comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie sentiant sc̃ĩ trenȩ cogitationis pondere preto¬
grauatos ab illa m̃tis sullimitate decidere. & inuitos
immo etiã nescientes inlegem peccati mortisq tran¬
sluci atq ut cȩtera p̃t̾mittã illis saltem quȩ suꝑiꝰ
comp̃hendi bonuis quidẽ ac iustis sed tam̃ t̾renis a con¬
spectu dĩ oꝑib auocari: habent ꝓfecto ꝓquib ade
dm̃ ugit̃ ingemiscant. habent ꝓquib inueritate
humiliati atq compuncti ñ uerbis tantũ m secd
aiffectu semet ipsos ꝓnuncient peccatores. & ue¬
niã ueracit᷑ ꝓom̃ib quȩ cotidie suꝑati fragilita¬
te carnis incurrunt ac grãm dñi iugit̾ postulant¬
tes ueras pocnitentiȩ lacrimas indefinent effundant.
Quippe qͥuideant isdemipsis sȩ ꝓquib continuo doloꝵ¬
uexati sunt etiã usq ultimũ uitȩ suȩ finẽ estib inua¬
lutos. etiã ipsas supplicationes suas offerre sine cogita¬
tionũ anxietate ñ posse. Exꝑti gͥ se humanis uirib de¬

Expanded text:
quotidie sentiant sancti terrenae cogitationis pondere praegravatos ab illa mentis sublimitate decidere, et invitos, imo vero etiam nescientes, in legem peccati mortisque traduci; atque ut caetera praetermittam, illis saltem quae superius comprehendi, bonis quidem ac justis, sed tamen terrenis, a conspectu Dei operibus avocari: habent profecto pro quibus ad Deum jugiter ingemiscant, habent pro quibus in veritate humiliati atque compuncti, non verbis tantummodo, sed affectu semetipsos pronuntient peccatores; ut veniam pro omnibus quae quotidie superati fragilitate carnis incurrunt, a gratia Domini jugiter postulantes, veras poenitentiae lacrymas indesinenter effundant: quippe qui videant iisdem ipsis se, pro quibus continuo dolouexati sunt etiam usque ad ultimum uitae finem aestibus inuolutos etiam ipsas supplicationes suas offerre se sine cogitationum anxietate non posse. experti igitur se humanis uiribus de
Abbreviated transcription (Latin):
consciscimꝰ mortẽ immo ipsa declinatio mors effectt
decs in auti: Lse enĩ in qͥt eis. qm̃ recesserunt ame. Uasta¬
recessero abeis. Arguet nanq te malicia tua. &s auer¬
lo tua increpabit te. Scito & uide qͥa malũ &e amarũ
eꝰ reliquisse te dnm̃ dm̃ tuũ Funiculis nanq perca

Expanded text:
consciscimus mortem, immo ipsa declinatio mors efficitur consciscimus mortem, immo ipsa declinatio mors efficitur declinanti. uae enim inquit eis, quoniam recesserunt a me: uastarecessero ab eis: arguet namque te malitia tua et aversio tua increpabit te. Scito et vide, quia malum et amarum est reliquisse
Abbreviated transcription (Latin):
stabilit̾ retinentes quasi ꝑextensas insullimi lineas
suspenso ferunt᷑ incessu. scenobatis quos uulgo fu¬¬
nambulos uocant dixerim comparandos. qͥ summã
suȩ salutis ac uitę inangustissimo funiculi tra¬
mite collocantes. atrocissimã se mortẽ ꝓtinꝰ in cur¬
suros. ẽẽ ñ ambigunt. si uł exigua pes eoꝵ titu-¬
batione deuiauerit. aut modũ illiꝰ salutaris dire¬
ctionis excesserit. Quidũ arte mirifica aerios gres¬
sus ꝑ inania moliunt᷑. si illam angustiore uestigio
semitã ñ cauta atq sollicita moderatione seruaueriiia¬
cenue om̃ib naturalis ẽ basis & solidissimu eunetis de
tutiasimũ fiindam̃tũ. fit illis p̃sens ac manifesta ꝑnicies
onqlia illiꝰ natura mutet᷑ sed quia illi ad eã p̃cipiti car¬
s pondere dilabant᷑. Ita etiã indefessa illa dĩ bonttas
inmltabilisq substantia. ipsa quidẽ neminẽ lȩdit:
seinos declinando a sũmis atq adima tendendo nob̾ ipsi

Expanded text:
stabiliter retinentes quasi per extensas in sublime lineas suspenso feruntur incessu, schoenobatis, quos vulgo funambulos vocant, dixerim comparandos, qui summam suae salutis ac vitae in angustissimo funiculi illius tramite collocantes, atrocissimam se mortem protinus incursuro esse non ambigunt, si vel exigua pes eorum titubatione deviaverit, aut modum illius salutaris directionis excesserit, qui dum arte mirifica aerios gressus per inane moliuntur, si illam angustiorem vestigio semitam non cauta atque sollicita moderatione servaverielut naturalis est basis et solidissimum cunctis ac tutissimum fundamentum, fit illis praesens ac manifesta pernicies, non quia illius natura mutetur, sed quia illi ad eam praecipiti carnis pondere delabuntur. ita etiam indefessa illa dei bonitas inmutabilisque substantia ipsa quidem neminem laedit, sed nos declinando a summis atque ad ima tendendo nobis ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ł astidiunt gͦ scĩ unuersa inquib mundus iste uersat᷑.
sed impossibile.ẽ. ut ñ ad eũ uł breui cogitationũ ra¬
& saluatore nr̃o. naturalem ꝑuagationẽ m̃tis ita defxꝰ
semꝑ indĩ contemplatione continuit: ut nunqͣm abea
raptus mundanȩ cuiꝰquã rei dilectione peccaret. di¬
cente scriptura. Sidera ipsa ñ sunt munda inconspe¬
ctu eiꝰ. Et iterũ. Inscĩs suis ñ confidet. & in angłissius
repperit prauitatẽ. Siue ut em̃datior trauslatio ha

Expanded text:
astidiunt ergo sancti universa ex quibus mundus iste subsistit, sed impossibile est ut non ad ea vel brevi cogitationum raet Salvatore nostro naturalem pervagationem mentis, ita defixus semper in Dei contemplatione continuit, ut numquam ab ea raptus mundanae cujusquam rei delectatione peccaret, dicente Scriptura: Sidera ipsa non sunt munda in conspectu ejus . Et iterum: Si in sanctis suis non confidit, et in angelis suis reperit pravi
Abbreviated transcription (Latin):
securitatẽ ñ solũ monachis sed etiã om̃ib xp̃ia¬
nis generalit̃ reꝓmittit: nimiũ nob̾ uidet᷑ obscu¬
ra. Cũ eiĩ cunctos qͥ euangłio credunt. aiuigo &
dominatione peccati liberos atq alienos. eẽ. ꝓnun-¬
ciet. quomͦ pene in om̃ib baptizatis iuiget do-¬
minatio peccati scdm sententiã dnĩ qͥ aĩt. omĩs
qͥ facit peccatũ. seruus est peccatiꝰ
THEONAS

Expanded text:
securitatem non solum monachis, sed etiam omnibus Christianis generaliter repromittit, nimium nobis uidetur obscura. cum enim cunctos qui euangelio credunt a iugo et dominatione peccati liberos atque alienos esse pronuntiet, quomodo paene in omnibus baptizatis uiget dominatio peccatorum secundum sententiam domini qua ait: omnis qui facit peccatum seruus est peccati? THEONAS
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iciuniũ detestat᷑. Ex quorũ ꝑsona cũ sibi aban
ante dixisset. quare ieiunauimꝰ & ñ asperisti hi¬
liauimꝰ animas nrãs & nescisti: confestim subicun
ꝓdidit causas cur ñ mererent᷑ audiri. Ecce inqͥt ii
dieb ieiunii ur̃i inueniunt᷑ uoluntates ur̃e
om̃s debitores ur̃os repetitis. Ecce adlites & contn

Expanded text:
nus ieiunium detestatur. ad quorum personam cum sibi obiciens nus ieiunium detestatur. ad quorum personam cum sibi obiciens ante dixisset: quare ieiunauimus, et non aspexisti: humiliauimus animas nostras, et nescisti? confestim subiciens prodidit causas, cur non merentur audiri: ecce, inquit, in diebus ieiunii uestri inuenietur uoluntas uestra, et omnes debitores uestros repetitis. ecce ad lites
Abbreviated transcription (Latin):
susceptione complecti. austeritatẽ ieiunii custodire.
nonne inhumanitatis potiꝰ crim̃ incurrit. quã lau¬
dem aut meritũ religionis adquirit. Uł si cũ de¬
fectio & imbec illitas carnis reparationẽ uiriũ escȩ
ꝑceptione deposcit ñ ad quiescat aliqͥs rigorem ab¬¬
stinentiȩ relaxare. nonne magis crudelis sui corpo:¬
ris homicida. quã salutis ꝓuisor. ẽ estimandus
Ita etiã cũ tempus festiuitatis escarũ congruũ fotũ
ac refectionẽ necessariȩ absolutionis indulget.
siqͥs ieuiniorũ rigidã obseruantiã indirupte uo¬
luerit retinere: necesse ẽ. ut ñ tã religiosus quã
in conditꝰ atq irrationabilis habeat᷑ Sed & illis
het nichilommꝰ reꝑient᷑ aduersa: qͥ humanã laudemi¬
uiiis aucupant᷑: & inani ostentatione palloris sani
scitatis ad quirunt. Quos inp̃senti suã recepisse ara¬
dem euanglicus sermo ꝓnunciat. Uł quorũ pnin¬

Expanded text:
susceptione conplecti, austeritatem ieiunii custodire, susceptione conplecti, austeritatem ieiunii custodire, nonne inhumanitatis potius crimen incurrit quam laudem aut meritum religionis adquirit? uel si, cum defectio et inbecillitas carnis reparationem uirium escae perceptione deposcit, non adquiescat aliquis rigorem abstinentiae relaxare, nonne magis crudelis sui corporis homicida quam salutis prouisor est aestimandus? ita . etiam cum tempus festiuitatis escarum congruum fotum et refectionem necessariae absolutionis indulget, si quis ieiuniorum\' rigidam obseruantiam indisrupte uoluerit retentare, necesse est ut non tam religiosus quam inconditus atque inrationabilis habeatur. sed et illis haec nihilominus repperientur aduersa, qui humanam laudem ieiuniis aucupantur et inani ostentatione palloris famam sanctitatis adquirunt, quos in praesenti suam recepisse mercedem euangelicus sermo pronuntiat, uel quorum p
Abbreviated transcription (Latin):
ñ polluant. media ẽẽ. manifestũ ẽ. ut puta nup¬
nas agriculturã: dunitias. solitudinis remotionẽ.
uigilias sacrorũ lectionẽ meditationẽq librorũ
ipsaq ieiunia de quib pͥncipiũ sermonis exortũ.ẽ
Que om̃ia diuina p̾ceptio uł scãrũ auctoritas serpptura
n nita incessabilit̃ obtinenda nec iugit᷑ custodienda
aecreuit ut ea paululũ int̾misisse nefariũ sit. Qͥcqͥd
eñ imꝑatiue decernit᷑. mortẽ irrogat ñ impletũ.
Quecunq iͦ suadent᷑ potuis quã iubent᷑: facta ꝓsunt
infecta ñ puniunt. Et iccirco aut omĩa hȩc aut
certe quȩdã. ꝓ causa. ꝓloco. ꝓ modo ꝓ tempore. cir¬
cũspecte agere nos maiores nr̃i &e ꝓuide obseruare
uisser̃. Quia si congrue horũ aliqͥd actitetur.
aptũ atq conueniens. si incongrue ineptũ esse
constat ac noxiũ. Acsi uelit quis infrĩs aduentu
inqͦ rom debet humanitate reficere & gratissima

Expanded text:
non polluant, media esse manifestum est, ut puta nupnon polluant, media esse manifestum est, ut puta nuptias, agriculturam, diuitias, solitudinis remotionem, uigilias, sacrorum lectionem meditationemque librorum ipsaque ieiunia, de quibus principium sermonis exortum est. quae omnia diuina praeceptio uel sanctarum auctoritas scripturarum non ita incessabiliter obtinenda nec iugiter custodienda decreuit, ut ea paululum intermisisse nefarium sit. quidquid enim imperatiue decernitur, mortem inrogat non inpletum: quaecumque uero suadentur potius quam iubentur, facta prosunt, infacta non puniunt. et idcirco aut omnia haec aut certe quaedam pro causa, pro loco, pro modo, pro tempore circumspecte agere nos maiores nostri et prouide obseruare iusserunt, quia si congrue horum aliquid actitetur, aptum atque conueniens, si incongrue, ineptum esse constat ac noxium. acsi uelit quis in fratris aduentu, in quo Christum debet humanitate reficere et gratissima
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa om̃is creatura dĩbona. & nichil reiciendũ qdđ
cũ grãrũ actione ꝑcipit᷑. Qui enĩ putat qͥd cõmu¬
ne:ẽe: illi cõmune.ẽ. Et iccirco obsolam ꝑceptionẽ
e scȩ neminẽ legimꝰ condemnatũ. nͥ forte iunctũ
qͥd fuerit uł postea subsetutũ. ꝑ qđ merue  con¬
demnari. Itaq hoc mediũ. e̾ẽ. etiã ex hoc manife.¬
stissime declarat᷑. qͥa sicut iustificat custoditũ ita
ñ condemnat irruptũ nͥ forte p̾cepti transgressio
magis quã escarũ ꝑceptio puniat᷑. Principali
autẽ bono ita nullũ. ẽẽ. oportet uacuũ tempꝰ
ut sine eo cuiquã. ẽẽ. ñ liceat: qͥa necesse. ẽ. cessati¬
one eiꝰ in malũ corruere neglegentẽ. Nec rursul
pͥncipali malo ullũ cedit᷑ tempꝰ. qͥa qł noxiu̾ẽ.
semꝑ nunqͣm poterit si admissũ fuerit ñ no¬
cere uł in partem unqͣm laudabilem cõmutari.
Ic pinde hȩc inquibꝰ qͣlitates statutas uidemꝰ ce
simpora & quȩ sic obseruata sc̃ificant ut omissa

Expanded text:
reiciendum quod cum gratiarum actione percipitur. qui enim putat quid commune esse, illi commune est. et idcirco ob solam perceptionem escae neminem legimus condemnatum, nisi forte iunctum quid fuerit uel postea subsecutum, per quod meruerit condemnari. Itaque hocmediam eae etiam ex hoc manifestissime declaratur, quia sient iustificat custoditum, ita non condemnat inraptam, nisi forte praecepti transgressio magis qUID eseanun perceptio puniatur. principali autem bono ita nullum esse oportet uacuum tempus, ut sine eo cuiquam esse non liceat, quia necesse eat cessatione eius in malum conruere neglegentem. nec rursum principali malo ullum conceditur tempus, quia quod noxiumsemper est, numquam poterit, si admissum fuerit, non nocere uel in partem umquam laudabilem CODmutari. ac perinde haec, quibus qualitates statutas nidemns et tempora et quae sic obseruata sanctificant ut omissa
Abbreviated transcription (Latin):
ediuerso uitia quorũ definitiones in aliã partẽ
cadere mutariue omino ñ possunt. Si qͣ uͦ inu¬
trunq affectũ possunt aliqͣndo transire. ut ꝓ
qualitate utentiũ uł hona inueniant᷑ uł mala.
hec ñ absolute ꝓsua natura sed ꝓꝑpetrantis affe¬
Etu & oportunitate temporis uł utilia int̃dũ uł
noxia sentunt᷑. Quã obrem nunc quęxendũ est
qͥd suꝑ ieuniorũ statuta decernere debeamꝰ.
utrumnã similit̾ & ipsũbonũ. ẽẽ. eomͦ qͦuisticiã.
prudentiã fortitudinẽ. ac temꝑantiã diximꝰ.

Expanded text:
e diuerso uitia, quorum definitiones in aliam partem e diuerso uitia, quorum definitiones in aliam partem cadere omnino mutariue non possunt. si qua uero in utrumque effectum possunt aliquando transire, ut pro qualitate utentium uel bona inueniantur uel mala, haec non absolute pro sua natura, sed pro perpetrantis adfectu et oportunitate temporis uel utilia interdum uel noxia sentiuntur. Quamobrem nunc quaerendum est quid super ieiuniorum statu decernere debeamus, utrumnam similiter et ipsum bonum esse eo modo quo iustitiam, prudentiam, fortitudinem ac temperantiam
Abbreviated transcription (Latin):
sempus plorandi. & tempus ridendi. Tempꝰ plangendi
aptempis saltandi. Tempꝰ mittendi lapides. & tempꝰ
colligendi lapides. Tempus amplectendi. & tempꝰ
longe fieri abamplexii. Tempus adquirendi. & tempꝰ
ꝑdendi. Tempus custodiendi. & tempꝰ expellendi.
empꝰ dirũpendi. & tempus sarciendi. Tempꝰ tacendi
& tempus loquendi. Tempus amandi. & tempꝰ odien¬
di sempꝰ belli. & tempus pacis. Et infra. Quia tẽpꝰ
est inquit omi rei. & om̃i facto. Nichil gͥ ex his
bonĩ. ee. ꝑpetuũ definiuit. nisi cũ fuerit᷑ horũ qͥd
oportune & competent̃ expletũ ita ut hȩc eadẽ que
nunc opportune gesta bene cedunt. si importũ¬
ne uł incongruo tempore p̾sumant᷑ inutilia in¬
uenant᷑ & noxia. absq iis dũ taxat quȩ ꝑse pͥnci¬
palit̃ uł bona uł mala sunt. nec aliqͣndo possunt
in contrariũ deriuari. ut est iusticia. prudentia.
fortitudo. temperantia. cȩtereq uirtutes. siue

Expanded text:
tempus piorandi et tempus ridendi, tempus plangendi tempus piorandi et tempus ridendi, tempus plangendi et tempus saltandi, tempus mittendi lapides et tempus colligendi lapides, tempus amplectendi et tempus longe fieri ab amplexu, tempus adquirendi et tempus perdendi, tempus custodiendi et tempus expellendi, tempus disrumpendi et tempus sarciendi, tempus tacendi et tempus loquendi, tempus amandi et tempus odiendi, tempus belli et tempus pacis, et infra quia tempus est, inquit, omni rei et omni facto. nihil igitur ex his bonum esse perpetnimi definiuit, nisi cum fuerit horum quid oportune et conpetenter expletum, ita ut haec eadem, quae nunc oportune gesta bene cedunt, si inportuno uel incongruo tempore praesumantur, inutilia inueniantur et noxia, absque his dumtaxat quae per se principaliter uel bona uel mala sunt nec aliquando possunt in contrarium deriuari,\' ut est iustitia, prudentia, fortitudo, temperantia ceteraeque uirtutes siue
Abbreviated transcription (Latin):
seriem ꝓlatȩ etiã ñ ꝑcepta ratione concedere. eãꝙ
ut antiquitus tradita.ẽ. uigi obseruantia ac re¬
uerentia custodire. Uerũtam̃ qm̃ causam huiꝰ rei
& rationem uultis agnoscere: accipite breuit̃ ea
quȩ aseniorib nr̃is tradita suꝑ hac institutione
comꝑimꝰ. Uerũtam̃ antequã scripturȩ diuine
auctoritas ꝓferat᷑: si placet de natura ipsius ie¬¬
unii & dequalitate pauca dicamꝰ. ut disputatio¬
nem nram̃ subsequens scripturarũ confirmet
auctoritas. Diuina sapientia ꝑ ȩccłiasten. om̃i rei
id est uniuersis seu ꝓsꝑis seu quȩ aduersa putant᷑¬
& tristia. tempꝰ. e̾ẽ ꝓpriũ designauit dicens. Om̃ib
tempus est:. &.. tempus om̃i rei subcȩlo. Tempꝰ pari¬
endi. & tempus moriendi. Tempꝰ plantandi. & tẽpꝰ
cuellendi qđ plantatũ est. Tempus occidendi. & tempꝰ
sanandi Tempus destruendi & tempus edificandi.

Expanded text:
seriem protelatae etiam non percepta ratione concedere eamque, seriem protelatae etiam non percepta ratione concedere eamque, ut antiquitus tradita est, iugi obseruantia ac reuerentia custodire. uerumtamen quoniam causas huius rei et rationem uultis agnoscere, accipite breuiter ea quae a senioribus nostconperimus. uerumtamen antequam scripturae diuinae auctoritas proferatur, si placet, de natura ipsius ieiunii et qualitate pauca dicamus, ut disputationem nostram subsequens scripturarum confirmet auctoritas. diuina sapientia per Ecclesiasten omni rei, id est uniuersis seu prosperis seu quae aduersa putantur et tristia tempus esse proprium designauit dicens: omnibus tempus est, et tempus omni rei sub caelo. tempus pariendi et tempus moriendi, tempus-plantandi et tempus euellendi quod plantatum est, tempus occidendi et tempus sanandi, tempus destruendi et tempus aedificandi,
Abbreviated transcription (Latin):
ac sullimissimis uiris indiaconiȩ electione p̃tulerist
Et puto tot spũaliũ uirorũ adõ auctore ꝓlatũ ñ erias¬
se iudiciũ. qđ etiã tanta signorũ ut supͣ iã dictĩ e
adiniratio confirmabat. SEdiã tempꝰ ẽ ut ꝓmis¬
se disputationis ordinẽ ꝑsequam᷑. Igit᷑ abba ⁊hemi
cũ dieb quinquagesimȩ nram cellulã uisitasse¬
uesꝑtina orationum solennitate transacta hum
paululũ considentes. coepimꝰ diligentiꝰ ꝑ cunsfan
cur apud eos tanta obseruantia caueret᷑. ne qͥs ꝑ¬
nitꝰ totis qͥnquasimȩ dieb uł genua inoratione
curuaret. uł usq adhoram nonã ieiunare p̃sument
Eoq id diligentiꝰ scrutabam᷑: qđ nequaqͣm hoc tauti
cautione seruari. insyriȩ monasteriis uideramis
Dhec heatꝰ Theonas tali usus est sermonis exordio
Oportet quidem nos auctoritati patrũ consuetu¬
diniq maiorũ usq ad nrm̃ tempꝰ ꝑ tantã annor

Expanded text:
ac sublimissimis uiris in diaconiae electione praetulerint. ac sublimissimis uiris in diaconiae electione praetulerint. et puto . tot spiritalium uirorum deo auctore prolatum non errasse iudicium, quod etiam tanta signorum, ut supra iam dictum est, admiratio confirmabat. Sed iam tempus est ut promissae disputationis ordinem persequamur. igitur abba Theonas cum diebus Quinquagensimae nuespertina orationum sollemnitate transacta humi paululum considentes coepimus diligentius percontari, cur apud eos tanta obseruantia caueretur, ne quis penitus totis Quinquagensimae diebus uel genua in oratione curuaret uel usque ad horam nonam ieiunare praesumeret, eoque id diligentius scrutabamur, quod. nequaquam hoc tanta cautione seruari in Syriae monasteriis uideramus. Ad haec abba Theonas tali usus est sermonis exordio. oportet quidem nos auctoritati patrum consuetudinique maiorum usque ad nostrum tempus per tantam annorum
Abbreviated transcription (Latin):
duortia texuisse: quiñ solũ nuptias minime
condemnamꝰ uerũ etiã apłicã sequentes sen¬
tentia dicimꝰ honorabile conubiũ in om̃ib. &
thor immaculatꝰ sed ut lectori initiũ conuer¬
sionis quo tantus ille uir dõ dicatꝰ. ẽ. fidelat
panderemꝰ. Nquo bona grã hoc primũ deposco. ie
siue hoc ei placeat siue displiceat. quo qͦ moclo me
acalumnia alienũ ẽe. concedens in suo hoc factũ aut
laudet aut rep̃hencdat auctore. Ego autẽ qͥñ meã
suꝑ hac re sententiã ꝓmpsi. sed rei gestȩ historiã
simplici narratione complexus sũ: ȩquũ est ut sic̃
mͥ de horũ q hoc factũ ꝓbant laude nil uindico.
ita eoꝵ qͥ id imꝓbant ñ pulser inuidia. Habeat
neo ut ita censurã sui castiget examinis. ne se
equiorẽ. aut sanctiorem duuno credat. eẽ. iudicio
ctũ eiꝰ ñ solũ minime rep̃hensũ uerũ etiã usq
adeo collaudatũ. eẽ. manifestũ. ẽ: ut eũ sũmis

Expanded text:
diuortia texuisse, qui non solum nuptias minime diuortia texuisse, qui non solum nuptias minime condemnamus, uerum etiam apostolicam sequentes sententiam dicimus: honorabile coniugium in omnibus et torus inmaculatus, sed ut lectori initium conuersionis, quo tantus ille uir deo dicatus est, fideliter panderemus. a quo bona gratia hoc primum deposco, ut, siue hoc ei placeat siue displiceat, quoquo modo me a calumnia alienum esse concedens in suo hoc factum aut laudet aut reprehendat auctore. ego autem, qui non meam super hac re sententiam prompsi, sed rei gestae historiam simplici narratione conpleius sum, aequum est, ut sicut mihi de eorum qui hoc factum probant laude nihil uindico, ita eorum qui id inprobant non pulser inuidia. habeat neo ut ita censuram sui castiget examinis, ne se aequiorem aut sanctiorem divino credat esse judicio,ctum ejus non solum minime reprehensum, verum etiam usque adeo collaudatum esse manifestum est, ut eum summis
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enĩ ñ oderit in qͥt patrem aut matrẽ & filios
& fr̃s. & sorores. & uxorem & agros. insuꝑ & ani¬
mã suã. ñ potest m̃s. ẽẽ. discipłs. Cũgͦ his atq
huiꝰmodi uerbis mulieris ñ flecteretur intentio.
& in eadem obstinationis duricia ꝑ maneret: si
cũ homine quã cũ dõ hab̾e diuortiũ. Aspiran-¬
te itaq gra dĩ definitionis suȩ executionẽ
instant̾ aggressus est. nec intepescere ꝑ aliquã morã
aesiderii sui est passus ardorem. Nam confestim om̃i
mundana facultate nudatus admonasteriũ ꝑuo¬
laut Ubi breui tanto splendore scĩtatis & humi¬
litatis enituit. ut beatȩ memoriȩ iohe ad dniũ
erhac luce migrante scõ quoq uiro helia que
haud minor decessore suo fuit similit̾ deceden¬
tertereiuus theonas uniuersorũ p̃lectus uidicio
indiaconie eis dispensatione successerit foro
aute ex iftimet nos hȩc ad ꝓ uocanda conuigior

Expanded text:
qui enim non oderit, inquit, patrem et matrem et filios qui enim non oderit, inquit, patrem et matrem et filios et fratres et sorores et uxorem et agros, insuper et animam suam, non p-otest meus esse discipulus. cum ergo his atque hninsmodi uerbis muliebris non flecteretur intentio et in eadem obstinationis duritia permaneret, si cum homine quam cum deo habere diuortium. adspirante itaque gratia dei definitionis suae exsecutionem instanter adgressus est nec intepescere per aliquam moram desiderii sui est passus ardorem. nam confestim omni mundana facultate nudatus ad monasterium peruolauit, ubi in breui tanto splendore sanctitatis et humilitatis enituit, ut beatae memoriae Iohanne ad dominum ex hac luce migrante, sancto quoque Helia, uiro qui non minor decessore suo fuit, similiter decedente tertius Theonas uniuersorum electus iudicio in diaconiae eis dispensatione successerit. Nemo autem existimet nos haec ad prouocanda coningiorum
Abbreviated transcription (Latin):
tupla p̃mia repmittit. Qua ꝓpt̾ si fieri potest u
adhanc mͥ optatissimã partem accepta tandẽ ratio¬
ne flectaris. scilicet ut dño seruientes poenã gehane
parit̾ euitemꝰ: caritatem conuigĩ ñ refuto. inm
etiã maiore adhuc delector. Agnosco enĩ oie¬
neror aduitricem meã dñĩ mͥ sententiã deputa¬
tam. & indirupto eidem foedere caritatis in xp̃o
statim conditionis lege conunxit. dũ mͦ sis ipsa qd
conditor. ẽẽ te uoluit. Si uͦ ñ inadiutoriũ. eẽ uo¬
lueris. sed indeceptionem. & adminiculũ te ñ m
sed aduersario malueris exhibere. atq: obhoc attri¬
butũ putas coniugii sacram̃tũ. ut te huic quȩ in¬
gerit᷑ fraudans saluti. insuꝑ etiã me adiscipulatu
retrahas saluatoris. ita illam abbatis ioħis immo. ⁊̃i
ore ꝓlatam sententiã uirilit apphendã ut me a
spũali bono nulla carnis auellere possit affectio

Expanded text:
tupla praemia repromittit. Quapropter si fieri potest ut tupla praemia repromittit. Quapropter si fieri potest ut ad hanc optatissimam mihi partem accepta tandem ratione flectaris, scilicet ut Domino servientes, poenam gehennae pariter euitemus, caritatem coniugii non refuto, immo etiam maiore adhuc dilectione conplector. agnosco enim et ueneror adiutricem meam domini mihi sententia deputatam et indisrupto eidem foedere caritatis in Christo ihi primae statim conditionis lege coniunxit, dummodo sis et ipsa quod conditor esse te uoluit. si uero non adiutrix esse uolueris sed deceptrix et adminiculum te non mihi, sed aduersario malueris exhibere, atque ob hoc adtributum putas coniugii sacramentum, ut te huic quae ingeritur fraudans saluti insuper et me a discipulatu retrahas saluatoris, ita illam abbatis Iohannis, immo Christi ore prolatam sententiam uiriliter adprehendam, ut me a spiritali bono nulla carnalis auellere possit adfectio.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ꝓ nomine suo ac desiclerio ꝑfectionis ñ solũ con¬
tennendas simplicit̾ sed etiã odio habendas. ẽẽ. deter¬
nens. coniungat eis similit̾ etiã nom̃ uxorũ dicens.
& omĩs qui reliqͥt domũ uł fr̃s. aut sorores. aut patrẽ.
aut matrẽ. aut uxorem aut filios. aut agros. ꝓpter
nomen meũ: centuplũ accipiet. & uitã ȩt̾nã posside¬
bit: Intantũ enĩ ꝑfectioni quã p̃dicat nichil patit᷑
cõparari. ut illã quoq necessitudinẽ soluat patris
sione mandatũ. honora scilicet patrem ac matrem.
qđ ẽ mandatũ pͥmũ in reꝓmissione. ut bene sit tͥ
& sis longeuus suꝑ t̾rã. eãq despici ꝓsuo amore
p̃cipiat. Euident̃ itaq sicut eos euangłicꝰ sermo con¬
demnat. qͥ ñ int̾ueniente adulteri ĩ crimine i qni
uincula dirũ punt. ita obamorem xp̃i & desideni¬
castitatis iis qui carnale iugũ reiecerint etiã en¬

Expanded text:
tamen pro nomine suo ac desiderio perfectionis non solum contamen pro nomine suo ac desiderio perfectionis non solum contemnenda simpliciter, sed etiam odio habenda esse decernens coniungat eis similiter etiam nomen uxorum dicens: et omnis qui reliquit domum uel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxorem aut filios propter nomen meum, centuplum accipiet et uitam aeternam possidebit. in tantum ergo perfectioni quam praedicat nihil patitur conparari , ut illam quoque necessitudinem solui patris sione mandatum honora scilicet patrem ac matrem, quod est mandatum primum in repromissione, ut bene sit tibi et sis longaeuus super terram, eamque despici pro suo amore praecipiat. euidenter itaque sicut eos euangelicus sermo condemnat qui non interueniente adulterii crimine uxoria uincla disrucastitatis his qui jugum carnale rejecerint etiam cen
Abbreviated transcription (Latin):
dine ꝓuocari. dicente apło. Sic currite ut cõp̃henda¬
cis Nec ꝓpt̃ lentorũ & segniũ moras paratos atq
alacres debere subsistere. cum rectiꝰ sit ut desides. ap̃¬
cedentib incitent᷑. quã ut ꝓꝑantes aresidentib obli¬
gentur. Pinde statutũ sibi decretũq eẽ renunciare
So ac mori mundo. ut uiuere possit dõ. Et si hanc
beatitudinẽ nequeat obtinere. ut cũ socia sua incon-¬
sortiũ transeat xp̃i: malle se uł cũ uniꝰ menbri
dispendio saluũ fieri. & uelut debilẽ introire in
regna cȩlorũ. quã cũ soliditate corporis condemnari.
Adiciebat aut̃ etiã ista dicens. Si moyses ꝓduricia
cordis dimitti ꝑmittit uxores. quare hoc ñ sinat xẽc
ꝓdesiderio caritatis: p̾sertu cũ idem dñs integras af¬
festiones id ẽ. patrum. matrũq ac filiorũ. quib omnẽ
reuerentiã ñ solũ lex sed etiã & ipse p̃ceꝑat ex hiberi.

Expanded text:
dinem prouocari dicente apostolo: sic currite ut conprehendadinem prouocari dicente apostolo: sic currite ut conprehendatis, nec propter lentorom et segnium moras paratos atque alacres debere subsistere, cum rectius sit ut desides a praecurrentibus incitentur quam ut properantes a residentibus obligentur. proinde statutum sibi decretumque esse renuntiare saeculo ac mori mundo, ut uiuere possit deo, et si hanc beatitudinem nequeat obtinere, ut cum socia sua in consortium transeat Christi, malle se uel cum unius membri dispendio saluum fieri et uelut debilem intrare in regna caelorum quam cum soliditate corporis condemnari. adiciebat autem etiam ista dicens: si Moyses pro duritia cordis dimitti permittit uxores, quare hoc non sinat Cdesiderio castitatis, praesertim cum idem dominus inter ceteras adfectiones, id est patrum matrumque ac filiorum, quibus omnem reuerentiam non solum lex sed etiam ipse praeceperat exhiberi,
Abbreviated transcription (Latin):
peret. Cumq huiꝰmodi obsecrationib uigit̃ ꝑsisten¬
ti coniunx durissima ñ p̃beret assensum. seq dice¬
ret solatio maritali ꝓętatis suȩ flore penitꝰ absti¬
nere ñ posse. ac ꝓinde siqͥd deserta abeo criminis
admisisset. illi potiꝰ ascribendũ qͥ coniugii foede¬
ra dirupisset: ad hȩc ille cũ diu conditionẽ na¬
turȩ p̾tendisset humanȩ quã fragilem & in¬
certã ꝑiculosum. ee̾t. carnalib desideruis &
oꝑib duitiꝰ implicari: adiciens astruebat ñ li¬
dicisset. maiorisq noxȩ despicere cognitã bo¬
nitatem. quã in cognitã ñ amare. ꝓinde se
iam reatu etiã p̾uaricationis in uolui. si inuen¬
tis tam p̃daris. tamq cȩlestib donis terrena
ac sordida p̃tulisset. Ael omnẽ sane etatem omnẽq serũ
ꝑfectionis magnificentiã ꝑtinere. & uniuersȩ ȩccłȩ
menbra ad conscendendam sullimiũ meritorũ celsitu¬

Expanded text:
iperet. Cumque huiusmodi obsecrationibus iugiter persisteniperet. Cumque huiusmodi obsecrationibus iugiter persistenti coniunx durissima non praeberet adsensum seque diceret solacio maritali pro aetatis suae flore penitus abstinere non posse, ac proinde si quid deserta ab eo criminis admisisset, illi potius adscribendum qui coniugii foedera disrupisset: ad haec ille, cum diu condicionem naturae praetendisset humanae, quam fragilem et incertam periculosum esset carnalibus desideriis et operibus diutius inplicari, adiciens adstruebat non lidicisset, maiorisque esse periculi despicere cognitam bonitatem quam incognitam non amare: proinde se iam reatu etiam praeuaricationis inuolui, si inuentis tam praeclaris tamque caelestibus bonis terrena ac sordida praetulisset. ad omnem sane aetatem omnemque sexum perfectionis magnificentiam pertinere et uniuersa ecclesiae membra ad conscendendam sublimium meritorum celsitu
Abbreviated transcription (Latin):
sepultura. & humanȩ caritatis officiũ diuini amo¬
ris uirtute ꝑuertit᷑. Quisys auditis beatꝰ¬
ctionis accensus. semen uerbi foecundo corde
conceptũ quasi ꝓfundis atq eclomitis condit sulciꝰ
ineo uł maxime humiliatus atq cõpunctus. qđ
eũ senex ñ solũ euangłicã ꝑfectionem ñ attigisse
dixisset sed etiã uix legis ipsius adimplesse man¬
¶ data
Si quidẽ cũ decimas frugũ suarũ solitꝰ eẽt. iacom
annis singulis pendere. pͥmiciarũ rationẽ ne audis:
quidem se aliqndo deflebat. Quã tam̃ etiã sisinuse
tiã ad salutem stabilem oꝑat᷑. Ac desua uoluntat
& definitione ñ dubius. erga salutem conuigisom
mentis sollicitudinẽ curamq conuertit. eãq u
desideriũ quo fuerat ipse succensus simili coept
admonerȩ dicens conuersionẽ melioris uitȩ ne¬
quaquã ee ꝓtelandã qͥa necessitati subitȩ mortis

Expanded text:
sepultura et humanae caritatis officium diuini amosepultura et humanae caritatis officium diuini amoris uirtute praeuertitur. Quibus auditis beatuctionis accensus, semen verbi fecundo corde conceptum, quasi profundis atque edomitis condidit sulcis, in eo uel maxime humiliatus atque conpunctus, quod eum senex non solum euangelicam perfectionem non adtigisse dixisset, sed etiam uix legis ipsius adimplesse mandata. siquidem cum decimas frugum suarum solitus esset diaconiae annis singulis pendere, primitiarum rationem ne audisse quidem se aliquando deflebat: quam tamen etiamsi similintiam ad salutem stabilem operatur, ac de sua iam uoluntate et definitione non dubius erga salutem coniugis omnem mentis sollicitudinem . curamque conuertit, eamque ad desiderium quo fuerat ipse succensus exhortatione s monere, dicens conuersionem melioris uitae nequaquam esse lentandam, quia necessitati subitae mortis
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ sit potestate. utrũ subeuangłii grã. an sublegis
uelimꝰ trore consistere. Cuilibet enĩ parti ꝓqualita¬
ce auctus sui unũquenq necesse. ẽ. aggregari. Nam
aut suꝑgredientes legem suscipit x ei grã. aut certe
inferiores uelut debitores suos sibiq obnorios lex
retentat. Reus nanq legaliũ p̃ceptorũ nequaquã
euangłicam ꝑfectionẽ ualebit attingere. quamuis
xp̃ianũ se &e dnĩ grã liberatũ inanit̃ głetur. Non
solũ enĩ hic credendus. ẽ. adhuc ẽẽ. sublege. qui ea
quȩ lex p̃cepit detrectat implere. sed etiã ille qͥ ea
tantũ quȩ lex iubet obseruare contentus est:. ac ne¬
quaqua uocationi & gr̃ȩ xx̃i condignos exhibere fru
tuo sed uade uende omĩa quȩ habes &e da pauꝑib.
&e habebis thesaurũ incęlo. &e uenisequere me. ubi
ob ꝑfectionis magnificentiã discipło postulanti ne
breuissimũ quidem horȩ spaciũ ꝓpatris conceditꝰ

Expanded text:
situm est potestate, utrum sub euangelii gratia an sub legis situm est potestate, utrum sub euangelii gratia an sub legis uelimus terrore consistere: cuilibet enim parti pro qualitate actus sui unumquemque necesse est adgregari. nam aut supergredientes legem suscipit Christi gratia aut certe inferiores uelut debitores suos sibique obnoxios lex retentat. reus namque legalium praeceptorum nequaquam euangelicam perfectionem ualebit adtingere, quamuis Christianum se et domini gratia liberatum inaniter glorietur. non solum enim hic credendus est adhuc esse sub lege, qui ea quae lex praecipit detractat inplere, sed etiam ille, qui ea tantum quae lex iubet obseruare contentus est ac nequaquam uocationi et gratiae Christi condignos exhibet fructtuo, sed: uade uende omnia. quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me, ubi ob perfectionis magnificentiam discipulo postulanti ne breuissimum quidem horae spatium pro patris conceditur
Abbreviated transcription (Latin):
Non deficiet uir dedomo ionadab filii rechab stan
inconspectu meo cunctis diebꝰ. Qui om̃s offerre
possessionũ suarũ decimas ñ contenti. sed ipsa
p̃dia respuentes. semet ipsos potius dõ ac suas
animas obtuler̃. ꝓquib nulla ab homine fieri
cõmutatio potest sicut dñs in euangłio ꝓtestat᷑
Quã dabit homo cõmutationẽ ꝓ anima sua: Qui¬
ꝓpt̃ scire debemꝰ nos aquib ñ iam exigit᷑ legale
mandatũ. sed quib euangłicus cotidie intonat
sermo. siuis ꝑfectus. eẽ. uade uende om̃ia quȩ
habes & da pauꝑib. & habebis thesaurũ incelo
& ueni sequere me. cũ decimas de substantiis
nr̃is offerimꝰ dõ adhuc quodã mͦ sublegis sar¬
tina detineri. & nec dũ adeuangłicũ illud fasti¬
tantũ p̾sentis uitȩ beneficiis sed etiã futuris
agła ꝑfectorũ Qdđ quidem quã infimũ quã misera¬
hle sit & exp̃sentis uitȩ statu & comparatione ꝑspicite.
honorabilis & głosus habeat᷑. Quã obrem in nrã hodie

Expanded text:
filii Rechab, stans in conspectu meo cunctis diebus . Qui omnes offerre possessionum suarum decimas non contenti, sed ipsa praedia respuentes, semetipsos potius Deo ac suas animas obtulerunt, pro quibus nulla ab homine fieri commutatio potest, sicut Dominus in Evangelio contestatur: quam dabit homo commutationem pro anima sua? Quapropter scire debemus nos, a quibus non iam exigitur legale mandatum, sed quibus euangelicus cotidie intonat sermo: si uis perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequerenostris offerimus Deo adhuc quodammodo sub legis sarcina detineri, et necdum ad evangelicum illud fastitantum praesentis vitae beneficiis, sed etiam futurisfectorum. quod quidem quam infimum quamque miserabile sit, uel ex praesentis uitae statu et conparatione perspicite, honorabilis et gloriosus habeatur. Quamobrem in nostra hodie
Abbreviated transcription (Latin):
one platus qͥnꝙ milib uirorũ esce sinȩ nunere
saciatis pͥmitiuũ de uideis xp̃ianorũ popłm dnõ
consecrauit. Et iccirco hi quoq decem dies cũ
supiorib qͣd raginta. pari solennitate sunt ac
lȩticia celebrandi. Cuiꝰ festiuitatis traditio ꝑ
apłicos uiros ad nos usq transmissa. eode tenore
soruanda ẽ. Idõ nanq in ipsis dieb nec genua in ora.¬
tione curuant᷑. qͥa inflexio genuũ uelut poeniten¬
tie ac luctꝰ indiciũ ẽ. Unde etiã ꝑom̃ia eandem un
illis solennitatẽ quã die dominica custodimꝰ. in qua
maiores nr̃i nec ieiuniũ agendũ nec genua . eẽ. fle
cenda ob reuerentiã resurrectionis dominice tra¬
dider Gramanꝰ. Potest ne hȩc caro insolitis¬
blandim̃tis tã longe festiuitatis illecta ñ aliqͥd
sentuosũ de illo quamuis absciso uitiorũ fomite
germinare. aut mens p̾sũptis ultra consuetudinẽ
dapib onerata ñ erga famulũ corpus rigorem
dominationis inflectere presertim cũ in nobui

Expanded text:
latus quinque milibus uirorum escae suae munere satiatis primitiuum de Iudaeis Christianorum populum domino consecrauit. et idcirco hi quoque decem dies cum superioribus quadraginta pari sollemnitate sunt ac laetitia celebrandi. cuius festiuitatis traditio per apostolicos uiros ad nos usque transmissa eodem tenore seruanda est. ideo namque in ipsis diebus nec genua in oratione curuantur, qtiae ac luctus indicium est. Unde etiam per omnia eamdem in illis solemnitatem quam die dominica custodimus, in qua majores nostri, nec jejunium agendum, nec genu esse flctendum ob reuerentiam resurrectionis dominicae tradiderunt. GERMANVS: Potestne haec caro insolitisblandimentis tam longae festiuitatis inlecta non aliquid sentuosum de illo quamuis absciso uitiorum fomite germinare, aut mens praesumptis ultra consuetudinem dapibus onerata non erga famulum corpus rigorem dominationis inflectere, praesertim cum in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uitia subseqͣnt᷑. mala ñ potest defiuiri. qͥa ñql
intrat inos couiquinat hominẽ sed quȩ ꝓ ce¬
dunt de corde hȩc coinquinant hominẽ. Rin¬
cipali itaq derogat bono nec ꝑfecte aut sine pei¬
ud aliqͥd facit. Omia enĩ huiꝰ grã facienda sunt p

Expanded text:
ntur, mala non potest definiri, quia non quod intrat in os, coinquinat hominem, sed quae proceduntde ore, haec coinquinant hominem. principali itaque derogat bono nec perfecte aut sine pecud aliquid facit. omnia enim huius gra
Abbreviated transcription (Latin):
gi ꝑdiem affligere hominẽ animã suã: Nunqͥs
contorquere quasi circulũ caput suũ & saccũ
& cinerem sternere: Nunqͥd istud uocabis ieu¬
niũ. & diem acceptabilem dño: Deinde infert
docens quomͦ acceptabilis fiat continentia ieui¬
nantis. atq euident̃ enunciat ꝑse solũ ieiuniũ
ꝓdesse ñ posse . nͥ has quȩ subiciunt᷑ causas habu

Expanded text:
em affligere hominem animam suam? Nunquid contorquere quasi circulum caput suum et saccum et cinerem sternere? Nunquid istud vocabis jejunium et diem acceptabilem Domino ? Deinde infert, dicens quomodo acceptabilis fiat continentia jejunantis, atque evidenter enuntiat per se solum jejunium prodesse non posse, nisi has quae subjiciun
Abbreviated transcription (Latin):
ascribi ieiuniis om̃ino ñ possunt. Neq eni ni
met ipsis bona aut ꝓpt̾ se necessaria sunt qtͣ
ꝓpt̃ adquirendã cordis & corporis puritatẽ salise
exercent᷑ ut aculeis carnis obtunsis mens pacifica si
reconciliet᷑ auctori. Nec immutabilit̃ semꝑq sunt
bona. qͥa plerunq eorũ int̾missione ñ lȩdimꝰ unio
etiã in ꝑniciẽ int̾dũ animȩ importuniꝰ celebrata

Expanded text:
adscribi ieiuniis omnino non possunt. neque enim ex semet ipsis bona aut propter se necessaria sunt, quia propter adquirendam cordis et corporis puritatem salubriter exercentur, ut aculeis carnis obtunsis mens pacifica suo reconcilietur auctori, nec inmutabiliter semperque sunt bona, quia plerumque eorum intermissione non laedimur, immo etiam in perniciem i
Abbreviated transcription (Latin):
missũ condemnare ñ possit. qđq ñ nunqͣm egisse rey¬
hensibile sit. ñ nunqm p̃termisisse laudabile. Sim
in illa definitione uirtutũ etiã ieiuniũ censeamꝰ
int̾ pͥncipalia bona ciborũ abstinentia collocetur
erit ꝓfecto eorũ mala & criminosa ꝑ ceptio. Que¬
qͥd enĩ pͥncipali bono contrariũ. ẽ sine dubio pͥna¬
pale malũ. ẽẽ censendũ ẽ. Qđ definiri a nobsri¬
pturarũ scãrũ ñ ꝑmittit auctoritas. Si enĩ talis¬
su ac ꝓposito ieiunemꝰ. ut peccatũ contrahi inese¬
rũ ꝑceptione credamus. non modo nullos fructus
ꝑ abstinentia consequim᷑ sed etiã reatũ maximũ

Expanded text:
rmissum condemnare non possit, quodque nonnumquam egisse reprehensibile sit, nonnumquam praetermisisse laudabile. Si enim in illa definitione virtutum, etiam jejunium censeamus, ut inter principalia bona ciborum abstinentia collocetur, erit profecto eorum mala et criminosa perceptio. Quidquid enim principali bono contrarium est, sine dubio principale malum esse censendum est. quod definiri a nobis scripturarum sanctarum non permittit auctoritas. si enim tali sensu ac proposito ieiunemus, ut peccatum contrahi in escarum participatione credamus, non modo nullos fructus pro abstinentia consequemur, sed etiam reatum maximum
Abbreviated transcription (Latin):
nis testificatione ꝓclamans. Extendo manũ
meã addnm excelsũ qͥ fecit cęlũ & t̾rã. si afilo
subtegminis usq ad corrigiã calige accipiã
exom̃ib quȩ tua sunt. Sic dauid p̃cepta legis
cognoscimꝰ suꝑ gressũ. qͥ p̃cipiente moyse ut
inimicis talio redderetur: ñ solũ hoc ñ fecit
uerũ etiã cordis affectu complexus est ꝑseqͦntes
& ꝓiis dño piȩ supplicans. etiã lugubrit᷑ fle¬
uit & ultꝰ .ẽ. int̾fectos. Ita heliam quoq &
ieremiã ꝓbamꝰ ñ fuisse sublege. qͥ cũ licito
uti conuigio absq rep̾hensione potuerint.
uirgines tam̃ ꝑseuerare maluerintt Sic
heluserti aei relaoqꝰe ei elẽ ꝓposti uiros. morsarca lea
supaese mandata dequib apłs ita dicit. Crxho¬

Expanded text:
nis testificatione proclamans: extendo mtnam nis testificatione proclamans: extendo mtnam meam ad dominum excelsum, qui fecit caelum et terram, si a filo subteminis usque ad corrigiam caligae accipiam ex omnibus quae tna sunt sic Dauid praeeepta legis eognoedmus supergressum, qui praecipiente Moyse, ut inimicis talio redderetur, non solum hoc non fecit, uerum etiam dilectione conplexus est persequentes et pro his domino pie supplicans etiam lugubriter fleuit et ultus est interfectos. ita Heliam quoque et Hieremiam probamus non fuisse sub lege, qui cum licito uti coniugio absque reprehensione potuerint, uirgines tamen perseuerare maluerunt. sic Helisaeom ae reliquos eiusdem propositi uiros Moysaica legimus superasse mandata, de quibus apostolus ita dicit: c
Abbreviated transcription (Latin):
psib leuitarũ oblationes uͦ ac primiciȩ erant sa¬
cordotib consecrate. Sed primiciarũ hic erat in odꝰ
ut qͥnquagesima pars uł frugũ uł animaliũ tem¬
pli uł sacerdotũ ministerio p̃beret᷑. Quẽ modũ
tepidiores quiq infidelit̾ minuentes. religiosi
ores uͦ etiã cumulantes. illi ex sexagesima. hi autẽ
er qͣdragesima fructuũ suorũ parte pendebant
usti enim quib lex ñ ẽ. posita sic ꝓbant᷑ ñ. eẽ. sub
lege ut iusticias legis ñ solũ implere: uerũ etiã
suꝑare contendant. sitq deuotio eorũ legali maior
imꝑio quȩ obseruantiã cumulans p̃ceptorũ uo¬
luntariȩ addat indebita. Ita nanq & abraham
futurȩ legis p̃cepta legimꝰ suꝑ gressũ. cũ suꝑatis
qͣttuor regib de spoliis sodomorũ quȩ sibi uelut
uictori ñ unmerito debebant᷑. & quidem rege ipso
cuiꝰ spolia retulerat supplicit̾ offerenti. nĩchil
penitꝰ adquiescit attingere. sub diuini nomi¬

Expanded text:
 oblationes vero ac primitiae erant sacerdotibus consecratae ; sed primitiarum hic erat modus, ut quinquagesima pars vel frugum vel animalium, templi vel sacerdotum ministerio praeberetur . Quem modum tepidiores quique infideliter minuentes, reliores uero etiam cumulantes, illi ex sexagensima, hi autem ex quadragensima fructuum suorum parte pendebant. iusti enim, quibus lex non est posita, sic probantur non esse sub lege, ut iustitias legis non solum implere, uerum etiam superare contendant sitque deuotio eorum legali maior imperio, quae obseruantiam cumulans praeceptorum uoluntaria addat ad debita. Ita namque Abraham futurae legis praecepta legimus supergressum, cum superatis quattuor regibus de spoliis Sodomorum, quae sibi uelut uictori non inmerito debebantur, et quidem rege ipso cuius spolia reduxerat suppliciter offerente, nihil penitus adquiescit adtingere, sab diuini nomi
Abbreviated transcription (Latin):
dnm de tuis iustis laborib: & deliba ei defructib
iusticiȩ tuȩ. ut impleant᷑ horrea tua abundan¬
tia tritici. uino autẽ torcularia tua redundabt̃
siti & trans gredientes eã reatũ in euitabilit in¬
currebant. & implentes ad ꝑfectionis apicem
ymus munerat. Lexem̃ factoribꝰ suis ñ regnorũ cei¬

Expanded text:
Deum de tuis justis laboribus, et deliba ei de fructibus Deum de tuis justis laboribus, et deliba ei de fructibus justitiae tuae, ut impleantur horrea tua abundantia tritici, vino autem torcularia tua redundent .siti et transgredientes eam reatum inevitabiliter incurrebant, et implentes ad perfectionis apicemiis munerat. Lex enim factoribus suis non regnorum coe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictus tunc uiuenis aduenisset. deferens ni¬
giosa munera int̾ cȩteros possessores qui ceratun
decimas uł primicias frugũ suarũ memorto sen
de suis substantiis offerebant. uideretq eoslena
cũ multis ad se munerib conflurisse. & deugi¬
oni eorũ uicissitudinẽ cuperet repensare. cept
dona carnalia. Deniq ita sermonẽ adhortationis
instituit. Delector quidem ofilii pia ur̃orũ mu¬
nerũ largitate. & deuotionẽ huiꝰ oblationis cus
dispensatio mͥ credita.ẽ. gratant̾ amplector quifi
delit̾ pͥmicias urãs ac decimas indigentiũ usib ꝓ¬
futuras. uelut sacrificiũ dnõ bonȩ suauitatis
offertis. harũ scilicet oblatione plenitudinẽ qͥq
fructuũ unuiersȩq substantię ur̃ȩ exqua hȩc
dnõ delibastis uhertim benedicendam credentes
uos qͦq scd̾m mandati illiꝰ fidem multiplici ubtate
bonorũ om̃iũ etiã in hoc scło. cumilandos. Honora

Expanded text:
praedictus tunc iuuenis aduenisset deferens relipraedictus tunc iuuenis aduenisset deferens religiosa donaria inter ceteros possessores, qui certatim decimas uel primitias frugum suarum memorato seni de suis substantiis offerebant, uideretque eos senex cum multis ad se muneribus confluxisse et deuotioni eorum uicissitudinem cuperet repensare, coepidona carnalia. denique ita sermonem adhortationis instituit. Delector quidem o filii, pia uestrorum munerum largitate, et deuotionem huius oblationis, cuius dispensatio mihi credita est, gratanter amdeliter primitias vestras ac decimas indigentium usibus profuturas velut sacrificium Domino bonae suavitatis offertis. Harum scilicet oblatione plenitudinem quoque fructuum universaeque substantiae vestrae, ex qua haec Domino delibastis, ubertim benedicendam credentes, vosque secundum mandati illius fidem multiplici ubertate bonorum omnium etiam in hoc saeculo cumulandos: Honora
Abbreviated transcription (Latin):
RIUSAUA uerba collationis ms¬
huiꝰce habitȩ cũ sũmo uiro abbate
Theona incipiamꝰ euoluere: necessa¬
riũ reor. ut initiũ conuersionis eiꝰ
breui sermone ꝑstringã qͥa ex hoc uł me¬
ritũ uiri uł grã euidentiꝰ poterit patere lectori.
Hic gͥ adolescens admodũ. parentũ studio imꝑioq
connexus est uinculo coniugali. Nã dũ pudiciciȩ
eiꝰ religiosam sedulitatẽ ꝓspiciunt. & ancipitẽ
lapsũ lubricȩ uerent᷑ ȩtatis. p̃ueniendos adoles¬
centiȩ motus licito nuptiarum remedio credider̃
Cũ gͦ hic unius lustri tempꝰ cũ coniuge ꝑ egisset:
uenit ad abbatẽ ioħm qͥ tunc temporis merito
scĩtatis electus diaconiȩ p̃sidebat. Non enĩ ad
hunc gradũ quilibet ꝓpria uoluntate aut ambtin
ꝓuchitur. sed is quem cunctorũ seniorũ coetisto¬
tis p̾rogatiua & fidei atq uirtutũ testimonis
cellentiorem om̃ib sullimioremq censuerit.
hunc in qͣm beatũ ioħm cũ piȩ deuotionis st

Expanded text:
riusquam verba collationis hujus habita cum summo viro abbate Theona incipiamus evolvere, necessarium reor ut initium conversionis ejus breui sermone perstringam, quia ex hoc uel meritum uiri uel gratia euidentius poterit patere lectori. hic igitur adulescens admodum parentum studio imperioque conexus est uinculo coniugali. nam dum pudicitiae eius religiosa sedulitate prospiciunt et ancipitem lapsum lubricae uerentur aetatis, praeueniendos adulescentiae motus licito nuptiarum remedio credidernnt cum ergo hic unias lostri tempus cum coniuge peregisset, uenit ad abbatem Iohannem, qui tunc temporis merito mirae sanctitatis electus diaconiae praesidebat. non enim ad hunc gradum quilibet propria uoluntate ant ambitione prouehitur, sed is quem cunctorum seniorum coetus aetatis praerogatiua et fidei atque uirtutum testimonio excellentiorem omnibus sublimioremque censuerit. ad hane, inquam, beatum Iohannem cum piae deuotionis studio