comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Perra autẽ ur̃a ubi spei nr̃e radix
mnttitur: illa est ꝓfecto de qua
ꝑ psalmistam drͤ. Portio mea in
terra uiuentium Siue etiam
humanitas xpͣi: de qua idem
ꝓpheta alibi ꝑhibet dicens Et¬
eni firmauit orbem qͣui non
commorebitur. Si gͦ ut in¬
fructuose arbores arescere nolumꝰ.
si securib exeidi. ac deputari igni¬
bus utilitꝰ formidamus: in illa
suꝑnoꝵ ciuium patria. in huma¬
nitate redeptoris nr̃i ꝑ caritatis
glutinum spei nr̃e radix semꝑ in¬
hereat. ad ꝓferendos bone oꝑatio¬
nis fructus in robus fortitudinis
firmiter conuaescat Sed sicut ar¬
por si sine gestantis succi humore
rore ꝑfusa. sunditus arefacta. ad
nullius sẽẽ oꝑationis germen po¬
terit eẽ secunaa Ille eñ limes
mentib ingerit. desideriuͦ excitat:
iuires insundit. Allustrat siguid̾e
ut uideamus. ꝓuocat ut uelimꝰ.
roborat ut bona que uolumus
implere ualeamus Ex illa nẽpe
fecunditate ꝓdeunt lacrime nr̃e:
ex illa conpunctiones mentium.

Expanded text:
erra autem nostra, ubi spei nostrae radix 110 innititur, illa profecto est de qua per Psalmistam dicitur: «Portio mea in terra viventium ; » sive etiam humanitas Christi, de qua idem propheta alibi perhibet, dicens: «Etenim firmavit orbem terrae, qui non commovebitur .» Si ergo ut infructuosae arbores arescere nolumus, si securibus excidi ac deputari ignibus inutiliter formidamus, in illa supernorum civium patria, in humanitate Redemptoris nostri per charitatis glutinum spei nostrae radix semper inhaereat, ut ad proferendos bonae operationis fructus, in robur fortitudinis firmiter convalescat. Sed sicut arbor si vegetantis succi humore rore perfusa, funditus arefacta, ad nullius sanctae operationis germen poterit esse fecunda. Ille enim lumen mentibus ingerit, desiderium excitat, vires infundit. Illustrat siquidem, ut videamus; provocat, ut velimus; roborat, ut bona quae volumus implere valeamus. Ex illa nempe fecunditate prodeunt lacrymae nostrae, ex illa compunctiones mentium,
Abbreviated transcription (Latin):
constet ꝓuenire confusa. hoc
etiã aduersꝰ canones agunt: qͥa
cipiunt. Unde cũ de quodamͥ
aliqͥd ex his gradib qͦs nuꝑ ab
It qͥd enĩ acciꝑem: si me habe¬
re constaret:Et adieci. Ergo
a laico nil distabas. nimo lai¬
cus ꝓrsus eras. Etiã in qͥt pu-¬
rus ꝓfecto laicus: utpote qui
de clerico nichil habuerim. Sed
si laicus in qmͣ ipso de quo laicꝰ
est ad sacerdotii iura ꝓruꝑie.
tuo qͦ iudicio fit neophitꝰ. ac
ꝑinde ꝓculdubio deponendus
Ad hȩȩ ille confusus erubuit: &
couclusionis necessitatẽ qͥa la-¬
befactari ñ potuit tacendo
confirmauit. Illud qͦ: ñ leuio¬
ris uidet᷑ ẽẽ uesanȩ. qͥa recon¬
secratores noui p̃fixa a cauoui¬
b ieiunia ñ curant. ñ sabba¬
ta conferenclis sacris officiis
dedicata conseruant. sed quo¬
cũq libet mense uł feria mu¬
nꝰ mordinate ordinationis
indifferent̾ usupant: tanꝗͣ¬
pͥnia consecratio hane scđę conse¬

Expanded text:
constet provenire confusa, hoc constet provenire confusa, hoc etiam ad versus canones agunt, quiacipiunt. Unde cum de quodam maliquid ex his gradibus, quos nuper ab 'ut quid enim acciperem, si me habere constaret?' Et adieci: 'Ergo a laico nil distabas, immo laicus prorsus eras'. 'Etiam', inquit, 'purus profecto laicus? utputa qui de clerico nihil habuerim'. 'Sed si laicus', inquam, 'ipso die, quo laicus est, ad sacerdotii iura proruperit, tuo quoque iudicio fit neophitus ac perinde procul dubio deponendus'. Ad haec ille confusus erubuit et conclusionis necessitatem, quia labefactare non potuit, tacendo firmavit. Illud quoque non levioris videtur esse vesaniae, quia reconsecratores novi non prefixa canonibus ieiunia curant, non sabbata conferendis sacris officiis dedicata conservant, sed quocumque mense vel feria munus inordinatae ordinationis indifferenter usurpant, tamqprima consecratio hanc secundae conse
Abbreviated transcription (Latin):
lo iusticiȩ dolebant reconsecra-¬
tũ hominẽ in ȩccłia retineri. il-¬
ari quippe reꝓboꝵ studio eiꝰdem
dampnationis laqueo & alios
conabat᷑ innectere: quo semet-
ipsũ pris nͦ timuerat irretire.
Unde illi ũ unmerito arbitra-¬
bant᷑ huiꝰmodi tã qm dãp-¬
nabilem ꝓrsus hereticũ de
eccłia repellendũ: qui & sibi
ñ parceret. & aliis ꝑiculũ ꝓui-¬
deret. Ne qͥs autẽ nos in-¬
uoluti uoluminis arguat.
dũ admisceri his ꝓlixiora ca-¬
querit᷑. hane nouerit ꝓtuldubio
causam: qͥa nimirũ hos cũ qͥb
agunꝰ ad inspiciendos sacros
canones sepissime suadendo
uł exhortando cõpellere nͨ ua¬
leamꝰ Atq ideo hic apponen¬
das scoꝵ patrũ sententias du¬
cimꝰ ut uelut exceptas delieatis
ac teneris eoꝵ oculis opponamꝰ:
quatmꝰ dũ hoc qd̾ sentumꝰ in his
quȩ a nobis ꝓlata sunt conside¬
rant. auctoritati etiã cui inni-¬
tim᷑ cȩdant. Sed ut omĩa illis

Expanded text:
lo iusticiae dolebant reconsecralo iusticiae dolebant reconsecratum hominem in aecclesia retineri; ilari quippe reproborum studio eiusdem damnationis laqueo et alios conabatur innectere, quo semet ipsum prius non timuerat irretire. Unde illi non immerito arbitrabantur huiusmodi tamquam damnabilem prorsus hereticum de aecclesia repellendum, qui et sibi non parceret et aliis periculum provideret. Ne quis autem nos involuti voluminis arguat, dum admisceri his prolixiora caconqueritur, hanc noverit procul dubio causam, quia nimirum hos, cum quibus agimus, ad inspiciendos sacros canones sepissime suadendo vel exhortando compellere non valemus. Atque idcirco hic adponendas sanctorum patrum sententias ducimus, ut vel excerptas delicatis ac teneris eorum oculis opponamus, quatinus, dum hoc quod sentimus in his, quae a nobis sunt prolata, considerant, auctoritati etiam, cui innitimur, cedant. Sed ut omnia illis
Abbreviated transcription (Latin):
consecratione denegatã. Nã
si que suꝑiꝰ dicta st̃ memorie
non patiam excidere: anmad¬
uertimꝰ a paulianistis aliisq
hereticis sp̃m sc̃m non haben¬
tib baptiratos. baptizari regu¬
larit᷑ oportere. Ubi tam̃ bap¬
tisms iterari ñ dicit᷑: qͥa bap¬
tismꝰ fuifse immunda prior
ablutio non uidet᷑. Rec onse¬
crari autẽ a quocunq here¬
ticoꝵ genere ueniant pror¬
sus nequeunt: qͥa hoc sacri
cauones omĩno resugunt..
Quapptꝰ satis miram᷑ cur tam
ꝓdigiosa quidã cecitate uesa¬
niant: ut a symoniacis ordi
mine iterata ordinatione susce
impedimento sit. dũ aut illi
doleaitt huiꝰmodi hominẽ in ec-¬
cłiã retineri. aut ille sic pęcca¬
re debere i alios arbitrat᷑. quẽ¬
admodũ in se agnoscit ẽẽ pecca-¬
tũ. Eicce hic manifeste cognos¬
cit᷑ quã habuerit Innocentius
de reconsecratione sententiam.
cũ illos satageret in sui episco-¬
pii cõmunionẽ restitui. qui ⁊e¬

Expanded text:
consecrationi funditus denegatam. Nam consecrationi funditus denegatam. Nam si quae superius dicta sunt memoriae non patiamur excidere, animadvertimus a Paulianistis aliisque hereticis Spiritum sanctum non habentibus baptizatos baptizari regulariter oportere. Ubi tamen baptismus iterari non dicitur, quia baptismus fuisse immunda prior ablutio non videtur. Reconsecrari autem, a quocumque hereticorum genere veniant, prorsus nequeunt, quia hoc sacri canones omnino refugiunt. Quapropter satis miramur, cur tam prodigiosa quidam cecitate vesaniant, ut a symoniacis ordimine? iterata ordinatione presbimpedimento sit, dum aut illi dolent huiusmodi hominem in aecclesia retineri, aut ille sic peccare debere in alias arbitratur, quemadmodum in se agnoscit esse peccatum. Ecce hic manifeste cognoscitur, quam habuerit Innocentius de reconsecratione sententiam, cum illos satageret in sui episcopii communione restitui, qui ze
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ dictuq ꝓbat᷑ horrendũ
Sed qͥa idẽ dñs atq saluator
clementissimꝰ neminẽ uult
ꝑire : usq ad exitꝰ sui diẽ in
penitentia si resipiseunt iace¬
re conuemiet. Nec orationi nͦ
mͦ fideliũ. sed nec cathecumi-¬
qͥb cõmunio laica in morte
redi benda est In quib ꝓfec-¬
ꝑo uerbis illud est sollerti
intuendũ qͥa si rebaptratus
iccirco xp̃m negasse dicendis
secrandus accedit. ideo sp̃m sc̃m
negasse conuincit᷑. qͥa iã pͦt con¬
secrationem sp̃m scm se non ac¬
cepisse testat᷑ R. econsecrat
gͥ a rebaptitato nequaqͣm di¬
uersa dampnatione diuidit᷑:
cui nimirũ pari impietatis
piaculo sociat᷑ : ñ fortassis &
filium remittit᷑ ei ÷ qui autẽ
peccat in sp̃m scm̃ neq hic re¬
mittet᷑ ei. neq in futurũ. Es
reuera si catholicoꝵ edicta pon¬
tificũ ꝓpensiori subtilitate diᷤ¬
cutimꝰ: inuenunꝰ aliquando
licentiã in rebaptizatione ꝑmis¬
sain. quã certe uidemꝰ in re-¬

Expanded text:
ndum. Sed quia idem Dominus atque Salvator clementissimus et neminem vult perire, usque ad exitus sui diem in penitentia, si resipiscunt, iacere conveniet. Nec orationi non modo fidelium, sed nec catecumiquibus communio laica in morte redibenda est. In quibus profecto verbis illud est sollertius intuendum, quia, si rebaptizatus idcirco Christum negasse dicendus secrandus accedit, ideo Spiritum sanctum negasse convincitur, quia iam post consecrationem Spiritum sanctum se non accepisse testatur. Reconsecratus ergo a rebaptizato nequaquam diversa dampnatione dividitur, cum nimirum pari impietatis piaculo sociatur, nisi fortassis et Filium, remittitur ei; qui autem peccat in Spiritum sanctum, neque hic remittitur neque in futuro. Et revera, si catholicorum edicta pontificum pensiori subtilitate discutimus, invenimus aliquando licentiam in rebaptizatione permissam, quam certe videmus re
Abbreviated transcription (Latin):
cis ppͣ ubi nimirũ de rebaptia¬
tis loquit᷑. breue q̃d opponere
non grauemͣ illic possumꝰ ma¬
nifeste colligere. qͥd debeamꝰ
ctiã de reconsecratione senti-¬
re. Int̾ alia siquidem ita ꝓse-¬
quit᷑. Elos inqͥt quos ep̃os uł
diaconos fuisse consliterit. &¬
seu optantes forsitan. seu coac-¬
bos lauachri illis unici salutarisq
daruerit fecisse iacturã. & xp̃m
quẽ non solũ dono regeneratio-¬
nis. uerũ etiã gr̃a ꝑcepti hono¬
ris indueraite exuisse. cũ con-¬
stet neminẽ ad scdam uncti-¬
onẽ uenire potuisse. nͥ palã
sus fuerit c̃ẽ paganũ S uod¬

Expanded text:
cis papae, ubi nimirum de rebaptizacis papae, ubi nimirum de rebaptizatis loquitur, breve quid apponere non gravemur, illic possumus manifeste colligere, quid debeamus etiam de reconsecratione sentire. Inter alia siquidem ita prosequitur: Eos, inquit, quos episcopos vel diaconos fuisse constiterit, et seu optantes forsitan seu coactos lavacri illius unici salutarisque claruerit fecisse iacturam, et Christum, quem non solum dono regenerationis, verum etiam gratia percepti honoris induerant, exuisse, cum constet neminem ad secundam tinctionem venire potuisse, nisi se palam sus fuerit e
Abbreviated transcription (Latin):
cile ꝑuidet᷑: si continuata eiusdẽ
decreti series diligent attendit᷑
Ammoneãt᷑ gͥ oblocutores nr̃i
uigilantiꝰ ista ꝑlegere: at ma-¬
nifeste ppendant. nͣ ad sẏmoui-¬
acos. sed ad impiarũ sectarũ he-
tizatio & reconsecratio par
crimen q̃t. xxxii.
Uia gͥ ut de reconsecratoni
tractare non pigeat. Plane qͥ
sacri eloquii limen consueuts.
atterere: rebaptitationẽ & re-¬
consecrationẽ sub examinis di-¬
dicie lance prnsare. Sicie enĩ
rebaptizatꝰ xp̃m quẽ indue¬
rat exuisse conuineit᷑. ita nimi¬
accepat euident̾ ꝓbat᷑ amisis¬
se: & cũ sũmi uerbi atq para¬
cliti una diuinitas. eadẽ ꝓcuil
dubio credat᷑ e̾e̾nua qui itnũ
ꝑdit. alterũ non habebit. Atq
ideo sicut nefariũ est si qͥs ꝑ¬
reiterationẽ baptisii. xp̃m.¬
a se p̾sumat expellere: ita nichi-¬
lominꝰ execrandũ si ꝑ reconse-¬
crationẽ sp̃m scm non tumeat
ab negare. Sed si ex decreto feli-¬

Expanded text:
cile pervidetur, si continuata eiusdem cile pervidetur, si continuata eiusdem decreti series diligenter adtenditur. Ammoneantur igitur oblocutores nostri vigilantius ista perlegere ac manifeste perpendant, non ad symoniacos, sed ad impiarum sectarum heretizatio et reconsecratio par crimen est. Quia igitur, ut de reconsecrationitractare non pigeat. Plane qui sacri eloquii limen consuevit atterere, rebaptizationem et reconsecrationem sub eiusdem examinis didicit lance pensare. Sicut enim rebaptizatus Christum, quem induerat, exuisse convincitur, ita nimiacceperat, evidenter probatur amisisse. Et cum summi Verbi atque Paraclyti una divinitas, eadem procul dubio credatur essentia, qui unum perdit, alterum non habebit. Atque ideo sicut nefarium est, si quis per iterationem baptismi Chrisa se presumat expellere: ita nihilominus exsecrandum, si per reconsecrationem Spiritum sanctum non timeat abnegare. Sed si ex decreto Feli
Abbreviated transcription (Latin):
secuta sine cicatrice ẽẽ ñ pot̾it:
necessariũ est illic ordinationis
honorẽ locũ habere non posse
Nã si ut legit᷑ qd̾ tetigerit im-¬
mundus immundũ erit qͦmͦ
ei tribuet᷑ qd̾ inundicia ac pu-¬
ritas consueuit acciꝑe: Sed con-¬
tra asserit᷑ eũ qui honorẽ ami¬
sit. honorẽ dare non posse: nec
illũ aliqͥd accepisse. qͥa nichil
nationẽ utiq quã habute ꝑ
prauã mans impositionẽ dedit:
& qui particeps factꝰ est dãp¬
nato. qͦmͦ habeat honorẽ acci¬
pere inuenire non possumus.
Sed dicit᷑ uera ac iusta legitimi
sacerdotis benedictio. auferre
om̃e uiciũ qd̾ a incioso fuerit
obiectũ. Ergo si ita est appli¬
cent᷑ ad ordinationẽ sacrilegi.
adulteri. atq omĩum crimi¬
nũ rei: qͥa ꝑ benedictionẽ or¬
dinationis cͥmina uł uicia pu¬
tant᷑ auserri. Nullus sit pe¬
nitentie locus: qͥa id potest
p̃stare ordinatio qd longa sa¬
tisfactio p̾stare consueuit.

Expanded text:
secuta, sine cicatrice esse non poterit: secuta, sine cicatrice esse non poterit: necessarium est, illic ordinationis honorem locum habere non posse . Nam si, ut legitur, quod tetigerit immundus, immundum erit: quomodo id ei tribuetur, quod munditia ac puritas consuevit accipere? Sed e contra asseritur, eum qui honorem amisit, honorem dare non posse: nec illum aliquid accepisse, quia nihil nationem utique, quam habuit, per pravam manus impositionem dedit: et qui particeps factus est dampnato, quomodo debeat honorem accipere, invenire non possumus. Sed dicitur vera ac iusta legitimi sacerdotis benedictio auferre omne vicium, quod a vicioso fuerit iniectum. Ergo, si ita est, applicentur ad ordinationem sacrilegi, adulteri atque omnium criminum rei, quia per benedictionem ordinationis crimina vel vicia putantur auferri. Nullus sit penitentiae locus, quia id potest prestare ordinatio, quod longa satisfactio prestare consuevit.
Abbreviated transcription (Latin):
Noi uͦ qͥd oblocutores nt̃i ex aue¬
toritate canonica nobis frequen¬
t̾ obiciant necessario duximꝰ
opponendũ: ut dũ qd̾ illi com-¬
ciunt. eudenti claruerit ratio-¬
ne cassatũ. merito ꝓtinꝰ conqui-¬
escat omĩs alt̾catio questionum.
moniacis sunt ordinati loqͥm᷑.
ilico aduentũ est ueniuite. uen¬
tũ est ingerunt. uentũ est ocłis
ut inspiciamꝰ opponunt. Et
nos etiã aduentũ est ueniamꝰ:
ita tam̃ ut ad uerba ꝑuentũ fu-¬
erit. ab intellectu sobrio non re-¬
cedamꝰ. Age gͥ. idem plane qui
iã meinoratꝰ est Innocentius
papa. int̾ plura decreti sin capi-¬
tula & hoc inserit dicens. Uen¬
tũ est inqͥt ad terciã questio¬
nẽ: que ꝓ sui difficultate lon¬
giorẽ exigit disputationẽ. Cã
nos dicamꝰ ab hereticis ordina¬
tos uulneratũ ꝑ illã manꝰ un¬
positionẽ liabere capud: ubi¬
uulnꝰ infixũ est medicina adhi-¬
benda est. quo possit reciꝑe sa¬
nitatẽ Quȩ sanitas pꝰt uulnꝰ

Expanded text:
o, quid oblocutores nostri ex auctoritate canonica nobis frequenter obiciant, necessario duximus apponendum, ut, dum quod illi coniciunt, evidenti claruerit ratione cassatum, merito protinus conquiescat omnis altercatio questionum. moniacis ordinati sunt, loquimur, ilico ad Ventum est veniunt, Ventum est ingerunt, Ventum est oculis, ut inspiciamus, opponunt. Et nos etiam ad Ventum est veniamus, ita tamen, ut, cum ad verba perventum fuerit, ab intellectu sobrio non recedamus. Age igitur, idem plane, qui iam memoratus est, Innocentius papa inter plura decreti sui capitula et hoc inserit dicens: Ventum est, inquit, ad terciam questionem, quae pro sui difficultate longiorem exigit disputationem. Cum nos dicamus ab hereticis ordinatos vulneratum per illam manus impositionem habere capuvulnus infixum est, medicina adhibenda est, ut possit recipere sanitatem. Quae sanitas post vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicetur sollicitudo bomi oꝑis. ut
tamen inquietis immoderate li¬
centia ñ augeatur adionis. Sic
inquietis ponat᷑ modis. ut tamen
ociosis ñ fiat torpor situritatis.
Sic ab impacientib extinguat᷑ . ira.
ut tamin remissis ac lenib ñ crescat
negligentia. Sic lenes accindantur
ad zelum: ut tamen iracundis ñ
addatur incendium. Sic tenacib infuin¬
datur tribuendi largitas: ut tamen
ꝓdigis effusionis frena minime laxen¬
tur. Sic prodigis p̾dicetur prcitas
ut tamen tenacib ꝑiturarii rerum
custodia ñ augeatur. Sic tiscontinen¬
tib laudetur coniugium: ut tam̃
iam continentes ñ reuocent᷑ ad lux¬
um. Sic continentib laudetur uirgi¬
nitas corꝑis: ut tamen in conuigib
despecta ñ fiat fecunditas carnis. Sic
pͣdicanda sunt bona: ne ex altero iu¬
beantur & mala. Sic laudanda suił̃
bona sumina: ne despiciant᷑ ultuna.
Sic nutrienda sunt ultima: ne dũ
De exhortatione quȩ uni adhiben¬

Expanded text:
praedicetur sollicitudo boni operis, ut praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis. Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic incontinentibus laudetur conjugium, ut tamen jam continentes non revocentur ad luxum. Sic continentibus laudetur virginitas corporis, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis. Sic praedicanda sunt bona, ne ex latere juventur et mala. Sic laudanda sunt bona summa, ne desperentur ultima. Sic nutrienda sunt ultima, ne dum De exhortatione quae uni adhiben
Abbreviated transcription (Latin):
ex sunt quȩ presul amma¬
rum in predicationis diuer-¬
sitate custodiat. ut sollicitus
congrua singłoꝵ uulnerib me¬
dicamina opponat. S cũ
magni sit studii. ut exhortandis sin¬
gulis seruiat᷑ ad singula: cũ ualde.
laboriosum sit unũquemq de ꝓpriis¬
sub dispensatione debitȩ considerati¬
onis instruere. longe tam̃ est labo¬
riosius auditores innumeris ac di¬
uersis passionib laborantes. uno eo¬
demq tempore uoce unus & cõmu¬
nis exhortationis ammonere. Ibi
quippe tnͣta arte uox temꝑanda est.
ut cũ diuersa sint auditoꝵ uitia.
& singulis inueniat᷑ congrua: et
tamen sibimetipisi ñ sit diuersa.
ut inter passiones medias una qͥdẽ
doctrina transeat. s more ancipitis
gladii. tumores cogitationũ carna¬
lium ex diuerso latere incidat: qua¬
tenus sic suꝑbis p̾dicetur humili¬
tas. ut tamen timidis ñ augeatur
metus. Sic timidis infundat᷑ audo¬
ritas.: ut tam̃ suꝑbis ñ crescat ef¬
frenatio. Sic ociosis ac torpentib

Expanded text:
ec sunt quae praesul animarum in praedicationis diversitate custodiat, ut sollicitus congrua singulorum vulneribus medicamina opponat. Sed cum magni sit studii ut exhortandis singulis serviatur ad singula, cum valde laboriosum sit unumquemque de sub dispensatione debitae considerationis instruere, longe tamen est laboriosius auditores innumeros ac diversis passionibus laborantes, uno eodemque tempore, voce unius et communis exhortationis admonere. Ibi quippe tanta arte vox temperanda est, ut cum diversa sint auditorum vitia, et singulis inveniantur congrua, et tamen sibimetipsis non sint diversa, ut inter medias passiones uno quidem ductu transeat, sed more ancipitis gladii, tumores cogitationum carnalium ex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis metus, sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio. Sic otiosis ac torpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
it rector discretus in silentio. utilis
in uerbo. ne aut tatenda ꝓferat. aut
ꝓserenda reticescat. Namꝰ siccit in¬
tatia loetitio in etrorẽ ꝑtrahit. ita inclis¬
cretũ fuentium. hos qui erudis. poterant
i errore derelinquit. Sepe namq recto¬
ris imptudi humanã amittere grãm
formidantes loqui libere. recta ꝑtimes¬
cunt. & uixta ueritatis uotẽ nequaquã
iam gregis custodiȩ pastoꝵ studio. s mer¬
cenuarioꝵ uice deserununt: quia ueni¬
ente lupo sugiunt. dũ se stib silemtio
abscondunt. Hinc namq eos pet ꝓphe¬
tam ddñs increpat dicens. Canes muti.
ñ ualentes latrare. Hinc rur sũ queri¬
tur dicens. Non ascendistis ex aduer¬
so. neq oppostustis murũ pro domo
isrł: ut staretis in prelio in die dñi. Ex

Expanded text:
t et discretus sit in silentio, et utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui recta libere pertimescunt; et, juxta Veritatis vocem , nequaquam jam gregis custodiae pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub sabscondunt. Hinc namque eos per prophetam Dominus increpat, dicens: Canes muti non valentes latrare . Hinc rursum queritur, dicens: Non ascendistis ex adverso, nec opposuistis 17 murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex
Abbreviated transcription (Latin):
rat. congruo tempore ꝑ exhibi¬
tionẽ oꝑum efficacit̾ adimpleuit
Tunc enĩ qͦdam᷑ a suis eũ labiis
liberaret: si qd̾ de illo ꝓpħicis e¬
nunciarat oraculis ꝑ rerũ ordi¬
nẽ non implessee. Tbi notandũ
congruat doctoris utriꝰq sen¬
tentia. Quod enĩ unꝰ dixie qͥa
sp̃s non liberauit maledictũ a
labiis sins: hoc est qd̵ alt̾ asse-¬
rute ut pollicitationẽ sp̃s acci

Expanded text:
rat, congruo tempore per exhibitionem operum efficaciter adimplevit. Tunc enim quodammodo a suis eum labiis liberaret, si, quod de illo propheticis enuntiarat oraculis, per rerum ordinem non implesset. Ubi notandum, congruat doctoris utriusque sententia. Quod enim unus dixit, quia spiritus non liberavit maledictum a labiis suis, hoc est, quod alter asseruit: ut polli
Abbreviated transcription (Latin):
quo uadat: sic etiã scire non po¬
tes. cur & aliqͣndo in reꝓbos homi-¬
nes ueniat. atq ꝑ eos suȩ uolun-¬
tatis indiciũ ꝓmat. Nã cũ apłs
dicat qͥa sp̃ualis homo iudicat
omĩa & a nemine uidicat᷑. qͥs
quadã quã ipse nouit discre¬
tione descendere. qui etiã coes¬
sentiałẽ & coȩternũ sͥ dĩ filiũ
noluit ex impioꝵ manib libe¬
rare: Unde ꝑ salomonẽ dicit᷑
Benignus est enĩ sp̃s sapientiȩ
& ñ liberanit maledictũ a la¬
tib bona retͥbint. & dignis sup¬
plicio gr̃ȩ suȩ munꝰ imꝑtit.
Quns autẽ in hoc loco maledicti
nomine nͥ redẽptor debet intel¬
ligi. qui ut a maledictionis nos¬
uncłõ solueret ipse ñ respuit
maledictionib subiacere: Tñ

Expanded text:
quo vadat, sic etiam scire non poquo vadat, sic etiam scire non potes, cur aliquando et in reprobos homines veniat atque per eos suae voluntatis indicium promat. Nam cum apostolus dicat, quia spiritualis homo iudicat omnia et a nemine iudicatur, quis quadam, quam ipse novit, discretione descendere, qui etiam coessentialem et coaeternum sibi Dei filium noluit ex impiorum manibus liberare? Unde per Salomonem dicitur: Benignus est enim spiritus sapientiae, et non liberavit maledictum a latibus bona retribuit et dignis supplicio gratiae suae munus impertit. Quis autem hoc loco maledicti nomine nisi redemptor noster debet intellegi? qui ut nos a maledictionis vinculo solveret, ipse non respuit maledictionibus subiacere. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
t sc̃itatis quidem meri-¬
tũ in aliũ non transfer-¬
tur: ordo autẽ ministerii in
plures. ꝓ ut eccłiastica postulat
institutio ꝓpagat᷑ Ubi nimirũ
non discernendũ quis consecra-¬
tionis officiũ habeat. sed qͥd
habeat. Aliud nãq est gr̃e sa-¬
cramentũ: aliud ipsa est gr̃a.
Sacramentũ siquidem gr̃ȩ dat
omĩps deus etiã ꝑ malos: ipsam
autẽ grãm non nisi ꝑ semetipsũ
sp̃m suũ ex largitate suȩ cle¬
mentiȩ p̃rogat: quos tam̃ ꝑ me-
ritũ praue conuersationis ig¬
norat n non & illi sp̃m dei
indubitant̾ habuerant: qui
uenientes ante tribunal iudiess
clamant dñe nonne in nomi¬
ne tuo ꝓpħauimus: & cetera
quȩ sequunt᷑: Quib uideli¬
cet ilico respondet᷑ Discedite
a me oparii inquitatis: nescio uoᷤ
Qui ninirũ dũ se & ꝓphetiȩ sp̃m
habuisse testant᷑ & tam̃ repul¬
sionis sententiã subeunt paten¬
ter ostendit᷑ qͥa in quibusdam
nabilis excusat᷑. Sicitt enĩ testat¬
te dño. nescis unde ueniat ut

Expanded text:
t sanctitatis quidem meritum in alium non transfertur, ordo autem ministerii in plures, prout aecclesiastica postulat institutio, propagatur. Ubi nimirum non discernendutionis officium habeat, sed quid habeat. Aliud namque est gratiae sacramentum, aliud ipsa est gratia sacramenti. Siquidem gratiam dat omnipotens Deus etiam per malos, ipsis autem gratiam non nisi per semetipsspiritum suum ex largitate suae clementiae prerogat, quos tamen per meritum pravae conversationis ignorat. An non et illi spiritum Dei indubitanter habuerant, qui venientes ante tribunal iudicis clamant: Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et cetera quae secuntur? Quibus videlicea me, operarii iniquitatis, nescio vos. Qui nimirum dum se et prophetiae spiritum habuisse testantur, et tamen repulsionis sententiam subeunt, patenter ostenditur, quia in quibusdam nabilis excusatur. Sicut enim, testante Domino: Nescis, unde veniat, aut
Abbreviated transcription (Latin):
tinꝰ addidit. Om̃ renĩ illiꝰ testiᷤ
est ds̾. & cordis eiꝰ scrutator
est uerus & linguę illiꝰ auditor
Quia enĩ patͥs & filii inseparabi-¬
lis & coeẽntialis est unitas. renũ
filii testis. & cordis eiꝰ scrutator
iure pat̾ asserit᷑: cuiꝰ nimirũ
uirtꝰ & sapientia ipse filiꝰ nul-¬
la ab eo credit᷑ in equalitate di-¬
uersuᷤ nilla ꝓbat᷑ abiunctione
semoti. Lingue etiã illiꝰ audi-¬
tor est sicut ipse testat᷑. Pat̾ in¬
maledictũ a labiis suis: qͥa ds̃
testis atq scrutator est cordis
illiꝰ. & lingue auditor. Acsi pa¬
tent̾ diceret᷑. Ideo dei filiꝰ passionis
una est ꝓuidentia. id fieri ꝓ huma¬
ni gen̾is salute decreuit. De qͦ
nimirũ apłs Qui dilexit me
inqͥt: & tradidit semetipsũ ꝓ
me Ut gͦ ad ꝓposita redeamꝰ
qͥd inirũ si sp̃s sc̃s aliqnͣdo in
reꝓbos ueniat cũ & filiꝰ eius¬
dem cũ eo naturȩ atq poten

Expanded text:
tinus addidit: Quoniam renum illius testis est Deus et cordis eius scrutator est verus et linguae illius auditor. Quia enim Patris et Filii inseparabilis et coessentialis est unitas, renum Filii testis et cordis eius scrutator iure Pater asseritur, cuius nimirum virtus et sapientia ipse Filius nulla ab eo creditur inaequalitate diversus, nulla probatur abiunctione semotus. Linguae etiam illius auditor est, sicut ipse testatur: Pater, inmaledictum a labiis suis, quia Deus testis atque scrutator est cordis illius et linguae auditor, acsi patenter diceret: Ideo Dei filius passionisuna est providentia, id fieri pro humani generis salute decrevit. De quo nimirum apostolus: Qui dilexit me, inquit, et tradidit semetipsum pro me. Ut ergo ad proposita redeamus, quid mirum, si Spiritus sanctus aliquando in reprobos veniat, cum et Filius eiusdem cum eo naturae atque poten
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqͣm posse ut de scelera com¬
mittentib ulciscat᷑. dicens in cor¬
de suo. Non uidebit dñs. nec in¬
telliget ds iacob. Sed siue mandi
ta di calcando. sine detractionib
stimulando. qͥs arrogant̾ excedat.
ñ leuis est cͥminis. & in paricis si
ue cõmittentib praua. sine suꝑ¬
ba loquentib. qͦs repente diuina
sententia ꝑcutit. qͥd cet̾i qͥ uelut
immunes uident᷑ ad horã mere-¬
ant᷑ ostendit. Desinat oro iã de¬
sinat. quisquis ponit os suũ in
cȩlo: ut lingua eiꝰ tͣnseat suꝑ ter¬
rã. Quod ꝓfecto tale est qͥ sic dm
derogationib lacerat: ut & contͦ
seruu ciꝰ de illis impossibilitate
confligatꝰ.

Expanded text:
nequaquam posse ut de scelera comnequaquam posse ut de scelera committentibus ulciscatur, dicens in corde suo: Non videbit Dominus, nec intelleget Deus Iacob. Sed sive Dei mandata calcando, sive Deum detractionibus stimulando, quis arroganter excedat, non levis reus est criminis, et in paucis, sive  committentibus, sive superba loquentibus, quos repente divina sententia percutit, quid caeteri, qui velut immunes videntur, ad horam mereantur, ostendit. Desinat, oro, jam desinat quisquis ponit os suum in coelo, ut lingua ejus transeat super terram . Quod profecto tale est, qui sic Deum derogationibus lacerat, ut et contra servum ejus de illius impossibilitate confligat.
Abbreviated transcription (Latin):
clementiã imploraret. auctor scȩ¬
leris ubi latebat demoniaco sp̃u
repente corripit᷑: & in furorẽ n¬
miũ atq uesaniã rabidꝰ efferebat᷑.
Moxq in eccłiam popło obstupescen-¬
te nouit̾ ꝓsiliuit : om̃sq in sui
admirationẽ semetipsũ lamando
ac discerpendo conu̾tit. Dans ita-¬
q fremitꝰ & rugitꝰ ꝓpͥis se manibꝰ
crudelit̾ lacerabat. mͦ uelut uo¬
lans. in alta psilieus. mͦ se cũ gͣuiᷤᷤ¬
simo impetu in una demergens.
mͦ in parietẽ capo incutiens. mͦ
in pauim̾tũ insamendo ꝓsterneuᷤ.
omĩa uiscera sua miserabilie̾ con-¬
quassabat. Hoc itaq mͦ malignꝰ
sp̃s eũ collidere ñ cessauit : douͤ
infelicẽ aminã corã popło qͥ ad-¬
erat de corpore illiꝰ euulsit.
Uidentes autẽ qͥ aderant immensã
auctori dõ iusticiȩ głam referunt:
qͥ & impune ñ passus ẽ abire pęc¬
cautẽ: & innocentẽ consolatꝰ est
mulierẽ. Quando auttẽ hoc mͥ rela¬
pegerat. saniȩ illiꝰ & cruore ruben¬

Expanded text:
clementiam imploraret; auctor sceleris, ubi latebat, daemoniaco spiritu repente corripitur, et in furorem nimium atque vesaniam rabidus effertur. Moxque in Ecclesiam, populo obstupescente, noviter prosiliit, omnesque in sui admirationem, semetipsum laniando ac discerpendo, convertit. Dans fremitus et rugitus, propriis se manibus crudeliter lacerabat, modo velut volans in alta prosiliens, modo se cum gravissimo impetu in ima demergens, modo in parietem caput incutiens, modo se in pavimentum insaniendo prosternens, omnia viscera sua miserabiliter conquassabat. Hoc itaque modo malignus spiritus eum collidere non cessavit, donec infelicem animam, coram populo qui aderat, de corpore illius evulsit. Videntes autem qui aderant, immensam auctori Deo justitiae gloriam referunt; qui et impune non passus est abire peccantem, et innocentem consolatus est mulierem. Quando autem hoc mihi relaimpegerat sanie illius et cruore ruben
Abbreviated transcription (Latin):
uiro cõpatiens. cepit illũ ulnis astͥn¬
gere. lodice contegere. & qͥb uale¬
bat impendiis confouere. At ille
interitũ. Moxq concitꝰ abiit. sed
ecce uix breui tẽporis elapso spacio
maritꝰ redit. stratũ repette. Cui
ꝓtinꝰ uxor expostulans. & ueheñtẽ¬

Expanded text:
viro compatiens, coepit illum ulnis astrinviro compatiens, coepit illum ulnis astringere, lodice contegere, et quibus valebat impendiis confovere. At ille,interitum, moxque concitus abiit. Sed ecce, vix brevi temporis elapso spatio, maritus redit, stratum repetit. Cui protinus uxor expostulans, et veheme
Abbreviated transcription (Latin):
parmense oppidũ Negerẽ
ibiq litt̾arũ artiũ studuis insuꝰ¬
darẽ. qͥddã me contigit nosse. qd̃
ñ inutile uidet᷑ ad posteroꝵ. noti¬
ciã stili eurrentis articło tradere.
Ad occidentẽ sane eide urbis est
quȩdã extͣ muros sita basilica:
gmino beatoꝵ mr̃m. Geruasii. &
P rothasii. titulo decorata. Nocte
quad̾a que uidelicet eoꝵde mr̃m
natalicia p̃cedebat uir qͥdã ma¬
turi surrexit. bouesq suoᷤᷤ in paᷤ¬
cua remotiora deduxte. Cui con-¬
uem qͥdã flãma neqͥssimȩ libidi¬
ni i flãmatꝰ ĩsidiatꝰ ẽ eĩut uxorẽ
polluere moliret᷑ Eadẽ nocte callidꝰ
ad eiꝰ domũ explorator accessit. &
occasione reꝑta ñ diutiꝰ pꝰtqͣm iste
cũ pascendis animalib abiit. ille
febricitare se diabolica machinatio¬
ne confingens. in lectũ uxoris illiꝰ
uir similatꝰ intͣute. Cũq uelut
frigescens intremeret. dentiũ stri¬
dores emitteret. crebriꝰ singultiree.
insȩlix mulier tanqͣm egrotanti

Expanded text:
Parmense oppidum degerem, ibique liberalium artium studiis insudarem, quiddam me contigit nosse, quod non inutile videtur ad posterorum notitiam styli currentis articulo tradere. Ad Occidentem sane praedictae urbis est quaedam extra muros sita basilica, gemino beatorum martyrum Gervasii et Protasii titulo decorata. Nocte quadam, quae videlicet eorumdem martyrum natalitia praecedebat, vir quidam maturius surrexit, bovesque suos in pascua remotiora deduxit: cui convicinus quidam, flamma nequissimae libidinis inflammatus insidiatus est, ut ejus uxorem polluere moliretur. Eadem igitur nocte callidus ad domum ejus explorator accessit, et occasione reperta, non diutius postquam iste cum pascendis animalibus abiit, ille febricitare se diabolica machinatione confingens, in lectum uxoris illius vir simulatus intravit. Cumque velut frigescens intremeret, dentium stridores emitteret, crebrius singultiret, infelix mulier, tanquam aegrotanti
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃m quȩ tͥ tã contigua ẽ eccłiam
ingredi. & cũ cct̾is xp̃ianis diuinis
int̾ẽe mẏsteriis. Cũq uir attonitꝰ
ac tͣpissuna ludificatione delusos.
intolerabili doloris angustia const̾¬
nati sunt. Int̾ea dũ popts ȩccłiam
hinc inde conflueret. ut nocturnȩ
laudis officiũ deuotꝰ audiret. tan¬
de & illi resu̾pto sp̃u nichilominꝰ
conuenerunt: atq omi uerecun¬
diȩ rubore pꝰtposito. querelã suã
corã omĩb deposuert̃. p̃sertĩ muli¬
er laceros crines euellens. & uberibs
lacͥmis tristia ora ꝑfundeus lugubreᷤᷤ
emittebat ululatꝰ in celũ. Dñe tu
inqͥt corda hominũ uosti. tu con¬
scientiȩ meȩ testis es. qͥa ego hac scĩs¬
suna nocte etiã ꝓpͥi thalami uiriles
amplexꝰ abhorrui: alicio p̾sertĩ
misceri uiro me penitꝰ ignoraui.
Tu oro dñe ñ aspicias peccata mea.
sed placcat corã te ut scõꝵ tuoꝵ
ulcisraris iniuriã. In conspectu gͦ
popłi tui nc̃ ostende uirtutẽ: & ad¬

Expanded text:
m, quae tibi tam contigua est, aecclesiam ingredi, et cum caeteris Christianis divinis interesse mysteriis! Cumque vir attonitus ac turpissima ludificatione delusos, intolerabili doloris angustia consternati sunt. Interea dum populus ad aecclesiam hinc inde conflueret, ut nocturnae laudis officium devotus audiret, tandem et illi resumpto spiritu nichilominus convenerunt, atque omni verecundiae rubore postposito querelam suam coram omnibus deposuerunt. Presertim mulier laceros crines evellens et uberibus lacrimis tristia ora perfundens lugubres emittebat ululatus in caelum: Domine, tu, inquit, corda hominum nosti, tu conscientiae meae testis es, quia ego hac sanctissima nocte etiam proprii thalami viriles amplexus abhorrui, alieno praesertim me misceri viro penitus ignoravi. Tu ergo, Domine, non aspicias, oro, peccata mea, sed placeat coram te, ut sanctorum tuorum ulciscaris iniuriam. In conspectu ergo populi tui nunc ostende virtutem,
Abbreviated transcription (Latin):
enim diligit dominus castigat.
flagellat autẽ. omnem filium quẽ
recipit. Hinc psalmista ait. Mul
mans ait. Si iustus fuero ñ leua¬
bo caput: saturatus afflictione &
miseria. Dicendum egris est: ut
si celestem patriam suam crecdunt.
necessario in hac laborẽ uelut in
aliena paciantur. Hinc. ẽ enim
quod lapides extra tunsi sunt.
ut in constructione. templi dñi.
absq mallei sonitu ponerentur.
quia iudelicet tanc foris per fla¬
gella tundimur. ut intus in
templo cłi postinodum sine disci¬
plinȩ. ꝑcussione disponam᷑. qua¬
tenus quicquid in nobis est suꝑ-¬
fluum. modo ꝑcussio resecet.¬
& tunc sola nos in edifitio concor¬
dia caritatis liget. Ammonendi sunt
egri. ut considerent pro ꝑcipiendis
terrenis hereditatib quam ditra
carnales filios disciplinȩ flagella ca¬
stigent. Iue gͦ nobis diuinȩ corre¬
dionis pena grauis est. per quã &
numquã amittenda hereditas ꝑci¬
pitur. & semꝑ mansura supplicia

Expanded text:
enim diligit Dominus castigat, enim diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Hinc Psalmista ait: Multmans, ait: Si justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione disponamur, quatenus quidquid in nobis est superfluum, modo percussio resecet, et tunc sola nos in aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri, ut considerent pro percipiendis terrenis haereditatibus quam dura carnales filios disciplinae flagella castigent. Quae ergo nobis divinae correptionis poena gravis est, per quam et nunquam amittenda haereditas percipitur, et semper mansura supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
etiam se addito ꝑditorum nume.¬
rus crescat. Bene autẽ subditur.
& gemas in nouissimis. quando
consumpseris carnes & corpus tu¬
um. Plerumq enim accepta sa¬
lus carnis per uitia expenditur
sed cum repente. subtrabitur. cũ
molestiis caro atteritur: cum iã
egredi anima urgetur. dui ma¬
le habita. quasi ad bene uiuen¬
dum salus amissa requirit᷑: et
tunc gemunt homines quod clo¬
seruire noluerunt. quando damna
negligentiȩ suȩ recuꝑar seriuendo
nequaquam possunt. Unde alias
dicitur: Cum occideret eos. tunc
inquirebant eum. At contra am¬
monendi sunt egri. ut eo d̃i filioᷤ
se sentiant. quo illos discipline fla¬
gella castigant. Nisi enim correc¬
tis hereditatẽ dare disponeret.
erudire eos per molestias ñ citra¬
ret. Hinc namq ad iohannẽ do¬
minus per angłm cdicit. Ego eͦs
amo. arguo & castigo. Hinc rur¬
sum scriptum est. Fili mi noli
negligere disciplinam dei. neq fa¬
tigeris cum ab eo argueris. Ouem

Expanded text:
etiam se addito, perditorum numeetiam se addito, perditorum numerus crescat. Bene autem subditur: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum. Plerumque enim accepta 50 salus carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur. Et tunc gemunt homines quod Deoservire noluerunt, quando damna negligentiae suae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. Hinc namque ad Joannem Dominus per angelum dicit: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc rursum scriptum est: Fili mi, noli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
pus ttitim. Qui namq a nobis a¬
is corporib conditi: ad conditoris
nostri unius ymaginẽ & simili¬
tudinem creati. yel quis altus cra¬
delis est. nisi ille. apostata angłs. qͥ
& semetipsum pena mortis suꝑbi¬
endo ꝑculit. & inferre mortem lni¬
mano generi etiam ꝑditus ñ peꝑtit.
Honorem itaq suum alienis dat.¬
qui ad dei imaginem ac similitu¬
dinem conditus. uite suȩ temꝑa ma¬
lignorũ spũum uoluptatib amini¬
nnstrat. Annos etiam suos crude.¬
li tradit. qui ad uoluptatẽ male.
dominantis aduersarii accepta ui¬
uendi spatia expendit. Ybi bene.
subditur. Ne forte impleantur
extranei uirib tuis. & labores tui
sint in domo aliena. Miusqutis
enim per acceptam ualitudinem
corꝑis. per tributam sibi sapien¬
tiam mentis. ñ exercendis uirtui¬
tib sed ꝑpetrandis uitus elabo¬
rat. nequaquã suis uirib suam
domum. sed extraneoꝵ habitacła
id est immundoꝵ sp̃uum facta
multiplicat. nimirum uel luxui¬
riando. uel suꝑbiendo agens: ut

Expanded text:
 etc.--Qui namque a nobis ais corporibus conditi, ad conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille apostata angelus, qui et semetipsum poena mortis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaqqui ad Dei imaginem et similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluptatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam mentis, non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat, nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut
Abbreviated transcription (Latin):
de manu antiqui hostis captiuorum
cotidie animas rapiens. insultanti¬
um alapas accepit. quod aqua nos¬
salutis diluens. a ꝑfidoritm spti¬
tis faciem ñ abscondit. quod uoca¬
tione sua nos ab ȩternis suppliciis
liberans. tacitus flagella tolirauit.
quod inter angłoꝵ choros ꝑhen¬
nes nobis honores tribuens. cola¬
fos ꝑtulit. quod a peccatorum
nos puinctionib saluans: spinis
caput supponere non recusatt.
quod eterna nos dulcedine mebrians.
in siti sua fellis amaritudinem accepit.
quod qui pro nobis patrem quãuis
diuinitate esset ęqualis adorauit.
sub inrisione adoratus tacuit. qđ
uitam mortius preparans. usq ad
mortem ipse. uita ꝑuenit. Cur itaq
asꝑum creditur. tit a dõ homo to¬
leret flagella pro malis. si tanta ds
ab hominib ꝑtulit mala pro bo¬
nis.̾ Aut quis sana intelligentia
de ꝑcussione sua ingratus exsistat.
si ipse hinc sine. fagello ñ exiit.
qui hic sine peccato uixit:

Expanded text:
de manu antiqui hostis captivorum de manu antiqui hostis captivorum animas quotidie rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato vixit?
Abbreviated transcription (Latin):
nis: quȩ inuestigat omĩa secreta
uentris. Ac si diceret Diuinȩ af¬
flatus scientiȩ cum in mentẽ ho¬
minis uenerit: eam sibimetipsi
illuminans ostendit. quȩ ante. scĩ
sp̃s aduentũ cogitationes prauas
& portare poterat. & pensare nes¬
ciebat. Liuor gͦ uulneris abstergit
mala. & plagȩ in secretiorib uentriᷤ.
quia cum exterius ꝑcutimur. ad
peccatoꝵ nr̃orum memoriã taciti
afflictiq reuocam᷑: atq ante ocłos
nr̃os cuncta quȩ a nobis sunt ma¬
le acta recducimus. & per hoc qđ
foris patimur: maius intus quod
fecimus dolemus. Unde fit. ut
inter aꝑta tuilnera corꝑis. ampli¬
us nos abluat plaga secreta iren-¬
tris. quia sanat nequitias praui
operis. occultum uulnus doloris.
Ammonendi sunt egri. quatenꝰ
pacientiȩ uirtutẽ seruent. ut in¬
cessanter quanta reclemptor nr̃
ab his quos creauerat ꝑtulit. ma¬
la consicderent: quocl tot abiecta
conuitioꝵ ꝓbra sustimut. quod

Expanded text:
nis, quae investigat omnia secreta nis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat. Livor ergo vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpbetȩ insipientiam. Insanus quip¬
pe homo a subaugali muto corrpi¬
tur. quando elata mens humilita¬
tis bontm quod tenere debeat ab
afflicta carne memoratur. Sed hu¬
ius correptionis donũ id circo bala¬
am ñ optinuit: quia ad maledicen¬
ctum pergens.  uocem ñ mentẽ
mutauit. Ant tgmonendi sunt
igri. ut consideret  quanti sit mu¬
neris molestia cor Eporalis. quȩ ꝙ
admissa peccata diluit: & ea quȩ
sumpta ab exteriorib plagis. concus¬
sȩ menti penitentiȩ uulnera in¬
fugit. Ynde scriptũ est. Liuor
uutneris abstergit mala. & plage
in secreuorib uentris. Mala enin
litior uulneris abstergit. quia flagel¬
lorum dolor. uel cogitatas uel ꝑpe.¬
tratas nequitias diluit. Solet uero
uentris appellatione mens accipi:
quia sicut ueniter consiunit escas.
ita mens ꝑtractando ex coquit curas.
Quia enim̾ uenter mens dicitur.
ea sententia docet᷑: qua scriptũ est.
Lucerna dñi spiraculum homi¬

Expanded text:
prophetae insipientiam . Insanus quipprophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subtur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea quae sumpta ab exterioribus plagis, concussae menti poenitentiae vulnera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum homi
Abbreviated transcription (Latin):
in recipiendo scĩficationẽ eius.
Ammonendi sunt egri. ut consi¬
derent qͣnta salus sit cordis mo
lestia temꝑalis. quȩ ad cognitio¬
nem sui mentem reuocat: & quã
plerumq salus abicit. infirmitatis
memoria reformat: ut ammus qui
extra se in ęlationẽ ducit᷑. cui sit
conditioni subditus ex ꝑcussa ꝗͣ
sustinet carne. morietur. Quod
recte per balaam si tamen uocẽ dl̃
subsequi obediendo uoluiss in ip¬
sa eius itineris retardatione signa¬
tur. Balaam namq ꝑuenire ad ꝓ¬
positum tetendit. sed eus uotum
animal cui prȩsedit: prepedunit.
Prohibitione quippe rimorata
quem mens humana non uidit.
quia plerumq caro per molestras
tacta. flagello suo menti dđm me¬
at. quem mens ipsa. carni presideus
non uidebat. ita ut anrietate sp̃e ꝓsi
iter tendentis impediat. donec
u mnitisibil em qui ubi obitiat in¬
notescat. Unde & bene per petrũ
dicitur. Correptonẽ habuit suȩ
uesaniȩ sub iugale. mutum. quod
in hominis uoce loquens ꝓhibuit

Expanded text:
ejus . Admonendi sunt aegri, ut considerent quanta salus cordis sit molestia corporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset in ipsa ejus itineris retardatione signatur . Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata quem humanquia plerumque caro per molestias tarda, flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat: ita ut anxietatem spiritusiter tendentis impediat, donec ei invisibilem, quia sibi obviat, innotescat. Unde et bene per Petrum dicitur: Correptionem habuit suae vesaniae subjugale mutum, quod in hominis voce loquens, prohibuit