comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulso diabolo & maiorib uiciis extirpatis. mñtẽ a carnali deside¬
no uolatã. secũ qͣsi qͣdã ui abhostib ereptã manere cogunt.
Mulieres uͦ captiue ducunt᷑: dũ delectationes animi extra
t̾rã carnis exulate. adesicdiis carnalib pͥuant᷑. Sic gͥfilii ia¬
cob congͤgato ppło cłi. afinib illis exeunt cũ sorore: qͥa cum
mens post lapsũ resipiscit: uͥtutũ collectis agminib. ne it̾ũ
capiat᷑ a carnalib desideriis. longiꝰ recedit: ñ tantũ longiꝰ
receclit. s etiã altiꝰ ascendit. ascendit em̃ in bethel S hoc fit:
qͣndo m̃s ascensiones uͥtutũ inse disponit. Sic gͥ in bethel ꝑue¬
init᷑: qnͣdo cor cuilibet domꝰ clei qd̾ int̾p̾tat᷑ bethel. efficit᷑ In
hac domo. altare cm̃ erigit᷑: in hac domo claustͥ spiritalis
ordo stabilit᷑.

Expanded text:
oribus vitiis exstirpatis, mentem a carnali desiderio violatam secum quasi vi ab hostibus ereptam manere cogunt. Mulieres vero captivae ducuntur dum delectationes animi extra terram carnis exsulantes a desideriis carnalibus privantur. Sic igitur congregati filii Jacob a finibus illius exeunt cum sorore, quia dum mens post lapsum resipiscit, virtutum collectis agminibus, ne iterum capiatur a carnalibus desideriis, longius recedit, nec tantum longius recedit, sed etiam altius ascendit. Ascendit enim in Bethel . Sed hoc fit, quando mens ascensionis virtutum in se disponit. Sic igitur in Bethel pervenitur, quando cor cujuslibet, domus Dei, quod interpretatur Bethel, efficitur. In hac domo altare Domino erigitur, in hac domo claustri spiritualis ordo stabilitur.
Abbreviated transcription (Latin):
at benignitatẽ. Consolat᷑ gͥ nos potentia pat̾s. qͣ p̾cata pis¬
niurt᷑. ut fortitudiñe rapiamꝰ ꝯtͣ carnis fragilitatẽ. con¬
solat᷑ sapientia filii qͦͤ reficit ꝑ ignorantiã dlefieit: consolat᷑
benignitas sp̃c scĩ. ne subintret despatõ. Huiꝰ claust̃ an¬
bitꝰ. uirtutũ colũpnis decorat. sustentat᷑ pacientie
basib. ad regłam iusticie qͣdrat᷑. ututũ coadiacentib e

Expanded text:
entia Patris, qua peccata puniuntur, ut fortitudinem capiamus contra fragilitatem carnis; consolatur sapientia Filii, quae reficit quod per ignorantiam deficit; consolatur benignitas Spiritus sancti, ne subintret desperatio. Hujus claustri ambitus, virtutum columnis decoratur, sustentatur patientiae basibus, ac regula just
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndoꝙ ꝓpt̾ necessitatẽ corꝑis: uł ad doctña ordinis. seu ad edi¬
ficatione m̃tis. Potest ħ ostiũ appellari licentia loqͦndi: qͦ aꝑit᷑
aut claudit᷑. cũ dat᷑ aut negat᷑. ꝑħ ostiũ sepe int̾eunt: qͥ ostiũ
m̃tis frang̃t. fascinatio eteñĩ nugacitatis. seducit cor. Cauen¬
dũ est tñ. ne ħ ostiũ pateat uento uenienti a regione deser¬
ti: ne domꝰ. iͦii. angłis contussa subu̾tat᷑. & filii iob oppssi mo¬
multitulo: aqͥbs uentꝰ neniens. idest gͣiuis tẽptatio irrinit. qͥ

Expanded text:
propter necessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedipropter necessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificationem mentis. Potest hoc ostium appellari licentia loquendi, quae aperitur, aut clauditur, cum datur aut negatur. Per hoc ostium saepe introeunt, qui ostium mentis frangunt, fascinatio enim nugacitatis seducit cor. Cavendum est tamen, ne hoc ostium pateat vento venienti a regione deserti, ne domus quatuor angulis concussa subvertatur, et filii Job oppressi momultitudo, a quibus ventus venit, id est, gravis tentatio irruit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd satͣitat̾e uentͥs. seqͥt᷑ leuitas oꝑis. & uanitas m̃tis. Scͥptũ
est eñi. Sedit ppłs manducare & bibere. & surrexerunt lu¬
dere. Luclere inquit ñlegere. Sunt eñi qͥcdã. qͥ post delicati cibi
cliu̾sa fercła cũ ĩ claustro sedeãt ñ lectioni& silentio. s rumorib
& curiositati uatant. qlocũ & tẽpꝰ loqͦndi & tacendi nusqͣ. &
ñꝙͣ seruant. s instabiles & ociosi. ñc hos ñc illos ad colloqͥũ
labiis meis. Ostiũ dixit ñ murũ. Si em̃ mur᷑ pon̾et᷑: loqͤndi
licentia om̃ino negari uideret᷑. S ostiũ ponit᷑. qͦd tẽꝑe & loco¬
claudit᷑ & aꝑit᷑. est tep̃ & locꝰ loqͦnoli & tacendi. Aꝑit᷑ itaꝙ ostrũ
in claust᷑. hora constituta lectioni:. in capitło confessiom. in
eccłia orationi. Claudit᷑ itͥu inclaust᷑ confabulationi. in ca¬
pitło excusatiõi. in eccła uane modulationi. Hoc oftiũ clau¬
dit᷑ sepiꝰ fr̃ib nouit̾ conu̾sis: tepidis & ꝑu̾sis. aꝑit᷑ tñ eisdem

Expanded text:
s sequitur levitas operis, et vanitas mentis. Scriptum est enim: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquium umstantiae labiis meis . Ostium dixit, non murum. Si enim murus poneretur, loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitclauditur et aperitur. Est tempus et locus loquendi et tacendi. Aperitur itaque ostium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excusationi, in ecclesia vanae modulationi. Hoc ostium clauditur saepius fratribus noviter conversis, tepidis et perversis. Aperitur tamen eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmultis litigant. ignorant tñ qͦd negant. aut qͦl affirmant.
Siaũ dle regil sermo est. docet lectõ claustͥ regũ certamina.
tatꝰ & euent᷑ belloꝵ. qͦmͦ moriat᷑ saul: qͥs eiꝰ mortẽ nuntiauerit
dauid. Cũ eñi reu̾teret᷑ dauicd acecle amalech & man̾et in sy¬
celech: uenit homo de castͥs saul ad dct̃. Pixitq: ad eũ clauid.
qͥd mortuist̾ : Et ait adolescens. Casu nem in montẽ gelboe. &
saul incũbebat suꝑ hastã suã: & conu̾sus post t̾gũ suũ. uidẽcꝙꝵ
me uotant. Cui cũ respondissẽ assũ: dixit mͥ. Qͥs nã es tuͨ

Expanded text:
pro multis litigant, ignorant tamen quod negant aut affirmant. pro multis litigant, ignorant tamen quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, et maneret in Siceleg, venit homo de castris Saul ad David, dixitque ad eum David: quod mortui sunt? Et ait adolescens: Casu veni in montem Gelboe, et Saul incumbebat super hastam suam, et conversus post tergum suum, vidensque me
Abbreviated transcription (Latin):
dit. discͤtionẽ designat animi. Camelus partim munclũ
animal. qͥa ruminat. partĩ in muncłũ. qͥa ungulã ñ diui¬
dit. bonas t̾renoꝵ dispensationis cdicit: qͣs diabolus mͦ
dorpenti. mͦ p̾cipitata actione ferit. mͦ pigͣ uł imoderata
illicita oꝑatione. suꝑflua locutione. iorclinata cogita¬
tione curas dispensatoꝵ confundunt. Sepe aũ qͥd sibi.
qͥd ꝓximis debeat attendit nͤ ꝑ unmodationẽ sollicitu¬
circuspectiones obruit. & sic sola discretio. anino dãp̃na
tiet puer qͥ euasit: idest puritas discretionis qͥd mintiet mñti.
Auddidap̾na camelor: & casũ pueroꝵ. Hu rapiunt᷑: illi morunt᷑.
Auferunt᷑ eñĩ cure dispensationũ: cdũ ꝑ negligentiã perit pu¬
ritas cͥcuspectionũ. Gaudent multi claustraliũ eũ de regib fa¬
bulant᷑. cdũ cas militũ narrant: dũ ꝓ illis locunt᷑. aqͥbs ip̃i ñ
aguoscunt᷑. multor partes defendunt. ꝓ multis irascuntur:

Expanded text:
dit discretionem designat animi. Camelus partim mundum dit discretionem designat animi. Camelus partim mundum animal, quia ruminat, partim immundum, quia ungulam non dividit, bonas terrenorum dispensationes innuit, quas diabolus modo torpenti, modo praecipitata actione ferit, modo pigra vel immoderata illicita cogitatione, superflua operatione, inordinata locutione curas dispensatorum confundunt. Saepe autem quid sibi, quid proximis debeat, attendit, nec per immoderationem sollicitucircumspectiones obruit; et sic sola discretio animo damna nuntiet puer, qui evasit, id est puritas discretionis quid nuntiet menti. Audi damna camelorum, et casum puerorum. Hi rapiuntur, illi moriuntur. Auferuntur curae dispensationum, dum per negligentiam perit puritas circumspectionum. Gaudent multi claustralium cum de regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
pruclentia. ꝑcdelectatioñe tẽꝑantia. fortitudo ꝑtimoẽe. iꝰticia
ꝑ amorẽ frangunt᷑: qͥbus qͣssatis. uͥtutes animi. scilicet sapien¬
cia. intellectꝰ. consiliũ fortitudo. scientia. pietas & timor mo¬
riunt᷑. qnͣdo uidelicet asius contͣruis feriunt᷑. Obruit᷑ enĩ sa¬
pientia ꝑstulticiã. intellectꝰ ꝑ hebetudiñẽ. consiliũ ꝑ p̾cipi¬
tationẽ. fortitudo ꝑtimorẽ: scientia ꝑ ignorantiã. pietas
ꝑ duriciã: timor ꝑsuꝑbiã. S & hac ruina puer euaclit. qͥ
beato iob nuntiet. idest m̃tis discretio: qͦ cũ animo agit. ut
qͦd ꝑdere ceꝑat. penitendo conseruet᷑. Hu st̃ rumores clau¬
aliꝰ nuntiꝰ ad beatũ iob. qͥ diceret. Caldei fecert tͤs t᷑mas. &
inuaserunt camelos tuos. & tulerunt eos. nͨ nͨ & pueroᷤ
ꝑcusserunt gladio: & effugi ego solus ut nuntiarẽ tͥ. ehal¬
dei firoces idest demones. cameli. bonas t̾renor dispen
saciones. pueric̾todes. sollicitas cͥcũspectiones: nunciꝰ qͥ eua¬

Expanded text:
ntia, per delectationem temperantia, fortitudo per timorem, justitia per amorem franguntur, quibus quassatis, virtutes animi, scilicet sapientia, intellectus, consilium, fortitudo, scientia, pietas et timor moriuntur, quando a suis contrariis feriuntur. Obruitur enim sapientia per stultitiam, intellectus petationem, fortitudo per timorem, scientia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet, id est discretio mentis, quae cum animo agit, ut quod perdere coeperat, poenitudo conservet. Hi sunt rumores claualius nuntius ad beatum Job, qui diceret: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invasocciderunt gladio, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi . Chaldaei feroces, id est daemones; cameli, bonas terrenarum rerum dispensationes, pueri custodes, sollicitas circumspectiones, nuntius qui eva
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝯfessionis. Sicut ꝑ portam fimus extͣ ciuitatẽ uehit᷑
sic ꝑ ꝯfessionẽ peccati fetor amente necesse ẽ u eiciatur.
nis ⁊ scissuras m̃tis diligñt̾ attendit. Cõsid̾at portas ig¬
ne exustas. sensꝰ uideł corporis igne luxurie ⁊ flãmis ira¬
cundie ꝯsumptas. Et tͣnͣsun ꝑportã pontis. Pons ibi cõ
carnẽ subicimꝰ. Pontẽ tͣnsimꝰ qñ de uiciis ad uͥtutes tnͣs¬
migramꝰ. Si uͦ porta fontis legit᷑. sicut in qͥb dã codici

Expanded text:
tus confessionis. Sicut enim per portam fimus extra civitatem vehitur, tus confessionis. Sicut enim per portam fimus extra civitatem vehitur, si per confessionem, peccati fetor a mente necesse est ut ejiciatunis, et scissuras mentis diligenter attendit. Considerat portas igni exustas sensus videlicet corporis igne luxuriae et flammis iracundiae consumptos. Et transivi ad portam pontis. Pons ibi conscarnem subjicimus. Pontem transimus, quando de vitiis ad virtutes transmigramus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
& redii. Porta uallis: ẽ uͥtus humilitatis. ꝑ portam
uallis ierłm ingredit᷑. cũ aliqͥs corde humił ad pacẽ re¬
oiens mente deo reconciliat᷑. ꝑ portã uallis egredit᷑ ut
destructionẽ cuntatis uideat qͥ rumas eccl̃ie uł̃ lapsꝰ
aĩe humilit̾ reparare festinat. Et añ fontẽ draconis.
Fons ẽ origo fluminis. & diabolꝰ mitiũ anglice & hu¬
mane defluxionis. ꝑ fontẽ cliabolꝰ intelligit᷑. Unde &¬
diabolꝰ deorsũ fluens int̾p̃tat᷑. Deorsũ fluit: qͥ a deo
corde & oꝑe recedit. Est aũ diabolꝰ fons draconis id ẽ in¬
itiũ elationis. Ab ipso enĩ diabolo culpa suꝑbie sump¬
sit exordiũ. Uñ pꝰt elationis inundationẽ ruine meru¬
it lapsũ. Draco cetĩs serpentib maior ẽẽ dr. qr caput
suꝑbie etiã celũ tetigisse memorat᷑. Añ fontẽ gͥ draco¬
nis tͣnͣsit. qͥ ruinas angłi & lapsũ hoĩs ad memoriã
reducit. Et ad portam stertoris. Porta stercoris ẽ uir¬

Expanded text:
vallis, est virtus humilitatis. Per portam vallis Jerusalem ingreditur, cum aliquis corde humilis ad pacem rediens, mente Deo reconciliatur. Per portam vallis egreditur, ut destructionem civitatis videat, qui ruinas Ecclesiae, vel lapsus animae humiliter reparare festinat. Et ante fontem draconis. Fons est origo fluminis, et diabolus initium angelicae et humanae defluxionis. Per fontem diabolus intelligitur. Unde diabolus deorsum fluens interpretatur. Deorsum fluit, qui a Deo corde et opere recedit. Est autem diabolus fons draconis, id est, initium elationis. Ab ipso enim diabolo culpa superbiae sumpsit exordium. Unde post elationis inundationem, ruinae meruit lapsum. Draco caeteris serpentibus major esse dicitur, quia caput superbiae etiam coelum tetigisse memoratur, Ante fontem igitur draconis transit, quia ruinam angeli, et lapsum hominis ad memoriam reducit. Et ad portam stercoris. Porta stercoris, est vir
Abbreviated transcription (Latin):
diũ diuine ꝯtẽplatiõis astendat. Et ꝯsid̾abã murũ
Iterũ ꝯsicd̾at murũ. Nurũ destructũ itum ꝯsid̾at. qͥ
iapsꝰ corporis & aĩe ruinas in mentẽ ꝑ recordationẽ
sepiꝰ retractat. Et reuersꝰ ueni ad portã uallis & redii.
Io portã uallis ꝑ quã exierat reuertit᷑. ꝑhoc enĩ in nui

Expanded text:
at. Et considerabam murum. Iterum considerat murum. Murum destructum iterum considerat, qui lapsus corporis, et animae ruinas in mente per recordationem saepius retractat. Et reversus veni ad portam vallis, et redii. Ad portam vallis, per quam exierat, revertitur. Per hoc enim innui
Abbreviated transcription (Latin):
bam ut tͣnsiret. Cũ ad aq̃ ductũ regis ꝑueniret. ñ erat uim̃ito lo¬
sãispi si ium̃cũ ebetudo m̃cis. siue sensualitas carnis: ñ est nurũ
si sensualitas carnĩ. tã cito ñ tͣnseat ad grãm ꝯtẽplationĩ. W aset¬
di inqͥt ꝑtorrentem. Per torrentem forsan cedron. Cedron
int̾p̃tat᷑ tͥstis. ł meror Anima gͥ de captiuitate reducta
id ẽ nouit̾ ad deũ ꝯu̾sa. in mitio ꝯu̾sionis merens &
tͥstis. ascendit ꝑ torrentẽ cõpunctioĩs. Hic ẽ enĩ ordo ꝯ

Expanded text:
 ut transiret. Cum ad aquaeductum regis perveniret, non erat jumento loi jumentum hebetudo mentis, vel sensualitas carnis, non est mirum si sensualitas carnis tam cito non transeat ad gratiam contemplationis. Et ascendi, inquit, per torrentem Cedron. Cedron interpretatus tristis vel moeror. Anima de captivitate reducta, id est, noviter ad Deum conversa, in initio conversionis moerens et tristis, ascendit per torrentem compunctionis. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
N uerbis neemie filii helchie de portis ierłm legisse
me recolo. qͦd huic oꝑi ad edificationẽ claustraliũ in¬
serere uolo. Egressus sũ inqͥt ꝑ portã uallis nocte. & añ
fontẽ draconis & ad portã stercoris. E ꝯsid̾abã murũ
dissipatũ & portas eiꝰ ꝯbustas igni. Et tͣnsiui ad portã
pontis & ad aque ductum regis. & ñ erat locus ium̃to
cui secdebã ut transiret. & ascendi ꝑ portã nocte. & ꝯsi¬

Expanded text:
n verbis Nehemiae filii Elchiae de portis Jerusalem legisse me recolo, quod huic operi ad aedificationem claustralium inserere volo. Egressus sum, inquit, per portam vallis nocte et ante fontem draconis, et portam stercoris: et considerabam murum dissipatum et portas eius consumptas igni et transivi ad portam Fontis et ad aquaeductum Regis et non erat locus iumento cui sedebam ut transiret et ascendi per torrentem nocte
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ fecit eũ sͥ familiarẽ: qũe nouerat int̾ discipłos te¬
t̾iorẽ: Qͦ digͤdiorꝰ. Q ascendo ᷤ. Altioris est eñi hoc oꝑis. & sub¬
tiloris. Scio tam̃. qͥa siuenisset sathan ad capitłm ꝯfessioniᷤ:
impet᷑re posset indulgentiã remissionis. S ne desꝑaret hõ.
cũ audiret an głm tante cdlignitatis desꝑasse. hominẽ tãte
potestatis p̾casse. discipłm tante familiaritatis apotasse:
ostendit nobis cis exempla qͦrũdã qͥ peccauerunt. nͨ desꝑ¬
auerunt. s amiciclĩ facti sunt. An ignoras petͥ negationẽ.
annescis thome dubitationẽᷤ Nonne post culpa dilexit ma¬
riaᷤ. amat xp̃c confitentiũ humilitatẽ. ñ suꝑbor obstina¬
tionẽ: qͥ declinant cor siit̃ inu̾ba malicie. ad excusandas
excusationes inpeccatis. S tu inclina cormeũ ad facien

Expanded text:
tantum fecit eum familiarem sibi, quem noverat inter discipulos deteriorem? Quo digredior? Quo ascendo? Altioris est enim hoc operis et subtilioris. Scio tamen quod si veniret Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne desperaret homo, cum audiret angelum tantae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae familiaritatis apostatasse, ostendit nobis Deus exempla quorumdam, qui peccaverunt, nec desperaverunt, sed amici Dei facti sunt. An ignoras Petri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nonne post culpam dilexit Mariam? Amat Christus confitentium humilitatem, non superborum obstinationem, qui declinant cor suum in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Sed tu, benignissime Domin
Abbreviated transcription (Latin):
mu̾ba malicie. s iusticie. Instꝰ enũ: in pͥncipio accusator ẽ sui.
Qui est eiũ ꝙ celare uis illi qũe nicħlatet. cuiom̃e corpa¬
tet. qͥ uidet in absconso. qͥ nouit cogitationes hominũ. Abs¬
qͥ aubi deest seu̾tas discipline. oriuint᷑ irgia. crescunt tire.
locunt᷑ de extiorib negocus in domo confessionis: adclucũt
oues & bones incapitulo. ut ubi haberi deb̾et᷑ sermode

Expanded text:
ed justitiae. Justus enim in initio accusator est sui . Quid est quod clare vis illi, quem nihil latet, cui omne cor patet, qui videt in abscondito, qui novit cogitationes hominum? Absquia ubi deest severitas disciplinae, oriuntur jurgia, crescunt rixae. Loquuntur de exterioribus negotiis in domo confessionis, adducunt oves et boves in capitulum, ut u
Abbreviated transcription (Latin):
simpliciores fr̃s. tbant᷑ discͤti. habent iracundi locũ: ꝑu̾si.
tẽpꝰ loqͦndi. Conqͤrit᷑ martha. respondit maria: qͥa ñ est
qͥ respondeat ꝓ eã. Qbi eñ nunia simplicitas platoꝵ non
seruat pacẽ claustraliũ. uł ñ incͤpat culpas ministnͣtiũ.
ibi uͨ martha cõpescit᷑. nͨ marie silentiũ cꝰtodit᷑. Lego qͦstũ
p̾lati. Hortat᷑ eni marthã: laudat marsã. Illã ñ desistat
aboria oꝑatiõe: istã ut ꝑseueret incontẽplatione. Pul¬
confiteat᷑. In his siqͥdẽ seruandis. sũmꝰ est medic. & ꝑfeta
medicina: seuerꝰ magist̾ ñ crudelis. & racionabil disci¬
plina. Siem̃ aliqͥs emendatoriã uindictã ferre recusau̾it.
nec tantũ fr̃s. s etiã magistrũ clamosꝰ & impudens con¬
tep̾serit: etiã si ip̃e ñ abscesserit. de ur̃a societate ꝓitiat᷑.
Non em̃ ut ait beatꝰ augͦtinꝰ. h fitc cͣͥdelit̾. s misccłit̾. ne.

Expanded text:
simpliciores fratres, turbantur discreti, habent iracundi locum, perversi tempus loquendi. Conqueritur Martha, respondet Maria, quia non est qui respondeat pro ea. Ubi enim nimia simplicitas praelatorum non servat pacem claustralium, vel non increpat culpas ministrantium, ibi nec Martha compescitur, nec Mariae silentium custoditur. Lego questum praelati. Hortatur enim Martham, laudat Mariam. Illam, ne desistat a bona operatione; istam, ut perseveret in contemplatione. Pulconfiteatur. In his siquidem servandis summus est medicus et perfecta medicina, severus magister non crudelis, et rationabilis disciplina. Si enim aliquis emendatoriam vindictam ferre recusaverit, nec tantum fratres sed etiam magistrum clamosus et impudens contempserit, etiam si non abscesserit, de vestra societate projiciatur. « Non enim, ut ait beatus Augustinus, hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Pena pͥme culpe. casꝰ. scdȩ labor. tcie laquens. De pͥma
dr. Nidi sathanan. sicut fulgur de celo cacdentẽ. De sccl̃a.
in sudore uultꝰ tui uesceris pane tuo. De t̾cia: laqͥose sus¬
pendit. & cͤpuit mecdiꝰ. His tͥb. tres claustraliũ ordines
loculos portant. & in occulto dethentes. magistrosͣ
ciant. Qͥd. Nocet ne dignitas. potestas. & familiaritas:
Creatꝰ in tanta dignitate angłs. ut lucifer uocaret: ñ at¬
tendens cdignitatẽ cͤationis. casuiꝰ sedẽ qͤsiuit elationis.
Sic qͥclã claustraliũ dũ gen̾s nobilitate p̾mment. dũ lit¬
cet̾os fĩs p̾cellunt. elationis sedẽ petunt: & qͥ ex dono tanti
mun̾is humiliores e̾ẽ deberent. ꝯtͣ debiliores & illitteratoᷤ.
suꝑbi tument. Nostis etiã potestatẽ pͥm hominis: qͥ cũ in

Expanded text:
s. De prima dicitur: Vidi Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . De secunda: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . De tertia: Laqueo se suspendit, et crepuit medius . His tribus tres claustralium assignanloculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus sedem quaesivit elationis. Sic quidam claustralium dum generis nobilitate praeeminent, dum litcaeteros fratres praecellunt, elationis sedem petunt et qui ex dono tanti muneris humiliores esse deberent, contra debiliores et illitteratos superbi tument. Nostis etiam potestatem primi parentis, qui cum in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ peccata tua. ñ ꝓpt̾ sua: & tn uirgã renins: Flagella¬
riũ erubuit cołã ppło: & tu dedignaris spoliari cora ma¬
gist᷑. Accusat᷑ xp̃c. & tacet corã militib ut cdaret nobis
exẽplũ pacientie: accusaris & tu. & litigas. ut sis erẽplu
contͣdicunt. & humilitatẽ confessionis spernunt. Siin
sionis: incdlucis litẽ contͣdictionis: Hic est locꝰ. diabolo
pcet̾is ocliosꝰ. Hic annittit. qͦs alias acqͥfunt. Hic est eñi
locꝰ. sp̃mi sc̃o consecͣtꝰ. Ubiꝙ:. pat̾. ribiq filiꝰ: ubiꝙ sp̃c sc̃s.

Expanded text:
pro peccatis tuis, non pro suis, et tu virgam renuis? Flagellari non erubuit coram populo, et tu dedignaris spoliari coram magistro? Accusatur Christus, et tacet coram militibus, ut daret nobis exemplum patientiae; accusaris et tu, et litigas, ut sis exemplum contradicunt, et humilitatem confessionis spernunt. Si insionis inducis litem contradictionis? Hic est locus diabolo prae caeteris odiosus, hic amittit quos alibi acquisivit: hic est enim locus Spiritui sancto cons
Abbreviated transcription (Latin):
inclaust̾s & exeunt. bene uinentib intꝰ & extiꝰ molesti
mo eteñ confessionis. fit tnͣsitꝰ ad beatitulinẽ et̾ne pacis.
hostis: ddomꝰ uidelicet misccłie. domꝰ obedientie. domꝰ in¬
dulgentie. In domo misccłie apuit patr̃ẽ suscipim᷑. ꝑ pie¬
tatẽ iusitati: in domo obedientie aput filiũ ꝑ passionẽ
nis est egypto. sccł̃a domꝰ ꝓficientib in bono. ꝑxima est
deserto:. t̾cia domꝰ delectantib in dño coniuncta est pa¬
radyso: Esto gͥ humilis: ut sis in paradiso sublimis. Noliẽe
qͣso incapitło sicut sathan in celo: uł sicut aclã in paradiso.
Unꝰ eñi cdesꝑat: alt̾ extusat. Tanto eñi est sathan cdet̾ior: qͣrico

Expanded text:
in claustris, et cum exeunt, bene viventibus intus et exterius molesti mo etenim confessionis fit transitus ad beatitudinem aeternae pacis. hostis, domus scilicet misericordiae, domus obedientiae, domus indulgentiae. In domo misericordiae, apud Patrem suscipimur per pietatem visitati; in domo obedientiae, apud Filium per passionem nis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino conjuncta est paradiso. Esto igitur humilis, ut sis in paradiso sublimis. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter excusa
Abbreviated transcription (Latin):
sio peccatoꝵ. Du̾se ꝑsone. idẽ d̾s. eacle essentia. & ideo
scclm diu̾sitatẽ ꝑsonde. diu̾sa singłis assignant᷑ officia.
Considerat᷑ eteñi inͣpͣietas miserationis: infilio. affectꝰ
redẽp̃tionis: in sp̃u sc̃o. benignitas remissionis. Motꝰ siqͥ¬
cdẽ pat̾ pietate. misit filiũ ut redimeret: ꝓmisit etiã sp̃m
ꝯt̃m in qͦ peccata dimitteret. Hidesne. qͦmͦ ꝑtinet ad pa¬
tr̃e potestas mittentis. adfiliũ humilitas obedientis: ad¬

Expanded text:
entia, et ideo secundum diversitatem personarum, diversa singulis assignantur officia. Consideratur etenim in Patre pietas miserationis, in Filio affectus redemptionis, in Spiritui sancto benignitas remissionis. Motus siquidem Pater pietate misit Filium ut redimeret, promisit etiam Spiritum sanctum in quo peccata dimitteret. Videsne quomodo pertinet ad Patr
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑ ꝑ samaritanũ: ꝑstabulũ. ꝑ umũ & oleũ. Mecdici. sũt
p̾lati: loca capitula. modi penitentie. remedia. Attencle g̾
in samarttano prelatum. in stabulo capłm. in infusiee
uimi & olei. fom̃tũ consolationis & asꝑitatẽ correptionis In
hoc capitło est etiã pistina conpunctionis: in ꝗͣ sanat᷑ infir¬
mꝰ post cõmotionẽ uere confessionis. Nec tñ sanat᷑. nͥ unꝰ
Nisi eñi assit unitas: deest sanitas. Qͥgͥ amant litẽ : destͥ¬
unt unitatẽ. Intolerabił est gͥ hec abusio. ut ibilitiges
ubi teip̃m accusare debes: ut ibi augeat᷑ culpa. uibi dele¬
xp̃m. Ait enĩ ip̃e de p̾latis. Qͥ nos audit me aucdit: & qͥ uos¬

Expanded text:
nantur per Samaritanum, per stabulum, per vinum et oleum. Medici sunt praelati; loca, capitula; modi poenitentiae, remedia. Attende igitur in Samaritano praelatum; in stabulo capitulum, in infusione vini et olei, fomentum consolationis, et asperitatem correptionis. In hoc capitulo est etiam piscina compunctionis, in qua sanatus est infirmus post commotionem verae confessionis. Nisi enim adsit unitas, deest sanitas. Qui igitur amant litem, destruunt unitatem. Intolerabilis igitur haec abusio, ut ibi litiges, ubi te ipsum accusare debes; ut ibi augeatur culpa, ubi deleChristum. Ait enim ipse de praelatis: Qui vos
Abbreviated transcription (Latin):
Icut fr̃m multitudo ut errata corrigat statutis horis ad
capitłm confluit: sic m̃tis ratio cogitationes diu̾sas. ad
sectũ cordis qndoq conuocat. ut incorrigibiles eiciat: corri¬
piat inqͥetas. negligentes em̃det. instruat simpliciores.
mitiget iracundas uoluptuosas restringat. pigͣs excitet:
consolet᷑ pusillanimes. doceat indiscretas. In h sꝑitali capi¬
tło. abbatis locũ ratõ possidet: conscientia culpas accusat.
ꝑu̾sitas excusat: suꝑbra reatũ defendit. innocentia confitetur.
humilitas seip̃am iudicat: arrogantia uͦ alienos iudicare ũ¬
pliciũ. uͥtutes obediunt. Seip̃as tñ qnͣdoq uͥtutes inuic̃ẽ accu¬
sant. accusat eñi misccłia iusticiã. iusticia miscliã: humili¬
qd̾ ñ tantũ utat᷑ honestis. s etiã uoluptuosis. Honestasi
accusat humilitatẽ. qͦd numiã diligat pauꝑtatẽ. qd̾ impen¬
dat corꝑi necessitatẽ: s amet nuditatẽ. pannositatẽ & egeᷤ¬

Expanded text:
icut fratrum multitudo, ut errata corrigat, statutis horis ad capitulum confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, conscientia culpas accusat, perversitas excusat, superbia reatum defendit, innocentia confitetur, humilitas seipsam judicat, arrogantia vero alienos. More plicium virtutes obediunt, seipsas tamen quandoque virtutes invicem accusant. Accusat enim misericordia justitiam, justitia miseriquod non tantum utatur honestis, sed etiam voluptuosis. Honestas vero accusat humilitatem, quod nimiam diligat paupertatem, quod non impendat corpori necessitatem, sed amet nuditatem, pannositatem et eges
Abbreviated transcription (Latin):
etiã cdecẽ cubitoꝵ alabio usꝙ ad labrũ. In denario si¬
quidẽ num̃o spes retͥbutionis intelligit᷑ que laboran¬
tib ꝓmissa dat᷑. A labio gͥ ab intio pͥme ꝯu̾sionis usq
Lauat eñi lacrima sordes criminis. ita dico si ponatur
infra atͥum uere. confessionis. Et erat rotundũ in
aduersa clebent irrigari fletu. Rotunditas siquidẽ
maris designat ambitũ discrete curtũspectionis. Que
cũ ea que ante s retͦ a dextͥs & a sinistris sunt respicit
& nicħ absq cõpunctionis amaritudine tͣnsire ꝑm̃it¬
tit. qͥd aliud agit᷑ nisi qͦd mari eneo rotuncditas circũ¬
spectionis imponit᷑. Et altitudo eiꝰ erat qͥnq cubitoꝵ
ipsa ẽ sublimitas qͥnq sensuũ corporeoꝵ. S quia ua
rietas sensuu̾ ꝑ diuersa mundi oblectam̃ta deflut:
conuenient̾ auctoritas subiungit. & resticula tͥginta
cubitoꝵ cingebat illud ꝑcircuitũ. Resticula ẽ p̃ceptoy

Expanded text:
etiam decem cubitorum a labio usque ad labium. In denario sietiam decem cubitorum a labio usque ad labium. In denario siquidem numero spes intelligitur, quae laborantibus promissa datur. A labio igitur, id eormat. Lavat enim lacryma sordes criminis, ita dico si ponatur intra atrium verae confessionis. Et erat rotundum in prospera, et adversa debent irrigari fletu. Rotunditas, siquidem maris designat ambitum discretae compunctionis, quae cum, ea, quae ante et retro, a dextris et a sinistris sunt, respicit, et nihil absque compunctionis amaritudine transire permittit, quid aliud agitur, nisi quod mari aeneo rotunditas circumspectionis imponitur? Et altitudo ejus erat quinque cubitorum. Ipsa est sublimitas quinque sensuum corporeota defluit, convenienter auctoritas subjungit: Et resticula triginta cubitorum cingebat illud per circuitum Resticula est praeceptorum
Abbreviated transcription (Latin):
ecit qͦq: mare
fusile decẽcubitoꝵ alabiousq ad labrũ rotundũ
in circuitu. Sicut suꝑiꝰ ꝑ at̾um sacerdotũ moralit desig¬
nat᷑ confessio: ita ꝑ mare eneũ designari potest cordis
cõpunctio. Sicut eni in mari eneo lauari solebãt sacer¬
dotes. ita & in amaritudine cõpunctionis lauant᷑ cotidie
sideliũ mentes. Hoc aũ uas maris noĩe meruit appellari
q ꝓpt̾ amaritudinẽ delictoꝵ ꝯparat᷑ mari. Appellat᷑ etiã
more conquerit᷑. Dũ eniuas cõpunctionis tangitur ma¬
nu ꝓpͥe rep̃hensionis reddit tumnitũ dũ immnitat que¬
stum. Erat aũ uas illud fusile: qͦd fit clũmat̾ia metal¬
li ponit᷑ in igne defluens ꝑductum canalis ad ꝑfectio¬
ne forme. Ignis ẽ ardor tͥbulationis. metalli maties . ẽ.
pectati spẽs qͦd ꝑ recordatiomis tractũ qͣsi ꝑ canalis duc¬
tum in formã uasis trahicit᷑ dũ mens emollita ꝑ ardo¬
rẽ scĩ sp̃c ad efficiendũ uas cõpunctionis eliquat᷑. Erat

Expanded text:
ecit quoque mare fusile decem cubitorum a labio usque ad labium, rotundum in circuitu . Sicut superius per atrium sacerdotum moraliter designatur confessio, ita per mare aeneum designari potest cordis compunctio. Sicut enim in mari aeneo lavari solebant sacerdotes, ita in amaritudine compunctionis lavantur quotidie fidelium mentes. Hoc autem vas, maris nomine meruit appellari, quia propter amaritudinem delictorum comparatur mari. Appellatur etiammore conqueritur. Dum enim vas compunctionis tangitur manu propriae reprehensionis, reddit tinnitum, dum emittit questum. Erat autem vas illud fusile, quod sit dum materia metalli ponitur in ignem defluens per ductum canalis ad perfectionem formae. Ignis, est ardor tribulationis; metalli materies est peccati species: quod per recordationis tractum, quasi per canalis ductum in formam vasis trajicitur, cum mens emollita per ardorem sancti Spiritus, ad efficiendum vas compunctionis eliquatur. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
regno. Mirant᷑ forsitan aliqͥ dubitantes de cdãp̾natõe sauli¬
ħ est qͦd diximꝰ. legant illi iheromimũ cõtͣ iouimanũ: &
inuenient ibidẽ tͤs ordines. arietes scilicet. oues & hedos.
Int̾ arietes dauid num̾at᷑. int̾ oues ionatbas: int̾ hedoᷤ saul
ad sinistrã gͦ saul. qͥa hedi ad sinstr̃a. ionathas aũ ad dextã.
qͥa int̾ oues reppit᷑. De illo dicit ibidẽ ieromimꝰ: qł amore
ꝓphe dignꝰerat. Redeamꝰ ñc̃ add ppositũ nr̃m: ut uideamꝰ qͦmͦ
penitentib sit misericors religio. Erib modlis peritet homo:
& tͥb modis miseret᷑ deus. Peccantẽ expectat ds. desꝑan¬
tẽ consolat᷑: congaudet penitenti. Peccantẽ reuocat dono
gr̃e. ddesꝑantẽ consolat᷑ ꝑsp̃e uemie: penitentẽ roborat ex

Expanded text:
 dubitantes de damnatione Saulis, hoc quod diximus. Legant Hieronymum contra Jovinianum, et invenient ibidem tres hominum ordines, arietes scilicet, oves et haedos. Inter arietes David numeratur, inter oves Jonathas, inter haedos Saul. Ad sinistram ergo Saul, quia haedi ad sinistram; Jonathas ad dextram, quia inter oves reperitur. De illo dicit ibidem Hieronymus, quod amore prophetae dignus erat. Redeamus nunc ad propositum nostrum, et videamus quomodo poenitentibus sit misericors religio. Tribus modis poenitetet tribus modis miseretur Deus. Peccantem exspectat, desperantem consolatur, congaudet poenitenti. Peccantem revocat, dono gratiae; desperantem consolatur, per spem veniae; poenitentem roborat, ex
Abbreviated transcription (Latin):
militas. &eb qͤrit honorari: & honorat ꝓph̃a repbũ. Sic
etiã nr̃is tẽporib inueniunt᷑ multi. qͥa magistͥs spitalib
reclarguti. penitentes ore tantũ. timent honore pͥuari. Si
aũ int̾ nos tales uidemꝰ. aut pati nolumꝰ aut accusamuᷤ.
qͥa tẽ incorrigibiles: samuhel aũ ñ tantũ patit᷑. s hono¬
beati samuhelis. erga tales modeste agere. neq eos tͣclute
oportet. qͦs incorrigibiles. & duno ĩa iuidicio ñ dubitamꝰ
cdãpnandos. maxime filios qͦs aliq̃ gͣdu eccłiastico. qͣm cidẽ
saulis inunctõ ñ indecent̾ expͥmit. cognou̾imꝰ inrsignitos.¬

Expanded text:
orat propheta reprobum. Sic etiam nostris temporibus inveniuntur multi, qui a magistris spiritualibus redarguti, poenitentes ore tantum, timent honore privari. Si quidem inter nos tales videmus, aut pati nolumus, aut accusamus, quia incorrigibiles. Samuel autem non tantum patitur, sed etiam honobeati Samuelis erga tales modeste agere, neque eos traducere oportet, quos incorrigibiles, et divino jam judicio non dubitamus esse damnandos: maxime si hos aliquo ecclesiastico, quem ejusdem Saulis unctio non indecenter exprimit agnoverimus in
Abbreviated transcription (Latin):
ogasti nos frater amantissime. qͣ¬
tinus aliqua remedia temptati-¬
onum. uidelicet spiritalis de-¬
lectationis fercula. fr̃ib nobis-¬
cum com morantib quererẽ
ac ꝓpinarem. Quesiui frat̾. &
inueni. In solitudine enim ue¬
teris testamenti. paueulas radices salutiferas repperi:
ex t̾ra uero euangelii bene culta quosdan
dam flores collegi. ut in unum conge
tatis infirmi ruminando ꝑcipere possiẽ
antur. delicati autẽ. diuersis exposit
nem sa r mentorũ : ut sociis qui secip
rum. quasi frondib sunt excisa rame

Expanded text:
ogasti nos, frater amantissime, quatenus aliqua remedia tentationum, videlicet spiritualis delectationis fercula, fratribus vobiscum commorantibus quaererem ac propinarem. Quaesivi, frater, et inveni. In solitudine etenim Veteris Testamenti pauculas radices salutiferas reperi. Ex terra vero Evangelii bene culta, quosdamdam flores collegi, ut in unum congessanitatis infirmi ruminando possunt perciperpere bono reficiantur. Delicati autem diversis expositiit multitudinem sarmentorum, ut sociis qui secum a Scripturarum, quasi frondibus, sunt excisa ramor
Abbreviated transcription (Latin):
libro suꝑ iherechielẽ quereret utrũ eẽnt aliqͥ qͥ inueni¬
rent᷑ in mandatis dei uiuere ꝑfecti: respondit. St̃ om̃ĩo.
Uñ in iherechiele dr. Et mensus ẽ atͥum longitudine .c.
cubitoꝵ ꝑ quadrũ. Numerꝰ centenarii ꝑ qͦdrũ qͥ assig¬
nat᷑ atͥo. ẽ m̃sura ꝑfectionis in qͦlibet iusto. ꝑfecti gͥ
sunt qͥ in qͦdratura huiꝰ atrii ꝑmanẽt. qr receclentes ab
hoc scłd ad illud claustrũ ꝑfecte beatitudinis ꝑueni¬
ent. in quo sine aliqͦ defectu ꝑdurẽt. Ibi enĩ nec pru¬
dentia poterit decipi. nͨ fortitudo frangi. nͨ iusticia
subuerti. nec temꝑantia minui. uł augeri. Et erit ĩ
hac ꝑfectione finis sine fine.

Expanded text:
libro super Ezechielem quaerit utrum essent aliqui, « qui invenirentur in mandatis Dei vivere perfecti. » Respondit. « Sunt omnino. » Unde in Ezechiele dicitur: Et mensus est atrium longitudine centum cubitorum per quadrum . Numerus centenarii per quadrum, qui assignatur atrio, est mensura perfectionis in quolibet justo. Perfecti igitur sunt, qui in quadratura hujus atrii permanent, quia recedentes ab hoc saeculo, ad illud claustrum perfectae beatitudinis pervenient, in quo sine aliquo defectu perdurent. Ibi enim nec prudentia poterit decipi, nec fortitudo frangi, nec justitia subverti, nec temperantia minui vel augeri, et erit in hac perfectione finis sine fine.
Abbreviated transcription (Latin):
strum ꝑfecte beatitudinis in quadro ponit᷑ ut ex
omĩ parte firmitas eqͣlitas in ea teneat᷑. ne eleuet᷑ ꝓsꝑ¬
is. ne frangat᷑ adu̾sis. ne de p̾t̾itis doleat. ne de fu¬
turis aliqͥd simstrũ posse ꝯting̾e ꝑtimescat. Men¬
sura quadri ñ recte stat si unũ latus minꝰ & aliud
maiꝰ fiat. Oportet gͥ ut m̃sura uniꝰcuiꝰq lat̾is sub¬
iaceat linee ꝑfecte ꝓspitatis. Habeat aũ hec linea
longitudiue ꝑfecte felicitatis et̾nitatẽ. Eritgͥ in hac
longitudine m̾sura longitudinis sine fine. Iezechielis
phibet᷑. qͦd illud edificiũ habeat atrium. qͦd eqͥs late¬
rib undiq disponat᷑. Dispositioni siqͥdẽ atrii assimi¬
lat᷑ quadratura supͣdicti claustͥ. Est aũ ut ait beatꝰ. ss̃.
hoc atͥum amplitudo popłoꝵ fideliũ. qͥdũ prudenti¬
am. fortitudinẽ. iusticiã. atq tẽꝑantiã tenent men¬
surã spitalis edificiiꝑ qͣdrũ habẽt. Longitudo & eqͦͣli

Expanded text:
strum perfectae beatitudinis in quadro ponitur, ut ex omni parte firmitas aequalitatis in eo teneatur, ne elevetur prosperis, ne frangatur adversis, ne de praeteritis doleat, ne de futuris aliquid sinistrum posse contingere pertimescat. Mensura quadri non recte stat, si unum latus minus et aliud majus fiat. Oportet igitur ut mensura uniuscujusque lateris subjaceat lineae perfectae prosperitatis. Habeat autem haec linea longitudinem perfectae felicitatis aeternitatem. Erit igitur in hac longitudine mensura longitudinis sine fine. In Ezechielis perhibetur, quod illud aeficium habebat atrium, quod aequis lateribus undique disponebatur. Dispositioni siquidem atrii assimilatur quadratura supradicti claustri. « Est autem, ut ait B. Gregorius, hoc atrium amplitudo populorum fidelium, qui dum prudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam tenent, mensuram spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ deficerẽt inqͥt qͣsi uuln̾ati in plateis ciuitatis. Pecca¬
ta st̃ qͣsi uuln̾a. Quasi uuln̾ati in plateis deficiunt:
qͥ deficientes in bono a delectatione peccati ñ resipis¬
cunt. Ad hoc etiã ꝑtinere uidet᷑ qͦd ĩ eodẽ scͥptũ repꝑit᷑.
Cũ deficerẽt inqͥt paruulus & lactans in plateis oppidi.
Paruulus ẽ simplex & rudis ppls. lactans ẽ doctor car¬
nalia p̃dicans. platee oppidist̃ delectationes huius
mundi. In plateis gͥ oppidi pariulus & lactans defici¬
unt. qͣn p̃lati cũ subditis cessantes a bonis oꝑib pas¬
sim carnalia q̃runt. Huiꝰmodi platee qͣndoq litum
habent. qͣndoq puluere & ariditate scatent. Nñ psal¬
leuat. qͦciens aliqͥs actiones cuilibet dissoluti uerbis
adulatoriis laudat. In pulũe uͦ turbinẽ generat. dum
dissolutas actiones impetꝰ elationis turbat. Ut pulue¬
rẽ gͦ municos suos dd̃ ꝯminuit: qñ ille manufortis acti¬
ones ꝑu̾soꝵ dissolutas remanere ꝑmittit. Ut lutũ pla¬

Expanded text:
um deficerent, inquit, quasi vulnerati in plateis civitatis. Peccata sunt quasi vulnera. Quasi vulnerati in plateis deficiunt, qui deficientes in bono a delectatione peccati non resipiscunt. Ad hoc etiam pertinere videtur, quod in eodem scriptum reperitur: Cum deficerent, inquit, parvulus et lactans in plateis oppidi . Parvulus, est simplex et rudis populus. Lactans, est doctor carnalia praedicans, Plateae oppidi sunt delectationes hujus mundi. In plateis igitur oppidi parvulus et lactans deficiunt, quando praelati cum subjectis cessantes a bonis operibus, passim carnalia quaerunt. Hujusmodi plateae quandoque lutum habent, quandoque pulvere et siccitate scatent. Unde Psallevat, quoties aliquis vitam cujuslibet dissoluti verbis adulatoriis laudat. In pulvere vero turbinem generat, dum dissolutas actiones impetus elationis turbat. Ut pulverem ergo inimicos suos David comminuit, quando ille manu fortis actiones perversorum dissolutas remanere permittit. Ut lutum pla
Abbreviated transcription (Latin):
Qacceptis almm̃itis ñ ad ingͣgitatione uentͥs utit᷑. s ad repara¬
tionẽ uͥtutis. nͨ plus carnitribuit. ꝗͣ. necessitas petit: scit
saciari. Qͥ alm̃itoꝵ mopiã sine mͣn᷑atione dolerat. nͨ ꝓ ne¬
cessitate uictꝰ aliqͥt agit. u̾de anima p̾cati laqͦũ incͣrat: scit &e¬
cupiditas irritat: nouit habundare. nouit penuriampa
ti. Cũ aũ diceret. om̃ia possũ: ne ꝑ elationis tumorẽ excecłet
eqͣlitatẽ. statĩ subiunxit. in eo qͥ me confortat. Qͥ eñi qͦd faci¬
unt. deo ascͥbunt. & humilit̾ sentientes de se deficiunt. talib
ñ euanescit fructꝰ suilaboris: qͥa nec extollit᷑ in auras uane
głe. nͨ uento rapit᷑ clationis¬

Expanded text:
Qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris, nec plus carni tribuit quam necessitas petit, scit satiari. Qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitatibus victus agit aliquid unde anima peccati laqueum incurrat, scit cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Cum autem diceret omnia possum, ne per elationis tumorem excederet aequalitatem, statim subjunxit, in eo qui me confortat. Qui enim quod faciunt, Deo ascribunt, et humiliter sentientes de se diffidunt, talibus non evanescit fructus sui laboris, quia nec extollitur in auras vanae gloriae, nec vento rapitur elationi
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ & ꝑsequere eã. Amissam q̃re. fugientẽ sequere.
Quere eã in hoc scło: sequere eã in futuro. Et nͥ eã in
p̾senti q̃sieris. in futo ꝓculdubio ñ habeb̾. Siq̃ras qͦmͦ¬
cipłis reliquit dicẽs. Pacẽ meã do uob̾ ꝑacẽ relinqͦ uob.
ñ qũa mundꝰ dat ego do uob̃. Audis si attendis ẽẽ duo
gen̾a pacis. unã qũa dat xp̃c alt̾am quã dat mun¬
dus.Pax mundi ẽ: ut a deo recedas &diabolo ꝯsenti¬
enter toleres. ut sic post mortẽ. fute uite felicitatẽ securius
expecbes. Hic in pace iu id ipsũ dormies ⁊ reqͥesces. In pace in iel¬
ipsũ dormit ⁊ reqͥescit: qui nunquã a quiete mentis rece¬
dit Seci quia in hoc seculo non potest hoc fieri: ideo
hiis qui in celesti ierusalem manent. poterit assignari.
Ibi eiũ ẽ paretna. ab et̾no patre. Hec ẽ ierłm q̃ edifica

Expanded text:
, et persequere eam . Amissam quaere, fugientem sequere. Quaere eam in saeculo, sequere eam in futuro. Et nisi eam in praesenti quaesieris, in futuro procul dubio non habebis. Si quaeras qattestatur, dicens: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis. Non quomodo mundus dat, ego do vobis . Audis si attendis esse duo genera pacis. Unam quam dat Christus, alteram quam dat mundus. Pax mundi est, ut a Deo recedas, et diabolo consentiad mortem patienter toleres, ut sic post mortem futurae vitae felicitatem securius exspectes. Hic in pace in idipsum dormies, et requiesces . In pace in idipsum dormit, et requiescit, qui nunquam a quiete mentis recedit. Sed quia in hoc saeculo non potest hoc fieri, ideo iis, qui in coelesti Hierusalem manent, poterit assignari. Ibi enim est pax aeterna ab aeterno Patre. Haec est Hierusalem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
caro spm̃i contradicet. nec erit ibi cluminutio uł augm¬
tũ corporis seu funs etaus. Puer ibi in uiuenẽ ñ crescet
nec aliq̃n uiuenis senescet. Non erit ibi senectus nec
senectutis defectus. Nemim ꝯferet ibi timor pallorẽ.
uł iraruborẽ. nͨ labor sudorẽ. nͨ infirmaitas dolorẽ. Nec
mrũ si hu qͥcũ ĩmutabili ꝯditore ꝑmanẽt formã in¬
corrupte ꝑfectionis semꝑ habent.
cat. qͥ eum ꝓ suis excessib humilit̾ rogat. qͥ ĩ om̃ib
deo laudẽ tribuit. nec aliqͥd suis meritis ascribit:

Expanded text:
caro spiritui contradicet. Nec erit ibi diminutio vel augmentum corporis, seu finis aetatis. Puer ibi in juvenem non crescet, nec aliquis juvenis senescet. Non erit ibi senectus, nec senectutis defectus. Nemini conferet ibi timor pallorem, vel ira ruborem, nec labor sudorem, nec infirmitas dolorem. Nec mirum si ii, qui cum incommutabili Conditore permanent, formam incorruptae perfectcat, qui eum pro suis excessibus humiliter rogat, qui in omnibus laudem Deo tribuit, nec aliquid suis meritis ascribit,
Abbreviated transcription (Latin):
in sũmitate uirge & in ligno qͦd mouet᷑ sub pede.
Hec enĩ carnẽ mortisicant & mentẽ lomant. Labor
uidelicet obedientie. & correptio discipline. Lignũ sub
pede p̾mitur. uirga desuꝑ minat᷑. quia ad obedientiã
cogimur. dũ discipline legib coartam᷑. Aduob acu¬
minib ferri animus pungit᷑. Inter que duo ponit᷑
unũ ne ad scłm redeas. aliud ut ad regnũ tͣnseas.
timor eñĩ compellit. amor. uͦ drahit. Int̾ hec itaq
uoluit᷑ qui in torno spĩtali ponitur. & dicit᷑. Paratũ
cor meũ. par̃.c.m. Bis dicit paratũ. id ẽ interius in
mente. & ext̾ius in oꝑatione. intꝰ ad cogitandũ recta
foris ad faciendum utilia

Expanded text:
in summitate virgae, et ligno quod tenetur sub pede: in summitate virgae, et ligno quod tenetur sub pede: haec enim carnem mortificant, et mentem domant, labor videlicet obedientiae et correctio disciplinae. Lignum sub pede premitur, virga desuper minatur, quia ad obedientiam cogimur, dum disciplinae legibus coarctamur. A duobus acuminibus ferri animus pungitur, inter quae duo ponitur: unum, ne ad saeculum redeas; aliud, ut ad regnum transeas. Timor enim compellit, amor vero trahit. Inter haec itaque volvitur, qui in torno spirituali ponitur, et dicit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum . Bis dicit paratum, id est interius in mente, et exterius in operatione, intus ad cogitandum recta, foris ad faciendum utilia
Abbreviated transcription (Latin):
mortificatio caris intelligit᷑. in qua animꝰ sp̃itał inuo¬
lutꝰ detinet᷑. ꝑlignũ uͦ qͦd mouet᷑ sub pede. designatur
uelocitas obedientie. Cita enĩ debet ẽẽ obedientia &
quasi sub pedib posita ut fiat cũ humilitate & sine
tarditate. Unde & in cantica canticoꝵ d̃r. Manus eiꝰ
tornatiles auree plene iacinctis. fiunt manꝰ tornati¬
les. dũ affectus animi facile diuertunt᷑ ad qͣslibet
oꝑationes. Sunt auree dũ affectiones animi ab om̃i
appetitu carnał desicdłii redclunt᷑ pure. Plene sunt
iacinctis dũ estuant amore & desid̾io celestis patrie.¬
Suo acumma ferri in qͥb ponit᷑ qͥcqͥd in torno uoluit᷑
sunt tuor. & amor. tumor pene & amor beatitudinis
qͥn teneat uolubilitatis sue cursum. Nota qͦq quod
doctrine uerbo uelut tornatoris ferro suꝑflua docen¬
do resecant᷑. uͥga uͦ desuꝑ inclinans se & eleuans ꝑcu¬
cientis more discipliña minat᷑. Corrigia aũ ligat᷑

Expanded text:
mortificatio carnis intelligitur, in qua animus spiritualis involutus detinetur. Per lignum vero quod movetur sub pede designari potest velocitas obedientiae. Cita enim debet esse obedientia et quasi sub pedibus posita, ut fiat cum humilitate et sine tarditate. Unde et in Canticis canticorum: Manus ejus tornatiles, aureae plenae hyacinthis . Fiunt manus tornatiles, dum affectus animi facile divertuntur ad quaslibet operationes. Sunt aureae dum affectiones animi ab omni appetitu carnalis desiderii redduntur purae. Plenae sunt hyacinthis, dum aestuant amore et desiderio cDuo vero acumina ferri, in quibus ponitur quidquid in torno volvitur, sunt timor et amor: timor poenae, et amor beatitudinis quin teneat volubilitatis suae cursum. Nota quoque quod doctrinae verbo velut tornatoris ferro, superflua docendo resecantur. Virga vero desuper inclinans se et elevans percutientis more disciplinam minatur. Corrigia autem ligatur
Abbreviated transcription (Latin):
dientie uirtutes animi disponunt᷑ sub p̃dicationis feres
Doctrine & eñi uerbũ potest appellari tornatoris ferrũm.
Tornator. ẽ. in mente discretionis uigor. qͥ ante se dicit᷑ ha¬
bere tornum. id ẽ rationabilẽ intellectũ. In torno autem
qͥnꝙ: consid̾ant᷑. ferrũ uirga. corrigia. lignũ sub pecde.

Expanded text:
dientiae virtutes animi disponuntur sub praedicationis ferro. dientiae virtutes animi disponuntur sub praedicationis ferro. Doctrina enim verborum, potest appellari tornatoris ferrum. Tornator est in mente discretionis vigor, qui ante se dicitur habere tornum, id est, rationalem intellectum. In torno autem quatuor considerantur, ferrum, virga, corrigia, lignum sub pede