comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indum̃ taneceslaria Hubinec in firmitas ulla erit unde possit ecro in¬
corruptibilis & mortalis occidi Nec aliqđ peccatũ dequo cogat᷑ anima
beata cõfundi. Intantũ ut maiores : ñ definient eos : qui talia credunt
id ẽ qui dicunt resuscitatos: uestim̃tis egere om̃iaboq: dic̃ t̃ futura eos¬
dẽ posse  credere Ettam̃ sierit ibi. ut quidã causant᷑. q: dã tegum̃¬
tate mutata. nec sp̃s s& spiritalis effecta. carnalia. ñ ƿequira& aut nul¬
sus. incorruptibilia credi debent: Quesic scõs uestiant. ut nulla eos sui
sollicitudine. illius futuri beatitudinis securitate distendant Aut
forsitan illius generis. indum̃ta futuras . qualib seindutũ ꝓpħa
sub eccłe tipo gratulat᷑ aedic̃. Quia induit me ueftim̃tũ salutiᷤ

Expanded text:
ia tegumenta, ubi nec infirmitas ulla erit, unde possit caro incorruptibilis atque immortalis occidi, nec aliquod peccatum unde cogatur anima beata confundi: in tantum, ut majores nostri definiant eos qui talia credunt, id est, qui dicunt resuscitatos vestimentis egere, omnia bona quae dicuntur futura eosdem posse non credere. Et tamen si erunt ibi, ut quidam causantur, quaedam tegumetate mutata, nec spiritus sed spiritalis effecta, carnalia non requiret, aut nulincorruptibilia credi debent, quae sic sanctos vestiant, ut nulla eos sui sollicitudine in illius futurae beatitudinis securitate distendant: aut forsan illius generis indumenta erunt, qualibus se indutum propheta sub Ecclesiae typo gratulatur, et dicit: Quia induit me vestimento sa
Abbreviated transcription (Latin):
comedit lupus lupũ leo deuorauit leo moriens inpuluerẽ rediit
Cũ puluis ille suscrtat᷑ quomodo caro hominis. alupi & leonis. car¬
nediuidit᷑. Quibus quid respondere aluit debemus. nisiut prius
cogitent qualit̃ in hoc mundo uenerint. &t tunc in uenient qualit̃
resurgant Certe tuhomo quiloq:ris. aliquando in matris utero spũ¬
ma sangunis fuisti ibi quippe expatris semine. armatris sanguine
paruus hacliquiduꝰ. globus eras. Dic rogo sinosti qualit̃ ille humor
seminis. inossib duruit qualit̃ in meðullis liquidus remansit Qua¬
lit̃ in neruis. solidatus ẽ. qualit̃ in carnibus creuit qualit̃ in cute
extensus ẽ. Qualit̃ in capillis. atq unguibus diftinctus ltaut ca¬
pilli. molliore carnib &ungues essent teneriorẽ ossibꝰ carnib
duriorẽ Sugit̾ tot. &tanta exuno semine: & ꝑspecies diftinetas
Ettam̃ informa remanent. cõuincta quid nimirũ sipossit om̃i¬
potens ds̃ in illa resurrectione mortuoꝵ carnẽ hominis dis¬

Expanded text:
comedit, lupum leo devoravit, leo moriens ad pulverem rediit: cum pulvis ille suscitatur, quomodo caro hominis a lupi et leonis carne dividitur? Quibus respondere non aliud debemus, nisi ut prius cogitent qualiter in hoc mundo venerint, et tunc invenient qualiter resurgant. Certe tu homo qui loqueris, aliquando in matris utero spuma sanguparvus ac liquidus globus eras. Dic, rogo, si nosti, qualiter ille humor seminis in ossibus duruit, qualiter in medullis liquidus remansit, qualiter in nervis solidatus est, qualiter in carnibus crevit, qualiter in cute extensus est, qualiter in capillis atque unguibus distinctus, ita ut capilli molliores carnibus, et ungues essent teneriores ossibus, carnibus duriores? Si igitur tot et tanta ex uno semine per species distincta sunt, et tamen in forma remanent conjuncta, quid mirum si possit omnipotens Deus in illa resurrectione mortuorum carnem hominis dis
Abbreviated transcription (Latin):
do incipiat homo intris utero uiuere. extunc ueracit̃ difiniri po¬
test. qđ & mori utiq potuissa Sicque eũ qui uitã habuit. & moripo¬
tuit resurrectionis tẽpore. reparari Nã beatus agustinus hanc ques¬
tionẽ nõ tã disserens. quã ꝓponens: Int̃cetera sicait . Ex quo incipit
homo uiuere. exillo utiq: mori potest Mortuus uero ubicũq lli
mor potuit euenire . quomodo adresur rectione. nõ ꝑtineat mor¬
tuoꝵ repperire nõ possum. Iulian : quoq: pomerius ait Sane illi
endi Qui aut̃ essent. adedãnatione dãnati. nõ s̃ suedã nanionis ne¬
xib absoluti Et tam̃ siue in utero. siue rãnati. uita p̃uent᷑ in fan¬

Expanded text:
vivere, ex tunc quoque veraciter definiri potest quod mori utique potuisset, sicque eum qui vitam habuit et mori potuit, resurrectionis tempore reparari. Nam et beatus Augustinus hanc quaestionem non tam disserens quam proponens, inter caetera sic dicit : « Ex quo incipit homo vivere, ex illo utique mori potest. Mortuus vero, ubicunque illi mors potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat mortuorum? » Julianus quoque Pomerius ait: « Sane illi endi; quia cum essent Adae peccato damnati, non sunt suae damnationis nexibus absoluti. Et tamen sive in utero
Abbreviated transcription (Latin):
impietas : & qm̃ ꝓpt̃ hoc ipsũ habens crucẽ uenio : audi ipsum in
euan gelio ꝓtestantẽ: Quia tunc plangent om̃s trib. tr̃ȩ : uiden¬
tes accusatorẽ suũ. ipsã crucẽ Et ipsa arguentẽ : cognoscent
peccatũ suũ sero : & frustra fatebunt᷑: impia cecitate quid aut̃
miraris. sicrucẽ afferens ueni : ubi & ipsa uulnera ostendee tunc¬

Expanded text:
iam propter hoc ipsum habens crucem veniet, audi ipsum in Evangelio protestantem: Quia tunc plangent omnes tribus terrae , videntes accusatorem suum ipsam crucem, et ipsa arguente cognoscent peccatum suum sero, et frustra fatebuntur impiam caecitatem. Quid autem miraris, si crucem afferens veniet, ubi et ipsa vulnera tunc ostendet? Quoni
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑. siue in uno corpore. o duob capitib siue in duob
corporib &capite uno nascat᷑ unũ necipio& corpu. Hacꝑh¬
oc natura carnis nr̃e siue amittendo qđ art fuꝑ fuit siue
recipiendo qđ defuit. In sua plenitudine reformata. sic̃ sine
uersa laniatione. truncant᷑. resurgentes integritatẽ sui
cor poris obrinebunt

Expanded text:
nascitur, sive in uno corpore et duobus capitibus, sive in duobus nascitur, sive in uno corpore et duobus capitibus, sive in duobus corporibus et capite uno, unum recipiet corpus. Ac per hoc natura carnis nostrae, sive amittendo quod ei superfuit, sive recuperando quod defuit, in suam plenitudinem reformata, sicut sine versa laniatione truncantur, resurgentes integritatem sui corporis obtinebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
siue cũ minore mẽbrorũ numero siuecũ ãpliare nascatur cũ mẽ¬
bris solitis a cõgruentib: sue in tegritate resurgat. Quia tã in
eis qͥ minꝰ quã in eis que aplius fuerit debilitas ẽq: hec quidẽ
uidet᷑. nature cõtraria Sex infutura reparationecorpoꝵis nr̃i.
sic̃ corruptio uł mortalitas. sic & ipsacret᷑ auferenda ut natu ra
conis nr̃ȩ resurgat suis om̃ib partib tota. & sine ulla inminuti¬
one uł adiectione mẽbroꝵ scđm modũ for me sue. ꝑfecta corpora
quoq: siue duo cũ capite uno nascant᷑: siue unũ cũ duobꝰ. copitib
corpus quãuis modus cohecfiant nob. & p̃cipue michi habeant᷑
In ẽtũ tam̃ unde c̃tussũ sine ulla ãbiguitate. pnuntio qđ aut
duo corpora resurgant cũ capitibus suis Si inꝰ eis due nates
animȩ Qm̃ negari nõ potest singulas quasq animas sigͥula
corpora que amiser̃ in mortalit᷑ recepturo Autsiuna anima

Expanded text:
sive cum minore membrorum sive cum ampliore numero nascatur, cum memsive cum minore membrorum sive cum ampliore numero nascatur, cum membris solitis et congruentibus suae integritati resurgat, quia tam in eis quae minus, quam in eis quae amplius fuerint, debilitas est, quae hic quidem videtur naturae contraria, sed in futura reparatione corporis nostri sicut corruptio vel mortalitas, sic ipsa creditur auferenda; ut caro nostra surgat suis omnibus partibus tota, et sine imminutione vel adjectione membrorum secundum modum formae suae perfecta. Corpora quoque, sive duo cum capite uno nascantur, sive unum cum duobus capitibus corpus, quamvis modus quo haec fiant nobis et praecipue mihi habeatur incertus, tamen unde certus sum, sine ulla ambiguitate pronuntio, quod aut duo coniam negari non potest singulas quasque animas singula corpora quae amiserunt immortaliter recepturas; aut si una anima
Abbreviated transcription (Latin):
cũ maiore uł minore mẽbroꝵ numero ułquicũ duob: capitib
x uno corpore aut duobꝰ corporibꝰ: & cupite uno uł cetero geremon¬
truosonascunt᷑ qualit̃ refur recturi credant᷑
ehac quetione itabeatꝰ. agustinꝰ. loquit᷑ Neq: eni ait monstrua
q: nascunt᷑. &uiuunt quã liba cito moriant᷑ aut resur rectura
negabunt᷑ aut ita resurrectura credendas. ac nõ pocius correcta
emdataq: natura Absit eñĩ utillũ bi mẽbre. qui nuꝑnatus ẽ in
oriente. de quo fr̃s fidelissimi qui eũ uiderint retuler.& sçẽ
memorie bieronimus presbit̃. scriptũ reliquid. Absit inquẽ ir
unũ homine duplicẽ acpocius duos. qđ futurũ fuerat¬
nascerent᷑̃ resurrecturos existimem : Ita ceteraq sinc¬
te monstra dicunt᷑ Ad humane nature figura re
cõpletur in tegritas Iulian: quoq: pomerius p̃dicti doctoris. senten¬
tiã sequens ait: Illud xĩa sic michi uidet᷑ intellegi utcaronr̃a.

Expanded text:
cum majore vel minore membrorum numero, vel qui cum duobus capitibus, et uno corpore, aut duobus corporibus et uno capite, vel caetero genere monstruoso nascuntur, qualiter resurrecturi credantur. De hac quaestione ita beatus Augustinus eloquitur : « Neque enim, ait, monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectura credenda sunt, ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, qui nuper natus est in Oriente, de quo et fratres fidelissimi quod eum viderint retulerunt, et sanctae memoriae Hieronymus presbyter scriptum reliquit: absit, inquam, ut unum hominem duplicem, acnascerentur, resurrecturos existimemus. Ita et caete monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram in completur integritas. » Julianus quoque Pomerius, praedicti doctoris sententiam sequens, ait: « Illud etiam sic mihi videtur intelligi, ut caro nostra
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ sequit idẽ doctoꝵ Qđsi itaẽ. &si cõcedatur resurgentes uesti¬
m̃tis usuros nectalia. illiser̃ qualia fuisse legunt᷑ israelitca ue¬
tim̃ta. quia quãuis. in quadraginta anno. diuina uoluntate . ser¬
uata sint tam̃ solita uetustate cõsumpta s̃ : Nec qualia fuer̃. in qui¬
spiritales carnalib: nõ egebunt hec siquidẽ iulian: pomerius. ce¬
resurrectionis ubinulla corporib: sc̃is deformitas. nulla quoqͦ
dolon iͦ. aut laboris erit aduersitas. nõsit quoq tegminũ. nec¬
sarius usus quib: erit omĩa. & in om̃ib xp̃s

Expanded text:
idem doctor: Quod si ita est, et si concedatur resurgentes vestimentis usuros, non talia illis erunt, qualia fuisse leguntur Israelitica vestimenta , quia quamvis in quadraginta annos divina voluntate servata sint, tamen solita vetustate consumpta sunt. Nec qualia fuerunt in quispiritales carnalibus non egebunt. » Haec siquidem Julianus Pomerius. Caeresurrectionis, ubi nulla corporibus sanctis deformitas, nulla quoque doloris aut laboris erit adversitas, non sit quoque tegminum necessarius usus, quibus erit omnia et in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uita . ubi mori ñ poterit nichil requirat. alimonie : quia inmor¬
talẽnec famis potest. nec sitis occidere. Qđ si nob̵ ecõtrario illud obici¬
t᷑ qđ post resurrectionẽ dñs cũ suis discipulis manducasse peribet᷑:¬
& obhoc exẽploeiꝰ. resurgentes comessuri credant᷑ Manducauit plane
ait idẽ doctor dñs nr̃ nõ indigentia. sa potentia Nec ut infirui nati¬
I carnissue.

Expanded text:
autem vita ubi mori non poterit, nihil requiret alimoniae, quia immorautem vita ubi mori non poterit, nihil requiret alimoniae, quia immortalem nec fames potest nec sitis occidere. » Quod si nobis e contrario illud objicitur, quod post resurrectionem Dominus cum discipulis suis manducasse perhibetur, et ob hoc exemplo ejus resurgentes comesturi credantur; « manducavit panem, ut ait idem doctor, Dominus Jesus, non indigentia, sed potentia; nec ut infirmitati carnis suae
Abbreviated transcription (Latin):
nis erit Quib ita ap̃dicto uiro digestis: erit ut p̃ceptor nr̃ sac̃
eugenius docortanta hactalis glorificatio corporis pulcritudo
ut de oblecte in uitũ. & cornullatenus inflector aduiciũ.¬
ecessitatẽ cibi ac potus natura nr̃a. quã dui corruptibilis. in h¬
oc subẽ corpore patit᷑. Qum merito corruptionis. ac mortalita¬
tis: suȩ languenniȩ Idẽ uelut quedã medicam̃ ta p̃bent᷑ cũ aut̃
facta fueritꝰ resurrecno corpoꝵ. in sum̃di ibi cibi ac potu. neces¬
sitas nulla erit Que corruptioni tantũ in hacuita tribuit᷑ : ñ in cor¬
ruptione uł in mortalitate postq: hacuita ẽ : futura utetur. Et¬
enĩ iuxta qđ iulianus pomerius ait : om̃i corruptione. ac mortali¬
tate cõsũpta. nõ ibierit ulla carnis infirmitas sonatura hicergo
ubi potest aaromori. cibo ac potu uiuanda ẽ. nemortisuccũbat In illa

Expanded text:
unis. » Quibus ita a praedicto viro digestis, erit, ut praeceptor noster unis. » Quibus ita a praedicto viro digestis, erit, ut praeceptor noster Eugenius docet, tanta ac talis glorificati corporis pulchritudo, ut oblectet intuitum et cor nullatenus inflectat ad vitium.Necessitatem cibi ac potus natura nostra, quandiu corruptibilis in hoc subest corpore, patitur, cum merito corruptionis ac immortalitatis suae languenti eidem velut quaedam medicamenta praebentur. Cum autem facta fuerit resurrectio corporum, in sumendo cibo ac potu ibi necessitas nulla erit, quae corruptioni tantum in hac vita tribuitur; nam incorruptione vel immortalitate, quae post hanc vitam futura est, utetur. Etenim juxta quod Julianus Pomerius ait : « Omni corruptione ac mortalitate consumpta, non ibi erit ulla carnis infirmitas, sed natura. Hic ergo ubi potest caro mori, cibo ac potu juvanda est, ne morti succumbat; in illa
Abbreviated transcription (Latin):
eꝓbi sane hutrũ unius stature andiũ se futu¬
risunt. suꝑ fluoq: rit̃ quando in eis: qui ab eate luce. & ab illo deco¬
inuirũ ꝑfectũ. om̃s feminas inuirili sexure
aut̃ catolicoꝵ magis troꝵ sententiis eruditi. hoc credimꝰ. hoc tenem : qđ
re surrectione. cuieoꝵ potissimũ redderet̃ respondit Qł in resur¬
rectione nec femine nubant nec uiri uxores accipiant. Ex quibꝰ: sa¬
cratissimis ũbis abtissime patax qđ ibi nõ sexussae cõcubitũ desit Nec
carnis sit natura mutatida. sce eiꝰ. cõcupiscentia fini enda: Nãbeatꝰ.
agustinũ hanc quẽtionẽ in suis tractanb. uersans meli us michi
ait sapere uident᷑ qui utrũq: sexũ resurrecturũ esse nõ dubitant
Nõ enĩ ibi libido erit: que cõfusionis ẽ causa Nã prius quã peccas¬
sent. nudierant. & nõ eõ fundebant᷑ uir afemina corporib: ergi¬
illis uicia detraent᷑: natura seruabit᷑ Nõ ẽ aut̃ uicium sexus
femineus. sonatura Quetune quidẽ a cõcubitu. & partu in mi¬

Expanded text:
bi sane utrum unius staturae an diversae futurae sint, superfluo quaeritur, quando in eis qui a beata luce et ab illo decoin virum perfectum , omnes feminas in virili sexu reautem catholicorum magistrorum sententiis eruditi, hoc credimus, hoc tenemus, qresurrectione cui eorum potissimum redderetur, respondit: Quod in resurrectione nec feminae nubant, nec viri uxores accipiant . Ex quibus sacratissimis verbis apertissime patet quod ibi non sexus, sed concubitus desit; nec carnis sit natura mutanda, sed ejus concupiscentia finienda. Nam et beatus Augustinus hanc quaestionem in suis tractatibus versans : « Melius mihi, ait, sapere videntur, qui utrumque sexum resurrecturum non dubitant. Non enim ibi libido erit, quae confusionis est causa. Nam priusquam peccassent nudi erant, et non confundebantur vir et femina. Corporibus ergo vitia detrahentur, natura servabitur. Non est autem vitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem a concubitu et a partu erit imm
Abbreviated transcription (Latin):
trũ equales andiũse future sint stature uł figura resurgen¬
tiũ corpoꝵ. & utrũ macri cũ eadẽ macie. aut pingue cũ eadẽ pingue¬
dissertione: ꝓnuntianꝰ dic̃ Nõ ẽ cõsequens. ut ideo diũ sastaturasit
si hocẽ. in cõsilio creatorĩ. ut inefigie sua. cuiusq ꝓprietas. & dis¬
cernibilis similitudo seruet᷑: inceteris aut̃ corporis bonis. equalia
cuncta redant᷑ Ita modificabit᷑ illa in uno quoq materies. ut nec
aliquid exeapereat. & qđ alicui defuerit. ille subpleat quiaiã de
nichilo potuit qđ uoluit operari Sic aut̃ tẽporibꝰ resurgentiũ ra¬
tonabilis in equalitas erit. sic̃ ẽ uocu qͥb. cantꝰ implet᷑ hocfiae cui¬
quidẽ materie corpori sui. qđ & hominẽ redat angłis coetibꝰ & nichil

Expanded text:
trum aequales an diversae futurae sint staturae vel figurae surgentium corporum, et utrum macri cum eadem macie, pingues cum eadem pinguedissertione pronuntians dicit : « Non est consequens ut ideo diversa statura sitsi hoc est in consilio creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec alnihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sic est vocum in quibus impletur cantuque de materie corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
&iã sierit infantilis uł seniliscorporis formaubi nec ñtis
nec ipsius corporis. nulla remanebit infirmitas. Vnde oniã
p̃dietus doctor sequenter adiungit Si quis in eo corporis
modo in quo defunctus ẽ resurrec turũ unũ quẽ que cõtendit.
nõ ẽ cũ illo. laboriosa cõdictione pugnandũ Iulianus quoq¬

Expanded text:
etiamsi erit infantilis vel senilis corporis forma, ubi nec mentis etiamsi erit infantilis vel senilis corporis forma, ubi nec mentis nec ipsius corporis ulla remanebit infirmitas. » Unde etiam praedictus doctor sequenter adjungit: « Si quis in eo cormodo, in quo defunctus est, resurrecturum unumquemque contendit, non est cum illo laboriosa co
Abbreviated transcription (Latin):
tes. siue sint iuuenes. uł infantes Pleriq ꝑtinacit᷑ hac uarie de hꝰ¬
ac questione certantib beatis si Im. agustinu responsurũ sep̃benꝰ dic̃
Sidixerimus ad dñici corporis modũ : quoꝵq: maiorũ corpora
regenda perib Demultoꝵ corporib plurimũ cũ ipsenec capillũ
siẽ ante de functus: Aut que illud qđ cõmemorauit apłs: dem̃ sura
re usq: ad quã xp̃m hic ꝑuenis se cognouimus. circa .XXX. quippe an¬
nos. definier̃ esse &iã scłi huius doctissimiom̃s. uiuentute : Quȩ¬
cũ fuerit . spacio ꝓprio terminata. Indeiã homine ad detrimen¬
tauergere : grauioris hac senilis atis Et ideo nõ esse dietũ in
m̃ sura corporis uł in m̃sura stature : s& in m̃sura aratis ple
nitudinis xp̃i Resurgent ergo om̃s tã magni corpore qũa uł
erant uł futuri erant. & ate iuuenali Qũa ius nichil oberit

Expanded text:
es, sive juvenes, vel infantes. Plerisque pertinaciter ac varie de hes, sive juvenes, vel infantes. Plerisque pertinaciter ac varie de hac quaestione certantibus, beatus Augustinus responsurum se perhibens dicit: « Si dixerimus ad Dominici corporis modum quorumdam majorum corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse nec capillum si ante est defunctus. Atque illud quod commemoravit Apostolus de mensura re usque ad quam Christum pervenisse cognovimus. Circa triginta quippe annos definierunt esse etiam scum fuerit spatio proprio terminata, inde iam hominem in detrimenta uergere grauioris ac senilis aetatis; et ideo non esse dictum in mensuram corporis uel in mensuram staturae. sed in nitudinis Christi. Resurgent ergo omnes tam magni corpore, quam erant, vel futuri erant aetate juvenili. Quamvis nihil oberit,
Abbreviated transcription (Latin):
lianus pomerius : que miseri. uł beati. recipiunt. equali t̃
quidẽ in corruptibilis: & in mortalis erit Sed eoꝵ ipsoꝵ qua
recepturis: loca uł merita in cõ parabilit̃ diuersaer: & ase
inuice longe distancia unde dic̃ apłs Om̃s quidẽ resurgem᷑
sa nõ om̃s inmutabim᷑ Qđ enĩ dic̃ om̃s resurgemus. unã tantũ
resurrectione om̃i u hominũ signat. ut om̃ia hominũ corpo¬
ra una in corruptione. atq inmortalitate donata. aut in
suplicio aut in p̃mio possent esse ꝑpetua hacꝑhoc om̃s & si¬
mulre surrecturi credendis Sax impii ad supliciũ peccatores
ad illut finale iudiciũ: & scĩ om̃s adp̾miũ Igitur corpora mise¬
rorũ nõ sic incorraptibilia uł in mortalia er̃: ut quia corrũ¬
pi autmori nõ poter̃. nullũ sensũ dolori amittant. s&x ut
inmernis cruciatibꝰ confiituta sum. dolor & corrũ pat
cruciando nec perimat Hacsic adhoc cetro in mortalis cũ sua anima
cõdẽpnata uiuit. ut sentiat. sentit ut doleat: & dol& utmeritis

Expanded text:
ae origine , quam miseri vel beati recipient, aequaliter quidem incorruptibilis et immortalis erit; sed eorum ipsorum qui recepturi sunt loca vel merita incomparabiliter diversa erunt, et a se invicem longe distantia. Unde dicit Apostolus: Omnes quidem resurgemus, sed non oresurrectionem omnium hominum signat, ut omnia hominum corpora, una incorruptione, una immortalitate donata, aut in supplicio, aut in praemio, possint esse perpetua. Ac per hoc omnes et simul resurrecturi credendi sunt; sed impii ad supplicium, peccatores ad illud finale judicium, et sancti omnes ad praemium. Igitur corpora miserorum non sic immortalia et incorruptibilia erunt, ut quia corrumpi aut mori non poterunt, nullum sensum doloris admittant; sed ut, in aeternis cruciatibus constituta, summus dolor nec corrumpat cruciando, nec perimat. Ac sic ad hoc caro immortalis cum sua anima condemnata vivit, ut sentiat; sentit, ut doleat; dolet, ut meritis
Abbreviated transcription (Latin):
đ ño aeriũ corpꝰ. s& caro qũa gerimꝰ sine ulla corruptionere
Nulla modo audiendis qui ꝑcarne nescio qđsurgat
corpus resurrecturũ fabulantur aereũ Sariuxta sacreis¬
torie ueritatẽ : in hoc qđ uiuitdun quĩq: ressurrec turu̾ẽ cor
Nã ut cetero taceã. egregii p̾ceptoris nr̃i eugenii: toletane sedis
antistitis. breuit̃ hic uerba texeã Resurreccionẽ aut̃ carnis.
uerissime cõfitem̃ Nõ ut quidã delerant: ut in aerea uł qualib&
alia carne surgam: Sed in hac quasumus. & uiuimꝰ in hac qua &iã
aut precte factis coronã: aut ꝓmale gestis unus quisq: merebi¬

Expanded text:
 non aerium corpus, sed caro quam gerimus, sine ulla corruptione resurget. Nullo modo audiendi sunt, qui pro carne nescio quod corpus resurrecturum fabulantur aerium. Sed, juxta sacrae historiae veritatem, in hoc quod quisque vivit, resurrectu54 ut ceteros taceam, egregii praeceptoris nostri Eugenii, Toletanae sedis antistitis, breviter haec verba retexam: 'resurrectionem autem carnis verissime confitemur, non ut quidam delirant, ut in aeria vel qualibet alia carne resurgamus, sed in hac qua sumus, in hac qua etiam pro recte factis coronam aut pro male gestis unusquisque merebi
Abbreviated transcription (Latin):
milis causae̾ Nc̃ enĩ quia dictũ c̃. Iudicantes .xii. tribus isrł.
rib. leuiq: tercia decima ẽ. habeis uidicanda nõerit :
Rut solũ illũ ppłm. nõ &iã gentes ceteras uidicabunt : Qđ eu̾
ait in regeneratione: ꝓcul dubio mortuoꝵ resurrectionẽ no¬
mine uoluit regenerationis intelligi Sic enĩ caronostra
regenerabitur ꝑ incorruptione : quẽ ad modũ ẽ anima nr̃a
regenerata ꝑfide̾¬

Expanded text:
milis causa est. Non enim quia dictum est: Iudicantes duodecim tribus Israel, milis causa est. Non enim quia dictum est: Iudicantes duodecim tribus Israel, ma est, ab eis iudicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam gentes cet.eras indicabunt. Quod autem ait: In regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine uoluit regenerationis intellegi. Sic enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quem ad modum est anima nostra regenerata pe
Abbreviated transcription (Latin):
gentes p̃uenire nõ ualeant Quando enĩ dicit in puncto tẽpo¬
ris. & motu occuli. atque mom̃tofutura esse om̃i ũ resurrec¬
tionẽ Cuncta prime. & secunde resurreotionis excludit fabu¬
lã. Ut alu primi alii nouissimi resur recturi esse credantur
Itẽ post aliqua idẽ dic̃: oc sentire debemus. Quod quo modo leuis
detr̃a ad sublime trans fernir: sic ad oculũ &nittu dĩ om̃iu
mortuoꝵ corpora mouebunt᷑ parata ad ad uentũ iudicis
Scce dicit apłs: can&e tuba : & mortui resurgent incorrup¬
In: &r nos in mutabimur Soe nõ sic̃bonoꝵ. & maloꝵ :
generalis ẽ om̃iuͥ resurpectio: ita comunis esse credendaẽ in¬
mutatio Nã iuxta qđ beatus agustinus: ieronim. iulianꝰ
pomerius : ceriq: testantur resurrectio comunis om̃ib: e¬
rit bonis & malis. Inmutatio aut̃. solis dandaẽ uiftis.q¬

Expanded text:
gentes praevenire non valeant. Quando enim dicit, in puncto tempogentes praevenire non valeant. Quando enim dicit, in puncto temporis, et in motu oculi atque momento futuram omnium resurrectionem, cunctam primae et secundae resurrectionis excludit fabulam, ut alii primi, alii novissimi resurrecturi esse credantur. » Item post aliqua idem dicit: « Hoc sentire debemus, quod quomodo levis atur, et de terra ad sublime transfertur; sic ad oculum et nutum Dei omnium mortuorum corpora movebuntur, parata ad adventum judicis. d sanctos. Ecce dicit Apostolus: Canet tuba, et mortui resurgent, et nos immutabimur . Sed non sicut bonorum et malorum unis credenda est immutatio. Nam, juxta quod beatus Augustinus, Hieronymus, Julianus Pomerius caeterique testantur, resurrectio communis erit omnibus bonis et malis, immutatio vero solis danda est justis
Abbreviated transcription (Latin):
gło tuba canente in hictu hoculi erit resurrec tiomortuoꝵ¬
Dc̃atas hieronimus quorundã deresur rectionẽ dispu tan¬
nũ sementias in epła sua. quã adminer uiũ scripsit interseren¬
dicit: Querimũ cur de nouissima tuba mortuos scripserit apłs. re¬
surrecturos. quando eñi nouissima dicit᷑ utiq alie p̃cesserant
In apocalipsin ioh̃is .vii. angłi desscribunt᷑. cũ tubis && uno quoq elan¬
gente primo uidelic&. secundo & t̃cio quartoq: & quinto & sex¬
to. quid ꝑsingulos actũ sit indicat᷑. Nouissimo aut̃ idẽ .uͦI. Qaro
tubȩ stre pitu ꝑsonante mortui suscitantur corpore que prius
habuer̃ corruptibilia : in corrupta recipientes Pro eotam̃ qđ de
resurreccione mortuoꝵ ait apłus Com̃s resurrecturos esse in
mom̃to in hictu oculi in nouissima tuba. Ianta ait p̃dietus doc¬
tor fie celeritate resurrecciomor tuoꝵ ut uiui quos incorpori¬
b. suis. cõsumationis tẽpus inuenerit mortuos de inferis resur¬

Expanded text:
gelo tuba canente, in ictu oculi erit resurrectio mortuorum. B. Hieronymus quorumdam de resurrectione disputantium sententias in episimus autem, cur ad nouissimam tubam mortuos scripserit resurrecturos. quando enim nouissima dicitur, utique aliae praecesserunt. in Apocalypsi Iohannis septem angeli describuntur cum tubis et unoquoque clangente, primo uidelicet, secundo et tertio et quarto et quinto et sexto, quid per singulos actum sit, indicatur. nouissimo autubae strepitu personante, mortui suscitantur, corpora, quae prius habuerant corruptibilia, incorruptibilia recipientes. » Pro eo tamen quod de resurrectione mortuorum ait Apostolus, omnes resurrecturos esse in momento, in ictu oculi, in novissima tuba, « tanta ut ait idem doctor celeritate fiet resurrectio mortuorum, ut vivi quos in corporibus suis consummationis tempus invenerit, mortuos de inferis resur
Abbreviated transcription (Latin):
nec erit indigens quis quã. int̃rogare : si ue hic siue illie t̃ xp̃s auẽ
coruscatio. Ita cũ reuelatio p̃sertie eius efulserit : ñ indigemus
suũ Tanta enĩ erit eminentia : splendoris in xp̃o ut oxiã cla¬
rissima cȩli luminaria p̃fulgore diuini luminis. abscondant᷑
Tunc astelle cadent. quando apparuerit signũ fili hominis in
celo Cõsiderasti quantasit uirtꝰ. signi. hoc est crucis Solobscu¬
rabitur. luna ñ dabit lum̃ suũ Crux uero fulgebit : & obscura¬
tis luminib cȩli : delapsisq siderib: sola radiabit᷑ ut dis cas qm̃
crux. & luna & sole p̃clarior ẽ corũ splendorẽ diuino in lus¬
trata fulgore superabit Et quẽ ad modũ ingrediente rege
inciuitate. exercitus ante cedit. p̃ferens signa. atq: uex illa
regalia. & ãbitu p̃parationis armissone. adnuntiat regis intro¬
itum. ita dño descendente decȩlis : p̃cedo exercitus angeloꝵ. ar

Expanded text:
nec erit innec erit incoruscatio, ita cum revelatio praesentiae ejus effulserit, non indigemus suum . Tanta enim erit eminentia splendoris in Christo, ut etiam clarissima luminaria coeli prae fulgore divini luminis abscondantur. Tunc vero stellae cadent, quando apparuerit signum Filii hominis in coelo. Considerasti quanta sit virtus signi, hoc est crucis. Sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum: crux vero fulgebit, et obscuratis luminibus coeli, dilapsisque sideribus, sola radiabit, ut dicas quoniam crux lunae et soli praeclarior est. Quorum splendorem divino illustrata fulgore superabit, et quemadmodum ingrediente rege in civitatem exercitus antecedit praeferens signa atque vexilla regalia et habitum praeparationis armisonae annuntiat regis introitum, ita Domino descendente de coelis praecedit exercitus angelorum et
Abbreviated transcription (Latin):
rus. iuxta illut qđ is aias dicit Ecceuenuia dñs cũsc̃ĩssuis ad faciendũ iudiciũ
irem̃dus igitur ualde . & pauendus adueni&e Indie examinationis suȩ. quas¬
cdocũ angłis & orchangelis. tronis. & dominationibus c& erisquȩ uirtutibus
cȩlis quoq: ac terris ardentibus cunctis. in sui obsequi terrore commotis uisu
sat. & qđ adẽcrux angłoꝵ humeris xp̃o decȩlis descendentẽ portabitur
Cuideamus quo modo cũ crucesua uenio xp̃s. necessariũ ẽ enĩ hocipsũ ostende¬
re Sidixerit inquit ecce in promtuariis est xp̃s. ecce insolitudine nolitecre¬
lupũ inueniat ol hoc p̃dicotibi. unde dinoscas. ueri pastoris aduentũ hocde¬
dit signũ. hoc eñ fuit uoluntas eius. ut primus aduenius latenter fierte.
& quererae qđ perierat. Secundus uero aduentus. ñ ita sed simplit̃
aitꝰ Quẽ admodũ inquid fulgur exiens aboriente: apparos in hoc¬
cidente. itaerit aduentꝰ. filiiꝰ hominis. Subito om̃ib appareb

Expanded text:
rus, juxta illud quod Isaias dicit: Ecce veniet Dominus cum sanctis suis ad faciendum judicium . Tremendu sigitur valde et pavendus adveniet in die examinationis suae, quando cum angelis et archangelis, thronis et dominationibus, caeterisque virtutibus, coelis quoque ac terris ardentibus, cunctis in sui obsequii terrore commotis, visuet, et quod eadem crux angelorum humeris, de coelo Christo descendente, portabitur. ideamus quomodo cum cruce sua veniet Christus, necessarium enim est hoc ipsum ostendere. Si dixerint, inquit, Ecce in promptuariis est Christus, ecce in solitudine, nolite crelupum inveniat. Ob hoc praedico tibi unde dignoscas veri Pastoris adventum. Hoc dedit signum: haec enim fuit voluntas ejus, ut primus adventus latenter fieret, et quaereret quod perierat; secundus vero adventus non ita, sed simpliciter ait: Quemadmodum, inquit, fulgur exiens ab oriente apparet in occidente, ita erit adventus Filii hominis . Subito omnibus apparebit,
Abbreviated transcription (Latin):
đ qui de hacuita debile
exierint. cũ suis integris mẽbris. in resur rectione firturisint
iqui debilis corpore. truncatus. que dehac uita exierit. nõ

Expanded text:
 qui de hac vita debiles exierunt, cum suis integris membris in resurrectione futuri sint. Si quis, debilis corpore, truncatus confractusque de hac vita exierit, no
Abbreviated transcription (Latin):
e surgent sc̃oꝵ corpora sine ullo uicio: sine ulla defor mitate¬
sic̃ sine ulla corruptione. honere difficultate inquibus tanta
bio corpora futura nõ spiritus sint s& sic̃ bonũ corpus anima¬
le dicitur qđ tam̃ corpus nõ anima e Itatunc spiritalecorpus
erit. cortam̃ nõ spiritus erit equalitate corpoꝵ que

Expanded text:
corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sine ulla corruptione, vel oneris difficultate. In quibus tanta  cum procul dubio corpora futura non spiritus sint. Sed sicut nunc corpus animale dicitur, quod tamen corpus non anima est; ita tunc spiritale corpus erit, corpus tamen, non spiritus erit. CAPUT XIX. De
Abbreviated transcription (Latin):
Redẽptor humani generis
cũ apparuerit. & mitis uistis: & terribilis erit inuistis. Que
enĩ mansuetũ aspicient electi. hunc eundẽ pauendũ atq
terribilẽ conspicient reꝓbi Sed hunc ideo elecii. terribilẽ
nõ uidebunt: quia modo terrorẽ illius. cõ siderare nõ desinunt᷑
Et ideo terribilẽ illũ conspicient: quia mado ubtimi illius
uidicii post ponunt terrorẽ : & qđ peuis ẽ. quasi securi in suis
umanitatẽ eius: & iusti o iniufti uisuri sunt Diuinitatẽ

Expanded text:
umani generis cum apparuerit, et mitis erit justis, et terribilis injustis. Quem enim mansuetum aspiciunt electi, hunc pavendum atque terribilem conspiciunt reprobi. Sed hunc ideo electi terribilem non videbunt, quia modo terrorem illius considerare non desinunt. Et ideo reprobi terribilem illum conspicient, quia modo ultimi illius judicii postponunt terrorem, et, quod est pejus, quasi securi in suis umanitatem ejus justi et injusti visuri sunt. Divinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ũ sublatꝰ. fuerit diabolus. ut dãnet᷑ multi helecti qui in
ior pores̃ inueniendi : dñm adiuditiũ ueniente : metu cõcu¬
oiendis̃. uidentes talẽ sententiã impiũ essepunitũ Quo terno¬
re purgandis. quasiquid eis. ex corpore : ad huc peccati reman¬
serit. metuipso : qđ diabolũ dãnari conspiciunt purgabuntur
hinc est qđ art iob Cũ sublatus fuerit timebunt angłii &ex¬

Expanded text:
um sublatus fuerit diabolus ut damnetur: multi electi qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum; quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quod diabolum damnari conspiciunt, purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
t. ꝑ dolũ coepiss& imperiũ cõtra. ꝑxoloΜeu. philometorẽ dimicauit
Hoc ẽ cõtrameridiẽ. & cõtraȩgiptios Rursũq cedorientẽ cõtracõ qui
res nouas in ꝑside moliebant᷑. Ad extremũ cõtra iidȩos dimicans. capta
uidȩa in gressus c̃iherõolima . & in tẽplo dĩ. simulacrũ iouis olimpusta¬
tuit: Etusq ad fortitudine cęli. id est filios isył qui angłoꝵ uallabant᷑
auxilio erex̃ magnificentiã suã. tta ut de scĩs plurimo᷑ idolatriȩ subice¬

Expanded text:
dolum cepisset imperium, contra Ptolomaeum Philometorem dimicavit, hoc est, contra Meridiem, et contra Aegyptios. Rursumque ad Orientem, et contra eos qui res novas in Perside moliebantur; ad extremum contra Judaeos dimicans, capta Judaea, ingressus est Jerosolymam; et in templo Dei simulacrum Jovis Olympii statuit: et usque ad fortitudinem coeli, id est, filios Israel, qui angelorum vallabantur auxilio, erexit magnificentiam suam, ita ut de sanctis plurimos idol
Abbreviated transcription (Latin):
rat hieremias .lxx. annis desolatonis tẽpli. post quos rursus uenir& ppłs
in udea Et ȩdificaret᷑ tẽplũ in hierusalẽ. Queres danielẽ nõ fac̃ neglegente
so magis ꝓuocat adrogandũ ut qđ ds̃ ꝓmisit ꝑsuã dem̃tiã. ꝑhorũ im
mus Centũ .xx. anno penitentiȩ conftitutos ante diluuiũ. qui quia tan¬
totẽpone hoc ẽ .e. annis noluer̃ agere poenitentia. nequa qua expectat
ut .ax. alii cõpleantur. Et infert ante qđ postea fuerat cõminatus: Et ad
igit᷑ & sacco postulat impleri qđ promiserat ds̃ Nõ quo essae in credulũ futu¬
micđiã diligentibufte & cũto dientib: mandata tua Nõ ergo qđ pollicet᷑ ds̃
statĩ futurũ ẽ sed in eo sua ꝓmissa cõplor qͥcustodiunt mandata illius

Expanded text:
rat Hieremias septuaginta annos deselationis templi, post quos rursus veniret populus in Judaeam, et aedificaretur templum et Hierusalem. Quae res Danielem non facit negligentem, sed magis provocat ad rogandum, ut quod Deus per suam prorat Hieremias septuaginta annos deselationis templi, post quos rursus veniret populus mus , centum viginti annos poenitentiae constitutos ante diluvium: qui quia tanto tempore, hoc est, centum annis, noluerunt agere poenitentiam, nequaquam exspectat ut et viginti alii compleantur: sed infert ante, quod postea fuerat comminatus. Unde eigitur et sacco postulat impleri quod promiserat Deus: non quo esset incredulus futumisericordiam diligentibus te, et custodientibus mandata tua. Non ergo quod pollicetur Deus stati
Abbreviated transcription (Latin):
geat Danihel nuxe egressussũ ut docerẽte. & intellegere̾ : Nunc ad te mis sussũ
& egressus sũ nõ affacie dñi nehabeo pecedere socut adte uenirẽ abexor dio p̃cũ
tuarũ egressus ẽ sermo. ut rogare coepisti statĩ impetrasti micđiã dĩetegres
sasententia ẽ : Et ego idcircomissus sũ ut tbi exponerẽq: ignora qeuir desiderio

Expanded text:
geat. Daniel nunc egressus sum ut docerem te, et intelligeres. Nunc ad te missus sum, geat. Daniel nunc egressus sum ut docerem te, et intelligeres. Nunc ad te missus sum, et egressus sum, non a facie Dei, ut ab eo recederem, sed ut ad te venirem. Ab exordio precum tuarum egest sententia, et ego idcirco missus sum, ut exponerem tibi quae igno
Abbreviated transcription (Latin):
renos dignat᷑ aperire oculos suos. Quando uero ai̾tit fatiem. & oculis
eius & auribus uidem̃ indigni Cũq: adhuc loq: rer & orare. &c cõfiterer
peccata mea. & peccata ppłi m̃i isrł: Ergo ut supradiximꝰ noppłi tantũ peccata
sac & sua replicat qrunus eppło ẽ. Siue humilit̃ cũ peccatũ ipse nõ fecerit iun¬
git ppło peccatori ut exhumilitate ueniã cõsequat᷑ Nota qđ hic dixerit cõfite¬
rer peccatamea In mults enĩ scȩ scripture locis cõfessio nõpeniientia sed lau¬
dẽ sonat. Adhucme loquente inoratione. ecce uirgabrihel que uiderã in ui
disorationis effectus ẽ impletaq: promissio dñi qͥait. Adhuc teloquente. dicã
tutis oftender& Et uolans tetigitme intẽpore officii ues ꝑtini: Uolare dicit᷑
qeut uir apparuerat: Et in tẽpore sacrificii uesꝑtini. qroratio ꝓph&e a sacrifi¬
cio manitino usq ad sacrificiũ uesꝑtinũ ꝑseueramauerat. & propterea in se

Expanded text:
re nos Deus dignatur, aperire oculos suos: quando vero avertit faciem suam, et oculis ejus et auribus videamur indigni. Cumque adhuc loquerer, et orarpro monte sancto Dei mei. Ergo ut supra diximus, non populi tantum peccata, sed et sua replicat; quia unus e populo est: sive humiliter, cum peccatum ipse non fecerit, se jungit populo peccatori, ut ex humilitate veniam consequatur. Nota quod hic dixerit, confiterer peccata mea. In multis enim sanctae Scripturae locis confessio, non poenitentiam, sed laudem sonat. Adhuc me ldis orationis effectus est; impletaque promissio Domini qui ait: Adhuc te loquente dicam,tutis ostenderet. Cito volans tetigit me in tempore sacrificii vespertini. Volare diciificio matutino usque ad sacrificium vespertinum perseverarat: et propterea Dei in
Abbreviated transcription (Latin):
gauim̃: satiẽ tuã dñe ds̃ nr̃ ut reũ terem᷑ ab iniqui tatib: nr̃is. & cogita remꝰ.
ueritatẽ tuã : Grandis duricia ut in plagis posit dnm̃ nõ rogarentꝰ qđ cesiro¬
gar̃. id eo ñ rogar̃ qr nõ s̃ reuersi ab iniquitatib: siuis Reũsio aut̃ ab mniqͥtate ẽ
cogitare uertia iẽ dĩEt cogttauit dñs suꝑ maliciã. & adduã eã suꝑ nos: Quando
ppt̃ peccata corripimꝰ uigilat suꝑnos ds̃ & uisttat nos Quando uero adõ deserim
& nõ uidicam indigniq: sumus correptione dñi. tunc dormire dr̃ unde a
impsalmis legimꝰ Surrex̃ quasi dormiens dñs & quasicrapulatus auino
hebrie tate cõsurgere ut nospeceato ebrios. eiugilare faciat iustrnȩ Etnuno

Expanded text:
m, Domine Deus noster, ut reverteremur ab iniquitatibus nostris, et cogitaremus veritatem tuam. Grandis duritia, ut in plagis positi, Deum non rogarent, quod et si rogarunt, ideo non rogarunt, quia non sunt reversi ab iniquitatibus suis. Reversio autem ab iniquitate est cogitare veritatem Dei. Et vigilavit Dominus super malitiam, et adduxit eam super nos, etc. Quando propter peccata corripimur, vigilat super nos Deus, et visitat nos. Quando vero a Deo deserimur, et non judicamur, indignique sumus correptione Domini, tunc dormire dicitur. Unde et in Psalmis legimus: Surrexit quasi dormiens Dominus, et quasi crapulatus a vinebrietate consurgere; ut nos peccato ebrios evigilare faciat justitiae. Et nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
caprarũ qui ueniebat ab occidentẽ. & ꝓpt̃ nimiã uelocitate tr̃am tangere
nõ uidebat᷑ alexander c̃ rex grecorũ qui subuersis thebis in ꝑsis armacorri¬
puit et aput ganicũ fluuuũ inito certamine darii duces superauit Et ad exire¬
mũ ipsũ ꝑcussit ariete. &dua ciꝰ. cõfregit cornua. medos atq persos. Misitq eũ
subpedibus suis & utrũq cornũ suo subiugauit imperio Cornuaut̃ grande. ipse
r̃ peo .iiii. duces eiꝰ. quisib imperũ diuiser̃ Aegiptũ enĩ. EXΟLΟΜΕUS. lagi
filius tenuit: Machedonas philIΡΡΥS qui & arideus fr̃ alexandri Siriã &
babilone & om̃ia regna orientis. SELEVChoSnichanor asie regnanit abs¬
TISOΝVS s& nõ inquid infortitudine eiꝰ. Nullus enĩ magnitudini alexan¬
dri potuit quo equari Et post multa tẽpora. syrie Rexinpudens fatie & in¬
iellezens proposicione̾ cõsurg&: ANnochus. EΠI ΦANEC̃ filius. se lEUChi

Expanded text:
b occidente, et propter nimiam velocitatem terram tangere non videbatur, Alexander est, rex Graecorum, qui, subversis Thebis, in Persas arma corripuit, et apud Granicum fluvium inito certamine, Darii duces superavit, et ad extremum ipsum 674 percussit arietem, et duo ejus confregit cornua, Medos, atque Persas: misitque eum sub pedibus suis, et utrumque cornu suo subjugavit imperio. Cornu autem grande, ipse runt pro eo quatuor duces ejus, qui sibi imperium diviserunt. Aegyptum Ptolomeus Lagi filius tenuit; Macedoniam Philippus qui et Arideus frater Alexandri; Syriam et Babylonem, et omnia regna Orientis, Seleucus Nicanor: Asiae regnavit Antigonus. Sed non, inquit, in fortitudine ejus. Nullus enim magnitudini Alexandri potuit coaequari. Et post multa tempora Syriae rex impudens facie, et intelligens propositiones consurget Antiochus ἑπιφανὴς f
Abbreviated transcription (Latin):
to necessariaẽ Raphahel mittit᷑ qui int̃p̃tatur curatio uł medicina dĩ. Si cui
tam̃ placa& tibiȩ libru recipere. Porro ub ppło prospera ꝓmittuntur ẽtĩ¬

Expanded text:
tio necessaria est, Raphael mittitur, qui interpretatur curatio; vel medicina Dei: si cui tio necessaria est, Raphael mittitur, qui interpretatur curatio; vel medicina Dei: si cui tamen placet Tobiae librum recipere. Porro ubi populo prospera promittuntur, et
Abbreviated transcription (Latin):
quasi species uiri: dõ enĩ uiri sunt angłi. sex inspeciȩ uident᷑ uiro¬
rũ Sĩe abrahã ad quercũ mabre .iu.uisis̃ uiri. qui utiq uirinõ
erant equibus unus adoratur ut dñs Vnde & saluator loquit᷑ in
&clamauit &ait Gabrihel fac intelligere istĩ uisionẽ: uirum istũ qui
gabrihelo p̃cipit ut danielẽ facero& intellegere uisionẽ. uidȩi micha¬
hel autumant cõ sequent̃ aut̃ quia uisio deplus erat regnũq certa¬
minibũ immoregnoꝵ successionibus gabrihel quip̃ positus ẽ p̃lus hu¬
ic officio mancipatur. Gabrihel enĩ in linguã nr̃am uertitur fortitudo
uł rob: tus dĩ unde & eotẽpone quoerat dñs nasciturus ox indueturus bel¬
lũ demonibũ & triũphaturus demundo Gabrihel adrachariã. & admariã¬
mittit᷑ Et postea inpsalmi. dedño legimus triũ fantẽ qui ẽistereax głȩ dñs

Expanded text:
quasi species viri. Non enim viri sunt angeli, sed in specie videntur viroquasi species viri. Non enim viri sunt angeli, sed in specie videntur virorum. Sicut Abraham ad quercum Mambre tres visi sunt viri , qui utique viri non erant; e quibus unus adoratur ut Dominus. Unde et Salvator loquitur in clamavit, et ait: Gabrihel, fac intelligere istam visionem ? quis ille est qui Gabrieli praecepit, ut Danielem faciat intelligere visionem? Judaei Michaelem autumant. Consequenter autem quia visio de praeliis erat, regumque certaminibus, immo regnorum successionibus, Gabriel, qui praepositus est praeliis huic officio mancipatur. Gabriel enim in linguam nostram vertitur fortitudo, vel robustus Dei. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus, et indicturus bellum daemonibus, et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Zachariam, et ad Mariam . Et postea in Psalmis legimus de Domino triumphante: Quis est iste rex gloriae?
Abbreviated transcription (Latin):
udeant᷑ hunc locũ pleriq nr̃oꝵ ad anti cristũ refer̃. & qđ subatiocho
inipo factũ ẽ. sub illo inueritate dicunt eẽ cõplendũ. Qđ aut̃ in¬
fert mundabit᷑ scũ ariũ iudȩ machabei significat tẽpora qui deunco
deoꝵ annochi duces superat iuxta emaus quenunc nicho polis
dicit᷑. Qđ audiens antiocus qui cõtra principẽ principũ surrexerat
id ẽ dñm dominantiũ & regẽ regũ in elimaide queregio ꝑsarũ ẽ
tẽplũ dianȩ spoliare cupiens qđ habebat p̃ciosa donaria. & ibi quo¬
q amisso exercitu sine manibus cõtritus ẽ. id ẽ tristicia & morbo pe¬
riit: uespere aut̃ & mane suc cessionẽ dier noetisq significat. Factũ
ẽ aut̃ eũ uiderẽ ego danihel uisionẽ &q rerẽ intelligentiã: Uide¬
bat uisionẽ. ꝑ pieturã & imaginẽ. & illius intelligentiꝰã nesciebat
nõ ergo om̃is qui uid& intelligit Quo modo siscripturam scam lega¬
mus oculis. &r corde non intellegamus Eccestetit in conspectu meo

Expanded text:
ristum referunt, et quod sub Antiocho in typo factum est, sub illo in veritate dicunt esse complendum. Quod autem infert: Mundabitur sanctuarium, Judae Machabaei significat tempora, qui de vico lo Judaeorum, Antiochi duces superat juxta Emaus, quae nunc Nicopolis dicitur. Quod audiens Antiochus qui contra principem principum surrexerat, id est, Dominum dominantium, et regem regum in Elimaide, quae regio Persarum est, templum Dianae spoliare cupiens, quod habebat pretiosa 676 donaria, et ibi quoque amisso exercitu, sine manibus contritus est, id est, tristitiae morbo periit. Vespere autem et mane, successionem diei noctisque significat. Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam. Videbat visionem per picturam, et imaginem, et illius intelligentiam nesciebat. Non ergo omnis qui videt intelligit: quomodo si Scripturam sanctam legamus oculis et corde non intelligamus. Et ecce stetit in conspectu meo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dĩ dõ Et stupebã: aduisionẽ: & nõ erat qui int̃ p̃ianetur: Sinõ erat
pora dubius fluc tuabat. Itaq qđ nõ soluꝰ facere poterat. stupebat aduisio¬
Iixanno pnimo BARII. fili i assueri desemine medoꝵ qui imperauit suꝑ reg
nũ caldeoꝵ: hic est darius quicũ cẏno chaldeo babiloniosq superauit Nepu¬
temũ illũ. dariũ cuius .i. anno tẽplũ ȩdificatũ ẽ. qđ porphirius suspicat᷑
ut annõ damelis extendat uł eũ qui ab alexan dro macedonũ rege superut᷑
Addit ergo nom̃ patris. additq uictoriã. quia primus de semine medor
subuertit regnũ chaldeoꝵ. Ut auferat ꝓpt̃ similitudine nominis. lectionĩ
errorẽ egod anihel intellexi in libris numeru annoꝵ de quofactus ẽ sermo

Expanded text:
sunt Dei Deo . Et stupebam ad visionem, et non erat qui interpretaretur. Si non erat sunt Dei Deo . Et stupebam ad visionem, et non erat qui interpretaretur. Si non erat essent, dubius fluctuabat. Itaque quod solum facere poterat, stupebat ad visioIn anno primo Darii filii Assueri, de semine Medorum, qui ini ejus. Hic est Darius, qui cum Cyro Chaldaeos Babyloniosque superavit, ne putemus illum Darium, cujus anno secundo templum aedificatum est quod Porphyrius suspicatur, ut annos Danielis extendat vel eum qui ab Alexandro Macedonum rege superatus est. Addit ergo nomen patris, additque victoriam, quia primus de semine Medorum, subvertit regnum Chaldaeorum, ut auferat propter similitudinem nominis, lectionis errorem. Ego Daniel intellexi in libris numerum annorum de quo factus est sermo
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑbiã. & angłice uł naturȩ uł dignitatis eẽ secredant admonente fragi¬
litatis suȩ. & filii hominũ nuncupantur ut homines eẽ senouerint: Et teti
pes & ꝓnus iacebat in tr̃a. ad tactu angłi erigitur ut possit absque formi¬
dine audire & intelligereq: dicuntur Tuergo signa uisionẽ: quia post
multos dies enit : Exposita gabrihel angłs uisione qua supra ut poruimus
edisserui mus poni infinẽ Tuergo signa uisionẽ. quia post multos dies
erit : Ex uerbo ostendens signaculi obscura eẽq: dicebantur & nõ patere
multorum auditui. nec posse ante intelligi nisiyebus &operibus imple¬
abra ã legimus. Qđ postqua dm̃ audierit dicentẽ sibi. trãm &cinere
se eẽ dixerit Ergo danihel aduisionis orrore languisse & grotasse sedi¬
cit. Et cũ surrexisso fecisse opera q sibi arege fuerant imperata Redens
om̃ib: om̃ia Et euangelicũ illud sciens. redditeq sunt cesaris cesari &q

Expanded text:
in superbiam, et angelicae vel naturae, vel dignitatis se esse credant, admonentur fragilitatis suae, et filii hominum nuncupantur, ut homines se esse noverint. Et tetigpes et pronus jacebat in terra: ad tactum angeli erigitur, ut possit absque formidine audire et intelligere quae dicuntur. Tu ergo signa Visionem: quia post dies multos erit. Exposita Gabriel Angelus Visione, quam supra ut potuimus disseruimus, ponit in fine: Tu ergo signa Visionem: quia post dies multos erit. Ex verbo ostendens signaculi, obscura esse quae dicebantur, et non patere multorum auditui, nec posse ante intelligi, nisi rebus et operibus impleAbraham legimus: quod postquam Dominum audierit loquentem sibi, terram et cinerem esse se dixerit . Ergo Daniel ad visionis horrorem languisse, et aegrotasse se dicit: et cum surrexisset, fecisse opera quae sibi a rege fuerant imperata, reddens omnibus omnia, et Evangelicum illud sciens: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae