comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si mͥ ñ credis qd̾ eam ds ipse
p̃nuntiau̾it: audi helyam.
ait enĩ. hec dicit dñs. Occidisti
ꝙ possedisti. Itemq In quo loco
linxerunt canes sanguinem
naboth. ibi lingent sanguinẽ
tuum. ꝙ ierabel canes comedẽt:
añ muros ietrael. Qs cũ audis¬
set acab scidit uestimenta sua.
ꝙ posuit saccum suꝑ carnem
suam ieiunauitq ꝙ dormiuit
incilicio. factusq ẽ sermo dm̃
ad heliam dicens. Quia reueri¬
tus ẽ acab faciem meam. ñ in du¬
cam malum indieb eiꝰ. Ecce pe¬
na que debebat᷑ a cab quia peni¬
tentiam egit differtur inposte¬
ros. ꝙ iezabel inscelere ꝑ seuerans:
p̃senti iudicio condemnatur.
Nna cademq fuit sententia. q̃
sanguinem acab & ierabelcani¬
b exponebat. Et tñ ꝓparte mu¬
tatur. & ꝓparte manet inmo¬
bilis auctore temporũ sic omĩa
dispensante. Sic & minuite a
p̃senti excidio lib̾ati dñi flexere
sententiam. exelicto regis ꝙ pͥn¬
cipum agentes penitentiã ad
p̃dicationẽ ione. Nunqͥd tͥ uide¬

Expanded text:
Si mihi non credis, quod eam Deus ipse praenuntiaverit, audi Eliam. Ait enim: Haec dicit Dominus: Occidisti et possedisti Itemque: In quo loco linxerunt canes sanguinem Naboth, ibi lingent sanguinem tuum, et Jezabel canes comedent ante muros Jezrael . Quod cum audisset Achab, scidit vestimenta sua, et posuit saccum super carnem suam, jejunavitque et dormivit in cilicio. Factusque est sermo Domini ad Eliam dicens: Quia reveritus est Achab faciem meam, non inducam malum in diebus ejus . Ecce poena quae debebatur Achab, quia poenitentiam egit, differtur in posteros, et Jezabel in scelere perseverans praesenti judicio condemnatur. Una eademque fuit sententia, quae sanguinem Achab et Jezabel canibus exponebat. Et tamen pro parte mutatur, et pro parte manet immobilis, auctore temporum sic omnia dispensante. Sic et Ninivitae, a praesenti excidio liberati, Domini flexere sententiam, ex edicto regis et principum, agentes poenitentiam ad praedicationem Jonae. Nunquid tibi vide
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eis mat̾ia m̾itorum. Declina¬
re amalo in eis magnũ ÷ etiam¬
si magna bona non faciunt.
dum tñ subditos. indulgentia
maloꝵ. ñ ꝑimnant. Honne non¬
magnũ ÷ qd̾beatitudin ꝰ quam
habere uident᷑. eis si recte egerĩt
Promittit᷑ continuatio: Inpos¬
sibile dicunt qͥdam ꝙ hic flore¬
recum mundo: ꝙ inet̾num gau¬
dere cum xp̃o. ꝙ sentencia qui¬
dem uera est. si inter mundi
flores reputes lenocima nicioꝵ.
At qui & reges florere possunt.
ꝙ mundialium florum dulcis¬
simos ꝙ utillissimos ineternum
carꝑe fructus. Quid autẽ beatiuᷤᷤ
ẽ. quam si de dimciis ad diuiciaᷤ
de deliciis ad delicias. de gła ad
głam pͥncipes trasferantur. de
temꝑalib ad eterna:
longi temꝑis regnum ꝓmittit
patrib. & eiusdem successionẽ
ꝓtendit ad filios. qͥ ficut temꝑa¬
lis regni ita erunt & et̾ne beati

Expanded text:
est eis materia meritorum. Declinaest eis materia meritorum. Declinare a malo in eis magnum est, etiamsi magna bona non faciunt, dum tamen subditos indulgentia malorum non perimant. Nonne magnum est, quod beatitudinis quam habere videntur, eis si recte egerint, promittitur continuatio? Impossibile dicunt quidam, et hic florere cum mundo, et in aeternum gaudere cum Christo: et sententia quidem vera est, si inter mundi flores, reputes lenocinia vitiorum. Atqui et reges florere possunt, et mundialium florum dulcissimos et utilissimos in aeternum carpere fructus. Quid autem beatius est, quam si de divitiis ad divitias, de deliciis ad delicias, de gloria ad gloriam principes transferantur, de temporalibus ad aeterna? longi temporis regnum promittit patribus, et ejusdem successionem protendit ad filios, qui sicut temporalis regni, ita erunt et aeternae beati
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑpetua anima ẽ quantolibet
tempore emenso cariturass
intelligatur. longi temꝑis reg¬
nũ dici arbitror ipsius anime
in deficientis etatem qͣm ꝓbene
ad ministrato regno et̾ne beati¬
tudinis gła coronabit.Cum
enĩ c̾tum sit qd̾ dͥs remun̾abit
oꝑa singłoꝵ ꝙ omĩum in mise¬
ricordia uerb̾i uł iusticia ple¬
mori. quos lumine clariori res¬
piciet. quam illos qͥ om̃s ad iusti¬
ciã exercent ł secum traxerunt
ad mortẽ: Sicut gͦ potentes po¬
tenter tormenta pacientur sic
ꝙ nisticie p̃miis fruent᷑ plemus
si recte exercuerint potentatũ.
& tantã infuturo p̃sub ditis ha¬
bebunt głam: quanta uirtute
eos in magna delinquendilicen¬
cia p̃cesserunt. Poturt inquit
tͣnsgredi ꝙ non ÷ transgressus.
facere mala ꝙ non fecit. ideo sta¬
bilita st̃ bona illius in dño. Ad
insticiam namq pͥncipib repu¬
tatur etiam cũ temꝑant ab in¬
niriis. ꝙ facultas delinq̃ndi:

Expanded text:
et perpetua anima, est quantolibet et perpetua anima, est quantolibet tempore emenso caritura? Sed intelligatur, longi temporis regnum dici arbitror, ipsius animae indeficientis aetatem, quam pro bene administrato regno, aeternae beatitudinis gloria coronabit. Cum enim certum sit quod Deus remunerabit opera singulorum et omnium in misericordia uberi, vel justitia pleniori; quos lumine clariori respiciet, quam illos qui omnes ad justitiam exercent, vel secum traxerint ad mortem? Sicut ergo potentes potenter tormenta patientur, sic et justitiae praemiis fruentur plenius, si recte exercuerint potentatum; et tantam in futuro prae subditis habebunt gloriam, quanta virtute eos in magna delinquendi licentia praecesserunt. Potuit, inquit, transgredi, et non est transgressus; facere mala, et non fecit: ideo stabilita sunt bona illius in Domino . Ad justitiam namque principibus reputatur etiam cum temperant ab injuriis: et facultas delinquendi,
Abbreviated transcription (Latin):
uancie que nã erit utilitas:
Cam utiq ꝓpħicus sermo ꝓtinꝰ
subdit. Art enim. ut longo
temꝑe regnet ipse ꝙ filius eiꝰ
suꝑ isrł. Ecce que nam tante
difficultatis futura sit m̾ces
dum regna paterna filiis
longo tempore ꝓtelant᷑. De
uirtute namq parentũ pro¬
tendit᷑ successio filioꝵ succeden¬
tũ flicitaᷤ ex decedẽtiũ ũqͥtate p̃cidr̾.¬
git eos intempore tͥbulationis.
S cum et̾nitas tocius temꝑis
qͣntacumq sit ꝑminutissi¬
ma mom̃ta deficiat. ꝙ in eo
toto non nͥ ad modũ breue mo¬
m̃tum subsistat: quid ineo
pot̾it eẽ longum. cũ ea omĩa
si colligant᷑ in unũ uere eter¬
nitati collata: nec puncti qui¬
dem locum obtineant. eo qd̾
finitoꝵ. ad infinita om̃io nul¬
la ẽ comparatio: Certe centri
ꝙ si exigua: aliqua tñ ut pluri¬
b placet᷑ ꝓporcio ẽ. Et̾nitatis
ꝙ temꝑisnulla. Quid gͦ longũ
erit meo qd̾ totum brene ẽ. aut
que beatitudo temꝑis anime
uidebitur diut᷑na. si ea fidelis

Expanded text:
antiae quaenam erit utilitas? Eam utique propheticus sermo protinus subdit. Ait enim: Ut longo tempore regnet ipse, et filius ejus super Israel . Ecce quaenam tantae difficultatis futura sit merces, dum regna paterna filiis longo tempore protelantur. De virtute namque parentum protenditur successio filiorum, et succedentium felicitas, ex decedentium iniquitate prgit eos in tempore tribulationis. Sed cum aeternitas totius temporis quantacunque sit, per minutissima momenta deficiat, et in eo toto non nisi admodum breve momentum subsistat, quid in eo poterit esse longum, cum ea omnia, si colligantur in unum, verae aeternitati collata, nec puncti quidem locum obtineant, eo quod finitorum ad infinita omnino nulla est comparatio? Certe centri etsi exigua, aliqua tamen, ut pluribus placet, proportio est; aeternitatis ris nulla. Quid ergo longum erit in eo, quod totum breve est: aut quae beatitudo temporis animae videbitur diuturna, si ea fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵdam animaliũ donec sa¬
ciet᷑ comunẽ aliis muidet cibũ.
ꝙ in quo alioꝵ subuenit᷑ iopie:
se frandem perpeti suspicatur.
Sic fortunatꝰ s int̾dum subtra¬
hiputat. quicqͥd quocũq trcł̃o
confertur in alium teste cras¬
so. qͥ ut dr milite dissimulan¬
te eo qd̾ solus aut p̃cet̾is apud
parthos aurum sicierat. aurũ
iestatem: nunc dans plura.
ꝓmittens int̾dum pluriora.
S hoc lib̾um ⁊ his ꝙ seꝑe condu¬
cit qͥ aliqua donare consueue¬
runt. Alioquin ꝓmissio grẽ
conciliande nonͣ ꝓficit. s qͣsi
deceptio fraudulenta: illam
que ẽẽ uidet᷑ plerumq extin¬
guit. Canto qͥdem ualidius.
quo cum prudentiori ⁊ gͣmori
uiro negocium gerit᷑. Simpli¬
citas namq circumuenientiũ
insidiis lacius patet. ꝙ facilus
supplantat᷑. Unde ille qͥ non
urbem: s orbem lascuns inple-

Expanded text:
umdam animalium, donec satietur, communem aliis invidet cibum; et in quo aliorum subvenitur inopiae, se fraudem perpeti suspicatur. Sic fortunatus sibi interdum subtrahi putat, quidquid quocunque titulo confertur in alium, teste Crasso, qui, ut dicitur, milite dissimulante, eo quod solus, aut prae caeteris apud Parthos aurum sitierat, aurum jestatem, nunc dans plura, promittens interdum plurima. Sed hoc liberum est his, et saepe conducit, qui aliqua donare consueverunt. Alioquin promisso gratiae conciliandae non proficit, sed quasi deceptio fraudulenta, illam quae esse videtur plerumque exstinguit. Tanto quidem validius, quo cum prudentiori et graviori viro negotium geritur. Simplicitas namque circumvenientium insidiis latius patet, et facilius supplantatur. Unde ille qui non urbem, sed orbem
Abbreviated transcription (Latin):
toritatis aut ordinis uiros ad¬
ulatio caclat. Adeo qͥdem ut
sacroꝵ. canonũ institutis cau¬
tum sit. cłicos rrefragabilit̾
deponendos qui noscunt᷑ ad¬
nlationib inseruire. Recte
qͥdoem. qr om̃is adulatio co¬
mitis ħt dolum ꝙ fraudem.
ꝓlicionẽq ꝙ notam m̃dacii.
Sequelam qͦ ignominiam ser¬
uitutis. excecacionẽ ꝓxiiiii.
ꝙ ext̾minium tocnus honesta¬
tis. An non ẽ talis non mͦ eici¬
endus aclero s a toto fideliũ
pestis iam intm̃ dño in¬
aignante inualuit. ut si uen¬
tum forte fu̾it ad conflictum.
uereor ne modestos & bonos
uiros possint facilius expelłe
qͣm expelli. Serpit enĩ illu¬
uio fecla ꝙ morbus cancero¬
sus in omnes. ut nullus ant

Expanded text:
toritatis, aut ordinis, viros, adtoritatis, aut ordinis, viros, adulatio cadat. Adeo quidem ut sacrorum canonum institutis cautum sit, clericos irrefragabiliter deponendos, qui noscuntur adulationibus inservire. Recte quidem, quia omnis adulatio comites habet dolum et fraudem, proditionemque et notam mendacii. Sequelam quoque ignominiam servitutis, excaecationem proximi, et exterminium totius honestatis. Annon est talis non modo ejiciendus a clero, sed a toto fidelium pestis, jam in tantum, Domino indignante, invaluit, ut si ventum forte fuerit ad conflictum, vereor ne modestos et bonos viros possint facilius expellere, quam expelli. Serpit enim illuvio foeda, et morbus cancerosus in omnes, ut nullus aut
Abbreviated transcription (Latin):
Utiq puluillos consuunt qui
aurib parant insidias. qͥ uana
& mollia congerunt qͥb sensus
demulceant. qͥ oꝑa cõmendant
hominĩ. ut eos fame p̃coniis &
quadam suami iocunditate fa¬
uoris inducant ad quietem. Uiꝰ
en impuluinaris ꝙ ceruicalis ẽ.
mollicies quietis. Puluinar ergo
sub om̃ĩ cubito manꝰ ponit᷑ qn¬
cõmendat᷑. Caput uniu̾se etatis
cernicali suꝑ ponitundum quis
adulantiũ uerbis in tocus uite
oꝑib delectatur. Et alibi. Ipse
edificabat parietem. illi autem
liniebant eũ. Parietẽ edificat ñ
domũ: quisqͥs indurate mentiᷤᷤ
incio. pͣuitatẽ cong̾it oꝑum.
Qui inpariete solo hostiũ facit.
qͦcũq ingrediat᷑ foris ẽ. Ꝙ cũ q
inpͣuitate oꝑis indurata m̃te
conuiersatur: a scõꝵ societate
se uingit᷑. Cdificatũ gͦ parietẽ
linit. qͥsquis pͣuis oꝑib alicinꝰ
adulanter aplaudit. Cum uͦ
sit turpe om̃ib adulari. lon¬
ge turpus ẽ si inp̃cepte auc.¬

Expanded text:
Utique pulvillos consuunt, qui Utique pulvillos consuunt, qui auribus parant insidias, qui vana et mollia congerunt, quibus sensus demulceant, qui opera commendant hominum, ut eos famae praeconiis, et quadam suavi jucunditate favoris, inducant ad quietem. Usus enim pulvinaris et cervicalis, est mollities quietis. Pulvinar ergo sub omni cubito manus ponitcommendatur. Caput universae aetatis cervicali superponitur, dum quis adulantium verbis, in totius vitae operibus delectatur. Et alibi: Ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum. Parietem aedificat, non domum, quisquis in induratae mentis vitio, pravitatem congerit operum. Qui in pariete solo ostium facit, quocunque ingrediatur foris est. Quicunque in pravitate operis, indurata mente conversatur, a sanctorum societate sejungitur. Aedificatum ergo parietem linit, quisquis pravis operibus alicujus adulanter applaudit. Cum vero sit turpe omnibus adulari, longe turpius est, si in praecipuae auc
Abbreviated transcription (Latin):
non ego credulus illis. Cu quoq
p̃uiso sipalles imꝓbe nummo:
Si facis inpenem qͥcquid tͥ uenit
amorum: Licet te tota uicinia
modestum dicat ac pudicum.
minime ł uirantib credas. Me¬
moriter tene qd̾ paruulus didis¬
cisti. Plus aliis de te quam tu tͥ
credere noli. Non facile dixerim
nter sit pͥorĩ uicio qͥ linguam ad¬
ulationib polluit: aut cuiꝰ cor
ex eis se mleticiam resoluit. In
hoc.ii. elationis cecitas. in illo
fraus excecandi damnat᷑. Ubiq
uͦ damnat᷑ dolus. s ꝙ cecitas q̃
asuꝑbia ẽ. nusqͣm ab soluit᷑. Esto
qd̾ adulator sit nequior iste non
minus contemtibilis est. Nec ca¬
ꝑetur lingue tendiculis aliene.¬
si non blandiretur ip̃e sibi.Auid
itaq alium arguit adulationis.
qui sibimet adulatur: In quo
enim alium accusat. se ipsum
condempnat. Cadem enim fa¬
cit que uidicat. Ue inquit dñs
qͥ consuunt puluillos sub om̃i
cubito mamis & ponunt cerui¬
calia sub capite uniuerse etatis.

Expanded text:
non ego credulus illis. Tu quoque non ego credulus illis. Tu quoque praeviso si palles improbe nummo, Si facis in penem quidquid tibi venit amorum. Licet te tota vicinia modestum dicat, ac pudicum, minime vel jurantibus credas. Memoriter tene quod parvulus didicisti: Plus aliis de te, quam tu tibi credere, noli. Non facile dixerim, uter sit prior in vitio, qui linguam adulationibus polluit, aut cujus cor ex eis se in laetitiam resolvit. In hoc enim elationis caecitas; in illo, fraus excaecandi damnatur. Ubique vero damnatur dolus, sed et caecitas, quae a superbia est, nusquam absolvitur. Esto quod adulator sit nequior, iste non minus contemptibilis est. Nec caperetur linguae tendiculis alienasi non blandiretur ipse sibi. Quid itaque alium arguit adulationis, qui sibimet adulatur? In quo enim alium accusat, se ipsum condemnat. Eadem enim facit, quae judicat. Vae, inquit Dominus, qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus, et ponunt cervicalia sub capite universae aetatis .
Abbreviated transcription (Latin):
eam dedignat᷑ ꝑ sordes accedẽ.
Nobilis utiq res ẽ. ꝙ delicata.
ꝙ que omne qd̃ dedecet asꝑnat᷑.
Omnis etiã sp̃es que ex se ipsa
non lucet. ei suspecta ẽ. Numqͥd
gͥ m̃titur ut placeat: Num qͥd
bonum dicit malũ. ꝙ malum
bonum: Humqͥd amicũ qͥ parũ
sanus ẽ instigat ut amplius fa¬
ciat insanire: Porro cũ om̃is
assentatio turpis sit: ꝑniciosior
tis accedit auctoritas. Nempe
philosophi ꝓbabile dicunt qd̾
sapientiorib. aut qd̃ imppria
facultate artifici. Si gͦ sapienti¬
am ciuiꝰq plato cõmendet aut
socrates. Aristotiles acumen in¬
genii. Cicero dicendi copiam.
Mate mathice studiũ pigta¬
Naso leurtatẽ nersificandi. Eo¬
nicredat : Subeunt em̃ cicus
mus non se ducit᷑. Certus quia
nemo nouit qͥd sit inhomine
p̃ter sp̃m hominis qͥ impso ẽ.
Uñ apud uirgilium compos
si pastor & sapientib ꝙ mag¬
nis uiris nr̃i temꝑis doctior. ait
Me qͦ dicunt. Uatem pastoress

Expanded text:
eam dedignatur per sordes accedere. eam dedignatur per sordes accedere. Nobilis utique res est et delicata, et quae omne quod dedecet, aspernatur. Omnis etiam species, quae ex se ipsa non lucet, ei suspecta est. Nunquid igitur mentitur, ut placeat? Nunquid bonum dicit malum, et malum bonum? Nunquid amicum, qui parum sanus est, instigat, ut amplius faciat insanire? Porro cum omnis assentatio turpis sit, perniciosioel dignitatis accedit auctoritas. Nempe philosophi probabile dicunt, quod sapientioribus, aut quod in propria facultate artifici. Si ergo sapientiam cujusque Plato commendet, aut Socrates, Aristoteles acumen ingenii, Cicero dicendi copiam, mathematicae studium PythaNaso levitatem versificandi; quidni credat? Subeunt enim citius mus non seducitur, certe quia nemo novit quid sit in homine, praeter spiritum hominis qui in ipso est. Unde apud Virgilium compos sui pastor, et sapientibus et magnis viris ostri temporis doctior, ait: Me quoque dicunt, Vatem pastores; sed
Abbreviated transcription (Latin):
mĩqͣm possint argui falsita¬
tis. Coꝵ namq ueritas. menda¬
tio seruit. Quid qd̾ aucupes
nouitatũ rumusclos conge¬
runt. eisdemq curio soꝵ au¬
rib satiffaciunt. ut hac uia
cõpendiosius ad id qd̾ desicda¬
tur acceddant. T̃emꝑis qͦ dili¬
gentissum obseruatores st̃ ne
quid intempestiue ingerant.
si interpͣndendũ aut cum
nino qͥs exilaratꝰ fu̾it. aut cuiꝰ¬
eũq compos uoluptatis. huiꝰ
cautele menunit mare. Sũ
ad eneam reuocandũ sororẽ
adidone missã asserit. q̃ sola
uiri molles aditus ꝙ t̾mꝑa
norat. Quis autẽ non ricleat
cum agaso ñ tressis tituloꝵ
fascib purpurat᷑. ꝙ ñ sine sã¬
na & chachinno audientium
Marco spondente recusas Cre¬
dere tuiũmos. Marco subiui¬
Afigna marce tabellas. Est eqͥ¬
dem omĩum captanda bñiuo
incolum. officioꝵ studiis. uir¬
tutis uia obsequioꝵ fruetu.
integritate sermonis. assit &
fieri poss urtus appetit. s ad

Expanded text:
nunquam possint argui falsitanunquam possint argui falsitatis. Eorum namque veritas mendacio servit. Quid quod aucupes novitatum rumusculos congerunt, eisdemque curiosorum auribus satisfaciunt, ut hac via compendiosius ad id quod desideratur, accedant? Temporis quoque diligentissimi observatores sunt, ne quid intempestive ingerant, sed inter prandendum, aut cum vino quis exhilaratus fuerit, aut cujuscunque compos voluptatis. Hujus cautelae meminit Maro, cum ad Aeneam revocandum sororem a Didone missam asserit, quae sola viri molles aditus et tempora norat. Quis autem non rideat, cum agaso non tressis, titulorum fascibus purpuratur, et non sine sanna et cachinno audientium,Marco spondente recusas Credere tu nummos? Marco sub jusigna, Marce, tabellas. Est quidem omnium captanda benevolincolumi, officiorum studiis, virtutis via, obsequiorum fructu, integritate sermonis. Adsit et fifieri posset, virtus appetit, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝑniciosa sunt. q̃ quodam
entele nelam̃to studiosuis oc¬
cultant᷑. & quasi sub imagine
increpationis aut correctiõis
altris ne officii aut uir tutis
irepunt. As non nullos dũ
benuolentiã inmod̾atns cap¬
tant. fecise reꝑies. Ait enim
leluis. Non ille lator legis ami¬
cicie s suasor belli eiilis et
furoris incentor. qͥ ꝙ ab aliis
lentulus apellat᷑. Qd̾ tam len¬
tatuas tenuit pacientia ui¬
res conquerimꝰ. Pecrat netͥ fidu¬
cia mris Dum mouet ħ calidus
spirantia corpora sanguis. Et
dum pilaualent fortes torque¬
re lacerti degenerem patiere co¬
gam. regnũq senatus: Usꝙ ad¬
comiserũ ẽ ciuili uincere bel¬
lo Sicꝙ incomediis seruoꝵ cal¬
liditate dñi deludint᷑ p̃missis
uicrepationib rõnes suas infir¬
mariꝑiittunt. ꝙ tandem se
uictos sumlant. ut ꝙ creduloꝵ.
senũ confirment errorẽ. ꝙ de
ꝓditionis ꝑfidia grãm auen¬
pent᷑. magna satagentes ĩ dus¬
tria. ut sic semꝑ decipiant: ut

Expanded text:
magis perniciosa sunt, quae quodam cautelae velamento studiosius occultantur, et quasi sub imagine increpationis aut correctionis, alteriusve officii, aut virtutis, irrepunt. Quod nonnullos, dum benevolentiam immoderatius captant, fecisse reperies. Ait enim Laelius, non ille lator legis amicitiae, sed suasor belli civilis et furoris incentor, qui et ab aliis Lentulus appellatur, Quod tam lenta tuas tenuit patientia vires, Conquerimur, deerat ne tibi fiducia nostri? Dum movet haec calidus spirantia corpora sanguis, Et dum pila valent fortes torquere lacerti, Degenerem patiere togam, regnumque senatus? Usque adeo miserum est civili vincere bello? Sic et in comoediis servorum calliditate domini deluduntur, praemissis increpationibus rationes suas infirmari permittunt, et tandem se victos simulant, ut et credulorum sensum confirment errorem, et de proditionis perfidia gratiam aucupentur, magna satagentes industria, ut sic semper decipiant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qũa ignominiã parit.
gła que ẽ. ut cic̾oni
plãcuit frequens fama cum
laude aradice uirtutis oritur.
ꝙ ipsus lumine dum taxat
illustrat᷑ ĩta ignominia ꝯfu¬
sio. ⁊ si quid aliud decet a
uicio trahit originẽ ꝙ ꝓuec¬
tum. Siue enĩ aut sola ho¬
nestas bonũ sit ut stoicis
qͥlꝰ dam placet
siue precipuum ꝙ p̃ce
teris expetendũ sicut as¬
serunt ꝑipatetici. hoc usq¬
ꝙͣ indubium ẽ: quia nicͥ ex¬
petendorum adu̾sat᷑ hones¬
to. Laudant᷑ cetera & non insi¬
pient̾ optant᷑ ut bona ualitudo
clarus sanguis rerum copia.
s nicħ istorũ turpẽ aut in¬
honest ũhoĩem facit eẽ lau¬
dabilem. Siqͥdem de ualitu¬
dine bona uires de uirib
tenu̾tas de tem̾itate uiolen¬
tia. de iuolentia stimułis
ultionis. quasi odii ꝙ bellorũ
fax accensa inflãmat᷑. seq̃r¬

Expanded text:
quam ignominiam parit.quam ignominiam parit.gloria, quae est, ut Ciceroni placuit, frequens fama cum laude, a radice virtutis oritur, et ipsius lumine duntaxat illustratur, ita ignominia, confusio, et si quid aliud dedecet, a vitio trahit originem, et provectum. Sive enim aut sola honestas bonum sit, ut Stoicis quibusdam placet, sive praecipuum, et prae caeteris expetendum, sicut asserunt Peripatetici, hoc usquequaque indubium est, quia nihil expetendorum adversatur honesto. Laudantur caetera, et non insipienter optantur, ut bona valitudo, clarus sanguis, rerum copia, sed nihil istorum turpem aut inhonestum hominem facit esse laudabilem. Siquidem de valetudine bona vires, de viribus temeritas, de temeritate violentia, de violentia stimulus ultionis, quasi odii et bellorum fax accensa inflammatur, seq
Abbreviated transcription (Latin):
nent iulio frontino teste stra¬
regẽmatica aꝑellantur. Dis¬
tat enĩ strategẽmatic̃ astrate¬
ut ipsius pauca subiciam. quo¬
rum uł minimũ dixisse ma¬
ius : & fructuosus ad głam:
quam fecisse qd̃ faciunt qui
se ipsos eincerant obmanem
laud̾ amorẽ. Ait gͦ beneficium
acceꝑit dando. qui digno de¬
dit: feras non culpes qd̃ imita¬
ri non potest. Cui plus licet
quam par ẽ. plus uult ꝙͣ licet.
Comes facundus inuia ꝓuehi¬
cło ẽ: frugalitas ÷ miseria ru¬
moris boni. heredis fletus sub
ꝑsona risus ẽ: furor fit᷑ sepius
lata paciencia. Imꝓbe neptu¬
num accusat qͥ it̾m naufragi¬
um fecit. Nimiũ alt̾cando u̾i-¬
tas amittitur. Pars beneficii
⁊. qd̃ petitur si cito neges. Ita
amicũ habeas ut posseĩimi¬
cum fieri putes. Net̾em feren
citur. Necẽẽ ut mulcos time¬
at quẽ multi timent. Postre¬
mo uł tenui iͥtutis indicio
ma proten dit᷑ ꝙ uͥtute
relicta qͣntus¬
libet sũptus non tam głam

Expanded text:
nent, Julio Frontino teste, stranent, Julio Frontino teste, strategematica appellantur. Distat enim strategematicum a strateut ipsius pauca subjiciam, quorum vel minimum dixisse, majus est, et fructuosius ad gloriam, quam fecisse quod faciunt, qui se ipsos eviscerant ob inanem laudis amorem. Ait ergo Beneficium accepit dando, qui digno dedit. Feras, non culpes, quod mutari non potest. Cui plus licet, quam par est, plus vult quam licet. Comes facundus in via pro vehiculo est. Frugalitas miseria est rumoris boni. Haeredis fletus sub persona risus est. Furor fit saepius laesa patientia. Improbe Neptunum accusat, qui iterum naufragium fecit. Nimium attercando veritas amittitur. Pars beneficii est, quod petitur si cito neges. Ita amicum habeas, ut posse inimicum fieri putes. Veterem ferendcitur. Necesse est multos timeat, quem multi timent. Postremo vel tenui virtutis indicio, ma protenditur, et virtute relicta, qulibet sumptus non tam gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ quil etate sua p̾sta-¬
bat ad eãm ut pͥmꝰ in ꝯuen¬
tu posc̾e ausus sit. qua de re
quisq audire uellet. Uñ ꝙ ei
intemplo delphici apollinis
uniu̾sa g̾cia statuam ex soli¬
do auro posuit. Cũ cet̾orũ
ad id tempꝰ auratas collocas¬
set. Occurrẽt multa huiꝰmoi
q̃ laudiᷤ u̾e poter̾t p̾stare mat̾iã
siquis antiquorũ nafredicfa
uł facta strategẽmata ꝙ stra¬
tegẽmatica qͦ recenseat. Cet̾m
qr sepe strategẽmatũ m̃tio
facta ÷ & res nominis ñ usq¬
qͣ cunctis innotuit: naleriꝰ
maximꝰ strategẽmata sit dif¬
finit. ut dicat qr ẽ. pars calli¬
ditatis egregia ꝙ ab om̃i rep̃¬
hensione ꝓcul remota cuius
oꝑa qr apellatione uix apte
expͥmi possunt: g̾ca ꝓnunci¬
atione strategẽmata apellã¬
tur ꝓpͥe tñ strategẽmata st̃:
que adrem ꝑtinent milita¬
rem. Nam ꝙ ab eo dñr stratil¬
lates. Que nͦ contra ꝓpͥe apel¬
lationis notã ad res alias ꝑti¬

Expanded text:
rarum, quibus aetate sua praestararum, quibus aetate sua praestabat, adeo ut primus in contu poscere ausus sit, qua de re quisque audire vellet: unde et ei in templo Delphici Apollinis universa Graecia, statuam ex solido auro posuit, cum caeterorum ad id tempus auratas collocasset. Occurrent multa hujusmodi, quae laudis verae poterunt praestare materiam, si quis antiquorum vafre dicta vel facta strategemata, et strategematica quoque recenseat. Caeterum quia saepe strategematum mentio facta est, et res nomine non usquequaque cunctis innotuit: Valerius Maximus strategemata sic diffinit, ut dicat quia est pars calliditatis egregia, et ab omni reprehensione procul remota, cujus opera, quia appellatione vix apte exprimi possunt, Graeca pronuntiatione strategemata appellantur. Proprie tamen strategemata sunt, quae ad rem pertinent militarem. Nam et ab eo dicuntur stratilates. Quae vero contra propriae appellationis notam ad res alias perti
Abbreviated transcription (Latin):
abrogauit que dem dẽp¬
natis suppliciũ sumi ue¬
tabant. Comp̃hensis autẽ
ꝙ int̾fectis sõptib: euesti¬
gio easdem restituit. simul
utrũq ꝓuidens ne saluta¬
ris animadu̾sio uł iniusta
ẽẽt uł uire impeiliretur.
hannibal nauili p̃lio uictꝰ.
timens amisse classis penas
dare. offensam auertit astu¬
cia. Nam ex illa infelici pug¬
na pͥusquam nunciꝰ mali
domũ uen̾it unũ ex amiciᷤ
misit cartaginẽ. Qui curi¬
am ing̾ssus statim quesiurt
an cũ romanorũ copiis q̃
suꝑuenerũt oport̾et dimi¬
cari. Senatu uero acclamã¬
te oportet dimicauit
relinquens eis lib̾um ut
dampnarẽt factũ. qd̾ ipsi
iudicau̾ant faciendũ. Gor¬
gias leontinꝰ isocratis & cõ-¬
płimũ magni ingenii ui-¬
rorũ p̃ceptor ed innocencia
uixit. ut centesimo ꝙ seꝑti¬
mo anno int̾rogatus qͣre
nere quia nicħ inquit ha¬
beo qd̾ senectutẽ meã accu¬
set. Hoc credo accidisse ex
grã & multa pericia litte¬

Expanded text:
abrogavit, quae de indemabrogavit, quae de indemnatis supplicium sumi vetabant. Comprehensis autem et interfectis sontibus, evestigio easdem restituit, simul utrumque providens, ne salutaris animadversio vel injusta esset, vel jure impediretur. Hannibal, navali praelio victus, timens amissae classis poenas dare, offensam avertit astutia. Nam ex illa infelici pugna, priusquam nuntius mali domum veniret, unum ex amicis misit Carthaginem. Qui curiam ingressus, statim quaesivit, an cum Romanorum copiis, quae supervenerunt, oporteret dimicari. Senatu vero acclamante: Oportet! « Dimicavit,est, non relinquens eis liberum, ut damnarent factum, quod ipsi judicaverant faciendum. » Gorgias Leontinus Isocratis, et complurium magni ingenii virorum praeceptor, ea innocentia vixit, ut centesimo et septimo anno interrogatus, quare nere: « Quia nihil, inquit, habeo quod senectutem meam accuset. » Hoc credo accidisse ex gratia, et multa peritia litte
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ non oport̾e inquit mnur¬
be mitͥre leonẽ. sinautẽ altus
sit obsequi ei conuenire. Mo¬
net enĩ ut p̃cipue nobilita¬
tis ꝙ concitati ingenii iuiue¬
nes refrenent᷑ nimio uͦ fauo¬
re ac ꝓfusa indulgentia
parti quo minꝰ potenciam
obtineant ne impediant᷑
qͥdem qd̃ stultũ & mutile
sit eas obtrectare uires q̃uas
ipse foueris. Aristotiles qͦ
calistenẽ auditorem suum
ad alexandrũ mittens hor¬
tatus: ut cum eo nunquã
aut iocundissime loquere¬
tur. quo scł apud regias
aures uł silentio tucior uł
sermone eẽt acceptior. At
ille dum alexandrũ ꝑsica
salutatione exultantẽ obuir¬
gat. ꝙ mores eius studet cõ¬
ponẽ: uita pͥuatus ẽ. Idem
aristotił de semet ipso inne¬
utrã partẽ loq̃nd̃ eẽ dice¬
bat. qm̃ laudare se uam.
ꝙ uituꝑare stulti ẽ. Agesi¬
laus cũ adn̾sus rem publi¬
cam lacedemoniorũ ortã
seditionẽ de nocte cõperis¬
set. leges ligurgi continue

Expanded text:
quoque non oportere, inquit, in urquoque non oportere, inquit, in urbe nutrire leonem, sin autem alitus sit, obsequi ei convenire. » Monet enim ut praecipuae nobilitatis et concitati ingenii juvenes refrenentur: nimio vero favore, ac profusa indulgentia parci, quo minus potentiam obtineant, ne impediantur quidem, quod stultum et inutile sit eas obtrectare vires, quas ipse foveris. Aristoteles quoque Callisthenem auditorem suum ad Alexandrum mittens, hortatus est, ut cum eo nunquam, aut jucundissime loqueretur, quo scilicet apud regias aures vel silentio tutior, vel sermone esset acceptior. At ille dum Alexandrum Persica salutatione exsultantem objurgat, et mores ejus studet componere, vita privatus est. Idem Aristoteles de semetipso in neutram partem loquendum esse dicebat, quoniam laudare se vani, et vituperare se, stulti est. Agesilaus cum adversus rempublicam Lacedaemoniorum ortam seditionem de nocte comperisset, leges Lycurgi continuo
Abbreviated transcription (Latin):
ingessissent: Age quid solo¬
nis prudentia meruit. felici¬
tatis inquit uidex dies ulti¬
mus est. & appellationis ho¬
norem sapienti confirmat
rogꝰ. Siqͥdem rerũ initia
consecrat finis. Idem nicħ̾
am finis excludat. Nñ cum
ex amicis q̃ndam grauiter
hortatusq ẽ. ut ꝑ om̃s sub̾toꝵ
edificiorũ partes ocłos circũ¬
ferret. Deinde cogita nũc te¬
cum inquit quã multi luc¬
tus sub his tectis & olim fue¬
tib scłis sint futuri ꝙ mitte
mortalium incõmoda tanqͣ
ꝓpria deflere. Quia si recte
intendas. urbes nicħ aliud
st̃ qͣm humanarũ cladiũ mi¬
seranda conseꝑta. Rex etiã
ille subtilis iudicii. quẽ fert
auctore ualerio tͣditum sͥ
diadema pͥusquã caꝑiti im¬
pon̾et recentẽ pannũ ddiu
considasse atq dixisse. O no¬
bilem mag̃ quã felicẽ pan¬
nũ quẽ siquis penitus cog-¬
noscat quam multis sollici
sit refertus ne humi qͥdem
iacentẽ tollit. Aristophanes

Expanded text:
ingessissent? Age quid Soloingessissent? Age quid Solonis prudentia meruit? « Felicitatis, inquit, judex, dies ultimus est, et appellationis honorem sapienti confirmat rogus. Siquidem rerum initia iam solus consecrat finis. Idem, nihil am finis excludat. » Unde cum ex amicis quemdam graviter hortatusque est, ut per omnes subjectorum aedificiorum partes oculos circumferret. Deinde: « Cogita nunc tecum, inquit, quam multi luctus sub his tectis, et olim fuetibus saeculis sint futuri, et mitte mortalium incommoda tanquam propria deflere. Quia si recte intendas, urbes nihil aliud sunt, quam humanarum cladium miseranda consepta. » Rex etiam ille subtilis judicii, quem ferunt, auctore Valerio, traditum sibi diadema priusquam capiti imponeret, recentem pannum diu considerasse atque dixisse: « O nobilem magis, quam felicem pannum, quem si quis penitus cognoscat, quam multis sollicitsit refertus, ne humi quidem jacentem tolleret. Aristophanes
Abbreviated transcription (Latin):
mistoclem ut utile consi¬
lium ita minime iustũ
animo uolue. Questigio
pedire: eumq iussit desis¬
tere ab incepto. Sic gͦ edie¬
to ciuiũ an̾lata÷ iusticia
prudentie. ĩmo & non eẽ
prudentiã s pociꝰ callidi¬
tatẽ cui iusticia adu̾sat᷑.
Zaleucꝰ urbe lodensium
a se salub̾rimis atq utilis¬
simis legib munita cũ
filius eius ad ult̾ii cͥmine
B
tutum utͦq ocło pͥuari debu¬
erit ac tota ciuitas. inhono¬
rẽ patris necessitatẽ pene
adulescentulo remitt̃et ali¬
quã diu repugnauit. Adul¬
timum popłi p̃cib euictꝰ.¬
pͥus suo eruto deinde filii
ocło usum uidendi utͥsq
reliquit. Ita debitũ supplicii
modũ legi reddidit. equi
tatis ad mirabili temꝑam̃to
se inter miscdem patrẽ ꝙ
iustũ leg̃ latorẽ partitus.
Nõne memoria taltũ fideliꝰ m¬
heret m̃tib anditorũ quam
sinebulonũ aluissent excitũ
aut mutatoria uestiũ imꝑi¬
te multitudinis aspectib

Expanded text:
mistoclem ut utile consimistoclem ut utile consilium, ita minime justum animo volvere. E vestigio pedire, eumque jussit desistere ab incepto. Sic ergo edicto civium antelata est justitia prudentiae, imo et non esse prudentiam, sed potius calliditatem, cZaleucus urbe Locrensium a se saluberrimis atque utilissimis legibus munita, cum filius eius adulteri crimine b itutum utroque oculo carere deberet, ac tota ciuitas in honorem patris necessitatem poenae adulescentulo remitteret, aliquamdiu repugnauit. ad ultimum populi precibus euictus suo prius, deinde filii oculo eruto usum uidendi utrisque reliquit. ita debitum supplicii modum tatis admirabili temperamento, se inter misericordem patrem, et justum legislatorem partitus. Nonne memoria talium fidelius inhaeret mentibus auditorum, quam si nebulonum aluissent exercitum, aut mutatoria vestium imperitae multitudinis aspectibus
Abbreviated transcription (Latin):
tus om̃is a sepolleat iusti¬
cia clariꝰ enitescit: huiꝰ rei
temistocles testimonio ẽ:
q exemplo. Qui cũ salu¬
brimo cõsilio athenenseᷤᷤ
melassem migrare coegis¬
set.xerseq rege ꝙ copiis eiꝰ
grecia pulsis ruinas pa¬
trie instatum pͥstinũ re¬
formaret. & opes clam des¬
tinis molicionib ad pͥn¬
cipatũ gicie capessendũ
nutͥret: dixit incõtione
se hr̃e rem delib̾atione
sua ꝓuisam. quesi sortiret᷑
effectum: nicħ maius aut
potentius popło atthemi¬
ensi futurũ asseruit. sed
eam uulgari non oportere.
postulans aliquẽ dari cui
tacite expon̾etur. Ei gͦ datꝰ
⁊ aristides. uł ut aliis pla¬
cet. aristotiles & si suppu¬
tata ratio temꝑis indicet:
tenusto olem & aristotilẽ
coeuos ñ fuisse. Is autẽ pꝰꝙͣ
cognouit eum uelle incen¬
dere classem lacedemoni¬
orũ que subducta erat ap̃
gitteũ ut ea consũpta dña¬
tio maris ipsis cederet: ꝓ¬
cessit ad cuies ꝙ retulit te¬

Expanded text:
tus omnis a se polleat, justitus omnis a se polleat, justitia clarius enitescit. Hujus rei Themistocles testimonio est, et exemplo. Qui cum saluberrimo consilio Athenienses in classem migrare coegisset, Xerxeque rege, et copiis ejus Graecia pulsis, ruinas patriae in statum pristinum reformaret, et opes clandestinis molitionibus ad principatum Graeciae capessendum nutriret, dixit in concione se habere rem deliberatione sua provisam, quae si sortiretur effectum, nihil majus aut potius populo Atheniensi futurum asseruit, sed eam vulgari non oportere, postulans aliquem dari, cui tacite exponeretur. Ei ergo datus est Aristides, vel, ut aliis placet, Aristoteles, etsi supputata ratio temporis indicet, Themistoclem et Aristotelem coaevos non fuisse. Is autem postquam cognovit eum velle incendere classem Lacedaemoniorum, quae subducta erat apud Gytheum, ut ea consumpta dominatio maris ipsis cederet, processit ad cives, et retulit The
Abbreviated transcription (Latin):
mo cantorũ ꝙ histͥonũ simi¬
liũq mag̃ gaudebat consor¬
tio. nemo luxuriosior. Siqͥdẽ
ut se uenditaret acultu ꝙ
lib̾alitatis imagine. nullam
uestẽ bis induit. Quis tñ a
deo ꝑditus: ut ipsũ laudet:
Demostenes añquã uͥtus elo¬
quii enis innotuss cultus
oꝑosioris dicit᷑ appetisse nita¬
re sciens qr purpura causidiẽ
uendit. At pꝰ qũã noticiã &
famã assecutus: eloq̃ntie.
toga contentꝰ: dicens se uel¬
le s̃ a sepotius ꝙͣ anitore ues¬
tiũ aut cultu exqͥsito cõsta¬
re głam. Om̃ĩs aristippũ
decuit color. ꝙ statꝰ ꝙ res. qͦli¬
bet indutus celeb̾rima ꝑ
loca uadit. Quẽ enĩ ꝓͥus
attollit honos aulitas alie¬
na ñ depͥmit. Em̃dicatũ
laudis uidr ẽẽ suffragiũ.
qd̃ ab extͥnsecus pendet.
ẜfecto uniꝰ egregie uͥtutis
titulo quisq clarescit. qũa
splendidissimo luxurie
instrum̃to. ꝙ om̃i lenoci¬
nio uanitatis. Cum gͦ uir¬

Expanded text:
mo cantorum, et histrionum, simimo cantorum, et histrionum, similiumque magis gaudebat consortio, nemo luxuriosior. Siquidem ut se vindicaret a cultu et liberalitatis imagine, nullam vestem bis induit. Quis tamen adeo perditus est, ut ipsum laudet? Demosthenes antequam virtus eloquii ejus innotuisset, cultus operosioris dicitur appetisse nitorem; sciens quia purpura causidicum vendit. At postquam notitiam et famam assecutus est eloquentiae, toga contentus est, dicens se velle sibi a se potius quam a nitore vestium, aut cultu exquisito constare gloriam. Omnis Aristippum decuit color, et status, et res, Quolibet indutus celeberrima per loca vadit. Quem enim proprius attollit honos, vilitas aliena non deprimit. Emendicatum laudis videtur esse suffragium, quod ab extrinsecis pendet. Profecto unius egregiae virtutis titulo quisque magis clarecit, quam splendidissimo luxuriae instrumento, et omni lenocinio vanitatis. Cum ergo vir
Abbreviated transcription (Latin):
parupendat qd̃ eũ laudãt.
nõ tũ paruipendit qd̾ amãt.
Nec eos uult falłe laudantes.
ne decipiat diligentes. Idoq
instat ardent̾ ut potius ille
laudetur. a quo ħt homo
qͥcq̃d in eo uire laudat᷑. Qui
autẽ głe contẽptor dñatiõis
÷ auidus. bestias suꝑat: siue
crudelitatis uiciis siue luxu¬
rie. Cales qͥdem teste magno
patre augustino: romam
fuerũt. Nam cum eorũ uicia
ꝑcurrunt᷑: gens nulla det̾i¬
or.cum uͥtutes. nulla potior
inuenit᷑. Alias tñ gentes
ñ crudeli dñio s mansueto
subugauerunt imꝑio. Et qd̾
modatio adquisint aũ cru¬
delitas aut luxuria ꝑdidit.
Nͥon eñi existunationis amis¬
sa dñationis cupiditate caru¬
erunt. S huiꝰ uicii sũmita¬
tẽ q quasi arcẽ qͣndam nero
tesar pͥmus optinuit. Cuiꝰ
tanta fuit luxuries. ut nicħ
ab eo putaret᷑ uirile metuen¬
dũ. Tanta crudelitas: ut nncħ
molle habere credẽt᷑ si eẽt ig¬
notus. Nemo eo gulosior. ne¬

Expanded text:
paruipendat quod eum laudant, paruipendat quod eum laudant, non tamen paruipendit quod amant, nec eos uult fallne decipiat diligentes. Ideoque instat ardenter ut potius ille laudetur, a quo habet homo, quidquid in eo jure laudatur. Qui autem gloriae contemptor, dominationis est avidus, bestias superat sive credulitatis vitiis, sive luxuriae. Tales quidem, teste magno Patre Augustino, Romani fuerunt. Nam cum eorum vitia percurruntur, gens nulla deterior; cum virtutes, nulla potior invenitur. Alias tamen gentes non crudeli dominio, sed mansueto subjugaverunt imperio. Et quod moderatio acquisivit, aut crudelitas, aut luxuria perdidit. Non enim existimationis amissa, dominationis cupiditate caruerunt. Sed hujus vitii summitatem, et quasi arcem quamdam, Nero Caesar primus obtinuit, cujus tanta fuit luxuries, ut nihil ab eo putaretur virile metuendum: tanta crudelitas, ut nihil molle habere crederetur, si esset ignotus. Nemo eo gulosior, ne
Abbreviated transcription (Latin):
dib cesareis plus uirgiluis
ꝙ uarus lucanꝰq adieterũt.
quã inm̃sum illud erarpũ
quo urbem ꝙ orbẽ spolia¬
uit. Nemo prudentiã ita¬
chi aut pelide iures agnos¬
fet. nͥ eas homerꝰ dimnopu¬
plicasset ingenio. Nñ nich̾
mͥ uidet᷑ consultiꝰ uiro ad
głam ꝓpantifideliũ fauo¬
re scͥptorũ. Nicħ stultiꝰ ꝙͣ
captare tigelliũ qͥ nec suã
potis: redim̾e famã. Sunt
autẽ multa inmorib bona.
de quib multi bene uidi¬
cant. ꝙͣuis ea multi ñ hant
ꝙ quo rariora eo p̃clariora
sunt. Pea gͦ nittunt᷑ qͥdã
tionẽ. Quisquis aũ sine
cupiditate głe qua ueret᷑
homo bene iudicantib¬
displicẽ dñari atq imꝑare
desidat. etiã ꝑ aꝑtissima sce¬
lera querit plerumq optin̾e
qd̾ diligit. Proinde qui głam
concupiscit aut uera uia
nittitur: aut certe dolis ꝙ fal¬
tutes habenti magna uirtus
eius inconspectu d̾i ÷ iudicio
aut̃ non aꝑit᷑ humano. In
laudatorib autẽ suis ꝙͣ uis

Expanded text:
is plus Virgilius, et Varus, Lucanusque adjecerunt, quam immensum illud aerarium, quo urbem et orbem spoliavit. Nemo prudentiam Ithaci, aut Pelidae vires agnosceret, nisi eas Homerus divino publicasset ingenio. Unde nihil mihi videtur consultius viro, ad gloriam properanti, fidelium favore scriptorum. Nihil stultius quam captare Tigellium, qui nec suam potis est redimere famam. Sunt autem multa in moribus bona, de quibus multi bene judicant, quamvis ea multi non habeant, et quo rariora, eo praeclariora sunt. Per ea ergo nituntur quidam titur. Quisquis autem sine cupiditate gloriae, qua ueretur homo bene iudicantibdisplicere, dominari adque imperare desiderat, etiam per apertissima scelera quaerit plerumque obtinere quod diligit. Proinde qui gloriam concupiscit, aut uera uia nititur aut certe dolis adque faldeo uirtutes habenti magna uirtus eius in conspectu Dei est, iudicio autem non aperitur humano. laudatoribus autem suis, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
nes. hoc genus om̃e. uenato¬
res clãmosi. dulcorarii. nĩda¬
ces. histriones uani ꝙ para¬
siti edaces meretͥces dolose.
Rumigeruli falsiloqui. ꝙ
relatores aut concentores in¬
anium fabularũ. Nondic̃
leones. ursos alebam ꝙ simi¬
as ꝙ huiꝰmodi monstra aut
ꝓbranature. Quid gͦ: Nõne
hec sunt quib nr̃e etatis li¬
b̾alitas illustratur: Nũqͥd
sine hiis largitas eẽ potest:
humerus inquit mens a
iunctura sua cadat. ꝙ bra¬
chiũ meũ cum ossib conte¬
ratur: si negaui qd̃ uolebãt
pauꝑib. Si ocłos uidue ex¬
pectare feci. si comedi bucel¬
lam meã solus. ꝙ non cõme¬
dit pupillus exea. Si foris
mansit ꝑegͥnus. ꝙ hostium
meũ ñ patuit uiatori. Si
despexi p̃tereuntẽ eo qd̾ nõ
habuerit indum̃tum. & ab¬
sq oꝑimento pauꝑem. Si ñ
benedixert̃ mͥ latera eiꝰ & de

Expanded text:
nes, hoc genus omne, venatones, hoc genus omne, venatores clamosi, dulcorarii mendaces, histriones vani, et parasiti edaces, meretrices dolosae, rumigeruli, falsiloqui, et relatores, aut concentores inanium fabularum. Non dicit: Leones, ursos alebam et simias, et hujusmodi monstra, aut probra naturae. Quid ergo? Nonne haec sunt, quibus nostrae aetatis liberalitas illustratur? Nunquid fere sine his largitas esse potest? Humerus, inquit, meus a junctura sua cadat, et brachium meum cum ossibus conteratur, si negavi, quod volebant, pauperibus. Si oculos viduae exspectare feci, si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea. Si foris mansit peregrinus, et ostium meum non patuit viatori. Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum, et absque operimento pauperem. Si non benedixerunt mihi latera
Abbreviated transcription (Latin):
re tuas. Sic auidis fallax in¬
dulget piscib hamꝰ. callida
sic stultas decipit esca feras.
Quid sit largiri. quid sit
donare docebo si nescis dona
gargiliane mͥ. Uis hoĩem
fructuosã largitatẽ audire:
Beflecte ocłos ad eũ qͥ u̾mib
scatens iacet inst̾quilmio ꝙ
testa fluentẽ decorpore samẽ
radit. Audi quid loqͣtur uir
iustus ꝙ timens d̾m. & rece¬
dens amalo. Non utiq dicit.
cithara & lira salt̾ium ꝙ san¬
buca ꝙ om̃e genꝰ musicorũ
in ꝯuiuiis meis. Non dicit
epulabar cotidie spendide
gustus ꝑ omĩa elementa
querens. sollicitudine mul¬
ta contrahens unde conficen¬
tur stercora. aut uenter disten¬
tus facile in libidines dispu¬
maret. Non dicit induebar
purpura ꝙbisso opeue pͥu¬
mario affec Tan ꝙ nilotis
acis complexũ pectine serũ
falsis manis uite obduxit
imaginib ꝙ uestib fulgebã
de auratis circũdatꝰ uarietate
Non dixit ad me confluebãt
undiq m̃dici mime balatro¬

Expanded text:
re tuas. Sic avidis fallax inre tuas. Sic avidis fallax indulget piscibus hamus, Callida sic stultas decipit esca feras. Quid sit largiri, quid sit donare docebo, Si nescis, dona, Gargiliane, mihi. Vis hominem fructuosam largitatem audire? Deflecte oculos ad eum qui vermibus scatens, jacet in sterquilinio, et testa fluentem de corpore saniem radit. Audi quid loquatur vir justus, timens Deum, et recedens a malo: non utique dicit: Cithara, et lyra, et psalterium, et sambuca, et omne genus musicorum in conviviis meis. Non dicit; Epulabar quotidie splendide, gustus per omnia clementa quaerens, sollicitudine multa contrahens, unde conficerentur stercora, aut venter distentus facile in libidinem dispumaret. Non dicit: Induebar purpura et bysso, opereve plumario, affectans quod in locis acus complexum pectine serum, falsis inanis vitae obduxit imaginibus, et vestibus fulgebam deauratis, circumdatus varietate. Non dixit: Ad me confluebant undique Mendici, mimi, balatro
Abbreviated transcription (Latin):
frugalitatẽ ducit ꝙ in ꝯm̃da¬
tione eiꝰ tantꝰ: ut uł solus pos¬
sit suffice̾. Quis tñ÷ qͥ ñ lau¬
det: Quis ñ eam nec̾iam c̾dit:
hͥe tñ aluxuriosis arguar aua¬
rus frugalitatis laudator eã
lib̾alitati credo ꝙ fateor cohe¬
rere. Cicero mͥ testis⁊ ꝙ uiluis
cesar & alii quos nemo tena¬
citatis insimulare p̾sumet.
Adu̾sus hanc multa suꝑuis
dicta sunt. ꝙ lib̾alitatis offã
ex libris officiorũ facile inno¬
tescẽt. Ut tñ lib̾alitatis inge¬
nue facies dennodet᷑ moduᷤ
ille largiendi nobilior ꝙ lau¬
dabilior ÷ ꝙ absq om̃i contra-¬
dictione optimꝰ. qͥ spem remu¬
n̾ationis excludit. Siqͥdem
ad retͥbutionẽ dare a lib̾alitate
alienũ ÷ ꝙ consentaneũ aula¬
ricie. Nam fen̾ator ut plus
recipiat int̾dum aliquid
p̃largitur. Unde cocꝰ. Mun̾a
qd̃ senib uidx isq ingentia
mittis iuste munificũ gar¬
giliane uocẽ. Sordidius ni
qͥ potes insidias dona uoca¬

Expanded text:
frugalitatem ducit, et in commendafrugalitatem ducit, et in commendatione ejus tantus est, ut vel solus possit sufficere. Quis tamen est qui non laudet? Quis non eam necessariam credit? Ne tamen a luxuriosis arguar avarus frugalitatis laudator, eam liberalitati credo et fateor cohaerere. Cicero mihi testis est, et Julius Caesar, et alii, quos nemo tenacitatis insimulare praesumet. Adversus hanc multa superius dicta sunt, et liberalitatis officia ex libris Officiorum facile innotescent. Ut tamen liberalitatis ingenuae facies denudetur, modus ille largiendi nobilior et laudabilior est, et absque omnium contradictione optimus, qui spem remunerationis excludit. Siquidem ad retributionem dare, a liberalitate alienum est, et consentaneum avaritiae. Nam fenerator ut plus recipiat, interdum aliquid praelargitur. Unde coquus: Munera quod senibus, viduisque, ingentia mittis, Vis te munificum, Gargiliane, vocem. Sordidius nihus uno, Qui potes insidias dona voca
Abbreviated transcription (Latin):
galitatis oriri. Legantur epłe
eius. libri de beneficiis aut cle-¬
mentia illi quoq quos .x. ora¬
torum sententiis sub imagi¬
ne declamationũ scolarium
illustrauit ꝙ hii quos de na¬
t᷑ͣalib q̃stionib edidit. ꝙ quos
de pħa parum diligentes ar¬
guit qͥntilianus ubiq fideł
custos nirtutis ubiq inciorũ
hostis occurrut tantus utiq
ur eũ fronto scd̾ qͦsdã nepo̾ plutar¬
chi cuiꝰ meminit inpͥmo in¬
uenalis sic frontonis plata¬
ni conuulsaq marmora cla¬
mant. Semꝑ. eum inquam
sic asserit uniu̾sos ext̾mina¬
nare errores. uit aurea uideat᷑
scła reformare ꝙ deos ab huma¬
no genere exultantes eiꝰ oꝑa
reuocatos hominib contrac¬
ta societate miscere. Consen¬
tiam facile littatiorem extitis¬
se qͥntilianĩ ꝙ acumine ⁊ gͣ¬
uitate dicendi p̃cedere. At
ille diligentior÷: & qͣntũ in re¬
thoricis uincitur. tantũ uin¬
cit in ethica. Ipse qͦ qͥntilianꝰ
in magnis ꝙ p̃cipus bonis

Expanded text:
galitatis oriri. Legantur epistolae galitatis oriri. Legantur epistolae ejus, libri de beneficiis, aut clementia, illi quoque quos decem oratorum sententiis sub imagine declamationum scholarium illustravit, et hi quos de naturalibus quaestionibus edidit, et quos de philosophia parum diligentes arguit Quintilianus; ubique fidelis custos virtutis, ubique vitiorum hostis occurrit, tantus utique, ut eum Fronto, secundum quosdam nepos Plutarchi, cujus meminit in primo Juvenalis sic: Frontonis platani, convulsaque marmora clamant; semper eum, inquam, sic asserat univeros exterminare errores, ut aurea videatur saecula reformare, et deos ab humano genere exsulantes, ejus opera revocatos, hominibus contracta societate miscere. Consentiam facile litteratiorem exstitisse Quintilianum, et acumine, et gravitate dicendi praecedere. At ille diligentior est, et quantum in rhetoricis vincitur, tantum vincit in ethica. Ipse quoque Quintilianus in magnis et praecipuis bonis