ mansit. hec ꝓpħi
sententia possit cõuenienter accipi. ne saere edifticatio¬
nis discors compago non hereat: Natiutas gloriose uͥgins

Expanded text:
am illa superna et aeterna generatio, secundum quam Filius Dei unigenitus est ante omnem creaturam, quia omnia per ipsum facta sunt, ita ineffabilis est, ut de illa dictum a propheta Isaia intelligatur: Generationem ejus quis enarrabit? Quanquam et de temporali ejus nativitate, qua verbum caro itu sancto gravida filium peperit, et virgo permansit, haec prophetica sententia possit non inconvenienter accipi, ne sacrae aedificationis discors compago non haereat. Igitur Matthaeus
Abbreviated transcription (Latin):
rat enim non solum eruditus scriba in regno celoꝵ de-
chesauro suo ꝓferens noua & uetera. &uus negotia¬
torum inuenta preciosa margarita que habebat uendi¬
tis comparauit uerum etiam ex his ad quos scriptum est.
fecerit et docuerit sic homines: hic magnus uocabitur inreg¬
no celoꝵ: ꝑ eto autem in compendio urãm caritatem qui hec
scripta legitis ut me cum omĩpotenti dõ gr̾as agatis. dñmq
benedicatis qui mͥ tͥbuit intellectum ut hec innoticiam
e p̃sentium & absentium p̃sentisim temporis ⁊ futuri ho-¬
minum. & uellem deferre. et ualuissem: Et mecum ac-
ꝓme oretis: ut illius quondam uiri cum quo ferme annis
xl. clei dono absq amara ulla dissentione familiarit̾ ac dul¬
citer uixi & in hoc secło emulator et imitator existam ⁊ in
futuro om̃ĩpotentis cdĩ ꝓ missis cum etłm perfruar:¬

Expanded text:
de thesauro suo proferens nova et vetera, et unus negotiatorum, qui inventam pretiosam margaritam, quae habebat venditis, comparavit : verum etiam ex iis ad quos scriptum est, fecerit et docuerit sic homines, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Peto autem impendio vestram charitatem, qui haec scripta legitis, ut mecum omnipotenti Deo gratias agatis, Dominumque benedicatis, qui tribuit mihi intellectum, ut haec in notitiam et praesentium et absentium praesentis temporis et futuri hominum, et vellem deferre, et valuissem; et mecum ac pro me oretis, ut illius quondam viri, cum quo ferme annis quadraginta Dei dono absque amara ulla dissensione familiariter ac dulciter vixi, et in hoc saeculo aemulator et imitator existam, et in futuro omnipotentis Dei promissis cum eodem perfruar
Abbreviated transcription (Latin):
bibliothecis libros uel tractatus uel suos uel aliq sanctoꝵ
habentibus in quibus dono dĩ qualis quantus ꝙ meccła fuerit
noscitur ⁊ inhis semꝑ uiuere afidelibus inuenitur. iuxta
qd̾ etiam secularium quidam poetarum iubens quo sibi
tumulum mortuo iaggere publico collocarent ꝓ grãmate
fixit dicens Uiuere post obitum uatem. uis nosse uiator.
qd̵ legis ecce loquor. uox tua nempe mea est. Etͥ suis quidẽ
scͥptis ille do acceptus & carus sacerdos quantũ legenti ui-
legentes ꝓficiunt: S et & ego arbitror plus ex eo ꝓfic̾e potuisse
qui eum n loquentem aneccła p̾sentem audire & uidere
potuerunt ⁊ eiꝰ p̃sertim int̾ homines conuersationẽ nõ

Expanded text:
bibliothecis, libros et tractatus vel suos vel aliorum sanctorum habentibus, in quibus dono Dei qualis quantusque in Ecclesia fuerit noscitur, et in his semper vivere a fidelibus invenitur. Juxta quod etiam saecularium quidam poetarum, suis jubens quo sibi tumulum mortuo in aggere publico collocarent, programmate finxit, dicens, Vivere post obitum vatem vis nosse viator, Quod legis ecce loquor, vox tua nempe mea est. Et in suis quidem scriptis ille Deo acceptus et charus sacerdos, quantum lucente veritate legentes proficiunt. Sed ego arbitror plus ex eo proficere potuisse, qui eum et loquentem in ecclesia praesentem audire et videre potuerunt, et ejus praesertim inter homines conversation
Abbreviated transcription (Latin):
corporis depositione. sacͥfitium ło oblatum est et seputͦ
est. Testamentum nullum fecit quia unde faceret poupen
dĩ non habuit. E ccłe bibliothecam. om̃sq codices diligent
posteris custodiendos semper iubebat: Rolebat eninens
eo ut ipse erat ad ambulandum inuia dĩ inqua alus sic. alius sicius
iquied uero eccła uel insumptib uel in ornam̃tis halb
fid̾i p̃sbiteri qui sub eodem domus eiꝰ curam gerebar
cdimisit. Nec suos consangumeos uel in ꝓposito uel extra cos¬
stitutos insua uita ⁊ morte uulgi more tractauit: quibu
dum adhuc suꝑesset. id si opus fuit quod & cet̾is erogan
non ut cliuitias haberent. set ut aut non. ant minꝰ egti¬

Expanded text:
corporis depositione sacrificium Deo oblatum est, et sepultus est. Testamentum nullum fecit, quia unde faceret pauper Dei non habuit. Ecclesiae bibliothecam, omnesque codices diligenter posteris custodiendos semper jubebat. Si quid o ut ipse erat ad ambulandum in via Dei. Multi enim in uid vero Ecclesia, vel in sumptibus, vel in ornamentis habuit, fidei presbyteri, qui sub eodem domus Ecclesiae curam gerebat, dimisit. Nec suos consanguineos, vel in proposito vel extra constitutos, in sua vita et morte vulgi more tractavit: quibus, dum adhuc superesset, id si opus fuit, quod et caeteris, erogavit, non ut divitias haberent, sed ut aut non, aut minus eg
Abbreviated transcription (Latin):
seruiendum ꝙplacenclum est sidelib de p̃dicti uenerabilis
uiri & ex ortu. & ꝓcursu. & debito fine. que ꝑ eum didici &
exꝑtus sum quã plirrimis annis eiꝰ inherens caritati. ut dñs
donauerit explicandum suscepi Uere queso sumniã ma-¬
iestatem. quo minus hunis modi a me arreptũ it geram
& ꝑagam. ut necpatͥs luminũ offendam ueritatẽ. nec bo-¬
S ensit gͥ & exꝑtus est non esse mirũ qd̾ palato nõ sano pena est po
nis qui sano est suauis ꝙ oculis egris odiosa lux que puris est ama¬

Expanded text:
serviendum et placendum est fidelibus, de praedicti venerabilis serviendum et placendum est fidelibus, de praedicti venerabilis viri et exortu, et procursu, et debito fine, quae per eum didici, et expertus sum, quam plurimis annis ejus inhaerens charitati, ut Dominus donaverit, explicandum suscepi. Verum summam quaeso majestatem, quo munus hujusmodi a me arreptum ita geram et peragam, ut nec Patris luminum offendam veritatem, nec bosensi expertus non esse mirum, quod palato non sano poena est et panis, qui sano suauis est, et oculis aegris odiosa lux, quae puris ama
Abbreviated transcription (Latin):
nspirante rerum omĩum arctore. & gub̃natore do memoe¬
cio episeopoꝵ studens ex qualicumq accepta ingemo s ser¬
mone edifficationi ꝓ desse sc̃e ac uete xp̃i domini catholice
eccłe de uita & morib p̃clestinati ⁊ suo tempore p̾sentati sac̃¬
etiam ante nos factum tantum suisse a religionissinis sc̃e ma¬
tͥs eccłe catholicis uiris uiris legimus ⁊ eõperimus qui diue
afflati sp̃u sermone ꝓpͥo. atꝙ stlo & auribus & oculis scire uo¬
lentium dicendo & scͥbendo stmilia studiosoꝵ noticie cletule¬
runt: quales quantiq uir uodmunis dñi gr̃am. in rebus
humanis et uiuere. & usq Abnẽ obitus ꝑseuerare meruer̾t.
n uenit se augustimuis longe esse aod in regione dissimilitudinis. tanquã
andiret uocem dĩ de excelso aibiis sum grandiũ cresee ꝙ manducabis me
Nectu me mutabis inte sicut cibũ carnis tue sed tu mutab̾is in me.
nimꝰ fid̾i non ficte. qua dño dominantium omĩb q bonis

Expanded text:
nspirante rerum omnium factore et gubernatore Deo, mei mecio episcoporum, studens ex qualicumque accepto ingenio et sermone aedificationi prodesse sanctae ac verae Christi Domini catholicae Ecclesiae, de vita et moribus praedestinati, et suo tempore praesentati saceetiam ante nos factitatum fuisse a religiosissimis sanctae matris Ecclesiae catholicae viris legimus et comperimus, qui divino afflati Spiritu, sermone proprio atque stilo, et auribus et oculis scire volentium, dicendo et scribendo similia studiosorum notitiae intulerunt, quales quantique viri ex communi Domini gratia in rebus humanis, et vivere, et usque in finem obitus perseverare meruerunt.inveni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem tuam de excelso: Cibus sum grandium; cresce, et manducabis me. Nec tu me in te mutabis, sicut cibum carnis tuae; sed tu mutaberis in me. busque bonis
Abbreviated transcription (Latin):
t factum est duima p̃stante opitulatione: ut ꝑ illũ talẽ
ãc t̾antum antistitem ambrosium & doctrinã salutarem
eccłe catholice. & diuina ꝑciperet sacramenta. Noxq ex inti-
mis cordis medulis spem om̃em quam habebat in secło dere¬
liquit: iam non reoren. non filios cornis. non duuitias. non
honores secł̃i querens: sed dõ cum suis seruire statuit
& illo & exillo pusillo grege. esse studens quẽ dñs allogͥ
dicens. Nolite timere pusillus grex: qm̃ conplacuit p¬
Sanctis autẽ uale¬
rius ordinator eiꝰ exultabat uberiꝰ hominẽ sibi talẽ datũ diuo
qui indoctna sana edifficare eccłam esset ydoneus.

Expanded text:
t factum est divina praestante opitulatione, ut per illum talem ac tantum antistitem Ambrosium, et doctrinam salutarem Ecclesiae catholicae, et divina perciperet Sacramenta. CAPUT II.-mis cordis medullis spem omnem quam habebat in saeculo, dereliquit; jam non uxorem, non filios carnis, non divitias, non honores saeculi quaerens; sed Deo cum suis servire statuit, et in illo, et ex illo pusillo grege esse studens, quem Dominus alloquitur, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quoniam complacuit PSanctus autem Valerius ordinator eius exultabat uberius hominem sibi talem datum diuinitus, qui in doctrina sana edificare ecclesiam esset ydoneus.
Abbreviated transcription (Latin):
erum aliqñdo manicheoꝵ apud cartaginem ad olescens
fuerat errore seductus ⁊ ideo ceteris suspensior aderat:
nequid uel ꝓ ipsa. uel contra ipsam heresim diceretur: Et p̃uenit
ũ liberatoris clementia sui sac̃dotis corꝑtractis. ut contra ullũ
errorem incilentes legis soluerentur questiones: Itq ita e¬
doctus sensim atq paulatim heresis illa miseratione dutͥna
eius exanimo pulsa est Protinusq infide catholica confir¬
matus ꝓficiendi in religione eiusdem amoris ardo innatꝰ est:
quo ꝓpͥnquantib diebus scĩs pasche salutis aquã ꝑciperet.

Expanded text:
erum aliquando Manichaeorum apud Carthaginem adolescens fuerat errore seductus: et ideo caeteris suspensior aderat, ne quid vel pro ipsa, vel contra ipsam haeresim diceretur. Et praevenit Dei liberatoris clementia sui sacerdotis cor pertractantis, ut contra illum errorem incidentes legis solverentur quaestiones: atque ita edoctus, sensim atque paulatim haeresis illa miseratione divina ejus ex animo pulsa est; protinusque ipse in fide catholica confirmatus, proficiendi in religione eidem amoris ardor innatus est, quo propinquantibus diebus sanctis Paschae salutis aquam perciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ces poscens de his que acceperat cupiebat. Saeramentun
igitut regis ut angłica auctoritate ꝓlatum est bonum es¬
misteriumq ab saondere: opera autẽ dñi retielare. ⁊ con¬
fiteri honorificum est.¬
U ulnerauerat caritas xp̃i cor eiꝰ ⁊ gestabat uerba eiꝰ ituisceribia

Expanded text:
ces poscens, de iis quae accipere cupiebat. Sacramentum igitur regis, ut angelica auctoritate prolatum est, bonum est abscondere: opera autem Domini revelare et confiteri, honorificum estulnerato a charitate Christi corde ejus, gestet verba ejus in visceribus
Abbreviated transcription (Latin):
ec attingam ea omĩa insinuare que idem beatissimus
angustimis insus confessionũ libris. decem ex seipso
qualis ante ꝑceptam grãm fuerit. qualisq iam sumpta
uiueret. designauit. Hoc enim facere uoluit. ut ait apłs.
ne dese qͥsquam hominũ supra quã se esse nouerat. iam
deise auditum fuisse crederet. uel putaret.¬

Expanded text:
ec attingam ea omnia insinuare, quae idem beatissimus Augustinus in suis Confessionum libris de semetipso, qualis ante perceptam gratiam fuerit, qualisque jam sumpta viveret, designavit. Hoc enim facere voluit, ut ait Apostolus, ne de se quisquam hominum supra quam se esse noverat, aut de se auditum fuisset, crederet vel putaret
Abbreviated transcription (Latin):
nesuimenta eiꝰ: numꝙ tieterescunt Genties flexis gentu
ꝑ diem : cencies ꝑ noctem orat deum Uox eiꝰ quasi tũba ue¬
hemens est Ambulant cum eo angeli cłi: qͥ non ꝑmitta ne
et̃ fatigari. non esurire Semꝑ eodem uultu: eodem amimo
perseuerat.
uit.omem linguã omniũ generuro. & loquit᷑. & intelligt

Expanded text:
nunquam veterascunt. Centies flexis genibus per diem, centies per noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non permittunt eum fatigari nec esurire. Semper eodem vultu, eodem animo perseverat, vit, omnem linguam om
Abbreviated transcription (Latin):
nũ fore nasciturum. nom̃ & uitȩ seriem gerende̾
ordine ꝓmit. Ille promissi dubius suꝑmi ꝑdidit
promptȩ modulos loquele s reformasti̾ gen̾itꝰ ꝑem¬
ptȩ organa uocis. Tentris obstruso positus cubili
senseras regem thalamo manentẽ. hinc parens na¬
ci meritis ut̃q abdita pandit. Antra deserti tene¬
ris sub annis ciuium curinas fugiens petisti. ne le¬
ui saltem maculare uitã famine posses. rebuit
hẏrcum cegimen camelus arcib sacris strophi¬
um bidentes. cui latex haustum sociata pastũ mel¬
la locustis. Cȩt̾i tantum cecinere uatũ corde p̃sa¬
go iubar affuiturũ. tri quide mundi scelus aufe¬
rentẽ indice ꝓdis. Non fuit uasti spaciũ ꝑ orbis san¬
ccior quisquam genitus iohanne. qui nefas secli me¬
ruit lauantem tingere limphis. Onmis felix.
meritiq celsi nesciens labem muei pudoris. piepo¬
tens martir. heremiq cultor marime uatũ exta
ter deuis alios coronant. aueta crem̃tis duplica

Expanded text:
num fore nasciturum, Nomen et vitae seriem gerendae Ordine promit. Ille promissi dubius superni, Perdidit promptae modulus loquelae, Sed reformasti genitus peremptae Organa vocis. Ventris obstruso positus cubili, Senseras regem thalamo manentem Hinc parens nati meritis uterque Abdita pangit. Antra deserti teneris sub annis, Civium turmas fugiens, petisti, Ne levi saltem maculare vitam Famine posses. Praebuit hirtum tegimen camelus, Artubus sacris strophium bidentes, Cui latex haustum, sociata pastum Mella locustis. Caeteri tantum cecinere vatum Corde praesago jubar adfuturum, Tu quidem mundi scelus auferentem Indice prodis. Non fuit vasti spatium per orbis Sanctior quisquam genitus Joanne, Qui nefas saecli meruit lavantem Tingere lymphis. O nimis felix meritique celsi, Nesciens labem nivei pudoris, Praepotens martyr eremique cultor, Maxime vatum. Serta te
Abbreviated transcription (Latin):
bͣ maiori intenti̾one deberet ꝑ singła uerba pensari.
quanto magna gre̾ suꝑnȩ dulcedine tota redundat.¬
amplius meruit a domino honorari. Cõmendat ce¬
stimoniũ euuangłicȩ deseriptionis. qđ ueritate di¬
uina subnixũ nullus fideliũ dubitare ꝑmittit᷑.¬

Expanded text:
ri a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat.amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittit
Abbreviated transcription (Latin):
ostillũ sacroscm̃ diem dnĩ natalis. nulluis homi¬
nis natiuitatem legimus celebrari. nisi soluis be¬
ati iohannis habtistȩ. In aliis sanctis & electis di
nouimꝰ illum diem coli. quo illos post consuminati¬
onẽ laboꝵ & denictum triũ phatumq mundũ in ꝑ¬
petuas ȩt̾nitates presens uita parturiuit. in hoc
etiam prima dies & ipsa hominis initia conse¬
crantur. Pro hac absq dubio causa. quia ꝑ hc̃ dñs
aduentum suum ne subito insperatum homines ũ¬
agnoscerent. noluit esse cestatum. Descenait angls dñi

Expanded text:
ost illum sacrosanctum Domini natalem diem, nullius hominis nativitatem legimus celebrari, nisi solius beati Joannis Baptistae. In aliis sanctis et electis Dei novimus illum diem coli, quo illos post consummationem laborum, et devictum triumphatumque mundum in perpetuas aeternitates praesens haec vita partetiam prima dies et ipsa etiam hominis initia consecrantur; pro hac absque dubio causa, quia per hunc Dominus adventum suum, ne subito homines insperatum non agnoscerent, voluit esse testatum. Joannes autem fi
Abbreviated transcription (Latin):
nantiũ & orantiũ nie fac̾et parcipẽ eẽ. ii oratio¬
ne posito mn somnꝰ obrepsit ut nec uigilaus aꝑte
ned clormiens in tegre uiderẽ aptis oculis mec̾ũ
duos inuenes ephebos uestib candidissimis. idẽ
colobio & ꝑallio indutos. caligis calciatos. manib
extensis orantes. Nullam quide grauedinem panꝰ.¬
ens. loqui cũ eis non pot̾am. S quiaut chei par
ĩnie somu incumbebat. qui me ad int̾rogationẽ eco¬

Expanded text:
rantium me faceret esse participem, in oratione positum ita me somnus oppressit, ut nec vigilans aperte, nec dormiens integre, viderem apertis oculis mecum duos juvenes ephebos vestibus candidissimis, id est, colobio et pallio indutos, caligulis calceatos, manibus extensis orantes. Nullam quidem gravedinem patiens, loqui cum eis non poteram: sed quia, ut dixi, pars in me somni incumbebat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
di amisit. donec ꝓmissione completa. natꝰ noui hoĩs
preco pat̾nȩ linguȩ uincła relaxaret. Os enum qđ an¬
głs clauserat. promissus ab angło filius reserauit.
Nam cũ de nuncupatione paruuli cognatoꝵ uici¬
noꝵq hesitaret arbitriũ. ꝓpriecatẽ ueri nomimis eiꝰ
qͣm angło dictante didicerat. recepta subito pristini
loqueret᷑. & agnosceret anxius senex ꝑ eũ sibi reddi¬
cũ. quẽ de se nou credicłat nasciturũ. nec du bitaret
ultra celitus illum ł ꝓmissum fuisse ł natũ cinꝰ causa
& amisisse reprobat ⁊ recepisse sermonẽ. Quid hac frẽs
religione glosuis. quid hac insignrus fide. in qͣ ste¬
rił concipit. uirgo parit. mutꝰ loquitur. & in secreto
dunt: Nec enim pot̾at ueteri sub lege ordinẽ suũ
martalis seruare natura. quando ꝑ nouam dunnita¬
tis gram̃ nouũ saluti omnium mist̾ium parabat᷑.

Expanded text:
tis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis tis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, recepta pristini subito loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipit, mutus loquitur, et in secreto dunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium p
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ miracłi frẽs quȩ tantoꝵ nouitas gauctioꝵ. ut habe¬
re sein ut̾o elisabet testaretur infantem. qui necdũ se¬
metipsum sentiens dominicũ iam sentiret aduentũ:
Uere hic omnium beatissimis paruuloꝵ. qui intra
uiscera adhuc mat̾na conclusus. adesse saluatorẽ mũ¬
di quia necdum sermone pot̾at ꝓpħico gaudio reue¬
lauit. Nullus ignorat frẽs omnem paruulũ mat̾no
ab ut̾o prodeuntem intra ipsa lucis exordia mestis con¬
crepare uagitib. solus babtista iohamies ultra legem
nascentrum natiuitatẽ suam lȩticiȩ exultatione
p̃uenit. Ꝙ quã lecuit frẽs. ut de matre sterili nasce¬
retur. qui fecunditatẽ uirginis reuelabat. quatinꝰ
nurabiłẽ partum mrabilit̾ natꝰ ostenderet Illude¬
tiam quam stripendum quamq magnificũ. qđ za¬
charias sacerdos pat̾ futurꝰ ꝓpħȩ. quia hoc ipsũ qđ
gerebatur angło loquenti non credidit. usus loquẽ¬

Expanded text:
hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habehoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquen
Abbreviated transcription (Latin):
tis occasus. & suscepta ali eis ꝓ xpi nomine passio ẽ¬
secrauit. Multimioda nanq uet̾um relatione didicimus.
ñtiullos marcirũ ꝓstratos gladio. igni alios concrematoᷤᷤ.
complures hestiarum dilaceratos dentib. unum eros
etiam uariis corm̃toꝵ cruciatib affectos spreta sui cor¬
poris morte xp̃ianȩ fidi testimoniũ reddidisse. beatꝰ uꝰ io
do garidia sterili hodie ab ut̾o natꝰ inuexit. Et illi qͥdẽ ĩ.¬
dubitata iã gła regnantẽ confessi sc̃ di filiũ. hic aut̾ ⁊
nasciturũ dnm̃ ꝓphetalis spc̃ illuminatione p̃uidit.⁊
natũ pͥuilegio gre singularis ostendit. In tantũ aut̃ spe.¬
cialis in eo p̃fulsit electio. ut añ meretet᷑ annintiare
dnm̃ qͣm nascendi initrũ ł linguã quȩ auñtiare po̾¬
set acciperet. Deniq elisabech illa uetusta mulier
& nouamat᷑ quȩ ante parcũ suũ de futuri filii lȩta¬
batur officio. uenienti ad se beatȩ mariȩ in ipso saluta¬

Expanded text:
omine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. Beatus vero do gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum Dominum prophetalis spiritus illustratione praevidit, et natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso saluta
Abbreviated transcription (Latin):
fidelitate nutritrir. Ecinde ẽ qđ nichil fusa ad cdm̃
fusalicatione ꝓficimuis. quia incessabilit̾ impus
reu̾tentes ad beatissumi p̃cepta iobannis pare¬
mꝰ dnõ uiam. rectas faciamus semitas d̾i nrĩ. qͣti
ouiculas suas multis iam periculis fessas benigniᷤᷤ¬
simus pastor. ut sicut de babtistȩ dnĩ hodie nati¬
uitate gaudemus. ita di nr̃i reconcilintione lȩte¬

Expanded text:
fidelitate nutritur; et inde est, quod nihil fusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabiliter impiirevertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitas Dei nostri; quaoviculas suas, multis jam periculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de Baptistae dominici hodie nativitate gaudemus, ita de Dei nostri reconciliatione laete
Abbreviated transcription (Latin):
te fulget. Quia minirum decebat ut ille quo uit̾ natos
mulierũ maior neno surrexit. maiori p̃ cęt̾is sanccis in
ipso mox ortu uirtutũ iubare claresceret. Senes ac diu
infecundi parentes. dono nobilissimȩ prolis exultant.
Ipsi patri quẽ mutum incredulitas teddid̾at. ad salu¬
tandũ nouȩ preconẽ grẽ os & lingua reseratur. Iohan

Expanded text:
 quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad saluta
Abbreviated transcription (Latin):
dni. uigore se castitatis accingit. Optimam dño pa¬
ratuiam. qui cogitationes suas auariciȩ fluctib es¬
stuantes serene concientiȩ tran quillitate compescit.
Uiã domino parat. qui idoloꝵ uana atq omniũ suꝑ¬
sticionum figmenta conculcans unum d̃ĩ uiui cul¬
cum & fidem ueritatis inquirit. Quic̃q uolu ptuosiᷤ
scł̃i huiꝰ languet illecebris. cupiditatib auariciȩ
feruentis insanit. in fraterna odia ferolis inuidiȩ
dit ñ parat domino piam. s inimico miser suo ex¬
itiabilem in semecipso patefecit irigissum. hi mo¬
res & uita hursmodi ampla itinera. & largissi¬
mas uias barbaris nationib in exitium cominu¬
cos dissiꝑant populos. & munitas diruunt ciuita¬

Expanded text:
Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat DoDeum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae dit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium commutos dissipant populos, et munitas diruunt civita
Abbreviated transcription (Latin):
br̃ p̃dicantem salutis. crira tantum diuini cultꝰ expe¬
terent. & aduercerent eum uera annuntiare de xpõ.
qͥ ꝑ assertionẽ iusticiȩ ut illicitas herodis nupti asmcte¬
paret. nec regem timuiss offendere. nec sualorẽ car¬
ceris declinass. nec tẏrannico gladio refugisset. occi¬
disset. Audiamus adhuic paululũ fr̃es. quid ad ꝓ¬
fectũ omnum urum̃ salritaris nuntiꝰ p̃dicabat.
Parate inquit riiã dño. rectas facite semitas d̃i
urĩ. Uere dignus beatus iohannes. cuiris ꝓphetica
eẽt natiuitas . qui & de parentib quoꝵ ess despera¬
ta posteritas. di niunere nasceretur. Nam tanta
ret aduentum. & in semitas rectas maleuiienti¬
um dirigeret prauitatem. Quid est parare dnõ
gato a uitus pectore simplicis cordis habitacłm p̃¬
parare: Quid est rectas facere semitas łi. nͥ ut taleᷤᷤ
accuum tiroꝵ tibi munias uias. quas propitiris ad
uiã suam domino suo parat. qui luxuriantis car¬
nis lixxluntates toto mentis suȩ spũ suspensus ad

Expanded text:
divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta ret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid est enim, parategato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare pre viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad
Abbreviated transcription (Latin):
alue crux scã. salue mundi gła uera spesurã uera fe¬
rens gaudia signũ salutis. salus in ꝑiculis .ii. tale
lignũ. uitam portans omniũ. Te adorandam ce crucẽ un¬
nale crimen necans in cruce. nos a patratis xp̃e niunda
maculis. humanitatẽ miseratꝰ fragiłe.ꝑ crucẽ scam̃ lap¬
sis dona ueniã. Protege. salua. benedic. sanctifica. popu¬
lũ istũ ꝑ crucis signaculũ. morbos auerte corporis & animȩ
hoc contra signũ nullũ stet ꝑicłm. Sit d̾o patͥ. laus in cru¬
ce filii. sit coequalis laus sañcto spũi. ciuib sũmis gaũdi¬
ũ sit angłis. honor sit mundo. crucis inuentio am̃.

Expanded text:
alve, crux sancta, Salve, mundi gloria, Vera spes nostra, Vera ferens gaudia, Signum salutis, Salus in periculis, Vitale lignum, Vitam portans omnium. Te adorandam, Te crucem vinale crimen Necans in cruce, Nos a privatis, Christe, munda maculis; Humanitatem Miseratus fragilem Per crucem sanctam Lapsis dona veniam. Protege, salva, Benedic, sanctifica Populum cunctum Crucis per signaculum; Morbos averte Corporis et animae; Hoc contra signum Nullum stet periculum. Laus Deo Patri Sit in cruce Filii; Laus coaequalis Sit sancto Spiritui; Civibus summis Gaudium sit angelis, Honor in mundo Sit crucis
Abbreviated transcription (Latin):
uiccumis legalib id ẽ sacrificii gñs mist̾ium sui corpo¬
ris suauitatis in nouo testam̃to offerendũ iustituit.
omnib & iustificationib diĩ sine querela. Sepecon¬
tigit. ut hi qͥiam ꝑfecti hominũ estimatione iudicant᷑. ad¬
huc in ocłis interñi arbitris minus aliquid ꝑfectionis ha¬
beant. Et rursum solet euenire. ut nunnulli quibuscła uir¬
cutũ oꝑib moderatiꝰ studendo dum sine scientia do place¬
re appetunt proximoꝵ oculos offendant.

Expanded text:
victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit.et justificationibus Domini sine querela. Saepe contingit ut hi qui jam perfecti hominum aestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis habeant; et rursus evenire solet ut nonnulli quibusdam virtutum operibus immoderatius studendo, dum sine scientia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant.
Abbreviated transcription (Latin):
deniq dignum. ꝓ unii̾sis beneficiis eius iustũ nrĩs
obsequiis ipsa dictante racione ȩquitatis. Salubre
eoꝵ animab atq corporib nris. Nam quantũ hoc
nob̾ ꝓsit. euident̃ sacra seriptura ꝓdit. Quȩ cũ p̃mi¬
siss immola cło sacrificium laudis. & redde altissi

Expanded text:
denique dignum pro immensis beneficiis ejus, justumque nostris obsequiis ipsa die tantae aequitate rationis, salubre est etiam animabus et corporibus nostris: nam quantum nobis hoc prosit evidenter sacra prodit Scriptura. Quae cum dixisset: Immola Deo sacrificium laud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓparuit dñs postresurrectionẽ liscipłis septẽ int̾ qͦs
detat petrus & iohannes. frustra in piscando tota
nocte laborantib. & stans in littore copiosa eoꝵ rete pi¬
senĩ multitudine impleuit. moxq egressus ad t̾rã in¬
uitauit ad prandrum. & int̾ prandendũ c̃cio petrũ¬
an se amaret int̾rogayit. ac t̃cio amorẽ confitenti. qͥa
t᷑ eum negauerat. aq ei t̃cio pascendas suas oues cõ¬
misit. ac deuide qͥa oro earumde ouiũ idẽ animarũ fi¬
deliũ cura pastorali usq ad martiriũ crucis eẽtꝑuen¬
turꝰ intimauit dicens Am̃ am̃ dico tͥ cũ ees uinior
cingebas ce. & ambulabas uͥ uolebas. cũ aut̃ senue

Expanded text:
paruit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannes, quibus frustra in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandiuman se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te,
Abbreviated transcription (Latin):
nomine de progenie imꝑatoris.
ũ ne illũ eriꝑet de manib eoꝵ ligantes funẽ:
ga in y podroiũ ꝑtraxert̾. denide foris portã. Post
hȩc circunidantes eum igne crudelit̾ cremariert.
amore adustus. migrauit ad gaudia sempit᷑na
lmpn aut̃ iudeinon saciati de nece illiꝰ zelo diu¬
beo recdudentes in mare p̾cipitanerdisponebant.¬

Expanded text:
ronis imperatoris um eriperet de manibus eorum et ligantes funem in ga in ypodromium pertraxerunt et deinde foris portam et ibi circumdantes eum crudeliter combusserunt. amore adustus migravit ad gaudia sempiterna. Impii autem Judaei, non satiati de nece illiubeo recludentes in mare disposuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
iacobi cognomimati sunt. s hic ex ut̾o matris sue scs fuit.
Uinum & siceram non bibit. neq ammal manducauit.¬
& ferrum in caput eiꝰ non ascendit. Oleo non ẽ unctꝰ & bal¬
neo non ẽ usus. huric soli licebat introire in scã scõꝵ Neq e¬
ngrediebatur autem tempłu & iacebat suꝑ genria
sua orans ꝓ popl̃i indulgentia. itaut orando callos faceret
ꝗͣ ab oratione cessando. ltaq ꝓ increclibili continentia &

Expanded text:
Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque eingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populiquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili continentia et
Abbreviated transcription (Latin):
esertꝰ enu erat hic munidus ab omni cult᷑a ti
ager incultꝰ.sualebate nullam pęnitꝰ bonoꝵ oꝑũ fec̃¬
ditatẽ obtulerat. nullũ ymbrẽ gixͣ spũalis ecceꝑat
Mituitur beatꝰ iohannes. qui eum prȩdicando pętu¬
tentiã qͣsi rudẽ campũ ꝓscinderet. fęcundaret & ex¬
coleret diuini uerbi seminib impleret. & ad matu¬
ram frugem. id ẽ ad regenerationis grãm p̃pararet.

Expanded text:
esertus enim erat hic mundus ab omni cultura fiager incultus, et nullam penitus bonorum operum fecunditatem attulerat, nullum imbrem gratiae spiritualis acceperat. Mittitur beatus Joannes, qui eum per prophettentiam, quasi rudem campum proscinderet, fecundaret et excoleret, divini verbi seminibus impleret: et ad maturam frugem, id est, ad regenerationis gratiam praepararet.
Abbreviated transcription (Latin):
rantiam qria premebatur significat. Quia e¬
nim illũ nundũ uerũ clm̃ eẽ credebat. s qͣsi magis¬
trum docendus adibat. congrrie non in die s in
solum a uideis. s etiam a romanis. lam enĩ conspi¬
rauerant iudei. ut siquis eum palani confiteret᷑.¬

Expanded text:
rantiam qua premebatur significat, quia enim illum nondum verum Deum esse credebat, sed quasi magistrum docendus adibat, congrue non in die, sed in solum a Judaeis, sed etiam a Romanis. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis eum palam confiteret
Abbreviated transcription (Latin):
sit minister. ext̾ior. spc̃ seẽ eooꝑator ẽ int̾ior Uñ pꝰ
babtismũ eccła peccantib pęnitentiã inducit. non
aut̾ babtismum it̾at. Quo uero ordine spirituał
natiuitatis repleatur. dñs manifestat cũ querenti
moo demo respondit. dicens. Am̃ am̃ dico tibi nͥ qͥs re¬

Expanded text:
 interior. Unde post baptismum Ecclesia peccantibus poenitentiam indicit, non autem baptismum iterat. Quo ordine spiritalis nativitas impleatur, Dominus manifestat, cum quaerenti Nicodemo respondit, dicens: « Amen, amen dico tibi, nisi quis re
Abbreviated transcription (Latin):
agnus. petra. lapis angularis. & cet̾a huiusmodi qͣma¬
gis ipsa sunt uera. ex quib dicuntur istȩ similitudi¬
eceum dic̃ ego sum uitis uera ab illa seutiq di¬
scernit cui dr̾. quomonło conu̾sa esin amaritu¬
dmẽ uitis aliena: Nam quomodo ẽ uitis uera. quiȩ
expectata ut faceret uuam fecit iut̾ spinas: Ego
sum inquit uitis uera. & pat̾ ms̃ agͥcola ẽ. Omnem pal¬
mitẽ in menon ferentem fructũ. tollet eũ. Ꝙominẽ qͥ¬

Expanded text:
 petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus dicuntur istae similitudicum dicit, Ego sum vitis vera , ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem spinas? Ego sum, inquit, vitis vera, et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eum;
Abbreviated transcription (Latin):
Cum. in sit misuiors deꝰ scit infarantates gñis nr̃ et passionũ
fortitudiẽm et dyaᵗ potentiam arꝙ astuciã et qutidentib hoib
in pcc̃is .q. filiis ingriff ignost᷑ et gop̾tat correctioem eorũ
patiãni habens in eis Comĩtentil uo̾ atq exorantib beitatẽ
tanꝙͣ infirmis cõpaciꝰ et abfoluit cõfestim tormẽta corum
et donat eis bona que spata sunt iustis

Expanded text:
Cum enim sit misericors Deus, scit infirmitatem generis vestri, et passionum fortitudinem, et diaboli potein peccatis, quasi ignoscit, et exspectat correctionem eorum, patientiam habens in eis. Convertentibus vero atque exorantibus bonitatem, tanquam infirmis compatitur et absolvit confestim tormenta eorum, et donat eis bona quae praeparata sunt justis
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sicut ꝑ huilitatẽ mentꝭ custedet᷑ castitas cagnis Ita per
suꝑbiam cord ĩ minũdiciã itut libidĩs Et iõ lupͣiosis atꝙ sr̃bis
familiatitꝭ se plusꝙͣ cet̾is pͣcatoril cõsociour demoes ꝙ sera
Iuxrom catuis suis eos diabolus cãstriug̃ cathenis/ Et a deo sepati
semonib ꝙ sociati regnũ celorꝭ habere nõ pessint cũ sanct̃¬

Expanded text:
quia sicut per humilitatem mentis custoditur castitas carnis, ita per superbiam cordis in immunditiam itur libidinis. Et ideo luxuriosis atque superbis familiariter se plus quam caeteris peccatoribus consociant daemones, quia per luxuriam carnis suis eos diabolus constringit catenis, ut a Deo separati daemonibusque sociati, regnum coelorum habere non possint cum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
Broit quid̃ seuex . Si ueu̾it hõi temptaͦ. undiꝙ . i. mł̾cipli¬
tantur t̾bulaciones ut fiat pusillais et murmuret. Tu eñ
si te occupau̾it infirmitas coris noli pusillar̃e fieri neꝙ moleste
suscipias qr ip̃e dũs ꝓ te cogitat de om̃ib Nunqͥd sñ ip̃o uiuis
Pacient gͦ ferre debes et rogure eũ ut donet ⁊ͥ que expediũt
hoc est ꝙ uolũtas ip̃ius est facias et sede cũ pacia maducas
ꝙ habes in carctate ¶ Iustus in adu̾ẜ ꝓbari se recognostat ñ deici
sr̃ iustas qñ eos affligi ab ũquis ꝓuidencia suꝑna ꝑmittit

Expanded text:
it quidam senex: Si venerit homini tentatio undique enim multiplicantur tribulationes ut pusillanimis fiat et murmuret, tu tamen si te occupaverit infirmitas corporis, noli pusillanimis fieri, neque moleste suscipias, quia ipse Dominus pro te cogitat de omnibus. Nunquid sine ipso vivis? Patienter ergo ferre debes, et rogare eum ut donet tibi quae expediunt, hoc est, ut quod voluntas ipsius est facias, et sede cum patientia manducans butio justa. Justi in adversis probari se cognoscant, non dejici. super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit
Abbreviated transcription (Latin):
pulc̾tudiẽz dilig̾e̾ ꝙ si forte iut̾na illa tua uisio ꝑ negligẽciã
obsturata est et tenzipa ut decet et expedͭ ꝯcemplari non
suffacis, cur saltem quid de te existunare debas ex iudic̃o alieno
nun̾a misit̾ arram dedit. Si speciem eius uid̾es, non amplius
in tuo aspͣtu captus nõ eẽt. si eũ singłarꝭ decor et ultͣ cet̾as
adiuirandus nõ tͣheret Quid gͦ ages. Bi adhuc stire nõ pt̃¬
donũ eiꝰ quia nec mag ͫ decuit ut ꝑna daret nͣ pro ꝑuo sapiẽs¬
magna dedisset. Magnũ est gͦ qd t̾ dedit/ sed maiꝰ est qd in

Expanded text:
potest. Quod si forte interna illa tua visio per negligentiam obscurata est, et temetipsam ut decet et expedit contemplari non sufficis, cur saltem quid de te existimare debeas, ex judicio alieno um posses, si speciem illius videres, non amplius in tuo aspectu captus non esset, si eum singularis decor et ultra caeteros admirandus non traheret. Quid igitur ages? Nunc videre quia nec magnum decuit ut parva daret, nec pro parvo magna sapiens dedisset. Magnum ergo est quod tibi dedit; sed majus est quod in
Abbreviated transcription (Latin):
nimiũ t̾ieat tnuor sed sic amorẽ timor comitet᷑ ut nec timor odiũ
pariat nec amor negligonciam paciat᷑ et eꝭ pmentꝭ cogi ͤ Siu̾sas¬
ad secretũ cord qñq cõuocet ut incorrigibłes eiciat corripiat ĩqͥetas/
negligꝭ̃ / emendet Instruat simplicioras mitiget iragdas uoluptuosas
rest̾ngat pigras excitet ꝯsoletut pusilla ᵉ ͦ: doceat indiscretas, In h
spr̃tali capitulo ablis locumi possidet raciõ ꝯstĩa culpas accusat

Expanded text:
nimium terreat timor; sed sic amorem timor comitetur, ut nec timor odium pariat, nec amor negligentiam patiatur. » Hinc per beatuad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, conscientia culpas accusat,
Abbreviated transcription (Latin):
Prelati suliditos diligent̾ custodiant subditi ꝙlitis bonigne obediant
Deuoti senes / laborosi iuuenes/ sit honestas in hitu medioc̾tas in dictu
in claustro assidui/ ad curiam rari ut nõ finit curiales sed claust̾ les
sunt intenti psalmis  nõ causis In claustro nõ sit ramor sed lectio
In capitulo nõ lites sed ꝯfessio sit in choro seu̾a simplicitas cc altare

Expanded text:
praelati subditos diligenter custodiant, subditi praelatis benigne obediant, devoti sint senes, laboriosi juvenes, sit honestas in habitu, mediocritas in victu, in claustro assidui, ad curiam rari; ut non sint curiales, sed claustrales; sint intenti psalmis, non causis; in claustro non sit rumor, sed lectio; in capitulo non lites, sed confessio; sit in choro severa simplicitas, circa altare
Abbreviated transcription (Latin):
diligẽns/ om̃i bona amãdo sua faciẽs et sua om̃ib libẽter
disideriũ in suꝑua eleuatum / et si qñ ambłat si qñ sedet
si qñ ag ͭ si qñ quiest᷑ quicqͥd egit cora deo non recenerẽ
tucens dñi cogitat et lõquẽs ml ꝓtͥ deũ et qd ad doromelẽ
ꝓtimet. loqui desiderat alios ad cantatẽ exhortando seipm

Expanded text:
diligens, omnium bona amando sua faciens, sua omnibus libenter desiderium in superna elevatum. Si quando ambulat, si quando sedet, si quando agit, si quando quiescit, quidquid egerit, cor a Deo non recedit. Tacens Deum cogitat, loquens nil praeter Deum, et quod ad Dei amorem pertinet, loqui desiderat. Alios ad charitatem exhortando, seips
Abbreviated transcription (Latin):
Gestus est modus et figuraco meubrore corporꝭ ad om̃e habendi
et agendi modum. Hic sex mod̃ rep̾hensibilis ĩuẽitur. stilioet
si est aꝰ mõll̃. aͥ dissolutus a tardus. a citatus / aͦ ꝓcax / aut
turbidus/ Mollis sigͣt lastiuiam / dissolutus negligeneram
tardus qͥgnciam citatus inꝯst anciam ꝓtax sr̃biam turbã

Expanded text:
Gestus est motus et figuratio membrorum corporis, ad omnem agendi et habendi modum; hic sex modis reprehensibilis invenitur, scilicet, si est aut mollis, aut dissolutus, aut tardus, aut citatus, aut procax, aut turbidus. Mollis significat lasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, citatus inconstantiam, procax superbiam, turbidus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdic̃onͦ nichil agat deus nisi ut me saluti ꝓuideat et cta totum
ad custodiam meã occupatũ uideo. q. om̃i oblitus sit et mnͥ soli ua ͤ
nõ me deẜit ubicuꝙ fuero nõ reced᷑/ quicqͥd eg̾o parit᷑ existit.¬
decorꝭ hñs fuisti ꝙͣtomag̃ nũc diligat te qñ decorari et p̾stiam̃
cepisti que illi desplicent Non tñ tam statũ ꝙͣ ꝓpõttũ respicie nec

Expanded text:
il aliud agat Deus, nisi ut meae saluti provideat, et ita totum ad custodiam mei occupatum video, quasi omnium oblitus sit, et mihi soli vacme, non me deserit, ubicunque fuero non recedit, quidquid egero pariter assistitdecoris habens fuisti, quanto magis nunc diliget te, quando decorari, et priscam coepisti quae illi displicent. Non enim tam statum quam propositum respicit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tibiar fine alt̾na cubitacõne lat̾um . Iac̾e sine difiections
meubros St ut tand̃ de hac ꝑte finem loquendi faciartꝰ
gistrus hõis in om̃i actu ẽẽ debet glosus sie mollicie quietus
siune dessolutõne gmis sine tarditate alat̾ sn̾e inquieendine
muatu ⁊ sine peotͥnia et sunie turbulocia seuerus mollem
mst mỹ temꝑat turbidus Et turbid̃ moll dissolutũ ꝓptax
Pratatom dissellitus Citatus tardum Et tardub citatim
qma inter dit̾ia gͣna mediuo limes est untus

Expanded text:
tibiarum, sine alterna accubitatione laterum, jacere sine disjectione membrorum. Et ut tandem de hac parte finem loquendi faciamus, gestus hominis in omni actu esse debet gratiosus sine mollitie, quietus sine dissolutione, gravis sine tarditate, alacer sine inquietudine, maturus sine protervia, et sine turbulentia severus. Mollem gestum temperat turbidus, et turbidum mollis, dissolutum procax, procacem dissolutus, citatus tardum, et tardus citatum, quia inter vitia contraria medius limes virtus
Abbreviated transcription (Latin):
g mala om̃ ful̃t cum tu dere liulrꝭ fons uite qui es unꝰ et ueorꝰ
reitir e cantor uniu̾sitatꝭ. Et p̾nata sr̃bia diligit᷑ in ꝑte unũ
falsum. Itaq pietate ħũili redi ͦ in te et purga a mala
non resifticur facta est necessitas Angustans
Percussisti cor meũ dñe et amauite sed et celũ et t̾ra
et om̃a que in eis sunt. ecce undiq i dicũt ut ame te nec¬

Expanded text:
 ea fiunt cum tu derelinqueris, fons vitae, qui es unus et verus creator et rector universitatis; et privata superbia diligitur in parte unum falsum. Itaque pietate humili reditur in te, et purgas nos a non resistitur facta est necessitas. Quibuspercussisti cor meum uerbo tuo, et amaui te. sed et caelum et terra et omnia, quae in eis sunt, ecce undique mihi dicunt, ut te ame
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑ seuerassem quia coronasti
Fode in te fundamentum humiliattꝭ ⁊ ꝑuemes ad fastigium
caritatꝭ / uis capere cesficudinem dei cape pͥns humilitatem x
Sola est uirtus humilitus lese cantatꝭ repacõ idberi¬
Iemmũ magnum ⁊ gu̾ale est abstmere ab iniquitatibe
illicitis uolupͫ. huiꝰ seculi quod est ꝑfectum iemnnu Ag¬
Qmi cõsticutum nimẽrũ una die mauducãdo p̃t̾it nõ ut
umiꝰ diei uiolator accusatur sed ut toeius quadragesime
egrotos. redemptor ad uenditos ad errantes uia ad mortuos uita

Expanded text:
cum perseverassem, quia coronastiFode in te fundamentum humilitatis et pervenies ad fastigium caritatis! Vis capere celsitudinem dei, cape prius humilitatem Cristi! Sola est virtus humilitas lese caritatis reparacio. Ideem magnum et generale est abstinere ab iniquitatibus et illicitis voluptatibus saeculi, quod est perfectum jejuqui constitutum numerum una die manducando praeterit, non ut unius diei violator accusatur, sed ut totius Quadragesimae egrotos, redemptor ad venditos, ad errantes via, ad mortuos vita