comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ nr̃i. Cuncta hȩc quę hoc capitulo con¬
tinentur: ad cutã domꝰ dñi & ministror
ac ministeriorũ eiꝰ ꝑtinent. Optimusq
ipsos filii transiigrationis abinqͥnationib
gentiũ castigauerint. deinde obseruatio¬
ne sabbati quȩ int̾ pͥma legis mandata
eminebat scĩficati sint. ac sio de coetero
omnẽ curã agendi ad obsequiũ diuini
cultus conuerterint. Primo nanq nos
a malis emundari. & sic bonis necesse
est actib adornari. Longũ autẽ satis. ẽ
singula hȩc allegorice qͦ ordine nobis
sp̃ualit᷑ eiga cultũ dñi sint agenda dis¬
serere. & hoc magis in tpso legis uolumi¬

Expanded text:
 etc. Cuncta haec quae hoc capitulo continentur, ad curam domus Domini et ministrorum ac ministeriorum ejus pertinent. Optimusqueipsos filii transmigrationis ab inquinationibus gentium castigaverint; deinde observatione sabbati, quae inter prima legis mandata eminebat, sanctificati sint; ac sic de caetero omnem curam agendi, ad obsequium divini cultus converterint. Primo namque nos a malis emundari, et sic bonis necesse est actibus adornari. Longum autem satis est, singula haec allegorice, quo ordine nobis spiritualiter erga cultum Domini sint agenda, disserere, et hoc magis in ipso legis volumi
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑. Et consurrexerunt ad standũ.
Quater in die & quater in nocte confice¬
bantur. & ad orabant dñm dm̃ stium.¬
Quis enĩ ñ miret᷑ tantũ popłm tã exuniã
habuisse curã pietatis. ut quat᷑ in die.
hoc ÷ primo mane. hora tercia sexta & no¬
na. quib orationi suie psalmodię uacan¬
dum erat. auditui se legis diuine contra¬
deret. quo innouata in dm̃ mente puri¬
or ac deuotior ad deprecandã eiꝰ miscdiã
rediret. sed & in nocte quat̾ excusso tor¬
pore somni. ad confitenda peccata sua
& postulandã ueniã exurgeret: Quo
exemplo reor in eccła morem mnoleuisse
pulcherrimu. ut ꝑ singulas diurnę
psalmodiȩ horas. lectio una de ueteri siue
nouo testamento cunctis audientib ex
corde dicat᷑. & sic apłicis siue ꝓpħicis
confirmati uerbis. ad instantiam oratio
nis genua flectant. sed & horis nocturnis
cũ a laborib cessat᷑ oꝑum. liberius audi¬
tui lestionũ diuinarum aures accõmodest.¬

Expanded text:
suorum, et consurrexerunt ad standum, suorum, et consurrexerunt ad standum, quater in die, et quater in nocte confitebantur, et adorabant Dominum DeumQuis enim non miretur tantum populum tam eximiam habuisse curam pietatis, ut quater in die, hoc est primo mane, tertia hora, sexta et nona, quibus orationi sive psalmodiae vacandum erat, auditui se legis divinae contraderet, quo innovata in Deum mente, purior ac devotior ad deprecandam ejus misericordiam rediret? Sed et nocte quater excusso torpore somni, ad confitendum peccata sua et postulandum veniam exsurgeret? Quorum exemplo reor in Ecclesia morem inolevisse pulcherrimum, ut per singulas divinae psalmodiae horas, lectio una de Veteri sive Novo Testamento cunctis audientibus ex corde dicatur, et sic apostolicis sive propheticis confirmati verbis, ad insnis genua flectant. Sed et horis nocturnis, cum a laboribus cessatur operum, liberas auditui lectionum divinarum aures accommodant
Abbreviated transcription (Latin):
deuotio correcti post captitutatẽ popłi.
ut completa rite solennitate quę per
legem dñt mandata est uno tantum
intermmisso cdie mox in ierumo &e ir
poenitentia ipsi sua sponte conuentrent.
& qđ dieb lectionũ sca̾rũ ac leticiȩ geren¬
dum audierant diligent᷑ ex tẽpore gererenł.
separando scilicet se ipsos & mente & cor¬
pore a consortio eor qui alient. ẽẽ a dño
& abeius criltitta comꝓbabant᷑. ne rursus
ꝑ societatẽ & exempla reproborũ incidẽs ł
in mala captiuitatis & eru̾nę. que tunc
utix post longa temporũ siue scłoꝵ uo¬
lumina sese euasisse cernebant. Et quid
de his mõstice nob̾ tractandũ. nͥ ut taliũ
exempla secuti. quicqͥd in publica sẏnaxi
uł auditorio faciendũ cognouimꝰ. denuo
inutua inter nos collatione tractemus.
& qualit̾ singula hec castigatione cordis
siue corporis nr̃i complere ualeamus.
sollerti indagine ꝑquiramꝰ: Quor maxi¬
ma ꝓbat᷑ industria uitȩ correctioris. dũ

Expanded text:
devotio correcti post captivitatem populi, ut completa rite solemnitate quae per legem Domini mandata est, uno tantum intermisso die, mox in jejunio et in poenitentia ipsi sua sponte convenirent, et quod diebus lectionum sanctarum ac laetitiae gerendum audierant, diligenter ex tempore gererent, separando scilicet seipsos et mente et corpore a consortio eorum qui alieni a Domino esse, et ab ejus cultura comprobantur, ne rursus per societatem et exempla reproborum inciderent in mala captivitatis et aerumnae; quae tamen vix post longa temporum sive saeculorum volumina sese evasisse cernebant. Et quid de his nobis mystice tractandum, nisi ut talium exempla secuti, quidquid in publica synaxi vel auditorio faciendum cognovimus, denuo mutua inter nos collatione tractemus, et qualiter singula haec castigatione cordis sive corporis nostri complere valeamus, solerti indagine perquiramus? Quorum maxima probatur industria vitae correctioris, dum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs impleuit. in magna continentia
uitã ducere solebat. semꝑ ȩternã sitienꝰ
patriã. & abuniuersis mundi huitis
ꝓrsus sequestrata illecebris. quasi secretã
in cotidiana diuine legis meditatione
conuersationẽ gerebat. In cuiꝰ memoriã
tẽpotis & nos debemꝰ manere in tab̾na¬
ccilis exeuntes de habitaculis nr̃is. hoc ẽ.
relictis scłi curis ac delectationib pere¬
grinos nos. ẽẽ. in hac uita & patriam
habere in cęlis confiteri atq ut ad eã
ocius ꝑueniamꝰ desiderare. Et hoc iN
die solenni mense septimo. id÷ in luce
gaudii celestis. implente cor nr̃m gĩa
septem dieb manere precipiinur: qm̃
om̃i tempore uitȩ huius quȩ tot dieb
cireu̾agitur animo nos retinere opor¬
at. quia tncolȩ sumus apud dnm̃ in t̾ra.
& pegrini sicut om̃s patios nr̃i. Egre¬
dimtni inquit in montẽ. & afferte¬

Expanded text:
Dominus implevit, in magna continentia Dominus implevit, in magna continentia vitam ducere solebat, semper aeternam sitiens patriam; et ab universis mundi hujus prorsus sequestrata illecebris, quasi secretam in quotidiana divinae legis meditatione conversationem gerebat. Ad cujus memoriam eodem tempore et nos debemus manere in tabernaculis, exeuntes de habitaculis nostris, hoc est, relictis saecularibus delectationibus, peregrinos nos esse in hac vita, et patriam habere in coelis confiteri; atque ut ad eam citius perveniamus, desiderare. Et hoc in die solemni mense septimo, id est, in luce gaudii coelestis, implente cor nostrum grseptem diebus manere praecipimur; quoniam omni tempore vitae hujus, quam tot diebus circumagimus, animo nos retinere oportet, quia incolae sumus apud Deum in terra, et peregrini sicut omnes patres nostr Egredimini, inquit, in montem, et
Abbreviated transcription (Latin):
plenius scripta sunt. & qđ in memo¬
riam fieri ussa sint itineris illius
longissunt. quo eductns ex egẏpto po¬
desertũ in tab̾naculis fecit habuare.
cotidie illis ꝑ moysen legis suȩ p̾cepta
deꝓmens. lussa. e̾ autẽ fieri fixio tab̾na¬
culorum qđ grete dicit᷑ scenophegia
annis om̃ib septẽ dieb. id÷ a quinto
decimo die eiꝰdẽ septimi mensis usq
ad uicesimũ scđm. Cuiꝰ obseruantię sacra¬
mentum merito est nob̃ sp̃uali inqͥsitio¬
ne ꝑscrutandũ. maxime cũ dñs in eu¬
scĩs dedicauerit uerbis. Et nr̃i gͦ patres
lib̾ati sunt abegyptia seruitute ꝑ sangui¬
nem agni. & adducti ꝑ desertũ qͣdragin
ta annis ut uenirent in terrã repmissio¬
nas: quando ꝑ dñicã passionẽ lib̾atus:
mundus a seruitio diaboli. & ꝑ apłos
primitiua eccła congregata est: que qͣsi
ꝑ desertũ quadraginta annis ducta est
donec uentret ad ꝓmissã in celis patriã.
Quia ad imitationẽ iciunii quadrage¬
narui. quod moyses & helyas & ipse

Expanded text:
plenius scripta sunt, et quod in memoriam fieri jussa sint itineris illius longissimi, quo educens ex Aegypto podeserto in tabernaculis fecit habitare, quotidie illis per Moysen legis suae praecepta depromens . Jussa est autem fixio tabernaculorum, quod Graece dicitur Scenopegia, annis omnibus septem diebus, id est, a quinto decimo die ejusdem septimi mensis, usque ad vicesimum secundum. Cujus observantiae sacramentum merito est nobis spirituali inquisitione perscrutandum, maxime cum Dominus in Evsanctis dedicaverit verbis. Et nostri ergo patres liberati sunt ab Aegyptiaca servitute per sanguinem Agni, et aXL annis, ut venirent in terram repromissionis, quando per dominicam passionem liberatus est mundus a servitio diaboli, et per apostolos primitiva Ecclesia congregata est, quae quasi per desertum XL annis ducta est, donec veniret ad promissam in coelis patriam. Quae ad imitationem jejunii quadragenarii, quod Moyses et Elias, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
u tecto domorũ. Nã in palestina nĩ
habent culmina in domib. sed eqͣles
sunt domorũ omniũ su̾mitates suꝑ¬
positis trabib ac tabulatis. Vnde ii
lege p̃ceptũ . ẽ. ut quisq domũ edifi¬
cet nouã faciat luriculaᷤ in cireũitu
testi. nequis ex eo delapsus ꝑiculum
mortis incidat. ltaq unusquisq nr̃m
egressus facit tab̾nacula in domate.
sue carnis animo transcendens. affestꝰ
eitis noxios sedula suꝑnę lucis ac lib̾ta¬
tis meditatione calcauerit. Quia tpsuĩ
& in atrtis nr̃is facimꝰ nos. cũ mente
ad clestia flagrante quast extra mun¬
dum consistimus. cuits mansionem
nos ocius relinquere desiderantis. Facimꝰ
& in atriis domus dĩ: quando & si nec¬
dum aulam suꝑnę habitationis licet
ingredi in eiꝰ tam̃ uiçinta totaꝰ nr̃e
cogitationis memoriã sedẽq collocamꝰ.
tacimꝰ & in platea portȩ aquarum.¬

Expanded text:
in tecto domorum. Nam in Palaestina non habent culmina in domibus, sed aequales sunt domorum omnium summitates, superpositis trabibus ac tabulis. Unde in lege praeceptum est, ut quisque domum aedificet novam, faciat luriculam in circuitu tecti, ne quis ex eo delapsus, periculum mortis incidat . Ita unusquisque nostrum egressus facit tabernacula in domate, aculum suae carnis animo transcendens, affectus ejus noxios sedula supernae lucis ac libertatis meditatione calcaverit. Quod ipsum et in atriis nostris facimus, cum mente ad coelestia flagrante, quasi extra mundum consistimus, cujus mansionem nos ocius relinquere desideramus. Facimus et in atriis domus Dei, quando etsi necdum aulam supernae habitationis licet ingredi, in ejus tamen vicinia totam nostrae cogitationis memoriam sedemque collocamus. Facimus et in platea port
Abbreviated transcription (Latin):
erat circundatũ. maxime ad orientalẽ
plagã tẽpli. ubi erat mare aeneuꝰ ad
lauandas manꝰ pedesq introeuntium¬
in templũ. ubi decẽ luteres ȩnei ad la¬
uandas hostias. ubi etiã altare holocau¬
sti. int̾ qđ & templũ lapidatus. ẽ zacha¬
rias filius barachie. Non autẽ popłs
intra huiꝰ portam atrit intrandi habe¬
bat licentiam. sed tantũ sacerdotes & mi¬
nistri dñi. Popłs autẽ extra hanc portã
& maxime in platea quȩ ad orientalẽ
erat plagã: ad audiendũ uerbũ siue
adorandũ stare solebat. Bene gͦ ante
portã aquarũ collectus est popłs. qui
ꝑ antistitẽ suũ fluentis scripturarum
erat sp̃ualiter po tandus. Scetit autẽ
ex ras scriba suꝑ gradũ ligneũ quẽ fece¬

Expanded text:
erat circumdatum, maxime ad orientalem erat circumdatum, maxime ad orientalem plagam templi, ubi erat mare aeneum ad lavandas manus pedesque introeuntium templum, ubi decem luteres aenei ad lavandas hostias; ubi etiam altare holocausti, inter quod et templum lapidatus est Zacharias filius Barachiae . Non autem populus intra hujus portam atrii intrandi habebat licentiam, sed tantum sacerdotes ministri Domini. Populus autem extra hanc portam, et maxime in platea, quae ad orientalem ejus erat plagam, ad audiendum verbum, sive ad orandum stare solebat. Bene ergo ante portam aquarum collectus est populus, qui per antistitem suum fluentis Scripturarum erat spiritualiter potandus. Stetit autem Ezras scriba super gradum ligneum, e
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Sexta quippe dies in lege oꝑan¬
ci. septima est quiescendi. Et hec est
post bonũ opus nr̃m dilectissima atq
acceptissuna dño quies nr̃a ut abstinen¬
tes aboꝑe sertaili hoc ẽ. peccato. audien¬
dis diligentius atq implendis eiꝰ manda¬
tis oꝑam demus. Unde & in principio
ciusdem mensis septimi statuta erat solen¬
nitas tubarũ. quarũ cantu popłs inter
orationes & hostias ardentius ad memoriã
duitnȩ legis excitaretira. Et nunc qͦq¬
in intellectu sp̃uali oportet ȩdificata
ciuitate scã sequi lectionẽ diuinã. &
tubas sonare crebriores: quia nimirũ
necesse est ut initiatus sacramentis cȩ¬
lestib popłs. etiã sacris eloquiis ex tẽpo¬
re sollertius qualtt̃ uiuere debeat instru¬
atur. Qđ autẽ congregatũ dicit popłm
ad plateã que est ante portã aquarũ:
portã aquarũ reor dici in atrio sacer¬
dotum. qͦ templũ ex om̃i parte ꝑ qͣdrũ

Expanded text:
tus est; sexta quippe dies in lege operantus est; sexta quippe dies in lege operandi, septima est requiescendi. Et haec est post bonum opus nostrum dilectissima atque acceptissima Domino quies nostra, ut abstinentes ab opere servili, hoc est peccato, audiendis diligentius atque implendis ejus mandatis operam demus. Unde et in principio ejusdem mensis septimi statuta erat solemnitas tubarum, quarum cantu populus inter orationes et hostias ardentius ad memoriam divinae legis excitaretur. Et nunc quoque intellectu spirituali oportet, aedificata civitate sancta, sequi lectionem divinam, et tubas sonare crebriores; quia nimirum necesse est, ut initiatus sacramentis coelestibus populus, etiam sacris eloquiis ex tempore solertius, qualiter vivere debeat, instruatur. Quod autem congregatum dicit populum ad plateam quae est ante portam aquarum; portam aquarum reor dici in atrio sacerdotum, quo templum omni ex parte per quadrum
Abbreviated transcription (Latin):
neemia ꝓuidere ac disponere qͥ in cuni¬
tate quam edificauerant habitate de¬
berent: suꝑuenit mensis septimus.
Nlam nec longe aberat. Cũ enĩ murus
esset uicestmo quinto die sexti mensis
completus: ñ plus ad exordiũ septimi
mensis quã quinq dies suꝑerant. Qui
uidelicet mensis seꝑtimus a prima sui
die usq ad uicesimã scdam legitimis
cerunoniis erat consecratus. Quib rite
celebratis: fic deinde ad disponendos con¬
dite urbi mansores. cũ pͥncipib & plebe
reuersus est. Ubi notanda deuotio simul
& concordia popłi. qui quasi uir unꝰ.
hoc est una eadẽq fide ac dilectione
ad templũ dñi conuenit. Rogauert᷑q:
ipsi pontificẽ suũ. ut allato sibro man¬
data sibi legis que agere deberent repli¬
caret. ut cum ciuitate ȩdificata oꝑis qͦq¬
dõ placiti structura consurgeret. ne fic̃
tatis etiam ruĩna sequeritur. Et bene
sexto mense ciuitas extructa. septimo
in eã popłs ad audiendã legẽ congrega¬

Expanded text:
Nehemia providere ac disponere qui in civitate quam aedificaverant habitare deberent, supervenit mensis septimus; nam longe aberant. Cum enim murus esset vicesimo quinto die sexti mensis completus, non plus ad exordium septimi mensis quam quinque dies supererant. Qui videlicet mensis septimus a prima sua die usque ad vicesimam secundam totus legitimus caeremoniis erat consecratus; quibus rite celebratis, sic deinde ad disponendos conditae urbis mansores, cum principibus et plebe reversus est. Ubi notanda devotio simul et concordia populi, qui quasi vir unus, hoc est una eademque fide ac dilectione ad templum Domini convenit; rogaveruntque ipsi pontificem suum, ut allato libro, mandata sibi legis, quae agere debeant, replicaret, ut cum civitate aedificata, operis quoque placiti Deo structura consurgeret, ne sicut tatis etiam ruina sequeretur. Et bene sexto mense civitas exstructa, septimo in eam populus ad audiendam legem congrega
Abbreviated transcription (Latin):
dñs statuit eos qͥ euangłiũ annuncias ł
de euangłio uiuere. Ego autẽ nullo
horũ usus sum. Duodecim autẽ annis
neeiias cum fr̃ib suis ita in ducatu ui¬
uebat. ut annonas quȩ ducib debebar
ipsi ñ comederent: quo ꝑ hoc mystice
insinuaret apłicũ illud. ẽe. opus: cũ quis
in regimine plebis dĩ ꝓmotus. opus
quidem rectoris nobiliter ȩcłam edifi¬
cando exercet. sed quęstũ exercitii ab eis
qͦs predicando ac bene uiuendo regit
terrena cõmoda expetendo non quęrit.

Expanded text:
nus statuit eos qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere; ego autem nullo horum usus sum . Duodecim autem annis Nehemias cum fratribus suis ita in ducatu vivebat, ut annonas quae ducibus debebantur, ipsi non comederent, quo per hoc mystice insinuaret, apostolicum illud esse opus, cum quis in regimine plebis Dei promotus, opus quidem rectoris nobiliter Ecclesiam aedificando exercet, sed quaestum exercitii ab eis quos praedicando ac bene vivendo regit, terrena commoda exspectando non quaerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad se ñ solũ optimatib & magistra¬
tibus sed & om̃i uulgo. diligenter eorꝰ
numerũ recensere curauit: ut ꝑspecta
omnium sumina discernere posset. qͥ
in urbe ipsa ierusolimorũ. qͥ uͦ aliis in
ciuitatib habitare deberent. Et uenerat

Expanded text:
tis in se non solum optimatibus et magistratibus, sed et omni vulgo, diligenter eorum numerum recensere curavit, ut perfecta omnium summa discernere posset, qui in urbe ipsa Hierosolymorum, qui vero aliis in civitatibus habitare deberent. CAPUT XXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
tra domum suã. Custodes animarũ nͦ st̃
de neophitis nec de turba uulgari. sed
de illis constituendi qͥ a certamine uiti¬
orum dĩ gr᷑a lib̾ati. iã mente in icrłm
hoc. ẽ in uisione tranquille pacis habi¬
tate consuert̃. Qui dicere ualent cum
apło. nr̃a autẽ conuersatio in celis est.
De quib bene dicit᷑. qͥa constituerit
singulos ꝑ uices suas. Ut his uidelicet
cursu suo consummato de hac luce sub¬
tractis. alii mox eoꝵ loco regimini pre¬
ferrentur fideliũ. neq ullo tẽp̾ore desisł.
nos excubare satagant. currente semꝑ
ad finẽ usq scł̃i ueritate sermonis pro¬
phetici. quo eidẽ ęccłę dicit᷑. Pro patrib
tuis nati sunt. filii. Bene qͦq subiingit᷑.
& unu̾quenq contra domũ fuã. Sic̃
& enĩ custodia sc̃e eccłȩ rite ꝑficitur.
si quisq ita sollicitudine omniuꝰ gerat

Expanded text:
alem, etc. Custodes animarum non sunt de neophytis, nec de turba vulgari, sed de illis constituendi, qui a certamine vitiorum Dei gratia liberati, jam mentem in Jerusalem, hoc est in visione tranquillae pacis habere consuerunt, qui dicere valent cum Apostolo: Nostra autem conversatio in coelis est . De quibus bene dicitur quia constituerit singulos per vices suas; ut his videlicet, cursu suo consummato, de hac luce subtractis, alii mox eorum loco regimini praeferrentur fidelium. Neque ullo tempore desunt, nos excubare satagant, currente semper ad finem usque saeculi veritate sermonis prophetici, quo eidem Ecclesiae dicitur: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii . Bene quoque subjungitur, Et unumquemque contra domum suam. Sic etenim custodia sanctae Ecclesiae rite perficitur, si quisque ita sollicitudinem omnium gerat
Abbreviated transcription (Latin):
Hec illi temport tẏpice conueniunt.
cum disseminato ꝑ apłos longe lateq
uerbo dĩ totus orbis nouũ fidei germ̃
accepit. & necdũ ęccłe edificatȩ. sed tantũ
auditu & sacramentis uerbi. popłi ad

Expanded text:
Haec illi tempori typice conveniunt. Cum disseminato per apostolos longe lateque verbo Dei totus orbis novum fidei germen accepit, et necdum Ecclesiae aedificatae, sed tantum auditu et sacramentis verbi, populi
Abbreviated transcription (Latin):
hec ẽ. uera nt̃a in hac uita solennitas
mentis. ut ꝑ dies singulos. id÷ ꝑ om̃ia
bona oꝑa quib a dño illustramur.
legendis. audiendis. faciendis eiꝰ sermo¬
nib intento corde uacemus. Incipit
autẽ hȩc solennitas a quinto decimo
die mensis quando luna nocte ple¬
nissima est. cũ om̃s mentis nr̃e tene¬
bre cdarissuno xp̃i lumine resoluuN T
Sequituarq eã dies octauus sabbati ide
requici. uidelicet tempore resurrectionis
in uita fututa. Cutus gaudus interim
in spe stibleuam᷑. tic in re ipsa ꝑfrue¬
mir: cũ ex optatissima illa collecta
om̃is scorꝰ coetus. & angłor scilicet &
hominũ. in conspectu sui conditoris
congregatus. & nunquã segregandus

Expanded text:
ec est vera nostra in hac vita solemnitas mentis, ut per dies singulos, id est, per omnia bona opera, quibus a Domino illustramur, legendis, audiendis, faciendis ejus sermonibus intento corde vacemus. Incipit autem haec solemnitas a quinto decimo die mensis, quando luna nocte plenissima est, cum omnes mentis nostrae tenebrae clarissimo Christi lumine resolvuntur. Sequiturque eamdem dies octavus sabbati, id est, requiei, videlicet tempore resurrectionis in vita futura; cujus gaudiis interim in spe sublevamur, tunc in re ipsa perfruemur, cum exoptatissima illa collecta, omnis sanctorum coetus, et angelorum scilicet et hominum, in conspectu sui Conditoris congregatus, et nunquam segregandus
Abbreviated transcription (Latin):
ne uidelicet aut obtectus tenebris hostis
irrũpat. aut certe aliquis ciutũ incautiꝰ
exiens abhoste captus ꝑeat. Qđ etiam ii
huius scł̃i nocte tota custodes animaru
debent sollerter agere. ne obseruantia
piȩ conuersationis neglecta. diabolus
aut cohortẽ fideliũ ꝑturbaturus sub¬
intret. aut de ipsorũ numero fideliũ
quẽpiã ꝑditurus rapiat. Apparente
autem solͤiusticie & clarescente. luce fu¬
ture beatitudinis: iã ñ opus erit clau¬
stris continentie. Quia nec aduersarus
ultra dabit᷑ facultas impugnandi siue
tẽptandi fideles. ut pote sempiterna cũ
suo principe ultione dãnatis. Unde
in apocalypsi sua ioħes de futura eiusdẽ
scę ciuitatis gła dicit. It portȩ eius nori
claudent᷑ ꝑ diẽ. nox enĩ non erit illic.
Et posui custodes de habitatorib ierłm¬

Expanded text:
ne videlicet aut obtectis tenebris hostis ne videlicet aut obtectis tenebris hostis irrumpat, aut certe aliquis civium incautus exiens, ab hoste captus pereat. Quod etiam in hujus saeculi nocte tota custodes animarum debent solerter agere, ne observantia piae conversationis neglecta, diabolus aut cohortem fidelium perturbaturus subintret, aut de ipsorum numero fidelium quempiam perditurus rapiat. Apparente autem Sole justitiae, et clarescente luce futurae beatitudinis, jam non opus erit claustris continentiae; quia nec adversariis ultra dabitur facultas impugnandi sive tentandi fideles, ut pote sempiterna cum suo principe ultione damnatis. Unde in Apocalypsi sua Joannes de futura ejusdem sanctae civitatis gloria dicit: Et portae ejus non claudentur per diem, nox enim non erit illic . Et posui custodes de habitatoribus Jer
Abbreviated transcription (Latin):
calorẽ solis. Et in sp̃uali sensu. ubicunq
ȩccłȩ murus collectis ad fidẽ nouis popłis
uł correctis his qͥ errauerant ȩdificatus
fuerit: mox ponendę sunt ualuę disci¬
plinę regularis. ne antiquus hostis qui
quast leo rugiens circuit usquã in ouile
fideliũ ualeat irru̾ꝑe. recensendi sunt
ianitores. cantores & leuitȩ: qͥ easdẽ ual¬
uas custodiant. Quor ꝑsonã omnium
doctorib sc̃is conuentre ꝑspicuum est.
lanttores quippe sunt. qui claues regni
celorꝰ ꝑceꝑunt. ut dignos quidẽ humilesq
suscipint. suꝑbos uͦ & immundos ab
ingressu suꝑne ciuitatis arceant di cen¬
do. ñ est tibi pars neq sors in sermone
hoc. Cor eni tuũ. ñ est ꝑfectũ corã dõ.
Cantores sunt. qͥ dulcedinẽ eiusdẽ patriȩ
celestis auditorib suis pia uoce p̾dicarł.
Leuitȩ sunt. qͥ erga obsequiũ diuini
cultus semꝑ inuigilant. Precepit aute
netinias. ne aꝑiant᷑ portȩ ierłm usq ad
calorẽ solis. hoc ÷ toto tempore noctis.

Expanded text:
etc. Et in spirituali sensu, ubicunque Ecclesiae murus collectis ad fidem novis populis, vel correctis his qui erraverant, aedificatus fuerit, mox ponendae sunt valvae disciplinae regularis, ne antiquus hostis, qui quasi leo rugiens circuit , usquam in ovile fidelium valeat irrumpere. Recensendi sunt janitores, cantores, et Levitae, qui easdem valvas custodiant; quorum personam omnium doctoribus sanctis convenire perspicuum est. Janitores quippe sunt, qui claves regni coelorum perceperunt, ut dignos quidem humilesque suscipiant, superbos vero ac immundos ab ingressu supernae civitatis arceant, dicendo: Non est tibi pars neque sors in sermone hoc; cor enim tuum non est rectum coram Deo . Cantores sunt, qui dulcedinem ejusdem patriae coelestis auditoribus suis pia voce praedicant. Levitae sunt, qui erga obsequium divini cultus semper invigilant. Praecepit autem Nehemias, ne aperiantur portae Jerusalem usque ad calorem solis, hoc est toto tempore noctis,
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentia peccatorũ. ꝓ ȩcernȩ ꝑceptio¬
ne uite laborare iubemur. Ideoq ap¬
tissime murũ scẽ ciuitatis quȩ ab ho¬
stib erat diruta reedificantes ciues illiꝰ.
in quinquaginta & duob dieb restau¬
rant: quia hec nimirũ ÷ iustoꝵ in hac
uita ꝑfectio. ut etiã queq deliquerii ł
poenitendo ꝑ gr̃am diuine inspiratio¬
nis castigent. & deinceps se in dĩ & ꝓxi¬
mi dilectione bonis oꝑib adornen.¬

Expanded text:
indulgentia peccatorum, pro aeternae perceptione vitae laborare jubemur. Ideoque aptissime murum sanctae civitatis, quae ab hostibus erat diruta, reaedificantes cives illius in quinquaginta et duobus diebus restaurant, quia haec nimirum est justorum in hac vita perfectio, ut et quaeque deliquerint poenitendo, per gratiam divinae inspirationis castigent, et deinceps se in Dei et proximi dilectione bonis operibus adornen
Abbreviated transcription (Latin):
littere sensts patet: ipsa quide̾ sceno
uicesima prima̾. Deinde octaua die
hoc ÷ uicesuna scđa mensis. denuo col¬
lecta popłi agebat᷑ maiori festiuitate
insignis. Scriptũ nanq est in leuitico
A quinto decimo die mensis septum.
quando congregaueritis om̃s fruitꝰ t̾rȩ
ure: celebiabitis ferias septẽ dieb. Die

Expanded text:
litterae sensus patet, ipsa quidem Scenopvicesimam primam. Deinde octava die, hoc est vicesima secunda mensis, denuo collecta populi agebatur majori festivitate insignis. Scriptum namque est in Levitico: A quinto decimo die mensis septimi, quando congregaveritis omnes fructus terrae vestrae, celebrabitis ferias Domini
Abbreviated transcription (Latin):
audita eius contestatione om̃s ameN
respondert̃: ac dm̃ collaudantes fecert᷑
quȩ iusserat: constat ꝓfecto. qđ nor
timore coacticio sed intimo cordis af¬
fectu eiꝰ dicta susceꝑunt. Adie autem¬
illa qua preceꝑat michi ut essem dux
in t̾ra iuda. ab anno uicesimo usq tri
duicib debebant᷑ ñ comedimꝰ. Et cȩtera.¬

Expanded text:
audita ejus contestatione, omnes Amen responderunt, ac Deum collaudantes fecerunt quae jusserant; constat profecto, quia non timore coacti, sed intimo cordis affectu ejus dicta susceilla qua praeceperat mihi ut essem dux in terra Iuda ab anno vicesimo usque ad ducibus debebantur non comedimus duces a
Abbreviated transcription (Latin):
ui manũ meã. Ergo & in spͣuali structu¬
ra: quia uersutus hostis semꝑ manus
nt̃as tẽptat tmpedire: semꝑ eas ipsi i
bona actione diuno auxilio confortare
curemus. Et ingressus sũ domũ samaiȩ¬

Expanded text:
 nos, etc. Ergo et in spirituali structura, quia versutus hostis semper manus nostras tentat impedire, semper eas ipsi in bona actione divino auxilio confortare curemus. Et ingressus sum domum Samai
Abbreviated transcription (Latin):
orationis siue actionis suę dõ hostias
una cũ ueris catholicis gestiunt offerre.
quatinꝰ & tpsi ueracit̃ fideles crediti. ꝑ
uiciniã cõmunionis eosdẽ ueros corrũpe
catholicos possint. Uerũ neemias ꝑsonam
fideliũ doctorũ tenens: nequaquã ad
ꝓphanos descendere. neq eor hosꝰtus inqͥ¬
nari consentit. sed in coeptis uirtutum
oꝑib deuotꝰ ꝑsistit. Et quo acrius t̾rere
nitebant᷑ inmici: eo magis ipse bene
oꝑando t̾ribilis eisdẽ inimicis fieri con¬
tendit. Unde & in sequentib dicitur.
Om̃s autẽ hi t̾rebant nos. cogitantes¬

Expanded text:
orationis sive actionis suae Deo hostias orationis sive actionis suae Deo hostias una cum veris catholicis gestiunt offerre, quatenus et ipsi veraciter fideles crediti, per viciniam communionis eosdem veros corrumpere catholicos possint. Verum Nehemias personam fidelium doctorum tenens, nequaquam ad profanos descendere, neque eorum hostiis inquinari sentit, sed in conceptis virtutum operibus devotus persistit; et quo acrius terrere nitebantur inimici, eo magis ipse bene operando terribilis eisdem inimicis fieri contendit. Unde et in sequentibus dicitur. Omnes autem hi terrebant nos, etc. E
Abbreviated transcription (Latin):
mus foedus pariter in uitulis in cãpo
uno. Ipsi autem cogitabant ut facererł
mͥ malũ. Misi gͦ ad eos nuncios dicens.
Optis grande ego facio. & non possum
descendere. ne forte neglegat᷑ cũ uenero
suadent nemiȩ ad campesttia descendẽ.
foedusq pacis secũ inire. mactatis simul
uitulis in testimoniũ foederis compacti.
Uerũ ille ne opus religiosũ neglegat᷑
in montanis ꝑseuerat. Sic & heretici &
falsi catholici uolunt ea conditione¬
cũ ueris catholicis consortiũ pacis hab̾e.
ut ñ ipsi ad attẽ ęccłastice fidei aut
oꝑationis ascendere consentiant. sed potiꝰ
eos qͦs in culmine uirtutũ cõmorantes
aspiciunt ad infima oꝑum siue dogina¬
tum prauoꝵ descendere cogant. Et bene
in cãpo umo uolunt cũ neemia pastũ
inire: quia nimirũ in eadẽ lib̾tate uite
elatioris quã ipsi sequunt᷑. om̃s quos
seducere possunt resolui desiderant.
Bene idem pactũ cũ eo in uitulis parit̃
mactatis uolunt mnire: quia falsi fr̃s

Expanded text:
mus foedus pariter in viculis in campo Ono ipsi autem cogitabant ut facerent mihi malum misi ergo ad eos nuntios dicens opus grande ego facio et non possum descendere ne forte neglegatur cum venero suadent Nehemiae ad campestria descendere, foedusque pacis secum inire, mactatis simul vitulis in testimonium foederis compacti. Verum ille, ne opus religiosum negligatur, in montanis perseverat. Sic et haeretici ac falsi catholici volunt ea conditione veris catholicis consortium pacis habere, ut non ipsi ad arcem ecclesiasticae fidei, aut operationis ascendere consentiant, sed potius eos quos in culmine virtutum commorantes aspiciunt, ab infima operum sive dogmatum pravorum descendere cogant. Et bene in campo uno volunt cum Nehemia pactum inire; quia nimirum in eamdem libertatem vitae lautioris, quam ipsi sequuntur, omnes quos seducere possunt, resolvi desiderant. Bene idem pactum cum eo in vitulis pariter mactatis volunt inire, quia falsi fratres
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ sicut certius desiderat ad fontes aqͥ¬
rum ita desiderat antmna nr̃a ad dn
unium. Facunus & in platea portȩ eghsa¬
im. hoc ⁊ frugiferi siue crescentis: quao
tn eaddẽ amplitudine liberi cordis ita
ꝓficunus. ut patefacta nob̾ a dño porta
iusticie semꝑ in illo crescamꝰ in salute.
ac maiorib ꝑ dies bonȩ actionis fru¬
gib abuindare mereamtra. Legit autẽ

Expanded text:
d fontes aquarum, ita desiderat anima nostra ad Deum vivum . Facimus et in platea portae Ephraim, hoc est, frugiferi sive crescentis, quando in eadem amplitudine liberi cordis ita proficimus, ut, patefacta nobis a Domino porta justitiae, semper in illo crescamus in salutem, ac majoribus per dies bonae actionis frugibus abundare mereamur. Legit autem
Abbreviated transcription (Latin):
habent reddere uelut iuste exigere noꝵ
erubescit: hic de domo sua excutitur.
uidelicet de coetu sc̃ȩ ȩccłȩ. in qua mansitrũ
se ꝑpetuo credebat eiectus. Excutit᷑ & de
laborib suis. fructu nimirũ bonor oꝑtum
in quib se laudabilit̃ de fudasse arbitra¬
batur priuatus. Neq enĩ labores sine pie¬
tate exhibiti. fructuosi apd̃ dm̃ fieri pos¬
sunt. Quantũ tͦ hȩc neemiȩ obiurgatio
siue imprecatio corda omniũ cõmouerit.
aꝑte declarat᷑. cũ ꝓtinꝰ subinfertur..
Et dixit uniuersa multitudo amen.¬

Expanded text:
habent reddere, velut juste exigere non habent reddere, velut juste exigere non erubescit, hic de domo sua excutitur, videlicet de coetu sanctae Ecclesiae, in qua mansurum se perpetuo credebat, ejectus. Excutitur et de laboribus suis, fructu nimirum bonorum operum, in quibus se laudabiliter desudasse arbitrabatur, privatus. Neque enim labores sine pietate exhibiti, fructuosi apud Dominum fieri possunt. Quantum vero haec Nehemiae objurgatio sive imprecatio corda omnium commoverit, aperte declaratur, cum protinus subinfertur: Et dixit universa multitudo, Amen
Abbreviated transcription (Latin):
optimus militię celestis. & sapiens archi¬
tectus ciuitatis dĩ. qđ optimates & magi¬
stratus popłi facere uoluit. prius se ipse
fecisse declarauit. elemosinam uidelicet
pauꝑib dando. & nichil abeis querendo
nisi custodiã legis dĩ. & edificationẽ ciui¬
tatis eius. In qua uidelicet lectione ñ nos
allegorie sensũ inquirere. sed ipsũ litterȩ
textum oportet diligentius oꝑando seruare.
Ut uidelicet exceptis cotidianis elemosina¬
rum fructib. curemus ubi tẽpus genera¬
le famis & inopię popłos afflixerit. & ea
quȩ possumꝰ indigentib cõmoda dare. &
illa quoq quȩ a subditis quasi iuste sole¬
bamus exigere tributa dimittere. quatinꝰ
& nt̃a nobis pater debita relaxet. Terribił
autẽ nimiũ huic lectioni imponitira
dausula. cũ dicit᷑. Insuꝑ & sinũ meum
excussi. & dixi. Sic excutiat ds̃ omnem
uirũ qͥ ñ compleuerit uerbũ istud de
domo sua & de laborib suis. sic excutiat᷑
pauꝑib dare recusat. uł ab eis qͥ non

Expanded text:
optimus militiae coelestis, et sapiens architectus civitatis Dei, quod optimates et magistratus populi facere voluit, prius se ipse fecisse declaravit; eleemosynam videlicet pauperibus dandam, et nihil ab eis quaerendo, nisi custodiam legis Dei, et aedificationem civitatis ejus. In qua videlicet lectione, non nos allegoriae sensum inquirere, sed ipsum litterae textum oportet diligentius operando servare; ut videlicet exceptis quotidianis eleemosynarum fructibus, curemus, ubi tempus generale famis et inopiae populum afflixerit, et ea quae possumus indigentibus commodare, et illa quoque, quae a subditis quasi juste solebamus exigere, tributa dimittere eatenus, quatenus et nostra nobis Pater debita relaxet. Terribilis autem nimium huic lectioni imponitur clausula, cum dicitur: Insuper et sinum meum excussi, et divirum, qui non compleverit verbum istud, de domo sua, et de laboribus suis: sic excutiatur, pauperibus dare recusat, vel ab eis quod non
Abbreviated transcription (Latin):
mirrũ scę ciuitatis dicit a uulpe posse
transiliri: uulpes hereticos uocari imꝓm¬
ptu est. Unde est illud cantici canticorũ.
Capite nobis uulpes pusillas. que demo¬
liuntur uineas. Qđ est aꝑte dicere. De¬
prehendite atq in lucẽ traducendo ꝓfer¬
te putidas ac dolosas hereticor uersutias.
quib fructiferas fideliũ mentes corrũꝑe
nituntur. Si gͦ inqͥt ascenderit uulpes.
transiliet muruꝰ eorũ lapideũ. Si contͣ

Expanded text:
murum sanctae civitatis dicit a vulpe posse murum sanctae civitatis dicit a vulpe posse transiliri; vulpes haereticos vocari in promptu est. Unde est illud Cantici canticorum. Capite nobis vulpes pusillas, quae demoliuntur vineas ; quod est aperte dicere, Deprehendite, atque in lucem traducendo proferte putidas ac dolosas haereticorum versutias, quibus fructiferas fidelium mentes corrumpere nituntur. Si ergo, inquit, ascenderit vulpes, transiliet murum eorum lapideum. Si co
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑ uittutes uictoriȩ palmã obtinere.
It quia sunt inter hereticos qͥ etiã poeniten¬
tibus post lapsũ dari ueniã negant: recte
ex eor ꝑsona subiungit᷑. Nunqͥd ȩdificare
combusti de aceruis puluerũ. atq in opus
scẽ ciuitatis reponuntur: cũ hi qui uel
igne ꝑsecutionũ uicti fidem negauerant.
oꝑis ꝑdiderunt miserante dño resipiscunt.
ut & integritatẽ fidei catholice constanti
ꝓfessione recipiant. & ornamenta uir¬
tutum morib emendati consequantur
Sed & tobias ammanites ꝓximus eits
ꝑsona simul & uerba hereticis conueniun ł.
Persona quidem: qͥa patriarcha eiꝰ amori
de incestu & ebrietate. & nocte & in spe¬
lunca conceptus est. Quȩ cuncta heresi¬
archis aptari cuiuis facillime liquet. qͦrũ
om̃is origo de uoluptate carnali & im¬
mundicia. de tenebris errorũ siue scele¬
rum. de pͥuatis conciliabulis & non de
publico sc̃e eccłȩ symbolo ꝓgenita est.

Expanded text:
quam virtutis victoriae palmam obtinere. quam virtutis victoriae palmam obtinere. Et quia sunt inter haereticos qui etiam poenitentibus post lapsum dari veniam negant, recte ex horum persona subjungitur: Nunquid aedificari combusti de acervis pulverum, atque in opus sanctae civitatis reponuntur, cum his qui vel igne persecutionum victi fidem negaverant, operis perdiderunt, miserante Domino resipiscunt; ut et integritatem catholicae fidei constanti professione recipiant, et ornamenta virtutum moribus emendati consequantur. Sed et Tobias Ammonites proximus ejus persona simul et verba haereticis conveniunt. Persona quidem, quia patriarcha ejus Ammon de incesto et ebrietate, et nocte et in spelunca conceptus est. Quae cuncta haeresiarchis aptari cuivis facillime liquet; quorum omnis origo de voluptate carnali et immunditia, de tenebris errorum sive scelerum, de privatis conciliabulis, et non de publico sanctae Ecclesiae symbolo progenita est.
Abbreviated transcription (Latin):
se cognominant. cũ sint maxime dõ con¬
ses aut scismata aut mala oꝑa segregati.
qui ne sua forte impugnet᷑ atq excludat᷑
impietas: muros fidei edificari metuunt.
Hȩc subsannatio omniũ. qͥ dicunt se nos¬
se dm̃. factis autẽ negant. Nanq samari¬
te ita dño seruiebant: ut diis suis priscis
non abrenunciarent. Quos hodie typice
imitantur. qͥ ita xp̃iani sunt: ut & uentrẽ
suu̾ dm̃ habeant. ut auariciã sequantur.
quã manifeste idolorũ seruitutẽ cognomi¬
nat apłs. ut coeteris mundi illecebris man¬
cipati creaturę magis seruiant quã crea¬
tori. qͥ est benedictus in scła. & tales gͦ sic̃
heretici nolunt eccłȩ muros innouari. ne
crescente statu pietatis a sua cogant᷑ impie¬
tate recedere. Tales solent imbecillos appel¬
lare uideos. hoc ẽ confessores fidei. & fa¬
cile a gentib suꝑandos. dũ in cotidiano
animarũ certamine plus amant uitia.

Expanded text:
 cognominant, cum sint maxime Deo con cognominant, cum sint maxime Deo conses aut schismata, aut mala opera segregati; qui ne sua forte impugnetur atque excludatur impietas, muros fidei aedificari metuunt. Haec subsannatio omnium qui dicunt se nosse Deum, factis autem negant. Namque Samaritae ita Domino serviebant, ut diis suis priscis non abrenuntiarent. Quos hodie typice imitantur, qui ita Christiani sunt, ut et ventrem suum deum habeant, ut avaritiam sequantur, quam manifeste idolorum servitutem cognominat Apostolus; et caeteris mundi illecebris mancipati, creaturae magis inserviunt quam Creatori, qui est benedictus in saecula. Et tales ergo sicut haeretici nolunt Ecclesiae muros innovari, ne, crescente statu pietatis, a sua cogantur impietate recedere. Tales solent imbecilles appellare Judaeos, hoc est confessores fidei, et facile a gentibus superandos, dum in quotidiano animarum certamine plus amant vitia
Abbreviated transcription (Latin):
pretatione dissercie. que etũ nob̾ tacentib
lector ꝑitus facillime cognoscet. Tantũ hoc
notandũ. quia qͥ portas & turres edificaNT.
ꝑ quas uł ciues ingrediantur: uł arceant᷑
ꝑ quã in unitatẽ scẽ eccłȩ tutrare debeamꝰ.
ministrata est quorumq uerbis qualtter
aduersarios ueritatis redarguamꝰ. ac repel¬
lamus discimus. Qui uͦ reliqua urbis ex¬
truunt: ipsi sunt pastores & doctores. qͦs
orbem seruat᷑. Et sicuit ncemias ciuictos
ex ordine ciuitatis structores enumerans
ꝑpetuo memorabiles facit: ita consolator
nr̃e pauꝑtatis dñs. omniũ qͥ ęccłam suã
un electis edificant nomina conscribit
in cęlo. Sed uideamts & reliqua. Factũ est¬
autẽ cũ audisset saraballath qđ edificaremꝰ
murũ: iratus. ẽ ualde. & motus nimis scib¬
sannauit uideos. Et dixit corã fr̃ĩb suis
& frequentia samaritanorũ. Quid imbecil-¬
qͥ samaritanos hoc .ẽ. custodes legis dĩ frustra¬

Expanded text:
rpretatione disserere; qrpretatione disserere; qTantum hoc notandum, quia qui portas et turres aedificant, per quas vel cives ingrediantur, vel arceantur per quam unitatem sanctae Ecclesiae intrare debeamus, ministrata est; quorumque verbis qualiter adversarios veritatis redarguamus ac repellamus, discimus. Qui vero reliquis verbis exstruunt, ipsi sunt pastores et doctores, quos orbem servatur. Et sicut Nehemias cunctos ex ordine civitatis structores enumerans, perpetuo memorales facit; ita consolator nostrae paupertatis Dominus, omnium qui Ecclesiam suam in electis aedificant, nomina conscribit in coelo. Sed videamus et reliqua. CAPUTautem, cum audisset Sanaballat, quod aedificaremus murum, iratus est valde; et motus nimis subsannavit Judaeos, et dixit coram fratribus suis, et frequentia Samaritanorum: Quid se Samaritanos, hoc est custodes legis Dei frustra
Abbreviated transcription (Latin):
de uictu siue habitu suo suorũq tractare
ita disponunt. ut nequaquã hȩ libertatẽ
mentis qua celestia semꝑ querere ꝓpostieran
retardent. Ubi & bene de oꝑantib subdit᷑.
Vnusquisq contra domũ suã. Qui sermo.
crebrius in hac constructione scẽ ciuitatis
repetitur. Neq in expositione laborandũ
est. quomodo in scã ęccła contra domũ suã
quisq murũ uirtutũ edificare. suamq
mentẽ aduersus insidias diaboli debeat
munire. ne ille qui quasi leo rugiens
cutu̾it querens quẽ deuoret ulla ex parte
ualeat irrumꝑe dũ suũ quisq corpus
& mentem forti in dñm fide p̾munierit.
Sed & in eo quisq contra domũ suã edifi¬
cat. si illos qui sibi cõmissi st̃ diligenti cu¬
stodia disciplinę regularis tutat᷑. ne uel
incursu uitiorũ uel heretica possint ꝑsua¬
sione decipi. Longũ est de singulis sc̃e ci¬
uitatis edificiis uł edificatorib sp̃̾uali int̾¬

Expanded text:
de victu sive habitu suo suorumque tractare, de victu sive habitu suo suorumque tractare, ita disponunt, ut nequaquam hae libertatem mentis, qua coelestia semper quaerere proposuerant, retardent. Ubi et bene de operantibus subditur, Unusquisque contra domum suam; qui sermo crebrius in hac constructione sanctae civitatis repetitur. Neque in expositione laborandum est, quomodo in sancta Ecclesia contra domum suam quisque murum virtutum aedificare, suamque mentem adversus insidias diaboli debeat munire; ne ille qui quasi leo rugiens circuit, quaerens quem devoret , ulla ex parte valeat irrumpere, dum suum quisque corpus et mentem forti in Dominum fide praemunierit. Sed et in eo quisque contra domum suam aedificat, si illos qui sibi commissi sunt, diligenti custodia disciplinae regularis tutatur, ne vel incursu vitiorum, vel haeretica possint persuasione decipi. Longum est de singulis sanctae civitatis aedificiis vel aedificatoribus spirituali inte
Abbreviated transcription (Latin):
meminit ieremias. & eã in orientali pla¬
ga ciuitatis. ẽẽ designat. scribens typice
de sca eccła. Et edificabit᷑ ciuitas dño a
turre ananeel. Q paulo post. Usq ad
torrentẽ cedron. & usq ad angulum
porte equorũ orientalis. Equi autẽ cũ
in bonã partẽ ponunt᷑. sicut & asini
& cameli & muli: aliquando conuersos
ad dnm popłos gentiliũ. aliquando cu¬
ras temporaliũ rerũ dominio anime
rite subiugatas indicant. Et sacerdotes
murũ ciuitatis dĩ ad portam equorum
edificauertꝰ: cũ doctores sci post uocatio¬
nem iudaicę plebis usq ad introducen¬
dos in scam ȩccłam gentiũ popłos uerbũ
disseminando ꝑuenerunt. Itẽ ad portã
equorũ edificant: cũ sufficientia uiuendi
exempla prȩbent eis. qͥ ad refrenandos la¬
sciuos suȩ carnis siue animȩ motꝰ scẽ
ȩccłȩ ianuas intrant. uł certe cum stias
ipsorũ cogitationes quib necesse habent

Expanded text:
minit Jeremias, et eam in orientali plaminit Jeremias, et eam in orientali plaga civitatis esse designat, scribens typice de sancta Ecclesia: Et aedificabitur civitas Domino a turre Hananeel . Et paulo post: Usque ad torrentem Cedron, et usque ad angulum portae equorum orientalis . Equi autem cum in bonam partem ponuntur, sicut et asini et cameli et muli, aliquando conversos ad Dominum populos gentilium, aliquando curas temporalium rerum Domino animae rite subjugatas indicant. Et sacerdotes murum civitatis Dei ad portam equorum aedificaverunt, cum doctores sancti post vocationem Judaicae plebis, usque ad introducendos in sanctam Ecclesiam gentium populos verbum disseminando pervenerunt. Item ad portam equorum aedificant, cum sufficientia vivendi exempla praebent eis, qui ad refrenandos lascivos suae carnis sive animae motus sanctae Ecclesiae januas intrant; vel certe cum suas ipsorum cogitationes, quibus necesse habent
Abbreviated transcription (Latin):
de quo tpse uideis ait. Soluite templũ
hoc. & in trib dieb excitabo illud. Qđ
uidelicet templũ corporis eius. ꝑsecuto
tes in morte soluert. sed excitatum atq
ad cęlos exaltatũ amatores in gła uide¬
runt. atq in ȩternũ uidere ñ cessant.
Aturre gͦ magna & eminenti usq
ad murũ templi structura sce ciuitatis
ꝑuenit: cũ iusti quiq abaltitudine con¬
templationis qua mentẽ & in hac uita
despectis temporalib ad cȩlestia desidanda
suspendunt. ueracit᷑ in illa uita adcla¬
ritatem dnicę incarnationis intuendã.
pate facta etiã diuinę gła eternitatis
ascendunt. Et quia thecua buccina uł
tuba. thecueni buccinatores interp̾tant᷑.
apte dicitur. quia thecuent hȩc edifi¬
cauerint. Doctoruͦ nanq est quoru in
omnẽ terrã sonus exiit. uł prȩsentia
dĩ dona uł futura. in ciuitate eiꝰ hoc. ẽ
popło fideliuꝰ pate facere. Sursũ autẽ
ad portã equorũ edificauert᷑ sacerdotes.

Expanded text:
Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud : quod videlicet templum corporis ejus, persecutores ejus in morte solverunt, sed excitatum, atque ad coelos exaltatum, amatores in gloria viderunt, atque in aeternum videre non cessant. A turre ergo magna et eminenti, usque ad murum templi structura sanctae civitatis pervenit, cum justi quique ab altitudine contemplationis, qua mentem et in hac vita despectis temporalibus, ad coelestia desideranda suspendunt, veraciter in illa vita ad claritatem dominicae incarnationis intuendam patefacta, etiam divinae gloriae aeternitatem, ascendunt. Et quia Thecua buccina vel tuba, Thecuani buccinatores interpretantur, apte dicitur quod Thecuani haec aedificaverint; doctorum namque est, quorum in omnem terram sonus exivit, vel praesentia Dei dona, vel futura in civitate ejus, hoc est populo fidelium, patefacere. Sursum autem ad portam equorum aedificaverunt, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi est: cũ uerbis illius audiendis atq
implendis oꝑam damus. In qͦ urdelicet
die nos quãuis extrinsecus tribrilationũ
aduersa ꝑpessos. spe gaudentes. eẽ. oportet.
uxta illud apł̃i. quasi tristes. semper
autẽ gaudentes. In quo etiã edere pinguia
& mulsu bibere tubem᷑. hoc ÷ de collata
nob̾ diuinitus ub̃tate bone actionis. &
de ipsa dulcedine audiendi uerbi dĩ gau¬
dere. Mulsũ nanq est uinũ inelle dul¬
coratum. Vnde & grece ynomeli uocat᷑.
Sed & de eisdẽ saluberrimis nĩe mentis
epulis ei qͥ sibi ñ preparauit partes mit¬
tere precipim᷑: ut uidelicet infirmiores
ꝓrimorũ conscientias. uł exemplo pie asti¬
onis. uł stiauitate deuote admonitionis
confortare curemus. Quatinꝰ & ip̃sor ant¬
mę iuxta psalmistã ficut adipe & pin¬
guedine suꝑnę largitatis abundantia
repleantur. labusq exultantib laudent
nomen dñi. Hunc autẽ locũ nos etiam
uxta litcerã decet imitari. ut cũ uidelicet

Expanded text:
Domini est, cum verbis illius audiendis atque implendis operam damus. In quo videlicet die nos, quamvis extrinsecus tribulationum adversa perpessos, spe gaudentes esse oportet, juxta illud Apostoli: Quasi tristes, semper autem gaudentes . In quo etiam edere pinguia, et mustum bibere jubemur; hoc est, de collata nobis divinitus ubertate bonae actionis, et de ipsa audiendi dulcedine verbi Dei gaudere. Mustum namque est vinum melle dulcoratum, unde et Graece Oinomeli vocatur. Sed et de eisdem saluberrimae nostrae mentis epulis, ei qui sibi non praeparavit, partes mittere praecipimur, ut videlicet infirmiores proximorum conscientias, vel exemplo piae actionis, vel suavitconfortare curemus, quatenus et ipsorum animae juxta Psalmistam, Sicut adipe et pinguedine supernae largitatis abundantia repleantur, labiisque exsultantibus laudent nomen Domini . Hunc autem locum nos etiam juxta litteram decet imitari; ut cum videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
mile est illud psalmiste. de inimicis
electorũ quasi subunius ꝑuersi specie
loquentis. Conuertetur dolor in capite
eius. & in uerticẽ eius iniquitas eius
descendet. Et orauimus dm̃ nr̃m. &¬
hostes uniuersos ęccłe suffugiũ. oratio
uidelicet ad dm̃ & industria doctorũ.
qui die noctuq in lege eiꝰ meditantes.
corda fideliũ contra insidias diaboli ac
militũ cius predicando. consolando. ex¬
hortando p̾muniant: Dixit autẽ udaᷤ.
Debilitata est fortitudo portantis. &¬

Expanded text:
mile est illud Psalmistae de inimicis electorum, quasi sub unius perversi specie loquentis: Convertetur dolor ejus in caput ejus, et in verticem ejus iniquitas ejus descendet . Et oravimus Deum hostes universos Ecclesiae suffugium, oratio videlicet ad Deum, et industria doctorum, qui die noctuque in lege ejus meditantes, corda fidelium contra insidias diaboli ac militum ejus praedicando, consolando, exhortando praemuniant. Dixit autem Judas: Debilitata est fortitudo portantis,