comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
capacitatis diuersitate. alii ampluis. alii mi¬
nus: quos ipse sibi dilectissimum templum
grã suȩ bonitatis edificat. Et donationũ qͥde
dicte sunt diuisiones. tanqͣ ꝑ partes &e m̃bra
unius corporis: ubi & simul om̃s. unũ templũ.
& singuli singula templa sumꝰ: quia non est
ds̃ in om̃ib. quã in singulis maior. Et fit plerũ¬
q. ut plures eum minus capiant: unꝰ am¬
plius. S cum dixisset apłs diuisiones autẽ
donationum sunt. continuo subiecit: idem aũ
sp̃c. Item. cum ipsas donationum diuisiones
commemorasset. omĩa aũ hec inquit oꝑat᷑ unꝰ
atq idem sꝑc: diuidens ꝓpria unicuiq ꝓ ut
uult. Diuidens gͦ. ñ ipse diui sus: quia ipse unꝰ.
atq idem. Ille uero diuisiones dicte st̃. sicut
menbroꝵ in corpore: quia ñ idem ualent au¬
res qd̾ ocłi: atq ita menbra çetera. diuisis offi¬
ciis concorditer distribita. Que tñ cũ sani su¬
mus. una. neq diuersa. nec alibi maiore. alibi

Expanded text:
capacitatis diuersitate alii amplius alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat! Et donationum quidem dictae sunt diuisiones tamquam per partes et membra unius corporis, ubi et simul omnes unam templum et singuli singula templa sumus, quia non est deus in omnibus quam in singulis maior et fit plerumque, ut plures eum minus capiant, unus amplius. sed cum dixisset apostolus: Diuisiones autem donationum sunt, continuo subiecit: Idem autem spiritus; item cum ipsas donationum diuisiones commemorasset, omnia autem haec, inquit, operatur unus atque idem spiritus diuidens propria unicuique, prout uult; diuidens ergo, non ipse diuisus, quia ipse unus atque idem. illae uero diuisiones dictae sunt sicut membrorum in corpore, quia non idem ualent aures quod oculi atque ita membra cetera diuersis officiis concorditer distributa. quae tamen, cum sani sumus, una neque diuersa nec alibi maiore alibi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit: Multi enim uoce dicunt. corde aũ &
factis negant: sicut de talib ait. confitentur
se nosse dm̃. factis autem negant. Si negatur
factis: ꝓculdubio etiam dr̃ factis. Nemo itaq
dicit dñs iħc. animo. uerbo. facto. corde. ore.
sic dicit: nͥ qͥ diligit
liter dicuntur uerba quȩ spacia tempoꝵ
sillabis tenent. siue ꝓnuncient᷑. si ue
cogitentur: aliter omne quod notũ est. uerbu
d̾r animȩ impressum. quãdiu de memoria
ꝓferri. & definiri pot̾. quamuis res ipsa dis¬
pliceat: aliter cum placet qd̾ m̃te conspicitur.
Scđ̾m quod genus uerbi accipiendum ẽ qd̾

Expanded text:
gi voluit? Multi enim voce dicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, procul dubio etiam dicitur factis. Nemo itaque dicit, Dominus Jesus, animo, verbo, facto, corde, ore, sic dicit, nisi qui diligitim dicuntur verba quae spatia temporum syllabis tenent, sive pronuntientur, sive cogitentur; aliter omne quod notum est, verbum dicitur animo impressum, quamdiu de memoria proferri et definiri potest, quamvis res ipsa displiceat; aliter cum placet quod mente concipitur. Secundum quod genus verbi accipiendum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
des in eodem sꝑu. alii donatio curationum in
uno sp̃u. alii oꝑationes uirtutum: alii ꝓpħia.
alii diiudicatio sꝑuum: alteri genera linguaꝵ.
Omnia autem hec oꝑatur unis atq idem sꝑc.
diuidens propria unicuiq ꝓut uult. utiq sic̃¬
d̃s. Quis enim tanta illa oꝑari potest: nisi d̾s:
Idem autẽ ds̃: qui oꝑatur omnia in omnib.
Nam & singillatim si interrogemur de sp̃u
scõ. uerissime respondemus quod ds ẽ: & cũ
patre & filio simul unus ds ẽ. Unicuiq aũ¬

Expanded text:
des in eodem Spiritu; alii donatio curationum in uno Spiritu; alii operationes virtutum, alii prophetia, alii dijudicatio spirituum, alteri genera linguarum. Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult. SatiDeus. Quis enim tanta illa potest operari nisi Deus? Idem autem Deus qui operatur omnia in omnibus . Nam et sigillatim si interrogemur de Spiritu sancto, verissime respondemus quod Deus sit, et cum Patre et Filio simul unus Deus est. Unum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ad religionẽ ꝑtinere intelligit᷑ ñ debea¬
tur nͥ uni deo uero. qui nob̃ ẽ ds̃. Illi aũ qui
dicunt᷑ dii. etiã si qui st̃. uͥ merito dñr ꝓhibi¬
ti sunt maledici: ñ ussi st̃ sacͥficiis. uł ulliꝰ
latriȩ obsequiis honorari.
deos. Sunt gͦ dii suꝑquos sit magnus ds nr̃:
cui iubilamus. cui exultamus. cui laudes carti¬

Expanded text:
quae ad religionem pertinere intellegitur, non debeatur nisi uni deo uero, qui nobis est deus. illi autem qui dicuntur dii, etiam si qui sunt qui merito dicuntur, prohibiti sunt maledici, non iussi sunt sacrificiis uel ullis latriae obsequiis honorari.deos.» Sunt ergo dii super quos sit magnus Deus noster, cui jubilamus, cui exsultamus, cui laudes canti
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Etenim illidemones uolentes uideri dii.
ñ sibi ista exigerent ut fallerent: nͥ qͥa sciunt
d̾̃s magnꝰ ẽ dñs: & rex magnus suꝑ õs dõs. Hic
accipe homines deos: ñ enim rex dñs suꝑ demo¬
nia. Et hinc habemus scͥpturȩ testimoniũ.
ds̃ stetit in synagoga deoꝵ: in medio aũ dos
discernit. Deos dixit participatione ñ nat᷑a:
gr̃a qua uoluit facere deos. Quantꝰ d̾s ẽ qui
facit deos: aut quales dii sunt qͦs facit hõ:
Quã ille magnus deos faciendo: tã isti nicħ.
qͥ ab homine facti sunt. Ds̃ uerus facit dos
credentes in se: quib dedit potestatẽ filios
di fieri. Et ipse ideo uerus ds̃: qͥa d̾s ñ fac̾tꝰ
ẽ. Nos aũ facti ñueri dii: meliores tñ illis.¬

Expanded text:
um. Etenim illi daemones volentes videri dii, non sibi ista exigerent ut fallerent, nisi quia sciunt Deus magnus est Dominus, et rex magnus super omnes deos.» Hic accipe homines «deos:» non enim rex Dominus super daemonia. Et hinc habemus Scripturae testimonium: «Deus stetit in synagoga deorum; in medio autem deos discernere» . «Deos» dixit participatione, non natura; gratia, qua voluit facere deos. Quantus Deus est qui facit deos? Aut quales dii sunt quos facit homo? Quam ille magnus deos faciendo, tam isti nihil qui ab homine facti sunt. Deus verus facit deos credentes in se, quibus dedit potestatem filios Dei fieri . Et ideo ipse verus Deus, quia Deus non factus est: nos autem facti
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternitatis poculum bibit: qui in xͦ
discordat a xp̃o. nec carnẽ xꝑi manducat.
nec sanguinem bibit: etiam si tante rei
satramentum. ad iudicium sue p̃sũptiõis.
cotidie in differenter accipiat. Id eo inter¬

Expanded text:
eternitatis poculum bibit, qui in Chrdiscordat a Christo, nec carnem Christi manducat, nec sanguinem bibit, etiamsi tantae rei sacramentum ad judicium suae praesumptionis quotidie indifferenter accipiat. » Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere. habet ubi uiuat: ht unde uiuat. Acce¬
dat. credat. in corporet᷑: ut uiuificet᷑. Non ab¬
horreat a compage m̃broꝵ. ñ sit putre men¬
brum quod secari mereatur: ñ sit distortum
de quo erubescatur. Sit pulchrũ. sit aptum.
sit sanum. hereat corpori: uiuat deo de deo.
Nunc laboret int̾ra: ut postea regnet incȩlo.

Expanded text:
vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accevivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage membrorum, non sit putre membrum quod resecari mereatur, non sit distortum de quo erubescatur: sit pulchrum, sit aptum, sit sanum; haereat corpori, vivat Deo de Deo: nunc laboret in terra, ut postea regnet in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
est. ꝓmundi uita. Hoc qñ caꝑet caro: qͦd dix̃
panẽ carnẽ: Uocat᷑ caro. qd̾ ñ capit caro: & idõ
magis ñ capit caro qi uocat᷑ caro. hoc enĩ ex¬
horruer̃t. hoc ad se multũ dixert̃. hoc ñ posse
fieri putauert̃. saro mea ẽ inqͥt ꝓmundi uita.
Niorrunt fideles corpus xp̃i. si corpus xpi
ẽe ñ negligant. fiant corpꝰ xꝑi. si uolunt
ex anima & corꝑorẽ. habes itaq sp̃m inuisibi¬
lem: corpus uisibilẽ. Dic mͥ: qͥd ex quo uiuat:
Sꝑctuus uiuit ex corpore tuo: an corpustuũ
ersputuo: Respondet omĩs qui uiuit: qͥ aũ
hoc non potest respondere. nescio si uiuitQd
respondet om̃is qui uiuit: Corpꝰ uitiq meũ
uiuit de sp̃umeo. Uisgͦ & tu uiuere desꝑud̾i:¬
In corꝑe esto xꝑi. Numqͥd enim corpꝰ meum ui¬
uit de sꝑutuo: Meum uiuit de sp̃u meo: tu¬
paulus hunc panem: unus panis inquit. unũ
corpus multi sumus. O sacram̃tum pietatis:
o signum unitatis: o uincłm karitatis. Q uult

Expanded text:
di vita. Hoc quando caperet caro, quod dixit panem, carnem? Vocatur caro, quod non capit caro: et ideo magis non capit caro, quia vocatur caro. Hoc enim exhorruerunt, hoc ad se multum esse dixerunt, hoc non posse fieri putaverunt. Caro mea est, inquit, pro mundi vita. Norunt fideles corpus Christi, si corpus Christi esse non negligant. Fiant corpus Christi, si volunt ex anima et corpore. Habes itaque spiritum invisibilem, corpus visibile. Dic mihi quid ex quo vivat: spiritus tuus vivit ex corpore tuo, an corpus tuum ex spiritu tuo? Respondet omnis qui vivit: qui autem hoc non potest respondere, nescio si vivit: quid respondet omnis qui vivit? Corpus utique meum vivit de spiritu meo. Vis ergo et tu vivere deIn corpore esto Christi. Numquid enim corpus meum vivit de spiritu tuo? Meum vivit de spiritu meo, et tuPaulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult
Abbreviated transcription (Latin):
quippe iudicio. tunc eẽ desinet hoc
celum. &e terra hec: qͣndo incipiet ẽẽ celum
nouum. & terra noua. Mutatione namq
rerum: ñ om̃imodointeritu transibit hic
mundus. Unde &e apłs dicit̃. Preterit enĩ
figura huiꝰ mundi. Uolo uos sine sollici¬
tudine ẽẽ. figura gͦ p̾terit: ñ naturã. Iu
dicatis quippe istis qui ñ scͥpti sunt in libro
uite. & in eternum ignem missis. tc̃ figura
huiꝰ mundi. mundanoꝵ igniũ conflagratio¬
ne pret̾bit. sicut factum ẽ mundanaꝵ a
quaꝵ inundatione. diliiuiũ. Illa utiq ut
dixi conflagratione mundana. elem̃toꝵ cor¬
ruptibilium qualitates. quȩ corporib nr̃is
corruptibilib congruebant. ardendo peni¬
tus interibunt: atq ipsa substantia eas
qualitates habebit. quȩ corꝑib immorta¬
lib. mirabili mutatione conueniant: ut
scił mundus inmeluis innouatꝰ. apte ac¬
cõmodetur hominib. etiam carne inmeliꝰ

Expanded text:
quippe iudicio, tunc esse desinet hoc caelum et haec terra, quando incipiet esse caelum nouum et terra noua. Mutatione namque rerum, non omni modo interitu transibit hic mundus. Unde et apostolus dicit: Praeterit enim figura huius mundi, uolo uos sine sollicitudine esse. Figura ergo praeicatis quippe his qui scripti non sunt in libro vitae, et in aeternum ignem missis, thuius mundi mundanorum ignium conflagratione praeteribit, sicut factum est mundanarum aquarum inundatione diluuium. Illa itaque, ut dixi, conflagratione mundana elementorum corruptibilium qualitates, quae corporibus nostris corruptibilibus congruebant, ardendo penitus interibunt. adque ipsa substantia eas qualitates habebit, quae corporibus inmortalibus mirabili mutatione conueniant; ut scilicet mundus in melius innouatus apte adcommodetur hominibus etiam carne in melius
Abbreviated transcription (Latin):
& bonos angłos indigemus: ut donec sa¬
netur totum. non ita molestetur. ut ꝑi
mat & bonam uoluntatem. Hanc autẽ
mortẽ peccato meruimus. Quod ꝑeccatũ
erat omnimͦ in libero arbitrio. cũ in para¬
dyso nullus dolor denegate delectationis.
uoluntati bonȩ hominis resistebat. si¬
uenatio delectauit. omnimodo liber ẽ
utrum uelit uenari. an nolit: nec eum
cruciat. quisquis hoc ꝓhibet. At si ista li¬
bertate male usus. uenatus fuerit contra
ꝓhibentis imꝑium. paulatim subreꝑens
delectatio mortificat animã: ut si se absti¬
nere uelit. sine molestia &e angore ñ possit.
tum id ante tota sanitate ñ ageret. Ergo
aculeus mortis peccatũ ẽ: quia peccato
facta est delectatio. quȩ iam resistere pos¬
sit uoluntati: & eum dolore cohiberi. Quã
delectationem quia in defectum ẽ animȩ
deterioris effecte: iure mortẽ uocamus.
uirtus aũ peteati. lex ẽ.: quia multo scele¬
ratius & flagitiosius quȩ lex ꝓhibet com¬

Expanded text:
et bonos angelos indigemus, ut, donec saet bonos angelos indigemus, ut, donec sanetur umat etiam bonam uoluntatem. hanc autem mortem peccato meruimus. quod peccatum erat omnino in libero arbitrio, cum in\' paradiso nullus dolor denegatae delectationis bonae uoluntati hominis resistebat, sit, quem numquam uenatio delectauit, omni modo liber est, utrum uenari uelit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet; at si ista libertate male usus uenatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat! animam, ut, si se abstinere uelit, sine molestia et angore non possit, cum id ante tota sanitate non ageret. ergo aculeus. mortis peccatum est, quia peccato facta est delectatio,\' quae iam possit resistere uoluntati et cum dolore cohiberi. quam delectationem, quia in defectu est animae deterioris effectae, iure mortem uocauit. uirtus autem peccati lex est, quia multo sceleratius et flagitiosius quae lex prohibet com
Abbreviated transcription (Latin):
tio tua mors. ubi ẽ mors aculeus tu¬
tus: Aculeus aũ mortis peccatũ: uirtus
Caũ peccati lex. Mortẽ significari arbitror
hoc loco. carnalem consuetudinẽ. quȩ resi¬
stit bone uoluntati: delectatione tempo¬
ralium fruendoꝵ. Non enim diceret᷑ uͥ
ẽ contentio tua. si non restitisset & repug¬
nasset ipsus contentio: etiam illo loco
describitur. caro concupiseit adu̾sus sꝑm¬
sꝑe aũ aduersus carnem. Hec enim sibi¬
inuicem aduersantur: ut ñ quȩ uultis¬
illa faciatis. fit gͦ ꝑscĩficationem ꝑfectã:
ut omnes carnales appetitꝰ. sꝑui nr̃o illu¬
minato & uiuificato. id est bone uolunta¬
ti subiciantur. Et sicut nunc uidemus.
ꝓuerilib multis delectationib nos carere:
quȩ nos pueros si denegarentur. acerri¬
me cruciabant: ita credendum ẽ de omĩ
carnali delectatione futurum ẽẽ cum ꝑ¬
fecta scĩtas totum hominem reparauerit.
unc autẽ quandiu ẽ nobis quod resistat
bone uoluntati. auxilio dĩ ꝑ bono hoĩes.

Expanded text:
tio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis peccatum, virtus autem peccati lex: morte significari arbitror hoc loco carnalem consuetudinem, quae resistit bonae voluntati, delectatione temporalium fruendorum. Non enim diceretur: Ubi est contentio tua? si non restitisset et repugnasset ipsius contentio; etiam illo loco describitur: Caro concupiscit adversus spiritus aduersus carnem; haec enim inuicem sibi resistunt, ut non quae uultis faciatis. fit ergo per sanctificationem perfectam, ut omnis carnalis appetitus spiritui nostro inluminato et uiuificato, id est uoluntati, subiciatur. et sicut nunc uidemus multis puerilibus delectationibus nos carere, quae nos pueros, si denegarentur, acerrime cruciabant: ita credendum est de omni carnali delectatione futurum esse, cum perfecta sanctitas totum hominem reparauerit. nunc autem, quamdiu est in nobis quod resistat bonae uoluntati, auxilio\' dei per bonos homines
Abbreviated transcription (Latin):
pastores. S qui głatur: indño gletur. Hoc ẽ
pastore uno om̃s: ae dicant uocem pastoris
unam ꝙͣ audiant oues: & sequantur pasto¬
rem suum. Et ñ illum aut illũ: s unũ. Et õs
in illo unã uocem dicant: diu̾sas uoces ñ
habeant. Obsecro uos fr̃s. ut idipsũ dicatis
õs: ut ñ sint in uob̃ scismata. Hanc uocem
eliquatã ab omĩ scisiate. purgatã ab omĩ
heresi. audiant oues: & sequantur pastorẽ
suũ dicentẽ. Quȩ sunt oues mee uocẽ meam
audiunt: & secunt᷑ me.

Expanded text:
et pastore uno, et dicant vocem pastoris unam, quam audiant oves, et sequantur pastorem suum, et non illum, aut illum, sed unum: et omnes in illo unam vocem dicant, diversas voces non habeant. Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . Hanc vocem eliquatam ab omni schismate, purgatam ab omni haeresi, audiant oves, et sequantur pastorem suum dicentem, Quae sunt oves meae, vocem meam audiunt, et sequuntur me.
Abbreviated transcription (Latin):
ds hominem ad imaginem suã. ut quẽ¬
admodum ipse ꝑ omnipotentiam suã p̃est
uniuerse creature: sic homo ꝑ intelligentiã
qua etiam creatorem suum cognoscit & co¬
lit. preeẽt omnib terrenis animalib. fecit
illi etiam adiutorium feminam. ñ ad carna¬
lem concupiscentiam: quandoquidem nec
corruptibilia corpora tunc habebant. añ¬
quam mortalitas eos inuaderet. pena pec¬
cati: s ut haberet uir głam de femina cũ
cipreiret ad dm̃: seq illi preberet imitã¬
dum sc̃ĩtate. atq pietate: sicut ipse ẽẽt głs
dei. cum euis sapientiam sequeretur. E¬

Expanded text:
suam; ut quemadmodum ipse per omnipotentiam suam praeest universae creaturae, sic homo per intelligentiam suam, qua etiam Creatorem suum cognoscit et colit, praeesset omnibus terrenis animalibus. Fecit illi etiam adjutorium feminam: non ad carnalem concupiscentiam, quandoquidem nec corruptibilia corpora tunc habebant, antequam eos mortalitas invaderet poena peccati; sed ut haberet et vir gloriam de femina, cum ei praeiret ad Deum, seque illi praeberet imitandum in sanctitate atque pietate; sicut ipse esset gloria Dei, cum ejus sapientiam sequeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
eq enim inscite distinguitur. qd̃ aliud
sit unago & similitudo dĩ: aliud ad
imaginem & similitudinem dĩ. Quod ñ¬
ita intelligendum ẽ quasi hõ ñ dicat᷑ ima¬
go dĩ. cum dicat apłs. uir quidem non
debet uelare caput cum sit imago et
tus non dicitur: qui tantummͦ imago ẽ. ñ

Expanded text:
eque inscite distinguitur, quod aliud sit imago et similitudo Dei, aliud ad imaginem et similitudinem Dei, ita intelligendum est, quasi homo non dicatur imago Dei, cum dicat Apostolus, Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et itus non dicitur, qui tantummodo imago est, non
Abbreviated transcription (Latin):
repat elatio. Uidesne quẽ ad modũ ꝑ ielite¬
mur: a quib expectatur hoc ut ñ solum
doctores simus: uerũetiã cũ simꝰ hoĩes
doceamus: Isto aũ ꝑicło ñ tantũ nos. nam
ad illum de quo dicturus sũ qͥd sumusnos.
doctor gentium ꝑiclitatũ eẽ se testat᷑: cum
dicit ne in magnitudine reuelationũ me¬
aꝵ extollar. datus ẽ mͥ stimulus carnis. &
cet̾a. Unde &e ipse dñs tumoris illiꝰ ammi¬
rabilis medicus. nolite inquit ab hoĩbus
retinens idem ipse doctor gentiũ dicit᷑. Neq
qͥ plantat ẽ aliquid. neq qui rigat: s qui
increm̃tũ dat ds̃. Hoc & ille meminit. qui
in natis mulierũ quanto magnꝰ erat. tan¬
to se in omĩb humiliabat: indignũ se esse¬
affirmans qͥ xꝑi calciam̃ta portaret. Quid
enĩ aliud ostendit. ubi ait: qui habet spon¬
sam sponsꝰ ẽ. amicus aũ sponsi stat.
&& audit eum. & gaudio gaudet ꝓpt̾
uocem sponsi: Hic ẽ ille auditus. de quo

Expanded text:
repat elatio. Videsne. quem ad modum pericliterepat elatio. Videsne. quem ad modum periclitemur, a quibus hoc expectatur, ut non solum doctores simus, uerum etiam, cum simus homineseatis. isto autem periculo non tantum nos — nam ad illum, de quo dicturus sum, quid sumus nos doctor gentium periclitatum se esse testatur, cum dicit: Ne in magnitudine reuelationum mearum extollar, datus est mihi stimulus carnis et cetera. unde et ipse dominus, tumoris huius admirabilis medicus: Nolite, inquit, ab hominibus retinens idem ipse doctor gentium dicit: Neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. hoc et ille meminit, qui in natis mulierum, quanto magnus erat, tanto se in omnibus humiliabat indignum se adfirmans, qui Christi calciamenta portaret. quid enim aliud ostendit, ubi ait: Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum et gaudio gaudet propter uocem sponsi? hic est ille auditus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
cce nec iusto parcebat. ut eiꝰ uirtutẽ
in infirmitate ꝑficeret: qͥ ei dederat co¬
lafizantem angłm sathane: nͥ dicitis qd̃ eũ
diabolus dederit. Diabolus gͦ agebat. ne
magnitudine reuelationũ paulus extolle¬
retur: &e ut uirtus eius ꝑficeret᷑: Quis hoc
dixerit: Ab illo gͥ traditus erat iustꝰ colafi¬
zandus angło sathane: qui ꝑ eũ tradebat
ce iniustos ipsi sathane. de quib idem dicit.
Quos tradidi sathane: ut discant ñ blas¬
elocissime cauendũ ẽ in docendo suꝑ¬
bie uiqũ: qd̃ indicendo. ñ ita ẽ. Un¬
de & scã scͥptura nos ammonet dicens. Sit
omĩs homo uelox ad audiendũ: tardus
aũ ad ioquendum. Et ipse in psalmo ait.
Auditui meo dabis exultationẽ & leticiã:
continuoq subiecit. exultabunt ossa hu¬
miliata. Uidit enim in audiendo facilli¬
me seruari humilitatẽ. qd̾ difficile ẽ in docm¬
do: qm̃ necesse ẽ ut doctor habeat suꝑ iorem
locum: ubi laboriosum est obtinere. ne sub¬

Expanded text:
cce nec iusto parcebat, ut eius uirtutem in infirmitate perficeret, qui ei dederat colaphizantem angelum satanae, nisi dicitis, quod eum diabolus dederit. diabolus ergo agebat, ne magnitudine reuelationum Paulus extolleretur, et ut uirtus eius perficeretur. quis hoc dixerit? ab illo igitur traditus erat iustus colaphizandus angelo satanae, qui per eum tradebat et iniustos ipsi satanae; de quibus idem dicit: quos tradidi satanae, ut discant non blasissime cauendum est in docendo superbiae uitium, quod in discendo non ita est. unde et sancta scriptura nos admonet dicens: Sit omnis homo uelox ad audiendum, tardus autem ad loquendum; et ille in psalmo ait: Auditui meo dabis exultationem et laetitiam continuoque subiecit: Et exultab unt ossa humiliata. uidit enim in audiendo facillime seruari humilitatem, quae difficilis est in docendo, quoniam necesse est, ut doctor habeat superiorem locum, ubi laboriosum est obtinere, ne sub
Abbreviated transcription (Latin):
os inquit uocatis me magist᷑ & dñe:
& bene dicitis. Sum &e enĩ. Bene dicitiᷤ.
quia uerum dicitis: sũ qͥppe qd dicitis. ho¬
mini p̃ceptum ẽ. ñ te laudet os tuum: s
laudet te os ꝓximi tui. Piculosũ ẽ enim sibi
placere: cui cauendũ est suꝑbire. Ille autẽ
qui suꝑ omĩa ẽ: quantũcumq se laudat.
ñ se extollet excelsꝰ. Nec potest recte dici ar¬
rogans ds̃ :ͥ nob̾ namq expedit eũ nosse. ñ il¬
li: nec eũ quisq cognoscit. si ñ se indicet ipse
qui nouit. Si gͦ non se laudando quasi arro¬
gantiã uitare uolu̾it: nob̾ sapientiam de¬
negabit. Nulla ẽ hic elatio tante celsitudiniᷤ:
nullũ mendaciũ ueritatis. Nob̃ subiacere illi
utile ẽ celsitudini: nob̃ seruire utile ẽ u̾ita¬
ti. Quod se dnm̃ dicit. ñ illi ẽ uiciũ: s nob̾
dicã ego qͦd utile ẽ: dum tacet qd̃ ẽ. Beatissi¬
mus paulus. ñ utiq unigenitꝰ filius. s uni¬
geniti filii dĩ seriuis & apłs. ñ ueritas. sed

Expanded text:
os, inquit, vocatis me Magister et Domine, et bene dicitis, sum et enim. Bene dicitis, quia verum dicitis, sum quippe quod dicitis. Homini praeceptum est: Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui . Periculosum est enim sibi placere, cui cavendum est superbire. Ille autem qui super omnia, quantumcunque se laudet, non se extollit excelsus. Nec potest recte dici arrogans Deus, nobis namque expedit eum nosse, non illi. Nec eum quisquam cognoscit, si non se indicet ipse qui novit. Si ergo non se laudando, quasi arrogantiam vitare voluerit, nobis sapientiam denegabit. Et nullum mendacium veritatis. Nobis subjacere illi utile est celsitudini. Nobis servire utile est Veritati. Quod se Dominum dicit, non illi est vitium, sed nobis  quod utile est, dum tacet ille quod est. Beatissimus Paulus non utique unigenitus Dei Filius, sed unigeniti Filii Dei servus et apostolus, non Veritas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
retur. Quis nr̃m hoc dicere auderet: nͥ ille
confiteri ñ erubesceret: Si enĩ hoc dixerimꝰ
ñ passũ fuisse paulũ: cũ eum quasi defende¬
rimus. mendacem facimus. S quia uerax ẽ:
uerum dixit. O portet ut credamꝰ datũ illi
eẽ angłm sathane: ne magnitudine reue¬
lationũ extolleretur. Ecce quã timendus

Expanded text:
 ille confiteri non erubesceret? Si enim dixerimus hoc non passum fuisse Paulum; cum ei quasi honorem deferimus, mendacem facimus. Sed quia verax est, et verum dixit; oportet ut credamus datum illi esse angelum satanae, ne magnitudine revelationum extolleretur. Ecce quam timendus
Abbreviated transcription (Latin):
głaretur: qm̃ &e ipse p̃cipit. ut qͥ głatur in
dnõ głetur. Ita ne ñ timeret insipientiam. si
głari uellet amator sapientiȩ: & in gła sua
timeret insipientiam. ipsa sapientia. Non
timuit arrogantiã qui dixit. in dño lau¬
dabitur aĩa mea: & in laude sua timeret ar¬
rogantiam potestas dñi. in quo laudabitur

Expanded text:
aretur, quoniam et ipse praecipit ut qui gloriatur in Domino glorietur . Ita ne non timeret insipientiam, si gloriari vellet amator sapientiae, et in gloria sua timeret insipientiam ipsa sapientia? Non timuit arrogantiam, qui dixit: In Domino laudabitur anima mea ; et in laude sua timeret arrogantiam potestas Domini, in quo laudabitur
Abbreviated transcription (Latin):
quisq bene ꝓfecerit: suꝑbia temptat᷑. ut
ꝑdat totum qͦd ꝓfecit. Deniq omĩa uicia
in malefactis tim̃da st̃: suꝑbia in benefactis
plus metuenda ẽ. Non itaq mirũ quia sic
est apłs humilis: ut dicat quando infir¬
mor tunc potens sum. Nam hoc uicio ne¬
& ipse temptaret᷑. quale sͥ medica mẽtũ
dicit appositum contra tumorẽ. a medico
qui sciret quid curaret ne magnitudine
inqͥt reuelationum extollar. datuᷤ ẽ mͥ sti¬
mulus carnis: angłs sathane qͥ me colafizet.
Apt̃ quod ter dñm rogaui: & dixit mͥ. Siif¬

Expanded text:
quisque bene profecerit, superbia tentatur, ut perdat totum quod profecit. Denique omnia vitia in malefactis timenda sunt; superbia in benefactis plus metuenda est. Non itaque mirum quia sic est humilis Apostolus, ut dicat: Quando infirmor, tunc fortis sum. Nam hoc vitio ne ipse tentaretur, quale sibi medicamentum dicit appositum contra tumorem, a medico qui sciret quid curaret? Ne magnitudine, inquit, revelationum extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
homini loqͥ. Qua occasione uani quidã apo¬
calipsin pauli. quã sanitas ñ recipit eccłiȩ
nescio qͥb fabulis plenã. stultissima p̾sũptio¬
ne finxert̃: dicentes hanc eẽ. unde dixerat
raptum fuisse in t̾cium cȩlũ: & illic audisse
ineffabilia u̾ba. quȩ ñ licet homini loqui.
Ubi si dixisset. quȩ adhuc ñ licet hoĩ loqui.
utcũq istoꝵ tolerabilis ẽẽt audacia. Cũ uͦ
dixerit quȩ ñ licet hoĩ loqͥ: isti qͥ st̃ qui hec
audeant impudent̃ & infelicit̃ loqui: Ex¬

Expanded text:
i . Qua occasione vani quidam Apocalypsin Pauli, quam sanitas non recipit Ecclesiae, nescio quibus fabulis plenam, stultissima praesumptione finxerunt, dicentes hanc esse, unde dixerit raptum se fuisse in tertium coelum, et illic audisse ineffabilia verba, quae non licet homini loqui: ubi si dixisset: Quae adhuc non licet homini loqui, utcunque istorum tolerabilis esset audacia. Cum vero dixerit quae non licet homini loqui , isti sunt, qui haec audeant impudenter et infeliciter loqui.
Abbreviated transcription (Latin):
substantia uideri potuerit. a quib dã
in hac uita positis. ꝓpt̃ illud qd̾ dictum est
ad moysen. nemo potest faciẽ meã uidere &
uiuere: nisi quia potest humana mens di¬
uinitꝰ rapi. ex hac uita ad angłicam uitã.
anteꝙͣ ꝑ istam cõmunẽ mortẽ. carne sol¬
uat᷑. Sic enĩ raptꝰ ẽ qui audiuit illic in effa¬
bilia u̾ba: quȩ ñ licet homini loqͥ. ubi usq
adeo facta est ab huius uite sensib quȩdã
intentionis au̾sio: ut siue in corpore suie extͣ
corpus fu̾it. id est. utrum sic̃ in uehementiore
extasi mens ab hac uita in illam uitã fu̾it
alienata. manente corporis uincło. an oĩno
resolutio statuta fu̾it. qualis in morte plena
contingit: nescire se dice̾t. Ita fit. ut & illud
uerum sit. qͦd dictũ ẽ nemo potest faciẽ meã
uidere & uiuere: quia necesse ẽ abstrahi ab
hac uita mentẽ. quando in illiꝰ in effabilita¬
tem uisionis assumit᷑: & ñ sit incredibile qͥ¬
b dam scĩs ñdum ita defunctis. ut sepelien¬

Expanded text:
substantia uideri potuerit a quibusdam in hac uita positis, propter illud, quod dictum est ad Moysen: Nemo potest faciem meam uidere et uiuere, nisi quia potest humana mens diuinitus rapi ex hac uita ad angelicam uitam, antequam per istam communem mortem carne soluatur. sic enim raptus est, qui audiuit illic ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, ubi usque adeo facta est ab huius uitae sensibus quaedam intentionis auersio, ut, siue corpore siue extra corpus fuerit, id est utrum, sicut solet in uehementiore extasi, mens ab hac uita in illam uitam fuerit alienata manente corporis uinculo, an omnino resolutio facta fuerit, qualis in plena morte contingit, nescire se diceret. ita fit, ut et illud uerum sit, quod dictum est: Nemo potest faciem meam uidere et uiuere, a mentem, quando in illius ineffabilitatem uisionis adsumitur, et non sit incredibile quibusdam sanctis nondum ita defunctis, ut sepelien
Abbreviated transcription (Latin):
minib diti: & tenuit apud se qd̾ ñ posset
datur ad quod ñ possumꝰ. Si ili diceremus.
rogamus te explica magnitudinẽ ipsius.
ñne forte respondet nob̃. ñ ẽ ualde magnꝰ
quem uideo. si a me potu̾it explicari: Nam

Expanded text:
minibus dici, et tenuit apud se quod non posset datur ad quod non possumus. Si diceremus illi, rogamus te, explica magnitudinem ipsius, nonne forte hoc responderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me potest explicari. Am
Abbreviated transcription (Latin):
potest omĩa sanare. Hoc utiq agit ut sa¬
net omnia. s agit iudicio suo: nec ordinẽ sa¬
nandi accipit ab egroto. Proculdubio qͥppe
uirtus in infirmitate ꝑficitur: & ñ ei totiens o¬
ranti. aufert nescio quẽ stimulũ carnis. ꝙͦ sͥ
dicit datũ. ne magnitudine reuelationum
extollat᷑. Cetera enim uitia tantum in ma¬
lefactis ualent: sola aũ suꝑbia etiã in recte
factis cauenda ẽ. Unde ammonent᷑ illi.
ne dona dĩ sue potestati tͥbuendo. seseq ex¬
tollendo grauius ꝑeant. quã si nicħ oꝑaren¬
tur boni: quib dicitur. Cum timore & tre¬
more urãm ipsoꝵ salutẽ oꝑamini. Ds̃ enĩ
ẽ qui oꝑat᷑ in uob̃: &e uelle & oꝑari ꝓ bona

Expanded text:
potest omnia sanare, hoc utique agit, ut sapotest omnia sanare, hoc utique agit, ut sanet omnia, sed agit iudicio sno nec ordinem sanandi accipit ab aegroto. procul dubio quippuirtus in infirmitate perficitur et non ei totiens oranti aufert nescio quem stimulum carnis, quem sibi dicit datum, ne in magnitudine reuelationum extolleretur. cetera enim uitia tantum in male factis ualent, sola autem superbia etiam in recte factis cauenda est. unde ammonentur illi, ne dona dei suae potestati tribuendo seseque extollendo grauius pereant quam si nihil operarentur boni, quibus dicitur: cum timore et tremore nostram ipsorum salutem operamini; deus enim est qui operatur in nobis et uelle et operari pro bona
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscis apłm habentẽ magnitudinẽ reue¬
lationũ: & timentẽ elationis precipitium.
pendis ipsius honorem: audi qͥd ei medicꝰ
apposuerit ad tumorẽ. Et ne magnitudo¬
apło. Ne extollaris sc̃ẽ apłe. tu ne extollariᷤ
adhuc cauendum ẽ: ne extollaris ad huc ti¬
& noli altũ saꝑe. s timẽ. Audi quomͦ breuiᷤ
agnus ingrediatur: ubi aries sic ꝑielitatur.
In magnitudine inqͥt reuelationũ meaꝵ¬
ne extollar: datus ẽ mͥ stimulus carnis mee.
angłs sathane qui me colafizet. Qualem
tumorẽ timuit: qui mordacissimũ epithe¬
ma accepit: Iam gͦ mͦ dic. qd̾ tanta erat in¬
in illo iusticia: quanta ẽ in angłis scĩs. Aut
forte angłs sc̃s incelo ne extollat᷑. accipit
stimulum. angelũ sathane a quo colãfi¬
retur. Absit hoc de scĩs angłis suspicari.
Homines sumus. apłos scõs homines ag-¬
noscamus. uasa electa. s adhuc fragilia: ad¬
huc in hac carne ꝑegrinantes: nondum
in celesti patria triumphantes. Ex libro¬

Expanded text:
agnoscitis Apostolum habentem magnitudinem revelationum, et timentem elationis praecipitium. pendis ipsius honorem, audi quid medicus ei apposuerit ad tumorem: audPaulo: Ne extollaris, sancte Apostole? Tu ne extollaris, adhuc cavendum est? Tu ne extollaris, adhuc tiet noli altum sapere, sed time. Audi quomodo brevis agnus ingrediatur, ubi aries sic periclitatur. Ne magnitudine, inquit, revelationum mearum extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Qualem tumorem timuit, qui mordacissimum epithema accepit? Jam ergo modo dic quia tanta in illo erat justitia, quanta est in Angelis sanctis. An forte et angelus sanctus in coelo, ne extollatur, accipit stimulum angelum satanae, a quo colaphizetur? Absit hoc de sanctis Angelis suspicari. Homines sumus, Apostolos sanctos homines agnoscamus; vasa electa, sed adhuc fragilia; adhuc in hac carne peregrinantes, nondum in coelesti patria triumphantes. Er
Abbreviated transcription (Latin):
agat᷑ in homine. nͥ sp̃c hoĩs qͥ in ipso ẽ.
donec ueniat dñs & illuminet abscondita
denebraꝵ. &e manifestabit cogitationes cor-¬
lioꝵ. Scd̾m hoc enim dixit apłs neminẽ
qͥ in ipso ẽ: scđm qd̃ udemus in nob. Nam
scd̃m id quod credimus nec uidemꝰ. & mul¬
tos fideles ẽẽ nouimus. & multis noti su

Expanded text:
hominis qui in ipso est , donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes corliorum. Secundum hoc enim dixit Apostolus neminem  in ipso est, secundum quod uidemus in nobis; nam secundum id, quod credimus nec uidemus, et multos fideles esse nouimus et multis noti su
Abbreviated transcription (Latin):
obligat: quando dicit ꝑfilios meos. oppig¬
nerat deo filios suos: ut hoc ueniat in
caput eoꝵ quod exit de ore ipsius: si uerũ¬
uerum. si falsum falsum. Cum gͦ filios
suos. uł caput suum. uł salutẽ suã quisq
in iuratione nominans. quicqͥd nominat.
obligat deo: quantomagis quando iurat
ꝑ ipsum dm̃ : Timet enim falsum iurare
ꝑfilium suum. &e ñ timet falsum uirare
ꝑ dm suum: fortasse hoc dicens in animo
ne moriatur. Ds̃ aũ qui non moritur. & si
falsum ꝑ eũ iuretur: quid mali contingit¬
deo: bene quidem dicis. Nich mali contin¬
git deo. quando falsum iuras ꝑdm: sed
contingit mali multum tibi qui fallis
ꝓrimum. cui testem adhibes dđm¬

Expanded text:
obligat: quando dicit Per filios meos, oppigobligat: quando dicit Per filios meos, oppignerat filios suos Deo: ut hoc veniat in caput eoverum; si falsum, falsum. Cum ergo filios suos, vel caput suum, vel salutem suam quisque in juratione nominans, quidquid nominat obligat Deo; quanto magis quando pejerat per ipsum Deum? Timet enim falsum jurare per filium suum, et non timet falsum jurare per Deum suum? Fortassis hoc dicens in animo ne moriatur: Deo autem qui non moritur, etsi falsum per eum juretur, quid mali contingit? Bene quidem dicis, nihil mali contingit Deo, quando falsum juras per Deum: sed contingit mali multum tibi, qui fallis proximum, cui testem adhibes D
Abbreviated transcription (Latin):
cheon. Ergo nemo dubitat iurasse paulũ
& ne putemus eum ꝑ humanam głam
uirasse. quam habeo inquit in xꝑo iħu
dño nr̃o. Est alio loco iuratio prorsus cer¬
ueni corinthum. Et alio loco ad gala¬
thas. Quȩ aũ scribo uob̃: ecce coram d̃o
quia non mentior. Ecce iurauit apłs.
tes ipsas urationes discernere. uł potiꝰ
non intelligere. dicunt ñ eẽ uirationẽ. qñ
dicit homo. scit ds. testis ẽ ds: inuoco dm̃
suꝑ animã meam. uerum me dicere. Inuo¬
cauit in quit dm̃. testem fecit dm̃: ñ quid
uirauit: Qui hec dicunt nicħ aliud uolunt:
nͥ inuocato deo teste. mentiri. Itane uero
quisquis es praui cordis uł ꝑuersi cordis. si
saluti tue reddere quando ꝑ salutem tuam
iuras: ius filiis tuis reddere. qñ ꝑfilios tu¬
os uiras: Quod aũ ius debemus saluti nr̃ȩ.
filiis nr̃is. deo nr̃o: nisi caritatis. ueritatis.
& non falsitatis. maxime aũ ꝑ dm cum
fit. iꝑsa ẽ uera iuratio: Quia & cum dicit
quisq ꝑ meam salutem. salutẽ suã deo

Expanded text:
eum. Ergo nemo dubitet jurasse Apostolatres, et ne putemus eum per humanam gloriam jurasse quam habeo in Christo Jesu Domino nostro. Est alio loco juratio prorsus cerveni Corinthum . Et alio loco ad Galatas: Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior . CAPUT VI. tes ipsas jurationes discernere, vel potius non intelligere, dicunt non esse jurationem, quando dicit homo: Scit Deus, testis est Deus, invoco Deum supra animam meam verum me dicere. Invocavit, inquit, Deum, testem fecit Deum; nunquid juravit? Qui haec dicunt, nihil aliud volunt, nisi invocato Deo testem mentiri. Itane vero qsaluti tuae reddere, quando per salutem tuam juras: jus filiis tuis reddere, quando per filios tuos juras? Quod autem jus debemus saluti nostrae, filiis nostris, Deo nostro, nisi charitatis, veritatis, et non falsitatis? Maxime autem cum per Deum fit, ipsa est vera juratio. Quia et cum dicit quisque Per meam salutem, suam Deo
Abbreviated transcription (Latin):
infr̃e. Alioquin filii ur̃i immundi ẽẽnt nc̃
aũ scĩ sunt. Non opinor qͥsꝙͣ tam infidelit̃
intelligit. qd̃libet in his uerb̃ intelligat.
xꝑiana fuerit uxor eiꝰ. neq iam baptizari
oportere & ad pectatoꝵ remissionẽ ꝑuenis¬
se. & in regnum cȩloꝵ ẽẽ intraturũ: qͥa scĩ

Expanded text:
in fratre; alioquin filii uestri inmundi essent, nunc in fratre; alioquin filii uestri inmundi essent, nunc autem sancti sunt. non, opinor, quisquam tam infideliter intellegit, quodlibet in his uerbis intellegat, anum, quia christiana fuerit uxor eius, neque iam baptizari oportere et ad peccatorum remissionem iam peruenisse et in regnum caelorum esse in
Abbreviated transcription (Latin):
Don unius modi ẽ sc̃ĩficatio. Nam & cathe¬
cuminos scdm quendam modum suũ ꝑ
signum xꝑi. & orationem manꝰ imposi¬
cibos. quib ad necessitatẽ sustentande uitȩ
corpꝰcula refecturi. Sicut gͦ ista ciboꝵ scĩfica¬
tio ñ efficit. ut qd̾ in os intrauerit. ñ in uen¬
trem uadat. & insecessum emittat᷑ ꝑ corrup¬
tionẽ. qua omnia t̾rena soluunt᷑. unde &
ad illam escam quȩ ñ corrumpitur nos dñs
exhortat᷑. ita scĩficatio cathecumini si ñ fu̾it
baptizatus. ñ ei ualet ad intrandũ regnũ
celoꝵ: aut ad peccatoꝵ remissionẽ. Ac ꝑ hoc
& illa scĩficatio cuiuse̾q modi sit ꝙͣ in filiiᷤ
fidelium ẽẽ dixit apłs: ad istam de baptis¬
mo. & de peccati origine uł remissione que¬
stionẽ. omnino ñ ꝑtinet. Nam & coniuges
infideles inconiuigib fidelib scĩficari dixit.
eoipso loco: ita loquens. Sc̃ificat᷑ enĩ uir in¬
fidelis inuxore: & scĩficatur mulier infideł

Expanded text:
on unius modi est sanctificatio; nant et catechumenos secundum quendam modum suum per signum Christi et orationem manus inposicibos, quibus ad necessitatem sustentandae uitae corpuscula refecturi. sicut ergo ista ciborum sanctificatio non efficit, ut quod in os intrauerit non in uentrem uadat et in secessum emittatur per corruptionem, qua omnia terrena soluuntur, unde et ad aliam escam, quae non corrumpitur, nos dominus exhortatur, ita sanctificatio catechumeni, si non fuerit baptizatus, non ei ualet ad intrandum regnum caelorum aut ad peccatorum remissionem. ac per hoc et illa sanctificatio, cuiuscumque modi sit, quam in filiis fidelium esse dixit apostolus, ad istam de baptismo et de peccati origine uel remissione quaestionem omnino non pertinet. nam et coniuges infideles in coniugibus fidelibus sanctificari dicit eo ipso loco ita loquens: sanctificatur enim uir infidelis in uxore et sanctificatur mulier infidelis
Abbreviated transcription (Latin):
ersonam eius gerebat moyses. & ideo
uelum ante se ponebat quando lo¬
quebatur popło: quia quamdiu illi in¬
lege carnalib gaudiis & uoluptatib de¬
diti erant. & regnum terrenum querebait.
uelamen positum erat contra faciem eoꝵ:
ne uiderent xꝑ̃m in scͥpturis. Ablato enĩ
uelamine. postea quam passus ẽ dñs. uisa
sunt secreta templi

Expanded text:
ersonam ejus gerebat Moyses, et ideo velum ante se ponebat, quando loquebatur popLege carnalibus gaudiis et voluptatibus dediti erant, et regnum terrenum quaerebant, velamen positum erat contra faciem eorum, ne viderent Christum in Scripturis. Ablato enim velamine, posteaquam passus est Dominus, visa sunt secreta templi
Abbreviated transcription (Latin):
eddit etiam rationẽ cur fieri ñ expedi¬
at. quãuis liceat. Qd enim scis inqͥt
mulier si uirũ saluum facies: aut uñ scis
uir. si uxorẽ saluã facies: Cum enĩ suꝑiꝰ dix¬
isset. scĩficat᷑ ẽ enim uir infidelis in uxore. &
scĩficata ẽ mulier infidelis in fr̃e. hoc est in
xꝑiano. alioqͥn filii ur̃i inqͥt immundi eẽn.
nunc aũ scĩ sunt: si ad lucrandos conuges
les coniuges dimitti afidelib causa euident̃
exp̃ssa ẽ. Non enim ꝓpt uincłũ cũ talib con¬
ab infidelib conuigib apłs uetat. Multa st̃
aũ facienda ñ iubente lege. s lib̾a caritate:
& ea st̃ in nr̃is officiis gratiora:. quȩ cũ liceret
nob̾ &̃ non impendere. tñ causa dilectionis
impendimꝰ. Unde pͥor ipse dñs cũ se tͥbutũ
ñ debere monstrasset: soluit tñ. ne scandaliza
ret eos qͥb ad et̾nam salutẽ gerens hominẽ.
liber sim ex om̃ib om̃ium seruũ me feci ut
plures lucrifac̾em: cũ paulo suꝑiꝰ dixisset

Expanded text:
eddit etiam rationem cur fieri non expediat, quamuis liceat. quid enim scis, inquit, mulier, si uirum saluum facies? aut unde scis, uir, si uxorem saluam facies? cum etiam superius dixisset: sanctificatus est enim uir infidelis in uxore, et sanctificata est mulier infidelis in fratre, hoc est in christiano, alioquin filii uestri, inquit, inmundi essent; nunc autem sancti sunt. sic ad lucrandos coniugesles coniuges dimitti a fidelibus, causa euidenter expressa est. non enim propter uinculum cum talibus conab infidelibus coniugibus apostolus uetat. Multa sunt autem facienda non iubente lege, sed libera caritate; et ea sunt in nostris officiis gratiora, quae cum liceret nobis etiam non inpendere, tamen causa dilectionis inpendimus. unde prior ipse dominus, cum se tributum non debere moret eos quibus ad aeternam salutem gerens hominem cliber sim ex omnibus, omnium servum me feci, ut plures lucrifacerem. Cum paulo superius dixisset:
Abbreviated transcription (Latin):
suis stipendiis umꝗͣ: Quis plantat uineã: &
de fructu eiꝰ ñ edit: Quis pascit gregẽ: & de
lacte gregis ñ ꝑcipit: Et paulopost. Si alii
inquit potestatis ur̃ȩ participant: ñ magis
nos: S ñ sumus usi hac potestate: s omĩa
toleramꝰ. ne qd impedimentũ demꝰ eugł̃io
erit. ut euangłizans. sine sũptu ponã euan¬
głium: ut ñ abutar potestate mea in eugłio:
Continuoq subiunxit.: qd pauloante cõme¬
moraui. Cum enim lib̃ sim ex omĩb. omĩ¬
um me seruum feci: ut plures lucrifacerem.

Expanded text:
ndiis unquam? Quis plantavit vineam, et de fructu ejus non edit? Quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit? Et paulo post: Si alii, inquit, potestatis vestrae participant, non magis nos? Sed non sumus usi hac potestate, sed omnia toleramus, ne quod impedimentum demus Evangelioerit? ut euangelizans sine sumptu ponam euangelium, ut non abutar potestate mea in euangelio. continuoque subiungit quod paulo ante commemoraui: cum enim liber sim ex omnibus, omnium me seruum feci, ut plures lucrifacerem.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq a deo. Quanta erit illa felicitas: ubi
nullum erit malum. nullum latebit bonũ:
Uacabitur d̃i laudib: qui erit omĩa in oĩb.
Nã qͥd aliud agat᷑. uͥ neq ulla desidia cessabi¬
tur. neq ulla indigentia laborabit᷑: nescio.
Ammoneor etiam sco cantico ubi lego. uel
audio. beati qui habitant in domo tua:
in scła scłoꝵ laudabunt te. Qs enĩ te discer

Expanded text:
PERPETVO. Quanta erit illa felicitas, ubi nullum erit malum, nullum latebit bonum, uacabitur dei laudibus, qui erit omnia in omnibus! nam quid aliud agatur, ubi neque ulla desidia cessabitur neque ulla indigentia laborabitur, nescio. admoneor etiam sancto cantico, ubi lego uel audio: beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te. omnia membr
Abbreviated transcription (Latin):
dum. ne quisquam arbitretur quod ea non
oꝑetur pater & filius: cum in eis oꝑib comme¬
morauerit & donationes curationũ. & oꝑati¬
ones uirtutum: iitiq ubi est & expulsio de¬
monioꝵ. Cum uͦ adiungit & dicit. diuidens
diuiduam: Ergo hec ita dicuntur. ut tñ in se¬
parabilis intelligatur oꝑatio trinitatis: ita
ut cum oꝑatio patͥs dicitur. ñ eam sine filio
& sꝑu sc̃o intelligat᷑ oꝑari: & cum oꝑatio filii.

Expanded text:
t ne quisquam arbitretur, quod ea non operetur Pater et Filius, cum in eis operibus commemoraverit et donationes curationum, et operationes virtutum, ubi est utique et expulsio daemoniorum. Cum vero adjungit et dicit, Dividens dividuam? Si ergo haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intelligatur operatio Trinitatis; ita ut cum operatio Patris dicitur, non eam sine Filio et Spiritu sancto intelligatur operari; et cum operatio Filii,
Abbreviated transcription (Latin):
us filio. quam sua uoluntate aliqͥd oꝑari.
& ad hoc ꝑtinere quod dictum est in sꝑu scõ
in sꝑu sc̃o eicio. tamquam diceretur spũ scõ
cicio. Solent quippe ita loqui seripturȩ: in¬
terfecerunt ingladio. id est gladio. Succen¬
derunt in igni: id ẽ igni. Et accepit iħe cul¬
tros petrinos. in quib circumcideret filios isrł.¬

Expanded text:
et Filio, quam sua voluntate aliquid operari; et ad hoc pertinere quod dictum est, In Spiritu sancto In Spiritu sancto ejicio, tanquam diceretur, Spiritu sancto ejicio. Solent quippe ita loqui Scripturae, Interfecerunt in gladio: id est, gladio. Succenderunt in igni : id est, igni. Et accepit Jesus cultros petrinos, in quibus circumcideret filios Isr
Abbreviated transcription (Latin):
sic dñs iħ c xꝑc medicus & saluator nr̃. in
desꝑato qͥ ꝑsecutor eccłiȩ fuit. ostendit
magnitudinẽ artis suȩ: ut ñ solũ eum
xꝑianum faceret. s & apłm: nec tantum
apłm. s sicut ipse dicit. plus omĩb labora
ꝓferuntur ab errantib sub nomine ipsoꝵ.
ab eccłia. Alii aũ qui scripserunt: nec tantũ.
nec tanta grã scripsert̃. Cum gͦ eẽt mag¬
ne gr̃e. & magna dona meruisset ado. qͥd
ne extollar. Intenditis: Rem tremendã
uobis dico. Propt̃ magnitudinẽ in qͥt reue¬
lationũ. ne extollar: datus ẽ mͥ stimulus car¬
nis meȩ. angłs sathane qui me colafiret.
Quid est hoc fr̃s : Ne extolleret᷑ tamquã
iuuenis: colafizabatur tãꝙͣ puer. Et a qͦ
Ab angło sathane. Qͥd ẽ hoc: Dolore quodã
corꝑis traditur exagitatꝰ uehem̃t. Dolores
aũ corpoꝵ plerũq immitunt᷑ ab angłis satha¬
ne: s hoc ñ possunt nͥ ꝑmissi. Nã & iob sc̃s

Expanded text:
ator noster, in desperato, qui persecutor Ecclesiae fuit, ostendit magnitudinem artis suae, ut non solum eum christianum faceret, sed et apostolum; nec tantum apostolum, sed sicut ipse dicit, plus omnibus illis laborarproferuntur ab errantibus sub nomine ipsorumab Ecclesia. Alii autem qui scripserunt, nec tantum, nec tanta gratia scripserunt. Cum ergo esset magnae gratiae, et magna dona meruisset a Deo, qu revelationum ne extollar.» Intendite, rem tremendam vobis dico: «Propter magnitudinem,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Quid est hoc, fratres? Ne extolleretur tanquam juvenis, colaphizabatur tanquam puer. Et a quo? Ab angelo satanae. Quid est hoc? Dolore quodam corporis traditur exagitatus vehementer: dolores autem corporum plerumque immittuntur ab angelis satanae; sed hoc non possunt nisi permissi. N
Abbreviated transcription (Latin):
aut sine quo male ẽ illic. Tutior est enum
in corpore digitus sanus: quam lippiens ocłs.
Digitꝰ exigua q̃ damres ẽ ocłs magnifica. multũ
potest: et tam̃ melius ẽ digitum eẽ & sanũ
eẽ: quã ocłm eẽ &e ꝑturbari. lippire. excecari.
Non gͦ querat quisq in corpore xpi nͥ sanita¬
tem. Scdm sanitatem. habeat fidem. Ex fi¬
de mundatur cor eiꝰ. Ex mundatione cordi:
uidebit illam faciem de qua dictũ ẽ. Beati
cõmemorans ait. Contritus ẽ malleus
uniuersȩ t̾rȩ. Malleum unuisȩ t̾re. diabo¬
lum uoluit intelligi. De ipso malleo in
des dei. uidete quemadmodũ audeo dicere
fr̃s mei: de isto malleo aẽ apłs tundebat᷑
In magnitudine in qͥt reuelationũ ne ex¬
tollar: datus ẽ mͥ stimulus carnis meȩ. an

Expanded text:
aut sine quo male est illic. Tutior est enim aut sine quo male est illic. Tutior est enim in corpore digitus sanus, quam lippiens oculus. Digitus exigua quaedam res est; oculus magnifica, multum potest: et tamen melius est digitum esse et sanum esse, quam oculum esse et perturbari, lippire, excaecari. Non ergo quaerat quisque in corpore Christi nisi sanitatem. Secundum sanitatem habeat fidem; ex fide mundatur cor ejus , ex mundatione cordis videbit illam faciem de qua dictum est, «Beati commemorans ait: «Contritus est malleus universae terrae» . Malleum universae terrae, diabolum voluit intelligi. De ipso malleo in des Dei. Videte quemadmodum audeo dicere, fratres mei, de isto malleo etiam Apostolus tundebatur: «In magnitudine,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis me