comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
edit ⁊ aliud iulianꝰ uecordiȩ xxi¬
suȩ ac leuitatis inditiũ. Nam cũ
daphnis in suburbano antyochiȩ. iuxta
fontẽ castaliũ litar& apollini. ⁊ nulla
ex his quȩ querebat responsa suscipet.
causasq silentii ꝑcunctaret᷑ a sacerdoti.¬
bus demonis: auunt. babile martyris
sepulchrũ ꝓpe asfistere. ⁊ ido responsa
ñ reddi. Tum ille uenire galileos. hoc
enĩ nomine nros appellare solitꝰ erat:
& auferre sepulchrũ martyris iubet. Igit
gines. iuuenesq immensa exultatione suẽ¬
cincti. trahebant longo agmine archam
martyris: psallentes sũmis clamorib. & cũ
exultatione dicentes. Confundant᷑ om̃s qͥ
adorant sculptilia: & qui głant᷑ in simii¬
lachris suis. Hȩc inaurib ꝓfani pͥncipis
ꝑ sex milia passuũ. tanta exultatione psal¬
lebat om̃is ȩccłia: ut cȩlũ clamorib resul¬
taret. Unde ille in tantã iracundiȩ ra-¬
biem deductꝰ ẽ: ut altera die comp̾hen¬
carcerẽ. ac pęnis & cruciatib affici. Qd¬

Expanded text:
edit et aliud Julianus vecordiae suae ac levitatis indicium. Nam cum Daphnis in suburbano Antiochiae juxta fontem Castalium litaret Apollini, et nulla ex his quae quaerebat, responsa susciperet, caussasque silentii percontaretur a sacerdotibus daemonis, aiunt, Babylae martyris sepulcrum prope adsistere, et ideo responsa non reddi. Tum ille, venire Galilaeos hoc enim nomine nostros appellare solitus erat et auferre sepulcrum martyris jubet. Igitur gines, juvenesque immensa exultatione succincti, trahebant longo agmine arcam Martyris, psallentes summis clamoribus, et cum exultatione dicentes: Confundantur omnes qui adorant sculptilia, et qui confidunt in simulacris suis . Haec in auribus prophani Principis per sex millia passuum tanta exultatione psallebat omnis Ecclesia, ut coelum clamoribus resultaret. Unde et ille in tantam iracundiae rabiem deductus est, ut altera die comprehencarcerem, ac paenis et cruciatibus affici.
Abbreviated transcription (Latin):
nus ablata sanitati restituit᷑: & iterum
ppłs indi laudib exultans attollit᷑. His
& aliis p̾claris signis caput ex inuentũ
ab om̃ib honorat᷑ ÷ & hȩc dies in honore
eiꝰ ab om̃i ppło uenerat᷑ : ut ꝑ eum cãpiti
xp̃o inserat᷑. Qͦd aũ caput eiꝰ a monachiᷤᷤ
inuenit᷑: infesto scĩ Mathiȩ apłi recoli

Expanded text:
nus ablata sanitati restituitur, et iterum nus ablata sanitati restituitur, et iterum populus in Dei laudibus exultans attollitur. His et aliis praeclaris signis caput ejus hodie inventum ab omnibus honoratur, et haec dies in honore ejus ab omni populo veneratur ut per eum capiti Christo inseratur. Quod autem caput ejus a monachis inveni
Abbreviated transcription (Latin):
aligͦt tempꝰ beatꝰ baptista cuidã religioso
apparuit: caput suũ in eadem ciuitate ẽẽ
humatũ aꝑuit. Hic uidebat in sompns
rare ppłm. Baptrzati uͦ. in alba ueste ꝑ
portã clarissimã egrediebant᷑: & ã uiris
splendidis in amena loca recipiebant᷑. Qͦ
dum ipse accedit: sc̃s eum leta facie intu¬
ens. indicat qualit̾ eo caput suũ uenerit.
& qͦ in loco conditũ sit. Qui ep̃o hec omĩa
pandit: ȩp̃c uͦ indicto ieiunio. cũ clero
& ppło ad locũ tendit. Oratione itaq fac¬
ta. caput in urna inueniunt: d̾o oĩpo¬
tenti grãs referunt: cũ hymnis ad ȩccłiam
deferunt. Guitȩ & eñ sangͥnis de eo cade¬
bant: sicuti ea hora qua abscisũ fuerat.
Cumq qͥdam de clero ꝓtenta manu diceret.
manꝰ eiꝰ cũ brachio riguit: totꝰq popłs
laudans dm̃ timuit. ꝓcessione aũ facta.
clericꝰ ante uenerandũ caput ꝓst̾nitur:
se reu̾ uocib ⁊ fletib fatet᷑. Orantiq ma¬

Expanded text:
aliquot tempus beatus Baptista cuidam religioso aliquot tempus beatus Baptista cuidam religioso apparuit, caput suum in eadem civitate esse humatum aperuit. Hic videbat in somnis zare populum; baptizati vero in alba veste per portam clarissimam egrediebantur et a viris splendidis in amoena loca recipiebantur. Quo dum et ipse accedit, sanctus eum laeta facie intuens indicat ei qualiter caput suum eo venerit et quo in loco conditum sit. Qui episcopo haec omnia pandit, episcopus vero indicto jejunio cum clero et populo ad locum tendit. Oratione itaque facta caput in urna inveniunt, Deo omnipotenti gratias referunt, cum ymnis ad ecclesiam deferunt. Guttae etenim sanguinis de eo cadebant sicut ea hora cum abscissum fuerat; cumque quidam de clero protenta manu diceret qmanus ejus cum brachio riguit totusque populus laudans Deum timuit. Processione autem facta, clericus ante venerandum caput prosternitur, se reum vocibus et fletibus fatetur, orantique ma
Abbreviated transcription (Latin):
głosis miracłis clarificat᷑. Postꝗͣ. eñ ultio
sanguinis seruoꝵ dĩ in ꝯspectu eiꝰ int̾iuit.
⁊ sanguinẽ eoꝵ requirere recordat᷑: ihero¬
soluna a gentib. totaq regio. ferro⁊ igne
uastat᷑: ac denuo ꝯstructa. ob xp̃i loca a
fidelib frequentat᷑. Duob gͦ monachis
aduenientib. sc̃s baptista reuelat. ubi ca-¬
put suũ absconsũ lateat. Qͥ designatũ
locũ effodiunt: caput inuenientes. cũ gaudie
entibꝰ cũ capite fugã iniit: p̃tiosumq
thessaurũ inedissam ciuitatẽ detulit. Q
pͥdem obdiu̾sa infortunia patrios fines
excesserat: s nc̃ ob meritũ sc̃i iob̃is. diui¬
tiȩ ei undiq affluebant. Qui hoc sentiens.
cȩleste monile in domo sua celauit: cum¬
digno honore cotidie adorauit: moriensq
soli successori hereditatis indicauit: qͥ simi-¬
lit̾ debitũ honorẽ scõ impendere curauit.
Deinde paulatĩ caput a successorib negligit᷑:
locꝰq ab habitatorib uacuus reodit᷑. Post

Expanded text:
aculis clarificatur. Postquam enim ultio sanguinis servorum Dei in conspectu ejus introiit et sanguinem eorum requirere recordatur, Hierosolima a gentibus totaque regio ferro et igne vastatur ac denuo constructa ob Christi loca a fidelibus frequentatur. Duobus ergo monachis advenientibus, sanctus Baptista revelat ubi caput suum absconsum lateat. Qui designatum locum effodiunt, caput invenientes cum gaudio entibus cum capite fugam iniit preciosumque thesaurum in Edissam civitatem detulit. Qui pridem ob diversa infortunia patrios fines excesserat, sed nunc ob meritum sancti Johannis diviciae ei undique affluebant; qui hoc sentiens, coeleste monile in domo sua celavit, condigno honore cottidie adoravit, moriensque soli successori haereditatis indicavit, qui similiter debitum honorem sancto impendere curavit. Deinde paulatim caput a successoribus neglegitur locusque ab habitatoribus vacuus redditur. Post
Abbreviated transcription (Latin):
Bartholomeꝰ. ut bos excoriat᷑. Laurentiꝰ.
ut piscis assat᷑. Quidam secto uentre im¬
quib pudenda ferreis pectinib punctun
transfigunt᷑. S hiqͥ ita hic ab impiis
habiti sunt ludibrio. de abyssis t̾rȩ ab
angłis educti sunt cũ iubilo: & in et̾na
gła excepti st̃ cũ scõꝵ tripudio. Sc̃s autẽ

Expanded text:
Bartholomaeus ut bos excoriatur; Laurentius Bartholomaeus ut bos excoriatur; Laurentius ut piscis assatur. Quidam secto ventre, imquibusdam pudenda ferreis pectinibus punctim transfiguntur. Sed hii qui ita hic ab impiis habiti sunt ludibrio, de abyssis terrae ab angelis educti sunt cum jubilo et in aeterna gloria excepti sunt cum sanctorum tripudio. Sanctus aute
Abbreviated transcription (Latin):
uis docte saltauisset: rex puellȩ urat.
qd̃ qͥcquid ab eo petat. accipiat. Quȩ per¬
suasu matͥs. caput iolns petit: qd̃ ꝓtinꝰ
abscisum. rex indisco afferri p̃cepit: accep¬
tumq puella matͥ dedit. Porro corpꝰ eius
a discipłis in samaria sepelit᷑⁊ caput uͦ a
regina inturre stratonis. t̾ra altrꝰ cooꝑitur:
metuens ne si corꝑi iungeret᷑. denuo resur-¬
geret: atq regẽ de incestu sollicitaret. Cuiꝰ
arpꝰ a sarracenis postea effodit᷑ : igni cõbu¬
ritur: cinisq ꝑ agros spargit᷑. Pensandũ ẽ
frs dilectissimi. qntas tͥbulationes. multas
⁊ malas. dñs electos suos in ista uita pati
ꝑmittt: & qualit̃ eos de abyssis t̾re edii¬
cat. & cũ quanta gła eos suscipiat. Ecce int̾
natos mulierũ maior. ob incestũ cathe¬
nat᷑ incarcerat᷑. decollat᷑. saltatrici pͥmum
datur: corpꝰ eiꝰ obludibriũ concrematur.
tuitur: uersis pedib ut canis suspendit᷑.

Expanded text:
vis docte saltavisset, rex puellae jurat vis docte saltavisset, rex puellae jurat quidquid ab eo petat, accipiat. Quae persuasu matris caput Johannis petit, quod protinus abscisum rex in disco afferri praecepit, acceptumque puella matri dedit . Porro corpus ejus a discipulis in Samaria sepelitur, caput vero a regina in turri Stratonis terra altius cooperitur, metuens, si corpori jungeretur, denuo resurgeret atque regem de incesto sollicitaret. Cujus corpus a Sarracenis postea effoditur, igni comburitur cinisque per agros spargitur. Pensandum est, fratres karissimi, quantas tribulationes multas et malas Dominus electos suos in ista vita pati permittat, et qualiter eos de abyssis terrae educat, et cum quanta gloria eos suscipiat . Ecce enim inter natos mulierum major ob incestum catenatur, incarceratur, decollatur, saltatrici praemium datur, corpus ejus ob ludibrium concrematur. tuitur, versis pedibus ut canis suspenditur;
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit: in refrigerio erit. Sc̃s iohannes qͥ
hic inualle lac̾marum. magna p̾ssura p̃¬
mebat᷑: dũ ab herode morte p̃occupat᷑. in
refrigerio cũ abraham ab angustia lib̾at᷑.
Tres herodes legunt᷑: unꝰ sub qͣ nato dño
pueri occidunt᷑. Alt̾ huiꝰ filiꝰ. a qͦ ioħes
decollat᷑: terciꝰ. filiꝰ archelai.ã qͦ iacobus
Tercr qͥ petrũ comp̃hendit: ab angło ꝑcus¬
sus interiit. Philippꝰ itaq filiꝰ pͥmi hero¬
dis fr̃ archelai. arethȩ regis filiam. uxorẽ
duxerat. qua ei herodes fr̃ suus abstule¬
rat: ob quã rem eum ioħes arguebat.
Dum aũ ppłs undiq ad iohannẽ conflue¬
ppł̃o exosus fieret. eũq regno ob incestũ
pelleret. iohannẽ tenuit: & uinctũ in carce¬
rem posuit. Quẽ adultera occidere uoluit:
s qͦ nam pacto id aggredi possit. inuenire
ũ potuit. Quadã itaq die dũ mechꝰ rex.
ob natałe sui grande conuiuiũ siuis pͥncipib
instruxisset ÷ filiaq meretricis corã conui¬

Expanded text:
fuerit, in refrigerio erit . Sanctus Johannes, qui in hac valle lacrimarum magna pressura premebatur, dum ab Herode morte praeoccupatur in refrigerio cum Abraham ab angustia relevatur. Tres Herodes leguntur; unus sub quo, nato Domino, pueri occiduntur; alter, hujus filius, a quo Johannes decollatur; tercius, filius Aristoboli, a quo Jacobus tercius, qui Petrum comprehendit, ab angelo percussus interiit. Et Philippus itaque, filius primi Herodis, Archelai Arethe regis filiam uxorem duxerat, quam ei Herodes frater suus abstulerat, ob quam rem eum Johannes arguebat. Dum autem populus undique ad Johannem conflues fo 230 populo exosus fieret, eumque regno ob incestum pelleret, Johannem tenuit et vinctum in carcerem posuit. Quem adultera occidere voluit, sed quonam pacto id aggredi posset invenire non potuit. Quadam itaque die dum moechus rex ob natalem sui grande convivium suis principibus instruxisset, filiaque meretricis coram convi
Abbreviated transcription (Latin):
ueris & autumpni ȩquis spatiis direnita.¬
sollempnitas post uesꝑam. qͣndo luna soli
opposita ẽ regione dep̾hendit᷑. sicut etiã
ocłis ꝓbare licet: inuenit᷑ utiq uernalis
ȩq̃ noctii partẽ sol obtinens: luna uͦ e con¬

Expanded text:
veris et autumni aequis spatiis dirempta,solemnitas post vesperam, quando luna soli apposita e regione deprehenditur, sicut etiam oculis probare licet, invenitur utique vernalis aequinoctii partem sol obtinens, luna vero e con
Abbreviated transcription (Latin):
rus. aliusq macharr. atq eraclides ⁊ p̃ a¬
bos antonii discipłi. ꝑ egyptum ⁊ maxime
in nitrie deserti partib habebant᷑: uiri qͥ
consortiũ uitȩ & actuũ ñ cumcęt̾is morta¬
lib. s cum suꝑnis angłis habere credebant᷑

Expanded text:
rus, aliusque Macarius, atque Heraclides, et Parus, aliusque Macarius, atque Heraclides, et Pambus Antonii discipuli per Aegyptum, et maxime in Nitriae deserti partibus habebantur viri, qui consortium vitae et actuum, non cum caeteris mortalibus, sed cum supernis angelis haber
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ suaꝵ participẽ & sociũ delegit: Sed
cius uͦ tamꝙͣ mat̾ia sͥ crudelitatis ablata.
seuior erga cȩt̾os efficiebat᷑: & ita ibat in san¬
guinẽ. ut ne spẽm qͥdem aliquã religionis
seruare uide̾t᷑: cuiꝰ pͥmo ingressu. tanta
& tam turpia in uirgines. & continentes
ȩccł̃iȩ gesta st̃: quȩ nec in ꝑsecutionib gen¬
tiliũ memorant᷑. Inde post fugas ciuiũ & exi
arma ꝯu̾tit. Uastat heremũ. ⁊ bella quies¬
centib indicit: tͥa milia simul. aut eo am¬
solitaria habitatione. obpugnare parit ag¬
greditur. Mittit armatã equitũ ac peditũ
manũ: tribunos. p̾positos. ⁊ belloꝵ duces.
tamqͣ. adu̾sum barbaros pugnaturos elegit:
Qui cũ uenissent. nouã belli spetiem uident:
hostes suos gladiis obiectare ceruices: & m¬
chil aliud dicere. nͥ amice ad qd̃ uenisti. iiui¬
en idem tempꝰ patres monachoꝵ uitȩ
&. antiqͥtatis merito. Machariꝰ & isido¬

Expanded text:
tionum suarum participem et socium delegit. Sed tionum suarum participem et socium delegit. Sed cius vero tanquam materia sibi crudelitatis oblata, saevior erga caeteros efficiebatur. Et ita ibat in sanguinem, ut ne speciem quidem aliquam religionis servare videretur, cujus primo ingressu tanta et tam turpia in virgines et continentes Ecclesiae gesta sunt, quae nec in persecutionibus Gentilium memorantur. Inde post fugas civium et exilarma convertit. Vastat eremum, et bella quiescentibus indicit. Tria millia simul, aut eo amsolitaria habitatione dispersos oppugnare pariter aggreditur. Mittit armatam equitum ac peditum manum: Tribunos, Praepositos, et bellorum duces, tanquam adversum Barbaros pugnaturus elegit. Qui cum venissent, novam belli speciem vident, hostes suos gladiis objectare cervices, et nihil aliud dicere, nisi: Amice, ad quid venisti? er idem tempus patres monachorum vitae et antiquitatis merito, Macarius et Isido
Abbreviated transcription (Latin):
ost hunc ualentinianus imꝑium sus¬
crpit. qͥ ꝓ fide nr̃a a uliano militia
fuerat ex pulsꝰ. s compleuit in illo dñs qd̃
ꝓmisit. plus etiã ꝙͣ. centupla in p̃senti scło
restituens ei Nam qͥa militiam ꝓxp̃o re¬
regni assumit frẽm ualentẽ: & sibi quidẽ
occiduas partes delegit: illi aũ orientales
religͥt. S ualens fauendo hereticis: abiit
in uiam patrũ suoꝵ: Nam & ep̃os dele¬
git in exiliũ: & prb̃os. ac diaconos. & mo¬
nachos. tatiano alexandriȩ p̾sidente usq
ad torm̃ta deduxit. & ignib tradidit: mul¬
taq nefanda & crudela in ȩccłiam di mo¬
litus ẽ. S: hȩc omĩa pt᷑ athanasii obitum.
Nam illo suꝑstite uelut diuina quadã uir¬
tute ꝓhibitꝰ: cum dibacaret᷑ incȩt̾os. in il¬
lum nichil ausꝰ est triste committere: in
anno sac̾docii sui athanasiꝰ pt᷑ multos agõ¬
nes. multasq patientiȩ coronas. quieuisset
in pace: sciscitatꝰ de successore. petrũ tͥbula¬

Expanded text:
ost hunc Valentinianus imperium suscepit, qui pro fide nostra a Juliano militia fuerat expulsus. Sed complevit in illo Dominus quod promisit, plus etiam quam centupla in praesenti seculo restituens ei. Nam quia militiam pro Christo reregni assumsit fratrem Valentem, et sibi quidem Occiduas partes delegit, illi autem Orientales reliquit. Sed Valens favendo haereticis, abiit in viam patrum suorum. Nam et Episcopos egit in exilium, et Presbyteros, ac Diaconos, et Monachos Tatiano Alexandriae praesidente usque ad tormenta deduxit, et ignibus tradidit. Multaque nefanda et crudelia in Ecclesiam Dei molitus est. 269 Sed haec omnia post Athanasii obitum. Nam illo superstite, velut divina quadam virtute prohibitus, cum debaccharetur in caeteros, in illum nihil ausus est triste committere. CAPanno sacerdotii sui Athanasius, post multos agones multasque patientiae coronas quievisset in pace, sciscitatus de successore, Petrum tribula
Abbreviated transcription (Latin):
eũ cuiꝰ fide ignoras: At si tͥ aliqͥs de me
alit̾ indicauit. audi fidem meam: & tͥ
ipsi magis quã aliis crede. Tum ille. Desi¬
ne inqͥt o luci dolosis tuis me qͦq imagi¬
nib aggredi. Bene mͥ nota ẽ fides tua qͣ.¬
ꝓtestant᷑ seruidĩ ꝑ metalla dampnati: ep̃i in
ex iliũ trusi: prb̃i ⁊ diaconi. extra xp̃iani
nominis habitacula relegati: bestiis alii.
alii etiam ignib traditi. Numquid potest
uerior eẽ fides quȩ aurib capit᷑: quã quȩ
ocłis uidet᷑: Apud me certũ est: qd̃ qͥ xp̃o
recte credunt. ista ñ faciunt. & ita maiore
dedecore deformatꝰ: qm̃ ꝑurgebat necessitas
rei publice consulendi. compulsꝰ ẽ acqͥescere.
ut ab ep̃is qͦs mnexiliũ truserat sacerdotiũ
sumeret. Quo suscepto: ⁊ gentis ferocissi¬
mȩ pacẽ obtinuit: & fidi catholicȩ custo

Expanded text:
eum, cujus fidem ignoras? Aut si tibi aliquis de me eum, cujus fidem ignoras? Aut si tibi aliquis de me aliter indicavit, audi fidem meam, et tibi ipse magis quam aliis crede. Tunc ille: Desine, inquit, o Luci, dolosis tuis me quoque imaginibus adgredi. Bene mihi nota est fides tua, quaotestantur servi Dei per metalla damuati, Episcopi in exilium trusi, Presbyteri, diaconi extra Christiani nominis habitacula relegati, bestiis alii, alii etiam ignibus traditi. Nunquid potest verior esse fides quae auribus capitur, quam quae oculis pervidetur? Apud me certum est, quod qui Christo recte credunt, ista non faciunt. Et ita majore dedecore deformatus quoniam perurgebat necessitas Reipublicae consulendi compulsus est adquiescere, ut ab Episcopis quos in exilium truserat, sacerdotium sumeret. Quo suscepto, et gentis ferocissimae pacem tenuit, et fidei catholicae custo
Abbreviated transcription (Latin):
infugam: oratã pacẽ ñ alit̾ se amplex uram
ꝓmittit. nͥ moyses qͥdam nomine monachꝰ.
gentis suȩ ordinaret᷑ ep̃c. Qui in heremo
partib suis ꝓpinqua. uitã solitariam du¬
cens: meritis ⁊ uirtutib ac signis. quȩ fa¬
ciebat ds ꝑ illũ. magnifice innotuerat.
Petitio eiꝰ pͥncipi indicata romano: sine ulla
dilatione iubet᷑ impleri aducib nrĩs qͥ
ibi infelicit̾ pugnauerant. Captꝰ moy ses:
ad sacerdotiũ suscipiendũ. alexandriam
ex more deducit᷑. Ad est lucius: cui ordi¬
nandi deferebat᷑ offitiũ. Quo uiso: moyseᷤᷤ
p̃sentib ducib qͥ ꝑurgebant ⁊ popłis ait:
Ego quidẽ me ñ eẽ dignũ tanto sacerdotio
iudico. uerũtam̃ si aliqua in me licet in¬
digno diuina dispensatio putat᷑ ex plenda.
ñ initiet manꝰ. Cumq luciꝰ tam graui
nota mustũ se uidera mnocłis plurimoꝵ:
quare inqͥt o moyses tam facile condẽpnaᷤᷤ

Expanded text:
in fugam, orata pacem, non aliter se amplexuram in fugam, orata pacem, non aliter se amplexuram promittit, nisi Moyses quidam nomine, monachus, genti suae ordinaretur Episcopus. Qui in eremo partibus suis propinqua vitam solitariam ducens, meritis et virtutibus ac signis quae faciebat Deus per illum, magnifice innotuerat. Petitio ejus Principi indicata Romano, sine ulla dilatione jubetur impleri a ducibus nostris, qui ibi infoeliciter 276 pugnaverant. Captus Moyses ad sacerdotium suscipiendum, Alexandriam ex more deducitur. Adest Lucius, cui ordinandi deferebatur officium. Quo viso, Moyses praesentibus ducibus qui perurgebant, et populis, ait: Ego quidem me, non esse dignum tanto sacerdotio judico: verumtamen si aliqua in me, licet indigno, divina dispensatio putatur explenda, non injiciet manus. Cumque Lucius tam gravi nota inustum se videret in oculis plurimorum: Quare, inquit, Moyses, tam facile condemnas
Abbreviated transcription (Latin):
riũ conseqͥ mereat᷑. Que cũ audisset uir mo¬
d̾atissimꝰ: redire officiũ ⁊ conu̾ti uebicłm
ad palatiũ iubet: & ingressꝰ ait. Imꝑatoe.
subire mortẽ si iubeas paratꝰ sum: opus uͦ
qͦd p̾cipis implere ñ possum. Cumq edo¬
cuisset cuncta de muliere: rep̾ssit imꝑato¬
cutionis igne ꝯflante: purior auri metallo
refulgelut. Non enĩ inu̾bis uniꝰcuiꝰq fides.
s in eriliis ⁊ carcerib ꝓbabat᷑: qͥa ñ honori
erat catholicũ eẽ. s pene ÷ p̃cipue aput alex¬
andriani. ubi ne sepeliendis quidẽ corporib
mortuoꝵ. lib̾a facultas fidelib erat:i
ue dum lucrꝰ om̃i arrogantia & seui¬
tia gerera: mauuia sarracenoꝵ gentis
regina. uehem̃ti bello palestini & arabici
limitis oppida. atq urbes quatere. uicrãq
sinul uastare ꝓuintias cȩpit. Cumq fre¬
quentib bellis romanũ attriuisset exerci¬
tum.⁊ plurimis ꝑemptis. reliqͦs uertisset

Expanded text:
rium consequi mereatur. Quae cum audisset vir morium consequi mereatur. Quae cum audisset vir moderatissimus, redire Officium et converti vehiculum ad palatium jubet. Et ingressus ait, Imperator, subire mortem si jubeas paratus sum. Opus vero quod praecipis, implere non possumus. Cumque edocuisset cuncta de muliere, repressit Imperatocutionis igne conflante, purior auri metallo refulgebat. Non enim in verbis uniuscujusque fides, sed in exiliis et carceribus probabatur: quia non honori erat catholicum esse, sed poenae: praecipue apud Alexandriam, ubi ne sepeliendis quidem corporibus mortuorum libera facultas fidelibus erat. Quae dum Lucius omni arrogantia et saevitia gereret, Mauvia Sarracenorum gentis Regina, vehementi bello Palaestini et Arabici limitis oppida atque urbes quatere, vicinasque simul vastare provincias coepit. Cumque frequentibus bellis Romanum attrivisset exercitum, et plurimis peremptis, reliquos vertisset
Abbreviated transcription (Latin):
Mane uͦ ꝓcessur: t̾roeem solito maiorẽ ꝑ offici¬
um mouet. Agitq omĩa: qͦ quã minimi.
uł si fieri posset nulli ꝑiclitarent᷑:. Uidet ta¬
men freguentiorẽ solito ppłm tend̾e: ad locũ
currere p̾cipites: & festinare tamꝙͣ. uereren
tur neqͥs dee̾ẽt ad mortẽ. Int̾ea uidet qͣndam
muliercłam ita festinã & ꝓꝑam de domo sua
ꝓrumꝑe: ut nec claudere ostiũ. nec oꝑiri
ut mulierũ habitũ decet diligentrꝰ potuisset.
Infantẽ qͦ: paruulũ secũ trahentẽ: cursuꝙ
rapido. int̾rupto etiã officii agmine festinan¬
tem. Tum ille ultͣ ñ ferens: app̃hendite inqͥt
mulierẽ. ⁊ huc deducite. Cumq fuisset ad
na: Ad campũ inqͥt qͦ catholicoꝵ populus
ꝯuenit. Et ñ inqͥt audisti qi p̃fectus illuc ꝑ¬
git: ut om̃s int̾ficiat qͦs inuen̾it : Audiui
ait: & ido festino ut ibi inueniar. Et qͦ iqͥt
paruulũ istũ trahis:  Ut & ipse ait marty.¬

Expanded text:
Mane processurus, terrorem solito majorem per OfficiMane processurus, terrorem solito majorem per Officium movet, agitque omnia, quo quam minimi, vel si fieri posset, nulli periclitarentur. Videt tamen frequentiorem solito populum tendere ad locum, currere praecipites et festinui deesset ad mortem. Interea videt quandam mulierculam ita festinam et properam domo sua prorumpere, ut nec clauderet ostium, nec operire se, ut mulierum habitum decet, diligentius potuisset, infantem quoque parvulum secum trahentem, cursuque rapido, irrupto etiam Officii agmine, festinantem. Tum ille ultra non ferens: Apprehendite, inquit, mulierem, et huc deducite Cumque fuisset addna? Ad campum, ait, quo catholicorum populus convenit. Et non, 275 inquit, audisti, quia Praefectus illuc pergit, ut omnes interficiat quos invenerit? Audivi, inquit, et ideo festino, ut ibi inveniar. Et quo, inquit, parvulum istum trahis? Ut et ipse, ait, marty
Abbreviated transcription (Latin):
pente: ut statĩ manib suis antiquissimũ
templũ. ⁊ in sũma ueneratione habitum
destruerẽt. ⁊ ęccłiam ꝯfestim edificarent:
nec ad delib̾andũ spatio temꝑis eguerunt.
quib fidem rerũ fecerant ñ u̾ba. s uirtꝰ. S
hoc cũ suisset alexandriȩ nuntiatũ: uerit᷑
luciꝰ ne forte etiam suoꝵ in eũ odia iusta
ꝯsurg̾ent. qͥa aꝑte iam bellũ ñ hominibꝰ s d̾o
indicẽt. occulte eos reuocari ⁊ inheremum
um hec in egypto gerunt᷑: ne in aliis qͥdẽ
locis ꝑsecutionis fłama cessabat. Edissa
habere ꝯuenticłm: tanta dr̃ iracundia acen¬
sus. ut p̃fectũ suũ pugno ꝑeuter&. eur ñ fu¬
issent undiq sicut iusserat detͣbati. At ille
licet eẽt paganꝰ. ⁊ iniuriis ab imꝑatore fuis¬
set affectꝰ: tam̃ ꝯsideratione humanitatis al¬
tera die ad uastandũ ppłm ꝓcessurꝰ. facit hoc
ipsũ ciuib ꝑ occulta inditia clarescere. qͦ scili
cet cauere se possent. ne inuenirent᷑ in loco.

Expanded text:
e ipsa manibus suis antiquissimum templum, et in summa veneratione habitum destruerent, et Ecclesiam confestim aedificarent. Nec ad deliberandum spatio temporis eguerunt, quibus fidem rerum fecerant, non verba, sed virtus. Sed hoc cum fuisset Alexandriae nunciatum, veritus Lucius, ne forte etiam suorum in eum odia justa consurgerent, 274 qui aperte jam bellum non hominibus, sed Deo indiceret, occulte eos revocari, et in eremum Dum haec in Aegypto geruntur, ne in aliis quidem locis persecutionis flamma cessabat. CAPUT Vhabere conventiculum, tanta dicitur iracundia accensus, ut praefectum suum pugno percuteret, cur non fuissent inde quoque, sicut jusserat, deturbati. At ille licet esset Paganus, et injuriis ab Imperatore fuisset affectus, tamen consideratione humanitatis, altera die ad vastandum populum processurus, facit hoc ipsum civibus per occulta indicia clarescere, quo scilicet cavere sibi  Al. se possent, ne invenirentur in loco
Abbreviated transcription (Latin):
niunt usq ad nauicłam senũ. Ibi uͦ ꝓiec̃¬
ta eoꝵ pedib & ꝓstrata. clamare cȩpit. Qd
uenistis huc o serui dĩ summi : antiqͥs nos
& uet̾nosis euoluere domiciliis In hoc
loco depulsi. undiq latebamꝰ. Quomͦ uos
nequaꝗͣ. latere potiumꝰ Cecidimꝰ anti¬
quis sedibꝰ: popłos uros terrasq recipite:
fugat᷑: & puella sana unacum parentibus

Expanded text:
niunt usque ad naviculam senum. Ibi vero projecniunt usque ad naviculam senum. Ibi vero projecta eorum pedibus et prostrata clamare coepit: Quid venistis huc, o servi Dei summi, antiquis nos et veternosis evolvere domiciliis? In hoc loco depulsi undique latebamus, quomodo vos nequaquam latere potuimus? Cedimus antiquis sedibus, populos vestros terrasque recipite. s effugatur. Et puella sana una cum parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
me cum hȩc narrationẽ ꝓprii oꝑis habere me
reant᷑. S in his om̃ib lucius ñ erubuit: nec
aliqͥd reuerentiȩ. uirtutũ mirabilib detu¬
lit. Qn unmo iubet patres ipsos ablatos a
grege suo. immo clam raptos. in insułã qͣnͣ¬
dam egypti paludiũ deportari. inqͣ comꝑe¬
absq solatiis. ł absq ꝯsuetis actib uiuerẽt.
Senes gͥ cum duob solis pedissequis noctu
ad insułã deducunt᷑: in qͣ erat templum
qͦddam sumna ueneratione a loci incolis
illiꝰ contigisset: eoce subito sac̃ootis templi
illiꝰ uirgo filia correpta sp̃u. cum ingenti
uociferatione ⁊ clamorib usq ad cȩlũ datis.
ꝑ medios agi popłos cȩpit: & crebros ducens
rotatꝰ. stridens. huc atq illuc rabida ore. ui¬
brare. Cumq ad spectacłm tam ingentis
monstri. maxime qd̃ eẽt sacerdotis filia. qui
in honore p̾cipuo apud illos erat. ppłi conue¬
nissent: ꝑ auras eam raptã sequentes. ꝑue¬

Expanded text:
me cum haec narrationem proprii habere operis me cum haec narrationem proprii habere operis mereantur. Sed in his omnibus Lucius non erubuit, nec aliquid reverentiae virtutum mirabilibus detulit; quinimo jubet patres ipsos ablatos a grege suo 273 imo clam raptos, in insulam quandam Aegypti paludium deportari, in qua compeabsque solatiis, vel absque consuetis actibus viverent. Senes igitur cum duobus solis pedissequis noctu ad insulam deducuntur, in qua erat templum quoddam summa veneratione a loci incolis illius contigisset, ecce subito sacerdotis templi illius virgo filia correpta spiritu, cum ingenti vociferatione et clamoribus usque ad caelum datis, agi per medios populos coepit, et crebros ducens rotatus, stridens huc atque illuc rabida ora vibrare. Cumque ad spectaculum tam ingentis monstri, maxime quod esset sacerdotis filia qui in honore praecipuo apud illos erat populi convenissent, per auras eam raptam sequentes, perve
Abbreviated transcription (Latin):
demq luto oculos suos suꝑmungens. ⁊ la¬
uans de aqua quȩ hausta fuerat: repente
recepit uisũ. ita ut nullo indigens ammi¬
inculo redira ad sua. S ne scd̾m leꝑsos il¬
los ageret. quos a se curatos in ȩũgłiis dñs
ingratos notat: cum om̃i domo sua regressꝰ.
dicauit. Idem ipse machariꝰ leene spelun¬
cam habuit cellulȩ suȩ uicinã. E quadã
die catulos suos cȩcos ad eũ belua ꝓdiicit:
atq ante pedes eiꝰ ponit. At ille cũ intel¬
lexisset ꝓcecitate catuloꝵ bestiam sitpplica¬
re: rogauit dñm ut eis redderet uisũ. Quo
recepto: matrẽ sequentes redeunt ad spe¬
luncã. E paulop̾t ipsa cũ catulis siuis egre¬
diens. pelles ouiũ lanatas plurimas. uelut
munꝰ ꝓ suscepta gr̃a ad senẽ defert. morsu
oris euectas: & ante fores er depositis. absce¬
dit. Uerũ si singłoꝵ mirabiliũ gesta ꝓseqͥ
uelimꝰ. excludem᷑ a ꝓposita breuitate: maxi¬

Expanded text:
demque luto oculos suos superungens, et lademque luto oculos suos superungens, et lavans de aqua, quae hausta fuerat, repente recepit visum, ita ut nullo indigens adminiculo rediret ad sua. Sed ne secundum leprosos illos ageret, quos a se curatos in Evangeliis ingratos Dominus notat, cum omni domo sua regressus dicavit. Idem ipse Macarius leenae speluncam habuit cellulae vicinam. Et quadam die catulos suos caecos ad eum bellua producit, et ante pedes ejus ponit. At ille cum intellexisset pro caecitate catulorum bestiam supplicare, rogavit Dominum ut eis redderet visum. Quo recepto, matrem sequentes redeunt ad speluncam. Et paulo post ipsam cum catulis suis regrediens, pelles ovium lanatas plurimas, velut munus pro suscepta gratia ad senem defert, morsu oris evectas, et ante fores ejus depositis, abscedit. Verum si singulorum mirabilium gesta prosequi velimus, excludimur a proposita brevitate, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
sequeret᷑ ad cȩlũ. Quiq dum intab̾naculis
positi. & orantes expectarent int̾sectores
suos: delatꝰ est adeos homo. olim membris
om̃ib ⁊ p̃cipue pedib aridis: s cũ ab eis
in nomine dñi oleo fuisset ꝑunctꝰ. statim
ꝯfirinatȩ sunt plante erꝰ. & dicentib eis
sequit᷑. surge ⁊ sta inpedib tuis. ⁊ redi ad
domũ tuã: continuo exurgens ⁊ ex iliens be¬
nedicebat dm̃. ostendens qi uere erat in eis cds:
nte aliquantulũ uͦ temꝑis. cȩcus quidam
rogauit deduci se ad cellulam macharii quȩ
erat in deserto. itinere triũ dierũ. Quo pos¬
tea quã cȩcꝰ multo ductantiũ labore ꝑue¬
nit: Machariũ ñ repꝑit domi. Cont̾status
concalescens. dep̃cor inqͥt ad eos qͥ se duxerãt.
applicate ine ad illam partẽ parietis. ubi se¬
mor cubare solet: Ce cum fuisset ammotus:
parũ luti aridi unde paries oblitꝰ uidebat᷑
ut aquã de puteo ex q̃ bibere solebat. hauri¬
rent. Quo haunore resoluens glebulam. eo¬

Expanded text:
que  Al. Qui dum in tabernaculis positi, et orantes expectarent interfectores suos, delatus est ad eos homo olim membris omnibus, et praecipue pedibus, aridus. Sed cum ab eis in nomine Domini oleo fuisset petunctus, statim confirmatae sunt plantae ejus. Et dicentibus eis, ersequitur, surge, et sta in pedibus tuis, et redi in domum tuam, continuo exsurgens et exiliens, benedicebat Deum, ostendens quia vere erat in eis Deus. Ante aliquantulum vero temporis caecus quidam rogabat deduci se ad cellulam Macarii, quae 272 erat in deserto, itinere trium dierum. Quo posteaquam caecus multo ductantium labore pervenit, Macarium non reperit domi. Contristatus concalescens, Deprecor, inquit ad eos qui deduxerant, applicate me ad illam partem parietis, ubi cubare senior solet. Et cum fuisset admotus, parum luti aridi, unde paries oblitus videbatuut aquam de puteo, ex quo bibere solebat, haurirent. Quo humore resolvens glebulam, eo
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi contuentes ⁊ magnificantes dm̃: ue¬
ram ẽẽ regis fidem. ⁊ captiuȩ religionem.
p̃sentis miracłi testimonio ꝑhibebant.¬
& ecce mirantib adhuc ⁊ stupentib cunc¬
tis: in ocłis eoꝵ sensim supͣ basim suam.
nullo ꝯtingente colũna deposita. sumnia
cum libratione consedit. Post hȩc reliquuᷤ
carent᷑. Postea uͦ quã ȩcclia magificȩ con-¬
structa ẽ. & ppłi. fidem dĩ maiore ardore
res gesta exponit᷑: sacerdotes mutere ero¬
ratur: qͥ ceptũ erga se di munꝰ implerent:
Quib ille cum om̃i gaudio ⁊ honore trans¬
missis: multo ampliꝰ ex hoc lȩtatꝰ est.
quã si incognitas romano imꝑio gentes.
& regna ignota iunxisset. Hȩc nobis ita
gesta. fidelissimꝰ uir bacuriꝰ gentis ipsiꝰ
rex. & apud nos domesticoꝵ comes. cui sũ¬
ma erat cura & religionis ⁊ ueritatis. ex¬
posuit: cum nob̾cum palestini tc̃ limitis
dux. in ierosolimis satis unanimit̾ deger&.

Expanded text:
populi contuentes et magnificantes Deum, vepopuli contuentes et magnificantes Deum, veram esse regis fidem, et captivae religionem aesentis miraculi testimonio perhibebant. Et ecce mirantibus adhuc et stupentibus cunctis, in oculis eorum sensim supra basim suam, nullo contingente, columna deposita, summa cum libratione consedit. Post hoc Al. haeccarentur. Postea vero quam Ecclesia magnifice constructa est, et populi fidem Dei majore ardore res gesta exponitur: sacerdotes mittere oratur, qui caeptum erga se Dei munus explerent. Quibus ille cum omni gaudio et honore transmissis, multo amplius ex hoc laetatus est, quam si incognitas Romano imperio gentes et regna ignota junxisset. Haec nobis ita gesta, fidelissimus vir Bacurius, gentis ipsius rex, et apud nos Domesticorum Comes cui summa erat cura et religionis et veritatis exposuit, cum nobiscum Palaestini tunc limitis Dux, in Jerosolymis satis unanimiter degeret.
Abbreviated transcription (Latin):
tib eccłia extriut᷑ instant̃: & eleuato ĩa
ꝑnicit̾ murorũ ambitu. tempꝰ erat qͦ colu¬
m ne collocari deberent. Cumq erecta
pͥma uł sccła. uentũ fuisset ad t̾ciam: con¬
sumptis om̃ib machinis.⁊ boũ hominũꝙ
uirib cũ media iam in obliquũ fuisset
erecta. & pars reliqua nullis machinis
erigeret᷑: repetitis scd̃o ac t̃cio ac sepiꝰ uiribꝰ.
ne loco quide attritis om̃ib moueri potuit.
Ainmiratio erat totiꝰ popłi: regis animosi¬
tas hebescebat: quid fieri deberae. omnes
simul latebat. S cum int̾uentu noctis
om̃s abcessissent. cunctiq mortales. ⁊ ipsa
oꝑa cessarent: captiua sola inoratione ꝑ¬
nus ⁊ anxius cum suis om̃ib ingrediens
rex. uidet columnã quã tot machine. ac
tot popłi mouere ñ quiuerant. erectam.
& supͣ basim suam librate suspensam: nec
tam̃ suꝑpositã.s quantũ unrꝰ pedis spa¬
tium in aere pendentẽ. Tum uͦ omnes

Expanded text:
tibus Ecclesia exstruitur instanter: et elevato jam tibus Ecclesia exstruitur instanter: et elevato jam perniciter murorum ambitu, tempus erat quo columnae collocari deberent. Cumque erecta prima vel secunda, ventum fuisset ad tertiam, consumtis omnibus machinis, et boum hominumque viribus, cum media jam in obliquum fuisset erecta, et pars reliqua nullis machinis erigeretur, repetitis secundo et tertio ac saepius viribus, ne loco quidem moveri attritis omnibus potuit. Admiratio erat totius populi, regis animositas hebescebat: quid fieri deberet, omnes simul latebat. Sed cum interventu noctis omnes abscessissent, cunctique mortales et ipsa opera cessarent, captiva sola in oratione pernus et anxius cum suis omnibus ingrediens rex, videt columnam, quam tot machinae ac tot populi movere non quiverant, erectam, et supra basim suam librate suspensam, nec tamen superpositam, sed quantum unius pedis spatio in aere pendentem. Tunc vero omnes
Abbreviated transcription (Latin):
rari densissimis tenebris diem. & ꝑ tetrę
noctis horrorẽ. luce subducta. cȩcis iter
gressib denegari. Alius alio diu̾si ex co¬
mitib oberrant: ipse solus densissima
obscuritate circũdat᷑. qͥd ageret. quo se
u̾teret nesciebat: cũ repente anxius salu¬
tis desꝑatione animꝰ cogitatio talis as
liber&: ut ipsũ ex hoc omissis om̃ib cole¬
ret. Ilico ut hȩc ñdum u̾bo s sola mente
deuouerat: reddita mundo dies regẽ ad
urbem ꝑducit in columẽ: Quiq reginȩ
rem ꝓtinꝰ ut gesta ẽ pandit: Euocari iã
iamq captiuã. & colendi ritũ ut sibi
tiua. ed ocet dm̃ xp̃m supplicandi ritus:
ȩccłiam monet: formãq describit. Igitur
rex tociꝰ gentis ppło ꝯuocato. rem ab mitio
quȩ erga se ac reginã gesta fuerat exponit.
fidemq edocet: & nondũ initiatꝰ in sacris.
fit suȩ gentis apłs. Credunt uiri ꝑ regem:
femine ꝑ reginã. Cunctisq idem uolen¬

Expanded text:
rari densissimis tenebris diem, et per tetrae rari densissimis tenebris diem, et per tetrae noctis horrorem luce subducta, caecis iter gressibus denegari. Alius alio diversi ex comitibus oberrant, ipse solus densissima obscuritate circumdatus, quid ageret, quo se verteret nesciebat: cum repente anxios salutis desperatione animos cogitatio talis ascliberet, ut ipsum ex hoc omissis omnibus coleret. Illico ut haec nondum verbo, sed sola mente devoverat, reddita mundo dies, regem ad urbem perducit incolumem. Quique reginae rem protinus ut gesta est pandit. Evocari jam jamque captivam, et colendi ritum ut sibi tiva, edocet Deum Christum: supplicandi ritum Ecclesiam monet, formamque describit. Igitur rex, totius gentis populo convocato, rem ab initio quae erga se ac reginam gesta fuerat, exponit, fidemque edocet, et nondum initiatus in sacris, fit suae gentis Apostolus. Credunt viri per regem, feminae per reginam: cunctisque idem volen
Abbreviated transcription (Latin):
sumere ampliꝰ aliqͥd quã sexus sinera. ui¬
deretur. Ipsa se regina deferri ad captiuȩ
cellulam iubet. Quam similit̃ sup̃ ciliciũ
suũ positã. in uocato xp̃i nomine. ꝯtinuo
post precẽ. sanã atq alacrem fecit exur
tem hanc contulerit. docet: eumq quem sͥ
auctorẽ suȩ sciret in columitatis ẽẽ ⁊ uitȩ
cõmonet inuocandũ: ipsum nãq ẽẽ qui
& regib regna distribuit. & mortalib ui¬
tam. At illa cum lȩticia domũ regressa:
marito ꝑcuntanti causam tam subitȩ sa¬
nitatis aꝑuit. Qꝙ cum ꝓ salute coniugis
lȩtus. mulieri mun̾a deferri iuber&: illa.
hoꝵ inqͥt o rex nichil captiua dignat᷑. Au¬
rum despicit. argentũ respuit: ieiunio
quasi cibo pascit᷑. Hoc solum ei muneris
dabimꝰ: si eum qͥ me illa inuocante sana¬
or fuit. & interim distulit. licet sepiꝰ ab
uxore cõmonitꝰ: donec accidit quadã die
uenante ed in siliuis cũ comitib suis. obscu¬

Expanded text:
sumere amplius aliquid quam sexus sineret, visumere amplius aliquid quam sexus sineret, videretur. Ipsam se regina 234 deferri ad captivae cellulam jubet. Quam similiter supra cilicium suum positam, invocato Christi nomine, continuo post precem, sanam et alacrem fecit exsurtem hanc contulerit, docet: eumque quem sibi auctorem suae sciret esse incolumitatis et vitae, commonet invocandum. Ipsum namque esse, qui et regibus regna distribuat, et mortalibus vitam. At illa cum laetitia domum regressa, marito percontanti caussam tam subitae sanitatis aperuit, quique cum pro salute conjugis laetus, et mulieri munera deferri juberet, illa: Horum, inquit, o rex, nihil captiva dignatur: aurum despicit, argentum respuit, jejunio quasi cibo pascitur: hoc solum ei muneris dabimus, si eum, qui me, illa invocante, sanaor fuit, et interim distulit, saepius licet ab uxore commonitus, donec accidit quadam die venante eo in silvis cum comitibus suis, obscu
Abbreviated transcription (Latin):
bat: siqͥd emoliuñti ex tanta deuotione
caperet᷑. Noris apud eos eẽ dr̃. ut si par¬
paruul ȩgrotet. circunferat᷑ a matre ꝑ
singłas domꝰ : quo scilic& siquis exꝑti ali¬
quid remedii nouerit. conferat laboranti.
Cumq mulier quędã paruulũ suũ ꝑ om̃s
circuntulisset ex more. nec aliqͥd remedii.
cunctas domꝰ lustrando. cȩpisset: uenit
etiã ad captiuã. ut siqͥd scir& ostender&.
Illa se humani qͥdem remedii nichil sci¬
re testat᷑: dm tam̃ suum xp̃m quẽ cole¬
bat. dare ei desꝑatam ab hominib salutẽ
posse. ofirmat. Cumq cilicio suo paruulũ
suꝑposuisset. atq ipsa desuꝑ orationẽ fudis-¬
set ad dũmi: sanũ matri reddidit infan-¬
tem.Sermo defertur ad plures: factiq
fama magnifici usq ad aures reginȩ ꝑlabit᷑:
quȩ dolore quodã grauissimo corꝑis afflicta
indesꝑatione maxima erat. Rogat ad se
captiuã dedici. Illa ire abnuit: ne pre¬

Expanded text:
bat, si quid emolumenti ex tanta devotione bat, si quid emolumenti ex tanta devotione caperetur. Moris apud eos esse dicitur, ut si parvulus aegrotet, circumferatur a matre per singulas domos, quo scilicet si quis experti aliquid remedii noverit, conferat laboranti. Cumque mulier quaedam parvulum suum per omnes circumtulisset ex more, nec aliquid remedii, cunctas domos lustrando, caepisset, venit etiam ad captivam, ut si quid sciret, ostenderet. Illa se humani quidem remedii nihil scire testatur, Deum tamen suum Christum quem colebat, dare ei desperatam ab hominibus posse salutem, confirmat. Cumque cilicio suo parvulum superposuisset, atque ipsa desuper orationem fudisset ad Dominum, sanum matri reddidit infantem. Sermo defertur ad plures, factique fama magnifici usque ad aures reginae perlabitur. Quae dolore quodam gravissimo corporis afflicta, in desperatione maxima erat. Rogat ad se captivam deduci. Illa ire abnuit, ne prae
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qͦ in indiȩ partib. & ppłi xp̃ianorum &
ȩccłiȩ factȩ sunt: & sacerdotiũ cepit. Quȩ
nos ita gesta ñ opinione uulgi. s ipso
edesio tẏri prb̃o postmodum facto. qͥ fru¬
mentii comes priꝰ fuerat. referente cognoui
en idem tempꝰ. etiam uiii mus:¬
hyberoꝵ gens quȩ sub axe pontico ia¬
cet. u̾bi di federa & fidem futuri suscepit
regni. S hui tanti boni p̾stitit causã
mulier quedã captiua: quȩ apud eos reꝑ¬
ta. cũ fidelem satis & sobriam ac pudicã
ducer& uitã. totisq dieb ac noctib ob¬
secrationes dõ ꝑuigiles exhiberet. in ãmi¬
rationẽ eẽ ipsa rei nouitas barbaris cȩpit:
& qͥd hoc sͥ uellet curiosius ꝑqͥrebant. Illa
ut res erat simplicit᷑ xp̃m se dñm hoc ri¬
tu colere fatebat᷑. Nichil ex hoc ampliꝰ
barbari pret̾ nouitatẽ nominis miraban¬
tur. Uerum ut fieri solet. ipsa ꝑseueran¬
tia curiositatẽ quandã muliercłis infere¬

Expanded text:
Ex quo in Indiae partibus et populi Christianorum et Ex quo in Indiae partibus et populi Christianorum et Ecclesiae factae sunt, et Sacerdotium caepit. Quae nos ita gesta, non opinione vulgi, sed ipso Edesio Tyri presbytero postmodum facto, qui Frumentii comes prius fuerat, referente cognovier idem tempus etiam Iberorum gens, quae sub axe Pontico jacet, verbi Dei foedera, et fidem futuri susceperat regni. Sed hujus tanti boni praestitit caussam mulier quaedam captiva, quae apud eos reperta, cum fidelem et sobriam satis ac pudicam duceret vitam, totisque diebus ac noctibus obsecrationes Deo pervigiles exhiberet, in admiratione esse ipsa rei novitas Barbaris caepit, et quid hoc sibi velit, curiosius perquirebant. Illa, ut res erat. simpliciter Christum se Deum hoc ritu colere fatebatur. Nihil ex hoc amplius Barbari praeter novitatem nominis mirabantur. Verum ut fieri solet ipsa perseverantia curiositatem quandam mulierculis infere
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcꝗd oportinũ fuisset: loca edificiis
aliaq necessaria p̾bere: & om̃imͦ᷑ gesti¬
re. ut xp̃ianoꝵ sem̃ inibi exsurgerae. S¬
nem regni gerebant: expletis om̃ib & ex
fide traditis. multũ licet detinentibus
& rogantib ut manerent. regina uel
tunt᷑: & ȩdesio festinante tyrum. paren
dnicum. Igitur rem omnẽ ut gesta ẽ
exponit ep̃o: ac monet ut ꝓuideat uirũ
aliquẽ dignũ. quẽ congregatis iã pluri¬
mis xp̃ianis. ⁊ eccłiis ꝯstructis. in barbari¬
co solo epm mittat. Tum uͦ athanasiꝰ.
nam is nuꝑ sacerdotiũ susceꝑat. attentiꝰ
& ꝓpensius frumentii dicta gestaq consi¬
derans: inconcilio sacerdotũ ait. E quẽ
alium inuementꝰ uirũ talem. inqͦ sit
sp̃c cłi in ipso. sicut inte. qui hec ita possit
implere ⁊  Et tradito ei sacerdotio. redire
eum cũ dm̃ grã unde uenerat iubet.
Quiq cum ep̃c ꝑrexisset ad indiam. tan
numerꝰ barbaroꝵ conu̾teret᷑ ad fidem.

Expanded text:
quicquid opportunum fuisset, loca aedificiis, quicquid opportunum fuisset, loca aedificiis, aliaque necessaria praebere, et omnimodo gestire, ut Christianorum inibi semen exsurgeret. Snem regni gerebant, expletis omnibus et ex fide traditis, multum licet detinentibus et rogantibus, ut manerent, regina vel tur. Et Edesio festinante Tyrum, parentDominicum. Igitur rem omnem, ut gesta est exponit Episcopo, ac monet, ut provideat virum aliquem dignum, quem, congregatis jam plurimis Christianis, et Ecclesiis constructis in Barbarico solo, Episcopum mittat. Tum vero Athanasius  nam is nuper sacerdotium susceperat attentius et propensius Frumentii dicta gestaque considerans, in concilio sacerdotum ait: Et quem alium inveniemus virum talem, in quo sit spiritus Dei in ipso sicut in te, qui haec ita possit implere? Et tradito ei sacerdotio, redire eum cum Domini gratia, unde venerat, jubet. Quique cum Episcopus perrexisset ad Indiam, tantnumerus Barbarorum converteretur ad fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊ in amore. At uͦ moriens rex uxorẽ
cum paruulo filio regni reliqͥt heredẽ:
adolescentib aũ qͥd uellent. agendi dedit
lib̾am facultatẽ. Qͦs tam̃ regina supplicit̃
exorabat. tamꝗͣ quȩ nichil haber& in toto
regno fidelis. ut secũ usq qͦ adolesceret filiꝰ.
regendi regni sollicitudinẽ partirentur:
& p̃cipue frum̃tiꝰ. cuiꝰ prudentia ad mo.¬
derandũ sufficeras regnũ. Nam & aliꝰ
fidem purã. & sobriam mentẽ simplicit̃¬
exhibebat. Idq dum agaent. & regni¬
gub̾nacła frum̃tius haberce in manibꝰ:
do mentẽ eiꝰ ⁊ animos iustigante. reqͥre¬
re sollicitꝰ cepit. siqui int̾ negotiatores
romanos xp̃iani essent: & ipsis potestatẽ
maximã dare. ac monere ut conuentcła
ꝑ loca singła facerent. atq romano rity
orationis causa ꝯfluerent. s & ipse mul¬
tomagis eadem facere: &e ita cet̾os cohor¬
tari. fauore & beneficiis inuitare. pr̃are

Expanded text:
, et in amore. At vero moriens rex, uxorem , et in amore. At vero moriens rex, uxorem cum parvulo filio regni dereliquit haeredem: adolescentibus autem quid vellent, agendi dedit liberam facultatem. Quos tamen regina suppliciter exorat, tanquam quae nihil haberet in toto regno fidelius, ut secum, usquequo adolesceret filius, regendi regni sollicitudinem partirentur: et praecipue Frumentium, cujus prudentia ad moderandum sufficeret regnum. Nam alius fidem puram, et sobriam mentem simplicitexhibebat. Idque dum agerengubernacula Frumentius haberet in manibus, Deo mentem ejus et animos instigante 232 requirere sollicitius coepit, si qui inter negociatores Romanos Christiani essent, et ipsis potestatem maximam dare, ac monere, ut conventicula per loca singula facerent, ad quae Romano ritu orationis caussa confluerent. Sed et ipse multo magis eadem facere, et ita caeteros cohortari, favore et beneficiis invitare, praestare
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit. Metrodorꝰ qͥdam phylosophus.
inspiciendoꝵ locoꝵ ⁊ orbis ꝑscrutandi
gr̃a. ult̾iorem dr̃ indiam penetrasse.
tyrius phylosophꝰ. simili ex causa adire
uidiam uoluit: habens secũ duos pue¬
rulos. qͦs liberalib litt̾is ut pote ꝓpinqͦs
instituebat. Quoꝵ unꝰ qͥ erat iunior ȩde¬
sius: alt̃ frum̃tius uocabat᷑. Igit᷑ ꝑuisis
& in noticiã captis his quib animꝰ pasce¬
bat᷑: cũ phylosophꝰ redire cȩpisset. aquȩ
uł cȩt̾orum necessarioꝵ causa. ad portum
ti fuerint iugulent᷑. Inuadit᷑ nauis phy¬
losophi: cuncti cũ ipso parit̾ ꝑimuntur.
Pueruli reꝑti sub arbore meditantes. ⁊ lec̃¬
tiones suas parantes: barbaroꝵ miseratiõe
seruati ducunt᷑ ad regẽ. Hoꝵ ille alt̾um.
idest edesiũ sͥ pincernã fecit : frumentio
uͦ quẽ quasi ꝑspicacẽ dep̃henderat ⁊ pru¬
dentẽ. rationes suas scrimaq commisit.
Ex qͦ & in honore magno apud regẽ habiti¬

Expanded text:
suscepit. Metrodorus quidam philosophus, suscepit. Metrodorus quidam philosophus, inspiciendorum locorum, et orbis perscrutandi gratia, ulteriorem dicitur Indiam penetrasse. Tyrius philosophus simili ex caussa adire Indiam voluit, liabens secum duos puerulos, quos liberalibus litteris utpote propinquos instituebat. Quorum unus qui erat junior Edesius, alter Frumentius vocabatur. Igitur pervisis, et in notitiam captis his quibus animus pascebatur, cum philosophus redire caepisset, aquae vel caeterorum necessariorum caussa ad portum ti fuerint jugulentur. Invaditur navis philosophi: cuncti cum ipso pariter perimuntur. Pueruli reperti sub arbore meditantes, et lectiones suas parantes, Barbarorum miseratione servati, ducuntur ad regem. Horum ille alterum, id est, Edesium sibi pincernam fecit. Frumentio vero, quem quasi perspicacem deprehenderat et prudentem, rationes suas scriniaque commisit. Ex quo et in honore magno apud regem habiti