comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex uisione diutis tẽptatũ coti¬
die paupẽ. ꝓbauit. Quantas
nãq hunc egenũ ⁊ uulneribꝰ
obsessum tẽptationes creditis
in sua cogitatione tolerasse:
cũ ipse egeret pane ⁊ ñ habe-¬
ret etiã salutẽ. atq ante se di¬
uitẽ cerneret salutẽ ⁊ delicias
habere cũ uoluptate: se dolo¬
re ⁊ frigore affici. illũ gaudere
conspiceret bẏsso ac purpura
uestiri᷑ ͥ se deprumm uulneribꝰ. illũ
defiuere acceptis rebꝰ : se egere.
illũ nolle largiri. Quantꝰ putamꝰ
frẽs R̾m̃ tunc incorde pauꝑis
tumultꝰ tẽptationis fuit: euicer¬
te poterat ad penã sufficere pau
pertas. etiã si sauꝰ fuissetͦ. Rursũ
sufficeret egritudo. etiã si sub¬
sidiũ adeẽt. Sed ut ꝓbaretur
ampliꝰ pauꝑ. simul hunc ⁊ pau-¬
pertas ⁊ egritudo tabefecit.
Atq insuꝑ uidebat ꝓcedentẽ
diuitẽ obsequentibꝰ cuneis ful¬
ciri. ⁊ se in infirmitate ⁊ mnopi¬
a a nullo uisitari. Nã qͥa nemo

Expanded text:
ex visione divitis tentatum quotiex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, quod dives qui torquetur apud fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam supertas, etiam si sanus fuisset. Rursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insuper videbat procedentem divitem, obsequentibus cuneis fulciri, et se in infirmitate indumenti virtus non esset, evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
uite: homo qͥdã. Ait de pauꝑe:
egenꝰ nomine lazarꝰ. Acsi aꝑte
dicat. Pauꝑẽ humilẽ scio. suꝑ¬
bũ duntẽ nescio. Illũ cognitum
per approbationẽ habeo. hunc
ꝑuidiciũ reꝓbationis ignoro. Pen-¬
sandũ nobͣ ẽ etiã. conditor nr̃
omĩa qͣnta consideratione dispẽ¬
satᷤna eteñ res: non ꝓ una
re agit᷑. Nã ecce plenꝰ ulceribus
mendicus lazarus ante ianuã
diuitis iacet. Qua de re una.
dñs duo iudicia expleuit. Ha-¬
buisset enĩ fortasse aliqͣm excu-¬
sationẽ hues: si lazarꝰ pauꝑ et
ulcerosus ante eiꝰ ianuã ñ iacu¬
isset: si remotꝰ fuisset. si eiꝰ mo¬
pla ñ ẽẽt oculis importuna.
Rursũ si longe eẽt diues ab
oculis ulcerosi ꝑauꝑis: minorẽ
tolerasset in animo tẽptationẽ
paup. Sed dũ egenũ ⁊ uulnia-¬
tũ ante ianuã diuitis ⁊ deliciis
affluentis posuit: In una ea-¬
demq re ⁊ exuisione paupe¬
ris ñ miserenti diuiti cumulũ
dãnationis intulit: ⁊ rursus

Expanded text:
alitatem animus recurrat: Homo Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam conditor noster quanta omnia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione paupedives iste non idcirco punitus est quoniam damnationis intulit, et rursum
Abbreviated transcription (Latin):
deretis moysi. crederetis utiq
et mͥ. De me enĩille⁊ scripsit.
Implet᷑ gͦ qͦd ꝑ abrahe responsi¬
onẽ dicit᷑. Ex mortuis enĩ dñs
moysi credere noluit: ei etiam
qͥ resurrexit ex mortuis credere
contẽpsit. Cũq moxsi u̾ba sp̃a¬
lit̾ intelligere contẽpsit. ad eũ
de qͦmoyses locutꝰ fuerat non

Expanded text:
deretis Moysi, crederetis utique deretis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim DominMoysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fue
Abbreviated transcription (Latin):
mem̃to fili. Ecce enĩ abraham
filiũ uocat:. quẽ tam̃ a torm̃to
ñ lib̾at. ¶m̃ huiꝰ infidelis ppłi pre¬
cedentes patres fideles. qͥa mul¬
tos a sua fide deuiasse conside¬
rant. eos nulla cõpassione a
torm̃tis erppiunt: qͦs tam̃ ꝑ car¬
nẽ filios recognoscunt. In tor¬
m̃tis aũt diues positꝰ qͥnq frẽs
habere se ꝓibet: qͥa suꝓbꝰ idẽ
iudaicus ppłs qͥ ex magna iam
parte damnatꝰ ẽ. sequaces suoᷤ
qͥs suꝑ t̾rã reliqͥt. qͥnq sensibꝰ
corꝑoris deditos nouit. Qumario
gͦ numero frẽs qͦs reliquerat ex-¬
primit: qͥa eos ad sp̃alẽ intelli-¬
gentiã ñ assurgere in inferno
positꝰ gemit. Petit ut ad eos
lazarus mittat᷑. cui qͥa moy sen
et ꝓphetas habeant dicit᷑. Sed
ait qͥa ñ credent: nisi qͥs ex mor.¬
tuis resurrexerit. Cu ꝓtinꝰ re ᷤ¬
pondet᷑. Si moysen ⁊ ppħas n̾
audiuntꝰ. neq siqͥs ex mortuis
resurrexerit.credent ei. Certe
de moyse ueritas dicit. Si cre-¬

Expanded text:
i. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna james suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia quos ad spiritalem intelligentiam non assurgere in inferno positus gemit, petit ut ad eos Lazarus mittatur. Cui quia Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credent, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si cre
Abbreviated transcription (Latin):
mundo agit᷑. Ante nos aũt
tendant m̃tis oculiꝰ. dũ tota
intentione illa conspiciunt ad
que ꝑuenimꝰ. Extirpẽt᷑ fundi¬
tuf uitia:. ñ solũ ab actu oꝑis.
sed etiã a cogitatione cordis
euulsa. Non nos uoluptaᷤ car¬
nis. ñ sollicitudo curiositatis:
ñ estꝰ ambitionis a dm̃ca cena
prepediat. Sed ipsa quoq
que honesta in mundo agimꝰ
quasi ex quodã m̃tis latere
tangamꝰ: ut t̾rena quelibet
sic nr̃o corpori seruiant. qͣtinꝰ
cordi minime obsistant. Non
gͦ frẽs audemꝰ uob̃ dicere ut
omĩa relinqͣtis. Sed tam̃ si uul¬
tis. omĩa etiã retinendo relin-¬
qͥtis: si sic tẽporalia geritis.
ut tam̃ tota mente ad et̾na
tendatis. Hinc ⁊ em̃ paulus
apłs dicit. Cẽpus breue est.
Reliquũ ẽ ut qui habent ux

Expanded text:
mundo agitur. Ante nos autem mundo agitur. Ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena praepediat, sed ipsa quoque quae honesta in mundo agimus quasi ex quodam mentis latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fratres, audemus vobis dicere ut omnia relinquatis; sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis, ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. 12. Hinc etenim Paulus apostolus dicit: Tempus breve est: reliquum est ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nos. uocat plerũq ꝑ mira¬
cula. uocat plerũq ꝑ flagil¬
la. uocat aliquando ꝑ hiuis
mundi ꝓspera:. uocat aliqͣn¬
do ꝑ adu̾sa. Nemo contemnał.
ne dũ uocatꝰ exeusatꝰ. cũ uoll¬
erit introire ñ ualeat. Audite
qͥd sapientia ꝑ salomonẽ dicat.
Tunc inuocabunt me: ⁊ noll
exaudiã. Mane consurgent.
et ũ inuenient me. Hinc ess
qͥd fatue uͥgines tarde ueni¬
debemꝰ: curas mundi postpo-¬
nere. et solis desideriis et̾nis
inhare. Sed hec paucis da-¬
ta sũt. Admonere uos uolo
ut relinquatis omĩa. sed non
ỹsumo. Si gͦ cuncta mundi
relinquere ñ potestis: sic te¬
nete que huiꝰ mundi sũt. ut
tam̃ ꝑ ea ñ teneamini in mun¬
do. ut  t̾rena res possidea-¬
cur ñ possideatͤ. t sub m̃tis
ur̃e sit dominio qͦd habetis:¬
ne si mens ur̃a t̾renaꝵ. rerũ
amore uincit᷑. a rebꝰ suis ma¬
gis ipsa possideat᷑. Sit gͦ res¬
tẽporalis in itinere: desideret᷑
etna in ꝑuentione. Quasi ex
latere respiciat᷑ qͥcquid in hoc

Expanded text:
miracula, vocat plerumque per flagella, vocat aliquando per hujus mundi prospera, vocat aliquando per adversa. Nemo contemnat, ne, dum vocatus excusat, cum voluerit intrare non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venidebemus, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub mentis vestrae sit dominio qne si mens vestra terrenarum rerum amore vincatur, a rebus suis magis ipsa possideatur. Detemporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione. Quasi ex latere respiciatur quidquid in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
seunt: qͥa damnatione ꝑpetua
constringunt᷑ : nec iusti transire
ad reꝓbos possunt: qͥa erecti ian
per iusticiã ndicis. eis millo modo
ex aliqua cõpassione miserentur.
Sed postquã ardenti duiti de
se syes tollit᷑: eiꝰ animꝰ ad ꝓpinqs
qͣs reliquerat recurrit. Ciua re¬
qboꝵ ĩtẽ pena sua quandoq
putilit̾ erudit ad caritatẽ. ut
nͣ tunc etiã suos spãlit̾ diligant:
¶shic dũ peccata dibgerent nec

Expanded text:
seunt, quia damnatione perpetua seunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata dilige
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos transire ñ possint: neq¬
hi qͥ in inferno sũt ad beatoꝵ
sortẽ transire cupiunt: dubui
tẽ suscepti sũt. quo pactodi¬
cit᷑ qͥa transire ad eos qͥ i in¬
ferno cruciant᷑ uolunt. Seo
sic̃ transire repbi ad electos
cupiunt:. id ẽ a supplicioꝵꝵ suoꝑ
affuctione inigrare. Ia ad at¬
fuctos atq in torm̃tis possitos
transire iustoꝵ ẽ. m̃te ire per
miscłiam: eosq uelle liberare
Sed qͥ uolunt de beatoꝵ sede
ad affuctos atq in torm̃tisposi¬
tos transire ñ possunt: qͥa pistoꝵ
anime quãiiis in sua natura bo¬
nitatẽ miscdie habeant. lã tuc
auctori iusticie conuncꝰte. tan¬
ta recꝰtitudine constringuntur.
ut nulla ad rep̃bos cõpassione
moueant᷑. Ipsi qͥpe iudici concor¬
dant cui inherent : ⁊ his qͦseri¬
ꝑe ñ possunt. nec ex misecłia con¬
descendunt. Quia tanto illos cuẽ
ad se uidebunt extraneos. quan¬
to ⁊ abeo quẽ diligunt auctore
suo conspicunt repulsos. Nec
iniusti gͦ ad beatoꝵ. sortẽ tran¬

Expanded text:
transire non possint. Qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubiumtem suscepti sunt, quo pacto dicitur quia transire ad eos qui in inferno cruciantur volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare; ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est mente ire per misericordiam, eosque velle liberare. Sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suanitate misericordiam habeant, jam tunc auctoris sui justitiae conjunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem tran
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ accipere. de qͥbꝰ dixerat.
Extͣ sinagogas faciẽt uos. Nã
testes id ẽ martires xp̃i etiã si
occisi sũt a gentilibꝰ: ñ tamen
illi arbitrati sũt deo sed diis su¬
is falsis obseqͥũ p̃stare cũ hoc
facerẽt. Iudeoꝵ aũt̃ omĩs qui
occidit p̃dicatores xpĩ. deo se
p̃stare putaiit obseqͥum.: credẽ

Expanded text:
debemus accipere, de quibus dixerat, debemus accipere, de quibus dixerat, Extra synagogas facient vos. Nam testes, id est martyres Christi, etiamsi occisi sunt a Gentilibus; non tamen illi arbitrati sunt Deo, sed diis suis falsis obsequium se praestare, cum haec facerent. Judaeorum autem omnis qui occidit praedicatores Christi, Deo se praestare putavi
Abbreviated transcription (Latin):
quã in hac uita sine iudeoꝵ
cõgregationibꝰ minorari᷑. ab¬
sit ut sic turbarent᷑: qͥ dei nõ
hominũ głam reqͥrebant. Qd
gͦ ẽ extͣ sinagogas facient uo̾.
sed uenit hora. cũ potiꝰ dicere
debuisse uideat᷑. ⁊ uenit ho¬
ra ut omĩs qͥ int̾ficit uos arbi¬
tret᷑ obseqͥum se p̃stare deo ͤ
Neq enĩ salltĩ dictũ ẽ. sed uenit
hora ut int̾ficiant uosꝰ. qͣsi ut
eis mors ꝓ cõsolatione illius se¬
parationis accederet. Sed ue¬
nit inqͥt hora. ut omĩs qͥ int̾fi¬
cit uos arbitret᷑ obseqͥũ se pre¬
stare deo. ꝓrsus ñ mͥ uidecur
aliud significare uoluisse. nͥ
ut intelligerent atq gaude¬
rent cam multos se xp̃o adqͥsi¬
turos cũ de iudeoꝵ. cõgrega¬
tiomibꝰ pellerent᷑: ut eos non
sufficeret pellere: sed nec sine¬
rent uiuere: ne om̃s ad no¬
men xp̃i sua p̃dicatione cõu̾teret
et ab obseruatione iudaismi
tanquã diuine ueritatis au̾te¬
rent. Hoc enĩ de iudeis dicꝰtum

Expanded text:
quam in hac vita sine Judaeorum quam in hac vita sine Judaeorum congregationibus immorari? Absit ut sic turbarentur, qui Dei, non hominum gloriam requirebant. Quid ergo est, Extra synogogas facient vos: sed venit hora; cum potius dicere debuisse videatur, Et venit hora, ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo? Neque enim saltem dictum est, Sed venit hora ut interficiant vos, quasi ut eis mors pro consolatione illius separationis accideret; sed, Venit, inquit, hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Prorsus non mihi videtur aliud significare voluisse, nisi ut intelligerent atque gauderent tam multos se Christo acquisituros, cum de Judaeorum congregationibus pellerentur, ut eos non sufficeret pellere, sed non sinerent vivere, ne omnes ad nomen Christi sua praedicatione converterent, et ab observatione Judaismi, tanquam divinae veritatis, averterent. Hoc enim de Judaeis dictum
Abbreviated transcription (Latin):
bitnt᷑ obsequiũ. Que u̾ba
dñs ita subiecit: tanquã ex
hoc cõsolaret᷑ suos qͥ de sina¬
gogis iudaicis pellerent᷑. Pre-¬
nuntians enĩ que mala eẽnt
ꝓ eiꝰ testimonio perpessuriꝰ.
extͣ sinagogas in qͥt facient
uos. Nec ait. ⁊uenit hora ut
omĩs qͥ int̾ficit uos arbitret᷑
obseqͥuiũ se p̃stare deo. Quid
gͦ ait: sed uenit hora. Quem¬
admodũ diceret. si aliquid
boni post mala ista p̃di¬
caret. Quid sibi gͦ uult extͣ
sinagogas facient uos. sed ue¬
nit hora tanquã hoc dicturꝰ
fusset. Separabunt illi qͥdẽ
uos. sed ego uos colligã. Aut
uenit hora. qͣsi cõsolationẽ eis
ꝓmitteret post tͥbulationẽ: cũ
magis dicere debuisse uideat᷑
indicatiuo mͦ. ⁊ uenit horaᷤ. sed
ñ ait ⁊ uenit: cũ tͥbulationẽm
suꝑ tͥbulationẽ. ñ cõsolationẽ
pꝰ tͥbulationẽ uent᷑am illis ẽẽ
p̃dicaret. An forte sic eos illa
de sinagogis separatio fuerat
turbatura. ut mori mallent

Expanded text:
bitrantur obsequium. Quae verba bitrantur obsequium. Quae verba Dominus ita subjecit, tanquam ex hoc consolaretur suos, qui de synagogis Judaicis pellerentur. Praenuntians enim quae mala essent pro ejus testimonio perpessuri, Extra synagogas, inquit, facient vos. Nec ait, Et venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Quid ergo ait? Sed venit hora: quemadmodum diceret, si aliquid boni post mala ista praediceret. Quid sibi ergo vult, Extra synagogas facient vos: sed venit hora? Tanquam hoc dicturus fuisset: Separabunt illi quidem vos, sed ego vos colligam; aut, venit hora, quasi consolationem eis promitteret post tribulationem; cum magis dicere debuisse videatur indicativo modo, Et venit hora? Sed non ait, Et venit, cum tribulationem super tribulationem, non consolationem post tribulationem venturam illis esse praediceret. An forte sic eos illa de synagogis separatio fuerat turbatura, ut mori mallent,
Abbreviated transcription (Latin):
que a solo deo ẽ ñ querentes ͤ
Discipłis gͦ sic in eũ credentibꝰ
ut impleci syũ scõ hoc ẽ dono
grẽ dei. ñ sint de numero eoꝵ.
qͥ ignorantes dei iusticiã ⁊ suã
uolentes constituere iusticie
dei ñ sũt subiecti: nec de il¬
hominũ magis qͣm dei. illa
cõgruit ꝓphetia que de ipsiᷤ
inuenitur impleca. Dñe in
lumine uultꝰ tui ambulabũt:
et in nomine tuo exultabũt
tota die: et in tua iusticia
eoꝵ tu es. Merito eis dicitur.
extra sinagoga facient
uos: illi scilicet qͥ zelũ dei ha¬
bẽt. sed ñ scdm scientiã. ꝓpt̾
qͦd ignorantes dei iusticiam.
et suã uolentes cõstituere:
eos expellunt qͥ ñ in sua sed
in idei iusticia exalta¬
bunt᷑: nec expulsi ab homi
eis dixisset. adiecit. Sed ue¬
met hora ut omnis qui int̾¬
ficit uos arbitret᷑ obseqͥum
se p̃stare deo. Et hec faci
ent uob̾: qͥa ñ cognouer̃t pa¬
trẽ neq me. ħoc ẽ. ñ cogno¬
uer̃t dm̃ nec eiꝰ filiũ. cui se
in uob̃ occidendis p̃stare ar¬

Expanded text:
Deo est non quaerentes ? Discipulis ergo sic in eum credentibus, ut impleti Spiritu sancto, hoc est dono gratiae Dei, non sint de numero eorum qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti ; nec de ilhominum magis quam Dei: illa congruit prophetia, quae de ipsis invenitur impleta, Domine, in lumine vultus tui ambulabunt, et in nomine tuo exsultabunt tota die, et in tua justitia virtutis eorum tu es . Merito eis dicitur, Extra synagogas facient vos: illi scilicet qui zelum Dei habent, sed non secundum scientiam; propter quod ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere , eos expellunt qui non in sua, sed in Dei justitia exaltantur, nec expulsi ab homineis dixisset, adjecit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo: et haecobis, quia non cognoverunt Patrem neque me. Hoc est, non cognoverunt Deum nec ejus Filium, cui se in vobis occidendis praestare ar
Abbreviated transcription (Latin):
eos. qui de his futuris ante¬
quã occideret᷑ instruxerat
eos: ne ignaros atq impara¬
tos animos mala inopinata
et in ꝓuisa qͣmius cito transitii¬
ra turbarent: sed p̃cognita ⁊
patient̾ accepta ad bona sẽ-¬
pit̾na ꝑducerẽt. Hanc enu
suisse causam ut hec eis p̃nun¬
tiaret: etiã ipse demonstrauit
adiungens. Sed hec locutus
sũ uob̾: ut cũ uenerit hora
eoꝵ. reminiscamini qͥa ego di¬
xiuob̾. Hora eoꝵ. hora tenebro¬
sa. hora nocturna. Sed in
die mandauit dñs miscłiam
suã ⁊ in nocte declarauit. quã¬
do nox iudeoꝵ separatũ a se
diẽ xp̃ianoꝵ. nulla cõfusione.
fuscauit : et qͣndo carnẽ occi¬
dere potuit:. fidẽ tenebrarẽ
non potuit:¬

Expanded text:
eos; qui de his futuris, anteeos; qui de his futuris, antequam occideretur, instruxerat eos, ne ignaros atque imparatos animos mala inopinata et improvisa, quamvis cito transitura, turbarent, sed praecognita et patienter accepta ad bona sempiterna perducerent. Hanc enim fuisse causam ut haec eis praenuntiaret, etiam ipse demonstravit adjungens: Sed haec locutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis. Hora eorum hora tenebrosa, hora nocturna. Sed in die mandavit Dominus misericordiam suam, et in nocte declaravit : quando nox Judaeorum separatum a se diem Christianorum nulla confusione fuscavit; et quando carnem occidere potuit, fidem tenebrare non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ his dixit apł̃s. zelũ dei
habent: sed ñ scdm scientiã.
Obseqͥũ se putant ỹstare deo
int̾ficiendo famulos dei. O
error horrendus. Itane ut
placeas deo. ꝑcutis placentẽ
riente ꝓsterit᷑. ne dei tẽplũ
lapideũ deserat᷑ͦ Oexecra¬
bilis cecitas. Sed exparte in
isrł facta ẽ:. ut plenitudo gẽ¬
tiũ intraret. Ex parte inquã
facta ẽ: ñ ex toto. Nõ enĩ om̃s.
sed aliqͥ ex ramis fracꝰti sũt: ut
isereretur oleaster. Nam spũ
scõ implente discipłos xp̃i. cũ
linguis omĩum gentiũ loque¬
rẽtur. cũ per eos diuina mira¬
cula frequentarent᷑. et diui¬
na eloqͥa spargerent᷑. etiam
mbꝰ iudeoꝵ. ex ipsis quoq
iudeis ingentẽ multitudinẽ
cõgregarent: ⁊ nullã solitu¬
dinẽ formidarent. Hinc gͦ
accensi ceteri reꝓbi⁊ ceci. gelũ¬
dei habentes sed ñ sed̾m sei¬
entiã: ⁊ obseqͥũ deo se p̃sta
re credentes: occidebãt eos.
Sed ꝓ illis oceisus colligebat

Expanded text:
de his dixit Apostolus, Zelum Dei de his dixit Apostolus, Zelum Dei habent, sed non secundum scientiam : obsequium se putant praestare Deo, interficiendo famulos Dei. O error horrendus! Itane ut placeas Deo, percutis placentem riente prosternitur, ne Dei templum lapideum deseratur? O exsecrabilis caecitas! Sed ex parte in Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret: ex parte, inquam, facta est, non ex toto. Non enim omnes, sed aliqui ex ramis fracti sunt, ut insereretur oleaster . Nam Spiritu sancto implente discipulos Christi, cum linguis omnium gentium loquerentur, cum per eos divina miracula frequentarentur, et divina eloquia spargerentur, etiam nibus Judaeorum, ex ipsis quoque Judaeis ingentem multitudinem congregarent, et nullam solitudinem formidarent . Hinc ergo accensi caeteri reprobi et caeci, zeluDei habentes, sed non secundum scientiam, et obsequium se praestare Deo credentes, occidebant eos. Sed pro illis occisus colligebat
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ xp̃m occiderẽt: ista rati¬
one cãmoti sũt. Nã eoꝵ de
hac re etiã u̾ba cõscripta sũt.
ridetis qͥ a totꝰ mundus post
eũ abiit. Si dimiserimꝰ eũ
uiuere: ueniẽt romani. et
tollent nob̾ ⁊ locũ ⁊ gentẽ.
Et qͦd caͬphas dixit. Etpe¬
dit ut unus homo ꝓ ppło mor
iat᷑. ⁊ ñ tota gens ꝓeat. Et
in hoc gͦ suo discipłos suos
erexit exẽplo. qͥbꝰ dixerat
si me ꝓsecuti sũt ⁊ uos per¬
sequent᷑ : ut quẽ ad modũ
illũ occidendo deo se p̃stitis¬
se obseqͥum putauert: sic e¬
tiã illos. Iste itaq sensus est
in his u̾bis. Extra sinagogaᷤᷤ
faciẽt uos: sed nolite solitu¬
dinẽ formidare. Separati
qͥppe a cõgregatione eoꝵ. tã
multos in meo nomine cõgre¬
gabitis: ut illi metuentes
ne tẽplũ qͦd erat apud eos.
et omĩa legis uet̾is sacram̃ta
deserant᷑. int̾ficiant uos: sie
fundentẽs sanguinẽ ur̃m.
ut q eõ se p̾stare arbitrent᷑
obseqͥũ. Eccẽ ẽ illud. quod

Expanded text:
istum occiderent, ista ratione commoti sunt: nam eorum de hac re etiam verba conscripta sunt. Videtis quia totus mundus post eum abiit : si dimiserimus eum vivere, venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem. Et quod Caiphas dixit: Expediiatur, et non tota gens pereat . Et in hoc ergo suo discipulos exerit exemplo, quibus dixerat: Si me persecuti sunt, et vos persequentur, ut quemadmodum illum occidendo, Deo se praestare obsequium putaverunt, sic etiam illos. Iste itaque sensus est in his verbis, Extra synagogas facient vos; sed nolite solitudinem formidare. Separati quippe a congregatione eorum, tam multos in meo nomine congregabitis, ut illi metuentes ne templum, quod erat apud eos, et omnia legis veteris sacramenta deserantur, interficiant vos: sic fundentes sanguinem vestrum, ut Deo se praestare arbitrentur obsequium. Ecce est illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uoluit denuntiare. qͥa ni¬
dei xp̃m ñ fuerant recepturi
a qͦ isti ñ fuerãt recessuri. et
ideo futurũ erat ut foras mit¬
terẽt᷑ cũ illo. ab eis qͥ ẽẽ nollẽt
in illo. hi qͥ ẽẽ ñ possent sine
illo. Nã ꝓfecto qͥa ñ erat ullus
aliꝰ ppłs dei quã illud semen
abrahe. si agnoscerent ⁊ reci¬
turales in olea ꝑmanerent:
Quod qͥa noluerunt: qͥd resta¬
bat nͥ ut remanentes extra. xp̃m.
extra sinagogas facerent eos
qͥipe spũ scõ testes eiꝰ effecti.
ñ utiq tales ẽẽnt de qͣlibꝰ dici¬

Expanded text:
hoc voluit denuntiare, quia Juhoc voluit denuntiare, quia Judaei Christum non fuerant recepturi, a quo isti non fuerant recessuri; et ideo futurum erat ut foras mitterentur cum illo, ab eis qui esse nollent in illo, hi qui esse non possent sine illo. Nam profecto, quia non erat ullus alius populus Dei quam illud semen Abrahae, si agnoscerent et recinaturales in olea permanerent ; Quod quia noluerunt, quid restabat nisi ut remanentes extra Christum, extra synagogas facerent eos quippe Spiritu sancto testes ejus effecti, non utique tales essent, de quib
Abbreviated transcription (Latin):
nebat. Cum uͦ accepit donũ
sp̃s scĩ. quẽ negauerat p̃dica¬
uit : ⁊ quẽ cõfiteri timuerat
ñ timuit ꝓfiteri. Priꝰ enĩ exẽ¬
plo qͥdẽ fuerat edoctꝰ. ut qͦd
fieri cõuenerat nosset. sed
nondũ fuerat uͥtute
fultꝰ. ut qͦd nouerat faceret.
Instructus erat ut staret. sed
ñ erat firmatꝰ ne caderet. ¶d
postea quã per sp̃m scm factũ
ẽ: annunciauit usq ad mor¬
tẽ. quẽ negauerat timensmor¬
tem. Ideo ñs in hoc cõsequen¬
ti capitulo de qͦ nũc uobis lo¬
quendũ ẽ. hec inqͥt locutus
sũ uob̾: ut ñ scandalizemini
Canit᷑ qͥppe in psalmo. Pax
iunxit. Hec locutꝰ sũ uobis.
ut ñ scandalizemini. Cũ enĩ
tibꝰ legẽ dei. ut ñ sit eis scan¬
dalũ. Deinde qͥd passuri ẽẽt
iã expͥmens ait. Extͣ sinago¬
gas facient uos. Quid aũt̃ ma¬
lierat apłis expelli de sinago¬
gis iudaicis. quasi ñ inde se for
rent separaturi. etiã si eos nuil¬
lus expellerer. Sed nimirũ

Expanded text:
nebat. Cum vere accepit donum nebat. Cum vere accepit donum Spiritus sancti, quem negaverat praedicavit; et quem confiteri timuerat, non timuit profiteri. Prius enim exemplo quidem fuerat edoctus, ut quod fieri convenerat nosset; sed nondum fuerat virtute fultus, ut quod noverat faceret: instructus erat ut staret, sed non erat firmatus ne caderet. Quod posteaquam per Spiritum sanctum factum est, annuntiavit usque ad mortem, quem negaverat timens mortem. Ideo Dominus in hoc consequenti capitulo, de quo nunc vobis loquendum est, Haec, inquit, locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Canitur quippe in Psalmo, Pax junxit, Haec locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Cum enim tibus legem Dei, ut non sit illis scandalum. 2. Deinde quid passuri essent, jam exprimens ait: Extra synagogas facient vos. Quid autem mali erat Apostolis expelli de synagogis Judaicis, quasi non inde fuerant se separaturi, etiamsi eos nullus expelleret? Sed nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
NhlS que precedunt
hoc euangelii capitulum
dominus discipulos
ad inmucoꝵ. odia ꝑferenda cõ¬
firmans. suo quoq p̃parauit
exemplo ut eũ unitando fierẽt
de illo testimonium ꝓhib̃et.
et adiciẽs qͦd ⁊ ipsi fierẽt testeꝰ
eiꝰ: hoc utiq ineis operante
spũ scõ. Sic enĩ ait. Ille testi¬
moniũ phibebit de me: ⁊ uoꝰ
testimoniũ ꝓhibebitis. U tiq
qͥa ille ꝑhibebit. etiã uos per¬
hibebitis. Ille in cordibꝰ ur̃is :
uos in uocibꝰ ur̃is. Ille inspirã¬
do:ͥ uos sonando. ut possit
impleri. In omnẽ t̾rã eriit
sonus eoꝵ. Parũ qͥppe fuerat
eos adhortari exẽplo suo. nͥ
impleret sp̃ũ scõ. Deniq a¬
postolus petrꝰ cũ iam uerba
eiꝰ audisset ubi dixerat ñ est
seruus maior dño suo. si me
ꝓsecuti sũt ⁊ uos ꝑsequent᷑:
et hoc in illo iã uideret imple¬
ri. in quo patientiã dm̃ sui si
exẽplũ sufficeret debuit imi¬
tari: subcubuit ⁊ negauit.
ñ utiq ferẽs qͦd illũ ferre cer¬

Expanded text:
his quae praecedunt hoc Evangelii capitulum, Dominus discipulos ad inimicorum odia perferenda confirmans, suo quoque praeparavit exemplo, ut eum imitando fierent de illo testimonium perhiberet, et adjiciens quod et ipsi fierent testes ejus, hoc utique in eis operante Spiritu sancto. Sic enim ait: Ille testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis. Utique quia ille perhibebit, etiam vos perhibebitis: ille in cordibus vestris, vos in vocibus vestris; ille inspirando, vos sonando: ut possit impleri, In omnem terram exivit sonus eorum . Parum quippe fuerat eos adhortari exemplo suo, nisi impleret Spiritu suo. Denique apostolus Petrus cum jam verba ejus audisset, ubi dixerat, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur ; et hoc in illo jam videret impleri, in quo patientiam Domini sui, si exemplum sufficeret, debuit imitari: succubuit et negavit, non utique ferens quod illum ferre cer
Abbreviated transcription (Latin):
uictor sẽp̃ dona largit᷑. ⁊ pprio
regno residens. seruuloꝵ gan¬
uictor diaboli. post triũphũ
residens ad dexterã patris.
hodierna die discipłis dona
largitꝰ ẽ. ñ auri talẽta. ñ ar¬
genti metalla. sed sỹs scĩ cele¬
stia munera. ut int̾ ceteras
grãs apłi etiã lingus uariis
loquerent᷑: hoc ẽ ut hebree
nationis homo. xyĩ głam ro-¬
mane facundie eloquentia
ꝓtonaret: ⁊ redẽptionẽ ge¬
neris humani ꝓegrine aure
qͥa iudea p̃dicante lingua ñ
caperent. proyria loquela cog¬
noscerent. Omĩs lingua in
p̃dicationẽ xpĩ resoluit᷑ : ut
maiestatẽ eiꝰ omĩs loquela fa¬
teat᷑. sic̃ ait sc̃s dauid. Non
sũt loquele neqz sermones:
quoꝵ. ñ audiant᷑ uoces eoꝵ.
Ne miremini aut̃ qͦd ad dext̾ã
patͥs residere diximꝰ filiũ. Ad
dext̾ã enĩ residet ñ qͥa maior
patre. sed ne minor. patre ẽẽ cre¬
dat᷑:. sic̃ heretici blasphemare

Expanded text:
victor semper dona largitur, et proprio victor semper dona largitur, et proprio regno residens servulorum gauminus diabolicum post triumphum residens ad dexteram Patris hodierna die discipulis dona largitus est, non auri talenta, non argenti metalla, sed Spiritus sancti coelestia munera, ut inter caeteras gratias Apostoli etiam linguis variis loquerentur; hoc est, ut Hebraeae nationis homo Christi gloriam Romanae facundiae eloquentia pertonaret, et redemptionem generis humani peregrinae aures, quia Judaea praedicante lingua non caperent, propria loquela cognoscerent. Omnis lingua in praedicatione Christi resolvitur, ut majestatem ejus omnis loquela fateatur, sicut ait S. David: Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum . Ne miremini autem quod ad dexteram Patris residere diximus Filium; ad dexteram enim residet, non quia major Patre, sed ne minor esse credatur; sicut haeretici blasphemare
Abbreviated transcription (Latin):
ad altiora captiuũ: siẽ scrip¬
tum ẽ in ꝓpħta. Ascendens
in altũ. captiuã duxit capti¬
uitatẽ. dedit dona hominibꝰ
Que sententia utiq sic intel¬
ligit᷑. qͦd captiuitatẽ homi¬
nis quẽ sibi diabolus capti¬
uauerat illi eruendo dñs cap¬
qiuarit. ⁊ ipsã sic̃ ait captiui¬
tatẽ captã ad celoꝵ. alta sustui¬
lerit s traq gͥ captiuitas uno
uocabulo nuncupat᷑. sed non
captiuitas seruituti subicit.
Ascendens inqͥt in alcũ capti-¬
uã duxit captiuitatẽ. Quam
bene triumphũ dĩ ꝓpheta
describit. Solebat sic̃ dicũt
regũ triumphantiũ currus
captiuoꝵ pompa p̃cedere:
Ecce dnm euntẽ ad celos nõ
p̃cedit sed comitat᷑ głosa cap¬
tiuitas. Non ante uehiculũ
ducit᷑. sed ipsa euehit salua¬
corẽ. Nuodã enĩ mysterio dũ
filiꝰ dei filiũ hominis sustulit
ad celũ: ipsa captiuitas porta¬
tur ⁊ portat. ¶d aũt ait. de¬
dit dona hominibꝰ. hoc uictoriᷤ
insigne ẽ. Post triũphũ enĩ

Expanded text:
scriptum est in propheta: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit bona hominibus . Quae sententia utique sic intelligitur, eo quod captivitatem hominis, quem sibi diabolus captivaverat, illi eruendo sibi Dominus captivarit, et ipsam, sicut ait, captivitatem captam ad coelorum alta sustulerit. Utraque igitur captivitas uno vocabulo nuncupatur, sed non captivitas servituti subjicit,Ascendit, inquit, in altum; captivam duxit captivitatem. Quam bene triumphum Domini propheta describit. Solebat, 190 sicut dicunt, regnum triumphantium currus captivorum pompa praecedere: ecce Dominum euntem ad coelos non praecedit, sed comitatur gloriosa captivitas, non ante vehiculum ducitur, sed ipsa evehit Salvatorem. Quodam enim mysterio, dum Filius Dei filium hominis sustulit ad coelum, ipsa captivitas portatur et portat. Quod autem ait: Dedit dona hominibus, hoc victoris insigne est; post triumphum enim
Abbreviated transcription (Latin):
tia illos maturitatis edocuit:
et ad bonã frugẽ eos omĩ disci¬
plinaꝵ. fecunditate conu̾tit.
Deinde ascendit ad celũ. ad
patrẽ scilicet fructũ cariis ꝑ¬
ferensꝰ: in discipłis iusticie semi¬
na derelinquens. Ascendit gͦ
rio cuiꝰ innouatã iuuentutẽ
legimꝰ. cõparauerĩ saluatorẽ:
Est enĩ similitudo ñ parua
Sic̃ enĩ aqͥla humilia deserit.
alta petit. celis iucina conseẽ¬
dit. ita saluator humilia in¬
ferm deseruit: ꝥaradisi alti¬
ora petiit. celoꝵ. fastigia pene¬
trauit. Et sic̃ aqͥla relictis t̾re¬
nis sordibꝰ sublime uolans pu¬
rioris aeris salubritate ꝓfruit᷑
ita ⁊ dñs t̾renoꝵ. fecẽ deserẽs
peccatoꝵ. in scĩs sius uolitans
purioris uite simplicitate letat᷑

Expanded text:
tiae maturitate edocuit, et ad bonam frugem eos omni disciplinarum fecunditate convertit. Deinde ascendit ad coelum, ad Patrem scilicet fructum carnis praeferens, in discipulis justitiae semina derelinquens. Ascendit ergrio, cujus innovatam juventutem legimus, comparaverim Salvatorem; est enim similitudo non parva: sicut enim aquila humilia deserit, alta petit,  coelos vicina conscendit: ita et Salvator humilia inferni deseruit, paradisi altiora petiit ; coelorum fastigia penetravit: et sicut aquila, relictis terrenis sordibus, sublime volans, purioris aeris salubritate perfruitur; ita et Dominus terrenorum faecem deserens peccatorum, in sanctis suis volitans purioris vitae si
Abbreviated transcription (Latin):
¶N incommode
ante dies complu¬
res sic̃ retinetis¬
frẽs p̃dicatio nr̃a ꝓcessit: in
qua descripsimꝰ qͦd caro dñ
rediuiua uelut in nitore flo¬
ris de tumulo germinau̾it:
quẽ tiimulũ sitũ in ortulo euã¬
gelista testatꝰ ẽ. Unde nõ
incongrue ꝓseciiti sumꝰ. Con¬
ueniens enĩ erat. ut flos p̃cio¬
sior in ortulo gigneret᷑: ⁊ bo¬
ne frugis cõmendatũ solo sem̃.
intra septa domestica ⁊ ame¬
na uirentia salutẽ omniũ pul¬
lularet. Xp̃i enĩ resurrectio.
cunctoꝵ ẽ redẽptio ppłoꝵ. Er¬
go in ortolo saluator rediuiuũ
corpus assumit: et inter florẽ¬
tes arbores ⁊ candentia lilia
carne iã mortua reflorescit:
et ita germinat de sepulchro.
ut germinantia ⁊ intentia
cuncta reperiat. Sic enim
post hiemalis rigoris frigidã
qͦdã mͦ sepulturã. pullulare
elem̃ta omĩa festinart: ut re¬
surgente dño ⁊ ipsa consur¬
gerent. Nã utiq ex resurrecti¬
one. xp̃i aer salubrior ẽ: sol
calidior. t̾ra fecundior. Ex eo

Expanded text:
n incommode ante dies complures, sicut retinetistres, praedicatio nostra processit, in qua descripsimus quod caro Domini rediviva velut in nitore floris de tumulo germinaverit; quem tumulum situm in hortulo evangelista testatus est: unde non incongrue prosecuti sumus. Conveniens enim erat ut flos pretiosior in hortulo gigneretur, et bonae frugis commendatum solo semen, intra septa domestica, tamen virentia salutem omnium pullularet. Christi enim resurrectio cunctorum est redemptio populorum. Ergo in hortulo Salvator redivivum corpus assumit, et inter florentes arbores et candentia lilia, carne jam mortua reflorescit, et ita germinat de sepulcro, ut germinantia et nitentia cuncta reperiat. Sic enim post hiemalis rigoris frigidam quo- dammodo sepulturam pullulare elementa 188 omnia festinarunt, ut, resurgente Domino, et ipsa consurgerent. Nam utique ex resurrectione Christi aer salubrior est, sol candidior, terra fecundior: ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi granũ tritici cadens in t̾ra
mortuũ fuerit: ipsũ solũ ma¬
net. Cũ aũt mortuũ fuerit:
multũ frucꝰtũ affert. Refloru¬
it gͦ dñs cũ resurrexit e tu¬
mulo:. fructificat cũ ascendit
ad celũ. flos ẽ cũ de inferioribꝰ
t̾re gignit᷑. fructꝰ ẽ cũ altissi¬
ma sede recondit᷑. Granũ est

Expanded text:
tritici cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; cum autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Refloruit igitur Dominus, cum resurrexit e tumulo; fructificat, cum ascendit ad coelum. Flos est, cum de inferioribus terrae gignitur; fructus est, cum altissima sed
Abbreviated transcription (Latin):
uemꝰ nos. Mortui sumꝰ illi. qͣn¬
do uiximꝰ nob̃ :  qͥa uͦ mortiuis
ẽ ille. ꝓ nob̾. et sibi iuiuit et
nob̾. Quia enĩ uuit ille. et
nos iuuemꝰ. Nã sic̃ ꝓ nos mor¬
tã ꝑ nos habere possumus.
In illo die inqͥt uos cognosce¬
tis qͥa ego sũ in patre meo:i
uos in me. ⁊ ego in uobis. In
qͦ die: nͥ de quo ait ⁊ uos ui¬
uetis.Tunc enĩ erit ut pos¬
simꝰ uidere qͦd credimꝰ. Nam
et nẽ ẽ in nob̾. ⁊ nos millo:
sed hoc nc̃ credimꝰ: tunc etiã
cognoscemꝰ: quãius et nẽ cre¬
dendo nouerimꝰ. Sed tunc
cõtemplando cognoscemus.

Expanded text:
 illi, quando viximus nobis. Quia vero mortuus est ille pro nobis, et sibi vivit, et nobis. Quia enim vivit ille, et nos vivemus. Nam sicut per nos mortam per nos habere possemus. In illo die, inquit, Vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. In quo die, nisi de quo ait, et vos vivetis? Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus. Nam et nunc est in nobis, et nos in illo: sed hoc nunc credimus, tunc etiam cognoscemus; quamvis et nunc credendo noverimus, sed tunc contemplando n
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ in psalmis ubi legimꝰ pu¬
pillo tu eris adiutor̾. grecꝰ habet
orfano. Quãuis gͦ nos filiꝰ dei
suo patri adoptauerit filios. et
eundẽ patrẽ nos uoluerit ha
dicit. Non relinquã uos orfanoᷤ.
Ueniã ad uos. Hinc ẽ qͦd etiam
sponsi filios nos appellat ubi di¬
cit remet hora ut auferatur
ab ess sponsus: ⁊ tune ieuina¬
dus iã me ñ uidet. Quid enim ͦ
Tunc eũ iudebat mundꝰ. qͣndo¬
qͥdẽ mundi nomine uult intel¬
ligi eos de qͥbꝰ suꝑiꝰ ẽ locutꝰ. dicẽs
potest. qͥa ñ uidet eũ nec cogno¬

Expanded text:
nam et in psalmo ubi legimus, Pupillo tu eris adjutor , graecus habet orphano. Quamvis ergo nos Filius Dei suo Patri adoptaverit filios, et eumdem Patrem nos voluerit habdicit, Non relinquam vos orphanos; veniam ad vos. Hinc est quod etiam sponsi filios nos appellat, ubi dicit: Veniet hora ut auferatur ab eis sponsus, et tunc jejunadus me jam non videt. Quid enim? tunc eum videbat mundus; quandoquidem mundi nomine vult intelligi eos de quibus superius est locutus, dicens potest, quia non videt eum, neque cogn
Abbreviated transcription (Latin):
pẽt᷑. spͤarabilit̾ diligut . Seo ad hoc dix̃
diligã eũ: ad qͦd̾ seqͥtur. ⁊ mani
festabo me ipsũ ei. Diligã ⁊ ma¬
nifestabo. id ẽ ad hoc diligam
ut manifestẽ. Nũc enĩ ad hoc di¬
lexit ut credamꝰ: et mandatum
fidei teneamꝰ. Tunc ad hoc dili¬
get ut udeamꝰ: ⁊ ipsa uisione
mercedẽ fidei capiamꝰ. Q uia et
nos nũc diligimꝰ credendo quod
udebimꝰ. tunc aũt diligemꝰ uidẽ¬
do qͦd credimꝰ:¬

Expanded text:
operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc dixit, operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc dixit, diligam eum, ad quod sequitur, festabo ei me ipsum; diligam, et manifestabo, id est, ad hoc diligam, ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus: tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus. Quia et nos nunc diligimus credendo quod videbimus; tunc autem diligemus videndo quod credi
Abbreviated transcription (Latin):
et uos iuuetis. Quid ẽ. qͥa ego
uinuo ⁊ uos uiuetis. Cur de p̃sen¬
ti se dixit uiuere. illos aũt de
futuro ẽẽ uicturos nͥ qͥa uitã
etiã carnis utiq resurgentis qͣ¬
lis in ipso p̃cedebat. ⁊ illis ẽ pol¬
licitꝰ secuturã . et qͥa ipsiꝰ mox
futura fuerat resurrectio: p̃sen¬
tis posuit tp̃ris u̾bũ ꝓpt̾ signisi¬
candã celeritatẽ. Illoꝵ autẽ¬
qm̃ scłi differt᷑ in finẽ: ñ ait
uiuitis. sed iuuetis. Duas ergo
resurrectiones. suã mox scili¬
cet futurã. ⁊ nr̃am in scłi fine
uenturã: duobꝰ u̾bis p̃sentis tẽ¬
poris et futuri elegant breui¬
t̾q ꝓmisit. Quia ego inqͥt u
uo: ⁊ uos uiuetis. Quia ipse ui¬
uit. ideo ⁊ nos uiuemꝰ. Per ho¬
minẽ qͥppe mors: ⁊ ꝑ hominẽ

Expanded text:
et vos vivetis. « Quid est, quia ego vivo, et vos vivetis? Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis, utique resurgentis, qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam? Et quia ipsius mox futura fuerat resurrectio, praesentis posuit temporis verbum, propter signicandam celeritatem: illorum autem saeculi differtur in finem, non ait, vivitis; sed, vivetis. Duas ergo resurrectiones, suam scilicet mox futuram, et nostram in saeculi fine venturam, duobus verbis praesentis temporis et futuri, eleganter breviterque promisit. Quia ego, inquit, vivo, et vos vivetis: quia ille vivit, ideo et nos vivemus. Per hominem quippe mors, et per homi
Abbreviated transcription (Latin):
Hec gͥ dixi. ut e uiemo exẽplo
ostendere possẽ nõnullos et
secularẽ habitũ gerere. et
secularẽ animũ ñ habere :
Quos enĩ talis in hoc mundo
necessitas ligat. ut ex omĩ
parte exui a mundo ñ possit:
sic debent ea que mundi sũt
tenere. ut tam̃ eis nesciant
ex mentis fractione suc cum¬
bere. Hec gͦ cogitate: et cũ
relinquere cuncta que mundi
sũt ñ potestis. ext̾iora bene ex¬
teriꝰ agite: sed ardenter inter¬
ius ad et̾na festinate. Nichil sit
qͦd desideriũ ur̃e m̃tis retardet:
nulliꝰ uos rei in hoc mundo
delectatio implicet. Si bonũ
diligit᷑. mens in bonis melioribꝰ
id ẽ in celestibꝰ delectet᷑. Si ma¬
lũ metuit᷑. mala animo etͥna
ꝓponant᷑: ut dũ illic ẽẽ conspi¬
cit ⁊ ampliꝰ qͦd diligat. ⁊ am-¬
pliꝰ qͦd ꝓtimescat. hic omnino
ñ hereat. Ad hec agenda ha-¬
bemꝰ mediatorẽ dei ⁊ hominũ
adiutorẽ nr̃m. ͥ ꝓ quẽ citiꝰ cun¬

Expanded text:
Haec igitur dixi ut e vicino exemplo Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo cogitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur, ut dum illic esse conspicit et amplius quod diligat, et amplius quod pertimescat, hic omnino non haereat. Ad haec agenda habemus mediatorem Dei et hominum adjutorem nostrum, per quem citius cun
Abbreviated transcription (Latin):
coniiux sua cũ fletu uehem̃¬
tissimo reqͥreret dicens: qͥd
faciã. qͦmͦ te ad sepeliendum
egredi prenimia tẽpestate ñ
possum. tunc ille respondit.
Nol mulier. Flere. qͥa mor ut
ego defunctꝰ fuero aeris sere¬
nitas rediet Cuiꝰ ꝓtinꝰ ⁊ uocem
mors. ⁊ mortẽ serenitas ẽ secu¬
ta ¶uiꝰ manꝰ ac pedes podagre
humore tumescentes: ⁊ uersi
inuuln̾ibꝰ fuerant: et ꝓfiuen¬
n sanie patebant. Sed cũ cor¬
pus illiꝰ ex more ad lauandum
fuisset detectũ. ita manꝰ pe-¬
desq illiꝰ sani reꝑti sũt. ac si
unquã uulneris nichil habu¬
issent. Ductꝰ itaq ac sepultuᷤ
ẽ. Eiusq coniugi uisũ ẽ. ut
quarto die in sepulchro il¬
lius marmoꝵ qͦd suꝑpositũ
fuerat mutari debiusset.
Quod iudelicet marmor cor¬
pori eiꝰ suꝑpositũ dũ fuisset
ablatũ  tanta ex eiꝰ corpore
fragrantia odoris emanauit:
ac si exputrescente carne il
lꝰꝓ u̾mibꝰ aromata ferbuissẽt.

Expanded text:
conjux sua cum fletu vehemenconjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum egredi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris nihil habuissent. 1627 Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corpore fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
intentionẽ animi ad alia tẽ¬
dentis frangãt. Quicũq
tales sũt: eis ꝓfecto terre¬
na omĩa ñ ad desideriũ sed
ad usũ adsũt. Ca rebꝰ qͥdem
necessariis utunt᷑:. sed mehi
q rebꝰ habitis cotidie merce¬
des adqͥrunt:⁊ plus gaudet
bono oꝑe quã bona possessi¬
one. At ne aliqͥbꝰ ista diffici¬
lia ẽẽ uideant᷑: rem de ꝑso¬
na refero quã multi ur̃m no¬
uer̃t̃. Quã uidelicet rẽ ipse
ante trienniũ in centũcellen¬
si urbe a ꝓsonis fidelibꝰ didi¬
ei. Nuꝑ nãq in eadẽ ciuitate
cheophaniꝰ comes fuit. uir
misełie actibꝰ dedr itꝰ. bonis
oꝑibꝰ intentꝰ: ͥ ospitalitati pre¬
cipue studens. exsercendico¬
mitatus actibꝰ occupatꝰ. Age¬
bat t̾rena ⁊ tẽporalia. sedut
post ex fine eiꝰ claruit. magiꝰ
ex debito quã ex intentione.
Nam cũ ꝓpinquante mortis
eiꝰ tp̃re grauissima aeris tem¬
pestas obsisteret. ne ad sepe¬
liendũ duci potuisset: eũq

Expanded text:
intentionem animi ad alta tenintentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque igitur tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum assumuntur, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihiloque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate Theophanius comes fuit , vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et temporalia; sed ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque
Abbreviated transcription (Latin):
mundo tanquã ñ utant᷑. Pre¬
terit enĩ figura huiꝰ mundi.
Stxorẽ nãq habet sed qͣsi ñ
habens ẽ. qui sic scit debita
egregiꝰ p̃dicator dicat. qͥ habet
uxorẽ cogitat que sũt liꝰ mũ¬
di qͦmodo placeat uxori. ille
uxorẽ habens qͣsi ñ habet:
qͥ sic studet placere comu¬
gi. ut tam̃ ñ displiceat con¬
ditori. Net quoq sed tanqͣm
ñ fleat. qͥ sic tẽporalibꝰ dam¬
nis affligit᷑. ut iam̃ de et̾nis
lucris sẽp̃ animũ consoletur.
Gaudet uͦ sed tanquã ñ gau¬
deat. qͥ sic de tẽporalibꝰ bo-¬
nis hylarescit. ut tam̃ sẽper
perpetua torm̃ta consideretͭ.
et in hoc qͦd m̃tẽ gaudio sub¬
leuat. hane continuo pon¬
dere ꝓuidi timoris premat.
Emit aũt sed quasi ñ possi-¬
dens. qͥ ⁊ adusum t̾rena pre¬
parat. ⁊ tam̃ cauta cogita¬
tione preiudet qͦd hec citiꝰ
relinquat. Mundo quoq
iitit᷑ sed quasi ñ utatur. qͥ
et necessaria cuncta ext̾niᷤᷤ
foris seruiant. ⁊ nunquam

Expanded text:
ndo tanquam non utantur; praeterit enim figura hujus mundi . Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet quoque tanquam si non gaudeat. Qui sic temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper perpetua tormenta consideret, et in hoc quod mentem gaudio sublevet, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit quoque quasi non possidens. Qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet, quod haec citius derelinquat. Mundo quoque utitur, sed quasi non utatur. Qui et necessaria cuncta exterius foris serviant, et nu