comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tͥmonii contractus fuit. Ita
etiam post diluuiũ quo uniũ¬
sum pene genus humanum
deletum ẽ: scd̃m preceptũ dic¬
tum ẽ filiis noe. crescite & mul¬
tiplicamini. Multiplicato ue¬
ro homine scđm indulgentiã
contractum ẽ: non scđm un
diu̾sis modis accipitur: scili¬
cet pro concessione: ꝓ remis¬
sione: ꝓ ꝑmissione. Et est ꝑ¬
missio in nouo testamento de
minorib bonis: & demunorib
malis. De minorib bonis est
conuigium: quod ñ merẽt pal¬
mam: sed est in remedium. De
minoribꝰ masis. idest de ueni¬
alibus ẽ coitus: quẽ fit causa
incontinentie. Illud. idest con¬
uigium indulgetur: idest con¬
ceditur. Illud uero. idest coitꝰ
talis ꝑmittitur. idest tolerãt᷑:
ita qͦd non ꝓhibetur.
Qd̾ bone nuptie sint.

Expanded text:
monii contractus fuit. Ita enim post diluvium, quo universum pene humanum genus deletum est, secundum praeceptum dictum est filiis Noe: Crescite et multiplicamini. Multiplicato vero homine, secundum indulgentiam contractum est, non secunversis modis accipitur, scilicet, pro concessione, pro remissione, pro permissione. Et est permissio in novo Testamento, de minoribus bonis, et de minoribus malis. De minoribus bonis est conjugium, quod non meretur palmam, sed est in remedium. De minoribus malis, id est, de venialibus, est coitus qui fit causa incontinentiae, illud scilicet conjugium indulgetur, id est, conceditur. Illud vero, id est, coitus talis, permittitur, id est, toleratur, ita quod non prohibetur. Quod nuptiae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
facultatẽ tam̃ baptirandi nõ
amisit. Quod uero augꝰ ait.
intelligt̾ dictũ de hereticis. qͥ
ñ sententia eccłȩ. sed prauita¬
te sensꝰ sui: a fidei ueritate ac
doctrine unttate diuisi st̃. Qui
licet tales sint. uis tam̃ ordinan¬
di & consecrandi hñt.⁊ qͥ ab eis
ordinant᷑ ante manifestã pre¬
cisionem. etiam sicum eis aꝑ¬
te exierint. & sententia ecclȩ
dampnati fuerint. tamen si
redierint iterum ordinandiñ
st̃ ⁊uͥ cumq legit᷑ de ordina¬
tis ab hereticis. quod seruatiᷤ¬
eis ordinib ministrare uale¬
ant: uł iterum ordinandi ñ sit:
de huiusmodi accipiendũ dic̃t.
Nam postquam precisi fuerit
& dampnati iudicio ecclȩ uis
ordinandi & consecrandi eis de¬
tractum asserunt: ut degra¬
datis uel excommunicatis.
lii uero dicunt sacramenta
ab hereticis etiam precisis.
scđm formam ecclȩ celebrata
uera eẽ & rata: quia recedenteᷤ
abeccł̃a ius dandi & consecran
reticis ordinant᷑ cum redeunt.

Expanded text:
facultatem tamen baptizandi non facultatem tamen baptizandi non amisit. Quod verintelligunt dictum de haereticis, qui non sententia Ecclesiae, sed pravitate sensus sui a fidei veritate ac doctrinae unitate divisi sunt; qui licet tales sint, jus tamen ordinandi et consecrandi habent. Et qui ab eis ordinantur ante manifestam praecisionem, etiamsi cum eis aperte exierint, et sententia Ecclesiae damnati fuerint; tamen si redierint, iterum ordinandi non sunt. Et ubicumque legitur de ordinatis ab haereticis, quod servatis ordinibus ministrare valeant, vel iterum ordinandi non sint, de hujusmodi accipiendum dicunt. Nam postquam praecisi fuerint et damnati judicio Ecclesiae, jus ordinandi et consecrandi eis detractum asserunt, ut degradatis, vel excommunicatis. Alii vero dicunt sacramenta ab haereticis et praecisis secundum formam Ecclesiae celebrata, vera esse et rata, quia recedentes ab Ecclesia jus ordinandi et consecrandreticis ordinantur, cum redeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& eccłe. quia eis illicite utant᷑
non modo heretici. sed etiã õs
impii: sed illi corrigendi sunt &
puniendi: illa autẽ agnoscẽda
& ueneranda. Item gregorius.
Quod dicitis ut qui ordinatuᷤ ẽ
iterum ordinetur. ualde ridicu¬
losum ẽ: ut enim baptiratus se¬
mel iterum baptirari ñ debet:
ita qui consecratus ẽ semel in
eodem ordine non ualet iterũ
consecrari. His aliisq auctori¬
tatib uidetur asseri. in om̃ib
impiis etiam in hereticis preci¬
sis uel dampnatis xp̃i sacra¬
menta ꝑmanere. cum iuredan¬
di: posst̃ enĩ dare. sed ꝑnitiose:
& quib dederint non sunt ite¬
rum ordinandi: quȩ premissis
ex opposito obuiare uidentur.
tali uel epãli unctione. ab eccła
recedentes baptismi quidem
dandi ius retinere:sed ñ habere
facultatem tͥbuendi sacros or¬
dines. uel consecrandi dñicum
corpus. postquam precisi sunt¬
& dampnati ab eccła: sicut de¬
gradatus ep̃c. non habet potes¬
tatem largiendi sacros ordineᷤ:

Expanded text:
esiae, quia eis illicite utantur non modo haeretici, sed etiam omnes impii; sed illi corrigendi sunt et puniendi, illa autem sunt agnoscenda et veneranda. Item Gregor.: Quod dicitis ut qui ordinatus est iterum ordinetur, valde ridiculosum est: ut enim baptizatus semel, iterum baptizari non debet, ita qui consecratus est semel, in eodem ordine non valet iterum consecrari. His aliisque auctoritatibus videtur asseri in omnibus impiis, etiam in haereticis praecisis et damnatis, Christi sacramenta permanere cum jure dandi. Possunt enim dare, sed perniciose; et quibus dederint, non sunt iterum ordinandi; quae praemissis ex opposito obviare videntur. tali vel episcopali unctione ab Ecclesia recedentes, Baptismi quidem dandi jus retinere, sed non habere facultatem tribuendi sacros Ordines, consecrandi dominicum corpus, postquam praecisi et damnati sunt ab Ecclesia, sicut degradatus episcopus non habet potestatem largiendi sacros Ordines;
Abbreviated transcription (Latin):
extra uinculum pacis sunt Nie¬
ria ẽ: sicut non recte habet qui
ab unitate recẽdit. sed tamen
habet. & ideo redeunti non red¬
ditur: sic etiam non recte dat
qui ab unitate recẽdit. sed ta¬
men dat: & ideo quia ab eo ac¬
cipit. uenienti ad unitatẽ non

Expanded text:
extra vinculum pacis sunt. Nextra vinculum pacis sunt. Na est. Infra. Sicut non recte habet qui ab unitate discedit, sed tamen habet, et ideo redeunti non redditur; sic etiam non recte dat, qui ab unitate discedit, sed tamen dat, et ideo quod ab eo accepit venienti ad unitatem non
Abbreviated transcription (Latin):
pro bono pacis correcto scis¬
matis errore suscepti st̃. & si
uisum ẽ opus ẽẽ ut eadẽ officia
gererent quȩ agebant: ñ sunt
rursus ordinãdi. s sicut bap¬
tismꝰ in eis ita ordinatio mansit
integra: quia in precisione fu
erat uitium. quod unitate pa¬
cis ẽ correctũ. ñ in sacramenti ᷤ
& cum ipsi expedire uidet᷑ ec¬
clesie. ut prepositi eoꝵ ueniẽ¬
tes ad catholicam societatẽ. ho¬
nores suos ibi ñ amministrent:
ñ eis tamen ipsa ordinationis
sacramenta detrahunt᷑. sed su¬
ꝑ eos manent. Ideoq non eis
manus imponitur: ne non ho¬
mini. sed ipsi sacramto fiat in¬
uiria. Sicut autem in baptimo
ẽ quod ꝑ eos dari possit. sic in
ordinatione uis dandi ẽ. utr̃q
quidem ad ꝑnitiem suam. sed
aluid est non habere. aluid ꝑ¬
nitiose habere: aliud salubrit̃
habere. Idem. De his qui ab ec¬
clesie unitate separati sunt. nł¬
la iam questio ẽ. quin habeat
& dare possint: sed ꝑnitiose ha¬
bent. ꝑnitioseq dant: quia

Expanded text:
i bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, etiamsi uisum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinati, sed sicut baptismus in eis ita ordinatio mansit inerat vitium, quod in unitate pacis est correctum; non in sacramentis,  cum ipsi expedire videtur Ecclesiae, ut praepositi eorum venientes ad catholicam societatem, honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa Ordinationis sacramenta detrahuntur, sed super eos manent. Ideoque non eis manus imponitur, ne non homini, sed ipsi sacramento, fiat Injuria. Sicut autem in Baptismo est jus, quod per eos dari possit, sic in Ordinatione jus dandi est: utrumque quidem ad perniciem suam. Sed aliud est non habere, aliud perniciose habere, aliud salubriter habere. Idem: De his qui ab Ecclesiae unitate separati sunt, nulla jam quaestio est quin habeant et dare possint; sed perniciose habent, pernicioseque dant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dici. Primo quia nulla osten¬
ditur causa. cur ille qui illud
baptisma amittere ñ potest:
ius dandi possit amittere.
Utrumq enim sacramentũ ẽ:
& quadam consecratione utrũq
homini datur: illud cũ baptira¬
tur. & ulud cum ordinat᷑. id̃oꝙ
ñ licet in catholica utrũq ite

Expanded text:
dici: primo, quia nulla ostendici: primo, quia nulla ostenditur causa cur ille qui illud Baptisma amittere non potest, jus dandi possit amittere. Utrumque enim sacramentum est, et quadam consecratione utrumque homini datur: illud cum baptizatur, et illud cum ordinatur. Ideo non licet in catholica Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
eo etiam testatur extra eccle¬
siam nec rata ẽẽ sacerdotia:
nec uera ẽẽ sacͥficia. Idem etiã
dicit ꝑ crudelissimã uesaniã¬
in alexandrina sede. omniũ
sacramentoꝵ lumen extinctũ:
intercepta ẽ sacͥficii oblatio:
defecit crismatis scĩficatio: &
parricidalib manib impioꝵ
omnia se subtraxere misteria.
Huis aliisq testimoniis astrui
uidetur: sacramenta eccłastica.
precipue corporis & sanguini.¬
ordinationis & confirmationi.
ꝑ hereticos ñ posse ministrari.
Auctoritates ponit: que
uidentur premissis obuiare.
contra autem alii sentire ui¬
dentur: quod ab hereticiᷤ
etiam precisis. sacri ordines
sicut & baptismus tradi uale¬
ant: nec ab hereticis redeunteᷤ
qui illic ordinati st̃ & baptira¬
ti. iterum ordinandi sunt. si¬
cut nec baptirandi. Unde au¬
gustinus. De hereticis etiã
dampnatis quod quidã dict̃.
baptisma quod accepit non
ammittit: qui recedit ab eccła
uis dandi quod accepit amittit:
multis modis apparet inantt̃

Expanded text:
eo etiam testatur extra Ecclesiam nec rata esse sacerdotia, nec vera esse sacrificia. Idem etiam dicit per crudelissimam vesaniam Alexandrina sede omnium sacramentorum lumen extinctum. Intercepta est sacrificii oblatio, defecit chrismatis sanctificatio, et parricidalibus manibus impiorum omnia se subtraxere mysteria. His aliisque testimoniis astrui videtur sacramenta ecclesiastica, praecipue Corporis et SanguiniOrdinationis et Confirmationis, per haereticos non posse ministrari. 2. Auctoritates ponit quae videntur praemissis obviare. Contra autem alii sentire videntur quod ab haereticis etiam praecisis sacri ordines, sicut et Baptismus, tradi valeant; nec ab haereticis redeuntes, qui illic ordinati sunt et baptizati, iterum ordinandi sunt, sicut nec baptizandi. Unde Augustinus: De haereticis etiam damnatis quod quidam dicunt, Baptisma quod accepit non amittit, qui recedit ab Ecclesia, jus dandi quod accepit amittit, multis modis apparet inaniter
Abbreviated transcription (Latin):
culpam pati diaboli tirannidem.
Sugitur d̾s qui utriq preerat.
potentia hominẽ liberare uellet:
sola uissionis uutute hominem
poterat rectissime liberare: Ped ob
causam premissam iusticia humi¬
litatis uti uoluit. Qui dum in car¬
ne mortali crucifixus ẽ. iustificati
sumus: sdest ꝑ remissionem pecca¬
torum eruti de potestate diaboli:
& ita axp̃o iusticia diabolus uic¬
tus ẽ. non potentia. Quomodo
autem in eius sanguine nobis
peccata sint dimissa: supra expo¬
situm est.
De traditione xp̃i que

Expanded text:
culpam pati diaboli tyrannidem. culpam pati diaboli tyrannidem. Si ergo Deus, qui utrique praeerat, potentia hominem liberare vellet, sola jussionis virtute hominem potuit rectissime liberare; sed ob causam praemissam justitiae humilitatis uti voluit. Qui dum in carne mortali crucifixus est, justificati sumus, id est, per remissionem peccatorum eruti de potestate diaboli; et ita a Christi justitia diabolus victus est, non potentia. Quomodo autem in ejus sanguine nobis peccata sint dimissa, supra expositum est. 3. De traditione Chri
Abbreviated transcription (Latin):
te inflammant᷑. Ieoq placuit
deo. ut non potentia sed iusticia
uincens hominem erueret: in quo
homo eum unitari disceret. Post
uero in resurrectione sequuta est
potentia: quia reuixit mortuus.
nunquam postea moriturus. S
nonne iure equissimo uinceretur
diabolus. si potentia tantum xp̃c
cum illo agere uoluisset. Utiq s
postposuit xp̃c quod potuit: ut
pͥus ageret quod oportuit. Iusti¬
cia ergo humilitatis hominemli¬
berauit. quem sola potentia e¬
quissime liberare potuit.
causa uiter dm̃ et hominẽ ⁊ diabolũ.
i enim tres illi in causam ue¬
Diabolus enim de iniuria d̃i cõ¬
uinceretur: quia seruum eiꝰ sci¬
licet hominem fraudulenter ab¬
duxit. & uiolenter tenuit: homo
etiam iniurius deo conuincerẽt:
quia precepta eius contempsit.¬
post mala inferendo lesit. Inuis¬
te qͥ diabolꝰ qͣntũ ad setenẽbat
hominem: sed homo iuste tene¬
batur: quia diabolus numquam
meruit potestatem habere super
hominem: sed homo meruit per

Expanded text:
te inflammantur. Ideoque placuit Deo, ut non potentia sed justitia vincens, hominem erueret, in quo homo eum imitari disceret. Postvero in resurrectione secuta est potentia, quia revixit mortuus, nunquam postea moriturus. Sed nonne jure aequissimo vinceretur diabolus, si potentia tantum Christus cum illo agere voluisset? Utique, sed postposuit Christus quod potuit, ut prius ageret quod oportuit. Justitia ergo humilitatis hominem liberavit, quem sola potentia aequissime liberare potuit. 2. De causa inter Deum, et hominem, et diabolum. Si enim tres illi in causam veDiabolus enim de injuria Dei convinceretur, quia servum ejus, scilicet hominem, et fraudulenter abduxit, et vioetiam injuriam fecisse Deo convinceretur, quia praecepta ejus contempsit, etpost mala inferendo, nocuit. Injuste igitur diabolus quantum ad se tenebat hominem, sed homo juste tenebatur, quia diabolus nunquam meruit potestatem habere super homin
Abbreviated transcription (Latin):
tamen negamus sacerdoti¬
buis concessam potestatem. di¬
mittendi & retinendi peccata:
cum hoc ueritas in euangelio a¬
ꝑtedoceat. Hinc augustinꝰ ait.¬
funditur in cordibus eoꝵ. qui
participes sui sunt. peccatadi¬
mittit: eorum qui ñ sunt. tenet.
IdemSacerdotes possunt con¬
fitentibus parcere: quib enim
remittunt remittit deus. La¬
zarum enum de monumento sꝰ¬
citatum obtulit discipuliᷤ sol¬
uendum: ꝑ hoc ostendens po¬
testatem soluendi concessam
sacerdotibus. Dixit enim. que¬
celestis milicie ordines. & om̃s
sancti in gła mea. laudant uo¬
biscum & confirmant quos li¬
gatis & soluitis Non dixit quo
putatis ligare & soluere: s in
quos exercetis opus iusticiȩ uł
misericordiȩ. Aliter autem uel
alia oꝑa ur̃a in peccatores: non
ad dͥm conuerso peccata dimit

Expanded text:
tamen negamus sacerdotibus concessam potestatem dimittendi et retinendi peccata, cum hoc Veritas in Evangelio aperte doceat Hinc August. aitfunditur in cordibus eorum qui participes sui sunt, peccata dimittit; eorum qui non sunt, tenet. Idem: Sacerdotes possunt confitentibus parcere: quibus enim remittunt remittit Deus. Lazarum enim de monumento suscitatum obtulit discipulis solvendum, per hoc ostendens potestatem solvendi concessam sacerdotibus. Dixit enim, coelestis curiae ordines, et omnes sancti in gloria mea laudant vobiscum et confirmant quos ligatis et solvitis. Non dixit quos putatis ligare et solvere; sed in quos exercetis opus justitiae vel misericordiae. Aliter autem, vel alia opera vestra in peccatores non ad Deum converso peccata dimit
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur: ab eis dimittunt᷑. quibꝰ
ipse ueraci conuersione coniun¬
gitur. Sp̃c sc̃s ea dimittit qui
datus ẽ omnib scis. sibi carita¬
te coherentib. siue se nouerint
corporaliter siue non. Similiter
cum alicuius tenentur peccata
ab eis tenentur. aquib ille cor¬
dis prauitate disungitur. siue
notis corporaliter siue ignotis:
õs enĩ mali spualiter a bonis
seiuincti sunt. Rece hic dicit pec
cit. Et quod maiori considerati¬
one dignum ẽ. idem etiam dicit.
tum peccata dimittit. Ait enĩ
sic. Sacramentum gre dat ds̃.
etiam ꝑ malos: ipsam uͦ gra-¬
ciam non nisi ꝑ seipsum. uel
ꝑ scõs suos. Et ideo remissionẽ
peccatorum uel ꝑ se ipsum fac̃:
uel ꝑ ipsius columbe membra.
quib ait. Si cui dimiseritis di¬
mittuntur. fece quam uaria
Et in hac tanta uarietate quid
tenendum. Hoc sane dicere ac
sentire possumus. quod solus
deus dimittit peccata & retinet.
& tamen eccłe contulit potes¬
tatem ligandi & soluendi. sed
aliter ipse soluit uł ligat: al¬

Expanded text:
tuntur, ab eis dimittuntur, quibus ipse veraci conversione conjungitur. Spiritus sanctus ea dimittit, qui datus est omnibus sanctis sibi charitate cohaerentibus, sive se noverint corporaliter, sive non. Similiter cum alicujus tenentur peccata, ab eis tenentur a quibus ille cordis pravitate disjungitur, sive notis corporaliter, sive ignotis. Omnes enim mali spiritualiter a bonis sejuncti sunt. Ecce, hic dicit pecccit. Et quod majori consideratione dignum est, idem etiam dicit tu sacramentum gratiae dat deus etiam per malos, ipsam uero gratiam non nisi per se ipsum uelsanctos suos. Et ideo remissionem peccatorum vel seipsum facit, vel per ipsius columbae membra, quibus ait: Si cui dimiseritis, dimittetur. Ecce quam varia s; et in hac tanta varietate quid tenendum? Hoc sane dicere ac sentire possumus, quod solus Deus dimittit peccata et retinet; et tamen Ecclesiae contulit potestatem ligandi et solvendi, sed aliter ipse solvit vel ligat, al
Abbreviated transcription (Latin):
a do uno tempore quam alio.
uiero queritur de aliquo uno
utrum magis diligatur ad eo
uno tempore quam alio: distin¬
guenda est dictionis intelligentia.
Sienim referatur ad dilectionis ef¬
fectum concessibile ẽ: siuero ad di¬
lectionis essentiam inficiabile est Si
Ds̃ ab. eterno dilerit reꝓbos.

Expanded text:
a Deo uno tempore quam alio. Si vero quaeritur de aliquo, utrum magis diligatur a Deo uno tempore quam alio, distinguenda est dilectionis intelligentia. Si enim referatur ad dilectionis effectum, concessibile est; si vero ad dilectionis essentiam, inficiabile est. 5. Si Deus ab aeterno dilexit reprobos.
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentũ & non rem: alios rẽ
& non sacramentũ. Sacramen¬
tum & rem simul suscipiunt
omnes pariuili: qui in baptis.¬
mo ab originali mundantur
peccato. Quamuis quidam
diffiteantur illis qui ꝑituri sũt
pariuilis. in baptismo dimitti
peccata: innitentes illi uerbo
lis electis efficiunt quod figu¬
rant: non intelligentes illud eẽ
ita accipiendum: quia cum in
solis electis. Nam quod om̃ib
paruulis in baptismo remitra¬
recent̃ nato usq ad decrepitũ
senem. sicut nullus prohibetur
a baptismo: ita nullus ẽ qui ñ¬
li tantum originali. maiores ue¬
ro etiam omnib que male ui¬
uendo ad diderunt ad illud .iii¬
ulti quoq qui cum fide bapti¬
zantur: sacramentum & rem
gentiliũ hereticoꝵ: sed ñ lauãt
in salutem. In eccła etiam qͥ
non plena fide baptis mumac

Expanded text:
sacramentum et non rem, aliquos rem et non sacramentum. Sacramentum et rem simul suscipiunt omnes parvuli, qui in baptismo ab originali mundantur peccato; quamvis quidam diffiteantur illis qui perituri sunt parvulis, in baptismo dimitti peccata, innitentes illi verbo lis electis efficiunt quod figurant; non intelligentes illud ita esse accipiendum, quia cum in solis electis. Nam quod omnibus parvulis in baptismo remittarecens nato usque ad decrepitum senem sicut nullus prohibetur a baptismo, ita nullus est qui nli tantum originali, majores vero etiam omnibus quae male videndo addiderunt ad illud iqui quoque qui cum fide baptizantur, sacramentum et remgentilium, haereticorum; sed non lavant ad salutem. In Ecclesia etiam qui non plena fide accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam ꝓfitens resipus¬
rit negate communioni admit¬
titur: & eccłe reconciliatur. Hec
autem eccłȩ anathematiratio.
hanc penam illis qui digne ꝑ¬
celluntur infligit: quia gracia
dei & protectio illis ampluiꝰ sub¬
trahitur. ac sibi ipsis relinquit᷑.
ut sit eis liberum ruere in inte¬
ritum peccati: in quos etiam
potestas Orationes quoq ecele
& benedictionum ac meritoꝵ
suffragia: eis nequaquam suf

Expanded text:
poenitentiam profitens resipuerit, negatae communioni admittitur, et Ecclesiae reconciliatur. Haec est autem Ecclesiae anathematizatio; hanc poenam illis qui digne percelluntur, infligit, quia gratia Dei et protectio illius amplius subtrahitur, ac sibi ipsis relinquuntur, ut sit eis liberum ruere in interitum peccati, in quos etiam potestas. Orationes quoque Ecclesiae, et benedictionum ac meritorum suffragia, eis nequaquam suf
Abbreviated transcription (Latin):
& quid inde agendum sit con¬
sulttis. hii profecto. si in nomine
sc̃e trinitatis. uel in nomine xp̃i
sicut in actib apłorum legitur

Expanded text:
 quid inde agendum sit consulitis; hi profecto si in nomine sanctae Trinitatis, vel in nomine Christi, sicut in Actibus apostolorum legimu
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec queri solet. si beati¬
tudo scõrum maior sit fut̃a
post iudicium quam interĩ: sine
omni scrupulo cõcedendũ ẽ eos
Habituros maiorem głam. post
ritatis deus monstrabit electis.
i quem mouet. quid opus sit

Expanded text:
ost hoc quaeri solet si beatitudo sanctorum major sit futura post judicium quam interim. Sine omni scrupulo credendum est eos habituros majorem gloriam post ritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit
Abbreviated transcription (Latin):
ostremo de conditione re¬
surrectionis. & modo resur
dum ẽ. Omnib questionibꝰ q̃ de
hac re moueri assolent. satis fa¬
cere ñ ualeo: resurrecturã tamen
cainem omniũ. quicũq nati st̃
atq nascentur & mortui st̃ atq
morientur. nullatenꝰ ambigere
debet xp̃ianus. Ait enĩ ysaias.
Resurgent mortui: & resurgent
qui erant in sepulchris. Et apłs.¬

Expanded text:
ostremo de conditione resurrectionis et modo resurgdum est. Omnibus quaestionibus quae de hac re moveri solent satisfacere non valeo: resurrecturam tamen carnem omnium quicumque nati sunt atque nascentur, et mortui sunt et morientur, nullatenus ambigere debet Christianus . Ait enim Isaias, c. 26: Resurgent mortui, et resurgent qui erunt in sepulcris. Et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
his uerbis & ueritas resurrectio¬
nis & causa atq ordo resurgen¬
tium: preclarissime insinuat᷑.
De uoce tube
ausa enim resurrectionis
mortuoꝵ. erit uox tube q̃
inaduentu iudicis ab oĩb au¬
dietur & cuius iurtute excitabũ¬
tur mortui. & de monumentiᷤ
resurgent. Unde propħa. Dabit
effectum resuscitandi mortuoᷤ.
Et iohannes euangłista ait.
uenit hora in qua omnes qui
in monumentis sunt. audiẽt
uocem filii dei: & procedent bo¬
ni in resurrectionem uitȩ: mali
uero in resurrectionẽ uidicii. Si
uero queritur cuius uel qualis
erit uox illa. apłs dicit quia e¬
rit archangeli idest ipsus xp̃i.
qui ẽ pͥncep̃s archangeloꝵ: uel
uox erit alicuius. uel plurium
angeloꝵ. Fademq dicit᷑ tuba
quia erit manifesta idest noui¬
sima:quia ptꝰ eã ñ erit alia. Hec
quo dicit᷑ in euangłio. Media

Expanded text:
His verbis et veritas resurrectionis et causa atque ordo resurgentium praeclarissime insinuatur. 2. De voce tubae. Causa enim resurrectionis mortuorum erit vox tubae, quae in adventu judicis ab omnibus audietur; et cujus virtute excitabuntur mortui, et de monumentis resurgent. Unde Propheta, psaleffectum resuscitandi mortuos. Et Joan. evangelista ait, c. 5: Venit hora in qua omnes qui in monumentis sunt, audientvocem Filii Dei: et procedent boni in resurrectionem vitae; mali vero in resurrectionem judicii . » vero quaeritur cujus vel qualis erit vox illa, Apostolus dixit quod erit Archangeli, id est, ipsius Christi, qui est princeps archangelorum. Vel vox erit alicujus, vel plurium angelorum. Eademque dicitur tuba, quia erit manifesta et novissima, quia post eam non erit alia. Haec quo dicitur in Evangelio, Ma
Abbreviated transcription (Latin):
tuor uxores: quod quando moᷤ
erat ẽrimen non erãt. Sic pa¬
tarche coniugib excipientib
semen suũ miscebant᷑. ñ concu¬
piscentia ꝑficiende uoluptatis:
sed prouidentia propagande suc¬
suis ammirantib doct̾nã suã
condelectabant᷑ ñ auiditateꝯ
sequende laudis: sed caritate se¬
minande ueritatis. Idem alib
salutis nrȩ misterium uelaretur.
uisti officio ꝓpagandi nuptias
contrahebant. ñ uicti libidine
sed ducti pietate: qui multo faci¬
lius continere possent. si uellẽt.
Utebantur tamen conuigib:
& plures uni uiro habere lice
bat: quas castius habebat. qͣm
nunc unam quilibet istoꝵ. in
quib uidemus quod scđm ue
niam concedit apłs. Habebãt
enim eas in oꝑe generandi:. non
in morbo desiderii. Itẽ ambrosiꝰ.
riam: intra ergo ad ancillam
meam. ut filium facias ex ea: &
ita factum ẽ. Considera pͥmum:
quod abraham ante legẽ moysi
&̾ ante euangelium fuit. Non
ergo in lege commisit abraã:

Expanded text:
tuor uxores; quod quando mos tuor uxores; quod quando mos erat, crimen non erat. Sic patriarche coniugibus excipientibus semen suum miscebantur, non concupiscentia perficiende voluptatis, sed providentia propagande sucsuis admirantibus doctrinam suam condelectabantur, non aviditate consequendae laudis, sed charitate seminandae veritatis. Idem alibi,salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continere possent et vellent. Utebantur tamen conjugibus, et plures uni viro habere libat, quas castius habebat quam nunc unam quilibet istorum, quibus videmus quid secundum veniam concedat Apostolus . Habebant enim eas in operein morbo desiderii. Item Ambrosius,riam. Intra ergo ad ancillam meam, ut filium facias ex ea; et ita factum est. Considera primum quod Abraham ante legem Moysi et ante Evangelium fuit. Non ergo in legem commisit Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
braham & filios eius in pe
gisset: rite multaꝵ fecunditate
mulierum popłi dei. multipli¬
catio querebatur: quia in succeᷤ¬
sione sanguinis erat religionis
successio. Unde etiam in lege
maledicta erat sterilis: quȩ non
relinquebat semen suꝑ t̾ram
Hinc etiam sacerdotib conui¬
gia decreta sunt: quia in succes¬
sione familie successio ẽ offi¬
cii. Non igitur abraham uel
iacob deliquit: quia pret̾ uxorẽ
filios ex ancilla quesiuit. Nec
le debitum fecunditatem in als¬
qua licet alicui querere: cũ illoꝵ
coniuigia nr̃oꝵ equantur uir¬
ginitãti: & immoderatꝰ usus
conuigii nr̃i temporis. turpi¬
tudinem fere imitetur fornica¬
tionis illius temporis. De hoc
augustinus sic ait. Antiquis¬
iustis ñ fuit peccatũ. quia plu¬
ribus feminis utebantur: neq
contra naturam hoc faciebãt:
cum ñ lascuuendi causa s gig¬
nendi hoc facerent: nec contra
morem. quia eo tempore ea fi-¬
ebant: nec contra preceptum.
quia nulla lege erat ꝓhibitũ.

Expanded text:
braham et filios ejus in pecgisset, rite multarum fecunditate mulierum populi Dei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio est officii. Non ergo Abraham vel Jacob deliquit, quia praeter uxorem filios ex ancilla quesierunt, nele debitum, fecunditatem in aliqua licet alicui querere, cum illorum coniugia nostrorum equantur ginitati, et immoderatus usus conjugii nostri temporis, turpitudinem fere imitetur fornicationis illius temporis. De hoc August. sic ait, in lijustis non fuit peccatum, quod pluribus feminis utebantur; nec contra naturam hoc faciebant, cum non lasciviendi causa, sed gignendi hoc facerent; nec contra morem, quia eo tempore ea fiebant; nec contra praeceptum, quia nulla lege erat prohibitum
Abbreviated transcription (Latin):
sum est que sint claues a¬
postolice. & quis earum usus:
suꝑest inuestigare. quando iste
claues dentur. & quib Bant᷑
he claues ꝑ ministeriũ ep̃i¬
alicui in promotione sac̃dotii.
Cum enim recipit ordinem sa¬
cerdotasem: simul & has claueᷤ
recipit. Sed non uidetur quod
omnes uel soli sacerdotes has
claues habeant: quia pleriq
ante sacram ordinationem. sci¬
entiam discernenh habent:
plures post consecrationem ea
carent. Sane dici potest. quod

Expanded text:
sum est quae sint claves apostolicae, et quis earum usus, superest investigare quando istae claves dentur, et quibus. Dantur hae claves per ministerium epalicui in promotione sacerdotii. Cum enim recipit ordinem sacerdotalem, simul et has claves recipit. Sed non videtur quod omnes vel soli sacerdotes has claves habeant, quia plerique ante sacram ordinationem scientiam discernendi habent, plures post consecrationem ea carent. Sane dici potest quod
Abbreviated transcription (Latin):
arbiter: omnia pro auctoritate
uoluntatis diuidens singłis.
Hic expresse traditum est septẽ
dona & uirtites eẽ sc̃ĩficationeᷤ¬
q fidelium mentium. & infu¬
turo non desitura: cum sint & in
angelis. Quod ui xp̃o fuerunt¬

Expanded text:
arbiter, omnia pro auctoritate voluntatis dividens singulis. Hic expresse traditum est septem dona et virtutes esse sanctificationesque fidelium mentium, et in futuro non desitura, cum sint et in angelis. 2. Quod in Christo fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
& audiuumꝰ ex una timor ñ ẽ in
caritatẽ audiuimꝰ ex alia timor dñi
castus ꝑmanet in scłm scł̃i. Qͥd est
hocꝰ Dissonãt: Non. Excute aures in¬
tẽle melodiã. Nonsine causa hic ad di¬
dit cast̾ꝰ illie ñ addidit: qͥañ ẽ timor
aliquis. qui dicitur castus: est¬
autem alius timor qui non dicit᷑
castus. Discernamus istos duos
timores: & intelligamus conso¬
nantiam tybiarum. Quomodo
discernimus: Attendat caritas
ura. Sunt homines qui ꝓpterea
timent dͥm nemittaritur inge¬
hennam ne forte ardeant cum
oiabolo migne eterno: ipse est ti

Expanded text:
et audivimus ex una: Et timor non est in et audivimus ex una: Et timor non est in charitate; audivimus ex alia: Timor Domini castus permanet in seculum seculi. Quid est hoc? Dissonant? Non. Excute aures, intende melodiam; non sine causa hic addidit castus, illic non addidit; quia est timor aliquis qui dicitur castus, est alius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo discernimus? Attendat charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehennam; ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est ti
Abbreviated transcription (Latin):
suecedit linum: sictimor primo
occupat mentem: non autem ibi
remanet timor: quia ideo intra¬
uit. ut introduceret caritatem.
Quod uidetur p̾dictis ad uersart
st autem alia sententia q̃
uidetur huic ẽẽ contraRia:
si ñ habet pium intellectorem.
Dicitur enim in psalmo. Timordo¬
mini castus ꝑmanet in scłm scħ.
Eternũ quendam timorem nob¬
ostendit. sed castum. Quod si os¬
tendit ille nobis eternũ timorẽ:
numquid contradicit illi ista e
te. sed ꝑfecta caritas foras mittit
timorem. hoc enim dictum est
ꝑ iohannem: illud dictum ẽ ꝑ
daud: sed nolite putare aliũ eẽ
as tybias. non potest unus spc̃
implere duo corda. & agitare
duas linguas: Si spũ uño. idest¬
uno flatũ implete duȩ tybiȩ cõ¬
sonant: implete duȩ lingue sp̃u
dei dissonare possunt. Immo est
ibi quedam consonantia est q̃¬
dam concordia: sed auditorem
desiderat studiosum ñ otiosũ.
Ree mouit duas linguas sp̃c d̾.

Expanded text:
succedit linum. Sic timor primo succedit linum. Sic timor primo occupat mentem; non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. 7. Quod videtur praedictis adversari. Est autem alia sententia quae videtur huic esse contraria, si non habet pium intellectorem. Dicitur enim in psal. 18: Timor Domini castus permanet in seculum seculi. Aeternum quemdam timorem nobostendit, sed castum. Quod si ostendit ille nobis aeternum timorem, numquid contradicit illi ista Epte; sed perfecta charitas foras mittit timorem? Hoc enim dictum est per Joan., illud dictum est per David: Sed nolite putare alium esseas tibias, non potest unus Spiritus implere duo corda, et agitare duas linguas? Si spiritu uno, id est, flatu impletae duae tibiae consonant, impletae duae linguae Spiritu Dei dissonare possunt? Imo est ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia; sed auditorem desiderat studiosum, non otiosum. Ecce movit duas linguas Spiritus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
cepit & timere. Sed qui adhuc t¬
met. nondum habet fiduciam
in die udici nondum est in illo
ꝑfecta caritas. Si ꝑfecta in illo eẽt¬
caritas. ñ timer: ꝑfecta enim ca¬
ritas faceret ꝑfectam iusticiam.
& non haberet quare timeret:
immo haberet quare desideraret
ut transeat iniquitas: & ueniat
regnum dĩ. Ergo timor non est in
caritate. Sed in qua caritate: ñ
ininchoata. Inqua ergo: In per¬
fecta. ꝑfecta inquit caritas fora
mittit timorem. Ergo incipiat t¬
mor: quia initium sapientie ti¬
mor domini. Umor quasi locum
preparat caritati: cum autem ce¬
perit caritas habitare. pellitur
timor. qui ei preparauit locum.
Quantum enim illa cresscit ille de¬
crescit: & quantum illa fit interior
timor pellitur foras Maior caritaᷤ.
minor timor: minor caritas. ma¬
ior timor. Si autem nullus est ti¬
mor. non est qua intret caritas.
Sicut uidemus ꝑ setam introduq
linum. quando aliquid suitus.
seta pͥus intrat: ⁊ nisi exeat. non

Expanded text:
coepit et timere. Sed quia adhuc ticoepit et timere. Sed quia adhuc timet, nondum habet fiduciam in die judicii; nondum est enim in illo perfecta charitas; sed si perfecta in illo essecharitas, non timeret; perfecta enim charitas faceret perfectam justitiam, et non haberet unde timeret, imo haberet quasi desideraret ut transeat iniquitas, et veniat regnum Dei; ergo timor non est in charitate. Sed in qua charitate? Non in inchoata. In qua ergo? In perfecta, perfecta ergo charitas foras mittit timorem; ergo incipiat timor, quia initium sapientiae, timor Domini. Timor enim quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras; major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus est timor, non est qua intret charitas, sicut videmus per setam introduci linum quando aliquid suitur; seta prius intrat, et nisi exeat non
Abbreviated transcription (Latin):
castus siue amicalis. quo timemꝰ
ne sponsus tardet. ne discedat᷑ ne
quidem seruilis ẽ utilis: sed ñ
ꝑmanens in et̃num: ut iste timor
de quod quatuor hic distrn¬
tumorem p̃t̃misit: & nomine ser¬
uilis duos quos hic distuxximuᷤs
complexus fuit. idest seruilem &
initialem: amicalem uero castũ
dixit Augustinus quoq ser¬
uilem & castum timorem̃ aꝑte
discernit: dum epłe ad rom̃ illũ
locum exponit. non enim accepi¬
stis spm seruitutis. iterum in ti¬
more. sed accepistis sp̃m adoptio
mores hic insinuantur: unus qui
est in ꝑfecta caritate scilicet timor
castus: alter qui ñ ẽ in caritate sei¬
licet seruilis: in quo quamus deo
credatur non tamen ind̾m: & si
bonum fiat non tamen bene.sle¬
mo enim inuitus bene facit:etiã
sibonum est quod facit.
De casto et seruili plenius agit:
Tangens interdum de initiali.
e his eisdem timorib latus
disputat dicens. Cepit aliqͥs
credere diem uidicii: si cepit credẽ

Expanded text:
castus sive amicabilis; quo timemus castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne quidem servilis est utilis, sed non permanens in aeternum; et iste timor . Et attende quod quatuor hic distintimorem praetermisit, et nomine servilis duos quos hic distinximus complexus fuit, scilicet servilem et initialem. Amicabilem vero, castum dixit. Aug. quoque servilem et castum timorem aperte discernit, dum Epistolae ad Romanos illum locum exponit, c. 8: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepmores hic insinuantur, unus qui est in perfecta charitate, scilicet timor castus, alter qui non est in charitate, scilicet servilis, in quo quamvis Deo credatur, non tamen in Deum: etsi bonum fiat, tamen non bene. Nemo enim invitus bene facit, etiam si bonum est quod facit. 6. De casto et servili plenius agit, tangens interdum de initiali. De his eisdem timoribus latius disputat August. dicens: Coepit aliquis credere diem judicii; si coepit credere,
Abbreviated transcription (Latin):
in angelis tantum eẽ contendt̃.¬
t quia de Plena timorũ distinctio.
timore tractandi nob occur¬
rit locus: sciendum ẽ quatuor
esse timores: scilicet mundanum
siue humanum: seruilem initia¬
lem: castum uel filialem siue a¬
micalem. Humanus timorẽ ut
ait cassiodorus quando timemꝰ
pati ꝑicula carnis. uel ꝑderebo
in primo graducum mundo de¬
seritur: quem dominus ꝓhibet
in euangelio dicens. Nolite ti¬
mere eos qui occidunt corpꝰ & ceta.
henne se continet homo a pẽceo:
quo p̾sentiam uidicis & penas
metuit. & timore facit quicquid
boni facte: ñ timore amittench
eternum bonum quod ñ amat:
sed timore patiendi malum qd̃
formidat. Non timet ne ꝑdat
amplexus pulcherrumi sponsi:
sed timet ne mittat᷑ in gehennã.
Bonus ẽ iste timor & utilis licet in¬
sufficiens ꝑ quem fit paulatim
consuetudo iusticie: & succedit
initialis timor: quando incipit
cipit excluch seruilis timor a ca¬
ritate: & succedit deinde timor

Expanded text:
in angelis tantum esse contendunin angelis tantum esse contendunt. 4. Plena timorum distinctio. Et quia de timore tractandi nobrit locus, sciendum est quatuor esse timores, scilicet mundanum sive humanum, servilem, initialem, castum vel filialem sive amicabilem. Humanus timor est, ut ait Cassiodorus, quando timemus pati pericula carnis, vel perdere boin primo gradu cum mundo deseritur; quem Dominus prohibet in Evangelio, dicens: Nolite timere eos qui occidunt corpus , etc. hennae continet se homo a peccato, quo praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor et utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit cipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor
Abbreviated transcription (Latin):
timor ñ fuerit in futuro. ergo nec
septem dona erunt: nec mõdo ft̃
in angelis: siue in animab scis¬
mus auctoritatum premissarum
quȩ uidetur repugnantiam diri¬
mentes quod septem illa dona&
in angelis modo sunt. & in anima¬
bus scĩs feliciter uiuentibus: &
in nob̾ erunt in futuro: sed non
habebunt omnes hos usus. siue
hec officia qͥ nc̃ habẽt. Ut uerbi
gracia timor filialis modo facitꝰ
timere ne offendamus quem dili¬
gimus. & ne separemur ab eo:
facit etiam nos reuereri eundem:
in futuro uero faciet nos reuereri:
quando non timebimus separari
uel offendere. Non ergometus se¬
parationis uel offensionis nuncẽ
in angelis uel animabus sess: nec
in nob̾ erte in futuro: sed reueren¬
tia que est mixta cũ subiectione
dilectio. quȩ etiam in xp̃o fuit.: sic̃
apłs dicit in epła ad hebreos lo¬
quens de xp̃o. qui exauditus est¬
pro sua reuerentia. Quidam tam̃
scm effec̃tum timorem in xp̃o. &

Expanded text:
timor non erit in futuro, ergo nec timor non erit in futuro, ergo nec septem dona erunt, nec modo sunt in angelis sive in animabus smus auctoritatum praemissarum quae videtur repugnantiam dirimentes, quod septem illa dona et in angelis modo sunt et in animabus sanctis feliciter viventibus, et in nobis erunt in futuro; sed non habebunt omnia hos usus, sive haec officia quae nunc habent, verbi gratia: timor filialis modo facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur ab eo; facit etiam nos revereri eumdem. In futuro vero faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis vel offensionis nunc est in angelis vel in animabus sanctis; nec in nobis erit in futuro; sed reverentia quae est mixta cum subjectione dilectionis; quae etiam in Christo fuit, sicut Apostolus dicit in Epistola ad Hebraeos, loquens de pro sua reverentia. Quidam tamen secundum effectum, timorem in Christo et
Abbreviated transcription (Latin):
tur obiuiare. quod beda deti¬
more domini dicit suꝑ parabolaᷤ:
scilicet quod omnis timor in fu¬
turo cessabit. Ait enim sic suꝑ il
cipium sapientiȩ. Duo sunt timo¬
res domini seruilis. qui principi¬
um ẽ sapientiȩ & amicalis. qui
ꝑfectionem sapientiȩ comita¬
tur. Seriulis principium sapien¬
tiȩ ẽ: qͥa qͥ post errata sapere incip̃.
Primo timore corripitur diuino.
ne puniatur: sed hunc ꝑfecta ca
caritas. sed auget quo timet filiꝰ
ne uel in modico oculos amantis¬
sumi patris offendat. Uterq in
futuro cessabit: caritas ueronũ¬
quam excidet. Augustinus uero
suꝑ ilum locum psalmi. adora¬
boad templum scm̃ tuum int¬
more tuo: timorem destturum
dicit sic: Timor domini est mag¬
num presidium ꝓficientib ad
salutem. s ꝑuenientibꝰ foras mit.¬
tit᷑ N on enĩ timẽt iam amicũ:
cum scilicet ad id quod reꝓmis¬
sum ẽ ꝑducti fuerint. Ex his au¬
ctoritatibus significat: quod ⁊¬
mor ñ erit in fituro. Si autem

Expanded text:
tur obviare quod Beda de timore Domini dicit super Parabolas, scilicet quod omnis timor in futuro cessabit. Ait enim sic super icipium sapientiae: Duo sunt timores Domini, servilis qui principium sapientiae est, et amicabilis qui perfectionem sapientiae comitatur. Servilis principium sapientiae est, quia qui post errata sapere incipit, primo timore corripitur divino, ne puniatur; sed hunc perfecta ccharitas, sed auget, quo timet filius, ne vel in modico oculos amantissimi patris offendat; uterque in futuro cessabit, charitas vero nunquam excidet. August. vero super illum locum psalm. 5: Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo, timorem Dei desiturum dicit sic: Timor Domini est mnum praesidium proficientibus ad salutem, sed pervenientibus foras mittitur. Non enim timent jam amicum, cum scilicet ad id quod repromissum est, perducti fuerint. Ex his auctoritatibus significatur quod timor non erit in futuro. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
mor qui introducit caritatem:
sed sic uenit itt exeat. Si enim ꝓ¬
pter penas times d̾m: nondum
amas quem sic times: non bona
desideras: sed mala caues. S exeo
quia mala caues corrigis te:& m¬
cipis bona desiderare. Tum bona
desiderare ceꝑis: erit inte timor
castus. Quid est timor castus:
łimere ne ammittas ipsa bona:
timere dm ne recedat a te. Cum
autem times dm nete deserat
p̾sentia eius amplecteris eum:
ipso frui desideras.
Quomo do
cuistent duo timores: ꝑ similitu¬
dinem duarum mulierum ostend̾

Expanded text:
mor qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times; non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quia mala caves, corrigis te et incipis bona desiderare; cumque bona desiderare coeperis, erit in te timor castus. Quid est timor castus? Timere ne amplius amittas ipsa bona, timere Deum ne recedat a te. Cum autem times Deum ne te deserat praesentia ejus, amplecteris eum, ipso frui desideras. 8. Quomodo distant duo timores, per similitudinem duarum mulierum ostend
Abbreviated transcription (Latin):
unc de septem donis spc̃ sc̃
agendum ẽ: ubi prius consi¬
derandum ẽ. anhec dona uirtuteᷤᷤ
sint secundo an in futuro desitu¬
ra sint. uel omnia uel hoꝵ aliqͣ.
deinde an in xp̃o fuerint. cuncta
hec dona.Hec dona uirtutes esse.
nec in futuro desitura ambro¬
sius ostendit ea septem fore uirtu¬
tes dicens iͦn angłis abũdantissime
non meatu alicuius fluuii ter¬
restris abluitur: sed ex uite fonte
procedens spc̃ sc̃s. cuius nos bre¬
ui saciamur haustu. in illis cȩ¬
lestibus spiritibus redundantꝰ
uidetur effluere: pleno septem
uirtutum sp̃ualium feruenꝰ me¬
atu. Si enim fluuius riparum
creaturam cum nr̃ȩ mentis aR¬
chana tamquam inferiora per¬
stringat. celestem illam angłoꝵ
naturam. effusiore quadam sc̃¬
ficationum ub̃tate letificat᷑. De¬
inde sanctificationes exponens
spualium uirtutum: quas enu¬
merauit ysaias dicens. Sp̃c sa¬

Expanded text:
unc de septem donis Spiritus sancti agendum est; ubi prius considerandum est an haec dona virtutes sint; secundo, an in futuro desitura sint, vel omnia, vel horum aliqua; deinde, an in Christo fuerint cuncta haec dona. Haec dona virtutes esse, nec in futuro desitura Ambrosius ostendit, ea septem fore virtutes dicens, et in angelis abundantissime non meatu alicujus fluvii terrestris abluitur; sed ex vitae fonte procedens Spiritus sancti, cujus nos brevi satiamur haustu, in illis coelestibus spiritibus redundantius videtur effluere, pleno septem virtutum spiritualium fervens meatu. Si enim fluvius riparum creaturam, cum nostrae mentis arcana tanquam inferiora perstringat, coelestem illam angelorum naturam effusiore quadam sanctificationum ubertate laetificat! Deinde sanctificationem exponens spiritualium virtutum, quas enumerat Isaias dicens, c
Abbreviated transcription (Latin):
timonus plurib euidenteros¬
tendit᷑ ꝑ penitentiam ñ semel
tantum. sed sepius nos a pecca¬
tis surgere: & ueram penitentiã
sepius agi. Uoluntarie enim
peccantibus nob̃ ut ait apłs ñ¬
secunda scilicet: quia semel tan¬
tum xp̃m oportuit pati. nec
relinquitur scds baptismꝰ. Re¬
linquitur uero scd̃a penitentia
& tercia. & deinceps: ut iohan¬
ait. Sciendum inquit. qd̾ hic
quidam exsurgunt. hoꝵ uerbo¬
rum occasione penitentiã au¬
ferentes. quasi ꝑ penitentiam
non ualeat peccator post lap¬
sum resurgere. secundo & tercio
& deinceps: uerum in hoc etiã¬
penitentiam non excludit: nec
propitiationem quȩ sepe fit ꝑ
penitentiam: sed scđm baptis¬
mum & hostiam.

Expanded text:
timoniis pluribus evidenter ostimoniis pluribus evidenter ostenditur, per poenitentiam non semel tantum, sed saepius, nos a peccatis surgere, et veram poenitentiam saepius agi. Voluntarie enim peccantibus nobis, ut ait Apossecunda, scilicet, quia semel tantum Christum oportuit pati; nec relinquitur secundus Baptismus. Relinquitur vero secunda poenitentia, et tertia, et deinceps, ut Joaait: Sciendum, inquit, quod hic quidam exurgunt, horum verborum occasione poenitentiam auferentes; quasi per poenitentiam non valeat peccator post lapsum resurgere secundo, et tertio, et deinceps. Verum etiam in hoc poenitentiam non excludit, nec propitiationem, quae saepe fit per poenitentiam; sed secundum Baptismum, et hostiam.
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. quatinus ad priorem re¬
uocet statum. Quodq e adhuc
prestantiꝰ & eminentiꝰ: etiam¬
si non potuerit quis explere om
nem satis faciendi ordinem. quã¬
tulamcumq tamen. & quamls¬
bet breui tempore gestam non
respuit penitentiam: suscipit e¬
tiam ipsam: nec patitur quãuis
exigue conuersionis ꝑdere mer¬
cedem. Exemplis etiam hoc
idem astrui potest. Dauid enĩ
ꝑ penitentiam adulterii siml
& homicidii. ueniam impetrauit.¬
& tamen grauiter postea deliqͥt
in populi enumeratione. quod
populi multitudo prostrata os¬
tendit. Illud autem mirabile ẽ:
quod angelo ferienti plebem se
obtulit dicens. Grex iste quid fe¬
cit:  fiatmanus tua in me: & in
domum patris mei. Quo facto.
statim sacrificio dignꝰ uidicatus¬
est: qui absolutione existimaba¬
tur indignus. Nec mirum. si tali
sua oblatione pro popło peccati
sui adeptꝰ ẽ ueniam: cũ moyses
offerendo se pro plebis errore
peccata diluerit. His aliisq tes¬

Expanded text:
omnia, quatenus ad priorem reomnia, quatenus ad priorem revocet statum, et, quod est adhuc praestantius et eminentius, etiamsi non potuenem satisfaciendi ordinem, quantulamcumque tamen et quantumlibet brevi tempore gestam non respuit poenitentiam: suscipit etiam ipsam, nec patitur quamvis exiguae conversionis perdere mercedem. Exemplis etiam hoc idem astrui potest. David enim, per poenitentiam, adulterii simul et homicidii veniam impetravit; et graviter tamen postea deliquit in populi enumeratione, quod populi multitudo prostrata ostendit. Illud autem mirabile est, quod angelo ferienti plebem se obtulit dicens, 1 Paralip. 21: Grex iste quid fecit? Fiat manus tua in me, et in domum patris mei. Quo facto, statim sacrificio dignus judicatur, qui absolutione aestimabatur indignus. Nec mirum si tali sua oblatione, pro populo, peccati sui adeptus est veniam, cum Moyses offerendo se pro plebis errore, peccata diluerit. His aliisque tes