comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uid de prĩmomo sperem quid
de liberis Rõ Et prĩoniũ dnõs
ĩueniet et liberis sua sors erit D Ca
de tartis diuiciis fiet Rõ Ne dubitas
ne heredi mimie uideãtur nũꝙͣ tamẽ
erũt qͥn aliquid desit de hiis cu illa
biderit que res ur̃ãs hasq tam dile¬
ctas opes huc illuc iaculatura retor¬
quet D Quid facient filii Redl¬
treno prĩe deẜtos in suã cura cele¬
stis pr̃ accipiet non relicturꝰ ut tu n ͨ
orphanos facturoͣs. Ille eos nutriet
et docebit a iuuẽtute eoru modo do¬
destituet. spes nascentis homĩs deus
sit. non est edificandũ in arena s in
petra Oĩs spes de honne breuis et
caduca est fili ergo tua spe delusi po¬
nent in deo spem suam et cantabit
cũ dauid pr̃ meus et mr̃ mea dere¬
liquerunt me dñs aut̃ assũpsit me
Multorũ indolẽ filioru et uirtutũ se¬
mẽ semẽtibꝰ insitũ ꝑntũ blandicie
extixerũt sicut ex adu̾so molliciẽ
sepe discussit orbitas ac pauꝑtas ẽ

Expanded text:
uid de patrimonio sperem, quid de liberis? Et patrimonium dominos inveniet, et liberis sua sors erit. Quid de tantis divitiis fiet? Ne dubita ne heredi nimie videantur: nunquam tante erunt quin aliquid desit; de iis tamen illa viderit, que res vestras hasque tam dilectas opes huc illuc iaculatura contorquet. Quid facient filii? A terreno patre desertos, in suam curam celestis pater accipiet, non relicturus ut tu, neque orfanos facturus. Ille eos nutriet et docebit a iuventute eorum, modo dolcrum non destituet. Spes nascentis hominis Deus rex ille sit. Non est edificandum in arena sed in petra. Omnis spes de homine brevis et caduca est; filii igitur, tua spe delusi, ponent in Deo spem suam, et cantabunt cum David: “Pater meus et mater mea dereliquerunt me”, dominus autem assumpsit me. Multorum indolem filiorum, et virtutum semen mentibus insitum, parentum blanditie extinxerunt, sicut, ex diverso, mollitiem sepe discussit orbitas ac paupertas.
Abbreviated transcription (Latin):
probant auctores radicẽ mali ãputa
curas pelle. sompina quoq pepuleris
Quo ei quelo tot curas et tam .niͬ
ꝓfuturas ĩ tam breui uita dequa ia
ab ĩicio prouisũ est. Quid torq̃ri
niuat et turbidã curis uitã et ĩfestã
sõpniis quietẽ urã uobis facit amẽ¬
tia diuinã ꝓuidẽtia ur̃o uultis suꝑa¬
re cõsilio nec sentis/ neͬc ex alto ue¬
stre uideãtur ĩsanie urẽq delibea ͦ ͤ
illo de tempoe quod non solu extra
n auditis flactũ ex clamãte. Prudẽs
uenturi temporis exitu caliginosam
nocte p̾mit deus ridetq si ĩmoͬrlis
ultͣ fas trepidat om̃e tempꝰ ĩ urã
trahitis ꝑnicie. de p̃teito mesti de
pñti anxii de futuro pauidi trepidi¬
ꝙ deq hiis curis suꝑuacuis dignos
metitis maĩpulos laborẽ uigilantes
oportet sacius est ĩquietari sõpniis
ꝙ mulceri. et amara sompinae ꝙͣ dul¬
cia. Mesti enĩ sompiii fallatia leta est
leti aut̃ mesta. D Lompnis fatigor¬

Expanded text:
probant auctores. Radicem mali amputa, curas pelle: somnia quoque pepuleris; quo enim queso tot curas, et tam nichil profuturas, in tam brevi vita, de qua iam ab initio provisum est? quid torqueri iuvat? et turbidam curis vitam et infestam somniis quietem, vestra vobis facit amentia. Divinam providentiam vestro vultis superare consilio; neque sentitis, ut ex alto vestre ridentur insanie vestreque deliberationes, illo de tempore, quod non solum extra neque auditis Flaccum exclamantem: Prudens venturi temporis exitum caliginosa nocte premit Deus ridetque si mortalis ultra fas trepidat. Omne tempus in vestram trahitis perniciem, de preterito mesti, de presenti anxii, de futuro pavidi trepidique; deque his curis supervacuis dignos metitis manipulos, laborem vigilantes, oportet, satius est inquietari somniis quam mulceri, et amara somniare quam dulcia? mesti enim somnii fallacia leta est, leti autem mesta. Somniis fatigor
Abbreviated transcription (Latin):
neosũ lignu ip̃mqͦ cicatricibꝰ hoẽstan¬
duz furor nũc p̃cipiuis galliaꝵ uene¬
rũt hos ĩ usus nuꝑ arbores alie ꝑeg̾nis
noĩbꝯ uenis et nõtis aliis atq aliis sed
eadẽ uaĩtate uẽĩentq nec ullus eit no¬
uitatũ modꝰ donec urĩs poculis muri¬
noꝵ iactancia uicta sit In uno plane
fateor cessistis auoꝵ ĩsanie ꝙ illi fucti¬
nos mllo usu sola sed ꝯ̃hendi libidine
mirabãtur Int̾q delicias numerabãt
unde et Nero ipse non pn̾cipũ mõ sed
hoñ seuissimꝰ male dilecte et perꝰ occi¬
se cõnigis flauos crines hoc sub noie
ceu tytulũ meditatus eximiũ adoptas¬
se legitur carnñe edito/ ffuit nãq qd̾
stupeas. trux illud ĩgeniũ amicũ musis
in quo illos quod aurei uide̾nt᷑ succi¬
nos suos dexit O feroces atqz ĩfauste
blanditie. dec or ũq et laudat̃ caput. cal¬
ce ĩpia ad ĩferos deirudẽdũ ac uos suc¬

Expanded text:
nerosum lignum, ipsum quoque cicatricibus honestannerosum lignum, ipsum quoque cicatricibus honestandum, furor nunc precipuus Galliarum; venerunt hos in usus nuper arbores alie peregrinis nominibus, venis et notis aliis atque aliis, sed eadem vanitate, venientque nec ullus erit novitatum modus, donec vestris poculis murrhinorum iactantia vincta sit. In uno plane, fateor, avorum cessistis insanie, quod illi succinos, nullo usu, sola sed habendi libidine mirabantur interque delitias numerabant, unde et Nero ipse non principum modo, sed hominum sevissimus, male dilecte et peius occise coniugis flavos crines hoc sub nomine, ceu titulum meditatus eximium, adoptasse legitur carmine edito. Fuit atque, quod stupeas, trux illud ingenium amicum Musis, in quo illos, quod aurei viderentur, succinos suos dixit. O feroces atque infauste blanditie decorumque et laudatum caput calce impia ad inferos detrudendum! At vos suc
Abbreviated transcription (Latin):
optauerit E Cristallinis gaudeo
Nec attendis ꝙ̃ caduca ꝙ̃ fraigilis de¬
lcãtio tua sit sed hic mos est ur̃ nẽ ꝓ
p̾e similia exoptatis Cum et ĩbecillitas
ur̃a firmũ ad cui hereret et urĩ melior
pars celestis altũ aquid quod spͤtar et
optare et quer̃e debuisset utq deblia
murina hodie lauciis excessere Uete¬
ruz furor ĩ credibilis eadẽ illa uictoĩa
que ꝑeg̾na multa uobis intulit ip̃o de
quo diximꝰ t̾ũphante pompeio ĩ ytaliã
inq ur̃bem romã tnͣsuectus ex asia se¬
mẽ ĩtulie Sed terre creditũ p̃ftili co¬
lonisq ĩpigris itaq breui auctũ ab a¬
mãte quodã cupide cõnulsũ dentibus
labrũ et miri amoris mirabiliorẽ exi¬
tu ut cycatrix illa nobilitãs uasculu
et fame eiꝰ et p̃cii eẽt augmẽtu Nõ
igitur hac in parte luxuria qua nulla:
murinis non solũ ufui ur̃o deficiẽtibꝰ
seu ignotis pro quibꝰ noua luxurie
spẽs ĩuasit auelane radix ad pocula ge¬

Expanded text:
optaverit. Crystallinis gaudeo. optaverit. Crystallinis gaudeo. Nec attendis quam caduca, quam fragilis delectatio tua sit; sed hic mos est vester: nature proprie similia exoptatis, cum imbecillitas vestra firmum aliquid cui hereret et vestri melior pars celestis altum aliquid quod spectaret et optare et querere debuisset, utrique debilia murrhina hodie lautitiis excessere. Veterum furor incredibilis, eadem illa victoria que peregrina multa vobis intulit, ipso de quo diximus triumphante Pompeio, in Italiam inque urbem Romam transvectus, ex Asia semen inutile sed terre creditum prefertili colonisque impigris, itaque in brevi auctum mante quodam cupide convulsum dentibus labrum et miri amoris mirabiliorem exitum, ut cicatrix illa nobilitans vasculum et fame eius et pretii esset augmentum. Non igitur hac in parte luxuria, qua nulli murrhinis non solum usui vestro deficientibus sed ignotis, pro quibus nova luxurie species invasit: avellane radix ad pocula ge
Abbreviated transcription (Latin):
tor R Parco iam gẽmis cõtreta illa
glacies excusat nescio ꝙ̃ plus uitrohũs
ẽque ein frangit᷑ et satiri ueꝙ insi qdͣ
quesitu difficilior et uel de longĩq uei¬
ens uel que ꝓpĩqua est mt al piã scopu¬
los rupesq ĩmas et algẽtes tenui fune
pendẽtibꝯ eruenda ob eamq rein carior
Utãsq cupiditates irritare potẽtior
Itaq nero nẽ legis ĩfelici ꝑituꝵ ruõre
seu dampnis ex oĩbꝯ crĩstallinos duos
calices forte elisõs grauissiẽ doluisse ꝑt¬
seu qd̾ alter puto uerior hystoic sensus
habet ira feruidũ p̃cipiti et etati sue ĩ¬
sensũ et posteris ĩuidẽtem. ne qͥs umꝙẜͣ
ex hiis liberet manu ꝓpͥa collisisse. En
fortue dinoris expiatio nil ĩuẽtũ in quo
grauiꝰ seuicie igr̃ iracũdiam ex̾ce̾t in
cristallũ seuiit q̃ mille tñ sibi diuĩtie cai¬
ores. excusatõ minorꝭ dicat a qͥs mutai
pñcipem sed neronẽ sequi neno bonꝰ

Expanded text:
tor. Parco iam gemmis: concreta illas tor. Parco iam gemmis: concreta illas glacies excusat, nescio quid plus vitro habens: eque enim frangitur et sarciri nequit, nisi quod quesitu difficilior et vel de longinquo veniens vel que propinqua est inter Alpium scopulos rupesque invias et algentes tenui fune pendentibus eruenda ob eamque rem carior, vestras cupiditates irritare potentior. Itaque Neronem legis infelici percitum rumore seu damnis ex omnibus crystallinos duos calices forte elisos gravissime doluisse seu, quod alter puto verior historie sensus habet, ira fervidum precipiti et etati sue infensum et posteris invidentem, ne quis unquam ex his biberet manu propria collisisse. En fortune durioris expiatio! Nil inventum in quo gravius sevitie magister iracundiam exerceret: in crystallum sevit, qua nulle tunc sibi delitie cariores. Excusatio minorum, dicat aliquis, imitari principem: sed Neronem sequi nemo bonus
Abbreviated transcription (Latin):
ro ꝯtenta quiescẽt luxuria epulis et
uolupͣtibus suis. Sola suꝑbia nõ qui¬
estit ꝙͣ diu aliꝙͥ supͣ se uidet ut q̃ ab
inicio reruz deo par esse tẽptauit ls
cadem uos cogit laboiose genias q̃re
scudioseq uel ucte uel cauae ut ꝓ de¬
ũtes sedentesq ĩforo in q cõniuiora¬
diẽtes ac stellati celo sꝑ ĩuidiã faciat
lo et ĩ ueste ciboq et potu r̾bus q om̃ibꝰ
que hũane ncc̃itati sen Iocũditati ĩuẽ¬
te erant speciosũ aquod fulgidũꝙ ꝑi¬
culũ miscuistis eoq crescendo malu
ꝓdiit ut ex gẽmis nõ mõ iam pocula
fed pelues ac lebetes et mortaria et ra¬
re aena cõspiciamꝰ ¶ Uictrix plaud̾ sr̃
mat̾ia uasoru genus tui offerunt mĩstri
neq iam minꝰ est cõe gẽmã has ĩ usus
ꝙͣ ĩ usum frugu t̾ram fodẽ fit cõsueᵈ ͦ
facta est uobis que luxuria maiõibꝰ brĩs
fuit. E Cristallinis poculĩs libens u¬

Expanded text:
ro contenta quiesceret, luxuria epulis et ro contenta quiesceret, luxuria epulis et voluptatibus suis, sola superbia non quiescit, quamdiu aliquid supra se videt, ut que ab initio rerum Deo par esse tentavit, hec eademque vos cogit laboriose gemmas querere studioseque vel nectere vel cavare, ut prodeuntes sedentesque in foro inque convivio radilo et in veste ciboque et potu et rebus omnibus, que humane necessitati seu iucunditati invente erant, speciosum aliquod fulgidumque periculum miscuistis eoque crescendo malum prodiit ut ex gemmis non modo iam pocula, sed pelves ac lebetes et mortaria et ahena conspiciamus. Victrix plaude supemateria vasorum genus tui offerunt ministri neque iam minus est commune gemmam hos in usus quam in usum frugum terram fodere: sic consuetudo facta est vobis que luxuria maioribus vestris fuit! Crystallinis poculis libens u
Abbreviated transcription (Latin):
te credulu uulgus ut õnia. Sũmna
igit᷑ reru est nichil aliud uobis hat
reliquasq cõsiliat ꝙͣ uoluptas diffi¬
cultatibꝯ ex citata et ĩcensa s młto mx¬
ime suꝑbia et condicionis obliuio tuoã
q aĩ letifer quo cũ nl peius fit hõm̃
uite miror quid ita nil gracius nõdi¬
co uirtus bonũ ingens urõ uile iudicio
sed nec uita ip̃a nec salus. nõ secu̾tas
non opes non deniqz uolup̃tes iisdẽ
uob̾ extiãto̾i̾bꝰ sũmũ bonu Cũcta hs
uilitessere suꝑbie hec p̃ter ceta uos
gẽmaꝵ cupidos fecit que sꝑ ĩutiles
had hortante igit᷑ effectũ est ut oc¬
cupati sꝑ ac trepidi. sed exculti domos
aureasꝙ gẽmatas hostie ip̃e purpure¬
e ac uictate auai̾cie luxurioq ãbicdĩs
ac suꝑbie cultris exposite que ĩ bos õ¬
nes ac singule seniũt pͥmas sibi ꝑtes
ut est dictu uendicãte suꝑbia auaĩtie
qͦ quod nomẽ sonat utq fortassis au¬

Expanded text:
te credulum vulgus, ut omnia. Summa te credulum vulgus, ut omnia. Summa igitur rerum est, nichil aliud vobis hanc reliquasque conciliat quam voluptas, difficultatibus excita et incensa, sed multo maxime superbia et conditionis oblivio timorque animi letifer, quo cum nichil peius sit hominum vite, miror quid ita nichil gratius: non dico virtus, bonum ingens vestro vile iudicio, sed nec vita ipsa nec salus, non securitas, non opes, non denique voluptates, iisdem vobis extimatoribus summum bonum: cuncta hec uni cessere superbie. Hec preter cetera vos gemmarum cupidos fecit, que semper inutiles,o numquam. Hac hortante igitur effectum est ut occupati semper ac trepidi sed exculti domoruaureas atque gemmatas; hostie ipse purpuree ac vitiate, avaritie luxurieque ambitionis atque superbie cultris exposite, que in vos omnes ac singule seviunt, primas sibi partes, ut est dictum, vendicante superbia. Avaritia quippe quod nomen sonat utcumque fortassis au
Abbreviated transcription (Latin):
uerior rei huiꝰ et c̾tior est causa
tum ĩ reliquis tñ in hac ipa adu̾sus
ebrietatẽ qiͣ belli dux eligit᷑ de qua
tũphare sobrietas sola pot uti uino
modico nxͣ illiꝰ cõsultoris opłi sẽtẽ
eoq ip̃o nõn ad uolup̃tem sẽd utili ͭ ͤ
et stomachi egtudines depellendas
uio inꝙͣ exiguo et fragili limphisq¬
minuat᷑ potantis incendiũ atq ĩpetã
sen fuga euade̾ seu aquaꝵ diluuio ex¬
tingue̾ ac frenare sare et meĩsse ĩ ui¬
no magno ac feruido potuq crebro
et nimio multam pudoris ac doloĩs
peĩtencieq mat̾ia ĩ esse eã quotũq
te uerteris oculis ingeri neq a qaĩq
sane mentis posse dissimulari. Hec
sunt arma contͣ mõstrũ illud utilia
quis hic ametisto seu gẽmiis oĩo ulli ꝰ
est locus mẽtiti sunt id magi fuerũt¬
qz qui crederent ut hoc spõsore sobͥe¬
tatis ĩtrepidi biberent ꝑfide quidẽ m᷑¬
gi atq ⁊ ĩpudent ut plurima stul¬

Expanded text:
verior rei huius et certior causa verior rei huius et certior causa est, cum in reliquis tum in hac ipsa que adversus ebrietatem quasi belli dux eligitur, de qua triumphare sobrietas sola potest. Uti vino modico iuxta illius consultoris optimi sententiam eoque ipso non ad voluptatem sed ad utilitatem et stomachi egritudines depellendas, vino, inquam, exiguo et fragili lymphisqm potentis incendium atque impetum seu fuga evadere seu aquarum diluvio extinguere ac frenare, scire et meminisse in vino magno ac fervido potuque crebro et nimio multam pudoris ac doloris penitentieque materiam inesse, eam quocumque te verteris oculis ingeri neque a quoquam sane mentis posse dissimulari: hec sunt arma contra monstrum illud utilia. Quis hic amethysto seu gemmis omnino ullus est locus? Mentiti sunt id magi fueruntque qui crederent, ut hoc sponsore sobrietatis intrepidi biberent: perfide quidem magi atque impudenter, ut plurima; stul
Abbreviated transcription (Latin):
pars septima uera eẽt sed nec septu¬
agesima uera est neq ꝓfecto cẽtesi¬
ma ꝙ si ut ꝑliuius ait nulla fraus
uite lucrosior quis miretur sed et
quippe qͣs uaritas p̃ciosas facit s ꝙ
nusꝙͣ rarior est ueritas neq eĩ ali¬
cubi uel exꝑiendi miõr copia ł ma¬
ior licẽtia mentiẽdi ł mẽdacii fruc¬
tus uberior uel ĩpudencia liberior
uel consuetudo freꝙ̃cior/ ꝙ si qͥd ꝓr¬
sus ex om̃ibꝰ ueru est an illuo forsi¬
tan uerũ erit ꝙ et magnoꝵ auctori¬
tas. et suꝑ illã fundata uulgi habet
opĩo ebrietati resist̾e ametistos paꝵ¬
ue igi᷑ cause sit cur ebriosoꝵ pocu¬
lis hec gẽma deseruiat. ludo tecũ se¬
pe iocos re ira parit. Nlẽpe ut hꝰ uni
tribuãt quid alie meruere nisi ꝙ uo
lupͣtis ĩgeniu fuit ut cu gustu bi¬
bentis delectetur uisus atq hinc il¬
linc sensibꝰ delinitis ambitiosior le¬
tiorqz sit ebrietas. Hec ni fallor et

Expanded text:
pars septima vera esset; sed nec septupars septima vera esset; sed nec septuagesima vera est neque profecto centesima. Quod si, ut Plinius ait, “nulla fraus vite lucrosior”, quis miretur si et quippe quas raritas pretiosas facit, sed quod nusquam rarior est veritas neque enim alicubi vel experiendi minor copia vel maior licentia mentiendi vel mendacii fructus uberior vel impudentia liberior vel consuetudo frequentior. Quod si quid prorsus ex omnibus verum est, an illud forsitan verum erit, quod et magorum auctoritas et super illam fundata vulgi habet opinio, ebrietati resistere amethystos? Parumve igitur cause sit cur ebriosorum poculis hec gemma deserviat? Ludo tecum: sepe ira iocos parit. Nempe ut hoc uni tribuant, quid alie meruere, nisi quod voluptatis ingenium fuit ut cum gustu bibentis delectetur visus atque hinc illinc sensibus delinitis ambitiosior letiorque sit ebrietas? Hec, ni fallor, et
Abbreviated transcription (Latin):
nulla a co mcͣa bibũtur fictilibꝰ tunt
illa time cũ pocula sumes gẽmata E
G Bẽmabibe̾ głosum reor. R Su¬
ꝑbia duz se attollit nec descensũ co¬
gitat nec ruinã care libẽtius bibitis
ꝙͣ secure ãbicioseq sapide sic uicia ui¬
ciis uĩcunt᷑ et gulam parcius aliꝙͣto
sollicitat uini sapor ꝙͣ ĩsolencia ciphi
color. obstupescitis ad gẽmaꝵ radios/
hũc stuporẽ nullo u̾o p̃cio extimãdi
arbitramĩ non tantũ pecũe s u̾tũt᷑ꝭ
¶nõne eniz ille uirgilianus euersor pa¬
trie hoc ip̃o de quo loquor p̃cio gẽmã
hiis amissis illam adipisci et ut gẽma
bibat ciuiẽ atq hoĩem obliuisci. G libẽ¬
ter gẽmatis utor poculis Ri Est for¬
tassis alia defiderii tani ĩtensi radix
neq solus fulgor allicit s aliꝙͣta la¬
tens uirtus Nã quis onĩs gẽmarũ
uires atq uirtutes explicet ita dico
si om̃i que hiis dicũtur aut scribũtur

Expanded text:
Nulla aconita bibuntur fictilibus. Tunc Nulla aconita bibuntur fictilibus. Tunc illa time, cum pocula sumes gemmata. Gemma bibere gloriosum reor. Superbia dum se attollat, nec descensum cogitat nec ruinam: care libentius bibitis quam secure, ambitiose quam sapide. Sic vitia vitiis vincuntur et gulam parcius aliquando sollicitat vini sapor quam insolentiam scyphi color. Obstupescitis ad gemmarum radios, hunc stuporem nullo non pretio extimandum arbitramini, non tantum pecunie sed virtutis. Nonne enim ille Virgilianus eversor patrie, hoc ipso de quo loquor pretio, gemma properans his amissis illam adipisci et, ut gemma bibat, civem atque hominem oblivisci? Libenter gemmatis utor poculis. Est fortasse alia desiderii tam intensi radix neque solus fulgor allicit, sed aliqua latens virtus. Nam quis omnes gemmarum vires atque virtutes explicet? Ita dico, si omnium que de his dicuntur aut scribuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Buat gẽmis bibe̾ R Cauai̾ gẽ¬
mas ad pocula luxuria uetus ẽ
non uitrũ mõ rem fragilem Ac profecto
pulchrima mũdissimãq despiciens
sed argentũ ip̃mq aurũ hũane olim cu¬
piditatis ultimã metam Inuẽtũq ad
quo auariciã luxus excede̾t. Non sat
digna magni mali causa uidit hoc ꝑo¬
cta duz diceret. Hic petit ex cidiis ur¬
bem miserosq penates. malũ ingẽs¬
nec iusticie tantũ s huaĩtati obuiu
et ut scires unde ortũ addidit ut gẽma
bibat en ciuiliũ par furoꝵ cã ut cũ
calix argẽteus diuino cultui satꝭ eẽt
aure ꝯ huano cultui parũ sit nͥ p̃ciu
faciente ꝑiculo gẽme eciã ꝑegrino
artificio excauẽtur quibꝯ bibat ĩfelix
homũcio et polluta mendaciis ac spur¬
citiis labia iocũdius applicet res et
potui ĩ cõmoda uoluptatẽ ĩterpellã¬
te metu et apparatui oꝑosa et custodi¬
e difficilis et saluti anceps et ueneĩs
aptissima uerũ est illud alt̾ius poete

Expanded text:
at gemmis bibere. Cavari gemmas ad pocula luxuria vetus est, non vitrum modo, rem fragilem ac profecto pulcherrimam mundissimamque despiciens, sed argentum ipsumque aurum humane olim cupiditatis ultimam metam inventumque aliquid quo avaritiam luxus excederet, non sat digna magni mali causa. Vidit hoc poeta dum diceret: Hic petit excidiis urbem miserosque penates, ut genec iustitie tantum sed humanitati obvium; et ut scires unde ortum, addidit “ut gemma bibat”. En civilium par furorum causa, ut cum calix argenteus divino cultui satis esset, aureus humano usui parum sit nisi pretium faciente periculo, gemme etiam peregrino artificio excaventur, quibus bibat infelix homuncio et polluta mendaciis atque spurcitiis labra iucundius applicet, res et potui incommoda, voluptatem interpellante metu, et apparatui operosa et custodie difficilis et saluti anceps et venenis aptissima. Verum namque est illud alterius poete:
Abbreviated transcription (Latin):
cũspice insidias uii caueto Iasonẽ pu¬
tas aut theseum aut paridẽ unũ eẽ
nulle sunt filiã habe̾ sollicitudo ẽ labor¬
te aut senectute non fugias nuptiis
nãq alt̾ius ĩ domũ metã trãsferes
non extĩgues D p̃clara natoꝵ forͣ
glorior et exulto Rõ Gloriari et le¬
tari forma sua iuues uanũ utiq s uł¬
gare est gaude̾ aut̃ senẽ forma mue¬
nũ suoꝵ quã uaĩtate plenã ni desipiat
obiectãq ꝑiculis uidet stultũ prorsus
et ĩsame proximũ G Celestis filii
forma est Rõlegisti reor yliadis ho¬
mei̾te librũ qͣrtu et uicesimũ ibi pͥa¬
mꝰ de hectore suo loquẽs non iꝙͥ ap¬
ꝑebat uiri morͣlis filiꝰ sed dei dix it
hoc ille s achilles ei ostendit hoĩs il¬
lũ mortalis filiũ esse non dei et tui nc̃
filii celestꝭ forma quã mẽoras memẽ¬
to eripi fedaĩq pot̃ et dũ durat ꝙͣti
p̃cii sit extĩacio ꝓmpta est hos errores

Expanded text:
cumspice insidias, vim caveto. Iasonem pucumspice insidias, vim caveto. Iasonem putas aut Theseum aut Paridem unum esse? Mille sunt. Filiam habere sollicitudo est laborte aut senectute non fugias: nuptiis nanque alterius in domum metum transferes, non extingues. Preclara natorum forma glorior et exulto. Gloriari et letari forma sua iuvenes inane utique sed vulgare est; gaudere autem senem forma iuvenum suorum, quam vanitate plenam, ni desipiat, obiectamque periculis videt, stultum prorsus et insanie proximum. Celestis filii forma est. Legisti, reor, Iliadis Homerice librum quartum et vigesimum, ubi Priamus de Hectore suo loquens “non” inquit “apparebat viri mortalis filius, sed dei”. Dixit hoc ille, sed Achilles ei ostendit hominis illum mortalis filium esse, non dei; et tui nunc filii celestis forma quam memoras momento eripi fedarique potest et, dum durat, quanti pretii sit extimatio prompta est. Hos errores
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ginia nec tam tito decẽiurale illud ĩpe¬
riuz defecisset nec appius claudiꝰ tãtus
legifer tõnꝰ libidĩe uictus famã ĩ rost̾s
uitã in uinculis finiuisset deniq insi for¬
mose nimis ĩñabiles alie faissent nõ
cot rapte aut decepte ĩ tot ꝓbra tãtas¬
q aĩe ruinas. ex arte pudicitie cecidis-¬
sent quere effectus forme bonos qͦs
ĩueneis r̾nũcia ut cũ qͣriis ꝯparentur.¬
E fformosissimꝰ filius est michi. Rõ¬
Forma hec messaline cuiuspiã cũ libi¬
dinẽ excitauit elige utr ũ us aut neget
et aniantis ĩperio occũbendũ a̾ ãnuat
et claudii gladio ꝑeũdũ erit castitate i¬
gitur inortem adulterio aut̃ nichil p̃tͤ
ex iguã leti morulã quesieit et hͨ sibi
illa ĩclita et excellens forma ꝯtuleĩt.
In hoc ergo u̾t ĩ reliquis mediocritas
bona. si extremoꝵ alterũ eligendũ eẽt
forma gracior sed gibbus est tucior.
Est michi nata pulcherrima Reõ Cir¬

Expanded text:
Virginia, nec tam cito decemvirale illud impeVirginia, nec tam cito decemvirale illud imperium defecisset nec Appius Claudius tantus legifer Romanus libidine victus famam in rostris, vitam in vinculis finivisset. Denique si formose minus innumerabiles alie fuissent, non tot rapte aut decepte in tot probra tantasque anime ruinas ex arce pudicitie cecidissent. Quere effectus forme bonos: quos inveneris renuntia, ut cum contrariis comparentur. Formosissimus filius est michi. Forma hec Messaline cuiuspiam cum libidinem excitarit, elige utrum vis: aut neget et amantis imperio occubendum, aut annuat et Claudii gladio pereundum erit. Castitate igitur mortem, adulterio autem nichil nisi exiguam leti morulam quesierit et hoc sibi illa inclita et excellens forma contulerit. In hoc ergo, ut in reliquis, mediocritas bona; si extremorum alterum eligendum esset, forma gratior, sed gibbus est tutior. Est michi nata pulcherrima. Cir
Abbreviated transcription (Latin):
neq muneꝵ et latentes sub terram
fraudiũ cumculi. Si hiis artibꝰ non
ꝓficit᷑ manu ĩpba uis affertur si fidẽ
queris famossissimos raptus ad mẽoͣ
refer. fforma multos tẽptauit ac tẽptã¬
dos p̃buit multos strauit et uel in crimẽ
ĩpulit uel ĩ mortem fuit apud hebreos ex¬
emplu tẽptacõnis acerrime Ioseph s
apud graios ypolitas atq bellorophon
apud nos spurma ne tẽptaretur ꝓp̾iis
se maĩbus deforuit non apud pͥmos u¬
go thamar non apud secũdos graia pe¬
nolope non apud tertios rõna lucrecia
tuta fuit non apud onĩs plime uł tẽpta¬
te passim uel appresse. Hiisunt forme
labilis et caduce fructus qui persepe nõ
opulẽtas tñ domos s ingẽtes urbes et
magna noniũꝙͣ ĩperia euerterũt note
sunt hystorie. Certe nisi formosa adeo
eẽt helena troya mãsisset ĩ columis nͥ
tam formosa lucretia rõnuz regnũ non
tam uelociter corruisset insi tam pulcͣ

Expanded text:
neque munerum et latentes sub terra neque munerum et latentes sub terra fraudum cuniculi. Si his artibus non proficitur, manu improba vis affertur; si fidem queris, famosissimos raptus ad memoriam refer. Forma multos tentavit ac tentandos prebuit, quosdam stravit, vel in crimen impulit vel in mortem. Fuit apud Hebreos exemplum tentationis acerrime Ioseph — s—, apud Graios Hyppolitus et Bellerophon; apud vos Spurina ne tentaretur propriis se manibus deformavit. Non apud primos virgo Thamar, non apud secundos Graia Penelope, non apud tertios Romana Lucretia tuta fuit, non apud omnes plurime vel tentate passim vel oppresse. Hi sunt forme labilis et caduce fructus, qui persepe non opulentas tantum domos, sed ingentes urbes et magna nonnunquam imperia everterunt. Note sunt historie; certe nisi formosa adeo esset Helena, Troia mansisset; nisi tam formosa Lucretia Romanum regnum non tam velociter corruisset; nisi tam pulchra
Abbreviated transcription (Latin):
Asignis est natoꝵ forma hõ
Si tuã tibi formã ꝯtẽpnẽdã me
docentẽ didicisti ꝙͣti alienã sis facturꝰ
ĩtelligis U Forma filioꝵ magna est¬
Rõ Magnũ maribꝰ discrimẽ feĩsq per¬
maxim̃ Iam pͥ ͫ pulc̾tudo et castitas
rarõ cohabitant nã nec uolũt uixq
si uelint liceat Cũ hũana oĩa tñ ĩ pͥmis
pudicitia hodie male tuta est p̃ẜti ubi
forme egregie iũcta est. Sunt quibꝯ
ĩuidetur s intͣ suos fines sese tenet in¬
iudia dolet irascit᷑ nichil ultͣ quidã il¬
lesi ĩ finẽ int̾ multoꝵ odia senuere qͥ¬
da ꝑꝑetua et ad ultimũ ĩ cõcessa uigu¬
ere tyrãnde quot assidue placato ma¬
ri naute quot ꝑ siluas saluis mercibꝰ
p̃tereut̃ mercãtores nec pyrata illis
nec hiis p̃do obuius. Quã tu mͥ for¬
mam ĩtentatã dabĩs. Casta licet ob¬
sidebitur oppugͣbitur. Quis aĩmꝰ
muliebris corruptoi̾bꝰ tot resistet ad¬
mouẽtur mure scale blandiçiaꝵ macho¬

Expanded text:
signis est natorum forma. Si tuam tibi formam contemnendam me docente didicisti, quanti alienam sis facturus intelligis. Forma filiorum magna est. Magnum maribus discrimen feminisque permaximum! Iam primum pulchritudo et castitas raro cohabitant; nam nec volunt vixque si velint liceat: cum humana omnia, tum in primis pudicitia hodie male tuta est, presertim ubi forme egregie iuncta est. Sunt quibus invidetur, sed intra suos fines sese tenet invidia: dolet, irascitur, nichil ultra. Quidam illesi inter multorum odia senuere, quidam perpetua et ad ultimum inconcussa viguere tyrannide. Quot assidue placato mari naute, quot per silvas salvis mercibus pretereunt mercatores, nec pyrata illis nec his predo obvius: quam tu formosam intemptatam dabis? Casta licet, obsidebitur, oppugnabitur: quis animus muliebribus corruptoribus tot resistet? Admoventur muris scale blanditiarum machi
Abbreviated transcription (Latin):
nudus ip̃e de ꝓp̾o rideare. GNobilis
sum RõQtu sit nobilior rusticꝯ uir
fortis ꝙͣ ignauis nobilis scies si libra¬
ueris ꝙͣto sit melius nobilitatẽ fundae
ꝙͣ euert̾e̾. Si exemplis eges domi mi¬
licieq affliũ passimq legentibꝰ occar¬
runt ut ꝑ ip̃m mẽsor tẽsorq rliquoꝵ
fias/ ex õmbꝰ duo paria hom̃ expen¬
disse suffeci̾t Alta igit᷑ cũ lãce mariũ
ac tulluĩ. In altea horu adu̾sarios
aulũ et clodcũ cõstitue quo examey
uergat et ꝙͣtũ roma cedat arpmo qͥs
tam cecus ut non uideat. GNobilis.
natus sum Rõ dixi iã uerus nobilis
non nascitur s fit G Insignis nobili¬
tas saltem ista uulgaris a ꝑntibꝰ est
familiaria uirtutũ exempla non dee¬
rũt et domestici duces quoꝵ pudeat
desernisse uestigia Id si labi si uis/
quid nisi famosu et difficile malum
est nobilitas. Nescio aũt quõ difficilior
est suoꝵ imitacio ꝙͣ exteroꝵ fforte ne

Expanded text:
nudus ipse de proprio rideare. Nobilis nudus ipse de proprio rideare. Nobilis sum. Quantum sit nobilior rusticus vir fortis quam ignavus nobilis scies cum libraveris. Quanto sit melius nobilitatem fundare quam evertere, si exemplis eges, domi militieque affluunt passimque legentibus occurrunt, ut per te ipsum mensor censorque reliquorum fias. Ex omnibus duo paria hominum expendisse suffecerit; altera igitur in lance Marium et Tullium, in altera horum adversarios, Aulum et Clodium, constitue: quo examen vergat et quantum Roma cedat Arpino, quis tam cecus ut non videat? Nobilis natus sum. Iam dixi: verus nobilis non nascitur, sed fit. Insignis nobilitas saltem ista vulgaris a parentibus est familiaria virtutum exempla non deerunt et domestici duces, quorum pudeat deseruisse vestigia. Id si labi sinis, quid nisi famosum et difficile malum est nobilitas? Nescio autem quomodo difficilior est suorum imitatio quam exterorum, forte ne
Abbreviated transcription (Latin):
gior breuis hunc uita non ꝑcipit qd̾ nͥ
sic eet et ligones regũ et agrestiũ dya¬
demata cernent᷑ Nũc hom̃i inc̃oriam
occupatã ĩtentamq aliis tempꝰ fallit
Et hec est tota illa ur̃a nobilitat qua
tumidi elatiq inceditis uere uanũ ge¬
nus G Auoꝵ clara ꝓsapia est R Quo¬
usq uagaberis: de te agit᷑ tu ni nescio
quos in tuũ locũ substitue interis qͥ pro
se forte aliqd̾ pro te nichil nͥ ip̃ẽ tuis
testibus causam ĩstruxeris rspõsuri sĩt¬
ꝓinde aui isti uel proaui clari fuerunt
tamẽ sez duz est e uulgari atie uirtutuz
se se alis attolere ceperant ea nobilitas
radix ultima Sed ꝑge alciuis exqͥre
arrius ꝓ auoꝵ actanos obsairos ĩueĩ¬
es et ignotos ad sũmã hec nonĩ atq
ymaginũ claritas et ꝑ breuis est et ꝙͣ¬
tulatũ que est tua corte non est desine
igitur tuuz nomen alienis obũbrare
uirtutibꝰ ne uno quoqz suũ reposcẽte

Expanded text:
gior, brevis hunc vita non percipit; quod nisi gior, brevis hunc vita non percipit; quod nisi sic esset, et ligones regum et agrestium diademata cernerentur. Nunc hominum memoriam occupatam intentamque aliis tempus fallit et hec est illa tota vestra nobilitas, qua tumidi elatique inceditis: vanum genus! Avorum clara prosapia est. Quousque vagaberis, de te agitur. Tu michi nescio quos in tuum locum substituere niteris, qui pro se forte aliquid, pro te nichil, nisi ipse tuis testibus causam instruxeris, responsuri sintroinde avi isti vel proavi clari fuerint, tum scilicet dum e vulgari acie virtutum sese alis attollere ceperant: ea nobilitatis radix ultima. Sed perge altius, exquire acrius, proavorum atavos obscuros invenies et ignotos. Ad summam, hec nominum atque imaginum claritas et perbrevis est et, quantulacunque est, tua certe non est. Desine igitur tuum nomen alienis obumbrare virtutibus, ne unoquoque suum reposcente
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitas est Ri Inanis ambicio nec
suo meĩto sed alioruz obliuone sbnixa
Cõfusa nempe sunt õma et ꝑplexa suc¬
cessionũ series ignocior inter hec tibii
accidit non nobilior ut esses sed igno¬
bilior origo cũctoru una est unꝯparẽs
huãni gnis unꝰ fons uniũsoru qui
uicissim mõ turbidus mõ nitidus ad u¬
lo ante clarũ erat mox obscurũ fiet qd̾
obscurũ claruꝵ ita non de fonte dubita¬
cio est s qͥbus alueolis hec clari sangͥ¬
nis ut dicitis ad uos unda ꝓfluxerit
hĩc est ut qui heri arabat hodie militet
et qui per uibem mediã ardentẽ torũi¬
pedem aureis habenis regere solitus
suꝑbus incesserat ꝑ squalentem cãpuz
pigros bones hũil pugione sollicitet¬
ũ huãnoꝵ uariabilis atq ĩ constars est
ut iterabilis quoq sit semel aut plies
ne mireris si uel arator ad miliciã uł
miles redeat ad aratrũ Ingens reru
mortaliũ rota est Et quia tractus ẽ sõ¬

Expanded text:
nobilitas est. Inanis ambitio nec nobilitas est. Inanis ambitio nec suo merito sed aliorum oblivione subnixa! Confusa nempe sunt omnia et perplexa successionum series; hec inter tibi accidit, non nobilior ut esses sed ignotior. Origo cunctorum una est, unus parens humani generis, unus fons universorum, qui vicissim modo turbidus, modo nitidus ad ulo ante clarum erat, mox obscurum fiat et quod oscurum, clarum. Ita non de fonte dubitatio est, sed quibus alveolis hec clari sanguinis ut dicitis ad vos unda profluxerit. Hinc est ut qui heri arabat hodie militet et qui per urbes medias ardentem cornipedem aureis habenis regere solitus superbus incesserat, per squalentem campum pigros boves humili pugione solliciteum humanorum variabilis atque inconstans est. Ut iterabilis quoque sit semel et pluries, ne mireris si vel arator ad militiam vel miles redeat ad aratrum. Ingens rerum mortalium rota est et, quia tractus est lon
Abbreviated transcription (Latin):
fuit sũ qua uera nobilitas non est
Puetusta nobilitus est ħ. Uetusta ni¬
mmia clariatem rebus eripit et parit
obliuionez quot fuerũt nobiles faĩlie
quarũ hodie mẽoria nulla est quot
tu ip̃e florentissimas uidisti que pau¬
cis ãnis feriue ad nichilũ redire:
Uñ p̃sagiũ facias de hiis mõ florẽti¬
bus. deq hiis nũc pͥmũ erũpentibus
caputq tollentibꝰ Omĩa tempꝯ ĩmi¬
nuit cõsumitq senescunt nõ mõ faĩlie
s urbes mũdꝰ ip̃e infallim᷑ ad extͤmũ
uergit tu qui uetustate gloriaris ui¬
de ne gloriã ipã uetustas extinxerit
ne iam radix aruerit cui ꝯ floribus
uis omari. Om̃e quod in tꝑc oritur
cũ tꝑe accidit. uestra quoq nobilitas tẽ¬
pore inc̃ipit tꝑe desunt et quã longa di¬
es peperit longior anxit q longissima
subruit etas fie̾i potest ut quo te nobi¬
lem fingis esse desieris esses forte nobi¬
lior si serius ĩ cepisses D Inucterata

Expanded text:
fuit, sine qua vera nobilitas non est. fuit, sine qua vera nobilitas non est. Pervetusta nobilitas est. Vetustas nimia claritatem rebus eripit et parit oblivionem. Quot fuerunt nobiles familie, quarum hodie memoria nulla est? Quot tu ipse florentissimas vidisti, que paucis annis ferme ad nichilum rediere? Unde presagium facias de his modo florentibus deque his nunc primum erumpentibus caputque tollentibus? Omnia tempus imminuit consumitque; senescunt non modo familie, sed urbes: mundus ipse, nisi fallimur, ad extremum vergit. Tu qui vetustate gloriaris, vide ne gloriam ipsa vetustas extinxerit neu iam radix aruerit, cuius floribus vis ornari. Omne quod in tempore oritur cum tempore occidit. Vestra quoque nobilitas tempore incipit, tempore desinit et quam longa dies peperit longiorque auxerit, longissima subruit. Fieri potest ut quo te nobilem fingis esse desieris; esses forte nobilior, si serius incepisses. Inveterata
Abbreviated transcription (Latin):
tus omĩs ac uerba de rebus licet mĩ¬
mis ĩquirẽtur qͦ altiꝰ stoͣmacͧeris ab
hiis maxie quoru nichil int̾erit
hic tue iguur claritatꝭ est fructꝰ ut¬
quia si uel modicũ aberres dedicus
et mõstrati desertor itinerĩs longe
ĩexcus abilis habeae hoc est em̃ sĩ
acͤ ꝑpetuũ gẽtilice cla̾i̾tatis Reliquã
illa coĩa undetũq paitu decus ĩfes¬
tant quĩ difficile est clara reconde
Clarissime natus sum R Stulte cla¬
ritas non nascendo queritur s uniẽ¬
do sepe eciã ꝙ miraberis moriendo
GIn multa luce natus sum ħ Tur¬
pitudinẽ caue que obiectu lucis ĩsig¬
mor fit atq conspectior Id in fecer
in tenebris natũ esse meliꝰ foret ad¬
ulteri et fures et õnĩs turpiũ choors
tenebras querunt sola uirtus lucẽ nõ
refugit feda hec et falsa nobilitas cog¬
nosciq appetit tui unũ uitande ĩfamie
cõsiliũ sic uestiri D Antiqua nobilitas
est generis RAntiqua igitur uirtꝰ

Expanded text:
tus omnes ac verba de rebus licet mintus omnes ac verba de rebus licet minimis inquirentur quoque altius stomacheris, ab his maxime quorum nichilo intererit. Hic igitur tue claritatis est fructus utque, si vel modicum aberres, dedecus gentis et monstrati desertor itineris longe inexcusabilis habeare. Hoc est enim suum ac perpetuum gentilitie claritatis, reliqua illa communia undecunque partum decus infestant, quoniam difficile est clara recondere. Clarissime natus sum. Stulte, claritas non nascendo queritur, sed vivendo; sepe etiam, quod miraberis, moriendo. In multa luce natus sum. Turpitudinem cave que obiectu lucis insignior sit atque conspectior; id ni feceris, in tenebris natum esse melius foret. Adulteri et fures et omnis turpium cohors tenebras querunt, sola lucem non refugit feda hec et falsa nobilitas cognoscique appetit, cui unum vitande infamie consilium sit nesciri. Antiqua nobilitas est generis. Antiqua igitur virtus
Abbreviated transcription (Latin):
or cesar. ꝙͣtũ obscurior affricani fi¬
lius O si ꝑ manꝯ tradi clai̾tas pos¬
set ꝙͣ clarus futurus eẽt intelligis
sed amae̾ illum potuit pater illustre
non potuit ĩfimtã sue lucis eclip¬
sim passus in filio. Sed qd̾ p̃ciosissi ͫ
ht̃ hẽditas iudicio testantꝭ eximĩ.
nec nis de uilissimis reru est tãta
illa solempnitas testam̃ti. Mille ego
nũc tales clai̾ssimoꝵ hom̃ obscuris¬
simos hedes enumerẽ si uacet, et fi
expediat sũmã teges E Ingens
claritas gentis mee est R Nil tibi
amplius ea claritas p̃stabit ꝙͣ ut la¬
te neq̃as si uelis Itam p̾mis Iocun¬
dissimũ tibi uite latibulũ et secre¬
tus reru tranes eripitur. Q Rꝙ
actes erit uulgi fabula. quałr domi
uinas et quid cones nosse uicinoꝵ
studiu et uelud ex ploratores ad te
pater auusq remiferũt sic totum
rei famihans arthanu ot cotidiaĩ
uictus rõ quid cũ filiis quid cũ sus
quid deuiq cum uxore et ad unũac¬

Expanded text:
or Cesar? Quantum oscurior Africani fior Cesar? Quantum oscurior Africani filius? Qui, si per manus tradi claritas posset, quam clarus futurus esset intelligis; sed amare illum potuit pater, illustrare non potuit, infinitam sue lucis eclypsim passus in filio. Sic quod pretiosissimum habet hereditas iudicio testantis eximitur nec nisi de vilissimis rerum est tanta illa solemnitas testamenti. Mille ego nunc tales clarissimorum hominum obscurissimos heredes enumerem, si vacet et si expediat. Summam tenes. Ingens claritas gentis est. Nil tibi amplius ea claritas prestabit quam ut latere nequeas si velis. Ita in primis iucundissimum tibi vite latibulum et secretus rerum trames eripitur: quicquid ages erit vulgi fabula, qualiter domi vivas et quid cenes nosse vicinorum studium. Et veluti exploratores ad te pater avusque remiserint, sic totum rei familiaris arcanum et quotidiani victus ratio, quid cum filiis, quid cum servis, quid denique cum uxore et ad unum ac
Abbreviated transcription (Latin):
michi redis ad ĩepcias. quid ad
te¶ Propago uetus et głosa est R
Alieno gloriari ridiculosa iactancia
auoru matei̾a nepotũ degenerãtiũ
nore sunt nec aliud magis posterõꝵ
maculas aperit ꝙͣ maioꝵ splendor ac¬
ac gloria Sepe ĩcõmodũ altei̾ ꝯ ꝟtꝰ
alt̾ius tulit uerã laudem insi de ꝓpͥo
supseris ab alio non expectes.  Mag¬
na est nobilitas antiquoꝵ meoꝵ ħ
Mauẽ ꝑ te alii. ꝙͣ tu ꝑ alios nosce̾rs
umn age aliquid et tu unde sis nobi¬
lis. nam et illi nisi aliquid egissent
laude dignũ nũꝙͣ nobiles fuisset̃
OMulta saingurnis est claitas
Oiĩs ꝓpe modũ sanguis est cõcolor
sicibi forte alter altero clarior m̃ẽ¬
tus sit non id nobilitas efficit sed
sa nitas ¶ Magna est claritas parẽ¬
tum R Quid si maior obscuritas
tua est Corpus semper et pat̾moĩ¬
um sepe a parẽtibus accipitis Clari¬
tatem et qui habet raro in filio tns¬
fert et qui non habet. aliquociens
ĩfilio illam uidit Qͣtu patre clai̾¬

Expanded text:
michi redis ad ineptias: quid ad te? Propago vetus et gloriosa est. Alieno gloriari ridiculosa iactantia, avorum merita nepotum degenerantium note sunt nec aliud magis posterorum maculas aperit quam maiorum splendor ac gloria. Sepe alteri commodum virtus alterius tulit; veram laudem nisi de proprio sumpseris, ab alio non expectes. Magna est nobilitas antiquorum meorum. Mallem per te alii quam tu per alios noscereris: verum age aliquid et tu unde sis nobilis. Nam et illi nisi aliquid egissent laude dignum nunquam nobiles fuissent. Multa sanguinis est claritas. Omnis propemodum sanguis est concolor; sicubi forte alter altero clarior inventus sit, non id nobilitas efficit, sed sanitas. Magna est claritas parentum. Quid si maior obscuritas tua est? Corpus semper et patrimonium sepe a parentibus accipitis, claritatem et qui habet raro in filium transfert et qui non habet aliquotiens in filio illam videt. Quantum patre clari
Abbreviated transcription (Latin):
ardẽtior quo ĩtunabuloꝵ r̾cordatio et q̃¬
cũq beĩuolencia ꝑitura uide̾᷑ ubi semel
a rcõ calle deflexu est odiũ et ꝯtẽptu
pariũt hic nature rebellãtis ardor aĩ
optime quidã pio obsequio atq huaĩ ͭ ͤ
placabitur. Uix est enĩ tam ĩmite nlłu
tamq asꝑu ĩgenu quod nõ tandẽ mol¬
liat uera ac iugis hũilitas ꝟboꝵq et r̃x
om̃ lenis et non ficta tractacio. Din
id miẜu atq ĩualidũ dep̃hendas seu.
forte hic tu cog̾e̾ tuũ ip̃m aĩm nõ potes
uitiõ remedio utendũ erit gep exstirpãda
mala radix et discordiaꝵ mr̃ ꝓpellenda
ꝯmumo. In quo ita te facilẽ p̃bebis ut
ꝙp̃tu iuri tuo demptũ tantũ urituti famie¬
q additũ ĩuenias Impie ac suꝑbe cupi¬
ditatis aculei. nulla re meliꝰ ꝙͣ pia et m¬
ti liberalitate frangũt᷑ bonũ aurũ quo
pax domꝰ et cai̾tas fr̃na reddũtur ueta

Expanded text:
ardentior quo incunabulorum recordatio, et quardentior quo incunabulorum recordatio, et quecunque benevolentiam paritura viderentur, ubi semel a recto calle deflexum est, odium et contemptum pariunt: hic nature rebellantis ardor animi, optime quidem pro obsequiio atque humanitate placabitur. Vix est enim tam immite ullum, tamque asperum ingenium, quod non tandem molliat vera ac iugis humilitas verborum, et rerum omnium lenis et non ficta tractatio. Sin id serum atque invalidum deprehendas, seu forte huc tu cogere tuum ipse animum non potes,  ultimo remedio utendum erit: extirpanda mali radix, et, discordiarum mater, propellenda communio; in quo ita te facile prebueris, ut quantum iuri tuo demptum, tantum virtuti fameque additum invenias. Impie ac superbe cupiditatis aculei, nulla re melius, quam pia et miti liberalitate franguntur. Bonum aurum quo pax domus et caritas fraterna redimitur. Vetus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ne ille igit᷑ te cõcordem ht̃ unaĩtas
fr̃na que unũ ex duobꝰ face̾ debuit in
scissa est gͥue s antiquũ malũ quod et
mũdꝰ et mũdi caput ab ũcio habue̾ si qͥ¬
dem uetus urbis rome s uetustior tociꝰ¬
orbis ĩfanna est fr̃no sauguĩe maduisse
tu quod ĩ suigulis paribꝰ factu uides et
altero qn eciã adhuc solo in uno tot mili¬
ũ quid stupeas nõ habes. D. Est mͥ dis¬
cors domifr̃ Rõ An et hoc mirarꝭ esse
magna ĩ donio ꝙ ĩ ip̃is mr̃m ueteri fuit
augustius ubi olim et si maiorꝭ misterii
uelamẽtũ eẽt certe nõ discordes tñ frẽs
legimꝯ s bellãtes est ne igit᷑ nouũ si ar¬
mati facuĩt quod nõ nati solent. T Nui¬
la ni apud frẽm grã est Rõ Multa pͥus
hoc ĩscolis edoctꝰ ꝙͣ domi exꝑtꝰ eẽ d̾bu¬
eras ꝓuisa uo̾ nec q̃rimur nec miram᷑.
Odiose frẽm habeo et discorde. Rd̃¬
dia sit paritas ĩcitat aĩos atq ĩcendit
tñ cedendi pudor et amor extellẽtie eo

Expanded text:
autem, ille ne igitur te concordem habet? unanimitas fraterna, que unum ex duobus facere debuit, inscissa est. Grave sed antiquum malum, quod et mundus, et mundi caput ab initio habuere, si quidem vetus urbis Rome, sed vetustior orbis infamia est, fraterno sanguine maduisse. Tu quod in singulis paribus fratrum vides, et altero, quin etiam adhuc solo in uno tot millium, quid stupeas, non habes. Est michi discors domi frater. An et hoc miraris esse magna in domo, quod in ipsius materni uteri fuit angustiis, ubi olim, etsi maioris mysterii velamentum esset, certe non discordes tantum fratres legimus sed bellantes? Est ne igitur novum, si armati faciunt, quod non nati solent? Nulla michi apud fratrem gratia est. Multo prius hoc in scholis edoctus, quam domi expertus esse debueras: provisa vero nec querimur nec miramur. Odiosum fratrem habeo ac discordem. dia. Sic paritas incitat animos atque incendit, cum cedendi pudor, et amor excellentie, eo
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes non eousq p̃cipites ad pcandi eeñt
nũc feriudos appetitꝰ sera dãpnat piña
nichil nͥ post factũ cͥnitis a t̾go oculos
hẽtis ceca frons est D Rapta est uxor
mͥ Rõ hoc genꝰ ĩiurie nec regens e¬
uade̾ potunt et syphaci mãsiuissa. et phi¬
lippo herodes suã abstulit. D Rapta mͥ¬
est ꝯux̃ Rõ Qe semel tibi bis accidit ꝯ¬
meuelac
De ĩpudica uxore cap̃ .xx d.

Expanded text:
homines, non eo usque precipites ad peccandum essent. homines, non eo usque precipites ad peccandum essent. Nunc fervidos appetitus, sera damnat penitentia. Nichil nisi post factum cernitis, a tergo oculos habetis, ceca frons est. Rapta est uxor michi. Hoc genus iniurium nec reges evadere potuere. Et Syfaci Masinissa, et Philippo Herodes suam abstulit. Rapta coniunx. Quod semel tibi, bis accidit Menelao. 21 DE IMPUDICA UXORE Impud
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃ h cũ profecto si ĩportũa est uxor eiꝰ
amissio magni oneris sit leuamẽ.
curãti p̃miũ debet᷑ ꝙ nõ leuãti aĩ angoe̾s
et molestias debeat᷑ si qͥs tibi medicꝰ tͤ¬
cianã febrẽ abstulisset et grãm illi hr̃es
ac p̃ciũ dares quid nũc facias ꝯtinua
auferẽtiReõ Rapta est uxor Rõ Nescꝭ
ꝙ raptoi deãs cura ingens indecisũq li¬
tigiũ una cuz ꝯige forsitan et graue
ꝑiculũ tue domꝰ lumẽ excerit. Multi ꝑi¬
erũt qui uixissent uel rapta uel aliter
ꝯtugibꝰ carussent int᷑ uite mala nichil i¬
peis ꝙͣ ĩtestina discmiã d Ri apta ux¬
or abiit Nõ Si coacta ut ignoscito ac
si uolens uno actu duplex tibi q̃rit᷑ uin¬
dicta nã et adultera ad suũ tortorẽ abiit
et ille tuũ uir ꝯ suã mͣstulit ĩ domũ qͥlez
enĩ meto speret que talis fuat marito
Uxor cũ raptore libens abiit. Refñ
paululũ alteri quid altiꝰ fastidiũ nõ lon¬
ga dies actulerit si añ flatũ cogitarent

Expanded text:
causam habet, cum profecto si importuna est uxor, eius amissio magni oneris sit levamen? curanti, premium debetur, quid non levanti animi angores ac molestias debeatur? Si quis tibi medicus tertianam febrem abstulisset, et gratiam illi haberes et pretium dares, quid nunc facies continuam auferenti? Rapta est uxor. Nescis quid raptori debeas! Cura ingens indecisumque litigium, una cum coniuge, forsitan et grave riculum tue domus, limen excesserit. Multi perierunt qui vixissent si vel rapto vel aliter coniugibus caruissent. Inter vite mala nichil peius quam intestina discrimina. Rapta uxor abiit. Si coacta ivit, ignoscito; at si volens, uno actu duplex tibi queritur vindicta. Nam et adultera suum ad raptorem abiit, et ille, tuum virus, suam transtulit in domum. Qualem enim mecho speret, que talis fuerit marito? Uxor cum raptore libens abiit. Sine paululum: alteri quidem alterius fastidium non longa dies attulerit. Si ante flagitium cogitarent
Abbreviated transcription (Latin):
incolis suis saxũ obicit exteriꝰ multa
ĩpensa et artificũ ĩgemo elaborata ma¬
moreas spectantibꝰ atq aureas pre¬
tendit ymagines D. Insepultꝰ ero
turpis aspectu Nõ Parũ ne oro nego¬
cii tui habes in fuscipias alienũ ꝓuide
debis Do Insepultus linquor Rõ Et
magnꝯ pom peus tantus uir ĩsepult
iacuit ymo nec iacuit s iactatus est
fluctibus obrutusq Neq adeo te deli¬
ruz reor ut opimone tua factus ille fe¬
licior sit sepalchro sicut nec collega e
Marcus crassꝰ ĩfelitior ꝙ qui eũ sepe¬
lire Iubẽt nemo affrut. In reliqͥs em̃
pene pares exitu fuere nisi ꝙ trassi ca¬
put ut ditissimũ auarissimãq oĩm de¬
cebat auro grauis fuit ẜuatũ tamen
utũq ludibris nisi forte tertus eorũ

Expanded text:
incolis suis saxum obicit; exterius, multa incolis suis saxum obicit; exterius, multa impensa et artificum ingenio elaborata, marmoreas spectantibus atque aureas pretendit imagines. Insepultus ero, turpe aspectu. Parum ne, oro, negotii tui habes, ni suscipias alienum? providebis. Insepultus linquar, miserum. Et Magnus Pompeius tantus vir insepultus iacuit, immo nec iacuit, sed iactatus est fluctibus obrutusque. Neque adeo te delirum reor ut opinione tua factus ille felicior sit sepulcro; sicut nec collega eius Marcus Crassus infelicior, quod qui eum sepeliri iuberet nemo affuit. In reliquis enim pene pares exitu fuere, nisi quod Crassi caput, ut ditissimum avarissimumque omnium decebat, auro gravius fuit servatum; tamen utrunque ludibri;, nisi forte tertius horum