comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tates periugil excubitrix aduersus uul¬
gi morsus et insulsa iudicia atq
auaricie sen prodigalitatis infamiã
que ⁊aro alibi quam locupletũ sedet
nn limine ab hiis malis nullo me¬
lus ngenio custodiri potuit/ domꝰ
tua quam illam custodiet ꝑ auꝑtas
ut diues et si larguo sit si quid tũ
sibi reseruat auarus uulgo dici solz
Sic pauper cupidur quoq largus
habetur iniudet opibus uicinia pau¬
perom miseratur illas cupit ac uitu¬
ꝑat aut horret et laudat A Doniu
mneam occupat pauꝑtas RIam nul¬
lus suꝑbie ioi locus erit. nec inuidie
nec dampius insignibus nec damp¬
norum metui nec suspicionibus mil¬
le nec insidris uec nausee, nec po¬
dagre net diuitum hospitibus quibꝰ
ex clusis l abitatur a tecum lacius quies
et tnͣquillitas et uirtus cui eo ꝓlus
loci ent quo fortune minus M Iares
mẽos dura subut pauꝑtas R Quid
queris scio mollius diuicie subnssent
s pauꝑtas tucius nulle cĩit opes

Expanded text:
tates, pervigil excubitrix, adversus vultates, pervigil excubitrix, adversus vulgi morsus et insulsa iudicia, atque avaritie seu prodigalitatis infamiam, que raro alibi quam locupletum sedet in limine. Ab his malis nullo melius ingenio custodiri potuit domus tua, quam illam custodiret paupertas. Ut dives, etsi largus sit, si quid tamen sibi reservat, avarus vulgo dici solet, sic pauper, cupidus quoque largus habebitur. Invidet opibus vicinia, pauperiem miseratur: illas cupit ac vituperat, hanc horret et laudat. Domum meam occupat paupertas. Iam nullus ibi superbie locus erit, nec invidie, nec damnis insignibus, nec damnorum metui, nec suspitionibus mille, nec insidiis, nec nausee, nec podagre, divitum hospitibus: quibus exclusis habitatura latius tecum quies et tranquillitas et virtus, cui eo plus loci erit, quo fortune minus. Lares meos dura subiit paupertas. Quid queraris scio: mollius divitie subiissent, sed paupertas tutius. Nulle autem opes
Abbreviated transcription (Latin):
Auꝑtate pressus assurgere ne-¬
queo R Sepe quidem pauꝑtas
Auodestiam persuasit reluctanti aĩo
hec impleuit D Pauꝑtas mecum
lũnẽ obsidet R Non obsidet si custo¬
dit. neq hoc illi nouũ aut insolitũ
ut que urbem romam multis olim se¬
culis custodiuit Int̾ tentoria equidẽ
pauꝑtatis sobrie ac sollicite luxiis
niers sopor martidus ac uitia langui¬
da et eneruata non subeuñt d Do¬
niu meam pauꝑtas nuasit R uoltͦ
illi ut octurras consulo ueniente m
leto animo uel patentibus ualus
excipiens atq amplectens Prima
em̃i fronte ⁊idicula ac subtrstis n ͨ
eo ꝙ celer minax q sit aduentus eꝯ
actũ anfamiliautatẽ adinissa fuerit
et niine somꝑtuosa et secura at fa¬
tilis hospes erit D Efloribus meis
pauꝑtas insultat R aperi ocus
anteqͣm uectes subita ui confringat
atq ostis uulsis acardie uictrix intͦ¬
ierit ut em̃ resistentibus per molesta
sic cedentibus periocunda est d Do¬
mũ meam pauꝑtas urrupit R ad¬

Expanded text:
tate pressus sum, assurgere nequeo. Sepe quidem paupertas modestiam persuasit reluctanti animohec implevit. Paupertas meum limen obsidet. Non obsidet sed custodit, neque hoc illi novum aut insolitum, ut que urbem Romam multis olim seculis custodivit. Inter tentoria equidem paupertatis sobrie atque sollicite, luxus iners, sopor marcidus, ac vitia languida et enervata, non subeunt. Domum meam paupertas invasit. Ultro illi ut occurras consulo, venientem leto animo bipatentibus valvis excipiens atque amplectens. Prima enim fronte rigidula ac subtristis neeo quod celer minaxque sit adventus eius, at cum in familiaritatem admissa fuerit, et minime sumptuosa et secura ac facilis hospes erit. Foribus meis paupertas insultat. Aperi ocius antequam vectes subita vi confringat atque, ostiis vulsis a cardine, victrix introeat: ut enim resistentibus permolesta, sic cedentibus periucunda est. Domum meam paupertas irrupit. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
caluerũt sui aitꝙ oĩio lr̃is indix crĩt bellũ
quo nam potius ꝙͣ ad hostilia castra tnͣs¬
fuger nt Sed ꝑudebit forsitan si ad au¬
tiqua respiciant seq cum maioribus me¬
ciantur ac comparent̃ sepe quidem lege̾
potuerunt et plo̾nem ꝓphantem et home¬
rum poetantẽ et tulliũ orantẽ et cesarem
trim̃phantem uenantẽ pnto non legerunt
tno de numeroso fimulatuco

Expanded text:
coluerunt sui atque omnino literis indixerunt bellum, coluerunt sui atque omnino literis indixerunt bellum, quonam potius quam ad hostilia castra transfugerent? Sed pudebit forsitan, si ad antiqua respiciant seque cum maioribus metiantur ac comparent. Sepe quidem legere potuerunt et Platonem philosophantem et Homerum poetantem et Tullium orantem et Cesarem triumphantem; venantem, puto, non legerunt. 33 DE NUMEROSO FAMULATU
Abbreviated transcription (Latin):
ytali cripiant neq uelint de uani ͭ ͤ conten¬
dere i Par si errore deposito nirem apam fi¬
gis oculos serui nobiliũ ultiuu ordinis exꝰ¬
ciciũ hoc uidebis quis arebus arduis to⁊¬
por quidam et ignauie comes diffiden a
ab humilibus aut pudor ac superbia de¬
hortantur et de̾trahunt ad honestũ igitur
nichil ydonei siluas colunt non uitan
solitariani acturi cui non miuꝰ ꝙ̃ pollicite
se meptos sciũt s foris ac cambus et uolu¬
cribus cõiucturi quod non facerent nsi
illie similitudine aliqua iũcti essent qui
si ex hoc uoluptatẽ qũdam seu solai tris
fugam queruut alias utera stulti noti
compotes forsan euascrunt Sin nescio
quam seu ingemii seu magnificencie glaz
ancuꝑant᷑ errant que uaiu queso nou
ꝓ̃çipibus modo / s ingenius est glori a
mechanicis ỹmo et ẜnlibus delectari
artibus ata ingemis una hoꝵ excusa ͦ
nam qui liba̾libꝰ studiis que maiores

Expanded text:
Itali eripiant neque velint de vanitate contenItali eripiant neque velint de vanitate contendere; nam etsi errore seposito in rem ipsam figis oculos, seminobilium ultimi ordinis exercitium hoc videbis, quos a rebus arduis torpor quidam et ignavie comes diffidentia, ab humilibus autem pudor ac superbia dehortantur ac retrahunt. Ad honestum igitur nichil idonei, silvas colunt, non vitam solitariam acturi, cui non minus quam politice se ineptos sciunt, sed feris ac canibus et volucribus convicturi, quod non facerent nisi illis similitudine aliqua iuncti essent. Qui si ex hoc voluptatem quandam seu solam temporis fugam querunt, utcumque stulti, voti compotes forsan evaserint: sin nescio quam seu ingenii seu magnificentie gloriam aucupantur, errant. Quenam, queso, non principibus modo, sed ingenuis est gloria mechanicis, immo et servilibus delectari artibus atque negotiis? Una horum excusatio: nam qui liberalibus studiis que maiores
Abbreviated transcription (Latin):
At qui ducin et illustriũ multos equis
quosdam cauibus delectan solitos audunꝰ
eousq ut adrianus imꝑator non solũ
equis sicut hii quos supra memor aui s
cdmbus quoq busca constixit opidũ ꝙ
insuper eo loci ubi ursam ꝓsperam uenaciõe
peremerat/ manu sua sepe mactare solitus
et leoueni auibus nullum fere ante urrisuz
ferunt auigilio marcelliũ augusti nepo¬
tem ut Pare hus oꝑam adoscentibus uide¬
retur ¶ Renatu libenter ex̾ceor E fuit
hec condicio latmoruui nñt gallicoruus
ars ꝓp̾a est quod et res ꝓbat/ et illarinu
scriptores aliqui gloriant᷑ Itaa ut sileã
reges quorũ tota uita uenatio est/ sũmos
s extremũ morte ꝓximꝰ uenat ꝰ ecĩã las¬
si tudinem senectutis atq nicõmõda re¬
fouet mirũ dictũ inrege p̃serti litterato
nec astudiis melioribus abhorrente/ sed
gentiliũ hoc illi erat ut perhibent sit¬
q gentiliũ sunte neq hant gloriau gallꝰ

Expanded text:
Atqui ducum et illustrium multos equis, Atqui ducum et illustrium multos equis, quosdam canibus delectari solitos audivimus — eo usque ut Hadrianus imperator non equis solum, sicut hi quos supra memoravi, sed canibus quoque busta construxerit oppidumque insuper eo loci ubi ursam prospera venatione peremerat manu sua, sepe mactare solitus et leonem —, avibus nullum fere, unde et irrisum ferunt a Virgilio Marcellinum Augusti nepotem, quod dare his operam adolescentulus videretur. Venatu libenter exerceor. Fuit hec quondam Latinorum; nunc Gallorum ars propria est, quod et res probat et illorum scriptores aliqui gloriantur. Itaque, ut sileam reges quorum tota vita venatio est, summus ad extremum morti proximus venatu etiam lassitudinem senectutis atque incommoda refovet. Mirum dictu, in rege presertim literato nec a studiis melioribus abhorrente; sed gentilicium hoc illi erat, ut perhibent, sitque gentilicium sinite. Neque hanc gloriam Gallis
Abbreviated transcription (Latin):
dio mania effecti ne niclil agtre uidẽcã
multo cum screpitu ante diem surgitis
et quasi suit hostes ini liũe p̃cipitanter
erumpitis tota de huit luce iactanũ stai¬
me silus ac uepribus implentes cũcta
clamoribus dissonis et incondito ululatu
quot alcuũ pluuue suꝑstites quot emisse
Nonne hec om̃s sciencia uera est hic amor
hec felicitas et hoc totum quod creatori
deo quod alitrici patrie quod amicis qd¬
parentibus redditis / accipitres aut hero¬
dios urõs sonantes in nubibus et leuitate
perde paululũ et sudorem et puluerẽ et noc¬
turnam perdide lucis historiam / in hac eĩ
indefessi semper et ualidi delicati autem
et inbecilles ad seriam limi hystorias et çy¬
teronis orones sacras q nec pudet/ lrãs ꝓ¬
lixitatis arguitie quis hoc moffensis au¬
ribus audiat/ quie uos ferat ad aliud
natos ihus uiue̾ si modo uiuitis hec a¬
gentes¶ Canb ꝯ atq auibꝯ dełcor E

Expanded text:
dio manci effecti, ne nichil agere videamini, dio manci effecti, ne nichil agere videamini, multo cum strepitu ante diem surgitis et quasi sint hostes in limine precipitanter erumpitis, tota dehinc luce iactamini stagnis, silvis ac vepribus, implentes cuncta clamoribus dissonis et incondito ululatu quot alarum plume superstites, quot emisse. Nonne hec omnis scientia vestra est, hic amor, hec felicitas et hoc totum quod creatori Deo, quod altrici patrie, quod parentibus, quod amicis redditis: accipitres aut herodios vestros sonantes in nubibus et laniate prede paululum et sudorem et pulverem et nocturnam perdite lucis historiam? In hac enim indefessi semper et validi, delicati autem et imbecilles ad seria, Livii historias et Ciceronis orationes sacrasque, nec pudet!, literas prolixitatis arguitis. Quis hec inoffensis auribus audiat? Quis vos ferat ad aliud natos in his vivere? Si modo vivitis hec agentes! Canibus atque avibus delector.
Abbreviated transcription (Latin):
E cambus gandeo¬
R̾. Nunc intel¬
ligo adoscentis in uerbis gaudiũ de
quo flactus gandet equis cambus et ap̾¬
ti gramine campr uide autemi ne quod
sequitus sis Cerens in uiciũ flecti mo¬
intoribus asper utiliũ tardus promsor.
prodigus eris sublimus cupidus et ama¬
ta relinquere ꝑnix Hunt te eñi esse me¬
tuo qui gaudiũ tuñ infugacissimis rebus
loces M Cambus et uolucribs delcõr ꝑ
Hoc insame deerat non satio est currere
et uagari uolare eriam institus  Rides
mie non uolabo equidem s uolantibus
Delectabor R Ad̾ ille delectacionem tuã
despicient abeuntes net te noscent et i¬
grate se nr̃atati surdos exhibebunt quid
in plumis facies alata uoluptas tua est
finge redeant dampnosa redit occupacio
itiu clamabibus et oblitus melioris negocii
diem perdis itm̾ retro acelmꝰ et oculos
fixus in nubem post auicrilam tuam
cõmodo ociosi et lenti uos uolucrum esse ẜ
uos hanc/ freno curuis hanc. ungnibus oc¬
cupatis Sit mutiles undiq et uelandi stu¬

Expanded text:
 canibus gaudeo. Nunc intelligo adolescentis imberbis gaudium, de quo Flaccus: Gaudet equis canibusque et aprici gramine campi. Vide autem ne et quod sequitur sis: Cereus in vitium flecti, monitoribus asper, utilium tardus provisor, prodigus eris: sublimis cupidusque et amata relinquere pernix. Hunc te enim esse metuo, qui gaudium tuum in fugacissimis rebus loces. Canibus ac volucribus delector. Hec insanie deerant! Non satis est currere ac vagari: volare etiam instituis. Rides me: non volabo equidem, sed volantibus delector. At ille delectationem tuam despicient abeuntes nec te noscent et ingrate se vocanti surdas exhibebunt. Quid implumis facies? Alata voluptas tua est. Finge redeant, damnosa redit occupatio; iterum clamabis et oblitus melioris negotii diem perdes. Iterum retro acclivis et oculos fixus in nubem post aviculam tuam commodo otiosi et lenti, vos volucrum servos s fecerat: vos hanc freno, curvis hanc unguibus occupatis. Sic inutiles undique et volandi stu
Abbreviated transcription (Latin):
gientem mestus aspexit At modes¬
tis uictoribus terga hostium iudisse
satis est Quin et ip̃e alibi fugi¬
entibus perci iubet sola hostum
contentus fuga Idem facito et si tui
hostes gramori supplicio digni essent
fugisse sufficiat atq illorum fugam
tuam metire uictoriam ablatamq
ctibi nr̃atatem uiudicte semoris in¬
tellige D Serui fugere E Sponte
ergo fecere quod cogendi erant grãz
habeto depellendi mauanes beluas
tibi demptus est labor huic quereris
fugernne qui aisi fugissent tu fu¬
gere debuisses fugerunt qui aut fu¬
gendi erant nunc tu liber nunc tu¬
securus nũc domus tue dominus
remansisti O fugerunt ẜni R
Fugitiua iudicanda est uis dño tu
te dm̃in dissinnla ne ue hoc iure
utere si boni essent non fugissent
malos amisisse non ractura sed
questus beuenosa ammalia tucis
est uitare quam caperẽ E Serui
me solum reliquerunt E Uere so¬
lum nempe mopem siue solus sis
ẜuili egeas comitatu. It a ne amicã

Expanded text:
gientem mestus aspexerit, at modesgientem mestus aspexerit, at modestis victoribus terga hostium vidisse satis est, quin et idem ipse alibi fugientibus parci iubet, sola hostium contentus fuga; idem facito. Et si tui hostes graviore supplicio digni essent, fugisse sufficiat, atque illorum fuga tam metire victoriam, ablatamque tibi necessitatem vindicte severioris, intellige. Servi fugiere. Sponte igitur fecere quod cogendi erant. Gratiam habeto: depellendi immanes beluas tibi demptus est labor; hinc quereris? fugierunt qui nisi fugissent, tu fugere debuisses. Fugierunt qui aut fugiendi erantsecurus, nunc domus tue dominus remansisti. Fugierunt servi. Fugitivos iudicandi ius est domino. Tu te dominum dissimula, neve hoc iure utere. Si boni essent, non fugissent; malos amisisse non iactura, sed questus est: venenosa animalia tutius est vitare quam capere. Servi me solum reliquerunt. Vere solum, vereque inopem, si, ne solus sis, servili egeas comitatu. Ita nec amicos
Abbreviated transcription (Latin):
molestia pñs erat gratus deb
esse discessus / inichil ferme displicet
cuiꝯ ꝯͣriũ non delectet  Albierũt
serui R O si redeant uideas q
oculis quod iam uidisti mõ quet
illos uicia crecundant / quot nequi¬
cie quot doli quot mendaciorũ artes
quot scelerum spẽs/ quot furtorũ ꝙ
in horreas comitatum luuenq re¬
deuntibus obstruas merito q gau¬
deas domum tuam malis exh aus¬
tani leuatamq ponderibus O
Seruismiul onis abiere R. Smil¬
q cum illis cure graues moleste¬
ꝙ solicitudines metus q ꝑꝑpetui
Cogita quet impleudi uentres /
quot tegendi humer quot armãdi
striugendi q pedes uagi quot acu¬
ti ungues obẜuandi duro te nego¬
tio liber atum dices  ffugerũt ẜui¬
ꝑ Et cum hus odia in dñnn et cõ¬
temptus et murmura et quere le
quĩ exetrationes tacite deuociones
quin nesciat ascribendum q lucro¬
D Diffugerunt ẜui R Quis un¬
ꝙ̃ de fuga hostim questus est In
tem quem int̾ripere cogitabat fu¬

Expanded text:
at, gratus debet esse discessus: nil ferme displicet cuius contrarium non delectet. Abierunt servi. O, si redeant videasque oculis, quod animo iam vidisti: quot illos vitia circumstent, quot nequitie, quot doli, quot mendaciorum artes, quot scelerum species, quot furtorum! quid ni horreas comitatum, limenque redeuntibus obstruas, meritoque gaudeas, tuam domum malis exhaustam, levatamque ponderibus? Servi simul omnes abiere. Simulque cum illis cure graves, molesteque sollicitudines, metusque perpetui. Cogita quot implendi ventres, quot tegendi humeri, quot armandi stringendique pedes vagi, quot acuti ungues observandi: duro te negotio liberatum dices. Fugierunt servi. Et cum his odia in dominum, et contemptus et murmura, et querele, quin et execrationes taciteque devotiones ut nesciat ascribendum lucro? Diffugierunt servi. Quis unquam de fuga hostium questus est? Iutem quem intercipere concitabat fu
Abbreviated transcription (Latin):
sis suspirõ E Ad nentae̾ extasim
intelligo R uxe id qͥdẽ intellige᷑ ẽ
nã et repente adueit et pñs intel¬
lcñ urribꝯ suis p̾nat D̾ Iinqui
anuo iapio. E R O felix qui r̃ẽ
nctia utq aiit durissiiã sine seusu
sis obiturus E Sepe extasim in¬
curro E Sepe mortiius reuuustis
D Extasmi sepe mortiferã experior¬
R hanc plusꝙ̃ semel exꝑiri nequis
Nemo eñi plus ꝙͣ semel morit᷑ Qd̾
antem genꝰ optimũ mortis esset
int̃ doctos et p̃claros uiros Aliqũ
quesitum est ubi iulius cesci int̾fuit
summꝰ uir et imperio et doct̾na qui
et ip̃e tempore extremo ut de illo scap¬
tun est repente linqui amino sole¬
bat quam questionẽ ille sic ab soluit
ut repentinũ atq iopnũ int̾itũ
ꝯmõdissimũ diffnuret Que siña et
si pietati uereq religioni fortasse
asperior uideatur sit tñ et tiulibet
sapienti et p̃ẜtim pio uiro q reli¬
groso uniendum est ut sibi mil repẽ¬

Expanded text:
nsigis suspirio. Adventare extasim nsigis suspirio. Adventare extasim intelligo. Vix id quidem intelligere est; nam et repente advenit, et, presens, intellectum viribus suis privat. Linqui animo incipio. O felix qui rem necessariam, utque aiunt, durissimam, sine sensu sis obiturus! Sepe extasim incurro. Sepe mortuus reviviscis. Sepe extasim mortiferam experior. Hanc plusquam semel experiri nequis: nemo enim plus quam semel moritur. Quod autem optimum mortis genus esset, inter doctos ac preclaros viros aliquando quesitum est; ubi Iulius Cesar interfuit, summus vir et imperio et doctrina, qui et ipse tempore extremo, ut de illo scriptum est, repente linqui animo solebat, quam questionem ille sic absolvit, ut repentinum atque inopinum interitum commodissimum diffiniret; que sententia et si pietati vereque religioni fortassis asperior videatur, sic tamen et cuilibet sapienti, et presertim pio vereque religioso vivendum est, ut sibi nil repen
Abbreviated transcription (Latin):
Hiacum patior dolorem ⁊¬
Eꝑare incipe qñ quidem q̃d
lam tristius metuas nil est Sic̃
autem ad extrema gaudii peruẽis¬
se p̾ncipiũ est deloris sic extremi¬
fine oritur O Dolore torqueor ily¬
aco R. Epẽs est fateor acerba so¬
latii nil acerbius pati possed
yliaco crucior dolore R Qiui do¬
let ac metuit ille muser est undi¬
q tibi ꝑs altli miserior ał miserie
metus eripitur Nam quid oro me¬
tuat qui ipam q ab om̃ibus p oĩ
bus q metiutur mortem sperat¬
D. Bliaco dolore extrucior L
Disce uiuens mori quodq non
insi semel fit sepuis exꝑire facies
seturius tanden semel quod tam
sepe tempt arius nichil eiũ noui
facies Simuluu ꝯ dolor yliacus
morti est nisi ꝙ mors facilior bre¬
mor q ut qui hunc fortiter tulit
nisi metus alt̾ int̾ueniat multo
iaui forti ꝯ sit laturꝯ̃ O Dolore
iumpor yliaco Re Magnᵈ ͦ ipa
doloris fiñe spondet nẽo eĩ diu mo¬
rit᷑ D Quid qd̾ dolor extasĩ parit¬
R longos febrĩ dolores breui tuͣ¬

Expanded text:
iacum patior dolorem. Sperare incipe, quandoquidem quod iam tristius metuas nil est. Sicut autem ad extrema gaudii pervenisse, principium est doloris, sic extremirum ex alterius fine oritur. Dolore torqueor iliaco. Species est, fateor, acerba solatii, nil acerbius pati posse. Yliaco crucior dolore. Qui dolet ac metuit ille miser est; undique tibi pars altera miserie, metus, eripitur. Nam quid, oro, metuat, qui ipsam que ab omnibus preque omnibus metuitur mortem sperat? Yliaco dolore discrucior. Disce vivens mori, quodque non nisi semel fit sepius experire; facies securius tandem semel, quod tam sepe tentaveris; nichil enim novi facies: simillimus dolor iliacus morti est, nisi quod mors facilior breviorque, ut qui hunc fortiter tulit, nisi metus alter interveniat, multo illam fortius sit laturus. Dolore rumpor iliaco. Magnitudo ipsa doloris finem spondet: nemo enim diu moritur. Quid quod dolor extasim parit? Longos febrium dolores, brevi tra
Abbreviated transcription (Latin):
qui nouissime iussus est dare colla setu¬
ribus cum quõdam modo ip̃a dilaciõe
miserior uideatire quamꝙͣ non est par
horum condicio et illorum huit ẽm̃
int̾uemre aliquid aliquid põt unde col¬
lege suppliciũ euadat et umat Innenẽ
senco eripere sela mors est Ad simmmia
paruo temporis spacio non stat magna
felicitas et ingentibus aminis breue
nichil optabile est Expergiscimini
compositi tempus est caligantes que
ocrlos aꝑite Assuescite Iam tandem
eterna cogitare et amare et optare sil
autem ꝑitura contempnere. condiscite
ab hus sponte discedere/ que uobiscum
diu esse non possunt et aminodo illa
liquere añquam linquanum ̃. ⁊ S.
Etas est stabilis uirensq R men¬
tunt᷑ quia nescio quam etatem sta¬
bilem esse dicunt nil uelubilius temꝑe
xp̃ꝰ uero uehiculum est etatum om̃i
De forma corporis eximia. G.

Expanded text:
qui novissime iussus est dare colla secuqui novissime iussus est dare colla securibus, qui michi quodammodo ipsa dilatione miserior videatur; quamquam non est par horum conditio et illorum: huic enim intervenire aliquid potest, unde college supplicium evadat et vivat, iuvenem senio eripere sola mors potest. Ad summam, parvo temporis in spatio non stat magna felicitas et ingentibus animis breve nichil optabile est. Expergiscimini consopiti, tempus est, caligantesque oculos aperite, assuescite iam tandem eterna cogitare et amare et optare, simul autem peritura contemnere, condiscite ab his sponte discedere, que vobiscum diu esse non possunt et animo illa relinquere ante quam relinquamini. Etas est stabilis virensque. Mentiuntur, qui nescio quam etatem stabilem dicunt. Nil volubilius tempore, tempus vero vehiculum est etatum omniue raperis. 2 DE FORMA CORPORIS EXIMIA
Abbreviated transcription (Latin):
ens ab extremo procul est RIntra breus
uie spacium nichil est proculsbt. S. olt
nulla pars a fine distancior quam pñ¬
cipium R Nulla quideni sed tunt ⁊õne
diceretur qñ om̃s equisspacus unierent
Net pluribus uns et sepnis p̾ma etas ni
mortem madit quo fit ut pleruniq uitimor
sit extremo qui democior uidebatur ¶ẜ.
SCerte florentissina est ctas R Et si
ad het panti anĩ aduertant tñ ex quo
loqui incepnuꝰ mutacio aliquab̾ ncessit
et modo per singulos sillabarum tractas
uite aliquid excidit aliquid de caduco
etatis flore subcrabitur : Quid ant̃ que¬
so plus ꝑ hab h mollis intidus adoles¬
tens ꝙͣ ille durns et squamosus senex
preter hunt quem loquimꝰ etatis breuẽ
scz et caducum ymo assidue cadenten
florem ubi quod tam dulte tam Iocun¬
dinu non intellicto cum sciat dicto citis
et futurum ꝙ ille nũt est nel si nescit
insanit insi forte eduobus capitali
simul supplicio aditis ille felicior ẽ hñdo

Expanded text:
ens ab extremo procul abest. Intra brevis ens ab extremo procul abest. Intra brevis vite spatium nichil est procul. At nulla pars a fine distantior quam principium. Nulla quidem; sed tunc recte diceretur, quando omnes equis spatiis viverent. Nunc pluribus viis et sepius prima etas in mortem incidit, quo fit ut plerumque vicinior sit extremo qui remotior videbatur. Certe florentissima est etas. Etsi ad hoc pauci animum advertant, tamen ex quo loqui cepimus, mutatio aliqualis incessit et modo per singulos syllabarum tractus vite aliquid excidit, aliquid de caduco etatis flore subtrahitur. Quid autem, queso, plus habet hic mollis et nitidus adolescens quam ille durus et squamosus senex preter hunc, quem loquimur, etatis brevem scilicet et caducum, immo assidue cadentem florem? Ubi quid tam dulce, tam iucundum non intelligo, cum sciat dicto citius se futurum quod ille nunc est vel, si nescit, insaniat; nisi forte e duobus capitali simul supplicio addictis ille felicior est habendus,
Abbreviated transcription (Latin):
temptrix alieni consili mops sui Itaz
Inuemiles errores licz innu̾abiles et
in mensos hus ipĩs tñ occultos et in¬
ꝙͣ quod esse noliustis effecti estis fieri¬
que iam aliud non potestis. Ex si
quis in tempore aut persemet ip̃m
intelligere posset. ant docenti tride̾
illi michi unus ex milibus p̃clarus
ac felix sirgerit odolescens nec tam
multis anfractibus ageret uitam ciuꝯ
uiuica tuta ac recta per urtutem uia est
Etas indecerpta est R Quo¬
modo indecerpta est / que ex quo esse ce¬
pit assidue carpitur que inimitissimis
portiunculis duni datur cripitur Si
quidem motu ꝑꝑetuo celum dotat mo¬
menta horas/ hore diem capiunt/ is
alum diem tauidit. isq cilium et nũꝙ
quies sic menses pretercunt sit anni sic
etas sic currit et ꝓperat et ut cycero ait
quodq ait maro celeres neq ꝯmonit alas.
ita quasi naui iter agentibus. net sen/¬
tentibus qui behuntur sepe net cogitã¬
tibus finis ad est G.⁊ S. Ettis incipi¬

Expanded text:
temptrix alieni consilii, inops sui. Itaque temptrix alieni consilii, inops sui. Itaque iuveniles errores, licet innumerabiles et immensos, his ipsis tamen occultos et inquam quod esse voluistis effecti estis fierique iam aliud non potestis. Quod si quis in tempore aut per semetipsum intelligere posset aut docenti credere, ille michi unus ex milibus preclarus ac felix surgeret adolescens nec tam multis anfractibus ageret vitam, cuius unica tuta et recta per virtutem via est. Etas indecerpta est. Quomodo indecerpta est que, ex quo esse ceperit, assidue carpitur et que minutissimis portiunculis dum datur eripitur? Si quidem motu perpetuo celum rotat, momenta horas, hore diem rapiunt, is alium diem trudit, isque alium et numquam quies. Sic menses pretereunt, sic anni, sic it etas, sic currit et properat et, ut Cicero ait, volat quodque ait Maro: Celeres neque commovet alas. Ita ceu navi iter agentibus nec sentientibus qui vehuntur, sepe nec cogitantibus finis adest. Etas incipi
Abbreviated transcription (Latin):
et a morte R Falleris et si nil tutum
centigne sunt semꝑ illa prelabit᷑ semꝑ
hec instat quo fugeritis presto est. et cer¬
nicibus inminet G⁊ .S. Inuenta semꝑ
saltem nunt pñs est/ et senectus absens
R Nil mobilius uiuenta / ml nsidio suis
senectute illa non stat mulcendo q fu¬
giens abiit Ista per tenebras atq silẽ¬
tum predetentim subicus impindos
ferit et dum longniqua figitur info¬
ribus est ¶r .s. Etas assensu est E In¬
sidiosissima rei fidis/ astensus iste est¬
descensus/ uita brems tempius insta ᷝ ͤ
furtim nullo pedum screpitu int̾ somp̃nũ
et iocos effluit Et o si hec tp̃m celeri¬
tas uiteq breuitas ut infme sic ni
pñcipio nota esset nũt intͣnͣtibus i¬
finitũ quoddam exeuntibus inchil
et quot secula uidebantur uix totidem
sunt monienta et dic tamen demum
frans noscitur dum uitari nequit uñ
est ꝙ sepe frustra huic consulitar ctati
incredula simul et mexperta est et cõ¬

Expanded text:
et a morte. Falleris: etsi nichil tutum et a morte. Falleris: etsi nichil tutum contigue sunt. Semper illa prelabitur, semper hec instat: quocunque fugeritis, presto est et cervicibus imminet. Iuventa nunc saltem presens est et senectus absens. Nichil mobilius iuventa, nichil insidiosius senectute; illa non stat mulcendoque fugiens abiit, ista per tenebras atque silentium pedetentim subiens improvidos ferit et, dum longinqua fingitur, in foribus est. Etas in ascensu est. Insidiosissime rei fidis: ascensus iste descensus est; vita brevis, tempus instabile furtim, nullo pedum strepitu, inter somnum et iocos effluit. Et o si hec temporum celeritas viteque brevitas ut in fine sic in principio nota esset! Nunc intrantibus infinitum quiddam, exeuntibus nichil; et quot secula videbantur, vix totidem sunt momenta: tum demum fraus noscitur dum vitari nequit. Unde est, quod sepe frustra huic consulitur etati: incredula simul et inexperta est, et con
Abbreviated transcription (Latin):
Tas florida est multum suꝑ¬
est uite R Hen p̾ma mor¬
talumi uana spes que multa bomĩ
milia et fefellit et fallit ¶.2.S. plo¬
rida est etas R. Inane gaudiũ et b̾ue
flos iste dum loquitur arescit Ir .s.
Etas integra est ꝑ Quis integrun
uocet cui et multum deest et quantu¬
lum sit quod restat incertum est. Ur¬
S. At qui lox est incerta unendi R Qs
hanc legem tulit. aut quod istud le¬
gittimũ tempus est uite iiquissima
uero lex que non am̃bus una est ỹmo
tam uaria ut nichil in cercius in homi¬
mĩ uita quan ip̃nis uite modus sit¬
Ir.D. Est tñ et modris aliquis
et uite meta quam sapientes statue¬
rant urri R Metam uite statuere
non qui accipit. s qui dat illam deꝰ
et dolor isi forte longras spem ꝓ mo¬
uerit is qui ait mĩs dierum honñ ut
multum centũ anni quo quam rari ue¬
marit uidimꝰ esed ut sit om̃ quod
pancorum est quantulũ tũ ĩd etiam
nĩt est Gr. S. Multũ sane est em̃
Inuenũ uita securior et asenectute remocior

Expanded text:
tas florida est, multum superest vite. En prima mortalium vana spes, que multa hominum milia et fefellit et fallet! Florida est etas. Inane gaudium et breve! flos iste, dum loquimur, arescit. Etas integra est. Quis integrum vocet cui et multum deest et quantulum sit quod restat incertum est? Atqui lex est certa vivendi. Quis hanc legem tulit, aut quod istud legitimum tempus est vite? Iniquissima vero lex, que non omnibus una est, immo tam varia, ut nichil incertius in hominum vita quam ipsius vite modus sit. Est tamen et modus aliquis et vite meta, quam sapientes statuerunt viri. Metam vite statuere, non qui accipit, sed qui dat illam Deus et dolor; nisi forte longius spem promovit is qui ait: “Numerus dierum hominum, ut multum, centum anni”: quo quam rari veniant videmus. Sed, ut sit omnium quod paucorum est, quantulum tamen nunc etiam id est? Multum sane! Est enim iuvenum vita securior et a senectute remotior
Abbreviated transcription (Latin):
subiciat honestiore suffragio ꝙẜ si
eum tibi populus fubieciss aut
om̃s intelligant illum tibr par̃e
nomĩe rebus imiparem et quid ꝙ
bene gesseris tũũ ẜ esse quid quid
secus illius D Collega michi
stultus obtigit et ꝑ uersus R Ex
per contrariũ discunt᷑ solent nigri
tardius culis discipulis meptum
Alliquid propone̾ quod cum respu̾it
discentis igemũ ad uera faciuiꝰ
retrah atur redit ad memoriani
obscuri hoñs clatũ u̾bum at nõ
iagnũ tenipus cum florencia tiui¬
tas statum mutasset quod cre¬
bro nimis ac libent̾ facit ata
ad unam plebem frena ⁊ei puc ͤ
ꝑuenisset unꝰ ex insolenti grege
spernens Et inquit qui neq lrãs
noueris neq umꝙͣ prĩos fuies exces¬
seris uili semper artificid bitam tra¬
cii est Quid nos egi̾tis nullus ig¬
uorat si per om̃ia cont̾riũ aguꝰ ab¬
errare non possumꝰ O. u̾bum dign
docti q hõm̃s ex ingemo ꝓdiisse tu

Expanded text:
subiciat honestiore suffragio, quam si subiciat honestiore suffragio, quam si eum tibi populo subiecisset, aut omnes intelligant, illum tibi parem nomine, rebus imparem, et quicquid bene gesseritis tuum esse, quicquid secus illius. Collega michi stultus obtigit ac perversus. Quedam per contrarium discuntur. Solet magistri tardiusculis discipulis ineptum aliquid proponere, quod cum respuerit discentis ingenium, ad vera facilius retrahatur. Redit ad memoriam obscuri hominis clarum verbum. Ante non magnum tempus, cum Florentia civitas statum mutasset quod crebro nimis ac libenter facit, atque ad imam plebem frena Reipublice pervenissent, unus ex insolenti grege,ilitatem spernens: “Et tu, inquit, qui neque literas noveris, neque umquam patrios fines excesseris, vili semper artificio vitam trait, est? Quid vos egeritis nullus ignorat: si per omnia contrarium agimus, aberrare non possumus”. O verbum dignum docti hominis ex ingenio prodisse! Tu
Abbreviated transcription (Latin):
tul tum habeo et temerarim
collegam R Est aliquid cẽ
fateor ut tuueas s ex aduerso aliꝙ̃
est ut speres hoc eñi ut quib ꝰd.ãm
calamitatis sit aliis glorie prebuit¬
⁊ materiam themeritas thentii uar¬
Zonis enulio paulo mortem pepit
Ac .l furii et minucii temĩtar.M.
furio cauullo et. Q fabie maxĩe
singularem gloriam quesiuit note
sunt hystoriẽ D Est unchi colle¬
ga preceps et in constans R Esto
tu constans et modestus nusꝙͣ cla
contrario. cur non tu potius illũ
regis ꝙͣ ille te ꝑcipitet D Est
in solentissimus collega R Au t̾
ȩxcidit ut ip̃i de quo nũt dixmiꝯ
camillo tribuno mnlitũ consulari
ptãte aũiq simul tollege imꝑio
ꝑs ultro se submisere habet hec b̾¬
tus excelleus possessoribus sius auctez
miratoribus reuerenciam ac pu¬
Dorem confert nullo melius modo
college insolenciam rẽp̃sseris q.
idustria at uirtute sit efficies ut
illum tibi parem dici pudeat sit
puduit minutiũ et aut se sponte

Expanded text:
tultum habeo ac temerarium collegam. Est aliquid cause fateor, ut timeas, sed, ex diverso, aliquid est ut speres: hoc enim ut quibusdam calamitatis, sic aliis glorie prebuit materiam. Temeritas Terentii Varronis, Emilio Paulo mortem peperit, at Lucii Furii et Minucii temeritas, Marco Furio Camillo et Quinto Fabio Maximo singularem gloriam quesivit. Note sunt historie. Est michi collega preceps et incostans. Esto tu costans et modestus: nusquam vdmota contrario; cur non tu potius illum regas quam te ille precipitet? Est insolentissimus collega. An tibi excidit, ut ipsi de quo nunc diximus Camillo tribuni militum consulari potestate quinque simul college, imperio pares, ultro se submisere? Habet hoc virtus excellens: possessoribus suis auctoritatem, miratoribus reverentiam ac pudorem confert. Nullo melius modo college insolentiam represseris, quam industria ac virtute. Sic efficies ut illum tibi parem dici pudeat, sicut puduit Minucium, et aut te sponte
Abbreviated transcription (Latin):
 quod ait annens in epła qua¬
dam non minus ꝗtempui quam
suspici nocet / non admitto illud
ab eodem alibi dici rectius exstimo
ꝑiculosius tnuori ẽẽ ꝙͣ despici Pro¬
iude cum ueteri sapienciũ edicto
tria hec bitanda diditeris de qui¬
bus totidem ꝯtnnus tractatibus
egiius et sint mala oĩa hant
dubie tũ malum imnus hoc ulti¬
mũ ꝙ̃ius ignobilius nec de est suũ
cuiq remedium o dium obsequiẽ
lenitur li uor modestia ꝯtemptus
auititus illustriũ et honestis ar¬
tibus ac uirtute nemo p̾mũ bru¬
to ꝯtemꝑtior fuit rome/ nemo mi¬
ms postea age et tũ bonũ mag¬
nũ q ali quid quo ꝯtemipni neq̃¬
eas
De promilli muneris tarditate.s.O¬
D Quid singulantꝰ queris

Expanded text:
que quod ait Anneus in epystola quaque quod ait Anneus in epystola quadam: “Non minus contemni quam suspici nocet”, non admitto; illud ab eodem alibi dici rectius existimo: “Periculosius timeri esse quam despici”. Proinde cum veteri sapientum edicto, tria hec vitanda didiceris: de quibus totidem continuis tractatibus egimus, et sint mala omnia, haud dubie tamen malum minus, hoc ultimum quamvis ignobilius, nec deest suum cuique remedium. Odium obsequio lenitur, livor modestia, contemptus amicitiis illustrium, et honestis artibus ac virtute. Nemo primum Bruto contemptior Rome fuit, nemo minus postea. Age et tu bonum magnumque aliquid, quo contemni nequeas. 37 DE PROMISSI MUNERIS TARDITATE Sr. Quid singulari
Abbreviated transcription (Latin):
et ystronicum ni ẽe aniiis solet ee¬
q magis quo minoribus Ex mniꝰ
est opus alter altm̃ ridet. D ssper/.¬
nor ab aliis E Recordare an tu
alios spernas aut spremĩs hit est
mos humanꝰ spernere et spern
mutuo uos uicissim odio mutuo¬
q premitis contemptu et uultis
alus ẽẽ uenerabiles neminen ue¬
nerantes/ placere uiiltis deo cuiꝰ
oꝑid nullum nobis placz eo quo
placere debet modo ex quo ꝓ̃clare
iuidem nr̃ ticero si p̃clarum aliꝙ¬
suorum deoruui nom̃e dici posset
minime inquit quenit cum ip̃ĩ
int̾ nos uiles neglect q sumus pos-¬
tulare ut diis in mortalibus ca¬
ri sumus et ab hus diligaur ql¬
lud ergo p̃clarius malachie ꝓphẽ
nũ quid non paiter unus omu nr̃iu
nũquid non deus unus creauit nos
quare ergo despicit unusquisq nr̃m
frẽm suũ  Sperm grauiter
fero R Et si nemo sperm nolit
multi cupiant tnneri multo tũ
est sperui securius ꝙͣ metui ita¬

Expanded text:
et histrionicum inesse animis solet, eoet histrionicum inesse animis solet, eoque magis quo minoribus. Quid mimis est opus? Alter alterum ridet. Spernor ab aliis. Recordare, an tu alios aut spernas, aut spreveris. Hic est mos humanus, spernere et sperni. Mutuo vos vicissim odio, mutuoque premitis contemptu, et vultis aliis esse venerabiles, neminem venerantes. Placere vultis Deo, cuius operum nullum vobis placet, eo quo placere debet modo, in quo preclare quidem noster ait Cicero, si preclarum aliquid sub Deorum nomine dici posset: “Minime, inquit, convenit cum ipsi inter nos viles neglectique simus, postulare ut diis immortalibus cari simus et ab his diligamur”. Illud ergo preclarius Malachie prophete: “Numquid non pater unus omnium nostrum? Numquid non unus Deus creavit nos? quare ergo despicit unusquisque nostrum fratrem suum?” Sperni graviter fero. Etsi nemo sperni velit, multi cupiant timeri: multo tamen est sperni securius quam metui. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
Od contempnor R Si uiste quidẽ
non inficior ꝙ doleas feras tñ
aliosĩ est quod ridecis nichil est
eñi ridiculosius s nil crebrius qmͣ
contempni sapientem ab nifasãĩs¬
D Sper nor E Circu hoc u̾bũ
unũ quatuor bona dixe̾ ẽẽ aliqui
speruere mundum sꝑuere nullimi
sꝑnere sese sꝑne̾ se simi. hoc tibi ultio
opus est O Sspernor a multis R̃
Si a maioribus fer/ si aparibus pa¬
tere illi suo iuire utantur fere namz
ꝯtempni sunt minora maioribus
hui se contemptu efferunt et maiores
fieri qñ aliter non p̃ũt hac temp¬
tant uia Si minoribus siue illos
infamie neq magni frcias ꝯtẽp̃¬
tum qui illis infamie tibi sunt-
gloue sperint achillem thersices
de quibus modo dixiius homerũ
coillꝰ angustum anthonius uir¬
giliũ enangelus citonem caluus
Et quod ex eu angelio diditimus
quodq est maxiniũ herodes pessim ꝰ
nel contemptis hoc notuit uel ꝯtẽp¬
toribus profuit D Spernor et
irrideor R Irrisuiũ nestio quid

Expanded text:
d contemnor. Si iuste quidem, est, non inficior, quod doleas; feras tamen. Alioquin, est quod rideas: nichil est enim ridiculosius, sed nichil crebrius, quam contemni sapientem ab insanis. Spernor. Circa hoc verbum unum, quattuor bona esse dixere aliqui: spernere mundum, spernere nullum, spernere sese, spernere se sperni; hoc tibi ultimo opus est. Spernor a multis. Si maioribus fer, si paribus patere. Illi suo iure utuntur: fere namque contemptui sunt minora maioribus. Hi se contemptu efferunt, et maiores fieri, quando aliter non possunt, hac tentant via. Sin minoribus, sine illos insanire, neque magni facias contemptum, qui illis infamie sit, tibi glorie. Sprevit Achillem Thersites, de quibus modo diximus, Homerum Zoilus, Augustum Antonius, Virgilium Evangelus, Ciceronem Calvus, et, quod ex Evangelio didicimus, quodque est maximum, Herodes, pessimus vel contemptis hoc nocuit, vel contemptoribus profuit? Spernor et irrideor. Irrisivum nescio quid
Abbreviated transcription (Latin):
cytero ait inphilippitus ut ꝯuiemora¬
re possint. hus se uitam dedisse q̃¬
bus non ademerunt fer tu ergo sor¬
tem tuam coẽm tibi rum magius
fatilem etiam atq optaudani ne
felicior esse uelis hiis qui dicuntur
felicissimi
dedolo malo. SO
Circunstanciis sum decoꝵ

Expanded text:
Cicero ait in Philippicis, ut commemoraCicero ait in Philippicis, ut commemorare possint his se vitam dedisse, quibus non ademerunt. Fer tu igitur sortem tuam communem tibi cum magnis r, facilem etiam atque optandam; neque felicior esse velis his, qui dicuntur felicissimi. 62 DE DOLO MALO A circumscriptoribus sum dec
Abbreviated transcription (Latin):
Nedonibus spoliatus sum E
Quãius cuuli lege insi fallor¬
sit scriptum quod nullus fur iniꝓ¬
bior ꝗnã qui ui rapit sunt tamẽ
el andestimi fures me iudice uiliores
peculis hii leonibus sunulant᷑ adde
qu fures rebus spoliant ingerũt¬
que suspiciones at predonbꝰ spo¬
liasse fere sat est suspiciontib ꝯ̃ nõ
relinquiit locum. D ympredones m¬
ridi qui me mdum deliquermit. In¬
cidit in latrones cesar. a quibus
non spoliatus mõ. s captus magno
ultio mox secuta p̃buerit. non exignũ
leuiiuen muriaꝵ Incidit nn manq
hostiũ degulus tociens iam uictor
qui magno cum amperii nr̃i dampno
atq discrimiue enudem in mani sup¬
plitio ꝑemerunt Incidit in hostes
quoq ualerianus imꝑator qui eñ
niulto cum imꝑn dedecore fedo se¬
mli ẜuicio confecerunt tu si nl
ultro ꝙ̃ spoliatus es etꝭ fortuni tue
et predombus gracias age qui tibi
libertatem uit̾am q reliquere Nõ
est eñi aliud bñficiũ latronũ ꝙͣ qd̾

Expanded text:
edonibus spoliatus sum. Quamvis civili lege, nisi fallor, scriptum sit quod nullus fur improbior quam qui vi rapit, sunt tamen clandestini fures, me iudice, viliores:peculis, hi leonibus assimilantur. Adde quod fures rebus spoliant, ingeruntque suspitiones, at predonibus spoliasse fere sat est, suspitionibus non relinquunt locum. In predones incidi qui me nudum reliquerunt. Incidit in predones Cesar, a quibus non spoliatus modo sed captus, magno olatium ultio mox secuta prebuerit, non exiguum lenimen iniuriarum. Incidit in manus hostium Regulus totiens iam victor, qui magno cum imperii vestri damno atque discrimine, eundem immani supplicio peremerunt. Incidit in hostes quoque Valerianus Imperator, qui eum multo cum imperii dedecore, fedo senili servitio confecerant. Tu si nil ultra quam spoliatus es, et fortune tue et predonibus gratiam habe, qui tibi libertatem vitamque reliquere. Non est enim aliud beneficium latronum, quam quod
Abbreviated transcription (Latin):
intelligens letis nuntiis non quatitur
heret q in mobilis secum uoluens nel
contrariã esse uel id ip̃m̃ quod tam
fanstum uideatur in qͣnum uerti posse
Gleto dinuore moueor R Exspecta
saltem dum ut cum tertus sis tric
quoq uirilem anũ rumusculis agi
turpe est licet ueus falsis uero turpis¬
simũ multos gauisos esse puduit ue¬
duiuq menorem anxit falsi gaudii
memoria.
De exspectatione

Expanded text:
intelligens, letis nuntiis non quatitur intelligens, letis nuntiis non quatitur heretque immobilis, secum volvens vel contrarium esse vel id ipsum quod tam faustum videatur in contrarium verti posse. Leto rumore moveor. Expecta saltem, dum et certus sit; tunc quoque virilem animum rumusculis agi turpe est, licet veris, falsis vero turpissimum. Multos gavisos esse puduit verumque merorem auxit falsi gaudii memoria. 114 DE EXPECTATIONE
Abbreviated transcription (Latin):
Etus riuuor nsoniut RNoli
fame credere mendax est ¶
Multi letos nuntiant enmores ꝑ
Sepe tucius uni crẽditur ꝙͣ multis¬
G Quod tot nunciis effertur falsũ
penitus ẽẽ non p̃t R Nos fame uulga¬
dis motus est ueris falsa miscere ꝑancis
ueres multa meñd acia cordiunt oia
mencienti nchil creditur ¶ Rumores
auctor pͥmus derax est Rit nemo ꝙͣ¬
tiuui audient aut uiderit inferre con¬
tentus est ꝯnchil est actum nisi pro
se quisq aliquid auditis adiecerit aut
uisis quod cum multi feceruit auctum
breui mendacior um uideas acemũ sic
per manus ut auuit traditũ int̾ ma¬
nus eciam crescit malum quodq ait
exnuius poeta mobilitate uiget uires¬
q acquirit enudo ¶ Hactenus le¬
tissma fauia est R Quid si mulcet
ut feriat sepe letuni rumorem mesta
clades sequitur creber hic fortune
stilus ut ꝓfundius unlueret spem pre¬
nttit cuspidemq uuluificam leti ciuꝰ¬
piam rumoris illatam dulcedmẽ iugu¬
lo gandentis infligit uod uir doctus

Expanded text:
etus rumor insonuit. Noli fame credere, mendax est. Multi letos nuntiant rumores. Sepe tutius uni creditur quam multis. Quod tot nuntiis affertur, falsum penitus esse non potest. Mos fame vulgaris notus est, veris falsa miscere; paucis veris multa mendacia condiuntur: omnia mentienti nichil creditur. Rumoris auctor primus verax est. At nemo quantum audierit aut viderit referre contentus est: nichil est actum, nisi pro se quisque aliquid auditis adiecerit aut visis; quod cum multi fecerint, auctum brevi mendaciorum videas acervum. Sic per manus, ut aiunt, traditum inter manus etiam crescit malum quodque ait eximius poeta: mobilitate viget viresque acquirit eundo. Hactenus letissima fama est. Quid si mulcet ut feriat? Sepe letum rumorem mesta clades sequitur, crebrer hic fortune stilus ut profundius vulneret spem premittit cuspidemque vulnificam, leti cuiuspiam rumoris illitam dulcedine, iugulo gaudentis infligit. Quod vir doctus
Abbreviated transcription (Latin):
Nuiste torqueor R Quid nt̃
diceres si iuste, nullum nemxe
tormentum ꝯsciencia maus est Illa
incolimi hec ext̾na despicito nnte ẽ
consolator tuus & Cor queor prorsy
indigne R Tortoris miserc tui.i ͤ
te grauius torquetur quãns enĩ
mũdus obstrepat/ minus mali est.
pati iniuriam quam inferrẽ qd¬
Torqueor R Nonã ueteris mali¬
tormentũ. nũquit eñi non antea
torquebaris Inter torment a natus
int̃ tormenta uixisti. int̾ tormẽta
moriturꝰ quid nunt noui accidit
mut autur tormentoꝵ sp̃es termẽ¬
ta nunc desmũt ex cute totũ temps
etatis quem sine tormentis diem
egeris recordare aliqua falsis for¬
san gaudiis ad umbrata reꝑies
ueris autem plena tormentis qͥbꝯ
si acriter extuues millam uite ꝑtẽ
uacare fatebris unde non in merito

Expanded text:
uste torqueor. Quid nunc diceres si iuste? Nullum nempe tormentum conscientia maius est; illa incolumi, hec externa despicito: intra te est consolator tuus. Torqueor prorsus indigne. Tortoris miserere tui: ille te gravius torquetur. Quamvis enim mundus obstrepat, minus mali est pati iniuriam quam inferre. Torqueor. Novum mali veteris lamentum: numquid enim non antea torquebaris? Inter tormenta natus, inter tormenta vixisti, inter tormenta moriturus: quid nunc novi accidit? Mutantur tormentorum species, tormenta non desinunt. Excute totum tempus etatis, quem sine tormentis diem egeris recordare: aliqua falsis forsan gaudiis adumbrata reperies, veris autem plena tormentis; quibus, si acriter extimes, nullam vite partem vacare fateberis. Unde non inmerito
Abbreviated transcription (Latin):
tatibus eluũtur et magni mali medi¬
ciua tristior sit op quem morborum
tedet amara non respuat. quem sce¬
lerin non penitet supplicia non re¬
cuset d Ineculeum tollor R Si ĩ¬
m̾itus. bene. ex alto seuiciam alieña
despicias at si nutus uñ a terra di¬
milsus. ip̃e tuũ clarius aspicias ca¬
men quodq ꝯmissum doles non
doleas plecti E Corqueor R̾ Aut
temptatur uirtus. aut punt᷑ bicũt
altiu sepe utile. altu semꝑ expediẽs
bona ex citacio iusti est pessima no¬
centis impunitas O Corqueor R
Disce iter ad paciãm et ad morteni
De iniusto iudicio

Expanded text:
tatibus eluuntur, et magni mali meditatibus eluuntur, et magni mali medicina tristior sit oportet. Quem morborum tedet, amara non respuat. Quem scelerum penitet, supplicia non recuset. In equuleum tollor. Si inmeritus, habes unde ex alto sevitiam alienam despicias, at si meritus, unde a terra divulsus, ipse tuum clarius aspicias crimen, quodque commissum doles, non doleas plecti. Torqueor. Aut tentatur virtus, aut punitur vitium: alterum sepe utile: alterum semper expediens. Bona exercitatio iusti est, pessima nocentis impunitas. Torqueor. Disce iter ad patientiam et ad mortem. 66 DE INIUSTO IUDICIO
Abbreviated transcription (Latin):
gunt herent quidem auriũ uesti¬
bulo mentis cfaustra non subeñt
huit ad oẽnĩ corporis affensiũtulã
ingemiscitis aĩ iuge mortiferum¬
q suppliciũ non sentitis illit mi¬
ꝑacientes hic ebetes D Ineruleũ
lenor E Eaud refert metuleũ
aut in lectulid torquendus ascen¬
deris te carmficis nodus p̾met
At hunc febris. hunc podogra hũc
uxor hunc filus hũt amitti hinic
diuicie hunc pauꝑtas. hunc infiita¬
cupiditas spes q anhenla. hunc tortore
quolib peior metus Per quire mõrliũ
status. uix ullui inuenies nõ eculeo
pendente S cũ mille sut eculei. insi
ligueũ non tiietis ¶ Torqueor R
Aut innocentia intormentis, aut ius¬
ticia te ip̃m consolare/ nam si iuiste
tor queris. gaudendum est. exꝑimentũ
tibi atq alus et fulgar quidam tue
uirtutis accesẜit. attrectati atq sub¬
ut bene oleant teruntur aromata et
pulc̾runa rerum ne lateant attollim᷑
Em id iuste pateris ⁊ equieste remedio
et concrete sordes. flaninus atq aspi¬

Expanded text:
gunt: herent quidem aurium vestibulo, mentis claustra non subeunt. Hic ad omnem corporis offensiunculam ingemiscitis, animi iuge mortiferumque supplicium non sentitis, illic impatientes, hinc hebetes. In equuleum levor. Quid refert in equuleum an in lectulum torquendus ascenderis? Te carnificis nodus premet, at hunc febris, hunc podagra, hunc uxor, hunc filius, hunc amica, hunc divitie, hunc paupertas, hunc medicupiditas spesque anhela, hunc tortore quolibet peior metus. Perquire mortalium status: vix ullum invenies non in equuleo pendentem. Sed, cum mille sint equulei, nisi ligneum non timetis. Torqueor. Aut innocentia, in tormentis, aut iustitia te ipsum consolare. Nam si iniuste torqueris, gaudendum est: experimentum tibi atque aliis, et fulgor quidam tue virtutis accesserit attractati ac subUt bene oleant, teruntur aromata; et pulcherrima rerum, ne lateant, attolluntur. Sin id iuste peteris, acquiesce remedio: et concrete sordes flammis aut asperi