comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ec desiastes legimus Ve tibi
ciuitas cuius reciuuenis & prin¬
cipes tuimanecomedunt: beci¬
taterra cuius rex filius ingenuor¬
est: Talis fuit rexiuuenis roboã
filius salomonis. qui secutus est
iuuenum consilia nec quo a&ate
ess& iuuenis sed scipientia Alio¬
quin quadraginta & am plius
annorum. regnum accepisse
naractur: & e contrariosa¬
lomon duodecim annorum erat
quom dosuscepit imperium
& qui habebat sapientiam ꝓpte¬
reci non estappellatus iuuenis
Eroctenim in eo latitudo cordis
& amplitudo sapientiae . quan¬
ta arenaest in maris litoribus
Vnde etapostolus dicit ad timo¬
theum Nemo adulescentiatua
contempn& Quienim ae tate
iuuenises maturita te senexesti
Itdanihel iuxta theodotionem
antequã iudicar& appellatur
cepit proces byterii digni tatem
Hieremice quoque quiad mittent
sednm dixerat. Quies dominato
mareris inutero nouite. & anteq
exires deuulua matris tuae scifio¬
uitae & proph&am ingentibus
constituite. Ob hanc causam

Expanded text:
esiaste legimus: Vae tibi civitas, cujus rex juvenis, et principes tui mane comedunt. Beata terra, cujus rex filius ingenuorum . Talis fuit rex juvenis Roboam filius Salomonis, qui secutus est juvenum consilia . Non quod aetate esset juvenis, sed sapientia. Alioqui quadraginta et amplius annorum regnum accepisse narratur. Et econtrario Salomon duodecim annorum erat quando suscepit imperium, et quia habebat sapientiam, propterea non est appellatus juvenis. Erat enim in eo latitudo cordis, et amplitudo sapientiae quanta arena est in maris littoribus. Unde et Apostolus scribit ad Timotheum, Nemo adolescentiam tuam contemnat . Qui enim aetate juvenis est, maturitate senex est. Et Daniel juxta Theodotionem antequam judicaret, appellatus cepit presbyterii dignitatem. Jeremiae quoque, qui ad mittentem se Dominum dixerat, Qui es dominator, mareris in utero, novi te, et antequam exires de vulva matris tuae, sanctificavi te, et prophetam in gentibus constitui te. Ob hanc causam
Abbreviated transcription (Latin):
legimus uallem astificum
Sarocias autem genuit ioab pa¬
trem uallis cstificum. Ibi quippe
astifices erant. qui ꝓpterea
habita redicuntur inuallem
quod non eos inflabat scientia
sed humilem atq mansu&um
sequebantur ihm̃. & cum aplo
dicere poterant: Ego enimsin
minimus apostolorum qui non¬

Expanded text:
legimus vallem artificum: legimus vallem artificum: Saraias autem genuit Joab patrem vallis artificum: ibi quippe artifices erant . Qui propterea habitare dicuntur in valle, quia non eos inflabat scientia, sed humilem atque mansuetum sequebantur Jesum, et cum Apostolo dicere poterant: Ego enim sum minimus Apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
architectos omnis dedificandi
gyatia tyans lata est adecde¬
siam : Vndepaulus apostolus dic̃
quasi sapiens architestus funda¬
mentum posui: Et hieremias
architectus eroct qui non solũ
eradicabat & suffodiebat
& ꝓdebat sed & cedificabat : Vn¬
dẽꝓciulus cipostolus loquitur
Dĩ agriculturr di cedificatiosumis
Dñs quo que noster cippellatur
strustor macheriarum. & in
euangelio filius fabrisugg ilat᷑
quiun iuersi condiderit: In re¬
gum quo que uolumine legimus
quodmiserit rex salomon & tu¬
lerit hiyaem tłrum filiu mulie¬
ris uidue qui erat detribunep¬
thalim & habebat patrem trriũ
astificem ceris: In gressus que est
ad regem & fecit omnia opera regi
sclomoni In quo trpus est aedifi¬
candȩ aaecclesicie Quod non solũ
d&ribuiuda sed denepthaliquo¬
que & patre tyrio genera tussit.
quihabuit matrem uiduam: qui¬
apriorem uirum ꝑdiderot: &
multo pluressunt filidesestae
magis quam eius quae hab& uirũ:
Sed & in parolipomenon libro

Expanded text:
architectos, omnis aedificandi architectos, omnis aedificandi gratia translata est ad Ecclesiam. Unde Paulus apostolus dicit: Quasi sapiens architectus fundamentum posui . Et Jeremias architectus erat, qui non solum eradicabat, et suffodiebat, perdebat, sed et aedificabat : Unde idem Apostolus loquitur: Dei agricultura, Dei aedificatio sumus . Dominus quoque noster appellatur structor maceriarum . Et in Evangelio filius fabri sugillatur, qui universa condiderit . In Regum quoque volumine legimus, quod miserit rex Salomon, et tulerit Hyram Tyrium, filium mulieris viduae, qui erat de tribu Nephthali, et habebat patrem Tyrium, artificem aeris. Ingressusque est ad regem, et fecit omnia opera regi Salomoni: in quo typus est aedificandae Ecclesiae, quae non solum de tribu Juda, sed de Nephthali quoque, et patre Tyrio generatus sit, qui habuit matrem viduam; quia priorem virum perdiderat . Et multo plures sunt filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . Sed et in Paralipomenon libro
Abbreviated transcription (Latin):
libris legimus Amicis int tibi
plurimi consiliariiautem unus
demille &iterum: Cum consi¬
lio omnia aige & dabit tibi pro¬
uidentia ad miracbilem consili¬
see crium: Senatus quoq: consulta
dicuntur & principes quondã
romani consules appellati sunt
uela consulendo ciuibus uelage¬
rendo cunsta consilio. Et nos
hcibemus in ecdesia senatum
nostrum. co etum procesbytero¬
rum: Cum ergo inter cetero
&iam senes iud ceci ꝑdiderit
quomodo poterit habere consi¬
lium quod propriae seniorum est
Et scpientem architestum.
Proquo aquilat ranstulit scpi¬
entissimum astificum ut osten¬
der& eosplures quondam habu¬
isse astifices. qualis & ille fuit
uas elestionis filius uri filior
detribuiuda quem impleuitds̃
spũ scipientiae & in tellegentiȩ
acdisciplinae ut in omni opere
e& faber ꝑfestissimus : Nonso¬
lum in auro & argento sed & in
aere & c&eris quae moyses nu¬
merat qui aedificauit taber¬
naculum dĩ. Illisergopdentib:

Expanded text:
libris legimus: Amici tibi sint libris legimus: Amici tibi sint plurimi, consiliarius autem unus de mille . Et iterum: Cum consilio omnia age : et dabit tibi prudentia admirabilem consiliarium. Senatus quoque consulta dicuntur, et principes quondam Romani, consules appellati sunt, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio. Et nos habemus in Ecclesia senatum nostrum, coetum presbyterorum. Cum ergo inter caetera etiam senes Judaea perdiderit, quomodo poterit habere consilium, quod proprie seniorum est? Et sapientem architectum. Pro quo Aquila transtulit sapientissimum artificum, ut ostenderet eos plures quondam habuisse artifices: qualis et ille fuit Beseleel filius Uri, filii Ur de tribu Juda, quem implevit Deus spiritu sapientiae, et intelligentiae, ac disciplinae, ut in omni opere esset faber perfectissimus, non solum in auro, et argento, sed et in aere, et caeteris quae Moses enumerat, qui aedificavit Tabernaculum Dei . Illis ergo perdentibus
Abbreviated transcription (Latin):
&iud aei nolentes dnm̃ esse ꝑfesti
nec principem quinqua genarii
dicuntadeum. Quin quagin ta
annos nec dum habes & abrahã
uidisti: & illesciens se esse non soli
penitentium principem sed &
iustorum: respondit. Ante quoa
abyocham &&̃ egosum. Quodcut
sicalendarum et paschȩ idestau¬
morum si pasche &iobelei: siobe¬
lei & tcib naculorum si tabnacil¬
& pentecosten: quae ad quinqua¬
xesimum refestur numerum:
Ethonorabilem uultu & consilia¬
rium produobus id esthono¬
racbiliuiro & consiliario. lxx unũ
uirum admirorbilem consiliariũ
transtulerunt : Interceteras
aroctias &iam hoc dñs aufer& cuu¬
dea ut nullum habeant consili¬
arium sed faciant cunsta absq
consilio: & zrecipoetae lauda¬
bilis illa & admiyaenda sententia
est primum essebeatum quiꝑse
scipiat secundum qui scpientem
audiat: Quiautem utroq careat.
huncutilem esse tam sibi quam
omnib: Vnde &illud in nostris

Expanded text:
et Judaei, nolentes Dominum esse perfectum, et Judaei, nolentes Dominum esse perfectum, nec principem quinquagenarium, dicunt ad eum: Quinquaginta annos necdum habes, et Abraham vidisti ? Et ille sciens se esse non solum poenitentium principem, sed et justorum respondit: Antequam Abraham esset, ego sum . Quod autem Si Kalendarum, et Paschae, id est, Azymorum. Si Paschae, et Jubilei. Si Jubilei, et Tabernaculorum. Si Tabernactecostes, quae ad quinquagesimum refertur numerum. Et honorabilem vultu, et consiliarium. Pro duobus, id est, honorabili vultu, et consiliario, LXX unum virum admirabilem consiliarium transtulerunt. Inter caeteras gratias etiam hoc Dominus auferet a Judaea, ut nullum habeant consiliarium: sed faciant cuncta absque consilio. Et Graeci poetae laudabilis illa et admiranda sententia est: « Primum esse beatum, qui per se sapiat; secundum, qui sapientem audiat. » Qui autem utroque careat, hunc inutilem esse, tam sibi, quam omnibus. Unde et illud in nostris
Abbreviated transcription (Latin):
gunt tubae & adomnes reuer¬
titur antiqua possessio. hoc
contin& scramentum. Vnde
& dauid inquinquagesimonume¬
ropsalmum scribit penitentiae
Legimus quoque in eodem numero¬
hominib quam deiumentis cic¬
cipiant sacerdo tes & quinqua¬
gesimum leuitte quicustodiun
forestabernaculi Illa quoque
euangelii parabola inquadicun¬
tur duo debitores Vnusqui de¬
bebat quingentosdenarios. &
cilius quinquaginta adhanc
refestur intellegentiam. Vnde
&a postolus adephesios quibus
misticit quaeq dissoluerat.
uult ꝑmanere usq ad pente cost:
don eo ꝑfefte ad dñm conuestant᷑
dicens: ostium enim mihi aꝑtũ
est magnum. & euidens & aduer¬
sorimulti. Imitatur autem &
dicibolus is pocheliticum exercitũ
genero suomorsi consiium
ut constituer& suppopulum
militibus ut exhibeant heliam
qui diuino iꝯne consumptisun
Testius cuitem saluatur ex eis qu
conuersuscid preces peniteiȩ
sacramenta cognouerot Unde

Expanded text:
gunt tubae, et ad omnes revergunt tubae, et ad omnes revertitur antiqua possessio, hoc continet sacramentum. Unde et David in quinquagesimo numero Psalmum scribit poenitentiae. Legimus quoque in eodem Numerohominibus, quam de jumentis accipiant sacerdotes, et quinquagesimum levitae, qui custodiunt fores tabernaculi. Illa quoque Evangelii parabola , in qua dicuntur duo debitores, unus qui debebat quingentos denarios, et alius quinquaginta, ad hanc refertur intelligentiam. Unde et Apostolus apud Ephesios, quibus mystica quaeque dissolverat, vult permanere usque ad Pentecosten, donec perfecte ad Dominum convertantur, dicens: Ostium enim mihi apertum est magnum et evidens, sed adversarii multi . Imitatur autem, et diabolus Israeliticum exercitum, genere suo Mosi consilium, ut constitueret super populum militibus, ut exhiberent Eliam: qui divino igne consumpti sunt. Tertius autem salvatur ex eis, qui conversus ad preces, poenitentiae sacramenta cognoverat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quia noluit audire proces brteros
Principem suꝑ quin quagintor
Quomodo enim centuriones
uocantur quicentum proce suNt
militibus & chiliarchi quimille.
quos nos tribunos cippellamus
ebeo quod proce sint tribui sic
inisrahelitico exercitu quinqua¬
genariiuo cabantur qui incapite
eran÷ quinquagintamilitum
Vnde & decanos dicimus qui decẽ
procesunt hominib: Nec mirum
sicipudiuda eos omnis perierit
dignitas bellatorum. cummili
tandi subeladio & armaportar¬
di non habeant potestatem
Quiauero quinquagenarius nume¬
rus semꝑ refestur ad paenitentiã
princeps qu epenitentiae. &ca¬
sacra menta pandamus ingenesi
legimus Loquente abyaham ađ
dñm quod quinquagintaprimũ
iustunueniantur in ciurtate dixe¬
riturbem esse scluandam: & seo tẽ
ebdomadarum in numeris idest
pentecosten celeberrima festiui¬
tas est. Iubeleus quoque idestre¬
missionis annus quiseptenis cinnoꝵ
eb domadib: id est quad roc ginta
nouem annis texitur in quo clan¬

Expanded text:
quia noluit audire presbyteros quia noluit audire presbyteros . Principem super quinquaginta. Quomodo enim Centuriones vocantur, qui centum praesunt militibus, et Chiliarchi, qui mille, quos nos Tribunos appellamus, ab eo quod praesint tribui: sic in Israelitico exercitu Quinquagenarii vocabantur, qui in capite erant quinquaginta militum. Unde et Decanos dicimus, qui decem praesunt hominibus. Nec mirum si apud Judaeos omnis perierit dignitas bellatorum, cum miportandi non habeant potestatem. Quia vero quinquagenarius numerus semper refertur ad poenitentiam: princepsque poenitentiae, et casacramenta pandamus. In Genesi legimus, loquente Abraham ad Dominum, quod a quinquaginta primum justis, si inveniantur in civitate, dixerit urbem esse salvandam. Et septem hebdomadarum in Numeris, id est, Pentecostes celeberrima festivitas est. Jubileus quoque, id est, remissionis annus, qui septenis annorum hebdomadibus, id est, quadraginta novem annis texitur, in quo clan
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Senem quoq: quembr
qui scerit inscripturissc̃is praces¬
byteros merito & scipienticelis
non aa&ate. Neque enim a piu
iud aes senes esse cesscrunt. qui
usq ad decrepitam senestutim
sce peuenire conspicimus & inue¬
teractos dierum malorum duos
proces brteros iuxtatheodoos
indanihelis principiolegerimus
Nam & morsi procecipitur. ut eli¬
plenissime scribitad timotheũ
unde in prouerbis dicitur: glo¬
ria senum canicies Quae est
istacaniti es c̃ud dubium quin
scpientia dequascriptum est:
canities hominum prudentia est
Cumq nangentos & eo amplius
connos abadam usq adabrochã
uixis se homines legerimus Nul¬
lus alius prius appellatus est proces¬
brter id est senex nisi abrocham
quimulto pauciorib annis uixisse
conuincitur. Vn describit &
iohannes postpueros &iuuenes:
&iam adsenes dicens: scripsi uob
patres quia cogno uistis eum qui
ciprincipio est: & robotm filius
scdomonis id eo ꝑdiditregnum

Expanded text:
rentur. Senem quoque, quem rentur. Senem quoque, quem qui scierit in Scripturis sanctis presbyteros merito et sapientia eligi, non aetate. Neque enim apud Judaeos senes esse cessarunt, quos usque ad decrepitam senectutem saepe venire conspicimus. Et inveteratos dierum malorum duos presbyteros juxta Theodotionem in Danielis principio legimus . Nam et Mosi praecipitur, ut eliplenissime scribit ad Timotheum . Unde et in Proverbiis dicitur: Gloria senum canities . Quae est ista canities? haud dubium quin sapientia, de qua scriptum est: Canities hominum prudentia est . Cumque nongentos, et eo amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legamus , nullus alius prius appellatus est presbyter, id est, senex, nisi Abraham, qui multo paucioribus annis vixisse convincitur. Unde scribit et Joannes post pueros et juvenes, etiam ad senes, dicens, Scripsi vobis, patres, quia cognovistis eum, qui a principio est . Et Roboam filius Salomonis ideo perdidit regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
piendi sunt. Virum quoq bel¬
latorem iuxta historiam sic
in telligimus. quod captisint
&usque bodie seruiant & non
deposuerint seruitutis iugum
sed neiudi cesquidem habent ꝓ¬
priosromanis que subiciantur
iudicibus in tantum ut deprin¬
cipibus eorum quiesse ui dentur
inpopulo romani principes
iudicent sed & hocdicendum
quod nullus sit apudeos bellator
Inlegeh abensscientiam iudiccir¬
di sed omniautina sunt & cadu¬
ca & plenastultitiae Deꝓphea
autem quod apud eos essecessa¬
uerit nulli dubium est. Quae¬
rimus iuxta hebrocicum quo¬
modo interp̃temur hariolum
quem omnes interp̃tati sunt
diuinum Eceptislxx, quiphoc
coniestorem transtulerunt
& dicendum quod scepe &iam
palienos futura dicantur. sut
in balaam diuinolegimus &
indiuinis quinq: urbium palest¬
narum gatae & ascalonis &
& accaronis &atoti. quidant
consilium quomodo a rca dñi
remittatur : & est sensus & uera
& falsci cuiud aeis pariter aufe¬

Expanded text:
artem accipiendi sunt. Virum quoque bellatorem juxta historiam sic intelligimus, quod capti sint, et usque hodie serviant, et non deposuerint servitutis jugum. Sed ne judices quidem habeant proprios, Romanisque subjiciantur judicibus: in tantum ut de principibus eorum, qui esse videntur in populo, Romani principes judicent. Sed et hoc dicendum, quod nullus sit apud eos bellator in lege, habens scientiam judicandi: sed omnia vana sint, et caduca, et plena stultitiae. De Propheta autem, quod apud eos esse cessaverit, nulli dubium est. Quaerimus juxta Hebraicum, quomodo interpretemur hariolum, quem omnes interpretati sunt divinum: exceptis LXX, qui pro hoc conjectorem transtulerunt. Et dicendum quod saepe etiam per hariolos futura dicantur, sicut in Balaam divino legimus, et in divinis quinque urbium Palaestinarum, Gazae et Ascalonis, Geth, et Accaronis, et Azoti, qui dant consilium quomodo arca Domini remittatur . Et est sensus: Et vera et falsa a Judaeis pariter aufe
Abbreviated transcription (Latin):
& effeminati dominabuntur eis
ergo iuxta consu&udinem
proph&cilem loquen te prophe¬
ta subito ds̃ loquitur ꝑ prophe¬
tam ex ꝑsonasua & dicit dabo
pueros principeseorum. Subla¬
tis cuitem his qui ante donauerae
& quasi bona i roctus cibstule¬
pocm nuncecontrario dabo
mala tulisenem & quinqua¬
genarium & ad miyabilem
consiliarium. & sapientem
architestum. & pruden tem
cuiditorem &c&era: prohis
dabopueros principes Quienĩ
praces brterum ꝑdiderunt: qua¬
lem superior sermomons trocuit¬

Expanded text:
et effeminati dominabuntur eis? et effeminati dominabuntur eis? Ergo juxta consuetudinem prophetalem loquente Propheta, subito Deus loquitur per Prophetam ex persona sua, et dicit: Dabo pueros principes eorum: sublatis enim his quae ante donaveram, et quasi bona iratus abstuleram, nunc econtrario dabo mala. Tuli senem et quinquagenarium, et admirabilem consiliarium, et sapientem architectum et prudentem auditorem, etc. Pro his dabo pueros principes. Qui enim presbyterum perdiderunt, qualem superior sermo
Abbreviated transcription (Latin):
auarus d& elemos ynam : & uen¬
tila omnes iudaeorum synago¬
gtis & nullum poteris inuenire
doctorem quiscã pyrecipiat
& contemptis diuitus. sestandã
doceat pauꝑ tatem. Deistius¬
modi in cantatoribus contro
serpentes & aspides id estcon¬
tyxpeccatores quidiiustitiam
reli querunt. dauidlo quebat̃
in psalmo. Alienati sunt pecca¬
tores ciuulua errocuerua abu¬
tero locuti sunt falsa furor eoꝵ
iux ta similitudinẽ serpentis. sicut
aspissurda & obturaentiscures
sucs Quae non excudi& uo cẽ
in cantantium & ueneficum me¬
dicantis scpienter. Omnisser¬
mo apostoli contraserpentes
& aspides incantatio est quem
non exaudiunt peccatores & he¬
retici. quiadaudunt curessu¬
as necuidiant ueritatem
&d abopueros principes eorũ
Si exꝑsona proph&ce dicitur
ecceenim dominatords̃ exerci¬
tuum aufest abhierus cilem & aib
iuda ualidum & ualidam. Om¬
neroburpanis &omnerobur
aquae & reliqua. Quomodo
nuncidem proph&aloquitur
dabopueros principes eorum

Expanded text:
avarus, dat eleemosynam. Eventila omnes Judaeorum syanagogas, et nullum poteris invenire doctorem, qui sancta praecipiat, et contemptis divitiis, sectandam doceat paupertatem. De itiusmodi incantatoribus contra serpentes et aspides, id est, contra peccatores, qui Dei justitiam reliquerunt, David loquebatur in Psalmo: Alienati sunt peccatores a vulva: erraverunt ab utero, locuti sunt falsa. Furor eorum juxta similitudinem serpentis: sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudit vocem incantantium, et venefici medicantis sapienter . Omnis sermo Apostoli contra serpentes et aspides incantatio est, quem non exaudiunt peccatores, et haeretici, quia claudunt aures suas, ne audiant veritatem. Et dabo pueros principes eona Prophetae dicitur: Ecce enim dominator Dominus exercituum, auferet ab Jerusalem, et ab Juda validum et validam: omne robur panis, et omne robur aquae, et reliqua: quomodo nunc idem propheta loquitur: Dabo pueros principes eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
& clibi expaste co gnoscimus
& ex paste proph&amus & uinc
ꝑspeculum uidemus in enigmat
Etprudentẽ loquii mistici
Proquolax interprac&itti sunt
prudentem cuitem auditorem
theo dotio prudentem in canti¬
torem. a quila pruden tem su¬
surractorem symmachus pru¬
dentem eloquii mistici Quem &
nos in hocloco secuti sumus dicen¬
dum primum iuxtalxx. quod
interc&eros groctias spiritalas
&uam prudens auditor in ecdi
necessarius sit. Aliienim datu
proph&ia cdudiscretiospiritiũ
Vnde & constituerant inpopulo
iud ceorum sacerdo talis gradis
quiproph&aspseudo prophe¬
tas quediscernerent. hoc est
intellegerent qui dedispũloque¬
rentur quide contrario legamꝰ
hieremiam: prudens cutem elo¬
quiimistici suesusunoctor & ut
theo dotio uoluit in cantator.
uidetur mihi uiresse eruditus
& exercitatus tam inlege &
proph&is quam inlegeuangeli
o &apostolis. Qui possit singu¬
las animiꝑ turbationes suai scina¬
redostrina & cidstatum mentis

Expanded text:
Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus, et nunc per speculum videmus in aenigmate . Et prudentem eloquii mystici. Pro quo LXX interpretati sunt, prudentem auditorem; Theodotio, prudentem incantatorem; Aquila, prudentem susurratorem; Symmachus, prudentem eloquii mystici, quem et nos in hoc loco secuti sumus. Dicendum primum juxta LXX; quod inter caeteras gratias spiritales, etiam prudens auditor in Ecclesia necessarius sit. Alii enim datur prophetia: alii discretio spirituum . Unde, et constituti erant in populo Judaeorum sacerdotales gradus, qui prophetas, pseudoprophetasque discernerent: hoc est, intelligerent, qui de Dei spiritu loquerentur, qui de contrario. Legamus Jeremiam. Prudens autem eloquii mystici , sive susurrator, et ut Theodotio voluit, incantator, videtur mihi vir esse eruditus et exercitatus tam in Lege et Prophetis, quam in Evangelio et Apostolis, qui possit singulas animi perturbationes sua sanare doctrina, et ad statum mentis
Abbreviated transcription (Latin):
daboei. fi& in eo fonsaquaescli¬
entis inuitam a&ernam. Dehui¬
cemodipanib: & in ꝓuerbis legit
aperioculos tuos & replere panibus
Habent iud cei panem. sed cibsq fosti¬
tudine. habentaquas. sed absq
robore Leguntenim scriptu¬
rocs & non in tellegunt Tenent
membranas & xpm qui in me¬
branis scriptus est ꝑdiderunt
Laste enim alantꝰ quasi paruuli
& non solido cibo & quia fortitu¬
dinẽ pꝰderunt & infirmisunt.
ꝓpterea oleracomedunt. Ath¬
leharum autẽ solidus cibus est
qui & uitam sustentathumanã
& uiuentib praceb& fortitudinẽ
Deistiusmodi pane &aqua quod
auferantur aiudaeis &am
clius proph&atestatur dicers
Eccedies uenientdicit dñs. &e¬
mittam famem suꝑterm.
duosimullax tronstulerunt
Cigantem & fortem eundem
uolentes gigantem esseque fortẽ
Deforti suproc dictum est. gigan¬
tem cuitem in bonã pastem
hoc est dedño saluatore in osta¬
uo decimopsalmo. Exultauit
ut giga sadcurrendam uiã

Expanded text:
in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . De hujusmodi panibus et in Proverbiis legimus: Aperi oculos tuos, et replere panibus . Habent Judaei panem, sed absque fortitudine; habent aquas, sed absque robore. Legunt enim Scripturas, sed non intelligunt. tenent membranas, et Christum, qui in membranis scriptus est, perdiderunt . Lacte enim aluntur, quasi parvuli, et non solido cibo. Et quia fortitudinem perdiderunt, et infirmi sunt, propterea olera comedunt. Athletarum autem solidus cibus est, qui et vitam sustentat humanam, et viventibus praebet fortitudinem . De istiusmodi pane et aqua, quod auferantur a Judaeis, etiam alius Propheta testatur, dicens: Ecce dies veniet, dicit Dominus, et emittam famem super terram: duo simul LXX transtulerunt, gigantem et fortem, eumdem volentes gigantem esse, quem fortem. De forti supra dictum est. Gigantem autem in bonam partem, hoc est, de Domino Salvatore, in octavo decimo psalmo legimus: Exultavit ut gigas ad currendam viam suam:
Abbreviated transcription (Latin):
xpi. porro ualidȩ uolono
omnes uos uirginem castam
exiberedõ fortitudo curtem
panis & fostitudo aquae pro
omnicibo & potu accipitur
Legimus quod morses fuerit in
monte synci & quadrarginta
diebus panem non comederit.
& aqua non biberit. Illud quo¬
que quođ ddam dicitur Insu¬
doreuultus tui comedespanem
tuum donecuertaris in terrã
dequa sumptus es similiter au¬
diendum Nec non quod asclua¬
toredicitur. Non in panesolo
uiuithomo sed in omni uerbo
quod egrediturdeo di: fosti¬
tudo igitur panis cufestur abeis
illequidicit. Egosum panis qui
deccelo descendi & fortitudo
aquae dequaidem dñs loquebat
Omnis quibib& exaquahac siti¬
& iterum Qui cuitem biberit
exaqua qua egodaboei nonsiti¬

Expanded text:
. Porro validae: Volo, inquit, omnes vos virginem castam exhibere Christo . Fortitudo autem panis, et fortitudo aquae, pro omni cibo, et potu accipitur. Legimus quod Moses fuerit in monte Sinai, et quadraginta diebus panem non comederit, et aquam non biberit . Illud quoque quod ad Adam dicitur: In sudore vultus tui comedes panem tuum, donec revertaris in terram, de qua sumptus es , similiter audiendum. Nec non quod a Salvatore dicitur: Non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo quod egreditur per os Dei . Fortitudo igitur panis auferetur ab eis: ille qui dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Et fortitudo aquae, de qua idem Dominus loquebatur: Omnis qui biberit ex aqua hac, sitiet iterum: qui autem biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non
Abbreviated transcription (Latin):
habuistis iphomine & non indõ
qui fccctor est hominis: quidam iux¬
ta mysticos intellectus piscinam
ucterem legisum bram intellegunt:
& induosmuros nouum uidelicet &
uccus testamentum edificatum lo
quemcndatis quia quas continere
non possit et non respexis secos
codfilium dĩ. nec illius presentia cre¬
didisse quemolim non uider int
quia semperdi preceptis increduli
fuerint: Et uocauit dñs ds̃ exer¬
cituum in dicilla ad fletum & ad
planctum ad cduicium etcdcin
gulum sacci & hȩc cegaudiũ & l&itiã
Oc cidereuitulos etugulcearictes
comedere carnes ebibercuinum
Comedamus etbibamus crasenim
moriamur: et reuel atccest inccuri¬
bus meis dñi exercituum si dimitte¬
tur iniquitas hcatuobis donet
moriamini dicit dñs exercituum¬

Expanded text:
habuistis in homine, et non in Deo, habuistis in homine, et non in Deo, qui factor est hominis. Quidam juxta mysticos intellectus piscinam veterem, Legis umbram intelligunt, et inter duos muros, novum videlicet et vetus Testamentum, aedificatum lacque mandatis, qui aquas continere non possit: et non respexisse eos ad Filium Dei, nec illius praesentiam credidisse quem olim non viderint, quia semper Dei praeceptis increduli fuerint. Et vocabit Dominus Deus exercituum in die illaad fletum, et ad planctum, et ad calvitium, et ad cingulum sacci. et ecce gaudium et laetitia occidere uitulos et iugulare arietes, comedere carnes et bibere uinum. comedamus et bibamus: cras enim moriemur. et reuelata sunt in auribus meis domini exercituum: si dimittetur haec iniquitas uobis, donec moriamini, dicit dominu
Abbreviated transcription (Latin):
crcuitu ciuitatis hicru scdem
innumerabilis est fusus exer¬
citus et upełta sunt scã scõ¬
rum et ar mamentarium
quo d nemor consitum erat hostili
populatione reseratum etper
cuncta s urbis pates. diuisismuris
hostis ingressus est: ec congregas¬
tis aquas piscinȩ inferioris ecdo¬
mos hicruscdem numerastis &
destruxistis domos admuniep¬
dum murum edacum fecistis inter
duos muros et cdaquam piscine
ueteris et non supexistis adcum
qui fecerat cam. eto perato remcius
delon gernonuidistis:
N carrat quomodo obsidioni part¬
uerint ciuitatem. &cquas infcri¬
oris piscinȩ quacapi poterat ad
trans tulerint destructis qued omi¬
bus muros cedificauerint etper
singulas cognationes quecedomus
quantum aquaedeher& accipere
dinumerarent fecerunt que cis¬
terncm interduos muros epis¬
cincm uccerem in staurarent ad
seruandas aquas et non magisdi
iinuotuerint auilium quicondi¬
torum urbis sit piscinȩ quedñs
qutsi aliis uerbis dixerit fiducias

Expanded text:
circuitu civitatis Jerusalem, circuitu civitatis Jerusalem, innumerabilis est fusus exercitus, et aperta sunt Sancta sanctorum, et armamentarium, quod nemore consitum erat, hostili populatione reseratum, et per cunctas urbis partes divisis muris hostis ingressus est. Et congregastis aquas piscinae inferioris et domos Hierusalem numerastis et destruxistis domos ad muniendum murum et lacum fecistis inter duos muros et aquam piscinae vetqui fecerat eam, et operatorem illius de longe non vidistis. Narrat quomodo obsidioni paraverint civitatem, et aquas inforis piscinae, quae capi poterant ad transtulerint destructisque domibus, muros aedificaverint, et per singulas cognationes, quae domus quantum aquae deberet accipere, dinumerarint, fecerintque cisternam inter duos muros, et piscinam veterem instaurarint ad servandas aquas: et non magis Dei invocaverint auxilium, qui conditor urbis sit, piscinaeque Dominus; quasi aliis verbis dixerit: Fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
qu& epulcherrimus est quodicutum
non procexerit quempiam sed nu¬
decuerit eo quod. perrobur mili¬
tum omnes opes crute sint
Sin autem clamia ponuncur in
proelio: quac c urbsas srriorum est
non potest referri ad tempora
romane sub uersionis nisi fosle
cuncta allegoriae interprece¬
muri: Er lint electe ualles tuȩ
plence quedrigeru & ccequi¬
tesponent sedessua s inposta
& re uelubitur operimentum
iuda euidebis in illa dic armco¬
mentarium domus scdtus et
scis suras ciuitatis dauid uidebi¬
tis qui amultiplicate sunt
cribit quaeun decimo anno
regis sedechiȩ fcccta est dequa
nes pegnorum coquilonis ait
que solium suum in introitupor¬
ticrum hierusedem et super
omnes muros eius incircuitu:
i quod rieputemus uoce precedictũ
& opere non explecum idem hie¬
pemias ait: undecimo annoi
sedechiȩ men sequato quin¬
ta mensis apestaest ciuitas.
÷ inguessi sunt omnes principes
pegis bebrlonis etsedetunc
in porta media. Tuncergo in

Expanded text:
que pulcherrimus est, quod scutum que pulcherrimus est, quod scutum non protexerit quempiam, sed nudaverit: eo quod per robur militum omnes opes erutae sint. Sin autem Elamitae ponuntur in praelio, quae urbs Assyriorum est: non potest referri ad tempora Romanae 222 subversionis, nisi forte cuncta allegorice interpretet erunt electae valles tuae plenae quadrigarum et equites ponent sedes suas in porta et revelabitur operimentum Iudae et videbis in die illa armamentarium domus saltus et scissuras civitatis David videbitis quia multiplicatae sunt cribit, quae undecimo anno regis Sedeciae facta est; de qua nes regnorum Aquilonis, ait que solium suum in introitu portarum Jerusalem, et super omnes muros ejus in circuitu . Quod ne putemus voce praedictum, et opere non expletum, idem Jeremias ait: Undecimo anno Sedechiae, mense quarto, quinta mensis, aperta est civitas, et ingressi sunt omnes principes regis Babylonis, et sederunt in porta media . Tunc ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
tis ciffectu ecdicit. Angustia
pos seditine sicut angustia pao¬
entis. corrui cum cudipem con
tur batus sum cum uiderem
Emarcuit cor meum. tenebrae scu
pefecerunt me babrlon dilecta
mea posita est mihi in miraculũ.
Quantomagis nunc in urbis suç
ruin aminullam accipere con¬
solectionem potest tocum se
planctibus tradens
Dies enim interfectionis & con¬
calectionis & flexculim drĩo
bidõ &ercituum inuallo uisionis
red dit cacus as iuxtctriplice
ip delle gelitiam: quaeredixe¬
rit recedice ame amlre flcho
quia contulta sit sioninonsquon¬
dem uisionum et nunc ualus
fletuum: scrutans murum et
magnificus super iontera &
clam sumpsit phapetiam curfira
hominis ȩquitis. eparietehnuda¬
uit dypeus: Describicur babor¬
lonis exslitus intransurbem
templum occupans et quadrigis
perplateas superbus incedens
quoque. auratospostes ecmarmo¬
rum crustis uestitos parietes dy¬
peus quialia solet tegerenudeuierit
Elegcnter in hebreo resonatsensus¬

Expanded text:
tis affectu, et dicit: Angustia tis affectu, et dicit: Angustia possedit me, sicut angustia parienturbatus sum, cum uiderem. Emarcuit cor meupefecerunt me: Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum, quanto magis nunc in urbis suae ruina nullam accipere consolationem potest, totum se planctibus tradens! Dies enim interfectionis, et conculcationis, et fletuum Domino Deo exercituum in Valle visionis. Reddit causas juxta triplicem intelligentiam, quare dixerit: Recedite a me, amare flebo; quia conculcata sit Sion, mons quondam visionum, et nunc vallis fletuum. Scrumagnificus super montem. Et clam sumpsit pharetram, cursum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Describitur Babylonis exercitus intrans urbem, templum occupans, et quadrigis per plateas superbus incedens. Quodque auratos postes, et marmorum crustis vestitos parietes, clypeus, qui alia solet tegere, nudaverit, eleganter in Hebraeo resonat, sensus
Abbreviated transcription (Latin):
rum urbs quon dam pegia
Interfectitu non interfectigladio
nec mostui inbello: cuncti princi¬
pestui fugerunt simul dureque
legati sunt omnes quiinuentis
uincti sunt pariter procul fuge
runt. Si cod senna cherib tem¬
pora peferus. quando expusto
cpta esł uuitas pectedicuntur
non fuisse uicti gledio Necocci¬
si inbello  sed proditione aliis
&curbefugientibus aliis quos
hostis obpressit uinculis alliga¬
tis : si pccutem cdbubrlonun
ccptiuitatem quod etuerius
est dicemus quod non pugna
sed obsidione superata sint
Quod si inceduentu p̃i iuxta cuse¬
bium tropologice intelleger¬
Iuo lueris i eos incer fectosi gladio
sed infidelitate omnes queprin¬
cipescorum recessis se ado & pec¬
ccctorum funibus alligatos ne
quecquam fuisse dephcriseis qui
non diaboli petibus alligatus sit
Proptereadixi recedict ame cemcre
flebo nolite in cumbere ut console¬
mini superuastitatem filicepo¬
pulimei Sunuastitate babrlo¬
nis lacrimatus proph&a. legen¬

Expanded text:
rum, urbs quondam regia? rum, urbs quondam regia? Interfecti tui non interfecti gladio, nec mortui in bello. Cuncti principes tui fugerunt sligati sunt: omnes qui inventi sunt, vincti sunt pariter, procurunt. Si ad Sennacherib tempora referas, quando ex parte capta est civitas, recte dicuntur non fuisse victi gladio, nec occisi in bello, sed proditione, aliis ex urbe fugientibus; aliis, quos hostis oppressit, vinculis alligatis. Sin autem ad Babyloniam captivitatem, quod et verius est: dicemus quod non pugna, sed obsidione superati sint. Quod si in adventu Christi, juxta Eusebium, tropologice intelligervolueris: dices eos interfectos non gladio, sed infidelitate, omnesque principes eorum recessisse a Deo, et peccatorum funibus alligatos, nec quemquam fuisse de Pharisaeis, qui non diaboli retibus alligatus sit. Propterea dixi, recedite a me, amare flebo: nolite incumbere, ut consolemini me super vastitatem filiae populi mei. Si in vastitate Babylonis lacrymatur Propheta lugen
Abbreviated transcription (Latin):
ta didmoris plena urbss frequens
ciuitas exultans m+d
Defcrebat mihi ebycus presep¬
demuisionem non pestinere
cidillud tempus quonabucho¬
donosor hicrusedem coepit &
sed echiam uinctum oculis que
priuacum digit inbabrlonem
s ed ecd senna cherib tempora
quando somna pontifex mag¬
ncm pastem prodidit ciuitatis
et tantumsion idest arx et
templum a nobiles remanse¬
runt in exemplum romanȩ ur
bis quaein ruentibus gulliis
patricios efloremiuuentutis
inare seruauit: Noscuitem
possumus eodebcbrlonia cap¬
tiui tate dicere : quocm quam
eu sebius omnia echep̃i aduentu
pefrat et putea uespasi ani
titique temporibus fuisse
completa. Carpicomus ergo
singula triplicem exposit¬
onem breuiter adangͥentes:
Quidnamtibi quoqueest : quid h aber
inquitsion. quod etiam tua scendisti
omnis intecta quando dicit &iam
tuostendid quod ateriprius asceo¬
derint nium et tureputatues inter
gentes quececb hostibus obsideris
ec tecta conscendis plena ululatus
& plunctus miserabilium femina¬

Expanded text:
rbs frequens, civitas exsultans? Referebat mihi Hebraeus, praesentem Visionem non pertinere ad illud tempus, quo Nabuchodonosor Jerusalem cepit, et Sedechiam vinctum oculisque privatum duxit in Babylonem; sed ad Sennacherib tempora, quando Sobna Pontifex magnam partem prodidit civitatis, et tantum Sion, id est, arx et Templum, ac nobiles remanserunt, in exemplum Romanbis, quae irruentibus Gallis, patricios et florem juventutis in arce servavit. Nos autem possumus, et de Babylonia captivitate dicere: quamquam Eusebius omnia ad Christi adventum referat, et putet Vespasiani Titique temporibus fuisse completa. Carpamus ergo singula, triplicem expositionem breviter attingentes. Quidnam tibi quoque est? quid habes, inquit, Sion, quod etiam tu ascendisti omnis in tecta? Quando dicit, etiam tu, ostendit quod caeteri prius ascenderint. Num et tu reputata es inter gentes, quae ab hostibus obsideris, et tecta conscendis plena ululatus et planctus miserabilium femina
Abbreviated transcription (Latin):
tudinepereant. Et non solum aquas
sed etiam ꝑcnes feste fugientibus
ut quos conuenit obsidio uestra
dementia pelelet: simulque reddit
cccusas : quare haec imper& fieri
dicens: Fugerunt babrlonium
glecdium fugerunt arcus elcmita¬
rum fugerunt in minens proclium
nec despiciatis miseros cito uenie
ecuestra captiuitas. Quomodo
enim uel ox mercennarii annusest
& omnem laeborem bruem putat
dum cddesideratam mercedem
perueniat sicuniuersanglorian
siliorum cȩdar cufestur a uobis
& sagittȩ uestrȩ conterentur
Et paruus remanebit numerus pug¬
natorum: quidam uolunt exeo
quod dicitur cedhuc inuno anno
ctcuferetus omnis gloria eedas
Noncbedrloniam. captiui tatem
predicari dequa & hieremics loqui¬
tur sed as syriorum quipostunum
annum uastationis iudaiȩ sccro¬
genos latissime per secuti sunt
Illum preterea loum in quonos
legimus in hebreo sidegipos secd¬
firmaN qui habi tanttenamaustri
cum panibus occurrerunt fugienti

Expanded text:
tudine pereant: et non solum aquas, tudine pereant: et non solum aquas, sed etiam panem ferte fugientibus, ut quos confecit obsidio, vestra clementia relevet. Simulque reddit causam quare haec imperet fieri, dicens: fugerunt Babylonium gladium, fugerunt arcus Elamitarum, fugerunt imminens praelium. Nec despiciatis miseros: cito veniet et vestra captivitas. Quomodo enim velox mercenarii annus est, et omnem laborem brevem putat, dum ad desideratam mercedem perveniat: sic universa gloria filiorum Cedar auferetur a vobis, et sagittae vestrae conterentur, et parvus remanebit numerus pugnatorum. Quidam volunt ex eo quod dicitur, adhuc in uno anno, et auferetur omnis gloria Cedar, non Babyloniam captivitatem praedicari, de qua et Jeremias loquitur, sed Assyriorum, qui post unum annum vastationis Judaicae, Saracenos latissime persecuti sunt. Illum praeterea locum, in quo nos legimus, in Hebraeo sic legi posse affirmant: Qui habitant terram Austri, cum panibus occurrerunt fugienti;
Abbreviated transcription (Latin):
& inminutosagitinorum nume¬
ro quameximepdlent cđ tepug¬
sicndi: Ecteri qui fugerint rema¬
nebunt quia intelleximus quid
sit caedar quae anabia quaeque
asor uide comus csaias proph&a
quid dicat̃ in scdtum ad uesperam
dor inictis insemitis dodcnim
uerbum a rõb ut sepe icm dixi¬
mus etuesper et ccrabia et coruus
etplanities etocudens apellatur
& proeo quodnos iuxta leX
transtulimus dormietis potest
inter pp&ccri morabimini siue
quod ebracicedicitur. thedin:
dodemnin quod que ippropip¬
quis uestitur & cognatos. Itcq
predicitur iudeis quod obsidi¬
onem babrloniam effugere
potuerint : & de totius prouinciȩ
uastitttom adhepemum tror¬
si peluicinam : quod habitaturi
sint in solitudine crabiae in
itinere quodducit᷑ Rursum que¬
codhisinahelitas. sermo conuestitr
& eos cedmiseri cordiam cohoͦstacur
Currite edussis fratribus acperi¬
ditantibus ardores sitisobui i
festeccquass tantus enim feruor
est solis utnisi subueneritis in soli¬

Expanded text:
et imminuto sagittariorum numeet imminuto sagittariorum numero, quia maxime pollent arte pugnandi: caeteri qui fugerint, remanebunt. Quia intelleximus quae sit Cedar, et quae Arabia, quaeque Asor, videamus Isaias propheta quid dicat: In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. Verbum ARAB , ut saepe jam diximus, et vesper, et Arabia, et corvus, et planities, et Occidens appellatur. Et pro eo quod nos juxta LXX transtulimus, dormietis, potest interpretari, morabimini, sive quod Hebraice dicitur THALINU . DODANIM quoque in propinquos vertitur et cognatos. Itaque praedicitur nunc Judaeis, qui obsidionem Babyloniam effugere potuerint, et de totius provinciae vastitate ad eremum transire vicinam, quod habitaturi sint in solitudine Arabiae in itinere quod ducit ad ad Ismaelitas sermo convertitur, et eos ad misericordiam cohortatur: currite, et lassis fratribus ac periclitantibus ardore sitis, obvii ferte aquas: tantus enim fervor est solis, ut nisi subveneritis, in soli
Abbreviated transcription (Latin):
& exomni confinio corum cadduca
in cericum super eos aidñs ilia
Eritquẽ a sor hebitaculum drico¬
num : de scta in sempiternum
Nonmanebi tibium ncuncolet
ecoti filius hominis tocum prope
testimonium de hieremia posui.
ucqua sit cȩdar in dubitanter in¬
tellegus : & consideraquomodo
histtia heliecrum hoc est scorrac¬
gnorum propriȩ gentem descrip¬
serit qui habicant intentorus
qui quas nox compulerit sedesen
quibus armenta sunt et pecora
camelorum quae greges quinon
hebent hostia necuates nonenim
uersaentur in rbibus sed in soli¬
tudine habitant. Et huergo abc¬
brloris deleti sunt eo quod assor
ciuitatem quae metropolis gentis
illius in hepemo fuit us quecdso¬
lum subus terint et tamepcum
camelorum etouium greges cap
tentoria. sos tediuisa: non om¬
nis gentis illius significatur no¬
teritus eo quođ romae dccriis
camelis ceritum. et lamplius
milicunodie peruastam soli¬
tudinem fugeresoleario : Muser
cum in quit omnis gloria cedar

Expanded text:
et ex omni confinio eorum adducam et ex omni confinio eorum adducam interitum super eos, ait Dominus: eritque Asor habitaculum draconum deserta in sempiternum; non manebit ibi vir, nec incolet eam filius hominis . Totum prophetiae testimonium de Jeremia posui, ut quae sit Cedar, indubitanter intelligas. Et considera quomodo Ismaelitarum, hoc est, Saracenorum proprie gentem descripserit, quia habitant in tentoriis: qui quas nox compulerit, sedes tenent: quibus armenta sunt, et pecora camelorumque greges: qui non habent ostia nec vectes: non enim versantur in urbibus, sed in solitudine habitant. Et hi ergo a Babyloniis deleti sunt, eo quod Asor civitatem, quae metropolis gentis illius in eremo fuit, usque ad solum subverterint: et tamen cum camelorum et ovium greges capttentoria sorte divisa: non omnis gentis illius significatur interitus, eo quod dromedariis camelis centum et amplius millia uno die per vastam solitudinem fugere soleant, Aufer inquit, omnis gloria Cedar:
Abbreviated transcription (Latin):
nloria cȩdecr & reli quicenumes¬
n scigittar ihum fostium de
filiis cedcor inminuentur
liber geneseos docet: ex his ma¬
uerso nomine sarrteniuocas¬
tur esse generatos hupestou
habiecn solitudipem Idequibus
latissima hepemus ab india ced
mccuriniam us quetendatur et
atlanticum ocecnum: quod puto¬
hi cremiae titulum sonare ad cedar
& cidregna cisor qucce pertus sit
nabuchodo nosor rexbcbrlonis
Statim que sequitur .: Hac ecdicit dñs
surgite et coscendite adcedoor et
ucstate filios orientis tabernacula
corum et gregescorum capient pl¬
lescorum ecomnia uccsa et camelos
tollent sibi &iterum Inibit enim
contrauos nabuchodonosor rexbec¬
brlonis consilium coritabit aduer¬
sus cogitationes. Surgia et cescep
dicc aed gentem quietam et confider¬
ter habitantem aitdñs. non hostia
non uectes eis solihabitantꝰ
Eterunt camli eorum indireptionẽ
et multitudo iumentorum in pre¬
dam & dispergam casii inomnem
uentum qui sunt ad tonsi incomam

Expanded text:
gloria Cedar, et reliquiae numergloria Cedar, et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar Liber Geneseos docet ex Ismarverso nomine Saraceni vocantur, esse generatos. Hi per totam habitant solitudinem, de quibus latissima eremus ab India ad Mauritaniam usque tendatur et Atlanticum oceJeremiae titulum sonare: Ad Cedar et ad regna Asor, quae percussit Nabuchodonosor rex Babylonis ; statimque sequitur: Haec dicit Dominus, surgite et ascendite ad Cedar, et vastate filios Orientis: tabernacula eorum, et greges eorum capient, pelles eorum et omnia vasa, et camelos tollent sibi : et iterum: Inivit enim contra vos Nabuchodonosor rex Babylonis consilium, cogitavit adversus vodite ad gentem quietam, et confidenter habitantem, ait Dominus: non ostia, non vectes eis: soli habitant. Et erunt cameli eorum in direptionem, et multitudo iumentorum in praedam et dispergam eos in omnem ventum qui sunt adto
Abbreviated transcription (Latin):
puenitences hociuxtahiscoriam
diccum sit Cecerum si propter
similitudinem licere excoquod
res & deleph non multum inter
sedis crepant quidam hebreorũ
produm a romamlegunt uolep¬
tes proph&iam contraregnum
romanum dirigi friuola per¬
suasione qua semperidumeȩ
nomineromanos estimant de¬
motistrari: Idumecc autem
inteł precetur silentium
ONUS INARABIA
Inscdtum cduesperam dor¬
Imi&is in semitis dodanim.
oc cur rentes sitienti. fes te
fugerunt a fuce gladis imminen¬
tis a faccie astus extenti a facie
gracus proclii qm haecdicit dñs
ccdine. Adhuc in uno anno qua¬
usi coni mercennarii & dcufere¬
tur omnis gloria cedar et reliquo̧
numeri scgittariorum fosti¬
um de filiiscedar inminuentir
ulcepentimihi Etdiucum delibe¬
Cratione tractanti quacesset
a raebia cquam proph&icus
sermo dirgitur utrum moabite
an cnmanite etidumaei cuno¬
teque alicpegiones quaenunc
a robie nuncupatur: Ot casionen
tribuit in hac etedem uisione
quod sequitur I Nufosetur omns

Expanded text:
enitentes. Hoc juxta historiam dictum sit: caeterum propter similitudinem litterae, et ex eo quod RES et DALETH, non multum inter se discrepent, quidam Hebraeorum pro Duma, Romam legunt, volentes prophetiam contra regnum Romanum dirigi, frivola persuasione, qua semper in Idumaeae nomine Romanos existimant demonstrari: Duma autem interpretatur silentium. Onus in Arabia. In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. Occurrentes sitienti ferte fugerunt, a facie gladii imminentis a facie arcus extenti a facie gravis proelii quoniam haec dicit Dominus ad me adhuc in uno anno quasi in anno mercennarii et auferetur omnis gloria Cedar et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar inminuentur Quaerenti mihi et diu cum deliberatione tractanti quae esset Arabia, ad quam propheticus sermo dirigitur, utrum Moabitae, an Ammonitae, et Idumaei, cunctaeque aliae regiones, quae nunc Arabia nuncupantur, occasionem tribuit in hac eadem Visione quod sequitur: Auferetur omnis
Abbreviated transcription (Latin):
pb&icum fundamenteceius i
montibus scĩs diligit dñs postas
sio superomniatabernacula
ic cob sed ucllis & coquod humi¬
lictasit aliis uerbis hocipsum
hie pemias loquitur quando
accepit calicem plenum uini&
dat uniuersis gentibus ac nouis¬
si me porrigichieru scdem utbi¬
bat &uomat ettruct &in saniat
significans ab cbyloniis et hanc
es seuas ianidam : quod plenius
regum ehiepemiae nantit his¬
toria: Ex quo intellegimus omnium
crcacopem aquediter essedm̃
& codem cuncadis penscre iudicio
iuxtccillud: quod ipselo quitur per
amos: Num quid non filii & hr¬
opum uos estis mihi filius rł aitdns ÷+

Expanded text:
Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob ; sed vallis, ex eo quod humiliata sit. Aliis verbis hoc ipsum Jeremias loquitur: quando accepit calicem plenum vini, et dat universis gentibus, ac novissime porrigit Jerusalem, ut bibat, et vomat, et ruat, et insaniat: significans a Babyloniis, et hanc esse vastandam . Quod plenius Regum et Jeremiae narrat historia. Ex quo intelligimus omnium creatorem aequaliter esse Deum, et eodem cuncta dispensare judicio, juxta illud quod ipse loquitur per Amos: Numquid non ut filii Aethiopum vos estis mihi filii Israel?
Abbreviated transcription (Latin):
duma hocest in montibus seir
hanc ut metro polim iuxtaor dinem
superiorum uisionum ab assy¬
riis fiuecnabuchodonosor &¬
pugnatum es secredimus memo¬
rem que pristini generis quod
dehabratam &isaci sic stirpe
xnerata implorasse auxilium
dĩ. et netes sititccozence illius
dementiam flagitasse
Nccrrat ergonuncdñs qui obsi¬
decur inscir et cbhostibuscip¬
gitur: incum implorat auxiliũ
&dicit ocustos isrł quipopu¬
lumtuum tueris custodia sempi¬
terna. et quasi in noctem illis
dormientibus uigilias nchostis
iprumpat. Quare et nos quidẽ
cius sumus: non similidementia
procegis: quibus egocustosuizil¬
quaerespondeo : dequo scripcũ est
Nondormittbit nequeobdormiet
populomeo &noxgenti idumcorum
illis prebebolucemi vosinceno¬
bris derelinquaon uelces teita
ueniclux nocte trans acta simcum
in uocct is cagilium et est destir¬
pcseruimei habrae: nolite
meccoitum in necessitatibus
quacerepe sed coo admcanimor

Expanded text:
Duma, hoc est, in montibus Seir. Duma, hoc est, in montibus Seir. Hanc ut metropolim, juxta ordinem superiorum Visionum, ab Assyriis, sive a Nabuchodonosor expugnatam esse credimus, memoremque pristini generis, quod de Abraham et Isaac sit stirpe generata, implorasse auxilium Dei, et necessitate cogente, illius clementiam flagitasse. Narrat ergo nunc Dominus: qui obsidetur in Seir, et ab hostibus cingitur, meum implorat auxilium, et dicit: o custos Israel, qui populum tuum tueris custodia sempiterna, et quasi in nocte, illis dormientibus, vigilas, ne hostis irrumpat; quare et nos qui de ejus semine sumus, non simiprotegis? Quibus ego custos vigilque respondeo, de quo scriptum est: Non dormitabit neque obdormiet populo meo, et nox genti Idumaeorum; illis praebebo lucem, vos in tenebris derelinquam. Vel certe ita: venit lux nocte transacta; si meum invocatis auxilium, et estis de stirpe servi mei Abraham, nolite me tantum in necessitatibus quae