comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitatib suis: cũ & ministri altaris si ac
doctores. & ipsa dt̃ plebs in suis singei
gradib dõ fideliter seruiunt. siue qͥ eẽ
gradu aliquando uitiis sordidato uł ꝑgo
de regno diaboli ad eccl̃am uententes. bonĩ
sibi gradũ bene sibi ministrando ad quisie¬
runt. Suas & enĩ ciuitates introiert̃ leuite
uel filii ifrł. ñ solũ illi qͥ easdẽ ciuitates
quondã captiuati amiserant. uerũ etiam
hi qui de captiuorũ stirpe ꝓgeniti. ad ipsas
se cuutates ex paterna successione ꝑtinere
didicerunt. Sic & in sensu spͤuali ciuitatẽ
suã de qua transinigtatus est a chaldeis
leuita recipit: quando diacontis aliquis
scẽ eccłe uirtutẽ ꝑfectionis quã a diabolo
seductus ꝑdiderat. dño donante redintegrat
Uerbi gr̃a. qui ꝑ ebriositatẽ uł concupiscen¬
tiam uł suꝑbiã gradu quẽ acceꝑat factus
est indignus: denuo ꝑ continentiã. parsi¬
moniam. humilitatẽ. & coetera uite corre¬
ctioris insignia. ad eundem dignior redit.

Expanded text:
abylone; cum et ministri altaris sancti, ac doctores, et ipsa Dei plebs in suis singuli gradibus Deo fideliter serviunt; sive qui eodem gradu aliquando vitiis sordidato vel perde regno diaboli ad Ecclesiam venientes, bonum sibi gradum bene ministrando acquisierunt. Suas etenim civitates introierunt Levitae, vel filii Israel; non solum illi qui easdem civitates quondam captivati amiserant, verum etiam hi qui de captivorum stirpe progeniti, ad ipsas se civitates ex paterna successione pertinere didicerunt. Sic et in sensu spirituali civitatem suam, de qua transmigratus est a Chaldaeis, Levita recipit, quando diaconus aliquis sanctae Ecclesiae virtutem perfectionis, quam a diabolo seductus perdiderat, Domino donante, redintegrat. Verbi gratia, qui per ebriositatem, vel concupiscentiam, vel superbiam ad gradum quem acceperat, factus est indignus, et denuo per continentiam, parcimoniam, humilitatem, et caetera vitae correctioris insignia, ad eumdem dignior redit.
Abbreviated transcription (Latin):
corda ad laudẽ sui conditoris & oꝑa pie¬
tatis accendere cutemus. Utroq & enim
modo domũ dño edificamꝰ. cũ uił nos met¬
ipsos in oꝑib usticiȩ ęxercemꝰ uł eos
quos ualemus ad iter iusticie & exem¬
plis ꝓuocunus & uerbis. Sequuntua
reliqua eiusdẽ scripturȩ ꝙẏri regis. Et om̃s
reliqui in cunctis locis uibicunq habitarł̃

Expanded text:
corda ad laudem sui Conditoris et opera piecorda ad laudem sui Conditoris et opera pietatis accendere curemus. Utroque etenim modo domum Domino aedificamus, cum vel nosmetipsos in operibus justitiae exercemus, vel eos quos valemus ad iter justitiae et exemplis provocamus, et verbis. Sequuntur reliqua ejusdem Scripturae Cyri regis: Et omnes reliqui in cunctis locis, ubicunque habitant,
Abbreviated transcription (Latin):
scripture dĩ uerba sp̃ualẽ sensũ redolert̃
Cui enĩ non facile patet solos illos cũ qͥb
ds̃ est de confusione peccator ad uirtutũ
sine ipso nichil possumꝰ facere: Quis noꝵ
uideat recte in eadẽ sententia ascensionẽ
esse nominatã: Quia nimirũ om̃s qui
peccant. quiq scł̃i curis seruiunt: in imo
sunt. Qui uͦ dõ placere desiderant: ad altio¬
ra necesse est mentẽ erigant. celestia suspi¬
rent. pompas mundi om̃s atq illecebras
ȩternorũ amore transcendant. Ierłm qͦq
esse in iudea. hoc est in confessione me¬
moratur. Ut qui ꝑ obliuionẽ dĩ captiua¬
ri a chaldeis qui interpretant᷑ quasi demo¬
domũ dũo dõ istł.: hoc est in unitate
catholice pacis. in confessione siue nͬre
iniquitatis. seu diuine miserationis &
gr̃e preparemꝰ corda nr̃a. in quib dñs
ipse ꝓpicius in habitare. & quȩ sta pre¬
sentia illustrare dignet᷑. Sed & ꝓrrimor

Expanded text:
Scripturae hujus verba spiritualem sensum redolent. Scripturae hujus verba spiritualem sensum redolent. Cui enim non facile pateat solos illos cum quibus Deus est de confusione peccatorum, ad virtutum sine ipso nihil possumus facere . Quis non videat recte in eadem sententia ascensionem esse nominatam? Quia nimirum omnes qui peccant, quique saeculi curis serviunt, in imo sunt. Qui vero Deo placere desiderant, ad altiora necesse est mentem erigant, coelestia suspirent, pompas mundi omnes atque illecebras aeternorum amore transcendant. Jerusalem quoque esse in Judaea, hoc est in confessione memoratur, ut qui iper oblivionem Dei captivari a Chaldaeis, qui interpretantur quasi daemodomum Domino Deo Israel, hoc est in unitate catholicae pacis, in confessione sive nostrae iniquitatis, seu divinae miserationis et gratiae. Praeparemus corda nostra, in quibus Dominus ipse propitius inhabitare, atque sua praesentia illustrare dignetur. Sed et proximorum
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑ eadẽ scriptura oẏri. Quis est ii
uobis de uniuerso popło eius: Sit ds̃ illiꝰ
qui est in ierłm. Magna in his uerbis
fides regis. magna claret pietas. Fides nanq.
qđ popłm isrł pre coeteris nationib di
esse popłm intellexit. Pietas. qđ nullo
ꝓrsus excepto om̃s qui uellent liberos
patriã. redire ꝑmisit. Fides. qđ eunde᷑
dñm dm̃ & habitare in cȩlis. & esse R
iersm. & cũ singulis reuertentiũ de baby¬
lone in ierłm ascendere posse confessus est.:
An ñ luce clarius est. qđ hunc ñ corporeũ
& loco comprehensibilẽ. sed sp̃m & ubiq
prȩsentẽ credidit: Quẽ ita interusoliis
& in tẽplo habere locuͦ confessus est: ut
simul eũ celi regno presidere ñ dubitaret.
lta in celis regnare credidit. ut nichilo¬
minus cũ suis fidelib esset in t̾ra. eorũq
& animos & manus ad ea quȩ salutaria
essent facienda dirigeret. Coeterũ omnia

Expanded text:
Sequitur eadem Scriptura Cyri: Quis est in Sequitur eadem Scriptura Cyri: Quis est in vobis de universo populo ejus, sit Deus illius qui est in Hierusalem . Magna in his verbis fides regis, magna claret pietas: fides quidem, quod populum prae caeteris nationibus Dei esse populum intellexit, pietas quod nullo prorsus excepto omnes qui vellent liberos patriam redire permisit. Fides quod eumdem Dominum Deum et habitare in coelis et esse in Jerusalem, et cum singulis revertentium de Babylone in Jerusalem ascendere posse confessus est. Annon luce clarius est quod hunc non corporeum, et loco comprehensibilem, sed Spiritum, et ubique praesentem credidit? quem ita in Jerosolymis et in templo habere locum confessus est, ut simul eum regno coeli praesidere non dubitaret; ita in coelis regnare credidit, ut nihilominus cum suis fidelibus esset in terra, eorumque et animos et manus ad ea quae salutaria essent facienda dirigeret? Caeterum omnia
Abbreviated transcription (Latin):
faceret quȩ de eo narrat scriptura. Et dñs
ait in euangłio iudeis. Cũ exaltaueritis
filtũ hominis. tunc cognoscetis qͥa ego sũ
& a me tpso facio nichił. sed sicut docuit
me pat᷑ hec loquor. Qđ uͦ in scriptura
sua dicit idem cyrus. om̃ia regna t̾re de¬
dit mͥ dñs ds̃ celi: bene quidem dm̃ istł
dñm dm̃ celi esse confessus est. quẽ etiã
regna t̾re om̃ia in potestate habere. &
cuicunq uellet dare posse cognouit.
Sed minus uerũ uidetur sonare. qđ sibi
om̃ia regna t̾re abeo tradita dicit. Hisi forte
intelligendũ est qđ eo tẽpore quo hec
scripsit. nullũ sui regni aduersariũ habu¬
erit. uł ceite uicto. destructo atq exbausto
tam robusto tãq antiquo chaldeorũ un¬
perio. nullũ sibi regnũ in toto orbe re-¬
sistere posse crediderit. Ueraciter autẽ hic
sermo conuenit maiestati eius qui dixit.
data est mͥ om̃is potestas in cȩlo & in t̾ra.

Expanded text:
faceret quae de eo narrat Scriptura. Et Dominus faceret quae de eo narrat Scriptura. Et Dominus ait in Evangelio Judaeis: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum, et a me ipso facio nihil; sed sicut docuit me Pater, haec loquor . Quod vero in Scriptura sua dicit idem Cyrus: Omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus coeli; bene quidem Deum Israel Dominum Deum coeli esse confessus est, quem etiam regna terrae omnia in potestate habere, et cuicunque vellet, dare posse cognovit. Sed minus verum videtur sonare, quod sibi omnia regna terrae ab eo tradita dicit, nisi forte intelligendum est, quod eo tempore, quo haec scripsit, nullum sui regni adversarium habuerit; vel certe victo, destructo, atque exhausto tam robusto tamque antiquo Chaldaeorum imperio, nullum suo regno in toto orbe resistere posse crediderit. Veraciter autem hic sermo convenit majestati ejus, qui dixit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra .
Abbreviated transcription (Latin):
ficari precepit. & hoc ipsũ edictũ etiam
ꝑ literas manifestare carauit: ut implerest̃
uerba ieremie quib hoc futirũ. ẽẽ pre¬
dixit: ita mediator dĩ & hominũ destru¬
cto ꝑ orbem diaboli regno. electos suosqͥ
etant᷑ disꝑsi abeius tirannide reuocatos
in suã congregat ȩccłam. Quȩ & in presenti
tustificata ex fide pacẽ habet ad dũi ꝑ ipsũ.
& ad uisionẽ ꝑpetuȩ pacis festinat in futu¬
ro. lerłm quippe uisio pacis diciuR:
Qui etiã templũ qđ erat incensũ facit
restaurari: cũ illos qͥ insidus antiqui ho¬
stis fidem ꝓdiderant. ad salutẽ reducens
sua inhabitatione dignos efficit. Sed &
scrtpturas sc̃as uniuersũ misit in mundũ:
quib fidẽ siri nominis ao spem salutis
om̃ib predicaret. Qđ ita futurũ. ñ iere¬
nuias solus. sed cõmuni sensu om̃s p̾dixere
Suscitauit autẽ dñs sp̃m cẏri regis ꝑsarũ.
ut agnita potestate ac ꝓuidentia dĩ isrł

Expanded text:
ficari praecepit, et hoc ipsum edictum etiam ficari praecepit, et hoc ipsum edictum etiam per litteras manifestare curavit, ut implerentur verba Jeremiae, quibus hoc futurum esse praedixit; ita Mediator Dei et hominum, destructo per orbem diaboli regno, electos suos, qui erant dispersi, ab ejus tyrannide revocatos, in suam congregat Ecclesiam. Quae et in praesenti justificata ex fide, pacem habet ad Deum per ipsum, et ad visionem perpetuae pacis festinat in futuro: Jerusalem quippe visio pacis dicitur. Qui etiam templum, quod erat incensum, facit restaurari, cum illos qui insidiis antiqui hostis fidem perdiderant ad salutem reducens, sua inhabitatione dignos efficit. Sed et Scripturas sanctas universum misit in mundum, quibus fidem sui nominis, aomnibus, praedicaret. Quod ita futurum non Jeremias solus, sed communi sensu omnes praedixere Suscitavit autem Dominus Spiritum Cyri regis Persarum, ut, agnita potestate ac providentia Dei Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
absconditos. & archana secretoꝵ. diuersarũ
uidelicet opes ignotas ꝓuintiarũ assimila¬
uit eũ dño & saluatori nr̃o. qͥ preticantib
ꝑ orbẽ apłis gentiũ sibi uniuersarũ col¬
la subiecit. ip̃sos quoq rerũ dños & sa¬
pientie scłaris auctores sue dicioni sub¬
strauit. Qui portas ȩreas infernorum de¬
struxit. ut ablatos inde electos suos. ad
libertatẽ patriȩ celestis introduceret. Qui
errores contriuit gentiũ. & doctrinas hu¬
mana ratione munitas ꝑ humiliũ ora
subuertit. ut eisdẽ correctis lumen sue
fidei & ueritatis aꝑiret. in quo sunt omͣs
thesauri sapientie & scientię absconditi
Quos uidelicet thesautos idem dñs na
in natura diuinitatis eternalit᷑ ex patre
habuit. sed in assũpta humanitate ex
tẽpore accepit. illo nimirũ ex quo ipse. ẽẽ
pulum dĩ lib̾auit ac patriã remisit. tem¬
plũq qđ erat incensũ in ierusolimis reedi¬

Expanded text:
absconditos, et arcana secretorum, diversarum absconditos, et arcana secretorum, diversarum videlicet opes ignotas provinciarum assimilavit eum Domino et Salvatori nostro, qui praedicantibus per orbem apostolis, gentium sibi universarum colla subjecit, ipsos quoque rerum dominos, et sapientiae saecularis auctores suae ditioni substravit; qui portas inferorum destruxit, ut ablatos inde electos suos ad libertatem patriae coelestis introduceret; qui errores contrivit gentium, et doctrinas humana ratione munitas per humilium ora subvertit, ut, eisdem correctis, lumen suae fidei et veritatis aperiret, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Quos videlicet thesauros idem Dominus noster in natura Divinitatis aeternaliter ex Patre habuit; sed in assumpta humanitate ex tempore accepit, illo nimirum, ex quo ipse esse pulum Dei liberavit, ac patriam remisit, templumque quod erat incensum in Jerosolymis, reaedi
Abbreviated transcription (Latin):
stissimis isaię uerbis discimꝰ. quib ex ꝑsona
dñi dicebat. Assimilaui tẽ. & ñ cognouisti
me. Assimilauit nanq eũ ds̃ filio suo.
quauis ipse dm̃ se assimilantẽ minime
cognouerit. Primũ in eo qd eũ xp̾m suũ
cognominare dignatus est. demde qđ eũ
cẏrũ qui interpretat᷑ hȩres multo ante qͣm
nasceret᷑ uocandũ. ẽẽ. disposuit. Hoc & enĩ
uocabulũ recte congruit illi. cui dicit
idem qs pat̃. Postula a me & dabo tͥ gͣs
hereditatẽ tuã. De quo & apł̃s. Quem
constituit hȩredẽ uniuersorũ. ꝑ quem
fecit & scła. De quo etiã in carne appa¬
rente. inunici ꝑsequentes dicebant. Hic
est heres. uenite occidamꝰ eũ. & nr̃a erit
hereditas. Sed & in eo ds̃ pat qđ subiecit
ante faciẽ cẏri gentes. & dorsa regũ uertit.
portas ereas contriuit. & uectes ferreos
confregit. uidelicet babylonis uel aliarũ
quas cepit ciuitatũ. qđ dedit ei thesauros

Expanded text:
stissimis Isaiae verbis dicimus, quibus ex persona stissimis Isaiae verbis dicimus, quibus ex persona Domini dicebat: Assimilavi te, et non cognovisti me . Assimilavit namque eum Deus filio suo, quamvis ipse Deum se assimilantem minime cognoverit; primum in eo quod Christum suum eum cognominare dignatus est; deinde quod eum Cyrum, qui interpretatur haeres, multo antequam nasceretur vocandum esse disposuit; hoc etenim vocabulum recte congruit illi cui dicit idem Deus Pater: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . De quo et Apostolus: Quem constituit haeredem universorum, per quem fecit et saecula . De quo etiam in carne apparente inimici persequentes dicebant: Hic est haeres, venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas . Sed et in eo Deus Pater, quod subjecit ante faciem Cyri gentes, et dorsa regum vertit, portas aereas contrivit, et vectes ferreos confregit, videlicet Babylonis, vel aliarum quas cepit civitates, quod dedit ei thesauros
Abbreviated transcription (Latin):
tuo assimilaui te. & nͨ cognouisti mę.
Ego dñs. & ñ est amplius. extra me ñ . ẽ. ds̃.
Aecuixi te. & nͨ cognouisti me. Ex qua
isaie ꝓphetia credendũ est maxime cẏrũ
rgẽ dilexisse filios isrl̃. eosq de captiuitate
exemptos domũ remisisse. ac templũ dñi
structione fuisse prȩlocutũ. Nã & specialit᷑
ipsũ genus expugnationis quo babyloniã
coepit. expresserant idem ꝓpħe. Quorum
isaias. Qui dico inqͥt ꝓfundo desolare. &
flumina tua are faciã. Porro ieremias. Mu¬
rus babylonis ille latissimus suffosstone
suffodiet᷑. & porte eius excelse igni cõburent.
Narrant ent̃ hẏstorie. quia diuiso atq
exinanito ꝑ plurimos riuos flumine eufra¬
te. qͥ ꝑ mediũ babylonis influebat. ꝑ are¬
factũ ac desolatũ eiꝰ ꝓfundũ urbẽ hostis
intrauerit. Hȩc de hystoria paucis diximꝰ.
At uͦ iuixta mysticos sensus. cyrus tex
dñm saluatorẽ & nomine designat & facttͦ.
Qđ non ex nt̃a comectura. sed ex manife-¬

Expanded text:
et non cognovisti me. Ego Dominus, et non est amplius, extra me non est deus. Accinxi te, et non cognovisti me . Ex qua Isaiae prophetia credendum est, maxime Cyrum regem dilexisse filios Israel, eosque de captivitate exemptos domum remisisse, ac templum Dominstructione fuisse praelocutos. Nam specialiter ipsum genus expugnationis, quo Babylonia destrui coepit, expresserant idem prophetae; quorum Isaias: Qui dico, inquit, profundo: Desolare, et flumina tua arefaciam. Porro Jeremias: Murus Babylonis ille latissimus suffossione suffodietur, et portae ejus excelsae igni comburentur. Narrant enim historiae quia, diviso atque exinanito per plurimos rivos flumine Euphrate, qui per medium Babylonis influebat, per arefactum ac desolatum ejus profundum urbem hostis intraverit. Haec de historia paucis dixerimus. At vero juxta mysticos sensus, Cyrus rex Dominum Salvatorem et nomine designat, et factis, quod non ex nostra conjectura, sed ex manife
Abbreviated transcription (Latin):
domus dĩ linguã compessuit: ecce sequen¬
tium hereticorũ insidiis beatꝰ athanasius
plurib annis patria ꝓfisus. ambrosius
in sua ciuitate obsessus. Hrius in exiliũ
relegatus. eusebius marty lũ passus. plures
in affrica ep̃i linguis abscisis a sua ꝓuintia
eiecti. alii atq alii diuersis pęnis uexati
donec tẽpore diuinitus ꝓuiso denuo sapi¬
entibus architectis rrȩdificandȩ pos
captiuitatem eiusdẽ domus copia suppete¬
ret. id ẽ donec catholicis patrib restautan¬
de post deprehensas ac suꝑatas hȩreses. ȩccle
facultas daret᷑. Conduxert̃ autẽ aduer¬

Expanded text:
domus Dei linguam compescuit; ecce sequendomus Dei linguam compescuit; ecce sequentium haereticorum insidiis, beatus Athanasius pluribus annis patria profugus, Ambrosius in sua civitate obsessus, Hilarius in exsilium relegatus, Eusebius martyrium passus; plures in Africa episcopi linguis abscisis, a sua provincia ejecti, alii atque alii diversis poenis vexati donec tempore divinitus proviso, denuo sapientibus architectis reaedificandae post captivitatem ejusdem domus copia suppeteret; id est, donec catholicis Patribus restaurandae, post deprehensas ac superatas haereses, Ecclesiae facultas daretur. Conduxerunt autem adver
Abbreviated transcription (Latin):
dño dõ rr̃o. Non est hereticor edificare do¬
mum dñi quȩ est ȩccła. aquã ipsi ꝓbant
esse alient. sed eoꝵ solũmendo qui xp̃o uero
regi ac sacerdoti adherentess principes patrũ
uocari meruert̃. obcurã uidelicet prã quã
habent erga eos qui dm̃ iudere desideranł.
qđ interpretat᷑ istł. Facdũ est igit᷑. popłs
t̾re dicit eos qui oꝑarios ueritatis turbare.
atq opus celeste temptabant impedire.
Popłm autẽ uida. id÷ confitentẽ & głifican¬
tem. eũ qui integra mente dño dõ suo edi¬
ficare. hoc est ad eius uolantatẽ faciendã
głamq querendã omniũ quos posset ani¬
mos atq ota conuertere quęrebat. Quotiertͤ
autẽ heretici nͨ solũ in cauitatib singulis.
uerũ & in ꝓuintiis integͥris uł ꝑuerse
docendo. uel etiã hostiliter̃ seuiendo dogma
uere confessionis impedierint: utinam
nesciremus. Nã ut de magistro gentium
sileamus. qui biennio uinctus in cesarea
obꝑsecutionẽ iudeoꝵ abo ficio edificande

Expanded text:
edificare domum Domini, quae est Ecclesia, a qua ipsi probantur esse alieni; sed eorum solummodo qui Christo vero regi ac sacerdoti adhaerentes, principes patrum vocari meruerunt, ob curam videlicet piam, quam habent erga eos qui Deum videre desiderant, quod interpretatur Israel. Factum est igitur, ut populus terrae dicit eos, qui operarios veritatis turbabant, atque opus Ecclesiae tentabant impedire. Populum autem Juda, id est, confitentem, et glorificantem eum qui integra mente Domino Deo suo aedificare, hoc est ejus voluntatem faciendam, gloriam quaerendam, omnium quos posset animos atque ora convertere quaerebat. Quoties autem haeretici non solum in civitatibus singulis, verum et in provinciis integris vel perverse docendo, vel etiam hostiliter saeviendo, dogma verae confessionis impedierint, utinam nesciremus. Nam ut de magistro gentium sileamus, qui biennio vinctus in Caesarea ob persecutionem Judaeorum , ab officio aedificandae
Abbreviated transcription (Latin):
& mane oratio mea pteueniet te. Similitꝰ
cõpletis diei oꝑib ñ ante demus somnũ
oculis nr̃is aut palpebris nr̃is dormitatio¬
nem: quã locũ dño in nobis sollertiore
orationũ instantia consecremus. uixta boc
qđ idem dicit ꝓpħa. Dirigat᷑ oratio mea
sicut incensũ in conspectu tuo. eleuatio

Expanded text:
Et mane oratio mea praeveniet te. Similiter Et mane oratio mea praeveniet te. Similiter completis diei operibus, non ante demus somnum oculis nostris, aut palpebris nostris dormitationem, quam locum Domino in nobis solertiore orationum instantia consecremus, juxta hoc quod idem dicit propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
cũ stabilita in corde nr̃o fide eius. intgira
deuotione bonis actib oꝑam damus. Et
hoc mane & uesꝑe facimus: cũ nos ꝓceito
meminerimus & initia salutiferȩ intentio¬
Ideoq illi uota gr̃arum in om̃ib cum
ardente desideriõ pie conuersationis ife¬
runtis. Itẽ mane holocaustũ facimꝰ: cum
ꝓ lumine accepto sp̃ualis scientiȩ condito¬
ri nr̃o uicẽ bene uiuendi rependimus.
Uesꝑe holocauitũ facimꝰ: cũ ꝓ requie sem¬
piterna quã nos in illo post bona oꝑa
accepturos sꝑamus incessabili studio fla¬
gramus. Potest & iuxta litterã recte accipi.
mane nos & uesꝑe holocaustũ dño offerre.
cũ ita diuinę maiestatis obtutib placere
om̃i tẽpore curamus. ut diluculo sur¬
gentes ñ prius ad agenda humane fragili¬
tatis necessaria ꝓcedamꝰ. quã igne diuinȩ
caritatis inflãmati deuotis nos orationib
dño cõmendemus. uxta eũ qui dixit.

Expanded text:
cum stabilita in corde nostro fidei ejus integra cum stabilita in corde nostro fidei ejus integra devotione, bonis actibus operam damus. Et hoc mane ac vespere facimus, cum nos pro certo meminerimus, et initia salutiferae intentioideoque illi vota gratiarum in omnibus, cum ardente desiderio piae conversationis referimus. Item mane holocaustum facimus, cum pro lumine accepto spiritualis scientiae, Conditori nostro vicem bene vivendi rependimus. Vespere holocaustum facimus, cum pro requie sempiterna, quam nos in illo post bona opera accepturos speramus, incessabili studio flagramus. Potest et juxta litteram recte accipi, mane nos et vespere holocaustum Domino offerre, cum ita divinae majestatis obtutibus placere omni tempore curamus, ut diluculo surgentes, non prius ad agenda humanae fragilitatis necessaria procedamus, quam igne divinae charitatis inflammati, devotis nos orationibus Domino commendemus, juxta eum qui dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
patri commendat: sic etiã lucerna potest
non tnconuententer appellari. quia
intesta assũpte humanitatis lumeN
imposuit ȩternę diuinitatis. Supponuñ
autẽ bases altari. supponit᷑ lucernȩ can¬
qͥelabrũ: cũ fideles quippe sua corda siue
corpora ad exercendũ oꝑando qđ creduił
humili intentione summitunt. Bene
autẽ cũ diceret᷑ collocasse eos altare suꝑ
bases suias. acdunctũ est decerientib eõs
ꝑ cucuitũ popłis terrarũ: quia cũ inceptis
fideliũ dõ deuotis mox aderit contradictio
bene tales popłi terrarũ uocant᷑. ad distin¬
ctionem uidelicet eor qui dicunt. nr̃a autẽ
conuersatio in cȩlis est. Sed quãutis populi
t̾rarum deterreant: necesse est cuies suꝑne
ciuitatis coeptis uirtutũ oꝑib insistant.
Nã sequitur. Et obtulerunt suꝑ illud
holocaustũ dño mane & uesꝑe. Offerimis
nanq holocaustũ dño suꝑ altare tpsius:

Expanded text:
Patri commendat; sic etiam lucerna potest Patri commendat; sic etiam lucerna potest non inconvenienter appellari, quia in testa assumptae humanitatis lumen imposuit aeternae divinitatis. Supponuntur autem bases altari, supponitur lucernae candelabrum, cum fideles quique sua corda sive corpora ad exercendum operando quod credunt, humili intentione submittunt. Bene autem, cum diceretur collocasse eos altare super bases suas, adjunctum est, deterrentibus eos per circuitum populis terrarum; quia cum incoeptis fidelium Deo devotis, mox aderit contradictio bene tales populi terrarum vocantur, ad distinctionem eorum videlicet qui dicunt: Nostra autem conversatio in coelis est . Sed quamvis populi terrarum deterreant, necesse est cives supernae civitatis coeptis virtutum operibus insistant. Nam sequitur: Et obtulerunt super illud holocaustum Domino mane et vespere. Offerimus namque holocaustum Domino super altare ipsius,
Abbreviated transcription (Latin):
& uesꝑe. Bases quippe altaris st̃ corla
elestorũ ad suscipienda dñice fidei sacra¬
menta. preceptis magistrorũ pͣcedentiũ
quasi fabrorũ ferramentis p̃parata. Et be¬
ne unũ altare. sed plures sunt quȩ hoc
portant bases. quia unus dñs. una fides.
unt̃ baptisma. unus ds̃. sed multa sunt
corda fideliũ. que una ueritatis regula
instituta quasi ęqualẽ collecta in sinũ.
cõmunt deuotione celestiũ ontis portant
sacramentorũ. Alioquin quisq minus
instructis & necdũ uitia pristina desere¬
re curantib fidei sactamenta cõmittit:
quasi altare dñi in terra sine basib po¬
nt. quia terrenis adhuc mentib que
sunt celestia itadit. Congruit autẽ huic
loco qđ in euangłio dñs ait. Neq accen¬
dunt lucernã & ponunt eã sub modio
sed suꝑ candelabrũ. ut luceat om̃ib qͥ
in domo sunt. Sicut enĩ altare dñs recte
uocat᷑. qui nos abiniquitatib nr̃is emun¬
dat. qui uota orationũ nr̃arũ suscipiens

Expanded text:
 etc. Bases quippe altaria sunt corda electorum, ad suscipienda dominicae fidei sacramenta, praeceptis magistrorum praecedentium, quasi fabrorum ferramentis praeparata. Et bene unum altare, sed plures sunt quae hoc portent bases; quia unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus , sed multa sunt corda fidelium, quae una veritatis regula instituta, quasi aequalem collecta in sinum, communi devotione coelestium onus portant sacramentorum. Alioquin quisque minus instructis, et necdum vitia pristina deserere curantibus, fidei sacramenta committit, quasi altare Domini in terram sine basibus ponit, quia terrenis adhuc mentibus quae sunt coelestia tradit. Congruit autem huic loco quod in Evangelio Dominus ait: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . Sicut altare Dominus recte vocatur, quia nos ab iniquitatibus nostris emundat, quia vota orationum nostrarum suscipiens
Abbreviated transcription (Latin):
ne ierłm edificet᷑: figuram tenet uł alicuiꝰ
gentiliũ pͥncipũ ȩccłe utiq inimici & ꝑse¬
cutoris. uł ipsus antiqui hostis omnium
bonorũ aduersarii. Iudei qui accusabart
ad regẽ uiros eccłasticos. samaritani qui
accusabant. hereticos ut semꝑ designant.
Unde congrua sibi uoce. ierłm rebellem
ac pessimã citutatẽ nuncupant. Talẽ nanq
heretiei catholicã quã imptignant unitatẽ
iudicant. Re autẽ uera rebellis est. & mu¬
ros parietesq recte fidei lapidib testimoruor¬
celestiũ aduersus tela impugnantium
errorũ componit. De quib dicit esatas.
Et occupabit salus muros tuos. & portas
tuas laudatio. Sed ñ est pessima dicenda:
nisi ab illis solũmodo qui aboptime suit¬
electione sententie ꝓrsus auersi. Inter quȩ
notandũ. qđ ex eo tẽpore popłs dĩ iudeor
coepit nomine censeri. eoqd̃ ex tribui iu¬
da maxime fuerunt hi qui pͥmo de ca¬
ptuitate ascendentes terosolimȩ urbis
mȩnia & opus templi restaurarunt.

Expanded text:
etur, figuram tenet vel alicujus gentilium principum, Ecclesiae utique inimici et persecutoris; vel ipsius antiqui hostis omnium bonorum, adversariique Judaeis qui accusabant apud regem viros ecclesiasticos: Samaritani, qui accusabant, haereticos, ut semper, designant. Unde congrua sibi voce Hierusalem civitatem rebellem ac pessimam nuncupant. Talem namque haeretici catholicam, quam impugnant, unitatem judicant. Re autem vera rebellis est, et muros parietesque rectae fidei lapidibus testimoniorcoelestium adversus tela impugnantium errorum componit, de quibus Esaias dicit: Et occupabit salus muros nostros, et portas tuas laudatio . Sed non est pessima dicenda, nisi ab illis solummodo, qui ab optima sunt sententia prorsus aversi. Inter quae notandum quod ex eo tempore populus Dei Judaeorum coepit nomine censeri, eo quod ex tribu Juda maxime fuerint hi qui primo de captivitate ascendentes, Hierosolymae urbis moenia, et opus templi restaurarunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rex ꝑsarũ. & compleret᷑ sermo dñi ex ore
ieremie. & celebraret t̾ra sabbata sua. Cun¬
cis enĩ dieb desolationis egit sabbatum.
usq dũ complerent᷑ septuaginta anni
Completo itaq hoc longissimo sabbato:
recepit terra iudea cũ teliquiis istł habi¬
tatores suos. Porio maior pars decẽ tribuũ.
quȩ transmigrata erat ab assẏrus ultra
Que nec si tediret: suas poterat ciuitates
fideliter sibi ꝓmittunt. qđ ueniente ac
regnante xp̃o suo. hi etiã cũ cocteris suȩ
gentis hominib sint in iudeã reuersuri.
atq in toto orbe regnatuti. ñ intelligentes
dicta ꝓpħarũ. qͥ regnũ & diuitias ierłm
ciuitatis dĩ. ñ uni genti uidee carnaliter
sed om̃ib in xp̃o gentib sp̃ualit̾ qđ nunc
ꝑ orbem agitur ꝓmiseruit. Hȩ de suꝑficie
littere paucis sint dicta. Sp̃tiali uitem
sensu. sacerdotes. leuitȩ. cantores. laitores

Expanded text:
compleretur sermo Domini ex ore Jeremiae, et celebraret terra sabbata sua. Cunctis enim diebus desolationis egit sabbatum, usquedum complerentur LXX anni . Completo itaque hoc longissimo sabbato, recepit terra Judaea cum reliquis Israel habitatores suos. Porro major pars decem tribuum, quae transmigrata erat ab Assyriis ultra quae nec si rediret, suas poterat civitates t infideliter sibi promittunt, quod veniente ac regnante Christo suo, hi etiam cum caeteris suae gentis hominibus sint in Judaeam reversuri, atque in toto orbe regnaturi; non intelligentes dicta prophetarum, qui regnum et divitias Jerusalem civitatis Dei, non uni genti Judaeae carnaliter, sed omnibus in Christo gentibus spiritualiter, quod nunc per orbem agitur, promiserint. Haec de superficie litterae paucis sint dicta. Spirituali autem sensu, sacerdotes, Levitae, cantores, janitores
Abbreviated transcription (Latin):
qui mentẽ ꝑfecte a mundo alienant. ac
se ciues eius quę sursum est patrię fidelit̃
confitent᷑. mox uniuersis in se uirtutib
introitũ pandunt: recte subiungitur.
Et post hȩc holocaustũ iuge tã in kalen

Expanded text:
qui mentem perfecte a mundo alienant, ac se cives ejus quae sursum est patriae fideliter confitentur, mox universis in se virtutibus introitum pandant, recte subjungitur: Et
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ gentis electũ. regale sacerdotiũ. De cun¬
cta item ȩccła dicit in apocalypsi ioħ̃es.
Beatus & sc̃s qui habet partẽ in resurrectio¬
ne prima In his seda mors ñ habet potesta¬
tem. sed erunt saceidotes dĩ & xp̃i. Cũ enĩ
electi quiq membra sint sũmi saccidotis.
cũ exhibeant mẽbra sua hostiã uiuentẽ.
cũ sp̃m suũ contritũ dõ sacrificitĩ reddanł:
reste & tosi cũ merito fraternitatis etiam
saccidotii nomine censentur. Magne autẽ
ꝓuisione religionis filii transmigrationis
primo omniũ altare dĩ edificauert̃. ut qͥa
templũ dĩ necdũ erat fundatũ. haberent
tamen ubi holocaustomata & hostias of¬
ferendo deuotionẽ suȩ mentis ostendere T̃.
nt᷑is auditorib ante alia suscipiendã. atq
intimo corde radicandã tradimus. iuxta
illud apłi. qđ rudib adhuc in xp̃o corin¬

Expanded text:
autem genus electum, regale sacerdotium . De cunautem genus electum, regale sacerdotium . De cuncta item Ecclesia, dicit in Apocalypsi Joannes: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima: in his secunda mors non habet potestatem, sed erunt sacerdotes Dei et Christi . Cum enim electi quique membra sint summi sacerdotis, qui cum exhibent membra sua hostiam viventem, cum spiritum suum contritum Deo sacrificium reddunt, recte et ipsi cum merito fraternitatis et sacerdotii nomine censentur. Magna autem provisione religionis, filii transmigrationis primo omnium altare Dei aedificaverunt, ut quia templum Dei necdum erat fundatum, haberent tamen ubi holocaustomata et hostias offerendo, devotionem mentis suae ostenderent. nostris auditoribus ante alia suscipiendam, atque intimo corde radicandam tradimus, juxta illud Apostoli, quod rudibus in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
regia stirpe descendit. Dñs autẽ ñr uerus :
pontifex scdm ordinẽ melchisedech. Pontifex
scilicet : quia nos ꝑ hostiã corporis sui la¬
uat a peccatis nr̃is. qui etĩ post passionẽ &
ascnsionẽ suã ad dexterã patris interpellat
ꝓ nobis. Rex. quia & in prȩsenti nos ad bel¬
lum spͣuale accingit. atq ut uincamus
adiuuat. & uincentib in futuro regnum
ꝑenne tribuit. Non solũ autẽ iosue ac
⁊orobabel. sed & fr̃s coꝵ cũ eis in edificando¬
templo plebi prefuerunt. Illi nimirũ fr̃s
de quib idem rex & sacerdos nr̃ post głam
suȩ resurrectionis mulierib se querentib
appuens. ait. Ite nunciate fr̃ib meis. Qui
uidelicet fr̃s id ÷ altiores quiq in eccła &
suo redẽptori familiarius adherentes. domũ
eius cũ illo edificant: cũ corda fideliũ uer¬
bis & exemplis suis ipso auxiliante confir¬
mant. Et bene fr̃s iosue saceidotes appellat.
Cunctȩ nanq eccłe dicit apłs petrus. Uos

Expanded text:
s autem noster verus est pontifex secundum ordinem Melchisedech. Pontifex scilicet, quia nos per hostiam corporis sui lavat a peccatis nostris, qui etiam post passionem et ascensionem suam ad dexteram Patris interpellat pro nobis . Rex, quia et in praesenti ad bellum nos spirituale accingit, atque ut vincamus, adjuvat, et vincentibus in futuro regnum perenne tribuit. Non solum autem Josue ac Zorobabel, sed et fratres eorum cum eis in aedificationem plebi praefuerunt; illi nimirum fratres, de quibus idem rex et sacerdos noster, post gloriam suae resurrectionis mulieribus se quaerentibus apparens ait: Ite nuntiate fratribus meis . Qui videlicet fratres, id est, altiores quique in Ecclesia, et suo Redemptori familiarius adhaerentes, domum ejus cum illo aedificant, cum corda fidelium verbis et exemplis suis, ipso auxiliante, confirmant. Et bene fratres Josue sacerdotes appellat. Cunctae namque Ecclesiae dicit apostolus Petrus: Vos
Abbreviated transcription (Latin):
dati de eccłẽ societate retesserunt. plerunq
ad cõmunionẽ illius maiorib quã antea
ꝑdidere uirtutib exeiciti redeunt. Quia
nimirũ quo se grauius errasse memine¬
riit: eo ardentius bonis insudait oꝑib
satagunt. Habitauerunt gͦ sacenlotes &

Expanded text:
dati, de Ecclesiae societate recesserunt, plerumque dati, de Ecclesiae societate recesserunt, plerumque ad communionem illius majoribus quam antea perdiderunt virtutibus exerciti redeunt; quia nimirum quo se gravius errasse meminerunt, eo ardentius bonis insudare operibus satagunt. Habitaverunt ergo sacerdotes et
Abbreviated transcription (Latin):
tatis antiquo isrł uocabulo om̃s appella¬
tentur. Cultũ nanq pietatis quẽ in terra
sca ꝓpħis reclamantib atq exempla iusticiȩ
demonstrantib spreuert᷑: hunc in t̾ra aliena
hostib idolatrię seruientib ad animum
reuocarunt. Quid gͦ in his intuendum.
quid memoriȩ cõmendandũ. nisi qđ eos
quos libertas & copia rerũ omniũ in pa¬
tria neglegentes reddidit. & celestium
inmemores mandatorũ: ipsos seruitus in¬
pergrinatione & inopia ad obsequium
sui crratoris ac lib̾atoris adduxit: famili¬
aris nanq tes est: humanuͦ cor opib: ac
libertate dissolui. erumnis uͦ ac pauꝑtate
ad semet ipsũ recolligi. Qđ gͦ de uno po¬
pulo semel factũ est: hoc de om̃ib post
patata poenitentib cotidie solet actitari
dũ hi qui ꝑ neglegentiã in tẽptatiores
& laqueos inciderunt duboli. ꝑ industriã
poenttentie diuinitus adiuti resurgunt.
Qui uirtutũ opib abhoste antiquo nu¬

Expanded text:
tatis antiquo Israel vocabulo omnes appellatatis antiquo Israel vocabulo omnes appellarentur. Cultum namque pietatis, quem in terra sancta prophetis reclamantibus, atque exempla justitiae demonstrantibus spreverunt, hunc in terra aliena hostibus idololatriae servientibus ad animum vocarunt. Quid ergo in his intuendum? quid memoriae commendandum? nisi quod eos, quos libertas et copia rerum omnium in patria negligentes reddidit, et coelestium immemores mandatorum, ipsos servitus peregre et inopia ad obsequium sui Creatoris ac Liberatoris adduxit. Familiaris namque res est, humanum cor opibus ac libertate dissolvi, aerumnis vero ac paupertate ad semetipsum recolligi. Quod ergo de uno populo semel factum est, hoc de omnibus post peccatum poenitentibus quotidie solet actitari; dum hi qui per negligentiam in tentationes et laqueos inciderunt diaboli, per industriam poenitentiae divinitus adjuti resurgunt; qui virtutum opibus ab hoste antiquo nu
Abbreviated transcription (Latin):
coeteris uel occisis uł timore hostiũ longe
lateq disꝑsis. uel certe eorundẽ hostium
miseratione in patria relicti. nunc inter
hostes multiplicati. ad quinquaginita ferme
milia uiri redierunt in patriã. Qui nudati
opib & ȩquali om̃s seruitio addicti trans¬
migrati sunt: nunc ñ solũ lib̾ati. sed & auro.
argento. uestib. seruis. substantia & ium̃tis
locupletati redtierunt. Et qđ in axime ad rẽ
ꝑtinet: qui ꝓpt᷑ multitudinẽ deor falsor
patriã ꝑdiderunt. ita ut eis increpante pro¬
pħa diceret᷑. scđm numerũ quippe ciuitatũ
tuarũ erant dii tui uuda: nunc eandem
patriam repetiere. non tantũ unius ueri
dĩ fide gaudentes. uerũ etiã ipsam fidem
una cordis & animȩ deuotione colentes.
atq euis sese laudib canendis religiosa m̃te
ac lingua stibdentes. Ita ut qui quondam
obdiuersitatẽ religionis diuiso isrł & iuda
nomine censebant᷑: nunc obunitatẽ pre¬

Expanded text:
caeteris vel occisis vel timore hostium longe caeteris vel occisis vel timore hostium longe lateque dispersis, vel certe eorumdem hostium miseratione in patria relictis, nunc inter hostes multiplicati, ad quinquaginta ferme millia in patriam viri redierunt. Qui nudati opibus, et aequali omnis servitio addicti transmigrati sunt, nunc non solum liberati, sed et auro et argento, vestibus, servis, substantia, et jumentis locupletati revertuntur. Et quia maxime ad rem pertinet, qui propter multitudinem deorum falsorum patriam perdiderant, ita ut eis increpante propheta diceretur, Secundum numerum quippe civitatum tuarum erant dii tui, Juda ; nunc eamdem patriam repetere, non tantum unius veri Dei fide gaudentes, verum etiam ipsam fidem una concordes et animae devotione colentes, atque ejus sese laudibus canendis, religiosa mente ac lingua subdentes; ita ut qui quondam ob diversitatem religionis diviso Israel et Juda nomine censebantur, nunc ob unitatem pie
Abbreviated transcription (Latin):
cipantur. Dederunt autẽ in ultroneam
oblationẽ. aurũ. angentũ. uestes saceitdotales:
in auro. sapientie claritatẽ. In argento. ni¬
torem eloquii. In uestib sacerdotalib: oꝑa
iusticię uulgi mores multũ transcendentu.
& sacerdotalib tantũ ac dõ consecratis cor¬
dib digna. Thesaurus enĩ desiderabilis. re¬
quiescit in ore sapientis. Et. Eloquia d̃u
eloquia casta. argentũ igne examinatũ.
Et. Sacerdotes tui induantur iusticiam
principes patrũ scđm uires suas in impensis
auri & argenti. certus uestiũ numerus sacer¬
uasorũ. hominũ & animaliũ. meminerimꝰ
dñm om̃s cogitatus nr̃os. sermones & actus
nosse semꝑ. ac digna mercede remunerare.
Inter hec uͦ notandũ est. quantũ popło dĩ
iniuria captiuitatis ac longe seruitutis pro¬
fuerit. Qui enĩ in paucissimo numero ca¬
ptiuati sunt. hoc est animȩ hominum
ut ieremias scribit quattuor milia sescente

Expanded text:
cipantur. Dederunt autem ultroneam cipantur. Dederunt autem ultroneam oblationem, aurum, argentum, vestes sacerdotales. In auro sapientiae claritatem, in argento nitorem eloquii, in vestibus sacerdotalibus opera justitiae, vulgi mores multum transcendentia, et sacerdotalibus tantum ac Deo consecratis cordibus digna. Thesaurus enim desiderabilis requiescit in ore sapientis; et eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum; et sacerdotes tui induantur justitia . principes patrum secundum vires suas in impensas s auri et argenti, certus est numerus sacervasorum, hominum, et animalium, meminerimus Dominum omnes cogitatus nostros, sermones, et actus posse semper, ac digna mercede remunerare. Inter haec vero notandum est, quantum populo Dei injuria captivitatis ac longae servitutis profuerit. Qui enim in paucissimo numero captivati sunt, hoc est animae hominum, ut Jeremias scribit, quatuor millia sexcentae,
Abbreviated transcription (Latin):
Recte gͦ principes patrũ donaria ad con¬
struendam domũ dĩ sponte obtulisse re¬
feruntur: quia qͦ amplius quiq cum
continentia interdictorũ etiã a licitis ab¬
stinent eo efficacius eccłam dñi edificat.
cũ om̃s qui exempla ꝑfectionis eorum
cognouerint: tanto magis in illicitis de¬
fluere ipsi formidant. quanto eos nec
licitis ꝑ om̃ia uti considerant. sed potius
dicere. om̃ia michi licent. sed non om̃ia
expediunt. Bene autẽ dicit᷑. quia scđd̾m
uurs suas dederunt. in impensas oꝑis.
Hȩc est nanq mensura humane ꝑfectio¬
nis uixta uires quẽq ꝓ dño laborare.
ac statũ scę ęccłe primo in sua recta con¬
uersatione. deinde & in ꝓximorũ corre¬
ctione firmare. Et recte hi qui taliter
in popło dĩ conuersant᷑ principes patrũ
ctionem ac doctrine etiam illis qͥ ꝑ stu¬
dium pię sollicitudinis patres in eccła
uocari meruere. altius utuendo & gene¬
ralia legis mandata transcendendo prin¬

Expanded text:
Recte ergo principes patrum donaria ad construendum domum Dei sponte obtulisse referuntur; quia quo amplius quique cum continentia interdictorum etiam a licitis abstinent, eo efficacius Ecclesiam Dei aedificant; cum omnes qui exempla perfectionis eorum cognoverint, tanto magis in illicitis defluere ipsi formidant, quanto eos nec licitis per omnia uti considerant; sed potius dicere, Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Bene autem dicitur, quia secundum vires suas dederint in impensas operis. Haec est namque mensura humanae perfectionis, juxta vires quemque pro Domino laborare, ac statum sanctae Ecclesiae primo in sua recte conversatione, deinde et in proximorum correctione firmare. Et recte hi qui taliter in populo Dei conversantur, principes patrum ctionem vitae ac doctrinae, etiam illis qui per studium piae sollicitudinis patres in Ecclesia vocari meruere, altius vivendo et generalia legis mandata transcendendo prin
Abbreviated transcription (Latin):
regatus sit. Hoc & enĩ cotidie in sp̃uali agitꝰ
una eademq fide dm̃ colunt. una & noN
dispari dilectione ad gaudia ꝑpetuȩ pacis
& felicitatis anhelant. atq hec in quantũ
ualint etiã in prȩsenti alterutrũ sese dili¬
gendo ac sufferendo umnitant᷑. Bene autem
subditur. Et surrexit iosue filius iosedech

Expanded text:
regatus sit; hoc etenim quotidie in spirituali Isrregatus sit; hoc etenim quotidie in spirituali Isruna eademque fide Deum colunt, una et non dispari dilectione ad gaudia perpetuae pacis et fidelitatis anhelant; atque haec in quantum valent, etiam in praesenti alterutrum sese diligendo ac sufferendo imitantur. Bene autem subditur: Et surrexit Josue filius Josedech
Abbreviated transcription (Latin):
filii isrł in ciuitatib suis. Congregatus est¬
mensis qͥ apud nos october appellat᷑. totus erat
prȩ coeteris mensib legali obseruatione so¬
lennis. in quo etiã deticatio templi celebta¬
ta est. Congruebat gͦ deuotioni fideliũ qui
de captiuitate ascendetant. ut cũ primo
suas ciuitates singuli cũ pecudib & pecuniua
quã attulerant intrassent. atq in his man¬
tare ad offerenda dõ holocausta coustitue¬
rent. & hoc eo tẽpore anni quo olim tem¬
plum ipsũ cũ altari & om̃ib uasis eius
consitratũ est. quo ad diem consecrationis
eiusdem annuatim uenire consueuerant.
Altiore autẽ sensu. mensis septimus gr̃am
In quo uicdlicet mense post captiuitatẽ
de ciuitatib nr̃is in ierłm conueninus:
matore eiusdẽ p̃s sc̃i gr̃a illuminamur
atq in amorẽ sumȩ pacis que in uera ura¬
tate continetur acendimnur. Ierłm qͥppe
uilo pacis dicit᷑. Et bene dicit᷑ qđ om̃is isił
qiasi uit unuis septimo mense in ierłm con¬

Expanded text:
filii Israel in civitatibus suis, etc. mensis, qui apud nos Octobris appellatur, totus erat prae caeteris mensibus legali observatione solemnis; in quo etiam dedicatio templi celebrata est. Congruebat ergo devotioni fidelium, qui de captivitate ascenderant, ut cum primo suas civitates singuli cum pecudibus, et pecunia quam attulerant, intrassent, atque in his mantare ad offerenda Deo holocausta construerent; et hoc eo tempore anni, quo olim templum ipsum cum altari et omnibus vasis ejus consecratum est, quo ad diem consecrationis ejusdem annuatim venire consueverant. Altiore autem sensu, mensis septimus gratiam In hoc mense post captivitatem de civitatibus nostris in Jerusalem convenimus, majore ejusdem Spiritus gratia illuminamur, et in amore supernae pacism quippe visio pacis dicitur. Et bene dicitur, quod omnis Israel quasi vir unus septimo mense in Jerusalem cong
Abbreviated transcription (Latin):
runt in manib eor qͥ prȩetant oꝑarus
in domo dñi. Hi gͦ residiũ cũ tribu uda
& beniamin quib: sociati fuerant simub
captiuati in babyloniã. ac simul sunt patri¬
am remissi. suasq singuli ciuitates quas
uacuas cũ agris ac uillulis reppererant
ingressi. Non ent̃ eas cũ ipsi in baboloniã

Expanded text:
runt in manibus eorum qui praeerant operariis in domo Domini. Hi ergo qui residui cum tribu Juda et Benjamin, quibus sociati fuerant, simul captivati in Babyloniam, ac simul sunt in patriam remissi, suasque singuli civitates, quas vacuas cum agris ac villulis ingressi reperiunt. Non enim eas, cum ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet femineũ. in qͦ plurimȩ reꝑiunt᷑
ꝑsonȩ. que ñ solũ uiuendo. uerũ etiam
predicando corda ꝓximorũ ad laudẽ sui
creatoris accendant. & quasi suauitate sc̃e
uocis edificantiũ templũ dñi adiuuent
laborem. Quorũ omniũ ministerio. con¬
gruit & titulus & textus psalmi nonage¬
simi quinti. Est enim titulus. quando
domus edificabat᷑ post captiuitatẽ. canticũ
huic dauid. Qđ scdm litterã restauratio¬
nem templi de qua prȩsens liber scribitur
sonare uidet᷑. sed anagogico id ÷ altiori sen¬
su edificationẽ insinuat scȩ ȩcclẽ. quȩ fit
de animab a captiuitate demonica saluatis
atq ad agnitionẽ sui creatoris reuocatis.
in qua uidelicet edificatione canticũ lau¬
dis & confessionis manu fora ac desiderabi¬
li udelicet dño iisu xp̃o electus quisq de¬
bet resonare. ueracit᷑ intelligens. qđ absq
gra ipsius nil boni possit facere. Cui uide¬

Expanded text:
videlicet femineum, in quo plurimae reperiuntur videlicet femineum, in quo plurimae reperiuntur personae, quae non solum vivendo, verum etiam praedicando, corda proximorum ad laudem sui Creatoris accendant, et quasi suavitate sanctae vocis aedificantium templum Domini adjuvent laborem. Quorum omnium ministerio congruit et titulus et textus psalmi CXV. Est enim titulus, Quando domus Domini aedificabatur post captivitatem, canticum huic David. Quod secundum litteram, restaurationem templi, de qua praesens liber scribit, sonare videtur. Sed anagogico, id est altiori sensu, aedificationem insinuat sanctae Ecclesiae, quae fit de animabus a captivitate daemoniaca salvatis, atque ad agnitionem sui Creatoris revocatis; in qua videlicet aedificatione canticum laudis et confessionis, manu forti ac desiderabili, videlicet Domino Jesu Christo, electus quisque debet resonare; veraciter intelligens, quod absque gratia ipsius nihil possit boni facere. Cui vide
Abbreviated transcription (Latin):
sed eorũ potius qui in xp̃o precesseruN
opus habent adhuc industria coheiteri.
atq ad tramitẽ desiderate ueritatis dirigi
Sequit᷑. Et in ipsis cantores atq cantios
ducenti. Non solũ in ordine leuttarum
cantores cũ ianitorib templi & nathinreis.
sed idem quoq in ipso dĩ popło iunctis
sibi cantricib reꝑti. ad restauranda do¬
mus dĩ edificia ꝓꝑant. Cantores autem
iuxta litterã appellat eos qui psalmos
dulci modulamine resonabant. qđ leuitas
in templo dĩ inter sacrificia cotidiana
fatre solitos. uerba dierũ testant᷑. Sed hoc
ipsũ eo tẽpore etiã plurimos de plebe. suis
quẽq in locis fecisse credibile est. luxta my
sticos uͦ sensus. cantores sunt in tẽplo uel
popło dĩ. qui maiore animi dulcedine. &
celestia mandata ipsi custodiunt. & hȩc
cadẽ sius auditorib custodienda crebris
exhortationib cõmendant. Bene autẽ can¬
torib etiã cantrices iungunt᷑. ꝓpt̃ sexum

Expanded text:
sed eorum potius qui in Christo praecesserunt sed eorum potius qui in Christo praecesserunt opus habent adhuc industria coerceri, atque ad tramitem desideratae veritatis dirigi. Sequitur: Et in ipsis cantores atque cantatrices ducenti . Non solum in ordine Levitarum cantores cum janitoribus templi et Nathinneis, sed iidem quoque in ipso Dei populo junctis sibi cantatricibus reperti, ad restauranda domus Dei aedificia properant. Cantores autem juxta litteram appellat eos qui psalmos dulci modulamine resonabant; quod Levitas in templo Dei inter sacrificia quotidiana facere solitos, Verba dierum testantur. Sed hoc ipsum eo tempore etiam plurimos de plebe suis quemque in locis fecisse credibile est. Juxta vero mysticos sensus, cantores sunt in templo vel populo Dei, qui majore animi dulcedine et coelestia mandata ipsi custodiunt, et haec eadem suis auditoribus custodienda crebris exhortationibus commendant. Bene autem cantoribus etiam cantatrices junguntur, propter sexum