comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit. sad tam̃ diuersi generis linguas
nescit: Ille diuersi generis linguas exami¬
nat. & tam̃ inreb similib dissimilia corda
non pensat: Alius inuna lingua quã nouit
sermonũ pondera int̾ p̃tando prudent̃
discutit. & tam̃ reliquis bonis quȩ non hab&.
patient̃ cara: Sic itaque creator noster
ac dispositor cuncta moderat᷑. ut qͥex tolli
poterat exdono qđ hab&. humilietur
ex uirtute quã non haba Sic cunc ta
moderat᷑. ut cũ ꝑ impensam grãm unũ quẽq
subleuat. &iam ꝑ disparẽ alterũ alteri
subdat. & meliorẽ quisq exdono alio. eũ
qui sibi subicit᷑ attendat: Aclic& se p̃ire¬
&unꝰ quisque sic qđ non accepit. in altero
possideat. ut ipse alteri possidendũ qđ accepit
humilit̃ impendat: Hinc enĩ ꝑpetrũ dicit᷑:
U nus quisque sic̃ accepit grãm in alterutrũ
illã amministrantes sic̃ boni dispensatores
multi formis grẽ dĩ: Tunc nãq bene multi-¬

Expanded text:
conspicit sed tamen diversi generis linguas conspicit sed tamen diversi generis linguas nescit. Ille diversi generis linguas examinat, sed tamen in rebus similibus dissimilia corda non pensat. Alius in una lingua quam novit sermonum pondera interpretando prudenter discutit, et tamen reliquis bonis quae non habet patienter caret. Sic itaque Creator noster ac dispositor cuncta moderatur, ut qui extolli poterat ex bono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Sic cuncta moderatur, ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat; et meliorem quisque dono alio eum qui sibi subjicitEt unusquisque sic quod non accepit in altero poshumiliter impendat. Hinc enim per Petrum dicitur: Unusquisque sicut accepit gratiam in alterutrum illam administrantes, sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei . Tunc namque bene multi
Abbreviated transcription (Latin):
alii ꝓphetiã. alii discretionẽ spirituũ.
alii genera linguarũ. alii int̾̃p̃tationẽ
sermonũ tribuit : quatuꝰ inuno eodẽ que¬
spũ. iste uerbo sapientiȩ polleat. nec tam̃
sermone scientie.iđ. doctrine fulciatur.
quia sentire acq inuenire sufficit. &iam
qđ ꝑ discendi studiũ non app̃hendit Ille
sermone scientiȩ fulgeat. nec tam̃ in uerbo
sapientiȩ conualescat. qua ei sufficit ex¬
plere quantũ didicit. & tam̃ ad sentiendum
ex sema ipso subtile aliquid non assurgit.
Iste ꝑfidẽ &elem̃tis imꝑat: nec tam̃ ꝑsanita.¬
tũ grãm infirmitates corpoꝵ curat Ille
orationis ope morbos subtrahit. nec tamen
arenti terrę uerboꝵ pluuias reddit Iste
opatione uirtutũ adṗsentẽ uitã &iã moctu.
reuocat. & tam̃ ꝓphetiã grãm non hab&.
quȩ sibi uentura sunt ignorat: Ille uentura
quequȩ. uelud p̃sentia attendit. & tamen
innulla oꝑatione signoꝵ se exerit. Iste
ꝑdiscretionẽ sp̃uũ in factissubtilit̾ mentes

Expanded text:
alii prophetiam; alii discretionem spirituum; alii genera linguarum; alii interpretationem sermonum tribuit ? Quatenus in uno eodem spiritu iste verbo sapientiae polleat, nec tamen sermone scientiae, id est doctrinae fulciatur: quia sentire, atque invenire sufficit etiam quod per discendi studium non apprehendit. Ille sermone scientiae fulgeat, nec tamen in verbo sapientiae convalescat; quia et sufficit explere quantum didicit, et tamen ad sentiendum a semetipso subtile aliquid non assurgit. Iste per fidem et elementis imperat, nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat. Ille orationis opere morbos subtrahit, nec tamen arenti terrae verbo pluvias reddit. Iste operatione virtutum ad praesentem vitam etiam mortuos revocat, et tamen prophetiae gratiam non habens, quae sibi ventura sunt ignorat. Ille ventura quaeque velut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione se exerit. Iste per discretionem spirituum in factis subtiliter mentes
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. non ꝓmiserat facultatẽ : De inde¬
corde. uidebunt : utiq alii nonuidebunt :
& ne alios illos acciperemꝰ. de quib dixerat
beati pauperes. beatimites. & cetera :¬
continuo subiunxit: Heq enĩ indigni:
dm̃ uidebunt: Indignios utiq illos uolens
intelligi. qui lic& resurgant. dm̃ uidere
non poterunt. qm̃ ad dãnationẽ resurgent.
quia ꝑfidẽuerã que ꝑdilectionẽ oꝑatur.¬
uelle dm̃ uid̾e. statim ut ostend& quare
dixerit. qui dm̃uidere noluerit uia
utiq illo modo dm̃ non uult uiđe impius
ds̃ uid&ur : sed cordẽ mundo nec corpo¬
ralib oculis ds̃ querit᷑. nec circũ scribit᷑
uisu. nec tactu tena᷑. nec audit᷑ affatu.
nec sentit᷑ incessu Quib uerbis beatus¬
ambrosius uoluit ãmonere. quid debeant
homines p̃parare. qui uolunt dm̃ uidere :
hoc ẽ. cor mundare ꝑfidẽ quȩ ꝑdilecti¬
onẽ oꝑat᷑ dono sp̃ssc̃ĩ unde pignꝰ accepimꝰ.¬

Expanded text:
Deum non promiserat facultatem. Si ecorde videbunt, utique non alii videbun ne alios illos acciperemus, de quibus dictum est, Beati pauperes, Beati mites, continuo subjunxit: Neque enim indigni Deum videbunt. Indignos utique illos volens intelligi, qui licet resurgant, Deum videre non poterunt; quoniam ad damnationem resurgent, quia per fidem ueram, quae per dilectionuelle deum uidere, statim, ut ostenderet, qua re dixerit qui deum uidere noluerit\', quia utique illo modo non uult deum uidere impius, deus uidetur, sed mundo corde, nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur adfatu nec sentitAmbrosius uoluit admonere, quid debeant homines praeparare, qui deum uolunt uidere, hoc est cor mundare per fidem, quae per dilectionem operatur, dono sp
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit inquisitio diligentior tantam
futuri corporis mutationẽ ut possit
uide inuisibilia. nonut opinor talis
potentia corporis menti aufer&uisionẽ.
ut ex terior homo dm̃ uid̾e tunc possit
sine ullis locoꝵ spacus ubiq totus. ẽ. ut
foris tantũ uidi ab exteriore homine
possit. intus autẽ abiteriore nonpossit.
circundabunt᷑ intrinsccꝰ. nec oeci eum. in¬
trinsecꝰ quo plenier̃ nonuidebunt. &
tantũ forinsetꝰ oculati. cũ quocircunda¬
bunt᷑ uidebunt: Restat interim ut¬
non deuisione dĩ sođm interiorẽ hominẽ
certi simꝰ: Si autẽ aliam corpꝰ mira cõmu¬
tatione hoc ualuerit: aliud accl
non illud absced& : Mdiusergo id affir¬
mamꝰ. unde minime dubitam. qđ homo
interior uidebit dm̃. quomodo soluspocest
mđe caritatẽ : quȩ cũ laudaret᷑. dictũ. ẽ.
ds̃ caritas ẽ : solus potest uide pacem &¬
scĩficationẽ. sine qua nemo potest uiđa dm̃:
Neq enĩ caritatẽ. pacẽ. sc̃ĩficationẽ. a

Expanded text:
inuenerit inquisitio diligentior, tantam futuram corporis mutationem, ut possit uidere inuisibilia, non, ut opinor, talis potentia corporis menti auferet uisionem, ut exterior homo deum uidere tunc possit,sine ullis locorum spatiis ubique totus est, ut foris tantum uideri ab exteriore homine possit, intus autem ab interiore non possit.circumdabuntur extrinsecus nec caeci intrinsecus eum, quo pleni erunt, non uidebunt et tantum forinsecus oculati eum, quo circumdabuntur, uidebunt —, restat, ut interim de uisione dei secundum interiorem hominem certissimi simus. si autem etiam corpus mira commutatione hoc ualuerit, aliud accedet, non illud abscedet. Melius ergo id adfirmamus, unde minime dubitamus, quod homo interior uidebit deum, qui modo solus potest uidere caritatem, quae cum laudaretur, dictum est: Deus caritas est, solus potest uidere pacem ificationem, sine qua nemo poterit uidere deum. neque enim caritatem, pacem, sanctificationem et
Abbreviated transcription (Latin):
sub infert & diõ Nos autẽ ad illã uisionẽ
que nob in resurrectione ꝓmittit᷑. nonexboc
mundo istã concupiscentiã oculoꝵ transferre
conem᷑. sed mundandis cordib piostudcam
affecstu. nec corporalẽ faciẽ cogitemꝰ. cũ¬
menigmate. tunc autẽ facie ad faciem :

Expanded text:
tur a patre. nos autem ad illam i uisionem dei, quae nobis in resurrectione promittitur, non ex hoc mundo istam concupiscentiam oculorum transferre conemur, sed mundandis cordibus pio studeamus affectu, nec corporalem faciem cogitemus, cuaenigmate tunc autem facie a
Abbreviated transcription (Latin):
sed dico qd̃ credo. scđm illud qđ inpsal mo
lego credidi ꝓpt̃ qđ locutussũ. Dico itaq
Uisuri s̃ dm̃ ipso cerpore s edutrũ ꝑipsũ
sicut ꝑcor pꝰ nunc udemꝰ sołẽ. lim̃. stellas.
mare. Acternã. & quy̧ sunt inea : non par.¬
ua questio .c̃. Durũ c̃. añ dicere qđ sc̃ĩ
talia corpora tunc habebunt. ut non
possint oculosclaudert aut aꝑtre cũuolur.
durius autẽ qđ ibi dm̃ quisquis oculos
clauserit nonudebit: Sienĩ ꝓpħͥ liseus
purũ suũ. gioti. absente corpore uidit
accipientẽ munena quededit niamaN
sirus. quẽ ꝓpħa mimonitꝰ aleprȩ defor¬
mitatt mundĩuerat. qł ser ius narũe dr̃o

Expanded text:
sed dico quod credo secundum illud quod in psalmo lego: credidi propter quod et locutus sum. dico itaque: uisuri sunt deum in ipso corpore; sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc uidemus solem, lunam, stellas, mare ac terram et quae sunt in ea, non parua quaestio est. durum est enim dicere, quod sancti talia corpora tunc habebunt, ut non possint oculos claudere atque aperire, cum nolent; durius autem, quod ibi deum quisquis oculos clauserit non uidebit. si enim propheta Heliseus puerum suum Giezi absens corpore uidit accipientem munera, quae dedit ei Neman Syrus, quem propheta memoratus a leprae deformitate mundauerat, quod seru
Abbreviated transcription (Latin):
Onimꝰ dic̃. non solũ patris diuinitatem.
sed nec filii quidẽ & sp̃u scĩ. que una
intrinitate natura. ẽ. posse oculos carnis
aspicere : sodoculos mentis: Dequibus
ipse saluator ait. beati mundo corde.
qm̃ ipsidm̃ uidebunt: Quid hac mani.¬
festatione lucidius : si enĩ tantũ modo
dicer&᷑. carni iamnoneẽ appellandã
cũ corpꝰ fuerit sp̃ĩtale Addendo ergo
& dicendo sed oculos mentis: ab om̃i genere
corporis. alienauit. huiꝰ modi uisionem:
Ne quis autẽ putara& cũ tantũ modo dep̃senti
tẽpore locutũ . subiẽ &liã dñi testimonia.
uolens ostende quos dixerit oculosm̃tis :
Qus testimonũ. non p̃sentis sedfuture
uissonis ꝓmissio declarat᷑. beatimundo
corde. qñ ipsi dm̃ uidebunt: Quȩ sabica¬

Expanded text:
ius dicit: cNon solum patris diuinitatem sed ne filii quidem et spiritus sancti, quae una in trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere sed oculos mentis, de quibus ipse saluator ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt\'. quid hac manifestatione lucidius? si enim tantum modo diceretur carnem iam non esse appellandam, cum corpus fuerit spiritale. addendo ergo et dicendo \'sed oculos mentis\' ab omni genere -corporis alienauit huius modi uisionem. ne quis autem putaret eum tantum de praesenti tempore locutum, subiecit etiam domini testimonium uolens ostendere, quos dixerat oculos mentis, quo testimonio non praesentis sed futurae uisionis promissio declaratur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. Beati
Abbreviated transcription (Latin):
spĩ ⁊ ta aut siunꝰ erit sp̃s beminis. rea
ut cõmuta. & conuerso in sp̃m corpore.
neq geminatione . neq incremento con¬
duplica. nec om̃ino ullius accessuquantita¬
tis. iungeat᷑. mecuendũ .c̃. nedicialiud ui-
deat᷑. quam corporanon: illa mutitione
immortalia mansura. sed nulla potius

Expanded text:
erit, aut, si unus erit spiritus hominis, ita ut commutato et conuerso in spiritum corpore neque geminatione neque incremento conduplicetur nec omnino ullius accessu quantitatis augeatur, metuendum est, ne nihil aliud dici uideatur quam corpora non illa mutatione inmortalia mansura, sed nulla potius
Abbreviated transcription (Latin):
Magniuiri & inscripturis scĩs doctissimi.
qui plurimũ eccłamdĩ & bona studia fideliũ
suis litteris adiuuer̃. ubi eis occasiodata
est: dixer̃ inuisibilẽ dm̃ inuisibilit̾ uidi.
hoc t̃. ꝑ eã naturã que in nob inuisibilis. ẽ.¬

Expanded text:
am uiri et in scripturis sanctis doctissimi, qui plurimum ecclesiam et bona studia fidelium suis litteris adiuuerunt, ubi eis occasio data est, dixerunt inuisibilem deum inuisibiliter uideri, hoc est per eam naturam, quae in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ille. siue isti. dõ pitri dicunt
Qđ p̃parasti ante facipm om̃iũ popłoꝵ
Nisi a toto pars intelligenda sit
iuxta litterã nationonsiabit: quia cũ
nec cirneis. nec fidei oculis. om̃s popłi
quia ex om̃ibus popłis meũ credider̃:
qui cũ credentes fidti oculis aspexer̃.
locutus .ẽ. Dequo & subditur
Lumen ad reuelationẽ getiũ : &głam
plebis tuȩ israhel: Hocitaque lumine
de tenebris reuelato. hoc inuento.
hoc illustrate sunt gentes : sic̃ scriptũ ẽ:
Gentiũ popłs qui ambulabat intenebris.
uidit lucẽ magã : & sedentib inregione
umbre mortis. lux orta . ẽ.: De hoc
lumine. ioħs cuangłista testa t᷑dicens
Erat luen uerũ : qđ illuminat arẽm
hominẽ. uenientẽ inhunc mundũ Dcho
in epistola sua dicit: Dĩ lux.ẽ. &iene

Expanded text:
ille, sive isti, Deo Patri dicunt: ille, sive isti, Deo Patri dicunt: Quod praeparasti ante faciem omnium populorum. Nisi a toto pars intelligenda sit juxta litteram ratio non stabit, quia eum nec carneis, nec fidei oculis omnes populiquia ex omnibus populis in eum crediderunt, quia eum credentes fidei oculis aspexeruntlocutus est, de quo et subditur: Lumen ad revelationem gentium et gloriam plebis tuae Israel. Hoc itaque lumine de tenebris revelate, et hoc inventae, hoc illustratae sunt gentes, sicut scriptum est: Gentium populus; qui ambulabat in tenebris, vidit lucem magnam. Sedentibus in regione umbrae mortis lux orta est eis . De hoc lumine Joannes evangelista testatur dicens: Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De hoc in Epistola sua dicit: Deus lux
Abbreviated transcription (Latin):
tare dĩ conspit̾iunt: Quid eni .ẽ. xpͣm
inulnas susciꝑe. nisi piis hunc oꝑib in
menbris suis amplecteͥre : ꝑ ulnas enĩ
id ẽ. brachia : uirtꝰ oꝑationis ex primit᷑
sitientẽ potant: in alio hospitẽ suscipiunt.:
in alio nudũ operiunt: in alio infirmũ
ł in carcere positũ uisitant: his peulduho
deuotis actibus. tanquã brachiis. cotidie
cundem ipsũ puerum am plectuntur:
& quia hȩc agentes. illũ se in his suscipere
ploia fide orgnoscͣnt. illũ stꝰ inhis uił
nondubitant : qui dix̃ ꝑQuendiu focists
uomn dehis minimis meis mu fecistisgł
atque eisdem oꝑibus ut ad pacẽ Aei
redeant. a peccati scandalo absolui¬
mat dicens Nunc dimittis seruũ
tuũ dñe. scđ̾m uerbũ tuũ in pace. quia
uiderunt oculi mei salutare tuum:
Acsi elect dicant: Idõ nos apeccatiscan¬
dalo scđm ꝓmissionẽ tuam ab soluens.
iam in pace reconciliatos. passib amoris
ꝓ pinquare cęlestibus facis. qr fidei

Expanded text:
tare Dei conspiciunt. Quid enim est Christum tare Dei conspiciunt. Quid enim est Christum in ulnas suscipere, nisi piis hunc operibus in membris amplecti? Per ulnas enim, id est brachia, virtus operationis exprimitur. sitientem potant, et in alio hospitem suscipiunt, et alio nudum operiunt, et in alio infirmum vel in carcere positum visitant, his procul dubio devotis actionibus tanquam brachiis, quotidie eumdem ipsum puerum amplectuntur Et quia haec agentes illum se in his suscipere plena fide cognoscunt, illum se in his videre non dubitant, qui dixit: Et quandiu fecistis uni de his minimis meis, mihi fecistis, atque eisdem operibus, ut ad pacem Dei redeant, et peccati scandalo absolvismat dicens: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum, in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum. Ac si electi dicant: Ideo nos a peccati scandalo promissione tua absolvens, jam in pace reconciliatos passibus amoris propinquare coelestibus facis, quia fide
Abbreviated transcription (Latin):
mater : quã ilrẽ obsero mi bertissimi
uirgo. offert nob xp̃m piis suffragus. qua
nescis inuidẽ filiis: Sednac attendas
filioꝵ iniurias: aquibus non ut dignũ ẽ.
honoraris : Tolerat em̃ pumater i¬
reuerentiam filiox : quisꝰ amore uincit᷑
generationis : Foue ergo asitintis
meritis indignos pus orationibus :
quos in uno genuisti . Dep̃care unicum
quid unus spaialit̃ simem dicat. audumꝰ:
Mit enĩ : Punc dimitts sernũ tuũ dñe.
scđ̃m uerbũ tuũ inpaice : quia uiderunt
oculimei salutert tuũ ⁊ Acsi diceri:
Longa me expostatione fitigasti diu
retinuisti : sed tandem uiso que expactuu.
iã de humanȩ uitȩ scandalis in pace dimitts:
Dimittis in pace : quia scđm ꝓmissienẽ tuã
ꝑ incarnati uerbi misterium solutis
inimicitus. ab eo merui reconcibiari :
Dimittis in pace : quia uideo pacẽ Ipse ẽ.
enim paxnrã : qui fecit utraque unũ:
Hoc deniq & om̃s electi dicunt : qui ep̃m
in ulnas suscipiunt : qui fidei oculis salu-¬

Expanded text:
mater. Quamobrem obsecro, mi beatissima Virgo, offer nobis Christum piis suffragiis, quae nescis invidere filiis, sed nec attendas filiorum injurias, a quibus non ut dignum est honoraris. Tolerat enim irreverentiam filiorum, quae amore vincitur generationis. Fove ergo etsi tantis meritis indignos piis orationibus, quos in Uno genuisti. Deprecare unicum uscipiens, quid unus specialiter Simeon dicat audiamus. Ait enim: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum, in pace; quia viderunt oculi mei salutare tuum , ac si diceret: Longa me exspectatione fatigasti, diu retinuisti; sed tandem viso quem exspectavi, jam de humanae vitae scandalis in pace dimittis. Dimittis in pace, quia secundum promissionem tuam per incarnati Verbi mysterium, solutis inimicitiis, tibi merui reconciliari. Dimittis in pace, quia video pacem. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum. Hoc denique et omnes electi dicunt, et qui Christum in ulnas suas suscipiunt, qui fidei oculis salu
Abbreviated transcription (Latin):
consilio auctor ac dispositor nr̃. huic illa
largit᷑ quȩ alii denegat. alii hec denegat.
egredi nititur : Quisquis posse plusquã acce-¬
miraculis coruscare: Autis quẽ suꝑne uirtutis.
donũ adsola miracula roborat. &iã diuinȩ
legis pandere occulta contendat Inp̃cipiti
enĩ pedem porrigit: qui m̃surarum suarũ
limitem non adtendit & plerũq amittit
hoc & qđ poterat : qui audacter ea adquẽ
ꝑtingere nonual& arripere festinat Nã
& menbroꝵ nr̃oꝵ tunc bene ministerusutim᷑ :
cũ sua eis officia distinctȩ seruamꝰ: Lucẽ
quippe oculis cernimꝰ : uocẽ . uͦ. aurib audimꝰ
Si quis autẽ mutato ordine. uoci oculos. luci
Etent:
Siquis odores uelit ore discernere. sapor.¬
gustare : utriusque sensus sibi ministerium
non aptantur : & sua officia deser̃. & ad extra¬
dicebat: Neq ambulaui inmagnis: neque
bilib ambular& : si appetere magna ultra
quã potest querera NSuꝑse nãque in mirabi¬

Expanded text:
consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat egredi nititur, quisquis posse plus quam accemiraculis coruscare: aut is quem supernae virtutis donum legis pandere occulta contendat. In praecipitio enim pedem porrigit qui mensurarum suarum limitem non attendit. Et plerumque amittit et quod poterat qui audacter ea ad quae pertingere non valet arripere festinat. Nam et membrorum nostrorum tunc bene ministeriis utimur cum sua eis officia distincte servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem mutato ordine voci oculos, luci tent. Si quis odores nare gustare, utriusque sensus ibi ministerium, non aptantur, et sua officia deserunt, et ad extradicebat: Neque ambulari in magnis, neque bilibus ambularet, si apparere magnus ultra quam poterat quaereret. Super se namque in mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit om̃is caro salutare dĩ. sine ullius
modo difficultatis usic intelligi potest.
ac si dictũ fuefit: & uidebit om̃is ho.¬
mo ⁊ xp̃m dĩ Quiutiq incorpore uisus . ẽ
& in corpore uidebit quando uiuos &
mortuos iudicabit : ł autẽ ipsesit salutare
dĩ : malta s̃ & alia testimonia scripturarũ
Sed euidentius uenerandi illius senissimconis.
uerba declarant : qui cũ infantẽ xp̃m
accepissa inmanus suas. Nunc inquit di-¬
mittis dñe seruũ tuũ scđm uerbũ tuũ in pace :
qr uider̃ oculi mei salutare tuũ: Illud

Expanded text:
uidebit omnis caro salutare dei, sine ullius nodo difficultatis sic intellegi potest, ac si dictum fuerit: "et uidebit omnis homo Christum dei, qui utique in corpore uisus est et in corpore uidebitur, quando uinos et mortuos iudicabit. Quod autem ipse sit salutare Dei, multa sunt et alia testimonia scripturarum; sed euidentius uenerandi illius senis Symeonis uerba declarant, qui, cum infantem Christum accepisset in manus suas: Nunc, inquit, dimittis, Domine, seruum tuum secundum uerbum tuum in pace, quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
habitaro conspecerat ciꝰ sponsus: qͥincanti.¬
cis canticoꝵ loquebat᷑ dicens: ughabitas
unhortis. anic auscultant: faome audire
uocẽ tuã In hortis enĩ scã eccła. inhortis
una quer anima habitat: quȩ ũ uiriditate

Expanded text:
Canticis canticorum loquitur, dicens: Quae habitas in hortis, amici auscultant, fac me audire vocem tuam . In hortis enim sancta Ecclesia, in hortis unaquaeque anima habitat, quae jam viriditate
Abbreviated transcription (Latin):
referendũ. ẽ Auri nãq metalli. nouimus
potiori mecallis om̃ib claritate fulgere:
Uitri . uͦ. natura .ẽ. ut extrinsecꝰ uisũ pura
in trinsecꝰ ꝑspicuitate pluceat Inalio
mecallo: quicquid intrinsecꝰ continetur:
ab scondit᷑: Inuitro . uͦ. quilib& liquor. qualis
continet᷑ interiꝰ : calis exteriꝰ demonstratur:
uascolo clausus pac&: Quid .gͦ. aliuaduro
uł uitro accipimꝰ. nisi illã suꝑnã potrua.
illã beitoꝵ ciuiũ sociatatẽ: queꝵ corda Ra
imiucc̃. & daritate fulgent. & purita d

Expanded text:
rum mundum . Auri namque metallum novimus potiori metallis omnibus claritate fulgere. Vitri vero naturae est ut, extrinsecus visum, pura intrinsecus perspicuitate perluceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur, absconditur: in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demonstratur, vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro vel vitro accipimus, nisi illam supernam patriam, illorum beatorum civium societatem quorum corda sibi invicem, et claritate fulg
Abbreviated transcription (Latin):
domũ. uł fr̃s. aut sorores. aut patrẽ. aut
maerẽ. aut uxorẽ. aut filios. aut agros.
ꝓpt̃ nom̃ meũ : centuplũ accipi&. & uitam
et̃nã possidebit: Neq enĩ sc̃s quisque. idco
terrena deserit. ut hec posside inhoc mun-¬
do multiplicius possit. quia quisquis.
terreno studio terrã relinquid: terrã
non rolinquid. sed appetie: Nec qui unã
uxorẽ deseruit. centũ recepturus. est :
Postquã &iã uita & ni ꝓmitcit᷑: quia quisquis
ꝓdĩ nomine tẽporalia atq terrena contẽpnit
& hio ꝑfectionẽ mentis recipit. ut iã ea non
appetat quȩ contempsit. & insequenti scło
ad et̾ne uite beatitudinẽ ꝑuenit: Centies
itaque recipit. qđ dedit. qui ꝑfectionis sp̃m
accipiens. terrenis non indig&. &iã siheo
hab&. Nã qui anon habens habe non appait.
diues. c̃: Pauꝑtas quippc. in opia mentis. ẽ:
non in quantitate possessionis Nam cui
cũ pauꝑtate bene conuenit : non est pauper:¬

Expanded text:
ut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Nequaquam sanctus quisque ideo terrena deserit ut haec possidere in hoc mundo multiplicius possit, quia quisquis terreno studio terram relinquit, terram non relinquit, sed appetit; nec qui unam uxorem deserit, centum recepturus est. uia quisquis pro Dei nomine temporalia atque terrena contemnit, et hic perfectionem mentis recipit, ut jam ea non appetat quae contemnit, et in sequenti saeculo ad aeternae vitae gloriam pervenit. Centies itaque recipit quod dedit, qui perfectionis spiritum accipiens, terrenis non indiget, etiamsi haec habet. Nam qui et non habens habere non appetit, dives est. Paupertas quippe in inopia mentis est, non in quantitate possessionis. Nam cui cum paupertate bene convenit, non est pauper
Abbreviated transcription (Latin):
nis tendit᷑. nec inminimis angustatur :
sic de tota simul eccła loquitur. aosi deuna
anima loquat᷑: & sepe qđ abeo deuna anima
dr̃. nil obstat sidecota simul eccła intelli.¬
caritatẽ designat. quȩ sinũ mentis aperit:¬
& amicos simul atq inimicos inamorem
mandatũ tuũ nimis Nihil enĩ latius. quã
om̃s insinu amoris recipore. & nullas odui
angustias sustinere. Sic quippe lata. est.
caritas. ut in amplitudine dilectionis suȩ.
capere &iam inimicos possit. Unde & de
bene facite his qui oder̃ uos. & orate ꝓꝑse.

Expanded text:
nis tenditur, nec in minimis angustatur, sic de tota simul Ecclesia loquitur ac si de una anima loquatur. Et saepe quod ab eo de una anima dicitur nil obstat si de tota simul Ecclesia intellicharitatem significat, quae signum mentis aperit, et amicos simul atque inimicos in amorem mandatum tuum nimis. --Nil latius quam omnes in sinu amoris recipere, et nullas odii angustias sustinere. Sic quippe lata est charitas, ut in amplitudine dilectionis suae capere etiam inimicos possit. Unde et benefacite his qui oderunt vos . CA
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Quit si tanta erit potentia sp̃italis
facitq uiuentia interiora sensuquisq non
ꝑcorporeos oculos nouit : alioꝵ uerouitas
eũ sint inisibiles ꝑcorpus uideri: Nũ unde
uluentia corpora discernimꝰ a nonuiuentib

Expanded text:
 quid, si tanta erit potentia spiritalis facitque uiuentia, interiore sensu quisque, non per corporeos oculos nouit; aliorum uero uitas, cum sint inuisibiles, per corpus uidet. nam unde uiuentia discernimus a non uiuent
Abbreviated transcription (Latin):
Resurrectionẽ quidẽ carnis ꝓpħauit: nontam̃
dix̃ ꝑcarnẽ meã Qđ quidẽ si dixissa. possa
dĩ xp̃s intelligi. qui ꝑcarnẽ in carne uidebit᷑:
Nunc .uͦ. potest. & sic accipi incarne mea
uidebo dm̃: acsi dicer&. Incarne mea ero :
cũ uidebo dm̃ : & illud qđ ait apłsi facie ad faciẽ
Non cogit. ut dm̃ ꝑhanc factẽ corporalem
ubi sunt oculi corporales. nos uisuros. ẽẽ
credamꝰ : quẽ insp̃u sine int̃missione uide-¬

Expanded text:
auit, non tamen dixit: Ter carnem meam.\' Quod quidem si dixisset, posset Deus Christus intellegi, qui per carnem in carne uidebitur; nunc uero potest et sic accipi: In carne mea uidebo Deum, ac si dixisset: In carne mea ero, cum uidebo Deum.\' Et illud, quod ait apostolus: Facie ad faciem, non cogit ut Deum per hanc faciem corporalem, ubi sunt oculi corporales, nos uisuros esse credamus, quem spiritu sine intermissione uide
Abbreviated transcription (Latin):
domo quousq uiuimꝰ. ipsũ ut ita dicam
corruptionis nri parietẽ. m̃tis oculos nulla¬
tenꝰ penitra mus: & uicissim in alus uidere
oculta non possumus: Unde scã gecla sponsifu
spetiem uidc indiuinitatȩ disiđans. nec cam̃
ualens. qr etemnĩtatis illius formã qua intueri
concupiurat ab eiꝰ oeelis assumpta humani¬
tas ab scondebat: incanticis canticoꝵ merens
Au. Ee nipse stat post parignte nr̃ms suesi
apte aiait: Ego hunc indunnitatis sus
specais iauide de sidoro: sel adlne a uislone
alus pasiunpetẽ curmis parietem eeludor:
Q uousgue iaque inhac corrup abili eir ne
Luis scit hominũ quȩ sunt hominis. nasifpt̃

Expanded text:
domo quousque vivimus, ipsum, ut ita dicam, domo quousque vivimus, ipsum, ut ita dicam, corruptionis nostrae parietem mentis oculis nullatenus penetramus, et vicissim in aliis videre occulta non possspeciem videre in divinitate desiderans, nec tamen valens, quia aeternitatis illius formam quam intueri concupiverat ab ejus oculis assumpta humanitas abscondebat, in Canticis canticorum moerens dicit: En ipse stat post parietem nostrum . Ac si aperte dicat: Ego hunc in divinitatis suae jam specie videre desidero, sed adhuc a visione illius per assumptae carnis parietem excludor. Quousque itaque in hac corruptibili carne m dicitur: Quis scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
posa coꝵ claritas. incissim sĩbi ialẽnis cordib
patisi. a cũ unius cuiꝰq uultꝰ at tendit᷑. simul
ee conscientia penitrat᷑: hoc ipsũ aurum
uitro mundo simile. cẽ. memorat᷑: Ibi qͥppe
uniuis ciuusq. mente. ab alterius oculis m̃ broꝵ
corpulentia non abscondit: sea patebit
animꝰ. patebit corporalib oculis. ipsa aiã
corporis armonia : Sicq unꝰquisq tẽ erit
conspicabilis alteri : sic̃ nc̃ . ec̃. non potest
quandiu in hac uita sumꝰ. qr ab altero inalte.¬
rũ uideri nompessunt: non intra uitrea
sed intra lutea uaseula concludunt᷑ Cui es¬
scilie& luto. ꝑpassionẽ mentis inherere
ꝓpheta formidabac. cũ dicera:. Eripeme. de
budo : ut non inhereã. Qd nimirũ habita¬
culũ corporeũ. paulus. domũ terrestrem
nominat dicens: Scimꝰ qm̃ siterrestris
dom nra huiꝰ habitationis dissoluat᷑: qđ
edificationẽ habemꝰ exdõ. domũ non manu¬
fasta et nã incglis: In hac itaq terrestri

Expanded text:
dibus patet, et cum uniuscujusque vuitus attenditur, simul et conscientia penetratur, 594 hoc ipsum aurum vitro mundo simile esse memoratur. Ibi quippe uniuscujusque mentem ab alterius oculis, membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam corporis harmonia, sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc esse non potest quandiu in hac vita sumus, quia ab altero in alterum videri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur, cui scilicet luto per passionem mentis inhaerere Propheta formidabat, cum diceret: Eripe me de luto, ut non inhaeream . Quod nimirum habitaculum corporum Paulus domum terrestrem nominat, dicens: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam aeternam in coelis . In hac itaque terrestri
Abbreviated transcription (Latin):
suis pollica᷑ dicens: Si quis diligi me. dili¬
gaeur apatre meo. & ego diligã cũ. & mani¬
festabo me ipsũ illi. Acsi patent̃ dicat. Qui
in ur̃ me cernitis : restat ut inmea menat᷑a
uideatis : Hincrursũ ait Beati mundo onde :

Expanded text:
llicetur dicens: « Qui diligit me diligetur a Patre meo, et ego diligam eum et manifestabo me ipsum illi ; » ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat ut in mea me natura videatis. Hinc rursum ait: « Beati mundo corde,
Abbreviated transcription (Latin):
ptos: & om̃s terminos tuos in lapides
desiderabiles. & uniuersos filios: tuos.
doctos adño: Strauit nãq iilla per
ordinẽ lapides: quia inea scãs animas
meritoꝵ diuersitato distinxit fundaũ
eã in saphyris: quiscilic&s lapides. coloris
aerei similitudinẽ tenent qr roburtrołe
inanimab cȩlestia paͣtentib solidatur:
coloris. r aspidem ꝓpugnacula eꝰ posuit.
uirentes. nulla tẽporalis reprobi ariditace
mar cescant: Portas uͦ. eius : posuuit in lapi¬
des sculpcos: hu quippe porte sunt eecłe

Expanded text:
omnes terminos tuos in lapides desiderabiles, universos filios tuos doctos a Domino . Stravit namque in illa per ordinem lapides, quia in ea sanctas animas meritorum diversitate distinxit. Fundavit eam in sapphiris, qui scilicet lapides coloris aerei in se similitudinem tenent, quia robur Ein animabus coelestia appetentibus solidatur. coloris, jaspidem propugnacula ejus posuit, virentes, nulla teporis reprobi ariditate marcescunt. Portas vero ejus posuit in lapides sculptos. Hi quippe p
Abbreviated transcription (Latin):
diceris: Fundamentũ primũ : raspis:
Secundum: Saphirus: Terciũ : Calcedonius :¬
Quertũ : ⁊maragdus: Quintũ : Sardonix
Sextũ : Saerdius Septimũ: Chrisolitꝰ:
Octiuũ: Berillus: Nonũ Toparrus:
Decimũ: Crissoprassus: Undecimũ : ia cinet:

Expanded text:
 fundamentum primum iaspis secundus sapphyrus tertius carcedonius quartus zmaragdus quintus sardonix sextus sardinus septimus chrysolitus octavus berillus nonus topazius decimus chrysoprassus undeci
Abbreviated transcription (Latin):
inedificio mitheriali lapis lapidẽ portat.
qr sapis suꝑ lapidem ponit᷑. & qͥportat alperũ
portat᷑ ab altero : sic inscã excłartnus quisq¬
& portat alterũ : leportat᷑ ab alteroł lam.
uicissim sc̃ ꝓoximi tolerant. ut ꝑ cosȩdificiũ
caritatis surgat. hinc enĩ : paulusadmon&
dicens Inuicẽ honera urã portate: & sic

Expanded text:
edificio lapis lapidem portat, quia lapis super lapidem ponitur, et qui portat alterum portatur ab altero, sic in sancta Ecclesia unusquisque portat alterum, et portatur ab altero. Nam vicissim se proximi tolerant, ut per eos aedificium charitatis surgat. Hinc etenim Paulus admonet, dicens: Invicem onera vestra portate
Abbreviated transcription (Latin):
illuminat om̃em hominẽ uenientẽ in hunc
mundũ: Xp̃s itaque lumen illuminans.
denique apłs de dño dic̃ Uoluntariȩ
genuit nos uerbo ueritatis : ut simꝰ initiũ
aliqđ creaturȩ eiꝰ : Securꝰ tam̃ apłs paulꝰ

Expanded text:
illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Christus itaque lumen illuminans, denique apostolus dicit : Voluntarie genuit nos verbo veritatis, ut simus initium aliquod creaturae ejus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
audemꝰ inserere Aut comparare nos quib dam
quise ipsos conmendant. sed ipsi in nob̵ nosipsos
metientes & comparantes nosm& ipsos nobis:
Nos autẽ non ininmensũ gloriabim᷑. sed scđm
mensurã regulȩ quamensus. ẽ. nob̃ ds. mensurã
ꝑtingendi. aduos. Nonenĩ quasi non ꝑtingentes
aduos. suꝑ ex tendimꝰ nos :: Usque aduosenim :

Expanded text:
audemus inserere, aut comparare nos quibusdam, qui seipsos commendant: sed ipsi in nobis nosmetipsos metientes, et comparantes nosmetipsos nobis. Nos autem non in immensum gloriabimur, sed secundum mensuram regulae, qua mensus est nobis Deus, mensuram pertingendi usque ad vos. Non enim quasi non pertingentes ad vos, superextendimus nos: u
Abbreviated transcription (Latin):
Soli autem lapidos qui insũmitate atque
ex tremitite fabrice ponunt᷑. Ipsi quidẽ
amaiorib ut eoꝵ mores adbona merita
ant: nullos suꝑse fidelis fabrioe. lapides
portant Nunc itaq alii por̾eant᷑ anobis
nos. uero. portati sumꝰ abalus Om̃e autẽ pondꝰ
fabrice. fundamentũ portat: qr mores simul
lapides. & alapidib nonportat᷑ : qd redẽptor
nr̃. mala nr̃a tolerat: sedinipso malũnon fuit.
qđ tolerari debuissa. Quiq ꝑꝓpħe uocẽ. de ꝑ¬
uers adhuc uiuentib dic̃. Laboraui fusti.¬
nens Monautẽ sustinenilo dñs. labonat:
cutꝰ diuinitatis.om̃ipotentiã. rulla
fatigatio contingit : sed uerbhumanis lo-¬
quens. ipsã suã circanos pacientũ laborẽ

Expanded text:
i sunt. Lapides vero qui in summitate atque extremitate fabricae ponuntur, ipsi quidem a majoribus, ut eorum mores ad bona merita ant, nullos super se fidelis fabricae jam lapides portant. Nunc itaque alii portantur a nobis, nos vero portati sumus ab aliis: omne autem pondus fabricae fundamentum portat, quia mores simul lapides, et a lapidibus non portatur, quia Redemptor noster omnia nostra tolerat, sed in ipso malum non fuit quod tolerari debuisset. Unde bene nunc d Laboravi sustinens . Non autem sustinendo Dominus laborat, cujus divinitatis potentiam nulla fatigatio contingit; sed, verbis humanis loquens, ipsam suam circa nos patientiam laborem
Abbreviated transcription (Latin):
humanã naturã hincinde satiat. ipsaque
uisionis potio ita .c̃. multimoda. ut quieqͥd¬
tuns cuiquã indesideriũ benerit. hec eadem
manna. filu isrł decelo attributũ. perqł
otna satietas figurabat᷑. hoc scđm scripta
sententiã. uncuiq sapuerit inore : quod

Expanded text:
humanam naturam hinc inde satiat, ipsaque visionis potio ita est multimoda, ut quidquid cuiquam in desiderio tunc venerit, haec eadem manna filiis Israel de coelo attributum, per quod aeterna satietas figuratur, hoc secundum Scripturae sententiam unicuique sapuerit in ore, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. om̃ia que temporalit̃ condita.
uenturo fine a iocunditate uitȩ p̃sentis
quasi estiuo sele siccant᷑o Uirentia aut̃
uocata sunt : quę nulla temporalitate
imarcoscunt: Hinc ergo onagro uirentia

Expanded text:
sunt omnia quae temporaliter condita venturo fine a jucunditate vitae praesentis quasi aestivo sole siccantur. Virentia autem sunt vocata, quae nulla temporalitate marcescunt. Huic ergo onagro virentia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. auoluptatib temperans. minꝰ in ꝑiculis fortis.
minꝰ inoꝑatione iusta : ꝓfectominꝰ. ẽ. prudens
Magna .ẽ. temꝑantia: Sed siminꝰ intelligit
unde se temꝑ&. si aduersa sustinere ꝑfortitu.¬
dinẽ minus ual& atq intimorẽ animum
deicit. si ꝑp̃cipitationẽ suã aliquando adͥnusti¬
ciȩ oꝑa ꝓruit : minus. ẽ. temperans Magna. ẽ.
fortitudo Sedsiminꝰ intelligit. quȩ bona cu-¬
stodiat. quib malis resistat. siminꝰ auolupta¬
tis appetitu se tẽper&. seduincit᷑ delectatione.
si iusticie oꝑa minꝰ ten&. atq aliquando in iniu.¬
sticie dominatione suꝑat᷑ : minꝰ. ẽ. fortis
Magna .ẽ. iusticia : Sed siminꝰ quã deb& int̾
iusta & iniusta oꝑa discernit. siminus cor
amundi delectatione temper&. siminus se
conera aduersa confortat: minus. ẽ. iustus

Expanded text:
est a voluptatibus temperans, minus in periculis fortis, est a voluptatibus temperans, minus in periculis fortis, minus in operationibus justa, profecto minus est prudens. Magna est temperantia; sed si minus intelligit unde se temperet, si adversa sustinere per fortitudinem minus valet, atque in timore animum dejicit, si per praecipitationem suam aliquando ad injustitiae opera prorumpit, minus est temperans. Magna est fortitudo; sed si minus intelligit quae bona custodiat, quibus malis resistat, si minus a voluptatis appetitu se temperat, sed vincitur delectatione, si justitiae opera minus tenet, atque aliquando in injustitiae dominatione superatur, minus est fortis. Magna est justitia; sed si minus quam debet inter justa et injusta opera discernit, si minus cor a mundi delectatione temperat, si minus se contra adversa confortat, minus est justa.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas inquadro : qr unus quisque qͥ mactiuȩ
uitȩ exercitio uersatur. tantũ credit. quantũ
sperat. & amat. & oꝑatur. Tantũ sperat: quarlũ
credit. oꝑat᷑ &amat: Tantũ amat: quantũ
credit. sꝑat. & oꝑat᷑ Tantũ oꝑat᷑: quantũ
tredit. amat. & sꝑat. Quia itaq insc̃ȩ eccłȩ
popłis multi sunt & robusti ꝑfidẽ. & longani.
mes ꝑspem. & ampli ꝑcaritatẽ. & efficaces¬
uidemꝰ. prudentes ꝑ intelligentiã. fortes in-
aduersitate. iustos iopatione. temperantes
auoluptatib atq in om̃i zelo discretionis. se.
mensura moderantes: Quidũ prudentiam.
forcitudinẽ iusticiã atq temperantiã. ł sicat
eas enumerare quibdã placa. prudentiam.
temperantiã. fortitudinẽ. atq iusticiã tenent:
m̃surã sꝑitalis ciuitatis in quadrohabent. E cce
&enĩ ipse uirtutes quas habe bonos & fideles
diximꝰ. ita inquadro s̃: ut una alterã nonex¬
cedat: Magna quippe. ẽ. prudentia Sedsiminꝰ

Expanded text:
virtutes in quadrum, quia unusquisque qui in activae vitae exercitio versatur, tantum credit quantum sperat, amat et operatur, tantum sperat quantum credit, operatur, et amat, tantum amat quantum credit, sperat et operatur, tantum operatur quantum credit, amat, sperat. Quia itaque in sancta Ecclesia populi multi sunt, et robusti per fidem, et longanimes per spem, et ampli per charitatem, videmus prudentes per intelligentiam, fortes in adversitate, justos in operatione, temperantes a voluptatibus, atque in omni zelo discretionis se mensura moderantes. Qui dum prudentiam, fortitudinem, justitiam, atque temperantiam, vel, sicut eas enumerare quibusdam placet, prudentiam, temperantiam, fortitudinem, atque justitiam tenent, mensuram spiritalis atrii in quadro habent. Ecce enim ipsae virtutes quas habere bonos ac fideles diximus ita in quadro sunt, ut una aliam non excedat. Magna quippe est prudentia; sed si minus
Abbreviated transcription (Latin):
homo inuenit: cũ contra hostẽ suum.
liberũ uoluntatis arbitrium accepit:
Cui quia sua sponte succubuit : mox
dese quod contrase ꝑstreper & inueñ
mex incertamine infirmitatis tiieult᷑
fuerat conditus. hosti tam̃ sponte sub¬
stratꝰ. clamorẽ depugna. tolerauit
Ipsa enĩ carnis suggestio. quasi quidã
clamorẽ cortra quiȩtẽ mentis quã
ante transgressionẽ homo non sensit.
qr nimirũ qđ de infirmitate possa
tolerare non habuit. Post quã. uero
sesponte hosti subdidit. astrictꝰ culpe
suȩ uinculis in quibusdã ei nolens seruit:
& clamores inmente patit᷑: cũ caro sp̃ui
reluctatur : Annor clamores intrin¬
secꝰ. audiebat: qui praue contra se
legis uerba tolerabat dicens Uideo
aliam legem in menbris meis. repug.¬
nantẽ legi mentis mex. & captiuũ me

Expanded text:
habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus audiebat, qui pravae contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi
Abbreviated transcription (Latin):
tricũ fallacus conant᷑ asserere hoc mendatu
genus non ẽẽ. peccatũ : maxime qđ illis
mentientibus scriptũ. ẽ: qu̾ia edificauit ais
dñs domos inqui migis reconpensatione
cognoscitur: quid mendatii culpa mercaf᷑.
Nã bongnitatis carũ merces. quȩcis inete na
potuit uita retribui: ꝓamissa culpa
mendatii. interrena .ẽ. reconpensatione
conuersa. ut inuita sua quãmentiendo
tueri uoluer̃. ea que fecer᷑ bona reciporent :¬
& ulterius qđ expectarent mercedis suae
p̃miũ non haberent. Nam asi subtilit̃ ꝑpen.¬
dit᷑. Amore uig p̃sentis mentite s̃: non inten¬

Expanded text:
tricum fallacia conantur asserere hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: Quia aedificavit eis Dominus domos . In qua magis recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admissa culpa mendacii in terrenam est recompensationem declinata, ut in vita sua quam mentiendo tueri voluerunt, ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspectarent, mercedis suae praemium non haberent. Nam et si subtiliter perpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non inten
Abbreviated transcription (Latin):
do caritatis. ꝑ fccta cercitudo fidei. ꝑfectũ
autẽ quadra. non aliud latus maius. est.
atque aliud minus: sed cuncta simul uͦiͦi
latera. equali: spatio tendunt᷑: Quia & ipsas
ea sdẽ uirtutes quas diximꝰ fidẽ sclic&. sp̃e.
caritatẽ. atq oꝑationẽ. quãdiu in hac uita
uiuimꝰ. equales sibi eẽ. apđ nos ipsos inue-¬
nimꝰ. Id circo autẽ maior ili spei & fidei
caritas dicitur: quia postquã ad auctoris
nr̃i spetic̃ ꝑuenitur. spes quidẽ & fides tran¬
seunt: sed caritas ꝑman& Nã nunc & quantũ
eredimus: tantũ amamꝰ: & quantũ amamus :
mandata eiꝰ noncustodit: mendax ẽ. Moticia
quippe dĩ. adfidẽ ꝑtin& mandatoꝵ: custodia

Expanded text:
itudo fidei, perfectum autem quadri, non aliud latus majus est, atque aliud minus, sed cuncta simul quatuor latera aequali spatio tenduntur: quia et ipsas easdem virtutes quas diximus, fidem scilicet, spem et charitatem atque operationem, quandiu in hac vita vivimus aequales sibi esse apud nosmetipsos invenimus. Idcirco autem major spe et fide charitas dicitur, quia postquam ad auctoris nostri speciem pervenitur, spes quidem et fides transit, sed charitas permanet. Nam nunc et quantum credimus, tantum amamus; et quantum amamus, mandata ejus non custodit, mendax est . Notitia quippe Dei ad fidem pertinet, mandatorum cus
Abbreviated transcription (Latin):
ouilloꝵ pulchritudinẽ comnspicit feditatẽ suã
quã inse ipso & potest ꝑpai. & sentire nonpo¬
cest. Lucẽ namq deb& conspietre qui uult
detenebris uidicare. ut in illa uideit quid de
tenebris eston& ꝑquas uidere p̃pedit᷑. Ptca¬
tor namq si incoguta uita iustoꝵ sen& ipsum
confpicit: pcertetiaẽ & millaterꝰ dehendit

Expanded text:
n illorum pulchritudine conspicit foeditatem suam n illorum pulchritudine conspicit foeditatem suam quam in semetipso et potest perpeti, et sentire non potest. Lucem namque debet conspicere, qui vult de tenebris judicare, ut in illa videat quid de tenebris aestimet, per quas videre praepeditur. Peccator namque si incognita vita justorum semetipsum conspicit, pe
Abbreviated transcription (Latin):
eccłg. Duo ubera tua sicut duo hinuli ea¬
preae qui pascunt᷑ inlilus donee aspir&
dies & inclinent᷑ umbrae. Quae oũ sunt
duo ubtra nisi ex uidea ac gentilitate. ueni
infixuss ex quo popło hu qui lecti funt id¬
circo capreae hiulis comperant᷑ intue¬
ri possimus necesse est ut coꝵ qui illũ ꝑfecte
sccuti sunt conspectis actionib incitemur
Intutamur quã palchra est agilitas sequentũ:
& iudenmus quam turpis sit hebitudo pi¬
groꝵ. Statim namq ut bene agentiũ gesta
respicimꝰ. nos ipsos confusione intima ulciseen¬
te iudieamus: mox uerecundia mentẽ concu¬
tit ÷̃ mox iuste scuens reatꝰ addicit. & uthe¬
ment̃ hoo esiã displic& quod adhuc fortas¬
se curpit̃ lib&. Qui enim plenissime intelli¬
gere appetit qualis est. deb& ninirũ tales
conspicere qualis non est ut in bonoꝵ forma
metiat᷑: quanto ipso deserto bono deformis
est. Exhis quippe quib. plonissine bona ad¬
sunt ꝑpendit recta quae sibi minus sunt. acq¬

Expanded text:
 Duo ubera tua sicut duo hinnuli capreae gemelli, qui pascuntur in liliis, donec aspiret dies, et inclinentur umbrae . Quae enim sunt duo ubera, nisi ex Judaea ac gentilitate venieinfixus? Ex quo populo hi qui electi sunt idcirco capreae hinnulis comparantuopere necesse est ut eorum qui illum perfecte secuti sunt conspectis actionibus incitemur. Intueamur ergo quam pulchra est agilitas sequentium, et videamus quam turpis sit tepitudo pigrorum. Statim namque ut bene agentium gesta conspicimus, nosmetipsos confusione intima ulciscente judicamus. Mox verecundia mentem concutit, mox juste saeviens reatus addicit, et vehementer hoc etiam displicet quod adhuc fortasda proponitur. Qui enim plenissime intelligere appetit qualis est, tales nimirum debet conspicere qualis non est, ut ex bonorum forma metiatur quantum ipse deserto bono deformis est. Ex his quippe quibus plenissime bona adsunt, perpendit recte quae sibi minus sunt; et i
Abbreviated transcription (Latin):
quia adhoc primus homo in paradyso
positus. fuerit. ut si increatoris sui oboe
ad celestẽ angłoꝵ patriam. quandoque
sine carnis morte transira&: Sic autem
ut si non peccar&. &iã non mori poss&:
atq ex merito lib̾i arbitrii. beatitudinẽ
illius rectitudinis at tinger&. in qua
uel. peccare .ł. mori non poss&. Ubi igit᷑
pꝰ redẽptionis tẽpus. carnis morte inter¬
posita. ȩlecti transeunt: illic ꝓcul dubro
parentes primi sunconditiones suȩ statu
ꝑstitissent &iã sine morte corporis trans-¬
carne sp̃ui clamorẽ pugnȩ tolerarent:¬

Expanded text:
 Ad hoc homo in paradiso positus fuerat, ut si se Conditori suo lestem angelorum patriam qusine carnis morte transiret. Sic namqueut si non peccaret, etiam non mori posset, atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transca
Abbreviated transcription (Latin):
Hierusalẽ que gdificatur ut cintas uina enĩ
illa mt̃nȩ pacis uisio ee scõꝵ ciuiũ congrega¬
tione construit᷑: hierusilem clestis ut ciuiꝰ.¬
tas ȩdificat᷑. Quo scilic& in hac peregrinati¬
onis terra. dũ flagellis ꝑcutit᷑. dũ tribulati¬
onib tundit᷑. eiꝰ lapides cotidiȩ quadrant᷑n:

Expanded text:
ut civitas . Quia etenim illa internae pacis visio ex sanctorum civium congregatione construitur, Jerusalem coelestis ut civitas aedificatur. Quae tamen in hac peregrinationis terra dum flagellis percutitur, tribulationibus tunditur, ejus lapides quotidie quadrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uat uentũ. non seminat: & qui considat
nubib nunquã mota. Quidenĩ ꝑuentũ.
nisi malignoꝵ sp̃uũ tẽptatio exprimit᷑
Et quid ꝑnubes que mouent᷑ auento. Nsi
aduersitates prauoꝵ hominũ designant᷑
Auentis uidelic& impellunt᷑ nubes: qr
ummnundoꝵ sp̃uum afflatu. praui ex¬
citant᷑ homines: Qui ergo obseruat
ii uentũ nonseminat. & qui considat nubes¬
oubes nun quã met&: quia quisquis. tẽp¬¬

Expanded text:
vat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit . Quid enim per ventum, nisi malignorum spirituum tentatio exprimitur? Et quid per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homine ventum non seminat, et qui considerat nubes nunquam metet; quia is qui ten