comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i & oreiꝰ pinuicẽ ut saluem̃. Confissio itaq
cerdoti sit. docei qualit ipsa purgent᷑ peccã. Ds naꝙ
salutis & sc̃itatis auctor & langitor plerũq p̃bet hanc
plirũq medicoꝵ oꝑatiõe Quia ũ de penitentia¬
semel cepit sermo hr̃i. aliqntulũ altꝰ repetendũ
uidet᷑ diuersoꝵ sententias certis auctoritatib mu¬
nitas. in mediũ ꝓponentes. Alii dicunt penuenti¬
am semel tantũ. eẽ. utilẽ. Tnica enĩ ẽ nec reittra¬
ri pot̾. Si ũ renttrat᷑ p̃cedens penitentia ñ fuit &e¬

Expanded text:
. Confessio itaque cerdoti fit, docet qualiter ipsa purgentur peccata. Deus namque salutis et sanitatis auctor, et largitor, plerumque hanc plerumque medicorum operatione. semel coepit haberi sermo, aliquantulum altius repetendum videtur, diversorum sententias certis auctoritatibus munitas in medium proponentes. Alii dicunt poenitentiam semel tantum esse utilem. Unica est enim, nec reiterari potest. Si vero reiteratur, praecedens poenitentia non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ulteriũ cõmisisse cũ esset laicus cuident̃ fue¬
rit cõphatũ. hic ad ministeriũ eccłiasticũ ad¬
mitti ñ potest. Qd̾ si in clericatu eo iã constitu
to adulterauerit. dato repudio dimittere. eam
Si laici uxor in adulterio fuerit de¬
p̃hensa: hic talis ad ministeriũ eccłiasticũ nul
lomͦ adducatur. Si autẽ post ordinationẽ ali¬
cuiꝰ deric uxor adulterata fuerit. dimittat cã
Si autẽ cũ ipsa uoluerit ꝑmanere. a ministe
dinib ꝓhibentur. S querit᷑ si qͥs aute baptis¬
ma uiduã duxerit uxorẽ. an ꝓpt̾ea sit. ꝓhiben

Expanded text:
ulterium commisisse, cum esset laicus, fuerit comprobatum, hic ad ministerium ecclesiasticum admitti non potest. Quod si in clericatu jam consto adulteravit, dato repudio dimittere eam Si laici uxor in adulterio fuerit deprehensa, hic talis ad ministerium ecclesiasticum nullo modo adducatur. Si autem post ordinationem alicujus clerici uxor adulterata fuerit, dimittat eam. Si autem cum ipsa voluerit permanere, a ministerdinibus prohibentur. Sed quaeritur, si quis ante baptisma viduam duxit uxorem, an propterea sit prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
m̃brũ efficit᷑ xͥ. nec alienari ab illiꝰ panis cali¬
cisq ꝯsortio: ⁊̃ si añ qmͣ panẽ illũ comedat. ca¬
licẽq bibat. de hoc sclo migͣuerit in unitate
corꝑis xͥ constitutꝰ. Sacram̃ti qͥppe illiꝰ partici¬
illud sacͣmentũ significat inuenerit. Ide in¬

Expanded text:
lius panis, calicisque consortio, etiamsi antequam panem illum comedat calicemque bibat, de hoc saeculo migraverit, in unitate corporis Christi constitutus. Sacramenti quippe illius particiillud sacramentum significat, invenitur. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ integritatẽ pudoris oppssione barbarica ꝑdi¬
dint. laudabiliores erunt in humilitate ac uere¬
cundia. si se in contaminatis ñ audeant comꝑare
uirgiubꝰ. Qm̃uis enĩ om̃e peccatũ ex uoliuitate
nascat᷑. & potuit cortuptione carnis mens p̾ollu

Expanded text:
quae integritatem pudoris oppressione barbarica perdidere, laudabiliores erunt in humilitate ac verecundia si se incontaminatis non audeant comparare virginibus. Quamvis enim omne peccatum ex voluntate nascatur, et potuerit corruptione c
Abbreviated transcription (Latin):
Iccum est nobis ꝙ ꝗdã de plebe
bis uel ter uel eo amplius episcopis
ignorantibus: tñ ab eisdem episcopis
confirmentur. uñ uisum est nobis e¬
andem ꝯfirmationem sicu nec bapti¬
sa iterari minime debere: qr bis uel ter
uel amplius baptizatos at ꝯfirmatos:
non seculo: s soli deo sub habitu re¬
gulari uel clericali religiosissime fa¬
miliari decretum est.

Expanded text:
ictum est nobis, quod quidam de plebe bis, vel ter, vel eo amplius, episcopis ignorantibus tamen, ab eisdem episcopis confirmentur. Unde visum est nobis, eandem confirmationem, sicut nec baptisma, iterari minime debere, quia bis, vel ter, vel amplius baptizatos aut confirmatos non saeculo, sed soli Deo sub habitu regulari vel clericali religiosissime famulari decretum est.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. consecrata. confringere. consre. uendere licet.
Opus c̃ ut de ecclia mistici poculi forma ñ exeat.
nec aduerso nefarios sacri calics ministerium
tͣnsferatur. Idõ pͥmum intͣ eecliam quesita sunt.
uasa quȩ iniciata ñ eeñt. deinde comminuta
postea conflata ꝑ minutas erogationes dispensa
si desunt noua. & quȩ nequaqmͣ iniciata u̾ti¬
dent᷑. in hui modi quos sup̃dici usus omnia
arbitror pie posse conuerti. Ttem ie&. Ne¬

Expanded text:
initiata confringere, conflare, vendere licet. initiata confringere, conflare, vendere licet. 143. Opus est ut de Ecclesia mystici poculi forma nec ad usus nefarios sacri calicis ministerium transferatur. Ideo primum intra ecclesiam quaesita sunt vasa, quae initiata non essent, deinde comminuta, postremo conflata, per minutas erogationes dispensatsi desunt nova, et quae nequaquam initiata videantur, in hujusmodi quos supra dixi usus, omnia arbitror pie posse converti. CAP. 181.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat in necessitatib. Quid ẽ opus custoditi.
qͦd ml adiuuat : An ignoramꝰ qnͣtum auri. qnͣtum
argenti de templo dm assirii abstulerint:Nonne
meliꝰ conflat sacerdos ꝓpter alimoniã pauꝑum fi
aliqͣ subsidia desunt: qmͣ si sacrilegus contamiet.
& asportet hostis:  Nonne dicturus ẽ dñs cur passꝰ
es tot inopes faine mori. & certe habebas atrũ minis¬
trasses alimoniã. cur tot captiui in crumentũ ducti.
nec redempti. ab hoste occisi sunt:  meliꝰ fuerat
ut uasa uiuentiũ seruares qm̃ metalloꝵ. His non
posset responsum referri. Quid enĩ dicetes. timui
sacram̃ta ñ querunt: neq auro placent. q̃ auro ñ
uere illa sunt tiasa p̃ciosa quȩ redimunt. anmas
test dicere cur pauꝑ uiuit. nemo prest queri quia
captiui redempti sunt. nemo pote accusare. quia
templũ di edificatũ. nemo potest dignari qͥa hu-¬
mandis reliquiis fideliũ spacia. ucata sunt: nemo
potest dolere qͥa in sepulchris: ĩanoꝵ requies de-¬

Expanded text:
veniat in neccessitatibus. Quid est opus custodire, quod nichil adiuvat? An ignoramus quantum auri atque argenti de templo Domini Assyrii substulerunt? Nonne melius conflat sacerdos propter alimoniam pauperum, si aliqua subsidia desunt, quam si sacrilegus contaminat et asportat hostis? Nonne dicturus est Dominus: “Cur passus estot inopes fame mori? Et certe habebas aurum unde ministrasses alimoniam. Cur tot captivi et in conmertium ducti nec redempti ab hoste occisi sunt? Melius fuerat ut vasa viventium servares quam metalorum. Hiis non posset responsum refferri”. Quid Ei dices? “Timui sacramenta non querunt, neque auro placent que auro non t”; et: “Vere illa sunt vasa preciosa queredimunt animas otest dicere: “Cur pauper vivit?” Nemo potest queri quia captivi redempti sunt. Nemo potest accusare quia templum Dei est hedificatum. Nemo potest indignari quia humandis fidelium reliquiis spaciarelasata sunt. Nempotest dolere, quia in sepulturis Christianorum requies de
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissa sunt qͥb: libet ꝓhibet᷑ oblationes excłiȩ
distribuere: liquido apparet. qͦd cũ ep̃i consensu.
quib libet eccłiis possunt distribui. Huic aut̃ in¬
terp̃tatiom uidet᷑ contͣire auctoritas illa tolle¬
tam concilii.¬

Expanded text:
commissa sunt, quilibet prohibetur oblationes ecclesiae distribuere, liquido apparet, quod cum episcopi consensu quibuslibet ecclesiis possint distribui. § 1. Huic interpretationi videtur contraire auctoritas illa Toletani Concilii
Abbreviated transcription (Latin):
cruenit ad nos qͦd in monasti̾o tuo passim
cõmunionẽ habere. Ne gͦ hac occasione human
gñis immicus. sua eos qͦd absit calliditate decipi¬
at. id̾o te hinꝰ p̃cepti serie cõmonemꝰ. ut neq mu¬
lieres in monastio tuo deinceps qͣlibet occafione
ꝑmittas accendere. neq monachos tuos sͥ comina¬
tres facere. Nam si hoc denuo ad nr̃as aures qͦcũq¬
dendũ. ut em̃dationis tuȩ qͣlitate. eęt̾i sine dubio
aliaꝵ mulierũ cis int̾dicit᷑: uerũ ĩ a momalrũ ha

Expanded text:
rvenit ad nos, quod in monasterio tuo passim communionem habere. Ne ergo hac occasione humani generis inimicus sua eos, quod absit, calliditate decipiat, ideo hujus te praecepti serie commonemus, ut neque mulieres in monasterio tuo deinceps qualibet occasione permittas ascendere, neque monachos tuos eas commatres sibi facere. Nam si hoc denuo ad aures nostrdendum, ut emendationis tuae qualitate ceteri sine dubio aliarum mulierum eis interdicitur, verum etiam a sa
Abbreviated transcription (Latin):
dere. ⁊ ñ ẽẽ de cet̾o faciendũ. Quic̃q gͥ pon¬
u̾it. ad suũ nefandȩ p̃sũptionis excidiũ ⁊ qd̃ iussũ
fu̾it reuocet᷑ in irritũ. ⁊ qͥ ordinau̾it annuȩ ex cõ¬
municatiõĩ subiaceat. Que uͦ ablata fortasse
Dorro ipsa officia qͣre ita sint distinguenda.

Expanded text:
et non esse de cetero faciendum. Quicunque igitur ponverit, ad suum nefandae praesumptionis excidium et quod jussum fuerit devocetur in irritum, et qui ordinaverit annuae excommunicationi subjaceat. Quae vero ablata fortasse plum. Gratian. Porro ipsa officia quare ita sint distinguenda, et
Abbreviated transcription (Latin):
ingenuitatis acciꝑe. ñ duplicatio coniugii. s
ꝓfectꝰ ẽ honestatis. Culpanda fit sane taliũ negligen¬
tia. s ñ penitꝰ desꝑanda. ut crebris cohortationib in¬
citati. qd̵ necessaris expetiuer̾t fidelit̾ exequant᷑. Nlemo
enĩ despandꝰ ẽ. dũ in hoc corꝑe constitutꝰ ẽ. qͥa ñ m̃i

Expanded text:
ingenuitatis accipere, non duplicatio conjugii, sed profectus est honestatis. § 1. Culpanda est sane talium negligentia, sed non penitus desperanda, ut crebris cohortationibus incitati quod necessario expetierunt fideliter exsequantur. Nemo enim desperandus est, dum in h
Abbreviated transcription (Latin):
accusatores ep̃oꝵ cum eis pacificare. fami¬
liarit̾ mimime potuerint: tunc tẽꝑe legiti¬
mo eos ad synodũ canonice an conuocatã ñ
uifra angusta tẽꝑa canonice conuocent. ⁊ ñ
pͥus qm eis ꝑ scͥpta significent qͥd eis opponit᷑.
ut ad responsionẽ Pparati adueniant. Nam
si aut ui aut tuore eiecti. aut suis reb ex po¬
liati fui̾nt. nec canonice. ad synodũ uocari¬
posst̃. nec respondere emulis debent. añqͣm¬
canonice restituant᷑. ⁊ sua omia cis legaliter
fu̾it. ⁊̃ si aliq̃ occasione ad sẏnodũ ueniat
sinis nullatenꝰ cogit᷑ respondere uusidiato¬
rib. Canonica aũ uocatio ẽ. qñdo serua¬
to dierũ int̾sticio scđm auctoritatẽ beati Sil
uestri cause sue litt̾is adeẽ iubet᷑. quib qͥd ei
auctoritate romanȩ synodi quȩ tẽꝑt. adriam
p̃p̃. celebrata ẽ ꝓbari iudct᷑ inqua sic statutũ¬

Expanded text:
accusatores episcoporum cum eis pacificare familiariter minime potuerint, tunc tempore legitimo eos ad synodum canonice convocatam, non infra angusta tempora canonice convocent, et prius eis per scripta significent quod eis opponitur, ut ad responsionem praeparati adveniant. Nam si, aut vi aut timore, ejecti aut suis rebus exspoliati fuerint, nec canonice vocari ad synodum possunt, nec respondere aemulis debent ancanonice restituantur, et sua eis omnia legaliter fuerit, etiamsi aliqua occasione ad synodum veniat, suis nullatenus cogitur respondere insidiatoribus. Canonica autem vocatio est quando servatvestri, causae suae literis adesse jubetur, quibus quid ei auctoritate Romanae synodi, quae tempore Hadriani Papae celebrata e
Abbreviated transcription (Latin):
hortam᷑. ut cũ om̃i sollicitudine ac uiuacitate u̾i¬
tatis indagare multis modis debeatis illata. ⁊ si
st̃ ut audita st̃. ultione canonica resecent᷑. Am̃
gite. Nam si qͥs in hoc piger aut negligens ẽẽ p̃¬
pem. cuiꝰ relo ad ꝑscrutandas subtilit̾ nefandi
audiat qͥd gelasiꝰ capło. xxuiͦi. dicat om̃ibꝰ dĩcis
auribꝰ deferant romani pontificis.

Expanded text:
hortamur, ut cum omni sollicitudine ac vivacitate mentis indagare multis modis debeatis illata, et si sunt ut audita sunt, ultione canonica resecentur. § 1. gite. Nam, si quis in hoc piger aut negligens esse prpem, cujus zelo ad perscrutandas subtiliter nefandiaudiat, quid Gelasius, c. XXVIII dicat, omnibus clericis i auribus deferant Romani Pontificis.
Abbreviated transcription (Latin):
seruare. decernimꝰ generationẽ. ⁊ qmͣdiu
se agnoscunt affinitate. ꝓpinquos. ad comugalem
copłam accedere denegamꝰ. Quod si feceruit. se
ganeis. De codem De consangurnitate ux
quousq parentela cognosci poterit. laacus uͦ
uxorẽ srmul & concubinã habens. ñ cõnum¬

Expanded text:
servare generationem, et, quamdiu se agnoscant affinitate propinquos, ad conjugalem copulam accedere denegamus. Quod si fecerint, seganeis . De consanguinitate sua quousque parentela cognosci poterit. § 1. Laicus vero uxorem simul et concubinam habens non commun
Abbreviated transcription (Latin):
ex eodẽ. Studendũ ẽ ep̃is ut dissidentes fr̃s
siue clicos siuc laicos ad pac̾e mag̃ qm ad iudici¬
Non recipiant᷑ donaeoꝵ

Expanded text:
 26. Studendum est episcopis, ut dissidentes fratres, sive clericos, sive laicos, ad pacem magis quam ad judiciNon recipiantur dona eo
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. qͦs leges scł̃i infames appellant. ⁊
om̃s qui culpis exigentib ad sac̾dotiũ ñ posst̾
puehi. Indignũ ẽ enim. ut illi eos accusent. qͥ
ẽẽ ñ posst̃ qd̾ ipsi sunt. Qm̃ sicut maiores a
minorib ñ iudicant᷑. ita nec cͥminari possuss.
Iu faines st̃. qͥ regnũ dĩ consequi

Expanded text:
cimus, quos leges saeculi infames appellant, et omnes, qui culpis exigentibus ad sacerdotium non possunt provehi. Indignum est enim, ut illi eos accusent, qui esse non possunt quod ipsi sunt, quoniam sicut majores a minoribus non judicantur, ita nec criminari possunt. Infames s
Abbreviated transcription (Latin):
tilene ꝗͣdã ⁊ cõmessationes: ⁊ ad iuic̾ẽ dona do¬
nant᷑. qͣsi in pͥncipio aum boni fati augurio aut
aliqͦt m̃ ses. aut tẽꝑa. aut dies ⁊ annos aut luniȩ¬
nationes. aut fata. aut auguria obseruat. aut
attendit. aut consentit obseruantib: mutiliter
⁊ sine. causa ⁊ mag̃ ad sui damnationẽ qmͣ ad salu¬
tem tendit. Si ue ꝑ qͦscła numeros literaꝵ ⁊ lune.¬

Expanded text:
cem dona donantur, quasi in principio anni boni fati augurio, aut aliquos menses, aut tempora, aut dies, et annos, aut lunaenationes, aut fata, aut auguria observat, aut attendit, aut consentit observantibus inutiliter et sine causa, magis ad sui damnationem quam ad salutem tendit; sive qui per quosdam numeros litteraru
Abbreviated transcription (Latin):
pulanda. aut in collectionib herbaꝵ carmina di¬
cunt. aut petãciolas ꝓ qͣuis infirmitate sepͥtas. su¬
ꝑ homines aut ammalia ponunt pͣter sẏmbolũ
dinariis ⁊ tempestatib credunt. Qui aũ talib
credunt. arit ad domũ eoꝵ euntes aut suis domib
niducunt ut int̾rogent. sciant. se fide. Ranã
⁊ baptismũ p̃uaricasse ⁊ paganũ ⁊ apostatã .i.
retro abeuntẽ ⁊ d̾i immicũ. ⁊ irã dĩ gͣuiter m
etͥnum incurrere. nͥ eccł̃iastica pęnitentia em̃da¬

Expanded text:
pulanda, aut in collectionibus herbarum carmina dicunt, aut pyctaciola pro quavis infirmitate scripta, super homines vel animalia ponunt, praeter symbolum edinariis tempestatibus credunt. Qui autem talibus credunt, aut ad eorum domum euntes, aut suis domibus introducunt, ut interrogenet baptismum prevaricasse et paganum et apostatam, id est retro abeuntem et dei inimicum, iram dei graviter in eternum incurrisse, nisi ecclesiastica penitentia emenda
Abbreviated transcription (Latin):
innocentie parcendo sinere ut in malũ gͣuiꝰ
incidat᷑. ꝑtinet gͦ ad innocentis officiũ. ñ solũ
malũ inferre. uerũ ⁊̃ cohib̾e a peccato. uł pum¬
re peccatũ: ut aut ipse qͥ pͥus odio habebat᷑ cor¬
rigat᷑ exꝑim̃to. aut alii terreant᷑. Item haimo

Expanded text:
innocentiae, parcendo sinere ut in malum gravius incidatur. Pertinet ergo ad innocentis officium non solum nemini malum inferre, verum etiam cohibere a peccato, vel punire peccatum, ut aut ipse qui prius oditur, corrigatur experimento, aut alii terreantur exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
nectutis uł generis nobilitatẽ a paruulis uł
minimis cruditis si qͥd est forte utilitatis aut sa¬
lutis inqͥrere negligat. Qui enĩ rebellit̾ uiuit¬
& discere atq agere hona recusat. magis diabo¬
li qm xp̃i mẽbrũ esse ostendit᷑. & potiꝰ infidelis
qm fidelis cẽ demonstrat᷑. Ecce plenarie mon
siratũ est qd̾ sacerdotes oportet. litt̾arũ tã sacra¬
rũ qm scl̃ariũ esse peritos. Nunc querit᷑ an scl̃a¬
riũ negocioꝵ oporteat eos habere noticiam.
anc p̃latis eẽ necessariã multis rationib ꝓba¬
tur. Debent nãq p̃lati subditis ñ solũ sp̃ũalia¬
subsidia s etiã carnalia ministrare. exemplo
xp̃i qͥ turbas sequentes ñ solũ u̾bo docebat. s etiã
uirtute sanabat. corporalib alim̃tis reficiebat
Ut autẽ p̃lati hec omia plene ꝑsicere possint.¬

Expanded text:
ntutis vel nobilitatem generis a parvulis et minus eruditis, si quid forte enim utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diaboli quam Christi membrum esse ostenditur, et potius infidelis am fidelis monstratur. stratum est, quoa sacerdotes oportet literarum tam sacrarum quam saecularium esse peritos. Nunc quaeritur, an saecularium negotiorum oporteat eos habere peritiam? Hanc praelatis esse necessariam, multis rationibus probatur. Debent namque praelati subditis non solum spiritualia, sed etiam carnalia subsidia ministrare, exemplo Christi, qui turbas sequentes non solum verbo docebat, sed etiam virtute sanabat et corporalibus alimentis reficiebat. Ut autem praelati haec omnia plene possint
Abbreviated transcription (Latin):
uod uͦ dicitis nr̃is temꝑib deb̾e seruari
quȩ a meis qͦ decessorib tͣdita uł custodi¬
tã st̃: absit hoc a me ut statuta maioꝵ cũ sacer¬
dotib meis in qͣlib& eccłia infringã. qͥa mͥiniu¬
riã facio. si frm̃ meoꝵ iura ꝑturbo. Itẽ iuliꝰ pp.¬

Expanded text:
uod vero dicitis nostris temporibus debere servari quae a meis quoque praedecessoribus tradita atque custodita sunt, absit hoc a me ut statuta 619 majorum consacerdotibus meis in qualibet Ecclesia infringam, quia mihi injuriam facio, si fratrum meorum jura perturbo. Sed cum resp
Abbreviated transcription (Latin):
etate rationabili sunt. ñ cogant᷑ iurare. &
qui semel ꝑuirus fuerit. nec testis sit pꝰ hec.
nec ad sacram̃tum accedat: nec in sua causa

Expanded text:
e rationabili aetate sunt, non cogantur jurare, et qui semel perjuratus fuerit, nec testis sit post haec, nec ad sacramentum accedat, nec in sua causa vel
Abbreviated transcription (Latin):
nis sumant: castitatem seruare ꝓponant.
idua quȩ sc̃ỹ religionis optmere ꝓpositum¬
uoluerit. sacerdoti uł ministro. ad quem aut ipsa
uenerit. aut quem ã se uenire contigerit. scͥptis
a sacerdote uł a ministro apta religionis ꝓfessio¬
nis ueste. seu lectulo quiescens. fiue in quocũq
loco consistens constanter uiat᷑. nec diuersi coloris.
aut diuersȩ partis eadẽ notabilis sit uestis .s religi¬

Expanded text:
astitatem servare proponunt. Vidua, quae sanctae religionis obtinere propositumvoluerit, sacerdoti vel ministro, ad quem aut ipsa venerit, aut quem ad se venire contigerit, scriptis a sacerdote vel ministro apta religionis professioni veste, seu in lectulo quiescens sive in quocunque loco consistens, constanter ea utatur, nec diversi coloris aut diversae partis eadem sit notabilis vestis, sed religi
Abbreviated transcription (Latin):
ultra tres m̃ses uacare eccłiam sc̃oꝵ patrũ ꝓhi¬
bent sanctiones. sub anathemate int̾dicimꝰ ue
sanonici de sede ep̃ali ab electione epõꝵ excludars
religiosos uiros. s eoꝵ consilio honesta & idonea
ꝑsona in epm̃ eligat᷑. Qd̾ si exclusis religiosis ele¬

Expanded text:
ultra tres menses vacare ecclesiam sanctorum Patrum prohibent sanctiones, sub anathematis vinculo interdicimus, ne canonici de sede episcopali ab electione episcoporum excludant religiosissimos viros, sed eorum consilio honesta et idonea persona in episcopum eligatur. Quod si exclusis eisdem religiosis ele
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo ẽ. quã uulg̾ ꝑ scõꝵ sollemnitates ag̾e
consueuit. Popłi qͥ debent officia diuina atten¬
dere. saliationib turpib inuigilant. cantica ñ
solũ mala canentes: s religiosoꝵ officiis ꝑstre¬
sactidotũ & iudicũ a concił scõ curȩ cõmitat᷑.¬

Expanded text:
suetudo est quam vulgus per sanctorum solemnitates agere consuevit. Populi qui debent officia divina attendere, saltationibus turpibus invigilant, cantica non solum mala canentes, sed et religiosorum officiis perstresacerdotum et judicu
Abbreviated transcription (Latin):
oportet irrep̃hensibiliter uiuere. & summo stu¬
dio niti ut om̃s uite: huiꝰ occupationes abicias.
ne fideuissor existas. ne aduocatus licium fias.
ne. uł. in ulla antiqua occupatione ꝓrsꝰ inuemi¬
aris mundialis negocii occafione ꝑpelxus. Neq
ciñ iudicẽ. neq cognitorẽ scl̃arium negotioꝵ ho¬
die ordinare te uult xp̃c. ne p̃focatus p̃sentib¬

Expanded text:
oportet irreprehensibiliter vivere et summo studio niti, ut omnes vitae huius occupationes abicias, ne fideiussor existas, ne advocatus litium fias, neve in ulla aliqua occupatione prorsus inveniaris mundialis negocii occasione perplexus. Neque enim iudicem aut cognitorem secularium negociorum hodie te ordinare vult C
Abbreviated transcription (Latin):
icut satiꝰ ẽ. mori fame qm ydolatris uesci ita satꝰ
defuugiabsq liberis. qm̃ ex illicito concubitu
stirpẽ querere. Undecũq aũ nascaut᷑ homines. si ꝑa¬
rentum uitia ñ sectent᷑ & dm̃ recte colant. honestiꝙ.
salui erunt. Semen enĩ hominis ex qualicũq homine
dei creatura ẽ. & eo male utentibꝰ inale erit. ñ ipsũ ali¬

Expanded text:
ius est emori fame quam idolothytis uesci; ita satius est defungi sine liberis quam ex inlicito coitu stirpem quaerere. undecumque autem nascantur homines, si parentum uitia non sectentur et deum recte colant, honesti et salui erunt. semen enim hominis ex qualicumque homine dei creatura est, et eo male utentibus male erit, non ipsum ali
Abbreviated transcription (Latin):
scdarum interesse ñ debere. maxime cum p̃cipi¬
atur sccłis nuptiis penitentiam tribuere. Quis
erit prb̃r. qui ꝓpter conuiuium illis consenti¬
ritatis rationẽ. fornicari conunicitur: qui

Expanded text:
nuptiarum interesse non debere; maxime quum praecipiatur secundis nuptiis poenitentiam tribuere: quis erit presbyter, qui propter convivium illis consentiritatis rationem fornicari convincitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs contͥstatꝰ noluerit reconciliari fr̃i suo
Isatisfaciente eo qͥ contͥstau̾it. acerrimis ma¬
ctret̃ inedis. usq dũ głanti animo satisfadio¬

Expanded text:
is contristatus noluerit reconciliari fratri suo, satisfaciente eo qui contristavit, acerrimis maceretur inediis, usque dum gratanti animo satisfactio
Abbreviated transcription (Latin):
pin ñ debere in aliã irrue¬
re ciuitatẽ. quȩ illi ꝓbat᷑ ñ eẽ subiecta.
neq in regionẽ quȩ ad eius curã minime nos¬
cit᷑ ꝑtine̾. ad aliqd ordinandũ. neq pħros aut
diaconos constituere ad alios ep̃os ꝑtinentes.
nͥ forte cũ uoluntate ⁊ testimonio ꝓpͥe regio¬
nis ep̃i. Qd̾ si qͥspiã hoꝵ taltͣ face uolu̾it irrita

Expanded text:
e in alienam irruere civitatem, quae illi probatur non esse subjecta, neque in regionem, quae ad ejus curam minime noscitur pertinere, ad aliquid ordinandum, neque presbyteros aut diaconos constituere ad alios episcopos pertinentes, nisi forte cum voluntate et testimonio propriae regionis episcopi. Quod si quispiam horum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uu hułcemodi officia cõmissa sunt. nec cũ eoꝵ
conscientiã ep̃i intelligendũ reluiqͥt qͦd ep̃o
consentiente aliis ȩccliis dari possunt. Item.
luxta dispositionẽ. ep̃i decimne tribuantur.

Expanded text:
i hujuscemodi officia commissa sunt, nec cum eorum conscientiam episcopi, intelligendum relinquit, quod episcopo consentiente aliis ecclesiis dari possunt. C. LVI. Juxta dispositionem episcopi decimae distribuantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducit᷑. iam in ipsa ꝓuectꝰ sui radice uitiatꝰ. pa¬
ratior ẽ aliis uenundare qd̾ emit. Et uͥ ẽ qd̾ scͥp¬
tũ ẽ. gͣns accepistis. gͣtis date.: Et cũ pͥmo contra
scãm eccłi̾am symoniaca heresis sit exorta. cur ñ
ꝓuehendo agit ut hereticꝰ fiat: Ideoq hortam̃
ut ur̃m nullꝰ denuo hoc fieri patiat᷑. S neq gr̃a
alicuiꝰ uł supplicatiõe aliqͦs ad sacͦs ordines au¬
deat ꝓmou̾e. nͥ eũ quẽ uitȩ ⁊ actionis qͣlitas ad
hoc dignũ ẽẽ monstrau̾it. Nam si alit̾ factũ sen
serimꝰ. denuo districta ⁊ canonica illud nou̾tas

Expanded text:
radice vitiatus, paratior est aliis vendere quod emit. Et ubi est quod scriptum est: Gratis accepistis, gratis date ? Et cum prima contra sanctam Ecclesiam simoniaca haeresis sit exorta, cur non provehendo agit ut haereticus fiat? Ideoque hortamur ut nullus vestrum denuo hoc fieri patiatur; sed neque gratia alicujus, neque supplicatione, aliquos ad sacros ordines audeat promovere, nisi eum quem vitae et actionis qualitas ad hoc dignum esse monstraverit. Nam si aliter factum denuo senserimus, districta et canonica illud noveritis
Abbreviated transcription (Latin):
on liceat quẽlibet mysteria tange¬
re. nͥ subdiacono aut accolito in secretario ua¬
sa am̃ica. Non oportet dericoᷤᷤ comam nutrire &
sic ministrare. s attonso capite. patentib auribꝰ
& scd̃m a aroii talarem uestem induere. ut sint
in habitu ornato. Item.
ponsus & sponsa cũ bene¬
dicendi sunt a sacerdote: a parentib uł a
p̃aranimphis offerantur. Qui cum benedictionẽ
acceꝑint. cadẽ nocte ꝓ reuerentia ipsiꝰ benedicti¬
onis in uirginitate ꝑmaneant. Qualiter ep̃c
sit examinandus. qͣliter ipse simul cũ reliqͥs infra
ipsũ constitutis sit ordinandus. breuit̾ monstra¬
tũ est. Nunc autẽ uidendũ est de sacerdotib &
clericis reliquis. an sine examinatione sint ꝓmo¬
uendi. De his ita scribit paulus ad tymotheum
Manus cito nemini imposueris. & nichil sine p̃¬
iudicio facias in alterã partem declinando. Item¬

Expanded text:
on liceat cuilibet ministeria tangere, nisi subdiacono aut acolytho, in secretario vasa dominica. § 1. Nec oportet clericos comam nutrire, et ministrare: sed attonso capite, patentibus auribus, et secundum Aaron talarem vestem induere, ut sint in habitu ornato. C.ponsus et sponsa cum benedicendi sunt a sacerdote, a parentibus suis vel a paranymphis offerantur, qui cum benedictionem acceperint, eadem nocte pro reverentia ipsius benedictionis in virginitate permaneant. sit examinandus, et qualiter ipse simul cum reliquis infra ipsum constitutis sit ordinandus, breviter monstratum est. Nunc autem videndum est de sacerdotibus et reliquis, an sine examinatione sint promovendi. De his ita scribit Paulus ad Timotheum: Manus nemini cito imposueris, et nihil sine praejudicio facias in alteram partem declinando.
Abbreviated transcription (Latin):
latente cõmisso. ñ facile quisꝗͣ ex suspicionibꝰ
abstinet᷑. qui utiq submouebit᷑. si eiꝰ flagitium
detegat᷑. Cũ enĩ par causa sit. int̾dũ ꝓbatione
cessante. uindicte ratio conqͥescit. Ecce qd̃ ista¬
si adult̾ possit dimitt̾e eã causa fornicationis.
Non enĩ uidet᷑ qd̾ pari cͥmine infectꝰ aliũ de codẽ
punire possit. Unde cũ iudei adult̾am accusa¬
rent. eqͥtatis senitutiã de dño acceꝑunt. Qcũq
ur̃m sine peccato ẽ. pͥmus in illam lapidẽ mit¬
tat. hinc etiã in cugłio p̃cipit᷑. ypocͥta. pͥmũ eice

Expanded text:
latente commisso non facile quisquam ex suspicionibus abstinet, qui utique submovebitur, si eius flagitium detegatur. Cum enim par causa sit, interdum probatione cessante, vindicte ratio conquiescit. Extsi adulter possit dimittere uxorem causa fornicationis? Non enim videtur quod eodem crimine infectus, alium de eodem punire possit. Unde cum Iudei adulteram accusarent, equitatis sententiam a domino acceperunt: Quicumque vestrum sine peccato est, primus in illam lapidem mittat.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpoꝵ spacia pastoralib curis destituta¬
consistit. dignũ ẽ ut brachio amplitudinis ur̃e
subleuet᷑ ac gub̾nationis regmine ꝓtegat᷑. Uñ
salutationis alloqͥo p̃misso urãm mansuetudi
nẽ dep̃cam̃. qͣtinꝰ colono humili diacono cand̾e
cccłiam ad regendũ ꝯcedere dignemini. ut ur̃a
licentia accepta. ibidẽ eũ dño adiuuante ꝯsetrare
ualeamꝰ cp̃m. Sin aũ in p̃dicta ecclia nolueritis
ut p̃ficiat᷑ ep̃c. ausculanã eccl̃iam quȩ uiduata
extitit. illi ur̃a serenitas dignet᷑ ꝯcedere. ut ꝯse¬
cratꝰ a nr̃o p̃sulatu. dõ om̃ipotenti ur̃o imꝑio¬

Expanded text:
temporum spacia pastoralibus curis destitutaconsistit, dignum est, ut brachio amplitudinis vestrę sublevetur ac gubernationis tegmine protegatur. Unde salutationis alloquio premisso vestram magnitnem deprecamur, quatenus Colono humili diacono eamdem ecclesiam ad regendam concedere dignemini, ut vestra licentia accepta ibidem eum, Deo adjuvante, consecrare valeamus episcopum. Sin autem in praedicta Ecclesia nolueritis ut praeficiatur episcopus, Tusculanam Ecclesiam, quae viduata existit, illi vestra serenitas dignetur concedere; ut consecratus a nostro praesulatu Deo omnipotenti,
Abbreviated transcription (Latin):
auferri int̾dicimꝰ & sub districtione anathema¬
tis ꝓhibemꝰ. & eccl̃ias a laicis aut in castellari. aut
in seruitutẽ redigi. auctoritate. apłica ꝓhibemꝰ

Expanded text:
ui sic dicit, sub dir strictione anathematis prohibemus, ecclesias a laycis incastallari. aut in seruitutem redigi, auctoritate apostolica inhibem
Abbreviated transcription (Latin):
atet gͥ qd̾ expoliati pͥus st̃ p̃sentialit̾ rstitu¬
endiꝰ anteqm ad causa sint uocandi. S obi¬
at᷑. ubi defuit legitima institutio. ibi ñ pot̾ c̃e
restitutio. Non enĩ ꝓbat᷑ destitutꝰ qͥ pͥus ñ fuit
institutꝰ. ac ꝑ hoc nec restaurationẽ postulari¬

Expanded text:
atet ergo quod expoliati prius sunt presentialiter restituendi quam ad causam vocandi. Sed obiicitur: ubi non fuit legitima institutio, ibi nec potest esse restinstitutus, ac per hoc nec restaurationem postular
Abbreviated transcription (Latin):
telligit᷑ quo apłica sedes ꝑ uiolentiã occupatur.
qͥ casũ uudex ñ inuenit᷑. cuiꝰ officio ille apostatis
ꝯxclludat. In aliis aũ locũ ñ ht. cũ uolenta posses¬
sio n ꝑ iudicis sententiã decentori molento det̃¬
hi ñ possit. Si aũ uerꝰ dñs ñ bello continuato s

Expanded text:
intelligitur, quo apostolica sedes per violentiam occupatur, quo casu judex non invenitur, cujus officio ille apostaticus possit excludi. In aliis autem locum non habet, quum violenta possessio, nisi per judicis sententiam, violento detentori detrahi non possit. Si autem verus dominus, bello non continu
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ pͥma parte diei conuenerint. Studiose gͦ
tua qͦ cura ñ negligat: uͥ ꝑ omĩa uob̃ fide &
actib congruamꝰ. Pꝑter qͦd remeanti filio nr̃o
possidonio pb̃ro. hanc ad dilectionẽ tuã epłam
dedimꝰ ꝑferendã. qͥ nr̃is ꝓcessionib atq actionib¬
frequent̾ int̾fuit. & totiens ad nos missꝰ. qͥd i
om̃ib apłice sedis auctoritas teneret agnouit.
sse petuliares. ñ st̃ in publico cantande.

Expanded text:
 diei parte convenerint. Studiose ergtua quoque cura non negligat: ut per omnia nobis et fide et actibus congruamus. Propter quod remeanti filio nostro Possidonio presbytero, hanc ad fraternitatem tuam epistolam dedimus preferendam, qui nostris processionibus atqfrequenter interfuit, et toties ad nos missus quid in omnibus apostolicae sedis auctoritas teneret agnovit. issae peculiares non sunt in publico cantandae.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c. me ac responsali mco nesciente ordina¬
tusẽ. ⁊ facta ẽ resquȩ sub nullis antioribꝰ pͥnci¬
renissimis dñis cognoscere si hoc fieri ussissent.
qd̃ ci sub excõmunicationis int̾positiõe manda¬
ui. Qui ꝯtẽpto me. atq despecto in audacia quoꝵ¬
dã scłariũ hominũ quib denudata sua eccłia pre¬
mia multa p̃bere dr̃ nunc usq missas facere p̃su¬
mit. atq ad me uenire scd̾m iussionẽ dñoꝵ nolu¬
it. Ego aũ p̃ceptioni pietatis eoꝵ obediens. eidẽ
in arimo qͥ me nesciente ordinatꝰ ẽ. hoc qd̾ ior¬
dinatione sua me uł responsalẽ meũ p̃termittẽ
p̃sumpsit. ita ex corde laxaui. acsi me audore fu¬
erit ordinatꝰ. Alia uͦ ꝑu̾sa illiꝰ. scił mala corꝑa¬
lia quȩ cognoni. uł qͥa cũ pecuniis electꝰ ẽ. uł qd̾¬

Expanded text:
pus, me ac responsale meo nesciente, ordinatus est; et facta res est, quae sub nullis anterioribus princirenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri ipsi jussissent. Quod ei sub excommunicationis interpositione mandavi: et contempto me atque despecto, in audacia quorumdam saecularium hominum, quibus, denudata sua ecclesia, praemia multa praebere dicitur, nunc usque missas facere praesumit, atque ad me venire secundum jussionem dominorum noluit. Ego autem praeceptioni pietatis eorum obediens, eidem Maximo, qui me nesciente ordinatus est, hoc, quod in ordinatione sua me vel responsalem meum praetermittpraesumpsit, ita ex corde laxavi, ac si me auctore fuerit ordinatus. Alia vero perversa illius, scilicet mala corporalia, quae cognovi, vel quia cum pecuniis est e
Abbreviated transcription (Latin):
xanoꝵ & gentiliũ. & ueraeiter credentiũ. & infi¬
deliũ atq hereticoꝵ: uera & ñ falsa discretio ha
suasionis. nec qͣdragesimaꝵ dieb ab ȩccł̃iis
fideles desint. nec habitent in eubiculoꝵ lati¬
bulis ac montiũ qͥ in suspicionib ꝑseuerant.
s exemplũ atq p̃ceptũ custodiant sacerdotũ. &
ad alienas uaillas agendoꝵ conuentuũ causa ñ con¬
ueniant. Ab uinu̾sis ep̃is dictũ ẽ anathema sit
qͥ hec cõmiserit. Itẽ ex dictis scĩ apollonii. Quan¬

Expanded text:
anorum et gentilium, veraciter credentium et infidelium atque haereticorum, vera et non falsa discretio habsubreptionis, nec quadragesimarum diebus ab ecclesiis fideles desint, nec habitent in latibulis cubitorum ac montium qui in suspicionibus perseverant, sed exemplum et praeceptum custodiant sacerdotum, et ad alienas nullas agendorum conventuum causas conveniant. Ab universis episcopis dictum est: Anathema sit qui hoc commiserit. I
Abbreviated transcription (Latin):
dum bracharensem. annua illatione sͥ expectet in¬
ferri. Monasterioꝵ tñ basilicis ab hac solutionis ex¬
pensione seiunctis. Cum uͦ ep̃c diocesim uisitat.
nulli p̃ multitudine oneros existat. nec uinqmͣ¬
qnq̃genariũ numerũ euectionis excedat. aut am¬
płiꝰ qmͣ una die ꝑ unãquãq basilicã remorandi
licentiã habeat. Quicũq uͦ pontificũ eoꝵde aliter
qmͣ deereium agendũ p̃sumpserit. correctioni ꝓ¬
tuldubio canonũ subiacehit. tanꝗ̃ constitutionũ
sy nodaliũ tñsgressor. ⁊ pͥscoꝵ patrũ edictoꝵ cor¬
ruptor. Item ØR ep̃is siciliȩS¬

Expanded text:
dum Braccarensem annua illatione sibi exspectet inferri, monasteriorum tamen basilicis ab hac solutionis expensione sejunctis. Cum vero episcopus dioecesem visitat nulli prae multitudine onerosus existat, nec unquam quinarium numerum evectionis excedat, aut amplius quam una die per unamquamque basilicam remorandi licentiam habeat. Quicunque vero pontificum eorumdem aliter quam decernimus agendum praesumpserit, correptioni procul dubio canonum subjacebit, tanquam constitutionum synodalium transgressor, et priscorum Patrum edicti corruptor.
Abbreviated transcription (Latin):
consensu nos conferre cõpetenter oportuit. queri¬
tificũ suoꝵ rapacitates. necessitas ut cõꝑimꝰ tand̾e
cõpulit in publicũ examen deferri. Hii enĩ ponti¬
fices ut eoꝵ euidens inquisitio patefecit indiscre¬
to moderamine parrochianas ȩcclias p̃grauantes.
dũ in exactionib suꝑfluis frequent existunt.
pene usq ad exmnanitionẽ extremȩ urtutis qͣͥs¬
dam basilicas ꝑdluxisse ꝓbant᷑. Ne gͦ fiat de

Expanded text:
consensu nos conferre competenter oportuit, quaeritificum suorum rapacitates necessitas ut comperimus tandem compulit in publicum examen deferri; hic enim pontifices ut evidens inquisitio patefecit indiscreto moderamine parochianas ecclesias praegravantes, dum in exactionibus superflui frequenter existunt, pene usque ad exactionem extremae virtutis quasdam basilicas perduxisse probantur. Ne ergo fiat de
Abbreviated transcription (Latin):
positiomi dũ ꝓposuit se ꝑseueraturã uirginẽ nͥ
as alit̃ ei reuelaret. C omimitens gͦ uirgitatẽ¬
fuã diuine dispositioni ꝯsensit in caruałe copu¬
lam. ñ illam appetendo: s diumȩ inspirationi
de conceꝑat. fimul cũ uiro labiis exp̃ssit. ⁊ uterq
in uirginitate ꝑmansit. C onsensꝰ gͦ cohabitan¬
di ⁊ indiui duã uitȩ consuetudine retinendi inter¬
uemens eos comuges fecit. Indiuidua uͦ ꝯsuetud̃o

Expanded text:
Maria proposuit se perseueraturam uirginem nisi ei deus aliter reuelaret, committens ergo uirginitatem diuine dispositioni; consensit in carnalem copulam non illam appetendo, sed diuine inspirationi ssit, et uterque in virginitate permansit § 1. Consensus ergo cohabitandi et individuam vitae consuetudinem retinendi interveniens eos conjuges fecit. Individua vero vitae co
Abbreviated transcription (Latin):
inueniunt᷑ interminate. Quia gͦ a consan¬
guineoꝵ coniunctionib sicut ꝓbatũ ẽ abstine¬
re oportet: uidendũ ẽ usq ad quẽ gͣdum a con¬
sanguineis ꝓpͥis abstinere oporteat. uł si ex cog¬
natione ꝓp̾e uxoris aliqm duci in conuge̾ liceat.

Expanded text:
go a consanguineorum conjunctionibus, sicut probatum est, abstinere oportet, videndum est, usque ad quem gradum a consanguineis propriis abstinere oporteat, vel si ex cognatione propriae uxoris aliquam duci in uxorem liceat?
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Uñ abraham a chaldeis cũ fr̃e suo aram
in ignẽ quẽ adorare noluti ꝓiectus ẽ. ut nitmͣ
sue dĩtatis exurendo sentiret. quẽ uenerando
colere contẽpsit. Ne gͦ ix coniunctiõe infide¬
liũ fideles ad ydolatam ꝓlaberent᷑. & ita dm
offenderent sicut qͦndam anͣ diluiũ filii dĩ
cõmixti filiab hominũ ipsũ ad iracundiã ꝓ¬
uocauerant. rectissime cautũ ẽ ut patarche
urri sc̃issimi ñ nͥ de ꝓpͥa cognatione.i. de familia
fideliũ sͥ uxores acciꝑent. Hinc ⁊̃ cũ filii ifrł in¬
traturi t̾ram ꝓmissionis a dño audirent ne fili¬
as chananeoꝵ sͥ in uxores acciꝑent. nec suas eis
nuptii tͣderent. statim subiunxit dñs. ne fa¬
ciant uos recedere a dõ ur̃o. & formcari eum
diis alienis. Hmeĩ esdras ydumeas. atq mu

Expanded text:
sit. Unde Abraham a Chaldaeis cum fratre suo Aram sit. Unde Abraham a Chaldaeis cum fratre suo Aram in ignem, quem adorare noluit, projectus est, ut numen suae divinitatis exurendo sentiret, quem venerando colere contemsit. Ne ergo ex conjunctione infidelium fideles ad idololatriam prolaberentur, et ita Deum offenderent, sicut quondam ante diluvium filii Dei, commixti filiabus hominum, ipsum ad iracundiam provocaverant, rectissime cautum est, ut patriarchae viri sanctissimi nonnisi de propria cognatione, id est de familia fidelium, sibi uxores acciperent. Hinc etiam, quum filii Israel intraturi terram promissionis a Domino audirent, ne filias Chananaeorum sibi in uxores acciperent, nec suas eis nuptui traderent, statim subjunxit Dominus: Ne faciant vos recedere a Deo vestro, et fornicari cum diis alienis. Hinc etiam Esdras Idu
Abbreviated transcription (Latin):
gio. sicut eua uxor eiꝰ utͥq sexui filioꝵ fuit & so
trus & mater. Quod si duȩ feminȩ fuissent. alta
qñ nͥ frẽs & sorores ex illis duob pͥmis nulli ho¬
mines erant. Fieri gͦ debuit qͦd potuit. ut ex¬
istente copia unde ducerent᷑ uxores quȩ iã ñ
erant sorores. ñ solũ aliud ñ fieret uͥ nulla ne¬
cessitas eẽt. qͦd humano genere crescente: ĩ int̾
uari cernimꝰ. ut ⁊̃ si ꝑuerfis legib ꝑmittantur
fr̃na coniugia. melior tñ consuetudo ipsã ma¬
riũ ẽ caritatis. Celestis uͦ cuitas. opꝰ htͣ. ut nox¬
am genãtionis euadat. Hac itaq consuetudi¬
ne quȩ ab ipso exordio humanȩ ꝓpagationis
originẽ habuit quã nulla lex contͣ iubendo
euacuauerat. extusant᷑ abraham. Ysaac. ⁊ ia cob.
& cęt̾i qͥ de ꝓpͥa cognatione ducebant uxores.
qmuis ⁊̃ alia causa certissime rationis qua id
factũ sit possit intelligi. Cet̾is ydolatͥa feda¬
tis: sola familia heber in cultu uniꝰ di reman¬

Expanded text:
r. Sic et Eva uxor ejus utrique sexui filiorum fuit socrus et mater. Quae si duae feminae fuissent, matersi fratres et sorores ex illis duobus primis nulli homines erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia unde ducerentur uxores, quae jam non erant sorores, ut non solum illud fieret, ut nulla neeret. Quod humano genere crescente et multipuari cernimus, ut, etiamsi peruersis legibus permittantur fraterna coniugia, melior tamen consuetudo ipsam marium est caritatis; coelestis vero civitas opus habet, ut noxam generationis evadat. Gratian. Hac itaque consuetudine, quae ab ipso exordio humanae propagationis originem habuit, quam nulla lex contra jubendo evacuaverat, excusantur Abraham, Isaac, et Jacob, et ceteri, qui de propria cognatione ducebant uxores. Quamvis etiam alia causa rectissimae rationis, qua id factum sit, possit intelligi. Ceteris idololatria foedatis, sola familia Heber in cultu unius Dei reman
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre consanguin eoꝵ coniunctiones in ppło d̃ĩ pͥ¬
ab mitio salutẽ humani gn̾is dispensauit. ut
pͥmituiã eccłiam in illo ppło institueret. qͥ s car¬
nis consangumitate erat ꝓpinquus. Tñ de
plebe iudaica pͥmũ apłos elegit. qͦs qͣsi funda¬
m̃tum ȩccł̃iȩ instituit. quoꝵ p̃dicatione de ea¬
de plebe multi. ad dm̃ conu̾si. in seipsis originẽ
eccłie p̃stitert̃. Demde in cetitate suę ꝑfidiȩ̨
uidaita plebe relicta. ad gentes que tam fide.
qmͣ cognatione carnis a & erant aliene. p̃dica¬
uio eituglica tnslata ẽ: & qͣsi consangumeȩ
copłam xp̃s asꝑnatꝰ. de aliena cognatione sͥ uxorẽ.
elegit: adimplens illud qͦd ꝑ ꝓpħam p̃dixerat.¬

Expanded text:
re consanguineorum conjunctiones in populo Dei prab initio salutem humani generis dispensavit, ut primitivam ecclesiam in illo populo institueret, qui sibi carnis consanguinitate erat propinquus. Unde de plebe Judaica primum apostolos elegit, quos quasi fundamentum ecclesiae instituit, quorum praedicatione de eadem plebe multi ad Deum conversi, in se ipsis originem ecclesiae praestiterunt. Deinde in caecitate perfidiae suae Judaica plebe relicta ad gentes, quae tam fide quam cognatione carnis a Christo erant alienae, praedicatio evangelica translata est, et quasi cChristus aspernatus, de aliena cognatione sibi uxorem elegit, adimplens illud, quod per Prophet
Abbreviated transcription (Latin):
seruanda dicunt᷑. quȩ nec euugłicis nec apł̃icis
institutis euacuata ꝓbant᷑. uerũ qͥdẽ ẽ.s cũ õa
siguralia apłs ꝓbet ad tempꝰ eẽ data. atq ideo
ueniente uertiate affirmet. illa ñ ultͣ ẽc̃ sertian¬
da: hoc aũ ut supͣ monstratũ ẽ causa sacram̃ti
a dõ institutũ ẽẽ ꝓbet᷑. & hoc cũ cet̾is figuralib
euacuatũ certissime constet. qmͣ qmͣ sicut. apls
quȩdã ionsulendo addidit. quȩ euugłicis p̃cep¬
tis ñ inueniebant᷑ diffinita. nec tñ ido tamqmͣ
temtraria uł suꝑftua ab aliis apłis st̃ repudia
nistroꝵ. de confectione mystioꝵ. de celebratioẽ
officioꝵ quȩ nullatinꝰ sunt resp¬
enda. s cdiligenti ueneratione suscipiencla.

Expanded text:
nda dicuntur, quae nec evangelicis, nec apostolicis institutis evacuata probantur, verum quidem est; sed quum omnia figuralia Apostolus probet ad tempus esse data, atque ideo veniente veritate affirmet illa non ultra esse servanda, hoc autem, ut supra monstratum est, causa sacramenti a Deo institutum esse probetur: et hoc cum ceteris figuralibus evacuatum certissime constat; quanquam, sicut Apostolus quaedam consulendo addidit, quae evangelicis praeceptis non inveniebantur definita, nec tamen ideo tanquam temeraria vel superflua ab aliis Apostolis sunt repudiatnistrorum, de confectione mysteriorum, de celebratione officiorum, quae nullatenus respsunt, sed diligenti veneratione suscip
Abbreviated transcription (Latin):
iquis conuidus fui̾t alios ad falsa testimo¬
nia uł ad ꝑiuria attraxisse. uł q̃cũq cor¬
ruptione sollicitasse: ipse quid̾e usq ad exi
consensisse ꝓbant᷑: postea ab omi testimonio
sunt remouendi.⁊ scdm legẽ infamia nota
rare. ⁊ racet : delinquit. Unde AUcꝰ ait in qͣsti

Expanded text:
quis convictus fuerit alios ad falsa testimonia vel perjuria attraxisse, vel quacunque corruptione sollicitasse, ipse quidem usque ad exiconsensisse probantur, postea ab omni testimonio sunt removendi, et secundum legem infamia notabrare, et tacet, delinquit. Unde Augustinus ait in
Abbreviated transcription (Latin):
erũ illud s̃s. de his intelligendũ ẽ qͥ ñ cau¬
sa necessitatis. s causa ingͣtitudinis callide
cilii de his intelligr. qͥ nolunt obtẽpare ep̃is sius
ꝓpt̾ necessitatẽ ecclie suȩ uolentib eos ad altio¬
ra ꝓmou̾e. Hanc distinctionẽ ex dec̾to simplicii

Expanded text:
erum illud Gregorii de his intelligendum est, qui non causa necessitatis, sed causa ingratitudinis callide cilii de his intelligitur, qui nolunt obtemperare episcopis suis propter necessitatem ecclesiae volentibus eos ad altiora promovere. Hanc distinctionem ex decreto Simplicii
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens ab oriente ad hesꝑias partes ut re
anȩ ꝑfidie magistro qͥ mediolanensẽ eccł̃iam ut
lupꝰ dilaniau̾at. cũ uellet catholicũ dõ ordinan¬
te ibi consec̃re ep̃m. euocans ep̃os hȩc eis locutꝰ ẽ.
Nostis aꝑte eruditi diuinis eloqͥis qualẽ oportet
ne gub̾nare subiectos. ⁊ totiꝰ semetipsũ imita¬
ꝯu̾sationẽ bonã habere. Talem itaq in ponti¬
ficali constituite. sede. cui ⁊ nos qͥ gub̃namꝰ un¬
ꝑiũ. sincere nr̃a capita submtitamꝰ.⁊ eiꝰ momi¬
ta dũ tanqͣm homines delinqͥmꝰ. necessario ue¬
luti curantis medicamina suscipiamꝰ. Hec. aũt¬
cũ dixisset imꝑator. petiit synodꝰ ut magis ip¬
se decern̾et. sapiens ⁊ piꝰ existens. At ille. Suꝑ
tus electꝰ fuisset: exultans imꝑator ait. Grãs tͥ¬

Expanded text:
eniens ab Oriente ad Hesperias partes, ut refanae perfidiae magistro, qui Mediolanensem Ecclesiam, ut lupus, dilaniaverat, cum vellet catholicum, Deo ordinante, ibi consecrari episcopum, evocans episcopos, haec eis locutus est: Nostis aperte, eruditi divinis eloquiis, qualem oporteat  totius semetipsum imitaconversationem bonam habere. Talem itaque in pontificali constituite sede, cui et nos, qui gubernamus imperium, sincere nostra capita submittamus, et ejus monita dum tanquam homines deliquerimus, necessario velut curantis medicamenta suscipiamus. Haec quum dixisset imperator, petiit synodus, ut magis ipse decerneret sapiens et pius existens. At ille, supetus electus fuisset, exsultans imperator ait: Grat
Abbreviated transcription (Latin):
tore salutẽ uult habere. ⁊ sine uera sapiẽtia
cristimat se prudẽtẽ fieri posse ñ sanꝰ s eger ñ
prudẽs s stultꝰ ĩ egritudint assidua laborabit. ⁊
ĩ cecitate noxia stultꝰ demẽs ꝑmanebit ac ꝓinde
ois ĩqͥlitio ⁊ oĩs curatio q̃ adiuinis ⁊ magicis arti
bus ł ab ipĩs demoniis in idoloꝵ cultura crpetit
mors potiꝰ dicẽda ẽ.ꝙͣ uita: ⁊ ꝗ ea sectãt si se ñ cor¬
rexerĩt ad et̾niã ꝑditionẽ tendũt psalimista dicẽ¬
te. Om̃s dii gẽtrũ demonia sũt ꝗ ꝑ deceptos hoĩes
alios decipcre qͦtidie gestiũt: ut ꝑditõis suc cos
faciãt ꝑticipes. Itaq hec uanitas magicarũ ar¬
tiũ ex tradiciõe maloꝵ ãgelorũ ĩ toto orbe terraꝵꝵ
plurinus seculis raluit ꝑ quãdã sciẽtiã futuroꝵ

Expanded text:
tore salutem vult habere, et sine vera sapientia aestimat se prudentem fieri posse, non salvus, sed aeger; non prudens, sed stultus in aegritudine assidua laborabit, et in caecitate noxia stultus et demens permanebit: ac proinde omnis inquisitio, et omnis curatio, quae a divinis et magis, vel ab ipsis daemoniis in idolorum cultura expetitur, mors potius dicenda est quam vita: et qui ea sectantur, si se non correxerint, ad aeternam te: Omnes dii gentium sunt daemonia, qui per deceptos homines alios decipere quotidie gestiunt, ut perditionis suae faciant eos esse participes. Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto orbe terrarum plurimis saeculis invaluit per quandam scie
Abbreviated transcription (Latin):
cotistantinopolitana sedes similia pͥuilegia
que suꝑior roma habet accipiat. ñ tam̃ ȩcciłi asti¬
cis reb magnificet᷑ ut illa. ut hec scła post illã
existens. pͥusqm alexandrina sedes numeretur.
deide antiochena. & post cam ierosolimitana.
Hinc datur intelligi qd̾ alexandrina ȩcclia de
scda sit facta tercia & antiochena de tercia sit
facta qͣrta. nͥ forte. quis duas contendat ẽẽ sccłas.
ut constantinopolitanã & alexandrinã parem
suȩ dignitatis ueluet locũ obtinere. Unde in

Expanded text:
Constantinopolitana sedes similia privilegia, quae superior Roma habet, accipiat, nec non in ecclesiasticis rebus magnificetur, ut illa; sed haec secunda post illam exsistens, prius quam Alex post eam Hierosolymitana. Gratian. Hinc datur intelligi, quod Alexandrina ecclesia de secunda facta sit tertia, et Antiochena de tertia sit quarta: nisi forte quis duas contendat esse secundas, ut Constantinopolitanam et Alexandrinam parem suae dignitatis velit locum obtinere. Unde in