comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guine. s ipso cui attestabatur iam potãt:quia qd̃
fiebat uoluntarium erat ñ necessarium. nisi icdeo¬
necessarium quia ut sic fieret uoluntarie fuerat
ubi ñ tm̃ difugiunt ꝙ tremunt apłi: s ipsi malig¬
n sp̃c iam iã impositi sibi freni saliuaria mastican¬
tis ꝑ antiquum organum suum linguam femineã.
nitebant᷑ colligationes illas impictatis dissoluere. sci¬
entes quia fortis armatus hoc ancipiti gladio erat eos
de dui possesso huius mundi atrio eiecturꝰ. Itaq con¬
cionator illustris oblato confessionis & fidei odoram̃¬
to. impositoq latroni blasphemanti snentio: iucto¬
rie sue paimam ꝙ auctoram̃tum auidice exigensad
ris in regnum tuum. Considerare necesse ẽ. quem lo¬
cum. quem modum. qd̾ tempꝰ ħ causa habuerit: &
qm celerem auilitum confessio meruit. quis possit
penitentia. qͦmͦ uonus dñs tribulatio corde claman¬
tem adse seruum suum. &̃ in uitimo peccati puncto

Expanded text:
guine, sed ipso cui attestabatur, jam poterat, quia quod guine, sed ipso cui attestabatur, jam poterat, quia quod fiebat, voluntarium erat, non necessarium, quinecessarium, quia ut sic fieret, voluntarie fuerat ubi non tantum diffugiunt et tremunt apostoli, sed et ipsi maligni spiritus jamjam impositi sibi freni salivaria masticantes, per antiquum organum suum, linguam femineam nitebantur colligationes illas impietatis dissolvere: scientes, quia fortis armatus hic, ancipiti gladio erat eos de diu possesso hujus mundi atrio ejecturus. Itaque concionator illustris, oblato confessionis et fidei odoramento, impositoque latroni blasphemanti silentio, victoriae suae palmam et auctoramentum a judice exigens ad ris in regnum tuum . Considerare necesse est quem locum, quem modum, quod tempus haec causa habuerit, et quam celerem auditum confessio meruerit, quid possit poenitentia, quomodo bonus Dominus tribulato corde clamantem ad se servum suum etiam in ultimo peccati puncto
Abbreviated transcription (Latin):
h spans. ue desꝑans hic diligens. hic negligens: ad eratqi
illi controuersie iudex: qui clata sententia blasphemũ
intartara: confitentẽ p̃misit ad regna. Sane hic de qͦ
agimꝰ latro mansueti animi. ꝙ sicut testẽ xͥ decebat
inauditorio publico ficdi ꝓtulerat argum̃ta: & nouo
philosophandi gn̾e supplicii tanti in memor. cum
plasphemo illo de timore dĩ & iustitia disputaat.
innocentie .xͥ. increpat maledic um: nec parcit sui¬
s tanqm accusator sui se ipsum adũsum se sententie
ueritate ꝓlata ꝑsequitur. Dampnatio inquit simi¬
lis quidẽ ẽ. s causa differens: cum hic ad hoc desti¬
natus sit ex obedientia. nos obflagicia. Causam ac¬
cusat ñ arguit penam: execratur scelus suum ñ
detrectat iudicium. Neq inquit tu times dm̃. Dm̃¬
ñ erubescit fat̾i: quem exinuidia ñ exmĩto nou̾at
crucifigi. Intelligere enim reuelante ñ carne & san¬

Expanded text:
hic sperans, ille desperans; hic diligens, ille negligens. Aderatque hic sperans, ille desperans; hic diligens, ille negligens. Aderatque illi controversiae judex, qui data sententia blasphemum ad tartara, confitentem praemisit ad regna. Sane hic de quo agimus latro, mansueti animi, et sicut testem Christi debebat, in auditorio publico fidei protulerat argumenta, et novo philosophandi genere supplicii tanti inmemor, cum blasphemo illo de timore Dei, et justitia disputabat.innocentiae Christi; increpat maledicum, nec sibi parcit; sed tantum accusator sui, seipsum adversum se sententiae veritate prolata, persequitur. Damnatio, inquit, similis quidem est, sed causa differens, cum hic ad hoc destinatus sit ex obedientia, nos ob flagitia. Causam accusat, non arguit poenam; exsecratur scelus suum, non detrectat judicium. Neque, inquit, tu times Deum. Dn erubescit, quem ex invidia, non ex merito noverat crucifigi. Intelligere enim, revelante non carne et san
Abbreviated transcription (Latin):
hora ultima aduentaret. eqͦ aĩo ibat: nec urgebat for¬
mido penar conscientiam. que se sanguine. xp̃i p̃ter¬
fluente sentiebat ablutam. Exacuebant linguaᷤ ue¬
nenatas. blaffemantes xp̃m udei: ce conclamabant
ꝙ euomebant conuitia. & qͣi uictores insultabant
pendentr. fugerant apłi. sola plebs maledicta firma¬
tis neqͣm sermonib celebrabat ludibrium: romanis
militib sedicionib tumultuosis cedentib. ꝓ potesta¬
te ministerium potiꝰ exhibentib qm consensum. S
& alter latro oblatranti plebi assentiens. qd̃ neq se neq
alios saluos posset fatere testabatur: irridebatq con¬
participem suũ qui in eũ quem in eardẽ secum dã¬
pnatione uideret. spem poneret. & nugatoriũ omni¬
no uidebatur illum credere regem uł dm̃: quem secũ
oppresserat idem opprobriũ. ce consimile torm̃tum. Erat
itaq unus irrisor aliter cõfessor: unꝰ exꝓbrator. alt̾ ueneratir

Expanded text:
hora ultima adventaret, aequo animo ibat, nec urgebat forhora ultima adventaret, aequo animo ibat, nec urgebat formido poenarum conscientiam, quae se sanguine Christi praeterfluente sentiebat ablutam. Exacuebant linguas venenatas blasphemantes Christum Judaei, et conclamabant et emovebant convicia, et quasi victores insultabant pendenti. Fugerant apostoli, sola plebs maledicta firmatis nequam sermonibus, celebrabat ludibrium: Romanis militibus seditionibus tumultuosis cedentibus, pro potestate ministerium potius exhibentibus quam consensum. Sed et alter latro oblatranti plebi assentiens, quod nec se nec alios salvos posset facere, testabatur, irridebatque comparticipem suum, qui in eum quem in eadem secum damnatione videret, spem poneret, et nugatorium omnino videbatur illum credere regem vel Deum, quem secum oppresserat idem opprobrium et simile tormentum. Erat itaque unus irrisor, alter confessor; unus exprobrator, alter venerator;
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Uerum xp̃c & falsos defensores fidei hereticos &
inimicos gr̾e iuideos p̃senti indicio destruit. & con¬
uincit: mutans legem in gr̃am. t̾rorem in mansue¬
tudinem. asꝑitatem in lenitatẽ: umbram inueritatẽ.
iudiciũ inmiscdiam. Houus rex. noua lex: nouus
dux. noua lux. fractis priorib tabulis ce silice ad silicẽ
& dictat & decernit omnia caritas. Scribitur trib
net corrumꝑe pilatꝰ qd̾ scripserat uoluit. & licer tam
in signẽ titulũ deleri ꝑfidia iudeorũ clamose expe¬
teret obtinẽ nullo mͦ preualuit. Iam ad hanc scrip¬
turam latro contrucifixus ꝑtinebat: &e eũ intͣ se ille
litt̃e colligebant. iam sspes sub intrarat conu̾so. quia
crucifixo sibi mundo inbiabat celestib : dilatatus¬
q caritate qͣsi consputis repudiatisq que infra sunt.
T̃xͦ tractabat de regno. affectabat suꝑiora: & cum iã
anima eg̃ssum accelerans in pͥmis labris eẽt. & ua

Expanded text:
tas. Verum Christus et falsos defensores fidei haereticos, et tas. Verum Christus et falsos defensores fidei haereticos, et inimicos gratiae Judaeos, praesenti judicio destruit et convincit, mutans legem in gratiam, terrorem in mansuetudinem, asperitatem in lenitatem, umbram in veritatem, judicium in misericordiam. Novus rex, nova lex: Novus dux, nova lux, fractis prioribus tabulis, et silice ad silicem tat pietas, et discernit omnia charitas. Scribitur tribus nec corrumpere Pilatus quod scripserat voluit, et, licet tam insignem titulum deleri perfidia Judaeorum clamose expeteret, obtinere nullo modo praevaluit . Jam ad hanc Scripturam latro crucifixus pertinebat, et eum intra se illae litterae colligebant; jam spes subintrabat converso, quia crucifixo sibi mundo inhiabat coelestibus, dilatatusque charitate, quasi consputis repudiatisque quae infra sunt, cum Christo tractabat de regno, affectabat superiora, et cum jam anima egressum accelerans in primis labris esset, et
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Ecce unus ex derelictis tuis assumit᷑. latro iue col¬
laterat tuus dampnatꝰ obscelera. ulum uictorie tue
p̃cursorem constitius. & iustificatum gr̃a in paradysum
a phariseis xp̃o ꝓ crimine. qd̃ cum peccatorim qͦs lex ab¬
dicabat. ad legis iniuriam ñ tm̃ u̾bo. s etiam cõmu¬
nicaret conuiuio. Cum eñĩ leprosos & inmundos ex
ritu & decreto extra castra de pellerent. abrasisq pa¬
rietib earum domors in quib fuerant conũsati. ipsis
q in quib consedissent subselliis. ꝓpria mandaretur
Inoleuerat suꝑsticio. ꝙ occasione legis inteliecte carna¬
liter. psequebantur quidẽ ministri legis peccatum:
cum tñ nec ipsi eeñt a pecc̃o immunes: sub scribe¬
quidam heretici inquib sunt nouatiani qͥ uolunt
uideri defensores eccłie. eos qui in quocumq crimine
pꝰ baptismum lapsi st̃. penitentia censent indignos:
& omĩno ñ posse restitui ilia doginatitat impietas.
quem inaliqͦd crimen humana impegit infirmi¬

Expanded text:
nus de derelictis assumitur. Latro ille collateralis tuus, damnatus ob scelera, illum victoriae tuae praecursorem constituis, et vivificatum ex gratia in paradisum a Pharisaeis Christo pro crimine quod cum peccatoribus, quos lex abdicabat, ad legis injuriam, non tantum verbo, sed etiam communicaret convivio. Cum enim leprosos et immundos ex ritu et decreto extra castra depelleret, abrasisque parietibus earum domorum, in quibus fuerant conversati, ipsis quoque in quibus consedissent subselliis, propria mandaretur Inoleverat superstitio, et occasione legis intellectae carnaliter, persequebantur quidem ministri legis peccatum, cum tamen nec ipsi essent a peccato immunes, subscribequidam haeretici, in quibus sunt Novatiani, qui volunt videri defensores Ecclesiae, eos qui in quocunque crimine post baptismum lapsi sunt, poenitentia censent indignos, et omnino non posse restitui dogmatizat illa impietas, quem in aliquod crimen humana impegit infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
risorib ⁊ interfectorib pot̾at bñficium expectari qͥ
om̃s adimpietatem ꝓni. paratiores erant augere in¬
iurias. qm misereri uel compati. ꝑseuerabant ad¬
huc. nec flagellis. nec sputis. nec colaphis pot̾ant
saturari: unde nec consequens uidetur. ut audita si¬
tis. eor  emolliret. quib parum erat qd̃ incruce pen¬
debat: nec satis actum eẽ ipsa morte malignanti¬

Expanded text:
risoribus et interfectoribus poterat beneficium exspectari, qui risoribus et interfectoribus poterat beneficium exspectari, qui omnes ad impietatem proni, paratiores erant augere injurias quam misereri vel compati. Perseverabant adhuc, nec flagellis, nec sputis, nec colaphis poterant saturari. Unde nec consequens videtur ut audita sitis eorum cor immoliret, quibus parum erat quod in cruce pendebat, nec satis actum esse ipsa morte malignanti
Abbreviated transcription (Latin):
munerib manum apponat impurꝰ. Qd̃ ñ ideo dicimꝰ
qd̾ in his qui iam abluti &e scĩficati sunt de qͣntiscũq
naufragiis euascrint. aliqua post indulgentiam
nota ꝑmaneat: quia nisi ad antiqua recurratur cõ¬
tagia. nulli pͥor p̾uidicat uita.
Icte iterum mistĩa: & ad inuicẽ sibi satram̃ta di¬
iuna occurrunt. Responsum erat de cruce latꝰ¬
ni ae matͥ: & ad confirmationẽ spei. pietatisq ex¬
emplũ. latro in regnum p̃mittit᷑: mat̾ interim ob
certum misterium reseruatur. his pie ꝓuideq dis¬
positis: xp̃c inter supplicia sitit. Ex haustum erat
sacrum pectus sudore sanguinis: & lignum illud
cui affixus erat scĩs baiulauerat humeris: ꝙ ut so¬
let ex mesticia somnꝰ ñ nullis obreꝑe. sic poterit
sitis illa extorm̃to accendi. forsitan sic erat. Ego uͦ
sacramentalẽ hanc sitim intelligo: in qua ñ tam
desidãtur potus. qm hominũ sauis. Neq enĩ ab ir¬

Expanded text:
muneribus manum apponat impurus. Quod non ideo dicimus, muneribus manum apponat impurus. Quod non ideo dicimus, quod in his qui jam abluti sunt et sanctificati de quantiscunque naufragiis evaserint, aliqua post indulgentiam nota permaneat, quia nisi ad antiqua revertatur contagia, nulli prior praejudicat vita.Ecce iterum mysteria, et ad invicem sibi sacramenta divina occurrunt. Responsum erat de cruce latroni, et matri; et ad confirmationem spei pietatisque exemplum, latro in regnum praemittitur, mater interim ob rerum mysterium reservatur. His pie provideque dispositis, Christus inter supplicia sitit. Exhaustum erat sacrum pectus sudore sanguineo, et lignum illud, cui affixus erat, sanctis bajulaverat humeris, et ut solet ex moestitia somnus nonnullis obrepere, sic poterat sitis illa accendi. Forsitan sic erat. Ego vero sacramentalem hanc sitim intelligo, in qua non tam desideratur potus, quam hominum salus. Neque enim ab ir
Abbreviated transcription (Latin):
latui clientelam. ꝓprie tam̃ gabrihel ce ioħs huic as¬
signati officio. cõmunib studiis ministrabant᷑ simul¬
q abambob tam incelo qmͣ int̾ra diuina & humana
dente subsidiũ. arcangło. pia uota ꝓferente ad filiũ
mul in bono iocundoq conuentu uirgiitas & hu¬
militas. dilectio & puritas. subiectio ce caritas: & erat
unanimitatis participacio inud ipsum. inter dnãm
& ministrum. sit magistri ordinarat auctoritas. Bonꝰ
intruce iustificat impium: ꝙ debitum matri reddit
affectum: addit qͦ &e tradit exemplũ. qd̃ ad conseruan¬
da q̃ sc̃a st̃ debeat eligi sc̃ĩtudo: nec sacram̃torum ar¬
chana in puris sunt exponenda conspectio: nec possit
digne satris ministrare ministeriis. nisi qui inscola
mundandis. ł mundis officium exhibet. omni mo¬
da splendeat sc̃ĩtate. quia omnino huic forme contrariũ
ẽ ut contrectet incorrupta corruptꝰ. & purificatoriis

Expanded text:
latui clientelam; proprie tamen Gabriel et Joannes huic aslatui clientelam; proprie tamen Gabriel et Joannes huic assignati officio communibus studiis ministrabant, simulque ab ambobus tam in coelo quam in terra divina et humana dente subsidium, archangelo, pia vota perferente ad Filium.mul in bono jocundoque conventu virginitas et humilitas, dilectio et puritas, subjectio et charitas: et erat unanimitatis participatio in idipsum, inter dominam et ministrum, sicut Magistri ordinarat auctoritas. Bonus in cruce justificat impium, et debitum matri reddit affectum. Addit quoque et tradit exemplum quod ad conservanda quae sancta sunt, debeat eligi sanctitudo; nec sacramentorum arcana impuris sint exponenda conspectibus, nec possit digne sacris ministrare mysteriis, nisi qui in scholmundandis vel mundis officium exhibeat, omnimoda splendeat sanctitate, quia omnino huic formae contrarium est ut contrectet incorrupta corruptus, et purificatoriis
Abbreviated transcription (Latin):
anime puritatem. hoc singulari titulo honorauit.
Intueor gͥ quadrigam qua currendũ ẽ ad patrem
sic debere distinguit᷑ut ꝑ te ad matrẽ. ꝑ matrẽ ad fili¬
um. ꝑfilium uͦ attingere possit penitentis affectus
ad patrem: & in hoc ferculo qd̃ nos ab hoc scło eue¬
hit. tu sis colum pna argentea: mater ascensus purpu-¬
reus: fuiꝰ mecdia caritas: reclinatorium aureum. uisio
patris in decore suo. ce eterne patis iocunda tranquillitas:
hanc interim glam ꝓͥe uirginitas ꝓmeretur: phanc in
hunc gradum discipłs sublimatur. Phanc ipsam mat̾
& uͥgo placuerat dõ: & obumbrante uirtute altissimi
in illo beatifico ut̃o uerbum factum ẽ. caro. ꝑhanc fue¬
rat gabrihel archangłs marie domesticꝰ. immo tota ce¬
lestis milicie multitudo: & nat᷑e angłice gła admirans.
qd̃ se in t̾ris integram reppisset. circum fusa undiq
cognato celibatui exhibebat reuerentiam. & diuino inco¬

Expanded text:
animae puritatem, hoc singulari titulo honoravit. animae puritatem, hoc singulari titulo honoravit. Intueor igitur quadrigam qua currendum est ad Patrem, sic debere distingui, ut per te ad matrem, per matrem ad Filium, per Filium vero attingere possit poenitentis affectus ad Patrem. Et in hoc ferculo quod nos ab hoc saeculo evehit, tu sis columna argentea, mater ascensus purpureus, Filius media charitas, reclinatorium aureum visio Patris in decore suo, et aeternae pacis jocunda tranquillitas. Hanc interim gloriam proprie virginitas promeretur. Per hanc in hunc gradum discipulus sublimatur, per hanc ipsa mater et Virgo placuerat Deo, et obumbrante virtute Altissimi , in illo beatifico utero, Verbum caro factum est , per hanc fuerat Gabriel archangelus Mariae domesticus, imo tota militiae coelestis multitudo et naturae angelicae gloria admirans quod sic integram in terris reperisset circumfuso undique cognato caelibatui exhibebat reverentiam, et divino inco
Abbreviated transcription (Latin):
ea obeclientia qua discipls. ea subiectione qua minister
& famulꝰ. Petro cõmendatur eccł̃iaͥ tibi maria. illi tu¬
multuosa negotia tͥ pacifica & qͥeta iuii atria & uestibu¬
lũ. & altaria sanguinũ: tibi cõmendatur altare in¬
censi. & scã scor̃s. Ad culm̃ ministerii tui nullus tetũ
admittitur: solꝰ illi assistis ꝓpiciatorio. solꝰ illud uas
aureum continens manna. ullud diuine legis scri¬
nium pontifex destinatꝰ obseruas. loco filii positus
es. de ut uicem in matre suppleas ordinaris. hec ab¬
nuit te mater scã uicariũ. licet longe inꝑa rẽ infe¬
rioris titulitñ qi sic uisum ẽ filio. amplectit᷑ succes¬
sorem. Certe piscator fueras &e in hac arte apatrib
institutꝰ. nullum te stegia. inclitum indicat. sed
qui infirma mundi elegit ut confundat fortia. in
assũptione tua pauꝑtatis & humilitatis & castitatis
głam cõmendauit: fundatamq caritatẽ & illustris

Expanded text:
ea obedientia qua discipulus, ea subjectione qua minister ea obedientia qua discipulus, ea subjectione qua minister et famulus. Petro commendatur Ecclesia , tibi Maria ; illi tumultuosa negotia, tibi pacifica et quieta; illi atria et vestibulum et altaria sanguinum, tibi commendatur altare incensi, et Sancta sanctorum. Ad culmen ministerii tui nullus tecum admittitur; solus illi assistis propitiatorio, solus illud vas aureum continens manna, illud divinae legis scrinium pontifex destinatus observas. Loco Filii positus es, et ut vicem in matre suppleas, ordinaris; nec abnuit te mater sancta vicarium, licet longe imparem et inferioris tituli, tamen quia sic visum est Filio, amplectitur successorem. Certe piscator fueras, et in hac arte a parentibus institutus, nullum te stratagema inclytum facit; sed qui infirma mundi elegit ut fortia confundat , in assumptione tua, paupertatis et humilitatis et castitatis gloriam commendavit, fundatamque charitatem et illustris
Abbreviated transcription (Latin):
trum filiał affectus: formaturq & firmatur inam¬
bob. pietatis unice. gratus concorsq complȩxꝰ: ñ extͣ¬
duce nature. s ex inunere gr̃e. Inum gͥ contubniũ
ioħis &e marie uirginitas accipiunt: & uniꝰ moris in
domo. unum integritatis ꝓpositum. unã habitatio¬
nem meretur. sõmunemq conuictum. Ecce ioħs
pie hereditatis suscipis testam̃tũ: elig̾is: & in hoc
p̃poneris oĩb Ioseph qui eatenus ministrauerat
te sub rogato cedit. nec maritalia iura opponit
ut obstruatur os loquentium iniqua inposterũ:
quia matrimoniũ illd̃ dispensationi diuine. ñ co¬
pule carnali seruierat. Ideoq nec ioseph cũ ioħs
eam suscipit in parentem queritur de disiuncto
conubio: qd̃ dispensatoriũ fuerat sine ullo copule
carnał cõmercio hoc testimoniũ integͥtati matris
głio. lapidem quem bonosi hel uidiiq hereticoꝵ impu¬
denti fronti infigeret: qui in matris illibate uirginita¬

Expanded text:
trum filialis affectus, formaturque et firmatur in amtrum filialis affectus, formaturque et firmatur in ambobus pietatis unicae gratus concorsque complexus, non ex traduce naturae, sed ex munere gratiae. Unum igitur contubernium Joannis et Mariae virginitas accipit; et unius moris in domo, unum integritatis propositum, unam habitationem meretur communemque convictum. Ecce, Joannes, piae haereditatis suscipis testamentum, eligeris, et in hoc praeponeris omnibus. Joseph qui eatenus ministraverat, te subrogato, cedit; nec maritalia jura opponit, ut obstruatur os loquentium iniqua in posterum, quia matrimonium illud dispensationi divinae, non copulae carnali servierat. Ideoque nec Joseph, cum Joannes eam suscipit in parentem, queritur de disjuncto connubio, quod dispensatorium fuerat sine ullo carnalis copulae commercio. Hoc testimonium integritatis matrilio lapidem, quem Bonosi Helvidiique haereticorum impudenti fronti infigerent, qui in matris illibatae virginita
Abbreviated transcription (Latin):
reseruauit suꝑstitem: ut ex his quȩ ipsa abĩicio audit¬
rat ⁊ uid̾at ꝙ contulerat in corde suo. senatus apłicꝰ
doceretur. & euangłica firmaretur doctrina: hono¬
ratur etiam affatu familiarissimo: &licet breuis
fu̾it sermo. uitimatꝰ tñ ẽ debitꝰ affectus. & exp̃ssa siu¬
tanti thesauri custodiam. discipłs. qui incena dñica
ceruical sibi inpectore magistri aptauerat. Ecce it̃m
alio pͥuilegio honoratur: ꝙ post illud reclinatoriũ
inquo uiderat in pͥncipio erat uerbum & uerbum
erat apud dm̃. officina illa inqua uerbum caro
factum ẽ: diligenter ei afilio cõm̃datur. Probato
dilectoq discipło pudor uirgineꝰ. matris thalamꝰ
sc̃imonie integritas assignatur: ut eẽt testis idoneus
uirgo uirgini. fideł cubiculariꝰ matri dñi sui. minis¬
ter deuotus ꝓreuerentia magistri. Uices filii natura¬
lis. filiꝰ accipit adoptiuus. & transfunditur inminis¬

Expanded text:
reservavit superstitem, ut ex his quae ipsa ab initio audiereservavit superstitem, ut ex his quae ipsa ab initio audierat et viderat, et contulerat in corde suo, senatus apostoliens doceretur, et evangelica firmaretur doctrina. Honoratur etiam affatu familiarissimo, et licet brevis fuerit sermo, intimatus tamen est debitus affectus, et expressa sintanti thesauri custodiam. Discipulus qui in coena Dominica cervical sibi in pectore magistri aptaverat , ecce iterum alio privilegio honoratur; et post illud reclinatorium in quo viderat: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum , officina illa in qua Verbum caro factum est , diligenter a filio ei commendatur, probato dilectoque discipulo pudor virgineus, matris thalamus, et sanctimoniae integritas assignatur, ut testis esset idoneus, virgo Virgini, fidei cubicularius matri Domini sui, minister devotus pro reverentia Magistri. Vices filii naturalis, filius accipit adoptivus, et transfunditur in minis
Abbreviated transcription (Latin):
trumq ardebat: unumq erat qd̾ diũsa exhibebant
officia. qd̃ pater uonus. qd̃ filiꝰ pius. qd̾ mater sc̃a in¬
tendebat. qd̃ incõmune elaborabat dilectio: simulq
se complectebantur pietas. & caritas ce bonitaᷤᷤ mat᷑ supplicã¬
te. filio interpeliante. patre ꝓpiciante: filiꝰ ad pectus
matris & ubera. pater ad filii crucem & uuln̾a res¬
piciebat: & inter hec quid tanta pignora ñ moũent
quid illa sc̃ĩtatis scola nisi pietatẽ docẽt qͥd nisi mi¬
scd̃iam informaret. Dilectio ce sc̃itas ce bonitaᷤ nich
sibi contrarium sape poterant. nec reluctari sibi.
nec aduersari: concordie congruebat omnino: de¬
cebat ut supplicatio. & satisfactio. & exaudicio. in ne¬
gocio rectitudinis conuenirent. Ihc gͦ ut ꝑomĩa pie¬
tatis feda cõmendaret: antiquum decretum qd̃ de
honorandis parentib dictauerat obseruauit. ꝙ
matrem ad huc uolens sic eẽ ad consolationẽ apłoꝵs

Expanded text:
utrumque ardebat, unumque erat quod diversa exhibeant utrumque ardebat, unumque erat quod diversa exhibeant officia, quod Pater bonus, quod Filius pius, quod mater sancta intendebat, quod in commune elaborabat dilectio, simulque se complectebantur pietas, et charitas et bonitas, matre supplicante, Filio interpellante, Patre propitiante. Filius ad pectus matris et ubera, Pater ad Filii crucem et vulnera respiciebat. Et quid inter haec tanta pignora non moverent? quid illa sanctitatis schola nisi pietatem doceret? quid nisi misericordiam informaret? Dilectio et sanctitas et bonitas nihil sibi contrarium sapere poterant, nec reluctari sibi nec adversari concordiae congruebat, et omnino decebat ut supplicatio et sanctificatio et exauditio in negotio rectitudinis convenirent. Jesus ergo ut per omnia pietatis foedera commendaret, antiquum decretum quod de honorandis parentibus dictaverat, observavit; et matrem adhuc volens sic esse, ad consolationem apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
collgi crux illa amie. & patibulũ sp̃c in qͦ erat hos¬
batur. ipsaq sine strepitu se iplam mactans in alta¬
rio interiori. & ligna & flãmas & ia tices congerebat.
Nimirum intab̾naculo illo duo uideres aitaria.
Maria immolat animã. Optabat quidem ipsa ad
sanguinem aĩe & carnis sue addẽ sanguinẽ. & ele¬
uatis in cruce manib celebrare cum filio sacrificium
uesꝑtinum: & cũ dño ihũ corporau morte redemptio¬
nis nr̃e consũmare misterium: s hoc solus sũmi sa¬
cerdotis pͥuilegium erat. ut de sanguine suo unus
intra scã inferret: nec poterat ei consors hec eẽ cum
aliquo clignitas: & in reparatione homĩs. nulli anglo
nulli homini cũ eo fuit aut eẽ potuit cõmunis aue¬
xpria qm matris uota caritas xp̃i ꝓferret ad patiẽ.
cum qd̾ mater peteret filiꝰ approbaret. pater dona¬
ret. Diligebat pater filium. & fiuliꝰ patrem. mat̾ uͦ pꝰ u

Expanded text:
colligi crux illa animae et patibulum spiritus, in quo erat hoscolligi crux illa animae et patibulum spiritus, in quo erat hosbatur ipsaque sine strepitu seipsam mactans, in altario interiori, et ligna et flammas et latices congerebat. Nimirum in tabernaculo illo duo videres altaria, Maria immolabat animam. Optabat quidem ipsa, ad sanguinem animae et carnis suae addere sanguinem, et elevatis in cruce manibus celebrare cum filio sacrificium vespertinum, et cum Domino Jesu corporali morte redemptionis nostrae consummare mysterium; sed hoc solius summi sacerdotis privilegium erat, ut de sanguine munus intra sancta inferret; nec poterat ei consors haec esse cum aliquo dignitas, et in reparatione hominis nulli angelo, nulli homini cum eo fuit, aut esse potuit communis aucpropria quam matris vota charitas Christi perferret ad Patrem, cum quod mater peteret, Filius approbaret, Pater donaret. Diligebat Pater Filium, et Filius Patrem; mater vero post
Abbreviated transcription (Latin):
bi sunt miscđie tue antique dñe: Quid differs:
Iam uenit hora. Mater tua coram te ẽ: ꝙ ioħs
quem diligis. Latroni loqueris: & matri ñ loqueris.
ocłis uulnera tua. mat̾na pietate considerat. & licet
ñ ignoret quid boni conferat mundo passio tua. tñ
parentis affectu cõmorit᷑. ꝙ pectus mat̾num imma¬
nitate doloris artatur. Suspirat intrinsecus. & erũpẽ¬
tes reuocat iacrimas: & eo ampliꝰ anxietas intumes¬
cit quo ꝓhibetur egredi. & pluctus lamentaq dissol¬
ui. Emergebant quidem aliqñ gemitus. s in crepati
⁊ qͣs in sartagine frixis medullis ebuiuiebant ama¬
ritudines. qͣs excoquebat &e coagulabat exaterbatio ꝑseue¬
rans. Imꝑabat quippe dolori silentium formido: & rin¬
gentium iudeorum torui in eam oculi illos turbines
suffocabant. Uerum ilia tantarũ ꝓcellarũ salsuginẽ
ebibebat. & qd difficillimũ erat moriebatur & mori
ñ pot̾at: & clauso tanti doloris torm̃to intrinsetus
alium uultum paiam exhibebat: nec poterat ex facie

Expanded text:
bi sunt misericordiae tuae antiquae, Domine? Quid differs? Jam venit hora: mater tua coram te est, et Joannes quem diligis. Latroni loqueris, et matri non loqueris? oculis, vulnera tua materna pietate considerat. Et, licet non ignoret quid boni conferat mundo passio tua, tamen parentis affectu commoritur, et pectus maternum immanitate doloris arctatur. Suspirat intrinsecus, et erumpentes revocat lacrymas, et eo amplius anxietas intumescit, quo prohibetur egredi, et per luctus lamentaque dissolvi. Emergebant quidem aliquando gemitus, sed increpati et quasi in sartagine frixis medullis ebulliebant amaritudines, quas excoquebat et coagulabat exacerbatio perseverans. Imperabat quippe dolori silentium formido, et ringentium Judaeorum torvi in eam oculi illos turbines suffocabant. Verum illa tantarum procellarum salsuginem ebibebat. Et quod difficillimum erat moriebatur, et mori non poterat; et clauso tanti doloris tormento intrinsecus, alium vultum palam exhibebat; nec poterat ex facie
Abbreviated transcription (Latin):
ticia & equitas que magis aliis qm sibi ꝓdest. uti¬
litates suas negligens cõmunia emolum̃ta p̃ponens. Nec
dictũ ẽ. de hoc fluiuo qui iusticie ad aptatur contra qͥd ua¬
dat aut qm t̾ram circumeat. Iusticia eñĩ ad om̃s aĩe par¬
tes ꝑtiner qͥa ipse ordo & equitas aĩe ẽ. qͣ sibi tria ista cõ¬
corditer copulantur. Reliqua qͥppe insiuis cursib elabo¬
rant. quia prudentie stat ex adu̾so malicia. ce fortitudi¬
n incontinentia. &e tẽꝑantie crapula. & quicqͥd ñ h̃t mo¬

Expanded text:
titia et aequitas, quae magis aliis quam sibi prodest, utititia et aequitas, quae magis aliis quam sibi prodest, utilitates suas negligens, communia emolumenta praeponens. Nec dictum est de hoc fluvio, qui justitiae adaptatur, contra quid vadat, aut quam terram circumeat. Justitia enim ad omnes animae partes pertinet, quia ipse est ordo et aequitas animae, qua sibi tria ista concorditer copulantur. Reliqua quippe in suis cursibus elaborant, quia prudentiae stat ex adverso malitia, et fortitudini incontinentia; et temperantiae crapula, et quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uelociter qui tẽpans ẽ. ꝑ dirigentium regna ela¬
bitur: qͣm directa sit temꝑantie uia cui nicħ qd̃
licita in neutram partẽ declinans. regia uia incechit
hec nec tangit spurcicias. nec ad aliqmͣ in honesta¬
tem accedit.: indignatur ad uoluptatis mentionẽ.
nauseat adolfactum. Non querit tenebrosas cre¬
pidines ad impudica cubilia: nec theatrales for¬
nices ad turpia ꝑpetranda. Intra sese colligit uic¬
trix sui ipsiꝰ. & legitima dominatione omĩb suis
imꝑat affectionib. Dĩa infra se conspicit: nec ultra
rationabiles metas etiam indulta transire ꝑmittit.
Quarto loco eufrates ponr̃: qui fecundꝰ uel fructificãs
interp̃tatur. Ipse ẽ. quem axem eo qd̃ foueat ꝙ au¬
geat: assiriorum & hebreorum uolumina nuncupa¬
rt̃. hic congrue iusticie p̃fert insigne: eo qd̃ ipsa
plurimũ ingen̾ẽ humano fructificet. Nulla quip¬
pe uirtus habundantiores fructus facit qͣm ius-¬

Expanded text:
quam velociter qui temperans est per dirigentium regna claquam velociter qui temperans est per dirigentium regna clabitur, quam directa sit temperantiae via, cui nihil quod licita in neutram partem declinans regia via incedit. Haec nec tangit spurcitias, nec ad aliquam inhonestatem accedit, indignatur ad voluptatis mentionem, nauseat ad olfactum. Non quaerit tenebrosas crepidines ad impudica cubilia, nec theatrales fornices ad turpia perpetranda. Intra sese colligit, victrix sui ipsius et legitima dominatione, omnibus suis imperat affectionibus. Omnia infra se conspicit, nec ultra rationabiles metas etiam indulta transire permittit. Quarto loco Euphrates ponitur qui fecundus vel fructificans interpretatur. Ipse est quem Auxen, eo quod foveat et augeat, Assyriorum et Hebraeorum volumina nuncuparunt. Hic congruae justitiae praefert insigne, eo quod ipsa plurimum in genere humano fructificet. Nulla quippe virtus abundantiores fructus facit, quam jus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricationis apostasiam ꝓp̾̃cio turpitudinis pre¬
tendentes. Nec defuit zeli fortitudo. infrem̃tem ꝑ
sp̃m dĩ finee sacerdote: qui illiꝰ impudentie ultor
adulterum simul cum scorto. in ipsis natib pugio¬
ne inmerso: ꝑ illiꝰ fedi cõmertii fabricam una im¬
p̃ssione tranffodit. Et illico quieuit qͣssatio. Et ite¬
rum adcanalia sua geon reu̾sus ñ ẽ. indignatus.
nec abiurauit beneficium eo qd̃ eẽnt immo fuissẽt
uiri p̃dicti echiopes idẽ uiles: s iteram sparsũ recol¬
legit exercitum. & deinfirmis sanitati restitutis rur¬
lum multiphariam celebrauit uictoriam. Lerciꝰ flu¬
uius ẽ. tygris. qui uadit contra assyrios. & significat
temꝑantiam que resistit libidimi: multum pruden¬
tie consiliis adũsanti. Tygris quippe uelox interp̃ta¬
tur. In quo ipsius tẽꝑantie alacritas intelligitur. As¬
sirii quippe dirigentes lingua latina sonant. Nide

Expanded text:
praevaricationis apostasiam pro pretio turpitudinis praepraevaricationis apostasiam pro pretio turpitudinis praetendentes. Nec defuit zeli fortitudo in fremente per spiritum Dei Phinee sacerdote, qui illius impudentiae ultor adulterum simul cum scorto in ipsis natibus, pugione immerso per illius foedi commercii fabricam una impressione transfodit . Et illico quievit quassatio, et iterum ad canales suos Gehon reversus non est indignatus, nec abjuravit beneficium, eo quod essent, imo fuissent praedicti viri Aethiopes, id est viles; sed iterum sparsum recollegit exercitum, et de infirmis sanitati restitutis rursum multifariam celebravit victoriam. Tertius fluvius est Tygris qui vadit contra Assyrios, et significat temperantiam quae resistit libidini multum prudentiae consiliis adversanti. Tygris quippe velox interpretatur, in quo ipsius temperantiae alacritas intelligitur. Assyrii quippe dirigentes lingua Latina sonant. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
tem reuocat inquinatum. Quã nigͣ ẽ. ce passionũ ex¬
usta ardorib pellis peccantium: qmͣ uilis caro q̃ sefe¬
ditatis facit mancipium: & omniũ immundiciaꝵ
sentinã. Quam uilis facta es iterans uias tuas. Hoc
adꝑsonam peccõrs dictũ ꝑ ꝓpħam intelligimꝰ qͦs uti¬
q exetrauiles constat eẽ &e uiles. ꝓpt̾ lenocinii obsce¬
nitatẽ cui se impudentes ꝓstituunt: ⁊ aĩam q̃ dei
templũ erat contumeliose sp̃u scõ repulso fetoris
ꝓstibulũ. ĩmo ipsius sathane lupanar constituunt.
Hec fortitudo eorum ẽ. qͥ ad ĩmolandũ agnũ de po¬
płis segregantur. qͥ ante qͣm legem insina accipiant.
de continentia instruunt᷑. Añqmͣ ꝓpositionis panes
edendos sacerdos dd concedat: utrum continuerit
⁊ mũdꝰ sit diligent̃ inqͥrit. Aruerat torrens for¬
titudinis. iam desiccatis plebis isrłitice fecib cum
thurificantes beelphegor & idolis iniciantes madia¬
nitarũ amplexib captiuas animas su̾miserunt:

Expanded text:
tem revocat inquinatum. Quam nigra est passionum exusta ardoribus pellis peccantium! quam vilis caro quae se foeditatis facit mancipium, et omnium immunditiarum sentinam! Quam vilis facta es iterans vias tuas, hoc ad personam peccatorum dictum per prophetam intelligimus, quos utique exsecrabiles constat esse et viles propter lenocinii obscenitatem, cui se impudenter prostituunt, et animam, quae Dei templum erat, contumeliose Spiritu sancto repulso, foetoris prostibulum, imo ipsius Satanae lupanar constituunt. Haec fortitudo eorum est, qui ad immolandum agnum de populis segregantur, qui antequam legem in Sina accipiant, de continentia instruuntur . Antequam propositionis panes edendos sacerdos David concedat, utrum continuerit, et mundus sit diligenter inquirit . Aruerat torrens fortitudinis, jam desiccatis plebis Israeliticae faecibus, cum thurificantes Beelphegor et idolis initiantes Madianitarum amplexibus captivas animas submiserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptas & luctus ñ bñ cohabitant: nec delicie & re¬
ligiose adinuicem complectunt᷑. Et tñ ante paracdysũ
satisfacturꝰ statuitur: ut sepe uidens uñ exierat. & in tu¬
ens qͥs fuerat ꝙ quis eẽt: humiliato animo execraret᷑
suꝑbiam. &e exꝑiretur pꝰ contumelias afflictionum. qͣn¬
tum eẽt subiectionis &e obedientie bonũ ꝑ qmͣ etiam
lapsus & expulsꝰ reditus & restitutionis sue ñ desparet
ꝓuentum. Uidebat uel potius intelligebat. quid ills
gladii quem cherubin uiprabat motus ille uersatilis
intimaret: de quo quia pauca suꝑiꝰ & tñ prudenti lec¬
tori sufficientia composuimꝰ. idẽ repetere laboris eẽ¬

Expanded text:
voluptas et luctus, non bene cohabitant, nec deliciae et revoluptas et luctus, non bene cohabitant, nec deliciae et religio ad invicem complectuntur. Et tamen ante paradisum satisfacturus statuitur, ut saepe videns unde exierat, et intuens quis fuerat et quis esset, humiliato animo exsecraretur superbiam, et experiretur post contumelias afflictionum quantum esset subjectionis et obedientiae bonum, per quam etiam lapsus et repulsus reditus et restitutionis suae non desperaret proventum. Videbat, vel potius intelligebat quid illius gladii quem cherubim vibrant, motus ille versatilis intimaret, de quo quia pauca superius, et tamen prudenti lectori sufficientia exposuimus, idem repetere laboris e
Abbreviated transcription (Latin):
eueheret caritas. Uere p̾destinatis oĩa cooꝑantur
in bonum. ꝙ robur & infirmitas faciunt ad coro¬
nam. ꝙ status & lapsus coedificant laborantẽ: quia
alterum ex altero ce ꝓficit & temꝑatur: dum exconsi¬
deratione infirmitatis descendit. nec inflatur securi¬
tas scĩtatis: & expuritatis respectu erubescens dissolu¬
tio conualescit. Unde in libro .xiiii. de ciuitate dĩ sc̃s
augustinus sic infert. Audeo dicere suꝑbis eẽ utile ca¬
dere in aliqd̃ aꝑtum manifestũq peccatum. unde
sibi displiceant: qui iam sibi placendo ceciderunt.
Salubrius enĩ perrus sibi displicuit qnͣdo fleuit. qͣmͣ¬
sibi placuit. qndo p̃sumpsit. Utiliter sepe deserimꝰ : ꝙ
dum corripim᷑ erudimͣ: dum flageliam᷑ amamͦ. Ad
tempꝰ inquit ysaias immo ꝑ ysaiam ds. derelinqmͣ te.
&e in miserationib magnis congregabo te. Acturus
penitentiam de loco uoluptatis adam educitur: quia

Expanded text:
eveheret charitas. Vere praedestinatis omnia cooperantur eveheret charitas. Vere praedestinatis omnia cooperantur in bonum, et robur et infirmitas proficiunt ad coronam, et status et lapsus coaedificant laborantem, quia alterum ex altero et proficit, et temperatur, dum ex consideratione infirmitatis descendit, nec inflatur securitas sanctitatis, et ex puritatis respectu erubescens dissolutio convalescit. Unde in libro quarto decimo De civitate Dei, sanctus Augustinus sic infert: « Audeo dicere superbis esse utile cadere in aliquod apertum manifestumque peccatum, unde sibi displiceant, qui jam placendo ceciderunt. » Salubrius enim Petrus sibi displicuit, quando flevit, qusibi placuit, quando praesumpsit. Utiliter saepe deserimur, et dum corripimur, emendamur; dum flagellamur, amamur. Ad tempus, inquit Isaias, imo per Isaiam Deus, derelinquam te, et in miserationibus magnis congregabo te . Acturus poenitentiam de loco voluptatis Adam educitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quippe uiderant idola. & cura ꝓphanos cultus com¬
messationes & impudica cubilia. quib concupi sci-¬
biles aĩẽ captiuos affectus subieterant: & in heserant
horruerat disciplina. Ideo lex iõ plage & u̾bera ⁊iõ illa he¬
regnum: ĩmo diligentissimo subtimore dĩ seruaretur
ꝓspectu. tantis exercitationib & districtionib conqͥ¬
sita possessio. Quid qͦd in cruce se redemptor nr̃ dere¬
lictum exclamat. quid qd uita morit᷑: qd̃ iudex iu¬
dicatur. qd̾ rex irrisus. qdͦ pͥnceps suspensus ẽ: Mysti¬
ce sunt & sacramentales. in iurie saiuatori illate: &
granum illud frum̃ti cadens in t̾ra & moriens: spicas
siluescentes multiplici gm̃ine honustauit. Omnino
sic oportuit pati xp̃m & intrare inglłam suã: & qd
tytułꝰ crucis hebraice grece & latine conscriptus in¬
corruptus habebat. in omnium gentium salute con
iubente. latrone p̾misso ad regnũ crucifixi. mater

Expanded text:
quippe viderant idola, et circa profanos cultus coquippe viderant idola, et circa profanos cultus comessationes et impudica cubilia, quibus concupiscibiles animae captivos affectus subjecerant, et inhaeserant horruerat disciplina. Ideo lex, ideoque plagae, et verbera; ideo illa haeregnum: imo diligentissimo sub timore Dei servaretur prospectui tantis exercitationibus et districtionibus conquisita possessio. Quid, quod in cruce se Redemptor noster derelictum exclamat? quid, quod vita moritur, quod judex judicatur, quod rex irrisus, quod princeps suspensus est? Mysticae sunt et sacramentales injuriae Salvatoris illae, et granum illud frumenti cadens in terram et moriens spicas silvescentes multiplici germine onustavit. Omnino sic oportuit pati Christum, et intrare in gloriam suam: et quod titulus crucis Hebraice, Graece et Latine conscriptus incorruptus habebat in omnium gentium salute compo jubente, latrone praemisso ad regnum crucifixi mater
Abbreviated transcription (Latin):
lib difficili & arto. ꝓlib̾atione sua suo dño gr̃as agẽs.
Pungitur concupiscentiis: laborat. & sudat. torquetur.
de loco uoluptatis pellitur. demum emorit᷑: in his oĩb
qͣsi uas figuli infornace excoctus. ⁊ multis limarũ ra¬
suris attrita peccati rubigine. ad naturalẽ fulgorem¬
tandem reuertitur. Sic circumductꝰ ẽ. ꝑdesertum he¬
braicꝰ popłs. ꝙ cum intra paucorꝰ dierũ spacium si
recte irent. possent fines ꝓmissos attingere. quadra¬
ginta annors sustinuere dispendia: in quib ꝑ ꝑegri¬
nationis illiꝰ angustias. erudiretur illiꝰ insolentia mul¬
titudinis: ut cum addiu desideratas & ex pectatas ꝓ¬
missiones accederet. nec adegyptum nec ad regna
cultu dĩ uacantia. relapso animo facile suspiraret:
a quors nexib tanto labore auulsus. uix tandem
de maie assuetis ꝑfide gentis errorib. qͦs iongo con¬
uictu in bib̾at. longa dissuetudine triumpbaret. Ibi

Expanded text:
libet difficili et arcto pro libatione sua suo Domino gratias agens. libet difficili et arcto pro libatione sua suo Domino gratias agens. Pungitur concupiscentiis, laborat et sudat, ac torquetur; de loco voluptatis expellitur, demum emoritur: in iis omnibus, quasi vas figuli in fornace excoctus, et multis rimarum rasuris attrita peccati rubigine ad naturalem fulgorem revertitur. Sic circumductus est per desertum Hebraicus populus, et cum intra paucorum dierum spatium, si recte irent, possent fines promissos attingere, quadraginta annorum sustinuere dispendia, in quibus peregrinationis illius angustias erudiretur illius insolentia multitudinis, ut cum ad diu desideratas et exspectatas promissiones accederet, nec ad Aegyptum, nec ad regna cultu Dei vacantia relapso animo facile suspiraret, a quorum nexibus tanto labore avulsus, vix tandem de male assuetis perfidae gentis erroribus, quos longo convictu imbiberat, longa dissuetudine triumpharet. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tia. que elisa restituit ꝙ fracta restaurat: qͣm que ua¬
sa integra intesauris munitis aggregat. & conseruat.
Et quidem mortuos in aĩa ꝑculpam penitentia reducit
aduitam: desꝑationis uͦ obstinatio ꝑtrahit ingehen¬
nam. Illa desꝑationis mors imaginẽ dĩ omnino de¬
iet ꝙ radit: & illi iniurie nulium occurrit remediũ.
nulla clementie se stilia infundit. Sensit adam mor¬
tem illam pͥmam anime consolatione diuina pͥuatꝰ.⁊
exꝑtus ẽ quoq decessum acorpe aĩe rationalis. uerũ
hec ultima ꝑ qm dissoluta ẽ. corporalis & sp̃ualis sub¬
stantia labores & erumpnas & seruitutem qm merue
rat & uincula tocius calamitatis p̾scripte re disrupit.
& qui uiuens ꝙ penitens reducem acceꝑat grãm. solu¬
to qd̃ culpa meruerat p̃cio. iudicium dño cantauit
& miscd̃iam: in laborib & contumeliis uite tẽporalis
humilitatẽ & pacientiam thesauritans: infine qͣntũ¬

Expanded text:
tia quae elisa restituit, et fracta restaurat, quam quae vatia quae elisa restituit, et fracta restaurat, quam quae vasa integra in thesauris munitis aggregat et conservat. Et quidem mortuos in anima per culpam, poenitentia reducit ad vitam: desperationis vero obstinatio pertrahit in gehennam. Illa desperationis mors imaginem omnino delet et radit, et illi injuriae nullum occurrit remedium, nulla clementiae stilla se infundit. Sensit Adam mortem illam primam animae, consolatione divina privatus, pertus est quoque discessum a corpore animae rationalis: verum haec ultima per quam dissoluta est corporalis et spiritualis substantia, labores atis totius praescriptae dirupit; et qui vivens et poenitens acceperat gratiam soluto quod culpa meruerat pretio, judicium Domino cantavit et misericordiam, in laboribus et contumeliis vitae temporalis humilitatem et patientiam thesaurizans in fine quanto
Abbreviated transcription (Latin):
putredinis uestigium manet. in eo quem destercore
erigit ds: s cum pͥncipib popłi sui scĩs angłis dico.
donat sucitato consessum. ꝙ insolio głe collocatum
etiam ad pͥum eum admittit conuiuiũ. Indignetur
nouatus. irascatur phariseus: sũma ẽ cõmendatio ca¬
ritatis. consũmata omĩpotentie gła. bonitas. & clem̃¬
tia: ꝙ nicħ ampliꝰ decet scm̃ qm pietas: nec inaliquo
honorabiliꝰ ẽ. p̃conium redemptoris. qm cum eo mise¬
rante conualescit ꝙ solidatur humana infirmitas.
Tremendꝰ quidẽ ẽ. rigor diuine iusticie. & formidabi¬
lis districtio iudicis: reuerenda omĩno seueritas. ꝙ
nignitatis suꝑhabunciantia p̃dicat᷑. decuiꝰ pleni¬
tudine nr̃a ariditas irrigatur. Non ẽ satis scõ sp̃ui eẽ
cum scis: &ẽ impios scificat. nec imꝑꝑat: & spirat. & re¬
plet. & docet. & ungit. & urit. & publicanos & meretͥ¬
ces reformat & imbuit. Iua ampliꝰ admirabił ẽ potũ¬

Expanded text:
putredinis vestigium manet in eo quem de stercore putredinis vestigium manet in eo quem de stercore erigit Deus, sed cum principibus populi sui, sanctis angelis dico, donat suscitato consessum, et in solio gloriae collocatum , etiam ad proprium eum admittit convivium. Indignetur Novatus, irascatur Pharisaeus, summa est commendatio charitatis, consummata omnipotentiae gloria, bonitas, et clementia, et nihil amplius decet sanctum quam pietas; nec in aliquo honorabilius est praeconium Redemptoris, quam cum, eo miserante, convalescit et solidatur humana infirmitas. Tremendus quidem est rigor divinae justitiae, et formidabilis districtio judicis, reverenda omnino severitas, et nignitatis superabundantia praedicatur, de cujus plenitudine, nostra ariditas irrigatur. Non est satis sancto Spiritui esse cum sanctis, etiam impios sanctificat, nec improperat, et spirat, et replet, et docet, et ungit, et urit, et publicanos et meretrices reformat et imbuit. Illa amplius admirabilis est poten
Abbreviated transcription (Latin):
expectat: pͣ lauari ꝑpenitentiã. q uicquit ꝑnegligen¬
indulgentie manumissionẽ regrediunt᷑ uirtutes
ad oꝑa destinata: ꝙ tunc it̾m uiuit anima cum
uidet & audit. & agit quecumq sibi fuerint diui¬
nitus imꝑata. Cũ nicħ horum agit mortua est.
quia cum uere eiꝰ uita sit ds. nuitꝰ omnino eo ab¬
sente ad aliqͦd bonũ aspirat affectꝰ. Hec pͥma anime
mors. qua deserente eã dõ. ipsa qiͣ criminũ institis
conexa remanet. & sepulta: ñ omnino agleba arula
huiꝰ hyemis frigore spei reliquias eradicat: quia di¬
ues in misccłia ds̃ magna uoce quatriduano iam fe¬
tido clamat. Lazare ueni foras. Infremuit. clama¬
uit & fleuit: intimans rationabilibus animis qm
sit efficax fletuum pluuia & penitentie tremor. ꝙ
confessionis clamor: quorum supplicatio ñ repellit᷑
ĩmo obtinet ueniam celerem. & statim qui resurgit
ubi soluitur conuescitur. Hullꝰ suꝑ ẽ. fetor nullum

Expanded text:
spectat, potest lavari per poenitentiam quidquid inspectat, potest lavari per poenitentiam quidquid inindulgentiae manumissionem regrediuntur virtutes ad opera destinata: et tunc iterum vivit anima cum videt et odit, et agit quaecunque sibi fuerint divinitus imperata. Cum enim nihil horum agit, mortua est: quia cum vere ejus vita sit Deus, nullus omnino eo absente ad aliquod bonum aspirat affectus. Haec prima animae mors, qua deserente eam Deo, ipsa quasi criminum institutis connexa remanet, et sepulta, non omnino a gleba arida, hujus hiemis frigore, spei reliquias eradicat, quia dives in misericordia Deus magna voce quatriduano jam fetido clamat: Lazare, veni foras . Infremuit, clamavit et flevit, intimans rationabilibus animis quam sit efficax fletuum pluvia, et poenitentiae tremor, et confessionis clamor: quae supplicatio non repellitur, imo obtinet veniam scelerum, et statim qui resurgit, ubi solvitur, convescitur. Nullus superest fetor, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
officine eructabat incendium: ꝙ plebescebant monstra
temptationum assidentia cogitationib. quoꝵ multi¬
tudine fatigata ratio grauabatur. De seruerat quippe
d̾s animam. ꝙ ad se ipsam conu̾sa turbabatur: & hec
pͥma mors homĩs fuit cum creatoris sui custodia ca¬
ruit: & acontumacia p̃uaricatoris ingratitudinẽ eiꝰ
exetrans. indignans abscessit. Priuauit eum statim
gła & honore. & uitam idẽ cognitionis sue in eo lum̃
extinxit: & excecata anima cum ueritatem amisit.
simul cum illo beatifico uisu. & reliquas beatitu¬
dinis sp̃es pariter exalauit. Recedente deo nichil
boni suꝑfuit: & nisi eo reuertente data indulgentia
& gr̃a. ad abiectam & contemptibilẽ animã illumi¬
nationis abolite claritas ñ redit. Nec tñ imago uel si¬
militudo actoris. &̃ moriente aĩa ꝑ peccatũ omnino
deletur: s dum pacientia dĩ adpenitũtiã delinq̃ntes

Expanded text:
officinae eructabat incendium, et plebescebant monstra officinae eructabat incendium, et plebescebant monstra tentationum assidentia cogitationibus, quorum multitudine fatigata ratio gravabatur. Deseruerat quippe Deus animam, et ad seipsam conversa turbabatur: et haec prima mors hominis fuit, cum Creatoris sui custodia caruit, et a contumacia praevaricatoris ingratitudinem ejus exsecrans indignans abscessit. Privavit eum statim oria et honore, et vitam, id est cognitionis suae lumen, in eo exstinxit et excaecata anima, cum veritatem amisit, simul cum illo beatifico visu, et reliquas beatitudinis species pariter exhalavit. Recedente Deo nihil boni superfuit, et nisi eo revertente data indulgentia et gratia, ad abjectam et contemptibilem animam illuminationis abolitae claritas non redit. Nec tamen imago vel similitudo auctoris etiam moriente anima per peccatum omnino deletur, sed dum patientia Dei ad poenitentiam delinquentes