comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alienam boa fide enins.
⁊ inpignors decłis: ac p̾¬
cario iogau̾is. deinde me
carhrogatio superit.ideu¬
cousucapiotua int̾pellai¬
uiratiand c̾clid̾it cum a¬
ddiem peccuniam ñ soly¬
et᷑ ratem influmine sua
aetorite detiment p̾ea
flumen c̾uit. ⁊ ratemabs¬
culicsim intoratiano re¬
timͥssetẽtus picło ratem
fiusse.s s sidebitor sua
uolũtite conscessissur re¬
tineret culpamdum tara
ei prestandam. nõuim ma
tori furtum faciat. libum
ẽ debitoriserirũ pronoxe
delitiõene relinquere. Qrs
siens furempignori mͥdeł̾it.
⁊ si paratus fint ꝓnoxe dedit̾ce

Expanded text:
alienam bona fide emeris et mihi pignori dederis ac precario rogaveris, deinde me carii rogatio supererit: idcirco usucapio tua interpellaui ratiario crediderat, cum ad diem pecunia non solveretur, ratem in flumine sua auctoritate detinuit: postea flumen crevit et ratem abstulit. si invito ratiario retinuisset, eius periculo ratem fuoluntate concessisset, ut retineret, culpam dumtaxat ei praestandam, non uim matori furtum faciat, liberum est debitori seruum pro noxae deditione relinquere: quod si sciens furem pignori mihi dederit, etsi parat
Abbreviated transcription (Latin):
Icius cum credidiss peccun¬
iam sempiio. ⁊ obeam piz¬
nus accepisset. fucurũq eer
ut clistraẜet id crectitorqr¬
ipeccuna ñ solu̾etur. poc¬
it acrectitore ut fũduncto
precio emptum haberet cͥdi
quas euencdidisse fundũ
c̃ditori significaret emi sit.
quero ãtũc uẽditionemde¬
bitor reuccmre possir offeren¬
do sortem. et usuras quede¬
bentur. Marcellus. s secu¬

Expanded text:
itius cum credidisset pecuniam Sempronio et ob eam pignus accepisset futurumque esset, ut distraheret eam creditor, quia pecunia non solveretur, petit a creditore, ut fundum certo prqua se uendidisse fundum creditori significaret, emisit: quaero, an hanc uenditionem debitor reuocare possit offerendo sortem et usuras quae debentur.Marcellus re
Abbreviated transcription (Latin):
dolo ⁊culpa sic uenclidit. ⁊
ut pat̾ famillas diligens
idgessit. Sin autem mul¬
nnnemotumtum talis u¬
endicio actulit. s tanti uẽcłt.
quantiuende potrat Eti¬
amsihoc non promissit. ⁊
tisumma consequi pot̾it.
tium ex reobligata nictus
eamemptori resticuit etiã
mecdii teporis usuras gebi¬
tore pet̾e pot̾ quia nich ei
sotucumẽẽ. ut anfer nõ
possit. palam fc̃m ẽ s si sim¬
plum presticit doliexcep¬
cione repellendus erit abu¬
surarium portionem quia
habiit usum peccunie pre
ciꝙabemptorem accepat.
quesitumẽ si inpetrasset
c̃clicor acesare utpiginis
possid̾et. idq ie einctumẽet.
anhabeat contranam piz¬
noraticiam et indetur fuu¬
ta eẽ pignoris obłat̾o ⁊ acõ¬
tractu recessum. Inmo
ucilis excemptocomodãda

Expanded text:
dolo et culpa sic uendidit et ut pater familias diligens id gessit: si uero nullum emolumentum talis uenditio attulit, sed tanti venderet, quanto vendere potuit, etiamsi haec non promisit, regti summa consequi poterit.tium ex re obligata victus eam emptori restituit, etiam medii temporis usuras a debitore petere potest, quia nihil ei solutum esse, ut auferri non possit, palam factum est: sed si simplum praestitit, doli exceptione repellendus erit ab usurarum petitione, quia habuit usum pecuniae pretii, quod ab emptore acceperat. quaesitum est, si impetrasset creditor a Caesare, ut pignus possideret idque evictum esset, an habeat contrariam pigneraticiam. et videtur finita esse pignoris obligatio et a contractu recessum. immo utili
Abbreviated transcription (Latin):
c̃quemadinoclum⁊ si pro
somluto eires data fuerit.
ut inquatitatem debiciei
satis fiat. uł inquacum ei
int̾sit. et conpẽsationem
hab̾e pot̾ c̾ditor. si forte pi
mos soluit crecticori.m ha¬
beat pignoratiam accionẽ
qua si soluta pecuma: que¬
ntinz et constat.neq pign¬
oraticia eum az̾s neq lib̾ar¬
plurs quam debicũ erat.
nondum aucem precium
abemptore ⁊ exegent ãpi¬
gno raticio iuditio conue¬
nen possit ad suꝑ flũ
reddẽdum. anuͦ. ł expecta¬
re debeat quoademptor s

Expanded text:
quemadmodum si pro soluto ei res data fuerit, ut in quantitatem debiti ei satisfiat uel in quantum eius intersit, et compensationem habere potest creditor, si forte pigmos soluit creditori, an habet pigneraticiam actionem quasi soluta pecunia, quaeritur: et constat neque pigneraticia eum agere neque liberpluris quam debitum erat, nondum autem pretium ab emptore exegerit, an pigneraticio iudicio conueniri possit ad superfluum reddendum, an uero uel exspectare debeat, quo
Abbreviated transcription (Latin):
andebito sic inputandum:
uideamus ⁊ quidem nop tet
ideiresticii quod ip̃e. fuiti᷑
actione prestit̾it. peque rela¬
tumẽ ⁊ cͣclitum. Et iti papi¬
manus. lb nono question¬
t si merus causa seruumꝯ
pignoratum debitori tradht¬
it quembõi fide pignori
accepatinam ⁊ siegit quod
metus cã factum ẽ ⁊ qua¬
druplum sit consecutus. mn¬
chil eque restituet erco quod
consecutus c̃. nec debito in¬
putabit. Si predorempisi¬
nori dectit. competit ei. ⁊ de¬
quamuis ip̃e fructus suos
ñ facit ap̃done enim fruct᷑.
et uẽtiom ertantes possunt.
⁊ consumpti condici prodĩt¬
gͥci quod cclicorbona fide
possessor furit. E n podistcͣt̾ pig¬
nꝰ debicorqupreco roga¬
uiit. ł cõluxit pignus: posse¬
ssionem norestituat: cõtran¬
o mclicio tenetursa crocti¬
torcum uełet pignus dup¬
lam pro misit. namufu ħ̾
uenerat. et comentus ob
euctioe mera⁊ condempn¬
atus mhab̾et reg̾ssum pig¬
noratie contrarieacconis ⁊̃

Expanded text:
an debito sit imputandum uideamus: et quidem non oportere id ei restitui, quod ipse ex furti actione praestitit, peraeque relatum est et traditum, et ita Papinianus libro nono quaestionet si metus causa seruum pigneratum debitori tradiderit, quem bona fide pignori acceperat: nam si egerit quod metus causa factum est et quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit.Si praedo rem pignori dederit, competit ei equamvis ipse fructus suos non faciet a praedone enim fructus et vindicari extantes possunt et consumpti condici: prodei, quod creditor bona fide possessor fuit. Si post distractum pignus debitor, qui precario rogavit vel conduxit pignus, possessionem non restituat, contrario iudicio tenetur. Si creditor, cum venderet pignus, duplam promisit nam usu hoc evenerat et conventus ob evictionem erat et condemnatus, an haberet regressum pigneraticiae contraria
Abbreviated transcription (Latin):
uilus. A lienares pignori
dan uoluntace domim pot̾.
o ⁊si ignorãte eoclacum sit.
⁊ ratum babuent pignus
omnium caũsaẽ. ¶siꝑcreᷤ¬
ditorem stet̾it quomimus
eisoluatur recte agitur pi¬
gnorauitia. Inc̾clum ⁊ siso¬
tia accio in hibe̾da ẽ uelut
si c̃clitor pignus suum em¬
erit᷑ debitore.Idem i
tenchitim.ẽ enim pars eus.
clifficium. Alpiamis.
papimanꝰ cõficencur. et est
multo magis hocerit. cdic¬
endum mco quod exconcti¬
tione consecutus ẽ S quod
ipse debicor finti aactioẽ

Expanded text:
um.Aliena res pignori dari uoluntate domini potest: sed et si ignorante eo data sit et ratum habuerit, pignus omnium causa est.Si per creditorem stetit, quo minus ei soluatur, recte agitur pigneraticia.Interdum etsi soicia actio inhibenda est, veluti si creditor pignus suum emerit a debitore. Idem ltenebitur: est enim pars eius. aedificium. Vlpianus Papinianus confitetur, et est multo magis hoc erit dicendum in eo, quod ex condictione consecutus est. sed quod ipse debitor furti actione
Abbreviated transcription (Latin):
us rescripserunt. fine dim¬
mucione mercectis solio¬
bligabitur. Panlus.
itoris meipignori nont
sit. tuẽda ẽ apretore ħ̾con¬
temexigenda peccuma.
et debitorem adu̾sus me
sicum eo expieatur. gͦ fuo¬
tam peccumam tecum co¬
ꝑ ẽ sabis. siuero corpis al¬
ii cunis.idquod accepis
eumierit tibipisnoris.i
locosin da ꝓpietas pigno
ndata sit. usus fructus
qui prea adc̾int.pignori
silua fibi pignoriẽet. nauc
exea mat̾ia factam. ñ ẽc̃ pis¬
nori cissius ait. Quia alli¬
uo sic mat̾a. alrud nauis
Et ideo nomincim indado
pignore adiciẽtum ee au
queq ex silina factanataᷤ
sit. ¶ Euus rempeculuarẽ¬

Expanded text:
nus rescribserunt, ut sine deminutione mercedis soli obligabitur. Paulus litoris mei pignori tibi sit, tuenda est a praetore haec conexigenda pecunia et debitorem adversus me, si cum eo experiar, tutam pecuniam tecum pensabis, si vero corporis alicuius, id quod acceperis erit tibi pignoris loco. Si nuda proprietas pignori data sit, usus fructus, qui postea adcreverit, pignori silua sibi pignori esset, nauem ex ea materia factam non esse pignor‹i› Cassius ait, quia aliud sit materia, aliud nauis: et ideo nominatim in dando pignore adiciendum esse ait: 'quaeque ex silua facta nataue sint'.Seruus rem peculiare
Abbreviated transcription (Latin):
it. dedolo debet clebitori
repromittere. ⁊. et ñ preci¬
rum fuit pigneratum et
deiure eius repromutalũ
ẽ. ne forte suituces cessante
referinte. sidedit rempu¬
pilli pignori: tuedus eritꝰ
silicet simrem pupilli pec¬
cuniam accipiat. idem et
incuratore ad ole sc̃etis.
uł funori. Contranam
pignoriticiamc̾clitori accõ¬
nem ꝯpetere certũ ẽ proin¬
de siremalienam. łalii pis¬
noratam. Nel in pͣlicum o¬
bligatm dectit. tenchr qͣ
ius et stelhonatus crimem
commitat s uixum. ita

Expanded text:
it, de dolo debet debitori repromittere: et si praedium fuit pigneratum, et de iure eius repromittendum est, ne forte servitutes cessante refragante si dederit rem pupilli pignori, tuendum erit, scilicet si in rem pupilli pecuniam accipiat. idem est et in curatore adulescentis vel furiosi. Contrariam pigneraticiam creditori actionem competere certum est: proinde si rem alienam vel alii pigneratam vel in publicum obligatam dedit, tenebitur, quamvis et stellionatus crimen commit
Abbreviated transcription (Latin):
o pendẽte ꝑt̃ st presente c¬
uratcde sentencidici. ¶Ar¬
otest. ¶Siab alta cdumta¬
xat parte hrclis meucio cõ¬
prebensa fũit. ꝯpromissũ
soluetur morce curius cũq
exligacõibus. sicut soluet᷑.
chiem qui ꝯstitutus conꝑ¬
ciam radicere nõ possic cli¬
enconpromissiproferri i¬

Expanded text:
test praesente curatore sententia dici. Arotest. Si ab altera dumtaxat parte heredis mentio comprehensa fuerit, compromissum solvetur morte cuiusque ex litigatoribus, sicut solveretur diem, qui constitutus comptiam dicere non posset, diem compromissi
Abbreviated transcription (Latin):
trium alutio citio. ⁊ meui¬
O sep̃hronio factumest. Et
errore quedam spes inpe¬
ticiõe alutio cicio dectucte
non sunc. nec arbicer de
isso ꝯmicti. Qd simalig¬
nec hoc fecit: petẽ Quidem
nib orta ẽ.⁊ arbiter electo
ẽ. ansi ex parte castestianiar¬
bitro paritum nõ eẽt. pena.
exꝯpromisso ꝯmussaeSiar¬

Expanded text:
trum a Lucio Titio et Maevio Sempronio factum est, sed errore quaedam species in petitionem a Lucio Titio deductae non sunt nec arbiter de isso committi. quod si maligne hoc fecit, petere quidem nibus orta est et arbiter electusest, an si ex parte Castelliani arbitro paritum non esset, poena ex compromisso commissa
Abbreviated transcription (Latin):
beo petatur uidendum ẽ an
alius petac. uł ab lio pecatur.
penam ꝯmittatur ⁊demin
duob argentariis. quorũ
nõa simulerunt ⁊ forteasse
pot̾imus ⁊ ita de fide iussõi¬
nec as ate petitur. necego pe

Expanded text:
eo petatur: uidendum est, an si alius petat uel ab alio petatur, poena committatur: idem in duobus argentariis quorum nomina simul eunt. et fortasse poterimus ita fideiussorinec
Abbreviated transcription (Latin):
pot. Si hrcdis m̃tio. uelcet̾oꝵ¬
uer ficta inꝯpromisso nõ
fuerit morte soluetur ꝯ pro
mauit si arbit̾ aliquam
peccunamdaẽ russit ⁊ is de¬
cesfit. an quandaret: penã
ꝯmttie: licet hr̃s cius ꝑar
quam fit ⁊sibi in putet qͥ
ꝯpromisitm̃am ⁊ din pii
res crepto adicitur.uł mi¬
nͦe probbilem sencentiã
equo animo deferre debet.
Si plures arbitri fuinc⁊
du̾isas sententias dixit¬

Expanded text:
t. Si heredis mentio uel ceterorum facta in compromisso non fuerit, morte soluetur compromauit, si arbiter aliquem pecuniam dare iusserit et is decesserit antequam daret, poenam committi, licet heres eius parsit: et sibi imputet qui compromisit. nam et diui Pii rescripto adicitur: 'uel minus probabilem sententiam aequo animo ferre debet'. Si plures arbitri fuerint et diuersas sententias dix
Abbreviated transcription (Latin):
Ipupillus sine cutõis aues¬
toritate ꝯ promisit non ẽ
Sarbiter cogenus pron¬
arbicerdicat sententiã.
et petat᷑ ex ꝯpromisso pe¬
na exceptionem locum
ead dies feria canquana

Expanded text:
pupillus sine tutoris auctoritate compromiserit, non est arbiter cogendus pronarbiter dicat sententiam et petatur ex compromisso poena, exceptionem locum eadem dies feria
Abbreviated transcription (Latin):
sencemriam clicere qua
iampena non poc̾ ce anqͣ
sisolucum cẽt tõpromi¬
curumẽ ut inpotestatẽ
eius quem perritet con
nium ferat. S siquio
ꝯpromisso adiciant᷑ ut si
quio. dolo. meare factuz
rsit. exstipulacu ꝯueniri.
quidolo. fecit. potest⁊o

Expanded text:
a iam poena non potest esse, atque si solutum est compromiturum est, ut in potestate eius, quem paenitet compaemium ferat. sed si quidem compromisso adiciatur "ut si quid dolo in ea re factum sit", ex stipulatu conveniri qui dolo fecit potest:
Abbreviated transcription (Latin):
uił recte scribit ⁊p̃e autem
nic ominus pena ab solui¬
tur.¶ Si arbiter iusrit ꝑ¬
utamnprouincia ad esse li¬
tigatiores cum rome ẽẽt
in eum ꝯpromissum. anei

Expanded text:
um recte scribit: ipse autem nihilo minus poena absoluitur. Si arbiter iussit puta in prouincia adesse litigatores, cum Romae esset in eum compromissum, an ei
Abbreviated transcription (Latin):
Duersus sententiam fr¬
arbitri fit. sipetatur abco
laquo.nbiter petiuetiut
Qͥd ergo si afioeiussõe eiꝰ
petarur. in pena ꝯmicta¬
sab. scribit. nan arcope¬

Expanded text:
duersus sententiam arbitri fit, si petatur ab eo a quo arbiter peti uetuit. quid ergo si a fideiussore eius petatur, an poena committaSabinus scribit: nam
Abbreviated transcription (Latin):
exligatorib honeste ue
ne eo uenire p sir is ue¬
neric qͥu honeste uenãt.
an ꝯmictatur pena ꝯ pro¬
missi quai oꝑa no prebi¬
c.Malt̾ius ꝑsona racum
esse malt̾ius no. ¶Incra
quantum autem temp¬
orisnin detur ꝙ arbiter
iussit õmtatim scipło.¬

Expanded text:
igatoribus honeste uenne eo uen‹i›re possit, is uenerit, qui inhoneste uenerat, an committatur poena compromissi an quasi opera non praebiin alterius persona ratum esse, in alterius non. Intra quantum autem temporis, nisi detur quod arbiter iusserit, committatur stip
Abbreviated transcription (Latin):
arbitna. uuc ĩ alios int̾clum
inimicos agentium trans¬
fer̾atiu. sua sentencia fenẽ
controu̾sic inponere eum¬
oportet. Non aucem finiri
ꝯtrouersiam cum ante difaͣ¬
encione arbicrium: aut in
alium tranferatur. pareteq
sententie eẽ quem ad mod¬
um sacis detur quibo fider¬
ussorib. Ideoq delegari non
possenisi ad hoc ꝯpromissi¬
um sic. aut arbicer statu̾et.¬
⁊ cuius arbitratu daretur soi
Item siiubeat sibi alium ꝯ
nam sententia ẽẽ debet dere
ꝯpromissa. de hoc autem o¬
promissum s̃i nõ est. ¶ sidnũ¬

Expanded text:
in alios interdum inimicos agentium transferantur, sua sententia finem controversiae eum imponere oportet: non autem finiri controversiam, cum aut differatur arbitrium aut in alium transferatur: partemque sententiae esse, quemadmodum satisdetur, quibus fideiussoribus, idque delegari non posse, nisi ad hoc compromissum sit, ut arbiter statueret, cuius arbitratu satisdaretur. Item si iubeat sibi alium conam sententia esse debet de re compromissa, de hoc autem compromissum non est. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tium publicum sit ꝯsticu¬
tum ueruti deadult̾ius si¬
criis. ⁊ his similib uetare
debet pretor sentenciam
dicere.nec dare dicte exse¬
cucioem. Delibali causa
ꝯpromisso facto recte nõ
ꝯpellitur arbiter senteti¬
am clice qua fauorlib̾ta¬
tis est utmaiore iudices ⁊¬
habe debeat. Tand̃ dicen¬
da sunt. siue degenuitate si¬
uedelibiiritate questi¬

Expanded text:
icum iudicium sit constitutum, ueluti de adulteriis sicariis et similibus, uetare debet praetor sententiam dicere nec dare dictae exsecutionem. De liberali causa compromisso facto recte non compelletur arbiter sententiam dicere, quia fauor libertatis est, ut maiores iudices habere debeat. eadem dicenda sunt, siue de ingenuitate siue de libertinitate quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ de sencentiam dicenda. et
dictum est. non quamliber.
iubeat ad alium arbitruun
nefinis no sit quia si hocmͦ¬
ocluxĩt aut arbicrio pubhii
mei in funcdus trad̾etur. aũ

Expanded text:
est de sententia dicenda, et dictum non quamlibet, iubeat ad alium arbitrum ire, ne finis non sit: quod si hoc modo dixerit, ut arbitrio Publii Maevii fundus traderetur au
Abbreviated transcription (Latin):
xlitioe ut siquilibet. uel
unus dixisss sententiã
eistarent᷑ ab sentibus cẽt̾¬
is nichil ominus qui pre¬
sens ẽ: cogetuRat siea oli¬
tioe ut omnes chicant uł¬

Expanded text:
icione, ut quilibet uel unus dixisset sententiam, eo staretur, absentibus ceteris nihilo minus qui praesens est cogetur: at si ea condicione, ut omnes dicant, u
Abbreviated transcription (Latin):
sit. etiam ñ appellari non
inpene petͥcõne obstatu¬
ram: ꝑ hanc ergo excepti
desententiã arbitri. O
coffõ arbitri cctãtib sci¬
endum c̃omneõ tctat¬
um eẽ exipo ꝯ promsso su¬
mendum Nlec aliud illi
arbiter pot̾it. nec inqua
libet re nͥ de et quare cõ¬

Expanded text:
sit, etiamsi appellari non in poenae petitione obstaturam. per hanc ergo exceptiode sententia arbitri. De officio arbitri tractantibus sciendum est omnem tractatum ex ipso compromisso sumendum: nec enim aliud illi arbiter poterit nec in qua re libet nisi de qua re com
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo. int̾ea iubenctus est
arbit̾. ¶ Dies ꝯpromis¬
si proferii pot̾ no cum
exouentione s. cum iu¬
ssu abitrieam proferru
Si arbit se se celare temp¬
tau̾it. pretor eum inue¬
stigiare debet sictiu nõ
appanient. mulcta adũs
cum dicẽda est. Cum
inples ꝯpromissume ea¬

Expanded text:
go interea inhibendus est arbiter. Dies compromissi proferri potest, non cum ex conuentione, sed cum iussu arbitri eam proferri Si arbiter sese celare temptauer‹i›t, praetor eum inuestigare debet, et si diu non paruerit, multa aduersus eum dicenda est. Cum in plures compromissum e
Abbreviated transcription (Latin):
locum contiu̾i / ũbi con¬
promissum est. ¶Q uid
tamen si in eoloco quisit
pegasus ad mictit ualer¬
e iussum: quod ⁊ puto i¬
ta uerum esse sieius fit
Sauctoritatis arbiter ut
insecessib soleat agerea
litigacoes facile eo loco ue¬
nire possint. S suinali¬
quem locum in honestu
ad ẽẽ iussit. p̃uta in pora¬
pina uł inlupanaueri.¬

Expanded text:
locum contineri, ubi compromissum est. quid tamen si in eo loco, qui sit Pegasus admittit ualere iussum. quod puto ita uerum esse, si et eius sit auctoritatis arbiter, ut in secessibus soleat agere, et litigatores facile eo loci uenire possint. Sed si in aliquem locum inhonestum adesse iusserit, puta in popina‹m› uel in lupanari
Abbreviated transcription (Latin):
qmpte nõ stetit tamẽt ꝯ¬
mitci ineam partem qd̃
nondas ¶Idem̾ ait rrichil
aliud ẽẽ sententie stare pꝰ¬
se qui idagẽ quancum ĩ.
ip̃o sit: ut arbitri pareat᷑
sentetie. ¶Idem celsusq
altiSiarbiter metibi ceta
diepeccuniam dare uissit.

Expanded text:
te non stetit, tamen committis in eam partem, quod non das. Idem ait nihil aliud esse sententiae stare posse, quam id agere, quantum in ipso sit, ut arbitri pareatur sententiae. Idem Celsus ait, si arbiter me tibi certa die pecuniam dare iusserit,
Abbreviated transcription (Latin):
missi. neq minuere neqrie
discute⁊ prom̃ibus unam
sententiam fenre debebit.
Biꝑ frde iissorem fuit ca¬
utum in primo ꝯpromisso
⁊sequens similiterp feren¬
dum labeo ait s pop̾ dubi
tat. utrum usdem an ⁊ aliis
iube. tunc alios absimiloᷤᷤ
ad hibendos. Paulus.
rum pꝰ ea nõ obligantiũ
ut pena ꝯ⁊mittatur dem¬

Expanded text:
missi neque minuere neque discutere et pro omnibus unam sententiam ferre debebit. Si per fideiussorem fuerit cautum in primo compromisso, et sequens similiter proferendtat, utrum isdem an et aliis iubere, tunc alios non absimiles adhibendos, Paulus lrum postea se non obligantium, ut poena committatur. idem
Abbreviated transcription (Latin):
prare litigators si arbiter
aliquid non honestum.⁊
missi aditus arbiter p̃odi¬
emo promissi ad esse iusẜit
pena nõ ꝯmittetirr. ¶Siq

Expanded text:
rare litigatores, si arbiter aliquid non honestum missi aditus arbiter post diem compromissi adesse iusserit, poena non committetur. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
quicam sapientibus
dicit. ceterum coram f¬
urioso. uel demente in
detur dici: Item coraz
pupilo non uideri sez¬
tenciam dictam. nisit¬
utor presens fuit. ⁊ itad¬

Expanded text:
qui sapientibus dicit: ceterum coram furioso vel demente non videtur dici: item coram pupillo non videri sententiam dictam, nisi tutor praesens fuit: et ita
Abbreviated transcription (Latin):
und tamensd̃ pluribus
ptroũsus sumpcus estini¬
chil sibi cõibẽt deunase¬
ntenciam dixic ẽt deali
nodum. munquid desric
esse  arbiter.uideamus
igitur aninprima con¬
trou̾sia possit mucare
sententiam. dequa caus
adirãtsi multum inter

Expanded text:
uid tamen si de pluribus controuersiis sumptus est nihil sibi communibus et de una sententiam dixit, de aliis nondum, numquid desiit esse arbiter? uideamus igitur, an in prima controuersia possit mutare sen‹ten›tiam, de qua iam dixerat. et multum inter
Abbreviated transcription (Latin):
ciacut ẜ itcliscedere cos
atota otrouernia uelit.
Somrrs sidepluribus
reb fit arbicium recep¬
tum nisiomnes ꝯt rouer¬
uideti dicta sententi
aSadhuc cit apretore co¬
agitatum. siarbiter cussic
dari. moxuetuit utrum
starem debeat⁊ sab̾ quidẽ
putaui posse. cassuis sent¬
entiam magistri sibene

Expanded text:
cundum id discedere eos a tota controversia velit, sed si de pluribus rebus fuerit arbitrium receptum, nisi omnem controveradhuc dicta sententia, sed adhuc erit a pretore coagitatum, si arbiter iussit dari, mox uetuit, utrumstari debeat. et Sabinus quidem putauit posse. Cassius sententiam magistri sui bene
Abbreviated transcription (Latin):
itigatoresierunt. mox ad
euindem arbicrum reclie¬
runt precorem nõ debere
cum cog̾e in t̾eos cuiscepta¬
re quiel ꝯcumeliam hanc
fecerunt. ut cum sperdient
⁊adalium irent. arbitiu
aucem cogendum nõ esse
sentenciam dice̾ nisi com¬
ait pretor peccunam ꝯpro¬
imssam accipe nos debere
non si utrumq pena mi¬
a res uices pene siquis ir¬
bitri firie non steterit pena
promissa nt. ⁊ ita põp. sebit.

Expanded text:
itigatores ierint, mox ad eundem arbitrum redierint, praetorem non debere eum cogere inter eos disceptare, qui ei contumeliam hanc fecerunt, ut eum spernerent et ad alium irent. Arbitrum autem cogendum non esse sententiam dicere, nisi comait praetor: 'pecuniam compromissam', accipere nos debere, non si utrimque poena nua res uice poen‹ae›, si quis arbitri sententia non steterit, promissa sit: et ita Pomponius scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
daret qui uicerit. ueł ita eã
retirdaret si non pareacur
dic̾eẽt puto cogendum. cã¬
cumdem⁊ ñ qntitas c̾ta ad
hoc ap̃cumdeponatur pro¬
inde ⁊ si alter peccumam stir
tiur sencentiam dicere qnt¬
dum ut põp scribit. recte n¬
do pacto fiet cõpromissum.
utpuca siambo debicores
fuerinciet pactinnt ne petit
qd sibi debetuꝵ quism̃e ar

Expanded text:
daret qui uicerit, uel ut eam rem daret, si non pareatur dicere? et puto cogendum. tantundem et si quantitas certa ad hoc apud eum deponatur. proinde et si alter rem, alter tur sententiam dicere. Interdum, ut Pomponius scribit, recte nudo pacto fiet compromissum, ut puta si ambo debitores fuerunt et pacti sunt, ne petat quod sibi debetur qui sententiae
Abbreviated transcription (Latin):
qritsuta fit ꝯpromissum
ntq̾ ticio clisceptatori pla¬
cet. id seuis prominciet.
quisit cogenclufra puto
tale arbritrium monual
inquo lib̾a facultas arbri¬
criura sentencie nõ est fu¬
tutra.S si uasit compro¬
missum arbitratutiticu.
aut sei fici pomponius
scribit.⁊ nos pucamꝰꝯpro¬
missum ualere. S iscit
cogendus dic̃e fñtentiam
inqua inquẽ litigatores.
erit sicꝯpromisfumnt

Expanded text:
ita sit compromissum, ut quod Titio disceptatori placet, id Seius pronuntiet, quis sit cogendus? et puto tale arbitrium non ualere, in quo libera facultas arbitri sententiae non est futura. Sed si ita sit compromissum arbitratu Titii aut Seii fieri, Pomponius scribit et nos putamus compromissum ualere: sed is erit cogendus sententiam dicere, in quem litigatores erit sic
Abbreviated transcription (Latin):
cbus nõ cogitur profer¬
dex non cogeretur mad
ies ꝯpromissi eritura sit
nec profem possir ꝑinder
si forte urgeatim a preto¬
re ad sentenciam equisim¬
umerit. si iuret sibi de cã
non clum siquere spaciũ¬

Expanded text:
bus non cogitur sentendex non cogetur, nisi dies compromissi exitura sit nec proferri possit. Proinde si forte urgueatur a praetore ad sententiam, aequissimum erit, si iuret sibi de causa nondum liquere, spatiu
Abbreviated transcription (Latin):
ualem autem sententt¬
am dicat arbiten adpre¬
coe̾m nõ ꝑtin̾eiabeo ait.
detur. ⁊ ideo sicsi fuit. in
arbricrum ꝯpronissumꝰ
ut certam sententiam.
Rrcticat: mllum esse ar¬
bricrium. neccogendum.
sententiam dice̾rẽ. Nulscb¬

Expanded text:
ualem autem sententiam dicat arbiter, ad praetorem non pertinere Labeo ait, idetur. et ideo si sic fuit in arbitrum compromissum, ut certam sententiam dicat, nullum esse arbitrium, nec cogendum sententiam dicere Iul
Abbreviated transcription (Latin):
xxIIII.scribunt panui. re¬
ferre.iningenirus quis.
an ub̾tinus sic incegre
fame quis sit arbit̾ mis
nominnosus. Ensuum
labeo ꝯpromitti nõ posse.¬

Expanded text:
io scribunt parui referre, ingenuus quis an libertinus sit, integrae famae quis sit arbiter an ignominiosus. in seruum Labeo compromitti non posse
Abbreviated transcription (Latin):
S fiita fit eis c̾citis assume¬
siin duos arbritros fit cõ¬
promissum ancogẽ cos
pretor debeat sententian
dice quia res ferre fine ex¬
itu fucura ẽ propt̃ natu¬
ralem hõmum adclissen¬
tienctum facilicatem. ¶n
promissum admictitur.

Expanded text:
adsumesi in duos arbitros sit compromissum, an cogere eos praetor debeat sententiam dicere, quia res fere sine exitu futura est propter naturalem hominum ad dissentiendum facilitatem. in ompromissum admittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cietas ut si qua iusta heredi¬
cas alterutri obuenit coĩs
sic quesit iusta herecticas u¬
trumq̃ unelegitimo obue¬
nit ã eciã ea que testõ ⁊ ꝓbab¬

Expanded text:
cietas, ut, si qua iusta hereditas alterutri obuenerit, communis sit, quae ‹sit› iusta hereditas, utrum quae iure legitimo obuenit an etiam ea quae testa
Abbreviated transcription (Latin):
rem esse cõemnisi societas ĩ¬
t̾cedat. ¶Conuanit aut res
agi pot̾etiam.citra societat¬
em ut pucat cum non posf¬
it affectione societatis in ci¬
dimus incoionem ut euer¬
it in remduob legata. EIt
si aduobꝰ simiil epta ressit.
aut si heredicas donaco coi
ꝑtes eorum non socu fucur.

Expanded text:
rem esse communem, nisi societas intercedit. communiter autem res agi potest etiam citra societatem, ut puta cum non affectione societatis incidimus in communionem, ut evenit in re duobus legata, item si a duobus simul empta res sit, aut si hereditas vel donatiortes eorum non socii futuri.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙasocietate longe remotum
ẽ ⁊ ideo societate sinetutoris
mius liber Quib casibus s
quid force unus meadem
rempẽł̾ic fiue fructus m¬
erecdis uus pcepigueldeter¬
iorem fecent rem non societ¬
atis iuclicio locus ẽ s inter
cobrdes quidem. familierci¬
scumde rudicio agitur In¬
t̾ cet̾os comuniqundundo.
Int̾eos quo quibꝰ beredtica¬
nonire cois res s posse ⁊ coi
diuidundo azi. Upianus.¬

Expanded text:
a societate longe remotum est. et ideo societate sine tutoris casibus si quid forte unus in eam rem impenderit siue fructus mercedesue unus perceperit uel deteriorem fecerit rem, non societatis iudicio locus est, sed inter coheredes quidem familiae herc‹i›scendae iudicio agitur, inter ceteros communi diuidundo. inter eos quoque, quibus hereditario iure communis res est, posse et communi diuidundo
Abbreviated transcription (Latin):
ot ctici uenclicioner qui¬
demz non inpeclin. S exce¬
ptõm adũfus emptorem
diuictundo iuclitis.
Siab̾ senti reginitiata¬

Expanded text:
t dici uenditionem quidem non impediri, sed exceptionem aduersus emptorem diuidundo iudicio. Si absenti renuntiata
Abbreviated transcription (Latin):
tur socius eitin socrus e qui
ad mifica recte. cumc̃i socie.¬
tasꝯ sensum o̾bĩtur. socius
nolii. quid eigo s soriusm̃¬
us eut comi sc ei sol sci

Expanded text:
tur socius, ei tantum socius est qui admisit, ‹e›t recte: cum enim societas consensu contrahatur, socius nolu‹i›. quid ergo si socius meus eum admisit? ei soli soci
Abbreviated transcription (Latin):
socus heredes exticerunt aĩ¬
mus mierit soctatis in ea he
ꝓspic̾e debet cautonib in f¬
cum societas mͥ sit et res ex so¬
cietate cõs ꝙ inpensam ineã
fecero quosue fructus exhiꝰ
idiuidundo meꝯsequituꝵ.
zalt̾a accionem. alt̾am colli:
ꝓculus ait. Pomponius
socio. ¶Dem liber.¬

Expanded text:
sociis heredes exstiterint, animum inierint societatis in ea herprospicere debet cautionibus in fcum societas mihi sit et res ex societate communes, quam impensam in eas fecero quosue fructus ex his i dividundo me consecuturum et altera actione alteram tolli Proculus ait. Pomponius socio. Idem libr
Abbreviated transcription (Latin):
ñanias ualde fit ydoñus
scc ius aut facitias fica¬
bfutumo etiam palium s¬
ocietatis ad ministratio
qui igitur pasascitur ne
dindar nͥf aliqna iusta
rõ indereclat nec uender¬
e potit. necaka pẽr efficit¬

Expanded text:
nisi ualde sit idoneus socius aut facilis afuturo etiam per alium societatis administratio. Qui igitur paciscitur ne diuidat, nisi aliqua iusta ratio intercedat, nec uendere poterit, ne alia ratione effici
Abbreviated transcription (Latin):
solũe possit q̃itum ẽ dixi ñ
porẽc audiendum si uelit hodie
fidem ꝯstitute reifrãze ¶Si
iure in tur̃do delato deben
tibi iumu̾is cum heas con¬
omine accõe recte de cõstitu¬
ta agi . s ⁊si ñ ultro deculero
ius iurandum. S resferẽdi¬
id fecero. quia nemo clubitꝰ¬
ac modestimis facẽ qui ref¬
feret ꝙͣ uc ip̃e iuret nulla
distĩtio adhibetur.tam ⁊ si
qͥtuam facilitatẽ ac m̃amu̾¬
archatua mutua accepit. sa¬

Expanded text:
soluere possit, quaesitum est. dixi non esse audiendum, si uelit hodie fidem constitutae rei frangere.Si iureiurando delato deberi tibi iuraueris, cum habeas eo nomine actionem, recte de constituta agis. sed et si non ultro detulero iusiurandum, sed referendiid fecero, quia nemo dubitat modestius facere qui referat, quam ut ipse iuret, nulla distinctio adhibetur, tametsi ob tuam facilitatem ac meam vrca tua mutua acceperat, sa
Abbreviated transcription (Latin):
ssic declit ypocecamaut pro
filio.f. ciricontra senatus:
co. creciitum ẽ anͥis succur¬
ritur. queritur. et in eo qui¬
dem quipmłre obligauit.
rem siam facilinus chicet᷑
succuriei. sicuti fiderussor

Expanded text:
ssit dederit hypothecam, aut pro filio familias cui contra senatus consultum creditum est, an his succurritur, quaeritur. et in eo quidem, qui pro muliere obligauit rem suam, facilius dicetur succurri ei, sicuti fideiussor
Abbreviated transcription (Latin):
qua comeicium enis non
g̃iure pignoris accipe non
pot̾ut diuus piuus clau¬
dio sacurnio.Rpsitquid
ergo si predium quisutig¬
io sum pignori accepit an
exceptoe submouẽctus fit
et octauenus putabas etiã¬

Expanded text:
non est, iure pignoris accipere non potest, ut diuus Pius Claudio Saturnino rescripsit. quid ergo, si praedium quis litigiosum pignori acceperit, an exceptione summouendus sit? et Octauenus putabat etia
Abbreviated transcription (Latin):
lecum baderessiquis ꝓhibeat
qualit uelit suo utisapnd po¬
in poniũ dubitatur. nbro qͣ¬
dragesimo primo lectioman
quis possit ita agere. liccre s¬
mum ñ granẽ prita ex foco in
suo facere. aut non licerese
ait mag̾ ñ posse seagĩcuta¬
gi ñ potest ius ee in suo in ign¬
em faceaut sedere. aut lauare

Expanded text:
locum habere, si quis prohibeatur, qualiter uelit, suo uti. Apud Pomponium dubitatur libro quadragensimo primo lectionum, an quis possit ita agere licere fumum non grauem, puta ex foco, in suo facere aut non licere. et ait magis non posse agi, sicut agi non potest ius esse in suo ignem facere aut sedere aut la
Abbreviated transcription (Latin):
des mñ ẽẽ. ita dificatum hab̾e
inuicote s si int̾ tempostatucꝰ
statutum rursus deposuerint
edificrum sium uicius: re¬
nascetur tibi uendicatio.
Sciendum cĩ m hus sirt¬

Expanded text:
esse ita aedificatum habere inuito te: sed si intra tempus statutum rursus deposuerit aedificium suum uicinus, renascetur tibi uindicatio. Sciendum tamen in his ser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdent estimatio autem ads¬
id quod cius int̾ est renoc̾s¬
bitur quamuis punũ ad¬
quir siritus ñ possit ¶S ñ d
uorum fundus sic qui frritadi
unum queniq pot̾it ital
agiaut pomponius lib roĩ
s rodeni: quisquis de fend¬
it solidum /debet restituere
quia chiisione b bere non
recipit. ¶ Si quis michi itin¬
cris. uł actus.uł nie concron̾s¬

Expanded text:
atio autem ad quod eius interest reuocabitur, quamuis per unum adquiri seruitus non possit. Sed et si duorum fundus sit qui seruit, aduersus unumquemque poterit ita agi et, ut Pomponius libro eodem scribit, quisquis defendit, solidum debet restituere, quia diuisionem haec res non recipit. Si quis mihi itineris uel actus uel uiae controuers
Abbreviated transcription (Latin):
upanes madescebat exeps osu¬
clebatur quemadmodum.
posset uicimnn cogere. ut ste¬
roustintõ tolleret.N sponditꝰ
sim loco publico iofecisset ꝑ
it̾dictum cogiposse s si inpris¬
naco᷑de suituce agere oport̾e¬
e si dampnum in fecti scipu¬

Expanded text:
paries madesc‹eb›at, consulebatur, quemadmodum posset uicinum cogere, ut sterculinum tolleret. respondi, si in loco publico id fecisset, per interdictum cogi posse, sed si in priuato, de seruitute agere oportere: si damni infecti stipu
Abbreviated transcription (Latin):
sunc. s ei ẽ quo agitur furitut¬
em ñ debeant ubi gr̃ã. habeo
edrs quib sunc uicine seiane
⁊symproniane sempniani¬
semper suricutem debeo. adu̾¬
sus. dominum seianarum se¬
nis uolo expir alius me tol¬
lere ꝓhibentem. inrem accio¬
nem expiar liceat enim firiãt
agitur ñ suiunc hoc igitur.
incendo habere meius altius
tollendi inuito eo cuniquo
ago quancũ ad eum pcinet
libas edes abeo. ¶Sicui omni¬
no alc ius collere ñliceat. ad¬
usus eum recte agitur ins ei

Expanded text:
tutem non debent. uerbi gratia habeo aedes, quibus sunt uicinae Seianae et Sempronianae, Sempronianis seruitutem debeo, aduersus dominum Seianaru uolo experiri altius me tollere prohibentem: in rem actione experiar: licet enim seruiantagitur non seruiunt: hoc igitur intendo habere me ius altius tollendi inuito eo cum quo ago: quantum enim ad eum pertinet, liberas aedes habeo. Si cui omnino altius tollere non liceat, aduersus eum recte agetur ius ei
Abbreviated transcription (Latin):
Deni. Pocest etiam incesta¬
mento heredem suum quis
dampnare. nec altius edes
frastollat. nec luminibedi¬
paciatur eum tignum inpaͣ¬
rietem immniccere. ni stillici¬
dia aduersus eum habere ni.ͣ¬
nł ut patiatur uicinum per
agert aquam ne ereo chicere

Expanded text:
. Potest etiam in testamento heredem suum quis damnare, ne altius aedes suas tollat, ne luminibus aedipatiatur eum tignum in parietem immittere, uel stillicidia aduersus eum habere, uel ut patiatur uicinum per agere aquamue ex eo duce
Abbreviated transcription (Latin):
rmant facultas tributa estisc
accedere eis sit necesse nisi ĩsx¬
st ecessione r̃uitutis nonnᷤ¬
natim prefimnitiͣ sit ẜ quna
accederetur. ⁊̃ idro nͣ sccłm ri¬
uimmi nec supra eum si forte
subt̾ra aqua ducatur log
religiosum domins sonͣ fac¬
ere pot̾. ne s̃uicus intereat. et
uel allenacinm. riuum
ꝑquem aquam turecluci
potestatem abes. ninĩ neo.
faceres cautum sic. ¶si ꝑtu¬
um fundum iusmͥ ẽ aquiã
riuo cluccer ta cite ca irra se¬
cuntur ut reficere michi riu

Expanded text:
ant, facultas tributa est hisaccedere eis sit necesse, nisi in cessione seruitutis nominatim praefinitum sit, qua accederetur: et ideo nec secundum riuum nec supra eum si forte sub terra aqua ducatur locum religiosum dominus soli facere potest, ne seruitus intereat: etuel adleuaturum riuum, per quem aquam iure duci potestatem habes, nisi si ne id faceres cautum sit. Si prope tuum fundum ius est mihi aquam riuo ducere, tacita haec iura sequuntur, ut reficere mihi riuum
Abbreviated transcription (Latin):
aut inius corum succede¬
cium. perstipiuationis. uet
uendicionis legem obligan¬
tur. si constant cciam
incuo agro lapidicinas esse:
ninutote. nec priuaco. nec
publico noie quis qu mmi¬

Expanded text:
aut in ius eorum succedentium per stipulationis uel uenditionis legem obligantur. Si constat in tuo agro lapidicinas esse, inuito te nec priuato nec publico nomine quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ adiectõ itaq uicim ꝓ suꝑ¬
auacũ abenda ẽ. ita ut tota ẜ¬
uitus ad eum qui recipit ꝑtin¬
cit ssolum autem comune¬
socio meo suiat efficere non po¬
ssum qr pumum socium con ⁊⁊¬
dat: pot̾ legem cradicione dic¬
ere: ut ul iste quenon tradu¬
ncur sue sunc hisque traduit᷑.
ul concra/ut crdite retinẽtis
uricine sunc. amor edes anno.

Expanded text:
st: adiectio itaque vicini pro supervacuo habenda est, ita ut tota servitus ad eum, qui receperit, pertineat. solum autem communesocio serviat, efficere non possum, quia per unum socium commdat, potest legem traditioni dicere, ut uel istae quae non traduntur seruae sint his quae traduntur, uel contra ut traditae retentis uicinae s
Abbreviated transcription (Latin):
erepila ñ pars fimdis fundus.
Cuod inedibs poe dici ¶ Si
dominus panete medio echi¬
fcato imam domum indu¬
asdiniseric ue plenc faci¬
amibꝰ accipi debecitem si
duo homines binas cdes
mimes habeamus. sinnutr¬
adendo idem efficoeie possimꝰ.
uissima traditio efficiant etiã
prececentẽ tradicionem effica¬
edes alt̾re comimnes. nentri
sui cutemus adquiere. ułi
ponere m̃ ͤ posseꝰ¬

Expanded text:
est pars fundi, sed fundus. quod et in aedibus potest dici, si dominus pariete medio aedificato unam domum in duas diuiserit, ut plerique facimibus accipi debet. Item si duo homines binas aedes communes habeamus, simul tradendo idem efficere possumus, tamen, ut nouissima traditio efficiat etiam praecedentem traditionem efficaaedes, alterae communes, neutris seruitutem uel adquirere uel imponere me
Abbreviated transcription (Latin):
i cum duas hab̾em insulac.
duob codem momco tradi¬
drio uidendum ẽ an suitus
altutris imponasica ualeat.
quia alientis qui dẽ ectib
pactam suis Magis adquirit.
mͥ seruiebat heres cxriti. et ca
reredicatem tibi uenclidit.
resticiri inprestimm statũ
fuitus debet qr idagituri
ut quasicu heres mideas ex¬
ticisse. Ulpianus.¬

Expanded text:
i cum duas haberem insulas, duobus eodem momento tradidero, uidendum est, an seruitus alterutris imposita ualeat quia alienis quidem aedibus itionem peractam suis magis adquirit ueruiebat, heres exstit‹i› et eam hereditatem tibi uendidi, restitui in pristinum statum seruitus debet, quia id agitur, ut quasi tu heres uidearis exstitisse. 10 Ulpianus
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑꝑ aliquem metum.
id detrimentum factum
sit. ħ ip̃m sarcin oportet.¬
Cum ineadem nauena
uaniamertium gn̾acõ¬
plures mercatces cogei¬
arent. tempestate gram
orta necessano iactura fa¬
cta erat: quesitadem sũt
ħ̾ anomines iacturam i¬
prate oporteat. ⁊ siquidẽ
tales merces inpo suissẽt.
quibus nauis nõ hone¬
raretur. uł ut gemẽas. in¬
argaitas ⁊ que portio pr¬
andae ⁊ na an ctiam pro
liberis capitibodan opor¬
teat. ⁊ qua accoe ea res exꝑ¬
ediri. po̾ssit: placuit om̃
quorum int̾fuiss iactu¬
ram fieiconferre oportez
Ora iotributum obser¬
uareres debeat. Ita q do¬
minum etiam nauis ꝓ
portioe obligatum esse.
Iacture summam prore¬
rum precio distribui op¬
ortet. corꝑm li borum e¬
stimationem nullam fĩei
posse. Exconducto dom¬
inos amissarum cumn¬
aunta .i. cum magistro
acturos. Itidem agitatũ
est am etiam uestimento¬
rum cuiusq ⁊ anułorumr
estimationem fiei oporte¬
atet omnum insum ẽ
ninĩ si qua consumenda¬

Expanded text:
 aliquem metum id detrimentum factum sit, hoc ipsum sarciri oportet.Cum in eadem naue uaria mercium genera complures mercatores coegiarent, tempestate graui orta necessario iactura facta erat: quaesita deinde sunt haec: an omnes iacturam praestare oporteat et si qui tales merces imposuissent, quibus nauis non oneraretur, uelut gemmas margaritas? et quae portio praestanda est? et an etiam pro liberis capitibus dari oporteat? et qua actione ea res expediri possit? placuit omnes, quorum interfuisset iacturam fieri, conferre oportere, quia id tributum obseruatae res deberent: itaque dominum etiam nauis pro portione obligatum esse. iacturae summam pro rerum pretio distribui oportet. corporum liberorum aestimationem nullam fieri posse. ex conducto dominos rerum amissarum cum nauta, id est cum magistro acturos. itidem agitatum est, an etiam uestimentorum cuiusque et anulorum aestimationem fieri oporteat: et omnium uisum est, nisi si qua consumend
Abbreviated transcription (Latin):
ileuande nauis gracia res
aliquas proicuint. non
hanc m̃tem habent. ut eas
ꝓd̾elicto hant. quippe simi¬
fuspicati fũint. inqu̾e loc¬
u iacte sunt roquiñtiło̾s.
utpuide sint. actiquis one¬
re presfus mninam remab¬
iecĩt. moxcum alus rei̾¬
sirus utẽieanide afferret

Expanded text:
leuanda‹e› nauis gratia res aliquas proiciunt, non hanc mentem habent, ut eas pro derelicto habeant, quippe si isuspicati fuerint, in quem locum eiectae sunt, requisituros: ut perinde sint, ac si quis onere pressus in uiam rem abiecerit mox cum aliis reuersurus, ut eandem auferret
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ille cinus res integ¬
am illa sutencia distir¬
guetibus nob̾. det̾ioes
exqua causa facte sunt
.i. utrum ꝓpt̾ iactura
mũdaritis rebus damp
alicubi iacebant merce
mnangło aliquo ⁊ und¬
a penetraũ.tunc enim
conferre debebitur. Sã
expriore causa collatio
ctum res detioͥes facte sunt.
S distinctio subtilior ad
antenduo. deducto. hoc.
quod dampnum passus
est. reliquum confere deb
Qui dergo si plus indam¬
pno crit. quam incollati¬
onem. ucputat .x. auris
res deteriores facte sunt.o
uo autem collationis sũt
indubitã utrum que ho¬
nus hpati no deb. s bic ⁊¬
uidcamus. mĩum ip̃i con

Expanded text:
unt, ille cuius res integam illa sententia distinguentibus nobis, deteriores ex qua causa factae sunt, id est utrum propter iacta nudatis rebus damnualicubi iacebant merces in angulo aliquo et unda penetrauit. tunc enim conferre debebit: an ex priore causa collationctum res deteriores factae sunt? sed distinctio suptilior adhm autem duo, deducto hoc, quod damnum passus est, reliquum conferre debeat. quid ergo, si plus in damno erit quam in collatione? ut puta decem aureis res deteriores factae sunt, duo autem collationis sunt. indubitate utrumque onus pati non debet: sed hic uid
Abbreviated transcription (Latin):
uis bonuste laue leuade
causa. quia intrare potũ
uł̃ flumen non potuerit
cum hoñe. siquedam in¬
ces in scapha itraiecte sĩt.
neaut extͣ flumem ꝑicui¬
tetur. aut in ip̃o osto. neł
portuca q ie scapha subm̾¬
sa ẽ.ratio hri debet interi¬
uas hñt: cum bis qui in
ha cum parte m̾cium sal¬
nõ debet. corum quuna
unius incatõis leuata ẽ
malio loco subinsa est ⁊
aliquorum mcatorum
merces purinatores ex¬
his qui postea suas peru¬
rinatores fuauerunt sab

Expanded text:
uis onustae leuandae causa, quia intrare flumen uel portum non potuerat cum onere, si quaedam merces in scapham traiectae sunt, ne aut extra flumen periclitetur aut in ipso ostio uel portu, eaque scapha summersa est, ratio haberi debet interuas habent, cum his qui in ha cum parte mercium salnon debet eorum, qui nius mercatoris leuata est, in alio loco summersa est et aliquorum mercatorum merces per urinatores exhis, qui postea sua per urinatores seruauerunt, Sab
Abbreviated transcription (Latin):
pro his quid portati eẽnt.
meices daretur. Edȯ si hoc
appar̾en nõ pot̾rnt.satis
eĩt pronauta siꝓbau̾it in¬
positum esse macipium.
actus. in nauemi det̾iorem
cum io sciret fiẽi nolle. trã¬
stullit.⁊ m̃ces tue cum ea n¬
aue perierunt.in qua nou¬
issime uecte sunt. H̃s excõ¬
ducto. locato cum priore ⁊¬
nauta a cc̃onem: paulus.
in mo cc̃ simeo ea nauigza¬
iosine dolo ⁊ culpa nauta¬
rum factum ce̾t. Idem iun
erit. si priornauta publice ⁊
ate conduxiss ut ccitam
penam tibi praret nisi aute
constitutum diem merces
tuas eo loco exposinss. inq¬
uem deuehendas eas merces
locass nec peum staret quo
ca pena spectaret. Idemunris
obẜuabimus. si probatum
fũit nantam morbo inpe¬
dicum nauigare nõposse.
Idem dicemus sinaus cui
uitrum fec̾it sinc dolo. et

Expanded text:
pro his qui deportati essent, merces daretur: quod si hoc apparere non poterit, satis erit pro nauta, si probaverit impositum esse mancipium.actus in navem deteriorem, cum id sciret te fieri nolle, transtulit et merces tuae cum ea nave perierunt, in qua novissime vectae sunt, habes ex conducto locato cum priore nauta actionem. Paulus: immo contra, si modo ea navigaid sine dolo et culpa nautarum factum esset. ideerit, si prior nauta publice rea te conduxisset, ut certam poenam tibi praestaret, nisi ante constitutum diem merces tuas eo loci exposuisset, in quem deuehendas eas merces locasset, nec per eum staret, quo ea poena spectaret. idem iuris obseruabimus, si probatum fuerit nautam morbo impeditum nauigare non potuisse. idem dicemus, si nauis eius uitium fecerit sine do
Abbreviated transcription (Latin):
pubꝰ serestitur ea q̾ ex bon¬
is cius se ꝯsequtus fu̾it il¬
lis ad quos res ꝑuentura
eẽt si arrogatus permasiss e
ab arrogatore prestan debet
adquos eares ꝑtinet ⁊ lib̾¬
tatibo prospectũeẽ que sc̃d̃¬
is tabulis date sunt mlto
mag̾ substituto seruo It
legatariis nemodubitat.
que satisdatio si omissa fu¬
erit util acc̃o mnaͬrogatorẽ
datiur. Marcellus.¬

Expanded text:
 se restituturum ea, quae ex bonis eius consecutus fuerit, illis, ad quos res perventura esset, si adrogatus permansisset ab adrogatore praestari debet "ad quos ea res pertinet" et libertatibus prospectum esse, quae secundis tabulis datae sunt, et multo magis substituto servo, item legatariis, nemo dubitat. Quae satisdatio si omissa fuerit, utilis actio in adrogatorem datur. Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
turał retinentur potate.
NIon tincumquis ado¬
ptat s ctiam cumarrogit
maior ee debet adoptionẽ
uł adoptioncm filium
ogando suum hrdem sibi
ascribere pot̾ nec ai corpo
a eum adoptauert mo¬
ituo nepos in pris non
reuertitur potestatem
nec is nepos in pris reu¬
ertitur potestatem q̃m
auus retinuerit filio ⁊¬
dato inadopconem q̃m¬

Expanded text:
turalis retinentur potestate. Non tantum cum quis adoptat, sed et cum adrogat, maior esse debet eo, quem vel per adoptionem filium ogando suum heredem sibi adsciscere potest nec ei corpoa eum adoptauerit: mortuo eo nepos in patris non reuertitur potestatem. nec is nepos in patris reuertitur potestatem, quem auus retinuerit filio dato in adoptionem, q
Abbreviated transcription (Latin):
mancipan fili ¶dem
ui a pre quocumq
lodo posse constat. ut excat
depatria potestate. ap̾ pro¬
consulcm⁊ inca prouin¬
cia qm sortitus non est.
⁊ manumitti⁊ madopti¬
onem dati posse placet. i
doptare quis.¶dem.
nepotis loco pot̾ ⁊ si
filium nõ habent. ¶en
qm quis adoptunt
emancipatum TAdoptio¬
nemdatum itu nõ¬

Expanded text:
mancipari filium a patre quocumque loco posse constat, ut exeat de patria potestate. Apud proconsulem etiam in ea provincia, quam sortitus non est, et manumitti et in adoptionem dari posse placet. Idoptare quis nepotis loco potest, etiam si filium non habet. Eum, quem quis adoptauit, emancipatum uel in adoptionem datum iterum no
Abbreviated transcription (Latin):
non solum filiorum s
⁊̃ qi nepotum fu̾it ut al¬
iquis nepos nost cẽ uide¬
atur ꝑude qĩ ex filio uł¬
deinceps natus sit. Pro
puto mortuo auo iura
consangunitatis nostre¬
int̾ nepotes futura ẽt. S¬
⁊ ni sic adoptau̾it ut q̃i¬
ure legis nepos fluus eẽr
qͣi ex iucio pͥuta filio suo

Expanded text:
non solum filiorum, sed et quasi nepotum fiunt, ut aliquis nepos noster esse videatur perinde quasi ex filio vel incerto natus sit. Pron puto mortuo avo iura consanguinitatis inter nepotes futura esse. sed si sic adoptavit, ut etiam iure legis nepos suus esset, quasi ex Lucio puta filio suo
Abbreviated transcription (Latin):
eius quifilium ⁊ ex eo
ncpotem inpotestatẽ he̾bit
filium quidem depot̾ate di¬
mittere. nepoten uͦ in po¬
testate retinere ułex dius¬
o. filium quid inpot̾ate re¬
nõ posit alio tñ modo
qẜmone manifestum fa¬
cc̃ possit uelle se filium ma
doptionem dare ꝑindecon¬

Expanded text:
ei, qui filium et ex eo nepotem in potestate habebit, filium quidem de potestate dimittere, nepotem vero in potestate retinere: Vel ex diverso filium quidem in potestate renon possit, alio tamen modo quam sermone manifestum facere possit uelle se filium suum in adoptionem dare: perinde con