comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orationem pene consummante scm̃¬
uerillum exaltaturo: in mentem
malicie immemoris uenit: & statĩ
diuini p̾cepti recordans asserentis. si
offers munus tuũ ad altare & cȩtera:
intimat diacono facienti orationẽ.
quam diaconus solitus erat facere:
ut inciperet a capite. Et si cõpleret᷑
iterum recapitularet: usq dum ꝑ¬
ueniat eius scificatio. finxit enim
se. tanquã si eum uentris necessitaᷤᷤ
pulsasset. Et̃ ueniens ihonorabile
kimiliarchiũ: misit statim fere
uiginti ebdomadarios. querenteᷤᷤ
iam dictum mali modi clericum.
Intentio enim pastoris hec erat. ut
duceret de ore leonis ouem. Ds̃ uͦ qͥ
uoluntatẽ timentiũ se facit. fecit
p̾ manib mox inueniri clericum:
& ueniente eo ueritate testimoniũ
ꝑhibente.prior patͥarcha genu fle¬
xit dicens.Indulge mͥ frat̃.
Ueritus gͦ illiꝰ uenerabile ponti¬
ficium. &e eoꝵ qui aderant presen¬
tiã magis uͦ timens iudiciũ. &e hor¬

Expanded text:
orationem pene consummante, sancorationem pene consummante, sanctum velum exaltaturo, in mentem malitiae immemoris venit; et statim divini praecepti recordans, asserentis: Si offers munus tuum ad altare, et intimat diacono facienti orationem, quam diaconus solitus facere erat, ut reinciperet a capite; et si impleretur, iterum recapitularet, usque dum perveniat ejus sanctificatio. Finxit enim se, tanquam si eum ventris necessitas compulisset. Et veniens in honorabile cimiliarchium, misit statim fere viginti hebdomadarios, quaerentes jam dictum mali modi clericum. Intentio enim pastoris haec erat, ut educeret de ore leonis ovem. Deus vero, qui voluntatem timentium se facit, fecit prae manibus inveniri mox clericum. Et veniente eo, et veritati testimonium perhibente, prior patriarcha genu flexit, dicens: Indulge mihi, frater. Veritus ergo illius honorabile pontificium, et eorum qui aderant praesentiam, magis vero timens judicium Dei, et hor
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit increpationẽ libenter: et
cognouit culpam suam. Alter uero
maliciosꝰ existens. gaudens p̃ceptũ
suscepit: occasionẽ enim querebat
miser ne ingrederetur ȩccłiam: s
licentiam haberet ꝑseuerandi in
nefandis oꝑib suis. Irascebat᷑ enĩ
pecunias ȩccl̃iȩ ad patricium nicetã:
quas &e rapuit manu. ut p̾scriptũ
est. Nunciatũ ẽ gͥ quod ille mali me¬
mor maliciã reseruaret: & non rectã
erga hunc beatũ ioh̾em uoluntatẽ
haberet. Ille enim pastor memor
dicti illius. quis infirmat᷑ & ego ñ
firmitates impotentiũ portare: uo¬
luit hunc accersire & decenter am¬
monere: & soluere eum ab excõmu¬
nicatione. Uidebat enim lupum:
conantẽ rapere ouem. Dispensatiõe
uͦ dĩ actum ẽ. ut innotesceret omĩb
patriarche immemor mali animus:
oblitus ẽ accersire eum & soluere ab
excõmunicatione. Cum gͦ ad sc̃m
dominicũ diem ꝑuenisset. & sc̃o alta¬
ri astitisset. ut ineruentum sacrifiei¬
um offerret. iam diacono generale

Expanded text:
suscepit increpationem, et cognovit culpam suam; alter vero malitiosus existens, gaudens praeceptum suscepit. Occasionem enim quaerebat miser, ne ingrederetur ecclesiam, sed licentiam haberet perseverandi in nefandis actibus suis. Irascebatur autepecunias Ecclesiae ad patricium Nicetam , quas et rapuit manu, ut praescriptum est. Nuntiatum est igitur quod ille mali memor malitiam reservaret, et non rectam erga beatum hunc voluntatem haberet. Ille autem vere pastor, memor dicti illius: Quis infirmatur, et ego firmitates impotentium portare , voluit hunc accersire, et decenter admonere, et solvere eum ab excommunicatione; videbat enim lupum conantem rapere ovem. Dispensatione vero Dei actum est ut innotesceret omnibus patriarchae immemor mali animus. Oblitus est accersire eum, et solvere ab excommunicatione. Cum ergo ad sanctum Dominicum diem pervenisset, et sancto altari astitisset, ut incruentum sacrificium offerret, jam diacono generalem
Abbreviated transcription (Latin):
aliciam reseruantẽ qu nda
illustrium contra aliũ pͥnci¬
pem. audiens hic magnus ioħes.
monuit sepe eum & suasit ad con¬
cordiam: & ñ potuit eum conu̾tere
ad pacẽ. Semel gͦ mittit. & adducit eũ
sc̃s quasi ꝓ republica. & facit missas in
oratorio suo: neminẽ habens nͥ mini¬
strum suum. Cum gͦ scã benedixis¬
set patͥarcha. &e orationẽ dominicam
inchoasset: ceꝑunt dicere tres tantũ
illi pater nr̃. Et cũ ꝑuenissent ad ser¬
monẽ qͦ dr dimitte nob̾ debita nr̃a. sic̃
& nos dimttimꝰ debitorib nr̃iᷤ innuit
domestico patͥaicha ut tace̾t: siluit &e pa¬
tͥarcha: & remansit pͥnceps solus di¬
cens u̾sum dimitte nobis. sicut &e noᷤ
dimittimus. Et statim conu̾sus sc̃s:
dicit ei mansueta uoce. Uide in quã
t̾ribili hora qͥd dicas do: qm̃ sicut
ego dimitto. ita ce tu dimitte michi.
Tanquã ab igne cruciatum ferens pre¬
dictus pͥnceps. cecidit in faciem ad pe¬
des scĩ. dicens. Quecunq uisseris dñe:

Expanded text:
alitiam reservantem quemdam illustrium, contra alium principem, audiens hic magnus Joannes, monuit eum saepe, et suasit ad concordiam, et non potuit eum convertere ad pacem. Semel ergo mittit et adducit eum sanctus, quasi pro re publica: et facit missas in oratorio suo, nullum habens nisi ministrum suum. Cum ergo sancta benedixisset patriarcha, et orationem Dominicam inchoasset, coeperunt dicere tres tantum illi, Pater noster. Et cum pervenisset ad sermonem, quo dicitur, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, innuit domestico patriarcha, ut taceret. Siluit ergo et patriarcha, et remansit princeps solus, dicens versum: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. Et statim conversus sanctus, dicit ei mansueta voce: Vide in quali terribili hora quid dicas Deo: Quoniam sicut ego dimitto, ita et tu dimitte mihi. Tanquam ab igne statim cruciatum ferens praedictus princeps, cecidit in faciem ad pedes sancti, dicens: Quaecunque jusseris, domine,
Abbreviated transcription (Latin):
olens autẽ nec huius boni exꝑs
eẽ. uidelicet monachicȩ uite cõ¬
numerationis. studet rem talem.
Congregans duos ordines sc̃orum
monachoꝵ. statuit eis omnẽ utili¬
tatem tribui de uillis suis in enu¬
tate sua: &e faciens eis cellulas in duo¬
b oratoriis. dñȩ nr̃ȩ sc̃ẽ di genitricis.
&e scĩ iohannis quȩ ipse a fundam̃ti ᷤ¬
edificauerati dicens amantissimis
deo monachis ita. Ego post dm cor
salutis. uesꝑtina ce nocturna uigłia
michi apud dm̃ imputet᷑ qeqͥd uͦ in
cellulis ur̃is officii feceritis ꝓ ur̃is sit
amimab. Hoc autẽ fecit: uolens solli¬
citiores efficere d̃i amicos. monachos.
stitutio monachoꝵ: & ad similitudi¬
nem monastii ex his ciuitas pene ui

Expanded text:
olens autem nec hujus boni esse inexpers, videlicet monachicae vitae connumerationis, studet rem talem: Congregans duos ordines sanctorum monachorum, statuit in eis omnem utilitatem tribui de villis suis in civitate sua: et faciens eis cellulas in duobus oratoriis Dominae nostrae sanctae Dei genitricis, et sancti Joannis, quae ipse a fundamentis aedificaverat, dicens amantissimis Deo monachis ita: Ego post Deum utsalutis. Vespertina et nocturna vigilia mihi apud Deum imputetur: quidquid vero in cellulis vestris officii feceritis, pro vestris sit animabus. Hoc autem fecit, volens sollicitiores efficere Dei amicos monachos. stitutio ordinum; et ad similitudinem monasterii ex his civitas pene
Abbreviated transcription (Latin):
clericis in culpam cadentib.
hoc est manũ in alterutrum iniei¬
entib. hos excõmunicauit canoni¬
ce ꝑ aliqͦt dies. Horum qͥdem unꝰ

Expanded text:
clericis in culpam cadentibus, hoc est, manum in alterutrum injicientibus, hos excommunicavit canonice per aliquot dies. Horum quidem unus
Abbreviated transcription (Latin):
uob clericis calciamenta facien¬
tib & uixta se laborantib unuᷤᷤ
quidem habebat filios multos. & ux¬
orem. & patrem. &e matrẽ. Uacabat
uͦ eccłie sine int̾missione: & om̃s post
dm̃ alebat arte sua. Alter uͦ quãuis
doctior illo eẽt. eo quod ñ ꝑmaneret
in ȩccłia. s etiam dominicis diebus
laboraret: nec seipsum tantũ nutͥre
ualebat. Inuidebat uͦ iste uicino suo:
&e una uice ñ sufferens inuidiã dicit
eicum ira. Unde tu sic diues factus
es: Ego uͦ uacans plus quã tu arti
meȩ.: in pauꝑtatẽ deuemi. Dicit uero
ei. uolens facere eum uacare ȩccłiȩ.
Inuenio p̾cium in t̾ra. & inde paula¬
tim diues factus sum.s siuis semꝑ
uoco te & ueni mecum: & quicquid
inuenerimus. accipies dimidium.
Cum gͦ ille adquiesceret. & sequeret᷑
eum euntẽ ad eccłiam sine int̾missio¬
ne. benedixit ei ds: &e diuit̾e fecit.
Tunc dixit ei ille bonus consiliariuꝰ.
Uidisti frat̾. uũ mendaciũ ꝓpter
dm̃ quantũ ꝓfuit animȩ tuȩ & sub¬

Expanded text:
uobus clericis calceamenta facientibus, et juxta se laborantibus, unus quidem habebat filios multos, et uxorem, et patrem, et matrem: vacabat vero ecclesiae sine intermissione, et omnes post Deum alebat de arte sua. Alter vero quamvis doctior esset illo, eo quod non permaneret in ecclesia, sed etiam Dominicis diebus laboraret, nec seipsum tantum nutrire valebat. Invidebat ergo iste vicino suo. Et una vice non sufferens invidiam, dicit ei cum ira: Unde tu sic dives factus es? Ego vero vacans plus arti meae quam tu, in paupertatem deveni. Dicit vero ei, volens facere eum vacare ecclesiae: Invenio pretium in terra, et inde paulatim dives factus sum; sed si vis, semper voco te, et veni mecum; et quidquid invenerimus, accipies dimidium. Cum ergo acquiesceret ille, et sequeretur eum euntem ad ecclesiam, sine intermissione benedixit ei Deus, et divitem fecit eum. Tunc dixit ei ille bonus consiliarius: Vidisti, frater, unum mendacium propter Deum, quantum profuit animae tuae et sub
Abbreviated transcription (Latin):
oc autẽ erat admirabiliꝰ scĩ huiꝰ.
ducens. neq in clero moratus ẽ in
eccłia. S ce sicut feminȩ legitimȩ
coniunctus ẽ dudum:. ita tenuit
iugorem eccłiȩ ab ipso initio quo
patͥarcha consecratus ẽ: & in talem
sublimitatẽ exaltatus ẽ. ut multos
heremitarũ &e in arta uita degentes
suꝑaret.

Expanded text:
oc autem erat admirabilius sanctissimducens, neque in clero moratus in ecclesia, sed et feminae legitime dudum conjunctus, ita tenuit vigorem ecclesiae ab ipso initio quo patriarcha consecratus est, et in talem sublimitatem exaltatus est, ut multos eremitarum et in arcta vita degentium superaret.
Abbreviated transcription (Latin):
nore. da canentib te. tante plenitudi¬
nis participio ñ fraudari. Oluminare
magnũ. & lux in tenebris lucens. sig¬
noꝵ radiis & meritoꝵ illuminans car¬
cerẽ. letificans ciuitatẽ: fuga de cordib
nr̃is urtutũ splendorib tenebras ui¬
tioꝵ. O stella matutina. eo cȩteris cla¬
rior. quo diei uicinior. similior soli. di¬
gnare p̾ire nobisu̾it &e nos in lumine
ambulemꝰ quasi filii lucis. & ñ filii te¬
nebraꝵ. O aurora diescens suꝑ terram.
s suꝑiores celi plagas lux meridiana
ꝑlustrans. recipe nos in consortio lu¬
minis. quo illuminatꝰ & late foris luces:
& intus suauiter ardes: p̾stante dño

Expanded text:
nore! da canentibus te tantae plenitudinore! da canentibus te tantae plenitudinis participio non fraudari. O luminare magnum, et lux in tenebris lucens, signorum radiis et meritorum illuminans carcerem, laetificans civitatem! fuga de cordibus nostris, virtutum splendoribus tenebras vitiorum. O stella matutina, eo caeteris clarior, quo Diei  alias, Deo vicinior, similior soli! dignare praeire nobis, ut et nos in lumine ambulemus, quasi filii lucis, et non filii tenebrarum. O aurora diescens super terram, sed superiores coeli plagas lux meridiana perlustrans! recipe nos in consortio luminis, quo illuminatus et late foris luces, et intus suaviter ardes, praestante Do
Abbreviated transcription (Latin):
paruũ in oculis tuis. magnũ in suis.
qui magna fecit ꝑ te saluans patͥam
tuam: magna fecit tͥantrodiicens in
głam suam. festiuitas tua quȩ meri¬
to tuis uirtutib uotiua impenditur.
digne iocunda. si fuerit & fructuosa.
Liceat nobis aliquas te migrante reti¬
ascendis. qui in tuo hodie tam delitio
tu de tuo sp̃u nobis: ipsoꝵ siquidẽ in
sp̃u. &e uirtute uenisti. Nita tua o ma¬
lachia. lex uitȩ ce disciplinȩͥ mors tua
mortis portus. & porta uitȩ. memoria
tua dulcedo suauitatis &e gr̃ȩ: p̾sen¬
tia tua corona głȩ. in manu dñi dei
tui. O oliua fructifera in domo di: o
oleum letitiȩ ungens &e lucens. fouers
beneficiis. choruscans miraculis. fac
nos eiꝰ qua frueris. lucis. suauitatisq
participes. O odoriferũ liliũ in eter¬
numante dñm germinans & florens.
&e spargens ubiq uiuificũ fuauitatis
odorem: cuiꝰ apud nos memoria in be¬
nedictione ẽ. apud suꝑos p̾sentia in ho¬

Expanded text:
fecit in oculis tuis, magnum in suis; fecit in oculis tuis, magnum in suis; qui magna fecit per te, salvans patriam tuam, magna fecit tibi, introducens te in gloriam suam. Festivitas tua, quae merito tuis virtutibus votiva impenditur, digne jucunda, si fuerit et fructuosa. Liceat nobis aliquas, te migrante, reti onustus ascendis qui in tuo hodie tam deliciostu de spiritu tuo nobis: ipsorum siquidem in spiritu et virtute venisti. Vita tua, lex vitae et disciplina: mors tua, mortis portus, et porta vitae; memoria tua, dulcedo suavitatis et gratiae; praesentia tua, corona gloriae in manu Domini Dei tui. O oliva fructifera in domo Dei! o oleum laetitiae ungens et lucens, fovens beneficiis, coruscans miraculis! fac nos ejus, qua frueris, lucis suavitatisque participes. O odoriferum lilium, in aeternum ante Dominum germinans, et florens, et spargens ubique vivificum suavitatis odorem, cujus apud nos memoria in benedictione est, apud superos praesentia in ho
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ mutatus ẽ. fons lacrimaꝵ sicca¬
tus ẽ. holocaustũ om̃e conditur
in leticia &e exultatione. Bene¬
dictus dñs d̾s malachiȩ. qͥ tanti
pontificis minist̾io uisitauit
plebem suam: & nc̃ assũpto eo
in scãm ciuitatẽ. tantȩ recorda¬
tione suauitatis. nr̃ãm ñ desinit
consolari captinitatẽ. Exultet in dño
sp̃c malachiȩ. qͦd leuatus pondere cor¬
poree molis. nulla iam feculenta uel
terrena materia p̾grauat᷑. quominuᷤ
tota alacritate ac uiuacitate corporeã
omnẽ &e incorporeã transiens creatu¬
ram. ꝑgat totus in dmde adherens il¬
liunus sit cum eo sp̃c in ęt̾num. Do
mum istam decet sc̃ĩtudo:. in qua tantȩ
frequentat᷑ memoria scĩtatis. Sc̃e ma¬
lachia serua eam in scĩtate & iusticia.
misertus nr̃i: qui int̾ tot & tantas
miserias memoriã abundantiȩ suaui¬
tatis tuȩ eructamꝰ. Magna ẽ suꝑ te di¬
uinȩ dispensatio pietatis: qui te fecit

Expanded text:
melius mutatus est; fons lacrymarum siccamelius mutatus est; fons lacrymarum siccatus est, holocaustum omne conditur in laetitia et exsultatione. Benedictus Dominus Deus Malachiae, qui tanti pontificis ministerio visitavit plebem suam, et nunc assumpto eo in sanctam civitatem, tantae recordatione suavitatis nostram non desinit consolari captivitatem, Exsultet in Domino spiritus Malachiae, quod levatus pondere corporeae molis, nulla jam faeculenta vel terrena materia praegravatur, quominus tota alacritate ac vivacitate corpoream omnem et incorpoream transiens creaturam, pergat totus in Deum, et adhaerens illi, unus sit cum eo spiritus in aeternum. 7. Domum istam decet sanctitudo, in qua tantae frequentatur memoria sanctitatis. Sancte Malachia, serva eam in sanctitate et justitia, misertus nostri, qui inter tot et tantas miserias memoriam abundantiae suavitatis tuae eructamus. Magna est super te divinae dispensatio pietatis: qui te parvum
Abbreviated transcription (Latin):
& manu. Quam bonus odor do. in ora¬
tionib otiosi: quã bonus hominib in
sudorib occupati. Pro huiꝰmodi ergo
dilectus a do &e hommib ñ immerito
hodie malachias in consortio angłoꝵ
recipit᷑: readeptꝰ qͦd nomine dicebatur
Etante qͥdem angłs erat ñ minꝰ puri¬
tate. quã nomine. s nc̃ feliciꝰ głosi in
eo int̾pretatio nominis adimpletur:
quando pari cum angłis gła &e felici¬
mi. qͦd angłs nr̃ ascendit ad ciues suoᷤ
ꝓ filiis captiuitatis legatione fungenᷤ.
corda nobis concilians beatoꝵ. uota
illis intimans miseroꝵ. Letemur in¬
quam &e exultemuᷤᷤ quia celestis illa
curia ex nobis habet cui sit cura nr̃i:
qui suis nos ꝓtegat meritis: quos m¬
formauit exemplis. miraculis confir¬
mauit. Sc̃s pontifex qui in spũ humi¬
litatis hostias pacificas celis frequent᷑
iuexerat: hodie ꝑsemet introiuit
ad altare di ipse hostia. & sacerdos.
Migrante sacerdote. sacrificii ritus in

Expanded text:
et manu! Quam bonus odor Deo in oraet manu! Quam bonus odor Deo in orationibus otiosi! quam bonus hominibus in sudoribus occupati! 5. Pro hujusmodi ergo dilectus a Deo et hominibus, non immerito hodie Malachias in consortium angelorum recipitur, re adeptus, quod nomine dicebatur. Et quidem ante angelus erat non minus puritate, quam nomine; sed nunc felicius gloriosi in eo interpretatio nominis adimpletur, quando pari cum angelis gloria et felici noster ascendit ad cives suos, pro filiis captivitatis legatione fungens, corda nobis concilians beatorum, vota illis intimans miserorum. Laetemur, inquam, et exsultemus, quia coelestis illa curia ex nobis habet, cui sit cura nostri, qui suis nos protegat meritis, quos informavit exemplis, miraculis confirmavit. 6. Sanctus pontifex, qui in spiritu humilitatis hostias pacificas coelis frequenter invexerat, hodie per semetipsum introivit ad altare Dei, ipse hostia et sacerdos. Migrante sacerdote, sacrificii ritus in
Abbreviated transcription (Latin):
turbatione uersabat᷑ in turbis. fine otio
tempꝰ quod otio dederat. transigebat.
Quomͦ ociosus qͣndo exercebatur in ui¬
stificationib dñi: Nam & si habebat tẽ¬
pus liberũ a necessitatib plebiũ. non
tam̃ a scĩs meditationib feriatũ:. non
oran di studio. ñ ipso otio contẽplandi.
Sermo ille in tempore otii. aut serius.
aut nullus. Aspectus aut offitiosus:
aut demissus. & cohibitꝰ intra se. Nẽpe
qͦd ñ mediocri laudi dicitur inter sa¬
pientes. oculus erus in capite eiꝰ. nusꝗͣ
aut indicans caritatis aut prouocais.
rarus tam̃ &e ipse. Et qͥdem int̾dum
eductꝰ. excussus nunquã. Qui ita nũ¬
tiaret cordis leticiã: ut ori gr̃ãm ñ mi¬
nueret.s aug̾et. Tam modestꝰ. ut leui¬
tatis ñ posset ẽẽ suspectus: tantillus
tam̃. ut hylarem uultũ ab om̃ĩ tri¬
sticiȩ neuo uł nebulo uendicare suf¬
ficeret. O muus ꝑfectum. o holocau¬
stum pingue. o obsequiũ gratũ m̃te

Expanded text:
turbatione versabatur in turbis: sine otio turbatione versabatur in turbis: sine otio tempus, quod otio dederat, transigebat. Quomodo otiosus, quando exercebatur in justificationibus Domini? Nam etsi habebat tempus liberum a necessitatibus plebium, non tamen a sanctis meditationibus feriatum, non orandi studio, non ipso otio contemplandi. Sermo illi in tempore otii aut serius, aut nullus. Aspectus ejus aut officiosus, aut demissus, et cohibitus intra se. Nempe quod non mediocri laudi inter sapientes ducitur oculus ejus in capite ejus , nusquam aut indicans charitatis, aut provocans: rarus tamen et ipse. Equidem interdum eductus, excussus nunquam: qui ita nuntiaret cordis laetitiam, ut ori gratiam non minueret, sed augeret. Tam modestus, ut levitatis non posset esse suspectus: tantillus tamen, ut hilarem vultum ab omni tristitiae naevo vel nubilo vindicare sufficeret. O munus perfectum! o holocaustum pingue! o obsequium gratum mente
Abbreviated transcription (Latin):
ni & nolite peccare: Non ira illi. s¬
ipse animo dominabat᷑. Erat suimet po¬
tens. Sane uictor sui.ira suꝑari ñ pote¬
rat. Ira eius: in manu eiꝰ. Nocata ueni¬
ebat: exiens. ñ erumpens. nutu. ñ impe¬
tu ferebat᷑. Non urebatur illa: s uteba¬
tur. Magna illi. tam in hoc quã in cun¬
ctis utriusq hominis sui motib regen¬
dis. uł cohibendis. censurȩ diligentia: &e
curumspectio multa. Non enĩ ita õĩb
intendebat ut se solum exponeret: so¬
lum curȩ exciꝑet generali. Erat &e sui
sollicitꝰ. Seipsum custodiebat. Ita deniq
totus suus & totus omniũ erat: ut nec
caritas a custodia suiꝰ. nec ꝓpͥetas ab uti-¬
litate communi eum impedire.uł re¬
tardare in aliquo uideret᷑. Si uideres
hominẽ mediis immersum turbis &
implicitũ curis. diceres patͥe natũ. ñ sͥ.
Si uideres hominẽ solum. secũ habitã¬
tem: putares soli uiuere do. & sibi. Sine

Expanded text:
ni, et nolite peccare , non ira illi, sni, et nolite peccare , non ira illi, sipse animo dominabatur. Erat suimet potis. Sane victor sui, ira superari non poterat. Ira ejus in manu ejus. Vocata veniebat, exiens, non erumpens; nutu non impetu ferebatur. Non urebatur illa, sed utebatur. Magna illi tam in hoc, quam in cunctis utriusque hominis sui motibus regendis vel cohibendis, censurae diligentia, et circumspectio multa. Non enim ita omnibus intendebat, ut se solum exponeret, solum curae exciperet generali. Erat et sui sollicitus. Seipsum custodiebat. Ita denique totus suus, et totus omnium erat, ut nec charitas a custodia sui, nec proprietas ab utilitate communi eum impedire vel retardare in aliquo videretur. Si videres hominem mediis immersum turbis, et implicitum curis, diceres patriae natum, non sibi. Si videres hominem solum, et secum habitantem, putares soli vivere Deo et sibi. 4. Sine
Abbreviated transcription (Latin):
ctio niuiũ. cũ subito factꝰ ẽ in fluuiũ
magnum. qui riuulus erat. &e riuus
ibat & intumescebat inundans. & ne¬
gans omĩno transitũ uolentib ma-¬
lignari. Quanta audiuimꝰ & cogno¬
inmus ea. de zelo uiri & ultione ini¬
micoꝵ: cum tam̃ eẽt suauis &e mitis.
& multȩ miscdĩȩ omĩb necessitatem
patientib. Qui quasi unus omnium
parens. iuuebat om̃ib quasi gallina
pullos suos. sic fouebat om̃s: & in ue¬
lam̾̃to alarum suaꝵ ꝓtegebat. Non
sexus. non ȩtas. ñ conditio discernebat᷑.
aut ꝑsona. deerat nemini. expanso
om̃ib gremio pietatis. De quacunq
tͥbulatione clamaret᷑ ad eum: ꝓpͥam
reputabat. Nisi qͦd in sua patiens. in
aliena compatiens erat: plerumq &
impatiens.Nonnunquã siqͥdem re¬
pletus zelo ꝓ aliis. in alios mouebat᷑:
ut eripiens inopes. & repͥmens fortes.
consuleret ꝑinde omib in salutẽ. Ita¬
caret. iuxta illud de psalmo. irascimi¬

Expanded text:
ctio nivium: cum subito factus est in fluvium ctio nivium: cum subito factus est in fluvium magnum, qui rivulus erat: et rivus ibat, et intumescebat inundans, et negans omnino transitum volentibus malignari. 3. Quanta audivimus et cognovimus ea de zelo viri et ultione inimicorum, cum tamen esset suavis et mitis, et multae misericordiae omnibus necessitatem patientibus? Qui quasi unus omnium parens, vivebat omnibus; quasi gallina pullos suos, sic fovebat omnes, et in velamento alarum suarum protegebat. Non sexus, non aetas, non conditio discernebatur, aut persona: deerat nemini, expanso omnibus gremio pietatis. De quacunque tribulatione clamaretur ad eum, propriam reputabat: nisi quod in sua patiens, in aliena compatiens erat, plerumque et impatiens. Nonnunquam siquidem repletus zelo, pro aliis in alios movebatur, ut eripiens inopes, et reprimens fortes, consuleret proinde omnibus in salutem. Itacaret, juxta illud de psalmo: Irascimi
Abbreviated transcription (Latin):
recundꝰ. Pacis reformande int̾ discor-¬
dantes fuit illi cura maxima: & effi-¬
catia multa. Quis eque pius ad com¬
patiendum: ad subueniendũ ꝓmptꝰ.
ad corripiendũ liber: Nam & zelans
erat: nec deerat scientia. ⁊ eli ipsiꝰ mode¬
ratrix. Et qͥdem infirmus infirmis.
s nichilominꝰ potentib potens. suꝑbi ᷤᷤ
resistebat. tyrannos uerberabat: regũ
magist̾ ac pͥncipum. Ipse ẽ qui regi
orando uisum. & malignanti tulit &
humiliato restituit. Ipse ẽ qui pacis
quã fecerat uiolatores. sp̃ui erroris tra¬
ditos frustratꝰ c̃ in malo quod facere
cogitabant: ac denuo coegit ad pacẽ:
confusos qͥdem & stupefactos. in eo qͦd
sibi contigerat. Ip̃e enĩ ẽ cui adu̾sus
alios pacti eque p̾uaricatores riuus
offitiosissime affuit: miro modo ob¬
iectu sui. euacuans molimina impi¬
oꝵ. Ymbres ñ erant. ñ illuuies aqua¬
rum᷑: ñ concursus nubiũ. ñ liquefa¬

Expanded text:
recundus. Pacis reformandae inter discorrecundus. Pacis reformandae inter discordantes fuit illi cura maxima, et efficacia multa. Quis aeque pius ad compatiendum, ad subveniendum promptus, ad corripiendum liber? Nam et zelans erat, nec deerat scientia, zeli ipsius moderatrix. Et quidem infirmus infirmis, sed nihilominus potentibus potens, superbis resistebat, tyrannos verberabat, regum magister ac 1047 principum. Ipse est, qui regi orando visum et malignanti tulit, et humiliato restituit. Ipse est, qui pacis quam fecerat violatores, spiritui erroris traditos, frustratus est in malo quod facere cogitabant: ac denuo coegit ad pacem, confusos quidem et stupefactos in eo quod sibi contigerat. Ipse enim est, cui adversus alios, pacti aeque praevaricatores, rivus officiosissime adfuit, miro modo objectu sui evacuans molimina impiorum. Imbres non erant, non illuvies aquarum, non concursus nubium, non liquefa
Abbreviated transcription (Latin):
tes hereditatẽ tuam. & possessionẽ tu¬
am t̾iminos terie: Quam libens
saluator recipiebat qͦd emerat. & eme¬
rat p̾tio sanguinis sui. ignominia cru¬
cis horrore passioniᷤ. Quã libens de
manib malachiȩ. ꝓ eo qͦd gratis mi¬
nistraret. Ergo in ministro qͥdem gͣto
&e placita in ministro simplicitas ocłi:
nichilominꝰ tam̃ ad malachiã & ad oꝑa
eiꝰ ille merito resperisset: cui amica
puritas. cui familiaris simplicitas. cuiꝰ
iusticiȩ ẽ de intentione pensare opus:
& de oculi qualitate totius estimare cor¬
poris statum. Nunc uͦ magna oꝑa dñi
exquisita in om̃s uoluntates: & studia
malachiȩ magna &e multa bona ual¬
de: & si ꝓ bona castȩ intentionis origi¬
ne meliora. Quod opus pietatis prete¬
riit malachiã: Pauꝑ sͥ. s diues pau¬
ꝑib erat. Pater orphanoꝵ maritꝰ ui¬
duarũ:. patronus extitit oppressoꝵ. hy¬
laris dator. petitor rarus:acceptor ue¬

Expanded text:
tes haereditatem tuam, et possessionem tutes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae? Quam libens Salvator recipiebat quod emerat, et emerat pretio sanguinis sui, ignominia crucis, horrore passionis! Quam libens de manibus Malachiae, pro eo quod gratis ministraret! Ergo in ministro quidem gratet placita in ministro simplicitas oculi,nihilominus tamen ad Malachiam et ad opera ejus ille merito respexisset, cui amica puritas, cui familiaris simplicitas: cujus justitiae est de intentione pensare opus, et de oculi qualitate totius aestimare corporis statum. Nunc vero magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates et studia Malachiae: magna et multa, et bona valde, etsi pro bona castae intentionis origine meliora. Quod opus pictatis praeteriit Malachiam? Pauper sibi, sed dives pauperibus erat. Pater orphanorum, maritus viduarum, patronus exstitit oppressorum. Hilaris dator, petitor rarus, acceptor ve
Abbreviated transcription (Latin):
iquet dilectissimi qͦd dum corpore
retinemur. ꝑegͥnamur a dño: ac ꝑ hoc
luctum magis quã gaudiũ miserandũ
nobis indicit exilium. & conscientia de¬
lictoꝵ. Quia tam̃ apłico ore gaudere
cum gaudentib ammonem᷑: in omnẽ
nos suscitari leticiam tempꝰ & causa re¬
quirit. Nam si uere qͦd ꝓpħa sentit. ex¬
ultant iusti in conspectu di: exultat
sine dubio malachias. qui in dieb suiᷤᷤ
placuit do & inuentꝰ ẽ iustus. In scĩta¬
te & iusticia coram ipso ministrauit:
placuit minist̾ium. placuit & minist̾.
Quid ni placuerit: Posuit sine sũptu
ȩuangłium.repleuit euangłio patͥam:
suoꝵ maxime feralem edomuit barba¬
riem hyb̃noꝵ. leni iugo xp̃i in gladio
sp̃c exteras subdidit nationes: usq ad
extrema terre restituens hereditatem
suam illi. Ominist̾ium fructuosum:
o ministrum fidelem. Nunquid ñ ꝑ
ipsum filio est adimpleta ꝓmissio:
Nunquid ñ hunc olim intuebat᷑ pat̾.
cum ad filium loqueret᷑. dabo tͥ gen¬

Expanded text:
iquet, dilectissimi, quod dum corpore retinemur, peregrinamur a Domino : ac per hoc luctum magis, quam gaudium, miserandum nobis indicit exsilium et conscientia delictorum. Quia tamen apostolico ore gaudere cum gaudentibus admonemur , in omnem nos suscitari laetitiam, tempus et causa requirit. Nam si vere, quod Propheta sensit, exsultent justi in conspectu Dei , exsultat sine dubio Malachias, qui in diebus suis placuit Deo, et inventus est justus. In sanctitate et justitia coram ipso ministravit: placuit ministerium, placuit et minister. Quidni placuerit? Posuit sine sumptu Evangelium, replevit Evangelio patriam, suorum maxime feralem edomuit barbariem Hibernorum; levi jugo Christi in gladio spiritus exteras subdidit nationes, usque ad extrema terrae restituens haereditatem suam illi. O ministerium fructuosum! o ministrum fidelem! Nunquid non per ipsum Filio est paterna adimpleta promissio? Nunquid non hunc olim intuebatur Pater, cum ad Filium loqueretur: Dabo tibi gen
Abbreviated transcription (Latin):
D Et te accessum habeamus al
ꝯratie. qenitrix uitꝰ. matee sacutis
ut per te nos suscipiat: qui per te
Aatus est nobis: Excuset apud ipsuc
inte qritas tua culpam nr̃s corrup¬
fionis: Et humilitas tdo qrata
notro uenmã impetat uanitati
Copiosa charitas tua. nost roxũ
cooporiat multituamõ perca¬
torũ: et fodeũditas gloriosa, foe¬
cũ litatem nobis cõferat mori¬
torũ. Domina nr̃a. meaialeix
cõmeda / ⁊no nos filo c pre senta
cac e benedicta ꝑ ꝯratiam Imne¬
niti. per prhxogatinã quã mt̾¬

Expanded text:
er te accessum habeamus ad gratiae, genetrix vitae, mater salutis: ut per te nos suscipiat, qui per te datus est nobis. Excuset apud ipsum integritas tua culpam nostrae corruptionis, et humilitas Deo grata nostrae veniam impetret vanitati. Copiosa charitas tua nostrorum cooperiat multitudinem peccatorum, et fecunditas gloriosa fecunditatem nobis conferat meritorum. Domina nostra, mediatrix commenda, tuo nos Filio repraesenta. Fac, o benedicta, per gratiam quam invenisti, per praerogativam quam m
Abbreviated transcription (Latin):
Lantase ueceres non iactant uirgnis uates
Quanta ego deline uirgo secena mel
Tu inta caliope des nostes in ca mĩe uiees
Dedico dũ carmien dum sibi uirgo meũ
Ieeselix isset si te nouisset homerus
Qui ccemit placidis plurina sicta iodi
es caneete solam soli tibi carimina libans
Ce solani uirgo credi et isse deam.
du pra tu clemtus tu ꝙͣ castissima ueego
Tu decis aternũ tua mia uirgo salu.
Et tua uirgo deũ portarum uiẜrtite sũmũ
Aiego malam xtinous nostes prito labe
Et faubas muses carmimbust meis.

Expanded text:
anta se ueteres non iactant uirgine uates, Quanta ego, delicie uirgo serena mee. Tu, mea Callyope, des nostro in carmine uires, Dedico dum carmen, dum tibi, uirgo, meum. Perfoelix esset, si te nouisset Homerus, Qui cecinit placidis plurima ficta iocis. Te caneret solam, soli tibi carmina libans Te solam, uirgo, crederet esse deam. Tu pia, tu clemens, tu quam castissima uirgo, Tu decus eternum, tu mea, uirgo, salus. Et tua, uirgo, deum portarunt uiscera summum, Virgo, malam remoue nostro de pectore labem Et faueas Musis carminibusque meis.
Abbreviated transcription (Latin):
eceltra uinc la fruẽ lapides rabitmnq ferarũ
Carceris illuuiem uirgas termcta catenas
Nanfragiũ lachrimas serpentis Sera uent̾na
Stigncitaq ixultat poetare in corꝑe christi
Credencesq docet qua possuit uincete morił
Uersibꝰ hiis breutie fatior selssimi doctor

Expanded text:
Verbera, vincla, famem, lapides, rabiemque ferarum Carceris illuviem, virgas, tormenta, catenas, Naufragium, lacrymas, serpentis dira venena, Stigmata non timuit portare in corpore Christi. Credentes docuit possent quo vincere mortem. Versibus his br
Abbreviated transcription (Latin):
patior felicem iuuenem sc̃issimum. ad elec¬
tiora tendentem: qui uͥ fori urbani dissen¬
siones ut pote ingenio m̃tis exorruit: mo¬
destiore causidico clare nom̃ affectat. qͦm
nĩs qͦ hortator animauit. Spopondi enim
doli & morib defecatis neqͣ¬
qͣm defore tuȩ m̃tis auxilium. Ergo exora¬
tus ac facilis non ut tͣnsfugam sedis alteriꝰ.
s ut affectorẽ fori quiecioris amplectere:
qui tibi beneficiisq debebit. qͥqͥd ei ex offi¬
cio bonȩ fortunȩ aut cõmoditatis accesse

Expanded text:
patior Felicem sanctissimum iuuenem ad elecpatior Felicem sanctissimum iuuenem ad electiora tendentem. Qui ubi fori urbani dissensiones utpote ingenio mitis exhorruit, modestiori causidicinae dare nomen adfectat; quem meus quoque hortatus animauibonae indoli et moribus defaecatis nequaquam defore tuae mentis auxilium. ergo exoratus ac facilis non ut transfugam sedis alterius. sed ut adfectatorem fori quietioris amplectere; qui tibi † beneficiisque debebit, quidquid ei ex officio bonae fortunae aut commoditatis accesse
Abbreviated transcription (Latin):
narum. ut uob̾ possit liquere non in mea
delector. & abunde ex meo mun̾e usur¬
po. lȩcitiani. Qd̃ enim uel ur̃i animi spec im̃
uei mei desidii solam̃ pot̃ ẽẽ clariꝰ. qͣmut a¬
pud me in dies singlõs meritoꝵ ur̃oꝵ cul¬
tus augescat: Amicitia enĩquȩ oe¬
lebrat᷑ officiis: nũquã certo fine contenta
:Ad quȩ decet uos in deferendis alloquils
effici ꝓnitiores. cum ad soluendam uicissi¬
tudinem ñ ꝓbetis immemorem. Ualete.
digrederer. scͥbendis ad te litteris ab¬
stinere non debui. ut te obseruantia pͥsci
amoris absoluerem. Nã uer̾e instituto hic
usus increbruit. ut ingressi iter p̃libeis
pͥmitias scͥptionis. Qua re familiaris¬
officii inuitatꝰ auspicio. fr̾nam religionem
qͣm mͥ semꝑ mente exhibes. assiduo sermono
testare. uale
pte fauendum ÷ honesta cupientib ut
probabiles uoluntates alieno &̃ uiuen¬
tur annisu. Quaꝑꝑ opis indignum ẽẽ non

Expanded text:
narum: ut vobis possit liquere non mea narum: ut vobis possit liquere non mea delector, et abunde ex eo munere usurpo laetitiam. Quod enim vel vestri animi speciem, vel mei desiderii solamen potest esse clarius, quam ut apud me in dies singulos meritorum vestrorum cultus augescat? Amicitia enim quae celebratur officiis, nunquam certo fine contentaest: atque ideo decet uos in deferendis adloquiis effici promptiores, cum ad soluendam uicissitudinem non probetis immemorem. Vale. digrederer, scribendis ad te litteris abstinere non debui, ut te observantia prisci moris absolverem. Nam vetere instituto hic usus increbuit, ut ingressi iter, praelibent primitias scriptionis. Quare familiarisofficii invitatus auspicio, fraternam religionem, quam mihi semper mente exhibes, assiduo sermone testare. Valepte fauendum est honesta cupientibus, ut probabiles uoluntates alieno etiam iuuentur adnisu. Quapropter opis indigum esse non
Abbreviated transcription (Latin):
et ludum uiriũ conseqͥ. qͣm bonis dedu¬
ci uerb ad iustituta desidiȩ. Certe ȩtati¬
b ur̃is hic labor conuenit. Distinguenda
⁊electio uiuenum. ñ alueolo nec ꝑ ila aut
trocho attico. uel grecis palestris: s ala¬
cri fatigatione ⁊ innocentis audacie gau
qͥnqͣm unicum cohortabor Erit olim
tempꝰ quo renuntiare annis gͣuib hii¬
ic oꝑi debeatis: tunc seruile minꝰ iure
habebitur cura uenandi. famulatꝰ ÷ enĩ
quidam si cedentib uirib recusemꝰ ut
laboꝵ nacatione: qͣm nob̾ pr̃at senectꝰ. uł¬
bitũ mͥ ad scribendũ se¬
ro reseratis. uos enim oportuit in¬
choare libamina iitterarũ. quia in¬
neterati moris ⁊ ut qͥ ad ꝑegͥna disce¬
dit. calternandis ȩpłis p̃stet auspi-¬
cium. Ergo absolutꝰ obseruantiȩ religio¬
ne. et nunc uob̃ uicem salutationis repen
do: et in reliquũ si fors obtulerit cõmean¬
ces. assiduitatẽ spondeo. familiariũ pagi¬

Expanded text:
et ludum uirium sequi quam bonis uerbet ludum uirium sequi quam bonis uerbis deduci ad instituta desidiae. Certe aetatibus uestris hic labor conuenit. Distinguenda est lectio iuuenum non alueolo aut pila nec trocho Attico et Graecis palaestris sed alacri fatigatione et innocentis audaciae gaudeuerit, quamquam unicum cohortabor. Erit olim tempus quo renuntiare annis graues huic operi debeatis. Tunc seruile munus iure habebitur cura uenandi. Famulatus est enim quidam, si cedentibus uiribus recusemus uti laborum uacatione quam nobis praestat senectuitum mihi ad scribendum sero reserastis. Vos enim oportuit inchoare libamina litterarum, quia inueterati moris est ut qui ad peregrina discedit, alternandis epistulis praestet auspicium. Ergo absolutus obseruantiae religione et nunc uobis uicem salutatiodo, et in reliquum, si fors obtulerit commeantes, assiduitatem spondeo familiarium pagi
Abbreviated transcription (Latin):
& fortis sabellus robur habueriuit. no¬
fris annis parta ꝓficiant. E st huius
maulgentiȩ in quibusd̾a auib eremplũ
ut nutͥm̃ta senescentib ȩtas uicissim pͥ¬
ma comportet.S nundum conuenit
ualitutim meȩ uti ferinis iuscerib necta¬
men grãm muneris ur̃i minuit apd me
necessitas parsymoniȩ. Nam & si utendi
abstinentia sanitati mee consulit: honor
t̾n muneris animo satisfacit. ual.
utudinem ferarum indago testat᷑.¬
neis uoluptatib sanitatẽ iuuatis. Sods
lȩtitiȩ meȩ gradus ÷ uenatu capta meru¬
isse. Nam ut honori numinum dat᷑ cor¬
mia sacrare ceruoꝵ & apͥnos dentes li¬
minib affigere: ita annoorũ cultui de¬
dicant᷑ uibam̃ta siluarum. Int̾ea recuso
sententiã. q̃ rem uenaticã seruile ducit
officium. Statuerat hoc scͥptor stilo tan¬
tum ꝑblandus. Nam morum eiꝰ dampna
non sinunt. ut ab illo agende uitȩ petat᷑
auctoritas. uos malo cũ atilio rusticari.

Expanded text:
et fortis Sabellus robur habuerunt. Noet fortis Sabellus robur habuerunt. Nostris annis parta proficiant. Est huius indulgentiae in quibusdam auibus exemplum, ut nutrimenta senescentibus aetas uicissim prima conportet. Sed nondum conuenit ualetudini meae uti ferinis uisceribus, nec tamen gratiam muneris uestri minuit apud me necessitas parsimoniae. Nam etsi utendi abstinentia sanitati meae consulit, honor tamen muneris animo satisfecit. Vale.letudinem ferarum indago testatticis uoluptatibus sanitatem iuuatis: secundus laetitiae meae gradus est uenatu capta meruisse. Nam ut honori numinum datur cornua sacrare ceruorum et aprugnos dentes liminibus adfigere, ita amicorum cultui dedicantur libamenta siluarum. Interea recuso sententiam quae rem uenaticam seruile ducit officium. Statuerit hoc scriptor stilo tantum probandus — nam morum eius damna non sinunt ut ab illo agundae uitae petatur auctoritas —; uos malo cum Atilio rusticari
Abbreviated transcription (Latin):
Nam homo cuus cabellarium se mͥ ob¬
tulit: eui nichil litterarum dare. sum¬
mam piaculi ẽẽ ꝑsperi. Ualere gͥ te opto:
me nuntio. et uicissim peto. ut nos sospi¬
tatis tuȩ indicus munereris. Uale.
uadragesime portorium. siue uectigal
ũ recte poscitur a senatorib candidatiᷤ
quia nr̃i ordinis functiones. onerari gemi¬
nis incommodis ñ oportet. Hoc tͥ eciã ꝓ
eyneo.u.c. dudũ missis litteris indicaui.
Nunc filii niei ponpeiani clarissimi &
optimi iuuenis par necessitas deposcit.
ut repeterem postulatũ. Queso gͥut hu¬
manitatẽ quȩ inter uirtutes tuas pͥma
÷ nr̃i ordiuis edicorib dignant᷑ imꝑtias.
M ursoꝵ transuectionẽ cupiditaci man¬
cipioꝵ subtra has. Pueniet beneficii isti
gra: et ad senatum qui leuat᷑ incõmo¬
dis. ⁊ ad populum cuiꝰ uoluptatib pre¬
statur immimitas.Uale.
ab &e liberalia studia siluestri uolipta¬
de distinguere. Sic enim marsus impis

Expanded text:
Nam homo tuus tabellarium se mihi obNam homo tuus tabellarium se mihi obtulit; cui nihil litterarum dare, summam piaculi esse perspexi. Valere igitur te opto, me nuntio; et vicissim peto ut nos sospitatis tuae indiciis munereris. Vale.uadragesimae portorium sive vectigal non recte poscitur a senatoribus candidatis, quia nostri ordinis functiones onerari geminis incommodis noCynegio u. c. dudum missis litteris indicaui. Nunc filii mei Pompeiani clarissimi et optimi iuuenis par necessitas depoposcit ut repeterem postulatum. Quaeso igitur ut humanitatem quae inter uirtutes tuas prima est, nostri ordinis editoribus dignanter inpertias et ursorum transuectionem cupiditati mancipum subtrahas. Perueniet beneficii istius gratia et ad senatum qui leuatur incommodis, et ad populum cuius uoluptatibus praestatur immunitas. Vale.as et liberalia studia siluestri uoluptate distinguere. Sic olim Marsus inpiger
Abbreviated transcription (Latin):
meus patruinꝰ uir spectabilis non tacebit.
hunc tu ammonere oebebis. ut & sui uoti
consuetudine. ⁊ mee petitionis intuitu.
desid̾ia tua uiuare dignet᷑. uale.
deris addit iteratio: & iõ de uenato¬
rib exibendis repeto postulatum. quotͥ
facilius diligentiam geminata scͥpta soui¬
citent. Dies muneris nr̃i temporis ammo¬
netur. cui largitas candidati sola ñ suffic̃.
si lauciorib arenariis deferat᷑. Inepta ⁊ eñ
munificentia: que pr̃atur indignis. Qua¬
ꝓpt̃ queso te. ut uenatoꝵ potissimos aucbori¬
tate iudicis & fr̃is amore coucedas. multũ
reb omnib additurus. quas ciuium uolup¬
subleuari. ñ cassam qͣntum arbicior
capessunt uiam. in eundȩ gĩȩ. cum me ad¬
stipulatore nitunt᷑. Horum unus ꝓbabi¬
lis uir thurasuis familiaris m̃s. qui in¬
dictȩ sibi litis inuiriam forcunȩ impu
tatis tuȩ laxius extende famã. q̃ icre¬
ñitis maximis cumu labitur. si cuis ꝑ te
sertim cum ortaret᷑ familiaris occasio.

Expanded text:
nus et filius meus Patruinus uir spectabilis non tacebit. Hunc tu admonere debebis, ut et sui uoti consuetudine et meae petitionis intuitu desideria tua iuuare dignetur. Vale. deris addit iteratio, et ideo de uenatoribus exhibendis repeto postulatum, quo facilius tibi diligentiam geminata scripta sollicitent. Dies muneris nostri tempori admouetur: cui largitas candidati sola non sufficit, si lautioribus harenariis deseratur. Inepta est enim munificentia quae praestatur indignis. Quapropter quaeso te ut uenatorum potissimos auctoritate iudicis et fratris amore concedas multum rebus omnibus additurus, quas ciuium uolupsubleuari, non cassam, quantum arbitror, uiam capessunt ineundae gratiae, cum me adstipulatore nitantur. Horum unus uir probabilis Turasius familiaris meus qui indictitatis tuae latius extende famam; quae incrementis maximis cumulabitur, si Turasio per te aesertim cum hortaretur familiaris occasio.
Abbreviated transcription (Latin):
intimo pectoris fonte. ꝓmuntur. Memini bre¬
intatem spartanam laudi quond̾a fuisse: sed
ego romanus tecum legib ago. et si ita uis at¬
ticis. quib tantum de causa facundia fuit:
ut mͥ lacones metu collationis in diuersum
studia destinasse. uellem plura. s tu mͦ compr̃¬
gendus es. simul cautio ⁊ michi ne te sermo
multꝰ offendat. Instituto gͥ meo callem pono:
dñ tuo pareo. Qua in re intelligis eum te
inuidiȩ & condicionis aoductum: quasi a me
pauca seribi uelis. nisi multa rescͥpseris. Uale.
cum tͥ germanꝰ meus uerb suis ub̃ius satis¬
facturus uideret᷑. qͣm in eis litteris. s in maio¬
re lucro officia honesta quam ocia muta po¬
nenda sunt. Ergo neq oꝑis ẽ tacito. ut ho¬
nor amicitiȩ m feratur. accepto: neq omnia
mandanda sunt luteris. ut illi aliquid ad nar¬
randum relinquat᷑. Accipe tam̃ rerum capita
et summas negotiorum: quib fr̾ ammonit᷑

Expanded text:
intimo pectoris fonte promuntur. Memini breintimo pectoris fonte promuntur. Memini brevitatem Spartanam laudi quondam fuisse. Sed ego tecum Romanis legibus ago, et si ita vis, Atticis: quibus tantum decus a facundia fuit, ut mihi videantur Lacones metu collatistudia destinasse. Vellem plura, sed tuo modo conpungendus es. Simul cautio est mihi, ne te sermo multus offendat. Instituto igitur meo calcem pono, dum tuo pareo. Qua ex re intellegis eo te inuidiae et condicionis adductum, quasi a me pauca scribi uelis, nisi multa rescripseris. Vale.cum tibi germanus meus uerbis suis satisfacturus uberius uideretur quam meis litteris, sed in maiore lucro officia honesta quam otia muta ponenda sunt. Ergo neque tacito opus est, ut honor amicitiae mihi feratur accepto, neque omnia mandanda sunt litteris, ut illi ad narrandum aliquid relinquatur. Accipe tamen rerum capita et summas negotiorum quibus frater admonitus
Abbreviated transcription (Latin):
tum ingeniũ uerecundia trahit. aut succes¬
su eloquens in solescit. Hoc in meo familiari¬
areret. nec cum det̾m̃to frontis afflueret. Nũ¬
quam in mercedem lingue ornamenta cor¬
rupit meriti. fortune tenuem opulentiam
fide. questum laude mutauit. Hunc tͥ in ma
uum uel magis in amimum liberis trado: nã
mͥ curatio ÷ summa. ut amicitiam tuam bo¬
ni uberent: te quoq idem uelle habeo comꝑ
testimonio suspicionem incurram: queso ip¬
se de eo iudices ȩxamine pensiore. ita cum il¬
lius institutum probaueris ꝑiculum mei ui
dicii feceris. uale.
titur in gram. Nam semꝑ incolumitas tua
uoti mei ẽ summa. Nunc si dõ uolente recon¬
ciliatȩ uires animi tui integrauerint uigorẽ.
facito ȩpłȩ tuȩ multuugis paginis augeant᷑.
Edi parsimoniam bonoꝵ uerboꝵ Scribendi
quippe breuitas. mag̾ fastidio quam officio
prima est. Nolo litteras de summo ore stillã
tes. illas peto quȩ arescere neseunt. que ex

Expanded text:
tum ingenium uerecundia contrahit aut succestum ingenium uerecundia contrahit aut successu eloquens insolescit. Hareret, nec cum detrimento frontis afflueret. Nunquam in mercedem ornamenta linguae corrupit. Merito ac fortunis tenuis, opulentiam fide, qunum uel magis in animum libens trado. Nam mihi summa curatio est, ut amicitiam tuam boni uberent. Te quoque idem uelle habeo conpetestimonio suspicionem laudatoris incurram, quaeso ipse de eo iudices examine pensiore. Ita cum illius institutum probaueris, periculum iudicii mei feceris. Vale. tit in gratiam; nam semper incolumitas tua uoti mei summa est. Nunc si diis uolentibus reconciliatae uires animi tui integrauerunt uigorem, facito epistulae tuae multiiugis paginis augeantur. Odi parsimoniam uerborum bonorum. Scribendi quippe breuitas magis fastidio quam officio prtes. Illas peto, quae arescere nesciunt; quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
tim credit᷑. An opꝑier suꝑ hoc litteras tuas. quas
uerecundia differebat: Minime. Nam diffici
lis ÷ patientia gaudioꝵ fungor gͥ ut uides parti¬
b tuis. & quȩ debui cognoscere. malui qͦd̾am ñ
tiare. S nolo ista ꝓꝑatio litterarũ meaꝵ tuũ mu¬
nus impediat. scire me quod nunc scribo dissi¬
mula. et tribue quasi nouum nuntium quod
ego gratulabor iteratũ. Uale.
e t̾ sententia ⁊ artes honore nutriri. Eam
nr̃ȩ ȩtatis confirmauit usus. Nemo enim
belli notus. aut domi clarus: exortem pre¬
mii sensit industriam. Ita cum dignis fruc¬
tꝰ tribuitur. eand̾e uiam capessentib spes pa¬
ratur. Glisco gͥ gaudio t̃u ꝓpcer alios quibus
sortuam sollers uita conciliat: tum maxi¬
me iuliani fr̃is mei gr̃a. quem sic a te diligi
uolo. ut ꝓbari posse confido. Scis nempe in
illo forensi puluere qͣm rara cognitio sit fa¬
eundi oris. & boni pectoris: dum aut modes¬

Expanded text:
tim creditur. An opperirer super hoc tuas litteras quas tim creditur. An opperirer super hoc tuas litteras quas uerlis est patientia gaudiorum. Fungor igitur, ut vides, partibus tuis, et quae debui cognoscere malui quodammodo nuntiare. Sed nolo ista properatio litterarum mearum tuum munus impediat. Scire me, quod nunc scribo, dissimula, et tribue quasi novum nuntium, quem ego gratulabor iteratum. Vale.etus sententia est artes honore nutriri. Eam nostrae aetatis confirmauit usus. Nemo enim belli notus aut domi clarus exortem praemii sensit industriam. Ita cum dignis fructus tribuitur, eandem uiam capessentibus spes paratur. Glisco igitur gaudio, cum propter alios quibus fortunam sollers uita conciliat, tum maxime Iuliani fratris mei gratia, quem sic a te diligi uolo, ut probari posse confido. Scis nempe, in illo forensi puluere quam rara cognatio sit facundi oris et boni pectoris, dum aut modes
Abbreviated transcription (Latin):
b adniteris. & in amicitia diligentia stabi¬
li ꝑseueras. Si fides cinqͣm seria fuit: tibipu¬
to ẽẽ. & pleriq uerbo ostentant ope deserunt:
quod genus mulli rei ÷ nsi ad loquendum. Me¬
rito pcessus tuos in meo ãere duco: quando
quod aliqͥ̃n animo tuo succensui: amor fidu¬
ciam iuitrit. Quid tam liberum quam ami¬
citia: NIegotiis plerumq apposita ÷ postui¬
latio sine labe concordiȩ. ita uerum ÷ quod
hodie tͥ grãs ago. ut illuo non potuerim dissi¬
mulare quod dolui. Quassa fide sunt. qͥ iugit᷑
blandiunt᷑. S quid duitiꝰ ea retero: quoꝵ te obli¬
iusci cupio: Esto ut es benigna in me uoluntate:
esse fortunam. Illa uero & p̃teritoꝵ memor
& presentium diligens. et futuri prudens tibi
rependic. quicqͥd cȩteris prestitit. Non gͦ uaga
neq erratica ÷ a qua scimͦ alios donum cepisse.
te p̃mium. Qs tͥ honoris inquies nr̃i fecit iudi¬
cium: Celebritas fame. eui iusta narranti sta¬

Expanded text:
bus adniteris et amicitiam diligentia stabibus adniteris et amicitiam diligentia stabili perseueras. Si fides seria cuiquam fuit, tibi puto esse; quam plerique uerbo ostentant, opere deserunt. Quod genus nulli rei est, nisi ad loquendum. Merito processus tuos in meo aere duco, quando quod animo tuo aliquando suscensui. Amor fiduciam nutrit. Quid tam liberum quam amicitia? Negotiis plerumque adposita est expostulatio sine labe concordiae. Ita uerum est, quod hodie tibi gratias ago, ut illud non potuerim dissimulare, quod dolui. Cassa fide sunt, qui iugiter blandiuntur. Sed quid diutius ea retexo quorum te obliuisci uolo? Esto, ut es, benigna semper in me uoluntate, esse fortunam; illa uero et praeteritorum memor et praesentium diligens et prudens futuri tibi rependit, quidquid ceteris praestitit. Non ergo uaga neque erratica est, a qua scimus alios donum cepisse, te praemium. Quis tibi honoris, inquies, nostri fecit indicium? Celebritas Famae, cui iusta narranti sta