comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
congratulam̃: & in te d̾m glificamꝰ:
scientes quia hȩc ẽ mutatio dextere ex¬
celsi. Ceterũ quod tua iocunda p̾sen¬
tia. nobis ita nescio quo d̃i uidicio sub¬
tracta est. ut ne int̾dum qͥdem uidẽ¬
de ualeamꝰ. sine quo nunquã si fieri
posser eẽ uellemus: hoc equanimit̾
fateor ñ portamus. Quid enĩ: Pos¬
sumiis ne obliuisci antiqui amoris:
& beneficioꝵ quȩ domui nr̃e tam lar¬
giter contulisti: Utinam ipse ꝓ cuiꝰ
amore fecisti: in et̾num ñ obliuiscat᷑
d̾s. Nam nos quantũ in nobis ẽ. mi¬
nime prorsꝰ ingrati memoriã abun¬
dantie suauitatis tuȩ m̃te retinemꝰ:
& si liceret oꝑe monstraremꝰ. O quã
libenti animo &e corpori tuo pariter
& animȩ ꝓuidissemus: si datũ fuisset
ut simul fuissemꝰ. Quod qͥa ñ est: re¬
stat ut quẽ p̾sentem habere ñ possu¬

Expanded text:
in te Deum glorificamus scientes quia haec est mutatio dexterae Excelsi. Caeterum quod tua jucunda praesentia nobis ita, nescio quo Dei est subtracta judicio, ut ne interdum quidem te videre valeamus, sine quo nunquam, si fieri posset, esse vellemus, hoc aequanimite; fateor, non portamus. Quid enim? Possumusne oblivisci antiqui amoris et beneficiorum quae domui nostrae tam largiter contulisti? Utinam ipse pro cujus amore fecisti, in aeternum non obliviscatur Deus! Nam nos, quantum in nobis est, minime prorsus ingrati, memoriam abundantiae suavitatis tuae mente retinemus, et, si liceret, opere monstraremus. O quam libenti animo, et corpori tuo pariter et animae providissemus, si datum fuut simul fuissemus! Quod quia non est, restat ut quem praesentem habere non possu
Abbreviated transcription (Latin):
sio detur: confestim iniciende sunt
manus: & totis nisib satagendum.
ne qua ui ne qua arte malicie. fru¬
ctuosa ꝓmotio ualeat p̾pediri. Audi¬
uimus in eccłia ualentina pari uo¬
to cleri & ppłi: electum pͥorem casȩ¬
d̾i. Mirum. si bonum ñ fuerte. ad
opus ad qͦd assumit᷑. Seue uultisum̃
id sꝑem: Boni hoc uolunt: nec pot̾
bonus ñ eẽ. qui bonis placet. Nec mi
bonus sit: si malis eregione displiceat.
Decet scĩtatẽ ur̃am uotis assentire bo¬
noꝵ: ne si ab isto forte resilire contin¬
gati. alium quẽ nolletis. studio & con¬
sensu prauoꝵ contingat iecipere. Ad¬

Expanded text:
sio detur, confestim injiciendae sunt sio detur, confestim injiciendae sunt manus, et totis nisibus satagendum, ne qua vi, ne qua arte malitiae fructuosa promotio valeat praepediri. Audivimus in ecclesia Valentina pari voto cleri et populi electum esse Priorem Casae-Dei. Mirum si bonus non fuerit ad opus ad quod assumitur. Scire vultis unde id sperem? Boni hoc volunt, nec potest bonus non esse qui bonis placet. Nec minbonus sit, si malis e regione displiceat. Decet Sanctitatem vestram votis assentire bonorum: ne si ab isto forte resilire contingat, alium quem nolletis, studio et consensu pravorum contingat recipere.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabitis. Cur datos sibi iudices de¬
clinauit: Si ꝑsonas causat᷑: ñ erant
suspecti. Si loci importunitatẽ erat hoc ĩ
tra sua &e ognatione sua: uͥ & expensis pau¬
cis & itinere ñ longo. facile et absq labo¬
re totũ negociũ potãt explicari. R estat
ꝓ inde nichil aliud suspicandũ. quã
hominẽ subdolum accusantiũ fugisse
pat̾am p̾ inopia sequi possent. Grãs
agimus dño lixxouiensi: qui zelo do¬
mus dñi tactus. nec marsupio peꝑcit
nec corpori. Bonus frat̾: eu studiũ ẽ
semen defuncti frĩs suscitare. G rãs¬
a&e uos agite illi: quia ur̃o qͦq nõi
hec eiꝰ cura ñ parũ conferre uidetur.
qua fit ut conuincat᷑ malignꝰ &e sic
deiciatur: quȩ ẽ gła ur̃a
i reb raritas p̾ciũ facit: celrui.¬
nil in eccłia p̾tiosius. nil oꝑ¬
tabiliuᷤᷤ ẽ bono utiliq pasto¬
re. Nempe rara auis ẽ ista. Proinde
si cui talis int̾dum reꝑiatur & occa¬

Expanded text:
judicabitis. Cur datos sibi judices dejudicabitis. Cur datos sibi judices declinavit? Si personas causatur, non erant suspecti. Si loci importunitatem; erat hoc in terra sua, et in cognatione sua, ubi et expensis paucis, et itinere non longo, facile et absque labore totum negotium poterat explicari. Restat proinde nihil aliud suspicandum, quam fugisse hominem subdolum accusantium multitudprae inopia sequi possent. Gratias agimus domino Lexoviensi, qui zelo domus Domini tactus, nec marsupio pepercit, nec corpori. Bonus 247 frater, cui studium est semen defuncti fratris suscitare. Gratias et vos agite illi, quia vestro quoque nomini haec ejus cura non parum conferre videtur: qua fit ut convincatur malignus, et sic dejiciatur; quae est gloriai rebus raritas pretium facit, nil in Ecclesia pretiosius, nil optabilius bono utilique pastore. Nempe rara avis est ista. Proinde sicubi talis interdum reperiatur, et occa
Abbreviated transcription (Latin):
Hec omĩa in facie sunt: & seitis qui
direrit. Nolite scdin faciem iudicaie.
In his atq similib forma pietatis ex¬
stit: s ñ semꝑ & uirtꝰ. Uestimenta
ouiũ sunt hec: frequent̾ sic̃ designa¬
uit dñs usurpata a lupis in stragem
maximam ouium. dum ñ se abscon¬
dunt: qm̃ illi absconditi ueniunt. In¬
de ẽ quod aliqui etiam ex nr̃is ꝓ eo scͥ¬
serunt. talib enrumuenti mendatip.
parũ adu̾tentes. quod a sapiente sapi¬
ent̾ ac ueracit᷑̾ dicit᷑. Est qui se humi¬
liat nequit̾. & int̾iora eiꝰ plena sunt
dolo. Uos gͦ ñ aitendatis ad uerba eiꝰ.
neq ad corporis gestus. Oꝑa int̾rogate.
A fructib eius cognoscetiᷤ eum. Mul¬
ta &e grauia dicuntur de eo: dicentur
& in eum. si ẽ qui querat & iudicet.
Nolo dicere omĩa que audiui. Nec enĩ
om̃ib credendum: s nec om̃ib discre¬
dendum. Unam pono meam breuit᷑
conieduram: certine aliquid habeat uoᷤ

Expanded text:
Haec omnia in facie sunt: et scitis qui Haec omnia in facie sunt: et scitis qui dixerit, Nolite secundum faciem judicare . In his atque similibus forma pietatis existit, sed non semper et virtus. Vestimenta ovium sunt haec, frequenter, sicut designavit Dominus, usurpata a lupis in stragem maximam ovium, dum non se abscondunt, quoniam illi abscondite veniunt . Inde est quod aliqui etiam ex nostris pro eo scripserunt, talibus circumventi mendaciis, parum advertentes quod a Sapiente sapienter ac veraciter dicitur: Est qui se humiliat nequiter, et interiora ejus plena sunt dolo . Vos ergo non attendatis ad verba ejus, neque ad corporis gestus: opera interrogate. A fructibus ejus cognoscetis eum. Multa et gravia dicuntur de eo: dicentur et in eum, si est qui quaerat et judicet. Nolo dicere omnia quae audivi. Nec enim omnibus credendum est, sed nec omnibus decredendum. Unam pono breviter meam conjecturam: certine aliquid habeat, vos
Abbreviated transcription (Latin):
& malii. S int̾est quis & in quo fal¬
latur. Quanto ur̃a potestas & digni¬
tas maior: tanto ea quę uob̾ forte sub¬
reptio fit aĩ mͦ ꝑiclõsior s & turpioe
ẽ: p̾sertim in eccłiasticis causis. Si uer¬
bi gra sagiensis hȩc uulpecula frau¬
dulenta concinnans dolos. uob̃ sicut
callide cogitat illudere potit. & ad
uineam dñi sabaoth. quã breui tp̃r
parte ñ modica demolita ẽ. ur̃a au¬
ctoritate redire: quanta putatis ma¬
lignitate de cȩto̾ seuituram: Heu qͦd
reliquum ẽ deuorabit. Nempe qui ue¬
nit uulpecula redibit lecna: & in qͦs¬
q tam cleri quã ppłi ñ iam callidita¬
te utetur. s crudelitate. Uigilandum
itaq ad u̾sus astutiam: ne ad tantã
senitiam denuo ꝑrumꝑe possit. Non
gͦ uos moueat hominis facies miserã¬
da: uilis habitus. uultus supplex. de¬
missa suꝑcilia. uerboꝵ humilitas: s
nec ipsȩ quidẽ lacrimulȩ currentes
ut aiunt ad nutũ eiꝰ docte menturi.

Expanded text:
et malum. Sed interest quis et in quo falet malum. Sed interest quis et in quo fallatur. Quanto vestra potestas et dignitas major, tanto ea quae vobis forte subreptio fit, non modo periculosior, sed et turpior est, praesertim in ecclesiasticis causis. Si verbi gratia, Sagiensis haec vulpecula fraudulenta, concinnans dolos vobis, sicut callide cogitat illudere, poterit et ad vineam Domini sabaoth, quam brevi tempore parte non modica demolita est, vestra auctoritate redire; quanta putatis malignitate de caetero saevituram? Heu! quod reliquum est, devorabit. Nempe qui venit vulpecula, redibit leaena: et in quosque, tam cleri, quam populi, non jam calliditate utetur, sed crudelitate. Vigilandum itaque adversus astutiam, ne ad tantam saevitiam denuo prorumpere possit. 2. Non ergo vos moveat hominis facies miseranda, vilis habitus, vultus supplex, demissa supercilia, verborum humilitas: sed nec ipsae quidem lacrymulae, currentes, ut aiunt, ad nutum ejus, doctae mentiri.
Abbreviated transcription (Latin):
mediocrit̾ ur̃o pio rigori oburat in
hac parte: qͦd filio ur̃o regi ludora¬
co. possit hinc ñ paruȩ offensionis &
irritationis occasio dari: cum ipse si¬
bi tota mali huus uideat᷑ eẽ occasio.
Quod planc tempore isto ñ expedit
magno animo cepit. dignũ qͦd absit
ñ habeat exitum. si in scandalo &
animi ꝑturbatione hoc egerit. De oe¬
tero mandastis & obediui. & fecunda¬
uit obedrentiã p̾cipientis auctoritaᷤ.
Si quide annunciaui & locutus sum:
multiplicati sunt suꝑ numerũ. Ua¬
cuantur urbes & castella: & pene iã
ñ inueniunt quẽ app̾hendant septẽ¬
mulieres uirum unũ: adeo uͥq ui¬
due uiuis remanent uiris: Ad eun¬
ꝓemiis uti ad uos ambituue
uerboꝵ: a ie ipsa incipio. Ho¬
mo fallax uenit ad uos eredo ut fal¬
lat: s absit ut uos. Hoc enim ñ nͥ in
multoꝵ discrimen: idq maximũ pos¬
set accidere. Semꝑ quidẽ sicut fallere
malumi ita falli a malo ẽ plerumq

Expanded text:
mediocriter vestro pio rigori obviat in mediocriter vestro pio rigori obviat in hac parte, quod filio vestro regi Ludovico possit hinc non parvae offensionis et irritationis occasio dari, cum ipse sibi tota mali hujus videatur esse occasio. Quod plane tempore isto non expedit:magno animo coepit, dignum quod absit non habeat exitum, si in scandalo et animi perturbatione hoc egerit. De caetero mandastis et obedivi, et fecundavit obedientiam praecipientis auctoritas. Siquidem annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum. Vacuantur urbes et castella, et pene jam non inveniunt quem apprehendant septemulieres virum unum, adeo ubique viduae vivis remanent viris. Eemiis uti ad vos, ambituve verborum: a re ipsa incipio. Homo fallax venit ad vos, credo ut fallat; sed absit ut vos. Hoc enim non nisi in multorum discrimen, idque maximum posset accidere. Semper quidem, sicut fallere malum, ita falli a malo est plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
tari. s de ur̃o ñ de uultu mimicoꝵ eiꝰ
iudiciũ ꝑdiisset. Deinde quid in arto
illo fieri oportebat: Dies celebris.sol¬
lemnis curia. iuuenis rex. & quod his
manis ẽ di negotium. de ierosol muta¬
na scił expeditione ꝓpter qͦd om̃s con¬
uenerant: prorsus hȩc omĩa. missarum
re coronȩ regiȩ sollemins debitiq ho¬
noris frustrationẽ. nullatenꝰ admitte¬
bant. S nec ipsi buuricensi archi ep̃o
om̃ino expediebat: ut honor iegis ꝑ
cum impediret᷑. Quȩ cum ita se ha
sat contumatiȩ. Nun quid potestatẽ
habetis tantum ꝑcutere: & nequaqͣ
sanare: Nostis qui dixerit: ꝑeutiam
& ego sanabo. Absit ut cuiꝰ tenetis
uicẽ. ñ usurpetis & uocem: nocem pꝰ¬
cipue pietatis. Ergo sola hac uice
iedeat sagnta ionathȩ rethrorsũ. & si
necisse fuerit. in me magis mutatur.
Tolerabiliꝰ fateor habuissem int̾dici mͥ
missarũ celebrationẽ: quã archiep̃o¬
rem̃si pallii usum. Est etiam qͦd ñ

Expanded text:
tari, si de vestro, non de vultu inimicorum ejus tari, si de vestro, non de vultu inimicorum ejus judicium prodiisset. Deinde quid in arcto illo fieri oportebat? Dies celebris, solemnis curia, juvenis rex; et, quod his majus est, Dei negotium, de Jerosolymitana scilicet expeditione, propter quod omnes convenerant; prorsus haec omnia Missarum, et coronae regiae solemnis debitique honoris frustrationem nullatenus admittebant. Sed nec ipsi Bituricensi archiepiscopo omnino expediebat, ut honor Regis per eum impediretur. 2. Quae cum ita se habsat contumaciae. Numquid potestatem habetis tantum percutere, et nequaquam sanare! Nostis qui dixerit: Percutiam, et ego sanabo . Absit ut cujus tenetis vicem, non usurpetis et vocem, vocem praecipue pietatis. Ergo sola hac vice redeat sagitta Jonathae retrorsum, et si necesse fuerit, in me magis mittatur. Tolerabilius, fateor, habuissem, interdici mihi Missarum celebrationem, quam archiepiscopo Pallii usum. Est etiam quod non
Abbreviated transcription (Latin):
mnodicũ id qͦͣd ẽ. Pareat uobis ds̃. Quid
frcistios faciem hominis uerecundis¬
simi confudistis: & euius laus est in
xelłia. ipsum in facie eccłiȩ hummilia¬
stis. Letificastis om̃s mimicos eiꝰ: sed
quantos uos contristasse putatis: Non
ẽ modus condolendi: quia amicoꝵ ñ
ẽ numerus. Dilectus a do & homini¬
b grandis eriminis luit penas: nul¬
lius conuictꝰ nulliꝰ confessus. Tenemꝰ
ꝓhinces sentimus zelum: isrłites ꝑfodi¬
tur. s ñ cum madianitide. Imponit᷑
ei qͦd regem coronauit: s in hoc non
existimat excessisse se tenorem priui¬
legiorum suorũ. Obicitur qͦd scienter
diuina p̾sumpserit celebrare. in eccłia
int̾licta. Negat. Suo tempore ꝓba¬
bitur illud: purgabit᷑ istud. Esto tam̃
Putemus om̃ia constare: quecunq ad
euit loqui. D ebuit ne hoc solo excessu
cuiꝰ cetera laudabilia extiterunt tam
dure feriri: tam seuere animadũtiꝰ Se¬
mel excessisse etiã uirtus poterat repu¬

Expanded text:
modicum id quod est. 1. Parcat vobis Deus: quid fecistis? Faciem hominis verecundissimi confudistis; et cujus laus est in Ecclesia, ipsum in facie Ecclesiae humiliastis. Laetificastis omnes inimicos ejus: sed quantos vos contristasse putatis? Non est modus condolendi, quia amicorum non est numerus. Dilectus a Deo et hominibus, grandis criminis luit poenas, nullius convictus, nullius confessus. Tenemus Phinees, sentimus zelum; Israelites perfoditur, sed non cum Madianitide. Imponitur ei quod Regem coronavit ; sed in hoc non existimat excessisse se tenorem privilegiorum suorum. Objicitur quod scienter divina praesumpserit celebrare in ecclesia interdicta: negat. Suo tempore probabitur illud, purgabitur istud. Esto tamen: putemus omnia constare, quaecumque ilibuit loqui. Debuitne hoc solo excessu, cujus caetera laudabilia exstiterunt, tam dure feriri, tam severe animadverti? Semel excessisse, etiam virtus poterat repu
Abbreviated transcription (Latin):
re a nob̾̃ p̾sumptũ possemus forsitan
ercusare. nimirũ ex regła quã optime
nostis. Nunc autẽ ñ dicimus exalte¬
tur. s ne conculcet᷑: et confundemtr
ab expectatione nr̃a: Inmo uͦ si mala
suscepimꝰ de manu dñi: bona quare
ñ suscipiamꝰ: Nunqͥd enĩ potestatẽ
habetis deponere potentes de sede: &
exaltaie humiles ñ habetis: Porro po¬
testate accepta malle in malo quã in
bono uti: abuti ẽ. Piopt̾ea angitur
debitis multis eum sit pauꝑ & inops:
iubeat auctoritas ur̃a de reb ep̃alib
ea solui. Durum ẽ enim simul & ho¬
nore pͥuari: & onere p̾mi debitoꝵ. Ad¬

Expanded text:
re a nobis praesumptum. Possemus forsitan re a nobis praesumptum. Possemus forsitan excusare, nimirum ex regula quam optime nostis . Nunc autem non dicimus, Exaltetur; sed, Ne conculcetur, et confundamur ab exspectatione nostra. Imo vero si mala suscepimus de manu domini, bona quare non suscipiamus? Numquid enim potestatem habetis deponere potentes de sede, et exaltare humiles non habetis? Porro potestate accepta malle in malo, quam in bono uti, abuti est. Praeterea angitur debitis multis, cum sit pauper et inops: jubeat auctoritas vestra de rebus episcopalibus ea solvi. Durum est enim simul et honore privari, et onere premi debito
Abbreviated transcription (Latin):
bulat in magnis: neq in mirabilibuᷤ
suꝑ se. Sufficit si ur̃a indulgentia pos¬
sit retinere sacerdotẽ qui ep̃c fuit: tan¬
tum a nota infamiȩ & ꝑpetuȩ inusti¬
onis cauterio. scuto bone uoluntatis
uĩx obumbret᷑ sibi. Odignam omni
erauditu p̾cem. Non iogat ut glos
s ne inglorius sit: qui extitit głosus
Quicquid illud sit qͦd mediũ ẽ. eo con¬
tentus ẽ. Liceat cadenti a gła. honesto
quo poterit mediocritatis sese exciꝑe
gradui: solamq ñ deuenire in extremi¬
tatem obpbrii. Iuuenis ẽ. nobilis gene
ẽ. in sublimitate positus fuit: nec ta¬
men humile refugit locum s ꝓbrum.
Nichilne meirbit᷑ uł ista humilitas:
Humiliatus ẽ impiꝰ ahab & ꝓfuit
ei: & in uiro fideli ac nobili humilitaᷤᷤ
p̾miũ ñ habebit: Absit a summa se¬
deabsit a sc̃a mente ur̃a: cor contͥcũ & hu¬
miliatum despitere. Si diceremꝰ humi¬
liauit se exaltetur: nichil in hoc teme¬

Expanded text:
bulat in magnis, nec in mirabilibus bulat in magnis, nec in mirabilibus super se. Sufficit, si vestra indulgentia possit retinere sacerdotem, qui episcopus fuit: tantum a nota infamiae et perpetuae inustionis cauterio, scuto bonae voluntatis vestrae obumbretur sibi. O dignam omni exauditu precem! Non rogat ut gloriosus, sed ne inglorius sit, qui exstitit gloriosus. Quidquid illud sit quod medium est, eo contentus est. Liceat cadenti a gloria, honesto quo poterit mediocritatis sese excipere gradu, solamque non devenire in extremitatem opprobrii. Juvenis est, nobilis genere est, in sublimitate positus fuit: nec tamen humilem refugit locum, sed probrum. Nihilne merebitur vel ista humilitas? Humiliatus est impius Achab, profuit ei : et in viro fideli ac nobili humilitas pretium non habebit? Absit a summa 245 Sede, absit a sancta mente vestra, cor contritum et humiliatum despicere. 3. Si diceremus, Humiliavit se, exaltetur; nihil in hoc teme
Abbreviated transcription (Latin):
uult: & ñ sacrificiũ. Quȩ enĩ utilitaᷤ
in sanguine meo̾. ut querat miquitatẽ
meam. & peccatũ meũ scrutet᷑: Ala¬
gis autẽ quia benignuᷤ & misericors
ẽ aliquid obliuiscetur: aliquid dissi¬
mulabit: aliquid & de suo addet. Do¬
minus ẽ. An ñ licet ei qͦd uult faccre
Etiam si ñ quantũ sat ẽ rationẽ mͥ sup¬
peditare adu̾tit: quid ni tota tam̃ lib̾¬
tate utetur ꝓmpteq miscd̾iam suꝑ ex¬
altabit iudicio. uir apłice mansuetu¬
dinis & auctoritatis: Ergo cum sic li¬
ceret sperare timenti. nec frustra ut sͥ
siusq uidebat᷑: cessit tam̃: & nr̃o se to¬
tum cõmisit arbitrio. Acne occasione
ipsius diutiꝰ eccł̃ia fatigaretur: consu¬
lente me auticipans t̾minũ & securi
ictum. ultro ep̃m exuit. Unum ẽ cle¬
mentissime pat̾: unde homini gn̾oso
ac uerecundo. in tam miseranda for¬
tuna posset ñ parum consolationis af¬
ferri. Queritis quid: Profecto ñ am¬

Expanded text:
vult, non sacrificium. Quae enim utilitas vult, non sacrificium. Quae enim utilitas in sanguine meo, ut quaerat iniquitatem meam, et peccatum meum scrutetur? Magis autem, quia benignus et misericors est, aliquid obliviscetur, aliquid dissimulabit, aliquid et de suo addet. Dominus est. An non licet ei quod vult facere? Etiamsi non, quantum sat est, rationem mihi suppeditare adverterit; quidni tota tamen libertate utetur, prompteque misericordiam superexaltabit judicio, vir apostolicae mansuetudinis et auctoritatis? 2. Ergo cum sic liceret sperare timenti, nec frustra, ut sibi suisque videbatur, cessit tamen, et nostro se totum commisit, arbitrio. Ac ne occasione ipsius diutius ecclesia fatigaretur, consulente me anticipans terminum, et securis ictum, ultro episcopum exuit. Unum est, clementissime Pater, unde homini generoso ac verecundo in tam miseranda fortuna posset non parum consolationis afferri. Quaeritis quid? Profecto non am
Abbreviated transcription (Latin):
mili monacho: idq qͦd mise¬
rabiliꝰ ẽ. facto de diuite & sublimi.
Hic iam ñ adulatio habet locũ: ht̃
miseratio. Multi ꝓ eo scripserunt ut
remaneret ep̃c. s multũ hoc erat: noy
potui adduei ego ut id auderẽ. Nuc̃
uͦ si res humanius estimetur: ipsa exi¬
git nunc quod ante uitabam. S pes
erat homini adhuc: nam sꝑandi ra¬
tio suberat tał. Dicebat. Ualde im¬
mutatꝰ ẽ rerũ status: ex quo mͥ sen¬
tentia purgationis imposita fuit.
Et quide grauẽ illam satis accepi: & ꝗ
uł ab innocentissimo difficile imple¬
ri posset. Quid nẽ eũ cuncta pene in
sis transalpinauit. Conꝑuincialium
sane ep̃oꝵ ꝑ quos me purgari opor¬
tuit: pars multa hec ẽ. Non certe pur¬
uł absunt. Quid gͦ: Recte ne ame ex¬
igi potest: qͦd inueniri ñ potest: Si
res ita iudici comꝑta fuerit: mirũ si
de impossibili sententiã ferat. Aut si ñ
minus ẽ leuit̾ effugiet ultro negligen¬
tius ꝑscrutantẽ. Nempe miscdiam

Expanded text:
mili monacho; idque, quod miserabilius est, facto de divite et sublimi. Hic jam non habet adulatio locum, habet miseratio. Multi pro eo scripserunt, ut remaneret episcopus: sed multum hoc erat; non potui adduci ego, ut id auderem. Nunc vero, si res humanius aestimetur, ipsa nunc exigit quod ante vitabam. Spes erat homini adhuc; nam sperandi ratio suberat talis. Dicebat: Valde immutatus est rerum status, ex quo mihi sententia purgationis imposita fuit. Et quidem gravem illam satis accepi, et quae vel ab innocentissimo difficile impleri posset. Quid nunc, cum cuncta pene in sis transalpinavit. Comprovincialium sane episcoporum, per quos me purgare oportuit, pars multa haec est. Non certe pur desunt, vel absunt. Quid ergo? rectene a me exigi potest quod inveniri non potest? Si res ita judici comperta fuerit, mirum si de impossibili sententiam ferat: aut si non minus est, leviter effugiet ultro negligentius perscrutantem: nempe misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuocabit necessitas ⁊ on ẽ meũ hor¬
tari ad pugnã: est tam̃ secutus dioo
aduocati ecelie arcere ab eccłie unifesta¬
tione scismaticoꝵ rabiem: ẽ cesanis ꝑ¬
pͥam uendicare coronam ab ulurorai¬
tore siculo. Ut enim constat iudaia
sobolem sedem petra in xp̃i occupasse
uniriã. sic ꝓcułlubio om̃s quiinsi¬
cilia rege se facit. ꝯtͣlicit cesari. Si aũ utẽꝙ
incũbit cefari restituere scilicet que st̃
ces ans cesari & quȩ sunt di do: cur apud
tullum res di minint᷑ cum oesar ni¬
chil ibi lucirtur: Uerendum ẽne
mninimoꝵ. neglectus. impedimentã
sit maximoꝵ. Hoc ẽ quod dico. Leclia
sc̃i iangulfi grauit̾ inusteq ut dicit᷑
in illa ciuitate oppͥmit᷑: & aiunt uĩe

Expanded text:
provocabit necessitas. Non est meum horprovocabit necessitas. Non est meum hortari ad pugnam: est tamen securus dico advocati Ecclesiae arcere ab Ecclesiae infestatione schismaticorum rabiem: est Caesaris propriam vindicare coronam ab usurpatore Siculo . Ut enim constat Judaicam sobolem sedem Petri in Christi occupasse injuriam; sic procul dubio omnis qui in Sicilia regem se facit, contradicit Caesari. 2. Si autem utrumque incumbit Caesari, restituere scilicet quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo, cur apud Tullum res Dei minuitur, cum Caesar nihil ibi lucretur? Verendum est ne minimorum neglectus, impedimentum sit maximorum. Hoc est quod dico. Ecclesia Sancti Gengulfi graviter injusteque, ut dicitur, in illa c
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoris oratio. Benedictus ds. qui
uos elegit & erexit cornu salutis nob̾.
ad laudem & glam nominis sui. ce
reparandu imꝑii decus: ad suibueni¬
endum eccl̃iȩ suȩ in tp̃r malo: postre¬
mo ad oꝑandu etiam nunc salutem
in medio t̾re. Ipsius ẽ enĩ opus. quod
corona glȩ uĩx ita in dies ampliatur
& sublimat᷑: mirabilit̾ erescens ac ꝓ¬
ficiens in omĩ decore. & magnificentia.
apud dm & homines. Ipsius ꝓfecto
nuꝑ opꝰ e iurtꝰ fuit. qͣd iter laboriosũ
satis & meticulosũ ꝓ pace rgni e gelie
libatione susceptũ ii tanta psꝑitate pe¬
gistio romnȩ si quidẽ imꝑiał culiuis
plentudimẽ głosissime asseritꝰ. Iacꝑ
qd maius fuit in manu ñ maguont
anumna fideiq magnitudo clariꝰ emi¬
neret. ¶uod si ante tantilłu erereitũ
t̾ia tremuit & quieuit. quantꝰ pita¬
mus hostium horroe corda uiuadere
habeat. eum ceꝑit rex ꝓcadere in na¬
gratudine brachii sui; Animabit
ansuꝑ honestas causȩ. mimo duplex

Expanded text:
ictus Deus, qui vos elegit, et erexit cornu salutis nobis, ad laudem et gloriam nominis sui, et reparandum imperii decus, ad subveniendum Ecclesiae suae in tempore malo, postremo ad operandum etiam nunc salutem in medio terrae. Ipsius est enim opus, quod corona gloriae vestrae ita in dies ampliatur et sublimatur, mirabiliter crescens ac proficiens in omni decore et magnificentia apud Deum et homines. Ipsius profecto nuper opus et virtus fuit, quod iter satis laboriosum et meticulosum, pro pace liberatione susceptum, in tanta prosperitate peregistis. Romae siquidem imperialis culminis plenitudinem gloriosissime assecutus, idque, quod majus fuit, in manu non magna, ut animi fideiqne magnitudo clarius emineret. Quod si ante tantillum exercitum terra tremuit et quievit, quantus putamus horror hostium corda invadere habeat, cum coeperit rex procedere in magnitudine brachii sui? Animabit insuper honestas causae; imo duplex
Abbreviated transcription (Latin):
uiaretis. Obiecro &e consulo ꝯsultiuᷤ
agiꝰ. noriam reuocari p̾cem.: dari lon¬
eum uisticiẽ ante quã eccłia illa fun¬
ditus destruat᷑. Sauꝑ sum ego. fidel
tam̃ ur: &e si uidear importuras for¬
tassis inle ẽ. Dominã imꝑat̾cem an
xp̃i taritate oppido salutamus: Ad¬

Expanded text:
tis. Obsecro et consulo consultius agi, noxiam revocari precem, dari locum justitiae, antequam ecclesia illa funditus destruatur. Pauper sum ego: fidelis tamen vester, et si videor importunus, fortassis inde est. Dominam imperatricem in Christi charitate oppido salutamus. EP
Abbreviated transcription (Latin):
amico suo haimerico. di gra di¬
acono cardinali & apłice sediᷤ
cancellario. fr̃ bernardus declaraual¬
le. luce sap̃ie & uͥtutis claresc̾e. Nisi qͥa
urãm noui & eura afflictos cõpassio¬
nem & contra ꝓt̾uos indignationẽ:
oportune importune instarẽ uob̾ ꝓ

Expanded text:
amico suo HAIMERICO, Dei gratia diacono cardinali, et apostolicae Sedis cancellario, frater BERNARDUS de Clara-Valle, luce sapientiae et virtutis clarescere. Nisi quia vestram novi et circa afflictos compassionem, et contra protervos indignationem, opportune, imp
Abbreviated transcription (Latin):
succurrerẽ: tã efficacit̾ ipse mͥ qͥ oĩa scit
ce oĩa pot̾. in cunctiꝰ meꝰ necessitatib osu¬
¶ lat
& succurrat. Si frat drogo de sua disces¬
sione me consuluisset: absit ut consen¬
tirem. Si post discessionẽ ad nos diu̾tis¬
set: absit ut susciꝑem. Deniq qͦd sołu
potui: ad abbatem qui eũ suscepit no¬
stras mox sicut scis pro eo litteras misi.
optime mecũ nouit scitas tua ꝑfecto ᷤ
solere uiros ñ solum in spe. s & głari
tura & sic loquente. Uasa figuli pro¬
bat fornax: & homines iustos temp¬
tatio. Et iuxta est dñs his. qui tribu¬

Expanded text:
rrerem: tam efficaciter ipse mihi qui omnia scit, et omnia potest, in cunctis meis necessitatibus consulat et succurrat. Si frater Drogo de sua discessione me consuluisset, absit ut consentirem: si post discessionem ad nos divertisset, absit ut susciperem. Denique, quod solum potui, ad abbatem qui eum suscepit, nostras mox, sicut scis, pro eo litteras misi. optime mecum novit Sanctitas tua, perfectos solere viros non solum in spe, sed et in ttura, et sic loquente: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio . Juxta est D
Abbreviated transcription (Latin):
qui facturus ẽ iudiciũ iniuriã paci¬
entib : &e arguere habet in equitate
ꝓ mansuetis terre. frẽm hugonẽ de
lausanna ore tuo &e nr̃o sp̾u cõmone¬
musñ om̃i sp̃ui credere. &e ne cito mo¬
ueatur certa pro incertis deserere: sci¬
ens diabolum soli semꝑ ꝑseuerantie.
insidiari. quȩ sola uirtutũ nouit co¬
ronari: tutuisq et̃ in ea uocatione qua
uocatus ẽ simplicit̾ ꝑseuerare: quam
sub specie qͣsi melioris boni id qͥdẽ qͦd
iam cepit amittere: nec ad id qͦd p̾su¬
mit foctassis sufficere:
pontiniacensem abbatẽ.

Expanded text:
qui facturus est judicium injuriam patiqui facturus est judicium injuriam patientibus, et arguere habet in aequitate pro mansuetis terrae. Fratrem Hugonem de Lausanna ore tuo, et nostro spiritu commonemus non omni spiritui credere, et ne cito moveatur certa pro incertis deserere, sciens diabolum soli semper perseverantiae insidiari, quam solam virtutum novit coronari: tutiusque esse in ea vocatione qua vocatus est, simpliciter perseverare, quam sub specie quasi melioris boni, id quidem quod jam coepit, dimittere, nec ad id quod praesumit, fortassis sufficere. PONTINIACENSEM ABBATEM.
Abbreviated transcription (Latin):
ob tui timorẽ. siue obsuũ laborẽ:
bene. Sin autẽ: bonũ ẽtibi humili¬
ari sub potenti manu di. & nequa ꝗͣ
uelle resistere suꝑnȩ dispositioni:qͥa
si ex do ẽ. ñ poterit dissolui. Conancłu
est potius tͥ tue licet iuste. indigna¬
tionis sti mulos illa repͥmere senten¬
tia: quã qͥdam scõꝵ in simili fert᷑ causa
ꝓtulisse. Siqͥdem instigantib eum
quibdam fratrib atq increpantib.
cur suum in sui iniuriã ab alia sus¬
ceptũ ȩccł̃ia fugitiuũ ñ requireret: ne¬
quaquã inquit. Ubicunq enim est:
si bonus ẽ meus est. fraudulent̾ tibi
&e ñ fidelit̾ consulo: si idipsum a me¬
ipse ñ exigo. Nam cum unꝰ nr̃. ñ so¬
lum religione ꝓfessus. s &e carne pro¬
pinquus clumaci me inuito & sus¬
ceptus sit &e detineat᷑. doleo qͥdem s
sileo: orans & pro illis ut uelint abla¬
tum reddere. & pro illo ut uelit spon¬
te redire: sin uͦ seruans ei uindictam

Expanded text:
ob tui timorem, sive ob suum laborem; ob tui timorem, sive ob suum laborem; bene: sin autem, bonum est tibi humiliari sub potenti manu Dei, et nequaquam velle resistere supernae dispositioni; quia 46 si ex Deo est, non poterit dissolvi. Conandum est potius tibi, tuae licet justae indignationis stimulos illa reprimere sententia, quam quidam sanctorum in simili fertur causa protulisse. Siquidem instigantibus eum quibusdam fratribus atque increpantibus, cur suum in sui injuriam ab alia susceptum Ecclesia fugitivum non requireret: « Nequaquam, » inquit, « Ubicunque enim est, si bonus est, meus est. » 3. Fraudulenter tibi et non fideliter consulo, si idipsum a meipso non exigo. Nam, cum unus noster non solum religione professus, sed et carne propinquus, Cluniaci me invito et susceptus sit, et detineatur; doleo quidem, sed sileo, orans et pro illis ut velint ablatum reddere, et pro illo ut velit sponte redire: sin vero, servans ei vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
tiones: oportet nos intrare in regnũ
celoꝵ. Et om̃s qui pie uolunt uiu̾e
in xp̃o. ꝑsecutionẽ patiunt᷑. Nec iccir¬
co tamen ñ immerito his quos in an¬
xietate positos uidemus amicis nris
compatimꝰ: quib utiq dum exitum
ignoramus:. defectum metiumꝰ. Qm̃
qͥdem sicut scĩs & electis tribulatio
oꝑatur patientiam. patientia ꝓbatio¬
nem. ꝓbatio uͦ spem. spes autẽ ñ con¬
fundit:. sic dampnandis a&e reprobis
tͥbulatio parit e contrario pusillani¬
mitatẽ: pusillanimitas ꝑturbatio¬
nẽ: ꝑturbatio desꝑationẽ: & illa in¬
terimit. Ne gͦ hec tam horrenda quod
d̾̃s au̾tat demergat tempestas aquȩ:
ne huiꝰ tam tremende abyssi absorbeat
ꝓfundum: ne ue urgeat suꝑ te inexple-¬
bilis puteus os suum: sollicite stude.¬
at humilis prudentia tua ñ uinci
amalo: s uincere in bono malũ. Uin¬
ces autẽ. spem tuã in do fortiter figen¬
do:& rei finẽ longanimit expectã¬
do. Et si qͥdem ille resipuerit. siue

Expanded text:
rtet nos introire in regnum coelorum ; et, Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur . Nec idcirco tamen immerito his quos in anxietate positos videmus, amicis nostris compatimur; quibus utique dum exitum ignoramus, defectum metuimus: quoniam quidem sicut sanctis et electis tribulatio operatur patientiam, patientia probationem probatio spem, spes autem non confundit ; sic damnandis et reprobis tribulatio parit e contrario pusillanimitatem, pusillanimitas perturbationem, perturbatio desperationem, et illa interimit. 2. Ne ergo haec te tam horrenda quod Deus avertat demergat tempestas aquae, ne hujus tam tremendae abyssi absorbeat profundum, neve urgeat super te tam inexplebilis puteus os suum: sollicite studeat humilis prudentia tua non vinci a malo, sed vincere in bono malum. Vinces autem, spem tuam in Deo fortiter figendo, et rei finem longanimiter exspectando. Et si quidem ille resipuerit, sive
Abbreviated transcription (Latin):
Ñs abbas scĩ dionisii accusatur
ab miquis hominib s abo¬
nis om̃ib qui in eccłia &e in curutu qͦ
sunt excusatur. Pro quo tanto affectu¬
nunt᷑ ei. Si grauatꝰ ẽ debitis: causa
euidens fint tp̃ris ipsiꝰ: qua quã fere
nulla sint debita ad id qͦd impositũ
ẽ. De t̾rarum distractione. ẽuidens fal¬
sitas compbat᷑. Nam de morte .s. ne
ipsos quoq adu̾sarios reor eum potu¬
isse habere suspectum: qͥpꝑe qͥ cunde
.G. & suos om̃s conclusos ab hostib.
ab ipso mortis articło multo quidẽ
labore eripuit. Pro his om̃ib. maxi¬
meq ꝓ raimundi ñ incognita nobis
u̾sutia. attentius rogamꝰ: ut ab̃b̃is in¬
nocentiã ur̃a sollicitudo tueatur. Ab¬

Expanded text:
nus abbas Sancti-Dionysii accusatur ab iniquis ominibus: sed a bonis hominibus, qui in ecclesia et in circuitu ejus sunt, excusatur. Pro quo tanto affectununtur ei. Si gravatus est debitis, causa evidens fuit temporis ipsius, quanquam fere nulla sint debita. Ad id quod impositum est deterrarum distractione, evidens falsitas comprobatur. Nam de morte G. ne ipsos quoque adversarios reor eum potuisse habere suspectum, quippe qui eumdem G. et suos omnes conclusos ab hostibus, ab ipso mortis articulo, multo quidem labore eripuit. Pro his omnibus maximeque pro Raymundi non incognita nobis versutia, attentius rogamus, ut abbatis innocentiam vestra sollicitudo tueatur.
Abbreviated transcription (Latin):
argumentũ teneo minime dubium.
ipsas mei laudatrices litteras tuas.
In quib alium fortasse delectet eru¬
ditionis insigne: sermo suauis & purꝰ:
oratio luculenta: gratũ laudabileq
compendiũ. Michi uͦ pre his illa du¬
eitur miranda humilitas. qua tantil¬
lum tantꝰ p̾uenire curasti: & obsequio
salutandi. & p̾conio p̾dicandi. & p̾can¬
di reuerentia. Sane qͦd ad meattinet. le¬
go de me in litteris tuis. ñ quod sum.
s qͥd eẽ uellem: & qͦd ñ eẽ pudet̃. Ue¬
rumptam̃ qͦd sum tuũ ẽ: & siquid me¬
lius di unquã munere fuero: tuũ fore
confidito reuerentissime atq aman¬
tissime pat̾.¬

Expanded text:
argumentum teneo minime dubium argumentum teneo minime dubium ipsas mei laudatrices litteras tuas; in quibus alium fortasse delectet eruditionis insigne, sermo suavis et purus, oratio luculenta, gratum laudabileque compendium: mihi vero prae his illa ducitur miranda humilitas, qua tantillum tantus praevenire curasti, et obsequio salutandi, et praeconio praedicandi, et precandi reverentia. Sane quod ad me attinet, lego de me in litteris tuis, non quod sum, sed quod esse vellem, et quod non esse pudet. Verumtamen quod sum tuum est, et si quid melius Dei unquam munere fuero, tuum fore confidito, reverendissime atque amantissime Pat
Abbreviated transcription (Latin):
onus homo de bonoeũdẽ. oc lxii
thesauro ꝓfert bonũ. Scripta
glȩ tuȩ immo &e mee. satis li¬
bent̾ accepi uir totius reuerentiȩ: te¬
nens in illis unde te ñ immerito głi¬
ficem: & ipse ñ imm̾ito głier. Siquidẽ
gła nr̃a hec ẽ. tuȩ sublimitatis digna¬
tio tua nr̃e reputatio paruitatis. Nem¬
pe in alto ñ altum sapere. si humilib
consentire nil dõ carius: nil rarius
apud homines. Quis sapiens: nͥ qui
sapientiȩ consiliis acquiescit: Ait au
Quanto maior es: tanto humilia te
in om̃ib. Hoc tu mͥ exhibiuisti mino¬
ri maior: semor iuniori. Possim ꝓm¬
de & ego tuam ꝓbatam sapientiam
ñ indebits efferre laudib: & forte
nstiorib his quib me dignata ẽ ip̃a
Quippe int̾est ad dandam rerum cer¬
titudinẽ quid incerta iactet opinio:
quidq opus euidens reddat indubi¬
tatum. Quod autẽ certius ꝓbamus
hoc & p̾dicamus securus. Quȩ g̃ ad
me de me tͥ scribere placuit. uideris
tu unde ꝓbaueris: ego laudum tuaꝑ

Expanded text:
onus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum. Scripta gloriae tuae, imo et meae, satis libenter accepi, vir totius reverentiae, tenens in illis unde te non immerito glorificem, et ipse non immerito glorier. Siquidem gloria nostra haec est, tuae Sublimitatis dignatio, tua nostrae reputatio parvitatis. Nempe in alto non altum sapere, sed humilibus consentire, nil Deo charius, nil rarius apud homines. Quis sapiens, nisi qui Sapientiae consiliis acquiescit? ait autem: Quanto major es, tanto humilia te in omnibus . Hoc tu mihi exhibuisti, minori major, senior juniori. Possem proinde et ego tuam probatam sapientiam non indebitis efferre laudibus, et forte justioribus his quibus me dignata est ipsa. Quippe interest ad dandam rerum certitudinem, quid incerta jactet opinio, quidque opus evidens reddat indubitatum. Quod autem certius probamus, hoc et praedicamus securius. Quae ergo ad me de me tibi scribere placuit, videris tu unde probaveris: ego laudum tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
rima opinione tua. spes in sinu ȩccłiȩ
reposita ẽ. eam minime casuram: qͦ¬
niam fundata creditur supͣ firmã
petram. Ex ea nos tuam edocti deuo-¬
tionẽ. desidi̾o desiderauimꝰ in sacrariũ
familiaritatis tuȩ recipi: ibiq recorda¬
tione tecũ cẽ: uͥ te ipsum furatꝰ colloqͥ¬
is mortaliũ. ꝓ mortalib loqueris eũ
rege angłoꝵ. Porro huic desiderio
nr̃o rebuinꝰ trecensis archidiaconꝰ płi¬
mum adiecit: uir morib & litt̾atura
conspicuuᷤᷤ. Eum tͥ censeremꝰ cõmendã¬
dum: nͥ constaret illos quos tua dig¬
naris gr̃a. cõmendatione ñ egere. Si
nescis. illiꝰ etiam attestatione didici¬
mus: te in eccł̃ia eẽ. qui ad eruditio¬
nem uirtutis & exemplo sufficias &
u̾bo. Cet̾um ne litt̾is ꝑ lixiorib onere¬
ris. scͥpto ponimꝰ finem: supradicte ꝑe¬
tioni donec eraudiri mereamur. finẽ
minime posituri. Quid autẽ ex hoc
animi geras: doceri dep̾camur tuaꝵ

Expanded text:
rima opinione tua, spes in sinu Ecclesiae rima opinione tua, spes in sinu Ecclesiae reposita est, eam minime casuram, quoniam fundata creditur supra firmam petram. Ex ea nos tuam edocti devotionem, desiderio desideramus in sacrarium tuae familiaritatis recipi, ibique recordatione tecum esse, ubi teipsum furatus colloquiis mortalium, pro mortalibus loqueris cum rege Angelorum. Porro huic desiderio nostro Gebuinus Trecensis archidiaconus plurimum adjecit, vir moribus et litteratura conspicuus. Eum tibi censeremus commendandum, nisi constaret illos quos tua dignaris gratia, commendatione alia non egere. Si nescis, illius etiam attestatione didicimus, te in Ecclesia eum esse, qui ad eruditionem virtutis, et exemplo sufficias et verbo. Caeterum ne litteris prolixioribus onereris, scripto ponimus finem, supradictae petitioni donec exaudiri mereamur, finem minime posituri. Quid autem ex hoc animi geras, doceri deprecamur tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
alsamum ex odore suo &e arbort
ex fructu cognosci: paricos credi¬
mus ignorare. Sic &e nob̃ ex opi
ad doctrinã. Cum enĩ locoꝵ int̾sti¬
cio longiꝰ a te separarem᷑: ad nos tam̃
usq ꝑuenit. quã iocundas noctes cũ
tua rachele ducas: quȩ ꝓgemes tibi
ex lia exuberet: quã totus te exhibe¬
as & cultorẽ uirtutis. & hostem car¬
nis. Non alium loquunt᷑ te: qͥcũq
loquunt᷑ nob̃ de te. Talis ẽ odor olei
esfusi nominis tui: talia iam tuoꝵ
p̾mia mĩtoꝵ. Has ex agro tuo pͥmici¬
as: ante supremã colligis messionẽ. In
hac enĩ uita quedã merres uirtutis ẽ.
conspicuũ &e immortale testimoniũ
hoc ipsa sibi comparat. hoc sibi ipsa
custodit: huiꝰ splendor ñ minuitur
inuidia. ñ exti̾orib studiis adiuuat᷑.
Quippe bonoꝵ eristimatio sicut fal¬
sis delationib auferri ñ pot̾: ita nec
adulatoriis fauorib acquiri. Penes
ipsos ẽ eam uł ub̾tate uirtutũ ꝓfice̾:
uł defectu minorari. Sane de celeber¬

Expanded text:
alsamum ex odore suo, et arborem ex fructu cognosci, paucos credimus ignorare. Sic et nobis ex opinad doctrinam. Cum enim locorum intersticio 183 longius a te separemur, ad nos tamen usque pervenit, quam jucundas noctes cum tua Rachele ducas; quae progenies ex Lia tibi exuberet; quam totum te exhibeas, et cultorem virtutis et hostem carnis. Non alium loquuntur te, quicunque loquuntur nobis de te. Talis est odor olei effusi nominis tui, talia jam tuorum praemia meritorum. Has ex agro tuo spicas ante supremam colligis messionem. In hac enim vita quaedam merces virtutis est, conspicuum et immortale testimonium. Hoc ipsa sibi comparat, hoc ipsa sibi custodit. Hujus splendor non minuitur invidia, non exterioribus studiis adjuvatur. Quippe bona existimatio, sicut falsis delationibus auferri non potest, ita nec adulatoriis favoribus acquiri. Penes ipsos est eam vel ubertate virtutum proficere, vel defectu minorari. Sane de celeber
Abbreviated transcription (Latin):
rumpit᷑. Electio melioꝵ. approbatio
pluriũ. & qͦd his efficatiꝰ ẽ moꝵ. atte¬
statio. innocentiũ apud om̃s cõmen¬
dant: summũ confirmant pontificẽ.
Ad qͦd sane: & ur̃a pat̾ expectat᷑ sicut
pluuia in uellus uł sera sententia. N
imꝓbamus tarditatẽ: quȩ grauitatẽ
redolet᷑. leuitatis abolet notam. Nam
&e maria ñ statim respondit angło im
salutanti:. prius cogitans quał eẽt illa
salutatio: & timotheo p̾cipit᷑. nemini
cito manũ imponere. Dico tam̃ ego
notus pontifici. nequid nimis dico. ut
familiaris & notꝰ. ñ plus saꝑe quã opor¬
tet saꝑe. Pudet fateor. qͣd serpens uetu¬
stissimꝰ noua audatia relictis insipienti¬
b uulnerib etiam robur pectoris ur̃i
uisus ẽ attemptare: & tantã eccłiȩ. eołu¬
nam ausus concutere. Confidimꝰ autẽ
quia &e si concutit ñ deicit: qm amicꝰ
sponsi stat &e gaudet ad uocẽ sponsi:
uocem exultationis & salutis: uocem¬
fridum de loratorio:¬

Expanded text:
rumpitur . Electio meliorum, approbatio rumpitur . Electio meliorum, approbatio plurium, et, quod his efficacius est, morum attestatio, Innocentium apud omnes commendant, summum confirmant pontificem. 3. Ad quod sane et vestra, Pater, exspectatur, sicut pluvia in vellus, vel sera sententia. Non improbamus tarditatem, quae gravitatem redolet, levitatis abolet notam. Nam et Maria non statim respondit angelo salutanti, prius cogitans qualis esset ista salutatio. Et Timotheus praecipitur: Nemini cito manum imponere . Dico tamen ego notus pontifici. Ne quid nimis, dico, ut familiaris et notus: Non plus sapere, quam oportet sapere . Pudet, fateor, quod serpens vetustissimus, nova audacia, relictis insipientibus mulieribus, etiam robur pectoris vestri visus est attentare, et tantam Ecclesiae columnam ausus est concutere. Confidimus autem quia etsi concutit, non dejicit, quoniam amicus sponsi stat, et gaudet ad vocem sponsi, vocem exsultationis et salutis, FRIDUM DE LORATORIO
Abbreviated transcription (Latin):
in laborib suis. Pulsus urbe. ab orbe
suscipit᷑. A finib t̾re occurrit᷑ cũ panib
fugienti: & si furor semei gerandi engo¬
lismensis. ñdum ex toto quiescat
maledicere dauid. Uelit nolit per¬
cator qui uidet irascit᷑: magnificatur.
in conspectu regum: portans coronã
gle. Nunquid ñ om̃s pͥncipes cogno¬
uerunt. qͥa ipse ẽ uere d̃i electus:ꝰ Fran¬
coꝵ angloꝵ. hyspanoꝵ & postremo ro¬
manoꝵ rex innocentiũ in papam sus¬
cipiunt: & recognoscunt singłarẽ ep̃m
achitofel suũ iam patefactũ ac dissipa¬
tum consilium. frustra molit᷑ miser
suꝑ ppłm di malignare. consiliũ: et
cogitare adu̾sus scõs sc̃õ firmissime ad¬
herentes: & contẽpnentes curuare geny
ante baal. Nulla fraude p̾ualebit
parricidȩ suo obtinere regnũ suꝑisrł:
& suꝑ ciuitatẽ sc̃am quȩ ẽ eccl̃ia di ui¬
uentis: columna fidi & firmam̃tum
ueritatis. funiculus triplex. difficile

Expanded text:
in laboribus suis. Pulsus Urbe, ab orbe in laboribus suis. Pulsus Urbe, ab orbe suscipitur. A finibus terrae occurritur cum panibus fugienti, etsi furor Semei, Gerardi Engolismensis, nondum ex toto quiescat maledicere David. Velit, nolit peccator qui videt et irascitur, magnificatur in conspectu regum, portans coronam gloriae. Nunquid non omnes principes cognoverunt quia ipse est vere Dei electus? Francorum, Anglorum, Hispanorum, et postremo Romanorum rex, Innocentium in papam suscipiunt, et recognoscunt singularem episAchitopel suum jam patefactum ac dissipatum consilium . Frustra molitur miser super populum Dei malignare consilium, et cogitare adversus sanctos sancto firmissime adhaerentes, et contemnentes curvare genua ante Baal. Nulla fraude praevalebit parricidae suo obtinere regnum super Israel et super civitatem sanctam, quae est Ecclesia Dei viventis, columna fidei, et firmamentum veritatis. Funiculus triplex difficile
Abbreviated transcription (Latin):
bulare: & spiritalit̾ omia examinare.
Ut u̾bis uos ꝓpħicis alloquar. conso¬
latio abscondita ẽ in ocłis: qͥa mors
diuidit int̾ fr̃s. Quidam enĩ iuxta
ysaiam uident᷑ fedus ꝑcussisse cum
morte: & cum inferno fecisse pactũ
stare in loco scõ: quẽ ut optineret in¬
cendit ignis scũarium dĩ. ꝑsequitur
innocentiũ: & cũ eo omnẽ innocentiã.
fugit ille nimirũ a facie leonis: sicut
dicit ꝓpħa. Leo rugiet. quis ñ timebit:
fugit scdm p̾ceptũ dñi dicentis Si uoᷤᷤ
ꝑsecuti fuerint in unã ciuitatẽ. fugite
in aliam. fugit: & in hoc uere uirum
se apłicum ꝓbans. qͦd apłica sese forma
insignierit. Nec enim paulꝰ erubuit
in sporta dimitti ꝑ murũ: & sic effug̾e
manꝰ querentiũ animã suam: subfui¬
git autẽ ñ paicens uitȩ suȩ. s dans loc̃
reret. Merito eccl̃ia innocentio conce¬
dit ipsiꝰ uicẽ: quẽ ꝑ eadem uestigia gra¬
dientẽ cernit. Nec sane ociosa fuga ĩ¬
nocentii. Laborat quide: s honestat᷑

Expanded text:
bulare, et spiritualiter omnia examinare. Ut verbis vos propheticis alloquar; consolatio abscondita est ab oculis, quia mors dividit inter fratres . Quidam enim juxta Isaiam videntur foedus pepigisse cum morte, et cum inferno fecisse pactum stare in loco sancto, quem ut obtineret, incendit sanctuarium Dei. Persequitur Innocentium, et cum eo omnem innocentiam. Fugit ille nimirum a facie leonis, sicut dicit propheta: Leo rugiet, quis non timebit? Fugit secundum praeceptum Domini dicentis: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Fugit, et in hoc vere virum se apostolicum probans, quod apostolica sese forma insignierit. Nec enim Paulus erubuit in sporta dimitti per murum , et sic effugere manus quaerentium animam suam. Subfugit autem non parcens animae suae, sed danreret. Merito Ecclesia Innocentio concedit ipsius vicem, quem per eadem vestigia gradientem cernit. 2. Nec sane otiosa fuga Innocentii. Laborat quidem, sed honestatur
Abbreviated transcription (Latin):
miliaris amicus: amicũ uos pro di amo¬
re & nr̃o in suo negocio exꝑiatur. Et
hec pro illo: reliqua autẽ uob̃. Quid ꝓ¬
dest homini si uniu̾sum mundũ lu¬
cretur: animȩ autẽ suȩ detͥmentũ pati¬
atur: Aut quã dabit homo cõmutatio¬
nem ꝓ anima sua: Nec totus munduᷤ
sufficeret. Alagna res anima ẽ: quȩ xp̃i
ri. Si rursum corruerit peccato dum¬
taxat ad mortem: unde iam reparabit᷑.
Nunquid aut alter xp̃c. aut idem ite¬
rum crucifigi ht̃ pro illa: Suꝑ hoc uel¬
lem uos nunquã obliuisci illud sapien¬
tis consilium. fili memorare. nouissi¬
ma tua: &e in ȩt̾num ñ peccabis: De fr̃e

Expanded text:
miliaris amicus, amicum vos pro Dei amomiliaris amicus, amicum vos pro Dei amore et nostro, in suo negotio experiatur. Et haec pro illo, reliqua autem vobis. Quid prodest homini si universum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur? aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? Nec totus mundus sufficeret. Magna res anima quae Christi sri. Si rursum corruerit peccato duntaxat ad mortem, unde jam reparabitur? Nunquid aut alter Christus, aut idem iterum crucifigi habet pro illa? Super hoc vellem vos nunquam oblivisci illud Sapientis consilium: Fili, memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . E
Abbreviated transcription (Latin):
sine culpa &e sine nota mendatii asse¬
rit se uidisse. ñ partem mei s me: cum
tam̃ ñ nisi partẽ. &e partẽ modicam ui¬
derit. Quanto itaq uerius eẽ me dixe¬
rim etiam sine p̾sentia corporis. uͥ meã
sentio uoluntatẽ. meũ sp̃m &e amorem:
qui utiq ẽ pars potior digniorq mei:
Trib gͦ in corporib unum nos ẽẽ noue¬
ritis: ñ pari scĩtate: qua ambob ego infe¬
rior sum: s eadem uoluntate & sum ma
concordia animoꝵ. Cur enĩ unitatem
hanc int̾ diu̾sos non faciat compago ca¬
ritatis muno spũ: si carnalis copula
efficit ut sint duo in carne una: Quar¬
tum uos addi uelim si dignum uidi¬
catis: & in eandẽ ꝯcurre̾ unitatẽ dile-¬
ctionis. Quod facile siñ contemnitiᷤ¬
optinebitis: tantũ id uos nequaqũa
contempnere cognitũ eis faciatis. Uał.
olo atq pre.¬
cor ut harum lator uenerabiliᷤᷤ
altecumbe abbas uiuianus:
mͥ ob suam religiositatẽ ad modum fa-¬

Expanded text:
sine culpa et sine nota mendacii assesine culpa et sine nota mendacii asserit se vidisse non partem mei, sed me: cum tamen nonnisi partem, et partem modicam viderit. Quanto itaque verius esse me dixerim, etiam sine praesentia corporis, ubi meam sentio voluntatem, meum spiritum et amorem, quae utique est pars potior digniorque mei? Tribus ergo in corporibus unum nos esse noveritis, non pari sanctitate, qua ambobus ego inferior sum, sed eadem voluntate, et summa concordia animorum. Cur enim unitatem hanc inter diversos non faciat compago charitatis in uno spiritu, si carnalis copula efficit ut sint duo in carne una? Quartum vos addi velim, si dignum judicatis et in eamdem concurrere unitatem dilectionis. Quod facile, si non contemnitisobtinebitis: tantum id vos nequaquam contemnere eis cognitum faciatis. Valete. olo et precor ut harum lator venerabilis Altaecumbae abbas Vivianus, mihi ob suam religiositatem admodum fa