comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in mͣsã ꝓpositionis ꝓdui̾sitate i ensu¬
re. Similit̾ & argentũ in alias m̃sas
argenteas: & cȩta uasa quȩ aurea & ar-¬
gentea ad opꝰ templi singła fieri censut
quęq forent necessaria. Dixit enĩ dd̃.
Om̃ia hec quȩ fieri mando uener̃ scrip¬
ta manu dnĩ ad me. ut intellegere᷑ uni¬
uersa oꝑa. talib exẽp̃lariis. Ergo insuꝑ
his exceptisq preparauit obtulit tria¬
milia talenta de auro ophyr. & septẽ mi¬
lia talentorũ argenti ꝓbatissimi ad de¬
Principes eciã familiarũ & proceres tribu¬
um cũ ministris regis deder̃ in oꝑa domꝰ
dĩ auri talenta qͥnq milia & solidorũ
excepto ȩre & ferro copioso. Laꝑides insuꝑ
prȩciosoᷤ in thes aurũ domꝰ dñi deder̃ de
quib ȩtiã priꝰ rex magnã & p̾ciosã obtu¬
lerat copiã. Conuocauit gͦ daiud pͥnci¬
pes uniuersos inhierusolimã & sacerdotes
& leuitas & dinumerans cos pͥmũ. inuenit
abanno tricesimo usq in qͥnquagesimuͣ

Expanded text:
ensurae, similiter et argentum in alias mensas argenteas, et caetera vasa, quae aurea et argentea, et opus templi singula fieri censuit, quaeque forent necessaria. Dixit enim David: Omnia haec quae fieri mando, venerunt scripta manu Domini ad me, ut intelligerem universa opera talibus exemplaribus. Ergo insuper his exceptis, quae praeparavit, obtulit 3,000 talenta de auro Ophir, et 7,000 talentorum argenti probatissimi, ad dePrincipes etiam familiarum, et proceres tribuum cum ministris regis dederunt in opera domus Dei, auri talenta 5,000, solidorum epretiosos in thesaurum domus Domini dederunt, de quibus etiam prius rex magnam et pretiosam obtulerat copiam. Convocavit ergo David principes universos in Hierosolymam, et sacerdotes et Levitas, et dinumerans eos, primum invenit ab anno tricesimo usque in quinquagesimum
Abbreviated transcription (Latin):
ipse nec ciuitas. Non enĩ seruauit eũ babyl.¬
loniȩ rex s p̾cepit pͥncipib suis ut om̃s qui
erant ĩ ciuitate tuuenes captiuos sumerent
parit᷑ & artifices cosq ad seligatos adducere ñ
qͥ om̃s fuer᷑ decẽ milia octingenti.xxx. &duo¬

Expanded text:
ervavit eam Babyloniae rex, sed praecepit principibus suis ut omnes, qui erant in civitate juvenes, captivos sumerent, pariter et artifices, eosque ad se ligatos adducerent, qui omnes fuere decem millia octingenti
Abbreviated transcription (Latin):
auerat arcis: pͥnceps factus militiȩ. Igit᷑
trucidatis depulsisq ieb eis colonis sci¬
lic& antiquis. hierusolimã nominauit
caputq regni effecit. Ergo pꝰ quã mua¬
bili sociorũ fultus auxilio foͣtissimorũ
regnũ dilatauerat suũ a flumine mas¬
no eufrate usq ad flumen egypti mul¬
torũ spolũs regnũ acciuitatũ ditisimꝰ
factꝰ. in auro scilicae argento & ere ac
lapidib prȩciosis. Demũ pꝰ bella płima
& inimicorũ strages fortissimorũ dum
tẽplũ dño inhierosolimis c̃dere uella
meo scilic& loco in qͦ olĩ habrahã ysadl
filiũ mactandũ dõ obculerat &e ipse
hostias litando gladiũ imminentẽ ꝑ cu-¬
torũ pollutã habebat dexterã: tam̃ filiũ
ciꝰ hoc esse facturũ qͥ ei successurꝰ erat in reg¬

Expanded text:
eraverat arcis, est princeps factus militiae. Igitur eraverat arcis, est princeps factus militiae. Igitur trucidatis depulsisque Jebusaeis, colonis scilicet antiquis, Hierosolymam nominavit, caputque regni effecit. Ergo postquam mirabilium sociorum fultus auxilio fortissimorum, regnum dilataverat suum a flumine magno Eufrate usque ad flumen Aegypti, multorum spoliis regum ac civitatum ditissimus factus, in auro scilicet, argento et aere, ac lapidibus pretiosis, demum post bella plurima et inimicorum strages fortissimorum, dum templum Domino in Hierosolymis condere vellet, in eo scilicet loco, in quo olim Abraham Isaac filium mactandum Deo obtulerat, et ipse hostias litando gladium imminentem percutorum pollutam habebat dexteram, tamen filium ejus hoc esse facturum, qui ei successurus erat in reg
Abbreviated transcription (Latin):
in prȩcedenti libro iudicum
isrłitici popłi siue regũ nomina tan¬
tũ oportunis designauimꝰ locis.
do c̃timiatĩ ad memoriã reuocant᷑.
subsilentio transiluumꝰ. uisũ nob̾ ñ
fore iteranda quȩ om̃ibꝰ nota suñ.
Dauid huiꝰ gentis regũ fortissimꝰ qͥ exouiũ
pascus adno electꝰ. Cũ ingenti ac uario
labore sublimatꝰ. qͥ pꝰ necẽ gigantis prȩ¬
cipui quẽ armis puerilib uigulauit &¬
strages inimicorũ plurimas fortissimorũ
mox ut c̃firmatꝰ. ẽ. in regno collecta soci¬
orũ manu ualida : hac tenꝰ in expugnabilẽ
in actus uirtute dñĩ ac bellorũ exꝑientia
audact᷑ ieb eorũ urbẽ ad gressus quauis
eniͣ a ciuib in muri fortitudine ac subli¬
mitate c̃fidentib ludibrio habitꝰ sit con¬
festim urbẽ cepit. Arcẽ uͦ quȩ̃ immine.¬
bat ciuitati fortit᷑ ac mirabilit᷑ ꝓposito
pͥncipatꝰ militiȩ p̃mio cępit. Qua uircu¬
te audaciaq iõab qͥ pͥmꝰ altitudinẽ̾ suꝑ¬

Expanded text:
in praecedenti libro judicum Israelitici populi sive regum nomina tantum opportunis designavimus locis, do continuatim ad memoriam revocantur, sub silentio transilivimus, visum nobis non fore iteranda quae omnibus nota sunt. David hujus gentis regum fortissimus, qui ex ovium pascuis a Domino electus, cum ingenti ac vario labore sublimatus. Qui post necem gigantis praecipui, quem armis puerilibus jugulavit, et strages inimicorum plurimas, fortissimorum mox, ut confirmatus est in regno, collecta sociorum manu valida, hactenus inexpugnabili, nactus virtutem Domini ac bellorum experientiam, audacter Jebusaeorum urbem aggressus est. Quamvis autem a civibus, in muri fortitudine ac sublimitate confidentibus, ludibrio habitus sit, confestim tamen urbem cepit. Arcem vero quae imminebat civitati, fortiter ac mirabiliter proposito principatus militiae praemio, cepit. Qua virtute audaciaque Joab, qui primus altitudinem sup
Abbreviated transcription (Latin):
lio m̃tionẽ facit iussu ioas regis int̾ tẽplũ
& altare intͣficit᷑. Quõ mortuo ioiada sac̃¬
dote qͥ ioas demorte lib̾auerat. & eũ clã
in tẽplo nutrierat. atq regẽ fecerat : idẽ
rex curã ꝑdidit diuine religionis cũ quo
ȩtiã pͥmatꝰ plebis parit̾ uitiati sunt circa
modi gestorũ malignitate. recederent:
Ille uͦ ñ solũ ut pęnitentiã ager& & cãii em¬

Expanded text:
lio mentionem facit, jussu Joas regis inter templum et altare interficitur, qui, mortuo Joiada sacerdote, Joas de morte liberaverat, et eum clam in templo nutrierat, atque regem fecerat. Idem rex curam perdidit divinae religionis cum quo etiam primatus plebis pariter vitiati sunt circa modi gestorum malignitate recederent. Ille vero non solum ut poenitentiam ageret
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ .xxx. mił militũ quȩ ad p̾sidiũ tociꝰ affrice
ordinata fuerant ęxtincta atq abrasa st̃ quȩ
clades tã repentina. actã uiolenta ĩstitit ut tẽ
apud uticã subuna die. ꝑ una portã exilł iuni.¬
orib plusquã. in .d. mortuos elatos fuisse nar-¬

Expanded text:
tatem triginta milia militum, quae ad praesidium totius Africae tatem triginta milia militum, quae ad praesidium totius Africae ordinata fuerant, extincta atque abrasa sunt. quae clades tam repentina ac tam uiolenta institit, ut tunc apud Vticam sub una die per unam portam ex illis iunioribus plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
litu calidi eris adustis introrsũ uitalib suffocarit.
Locustarũ &riã in affrica tanta uis efferbuit ut ñ
solũ urentia quęq c̃sumerent uerũ &iã amaros
cortices. atq arida lingua ꝓroderent: repentino¬
abrepte uento atq inglabos coactȩ portateq
diu ꝑaera affricano pelago in mersȩ sc̃. harũ cũ
inm̃sos aceruos longe undis urgentibꝰ fluctꝰ per
extenta late littora ꝓpulissent. taaerũ niis atq
ultra opinionẽ pestiferũ odorẽ tabida. & putre¬
facta c̃geries exhalauit. unde om̃iũ parit ani¬
mantũ tanta pestilentia cͣsecuta. ẽ: ut auiũ pecu¬
dũ. ac bestiarũ corruptione aeris dissoluta & pu¬
tre facta passi cadauera uitiũ corruptionis augertñ.
at uͦ qͣnta fuit hõiũ lues ego ipse dũ refero toto cor¬
pore ꝑhorresco siqͥdẽ innumidia ĩqͥ tc̃micipsa
si atq uticensi littori ad
cc. mił ꝑisse traditũ.ẽ. apud ipsã uͦ uticã ciui¬

Expanded text:
litu calidi aeris adustis introrsum vitalibus suffocaverit. litu calidi aeris adustis introrsum vitalibus suffocaverit. Locustarum etiam in Africa tanta vis efferbuit, ut non solum virentia quaeque consumerent, verum etiam amaros cortices atque arida ligna arreptae vento, atque in globos coactae, portataeque diu per aerem, Africano pelago immersae sunt. Harum cum immensos acervos, longe undis urgentibus, fluctus per extenta late littora propulissent, tetrum nimis atque ultra opinionem pestiferum odorem tabida, et putrefacta congeries exhalavit. Unde omnium pariter animantum tanta pestilentia consecuta est, ut avium, pecudum, ac bestiarum corruptione aeris dissolutarum, putrefacta passim cadavera, vitium corruptionis augerent. At vero quanta fuerit hominum lues, ego ipse dum refero, toto corpore perhorresco. Siquidem in Numidia, in qua tunc Micipsa nsi atque Uticensi littori ad apud ipsam uero Vticam ciui
Abbreviated transcription (Latin):
tib seruis trucidauit. Qui tam̃ pͥus obsidione
cincti tanta necessitate cõpulsi. ut cadauera
suorũ deuorarent sociorũ. Nã & minturmis. cc¬
ccti. l. serui incruce acti st̃ & sinuessa ad .iiͦͬ.¬
mił seruorũ aqͥnto metello opp̾ssa st̃. In me.¬
tallis qͦq attheniensiũ idẽ tumultꝰ seruilis
abhericilio p̃tore discuss.ẽ. Apud delon &iã
serui nouo motũ intũ escentes ab oppidanis
pͣuenientib pͣssi sunt. Hisoẽ tpͣrib cicero na¬
scit᷑ matre eluia: patre equestris ordinib ex re¬
gio ulsarũ gne̾. Turpiliꝰ comicꝰ senex morit᷑
Quib etiã dieb ethna uasto c̃cussa tremore
exundauit igneis globis. Rursusq alio die
libara insula & uicinũ circa eã mareitantũ
efferbuit. ut ad ustas qͦq rupes disoluerit.
tabulata nauiũ liq factis ceris extoruerit¬
exanimatos pisces suꝑ natantesq excoxerit Hoĩes

Expanded text:
tibus servis trucidavit. Qui tamen prius obsidione tibus servis trucidavit. Qui tamen prius obsidione cincti, tanta necessitate compulsi sunt, ut cadavera suorum devorarent sociorum. Nam et Minternis 450 servi in crucem acti, et Sinuessa ad 4000 servorum a Q. Metello oppressa sunt. In metallis quoque Atheniensium idem tumultus servilis a Periclito praetore discussus est. Apud Delon etiam servi novo motu intumescentes, ab oppidanis provenientibus pressi sunt. Iisdem temporibus Cicero nascitur, matre Elvia, patre equestris ordinis, ex regio Volscorum genere. Turpilius comicus senex moritur, quibus etiam diebus Aethna vasto concussa tremore exundauit igneis globis, rursusque alio die Lipara insula et uicinum circa eam mare in tantum efferbuit, ut adustas quoque rupes dissoluerit, tabulata nauium liquefactis ceris extorrueritexanimatos pisces supematantesque excoxerit, homines
Abbreviated transcription (Latin):
ocłm thracis ĩpegit barbarꝰ aut̃ cũ ira & dolore ex¬
arsiss& latꝰ crassi gladio trans uerberauit. Ita ille
excogitato gnͣe mortis effugit dedecꝰ & seruitu¬
dine. ẜ penna ꝯsul qͥ crasso suc cesserat audita
morte crassi & clade exercitꝰ romani raptĩ ĩasiã¬
ꝑ uolauit arisconicũ recenti uictoria feriatũ :¬
inꝑuisũ bello adortꝰ. nudatũq om̃ib copiis
in fugã uercitcũq strato nicen urbẽ
ad quã illeIfugerat obsidione curx¬
iss&e cruciatũ same ad deditionẽ coeg̃. ꝑpenna
c̃sul apud ꝑgantũ correptꝰ morbo diẽ obiit.
aristonicꝰ rome iuissu senatꝰ in carcere strangui¬
latus est.
nterea c̃spiratio seruorũ insicilia longe lateq ñ
modicã excitauit tepestatẽ. insicilia quidẽ dũ
qͣdã insolentia dñm obtinerent male ad eptũ ser¬
iii. pilo c̃sul .uiii. mił eorũ patibulis affirit
Cui succetdens rutiliꝰ ampliꝰ.xx. mił ex rebellan¬

Expanded text:
oculum Thraecis inpegit; barbarus autem cum ira et dolore exoculum Thraecis inpegit; barbarus autem cum ira et dolore exarsisset, latus Crassi gladio transuerberauit. ita ille excogitato genere mortis effugit et dedecus et seruitutem. Perpenna consul, qui Crasso successerat, audita morte Crassi et clade exercitpervolavit, Aristonicum recenti victoria feriatum improvisum bello adortus, nudatumque omnibus copiis, in fugam vertit. Cumque Statonicem urbem, ad quam ille fugerat, obsidione cinxisset, cruciatum fame ad deditionem coegit. Perpenna consul apud Pergamum correptus morbo diem obiit. Aristonicus Romae jussu senatus in carcere strangulatus est.Igitur conspiratio servorum in Sicilia longe lateque non modicam excitavit tempestatem. In Sicilia quidem, dum quadam insolentia dominium obtinerent, male adeptum, servi, Piso consul 8000 eorum patibulis affixit. Cui succedens Rutilius, ultra 20,000 ex rebellan
Abbreviated transcription (Latin):
hispaniȩ ciuitatib qͣndã celticũ p̾ncipẽ thyre¬
sũ nomine c̃suluit qͦ oꝑe numantia pͫ fortit᷑
repugnans durara: dũ ii. mił numantinor
ad ũsus .xl. mił numanorũ diu dimicarent
ac sepiꝰ uincerent. qͥ respondit in uicta c̃cor¬
dia hoc egit. Quo eciã tpr̃e athalus humenis
filius moriens ꝑ testam̃tũ popłm romanũ imꝑio
asie succede heredẽ iusserat. Hinc itaq licuniꝰ crass
consul& pontifer maximꝰ adũsus aristoniũ attali
fr̃em qui traditã ꝑtestam̃tũ romanis asiã ꝑua
serat cũ instructissimo missus exercitu. p̃tẽa mag¬
nis regib ħ ẽ nicomede bithiniȩ. mitridate
ponti & armenie. ariatͣthe cappadociȩ. phileme¬
ne. paftagonie. eorũq marimis copiis aduitus
ꝯserto tam bello uictꝰ. e: & cũ exercitu pꝰ plurunã
cedẽ infugã acto ipsȩ iã circũ uentꝰ abhostib
& pene captꝰ. eẽt uirgã quȩ erat usus ad equũ in

Expanded text:
Hispaniae civitatibus, quemdam Celticum principem TyreHispaniae civitatibus, quemdam Celticum principem Tyresum nomine consuluit, quo opere Numantia prius fortiter repugnans duraret, dum 4000 Numantinorum adversus 40,000 Romanorum diu dimicarent ac saepius vincerent. Qui respondit: Invicta concordia hoc egit. Quo etiam tempore Attalus Humenis filius moriens, per testamentum populum Romanum imperio Asiae succedere haeredem jusserat. Hinc itaque Licinius Crassus consul et pontifex maximus adversus Aristonicum Attali fserat, cum instructissimo missus exercitu: praeterea a magnis regibus, hoc est, Nicomede Bithyniae, Mithridate Ponti et Armeniae, Ariarathe Cappadociae, Philemene Paphlagoniae, eorumque maximis copiis adjutus, conserto tamen bello uictus est; et cum, exercitu post plurimam caedem in fugam acto, ipse iam circumuentus ab hostibus et paene captus esset, uirgam, qua erat usus ad equum, in
Abbreviated transcription (Latin):
cȩliã uocauit. Hac gͥ pocione pꝰ longã famẽ
recalescentes bello sese obtuler̃. u atrox diu
c̃tam̃ & usq ad ꝑicłm romanorũ fuit. Iterũq
romam pugnare se ad ũsus numantinos fugi¬
endo þauissent nͥ subscipione pugnassent.
numantini int̾fectis suorũ sortissimis bello¬
cedunt. cõpositis tam̃ ordinib ñ separantes se
nec sic̃ fugientes in urbẽ reuertunt᷑. corpora
int̾fectorũ ad sepulturã oblata accipe nolu¬
erunt. nouissima spe desꝑationis. ĩ mortem oẽs
destinati : clausã urbẽ ipsi introrsũ succender̃
cunctiq parit̾ ferro ueneno atq igni c̃sũpti
st̃. romani nicħ ex hispenitꝰ habuere uictis p̾t᷑
securitatẽ suã neq enĩ eu̾sa numantia uicisse
se magis numantinos quã cuassisse dixer̃. unũ
numantinũ ñ uictoris catena tenuit captiuũ
unde truĩphũ dederit. ñ uidit roma aurũ ł
argentũ ꝙ igni suꝑ ẽẽ. potuiss&e apud pauꝑes
ñ fuit arma & uestẽ ignis absũpsit. Igit᷑ de

Expanded text:
citur. hac igitur potione post longam famem recalescentes bello sese obtulerunt. atrox din certamen et usque ad periculum Romanorum fuit, iterumque Romani pugnare se aduersum Numantinos fugiendo probauissent, nisi sub Scipione pugnassent. Numantini intcedunt. Compositis tamen ordinibus non superantes, nec sicut fugientes in urbem revertuntur. Corpora interfectorum ad sepulturam oblata accipere noluerunt. Novissima se desperatione in mortem omnes destinati clausam urbem ipsi introrsum succenderunt, cunctique pariter ferro, veneno atque igni consumpti sunt. Romani nihil ex his penitus habuere victis, praeter securitatem suam, neque etiam eversa Numantia, vicisse se magis Numantinos quam evasisse dixerunt. Unum Numantinum non victoris catena tenuit captivum, unde triumphum dederit, non vidit Roma aurum vel argentum quod igni superesse potuisset, quia apud pauperes non fuit, arma et vestem ignis absumpsit. Igitur d
Abbreviated transcription (Latin):
iã aliud ęquȩ in fame fȩdꝰ cũ hisdẽ numantinis
paulo ante pepigiss& senatꝰ dissolui fedꝰ. & man¬
cinũ dedi. numantinis p̾cȩpit qͥ nudato corpo¬
re manibq p̾tͣgũ reuĩctis ante portas numã¬
tinorũ expositꝰ. ibiq usq in noctẽ manens asius
desertꝰ : ab hostib autẽ ñ susceptꝰ. lacrimabile

Expanded text:
iam aliud aeque infame foedus cum isdem Numantinis iam aliud aeque infame foedus cum isdem Numantinis paulo ante pepigisset, senatus dissolui foedus et Mancinum dedi Numantinis praecepit, qui nudato corpore manibusque post tergum reuinctis ante portas Numantinorum expositus ibique usque in noctem manens, a suis desertus, ab hostibus autem non susceptus lacri
Abbreviated transcription (Latin):
li contra uiriatũ missus. quasi ꝓ ab olenda suꝑ¬
iore macula turpiorẽ ipsȩ auxit infamiã.
Namꝯ gͣssus cũ uiriato unuĩsas qͣssecũ durerat
copias maximasq uires romani amisit exertitꝰ.
Uiriatꝰ trabeas fasces cȩt̾aq insignia romana
inmontibꝰ suis throphea p̃fix̃. Quo &iã tpre
androgenꝰ romȩ uisus uissu aruspicũ in mare
mersus. ẽ. quã sacrilegã expiationẽ tanta lues
facultas ꝓptͣ seuos cadauerũ putores. Igit᷑ pom
consul fines numantinorũ ĩg̃ssus accẽpta mari¬
ma clade discessit. uiriatꝰ autẽ cũ ꝑ xiiii. anñ
romanorũ duces atq exercitꝰ ꝓtriuiss& insidus
suorũ intͣfectꝰ. ẽ. De inde mancinꝰ consul pꝰquã
apompilio apud numanciã suscepit exercitũ
adeo infelicit᷑ pͣlia cuncta gessit atq in id sub¬
pͣma desꝑatione ꝑductꝰ. ẽ. ut turpissimũ fed̃
cũ numantinꝰis facere cogeret᷑. quãuis & põpei

Expanded text:
li Viriatum missus, quasi pro abolenda superli Viriatum missus, quasi pro abolenda superiore macula, turpiorem ipse auxit infamiam. Nam congressus cum Viriato, universas quas secum duxerat copias maximasque vires Romani amisit exercitus. Viriatus trabeas, fasces, caeteraque insignia Romana in montibus suis tropaea praefixit. Quo etiam tempore androgenus Romae visus, jussu aruspicum in mare mersus est. Quam sacrilegam expiationem tanta lues facultas, propter saevos cadaverum putores. Igitur Pompeius consul fines Numantinorum ingressus, accepta maxima clade discessit. Viriatus autem cum per 14 annos Romanorum duces atque exercitus protrivisset, insidiis suorum interfectus est. Deinde Mancinus consul, postquam a Popilio apud Numantiam suscepit exercitum, adeo infeliciter praelia cuncta gessit, atque in id suprema desperatione perductus est, ut turpissimum foedus cum Numantinis faceré cogeretur. quamuis et Pompeius
Abbreviated transcription (Latin):
liqͣ sub corona uendita st̃. urbe incensa muri fun¬
ditꝰ diruti st̃. murał. lapis inpuluerẽ redactus.
p̃da ingens erepta ẽ. sane cũ ꝓpt̾ multitudinẽ
ceuarietatẽ statuarũ simulacrorũq ĩ illo ciuita¬
tis incendio ꝑmixta in unũ auri argenti atq
eris om̃iaq simul metella fluxissent. Nouũ
genꝰ metalli factũ. ẽ. unde usq in hodiernũ diẽ
siue ex ipso siue exĩmitatione eiꝰ aes corinthiũ
sic̃ memorie traditũ. ẽ & corinthia uasa dicun¬
tur. hisdẽ c̃sulib uiriatus in hispama gn̾e lusi¬
tanꝰ homo pastoralis. & latro pͥmũ infestando
uias : De inde uastando ꝓuicias. pꝰtremo exer¬
citus p̃torũ & c̃sulũ romanorũ uincendo. fugã¬
do. subigendo. marimo t̾rori: romanis om̃ib
fuit. qͥptorẽ uetelliũ bello suꝑauit. De inde
plautiũ p̃torẽ idẽ uiriatꝰ multis pͣliis fractũ
sugauit. Post &iã claudiꝰ cũ magno structu bel¬

Expanded text:
liqua sub corona vendita est. Urbe incensa, muri funliqua sub corona vendita est. Urbe incensa, muri funditus diruti sunt, muralis lapis in pulverem redactus, praeda ingens erepta est, sane cum propter multitudinem et uarietatem statuarum simulacrorumque in illo ciuitatis incendio permixta in unum auri argenti atque aeris omniaque simul metalla fluxissent, nouum genus metalli factum est, unde usque in hodiernum diem siue ex ipso siue ex imitatione eius aes Corinthium, sicut memoriae traditum est, et Corinthia uasa dicuntur. Isdem consulibus Viriatus in Hispania genere Lusitanus, homo pastoralis et latro, primum infestando uias deinde uastando prouincias postremo exercitus praetorum et consulum Romanorum uincendo fugado, subigendo, maximo terrori Romanis omnibus fuit. Qui praetorem Vitellium bello superavit, deinde Plautium praetorem, idem Viriatus multis praeliis fractum fugavit. Post etiam Claudius cum magno structu bel
Abbreviated transcription (Latin):
uo &iã tpr̃ȩ ruinã kartaginis: corinthi eu̾sio
subsccuta ẽ. duarũq potentissimarũ urbiũ patuo
uniꝰ tp̃ris int̾ uallo ꝑdiu̾sas mundi partes mi.¬
serabile c̃luxit incendiũ. Nam cũ metellus pͣtor
a cheos byociosq c̃iunctos duob bellis. hoc ẽ. pͥmũ
apud themo pylas iterũ ĩfocis deuiciss&. qͦrũ pͥore
sionẽ urbiũ mecello pͣtore. meditante: c̃sul nu¬
mius repentinꝰ ad eũ cũ paucis uenit in castra
qͥdimisso statĩ metello chorinthiũ sine mora
expugnauit urbẽ: toto tc orbe longe om̃ium
opulentissimã. qͥppe q̃ uelt̾ officina om̃ũi ar¬
tificũ atq artificiosa tp̃rũ cõmune asiȩ atq
eutopȩ p̾multa retro scła fuit. Permissa cru¬
delit̃ & iã captiuis pͣdandi licentia: sic om̃ia ce¬
dib ignib q cõpleta st̃. ut demurorũ ãbitu qͣsi
camino inunũ apicẽ coartũ exundare ĩcendiũ.
Itaq płima parte popłi ferro flãmisq ꝯsũpta re¬

Expanded text:
rinthi eversio subsecuta est, duarumque potentissimarum urbium parvo unius temporis intervallo, per diversas mundi partes, miserabile colluxit incendium. Nam cum Metellus praetor Achaeos, Boetiosque conjunctos duobus bellis, hoc est primum apud Thermopilas, iterum in focis devicisset, quorum priore rsionem urbium Metello praetore meditante, consul Numius repentinus ad eum cum paucis venit in castra: qui, demisso statim Metello, Corinthum sine mora expugnavit, urbem toto tunc orbe longe omnium opulentissimam, quippe quae velut officina omnium artificum, atque artificiosa, et emporium commune Asiae atque Europae post multa retro saecula fuit. Permissa crudeliter etiam captivis praedandi licentia, sic omnia caedibus, ignibusque completa sunt, ut de murorum ambitu, quasi e camino in unum apicem coarctatum, exundaret incendium. Itaque plurima parte populi ferro flammisque consumpta, re
Abbreviated transcription (Latin):
unc siquidẽ inoriente. rex parthorũ
sextꝰ ab arsace uicto demetrii pͣfecto babilloniã
urbẽ finesq eiꝰ uniu̾sos iuctor inuasit. Om̃s ptea.
gentesq int̾ hydaspen fluuiũ &indũ iacent fub¬
egit adĩdiã qͦ cruentũ extendit ĩꝑiũ. Demetnũ
ipsũ scdo s bello occurrentẽ uicit & cepit. qͦ cap¬
to diodotꝰ qͥdã cũ alexandro filio regnũ eiꝰ & regiũ
nom̃ usurpauit. Pea ipsũ alexandrũ filiũ que
p̾articipẽ ꝑiculi ĩ ꝑuadendo regno habuerat
ĩcit̾iore hispania .lx. mił callecorã qͥlusitanis in¬
auxͥliũ uenerant asꝑimo bello & difficili qͣuis ĩ cautes
circũ ueniss& opp̾ssit qͦrũ in eop̃lio .l. mł occisa.¬

Expanded text:
unc siquidem, rex Parthorum sextus ab Arsace, uicto Demetrii praefecto Babylonam urbem finesque eius uniuersos uictor inuasit. omnes praeterea gentes, quae inter Hydaspen fluuium et Indum iacent, subegit. ad Indiam quoque cruentum extendit imperium. Demetrium ipsum secundo sibi bello occurrentem uicit et cepit: quo capto Diodotus quidam cum Alexandro filio regnum eius et regium nomen usurpauit. qui postea ipsum Alexandrum filium, quem participem periculi in peruadendo rein ulteriore Hispania LX milia Gallaecorum, qui Lusitanis auxilio uenerant, asperrimo bello et difficili quamuis incautos circumuenisset, oppressit: quorum in eo proelio L milia occisa
Abbreviated transcription (Latin):
Quib hoc erat salubre: hoc ad cõmodũ
hoc uotiuũ. ut qͥcqͥd dicineus eorũ c̃silia.¬
riꝰ p̃cepisset hoc modis om̃ib expetendũ hoc
utile uidicantes fore. Qui in om̃em pene
philosophorũ sapientiã eos introducens
barbatos mores eorũ cõpescuit carminibꝰ.
& diuersis cantib animos demulcens eorũ
studiosos reddidit. unde & carmina in ip¬
sorũ lingua adhuc extant diuersa ab eis
cõposita. Decedente autẽ dicineo comosi¬
cũ habuer̃ sapientẽ hic & enĩ ꝓpt̃ suã ꝑitiã
pontifex illis & rex habebat᷑ De inde qͣitũ
talmoxen nec defuer̃ qͥ eos instudio sapien¬
tiȩ erudirent. Unde &pęne om̃ib barbatis
gothi sapientiores exstiter̾: pene c̃similes ut¬

Expanded text:
quibus hoc erat salubre, hoc accommodum, quibus hoc erat salubre, hoc accommodum, hoc votivum, ut quidquid Diceneus eorum consularius praecepisset, hoc modis omnibus expetendum, hoc utile dijudicantes fore. Qui in omnem pene philosophorum sapientiam eos introducens, barbaros mores eorum compescuit, carminibus et diversis cantibus animos demulcens eorum, studiosos reddidit. Unde et carmina in ipsorum lingua adhuc exstant diversa ab eis composita. Decedente autem Diceneo, Comosicum habuerunt sapientem. Hic etiam propter suam peritiam pontifex illis et rex habebatur. Deinde quartum Zalmoxen, nec defuerunt qui eos in studio sapientiae erudirent. Unde et pene omnibus Barbaris Gothi sapientiores exstiterunt, Graecis
Abbreviated transcription (Latin):
Primȩ.ii. inmusica traciaq & datia. tẽia
supͣ marȩ ponticũ ut testant᷑ hystorici. Dũ
in pͥma nãq sede uixta meotidẽ habitarers
filimer regẽ habuisse noscunt᷑. inscđa id
est dicia traciaq & misia zalmoxen quem
mirȩ philosophice erudicionis fuisse te.¬
stant᷑. Periq scriptores annaliũ tadt̃
⁊eutẽ priꝰ habuisse eruditũ: post ętiã di¬
pore. romanore sylla potitꝰ. ẽ pͥncipatũquẽ
dicineũ suscipiens bos custa getar᷑ rex de¬
ditei pęne regiã potestatt᷑. Cuiꝰ consilio
gothi germanorũ tias q̃s nc̃ ftanci obtincis
populati sunt. Cȩsar uͦ qͥs ibi p̃mꝰ om̃iũ to¬
manorũ uindicauit imperuĩ. & pęnȩ om̃ẽ
mundũ suȩ dicioni subegit oiãq regna
perdomuit: Ad eo ut extra nt̃m orbẽ in oc¬
ceano repositas insulas occupare. Gothos
tam̃ crebro ꝑtẽptans nequunt subicere. Gaiꝰ
tybereriꝰ iam t̃tius i regnat romanis. gothi
tam̃ in suo regno incolumes ꝑseuerant:

Expanded text:
Mysia, Thraciaque et Dacia, tertiae supra mare Ponticum, ut testantur historici. Dum in prima namque sede juxta Meotidem habitarent, Philuner regem habuisse noscuntur. In secunda, id est, Dacia, Thraciaque et Mysia, Zalmoxen, quem mirae Philosophiae et eruditionis fuisse testantur. Plerique scriptores annalium tradunt Zeutem prius habuisse eruditum, post etiam Dipore Romanorum Sylla potitus est principatu. Quem Diceneum suscipiens Boscurta Getharum rex, dedit ei pene regiam potestatem. Cujus consilio Gothi Germanorum terras quas nunc Franci obtinent populati sunt. Caesar vero, qui sibi primus omnium Romanorum vindicavit imperium, et pene omnem mundum suae ditioni subegit, omniaque regna perdomuit, adeo, ut extra nostrum orbem in Oceano repositas insulas occuparet, Gothos tamen crebro pertentans nequivit subjicere. Caius Tiberius jam tertius regnat Romanis, Gothi tamen suo regno incolumes perseverant:
Abbreviated transcription (Latin):
bani st̃ uocitati ꝓ alba scilicoe urbe
&ꝓpost humo aenea. Idẽ uidelic& post¬
lauinia post mortẽ aenea timens asca¬
nũ inuidiã clameũ in silua genuit eneã¬
q siluũ nominauit. Ascamiꝰ autẽ qͥ pꝰ
eneã regnauit italiȩ derelicto nouercȩ
suȩ regno lauiniȩ abbã c̃didit ciuitate᷑
inqua &e regnauit albanisq nom̃ indidit.
a firm̃ suũ post bumũ siluiũ anex̧ ex
ex laumia filiũ sũma pietate docuit
quẽ &e regni reliqͥt hȩredẽ. quãuis ha¬
berae filiũ nomine uliũ a quo familia ui¬
liorũ orta. s. ꝓptͣ ȩtatẽ paruuli filiĩ quẽ
necũ idoneũ ad gub̾nacula regiminis
uiderat disponenda. frẽm regni fecit suc¬
cessorẽ. Ergo ante ȩneã italiȩ regnatũ
.ẽ. alatino eiꝰq patre fauno auo qͥppe illẽ
pico ꝓauo saturno ab auo iano ꝑ annos
circit᷑ .cl. alii uͦ .clxxx. eos regnasse ad¬
ser̃. his enĩ tẽporibꝰ eaquȩ fabulȩ deu¬

Expanded text:
bani sunt vocati, pro Alba scilicet urbe et bani sunt vocati, pro Alba scilicet urbe et pro posthumo Aenea. Idem videlicet Postoniam Lavinia post mortem Aeneae, timens Ascanii invidiam, clam eum in sylva genuit, Aeneamque Sylvium nominavit. Ascanius autem qui post Aeneam regnavit Italiae, derelicto novercae suae regno Laviniae, Albam condidit civitatem in qua et regnavit, Albanisque nomen indidit: et fratrem suum posthumum Sylvium Aeneae ex Lavinia filium, summa pietate docuit, quem et regni reliquit haeredem, quamvis haberet filium nomine Julium, a quo familia Juliorum orta. Sed propter aetatem parvuli filii, quem necdum idoneum ad gubernacula regiminis viderat disponenda, fratrem regni fecit successorem. Ergo ante Aeneam Italiae regnatum est a Latino, ejusque patre Fauno, avo quippe illius Pico, proavo Saturno, abavo Jano, per annos circiter 150, alii vero 180 eos regnasse asserunt. His enim temporibus ea quae fabulae de U
Abbreviated transcription (Latin):
sãsoni acerdõ succedit qͥ anñ .xl. prefuit
hebreis: scđm uidȩorũ traditionẽ uxca
lxx. interpretes .xx. tantũ. Apudathe¬
nienses demofon tẽ regnabat filiꝰ thęsei.
& habuit successort̃ oxyntẽ. Sycinio¬
rũ rex zeuxippꝰ. Principib enĩ p̃dictis
regnantibꝰ post captã troiã: pͥmꝰ rex lati¬
nis qͥ post eanuncupati sunt romani. ae¬
neas ꝓfugꝰ fuit ut paulo laciꝰ supͣ expli¬
cuimꝰ. Ab excidio nãq troiȩ anno .uii.
obtinuit latinorũ regnũ & tribꝰ regnaũ
annis. Quȩ arma idẽ. cõmouerit ĩitalia c̃
qͣlia ꝑtrienniũ bella excitauerit qͣntos
implicuerit popłos odio excidioq ad¬
gis filiã dicens uxorẽ lauiniã nomine:
afmitatis grã uingens frigas latinis. iãq
unitos frigas italosq latinos nominare.
popłos. Et sic iã extẽ & deinceps quãuiᷤ
ĩ pauperrimo regno locoq angusto qui
dicebat᷑ ager laurentũ regnauer᷑: post
latinũ ęnieas & successores eiꝰ qͥsiluũ & al¬

Expanded text:
 annis 40 praefuit Hebraeis, secundum Judaeorum traditionem; juxta LXX interpretes 20 tantum. Apud Athenienses Demophon tunc regnabat, filius Thesei, et habuit successorem Oxyntem Sycioniorum rex Ceuxippus. Principibus praedictis regnantibus, post captam Trojam, primus rex Latinis, qui postea nuncupati sunt Romani, Aeneas profugus fuit, ut paulo latius supra explicuimus. Ab excidio namque Trojae annos 7 obtinuit Latinorum regnum, et 3 regnavit annis. Quae arma idem commoverit in Italia, qualia per triennium bella excitaverit, quanto implicuerit populos odio excidioque afgis filiam ducens uxorem Laviniam nomine, affinitatis gratia jungens Phrygas Latinis, jamque junctos Phrygas Italosque, Latinos nominavere populos, et sic jam ex tunc et deinceps quamvis in pauperrimo regno, locoque angusto, qui dicebatur ager Laurentum, regnaverunt. Post Latinum Aeneas et successores ejus qui Sylvii et Al
Abbreviated transcription (Latin):
lestricȩ artis certaminũ quȩ ĩ tra ex ercent᷑
scientissimꝰ erat: & ob id uidebat᷑. at̾ra ma¬
tri aduiuari. Post necẽ uͦ filiĩ aqua purgi.¬
tus. ẽ: athenis insacris cereris. & post inter¬
fectionẽ ipphyti quẽ ꝑ egrinũ & amicũ in¬
iniuste ꝑemit. Hercules incidit inmorbũ
pestilentẽ qͥ obremediũ doloris se iecit ĩ
flãmas inmonte. qͥ uocat᷑ oeta: dũ plura
fortit᷑ ac mirabilit̾ ꝑ petrass& & sic morte
inter eiꝰ in genua numeraq̃ facta. E rgo pͥn¬
cipib pͣdictis existentib alexander pͥam
filius rapuit pͥami elenã. Troianũ decen.¬
nale orit᷑ bellũ ac demũ cũsa capit᷑ tioia.
Qđ ita c̃tigisse hẏstoria daretis atq alios¬

Expanded text:
icae artis et certaminum, quae in terra exercentur, scientissimus erat: et ob id videbatur a Terra matre adjuvari. Post necem vero filii, aqua purgatus est Athenis in sacris Cereris, et post interfectionem, Ipphiti, quem peregrinum et amicum injuste peremit, Hercules incidit in morbum pestilentem, qui ob remedium doloris se jecit in flammas, in monte qui vocatur Oeta, dum plura fortiter ac mirabiliter perpetrasset, et sic morte inter ejus ingentia numerant facta. Ergo principibus praedictis existentibus, Alexander Priami filius rapuit Helenam. Trojanum decennale oritur bellum, ac demum eversa capitur Troja. Quod ita contigisse
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad cythiȩ t̾ras quȩ lingua eorũ oiũ
uocabant᷑. ubi delectatꝰ magna ub̾tate regi¬
onũ s exercitꝰ meditate transposita: pondr̃
ubi ameiẽ traicerat in reparabilit̾ corruisse:.
Nec ultiꝰ iã cuiꝗ licuit ire aut redire. Nã
his locꝰ ut fertur tremulis paludib uoragine
cirtũ iecta c̃cludit᷑. Quẽ utraq c̃fusione:
natura reddit imꝑiũ. Uerũtamen hodieq
illic & uoces arm̃torũ audiri & inditia ho¬
minũ dep̃hensi cõmeantiũ attestatione:
quãuis alonge audientiũ crede lic&e. Hec
gͦ pars gothorũ quȩ apud filemer dicit᷑
in t̾ras oiũ emenso ãne trans posita optato
potiti solo nec mora ilico ad genttͣ sualo¬
rũ adueniunt c̃sertoq prȩlio uictoriã adipi¬
scunt. Eixinde iã uelt̾ uictores ad extre¬
ma scẏthie partẽq ponto mari uicina. ẽ ꝓpe¬
rant quẽad modũ &inpriscis eorũ carminib
penȩ hystorico ritun cõmune recolit᷑. Quod

Expanded text:
ervenit ad Scythiae terras, quae lingua eorum Oium ervenit ad Scythiae terras, quae lingua eorum Oium vocabantur: ubi delectatus magna ubertate regionum et exercitus mediaetate transposita pons dicitur, unde amnem traiecerat, inreparabiliter corruisse, nec ulterius iam cuidam licuit ire aut redire. nam is locus, ut fertur, tremulis paludibus voragine circumiecta concluditur, quem utraque confusione natura reddidit inpervium. verumtamen hodieque illic et voces armentorum audiri et indicia hominum depraehendi commeantium attestationem, quamvis a longe audientium, credere licet. haec ergo pars Gothorum, quae apud Filemer dicitur in terras Oium emenso amne transposita, optatum potiti solum. nec mora ilico ad gentem Spalorum adveniunt consertoque proelio victoriam adipiscunt, exindeque iam velut victores ad extremam Scythiae partem, que Ponto mari vicina est, properant. quemadmodum et in priscis eorum carminibus pene storicu ritu in commune recolitur: quod
Abbreviated transcription (Latin):
dani qͥppe. st̃ ꝓ gressi : qͥ int̾ omnes huiꝰ scani¬
ze nationes nom̃ sibi obnmiã ꝓceritate᷑ ał¬
fectant prȩcipuũ. Igit᷑ ex hac scanza prȩ¬
dicta quasi officina gentiũ aut certe ueltͣ
uagina nationũ cũ rege. suo nomine be¬
rich gothi quondã memorant᷑ egͣssi: qui
ut pͥmũ enauib exientes tͣras adtiger̃. ilio
nom̃ locodeder̃. Namq hodie illic ut
fert᷑ gothi scanza uocat᷑. Unde mox ꝓmo.¬
uentes ad sedesulme rugorũ qͥtc̃ occeani
ripas insidebant castra metati st̃. Fosq
cõmisso p̃lio ꝓpͥis sedib pepuler̃. & corũ
uicind̾ uandalos qͦs tc̃ sub iugantes suis
applicauere uictoriis. Ubi uͦ magna
populi numerositate trescente &iã ps¬
ne .uͦ. rege regnante post berigh filims
filio gadarigis c̃silio sedit. Ut ex inde cũ
familiis gothorũ ꝓmoueret exercitꝰ: qͥ ap¬
tissimas sedes locaq dũ quȩreret c̃grua. ꝑ¬

Expanded text:
Dani quippe sunt progressi, qui inter omnes hujus ScanzDani quippe sunt progressi, qui inter omnes hujus Scanzae nationes, nomen sibi ob nimiam proceritatem affectant praecipuum. Igitur ex hac Scanza praedicta, quasi officina gentium, aut certe velut vagina nationum, cum rege suo nomine Berich Gothi quondam memorantur egressi. Qui ut primum e navibus exeuntes, terras attigere, illico loco nomen dederunt. Nam hodie illic, ut fertur, Gothiscanzia vocatur. Unde mox promoventes ad sedes Ulmerugorum, qui tunc Oceani ripas insidebant, castrametati sunt; eosque commisso proelio propriis sedibus pepulerunt, eorumque vicinos Vandalos iam tunc subiugantes suis aplicavere victoriis. ubi vero magna populi numerositate crescente et iam pene quinto rege regnante post Berig Filimer, filio Gadarigis, consilio sedit, ut exinde cum familiis Gothorum promoveret exercitus. qui aptissimas sedes locaquae dum quereret congrua, p
Abbreviated transcription (Latin):
cͣtinuas. Itẽq brumali tẽpore. E. odẽ die¬
rũ noctiũq numero alt̾nato merore cũ
gaudio lucẽ clarã nescire fert᷑. Hoc enĩ
euenit quia ꝓliriorib sedib ꝑ axis mar.¬
ginẽ solẽ uident redeuntẽ adorientẽ.
Breuiorib uͦ ñ sic apud illos c̃spicit᷑. ut
astrales aspicere. consuer̃. Nob̃ enĩ uidet᷑
solabimo surgere ilł uͦ marginẽ trȩ curũ¬
ire. Ne hoc in credibile cui lib& uideat᷑.
plinius nãq eruditissimꝰ litt̾arũ scłariũ
eodẽ fieri mͦ in insula tile testat᷑. In hac
autẽ insula lic& multe & diu̾se maneant
nationes: pholemeus tam̃ septẽ nationũ
nomina meminit. Ex qͥb gens morat᷑ ibi
quȩ suehans nominat᷑. Hi nãq ȩqͥs utuq̃
eximꝰ. De inde seqͥt᷑ diu̾sarũ turba natio¬
nũ cheutes uagoth & reliquȩ s ex his st̃
extͣiores ostro gothe. Ex istarũ stirpe. gentui

Expanded text:
continuas, itemque brumali tempore, eodem diecontinuas, itemque brumali tempore, eodem dierum noctiumque numero, alternato moerore cum gaudio, lucem claram nescire fertur. Hoc enim evenit, quia prolixioribus sedibus per axis marginem solem videt redeuntem ad Orientem. Brevioribus vero non sic apud illos conspicitur, ut Australes aspicere assuerunt. Nobis enim videtur sol ab imo surgere, illis vero marginem terrae circuire. Nec hoc incredibile cuilibet videatur. Plinius namque eruditissimus litterarum saecularium, eodem fieri modo in insula Thile testatus. In hac autem insula licet multae et diversae maneant nationes, Ptolomaeus tamen septem nationum nomina meminit, ex quibus gens moratur ibi, quae Suchans nominatur. Hi namque equis utuntur eximiis. Deinde sequitur diversarum turba nationum, Theutes, Vagoth, et reliquae; sed ex his sunt exteriores Ostrogothae. Ex istarum stirpe gentium
Abbreviated transcription (Latin):
ceanoret hos salo posita insula magna no¬
mine scanza. In modũ pħoliĩ cędri latibꝰ
pandis. Perlongũ ducta c̃dudens se quã
& põponiꝰ in mari sinu codano positã reftit.
cuiꝰ ripas influit oceamꝰ. Hȩc afronte po¬
sita.eͣ uirtulȩ fliiii qͥs armaticis montibꝰ
ortꝰ ĩ cͣspectu scanze septẽ trionali occȩano
trisulsius illabit᷑: Germanã scythiã q di¬
sterminans. Hȩc gͦ hab&e ab oriente ua¬
stissimũ lacũ ingremio orbis tͣrȩ. unde
anũ undosus euoluit᷑. Aboccidente nãq
in menso pelago citũdat᷑ a septẽtrione ꝙͦ
in nauigabili. eodẽ uastissimo c̃cludit᷑ oces¬
ano. ex qͦ qͣsi brachio quodã exeunte sinu
dento germanicũ mare efficit᷑. Apũ ibi
turma mellifica obminiũ frigꝰ nusquã re¬
perit᷑. incuiꝰ parte artaehoa gens c̃sistit que
dr̃ adgit : quȩ inmedia estate quadrin¬
ginta dieb & noctib luces habe refertur

Expanded text:
Oceano Arctisalo posita insula magna, noOceano Arctisalo posita insula magna, nomine Scanza, in modum folii cedri lateribus pandis per longum ducta concludens se, quam et Pomponius Mela in mari sinucodano positam refert, cujus ripas influit Oceanus. Haec a fronte posita est Justulae fluminis, qui Sarmaticis montibus ortus, in conspectu Scanzae Septentrionali Oceano, trisulcus illabatur, Germaniam Scythiamque disterminans. Haec ergo habet ab Oriente vastissimum lacum in gremio orbis terrae, undeanum undosus evolvitur. Ab Occidente namque immenso pelago circumdatur, a Septentrione quoque innavigabili eodem vastissimo concluditur Oceano. Ex quo quasi brachio quodam exeunte, sinu detento, Germanicum mare efficitur. Apum ibi turba mellifica ob nimium frigus nusquam reperitur. In cujus parte Arcthoa gens consistit, quae dicitur a Dogit, quae in media aestate quadraginta diebus et noctibus luces habere fertur
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ sorores regno prȩerant anthiope: &o
rithia: hercules mari aduectꝰ: in cautas
in ermesq & pacis incuria desides opp̾ssit
Inter cesas captasq c̃plurimas: duȩ sorores
anthiope. melanippe. abhercule. hyppolite
atheseo. recente st̃. S theseus hyppoliten
matrimonio ad sciuit: hercules melanippẽ
soron reddidit: & arma reginȩ prȩtio redẽp¬
tionis accepit. Post orithiã pente silea reg¬
no potita. ẽ: cuiꝰ troiano bello clarissima
int̾uiros docum̃ta uitutis accepimꝰ. Igit᷑¬
scythȩ idẽq gothi qͦs uosozes rex ȩgyptũ
ad suã suorũq ñ solũ miseriã & c̃fusionẽ
s etiã aliarũ gentiũ excitasse hẏstoriogra.¬
phorũ nobiliũ adsertionib declarauimꝰ.
Ex qua prius origine̾ natione ducerent scu
qͣs incolerent sedes elucidare cursĩ statui.
Refert enĩ claudiꝰ pholomeꝰ orb t̾rȩ descrip.¬
tor egregiꝰ insecundo sui oꝑis libro. Est mo

Expanded text:
tunc sorores regno praeerant, Antiope et tunc sorores regno praeerant, Antiope et Orithyia. Hercules mari aduectus incautas inermesque et pacis incuria desides oppressit. inter caesas captasque complurimas duae sorores Antiopae, Melanippe ab Hercule, Hippolyte a Theseo retentae. sed Theseus Hippolyten matrimonio adsciuit, Hercules Melanippen sorori reddidit et arma reginae pretio redemptionis accepit. post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano bello clarissima inter uiros documenta uirtutis accepimus.  quos Nesozes rex Aegypti, ad suam suorumque non solum miseriam et confusionem, sed etiam aliarum gentium excitasse, historiographorum nobilium assertionibus declaravimus, ex qua prius originem natione ducerent, seu quas incolerent sedes, elucidare cursim statui. Refert enim Claudius Ptolomaeus orbis descriptor egregius, in secundo sui operis libro: Est in
Abbreviated transcription (Latin):
& lampoeo quȩ agminȩ diuiso induas par¬
tes uicissim curã belli & domꝰ custodiã. sorci¬
ebant᷑. Igit᷑ cũ curope maximã paitẽ domu¬
issent. asiȩ uͦ aliqͣntis ciuitatibꝰ captis ipse
autẽ ephesũ aliasq urbes dũ ẽdidissent. p̃¬
cipuã exercitꝰ sui partẽ onustã: opulentis¬
simã p̃dã domũ ituocant. Reliq ad tuen¬
dũ asiȩ imꝑiũ relictȩ cũ marpesia regina¬
concursu hostiũ trucidant᷑. Huiꝰ locũ sino¬
pe filia capessit: quȩ singularẽ iurtutis
gloriã ꝑpetua uirginitate cumulauit. hac
fama excitas gentes tanta ad miratio & formi
do inuaserat: ut hercules qͦq cũ iussus fu.¬
iss& adño suo ex hib̾e atma reginȩ qͣsi ad
meuitabile ꝑicłm destinat̾: uniuĩsã grȩciȩ
lectã ac nobilẽ uiuentutẽ contraxert:
nouẽ longas naues p̃parau̾it : nec tam̃
c̃tentꝰ ex amine uiriũ ex inpͣuso adgredi
& inparatas circũ uenire maluert: due

Expanded text:
et Lampeto, quae agmine diuiso in duas paret Lampeto, quae agmine diuiso in duas partes uicissim curam belli et domus custodiam sortiebantur. igitur cum Europam maxima e parte domuissent, Asiae uero aliquantis ciuitatibus captis, ipsae autem Ephesum aliasque urbes condidissent, praecipuam exercitus sui partem onustam opulentissima praeda domum reuocant, reliquae ad tuendum Asiae imperium relictae cum Marpesia reginaconcursu hostium trucidantur. huius locum Sinope filia capessit, quae singularem uirtutis gloriam perpetua uirginitate cumulauit. hac fama excido invaserat, ut Hercules quoque cum iussus fuisset a domino suo exhibere arma regine quasi ad inevitabile periculum destinatus, universam Grecie lectam ac nobilem iuventutem contraxerit, nouem longas naues praepararit, nec tamen contentus examine uirium ex inprouiso adgredi et insperatas circumuenire maluerit. duae
Abbreviated transcription (Latin):
deant sobolẽ se afinitimis quęsituras. Medio
autẽ tẽpore : apud scythaᷤ duo regii uiuenes
plynꝰ & scolo petitꝰ ꝑfacteus ꝑfactionẽ obtima.¬
tũ domo pulsi: ingentẽ iuuentutẽ secũ tͣxere :¬
& incappadociȩ ponticȩ ora uixta amnẽ ther¬
modoontẽ c̃sidert̾: campis themis cyriis sibi
subiectis: ubi ꝓrima quęq populati c̃spirati.¬
one sim timorũ ꝑ insidias trucidant᷑. Horũ
uxores exilio acuiduitate ꝑ motȩ arma sumt᷑.
& ut om̃ib par exsimili c̃ditione animꝰ fiene:
uiros qͥsuꝑ fuerat int̾ficiunt: atq accensȩ
in hostẽ sanguine suo ultionẽ cȩsorũ c̃iugũ
finitimorũ excidio c̃sequunt᷑: Tẽ pace ar¬
mis quȩsita ex t̾̃nos c̃cubitꝰ ĩcunt: editos ma¬
res mox enerant: feminas studiose nutriuis
Inustis infantũ deexteriorib mamillis ne.
sagittarũ iactꝰ inpederentur. Unde amazo¬
nes dictȩ harũ duȩ fuere reginȩ marsepia

Expanded text:
deant subolem se a finitimis quaesituras. Medio deant subolem se a finitimis quaesituras. Medio autem tempore apud Scythas duo regii iuuenes Plynos et Scolopetius. per factionem optimatium domo pulsi, ingentem iuuentutem secum traxere et in Cappadociae Ponticae ora iuxta amnem Thermodontem consederunt campis Themisoyriis sibi subiectis; ubi diu proxima quaeque populati conspiratione finitimorum per insidias trucidantur. horum uxores exilio ac uiduitate permotae arma sumunt et, ut omnibus par ex simili condicione animus fieret, uiros qui superfuerant interficiunt atque accensae in hostem sanguine suo ultionem caesorum coniugum finitimorum excidio consequuntur. tunc pace armis quaesita externos concubitus ineunt, editos mares mox enecant, feminas studiose nutriunt inustis infantium dexterioribus mammillis, ne sagittarum iactus impedirentur; unde Amazones dictae. harum duae fuere reginae, Marpesia
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore uesor es rex egypti meridie᷑ & septẽ¬
trionẽ diuisas penȩ toto cȩlo acpelago pla¬
gas. aut miscert bello aut regno iungert
studens. schytis bellũ pͥmus indixit missis pͥ
rege̾ aduersꝰ in opes sũpsisse bellũ. qͦd timen¬
dũ ipsimagis uersa uice. fuerit: ꝓpt̾ incer¬
tos belli euentos. Nulla p̃mia & dãpna ma¬
nifesta: Porro sibi ñ expectandũ: dũ ad se
ueniat᷑ .s. ultro prȩdȩ obuã ituros. Nec mo¬
ra nã dicta factis insequunt᷑: pͥmũ ipsũ
uaesozen tͣritũ refugere in regnũ cogunt.
Destitũtũ uͦ exercitũ inuadunt: om̃emq
belli appatũ capes sunt. U̾niũsã qͦq egyp¬
tũ populauissent ĩpaludib inpediti re¬
pellerent᷑:. Inde c̃tinuo reuersi ꝑ domitam
infinitis cędib. Asiã uectigale̾ fecere. ubi
ꝑxu. annos sine pace inmorati tandẽ uxorũ
flagitatione reuocant᷑. Denunciantib in re¬

Expanded text:
tempore, Vesozes, rex Aegypti, meridiem, et Septentempore, Vesozes, rex Aegypti, meridiem, et Septentrionem, divisas pene toto cgas, aut miscere bello aut regno iungere studens, Scythis bellum primus indixit missis priregem aduersus inopes sumpsisse bellum, quod timendum ipsi magis uersa uice fuerit propter incertos belli euentus nulla praemia et damna manifesta. porro sibi non exspectandum, dum ad se ueniatur, sed ultro praedae obuiam ituros. nec mora, nam dicta factis insequuntur. primum ipsum Vesozen territum refugere in regnum cogunt, destitutum uero exercitum inuadunt omnemque belli apparatum capessunt, uniuersam quoque Aegyptum populauissent, ni paludibus inpediti repellerentur. inde continuo reuersi perdomitam infinitis caedibus Asiam uectigalem fecere; ubi per XV annos sine pace inmorati tandem uxorum flagitatione reuocantur denuntiantium, ni re
Abbreviated transcription (Latin):
tis dicunt᷑ in quib fuer̾ hercules asclepius
castor & pollux tõ cͣtigisse patesatus scribit:
qͥsfingã uxorẽ cathini fuisse. & ꝓpt̾ ⁊ elũ
armęniȩ uxorẽ auiro recedente̾ c̃tra ath¬
mũ cͥstitisse. Nc̃ de argo nautis plus aliqͥd
dicamꝰ. aquił.ẽ. fluuiꝰ in quẽ sermo fertur
aduectã nauigio argo & adtyrrenũ pelag̾
fuisse ꝑductã. Argo nautȩ enĩ uentũ uali.¬
dũ declinantes ñ eodẽ nauigio in regͥssio¬
ne sunt usi. S transeuntes mare qͦd suꝑscy¬
tas .ẽ. ꝑ hȩc flumina uenet᷑ ad t̾̃minos itało¬
rũ & ibi hiemantes c̃dider̃ ciuitatẽ quȩ nun¬
cupat᷑ emona. Estate uͦ suꝑ ueniente co¬
opantib eis ꝓuincialib fere qͣdringentos
stadios arte mechanica trahentes. Argo ꝑ
tram ad fluuiũ aqͥlẽ deduxer̃ qui ꝑscetur
beridano. heridanꝰ autẽ. fauces hab& inita.¬
licũ mare & sic ad ꝓpͥa repedar̃. Eodẽ qͦꝙ

Expanded text:
tis licuntur in quibus fuerunt Hercules, Asclepius, tis licuntur in quibus fuerunt Hercules, Asclepius, Castor et Pollux, tunc contigisse Palefatus scribit, qui Spingam uxorem Cathmi fuisse, et propter zelum Ermionae uxorem a viro recedentem contra Cathamum constitisse. Nunc de Argonautis plus aliquid dicamus. Aquilis est fluvius, in quem sermo fertur advectam navigio Argo, et ad Thyrrenum pelagus fuisse perductam. Argonautae enim ventum validum declinantes, non eodem 209 navigio in regressione sunt usi; sed transeuntes mare quod super Scythas est, per haec flumina venerunt ad terminos Italorum; et hic hiemantes condiderunt civitatem quae nuncupatur Aemonia. Aestate vero operantibus eis provincialibus fere 400 stadios, arte mechanica trahentes, Argo per terram ad fluvium Aquilem deduxerunt, qui permiscetur Heridano. Heridanus autem fauces habet in Italicum mare. Et sic ad propria repedarunt. Eodem quoque