comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m signũ sit intꝰ in tẽplo uel infra mema tiuitatis
leredes eorũ hec est eñi spes tertissima treyanotũ ꝓpt̾ qũa
palsatiũ cõitꝰ appellarĩt Fe h̃ dẏomedeo dixit artlenori
Amice si ita est de palladio ut tu ditis suꝑsticiosus est penit
sabor m̃i cũ cintas ꝓpt̾ pallasiũ capi nõ ualeat ñ haberi
Antlenor li respondit di de mora ur̃a miraimini quare¬

Expanded text:
ipsum signum sit intus in templo uel infra menia ciuitatis,ipsum signum sit intus in templo uel infra menia ciuitatis,herededs eorum. Hec est enim spes certissima Troyanorum, propter qPalladium communiter appellatur. " Ad hec Dyomedes dixit Anthenori: "Amice, si ita est de Palladio ut dicis tu, superstitiosus est penitus labor noster, cum ciuitas propter Palladium capi non ualeat nec haberi. " Anthenor uero respondit: "Si de mora
Abbreviated transcription (Latin):
nor sit artͦs ineubitatũ est in hac urle ꝙeoo ylius qͥ pͥmo fũdauit
ylion ini troỹan uñ ylion ex suo noĩe dtlͤ statunt in lynorẽ pal¬
ladis tempłu magnũ in hat urle eẽ cõstructũ qͦd cũ totũ esset
ꝑfectũ in muris ⁊ nõ suꝑesset nͥ cõstnuii solũ tectũ ex telo qodã
mirabile signũ ⁊ q̃dã res miimũ uituosa destendit ⁊ inxeta
magnũ altare emino miinsterio seip̃m afixit in muro ubi
ex tũt usq nũt semꝑ stetit ibtõe ⁊ a nemine se bauilare ꝑmit¬
tit a loto .s. ubi nũti est nͥ a custodibe sins tñi e⁊ nũt a solo
sno custode uitelis satereote tñi qͥ illus in diligẽtia magna
custodit Enis tñi matena ut ab ip̃is tustodib enarrat᷑ ꝓ mã¬
ori ꝑte cõsiftit ex ligno tinꝰ aũt igmͣs lignũ sit a nemine
nosti p̃t nͣ ecĩã stiri quałr ii sna forma n qua est potint
eit qualis uirtꝰ ini ip̃o signo cõsistat que talis est ut doñ

Expanded text:
"Certum et indubitatum est in hac urbe quod rex Ylius, qui Ylion fundauit primo in Troia, vnde Ylion ex suo nomine dictum est, statuit in honorem Palladis magnum templum in hac urbe esse constructum. Quod cum totum essex celo quoddam mirabile signum et quedam res nimium uirtuosa descendit, et iuxta magnum altare diuino ministerio seipsum affixit in muro, ubi ex tunc semper stetit ibidem et a nemine se baiulari permittit a loco scilicet ubi est, nisi a custodibus suis tantum, et nunc a solo suo custode uidelicet sacerdote tantum, qui illud in diligencia magna custodit. Eius tamen materia, ut ab ipsis custodibus narratur, pro maiori parte consistit ex ligno. Cuius autem generis lignum sit a nemine nosci potest, nec eciam sciri qualiter in sua forma in qua est potuit m, edixit qualis uirtus in ipso signo consistat, que talis est vt donec
Abbreviated transcription (Latin):
Es lec igr̃ letube u̾ba motꝰ eneas polipenã suscipit ⁊ eam
incoginte secũ ducit quã in secreto loto tonsignat Thalamo¬
orẽ abstrahit ⁊ casandr̃a secũ ducit utrãq Et menelad helenãd
abstrattã ab ciula regia ni qua erat letus adenxit ꝑhyce
greci in eorũ seuitia ꝑsistentes totũ ylioꝵ fonditus deu̾tere
studuerũt ⁊ in ciuitate troye submissis crebris intẽdiis eã flamis
rapatib exposnerũt oĩo cremandani. ꝓpt̾ qͦd tota neptuma troya
fumat ex qͥls magna palatia corruũt ⁊ exusta subitis pereũt
in fauillis exceptis eomib ꝓditorũ q̃ signo duto illese ab incr̃dio¬

Expanded text:
" Ad Heccube igitur uerba motus Heneas Polixenam suscipit et eam " Ad Heccube igitur uerba motus Heneas Polixenam suscipit et eam incognite secum ducit, quam in secreto loco consignat. Thelamoctoris, abstrahit et Cassandram et secum ducit utramque. Et Menelaus Helenam abstractam ab aula regia in qua erat letus aduxit. Sed Greci in eorum seuicia persistentes totum Ylion funditus euertere studuerunt, et, in ciuitatem Troye submissis crebris incendiis, eam flammis rapacibus exposuerunt omnino cremandam, propter quod tota Neptunia fumat Troya. Ex quibus magna pallacia corruunt et exusta subitis pereunt in fauillis, exceptis domibus proditorum, que signo dato illese ab incendii
Abbreviated transcription (Latin):
extitit madeft̃a. hecuba uͦ ⁊ eiꝰ fiha pollipena se fuge dede¬
rũt ⁊ qͦ fugiant prsus ignorãt eis tñ fugientib obinauit
Eneas Eni hecuba sic dixit ni młto sui furoris arboreHu
nequã ꝓditor bĩĩ a te ꝓcedi̾ potint tante trircelitatis iip¬
etas ut regẽ priamũ a quo tãta magnalia suscexisti
tanto ab eo magnfitatꝰ lynore passus fueris int̾fectores
en acs cũ duc̾e quẽ debinsti tua ꝓtectione saluare ꝓdidisti
patriq̃ tũci ⁊ urbem in qua natꝰ finsti ⁊ in qͣ finsti tãito
tpẽ gloriosus ut eiꝰ rnyam aspitias ⁊ eiꝰ intendia uidere
nõ lorreas qͥb fumat Saltem istiꝰ misere polixene tius
impiꝰ animꝰ misereri dignetur ⁊ nequã tuꝰ otulus ei
partat ut int̾ tot mala que feceris tͥ saltem possit atribm lyc
modicũ bonũ egisse ut eam saluare si potes oĩo ꝓtures dñꝙͣ iii
manꝰ gretorũ incrdat qͥ ean int̾ficiãt uel turpit delynestant

Expanded text:
extitit madefacta. Heccuba uero et sua filia Polixena se fuge dedeextitit madefacta. Heccuba uero et sua filia Polixena se fuge dederunt, et quo fugiant prorsus ignorant. Eis tamen fugientibus obuiauit Heneas. Cui Heccuba sic dixit in multo sui furoris ardore: "Ha nequam proditor, vnde a te procedere potuit tante crudelitatis impietas ut regem Priamum, a quo tanta magnalia suscepisti, tanto ab eo magnificatus honore, passus fueris interfectores eius ad eum ducere quem debuisti tua proteccione saluare? Prodidisti patriam tuam et urbem in qua natus fuisti et in qua fuisti tanto tempore gloriosus, ut eius ruinam aspicias et eius incendia uidere non horreas quibus fumat. Saltem istius misere Polixene tuus impius animus misereri dignetur et nequam tuus oculus ei parcat, ut inter tot mala que feceris tibi saltem possit attribui hoc modicum bonum egisse ut eam saluare, si potes, omnino procures antequam in manus Grecorum incidat, qui eam interficiant uel turpiter dehonestent.
Abbreviated transcription (Latin):
amͦ posse se spem hr̃e biuendi. Quare corã magno altari ꝓnꝰ¬
occubuint indubitãt᷑ mortẽ expectũs Casantra uͦ qi demẽs ef¬
fecta sola fugit ⁊⁊ eimerue templũ mtrauit uibi snorũ om̃
extidiũ grauit̾ lamẽtat᷑ Cetere luͦ regie mulieres in regis pala¬
cio ni młtis latrimis ⁊ dolorib remãserũt Mane aũte facto
ni ip̃o lutis dilutulo greci sub ductu enthenons ⁊ Enee pnbli¬
corũ sue patrie preditorũ i magnũ ylion irruerũt mulla
ibi deffencione ꝑ troyanos inuenta ꝓpt̾ qͦt binu̾sos quos ibi
reꝑiũt morti tradũt Pirrus uͦ in predc̃m appollinis tẽpłu
nigressus bbi rex pͥamꝰ morten ꝓp̾ami expectebat in cum
irut ense nido ⁊ in cõspectil impiorũ antlenoris ⁊ Enee
tuctorũ ip̃ms regẽ pͥamli cõram altari neqͥt̾ int̾ fecit sit
ꝙ in ml̃ta sin effutione truoris maior ꝑs altaris exnee¬

Expanded text:
se posse amodo spem habere uiuendi. Quare pronus coram magno altari se posse amodo spem habere uiuendi. Quare pronus coram magno altari occubuit, indubitanter mortem expectans. Cassandra uero, quasi demens effecta, sola fugit et Minerue templum intrauit, vbi suorum omnium excidium grauiter lamentatur. Cetere uero regie mulieres in regis pallacio in multis lacrimis et doloribus remanserunt. Mane autem facto, in ipso lucis diluculo Greci sub ductu Anthenoris et Henee, publicorum sue patrie proditorum, in magnum Ylion irruerunt, nulla ibi defensione per Troyanos inuenta. Propter quod vniuersos quos ibi reperiunt morti tradunt. Pirrus uero in predictum Appollinis templum ingressus, ubi rex Priamus mortem irruit ense nudo, et in conspectu impiorum Anthenoris et Henee ductorum ipsius regem Priamum coram altari nequiter interfecit, sic quod in multa sui effusione cruoris maior pars altaris
Abbreviated transcription (Latin):
in equo extiterãt cõstipati in troyanos uiiłr irriũt qͥ soture
in eorũ domib dormmientes nulla formidinis tintibatione
cõpuntti smo spe aliqua lystilis insultꝰ secure i eorũ lyspi¬
tns morabant᷑ ⁊ ꝑ gretos eorũ fractis iunuis e undiq cõcus¬
satis greci asteneñt hystilit̾ domos ip̃as ⁊ quostũq de eis
muenerũt sistrecione sexus nõ habita bel etatis uiolenter
ortrtũt. Exponẽtes pretiosas eorũ diuitias prede rapati tũ
illncesserit dies illa plus ꝙͣ ugniti milia hominũ gltio
ꝑierũt emitaitis ip̃ms templa trudelit̾ spoliantes Cla¬
mor ig̃r maximꝰ exliberat uidetũq in funestis uotib octi¬
poitũ cib anthenore ⁊ Enea ⁊ ni mlta la crimarũ copia dnxi¬
osus surg̾it a strato ⁊ indutꝰ uestib qͥb potint subito ꝙͣ preceps
sna descendit ab aulace in tẽplu appollinis se recepit ꝙin pa¬
lacio sno ercit putãs se statim ab hostib morti traeendũ ⁊ nullã

Expanded text:
in equo extiterant constipati, in Troyanos uiriliter irruunt, qui secure in eorum domibus dormientes, nulla formidinis titillacione compuncti, sine spe aliqua hostilis insultus secure in eorum hospitiis morabantur. Et per Grecos eorum fractis ianuis et vndique conquassatis, Greci ascendunt hostiliter domos ipsas, quoscunque de eis inueniunt, discrecione sexus non habita uel etatis, violenter occidunt, exponentes preciosas eorum diuicias prede rapaci, cum illucesceret dies illa, plus quam xx milia hominum gladio peremerunt, ciuitatis ipsius templa crudeliter spoliantes. Clamor igitur maximus exuberauerat vndecunque in funestis uocibus ocproditum ab Anthenore et Henea, et in multa lacrimarum copia anxiosus surgit a strato et indutus uestibus quibus potuit subito quasi preceps sua descendit ab aula et et in templum Appollinis se recepit, quod in pallacio suo erat, putans statim se ab hostibus morti tradendum et nullam
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplo mmerue ponerẽt tõseruãtũ doñ integra possit hp̃i
placint eies emi deo apolloni in tẽplo ño solempne satrificiũ
telebrare in mltitudrne aĩaliũ octisorti q̃ dũ aĩalia ip̃a suꝑ
altare finssent apposita ⁊ inmmtteret᷑ igins ad cõbr̃ eum
ea at sacrificiũ seputata. duo int̾ eos subito puratula
cõtingerũt: pͥmũ itciq finit illut ꝙ ad satrificiũ nullo
mͥ potint ignis accendi ⁊ tñ funsset fere decies atemptatũ
igins statim extinttꝰ resoluebat᷑ in fumũ Sit ꝙ nullo meto
C sacrificiũ potuem̃t troyam igñe accẽsũ h̃r̃e Scd̃m uero mira¬
culu finit illies ꝙ dũ interiorti aĩaliũ iporũ ad satrificiũ pa¬
rata eẽnt suꝑ altare queda aqͥla bolãs ex aere in sne botis
clamore destendit ⁊ irruens suꝑ altare rapatib Ungnibns
suis oĩa int̾iora predt̃a sustulit ab altari ⁊ ea ni naues gͣtorũ
aduxit Croyani laũt stupest̃ĩ. st ualdte ad ea q̃ sic eis brdẽ¬

Expanded text:
ruandam donec integra possent haberi, placuit eis deo Appollini in templo ipso sollempne sacrificium celebrare in multitudine animalium occisorum. Que dum animalia ipsa super altare fuissent apposita et inmitteretur ignis ad comburendum ea ad sacrificium deputata, duo inter eos subito miracula contigerunt. Primum itaque fuit illud quod ad sacrificium nullo modo potuit igniesoluebatur in fumum, sic quod nullo modo ad sacrificium Troyani ignem accensum habere. Secundum uero miraculum fuit illud quod, dum interiora animalium ipsorum ad sacrificandum parata essent, super altare quedam aquila uolans ex aere in sue uocis clamore descendit, et irruens super altare rapacibus unguibus suis omnia interiora predicta sustulit ab altari et ea in naues Grecorum aduexit. Troyani autem stupefacti sunt ualde ad ea que sic eis uiden
Abbreviated transcription (Latin):
a gretis inmolabiłr obseruarda securitatis cautela firiter
exponãt᷑. D onet autẽ dabant᷑ oꝑa ꝑ troyanos ee quãtitates
ip̃as sticeiose colligendus Anthenor ad sacertotẽ dloam palcten¬
ꝙ custodem sub noctis tatituritate se cõtulit maximan¬
auri quãtitatẽ in magno pond̾e secũ ferẽs quã obtulit sat̾¬
doti Thanti ⁊ amlob existentil in setreto ei dixit antle nor
Ette quãtitus auri tũ mapĩa quã dũ bixeris tuse leredes
tni pot̾itis semꝑ dinitiis habũdere accipe t̾ ean ge ta mithi
palcceiũ qͥd custodis ut illus mn liceat usportare a nem̃e
eĩ stiri poterit ꝙ a nob̾ duob solumͣ corittet᷑ S ae situt
tu iptentis uitare troyanorũ infannã sit ⁊ ego. p̾us em̃
mallem mori ꝙͣ a troyanis cõtra me posset impingi me

Expanded text:
firmiter exponentur. Donec autem dabatur opera per Troyanos ad quantitates ipsas studiose colligendas, Anthenor ad sacerdotem Thoantem, Palladii custodem, sub noctis taciturnitate se contulit, maximam quantitatem auri in magno pondere secum ferens. Quam obtulit sacerdoti Thoanti, et ambobus existentibus in secreto, ei dixit Anthenor: "Ecce quantitatis auri tam maxima, qua dum uixeris tu et heredes tui poteritis semper diuiciis habundare. Accipe tibi eam et da michi Palladium quod custodis, ut illud michi liceat asportare; a nemine enim sciri poterit quod a nobis duobus solummodo committetur. Sane sicut tu intendis uitare Troyanorum infamiam, sic et ego, prius etenim mallem mori quam a Troyanis contra me posset inpingi me
Abbreviated transcription (Latin):
qui tũt cartꝰ intubitabiͣr extitisset n thalamnmn rix e⁊ duꝑ ath¬
nart telerit᷑ octurrissent q̃ achillem astendẽ equũ n młto la¬
bone faterũt sdupucmente ig̃r noctis crepustulo ño fint tunt
am plius ꝓprelictrmi ⁊ utracs ꝑs sellanciũ lello dunso mi suai pre¬
sitia se ritepit ꝑ triginta tres cõtmuos acrit̾ fint pugnatun
Ttra matu ralib regis pͥami infra dies illos sex fuerĩt maft̃
⁊ lector iterũ i fucie uulneratꝰ Quare rex pͥamꝰ regi aga¬

Expanded text:
Qui tunc captus indubitabiliter extitisset, nisi Thelamon et dux Athenarum celeriter occurrissent, qui Achillem equum ascendere cum multo labore fecerunt. Superueniente igitur noctis crepusculo, non fuit amplius tunc preliatum, et utraque pars bellancium, bello ipso diuiso, sua in presidia seuero naturalibus regis Priami infra dies illos fuerunt sex interfecti et Hector iterum in facie uulneratus. Quare rex Priamus regi Aga
Abbreviated transcription (Latin):
en et eciõ dc̃o est lematani stdñ ysodorũ serpo de ciqͥs. uñ leg̃ in
appographa b̃i brãdani dũ nauigaret ꝑ mare octeanũ: idem
ses uidisse eũ mire longitudinis ⁊ spaciositatis in ꝓfũdum
octrani derectũ ⁊ melusũ in eo usq ad diẽ uidiciiꝰ iussu dei
Ideo em̃ sr̃ tortuosus ⁊ esse in hot mari. ꝙ in ip̃is seculi mare
Syadelꝰ bolubili usat᷑ astucia as decipiendũ aiãs imserorũ hic
est ille leuiatan qͥ ft̃s serpẽs a sue srieccioĩs pͥncipio inuigens
reat erectꝰ gradiẽs sicut lõ qͥ primos parẽtes nr̃os tetis tẽptaicio¬
ib bicio p̃uaritationis affecit bt sc̃i mãdtiti dri intreproi tĩs
gressores deiti meruerĩt ab ip̃ms gła pcirtidisi. sit̃ ille deiti me¬
ruit acelesti gła culpai sui. his illus qͥe leg̃r in pncipio genesis
que fet̾at deꝰ. q̃ dixit ad mulierẽ. Eut precepit lob dõ sr q steni¬

Expanded text:
Ysidorum serpens de aquis. Vnde legitur in Apographia beati Brandani, dum nauigaret per occeanum, idem sanctus uidisse eum mire longitudinis, et spaciositatis in profundum occeani deiectum et inclusum in eo usque ad diem iudicii iussu Dei. Ideo enim dicitur tortuosus et esse in hoc mari quia in huius seculi mari dyaboli uolubili uersatur astucia ad decipiendum animas miserorum. Hic est ille Leuiathan qui factus serpens, a sue deieccionis principio inuidens re, et erectus gradiens sicut homo primos parentes nostros cecis temptacionibus, uicio preuagressores deici meruerunt ab ipsius gloria paradisi sicut ille deici meruit a celesti gloria culpa sui. Licet illud quod legitur in principio Genesis que fecerat Deus, qui dixit ad mulierem, "cur precepit uobis Deus?" " e
Abbreviated transcription (Latin):
uictores. troyanã brleni sabũt filnditꝰ in ruiani. Regẽ pͥamũ esꝰ
cõsortẽ eiꝰꝙ filios morti tradent ⁊ om̃s manores suorũ illos tãitun
uiue ꝓmnttendo quos elegent ꝓporũ grecorũ sosa bolũtas. qͦ cib
achille ꝑtepto ⁊ ft̃o ex inte ualde leto adhuc eo ini op̃o tẽplo morãte
mirabilis casus em̾sitꝑami qͥdami troyanꝰ Antistes noĩe coltas
q̃t de bello grecorũ troẏcans esset re uera futurĩ q̃ post oblaciones
ob eo ft̃as mlamode ip̃i teo deꝰ ille respondit ¶ a¬
caueas ne as tuos redire presumas ẜ statini cts g̾carũ classem
q̃ nũt est in hat insila cũ cithille securus actedais tũ g̾torum¬
epc̾citũ festinꝰ adeas nũcy sistessurꝰ ab eis. futurũ est em̃ gͥtos obtin̾e
uictoria cõtra troyanos bolũtate deorũ eris eñi ⁊ tu balde neces¬
sariꝰ gretis ip̃is in tuis cõsilus ⁊ soctͥna doñ ⁊e ip̃i predt̃a bicto¬
ria potiant᷑ Qalcas bero dũi stissitãdo cognoste̾t ꝙisse erait achil

Expanded text:
uictores, Troyanam urbem dabunt funditus in ruinam, regem Priamum, eius consortem, eiusque filios morti tradent et omnes maiores eorum, illos tantum viuere permittendo quos elegerit ipsorum Grecorum sola uoluntas. " Quo ab Achille percepto et facto exinde ualde leto, adhuc eo in ipso templo morante, mirabilis casus emersit. Nam quidam Troianus antistes nomine Calcas, quid de bello Grecorum Troyanis esset reuera futurum. Cui, post oblaciones ab eo factas multimode ipsi deo, deus ille respondit: "Ccaueas ne ad tuos redire presumas sed statim ad Grecorum classem, que nunc est in hac insula cum Achille, securus accedas, cum Grecos obtinere uictoriam contra Troyanos voluntate deorum. Eris enim et tu valde necessarius Grecis ipsis in tuis consiliis et doctrina donec ipsi predicta uictoria potiantur. " Calcas uero dum sciscitando cognosceret quod ille erat Achil
Abbreviated transcription (Latin):
semetip̃m corportilit̾ st̃o est serp̃s. bel ꝑ serpentem enat ingrs¬
sus in ip̃m collidis tẽptationib sins miseros parẽtes nostros
S⁊ succesfores eorũ ꝑpetuami seiecerit in rumã Et ħ ee y dosatna
⁊ de noticia lemateni dipisse sufficiant hũc aũt ast ꝓseqr̃ẽ¬
Der demonũ ig̃r ingressũ in idola muta ⁊ surda eliciebant᷑ ab eis
tetita responsa q̃ tũc gentilitas excosebat. uñ daiuts. Qam̃ om̃s dii
genciũ demonia. dñs autẽ celos fecit Et ꝑ hant dyabolite deceptĩĩs¬

Expanded text:
ipsum corporaliter factus serpens uel per serpentem animal, ingressus in ipsum, callidis temptacionibus suis miseros parentes nostros et successores eorum perpetuam deiecerat in ruinam. Et hec de ydolatria et de noticia Leuiathan dixisse sufficiant. Nunc ad prosequenPer demonum igitur ingressum in ydola surda et muta eliciebantur ab eis petita responsa que tunc gentilitas excolebat. Vnde Dauid: "Quoniam omnes dii gencium demonia; dominus autem celos fecit. " Et per hanc dyabolice decep
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ filiã. hos om̃s deos gentiles eẽ eixerũt. uñ Iupteᷤᷤ
seu Iouis adeptꝰ est nom̃e planete Iouis. se illte genti les coli¬
erũt ꝙ nõĩ sũm dei. demide mrem sũa decii belli ẽẽ drx¬
erũt l dende solen quẽ appollm̃ẽ borauerũt qͥ ni priac̃u it
dt̃ñi est gelos insula pͥncipalit᷑ cosebat. denser uenerẽ a ueneris pla¬
neta nũtupatte. dehide merturiũ dc̃m ab ip̃o ꝓlaneta mertiliis
quẽ ip̃mo souis filiũ assere uoluerĩt. demide lapiã q̃si uyana
bt̃a est ut̃ est supͣ relatũ latone filiã Sicꝙ diu̾se hõmnũ nacionẽs
gentilos guisa ybosa cosuerĩt. uĩ ap̃ ogiptũ ysmi.ap̃ cretã
Ioũe: a pus inciuros Iubera. ap̃ latinos stumũ. ap̃ romanos

Expanded text:
nonem filiam. Hos omnes gentiles deos esse dixerunt. Vnde Iupiter seu Iouis adeptus est nomen planete Iouis et illum gentiles coluerunt pro nomine summi dei. Deinde Martem summum deum belli esse perhibuerunt. Deinde solem, quem Appollinem uocauerunt, qui in predicta, ut dictum est, Delos insula principaliter colebatur. Deinde Venerem, a Veneris planeta nuncupatam. Deinde Mercurium, dictum ab ipso planeta Mercurii, quem ipsius Iouis filium asserere uoluerunt. Deinde Lunam, que et Dyana dicta est, ut est supra relatum, Latone filiam. Sicque per diuersas hominum naciones gentiles diuersa ydola coluerunt. Vnde apud Egyptum Ysim, apud Cretam Iouem, apud Mauros Iubam, apud Lati
Abbreviated transcription (Latin):
gentiles ꝓcesserũt ad ydolorũ cultũ fingẽtes hoĩes mortuos ẽẽ
deos s⁊ ꝓ dno adorabãt eos ¶Inde dixerũt pͥmũ deorũ fuisse
saturnũ. qͥ saturnꝰ finit rex trete nato nõie sub illo planeta
erat grauida esꝰ uxor ꝯͥ de lebat eũ a suo regno degerese
coge miserabilit᷑ exulare bñ precepit bxori sue ut filiũ
quẽ ip̃a paret duret  cit deuort̃tũ liuo filio cticto otustãs
illũ pr̃i quẽdã sapillũ oñeit sicẽs lapitem issũ senchil¬

Expanded text:
olorum cultum, fingentes homines mortuos esse deos et pro diis adorabant eos. Vnde dixerunt primum deum fuisse Saturnum. Qui Saturnus fuit rex Crete, nato nomine ab illo planeta s nasci, de quo erat grauida eius uxor, qui debebat eum a suo regno deicere et cogere miserabiliter exulare. Vnde precepit uxori sue ut filium quem ipsa pareret daret ei ad deuorandum. Quo filio edito, occultans illum patri quendam lapillum o
Abbreviated transcription (Latin):
satria tota cessauerĩt ⁊ suo penitꝰ euanuer̃t exhausto uigore
certũ est ẽi in striptiurs ecch̃asticis std̾m̃ st̃i ebbãgelii ueritatem
in qͥ lux stẽ t̾nitatis epistit. ꝙ cũ lerodes rex illu sus a magis
rẽ mũsi Angelus apparint in sopins ioseph ut edutẽt inrẽm
⁊ fili in egiptũ. quo ꝑuemiente puero insimł̃ tũ nr̃e or̃a
y̾tolatria egrpti insimł corruerũt ñ inuẽtũ est ydolũ in toto
egipto qͥs ño esset minutati ꝯstisũ. iuxta illus ỹsane. Ascedit
dicũt ꝙ ysiciel pͥmo simulatrũ de luto cõfixit Gentiles aũt
pͥmũ ꝓmotleũ simulacrũ de luto fecisse dogiatizauerĩt.
ato ab eo ars simnulatra ⁊ statucis fingendi ꝑtessit: Sicũt̃
cũt gentiles ꝑ semꝑ sine sege fueñit ⁊ ita semꝑ fuem̃t ut gemiti

Expanded text:
latria tota cessauerit et suo penitus euanuerit exhausto uigore. Certum est enim in scripturis ecclesiasticis, secundum sancti evangelii ueritatem, in quo lux sinceritatis asrem mundi, angelus apparuit in sompnis Ioseph ut educeret matrem et filium in Egyptum. Quo perueniente puero cum matre, omnia ydola Egypti insimul corruerunt, nec inuentum est ydolum in omni Egypto quod non esset minutatim abcisum. Iuxta illud Ysaie: "Ascendit dicunt quod Ismael primo simulachrum luto confinxit; gentiles autem primum Prometheum simulachrum de luto fecisse dogmatizauerunt atque ab eo ars simulachra et statuas fingendi processit. Dicuntur autem gentiles quia semper sine lege fuerunt, et ita semper fu
Abbreviated transcription (Latin):
testamẽto simptũ pͥmo libro regũ que fecit extiture dudũ mortuum
samuelem as petitionẽ regis saul In lot igr̃ teplo erat magxĩa yma¬
go toto ex auro cõposita in honorẽ predt̃i appollinis dei. que licit
finsset ex auro cõposita s⁊ ni beritate finsset muta e⁊ surda. tñ
Cti obimsissent uerũ cultũ ueri dei q̃ ni sapiencia idest in filio
certo erãt ut ꝑ eorũ responsa hyĩes in ꝑpetuis errorũ cecitatibus
cõseruant Qualit̾ aũt ydolatria creuer̃t ⁊ iniciũ iniquum

Expanded text:
Testamento, in primo libro Regum, que fecit excitare dudum mortuum Samuelem ad petitionem regis Saul. In hoc igitur templo erat maxima ymago tota ex auro composita in honore predicti dei Appollinis. Que licet fuisset ex auro composita et in ueritate fuisset surda et muta, tamecum omisissent uerum cultum Dei ueri, qui in sapientia, id est in filiocerto erant, ut per eorum responsa homines in perpetuis errorum cecitatibus conseruarent. Qualiter autem ydolatria creuerit et inicium iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
s apit̃s nos magꝭ pt̃ eẽ ꝙͣ dubiũ. si arma cõtra potẽtiores nõb
idistusso cõsilio ingertimꝰ. uix aut nũꝙͣ nos posse fiĩe att̃ig̾o
refulget. ad qͥd uexacionib grauib appetimꝰ ꝑturbare. t de iocũ¬
titaitis reqͥe uemire aet uittimas nr̃arũ mserabilit̾ ꝑsonarũ
Bane nõ est exiona tã caro p̃cio redimẽda ꝓ qͥ forte q̃d absit
ee melioril nob̃ s⁊ forte de oĩbs cõmutatio facienda cõmĩtib
oppiio me ista lellorũ timore cuit tordis pusilanimitate ꝑfer¬
re ẜ dubito forture sinistros euẽtꝰ ⁊ ne tri sept̾ digintas sub
insctiosis casils fortime batillet a qͥls dũ licz liceat abstinere
Nã licita est ⁊ solubris dissuasioĩs ratio mnitia dissucrde̾ q̃ placẽt¬

Expanded text:
s apud nos potest esse quam dubium, si arma contra potentiores nobis in discusso consilio ingeramus, vix aut nunquam nos posse finem attingerenta felicitate refulget, ad quid uexationibus grauibus appetimus perturbare et de iocunditatis requie uenire ad victimas nostrarum miserabiliter personarum? Sane non est Exiona tam caro precio redimenda pro qua forte quod absit! de melioribus nobis et forte de omnibus est comutatio facienda. Conniuentioppinio me ista bellorum timore aut cordis pusillanimitate proferre sed dubito fortune sinistros euentus et ne tui sceptri dignitas sub insidiosis casibus fortune uacillet. A quibus, dum licet, liceat abstinere, nam licita est et salubris dissuasionis ratio inicia dissuadere que place
Abbreviated transcription (Latin):
ñm põt ꝓbabilit̾ formitare si cõtra lostes nr̃os arma bellico¬
sa sumamꝰ nõne sumꝰ tot strenui. tot potẽtes. tot diuites.
in tã forti ciuitate lotati. Qs ꝓbabibit̾ oppinari potest nos sit
de populatura gretĩa q̃ gẽtem nr̃am enormib afflixit aui¬
rns e⁊ tãpins irecuꝑabilib est predata. me aũt si plat¬

Expanded text:
nostrum potest probabiliter formidare, si contra hostes nostros arma bellicosa ingeramus? Nonne sumus tot strenui, tot potentes, tot diuites, et in tam forti ciuitate locati? Quis probabiliter oppinari potest nos sic depopulatura Greciam, que gentem nostram enormibus afflixit iniuriis et dampnis irrecuperabilibus est predata. Me etiam, si pla
Abbreviated transcription (Latin):
atting̾o sellicosũ cũ nõ sit ferẽtus decetero tãtꝰ pusor nob
a gtio illat abq tasione unrditte ⁊ hiis dc̃is tacint troysus cuꝰ
rege parattisꝰ mesas appetũt discũlentes. postꝙpͣ dero rex pͥamꝰ
prãdio celebrato suo sedit in solio nn suns ꝓpositis estuans ⁊ ii
xetutionẽ np̃orũ in portune totꝰ amelans filio suos paradẽ se
Rorplebũ uõtauit aes se ⁊ expresse mãdauit eisd bt ni pa¬
nome ꝓũtiã se cõferãt festinãt delaturos secũ milites stre

Expanded text:
 pudor nobis a Grecis illatus absque tallione vindicte." Et hiis dictis tacuit Troylus. Cuius rege paratas mensas appetunt discumbentes. Postquam uero rex Priamus, prandio celebrato, suo sedit in solio in suis propositis estuans et in execucione ipsorum importune totus anhelans filios suos, Paridem et Deyfebum, uocauit ad se et expressim mandauit eisdem vt in Pannonie prouiuciam se confera
Abbreviated transcription (Latin):
umbratulis eiꝰ ꝓphilentib saccitatẽ ⁊ depositis artu ⁊ fantira
quã gestabã ficticiũ ex eis mͥ cõstitui puluinar iacĩtiꝰ net
mora ꝓtracta me latẽs sopor inuasit tãta me raprda preo¬
cupãs grauitate ꝙ uisũ funit mn nullo preterito t̃ꝑe dormiusse
deas ab te ꝓpt̾ea ꝙ int̾ eas q̃ddã litigñi nũt est exartũ de qͥ se
disposuui comitt̾e arbito tuo sod. ut lis ip̃a int̾ eas tuo utdicio

Expanded text:
umbraculis eius prohibentibus siccitatem, et depositis arcu et Pharetra umbraculis eius prohibentibus siccitatem, et depositis arcu et Pharetra quam gestabam, fictitium michi ex eis constitui iacenti puluinar. Nec mora, me lentus sopor inuasit, tanta me rapida preoccuppans grauitate quod uisum fuit michi nullo preterito tempore dormiuideas ad te propterea quod inter eas quoddam nunc litigium est exortum, de quo di
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it cõmutari Quoe si a uob̃ quer̃dũ est qualit̾ stis sc̃ia. Talo
sole solfticiũ estiuale dñ sol sub pͥncipio cancri aget cursũ suũ
qͦdc̃ die ueneris benatiõĩs cã placuit mn corre nemora in młtorũ
colegio senatorũ q̃ dũ diluculo finssem ongressus mltis laborib eis
hinc inde lenatorie ꝑq̃sitis nchil potus inuenire gratũ cd p̃diam
Sole ĩa cõstituẽte meridĩe ⁊ iã erita uesꝑarũ cõfima dechiñate
demũ ingerẽte fertuna qͥdã ceruꝰ apparuit in iporũ nemorũ
socio solutariis bagabũdus quẽ meo appetẽs cursu p̃uenire putani
brosas ad umbras in qͦ ab aspectib meis ille ceruꝰ cununt forti
destiti cũ equus m̃s totꝰ esset madidus ex sudore ⁊ belids ymbres
aquosas effundr̃s diffute bat cumulcatdo subitas guttas gutta
ans ultra destenei fessus ab equo ⁊ ip̃m in ramo cudda arlo¬
ris m̃ ꝓpinque cũ abenis fren sui studni colligare. Temte
traui me solo ꝙ ad huc młtum uirebat in gerimine arhm̃i

Expanded text:
a uobis querendum est qualiter istud sciam, dabo sole sol
ticium estuale, dum sol sub principio Cancri ageret cursum suum, quodam die Veneris, venationis causa, placuit michi adire nemora in multorum collegio venatorum. Que dum diluculo fuissem ingressus, multis laboribus eis hinc inde venatorieconstituente meridiem et quasi circa uesperarum confinia declinante, demum, ingerente fortuna, quidam ceruus apparuit in ipsorum locis nemorum solitariis uagabundus, quem cursu meo appetens peruenire putaui. brosas ad umbras, in quibus ab aspectibus meis ille ceruus euanuit, forte destiti, cum equs meus totus esset madidus pre sudore et uelud ymbres aquosos effundens diffundebat cumulando subitas guttas guttis. Quid ultra? Descendi fessus ab equo et ipsum in ramo cuiusdam arboris michi propinque cum habenis freni sui studui colligare; deinde stratui me solo, quod adhuc multo uirebat in gramine arborum
Abbreviated transcription (Latin):
Cur appetitis insseias appon̾e ur̃e qͥeti. t trãquilitatẽ brc̃m subutt̾eᷤ
casib qm om̃i ꝓculorũ gnͣa in se hnt Abstmectis gͦ si placet ut dies
urõs felites absq lexatiõis molestia felicit ꝑtrahatis ⁊ filiꝰ br̃ pars
gricie t̾minos nõ attrngat uł saltẽ abiꝰ ꝙͣ ip̃e in grecĩa digaitur
As ꝑthsey talia u̾ba ꝓferẽtis rumor fit maximꝰ int̾ astantes
cũ ⁊ eiꝰ pat̾na baticma replent ⁊ ꝑtlesey suasiones uiolent᷑ inpug¬
nẽt. amb o btiñã annuissent. nã q̃ postinotũ secita st standala
futura forsitũ nõ fuissent ẜ q futura scandala meuitabilic st̃a

Expanded text:
 quieti et tranquillitatem vestram submittere casibus qui omnium periculorum genera in se habent? Abstineatis ergo, si placet, ut dies vestros felices absque vexacionis molestia feliciter protrahatis, vt filius vester Paris Grecie terminos non attingat vel saltem alius quam ipse in Greciam dirigitur talia proferentis rumor fit maximus inter astantes, cum et eius paterna uaticinia reprobent et Perthei suasiones uiolenter impugnent. Quibus O utinam annuissent, nam que postea sequta sunt scandala futura forsitan non fuissent! Sed quia futura discrimina ineuitabilia fata
Abbreviated transcription (Latin):
delere in gciã se cõferre delut inflamata prũꝑit in maximos
ululatꝰ ⁊ botib altis exclamãs ꝓsilit ini h uba ha nobilissima
troye ciuitas unĩ te tã diras⁊ dura facta detrahñt ut i graui¬
b in breui sis subu̾tenda ꝑiculis.st tuarũ turriũ alta tatu¬
mina dissoluãt᷑ ⁊ tent᷑ p̃ciꝑitẽ ni ruiñã ha infelix rex pͥame
⁊ ꝑpetuas seruitutes. Et tu regina hecuba tut steleris es muo¬
luta cõtagio ut om̃s uideas tuos partꝰ trudeli nete subcũ bere
cur nõ philes paridẽ adire gͤcia q̃ tũte pestis future ft̃o est

Expanded text:
debere in Greciam se conferre, velut infatuata, prorupit in maximos ullulatus et uocibus altis exclamans prosiliit in hec uerba: "Ha nobilissima Troye ciuitas, vnde tam dira et tam dura fata te detrahunt vt grauibus in breui sis subuertenda periculis et tuarum turrium alta cacumina dissoluantur et dentur precipitem in ruinam? Ha infelix rex Priame, num et perpetuas seruitutes? Et tu, regina Heccuba, cuius sceleris es inuoluta contagio ut omnes uideas partus tuos crudeli nece succumbere? C
Abbreviated transcription (Latin):
S domesticã ⁊ mimis astuctã aat iasonẽ niit᷑ tit. qũã ut p̃sencit
Ioson sibito surgit a thalamos⁊ anu tounte lentis incessib ꝑ obstura
palatii gradiẽs midre ꝑuenit ae aulã ini cuiꝰ intrortu astãte medea
Iason afectuosis uerbis salutis pardit oraitulũ in ingressiq̃ ⁊ ig̃r
suł responso reddto ꝑ medẽa gratibũdus ualuas intrauit. cõ¬
festim sibi se cessit cinus Iasone ⁊ medea solis ni camera dere¬
gẽtiliũ erat moris medea eduxit ab illis ⁊ eci ostensa iasoni
in mlto lumĩe mł̃torũ cirdẽtiu cereorũ q̾b tota tamerci ful¬
gore i axio ꝑlucebat. hnis u̾bis illũ allocuta est ditens
Deto a te iason suꝑ haanc ymaginẽ sumi iouis sacramẽtũ
in fidele prestari ut cũ tͤotũ tue uolũtatis exponã drbitrios⁊
inpleturã sini oĩa q̃ t̾ ꝓmisi intemerate fidei puritate te m
ppetuo seruaturũ puro torde iurabis diuinie⁊ humani iuris
ab hat horti me n tuã cõsortẽ accipies ⁊ ꝙ nulso tꝑe bite

Expanded text:
 domesticam et nimis astutam ad Iasonem caute mittit. Quam ut presentit Iason, subito surgit a thalamo et, anu comite, lentis incessibus per obscura palatii gradiens Medee peruenit ad aulam. In cuius introitu astante Medea, Iason affectuosis verbis salutis pandit oraculum in ingressu. At illi simili responso reddito per Medeam, gratabundus ualuas intrauit. Confestim igitur secessit anus, Iasone et Medea solis in camera derene summi Iouis, ut gentilium erat moris, Medea eduxit ab illis et ea ostensa Iasoni in multo lumine ardentium cereorum, quibus tota camera fulgore maximo perlucebat, hiis uerbis illum allocuta est dicens: "Peto a te, Iason, super hanc ymaginem summi Iouis sacramentum a te michi fidele prestari ut, cum me totam tue volu<n>tatis exponam arbitrio et impletura sum omnia que tibi promisi, intemerate fidei puritate te michi perpetuo seruaturum puro corde iurabis, diuini et humani iuris ab hac hora me in tuam consortem accipies, et nullo tempore uite
Abbreviated transcription (Latin):
preces admitta cũ tue̾ resiste̾ uolũtati nulla sit potẽcia¬
penes indaga strtĩ subitas prũpit i sacrimas et singustus. quas
teiũ sidare sermomil insus est paris ⁊⁊ ea tãten a la trimms
desistente pane aib ip̃a postit hinłi bote licẽtiã s⁊ aduemente
enũ mire pulentudinis in aurea sella s⁊ caureo freno tecora
fecit astede. irdmatio ꝙ captiuis alnis̃ n equor̃ũ mftitioñ
iuxta gradus eorũ inbet eos preted̾e in młta mnilitũ comi¬
tiuia Est demũ ip̃e panis ⁊ gerpseb. Antlenor. eneas. c

Expanded text:
preces admittam, cum tue resistere uoluntati nulla sit potenciapreces admittam, cum tue resistere uoluntati nulla sit potenciapenes me. " Et statim subitas prorupit in lacrimas et singultus, quos iterum sedare sermonibus nisus est Paris. Et ea tandem a lacrimis desistente, Paris ab ipsa poscit in humili voce licenciam. Et adueniente equum mire pulchritudinis, in aurea sella et aureo freno decorum, fecit ascendere, ordinatisque captiuis aliis in equorum multitudine iuxta gradus eorum, iubet eos precedere in multa militum comitiua. Et demum ipse Paris et Deyfebus, Anthenor, Heneas,
Abbreviated transcription (Latin):
pũitiam ꝑuenisse ꝙ talis tͥ ꝑmietatio sit damꝑnosa ut maroribs
duutns ⁊ cariorib deliciis nõ habũdes An piltas troyana ꝓuĩcĩã
achare ñõ excede ulertates q̃ sosa est oĩbꝰ ꝓresiosissuis opulenta
putas me regiani digntatẽ tũa uelle libidmoso cultu fedare
Sane maiorib diuitnis afflues ⁊ lynorabibib delichis dita duces
⁊ me quẽ dedignari nõ debes equalis dignitatis uel ꝑocions ecĩa
Ret tͥ putare debes lorrẽdũ si pisillũ regnũ in qͦ fuisti hactenꝰ
in ampla regna cõmutes cũ troyano regno mltti sunt asie regna
subiecta q̃ t̾ͥ cũ oĩ seuocione ⁊ subiectiõe parebũt nͣ amissi uiri
tin te delet iactura tõpũg̾e. cũ m nõ sit in nobilitute sumlis.
in strenuitate par. s ni diligẽti feruore ꝓrsus eqͣlis Ex amoris
qͥ tãtis doloris aculeis augit᷑ sit̃ ego. mallem deos de meis
successib alit̾ statuisse ẜ ex qͦ alit ẽẽ nõ potest inuita tuas

Expanded text:
is tibi commutacio sit dampnosa ut maioribus diuiciis et carioribus deliciis non habundes? An putas Troyanam prouinciam Achaye non excedere ubertates, que sola est omnibus preciosissimis opulenta? Putasne me, regina, dignitatem tuam libidinoso cultu velle fedare? Sane maioribus diuiciis afflues et honorabilioribus deliciis uitam duces, et me, quem dedignari non debes equalis dignitatis uel pocioris eciamnec putare tibi debes horrendum si pusillum regnum in quo fuisti hactenus in ampla regna commutes, cum Troyano regno multa sint Asye regna subiecta, que tibi cum omnis subiectionis deuocione parebunt. Nec amissi tui viri te debet iactura compungere, cum michi non sit in nobilitate similis, in strennuitate par, nec in diligenti feruore prorsus equalis. Ex amoris st qui tanti doloris aculeis angitur sicut ego? Mallem deos de meis successibus aliter statuisse. Sed ex quo aliud esse non potest, inuita tuas
Abbreviated transcription (Latin):
retidentes a tenesoh lentis passils se eirigũt u̾sus troyam
t oeis sementib iuxtu cuntttẽ ecãd srex pamꝰ m młtorum
nobiliũ topuitiua obuiam illis epunit e⁊ salutatis sme
hisari nultu reteptio actedit at lelenã quã deuotis affettis
d seta fienttis retipiẽs ap̃ in u̾bis placidio hĩi it se submisit
speruementib gͦ cis at tiurtatis portas bbi młtitiseo ułi
in finita cõflugerit gaudia te lebrãs st im̃e sa tripudia
mon gene mu sitorũ Pex pͥamꝰ pmo destneit abequose
ranti sesenã pedes halems cureio eqmi sm en infediene

Expanded text:
irigunt uersus Troyam, et eis venientibus iuxta ciuitatem eandem, rex Priamus in multorum nobilium comitiua exiuit obuiam illis, et salutatis suis et ylari uultu receptis, accedit ad Helenam, quam deuotis affectibus et leta fronte suscipiens ipsi in uerbis placidis humiliter se submisit. Peruenientibus ergo eis ad ciuitatis portam ubi multitudo populi infinita confluxerat gaudia celebrans et inmensa tripudia in omni genere musicorum, rex Priamus primo descendit ab equo et reginam Helenam pedes habenis aureis equi sui i
Abbreviated transcription (Latin):
latrimnas n natorũ tuorũ excidio quossectibit e⁊ incidet truen¬
tatꝰ gladꝰ impiorũ o gẽs ceca ⁊ dnre mortis ignara turoi
biolenta manu rĩt ab minsto biro nõ euellitis helenã ⁊ẽã nõ
actelergtis restitui insto biro añꝙͣ durus ensis acceleret s⁊ at
cutꝰ glasꝰ br̃o deferueat in truore putatis ne furtũ parteis
sine graui pena s⁊ acterba uineitta posse trãsire ꝓpt̾ qͥe nob est
tͥnale extidiũ ꝓuẽturũ. ha infelix lelena ymnid dira leena
quot nob es paritura dolores. pellite ig̃r̃ miseri tiues impũ
cõtinuis querelis p̃dt̃a casandra diffũde̾t ⁊ at regis pͥami mo¬
init̾ nllom desiste̾t inqͥeta Rex ip̃e ẽã capi mãdauit ⁊ incõ¬
pedil ferreis in clauftro firmari in qͦ dr̃ tasardrã ip̃am ꝑ mltos dies¬
finsse detẽtã emꝰ q̃rimomarũ lamẽta si fuissent t royanis
aĩs exaicdibilit᷑ astultata Troya forte miinime defleuisset

Expanded text:
entatus gladius impiorum? Ha gens ceca et dire mortis ignara, cur in uiolenta manu ab iniusto viro non euellitis Helenam, et eam non acceleratis restitui iusto viro antequam durus ensis acceleret et gladius acutus vestro deferueat in cruore? Putatisne furtum Paridis sine graui pena et acerba uindicta posse transire, per quam uobis est finale excidium prouenturum? Ha infelix Helena, ymo dira lena, quot nobis es paritura dolores! Pellite igitur, ciues miseri, impcontinuis querelis predicta Cassandra diffunderet et ad regis Priami monitus nullo modo desisteret inquieta, rex Priamus ipsam capi mandauit et in compedibus ferreis in claustro firmari. In quo dicitur Cassandram ipsam per multos fuisse detentam, cuius querimoniarum lamenta si fuissent Troyanis animis exaudibiliter inculcata, Troya forte minime defleuisset
Abbreviated transcription (Latin):
in fugã ⁊ eos usꝙ ad ridites mõtis castri prect̃i ni oro gladii
ꝑsecũt᷑. fit gͥ finis bello ⁊ troyani absolute obtenta uictoria¬
roguudentes reu̾tũt᷑ at naues inchil p̃tiosũ relinquẽtes in
tẽplo. ex tuud preda mlt̃as ⁊ ninumeraibiles diuitias q̃ siuerĩt
Astendũt gͦ naues p̃dci plenas diuicnis ⁊ młtitudĩe captiuorũ
s⁊ belis cguẽtorũ afflatꝰ erectis naiuigatiõe ꝓspera potiũt᷑ ita ꝙ
ꝑ dies aliquos scso remnge naugãtes die septima ad loras
Troyam regni ꝑuemũt s⁊ cuiꝰdã caftri ꝑ sex miliaria a troya
Siftantis qͥs tem̃eton ab̃ intolis dicebat᷑ felicit̾ portũ intr̃at. Sibi
mectis anclyris s⁊ nauub̧ ip̃is seruris fumib religatis gaudẽtes¬

Expanded text:
in fugam et eos usque ad radices montis castri predicti in ore gladii in fugam et eos usque ad radices montis castri predicti in ore gladii persequuntur. Fit igitur finis bello et Troyani, obtenta uictoria, gaudentes reuertuntur ad naues, nichil preciosum relinquentes in templo, ex cuius preda multas et innumerabiles diuicias quesierunt. Ascendunt ergo naues predictis plenas diuiciis et multitudine captiuorum, et uelis ad uentorum afflatus erectis, nauigacione prospera potiuntur ita quod, per dies aliquos secundo remige nauigantes, die septimo ad oras Troyani regni perueniunt, et cuiusdam castri per vi miliaria a Troya distantis, quod Thenedon ab incolis dicebatur, feliciter portum intrant. Vbi iniectis anchoris et nau
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃s en comites paris ꝓpria manu teyit in qͦ nulli resistencie
totradictionẽ muenit cãr ãasset eã cõsensus pociꝰ ꝙͥ dissensus
ducit᷑ s̾ ꝑ partoem tũ oĩb suis ad naues se ii bis ip̃a dimissa
pue q̃ małut neti tradi ꝙͣ duci captiui Ex mlto ig̃r tumłtu
tlamoris mpeslũt᷑ incosarũ aures qͥ in quodã tastro in eminẽ¬
cioni loto supͣ ip̃m tẽplũ firmato degebant. ⁊ exꝑgefactim
uoti ottisom̃ s⁊ aliorũ qͥ fuge subsidio in caftrũ se recipe st conati
ftu poft̃i sinrgũt a sectis arma capm̃t t armati rapteo cursu destẽ¬
dentes a caftro irriuũt in troyanos Efrat em̃i ii castro ip̃o mltorũ
q̃ta bellicosa iuuẽtꝰ qͥ armorũ magisteno uelit edocti atrit̾ insul¬
tãt in troyanos ⁊ gura resistencia ip̃s inpellĩt ꝑutãtes eos neci
trate s⁊ cuptas posse recuꝑare ꝑsonas conflictꝰ fit igr̃ maxnuꝰ
ex q seqͥt᷑ magna ccedes ẜ troyam demũ qͥ eos mlto ꝑotani quedru¬

Expanded text:
et omnes eius comites Paris propria manu cepit, in qua nullius resistencie contraddicionem inuenit, dum animasset eam consensus pocius quam dissensus. Ducitur ergo per Paridem cum omnibus suis ad naues, et in eis ipsa dimissa pue qui malunt neci tradi quam duci captiui. Ex multo igitur tumultu clamoris inpelluntur incolarum aures, qui in quodam castro in eminenciori loco supra templum ipsum firmato degebant, et, expergefacti in vocibus occisorum et aliorum qui fuge subsidio in castrum se recipere sunt conati, stupefacti surgunt a stratis, arma capiunt, et armati rapido cursu descendentes a castro irruunt in Troyanos. Erat enim in castro ipso multorum quedam bellicosa iuuentus, qui armorum magisterio uelut edocti acriter insultant in Troyanos et dura resistencia ipsos impellunt, putantes eos neci tradere et captas posse recuperare personas. Conflictus ergo fit maximus, ex quo sequitur magna cedes. Sed Troyani demum, qui eos multo pocius qu
Abbreviated transcription (Latin):
regis cuiditis tonsihũ esꝰ ꝓbat ⁊ sñ de facili accõmodat astensum
ꝓ eo ꝙ int ᷤ ꝓmissa ip̃ms achillis belena cõsoro sua pͥori nõ erat resti¬
tuenda marito ẜ penes eũ deleret ꝑpetuo remanereie bero ttio
pͥamo brro sno ⁊ paride nato suo suꝑ u̾bis ab Achille transinssis
hnsse responsum ꝑ quos placet ambob ⁊ r sumiłi ꝑmpsere botũ¬

Expanded text:
facili acomodauit assensum pro eo quod inter promissa ipsius Achillis Helena, consors sua, priori non erat restituenda marito sed penes eum debebat perpetuo remanere. Die uero tercio Priamo uiro suo et Paride nato suo super uerbis ab Achille transmissis habuisse responsum, "per quod placet ambobus et michi similit
Abbreviated transcription (Latin):
longa narrutione ꝓptraherẽ infta tinꝰ tꝑ̃is ongitiimẽ ciliqua
tatiõ bolũtutis ꝓpt̾ ꝙiot cessasseni ab oꝑe ⁊ xpus ip̃m suũ nõ
ꝑuenisset ad finem ut pote sui carẽo bñficio cõplementi In tantũ
nouẽbris ꝓxime subsequentis opus ip̃m in totũ ꝑ me ꝑfectuni
exstitit ⁊ cõpletũ licet longe ante ce instancicmi dñi matiri
de porta ueneraibilis salermitĩm cirthiep̃ti magne stiẽtie uiride
pñti oꝑe cõposner̃ pͥmũ librũ tantũ ⁊ nõ pluo Isã ip̃o post
mulus ⁊ instinctꝰ ab ip̃iꝰ ꝑsecutione cessaiti cũ nõ esset tinide
trayani casus nmniuni defecerĩt quãius cͥorũ oꝑa tõtexue¬
rit̃ sine tractauerĩt segm̃ fabulas antiquorũ sine scd̾m aꝑꝑai¬
logos in stilo mimnũ glorioso ⁊ spetiałr ille sũmꝰ poetarũ un¬
gilins qlĩe nichis latint ne eiꝰ berrtas intognita remane̾t

Expanded text:
longa narracione protraherem, infra cuius temporis longitudinem aliqua longa narracione protraherem, infra cuius temporis longitudinem aliqua tacio uoluntatis, propter quod cessassem ab opere et opus ipsum summ non peruenisset ad finem, vtpote sui carens beneficio complementi_ in tantum Nouembris proxime subsequentis, opus ipsum in totum per me perfectum extitit et completum; licet longe ante ad instanciam domini Mathei de Porta, venerabilis Salernitani archiepiscopi, magne sciencie uiri, de presenti opere composuerim primum librum tantum et non plus. Nam imulus et instinctus, ab ipsius prosequcione cessaui, cum non esset cui Troyani casus nimium defecerunt, quamuis eorum opera contexuerint siue tractauerint secundum fabulas antiquorum siue secundum apologos in stilo nimium glorioso, et specialiter ille summus poetarum Virgilius, quem nichil latuit. Ne eius ueritas incognita remaneret
Abbreviated transcription (Latin):
ellteio ego suri Tecidis notissima ꝑoles
Eni birtus clarũ noñẽ halexe uedit
Am̃ strani totiens ariis pirtricib lystes
hine fugtan solus aylia młta eetit
hectore ẜ magno suma est michi gioria teso
Qni sepe argolictis gebilitauit opes
Ille interemptꝰ sn bnt᷑ me pidite penas
pergama tũt ferro snctubnere meo
laudil inmensis bictor suꝑ astra ferebat
Cũ pressi hostilem fraude pemptus humũ¬
go autẽ snrdo de collũpns predt̃m diteni grecũ i
ñb spm secutus ꝙ es ꝙ ip̃e dytis ꝑfectũ e⁊ cõpletũ
fecit ii oĩb opris snũ cte iitteratorũ uidelic solaciũ ⁊ ut
uerã noticiam hãnt pm̃s hystorie ⁊ bt magis delectentur
in ip̃a Et ego lystoniam ip̃am ornassem ditamine pul¬
cnori ꝑ ampliorrs metha foras ⁊ colores ⁊ ꝑ transgressiones ottur¬
rentes que ipm̃s ditaminis st picture ẜ t̾ritus ex magintu¬
tine oꝑis ne dũ occasione magis ornati digtamiii opus ip̃m

Expanded text:
elides ego sum, Thetidis notissima proles, Cui uirtus clarum nomen habere dedit, Qui straui totiens armis uictricibus hostes Inque fugam solus milia multa dedi. Hectore sed magno suQui sepe Argolicas debilitauit opes. Ille interemptus subiit, me uindice, penas. Pergama tunc ferro succubuere meo. Laudibus immensis uictor super astra ferebar, Cum pressi hostilem, fraude peremptus, humudo de Columpnis predictum Ditem Grecum in omnibus sum sequtut in omnibus suum opus ad litteratorum uidelicet solacium, vt ueram noticiam habeant presentis hystorie et ut magis delectentur in ipsa. Et ego hystoriam ipsam ornassem dictamine pulchriori per ampliores metaphoras et colores et per transgressiones occurrentes, que ipsius dictaminis sunt picture; sed territus ex magnitudine operis, ne dum occasione magis ornati dictaminis opus ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Man ille sũmꝰ cc et̾u dõ qui in sapientia.i. ii filio cuncta
creauit celestia corpora planetani ꝓpria sub lege disposint
astatuens in et̾nũ preceptũ eis in posint ꝗuga nõ pret̾ipũt .uii
et o mseras⁊ infatuata nobilitas qͥt urbantati debes
ini lonoris tmn precipitiũ s⁊ tni dedetoris ꝓ turalitate iactu

Expanded text:
am ille summus et eternus Deus, qui in sapientia, id est in Filio, cuncta creauit, celestia corpora planetarum propria sub lege disposuit, et ea statuens in eternum preceptum imposuit eis quod non preteribunt. Hied O misera et infatuata nobilitas, quid urbanitati debes in honoris tui precipitium et tui decoris pro curialitate iactu
Abbreviated transcription (Latin):
ño lugecis penas dignas azeluis ergo tͥ esset ⁊ etiã nob̃ tnis i
aliquẽ locũ solititemis ⁊ deserti bel ñ nemorile deuiis selm̃ aliqͥ
insula longe cib intolis dut̃e bitti nr̃am ꝙ int̾ lomines tũtu ingres¬
cere Siffamati An putas ꝙ greti reputẽt te ftdelem qͥ es tue pr̃ie
publicus instdelio Sane decepenãt te appollins falsa responsa a
quo tu dicis sustepisse mãdatũ ut tuos prnos lares desereres ⁊
tuos in tãta atenbitate penates ⁊ bt sit tuis sp̃abt̾ bostil adle¬
reres Sane nõ fint ille deus appollo ẜ potiꝰ picto fint connitiua
infernaliũ furiariũ a qͥle ressonsa talia sustepisti Et hc dt̃
briseyda multis deuictti singultib latrimarũ suo flebili collo¬
qͥo fiẽ fetit. Cm caltus sub quadũ uerborũ breuitate respondẽs

Expanded text:
 esset et etiam nobis tuis in quodam loco sollitudinis et deserti, uel in nemoribus deuiis uel in aliqua insula longe ab incolis, ducere uitam nostram quam inter homines tanta labe nigrescere diffamati. An putas quod Greci reputent te fidelem qui es tue patrie publicus infidelis? Sane deceperunt te Appollinis friuola responsa, a quo te dicis suscepisse mandatum ut tuos paternos lares desereres et tuos in tanta acerbitate penates et vt sic tuis specialiter hostibus adhereres. Sane non fuit ille deus Appollo sed pocius puto fuit comitiua infernalium furiarum a quibus responsa talia suscepisti. " / Ad hec Briseyda, multis deuicta singultibus lacrimarum, suo flebili colloquio finem fecit. Cui Calcas sub quadam uerborum breuitate respondit.