comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ apłis & apłicis uiris. Non solum enĩ cepẽ
petra: s & petro apło donaũ ut uocaret᷑ pet᷑.
qͥ postea uenandi sunt habuisse peccata: & rece¬
pisse dupplices iniqͥtates suas. Seriuis enĩ qui
scit uoluntatẽ dnĩ sui & ñ fac̃ eã.: uapulabit
multũ. Sciendũq qđ in hebraico positũ sit pͥmũ
& in loxx̃c. editione p̃termissũ. Quando autẽ dic̃
reddã pͥmũ dupplices inqͥtates & peccata eoꝵ:
sub ostendit quod pꝰquã receꝑint mala. recep-¬
turi sint & bona. Hii autẽ qͥ pea tͣnsferendi
sunt. contaminauerunt terrã dñi in morticiniᷤᷤ
idolorũ suorũ : & ab hominationib impleueruNs
hereditatẽ eiꝰ. Ut omĩs mundus subditus fiat
dõ. & neqtiaꝗͣ suo merito s. illius miscdia conser¬
uetur. Qd hic de hebraico posuimꝰ. ñ sunt ab¬
scondite a facie mea: in laae non habetur. Dñs
fortitudo mea & robur meũ. & refugiũ meũ in
die tribulationis: siue mala̾rũ. Omĩs hominum

Expanded text:
 apostolicis uiris. non solum enim Christus petra, sed et retro apostolo donauit, ut uocaretur petra, qui postea uenandi sunt, habuisse peccata et recepisse duplices iniquitates suas. seruus enim, qui scit uoluntatem domini sui et non facit eam, uapulabit multum. sciendumque, quod in Hebraico positum sit \'primum\' et in LXX editione praetermissum. quando autem dicit: reddam primum duplices iniquitates et peccata eorum, subostendit, quod, postquam receperint mala, recepturi sint et bona. hi autem, qui postea transferendi sunt, contaminauerunt terram domini in morticinis idolorum suorum et abominationibus suis impleuerunt hereditatem eius, ut omnis mundus subditus fiat deo et nequaquam suo merito, sed illius misericordia conseruetur. quod hic de Hebraico posuimus: non sunt absconditae a facie mea, in LXX non habetur. Domine, fortitudo mea et robur meum et refugium meum in die tribulationis siue mal
Abbreviated transcription (Latin):
ne frangat inter eos panẽ. nec ingrediatur ad con¬
solandũ ꝓmortuo. ñ potũ tribuat ñ ingrediatur
domũ conuiuii. & ne misceat᷑ eis qͥ dĩ sententiȩ
pp̃arati sunt. Si autẽ hoc de lugentib dicitur.
qͥa fi& de hereticis quoꝵ sermo serpit ut cancer
& quotidie ꝓsternunt in ȩccłia funera deceptoꝵ:
Quia hec dic̃ añs exereituũ ds̃ isrł. Ecce ego ause¬
rã de loco isto. in oclis uris & in dieb uris uocẽ¬
gaudii & uocẽ lȩticie: uocẽ sponsi & uocẽ spon¬
se. & cũ annuntiaueris popło huic omĩa uerba
hec. & dixerint tibi quare loquitus ẽ. dñs suꝑ
nos ome malũ grande istua. quę iniqͥtas nrã &
qđ peccatũ ntrm̃ qđ peceauimus dño dõ nr̃o: di

Expanded text:
e dicitur ne frangat inter eos panem, nec ingrediatur ad cone dicitur ne frangat inter eos panem, nec ingrediatur ad consolandum pro mortuo: ne potum tribuat, neque ingrediatur domum convivii, et ne misceatur eis, qui Dei sententiae praeparati sunt. Si autem hoc de lugentibus dicitur, quid fiet de haereticis, quorum sermo serpit ut cancer, et quotidie prosternunt in Ecclesia funera deceptorum. « Quia haec dicit Dominus exercituum Deus Israel: Ecce ego auferam de loco isto in oculis vestris, et in diebgaudii et uocem laetitiae, uocem sponsi et uocem sponsae. et cum annuntiaueris populo huic omnia uerba haec et dixerint tibi: quare locutus est dominus super nos omne malum grande istud? quae iniquitas nostra et quod peccatum nostrum, quod peccauim
Abbreviated transcription (Latin):
salutent in itinere. Unde heliseus salutationem
ꝑgenti ad sanandũ puerũ gieri int̾dicit. Aloris
autẽ ẽ. lugentib ferre cibos & pparare conuiui¬
ũ quȩ greci teΡIAInNA uocant & anrĩs uulgo
appellantur parentalia. eo quod parentib iusta
celebrentur. Dic̃ & alibi diuina seriptura. Date
uinũ his qͥ in luctu st̃: ut uidelic& obliuis cantur
doloris. Precipitur gͦ ꝓpħȩ ne ullũ de popło con¬
soletur : ne se misceat inimicorũ dĩ conuiuiis:
ne iusta celebret suꝑ funerib defunctorũ. Aliuad
ẽ. enim mori communi lege naturȩ : aliud dĩ occi¬
dissẽ sentencia. Abstuli inquit pacẽ meã apopło
isto. & misedia indigni sunt: nulliq etati parcam.
s & grandes & parui pariter interibunt. ita ut
sepultura quoq careant. Nec se meident inquit:
neq caluitiũ fi& ꝓeis. Mos hic fuit apua uete¬
res & usq hodie in quibusdã ꝑman& uideorũ.
ut in luctib incidant lacertos. & calurtiũ faci¬

Expanded text:
salutent in itinere; unde et Heliseus salutationem pergentis ad sanandum puerum Giezi interdicit. moris autem est lugentibus ferre cibos et praeparare conuiuium, quae Graeci περίδειπνα uocant et a nostris uulgo appellantur \'parentalia\' eo, quod parentibus iusta celebrentur. dicit et alibi scriptura diuina: date uinum his, qui in luctu sunt, ut uidelicet obliuiscantur doloris. praecipitur ergo prophetae, ne ullum de populo consoletur, ne se misceat inimicorum dei conuiuiis, ne iusta celebret super funeribus defunctorum. aliud est enim mori communi lege naturae, aliud dei occidisse sententia. ‛abstuli’, inquit, \'pacem meam a populo isto et misesed et grandes et parvi pariter interibunt, ita ut sepultura quoque careant: « Nec se incident, inquit, neque calvitium fiet pro eis. » Mos hic fuit apud veteres, et usque hodie in quibusdam permanet Judaeorum, ut in luctibus incidant lacertos, et calvitium faci
Abbreviated transcription (Latin):
monstretur. Festiuitates enĩ complemus in poplis. Nlec
solũ magistri s & om̃is popłs hoc certatĩ faci& : ut
sepeliat gog & terra oꝑiat: & nequaquã re liberã
capere ꝑmittat. Post pace̾ autẽ & interfectionem
siue sepulchrũ gog: eligent᷑ uiri eccłiastici qͥ hoc
habeant studii. nequid in terra iss ł maneat sordiũ
p̾stinarũ. nequid mottinũ qͥ lustrent terrã & reqͥren
mortuos & sepeliant : ut uidelic& mundet᷑ terra
ȩccliȩ. Sin autẽ pꝰ septẽ menses quando debent eẽ.
cuncta purgata. hi qͥ terrã ꝑ agrant atq eircueuns.
ponent urxta ulud siue edificabunt titulũ : ut pꝰ¬
quã notuti fuerint qͥ huiuscemodi sunt. tuno uł
em̃dant᷑ uł sepeliant᷑ cũ gog: & in turbã sepultẽ
illius retrudant᷑. Nom̃ autẽ eiuitatis ubi seruoꝵ dĩ
uictoria ẽ. & iacent aduersarii. & omĩs inimicoꝵ
eius multitudo ꝓstrata ẽ. appellabit᷑ amona. siue po-¬

Expanded text:
monstretur festivitates omnes complemus in populis. Nec monstretur festivitates omnes complemus in populis. Nec solum magistri, sed et omnis populus hoc certatim faciet, ut sepeliat Gog et terram operiat, et nequaquam aerem liberum capere permittat. Post necem autem et interfectionem, sive sepulcrum Gog, eligentur viri Ecclesiastici, qui hoc habeant studii, ne quid in terra Israel maneat sordium pristinarum, ne quid morticinum; qui lustrent terram, et requirant mortuos, et sepeliant, ut videlicet mundetecclesiae. Sin autem per septem menses quando debent esse cuncta purgata, hi qui terram peragrant, atque circumeunt ponent juxta illud sive aedificabunt titulum: ut postquam notati fuerint qui hujuscemodi sunt, tunc vel emundentur vel sepeliantur cum Gog, et in turba sepulturae illius retrudantur. Nomen autem civitatis ubi servorum Domini victoria est, et jacent advesarii, et omnis inimicorum ejus multitudo prostrata est, appellatur Amona sive Po
Abbreviated transcription (Latin):
& amaritudine illuis delectabantur. undarũq mo¬
lib & crudelitate naufragii claudant: & circum¬
edificentur. & in uoraginib terre sepeliant: ne ult̾
ecire ualeant. & aliquos sua fraude decipere. Ibr
gͦ sepeliant gog. & omẽm multitudine̾ eiꝰ : qriam
semꝑ heretici delectantur. & uocabit᷑ nomen ual¬
lis illius in qua gog sepultus ẽ. multitudinis ge:
siue poliandrion hoc ẽ. sepulehrũ plurimȩ mutti¬
titudinis. Et quomͦ supra diximꝰ ꝑ septẽ annos ad¬
uersarioꝵ arna succendi : sic ꝑ septẽ menses sordi¬
bus heretieoꝵ terra mundabit᷑. Apͥmo enĩ mensẽ
quando pascha dnĩ cȩlebramꝰ. & extminatorẽ egipti.
agni in postib nris eruore uitamus. usq ad exitũ
anm hoc ẽ. usq ad septimũ mense quando taberna.¬
cula figimus. & inter ceteras frondes. palmarũ qͦq
ramis ꝓteguinir: ut ꝑfecta contra hostes uictoria de¬

Expanded text:
et amaritudine illius delectabantur, undarumque moet amaritudine illius delectabantur, undarumque molibus et crudelitate naufragii, claudant et circumaedificent, et in voraginibus terrae sepeliant, ne ultra exire valeant, et aliquos sua fraude decipere. Ibi ergo sepelient Gog, et omnem multitudinem ejus, qua semper haeretici delectantur. Et vocabitur nomen vallis illius, in qua Gog sepultus est, multitsive polyandrii, hoc est, sepulcrum plurimae multitudinis: et quomodo supra diximus per septem annos adversariorum arma succendi, sic per septem menses, sordibus haereticorum terra mundabitur. A primo enim mense quando pascha Domini celebramus, et exterminatorem Aegypti agni in postibus nostris cruore vitamus, usque ad exitum anni, hoc est, usque ad septimum mensem, quando tabernacula figimus, et inter caeteras frondes palmarum quoque ramis protegimur, ut perfecta contra hostes victoria de
Abbreviated transcription (Latin):
lumine dabo inqͥt gog locũ nominatũ sepulehrũ
in ifrł. iuxta hebraicũ uallẽ uiatorũ ad oriente̾
maris .: quȩ obstupescere facit p̃tereuntes: Cuius
sermonis hic sensus ẽ. Sepulchrũ gog ñ erit in
montib s indepressis uallib & in confragosis lociᷤ
quȩ hebraice appellant̾ gẽ. quȩ heretici eũ in oc¬
cidente siti ouentis loca eẽ. confingunt ut deci
piant uiatores. eos uidelic& qͥ scłm istud ꝑtran¬
seunt. & non sunt habitatores sed ꝑegrini : dicen¬
tes illud ꝓpħicum : aduena sum ego & ꝑegrinꝰ sicut
onĩs patres mei. Quis enĩ p̃tereuntiũ de qͥbꝰ seriptũ
ẽ. & ñ dixerunt qͥ p̾teribant benedictio dñi suꝑ¬
uos. ñ admirat᷑ & obstupescit cũ ualle̾ uiderit
lerunt poliandrion eoꝵ qͥ uenerint ad mare: d edi¬
fioabunt incircuitu in introitũ uallis. Laber enĩ ẽ.
eorũ qͥ egrediuntur de urbib isrł. ut omẽm intro¬
itũ & exitũ hereticȩ pͣuitatis qͥ uenerunt ad mare

Expanded text:
sepulcrum in Israel; juxta Hebraicum, vallem viatorum ad Orientem maris, quae obstupescere facit praetereuntes. Cujus sermonis hic sensus est: Sepulcrum Gog non erit in montibus, sed in depressis vallibus, et in confragosis locis, quae Hebraice appellantur GE  , quae haeretici, cum in Occpiant viatores, eos videlicet, qui saeculum istud pertranseunt, et non sunt habitatores, sed peregrini, dicentes illud propheticum: « Advena sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei . » Quis enim praetereuntium, de quibus scriptum est. « Et non dixerunt qui praeteribant, Benedictio Domini suon admiratur et obstupescit cum vallem viderit lerunt « polyandrion eorum qui venerint ad mare, et aedificabunt in circuitu introitum vallis. » Labor enim est eorum qui egrediuntur de urbibus Israel, ut omnem introitum et exitum haereticae pravitatis qui venerant ad mare,
Abbreviated transcription (Latin):
in omĩa discurrendi uł ꝓpt̾ feritatẽ & crudelitatẽ
appellant᷑: quib traduntur aduersarii in interitũ
carnis ut sp̃s saluus fiat. & discant ñ blasphema¬
re. Comedent autẽ grandẽ & pinguissimã uictimã
ñ alibi s suꝑ montes isrł: quos ꝓpħas & apłos & scõs
uiros intelligere debemus. In illis enĩ contrarioꝵ
dognatũ magistri corruunt. & ab ipsis pereunt
uulnerati. suꝑ quos edificatur ȩcclia: & ut ueriꝰ
dicã suꝑ montiũ montẽ. de quo isaias loqͥt᷑ & mi
cheas : uenite ascendamus in montẽ dñi & in domũ
dĩ iacob: & amiunciabit nobis uiã suã. Iste autẽ
aues & iste uolucres celeres atq crudeles comedent
carnes & bibent sanguinẽ. quȩ regnũ dĩ possidere
ñ possunt: carnes fortiũ siue gigantũ. qͥ contra sci
entiã dĩ rebellabant. Ꝙ sanguinẽ pͥncipũ ñ cȩli
s terre bibent. qͥ cuncta terrena sapuerunt : san

Expanded text:
in omnia discurrendi, vel propter feritatem et crudelitatem in omnia discurrendi, vel propter feritatem et crudelitatem appellantur, quibus traduntur adversarii in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat, et discant non blasphemare . Comedent autem grandem et pinguissimam victimam; non alibi, sed super montes Israel, quos prophetas et aposiros intelligere debemus. In illis enim contrariorum dogmatum magistri corruunt, et ab ipsis pereunt vulnerati, super quos aedificatur Ecclesia: et ut verius dicam, super montium montem, de quo Isaias loqin montem Domini, et in domum Dei Jacob, et annuntiabit nobis vias suas . Istae autem aves et istae bestiae celeres atque crudeles comedent carnes et bibent sanguinem, quae regnum Dei possidere non possunt: carnes fortium, sive gigantium, qui contra Dei scientiam rebellabant, et sanguinem principum, non coeli, sed terrae
Abbreviated transcription (Latin):
mũ isrł ait dñt dĩ. Hoc qd transtulimus uxta
hebreos congregabo eas suꝑ terrã suã. ut non dere¬
linquã quenquã ex eis ibi: in łocx. ñ habetur. Rur¬
sũq qđ uxeta hebreos ꝓbenedictione in ultimo
pont᷑. eo qđ effuderim spm̃ meũ. loeoe. transtu¬
lerunt furorẽ qđ ad irã ꝑtin&. p̃sertĩ cũ in hebreo
furorẽ meũ. Oña autẽ usq ad eũ locũ in quo fuccedit
tẽpli ȩdificatio. Hi quos supͣ diximus iudeos &
nrõs udaizantes ad uitimũ tempꝰ referunt qđ
carnib gog cunctiq eius exercitꝰ quasi pinguissi
mis uolucres bestiȩq saturandȩ sint: & restituat᷑
isrł in pͥstinũ statũ. & nequaꝗͣ ultra a gentib ex¬
pugnetur: s effundit sp̃m̃ suũ suꝑ eos ds̃ ut habi¬
tent in terra sua non om̃s gentes s. ꝓpͥe domus isrł.
Nos autẽ ceptã tropologiã sequentes: hoc dicemus qđ
eis hereticoꝵ pͥncipes quasi pinguissimas hostias de¬
uorandos. Uolucres autẽ & bestiȩ uł ꝓpt̾ uelocitatẽ

Expanded text:
» Hoc quod transtulimus juxta Hebraeos, et congregabo eos super terram suam, et non derelinquam quemquam ex eis ibi, in LXX non habetur. Rursumque, quod juxta Hebraeos pro benedictione in ultimo ponitur, eo quod effuderim spiritum meum, LXX transtulerunt, furorem, qui ad iram pertinet, praesertim cum in Hebraeo furorem meum. Omnia autem usque ad eum locum, in quo succedit templi aedificatio, hi quos supra diximus Judaeos, et nostros judaizantes ad ultimum tempus referunt: quod carnibus Gog cunctique ejus exercitus, quasi pinguissimis hostiis volucres bestiaeque 459 saturandae sint: et restituatur Israel in pristinum statum, et nequaquam ultra a gentibus expugnetur, sed effundat spiritum suum super eos Deus, ut habitent in terra sua: non omnes gentes, sed proprie domus Israel. Nos autem coeptam tropologiam sequentes, hoc dicemus, queis haereticorum principes, quasi pinguissimas hostias, devorandos. Volucres autem et bestiae, vel propter celeritatem
Abbreviated transcription (Latin):
arietũ uituloꝵ & hircoꝵ: ut tria fignific& animan¬
tia que indĩ uictimis immolantur. Imitantꝰ eni he¬
retici & eccliasticã mansuetudinẽ : s oblatio eorũ
ñ m dĩ cuttũ. s in demonũ cibũ ꝓficit. quȩ ẽ. pinguis¬
sima hostia eoꝵ. & quasi a dipe saturant᷑. & bibrr :
sanguinẽ deceptoꝵ usq inebrietatẽ. Hinc autẽ ui¬
ctimã d̃ immolat ꝑ eccłiasticos uiros ut mutiitu¬

Expanded text:
arietum, vitulorum, et hircorum, ut tria significent animantia, quae in Dei victimis immolantur. Imitantur enim et haeretici ecclesiasticam mansuetudinem, sed oblatio eorum non in Dei cultum, sed in daemonum cibum proficit, quae est pinguissima hostia eorum, et quasi adipe saturantur, et bibunt sanguinem deceptorum usque in ebrietatem. Hanc autem victimam Deus immolat per ecclesiasticos
Abbreviated transcription (Latin):
pugnandĩ ȩceliã xepĩ tela diuersa : quȩ aberudi¬
tis honunib igne scĩ sps suecendenda sunit. sermo
ne uidelic& ȩcliastico. quẽ qui habuerit poterit
dicere. Nonne cor nrm ardens ert in nobis in iua.

Expanded text:
impugnandum Ecclesiam Christi tela diversa, quae ab erudiimpugnandum Ecclesiam Christi tela diversa, quae ab eruditis hominibus igne sancti Spiritus succendenda sunt; sermone 456 videlicet ecclesiastico, quem qui habuerit, poterit dicere: Nonne cor nostrum erat ardens in via,
Abbreviated transcription (Latin):
egredient᷑ habitatores urbiũ isrs credentiũ po¬
płi: urbes autẽ istł intelliginus ȩcełias reote
fidei : & succendent & comburent arma de qͥbꝰ
& in alio loco seriptũ ẽ. Arcũ conter&: con¬
fring& arma & scuta combur& igni : clipeos
puersũ pascha celebrabant: lanceas siue contos
qͥbꝰ lata & insanabilia inferebant uulnera doctri
de exodo & leuitico ponendũ ẽ: inqͥbꝰ lege p̃cipi¬
tur. ut septimo anno remissionis quando seruis
hebreis libertas redditur. & debita cuncta soi¬
uuntur. & ad dnõs redit antiqua possessio. &
quies terrȩ tribuit᷑. & om̃s fruges pauꝑibꝰ con-¬
donant᷑ : Quo scilic& in septe annis numero sa¬
crato atq ꝑfecto hereticorũ armatura dispereat.
& eccłiastici uiri nequaquã ligna succidant. de
campis & regionib siliusq & saltib gentiũ quos
magis saluare cupiunt quã ꝑdere : sed de here¬
ticorũ quos incerint gladiis clipeis hastis sagitais:
baculis contisq & lanceis. Habent enĩ & ipsi ad

Expanded text:
egredientur habitatores urbium Israel, credentium populi: urbes autem Israel intelligimus Ecclesias rectae fidei. Et succendent, et comburent arma, de quibus et in alio loco scriptum est: Arcum conteret, et confringet arma, et scuta comburet igni , clypeos perversum pascha celebrabant; lanceas sive contos quibus lata et insanabilia inferebant vulnera doctrin» de Exodo et Levitico exponendum est, in quibus lege praecipitur ut septimo anno remissionis, quando servis Hebraeis libertas redditur, et debita cuncta solvuntur, et ad dominos redit antiqua possessio, et quies terrae tribuitur, et omnes fruges pauperibus condonantur, quo scilicet in septem annis numero sacrato atque perfecto haereticorum armatura dispereat, et ecclesiastici viri nequaquam ligna succidant de campis et regionibus, silvisque et saltibus gentium, quos magis salvare cupiunt quam perdere; sed de haereticorum, quos vicerint, clypeis, hastis, sagittis, baculis, contisque et lanceis. Habent enim et ipsi ad
Abbreviated transcription (Latin):
sã dĩ paratã ut ponat głiam suã in cunctis genti¬
bus que illis eredunt nomini. & intelligant ȩe-¬
cłiȩ sco̾ꝵ iudiciũ illius qd̃ fecerit suꝑ aduersari¬
os & manũ fortẽ qua eos ꝑcusserit: & sciant do¬
mus isrł atq cognoscant qđ ipse sit dñs ds̃ eoꝵ qͥ¬

Expanded text:
aeparatam, ut ponat gloriam suam in cunctis gentibus, quae illius credunt nomini: et intelligant ecclesiae sanctorum judicium illius, quod fecerit super adversarios, et manum fortem, qua eos percusserit, et sciant domus Israel atque cognoscant, quod sit Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
seuto fidei restinguenda sunt. Deicietur autẽ siue
cad& gog qͥ ascenderat suꝑ montes isrl in ipsis
montib cũ omĩ exercitu suo cunctisq agminib:
& erit in escã feris auibq omĩq uolatili & be¬
stiis terre : aduersariis uidelic& potestatibꝰ quę
uixta uiã comedere sementẽ. & sanguinariis
eũ escã popłis ethiopibꝰ. sic decepti quiq abhe¬
reticis demonũ eib st̃. Cad& autẽ gog uł ui
campi latitudine uł in agri qui cultus ẽ. adĩ
agricolis : neq enĩ fieri potest ut uerba dĩ sint
irrita. Tunc mittetur ignis in magog in eos uide¬
lic& qͥ gog suscepere doctrinã: & in his qͥ adsi¬
militudinẽ insularũ seli fluctib uerberant᷑ & pu¬
tant se debere eẽ. securos: ille ignis de quo dñs
loqͥtur. Ignẽ ueni mittere stiꝑ terrã: & que̾ uolo¬

Expanded text:
scuto fidei restinguenda sunt . Dejicietur autem, sive scuto fidei restinguenda sunt . Dejicietur autem, sive cadet Gog, qui ascenderat super montes Israel, in ipsis montibus cum omni exercitu suo cunctisque agminibus; et erit in escam feris, avibus, omnibusque volatilibus et bestiis terrae: adversariis videlicet potestatibus, quae juxta viam comedere sementem, et sanguinariis eum escam populis Aethiopum ; sic decepti quique ab haereticis, daemonum cibi sunt. Cadet autem Gog, vel in campi latitudine, 455 vel in agro, qui cultus est a Dei agricolis. Neque enim fieri potest, ut Domini verba sint irrita. Tunc mittetur ignis in Magog, in eos videlicet qui Gog suscepere doctrinam, et in eos qui ad similitudinem insularum saeculi fluctibus verberantur, et putant se debere esse securos: ille ignis de quo Dominus loquitur: Ignem veni mittere super terram; et quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposutmꝰ disseramꝰ. Hab& gog & ipse trinitatẽ suã
ros & mosoch & tubal. caput uidelic& ⁊ insaniã &
uniuersa : ut nullũ sit uitiũ quod non ingog posses¬
sione consistat. Iste educetur siue cireu̾agetur. et
palpabitur atq lactabit̾ ut sꝑans uictoriã oecidena
ducat᷑ ad pliũ: & ascende de laterib siue de nouis¬
simis aqͥionis ex quo exardescunt mala suꝑ omẽm
terrã. Et abeo ipso adducetur suꝑ montes iftł quos
pꝰquã adductus fuerit ad montes isrł. tuno ꝑetta¬
atur areus qͥ ẽ. in manu sinistra eiꝰ. & sagittȩ
quȩ manu tenent᷑ dextera. Et ipse enĩ imitat᷑ ad
int̾ficiendos eos quos deceperit habere arma a
sunstris & dextris: ꝓ bonã & malã famã. Ite sa¬
gicte sunt & hec iacuia: de qͥb & psalmista lo
qtuir ecce eñ peccatores intenderunt arcũ para¬
uerunt sagitias suas i pharetra: ut sagittent
in obsouro rectos corde. Quȩ ignita diaboli iacula.

Expanded text:
proposuimus, disseramus. Habet Gog et ipse trinitatem suam: proposuimus, disseramus. Habet Gog et ipse trinitatem suam: Ros et Mosoch et Thubal, caput videlicet, et insaniam et universa, ut nullum sit vitium, quod non in Gog possessione consistat. Iste educetur sive circumagetur, et palpabitur atque lactabitur, ut sperans victoriam occidendus ducatur ad praelium. Et ascendet de lateribus, sive de novissimis Aquilonis, ex quo exardescunt mala super omnem terram . Et ab eo ipso adducetur super montes Israel: quos postquam adductus fuerit ad montes Israel, tunc percutiatur arcus, qui est in manu sinistra ejus, et sagittae quae manu tenentur dextera: et ipse enim imitatur ad interficiendos eos quos deceperit habere arma a sinistris et dextris per bonam et malam famam. Istae sagittae sunt, et haec jacula de quibus et Psalmista lores intenderunt arcum: paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde . Quae ignita diaboli jacula
Abbreviated transcription (Latin):
ra contendunt: int̾ficiendũq gog pͥncipẽ ros mosoch
& tubal in finib ifrł. & ab omib uolatilibꝰ & bestiis
deuorandũ: & habitatores urbiũ isrł septẽ annis
lignoꝵ usum nequaquã habitaturos de succisione
siluarũ s de armis gog̃. scutis uidelic& ⁊ hastis.
sagittisq & baculis siue contis. ipsũ autẽ gogse-¬
peliendũ in ualle quȩ hebraice dr̃ gẽ. & nomen se
diẽ quando int̾fectus sit gog: constituendosq qͥ ossa
diligenter inqͥrant & sepeliant qͦ scilic& nichil
in terra remaneat in sepultũ. Post menses autẽ siue
mensib septẽ ꝑ agrandã terrã: & sicubi os hominis
iacere ꝑspexeruit titulo ꝓpt̾ posito demonstrandũ. ut
pꝰea sepeliant illud. qͥ hiuc opi p̃positi sunt. Nomen
autẽ eiuitatis appellari amona: quȩ grece dr̃ siolꝵ¬
an AEION. hoc ẽ. multitudo hominũ sepultoꝵ: & sic
terrã ẽẽ. mundandã. Hoc illi dixerint. Nos autẽ
opte explanationis sensũ tenentes: singula gue

Expanded text:
ra contendunt: interficiendumque Gog principem Ros, Mosoch, et Thubal in finibus Israel; et ab omnibus volatilibus, et bestiis devorandum: et habitatores urbium Israel septem annis lignorum usum nequaquam habituros de succisione silvarum, sed de armis Gog, scutis videlicet et hastis, sagittisque et baculis sive contis: ipsum autem Gog sepeliendum in valle, quae Hebraice dicitur GE  , ediem, quando interfectus sit Gog, constituendosque qui ossa diligenter inquirant et sepeliant, quo scilicet nihil in terra remaneat insepultum. Post menses autem, sive in mensibus septem peragrandam terram; et sicubi os hominis jacere perspexerint, titulo prope posito demonstrandum, ut postea sepeliant illud, qui huic operi praepositi sunt: nomen autem civitatis appellari Amona, quae Graece dinum sepultorum, et sic terram esse mundam. Hoc illi dixerint: Nos autem coeptae explanationis sensum tenentes, singula quae
Abbreviated transcription (Latin):
iniscrebor domus isrł. & assumã zelũ ꝓnomine
scõ meo. & portabunt confusionẽ siue ignominiã
suã. & omẽm puaricationẽ qua p̾uaricati sunt
in me cũ habitauerint int̾ra sua confident̾ siue¬
in pace neminẽ formidantes & reduxero eos de
popłis siue gentib. & congregabo de terris iuimi¬

Expanded text:
nomine sancto meo. Et portabunt confusionem suam, et omnem praevaricationem, qua praevaricati sunt in me, cum habitaverint in terram suam confidenter neminem formidantes: et reduxero eos de populis, et congregavero eos de terris inimi
Abbreviated transcription (Latin):
ad bellũ : quoꝵ numerus ẽ. sic̃ arena maris.
Et ascenderunt ꝑ latitudinẽ terrę : & circumde¬
derunt castra scorũ & ciuitatẽ dilecta : & des¬
cendit ignis a deo de cęlo. & deuoranit eof.
&diabolus qͥ seducebat eos missus ẽ. in stagnũ

Expanded text:
ad bellum, quorum numerus est sicut arena maris. ad bellum, quorum numerus est sicut arena maris. Et ascenderunt super latitudinem terrae, et circumdederunt castra sanctorum, et civitatem dilectam. Et descendit ignis a Deo de coelo, et devoravit eos: et diabolus q
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ contẽplantes in eandẽ imaginẽ reformanĩ
aglia in głiã: quasi a dm̃ sp̃u. Igitur udei &
nr̃i uidartantes putant goa gentes eẽ. scithicas.
immanes & mnnumerabiles. quȩ transcauea sum
montẽ. & mectin paludẽ. & ꝓpt̃ caspiũ mare ad
indiã usq tendant᷑  & has pꝰ mille annorũ re¬
gnũ eẽ. adiabolo commouendas: quȩ ueniant
m terrã istł ut pugnent contra scõs. multis secũ
gentibꝰ congregatis: Primũ mosoch quos iosephꝰ
interp̾tatur capidocas. Dem tubal quos idẽ his-¬
panos. uł hiberos hebrei hitalos suspicantur:
habentes secũ in exercitu ꝑsas. ethiopas & libias
gomer quoq & togorma. quos galathas & phri¬
gas int̾pretantur: sabeos quoq & dedan car-¬
thaginenses siue tharsa. & hoc ẽẽ. qđ iohan-¬
nes ponit in sua apocalipsi: & cũ finiti fueruq
mille anni soluet᷑ sathanas de custodia sua.
& egredidtur ut seducat gentes. in quatruor
angulis terre god. & magod. ut congreget eos

Expanded text:
plantes, in eamdem imaginem reformamur, a gloria in gloriam quasi a Domini spiritu Igitur Judaei et nostri Judaizantes putant Gog gentes esse Scythicas, immanes et innumerabiles, quae trans Caucasum montem, et Maeotidem paludem, et prope Caspium mare ad Indiam usque tendantur; et has post mille annorum regnum esse diabolo commovendas, quae veniant in terram Israel, ut pugnent contra sanctos, multis secum gentibus congregatis. Primum, Mosoch, quos Josephus interpretatur Cappadocas, deinde Thubal, quos idem Iberos, vel Hispanos, Hebraei Italos suspicantur, habentes secum in exercitu Persas, Aethiopas, et Libyas: Gomer quoque et Thogorma, quos Galatas et Phrygas interpretantur: Sabaeos quoque et Dedan, et Carthaginenses, sive Tharsis, et hoc est, quod Joannes quoque in sua ponit Apocalypsi: « Et cum finiti fuerint mille anni, solvetur Satanas de custodia sua, et egredietur ut seducat gentes in quatuor angulis terrae, Gog, et Magog, ut congreget eos
Abbreviated transcription (Latin):
& relinquant idola sua & abhominationes suas
quas de suo corde confinxerant. & de cunctis se¬
dib sius i quib peccauerant transeant ad exliasti
annoꝵ uoluerint referre regnũ : necessitate
cogunt᷑ & suscipiant om̃s qͥ salui fuerit habi¬
taturos in terra isrł edificandã ierłm extru¬
endũ templũ cunctas legis cerimomas exercen¬
das. obseruandũ sabbatũ. accipiendã cireũcisi¬
ons inuriã. manducandũ & bibendũ. & diui¬
ciarũ abundantiã ꝓ sũma beatitudine & cun¬
etis opib estimandã: cũ apls dicat esca uentri
& uenter escis: ds autẽ & huno & illas destru¬
et. Quomꝰ autẽ in typo resurrectionis suꝑior
sermo ꝓpħicus restitucionẽ iudaici popli de¬
monstrauit non carnalẽ s sp̃ale̾ : fic & ista
ꝓpħia nequaquã ad carnis s ad animę ꝑtin&

Expanded text:
et relinquant idola sua, et abominationes suas, et relinquant idola sua, et abominationes suas, quas de suo corde confinxerant, et de cunctis sedibus suis, in quibus peccaverunt, transeant ad ecclesiasannorum voluerint referre regnum, necessitate coguntur, ut suscipiant omnes qui salvi fuerint habitaturos in terra Israel, aedificandam Jerusalem, exstruendum templum, cunctas Legis caeremonias exercendas, observandum sabbatum, accipiendam circumcisionis injuriam, manducandum et bibendum, et divitiarum abundantiam pro summa beatitudine et cunctis opibus aestimandam, cum Apostolus dicat: Esca ventri, et venter escis: Deus autem et hunc et illas destruet . Quomodo autem in typo resurrectionis superior sermo propheticus resurrectionem Judaici populi demonstravit, non carnalem, sed spiritualem: sic et ista prophetia nequaquam ad carnis, sed ad animae pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
cui repositũ ẽ : & ipse erit expectatio gentiũ. Uere
enĩ in aduentu diũ saluatoris duȩ uirge & ut in
hebraico positũ ẽ. duo ligna inunũ uineta suno sce¬
ptrũ : & in baptismate xp̃i dudũ separata sociant᷑
ut fiant in unũ nouum hominẽ. & in unã gentẽ
ne polltiant᷑ ultra in idolis & abhominationibꝰ.
s mundi lauachro sint popłs dĩ. & imꝑꝑet eis xp̃c:¬
& habitent suꝑ terrã terrãq uiuentiũ quã de¬
derat seruo suo iacob qͥ popłm isrł in matris utero
supplantauit. Sin autẽ uoluerimꝰ uixta ꝓpħiã osee
qͥ pene omĩs ad decẽ tribꝰ dirigit᷑. id ẽ. ad ioseph &
ephrai. & samariã & ifrł intelligere falsi nomi¬
nis scientiã. & diuersas turbas hereticoꝵ: hoc dice¬
mꝰ qđ in ultimo tẽprẽ quando stibintrauerio plem¬
tudo gentiũ & omis isrł saluus fuerit. tunc etiã
aduersarii popli qͥ contra domũ uide & confessionẽ
blasphennarũ baratrũ deduxerunt. consurgant

Expanded text:
it exspectatio gentium . Vere enim in adventu Domini Salvatoris, duae virgae, et ut in Hebraico positum est, duo ligna in unum juncta sunt sceptrum, et in baptismate Christi dudum separata sociantur: ut fiant in unum novum hominem, et in unam gentem, neque polluantur ultra in idolis et abominationibus; sed mundi lavachristus, et habitent super terram, terramque viventium quam dederat servo suo Jacob, qui populum Israel in matris utero supplantavit. Sin autem voluerimus juxta prophetiam Osee  pene omnis ad decem tribus dirigitur, id est, ad Joseph et Ephraim, et Samariam, et Israel, intelligere falsi nominis scientiam, et diversas turbas haereticorum, hoc dicemus, quod in ultimo tempore quando subintraverit plenitudo gentium, et omnis Israel salvus fuerit , tunc etiam adversarii populi, qui contra domum Judae et confessionem blasphemiarum barathrum deduxerunt, consurgant,
Abbreviated transcription (Latin):
intͣpͣtantur. qđ sub rorobabel exstructũ ẽ. Sed qͦmͦ
stare poterit hoc qđ̃ dicitur in ꝑpetuũ : cũ tẽplũ
illud quod a zorobabel exstructũ ẽ. & p̾ea amul-¬
tis instauratũ romano igne succensũ sit: Quȩ
omĩa referenda sunt ad eccłiã & ad tempora sal-¬
uatoris : quando tabernacłm eius positũ ẽ. in ęccłia
ẽ. ut sciant qđ ipse sit dñs: & ipse scificet isrł
ñ uxxcta carnẽ s uixta sp̃m̃: quando scificationis
in medio credentiũ facta ẽ. in ꝑpetuũ. Quod aut̃
dñs abiecerit tribũ ephraim. & elegerit tribũ
uida. & in psalmis legimꝰ in quibꝰ scriptũ ẽ. & rep¬
pulit tabernacłm ioseph & tribũ effrẽ ñ elegit.¬

Expanded text:
r, quod sub Zorobabel exstructum est. Sed quomodo stare poterit hoc, quod dicitur, in perpetuum: cum templum illud quod a Zorobabel exstructum est et postea a multis instauratum, Romano igne succensum sit? Quae omnia referenda sunt ad Ecclesiam et ad tempora Salvatoris, quando tabernaculum ejus positum est in ecclesia  ipse sit Dominus, et ipse sanctificet Israel, non juxta carnem, sed juxta spiritum: quando sanctificatio ejus in medio credentium facta est in perpetuum. Quo autem Dominus abjecerit tribum Ephraim, et elegerit tribum Juda, et in Psalmis legimus, in quibus scriptum est: Et repulit tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
terrã isrł. & dabo eos in gentẽ unã in terra
mea in montib isrł. & pͥnceps unus erit omĩũ
istoꝵ in regẽ. & ñ erunt ultra in duas gentes.
nec diuident᷑ ultra in duo regna. ut non pollu¬
antur ultra in idolis sius. & m offendiculis suis
& inom̃ib impietutib suis. & eruã eos ex omĩb

Expanded text:
terram Israel, et dabo eos in gentem unam in terra terram Israel, et dabo eos in gentem unam in terra mea in montibus Israel, et princeps unus erit omnium istorum in regem. Et non erunt ultra in duas gentes: nec dividentur ultra in duo regna, ut non polluantur ultra in idolis suis et in offendiculis suis, et in omnibus impietatibus suis. Et eruam eos ex
Abbreviated transcription (Latin):
qr ego dñs scĩficator isrł. cũ fuerit scĩficatio mea
inmedio eoꝵ in ꝓpetuũ. Laea. Et factꝰ ẽ. sermo
dm̃ ad me dicens. Ꝙ tu fii hominis assume tibi
uirgã unã & scribe suꝑ ea iudã & filios isrł qui
appositi sunt ei. Et uirgã scdam assumes tͥ & in¬
seribes eã ioseph uirgã effram. & om̃s filios
ifrł qͥ appositi sunt ei. & conunges ea inuicẽ
tͥ in uirgã unã ut copules eas. & erunt in manu
tua. Cerit quando dixerint tibi fuii isrł
loquentes. non indicas nobis quid sunt ista tͥ. &
dices ad eos. Hec dic̃ dñs dis. Ecce ego assumam
intribũ ioseph ꝑmanũ ephraim trib isrł que
adiuncte sunt ei. & dabo om̃s eos suꝑ tribum
uida. & erunt in uirgã unã. & erunt una in ma¬
nu uida. & erunt uirge quas inseripsisti sic in
manu tua corã eis. & dices eis. Hec dic̃ dñs dĩ.
Ecce ego assumã omem̃ domũ isrł de medio gen¬
tiũ ad quas ingressi sunt. & congregabo eos ex
om̃ib qͥ incircuitu eius sunt. & inducã eos in

Expanded text:
quia ego Dominus sanctificator Israel, cum fuerit sanctificatio mea in medio eorum in perpetuum. LXX: Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Et tu, fili hominis, assume tibi virgam unam, et scribe super eam Judam, et filios Israel qui appositi sunt ei, et virgam secundam assumes tseph, virgam Ephraim, et omnes filios Israel qui appositi sunt ei, et conjunges eas invicem tibi in virgam unam, ut copules eas, et erunt in manu tua. Et erit quando dixerint tibi filii Israel loquentes: Non indicas nobis quid sint ista tibi? Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce eEphraim tribus Israel, quae adjunctae sunt ei, et dabo eos omnes super tribum Juda, et erunt in virgam unam, et erunt una in manu Juda. Et erunt virgae quas inscripsisti sic in manu tua coram eis: et dices eis, haec dicit Dominus Deus: Ecce ego assumam omnem domum Israel de medio gentium, ad quas ingressi sunt: et congregabo eos ex omnibus qui in circuitu ejus sunt, et inducam eos in
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ fundam̃ta iaciamꝰ. sciendũq qđ̃ ad ierecbiel
ꝓpħam iste extremꝰ sermo anĩ sit. Neq eĩ pꝰ huae
simile quid possumꝰ inuenire : p̃ter illud qdđ in ui¬
cesimo qͥnto anno seriptũ ẽ. tnsmigrationis iecho¬
hoc ẽ. in terrã isrł: quando ȩdificatio templi de¬
scribitur. & cerimonarũ eiꝰ ordo narratur. Dein
obseruandũ : qđ ponitur site obfirmatur facies
ꝓpħȩ contra goa terrã siue terrę magod. Of¬
firmatione enĩ. & multa consideratione uultꝰ

Expanded text:
riae fundamenta jacienda sunt, sciendumque quod ad Ezechielem prophetam iste extremus sermo sit Domini. Neque enim post hunc simile quid possumus invenire, praeter illud quod in vicesimo quinto anno scriptum est transimigrationis Jechohoc est in terram Israel, quando aedificatio templi describitur, et caeremoniarum ejus ordo narratur. Dein observandum quod ponitur sive obfirmatur facies prophetae contra Gog terram, sive terram Magog: obfirmatio
Abbreviated transcription (Latin):
pias spolia. & inuadas p̾dã ut inferas manun
tuã suꝑ eos qͥ deserti fuerant & postea resti¬
tuti. & suꝑ popłm qͥ ẽ. congregatus exgentib
qͥ possidere cępit & eẽ. habitator umbilici t̾re.
Saba & dedan & negotiatores tharsis siue car¬
thaginenses. & om̃s leones siue uillȩ eius dicerT
tibi. Numquid ad sumenda spolia tio uenis:
Ecce ad diripiendã p̃dã congregasti multĩdinẽ
tuã ut tollas argentũ & aurũ. auferas sup¬
pellectilẽ atq substantiã. & diripias manubias
infinitas. oPpterea uaticinare fili hominis: & di¬
ces ad god. Hȩc dic̃ dñs ds. Nlũquid non indie
illo cũ babitauerit popłs meus isrł confident᷑
suie in pace. scies siue consurges &uenies de lo¬
co tuo a laterib fiue. a nouissimis aqͥlonis tu
& popłi multi tecũ ascensores equoꝵ uniuersi

Expanded text:
dam, ut inferas manum tuam super eos, qui deserti fuerant, et postea restituti, et super populum, qui est congregatus ex gentibus, qui possidere coepit, et esse habitator umbilici terrae. Saba et Dedan, et negotiatores Tharsis  sive Carthaginenses et omnes leones villae ejus dicent tibi: Numquid ad sumenda spolia tu venis? Ecce ad diripiendam praedam congregasti multitudinem tuam, ut tollas argentum et aurum, et auferas supellectilem infinitas. Propterea vaticinare, fili hominis, et dices ad Gog: Haec dicit Dominus Deus: Numquid non in die illo cum habitaverit populus meus Israel confidenter  sive in pace scies  sive consurges? Et venies de loco tuo a lateribus  sive a novissimis Aquilonis, tu et populi multi tecum, a
Abbreviated transcription (Latin):
eis reuertat᷑ in dm̃ quẽ pͥus offenderant. Iunc
saluabunt᷑ abumuersus inqͥnam̃tis suis & mui¬
tiplicabit᷑ eis frum̃tũ de quo efficit᷑ cȩlestis panis
& ñ patientur ultra famẽ sermonis dĩ: & multipli¬
cabit᷑ in eis lignũ sapientiȩ. & geminina in eorũ
pectora complebuntur. Nlec erunt ultra obpbriũ
in gentib: si pꝰ quã eoꝵ misertus fuerit ds̃ recor¬
dabunt᷑ uiarũ suarũ pessimarũ & scient ubi fue

Expanded text:
 quem prius offenderant. Tunc salvabuntur ab universis inquinamentis suis, et multiplicabitur eis frumentum, de quo efficitur coelestis panis; et non patientur ultra famem sermonis Dei; et multiplicabitur in eis lignum sapientiae, et genimina in eorum pectore complebuntur. Nec erunt ultra opprobrium in gentibus; sed postquam misertus fuerit eorum Deus, recordabuntur viarum suaru
Abbreviated transcription (Latin):
eiã tibi. Dissipatus siue desertus eris mons seir
& omis idinnea: & scient quia ego sũ dñs. Iuud
autẽ qd mlocx. additũ ẽ. & consumentur in
me dicens. Sead qr ob humanã fragilitatẽ. & ute
hiuus necessitates interdũ recedebat ab eis: ꝓp¬
terea ioħs baptista loqͥt᷑. Qui miset me baptiea¬
re: ipse dixit .mͥ. Suꝑ quẽ uideris spm̃ descen

Expanded text:
s eris, mons Seir, et omnis Idumaea. Et scient quia ego sum Dominus. » Illud autem, quod in LXX additum est: « Et consumentur, » in me dicens; » sed quia ob humanam fragilitatem et vitae hujus necessitates interdum recedebat ab eis, propterea Joannes Baptista loquitur: « Qui misit me baptizare, ipse dixit mihi, Super quem videris Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Et erit tab̾nacłm meũ in eis. & ego eroeiᷤᷤ
ds. & ipsi erunt mͥ popis. & scient gentes qr ego
sum dñs qͥ scĩfico eos cũ fuerint scã mea in medio
eoꝵ in ꝑpetuũ. Regũ narrat historia. subroboã
fiuio salomonis duodecĩ trib fusse diuisas. &
duas hoc ẽ. uidã & bemamin cũ leuitis ac sacerdo¬
tribu ephraum qͥ fuit filius ioseph summisse cer¬
uices & seruisse ei: appellatasq ex magna parte
popłi antiqͦ nomine isrł: & multo tẽprẽ regnũ
iuda & isrł aduersũ se habuisse certamina. ꝓpͥis¬
q paruisse regib. Primasq decẽ tribꝰ captas ab
assiriis : & pꝰ aliquantũ tẽprĩs eas quȩ appella-¬
bantur uida a chaldeis in babilonẽ ductas eẽ. ca¬
uas. Presens igitur ꝓpħia hec ex ore dnĩ pollicet᷑.
qđ utrumq sibi iuingatur imperiũ: hoc ẽ. regnum

Expanded text:
abernaculum meum in eis, et ero eis Deus, et ipsi erunt mihi populus. Et scient gentes quia ego sum Dominus qui sanctifico eos, cum fuerint sancta mea in medio eorum in perpetuum. » Regum narrat historia , sub Roboam filio Salomonis duodecim tribus fuisse divisas, et duas, hoc est, Judam et Benjamin cum Levitis ac sacerdotribu Ephraim, qui fuit filius Joseph, submisisse cervices, et servisse ei: appellatasque ex magna parte populi antiquo nomine Israel; et multo tempore regnum Juda et Israel adversum se habuisse certamina, propriisque paruisse regibus : primasque decem tribus captas ab Assyriis, 439 et post aliquantum temporis eas quae appellabantur Juda, a Chaldaeis in Babylonem ductas evas . Praesens igitur prophetia haec ex ore Domini pollicetur, quod utrumque sibi jungatur imperium, hoc est, regnum
Abbreviated transcription (Latin):
uo suo iacob: inqua habitauerunt patres eoꝵ
abrahã isaac & iacob. & reliqͥ scĩ. & non solũ ipsi
habitaturi sint: s & filii eorũ ac nepotes uixta
illud uirgilianũ : & nati natoꝵ & qui nascentur
abillis . habitentq non ad breue tẽpꝰ s in ꝓpe¬
tuũ. Uultis autẽ scire ait. quis sit iste rex & pa¬
stor: Ipse ẽ. de qͦ su pradixi seruus meus dauid.
Qui cũ in forma dĩ eẽt. ñ ẽ. rapinã arbitratꝰ eẽ. eqͣ¬
le̾ deo s se exinaniuit formã serui accipiens.⁊ e¬
faccus ẽ. obȩdiens patri usq ad mortẽ. mortem
autẽ erucis. Cumq sublati reges fuerint ꝑcutiã u¬
lis fedus pacis. nequaquã ut in ueteri testam̃to
certaminũ atq belloꝵ s pactũ pacis quę exuꝑat
omem sensum: de qua saluator loquitur ad apłos.
it supra petrã pedes meos: tunc multiplicabunt᷑
uł credentiũ numero. uł multiplicatione uirtu¬

Expanded text:
vo suo Jacob, in qua habitaverunt patres eorum, vo suo Jacob, in qua habitaverunt patres eorum, Abraham, Isaac, et Jacob, et reliqui sancti, et non solum ipsi habitaturi sint, sed et filii eorum ac nepotes juxta illud Virgilianum : Et nati natorum, et qui nascentur ab illis: habitentque non ad breve tempus, sed in perpetuum. Vultis autem, ait, scire quis sit iste rex et pastor? Ipse est de quo supra dixi, servus meus David. Qui cum in forma Dei esset, non est rapinam arbitratus esse se aequalem Deo; sed se exinaniest obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis . » Cumque sub tali rege fuerint, percutiam illis foedus pacis, nequaquam ut in veteri testamento certaminum atque bellorum, sed pactum pacis, quae exsuperat omnem sensum, de qua Salvator loquitur ad apostolit supra petram pedes meos , » tunc multiplicabuntur, vel credentium numero, vel multiplicatione virtu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cedit in typo dñi saluatoris neqͣꝗͣ duab manib
s una xpi teneat᷑ manu. Dicit enĩ se assumere fi¬
lios isrł de medio nationũ ad quas captiui ducti st̃.
& reducturũ eos in terrã. &m montes isrł de qͥbꝰ
supra legimꝰ : & appellandã unã gentẽ. uniusq regis
regendã imꝑio : ut ultra ñ polluant᷑ in idolis et
ab hominationibꝰ suis: s cũ fuerint de captiuitatis
sedibꝰ liberati. in qͥb peccauerunt omibꝰ uiciis eẽ.
mundandos. & futuros popłm dĩ: ita ut dñs git
angłs loquit᷑ in euangłio qđ regnaturus sit suꝑ
domũ iacob. & regni eius ñ erit finis. Tanteq e¬
rit clem̃tiȩ ut ñ solũ rex s & pastor appelletur:
qđ suꝑbũ nomen imꝑii pastoris uocabulũ mitig&
Qui pꝰ quã fuerint in gentẽ unã & in terra ufrł ac
montibꝰ habitauerint ambulaturi sint in om̃ĩb
iudiciis dñi: & p̃cepta illius custodituri. Habita¬
turi autẽ ñ in alia terra. s in ea quã dedit ser-¬

Expanded text:
cedit in typo Domini Salvatoris, nequaquam duabus manibus, sed una Christi teneantur manu. Dicit enim se assumere filios Israel de medio nationum, ad quas captivi ducti sunt, et reducturum eos in terram et in montes Israel, de quibus supra legimus: et appellandam unam gentem, uniusque regis regendam imperio: ut ultra non polluantur in idolis, et abominationibus suis; sed cum fuerint de captivitatis sedibus liberati, in quibus peccaverunt, omnibus vitiis esse mundandos, et futuros populum Dei, ita ut Dominus sit angelus loquitur in Evangelio , quod regnaturus sit super domum Jacob, et regni ejus non sit finis. Tantaeque erit clementiae, ut non solum rex, sed et pastor appelletur. Quod superbum nomen imperii pastoris vocabulum mitiget. Qui postquam fuerint in gentem unam, et in terra Israel, ac montibus habitaverint, ambulaturi sint in omnibus judiciis Domini, et praecepta illius custodituri: habitaturi autem non in alia terra, sed in ea quam dedit ser
Abbreviated transcription (Latin):
ati mites qm̃ ipsi possidebunt terrã. & placebo
dño in regione uiuentiũ. Hec loquunt᷑ quę de ge¬
nerali ut diximus resurrectione ierechielẽ seripsis¬
se autumant : qͥ autẽ alit̾ iut̾pretant᷑ ista memo¬
locũ aliter exponentes resurrectionẽ negare ui¬
deamꝰ. Scimꝰ enĩ multo robustiora testimonia. &
in quibꝰ nulla sit dubitatio in scripturis scĩs rep¬
periri : ut e. illud iob. Suscitabis pellẽ meã: quę
ista sustin&. Q in daniele: multi qͥ dormiunt
in terra epuluere resurgent : isti in uitã ętͣnã.
& isti in obꝓbriũ & inconfusionẽ eternã. Ꝙ in

Expanded text:
ati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. . Et: Placebo Domino in regione viventium . Haec loquuntur, qui de generali, ut diximus, resurrectione Ezechielem scripsisse autumant. Qui autem taliter interpretantur istlocum aliter exponentes resurrectionem negare videamur. Scimus enim multo robustiora testimonia, et in quibus nulla sit dubitatio in Scripturis sanctis reperiri, ut est illud Job: Suscitabis pellem meam , » quae ista sustinet; et in Daniel: « Multi qui dormiunt in terrae pulvere, resurgent, isti in vitam aeternam, et isti in opprobrium et confusionem aeternam . » Et in
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ad alterũ tͥ in lignũ unũ. & erunt in unione
in manu tua. Cũ aut̃ decerint ad te filii popli
tiu loquentes. nonne indicas nobis quid in his tibi
quȩ iuncte sunt ei. & dabo eas pariter cũ ligno
uda & faciam eas lignũ unũ. & erunt unũ in

Expanded text:
unum ad alterum tibi in lignum unum; 437 et erunt in unione unum ad alterum tibi in lignum unum; 437 et erunt in unione in manu tua. Cum autem dixerint ad te filii populi tui, loquentes: Nonne indicas nobis quid in his tibi quae junctae sunt ei: et dabo eas pariter cum ligno Juda, et faciam eas  Vulg.
Abbreviated transcription (Latin):
głio dictũ ẽi que apd̃ homines impossibilia ui¬
dentur. apđ̃ dm̃ possibilia sunt. Ciecti sunt autẽ
de sepulcbris suis. de sepulchris captiuitatis.
s uinculis qͥb seruitute babilonia tenebant᷑
astricti. Sed hec omĩa uidei uł sub rorobabel
ut pͥus dixi expleta confirmant quando ma¬
gna ẽ. facta comotio. & regnũ chaldeoꝵ in me¬
dos ꝑsasq translatũ: uł i p̾sentia xpĩ sui quẽ
uatoris cõpleta memoramꝰ. & quotidie fieri inhis
uł maxime qͥ instar lazari peccatoꝵ suoꝵ fasceis
conligati ad uocẽ dm̃ suscitant᷑: & uere funt
domus ifrł. arens quondã & nullã spẽ habens
manit. de ꝓfundo inferi liberant᷑. & qͥ priꝰ dixerans
dñe ds tu nosti hȩc : postea audiant liberati : mo¬
dice fidei quare dubitasti: Et factꝰ ẽ. sermo dm̃
ad me dicens. & tu fili hominis sume tͥ lignũ unũ
& scribe suꝑ illud uide & filioꝵ isrł. & sociis eiꝰ.
fratm. & domui isrł sotioꝵq eius. & adiunge illa

Expanded text:
 Quae apud homines impossibilia videntur, apud Deum possibilia sunt . Ejecti sunt autem de sepulcris suis, de sepulcris captivitatis, et vinculis quibus servitute Babylonia tenebantur astricti. Sed haec omnia Judaei, vel sub Zorobabel, ut prius dixi, expleta confirmant, quando magna est facta commotio; et regnum Chaldaeorum in Medos, Persasque translatum: vel in praesentia atoris completa memoramus, et quotidie fieri in his vel maxime qui instar Lazari peccatorum suorum fasciis colligati ad vocem Domini suscitantur, et vere sunt domus Israel, arens quondam et nullam spem habens manum, de profundo inferni liberentur: et qui prius dixerant: Domine Deus, tu nosti, haec postea audiant liberati: Modicae fidei, quare dubitasti? « Et factus est sermo Domini ad me dicens: Et tu, fili hominis, sume tibi lignum unum, et scribe super illud Judae, et filomnis domus Israel, sociorum ejus. Et adjunge illa
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo ꝑspicuũ ẽ. non nos resurreetionẽ negare.
s hȩc ñ scripta de refurrectione contendere : & ꝑ
resurrectionis parabolã de restitucione ifrł ꝓpħa¬
ri. qͥ eo tẽpre captiuus erat in babilone. Nec statĩ
hereticis occasionẽ dabimꝰ: si hȩc de refurrectione
cõmuni intelligi denegemꝰ. Ilumꝗͣ poneret᷑ simili¬
tudo resurrectionis ad restitucionẽ ifrłitia popli
fignficandã. nͥ star& ipsa resurreetio & futura
crederetii : quia nemo de reb exstantib incerta
confirmat. Iotaq nr̃a illo tendit assertio: qđ qͦmͦ
uidetur incredulũ qđ ossibꝰ aridis & multa uetu¬
state confectis futura resurrectio ꝓmittat᷑: & tam̃
futurũ ẽ. qd ꝓmittit̃ : sic & resurrectio popłi isrł
qͥ ductus ẽ. in captiuitatẽ & in doto orbe dispsus.
uidet᷑ qͥdẽ ineredibilis his qͥ dĩ ũ norunt potentiã.
s. tam̃ futura ẽi qr ego inqͥt dñs loquitas sũ & fa¬
ciã sic̃ pollicitꝰ sũ. Demq & ant̾ioris ꝓpħie in qͥbꝰ

Expanded text:
ex quo perspicuum est, non nos resurrectionem negare, sed haec non scripta de resurrectione contendere, et per resurrectionis parabolam de restitutione Israel prophetari, qui eo tempore captivus erat in Babylone. Nec statim haereticis occasionem dabimus, si haec de resurrectione communi intelligi denegemus. Nunquam poneretur similitudo resurrectionis ad restitutionem Israelitici populi significandam, nisi staret ipsa resurrectio et futura crederetur: quia nemo de rebus exstantibus incerta confirmat; totaque nostra illo tendit assertio, quod quomodo videtur incredulum quod ossibus aridis et multa vetustate confectis futura resurrectio promittatur, et tamen futurum est quod promittitur: sic et resurrectio populi Israel, qui ductus est in captivitatem et in toto orbe dispersus, videtur quidem incredibilis his qui Dei non norunt potentiam; sed tamen futura est, quia ego, inquit Dominus, locutus sum, et faciam sicut pollic