comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim stabilitꝰ fortit̃ in xp̃o. sedula se suosq
cautela circumspicit. ne huiusmodi bellis
quȩ siue palam ꝑ homines. seu ꝑ diabolum
occulte ingerunt᷑. suꝑari ualeant: merito
talis nasus appellari potest sponse xp̃i: et
eẽ similis turri. quȩ ad ꝓspectũ damasci
in libano sit monte. constructa. Qͥa discer¬
nendi pitꝰ ac uita sublimis: continuis ꝓcurat
uisis malorum incursionibꝰ turbetur.¬

Expanded text:
enim stabilitus fortiter in Christo, sedula se suosque enim stabilitus fortiter in Christo, sedula se suosque cautela circumspicit, ne hujusmodi bellis, quae sive palam per homines, seu per diabolum occulte ingeruntur, superari valeant; merito talis nasus appellari potest sponsae Christi, et esse similis turri quae ad prospectum Damasci in Libano sit monte constructa, quia discernendi peritus ac vita sublimis, continuis procurat is malorum incursionibus turbetur.
Abbreviated transcription (Latin):
cat: sepe iam dictum ẽ. Econt᷑ aut̃ damas¬
cus. qi ciuitatẽ diaboli. io ẽ reꝓbam uł an¬
głorum uł hominum multitudinẽ figu¬
ralit indicet: luce clariꝰ patet. Erat enim
hȩc metropolis siriȩ tocius. et reges habets
impiissimos. ac fortissimos: qui merito dia¬
boli typum portarent: crebra dĩ ppło bel¬
la. et captiuitates inferebat: quȩ manife¬
ste temptationes atq insidias diaboli. qͥ¬
bꝰ eccłiam indesinent̃ impugnat. figu¬
rarent. S et hoc qͦd damascus sanguinis
potꝰ siue sanguinis oculus dr. congruit
eorum significationi. qui illecebris carnis
delectant᷑ et sanguinis: in quibꝰ et ipsa san¬
guinis effusio quȩ iinocentibꝰ infert᷑ an¬
numerat᷑. Congruit et demonum ꝑu̾sis¬
sime intentioni: qui sp̾italit̾ nos truci¬
dare. et uitam nob̾ int̾nam quã habemꝰ
in. xp̃o tollere laborant. Contͣ qͦs utrosq
psalmista dñm p̃cat᷑ dicens. Libera mne
de sanguinibꝰ as ds salutis meȩ. Quicũq

Expanded text:
autem Damascus, quia civitatem diaboli, id est, reprobam vel angelorum vel hominum multitudinem figuraliter indicet, luce clarius est: erat enim haec metropolis Syriae totius, et reges habens impiissimos ac fortissimos, qui ut merito diaboli typum portarent, crebra Dei populo bella et captivitates inferebant, quae manifeste tentationes atque insidias diaboli, quibus Ecclesiam indesinenter impugnat, figurarent. Sed et hoc quod Damascus sanguinis potus sive sanguinis oculus dicitur, congruit eorum significationi qui illecebris carnis delectantur et sanguinis, in quibus et ipsa sanguinis effusio, quae innocentibus infertur, annumeratur. Congruit et daemonum perversissimae intentioni, qui spiritualiter nos trucidare, et vitam nobis aeternam, quam habemus in Christo, tollere laborant. Contra quos utrosque Psalmista Dominum precatur, dicens: Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . Quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
de illo in comꝑabilit excelso monte dictũ
intelleximꝰ. qͥ de semet ipso ait. Non potest
ciuitas abscondi. supͣ montẽ posita. Hic uͦ
uͥ nom̃ montis tacet᷑. et simplicit̃ dr̾ q̃ appa¬
ruerunt de galaad: nil uetuit de ea q̃ in
illo constructa ẽ ciuitate. id ẽ eccłia. uł a¬
nuna. iuire dictum accipi. Nam et anima
sc̃a recte aceruus testimonii dr. quȩ uaria¬
rum collectione uirtutum in altum edifi¬
cata ẽ. Et eccłia tota uire hoc nomine

Expanded text:
de illo incomparabiliter excelso monte dictum de illo incomparabiliter excelso monte dictum intelleximus, qui de semetipso ait: Non potest civitas abscondi supra montem posita. Hic vero, ubi nomen montis tacetur, et simpliciter dicitur, quae apparuerunt de Galaad, nil vetuit de ea quae in illo constructa est civitate, id est, Ecclesia vel anima justa, dictum accipi. Nam et anima sancta recte acervus testimonii dicitur, quae variarum collectione virtutum in altum aedificata est, et Ecclesia tota jure hoc nomine
Abbreviated transcription (Latin):
quor ao brauiũ suꝑne uocationis dĩ in xp̃o
iħu. Affert et laban lapides ao construe¬
tionẽ eiꝰdẽ acerui: cũ ipse qͦq mundꝰ tẽpta¬
tionibꝰ suis occasionẽ uirtutis fidelibꝰ p̃stat.
fit condictum int̾ laban et iacob. ut se in¬
uicẽ ñ leoant: cũ ꝓtestat᷑ uistꝰ et dicit. micbi
mundꝰ crucifixꝰ ẽ. et ego mundo. De hoc gͥ
aceruo apparet grex caprarũ. qͥbꝰ capilli ad¬
eqͣnt᷑ sponse: cũ de animo fideli altipetax
cogitationũ freqͤntiũ multitudo generat᷑.
E de ipso grege ꝓ hus q̃ ignorantes peccaui¬
mꝰ ĩmaculatã do̾ caprã offerimꝰ cũ agnita
nr̃a peccata humili cordis contͥtione puni¬
m̾. Est aut̃ gala ad ñ montis tantũmꝰ: ue¬
rum etiã ciuitatis in eo conditȩ uocabulũ.
ẽ gestare figuram. Deniq supͣ. ubi cũ addi¬
tam̃to positum ẽ. capilli tui sicut grex ca¬
pͣrum. quȩ ascenderunt de monte galaad:

Expanded text:
quor bravium supernae vocationis Dei in Christo quor bravium supernae vocationis Dei in Christo Jesu . Affert et Laban lapides ad constructionem ejusdem acervi, cum ipse quoque mundus tentationibus suis occasionem virtutis fidelibus praestat. Fit condictum inter Laban et Jacob, ut se invicem non laedant, cum protestatur justus, et dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . De hoc igitur acervo apparet grex caprarum, quibus capilli adaequantur sponsae, cum de animo fideli altipetax cogitationum frequentium multitudo generatur; et de ipso grege, pro his quae ignoranter peccavimus, immaculatam Deo capram offerimus, cum agnita nostra peccata humili cordis contritione punimus. Est autem Galaad non montis tantummodo, verum etiam civitatis in eo conditae vocabulum. est, gestare figuram. Denique supra ubi additamento positum est, Capilli tui sicut grex caprarum, quae ascenderunt de monte Galaad,
Abbreviated transcription (Latin):
luptatibꝰ uifunis pasci gaudent. De qͥbꝰ ca¬
pris bene subinfert᷑. Quȩ apparuerunt de
galaad. Galaad namq dicit᷑ aceruus testi¬
monii. Et hoc uocabulo rec̾te iustorum ani¬
mꝰ appellat᷑: cum renuntiasse se concupiscen-¬
tiis t̾renis certis uirtutum ꝓbat inditiis.
Siqͥdem mons galaad inde nom̃ accepit.
trum ũ lederent: cum idem laban idola
sua quesisset apuo iacob et minime reppe¬
risset. Laban gͦ: mundũ significat. Ia cob:
auimũ supplantatorẽ uitiorum. Queritq
laban idola sua apud iacob. et minime in¬
uenit: cum explorantes corda electorum
mundi amatores. iul ieis suim dep̃hen¬
dunt. Facit aceruum iacob in testimoni¬
um. qͦo substantiã et t̾minos laban ñ tan¬
gat: cũ collecta in se copia uirtutũ. qͣsi
lapidum uiuorum. dic̃ animꝰ deo deuotꝰ.
Que qͥdẽ retro sunt obliuiscens: ad ea uͦ q̃¬
sunt pͥora extendens me. ao destinatũ ꝑse¬

Expanded text:
luptatibus infimis pasci gaudent; de quibus caluptatibus infimis pasci gaudent; de quibus capris bene subinfertur, Quae apparuerunt de Galaad: Galaad namque dicitur acervus testimonii. Et hoc vocabulo recte justorum animus appellatur, cum renuntiasse se concupiscentiis terrenis, certis virtutum probat indiciis; siquidem mons Galaad inde nomen accepit, utrum non laederent, cum idem Laban idola sua quaesisset apud Jacob, et minime reperisset. Laban ergo significat mundum, Jacob animum supplantatorem vitiorum. Quaeritque Laban idola sua apud Jacob, et minime invenit, cum explorantes corda electorum, mundi amatores, nil in eis suum deprehendunt. Facit et acervum Jacob in testimonium, quod substantiam et terminos Laban non contingat, cum collecta in se copia virtutum, quasi lapidum vivorum, dicit animus Deo devotus, Quae quidem retro sunt obliviscens, ad ea sunt priora extendens me, ad destinatum perse
Abbreviated transcription (Latin):
moti legunt᷑: et in caput samuelis. qͥa ꝑpe¬
tuus dño narareus. id ẽ sc̃s fuit. nouacula
ñ ascendit. figurabat᷑ enim qͦd iota unum
aut unꝰ apex ñ p̃teriret a lege: donec omĩa
fiant. Et qͦd in m̃te ꝓpħica nil districtio pe¬
nitentie. qͦo resecare deberet fluxe cogita¬
tionis inueniret. Bene aut̃ ioem capilli
sponse. gregi assunilant᷑ caprarum. Prece¬
pit enun lex. ut anima quecumq peccaue¬
rit ꝑ ignorantiã: ubi reatum suum cog¬
nouerit. offerat do hostiam. capram ĩma-¬
culatam. Et capilli nr̃i conferunt᷑ gregi
caprarum: dum cogitationũ nr̃arum erra¬
tꝰ penitendo. in oblatione dño compuncti-¬
onis lacͥmas. cum dep̃catione offerimꝰ. Po-¬
test aut̃ grex caprarum ꝓ eo positꝰ ñ incon¬
uenient̃ intelligi: qͦd in ardius rupium.
siue arbustoꝵ querere uic̾tum soleat. Eo¬
gitationes namq electorum. dũ ad cȩlestia
semꝑ nitunt᷑: in alto nimirum. et ñ inuo¬

Expanded text:
moti leguntur, et in caput Samuelis, quia perpemoti leguntur, et in caput Samuelis, quia perpetuus Domino Nazareus, id est, sanctus fuit, novacula non ascendit. Figurabatur enim, quod iota unum aut unus apex non praeteriret a lege, donec omnia fiant ; et quod in mente prophetica nil districtio poenitentiae, quod resecare deberet, fluxae cogitationis inveniret. Bene autem iidem capilli sponsae gregi assimilantur caprarum: praecepit enim lex ut anima quaecunque peccaverit per ignorantiam, ubi reatum suum cognoverit, offerat Deo hostiam capram immaculatam. Et capilli nostri conferuntur gregi caprarum, dum cogitationum nostrarum erratus poenitendo in oblationem Domino compunctionis lacrymas deprecationesque offerimus. Potest autem grex caprarum pro eo positus non inconvenienter intelligi, quod in arduis rupium sive arbustorum quaerere victum soleat: cogitationes namque electorum, dum ad coelestia semper nituntur, in alto nimirum, et non in vo
Abbreviated transcription (Latin):
Qui u̾siculi simul seqłites. supͣ̃ positi: ac ꝓ cap ⁊
tu nr̃o plenissime expositi sunt. S ñ pigeat
nos exponendo iterare. quȩ auctorem sacͥ
carminis ñ piguit scͥbendo repetere: ut uł
prius dicta in memoriam reuocemꝰ legen-¬
ti: uł opitulante diuina gr̃ã noui aliqͥd
utilit̾ addamꝰ. Eͦo aut̃ siue hȩc. siue alia
innumera in scͥpturis quȩ iam fuere dic¬
ta. repetunt᷑. firmitatis indicium ẽ. qͦd ser¬
mo di fit. ut ueracit᷑ impleat᷑. ut exponens
somnium regis ioseph patͥarcha testat᷑. In
capillis gͦ sponse. multipharia cogitatio¬
num subtilitas: in dentibꝰ aut̃ firmissima
sermonũ eiꝰ stabilitas intunat᷑. Qͥa et hii in
loqͤndo labus ac lingue cooperant᷑: et illi
de cerebro uisensibilit̾ oriunt᷑: nec p̃cisi oo¬
lent. Quis enim sapiens doleat: et ñ magis
gaudeat. cum ei suꝑflua cogitationum le-¬
uitas demit᷑. Unde in magno misterio den¬
tes legis latoris. cui eẽt plenꝰ dierũ ñ ẽẽ¬

Expanded text:
Qui versiculi simul et sequentes supra positi pro captu nostro plenissime expositi sunt; sed non pigeat nos exponendo iterare quae auctorem sacri carminis non piguit scribendo repetere, ut vel prius dicta in memoriam revocemus, vel, opitulante divina gratia, novi aliquid utiliter agamus. Quod autem sive haec sive alia innumera in Scripturis, quae jam fuere dicta, repetuntur, firmitatis indicium est, quod sermo Dei est, et veraciter impleatur, ut exponens somnium regis Joseph patriarcha testatur. In capillis ergo sponsae multifaria cogitationum sublimitas; in dentibus autem, firmissima sermonum ejus stabilitas intimatur, quia hi in loquendo, labiis ac linguae cooperantur, et illi de cerebro insensibiliter oriuntur, nec praecisi dolent. Quis enim sapiens doleat, et non magis gaudeat, cum ei superflua cogitationum levitas demitur? Unde in magno mysterio, dentes legislatoris, cum esset plenus dierum, im
Abbreviated transcription (Latin):
ouium. quȩ ascenderunt de lauacro. Dixi¬
mꝰ in dentibꝰ sponsȩ. u̾ba sc̃e eccłiȩ posse in¬
nil in eis nͥ uirtutum candor. et innocen¬
tia uidet᷑. dum in om̃ibꝰ gr̃am sui condito¬
ris. uł docendo. uł orando. uel laudes ci oi¬
cendo requirunt. Bene ipse oues de laua¬
cro ascendisse referunt᷑. qr nil de iustorũ
ore sordidum. nil ĩmundũ: nil qͦd ñ fonte
scientiȩ sit purificatũ. ꝓfert᷑. Iuxta horta¬
m̃tum apłi dicentis. Om̃is sermo malꝰ ex ore
ur̃o ñ ꝓcedat: s siqͥs bun᷑ ad edificationẽ si¬
dei. ut det grãm audientibꝰ. At cont᷑ quisqͥs¬

Expanded text:
 ascenderunt de lavacro. Diximus in dentibus sponsae verba sanctae Ecclesiae posse innil in eis, nisi virtutum candor et innocentia videtur, dum in omnibus gratiam sui Conditoris, vel docendo, vel orando, vel laudes ei dicendo requirunt, bene ipsae oves de lavacro ascendisse referuntur, quia nihil de justorum ore sordidum, nil immundum, nil quod non fonte scientiae sit purificatum, profertur, juxta hortamentum Apostoli dicentis: Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat; sed si quis bonus ad aedificationem fidei
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ in naso. Quia nimirum quasi ꝑ olfacien¬
di officium. ceteris amplius dinoscere suf¬
ficiunt. in qͥbꝰ actibus siue sermonibꝰ bo¬
norum odor xp̃i fraglet: qͥbꝰ uͦ letiferum
prauitatis exhalent fetorẽ. Nam et mul¬
tum sollicita siue doctor scu quisq fidelis
discretione habet. opꝰ ne se forte uitia sub
uirtutum habitu pallient: ne qͥd lupi¬
num sub ueste gerant ouina: ne astutia
prudentie. ne tenacitas parsimoniȩ. ne
undicandi libido iusticię. ne duricia for¬
titudinis. ne assumpta specie constantie.
ꝑtinatia stultorum fallat. Unde recꝰte
doctores. r̃cc̾te qͥq electi. qui hane acce¬
perunt a dño gram. ut odores uirtutũ
a putoribꝰ ualeant secernere uitiorum. si¬
cut turris eẽ dicunt᷑ libani. quȩ respicit
contra damascum: qr et eminentissimũ

Expanded text:
ur in naso, quia nimirum quasi per offacienur in naso, quia nimirum quasi per offaciendi officium caeteris amplius, dignoscere sufficiunt, in quibus actibus sive sermonibus bonus odor Christi flagret, quive lethiferum pravitatis exhalent fetorem: nam et multum sollicita, sive doctor, seu quisque fidelis discretione opus habet, ne si forte vitia sub virtutum habitu pallient, ne quid lupinum sub veste gerant ovina, ne astutia prudentiae, ne tenacitas parcimoniae, ne vindicandi libido justitiae, ne duritia fortitudinis, ne assumpta specie constantiae pertinacia stultorum fallat. Unde recte doctores, recte quique electi, qui hanc acceperunt a Domino gratiam, ut odores virtutum a putoribus valeant secernere vitiorum, sicut turris esse dicuntur Libani, quae respicit contra Damascum, quia eminentissimum
Abbreviated transcription (Latin):
in porta sua piscinas. quibꝰ oculi assimilant᷑
sponse: qr nemo potest eam ingredi. qͥ ñ
pͥus aqͣ docꝰtrinȩ salutaris asꝑsus: qͥ ñ la¬
uacro undȩ regenerationis emundat᷑. qͥ
ñ potu uiuifici fontis fuerit consecratꝰ.
Qͦo aꝑtissime ac pulcherrime figurabat᷑
in tab̾naculo uł templo salomonis: in qͦ¬
rum intitu labrum uł mare ȩneum erat
positum. ubi ingressuri sacerdotes manꝰ
suas pedesq lauarent. Certi utiq causa
misterii: qr lauacrũ nobis doctͥnȩ cȩlestis.⁊
quia fontẽ regenerationis dñs ꝓcuraret.
qͦ mitiati. uł p̃sentis societatẽ eccłie: ut man¬
sionẽ ȩt̃nȩ domꝰ. eiꝰ que ẽ in cęlis possimꝰ in¬
gredi. Nasus tuus sicut turris libani:¬
odores solent fetoresq discerni: dispensa
lo. et oculis eccłie fuerant designati: nc̃¬
aut̃ etiam causa saluberrime discretionis.
quȩ a patbꝰ mat̾ ẽẽ uirtutũ ꝓbat᷑. designan¬

Expanded text:
in porta sua piscinas, quibus oculi assimilantur in porta sua piscinas, quibus oculi assimilantur sponsae, quia nemo potest eam ingredi, qui non prius aqua doctrinae salutaris aspersus, qui non lavacro undae regenerationis emundatus, qui non potu vivifici fontis fuerit consecratus. Quod apertissime et pulcherrime figurabatur in tabernaculo vel templo Salomonis, in quorum introitu labrum vel mare aeneum erat positum, ubi ingressuri sacerdotes manus suas pedesque lavarent; certi utique causa mysterii, quia lavacrum nobis doctrinae coelestis, quia fontem regenerationis Dominus procuraret; quo initiati, vel praesentis societatem Ecclesiae, vel mansionem aeternae domus ejus, quae est in coelis, possemus ingredi. Nasus tuus sicut turris Libani,odores solent fetoresque discerni, dispensatlo et oculis Ecclesiae fuerant designati; nunc etiam causa saluberrimae discretionis, quae a patribus mater esse virtutum probatur, designat
Abbreviated transcription (Latin):
altare ꝓducendi. et in hostiam dño sunt
offerendi. Apte uͦ esebon intipum ȩccłiȩ po¬
nit᷑. siue ꝓpt̃ nomen. quia cingulum mero¬
ris int̾pretat᷑. seu quia qͦnoam fuit seon
regis amorreorum. et illo occiso. tenta ẽ
a filiis isrł. Constat enu quia eccłia qͦndã
mancipata erat imꝑio diaboli: regis uide¬
licet omnium iniquorum:s co excluso atq
renuntiato. facta ẽ ciuitas sui redempto¬
ris. Et tunc nom̃ eccłie. quȩ pͥus gentilitas
uocabat᷑ accepit: cum ꝑ lasciua fluxaq le¬
ticia scłi huiꝰ cingulo se meroris saluberri
mi constrinxit. Cingulo uidelicet: ut lum¬
bos suȩ m̃tis ab ĩmunditia omni cobberet.
Cingulo aut̃ meroris: ut a temporalibꝰ gau¬
diis ext̃na prorsꝰ et aliena effecta. fidutia¬
lius fixa in celis gaudia se accepturam eẽ
speraret. Hec aut̃ cuitas id ẽ ęccłia q̃ et fi¬
lia multitudinis. ob abundantiã concur¬
rentium ad fidem ppłorum uocat᷑. habet

Expanded text:
altare producendi et in hostiam sunt Deo altare producendi et in hostiam sunt Deo offerendi. Apte vero Esebon in typum Ecclesiae ponitur, sive propter nomen, quia cingulum moeroris interpretatur, seu quia quondam fuit Seon regis Amorrhaeorum, et illo occiso, tentata est a filiis Israel. Constat enim quia Ecclesia quondam mancipata erat imperio diaboli, regis videlicet omnium iniquorum, sed, excluso atque renuntiato, facta est civitas sui Redemptoris. Et nunc nomen Ecclesiae, quae prius gentilitas vocabatur, accepit, cum pro lasciva fluxaque laetitia saeculi hujus cingulo moeroris saluberrimi se constrinxit: cingulo videlicet, ut lumbos suae mentis ab immunditia omni cohiberet; cingulo autem moeroris, ut a temporalibus gaudiis externa prorsus et aliena effecta, fiducialibus fixa in coelis, gaudia se accepturam esse speraret. Haec autem civitas, id est, Ecclesia, quae et filia multitudinis, ob abundantiam concurrentium ad fidem populorum, vocatur, habet
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis appellat. Quia sicut eedẽ piscinȩ con¬
fluentibꝰ ad se ciuibꝰ. continuam solebant p̃be¬
re aquarũ abundantiã: ita p̃dicatores flu¬
enta doctͥnȩ suis auditoribꝰ p̃bere ñ cessant.
Quibꝰ scilicet fluentis tantũ ipsi semꝑ int̾
a dimplent᷑. quantum piscinȩ uenis uiuen¬
uentium abundant aquarum. Concinit
aut̃ hiis piscinis illa quondam famosa hie-¬
rusolimis ꝓbatica piscina: in qͣ descenden¬
te scđm tempꝰ angło mouebat᷑ aqͣ. et qͥ pͥmꝰ
e languentibꝰ descendisset unꝰ sanabat᷑. Qa
miirum unꝰ ds̃. uua fides. unum baptisma.
Qͦ descendente in fontẽ uitȩ spu scõ. unum
fidelium ppłm abluit: chrisinata scdẽ gene¬
rationis excludit. Quȩ bene ꝓbatica piscina.
id ẽ pecualis dicit᷑: uxta litteram scilicet
indicans. qͦd hostiȩ in ea a sacerdotibꝰ laua¬
ri solebant. Cipice aut̃ expͥmens qͦd in aquis
regenerantibꝰ. pͥus ablui decet eos. qͥ ad scm̃

Expanded text:
tudinis appellat, quia sicut eaedem piscinae, contudinis appellat, quia sicut eaedem piscinae, confluentibus ad se civibus, continuam solebant praebere aquarum copiam, ita praedicatores fluenta doctrinae suis auditoribus praebere non cessant, quibus scilicet fluentis tantum ipsi intus semper adimplentur, quantum piscinae venis viventium abundant aquarum. Concinit autem his piscinis illa quondam famosa Jerosolymis probatica piscina, in quam descendente secundum tempus angelo movebatur aqua, et qui primis e languentibus descendisset, unus sanabatur, quia nimirum unus Deus, una fides, unum baptisma; quod, descendente in fontem vitae Spiritu sancto, unum fidelium populum abluit charismate secundae regenerationis, quae bene probatica piscina, id est, pecualis dicitur, juxta litteram scilicet indicans quod hostiae in ea a sacerdote lavari solebant; typice autem exprimens quod in aquis regenerationis ablui decet eos qui ad sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus scientiã dĩ: quasi turrimse in mu¬
nim̃tum sc̃ȩ ciuitatis positos eẽ comꝓbats.
Et cum idẽ paulus suam suorũq coo¬
ꝑatorum uitã desc̾bens ait. ego enim ꝑ
legem legi mortuus sum. ut dõ uiuamꝰ.
xp̃o confixꝰ sum cruci: eboris sͥ qualita¬
tẽ. id ẽ ossis mortui quide᷑s p̃cipua pul¬
chritudine insignis. inesse significat
culi tui sicut piscinȩ inesebon: que sunt
in porta filiȩ multitudinis. Idẽ sci p̃dicatores.
qui ab alim̃to u̾bi collo erant sponse comꝑati.
designant᷑ etiam in oculis ab inspectione ar¬
chanorum. quȩ in occulto discunt ipsi. ut
possint in aꝑto ꝓloqͥ: ut ꝑ ea que secreta me¬
ditatione ꝑceperunt. manifestum sc̃e eccłiȩ
nutͥmentũ docendo ministrent. Hii autẽ
oculi recte piscinis adequant᷑ in porta ciui¬
tatis esebon constructis: quam etiam ciuita¬
tẽ ob incolarum abundantiam filiã multi¬

Expanded text:
adversus scientiam Dei , quasi turrem se in muadversus scientiam Dei , quasi turrem se in munimentum sanctae civitatis positos esse comprobant; et cum idem Paulus suam suorumque cooperatorum vitam describens ait: Ego enim per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam, Christo crucifixus sum , cruci eboris sibi qualitatem, id est, ossis mortui quidem, sed praecipua pulchritudine insignis inesse significat. culi tui sicut piscinae in Esebon quae sunt in porta filiae multitudinis. Idem sancti praedicatores, qui ab alimento verbi collo erant sponsae comparati, designantur etiam in oculis ab inspectione archanorum quae in ea possint in aperto proloqui, et per ea quae secreta meditatione perceperunt, manifestum sanctae Ecclesiae nutrimentum docendo ministrent. Hi autem oculi recte piscinis adaequantur in porta civitatis Esebon constructis. Quam etiam civitatem ob incolarum abundantiam, filiam multi
Abbreviated transcription (Latin):
tum dona. et in se cuncta possidet. et il¬
lis scđm m̃suram suȩ donationis tͥbuit:
ollum tuũ sicut turris eburnea. Qa
ꝑ collum et uox ac loquela ꝓcedere. et
esca ꝑ quam omĩa corporis m̃bra refici¬
ant᷑ solet intrare: merito ꝑ collum sic̃
et supͣ ammonuimꝰ. doctorum forma
designat᷑. qui totum corpꝰ eccłie. et uo¬
ce ex hortationis confirmant: et uite ali¬
moniis recreant. Qͦoͦ uidelicet collũ sic̃
turris ẽ eburnea: qr doctores. et ornatũ
sc̃e cd̃ ciuitati. io ẽ eccłiȩ p̃stant: et robur
et pulchritudinẽ suȩ uitȩ qͣ hiuic inun¬
do iam mortui ẽẽ ꝓbant᷑. cuncꝰtis se uiden¬
tibꝰ uelut ebur ostendunt. et ciuitatẽ
dĩ quasi turris eminens atq in expug¬
nabilis ab uniu̾sorum hostiũ incursio¬
ne defendunt. Dicunt. quia arma mili¬
ciȩ nr̃ȩ ñ carnalia. s potentia deo ad de¬
structionẽ munitionum consilia destru¬
entes. et omnẽ altitudinẽ extollentẽ se

Expanded text:
tum dona, et in se cuncta possidet, et iltum dona, et in se cuncta possidet, et illis secundum mensuram suae donationis tribuit: Collum tuum sicut turris eburnea. Quia per collum, et vox et loquela procedere, et esca, per quam omnia corporis membra reficiunt, solet intrare; merito per collum, sicut ut supra admonuimus, doctorum forma designatur, qui totum corpus Ecclesiae et voce exhortationis confirmant, et vitae alimoniis recreant. Quod videlicet collum, sicut turris est eburnea, quia doctores, et ornatum sanctae Dei civitati, id est, Ecclesiae praestant et robur et pulchritudinem suae vitae. Quia huic mundo jam mortui esse probantur, cunctis se videntibus velut ebur ostendunt; et civitatem Dei, quasi turris eminens atque inexpugnabilis ab universorum hostium incursione defendunt. Cum enim dicunt, quia arma militiae nostrae non carnalia, sed potentia Deo ad destructionem munitionum, consilia destruentes, et omnem altitudinem, extollentem se
Abbreviated transcription (Latin):
tes gͦ docete om̃s gentesꝰ baptizantes eos
in nomine patris. et filii. et sp̃c sc̃i: docen¬
tes cosseruare omnia quȩcũq mandaui
uobis. Cui etiam capreȩ nom̃ iure asscͥbit᷑.
quia uidelicet mundum ẽ animal. uisu
et cursu insigne: ungulam findens. et
ruminans: et qͦd omnia munda anima¬
lia cornibꝰ armata. Si enim huiꝰ modi
nature sc̃is merito aptant᷑. qui et fis-¬
sam habent ungulam in discretione bo¬
ni et mali: et ea quȩ discernunt a malis
bona suauit̃ lo qui. ac uelut ruminare
consuerunt: qui oculos sui cordis longe
dirigere. io ẽ ao speculanda de t̾ris cele¬
stia bona didicerunt: qui cursu ꝓpo uir¬
tutum callem a lacriꝰ penetrare deside¬
rant: qui mundiciam m̃tis et corporis
gram sui conditoris sese accepisse letant᷑.
qui fiducia fidi adu̾sus mundi huiꝰ forti¬
tudinem erecti deo dicere solent. inte
imimicos nr̃os uentilabimꝰ cornu: qnͣtoma¬
gis ipsius significationi huiꝰ natura con¬
uenit animantis. qui hȩc eadem uirtu¬

Expanded text:
izantes eas in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, docentes eas servare omnia quaecunque mandavi vobis . Cui etiam capreae nomen jure ascribitur, quia videlicet mundum est animal, visu et cursu insigne, ungulam findens, et ruminans, et quod, ut omnia munda quadrupedia, cornibus armatum. Si enim hujusmodi naturae sancti merito aptantur, quia et fissam habent ungulam in discretione boni et mali, et ea quae discernant a malis, bona suaviter loqui, ac velut ruminare consueverunt, qui oculus sibi cordis longe dirigere, id est, ad speculanda de terris coelestia bona didicerunt; qui cursu proprio virtutum callem alacrius penetrare desiderant, qui munditiam mentis et corporis, per gratiam sui Conditoris sese accepisse laetantur, qui fiducia fidei, adversus mundi hujus fortitudinem erecti, Deo dicere solent: In te inimicos nostros ventilabimus cornu , quanto magis ipsius significationi hujus natura convenit animantis, qui haec eadem virtu
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Hec gͦ et huĩmodi u̾ba. ad qͦrũ intelli¬
gentiam cum labore expositionis attugi¬
mꝰ. aceruo tͥtici recte comꝑant᷑: qui non
paruo labore molendi. cernendi. coquen¬
di. atq mandendi. ad nr̃ȩ usum refectio¬
nis ꝑducit᷑. At planiora crateri numꝙͣ. po¬
culis indigenti merito conferunt᷑. quia
bore bibi: ita mox audita possunt intelligi
atq intellecta. ad augm̃tum nr̃e salutis
quasi in uentre memorie seruari. Potest
in uentre sponse immaculatꝰ diuini fontis
uterꝰ de qͦ in nouam renascim᷑ creaturam
aptissime figurari. Qui sicut aceruus ẽ
ł tici uallatꝰ liliis: quia nimirum om̃s qͦs
in xp̃o regenerans consecrat. bonis insiste¬
re oꝑibꝰ. et hoc solo głe cęlestis intuitu do¬
cet. Sicut aceruus ẽ tͥtici: qͥa eos qͦs abluit.
a peccatorum om̃ium paleis emundat⁊
et ꝑ scdã generationem illi conformes fa¬
cit. qͥ de semet ipso ait. Nisi granum fru¬

Expanded text:
mus. Haec ergo et hujusmodi verba, ad quorum intellimus. Haec ergo et hujusmodi verba, ad quorum intelligentiam cum labore expositionis attingimus, acervo tritici recte comparantur, qui non parvo labore molendi, serendi, coquendi atque mandendi ad usum nostrae refectionis perducitur; at planiora crateri nunquam poculis indigenti merito conferuntur, quia bore bibi, ita mox audita possunt intelligi, atque intellecta ad augmentum nostrae salutis, quasi in ventre memoriae, servari. Potest in sponsae, immaculatus divini fontis uterus, de quo in novam renascimur creaturam, aptissime figurari: qui sicut acervus est tritici, vallatus liliis, quia nimirum omnes quos in Christo regenerans consecras, bonis insistere operibus, et hoc solo gloriae coelestis intuitu docet. Sicut acervus est tritici, quia eos quos abluit a peccatorum omnium paleis emundat, et per secundam generationem illi conformes facit, qui de semetipso ait, Nisi granum fru
Abbreviated transcription (Latin):
porali refectione ȩque ualet intelligi.Io ẽ
de illis quibꝰ errantis ꝓximi m̃tem instriumꝰ.
Nam et ipsa sp̾italis instructio: in quibꝰ
Habet enim poculi similitudinem in aꝑ-¬
tis. panis aut̃ in misteriis. Poculum porri-¬
git in his. quȩ facillime mox ut audiunt᷑.
intelligi queunt: neq aliam expositionem
requirunt: ut ẽ illud. Non occides. ñ fur¬
tum facies: ñ falsum testimonium dices.
et diliges ꝓximum tuum sicut te ipsum.
ẽ ribuit panem: eum ea suis auditoribus
u̾ba cõmittit. q̃ difficiliora intellecꝰtu. sic̃
cibꝰ in uiscera nr̃a mandendo: ita et in inte¬
riora nr̃i senso exponendo ꝑueniunt. Qua-¬
lis ẽ tota carminis huiꝰ series: quale illud
legis. Mem̃to ut diem sabbati sanctifices
ubi mistice ãmonem᷑. ut lucẽ gr̃e sp̃italis.
ẽ sc̃õ et casto in corde. ut accipimꝰ in die
redẽptionis. semꝑ intemeratam custodia¬

Expanded text:
porali refectione valet accipi, id est porali refectione valet accipi, id est de his quibus errantis proximi mentem instruimus; nam et ipsa spiritualis instructio in quibusdhabet enim poculi similitudinem in apertis, panis autem in mysteriis. Poculum porrigit in his quae facillime, mox ut audiuntur, intelligi queunt, neque aliam expositionem requirunt, ut est illud: Non occides, non furtum facies; non falsum testimonium dices , et Diliges proximum tuum sicut teipsum . Tribuit panem, cum ea suis auditoribus verba committit, quae difficiliora intellectu, sicut cibus in viscera nostra mandendo, ita ad interiora nostri sensus exponendo perveniunt, qualis est tota carminis hujus series, quale illud legis; Memento ut diem sabbati sanctifices , ubi mystice admonetur ut lucem gratiae spiritualis, est, sancto et casto in corde, ut accipimus in die redemptionis, semper intemeratam custodia
Abbreviated transcription (Latin):
rito: eo pautiores sui oꝑarios inueniunt.
Plures enim uideas qͥ de possessionibꝰ suis
elemosinas p̃bent indigentibꝰ: ꝙͣ qͥ posessa
cuncꝰta relinquant. Plures bonos coniugis
quam celibes. P iures copꝑalibus abstinentes
illecebris: quam ꝓ ueritate anunas poneutes.
Et bene idem aceruus tͥtici uallatꝰ eẽ liliis
asseuerat᷑: ut om̃ia que agimꝰ bona. uiden¬
at claritatis ȩt̾̃nȩ gr̃ã geramꝰ: neq aliqͥs in
artam nr̃i cordis hostilibꝰ insidiis pateat
ingressus: cum uniu̾sa nr̃a oꝑa intuitu su¬
pne retͥbutionis undiq p̃cingimꝰ. Possunt
quoq in aceruo tͥtici. ea quę in pauꝑes
xp̃i facimꝰ elemosinarum oꝑa intelligi. De
quibꝰ ipse dicit. E suriui: et dedistis mͥ man¬
ducare. Et bene pꝰ craterem poculis ab un¬
dantẽ. m̃bra sponsȩ aceruo assimilant᷑ tͥtiei:
ut et potum simul et panẽ pauꝑibꝰ eam da¬
re signet᷑. Qoͦ quidẽ et de sp̃itali. et de cor¬

Expanded text:
rito, eo pauciores sui operarios inveniunt. rito, eo pauciores sui operarios inveniunt. Plures enim videas qui de possessionibus suis eleemosynas praebeant indigentibus, quam qui possessa cuncta relinquant; plures bonos conjuges quam coelibes; plures corporalibus abstinentes illecebris, quam pro veritate animas ponentes. Et bene idem acervus tritici vallatus esse liliis asseveravit, ut omnia quae agimus bona videndae charitatis aeternae gratia geramus, neque aliquis in aream nostri cordis hostilibus insidiis pateat ingressus, cum universa nostra opera intuitu supernae retributionis undique praecingimus. Possunt quoque in acervo tritici ea quae in pauperes Christi facimus eleemosynarum opera intelligi, de quibus ipse dicit: Esurivi et dedistis mihi manducare . Et bene post craterem poculis abundantem membra sponsae acervo assimilantur tritici, ut et post potum simul et panem pauperibus eam dare signetur: quod quidem de spirituali et de cor
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptione adhuc longe distantẽ: tanto
sollertiꝰ sese continuis u̾bi di poculis reficere.
et in eius amore calefieri curat. dicens illud
psalmistȩ. Et poculum tuum in ebrians ꝗͣ.
p̃clarum ẽ. Uenter tuus. sic̃ aceruus tͥti¬
ci:uallatꝰ liliis. Went̃ eandẽ qͣm et umbilicꝰ
mortalitatis nr̃e conditionem designat.
Nam et ipse certissimꝰ ẽ ac maximꝰ nr̃e index
imbecillitatis: qui cotidiana refec̾tione cor¬
pꝰ nr̃m ne deficiat recreat: donec fiat illud.
qͦd ꝓmissum tenemꝰ. Esca uentͥ et uenter e¬
scis: ds aut̃ et hunc. et hanc destruet. Uen¬
ter gͣ nr̃. sic̃ aceruus ẽ tritici: cum memores¬
ꝑpetuo reficiam᷑ in p̃senti nob̾ uita p̃pamꝰ.
tritici dr: ut exurgentia in altum uirtu¬
tum crem̃ta designet. E qm̃ aceruus ab
imo latior exurgens. angustior in summo
fieri consueuit: rec̾te hȩc figura bonis nr̃is
congruit actionibꝰ. quȩ qͦ altiores sunt me¬

Expanded text:
incorruptione adhuc longe distantem, tanto incorruptione adhuc longe distantem, tanto solertius sese continuis verbi Dei poculis reficere, et in ejus amore calefieri curat, dicens illud Psalmistae: Et poculum tuum inebrians, quam praeclarum est! Venter tuus sicut acervus tritici vallatus liliis. Venter eamdem quam et umbilicus, mortalitatis nostrae conditionem designat: Nam et ipse certissimus est ac maximus nostrae judex imbecillitatis, qui quotidiana refectione corpus nostrum, ne deficiat, recreat, donec fiat illud quod promissum tenemus: Esca ventri, et venter escis, Deus autem et hunc et has destruet . Venter ergo noster sicut acervus equibus perpetuo reficiamur in praesenti nobis vita praeparamus. tritici dicitur, ut exsurgentia in altum cremetum designet. Et quoniam acervus ab imo latior exsurgens, angustior in summo fieri consuevit, recte haec figura bonis nostris congruit actionibus, quae quo altiores sunt me
Abbreviated transcription (Latin):
mirum ex se ipsa sibimet regłam ꝓfert.
ꝑ qͣm disciplinabili rotunditate opꝰ qͦo a¬
git. ꝑficiat. Atq ideo recte simplicitatẽ
ueracit᷑ piȩ m̃tis. quȩ pura intentione ele¬
mosinam facit. insinuat. Q enim ob io si¬
tienti potum t̾buit. ut s̃ ȩquus remune-¬
rator abundantiam largiat᷑ poculi t̃re¬
stris: uł ideo calicem u̾bi porrigit. erran¬
tibꝰ. ut sͥ copia scientiȩ maioris. in qͦ homi¬
nibꝰ mirandꝰ appareat. a dño p̃beat᷑. ñ huiꝰ
umbilicꝰ crateri tornato. s aliis ferram̃tis
facto adequat᷑: qͥa facere uisꝰ opꝰ miscdĩȩ.
ñ rectam. atq inerrabilem sustentande
suȩ fragilitatis mercedem a dño: s tẽpora¬
neam requirit. P otest qͦq umbilicꝰ sponsȩ
crat̃ tornatilis numquam indigens pocu¬
lis ꝓ eo dictꝰ accipi: qͦd ȩccłia uł anima qͣꝙ
sc̃a. qͣnto se fragiliorem meminit. atq ab
ea quam in futuro sperat ĩmortalitate. atq

Expanded text:
mirum ex seipsa sibimet regulam profert, mirum ex seipsa sibimet regulam profert, per quam disciplinabili rotunditate opus quod agit perficiat, atque ideo recte simplicitatem veraciter piae mentis, quae pura intentione eleemosynam facit, insinuat. Qui enim ob id sitienti poculum tribuit, ut sibi aequus remunerator abundantiam largiatur poculi terrestris, vel ideo calicem verbi porrigit errantibus, ut sibi copia scientiae majoris, in qua hominibus mirandus appareat, a Domino praebeatur; non umbilicus crateri tornato, sed aliis ferramentis facto adaequatur, quia facere jussus opus misericordiae, non rectam atque inenarrabilem sustentandae suae fragilitatis mercedem a Domino, sed temporaneam requirit. Potest quoque umbilicus sponsae crater tornatilis nunquam indigens poculis, pro eo dictus accipi, quod Ecclesia, vel anima quaeque sancta, quanto se fragiliorem meminit, atque ab ea quam in futuro sperat, immortalitate atque
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e ãmoniti. calicẽ u̾bi salutaris ꝓximis
ꝓpinare satagimꝰ: ut uidelicet nobis mi¬
scdiam facientibꝰ. miscdiȩ cȩlestis beati¬
tudo recompenset᷑. Qͦd etiam de elemo¬
sina poculi generalis nil obstat intelli¬
gi. De qua iudex ipse dicturꝰ ẽ. Sitiui et
dedistis mͥ bibere. Crat̃ ẽ enim calix maior:
duas habens ansas. De qͦ poeta. Ast ubi
pͥia qͥes epulis. menseq remote: Magnos
crateres statuunt: et uina coronant. E be¬
ne crat̃ hic tornatilis ẽẽ ꝑhibet᷑. Cornatu¬
ra enim ceteris ocius artificiis uas qͦd oꝑa¬
tͦ implet: ut iudelicet uelocitas p̃stande
pietatis. siue in eos qui t̾reno. seu in illos
qͥ celesti poculo. aut etiam utroq indigett.
ostendat᷑. Iuxta illud salomonis. Noli di¬
cere amico tuo. uade et reu̾tere: et cras oa¬
bo tͥ: cum statun possis dare. S et hoc di¬
cendum. qͦd et supͣ commemorauimꝰ: torna-¬
tura reliqͥs ẽ ine rrabilior artibꝰ. Qͥa ni¬

Expanded text:
nostrae admoniti, calicem verbi salutaris proximis nostrae admoniti, calicem verbi salutaris proximis propinare satagimus, ut videlicet nobis misericordiam facientibus, misericordiae coelestis beatitudo recompensetur. Quod etiam de eleemosyna poculi generalis nil obstat intelligi, de qua judex ipse dicturus est: Sitivi, et dedistis mihi bibere . Crater est enim alix major, duas habens ansas. De quo poeta, At ubi prima quies epulis mensaeque remotae, Et magnos crateras statuunt, et vina coronant. Et bene crater hic tornatilis esse perhibetur: tornatura enim caeteris ocius artificiis vas quod operatur impletur, ut videlicet velocitas praestandae pietatis, sive in eos qui terreno, seu in illos qui coelesti poculo, aut etiam utroque indigent, ostendatur, juxta illud Salomonis: Noli dicere amico tuo, Vade, et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Sed et hoc dicendum, quod supra commemoravimus, tornatura reliquis est inenarrabilior artibus, quia ni
Abbreviated transcription (Latin):
Et ueniens ęũgłizauit pacẽ uob̾ qͥ longe
fuistis: et pacẽ hiis qͥ ꝓpe. Qa ꝑ ipsũ habemꝰ
ambo accessum in imno sp̃u ad patrẽ. Et
de cuiꝰ artificio mirabili psalmista. Lapi
abraham patͥarchȩ meminit apłs diceis.
Expectabat enim fundam̃ta habentem
ciuitatẽ: cuiꝰ artifex et conditor ds. Recꝰte
aut̃ pꝰ gressus sponsȩ calciatos. iunctura
feminum collaudat᷑ qͥa ꝑ ministeriũ p̃di¬
cantium ꝑficit᷑ unanuna coniunctio cre¬
dentium ppłorum. Et apte hiis in locis¬
iunctura feminum ad memoriam redu¬
cit᷑.: ubi ad fidem collecta in fine uidea.
consors utͥusq ppłi in xp̃o adunatio p̃¬
missa ẽ. Sequit᷑. Umbilicꝰ tuus crater
bilicꝰ qͦd ẽ fragillunum nr̃i corporis mẽ¬
brum: merito uifiriitatẽ nr̃e mortalita¬
tis designat. Et umbilicꝰ nr̃ crat̾ fit tor¬
natilis. numꝗͣ indigens poculis: cũ con¬
scientia mortalitatis. atq infirmitatis

Expanded text:
Et veniens evangelizavit pacem vobis, qui longe Et veniens evangelizavit pacem vobis, qui longe fuistis; et pacem his, qui prope, quia per ipsum habemus ambo accessum in uno Spiritu ad Patrem . Et de cujus artificio mirabili Psalmista: LapidAbraham patriarchae meminit Apostolus, dicens: Exspectabat enim fundamenta habentem civitatem, cujus artifex et conditor Deus . Recte autem post gressus sponsae calceatos junctufeminum collaudatur, quia per ministerium praedicantium perficitur unanimis conjunctio credentium pjunctura femorum ad memoriam reducitur, ubi ad fidem collecta in fine Judaea consors utriusque populi, in Christo adunari promissa est. Sequitur: Umbilicus tuus crater bilicus, qui est fragilissimum nostri corporis membrum, merito infirmitatem nostrae mortalitatis designat. Et umbilicus noster crater fit tornatilis nunquam indigens poculis, cum conscientia mortalitatis atque infirmitatis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipum pͥncipe. ac de electo eiꝰ ppło debe¬
re magis intelligi. Iunctura feminũ tu¬
nu artificis. Solet scͥptura in feminibꝰ ucces¬
sionẽ significare ꝓpaginis. Ait enĩ. E unc¬
te anime quȩ ingressȩ sunt cum iacob in
egyptum. et egressȩ de femore illiꝰ: absq uxo¬
ribꝰ filioꝵs eiꝰ. animȩ sexaginta .ui. Unde
in feminibȩccłiȩ recte ꝓpago eiꝰ. ac generatio
sp̃italis. quȩ ꝑ ministerium u̾bi ac lauacrũ
regenerationis explet᷑. accipit᷑. Iunctura
aut̃ feminũ eiꝰ. duorum ẽ concordia po¬
pulors: uidei uidelicet et gentilis: ex qͥbus
crescit. Quȩ uidelicet iunctura monilibꝰ
assimilat᷑: qr fides catholica. bonoꝵ oꝑum
attestatione declarat᷑. Hec aut̃ monilia
fabͥcata sunt manu artificis: qr uirtutum
oꝑa. qͥbꝰ eccłia de duobꝰ ppłis una construi¬
t᷑. ueffabili conditoris nr̃i sunt largitate
firmata. Ipse ẽ enĩ artifex: de qͦ dic̃ apłs.

Expanded text:
principum principe ac de electo ejus populo debeprincipum principe ac de electo ejus populo debere magis intelligi. XXX. Junctura feminum tutc. Solet Scriptura in femoribus successionem significare propaginis. Ait enim: Cunctae animae quae ingressae sunt cum Jacob in Aegyptum, et egressae de femore illius absque uxoribus filiorum ejus, animae sexaginta sex . Unde in feminibus Ecclesiae recte propago ejus generatio spiritualis, quae per mysterium verbi et lavacrum regenerationis expletur, accipitur. Junctura autem feminum ejus, duorum est concordia populorum. Judaei videlicet et gentilis, ex quibus crescit: quae videlicet junctura monilibus assimilatur, quia fides catholica bonorum operum attestatione declaratur. Haec autem monilia fabricata sunt manu artificis, quia virtutum opera, quibus Ecclesia de duobus populis una construitur, ineffabili Conditoris nostri sunt largitate firmata. Ipse est enim artifex de quo dicit apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
eam uocat: illiꝰ utiq de qͦ scͥptum ẽ. Omĩs
gła eiꝰ filiȩ regis ab intꝰ. Qint̃ alia celestiũ
donoꝵs ꝓmissa loqͥt᷑ ei ipse ꝑ ꝓpħam. Patrẽ
uocabis me: et pꝰ me ingredi ñ cessabis. No¬
tandum aut̃ quia hieronimꝰ hebraice con-¬
scus ueritatis. cont᷑ iouinianum scͥbens
de filia pͥncipis: hoc in loco filiam posuit
aminadab. Ubi et hunc u̾siculum isrł uir-¬
gine deo dicata intelligi posse declarat: di-¬
cens. Speciosi facti sunt gressꝰ tui in caltia¬
m̃tis filia aminadab. qͦd int̾pretat᷑ ppłi spon-¬
te se offerentis. Uirginitas enim uolunta¬
ria ẽ: et ideo gressꝰ ȩccłiȩ in castitatis pul.¬
chritudine collaudant᷑. Unde constat mul¬
tum errare cos qui supͣ qͣdrigas amina¬
dab. suꝑ exercitu ꝑseqntium ȩccł̃iam. uł
ĩmundoꝵs sp̾ituum. uł hominũ interp̃¬
tant᷑ maloꝵ: cum li quido pateat. de ipso

Expanded text:
eam voceam voc inter alia coelestium donorum promissa, loquitur ei ipse per prophetam: Patrem vocabis me, et post me ingredi non cessabis .--Notandum autem quia beatus Hieronymus Hebraicae conscius veritatis, contra Jovinianum scribens de filia principis, hoc in loco filiam posuit Aminadab, ubi et hunc versiculum in virgine Deo dicata, intelligi posse declaravit, dicens: « Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab! quod interpretatur, populi sponte se offerentis. Virginitas enim voluntaria est; et ideo gressus Ecclesiae in castitatis pulchritudine collaudantur. » Unde constat multum errare eos qui supra quadrigas Aminadab, super exercitum persequentium Ecclesiam, vel immundorum spirituum, vel hominum interpretantur malorum, cum liquide pateat de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
minũ p̃cessere. muniunt᷑ exemplis. Caltia¬
menta namq ex mortuorum pellibꝰ anima¬
lium funt: cum oꝑa iusticiȩ qͥbꝰ pͥores scõs
indutos eẽ legimꝰ. etiam nos imitati. confi¬
dentiꝰ ac mundiꝰ uiam uirtutis ingredim᷑.
De qͥbꝰ caltiam̃tis dicit apłs. Q caltiati pedeᷤᷤ
in p̃patione ȩugłii pacis. Quicumq enim
pacem ȩũgłizat aliis ueritatis: pͥus neceẽ ẽ
ipse gressꝰ oꝑum suorum. exemplis p̃cedenti¬
um patrum ornet ac roboret. Ne uidelicet
aliam qͣmlibet iuuendi uł docendi uiam.
nͥ eam q̃ a patͥbꝰ ĩmo ab ipso dño trita est.
suis sequacibꝰ monstret: memor illius apłici
p̃cepti. Imitatores mei estote fr̃s: sic̃ et ego
xp̃i. Sic enumn doctor. sic ad illam uirtutũ
sublimitatr̃. ac decorem ascendit: cuiꝰ ꝓpħ̃a
et apłs. meminere dicentes. Quam specio¬
si suꝑ montes pedes ȩuuangłizantiũ pacẽ:
euuangłirantiũ bona. filiam aũt pͥncipis

Expanded text:
eum praecessere, muniuntur exemplis. Calceaeum praecessere, muniuntur exemplis. Calceamur namque ex mortuorum pellibus animalium, cum opera justitiae, quibus priores sanctos indutos esse legimus, etiam nos imitati confidentius ac mundius viam virtutis ingredimur. De quibus calceamentis dicit Apostolus, Et calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis . Quicunque enim pacem evangelizat aliis veritatis, prius necesse est ipse gressus operum suorum, et exemplis praecedentium patrum ornet ac roboret, ne videlicet aliam quamlibet vivendi vel docendi viam, nisi eam quae a patribus, imo ab ipso Domino trita est, suis sequacibus monstret, memor illius apostolici praecepti: Imitatores mei estote, fratres, sicut et ego Christi . Sic enim docens, ad illam virtutum sublimitatem ac decorem ascendit, cujus propheta et apostolus meminere, dicentes: Quam speciosi super montes, pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Filiam autem principis
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedine conu̾tit. ita subiciens. Quam
pͥncipis. Bene aut̃ laudationi illius a gres¬
sibꝰ fecit exordium. et in oris grãm conclusitꝰ
ita namq finiuit. et odor oris tui sicut ma¬
lorum. gutt᷑ tuũ quasi unum optimum:
qͣm supra ab oculis incipiens. suꝑiorũ solũ¬
mͦ m̃broꝵ uidet᷑ cõmendatione finisse. Hȩc
et enim ĩmutatio et carmini decorẽ mini¬
strat: et aptum hiis quȩ canunt᷑ misteruis
locum p̃bet. Qa eium illam ñ in ocio resi¬
dere secure quietis:. s ad certam̃ cernebat
p̃dicationis ꝓcedere solere: merito pͥmã
gressuum eiꝰ pulcͥtudinẽ mirat᷑. io ẽ oꝑum
constantiam: ꝑ qm exempla uirtutum. hus
qͥs erudire uolebat p̃monstraret. De qͥbꝰ
ꝑfice gressus meos ui semitis tuis. Io ẽ dirige
actꝰ meos in angusto itinere: qͦ ꝑueniat᷑ ad
uitam. Hii aut̃ gressus sunt in calciam̃tis
cum idem actꝰ nr̃i. iustorum qui nos ad do¬

Expanded text:
dulcedine convertit, ita subjiciens: Quam dulcedine convertit, ita subjiciens: Quam c.! Bene autem laudationi illius a gressibus fecit exordium, et in oris gratiam conclusit. Ita namque finivit: Et odor oris tui, sicut malorum; guttur tuum, quasi vinum optimum. Quam supra ab oculis incipiens, superiorum solummodo membrorum videtur commendatione finisse: haec etenim immutatio, et carmini decorem ministrat, et aptum his quae canuntur mysteriis locum praebet: quia enim illam non in otio residere securae quietis, sed ad certamen cernebat praedicationis procedere solere, merito primum gressuum ejus pulchritudinem miratur, id est operum constantiam, per quam exempla virtutum his quos eruPerfice gressus meos in semitis tuis , id est, dirige actus meos in angusto itinere, quo perveniatur ad vitam. Hi autem gressus sunt in calceamentis, cum iidem actus nostri justorum, qui nos ad D
Abbreviated transcription (Latin):
hortationis illius solatia ad effectum iam ꝑuen¬
tura eẽ ꝓtestat᷑. Ait enim. Quid uidebis
in sunamite nͥ choros castrorum: Ac si aꝑte¬
dicat. Doles quidẽ synagogam diutiꝰ fuisse eũ¬
sam: eamq ad me reu̾ti p̃caris: et te faciẽ eiꝰ
mͥ oruatam intueri. delectat. Uerũ scias. qr
in ꝓximo ẽ tempꝰ. in qͦ nil in illa pͥsce infideli¬
tatis. atq au̾sionis. s sola uirtutũ. ac sp̾itali¬
um agonum oꝑa cernas. Qd gͦ uidebis inqͥt
in sunamite:. nͥ choros castrorum: Hoc ẽ mi¬
liciam pacis. In choris et enim uoces canenti¬
um consonant: in castris armatorum manꝰ
dimicant. No gͦ uidebis in ea nͥ choros elec¬
torum: qui corde et anima una laudes aue¬
toris sui p̃dicent: Et idem sunt chori castro¬
rum: quia seruiendo creatori. acies repelluis
om̃s ac disturbant inimici. Hȩc ait: et ad
laudandam ipsam ȩccłiam. quã ꝓ salute sy¬
nagogę sollicitam eẽ gaudebat. solita se

Expanded text:
hortationis illius solatia ad effectum iam pervenhortationis illius solatia ad effectum iam perventuram esse protestatur. Ait enim: 7,1 Qui videbis in Sunamite nisi choros castrorum? Ac si adicat, Doles quidem Synagogam diutius fuisse aversam, eamque ad me reverti precaris, et te faciem ejus mihi ornatam intueri delectat. Verum scias quia in proximo est tempus in quo nil in illa priscae infidelitatis atque aversionis, sed sola virtutum ac spiritualium agonum opera cernas. Quid ergo videbis, inquit, in Sunamite, nisi choros castrorum, hoc est, militiam pacis? In choris etenim voces canentium consonant; in castris, amatorum manus dimicant. Quid ergo videbis in ea, nisi choros electorum, qui corde et anima una laudes auctoris sui praedicent? Et iidem sunt chori castrorum, quia serviendo Creatori acies repellunt omnes, ac disturbant inimici. Haec ait, et ad laudandam ipsam Ecclesiam, quam pro salute Synagogae sollicitam esse gaudebat, solita se
Abbreviated transcription (Latin):
ambe. in ipso uelut in angulari lapide con¬
struamꝰ. Nom̃ aut̃ sunamitis: nuqmͣ me ali¬
as legisse memini. Et qͥdem uidet᷑ uocabu¬
lum eẽ alicuius feminarũ nobiliũ: siue ꝓ¬
pͥum. siue a loco diriuatũ: quȩ plurima sa¬
pientiȩ. uł speciei. uł uirtutis gła tempore
illo fuerit insignis. Sinuͦ sunamitis ut qͥdã
ꝑhibent. despecta siue captiua dr: ꝯgruit
hoc nom̃ synagoge.cum ob culpam ꝑfidie
a grã sui recessit auctoris. Quȩ qͣntũ capti-¬
ua fuit iugo peccati: tantum respectu diui¬
nȩ pietatis ꝑmanebat indigna. S postulat᷑
reu̾̃ti sunamitis: ut ꝑ obseqͥum reu̾sionis ao
dum̃. mereat᷑ uincło noxię captiuitatis ab¬
solui: et sui redemptoris ac saluatoris digna
conspectibꝰ reddi. Aomonente aut̃ ȩccl̃ia sy¬
nagogã reu̾ti ad gram sui redemptoris: an¬
nuens ipse redemptor deuotis illiꝰ hortam̃¬
tis. suum repente sermonẽ int̾miscet: atq ex¬

Expanded text:
ambae in ipso, velut in angulari lapide conambae in ipso, velut in angulari lapide construamur. Nomen autem Sunamitis nuas legisse memini et quidem videtur vocabulum esse alicuius feminarum nobilium, sive proprium, sive a loco derivatum, quae plurima sapientiae vel speciei vel virtutis gloria tempore illo fuerit insignis. Sin vero Sunamitis, ut quidam perhibent, despecta sive captiva congruit hoc nomen sinagogae, cum ob culpam perfidiae, a gratia sui recessit auctoris, quae quantum captiva fuit iugo peccati, tantum respectu divinae pietatis permanebat indigna. Sed postulatur reverti Sunamitis ut, per obsequium reversionis ad Deum, mereatur vinculo noxiae captivitatis absolvi et sui redemptoris ac salvatoris digna conspectibus reddi. Admonente autem ecclesia sinagogam reverti ad gratiam sui redemptoris, adnuens ipse redemptor devotis illius hortamentis suum repente sermonem intermiscet atque ex