comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. dic ut lapides isti panes fiant. Quasi ue¬
ro figm̃tum nr̃m ignoret ipse qͥ finxit: aut ñ
curec homines qͥ pascit uoluctes cęli. Quã ue¬
ro iugratꝰ est ei qui ꝓpter hominẽ uniuersũ hc̃
condidit mundũ: quisqͥs ut substantiã eius
quã concupiscit optineat. ꝓcidens ñ ueretur
adorare malignũ. Hec inqͥt om̃ia tͥ dabo: si ꝓ¬
cidens adoraueris me. Tune illa fecisti miser:
Quomͦ dabis que ille creauit: aut quomͦ abs te
sꝑanda. quomͦ cua adoratione pecenda. que
ab illo condita. in illiꝰ sunt posita dicionee Iam
in eo qͦd ait mitte ce deorsũ: caue tibi quicũq
es qui tẽpli pinnaculũ conscendisti. Caue cibi
cũ cerneris tenere sublimẽ. Quã ingratꝰ enr̃ im¬
mo quã inuiriosus es magno illi pietatis sacta¬

Expanded text:
dicere: Dic ut lapides isti panes fiant: quasi vedicere: Dic ut lapides isti panes fiant: quasi vero figmentum nostrum ignoret ipse qui finxit, aut non curet homines qui coeli volucres pascit. Quam vero ingratus est ei, qui propter hominem universum hunc condidit mundum, quisquis, ut substantiam ejus quam concupiscit obtineat, procidens non veretur adorare malignum? Haec omnia, inquit, tibi dabo, si procidens adoraveris me. Tune illa fecisti, miser? Quomodo dabis quae ille creavit? Aut quomodo abs te speranda, quomodo tua adoratione petenda, quae ab illo condita in illius posita sunt ditione? Jam in hoc quod ait: Mitte te deorsum, cave tibi, quicunque es qui templi pinnaculum conscendisti; cave tibi, ia Christi locum cerneris tenere sublimem. Quam ingratus enim, imo quam injuriosus es illi magno sacra
Abbreviated transcription (Latin):
inimici. Nempe quadruplici tẽptam̃to. q̃dri
& dicat: quartam sese dñi tẽptationẽ ñ legis¬
se. Cerũ ut ego arbitror ñ hoc diceret: si legis¬
se se meminisset. qm̃ tẽptatio uita hominis est¬
suꝑ terrã. Hoc enĩ qui meminit. ñ ea tantũ tri¬
plici tẽptatione cẽptatũ fuisse dñm arbitrat᷑
quȩ facta est in ieiunio deserti. in pinnacło tem¬
pli. in uertice montis. Sane in hiis om̃ibꝰ erat
mani festa cẽptatio. Uerũ illa que ex tunc & de¬
inceps usq ad mortẽ crucis ei ñ defuit: & si oc
illa beneficia que iã tͣnsiere: euidentissima &
in lucẽ posita esse noscunt᷑. Sane qͦd ad spẽ uite
eterne ꝑtinet: necdũ exhibitũ. necdũ ꝓpalatũ
est nobis. Nichil ꝓinde mirũ si sit minꝰ aꝑta tẽp¬
tatio: ubi etiã causa cẽptationis occulta. Cecerũ
& diuturnor & ualidior ipsa est. qͦd aduersus
spẽ nr̃am qͥcqͥd habet malignitatis exerat im¬
micus. Itaq prmo qͥdẽ ut auctori natȩ ing̃cos

Expanded text:
rif dicat, quartam sese Domini tentationem non legisse. Verum, ut ego arbitror, non hoc diceret, si legisse se meminisset, quoniam tentatio est vita hominis super terram . Hoc enim qui meminit, non ea tantum triplici tentatione tentanum fuisse Dominum arbitratur, quae facta est in jejunio deserti, in pinnaculo templi, in vertice montis . Sane in his omnibus erat manifesta tentatio. Verum illa quae extunc et deinceps usque ad mortem crucis ei non defuit, etsi occilla beneficia, quae jam transiere, evidentissima et in lucem posita esse noscuntur. Sane quod ad spem vitae aeternae pertinet, nondum exhibitum, necdum propalatum est nobis. Nihil proinde mirum, si sit minus aperta tentatio, ubi etiam causa tentationis occulta. Caeterum et diuturnior, et validior ipsa est, quod adversus spem nostram quidquid habet malignitatis, exserat inimicus. 5. Itaque primo quidem ut auctori naturae ingratos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m: ꝑ matiã ꝓpter sanitatẽ. In pͥma remediũ
est. qͥa ex ło & homine cathaplasma confectũ est.
qͣa sanarec om̃s infirmitates tuas. Contusȩ st̃ autẽ
& cõmixte heȩ duȩ speties in utero uirginis tan¬
quã in mortariolo. sp̃u sc̃õ tanquã pistillo illas
suauit̾ cõmiscente. S qͥa tu dignꝰ ñ eras cui dona¬
ret᷑ datũ est mariȩ.: ut ꝑ illã acciꝑes qͥcqͥd habe
tia sua incausa tua & tociꝰ generis humani. Si
sola mat̾ ȩẽt. sufficeret ei ut saluaret᷑ ꝑ filioꝵ ge¬
nerationẽ: si sola uͥgo. sufficeret sibi: nec benedic¬
tꝰ fructꝰ uents eiꝰ: mundi preciũ esset. Cũ ergo in
pͥma sit remediũ. in scd̾a adiutoriũ est: qͥa nichil
nos ds habere uoluit qͦd ꝑ mariȩ manꝰ non tnsi¬
fide sanitas est: qͥa qͥ crediderit  salius erit:¬

Expanded text:
per Mariam propter sanitatem. In prima remedium est, quia ex Deo et homine cataplasma confectum est, quod sanaret omnes infirmitates tuas. Confusae sunt autem et commistae hae duae species in utero Virginis, tanquam in mortariolo; sancto Spiritu, tanquam pistillo, illas suaviter commiscente. Sed quia indignus eras cui donaretur, datum est Mariae, ut per illam acciperes quidquid habertia sua in causa tua et totius generis humani. Si sola mater esset, sufficeret ei ut salvaretur per filiorum generationem: si sola virgo, sufficeret sibi; nec benedictus fructus ventris ejus, mundi pretium esset. Cum ergo in prima sit remedium, in secunda adjutorium est; quia nihil nos Deus habere voluit, quod per Mariae manus non transifide sanitas est, quia qui crediderit, salvus erit
Abbreviated transcription (Latin):
cor hominis carnalis scilicet. & terren ñ ascen¬
dit. Ocłm qͦꝙ pͣga. ut uudere possis merissimã
luicẽ: & aurẽ tuã inclina ad obediendũ. ut qͣn¬
doq ꝑuenias ad qͥetẽ ꝑpetuã. & pacẽ sũꝑpacẽ.
Lux enĩ est ꝓpter serenitatẽ. pax ꝓpt̾ tranqͥllitatẽ.
fous ꝓpter affiuentiã & eternitatẽ. Tontẽ assig¬

Expanded text:
cor hominis, carnalis scilicet et terreni, non ascencor hominis, carnalis scilicet et terreni, non ascendit. Oculum quoque purga, ut videre possis merissimam lucem; et aurem tuam inclina ad obediendum, ut quandoque pervenias ad quietem perpetuam, et pacem super pacem. Lux enim est propter serenitatem, pax propter tranquillitatem, fons propter affluentiam et aeternitatem. Fontem assig
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m sc̃pt̃am rex est suꝑ om̃s filios suꝑbiȩ. dixisse
dit aut qͥd colit̃ ds. Horret humanꝰ auditꝰ uerbũ.
utinã abhorreat similit̾ animꝰ cogitatũ. malig¬
nũ parit̾ & affectũ Dico enĩ uobis: quod ñ ille
tantũ. s & om̃is suꝑbꝰ. extollit᷑ supͣ deũ. Cult enĩ
d̾s fieri uoluntatẽ suã: & suꝑbꝰ uult fieri suã. Lã
uidet᷑ equalitas: sed attende male congruã ꝓpͥeta¬
tem. Ds̃ qͥdẽ in hiis tantũ quȩ ratio approbat
suã uult fieri uoluntatẽ: suꝑbꝰ uero & cũ ratio¬
ne & contra rationẽ. Qides qm̃ altitudo est. & ñ
illuc ꝑuenunt fiuenta gr̃ȩ: Nisi conu̾si fueritis
inqͥt & efficiamini situt paruulus iste. se autẽ
dicit qui est fons uitȩ. in qͦ habitat & unde ma¬
nat plenitudo om̃ium gr̃arũ: ñ intrabitis in
regnũ cȩloꝵ. Para ꝓuide riuulos. aggeres cer¬
renȩ & elatȩ cogitationes disꝑge: conformare
filio hominis ñ pͥmo homini. quia fons gr̃e in

Expanded text:
dum Scripturam, rex est super omnes filios superbiae , dixisse ditur, aut quod colitur Deus . Horret humanus auditus verbum: sed utinam horreat similiter animus cogitatum malignum pariter et affectum. Dico enim vobis quod non tantum ille, sed et omnis superbus extollitur supra Deum. Vult enim Deus fieri voluntatem suam, et superbus vult fieri suam. Jam videtur aequalitas: sed attende male congruam proportionem. Deus quidem in his tantum quae ratio approbat, suam vult fieri voluntatem: superbus vero et cum ratione, et contra rationem. Vides quoniam altitudo est, et non illuc perveniunt fluenta gratiae. Nisi conversi fueritis, inquit, et efficiamini sicut parvulus iste se autem dicit, qui est fons vitae, in quo habitat et unde manat plenitudo omnium gratiarum, non intrabitis in regnum coelorum . Para proinde rivulos, aggeres terrenae et elatae cogitationis disperge, conformare Filio hominis, non primo homini: quia fons gratiae in
Abbreviated transcription (Latin):
tri in natiuitate qͥcquã asꝑitatis. qͥcꝗͣ. intulit
lesionis: Ouere noua miracła. Conceptꝰ fuit
sine pudore: partꝰ sine dolore. Mutata est in
uͥgine nr̃a maledictio euȩ. peꝑit enĩ filiũ sine
dolore. Mutata est in quã maledictio in bene¬
dictionẽ: sicut p̾dictũ est ꝑ angłm gabrielẽ.
Benedicta tu in mulieribꝰ.o beata sola int̾ muli¬
eres. benedicta & ñ maledicta: sola a generali
maledicto libera. & a dolore parturientiũ aliena.
Nec mirũ fr̃s si dolorẽ ñ intulit matri. qui culit¬

Expanded text:
tri in nativitate quidquam asperitatis, quidquam intulit tri in nativitate quidquam asperitatis, quidquam intulit laesionis? O nova vere miracula! Conceptus fuit sine pudore, partus sine dolore. Mutata est in Virgine nostra maledictio Evae: peperit enim filium sine dolore. Mutata est, inquam, maledictio in benedictionem, et sicut praedictum est per angelum Gabrielem, Benedicta tu in mulieribus . O beata, sola inter mulieres benedicta, et non maledicta; sola a generali maledicto libera, et a dolore parturientium aliena! Nec mirum, fratres, si dolorem non intulit Matri, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Diuitiȩ inquã salutis. cũ gła nouita¬
tis. Quis enĩ potest facere mundũ de inmun¬
do conceptũ semine: nisi tu qui solus es sine
omi illicita & inmunda concȩptꝰ uoluptate:
In ipsa radicȩ & origne mea infectꝰ & inqͥnatꝰ
sũ. inmunda est conceptio mea. s est a qͦ tollat᷑
ista confusio. Ipse eã tollit: in quẽ solũ ipsa ñ
eadit. diuitias salutis babeo. qͥbꝰ redimã ꝓpͥe
conceptionis impuritatẽ: cp̃i purissimã con¬
ceptionem. Adde adhuc dñe iħ̾u. innoua sig¬
na. immuta mirabilia: nã pͥora qͥdẽ ipsa con¬
suetudiue uiluer̃t. Plane enĩ solis ortꝰ & occasꝰ.
t̾re fecunditas. tẽporũ uicissitudo. iiracła st̃.
& magna miracła: s tociens hȩc uidimꝰ. ut iã
ñ sit qͥ attendat. In noua signa. & ĩmuta mira¬
bilia. Ecce ait noua facio om̃a. Quis hoc ait:
Cui poterit asper aut durꝰ uideri: qͥ nec ipsi ma¬

Expanded text:
divitiae, inquam, salutis, cum gloria novitadivitiae, inquam, salutis, cum gloria novitatis. Quis enim potest facere mundum de immundo conceptum semine, nisi qui solus sine omni illicita et immunda conceptus est voluptate? In ipsa radice et origine mea infectus et inquinatus sum: immunda est concepti mea, sed est a quo tollatur ista confusio. Ipse eam tollit, in quem solum ipsa non cadit. 3. Divitias salutis habeo, quibus redimam propriae conceptionis impuritatem, Christi purissimam conceptionem. Adde adhuc, Domine Jesu, innova signa, immuta mirabilia; nam priora quidem ipsa consuetudine viluerunt. Plane enim solis ortus et occasus, terrae fecunditas, temporum vicissitudo, miracula sunt; et magna miracula: sed toties haec vidimus, ut jam non sit qui attendat. Innova signa, et immuta mirabilia. Ecce, ait, nova facio omnia. Quis hoc ait? Christus. Cui poterit asper aut durus videri, qui ne ipsi Ma
Abbreviated transcription (Latin):
medicũ sapientẽ. Considera diligentiꝰ quã no¬
ua medicamina portet: uide quã ñ modo pre¬
ciosas & speciosas attulerit medicinas. ñ solũ
ꝑutiles ad sanitatis fructũ. s & delectabiles ad
aspectũ. & suaues ad gustũ: Deniq pͥmã eius
medicinã. pͥmũ qͦd in sinistra portat attende:
& conceptũ inuenis sine semine. Intuere obse¬
cro qͣlesit istud. quã nouũ quã admirabile. ꝙͣ
amabile. quã iocuudũ. Quid enĩ pulchriꝰ qͣ.
generatio casta: qͥd głosiꝰ quã sc̃a & sincera con¬
ceptio: in qͣ nichil pudoris est. nichil sordis. ni¬
chil corruptionis: At qm̃ muiꝰ fortassis detine¬
ret nos grata licet admiratio nouitatis. nisi
fructꝰ qͦq salutis & utilitatis consideratio ani¬
mũ delectaret: conceptꝰ iste ñ modo głosus in
ipsa qͥsi exteriori speciȩ. s & p̾cr osus est ĩ inte¬
riori uirtute: ut scd̾m qͦd scriptũ est in sinistra

Expanded text:
medicum sapientem. Considera diligentius quam nomedicum sapientem. Considera diligentius quam nova medicamina portet, vide quam non modo pretiosas, sed et speciosas attulerit medicinas; non solum perutiles ad sanitatis fructum, sed et delectabiles ad aspectum, et suaves ad gustum. Denique primam ejus medicinam, primum quod in sinistra portat, attende; et conceptum invenies sine semine. Intuere, obsecro, quale sit istud, quam novum, quam admirabile, quam amabile, quam jucundum! Quid enim pulchrius, quam generatio casta? quid gloriosius quam sancta et sincera conceptio, in qua nihil pudoris est, nihil sordis, nihil corruptionis? At quoniam minus fortassis detineret nos, grata licet, admiratio novitatis, nisi fructus quoque salutis et utilitatis consideratio animum delectaret; conceptus iste, non modo gloriosus in ipsa quasi exteriori specie, sed et pretiosus in interiori virtute: ut, secundum quod scriptum est, in sin
Abbreviated transcription (Latin):
patris. factꝰ est pax in terra hominibꝰ bone uo¬
luntatis. Paruulꝰ enĩ datꝰ est paruulis. ut mag¬
nꝰ det̃ magnis: & qͦs iustificat paruulꝰ. magnifi¬
set pt modũ. & glorificet magnꝰ & gloriosus.
Hinc sine dubio uas electionis quod de plenitudi
uerbũ illud bonũ qͦd hiis diebꝰ frequenter au¬
distis. gaudete inqͥens in dũo semꝑ. iterũ dico
gaudere. Gaudete inqͥt de exbibitione. iterũ gau¬
dece de ꝓmissione. qm̃ & res pleua gaudio. &
spes plena gaudio est. Gaudete qͥa iã ꝑcepistis
dona sinistrȩ: gaudete qͥa expectatis premia dex¬
terȩ. Leua in qͥt eiꝰ sub capite meo: & dextera eiꝰ
amplexabit᷑ me. Leua qͥdẽ leuat: dext̾a suscipit.
Leua medet᷑ & iustificat: dext̾a amplectit᷑. & bȩa¬
tificat. In leua eiꝰ merita: in dextera uero p̾mia
concinent᷑. In dextera inꝗͣ deliciȩ: in sinistra
sunt medicinȩ. S attende piũ medicũ: attende

Expanded text:
Patris, factus est in terra pax hominibus bonae voPatris, factus est in terra pax hominibus bonae voluntatis. Parvulus enim datus est parvulis, ut magnus detur magnis, et quos justificat parvulus, magnificet postmodum et glorificet magnus et gloriosus. Hinc sine dubio Vas electionis quod de plenitudinverbum illud bonum, quod his diebus frequenter audistis: Gaudete in Domino semper; iterum dico, gaudete . Gaudete, inquit, de exhibitione, iterum gaudete de promissione, quoniam et res plena gaudio, et spes plena gaudio est. Gaudete, quia jam percepistis dona sinistrae; gaudete, quia exspectatis praemia dexterae. Laeva, inquit, ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Laeva quidem levat, dextera suscipit; laeva medetur et justificat, dextera amplectitur et beatificat. In laeva ejus merita, in dextera vero praemia continentur; in dextera, inquam, deliciae, in sinistra sunt medicinae. 2. Sed attende pium medicum, attende
Abbreviated transcription (Latin):
odienuum quidem sermonem ordi¬
nis nr̃i consuetudo ñ habet: s crasti¬
na opꝰ erit circa missarũ sollẽpnia
dinẽ ñ admitet. Propterea ñ ab re puto prȩpa¬
rare hodie corda ur̃a tante sollemnitati: p̾sertim
cũ sit ꝓfundissima sacram̃ti huiꝰ & in cõprehen¬
sibilis altitudo: & tanq̃m fons uite qͦ magis hau¬
rit᷑. eo magis exuberans nunꝙͣ. ualeat exhau¬
rira. deniq scio quẽadmodũ abundet ꝓxp̃o
tͥbulatio ur̃a: & utinã habundet consolatio ur̃a
ꝑ ipsũ. Nã mundialẽ qͥdẽ consolationẽ uobis
offerre. nec libet nec licet. Cilis ẽ qͥdẽ & ad ni¬
chilũ utilis huiꝰmodi consolatio: & qͦd magis est
metuendũ. ȩtiã uere ac salubris consolationis
est ĩpedimentũ. Propterea qͥ delectatio est & gła
angłoꝵ. ipse factꝰ est salus. & consolatio miseroꝵ.
qui in tiuitate sua magnꝰ & sublimis ualde bea¬
tificat ciues. ipse in exilio paruus & humilis
ualde letificat exules: qui in altissimis est gła

Expanded text:
odiernum quidem sermonem Ordinis nostri consuetudo non exigit; sed crastina opus erit circa missarum solemnia didinem non admittet. Propterea non abs re puto praeparare hodie corda vestra tantae solemnitati, praesertim cum sit profundissima sacramenti hujus et incomprehensibilis altitudo, et tanquam fons vitae quo magis hauriatur, eo magis exuberans nunquam valeat exhauriri. Denique scio quemadmodum abundet protribulatio vestra: et utinam abundet et consolatio vestra per ipsum? Nam mundialem quidem consolationem vobis offerre nec libet, nec licet. Vilis est, et ad nihilum utilis hujusmodi consolatio: et, quod magis est metuendum, etiam verae ac salubris consolationis est impedimentum. Propterea qui delectatio est et gloria angelorum, ipse factus est salus et consolatio miserorum; qui in civitate sua magnus et sublimis valde beatificat cives, ipse in exsilio parvulus et humilis valde laetificat exsules; et qui in altissimis est gloria
Abbreviated transcription (Latin):
triã pacis: & relinquo interĩ uiã pacis. S qͥd
est qͦd diximꝰ. in cor hõis ñ ascendit: citiq qͥa
fons est. & ascensũ nescit. Scimꝰ enĩ quia fontiũ
nat᷑a est. riuos sectari conualliũ: montiũ ar¬
oua declinare: sicut scͥptũ est. Qui einntis fon¬
tes in conuallib: inter mediũ montiũ ꝑt̾nsibt
aque. Hoc autẽ est tnde admonere sepiꝰ studio

Expanded text:
nterim viam pacis. 9. Sed quid est quod diximus: In cor hominis non ascendit? Utique quia fons est, et ascensum nescit. Scimus enim quia fontium natura est rivos sectari convallium, montium ardua declinare, sicut scriptum est: Qui emittis fontes in convallibus, inter medium montium pertransibunt aqua . Hoc autem est
Abbreviated transcription (Latin):
est dñs fr̃s mei nichil solliti sitis: in ꝓximo est &
citiꝰ apparebit. Nolite deficere. nolite lassari.
querite eũ dũ inueniri potest: inuocate eũ dũ
ꝓpe est. Prope ẽ. dñs hiis qͥ tͥbulato sunt corde:
ꝓpe est expectantibꝰ eũ. expectantibꝰ eũ in uerita-¬
te. Deniq uis nosse quã ꝓpe est: Audi sponsã
de sponso canentẽ: qm̃ ecce stat post parietem.
Parietẽ istũ corpꝰ tuũ intellige: qͦd obstacłm impe¬
dit. ut cũ qͥ ꝓpe est nondii ualeas intueri. Prop¬
terea paulus ipse dissolui cupit: & cũ xp̃o esse.
Et exclamans miserabiliꝰ: infelix inqͥt ego homo.
qͥs me liberabit de corꝑe mortis huiꝰ:. Sic & ꝓpħa
in psalmo: educ inquit de tarcere animã meã ad
confitendũ nomini tuo:¬

Expanded text:
est Dominus, fratres mei, nihil solliciti sitis: in proximo est, et est Dominus, fratres mei, nihil solliciti sitis: in proximo est, et citius apparebit. Nolite deficere, nolite lassari: quaerite eum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est. Prope est Dominus his qui tribulato sunt corde : prope est exspectantibus eum, exspectantibus eum in veritate. Denique vis nosse quam prope 769 est? Audi sponsam de sponso canentem: Quoniam ecce stat post parietem . Parietem istum, corpus tuum intellige, quod obstaculum impedit, ut eum qui prope est, nondum valeas intueri. Propterea Paulus ipse dissolvi cupit, et cum Christo esse , et exclamans miserabilius: Infelix, inquit, ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sic et propheta in Psalmo: Educ, inquit, de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo
Abbreviated transcription (Latin):
& humilẽ reqͥescit. Nec hoc dico. tanꝗͣ ꝓpͥa ista
suit singłoꝵ: nã & pat̾ lux est. ut sit filius lum̃
eternã. S qͥndo ad hȩc ꝑueniemꝰ: Quando ad¬
implebis me dñe lȩcicia cũ uultu tuo. Gaude¬
mꝰ in te qm̃ uisitasti nos oriens ex alto: iterum
gaudemꝰ expectantes beatã spem in aduentu
scdo: s qͣndo ueniet plenitudo lȩticiȩ ñ de me¬
moria s de prȩsentia: de exhibitione. ñ de ex-
pectatione: Modestia ur̃a ait apl̃s nota sit õĩbꝰ
hominibꝰ: dñs ꝓpe est. Dignũ est enĩ. ut & mocde¬
stia ur̃a nota sit. sicut dm̃ dĩ ur̃i modestia cunc¬
tis innotuit. Quid enĩ magis incongruũ quã ut
immoderate agat homo consciꝰ ꝓpͥe infirmitatis:
qͣndoqͥdẽ apparuit int̾ homines modestꝰ dñs ma¬
iestatis: Discite inqͥt a me qͥa mitis sũ & humilis
gi. nã de sinistra ipse loquit᷑. ecce ego uobiscũ sũ
omnibꝰ diebꝰ usq ad consũmationẽ scłi. Prope

Expanded text:
um requiescit. Nec hoc dico, tanquam propria ista sint singulorum: nam et Pater lux est, ut sit Filius lumenaeternam. 10. Sed quando ad hoc perveniemus? Quando adimplebis me, Domine, laetitia cum vultu tuo? Gaudemus in te, quoniam visitasti nos oriens ex alto; iterum gaudemus, exspectantes beatam spem in adventu secundo. Sed quando veniet plenitudo laetitiae, non de memoria, sed depectatione? Modestia vestra, ait Apostolus, nota sit omnibus hominibus; Dominus prope est . Dignum est enim ut modestia nostra nota sit, sicut Domini Dei nostri modestia cunctis innotuit. Quid enim magis incongruum, quam ut immoderate agat homo, conscius propriae infirmitatis, quandoquidem apparuit inter homines modestus Dominus majestatis? Discite, inquit, a me quia mitis sum et humilis gi. Nam de sinistra ipse loquitur: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Prope
Abbreviated transcription (Latin):
cile. tã potenter ꝑsuasũ est: ut mͥ credibile fati¬
at credentiũ multitudo. Tuuenes & nͥgines se¬
nes cũ iumioribꝰ eleger̃t mille mortib mori: qͥm
uł ad mom̃tum ab ista nor fide deficere.
Et bȩc qͥdem mixt̾a excellens: s excellentior est sciła
tercia uero excellentissima est. Primã auris au¬
diuit. s ocłs ñ iudit. qͥa atiditũ est & creditũ.
usq in fines t̾rȩ magnũ illud pietatis sacram̃tũ.
ginei uentris angustias humano corpori con¬
nuxisti. Scłam ocłs uidit. quia se fecundã &
uirgiiẽ illa singlaris regina couspexit. quȩ con-¬
senuabat om̃ia uerba hec conferens iu corde suo:
coguouit & ioseph ñ minꝰ testis quã custos tante

Expanded text:
um est, ut mihi id credibile faciat credentium multitudo. Juvenes et virgines, senes cum junioribus elegerunt mille mortibus mori, quam vel ad momentum ab ista fide deficere. 10. Et haec quidem mistura excellens, sed excellentior est secunda, tertia vero excedentissima est. Primam auris audivit, sed oculus non vidit: quia auditum est et creditum usque in fines terrae magnum illud pietatis sacramentum;do te intra virginei ventris angustias humano corpori conjunxisti. Secundam oculus vidit, quia se fecundam et virginem illa singularis Regina conspexit, quae conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo: cognovit et Joseph non minus test
Abbreviated transcription (Latin):
Sola hȩc ẽ: in qͣ uͥginitas & fecunditas obiuiauert
sibi. Ibi semel factũ est qͦd factũ ñ fuerat. nȩc fiet
in ȩt̾num: qͥa nec pͥmã similẽ uisa ẽ. nec habere
sequentẽ. Tercia ẽ. fides. & cor humanũ. Et hec
qͥdem pͥma & scda inferior. s ñ minꝰ forsitan
fortis. Mirũ enĩ quomͦ cor humanũ hiis duobꝰ
fidẽ accõmodauit: quomͦ credi potuit qͥd as homo
ex̃t. qͦd uͥgo fuerit qͦ peꝑisset. Sicut ferrũ & testa
iungi ñ possunt. sic & hȩc duo nequeũt cõmisce¬
ri: si ñ misceat᷑ glutinũ sp̃s dłi. Ergone credendũ
est qͦd ille ds sit qͥ ponit᷑ in p̾sepio. qͥ uagit ĩ cu¬
nis. qͥ omniũ infantiliũ necessitatũ inuirias pa
tit᷑. qui flagellat᷑. qͥ conspuit̃. qͥ crucifigit᷑. qͥ pomi¬
tur in sepulchro. & int̾ dtios lapides concludit᷑.
excelsus & imiñsus: Iuane uͥgo erit. quȩ lactat
puerũ. cui maritꝰ continuus comes ẽ. in conuiuio.
in thalamo qͥ ducit illã in egyptũ. reducit ab

Expanded text:
Sola haec est, in qua virginitas et fecunditas obviaverunt sibi. Ibi semel factum est quod factum non fuerat, nec fiet in aeternum, quia nec primam similem visa est, nec habere sequentem. Tertia est fides et cor humanum; et haec quidem prima et fecunda inferior, sed non minus forsitan fortis. Mirum enim est, quomodo cor humanum his duobus fidem accommodavit, quomodo credi potuit quod Deus homo esset: quod virgo manserit quae peperisset. Sicut ferrum et testa jungi non possunt, sic et haec duo nequeunt commisceri, si non misceat glutinum Spiritus Dei. Ergone credendum est quod iste Deus sit qui ponitur in praesepio, qui vagit in cunis, qui omnium infantilium necessitatutitur, qui flagellatur, qui conspuitur, qui crucifigitur, qui ponitur in sepulcro, et inter duos lapides concluditur, excelsus et immensus? Illane virgo erit, quae laetat puerum, cui maritus continuus comes est, in convivio, in thalamo; qui ducit illam in Aegyptum, redu it ab
Abbreviated transcription (Latin):
ta erit nox ĩuictoria: cũ dimotis ũbris & tene¬
bris. splendor uere lucis sursũ & deorsũ int̾
& exteriꝰ cuncta pariter occupabit. Auditã fac
mͥ mane miscdiam cuã ait sc̃s. & repleti sumꝰ
mane miscđia tua. S ad nr̃m die reu̾tam̃. qui¬

Expanded text:
pta erit mors in victoria: cum dimotis umbrie et tenepta erit mors in victoria: cum dimotis umbrie et tenebris, splendor verae lucis sursum et deorsum, intus et exterius cuncta pariter occupabit. Auditam fac mihi mane misericordiam tuam, ait sanctus ; et, Repleti sumus mane misericordia tua . Sed ad nostrum diem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhennẽ faciat mausionẽ. Cũ gͦ ipsa ĩ diuinis
scͥptis uerba uel alternat uł alterat: fortior est
illa cõpositio quã positio pͥma u̾boꝵ & fortas¬
sis tanto fortior. qͣntũ distat int̾ figurã & ueri¬
tatẽ. int̾ lucẽ & umbrã. int̾ dñam & ancillã
Hodie scietis qͥa ueniet dñs. Scd̾m estimatio
exp̾ssiꝰ cõmendant᷑. pͥmꝰ qͥ a pͥmi hominis
lapsu labit᷑ usq ad finẽ mundi. dies cui sc̃i
sepiꝰ maledixisse noscunt᷑. Ab illa enĩ luci¬
dissima die in qͦͥ conditꝰ fuerat adã eiectꝰ est:
& ĩ has rerũ contrusus angustias. diẽ tenebro¬
sũ uc̃rit. pene a lumine ueritatis extĩctꝰ. In
hac die nascimͣ uniu̾si. si tam̃ dies debet & ñ
potiꝰ nor nominari: nͥ qͦd lum̃ rationis qͥsi
qͣndã scintillulã nob̾ insuꝑabilis illa miscdia
dereliqͥt. Scda uero dies erit in splendoribꝰ scõꝵ
sunũ mane. cui est miscłia reꝓmissa: & absor¬

Expanded text:
perennem faciat mansionem. Cum ergo ipsa in Scripturis perennem faciat mansionem. Cum ergo ipsa in Scripturis divinis verba vel alterat vel alternat; fortior est illa compositio, quam positio prima verborum: et fortassis tanto fortior, quantum distat inter figuram et veritatem, inter lucem et umbram, inter dominam et ancillam. 2. Hodie scietis expressius commendantur. Primus, qui a primi hominis lapsu labitur usque ad finem mundi; dies, cui sancti saepius maledixisse noscuntur. Ab illa enim lucidissima die, in qua conditus fuerat Adam, ejectus est; et in has rerum contrusus angustias, diem tenebrosum incurrit, et pene a lumine veritatis exstinctus. In hac die nascimur universi, si tamen dies debet et non potius nox vocari: nisi quod lumen rationis quasi quamdam scintillulam nobis insuperabilis illa misericordia dereliquit. Secunda vero dies erit in splendoribus sanctsimum mane, qui est misericordia repromissa, et absor
Abbreviated transcription (Latin):
filii hominũ. audite. Cos qui
in puluere estis exꝑgiscuniui & laudate: qͥa
medic̾ uenit ad egrotos. redẽptor ad uenditos.
ad errantes uia. ad mortuos uita. Uenit qͥppe
qͥ ꝓiciat ĩ ꝓfundũ maris oĩa pectata nr̃a. qͥ
sanet om̃s ĩfirmitates nr̃as: qͥ nos ꝓpriis hume¬
ris ad ꝓpͥe dignitatiͥs reportet originẽ. Mag¬
na est ista potentia: s plus est admiranda
miscłia. qͦd sic uenire uoluit. qui potuit
subuenire. Hodie inqͥt scietis qͥa ueniet dñs.
uerba hȩc suoqͥdẽ loco & tẽꝑe in scͥpt᷑a posita
sunt: s ñ in congrue illa ad uigiliã dñicȩ na
tiuitatis. eccłia mater assũpsit. Eccłia inqͥm
illa que secũ habet consiliũ & sp̃m sponsi &
dei sui: cui dilectus inter ubera cõmoratur.
ipsã cordis sui sedẽ pͥncipaliter possidens &
conseruans. Nuirũ ipsa est que uulnerauit
cor eiꝰ. & ĩ ipsã abyssũ secretoꝵ dei ocłm contẽ
plationns ĩmersit. ut & illi ĩ suo. & sibi ĩ eiꝰ corde

Expanded text:
filii hominum, audite Vos qui in pulvere estis, expergiscimini et laudate: quia veniet medicus ad aegrotos, redemptor ad venditos, ad errantes via, ad mortuos vita. Venit quippe qui projiciat in profundum maris omnia peccata nostra, qui sanet omnes infirmitates nostras, qui nos propriis humeris ad propriae dignitatis reportet 761 originem. Magna est ista potentia: sed plus est miranda misericordia, quod sic venire voluit, qui potuit subvenire. Hodie, inquit, scietis quia veniet Dominus. Verba haec quidem suo loco et tempore in Scriptura posita sunt: sed non incontivitatis Ecclesia mater aptavit. Ecclesia, inquam, illa quae secum habet consilium et spiritum Sponsi et Dei sui, cui dilectus inter ubera commoratur, ipsam cordis sui sedem principaliter possidens et conservans. Nimirum ipsa est quae vulneravit cor ejus, et in ipsam abyssum secretorum Dei oculum ccorde
Abbreviated transcription (Latin):
Tux est enĩ in accessibilis: par est quȩ exuꝑat omnẽ
sensũ. fons est qͥ ascensũ nescit. s descensũ. Non
uidit ocłs lucẽ inaccessibilẽ: ñ audiuit auris pa¬
cẽ incõprehensibilẽ. Speciosi qͥdẽ pedes eugłizan¬
tiũ pacẽ: s licet in omnẽ terrã exierit sonꝰ eoꝵ.
par tam̃ quȩ exuꝑat omnẽ sensũ nec ab ipsis
quanta erat potuit capi. nedũ alior auribꝰ tradi.
Etqͥdẽ pax est nc̃ etiã in t̾ra hominibꝰ bonȩ uolun¬
tatis. s qͥd est pax ista ad illiꝰ plenitudinẽ & suꝑ¬
eminentiã pacis: Qnde & ipse dñs ait. Pacem
meã do uob̾: pacẽ relinquo uob. Meȩ siqͥdẽ quȩ
exuꝑat omnẽ sensũ. & est par suꝑ pacẽ. nec

Expanded text:
nem sensum; fons est qui ascensum nescit, sed descensum. Non vidit oculus lucem inaccessibilem, non audivit auris pacem incomprehensibilem. Speciosi quidem pedes evangelizantium pacem ; sed licet in omnem terram exierit sonus eorum; pax tamen quae exsuperat omnem sensum, nec ab ipsis quanta erat potuit capi, nedum aliorum auribus tradi. Et quidem pax nunc est etiam in terra hominibus bonae voluntatis: sed quid est pax ista ad illius plenitudinem et supereminentiam pacis? Unde et ipse Dominus ait: Pacem meam do vobis, pacem relinquo 768 vobis . Meae siquidem, quae exsuperat omnem sensum, et est pax super pacem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ni. diuitiȩ nr̃ȩ sunt. Preciosiores siqͥdẽ panni. sal¬
uatoris om̃i p̃pura: & głosiꝰ hoc p̾sepe auratis re¬
gũ soliis. ditior deniq xp̃i pauꝑtas cunctis opibꝰ
cunctisq thesauris. Quid enĩ humisitate ditiꝰ. qͥd
preciosiꝰ inuenit᷑: q̃ nimirũ regnũ celoꝵ emit᷑ &
Ds̃ suꝑbis resistit: humilibꝰ autẽ dat gr̃am. Habes
cõmendatã humilitatẽ in natiuitate. In hac enĩ
exinaniuit semetipsũ formã serui accipiens: &
habitu inuentꝰ ut homo. Clis adhuc preciosiores
diuitias & suꝑ excellentẽ głam inuenire: Habes
caritatẽ in passione. Maiorẽ hac dilectionẽ ne¬
no habet: quã ut animã suã ponat qͥs ꝑ amitis

Expanded text:
ni divitiae nostrae sunt. Pretiosiores siquidem panni Salni divitiae nostrae sunt. Pretiosiores siquidem panni Salvatoris omni purpura, et gloriosius hoc praesepe auratis regum soliis; ditior denique Christi paupertas cunctis opibus, cunctisque thesauris. Quid enim humilitate ditius, quid pretiosus invenitur, qua nimirum regnum coelDeus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Habes commendatam a Deo humilitatem in nativitate. In hac enim exinanivit semetipsum, formam servi accipiens, et habitu inventus ut homo. 7. Vis adhuc pretiosiores divitias, et superexcellentem gloriam invenire? Habes charitatem in passionem. Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis
Abbreviated transcription (Latin):
gat ocłm meũ. quȩ sola sine pulu̾e est. Iste mͥ fe¬
stucã educat de ocło. qͥ ñ habet trabẽ in suo. im¬
mo iste trabes educat de meo. qͥ nec eriguũ pul¬
tre. Queris a quo patre: Et filiꝰ altissimi uocabr.
Manifestũ est qͥs altissimꝰ sit: s ne qͥs remaneat loc̾
dissimulationis. quod ex te nascet᷑ sc̃m ait gabri
sc̃m tuũ uidere corruptionẽ. qͦd nec matͥ qͥdem
abstulit incorruptionẽ. Crescunt miracła. mul¬
quid dabit᷑ sc̃m canib: aut margarite portise
Abscondat᷑ cęxte thesaurꝰ nr̃ in agro: & pe¬
cuma nr̃a. in sacculo reponat᷑. Oꝑiat᷑ con¬
ceptꝰ sine semine. matͥs desponsatione: partꝰ fine
dolore: uagitib paruuli & merdre. Abscondat᷑
& parturientis incorruptio. legali purificatiõe.
infantis innocentia. solita circũcisione. Abscon¬
de inquã absconde maria noui solis fulgorẽ: pone
in p̾sepio. inuoluȩ pannis infantẽ. Nã & ipsi pan¬

Expanded text:
gat oculum meum, quae sola sine pulvere est. Iste meo fegat oculum meum, quae sola sine pulvere est. Iste meo festucam educat de oculo, qui non habet trabem in suo: imo iste trabem educat de meo, qui nec exiguum pultre. Quaeris, a quo Patre? Et Filius Altissimi vocabitur. Manifestum est quis Altissimus sit. Sed ne quis remaneat locus dissimulationis, Quod ex te nascitur Sanctum ait anSanctum tuum videre corruptionem , quod nec Matri quidem abstulit incorruptionem. Crescunt miracula, mulquid dabitur sanctum canibus, aut margaritae porcis? Abscondatur certe thesaurus noster in agro, et pecunia nostra in sacculo reponatur. Operiatur conceptus sine semine Matris desponsatione, partus sine dolore, vagitibus parvuli, et moerore. Abscondatur et parturientis incorruptio legali purificatione; infantis innocentia solita circumcisione. Absconde, inquam, absconde, Maria, novi solis fulgorem; pone in praesepio, involve pannis infantem: nam et ipsi pan
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uirginitatis honore. Iã securꝰ expec¬
to ꝓmissã mͥ głam incorruptionis in
carne mea: qͥndoqͥdem conseruata ꝑ eũ est in¬
corruptio etiã in matre sua. facile erit illi ꝑ quẽ
mater ipsa incorruptionẽ ñ ꝑdidit pariendo:
ut & corruptibile hoc incorruptionẽ induat re¬
surgendo. Habes tam̃ adhuc maiores diuitias.
habes głam ampliorẽ. Mater est sine corruptio¬
ne u̾ginitatis. filiꝰ sine om̃i labe peccati. Non
cadit in matrẽ euȩ maledictio: ñ cadit in ꝓlem
geueralis illa condicio. de qͣ dictũ est ꝑ ꝓpham.
Nemo mundus a sorde: nec infans cuiꝰ est uniꝰ diei
uita suꝑ terrã. Ecce infans sine sorde: solus int̾
homines uerax. imino & ueritas ipsa. Ecce agnꝰ
sine macła:. agnꝰ dĩ qͥ tollit peccata mundi. Quis
cnĩ meliꝰ peccata tolleret: quã is in quẽ peccatũ
ñ cadit: Iste sine dubio me lauare potest. quẽ
constat inqͥnatũ ñ ẽẽ. Hec manꝰ oꝑtũ luto deter¬

Expanded text:
 securus exspecto promissam mihi gloriam incorruptionis in carne mea, quandoquidem conservata per eum est incorruptio etiam in Matre sua. Facile erit ei, per quem mater ipsa incorruptionem non perdidit pariendo, ut et corruptibile hoc incorruptionem induat resurgendo. 5. Habes tamen adhuc majores divitias, habes gloriam ampliorem. Mater est sine corruptione virginitatis, Filius sine omni labe peccati. Non cadit in matrem Evae maledictio, non cadit in prolem generalis illa conditio, de qua dictum est per prophetam: Nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Ecce infans sine sorde, solus inter homines verax, imo et veritas ipsa. Ecce Agnus sine macula, Agnus Dei qui tollit peccata mandi . Quis enim peccata melius tolleret, quam is in quem peccatum non cadit? Iste sine dubio lavare me potest, quem constat inquinatum non esse. Haec manus opertum luto deter
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcera sileã. morte. & morte turpissima condẽp¬
natꝰ est ab iniqͥs. Itaq ut fiduciã nob̾ daret qͦͥd
tolleret hȩc a nob̾. priꝰ matrẽ suã immunẽ ab
utroq seruauit. ut nec in conceptu qͥcͣ. pudoris.
nec in partu quicꝗͣ. doloris existeret. Accumulan¬
tur ad huc diuitiȩ. crescit gła: innouant᷑ signa.
& miracłã immutant᷑. Non solũ sine pudore con¬
ceptꝰ. & partꝰ sine dolore: s & mat̾ est si ne corrup¬
tione. O uere nouitas maudita. Cirgo peꝑit¬

Expanded text:
era sileam morte, et morte turpissima condemnatus est ab iniquis. Itaque ut fiduciam nobis daret quod tolleret haec a nobis, prius Matrem suam immunem ab utroque servavit: ut nec in conceptu quidquam pudoris, nec in partu quidquam doloris existeret. 4. Accumulantur adhuc divitiae, crescit gloria, innovantur signa, et miracula immutantur. Non solum sine pudore conceptus, et sine dolore partus; sed mater est sine corruptione. O vere novitas inaudita! Virgo pe
Abbreviated transcription (Latin):
cernunt int̾ cõmodũ & incõmodũ: int̾ bonũ
& malũ. inter uerũ & falsũ. Coluit qͦq infir¬
miora nr̃a abundantiori gła sublimare. & con¬
tͣrit se maiestas. ut qͦd meliꝰ habebat iudelicet
seipsũ limo nr̃o coniungeret. & in ꝑsona una
sibi inuicẽ unirent᷑ ds & limꝰ: maiestas & infir¬
initas. tanta uilitas & sublimitas tanta. Ni¬
chil enĩ do sublumꝰ. nil uiliꝰ limo: & tam̃ can¬
ta dignatione d̾s descendit in limũ: tantaq
limꝰ fecisse credat᷑. qͥcqͥd limꝰ ꝑtulit. d̾s in illo ꝑ¬
tulisse dicat᷑. tã ineffabili quã in cõprehensibili
sacram̃to. Et attende: qͥa sicut in illa singłari
oiunitate tͥnitas ẽ. in ꝑsonis. unitas in substan¬
tia: sic in ista speciali cõmixtione tͥnitas est in
ñ scindunt unitatẽ. unitas ñ minuit tͥnitatẽ.
ita & hic ꝑsona ñ confundit substantias. nȩc sub¬
stantiȩ ipse ꝑsone dissipant unitatẽ. Sũma ila
iͥnitas hãc nobis exhibuit cͥuitatẽ: opꝰ mirabile.

Expanded text:
 commodum et incommodum, inter bonum et malum, inter verum et falsum. Voluit quoque infirmiora nostra abundantiori gloria sublimare, et contraxit se Majestas: ut quod melius habebat, videlicet seipsum, limo nostro conjungeret, et in persona una sibi invicem unirentur Deus et limus, majestas et infirmitas, tanta vilitas et sublimitas tanta. Nihil enim Deo sublimius, nil vilius limo: et tamen tanta dignatio e Deus descendit in limum, tantaque quid limus pertulit, Deus in illo pertulisse dicatur tam ineffabili quam incomprehensibili sacramento. Et attende, quia sicut in illa singulari divinitate trinitas est in personis, unitas in substantia; sic in ista speciali commistione trinitas est in sonae non scindunt unitatem, unitas non minuit Trinitatem; ita et hic persona non confundit substantias, nec substantiae ipsae personae dissipant unitatem. Summa illa Trinitas hanc nobis exhibuit trinitatem, opus mirabile,
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ: unde surgit uenustas in foliis. & floribꝰ
pulcͥtudo. sapor ĩ fructibꝰ & medicina. Nec hoc
content᷑ adiecit etiã iũ sensibilẽ limo nr̃o ut ĩ
pecoribꝰ: quȩ ñ solũ uitã habeant s & sentianł.

Expanded text:
ribus, unde surgit venustas in foliis, in floribus ribus, unde surgit venustas in foliis, in floribus pulchritudo, sapor in fructibus et medicina. Nec hoc contentus, adjecit etiam vim sensibilem limo nostro, ut in pecoribus, quae non solum vitam habeant, s
Abbreviated transcription (Latin):
o dies. que melior es ĩ acruis dm̃ suꝑ milia: qͣndo
etit m̃sis ex m̃se. & sabbatũ exsalbato. cũ splen¬
dor lucis & feruor caritatis usq ĩ altissima illa
magnalia terrarũ ĩcolas illustrabit. qͥs de te cogi
bis reseruant᷑ uidere ñ possumꝰ. saltẽ mirabilia
qͣ ꝓpt̾ nos in t̾ris facta sunt aliqͥntulũ contẽplem̃
Tria oꝑa. tres mixt᷑as fecit omp̃c illa maiestas in
cienda sint ampliꝰ suꝑ teriã. Contuncta qͥppe st̃
ad ĩuicẽ łs & homo: mat̾. & uͥgo. fides & cor hu¬
tuere coniungi. Et pͥmo qͥdẽ ĩtuere creationẽ po¬
sitionẽ & dispositionẽ rerũ: qͣnta uidelicet sit
ĩ creatione potentia. qͥnta ĩ positione sapientia
ĩ cõpositione benignitas qͣnta. In creatione ui¬
de quã multa & quã magna potent̾ creata st̃.
ĩ positione quã sapient̾ cuncta locata sũt. in
sunt: tã amabili quã admirabili caritate.
Huic enĩ limo t̾reno iuĩ uitalẽ miscuit. ut ĩ arbo¬

Expanded text:
ndo erit mensis ex mense, et Sabbatum ex Sabbato, cum splendor lucis et fervor charitatis usque in altissima illa magnalia terrarum incolas illustrabit! Quis de te cogitbis reservantur, videre non possumus, saltem mirabilia quae propter nos in terris facta sunt, aliquantulum contemplemur. Tria opera, tres mixturas fecit omnipotens illa Majestas in cienda sint amplius super terram. Conjuncta quippe sunt ad invicem Deus et homo, mater et virgo, fides et cor hutuere conjungi. 8. Et primo quidem intuere creationem, positionem et dispositionem rerum: quanta sit videlicet in creatione potentia, quanta in positione sapientia in compositione quanta benignitas. In creatione vide quam multa et quam magna potenter creata sunt; in positione, quam sapienter cuncta locata sunt; in sunt, tam amabili quam admirabili charitate. Huic enim limo terreno vim vitalem miscuit, ut in arbo
Abbreviated transcription (Latin):
ante placuerant: & illa specialiter horreas. qͦ
specialit̾ appetebas. Sic enĩ scͥptũ est.qͥa qͥ addit
scientiã addit & dolorẽ: ut ueracis & sc̃ȩ scientiȩ
sit dolor subsequẽs argumentũ. In scdo uero
gͣdii oꝑat᷑ correptionẽ. ut iã ñ exhibeas m̃bra
tua arma inqͥtatis peccato: s coherceas gulã
do enĩ sine correctione ñ ꝓderit. sicut sapiens
ait. Qnꝰ edificans & unꝰ destruens: qͥd ꝓdest eis
tangit eũ. nichil ꝓficit lauatio eiꝰ. s iuxta sal¬
uatoris sententiã. uidendũ est ne ei aliqͥd deteriꝰ
contingat. Sed qͥa hȩc diutiꝰ haberi ñ possunt.
nͥ circa se multa circũspectione mens ĩ defessa
uigilet & attendat. in t̾cio gͣdu oꝑat᷑ sollicitu¬
dinẽ: ut iã incipiat sollicitꝰ ambulare cũ deo
suo: & ex om̃i parte scrutet᷑. ne uel in leuissima
re. crem̃de illiꝰ maiestatis offendat aspectꝰ. In pę¬

Expanded text:
ante placuerant; et illa specialiter horreas quae ante placuerant; et illa specialiter horreas quae specialiter appetebas. Sic enim scriptum est, Quia qui addit scientiam, addit et dolorem , ut veracis et sanctae scientiae sit dolor subsequens argumentum. In secundo vero gradu operatur correctionem, ut jam non exhibeas membra tua arma iniquitatis peccato, sed coerceas gulam, do enim sine correctione non proderit, sicut Sapiens ait: Unus aedificans, et unus destruens quid prodest eis tangit eum, nihil proficit lavatio ejus , sed, juxta Salvatoris sententiam, verendum est ne ei aliquid deterius contingat . Sed quia haec diutius haberi non possunt, nisi circa se multa circumspectione mens indefessa vigilet et attendat; in tertio gradu operatur sollicitudinem, ut jam sollicitus incipiat ambulare cum Deo suo, et ex omni parte scrutetur, ne vel in levissima re tremendae illius majestatis offendat aspectus. In poe
Abbreviated transcription (Latin):
minemꝰ nob̾ lum̃ scientiȩ. priꝰꝗͣ. de huiꝰ mun¬
di tenebris exeamꝰ: ne de tenebris tͣnseamꝰ ad
tenebras. & tenebras sẽpit̾nas. Que ẽ. autẽ ista
scientia: P rofecto scire qͥa ueniet dñs: & si qͦn¬
do ueniet scire ñ possumꝰ. Hoc est illud totũ
qͦd postulat᷑ a nob̾. At inqͥs: ista scientia om̃ium
pauci sunt qͥ saluant᷑. Putas qͥa illi qͥ cũ malefe¬
cerĩt letant᷑ & exultant ĩ rebꝰ pessimis: uł sciãt
uł recogitent qͥa ueniet dñs: Si dixerĩt ipsi. tu
noli credere: qͥa qͥ dicit se nosse dm̃. & manda¬
polluerẽt. si dũm uenturũ scirẽt. uł formida¬
rent: s uigilarent utiq & ñ sinerẽt tã gͣuiter
ꝑfodi conscientias suas. Scientia autẽ ista ĩ pri¬
mo oꝑat gͣlu penitudinẽ idẽ dolorẽ: ut risũ
ĩ luctũ. cantũ in plãctũ. gaudiũ ĩ merorẽ con¬
uertat & incipiãt tͥ displicere qͥ uehementer

Expanded text:
minemus nobis lumen scientiae , priusquam de mundi hujminemus nobis lumen scientiae , priusquam de mundi hujus tenebris exeamus, ne de tenebris transeamus ad tenebras, et tenebras sempiternas. Quae est autem ista scientia? Profecto scire quia veniet Dominus, etsi quando veniet, scire non possumus. Hoc est illud totum quod postulatur a nobis. At inquis ista scientia omnium pauci sunt qui salvantur. Putasne quia illi qui, cum male fecerunt, laetantur et exsultant in rebus pessimis , vel sciant, vel recogitent quia veniet Dominus? Si dixerint ipsi, tu noli credere: quia qui dicit se nosse Deum, et mandapolluerent, si Dominum venturum scirent vel formidarent; sed vigilarent utique, et non sinerent tam graviter perfodi conscientias suas. 4 Scientia autem ista in primo gradu operatur poenitudinem et dolorem, ut risum in luctum, cantum in planctum, gaudium in moerorem convertat, et incipiant tibi displicere quae vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
dñm facie ad faciẽ. Et qͥdẽ in hac ipsa die hõi
d̾s rationẽ prestat. tͥbuit intelligentiã: s necẽẽ
est ut exeuntẽ de hoc mundo illuminet lumi¬
nȩ scientiȩ suȩ. ne si de domo carceris & ũbra
mortis. extinctꝰ exierit. illuminari ñ ualeat in
ȩternũ. Ideo qͥppe unigenitꝰ dĩ sol ĩticiȩ. tãquã
ĩmensi & preclari luminis cereus in huiꝰ mun¬
di carcerẽ & illuminat᷑ est & accensus: ut omñs
qͥ illummnari uoluerĩt ad illũ accedãt. illiq
iungant᷑. ut nichil mediũ sit int̾ illos & ipsũ.
Peccata enĩ nr̃a separant int̾ nos & dm̃: & ilł
sublatis. uero lumine illuminandi & qͣsi con¬
corporandi conectimͣ in idipsũ. Sic lum̃ extinc¬
cũ lumini lucenti & ardenti sine aliqͦ medio con¬
iungit᷑ ut illuminet᷑: qͥtinꝰ ꝑ exẽplũ uisibiliũ.
effectꝰ rerũ ĩuisibiliũ cognoscamꝰ. Ad hoc gͥ tã
magnũ & p̾fulgidũ sidus. iuxta ꝓpħam illu¬

Expanded text:
 loquebatur. Et quidem in hac ipsa die homini Deus rationem praestat, tribuit intelligentiam: sed necesse est ut exeuntem de hoc mundo illuminat lumine scientiae suae, ne, si de domo carceris et umbra mortis exstinctus exierit, illuminari non valeat in aeternum. Ideo quippe Unigenitus Dei, sol justitiae, tanquam immensi et praeclari luminis cereus, in hujus mundi carcerem illuminatus est et accensus; ut omnes qui illuminari voluerint, ad illum accedant, illique jungantur, ut nihil medium inter illos Peccata enim nostra separant inter nos et Deum. Sed illis sublatis, vero lumini illuminandi et quasi concorporandi connectimur in idipsum: sicut lumen exstinctum lumini lucenti et ardenti sine aliquo medio conjungitur ut illuminetur, quatenus per exemplum visibilium, effectes rerum invisibilium cognoscamus. 3. Ad hoc igitur tam magnum et praefulgidum sidus, juxta prophetam, illu
Abbreviated transcription (Latin):
accincti fuerint & lucernȩ ardentes custodiende
sunt uigiliȩ noctis sup̃ gregẽ cogitationũ & actio¬
nũ nr̃arũ: ut si ĩ pͥma iugilia uł scd̾a uł tercia
est rectitudo oꝑis: ut ad hanc quã uirasti regu¬
lã omnẽ uitã exeqͣre coneris. nec t̃nsgrediaris
t̾iinos qͦs posuer̃t patres tui. ĩ om̃ib uiȩ & ui¬
tȩ huiꝰ exercitiis ñ declinãs ad dexterã uł sini¬
strã. Scła puritas ĩtentionis. ut simplex ocłs
ut iterũ fluant. Tercia est. custodia unitatis.
ut ĩ congregatione positꝰ. uoluntates eoꝵ tuis
uoluntatibꝰ ante ponas: ut ñ solũ sine querela.
ꝓ om̃ib: ut & de te quoq dicat᷑. Hic est fr̃m
amator & popłi isrł. hic est qͥ multũ orat ꝓ po

Expanded text:
praecincti fuerint, et lucernae ardentes, custodiendae sunt vigiliae noctis supra gregem cogitationum et actionum nostrarum: ut si in prima vigilia, vel secunda, vel tertia est rectitudo operis, ut ad hanc quam jurasti Regulam, omnem vitam exaequare coneris, nec transgrediaris terminos quos posuerunt patres tui in omnibus viae et vitae hujus exercitiis, non declinans ad dexteram neque ad sinistram. Secunda, puritas intentionis, ut simplex oculuut iterum fluant. Tertia est custodia unitatis, ut, in congregatione positus, voluntates aliorum tuis voluntatibus anteponas; ut non solum sine querela, pro omnibus, ut et de te quoque dicatur: Hic est fratrum amator, et populi Israel, hic est qui multum
Abbreviated transcription (Latin):
meniorat᷑ infixus. Homo enĩ formã crucis habet.
quã si manꝰ extenderit expͥmet manifestiꝰ. Loqͥ¬
t᷑ autẽ xp̃c in psalmo. Infixꝰ sũ in limo ꝓfundi.
Linũ quidẽ nos ȩ̃e manifestũ est. qm̃ de limo plas¬
mati fumꝰ s tc̃ quidẽ limꝰ paradisi fuimꝰ nc̃ uero
limꝰ ꝓfundi. Infixꝰ sũ inqͥt. Non ꝑtransii. ñ reces¬
si: uobiscũ sũ usq ad consũmationẽ scł̃i. Sic enĩ¬
alligata est filo. Itaq iã qͥdẽ tenemꝰ sinistram.
s adhuc clamare necesse est oꝑi manuũ tuarũ

Expanded text:
memoratur infixus. Homo enim formam crucis habet: quam, si manus extenderit, exprimet manifestius. Loquitur autem Christus in Psalmo: Infixus sum in limo profundi . Limum quidem nos esse manifestum est, quoniam de limo plasmati sumus. Sed tunc quidem limus paradisi fuimus, nunc vero limus profundi. Infixus sum, inquit, non pertransii, non recessi. Vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Ialligata est filo . 8. Itaque jam quidem tenemus sinistram, sed adhuc clamare necesse: Operi manuum tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
recedendũ etiã si gͣuis tẽptationũ feruor utriꝰq
hominis statũ uehement̾ afflixerit. s dicendũ
cũ sc̃o. Anima mea ĩ manibꝰ meis semꝑ. Eliga¬
mꝰ potiꝰ ardere qͣ. cedere. Et situt qͦd ĩ manibus¬

Expanded text:
recedendum, 763 etiamsi gravis tentationum fervor utriusque recedendum, 763 etiamsi gravis tentationum fervor utriusque hominis statum vehementer afflixerit; sed dicendum cum sancto: Anima mea in manibus meis semper . Eligamus potius ardere, quam cedere. Et sicut q