comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dextris ocalis acutiꝰ uideant ꝙͣ sinistriᷤᷤ.
Giadiꝰ dicit᷑ eo qd rostro mucronato sit. ob
hoc naues ꝑforatas mergit. Serra nuncu¬
pata. quia serratã cristam habet. & subter¬
natans naues secat. Scorpio dictꝰ quia
ledit dum manu tollitur. tradunt decẽ
cancris cum ocimi manipulo alligatis
om̃s qui ibi sunt scorpiones ad eundem
locũ congregari. Aranea genꝰ piscis dictũ
qđ aure feriat. habet enĩ stimulos ẽ quib
peutit. Corcodrillꝰ a croceo colore dictꝰ.
gignitur in nilo. animal quadrapes in
terra & aqua ualens. longitudine plerũꝙ
uiginti cubitoꝵ.dentiũ & unguiũ im¬
manitate armatũ. tantaq cutis duritia
ut quãuis forłiũ ictus lapidũ tergore¬
peutiat ñ nocet. nocte in aquis die in¬
humo quiescit. oua in terra fouet. ma¬
sculus & femina uices seruant. hunc pi¬
sces quidã serratã habentes cristã tenera
uentriũ desecantes interimunt. solus

Expanded text:
quod dextris oculis acutius videant quam sinistris. quod dextris oculis acutius videant quam sinistris. Gladius dicitur eo quod rostro mucronato sit: ob hoc naves perfossas mergit. Serra nuncupata, quia serratam cristam habet, et subternatans navem secat. Scorpio dictus, quia laedit dum manu tollitur. Tradunt decem cancris cum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibi sunt scorpiones ad eum locum congregari. Aranea genus piscis, dictus quod aure feriat; habet enim stimulos e quibus percutit. Crocodillus, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra et aquis valens, longitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium inmanitate armatum, tantaque cutis duritia ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutiat. Nocte in aquis, die humi quiescit. Ova in terra fovet: masculus et femina vices servant. Hunc pisces quidam serratam habentes cristam tenera ventrium desecantes interimunt. Solus
Abbreviated transcription (Latin):
Bocas dicunr esse boues marinos qͣsi boacas.
Ceruli a colore appellati. nam ceruleũ est
uiride cũ nigro colore. ut ẽ mare. Delfines
certũ habent uocabulũ qđ uoces hominũ
sequantur. uł qđ ad symphoniã gregati
conuentunt. nichil in mari uelociꝰ istis.
nã plerũq salientes naues transuolant.
molib saltu p̃cipiti feriunt tẽpestates
significare uident᷑ in ꝓprie simones
nominant᷑. Est & delfinũ genus in nilo
dorso serrato qui corcodrillos tenera uen¬
triũ secantes interununt. Porci marini
qui uulgo uocant᷑ suilli. qui dum escam
querunt more suis terrã sub aquis fodi¬
unt. cirea guttur enĩ habent oris officiũ.
& nisi rostrum arenis immergant. pastũ
ñ colligunt. Corui acordiꝰ uoce dicti. quia
grunniunt pectore suaq uoce ꝓditi. capi¬
untur. Tinni grecũ nom̃ habent. hiingre¬
aiuntur ueris tempore. intrant dextro la¬
tere leuoq exeunt. hoc inde creduntur

Expanded text:
Bocas discunt esse boves marinos, quasi boacas. Bocas discunt esse boves marinos, quasi boacas. Caerulei a colore appellati: nam caeruleum est viride cum nigro, ut est mare. Delfines certum habent vocabulum, quod voces hominum sequantur, vel quod ad symphoniam gregatim conveniunt. Nihil in mari velocius istis: nam plerumque salientes naves transvolant. molibus saltu praecipiti feriunt, tempesignificare videntur. Hi proprie simones nominantur. Est et delphinum genus in Nilo dorso serrato, qui crocodillos tenera ventrium secantes interimunt. Porci marini, qui vulgo vocantur suilli, quia dum escam quaerunt, more suis terram sub aquis fodiunt. Circa guttur enim habent oris officium, et nisi rostrum arenis inmergunt, pastum non colligunt. Corvi a cordis voce dicti, quia grunniunt pectore, suaque voce proditi capiuntur. Thynni Graecum nomen habent. Hi ingrediuntur veris tempore, intrant dextro latere, laevo exeunt. Hoc inde creduntur
Abbreviated transcription (Latin):
lupi qđ imꝓba uoracitate alios ꝑsequant᷑.
A colore. ut umbrȩ. quia colore umbrȩ st̃
& auratȩ. quia in capite auri colorẽ hñt.
& uarii a uarietate quos uulgo tructas
uocant. Asigura ut orbis. quia rotundus
est. totusq in capite constat. ut solea qđ sit
instar calciamentoꝵ soluᷤ. A sexu ut muscu¬
lus. q sit ballenȩ mascułꝰ. ei enim coitu
concipere hȩc belua phibetur. hinc & mu¬
sculi coclearũ. quoꝵ lacte concipiunt ostreȩ
Ballenȩ autẽ sunt immensȩ magnitudinis
bestiȩ. ab emittendo & fundendo aquas.
uocatȩ cȩteris enĩ bestiis maris altiꝰ iaci¬
unt undas. bal enĩ grece emittere dicitur.
ob immanitatẽ. sunt enĩ ingentia genera
beluarũ. & ȩqualia montium corpora.
qualis cętꝰ excepit ionã. cuiꝰ aluus tantȩ
magnitudinis fuit ut instar obtineret
inferni dicente ꝓpheta. exaudiuit me de
uentre inferm. E qui marini qđ prima
parte equi st̃. postrema soluunt᷑ in piscem

Expanded text:
lupi, quod inproba voracitate alios persequantur. lupi, quod inproba voracitate alios persequantur. A colore: ut umbrae, quia colore umbrae sunt; et auratae, quia in et varii a varietate, quos vulgo tructas vocat. A figura, ut orbis, quia rotundus est, totusque in capite constat, ut solea, quod sit instar calciamentorum soliis. A sexu, ut musculus, quod sit balenae masculus, ejus enim coitu concipere haec bellua perhibetur. Hinc, et musculi cochlearum, quorum lacte concipiunt ostreae. 7. Balenae autem sunt immensae magnitudinis bestiae, ab emittendo, et fundendo aquas vocatae. Caeteris enim bestiis maris altius jaciunt undas: βάλλειν enim Graece emittere dicitur. est, ob immanitatem. 77 Sunt enim belluarum, et aequalia montium corpora: qualis cetus excepit Jonam, cujus alvus tantae magnitudinis fuit, ut instar obtineret inferni, dicente propheta: Exaudivit me de ventre inferi . Equi marini, quod prima parte equi sunt, postrema solvuntur in piscem.
Abbreviated transcription (Latin):
di habeant speciem. & naturã. quãuis se
in ꝓfundum mergant. tam̃ in natando
pisciũ dicta. eo qd ambulandi in terris usũ.
& natandi in aquis officiũ habeant
Amphi enĩ grece utrũq dicit᷑. id est quia
& in aquis & in t̾ris uiuunt. ut foce. cor¬
codrilli. ippotami .i. eqͥ fluuiales. Peco¬
rib autẽ & bestiis & uolatilib antea ho¬
mines nomina imposuert̾ quã piscib
qͥa priꝰ uisa & cognita sunt. Pisciũ uero
postea paulatĩ cognitis generib nomina
instituta st̃. aut ex similitudine t̾restrium
animaliũ. aut ex specie ꝓpria. siue morib.
seu colore. uł figura. aut sexu. Ex simili¬
tudine terrestriũ animaliũ ut ranȩ. et
uituli. & leones. & nigrimeruli. & paui.
diuerso colore dorso & collo picti. & tur¬
di albo uarii. & cȩt̾a quȩ sibi iuxta species
terrestriũ animaliũ nomina uendicauert̃
Ox morib terrestriũ ut canes in mari. a ter¬
renis canib nuncupati qdđ mordeant. &

Expanded text:
di habeant speciem et naturam; quamvis se in profundum inmergant, tamen in natando piscium, dicta eo quod ambulandi in terris usum et natandi in aquis officium habeant. Ἀμφὶ enim Graece utrumque dicitur, id est quia et in aquis et in terris vivunt: ut phocae, corcodilli, hippopotami, hoc est equi fluviales. Pecoribus autem et bestiis et volatilibus antea homines nomina inposuerunt quam piscibus, quia prius visa et cognita sunt. Piscium vero postea paulatim cognitis generibus nomina instituta sunt aut ex similitudine terrestrium animalium, aut ex specie propria sive moribus seu colore, vel figura, aut sexu. Ex similitudine terrestrium: ut ranae et vituli et leones et nigri meruli et pavi diverso colore, dorso et collo picti, et turdi albo varii, et cetera quae sibi iuxta species terrestrium animalium nomina vindicaverunt. Ex moribus terrestrium: ut canes in mari a terrenis canibus nuncupati, quod mordeant; et
Abbreviated transcription (Latin):
na. nam cinos grece canis uocat᷑. Culex
ab aculeo dictus quo sanguinem sugit.
habet enĩ in ore fistulã in modũ stimuli
qua carnẽ terebrat ut sanguinẽ bibat:
Scimfes muscȩ minutissimȩ sunt aculeis
aculeis ꝑmolestum. oestrũ autẽ grecũ est
qui latine asilus. uulgo tabanus uocat᷑.
Bibiones sunt qui in uino nascuntur. qͥͦs
uulgo mustiones a musto appellant. unde
incipis. ex ore in oculis tuis bibiones inuo¬
lant. Gurgulio dicit᷑ quia pene nichil est
aliud qua guitur.¬

Expanded text:
na; nam κύων Graece canis vocatur. Culex na; nam κύων Graece canis vocatur. Culex ab aculeo dictus, quod sanguinem sugit. Habet enim in ore fistulam in modum stimuli, qua carnem terebrat ut sanguinem bibat. Sciniphes muscae minutissimae sunt, aculeisaculeis permolestum. Oestrus autem Graecum est, qui Latine asilus, vulgo tabanus vocatur. Bibiones sunt qui in vino nascuntur, quos vulgo mustiones a musto appellant. Unde incipis, ex ore in oculis tuis bibiones involant. Gurgulio dicitur, quia pene nihil est aliud nisi guttur.
Abbreviated transcription (Latin):
scarabeiꝰ terr estres riciniosimiles
Buprestis est animal paruũ in italia simil
limũ scarabeo longipedũ. fallit int̾ her¬
uas bouem maxime. unde & nom̃ habet.
deuoratũq tacto felle ita inflaminat ut
rumpat. Cicendela scarabeoꝵ genus ẽ¬
dicta. qđ gradiens uł uolans lucet.
Blattȩ a colore uocatȩ. siquidẽ & compre¬
hensȩ manu̾ tingunt. unde & blatteum
colorem dicunt: hoc autẽ animal lucem
uidere ñ patitur. contrariũ muscȩ. nam
musca lucipeta. & blatta lucifuga est ꝑ
noctẽ enĩ cantũ ambulat. Papiliones
ciunt nasci. Locusta qđ pedib sit longiᷤᷤ
ueluti hasta. unde & eã greci tã maritiꝰ¬
mã quã terrestrẽ hastac̾o appellant.
Cicadȩ ex cuculoꝵ nascunt᷑ sputo. hȩ in
italia apud reginos multȩ st̃. nec usquã
alibi. Musca ex greco uenit sicut & mus.
hȩ sicut & apes necatȩ in aqua aliqͦtiens
post uniꝰ horȩ spacium reuiuiscunt
Cinomia grece uocatur id est musca cani¬

Expanded text:
scarabaei terrestres ricino similes. scarabaei terrestres ricino similes. Buprestis, animal est ilimum scarabaeo, longipedum. Fallit inter herbas bovem maxime, unde et nomen habet, devoratumque tacto felle ita inflammat ut rumpat. Cicindela scarabaeorum genus est; eo quod gradiens vel volans lucet. Blattae a colore nuncupatae, siquidem et conprehensae manum tingunt; unde et blatteum colorem dicunt. Hoc autem animal lucem videre non patitur, contrarium muscae, nam musca lucipeta, et blatta lucifuga est; per noctem enim tantum ambulat. Papiliones ciunt nasci. Locusta, quod pedibus sit longis veluti asta; unde et eam Graeci tam maritimam quam terrestrem ἀστακὸν appellant. Cicades ex ciculorum nascuntur sputo. Haec in Italia apud Rheginos mutae sunt, nec usquam alibi. Musca ex Graeco venit, sicut et mus. Haec, sicut et apes, necatae in aqua aliquotiens post unius horae spatium reviviscunt. Cynomya Graece vocatur, id est musca cani
Abbreviated transcription (Latin):
uł qđ se pedib inuicem alligent.
uł ꝓ eo qd̃ sine pedib nascuntur.
nam postea & pedes & pennas accipiunt.
hȩ sollertes in generandi mellis officio
assignatas incõlunt sedes. domicilia
menarrabili arte componunt. ex ua¬
riis florib fauum condunt. textisq
cęris innumera ꝓle castra replent. exer¬
citũ & reges habent. prelia mouent.
fumũ fugiunt. tumultu exasꝑantur.¬
has pleriq exꝑti sunt de boum cadaueri¬
pus nasci. nam ꝓ his creandis uituloꝵ
occisoꝵ carnes uerberantur. ut ex putre¬
facto cruore uermes creentur qui postea
fuci de mulis. uespȩ de asinis. Castros¬
greci appellant qui in extremis fauoꝵ
partib maiores creantur. quos aliqui
Fucus est maior ape. crabrone minor.
dictus autẽ fucus qđ alienos labores
edat. quasi focus. depascitur eniꝰ qđ ñ
laborauit. de quo uirgiliꝰ. ignauũ fucos
qd ex eis creantur. sicut autẽ crabrones
ita ex eis iterũ sepe nascunt᷑ scarabei. am¬
de & cognominati sunt. Tauri uocant᷑

Expanded text:
uod se pedibus invicem alligent, vel pro eo quod sine pedibus nascantur. Nam postea, et pedes, et pennas accipiunt. Hae sotertes in generandi mellis officio, assignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte componunt, ex variis floribus favum condunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum, et reges habent, praelia movent, fumum fugiunt, tumultu exasHas plerique experti sunt de boum cadaveribus nasci; nam pro his creandis, vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore, vermes creentur, qui postea fuci de mulis, vespae de asinis. CastroGraeci appellant, qui in extremis partibus favorum majores creantur, quos aliqui Fucus est major ape, crabrone minor. Dictus autem fucus, quod alienos labores edat, quasi fagus. Depascitur enim quod non laboravit; de quo Virgilius: Ignavum fucos quod ex his creentur, sicut autem crabronesita ex eis iterum saepe nascuntur scarabaei, unde et cognominati sunt. 5. Tauri vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
idest a
copia
locuti¬
onis.
Rhesis enĩ apud grecos locutio dicitur
rhetor orator. coniuncta est autẽ grãma¬
ticȩ arti rhetorica. In grãmatica autẽ
scientiam recte loquendi discimus. in
rhetorica uͦ ꝑcipimus qualiter ea quȩ
didicimꝰ ꝓferamus. Ii. De Inuento¬

Expanded text:
id est a copia locutionis. Ῥῆσις enim apud Graecos locutio dicitur, ῥήτωρ orator. Coniuncta est autem Grammaticae arti Rhetorica. In Grammatica enim scientiam recte loquendi discimus; in Rhetorica vero percipimus qualiter ea, quae didicimus, proferamus. De invento
Abbreviated transcription (Latin):
artarũ usum primũ egyptꝰ ministra¬
uit.ceptũ apud menphiticã urbem
menphis enĩ ciuitas est egyptioꝵ ubi car¬
tȩ usus primũ inuentꝰ est. sicut ait lucanꝰ:
conficitur bibula menphitis carta papi¬
ro. Bibulã autẽ papirũ dixit. qđ humorẽ
bibat: carta autẽ dicta. qđ carptĩ papiri
tegemen decerptũ glutinat᷑. cuiꝰ genera
quã plurima st̃. Prima & p̃cipua augustea
regia maioris formȩ in honorẽ octouiã¬
ni augusti appellata. Scd̃a libyana ob ho¬
norẽ libyȩ ꝓuinciȩ. Tertia ieratica dicta
qd ad sacros libros eligebat᷑ similis augustes
s subcolorata: Quarta teneotica a loco ale¬
andriȩ qui ita ut uocatur fiebat. Quinta
saltica ab oppido salo. Sexta corneliana
i cornelio gallo p̃fecto egyptiprimũ con¬
fecta est. Septima emptoritica qd̾ ea mer¬
cedes inuoluunt᷑ cum sit scripturis minꝰ

Expanded text:
artarum usum primum Egyptus ministravit, ceptum, apud Memphiticam urbem. Memphis enim civitas est Egyptiorum, ubi charte usus inventus est primum, sicut ait Lucanus: Conficitur bibula Mero. Bibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum glutinatur. Cuius genera quam plura sunt. Prima et praecipua Augustea regia, maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. Secunda Libyana, ob honorem Libyae provinciae. Tertia hieratica dicta eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augusteae, sed subcolorata. Quarta Taeneotica, a loco Alexandriae qui ita vocatur, ubi fiebat. Quinta Saitica, ab oppido Sai. Sexta Corneliana, a Cornelio Gallo praefecto Aegypti primum confecta. Septima emporetica, quod ea merces involvuntur, cum sit scripturis minus
Abbreviated transcription (Latin):
uiriũ in labore. & pondere corporis.Uii.¬
plexu uocata. quib comminꝰ certantes
mnitent. qͥ g̾ea appellatione athletȩ uocant᷑.
oeus autẽ luctatio uii. D e Palestra.
cum medios arripiant fere quatiant.
ilq apudd grecos palin uocat᷑. quidam opi¬
nantur artẽ luctandi ursoꝵ contentione
monstratã. namq inter cęteras feras eos
solos & erigi congressos & subsidere cele¬
riter ac reuerti & modo manib tempta¬
re inuicem. modo complexu abigere sese
more luctantiũ¬

Expanded text:
virium in labore et pondere corporis. Lvirium in labore et pondere corporis. Lplexu, quibus comminus certantes innituntur, qui greca appellatione athlete vocantur: locus autem luctationis palestra cum medios arripiant, fere quatiant; idque apud Graecos πάλλειν vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam: namque inter ceteras feras eos solos et erigi congressos et subsidere celeriter ac reverti, et modo manibus temtare invicem, modo conplexu abigere sese more luctantiu
Abbreviated transcription (Latin):
imnicus ludus est uelocitatis. ac uiriũ
gła. cuiꝰ locus gimnasiũ dicit᷑ ibi exercen¬
tur athletȩ. & cursoꝵ uelocitas cõꝓbatur.
hinc accidit ut omniu̾ ꝓpe artiũ exercitia
gimnasia dicantur. Antea enĩ in locis cer¬
tantes cincti erant ne nudarentur post
relaxato cingulo repente ꝓstratus exami¬
natus ẽ quidam cursor. quare ex consilii
decreto tunc arcon yppomenes. ut nudi
deinceps om̃s exercitarentur ꝑmisit. ex
illo gimnasiũ dictũ. qđ iuuenes nudi
exercerent᷑ in campo. ubi sola tantũ uere
cursꝰ. iactus. uirtus. atq luctatio. unde
ferunt quendã regẽ tot filios adolescenteᷤᷤ
sisse contendere.
saltus. altiꝰ exilire uł longiꝰ.
ursus a uelocitate curruũ uocat᷑. Est enĩ
scursus uelocitas pedũ .U. De Iactu.¬
actus dictus a iaciendo. unde & piscatoriũ
rete iaculũ dicitur. huic arti usus ẽ arre¬
ptos lapides ꝓcul ferire. hastas pondere.
librato iacere. sagittas arcu emittere.U¬
P irtus est immensitas De uirtute¬

Expanded text:
mnicus ludus est velocitatis ac virium gloria. Cujus locus gymnasium dicitur, ubi exercentur athletae, et cursorum velocitas comprobatur. Hinc accidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. 2. Antea enim in jocis certantes cincti erant, ne nudarentur: post, relaxato cingulo, repente prostratus et exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex illo gymnasium dictum, quod juvenes nudi exercentur in campo, ubi sola tantum verencursus, jactus, virtus, atque luctatio. Unde ferunt quemdam regem tot filios adolescentes sisse contendere. saltus altius exsilire, vel longius. ursus a velocitate crurum vocatus est; est enim cursus velocitas pedum. Iactus dictus est a iaciendo; unde et piscatorum rete, iaculatum dicitur. Huic arti usus est arreptos lapides procul ferire, hastas pondere librato iacere, sagittas emittere arcu. Virtus est immensitas
Abbreviated transcription (Latin):
Archadius anñ xiii
Ioħs crisostomꝰ floruit.
Nestoriꝰ heresiarches extitit
Egyptꝰ errore dioscori latrat
Acephaloꝵ heresis abdicat᷑.
langobardi italiã capiunt.
Gothi catholici efficiunt᷑¬

Expanded text:
Arcadius ann. XIII. Iohannes Chrysostomus floruit. Nestorius haeresiarches extitit.Aegyptus errore Dioscori latrat.Acephalorum haeresis abdicatur.Langobardi Italiam capiunt. Gothi catholici efficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Tiberius annis .xxxiii.
Matheus eugłm scripsit.
Claudius anñ.xiiii.
Ierosolima a tito subuertit᷑.
Nichil habet hystoriȩ¬

Expanded text:
Tiberius annis XXIII. HuMatheus evangelium scripsit. ClHierosolyma a Tito subvertitur.Nihil habet histori
Abbreviated transcription (Latin):
uno uerbo ꝓpter metri necessitatem &
licentiã poetarũ. cuiꝰ species istȩ sunt
Prothesis. appositio in principio u̾bi. ut gna
onis. ut temno. ꝓ contemno. Syncope
abscisio de medio. ut forsan ꝓforsitan.
Apocope est abscisio de fine. ut sat ꝓsatis
Ectasis. ꝓductio contra naturã ut exercet¬
sẏllaba ꝓduci debeat. Diheresis. discis
natio duarũ syllabarũ munã. ut feton
ꝓ focton. Synaliphe. colisio uocalium
positio litterȩ ꝓ alia littera. ut impete¬
Inter barbarismum autẽ & figuras hoc
int̾est. latinã & ꝑfectam elocutionẽ metha¬
plasmũ esse. qui in uno sermone fit rati¬
one uitiosus. Inter soloecisinũ item &¬
scema idest ꝑfectam sermonũ connexio¬
nem figura est. quȩ fit in contextu sermo¬
nũ ratione uitiosa. Ergo ratione metha¬
scernuntur peritia. & imperitia: Eiunt
autẽ ad ornatũ¬

Expanded text:
uno verbo propter metri necessitatem et uno verbo propter metri necessitatem et licentiam poetarum; cuius species istae sunt. Prothesis adpositio in principio verbi, ut  'o, ut 'temno' pro 'contemno'. Syncope abscisio de medio, ut 'forsan' pro 'forsitan'. Apocope abscisio de fine, ut 'sat' pro 'satis'. Ectasis, producte dici debeat. Diaeresis, discissnatio duarum in unam, ut Phaeton. Synaloephe conlisio vocalium apositio litterae pro alia littera, ut  'inpeteInter barbarismum et figuras, hoc est latinam et perfectam elocutionem, metaplasmum esse, qui in uno sermone fit ratione vitiosus. item inter soloecismum et schema, id est perfectam sermonum conexionem, figura est, quae fit contextu sermonum ratione vitiosa. ergo metascernuntur peritia et inperitia. fiunt autem ad ornatu
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt. domũ reuersi st̃. Tautologia¬
delib occupat umbris. Totum enĩ qđ
repetitur una res est. s crebro sermone
annuntiata. Eclipsis est defectꝰ quidã
dictionis. in qua necessaria uerba dest̃.
ut cui faretra ex auro. Deest enĩ erat.
Tapinosis est humilitas statũ rei magnȩ
dictis infirmans. ut apparent rarinan
mus hasta: Amphibolia est ambigua
dictio quȩ fit aut ꝑ casum accusatiuũ.
ut illud responsũ apollinis ad pyrrum.
quo ñ est certũ quẽ in ipso uersu demon¬
strauerit esse uictorẽ. Fit & ꝑ incertam
Incerta distinctio est utrũ bellũ ingens.
cato. prestolat᷑ brutus. dedignatur an¬
tomus. nec ostendit᷑ in hac ambiguitate
utrũ ipsi alios an alii ipsos dep̾cati st̃.
aut calumniati. Fit & ꝑ omonyma
quo uno nomine multa significant᷑.
ut acies & ñ addas aut ferri aut oculoꝵ
aut militu᷑.
xx. De Aletaplasmis.
etaplasmus greca lingua. latine
transformatio dicitur. Qui fit in

Expanded text:
venerant domum reversi suntvenerant domum reversi suntdelibus occubat umbris. Totum enim quod repetitur una res est, sed crebro sermone annuntiata 10. Eclipsis est defectus dictionis, in quo necessaria verba desunt, ut, cui pharetra ex auro; deest enim erat. 11. Tapinosis est humilitas statum magnae rei dictis infirmans, ut: Amus hasta. Amphibolia, ambigua dictio, quae fit aut per casum accusativum, ut illud responsum Apollinis ad PyrrhumEquo non est certum, quem in ipso versu monstraverit esse victorem. Fit et per incertam Incerta distinctio, utrum 'bellum ingens' aestolatur Brutus, dedignatur Antonius'; nec ostenditur in hac ambiguitate utrum ipsi alios, an alii ipsos deprecati sunt aut calumniati. Fit et per homonyma, quo uno nomine multa significantur, ut 'acies' et non addas aut ferri, aut oculorum, aut militum. § 35 De metaplasmis. Metaplasmus Graeca lingua, Latine transformatio dicitur. Qui fit in
Abbreviated transcription (Latin):
iunctionib. ut. cectũq laremq armaq
Dialiton uel asintheton. est figura quȩ
e contrario sine coniunctionib solute
ac simpliciter effertur. ut uenimꝰ. uidimꝰ.
placuit. Antitheton. ubi contraria con¬
trariis opponuntur & sententiȩ pulchri¬
tudinẽ reddunt. ut est illud. frigida pu¬
gnabant calidis humentia siccis. Mollia
cum duris sine pondere habentia pondꝰ.
Upallage. quotienscũq ꝑ contrarium uer-¬
ba intelliguntur. ut. dare classib austros
cũ uentis naues demꝰ. ñ nauib uentos.
.xxii. De Tropis.

Expanded text:
junctionibus, ut, tectumque, laremque, armaque, junctionibus, ut, tectumque, laremque, armaque, Dialytoe contrario sine coniunctionibus solute ac simpliciter effertur, ut: 'Venimus, vidimus, placuit'. Antitheton, ubi contraria contrariis opponuntur et sententiae pulchritudinem reddunt, utillud: Frigida pugnabant calidis, humentia siccis; Mollia cum duris; sine pondere, habentia pondus. 22. Hypallage quotiescunque per contrarium verba intelliguntur, ut dare classibus austros., cum ventis naves demus, non navibus ventos. XXVII. De tropis.
Abbreviated transcription (Latin):
principio uersus tantũ. ut est illud. sȩua
sedens suꝑ arma. Nunc in medio. ut. quȩq
lacus. late liquidus quoq aspera dumis.
Nunc in fine. ut. sola michi tales casus
cassandra canebat. Omoeptoton est. cũ
plurima nomina ꝑ unũ casum denunti¬
antur ut est illud.S neq currentẽ sed
nec cognoscit euntẽ. tollentemq manꝰ
saxũq in mane mouente. O moeute¬
leuton est.cum uno modo uerba pluri¬
ma finiuntur. ut. abiit. abcessit. euasit.
erupit. Poliptoton est. cum diuersis
casib sententia uariatur. ut. ex nichilo
nichilum ad nichilũ nil posse reuerti¬
& marci dãma pape marco spondente re
ce tabellas. Hyrmos est. continuate sen¬
tentia orationis tenorem suũ usq ad
ultimũ seruans. ut. in secessu longo locꝰ
insula portuᷤᷤ. & reliqua. Hic enĩ uadit¬
in longũ sensum usq ad illud. horrendi̾q
atrũ nemus imminet umbris. Poli sin¬
teton est dictio multis concatenata con¬

Expanded text:
principio versus tantum, ut est illud: Saeva principio versus tantum, ut est illud: Saeva sedens super arma; nunc in medio, ut: Quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis; Nunc autem in fine, ut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat. 58 15. Homoeoptoton est, cum plurima nomina per unum casum denuntiantur, ut est illud: Sed neque currentem se, nec cognoscit euntem, Tollentemque manus, saxumque immane moventem. 16. Homoteleuton est, cum uno modo verba plurima finiuntur: ut abiit, abscessit, evasit, erupit. 17. Polyptoton est, cum diversis casibus sententia variatur, ut: Ex nihilo nihilum, ad nihilum nil posse reverti. Marcus Dama, papae, Marco spondente, rece, tabellas. 18. Hirmos est sententia continuatae orationis tenorem suum, usque ad ultimum servans, ut: Est in secessu longo locus, insula portum, et reliqua. Hinc enim in longum vadit sensus usque ad illud: Horrentique atrum nemus imminet umbra. 19. Polysyntheton est dictio multis concatenata con
Abbreviated transcription (Latin):
secuti. nos tumidũ sub te ꝑmensi classib
ȩquor. Epanafora est in uno uersu ꝑ
principia sensuũ eiꝰdem uerbi repetitio.
ut. te nemus angitię uitrea te fucinus
unda. te liquidi fleuere lacus. Epizeuxiᷤᷤ¬
est in uno sensu congeminatio uerbi. ut.
sic sic iuuat me ire ꝑ umbras. Epanalem¬
psis est sermonis in principio uersus
positi eiꝰdem in fine replicatio. ut est
illud. crescit amor numini qnͣtũ ipsa
pecunia crescit. Paranomasia. in signi¬
ficatione diuersa dictio pene ipsa. ut¬
est illud. abire anobire. te conuenit.
id est exulem fieri. an mori. Scesisonama¬
ton. multitudo nominũ coniunctoꝵ
qͦdam ambitu copulata. ut nubila .nix.
grando. ꝓcelle. fulmina. uenti. Para no¬
meon. est multitudo uerboꝵ ex una litt̾a
inchoantiũ. quale est apud ennũ. o tite.
tute. tati.tͥ. tanta. trranne. tulisti. S bene
hoc temperat uirgiliꝰ dũ ñ toto uersu
utitur hac figura ut enniꝰ. sed nunc in

Expanded text:
secuti, Nos tumidum sub te permensi classibus secuti, Nos tumidum sub te permensi classibus aequor. 9. Epanaphora est in uno versu per principia sensuum ejusdem verbi repetitio, ut: Te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda, Te liquidi flevere lacus. 10. Epizeusis in uno sensu congeminatio verbi, ut: sic sic juvat ire sub umbras 11. Epanalepsis est sermonis in principio versus positi ejusdem in fine replicatio, ut est illud: Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. 12. Paronomasia est in significatione diversa dictio pene ipsa, ut illud: Abire an obire te convenit, id est, exsulem fieri, an mori? 13. Schesis onomaton, multitudo nominum conjunctorum quodam ambitu copulata, ut nubila, nix, grando, procellae, fulmina, venti. 14. Paromoeon est multitudo verborum ex una littera inchoantium, quale est apud Ennium: O Tite tute Tati tibi tanta tyranne tulisti. Sed hoc bene temperat Virgilius, dum non toto versu utitur hac figura ut Ennius, sed nunc in
Abbreviated transcription (Latin):
singulis sensib ꝓpria unicuiq clausu¬
la est ut. regẽ adit. & regi memorat
nomenq genusq Sillempsis est in dissi¬
milib clausulis aut pluralis dictio sin¬
gulari uerbo finita. ut. sociis & rege rece¬
pto. aut singularis dictio plurali uerbo
expleta. ut. sunt nobis mitia poma. ca¬
stancȩ molles. & pressi copia lactis. Supͣ
enĩ sunt dixit. hc debuit dicere. est. &¬
pressi copia lactis. Fit autẽ sillempsis
ñ solum ꝑ partes orationis. s ꝑ acciden¬
tia partium. Nam ubi & ꝓ multis unus
& ꝓ uno multi ponuntur. sillempsis est.
ꝓ multis unꝰ ut est illud.utrũq armato
milite. complent. cum nꝰ uno s multis mi¬
litib. Item ꝓ uno multi ut in eugłio latro¬
nes. qui crucifixi erant cũ eo imꝓperabant
illi. ubi ꝓ uno uterq inducit᷑ blasphemasse
Anadiplosis est. qnͣdo ab eodem uerbo quo
prior uersus finiuit. sequens uersus mei¬
delfinas orion. Anafora est repetitio eiꝰ

Expanded text:
singulis sensibus propria unicuique claususingulis sensibus propria unicuique clausula est, ut, Regem ADIT, et regi MEMORAT nomenque, genusque. 5. Syllepsis est in dissimilibus clausulis, aut pluralis dictio singulari verbo finita, ut, sociis et rege recepto, aut singularis dictio plurali verbo expleta, ut: Sunt nobis mitia poma, Castaneae molles, et pressi copia lactis. 57 Supra enim sunt dixit, hic debuit dicere: Est pressi copia lactis. 6. Fit autem syllepsis non solum per partes orationis, sed, et per accidentia partibus. Nam ubi et pro multis unus, et pro uno multi ponuntur, syllepsis est: pro multis unus, ut est illud: uterumque armato milite complent, cum non uno, sed multis militibus. Item pro uno multi, ut in Evangelio: Latrones qui crucifixi erant cum eo improperabant ei; ubi pro uno uterque inducitur blaAnadiplosis est, quando ab eodem verbo quo prior versus finivit, sequens versus incidelphinas Arion. Anaphora est repetitio eius
Abbreviated transcription (Latin):
cemata ex greco in latinũ eloquiũ
figure interp̃tantur. quȩ fiunt in
uerbis uł in sententiis ꝑ uarias dictionũ
dum multe sint apud grãmaticos iste
inueniuntur. Prolempsis est p̾sumptio
Debuit enĩ sic dicere. interea reges in gen¬
ti mole. & statim adicere qđ sequitur
ꝓcedunt a castris. deinde dicere latinꝰ¬
& cetera. Sed facta est ꝓ ornamento
p̃sumptio rei & qui sequi debuerant regeᷤᷤ
interpositi sunt In.uii. uersib & postea
additũ ẽ. ꝓcedunt e castris. Inde & p̾sum¬
ptio. quia anteposita sunt quȩ sequi
debuerant. Teuma est clausula dum
plures sensus uno uerbo clauduntur.
quȩ fit trib modis. Nam aut in pͥmo.
aut inpostremo. aut in medio. id
uerbũ ponitur. qđ sententias iungit.
In primo. ut uertitur enofori fundus
sententia nobis. In medio. ut. grecia
sulpicio sorti data gallia cottȩ. In
postremo. ut. nãq hoc tẽpore obsequiũ
amicos. ueritas odiũ parit. Yporeuxis
est figura superiori contraria. ubi in

Expanded text:
emata ex Graeco in Latinum eloquium figurae interpretantur, quae fiunt in uerbis uel sententiis per uarias dictionum dum multae sint apud Grammaticos, istae inveniuntur. Prolempsis est praesumptio, Debuit enim sic dicere: 'Interea reges ingenti mole', et statim adicere, quod sequitur: 'procedunt castris', deinde dicere: 'Latinus', etc.; sed facta est pro ornamento praesumptio rei, et qui sequi debuerunt reges interpositi sunt in septem versibus, et postea additum est: 'Procedunt castris'. Inde et praesumptio, quia anteposita sunt quae sequi debuerunt. Zeuplures sensus uno verbo clauduntur, quae fit tribus modis. Nam aut in primo, aut in postremo, aut in medio id verbum ponitur, quod sententias jungit. In primo, ut, VERTITUR oenophoris fundus sententia nobis. In medio, ut, Graecia Sulpicio sorti DATA, Gallia Cottae. In postremo, ut: Namque hoc tempore obsequium ami cos, veritas odium PARIT. 4. Hypozeuxis est figura superiori contraria, ubi in
Abbreviated transcription (Latin):
reptore uitis fertur inuentus in quo
homines moti uino inniterentur. sicut
a bacho baculus. ita a baculo bacillꝰ per
diminutionẽ. Fu̾stes qdđ p̃fixi in terram
stent. qͦs palos rustici uocant. qͥb iuuenes
ꝓ criminib feriuntur. Uectes dicti qd̾
manib uectent᷑ unde ostia. saxaq euel¬
luntur. Forfices scđm ethimologiam si
a filo dicantur .f. ponit᷑ ut forfices quȩ
st̃ sartoꝵ. si a pilo ꝑ .p. ut forpices quȩ
sunt tonsoꝵ. si ab accipiendo ꝑ .c. ut
forcipes. eo qđ formũ capiant. quȩ st̃
fabroꝵ. Fo̾rmũ enĩ dixerunt antiqui
calidũ. unde & formosus. Nouacula.¬
Pectinem dici eo qđ pexos capillos faciat
atq cõpositos. Calamistrũ acus est quȩ
calefacta & adhibita calefacit. & intor¬
quet capillos. unde & calamistrati appel¬
lantur. qui comã torquent. Clauis di¬
cta qd claudat. & aꝑiat. Catenatum. qd̾
capiendo teneat. Horologium qđ ibi
horas legamꝰ. idest colligamꝰ. est enim

Expanded text:
rtore vitis fertur inventus, quo homines moti vino inniterentur. Sicut autem a Bacco baculus, ita a baculo bacillum per diminutionem. Fustes, quod praefixi in terram stent, quos palos rustici vocant; quibus iuvenes pro criminibus feriuntur. Vectes dicti quod manibus vectentur, unde ostia saxaque velluntur. Forfices: secundum etymologiam, si a filo dicuntur, F ponitur, ut forfices quae sunt sartorum; si a pilo, P, ut forpices quae sunt tonsorum; si ab accipiendo, C, ut forcipes, eo quod formum capiant, quae sunt fabrorum. Formum enim dixerunt antiqui calidum; unde et formosus. NovaculaPecten dictus, eo quod pexos capillos faciat, atque compositos. Calamistrum est acus quae calefacta et adhibita calefacit, et intorquet capillos. Unde et calamistrati appellantur qui comam torquent. 5. Clavis dicta quod claudat, et apertat. Catenatum, quod capiendo teneat. Horologium, quod ibi horas legamus, id est, colligamus. Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ueho. uecto. uexo. ut uexasse sit
portasse. Ueneficus eo qđ uenenũ mor¬
tis causa parauit. aut p̾stitit. aut uen¬
didit. Uector qͣsi uehitor. est autem
uector & qui uehit & qui uehitur
Uenator qͣsi uenabulator. a uenatione
scilicet. qua bestias premit. Uenatoꝵ
autẽ sunt quatuor officia. uestigatores.
indagatores. alatores. pressores.¬

Expanded text:
quod est veho, vecto, vexo, ut vexasse sit quod est veho, vecto, vexo, ut vexasse sit portasse. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit et qui vehitur. Venator, quasi venabulator, a venatione scilicet, quo bestias premit. Quattuor autem sunt venatorum officia: vestigatores, indagatores, alatores, pressores.
Abbreviated transcription (Latin):
m a uirtute. Utilis ab utendo bene
sua. uł qđ bene quid uti possit. sicrit
docilis qd doceri possit. Uerus a ueritate.
hinc & uerax. maior est ueritas quã uerus.
quia ñ ueritas a uero. s uerus a ueritate.
descendit. Ueridicus. quia uerũ dicit. &
ueritatis assertor est. Uerecundus qͥa uerũ
factũ erubescit. Uenustus pulcher: a uenis
qͣsi ñ tiniꝰ uie. s incerte mixteq sententiȩ
Uersutus eo qđ sit eiꝰ mens in quolibet actu
ad quãlibet fratidẽ facile uertit᷑. unde et
uersutia dicit᷑ contorta sententia. Plautꝰ.
lis. eo qđ in diuersa uultũ & mentẽ uer¬
tat. inde & uersutꝰ & callidus. Niolentꝰ.
quia uim infert. Uecors. mali cordis.
& malȩ conscientiȩ. Uagus. quia sine
uia certa. Uanus a uenere ethimologia
trahit. Itẽ uanꝰ. inanis. falsus. eome
memoria euanescit: Uesanꝰ ñ porro sanꝰ.
Umolentus. quia & satẜ bibit. & difficile
in ebriat᷑. Uexatus. idest portatus. ab eo

Expanded text:
Vir, a virtute. Utilis, ab utendo bene Vir, a virtute. Utilis, ab utendo bene sua, vel quod bene quid utere possit; sicut docilis, quod doceri possit. Verus, a veritate; hinc et verax. Maior est veritas quam verus, quia non veritas a vero, sed verus a veritate descendit. Veridicus, quia verum dicit et veritatis adsertor est. Verecundus, quia verum factum erubescit. Venustus, pulcher, a venis, quasi non unius viae, sed incertae mixtaeque sententiae. Versutus, eo quod eius mens in quolibet actu ad quamlibet fraudem facile vertitur; unde et versutia dicitur contorta sententia. Plautus lis, eo quod in diversa vultum et mentem vertat. Inde et versutus et callidus. Violentus, quia vim infert. Vecors, mali cordis et malae conscientiae. Vagus, quia sine via. Vanus a Venere etymologiam trahit. Item vanus inanis, falsus, eo quod memoria evanescat. Vesanus, non probe sanus. Vinolentus, qui et satis bibit et difficile inebriatur. Vexatus, id est portatus; ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
do adhiberi solent. sicut signatores qđ̃
testamentũ signent: Tetricus mons in
sabinis asꝑimus. unde & tristes homi¬
nes tetricos dicimꝰ. Taciturnꝰ in tacen¬
do diurnꝰ. Trutinator. examinator ex
iudicii libra ppendens recta. translatio¬
ne a trutina. quȩ est gemina ponderũ
lances. Tenax numni cupidior qđ tene¬
at. interdũ & ꝑtinax. Truculentꝰ toruuᷤᷤ.
terribilis. eo qđ sit torto uultu. & turbu¬
Tarbidus. terribilis. Teter ab obscura te¬
nebrosaq uita: Teterrimꝰ ꝓfero nimiũ.
tetrũ enĩ ueteres ꝓfero dixert̾. ut ennius
retrosq elefantes tenuimꝰ. Terribilis.
qđ terrorẽ habet & timet᷑. Tergiuersa¬
tor qd animũ qͣsi tergũ uertat huc &
illuc. ne facile qualis sit intelligatur.
Temulentꝰ a temeto. idest a uino dictus.
Tunidus eo qđ timeat diu. idest sine san¬
guine. nam tinior sanguinẽ gelat. qui
coactus gignit timorẽ: Turpis. qđ sit
informis & torpeat.

Expanded text:
to adhiberi solent; sicut signatores, quod to adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signent. Tetricus, mons in Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. Trutinator, examinator, ex iudicii libra perpendens recta; translatione a trutina, quae est gemina ponderum lances. Tristis. Tenax, nummi cupidior, quod teneat. Interdum et pertinax. Truculentus. Torvus, terribilis, eo quod sit torto vultu et turbuTurbidus, terribilis. Teter, ob obscura tenebrosaque vita. Teterrimus, pro fero nimium. Tetrum enim veteres pro fero dixerunt, ut EnniusTerribilis, quia terrorem habet et timetur. Tergiversator, quod animum quasi tergum vertat huc et illuc, nec facile qualis sit intellegitur. Temulentus a temeto, id est vino, dictus. Timidus, quod timeat diu, id est sanguine; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit timorem. Turpis, quod sit informis et torpeat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissor. stipulari enĩ ꝓmittere est. ex
quia sine pallore est. Sospes. Salus a sa¬
le nom̃ accepisse putat᷑. Subtilis ab exte¬
nuatione dictus. Sequester dicitur qui
certantib mediꝰ interuenit. qui apud
grecos omesus dicit᷑. apud quẽ pignera
deponi solent. qđ uocabulũ ab obsequen¬
do factũ est. qł eiꝰ qui electus sit utraq
pars fidem sequatur. Sessilis. qđ ñ uide¬
tur stare. s sedere. Surdus. a sordib
humoris aure conceptis. & quãuis mul¬
tis casib accedat. nom̃ tam̃ ȩger ex prę¬
dicto uicio retinet. Siccus qđ sit exsuca¬
tus. siue ꝑ antifrasin. qđ sine suco sit.
ab exigendo dictꝰ. Sutor a suendis pelli¬
b nominatꝰ. Subulcus porcoꝵ pastor.
sicut bubulcus a cura boum.
utor quia pupillũ tuetur. hoc est
intuetur. de quo in consuetudine uulga¬
ri dicit᷑. quid me mones & tutorẽ & peda¬
gogum obrui olim. Testes dicti qd̃ cestan¬

Expanded text:
promissor. Stipulare enim promittere est, ex promissor. Stipulare enim promittere est, ex quia sine pallore est. Sospes . . . Salus, a sale nomen accepisse putatur. Subtilis, ab extenuaticertantibus medius intervenit, qui apud Graecos ὁ μέσος dicitur, apud quem pignera deponi solent. Quod vocabulum ob sequendo factum est, quod eius, qui electus sit, utraque pars fidem sequatur. Sessilis, quod non videtur stare, sed sedere. Surdus, a sordibus humoris aure conceptis; et quamvis multis casibus accidat, nomen tamen aeger ex praedicto vitio retinet. Siccus, quod sit exsucatus; sive per antiphrasin, quod sit sine suco. ab exigendo dictus. Sutor a suendis pellibus nominatus. Subulcus, porcorum pastor; sicut bubulcus, a cura boum. Tutor, qui pupillum tuetur, hoc est intuetur; de quo in consuetudine vulgari dicitur: 'Quid me mones? Et tutorem et paedagogum olim obrui.' Testes dici quod testamen
Abbreviated transcription (Latin):
animi minuti & asperi est. scrupo
enĩ est arena durior. Sacrilegꝰ dicit᷑
ab eo qđ sacra legit: idest furatur.
Sicariꝰ uocatur. qui ad ꝑpetrandũ sce¬
lus telis armatus est. Sica enĩ gladiꝰ
est. a secando uocatꝰ. Sceuus. sinister atq
crudelis animi. Scenicus. qui in theatro
agit. Theatrũ enĩ scena est. Scortum qđ a
pelles quib corruptela sit. Spurcus. qđ
sit impurus. Scelerosus scelerib plenus.
ut lapidosus locus & arenosus. plus ẽ enĩ
scelerosus qua sceleratꝰ. Sator. seminator
uł sator a semine. Scurra qui sectari quẽp
appellatos.idem est a secla a sequendo.
Satelles qd̃ adhereat alteri. siue a lateris
custodia: Suffectus in loco alteriꝰ suppo¬
situs qͣsi suffactus. unde & consulem
sequentib seruis pedissequis. Unde & scdã
fortuna dicitur. quia scdđm nos est idest
ꝓpe nos. Ende & res scđȩ idest prosperȩ.
Sed̾ȩ autẽ a sequendo st̃ dicte. Stipulator.

Expanded text:
animi minuti, et asperi. Scrupus animi minuti, et asperi. Scrupus enim est arena durior. Sacrilegus, dicitur ab eo quod sacra legit, id est, furatur. Sicarius vocatur, qui ad perpetrandum scelus telis armatus est. Sica enim gladius est a secando vocatus. 253. Scaevus, sinister atqueessimi et crudelis animi. Scenicus, qui in theatro agit. Theatrum enim scena est. Scorta, quae pelles, quibus corruptela fit. 254. Spurcus, quod sit impurus. Scelerosus, sceleribus plenus, ut lapidosus locus, et arenosus. Plus est autem scelerosus quam sceleratus. 255. Sator, seminator, vel pater, a semine. Scurra, qui sectari solet appellatus. Idem assecla, a sequendo. Satelles, quod adhaereat alteri, sive a lateris custodia. 256. Suffectus, in loco alterius suppositus, quasi suffactus. Unde et consulem sequentibus servis pedisequis. Unde et secunda fortuna dicitur, quod secundum nos est, id est, prope nos. Inde et res secundae, id est, prosperae. Secundae autem a sequendo sunt dictae. 258. Stipulator,
Abbreviated transcription (Latin):
culi aut oꝑis societatẽ. qͣsi in una cali¬
ga & in uno uestim̃to manentes.
Stultus hebetior corde si cut quidã ait.
ego me esse stultũ existimo. fatuũ eẽ
non opinor. idest obtunsis quidem
sensib nͨ tam̃ nullis. Stultꝰ est qui ꝑ
stuporẽ ñ mouetur iniuria. seuitiam
enĩ ꝑfert nec ultus est. nec ullo igno¬
miniȩ cõmouetur dolore: Segnis idest
sine igne. ingenio carens. se autẽ sine
significat. ut sedulꝰ sine dolo. Securꝰ
qͣsi sine cura. idest frigidus. ꝑ qđ inuti¬
les accipimꝰ. Siupidus. sepius stupens.
Suꝑbus dictus. quia suꝑuult uiden ꝗͣ
est. qui enĩ uult suꝑgredi qđ est: suꝑbꝰ
est. Susurro de sono locutionis appella¬
tus est. quia ñ in facie alicuiꝰ. s in au
re loquit᷑ de altero detrahendo. Sediti¬
osus qui dissensionẽ animoꝵ facit. &
discordias gignit. quas greci diastasmn
dicunt. Seuerus. qͣsi satis uerus. tenet
enĩ sine pietate iustitiã. Simulator

Expanded text:
culi et operis societatem, quasi in unam caliculi et operis societatem, quasi in unam caligam et uno vestigio manentes. 246. Stultus, hebetior corde, sicut quidam ait: Ego me esse stultum existimo, fatuum esse non opinor, id est, obtusis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur injuria: saevitiam enim perfert, nec ultus est, nec ullo ignominiae commovetur dolore. 247. Segnis, id est, sine igne, ingenio carens  se autem sine significat, ut se dulusquasi sine cura; id est frigidus, per quod inutiles accipimus. Stupidus, saepius stupens. Superbus dictus quia super vult videri quam est; qui enim vult supergredi quod est, superbus est. Susurro de sono locutionis appellatus, quia re loquitur de altero detrahendo. 250. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit, et discordias gignit: quam Graeci διάστασιν dicunt. Severus quasi saevus verus, tenet enim sine pietate justitiam. 251. Simulator,
Abbreviated transcription (Latin):
scat. atq sensꝰ ueritatis discernat. cui
contrariꝰ est insipiens. qđ sit sine sapo¬
re. & nec alicuiꝰ discretionis. uł sensus.
a ueteri consuetudine appellatus eo qd̾
hi qui purificari uolebant sanguine
hostiȩ tangebant᷑. & ex hoc scĩ nomen
qͣsi sine corruptione. cui contrariꝰ insin¬
ad sidera cęli. Speciosꝰ ab specie uł ab
aspectu. sicut formosꝰ a forma. Sollers
qd̃ sit sollicitꝰ in arte & utilis. Sollers enĩ¬
bona arte instructus. ut terentiꝰ. ado¬
lescentẽ sollertẽ dabo. Suꝑstitiosos ut¬
ait cicero appellatos. qui totos dies preca¬
bantur. & immolabant. ut sibi sui liberi
suꝑstites essent. Sollicitus qͥa sollers &
citus. atq in re quietus. Sedulus fami¬
liare uerbũ terentii. hoc est sine dolo
alias assiduus. Sodales dicunt᷑ qui ad
sẏmbolum conuenire consueuert̾. qͣsi
suadentes. alias qͣsi sedales. qđ simul
sedeant. ipsi & socii dicuntur ꝓpt̾ peri¬

Expanded text:
scat, atque sensu veritatis discernat. Cuius scat, atque sensu veritatis discernat. Cuius contrarius est insipiens, quod sit sine sapore, nec alicuius discretionis vel sensus. teri consuetudine appellatus eo quod hi, qui purificari volebant, sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen quasi sine corruptione, cui contrarius insinad sidera caeli. Speciosus, ab specie vel aspectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in arte et utilis. Sollers enbona arte instructus. Terentius: Adolescentem solertem dabo. 244. Superstitiosos ait Cicero appellatos qui totos dies precabantur, 494 et immolabant, ut sibi sui liberi superstites essent. Sollicitus, quia solers, et citus, atque irrequietus. Sedulus, familiare verbum Terentii, hoc est sine dolo, alias assiduus. 245. Sodales dicuntur, qui ad symbolum convenire consueverunt, quasi sua edentes, alias quasi sedales, quod simul sedeant. Socii dicuntur propter peri
Abbreviated transcription (Latin):
fortis. ualidus a fortitudine roboree
arboris appellatꝰ. Rapidus. uelox pedib.
Raptor eo qđ corruptor. unde & rapta
eo qđ corrupta est. Reusare de qua
obnoxiꝰ est. & reatus a reo est nuncupatꝰ.
Reus maiestatis primũ dictus. qͥa aduersꝰ
rem publicã aliquid egisset. aut qui cũ
hostib consensisset. dictꝰ autẽ reus ma¬
iestatis. quia maiꝰ est ledere patriã quã
ciuẽ unũ. Post ea etiã & hi rei maiestatis
dicti st̃. qui aduersꝰ maiestatẽ pͥncipis
egisse uiderent᷑. uł qui leges inutiles
rei publicȩ detulerant. uł utiles abro¬
gauerunt. Rixosus a rictu canino
dictus. semꝑ enĩ ad contradicendum
paratꝰ est. & iurgio delectat᷑. & ꝓuocat
contendentẽ. Rusticus dictus. qđ rus
opetur idest terram.
apiens dictus a sapore. quia sicut
gustus aptus est ad discretionẽ sa¬
poris ciboꝵ. sic sapiens ad dinoscentiã
rerũ. atq causarũ. quo unũ qđq dino¬

Expanded text:
fortis, validus; a fortitudine roboreae fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta. Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum. Reus maiestatis primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. Rixosus a rictu canino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et iurgio delectatur, et provocat contendentem. Rusticus dictus quod rus operetur, id est terram. Sapiens dictus a sapore; quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens ad dinoscentiam rerum atque causarum; quod unumquodque dino
Abbreviated transcription (Latin):
metũ. nam pauere ferire est: unde &
saxoꝵ nominant᷑. Petulcus dictus ab
apperendo. unde etiã meretrices petul¬
Iuestor a quȩrendo dictꝰ qͣn quesitor. Questu¬
infert. Quietus
qđ sit sibi animo ipse securus neminem
Flisios us ait cicero a relegendo
appellatꝰ. qui retractat & tanquã
relegit ea quȩ ad cultũ diuinũ ꝑtinent.
hi sunt dicti religiosi ex religendo tanqͣ
ex eligendo eligentes. ex diligendo dili¬
gentes. ex intelligendo intelligentes.
Ratiocinator dictus uir magnꝰ.qui de
omnib reb quas eẽ mirabiles constat.
possit reddere rationẽ. Retractator.
repetitor. nam retractare est repetere
qd omiserat. Resipiscens eo qd̾ mentẽ
qͣsi post insaniã recipit. aut qͥa resapit
qui sapere desierat. castigat enĩ seipsũ
dementiȩ. & confirmat animũ suum
ad rectiꝰ uiuendũ. cauens ne iterũ cor¬
ruat. Repentinꝰ a repente. repente aut̃
& aduerbiũ & nom̃ potest eẽ. Robustꝰ

Expanded text:
motum; nam PAVIRE ferire est, unde etmotum; nam PAVIRE ferire est, unde etsaxorum nominantur. appetendo, unde etiam et meretrices petulaestor, a quaerendo dictus, quasi quaesitor. Quaestuinfert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, neminem Religiosus, ait Cicero, a relegendo appellatur, qui retractat, et tanquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex religendo, tanquam ex ELIGENDO eligentes, ex DILIGENDO diligentes ex INTELLIGENDO intelligentes. 235. Rationator dictus, vir magnus, quia de omnibus rebus quas esse mirabiles constat possit reddere rationem. Retractator, repetitor, nam retractare, est repetere quod omiseras. 236. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resipit qui sapere desierat. Castigat enim seipsum dementiae, et confirmat animum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus,