comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uines decime ⁊
terre. siue de frugib. siue. de pomis arboꝵ
diñ sunt: & illi sc̃ificant᷑. S: quia multi inue¬
muit᷑ mͦ decimas dare nolentes. statuimꝰ ut
⁊ tertio. Quod siũ emendauerint. anathematis

Expanded text:
nes decimae terrae, siue de frugibus, siue de pomis arborum, Domini sunt, & illi sanctificantur. Sed quia multi inueniuntur decimas dare nolentes, statuimus vt& tertio. Qui si non emendauerint anathemate
Abbreviated transcription (Latin):
A Egenerante autem carne tantũmodo
contrahitur pctm̃ originale. regeneran¬
tur aũt spiritu sancto non solum origi¬
nalium: sed etiam uoluntariorum fit
remissio peccatorum. promnele recte potest
dici paruulos sine baptismo decedẽtes
ne preclicat non futuros dicente aposto¬
lo per unius delictum oẽs homines ĩ cõ¬
Qui¬
cũq ex cõcupiscẽtia nascitur per bapti¬
sinũ regeneratur

Expanded text:
egenerante autem carne tantummodo contrahitur peccatum originale; regenerante autem Spiritu non solum originalium, sed etiam voluntariorum fit remissio peccatorum. Proinde recte potest dici, parvulos sine baptismo de corpore ne praedicat non futuros, dicente Apostolo: Per unius delictum in omnes homines ad conQuicunque ex concupiscentia nascitur per baptismum regeneratur
Abbreviated transcription (Latin):
cabulo adult̾ mechꝰ dr̃. cũ ñ aliena coniunx s
mulier uideri ꝓhibet᷑. aꝑte u̾itas ostendit. qͥa etiã
solo uisu cũ turpit̾ uł innupta concupiscit᷑ ad¬
ultiũ ꝑpetrat᷑. Qd̾ ram̃ plerũq ex loco uł ordine
concupiscentiũ discerint᷑. Qa sic he in sacro or¬
dine studiosa concupiscentia ficut illũ adultii
inquinat culpa. In ꝑsonis tam̃ ñ dissimilib
uiolent᷑ opp̃sse pudicitiã amiserint. incontami¬
natis tam̃ se ñ audeant exequare uirginibꝰ. Unde

Expanded text:
n aliena conjux, sed mulier videri prohibetur, aperte Veritas ostendit quia et solo visu, cum turpiter vel innupta concupiscitur, adulterium perpetratur. Quod tamen plerumque ex loco vel ordine concupiscentis discernitur: quia sicut hunc in sacro ordine studiosa concupiscentia, sic illum adulterii inquinat culpa. In personis tamen non dissimilibus violenter oppresse pudicitiam non amiserint, incontaminatis tamen se non audeant exequare virginibus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
que dicunt᷑ tm̃ interẽ. qͥa siue quisq fallatur:
siue mentiat᷑. ut tũq falli qm̃ inentiri minꝰ ma
lum ẽ qnͣtum ꝑtinet ad hominis uoluntatẽ. tñ
longe tolerabiliꝰ ẽ in his que a religione serunc¬
ta sunt mentiri. qm̃ in his sine quoꝵ fide uel
noticia d̾s coli ñ potest: falli. Item. Quod dr
ꝑdes om̃s qui locunt᷑ mendaciũ. ñ de om̃i inen¬
datio intelligendũ ẽ. Sunt enĩ quedã m̃dacia
in quib ⁊ si sit aliqua culpa ñ tñ d̃amnabilia
sunt. inmo tamqm̃ ñ m̃dacia habenda sunt.
Sunt ⁊ alia mendacia quȩ sunt g̃uioris culpe.
de quib: intelligit᷑. ꝑdes om̃s qui locunt᷑ men¬
daciũ. Ut autẽ appareat quȩ mendacia sint ue¬
malia. ⁊ quȩ damnabilia: distinguendũ ẽ qͦt
sint gn̾a mendacii. De quib aũs scribit in li¬
bro de mendacio.¬

Expanded text:
ur sive mentiatur, utcunque falli quam mentiri minus est malum, quantum pertinet ad hominis voluntatem; tamen longe tolerabilius est in his, quae a religione sejuncta sunt, mentiri, quam in his, sine quorum fide vel notitia Deus coli non potest, falli. III Pardes omnes qui loquuntur mendacium, non de omni mendacio intelligendum est. Sunt enim quaedam mendacia, in quibus etsi sit aliqua culpa, non tamen damnabilia sunt, imo tanquam non mendacia habenda sunt. Sunt et alia mendacia, quae sunt gravioris culpae, de quibus intelligitur: Perdes omnes, qui loquuntur mendacium. § 1. Ut autem appareat, quae mendacia sint venialia, et quae damnabilia, distinguendum est, quot sint genera mendacii. De quibus Augustinus scribit in libro de Mendacio
Abbreviated transcription (Latin):
arentele gͣdus taliter computamꝰ. putar
Si quidẽ ego & fr̃ m̃s uina generatio sumꝰ.
pͥmũq gͣdum efficimꝰ. & null.o gͣdu distamꝰ
Rui sum filiꝰ m̃s fr̃isq mei filiꝰ. scda gn̾atio sut̃.
ac gͣdum scd̃m faciunt. nec a se aliqͦ gͣdu seꝑan

Expanded text:
arentelae gradus taliter computamus: Siquidem ego et frater meus una generatio sumus, primumque gradum efficimus, nulloque gradu distamus. Rursus filius meus fratrisque mei filius secunda generatio sunt, ac gradum secundum fac
Abbreviated transcription (Latin):
doctina. ut humilit̾ nesciant inferre qͥ
docent. ⁊ recta que sapiunt recte ministrare ñ
qͦs docent ut longe infra se positos uelut in imo
Aespiciunt. qͥb ñ ꝯsulendo loqͥ. s ux dñando
aust̾itate cnĩ imꝑant & cũ potentia. qͥ subditos
suos ñ tnquille ratiocinando corrigere. s aspe
inflectere dñando festinant. At contͣ uera do¬
ctrina tanto uehem̃tiꝰ hoc elationis uiuũ fugit
ꝑ cognitionẽ. qͣnto ardentiꝰ u̾boꝵ suoꝵ iaculis
Est & alia causa huiꝰ phibitionis. Litigio¬
si namq uł adulationib animos pͥncipũ sͥ ꝯci¬
liant. uł frĩb suis dethendo infamie notã inge¬
runt. uł int̾ fr̃s discordiã seminando seditiones
facere nũqͣm cessant. que om̃ia in p̃latis dãpnabi¬

Expanded text:
tium, ut humiliter nesciant inferre quod docent, et recta, quae sapiunt, recte ministrare nonquos docent, ut longe infra se positos veluti in imo respiciunt, quibus non consulendo loqui, sed vix dominando aussuos non tranquille ratiocinando corrigere, sed aspere inflectere dominando festinant. At contra vera doctrina tanto vehementius hoc elationis vitium fugit per cogitationem, quanto ardentius verborum suorum jaculis Est et alia causa hujus prohibitionis. Litigiosi namque vel adulationibus animos principum sibi conciliant, vel fratribus suis detrahendo infamiae notam ingerunt, vel inter fratres discordiam seminando seditionem nunquam facere cessant; quae omnia in praelatis damnabi
Abbreviated transcription (Latin):
diuuinitus apłs. ac si canonẽ ponens ephesi
oe aurũ & uestẽ nilliꝰ concupiu. Omĩa osten¬
di uob̾: qm̃ sic laborantes oportet susciꝑe in¬
fumos. beatiꝰ ecutimans cdare qm̃ acciꝑe . ꝓpt̾
tũ aut aliã speciẽ a pb̃ris & clericis uł mona¬
filii thesaurixare patentib s parentes filiis.

Expanded text:
divinus apostolus, ac si canonem ponens Ephesioet aurum, aut vestem nullius concupivi. Omnia ostendi vobis, quoniam sic laborantes oportet suscipere infirmos, beatius existimans dare quam accipere. Propter tum, aut aliam speciem ab episcopis, vel clericis, vel monafilii thesaurizare parentibus, sed parentes filiis.
Abbreviated transcription (Latin):
ollicite for¬
ipse ex ꝓpͥo reatu mereat᷑. Cuncti enĩ liqͥdo noui¬
mꝰ. qͥa cũ is qͥ displicet ad int̾cedendũ mittit᷑. irati
animꝰ ad det̾iora ꝓuocat᷑. Qui gͦ desiderus t̾rens
astringit᷑. caueat ne districti irã uidicis grauiꝰ ac¬
cendens. dũ loco delectat᷑ gle. fiat subditis auctor
ruine. Sollert̾ g̃ sc qͥsq mctiat᷑. ne locũ regimi¬
nis assum̾e audeat. si adhuc in se uitiũ damna¬
bilit̃ regnat. ne is quẽ crim̃ depͣuat ꝓpͥum: int̾¬
cessor fieri appetat. ꝓ culpis alioꝵ.¬

Expanded text:
ollicite foripse ex proprio reatu mereatur. Cuncti enim liquido novimus, quia, quum is, qui displicet, ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter se quisque metiatur, ne locum regiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprium intercessor fieri appetat pro culpis alio
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is ñ obȩdierint om̃s pb̃ri & reliqͥ derici.
diñsq pͥncipes tam maioris ordinis qm̃ inferi¬
oris. atq reliqui ppłi. ñ solũ infames. s ⁊̃ extor¬
res a regno di & ꝯsortao fideliũ & liminib scẽ
dĩ eccl̃iȩ alieni erunt. Item petrꝰ mordinati¬
one clementis.

Expanded text:
pis non obedierint, omnes presbyteri et reliqui clerici omnesque principes tam maioris ordinis quam inferioris atque reliqui populi, non solum infames, sed etiam extorres a regno dei et consortio fidelium et de liminibus sancte dei ecclesie alieni erunt. Item Petrus in ordinatione Clementis:
Abbreviated transcription (Latin):
na intendere. Preuaricari: uera cͥmina abscon¬
dere. Tergiu̾sari: in uniu̾sũ ab accusatione de¬
lũpniari uidet᷑. Nam eiꝰ rei inqͥsitio arbit̾o cognos¬
centis cõmitut᷑. qͥ reo absoluto de accusatoris incipit
consilio q̃rere. qͣ m̃te ductꝰ ad actusationẽ ꝓcessit.
& si qͥdẽ iustũ eiꝰ errorẽ reꝑerit: ab soluit eũ. Si uͦ
in euidenti calũpnia eũ dep̃henderit. legitinã pe¬
nã ei irrogat: quoꝵ alt̾utrũ ipssibis ꝓnuntiatiõis
manifestat᷑. Nam si qͥdẽ ita ꝓnuntiau̾it. ñ ꝓbasti:
peꝑcit ei. Sin aũ ꝓnuntiau̾it calũpniatꝰ es: con
q̃stio in arbit̾o uidicantis ẽ. pene uͦ ꝑsecutio. ñ eiꝰ
uoluntati mandat᷑. s legis auctoritati reseruat᷑.
nõ calũpniatorẽ ꝓnuntiauit. Temitas enĩ faci¬
litatis ueniã continet. ⁊ inconsultꝰ calor calũme.
uicio caret. ⁊ ob hoc nullã penã huic irrogari o

Expanded text:
mina intendere, praeuaricari uera crimina abscondere, tergiuersari in uniuersum ab accusatione dlumniari uidetur: nam eius rei inquisitio arbitrio cognoscentis committitur, qui reo absoluto de accusatoris incipit consilio quaerere, qua mente ductus ad accusationem processit, et si quidem justum ejus errorem reperit, absolvit eum: si vero in evidenti calumnia eum deprehendit, legitimam poenam ei irrogat. Quorum alterutrum ipsis verbis pronunciationis manifestatur. Nam si quidem ita pronunciaverit: Non probasti, pepercit eiquaestio in arbitrio est iudicantis, poenae uero persecutio non eius uoluntati mandatur, sed legis auctoritati reseruatur.non calumniatorem pronunciavit. Temeritas enim facilitatis veniam continet et inconsultus calor calumnie vitio caret et ob hoc nonnullam penam huic irrogari op
Abbreviated transcription (Latin):
admitt̾et. Si qͥs aũ ab accusatiõe citͣ abolitio¬
nẽ destit̾it: punit᷑. Abolitio pͥuatĩ a p̃sidib
postulari ac impet̾ri solet. It̾ ꝓ tͥbunali ñ de
plano nec p̃sens hanc cognitionẽ alt̾i deman¬
dari pot̾. Si płima cͥmina idẽ eidẽ intulit. sin¬
gloꝵ debet abolitionẽ pet̾e. Alioqͥn ꝓut qͥs omi¬
serit eiꝰ nomine senatꝰ consulti penã patiet᷑. Et¬
infra. titło eod̃. Destitisse. eũ accepimꝰ. qͥ totũ am¬
mũ agendi deposuit. ñ qͥ distulit accusationẽ.
s qͥ ꝑmissu imꝑatoris ab accusatiõe destitit im¬
punitꝰ ẽ. Abolitio aũ penã remittit. infamiã ñ
notat. nec infamiã cͥminis tollit. s penȩ grãm
facit. Si aũ restituo te in integrũ pͥnceps dix̾it.
infamiã tollit. Uñ in eod̾̃ libro. titło de sententia
pator antoninꝰ dixisse legit᷑. Restituo te in inte¬
grũ ꝓuiitiȩ tuȩ. Et adiecit. Ut au̾ scias qͥd sit.

Expanded text:
itteret.Si quis autem ab accusatione citra abolitionem destiterit, punitur.Abolitio priuatim a prae sidibus postulari ac impetrari solet, item pro tribunali, non de plano: nec praesens hanc cognitionem alteri demandare potest.Si plura crimina idem eidem intulit, singulorum debet abolitionem petere: alioquin prout quid admiserit, ejus nomine senatusconsulti poenam patietur. Et titulo eodem: Destitisse eum accipimus, qui in totum animum agendi deposuit, non qui distulit accusationem, sed qui permissu imperatoris ab accusatione destitit, impunitus est. § 8. Abolitio enim poenam remittit, infamiam nonnotat, nec infamiam criminis tollit, sed poenae gratiam facit. Si autem: restituo te in integrum, princeps dixerit, infamiam tollit. Unde in eodem lib. tit. de sententiportatus, Antoninus Augustus dixit: Restituo te in integrum provinciae tuae. et adiecit: ut autem scias, quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
i quẽ penituit accusast
tͥminalit̾ ⁊ inscͥptionẽ fecisse. de eo qd̾ ꝓba¬
rẽ ñ pot̾it. si ei cũ accusato innocente ꝯuen̾it inui¬
cẽ se absoluant. Si uͦ uidex eũ qui accusat᷑ cͥmino¬
sũ ẽẽ cognou̾it. ⁊ int̾ eũ ⁊ accusatorẽ ꝑ obreptionẽ

Expanded text:
i quem poenituerit accusasse criminaliter, et inscriptionem fecisse de eo quod probare non potuerit, si ei cum accusato innocente convenerit, invicem se absolvant. Si vero judex eum qui accusatus est criminosum esse cognoverit, et inte
Abbreviated transcription (Latin):
at de manu ep̃i libellũ in quoscͥpti st̃ exorcis¬
mi. dicente. sibi ep̃o. Accipe & cõmenda memoriȩ.
& habito potestatẽ imponendi manꝰ suꝑ ener¬
guminũ. siue baptizatũ. siue cathetuminũ. Etẽ.
ector cũ ordinat᷑. faciat de
illo u̾bũ ep̃c ad plebem. indicans eiꝰ fidem ac ui¬
tam atq ingeniũ. Post hȩc spectante. plebe tra¬
dat ci codicem. in quo lecturus est dicens: Accipe
& esto relator uerbi dĩ. habiturus si fidelit̾ & uti¬
liter impleueris officium cum illis partẽ qui uer¬
bum dĩ ministrauerint. Item.

Expanded text:
at de manu episcopi libellum in quo scripti sunt exorcismi dicente sibi episcopo: Accipe et commenda memoriae, et habeto potestatem imponendi manus super energumenum, sive baptizatum, sive catechumenum. VIII.ector, cum ordinatur, faciat de illo verbum episcopus ad plebem, indicans ejus fidem, ac vitam atque ingenium. Post haec spectante plebe tradat ei codicem, de quo lecturus est, dicens: Accipe et esto relator verbi Dei, habiturus, si fideliter et utiliter impleveris officium, partem cum eis qui verbum Dei ministraverint. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
añ ascensionẽ dm̃ placuit celebrari. ita ut
p̃missum tͥduanũ ieruniũ in dĩce ascensionis
sollemnitate soluat᷑. ꝑ qd̾ łͥ duu̾ serur ⁊ ancille
ab oꝑe relaxent᷑. qͦ magͣ plebs uniu̾sa conueniat.
Quo tͥcduo om̃s abstineant. ĩ qͣdragesimalib cibis

Expanded text:
ante Ascensionem Domini placuit celebrari, ita ut praemissum triduanum jejunium in Dominicae Passionis solemnitate solvatur, per quod triduum servi et ancillae ab opere relaxentur, quo magis plebs universa conveniat, quo triduo o
Abbreviated transcription (Latin):
inecłia
lienꝰ habeat᷑. Ecce qd̾ cͥminosi uł ñ uere
penitentes. uł publicã penitentiã agentes: a
sacͥs ꝓhibent᷑ ordinibꝰ. Adiecit qͦ scã mat̾ ȩccłia
ut curiales uł pꝰ baptismũ militantes. uł in foro
decer tantes. a sacͥs ꝓhibeant᷑ ordinbꝰ. Uñ inno¬
centiꝰ p̃p̃.¬

Expanded text:
IO I Pars. Ecce, quod criminosi, vel non vere poenitentes, vel publicam poenitentiam agentes, a sacris prohibentur ordinibus. Adjecit quoque sancta mater ecclesia, ut curiales, aut post baptisma militantes, aut in foro decertantes, a sacris prohibeantur ordinibus. Unde ait Innocenti
Abbreviated transcription (Latin):
qua admissũ dt̃. ⁊ m̃sis. Hoc eñi lege iulia pu¬
blicoꝵ iudicioꝵ cauet᷑ ⁊ grneralit̾ p̃cipit᷑ om̃ib
qͥ aliquẽ itũ deferunt. Neq añ dicm neq horã
muitꝰ cõp̃hendat᷑. Qd̾ si libelli inscͥptionũ legi¬
time ordinati fu̾int. rei nom̃ abolet᷑. ⁊ ex integ̾
repetendi reũ potestas fiet. It̾ subscͥbere debebit
is qͥ dat libellũ se ꝓfessũ eẽ. uł aliꝰ ꝓeo. si litt̾as
nesciat. S si aliud cͥm̃ obiciat ueluti qd̾ domũ
sua p̃buit. ut stuprũ mat̾ familias pat̾et᷑. qd̾ ad
dendũ erit. Si actusator decesscrit. ałta ue q̃li¬
bet causa cũ impedierit. qͦ minꝰ accusari possit
si qd simile rei nom̃ abolet᷑ postulante reo. Iq
⁊ lege uilia de ui ⁊ senatꝰ consultu cautũ ĩ. ⁊ta
ut liceat alii ex integro repetere reũ. S intra
seruandi sunt.

Expanded text:
 mensis. Hoc enim lege Julia publicorum judiciorum cavetur, et generaliter praecipitur omnibus qui aliquem reum deferunt. Neque autem diem, neque horam invitus comprehendet. Quod si libelli inscriptionum legitime ordinati non fuerint, rei nomen aboletur, et ex integro repetendi reum potestas fiet. § 3. Item subscribere debebit is, qui dat libellum, se professum esse, vel alius pro eo, si litteras nesciat. Sed et si aliud crimen objiciat, veluti quod domum suam praebuit, ut stuprum materfamilias pateretur, quod dendum erit. Si accusator decesserit, aliave  quae causa ei impedierit, quo minus accusare possit, et si quid simile, nomen rei aboletur postulante reo: idque et lege Iulia de ui et senatus consulto cautum est, ita ut liceat alii ex integro repetere reum. sed intraseruandi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
alii exorbitau̾int. egerint. Itẽ. Cum petrꝰ in¬
trasset ad corneliũ. conq̃sti st̃ fr̃s qui erant in ui¬
dea. ⁊ rep̃hender̃ eum qd̃ ad genti ledui̾tisset. Ec¬
ce qd̾ p̃lati iure posst̃ rep̃hendi a subditis. S huic
oppositioni beatꝰ õs̃ respondit dicens.¬

Expanded text:
alios exorbitare coegerint. § 5. Item quum Petrus inalios exorbitare coegerint. § 5. Item quum Petrus intrasset ad Cornelium, conquesti fratres sunt, qui erant in Judaea, et reprehenderunt eum, quod ad gentilem divertisset. Ecce, quod praelati jure possunt reprehendi a subditis. Sed huic oppositioni B. Gregorius respondit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiastica ñ habeant. u̾bo tñ ⁊ exemplo qͦscũq ua¬
lent lucͣri dõ satagunt. Respondet᷑ ⁊ altẽ. Aliud
ẽ qd̾ de. rigore cogim᷑ seruare. discipline. aliud
qd̾ admittit᷑ ex ꝑfectionis consideratiõe. Xp̃c iu¬
si. hac auctoritate cͥminosi ⁊ infames in accusatio
uolebant. Hoc gͦ exemplo p̃lati ñ cogunt᷑ recipere
subditos in accusatione sui. s ꝑmittunt᷑. Item.
Daulꝰ petrũ rep̃hendit. qͥ pͥnceps apłoꝵ erat. Uñ
dat᷑ intelligi qd̾ subditi posst̃ rep̃hendere p̾latos
suos. si rep̃hensibiles fu̾int. S: hoc facile refellit᷑.
si uñ sit rep̃hensꝰ adu̾tit᷑. Petrꝰ cogebat grutes ui¬
daizare. ⁊ au̾itate cugłii recedere. cũ iudeis g̾gem d¬
faciens. ⁊ a cibis gentiliũ se latent̾ subthens. Par
aũ ẽ i se a fide exorbitare. ⁊ alios exemplo uł u̾bo
a fide deicere. Ergo hoc exemplo ñ ꝓbant᷑ p̃lati
accusandi a subditis. nͥ a fide. exorbitau̾int. uł ut

Expanded text:
n habeant, verbo tamen et exemplo quoscunque valent lucrari Deo satagunt. § 3. Respondetur et aliter: Aliud est, quod de rigore cogimur servare disciplinae, aliud, quod admittitur ex perfectionis consideratione. Chrissi, hac auctoritate criminosi et infames in accusationvolebant. Hoc ergo exemplo praelati non coguntur recipere subditos in accusatione sui, sed permittuntur. § 4. Item Paulus Petrum reprehendit, qui princeps apostolorum erat. Unde datur intelligi, quod subditi possunt reprehendere praelatos suos, si reprehensibiles fuerint. Sed hoc facile refellitur, si, unde sit reprehensus, advertitur. Petrus cogebat gentes judaizare, et a veritate Evangelii recedere, cum Judaeis gregem faciens, et a cibis gentilium latenter se subtrahens. Par autem in se est a fide exorbitare, et alios exemplo vel verbo a fide dejicecusandi a subditis, nisi forte a fide exorbitaverint, vel
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmius eẽt pastor suaꝵ ouiũ qͣs u̾ho ⁊ exemplo pas¬
cebat. tũ qnͣtũ ad officioꝵ distributionẽ ex qua
hodie in eccłia alii p̾sunt aliis. un qͥdã p̃lati. qui¬
dã subditi uocant᷑. in ppłõ suo pastorale officiũ
ñ gerebat. Mystica enĩ ⁊ insibili unctione nec in
regẽ nec in sac̾dotẽ. uncduserat. que solȩ in illo po¬

Expanded text:
is esset pastor suarum ovium, quas verbo et exemplo pascebat, tamen quantum ad officiorum distributionem ex qua hodie in Ecclesia alii praesunt aliis, unde quidam praelati, quidam subditi vocantur in populo suo pastorale officium non gerebat. Mystica enim et visibili unctione nec in regem, nec in sacerdotem unctus erat, quae solae duae p
Abbreviated transcription (Latin):
ra que patiebat᷑ abeis. ait. Si male locutꝰ sũ:
testim̾. ꝑhibe de malo. Lt Quis ex uobis argu¬
et me de peccato: At quicũq ad testificandũ
in aliquẽ uł arguendũ admittunt᷑. ad eundẽ ac¬
cusandũ admitti posst̃. Cũ gͦ oues ut adu̾sus

Expanded text:
 eis patiebatur, ait: Si male locutus perhibe de malo, etc. Item: Quis ex vobis arguet me de peccato? At quicunque ad testificandum in aliquem vel ad arguendum admittuntur, ad eumdem accusandum admitti possunt. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s leges tã eccłiasticȩ qmͣ uulgares ⁊ publice
p̃cipiunt. ut om̃ia sͥ ablata restituant᷑ ei.
Nullꝰ de¬
bet accusari. dũ suis reb fuerit expoliatus.

Expanded text:
s leges tam ecclesiasticae, quam vulgares et publicae praecipiunt, ut omnia sibi ablata restituantur ei, Nullus debet accusari, dum suis rebus fuerit spoliatus.
Abbreviated transcription (Latin):
peticio imꝓbata fu̾it. suscepta q̃stio ꝑ sententiã
quẽ dicit obnoxiũ. ⁊ in negocii executorẽ expo¬
nat cautionẽ se uł int̾ duos m̃ses litẽ contestatu¬
rũ. uł om̃e dãpnũ ci qͥ conuenit̃ contingens resti
sione.xx dierũ gaudeat uiduciis. in qͥbꝰ deli¬
recusato petiuit. Deniq p̃sens int̾roget᷑. an hoc̃¬

Expanded text:
petitio fuerit improbata, suscepta quaestio per sententiam petitio fuerit improbata, suscepta quaestio per sententiam quem dicit obnoxium, et in negotii exsecutorem exponat cautionem, se vel intra duos menses litem contestaturum, vel omne damnum ei, qui convenitur, contingens restitsione, XX dierum gaudeat induciis, quibus delirecusato jam petierit. Denique praesens interrogetur, an hoc
Abbreviated transcription (Latin):
diri iusticia ẽ. In tͣnsmarina aũ dilatione.ix.
nĩses cõputari oportebit. Iudicantes aũ hac
rõne ñ sͥ concessũ intelligant dande dilatio¬
nis arbitͥum. s eandẽ dilationẽ si rerũ urgen¬
tissima ratio flagita u̾it.⁊ necessitas desidera¬
te instructionis exeg̾it. ñ facile ampliꝰ qm̃ se¬
mel. nec ulla tͣhendi arte sciant ẽe tͥbuendam.
Ei aũ dilatio ẽ penitus deneganda. qͥ rescͥptũ
ad extͣordinariũ iudicẽ reportau̾it. Illi uͦ qͥ in esdilo¬
iudiciũ uocat᷑ danda ẽ ad ꝓbanda p̃cum m̃da¬
cia uł ꝓferenda aliqͣ instrum̃ta uł testes. qm̃ in
structꝰ eẽ ñ potuit. qui p̃ter spem ad alienũ ui¬
tionẽ a pͥncipe rescͥptũ fu̾it. siue sit pͥmo iudicio
eã dare cuiqm ñ licebit:. Eadẽ ro̾ne. qua nec in
iudiciis cognitionũ imꝑialiũ dilatio tͥbui solet.
se ñ int̾pellatione plenaria. s considente mag̾
iudice legitime colligat᷑. ut si forte dilationis

Expanded text:
nsmarina autem dilatione novem menses computari oportebit. Judicantes autem hac ratione non sibi concessum intelligant dandae dilationis arbitrium, sed eamdem dilationem si rerum urgentissima ratio flagitaverit, et necessitas desideratae instructionis exegerit non facile amplius quam semel, nec ulla trahendi arte sciant esse tribuendam. § 1. Ei autem dilatio penitus est deneganda, qui rescriptum ad extraordinarium judicem deportaiudicium vocatur, danda est ad probanda precum mendacia vel proferenda aliqua instrumenta vel testes, quoniam instructus esse non potuit, si praeter spem ad alienum iutionemve rescriptum, sive sit primo iudicio eam dare cuiquam non licebit eadem ratione, qua nec in iudiciis quidem cognitionum nostrarum dilatio tribui solet.sae non interpellatione planaria, sed considerante magis judice legitime colligatur, ut si forte dilationis
Abbreviated transcription (Latin):
i dericatus titillat. desideriũ discas qͥdpossis
docere. & rationabilem hostiam do offeras.
ne sis miles aute ꝗͣ tyro. ne pͥus magister sis
qm̃ discipłs. Non ẽ hummilitatis meȩ neq m̃su¬
re iudicare de cęt̾is. & de iminstris ȩccłiaꝵ si¬
nistrũ quippiã dicere: hñt illi ordinẽ suũ &
gͣdum. Quẽ si tenueris. qͣm tͥ i eo uuendũ fit.
editus ad nepotianũ liber te docere poterit
Nunc monachi cunabula moresq discutiamꝰ
& eiꝰ monachi qͥ lib̾alib studiis eruditus in ado¬
lescentia uigũ xp̃i collo suo imposuit. Primũq
tradandũ ẽ utrũ solus an cũ aliis ni monastĩo
uiuere debeas. Michi placet ut habeas scõꝵ con¬
tubniũ. nec ipse te doceas. & absq doctore ingre¬
diaris uiã quã numqm̃ ingressus es. Idem ad¬

Expanded text:
i clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles ante quam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo uiuendum sit, editus ad Nepotianum liber docere te poterit. nunc monachi incunabula moresque discutimus et eius monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adulescentia iugum Christi collo suo inposuit. Primumque tractandum est, utrum solus an cum aliis in monasterio uiuere debeas. mihi placet, ut habeas sanctorum contubernium nec ipse te doceas et absque doctore ingrediaris uiam, quam numquam ingressus es, sta
Abbreviated transcription (Latin):
ostqmͣ se baptriandꝰ ꝑ confessi¬
onẽ uere ficti in altius . ꝯmm̃dauerit dm̃i¬
um. & ꝑ abrenunciationẽ pͥoris possessoris se ali¬
enauerit seruitio. exsufflat᷑ ab eo potestas seua
ut ꝑ purũ sacerdotis mrinist̾ium spũi scoͣ cedat
exfiuflant᷑ & exoreriant᷑. ut pellat᷑ ab eis
diaboli potestas nnnea que decepit hominẽ
Quare signet᷑ baptitandꝰ incorde

Expanded text:
tizandus per confessionem verae fidei in alterius commendaverit dominium, et per abrenunciationem a prioris possessoris se alienaverit servitio, exsufflatur ab eo saeva potestas, ut per pium sacerdotis ministerium Spiritui sancto cedat exsufflantur et exorcizantur, ut pellatur ab eis diaboli potestas inimica, quae decepit hominem, Quare signetur baptizandus in corde
Abbreviated transcription (Latin):
ues pastorẽ suũ ñ rep̃hendant. plebs
epm̃ ñ aecuset. s nec uulgꝰ eum arguat.
quia ñ ẽ discipłs suꝑ magistrũ. Ep̃i enĩ a dõ
iudicandi st̃. qui eos sͥ oculos elegit. Nam a
subditis aut p̃uȩ uite hominib ñ st̃ accusan¬
di. aut arguendi. aut lacerandi. Et infra.
uult. qͣnto minꝰ in suspitionẽ debet uenire
fidelis homo. ut dicat aut faciat ea quȩ pa¬
ti ñ uult. qͥa om̃is suspitio potiꝰ ẽ repellen¬
da. qͣm approbanda uł recipienda.psa
aũ detractio licet ex uitio dethentiũ. tñ dei
iusto iudicio ñnunqm̃ adũsꝰ bonos excitat᷑.
ut qͦs uł domestica p̃sumptio uł alioꝵ fa¬
uor in altũ extulerat. detractio humiliet.
maloꝵ ex di p̃cepto contra eum acuuntur.

Expanded text:
es pastorem suum non reprehendant, plebs episcopum non accuset, nec vulgus eum arguat, quia non est discipulus super magistrum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi oculos elegit. Nam a subditis aut a pravae vitae hominibus non sunt arguendi, aut accusandi, aut lacerandi. Et in sequvult. Quanto minus in suspicionem debet venire fidelis homo, ut dicat aut faciat ea quae pati non vult? Quia omnis suspicio est potius repellenda, quam approbanda vel recipiendautem detractio, licet ex vitio detrahentium, tamen justo Dei judicio nonnunquam adversus bonos excitatur, ut quos vel domestica praesumtio, vel aliorum favor in altum extulerat, detractio humiliet. malorum ex Dei praecepto contra eum excitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
oli fr̃ contra diuina tã multa. tam p̃lara.
tam indubitata testimonia colligere uelle. ca¬
siue cypͥani. Ragrippim. anteqͣm pars donati
ritate canonis distinguendũ est. Non enĩ sic le¬
gunt᷑ tanqͣm excis ita testimoniũ ꝓferatur. ut
contra sentire ñ liccat. sicubi forte alit̾ sapiue
qm ueritas postulat. In eo qͥppe numero sumus.
ut ñ dedignem᷑ etiã nobis ab apło dictũ acciꝑe.¬

Expanded text:
r, contra diuina tam multa, tam clara, tam indubitata testimonia colligere uelle casicut Hilarii siue, antequam pars Donati ritate canonis distinguendum est. non enim sic leguntur, tamquam ita ei eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi fOl\'te aliter sapuerunt, quam ueritas postulat. in eo quippe numero sumus, ut non dedignemur etiam nobis dictum a
Abbreviated transcription (Latin):
discedentes uiduitatis suꝑ qͥb nos consulere
uoluit dilectio tua fr̃ km̃e. credo te nosse a sco
paulo. ⁊ amultis scĩs pat̾b. nͥ conu̾tant᷑ olim ẽẽ
damnatas. Quas nos apłica auctoritate danandas
atq a cõmumoe. fideliũ ⁊ aliminib eccłie arcen¬
das fore censemꝰ. usq qͦ obȩdiant ep̃is suis ⁊ ad bonũ

Expanded text:
discedentes viduitatis, super quibus nos consulere voluit dilectio tua, frater carissime, credo te nosse a S. Paulo et a multis sanctis Patribus nisi convertantur, olim esse damnatas. Quas et nos apostolica auctoritate damnandas, et a communione fidelium atque a liminibus ecclesiae arcendas fore cense
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit ñ ꝓdc̃e. Itaq a studio cognoscende
u̾itatis nemo ꝓhibet᷑. qd̾ ad laudabile ꝑtinet
ociũ. Locꝰ uͦ suꝑior sine quo regi ppłs ñ pot̾.
⁊ si ita teneat᷑ atq administret᷑. ut decet. tñ
indecent᷑ appetit̃. Qmobrẽ ocium sc̃m querit

Expanded text:
intentio. Itaque a studio cognoscendae veritatis nemo prohibetur quod ad laudabile pertinet otium. Locus vero superior sine quo regi populus non potest, et si ita teneatur et administretur ut decet, tamen indecenter appetitur. Ideo otium
Abbreviated transcription (Latin):
cã malis possunt obẽẽ. bonis st̃ ad salutẽ. ma¬
lis ad iudiciũ. Uñ apłs. Qui manducat &
bibit indigne: indiciũ sͥ manducat & bibit
Non qͥa resilla mala ẽ: s: qͥa malus male accip̃ qͦd
bonũ ẽ. Non cĩ mala erat buccella. quȩ iude

Expanded text:
onis sunt ad salutem, malis ad judicium. Unde Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non quia res illa mala est, sed quia malus male accipit quod bonum est. Non enim mala erat buccella, quae tradi
Abbreviated transcription (Latin):
IO: PUE¬
Ricie annos
agentes a paren¬
tib monasti̾o
traditi sunt.
Unus inuitus:
alter spontane¬
us cucullam in¬
duitur. Ad
aimos pub̾tatis
uenientes. muitꝰ
ad scł̃arem militiã redit: spontaneus monasti̾um
uestem. quis in puericia acceptt. an possit sͥ detra
bttum manencti uł discedendi: ꝓbat᷑ auctoritate
one synocdi. in qua sic statutũ est. Uirgmitatis

Expanded text:
o pueritiae annos agentes a parentibus monasterio traditi sunt; unus invitus, alter spontaneus cucullam induit. Ad annos pubertatis venientes, invitus ad saecularem militiam rediit, spontaneus monasterium estem quis in pueritia accipiat, an possit sibi detrahbitrium manendi vel discedendi, probatur auctoritate IX synodi, in qua sic statutum est: Firma autem
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ delinquẽ q corpꝰ suũ ꝯmaculauerit qr per
unũ mẽbrũ macula ĩ oẽ corpꝰ diffũdit᷑. Est ⁊
illud obprobrũ egipti: qd̾ si neglexeris ẽt post
iordanis trãsitũ ⁊ pꝰ baptismi secũda circõcisi¬
onẽ uetuste cõsuetudinis inustione suggerit
obseruare auguria. reqꝗrer̃ stellarũ cuisꝰ: ⁊ euẽ¬
tus ex his futurorũ rimiari. ceterisq hunilmõi

Expanded text:
culaverit, quia per unum membrum macula in omne corpus diffunditur. § 1. Est et illud opprobrium Aegypti, quod, si neglexeris, etiam post Jordanis transitum, et post baptismi secundam circumcisionem vetustae consuetudinis inustione suggeritur, observare auguria, requirere stellarum cursus, et eventus ex iis futurorum rimari, servare somni
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ ad dispensandũ erga om̃s qͥ indigent
cũ summa reuerentia. & timore di. Participet
aut̃ẽ & ipsa quib indiget. si tñ mdiget. tam in
suis qm̃ in frm̃ qͥ ab eo suscipiunt᷑ necessarris
usib ꝓfuturis : ita ut nulla qualibet occasione
Qͦd si contentꝰ istis minime fuerit. conuertat aũ
res eccliȩ in suos domesticos uss. & eiꝰ cõmoda uł
ꝑtractet: s: eoꝵ potestatẽ domesticis suis aut pro¬
pinquis. aut frĩb filiisq cõmittat: ut ꝑ huimo¬

Expanded text:
testatem ad dispensandum erga omnes, qui indigent; cum summa reverentia et timore Dei. Participet autem et ipse quibus indiget si tamen indiget, tam in suis quam in fratrum, qui ab eo suscipiuntur, necessariis usibus profuturis, ita ut in nullo qualibet occasione Quod si contentus istis minime fuerit, convertat autem res ecclesiae in suos usus domesticos, et ejus commoda vel tractet, sed horum potestatem domesticis suis, aut propinquis, aut fratribus filiisque committat, ut per hujusmo
Abbreviated transcription (Latin):
aut pb̃ri qui cũ ipso sunt. qͥ ea quȩ ꝑtinent. ad
eccł̃iam.uł ex agͥs. uł ex alia qͣlibet. eccl̃iastica facul¬
tate sibimet usurpent. ita ut ex hoc pauꝑes af-
p̃dicationis. qmͣ hii qͥ dispensant taliter exponan¬
tur.: & ex hoc oportet corrigi scã synodo id quod

Expanded text:
aut presbyteri qui cum ipso sunt, quod ea quae pertinent ad Ecclesiam, vel ex agris, vel ex alia qualibet ecclesiastica facultate sibimet usurpent, ita ut ex hoc affliganturpraedicationis, quam hi qui dispensant, taliter exponantur: et hos oportet corrigi, sancta synodo, id quod
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ꝑ manꝰ impositionẽ laicã tantũmͦ p̃bere. com
munionẽ. nec ex his aliquẽ in clĩcatꝰ honore. uel
exigno subrogare: patet qd̃ infantes qͥ ab hereti¬
cis bapti⁊ati st̃ sola extusat ignorantia. ut iuxta
illud affricam concilii ad suscipiendũ clicatus
officiũ ñ eos impediat nom̃ erronis. It sic̃ aug̃¬

Expanded text:
positionem laicam tantum communionem praebere, nec ex his aliquem in clericatus honorem vel exiguum subrogare: patet, quod infantes, qui ab haereticis baptizati sunt, sola excusat ignorantia, ut juxta illud Africani concilii ad suscipiendum clericatus officium non eos impediat nomen erroris. Item sicut Aug
Abbreviated transcription (Latin):
os aut̃ fr̃s exhortamur in dño ut ꝓpositũ
urm custodiatis: & usq in finẽ ꝑseueretis.
At si qua oꝑa ur̃a mater ȩccłia desiderauerit.
nec elatione auida suscipiatis. nec blandiente
desidia respuatis. s miti corde obtemꝑetis dño
cũ mansuetudine. portantes eũ qui nos regit.
qui dirigit mites iniudicio. qͥ docet in ansueroᷤ
uias suas: nec urm̃ ociũ necessitatib ȩccłie p̃po¬
natis. cui parturienti si nulli boni ininistrare
uellent. qͦm nasceremur ñ inueniretis. Ttem¬

Expanded text:
os autem, fratres, exhortamur in domino, ut propositum uestrum custodiatis et usque in finem perseueretis ac, si qua opera uestra mater ecclesia desiderauerit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis, sed miti corde obtemperetis deo cum mansuetudine portantes eum, qui uos regit, qui dirigit mites in iudicio, docebit mansuetos uias suas. nec uestrum otium necessitatibus ecclesiae praeponatis, cui parturienti si nulli boni ministrare uellent, quo modo nasceremini, non inueniretis.
Abbreviated transcription (Latin):
tuta apłoꝵ & apłicoꝵ uiroꝵ canones shabeatis. his
cula ꝑsistere. ualcatis. Satis enĩ indignũ est quẽ¬
qmͣ uł pontificũ uł ordinũ subsequentiũ hanc re¬
gulam refutare. quã beati petri sedem & sequi ui
derit & docere. Multũ conuenit ut totũ corpus
eccliȩ in hac sibi obseruatione conueniat uł concor¬

Expanded text:
t apostolicorum virorum canonesque habetis , his cula persistere valeatis. Satis enim indignum est quemquam vel pontificum, vel ordinum subsequentium, hanc reguladeat et docere; satisque conveniens sit ut totum corpus Ecclesiae in hac sibi observatione concor
Abbreviated transcription (Latin):
& uirginũ ꝯsecratio. constitutio altaris ac bene¬
dictio uł unctio. Siqͥde nec crigere altaria nec
eccłias consecrare eis licitũ ẽ: nec ꝑ impositio¬
nẽ manuũ fidelib baptrzatis. uł ꝯu̾sis. hereti
tẽ. nec formatas cuilibet epłas mniitere : qm̃ qͣm¬

Expanded text:
io, sicut constitutio altaris, ac benedictio vel unctio. Siquidem nec erigere eis altaria, necia consecrare licet nec per impositionem manuum fidelibus baptizatis vel conversis haereticiare, nec formatas cuilibet epistolas mittere.
Abbreviated transcription (Latin):
consecratus in
sterio multa con¬
tulit. postea in
epãtu plurima
acquisunt. cui
dum fr̃s suc¬
cessorem que¬
loci semet
dectioni uolebat inserere. ut ꝑ ipsum abbas
in monasti̾o ordinaret᷑: frẽs renituntur.

Expanded text:
consecratus in sterio multa contulit, postea in episcopatu plura acquisivit: cui dum fratres successorem quaeloci semet electioni volebat inserere, ut per ipsum abbas in monasterio ordinaretur; fratres renituntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimi filii officii nr̃i censura cõmoni¬
ti suademꝰ. ut in suscipiendi antistitis
causa nullꝰ ur̃m neglecta utilitate cõmuni
suo lut᷑ ꝓspiciat. ne si qͥsqm ꝓpͥa cõmoda ap¬
petit. friuola estimatione fallat᷑. quia nec li¬
bero iudicio p̃ferendã sͥ ꝑsonã examinat mens
qm̃ cupiditas ligat. Pensantes gͦ quȩ cunctis
expediunt ei quẽ uobis grã diuina p̃tulerit.
integ̾rimã semꝑ in om̃ib obedientiã p̃bete.
Iudicari nãq a uobis ult ñ debet semel p̾la¬
tus. s tanto n̾c subtilit̾ iudicandꝰ ẽ. qnͣto pꝰ¬
bendꝰ ñ sit. qui pꝰ electionem ꝓ indẽpnitate.
eccłie iuram̃tũ p̾stitit. facile ꝓbatur. Aliud ẽ
ciũ añ electionẽ uiram̃tũ facere. uł se facturũ
pascisci ad hoc ut eligat᷑. aliud ẽ nulla p̃ceden¬
ti conuentione. pꝰ electionẽ huiꝰcemͦi uiram̃tũ
offerre. Illud ab officio tanqm munꝰ impensũ
deicit. hoc aũ consecrando nullũ impedim̃tũ

Expanded text:
ilectissimi filii, officii nostri censura commoniti suademus, ut in hac suscipiendi antistitis causa nullus vestrum neglecta utilitate communi suo lucro prospiciat, ne, si quisquam propria commoda appetit, frivola aestimatione fallatur, quia nec libero judicio praeferendam sibi personam examinat mens, quam cupiditas ligat. Pensantes igitur quae cunctis expediunt, ei, quem vobis divina gratia praetulerit, integerrimam semper in omnibus obedientiam praebete. Judicari namque a vobis ultra non debet semel praelatus, sed tanto nunc subtiliter judicandus est, quanto pbendus non sit qui post electionem pro indemnitate ecclesiae juramentum praestitit, facile probatur. Aliud est enim ante electionem juramentum facere, vel se facturum pacisci ad hoc, ut eligatur: aliud est nulla praecedente conventione post electionem hujusmodi juramentum offerre. Illud ab officio tanquam munus impensum dejicit: hoc autem consecrando nullum impedimentum
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs xͥanꝰ ꝓcuret ad missaꝵ sollemina ali¬
qͥd dõ offerre. & ducere ad memnoriã. qͦd
ds ꝑ moysen dixit. Non apparebis in conspectu
debent. Ad ipsum enĩ pͥus ẽ confugiendũ. qͥ
nr̃e curare possit animȩ passiones. Uerũ hoĩes
p̃postero ordine añ sͥ ab hominib opem acces¬
fiunt. Ubi aũ humana subsicdia defecerint.
tc̃ oꝑmant᷑ diuini postulanda fauoris gr̃am.¬

Expanded text:
s procuret ad missarum solennia aliquid Deo offerre, et ducere ad memoriam, quod Deus per Moysen dixit: Non apparebis in conspectu debent. Ad ipsum enim prius est confugiendum, qui nostrae curare possit animae passiones. Verum homines praepostero ordine ante sibi opem ab hominibus accersunt. Ubi autem humana subsidia defecerint, tunc opinantur divini postulandam favoris grat
Abbreviated transcription (Latin):
ut sallegus iudicet᷑. Item gelasiꝰ ppͣ. senetioni
iȩ mentis amplectenda deuotio uendicet.¬
est. qͣ se tulliꝰ & iuliꝰ nob̃ in re iuiuiana sui
ambigis ex more conuenit dedicari: collata pͥmi
destinasse p̃satus inuneris testat᷑ oblator scitu¬
rus sine dubio p̃ter ꝓcessionis aditũ. qui omi
xꝑiano debet᷑ nilħ ibide se ꝓpͥ uris habiturũ
insinuatione. suggessit. in re sua que sexta¬
lianũ uocat᷑. basilicã se scõꝵ michaelis ar¬
changłi. & martiani confessoris ꝓ sua defen

Expanded text:
s vendicet. Item Gelasius Papa Senecioni e mentis amplectenda devotio est, qua se Julius nobis in re Juliana sui ambigis, ex more convenit dedicari, collata primidestinasse se praefati muneris testatur oblator, sciturus sine dubio praeter processionis aditum, qui omni Christiano debetur, nihil ibidem se proprii juris habiturum.insinuatione suggessit, in re sua, quod Sextilianum vocatur, basilicam se sanctorum Michaelis archangeli, et Martini confessoris pro sua de
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionis colla submittere. ne dũ mensura ce¬
lestis dispensationis exceditur. eatur in contu¬
meliã disponentis. Item.
.Bonis moribꝰ & decretis

Expanded text:
devotionis colla submittere, ne, dum mensura coelestis dispositionis exceditur, eatur in contumeliam disponentis. C. IV. Bonis moribus et decretis
Abbreviated transcription (Latin):
karolus apłatũ nrm consuluit qͥd agendum
sit. de his qͥ cõmunicant cũ his qͥ egeltruda se¬
pe damnata cõmunicant. femina: qm̃ eam cũ cõ¬
municatorib suis & fautorib pari uinło ana-¬
thematis constat eẽ astrictam. Quaꝓpt̾ nc̃ beati
diumitꝰ scitas tua. ualde nouit aliud eẽ ex ne¬
cessitate. aliud ex ignorantia. atq aliud qͦd stu¬
dio delinquit᷑: istudq posteriꝰ duob pͥorib stric¬
tius cẽ puniendũ. Ictirto sollerter iniugilet. &¬
cauta districtione singloꝵ modos diudicet.q̃¬
tinus hii qͥ ex necessitate uł ignorantia delinquut:
auctoritate nr̃a ꝑ te absoluant᷑. si tñ ipsa eoꝵ ig
norantia uł. necessitas uera & ñ simulata.uł ñ ex
uoluntate ꝓcesserit: qͥa ut bene nostis sunt pleriq
qͥ possunt. quidẽ. s nolunt recta nosse. Unde de
ut bene. ageret. Illos aut̃ qui studio suo obligan¬
tur. & contep̃tu nr̃a interdicta postponunt. ñ nsi
digna satisfactione p̃ueniente. uolumꝰ a te. ꝓrsꝰ

Expanded text:
arolus apostolatum nostrum consuluit, quid agendum sit de his, qui communicant cum his, qui cum Ingeltrude saepe damnata comunicatoribus suis et fautoribus pari vinculo anathematis constat esse astrictam. Quapropter nunc bedivinitus sanctitas tua valde novit aliud esse ex necessitate, aliud ex ignorantia, atque aliud quod de studio delinquitur; istudque posterius duobus prioribus districtius esse puniendum: idcirco solerter invigilet, et cauta districtione singulorum modos dijudicet, quatenus qui ex necessitate aut ignorantia delinquunt, auctoritate nnorantia vel necessitas vera et non simulata, vel non ex voluntate processerit, quia ut bene nosti, plerique sunt qui possunt quidem, sed nolunt recta nosse. Unde Psaut bene ageret . Illos autem qui studio suo obligantur, et contempta nostra interdicta postponunt, nonnisi digna satisfactione praeveniente volumus a te prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb his qͥ ꝯsetnͣdi st̃ ieiunis ⁊ a ieiuunantib sac̃
benedictio ꝯferat᷑. Qd̃ eiꝰde obseruantiȩ erit.
si mane ipso dnĩco die ꝯtinuato sab̃b̃i ieiunio
ordinatio celebret᷑. A qͦ tẽꝑe p̃cedentis noctis
initia ñ recedunt: qd̾ ad diẽ resurrectionis sic̃
⁊̃ in pascha dñi declarat᷑ ꝑtinere. ñ dubiũ ẽ. Idẽ.¬

Expanded text:
 his, qui consecrandi sunt, jejunis et a jejunantibus sacra benedictio conferatur. Quod ejusdem observantiae erit, si mane ipso dominico die, continuato jejunio sabbati, celebretur, a quo tempore praecedentis noctis initia non recedunt, quod ad diem resurrectionis sicut etiam in pascha Domini declaratur pertinere non dubium est.
Abbreviated transcription (Latin):
eũq respondisse. Absit ut ego patrũ meoꝵ
tͣdam hereditatẽ. regẽ contristatũ ẽẽ qͥd̃ sͥ eẽt
alienũ iuis relatiõe iusta negatũ: s mulieb̾ ꝯfi¬
lio deceptũ morte in agrũ uenisse. Sẽs enim
nabuthȩ. uites suas uł ꝓpͥo cruore defendit.
Dixi enĩ conuentus. Absit a me ut tͣdamxͥ he¬
functus ẽ: hereditatẽ eustorgii confessoris. here¬
ditatẽ mirocletis. atq omĩum retͦ fideliũ ep̃oꝵ
qd̾ imꝑatoris ẽ. faciat imꝑator. Priꝰ ẽ ut aĩam

Expanded text:
eumque respondisse: Absit, ut ego patrum meorum eumque respondisse: Absit, ut ego patrum meorum tradam hereditatem, regem itaque contristatum esse, quod esset sibi alienum ius relacione iusta negatum, sed muliebri consilio deceptum Nabuthe vites suas vel proprio cruore defendit. Dixi enim conventus, absit a me, ut tradam Christi hefunctus est, hereditatem Eustorgii confessoris, hereditatem Merocli atque omnium retro fidelium episcoporum. d imperatoris est, faciat imperator. Prius est, ut animam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͥ turbamini: Uolens uos numꝗͣ dese¬
ram: coactꝰ repugnare. ñ noui. Dolere potero.
flere potero. gemere potero. adu̾so arina mili¬
tes. goithos qͦ lacrimȩ meȩ arma st̃. Talia
enĩ stͣ munim̃ta sacerdotis. Aliter nec debeo
net possum resistere. Utmã eem̃ securus qd
ecłia hereticis ñ traderetur. Ad palaciũ imꝑato¬
ris irem libenter: si hoc congrueret sacerdotis
officio ut in palatio mag̃ certarẽ qmͣ in eccł̃ia.
tur imꝑatori licere omĩa. ipsiꝰ eẽ uniuersa.¬
Respondeo. Noli gͣuare te imꝑator. ut putes
te i ea quȩ diuina sunt imꝑiale aliqͦd ius
habere. Nõli extollere te. si uis diutiꝰ imꝑare
ꝑatores palatia ꝑtinent. ad sacerdotes eccł̃iȩ.
⁊ ego unã basilicã habere. Respondeo. Non li¬
cet tͥ unam hab̾e. Quid tͥ cũ adultã: Adulta
Infra. Uabuthe scm̃ uirũ possessorẽ uineȩ sue
scimꝰ int̾pellatũ peticione regia ut uineã suiã
daret. uͥ rex succisis uitib holus uile sereret.

Expanded text:
Quid ergo turbamini? Volens numquam vos deseram, coactus repugnare non novi. Dolere potero, potero flere, potero gemere: adversus arma, milites, Gothos quoque lacrymae meae arma sunt; talia enim munimenta sunt sacerdotis. Aliter nec debeo, nec possum resistere: fugeEcclesia haereticis minime traderetur? Ad palatium imperatoris irem libenter, si hoc congrueret sacerdotis officio; ut in palatio magis certarem, quam in Ecclesia. tur, imrespondeo: Noli te gravare, imperator, ut putes, te in ea, quae divina sunt, imperiale aliquod ius habere; noli extollere, sed, si vis diutius impeperatorem palatia pertinent, ad sacerdotem ecclesiae.et ego unam basilicam habere; respondeo: non licet tibi illam habere; quid tibi cum adultera? Adultera it: Nabuthe sanctum virum possessorem vinee sue scimus interpellatum peticione regia, ut vineam suam daret, ubi rex succisis vitibus olus vile sereret,
Abbreviated transcription (Latin):
confugerint. si uixta pͥscoꝵ canonũ ustituta
hii qͥ eos repetunt sacram̃ta redederint. ⁊ sacer¬
aut. fuga taliũ si euenerit. sacerdotib qͣrenda
ẽ. aut damnoꝵ sententia scdm electionẽ pͥnci¬

Expanded text:
confugium fecerint, si juxta priscorum canonum instituta, confugium fecerint, si juxta priscorum canonum instituta, hi qui eos repetunt sacram reddiderint, et saceraut fuga, talium si evenerit sacerdoti quaerenda est, aut damnorum sententia secundum electionem princi
Abbreviated transcription (Latin):
iffimuit scm̃ conciliũ ut nullꝰ audeat con¬
fugientes ad eccłiam uł. residentes inde
abstrahere. aut quascũq nocibilitates damin
seu spolii residentib in loco scõ inferre: s ẽẽ ⁊̃¬
his potiꝰ ipsis qͥ eccłias petunt. ꝑ omĩa licitũ in
tͥguita passo ab ecl̃iȩ ianins ꝓgredi. In quib
tginta passib uniꝰcuiꝰq eccłiȩ in toto circuitu
reuerentia defendat᷑: sic tñ ut hii qͥ ad eã con¬
fugiunt in extraneis ⁊ longe seꝑatis ab ȩccłia
domib nullomͦ abscedant. s in hoc tͥginta
passuũ numero absq domoꝵ extraneaꝵ recep¬
taculo ꝓgredientes aditũ obtinebunt. qͣliter
ad requisitũ nature usum debitis exeant locis.
⁊ nullo teneant᷑ euentu necessitudinis. qͥ dnĩcis
defendendos se cõmiserunt castris. uł claustris.
Si qͥs aut̃ hoc decretũ uiolare temptau̾it. ⁊ ęccłi¬
astice excõimini catiomi subiaceat: ⁊ seueritatis
regiȩ feriat᷑ sententia. Ipsos aut̃ qͥ ad eccłiam

Expanded text:
iffinivit sanctum concilium, ut nullus audeat confugientes ad ecclesiam vel residentes inde abstrahere, aut quodcunque nocibilitatis, vel damni, seu spolii, residentibus in loco sancto inferre; sed esse potius his ipsis qui ecclesiam petunt per omnia licitum in triginta passibus ab ecclesiae januis progredi, in quibus triginta passibus uniuscujusque ecclesiae in toto circuitu reverentia defendetur; sic tamen ut hi qui ad eam confugiunt in extraneis vel longe separatis ab ecclesia domibus nullo modo obcelentur, sed in hoc triginta passuum numero absque domorum extranearum receptaculis progrediendi aditum obtinebunt, qualiter et requisitae naturae usum debitis expleant locis et nullo teneantur eventu necessitudinis, qui dominicis se defendendos commiserunt claustris. Si quis autem hoc decretum violare tentaverit et ecclesiasticae excommunicationi subjaceat, et severitaregiae feriatur sententia, ipsos tamen qui ad Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
inueniamini pꝰ exẽpla. qͥ talc̃ se exhibũt ante
talia ꝓrsꝰ exempla. S hoc qͥdẽ diximꝰ. cautos
uos reddere cupientes. ut si de dñi sac̾dotib
qͥ iure. patres dicunt᷑ aliqͥd contig̾it uos audi¬
re qd̾ confusi onẽ piis m̃tib ingerat. ñ infrum¬
tũ. s pudoratos filios noc. umitantes. pat̾nam
de. reliqͦ uerecundiã ꝓtegatis. ut affluenti

Expanded text:
illius exempla, qui talem se exhibuit ante alia prorsus exempla. Sed hoc quidem diximus, cautos vos reddere cupientes, ut si de Domini sacerdotibus, qui jure patres dicuntur, aliquid contigerit vos audire, quod confusionem piis mentibus ingerat, non infrunitum, sed pudoratos filios Noe imitantes, paternam de reliquo verecundiam contegatis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
decedentis p̃sulis tnsitꝰ notificari. aut de succes¬
sore morientis ep̃i. libera pͥncipis electio expecta¬
riͦ. nascit᷑ sepe aut nr̃o ordini de relatione taliũ
difficultas. aut regie potestati. dũ consultũ nrm
ꝓ subrogandis pontificib sustinet: ĩnumerosa
uccessitas. Uñ placuit. om̃ib pontificib hispa¬
niç atq galliȩ ut saluo pͥuilegio uniꝰcuiꝰq ꝓun
tię. licitũ maneat deinceps toletano pontifici
qͣscũq regalis potestas elegerit. ⁊ iã dicti toletam
cus in p̃cedentiũ sedib p̃ficere p̃sules. & deceden¬
tib ep̃is eligere successores. ita tñ ut qͥsqͥs ille. fue.¬
rit ordinatꝰ pꝰ ordinationis sue tempꝰ uifra tͥũ
m̃siũ spacium.¬

Expanded text:
decedentis praesulis transitus innotesci aut de successore morientis episcopi libera principis electio praestolari, nascitur saepe et nostro ordini de relatione talium difficultas et regiae potestati, dum consultum nostrum pro subrogandis pontificibus sustinet injuriosa necessitas. Unde placuit omnibus pontificibus Hispaniae atque Galliae, ut se, licitum maneat deinceps Toletano pontifici quoscunque regalis potestas elegerit, et jam dicti Toletani ciis in praecedentium sedium praeficere praesules, et decedentibus episcopis eligere successores; ita tamen, ut quisquis ille fuerit ordinatus, post ordinationis suae tempus infra trium mensium spatium