comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cłicos eius seq̃nti nocte hospitari ꝑmittat. negotiatorib ꝙ
mandet. ut int̾im sibi aliud hospiciũ querant. annuit ma¬
ritus coniugis precib: nosq iam pene pluuie uchementia
madefactos. ꝙ deficientes in domum suam nouam suscipit.
uestes nras luto ꝑfusas ablui facit et exsiccari. feretrum et
reliquias clñe nr̃e competenti loco decenter cortinis exorna¬
to collocat: deinde nobis omnem hospitilitatis humanitatẽ
Oxhibere curat. Unus ex negotiantib tres campanas quas
uenales habebat. ad domus eiusdem laquearia suspendit.
earumq sonitu conuocat socios et locum ascendens eminentiorẽ
quomͦ decanus feretrum nr̃m de ecclesia sua eiecerit refert. ꝙ ut
nullus eoꝵ ad ip̃am eccl̃iam eat. sed omnes potius ad hospiciũ
nr̃m duunum officium audituri conueniant exhortat᷑. Postre¬
mo cuncti parit̾ congregati. unanimit̾ elictum ꝓponunt:

Expanded text:
clericos ejus sequenti nocte hospitari permittat, negotiatoribusque clericos ejus sequenti nocte hospitari permittat, negotiatoribusque mandet ut interim sibi aliud hospitium quaerant. Annuit maritus conjugis precibus, nosque jam pene pluviae vehementia madefactos et deficientes in domum suam novam suscepit, vestesque nostras luto perfusas ablui fecit et exsiccari; feretrum et reliquias Dominae nostrae competenti foco decenter cortinis exornato collocat; deinde nobis omnem hospitalitatis humanitatem exhibere curat. Unus ex negotiatoribus tres campanas, quas venales habebat, ad domus ejusdem laquearia suspendit, earumque sonitu convocat socios, et locum ascendens eminentiorem, quomodo decanus feretrum nostrum de ecclesia sua ejecerit refert, et ut nullus eorum ad ipsam ecclesiam eat, sed omnes potius ad hospitium nostrum divinum officium audituri conveniant exhortatur. Postremo cuncti, pariter congregati, unanimiter edictum proponunt
Abbreviated transcription (Latin):
gociatoꝵ oblationem. uix tñ nob̾ concessit: ut donec nimietas
pluuie cessaret. feretrum dñe nr̃e suꝑ qdd̾am minus altare po¬
neret᷑. in remota eiusdem eccl̃ie parte. Sed cum uĩderet qͦsdã
negociatoꝵ qui miracula uiuntonie gesta auclierant. feretrũ
dñe nr̃e cum oblationib expet̾e. ꝙ maius altare dimitt̾e: fel¬
le commotus iracundie. iussit illud de eccl̃ia eici. Eiecto fere¬
tro non est facile dictu quantam anxietatem patiebamur
qm̃ et immensitas pluie tam nos quam equos nros ad¬
huc uehement̾ deprimebat ꝙ tota uilla negotiatorib reple¬
ta. nusqͣm nobis hospitandi locus patebat. sed in tanta mise¬
ria: citius nos respexit dñe nr̃e miscd̾ia. Nam matrona que¬
dam calamitati nr̃e compatiens. uirum suum exorat: ut
duabus marcis locauerat. celesti regine que a decano de eccle¬
sia expulsa fuerat. ip̃a die cõmodet. et in ea tam ipsam qͣm

Expanded text:
gotiatorum oblationem. Vix tamen nobis concessit ut, donec nimietas gotiatorum oblationem. Vix tamen nobis concessit ut, donec nimietas pluviae cessaret, feretrum Dominae nostrae super quoddam minus altare poneretur, in remota ejusdem ecclesiae parte. Sed cum videret quosdam negotiatorum qui miracula Wintoniae gesta audierant, feretrum Dominae nostrae cum oblationibus expetere, et majus altare dimittere, felle commotus iracundiae, jussit illud de ecclesia ejici. Ejecto feretro, non est facile dictu quantam anxietatem patiebamur, quoniam et immensitas pluviae, tam nos quam equos nostros adhuc vehementer deprimebat, et tota villa negotiatoribus repleta, nusquam nobis hospitandi locus patebat. Sed in tanta miseria citius nos respexit Dominae 538 misericordia. Nam matrona quaedam calamitati nostrae compatiens, virum suum exorat ut dgotiatoribus pro duobus marcis locaverat, coelesti Reginae quae a decano de ecclesia expulsa fuerat, ipsa die commodet et in ea tam ipsam quam
Abbreviated transcription (Latin):
mensi mansimꝰ curati sunt infirmi: quos ꝓpter tediũ
auditorib remouendum singillatim enumerare p̾cermisimꝰ.
Hoc tantum fidenter asserimꝰ: palam et publice .xii. sanatos
fuisse. quoꝵ alii surdi alii claucdli. quidam ceci. quidam fue¬
rant muti. Quiq omnes aut de ipsa ciuitate. aut de circum¬
iacenti erant regione: ideoq cunctis fuerant noti.
xp̃ikerca. idest xp̃i eccłia: ubi in octaus pentecostes an¬
nuum festum. ꝙ conuentꝰ celeb̾rimꝰ solebat esse negociatoꝵ.
appropinqͣntes gͦ eidem uille. tanta subito tamq uehenienti.¬
dep̾ssi sumus mundatione pluuie: ut numqm antea nos
similem iudisse meminerimꝰ. Ecclĩam ip̃ius oppili decanus
quidam cum .xii. canonicis tenebat. qui rogantib nobis ut
susciperem᷑. respondit eccł̃iam illam necclum ex integro fore
constructam. i deoq nos non recipiendos: ne solitam amittẽt ne¬

Expanded text:
niensi mansimus, curati sunt infirmi, quod propter taedium niensi mansimus, curati sunt infirmi, quod propter taedium auditoribus removendum, singillatim enumerare praetermisimus. Hoc tantum fidenter asserimus, palam et publice duodecim sanatos fuisse, quorum alii surdi, alii claudi, quidam caeci, quidam fuerant muti. Quique omnes aut de ipsa civitate, aut de circumjacenti erant regione; ideoque cunctis fuerant noti. Christikerca, id est, Christi Ecclesia, ubi in octavis Pentecostes annuum festum, et conventus celeberrimus solebat esse negotiatorum. Appropinquantes ergo eidem villae, tanta subito tamque vehementdepressi sumus inundatione pluviae, ut nunquam antea nos similem vidisse meminerimus. Ecclesiam ipsius oppidi decanus quidam cum duodecim canonicis tenebat, qui rogantibus nobis ut susciperemur, respondit ecclesiam illam necdum ex integro fore constructam, ideoque nos non recipiendos, ne solitam amitteret ne
Abbreviated transcription (Latin):
dñe nr̃e feretrum grãs agens cucurrit. trib clicis qui ad eũ
ierant tres anulos aureos declit: coram feretro tres ciphos ar¬
genteos. multamq pecuniam et alia ornamenta obtulit. Que
cum in platea publice ꝓlata non nulli uidentes. ꝓmultitudi¬
ne diuitiaꝵ eius dicerent. eum pauca obtulisse. nam ferebat᷑
plusqm tria milia libras anglice monete in thesauro eius re¬
positas esse: respondebat ille. se ad p̾sens nolle ampluis dare.
donec usuras quas a debitorib suis acceꝑat redd̾et sicut deo ꝓ¬
miserat. Unde ꝓtinus ꝑ totam urbem fecit clamari: ut qui ei
usuras dederat ueniret et sua reciꝑet. Quanta tunc ibi fuerit
scãm mariam alterum uuintonie representatum ẽẽ zache¬
um. ꝙ plus de usuraꝵ redditione. animeq eius saluatione qm
de corporali curatione deum laudantib: nec ipse tulliuis si
lures alii etiam infra octo dies quib in eadem uuinto¬

Expanded text:
Dominae nostrae feretrum gratias agens cucurrit. Tribus clericis qui ad eum Dominae nostrae feretrum gratias agens cucurrit. Tribus clericis qui ad eum ierant tres annulos aureos dedit, coram feretro tres scyphos argenteos, multamque pecuniam, et alia ornamenta obtulit. Quae cum in platea publice prolata nonnulli videntes, pro multitudine divitiarum ejus dicerent eum pauca obtulisse, nam ferebatur plusquam tria millia libras Anglicae monetae in thesauro ejus repositas esse, respondebat ille se ad praesens nolle amplius dare, donec usuras, quas a debitoribus suis acceperat, redderet, sicut Deo promiserat. Unde protinus per totam urbem fecit clamari ut qui ei usuras dederat veniret, et sua reciperet. Quanta tunc ibi fuerit  nostram sanctam Mariam alterum Wintoniae repraesentatum esse Zachaeum, et plus de usurarum redditione animaeque ejus salvatione quam de corporali curatione Deum laudantibus; nec ipse Tullius, si m curatis. Plures alii etiam infra octo dies, quibus in eadem urbe Winto
Abbreviated transcription (Latin):
rat in eadem urbe quidam clitissimus. Walterꝰ cog¬
nomento kuburs: qui iam sex annis infirmitate gͣ¬
iussima sic dep̾ssus fuerat. ut numqͣm de lecto surg̾e po
nobis poposcit auxilium. Ip̃e enim cum alia infirmi¬
tate. etiam fluxu uentris a deo laborabat: ut nec etiam
competent̾ in lecto deferri posset. Mandauit itaq ei bo¬
so prb̾r. ut pccoꝵ suoꝵ ueram confessionem prbro suo
faceret: et quia non solum prius sed etiam in ipsa egͥ¬
tudine dicebatur multociens usuras a debitoribus
accepisse. ꝓmitt̾et deo se numqͣm ulterus eas sumptu¬
le: deiñ ut cum reliquiis iremꝰ ad eum humiliter ro-¬
gauit. qm̃ ip̃e ad nos non pot̾at deferri. Missi sunt
tres ex nr̃ĩs: boso prb̾r. Robertus. et bonefacius. Ue¬
nerunt ad eum: reliquias coram eo in aqua lauerunt. ꝙ ex ea po-¬
tum illi dederunt ip̃mq ea resꝑserunt. Mirum dictu. Qui sex
annis in lecto decubuerat ilico sanus surrexit: et exiliens ad

Expanded text:
rat in eadem urbe quidam ditissimus Gualterus, cognomento Kiburs, qui jam sex annis infirmitate gravissima sic depressus fuerat ut nunquam de lecto surgere ponobis poposcit auxilium. Ipse enim cum alia infirmitate etiam fluxu ventris adeo laborabat ut nec etiam competenter in lecto deferri posset. Mandavit itaque ei Boso presbyter ut peccatorum suorum veram confessionem presbytero suo faceret, et quia non solum prius, sed etiam in ipsa aegritudine dicebatur multoties usuras a debitoribus accepisse, promitteret Deo se nunquam ulterius eas sumptudivit ille; deinde ut cum reliquiis iremus ad eum humiliter rogavit, quoniam ipse ad nos non poterat deferri. Missi sunt tres ex nostris Boso presbyter, Robertus et Bonifacius. Venerunt ad eum, reliquias coram eo et in aqua laverunt, et ex ea potum illi dederunt, ipsumque ea resperserunt. Mirum dictu! Qui sex annis in lecto decubuerat, illico sanus surrexit, et exsiliens ad
Abbreviated transcription (Latin):
idem radulfus ad reliquias p̾ forib eccłie positas. lumen
recepit. dm̃q et scãm eiꝰ matrem cum clamore laudare cepit.
Qd̾ miracłm in tanta ueneratione est habitum: ut qͥnqͥes
ip̃a die reuerteret᷑ ppłs ad audiendum uerbum et honoran¬
das reliquias oblationesq repetendas. Ae alio infirmo ibidẽ cͤato.uiii

Expanded text:
idem Radulfus ad reliquias pro foribus ecclesiae positas lumen idem Radulfus ad reliquias pro foribus ecclesiae positas lumen recepit, Deumque et sanctam ejus Matrem cum clamore laudare coepit. Quod miraculum in tanta veneratione est habitum ut quinquies ipsa die reverteretur populus ad audiendum verbum, et honorandas reliquias oblationesque repetendas. CAP. VIII.-- De ali
Abbreviated transcription (Latin):
ce pueroꝵ fac̾e̾ confessionem.
ostinodum ad urbem uiuntoniensem uenientes et ho-¬
norifice ad urbis ip̃ius ep̃o suscepti: ꝑ octo dies ibimã¬
simus. in quib plurima fieri miracula uidimus. Erat in
eadem ciuitate miles quidam honorabilis nomine radul¬
fus cognomento buitarius. pincerna regis angloꝵ: qui iã
ꝑocto annos oculoꝵ lumen amiserat. unde et arege ꝓ ip̃a
cecitate filiis suis officium suum reddi impetrauerat.
hic gͦ in die ascensionis dominice. comꝑtis miraculis que
fiebant ad feretrum se fecit adduci: pcc̃oꝵꝙ confessione prb̾ro
suo facta. lotaꝵ reliquiaꝵ aquam fideliter bibit. et ocłos su¬
os ex ea fecit lauari. Ep̃o itaq maiorem missam in ecclia pro
tanta sollempnitate celebrante: cum post eugłm sermo fini¬
tus fuisset. rogante ppło cum reliquiis de eccłia exiuimus.
ne molestiam ep̃o face̾mus. Cum uͦ in platea coram eccl̃ie ia¬
nua rursum sermo fieret: et ep̃c canonem incipet: subito

Expanded text:
ce puerorum facere confessionem.ce puerorum facere confessionem.ostmodum ad urbem Wintoniensem venientes, et honorifice ab urbis ipsius episcopo suscepti, per octo dies ibi mansimus, in quibus plurima fieri miracula vidimus. Erat in eadem civitate miles quidam honorabilis, nomine Radulfus, cognomento Buarius, pincerna regis Anglorum, 537 qui jam per octo annos oculorum lumen amiserat, unde et a rege pro ipsa caecitate filiis suis officium suum reddi impetraverat. Hic ergo in die Ascensionis Dominicae compertis miraculis quae fiebant, ad feretrum se fecit adduci, peccatorumque confessione presbytero suo facta, lotarum reliquiarum aquam fideliter bibit, et oculos suos ex ea fecit lavari. Episcopo itaque majorem missam in ecclesia pro tanta solemnitate celebrante, cum post evangelium sermo finitus fuisset, rogante populo, cum reliquiis de ecclesia exivimus, ne molestiam episcopo faceremus. Cum vero in platea coram ecclesiae janua rursum sermo fieret et episcopus canonem inciperet, subito
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo discessimꝰ. Et ecce priusqͣm ad eccl̃iam reuersi essemꝰ:¬
nun: nuntius post nos accurrens. eam peꝑisse et sanatã
esse retulit. Unde tam ip̃a qm maritꝰ eiꝰ exultantes multa
munera et ornamenta dñe nr̃e contulerunt: post recditum etiã
nr̃m uestimenta preciosa sacerdotalia laudunensi eccł̃ie ip̃a
transmisit¬
Ic autem ꝓbatissimum apud nos erat: nullum omnino
posse sanari nisi ẽẽt de ip̃o ep̃atu in quo eramus. ꝓ¬
uidente sicut credimus dña nr̃a ne aliquis ignotus eger
de longinquis partib adueniens. diceret᷑ spe questus a no¬
bis precio conductus esse. uel ip̃e ꝓ accipienda pecunia ad¬
uenisse : sicq sermonib imꝑiti uulgi uiliores redderemur.
De illis etiam qui erant ex ip̃o ep̃atu nemo curabatur: ni¬
si prius pcc̃a sua prb̃ro suo confiteret᷑: si tñ etatis esset ido¬
nee. Quod si infantulus erat: ammonebant᷑ parentes ui¬

Expanded text:
tinuo discessimus. Et ecce priusquam ad ecclesiam reversi essemtinuo discessimus. Et ecce priusquam ad ecclesiam reversi essemus, nuntius post nos accurrens, eam peperisse et sanatam esse retulit. Unde tam ipsa quam maritus ejus exsultantes, multa munera et ornamenta Dominae nostrae contulerunt; post reditum etiam nostrum vestimenta pretiosa sacerdotalia Laudunensi ecclesiae ipsa transmisiprobatissimum apud nos erat nullum omnino posse sanari, nisi esset de ipso episcopatu in quo eramus, providente, sicut credimus, Domina nostra ne aliquis ignotus aeger de longinquis partibus adveniens diceretur spe quaestus a nobis pretio conductus esse, vel ipse pro accipienda pecunia advenisse, sicque sermonibus imperiti vulgi viliores redderentur. De illis etiam, qui erant ex ipso episcopatu, nemo curabatur, nisi prius peccata sua presbytero suo confiteretur, si tamen aetatis esset idoneae. Quod si infantulus erat, admonebantur parentes vi
Abbreviated transcription (Latin):
racem pecc̃oꝵ suoꝵ ꝯfessionem prb̾ro suo face̾: deinde ex limpha
qua reliquie lote forent fidelit̾ bib̾e. Recliens maritus: q̃
inuenerat coniugi retulit. Sed illa que iam penitus non
solum loquelam uerum etiam memoriam pre doloris numi¬
etate ꝑdid̾at: auxiliante deo. ꝓtinꝰ ex ip̃o calore fidei ali¬
qͣntulum roborata. et recreata. uenienti prb̾ro pcc̃a sua con¬
fiteri curauit. Deinde subiunxit eadem nocte sibi in uisu
quamdam speciosissimam dominam de francia uenientem appa-¬
ruisse. Ꝙ ut pcc̃a sua ueracit̾ confiteret᷑ p̾cepisse. sicq se sanan¬
dam fore ꝓmisisse. Cum hec prb̃r post confessionem auditam
ad nos ueniens retulisset: ilico nos ab eiꝰ marito rogati. et
ꝓ relatione pab̾ri de futura eiꝰ sospitate certificati. cum re¬
liquiis ad lectum decumbentis uenimus. easq coram ip̃a
lauantes. & aquam lauationis ei potandam tradentes. cõ¬

Expanded text:
racem peccatorum suorum confessionem presbytero suo facere, deinde ex lympha racem peccatorum suorum confessionem presbytero suo facere, deinde ex lympha qua reliquiae lotae forent fideliter bibere. Rediens maritus quae invenerat conjugi retulit. Sed illa, quae jam penitus non solum loquelam, verum etiam memoriam pro doloris nimietate perdiderat, auxiliante Deo protinus ex ipso calore fidei aliquantulum roborata et recreata, venienti presbytero peccata sua confiteri curavit, deinde subjunxit eamdem nocte sibi in visu quamdam speciosissimam Dominam de Francia venientem apparuisse, et ut peccata sua veraciter confiteretur praecepisse sicque se sanandam fore promisisse. Cum haec presbyter post confessionem auditam ad nos veniens retulisset, illico nos ab ejus marito rogati, et pro relatione presbyteri de futura ejus sospitate certificati, cum reliquiis ad lectum decumbentis venimus, easque coram ipsa lavantes, et aquam lavationis ei potandam tradentes, con
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis faucib eius ut nob̾ uisum est lib̾ati. gr̃aꝵ laudes
dñe nr̃e referentes. assumpto eius feretro atq reliquiis can¬
tuariam uenimꝰ: ubi tunc erat archiep̃c. domnus Willelmꝰ
nobis notissimus. qm̃ iamdudum ꝓ audienda lectione ma¬
gistri anselim laudunum petens. multis dieb in ep̃i domo
manserat: ibiq filios Rancdulfi cancellarii regis anglorũ do¬
cuerat. Hic gͦ cum ingenti gaudio nobis occurrens. honori¬
ficentissime nos cum monachis scĩ augustini suscepit: et qmͣ¬
dui uoluimus benigne retinuit. Et ecce matrona quedam eidẽ
urbis ditissima iam ꝑ octo dies nimio partus dolore cruciata
omnino fuerat desꝑata: ita ut de solo eius fun̾e tractaret᷑.
Hec audiens aduentum nr̃m. misit ad nos uirum suum:
querentem siquis nr̃m sciret aliquam parienli medicinã.
Tunc boso pb̃r cui p̾cipue cura reliquiaꝵ seruandaꝵ cõmis¬
sa fuerat. consuluit ei ut coniugem suam exhortaretur ue-¬

Expanded text:
ipsis faucibus ejus, ut nobis visum est, liberati, gratiarum laudes Dominae nostrae referentes, assumpto ejus feretro atque reliquiis Cantuariam venimus, ubi tunc erat archiepiscopus domnus Guillelmus nobis notissimus, quoniam jam dudum pro audientia lectione magistri Anselmi Laudunum petens, multis diebus in episcopi domo manserat, ibique filios Radulphi cancellarii regis Anglorum docuerat. Hic ergo cum ingenti gaudio nobis occurrens, honorificentissime nos cum monachis Sancti Augustini suscepit, et quandiu voluimus benigne retinuit. Et ecce matrona quaedam ejusdem urbis ditissima, jam per octo dies nimio partus dolore cruciata, omnino fuerat desperata, ita ut de solo ejus funere tractaretur. Haec audiens adventum nostrum misit ad nos virum suum, quaerentem si quis nostrum sciret aliquam pariendi medicinam. Tunc Boso presbyter, cui praecipue cura reliquiarum servandarum commissa fuerat, consuluit ei ut conjugem suam exhortaretur ve
Abbreviated transcription (Latin):
iam p̾cesserat: et in ip̃o principio ep̃atus nos operiebat᷑. Uix
autem nobis ingressis primum stadium ep̃atus: ecce ipse
qui p̾cesserat. cum uehiculo nobis occurrit. Statimq uelut
domina nr̃a nolente eñ ulteriꝰ fatigari. ꝑfecte curatus de cur-
tib. ad feretrum grãs agens in meclia uia cucurrit. In
hoc reuera ꝓbatum est illud qd̵ sipracliximus: nullum
extra suum ep̃atumͥ potuisse sanari. Inde gͦ sicut disposi¬
tum fuerat ad ip̃am A urbem salesberias ꝑuenimus: ubi
honorifice suscepti sumus. ab ep̃o ip̃ius urbis. ꝓ noti¬
cia magr̃i anselmi. qm̃ cognati eius alexander ꝙ ngellus. De¬

Expanded text:
jam processerat, et in ipso principio episcopatus nos operiebatur. Vix jam processerat, et in ipso principio episcopatus nos operiebatur. Vix autem nobis ingressis primum stadium episcopatus, ecce ipse qui praecesserat, cum vehiculo occurrit; statimque velut Domina nostra nolente eum ulterius fatigari, perfecte curatus de curribant, ad feretrum gratias agens in media via cucurrit. In hoc revera probatum est illud, quod supra diximus, nullum extra suum episcopatum potuisse sanari. Inde ergo, sicut dispositum fuerat, ad ipsam urbem Salesberias pervenimus ubi honorifice suscepti sumus ab episcopo ipsius urbis, pro notitia magistri Anselmi, quoniam cognati ejus Alexander et Nigellus
Abbreviated transcription (Latin):
tus: ut calcanei natib ꝙ tibie dorso inbererent. ita ut uelt:
in unum globum redactus. faciem assidue suꝑ genua te. co¬
neret. Hic gͦ cum peccata sua confessus & aqua lauationis
reliquiarũ lotus. intra decem dies quib ibi mansimus.
non curaret᷑: mirantib nobis et unde esset querentib. pro¬
fitet᷑ se non ẽẽ de ip̃o ep̃atu sed de salesberiensi. Ptinus a no¬
bis acriter obuirgatꝰ cur temptasset ibi sanitatem assequi.
quam certum et probatum erat. nulli extra ep̃atum suum do¬
nari: cum lacrimis et niio eulatu cepit nos mirabiliter
adiurare: ut ꝓ dei sceq matris eiꝰ amore. ad ip̃am urbem salesbe¬
rias ꝓficiscerem᷑. Tam ipsius gͦ quam totius plebis idip̃m ex¬
orantis. satiffacientes precib: post decem dies egressi de esse¬
cestria. & retrograclum iter arripientes. ad ip̃am urbem ten¬
dere cepuus. Et ecce ip̃e itineris peritus. uehiculo sedens

Expanded text:
tus, ut calcanei natibus, et tibiae dorso inhaererent, ita ut velut tus, ut calcanei natibus, et tibiae dorso inhaererent, ita ut velut in unum globum redactus, faciem assidue super genua teneret. Hic ergo, cum peccata sua confessus et aqua lavationis reliquiarum lotus, intra decem dies quibus ibi mansimus non curaretur, mirantibus nobis et unde esset quaerentibus, profitetur se non esse de ipso episcopatu, sed de Salesberiensi. Protinus a nobis acriter objurgatus cur tentasset ibi sanitatem assequi, quam certum et probatum erat nulli extra episcopatum suum donari, cum lacrymis et nimio ejulatu coepit nos miserabiliter adjurare ut, pro Dei sanctaeque Matris ejus amore, ad ipsam urbem Salesberias proficisceremur. Tam ipsius ergo quam totius plebis id ipsum exorantis satisfacientes precibus, post decem dies egressi de Essecestra, et retrogradum iter arripientes, ad ipsam urbem tendere coepimus. Et ecce ipse itineris peritus vehiculo sedens
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt de sedecim infirmis curatis. quibusdam cecis. aliis
surdis. mutis. et claudis. Contendebant cuies mirabiliter.
quis eoꝵ nos hospitio susciꝑet: uel quis susceptis necessaria
ꝓcuraret. Erat ibi quidam infirmus qui iam ꝑ xxuiui. annos ad
portam templi recubuisse iugit̾ in lecto ferebatur: ita ut nusꝙͣ.
ire posset. nisi a duob portaret᷑. Hic septimo die aduentus nt̃i
consilium a nobis querens: confessus est pcca sua bibit ex aqͣ
lauationis reliquiaꝵ. ꝙ ex ea lotus obdormiuit ꝓtinusꝙ mi¬
rabile dictu sanatus ex integro exiliuit de grabbato in quo
tanto tempore iacuerat: ꝙ uidentib cunctis ad feretrum cur-¬
rens coram eo stans. in uoce exultationis et confessionis deo
et pie matri eius grãs referebat¬
rat ibi et alius contractus nomine glutinus qui me¬
rito sic uocabatur. qm̃ toto corpore sic erat conglutina¬

Expanded text:
fuerunt de septemdecim infirmis curatis, quibusdam caecis, aliis fuerunt de septemdecim infirmis curatis, quibusdam caecis, aliis surdis, mutis et claudis. Contendebant cives mirabiliter quis eorum nos hospitio susciperet, vel quis susceptis necessaria procuraret. Erat ibi quidam infirmus qui jam per viginti quatuor annos ad portam templi recubuisse jugiter in lecto ferebatur, ita ut nusquam ire posset, nisi a duobus portaretur. Hic, septimo die adventus nostri consilium a nobis quaerens, confessus est peccata sua, bibit ex aqua lavationis reliquiarum et ex ea lotus obdormivit. Protinusque, mirabile dictu! sanatus ex integro, exsiluit de grabato, in quo tantopere jacuerat, et videntibus cunctis ad feretrum currens, et coram eo stans in voce exsultationis et confessionis, Deo et piae Matri ejus gratias referebarat ibi et alius contractus, nomine Glutinus, qui merito sic vocabatur, quoniam toto corpore sic erat conglutina
Abbreviated transcription (Latin):
ut de omnib reb suis nichil omnino ꝑdid̾it. Negotiatorẽ
etiam qui multam nobis impenderant beniuolentiam
ita suꝑna fouit gr̃a: ut auit nichil aut parum ex reb̾ suis
amiserint. Quia enim ibidem consuetudo erat. uno tm̃ die
ad: finito pranclio iam omnes sarcinas su¬
as collegerant. O
circumligatas ante quam draco ueni¬
ret reposuerant.
Terrorem tñ maximum illis incussit as¬
pectus draconis:
ita ut eos cuisum ꝑliu̾sa uideremꝰ fu¬
gientes. Decanus
uͦ ille qui feretrum dñe nr̃e de eccli̾a
eiecerat: sera
motus pñĩa nudis pedib illud pse¬
qutus est: ꝙ coram eo ꝓstratus iuliciaꝙ dei iusta fo¬
re ꝓtestatꝰ quod male gesserat sibi indulgeri exorabat.
manserat lauduni ꝓ audienda lectione magistri anselmi. A
quo gratantissime. suscepti: mansimus ibi per decem cdies. In
qͥd iniracła plima contigerant: quoꝵ precipua ꝙ excellentiora

Expanded text:
ut de omnibus rebus suis nihil omnino perdiderit. Negotiatores ut de omnibus rebus suis nihil omnino perdiderit. Negotiatores etiam, qui multam nobis impenderant benevolentiam, ita superna fovit gratia ut aut nihil aut parum de rebus suis amiserint. Quia enim ibidem consuetudo erat uno tantum die durare nundinas, finito prandio jam omnes sarcinas suas collegerant, et circumligatas antequam draco veniret reposuerant. Terrorem tamen maximum illis incussit aspectus draconis, ita ut eos cursim per diversa videremus fugientes. Decanus vero ille, qui feretrum Dominae nostrae de Ecclesia ejecerat, sera motus poenitentia, nudis pedibus illud prosecutus est, et coram eo prostratus, judiciaque Dei justa protestatus, quod male gesserat, sibi indulgeri exorabat. manserat Lauduni pro audienda lectione magistri Anselmi. A quo gratantissime suscepti mansimus ibi per decem dies. In quibus miracula plurima contigerunt, quorum praecipua et excellentiora
Abbreviated transcription (Latin):
et cinerem funcditus essent redacta. ita ut om̃ib inspicienti¬
b stupor exinde mirabilis incuteret᷑. Decanus uero ubi ui¬
dit domum suam et eccł̃iam succensam: uestes et suppellecti¬
lem suam. festinanter colligens et cutumligans. ad nauem q̃
in ꝓximi maris littore defixa erat. fecit deferri. sperans ea
ibi ab igne posse saluari. Sed draco ꝓtinus ac si ꝓpter hoc so¬
lum uenisset. nauem uolatu petens. cuncta que in eaerant
succenclit: deinde mirum dictu. ꝙ incredibile auditu. ip̃ãm
qͦ nauem simul cremauit. Ad domum ꝙͦ hospitis nr̃i uenien¬
tes. & quomͦ se haberet scire uolentes. inuenimus eum salua
domo & omnib que habebat exultantem suam q lib̾ationẽ
bone hospite sue celi regine deputantem. Non solum uͦ ip̃a
domus eius in qua hospitati fuimus. sed et alia ꝓcul posi¬
ta. in qua pecora eius seruari cdiximus mansit illesa: ita

Expanded text:
et cinerem funditus essent redacta, ita ut omnibus inspicientiet cinerem funditus essent redacta, ita ut omnibus inspicientibus stupor exinde mirabilis incuteretur. Decanus vero ubi vidit domum suam et ecclesiam succensam, vestes et supellectilem suam festinanter colligens et circumligans ad navem, quae in proximi maris littore defixa erat, fecit deferri, sperans ea ibi ab igne posse salvari. Sed draco protinus, ac si propter hoc solum venisset, navem volatu petens, cuncta quae in ea erant succendit, deinde, mirum dictu et incredibile auditu! ipsam quoque navem simul cremavit. Ad domum quoque hospitis nostri venientes, et quomodo se haberet scire volentes, invenimus eum, salva domo, et omnibus quae habebat, exsultantem, suamque liberationem bonae hospitae suae coeli Reginae deputantem. Non solum vero ipsa domus ejus, in qua hospitati fuimus, sed et alia procul posita, in qua pecora ejus servari diximus, mansit illaesa, ita
Abbreviated transcription (Latin):
dio stacdio ꝓcul recesseramus: cum ecce post nos cum clamo¬
re cursores suꝑequos adueniunt. ꝙ ut ardenti uille succur¬
ramus exorant. Respicientes post tergum: uidemus totam
iullam succensam cremari. Int̾rogantes uͭ quomͦ id contigis¬
set: audimus ab eis draconem de ꝓximo mari egressum no¬
bis discedentib in uillam aduolasse. ꝙ primitꝰ eccl̃iam
mittebat succendisse. Quod auelientes:¬
idisse. Quod audientes. & humana curͥosi¬
tate. tantum ꝓcligium uidere sitientes.:
deputatis feretro
idoneis custodib uelociter suꝑequos ad
uicum recurrimꝰ.
cernimusq draconem incredibilis
longitudinis qͥnq
capita habentem. ꝑ nares flaminas
sulphureas emitten¬
tem. et de loco ad locum uolantem.
domosq singillatun
succendentem. Redeuntes uͦ usq ad eccł̃iam iam eam inuenimꝰ¬
concrematam: et sic incredibilit̾. ut non solum ligna sed etiã
ip̃i parietes. immo maximi lapides ip̃aq altaria in fauillam

Expanded text:
dio stadio procul recesseramus, cum ecce post nos cum clamore cursores super equos adveniunt, et ut ardenti villae succurramus exorant. Respicientes post tergum, videmus totam villam succensam cremari. Interrogantes vero quomodo id contigisset, audivimus ab eis draconem de proximo mari egressum, nobis discedentibus in villam advolasse, et primitus ecclesiam, x naribus suis emittebat, succendisse. Quod audientesdisse. Quod audientes et humana curitate tantum prodigium videre sitientes, deputatis feretro idoneis custodibus, velociter super equos ad vicum recurrimus cernimusque draconem incredibilis longitudinis quinque capita habentem, per nares flammas sulphureas emittentem, et de loco ad locum volantem, domosque singillatim succendentem. Redeuntes vero usque ad ecclesiam jam eam invenconcrematam, et sic incredibiliter, ut non solum ligna, sed et ipsi parietes, imo maximi lapides, ipsaque altaria in favillam
Abbreviated transcription (Latin):
ostea uenimus ad quandam abbatiam scĩmonialium
que uocat᷑ Wildonia: ubi nobis ostenderunt sepul¬
turam uenerabilis bede prb̃ri. egregii doctoris. ꝓpe quem se-¬
pulta est inclita illa uersificatrix que ꝓptio nomine uoca¬
ar ta est murier. Quidam ex longo tempore febricitans
iacebat ad sepulchrũ uenerabilis bede prb̃̾ri: ubi qm plures
consueuerant sanari: Cadem nocte aduentus nr̃i appariit
ei in somnis mulier illa uersificatris: dicens ei. Non potes
hic m ꝑ bedam sanari: qm̃ beata dñi mater ad nos descenclit.
Quod cum nobis in cͣ̃stino retulisset. & ex aqualotarũ reliqui
arum bibisset: ilico sanatus est. Reuersi sumus ꝑ essecestrã.
non tñ introiuimus urbem quamius a multis rogaremur.
ne uiliores essemus. qm̃ decem dieb iam in ea manseramus.
De puella ceca sanata .xu.

Expanded text:
Postea venimus ad quamdam abbatiam sanctimonialium, quae vocatur Wiltonia, ubi nobis ostenderunt sepulturam venerabilis Bedae presbyteri, egregii doctoris; prope quem sepulta est inclyta versificatrix, quae proprio nomine vocata est Murier. Quidam ex longo tempore febricitans jacebat ad sepulcrum venerabilis Bedae presbyteri, ubi quamplures consueverant sanari. Eadem nocte adventus nostri apparuit ei in somnis Murier illa versificatrix, dicens ei: Non potes hic modo per Bedam sanari, quoniam beata Domini Mater ad nos descendit. Quod cum nobis in crastino retulisset, et ex aqua reliquiarum lotarum bibisset, illico sanatus est. Reversi sumus per Essecestram, non tamen introivimus urbem, quamvis multis rogaremur, ne viliores essemus, quoniam jam decem diebus in ea manseramus. De puella caeca illuminata apu
Abbreviated transcription (Latin):
lequenti etiam anno domnus De theodorico¬
theodericus qui primo fuit monachus cenobii sc̃i nicholai
in diocesi laudunensi postea uͦ ut supradictum est abbas sancdi
eligii nouiomensis consecratus est a p̾fato sansone archiẽp̃o
eccłie laudunensis.
on immerito gͦ suꝑius dixerim in eccl̃ia laudunensi illã
aggei ꝓph̃e sententiam completã fuisse qua dixit. mag
creuer̃t &x de ip̃o multo plura ꝑ orbẽ t̾raꝵ noue institutõis qͣi noue
lucis fulgore splendentia pullulando ꝓcesserunt. A temꝑo¬
re siquidem scĩ genebalidi primi laudunensis ep̃i cum qͣ¬
draginta tres ep̃i post eum fuissent usq ad domnum bartho
non legit᷑ tot miracula ꝑ scãm dei genitricem in eccl̃ia lau¬
dunensi fc̃a fuisse: sicut in dieb eiꝰ huiꝰ bartholomei. Tem¬
pore tñ domini elinandi qui ante dominum bartholomeum
eccł̃ia contigit: quod hic dlignum lincimus memorie scribendo

Expanded text:
equenti etiam anno domnus Theodericus, qui primo fuit monachus coenobii Sancti Nicolai in dioecesi Laudunensi, postea vero, ut supra dictum est, abbas Sancti Eligii Noviomensis consecratus est a praefato Sansone archiepiscopo Ecclesiae Laudunensis. Non immerito ergo superius dixerim, in ecclesia Laudunensi illam Aggaei prophetae sententiam completam fuisse, qua dixit: « Macreverunt, et de ipso multa plura per orbem terrarum novae institutionis, quasi novae lucis fulgore splendentia pullulando processerunt. A tempore si quidem sancti Genebaudi, primi Laudunensis episcopi, cum quadraginta tres episcopi post eum fuissent usque ad domnum Bartholnon legitur tot miracula per sanctam Dei Genitricem in ecclesia Laudunensi facta fuisse, sicut in diebus hujus Bartholomaei. Tempore tamen Helinandi, qui ante domnum Bartholomaeum ecclesia contigit, quod hic dignum duximus memoriae scribendo
Abbreviated transcription (Latin):
plurimi: ꝙ nisi p̾fatus algardus cłicus obstitiset pene ui¬
q ad sanguinis effusionem uentum fuisset. Quam ricam co-¬
ram feretro suo factam credimꝰ dñe nr̃e displicuisse: nam
idem uir manum aridam hñs qui ꝓ arturo tumultum fec̾at.
sanitatem non recepit.

Expanded text:
plurimi, et nisi praefatus Algardus clericus obstitisset, pene usplurimi, et nisi praefatus Algardus clericus obstitisset, pene usque ad sanguinis effusionem ventum fuisset. Quam rixam coram feretro suo factam credimus Dominae nostrae displicuisse, nam idem vir manum habens aridam, qui pro Arturo tumultum fecerat, sanitatem non recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuntiam que uocat᷑ danauexeria: ubi ostenderunt nob̾
cathedram ꝙ furmum illius famosi scd̃m fabulas britannoꝵ
regis arturi. ip̃amꝙ terram eiusdem arturi esse dicebant. Ioi
nos plurimum honorauit quidam clicus nomine algardus.
qui iamdui lauduni manserat: quiꝙ postinodum in normannia
factus est ep̃c urbis constantiniensis. Dum gͦ ibi essemus: ꝓpuel¬
la quedam fere decennis. nomine kenehellis ceca a natiuitate
inuilla que bomine uocat᷑ ad feretrum uenit. ꝙ lota ocłos ex
te ad feretrum uenit: et lotus au e res aqua reliquiaꝵ
ꝓtinus audiuit. Quidam etiam u uir ibidem manum
aridam bñs:. coram feretro pro sani n tate recipienda ui¬
gilabat. Sed sicut britones solent uirgari cum francis pro
rege arturo: idem uir cepit rixari cum uno ex famulis nr̃is
nomine haganello. qui erat ex familia donni widonis lau¬
dunensis archicliacom. dicens adhuc arturum uiuere. un¬
de non paruo tumultu exorto cum armis eccł̃iam irriuint

Expanded text:
nciam quae vocatur Danavexeria, ubi ostenderunt nobis cathedram, et furnum illius famosi secundum fabulas Britannorum regis Arturi, ipsamque terram ejusdem Arturi esse dicebant. Ibi nos plurimum honoravit quidam clericus nomine Agardus, qui jam diu Lauduni manserat, quique postmodum in Northmannia factus est episcopus urbis Constantiniensis. Dum ergo ibi essemus, puella quaedam fere decennis, nomine Kenehellis, caeca a nativitate, in villa quae Bomine 540 vocatur, ad feretrum venit, et lota oculos ex te ad feretrum venit, et lotus aures aqua reliquiarum protinus audivit. Quidam etiam vir ibidem manum aridam habens, coram feretro pro sanctitate recipienda vigilabat. Sed sicut Britones solent jurgari cum Francis pro rege Arturo, idem vir coepit rixari cum uno ex famulis nostris, nomine Haganello, qui erat ex familia domni Guidonis Laudunensis archidiaconi, dicens adhuc Arturum vivere. Unde non parvo tumultu exorto, cum armis ecclesiam irruunt
Abbreviated transcription (Latin):
uis eoꝵ frangit᷑: parsq eius suꝑ unum ex ip̃is decidens.
eum excerebrat. ꝙ in mari mortuũ p̾cipitat. Iħ̾u pie ih̾u
bone. que nobis tunc affuit leticia et exultatio: quando
conscidisti saccum ꝑturbationis nr̃e. Ꝙ circundedisti nos le¬
ticia miscd̃ie tue. Quantas tͥ ꝓtinus matriq tue clñe nr̃e
laudes. erepti de morte ꝑsoluimus. Uentus si quidem qui
hostib nris erat contrarius nob̾ fc̃s est ꝓsper et salubris:
ita ut cum gaudio recolentes canticum moysi tam celeriter
nos tnͣsuebi mirarem᷑. Breui itaq mora int̾posita. leti ad por¬
tum ꝑuenimus: disponentes partem pecunie redd̾e negoti¬
atorib. qmͣ ip̃i timore mortis dñe nr̃e donantes. suꝑ eius
feretrum posuerant: immo turbati ꝓiecerant. Sed illi mox
ut litus attingentes uiderunt se necis euasisse ꝑicłm.
pristini metus obliti. sine licentia nr̃a unusquisq saccu

Expanded text:
vis eorum frangitur, parsque ejus super unum ex ipsis decidens, vis eorum frangitur, parsque ejus super unum ex ipsis decidens, eum exterebrat, et in mare mortuum praecipitat. Jesu pie, Jesu bone, quae nobis tunc adfuit laetitia et exsultatio, quando concidisti saecum perturbationis nostrae, et circumdedisti nos laetitia misericordiae tuae! Quantas tibi protinus, Matrique tuae Dominae nostrae laudes erepti de morte persolvimus! Ventus siquidem, qui hostibus nostris erat 536 contrarius, nobis factus est prosper et salubris, ita ut cum gaudio recolentes canticum Moysi tam celeriter nos transvehi miraremur. Brevi itaque mora interposita laeti ad portum pervenimus, disponentes partem pecuniae reddere negotiatoribus, quam ipsi timore mortis Dominae nostrae donantes super ejus feretrum posuerant, imo turbati projecerant. Sed illi mox ut littus attingentes viderunt se necis evasisse periculum, pristini metus obliti, sine nostra licentia unusquisque sacculum
Abbreviated transcription (Latin):
teris ꝓuectiorem uidebat coldistannꝰ exhortat᷑. ut assũptis
sc̃e masile reliquiis potestatem sibi nocendi piratis inter-¬
dicat. Ilico prbr ex fide uiri animatꝰ genib flexis coram fe¬
retro. matrem dñi lacrim is ꝑfusus supplicit̾ inuocat: de¬
inde uelociter surgens supraclictum philacterium capillis
eius p̾ciosum cum timore et deuotione fident̾ accipit ipsoq
coldistanno iurilit̾ eum utraq manu sustentante. in eminẽ¬
tiorem pupis locum ascenclit: et manu contra hostes ele¬
uata ne ultra ueniant. ne nob̾ nocencli potestatem habe¬
ant. ex auctoritate dei matrisq eius sc̃e marie. fortit̾ adu¬
rando ꝓhibet et interdicit. Et o mira diuine uirtutis po¬
tentia. Mox ut uerba complens signum crucis de eodem phi¬
lacterio contra hostes fecit: dicto citius. uentus uehementi
ꝙ contrario nauis eoꝵ impulsa retro ꝓpellit᷑. Malus na¬

Expanded text:
teris provectiorem videbat Coldistannus, exhortatur ut assumptis teris provectiorem videbat Coldistannus, exhortatur ut assumptis sanctae Mariae reliquiis potestatem sibi nocendi piratis interdicat. Illico presbyter ex fide viri animatus, genibus flexis coram feretro, Matrem Domini lacrymis perfusus suppliciter invocat; deinde velociter surgens, supradictum phylacterium capillis ejus pretiosum, cum timore et devotione fidenter accipit, ipsoque Coldistanno viriliter eum utraque sustentante, in eminentiorem puppis locum ascendit, et manu contra hostes elevata, ne ultra veniant, ne nobis nocendi potestatem habeant, ex auctoritate Dei matrisque sanctae Mariae fortiter adjuvando prohibet et interdicit. Et, o mira divinae virtutis potentia! mox ut verba complens signum crucis de eodem phylacterio contra hostes fecit, dicto citius, vento vehementi et contrario, navis eorum impulsa retro propellitur, malus na
Abbreviated transcription (Latin):
appropiantem instar uolucris aduolantis. lanceas & clipe¬
os cum gladiis choruscantes: loricas etiam solis splendo¬
re ꝑfusas relucentes. Peccata nr̃a inuicem confitem᷑: et qͥa
mors ad ianuam iam adesse uidet᷑. ñ expectat᷑ prb̾r ad susci¬
piendam ꝯfessionem: sed etiam ip̃e prbr rerum ĩminentiũ
ꝑiculo ꝑturbatꝰ laico confitet᷑. Negociatores qͦ p̾dicti iam de
uita desꝑantes in tanto positi ꝑiculo. sacculos et marsupia
sua cum tota pecunia dñe nr̃e offerunt. ꝙ suꝑ eius fere¬
trum ꝓiciunt: cum nimio fletu miscd̃iam eius imploran¬
tes. ut corpora sua tantũmͦ de piratarum manib q exitio
mortis eripiat. totamq pecuniam eoꝵ ꝓpter eccl̃iam suam
restaurandam ipsa retineat. Interea pirate paulatim fi
uiderent᷑. Sed cum in tanta necessitate positi. omnino de
uita cuncti pariter desꝑaremꝰ: bosonem prb̃rm quem ce¬

Expanded text:
appropriantem instar volucris advolantis, lanceas et clypeappropriantem instar volucris advolantis, lanceas et clypeos cum gladiis coruscantes, loricas etiam solis splendore perfusas relucentes. Peccata nostra invicem confitemur; et quia mors jam ad januam adesse videtur, non exspectatur presbyter ad suscipiendam confessionem, sed etiam ipse presbyter rerum imminentium periculo perturbatus laico confitetur. Negotiatores quoque praedicti jam de vita desperantes in tanto positi periculo, sacculos et marsupia sua cum tota pecunia Dominae nostrae offerunt, et super ejus feretrum projiciunt, cum nimio fletu misericordiam ejus implorantes, ut corpora sua tantummodo de piratarum manibus et exitio mortis eripiat, totamque pecuniam eorum propter ecclesiam suam restaurandam ipsa retineat. Interea piratae fiunt propiare viderentur Sed cum in tanta necessitate positi omnino de vita desperaremus, Bosonem presbyterum, quem cae
Abbreviated transcription (Latin):
uentumq prosperum expectantes: tempore paschali in
festo marchi eugłiste summo mane apud portũ qui uocat᷑
wissant a nautis conuocati nauem intrauimus. Nobiscũ
etiam plures negociatores introierunt. qui ꝓpter lanam e¬
mendam de flandria in angliam ire uolebant. seq nobiscũ
securius transire sperabant: plus qͣm trecentas marcas
argenti secum in sacculis et marsupiis ferentes. Magister
nauis uocabat᷑ colclistannus. Cum gͦ quasi circa medium
masis uenissemus unus ex sociis nris alonge ꝓspiciens.
uidit ꝓcul nauem uelut in littoris angulo positam. Quod
cum p̾fato coldistanno indicasset: ille iuuenem usq ad
summitatem mali. explorandi causa iubens conscend̾e. ex
dictis eius animaduertit piratarũ qui ꝑ mare p̾dancdi c̃a
discurrunt. nauem adesse statinq nimis ꝑterritꝰ. indica¬
uit omnib mortem ꝓpinquam imminere. ꝓtinus omnes
timore necis reddim᷑ exangues: euestigio enim cernimꝰ nauẽ

Expanded text:
entumque prosperum exspectantes, tempore paschali, in festo Marci evangelistae, summo mane apud portum, qui vocatur Wissant, a nautis convocati, navem intravimus. Nobiscum etiam plures negotiatores introierunt, qui propter lanam emendam de Flandria in Angliam ire volebant, seque nobiscum securius transire sperabant, plusquam trecentas marcas argenti secum in sacculis et marsupiis ferentes. Magister navis vocabatur Coldistannus. Cum ergo quasi circa medium maris venissemus, unus ex sociis nostris, a longe prospiciens, vidit procul navem velut in littoris angulo positam. Quod cum praefato Coldistanno indicasset, ille juvenem usque ad summitatem mali, explorandi causa jubens conscendere, ex dictis ejus animadvertit piratarum, qui per mare praedandi causa discurrunt, navem adesse, statimque nimis perterritus indicavit omnibus mortem propinquam imminere. Protinus omnes timore necis reddimur exsangues, e vestigio enim cernimus navem
Abbreviated transcription (Latin):
socios nr̃os in angliam transmisimus: ꝓsperaq illis ĩp̾¬
cantes. ꝙ cum magna ꝓcessione aliquantulum eos ꝓse¬
quentes feria scd̃a ante dñicam palmaꝵ ab urbe laudu¬
nensi in pace climisimus. Redeuntes autem eodem anno
mense septembri. cirta natiuitatem sc̃e maRie. sic nob̾
ea que sibi contigerant retulerunt. De surdo ⁊ muto curato

Expanded text:
socios nostros in Angliam transmisimus, prospera et illis imprsocios nostros in Angliam transmisimus, prospera et illis imprecantes, et cum magna processione aliquantulum eos prosequentes, feria secunda ante Dominicam palmarum ab urbe Laudunensi in pace dimisimus. Redeuntes autem eodem anno mense Septembri, circa Nativitatem Sanctae Mariae, sic nobis ea quae sibi contigerant retulerunt. Egressi, inquiunt
Abbreviated transcription (Latin):
x oblationib gͥ fidelium ꝑ franciam collectis: toto au¬
adhue pars oꝑis maxima suꝑesset. petunia uͭ paulatimde¬
cresce̾t: consuluerunt nob nonnulli sapientes. ut denuo
ex canonicis aliqui eligerentur qui tam luteraꝵ scientia
quam moculatione canendi ꝙ peritia landunensi ecclie
cliuitiaꝵ florebat opulentia ꝓ pace et iusticia quam rex
eius henricus filius uuuillelmi regis in ea faciebat. Clecti
sunt itaq ex canonicis boso prb̃t. neposq eius rob̾tus. Ra¬
cluifus prb̾r. Matheus. cognatusq eius bonefacius. Rob̾¬
tus genere anglicus. & helinandus: ioħes prb̃r parrochie
sc̃i martini. & amisarclus cłicus. hiis gͦ electis feretrum
cñe nr̃e traclidimus cum aliis plurib sc̃oꝵ reliquiis: in¬
ter quas eminebat. & forma et dignitate. unum philacte¬
rium in quo sic sculptum legit᷑. Spongia. crux dñi. cum
sindone. cum faciali. Mesacrat: atq tui genitrix et uirgo
capilli. Tantis itaq talibꝙ fultos presidiis prefatos

Expanded text:
x oblationibus fidelium per Franciam collectis toto auadhuc pars ocresceret, consuluerunt nobis nonnulli sapientes, ut denuo ex canonicis aliqui eligerentur, qui tam litterarum scientia quam modulatione canendi et peritia Laudunensi Ecclesiae divitiarum florebat opulentia, pro pace, et justitia, quam rex ejus Henricus filius Guillelmi regis in ea faciebat. Electi sunt itaque ex canonicis Boso presbyter, neposque ejus Robertus, Radulphus presbyter, Matthaeus, cognatusque ejus Bonifacius, Robertus genere Anglicus, et Helinandus, Joannes presbyter parochiae Sancti Martini, et Amisardus clericus. His ergo electis, feretrum Dominae nostrae tradidimus cum aliis pluribus sanctorum reliquiis, inter quas eminebat et forma et dignitate unum phylacterium, in quo sic sculptum legitur: Spongia, crux Domini, cum sindone, cum faciali Me sacrat, atque tui Genitrix et virgo capilli. Tantis itaque talibusque fultos praesidiis, praefatos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtotam urbem omnia signa diutius sonari. & deo lau¬
des clirectis nuntuis p̃cepit decantari ip̃e t̾cio incipiens
Te d̾m laudamiꝰ. Quantus ꝑ totam urbem signoꝵ. strepttꝰ
et clangor. que uox leticie. quot clulcium lacrimaꝵ flumi¬
na pre ninia exultatione ab utroꝙ sexu & cluisa etate
sint esfusa: etiam nobis tacentib piꝰ lector facile pͭ adu̾tẽ.
uni donis loqupletati ad nos cũ gaudio circa festum
sc̃i mathei eugłiste redieĩt: totamq urbem laudunensem
huiusmodi relationib ualde letificantes. post tribłati¬
onis luctum nouũ gaudium nobis intuler̃t. Pomnia
benedictus d̾e qui uiuit et regnat ꝑ omnia scła scłoꝵ Ex¬

Expanded text:
iam minimis per totam urbem, omnia signa diutius sonari, et Deo lauiam minimis per totam urbem, omnia signa diutius sonari, et Deo laudes directis nuntiis praecepit decantari, ipse tertio incipiens Te Deum laudamus. Quantus per totam urbem signorum strepitus et clangor, quae vox laetitiae, quot dulcium lacrymarum flumina prae nimia exsultatione, ab utroque sexu et diversa aetate sint effusa, etiam nobis tacentibus pius lector facile potest adverum donis locupletati, ad nos cum gaudio circa festum sancti Matthaei evangelistae redierunt, totamque urbem Laudunensem hujusmodi relationibus valde laetificantes, post tribulationis luctum, novum gaudium nobis intulerunt. Per omnia benedictus Deus, qui vivit et regnat per omnia saecula
Abbreviated transcription (Latin):
omnia signa uissit pulsari diutius: ꝙ ipsemet incepit.
Te dm̃ laudamꝰ. Quod cum cantaret᷑ ecce altera contracta
tam ip̃i ep̃o quam cunctis aliis notissima. eccł̃iam sana¬
ta intͣuit. ꝙ ad feretrum recto cursu ueniens. scabellula
duo quib rependo & sustendando se ad petendam elemosi¬
nam circumferre solebat. suꝑ altare posuit. ip̃aꝙ stans
coram ppło. deo et pie matri eiꝰ grãs agebat. ꝓtinus ep̃c
rursum omnia signa p̾cepit sonari: incipiens scd̾o p̾fa¬
tum hymnum. qui anteqmͣ finiret᷑: diuine pietati
placuit t̾cium suꝑ addere miraculum. Q Cuidam
etenim iuuenis miles. filius uideł carnotensis uice¬
domini. qui in castello quodam cathenis religatus cap¬
tus seruabat᷑. subito inspiratꝰ eccłiam ingredit᷑. ꝙ ma¬
tre sua cum militib sus & ciuib sibi occurrente. letꝰ
ad altare ꝓgredit᷑. genib q flexis coram feretro. & ꝑ domi¬

Expanded text:
omnia signa jussit pulsari citius, et ipsemet incepit omnia signa jussit pulsari citius, et ipsemet incepit Te Deum laudamus. Quod dum cantaretur, ecce altera contracta, tam ipsi episcopo quam cunctis aliis notissima, ecclesiam sanata intravit, et ad feretrum recto cursu veniens, scabellula duo, quibus rependo et sustentando se ad petendam eleemosynam circumferre solebat, super altare posuit, ipsaque stans coram populo, Deo et piae Matri ejus gratias agebat. Protinus ipse rursum omnia signa praecepit sonari, incipiens secundo praefatum hymnum. Qui antequam finiretur, divinae pietati placuit tertium superaddere miraculum. Quidam etenim juvenis miles, filius videlicet Carnotensis vicedomini, qui in castello quodam catenis religatus captus servabatur, subito insperatus ecclesiam ingreditur, et matre sua cum militibus et civibus sibi occurrente, laetus ad altare progreditur, genibusque flexis coram feretro, et per Domi