comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis legib plecti capite sancitũ ÷: qͥs finis c̃tẽpnentiũ diuiã potentiã erit:
T ang̃ montes ⁊ fumigant. ⁊ tã trementẽ maiestatẽ audet irritare tã uił
÷ qͥ postꝗͣ oceiłi̾t corpꝰ. potestatẽ habet mitt̾e in gehennã. Paueo
gehennã. paueo uidicis uultũ. ip̃is tremendũ angłicis potestatib. Cõtre¬
misco ab ira potentis. a facie furoris eiꝰ. a fragore ruentis mundi. a c̃flag
denebras ext̾iores. Es dabit capiti ineo aqͣm. ⁊ ocłis meis fontẽ lac̾maf:¬

Expanded text:
s finis contemnentium divinam omnipotentiam erit? Tangit montes, et fumigant ; et tam tremendam majestatem audet irritare vilis puest, qui postquam occiderit corpus, potestatem habet mittere et in gehennam . Paveo gehennam, paveo judicis vultum, ipsis quoque tremendum angelicis potestatibus. Comisco « ab ira potentis , a facie furoris ejus , a fragore ruentis mundi, a conflag« tenebras exteriores .--Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacryma
Abbreviated transcription (Latin):
gitantẽ ꝗd prẽm offencłim: ÷ c̾te qł pucleat. ⁊ si ñ qđ t̾reat. Uoluntarie
genuit nos u̾bo u̾tatis. ñ stimulo carnał cupitiditatis excussit. qͣmacłim
ptẽm se xxhibuit mͥ s ñ ego me uicissim illi filiũ. Qua fronte accoloũ
ocłos ad uultũ pr̃is tã boni tã malꝰ filiꝰ: Puelet in digna gessisse genee
meo. pudet tanto pr̃e uixisse degen̾em. Exitꝰ aquarũ delucite ocłi mil
oꝑiat c̃fusio faciẽ meã. uultũ meũ puclor suffundat. ocupet ꝙ ealigs.
deficiat in dolore uita mea. ⁊.a. in .ĩ. gemitib. Ph puclor. qͦm feuctum
habui in qͥb nc̃ erubesco: Si in carne seminaui. de carne ñ mecã n
corruptionẽ.Si in mundo: ⁊ ip̃e tͣnsit ⁊ c̃cupiscentia eiꝰ. Quid: Saduciu

Expanded text:
antem quod patrem offenderim, est certe quod pudeat, etsi non quod terreat. Voluntarie genuit me verbo veritatis, non stimulo carnalis cupiditatis excussit, quemadmodum patrem se exibuit mihi, sed non ego me illi vicissim filium. Quanam fronte attollo jam oculos ad vultum patris tam boni, tam malus filius? Pudet indigna gessisse genere meo, pudet tanto patre vixisse degenerem. Exitus aquarum deducite, oculi mei; operiat confusio faciem meam, vultum meum pudor suffundat, occupetque caligo. Deficiat in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus. Proh pudor! quem fructum habui in quibus nunc erubesco? Si in carne seminavi, de carne non metam nisi corruptionem ; si in mundo, et ipse transit, et concupiscentia ejus . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
mnulũ arg uari peetusse mala ꝓ bonis. ⁊ocliũ ꝑ cũilectiõe. minume qͥdlẽ
mͥ a bñfactore sic̃ nec a pr̃e timendũ. Uerꝰ qͥppe beneficꝰ ÷. clans affluẽ¬
t̾⁊ ñ impꝑans. Nõ mmꝑꝑat clona qͥa dona st̃. ⁊ bñficia sua mͥ cledit non
forte inuiꝰ partes suas exeqͥtur pudor: timor sane excitet᷑ in acliutorium.
Excitetur ut excitet. Sepone parũ pia uocabła bñfactoris ⁊ pr̃is atq ad
austeriora c̃utere. Henipe qd legr̃ pat̾ miscłiarũ ⁊ cds̃ totiꝰ cõsolatioĩs: le¬

Expanded text:
mulum, arguar etiam reddidisse mala pro bonis, et odium pro dilectione. Minime quidem mihi a benefactore, sicut nec a patre timendum. Verus quippe beneficus est, dans affluen improperat dona, quia dona sunt; et beneficia sua mihi dedit, non forte suas partes minus exsequitur pudor, timor sane excitetur in adjutorium. Excitetur, ut excitet. Sepone parum pia vocabula benefactoris et patris, atque ad austeriora convertere. Nempe qui legitur: Pater miseric
Abbreviated transcription (Latin):
Utamꝰ ne sacis ꝓcessũ ÷ in scũario dĩ dũ
scrutam᷑ mirabile sacͣmentũ. ati acl ꝑscrutandũ adhuc siqͥd
restat audemꝰ sp̃m ad int̾iora seqͥ: Sp̃c nempe iste scrutat᷑ ñ
uadat. At illd sine dãpno salutis fortasse nescire licet. Cet̾m qñ ue¬
nos dispensatoriȩ uicissitudines uigilantissime ñ obseruant᷑. fit ut
nec absentẽ desicłes nec p̃sentẽ głifices. Nẽpe qui ielcirco recedit ut
abscessũ patet secluctioĩ. ⁊ q̃ reditũ ñ obseruat: erit ingͣta uisitati¬
om. Petũt qͦnclã aliqͥd heliseus a magistro c̃ discessũ eiꝰ imini̾e ꝑsen¬
sit. nec obtinuit sic̃ scitis nisi ea qͥł cõditiõe si uide̾t qñ tolłet᷑ ã se. In

Expanded text:
ne, satis processum est in sanctuario Dei, dum scrutamur mirabile sacramentum; an ad perscrutandum adhuc, si quid restat, audemus spiritum ad interiora sequi? Spiritus nempe iste scrutatur vadat . At istud sine damno fortasse salutis nescire licet: caeterum quando venos dispensatoriae quidem vicissitudines vigilantissime non observantur, fit ut nec absentem desideres, nec praesentem glorifices. Nempe qui idcirco recedit ut  patet seductioni; et quae reditum non observat, erit ingrata visitationi. 2. Petiit quondam aliquid Elisaeus a magistro, cum discessum ejus imminere persensit; nec obtinuit, sicut scitis, nisi ea quidem conditione, si videret quando tolleretur a se . In
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptat in qͦ possit pugnare palã adu̾sus huiꝰ modi: Ueñ ꝓm̃ occul¬
tꝰ qͥ manifestꝰ ñ auelet. ⁊ qͦͣm satis exꝑtꝰ ÷ aꝑtũ om̃e horrere malũ.

Expanded text:
tentat, in quo possit pugnare palam adversus hujusmodi? Venit proinde occultentat, in quo possit pugnare palam adversus hujusmodi? Venit proinde occultus, qui manifestus non audet; et quem satis expertus est apertum omne horr
Abbreviated transcription (Latin):
intͣntib c̃tͣ hãc tẽptationẽ. ne subito p̃ocupati a posillaniuitate sp̃c
⁊ tẽpestate ã bono cepto qł absit resiliant.Suꝑata aũ hac tẽpcati¬
one. armeinꝰ nos nicħominꝰ adu̾sus hõiũ laudes. q̃ de laudabili po¬
tissim̃ uita sum̃t mat̾iam. Alioqͥn: patebimꝰ uuliu̾ a sagita uo-¬
lante in clie. q̃ ÷ ianis gła. fama siqͥ d uolat. uõ inelie: qͥa ex oꝑib
lucis. Si ħ exsufflat᷑ tãꝙͣ manis aura. restat ut soliliꝰ aliqͥd afferat᷑
de diuitus ⁊ honorib scłi. si forte qͥ ñ curat laules: appetat dignita¬
tes. ꝓuide si ñ hic ordo tẽptandi su̾atꝰ ⁊ in dño nr̃o. cui pꝰ suggestũ
ad solã uanitatẽ p̃cipiciũ ostensa st̃ oĩa regna mundi.atq oblata.
Tu gͦ exemplo dm̃ usta renue. Alit̾ necẽẽ ÷ cͥc̃ueniri te a negotio ꝑ¬
ambłante in tenebris. qd ÷ hỹpocͥsis. Et it ista de ambitioe descen-¬
tẽ aũ eiꝰ uenclitans ⁊ emens honores. Postm tẽp̃tatio ÷ demonium

Expanded text:
ntra hanc primam tentationem, ne subito praeoccupati a pusillanimitate spiritus et tempestate, a bono coepto, quod absit! resiliant. 12. Superata autem hac tentatione, armemus nos nihilominus et adversus hominum laudes, quae de laudabili potissimum vita sumunt materiam. Alioquin patebimus vulneri a sagitta volante in die, quae est inanis gloria. Fama slucis. Si haec exsufflatur tanquan inanis aura, restat ut solidius aliquid afferatur de divitiis et honoribus saeculi, si forte qui non curat laudes, appetat dignitates. Et vide, si non hic ordo tentandi servatus est in Domino nostro, cui post suggestum ad solam vanitatem praecipitium, ostensa sunt omnia regna mundi atque oblata . Tu ergo exemplo Domini et ista renue. Aliter necesse est circumveniri te a negotio perambulante in tenebris, quod est hypocrisis. Etenim ista de ambitione descentem autem ejus vindicans, et emens honores. 13. Postrema tentatio est daemonium
Abbreviated transcription (Latin):
Apłi qͦ aliqñ c̃ remigarerit ⁊ laborarent in remnigaudo uento acdier¬
sante ⁊ iactante nauicłam: uiclentes elñm ãbulare suꝑ mare:
putantes phantasma eẽ ita ut clamarent p̃ timore. ñ ne aꝑte
nũdiani suspitionẽ elemonii p̃tendert̃ e & recordanuni scͥpture
dicentis. qͥ a .iiii. uugilia noctis uiñ ad eos. a .s.m. Quarto gͥ .i. su

Expanded text:
vento adversante et jactante naviculam, videntes Dominum ambulantem super mare, et putantes esse phantasma, ita ut clamarent prae timore, nonne apertam meridiani suspicionem daemonii praetenderunt? Et recordamini Scripturae dicentis, quia quarta vigilia noctis venit ad eo
Abbreviated transcription (Latin):
tate ⁊ suauitate cunctis m̾ito qͣ cõmemorauimꝰ ⁊ si qͣ st̃ alia antedel¬
noscant. inexꝑti mardeseãt desidi̾o ñ tã cognoscendi: qͣm exꝑiendia
N est.ii strepitꝰ oris s ibilus corelis. ñ sonꝰ labioꝵ s motꝰ gandioꝵ. no
luntatũ ñ uocũ cõsonantia. Nõ audit᷑ foris. nec it in publico ꝑsonit.
Sola que cantat audit ⁊ cui cantat᷑. idẽ sponsus ⁊ sꝑonsa. Est qͥpe
nuptiale carm̃ expͥmens castos iocundos q animos moꝵ ꝙ cõca

Expanded text:
te cunctis merito quae memoravimus, et si qua sunt alia, antecelnoscant, inexperti inardescant desiderio, non tam cognoscendi, quam experiendi. Non est enim strepitus oris, sed jubilus cordisluntatum, non vocum consonantia. Non auditur foris, nec enim in publico personat: sola quae cantat audit, et cui cantatur, id est sponsa et sponsus. Est quippe nuptiale carmen, exprimens castos jucundosque co
Abbreviated transcription (Latin):
insidiantis dep̃hendit ᷑. aut annosa ⁊ ĩuet̾ata qc̃q anime passio semel
ꝑfecte q sanat᷑. aut multa duq cupita ⁊ sepiꝰ petita uirtꝰ tandẽ ali¬
qñ cłi mun̾e obtinet᷑. qͥd nisi totiens uixta ppħam ꝑsonat gr̃arum¬
oqͥn: ingͣcus reputabit᷑ cũ discussio uen̾it qͥ ñ pot̾it dic̾e dõ. Canta¬
biles mͥ erant iustificatioẽs tue in loco ꝑ .m. Arbitͦr uob̾ in nob̾ ip̃is

Expanded text:
insidiantis deprehenditur, aut annosa et inveterata quaecunque animae passio semel perfecteque sanatur, aut multum diuque cupita et saepius petita virtus tandem aliquando Dei munere obtinetur, qoquin ingratus reputabitur, cum discussio venerit, qui non poterit dicere Deo: Cantabiles mihi erant justificationes tuae in loco peregrinationis
Abbreviated transcription (Latin):
narareth ad uirginẽ desponsatam
uiro cui nom̃ erat ioseph de domo
dauid: ⁊ nom̃ uirginis maria. & lił.
uid sibi uoluit euuangelista
tot ꝓpria nomina rerũ in
ahoc loco tam signant̾ expͥmere:
Eedo qr noluit nos negligent̾ Audire. qd̾ tam diligent̃ stadint e¬
narrare. hominat siqui dẽ nunciũ qui inittit᷑. dñnt a quo mit¬
titur: uirginẽ ad qͣm mittit᷑. sponsum qͦq uirgins. aniboꝵ q
genus. ciuitatẽ ac regionẽ: ꝓpriis designat nominib. Nt qͥd hoc:
Putas ne aliqͥd hoꝵ suꝑuacue positũ sit e ł Iequaꝗͣ. Si enim nec
folium de arbore sine causa. nec unus ex passerib sine patre celes¬
ti cadit suꝑ terram: putẽ ego de ore scĩ euuangłiste suꝑfluum
defluere uerbum. p̃sertim in sacra historia uerbi: Non puto.¬

Expanded text:
ponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David: et nomen Virginis Maria . 1. Quid sibi voluit evangelista, tot propria nomina rerum in hoc loco tam signanter exprimere? Credo quia noluit nos negligenter audire, quod tam diligenter studuit enarrare. Nominat siquidem nuntium qui mittitur, Dominum a quo mittitur, Virginem ad quam mittitur, sponsum quoque virginis: amborumque genus, civitatem ac regionem propriis designat nominibus. Utquid hoc? Putasne aliquid horum supervacue positum sit? Nequaquam. Si enim nec folium de arbore sine causa, nec unus ex passeribus sine Patre coelesti cadit super terram ; putem ego de ore sancti Evangelistae superfluum difluere verbum, praesertim in sacra historia Verbi? Non puto.
Abbreviated transcription (Latin):
cribere me aliquid ⁊ deuotio inbet.⁊ ꝓhibet
ocupatio. Uerũptanen qr p̃pediente corpoea¬
li molestia. fr̃m ad presens nõ possum sectari
conuentũ: id tantillũ ociĩ qd̃ ues mͦ de somno
fraudrus in noctib uit̾cipere sinor. ñ sinam
ociosum. Libet gͦ temptare id potissimũ ag¬
gredi qd̾ sepe animũ pulsauit: Logui uidelicet
aliquid in laudib uirginis matris: suꝑ illa let¬
none euuangłica in qua luca referente. dñicͥȩ annuntiatiõis contiue¬
tur hisforia: ad qd̾ saue opus faciendũ ⁊ si nulla fr̃m/ quoꝵ me ꝓfecti

Expanded text:
cribere me aliquid et devotio jubet, et prohibet occupatio. Verumtamen quia praepediente corporali modestia, fratrum ad praesens non valeo sectari conventum; id tantillum otii, quod vel mihi de somno fraudans in noctibus intercipere sinor, non sinam otiosum. Libet ergo tentare id potissimum aggredi, quod saepe animum pulsavit; loqui videlicet aliquid in laudibus Virginis matris, super illa lectione evangelica, in qua, Luca referente, Dominicae Annuntiationis continetur historia. Ad quod sane opus faciendum etsi nulla fratru
Abbreviated transcription (Latin):
Quales uos nimirũ ẽẽ c̃ficdimꝰ. nisi frꝰ¬
tra iã forte ex longo studiis estiᷤ celes¬
tib ocupati. exerritati sensib.⁊ ĩ lege
dĩ meditati die ac nocte. Itaq para¬
e fauces ñ lacti s pani. Est panis apud salomonẽ. isq splendidꝰ ac¬

Expanded text:
quales vos nimirum esse confido; nisi frustra forte jam ex longo studiis estis coelestibus occupati, exercitati sensibus, et in lege Dei meditati die ac nocte. Itaque parate fauces, non lacti, sed pani. Est panis apud Salomonem, isque a
Abbreviated transcription (Latin):
edau dm̃. Faciamꝰ ei adiutoriu similem. quia inꝙ.¬
so homine suscepto ȩccłia deo copulata est. Appella¬
uit alit adam nominiliꝰ suis cuncta animantia
& uolatilia cęli & bestias t̾rȩ. signisicans gentes
est. sic uocabo seruos meos nominȩ alio. Adam uͣ
Quis enim inquit moyses similis tͥ indiis dñe:
Nam & dauid ait. Syeciosus forma p̃siliis hominũ.
Nemo enĩ poterat amorte gems hominũ lib̾are
& ipsam mortem suꝑare nisi xp̃c sic̃ apocalypsis
ait. nemo inuentꝰ est dignus. neq incęlo. neq
int̾ra neq infra t̾ram ãꝑire librum.Immisit

Expanded text:
ero, faciamus ei adjutorium simile sui, quia in ipso homine suscepto Ecclesia Deo copulata est. Appellavit Adam nominibus suis cuncta animantia et volatilia coeli, et bestias terrae, significans gentes est: Et vocabo servos meos nomine alio. Adam vero Quis enim, inquit Moyses, similis tibi in diis, Domine? Nam et David ait: Speciosus forma prae filiis hominum . Nemo enim poterat a morte genus hominum liberare, et ipsam mortem superare nisi Christus, sicut Apocalypsis ait: Nemo inventus est dignus, neque in coelo, neque in terra, neque infra terram aperire librum . Immisit
Abbreviated transcription (Latin):
& fit illi mulier delatere. Patit̾ xp̃c. dormit in
cruce Pungit᷑ latus lancea & ꝓfluunt sacram¬
ta ȩquib formet᷑ ȩccłia. Hanc dormitionem can¬
endo posuit mpatibulo crucis ꝓȩccłia Diritꝙ
adam. hoc nunc os ex ossibꝰ meis. & caro de carne
mea. Quia siue sci uł spuales x fortissinmt intem¬
ptationibꝰ siue mtnꝰ ꝑfecti utriꝙ unũ corpus

Expanded text:
et fit illi mulier de latere; patitur Christus, dormivit in cruce, pungitur latus lancea, et profluunt sacramenta, ex quibus formaretur Ecclesia. Hanc dormitionem canendo posuit in patibulo crucis pro Ecclesia. Dixitque Adam: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea. Quia sive sancti spiritales et fortissimi in tentationibus, sive minus perfecti, utrique in unum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
bam regionis. Hui diei nomine scdm ꝓphetiã
oñẽ tempꝰ huiꝰ uite significat᷑. in quo egle te
tra faetitm ent. Idest ĩnqtio creature il sibdes
disponint administrantur atq eristiuisibe
auo sib uult qd̾ nunc nominaco elo&tra ad¬
iecit uregutai agͥti & hecbam regionis or tacu¬
i atteta que sunt incolo & intra uletcenumn¬

Expanded text:
caetera. Hujus diei nomine secundum prophetiam omne tempus hujus vitae significatur, in quo coelum et terra facta sunt, id est, in quo creaturae visibiles disponuntur, administrantur atque existunt. Sed quid sibi vult, quod nunc nominato coelo et terra, adjecit virgultum agri et herbam regionis, et tacuit caetera quae sunt in coelo et in
Abbreviated transcription (Latin):
Etgo quod ꝑhystoriam completũ est inadaer
pppham significat᷑ in xp̃o. qui reliquit patrem
dum. Reliquit & matrem. idẽ. synagogam uete¬
ti testamto carnalit̾ inhȩrentem. quȩ illi mat̃
Ie ecłie. ut pace noui testam̃ti essent duo incarne
pna Qiua cũ sit deus apud patrem ꝑquem faca
sumus faccus est ꝑ carnem particeps nr̃. ut illiꝰ capi¬
ter uiuorũ. quȩ de uiri sui latere facta est. Et
dicit dñs in euangłio. Siquis non manducauerit
carnem meã & biberit sanguinem meum. non

Expanded text:
Ergo quod per historiam completum est in Adam, per prophetiam significatur in Christo. Qui relinquit Patrem, ndum . Reliquit et matrem, id est, synagogam veteri testamento carnaliter inhaerentem, quae illi erat mater cclesiae, ut pace noui testamenti essent duo in carne una, quia cum sit deus apud patrem, per quem facti sumus, factus est per carnem particeps noster, ut illius capiter uiuorum, quae de uiri sui latere facta est: et dicit dominus in euangelio: si quis non manducauerit carnem meam et biberit sanguinem meum, non
Abbreviated transcription (Latin):
dita esse cognoscitur. fluuiꝰ de paradiso ęnens ima¬
ginẽ portat xp̃i de pat̾no fonte fluentis. qui irri¬
gͥat eccłiam suam uerbo p̾dicationis & dono bap¬
aut̃ paradisi flumina. qͣttuor st̃ euangłia ad p̾dicati¬
onem incunctis gentibꝰ missa. Ligna frucbifera. om̃s
uet inȩt̾nũ. Lignũ autẽ scientiȩ boni & mali: ꝓpͥ¬
um est uoluntatis arbitrium. quod in medio nr̃m
est positum addinoscendũ bonum uł malũ. de qͦ
qui relicta grã dei gustauerit. morte moriaͤtur.
Assũꝑsĩt deus carnem & factus est capud ȩccłie. Ut:
oꝑaretur & custodiret illud. Idr uoluntate patris
exom̃ibꝰ gentibꝰ eccłiam adimpleret. atq adimple¬
ret̾ sermo quem dñs dixit. Ego seruabam eos. in
nomine tuo quos dedisti mͥ custodiui. Dix̃ quoq¬

Expanded text:
dita esse cognoscitur. Fluvius de paradiso exiens, imaginem portat Christi, de paterno fonte fluentis, qui irrigat Ecclesiam suam verbo praedicationis, et dono bapautem paradisi flumina, quatuor sunt Evangelia, ad praedicationem in cunctis gentibus missa. Ligna fructifera, omnes vet in aeternum. Lignum autem scientiae boni et mali, proprium est voluntatis arbitrium; quod in medio nostri est positum ad dignoscendum bonum vel malum. De quo qui, relicta gratia Dei, gustaverit, morte morietur.assumpsit Deus carnem, et factus est caput Ecclesiae. Ut operaretur et custodiret illum, id est, voluntate Patris, ex omnibus gentibus Ecclesiam adimpleret; atque impleretur sermo, quem Dominus dixit: Ego servabam eos in nomine tuo, quos dedisti mihi custodivi .
Abbreviated transcription (Latin):
supt cam̃ Auasi aꝑte diceret. Antequam pecocer
amimar nondũ nubibꝰ seripturarũ pluiua dordri¬
nedns adanuua irrigandam concesserili. nordu
pe d homona qui est terra dñs nr nubilũ catnis
mũ infundit. Quod uero subiuaxtt & homo n
erat qui oparet᷑ tra: quia nullꝰ horo oꝑatꝰ est
inuirginem unde natus est aỹs. Ipse enim lapis
doinonti abscisis sine manibꝰ. idest. absq cottu on
huncano semine de uirginali utero quasi de mon
te humane nature & sustantia carnis abscisuis
uaque nomine in euanglio significata¬

Expanded text:
Quasi aperte diceret: Antequam peccaret anima, nondum nubibus Scripturarum pluviam doctrinae Dominus ad animam irrigandam concesserat; nondum propter hominem, qui est terra, Dominus noster, nubem carnis mum infudit. Quod vero erat, qui operaretur terram, quia nullus homo operatus est in virginem, unde natus est Christus. Ipse est enim lapis de monte abscissus sine manibus , id est, absque coitu et humano semine de virgite humanae naturae et substantia carnis abscisus. et aquae nomine in Evangelio significat
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & lege diuina ad concipiendam fecunditatẽ
rationum atq sermonũ tanquã herbis semi¬
nalibꝰ. partĩ aditilitatẽ morũ conu̾sationis hu¬
manȩ tanqͣm lignis frucaferis. parti aduigorẽ¬
fidei spei &̃ caritatis iniutã ȩt̾nam. tanquam
herbam uiridibꝰ quȩ nullo estu tribulationũ
arescunt. s spũalib cibis sic̃ istis alim̃tis pascit᷑:
ut multa in telligat. Carnalis aut̃ idẽ. paruulꝰ
inxp̃o tanqͣm pecus dei ut multa credat quę
intelligere nondũ potest: tam̃ eosoem cibos õs
habent. huiꝰ autem etatis quasi uesꝑa litinam
nos ñ inueniat. Illa est enim de qua dñs dicit.
P utas ueniens filius hominis inueniet fidem suꝑ
t̾ram : Post istam uesꝑam siet mane cũ ipse dñs
inclaritate uenturus est. Tinc requiescent cũ
xp̃o abom̃ibꝰ oꝑibꝰ suis hi quibꝰ dictum est estote
ꝑfecti sicut pat̃ ur̃ qui incȩlis est. Tales enim

Expanded text:
ntis et lege divina ad concupiscendam fecunditatem ntis et lege divina ad concupiscendam fecunditatem rationum atque sermonum, tamquam herbis seminalibus: partim ad utilitatem morum conversationis humanae, tamquam lignis frucfidei, et spei, et charitatis in vitam aeternam, tanquam herbis viridibus, quae nullo aestu tribulationum arescunt, sed spiritalibus cibis, sic istis alimentis pascitur ut multa intelligat. Carnalis autem, id est, parvulus in Christo tanquam pecus Dei, ut multa credat quae intelligere necdum potest, tamen eosdem cibos omnes habent. Hujus autem aetatis quasi vespera utnos non inveniat. Illa est enim de qua Dominus dicit: Putas, veniens Filius hominis inveniet fidem super terram ? Post istam vesperam fiet mane, cum ipse Dominus in charitate venturus est. Tunc requiescent cum Christo ab omnibus operibus suis, hi quibus dictum est: Estote perfecti sicut Pater vester, qui in coelis est . Tales enim
Abbreviated transcription (Latin):
uentu dñi nr̃i iħu xp̃i. Nam sicut in illa sex¬
ta die pͥmꝰ homo adam de limo terrȩ adima¬
natus est. ille in animã uiuentẽ. hic in spm uusi¬
cartẽ. Et sicut in illa die fit anina uutr cunuto
die serpentiũ & ferarũ genera t̾ra ꝓdunt. ta x¬
in hac sexta ętate scłi. gentes uitam appetentes
etnam ȩccłam generauit. quem etiã sensũ uas¬
petro ostensum manifestauit. Et quẽ admodum
in illa die ereati masculꝰ & femina: sic inista seli
homo indie illa. pecoribꝰ. serpentibꝰ. & celi uolatili¬
hu ita xp̃c in hac ȩtate gentibꝰ popłis & nationi¬
bus. ut ab eo regant᷑. uel carnali concupiscentis
dediti sicut pecora. uł t̾rena curiositate obseu¬
rati quasi serpentes. uł elati suꝑbia quasi aues
Et sicit in illa die pascit᷑ fructiferis homoᷤ anima¬
lia quȩ cũ illo st̃ herbis seminalibꝰ & lignis fruc
homo qui bonꝰo minister ẽ. iħu xp̃i. cum ipso
popło sp̃ualit̾ pascit᷑ scãrum scripturarũ alim̃¬

Expanded text:
esu Christi. Nam sicut in illa sexta die primus homo Adam de limo terrae ad imanatus est, ille in anima vivente, hic in spiritu vivificante. Et sicut in illa die fit anima viva, sic inlla sexta die serpentium et ferarum genera terra produxit, ita in hac sexta aetate saeculi, gentes vitam appetentes aeternam Ecclesia generavit. Quem etiam sensum vas ostensum Petro manifestavit ; et quemadmodum in illa die creatur masculus et femina, sic in ista saeccuti praeponitur homo in die illa pecoribus, serpentibus et coeli volatilibus, ita Christus in hac aetate gentibus, populis et nationibus, ut ab eo regantur vel carnali concupiscentiae dediti sicuti pecora, vel terrena curiositate obsrati, quasi serpentes; vel elati superbia, quasi aves. Et sicut in illa die pascitur homo, et animalia, quae cum illo sunt, herbis seminalibus, et lignis frhomo, qui bonus minister est Jesu Christi, cum ipso populo spiritaliter pascitur sanctarum Scripturarum alime
Abbreviated transcription (Latin):
tis corruunt: arciꝰ ligant᷑. Cũq eos antiquus hostis
eruo uitio ꝑcittit ut concidant: eralio quoq ligat
ne resurgant. Considet itaq homo cũ quo aduersario
bellũ gerat. & si iam se in aliquo deliquisse ꝑpendat:
saltĩ adculpam ꝑ trahi. aculpa ꝑtimescat ut fludiose¬
se uͥtent᷑ uulnera quibꝰ frequent̃ int̃ficit. qͥa ualde
rarum ẽ: qd hostis nr̃ electoꝵ saluti etiam uulnerbꝰ
seruif. Erudiendos enĩ sic̃ diximꝰ electos suos dñs sepe
tẽptatori subicit. sic̃ post paradisi claustra. post t̾cu
cȩli secreta. ne reuelationũ magnitudine paulꝰ ex¬
tolli potuisset ei sathane angłs datꝰ est. S ut p̃scu
sumꝰ ipsa hac temptatione disponit᷑. ut qui elati pe¬
rire poterant : humiliati a ꝑditione seruent᷑. Secre¬
do g dispensationis ordine. unde senire ꝑmitct᷑ iniqͥtã
diaboli: inde pie ꝑficit᷑ benignitas dĩ. Quia aduersariꝰ

Expanded text:
tis corruunt, arctius ligantur. Cumque eos antiquus hostis tis corruunt, arctius ligantur. Cumque eos antiquus hostis ex uno vitio percutit ut concidant, ex alio quoque ligat ne resurgant. Consideret itaque homo cum quo adversario bellum gerat, et si jam se in aliquo deliquisse perpendit, saltem ad culpam pertrahi ex culpa pertimescat, ut studiose vitentur vulnera qurarum est, quod hostis noster electorum saluti, etiam vulneribus servit. Erudiendos enim, sicut diximus, electos suos Dominus saepe tentatori subjicit, sicut post paradisi claustra, post tertii coeli secreta, ne revelationum magnitudine Paulus extolli potuisset, ei Satanae angelus datus . Sed, ut praefati sumus, ipsa hac tentatione disponitur, ut qui elati perire poterant, humiliati a perditione serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitas Dei: quia adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
lilm culpe latentis erubescant. Et tłnc etiam ma-¬
iora corrigunt. cũ ꝓstrati in minimis grauius con¬
fundutur. Reos enĩ se int̾ minora conspiciunt.
qui se libos int̾ grauiora crediderunt. Ra gͦ dnĩ
dispensatione laratꝰ. ñ nũqm᷑ malignꝰ sp̃s de culpa
ad culpam trahit. & dũ plus ꝑcutit: inde cũ quẽ
cepat amitait. atq unde uicisse cernit᷑: inde suꝑat᷑.
Consid̾are liliet intra munitũ gr̃ȩ sinũ. quanto ds̃
miscd̃iȩ fofsere nos continet. Ecce qui de uirtute se
extulit. ꝑuitiũ ad humilitatẽ redit. Qͥ uͦ acceptis
uirtutib extollit᷑. ñ gladio. s ut ita dixerim medi
ẽ uitiũ curem᷑. Hos nanq uirtutũ dona retorquemꝰ
inusum iuitior ille uitior illecebras assumit. marce
uircutum. & salutis statũ ꝑcutit. ut seruet ut qͥ
humilitatẽ curantis fugimꝰ: ei saltem cadentes here¬
amꝰ. S int̾ hȩc sciendum qd̾ pleriq hominũ qͦ in mul¬

Expanded text:
lum culpae latentis erubescant, et tunc etiam majlum culpae latentis erubescant, et tunc etiam majora corrigunt, cum prostrati in minimis gravius confunduntur; reos enim se inter minora conspiciunt, qui se liberos inter graviora crediderant; pia enim Domini dispensatione laxatus nonnumquam malignus spiritus de culpa ad culpam trahit; et dum plus percutit, inde eum quem ceperat amittit; atque unde vicisse cernitur, inde superatur. Considerare libet, intra munitum gratiae sinum quanto Deus misericordiae favore nos continet. Ecce qui de virtute se extollit, per vitium ad humilitatem redit, et qui de acceptis virtutibus extollitur, non gladr, vitio curemur. Nos namque virtutum dona retorquemus in usum vitiorum, ille vitiorum illecebras assumit in arce virtutum, et salutis statum percutit ut servet, ut qui humilitatem currentes fugimus, ei saltem cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum quod plerique hominum quo in mul
Abbreviated transcription (Latin):
lectonis fortasse animꝰ mouet᷑. cur omp̃s ds̃ eos qͣs
inppecuũ elegit. qͦspaddonor qͦsq spualiũ culm̃
assumit illesos a corporalibꝰ uitus ñ custodit
nde quia satis fien citiꝰ credimꝰ: breuit̃ respon¬
demꝰ. Hon nulli enĩ ꝑcepto dono uirtutuĩ ꝑ impen¬
sam grãm bonor oꝑm insuꝑbiȩ uitiũ cadunt.
sysamen quo cecidennt ñ agnoscunt. Proinde cont̾
eos hostis antiquus. quibꝰ iãm interiꝰ dnãtur eite¬
niꝰ euam se iure ꝑmitat᷑. ut qui incogitaaone elati
si. pcarnis luxliriam ꝓsternant᷑. Scimꝰ aut̃ quia
aliquanto minꝰ ẽ. incorporis corruptione cadere: qnͣ
cogitanone tacita erdeliberata elatione peccat᷑a.s
cũ ininꝰ tupis suꝑbia credit᷑: minꝰ uitatur. Luxuriã
uͦ eo magis erubescunt homines. quo simuł om̃s
turpem nouer̃. Unde sit plerũq ut ñ nulli post
suꝑbiam in luxunam corruentes eraꝑto casu ma-¬

Expanded text:
lectoris fortasse animus movetur, cur omnipotens Deus eos quos lectoris fortasse animus movetur, cur omnipotens Deus eos quos in perpetuum elegit, quos ad donorum qassumit, illaesos a corporalibus vitiis non custodit. Unde quia satis fieri citius credimus, breviter respondeamus. Nonnulli enim per accepta dona virtutum, per impensam gratiam bonorum operum in superbiae vitium cadunt; sed tamen quo ceciderint, non agnoscunt. Proinde contra eos hostis antiquus, qui jam interius dominatur, exterius etiam subire permittitur, ut qui in cogitatione elati sunt, per carnis luxuriam prosternantur. Scimus autem quia aliquando minus est in corporis corruptione cadere, quam cogitatione tacita ex deliberata elatione peccare. Sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur, luxuriam vero eo magis erubescunt homines, quo simul omnes turpem noverunt. Unde fit plerumque ut nonnulli per superbiam in luxuriam corruentes, ex aperto casu ma
Abbreviated transcription (Latin):
tractaretur : ad iunctum est. De pęnitentia
dd̾ ꝓbersabeȩ. Ad hoc inscriptura sacra ui¬
rorum talium. idẽ. dauid. & petri peccata sunt in¬
clita. ut cautela minor. sit ruina maior. Ad hoc
ut spes pereuntiũ sit̃ recuperatio ꝑditorum. Destatu
gͦ suo dd̾ cadente nemo suꝑbiat. de lapsu etiam
suo dd̾ surgente nemo desꝑet. Ecce quã mirabilit̾
scriptura sacra eodem uerbo suꝑbos pręmit. quo¬
u̾bo humiles leuat. Unam nanq rem gestam re¬
tulit. ꝙ diuerso modo suꝑbꝰ. quidem ad himulitits
formidinem. Humiles uero : ad spei fiduciã reuocauit.
inestimabile noui generis medicam̃tũ. qd uno eodẽ
ordine positum. & ꝓ̃mendo tum̃tia ersiccat. & suble¬
uando arentia infundit: de maior nos lapsu trut:
sy de repauone roborauit. Sic qͥppe semꝑ sicnos di¬
ine dispensationis miscdia & suꝑbientes repͥmit
& ne despad̾one corruamꝰ fulcit.S qr exigente ausa
ad mediũ deducto. tanti facinoris memoriã fecimꝰ

Expanded text:
 , adjunctum est: De poenitentia David pro Bethsabee. --Ad hoc in Scriptura sacra virorum talium, id est David et Petri peccata sunt indita, ut cautela minorum sit ruina majorum. Ad hout spes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente nemo superbiat. De lapsu etiam suo David surgente, nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura sacra eodem verbo superbos premit, quo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quidem ad humilitatis formidinem, humiles vero ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis medicamentum, quod uno eodemque ordine positum, et premendo tumentia exsiccat, et sublevando arentia infundit. De majorum nos lapsu terruit, sed de reparatione roboravit. Sic quippe semper, sic nos divinae dispensationis misericordia et superbientes reprimit, et ne ad desperationem corruamus fulcit. Sed quia exigente causa David ad medium deducto tanti facinoris memoriam fecimus,
Abbreviated transcription (Latin):
collũ ÷ ornam̃tũ. Post hoc fit sponsus in recubitu. requieuit ut leo. ut catulus
leonis obdormiuit. ut deinceps possit audire. Quis suscitabit illũ: Quo inte¬
rim dormiente: apparent sponsȩ sponsi sodales angłi. ⁊ his eam sermonib
consolantur. Hos tͥ ornamenta aurea facere non possum. Nonenĩ tam diuiteᷤ
sumꝰ ut sponsus tuus qui aureũ tibi monile largiatur. Hos similitudinẽ
auri faciemꝰ non enim habemꝰ aurum. Et hoc quoq lȩtandũ ⁊. si sumilitu¬
dines auri si stiginata argenti faciamꝰ. Similitactines auri faciemꝰ tibi:
cum stigmatib argenti. uerum non omni tempore. s donec sponsus
tatis surgat de accubitu. Cum enim ille surrexerit: ipse tͥ aurum.
ipse faciet argentum. ipse tuam mentẽ sensũq decorabit. ⁊ eris uer
decit odorem sium usq adeã locũ in quo at ora e trertuã mare meia

Expanded text:
collum est ornamentum. Post haec fit sponsus in recubitu, requievit ut leo, ut catulus collum est ornamentum. Post haec fit sponsus in recubitu, requievit ut leo, ut catulus leonis obdormivit , ut deinceps possit audire: Quis suscitabit eum? Quo interim dormiente apparent sponsae sponsi sodales Angeli, et his eam sermonibus consolantur. Nos tibi aurea ornamenta facere non possumus: 516 non enim tam divites sumus, ut sponsus tuus, qui aureum tibi monile largiatur. Nos similitudinem auri faciemus; non enim habemus aurum. Et in hoc quoque laetandum est, si similitudines auri, si stigmata faciamus argenti. Similitudines auri faciemus tibi, cum stigmatibus argenti. Verum non omni tempore; sed donec sponsus tuus surgat ab accubitu. Cum enim ille surrexerit, ipse tibi aurum, ipse faciet argentum, ipse tuam mentem sensumque decorabit, et eris vere dedit odorem suum: usque ad eum locum, in quo ait: Quia vox tua sua
Abbreviated transcription (Latin):
turpari non debeas. cum tuiam speciem cognoueris. Quid ÷ gͥ eqͥtatui meo
incuerib pharaonis assimilauite Scio equitẽ sponsum ꝓpħa dlicente. Et eqtu¬
tatio eius salus. Assimilata es gͦ eꝯtutattu meo. in currib pharaonis. Quantu
⁊ ascensores eus ⁊ equos eiꝰ. ⁊ currus eiꝰ quantum inquã differt ȩquitatus is
abequis pharaonis: tanto melior es omĩb filiab tu sponsa. tu eccłiastica aĩa
omib animab quȩ non sunt eccł̃iastie. Igitur si ȩccłiastica anima es: omĩb
animab es melior. Si non melior: non es ȩccłiastica. E quitatui meo incurrib
pharaonis. assimilaui te ꝓxima mea. Deinde pulchritudinẽ sponse. spũali
amore describit Genȩ tuȩ ut turturis. faciem illius laudat. ⁊ genarũ rubore
gentiam prȩdicemꝰ. Collũ tuũ monile. ut ornamentũ quod solet uirginum.

Expanded text:
turpari non debeas, cum tuam speciem cognoveris. Quid est igitur? Equitatui meo turpari non debeas, cum tuam speciem cognoveris. Quid est igitur? Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te. Scio equitem sponsum, propheta dicente: Et equitatio ejus salus . Assimilata es ergo equitatui meo in curribus Pharaonis. Quantumet ascensores ejus, et equos ejus, et currus ejus , quantum, inquam, differt equitatus meus ab equis Pharaonis, tanto melior es omnibus filiabus, tu sponsa, tu Ecclesiastica anima, omnibus animabus, quae non sunt Ecclesiasticae. Igitur si Ecclesiastica anima es, omnibus animabus es melior; si non es melior, non es Ecclesiastica. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea. Deinde pulchritudinem sponsae spirituali amore describit. Genae tuae ut turturis. Faciem illius laudat, et genarum rubore gentiam praedicemus. Collum tuum ut monile. Ut ornamentum, quod solet virginum
Abbreviated transcription (Latin):
inueniam in meridiȩ. neq  siam quasi cooꝑta. suꝑ greges sodaliũ tuorum.
Post hec tierba sponsus ei cõminattir ⁊ dicit. Aut cognosces temet ipsam qm̃
regis es sponsa. ⁊ formosa ⁊ ame facta formosa siquidem ego mͥ exibui glosa
eccłiam non habentem maculam aut rugam: aut scito quia si te cognoueris
⁊ tuam scieris dignitatem. patieris hec quȩ sequantur. Quȩ nam ista suit
Si non cognotieris temet ipsam opulchra in mulieribi: egredere ta in uesi¬
qus gregu. ⁊ pasce non greges ouium. non agnorũ. s hedos tuos. Staues
quipe oues adextris. ⁊ asnistris hedos. Si non cognotũs temet ipsã opuleta
in intilierib egredere tu intiestigus gregĩ. ⁊ pasg hedos tuos. in tabnacalis
cu. quib habitans non poteris mecũ .i. cũbono eẽ pastore. Equitatu meo
iucuetib phataonis assimilaui tẽ. Situs intelligere o sponsa quomꝰ scire.
te debeas aognosce cutte comparauerim ⁊ tunc udebis talem te eẽ. quȩ

Expanded text:
inveniam in meridie, ne forte fiam quasi cooperta super greges sodalium tuorum. Post haec verba sponsus ei comminatur, et dicit: Aut cognoscis temetipsam, quoniam regis es sponsa, et formosa, et a me facta formosa: siquidem ego mihi exhibui gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam , aut scito, quia si te non cognoveris, et tuam scieris dignitatem, patieris haec quae sequuntur. Quaenam ista sunt? Si non cognoveris temetipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pasce, non greges ovium, non agnorum, sed haedos tuos. Statuet quippe oves a dextris, et a sinistris haedos . Si non cognoveris temetipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pasce haedos tuos in tabernaculis dos tuos, cum quibus habitans, non poteris mecum, id est, cum bono pastore esse. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te. Si vis intelligere, o sponsa, quomodo scire te debeas, cognosce cui te comparaverim, et nunc videbis talem te esse, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qui p̾sunt minꝰ quam ipsi st sapientes arhitantꝰ
i penstm qu subiert st̃ rector suorꝰ. accdoues
surddennt. Et si ipsos regun tenere contingeretsi
se potuisse agere meliꝰ putant. Unde pleriiq. sit. It
&s rectores minus prudent̃ cos quȩ agenda sunt uoe¬
ar.nuia eoꝵ o ocłos ipsa nebula elationis obscura
Añ nunqm i qui subiect est hoc eũ placꝰ fuepsctra

Expanded text:
sunt minus quam ipsi sunt sapientes arbitrantur, et rursum qui subjecti sunt rectorum suorum actiones judicant, et si ipsos regimen habere contingeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit ut et rectores minus prudenter ea quae agenda sunt videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat; et nonnunquam is qui subjectus est hoc cum praela
Abbreviated transcription (Latin):
biam transeat iusticiȩ. in ordinata defensionẽ dũ recͣtudo
incaute diligit᷑. ipsa magistra recutudinis humilitas
amittat᷑. ñ eum sibi p̃ẽẽ. qͥsq despiciat. quem fortasse
contingit. ut inaliqua accione rep̃hendat. Contra hẽ
tumterem suꝑbiȩ subditoꝵ mens ad eustodiã humi¬
litatis edomatur. si infirmitas ꝓpria incessant̃ atten¬
dit᷑. Nam uires nr̃as ueracit eraminare neglegiinus.
& quia de nob̃̾ fortia credimꝰ. idecirco eos qui nobis
p̾lati st̃ districte iudicamꝰ. Quo enĩ nosinet ipsos minꝰ
ugnoscis. eo illos quos rephendere nitiũ plus indenꝰ
iola hec mala sunt que sepe asribotos piris uilon

Expanded text:
biam transeat justitiae inordinata defensio; et dum rectitudo biam transeat justitiae inordinata defensio; et dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur; nec eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contingit ut in aliqua actione reprehendat, contra hunc tumorem superbiae, subditorum mens ad custodium humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur; nam vires nostras veraciter examinare negligimus, et quia de nobis fortia credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt, districte judicamus: quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos quos reprehendere nitimur plus videmus. Singula haec mala sunt quae saepe a subditis in
Abbreviated transcription (Latin):
mad uersione corripuit: exquoꝵ causa pece̾init. S qͥa
ipse sua scilicet uoluntate suꝑbiens. aculpa alienus nͥ
fuit: iundictam culpę etiam ipse suscepit. Nam ira se
uiens quȩ corporalit ꝑculit. rectorem quoq popłi im¬
timo cordis dolore ꝓstrauit. Certum uͦ ẽ. qd̾ ita sibi
inuicem. & ixctorẽm merita conectant᷑ & plebiũ ut
pastor mutetur uita plebiũ. S quia rectores habent
iudicem suũ. magna cautela subditoꝵ : ñ temere
uitam iudicare regentiũ. Neq enĩ frustra ꝑsemet¬
ipsum dñs aes nũmularioꝵ fudit. & cathedras eueruit
uitam iudicat plehiũ: s ꝑsemet ipsum facta erami¬
nat magistrorũ. Quanius ętiam subditoꝵ uitia quę
eiꝰ ꝓcuł ꝓcul dubio iudicio reseruant᷑. Igͥ dum salua
fide res agitur. uirtutis est merito si quicqͥd pͥoris ẽ.
tolerat᷑. Debet tam̃ humilit̃ suggeri. si fortasse ualeat
qd̃ displicet emendari. S curandũ sũmoꝑe ẽ. ne insuꝑ¬

Expanded text:
madversione corripuit, ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit; nam ira saeviens quae corporaliter populum perculit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit: certum vero est quod ita sibi invicem et rectorum merita connectantur, et plebeium, ut plebium mutetur vita rectorum. Sed quia rectores habent iudicem Deum, magna cvitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium vitam iudicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorū. Quamuis etiam subditi, quos modo ejus proculdubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur: debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendari; sed curandum summopere est, ne in super
Abbreviated transcription (Latin):
Origenes cum inceteris libris omnes uicerit: in cantico
primum septuaginta int̾p̃tes. deinde aquilam ⁊ simmacũ.
theodotionem et adextremum quintam editionem ꝗtiã
in actio litore inuenisse se scͥbit: ita magnifice
aꝑteq disseruit: ut inde mͥ uideatur in eo
completum eẽ. quod dr̃. Introduxit me Rex:
in cabictlum situm. Itaq illo oꝑe p̃t̾misso.¬
ingentis : otii. laboris ⁊ sumptuam. tantas res
tamq dignas in latinum transferre sermonem:
hos duos tractatus quos in morem cotitiani eloqͥi
paruulis ahuc lactentibq compostut. fideliter magis ꝙͣ ornate int̾p̾tatꝰ
sum gustum tibi senscum eiꝰ non cybum offerens. tti anim aduertas quanta
suit illa estimanda quȩ magna sunt: cum sic possint placere. ꝗͦ partia st̃.¬

Expanded text:
 499-500 Origenes, cum in caeteris libris omnes vicerit, in Cantico primum Septuaginta Interpretes, deinde Aquilam et Symmachum et Theodotionem, et ad extremum quintam editionem, quam in Actio littore invenisse se scribit, ita magnifice aperteque disserit, ut vel inde mihi videatur in eo completum esse, quod dicitur: Introduxit me rex in cubiculum suum . Itaque illo opere praetermissoingentis est otii, laboris et sumtuum, tantas res, tam dignum opus in Latinum transferre sermonem, hos duos Tractatus quos in morem quotidiani eloquii parvulis adhuc lactentibusque composuit, fideliter magis quam ornate interpretatus sum, gustum tibi sensuum ejus, non cibum offerens: ut animadvertas, quanti sint illa existimanda, quae magna sunt, cum sic possint placere, quae parva s
Abbreviated transcription (Latin):
aseroth. In hac aaron sacerdos locum incidens
offensionis cum sorore sua mariã. frĩ
ut̃q obtrectant. quod aliengenam accepisset uxorẽ.
Unde ilico maria contagione lepre effloruit. Quo in loco
euidentis fuit figura mysterii. qd̾ sacetdotalis illa plebs
patrum xp̃o saluatori aduersus ȩccłiam congregatã
exgentibꝰ derogaret. Ideoq leprȩ sordide ꝑfunditur. nec
redit ad dĩ tab̃naculũ: donec statutũ plenitudinis gen¬
tium tempus adimplebitur. Tunc enĩ eãdem plebs
pͥstinam poterit reciꝑe sanitatẽ: dum eis septiforinis
spũalis agnitio adueniam fuerit suffragata.
uautadecima mansio ẽ. in retina. qd transfert᷑
sonitus siue iuniperis. ferunt aut̃ lignum
hoc ignẽm multo tempore conseruare. ita ut si pru-
nȩ eius cinere fuerint adoꝑtȩ. usq ad annũ ꝑuetuiant.
Ex quo discimꝰ post sepulchra concupiscentiȩ siue atnia:
transire nos ad lignum dempore multo calens. ut¬
simꝰ feruentes sp̃u. & claro sonitu atq inaltũ eraltata

Expanded text:
aseroth: in hac Aaron sacerdos locum incidens offensionis, cum sorore sua Maria, fratri uterque obtrectant, quod alienigenam accepisset uxorem: unde illico Maria contagio leprae effloruit, quo loco evidens fuit figura mysterii, quod sacerdotalis illa plebs patrum Christo Salvatori adversus Ecclesiam congregatam ex gentibus derogaret. Ideoque leprae sorde perfunditur, nec redit ad Dei tabernaculum, donec statum plenitudinis gentium tempus adimpletur. Tunc enim eadem plebs pristinam poterit recipere sanitatem, dum eis septiformis spiritalis agnitio ad veniam fuerit suffragata. Quinta decima mansio est in Rithma, quae transfertur sonitus, sive juniperus. Ferunt autem lignum hoc ignem multo tempore conseex eius cinere fuerit operta, usque ad annum perueniat. ex quo discimus post sepulchra concupiscentiae et uestibula transire nos ad lignumsimus ferventes spiritu, et claro sonitu, atque in altum exaltata
Abbreviated transcription (Latin):
sione breuit᷑ demonstrant᷑ hȩc. Murmutat popłs
uideorum gygantiũ impetum reformidans.
Pugnat contrã amalech & cananeu̾ nolẽte dõ. &
uictus intelligit quȩ debeat int̾ra scã erercere
sacrificia. Dathan & abrron filii chorẽ consur¬
gunt contra moysen & aaron. & t̾re uoragine
glutiunt᷑ int̾ mortuos & iuuentes. Pontiter me¬
dius thuribulo armatꝰ ingredit᷑. & currensira di
sacerdotis uoce ꝑhibet᷑. Uirga aaron & fiorem ꝓfert
& folium. & inet̾nam memoriam iurens sicci¬
tas consecratur. Uitula rufa concremat᷑ in holo¬
causto. & cinis eiꝰ peculiaris asꝑfio est. Quor quidẽ
figuras breuit᷑ annotantes. ad uodecĩ exploratoribus
incipiemus.
x ploratores missi ad explorandam t̾ram

Expanded text:
sio demonstratur. Murmurat populus Judaeorum, gigantum impetum reformidans pugnat contra Amalech et Chananaeum nolente Deo, et victus intelligit quae debeat in terra sancta exercere sacrificia. Dathan et Abiron filii Chore consurgunt contra Moysen et Aaron, et terrae voragine glutiuntur. Inter mortuos et viventes pontifex medius thuribulo armatus ingreditur, et currens ira Dei sacerdotis voce prohibetur. Virga Aaron florem profert et folium, et in aeternam memoriam virens siccitas consecratur. Vitula rufa concrematur inholocausto, et cineris ejus peculiaris aspersio est, quorum quidem figuras breviter adnotantes, ex duodecim exploratoribus incipiemus. Exploratores missi ad explorandam terram
Abbreviated transcription (Latin):
Sicq multa fiunt in tab̾naculo. mensa scilicet ꝙ can¬
la. fialȩ. mortariola. emunctoria. paxilli. tentoria.
quibꝰ diuersitatibꝰ tota illa tab̾naculi idest ȩccłis pul¬
chritudo distinguit᷑. Nam tab̃naculũ ęccłia ẽ. inqua
est mensa idẽ unuitas fidei. uł certe scriptura sacta.
qua uniuersi fideles sp̃uali cibo pascunt᷑. Candelabrũ
quoq cum septem licernis:. xp̃c est cũ septẽ excłus.
emunctoria quoq eius. hoc est geminũ testam̃¬
tum. & colũne doctores scĩ. firmitate fidei solidati.
ram gestantes eccłie. Ibi etiam & tabulȩ. apłi p̾dica¬
tionis latitudine dilatati. Ibi tentoria. p̾positi uide¬
licet & p̃dicatores qui exteriꝰ laborant contra huiꝰ
Sciphi quoꝙ doctrine eloquia. siue sensus. Nec non
& tͥuribuia. uirtutes scilicet oꝑum bonorũ. uel ora¬
tiones scorũ. quibꝰ odor suauitatis ascendit ad dnmm.

Expanded text:
sicque multa fiunt in tabernaculo Dei: mensa scilicet et cansicque multa fiunt in tabernaculo Dei: mensa scilicet et can thuribula, phialae, mortariola, emunctoria, paxilli, tentoria, quibus diversitatibus tota illa tabernaculi, id est, Ecclesiae pulchritudo distinguitur. Nam tabernaculum Ecclesia est, in qua est mensa, id est, unitas fidei, vel certe Scriptura sacra, qua universi fideles spirituali cibo pascuntur. Candelabrum quoque cum septem lucernis, Christus cum septem ecclesiis. Emunctoria quoque ejus, hoc est geminum testamentum, et columnae, doctores sancti, firmitate fidei solidati; ram gestantes Ecclesiae. Ibi etiam et tabulae, apostoli praedicationis latitudine dilatati; ibi tentoria, praepositi videlicet et praedicatores, qui exterius laborant contra hujus scyphi quoque, doctrinae eloquia sive sensus. Necnon et thuribula, virtutes scilicet bonorum operum, vel orationes sanctorum, quibus odor suavitatis ascend
Abbreviated transcription (Latin):
alii ꝑuas aureũ p̾claram subtilioremq dĩ intelli¬
gentiã tenent. alii ꝑ iacinctũ purpuram & coccũ.
audita cęlestia sꝑare. credere. amare. ñ desinunt.
etiam quȩ ad huc̾ subtiliori intellectu minime
cognoscunt. alii ꝑbyssum incorruptionẽ carnis
offerunt. alii ꝑpilos caprarũ. deplorant asꝑe
quȩ libent̾ admiserunt : ecce ertanta diuersitate
opũ unũ conficit᷑ tab̾naculũ. sic̃ exdiuerso puluere¬
inunũ compingitur t̾rȩ globum infusione sci sp̃s
irrigatum. Iam porro ligna sethim imputribilia oñs
scĩ intelligunt᷑ mente & corpore in corrupti. neq
cũ scło ꝑeũntes. s ꝑmanentes ȩt̾̃ni. Lapides quoqꝙ
p̃ciosi. confessores. apłi. sacerdotes. om̃sq iusti. quos
etiam lapides iuuos beatus petrus apłs dicit. Ut
sitis inquit lapides uiui coedificati intemplũ dĩ.
sensum. alius argentũ eloquium. alius uocem ens

Expanded text:
alii per vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intellialii per vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent, alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliori intellectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruptionem carnis offerunt, alii per caprarum pilos deplorant aspere quae libenter admiserunt; ecce ex tanta diversitate operum, unum conficitur tabernaculum, sicut ex diverso pulvere, una compingitur terrae gleba, infusione sancti Spiritus irrigata. Jam porro ligna Sethim imputribilia omnes sancti intelliguntur, mente et corpore incorrupti, neque cum saeculo pereuntes, semper manentes aeterni. Lapides quoque pretiosi, confessores, apostoli, sacerdotes, omnesque justi. Quos etiam lapides vivos beatus Petrus apostolus dicit: Ut sitis, inquit, lapides vivi, coaedificati in templo Dei sensum; alius argentum, eloquium; alius vocem, aes;