comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loquictur amibiguis: et per enigina¬
ta que uult profert: ut et ueritatis
apud cũ diguitas cõseruenir. Et qd̾
noxiũ esse poterat si nudũ proferee¬
tur. in nulgus quodã rectũ uelami¬
ne proferatur. Homo autẽ cui incũ¬
bit necessitas inẽtendi diligenter at¬
tendat: ut sic utat᷑ niterdũ mẽda¬
tio quõ cõdimẽto atq medicamine
ut seruet mẽsurã eius ne excedat
terniinos quibus usa est iudich cõ¬
tra olofernẽ. et uicit eñ prudẽti si¬
mulatione uerboꝵ .Imitetur hester
que a tarxersis sinam diu tacita
gentis ueritate correxit. Et in pri¬
niis patriarchã iacob quẽ legimus
benedictiones patris artificioso mi¬
penasse mendatio. Ex quo perspicu¬
ũ est. qd̾ mñ ita mentiti fueriniꝰ
ratur bonũ iudicandi sunus qua¬
si iunici eius qui ait. Ego sũ u̾¬
tas. Hoc origenes scripsit. negare
nõ possumus. scapsit iuhis libris.
quos ad ꝑfectos et discipulos loq̃¬

Expanded text:
loquitur ambiguis et per aenigmaloquitur ambiguis et per aenigmata quae vult, profert: ut et veritatis apud eum dignitas conservetur: et quod noxium esse poterat, si nudum proferretur in vulgus, quodam tectum velamine proferatur. Homo autem, cui incumbit necessitas mentiendi, diligenter attendat, ut sic utatur interdum mendacio, quomodo condimento atque medicamine; ut servet mensuram ejus, ne excedat terminos, quibus usa est Judith contra Holofernem, et vicit eum prudenti simulatione verborum. Imitetur Esther, quae Artaxerxis sententiam, diu tacita gentis veritate correxit. Et in primis Patriarcham 475 Jacob, quem legimus benedictiones patris artifici impetrasse mendacio. Ex quo perspicuum est, quod nisi ita mentiti fuerimus, aeratur bonum, judicandi simus, quasi inimici ejus, qui ait: Ego sum veritas . » Haec Origenes scripsit, negare non possumus: scripsit in libris, quos ad perfectos et ad discipulos loq
Abbreviated transcription (Latin):
ta decantent. et testauiẽtũ bessoꝵ
cachyimo mẽbra cõtuciat: atqr̾
modi frequẽtentur. Quottidie
ni plateis fictus ariolus stultorũ
nates uerberat. et obtortos cipio¬
ne deutes mordentiũ quatit.
Et miramur si imperitoꝵ libri
matũ origenis. in quo plutonis
Nulli dicbiũ est quin in huioi li¬
centia medicis danda sit: et ab
imprudẽtib remonẽda. Uorũ in¬
quit asseriserga pͥuceps inrbli mi
si quibus et aliis hoc cõceditur.
oportet aliquãdo mẽtiri uł cõna
hostes uel propatua et ciuibus
Ab aliis uero qui uti mendatio
nestiũt a ufereudũ est. omẽ mẽ¬
datiũ origenis. Et nos igitur
illuos precepti iueniores. loqini
ueritatẽ nuusquisq cũ ꝓximo suo
meus. sed considerare qũo phũs caute
dixerit: deo in decens et mutile eẽ.
mẽdatiũ. hoĩbus interdũ utile Et qd̾
ne pro disputatoẽ quidẽ putãdris sit
deusaliquãdo mentiri. inautema
comodũ audientis exigerit uerbis

Expanded text:
ta decantet: et testamentum Suis, Bessorum ta decantet: et testamentum Suis, Bessorum cachinno membramodi frequententur. Quotidie in plateis fictus hariolus stultorum nates verberat, et obtorto 474 scorpione dentes mordentium quatit: et miramur si imperitorum libri mateon Origenis, in quo Platonis nulli dubium est, quin hujusmodi licentia medicis danda sit, et ab imprudentibus removenda. Vera, inquit, asseris: ergo principes urbium, si quibus et aliis hoc conceditur, oportet aliquando mentiri, vel contra hostes, vel pro patria et civibus. Ab aliis vero qui uti mendacio nesciunt, auferendum est omne mendacium. » Origenes: « Et nos igitur illius praecepti memores: Loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo meus? sed considerare quomodo philosophus caute dixerit: Deo indecens et inutile esse mendacium, hominibus interdum utile; et quod ne pro dispensatione quidem putandus sit Deus aliquando mentiri. Sin autem commodum audientis exegerit, verbis
Abbreviated transcription (Latin):
ieinioꝵ nõ saturitetis cõtiuẽcie
Non luxurie. deinostenes plus olei
ꝙ uini ex pendisse dicitur. et om̃es
opifices nocturuis semꝑ uigiluis p̃¬
uenisse. Quod ille iu una littera
fecit expͥmenda ut a cauoro diste¬
ret tu iunie tͥmiuaris quare homo
cib hoĩe hobreas litteras didicerim.
Inde est quod quidã in erudite pru¬
re qd̾ ignorant.: Nec oratium
audiũt cõmonẽtem. Cur nestire
pudes praue quã distere malle.Le¬
quitur et saplentia quã sub uoie
salomionis leginiꝰ. In maliuolã am¬
niã nõ iutroibit sapientia. nec ha¬
bitabit ii corpore subdico pttis
et fictũ. et recedet a cogiacoi¬
bus insensatis. Aliud est si uulgi
lectione cõtenti doctoꝵ aures des¬
piciũt: et contempuũt illud elo¬
quiũ quo procax imperitia deno¬
taitur. Non tu intriuuis in docte
solebas strideuti miseꝵ stipula dis¬
perdere carmen. quasi nõ cirrato¬
rũ turba uulesiaꝵ nstolis figmiẽ¬

Expanded text:
jejuniorum, non saturitatis: continentiae, jejuniorum, non saturitatis: continentiae, non luxuriae. Demosthenes plus olei quam vini expendisse dicitur, et omnes opifices nocturnis semper vigiliis praevenisse. Quod ille in una littera fecit exprimenda, ut a cane rho disceret, tu in me criminaris, quare homo ab homine Hebraeas litteras didicerim. Inde est quod quidam inerudite sapre quod ignorant. Nec Horatium audiunt commonentem: Cur nescire pudens prave, quam discere malo? Loquitur et Sapientia, quam sub nomine Salomonis legimus: In malevolam animam numquam intrabit sapientia, nec habitaet dolum, et recedet a cogitationibus stultis . Aliud est, si vulgi lectione contenti, doctorum aures despiciunt; et contemnunt illud elogium, quo procax imperitia denotatur: . . . . . . . Non tu in triviis, indocte, solebas, Stridenti miserum stipula disperdere carmen? Quasi non cirratorum turba Milesiarum in scholis figmen
Abbreviated transcription (Latin):
mone: sed nõtamẽ stientia-
Ille hebreis licteris eruditus et ad
pedes doctus griualielis. quẽ nõ
erubestit iamapłite digiitatis
magistrũ docere. Grecã faci¬
diã cõtẽpuebat. Uel çerte quod
erat hũilitate dissiuulabat⁊ ut
predicatio eius nõ in ꝑsuasione
uerboꝵ sed insignoꝵ uirtute cõ¬
sisteret. spernens alienas opes q
in suis diues erat. Quãꝙͣ ad mi¬
peritũ et per siugulas iustar tui
responderet ꝓtribunali dũfestus
diceret. In sanis paule insanis
multe te littere ad insamiã cõuer¬
tunt. Tu qui in latinis inusitas
et testudineo gradu moueris po¬
tiusꝙͣ incedis. uel grece debelseri¬
bere. ut apud hoiẽs greci sermo¬
ms ignaros. aliena stire nidearis.
uel si latiua tep̃taueris aute au-¬
dire gramatieũ. Ferule manu
subtrahere et inter paruulos de¬
MNTeꝑco N. artẽ loquẽdi dicere
nos: littere marsupiũ nõ sequũt᷑.
sudoris comites sunt labores. socie

Expanded text:
mone, non tamen scientia . mone, non tamen scientia . Ille Hebraeis litteris eruditus, et ad pedes doctus Gamalielis, quem non erubescit, jam Apostolicae dignitatis, magistrum dicere, Graecam facundiam contemnebat, vel certe, quod erat humilitatis, dissimulabat: ut praedicatio ejus, non in persuasione 473 verborum, sed in signorum virtute consisteret: spernens alienas opes, qui in suis dives erat: quamquam ad imperitum, et per singulas instar tui pro tribunali Festus diceret: Insanis, Paule: insanis: multae te litterae ad insaniam convertunt . Tu qui in Latinis mussitas, et testudineo gradu moveris potius, quam incedis: vel Graece debes scribere, ut apud homines Graeci sermonis ignaros, aliena scire videaris: vel si Latina tentaveris, ante audire Grammaticum, ferulae manum subtrahere, et inter parvulos ἀθηνο γέρον artem loquendi discereos, litterae marsupium non sequuntur. Sudoris comites sunt et laboris: sociae
Abbreviated transcription (Latin):
grecos quoꝵ tui icictus seutẽcias:
et diĩ peregnna secturis pene tui
sermonis oblituses. Ne uereris pro¬
uerbii usus. miueruã dotere uidca¬
tur et insiluã ligna porture. Illud
miror quod aristarchus nrĩ tprispu¬
erilia ista uescieris. Quãquã tuot¬
cupatus in sensibus. et astruendã
michi calup̃miã cerniuis grãma¬
ticoꝵ et oratoꝵ precepta cõtep̃seris
factus reddere asperitatẽ unitare
cõsonãtiũ hiilcam. fugere dicti¬
onẽ. Ridiculũ est debilitati. et frac¬
ti totius corporis iuilnera pauta
mõstrare. Non cligo quod repre
uem agere ignarus nauis timet
Abrotonũ ergo nõ audet nisi qui
didicit dare quod medicoꝵ est Pro¬
iuittũt medici tractant fibrilia
fubri.Scribiuius in docti. docti q
poemata passim. Nisi forte se lit¬
teras nõ didicisse uirabit. Quod
nosilli et absq uiramẽto ꝑ fucile
credimus. Uel ad aplĩ cõfugiet
profitentẽ. et si imperitus ser¬

Expanded text:
Graecos, quorum tu jactas scientiam, Graecos, quorum tu jactas scientiam, et dum peregrina sectaris, pene tui sermonis oblitus es: ne veteri proverbio, Sus Minervam docere videar, et in silvam ligna portare. Illud miror, quod Aristarcus nostri temporis puerilia ista nescieris. Quamquam tu occupatus in sensibus, et ad struendam mihi calumniam cernulus, Grammaticorum et oratorum praecepta contempseris, fractus reddere, asperitatem evitare consonantium, hiulcam fugere dictionem. Ridiculum est debilitati et fracti totius corporis vulnera pauca monstrare. Non eligo quod reprehvem agere ignarus navis timet; abrotanum aegro Non audet, nisi qui didicit, dare. Quod medicorum est, Promittunt medici: tractant fabrilia fabri. Scribimus indocti, doctique poemata passim. Nisi forte se litteras non didicisse jurabit; quos nos illi et absque juramento perfacile credimus: vel ad Apostolum confugiet profitentem: Et si imperitus ser
Abbreviated transcription (Latin):
locũ quidam sic edisserũt. alii sic
interpretantur Illi sensũ suũ et
intelligentiã his testunomis et hac
uituntur ratione. firiare ut
prudens lector cũ diuersas expla¬
nationes legerit et multoꝵ uel pro¬
banda uel in probanda didicerit
uudicet quid uerius sit. et quasi
bonus trapezita adulterine mo¬
urte peccimiã reprobet. Non di¬
uerse interpretationis et cõtra¬
rioꝵ inter se seusuũ tenebitur
reusqui i imio opere quod edisse¬
rit exposĩtiones plurimoꝵ posuc¬
rit. Puto quod puer legeris aspre
in uirgiliũ ac salustiũ cõmẽtarios.
nultatu morationes ciceronis
uictoriui i dia logos eius. et terẽ¬
tu comedias. preceptoris inei do¬
uati: eque uirgiliũ et alioꝵ in
alios. plautũ iudel. lucretiũ:
flaccũ ꝑsium s atq lutanũ.
Argue interpretes cbꝵ. Quore
nõ miã explanationẽ sequti sint.
et in cadem re quid uel sibi uel alus
uideatur enuierent. Preteruntto¬

Expanded text:
locum quidam sic edisserunt: alii sic locum quidam sic edisserunt: alii sic interpretantur: illi sensum suum et intelligentiam his testimoniis, et hac nituntur ratione firmare: ut prudens Lector, cum diversas explanationes legerit, et multorum vel probanda, vel improbanda didicerit, judicet quid verius sit: et quasi bonus trapezita, adulterinae monetae pecuniam reprobet. Num diversae interpretationis, et contrariorum 472 inter se sensuum tenebitur reus, qui in uno opere quod edisserit, expositiones posuerit plurimorum? Puto quod puer legeris Aspri in Virgilium et Sallustium Commentarios, Vulcatii in Orationes Ciceronis, Victorini in Dialogos ejus et in Terentii Comoedias, praeceptoris mei Donati aeque in Virgilium, et aliorum in alios: Plautum videlicet, Lucretium, Flaccum, Persium atque Lucanum. Argue interpretes eorum, quare non unam explanationem secuti sint: et in eadem re quid vel sibi, vel aliis videatur, enumerent. 17. Vit
Abbreviated transcription (Latin):
uersantur: demostenes et cieschi¬
ues contra se inuicem fulminant
Lysias. et socrates dulcitor fluũt. Mi¬
ra insingulis diuersitas: sed onres
ini suo ꝑfecti sũt. lege ad herenui¬
um tullii libros. lege rheconorisi¬
cos eius. aut quia illa sibi dicit in¬
choata et rudia extidisse demami¬
bus. Reuoluetria uolumnia de
oratore in quibus introducit elo¬
quẽtissimos illius tpris oratores
crassum et aiutonilĩ disputãtes
Et quartũ oratorẽ quẽ icm senex
stribit ad brutũ Tuc̃ intelliges
alicer cõpoiu hrstoriã aliter oro¬
nes. aliter dralogos : aliter epłas
alicer cõmẽtarios. Ego in cõmẽta¬
riis ad ephesios sic origenẽ et didi¬
mũ et apolliuarẽ sequtꝰsũ: qui
terte contraria iuter se habent dog¬
mata. ut fidei mee nõ amitterem
ueritatẽ. Cõmẽtarii quid operis
habent: alterius dicta edisserũt.
que obsture stripta sunt pleuo ser¬
mone manifestant. Multorũ sen-¬
tentias ⁊eplicant et dicunt. Hũc

Expanded text:
versantur. Demosthenes et Aeschyversantur. Demosthenes et Aeschynes contra se invicem fulminant. Lysias et Isocrates dulciter fluunt. Mira in singulis diversitas, sed omnes in suo perfecti sunt. Lege ad Herennium Tullii libros, lege Rhetoricos ejus: aut, quia illa sibi dicit inchoata et rudia excidisse de manibus, revolve tria volumina de Oratore, in quibus introducit eloquentissimos illius temporis oratores, Crassum et Antonium disputantes; et quartum Oratorem, quem jam senex scribit ad Brutum: tunc intelliges aliter componi Historiam, aliter Orationes, aliter Dialogos, aliter Epistolas, aliter Commentarios. Ego enim in Commentariis ad Ephesios sic Origenem et Didymum et Apollinarium secutus sum qui certe contraria inter se habent dogmata ut fidei meae non amitterem veritatem. Commentarii quid operis habent? Alterius dicta edisserunt, quae obscure scripta sunt, plano sermone manifestant: multorum sententias replicant; et dicunt: Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fieri potest ut in eiusdem ad
ephesios libris quos ut audio cri¬
minatur. et bene et male dixe¬
rim. et de eodem fonte dulce a¬
marũq processerit. ut qui toto
opere dapnauerim eos qui credũt
animas ex angelis conditas subi¬
to mei oblitus id defenderem qd̾
ante dampnaui. Eꝯtulticiã mi¬
chi obicere nõ potest quẽ disertis¬
simũ et eloquẽtissimũ in sius opu¬
sculis predicanit. Alioquin stulta
uerboñtas fabule potlus et gar¬
ruli hõĩs. quã eloquẽtis putãda
est. Quid in illis libris proprie
actuset ignoro. Fruna enĩ aid me tͥmi¬
mĩ eius nõ stapta uenerũt. et stul¬
tũ est iuxta apłm piignis cierẽ uer¬
bercire. Camen in nicertũ ⁊ espondebo
donet ad certa peruenia. ANt nzas¬
aon meñ docebo senex qd puer didici
multa esse genera dictionũ. et pro
qualitate a te si nõ solũ sentõticis s
et structurarũ uerba uarimi. Cus¬
sipus et autipater inter spineta

Expanded text:
enim fieri potest ut in eisdem ad enim fieri potest ut in eisdem ad Ephesios libris, quos ut audio, criminatur, et bene et male dixerim; et de eodem fonte dulce amarumque processerit: ut qui toto opere damnaverim eos, qui credunt animas ex Angelis conditas, subito mei oblitus 471 id defenderem quod ante damnavi. Stultitiam mihi objicere non potest, quem disertissimum et eloquentissimum in suis opusculis praedicavit. Alioqui stulta verbositas, rabulae potius et garruli hominis, quam eloquentis putanda est. Quid in libris proprie accuset, ignoro. Fama enim ad me criminum ejus, non scripta venerunt: et stultum est juxta Apostolum, pugnis aerem verberare. Tamen in incertum respondebo, donec ad certa perveniam: ἀντίζηλον meum docebo senex, quod puer didici, multa esse genera dictionum; et pro qualitate materiae, non solum sententias, sed et Scripturarum verba variari. sippus et Antipater inter spineta
Abbreviated transcription (Latin):
si dictandi spatiũ fuerit dispũ
se quod transtulit. quare michi
nõ liceat ignorasse: libros peri
aorchon quos cite nõ legi. et eas
tantũ omelias legisse quas tran¬
stuli: in quib nichil esse mali
ipiĩs testimouiũ est. Sinautẽ
arguit quibusante laudauerat.
undiq strictus tenebitur. Aut
eiũ idcirco me hereticũ hoieñan¬
te laudauit quia eiusdez mecũ
doginatis erat Aut uũc frustra
inunicus accusat quẽ prius ut
orthodoxũ predicatit. Sed forsi¬
tan tũt errores meos quasi ami¬
cus tacuit. et nũc iratus ꝓfert
quod prius celauerat. Quãquã
et professe inimricicie suspitionẽ
habeant: mendacii tamen cuidat¬
ter cõferã gradũ. uoleus scire qd̾
hereticũ stripseriu : ut aut cũ
illo agan peuitẽtia. et origenis
mala ĩguorasse me iurem. Ac nc̃
pͥmũ a paꝑa thoophilo didicisse
impietates eius. aut certe doceã
me quidẽ bene sensisse: sedillũ
more suo nõ intelligere. Neq

Expanded text:
si dictandi spatium fuerit, disputsi dictandi spatium fuerit, disputse quod transtulit, quare mihi non liceat ignorasse libros περὶ Ἀρχῶν, quos ante non legi; et eas tantum Homilias legisse, quas transtuli, in quibus nihil esse mali, ipsius testimonium est? Sin autem arguit, in quibus ante laudaverat, undique strictus tenebitur. Aut enim idcirco me haereticum hominem laudavit, quia ejusdem mecum dogmatis erat: aut nunc frustra inimicus accusat, quem prius ut orthodoxum praedicavit. Sed forsitan tunc errores meos quasi amicus tacuit; et nunc iratus profert quod prius celaverat. 15. Commeet professae inimicitiae suspicionem habeant mendacii: tamen audacter conferam gradum, volens scire quid haereticum scripserim, ut aut cum illo agam poenitentiam, et Origenis mala ignorasse me jurem, ac nunc primum a papa Theophilo didicisse impietates ejus: aut certe doceam me quidem bene sensisse, sed illum more suo non intelligere. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
archon hii illũ qui tẽporibus eins
fuit noĩat: et trigesimũ thonũs
misaiam nicuius fine edisserit
Detibrciuitas arihel quã ex pugͣ¬
uit dauid illius expositoẽ cõclit¬
dit. et cũ aliter prius sensisse
se dicat. doctũ abilło id quod
est. uerius cõfitetur. Octe gesi¬
uiũ qͦ nonũ psalmũ qui stribi¬
tur brãtio morsi hoĩs dei et
reliquos uudecim qui nõ habet
titulos sedm̃ huilli expositionẽ
eiusdẽ morsi pucant. uec di¬
gnatur hebreã stripturã iuter¬
pretnus por singula lota quid
hebreis iudeatur inseiere. Lectie¬
iiper pape theophili epłis. in quib
origenis expouit errores: dicitur
ob durasse aures suas. et auctorem
uasse: et dixisse usq illicd tempus
se ignorasse. quod tuni nefaria stap¬
serit. Non recuso. nec dico qd̾ alius
rare quod iut̾pretatus est. Cuius
apologiã scriptã ab heretico subuo¬
mine martiris edidit. Cuiꝰ defen¬
siouẽ etiã ꝓprio uolumine ꝓfessꝰ
est. Adueriuĩ quod in cõsequẽtib

Expanded text:
archen Huillum, qui temporibus ejus fuit, nominat: et tricesimum tomum in Isaiam, in cujus fine edisserit: Vae tibi, civitas Ariel, quam expugnavit David, illius expositione concludit; et cum aliter prius sensisse se dicat, doctum ab illo, id quod est verius, confitetur. Octogesimum quoque nonum Psalmum, qui scribitur: Oratio Moysi hominis Dei, et reliquos undecim, qui non habent titulos, secundum Huilli expositionem, ejusdem Moysi putat, 470 nec dedignatur Hebraeam Scripturam interpretans per singula loca, quid Hebraeis videatur, inserere. nuper papae Theophili epistolis, in quibus Origenis exponit errores, dicitur obturasse aures suas, et auctorem us voce damnasse, et dixisse: usque ad illud tempus se ignorasse, quod tam nefaria scripserit. Non recuso, nec dico quod alius rare, quod interpretatus est, cujus Apologiam scriptam ab haeretico sub nomine martyris edidit: cujus defensionem etiam proprio volumine professus est: adversum quod in sequentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dra quoq et ueemiia ruinas chrlii
ddifitarro ee pusti. nec mittis merser¬
dos iiꝑtu sunnsasculiun. sed thesau¬
ros tibi iu celestibus paras idcirco
uias appetis a mnicicias quos repi faer¬
milos arrbitiaris. Sealũ filiã theo¬

Expanded text:
dra quoque et dra quoque et aedificare coepisti; nec mittis mercedes in pertusum sacculum, sed thesauros tibi in coelestibus paras, idcirco nostras appetis amicitias, quos Christi famulos arbitraris. 457 Sanctam filiam me
Abbreviated transcription (Latin):
Re et uiusce. et sorpentes habent.id
est carnis oculos sed illũ te oculũ
habere betate de quo incantico di¬
eitur canticoꝵ. Uulnerasti me sõ¬
tor nic̃a sponsa mea uno de ocu¬
lis tuis NDe quo deus nidetur. de qͦ¬
Ainor se dicitur transiens uidebo
isione hanc magnã. Demiq qͦs¬
daui et iam inũdi phi losophos legi¬
mus. ut totã cogitationẽ ad men¬
tis cogerent puritatẽ. sibi oculis
eiuisse. Et a propha dicitur. I¬
ruuit miorsper fenestras ur̃ãs et
aplĩ audiunt. Qui uiderit mulie¬
remi ad cõcupiscendũ eam. iaui
mechatus est eam in corde suo.
Undo precipitur eis ut leuentte
oculos pr indeant candidas segetes¬
que parate sunt ad mietenduumn:
Quod autẽ precaris ut nr̃is mouitia
nabuchodo nosor. et rapsaces et na¬
babardau et holofernes inte seda¬
duntu uũq nr̃a auxilia postula¬
⁊es si inte iuuerent. Sed qͥuiailliu
iuortun siuet cii zorobabel et ihũ
filio io sedech sacerdote maguo et es¬

Expanded text:
lae et muscae et serpentes habent, id lae et muscae et serpentes habent, id est carnis oculos; sed illum te oculum habere laetare, de quo in Cantico dicitur canticorum: uulnerasti me,, soror mea sponsa, uno de oculis tuis, de quo deus uidetur, de quoa Moyse dicitur: transiens uidebo uisionem hanc magnam. denique quosdam etiam mundi philosophos legimus, ut totam cogitationem ad mentis cogerent puritatem, sibi oculos eruisse. et a propheta dicitur: intrauit mors per.fenestras uestras. et apostoli audiunt: qui uiderit mulierem ad concupiscendum, iam moechatus est eam in corde suo. unde praecipitur eis, ut leuent oculos et quae paratae sunt ad metendum . Quod autem precaris, ut nostris monitis Nabuchodonosor et Rapsaces et Nabuzardan et Olofernes in te occidantur, numquam nostra auxilia postulares, si in te uiuerent. sed quia illi mortui sunt et cum Zorobabel et Iesu, filio Iosedech, sacerdote magno, cum Es
Abbreviated transcription (Latin):
ita a puericia iutare conatussum.
quãt iuuete auiuĩ. et crectama
cernter dei contra se odia prouorã¬
tenii loui enĩ magistrũ et dm̃n
tendeũ inen n caris huilitate
dixisse duscite a me quia mitis sũ
et hinilis corde. et ante per osdaud¬
iudcetiuisse. Memento dnẽ dauid
et dinĩs mãsuetudinis eius. Et m
alio locolegimius. Aute gloriã hori¬
inisiatur cor uiri. et ante riunami
oleuãtur. ̾triq obsecro te neme
putes sumptis litteris tiuis ante ca¬
cuss et alioꝵ uel infidelitatẽ uel
negligentiã in me referas. Quid
eus cause crat ut prouocatus osti¬
tro taterem et amicicias tuas ineo
silentio repellere. qui ultro soleo bo¬
noꝵ appetere necessitatẽ. et me eer
nigerpre caritati: Quia meliores
suc dus quã luiis et si alter cecl¬
Sorit a alteio fultietur. Funculꝰ
triple nõ rumpitur. et fiater frab¬
tiem adiuuans ex altabitur. Seribe
igitur audacter. et absentiaui cor¬
porũ trebio iunce sorione. Hecdo¬
lers si hoc uo habeas quod formicu¬

Expanded text:
it a pueritia magis uitare conatus sum | quam tumentem animum et errectam ceruicem, Dei contra se odia prouocaenim magistrum et dominum et deum meum in carnis humilitate dixisse: discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et ante per os Dauid cecinisse: memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius. et in alio loco legimus: ante gloriam humiliatur cor uiri et ante ruinam eleuatur. itaque obsecro te, ne me putes sumptis litteris tuis ante tacuisse et aliorum uel infidelitatem uel neglegentiam in me referas. quid enim proderat, ut prouocatus officio tacerem et amicitias tuas meo silentio repellerem, qui ultro soleo bonorum appetere necessitudinem et me eorum ingerere caritati? quia meliores sunt duo quam unus et, si alter ceciderit, ab altero fulcietur. funiculus triplex non rumpetur et frater fratrem adiuuans exaltabitur. scribe igitur audacter et absentiam corporum crebro uince sermone. Ne doleas, si hoc non habeas, quod formicu
Abbreviated transcription (Latin):
por secomodatai meo sermone sẽ¬
pur sidout incepto itiuere nõ lesse¬
tuenus ad terram scam̃ multo per
horentõ labore perueniat. ut uons
pucet porfectam esse uututẽ exisse
de egrpto. sed per minimerabiles
duadias ad moutẽ nabo. et ad ior¬
daueui luuiũ ꝑueniri ut accopis¬
At sedatii ingalgala cirtũ cisionui
ut ill richo corruat sacerdotaliũ
tubaꝵ subuersã clangorabut icier¬
letur ad dinbezec. et a sor pulcher¬
reue quondam corruant mobases

Expanded text:
atam meo sermone commendo, ut in coepto itinere non lassetur, ut ad terram sanctam multo per heremum labore perueniat, ut non putet perfectam esse uirtutem exisse de Aegypto, sed per innumerabiles insidias ad montem Nabo et ad Iordanem fluuium perueniri, ut accipiat secundam in Galgala circumcisionem, ut illi Hiericho corruat sacerdotalium tubarum subuersa clangoribus, ut iuguletur Adonibezec, ut Gai et Asor pulcherrimae quondam corruant ciuitates
Abbreviated transcription (Latin):
moreci punus in arci testimoniũ qd̾
miraris fortur euuãgeltis om̃ibus
grecie libris pene hoc capitulũ in
Finc uõ habentib presertimtũ diu̾¬
sa atq cõnaria euuãgelistis ceteris
nairare uideatur. aut hoc respon¬
deudũ qd uterq uerũ dixerit. Ma¬
thcius quãdo dũẜ ⁊esurrexit id est ue¬
spere scibbati. marchus autẽ quãdo
cũ uiderat maria magdalene id est
mane pͥma sabbati. Itti ciũ distin¬
guedũ est. Gĩ autẽ resurrexisset. et
parũper spit̃ cohortato inferendu
pina sabbati mane appariũt marie
magdalene ut qui uesꝑe sabbati iu¬
xta iatheũ ⁊ esurxerat. manc pri¬
ma sabbati iuxta marchũ apparuit
marie maqdalene. Quodquidẽ et
iohres eiiiiã gelista si gͣsicat. inane eũ
alterius dici uisium esse demonstrans.

Expanded text:
non recipimus Marci testimonium, quod non recipimus Marci testimonium, quod in raris fertur Evangeliis, omnibus Graeciae libris pene hoc capitulum in fine non habentibus, praesertim cum diuersa atque contraria euangelistis ceteris narrare uideatur, aut hoc respondendum, quod uterque uerum dixerit: Matheus, quando dominus resurrexerit,. id est uespere sabbati, Marcus autem, quando eum uiderit Maria Magdalene, id est mane prima sabbati. ita enim distinguendum est: cum autem resurrexisset, et parumper spiritu coartato inferendum: prima sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati iuxta Marcum apparuerit Mariae Magdalenae. quod quidem et Iohannes euangelista significat mane eum alterius
Abbreviated transcription (Latin):
quod nemo cautare potest nisi in regͦ
ectliẽ quod reguũ patris est. Hunc
panem et ia cob comedere patriarcha
cupiebat dicens: Si dñs deus uicus fu¬
erit mecũ et dederit michi pauẽ ad
duinuis. et panẽ comedinius ange¬
lorĩ et audimꝰ dum̃ predicantem.
meus tibus est ut fatia uolũtatem
enus qui misit me. et impleã opus eiꝰ
fatiamus igitur uolũtatẽ eius qui mi
sĩt nos patiis et uupleauius opiis illiꝰ
et xpũs nobiscũ bibet in reguo ecc ͤ
uãgelice diuersa narraue¬
uint. In quibus pͥuiũ queris cur ma
et marcusinanie ⁊ esurrectionẽ enis
frcta esse cõme moret ita scribeni
Eium autem ⁊esurrexisset una sabba¬
ti mane apparuit marie magdalene
de qua ciererat septẽ demonia. et
ilia ab ieus mĩciauit his qui cũ eo fu¬
erant lugentib et flentib. Illi q
cuidientes quod iuueret et qd̾ idis¬
set eũ nõ crediderũt. Huius que¬
stionis duplex solutio est. Aut enĩ

Expanded text:
quod nemo potest canere nisi in regno quod nemo potest canere nisi in regno ecclesiae, quod regnum patris est. hunc panem et Iacob comedere patriarcha cupiebat dicens: si fuerit dominus deus mecum et dederit mihi panem ad m induimur et panem comedimus angelorum et audimus dominum praedicantem: meus cibus est, ut faciam uoluntatem eius, qui me misit, et impleam opus eius. faciamus igitur uoluntatem eiusit nos, Patris, et impleamus opus ejus; et Christus nobiscum bibet in regno Ecclesvangelistae diversa narraverint. In quibus primum quaeris, cur Ma, et Marcus mane resurrectionem ejus factam esse commemoret, ita scribens: Cum autem resurrexisset, una sabbati, mane apparuit Mariae Magdalenae, de qua ejecerat septem daemonia: et illa abiens nuntiavit his, qui cum eo fuerant lugentibus, et flentibus. Illique audientes quod viveret, et quod vidisset eum, non crediderunt ei . Hujus quaestionis duplex solutio est; aut enim
Abbreviated transcription (Latin):
rũ loqutusest. bibite ex hoc om̃es
hic est enĩ calix iueus noui testa ͭ
qui proniultis effimdetur in ⁊emiis¬
Aouem pctoꝵ. Iste est calix de quo
ni prophã legimus. Calicẽ saluta¬
uis accipiã et noniẽ diñ muocabo
est.Si enĩ panis qui de celo desten¬
dit corpus est diũ. et nimĩ quod
distipulis dedit saugiis illius est
lamus et ascendamus cũ dnõ cena¬
culũ maguũ stratũ atq mũdatũ.
et accipianus ab eo sumim calicẽ
noui testa  ibiq cũ eo pascha cele¬
brantes mebriem᷑ ab eo uino sobrie¬
tatis. Non est eiñ reguũ dei cibus
et potus sed iusticia et gaudiũ et
pax in spũ scõ uec morses dedit
nobis pauẽ uerũ. sed duĩs. ihũs ip̃e cõuiua
et cõuinui ip̃e comedeus et qui touiodi¬
tur. Illius hibinus sauguinẽ et sine
ipo potare nõ possumus. et quottidie
tur clecta rubentia inusta calcanus
et nouũ uinũ exhis bibimus in regno
patris. nequaꝙͣ muctustatr littere sed
m nouitate spũs cautãtes cãticũ nonũ

Expanded text:
ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus noui testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. iste est calix, de quo in propheta legimus: calicem salutaris accipiam et nomen domini inuocabo, est! si enim panis, qui de caelo descendit, corpus est domini et uinum, quod discipulis dedit, sanguis illius est lamus et ascendamus cum domino cenaculum magnum, stratum atque mundatum et accipiamus ab eo sursum calicem noui testamenti ibique cum eo pascha celebrantes inebriemur uino sobrietatis. non est enim regnum dei cibus et potus, sed iustitia et gaudium et pax in spiritu sancto. nec Moyses dedit nobis panem uerum, sed dominus Iet convivium, ipse comedens et qui comeditur; illius bibimus sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie iretatur electa, rubentia musta calcamus, et novum ex his vinum bibimus in regno Patris, nequaquam in vetustate litterae, sed  nouitate spiritus canentes canticum nouum,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Quatuor autẽ fuisse matias
in enuãgeliis leginius. Unã matiẽ
diũ salutoris. alterã iuat̾terã eius
que appellata estmaria cleope. ttiaz
mariã matix̃ iacobi et ioseph. quartã
mariã magdalenã. licet aliꝰ mattẽ
iacobi et ioseph. mat̾terã eus fuisse
cõtendant. Honmlłi ut seliberent
questione. in marco uolũt nnã esse
de marus sod nõ additũ cognomen
magdalene et exsuꝑfluo striptorim
in olerusse intio quod pͥmiĩ eunãgeli¬
stu nõ staipserit Nobis iuitẽ simplex
uidetur et apertai responsio stãs femi¬
uas xp̃i absentiã uõ ferẽtes por totam
noctem nõ semel uec bis. sed trebro ad
sepulchiũ diũ cucurrisse presertum cũ
torre motus et saxa dixupta et sol fu¬
giens et rerũ natura turbata et qd̃
his maius est desiderui saluatoris:
sompnũ ruperit fennnarum.

Expanded text:
tem. quattuor autem fuisse Marias tem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim cum terrae motus et saxa disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum ruperit feminarum.
Abbreviated transcription (Latin):
ur ad sepulchrũ. sed addidisse cum
adhuc essent tenebre. Et idem i gr᷑
atq unius temporisid est medie nõet᷑
atq galloꝵ cautus alteꝵ fiunẽ altersĩ
dixisse principiũ. michi q uidetur
eiuiãgelistam matheũ qui enuãge¬
liũ hebreo sermone cõstripsit nõ tũ
uesꝑe dixisse ꝙͣ sero. et eũ qui interp̃¬
tatus est. uerbi ambigutate deceptũ
at sero nõ uesperã siguificare sed tarde.
Solemus enĩ dicere sero uenisti ⁊ dest
tarde. et que facere ante debueras fac
eius flere referatur. hoc dicendũ est
quod et sola et cũ altera siue cũ aluis
mnulieribris memor benefitioꝵ que in
se dñs cõtulerat ad sepulchꝵ eius fre¬
quẽter cuturrit. et nnc adorauit quẽ
uiderat. et mic̃ fleuerit quẽ querebat
absentem. Licet quidã duas luarias
magdalenas de eodẽ uico magdalo
fuisse contendunt. et alterã essẽ que
in matheo eũ uderit resurgentem.
alterã que in ioħe eñ querebat absen¬

Expanded text:
ne ad sepulchrum, sed addidisse: cum ne ad sepulchrum, sed addidisse: cum adhuc essent tenebrae, eiusdem igitur atque unius temporis, id est mediae noctis et gallorum cantus, alterum finem, alterum dixisse principium. mihique uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum at \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id est \'tarde\', et: \'qui facere ante debueras, fac eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cucurrerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absen
Abbreviated transcription (Latin):
maria magdalene uidit dinñ re¬
surgentẽ. et iohẽs eiuãgelista refert ma¬
ne una sabbati eam iuxta sẽpulchiim
flere. Una sabbati dies diũca iucelli¬
genda est. quia om̃ĩs ebdomada in saib¬
butũ et in pͥmã et scdãm et terciã qͣr¬
tam quĩtam et sextã sũbbati diuidie
quã ethuici idoloꝵ et eleuiẽtoꝵ noĩb
appellant. Deuiq et aplũs collectam
peccune que iudigentib preparabat
ui unã sabbati precepit congregandã.
Nec putandũ est matheũ et iohem
diuorsa sensisse. sedunũ atqi dẽ tẽpus
medie uoctis et galloꝵ cautus diuer¬
sis appellasse nõib. Matheus enm
scubit uesꝑe sabbati idest sero nõmm¬
cipiente nocte sed iam profimda et
magua ex parte trausacta apparuisse
dum uarie mãgrdadene.t apppauiisse
uespere sabbati illucescentis in unã sab¬
bati. se ipĩ iuterpretans quid dixi
piiquãte iaru luce sequẽtis diei. et io¬
hãnemi nõ absolute dixisse una autẽ
sabbati uenit maria magdalene ma¬

Expanded text:
alene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inlucescentis in unam sabbati se ipsum interpretans, quid dixisset pinquante iam luce sequentis diei — et Iohannem non absolute dixisse: una autem sabbati uenit Maria Magdalene ma
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩ diabolũ dicere. Sicut tibi ipti
str iptiua atq cõtextus atentius lec¬
ta poterũt demõstrare. fuerat quidẽ
prolixius diserendĩ sed qm̃ et amicis
qui ad urñĩ hospitiolũ cõneuerũt pre¬
sentiã nram negare nõ possumꝰ ait
tibi statun nõ responderẽ ad modũ
uisũ est ad rogautis. latami disputcitiõe.

Expanded text:
Christum diabolum dicere, sicut tibi ipsa Christum diabolum dicere, sicut tibi ipsa scriptura atque contextus adtentius lecta poterunt demonstrare. Fuerat quidem prolixius disserendum, sed quoniam et amicis, qui ad nostrum hospitioltfm conuenerunt, praesentiam nostram negare non possumus et tibi non statim respondere admodum uisum est adrogantis. latam disputatione
Abbreviated transcription (Latin):
nõ peccet in sp̃iũ qui filiũ honũs ne¬
gaut. Aut si spiũ sciũ hoc loco intel¬
ligendiĩ patiẽ putat. ꝓatris mulla est
a negatore mentio facta. Cũ negaret
perriis aplũs eotprẽ ciĩ antille inter¬
rogatione pertorritus diñ negauit.
in filũ hõis an iu spiũ sciũ iudetur
comusisse pctiũ. Si id quodait ne¬
scio hominẽ ridicule uoluerat inter¬
pretari nõ xpiũ eũ negasse sed hoiẽ.
niendacem fatiet saluatorẽ qui sẽ hͦ
est filur̃ dei negandũ esse predixerat
eSi autẽ negauit filiũ dei unde et
aniare fleuit. et triuã negationem
postra trina cõfessione deleuit. maon¬
festũ est ꝓctiũ iu spiũ sciũ id nõ posse
duitti qd̾ habeat blaspheiiã ut cũ
ideasn mrtatib deũ belzebubca¬
lup̃nieris i factis. Doceat igitur ali¬
quẽ uegatore belzebub nocasse xpm̃
et ultra referã gradũ negatorẽ nõ
posseueniã cõsequi. Aliud est tormẽ¬
tis cedere et se xpiãnũ uegare. Aliud

Expanded text:
spiritum, qui filium hominis denegarit. aut si spiritum sanctum hoc loco intellegendum patrem putat, patris nulla est a negatore mentio facta, cum negaret. Petrus apostolus eo tempore, cum ancillae interrogatione perterritus dominum negauit, in filium hominis an in spiritum sanctum uidetur commisisse peccatum? si id, quod ait: nescio hominem, ridicule uoluerit interpretari non Christum eum negasse, sed hominem, mendacem faciet saluatorem, qui se, hoc est filium dei, negandum esse praedixerat. si autem negauit filium dei, unde et amare fleuit et trinam negationem trina postea confessione delenit, manifestum est peccatum in spiritum sanctum id non posse dimitti, quod habeat blasphemiam, ut, cum uideas in uirtutibus deum, Belzebub calumnieris in factis. doceat igitur aliquem negatorem Belzebub uocasse Christum, et ultro referam gradum negatorem non posse ueniam consequi. aliud est tormentis cedere et se Christianum negare, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
umi sit dei ledere creaturã. quoniõ oiusdẽ
esse poterit uolũtatis sauare languẽteset
se ipiũ de obsessis corporibus fugare
Probet ituq nouatiamis aliquẽ dehis
qui sacrificare cõpulsĩ sunt ante tri¬
bunal uidicis ⁊ espondisse omĩa que in
euuãgelio scripta sunt. Non afilio
dei sed a belzebub principe de monioꝵ
esse ꝑfecta et tunt poterit approbare
ni rentissibilẽ in spiũ sciũ esse blasphe¬
iiam. Ut autẽ et acutius aliquid in
sir illius eosqui xpiñ in ꝑsequtione ne¬
guuorint contra filiũ homĩs dixisse
et nõ i spmĩsciũ blaspheniasse. Qui
enĩ interrogatur an xpiãmus sit. et xpĩ¬
cĩũ se nõ esse responderit utiq negam¬

Expanded text:
um sit dei laedere creaturam, quomodo eiusdem um sit dei laedere creaturam, quomodo eiusdem esse poterit uoluntatis sanare languentes et se ipsum de obsessis fugare corporibus? probet itaque Nouatianus aliquem dqui sacrificare compulsi sunt ante tribunal judicis, respondisse omnia quae in Evangelio scripta sunt, non a Filio Dei, sed a Beelzebub principe daemoniorum fuisse perfecta, et tunc poterit approbare irremissibilem in Spiritum Sanctum esse blasphemiam. 2. Ut autem et acutius aliquid intsum illius, eos qui Christum in persecutione negaverint, contra Filium hominis dixisse, et non in Spiritum Sanctum blasphemasse. Qui enim interrogatur, an Christianus sit, et Christianum se non esse responderit; utique nega
Abbreviated transcription (Latin):
xerit uerbũ contra filiũ hominis
rounttetur ei. qui autẽ dixerit con¬
tra sp̃m̃ sciũ no remittet᷑ ei ueq in
hoc sclo̾ neq iifuturo. Nouatianꝰ
gauerit. Mani festũ est iudeos qui
eo tpre blasphemabant pctõ blasphe¬
une nõ teneri quippe qui impucolo¬
ni niterfectis prophetis de nece diñ
cogitabant. et intantũ erant perdi¬
ti ut saluandos eos se dei filius uenis¬
se responderit. Uude et de toto scrip
ture ipũs ordine cõiuncendi sunt
Non hisn renussibilem dictã blas¬
phenuã qui tormentis cõpulsi et
uaruis eiuscerata cruciatib dinñ
de negassent. sed his qui cũ uideant
iuirtutib opera dei talũpinentur et
clauutent demouis esse iurtutẽ et oiã
signa que facta sũt nõad diuinã magͥ¬
fitentiã scd ad diabolũ pertinere. Unde
et sulnator toto responionis sue hos a¬
git arginento ut doceat nõ posse a la¬
thana seghanancici et regnũ eius inter
se nõ esse diuisũ. Cũ enĩdiaboli studi¬

Expanded text:
minis, remittetur ei; qui autem dixerit contra spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque infuturo, Nouatianusgauerit, manifestum est Iudaeos, qui eo tempore blasphemabant, peccato blasphemiae non teneri, quippe qui, inpii coloni, interfectis prophetis de nece domini cogitabant et in tantum erant perditi, ut ad saluandos eos se dei filius uenisse responderit. unde et de toto ipsius scripturae ordine conuincendi sunt, non his inremissibilem dictam blasphemiam, qui tormentis conpulsi et uariis euiscerati cruciatibus dominum denegassent, sed his, qui, cum uideant in uirtutibus opera dei, calumnientur et clamitent daemonis esse uirtutem et omnia signa, quae facta sunt, non ad diuinam magnificentiam, sed ad diabolum pertinere. unde et saluator toto responsionis suae hoc agit argumento, ut doceat non posse a satana eici satanan et regnum eius inter se non esse diuisum. cum enim diaboli studi
Abbreviated transcription (Latin):
alterius potius acquien quã meo
midicio et oculis alud ceruẽtibus
aliid scidole credidi quã uidebaru
Quamobrem desine la cessere et
uoluminib tuis obruere. Parce sal¬
toumiĩmis euis quibiis notarios libe¬
retoriosq condicens eisdẽ et scripto¬
ribus utdrs. et fautorib quite ad

Expanded text:
alterius potius adquieui quam meo alterius potius adquieui quam meo iudicio et oculis aliud cer- , nentibus aliud scidulae credidi, quam uidebam. Quam ob rem desine me lacessere et uoluminibus tuis obruere. parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens eisdem et scriptoribus uteris et faut
Abbreviated transcription (Latin):
proferas. meptiaꝵ tuaꝵ ciunctis cachĩ¬
mui prebeas Aliud aparia etate di¬
dicust alus assuctus es disciplius u
Non est enisoe hominis et anicospi
iuoset scupturas probare. degustare
pam herescosuocas. presbiteroꝵ tibi
pantentu et paulim et frĩs eusebi iu¬
ditiũ displicet. Solus catho rmaui
geuens diser tissimus qui testimomo
no et prudentie uelis credi. Recordare
queso illius diei quando me de resu¬
mefuone et ueritate corporis predicã¬
pedei et orthodoxiun cõclamabas
Postꝙ n aiigare cepisti et ad inti¬
mũ cerebruĩ tiũ sentine putredo ꝑ¬
uenit. tũt nos hereticos ⁊ ecordatus
es Quid tibi faciam. Credidi
ditĩ. et licet statim accepta. epła¬
tnũ intelligerem. tamẽ rusticitatẽ
et simplicitatem magis ni te arbi¬
tiabar ꝥ sieto: diaii. Hec reprchẽ¬
dosciũ uiuĩ. Maluit enĩ apud me
dissimulare quod nouerat quã por¬
titorem cdicutulam sius litteris ac¬
cusare. Sedinemet ip̃m arguo qui

Expanded text:
proferas et ineptiarum tuarum cunctis cachinproferas et ineptiarum tuarum cunctis cachinnum praebeas. aliud a parua aetate didicisti, aliis adsuetus es disciplinis. non est eiusdem hominis et aureos nummos et scripturas probare, degustare pam hereseos uocas, presbyterorum tibi Uincentii et Pauliniani et fratris Eusebii iudicium displicet: solus es Cato, Romani generis disertistuo et prudentiae velis credi. Recordare, quaeso, illius diei quando me de Resurrectione, et veritate corporis praedicanpedem, et orthodoxum conclamabas. Postquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi faciam? Credidi errare judicium. Et licet statim accepta eptuum intelligerem: tamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar quam uecordiam. nec reprehendo\' sanctum uirum — maluit enim apud me dissimulare, quod nouerat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare —, sed memet ipsum arguo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ ꝓnũciare nobis nõ licet peruersa
respuere et dampuare. qd sepe damp¬
nauimus. lege ad ephesios libros lege
cetera opuscula mea. et maxime mñ¬
bis me ab adolescentia nũꝙͣ abicuius
auctoritate de territũ ac quienisse he¬
retice prauitati. Nuĩ parũ est scire.
quod uescias: Prudentis honmisẽ
nosse mensuram suam. nec zelo dia¬
boli concitatũ imꝑicie sue cũctũ or¬
bem testem facere. Scilic gloriari
cupis ut in patria tua iactites me
nõ potuisse ⁊ espondere eloquẽtie tue.
et accumen inte crissippi formidassẽ
I pĩãua uerecundia tencor. et cellule
mee latebras nolo mordaci reserare ser¬
mone. Alioquin proferrem. Nacati
tũ. ed hec aliis aut hoquenda.
aut ridenda dimitto. ego quasi xp̃i¬
anus cũ xpiãnis loquens. Obsecro
te frater ne plusuelis saꝑe quã sãpis.
ne uel inuocentiam uel simplicitatẽ
tuã uel certe eaque taceo et te non
intelligente cereri intelligunt. stilo

Expanded text:
ticum pronuntiare: nobis non licet peruersa ticum pronuntiare: nobis non licet peruersa respuere et damnare, quod saepe damnauimus? lege ad Ephesios libros, lege cetera opuscula mea et maxime inbis me ab adulescentia numquam alicuius auctoritate deterritum adquieuisse hereticae prauitati. Non parum est scire, quod nescias: prudentis hominis est nosse mensuram suam nec zelo diaboli concitatum inperitiae suae cunctum orbem testem facere. scilicet gloriari cupis, ut in patria tua iactites me non potuisse respondere eloquentiae tuae et acumen in te Chiysippi formidasse. Christiana uerecundia teneor et cellulae meae latebras nolo mordaci sermone reserare. alioquin proferrem πᾶσαν τὴatum. sed haec aliis aut loquenda aut ridenda dimitto: ego quasi Christianu3 cum Christiano loquens obsecro te, frater, ne plus uelis sapere, quam sapis, ne uel innocentiam uel simplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo et te non intellegente ceteri intellegunt, stilo
Abbreviated transcription (Latin):
que bona sunt transtuli et mala uel
amputani uel tacui arguendus sinu.
cur per me latim bona eius habeant¬
et ignorent mala: Si hoc crimen ẽ
arguatur. Confessor hilarius qui
psaliuoꝵ interpretationẽ et omelias
fessionis. uercellensis eusebius qui
om̃es psalmoꝵ cõmẽtarios heretici
homĩs uertit in nrm eloquiũ. licet
heretica proterunttens optinia queq̃
transtulerit. Taceo de uictorino pi¬
tabionensi. et ceteris qui drigenẽ in
explanatione dũtaxat scripturarũ
sequti sũt. et expresserũt. et ne non
tam me defendere. quã sotios crimi¬
nis uidear querere Ad te ipm̃ ueni¬
am cur tractatus eius in iobdestrip¬
tos habes. in quib contua diabolũ et
de stellis celoq disputaus. quedam
loqutus est. que eclĩa nõ recipit.
patioo. decinctis et grecis et lati¬
nis tractatoribus ferre sentenciam.
Et quasi censoria uirgula alios eitere
de biblioticis. alios ic̃ciꝑe. et cũ tibi
placuerit meuel catholicũ uel here¬

Expanded text:
quae bona sunt, transtuli et mala uel quae bona sunt, transtuli et mala uel amputaui uel correxi uel tacui, arguendus sum, cur per me Latini bona eius habeant, ignorent mala? si hoc crimen est, arguatur confessor Hilarius, qui psalmorum interpretationem et homilias fessionis Uercellensis Eusebius, qui omnium psalmorum commentarios heretici hominis uertit in nostrum eloquium, licet heretica praetermittens optima quaeque transtulerit. taceo de Uictorino Petobionensi et ceteris, qui Origenem in explanatione dumtaxat scripturarum secuti sunt et expresserunt, ne non tam me defendere quam socios criminis uidear quaerere. ad te ipsum ueniam: cur tractatus eius in Iob descriptos habes, in quibus contra diabolum et de stellis caeloque disputans quaedam locutus est, quae ecclesia non recipit? κρανίω, de cunctis et Graecis et Latinis tractatoribus ferre sententiam et quasi censoria uirgula alios eicere de bibliothecis, alios recipere et, cum tibi placuerit, me uel catholicum uel here