comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dioꝵ in longitudĩe et .xx. in latitudinẽ patens: in quo mira.
Illit ope balsoniũ gnignitursquod ado cum adiectone sigfi¬
tauiꝰ. quia achrole cortice tennes uigrilas acutis lapidib
panlatim distillaus humor se colligat lac̾mis pulchte Rorã¬
p̾scancius estate frigida sippeme tepens saer mollior ut
campo cui suꝑeminet mous diffusior et midus guiguecuẽ
Eggrũ enim et ienuũ solum et ido deẜtum ab iucolis sasti.
topolis urbis t̾ra us ad Regioñe sõdonutanam et offal¬
cios fines diffusum habetur adu̾sus huic mons sup ior¬
danem ab urbe nliade us ad ⁊ oirares ul gocitos arabie
petre cõt̾minos extentꝰ ubi ecia mons ÷̃ ferrens nuĩcupatꝰ
Inter hos duos mõtes campus iacet quem uet̾es mag̃mi
finis us ad affalem lacũ iordans eñ medũe int̾ec̾eas
uiridantib rippis fluminis allunione ¶Eiquide in suꝑ
Rippas eiusẽ fructꝰ arber uberior. est. alias louge exilior
puincia phenice ad radices mõtis liban ubi ponu¬

Expanded text:
diorum in longitudine, viginti in latitudine patens, in quo mirabiillic optimum balsamum gignitur. Quod ideo cum adjectione significamus, quia agricolae cortice tenues virgulas acutis lapidibusvernas paulatim distillans, humor se colligat lacrymis pulcher roranpraestantius, aestate frigida, hieme tepens, aer mollior, ut ondita in campo, cui supereminet mons diffusior et nudus gignentium; aegrum enim et ieiunum solum et ideo desertum ab incolis. Hic a Scythopolis urbis terra usque ad regionem Sodomitanam et Asfaltios fines locus diffusus habetur. Aduersus huic mons supra Iordanem ab urbe Iuliade usque ad Zoaros Arabiae Petraeae conterminos extentus, ubi etiam mons est Ferreus nuncupatus. Inter hos duos montes campus iacet, quem ueteres latinfinis usque ad Asfaltium lacum. Iordanis eum medium intersecat uiridantibus ripis fluminis alluuione, siquidem supra ripas eiusdem fructus arborum uberior est, alias longe exilior;prouincia Foenice ad radices montis Libani, ubi Pan
Abbreviated transcription (Latin):
Discolor aquis/ ¶ab ea frouto nõtis spon q̃ pͥruipta
euꝙpe orieutalem plagam sipettat iit̾ muros atq in
Raditib collis fous spͣłoe ꝓrupit/ qͥ alt̾nante quidem
aqre accessu in meridiem fluit .i. nõ iugibs aquis.
sed incertis horis diob ꝙ ebullit. et ꝑt̾raꝵ cõtaua¬

Expanded text:
pta rupe orientalem plagam spectat, intra muros atque in radicibus collis fons Siloe prorumpit, qui alternante quidem aquarum accessu in meridiem fluit, id est non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit et per terr
Abbreviated transcription (Latin):
n Iet qui d̃ oñua q̃ cõme moraniuꝰ sca loca. extͣ
moutẽ sỹon posita ceriũtur. quose ada qͥlouẽ
de fitiẽus locitinor porrexit ¶In iufiore boꝰ parte ur̃s
ubl tempłũ in uiciua nuiri ab oriente lotatii ip̃i ꝙͣ
abi scuratem quadratã domũ subrectis tobłis smꝑ qd

Expanded text:
ec quidem omnia, quae commemorauimus, sancta loca extra montem Sion posita cernuntur, quo se ad aquilonem deficiens loci tumor porrexit. In inferiore uero parte urbis, ubi templum in uicinia muri ab oriente locatum ipsique ibi Saraceni quadratam domum su
Abbreviated transcription (Latin):
octo totidẽ q regtõe lampades ĩ fimib pẽdentes us iHoso¬
liuĩa ꝑ uitrũ fulgẽtqͣꝵ lux corda in tuẽtiũ cũ qͣdam
alac̾tate et conpiiccõe panefatẽ dr̃ ¶In die̾ ascẽsoĩs
duĩte ꝑ annos suuglos mussa pacta. ualida flamĩs ꝓ¬
cella de sursie uẽrre ꝯ sueuit. et õs qui in eccliã offueñe

Expanded text:
octo totidemque e regione lampades in funibus pendentes usque Hierosoocto totidemque e regione lampades in funibus pendentes usque Hierosolimam per uitrum fulgent, quarum lux corda intuentium cum quadam alacritate et conpunctione pauefacere dicitur. In die ascensionis dominicae per annos singulos missa peracta ualidi flaminis procella desursum uenire consueuit et omnes, qui in ecclesia adfuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
At̃ sepultta slot iͦ spnilouis sens et iose pł scẽ maͤ spõsi
Nn ead̃ ualle sc̃e mͤ Rotonda S occlici lipideo tabulatu
discreta ciꝰ in siuꝑiorib iiii ͫʳ altaria. ĩ inf̾iorib unũ
insertam paricti petrã in quo uñs nocte qͣ t̾debatur ora
uestigus ge nuũ qͣsi cere molli impressis ¶ De monte oliueti¬
Mons oliuadꝭ nulle ab ihrlm discretus passibus
altitudĩe mõti syon par est ss latitu . et longi¬
tu ͦ ͤ prestat sexce ptis bitib et oliiuis rare feray .i. orboris
fruiũti qͦq et ordei fertilis ¶Ueq ẽĩ brucosa s ĩsbest
et florida soli illius est qͣlitatis ¶neuiꝰ sũmo uertice
ubi dñs od celos ascendit. eccłia Rotouida gͣndis. t̾uos
altare ad orientem ãũs. angusto eulim̃e ꝓtectũs Auecͦ
medio. ultĩa dm̃ uestigia ceͦ de sr patẽte ubi ascendit᷑ ĩsunt᷑.
Que cũ coti die acredentib t̾ra collatur / nchõmmꝰ iauẽt
die et nocte lucõte ¶In occidentali eiusd̃ eccłie ꝑte feuestre

Expanded text:
t Simeonis senis et Joseph sanctae Mariae sponsi. In eadem valle sanctae Mariae rotunda est ecclesia, lapideo tabulatu discreta, cujus in superioribus quatuor altaria, in inferioribus unum insertam parieti petram, in qua Dominus nocte qua tradebatur oravit, vestigiis genuum quasi cera molli impressis, Mons Oliille ab Jerusalem discretus passibus, altitudine montis Sion par est, sed longitudine et latitudine praestat, exceptis vitibus et olivis, rare ferax arboris, frumenti quoque et hordei fertilis. Neque enim bruchosa, sed herbosa et florida soli illius est qualitas. In cujus summo vertice, ubi Dominus ad coelos ascendit, ecclesia rotunda, grandis, ternas altare ad orientem habens angusto culmine protectum in cujus medio ultima Domini uestigia caelo desuper patente, ubi ascendit, uisuntur. Quae cum cotidie a credentibus terra tollatur, nihilominus manet die et nocte lucente. In occidentali eiusdem ecclesiae parte fenestrae
Abbreviated transcription (Latin):
lis est. lara ad modim cũ pbris celebrat᷑ collatio de pcc̃isppłore
stadit asma et est qui subleuet eam. ꝑit annma et nemo qͥ reputet¬
srret mirũ cũ n moõ. quidẽ assiduos sentiamꝰ defettꝰ. Nonne ad su¬
glãs suppietationes astas irastimur urimur auxiami seruã intoele¬
rabiliꝰrerum ꝙͣ mentiũ sustineamiꝰ iacturam scruare inquit nõ mag̃
fiandem patumini. Queso tu qui alios doces. doce te ⁊p̃m. si tñ Iam
nõ docuisti pluris te habere quã tua. Eranficoria asta q̃ stare tibi
nullo pacto quenni fac ut ate transeant nõ ꝑtesgriuus q̃ fluit cauat
tiamisit distursts temꝑaliũ constientiã Rodit sSi potest torrens
an agros excurre sue lesione sator. et tu te ista sine nulne̾ intis
posse trattare considito sonui modis consulo studeas a te au̾te̾ ꝯcuesũ
hoꝵ. multa nescias. plimia dissimiles. nõ nulla obliuistaris sSũt

Expanded text:
discussio est: rara admodum cum presbyteris celebratur collatio de peccatis populorum. discussio est: rara admodum cum presbyteris celebratur collatio de peccatis populorum. Cadit asina, et est qui sublevet eam: perit anima, et nemo est qui reputet. Nec mirum, cum nec nostros quidem assiduos sentiamus defectus. Nonne ad singulas supputationes istas irascimur, urimur, anxiamur? Quam tolerabilius rerum, quam mentium sustineremus jacturam! Quare, inquit, non magis fraudem patimini? Quaeso, tu qui alios doces, doce te ipsum: si tamen jam non docuisti, pluris te habere, quam tua. Transitoria ista, quae stare tibi nullo pacto queunt, fac ut a te transeant, non per te. Rivus qua fluit, cavat terram: sic discursus temporalium conscientiam rodit. Si potest torrens in agros excurrere sine laesione satorum; et tu te ista sine vulnere mentis posse tractare confidito. Omnimodis consulo studeas avertere a te concursum horum. Multa nescias, plurima dissimules, nonnulla obliviscaris. 21. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lem sustmne̾ pociꝰ consulo ꝙͣ te mige lab̾into huic saxm̃to saluatore
udã equonamuͣ huisse serd epõ turpius ꝙͣ incũbe̾ suplatili et sub¬
stantiele lue strutari siglã. stiscitari de om̃ilz. morderi suspicoĩb
stontantiũ totidie om̃em sustãtiã suã nuimerãtiũ sunglã de iimutis
⁊ quadrantib exigenciũ toñem s Non ita ille egyꝰpcius qui Iose pl oĩb
sua non credens shomo sine fide. fidem tañ habuit ẜuo suꝑ omiã bona
sua constituens enuis et hic erat alieigena. Mira res. setis sr̃q
ep̃i admanũ habent quib animas tredant et cui suas ꝯmittãt facul¬
tatulas. non Iuueniũt / Oꝑtumi gidelicet estmatores Raĩ qui gnaguã
de quiminis puã aut nullã de maximis curam gerant S ut liqͥdo
datur intelligi. pacientiꝰ ferimꝰ xp̃i Iacturã ꝙͣ nr̃am. cotidianas
lxenta postim Pe p̾tio estare. ⁊ miniero panũ cũ mĩstris coti drana

Expanded text:
ere labyrintho huic. Memento Salvatorem Judam oeconomum habuisse . Quid episcopo turpius, quam incumbere supellectili et substantiolae suae: scrutari omnia, sciscitari de singulis, morderi suspicionibus, otidie omnem substantiam suam, numerantium singula, de minutis t quadrantibus exigentium rationem. Non ita ille Aegyptius, qui Joseph omnibus sua non credens. Homo sine fide, fidem tamen habuit servo, super omnia bona sua constituens eum: et hic erat alienigena. 20. Mira res! Satis superque episcopi ad manum habent, quibus animas credant: et cui suas committant facultatulas, non inveniunt. Optimi videlicet aestimatores rerum, qui magnam de minimis, parvam aut nullam de maximis curam gerant. Sed, ut liquido datur intelligi, patientius ferimus Christi jacturam, quam nostram. e pretio escarum et numero panum cum ministris quotidiana
Abbreviated transcription (Latin):
habent accionis a dimiptum. dum res aliquas non ꝯsiderandas
tantum ẜ agendas docent uel mouentzat qui in manib mil est sola
mnconfidacõne uersabit᷑. s̃ enim supra sunt id quidẽ instat actu non
indigent.ẜ i conspettu Non est qᵈ in eis attites que onis mod semper
sunt ⁊ met̾iminis pderro aliqua et ab et̾no ⁊ hoc uelim socerter adiltas iur
agatissie eugem quia totiens petenatur consadaco tua quotieus ad ilt
reb ad ista deflettitur inferiora et iuifibilia sine intuenda ad noticiã
siue appetenda ad usum siue ꝓofficio disponenda uel accitanda sozi tam̃
ita usatur in hus ut ꝑhet illa requirat aut ꝓtul exulat. Sic ꝯsi¬
derare repatriare est sCul lumor iste pñtiũ ac dignor ssus Reruni
lum iuꝑta sapiam pauli. miusibilia dei ꝑea q̃ facta funt intelleita cõ¬

Expanded text:
habent actionis admistum dum res aliquas non considerandas habent actionis admistum dum res aliquas non considerandas tantum, sed agendas docent vel monent. At qui in manibus modo est, sola in consideratione versabitur. Quae enim supra sunt id quidem instat actu non indigent, sed inspectu. Non est quod in eis actites, quae uno modo semper sunt, et in aeternum; porro aliqua et ab aeterno. Et hoc velim solerter advertas, vir sagacissime Eugeni, quia toties peregrinatur consideratio tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro officio disponenda vel actitanda. Si tamen ita versatur in his, ut per haec illa requirat, haud procul exsulat. Sic considerare, repatriare est. Sublimior iste praesentium ac dignior usus rerum, cum juxta sapientiam Pauli, invisibilia Dei, per ea quae facta
Abbreviated transcription (Latin):
ceto oportere te essesconsidãsformã Iusticie. sanctimomie spetulum
pretatit epemplar. assertorem ueritatis. fidei deffensorem. doctorẽ gẽtiũ.
xp̃ĩanore dutem. amitum sponsi.⁊ sponse pamphum. len ordinatorẽ
pastorem plebium anatom̃ insi pientiũ. Refugnum eppssore. paupumm
a duocatum. miseroꝵ sipẽ. tutore pupillore. Indicem urdua .x. ocłm
ceaore. linguã nutor. batue̾um senuĩ. ultorẽ scelerũ. malore metũ
bonore glam. u̾gam potentum. mallenm tyrannore. fegim patrem. seh
moderatorem. Canoniun dispensatorem. sal treiorbis linnen. sac̾ dotem
tibi supra hominnem psimendum. uultus tui suꝑ fatientes malas
meat sp̃m̃ ire tue Qui hominem non ueretur. gladiũ non formidat¬
Snatum non hominem putet squi te non auuierit auditud dm̃i ⁊ qͣ
putatio. nõ uno libio deo adiuuante soluẽ sꝑo. et me piter ab solut
ꝓmissione mea.
ibra supiores et si de consideracione inst̾bantur pl̃miu tamiẽ

Expanded text:
caetero oportere te esse considera formam justitiae, sanctimoniae speculum, pietatis exemplar, assertorem veritatis, fidei defensorem, doctorem gentium, Christianorum ducem, amicum Sponsi, Sponsae paranymphum, cleri ordinatorem, pastorem plebium, magistrum insipientium, refugium oppressorum, pauperum advocatum, miserorum spem, tutorem pupillorum, judicem viduarum, oculum caecorum, linguam mutorum, baculum senum, ultorem scelerum, malorum metum, bonorum gloriam, virgam potentium, malleum tyrannorum, regum patrem, legum moderatorem, canonum dispensatorem, sal terrae, orbis lumen, sacerdotem tibi supra hominem praesumendum. Vultus tuus super facientes mala. Timeat spiritum irae tuae, qui hominem non veretur, gladiuiratum, non hominem putet. Qui te non audierit, auditurum Deum, eputatio: quam uno libro, Deo adjuvante, solvere spero, et me pariter absolvere promissione mea. Libri superiores, etsi de consideratione inscribantur, plurimum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
.domi te patrem familias e xhibessonent te domestiti tui. sñ faicito ut
timeant sõtilis semꝑ eustodia oris. Que tañ affabilitatis gram̃ non
excludat se doiꝙ srenanda lingua p̾ceps. maxᶜͤ aut̃ in cõuiuiosIlle
conuenientior habitꝰ si accu quidẽ seuerꝰ Sis. uultu serem. uerbo
seriꝰ scapellani et qui tecũ Iugit̾ diuinis int̾ sunt offitus nõ suit
sme honore. Cuũ ẽ tales tͥ ꝓuidẽ qui digni suit. Seruiat᷑ ees ab oñib
taꝙͣ tͥ. Neccesẜia de manu tua accipiant. hus contempti sint q̃ tre

Expanded text:
domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubique frenanda lingua praeceps, maxime autem in convivio. Ille convenientior habitus, si tu actu quidem severus sis, vultu serenus, verbo serius. Capellani, et qui tecum jugiter divinis intersunt officiis, non sint sine honore. Tuum est tales tibi providere, qui digni sint. Serviatur eis ab omnibus tanquam tibi. Necessaria de manu tua accipiant. His contenti sint quae
Abbreviated transcription (Latin):
habitꝰ aꝑuerit. Manus tua suꝑ huioi. tu ultiscere Iniuriã tuã
Impuuitas ausũ part. Ansus excessum sdomũ op̃i decet sc̃itudo
decet modestia decet honestas. hore disa płina custos. sac̾dotes douiestiq
aut cet̾is honestiores aut fabula omĩb sunt In uultu in habitu
in incessu illore qui cura te sunt ml reside̾ impudicũ ml indecẽs
paciario sdistant a te cepĩ tui comacłos ꝓueros ⁊ comptos adolestẽ¬
tes secũ non sialꝰ ¶Certe int̾ mitͣtos discurre̾ calamstratos non decet
srm bene ãmonet sapiens. filie tibi sunt. noli faciem tuã lpplarẽ ad eas
ostende. Nec austeritatemitam̃ sua deo tibi ẜ grauitatẽ. Illa infirmores
fugat. hec reput leuiores illa si ad sit odibrlem. hec si desit con¬
temptibilem reddit In om̃ib tam̃ modꝰ melior. Ego nec seuorius
uelim nec dissolucas Quid hac me dioc̾tate gracius. ut nec de seuert¬
tate sis honeri. net de familiaritate contemptui In palatio paipam

Expanded text:
ua super ejusmodi; tu ulciscere injuriam tuam. Impunitas ausum parit, ausus excessum. Domum episcopi decet sanctitudo, decet modestia, decet honestas: horum disciplina custos. Sacerdotes domestici, aut caeteris honestiores, aut fabula omnibus sunt. In vultu, in habitu, in incessu illorum qui circa te sunt, nihil residere impudicum, nihil indecens patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolescentes secum non habere. Certe inter mitratos discurrere calamistratos non decet. Et memento quod Sapiens admonet: Filiae tibi sunt? noli faciem tuam hilarem ad eas ostendere . 22. Nec austeritatem tamen suadeo tibi, sed gravitatem. Illa infirmiores fugat, haec reprimit leviores. Illa, si adsit, odibilem; haec, si desit, contemptibilem reddit: in omnibus tamen modus melior. Ego nec severius velim, nec dissolutius. Quid hac mediocritate gratius, ut nec de severitate sis oneri, nec de familiaritate contemptui? In palatio papam,
Abbreviated transcription (Latin):
Rec opus habet ex his q̃ facta sunt factoris noticiã indicares Net emm ut
ul np̃a nouit ad ip̃a destendit q̃ ibi illa uidet uͥ longe meluis sunt p̃
in seopĩs unde nec me dium Requirit ad ea corpis sensum sensus ip̃a
sibi. se ip̃a senciens Optinũ uidendi genus si nullius egueris ad om̃e
et indignum plane supiorũ q̃dam Imuria estiferiore oꝑam desidare
a qͣ in Iniuira nemo hominũ ꝑfette uindicabitur nͥ c̃ quis euaẜit in liber¬

Expanded text:
dicare. Neque enim ut vel ipsa noverit, ad ipsa descendit, quae ibi illa videt, ubi longe melius sunt quam in se ipsis. Unde nec medium requirit ad ea corporis sensum: sensus ipsa sibi, se ipsa sentiens. Optimum videndi genus, si nullius egueris, ad omneet indignum? Plane superiorum quaedam injuria est, inferiorum operam desiderare: a qua injuria nemo hominum perfecte vindicabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc Racõ habet. nõ anti q̾tas huĩt. non consentit auttoritas Gaua side
tempinit᷑. snuolũ tom̃ satis unde max optine id uolut̃. Nos sinuis
inquiũt qui in om̃ĩ celebritate dño pape conũttiores assistmuasedẽ
maiestatem. uos ad pedes sedetis. ꝓpiores assistitis ut habeat ꝑaciores
In euuanglus legnuꝰ q fatta est contencio int̾ distipl̃os quis eore
uide̾tur ẽẽ maior sbeatus eẽs si sic cet̾a circa te tenerent᷑ ¶edet lã¬
curie ex enudũ palatio domi expectant nos shiynon modo c̾ca ẜ quoda¬
modo intra te sunt firon ẽ suꝑ uacua ꝯseda̾cõ. qua intendis dispone do¬
nui tues ꝓuide hos qui in suui tuo et in cremio tuo sunt / ego dico ⁊
neccesẜia/ Paulũ audi. Si qͥs domui sue speẽ nestit. qͦmoͦ ecc̃e dĩ
diligenciã habebit Item si quis suore ⁊ max ͬ domesticore curã non

Expanded text:
hoc ratio habet, non antiquitas habuit, non consentit auctoritas. Et si de temnitur. Frivolum tamen satis, unde maximo obtinere id volunt. Nos sumus, inquiunt, qui in omni celebritate domino Papae conjunctiores assistimus, sedenti ientibus majestatem, vos ad pedes sedetis. Propiores assistitis, ut habeat paratiores. In evangiliis legimus, quia facta est contentio inter discipulos, quis eorum videretur esse major . Beatus esses, si sic circa te caetera tenerentur. CAcuriae: exeundum palatio; domi exspectant nos. Hi non modo circa, sed quodammodo intra te sunt. Non est supervacua consideratio, qua intendis disponere domui tuae, providere his qui in sinu tuo et in gremio tuo sunt. Ego dico et necessariam. Paulum audi: Si quis domui suae praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam ha
Abbreviated transcription (Latin):
simulsquedã ꝑ alios et absq te scruis sapiens et intelliget hec. Nõ est qd̾
int̾ ista dormitet consideratio tuꝗsego uõ agenda domus tue sub eo gen̾e
qd nouissimũ posui cocanda censuerm. ꝑ aliũ ut dixi illa facies At is
si fidelis non fuit. fraudabit Si non fuit prudens ꝙ consti tuas sueptia¬

Expanded text:
simul; quaedam per alios ac absque te. Quis sapiens, et intelliget haec? Non est quod simul; quaedam per alios ac absque te. Quis sapiens, et intelliget haec? Non est quod inter ista dormitet consideratio tua. Ego vero agenda domus tuae sub eo genere, quod novissimum posui, locanda censuerim. Per alium, ut dixi, illa facies. At is, si fidelis non fuerit, fraudabit: si non fuerit prudens, frau
Abbreviated transcription (Latin):
Nã sebnus estiuir ꝑ se sufficit simul ⁊ custodie ium̃tore ⁊ cure mẽ¬
sare. tu ꝑ te qͦmodo intende ualeas ⁊ tue doniui ⁊ dñ ꝑiter. de q̃ sc̾ptũ
est. O israel ꝙꝓ magria est domꝰ dñi ¶bacuũ ꝓrsus a sollicitudĩe
fere minore ⁊ uilium oportet ẽẽ ammũ tam magnis ⁊ tam multis
sꝙ portet Rectum quem nulla seorsum a dũtat sinstra intencio soportet
cautũ quẽ nulla subeat furtua suspicio  ꝓ portet iugilẽ quẽ nulla
a sese ab dutat ꝑegoma ⁊ curiosa cotitatio se portet firmũ qͣm nulla
contuciat repentina t̾batio s ꝓportet inuittũ quẽ nulla fatiget ut con¬
tinua tribulacõ sꝓportet amplũ quẽ nulla coartet Rei temꝑal amissis
slis te nõ dubites ⁊ bonis pͥuandum. ⁊ feriendũ malis si animũ dĩdẽs
et dei seb et tius ꝑit̾ recłis uolueris imꝑtiis ꝓcurandꝰ quem implices
qui ꝓte molat. ꝓ te dico. nõ tecũ seruedã ꝑtemet facies quedã ꝑte et alios

Expanded text:
e jumentorum, et curae mensarum: tu per te quomodo intendere valeas et tuae domui, et Domini pariter? de qua scriptum est: O Israel quam magna est domus Domini ! Vacuum prorsus a sollicitudine rerum minorum et vilium oportet esse animum, tam magnis et tam multis Oportet rectum, quem nulla seorsum avertat sinistra intentio. Oportet cautum, quem nulla subeat furtiva suspicio. Oportet vigilem, quem nulla ab sese abducat peregrina et curiosa cogitatio. Oportet firmum, quem nulla concutiat repentina turbatio. Oportet invictum, quem nulla fatiget vel continua tribulatio. Oportet amplum, quem nulla coarctet rei temporalis amissio. 18. His te non dubites et bonis privandum, et feriendum malis, si animum dividens, et Dei rebus, et tuis pariter reculis volueris impertiri. Procurandus quem implices, qui pro te molat. Pro te dico non tecum. Quaedam per temet facies; quaedam per te et alios
Abbreviated transcription (Latin):
E⁊ fidelis uolũtas tunt ꝓderit c̃ ei affatim suppetit sun de toto fagilitate
mantipet ᷑ effectiui i emittis sine enittatione parentib sCub denti gͥ onĩs
nullũ paciat᷑ contradictorem. Nemo qͥ dicat cur fecisti sic: potestatem
habeat excludẽ et adiictẽ iͦs uoluit. nutare mĩstros. tranfferre nĩst̾ia
ad quos ⁊ qͣndo uoluerit Ita timori sit om̃ib ut sit eo utilitatei p̾sit oĩb
ut om̃ib ꝓsit ⁊ de om̃ib./ Clandestinas ⁊ su surratas delationes nõ Reci¬
pias adusus eum. magis detractiones censueris sQuia hanc uelim ge¬
neralem tͥ constitrias reglam ut om̃em qui palã ueret᷑ dict̃. qd in aure
loquittus fuĩt suspecꝭ habeas sqd si te iudicante dicendũ corã. ille reuue¬
ut. delatorem Iudices nõ accusatorem Itaꝙ unus om̃ib fatienda In¬
uĩgat ⁊ uni om̃s rspondeant. Cu illi habeas fidẽ batans tibi ⁊ eccẽ d
Si quo minꝰ aut fidelis inueniat ᷑ aut p̃dens. si deli pocius ꝯmittẽ dũ¬

Expanded text:
e mancipetur effectui, cunctis sine cunctatione parentibus. Subdendi igitur omnes. Nullum patiatur contradictorem. Nemo qui dicat, Cur fecisti sic? Potestatem habeat excludere et admittere quos voluerit, mutare ministros, transferre ministeria ad quos et quando voluerit. Ita timori sit omnibus, ut sit et utilitati. Praesit omnibus, ut omnibus prosit, et de omnibus. Clandestinas et susurratas delationes non recipias adversus eum: magis detractiones censueris. Et hanc velim generalem tibi constituas regulam, ut omnem, qui palam veretur dicere quod in aure locutus est, suspectum habeas. Quod si te judicante dicendum coram ille renuerit, delatorem judices, non accusatorem. 19. Itaque unus omnibus facienda injungat, et uni omnes respondeant. Tu illi habeas fidem, vacans tibi et Ecclesiae Dei. Si quominus aut fidelis inveniatur, aut prudens, fideli potius committendu
Abbreviated transcription (Latin):
tibi mime negoͫ. Tolle equũ tuũ. ecce in stabło est. Et hora eade
Resignauit illi  quid dicis mͥ cugeni: Nõne alt̾ius scli res ẽ.
redisse legatum de t̾ra auri sine auro transisse ꝓt̾ram argẽti
et argentum nestisse. donũ in suꝑ qd pot̾at esse suspecũ illico
rerecisse .s S o inͥ locũ suauẽ ubi madit occasio memorãdi et
qͥ legacionẽ in ꝑtib acquitame ꝓp̾io sũ ꝑtib strenus adnũstrauit
id ꝙ ãnos plures⁊ rẽ loqͦr quã uidi. ipe trã cũ eo in t̾ra illa. cũ
a quodã pbr̃o pñtatꝰ illi ẽ prstis quẽ uulgo uocãt sturgionem
⁊ Resignauit solidos u.ͫ iuito ⁊ be̾cudo Itẽ cũ ẽẽmꝰ in queda oppido
dña illiꝰ oppidi ob̃tulit illi ꝓ deuocõne cũ manuthrio duas uł tres
ligneas oRefutiũ sion fuerũt qui posset legato dict̃ ditauim ꝰabra¬
hã. Ipe uõ cum samuele libere concionabat᷑ adoñis. Loquinũ deme cotã

Expanded text:
tibi imminere negotium. Tolle equum tuum, ecce in stabulo est. « Et hora eadem tibi imminere negotium. Tolle equum tuum, ecce in stabulo est. « Et hora eadem resignavit illi. Quid dicis, mi Eugeni? Nonne alterius saeculi res est, redisse legatum de terra auri sine auro? transiisse per terram argenti, et argentum nescisse? donum insuper, quod poterat esse suspectum, illico rejecisse? 14. Sed o mihi locum suavem, ubi incidit occasio memorandi et qui legationem in partibus Aquitaniae propriis sumptibus strenue administravit, idque annos plureso praesentatus illi est piscis, quem vulgo vocant sturgionem.  resignavit solidos quinque invito et verecundo. Item cum essemus in quodam oppido, domina illius oppidi obtulit ei pro devotione cum manutergio duas vel tres ligneas refutavit? Non fuerunt qui possent legato dicere: Ditavimus Abraham . Ipse vero cum Samuele libere concionabatur ad omnes: Loquimini de me coram
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ẜ non suffarcinati Simul ee glantes Non qd̵ curiosa
seu p̃ciosa queq̃ t̾raꝵ aculerint. ẜ qd reliquernt patẽ Rgnis
legem barbaris. quietem monast̾us. eccus ordinem. clitis disti¬
płinã. dõ populum acce ptabilem. sectatorem bonore oꝑumi sdignũ¬
nũc ad medium uenire factum dultis memorie martun oirr
regatione in dacia tam pauꝑ remeauit ut pene expenẜ ⁊equis
de ficientib iux pueniret florentiã. Ibi Epc̃ loci donauit ei equũ
quo pisas usq ui eiamꝰ tunt ꝑuectꝰ est. post tudie credo sequutꝰ¬
epẽ. eit enim illi causa cũ adusano. et agendi aderat diesicepit
requirẽ suffragia amicore. Cumꝙ ꝑsinglos sollicitarent Ibentimi
est ad martinũ. fiducia euut maior in illo. qui nõ posset ienior
eẽ recentis benesicu. Cũ martiꝰ decepisti me inquit nestiebam

Expanded text:
quidem, sed non suffarcinati: simul et gloriantes, non quod curiosa quidem, sed non suffarcinati: simul et gloriantes, non quod curiosa seu pretiosa quaeque terrarum attulerint, sed quod reliquerint pacem regnis, legem barbaris, quietem monasteriis, ecclesiis ordinem, clericis disciplinam, Deo populum acceptabilem, sectatorem bonorum operureor ad medium venire factum dulcis memoriae Martini nosus 441 aliquando legatione in Dacia, tam pauper remeavit, ut pene expensis et equis deficientibus, vix perveniret Florentiam. Ibi episcopus loci donavit ei equum, quo Pisas usque, ubi eramus tunc, pervectus est. Postridie, credo, secutuopus erat enim illi causa cum adversario, et agendi aderat dies coepit requirere suffragia amicorum. Cumque per singulos sollicitarentur, ventum est ad Martinum. Fiducia erat major in illo, qui non posset immemor esse recentis beneficii. Tum Martinus: « Decepisti me, » inquit: « nesciebam
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ fuictum. Qui Regib Iohannem exhibeant. egyꝰ pcus moysem. form¬
cantib finees. heliam ydolatris. helyseũ auaris. petrim iñciẽtib
õueant. minas pͥncipum non paue aut ẜ contempnãt qrui nõ
cũ turba intrent. nec cũ ira epeant. qui eccãs non spolient ẜenĩdẽt
fame ꝓuideant sue. nec muideant aliene. sQui orande scudiũ
gerant ⁊lsum habeant. ac de om̃i Re orõni plus fidant ꝙ sue
Industre ul labon quore ingressus pacificus molestus exitus sit
⁊ cũ innocentib Inuocentes. duros durs redarguant. malignãtes
ccherceant. Reddant retribucionem su ꝑbissQui non de dote uudue ⁊
pat̾iamio crucisixi se ul suos ditare festiñent /gcis dantes qd̵ gͣtis
accepunt/ gͣtis facientes iudiciũ Iniuriã pacientib uindictã in nacõĩb
tes contendat place̾ t̾ place deo słrui ad te redeant fatigati

Expanded text:
sed fructum; qui regibus Iohannem exhibeant, Egipciis Moysen, fornsed fructum; qui regibus Iohannem exhibeant, Egipciis Moysen, fornicantibus Finees, Heliam ydolatris, Helizeum avaris, Petrum mencientibus, foveant, minas principum non paveant, sed contempnant; qui non cum turba intrent nec cum ira exeant; qui ecclesias non spolient, sed emendfame provideant sue nec invideant aliene; qui orandi studium gerant usumque habeant, ac de omni ‹re› oracioni plus fidant quam sue industrie vel labori; quorum ingressus pacificus, molestus exitus sit; et cum innocentibus innocentes, duros dure redarguant, malignantes coherceant, reddant retribucionem superbis; qui non de dote vidue et patrimonio crucifixi se vel suos ditare festinent gratis dantes, quod gratis acceperunt, gratis facientes iudicium iniuriam pacientibus, vindictam in nacionibbsentes, sive praesentes contendant placere tibi, placere Deo. Qui ad te redeant fatigati
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ. Qui aduemientiũ nõ manꝰ accendãt ẜ neccessitates
kiui scent iurilit̾ ꝓ afflittis ⁊ Indicent in equitate ꝓ masne¬
tis t̾re eui sunit ꝯpositi ad mores ꝓbati ad stimoniã. pati
ad obedienciã. mansueti ad patienciã. subietti ad disti plinam
Rigedi ad censuram catholici ad fidem fideles ad dispensacõe
conordes ad pacem conformes ad uuitatemsqrui sint in Iudicio
qa : coͣnsilio ꝓuidi.in iubendo discireti. in disponendo indusqͣ. in
agendo sirenui. in loquendo modestrm aduisitatem secure. in ꝓspi¬
tate deuoti. in zelo sobrii. in nuẜicordia non remissi. in occio nõ
ociosism hospicio non dissoluti. in conuuio non effusi. in curea
fer familiaris non anxru. a liene non cupidi. sue non ꝓdigi. ubiq
net uissi renuant. nec nõ iussi affectent / Qui qd̵ uereconde excusãt
oestinaciꝰ non recusent. Eui missi post aurum non eant. ẜ xpi se
qntur / qui questum legacionem nõ estiment. nec requirant datum

Expanded text:
a deo, qui adventancium manus non attendant, sed necessitates; qui stent viriliter pro afflictis et iudicent in equitate pro mansuetis terre; qui sint compositi ad mores, probati ad sanctimoniam, parati ad obedienciam, mansueti ad pacienciam, subiecti ad disciplinam, rigidi ad censuram, catholici ad fidem, fideles ad dispensacionem, concordes ad pacem, conformes ad unitatem; qui sint in iudicio recti, in consilio providi, in iubendo discreti, in disponendo industrii, in agendo strennui, in loquendo modesti, in adversitate securi, in prosperitate devoti, in zelo sobrii, in misericordia ‹non› remissi, in ocio non ociosi, in hospicio non dissoluti, in convivio non effusi, in cura rei familiaris non anxii, aliene non cupidi, sue non prodigi, ubiqnec iussi rennuant nec non iussi affectent; qui quod verecunde excusant, obstinacius non recusent; qui missi post aurum non eant, sed Christum sequantur; qui questum legacionis non estiment nec requirant datum,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tuaͣnã cũ nicħ hore est. nõ plane fidelis dispenfacio ẜ cͣdelis
dissi pacio est ¶Nõnuilla tñ monast̾ia sita in diu̾sis ep̃atib / asd̾ spe¬
cialius ꝑtinuerint ab ip̃a sui fudatione ad sedem a płitam ꝓ bolrnͭ
qd̵ molitur ambitio impaciens subrettionis et hec diga deliis suit¬
¶Cuꝑ est ut genalit̾ suꝑ uniu̾sum eccẽ statũ urgo let consedacõ tua
si plebes cłicis. si cliti sac dotib. si sac̾dotes dõ in ea qua opportet
lumlitate subietti sintssi in monast̾ris et religiosis locis ẜuet᷑
ordo. uirelet disciplma si suꝑ pͬua oꝑa et doginata cenẜa eccastit

Expanded text:
 Nam cum nil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelis dissipatio est. Nonnulla tamen monasteria, sita in diversis episcopatibus, quod specialius pertinuerint ab ipsa sui fundatione ad Sedem apostolicam pro voquod molitur ambitio impatiens subjectionis. Et haec dicta de hiest ut generaliter super universum Ecclesiae statum intendat consideratio tua: si plebes clericis, si clerici sacerdotibus, si sacerdotes Deo in ea, qua oportet, humilitate subjecti sint; si in monasteriis et religiosis locis servetur ordo, vigilet discipl
Abbreviated transcription (Latin):
derem in bita mea eccłiam dei talib inuiꝑam colũ puis /ꝙ. si dm̃ mer
sponsã ceruerem tante cõissam fidertante treditã puritati sclr me
beatiꝰ / quid ue securiꝰ cũ eiusmodi crca me uite mee ⁊ custodes spetta
rem simul et testes / Quib omĩa mea secure comicter⁊ cõrgunitare ꝯse

Expanded text:
 in vita mea ecclesiam dei talibus innixam columpnis! O si domini mei sponsam cernerem tante commissam fidei, tante creditam puritati. Quid me beacius, quid me securius, cum eiusmodi circa me vite meerem simul et testes? Quibus omnia mea secreta secure committerem, communicare
Abbreviated transcription (Latin):
est in facie qd sormides ẜ pũgit a caudassead talium
blandicias cor tuũ ut assolet moliri senseris smemneris
suerint tuc̃ id qd̵ deteriꝰ est Pari ponde̾ estimaiu̾e̾ eius humliͭ ͤ
qui tunet. ⁊ eius qui sꝑat suni callidi ⁊ dolosi ꝓpͥmii esse solet tũt
pretendẽ humilitatẽ cũ aliquid obtinẽ uoluit. de qualib dic̃ ssipta
est qui se luuiliat neqͥt̃. ⁊ int̾iora eius plena sunt dolosde uobis

Expanded text:
est in facie quod formides: sed pungit a cauda. 10. Si ad talium est in facie quod formides: sed pungit a cauda. 10. Si ad talium blanditias cor tuum, ut assolet, molliri senseris, memineris fuerint, tunc id quod deterius est . Pari pondere aestimaveris ejus humilitatem qui timet, et ejus qui sperat. Viri callidi et dolosi proprium esse solet tunc praetendere humilitatem, cum aliquid obtinere voluerit: de qualibus dicit Scriptura: Est qui se humiliat nequiter, et interiora ejus plena sunt dolo . De vo
Abbreviated transcription (Latin):
non inconsidõte ut uedes eligendi qui s. leu oolligendi funt
in opus mĩstu h. tuũ est inda qmꝙ euocare et asfistere
⁊ exemplo morstisenes nõ iuuenes. s senes nõ tã etate ꝙ
morib quos tũ nosti quia senes poputi sunt an nõ elicẽdi
de toto orbe orbem iudicatur ssane huit neg᷑ nõ se ingerat rogas
consilio nõ pͥce agendum est ssunt q̃ neccesẜio a nobis rogãtiũ¬
aut extorquet imprrtimitas aut neccitas meturꝭ et istud in
hus q̃ nra sunt Iobe aut nõ licet qd uolo faice. quis locus Ro¬
ganti insi forte qui meregat hoc Rogat ut qd̾ uult uella
liceat michi ⁊ non magis ut ueli alius ꝑalio aliis forte
Iam iudicatus est suec int̾est ꝑse an ꝑ aliũ quis Roget aicũ
airiã srequẽtãtem. qui inisi siͣt de cuna ad idem nons ꝑ¬
tine ombienciũ genꝰ adulantẽ et ad placitũ cuibn coãtẽ
unũ de ssogantib puta etfesi nichil abgauit̃ screrio e nõ

Expanded text:
non inconsiderate, ut vides, eligendi quique seu colligendi sunt non inconsiderate, ut vides, eligendi quique seu colligendi sunt in opus ministerii hujus. Tuum est undecumque evocare et adsciscere tibi, exemplo Moysi, senes , non juvenes; sed senes non tam aetate quam moribus, quos tu nosti, quia senes populi sunt. An non eligendi de toto orbe, orbem judicaturi? Sane huic negotio non se ingerat rogans. Consilio, non prece agendum est. Sunt quae necessario a nobis rogantiuut extorquet importunitas, aut necessitas meretur. At istud in his quae nostra sunt. Ubi autem non licet quod volo facere, quis locus roganti? Nisi forte qui me rogat, hoc rogat, ut quod vult, velle liceat mihi, et non magis ut velim. Alius pro alio, alius jam judicatus est. Nec interest, per se, an per alium quis roget. Clericum curiam frequentantemdulantem, et ad placitum cujusque loquentem, unum de rogantibus puta, etiamsi nihil rogaverit. Scorpioni non
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. hũ seduli t̾ hii intimi sũt. Quã obrem si boui sunt
tibi potissimũ sũt. si mali eque plꝰ tibi. Nec te diperis sa¬
nũ dolentem latera. hoc ẽ ne te dip̾is uonũ malis inuitẽtẽ
aut si uonus sisibonitas tua soluis ꝙ̃ fruitũ afferre potest
dicut in suꝑiore libro dixisse me meninu sqruid in quã emola¬
menti affert ecc̃iis dei tua uius hois iusticia. ubi sentencia
pualet alit affectorum ¶Sed n t̾ita e tua bonitas obsessa mał
non mag̃ ꝙ sanitas uiciuo serpente Non ẽ quo te subducas malo
intestmo set ebegione bonũ domesticũ eo amplius qͥ segius Iuuat
set sine leuẽt siue gͣuent. cui Retius imputandũ quãtibi qui
tales aut eleccesti aut admisisti snon de omĩb dico nã sũt qͦs
non elecesti. ẜ ip̃i tesat potestatẽ nõ gñt insi ꝙͣ tu eis aut
tubueris aut ꝓmisissad idem gͦ reu̾bmi. tibi imputa quitqͦd
pacieris ab eo qui sure te potest face inchal Iliis exceptis deceld

Expanded text:
tui sunt, seduli tibi, hii intimi sunt. Quam ob rem si boni sunt, tibi potissimum sunt; si mali eque plus tibi. Ne te dixeris sanum dolentem latera, hoc est, ne te dixeris bonum malis innitentem. Aut si bonus sis, bonitas tua solius, quem fructum afferre potestni . Quid, inquam, emolumenti affert Ecclesiis Dei tua unius hominis 439 justitia, ubi sententia praevalet aliter affectorum? Sed nec tuta tibi tua obsessa malis, non magis quam sanitas vicino serpente. Non est quo te subducas malo intestino. Et e regione, bonum domesticum eo amplius, quo saepius juvat. Sed sive levent, sive gravent, cui rectius imputandum quam tibi, qui tales aut elegisti, aut admisisti? Non de omnibus dico: nam sunt quos non elegisti, sed ipsi te. At potestatem non habent, nisi quam tu eis aut tribueris, aut permiseris. Ad idem ergo revertimur. Tibi imputa quidquid patieris ab eo qui sine te potest facere nihil. His exceptis, de caetero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ coluptas si qͣmͦ eos possent ꝑare dño plebem ꝑfetã. id om̃imodis
sattagebant ecl in multa contattione cordis et corꝑis. in labore et
bet. Eubũt disimilis lalde longe in aliud nutata funt studia
⁊ btinã nõ in perꝰ turatam̃ ⁊ auxietas. et emulatio ⁊ sollicitudo
fateor ꝑseuenent. Franslata ħ nõ inuuita Iestimonu cobis płri¬
des qpti net suestantie ꝓtitis nõ magis qͣ̃m ꝓnter diu̾sa aũt cotato
dissimsinediẽ facit: magna abusio. paro si ad os legio latons
ad manus omio rrspicuit. non iuu̾to tamẽsom̃e paipaile negoͫ¬

Expanded text:
que voluptas, si quo modo eos possent parare Domino plebem perfectam. Id omnimodis que voluptas, si quo modo eos possent parare Domino plebem perfectam. Id omnimodis satagebant, etiam in multa contritione cordis haec? Subiit dissimilis valde; longe in aliud mutata sunt studia, et utinam non in pejus. Cura tamen et anxietas, et aemulatio, et sollicitudo, fateor, perseverant. Translata haec, non imminuta. Testimonium vobis perhibeo, quod nec substantiae parcitis, non magis quam ante. Diversa autem locatio dissimilitudinem facit. Magna abusio! pauci ad os legislatoris, ad manus omnes respiciunt. Non immerito tamen. Omne papale nego
Abbreviated transcription (Latin):
et put oportet suade̾ ꝯt lotus dubius. ⁊ strupulosa incidit dis¬
putatio. Nam uͥ adoriar dice̾ qd sencior uĩdeo satis quid ĩinet
Clamabit᷑ insuetum. nã iustum negari nõ pot̾it sEgo no ne in¬
suetum quids̃ assenseñ Nepe assuetũ fuisse sc̃io ac ꝑ h mdissuetũ
potuisse tẽnie. ẜ non redire in insuetum san s assuetum quie ueget. qd
constat. nõ medo aliq̃ndo fattum ẜ aliqͣm dui factitatum Rr̾d illud fr
dicam et non ꝓderit. Lur I truna non placebit sarapis plus maiestati
quã ueritati stiuentib suerũt ainte te . qui se totos ouib pastendis ex¬
empendentes Impendẽ curar Impendẽ substanciã impendere ⁊ st ip̃os
uñde unus illore et ego ait suꝑ impendar ꝓ amiab nr̃ĩs. Et tanꝙͣ
diceñt non benimꝰ istiari ẜ mĩstrare pouebant quotiens oportiusset
sine sxta euuãheliũ. uiuis erat de subdictis questuo. sna põpa bna¬

Expanded text:
et prout oportet, suadere. 3. At locus dubius, et scrupulosa incidit diset prout oportet, suadere. 3. At locus dubius, et scrupulosa incidit disputatio. Nam ubi adoriar dicere quod sentio? Video satis quid imminet. Clamabitur insuetum; nam justum negari non poterit. Ego vero ne insuetum quidem assenserim. Nempe assuetum fuisse scio, ac per hoc in dissuetum potuisse venire: sed non redire in insuetum. An vero assuetum quis neget, quod constat non modo aliquando factum, sed aliquandiu factitatum? Quid illud sit dicam, et non proderit. Cur? Quia non placebit satrapis, plus majestati quam veritati faventibus. Fuerunt ante te qui se totos ovibus pascendis eximpendentes. Impendere curam, impendere substantiam, impendere et se ipsos. Unde unus illorum: Et ego, ait, superimpendar pro animabus vestris . Et tanquam dicerent, Non venimus ministrari, sed ministrare; ponebant, quoties oportuisset, sine sumptu Evangelium. Unus erat de subditis quaestus, una pompa, una
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ docuit deus. qr uiuisquisq scdm̃ suũ laborem accipiet nõ sedm
ꝓuentuuu ⁊ oblpe in laborib potius sp̃ in ꝓfectib głandũ putauit
sicut alibi quoꝙ hales ipsum dicentem. in laboril płmiis Ita qso
⁊ aupretate curabit. planta. riga. fer curã. et tuas expliciuste
ptes Sane incrementu u uoluit dabit deus no tu sobi forte no¬
luit. tͥ deꝑet ncħ. dicente sc̃ptura Reddet deus incedem laboꝵe score
suore securꝰ lalor quẽ nullꝰ ualet euatuare defectꝰ. et hoc dix̃im
absq p̾iudicio diuine potentie ⁊ bonitatis secio induratũ cor popłi
ħͦ. ẜ potens est deus de lapidib istis sustitare filios abrahe squis
scit si reuertatur et ignostat conũtat et sanet eossẜ nõ est ppor̃ti
michi dictare dõ quid face̾ debeat tibi utinã possim que oportet

Expanded text:
quem docuit Deus, quia unusquisque secundum suum laborem accipiet , non secundum quem docuit Deus, quia unusquisque secundum suum laborem accipiet , non secundum proventum. Et ob hoc in laboribus potius quam in profectibus gloriandum putavit, sicut alibi quoque habes ipsum dicentem: In laboribus plurimis . Itaet anxietate curabit. Planta, riga, fer curam; et tuas explicuisti  al., explevisti partes. Sane incrementum, ubi voluerit, dabit Deus, non tu. Ubi forte noluerit, tibi deperit nihil, dicente Scriptura: Reddet Deus mercedem laborum sanctorum suorum . Securus labor, quem nullus valet evacuare defectus. Et hoc dixerim absque praejudicio divinae potentiae et bonitatis. Scio induratum cor populi hujus: sed potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Quis scit si revertatur et ignoscat, convertat et sanet eos? Sed non est propositi mei dictare Deo quid facere debeat: tibi utinam possim, quae oportet
Abbreviated transcription (Latin):
fora ꝓcessit sdemide om̃e qd̵ ꝑpam arcitur te p̃nte. id tibi tũt pius
Int̾est a ẽ santtitatis tue. ut quos pͥocculis habes ita ordinati ita
suit informati qͣtmiꝰ totius honestatis ⁊ ordñno ip̃ĩ speculũ ip̃i
fuit forma Inuemant᷑ pre cet̾is opportet expediti ad officia sydonei ad facͣ¬
ad pletes erudiendas solliciti. cucũspeti ad sese custodiendos in om̃i
castitate Ird de populo loquar. pplus Romanus est. nec breuiꝰ potui
tui assueta. Tens inmittis ⁊ intractabilis usq ad huc /subdi nestia.
insi cũ nõ ualet resistere setn plaga tibi incũbit cura hecꝰ dissi¬
mulare nõ licet. Ndes me forsitã fore incurabilem ꝑ suasus. Noli
diffide. curam epicteris. nõ curacõnem sdemq audistii curam illius
habe ⁊ non cura uel sana illũ scerũ dicit quidã. nõ est in me dico
caui. u̾bum in solens religiosissime iutans. alias autem nouerat hõ

Expanded text:
forma processit. Deinde quod perperam agitatur te presente, id tibi turpius. forma processit. Deinde quod perperam agitatur te presente, id tibi turpius. Interest glorie sanctitatis tue, ut quos pre oculis habes, ita ordinati, ita sint informati, quatenus tocius honestatis et ordinis ipsi speculum, ipsi sint forma. Inveniantur pre cetad plebes erudiendas solliciti; circumspecti ad sese custodiendos in omni castitate. Quid de populo loquar? Populus Romanus est. Nec brevius potui, tui assueta; gens immitis et intractabilis usque adhuc, subdi nescia, nisi cum non valet resistere. En plaga: tibi incumbit cura haec, dissimulare non licet. Rides me forsitan, fore incurabilem persuasus. Noli diffidere; curam exegeris, non curationem. Denique audisti: Curam illius habe ; et non, Cura, vel, Sana illud. Verum dixit quidam: Non est in medico scavi, verbum insolens religiosissime vitans. Alias autem noverat homo 436
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ uemens sp̾mis itaꝙ considãcõnis ptib libris pͥorib ꝑtrattatie
sunuu̾ationem. nõ oblunonẽ. uehementiꝰ urgent. turbulentiꝰ nrut
uerendum ne obruant seioca huiõi qͣm̃ sobna ⁊ iutenta ꝯ sideracõe
opus sit. ꝓote exꝓimento edoctum satis nõ ambigosalioqum si nõ
cauta opportimaq int̾uemat considacõ. occupatio ꝯtinuabit᷑ ⁊ cexa¬
tioiis non ent modꝰ. et sollicitudimus non eut fiis. Non tempus
uatuũ. non lberum cor. plus laboris ⁊ minꝰ stilitatis sdito autẽ in¬
stancia illa tua cotidiana. ab urbe. acuua. a domestica eccã tua. hec
cure teuers debitor slquoꝙ qui tͥ cotidie assistunt Cemores popul.
oibis iudices ⁊ qui item de domo ⁊ iñsa tua suit capellam. cubiculari
m̃stri quiꝙ diu̾sio deputati officus in obsequiũ tui hn te femili¬
anꝰ ioisitate si eqũtus pulsant molestiꝰꝙ sollicitat shrisũt qui¬
qui non uerentur sustitare dilegtam ⁊ anteꝙ̃ uelit set ꝑmo quidem

Expanded text:
ens. Primis itaque considerationis partibus libris prioribus pertractatis, simulationem, non oblivionem. Vehementius urgent, turbulentius irruunt: verendum ne obruant. Circa ejusmodi quam sobria et intenta consideratione opus sit, proprio te experimento edoctum satis non ambigo. Alioquin si non cauta opportunaque interveniat consideratio, occupatio continuabitur, et vexationis non erit modus, et sollicitudinis non erit finis. Non tempus vacuum, non liberum cor: plus laboris, et minus utilitatis. Dico autem, instantia illa tua quotidiana, ab urbe, a curia, a domestica ecclesia tua. Haec, curae teneris debitor. Hi quoque qui tibi quotidie assistunt seniores populi, orbis judices; et qui item de domo et mensa tua sunt, capellani, cubicularii, ministri quique diversis deputati officiis in obsequium tui. Hi te familiarius visitant, frequentius pulsant, molestiusque sollicitant. Hi sunt qui non verentur suscitare dilectam, et antequam ipsa velit.
Abbreviated transcription (Latin):
tes ͤ. rebelles lͦ quidẽ int̾ius malũ tenrunt pnaipia postiora
ꝓdunt berbosii adoc̃estentem ⁊ studentem eloquentie cũ sapiẽtie
unuiss hoc pestilente genẽ hominũ cure tͥ maxnue sit nitro¬
ducẽ tales quos postinodum introduxisse non peniteat s⁊ urpe
est. tibi sepus nattare qd̵ feceris et indiciũ tuũ freqñter prcliear
non decet dilient̾ ꝓuide om̃e qd̵ faccendũ erit. Tratta apd̃
te ⁊cũ ltis qui te dilitunt Eratta ante factum qr post factũ
sera retractacõ est Dapientis consiliũ est. omĩa fat cũ ꝯfilio
⁊ post factũ nõ penitebis ¶Et hoc tͥ ꝑsuade qui adnuctende
spe meliorãdi at auia bonos facilius recipe ꝙͣ face̾ ꝯsueuit
cuerendi sane quib nec deffertus tuneatur nec ꝓfectꝰ optet᷑
ut pote Iam ꝑ fectie. Iamq non uolentes neq cuerentes assimito

Expanded text:
ces, rebelles? Quod quidem interius malum tegunt principia, posteriora produnt. Verbosulum adolescentem, et studentem eloquentiae cum sapientiae universo hoc pestilenti genere hominum, curae tibi maxime sit introducere tales, quos postmodum introduxisse non poeniteat. Turpe est tibi saepius retractare quod feceris, et judicium tuum frequenter periclitari non decet. Diligenter proinde omne quod faciendum erit, tracta apud te, et cum his qui te diligunt. Tracta ante factum, quia post factum sera retractatio est. Sapientis consilium est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis . Et hoc tibi persuade, qui admittendi spe meliorandi: at curia bonos facilius recipere, quam facere coquaerendi sane quibus nec defectus timeatur, nec profectus optetur, utpote jam perfectis. 12. Itaque non volentes, neque currentes
Abbreviated transcription (Latin):
leranda ꝑ temꝑe non affectanda ꝑ debito ad ea te potius in cito
quorum te scio de bitorem et si purpinatꝰ et si deauratꝰ incedens
nõ est qͣd orreas oꝑam euram ue pastoralem pastono heres suõ est
qd̵ erubestas eiuangliũ. ꝓꝙͣ si uolens enangeliz aerint apłos

Expanded text:
leranda pro tempore, non affectanda pro debito. Ad ea te potius incito, leranda pro tempore, non affectanda pro debito. Ad ea te potius incito, quorum te scio debitorem. Etsi purpuratus, etsi deauratus incedens, non est tamen quod horreas operam curamve pastoralem, Pastoris haeres: non est quod erubescas Evangelium. Quanquam si volens evangelizes, inter Apos