comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flamina in rubo:.i. in spinis. & rubꝰ ñ cremebat᷑. Rubꝰ
spine peccatoꝵ uidaicoꝵ. fsamma in rubo uerbũ dĩ.¬
Qđ gͦ ulis data ẽ. lex. flamina erat in rubo. Qđ lege da-¬
ta ñ funt consipta peccata: rub nec sub igne cre-¬
mabatur. Alii inrubo flammante & ñ urente eccłiã
intelligunt inflamimari ꝑsequutionib. & ea. loquen-¬
te in illa dño ñ ꝑire. Qđ uero dñs moysi in eode̾ ru¬
bo apparuisse legit̾. ostendit ñ alibi qua in ȩccłia eũ
credentib apparere : qr nillus digne consistere uł adm̃
uidere potest: nͥ qͥ cuncta terrena & mortalia depo¬
fuerit uicia. qđ significabant illa morsi calciami᷑ta

Expanded text:
flamma in rubo, id est in spinis, et rubus non cremabatur. Rubus flamma in rubo, id est in spinis, et rubus non cremabatur. Rubus spinae sunt peccatorum Judaico lex lata est, flamma erat in rubo, quod lege data non sunt consumpta peccata, nec rubus sub igne cremabatur. Alii in rubo flammante, et non urente Ecclesiam intelligunt inflammari persecutionibus, et eam loquente in illa Domino non perire. Quod vero Dominus Moysi in eodem rubo apparuisse legitur, ostendit non alibi quam in Ecclesia eum credentibus apparere, quia nullus digne consistere, vel Deum videre potest, nisi qui cuncta terrena et mortalia deposuerit vitia. Quid significabant illa Moysi calceamenta
Abbreviated transcription (Latin):
quasi uigilabat: iccico uocẽ dni in egipto positus
ñ audiebat. s extincto egiptio pꝰ quã in deserto fu¬
noꝵ desiderioꝵ tumultib obdormiuit: atq iccirco di¬
ab appetendis extĩorib torpuit: tanto ueriꝰ ad co¬
gnoscenda int̾iora iugilauit. Cũ enĩ ab externis ac¬
tionib mens sopit̾. te uerba dĩ ueraciꝰ penitrãt.
sat. Male autẽ homo uigilat: qͣndo eũ scłarium
negotioꝵ estus insolent᷑ inqͥetat. Aures qͥppe cordis
t̾renarũ eogitationũ turba dũ ꝑstrepit claudit:
atq inserretariũ mntis ꝗͣto minꝰ curarũ tumultu¬
antiũ sonꝰ compescit᷑. tanto ampliꝰ uox p̾sidentis iu
dicis ñ audit᷑.Neq enĩ ꝑfecte homo sufficit adut᷑q
diuis: s. dũ sic int̾ius erudiri appetit. ut ñ extius
implicet᷑. unde exteriꝰ auditũ appetit. inde interiꝰ
obsurdescit. Apparuit in rubo dñs moysi. mittens
eũ ad gentẽ quã pserebat iniquã futurã. & erat

Expanded text:
quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat . Sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum funorum desideriorum tumultibus obdormivit; atque idcirco diab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Cum enim ab externis actionibus mens sopitur, tunc verba Dei veracius penetrat; sat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit claudit, atque in secretario mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidendicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus: sed dum sic interius erudiri appetit ut tamen exterius implicetur, unde tamen exterius auditum appetit, inde interius non obsurdescit. Apparuit in rubo Dominus Moysi, mittens eum ad gentem quam praesciebat iniquam futuram: et erat
Abbreviated transcription (Latin):
qua lex nata & mitrita erati ab ecclia istã mercedẽ ac¬
cepit ut ultra idola ñ coler& iudens eos qͥ ex gentib.
crediderant ita ẽuersos ad anm̃. ut penitꝰ respuerers
simulachra & utra nĩ colerent. ipsa qͦq doceret᷑ eru¬
bescere ⁊ dola colere: Alit̃. Moyses adripã fluminis
expositus reꝑitur: cũ dñs cuiꝰ moyses tipũ induerat
ad flum lauachri & ad aquã baptisinatis a creden-¬
tib inuenit᷑. Norabat infans: qr xpc̃ ueteris homi¬
tnis quẽ induerat peceata deflebat. Unde & ad resus¬
eitandũ lazarũ fleuit: iudeorũ deplorans ꝑfidiã.
Filia pharaonis descendens ad lauachrũ flumins
collegit infantẽ: ecclia ex gentib lauachri faluta¬
ris scificationẽ desiderans: excipit cepm̃ a sura¬
goga matre carnali expulsũ quasi infantẽ: qr tẽ
paruulus uidebat᷑ cũ in homine cerneret᷑. Inuenit
illa moisen inclusũ in uascło qđ ex muttis agresti¬
b uirgulis fit : inuenit repm̃ excłia reconditum

Expanded text:
trita erat, ab Ecclesia istam mercedem accepit, ut illa idola non coleret, videns eos qui ex gentibus crediderant, ita conversos ad Dominum, ut penitus respuerent simulacra, et ultra non colerent, ipsa quoque doceretur erubescere idola colere. Aliter, Moyses ad ripam fluminis expositus reperitur, cum Dominus cujus Moyses typum induerat, ad flumen lavacri et aquam baptismatis, a credentibus invenitur. Plorabat infans, quia Christus veteris hominis quem induerat peccata deflebat. Unde et ad resuscitandum Lazarum flevit Judaeorum deplorans perfidiam. Filia Pharaonis descendens ad lavacrum fluminis collegit infantem: Ecclesia ex gentibus lavacri salutaris sanctificationem desiderans, excipit Christum a Synagoga matre carnali expulsum quasi infantem, quia tunc parvulus videbatur, cum in homine cerneretur. Invenit illa Moysen inclusum in vasculo quod ex multis agrestibus virgulis fit: invenit Christum Ecclesia reconditum
Abbreviated transcription (Latin):
saluatꝰ. Parentes moysi quoꝵ fidẽ & oꝑa lex natu¬
ralis decorabat. patriarchȩ sunt a qͥb ipse moyses
& illi qͥ legẽ litterȩ acceperunt nati sunt. Irib gͦ
m̃sib moyses in domo parentũ natꝰ occultat᷑ : cũ lex
uetus trib tẽporib in iudaica plebe ante aduentũ
cepĩ later&. hoc ẽ. sub iudicib. sub regib. sub sacer¬
dotib donec uenit ipse qͥ legẽ dedit: & ꝑ totã mu̾di
latitudiẽ spalit̾ obseruandã ea gentib tradidio.
Filia autẽ pharaonis eccłia ẽ. ex gentib congregatu:
quequãuis nẽ u gaudeat parente hoc ẽ. dõ patre.
tam̃ antea aliũ qͣndo idolis seruiebat sequuta ẽ.
patrẽ. de quo ꝑ diuinã uocẽ in psalmo ad ipsã dictũ
ẽ Audi filia & uide & inclina aurẽ tua: & obliuis¬
cere popłm tuũ & domũ patris tui. Hec gͦ exiit

Expanded text:
salvatus. Parentes Moysi, quorum fidem et opera lex natusalvatus. Parentes Moysi, quorum fidem et opera lex naturalis decorabat, patriarchae sunt, a quibus ipse Moyses et illi qui legem litterae acceperunt, nati sunt. Tribus ergo mensibus Moyses in domo parentum natus occultatur, cum lex vetus tribus temporibus in Judaica plebe ante adventum Christi lateret, hoc est sub judicibus, sub regibus, sub sacerdotibus, donec venit ipse qui legem liter eam observandam gentibus tradidit. Filia autem Pharaonis Ecclesia est ex gentibus congregata, quae quamvis nunc vero gaudeat parente, hoc est Deo Patre, tamen antea alium quando idolis serviebat, secuta est patrem: de quo per divinam vocem in psalmo ad ipsam dictum est. Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tu
Abbreviated transcription (Latin):
ome genus hebreoꝵ. aliinto & cura dignꝰ haberetur.
iussitq mulierẽ ad duci termothe regis filiã que da-¬
ret infanti mamillã. Quo ñ accedente ad eiꝰ ubera si
enitante & hoc in multis mulierib faciente maria
assistens his quȩ fiebant ñ qͣsi uideret᷑ ex oꝑibͤ int̾
alios astare ait. Frustra o regina. has mulieres ad
nutrim̃tũ infantis uocas quȩ nullã ad eũ cognati-¬
onẽ habent. Si uͦ quandã hebraicarũ mulierũ addu-¬
ei p̾ceperis : puto tanꝗͣ contribule sue possit ubera ex¬
cipere. Cũq putaret᷑ benedixisse iussit hanc ire ut
cognitã. Infansq grate qͦdamͦ eiꝰ accessit ad ubera.
&̾ supplicante regina cõmissũ ẽi ei cũ omi diligencia
pueri nutrim̃tũ. Cui scd̾m euentũ rerũ nom̃ imposi¬
tũ ẽ. eo qđ de fluinine sit saluatꝰ. Aquã eni mos
hec ex ambob moysis ei nom̃ imposuert̃ .i. ex aqua

Expanded text:
omne genus Hebraeorum, alimento et cura dignus haberetur. omne genus Hebraeorum, alimento et cura dignus haberetur. Jussitque mulierem adduci Thermothe regis filia, quae daret infanti mamillam. Quo non accedente ad illius ubera, sed evitante, et hoc in multis mulieribus faciente, Maria assistens his quae fiebant, non quasi videretur ex operibus ei inter alios astare, ait: Frustra, o regina, has mulieres ad nutrimentum infantis vocas, quae nullam ad eum cognationem habent. Si vero quamdam Hebraicarum mulierum adduci praeceperis, puto tanquam contribulis suae poterit ubera accipere. Cumque putaretur bene dixisse, jussit hanc ire, utcognitam, infansque grate quodammodo ejus accessit ad ubera, et supplicante regina, commissum est ei cum omni diligentia pueri nutrimentum: cui secundum eventum rerum, nomen impositum est, eo quod de flumine sit salvatus. Aquam enim mos haec ex ambobus, Moyses ei nomen imposuerunt, id est, ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑitur. Aletuens autẽ amaramis ne captꝰ rege ira¬
cundiȩ fuccũber&. & ipse cũ puero deperi&e. ⁊ dĩ
ꝓuidentiã exeluder& : deliberauit potiꝰ hoc mͦ pueri
confulere saluti. ꝓuidentiãq latendi hanc eẽ iudicaũ.
U as rotundũ ex uimine cõplicitũ uelut alueoli nra¬
gnitudine p̃pararunt. qd sufficer& ut infans ibi
spaciose iacer&. deinde unxerunt illud bitumine.
Natura nãq bituminis ẽ. ut in uminalib uasclis
accessũ possit aque cohercere. Illic gͦ mittentes in¬
fantẽ. & circa fluuiũ ponentes eiꝰ satutẽ dõ relique¬
runt. Termunt gͥ erat filia regis. Hec dũ luder&
ctrea litus fluminis portari a fluiuo illud uas con¬
spiciens p̾cep̾ ut adse ille alueus portaretur. Uenien¬
tib autẽ qͥ adhoc fuerant destinati cũ alueo: ui¬
dens infantẽ ualde gainsa ẽ. ꝓpt̃ magnitudine̾
speciẽ eiꝰ. Ianto enĩ studio as̃ circa moysen usus ẽ
ut abipsis qͥ ꝓpt̾ eiꝰ natiuitatẽ decreuerunt int̾imere

Expanded text:
etuens autem Amramis, ne captus regiae irae succumberet, et ipse cum puero deperiret, et Dei providentiam excluderet, deliberavit potius hoc modo pueri consulere saluti, providentiamque latendi hanc esse indicavit. Vas rotundum ex vimine complicitum, velut alveoli magnitudine praepararunt, quod sufficeret ut infans ibi spatiose jaceret: deinde unxerunt illud bitumine. Natura namque bituminis est, ut in viminalibus vasculis accessum posita, coerceat. Illic ergo mittentes infantem et circa fluvium ponentes, ejus salutem Deo reliquerunt. Thermothe igitur erat filia regis. Haec dum luderet circa littus fluminis, portari a fluvio illud vas conspiciens, praecepit ut ad se ille alveus portaretur. Venientibus autem qui ad hoc fuerant destinati cum alveo, videns infantem, valde gavisa est propter magnitudinem et speciem ejus. Tanto enim studio Deus circa Moysen usus est, ut ab ipsis qui propter ejus nativitatem decreverant interimere
Abbreviated transcription (Latin):
uaret᷑ a peccatis om̃ib quȩ contͣrerant in domo pa¬
tris sui ueniensq ad baptismũ suscep̾ lege̾. Que tñ
lex int᷑ fiscellã tẽ erat scirpeã. ex multis uirguttis
siue ex papiro contextã. ac linitã piee acbitumine:
qi ulib utiq & t̾restrib uideoꝵ sordebat septa tͣdici¬
onib usqueqͦ eccłia sumpserat illã de palustrib et
luteis loculis carnaliũ sensuũ : & intra sapientie ue¬
re aulas & regalia tecta consetuerat. Hec infantiam
suã apd̃ suos transegit: apud illos scuic& qͥ spaliter
eã intelligere nesciebant. paruula & lactantiũ fiens
cib. sũ uͦ ad eccliã uenit. & ꝑ eã rite intellecta ẽ. for

Expanded text:
ontraxerat in domo patris sui, veniensque ad baptismum suscepit legem: quae tamen lex intra fiscellam tunc erat scirpeam, ex multis virgultis sive ex papyro contexta, ac linita pice et bitumine: quia vilibus utique et terrestribus Judaeorum sordebat septa traditionibus, usquequo Ecclesia ruperat illam de palustribus, et luteis locis carnalium sensuum, et intra sapientiae verae aulas, et regalia tecta consciverat. Haec infantiam suam apud suos transegit: apud illos scilicet, qui spiritualiter eam intelligere nesciebant parvula et lactantium fiens cibus. Cum vero ad Ecclesiam venit, et per eam rite intellecta est, for
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus & certat ꝑ magistros ac p̃positos suos
hereticos uidelic& ⁊ philosophos seu faisos xpĩ¬
anos ut affligam᷑ onerib scelerũ ne egrediam̃
tur & crescebant: significat qd qͣnto seuit diabo¬
lus ꝑsequendo opianos. & augendo tẽptationeᷤᷤ
atq torm̃ta. tantomagis crescunt electi in au

Expanded text:
diabolus, et certat per magistros ac praepositos suos, diabolus, et certat per magistros ac praepositos suos, haereticos videlicet, philosophos, seu falsos Christianos, ut affligamur oneribus scelerum, ne egrediamur tur et crescebant, significat quod quanto saevit diabolus persequendo Christianos, et augendo tentationes atque tormenta, tanto magi
Abbreviated transcription (Latin):
& uerꝰ ẽ iminicꝰ popłi dĩ. Urbẽ seilic& quȩ dr̃ oriᷤ
defectio. uł os abissi: eũ mñdaciũ loqͥ ꝑsuad&. ⁊ fo¬
ueã p̃parat ꝑditionis. his qͥ s obtẽperantes linguis
ipse maliciã m̃ti ꝑuerse ingerit : & auaricie pe¬
stẽ introducit. Qui enĩ sequunt᷑ illũ nͥ qͥ colligc̃
ꝑ fraudẽ diuitias & condunt thesauros suos in
tra ubi tinea demolit᷑. & fures effodiunt atq
furant᷑ : nos gͦ si de substantia nrã grãs agimꝰ
omĩũ bonoꝵ largitori & miscdiã de illa impen¬
dimꝰ in ꝓximos nr̃os egentes iungam̃q ꝑ obedien¬
tiã p̾dicatorib ueritatis : dic& de nobis spãlis
pharao. faii istł p̾ualuerunt nmis suꝑ nos &
tungunt᷑ mimicis nrĩs. qr p̾ualebimꝰ illi & eo
inuito ꝑgimꝰ de t̾ra sua. deponentes hominen
uetere cũ actib eiꝰ. atq relinquentes imaginẽ
t̾rem parentis nr̃i. induemꝰ nos imaginẽ ce¬
lestis redemptoris. Inde enĩ maxime sollicitat᷑

Expanded text:
urbem scilicet quae dicitur oris despectio vel os abyssi: cum mendacium loqui persuadet, et foveam praeparat perditionis his qui sibi obtemperantes, linguis ipse, malitiam menti perversae ingerit, et avaritiae pestem introducit. Qui enim sequuntur illum, nisi qui colligunt per fraudem divitias, et condunt thesauros suos in terra, ubi tinea demolitur, et fures effodiunt atque furantur? Nos ergo si de substantia nostra gratias agamus omnium bonorum largitori, et misericordiam de illa impendamus in proximos nostros egentes, jungamurque per obedientiam praedicatoribus veritatis, dicet de nobis spiritualis Pharao: Filii Israel praevaluerunt nimis super nos, et junguntur inimicis nostris, quia praevalebimus illi, et eo invito pergimus de terra sua, deponentes veterem hominem cum actibus ejus, atque relinquentes imaginem terreni parentis nostri, induemus nos imaginem coelestis Redemptoris. Inde enim maxime sollicitatur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. dĩ mascłm generas. s ita facis ut hominib ino¬
tescat: ab egiptiis rapit᷑ elemostna. tua. & aqͥs
spitalib submerget᷑. Uide gͦ ne obliuiscaris p̾cepti
dñci qͦ tͥ mandat: cũ facis elemosinã nesciat si

Expanded text:
Dei est, masculum generas, sed si ita facis ut hominibus innoDei est, masculum generas, sed si ita facis ut hominibus innotescas, ab Aegyptiis rapitur eleemosyna tua, et aquis spiritualibus submergetur. Vide ergo ne obliviscaris praecepti Dominici, quod tibi mandat:
Abbreviated transcription (Latin):
natũ fuerit in flum ꝓierte: quicqͥd feminei reser¬
uate. Uulete qͥd pͥnceps huiꝰ nuindi popło suo p̃cepe¬
rit. seiic& ut mõs infantes rapiant: & in flumen
piciant. Unde considera o homo qͥd tͥ ĩmineat pꝰꝗͣ
natꝰ fueris imo renatꝰ. Iilud utiq qđ in euangłio
legit᷑ ubi de baptismo dm̃ cõmemorat᷑. Iħe inqͥt
ut ascendit de baptismo ductꝰ ẽ in desertũ ab
sp̃u: ut tẽptaret᷑ adiabolo. Hoc gͦ tͥ immina ut
Aqͥs salutarib mundatꝰ. & nouus homo effectꝰ in¬
sidias & tẽptationes ꝑ feras diaboli & ministroꝵ
eiꝰ qͥb hoc uoti ẽ. ut quieqͥd mascłinũ ac p̃ciputũ
gignas oꝑis aquis subinergant. De qͥb aquis ꝓpħa dic̃:
qr intͣuerunt aquȩ usq ad antinã meã. Quid gͦ da-¬
bimꝰ tͥ consilii. nͥ ut mascłm natũ trib m̃sib more
leuite eligantẽ occultes infantẽ. ne hostis illũ reci¬
piat & int̾ficiat : uerbigrã si facias elemosinã qr opꝰ

Expanded text:
te; quidquid feminei reservate. Videte quod princeps hujus mundi populo suo praeceperit, scilicet ut nostros infantes rapiant, et in flumen projiciant. Unde considera, o homo, quid tibi immineat postquam natus fueris, imo renatus. Illud utique, quod in Evangelio legitur: ubi de baptismo Domini commemoratur. Jesus, inquit, ut ascendit de baptismo, ductus est abm, ut tentaretur a diabolo . Hoc ergo tibi imminet, ut aquis salutaribus mundatus et novus homo effectus, insidias et tentationes perferas diaboli et ministrorum ejus; quibus hoc voti est, ut quidquid masculini ac praecipui gignas operis, aquis submergantanimam meam . Quid ergo dabimus tibi consilii, nisi ut masculum natum, tribus mensibus more Levitae elegantem occultes infantem: ne hostis illum rapiat et interficiat? Verbi gratia, si facias eleemosynam, quia opus
Abbreviated transcription (Latin):
sũ utilissimã habebit. Iub& qͦq mascłos occidi pha¬
rao & feminas reseruare: sic & diabolꝰ ne robur
fidei pͥualeat. conat᷑ ut int̾feeas uirtutib uicia
remaneant. fortissimosq & uiriles animi sens un¬
de cȩlestia sapimꝰ & diuina : i. rationẽ prudentiã
mnocentiã & fidẽ in homine occidere festinat:¬
& illud in eo uiuificare qđ femineũ qđ imbecil¬
lũ & fragile. & ꝓnũ ad uitia cernit̾ . i. abicionẽ.

Expanded text:
sam utilissimam habebit. Jubet quoque masculos occidi Phasam utilissimam habebit. Jubet quoque masculos occidi Pharao, et feminas vivere: sic et diabolus, ne robur fidei praevaleat, conatur ut interfectis virtutibus, vitia maneant: fortissimosque et viriles animi sensus, unde coelestia rapimus et divina, id est rationem, prudentiam, innocentiam et fidem in homine occidere festinat; et illud in eo vivificare, quod femineum, quod imbecillum et fragile, et pronum ad vitia cernitur; id est, ambitionem,
Abbreviated transcription (Latin):
phua p̾cipiens eis. Qͣndo obstetricabitis hebreas
& partꝰ tẽpꝰ aduenerit. si masculus fuerit intͣ¬
ficite illũ. si femina reseruate. Istas obstetrices
id est phuã quȩ apd̃ nos rubens uł uererundia
diei potest: & sephrã que auis eiꝰ uł puleritudo
siue placens int̾p̃tat᷑: Quidã dixerunt rationa¬
bilis eruditionis formã tenere. quȩ subtils
pulchã & uerecunda ẽ: & tã sp̃alib quã etiã
corprãlib habilis atq commnoda disciplinis. Ob-¬
stetrices enĩ quedã mediȩ funt: & tã mascłos ꝗͣ
feminas fouent. Sic eruditio ista cominunis rati¬
onabilis scientiȩ ad onĩs ꝓpemodũ ꝑtingit sen¬
sus: om̃s instruit om̃sq fouet. & siue celestia
meditari siue mundana disponi siuis possessorib¬
in ꝓmptu ẽ siqͥs uirilis in ea animi fuerit & uo¬
luerit cȩlestia querere. ꝑ huiꝰmodi eruditionẽ
ad diuinoꝵ intelligentiã paratior ueniat. Si aut̃
scłaria qͥs negotia ꝑ eã agere uoluerit: adhoc ip¬

Expanded text:
tetricabitis Hebraeas, et partus tempus advenerit, si masculus fuerit, interficite illum: si femina reservate . Istas obstetrices, id est, Phuam, quae apud nos rubens vel verecunda dici potest, et Sephram, quae avis ejus vel pulchritudo sive placens interpretatur, quidam dixerunt rationabilis eruditionis formam tenere, quae subtilis, pulchra et verecunda est, et tam spiritualibus quam corporalibus habilis atque commoda disciplinis. Obstetrices enim quaedam mediae sunt, et tam masculos quam feminas fovent: sic eruditio ista communis rationabilis scientiae ad omnes propemodum pertingit sensus: omnes instruit, omnes fovet; et sive coelestia meditari, sive mundana disponi, suis possessoribin promptu est. Si quis virilis in ea animi fuerit, et voluerit coelestia quaerere, per hujusmodi eruditionem ad divinorum intelligentiam paratior veniet. Si autem saecularia quis negotia per eam agere voluerit, ad hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
egiptũ eũ p̃dicto patriarcha introisse describunt᷑. p̃¬
dicatoꝵ ordinẽ typice designant. qr septuaginta dis¬
ctpłos ad p̃dicandũ dĩ uerbũ in toto orbe saluator
miserat. ut pentatheueũ legis spũalit̾ seruandũ doce¬
rent. Alit̃ he septuaginta anime quȩ in egiptũ ingres¬
se sunt mystice in numero remissionis accipunt᷑. sei
autẽ in egipto erat. Et de redemptore nr̃o ioħs seri¬
bit. qͥa inmundo erat & mundꝰ ꝑ ipsũ factꝰ ẽ. & mun¬
dus eũ non cognouit. uo mortuo & uniuer¬

Expanded text:
ibuntur, praedicatorum ordinem typice designant: quia septuaginta discipulos ad praedicandum Dei verbum in toto orbe Salvator miserat: ut Pentateuchum legis spiritualiter servandum docerent. Aliter hae septuaginta animae, quae in Aegyptum ingressae sunt, mystice in numero remissionis accipiuntur: scautem in Aegypto erat. Et de Redemptore nostro Joannes scripsit: quia in mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit . Quo mortuo et univer
Abbreviated transcription (Latin):
misphar mutusis anns.xx ui. Post eũ titbimosis
annis. UiIi. Deinde ammanopbis: annis. & eoci. sub
qͦ amnã genuit mosen : cũ eẽt. annoꝵ. loeee.¬
reposuit itaq magistros oꝑm ut affligerent eos
multiplicabant᷑ & crescebant. Oderantq filios isrł

Expanded text:
Mispharmutusis annis XXVI, post eum Tithimoris Mispharmutusis annis XXVI, post eum Tithimoris annis IX, deinde Amonaphis annis XXXI, sub quo Amram genuit Moeposuit itaque eis magistros operum ut adfligerent eos multiplicabantur et crescebant oderantque filios Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
cecidisse granũ frum̃ti in terrã & mortuũ fuiss&:
ñ utiq fructũ nẽ plurimũ totiꝰ orbis t̾ra ȩccłiȩ su¬
stuliss&. Moralit̃ qͦq & in te si moriat᷑ ioseph id ẽ. si
mortificationẽ xp̃i in corprẽ tuo suscipias. & morti¬
fices membrũ tuũ peccato: tẽ inte multiplicantur
filii isrł. idẽ. senfus boni & sp̃ales. Quotidie enun
morientib uitiis in te uirtutũ nuimerꝰ auget᷑. & in
terra multiplicaberis in tua scilic& carne : ꝑ quã
uirtutes administrant᷑. Surrȩxit interea rex
nouus suꝑ egiptũ qͥ ignorabat ioseph: & ait ad po¬
pulũ suũ. Ecce popłs fiioꝵ isył multꝰ & fortior nob̾
ẽ: uenite sapient̃ oppͥmamꝰ eũ. ne forte multiplicen¬
tur. In cronicis eusebii & ierontmmi legimꝰ: qd pꝰ ingͦs¬
sũ iacob in egiptũ pͥmꝰ amosis regnauerit annis .xxxo.
Post quẽ nebroth annis tredecĩ. De hinc anmenophiᷤᷤ
annis. xx .i. Post hunc mefres annis .xii. Post quẽ

Expanded text:
ortuum fuisset, non utique fructum , nunc plurimum totius orbis terrae sustulisset. Moraliter quoque et in te si moriatur Joseph, id est mortificationem Christi in corpore tuo suscipias, et mortifices membrum tuum peccato, tunc in te multiplicantur filii Israel, id est sensus boni et spirituales. Quotidie enim morientibus vitiis in te, virtutum numerus augetur: et in terra multiplicaberis, in tua scilicet carne: per quam virtutes administrantur. Surrexit interea rex novus super Aegyptum qui ignorabat Joseph, et ait ad populum suum: Ecceorte multiplicetur. In Chronicis Eusebii et Hieronymi legimus, quod post ingressum Jacob in Aegyptum, primus Amosis regnaverit annis XXV, post quem Nebron annis XIII, dehinc Amenonphis annis XXI, post hunc Mephres annis XII, post quem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qd p̾sentẽ uidit. & tam̃ que ei in futuro euemi
tati gram p̾rogandã eã & in p̃senti ꝑ gram̃ ñ uidit.
qͥa dẽ in errore dereliqͥd. & tam̃ q hanc quandoq
collectirꝰ erat. ꝑ benedictionis gram̃ p̾udit: Unde &
eidẽ iacob gentilis popli figurã tenenti. in benedicti¬
one dr̃. Ecce odor filii mei sic odor agri plem quẽ be¬

Expanded text:
est quod praesentem non vidit, et tamen quae ei in futuro veniantati gratiam praerogandam, eam et in praesenti per gratiam non vidit, quia tunc in errore dereliquit, et tamen collecturus erat, per benedictionis gratiam praevidit. Unde et eidem Jacob gentilis populi figuram tenenti in benedictione dicitur: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui be
Abbreviated transcription (Latin):
latuis inmunde cogitationes in se strepitũ popei
lorũ congregent. Unde eũ sub iudee specie ꝑ
legis ab ext̾ĩore oꝑe in sabbato cessat᷑. Hostes gͦ
sabbata uidentes irrident. e̾ maligni sp̃s ipsa
uacationis otia. ad eogitationes illicitas ꝓtra¬
s. uirtute sopiunt᷑. laboriosius dormiunt: ꝗͣ iu¬
gilare potueriit. qr in eo qđ̃ actiones huius
seli deserentes suꝑant. robusto conflietu quoti¬
die contra se ipsos pugnant. ne mens ꝑ negle¬
gentiã torpeat. ne subacta otio ac desidĩo in¬
strepitũ deserit. & ꝑ qͥetis studiũ uirtutib mn¬
tenta uigilans dormit. Neq enĩ ad conteplan¬
da int̾na ꝑducit᷑. nͥ abħis quȩ ext̾ius implicants

Expanded text:
 in se cogitationis strepitum per otium congerant. Unde sub Judaeae specie per to legis ab exteriori opere in sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrased virtute, sopiuntur, laboriosius dormiunt quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ac desideristrepitum deserat; ac per quietis studium virtutibus intenta vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant,
Abbreviated transcription (Latin):
AScendit autẽ ex illo loco inbersabee ubi apparuit
ei dñs in ipsa nocte dicens. ego sum ds abrahã pa¬
tris tui noli metuerẽ qr tecũ sũ. Benedicã tͥ emul¬
tiplicabo sem̃ tuũ ꝓpt̾ seruum meũ abrabã. Itaq
edificauit ibi altare. & iuocato nomine dñi exten
dit ibi tabernaculũ. Precepitq seriis suis ut fode
ut ñ tã hominẽ signific&e quã amicoꝵ turbã
quȩ cũ rege uenerat. in qͥs fuit phicoi pͥnceps exer-

Expanded text:
ascendit autem ex illo loco in Bersabee ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte dicens ego sum Deus Abraham patris tui noli metuere quia tecum sum benedicam tibi et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham itaque aedificavidit tabernaculum; praecipitque servis suis ut foderut non tam hominem significet, quam amicorum turbam, quae cum rege vener
Abbreviated transcription (Latin):
Unde insequentib dicit᷑. Nolite ꝑdere popłm eaath
de medio leuitarũ. s hoc facite eis ut uiuant & ñ
moriant᷑. si tetigerint scã scoꝵ. Aaron & filii eiꝰ
intrabunt. ipsiq disponent oꝑa singłoꝵ & diui¬
dent qd portare qͥs debeat. St̃ & alii qͥ ipsius xp̃i

Expanded text:
 dicens nolite perdere populum Caath de medio Levitarum sed hoc facite eis ut vivant et non moriantur si tetigerint sancta sanctorum Aaron et filii eius intrabunt ipsique disponent opera singulorum et divident quid portare quis debeat alii nulla curi
Abbreviated transcription (Latin):
gnoseunit. Aui ꝑbissũ incorruptionẽ cartus offerunt: atii
ꝑ caprarũ pilos deplorant asꝑe qđ libent᷑ admisert̃. Ecce
ex tanta diuersitate oꝑm unũ ẽficit᷑ tabernadimn: sic̃ ex di¬
uerso putuẽ unĩ c̃pnigit tȩ globũ ifusione sci sps irrgatũ.
Iã porro ligna sethim ĩputribilia om̃s scĩ inteltigunt᷑ m̃te
& corꝑe incorrupti. neq eũ scło ꝑeuntes. sẽꝑ manentes
ȩtͣni. Lapides qͦq p̃ciosi confessores apli sacerdotes om̃sq
iusti. qͦs etiã lapides uiuos beatꝰ petrus apłs dic̃. ut sitis
inqͥt lapides utui coedificati in tẽplo dĩ. Hec gͥ om̃a of¬
fert̃ in tab̾nacło dĩ: ut nullus desper& salutẽ. Offer&¬
suꝑ hȩc & alius aurũ sensũ. aliꝰ argentũ eloqͥũ. aliꝰ uo¬
candelabrũ. altare. colu̾nȩ. bases. tabulȩ crateres. scihi.
tribula. phiale mortariola. emunctoria. paxilli tento

Expanded text:
gnoscunt. Alii per byssum incorruptionem carnis offerunt. Alii per caprarum pilos deplorant aspere, quod libenter admiserunt. Ecce ex tanta diversitate operum unum conficitur tabernaculum, sicut ex diverso pulvere unus compingitur terrae globus infusione sancti Spiritus irrigatus. Jam porro ligna Sethim imputribilia omnes sancti intelliguntur, mente et corpore incorrupti; neque enim saeculo pereuntes, sed permanentes aeterni. Lapides quoque pretiosi, confessores, apostoli, sacerdotes, omnesque justi, quos etiam lapides vivos beatus Petrus Apostolus dicit: Ut sitis, inquit, lapides vivi, coaedificati in templo Dei . Haec igitur omnia efferuntur in tabernaculo Dei, ut nullus desperet salutem, offert et alius aurum, sensum; alius argentum, eloquium; alius vocandelabrum, altare, columnae, bases, tabulae, cathedra, scyphi, thuribula, phialae, mortariola, emunctoria, paxilli, tento
Abbreviated transcription (Latin):
Et colũnȩ doctores scĩ firmitate fidei solidati. Necnĩ &
Ibi etiã & tabulȩ apłi p̾dicationis latitudine dilatati.
Ibi tentoria p̃positi uidelic& et p̃dicatores. qͥ ext̾uis labo¬
rant contͣ huiꝰ secli t᷑bidines. St̃ ibi & cratere .i. distribu¬
tiones hominũ. St̃ & paxilli ħ ẽ. pͥncipes & p̃dicatores
aqͥs. Ini lilia uirginitatis candor. siue mortariola laboꝵ
passionũq tolerantiȩ qͥb mortificaut̾ m̃bra peniten¬
tiũ. & he qͥdẽ species dispensationesq donoꝵ st̃ aiui-¬

Expanded text:
et columnae, doctores sancti, firmitate fidei solidati; necnon etIbi etiam et tabulae, apostoli praedicationis latitudine dilatati; ibi tentoria, praepositi videlicet et praedicatores, qui exterius laborant contra hujus saeculi turbines. Sunt ibi et craterae, id est, distributiones hominum; sunt et paxilli, hoc est, principes et praedicatores aquis. Ibi lilia, virginitatis candor, sive mortariola, laborum passionumque tolerantiae, quibus mortificantur membra poenitentium. Et hae quidem species dispensationesque donorum su
Abbreviated transcription (Latin):
eius orietur. Rebus autẽ: ut popłs de egiptia ser¬
uitute ꝑ sanguinẽ agni saluatus. ęccłiã significat
logica.i moralis loquutio : ad institutionẽ & correcti¬
onẽ morũ siue aꝑtis siue figuratis ꝓlata sermonib

Expanded text:
ejus orietur. Rebus autem, ut populus de Aegyptia serejus orietur. Rebus autem, ut populus de Aegyptia servitute per sanguinem agni salvatus, Ecclesiam significat, logica id est, moralis locutio ad institutionem et correctionem morum, sive apertis sive figuratis prolata sermonibus,
Abbreviated transcription (Latin):
uersum. Quattuor aute pedes hab& mensa : qr quadri¬
formi ratione omĩs diuinoꝵ eloqͥoꝵ series distinguitur.
In libris nãq om̃ib scĩs intueri oport&. quę ibi et̃na
intimentur. quȩ facta narrentur. quę futura p̾nunci¬
entur. quȩ agenda pcipiant᷑ uł moneantur. Itẽ m̃sa
tabernacłi quattuor hab& pedes: qr uerba çelestis ora¬
cłi uł historico intellectu uł allegorico. uł tropologi
co .i. morali uł certe anagogico solent accipi. Historia
dieta sit plano sermone refertur. qͦmͦ poplis isrł ex
egipto saluatus tabernacłm dnõ fecisse in deserto
narratur. Allegoria ẽ: cũ uerbis siue reb misticis
p̃sentie. xp̃ĩ & ecellȩ sacram̃ta signantur. Uerbis ui¬
delic& ut isaias ait. egredietur uirga de radice iesse
& flos de radice eiꝰ ascend& : qđ ẽ. aꝑte dicere. Nas¬
cet᷑ uirgo maria de stirpe dauid: & cepẽ de sturpe

Expanded text:
versum. Quatuor autem pedes habet mensa, quia quadriversum. Quatuor autem pedes habet mensa, quia quadriformi ratione, omnis divinorum eloquiorum series distinguitur. In libris namque omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae factura pronuntientur, quae agenda praecipiantur vel moneantur. Item mensa tabernaculi quatuor habet pedes, quia verba coelestis oraculi, vel historico intellectu, vel allegorico, vel tropologico, id est morali, vel certe anagogico solent accipi. Historia acta sive dicta sit, plano sermone refertur: quomodo populus Israel ex Aegypto salvatus tabernaculum Domino fecisse in deserto narratur. Allegoria est, cum verbis sive rebus mysticis, praesentia Christi et Ecclesiae sacramenta signantur. Verbis videlicet ut Isaias ait: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Quod est aperte dicere: Nascetur virgo Maria de stirpe David: et Christus de stirpe
Abbreviated transcription (Latin):
altera corona aureola de illoꝵ potest p̾mio recte intel¬
ligi. qͥ generalia scripture scȩ̃ mandata spontanea
uitȩ ꝑfectionis electione transcendunt: ĩdeoq speci¬
aiẽ p̾ceteris fidelib retribitionẽ uoluntarie oblaci¬
onis
expectant. Uł certe corona aurea labio mense diĩ
apponit̾ : cũ in uerbis seẽ scripturȩ discimꝰ egredi¬
entes e carne animas ad et̾na in celis pͥmia eẽ. re¬
cipiendas & suꝑ illã altera aureola suꝑ additur
corona : cũ in eadẽ scriptara reperitur. qđ eis subli¬
mior in fine scłi głia in corpoꝵ qͦq immortaliũ recep¬
tione seruet᷑. Quattuor quoq eirculos aureos p̃para.¬
bis: & pones eos in quattuor angulis eiusdẽ m̃se ꝑsin
accipienda sunt. Quatruor naq̃ circuli aurei quattu̾or
funt euangłioꝵ libri : ꝑ quoꝵ fidẽ contigit. ut omĩs
scriptura scã ꝑmundũ legeretur & intelligeretur uni¬

Expanded text:
altera corona aureola, de illorum potest praemio recte intelaltera corona aureola, de illorum potest praemio recte intelligi, qui generalia Scripturae sanctae mandata spontanea vitae perfectionis electione transcendunt, ideoque specialem prae caeteris fidelibus retributionem voluntariae oblationis exspectant. Vel certe corona aurea labio mensae Domini apponitur, cum in verbis sacrae Scripturae discimus egredientes e carne animas ad aeterna in coelis praemia esse recipiendas. Et super illam altera aureola superadditur corona, cum in eadem Scriptura reperitur, quod eis sublimior in fine saeculi gloria in corporum quoque immortalium receponam aureolam quattuor quoque circulos aureos praeparabis et pones eos in quattuor angulis eiusdem mensae accipienda sunt. Quatuor namque circuli aurei, quatuor sunt Evangeliorum libri, per quorum fidem contigit ut omnis Scriptura sancta per mundum legeretur, et intelligeretur uni
Abbreviated transcription (Latin):
& in euangłio dñs diff̾ietionẽ legis temꝑat̾us digito
scribebat in terra. Bene autẽ eadẽ corona interrasilis
fieri p̃cipitur : qͥa nmirũ ȩt̾mi retributio regni ñ in¬
different̃ om̃ib dat̾ s ꝓ qualitate accipientiũ distin¬
cto diuinitꝰ examine singulis quibq distribuit᷑. Coro¬
na & em̃ aurea mense dnĩ pura & ñ int̾rasilis eẽt.
si claritas future tustoꝵ retributionis equalis om̃ib
panderetur. Instar uidelic& huiꝰ sotis mundani : cuiꝰ
splendorẽ di indifferent᷑ suꝑ bonos & inalos facto
ortri. At qr stella stelle differt in claritate ita erit
& resurrectio mortuoꝵ : corona mense dni uariis di¬
stincta sculpturis s competent̾ ordinatis apposita ẽ.
Una enĩ uita futura om̃ib ẽ ꝓmissa iustis: s multi¬
formis in illa ꝓ diuersitate meritoꝵ głia ẽ. singuloꝵ.
Qđ uͦ prius descripta una corona subingit᷑. & suꝑ illã

Expanded text:
et in Evangelio Dominus distinctionem legis temperaturus, digito et in Evangelio Dominus distinctionem legis temperaturus, digito scribebat in terra . Bene autem eadem corona interrasilis fieri praecipitur, quia nimirum aeterni retributio regni non indifferenter omnibus datur, sed pro qualitate accipientium distincto divinitus examine singulis quibusque distribuitur. Corona etenim aurea mensae Domini pura et non interrasilis esset, si claritas futurae justorum retributionis aequalis omnibus panderetur: instar videlicet hujus solis mundum, cujus splendorem Deus indifferenter super bonos et malos facit oriri. At quia sicut stella stellae differt in claritate, ita erit et resurrectio mortuorum, corona mensae Domini, variis distincta sculpturis, sed competenter ordinatis, apposita est. Una etenim vita futura, omnibus est promissa justis, sed multiformis in illa pro diversitate meritorum gloria est singulorum. Quod vero descripta prius una corona subjungitur, et super illam
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: & ipsi labio coronã int̾rasilẽ altã quattuor digi
na tradiderunt humane confabulationis sermonib
ullatenus attaminari consentiebat : quin potiꝰ ñ tantũ
nociua s & ociosa hominũ uerba grauiter ferre ac re¬
darguere curabant. Uel certe labiũ fit aureũ mense
ꝑcircuitũ : qr scriptura scã omi ex parte suę loquuti¬
onis cũ recte intelligit᷑ claritatẽ nobis sapientiȩ cele¬
stis mionat. Cui uidelic& labio corona additur: qr lun¬
gua p̾dicantiũ suis auditorib retributionẽ uite ꝓmit.¬
tit ęt̾ne. Et bene ipsa corona quattuor digitis alta
fieri p̃cipitur : qr celsitudo nobis corone ꝑhemus ꝑ
Quattuor scĩ euanglu libros ostenditur. uł qr ꝑ eusto¬
diã euanglice fidei & oꝑationis ad coronã nos uite
ꝑuenire oporta. Pulchreq ꝑ digitos libri designant᷑.
qr nimirũ & dabule legis digito di eẽ. scripte referũt

Expanded text:
tum, et ipsi labio coronam interrasilem, altam quatuor digittum, et ipsi labio coronam interrasilem, altam quatuor digitna tradiderunt, humanae confabulationis sermonibus ullatenus attaminari consentiebat. Quin potius, non tantum nociva, sed et otiosa hominum verba graviter ferre ac redarguere curabant. Vel certe labium fit aureum mensae per circuitum, quia Scriptura sancta omni ex parte suae locutionis cum recte intelligitur, claritatem nobis sapientiae coelestis insonat. Cui videlicet labio corona additur, quia lingua praedicantium suis auditoribus retributionem vitae promittit aeternae. Et bene ipsa corona quatuor digitis alta fieri praecipitur, quia celsitudo nobis coronae perennis, per quatuor sancti Evangelii libros ostenditur, vel quia per custodiam evangelicae fidei et operationis ad coronam nos vitae pervenire oportet. Pulchreque per digitos libri designantur, quia nimirum et tabulae legis digito Dei esse scriptae referuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
mo diligere debeamus. Ipsis qͦq ꝓximis ꝓ differentia
meritoꝵ dispar sit modus impenaendꝰ amoris. Porro
qđ altatudo eubitũ ac semise habebat: eubitus¬
eq ut in latitudine. unitatẽ ipsius spei nr̃e celestis in¬
sinuat. qua expectamus dnm nrm̃ quando reuertat᷑
de celis remuneraturus seruos quos ingilantes ac¬
cinetis lũbis. & ardentib bonoꝵ oꝑm lucertus inuenerit.
Nam & si ꝓ diuersitate meritoꝵ multe sunt mansiones
in domo patris. unũ tam̃ ẽ. regnũ cęli in quo om̃s re¬
frui meruerunt indieat: qͥb ñ solũ sꝑare celestia
p̾mia uerũ etiã exparte uiuendo p̾̃gustare donatũ ÷
Et maurabis eã auro purissimo. Mensa tabernacłi
inaurat᷑. qr scriptura scã sapientie cęlestis sensu clara
refulga: & ipsi qͥ eã condidere ꝓpħȩ p̾clari uita ac
sermone fuerunt. Faciesq illi labiũ aureũ ꝑ erreui¬

Expanded text:
mo diligere demo diligere demeritorum, dispar sit modus impendendus amoris. Porro quod altitudo cubitum ac semissem habebat, aeque ut in latitudine, cubitus unitatem ipsius spei nostrae coelestis insinuat: quia exspectamus Dominum nostrum, quando revertatur de coelis, remuneraturus servos, quos vigilantes accinctis lumbis, et ardentibus bonorum operum lucernis, invenerit. Nam etsi pro diversitate meritorum multae sunt mansiones in domo Patris, unum tamen est regnum coeli, in quo omnes rene adhuc positi frui meruerunt, indicat: quibus non solum sperare coelestia praemia, verum etiam ex parte vivendo, praegustare donatum est: Et inaurabis eam auro purissimo. Mensa tabernaculi inauratur, quia et Scriptura sancta, sapientiae coelesti sensu clara refulget; et ipsi qui eam condidere prophetae, praeclari vita ac sermone fuerunt Faciesque illi labium aureum per circui
Abbreviated transcription (Latin):
ac semisse. Mensa de lignis sethim facta : scriptura.
ẽ. sacra de fortib scoꝵ patrũ uerbis actibq cõpa¬
cta. Quȩ dũ nobis quȩ sint eternę gaudia bea
ꝓfecto nobis salutis ac uite suggerit. Hȩc hab&
longitudinẽ. cũ ꝑseuerantiã nobis cepte religionis.
latitudinẽ cũ amplitudiuẽ caritatis. altitudinẽ
cũ spẽ ꝑpetuȩ remunerationis insuniat. & bene
longitudo duoꝵ ẽ. cubitoꝵ. qr actualis nr̃a conũ¬
satio in duob maxime uirtutib consistit : miscdia
iudelic& ⁊ in nocentia. dicentẽ apło iacobo. Reli¬
gio autẽ munda & immaclata apđ dm̃ & patrem
hec ẽ: iusitare pupillos & uiduas in tribulatio¬
ne eoꝵ. & mnimaculatũ se custodire abhoc scło.¬
Qđ uͦ mensa hab& unũ cubitũ in latitudine. uita
tẽ dilectionis quã tota nobis destam̃ti ueteris &
noui series cõmendat figurate denuntiat. Unaq
bemur quã uis magna distantia ac distinetione
rectisstina ipsius amoris adm̃ pͥmo loco. inuicos uiti¬

Expanded text:
, etc. Mensa de lignis setim facta, Scriptura est sacra, de fortibus sanctorum Patrum verbis actibusque compacta, quae dum nobis quae sint aeternae gaudia beatprofecto nobis salutis ac vitae suggerit. Haec habet longitudinem, cum perseverantiam nobis coeptae religionis; latitudinem, cum amplitudinem charitatis; altitudinem, cum spem perpetuae remunerationis insinuat. Et bene longitudo duorum est cubitorum quia actualis nostra conversatio in duabus maxime virtutibus consistit, misericordia videlicet et innocentia: dicente apostolo Jacobo: Religio autem munda et immaculata apud Deum Patrem haec est, visitare pupillos ac viduas in tribulatione eomensa unum habet cubitum in latitudine, unitatem ipsius dilectionis, quam tota nobis Testamenti Veteris et Novi series commendat, figurate denuntiat: una quippe bemur, quamvis magna distantia ac distinctione rectissima ipsius amoris, Deum primo loco, inimicos ulti
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ ꝑq exercicia spaluĩ de qͥb diximꝰ uirtutũ patientia
longanuns scẽ eccłiȩ ad requiẽ tendit ȩt̾nã. Est &¬
aliud in duo de tricenario numero saeram̃tũ eq ad
septenariũ ꝑtinens. Si enĩ abuno usq ad septẽ om̃i
in medio numeros pleno ordine numerare uolueris.
septenarii numeri uicesimꝰ & octauus inuenit᷑: merito
in eo cortinarũ longitudo continet᷑. qm̃ fides & pacien¬
tia scoꝵ uirtutũ uarietate distincta. in omĩb que agit
aut patitur ñ humani głiã fauoris s suꝑne beatitudi¬
nis qͥetẽ expectat. Hinc ẽ. enĩ qđ huiꝰ numeri psatmꝰ
in consummatione tabernaculi ataitulatur. quẽ to¬
tũ de ꝑfectione scẽ ȩccłie constat eẽ. cantatũ : ma¬
xme ex eo qđ in illo dr̃. adorate dnñ in atrio scõ¬

Expanded text:
iritualium de quibus diximus virtutum potentia iritualium de quibus diximus virtutum potentia longanimis sanctae Ecclesiae ad requiem tendit aeternam. Est et aliud in duodetricenario numero sacramentum aeque ad septenarium pertinens. Si enim ab uno usque ad septem omnes in medio numeros pleno ordine numerare volueris, septenarii numeri vicesimus et octavus invenitur, merito in eo cortinarum longitudo continetur, quoniam fides et patientia sanctorum virtutum varietate distincta, in omnibus quae agit et patitur non humani gloriam favoris, sed supernae beatitudinem quietis exspectat. Hinc est enim quod hujus numeri psalmus, in consummatione tabernaculi attitulatur, quem totum de perfectione sanctae Ecclesiae constat esse cantatum. Maxime ex eo quod in illo d
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmit᷑ caritatis. Quȩ latitudo apte quattuor erat cu¬
bitoꝵ. qr qͣttuor sunt euangłioꝵ libri in qͥb dnĩ nr̃i
redemptoris exemplis ac uerbis qualiter eadẽ caritas
sit tenenda docem̃: & quattuor uirtutes in quarum
oꝑatione eadẽ ẽ. caritas exercenda .i. tẽperantia. for¬
titudo. iusticia. prudentia. ut uidelica incorrupta
in dõ caritas atq integra custodiat᷑. qdđ ẽ. tẽperantiȩ.
nullis frangatur incommodis qdđ ẽ. fortitudimis. nulli
alu seruiat qđ ẽ. iusticie : uigil& in discernendis
rebꝰ ne fallacia dolusue paulatim subripiat. qđ ẽ.
prudentie. Longitudo autẽ cortinarũ.xx.uiiiͦ. era
cubitoꝵ. qͥ ẽ. numerꝰ quat̾narius septies ductus. Septe¬
nario autẽ numero ꝓpt̾ diẽ sabbati sol& reqͥes ęc̃na scõꝵ
figurari. Longitudo gͦ cortinarũ in quater septenos ex¬
tenditur cubitos: qr ꝑfidẽ & custodiã doctrinȩ euangłi¬

Expanded text:
exprimitur charitatis. Quae latitudo apte quatuor erat cuexprimitur charitatis. Quae latitudo apte quatuor erat cubitorum: quia quatuor sunt Evangeliorum libri, in quibus Domini redemptoris nostri exemplis ac verbis qualiter eadem charitas sit tenenda docemur. Et quatuor virtutes, in quarum operatione eadem est charitas exercenda, id est, temperantia, fortitudo, justitia, prudentia: videlicet incorrupta in Deo charitas atque integra custodiatur, quod est temperantiae; nullis frangatur incommodis, quod est fortitudinis; nulli alii serviat, quod est justitiae; vigilet in discernendis rebus, ne fallacia dolusve paulatim subrepat, quod est prudentiae. Longitudo autem cortinarum viginti octo erat cubitorum: qui est numerus quaternarius septies ductus. Septenario autem numero propter diem sabbati, solet requies aeterna sanctorum figurari. Longitudo ergo cortinarum in quater septenos extenditur cubitos, quia per fidem et custodiam doctrinae evang
Abbreviated transcription (Latin):
ex eis qͥ hanc p̃sente & comitante secũ dno conceperañ.
aiebant. Nonne cornrm̃ ardens erat innobis cũ loque¬
retur in uia & aꝑir& nobis scripturas: cui contra de re
ꝓbis dr̃. & qm̃ abundauit inqͥtas. refrigesc& caritas
multoꝵ. Hȩc qͣsi bis tinguitur. cũ amore dĩ & ꝓximni
flammescit. cũ illũ ex toto corde. tota anima. tota uir¬
tute : hunc ficut nos ipsos diligimꝰ. Itaq in his quat¬
tuor cortinarii colorib quattuor iustificationes expͥ¬
muntur electoꝵ. In bisso retorta caro castitate rem¬
tens: in iacincto mens suꝑna desiderans: in purpura
caro passionib subiacens. in coccobis tineto mens int̾
passiones oĩ & ꝓximi ailectione p̃fulgens. Iongi¬
tudo cortine uniꝰ habebit.xx.uiii. cubitos. latitũdo
quattuor cubitorũ erit. In longitudine cortinarũ lon¬
ganimis ȩccłiȩ scẽ pacientia : in latitudine amplitudo

Expanded text:
ex eis, quia hanc praesente et comitante secum Domino conceperant, ex eis, quia hanc praesente et comitante secum Domino conceperant, aiebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Cui contra de rem abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum .Haec quasi bis tingitur, cum amore Dei et proximi flammescit: cum illum ex toto corde, tota anima, tota virtute, hunc sicut nos ipsos diligimus. Itaque in his quatuor cortinarum coloribus, quatuor justificationes exprimuntur electorum. In bysso retorta, caro castitate renitens. In hyacintho, mens superna desiderans. In purpura, caro passionibus subjacens. In cocco bis tincta, mens inter passiones Dei et proximi dilectione praefulgens. Longitudo cortinae unius habebit viginti octo cubitos: latitudo quatuor cubitorum erit. In longitudine cortinarum longanimis Ecclesiae sanctae patientia, in latitudine amplitudo
Abbreviated transcription (Latin):
illecebris nascentia magno continentiȩ labore quasi
natiuum exsudant humorẽi atq ad decorẽ dõ digne
puritatis sollerti ietumoꝵ & uigiliarũ orationũ &
lectionis patientiȩ & humilitatis instantia ꝑuenun.
de qͥbꝰ recte possit islud apłicũ dici. an nescitis qm̃
autẽ hec bissus in cortinas tabernacli: qm̃ ñ mͦ lũ
mentis nr̃e in sobrietute succingimus: ut uidelic&
carne a lasciuis motib. & cor abillecebris refrenemꝰ
stia
querentes significat. Cuiꝰ nobis coloris sacram̃tũ cõmen¬
dans apłs ait. Si consurrexistis cũ xpo que sursũ st̃
querite ubi xp̃c ẽ. in dextera dĩ sedens. Parpura qͥa¬
lioꝵ sanguine tinguitur : deuota eoꝵ corda designat.
qͥ dicere cũ apło possunt. Ego ñ solũ alligari s & mori
oues occifionis. Coccus qr ignis hab& speciẽ: merito fla¬
grantissime seoꝵ dilectiom comparatur. Unde & qd ã

Expanded text:
illecebris nascentia, magno continentiae labore quasi illecebris nascentia, magno continentiae labore quasi nativum exsudant humorem, atque ad decorem Deo digne puritatis solerti jejuniorum et vigiliarum, orationum et lectionis, patientiae et humilitatis instantia perveniunt. Dautem haec byssus in cortinas tabernaculi; quoniam non mmentis nostrae in sobrietate succingimus , ut videlicet et carnem a lascivis motibus, et cor ab illecebrosis refrenemusstia quaerentes significat. Cujus nobis coloris sacramentum commendans Apostolus, ait: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est, in dextra Dei sedens yliorum sanguine tingitur, devota eorum corda designat, qui dicere cum Apostolo possunt: Ego non solum alligari, sed et mori oves occisionis . Coccus quia ignis habet speciem, merito flagrantissimae sanctorum dilectioni comparatur. Unde et quidam