comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ principalit̾ optinendã. s ad eã tutiꝰ muniendã. Quale
ẽ illud apłi. Hereticũ hominẽ pꝰ pͥmã & scdam correctio¬
nẽ deuita. Non qd̾ eoꝵ colloquiũ ꝑ se saluti obẽet. s qd̾
frequentatũ ex obliqͦ quoꝵdã simplicitatẽ corrũpere
posset. & multa repperies in canonicis institutionib in
hunc modũ. Similit̾̃ immobiles ꝓhibitiones st̃ q̃ aduers
uicia loquunt᷑ Qualia st̃. Non occides. ñ mechaberis. &
cȩtã. Hȩc st̃ illa minima p̃cepta de quib dñs dicit: qui
qͥ ea soluerit. & sic docuerit. in regno cȩloꝵ minimꝰ erit
Qui uͦ obseruauerit. ñ statĩ regno dĩ dignꝰ erit. qr in choan¬
tia st̃ hȩc: ñ ꝑficientia. St̾ alia int̾dicta in qͥb si int̾dicta
ñ fuissent. nec mors oꝑaret᷑. nec salꝰ ꝑiclitaret᷑ S ad hoc
ea sc̃oꝵ patrũ auctoritas reuerenda ita decreuit. ut et
caritas sincera ꝓuideret. Quale ẽ illud. ut clericꝰ pꝰ actã de

Expanded text:
le est illud Apostoli: Haereticum hominem post primam et secundam correptionem devita : non quod eorum colloquium per se saluti obesset; sed quod frequentatum ex obliquo quorumdam simplicitatem corrumpere posset. Et multa reperies in canonicis institutionibus in hunc modum. Similiter immobiles prohibitiones sunt, quae adversus vitia loquuntucaetera. Haec sunt illa minima praecepta, de quibus Dominus dicit: Quia qui ea solverit, et sic docuerit, in regno coelorum minimus erit . Qui vero observaverit, non statim regno Dei dignus erit, quia inchoantia sunt haec, non perficientia. Sunt alia interdicta, in quibus si interdicta non fuissent, nec mors operaretur, nec salus periclitaretur. Sed ad hoc ea sanctorum Patrum auctoritas reverenda ita decrevit, ut et aritas provideret: quale est illud, ut clericus post actam de
Abbreviated transcription (Latin):
olet queri cũ masculꝰ & femina nec ille maritꝰ nec
ut nec ille cũ alt̾a. nec illa cũ alt̾o id faciat. utrũ nu¬
ptiȩ sint uocandȩ: & pot̾ qͥdẽ fortasse ñ absurde hoc
appellari conubiũ. si usq ad mortẽ alicuiꝰ eoꝵ id
int̾ eos placuerit. & ꝓlis generationẽ ꝗͣuis ñ ea causa
diuncti st̃. ñ tam̃ uttauerunt. ut ł nolint sibi
Cȩterũ si ł utrũq ł unũ hoꝵ desit. ñ inuenio quẽad¬
modũ has nuptias appellare possimꝰ. & enĩ si aliꝗͣ
sibi ad tẽpꝰ adhibuerit. donec illã dignã honorib ł
suis facultatib inueniat ꝗͣ ꝯparẽ ducat. ipso animo
adulter ẽ. nec cũ illa quã cupit inuenire. s cũ ista
cũ qͣ sic cubat. ut cũ ea ñ habeat maritale ꝯsortium.
antũ ualet sociale uinculũ ut cũ

Expanded text:
olet queri cum masculus et femina, nec ille maritus, nec ut nec ille cum altera, nec illa cum altero hoc faciant, utrum nuptie sint vocande? Et potest quidem fortasse non absurde hoc appellari connubium, si usque ad mortem alicuius eorum inter eos placuerit et prolis generationem quamvis non ea causa coniuncti sunt, tamen non vitaverunt, ut vel nolint sibi  horum desit, non invenio quemadmodum has nuptias appellare possimus. Etenim si aliquam sibi ad tempus adhibuerit, donec illam dignam honoribus, vel suis facultatibus inveniat, quam comparem ducat, ipso animo adulter est, nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium.antum ualet illud sociale uinculum coniugu
Abbreviated transcription (Latin):
anos brlanos machanos habeto simplittati Cau
in uicio ł deciꝑe posse ł decipi. xp̃ianui qñe senssero
caut semp aut crebro. de nũmis loquete e scrscte
eleorosina. qͥ indisferent̃ om̃ib patet inti̾t ore porte
habeto q̃ monachũ Eret uictũ Muestiti stitõ ust

Expanded text:
ianos, Hilarios, Macharios; habeto simplicitatem coin vitio vel decipere posse vel decipi. Christianum quem senseris tibi semper aut crebro de nummis loquentem, excepta eleemosyna quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachu
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ .Nliannis erudit in herens. pustpregiuo
bominũ factꝰ ẽ pastor: Apli de pusci paster quus̃
genesareth. ad piscationẽ hommus ansore lacus
Sic apłi habentes potestatẽ de eugłio uiuere: labora¬
bant manib suis ne quẽ grauarent. & aluis tͥbuebant
resrigeria. quoꝵ ꝓ spũalib debebant metere carna¬
lia. cur tu in usꝰ tuos successura ñ p̃pares: In deside¬
riis ẽ om̃is ociosꝰ. Egyptioꝵ monasteria hunc morẽ
tenent. ut nullũ absq oꝑe ac labore suscipiant. ñ
tã ꝓpt̃ uictꝰ necessaria. ꝗͣ ꝓpt̾ aĩȩ salutẽ. ne uagent᷑
ꝑnitiosis cogitationib. & instar fornicantis ierłm

Expanded text:
um, XL annis eruditur in eremo. Pastor ovium, hominum factus est pastor. Apostoli de piscatione lacus Genesareth ad piscationem hominum transsi apostoli habentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritalibus debebant metere carnalia, cur tu in usus tuos riis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem habent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter victus necessaria quam propter animae salutem, ne vagentur perniciosis cogitationibus, et instar fornicantis Jerusa
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs necessitate ineuitabili cogente. in aliũ ducatũ
seu ꝓuidentiã fugerit. & uxor eiꝰ cũ ualet. & potest
amore parentũ aut rerũ suarũ eũ sequi noluerit.
ipsa om̃i tẽpore quã diu uir eiꝰ quẽ secuta ñ fuit
uiuit. semꝑ innupta ꝑmaneat

Expanded text:
is, necessitate inevitabili cogente, in alium ducatum seu provinciam fugerit et uxor ejus cum valet et potest, amore parentum aut rerum suarum eum sequi noluerit, ipsa omni tempore quandiu vir ejus quae secuta non fuit, vivit, semper innupta permaneat
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ calcedoniã detestati st̃. ut dioscorũ alexandrinũ
antistitẽ. int̾ cȩt̾a iccirco potissimũ sine ulla restitu¬
tione damnauerint. qr ponens in cęlũ ossuũ. &¬
lingua eiꝰ transeunte suꝑ terrã. ex cõmunicationẽ
ipsũ ꝓlata. hoc uideant᷑ memorare p̾cipue dicentes.
qm̃ scd̾s excessꝰ pͥorẽ iniqͥtate ualde transcendit.
Presũpsit enĩ excõmunicationẽ dictare aduersꝰ scissi¬
mũ & beatissimũ archiep̃m magnȩ̨ romȩ leonẽ
Nunqͥd inqͥsitionẽ fuisse factã. utrũ iuste an iniuste
dioscorꝰ ipsã excõmunicationẽ dictasset: ñ plane.
s absq om̃i ꝯtrouersia hoc in eo multati st̃. qr cũ eẽt
inferior. pociorẽ qͥb libet conatꝰ ẽ lacessere iniuriis.
teste anatolio ꝯstantinopolitano p̾sule qͥ dicit. ꝓpt̾
fidẽ ñ est damnatꝰ dioscorꝰ. s qi excõmunicationẽ
fecit dño archiẽpo leoni.

Expanded text:
apud Calcedoniam detestati sint, ut Dioscorum Alexandrinum antistitem inter cetera, iccirco potissimum sine ulla restitutione dampnaverint, quia ponens in celum os suum, lingua eius transeunte super terram excommunicationem ipsum prolata, hoc videantur memorare praecipue dicentes quoniam secundus excessus priorem iniquitatem valde transcendit. Praesumpsit enim excommunicationem dictare adversus sanctissimum et beatissimum archiepiscopum magnae Nunquid inquisitionem fuisse factam, utrum juste an injuste Dioscorus ipsam excommunicationem dictasset. Non plane, sed absque omni controversia, hoc in eo multati sunt quia cum esset inferior, potiorem quibuslibet est conatus lacessere injuriis, teste Anatolio Constantinopolitano praesule, qui dicit: Propter fidem non est damnatus Dioscorus, sed quia excommunicationem fecit domino archiepiscopo Leoni.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptassent qͣdam mali rumoris obicere. & in dci¬
lio cui ualentinianꝰ augtus int̾erat. dictũ fuisset.
Non licere aduersꝰ pontificẽ sententiã dare. surrexit
idem ꝓtinꝰ imꝑator. & in arbitrio p̾fati pontificis
tribuit iudicare iudiciũ sitũ. & nullꝰ pontificum

Expanded text:
tentassent quaedam mali rumoris objicere, et in concitentassent quaedam mali rumoris objicere, et in concilio, cui et Valentinianus Augustus intererat, dictum fuisset, non licere adversus Pontificem dare sententiam, surrexit idem protinus imperator, et in arbitrio praefati Pontificis tribuit judicare judicium suum. Etenim nullus pontificum
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimo filio michaeli ad̾o dilecto semꝑ aus̃
possibile erit ostendere uob̾. si tantũ audire uelitiᷤ.
ñ posse quẽꝗ̃ rite ab his qͥ inferioris dignitatis uł
ordinis st̃. iudiciarib summitti diffinitionib diqͥ¬
dẽ tẽpore diocleciani & maximiani augꝰtoꝵ. mar¬
cellꝰ ep̃c urbis romȩ qͥ pꝰea insignis martyr effe¬
ctus ẽ dõ. ꝯpulsꝯ ẽ a paganis ut tẽplum eoꝵ ingres¬
sus. grana thuris suꝑ prunas imponeret: Cuiꝰ rei¬
facta. hoc idem pontifex se egisse ofessꝰ ẽ. nullꝰ
tam̃ eoꝵ ꝓferre sententiã ausꝰ ẽ. dũ ei sepissime
om̃s ꝑhiberent. tuo ore iudica causã tuã ñ nr̃o¬
iudicio & iterũ. Noli audiri in nr̃o iudicio. s colli¬
ge in sinu tuo causã tuã Et rursꝰ. Qm̃ ex te inqͥ¬
unt iustificaberis. aut ex ore tuo ꝯdemnaberis:
& it̾̃m dicunt Frima sedes ñ iudicabit᷑ a qͦꝙͣ Item in
eadẽ. S & cũ qͥdã tempore qͦdã cont᷑ syxtũ papam

Expanded text:
dilectissimo filio, MICHAELI a Deo dilecto semper Augpossibile erit ostendere vobis si tamen audire velitis, non posse quemquam rite ab his qui inferioris dignitatis vel ordinis sunt, judicialibus submitti diffinitionibus. Siquidem tempore Diocletiani et Maximiani Augustorum, Marcellinus episcopus urbis Romae, qui postea insignis martyr effectus est, adeo compulsus est a paganis, ut in templum eorum ingressus, grana thuris sufacta, hoc idem pontifex se egisse confessus est, nullus tamen eorum proferre sententiam ausus est, dum ei saepissime omnes judicio; et iterum: Noli, aiunt, audiri in nostro judicio, sed collige in sinu tuo causam tuam; et rursus: Quoniam ex te, inquiunt, justificaberis, aut ex ore tuo condemnaberis; et iterum dicunt: Prima sedes non judicabitur a quoquam. Hined et quum quidam tempore quodam contra Xistum papam
Abbreviated transcription (Latin):
go solis eis scͥptura libris qͥ iam canonici appellant᷑. didici
hunc timorẽ honorẽq referre. ut nullũ eoꝵ auctorẽ
scribendo errasse aliqͥd furmissime credã. Aut si aliqͥd
dictũ ẽ. ł munime intellexisse ñ ambigã. Alios aut̃
ita lego ut qnta libet scitate doc̾trinaq polleant. ñ
id̾o uerũ putẽ qr ipsi ita sensert̃. sed qr mͥ ł ꝑ illos au

Expanded text:
 solis Scripturae libris quae iam Canones appellantur didici hunc timorem honoremque deferre ut nullum horum auctorum , scribendo errasse firmissime credam aut si aliquid dictum est, uel me minime intellexisse non ambigam. alios autem ita lego, ut, quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo uerum putem, quia ipsi ita senserunt, sed quia mihi u
Abbreviated transcription (Latin):
ostꝗ̃ se baptizandꝰ ꝑ confessionẽ uerȩ fidi in alteriꝰ
ꝯm̃dauerit dñium. & ꝑ abreñtiationẽ a pͥoris pos¬
sessoris se alienauerit seruitio. exsufflat᷑ ab eo seua
potestas. ut ꝑ piũ sacerdotis ministeriũ sp̃ui sc̃o
ut ab eis pellat᷑ diaboli potestas inimica qͣ decepit
hominẽ ut possidet hoĩes. N gͦ creatura di in ĩfan¬
tib exorcizat᷑ aut exsufflat᷑. s ille sub qͦ st̃ qͦui sub
peccato nascunt᷑¬

Expanded text:
baptizandus per confessionem verae fidei in alterius commendaverit dominium et per abrenuntiationem, a prioris possessoris se alienaverit servitio, exsufflatur ab eo saeva potestas, ut per pium sacerdotis ministerium Spiritui sancto ut pellatur ab eis diaboli potestas inimica, hominem, ut possideret homines. Non ergo creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflantur, sed ille sub quo sunt qui sub peccato nascunt
Abbreviated transcription (Latin):
ł de ꝓpͥa cognatione ł quã cognatꝰ habuerit. nullꝰ
audeat sibi in oiugio copulare. Siqͥs huic nefario
diugio duenerit. & in eo ꝑmanserit. sciat se apłicę
auctoritatis anathematis uinculis innodatũ. nul¬
fuerit a tali copulatione. digne penitentie subinitat᷑

Expanded text:
 de propria cognatione, vel quam cognatus habuit, nullus audeat sibi in conjugio copulare. Si quis huic tali nefario conjugio convenerit et in eo permanserit, sciat se apostolicae auctoritatis anathematis vinculis esse innodatum, et nuldivisusque fuerit a tali copulatione dignae poenitentiae submittatur,
Abbreviated transcription (Latin):
oc uidet᷑ dicere peccare hominẽ qͦ audiente uirat aliqͥ
falsũ. & scit eũ falsũ iurare & tacet łc̃ aũ scit. si ei reIde
q̃ iurat᷑ testis fuit. aut uidens aut ꝯsciꝰ fuit .i. aliqͣ mͦ
cognouit. aut oculis suis inspexit. aut ille ipse qͥ nra¬
uit illi indicauit. ita enĩ potuit eẽ consciꝰ s int̾ timo¬
rẽ huiꝰ peccati & timorẽ ꝑditionis hominũ. ñ paria
existit. plerũq temptatio. Possumꝰ enĩuis ꝑatũ ad pui¬
riũ aminonendo. ł ꝓhibendo a tam grau peccator¬
uocare: S si ñ audierit & corã nob̾ de re ꝗͣ nouimꝰ fal¬
mortis incurrat. difficillima q̃stio ẽ . s qi ñ hic exp̃ssit¬
cui hoc indicatũ ẽ. utrũ illi cui uirat᷑. an sac̾doti uł
cuipiã qͥ ñ solũ eũ ꝑsequi ñ pot̾ irrogando suppliciũ.
obeẽ ꝓiuro. suic ad corrigendũ eũ siue ad dm̃ ꝓ eo plala¬
candũ. s & ipse ꝯfessionis adhibeat medicinam:

Expanded text:
 uidetur dicere, peccare hominem, quo audiente iurat aliquis falsum, et scit eum falsum iurare et tacet. tunc autem scit, si ei rei de qua iuratur testis fuit aut uidit aut conscius fuit, id est aliquo modo cognouit aut oculis suis conspexit aut ipse qui iurat illi indicauit; ita enim potuit esse conscius. sed inter timorem huius peccati et timorem proditionis hominum non parua existit plerumque tentatio. possumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo a tam graui peccato reuocare; sed si non audierit et coram nobis de re quam nouimus falericulum mortis incurrat, difficillima quaestio est. sed quia non hic expcui hoc indicandum est, utrum illi cui juratur, an sacerdoti, vel cuipiam qui non solum eum persequi non potest irrogando supplicium, obesse perjuro, sive ad corrigendum eum, sive ad Deum pro illo placandum:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugẽ illiꝰ adulterasse. accusat᷑. & eo in ꝓximo defuncto
eandẽ sumpsisse dinoscit᷑. om̃i modis publicȩ peniten¬
tiȩ subigat᷑. De qͦ &̾ pꝰ pęnitentiã p̾fata si expedierit ser¬
uabit᷑ regula. nͥ forte idem aut mulier. uirũ qͥ mortu¬
us fuerat. occidisse notent᷑: aut ꝓpinqͥtas ł alia q̃libet¬
negauerit si eandẽ feminã uiuente uiro nequaꝗͣ
adulterasse. & p̃fati homicidii neut᷑ eoꝵ ꝯunci po¬
tuerit. purgent legalit̾ famã sue opinionis. & sũpto
utant᷑ ꝯiugio: si alia ut dixerim ñ impedierit ratio

Expanded text:
ugem illius adulterasse accusatur, et eo in proximo defuncto eamdem sumpsisse dignoscitur, omnibus modis publicae poenitentiae subigatur. De quo etiam post poenitentiam praefatam, si expedierit, servabitur regula, nisi forte idem aut mulier virum qui mortuus fuerat occidisse notetur, aut propinquitas aut alia quaelibenegaverit se eamdem feminam, vivente viro, nequaquam adulterasse, et praefati homicidii neuter eorum convinci potuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si alia, ut diximus, non impedierit ratio
Abbreviated transcription (Latin):
aut sciant .i. priꝰ officia sacrȩ castitatis ꝯscia. ꝑ cupiditatẽ
arripiunt. ꝗ̃ iacula incentiua nat᷑ȩ experiri possint.
Iccirco sacͥ canones sanxert̃ ut subdiaconꝰ ñ ordinetur
Deinde si dignꝰ fuerit. ad ep̃atũ eligi pot̾. Qđ nos qͦ pari ẽp̃ .i.
mͦ seruari iubem:¬

Expanded text:
aut sciant, id est, prius officia sacrae castitatis conscientia per cupiditatem arripiunt quam jacula incentiva naturae experiri possint. Idcirco sacri cDeinde si dignus fuerit, ad episcopatum eligi potest, quod nos etiam pari modo servare jubem
Abbreviated transcription (Latin):
ones earũ rerũ. q̃ dubitationẽ ꝯ trou̾siamq recipiunt
optime placuit. ut ꝑ singłas qͣsq ꝓuincias. bis in
anno ep̃oꝵ ꝯcilia celebrent᷑. Semel qͥdẽ pꝰ t̾ciam septi¬
manã festi paschał. ita in quarta septimana q̃ ꝯseqͥt᷑
idest medio pentecosten ꝯueniat synodꝰ. metropolita
no ꝯꝓuinciales epõs ãmonente. Scd̾a uͦ synodꝰ fiat
idꝰ octobris .i. xu. die m̃sis octobris. quẽ ꝑherechon
greci nominant In ipsis aũ ꝯciliis assint pb̃ri. & dia¬
coni. & om̃s qͥ se lesos existimant. & synodi expe¬
riantur examen¬

Expanded text:
s earum rerum quae dubitationem controversiamque recipiunt, optime placuit ut per singulas quasque provincias bis in anno episcoporum concilia celebrentur. Semel quidem post tertiam septimanam festi Paschalis, ita ut in quarta septimana quae consequitur, id est, medio Pentecostes conveniat synodus, metropolitano comprovinciales episcopos admonente. Secunda vero synodus fiat Idibus Octobris, id est XV die mensis Graeci nominant. In ipsis autem conciliis adsint presbyteri et diaconi, et omnes qui se laesos existimant, et synodi experiantur examen
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c in cuiꝰ parrochia aliqͥs ꝯsistens aliqͥd iniuste feceri¬
& semel & bis atq t̾tio. si necesse fuerit uocabit illum
sua ãmonitione ꝑ suũ ñtium canonice ad emenda¬
tionẽ. siue opositionẽ. & ad pęnitentiã. ut do & ȩccłiȩ
satisfaciat ꝗͣ lesit. Si aũ despexerit. atq ꝯtempserit
eiꝰ ãmonitionẽ. & salub̾rimã inuitationẽ. feriat illũ
pastorali uirga. hoc ẽ sententia ex cõmunicationis.
& om̃ib suis coep̃is. & om̃ib suis parrochianis. ne eũ
recipiant usq ad satisfac̾tionẽ¬

Expanded text:
pus in cujus paroechia aliquis consistens aliquid injuste fecerit, semel et bis atque tertio, si necesse fuerit, vocabit illum sua admonitione per suum nuntium canonice ad emendationem sive compositionem et ad poenitentiam, ut Deo et ecclesiae 321 satisfaciat. Si autem despexerit atque contempserit eius admonitionem et saluberrimam invitacionem, feriat illum pastorali virga, hoc est sententia excommunicationis, et omnibus suis coepiscopus, et omnibus suis paroecianis, ne eum recipiant, usque ad satisfactione
Abbreviated transcription (Latin):
acramentũ baptismi ẽ qd̾ habet qͥ baptizatur. &
sacͣmentũ dandi baptismi ẽ qd̾ ht̃ qͥ ordinat᷑. Sic̃
enĩ baptizatꝰ si ab unitate recesserit. sacramentũ
baptismi ñ amittit. sic &̾ ordinatꝰ si ab unitate
recesserit. sac̃mentũ dandi baptismi ñ amittit:
Nulli enĩ sacram̃to iniuria facienda ẽ: si discedit
a malis utrũq discedit. si ꝑmanet in mał utrũq
ꝑmanet. Sic̃ gͦ acceptat᷑ baptismꝰ quẽ ñ potuit
amittere qͥ ab unitate discesserat. sic acceptandꝰ ẽ

Expanded text:
acramentum enim baptismi est quod habet qui baptizatur, et sacramentum dandi baptismi est quod habet qui ordinatur. Sicut autem baptizatus si ab unitate recesserit, sacramentum baptismi non amittit, sic etiam ordinatus, si ab unitate recesserit, sacramentum dandi baptismi non amittit. nulli enim sacramento iniuria facienda est; si discedit a malis, utrumque discedit, si permanet in malis, utrumque permanet. sicut ergo acceptatur baptismus, quem non potuit amittere
Abbreviated transcription (Latin):
lumꝰ.Statutũ ẽnamq ratione &̃ necessitate. atq
p̃dicto ꝯsultu om̃iũ. ut qͦtienscũq cuiq sacerdoti
crim̃ imponit᷑. si ipse accusator talis fuerit ut reci¬
ꝑi debeat. qr qͣles ad accusationẽ sac̃dotũ admitti
debeant in canonib plenit̾ exp̃ssũ ẽ. si aũ ut dictũ
ẽ ille accusator qͥ canonice ẽ recipiendꝰ. eũ cũ legitimo
uiroꝵ numero. & bonoꝵ testiũ approbare in ꝯspectu
ep̃oꝵ poterit. tc̃ canonice diidicet᷑. & si culpabilis
inuentꝰ fuerit. canonice damnet᷑. Si uͦ eũ supͣscͥpto
p̃textu approbare ipse accusator minime pot̾it. & hoc
canonice duudicet᷑. Ipse uͦ sac̃dos ñ suspiciosꝰ & in¬
credibilis suo ep̃o. aut relliqͥs suis osac̾dotib siue in bo¬
nis & iustis suo pło. ł de sua plebe hõĩb fuerit: ne in
crimine aut p̃dicta suspicione remaneat. cũ trib
aut .u.ł.uii. bonis ac uicinis sac̃dotib exẽplo leoniᷤ
pape qͥ.xii. ep̃os in sua purgatione habuit. ł eo ãpliꝰ

Expanded text:
lumus. Statutum est namque ratione et necessitate, atque praedicto consultu, ut quotiescunque sacerdoti crimen imponitur, si ipse accusator talis fuerit ut recipi debeat, quia quales ad accusationem sacerdotum admitti debeant, in canonibus pleniter expressum est; si autem, ut dictum est, ille accusanumero verorum et bonorum testium adprobare in conspectu episcoporum poterit, tunc canonice diiudicetur; et si culpabilis inventus fuerit, canonice damnetur. Si vero eum suprascripto praetextu adprobare ipse accusator minime poterit, et hoc canonice definiatur. Ipse ergo sacerdos, si suspiciosus aut incredibilis suo episcopo aut reliquis suis consacerdotibus sive bonis et iustis de suo populo vel de sua plebe hominibus fuerit, ne icrimine aut praedicta suspicione remaneat cum tribus aut V vel VII bonis ac vicinis sacerdotibus, exemplo Leonis papae, qui XII episcopos in sua purgatione habuit, vel eo amplius,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ eiꝰdẽ uiri cogas oiugio sociari. Quoꝵ enĩ unũ corpꝰ
ẽ. unꝰ debet ẽẽ animꝰ. ne forte cũ uirgo fuerit alicui
discidii. aut crim̃ fornicationis incurrat. cuiꝰ uideł¬
peccati malũ meũ redundare ꝯstat. qͥ eã ꝯiunxit ĩuitã
qd̾ pari tenore de uiro ẽ &̾ sentiendũ¬

Expanded text:
tem ejusdem viri cogas conjugio sociari. Quorum enim unum corpus est, unus debet esse et animus, ne forte, cum virgo fuerit alicui dispeccati malum in eum redundare constat, qui eam conjunxit invitam. Quod pari tenore de viro etiam est sentiendu
Abbreviated transcription (Latin):
s a petitoris partib requirat᷑. qi omnẽ ꝓbationẽ ab
eo queri debere dicit. qͥ petitã rem desid̾at optinere.
ñ ab illo qͥ se iuste tenere intendit. p̃t̃ illã tam̃
causã de sint̾rogare necesse ẽ possidentẽ. utrũ ex sua
psona aut ex successione cȩꝑit possidere

Expanded text:
 omnem probationem ab eo quaeri dicit qui petitam rem desiderat obtinere, non ab illo qui se jure tenere intendit. Praeter illam tamen causam interrogare necesse est possidentem, utrum ex sua persona aut ex successore coepit possidere
Abbreviated transcription (Latin):
unqͥd ñ erunt admitendi in hereditatis osortio. qͥ ex ea¬
uidet᷑ nͥ illud qd̾ pꝰ baptismũ assumit᷑. Ipse dñs dum
in t̾rogaret᷑ a uideis si liceret dimittere uxorẽ. atq expi¬
neret fieri ñ debere addidit. qd̾ d̾s ꝯiunxit homo ñ
separet: ac ne de his locutꝰ eẽ credat᷑ q̃ pꝰ baptismum
uxores sortiunt᷑. meminerint hoc & a uideis int̾roga¬
tum. & udeis ẽẽ responsũ.

Expanded text:
unquid non erunt admittendi in haereditatis consortio, evidetur, nisi illud quod post baptismum assumitur. Ipse Dominus dum interrogaretur a Judaeis si liceret dimittere uxorem, atque exponeret fieri non debere, addidit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Ac ne de his locutus esse credatur qui post baptismum uxores sortiuntur, meminerint hoc a Judaeis interrogatum, et Judaeis esse responsum.
Abbreviated transcription (Latin):
ratione. ut si is qͥ pęnitentię ñ ẽ legib deditꝰ añ ab hac
uita discesserit. qu̾ã ex osensu ad ꝯtinentiã eoꝵ unde fue¬
rit regressꝰ suꝑstiti ñ liceat denuo ad uxorios transire
cõplexus. Si aũ illiꝰ uita extiterit suꝑstes. qͥ ñ accepit
benedictionẽ pęnitentis. nubat si se ꝯtinere ñ pot̃. &
altĩꝰ ꝯsortio fruat᷑ uxoris. Qd de utroq sexu pari mͦ a
nob̾ manifestũ ẽ decreuisse. Ita uidelicet ut in his oĩb
sac̃dotis ordinatio expectetur. ut iuxta qd̾ etatẽ aptã
ꝑspexerit otinentiȩ absolutionis ł districtionis tribu¬
at legem.¬

Expanded text:
 poenitentiae non est legibus deditus, ante ab hac vita discesserit, quam ex consensu ad continentiam eorum unde fuerit regressus, superstiti non liceat denuo ad uxorios transire amplexus. Si autem illius vita exstiterit superstes, qui non accepit benedictionem poenitentis, nubat si se continere non potest, et alterius consortio fruatur uxoris. Quod de utroque sexu pari modo a nobis manifestum est decrevisse, ita videlicet, ut in his omnibus sacerdotis ordinatio exspectetur, ut juxta quod aetatem aptam prospexerit, continentiae absolutionis vel districtionis tribuat legem
Abbreviated transcription (Latin):
ntiqͥ & scĩssimi ẽ patris sententia papȩ leonis. ut is
qui in ętate. adolescentię positꝰ. dũ mortis formidat
casũ. ꝑuenerit ad pęnitentiȩ remediũ. si ꝯiugatꝰ forte
fuerit inotinens. ne pꝰea adulterii incurrat lapsũ rede¬
at ad pͥstinũ ꝯiugiũ. qͦusq possit adipisci tẽporis matu¬
ritate ꝯtinentiȩ statũ. Qd̾ nos sic̃ de uiris ita & de feminꝰ
equo mͦ censemꝰ. ñ qͥdẽ hoc generalit̾ & legitime p̃cepti¬

Expanded text:
ntiqui et sanctissimi est Patris sententia papae Leonis, ut is qui in aetate adolescentiae positus, dum mortis formidat casum, pervenerit ad poenitentiae remedium, si conjugatus forte fuerit incontinens, ne postea adulterii incurrat lapsum, redeat ad pristinum conjugium quousque possit adipisci temporis maturitate continentiae statum. Quod nos sicut de viris ita de feminis aequo modo censemus, non quidem hoc generaliter et canonice praecept
Abbreviated transcription (Latin):
sum intime fuerit: ad multoꝵ ꝑniciẽ pot̾ accrescere.
Deniq si hoc licet: om̃s uiri posst̃ qͣs iure sortiti st̃ femi¬
nas. si has odio habuerint. diasis afflictionib macera¬
re. & qd̾ legitime ñ fuerint assũptȩ statĩ cogere qͥn &̃¬
ut mortale crimen contͣ se dicant illatis intollerabi¬
ñ licet. Anteꝗͣ enĩ eccłiasticꝰ qͥs sit. licet ei negociari. fa¬
cto: iam ñ licet: & xp̃iano cũ uxore sua ꝯuenire aliqn̾ i
&̃ a licitis abstinendũ ẽ. ut faciliꝰ ĩpetrari possit qd̾ postulat᷑
Unde apłs. ex consensu ait abstinendum ẽ ad tẽpꝰ. ut uacetis
orationi. Nam &̃ scđm legẽ in ieiunio cedere. & iup¬

Expanded text:
sum intime fuerit, ad multorum perniciem potest accrescere. Denique si hoc licet, omnes viri possunt, quas jure sortiti sunt feminas, si has odio habuerint, diversis afflictionibus macerare, et quod legitime non fuerint assumptae, fateri cogere: quin etut mortale crimen contra se dicant, illatis intolerabi aliquando non licet. antequam enim ecclesiasticus quis sit, licet ei negotiari; facto iam non licet. et Christiano cum uxore sua conuenire aliquando  a licitis abstinendum est, ut facilius impetrari possit quod postulatur, unde Apostolus: Ex consensu, ait, abstinendum ad tempus, ut vacetur orationi . Nam et secundum legem in jejunio cedere et jur
Abbreviated transcription (Latin):
Asserentib hõib de germaniȩ partib didici. qd̾ beat
recordationis papa g̾goriꝰ. dũ eos ad relligionẽ xp̃i¬
anitatis diuina gr̃a illustraret. licentiã eis dedisset.
in quarta sese copulari gn̾atione. Qd̾ qͥdẽ xp̃ianis li¬
citum ñ ẽ dũ usq se cognouerint.S dũ rudes erant
inuitandi ad fidẽ. qd̾ minime scͥptũ repꝑimꝰ. ñ ãbigan¬

Expanded text:
Asserentibus hominibus de Germaniae partibus didici, quod beatae recordationis papa Gregorius dum eos ad religionem. Christianitatis divina gratia illustraret, licentiam illis dedisset in quarta sese copulare generatione, quod quidem Christianis licitum non esse, dum utique se cognoverint, sed dum rudes erant invitandi ad fidem, quanquam minime scriptum reperimus, non ambiga
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. ut satisfiat etiã ȩccłiȩ in qͣ remittunt᷑ ipsa peccata
Extra eã quippe ñ remittunt᷑¬
Iensurã tẽporis in agenda pęnitentia iccirco ñ satis
attente p̃figunt canones ꝓ uno qͦ crimine. s mag̾ in
arbitrio antistitis relinquendũ statuunt. qr ap̃ dm̃ ñ
tam ualet m̾sura tẽporis ꝗͣ doloris Nec abstinentia
tantũ ciboꝵ s mortificatio potiꝰ uitioꝵ ꝓpt̃ qd̾ temꝑa¬

Expanded text:
tiae, ut satisfiat etiam Ecclesiae, in qua remittuntur ipsa peccata; extra eam quippe non remittuntem temporis in agenda poenitentia idcirco non satis attente praefigunt canones pro unoquoque crimine, sed magis in arbitrio antistitis relinquendum statuunt: quia apud Deum non tam valet mensura temporis quam doloris, nec abstinentia tantum cibo
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ꝓbatiores at meliores in clerũ assumere solems nͥ
forte sic̃ uulgares dicunt. malꝰ coraula. bonꝰ simpho¬
niacꝰ ẽ. Ita idẽ ipsi uulgares de nob̾ iocabut᷑ dicen¬
tes. malꝰ monachꝰ. bonꝰ cleric̾ ẽ. Nimis dolendum
si ad tã ruinosã suꝑbiã monachos surrigunꝰ. qͥ tara
graui ꝯtumelia clericos dignos putamn. qͣ numẽ¬

Expanded text:
batiores atque meliores in clerum adsumere soleamus, nisi forte, sicut uulgares dicunt \'malus choraula bonus symphoniacus est\\ ita idem ipsi uulgares de nobis iocabuntur dicentes malus monachus bonus clericus est\'. nimis dolendum, si ad tam ruinosam superbiam monachos subrigimus et tam graui contumelia clericos dignos putamus, in quorum nume
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ ẽ patris heres. nuptiarũ federa int̃ ingenuos
st̾ legitima. & int̾ ȩquales. & multo priꝰ hoc ipsum
dño ostituente.ꝗͣ iniciũ romani iuris existeret.
itaq aliud ẽ uxor aliud ẽ ꝯcubina. sic̃ aliud ẽ ancil¬
nesi ubi dicit᷑ abrahȩ. Cice ancillã & filiũ eia ñ eñ
heres erit filiꝰ ancillȩ cũ filio meo ysaac Igit᷑ cuiꝰli
bet loci laicꝰ si filiã suã uiro habenti ꝯcubinam in
dotata legitime. & publicis nuptiis honestata uide¬
atur. qr pat̾no arbitrio uiris ꝯiunctȩ carent culpa.¬

Expanded text:
 est patris. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima, et inter aequales multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina, sicut aliud est ancilnesi, ubi dicitur Abrahae: Ejice ancillam et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. bet loci clericus, si filiam suam viro habenti concubinam in dotata legitime et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno arbitrio viris junct
Abbreviated transcription (Latin):
decretũ habemꝰ. hȩ uͦ q̃ nec dũ sacro uelamine tectȩ.
tam̃ in ꝓposito uirginuli semꝑ se simulauert̾ ꝑmanere
licet uelatȩ ñ fuerint. si nupserint aliqnͣto tempore.
his agenda pęnitentia ẽ. qi sponsio earũ a dño tene¬
bat᷑. Si enĩ int̾ hoĩes solet bonȩ fidei ꝯtͣctus nulla
ratione dissolui. qnͣtomagis ista pollicitatio ꝗ cũ
do pepigit. solui sine uindicta ñ poterit: & cęta. Nã
si uirgines ñdum uelatȩ. talit̃ pęnitentia publica
puniunt᷑. & a cętu fideliũ usq ad satisfactionẽ ueni-¬
ant excludunt᷑ qnͣto potiꝰ uiduȩ q̃ ꝑfectioris etatis
& maturioris sapientiȩ. atq osilii extiterint uiroꝵq
osortio multotiens usȩ st̃. & habitũ relligionis assũpser̃.
& demũ apostatauert̾.atq ad pͥorẽ uomitũ st̃ reu̾sȩ.¬

Expanded text:
dum sacro velamine sint tectae, tamen in proposito virginitatis semper se simulaverunt permanere, licet velatae non fuerint, si nupserint, aliquando tempore his agenda poenitentia est, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis pollicitatio quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta non poterit, etcsi virgines nondum velatae taliter poenitentia publica puniuntur, et a coetu fidelium, usquequo ad satisfactionem veniant, excluduntur; quanto potius viduae, quae perfectioris aetatis, et maturioris sapientiae atque consilii existunt, virorumque consortio multoties usae sunt, et habitum religionis assumpserunt, et demum apostataverunt atque ad priorem vomitum sunt re
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ qͥb nos ꝯsulere uoluit dilectio tua fr̃ km̃e. credo
damnandas. & a ꝯmunione fideliũ atq a liminib
eccłiȩ arcendas fore censemꝰ. usq qͦ obȩdiant suis
epis. & ad bonũ qd̾ ceꝑunt inuite aut uoluntariȩ
reu̾tant᷑. De uirginib aũ ñ uelatis si deuiauerint.

Expanded text:
s nos consulere voluit dilectio tua, frater charissime, credo damnandas, et a communione fidelium, atque a liminibus Ecclesiae arcendas fore censemus, usquequo obediant suis episcopis; et ad bonum quod coeperunt, invitae aut voluntariae revertantur. De virginibus autem non velatis, si deviaveri
Abbreviated transcription (Latin):
ministeriũ accedere uolunt. fr̃a .iiii. añ ipsã ordinatio¬
nẽ euocandi st̃ ad ciuitatẽ. una cũ pb̃ris qͥ eos rep̃sentare
debent. Et tc̃ ep̃c elatere suo eligere debet sacerdotes & alioᷤᷤ
prudentes uiros. gnaros legis diuinȩ. & exercitatos in ȩccłia¬
sticis sanctionib. qͥ ordinãdoꝵ uitã. genꝰ patriã. ȩtatem.
institutionẽ. locũ ubi educati st̃. si sint bene litterati. si in
lege dñi instructi. diligent̃ inuestigent. añ om̃ia si fidem
catholicã firmit̾ teneant. & u̾bis simplicib asserere q̃ant
cuiꝰcũq muneris cupiditate illecti. a uero deuient. ut
manib applicent. Qđ si fecerint. & ille qͥ indigne accesse¬
rit ab altari remouebit᷑. & illi qͥ donũ scĩ sp̃s uendere co¬
nati st̃. corã do iã damnati. eccłiastica dignitate carebt᷑
Igit᷑ ꝑ tres ꝯtinuos dies diligent̾ examinẽt᷑. & sic sabb̾o

Expanded text:
sam ordinationem evocandi sunt, ad civitatem una cum presbyteris qui eos repraesentare debent. Et tunc episcopus a latere suo eligere debet sacerdotes, et alios prudentes viros gnaros legis divinae, et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sunt, si sint bene litterati, si in lege Domini instructi, diligenter investigent. Ante omnia si fidem catholicam firmiter teneant, et verbis simplicibus asserere queant. cujuscunque muneris cupiditate illecti a vero devient, ut anibus episcopi applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et illi qui donum sancti Spiritus vendere conati sunt, coram Deo jam damnati, ecclesiastica dignitate carebunt. Igitur per tres continuos dies diligenter examinentur, et sic Sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
tur iterũ & tu remisisti impietatẽ peccati mei. Quia¬
si uerecundia retͣhente reuelare ea corã hominib eru¬
bescis. illi quẽ latere ñ posst̾ ꝯfiteri iugi supplicatione
ñ desinas. dicens. Iniquitatẽ meã ego cognosco.

Expanded text:
mereatur: et ta remisisti inpietatem cordis mei quodsi uerecundia retrahente reuelare ea coram hominibus erubescis, illi quem latere non possunt confiteri ea iugi supplicatione non desinas ae dieen ei : iniquitatem meam ego agnosco:
Abbreviated transcription (Latin):
uirat. distant aũ ista ꝑiuria q̃ duo diemoraui. factt
illũ iurare qr uerũ putat eẽ ꝓ qͦ urat. Uerũ putat ẽẽ.
& tam̃ falsũ ẽ Non ex animo iste ꝑurat falsũ. hoc ꝓ
u babet qd̾ falsũ ẽ. ñ ꝓ re falsa sciens uirationẽ int̾po¬
nit. Da aliũ. Scit falsũ eẽ. & dicit uerũ ẽẽ & iurat tan¬
quã uerũ sit. qd̾ scit falsũ eẽ. uidetis ꝗͣ ista detestanda
sit belua. & de reb humanis ext̾minanda: Quis enĩ
sieri uelit: Dm̃s hoĩes talia detestant᷑. Fac aliã Putat
falsũ eẽ & urat tanꝗͣ uerũ sit. forte uerũ ẽ. Uerbigr̃a
ut intelligatis. Pluit in illo loco int̾rogas hominem &
respondet pluisse. & ad negociũ ipsiꝰ ꝯpetit ut dicat
pluit. si putat ñ pluisse. Dicit᷑ enĩ. Uere pluit: Uere
se ꝑuirus ẽ. Int̾ ẽ quẽ admodũ u̾bum ꝓcedat ex ani¬
mo. ream linguã ñ facit̾ rea mens

Expanded text:
duo commemoravi. Fac illum jurare, qui verum putat esse pro quo jurat; verum putat esse, et tamen falsum est; non ex animo iste pejerat, fallitur: hoc pro vero habet, quod falsum est, non pro re falsa sciens jurationem interponit. Da alium, qui scit falsum esse, et dicit verum esse, et jurat tanquam verum sit quod scit falsum esse. Videtis quam ista detestanda sit bellua, et de rebus humanis exterminanda? Quis enim hoc fieri velit? Omnes homines talia detestantur. Fac alium, qui putat falsum esse, et jurat tanquam verum sit, et forte verum est. Verbi gratia ut intelligatis pluit in illo loco; interrogas hominem, et putat non pluisse, et ad negotium ejus competit, ut dicat, pluit, sed putat non pluisse. Dicitur ei, vere pluit? vere, se, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo, ream linguam non facit, nisi rea mens
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ. partĩ ex tractationib ortodo¬
xoꝵi patrũ. partĩ ex institutionib
catholicoꝵ regũ. ñ nullo labore in
pta st̃ ad manũ habere ñ poterit. hinc saltẽ accipiat qd̾ ad
ꝯmodũ causȩ suȩ ualere ꝑspexerit. A fundam̃to itaq xp̃ianȩ
quȩq negocia discutienda. ł diffinienda ꝑtinent. sub gene¬
ralib titulis distincta ꝯgessimꝰ ut ñ sit q̃renti necesse totũ¬
uolum̃ euoluere. s tantũ titulũ gn̾alem suȩ q̃stioni ꝯgru¬
entẽ notare. & ei subiecta capitula sine int̾polatione tranᷤ¬
currere. In qͦ prudentẽ lectorẽ p̃monere ꝯgruũ duximꝰ. ut
si forte q̃ legerit ñ ad plenũ intellexerit. ł sibi inuicem

Expanded text:
porum, partim ex tractatibus orthodoxorum Patrum, partim ex institutionibus catholicorum regum, nonnullo labore in excepta ad manum habere non poterit, hinc saltem accipiat, quod ad commodum causae suae valere perspexerit. A fundamento igitur Christianae quaeque negotia discutienda, 162 vel definienda pertinent, sub generalibvolumen evolvere, sed tantum titulum generalem suae quaestioni congruentem notare et ei subjecta capitula sine interpolatione transcurrere. In quo prudentem lectorem praemonere congruum duximus ut, si forte quae legerit, non ad plenum
Abbreviated transcription (Latin):
distare. s om̃ib sanitatis remediũ ꝓ sua moderatione di¬
spensare S hȩc singula qͥd ponderis habeant. qͥb ue due¬
sibi adqͥescentib pollicet᷑. Unde dñs dicit in eugłio. diuis

Expanded text:
distare, sed omnibus sanitatis remedium pro sua moderatione didistare, sed omnibus sanitatis remedium pro sua moderatione dispensare. Sed haec singula quid ponderis habeant, quibusve convesibi acquiescentibus pollicetur. Unde Dominus dicit in 2 Evangelio: Si vis
Abbreviated transcription (Latin):
nit. & nc̃ ferro secat. cui fom̃to subuenire ñ potat & ec̃uers
ei nc̃ subuenit fom̃to. quẽ ferro secare ñ audebat: ita spũal
unt. cũ illicita ꝓhibent. necessaria iubent. sũma suadent.
uenialia indulgent. cũ scđm duriciã cordis delinquentiũ
ꝓcorrectione eoꝵ. ł cautela cęt̾oꝵ. seueras pęnitentiȩ leges
imponunt. ł cũ scđ̾m deuotionẽ dolentiũ & resurgere uoler¬
tiũ osiderata fragilitate uasis qd̾ portant. indulgentiȩ
malagnia supponunt. Nam qͥ indulgent: maiorib morbis
amouendis ꝓuident. & qͥ illicita ꝓhibent: a morte det̾rent
suma suadent. salutẽ student augere. Hoc attendens dili¬
gens lector intelliget unã ẽẽ faciẽ eloquioꝵ sacroꝵ cũ di¬
stincte osiderabit qͥd sit ãmonitio. qͥd sit p̃ceptũ. qͥd ꝓhibiti¬
qͥd remissio. & hȩc nec se inuicẽ ꝓpugnare. nec a se inuicẽ

Expanded text:
nit, et nunc ferro secat, cui formento subvenire non poterat; et e converso nit, et nunc ferro secat, cui formento subvenire non poterat; et e converso ei subvenit unguento, quem ferro secare non audebat. Ita spirituales unt, cum illicita prohibent; cum necessaria jubent, summa suadent; venialia indulgent, cum secundum duritiam cordis delinquentium, pro correctione eorum, vel cautela caeterorum, severas poenitentiae leges imponunt, vel cum secundum devotionem dolentium, et resurgere volentium, considerata fragilitate vasis quod portant, indulgentiae malagma superponunt. Nam qui indulgent, majoribus morbis amovendis provident, et qui illicita prohibent, a morte deterrentsumma suadent, salutem student augere. Hoc attendens diligens lector intelliget unam faciem esse eloquiorum sacrorum, cum distincte considerabit quid sit admonitio, quid sit praeceptum, quid quid remissio; et haec nec se invicem impugnare, nec a seipsis
Abbreviated transcription (Latin):
id p̃cipit aliis fieri qd̾ sibi qͥsq uult ab aliis impendi. Qui¬
cũq gͦ eccłiasticꝰ doctor eccłiasticas regulas ita int̾̃pretat᷑
aut moderat᷑. ut ad regnũ caritatis cuncta q̃ docuerit. ł
exposuerit referat: nec peccat. nec errat. cũ saluti ꝓximoꝵ
osulens ad finẽ sacris institutionib debitũ ꝑuenire ĩten¬
dat. Unde dicit beatꝰ aug̾tinꝰ de disciplina eccłiastica
tractans. Habe caritatẽ. & fac quicqͥd uis. Si corripis. corripe cũ
sũma diligentia. & mundandꝰ oculꝰ cordis. quatinꝰ in puni¬
endo ł parcendo. sanandis morbis caritas sincera subueni¬
at. & nemo ibi uenaliũ medicoꝵ more. qd̾ suũ ẽ querat. ne
ꝓpħicam illã rep̾hensionẽ incurrat. Mortificabant aĩas q̃
ñ moriebant᷑. & uiuificabant aĩas q̃ ñ uiuebant Sic̃ enĩ¬
ratio corporalis medicinȩ ł depellere morbos. ł curare uul¬
nc̃ mordentia nc̃ mollientia ȩgrotanti medicamina appo¬

Expanded text:
id praecipit aliis fieri, quod sibi quisque vult ab aliis impendi. Quicunque ergo ecclesiasticus doctor ecclesiasticas regulas ita interpretatur, aut moderatur, ut ad regulam charitatis, cuncta quae docuerit, vel exposuerit, referat; nec peccat, nec errat, cum saluti proximorum consulens, ad finem sacris institutionibus debitum pervenire intendat. Unde dicit beatus Augustinus, de disciplina ecclesiastica tractans: « Habe charitatem, et fac quidquid vis; si corripis, corripe cum summa diligentia, et mundus oculus cordis, quatenus in puniendo vel parcendo, sanandis morbis charitas sincera subveniat, et nemo venalium medicorum more quod suum est ibi quaerat, ne propheticam illam reprehensionem incurrat: Mortificabant animas quae non vivebant, et vivificabant animas quae non vivebant. Sicut enim corporalis medicinae ratio, vel depellere morbos, vel curare vulel aegrotantis, nunc mordentia, nunc mollientia aegrotanti medicamina appo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibent. De occidendis homini¬
b ne ab eis qͥs occidat᷑. ñ mͥ pla¬
cet ꝯsiliũ nͥ forte sit miles. aut
publica iunctione teneat᷑. ut
ñ ꝑse hoc faciat. s ꝓ aliis ł ꝓ ciuitate uͥ &̃ ipse est
accepta legitima potestate. si eiꝰ ꝯgruit ꝑsone. Qui
u tepellunt᷑ aliqͥ t̾rore. ne male faciant. &̃ ipsis ala¬
qͣd sprase p̃statur. hinc aũ dic̾tũ ẽ. ñ resistamꝰ ma¬
om lo. ne nos uindicta delectet. q̃ alieno malo¬
uie. animũ pascit. ñ ut correctionẽ homintum
negligamꝰ. Unde ñ reus ẽ mortis alienȩ. quicũq suȩ
possessioni & muroꝵ circũ duxerit aliqͥs ex ipsoꝵ usu
ꝑcussꝰ intereat. Neq enĩ reus ẽ xp̃ianꝰ. sibos es ali¬
quẽ feriendo. ł equus iaciendo aliquẽ occidat. aut

Expanded text:
. De occidendis hominibus, ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium, nisi forte sit miles, aut publica functione teneatur, ut non pro se hoc faciat, sed pro aliis, vel pro civitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si ejus congruit personae. Qui vero repelluntur aliquo terrore ne male faciant, etiam ipsis aliquid fortasse praestatur. Hinc autem dictum est, non resistamus malo , ne nos vindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non ut correctionem hominum negligamus; unde nec reus est mortis alienae, qui cum suae possessionis muros circumduxerit, aliquis ex ipsorum percussus intereat. neque enim reus est Christianus, si bos eius aliquem feriendo uel equus calcem iaciendo aliquem occidat, aut
Abbreviated transcription (Latin):
int̾roget᷑. si abreñtiet diabolo & om̃ib damnosis eiꝰ
oꝑib. atq fallaciis cunctis. ut primũ respuat errorẽ.
& sic appropinquet ad ueritatẽ. possitq uixta apłm
deponere ueterẽ hominẽ scđ̾m pͥstinã ꝯu̾sationẽ.
qͥ corrũpit᷑ scđ̾m desideria erroris. ab negans impi¬

Expanded text:
nus si abrenuntiet diabolo et omnibus damnosis ejus operibus atque fallaciis cunctis, ut primum respuat errorem et sic appropinquet ad veritatem, possitque juxta Apostolum, deponere veterem hominem secundum pristinam conversationem qui corrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
pulũ nuracula faciebat his gͦ excertis qd retexnista
bomine ł se ipsũ ⁊ quẽlibet occidenit. homicidũ eri¬
mine in nectit᷑. Itẽ. hoc dicimꝰ. hoc asserunꝰ. mor
modes omib approbamꝰ neminẽ spontanea mortẽ¬
aserimꝰ sibi inferre debere. uelut fugiend omole¬
stias tẽporales ne incidat in ppetuas. neonne pet
alaena pertata ne hoc ipso incipiat habere grauis¬
ri nemineuelit desiderio melioris urtȩ a pꝰ mor¬
tẽ sperat᷑. quȩ reos suȩ mortis melior ꝑꝰ mortẽ
uita non suscipit

Expanded text:
per illum miracula faciebat — his igitur exceptis, quos uel lex iusta hominem vel seipsum, vel quemlibet occiderit, homicidii crimine innectitur. Item . Hoc dicimus, hoc asserimus, hoc modis omnibus approbamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere, velut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere grauisri; neminem velut desiderio melioris vitae quae post mortem speratur, quia reos suae mortis melior post mortem vita non suscipit
Abbreviated transcription (Latin):
sint a sacerdotib legenda & intelli¬
genda. & ꝑ ea sit eis uiuendum & p̃di¬
candũ. Necessariũ duximꝰ ut ea
quȩ ad fidẽ ꝑtinent. & ubi de extir¬
pandis uitiis & plantandis uirtutib
scribit᷑. hȩc ab cis crebro legantur &
benẽ intelligant᷑. & in pło p̃dicent᷑¬

Expanded text:
intelligenda, et per ea sit eis vivendum et praedicandum, necessarium duximus, ut ea quae ad fidem pertinent, et ubi de extirpandis vitiis, et plantandis virtutibus scribitur, hoc ab eis crebro legatur, et bene intelligatur, et in populo praedicet
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ostendit᷑ gestũ: ratio ñ sinit ut uideat᷑ iteratũ. Qui
aũ posst̃̾ meminisse qd̾ ad eccłiam ueniebant cũ pa¬
rentib suis posst̾ recordari an qd̾ eoꝵ parentib daba¬
tur acceꝑunt.S si hoc &̃ ab ipsa memoria alienũ ẽ.
ꝯferendũ eis uidet᷑ qd̾ collatũ ẽẽ nescit᷑. qr ñ temeritas

Expanded text:
t videatur iteratum: qui autem possunt meminisse quod ad ecclesiam veniebant cum parentibus suis possunt recordari an quod eorum parentibus dabatur acceperint. Sed si hoc etiam ab ipsa memoria alienum est, conferendum eis videtur, quod collatum esse nescitur; quia non temeritas
Abbreviated transcription (Latin):
Satis hinc apparet. quẽadmodũ subditas uiris feminas &
pene famulas lex ẽẽ uoluerit uxores. qd̾ dicens aduersꝰ
uxorẽ uir testimoniũ unde lapidaret᷑ illa. si hoc uerũ et̃
monstraret᷑. ipse tam̃ uicissim lapidat᷑ si hoc falsũ osti¬
terit. s tantũ mͦ castigat᷑. & damnificat᷑. eiq ꝑpetuo
iubet᷑ adherere qͣ carere uoluerat. In aliis aũ causis eũ
qͥ testimonio falso cuiꝗͣ nocuerit. qͣ eũ si ꝓbaret᷑ ius si
occidi. eadem plecti iubet pena. qua fuerit si uerũ
eẽt iste plectendus

Expanded text:
Satis hinc apparet, quemadmodum subditas feminas viris, et poene famulas lex esse voluerit uxores, quod dicens adversus uxorem vir testimonium, unde lapidaretur illa, si hoc verum esse demonstraretur, ipse tamen non vicissim lapidaretur, si hoc falsum esse constiterit; sed tantummodo castigatur, et damnificatur, eique perpetuo jubetur adhaerere, qua carere voluerat. In aliis autem causis eum, qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quod si probaretur, jus sit occidi, eadem plecti jubetur poena, qua fuerit, si verum esset, iste plectendus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ de sacro fonte baptismatis susceꝑit. aut cum illa
qu̾a añ ep̃m tenuerit. uͥ cũ sacro erismate fuent un¬
cta fornicationis ppetrauerit scelꝰ. legitimã tam̃ si
habuerit. ñ dimittere cogat᷑ uxorẽ
Ex ccł cabilonensi

Expanded text:
quam de sacro fonte baptismatis susceperit, aut cum illa quam ante episcopum tenuerit, cum sacro chrismate fuerit uncta, fornicationis perpetravit scelus; legitimam tamen, si habuerit, non dimittere cogatur uxorem. Ex concilio Cabilonensi
Abbreviated transcription (Latin):
bbatissas aũ cũ sc̃ĩmonialib om̃ino recte & cap̃.xi
iuste uiuere censemꝰ. Quȩ uͦ ꝓfessionẽ scđ̾m regulã
sc̃ĩ benedicti fecert̃. regłarit̃ uiuant: Sin aut̃ canonice
uiuant plenit᷑. & sub diligenti cura custodiã habeant.
& in claustris suis ꝑmaneant. nec foras exitũ habeant:
D & ipsȩ abbissȩ in monasteriis sedeant. nec foras uadant
curã de ogregatione sibi omissa. & ꝓuideat ut in le

Expanded text:
ctimonialibus omnino recte et juste vivere censemus. Quae vero professionem secundum regulam sancti Benedicti fecerunt, singulariter vivant. Sin autem canonice vivant, pleniter et sub diligenti cura custodiam habeant, et in claustris suis permaneant, nec foras exitum habeant. Sed et ipsae abbatissae in monasteriis sedeant, nec foras vadant de congregatione sibi commissa, et provideat ut in le
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam eiꝰ deuastare. & p̃dari ñ ꝑtimescit. pauꝑes
xp̃i qͦs p̾cioso sanguine suo redemit. uiolent̃ opri¬
mens. & int̾ficiens. & bona eoꝵ diripiens. Misimꝰ
iterũ. atq t̾eio. inuitantes eũ canonice ad emen¬
dationẽ. & ad satisfactionẽ. & pęnitentiã. corripien¬
tes eũ pat̾no affectu: Ait enĩ dñs in eugłio. Si peccaue¬
rit in te fr̾ tuus. corripe cũ. fr̾ in unũquẽq peccat.

Expanded text:
mescat, pauperes Christi quos pretioso sanguine suo redemit, violenter opprimens et interficiens et bona eorum diripiens, misimusiterum atque tertio, invitantes eum canonice ad emendationem, et ad satisfactionem et poenitentiam corripientes eum paterno affectu. Ait enim Dominus in Evangelio: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum . Frater in unum quemque peccat,
Abbreviated transcription (Latin):
siue infirmꝰ priꝰ eũ tondeat. aut in cinere & cilicio habitũ
mutare faciat. sic pęnitentiã ei tradat. Siuͦ mulier. ñ acci
mutauerit. Sepiꝰ enĩ laicis & feminis cͥbuendo desidiose
pęnitentiã. ad lam̃ta rursꝰ facinora post acceptã pęni¬
tentiã relabunt᷑.

Expanded text:
s vel infirmus, prius eum tondeat, aut in cinere, et cilicio habitum mutare faciat, et sic poenitentiam ei tradat. Si vero mulier fueri, saepius enim laicis cum feminis tribuendo desidiose poenitentiam, ad lamentanda rursus facinora post acceptam poenitentiam relabuntur.