comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶usq ad sanguinẽ .⁊. cur usq
ad hunc: cũ multi pꝰ hunc occisi
ab hac g̾natione sunt ꝑempti: S
qr ab el pastor ouiũ fuit. necatꝰ¬
q inagro. tacharras sacerdos ne¬
catꝰ ĩnatrio templi. utriꝰq gradꝰ
martyres: ⁊ laycos: ⁊ officio altaris
mancipatos: subeorũ uoluit inti¬
mate uocabulis. tacharias qͥ occi¬
sus arege iohas int̾ templũ ⁊ alta¬
re. Ut historia regum narrat. fi¬
luis fuit ioiade. ⁊ in euangłio quo
utuntur natarei: ꝓfilio barachiȩ.
leg̃r filiꝰ ioiada. s ut iustitia iora¬
de sacerdotis p̃dicetur. ipse: bara¬
nũ affectum ht̃ infilios. ita uͥ eoꝵ
pugnet. Sic dĩ sap̃ia ꝑ carnem
infirmata: ꝓtegit nos ⁊ defendit
adrabolo.

Expanded text:
Usque ad sanguinem. Cur usque adhuc, cum multi post hunc occisi ab hac generatione sunt perempti? Sed quia Abel pastor ovium fuit necatusque in agro: Zacharias sacerdos necatus est in atrio templi: utriusque gradus martyres et laicos et officio altaris mancipatos, sub eorum voluit intimare vocabulis. Zacharias qui occisus est a rege Joas inter templum et altare, ut historia Regum narrat, filius fuit Joiadae, et in Evangelio quo utuntur Nazaraei, pro filio Barachiae legitur filius Joiadae. Sed ut justitia Joiadae sacerdotis praedicetur, ipse Baranum affectum habet in filios, ita ut eorupugnet. Sic Dei sapientia per carnem infirmata, protegit nos et defendit a diabolo.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pat̾ nr̃ cuiñ tumore s amo¬
re hẽditatis seruimꝰ. dum pater
dr̃. de adoptione cogitemꝰ. ut
cõmunis ad optio om̃ib. nemo
dicat m̃s. qͦd ꝓpͥe filio conuenit.
cui pat̾ ẽ ꝑ naturam. ꝯ¬
¶Nom̃ patris in nobẽ. qͥ filii
dicimur. qd̾ petimus scĩficari.
ñ ut ipse sanctior sit. s in nob̾.
ũ oꝑetur augm̃tum suȩ sc̾ific̃o¬
nis. Ham scĩfic̃o filior̾ noĩs eius
tribuit᷑. ita dr̃ scificari. sic̃ cla¬
Trificari ⁊ magnificari in nobis
deus. ui non putent aliqͥd sanc¬

Expanded text:
Pater noster. Cui non timore, sed amore haereditatis servimus. Dum Pater dicitur, de adoptione cogitemus, ut  cum sit communis adoptio omnibus. Nemo dicat meus, quod proprie filio convenit, cui pater est per naturam. Nomen patris in nobis est, qui filii dicimur: quod petimus sanctificari. Non ut ipse sanctior sit, sed ut in nobis operetur augmentum suae sanctificationis: nam sanctificatio filiorum nomini ejus attribuitur. Ita dicitur sanctificari sicut clarificari, et magnificari in nobis:Deus, ut non putent aliquid sanc
Abbreviated transcription (Latin):
¶Discite ame. docẽte. u̾bo et
exemplo. ut sitis humiles m̃ti¬
b. mites morib. humiles. ũ ne¬
minẽ contẽpnant. mites ũnul¬
lum ledant. corde. ut quod ex¬
tra inoꝑe. fit ⁊ in corde. ne late¬
at serpens insp̃e columbȩ.

Expanded text:
Discite a me. Docente verbo et exemplo, ut sitis humiles mentibus, mites moribus. Humiles, ut neminem contemnant; mites, ut nullum laedant. Corde, ut idem extra in opere sit et in corde, ne lateat serpens in specie columbae.
Abbreviated transcription (Latin):
iudeos.igentes inuna fide coniungit.
tollite suꝑuos. i. in honore habete. nõ
subtus: ut contempnatis. qui labora¬
tis difficultate legis: ⁊ honerati pecc̃is .s.
Et qͥd iugo euus suauiꝰ. qͥd hon̾e leuuis:
ꝓbabilem fieri. abstin̾e amalo. bonum
uelle. amare õs. ȩt̾na sequi. p̃sentib nõ
capi. nolle alii face qͦd pati nonuis.

Expanded text:
udaeos et gentes in una fide conjungit. Tollite super vos. Id est, in honore habete: non subtus, ut contemnatis. Qui laboratis, difficultate legis, et onerati peccatis, scEt quid jugo ejus suavius? quid onere levius? probabilem fieri, abstinere a malo, bonum velle, amare omnes, aeterna sequi, praesentibus non capi, nolle alii facere quod pati non vis.
Abbreviated transcription (Latin):
ta autẽ non alia sunt qͣmq̃ infiliosoli
nota sunt patri. Hota uͭ filio soli eẽ quȩ
patris sunt: atq ita in ħ mutue cogni¬
tionis secreto intellig̾r. non aliud infi¬
lio quã qͦd inpatre ignorabile sit. erai¬

Expanded text:
ta autem non alia sunt, quam quae in Filio soli nota sunt Patri. Nota vero Filio soli esse, quae Patris sunt. Atque ita in hoc mutuae cognitionis secreto intelligitur, non aliud in Filio, quam quod in Patre ignorabile sit, e
Abbreviated transcription (Latin):
one horũ ⁊ repulsione illorũ. Cum enim
utrumq attulisset: non mor r̃onem red.¬
didit. s sic deo placitum diuxit. ost̾ndeis
quia instum eẽ non pot̾ qd̾ iusto placet
Inom̃ib gͦ quȩ ext̾uis disponuntur aꝑte.
causa rõnis ẽ occultȩ iufticia uolunta¬
tis

Expanded text:
one horum, et repulsione illorum; cum enim utrumque attulisset, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit, ostendens quia injustum esse non potest quod justo placet. In omnibus ergo quae exterius disponuntur, apertae causa rationis est, occultae justitia voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Septem sportȩ iunco ⁊ palmar ũ
foliis solent conten.⁊ sig̾cant scõs qui
radicem cordis imipso fonte intȩ collo¬
cant. ne arescat. ut uncus in aquari
pabenã ȩcuȩ retribitaionis incoerde re

Expanded text:
s. Sportae junco et palmarum foliis solent contexi, et significant sanctos, qui radicem cordis in ipso fonte vitae collocant, ne arescant, ut juncus in aqua: et palmam aeternae retributionis in corde re
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cȩci sunt qui ñ intelligunt: ⁊ si
obediant iubentib surdi: qui ñ obedi
doceat magistros cũ minorib cõmuni¬
care consilia sua. uł ut ex collocutione
intelligant signi magnitudinẽ.¬
¶ Misereor. t. ic̃. Triduo sustmnet
scientia sine doctͥnȩ pabulo dimitt̃en¬
tur. ¶ Prius aufert debilitates.
postea cibos offert sanis.

Expanded text:
 Caeci sunt qui non intelligunt, etiamsi obediant jubentibus. Surdi, qui non obedidoceat magistros cum minoribus communicare consilia sua. Vel ut ex locutione intelligant signi magnitudinem. Misereor turbae. Turba triduo sustinet scientia sine doctrinae pabulo dimitterent. Prius aufert debilitates, et postea offert sanis
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Simon chananeus
uudas scariothes. qui
et tracdidit eum. hos du.¬
odecim misit iħs p̃c̃ipiẽs
eis &e dicens Inuiam ꝯñ¬

Expanded text:
deus. Simon Chananeus. et Judas Scariotes. qui et tradidit eum. Hos duodecim misit Jesus praecipiens et + dicens. in viam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Thomas abysus. qr altitu¬
dinem diuine uirtutis in resur¬
rõne cͥta fide penetrauit. ł tho¬
dubium cor incydendo.
in discipłm elige̾ atq apłm ordi¬
bitet elige ꝓditorem.

Expanded text:
 Thomas. Abyssus: quia altitudinem divinae virtutis in resurrectione certa fide penetravit. Vel, Thodubium cor in credendoin discipulum eligere, atque apostolum ordibitet eligere proditorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui oꝑamini. ñ qui oꝑatiestis. ne tollat
penit̃ntiam. s qui iniuditiolicet ñ habeati s
facultatẽ peccandi. t̾n habetis affectum,¬
¶ Qui audit . ii .h. quȩ in monte habitast̾.
qͦd dic̃ ut ostendi᷑t. sermonẽ in monte habi¬
tum. om̃ib p̃ceptis. quib xͥana uita infor¬
matum eẽ ꝑfectum.
uitã dedicaturꝰ ȩt̾nam. sic iste uariis uirtu¬
tib ꝑpetuam mansionẽ sibi edificat. ⁊ infu¬
tura dedicõne cum xͦ letabitur.

Expanded text:
quitatem. Non qui operati estis, ne tollat poenitentiam, sed qui in judicio; licet non habeatis facultatem peccandi, tamen habetis affectum Qui autem, quae in monte habita sunt: quod dicit ut ostendat sermonem in monte habitum, omnibus praeceptis quibus Christiana vita informatur, esse perfectum. vitam dedicaturus aeternam, sic iste variis virtutibus perpetuam mansionem sibi aedificat, et in futura dedicatione cum Christo laetabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
inelemosina seruatur ⁊ or̃o¬
ne. non enĩ monet hic. ł ora¬
re. ł elemosinã face. s quo aĩo
debemꝰ face. agitur enĩ bic de
mundando corde.

Expanded text:
emosyna servatur et oratione. Non enim monet hic vel orare vel eleemosynam facere: sed quo animo debemus facere. Agitur enim hic de mundando corde.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Surge. Surge ẽ ammã a carnalib
desideriis abstrahere. lectum tollere ẽ.
carnem a t̾renis desideriis. aduolunta¬
tem sp̃c attollere. domumirȩ ẽ ad paradi¬
sum relire. uł ad int̾nam siu custodiam ne
it̾m peccet.

Expanded text:
 Surge. Surgere, est animam a carnalibus desideriis abstrahere. Lectum tollere, est carnem a terrenis desideriis ad voluntatem spiritus attollere. Domum ire, est ad paradisum redire, vel ad internam sui custodiam, ne iterum peccet.
Abbreviated transcription (Latin):
ex semine iosephe s non
ẽ consuetudo scripturar̃.
uͥ ordo mulierũ ing̾nati¬
onib texatur. uo non ꝑ
martam. s per iosepł in¬
ducitur. cũ de una: iose
Uñ i eam quasi ꝓpinqͣm
cogebatur acciꝑe. ne se

Expanded text:
ex semine Joseph? Sed non est consuetudo Scripturarum, ut ordo mulierum in generationibus texatur; et ideo non per Mariam, sed per Joseph inducitur, cum de una Joseph Unde et eam quasi propinquam cogebatur accipere, ne t
Abbreviated transcription (Latin):
ȩ ñdũ ÷ ñsinas induci. ⁊ abea in
quã sumꝰ inductilibã qͦ factoni¬
chil ẽ metuendũ. nicħrestat oran¬
dum.
docuit qͦmͦ oradum sit. doct
de ieuinio. qd̾ it̾m ꝑtinet ad
mundiciam cordis. ne ñ sit
simplex ad dm̃ dum adext̾i¬
ora rapitur.
Ext̾minãt .i. extra ter¬
minos humane conditionis
abducunt. sic̃ de nitore ues¬
tium iactantia ẽ. sic de nimio
squalore ⁊ matie.

Expanded text:
e nondum est ne sinas induci, et ab ea in qua sumus ducti, libera: quo facto nihil est metuendum, nihil restat orandum.docuit quomodo orandum sit, docet de jejunio quod iterum pertinet ad munditiam cordis, ne non sit simplex ad Deum, dum ad exteriora rapitur.Exterminant. Id est, extra terminos humanae conditionis obducunt. Sicut de nitore vestium jactantia est: sic de nimio squalore et macie.
Abbreviated transcription (Latin):
¶De inuitatis ad nuptias solus
matħs narrat. aliud simile ex par
sicut dep̃senti ȩccłã.¬
¶Tauri sunt patres uet̾is destam̃ti.
quib data ẽ licentia: inimicos qͣsi
cornu feriendi. altilia: abalendo
.i. pinguia. int̾a caritate. noui¬
tionis suꝑna petentes. Occisa. ł ab
eo quod fuerant. ł ꝑmortẽ carnis

Expanded text:
De invitatis ad nuptias solus Matthaeus narrat. Aliud simile ex partsicut de praesenti EccTauri sunt patres Veteris Testamenti, quibus indulta est licentia inimicos quasi cornu feriendi. Altilia ab alendo, id est pinguia interna charitate praectionis penna superna petentes. Occisa, vel ab eo quod fuerant, vel per mortem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Misticȩ. fãstidiunt iudei
g̾ntes recipi.⁊ murmurant. qͦ¬
rũ uoce utitur ysaias. ecce g̃n¬
tes qͣsi sulla sytulȩ. Itẽ õs gñteᷤᷤ
qͣsi ñ sint: sic sunt corã eo. s¬

Expanded text:
. Mystice. Fastidiunt Judaei gentes recipi et murmurant: quorum voce utitur Isaias : Ecce gentes quasi stilla situlae. Iterum: Omnes gentes quasi non sint, sed sunt coram eo. S
Abbreviated transcription (Latin):
¶lbi manete. Dat constantiȩ
gnale mandatum. ut hospitał
necessitudinis uira custodiãt.
lõ domus eligenda. ũmutan¬
di hospitii necessitudinisq
uiolandȩ causa non suꝑueni¬
at.

Expanded text:
bi manete. Dat constantiae generale mandatum ut hospitalis necessitudinis jura custodiant: ideo domus eligenda, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat.
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ ditas corꝑum sũmitates ñ
eẽ uelandas nec adsuetam fie¬
ri dehẽ mollitiem capitis ⁊ pe¬
duma cũ ħ hũint firmitatem.
cetera robustiora sunt

Expanded text:
it duas corporis summitates non esse velandas, nec assuetam fieri debere mollitiem capitis et pedum; cum haec habuerint firmitatem, caetera robustiora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pleretur: cumsciret se esse de dauid. ꝑ quem oportebat ueni¬
re Ap̃m: u pse erat sine liberis. uñ et dicebat. nonuidebo dm. nc

Expanded text:
pleretur, cum sciret se esse de David, per quem oporteret venire Christum, et ipse esset sine liberis, unde et dicebat: Non videbo Deum, n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ego homo sub alio. possum im¬
ꝑare inmorib quantonrag̃. tu qͥ
suꝑ omĩa h abens famulantes an¬
gelos potes ꝑ eorũ ministerꝑa fine
corpori p̾sentia dic̾e infirmitati
ut recedat. ⁊ recedet. ⁊ sanati ut ue

Expanded text:
 Si ego homo sub alio possum imperare minoribus, quanto magis tu, per omnia habens famulantes angelos, potes per eorum ministeria sine praesentia dicere infirmitati ut recedat, et recedet, et sanitati ut ve
Abbreviated transcription (Latin):
fiat .ii. ut caro ⁊ sp̃c sit homo sp̃ualis. de quo
dr̃. cor meũ ⁊ caramea ehultauerunt indm̃
iuuum. nec t̾n oratur ut bona uelimꝰ. s fiat
tia p̃sentis uitȩ sunt p̾sidia.

Expanded text:
ut caro et spiritus sit homo spiritualis de quo dicitur: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum. Nec tantum oratur ut bona velimus, sed fiat tia praesentis vitae sunt praesidia.
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc esuriunt. hio cotidianus. in
patria ȩternus hic panis assidue ꝑ
fidem ⁊ caritatem. int̾uis debet refi
uel ꝑanis dicuntur sp̾ualia p̃cepta.
quȩ semꝑ sunt exercenda ł conseruanda:¬

Expanded text:
adhuc esurient . Hic quotidianus, in patria aeternus. Hic panis assidue per fidem et charitatem interius reficere Vel panis dicuntur spiritualia praecepta, quae semper sunt exercenda vel conservanda
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ diem quo uissit ire transfretum. non eũ
qui sequitur illum inquo socrus petrisana¬
ta ẽ. quo die marcꝰ lucasq eum indesertum
nificans. ii amaros scli fluctus transeanuis¬
¶ Et accedens. quod matħs dicit h factũ
qñ iussit irȩ transfretum Lucͥas uͭ ambulã¬
tib illis inuia: non ẽ contrarium. quia iͣu

Expanded text:
 ire jussit trans fretum, non eum qui sequitur diem quo socrus Petri sanata est: quo Marcus die Lucasque eum in desertum usque ad amaros saeculi fluctus transeamus- Et accedens. Quod Matthaeus dicit hoc factum quando jussit ire trans fretum: Lucas vero ambulantibus illis in via: non est contrarium: quia
Abbreviated transcription (Latin):
miracłã hñt. que cũ pp̃ infideles dñs fecerit:
monuit t̾n neᷤ talib decipiamur. putantes
ibi eẽ inuisibilem sap̃iam uͥ ẽ uisibile mira¬
culum. Uñ adiungit. multi dicent. Quam
mundo gͦ ⁊ simplici ocło opus ẽ. ũ inueniat᷑
iua sapĩȩ int̾ tot deceptiones:¬

Expanded text:
miracula habent, quae cum propter infideles Dominus fecerit, monuit tamen ne a talibus decipiamur: putantes ibi esse invisibilem sapientiam, ubi est visibile miraculum; unde adjungit: Multi dicent. Quam mundo ergo et simplici oculo opus est, ut inveniatur via sapientiae inter tot deceptiones
Abbreviated transcription (Latin):
S triplex modꝰ ẽ penitentiȩ. pri¬
mus errores ⁊ omĩa mala ante
baptismum abrenuntiare. ⁊ cõ
sos ꝑ penitentiam renouari.
Tercius. quo sc̃i cotidie a tali¬
b purgantur pecc̃is. sine qͥb
uita non agitur.

Expanded text:
 triplex est modus poenitentiae. Primus, errores et omnia mala ante baptismum abrenuntiare et condsos per poenitentiam revocari. Tertius, quo sancti quotidie a talibus purgantur peccatis sine quibus vita non agitur.
Abbreviated transcription (Latin):
emptam scłm numerum tribuũ. in .iii. partes
duusam: omĩs isrł. tribum beniami. pret̃ . cde.
uiros deleuit. eorum qui suꝑ fuerunt ploratꝰ
ratur. ut yꝑbolice rachel iam mortua dolen¬
tis affectu filios flere dicatur: un ꝑ ħ dechal¬
deis hystoria tentur. qͦd simił eẽt abeis pͥori cla¬
di ppso udeorũ futura uastatio. s ueriuis reue
rorum accipitur. dic̃ gͦ. quod tunc cõpletum
sit qͦd dictum ẽ. quia ⁊ si ad imminentẽ capti¬
uitatem sermo ꝓpħȩ respicit. t̾n in eosicut ĩum¬
bra u̾itas futura cedis infantium ꝓnuntiatur:

Expanded text:
buum in duodecim partes divisam, omnis Israel tribum Benjamin praeter trecentos viros delevit: eorum qui superfuerunt ploratusrat, ut hyperbolice Rachel jam mortua, dolentis affectu filios jam flere dicatur. Unde per hoc de Chaldaeis historia texitur quod similis esset ab eis cladi priori populo Judaeorum futura vastatrorum accipitur. Dicit ergo, quod tunc completum sit quod dictum est, quia etsi ad imminentem captivitatem sermo prophetiae respicit, tamen in eo sicut in umbra, futura veritas caedis infantium pronuntiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tia in eohñda. quod si nec delis fidentes su¬
mus. qͦmͦ inuisibilia sꝑamus: ꝑmodica fides
ẽ. quȩ nec de minimis certaẽ. ĩo ⁊ de et̾nis
ingerit fidutiam. ⁊ condempnat infidelitatẽ:
¶ Querite .ꝑ .i. hic aꝑte ostendit. ista ñ ẽẽ
petenda tamquã bona nr̃a. ⁊ si necessaria.
Regnum dei petendum ẽ. ⁊ in eo finis nr̃ ẽ
Manducemus. ut euangłizemus. ñ euange¬
liteinus uit manducemus. Cum dicit pͥmũ ⁊¬
⁊ sig̾cat ħ posterius. non tp̃re. s dignitate. illud
enim petendũ ẽ. ħ pp̃ illud necessariũ. gͦ .ꝑ.q .r.¬

Expanded text:
ia in eo habenda; quod si nec de his fidentes sumus, quomodo invisibilia speramus? Permodica fides est, quae nec de minimis certa est. Ideo et de aeternis ingerit fiduciam, et condemnat infidelitatem.  Quaerite ergo. Hic aperte ostendit ista non esse petenda tanquam bona nostra, etsi necessaria. Regnum autem Dei petendum est, et in eo finis noster Manducemus ut evangelizemus, non evangelizamus ut manducemus. Cum dicit primum, significat hoc posterius, non tempore, sed dignitate. Illud enim petendum est, hoc propter illud necessarium: ergo pr
Abbreviated transcription (Latin):
plum dandũ loculos hũit. uñ necessaria usibꝰ
p̃b̾et quor̃ custos erat iudasꝰ. seqͥt᷑ nolite uidi¬
uoluntate bñfec̃is. inea lib̾aberis. ⁊ inqua ma¬
le. in eadem punieris. dehis enĩ ag̃ inquib
uł tem̃e iudicantes offendimꝰ. uł recte ag̾n¬
tes excusamur. ⁊ io̾ addit. ⁊ inqͣm̃sura.⁊ uis¬
ta quor̃ uoluntas ñ hũit finẽ peccandi. ꝙͣ¬
is cũ fine peccau̾ĩt. ñ ht̃ finẽ ultionis. et¬
Potꝰ in hac m̃sura inqua aliud m̃surat ũ
ẽ u̾triticũ. aliud m̃surari ũ ordeũ.⁊ alia quã¬
titas. ũ si unꝰ modiꝰ de uno. centũ de alio. Ita ds.¬

Expanded text:
plum dandum loculos habuit: unde necessaria usibus praeberet, quorum custos erat Judas. Dies. Non voluntate benefeceris, in ea liberaberis; et in qua male, in eadem punieris. De his enim agitur in quibus vel temere judicantes offendimus, vel recte agentes excusamur; et ideo addit: In qua mensura. Et juste quorum voluntas non habuit finem peccandi, quamvis cum fine peccaPotest in hac mensura in qua aliud mensuratum est, ut triticum, aliud mensurari, ut hordeum: et alia quantitas, ut si unus modius de uno, centum de alio. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
iacob. quia illi apopulo dei. quasi alieni sueit
repulsi. hi uelut heredes in libro uitȩ sc̃pti.
et quasi patriarche .iii. in quib ⁊ mimerus
apłorum significatur. s nominatim non expͥ¬
muntur. ne isttra numerum sacramenu gͣna¬
tio extendatur:¬

Expanded text:
s Isaac et Jacob: quia illi a populo Dei quasi alieni sunt repulsi: hi velut haeredes in libro vitae scripti, et quasi patriarchae duodecim, in quibus et numerus apostolorum signatur. Sed nominatim non exprimuntur, ne ultra numerum sacramenti generatio extendatur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ . Matheiꝰ̾s g̾nationem incipit abexordio ꝓmissionis.⁊ etiã
usq adfinem libri ħagit᷑. ut qui ex hac gnatiõe ÷ natꝰ. ds iħo

Expanded text:
. Matthaeus generationem incipit ab exordio promissionis. Et etiam usque in finem libri haec agitur, ut qui ex hac generatione natus
Abbreviated transcription (Latin):
cum actibra suis. nouum indue. Theca tua. uagina tua. xp̃s . ẽ. quite ꝓtegat
& abscondat in die malo. uis scire quia theca protectio x Faretra inquit
mea protexi rum. Teca ergo tua. rõ.fides. ipbe eam bonis uirtutum tuarũ
odoribus. hoc .r̃. castitatis. misedĩȩ. atq iusticiȩ: & impsa penetralia fidri. suaru
factorum prȩstantium odore redolentia tutuᷤ ingredere. Eate amictum
side exitus uitȩ huius inueniat: ut possint ossa tua pingtescere. & sint sic̃
hortus ebrius: cuius cito semina. suscitantur. Cognosce ergo diem mortis

Expanded text:
cum actibus suis nouum indue. theca tua, uagina tua Christus est, qui te protegat cum actibus suis nouum indue. theca tua, uagina tua Christus est, qui te protegat et abscondat in die malo. uis scire quia theca protectionis est? pharetra inquit mea protexi eum. theca ergo tua est fides; imple eam bonis uirtutum tuarum odoribus, hoc est castitatis, misericordiae atque iustitiae et in ipsa penetralia fidei suaui factorum praestantium odore redolentia totus ingredere. ea te amictum fide exitus uitae huius inueniat, ut possint ossa tua pinguescere et sint sicut hortus ebrius, cuius cito suscitantur uirentia. cognosce ergo diem mortis
Abbreviated transcription (Latin):
adrẽ aduerterit: facit sibi thecam de thure & mẏrra & cȩteris odoribus. Inqͦ
impleco uitȩ sux tempore intrat: & moritur. De cuius humoris carnis. uer¬
iis erurgit : parlatiniq adolescit: ac processu statuti temporis indiuit alarũ
rentigia. atq insuperioris aius spetiem formamq rã̾paratur. Doc eat igitur nos
rationis ꝑceptione ipsa sidi insignta refurrectionis instaura. Et utiq aues propt̾
homines funt: non homiues propter auem. Sic igitur exemplũ nobis: quia actor
& creator auium scõs suos iuꝑpetuum perire ũ patitur quiauem unicam
perire non passus. ẽ resurgenti ram sure femine uoluit propagari. Quis igit᷑
huc adnunttat diei mortis. ut faciat fibi thecam & impleat eambonis odori-¬
bus. atq ingrediatur in eam & moriatur illic. ubi odoribus bonis gratis fetor fune¬
ris possit ab oleri.: Fac & tu homo tibi thecani: expolians te uecerem hominem

Expanded text:
adesse adverterit, facit sibi thecam de thure et myrrha et caeteris odoribus, in quam adesse adverterit, facit sibi thecam de thure et myrrha et caeteris odoribus, in quam impleto vitae suae tempore intrat, et moritur. De cujus humore carnis vermis exsurgit, paulatimque adolescit, ac processu statuti temporis induit alarum remigia, atque in superioris avis speciem formamque reparatur. Doceat igitur nos rationis perceptione ipsa sibi insignia resurrectionis instaurat. et utique aues propter hominem sunt, non homo propter auem. sit igitur exemplo nobis quia auctor et creator auium sanctos suos in perpetuum perire non patitur, qui auem unicam perire non passus resurgentem eam sui semine uoluit propagari. quis igitur huic adnuntiat diem mortis, ut faciat sibi thecam et inpleat eam bonis odoribus atque ingrediatur in eam et moriatur illic, ubi odoribus gratis faetor funeris possit aboleri? fac et tu, homo, tibi thecam: expolians te ueterem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
diuites urendicarunt Undr & dñs ait. Quuid eristis indesertum idere: Hominẽ
mollibus pestinrentis uestitum: Ecce qui mollibus uestiuntur: in domibus regũ
sunt. Chameleon quoq diuersas fpeties fertur uario colore mentiri. Repores certe quod
de prorimo facile cognoutnꝰ hyeme albescere: estate insuum colorem redire ñ du-¬
bium .e. Naec idõ ubaui: ut ad comutationis fidem quȩ inresurrectione futura
ẽ &tam ista exempla nos prouocent. sed. ita ut cõmutationem illam dicamus. quã
apostolus eiudenter expressit dicens. Omnes quidem refurgemꝰ : sed non omnes aũt
cale hoc induere inmortalitem. Pteriq enim commutationis genus & formam quam
non acceperunt interprecantur: quamquam presumptionis indebitȩ iucongrua
u irpatione caruer̃. Penix quoq auis inlocis arabiȩ ꝑhibetur degere: atq
ea usq ad annos quingẽntos longeua xtate procedere. Quȩ cum sibi finem uitȩ

Expanded text:
diuites uindicarunt. unde et dominus ait: quid existis in desertum? uidere hominem diuites uindicarunt. unde et dominus ait: quid existis in desertum? uidere hominem mollibus uestimentis indutum? ecce qui mollibus uestiuntur in domibus regum sunt. chamaeleon quoque diuersas species fertur uario colore mentiri. lepores certe, quod de proximo facile cognouimus, hieme albescere, aestate in suum post colorem redire non dubium est. haec ideo libaui, ut ad commutationis iidem, quae in resurrectione futura est, etiam ista exempla nos prouocent, sed ita ut commutationem illam dicamus, quam apostolus euidenter expressit dicens: omnes quidem resurgemus, non omnes autem is genus et formas quas non acceperant, interpretati, nequaquam praesumptionis 110 indebitae incongrua usurpatione caruerunt. Phoenix quoque avis in locis Arabiae perhibetur degere, atque ea usque ad annos quingentos longaeva aetate procedere. Quae cum sibi finem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
man&. cum pulmonem respirandiq munus atq usũ nequaquam habere ꝓdant᷑.
sed aerio uesci spiramine. Ieniq siquis eas suꝑ fundat obeo : prope necantur: eo qd
obstructis poris. aertum spiranten illud haurire non possunt Continuoq siqͥs acȩ¬
tum ins suꝑ fundat. ilieo reiiuescunt: eo quod tis acęci cito illos poros. qui¬
concretione ei obstruuntur hrmore feratur aperire. Et quta deuolacilibus dici¬
cimis : non prtamꝰ alienum᷑ comtlecti quȩ de uerme indo tradit hystoria uł eorũ
relttio. qui uidere potuerunt. fertut hic niger uermis comierti primum inspecie
caulis: atq in eam mitari ratutam. Inde processii quodam fieri barbylyus. Pec rami
tam en for mam siguramq eustodit: seo laxis & latioribus foliis. pennas uidecur as¬
suere. Ex his foliis mollia ilix seres depectunt uellera: quȩ adusus sibi proprios

Expanded text:
manet, plerique pulmonem respirandique munus atque usum nequaquam habere prodantur, manet, plerique pulmonem respirandique munus atque usum nequaquam habere prodantur, sed aerio uesci spiramine. denique si quis eas superfundat oleo, propere necantur, eo quod obstructis poris aerium spiramen illud haurire non possint, continuoque si quis acetum his superfundat, ilico habens, eo quod uis aceti cito illos poros, qconcretione olei obstruuntur, umore feratur aperire. Et quia de uolatilibus dicimus, Don putamns alienum ea conplecti quae de uerme Indo tradit historia uel eorum relatio qui uidere potuerunt. fertur hic corniger uermis conuerti primum in speciem caulis atque in eandem mutari naturam, inde processu quodam fieri bombylius. nec eam tamen formam figuramque custodit, sed laxis et latioribus foliis pinnas uidetur adsumere. ex iis foliis mollia illa Seres depectunt uellera, quae ad usus sibi proprios
Abbreviated transcription (Latin):
quoq cur proceriore collo utatur in promptu. ẽ: ut quia ẽ. paululum pigri¬
or corpore. nec facile potest aquarum inferiora penitrare. I ceruicem exdendat
ad prȩdam: quȩ quasi preuia reliqui corporis. estam quam inuenerit rapiat. atq
eruat de profundo. Adde & illud: quia siauior & magis canorꝰ ꝑprocera moduld̾s
colla distinguitur. & longiore exercitatione purior longe resultat. Quam dulcis ẽ¬
tiãm exiguo cicadis gutture cantibena: Quarum cantibus mredio estu arbusta rũ¬
puntur. eo quod magis canorȩ sunt meridianis caloribus. Et quod puriorẽ aere
id temporis adtrahunt spm: eo cantus resonant clariores. Nec apes ipsȩ: insuaue quid¬
dam canunt. Fabent enim grãm̃tam in rauco illo uocis suȩ murinure suauitatem.
quam nos fracto tubarum sonitus lentius primum uidemur mutari. Quo stre¬
pitu: ad excitandos animos in uigorem nichil aptius ystimatur. Et haec illis gratia

Expanded text:
quoque cur proceriore collo utatur in promptu est, ut, quia est paulolum pigriquoque cur proceriore collo utatur in promptu est, ut, quia est paulolum pigrior corpore nec facile potest aquarum inferiora penetrare, ceruicem extendat ad praedam, quae quasi praeuia reliqui corporis escam quam inuenerit rapiat atque eruat de profundo. adde illud, quia suauior et magis canorus per procera modulus colla distinguitur et longiore exercitatione purior longe resultat. quam dulcis etiam in eiiguo cicadis gutture cantilena, quarum cantibus medio aestu arbusta rumpuntur, eo quod magis canorae meridianis caloribus, quo puriorem aerem id temporis adtrahunt spiritu, eo cantus resonant clariores. nec apes ipsae insuaue quiddam canunt ; habent enim gratam in rauco illo uocis suae murmure suauitatem, quam nos fracto tubarum sonitu lentius primum uidemur imitati, quo strepitu ad excitandos animos in uigorem nihil aptius extimatur. et haec illis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
habrat firmanenti. Nunc quia diximꝰ quȩ uolatilia. quam naturam habrant uł
gram̃. & ea pauca de multis. neq enim uacat uniuersa describere. cum sint similia
atq eiusdem generis: tamen aues ipsȩ qrtam interse diuersitatem habeant consi¬
deremꝰ. Intenimus enim cornicis pedes. uelud quibusdam digitis distantibus seꝑa-¬
tos atq diuisos. Coruorum quoq atq pullorum aliter & iam formatos anatura pedes
paratos. Ea uero quȩ natandi habent uscim & consuetudinem: latos habent pedes
& menbrana quadam illos digitos pedum sibi copulatos atq coniunctos. In quo
admirabilis patae ratio naturȩ. ut & illa ad uolandum. atq adrapiendum cybũ
usu accommodo fulciantur. & ista ad natandum adiumenta habeant cõpetentia.
quo melius aquis possuit suꝑ natare. & quasi remis quibusdam: ita pedibus
siuis menbranȩ illius. extensione latioribus aquarum fluenta ꝓpulsent. Cignus

Expanded text:
habeat firmamenti. Nunc quia diximus quae volatilia, quam naturam habeant et habeat firmamenti. Nunc quia diximus quae volatilia, quam naturam habeant et gratiam, et ea pauca de multis; neque enim vacat universa describere, cum sint similia atque ejusdem generis; tamen aves ipsae quam inter se diversitatem habeant consideremus. Invenimus enim cornicis pedes velut quibusdam digitis distantibus separatos atque divisos, corvorum quoque atque pullorum aliter etiam formatos a natura pedes;paratos. Eae vero quae natandi habent usum et consuetudinem, latos habent pedes, et membrana quadam illos digitos pedum sibi copulatos atque coadmirabilis patet ratio naturae, ut et illa ad uolandum uel ad rapiendum cibum usu adcommodo fulciantur et ista ad natandum adiumenta habeant conpetentia, quo melius aquis possint supernatare et quasi remis quibusdam ita pedibus suis membranae illius extensione latioribus aquarum fluenta dominaris. cygnus
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq eum aies alix ure in anno ꝑdlanił d ftor̾tus apes geminos ereant. a dippliei
cȩteris foccunditate preponderant. Confideremꝰ nunc quid sit quod ait. Producant.
& secus firmamentum cęli. Cur suꝑ terram dixerit certum. ẽ: quia uictũ de t̾ra
querunt. Secus firmamentum autem cęli quomodo. cum aquilȩ ultra eȩderas aues
uobent. & camen ipsȩ nou secus strinamentum celi: Sed quia grece urano e dicit᷑.
quod latine cȩlum appellamus. ur̃anpẽ autem apotoy ỹrastax̃. id est auidrudo idõ
quod aer ꝑspicuus sit & ad uidendum purior: in aere uolitantia geuera dixit
animantium. Et ne moueat quod iait. secus firmantementũ cȩ̨li: non proprie fir¬
manientum hic posuit. sed abusiue. eo quod comparatione etherei illius corports
&riam iste aer quem possumus. oculis conp̃lendere quasi crassus & densior uicem

Expanded text:
Itaque cum aves aliae vix in anno edant singulos fetus, apes geminos creant, et duplici Itaque cum aves aliae vix in anno edant singulos fetus, apes geminos creant, et duplici caeteris fecunditate praeponderant. CAPUT XXII. Consideremus nunc quid sit, quod ait: Producant a secus firmamentum coeli. Cur super terram dixerit, certum est; quia victum de terra quaerunt. Secus firuolent et tamen ipsae non secus firmamentum caeli ? sed quia graece ούρανός dicitur, quod latine caelumquod aer perspicuus sit, et ad videndum purior, in aere volitantia genera dixit animantium. Et ne moveat quod ait, secus firmamentum coeli, non proprie firmamentum hic posuit, sed abusive; eo quod comparatione aetherei illius corporis etiam iste aer quem possumus oculis comprehendere, quasi crassior et densior vicem
Abbreviated transcription (Latin):
Mittit utiq ut apicilȩ illius sequaris exemplum: inuteris oꝑationẽ. Uides quã
laboriosa quam grata sit. fr̾uctus eius ab omnib desideratur & queritur. Nec
ꝑsonarum diuersitate. disceruitur : sed indiscreta sui gr̃a regibus pariter ac medie¬
eribus equali suauitate dulcescit. Nenͣ regibtis solum uoluptati so &iam salu-¬
ti.ẽ fauces obcluleat : & curat uuluera. Internis quoq medicameitum infundit
tdceribus. Itaq cum sit infirinac robore apis. ualida . ẽ. uigore sapientiȩ. & amore
uitutis. Deniq regem sium summa prodectione defendunt: & perire pro eo¬
pentim pulchum putant. Incolumt rege uesciunt nutare uiditrum.
mentem inflectere. Amuso. fidem seruandi muneris deretinquune: atq
ipse sua mella ditpiunt. quod is qui principatum babuit muneris interẽptus. ñ¬
Itaq cum aues alix ure in anno ꝑdan̾ł storetus¬

Expanded text:
dis quid dicat propheta? Mittit utique te ut apiculae illius sequaris exemplum, imiteris operationem. Vides quam dis quid dicat propheta? Mittit utique te ut apiculae illius sequaris exemplum, imiteris operationem. Vides quam laboriosa, quam grata sit. Fructus ejus ab omnibus desideratur, et quaeritur, nec pro personarum diversitate discernitur: sed indiscreta sui gratia regibus pariter ac mediocribus aequali suavitate dulcescit. Nec solum voluptati, sed etiam saluti est: fauces obdulcat, et curat vulnera, internis quoque medicamentum infundit ulceribus. Itaque 108 cum sit infirma robore apis, valida est vigore sapientiae, et amore virtutis. Denique regem suum summa protectione defendunt, et perire pro eo pulchrum putant. Incolumi rege nesciunt mutare judicium, mentem inflectere: amisso, fidem servandi muneris derelinquunt, atque ipsae sua mella diitaque cum aues aliae uix in anno edant singu
Abbreviated transcription (Latin):
intigilare querendo uictui. alias sollicitam castris adhibere custodiam. alras
futuros explorare ymbres. & speculari arte concursus nim̃bium. alias de flori¬
bus cęxas fingere. alias rorem infusum floribus ore colligere: nullam tamen
alienis insidiari laboribus & raptu uitam querere. Atq utinam raptorum insi-¬
dias non cimerent. Habent tamen spicula sua: & iuter mella fundunt uenenti
si fuerint lacessite: animasq ponunt in uulnere ardore uindictȩ. Ergo meduis
castrorum uallibus. humor ille roris infunditur: paulatimq processũ temꝑis
in nrella cogitur. cum fuerit ante liquidus ab exhordio: & enutrito & coalito cę¬
te florumq odore: flagrare mellis incipit suauitatem. Merito quasi bonao
opariam scriptura apem p̃dicat dicens. Clade ad apem: & uide quomodo operaria
.ẽ Operationem quoq quam uenerabilem mercatur. cuius laborem reges & me-¬

Expanded text:
invigilare quaerendo victum, alias sollicitam castris adhibere custodiam, alias invigilare quaerendo victum, alias sollicitam castris adhibere custodiam, alias futuros explorare imbres, et speculari concursus nubium, alias de floribus ceras fingere, alias rorem infusum floribus ore colligere; nullam tamen alienis insidiari laboribus, et rapto vitam quaerere: atque utinam raptorum insidias non timerent. Habent tamen spicula sua, et inter mella fundunt venenum, si fuerint lacessitae, animasque ponunt in vulnere ardore vindictae. Ergo mediis castrorum vallibus humor ille roris infunditur, paulatimque processu temporis in mella cogitur, cum fuerit liquidus ab exordio, et coalitu cerae, florumque odore fragrare mellis incipit suavitatem. Merito quasi bonam operariam Scriptura apem praedicat dicens: Vade ad apem, et vide quomodo operaria est. Operationem quoque quam venerabilem mercatur, cujus laborem reges et me
Abbreviated transcription (Latin):
dicauerit principatum. Rocessus autem. ẽ. ꝑ rura redolentia: ubi ialantes orti
floribꝰ. ubi fluens riuus ꝑ gramina: ubi aurena riparum. Illic ludus alacris iu¬
uentutis. illic campestrȩ exercitraim: illic curarum remissio. Opris ipsuim
suaue: de floribus dherbis dulcibus. Fu̾ndamina castrorum prima ponunt᷑.
Quid enim aliud ẽ. fairus nisi quȩdam castrorum speties: Uenique ab his p̃se¬
pibus apum: fucus arcetur. Quȩ castra quadrata tantum possunt habere ar¬
tis & gr̃ȩ. quantam hadent crates fauorum. in quib minutȩ atq rotundȩ
cellulȩ conerione sui inuicem fulciuntur. Quis architectꝰ eas docuit ex¬
agonia illa cellularumi indiscreta laterum equalitate componere. ac tenires
inter domorum septa cęras suspendere. stipare mella. & intexta floribus hor¬
rea. nectare quodam distendere:: Cernas omnes certare de munere. Allas

Expanded text:
dicaverit principatum. Processus autem est per rura redolentia, ubi inhalantes horti dicaverit principatum. Processus autem est per rura redolentia, ubi inhalantes horti floribus, ubi fugiens rivus per gramina, ubi amoena riparum: illic ludus alacris juventutis, illic campestre exercitium, illic curarum remissio. Opus ipsum suave, de floribus, de herbis dulcibus fundamina castrorum prima ponuntur. Quid enim aliud est favus, nisi quaedam castrorum species? Denique ab his praesepibus apum fucus arcetur. Quae castra quadrata tantum possunt habere artis et gratiae, quantum habent crates favorum, in quibus minutae ac rotundae cellulae connexione sui invicem fulciuntur? Quis architectus eas docuit hexagonia illa cellularum indiscreta laterum aequalitate componere, ac tenues inter domorum septa ceras suspendere, stipare mella, et intexta floribus horrea nectare quodam distendere? Cernas omnes certare de munere, alias
Abbreviated transcription (Latin):
regis inclinant. Apibus autem rex naturȩ claris formatur insignibus: ut magni¬
tudine corporis prȩst& & spetiȩ. Tum quod inrege precipuum .ẽ. morum mansuetudi¬
ne. Nam & si hab& aculeum: tamen eo non utitur adiundicandum. Sunt enim
leges naturȩ. non seriptȩ litteris. sed imp̃ssȩ moribus: ut leniores sint ad pugnandũ
qui maxina potestate potiuntur. Sed & apes illȩ quȩ non obtemperatuerint
legibus regis: poenitenti condẽpnatione se multant.ut in moriantur a¬
cubei sui uulnere. Quod ꝑsarum populi hodieq feruare dicuntur: ut pro cõmissi
pretio. ipsi in se proprix̧ mortis exequantur sententian. Itaq nulli sic regẽ ñ prosequi:
granissimas in subilitos leges. Non indi. non populoͥrum sarmatarum cantam
quantam apes reuerentiam deuotionis obseruant: ut nullȩ edomibus exi¬
te: audeant. non aliquos adire pastus. nisi rex fuerit egressus: & uolatꝰ sibi uen¬

Expanded text:
regis inclinant. Apibus autem rex naturae claris formatur insignibus; ut magniregis inclinant. Apibus autem rex naturae claris formatur insignibus; ut magnitudine corporis praestet et specie; tum quod in rege praecipuum est, morum mansuetudine. Nam etsi habet aculeum, tamen eo non utitur ad vindicandum. Sunt enim leges naturae non scriptae litteris, sed impressae moribus; ut leniores sint ad puniendum, qui maxima 107 potestate potiuntur. Sed et apes illae quae non obtemperaverint legibus regis poenitenti condemnatione se mulctant; ut immoriantur aculei sui vulnere. Quod Persarum populi hodieque servare dicuntur: ut pro commissi pretio ipsi in se propriae mortis exsequantur sententiam. Itaque nulli sic regem, non Persae qui gravissimas in subditos habent leges, non Indi, non populi Sarmatarum tanta quanta apes reverentia devotionis observant; ut nullae e domibus exire audeant, non in aliquos prodire pastus, nisi rex fuerit primo egressus, et volatus sibi vin
Abbreviated transcription (Latin):
regem ordinant: ipse sibi populos creant. Et lic& positȩ sub rege: sunt camen
libere. Nam & prerogatutam iuditii tenent. & fide deuotionis affectum: quia & tan¬
quam sribstitutum diligunt. & tanto honorantur exaginiue. Rex autem non sor¬
te ducitur. quia insorte euentus. ẽ. non iuditium. & fepe irabili inrationabili casu
sortis melioribus ultimus quisq prefertur: neq inperitȩ multitudinis auulgari¬
Stone clamore signatur. quȩ non merita uirtutis expendit. nec publice utili¬
tatis emolumenta rimatur. sed mobilitatis mutat incerto. neq priuibegio suc¬
cessionis & generis regatibus thronis insidet. Si quicdem ignarus publice coniter¬
sationis: cautus atq eruditus. xx̃. non poterit. Adde adulationes atq delitias.
quȩ teneris insolitȩ ȩtatibus ualde aere ingenium eneruare consuer̃ cum institu¬
tionibus spadonum: quorum pleriq suo magis questui quam usui publico animũ

Expanded text:
regem ordinant, ipsae sibi populos creant; et licet positae sub rege, sunt tamen regem ordinant, ipsae sibi populos creant; et licet positae sub rege, sunt tamen liberae. Nam et praerogativam judicii tenent, et fidae devotionis affectum; quia et tamquam a se substitutum diligunt, et tanto honorant examine. Rex autem non sorte ducitur; quia in sorte eventus est, non judicium, et saepe irrationabili casu sortis melioribus ultimus quisque praefertur: neque imperitae multitudinis vulgari clamore signatur, quae non merita virtutis expendit, nec publicae utilitatis emolumenta rimatur, sed mobilitatis nutat incerto: neque privilegio successionis et generis regalibus thronis insidet; siquidem ignarus publicae conversationis, cautus atque eruditus esse non poterit. Adde adulationes atque delicias, quae teneris inolitae aetatibus vel acre ingenium enervare consueverunt; tum institutiones spadonum, quorum plerique suo magis quaestui, quam usui publico animum
Abbreviated transcription (Latin):
dam rem publicam curare uideantur. expediam: atq uitȩ huius etatem agere sub
legibꝰ. Hic enim rei publice usus.ẽ. leges omnib eẽ cominunes. atq obserua¬
ri eas deuotione communi: uno omnes teneri iunculo non alii ius. eẽ. quod alius sibi
intelligat non licere: sed quod liceat licere & omnibus. & quod non liceat omĩb
non licere: esse &iam communem reuerentiam patrum. quorum consitio resyub-¬
blica gubernetur. commune omnib urbis domicilium. commune conuefationis of¬
ficium: unum prȩscriptum omnibus.i unum . exͣ. confilium. Magna hac. Sed quan¬
to inapibus prestantiora: quȩ solȩ inomni genere. animantium communem om
comminis uolatuis. Quid plura: Communis om̃ibus generatio: integritas quoq cor¬
libidine resoluuntur. nec partus quatiuntur doloribus. Et subito maximum
filiorum examen emittunt: & foliis atq herbis ore suo prolem legentes. tpse sibi

Expanded text:
aves velut quamdam rempublicam curare videantur expediam, atque vitae hujus aetatem agere sub aves velut quamdam rempublicam curare videantur expediam, atque vitae hujus aetatem agere sub legibus. Hic enim reipublicae usus est, leges omnibus esse communes, atque observari eas devotione communi. Uno omnes teneri vinculo: non alteri jus esse, quod alius sibi intelligat non licere; sed quod liceat, licere omnibus; et quod non liceat, omnibus non licere. Esse etiam communem reverentiam patrum, quorum consilio respublica gubernetur, commune omnibus urbis domicilium, commune conversationis officium, unum praescriptum omnibus, unum esse consilium. Magna haec, sed quanto in apibus praestantiora, quae solae in omni genere animantium communem omncommunis volatus. Quid plura? Communis omnibus generatio, integritas quoque corlibidine resolvuntur, nec partus quatiuntur doloribus, et subito maximum filiorum examen emittunt, e foliis et herbis ore suo prolem legentes. Ipsae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
inpluribus. quidem auibus. ita. eẽ. adseueratur. ut possit &iam inuulturibus
dep̃hendi. Pegantur enim uultures in dulgere concubitu: & conuigali qͦdam
usi. iptialisq copule sorte misceri. atq ita sure ullo masculorum concipere
semine. & sine conunctione generare: natosq ex his in multam ętatem
longe uite producere ut usq ad centuni annos uitȩ eorum series Aau¬
producatur: nec facile eos angusti eui finis excipiat. Quid aiunt
quisolent nr̃a ridere mysteria cum audiunt quod uirgo gene¬
rauit. & inpossibilem inntptȩ. euius pudorem nulla uiri consti¬
etudo temerassee existimant partum: Inpossibile putatur in dei matre. quod inuu
turibꝰ possibile non negatur:: Autis sine masculo parit & nullus refellit. & quia
desponsata uiro maria peperit. pudori eius faciunt quȩstionem: Nonne adu̾-¬
tuus quod dñs ex tpsa natura plurima exempla ante prȩmisit. quibus susceptȩ in¬

Expanded text:
in pluribus quidem auibus inesse adseueratur, ut possit etiam in uulturibus in pluribus quidem auibus inesse adseueratur, ut possit etiam in uulturibus deprehendi. negantur enim uultures indulgere concubitu et coniugali quodam usu nuptialisque copulae sorte misceri atque ita sine ullo masculorum concipere semine et sine coniunctione generare natosque ex his in multam aetatem longaeuitate procedere, ut usque ad centum annos uitae eorum series producatur nec facile eos angusti aeui finis excipiat. quid aiunt qui minor nostra ridere mysteria, cum audiunt quod uirgo generauit et inpossibilem innuptae, cuius pudorem nulla uiri consuetudo temerasset, aestimant partum ? inpossilturibus possibile non negatur? Avis sine masculo parit, et nullus refellit; et quia desponsata viro Maria virgo peperit, pudori ejus faciunt quaestionem. Nonne advertimus quod Dominus ex ipsa natura plurima exempla ante praemisit, quibus susceptae in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ausus: quando nec paulus. ẽ. ausus leges terrendȩ uiduitatis prȩscribe¬
re. Peniq ipse ait. Uolo ego iuniores nubere. filios procreare. matres fami¬
uas ex̃ : nullam occalionem dare aduersario. Et alibi. Bonum ẽ. illis si-
sic ꝑmarrernt. Quod si se non continent: nubant. Melius enim nubere
quam uri Optat paulus inmulieribus : quod in turturibꝰ ꝑseuerat. Etati¬
bi iuniores ortatur ut nubant : quia mulieres nrͣe turturum pudicici¬
am implere uix posfunt. Ergo turturibus ds̃ hune &eclit̃ affectum: hanc
iułtutem contuentiȩ dedit. qui solus potest prȩscridere. quod omnes sequan.¬
tur. Turtur non uritur flore uurentutis: non temptatur occasionis inlecebra.
Turtur nescit primam fidem irritam facere.  quta nouit castimoniam serua
re: prima conubii sorte pretermissa. Uixtius de uiduitate auium. eamq
ab aliis primum exortam. eẽ. uirtutem: nunc de integritade dicamus. quȩ

Expanded text:
est ausus, quando nec Paulus ausus est leges tenendae uiduitatis praescribeest ausus, quando nec Paulus ausus est leges tenendae uiduitatis praescribere. denique percussorem: uolo ergo iuniores nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario et alibi: bonum illis, si sic maneant; quod ai se non continent, nubant; indicatur est enim nubere quam uri. optat Paulus in mulieribus quod in turturibus perseuerat. et alibi iuniores hortatur ut nubant, quia mulieres nostrae tm-turum pudicitiam implere uix possunt. ergo turturibus deus hunc infudit adfectum, hanc uirtutem continentiae dedit, qui solus potest praescribere quod omnes sequantur. turtur non uritur flore iuuentutis, non temptatur occasionis inlecebra; turtur nescit primam fidem inritam facere, quia nouit castimoniam reseruare auctoritate conubii sorte promissam. : Diximus de mduitate auium eamque ab illis primum exortam esse uirtutem; nunc de integritate dicamus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: quia scripeun est inlege dñi ut darent hostrani.  par turturum aut duos
pullos columbarum. Hoc. ẽ. enim uerum xp̃i facrificium: pudicitra corpora¬
tis & gr̃a fpiritualis. Pudicicra ad turturem refertur: gr̃a ad cotumbam. Fer¬
tur enim turtur. ubi uigalis proprt̾i fuerie amistione uiduata. ꝑtesum thala¬
mos & nomeis . coͣniugii: eo quod primus amor fefellerit eam dibecti morte
deceptam : quoniam & infidelis ad ꝑpetuitem suit. & amarus ad grãm: qui plꝰ
doloris ex morte quam suauitatis ex caritate. generauerit. Itaq iterat᷑ȩ con¬
iunctionem recusat: nec pudoris nura. Aut complaciti uiri resoluit federa.
Ili soli suam rarieatem referuat: illi custodit nomen uamis. Discite mulieres
quanta sit uiduitatis gt̃a : quȩ &iam inauibus predicatur. Quis igitur has¬
leges turturi dedit: si hominem quero: non inuenio. Homo enim nullus

Expanded text:
est; quia scriptum est in lege Domini, ut darent hostiam par turturum, aut duos est; quia scriptum est in lege Domini, ut darent hostiam par turturum, aut duos pullos columbarum . Hoc est enim verum Christi sacrificium pudicitia corporalis, et gratia spiritalis. Pudicitia ad turturem refertur, ad columbam gratia. Fertur etenim turtur ubi jugalis proprii fuerit amissione 105 viduata, pertaesum thalamos, et nomen habere conjugii; eo quod primus amor fefellerit eam dilecti morte deceptam, quoniam et infidelis ad perpetuitatem fuit, et amarus ad graqui plus doloris ex morte, quam suavitatis ex charitate generaverit. Itaque iterare conjunctionem recusat, nec pudoris jura aut complaciti viri resolvit foedera, illi soli suam charitatem reservat, illi custodit nomen uxoris. Discite, mulieres, quanta sit viduitatis gratia, quae leges turturi dedit? si hominem quaero, non inuenio. homo enim nullus