comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aucditori conloquens. solatiũ petirt
ut daret. Ducem requirebat in
uia. ut dux ei fieri potuisset ad
uͥtam. Egit itaq ut suꝑbus au¬
ditor:. uoce ad meliora suadenti
eo magis fieret deuotus. quo pu¬
taretur necessarius: & uncle se
exhortatorẽ suum precedere.
crederet. nde se sub uerbis exhortan¬
ti melinaret.

Expanded text:
auditori colloquens, solatium petivit auditori colloquens, solatium petivit ut daret; ducem requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinaret.
Abbreviated transcription (Latin):
si eorum meliorationẽ nobis magis
quam sibi impendi postulemus.
Facile enim ad bontm elatio fledit᷑.
tur. Unde moyses qui regente se.
deo. deserti iter duce aerea colum
na ꝑgebat. cum iethro cognatum
suum a gentilitatis conuersatione.
uellet educere. & om̃ipotentis do
minio subiugare. ait. Proficissim᷑
ad locũ quem dominus daturtis
est nobis. ueni nobiscum. & bene
faciemus tibi: quia dñs bona ꝓmi¬
sit ifraheli. Cui cũ respondisset
ille ñ uadam tecum: sed reuiertar
m terram meã in qua natus sum.
illico adiunxit. Noli nos relinquere.
tu enim nosti in quib locis per
desertum castra ponere debeamus.
& eris ductor m̃: Neq enim moy¬
si mentẽ ignorantia itineris an¬
gustabat. quẽ & ad ꝓphetiȩ scien¬
tiã cognitio diumitatis expande.¬
rat: quẽ columna exterius prȩ¬
ibat. quem de cunctis interius
per conuersationẽ cum deo sedula
locutio familiaris instruebat.
Sed udelicet uir ꝓuidus elato

Expanded text:
si eorum meliorationem nobis magis si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulemus. Facile enim ad bonum elatio flectiturtur. Unde Moyses, qui regente se Deo, deserti iter na, pergebat, cum Hobab cognatum suum ex gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare, ait: Proficiscimur ad locum quem Dominus daturus est nobis; veni nobiscum, ut bene faciamus tibi, quia Dominus bona promisit Israeli. Cui cum respondisset ille: Non vadam tecum, sed revertar in terram meam in qua natus sum; illico adjunxit: Noli nos relinquere; tu enim nosti in quibus locis per desertum castra ponere debeamus, et eris ductor noster . Neque enim Moysi mentem ignorantia itineris angustabat, quem et ad prophetiae scientiam cognitio Divinitatis expanderat, quem columna exterius praeibat, quem de cunctis interius per conversationem cum Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed videlicet vir providus elato
Abbreviated transcription (Latin):
reptionib quȩdam laucdum fomen-¬
ta misceamus. Inferenda namq illis
sunt. aut alia bona quȩ in ipsis sunt.
aut dicendum certe. quȩ poterant
esse si ñ sunt: & tunc demũ resecan¬
da mala sunt. quȩ nobis displicent.
cum prius ad audiendum placabilẽ¬
coꝵ mentem fecerint prȩmissa bona
quȩ placent. Nam & equos indomi¬
tos blanda prius manu tangimus.
ut eos nobis plenus postmodum
etam per flagella subigamue: & ama¬
ro pigmentoꝵ poculo mellis dulce¬
do adiungitur. ne ea quȩ saluti
ꝓfutura est in ipso gustu asꝑo ama¬
ritudo sentiatur. Dum uero gustus
per dulcedinẽ fallitur. humor mor¬
tiferus per amaritudinem nacuat᷑.
Ipsa gͥ in elatis intiectionis exorclia
ꝑmixta sunt laude temꝑanda: ut
dum admitunt fauores quos di¬
ligunt. etiam correptiones recipiant
quas oderunt. Plerumq autẽ per¬
suadere ȩlatis utilra possumus me¬
luus: si ꝓfectum eorum reobis poti
us quam illis ꝓfuturum dicamus.

Expanded text:
reptionibus quaedam laudum fomenreptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum eorum placabilem mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius 60 quam illis profuturum dicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. is qui hominib deferri ñ debet
conuinctus est timor. Plerumq uͦ
elatos comitari solet libere uocis asser¬
tio. tit cum quȩdam increpanda sunt
uitia. illi reticent ex timore: & tamen
tacere se estimant ex humilitate. Isti
loquunt᷑ per impacientiam elationis.
& tamen loqui se credunt per liber¬
tatem rectitudinis. Illos ut ꝑuersi
ñ increpent᷑. sub speciȩ humilitatis
prȩmit culpa formidinis. Istos ad
increpanda quȩ ñ debent. aut magis
increpanda guam debent. sub imagine
uberiatis esfrenatio impellit tumoris.
ꝙnde. & elati ammonendi sunt. ne
plusquã decet sint liberi. & humiles
ammonendi sunt. ne plusquã expe.¬
dit sint subiecti: ne aut illi defen¬
honẽ iusticiȩ uertant in exercitatio¬
nem suꝑbiȩ. aut isti cũ student plus
quam necesse ẽ hominib subici:. com¬
pellentur eorum etiã uitia ueneran.
Considerandum nͦ est. quod plerũq
latos itilius corripimus. si eoꝵ cor¬

Expanded text:
tur, is qui hominibus deferri non debet, tur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, isti loquuntur per impatientiam elationis, et tamen se credunt loqui per libertatem rectitudinis. Illos ut perversa non increpent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
ti. quod de eorum capite scripitim est.
Occasio gͥ ꝑditionis nr̃e. facta ẽ suꝑ¬
bia diaboli: & argumentũ redemptio¬
nis nr̃ȩ. inuenta ẽ humilitas dei.
Hostis enim nr̃ inter omĩa conditus.
uideri suꝑ omĩa uoluit elatus. Re¬
demptor autẽ nr̃ magnus manens
suꝑ omĩa: fieri inter omĩa dignatus
est pariuis. Dicat᷑ gͦ humilib. quia
dum se deiciunt. ad dĩ similitudinẽ
ascendunt. Dicatur elatis. quia dum
se erigunt: in apostatȩ angłi iita¬
tionẽ cadunt. Quid itaq elationi
deiectius: quȩ dum supra se tendi¬
tur. ab altitudine uere celsitudinis
elongatur. Et quid humilitate sub.
limius : quȩ dum se in una depri-¬
mit: auctori suo manenti suꝑ sum¬
ma coniungitur. Est tamen aliud
quod in eis debeat caute pensari:
quia sepe quidam humilitatis deci¬
pruntur specie. quida uͦ ęlationis
suȩ ignorantia falluntur. Nam ple¬
rumq ñnullis qui sibi humiles tricden¬

Expanded text:
ti quod de eorum capite scriptum est: ti quod de eorum capite scriptum est: ccasio igitur perditionis nostrae facta est superbia diaboli, et argumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis enim noster inter omnia conditus, voluit videri supra omnia elatus: Redemptor autem noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Dicatur ergo humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? limius? quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungitur. Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis decipiuntur specie, quidam vero elationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles viden
Abbreviated transcription (Latin):
Liter ammonendi sunt
humiles. arq aliter ȩla¬
ti. Iuis insinuandum
est. quã sit uera excellen¬
tia. quam sꝑando tenent. Istis uero
intimandum est: quã sit nulla tem¬
poralis gła. quam & amplectentes
non tenent. Audiant humiles quã
sint eterna quȩ appetunt: quam
transitoria quȩ tontempnunt. Au¬
diant ęlati. quã sint transitoria quȩ
ambigunt: quã ȩterna quȩ ꝑdunt.
Audiant humiles ex magistri uoce.
ueritatis: omis qui se humiliat
exaltabitur. Audiant elati. om̃is
qui exaltat se humiliabit᷑. Audi¬
ant humiles. głam prȩcedit humi¬
litas. Audiant ęlati. ante ruinã
exaltabitur sp̃c. Audiant humi-¬
les. ad quẽ respiciam. nisi ad hu¬
milem. & quietũ. & trementẽ ser¬
mones meos: Audiant elati. quid
suꝑbit terra & cinis: A udiant
humiles. ds humilia respicit.
Audiant elati. & alta a longe co¬
gnoscit. Audiant humiles. quia
s ministrare. Audiant ȩlati. quia
mnitiũ omnis peccati suꝑbia. Au¬
diant humiles. quia redemptor

Expanded text:
Aliter admonendi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia  sed ministrare ; audiant elati, quia initium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
& hiis similia que de diuini
furoris ⁊ indignationis amari-¬
rib immin̾e crebris ꝑlege. sub¬
tiliꝰ meditare: ut hoc uelut
anare consectionie antidoto.
sibilos antiqui serpentis eiq
a cunctis male blandientis
mundi ut ita loquar humo¬
rib.m̃tis mee stomachꝰ exsic¬
cat᷑. Sepe enĩ malignꝰ sp̃e ue
lut auis in ramo arboris. sic
in lingua ponit᷑ adulantis: & tanꝗͣ
ꝑ organũ uasis inuasi uirꝰ ef¬
flint. qd̾ letalit̾ ĩ audientis
int̾iora tnͣssundit Tu autẽ
prudent̾ euade naufragiũ Sicq
cor tuũ in sco ꝓposito t̾ror iu¬
dicis figat. ut nequaqm hoc
uentꝰ assentatorii fauoris eual¬
lat Antiquus enĩ ille seductor
qui dudũ euȩ ꝑ serpentẽ u̾sutis
suȩ uirꝰ inuomuit: adhuc for¬
tassis & tͥ tanqͣm filię morẽ
seruans. ꝑ aliud suũ uasculũ
sibilabit. Reu̾tere inqͥens do¬
mũ tuã sub ipso sacre ꝓfessio¬
nis habitu. rege samiliã: expo¬
ne pie uiuendi formaͦ. tene
suꝑ filiũ erq coeuos gͣuitatis

Expanded text:
ilia, quae de divini furoris et indignationis amariribus imminere, crebrius perlege, subtiliter meditare; ut hoc velut amarae confectionis antidoto sibilos antiqui serpentis ejusqa cunctis male blandientis mundi, ut ita loquar, humoribus, mentis meae stomachus exsiccatur. Saepe enim malignus spiritus, velut avis in ramo arboris, sic in lingua ponitur adulantis, et tanquam per organum vasis, in vas virus effluit, quod lethaliter in audientis interiora transfudit. Tu autem prudenter evade naufragium; sicque cor tuum in sancto proposito terror judicis figat, ut nequaquam hoc ventus assentatorii favoris evellat. Antiquus enim ille seductor, qui dudum Evae per serpentem versutiae suae virus invomuit , adhuc fortassis et tibi tanquam filiae morem servans, per aliud suum vasculum sibilabit: Revertere, inquiens, domum sub ipso sacrae professionis habitu, rege familiam, expone pie vivendi formam, tene super filium ejusque coaevos gravitatis
Abbreviated transcription (Latin):
increpationis obiuare. Auersa ue¬
to hasta psequentem fertre est: fu¬
rentem tranquille ex quibusdam tan¬
gere. & quasi partendo supari. A sa¬
hel autem ꝓtinus oceumbit. qtua
comnotȩ mentes dum & parci sibi
sentinnt. & tamen responlorum na¬
tione in intimis sub tranquillitate.
tangunt᷑. ab eo qued se eirerant
statim cacunt. Qui g̃ a furoris sui¬
impetu sub lenitatis ꝑcussione. resili¬
unt. quasi sine ferro moriuntur.

Expanded text:
increpationis obviare; aversa veincrepationis obviare; aversa vero hasta persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asahel autem protinus occubuit, quia commotae mentes dum parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris suiimpetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ris est. Ouiris enim asabel tipum te¬
nuit. nisi eorũ quos uebementer ar¬
ripiens furor in preceps deducit: qͥ
in eodem furoris impetu tanto cante.
declinandi sunt: qnͣto & insant ra¬
piuntur  Ynde & abner qui ser¬
mone nr̃o patris lucerna dicitur
fugit. quia doctoꝵ lingua quȩ suꝑ¬
num dei lumen indicat. cum per ab¬
rupta furoris mentẽ cuiuspiam
ferri conspicit. cunq contra irascen¬
tem cdissimulat uerboꝵ iacula red¬
dere. quasi ꝑsequentẽ non uult
ferire.S cum tractindi nulla con¬
sicderatiõe se mitigant: quasi asa¬
hel ꝑsequi & insanire ñ cessant.
Netesse est ut hi qui furentes re¬
primere conant. nequaquã se in
furorẽ erigant. sed quicquid est
tranquillitatis ostendant. quecdam
uero uuiliter ꝓferant: in qtub ex
bliquo furentis aninũ pugaaut.
Uude & abner cum contra psegrien¬
tem substitit. non eum recta sel ad¬
uersa hasta ꝑforauit. Ex mucrone
quipps ꝑcutere est. impetu apte

Expanded text:
us est . Cujus enim Asael typum teus est . Cujus enim Asael typum tenuit, nisi eorum, quos vehementer arripiens furor in praeceps ducit? Qui in eodem furoris imdeclinandi sunt, quanto et insanius rapiuntur. Unde et Abner, qui sermone nostro Patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire. Sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, quasi Asahel persequi et insanire non cessat, necesse est ut ii qui furentes reprimere conantur, nequaquam se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant; quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum pungant. Unde et Abner cum contra persequentem subsistit, non eum recta, sed aversa hasta transforavit. Ex mucrone quippe percutere, est impetu apertae
Abbreviated transcription (Latin):
quid aricdiant ignorant. sedaci se re¬
aucti tanto libentius exhortationis
uerba recipiunt. qnͣto se tranquil¬
litis toleratos erubescunt. Mentis
auttem futore ebrii. om̃e rectũ quod
dicit᷑. ꝑuersum uidetur. U nde &t
nabal ebrio culꝑam suam abigall tã¬
laudabiliter tacuit. quam digesto
umo latidabiliter dixit. Iacirto nla
ium quod fecerat cognoscere poru¬
it. quia hoc ebrius ñ audiuit. Cã
uero tra rracundi alies impetunt :
ut declinari omnino ñ possint: ñ
aꝑta expbtatione. secd sub quaclam
sunt caitela reuerentiȩ parcenlo se¬
riencti. Quod melius ostendamtis.
almer factum ad medium dedrcamꝰ.
Hunc quippe cũ asabel ui incaute
^precipitationis impeteret. scriptũ est.
Locutitis est abnet. ad asabel cucent.
Retele. noli me sequi. ne compeslar
maere te in terram. Qui audire con¬
tempsit. & noluit dedmaro. Pertas¬
st gͦ eum abuer auersa hasta in
ingumis. & transfodit eum: & mortu¬

Expanded text:
quid audiant ignorant, sed ad se requid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae, omne rectum quod dicitur, perversum videtur. Unde et Nabal ebrio culpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est: Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, ne compellar confodere te in terram. Qui audire contempsit, et noluit declinare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortu
Abbreviated transcription (Latin):
deest uingit. huic quod suꝑest sub¬
trabit. Illum stimulo impłere nitꝰ
hunc freno moderatur: Magnus qͥ¬
pe suscepte eccliȩ colonis. alios pal¬
mites ut cresiere debeant iirigat.
alios cum plus crescere. conspicit re¬
secat. ne aut non crescendo fructus¬
non ferant: aut inmoderate. crescen¬
do. quos ꝓtulerint amritant. Sed los
alia est ura quę sub ȩmulationis spe¬
ciȩ subrepit. alia quȩ per t̾batum
cor. & sine iusticię prȩtertu confundit.
Iua autem in hoc quod debet inorlina¬
te extenditur. hec autem semꝑ in his
quȩ ñ debet inflaminatur. Scundum
quippe. est: quia hoc ab impacientib
iracundi differunt. quod illi ab altis
in lata ñ tolerant. isti autẽ. etiam quȩ.
tolerentur imponant. Nam iracun¬
di sepe. etiã se declmantes insequnt᷑.
nrę occasionẽ. commouent: labore
contentionis gaudent. Quos tam̃ meliꝰ
corrigimus.si in ipsa ire suȩ commo¬
none declinamus. Pertubati quippe

Expanded text:
deest jungit, huic quod super est subdeest jungit, huic quod super est subtrahit. Illum stimulo impellere nititur, hunc freno moderatur. Magnus quippe susceptae Ecclesiae colonus, alios palmites ut crescere debeant rigat; alios cum plus justo crescere conspicit resecat, ne aut non crescendo non ferant fructus, aut, immoderate crescendo, quos protulerint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem semper in his quae non debet inflammatur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe
Abbreviated transcription (Latin):
licet om̃s quos implet. & columbȩ sin¬
plicitate mansuetos. & igne reli ar¬
dentes exhibet. Nequaquameig
scõ spũ plenus est: qui aritm
tranquillitate. mansuetudiniꝰ fer¬
uorem emulationis deserit. arit rir¬
sum in emulationis uiitute. um
mansuetudinis amitiit. Quod for¬
tasse meluis ostendimus. si in mecdio
parili magisteriũ ꝓferamus. qui ain¬
ob discipłis. & ñ diuersa caritate
p̃ditis. diuersa tamen aduitoria pr¬
dicationis impendit. Timnotheum
namq ammonens: ait. Argre ob¬
secra. increpa. in omni pacientia
doctrina. Titum quoq ammonet
dicens. Hȩc loquere. & exhortare. s
argue cum om̃i imꝑio. Quid est qi
doctrinam suam tanta arte dispen¬
sat. ut in exhibencda hac alteri imꝑi¬
um. atq alteri pacientiam ꝓporat
nisi quod mansretioris sp̃s trtm
& paululum feruentioris tricdit. ẽ
timotheum. Illum per emuilationis
studium. inflaminat. hunc per lemi¬
tatem pacientiȩ temꝑat. Illi quosi

Expanded text:
licet omnes quos implet, et columbae simlicet omnes quos implet, et columbae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. Nequaquam ergo sancto Spiritu plenus est, qui aut in tranquillitate mansuetudinis fervorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si in medium Pauli magisterium proferamus, qui duobus discipulis et non diversa charitate praeditis, diversa tamen adjutoria praedicationis impendit. Timotheum namque admonens, ait: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Titum quoque admonet dicens: Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio . Quid est quod doctrinam suam tanta arte dispensat, ut in exhibenda hac, alteri imperium, atque alteri patientiam proponat, nisi quod mansuetioris spiritus Titum, et paulo ferventioris vidit esse Timotheum? Illum per aemulationis studium inflammat, hunc per lenitatem patientiae temperat. Illi quod
Abbreviated transcription (Latin):
tam dissipata quietis tranquillita¬
te. confundunt. quos cum furor
agit in preceps. ignorant quicquid
irati faciunt. ignorant quicquid
a semetipsis irati paciunt᷑. Et non¬
nũquam uero qđ est graius. ire
suȩ stimulum iusticie relum pu¬
tant: & cũ uitium iurtus credit᷑.
sine metu culpa cumulat᷑. Sepe. gͦ
mansueti disolutionis torpescunt tedio se-¬
pe iracundi rectitudinis fallunt᷑
telo. Iuorum itaq uirtuti. uiti¬
um latenter adungit᷑. His autẽ
suũ uitium. quasi feruens uirtꝰ
uidetur. Ammonendi sunt gͥ
illi. ut fugiant qđ iuxta ipsos est.
isti quod in ipsis. Attenclant illi
qđ ñ habent: discernant isti quod
habent. Amplectant᷑ mansueti ꝑ¬
sollicitudinẽ torporem. dampnent
iracundi ꝑturbationẽ. Ammo¬
nendi sunt mansueti. ut habere.
etiam emulationẽ iusticiȩ studeant.
Aminonendi sunt iracuncti. ut
emulationi quã se habere. estimant.
mansuetudinẽ subiungant. Idcir
est ͫ igne monstratus. quia uide.¬

Expanded text:
tam dissipata quietis tranquillitatam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, ignorant quidquid a semetipsis patiuntur irati. Nunnunquam vero, quod est gravius, irae suae stimulum justitiae zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungitur; his autem suum vitium quasi virtus fervens videtur. Admonendi sunt igitur illi ut fugiant quod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplectantur mansueti sollicitudinem, damnent iracundi perturbationem. Admonendi sunt mansueti, ut habere etiam aemulationem justitiae studeant; admonendi sunt iracundi, ut aemulationi quam se habere existimant, mansuetudinem subjungant. Idcircest et in igne monstratus, quia vide
Abbreviated transcription (Latin):
dum bona minime. discernunt. qͥa
nequaquã quȩ quando agant con¬
spiciunt: sed plerumq acta quia
ita ñ debuerant agere recognoscunt.
Quib sub auditoris speciȩ. recte
apud salomonẽ dicitur. Eili sine.
consilio nichil facias. & post factũ ñ pe¬
nitebis Et rursum Palpebre tue p̾ce¬
dant gressus tries. Palpebre quip¬
nr̃am confilia recta preueniunt. Qui
enim negligit considerando prȩui¬
dere quod facit. gressus tendit. ocu¬
los claudit. pergendo iter conficit:
sed prȩiudendo sibimetipsi ñ ante.¬
cedit. atq idcirto citius corruit.
quia quo pedem operis ponere de.¬
beat. palpebra consilii ñ attendit.
num & quasi uixta positum torpo¬
rem desicdiȩ. paciuntur:: & plerũq
nimia resolutiõe lenitatis. ultra quã
necesse est uigorem districtionis s¬
molliint. At contra iracundi eũ
regiminũ loca ꝑcipiunt. quo im¬
pellente ira in mentis uesamã de
uoluunt᷑: eo etram subditorũ ui¬

Expanded text:
dum bona minime discernunt. Qui dum bona minime discernunt. Qui nequaquam quae quando agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quipnostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit. quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione lenitatis, ultra quam necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
bit estate. & ñ dabtt᷑ ei. Qui enĩ nunc
m bonis oꝑib ñ exsudat: cum sol u¬
dicii feruentior apparuerit. quasi
srustra regni aditum postulat. nil
atipiens. ęstate mendicat. Bene autẽ¬
huic per eundem salomonẽ rirrstis di¬
ctur. Oui obseruat uentũ non semi¬
nat. & qui considerat nubes. nrĩquã
metet. Mitid enim per uentũ. nfi
malignorũ sp̃uum temptatio expri¬
mitur. c & quid per nibes quȩ
mcuent᷑ a tiento: nisi aduersitates
prauoꝵ hominũ designantur ͣ
Auentis uidelicet impellunt᷑ nubes.
quia immundorũ sp̃uum afflatu.
praui excitant᷑ homines. Qui gͦ ob¬
seruat uentum ñ seminat. & qui
considerat nubes nrĩquam metet.
quia quisquis temptationẽ. malignoꝵ
spũum. quisquis ꝑsecutionẽ prauoꝵ
hominũ meuut. neq nunc grana
boni oꝑis seminat. neq tunc mani¬
pulos sc̃e retributionis secat. At
contra precipites dum bonorũ actu¬
ꝑuertunt. & sepe in malis corruunt.

Expanded text:
bit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc bit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nil accipiens aestate mendicat. Bene huic per eumdem Salomonem rursum dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit . Quid enim per ventum, nisi malignorum spirituum tentatio exprimitur? Et quid per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homines. Qui ergo observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit; quia quisquis tentationem malignorum spirituum, quisquis persecutionem pravorum hominum metuit, neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retributionis secat. At contra, praecipites dum bonorum actupervertunt, et saepe in malis corruunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iamine saticiatur. ut quo se ꝑ disci¬
amam ngare dissimulat. eo se esti¬
neiꝰ per uoluptatũ desideria spar
Hinc ab eodem salomons¬
r s sum scribitur. In desideruis ẽ
oinis otiosus. Hinc ipsa ueritate
qraclicarite. imo quicdem exeunte sp̃u
munda clomus dicit᷑: sed multiplici¬
ns recleunte. & dum uacat occupatur.
Puerumq piger dum necessaria age¬
i negligit. quedam sibi difficilia oppo.¬
nt: quędam uero ineaute. formidat.
a sium quasi inuenit. qđ nelut ui¬
ste metuat. ostendit quod in ocio
quasi ñ iuste torpescat. Ci recte.
pe salomonẽ dicitur. Propter fri¬
gus piger arare noluit. mendicabit
ago estate. & ñ clabit᷑ ei. Propter fri¬
gus quippe piger ñ arat. dum desi¬
dia & torpore constrictus. agere quȩ
debet bona dissimuilat. Propter fri¬
guis piger ñ arat. dum parua ex aduer¬
so mala metirit. & oꝑari maxima prȩ¬
termittit. Bene aitẽ dicit᷑. mencdica¬

Expanded text:
fame sauciatur; ut quo se per discifame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendica
Abbreviated transcription (Latin):
Liter ammonendi sunt
pigri. atq aliter precipti
Itii namq suadendi sum
ne agenda bona dum clist¬
runt amitant. Isti uero ammona¬
di sunt. ne dum bonoritm tempis
incaute festinando prȩuenunt:
eoꝵ merita inmutent. Pigris tras
intimandum ẽ. quod sepe. dum
oportune. agere quȩ possumus no¬
lumus. paulopost cum uolumus
non ualemus. Ipsa quippe menti
desidia dum congruo feruore non
accenditura bonoꝵ desiderio fundi¬
ius conualescente. furum torpore
mactatur. Unde aꝑte per salome¬
nem clicitur. Pigredo. minit¬
tit soporem. Piger enim recte sen¬
tiendo quasi uigilat. quamius ni
oꝑando torpescat. Sed pigredo si¬
porem immittere dicetur. quia
paulisꝑ etiam recte sentiendo iu¬
gilantia amittit᷑. dum a bene. ope¬
randi studio cessatur. Y bi recti
subungit᷑. & anima dissoluta esu¬
riet. Nam quȩ se ad suꝑiora si¬
gendo ñ dirigit. neglectam se do¬
terius per dẽsideria expandit. e
dum stucdioꝵ sublimium iugor
con stringit᷑. cupiditatis infims

Expanded text:
Aliter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae
Abbreviated transcription (Latin):
men admissũ sub conscien¬
tiȩ suȩ uberib confouentes.
confiteri ad obitũ p̃stolant᷑:
qͥa & isti rei ft̃ qui seruanda
pꝰtponunt. & illi debitũ ꝑa-¬
gendȩ penitentiȩ qd̾ hic ñ red¬
dt̃. aucto ꝓculduibio senore. ĩ
alt̾a duriꝰ uita ꝑ soluurge.

Expanded text:
men admissum sub conscienmen admissum sub conscientiae suae uberibus confoventes confiteri ad obitum praestolantur, quia et isti rei sunt qui servanda postponunt, et illi debitum peragendae poenitentiae, quod hic non reddunt, aucto procul dubio foenore in altera durius vita perso
Abbreviated transcription (Latin):
eũ corriꝑe. cur is uideł qui
nulla mortis signa p̃tenderet:
tantoꝑe uiaticũ p̾tularet. Ille
aͥ nichilominꝰ in sua petitio ne
ꝓsistens sacerdote iã cũ mistiis
accedente. applicans sͥ unũ e
fr̃ib nescio qd gͣue peccatũ con¬
fitens. insufurrauit in aurẽ.
Continuo ille artonitꝰ ut
ptmodũ mͥ retulit. & certũ pe¬
ntendi calculũ quẽ p̃sigeret
tã subito nesciens. lic̃ addubi¬
tans auricłatorie subloquens
qͥndecim eͥ annos penitentiȩ
indixit. Mox autẽ ut sacro¬
sc̃m mystiũ de manu sacerdo¬
tis accepit: heu ꝓdolor horres¬
co referens cũ felle simul &
usq ad sepulturã ex ore eiꝰ ef.¬
fluere non cessauit. adeo ut
donec in feretͦ corpꝰ iac̾et exa¬
mine. iugit̾ sanies illa paui¬
m̃tũ eccłie longi irrigaret.
Hoc autẽ iuxta fide̾ rei iccireo
reserre curauimꝰ: ut audiass
& ꝑtimescant ñsolu̾ hii qui
indictã disciplinę regłam ꝑ
frangunt. sed & illi qͦ qui cri-¬

Expanded text:
eum corripere cur videlicet is, qui eum corripere cur videlicet is, qui nulla mortis signa praetenderet, tantopere viaticum postularet. Ille vero nihilominus in sua petitione persistens, sacerdote jam cum ministris accedente, applicans sibi unum ex fratribus nescio quod grave peccatum confitens insusurravit in aurem. Continuo ille attonitus, ut postmodum mihi retulit, et certum poenitendi calculum quem praefigeret tam subito nesciens, licet addubitans, auriculatorie subloquens, quindecim sibi annos poenitentiae 235 indixit. Mox autem ut sacrosanctum mysterium de manu sacerdotis accepit, heu, proh dolor! horresco referrens, cum felle simul et usque ad sepulturam ex ore ejus effluere non cessavit: adeo ut donec in feretro corpus jaceret exanime, jugiter sanies illa pavimentum ecclesiae longius irrigaret. Hoc autem juxta fidem rei, idcirco referre curavimus, ut audiant, et pertimescant non solum ii qui indictam disciplinae regulam pfrangunt, sed et illi quoque qui cri
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in mentẽ ut sͥ dicerẽ qb̵
me audisse contig̾at. illũ qͥde
ꝓ quibusdã offensionibus ñ de¬
bere sacroscĩs altarib ministͣr.
Eũ tñ exasꝑare formidans: diu
fateor hesi. diutis deliberaui.
Quid plura. s Tandẽ ob duraui
frontẽ: arbitͣns ac diffiniens
tutiꝰ e̾ẽ hominẽ qmͣ di om̃ĩpo¬
tentis offendere maiestatẽ. Aio
enĩ nomine uocabat᷑. consitere
penitentiã age : & si qͥd est int
qd̾ fortassis a tremenda missa¬
rũ te celebratione ꝓhibeat. uen̾i¬
bilis tua frat̾nitas sacͥs obtem¬
ꝑare canouib ñ comempnae
Ad qd ille. Peccata mea omia
qmplurunis sꝑalib uiris in¬
notui: sed mandatũ ut a saqi¬
ficandi minift̾io recederem non
accepi. Scd̾a autẽ egrotationis
die uix diescente crepusculo. ecce
ille ñ iacens sed sedens in lectu¬
lo sacram̃tũ dñici corporis
anxie flagitabat. Cũq alb̾s no¬
biscũ simul ac reliquis fr̃ĩb
lecto decumbentis assiste̾e cepit

Expanded text:
venit in mentem ut ei dicerem quod venit in mentem ut ei dicerem quod me audisse contigerat, illum quidem pro quibusdam offensionibus non debere sacrosanctis altaribus ministrare: eum tamen exasperare formidans: Diu, fateor, haesi, diutius deliberavi. Quid plura? Tandem obduravi frontem, arbitrans ac definiens tutius esse hominem quam Dei omnipotentis offendere majestatem. Aio enim nomine vocabatur, confitere, poenitentiam age, et si quid est in te quod fortassis a tremenda missarum te celebratione prohibeat, venerabilis tua fraternitas sacris obtemperare, canonibus non contemnat. Ad quod ille: Peccata mea omnia quamplurimis spiritualibus viris innotui, sed mandatum, ut a sacrificandi ministerio recederem, non accepi. Secunda autem aegrotationis die, vix diescente crepusculo, ecce ille non jacens, sed sedens in lectulo sacramentum Dominici corporis anxie flagitabat. Cumque abbas nobiscum, simul ac reliquis fratribus lecto discumbens assisteret, coepit
Abbreviated transcription (Latin):
derent. nulla nͥ lectionũ siue
orationũ u̾ba ꝓferrent: nudis
pedib iugubres ac merentes in¬
cederent. expleto cõmum mo¬
dulatione psalt̾io. mutua se
scoparũ castigatione purgareñ.
Quod cũ fr̃s uoto & animo ac
sp̃ali iocunditate ñ segnit̾ age¬
rent. ultͦ etiã qd p̃sixũ erat̃
satis suꝑq peculio bone uoli-¬
tatis aug̾ent: quidã int̾ eos ex¬
titit. qui cła in edendo regłam
uiolauit. Erat autẽ fr̃ ille
multie exercitioꝵ artib polleus
scͥbendi uideł & notandi. tor¬
randi insuꝑ & fabricandi : ut
hoc illi quo damͦ congruere ui¬
deret᷑. Augur scenobates. medies
magꝰ omĩa nouit. atq ut in
talib assolet multarũ necessi¬
tatũ suffulto ꝑitia. qd̾ libebat.
płinq impune licebat. Cũq iã
mediante quadragesima. ille
uegetꝯ. obesꝰ. alacer. atq robusti
ꝑ omĩa uideret᷑. repente sͥ lenis
ac temꝑate gͣuedinis molestia
suꝑuenit. At cũ ego ad illũ iu
sitationis gr̃a accederẽ : ilico

Expanded text:
derent, nulla nisi lectionum, sive ordinum verba proferrent, nudis pedibus lugubres ac moerentes incederent expleto communi modulatione Psalterio mutua se scoparum castigatione purgarent. Quod cum fratres voto, et animo, ac spirituali jucunditate non segniter agerent, et ultra etiam, quod praefixum erat, satis superque peculio bonae voluntatis agerent, quidam inter eos exstitit, qui clam in edendo regulam violavit. Erat autem ille frater multis exercitiorum artibus pollens, scribendi videlicet et notandi, tornandi, insuper et fabricandi, ut hoc illi quodammodo congruere videretur: Augur, Schaenobates, medicus magus, omnia novit. atque ut talibus assolet, multarum necessitatum suffulto peritia, quod libebat, plerumque impune licebat. Cum jam mediante Quadragesima, ille vegetus, obesus, alacer atque robustus per omnia videretur, repente illi levis ac temperata gravedinis molestia supervenit; at cum ego ad illum gratia visitationis accederem, illico
Abbreviated transcription (Latin):
Uiro qui corripientẽ dura cer¬
Iuice contẽpnit: repentinꝰ su¬
Iꝑueniet int̾itꝰ. & eũ sanitas
quicquid in uobis ẽ frigiđu
quicqͥd obscurũ. flãma sui sp̃s
mirificꝰ illustrator accendat

Expanded text:
Viro qui corripientem dura cervice contemnit, repentinus superveniet interitus, et eum sanitas quidquid in vobis et frigidum, quidquid obscurum flamma sui spiritus mirificus illustrator
Abbreviated transcription (Latin):
Ie seruos & ancillas. sed lepra
naaman adherebre tͥ & semi¬
S m tuo usq in sempit̾nũ. Gi¬
ezi porro semen ft̃: qͥ ea que
in opꝰ pietatis impendenda sip̃¬
ceꝑant gͥmet in posterũ noxie
ꝓsutura conseruant. Ignobi¬
li nãq atq degen̾i parenti res¬
ponsura ptitas dũ sũptꝰ mi¬
scdiȩ in sua tͣnsserre lucra co¬
nat᷑: alieni ꝓculdubio sceleris
lepra ꝑfundit᷑. Nec p̃t̾eundũ
qd illic dicitur & egressꝰ est
ab eo giezi lepsꝰ quasi uix.
Nix eñ alba s frigida. Hypo¬
crita nẽpe qui se ꝑ sc̃itatis ad¬
umbratȩ figaentũ tnsfigu¬
rat in augłm lucis nullis
inseruet estib caritatis atq
ad instar niuis sinrul est
albus & frigidus. qͥa piis qͥd̾e
se deseruire oꝑibus simulat
sed uiscera solide pietatis igno¬
rat. Quid plura cõmeniorem. s¬
Dixi p̃sens dico nẽ absens.
tantũdem tñ utͦbiq ꝓficiens
Spute diuitias: ne pp̾etuo men¬
dicetis. Ei stote uoluntarie pau¬

Expanded text:
et servos et ancillas; sed et lepra et servos et ancillas; sed et lepra Naaman adhaerebit tibi et semini tuo usque in sempiternum . » Giezi porro semen sunt, qui ea, quae in opus pictatis impendenda susceperant sibimet in posterum noxie profutura conservant. Ignobili namque, atque degeneri parenti responsura posteritas, dum sumptus supernos in sua transferre lucra conatur, alieni procul dubio sceleris lepra profunditur. Nec praetereundum quod illic dicitur: « Et regressus est ab eo Giezi leprosus, quasi nix . » Nix enim alba, sed frigida; hypocrita nempe, qui se per sanctitatis adumbratae figmentum transfigurat in angelum lucis, nullis infervet aestibus charitatis; atque ad instar nivis simul est albus et frigidus, quia piis quidem se deservire operibus simulat, sed viscera solidae pietatis ignorat. Quod plura commemorem? Dixi praesens, dico nunc absens, tandem tamen utrobique perficiens: Spernite divitias, ne perpetuo mendicetis: estote voluntarie pau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾a p̃bere: ita iꝰticia est. que
aliena st̃ reddere. Quappt̾ qͥ
diuitib auferens. indigentib
exhibet: non alienoꝵ dicendꝰ
est appetitor. sed bonoi potiꝰ
cõmuniũ distributor. Hee
autẽ breuit̾ diximꝰ: ut uit̾
alienoꝵ appetitores. & sideles
dispeusatores ẽẽ distantia i
monstraremꝰ. ne uideł aliqñ
se sub colore uirtutis uiciũ
palliet. uł rursꝰ uirtutis
intimȩ puritatẽ falsũ uicii
nom obscuret. Gieri sane¬
puer helisei. si ꝓpharũ filiis ut
mentitꝰ ẽ argenti talenta sus¬
suscipiendo consuleret: neq̃qͣm
subeunde leprȩ sententiã ꝑtu¬
lisset. Nã iccirco plaga ꝑcussꝰ
ẽ qm dator amiserat: quia ñ
ad hoc aliena suscepit ut in
opꝰ pietatis ependeret: sed ut
suȩ concupiscentiȩ satisfaciẽs
corripiens ait: nonne cor meũ
in p̾senti erat quando reu̾sꝰ
ẽ ħo de curru suo in occursũ
tͥ: mox addidit. Nc̃ gͥ accepisti
Sargentũ & uestes ut enias oli¬
I ueta & uineta. & oues & bories

Expanded text:
a canere . » Ita justitia est, quae aliena sunt reddere. Quapropter qui divitibus auferens, indigentibus exhibet, non alienorum dicendus est appetitor, sed bonorum potius communium distributor. Haec autem breviter diximus, ut inter alienorum appetitores, et fideles dispensatores esse distantiam monsuum sub colore virtutis vitium palliet, vel rursus virtutis intimae puritatem, falsum vitii nomen obscuret. Giezi sanepuer Elisei, si prophetarum filiis, ut mentitus est, argenti talenta suscipiendo, consuluisset, nequaquam subeundae leprae sententiam pertulisset. Nam idcirco plaga percussus est quam dator amiserat, quia non ad hoc aliena suscepit, ut in opus pietatis expenderet, sed ut suae concupiscentiae satisfaciens corripiens, ait: « Nonne cor meum in praesenti erat, quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi? » mox addidit: « Nunc ergo accepisti argentum et vestes, ut emas oliveta, vineta, et oves, et boves,
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Castigo corpꝰ meũ: & ser¬
uituti subicio. Ad uersus hunc
seruũ disputabat cũ diceret.
Esca uentri. & uent̾ escis: ds¬
S autẽ hc̃ & illas destruet. Hẽ
seruũ sub calcib eẽ frenandũ
significabat cum diceret.
Multi enĩ ambulant qͦe sepe¬
 dicebam uobis. Nc̃ autẽ & flĩs
dico inimicos crucis xꝑi. quoꝵ
finis interitus : & quoꝵ ds̾

Expanded text:
bat: « Castigo corpus meum, et serbat: « Castigo corpus meum, et servituti subjicio . » Adversus hunc servum disputabat cum diceret: « Esca ventri et venter escis, Deus autem et hunc et illas destruet . » Hunc servum sub calcibus esse frenandum significabat, cum diceret: « Multi enim ambulant quos saepe dicebam vobis, nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi; quorum finis inte
Abbreviated transcription (Latin):
frementiũ chananeoꝵ acies. con-¬
stipatis aduersꝰ nos cimeis con¬
globant᷑. qͥd aliud qm chananci
nos ferreis currib impetuite. &
ne de carnalis uite campestrib
ad uirentũ ualeamꝰ excelsa con¬
scendere. salutis nobis aditus
intercludunt. s Sed bonus
militię nr̃e dux unbecillitatẽ
nr̃am ad fortit̾ agendi constan-¬
tiã erigit: & contra hostiũ in-¬
petꝰ ut ad altiora ꝓgrediam᷑
impellit. Sed quomͦ de inimi¬
cis nr̃is triũphũ possumꝰ obti¬
nere. qui semꝑ in epulis semꝑ
in pocłoꝵ affluentium uolu¬
mꝰ ingurgitatione iacere. id¬
De quib utiq salomon ait
Qui diligit epulas in egesta¬
te erte: qui amat uinũ &¬
assuescere. qͥd est aliud quã hosti¬
b auime ut ingrediant᷑ adit,
aꝑire. o Unde ⁊ ide salomon. Qi
delicate inqͥt a puericia nutrie¬
 seruum suũ: p̾tea illũ sentiet
contumacem. Bene hẽ seruum
loris cohibebat in ediȩ qui dice¬

Expanded text:
frementium Chananaeorum acies, confrementium Chananaeorum acies, constipatis adversum nos cuneis conglobantur, quid aliud quam Chananaei nos ferreis curribus impetunt, et ne de carnalis vitae campestribus ad virtutum valeamus excelsa conscendere, salutis nobis aditus intercludunt? Sed bonus militiae nostrae dux imbecillitatem nostram ad fortiter agendi constantiam erigit et contra hostium impetus, ut in altiora progrediamur, impellit. Sed quomodo de inimicis nostris triumphare possumus, qui semper in epulis, semper in poculorum affluentium volumus ingurgitatione jacere? De quibus utique Salomon ait: « Qui diligit epulas, in egestate erit; qui amat vinum e et escis assuescere, quid est aliud quam hostibus animae, ut ingrediantur, aditus aperire? Unde et idem Salomon: « Qui delicate, inquit, a pueritia nutrit servum, postea illum sentiet contumacem . » Bene hunc servum loris cohibebat inediae, qui dice
Abbreviated transcription (Latin):
I succides tibi atq purgabis ad
Shabitandũ spacia: & poteris
uttra ꝓcedere cũ subu̾teris cha-¬
naneum quẽ dicis ferreos ha¬
bere currus. & esse sortissimũ.
Que nimirũ multis indigen¬
tia uerbis exponerem fortassis:
si ñ mͥ meta cõpendii epłaris
obstaret. Hoc tantũ quasi
sũmotenꝰ ꝑstringendo sufficiat.
qͥa cũ iosue p̃cipit ppło silua¬
rũ condensa succidere. hoc ni
nominis sequentib se iubet
male pullulantes siluescenti¬
um uicioꝵ frutices extirpare.
Hortat᷑ ut non sedera sed belbũ contͣ
chananeogerant. ut montana conscendãt
quatinꝰ & uicioꝵ elaborent de¬
bellare barbariẽ. & arduũ uir¬
tutũ festinent obtin̾e cacuiñ
querunt᷑ aduers eos qui ferreis
utebant᷑ currib se non posse
consurge: hoc est qd nmbecilles
&e fragiles sepe diffidim tanqͣm
serreos currꝰ sic adu̾santes malig-¬
noꝵ sꝑuum impetꝰ sustinere.
Nã cũ petulantia gule. uorago lux¬

Expanded text:
t succides tibi atque purgabis ad t succides tibi atque purgabis ad habitandum spatia; et poteris ultra procedere cum subverteris Chananaeum, quem dicis ferreos habere currus, et esse fortissimum . » Quae nimirum multis indigentia verbis exponerem fortassis, si non 166 mihi meta compendii epistolaris obstaret; hoc tantum quasi summotenus perstringendo sufficiat quia, cum Josue praecipit populo silvarum condensa succidere, hoc innnominis, sequentibus se jubet male pullulantes silvescentium vitiorum frutices exstirpare. Hortatur ut non foedera, sed bellum contra Chananaeos gerant, ut montana conscendant, quatenus et vitiorum elaborent debellare barbariem, et arduum virtutum festinent obtinere cacumenqueruntur adversus eos qui ferreis utebantur curribus se non posse consurgere, hoc est, quod nos imbecilles et fragiles saepe diffidimus tanquam ferreos currus, sic adversantes malignorum spirituum impetus sustinere. Nam cum petulantia gulae, vorago lux
Abbreviated transcription (Latin):
fringat. dũ qͥcqͥd durũ dum
quiequid infecundũ in se rep̃¬
hendit. iugis penitentię con¬
tusiomibus terat: nec desinat
gulȩ prurientis urticas atq in¬
horrescentes carnaliũ desiderioꝵ
uepres radicitꝰ extirpare. quo
ualeant sui cordis rura ꝓferre.
Unde & ide falomon art. Qui oꝑa¬
÷ t᷑ t̾ram suã saturabit᷑ panib : qui
sectat᷑ ocrũ replebit᷑ egestate. Ad
hanc sane agͥculturã iosue alle¬
goricis exhortationib ꝓuocabat
filios iosepl. Si ppłs ingͥt muttꝰ¬
Ses ascende in siluã & succide tͥ
spacia in t̾ra pherezei e raphaun.¬
S qͥa ang̾ta est tͥ possessio montis¬
÷ esfram. Cũq illi conquererent᷑
& dic̾ent non pot̾imꝰ ad mon¬
tana conscendere. cũ serrtis cur¬
ribus utant᷑ chananei qui ha¬
bitant in t̾ra cãpestri: respondit¬
 eis iosue. Popłs multꝰ es ⁊ mag¬
ne fortitudinis non habebis unã¬
I sortẽ. sed transibis ad montẽ &e¬

Expanded text:
fringat, dum quidquid durum, dum fringat, dum quidquid durum, dum quidquid infecundum in se reprehenderit, jugis poenitentiae contusionibus terat; nec desinat gulae prurientis urticas atque inhorrescentes carnalium desideriorum vepres radicitus exstirpare, quo segetum valeant sui cordis rura proferre. Unde et idem Salomon ait: « Qui operatur terram suam, saturabitur panibus; qui sectatur otium, replebitur egestate . » Ad hanc sane agriculturam Josue allegoricis exhortationibus provocabat filios Joseph: « Si populus, inquit, multus es, ascende in silvam, et succide tibi spatia in terra Pherezaei et Raphaquia angusta est tibi possessio montis Ephraim. Cumque ibi conquererentur et dicerent: Non poterimus ad montana conscendere, cum ferreis curribus utantur Chananaei qui habitant in terra campestri. Respondit Josue: Populus multus es et magnae fortitudinis, non habebis sortem unam, sed transibis ad montem, e
Abbreviated transcription (Latin):
ager uł uinea pigri hominis.
nisi caro cuplibet ociosi: in
sꝑalis agriculturȩ laboribus
desudare nolentis.& Quid autẽ
urticȩ. nͥ gulȩ prurigines. & car¬
nales illecebre: Quid deniq spi¬
ne st̃ nͥ passionũ carnalium
punctiones. s Quid postremo ma¬
ceria lapictã nͥ caritate media.
quasi ꝑmixta coherentium
sructura uirtutũ: Ager gͦ pigͥ
e stutti hominis urticis spimiꝙͣ
replet᷑: cũ caro cuopiam ociose
uiuientis non ꝑ disciplinam con¬
tiui lab oris ex colit᷑ sed in uo¬
luptatis atq lasciuiȩ mollit̾
desiderio enutrit᷑. bapidũ ꝙͦ
maceria labefacta dirutt᷑. qͥa
tota uirtutũ fabrica uelut in¬
pactis incontinentiȩ arietibus
cui nimirũ a cocis laborioso
oꝑe seruit᷑. Quisqͥs gͦ deside-¬
rat sꝑaliũ segetũ ubertate di¬
tescere: desudet nẽ agrũ sui
corporis disciplinȩ ac continẽ¬
tiȩ uomere continuo labore
sulcare. & tanqͣm noualiũ suo¬
rũ glebas sarculo sariente con-¬

Expanded text:
ager, vel vinea pigri hominis, ager, vel vinea pigri hominis, nisi caro cujuslibet otiosi in spiritualis agriculturae laboribus desudare nolentis? Quid autem urticae, nisi gulae prurigines et carnales illecebrae? Quid denique spinae sunt, nisi passionum carnalium punctiones? Quid postremo maceria lapidum, nisi charitate media cum permista cohaerentium structura virtutum? Ager ergo pigri et stulti hominis urticis spinisque repletur, cum caro cujuspiam otiose viventis non per disciplinam 229 continui laboris excolitur sed in voluptatis atque lasciviae mollitur desiderio et enutritur. Lapidum quoque materia labefactata diruitur, quia tota virtutum fabrica, velut impactis incontinentiae arietibus cui nimirum a coquis laborioso opere servitur. Quisquis ergo desiderat spiritualium segetum ubertate ditescere, desudet nunc agrum sui corporis disciplinae ac continentiae vomere continuo labore sulcare, et, tanquam novalium suorum glebas, sarculo sapiente con