comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Trescite et multiplicamini et
implete terram: et terror ur ac
tremor sit suꝑ cuncta animalia
terrȩ. Potentibus uiris magna
est uirtus humilitatis: conside¬
rata ȩqualitas condicionis. Om-¬
nes namq homines natura e¬
quales sumus: s accessit dispen¬
satorio ordine ut quibusdam
prelati uideamur. Si ergo hoc
amente deprimimus quod tẽ¬
poraliter accessit: inueniemus
citius quid naturaliter sumꝰ.
Plerumq enim se animo ac¬
cepta potestas obicit: eumq tu¬
midis cogitationibus fallit. Ma¬
nu ergo humillimȩ considera¬
tionis: deprimendus ẽ tumor
elationis. Si enim apud semet¬
ipsam mens descendit de uerti¬
ce culminis: citius planitiem
inuenit naturalis ȩqualitatis.
Nam ut prefati sumus omnes
homines natura ȩquales genuit.:
sed uariante meritorum ordine.
alios aliis dispensatio occulta pꝰ¬
ponit. Ipsa autem diuersitas q̃
accessit ex uicio. recte ẽ diuinis
iudiciis ordinata: ut quia om¬
nis homo iter uite ȩque non

Expanded text:
Crescite et multiplicamini, et implete terram; et terror vester et tremor sit super cuncta animalia terrae. Potentibus viris magna est virtus humilitatis consideratio, aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispensatorio ordine ut quibusdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus, quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim animose accepta potestas officit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu igitur humillimae considerationis deprimendus est tumor elationis. Si enim apud semetipsam mens descendit de vertice culminis, citius planitiem inveniet naturalis aequalitatis. Nam ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit; sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata, ut quia omnis homo iter vitae aeque non
Abbreviated transcription (Latin):
uax confessionis. ẽ. quã format iocundi¬
tas prosꝑitatis. Sola aut̃ confessio habet
magni meritũ ponderis. quã auentate
rectitudinis nequaqͣm separat uis do¬
loris. quam usq ad inditiũ uocis exacuit

Expanded text:
vox confessionis est quam format jucundivox confessionis est quam format jucunditas prosperitatis. Sola autem confessio habet magni meritum ponderis, quam a veritatis rectitudine nequaquam separat vis doloris, quam usque ad judicium vocis exacuit
Abbreviated transcription (Latin):
onfitebitur tͥ cum benefeceris ei.
Sciendũ quod arrogantes uiri
tunc diuinȩ iusticiȩ rectitudinẽ lau¬
dant. cũ se ad gaudiũ incoluinitas
subleuat. et alios flagella castigant.
cũ se conspiciunt rerum ꝓspitate ꝑ¬
frui. alios aduersitate fatigari. Nam
dum ꝑuersȩ agunt. sed tam̃ se rectos
arbitrant᷑: hoc quod sibi ꝓsꝑa suppe¬
tunt. deberi suis meritis credunt.
Roq colligũt inel quod ds̃ iuste uidi¬
cat. quo quasi ⁊ iustos se adũsitas
nulla contristat. S si eoꝵ uitam quã¬
libet breuit᷑ uis suꝑnȩ correctionis atti¬
gerit. pulsan protimis consiliũ diuni
examinis increpant. quod paulo ante
incolumes admirando p̃ferebant. iustũ
ẽẽ iudiciũ. quod eoꝵ morib aduersant᷑
negant. De diuina equitate disputãt.
ad resultationis uerba prosiliunt. et cor¬
recti quia dereliquerint. grauius de¬
liquunt. Recte gͦ ꝑ psalmistã contͣ pec¬
catoris confessionẽ dicitur. Confitebit᷑
tͥ cum bene feceris ei. Despecta quippe

Expanded text:
onfitebitur tibi, cum benefeceris ei. --Sciendum est, quod arrogantes viri tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant, cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari. Nam dum perverse agunt, sed tamen se rectos arbitrantur, hoc quod sibi prospera suppetunt, deberi suis meritis credunt, eoque colligunt, quod Deus injuste non judicat, quod quasi justos se adversitas nulla contristat. Sed si eorum vitam quamlibet breviter vis supernae correptionis attigerit, pulsati protinus consilium divini examinis increpant, quod paulo ante incolumes admirando praeferebant, justumque esse judicium, quod suis moribus adversatur negant, de divina aequitate disputant, ad resultationis verba prosiliunt, et correpti quia deliquerint, gravius delinquunt. Recte ergo per Psalmistam contra peccatoris confessionem dicitur: Confitebitur tibi, cum benefeceris ei. Despecta quippe
Abbreviated transcription (Latin):
illos iuntima ueritas a se foras eicit. qͣn¬
to eos contra suos temporaliter quod
uolunt posse ꝑmittit. Quisqͥs itaq
bonoꝵ uitã ꝑsequitur: tuuc peiori
ulcione damnatur. cum nulla ei adũ¬
sitate resistitur. Et tunc forciorili se
ꝑiculis subicit. cum prospere ꝑagit.
quod nequit̃ concupiscit: qr uideli¬
cet uindicta suꝑni uidicĩ. ad futura
eum supplicia semando deseruit.
cui hic ii malo obuiare contemps it

Expanded text:
illos intima veritas a se foras ejicit, quanillos intima veritas a se foras ejicit, quanto eos contra suos temporaliter quod volunt, posse permittit. Quisquis itaque bonorum vitam persequitur, tunc pejore ultione damnatur, cum nulla ei adversitate resistitur; et tunc fortioris irae periculis subjacet, cum prospere peragit quod nequiter concupiscit, quia videlicet vindicta superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo obviare contempsit
Abbreviated transcription (Latin):
Noͣn nunquã diuites elati. inferiores
oppͥmunt. alia aliis rapiunt. et tamen
quasi quedã aliis largiuntur. Et cũ
multos depͥmant. aliquando quib dã
opem defensionis querunt. Et pro ini¬
quitatib quas numquã deserunt. dare
precium uidentur. S tunc elemosin e
p̃ciũ nos a culpa liberat: cum ꝑpetra¬
ta plangimus et abdicamus. Nam qui
et semper peccare uult. et quasi semꝑ¬
elemosinã largiri. frustra p̃ciũ erogat
qr ñ redimit animam. qͣm a uiciis non
cõpescit. Precium enĩ redemptionis da¬
re.ẽ. opus bonũ preuenienti nos grẽ
redde.
on uidebit interitũ cum uiderit sa¬
pientes morientes. Iustoꝵ adũsariĩ
qud̃s uisibilit̾ emori conspiciunt: mnui¬
sibilit̃ posse uiuere ñ credunt. Atq eo
reatum in fidelitanis sue cumulant. quo
uisa morte fidelium de eternitate despe¬
rant. Igitur iuolenti quiq inde iote¬
rius deficiunt: unde contra uitã in no¬
centiũ exterius conualescunt. tantoq

Expanded text:
nonnumquam divites elati inferiores opprimunt, / aliena rapiunt et tamen quasi quędam aliis largiuntur, et cum multos deprimant, aliquando quibusdam opem defensionis ferunt et pro iniquitatibus, quas numquam deserunt, dare pretium videntur. Sed tunc qlemosinę pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plangimus et abdicamus; nam qui et semper peccare eleemosynam largiri, frustra pretium tribuit, quia non redimit animam quam a vitiis non compescit. Pretium enim redemptionis dare, est opus bonum praeveniente nos gratia reddere. Non videbit interitum, cum viderit sapiquos visibiliter emori conspiciunt, invisibiliter vivere posse non credunt, atque eo reatum infidelitatis suae cumulant, quo visa morte fidelium de aeternitate desperant. Igitur violenti quique inde interius deficiunt, unde contra vitam innocentium exterius convalescunt, tantoque
Abbreviated transcription (Latin):
domini secum loquentis audiret.
in speluncȩ suȩ ostio stetisse describi¬
tur et faciem uelasse. Quid ẽ quod¬
propħa cum uocem dñi secum loqͦn¬
tis audit in speluneȩ suȩ ostio stat ꝙ
faciem uelat: nisi quia dum ꝑ con¬
templationis grãm uox suꝑnȩ intel¬
ligentiȩ fit in mente: totus homo in
tra speluncam non ẽ. quia anumũ
carnis cura non possidet. s stat in
ostio. quia mortalitatis angustias
exire meditatur: S iam qui in
ostio speluncȩ consistit et uerba di
in aure cordis ꝑcipitꝰ necesse ẽ ut
faciem uelet: quia dum ꝑ suꝑnã
grãm ad altiora intelligenda du¬
cimurͥ quanto sublimuis leua¬
mur.tanto semꝑ ꝑhumilitatem
nosmet ipsos in intellectu nr̃o pre¬
mere debemus: ne conemur plus
sapere quam oportet sapere s sa¬
ꝑe ad sobrietatem: ne dum nimis
inuisibilia discuti.mus
aberremusꝰ ne in il la na¬
tura in corporea corporei lumi¬
nis aliquid queramus. Aurem
enim intendere. & faciem oꝑi¬

Expanded text:
Domini secum loquentis audiret , in speluncae suae ostio stetisse describitur, et faciem velasse, quipropheta cum vocem Domini loquentis secum audit, in speluncae suae ostio stat et faciem velat, nisi quia dum contemplationis gratia vox supernae intelligentiae fit in mente, totus homo jam intra carnis cura non possidet? Sed stat in ostio, quia mortalitatis angustias exire meditatur. Sed jam qui in ostio speluncae consistit, et verba Dei in aure cordis percipit, necesse est ut faciem velet, quia dum per supernam gratiam ad altiora intelligenda ducimur, quanto subtilius levamur, tanto semper per humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere debemus, ne conemur plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne dum nimis invisibilia discutimus aberremus, ne in illa natura incorporea, corporei luminis aliquid quaeramus. Aurem enim intendere et faciem operi
Abbreviated transcription (Latin):
negligit: quasi uniuis pedis cal-¬
ciamentum cum dedecore amit¬
fidelium meritis tractaretur:
tra. Nusquam tale aliquid uix¬
ta hystoriam legitur: si tota tes¬
tamenti ueteris series recense¬
atur. Nusquam de petra mel:
nusquam oleum ille populus
suxit. S: quia uixta pauli uo.¬
cem petra erat xp̃c. mel de pe¬
tra suxerunt: quia eiusdem
redemptoris nr̃i facta et mira¬
cula uiderunt. Oleum uero de
firma petra suxerunt: quia ef
fusione scĩ sp̃s post resurrectionẽ
eius ungi meruerunt. Q uasi ergo
in firma petra mel dedit: quando
ad huc mortalis dñs miraculorum
suorum dulcedinem discipulis os¬
tendit. S firma petra oleum fudit:
quia post resurrectionem suam
factus iam impassibilis: ꝑ afflatio¬
nem sp̃s donum sc̃ȩ unctionis e¬
manauit. De hoc loco ꝑ propħam
dicitur. Computrescet iugum: a
faciȩ olei. Sub uigo quippe teneba¬
mur demonicȩ dñationis: s uncti
sumus oleo sp̃s scĩ. & quia nos gr̃a

Expanded text:
negligit, quasi unius pedis calnegligit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amitfidelium meritis tractaretur htra. --Nusquam tale aliquid juxta historiam legitur, si tota Testamenti veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia, juxta Pauli vocem, Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula videre. Oleum vero de firma petra suxefusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quadhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem Spiritus, donum sanctae unctionis emanavit. De hoc oleo per prophetam dicitur: « Computrescet jugum a facie olei . » Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis; sed uncti sumus oleo Spiritus sancti, et quia nos gratia
Abbreviated transcription (Latin):
rem frĩs sine filiis defuncti. su-¬
ꝑstes fr̃ accipiat: atq ad nomen
frĩs filium gignat. Quam si ac¬
cipere forte renuerit. huic in
bitaculum domus discaelei¬
ati uocet. Frater defunctus
ille ẽ: qui post resurrectionis
głam apparens dixit. Ite nun¬
ciate fr̃ibus meis. Qui quasi
sine filiis obiit: quia ad huc ele¬
ctorum suorum numerum ñ
impleuit. Huius scilicet uxorẽ
suꝑstes fr̃ sortiri precipitur:
quia dignum profecto ẽ. ut
cura scȩ ȩccłiȩ ei qui hanc bene
regere preualet imponatur.
expuit: quia quisquis ex mu¬
neribus quȩ ꝑcepit ꝓdesse aliis
non curat: bonis quoq eius sc̃a
eccłia exprobarans ei quasi in
faciem saluiam iactat. Cui ex
uno pede calciamentum tolli¬
tur: ut discalciati domus uoce.¬
tur. Seriptum quippe ẽ. Calci.¬
ati pedes: in preparatione eu¬
uangelii pacis. Si ergo ut nr̃am
sic curam proximi gerimus:
utrumq pedem ꝑ calciamentũ
munimus. Qui uero suam co¬
gitans. utilitatem ꝓrimorum

Expanded text:
rem fratris sine filiis defuncti, superstes frater 7 accipiat, atque ad nomen fratris filios gignat: quam si accipere forte renuerit, huic in bitaculum domum discalceati vocet. Frater quippe defunctus ille est, qui post resurrectionis gloriam apparens, dixit: Ite, dicite fratribus meis . Qui quasi sine filiis obiit, quia adhuc electorum suorum numerum non implevit. Hujus scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia dignum profecto est, ut cura sanctae Ecclesiae ei qui hanc bene regere praevalet imponatur. exspuit, quia quisquis ex muneribus quae perceperit prodesse aliis non curat, bonis quoque ejus sancta Ecclesia exprobrans, ei quasi in faciem salivam jactat. Cui ex uno pede calceamentum tollitur, ut discalceati domus vocetur. Scriptum quippe est: Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Si ergo ut nostram, sic curam proximi gerimus, utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero suam cogitans utilitatem, proximorum
Abbreviated transcription (Latin):
De egredientib animab Cap̃. lii.¬
ueritas spondet dicens. Ubicũq
fuerit corpus: illuc congregabuntur
et aquilȩ. Ac si aꝑte dicat. Qui ce¬
lesti sede incarnatus redemptor nũc
p̃sideo. electoꝵ quoq animas. cum car¬
ne soluero: ad cȩlestia subleuo. Ii¬

Expanded text:
De egredientibus animabus Veritas spondet, dicens: Ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae . Ac si aperte dicat: Qui coelesti sedi incarnatus Redemptor nunc praesideo, electorum quoque animas cum carne solvero, ad coelestia sublevo.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ suꝑbiȩ sp̃c nominat᷑: Tollatur ergo
spiritus eoꝵ ut deficiant. id ẽ. subduc¬
to suꝑbiȩ spũ. nichil se eẽ. cognoscant.
et reuertantur in puluerem. id ẽ. hu¬
milient᷑ ex infirma conditione. Prop¬
ter hunc puluerem ad cuius memori¬
am qui semetipsos considerant reuer¬
tentur. ꝑ sapientiam dicitur. iusti ful¬
gebunt. et sicut scintille in arundineto
discurrent. Scĩ enĩ iuiri dum peceatori¬
bus ꝑmiscentur. eos exemploꝵ suoꝵ
igne succendunt. atq om̃e quod nitẽt
in cinerem redigunt. qr pietatis flã ma
consumpti. dum infirmitatẽ conditio-¬
nis sue conspiciunt. nichil aliud
quam fauillam eẽ se cognoscunt.
ut a suꝑbiȩ suȩ diuicia resoluti per

Expanded text:
 superbiae nominatur? Tollatur ergo spiritus eorum ut deficiant, id est subducto superbiae spiritu, nihil se de se esse cognoscant. Et revertantur in pulverem, id est humilientur ex infirma conditione. Propter hunc pulverem, ad cujus memoriam qui semetipsos considerant revocantur, per Sapientiam dicitur: Justi fulgebunt, et sicut scintillae in arundineto discurrent . Sancti enim viri dum peccatoribus permiscentur, eos exemplorum suorum igne succendunt, atque omne quod nitent, in cinerem redigunt, quia pietatis flamma consumpti, dum infirmitatem conditionis suae conspiciunt, nihil aliud quam favillam se esse cognoscunt, ut a superbiae suae duritia resoluti, per
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mia ȩterna ꝑcipiat: hic iam initia
secuture imꝑpetuũ securitatis degus¬
tat. ut antiquũ hostem non tueat.
ut interueniente mortis articulo ui¬
olentos eius impetus nullatenus
perhorrescat. Iustis namq initium
premioꝵ ẽ. ipsa plerumq in obitu

Expanded text:
aeterna praemia percipiat, hic jam initia aeterna praemia percipiat, hic jam initia secuturae in perpetuum securitatis degustat, ut antiquum hostem non timeat, ut interveniente mortis articulo violentos ejus impetus nullatenus perhorrescat. Justis namque initium retributionis est ipsa plerumque in obitu
Abbreviated transcription (Latin):
quos om̃s extrema ultione ꝑtuti con.¬
rescit. Nec dampnatis iam tunc ex
humanitate compatitur: quia diui-¬
ne iusticiȩ ꝑspeciem uiherens. incon¬
cusso districtionis intime uigore so¬
lidatur. Erectas namq in claritate
suꝑnę rectitudinis electoꝵ mentes
nulla misericordia afficit. quia has¬
a miseriis altitudidis beatitudinis alie¬
nas recldit. Bene gͦ dicitur. Nidebunt ĩti
et tunebunt: et suꝑ eum ridebunt. Ini¬
quos enim iusti nunc uident. et metu¬
unt: tunc usuri sunt et ridebunt. Quia
enim ad eoꝵ labi imitacionẽ possunt.
hic habent formidinẽ: quia uero dam¬
natis tunc prodesse nequeunt. illic
ñ habent cõpassionem. Eterno itaq
supplicio deditis non eẽ miserendum.
quia beati sunt iusticia iudicantis
legunt. Qui quod suscipere fas ñ ẽ. qͣ¬
litatem sibi ꝑceptȩ felicitatis inminu¬
unt. si in regno posit uolunt. quod
implere nequaqͣm possunt. S siquis
ad uitȩ precepta se dirigit. priusquã

Expanded text:
quos omnes extrema ultione percuti conrescit. Nec damnatis jam tunc ex humanitate compatitur, quia divinae justitiae per speciem inhaerens, inconcusso districtionis intimae vigore solidatur. Erectas namque in claritate supernae rectitudinis electorum mentes nulla misericordia afficit, quia hasa miseriis altitudo beatitudinis alienas reddit. Bene ergo dicitur: Videbunt justi, et timebunt, et super eum ridebunt. Iniquos enim justi nunc vident et metuunt, tunc visuri sunt et ridebunt. Quia enim modo ad eorum labi imitationem possunt, hic habent formidinem. Quia vero damnatis tunc prodesse non habent compassionem. Aeterno itaque supplicio deditis non esse miserendum, in ipsa qua beati sunt justitia judicantis legunt, qui, quod suspicari fas non est, qualitatem sibi perceptae felicitatis imminuunt, si in regno positi volunt quod imad vitae se praecepta dirigit, priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
quippe hominis e. alt̃ saxix.
homo. Recte enim species nostra dicit᷑.
preocimꝰ nr̃. qi in illo cernimꝰ. quod ip̃i
sumus. Corporali enĩ uisitacione ad pro¬
ocimũ gressum accerssu uenimꝰ: spirita¬
li uero ñ gressu s affectu clucim᷑. Speci
emꝰ suam uisitat quisq. cũ ad eum ꝗͣ
sibi similem ꝑ natuiã conspicit. passib
amoris tendit. ut in altero sua considerãs
ex seipso colligat: qualit̃ infirmitati al¬
terius condescendat. Speciem suam ui¬
sitat: qui ut inse alterũ reficiat. se in
alterũ pensat. Hinc namq ꝑ moysem ueritas
cum gesta describeret: gerenda signabat
dicens. Protulit tr̃a herbam uirentem
et ferentẽ semen iuxta genus suum:
Lignumq faciens fructum. et habens
unum quodq sementẽ scd̃m speciem su¬
am. Lignũ quippe secuadũ speciem suã¬
semen procducit. cum mens nr̃a ex se con¬
siderationẽ in alterum colligit. et recti
dicit. Quod tͥ non uis fieri: alii ne fe¬
ceret. Speciem urãm in altero uisita¬

Expanded text:
quippe hominis est alter homo. Recte enim species nostra dicitur proximus noster, quia in illo cernimus quod ipsi sumus. Corporali enim visitatione ad proximum gressuum accessu imus, spirituali vero, non gressu, sed affectu ducimur. Speciem ergo suam visitat quisquis ad eum quem sibi similem per naturam conspicit passibus amoris tendit, ut, in altero sua considerans, ex seipso colligat qualiter infirmanti alteri condescendat. Speciem suam visitat qui ut in se alterum reficiat, se in altero pensat. Hinc namque per Moysen Veritas cum gesta describeret, gerenda signabat, dicens: Protulit terra herbam virentem et ferentem semen, juxta genus suum, lignumque faciens fructum, et habens unumquodque sementem secundum speciem suam . Lignum quippe secundum suam speciem semen producit, cum mens nostra ex se considerationem in altero colligit, et recti dicit: Quod tibi non vis fieri, alteri ne feceret: Speciem vestram in alterum respici
Abbreviated transcription (Latin):
quanto cęlestibus ꝑ contemplationis.
radium inherere desiderant: tanto
in terra edificare refugiunt. ubi se pe¬
regrinos et hospites nouerunt: paulo
attestante qui ait. Nr̃a autem conuer¬
satio incelis est. Et iterum. Uos autẽ
ȩdificamini domum non manufact᷑a.
sedd eternam in cęlis. Quia enim sci
uiri in propriis gaudere desiderant:
ẽẽ in alieno felices recusant. In uisti au¬
tem quanto longius ab ȩternȩ patriȩ
hereditate diuisi sunt: tanto in terra
altius fundamenta cogitationis figt̃.
hinc est quod ab ipso humanȩ conditi¬
onis exordio: inprole electa enoch sep¬
timus nascitur. Hinc quod cai pri-¬
mum filium enoch uocat: atq ex eius
nomine ciuitatem quam condidit
apellat. E noc quippe: dedicatio dici¬
tur. Iniqui ergo se in primordiis dedi¬
cant: quia in hac uita quȩ ante est.
cordis radicem plantant: ut hic ad uo¬
tum floreant: et a seguenti patria fun¬
ditus arescant. Unde et contra in elec¬
torum parte enoch septimus oritur:

Expanded text:
quanto in coelestibus per contemplationis radium inhaerere desiderant, tanto in terra aedificare refugiunt, ubi se peregrinos et hospites noverunt, Paulo attestante, qui ait: Nostra autem conversatio in coelis est . Et iterum: Vos autem aedificamini domum non manufactam aeternam in coelis . Quia enim sancti viri in propriis gaudere desiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. 288 Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole Enoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat . Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria funditus arescant. Justtorum parte Enoch septimus oritur,
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙ. ne acceptã peccuniã
in sudario liganf: de eius occulta¬
cione iudicetur. Peccuniã quippe
in sudario ligare ẽ: ꝑcepta dona
sub ociolenti torporis abscondere.

Expanded text:
quisque ne acceptam pecuniam in sudario ligans , de ejus occultatione judicetur. Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere.
Abbreviated transcription (Latin):
effabile gaudiũ mente concipitur. qd̾
nec ab scondi possit. nec sermonibus
exͣperiri. Et tamen quibdã motibus
proditur. quamuis nullis propͥetati
exprimat᷑. Unde dd̾ ꝓpheta. intuens
electoꝵ animos tantum gaudium
mente concipere quantum sermone ñ
ualent aꝑire. ait. Beatus popłs qui
scit iubilationẽ. Non enim ait loquit᷑
sed qui sit: quia sciri quidẽ iubilatio
intellectu potest. s dictis exprimi ñ
potest. Dentitur quippe ꝑ illam. quod
mendũ sufficiat. lingria dicentis.¬

Expanded text:
effabile gaudium mente concipitur, quod effabile gaudium mente concipitur, quod nec abscondi paperiri; et tamen quibusdam motibus proditur, quamvis nullis proprietatibus exprimatur. Unde David propheta intuens electorum animas tantum gaudium mente concipere quantum sermone non valent aperire, ait: Beatus populus, qui scit jubilationem . Non enim ait, Qui loquitur; sed, Qui scit, quia sciri quidem jubilatio intellectu potest, sed dicto exprimi non potest. Sentitur per illam quippe, quod mendum sufficiat lingua dicentis
Abbreviated transcription (Latin):
sine lesione nr̃e beatitudinis recorda¬
m̃. E lerumq enĩ in columitati:
tempore ad memoriam dolores prete¬
ritos sine dolore reducimus. et quo eos
recolimus. eo nos incolumes plus ama¬
mus. Erit gͦ et in illa beatitudine cul¬
pe memorie. non que mentẽ polluat.
dum doloris sui animus sine dolore re¬
miniscitur. et debitorẽ se medico ueriꝰ
intelligat. et eo magis acceptã salutem
diligat. quo de molestia memiait. qͥd
euasit. In illa itaq leticia sic tunc sine
tetlio mala nr̃a conspicimus. sicut nc̃
in luce positi. sine ulla cordis caligine
animo tenebras uidelnus. Quia et¬
si obscurũ ẽ. quod in mente cernimus.
de iudicio ẽ. hoc luminis. ñ de passio¬
ne cecitatis. Et in eternũ gͦ laudem
mi sericordiȩ largitori nr̃o referimus.
et nequaqu̾a miseriȩ conscii gra¬
uamur: quia dũ mala nr̃a si¬
ne aliquo mentis malo respici
um de ineffabili electoꝵ gaudio
mente concepto tractaretur: ad

Expanded text:
sine laesione nostrae beatitudinis recordasine laesione nostrae beatitudinis recordamur. Plerumque enim incolumitatis tempore ad memoriam dolores praeteritos sine dolore reducimus; et quo aegros recolimus, eo nos incolumes plus amamus. Erit ergo et in illa beatitudine culpae memoria, non quae mentem polluat, dum doloris sui animus sine dolore reminiscitur, et debitorem se medico verius intelligat, et eo magis acceptam salutem diligat, quo de molestia meminit, quid evasit. In illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi, sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum ergo laudem misericordiae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimationem . Dum de ineffabili electorum gaudio mente concepto tractaretur in e
Abbreviated transcription (Latin):
bietas ñ erit. uͥ iam secura mente cul¬
pe suȩ memoria non addicit. ubi non
sub reatu animus trepidat. sed de eius
indulgentia libere exultat. Q si nulla
ibi homo peccati sui memoria tangit᷑:
erectum se unde gratulatur : Aut quo¬
modo largitori grãs refert de uenia qͣm
accep̃. si interueniente obluuone trans¬
actȩ nequitiȩ eẽ se pene debitorem ues¬
cit: Mit enĩ psalmista. Misericordias
tuas dñe: in eternũ cantabo. Quomͦ
ergo cdei misencordias in ȩternum can¬
tat.⁊ si se fuisse miserum ignorat: Et
si miseriȩ transactȩ non meminit: un¬
de largitori misericordie laudes reddit:
S rursũ querendũ ẽ. quomͦ electoꝵ
mens ꝑfecta ẽẽ in beatitudine poterit.
si hanc inter gaudia memoria sui rea¬
tus tangit. Aut quomͦ ꝑfectȩ lucis cla¬
rescit gła quam reducta ad animum
obumbrat culpa. S sciendum ẽ. quia
sicut sepe nunc tristium leti reminis
cimur: ita tunc transactȩ nequitiȩ suȩ

Expanded text:
bietas non erit, ubi jam securam mentem culbietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulla ibi homo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae esse se poenae debitorem nescit? Ait enim Psalmista: Misericordias tuas, Domine, in aeternum cantabo. Quomodo ergo misericordias Dei in aeternum cantat, si se fuisse miserum ignorat? et si miseriae transactae non meminit, unde largitori misericordiae laudes reddit? Sed rursum quaerendum est quomodo electorum mens perfecta esse in beatitudine poterit, si hanc inter gaudia memoria sui reatus tangit? Aut quomodo perfectae lucis clarescit gloria, quam reducta ad animum obumbrat culpa? Sed sciendum est, quia sicut saepe nunc tristium lcimur, ita tunc transactae nequitiae
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctum ẽ. Misericordias tuas dñe:
in ȩternum cantabo. Plerumq mens
iusti iam quidem quod ꝑuersȩ see¬
gisse meminit. deplorat. iam praue
acta non solum deserit. s amarissi mis
etiam lamentis punit. S tamen dũ
eoꝵ quȩ egit reminiscitur: graui de
tate non erigit. qr dũ quanta sit.
districtio extremi iudicis examinis
pensat. int̾ spem ac formidinẽ sollici¬
te trepidat. quia iustus iudex ueni¬
ens. quid de ꝑpetratis reputet. quid
defleuerit nescit. ac ne culpȩ imma¬
nitas modum penitentiȩ transeat
metuit. et plerumq culpam iam ueri¬
tas relaxat. s mens afflicta adhuc de
uenia. dum ualde sibi ẽ. sollicita trepi
dat. Sõs gͦ uir etiam hic misericordiã
suscipit. s suscepisse nescit. quia pec
catum suum homo iam corrigendo et
penitendo deserit. s tamen adhuc
districtum iudicem de eius retributi¬
one ꝑtimescit. Illic gͦ iustus quilibet
mi sericordias dñi libere in ȩternitate
cantat: ubi iam de peccati uenia du¬

Expanded text:
adjunctum est: Misericordias tuas, Domine, in aeternum cantabo. --Plerumque mens justi jam quidem quod perverse se egisse meminit deplorat, jam prave acta non setiam lamentis punit: sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gravi de itate non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, inter spem ac formidinem sollicitus trepidat, quia, justus Judex veniens quid de perpetratis reputet, quid fleverit nescit, ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia, dum valde sibi est sollicita, trepidat. Sanctus quisque vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Illic ergo justus quilibet misericordias Domini libere in aeternitate cantat, ubi jam de peccati venia du
Abbreviated transcription (Latin):
nu eius pallio fugit: et egressus est
foras. Dum mulier ad ultera ioseph
male uti uoluisset. relicto pallio fu¬
git foras: quia dum sy nagoga deum
purum hominem credens. quasi ad¬
ulterino complexii constringere uo¬
luit: ipse teginen littere eius oculis
reliquit: et ad cognoscendam suȩ di¬
uinitatis potentiam conspicuum
se gentibus prebuit. Unde et paulus
aicit. Usq hodie dum legitur moy¬
ses: uelamen ẽ. suꝑ cor eorum. Quȩ
uidelicet adultera mulier. apud semet¬
ipsam pallium retinuit: et quem in¬
male tenebat. nudum amisit. Inex¬

Expanded text:
nu ejus pallio, fugit et egressus est foras. Dum mulier adultera Joseph male uti voluisset, relicto pallio fugit foras: quia, dum synagoga Dominum, purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tantum litteram Legis ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam suae divinitatis potentiam, conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dicit: Usque hodie dum legitur Moyses, velamen est super cor eorum . Quae videlicet adultera mulier apud semetipsam pallium retinuit, et quem male tenebat nudum amisit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Neq enim adam solꝰ ut a ue¬
tito se pomo suspenderet. precep¬
tum prohibitionis accepit. Nam
cum alimenta quȩdam saluti
his nos quasi ꝑ sententiam uetat.
Et cum concupiscentes noxia
attingimus: profecto quid ali¬
ud quam uetita degustamus:
Ea itaq sumenda sunt quȩ natu¬
rȩ necessitas querit. et non quȩ
edendi libido suggerit: ne si
hȩc moderata discretio minus
caute prospexerit illicita ẽẽ. in¬
concupiscentiȩ se quis uoraginẽ

Expanded text:
tur. Neque enim Adam solus ut a vetur. Neque enim Adam solus ut a vetito se pomo suspenderet praeceptum prohibitionis accepit. Nam cum alimenta quaedam saluti his nos quasi per praesentiam vetat; et cum concupiscentes noxia attingimus, profecto quid aliud quam vetita degustamus? Ea itaque sumenda sunt quae naturae necessitas quaerit, et non quae edendi libido suggerit, ne etiam si haec moderata discretio minus caute prospexerit, illicitae concupiscentiae quis in voraginem
Abbreviated transcription (Latin):
crudas quereret. quas accurati¬
us exhiberet. Et cum ad iherłm
nis et abundantia aꝑte ostendi
suram moderatȩ refectionis ex¬
cessit. Hinc et esau primogeni¬
torum głam amisit: quia mag¬
no estu desiderii uilem cibum
id ẽ. lenticulam coneupiuitͥ
quam cum uendendis etiam pri-¬
mogenitis pretulit. quo in illam
appetitu anhelaret indicauit.
Neq enim cybus. s appetitus.
inuitio ẽ. Unde et lautiores ci¬
bos plerumq sine culpa sumi¬
mus: et abiectiores non sine rea¬
tu conscientiȩ degustamus. H ic
quippe quem diximus esau. pͥ¬
matum ꝑlenticulam ꝑdidit:
et helias in heremo uirtutem
corporis carnes edendo seruauit.
Unde et antiquus hostis. quia
non cibum s cibi concupiscenti¬
am ẽẽ causam dampnationis in¬
telligit: primum sibi hominẽ
non carnem s pomo subdidit.
et secundum non carne s pane
temptauit. Hinc ẽ. quod plerũ¬
q adam culpa commutitur: e¬
tiam cum ab iecta et uilia sumũ¬

Expanded text:
crudas quaereret, quas accuraticrudas quaereret, quas accuratius exhiberet. Et cum ad Hierusanis et abundantia aquae , apert vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Hinc primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderabilem cibum, id est lenticulam concupivit, quam, dum venditis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus, Esau, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit . Unde et antiquus hostis quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intelligit, et primum sibi hominem non carne, sed pomo subdidit , et secundum non carne, sed pane tentavit . Hinc est quod plerumque Adam culpa committitur, etiam cum abjecta et vilia sumun
Abbreviated transcription (Latin):
Uor de refrenanda gulȩ concupis.
dum ẽ: quia quinq nos modis gulȩ
uitium temptat. Aliquando namq
indigentiȩ temp̾ra preuenit. aliq¬
quando uero tempus non preuenit.
sed cibos lautiores querit: aliquan¬
do quȩlibet sumenda sunt. pre¬
curari accuratuis expecit. Aliqͣn¬
do autem et qualitati ciborũ
et tempori congruit: s in ipsa
quantitate sumendi mensuram
refectionis excedit. Nun num¬
quam uero et abiectius ẽ. quod
desiderat: & tamen ipso ȩstu un¬
mensi desiderii deteruis pereat.
Quȩ uitiorum tempora meli¬
us ostendimus: si hec exemplis
euidentibus approbemus. Mor¬
tis quippe sententiam patris ore
ionathan meruit: quia in gu¬
stu mellis constitutum edendi
tempus antecessit. & ex egyp¬
to populus eductus in heremo
occubuit: quia despecto manna
cibos carnium petiit. quos lau-¬
tiores putauit. Et prima filio.¬
rum heli culpa suborta ẽ: quod
ex eorum uoto sacerdotis puer
non antiquo more coctas uellet
de sacrificio carnes accipere. s

Expanded text:
um de refrenanda gulae concupiscedum est quia quinque nos modis gulae vitium tentat. Aliquando namque indigentiae tempora praevenit, aliquando vero tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit. Aliquando quaelibet sumenda sint, praeparari accuratius expetit. Aliquando autem et qualitati ciborum et tempori congruit, sed in ipsa quantitate sumendi mensuram refectionis excedit. Nonnunquam vero et abjectius est quod desiderat, et tamen ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. Quae vitiorum tempora melius ostendimus, si haec exemplis evidentioribus approbemus. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathan meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit. Et ex Aegypto populus eductus in eremo occubuit, quia despecto manna cibos carnium petiit, quos lautiores putavit. Et prima filiorum Heli culpa suborta est quod ex eorum voto sacerdotis puer non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
unquid non sapientia clami¬
tat: et prudentia dat uocem
suam in summis excelsisq uerticibꝰ
Transire fortasse ꝑuiam uitȩ tem¬
poralis cum eius ignorantia potera¬
mus: si hȩc eadem sapientia in se-
mitȩ angulis constitissetꝰ inuesti¬
ganda fuerat si occulta ẽẽ uoluisset.
S postquam incarnationis suȩ
mysteria publice ostendit: postqͣm
humilitatis exempla suꝑbientib
prebuit semet ipsam nobis quasi
transeuntibus in mediis semitis
fixit: ut uidelicet in eam quam
querere nolumus inpingamus:
et quam transeuntes uidere negli¬
gimus. tangamus offendentes.

Expanded text:
unquid non sapientia clamitat, et prudentia dat vocem suam, in summis excelsisque verticibus Transire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si hmitae angulis constitisset. Investiganda fuerat, si occulta esse voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis semitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negleximus, tangamus offendentes.
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Ubi nullus tunc a uiditio. in
sua mente latere ꝑmittit᷑: quia ip¬
so iudicis fulgure penetratur. In
lta et enĩ queq debent mul¬
tis audientib contegi. et ux
pacis aꝑiri. Hinc namq ꝑ semetip¬
sam ueritas dicit. Quis putas ẽ.
fideł dispensator et prudeus. quẽ
constituit dominus. suꝑ familiam
suã. ut det ilł in tempore tritici men
surã : ꝑmensurã quippe tritici expͥ¬
mit᷑ modus uerbi. ne cum angusto
cordi incapabile aliquid tribuit᷑.
extra fundat᷑. Hinc paulus ait.
Non potui uob̾ loqui quasi spalib¬
s quasi carnalib. Tamquã pariiulis
in xxp̃o lac uobis potũ dedi ũ escã.
Hinc moyses a secreto dĩ exiens co¬
ruscantem corã popło faciem uelat
quia nimirũ turbis claritatis in¬
time archana ñ indicat. In expoẽ¬

Expanded text:
. Ubi nullus tunc a judicio in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgure penetretur. CAP. lta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tesuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui sicut spised quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc pe
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ cherubin dñs ascendit. et uolauit:
quia suꝑ plenitudinẽ scientiȩ. qͦ eẽ
in hoĩb potuit. incarnationis sue głam
exaltare dignatꝰ ẽ. ut hoc eius uolare sit.po¬
tentiȩ suȩ misteriũ. ab intellectu bumano
subducere. Quantalibet enĩ plenitudine
scientiȩ uita sp̃alium fulgeat app̃hendere
ñ ualet qͦmͦ factũ sit. ut qͥ extitit. concipe.¬
retur. et ante scła auctor hominũ. nascere.¬
tur hõ in fine scłoꝵ. Ds̃ caro eẽt. uerbum
infans fieret. Unde recte et illic additur.
Uolauit suꝑ pennas uentoꝵ: qͥa uidelicet
tͣnscendit omnes intellect᷑ animarũ. Sento
quippe animas figurari prouelocitate suȩ co-¬
gitationis ñ inconuenient̃ accipimꝰ. In ex¬

Expanded text:
ndit et volavit, quia super plenitudinem scientiae, quae esse in hominibus potuit, incarnationis suae gloriam exaltare dignatus est, ut hoc ejus volare sit, potentiae suae mysterium ab intellectu humano subducere. Quantalibet enim plenitudine scientiae vita spiritualium fulgeat, apprehendere non valet quomodo factum sit ut qui exstitit conciperetur, et ante saecula auctor hominum nasceretur homo in fine saeculorum, Deus caro esset, Verbum in fine fieret. Unde recte et illic additur: Volavit super pennas ventorum, quia videlicet transcendit omnes intellectus animarum. Vento quippe animas figurari pro velocitate suae cogitationis non inconvenienter accipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ nomine. nͥ p̃dicatoꝵ oido signat᷑:
Nisi gͦ p̃dicatores sci ab illa immensitate
contemplationis internȩ quã capiunt.
ad infirmitatẽ nrãm humiles in p̃dica.¬
tione quasi quadã declinatione descen¬
derent: numꝗͣ utiq in fide filios gigne¬
rent. Nobis quippe prodesse ñ possent:
si in sue altitudinis erectione ꝑ sisterets.
unt. cũ in suꝑna contemplatione debn¬
antur. et ñ magis scientiã suã. qͣdam
moderatione et sobrietate temperarens.
ad hunc angustũ intelligentiȩ sinum.
illa suꝑni fontis fluenta quis caperet:
cȩlos tuos et descende. Qum enĩ indi¬
nantur celi descendit dñs. qi cũ se in
p̃dicatione sua scĩ doctores attrahunt.
fundunt. Nequaquã quippe ad nos
ds̃ descenderet. si p̃dicatores ens in cõ¬
templationis rigore inflexibiles ꝑma.¬
nerent. Inclinant᷑ gͦ cęli ut descendat
dñs: qr nimirũ si nr̃e infirmitati non
condescenderent. nos ad suã celsitudi¬

Expanded text:
coelorum nomine, nisi praedicatorum ordo signatur? Nisi ergo praedicatores sancti ab illa immensitate contemplationis internae, quam capiunt, ad infirmitatem nostram humillima praedicatione, quasi quadam inclinatione descenderent, nunquam utique in fide filios gignerent. Nobis quippe prodesse non possent, si in suae altitudinis erectione persisterent. unt, cum in superna contemplatione debriantur, et non magis scientiam suam quodam moderamine et sobrietate temperarent, adhuc angusto intelligentiae sinu illa superni fontis fluenta quis caperet? los tuos et descende. Cum enim inclinantur coeli, descendit Dominus; quia, dum se in praedicatione sua sancti doctores attrahunt, fundunt. Nequaquam quippe ad nos Deus descenderet, si praedicatores ejus in contemplationis rigore inflexibiles permanerent. Inclinantur ergo coeli, ut descendat Dominus; quia nimirum si nostrae infirmitati non condescenderent, nos ad suam celsitudi
Abbreviated transcription (Latin):
alpebrȩ tuȩ
precedant gressus tuos. Palpe¬
brȩ quippe gressus precedunt:cum
oꝑationem nr̃am consilia recta pre-¬
ueniunt. Qui enim negligit consi¬
derando preuidere quod facit. gres¬
sus tendit: oculos claudit: ꝑgendo
ponere debeat: ꝑ palpebram consi

Expanded text:
albebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo ponere debeat, per palpebram consi
Abbreviated transcription (Latin):
ex inimicis ab ipso. Quid hoc loco ca¬
num nomine. nisi scĩ doctores uocan¬
tur: Qui fidelium in scã ȩccłia custo¬
des steterunt. Qui dum ꝓ dño suo. di¬
urnis uocturnisq uigiluis intenti cla¬
mauerunt: magnos ut ita dixerim la
tratus p̃dicationis dederunt. Non nul¬
li quippe ab idoloꝵ cultib reuocati: fac¬
ti sunt p̃dicatores dei. Lingua gͦ canũ
eccłȩ exinimicis ꝓdiit: quia conũsos
gentiles dñs etiam p̃dicatores fecit. Un¬
de et uideoꝵ tarditas qui ꝓ deo loqui no¬
luerunt: increpante ꝓpła rephenditur
qui ait. Sanes muti: non ualentes la¬
trare.

Expanded text:
ex inimicis ab ipso. --Quid hoc loco canum nomine, nisi sancti Doctores vocantur? qui fidelium in sancta Ecclesia custodes steterunt, qui dum pro Domino suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clamavetratus praedicationis dederunt. Nonnulli quippe ab idolorum cultibus revocati facti sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodiit, quia conversos gentiles Dominus etiam praedicatores fecit. Unde et Judaeorum tarditas, qui pro Deo loqui noluerunt, increpante Propheta reprehenditur, qui ait: «Canes muti non valentes latrare.
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾: in lacrimis iͣn mensura. Prouiden¬
dum ẽ. his qui peccata suoꝵ oꝑum de¬
plorant: ut consuminata. mala ꝑfecta
diluant lamenta. ne plus strngant᷑
in debito ꝑpetrati oꝑis. et minus sol
uant in fletib satisfactionis. Scriptũ
quippe ẽ. Potum decdit nobis in lacri¬
mis et mensura. ut uidelicet unus¬
cuiusq mens tantum penitendo con¬
punctionis suȩ bibat. lacrimas. quan¬
tum se a deo memunt aruisse ꝑ culpas.¬

Expanded text:
nobis in lacrymis in mensura . Providendum est iis qui peccata suorum operum deplorant, ut consummata mala perfecto diluant lamento, ne plus astringantur in debito perpetrati operis, et minus solvant in fletibus satisfactionis. Scriptum quippe est: Potum dedit nobis in lacrimis in mensuram, ut videlicet uniuscuiusque mens tantum paenitendo conpunctionis suę bibat lacrimas, quantum se a deo meminit aruisse per culpas
Abbreviated transcription (Latin):
Tradidit in captiuitatẽ uirtutẽ eoꝵ:
et pulchritudinẽ eoꝵ in manus inimi¬
ci. In captiuitatẽ uirtus. et pulchri¬
tudo in manus immici traditur: cũ
deceptȩ menti antiquiis antichostis
ex boni oꝑis elatione dominat᷑. Quȩ
tam̃ uirtutis elatio quamuis plene
ñ suꝑat. ut cũq tamen et electoꝵ se¬
destituit᷑: destitutus ad formidinẽ re-¬
uocatur. Hinc et enĩ dauid iterum¬
iterum dicit. Ego dixi in mea abun¬
dantia : non mouebor in eternũ. Seid
quia de confidentia uirtutis intumu-¬
it: paulo post quid ꝑtulit adiunx̃.
Auertisti faciem tuam a me: et factꝰ
sum conturbatus. Ac si aꝑte dicat.
Fortem me int̾ uirtutes credidi. sed
quantȩ infirmitatis sim derelictus
agnoui. Hinc rursum dicit. Iura.¬
ui. et statui custodire iudicia iusti¬
ciȩ tuȩ. Sed quia eius uirium non
erat. manere in custodia quam iura¬
bat. debilitatẽ suam protinus turba¬
tus inuenit. Unde ad precis opẽ¬
repente se contulit dicens. Humi li¬

Expanded text:
Tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici . In captivitatem etenim virtus, et pulchritudo in manus inimici traditur, cum deceptae menti antiquus hostis ex boni operis elatione dominatur: quae tamen virtutis elatio, quamvis plene non superat, utcunque tamen et electordestituitur, destitutus ad formidinem reocatur. Hinc enim David iterum dicit: «Ego dixi in mea abundantia: Non movebor in aeternum .» Sed quia de confidentia virtutis intumuit, paulo post, quid pertulit, adjunxit: «Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus .» Ac si aperte dicat: Fortem me inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim, derelictus agnovi. Hinc rursum dicit: «Juravi et statui custodire judicia justitiae tuae .» Sed quia ejus virium non erat manere in custodia, quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde ad preces repente se contulit dicens: «Humili
Abbreviated transcription (Latin):
Satue uirgines in uasculis su¬
is oleum ñ sumpsisse referũ¬
tur: qr arrogantes om̃s cũ se ab ali¬
quib fortasse uitiis continent. bo¬
num głȩ intra conscientias habe
non possunt. In uase aut̃ ꝓprio sũp¬
serat paulus oleum: cũ dicebat.
Gła nr̃a hec ẽ. testimoniũ conscien¬
tiȩ. nr̃e. Inane gͦ uasculũ ferre est.
intus corde uacuo foras humani oris ui
sumpserant: quia in alienis scilicet
uocib głam. et ñ in srus conscientiis ha¬
bebant: turbate ꝑ sponsi p̃sentiã dicunt.
Date nobis de oleo ur̃o: quia lãpales mẽ
extingunt᷑. Ol eũ quippe a ꝓximis petere
ẽ: głam boni oꝑis a testimonio alieni
oris implorare. Mens et enĩ uacua cũ
cunctis suis laborib nichil se initus te¬
nuisse muenerit: testimoniũ foris quȩ¬
rit. Ac si aꝑte fatue uirgines dicant:
Cum nos repelli sine retributione cõs¬
picitis: dicite in nr̃o oꝑe quid iudists.
S frustra tũc hypocrita in hac domo
laudis innititur. qr nichil ei in uiditio

Expanded text:
atuae virgines in vasculis suis oleum non sumpsisse referuntur, quia arrogantes omnes, cum se ab aliquibus fortasse vitiis continent, bonum gloriae intra conscientias habere non possunt. In vase autem proprio sumpserat Paulus oleum, cum dicebat: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Inane ergo vasculum ferre, est intus corde vacuo foras humani oris judsumpserant, quia in alienis scilicet vocibus gloriam, et non in suis conscientiis habebant, turbatae per Sponsi praesentiam dicunt: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur . Oleum quippe a proximis petere, est gloriam boni operis a testimonio alieni oris implorare. Mens etenim vacua cum cunctis suis laboribus nihil se intus tenuisse invenerit, testimonium foris quaerit. Ac si aperte fatuae virgines dicant: Cum nos repelli sine retributione conspicitis, dicite in vestro opere, quid vidistis. Sed frustra tunc hypocrita in hac domo laudis innititur, quia nihil ei in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
narum quatuor ante quas uelũ
pendere precipitur. ẽẽ bases ar¬
genteas dñs iubet. Sum in cypo¬
ȩcclesiȩ tabernaculum figeretur:
ad moysen dicitur. ut columna¬
rum quatuor interius positarũ
bases ẽẽ argenteȩ deberent. In ar¬
gento enim quid aliudꝰ nisi ela-¬
ritas sermonis diuini accipitur:
Sicut scriptum ẽ. E loquia do¬
mini eloquia casta: argentum
igne examinatum terrȩ. Bases
ergo argento uestitȩ quatuor co¬
lumpnas tabernaculi sustinent:
quia predicatores ȩccłȩ diuino e.¬
loquio decorati. ut in cunctis se
exemplum prebeant. quatuor
euuangelistarum dicta. et ore ⁊
operibus portant

Expanded text:
narum quatuor, ante quas velum pendere praecipitur, esse bases argenteas Dominus jubet . Cum de Ecclesiae tabernaculum figeretur, ad Moysen dicitur, ut columnarum quatuor interius positarum bases esse argenteae debeant. In argento enim quid aliud quam claritas divini sermonis accipitur? sicut scriptum est: Eloquia Domini, eloquia casta; a probatum terrae . Bases ergo argento vestitae, quatuor columnas tabernaculi sustinent, quia praedicatores Ecclesiae divino eloquio decorati, ut in cunctis se exemplum praebeant, quatuor Evangelistarum dicta et ore et operibus portant