comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecit miscđiam ut morte sua alligaret
uulnera nr̃a: contra quem iudei inuani¬
loquio exercebantur. labia dolosa in cor¬
de & corde locuti sunt: Sĩ machus ita
dolosa bilingues dicimus: qui duabus
lingius loquuntur. quia aliud dicunt.
& aliud retinent. Sic labia dolosa qui
decorde incorde locuti sunt mala. Scelus
quod conceperunt corde: protulerunt
isꝑdet dominus uniuersa labia dolosa
Numquid maledicendo dicit: Non. quia
non est mos sanctorum maledicere. Quod
tando. Qui sũnt labia dolosa: heretici. &
mali p̃dicatores. Et linguam magnilo quam
Qui dixerunt linguam nram̃ magnificabimꝰ
Hoc est quod semet ipsos in uicem laudant:
& oꝑa sua magnificant. Labia nr̃a a nobis sunt
Ac sidicant doctores nostros ex nobis ipsis
habemus : non aliunde. Nlaudunt enĩ inua¬
na uerbositate : dicentes. Nos filii abrahȩ
sumus : & neminiumquam seruiuimus
Quis nr̃ dominus est : Ac sidicant Nullũ

Expanded text:
fecit misericordiam, ut morte sua alligaret fecit misericordiam, ut morte sua alligaret vulnera nostra. Contra quem Judaei in vaniloquio exercebantur. Labia dolosa in corde et corde locuti sunt. Simmachus ita dolosa, bilingues dicuntur, quia duabus linguis loquuntur: quia aliud dicunt, et aliud retinent. Sic labia dolosa qui de corde in corde locuti sunt mala: secus quod conceperunt corde, protulerunt Disperdat Dominus universa labia dolosa. Numquid maledicendo dicit? Non: quia non est mos sanctorum maledicere, sed ptando . Qui sunt labia dolosa? Haeretici, et mali praedicatores. Et linguam magniloquam. Qui dixerunt, linguam nostram magnificabimus. Hoc est, qui semetipsos in invicem laudant, et opera sua magnificant. Labia nostra a nobis sunt. Ac si dicat: Doctores nostros ex nobis ipsis habemus, non aliunde. Plaudunt enim in vana verbositate, dicentes: Nos filii Abrahae sumus, et nemini umquam servivimus. Quis noster est Dominus? Ac si dicant: Nullum
Abbreviated transcription (Latin):
ste psalmus depassione xp̃i cantatur
p octaua: sicut superius diximus tes¬
aluum me fac domine¬
Uox xp̃i ad patrem: proparte
carnis inpassione. Quoniam
defecit sc̃s Prȩter te non suꝑ est qui
possit saluare. Qm̃ diminutae sunt
ueritates A filiis hominum. Quare di¬
xit ueritates. dum unum scimus qui ẽ
ueritas ut ait. egosum ueritas & uia:
Sicut multae a eccłae & una est aeccła
sic multae ueritates: quia multa sunt
ustorum oꝑa & multi iusti qui faciunt
bonum. Sed quare diminutae: Quia
ex parte de tectis udebantur seruare.
in multis modis diminutȩ erant: quia
uenerat. Membra diminuta erant .
usquequo caput eorum quod ẽ xp̃s
ad uenit
Primo petrus quando dixit. Et si opor¬
tuerit me mori tecum: non te negabo.
Similit̃ & omnes discipuli dixerunt:
Sed hii omnes uana locutisunt: dũ ad¬
implerẽ quod proposuerant non potue¬
runt. Et heretici & mali doctores quia
doctrinam ꝑuersam docent: uana est
haet loquitur est om̃ium proximus. qui

Expanded text:
us de passione Christi cantatur. Pro octava, sicut superius diximus. Salvum me fac, DomineVox Christi ad Patrem pro parte carnis in passione. Quoniam defecit sanctus. Praeter te, non superest qui possit salvare. Quoniam diminutae sunt veritates a filiis hominum. Quare dixit veritates, dum non scimus qui est veritas, ut ait: Ego sum via et veritas . Sicut multae Ecclesiae et una Ecclesia, sic multae veritates: quia multorum justorum opera, et multi qui faciunt bonum. Sed quare diminutae? Quia ex parte dejecti videbant servire, in multis modis diminuti erant: quia tus, nondum venerat. Membra diminuta erant, usquequo caput eorum, quod est Christus, advenit. Petrus, quando dixit: Et si oportuerit me mori tecum, non te negabo. Similiter et omnes discipuli dixerunt : sed hi omnes vana locuti sunt, dum adimplere quod proposuerunt, non potuerunt. Et haeretici, mali doctores, qui doctrinam perversam docent, vana locuquitur, est omnium proximus: qui
Abbreviated transcription (Latin):
in inferno.
Non dereliquit qui propterea illuc des¬
cendit. ut electos suos exinde eiceret. et
diabolum ligaret Diabolus antea se ta¬
liter iactabat. ut omnia regna mundi
haberet. Sed modo non solum illũ non
utilitas in sanguine meo dũ descendo in
corruptionem: Non de corruptione cor¬
poris xp̃i in sepulcro dicit: sed decȩteroꝵ
data xp̃i sunt : ut scriptum est. Siuis
aduitam in gredi: serua mandata. Ad¬
implebis me lȩtitia cum uultu tuo Tunc
erit plena lac̾citia : cum adunatum fuerit
corpus a ecclesiae in regno dĩ. Hoc ẽ cum
tradiderit regnum dõ & patri suo. tunc
erit ds̃ omnia in om̃ibus. Delectationes
in dextera tua usq in finẽ. Dextera
indextera: id est in prosperitate: quae¬
a filio datur. Usque infinem. Ac sidicat:
Sine fine : quia finis legis xp̃s ẽ ad iui¬
stitiam omni credenti : quia plenitudo
legis ẽ caritas : & finis praecepti caritas
Auiter. Delectationes indextera tua usq
infinem. In illa delectabili potentia tua

Expanded text:
in inferno. in inferno. Non derelinques: quia propterea illuc descendit, ut electos suos exinde ejiceret, et diabolum ligaret. Diabolus antea se taliter jactabat, ut omnia regna mundi haberet, sed modo non solum illum teneutilitas in sanguine meo dum descendero in corruptionem ? Non de corruptione corporis Christi in sepulcro dicit; sed de caeterordata Christi sunt: ut scriptum est: Si vis ad vitam ingredi, serva mandata . Adimplebis me laetitia cum vultu tuo. Tunc erit plena laetitia, cum adunatum fuerit corpus Ecclesiae in regnum Dei: hoc est, cum tradiderit regnum Deo Patri suo: tunc erit Deus omnia in omnibus. Delectationes in dextera tua usque in finem. Dextera in dextera: id est, in prosperitate quae Filio datur: usque in finem: ac si dicat, sine fine: quia finis legis Christus est ad justitiam omni credenti: quia plenitudo legis charitas, et finis praecepti charitas. Aliter: Delectationes in dextera tua usque in finem. In illa delectabili potentia tua
Abbreviated transcription (Latin):
in euangelio dicitur. Iħs proficiebat aeta
cat passionis in quo interiore erudita ẽ.
cliumnitate humana fragilitas. Insuꝑ
& usque ad noctem inerepuerunt me
renes mer Delectationes carnis tunc me in¬
crepant: quando michi suggerunt ut peccẽ.
quando delectatur caro. Sed nisi tu fuisses
adextrix: forsitan in firmarer
Prouiclebam dominum inconspectu meo sẽꝑ
Filius patrem: aecclesia xp̃m̃. Quoniam a
dextris: michi ne commouear. Ac sidicat
Situ non fuisses adextris: forsitan cõmoue¬
rer. Id est de fide ad infidelitatem. debono
ad malum
Iropter hoc lȩtatum est cormeum.
& exultauit lingua mea
Propter istud quod me adiuuas. cor
meum laetatur : lingua mea predicat
In suꝑ & caro mea: requiescłt inspe
Uox xp̃i pro ꝑsona corporis. Requiescit
inspe. Ac sidicat Aecclesia quae est caro
mea modo requiescit inspe : id ẽ resurre insse¬
ctionis. ut ubi caput precessit. & membra
sequantur
Quoniam non derelinques animã meam

Expanded text:
in Evangelio dicitur: Jesus proficiebat aetatin Evangelio dicitur: Jesus proficiebat aetatcat passionis: in quo interiori erudita est divinitate humana fragilitas. Insuper et usqunes mei. Delectationes carnis tunc me increpant, quando mihi suggerunt, ut peccem, quando delectatur caro. Sed nisi tu fuisses a dextris, forsitan infirmarer. Providebam Dominum in conspectu meo semper. Filius Patrem, Ecclesia Christum. Quoniam a dextris est mihi ne cSi tu non fuisses a dextris, forsitan commoverer, id est de fide ad infidelitatem, de bono ad malumropter hoc laetatum est cor meum, et exsultavit lingua mea. Propter istud, quod me adjuvas, cor meum laetatur, lingua mea praedicat. Insuper et caro mea requiescet in spe. Vox Christi. Pro persona corporis requiescit in spe. Ac si dicat: Ecclesia, quae est caro mea, modo requiescit in spe. Id est, in spe resurrectionis: ut ubi caput praecessit, membra sequantur. Quoniam non derelinques animam meam
Abbreviated transcription (Latin):
sipata ẽ. quando eum crucifixerunt. Sed
restituetur infuturo: cum plenitudo gen¬
tium sub intrauerit. Aliter. Restituet᷑
ds̃ pat̾ haereditatem xp̃i. quando electos
attraxerit. ut post resurrectionem acce¬
ptis corporibus suis incorrupti & in mor¬
tales uiuant. quia illam immortalitatẽ
in adam ꝑdiderunt
unes ceciderunt michi in prȩclaris.
inoptimis. sro uno ifrahel: uniuersi orb
haereditatem sum consecutus. Funes in
haereditatem dantur: quia quod dixit
in patriarchis & prophetis atq apłis:
cipit: propterea dixit inp̾claris. id est sc̃is.
uel apostolis
B enedicam dño: qui tribuit michi intellectũ.
Uox capitis cum membris. Tribuit intel¬
lectum discernendi int̾ bonũ & malum:
inter sensum & litteram: int̾ dm̃ & pro¬
ximum: int̾ lucem & denebras. Benedicã
domino : qͥ tribuit mͥ intellectum. Quia
sapientia dĩ ẽ: non indiget ipsa sapien¬
tia. Sed sedm illud accipiendum: qđ

Expanded text:
sipata est, quando eum crucifixerunt: sed sipata est, quando eum crucifixerunt: sed restituetur in futuro, cum plenitudo gentium subintraverit. Aliter: Restituet Deus Pater haereditatem Christi, quando electos attraxerit, ut post resurrectionem acceptis corporibus suis, incorrupti et immortales vivant: quia illam immortalitatem in Adam perdiderunt. Funes ceciderunt mihi in praeclaris. In optimis. Pro uno Israel, universi orbis haereditatem consecutus. Funes in haereditate dantur: quia quod dixit,in patriarchis, et prophetis atque apostolis: cipit. Propterea dixit, in praeclaris, sanctis vel apostolis. Benedicam Dominum qui tribuit mihi intellectum, Vox capitis cum membris. Tribuit intellectum discernendi inter bonum et malum: inter sensum et litteram: inter Deum et proximum: inter lucem et tenebras. Benedicam Dominum qui mihi tribuit intellectum. Qui sapientia Dei est, non indiget ipsa sapientia: sed secundum illud accipiendum quod
Abbreviated transcription (Latin):
tis. nomina addita sunt noua. sicut abra¬
ham. sicut sara. sicut petrus. & reliqui
qui antea ferui peccati. sed postea amici.
sicut dñs dixit. lam non dicam uos fer¬
uos : sed amicos. Et sc̃s̃ paulus fuerat
quando dicebat. Fuimus & nos aliquan
do stulti & increduli sicut & ceteri.
sed miscđiam dĩ consecuti sumus. Et
iterum. Sed abluti estis: sed scĩficati
estis
Dominus pars haereditatis meae.
sui. Pro parte hominis as sumpti dicit :
quia ille accepit de nr̃o humanitatem
& nos de suo immortalitatem. Et calicis
mẽi. Quare dixit calicem : quia ꝑcalicẽ
passionis accipit unusquisq uixta mensurã:
sed xp̃s plusquam menbra sua: ut ait paulꝰ.
Qui ẽ primo genitus in multis fratribus
Tues qui restitues haereditatem meã nichi.
Hoc ẽ quod in euangelio dicitur Nemo ue¬
nit adme: nisi pater m̃s traxerit eum
Secundum instoriam xp̃i haereditas iudȩi
fuerunt: ad quos xp̃suenit. Sed tunc dis¬

Expanded text:
tis, nomina addita sunt nova, sicut Abratis, nomina addita sunt nova, sicut Abraham, sicut et Sara, sicut Petro, et reliquis, quia antea servi peccati, sed postea amici: sicut Dominus dixit: Jam non dicam vos servos, sed amicos . Et sanctus Paulus fuerat, quando dicebat: Fuimus aliquando et nos stulti, et increduli sicut et caeteri; sed misericordiam Dei consecuti sumus . Et iterum: Sed abluti estis; sed sanctificati estis . Dominus pars haereditatis meae. sui. Pro parte hominis assumpti dicit: quia ille accepit de nostro humanitatem, et nos de suo immortalitatem. Et calicis mei. Quare dixit calicem? Quia per calicem accipit unusquisque juxta mensuram: sed Christus plusquam membra sua: ut ait Paulus: Qui est primogenitus in multis fratribus . Tu es qui restitues haereditatem meam mihi. Hoc est quod in Evangelio dicitur: Nemo venit ad me, nisi Pater meus traxerit eum ad se . Secundum historiam, Christi haereditas Judaei fuerunt, ad quos Christus venit. Sed tunc dis
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt indiguit. nec antea ista pa¬
tri non sunt opus. uel necessaria. Sed eui :
Sanetis qui in terra sunt eius.
Istis haec omnia sunt necessaria in terra st̃
ria sua mirificauit: hoc ẽ magnificauit
Multiplicatȩ sunt infirmitates postea acce reoꝵ¬
lerauerunt. Gentes de quibus nunc aeccłã
congrego: ante quam idola eorum multi¬
plicarentur. dm̃ naturalit̾ nouerant.
Sed post quam multiplicata sunt idola.
quod septuaginta infirmitates inter pre¬
tati sunt. resinquentes ea. ad me celerrime
sunt reuersi
on congregabo con uenticula eorum de
sanguinibus
Spiritalis est ͤreligio noui testamenti. Nec
memor ero nominum eorum plabia mea
Mutamur quippe in lauacro. & ẽfiliis
hominum uocamur filii dĩ. Nec memor
ero nomina eorum ꝑlabia mea. Uox xp̃i
Nec memor ero istorum apłorum nomi¬
na: quae prius ante fidem habuerunt.
quando infidelitatem habuerunt. Illa
non recordabor: quia crescentibus meri¬

Expanded text:
facta sunt, indiguit: nec antea. Ista Pafacta sunt, indiguit: nec antea. Ista Patri non sunt opus, nec necessaria. Sed cui? Sanctis qui in terra sunt ejus. Istis haec omnia sunt necessaria. In terra sunria sua mirificavit: hoc est: magnificavit. Multiplicatae sunt infirmitates eorum: postea acceleraverunt. Gentes de quibus nunc Ecclesiam congrego: antequam idola eorum multiplicarentur, Deum naturaliter noverant. Sed postquam multiplicata sunt idola, quod Septuaginta infirmitates interpretati sunt: relinquentes ea, ad me celerrime sunt reversi. Non congregabo conventicula eorum de sanguinibus. Quia spiritualis est religio novi Testamenti. Nec memor ero nominum eorum per labia mea. Mutamur quippe in lavacro: et ex filiis hominum, vocamur Filii Dei. Nec memor ero nominum eorum per labia mea. Vox Christi. Nec memor ero istorum apostolorum nominum, quae prius ante fidem habuerunt, quando infidelitatem habuerunt. Illa non recordabor: quia crescentibus meri
Abbreviated transcription (Latin):
XP̃i ad patrem in poassione: in psona
hominis ad sumpti Ac sidicat Apatre
a quo exiui inpassione custodiar : qr
tues spes mea Dixi domino ds̃ mis
estu. Ostendit hominẽ se inhumilita¬
te carnis: cum aequalis sit in om̃i¬
potentia maiestatis. Quia si dixissec
dñsmeus estu: filium minorem de mon¬
strasset. patrem maiorem. Propterea
dixit. dixi dño ds̃ ms̃ estu: quia indi¬
uinitate equalis ẽ patri: Quia bono¬
rum meorum non eges. Eandem line¬
am & in iob scriptam legimus. Quid
prodest stu simplicem facias uiam
tuam: Uniuersã igitur bona quae
dñs seđm formamꝰ serui in carne
monstrauit non patri prosunt sed
generi humano. Quoniam bonorũ
meorum non eges: Uox xp̃i. Quae
sunt bona xp̃i : Hoc ẽ incarnatio
passio: resurrectio. redem̃ptio nr̃a
Cel alit̃. Boni sunt cȩli & quȩ in cis
sunt: & terra bona & quae in ea sunt.
quae ds̃ creauit. haec pat̾. nec post quã

Expanded text:
Christi ad Patrem in passione, in persona Christi ad Patrem in passione, in persona hominis assumpti. Ac si dicat: A Patre, a quo exivi, in passione custodiar: quia tu es spes mea. Dixi Domino, Deus meus es tu. Ostendit se hominem in humilitate carnis, cum aequalis sit in omnipotentia majestatis: quia si dixisset, Dominus meus es tu: Filium minorem demonstrasset, Patrem majorem. Propterea dixit: Dixi Domino, Deus meus es tu: quia in divinitate aequalis est Patri. Quia bonorum meorum non indiges. Eamdem lineam et in Job scriptam legimus. Quid prodest, si tu simplicem facias viam tuam? Universa igitur bona quae Dominus secundum formam servi in carne monstravit: non Patri prosunt, sed generi humano. Quoniam bonorum meorum non eges. Vox Christi. Quae sunt bona Christi? Hoc est, incarnatio, passio, resurrectio, et redemptio nostra. Vel aliter: Bona sunt, coeli et quae in eis sunt, et terra bona, et quae in ea sunt, quae Deus creavit. Haec Pater nec postquam
Abbreviated transcription (Latin):
ituli inscriptio intumulis & in
sepulchris ẽ : & quae mortuorũ
corpora tenent. Pro quo aqui
la simachusq humilem & simplicẽ
immaculatumq posuerunt signifi¬
cantem psalmum. ad proximum
proprie ꝑtinere dicentem: Discite
ame quia mitissum & humilis
corde & mansuetus : Psalmus iste
ut diximus: regis nr̃i uocem quã in
assumpto homine profert sine di¬
minutione retinet deitatis. missam
ad patrem dauid : idem ipse ẽ xp̃s
Iste psalmus: depassione ꝑtinet
Tres sunt ticuli qui scribuntur. Unus
suꝑ tumulos mortuorum. Alius in
liminibuis eiuitatis uel domorum : Ter¬
cius in uetoria regis. Hic detitulo
iuctorie regis dicit. sicut iste rex fuit.
hocest xp̃s. Et fuit scriptum suꝑ caput
eius inpascha post uictoriam. id est
post uictum diabolum redempto hu¬
mano genere tribus linguis. id ẽ grece.
hebraice. & latine. Unde & pilatus
dixit. Quod scripsĩ: scripsi. Et posuit
suꝑ caput eius causam xp̃i: hic est
rex iudeorum
inde speraui.e
UoX

Expanded text:
ituli inscriptio in tumulis, et in sepulcris est, quae mortuorum corpora tenent. Pro quo Aquila et Symmachus, humilem et simplicem immaculatumque posuerunt: significantes psalmum ad Christum proprie pertinere dicentem: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et mansuetus . Psalmus, ut diximus, regis nostri vocem, quam in assumpto homine profert, sine diminutione retinet deitatis missam a Patre. David, id est, ipse Christus. Iste psalmus ad passionem pertinet. Tres sunt tituli, qui scribuntur: unus, super tumulos mortuorum: alius, in liminibus civitatis, vel domorum: tertius, in victoria regis. Hic ergo de titulo victoriae regis dicit: sicut iste rex fuit, hoc est Christus, et fuit scriptum super caput ejus in pascha post victoriam, id est, post victum diabolum, redempto humano genere, tribus linguis: id est, Graece, Hebraice, et Latine. Unde et Pilatus dixit: Quod scripsi, scripsi. Et posuit super caput ipsius causam Christi: Hic est rex Judaeorum in te speravi. Vox
Abbreviated transcription (Latin):
sicut cibum panis. Heretici popłm
xpĩanum. Sicut panis in omnes
cibos currit. & sine ipso satiari non
pogest sed cum omnib cibis sumitur:
sic heretici nunquam satiantur iniqui¬
tatibus suis. nisi deplebe dĩ uel de xccłã
quos possunt capere inde. satientur
quideuorant plebem meam Popłm
Aecclesafticum Sicut cibum panis
Quia non ẽ. panis uiuus: nisi qui de
caelo descendit
Deum non inuocauerunt.
Si enĩ inuocasent salui utiq fuissent
Aliter: Deum non inuocauerunt. Qua¬
re : Quia multi inuocant. sed non dm̃:
sed aliam rem quam desiderant habere
ꝑdm̃. Nam non ipsum dm̃ Illic trepi¬
dauerunt timore : ubi nonerat timor
Et gentes suos timent ips̃ potentes : ini¬

Expanded text:
sicut cibum panis: haeretici populum sicut cibum panis: haeretici populum Christianum. Sicut panis in omnes cibos currit, sine ipso satiari non potest, sed cum omnibus cibis sumitur: sic et haeretici numquam satiantur iniquitatibus suis, nisi de plebe Dei, vel de Ecclesia, quos possunt capere inde satiantur. Qui devorant plebem suam, populum ecclesiasticum, sicut cibum panis: quia non est panis vivus, nisi qui de coelo descendit. Dominum non invocaverunt. Si enim invocassent, salvi utique fuissent. Aliter: Deum non invocaverunt. Quare? Quia multi invocant, sed non Deum, sed aliam rem quam desiderant habere pro Deo, non ipsum Deum. Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor. Et gentes suos timent deos, et i
Abbreviated transcription (Latin):
id refertur: quia dulcia eloquia
dĩ male sentiendo. in suam pniciem
amara fecerunt Quorum os male¬
dictione &a maritudine plenum est
Quia & sibi & aliis nocet eorum doc-¬
trina : & in futuro condemnat. Ueloces
pedes eorum: ad effundendum san¬
guinem. Et corporaliter & sp̃ualiter
occidunt : dum xp̃m qui uita est̃ ani¬
mae. abipso effundere desiderant.
Contritio & infelicitas inuiis eorum.
Contritio corporis. infelicitas ani¬
mae. Inuiiseorum. In oꝑibus eorum
Semꝑ peccatores in uia sua infeliciter
conteruntur. Quia uiam pacis non
cognouerunt. quae est xp̃s dominus:
nec ꝑfidem nec ꝑ operationẽ. Quare
non cognouerunt: Propter hoc
quod sẽquitur. Quia non est timor
dĩ ante oculos eorum. Non enim metu
futurum iudicium: ideo
non obseruant mandata eius
Nonne cognoscent omnes qui operantur
iniquitatem uenturam ultionem.
Ac sidicat Simodo non cognoscunt.
cognoscent in uidicio quanðo uenturus
est. Qui deuorant plebem meam.

Expanded text:
id refertur: quia dulcia eloquia id refertur: quia dulcia eloquia Dei, male sentiendo, in suam perniciem amara fecerunt. Quorum os maledictione et amaritudine plenum est: quia et sibi et aliis nocet eorum doctrina, et in futuro condemnat. Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Et corporaliter et spiritualiter occidunt, dum Christum, qui vita est animae, ab ipsa effundere desiderant. Contritio et infelicitas in viis eorum: contritio corporis, infelicitas animae. In viis eorum, in operibus eorum. Semper peccatores in via sua infeliciter conteruntur. Quoniam viam pacis non cognoverunt. Quae est Christus Dominus: nec per fidem, nec per operationem. Quare non cognoverunt? Propter hoc quod sequitur: Quia non est timor Dei ante oculos eorufuturum judicium, ideo non observant mandata ejus. Nonne cognoscent omnes qui operantur iniquitatem, venturam ultionem? Ac si dicat: Si modo non cognoscunt, cognoscent in judicio quando venturus est. Qui devorant plebem meam
Abbreviated transcription (Latin):
Ab hoc uersũ usq ad eum ubi dicit non
is codicibus non habetur. Quaerit᷑ ergo
cur apostolus hoc usussit testimonio:
in epistola quam ad romanos scripsit
Respondeamus apłm de deuterono¬
mio & psalterio & cȩteris scripturarũ
locis : hoc destimonium dexuisse Ibi
timuerunt danore Hoc quod sequitur
ubi non erit timor: in ebraeis uolumini¬
biis non habetur. Sepulcrum patens. ẽ.
guitur eorum. Per seductiones suas.
in ore tamquam in sepulera homines
congesserunt. Nam & alibi simile huic
ponitur. Nisi dominus fuisset in nob̃.
forsitan uiuos nos deglutis sent.
Lingius suis dolose agebant : corrum¬
pentes mores bonos: colloqui is ma¬
lis Uenenum aspidum sublabi is
eorum. Quia sicut aspis ita obturan
aures suas: ne praecepta diuinae
legis exaudiant. Uenenum enim:
dolus iniquorum colloquiorum
intelligitur
Quorumꝰ os maledictione & amaritu¬
dine plenum est
Benedictio adulationis: maledictio¬
nem infert. Amaritudo enim: ad

Expanded text:
Ab hoc versu usque ad eum, ubi dicit: NonAb hoc versu usque ad eum, ubi dicit: Nonis codicibus non habetur. Quaeritur ergo odo Apostolus hoc usus sit testimonio in Epistola quam ad Romanos scripsit . Respondemus Apostolum de Deuteronomio ac Psalterio, et caeteris Scripturarum locis hoc testimonium texuisse. Ibi timuerunt timore: hoc quod sequitur, Ubi non erat timor: In Hebraeis voluminibus non habetur. Sepulcrum patens est guttur eorum. Per seductiones suas in ora tamquam in sepulcra homines congesserunt. Nam et alibi simile huic ponitur: Nisi Dominus fuisset in nobis, forsitan vivos deglutissent nos . Linguis suis dolose agebant. Corrumpentes mores bonos colloquiis malis. Venenum aspidum sub labiis eorum. Quia, sicut aspides, ita obturant aures suas, ne praecepta divinae Legis exaudiant. Venenum enim, dolus iniquorum colloquiorum intelligitur. Quorum os maledictione et amaritudine plenum est. Benedictio adulationis maledictionem infert. Amaritudo enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus depassione ꝑtinet: quia nullus
de discipulis. neq petrus qui caput aec-¬
clesiae est. quia & ipse negauit. Nullus
de hommibus: quia totus mundus ad in
Salutem generis humani dare. Uel de
genus humanum. Ut uideat. Hoc est ut
uidere scõs suos faciat: ꝑ quos respicit &
in quibus habitat. Dominus decaelo pros¬
pexit suꝑ filios hominum. ut uideat si ẽ.
intelligens aut requirens dm̃ srospicit
per animas scãs. quas sepe cȩlum diximus.
ut uideat si sit sapiens. qui dm̃ mente
requirat. Nam apud diumã potentiam:
nichil habetur obtectum
cti sunt. Om̃s declinauerunt simul. De¬
clinauerat totum genus humanum ad
inferiorem partem: In utiles facti funt.
& sibi & aliis. Omnes declinauerunt simul.
in utiles facti sunt: non est qui faciat
bonum. non ẽ usque ad unum dicit enĩ
haec degentibus: Sed quia interponit
uolutabris atq idolatriis gentium mis¬
cuerunt.
Sepulcrum patens est guttur eorum

Expanded text:
psalmus ad passionem pertinet: quia nullus psalmus ad passionem pertinet: quia nullus de discipulis, neque Petrus qui caput Ecclesiae est: quia et ipse negavit: nullus de hominibus, quia totus mundus ad infSalutem generi humano dare. Vel, de genus humanum: Ut videat, hoc est, ut videre sanctos suos faciat: per quos respicit, et in quibus habitat. Dominus de coelo prospexit super filios hominum: ut videat si est intelligens aut requirens Deum. Prospicit per animas sanctas, quas saepe coelum diximus, ut videat si sit sapiens, qui Deum mente requirat: nam apud divinam potentiam nihil habetur obtectum. ctum. Omnes declinaverunt. Declinaverat totum genus humanum ad inferiorem partem. Simul inutiles facti sunt, et sibi, et aliis. Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt. Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Dicit enim haec de gentibus. Sed quia interponit ui saepe se in volutabris atque idololatriis gentium miscuerunt. Sepulcrum patens est guttur eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
q qui apostolorum fuerit princeps. nega¬
uerit. Qui dixerunt incorde suo non est
ds̃. In corde dixerunt: non more. Qua¬
re: Quia non ausisunt : ne forte deorũ
suorum nomina uiolarent. Dixit insipiens
populus uidaicus. Qui dicunt in corde¬
suo non ẽ ds̃: non est xp̃s filius dĩ. Unus
exeis non solum prodeo non habuit: sed
nec propħam credidit. dum dixit. hic si
eẽt propħa: sciret utique quae & qua¬
lis eẽt mulier quae tangit eum. quia
peccatrix est. Et alibi. Si filius dĩ est.
descendat nunc de cruce & credimus ei
Corrupti sunt
Abilla integritate bonȩ naturae de gene¬
res. Ab ominabiles facti sunt. Id est odibi¬
les Inuoluptatibus suis. In factis suis.
Corrupti sunt & abominabiles facti sunt
in uoluptatibus suis. Si enim notitiam dĩ¬
habuissent: corrupti & abominabiles non
unicus patri : bonus prorsus eẽ non pote¬
rit. Non est qui faciat bonum: non est
usque adunum Hie apparet quod iste

Expanded text:
que qui apostolorum fuit princeps negaque qui apostolorum fuit princeps negaverit. Qui dixerunt in corde suo, non est Deus. In corde dixerunt, non in ore. Quare? Quia non ausi sunt: ne forte deorum suorum numina violarent. Dixit insipiens, populus Judaicus: qui dicunt in corde, Non est Deus, non est Christus Filius Dei. Unus ex eis non solum pro Deo non habuit, sed nec prophetam credidit, dum dixit: Hic si esset propheta, sciret utique, quae et qualis esset mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Et alter: Si Filius Dei est, descendat nunc de cruce, et credimus ei . Corrupti sunt. Ab illa integritate bonae naturae degeneres. Abominabiles facti sunt. Id est, odibiles. In voluntatibus suis. Id est, in factis suis. Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis. Si enim Dei notitiam habuissent, corrupti et abominabiles non unicus Patris, bonus prorsus esse non poterit. Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Hic apparet quod iste
Abbreviated transcription (Latin):
pheta. Mei aũt̃ pene moti sunt pedes.
Sed ego intua miscđia spero: ut stabili¬
ar infide
Exultabit cor meum in salutari tuo
uitae p̃sentis subsidia quibus subsistimus.
fidem sp̃em & caritatem : & in futuro uitã
aeternam: Psallam nommi tuo altissime.
psallitur : qui diues pietate. & iustis ui¬
ctoriam praestas. & pecccttores ut ad te
conuertantur inuitas. Tibi gloria cum
in scriptionem: sed redemptionẽ nr̃am
ex sion processuram eẽ pronuntiat. Et
primo quidem contra impios loquitur.
qui confidentes in diuitiis saeculi. dm̃
qui haec largitur ignorant
ixit in sipiens in corde suo
Pro eo quod est insipiens: iN
hebrȩo nabal positum est.
Unde & abigail de uiro suo nabal ait
in monte carmelo: uere secundum nom̃
suum stultus est. Non ẽ qui faciat bonũ:
non est usque adunum hunc psalmum
de passione xp̃i referunt. quando omnes
chim̃ reliquerunt : in tantum petrus quo¬

Expanded text:
pheta: Mei autem pene moti sunt pedes: pheta: Mei autem pene moti sunt pedes: sed ego in tua misericordia spero, ut stabiliar in fide. Exsultabit cor meum in salutari tuo: istius vitae praesentis subsidia, quibus subsistimus: fidem, spem, et charitatem: et in futuro vitam aeternam. Psallam nomini tuo, Altissime: psallitur, quia dives pietate, et justis victoriam praestas, et peccatores ut ad te convertantur invitas: tibi gloria et honor cum inscriptionem, sed redemptionem nostram ex Sion processuram esse pronuntiat. Et primo quidem contra impios loquitur, qui confidentes in divitiis saeculi, Deum qui has largitur, ignorant. Dixit insipiens in corde suo. Pro eo quod est, insipiens, in Hebraeo NABAL positum est. Unde et Abigail de viro suo Nabal ait in monte Carmelo: Vere secundum nomen suum insipiens est . Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Hunc psalmum de passione Christi referunt, quando omnes Dominum reliquerunt: in tantum ut Petrus quo
Abbreviated transcription (Latin):
Et dominus dormiuit in naui : cum sus
domiebat: quantum fides apłorum ti¬
tubabat. Vnicuiq dominus profide sua
uigilat: & ꝑfidem excitatur. & si non
habetur fides : quasĩ dormire uidetur
Unde dicitur. Excita fidem tuam: & tunc
suscitas xp̃m. Respice & exaudime dñe
ds̃ m̃s: Illumina oculos meos ne umquã
ob dormiam in morte. Tues lux uera:
quae illuminas omnẽ hominẽ uenientẽ
mhunc mundum: Tu enĩ illuminas ocu¬
los cordis nr̃i: ne nos aeternae mortis
obrepat somnus. Ne quando dicat inimi¬
hoc est infuturo uidicio. Dicat mimicus
meus p̃ualui aduersus eum Id est sedu¬
xi eum: ut deciperem: Ac si dicat. Sinos
potest aduersarius in somno infidelita¬
tis inuenire : tunc p̃ualet suꝑnos. Qeul¬
tabunt si motus fuero. Ipsi quorum
pedes moti. quia inueritate dĩ non ste¬
terunt: si meos pedes hoc est sensus de
fide catholica potuerint elongare : tunc
exultabunt id est gaudebunt: ut ait ꝓ¬

Expanded text:
Et Dominus dormivit in navi, cum susciEt Dominus dormivit in navi, cum suscis dormiebat, quando fides apostolorum titubabat. Unicuique Dominus pro fide sua vigilat, et per fidem excitatur. Et si non habetur fides, quasi dormire videtur. Unde dicit: Excita fidem tuam, et tunc suscitas Christum. Respice, et exaudi me, Domine Deus meus. Illumina oculos meos, ne umquam obdormiam in morte. Tu es enim lux vera quae illuminas omnem hominem venientem in hunc mundum. Tu enim illuminas oculos cordis nostri, ne nos aeternae mortis obrepat somnus. Nequando dicat inimihoc est, in futuro judicio, dicat inimicus meus, praevalui adversus eum: id est, seduxi eum ut deciperem. Ac si dicat: Si nos potest adversarius in somno infidelitatis invenire, tunc praevalet super nos. Exsultabunt si motus fuero. Ipsi quorum pedes moti: quia in veritate Dei non steterunt, si meos pedes, hoc est, sensus, de fide catholica potuerint elongare: tunc exsultabunt: id est, gaudebunt, ut ait Pro
Abbreviated transcription (Latin):
nis tuae ante terminũ uitae huius.
Quam diu ponam consilia in anima mea:
Patior haec inquit: quo adusq ꝑ spĩta¬
le consilium te requiram: Dolorem in
corde meo ꝑdiem. Per illud scilicet.
lumen notitiae tuae. quod duu ꝑdiderã.
apponam dolorẽ suꝑ tenebras peccatoꝵ
meorum : hoc ẽ agam poenitentiam
Usquequo exaltabitur lnimicus mebs
superme :
Quam dui ad te conuersus non fuero:
erigitur aduersum me diabolus qui est
humani generis inimicus. Usquequo exal¬
tabitur inimicus meus suꝑme : Quasi di¬
cat Quamdiu habet aduersarius domi¬
nationẽ aeccłae. usq infinem : Respice :¬
& exaudime domine ds̃ms. Oratio a eccłȩ
est. De tribus ꝑsonis potest intelligi. Res¬
pice intribulatione uel in auxilio: ex au¬
di in hoc quod deprecor
Illumina oculos meos.
Id est̃ oculos cordis. Neumquam obdor¬
miam in morte. Scimus quia non potest
homo dormire qui intormentis est: sed
dormire ꝓnocte illa ponit. ubi erit mors
sine morte. & defectus sine defectu.

Expanded text:
nis tuae ante terminum vitae hujus. Quamdiu ponam consilia in anima mea. Patior haec, inquit, quoadusque per spiritale consilium te requiram. Dolorem in corde meo per diem. Per illud scilicet lumen notitiae tuae quod diu perdideram, apponam dolorem super tenebras peccatorum meorum: hoc est, agam poenitentiam. Usquequo exaltabitur inimicus meus super me? Quamdiu ad te conversus non fuero, erigitur adversus me diabolus, qui est humani generis inimicus. Usquequo exaltabitur inimicus meus super me? Quasi dicat: Quamdiu habet adversarius dominationem Ecclesiae? Usque in finem. Respice, et exaudi me, Domine Deus meus. Oratio Ecclesiae est, de tribus personis potest intelligi: Respice in tribulatione, vel in auxilio: et exaudi in hoc quod deprecor. Illumina oculos meos. Id est, oculos cordis. Ne umquam obdormiam in morte. Scimus quia non potest homo dormire qui in tormento est, sed dormire pro nocte illa ponit. Unde superius ait: Mors sine morte, et defectus sine defectu.
Abbreviated transcription (Latin):
ment Timentes aũt dñm glorificat
Uox aeccłae. Quitiment dominum timo¬
re scõ: dñs eos magnificcit. Alit̃ ad sen¬
sum moralem: Timentes aũt dñm magni¬
ficcit. Scit enim in his habitare dm̃: sicut
ait dñs. Qui uos diligit: mediligit
Qui iurat proximo suo. & non decipit
Iste iamminor ẽ a ꝑfectione Et sibo¬
na facit quia & pro iuramento non
decipit: tamen uituꝑatur ꝓillo prae
sermo ur̃: est est. non non. Quia ista
sententia ꝑ fectorum ẽ: non uirare
quia anima quando promitit dĩ prae¬
cepta custodire : si proximus corpus est.
tunc illum decipit. si hoc quod promit¬
tit non obseruat. Qui pecuniam non de suam¬
dit ad usuram. Et si non peccet quis eo qđ
quantum dat tantum recipit: tamen
tuum. & beatius est magis clare quam
accipere. usquequo ad ista ꝑueniat minor
est aꝑfectione. Aliter pecunia: dñi
est predicatio Multi nolunt illam
donare : si exinde p̃cium non recipun

Expanded text:
ment. Timentes autem Dominum magnificat. ment. Timentes autem Dominum magnificat. Vox Ecclesiae: Qui timent Dominum timore sancto, Dominus eos magnificat. Aliter ad sensum moralem: Timentes autem Dominum magnificat. Scit enim in his habitare Deum, sicut ait Dominus: Qui vos diligit, me diligit . Qui jurat proximo suo, et non decipit. Iste jam minor est a perfectione, et si bona facit, quia et si pro juramento non decipit, tamen vituperantur pro illo praecsermo vester: Est, est: Non, non. Quia ista sententia perfectorum est, non jurare . Quia anima quando promittit Dei praecepta custodire, si proximus corpus est: tunc illum decipit, si hoc quod promittit, non observat. Qui pecuniam suam non dedit ad usuram. Etsi non peccet quis eo quod quantum dat, tantum recipit: tamen tuum . Et beatius est magis dare, quam accipere . Usquequo ad ista pervenit, minor est a perfectione. Aliter: Pecunia Domini est praedicatio: multi nolunt illam donare, si exinde pretium non recipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dominus Ite & uos similiter facite
Omnes ergo nobis homines proximi sunt :¬
& nulli debemus malum facere. Et
opprobrium non accepit aduersus¬
quasi noxius accusatur limentes aũt
dñm glorificat: Non diuites glorificat
non potentes : sed eos tantum qui do¬
tunc illi non accipis: si prius non cre¬
dis illa ante quam probes. Ac si di¬
cat. Qui ista custodit quae superius
dixit : ille est sine macula: & oꝑatur
iustitiam Et iste habitat intaberna¬
culo. & requiescet inmonte scõ:
hoc est inuita acterna
Ad nichilum deductus est in conspectu eius
malignus
In illius iusti conspectu diabolus. Nam
in aecclesia quicumq malus est: in con¬
spectu scĩ ꝓnichilo compritatur. Ad ni¬
chilum deductus est: quia apud talem
scm̃ pronichilo habetur. dum angłs
fuit & refuga factus est. Et sicut fuit
factus exnichilo: postea quam bona
ꝑdidit: redactus est ad nichilum. &
dum nichil ẽ: fortissimi scĩ non eũ ti¬

Expanded text:
Dominus: Ite, et vos similiter facite Dominus: Ite, et vos similiter facite . Omnes ergo homines nobis proximi sunt, et nulli debemus malum facere. Et opprobrium non accepit, equasi noxius accusatur. Timentes autem Dominum glorificat. Non divites glorificat, non potentes, sed eos tantum qui Dotunc non accepit, si prius non credit illa antequam probet. Ac si dicat: Qui ista custodit quae superius dixit, ille est sine macula, et operatur justitiam. Et iste habitat in tabernaculo, et requiescet in monte sancto tuo, hoc est, in vita aeterna. Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus. In illius justi conspectu diabolus. Nam in Ecclesia quicumque malus est, in conspectu sancti pro nihilo computatur. Ad nihilum deductus est, quia apud talem sanctum pro nihilo habetur: dum angelus fuit, et refuga factus est; et sicut fuit factus ex nihilo, postea quam bona perdidit, redactus est ad nihilum. Et dum nihil est, fortissimi sancti non eum ti
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam cacholicam ad decipiendum:
sed quae locutus ẽ ore. compleuitopere
llle dolose agit: qui aliud cogitat & aliud
dicit: sicut propheta ait. Prohibe lingũa
tuam amalo: & labia tua neloquantur
dolum
Iec fecit proximo suo malum:
Qui facit miscđiam: ipse est proximus
xp̃s dominus fecit miscđam : ut nos sua
passione redimeret. Cuius doctrinam:
nullus inmalũ uertat: sicut heretici
faciunt. Proximus nr̃ omnis homo xp̃i¬
Et alibi dicit. Diliges proximum tuum :¬
s̃cut te ipsum. Et iterum dicit: Declina
amalo: & facbonum. Quidam putan
proximum esse: fratrem. aut uicinum.
aut cognatum. aut consanguineũ. Sed
dominus noster docet in euangelio: in
eti parabola ubi quidam descendit de
hierusalem in hierico. Sacerdos transiuit.
leuita transiuit: non est misertus
Samaritanus transuit : & misertus ẽ
Et in terrogauit postea dominus : &
dixit. Quis horum proximus fuit:
Statim dicitur. Iui bene fecit. Et infert

Expanded text:
doctrinam catholicam ad decipiendum; doctrinam catholicam ad decipiendum; sed quae locutus est ore, complevit opere. Ille dolose agit, qui aliud cogitat et aliud dicit: sicut propheta ait: Prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum . Nec fecit proximo suo malum. Qui facit misericordiam, ipse est proximus. Christus Dominus fecit misericordiam, ut nos sua passione redimeret: cujus doctrinam nullus in malum vertat, sicut haeretici faciunt. Proximus noster, omnis homo ChriEt alibi dicit: Diliges proximum tuum sicut teipsum. Et iterum dicit: Declina a malo, et fac bonum. Quidam putant proximum esse fratrem, aut vicinum, aut cognatum, aut consanguineum. Sed Dominus noster docet in Evangelio in ea parabola, ubi quidam descendit de Jerusalem in Jericho: Sacerdos transivit, Levita transivit, et non est misertus: Samaritanus transivit, et misertus est. Et interrogat postea Dominus, et dicit: Quis horum proximus fuit? Statim dicitur, qui bene fecit. Et infert
Abbreviated transcription (Latin):
tas nobis necessariae sunt: neꝑdamus
animas nr̃as. iustitia sola magna uir¬
tus est : & mat̃ omnium. Dicat aliquis.
Quomodo iustitia maior ẽ cȩteris uirtu¬
tibus. Cactere uirtutes habentem
delectent: iustitia non delectat haben¬
tem. sed alios. Si sapiens sum: me dele
terum iustitia non prodest habentibus:
sed cȩteris miseris non habentibus. Uel
aliter & operatur iustitiam. Hoc est cu¬
stodit mandata: Ut illud: Suus ad uitã
uenire : serua mandata.
Qui loquitur ueritatem incorde suo.
Multi loquuntur ueritatem in labi is.
sed non incorde: quia uidentur uera
dicere. sed corcum labiis non consonat
Aliter. Quiloquitur ueritatem in corde
suo. ut uera deueritate coritet qui est
xp̃s: nec se asertionibus hereticis mis¬
ceat. quae falsae semꝑ inueniuntur
acuacuȩ. Unde paulus dixit. Corde¬
enim creditur ad iustitiam : ore aut̃
confessio fit ad salutem. Qui non egit
dolum in lingua sua. Non protulit dolose

Expanded text:
tas nobis necessariae sunt, ne perdamus tas nobis necessariae sunt, ne perdamus animas nostras. Justitia sola magna virtus est, et mater omnium. Dicat aliquis: Quomodo justitia major est caeteris virtutibus? Caeterae virtutes habentem delectant: justitia non delectat habentem, sed alios. Si sapiens sum, sapientiterum justitia non prodest habentibus, sed caeteris miseris non habentibus. Vel aliter: Et operatur justitiam, hoc est custodit mandata, ut illud: Si vis ad vitam venire, serva mandata . Qui loquitur veritatem in corde suo. Multi loquuntur veritatem in labiis, sed non in corde, qui videntur vera dicere, sed cor cum labiis non consonat. Aliter: Qui loquitur veritatem in corde suo, ut vera de veritate cogitet, qui est Christus: nec se assertionibus haereticis misceat, quae falsae semper inveniuntur ac vacuae. Unde Paulus dixit: Corde creditur ad justitiam; ore autem confessio fit ad salutem . Qui non egit dolum in lingua sua. Non protulit dolose
Abbreviated transcription (Latin):
tuo: Non prius inmonte & postea in
tabernaculo: sed prius in taberna culo
ita & inmonte. Tabernaculum non est
est domus incerta. Domus aũt firma:
habet fundamenta. Mons prouita ae¬
terna ponitur
Qui ingreditur sine macula
Hoc est sine mortalibus peccatis : quia sine
minutis esse non possumus. Unde dicit᷑
Sidicimus quia peccata non habemus.
ipsi nos seducimus. & ueritas in nobis non
est. Uel aliter. Qui in greditur sine ma¬
cula. Videte quid precipitur. Non dic̃
qui ꝑuenit adfinem sine macula: sed
qui adhuc initinere ẽ & maculam non
habet: Dicere aliquis potest. Non habec
maculam: non feci malum. Non suffi¬
cit nobis non facere malum: nisi fecerimꝰ
& bonum. Deniq sequitur. Et operatur
iustitiam. Nom dixit operatur castita¬
tem. operatur sapientiam. operatur
fortitudinem Et hae quidem uirtutes
optimae sunt. Sapientia nobis pro¬
nobis prodest : ut ꝑsecutionibus resi¬
stamus. Deinde temperantia & casti¬

Expanded text:
tuo? Non prius in monte, et postea in tuo? Non prius in monte, et postea in tabernaculo: sed prius in tabernaculo, et ita in monte. Tabernaculum non est st domus incerta: domus autem firma habet fundamenta. Mons pro vita aeterna ponitur. Qui ingreditur sine macula. Hoc est, sine mortalibus peccatis, quia sine minutis esse non possumus. Unde dicitur: Si dicimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est. Vel aliter: Qui ingreditur sine macula. Videte quid praecipitur. Non dixit: qui pervenit ad finem sine macula, sed qui adhuc in itinere est, et maculam non habet. Dicere aliquis potest: Non habeo maculam, non feci malum. Non sufficit nobis malum non facere nisi fecerimus et bonum. Denique sequitur: Et operatur justitiam. Non dixit, operatur castitatem, operatur sapientiam, operatur fortitudinem. Et hae quidem virtutes optimae sunt. Sapientia nobis pronobis prodest, ut persecutionibus resistamus. Deinde temperantia et casti
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculo tuo: Tabernaculum hic ꝓ
aeternitate accipimus: quam uis in aliis
locis procorpore intelligatur. Quia hic
in tabernaculo praesenti quod est aeccła:
multi habitatant incorpore & non in fide
Quia hic dum inferiores sumus. quasi
in tabernaculo consistimus: usquequo post
uictoriam in domum ꝑueniatur. Aliter
domine quis habitabit in tabernaculo
tuo : Quis inquit terrenus poterit tem¬
plum dĩ effici. & habitare inciuitate
uiuentis dĩ Dequa apostolus multa
loquitur. Aut quis requiescet ĩmonte
scõ tuo Quis ait dignus erit conformis
fieri imaginis filiidei :: Qui sȩpe mons
dicitur Hic est lapis excisus demonte
sine manibus. hic factus est mons magnus:
hic impleuit latitudinem omnis terrae.
in hoc scõrum animae requi escunt. In hoc
ergo nullus accipit requiem: nisi qui in¬
greditur sine macula. &operatur iusti¬
tiam. Qui immunis est ab omni labe pec¬
cati: & praecepta dĩ in uiolabilit̾ custodit
Aliter. Aut quis requiescet inmonte scõ

Expanded text:
abernaculo tuo? Tabernaculum hic pro aeternitate accipimus, quamvis in aliis locis opera intelligatur: quia hic in tabernaculo praesenti, quod est Ecclesia, multi habitant corpore et non fide: quia hic dum inferiores sumus, quasi in tabernaculo consistimus, usquequo post victoriam in domum perveniatur. Aliter: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo? Quis, inquit, terrenus poterit templum Dei effici, et habitare in civitate viventis Dei? De qua Apostolus multa loquitur. Aut quis requiescet in monte sancto tuo? Quis, ait, dignus erit conformis fieri imagini Filii Dei , qui saepe mons dicitur? Hic lapis excisus de monte sine manibus: hic factus est mons magnus, hic implevit latitudinem orbis terrae , in hoc sanctorum animae requiescunt. In hoc ergo nullus accipit requiem, nisi qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam: qui immunis est ab omni labe peccati, et praecepta Dei inviolabiliter custodierit. Aliter: Aut quis requiescet in monte sancto
Abbreviated transcription (Latin):
Non est magnum aduersus illa
spiritalia quae uobis annuntiamꝰ
Habentes autem uictum & uestitum.¬
hns contenti sumus. Sicut enĩ usibi¬
lis pecunia prohibetur adusurã
dari ne is qui commodat magis spo¬
liecur : ita & uerbum dĩ quod est
magna pecunia non tantum diuitib
qui pascunt & munerant. uerũ &iam
in digentibus & pauperibus gratis
deb& insinuari. dño sĩc̃ dicente
Qratis accepistis: gratis date. Et
munera suꝑ innocentem non accepit.
Vt non conturbent iudiciũ ueritatis.
munera offerentes. Et alit̃ Ne si¬
milis iudae efficiatur : qui accepto
argenti pondere uendidit in nocen¬
tem Sicut propheta dicit. Qui ex¬
cutit manus suas ab omni munere :
iste in excelsis habitabit.
Qui facit haec : non mobuebitur in aet̾nũ
Haec omnia sicut allegorice retinere:
ita & scđm litteram expositam custodi¬
re debent inmoribus. Quae siquis ir¬
rep̃hensibiliter custodierit: non solũ
a commotione ae terni iudicis securus
erit. uerum &iam ipsum montem ta¬

Expanded text:
Non est magnum adversus illa spiritualia quae vobis annuntiamus: Habentes autem victum, his contenti simus . Sicut enim visibilis pecunia prohibetur ad usuram dari, ne is qui commodat, magis spoliet: ita et verbum Dei, quod est magna pecunia, non tantum divitibus qui pascunt et munerant, verum etiam indigentibus et pauperibus gratis debet insinuari: Domino sic dicente: Gratis accepistis, gratis date . Et munera super innocentem non accepit, ut non conturbent judicium veritatis, munera offerentes. Et aliter: Ne similis Judae efficiatur: qui, accepto argenti pondere, vendidit innocentem. Sicut propheta dicit: Qui excutit manus suas ab omni munere, iste in excelsis habitabit . Qui facit haec, non commovebitur in aeternum. Haec omnia sicut allegorice retineri: ita et secundum litteram exposita custodiri debent in moribus. Quae si quis irreprehensibiliter custodierit, non solum a commotione aeterni judicis securus erit, verum et etiam ipsum montem ta
Abbreviated transcription (Latin):
do: quia quarta decima die agnus im
nichil de est delumine. Vide ergo quod
xp̃s non immolatur : nisi in ꝑfectõ & in
pleno lumine. Quoniam ergo quarta de¬
cima die immolandus ẽ uobis agnus:
nunc propheta miratur & interrogat
nẽ quis habitabit in tabnaculo
tuo.
Uos qui uultis habitare in tab

Expanded text:
do: quia quarta decima die agnus immdo: quia quarta decima die agnus immnihil deest de lumine. Videte ergo quod Christus non immolatur, nisi in perfecto et pleno lumine. Quoniam ergo quarta decima die immolandus est vobis agnus, nunc propheta miratur, et interrogat: omine, quis habitabit in tabernaculo tuo? Vos qui vultis habitare in
Abbreviated transcription (Latin):
Cum plenitudo gentium sub intrauerit.
tunc omnis ifrael saluus fiet. Aliter
dum auerterit dominus captiuitatem
plebis suae . Per propriam passionem
Laecetur iacob & exultet israhel. Ipse
est iacob qui & isrł: Sed hic iacob: &
illic irł Hic supplantator uitiorum.
& illic uidens dm̃ facie ad faciem. quan¬
do erit ds̃ omnia in om̃ibus: qui relictis
saecularibus mente dnm contuetur
Qui nos tribuere dignetur. ut nos ac¬
tu iacob effecti supplantatis uitiis. &
uere ifrahelitae ipsum mente iudere.
ipsũm corde tenere mereamur: cui ẽ
cum aeterno patre & spũ scõ honor
& gła in secula seculorum amenmo
portune quartus decimus psalmꝰ
lectus est. & secundum ordinem
ita euenit: ut prope modum de indu¬
stria lectus eẽ uideatur. Secundum
ordinem lectus est psalmus. Ex dispen¬
satione dĩ puto factum eẽ: ut quod
uobis proderat in ordine exponendi.
hodie recitaretur : Quartus decimus
psalmus lectus est: qui prescribitur

Expanded text:
Cum plenitudo gentium subintraverit, Cum plenitudo gentium subintraverit, tunc omnis Israel salvus fiet. Aliter: Dum avertet Dominus captivitatem plebis suae, per propriam passionem. Laetetur Jacob, et exsultet Israel. Ipse est Jacob qui et Israel: sed hic Jacob, et illic Israel. Hic supplantator vitiorum, et illic videns Deum facie ad faciem: quando erit Deus omnia in omnibus: qui, relictis saecularibus, mente Dominum contuetur. Qui nobis tribuere dignetur: ut nos actu Jacob effecti, supplantatis vitiis et vere Israelitae, ipsum mente videre, ipsum corde tenere mereamur, cui est cum aeterno Patre et Spiritu sancto, honor et gloria in saecula saeculorum. Amen. portune quartus decimus psalmus lectus est: et secundum ordinem ita evenit, ut propemodum de industria lectus esse videatur, secundum ordinem lectus est psalmus. Ex dispensatione Dei puto factum esse: ut quod vobis proderat, in ordine exponendi hodie recitaretur. Quartus decimus psalmus lectus est, qui praescribitur,