comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niqͥtatis nocte tractatis. qͣsi differre non liceat.
statĩ ut dies claruerit festinatis implere: non consi¬
derantes quia aduersũ dnm̃ fortis ẽ. manus urã
& ut docer& scriptura quid ẽẽt. qđ innocte cogita¬
rent. & in die facerent. exponit in partibꝰ. Cõcupi¬
erunt inquit agros & uiolent̾ tulerunt: & do¬
mos subauditur concupierunt: & quas concupieruns
diripuerunt & non solũ calunimabantur homines
ista fecistis & cogitatis inutile: & ego diis cogitaᷤ¬
bo suꝑ familiã istã malũ. Non quod malũ sit qdđ̃
ego cogito : sed quod patientibꝰ uideatur malũ.
cũ agros meos sibi socte distribuat: ꝓpterea ofa¬
milia isrł suꝑ quẽ ego malũ cogito: non haberes
partẽ in hereditatẽ iustorũ. Sed & de extrema ca¬
ptiuitate hoc ipsum accipi potest quod omr̃a eis eue¬
nerint qr dnm̃ crucifixerunt ita tamen ut lx&.¬
int̾pretũ edicio disseratur Bioria namq filie isrł

Expanded text:
niquitatis nocte tractatis, quasi differre non liceat, niquitatis nocte tractatis, quasi differre non liceat, statim ut dies claruerit, festinatis implere: non considerantes quod adversum Dominum fortis est manus vestra. Et ut doceret Scriptura quid esset quod in nocte cogitarent, et in die facerent, exponit in partibus. Concupierunt, inquit, agros, et violenter tulerunt: et domos, subauditur, concupierunt, et quas concupierant, diripuerunt: et non solum calumniabantur homines, ista fecistis, et cogitastis inutile, et ego Dominus cogitabo super familiam istam malum: non quod malum sit quod ego cogito; sed quod patientibus malum videatur evertatur ut agros meos sibi sorte distribuat? Propterea, o familia Israel, super quam ego malum cogito, non 450 habebis partem in haereditate justorum. Sed et de extrema captivitate hoc ipsum accipi potest, quod omnia eis evenerint quia Dominum crucifixerunt: ita tamen ut o disseratur. Gloria namque filiae Israel
Abbreviated transcription (Latin):
commnutata ẽ. Quomͦ reced& ame cũ reuertat᷑
qͥ regiones nr̃as diuidit : Propt̾ hoc ñ erit tͥ mit.¬
tens funiculũ sortis in cetu dñi. Lxͣxͦ Facti st̃
cogitantes labores & operantes mala in eubilibꝰ
fus : & simul indie consũmabant ea. quia ñ leua¬
uerunt ad dm̃ manus suas. Et desiderabant agros
& diripiebant pupillos : & domos oppͥmebant et
rapiebant uirũ & domũ eius. uirũ & hereditatẽ
eus. Propterea hec dicit dñs. Ecce ego cogito su¬
ꝑ tribũ ista mala de quibꝰ non auferatis colla
ur̃a : & non ambuletis recti subito qr tempus
pessimũ ẽ. In die illa sumetur suꝑ uos parabola:
&̾ plangetur planctus in cantico dicentiũ. Mi¬
seria uastiti sumus. Pars popłi dimensa ẽ. m
funeulo: & non erat qui ꝓhiber& eũ ut auer¬
teretur. Agri nr̃i diuisi sunt Propt̃ hoe non e¬
rit tͥ mittens funiculũ in hereditate Quod in
tã sequente̾s capłi pͥncipiũ ẽ & ideo in illo si

Expanded text:
cum revertatur qui regiones nostras dividat? Propter hoc non erit tibi mittens funiculum sortis in coetu Domini. LXX: Facti sunt cogitantes labores et operantes mala in cubilibus suis, et simul in die consummabunt ea: quia non levaverunt ad Deum manus suas, et desiderabant agros, et diripiebant pupillos, et domos opprimebant, et rapiebant virum et domum ejus, virum et haereditatem ejus. 449 Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego cogito super tribum istam mala, de quibus non auferetis colla vestra, ut non ambuletis recti ÷ subito  quia tempus pessimum est. In die illa sumetur super vos parabola, et plangetur planctus in cantico dicentium: Miseria miseri facti sumus, pars populi mei dimensa est in funiculo, et non erat qui prohiberet eum, ut averteretur. Agri nostri divisi sunt: propter hoc non erit tibi mittens funiculum in haereditate. Quod in tam sequentis capituli principium est. Et ideo in illo si
Abbreviated transcription (Latin):
rłm custodia pomarii erit: & mons dñi in lacũ
capło describuntur ierłm fuisse subuersa. & qr
supͣ uł ad iudices. uł ad pseudo ꝓpħas p̾cesserat
commninatio audite pͥncipes domus iacob. & du¬
ces domus istł. & post paucos uersiculos hec di

Expanded text:
 custodia pomarii erit, et mons Domini in lucum capitulo describuntur, fuisse subversam, et quia supra vel ad judices, vel ad pseudoprophetas praecesserat comminatio: Audite, principes domus Jacob, et duces domus Israel. Et post paucos versiculos: Haec di
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. Innouabit᷑ sic̃ aqͥla senectus tua. &
comicꝰ : in heautontumerumeno Uisa ẽ. in qͥt uere
qđ dici sol& : aquila senectus Si autẽ uolueri¬
mus hoc ipsũ & de p̾senti temprẽ iudaice euer¬
sionis accipere : uidebimꝰ omem̃ gram̃ qͣ qͦndã apđ
am̃ floruit abeis penitus recessisse. Ubi ẽ. enim ꝓpħa.
ubi doctor legis. ubi angłorũ p̃sidia: ubi contra
plures a paucis inspirata uictoria: decaluata ẽ. ie¬

Expanded text:
scriptum est: Innovabitur ut aquilae senectus tua . Et scriptum est: Innovabitur ut aquilae senectus tua . Et Comicus in Heautontimorumeno: Visa est, inquit vere quod dici solet aquilae senectus . Si autem voluerimus hoc ipsum et de praesenti tempore Judaicae 448 eversionis accipere, videbimus omnem gratiam, qua quondam apud Deum floruit, ab eis penitus recessisse. Ubi est enim propheta? ubi doctor Legis? ubi Angelorum praesidia? ubi contra plures a paucis insperata  Al. sperata victoria? Decalvata est Je
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt non p̃t̾mittere Decaluare & tondere:
suꝑ filios deliciarũ tuarũ. Dilata caluitiũ tuũ
sicut aquila: qm̃ captiui ducti sunt exte. Lxx.
captiui ducti sunt exte Hoc qđ dictũ ẽ. aseptu¬
aginta gła filiȩ isrł addentibꝰ filia: hebrei in fi¬
ne suꝑioris capłi legunt. Nobis autẽ quia sic uo¬
liustis & semel suscepimiis. incumbit necessitas i¬
ta int̾p̃tari scripturas quomͦ leguntur in ȩccłia.
& nichilominus hebraicã qͦq non omittere ueri¬
tatẽ. Dicitur gͦ ad isrł interim scđ̾m litteram
mtne om̃em ifrł: qr captiuus ductus ẽ. popłs
& om̃is udea ab assiriis babiloniisq uastata ẽ.
assumant planctũ & plorent filios suos. & quomͦ
aquila quȩ regina ẽ. auiũ certo tẽpore amitat
pilos & reman& inplumis: sic etiã deponat om¬
nẽ głiam suã qͣ erat ante circũdatus & plangat
filios hostiũ subditos potestati Qđ autõ amitt᷑e

Expanded text:
da sunt, non praetermittere. Decalvare et detondere da sunt, non praetermittere. Decalvare et detondere super filios deliciarum tuarum, dilata calvitium tuum sicut aquila, quoniam captivi ducti sunt ex te. LXX:captivi ducti sunt ex te. Hoc quod dictum est a Septuaginta, gloria filiae Israel, addentibus filiae, Hebraei in fine superioris capituli legunt. Nobis autem quae sic voluistis, et semel suscepimus, incumbit necessitas ita interpretari Scripturas, quomodo leguntur in Ecclesia, et nihilominus Hebraicam non omittere veritatem. Dicitur ergo ad Israel inmune omnem Israel; quia captivus ductus est populus, et omnis Judaea ab Assyriis Babyloniisque vastata est, assumant planctum et plorent filios suos. Et quomodo aquila quae regina est avium certo tempore amittit pilos, et remanet implumis: sic etiam Israel deponat omnem gloriam suam, qua ante fuerat circumdatus, et plangat filios, hostium subditos potestati. Quod autem aquila
Abbreviated transcription (Latin):
riã: his regibꝰ quorũ peccata in regnorũ & para¬
lipomenon libris scripta sunt Quantũ autẽ ad
ana gogen principibꝰ hereticorũ ducibus puerso¬
rũ dogmatũ His enm domus uanȩ sunt. & fru¬
stra exstructe. & tamdui ꝑseuerantes. donee te
hec sequitur. Quȩ habitas lachis: hereditas usq
odollã ueni&. Odoliã int̾ptatur testimonũ haustũ:
uerbiis. Si malus fueris: solus hauries mala Quȩ
igitur habitat in lachis in itinere pessimo: ueni&
usq ad testimoniũ exhaustionis sue: quod exhauri&
atq ebib&. uxta mensurã operũ suorũ. Uel certe
ita distinguendũ. ut hoc qđ dicitur quȩ habitas
lachis. ad suꝑiora referatur: & sit ordo ac sensus.
secro in capituli fine lectorẽ. necessitatẽ non uo¬
luntatẽ putet: & expositione ꝓlixa uerbositatẽ
existim&. magisq miretur in locis tam asperis.
me aliqͥd inuenire: quã quicquã eorũ que dicen¬

Expanded text:
pertinet, his regibus quorum peccata in Regnorum et Parapertinet, his regibus quorum peccata in Regnorum et Paralipomenon libris scripta sunt: quantum autem ad anagogen, principibus haereticorum, ducibusque perversorum dogmatum; his enim domus vanae sunt et frustra exstructae. Et tamdiu perseverantes, donec tenhaec sequitur: Quae habitas Lachis, haereditas usque Odollam veniet. Odolla interpretatur testimonium haustus, erbiis: Si malus fueris, solus hauries mala . Quae igitur habitat in Lachis, id est, in itinere pessimo, veniet usque ad testimonium exhaustionis suae, quod exhauriet atque ebibet juxta operum suorum mensuram. Vel certe ita distinguendum, ut hoc quod dicitur, quae habitas Lachis, ad superiora referatur, et sit ordo ac sensus: secro in capituli fine lectorem, ne necessitatem, voluntatem putet, et expositionem prolixam, verbositatem existimet, magisque miretur in locis tam asperis me aliquid invenire, quam quidquam eorum, quae dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ambulatioͤ. & hii gͥ qui ascenderunt in eur¬
ribus suis. & habuerunt eqͥtes. & strepitũ tan¬
tũ manẽq sonitũ. qͥb loquita ẽ. quę habitat
bene in ciuitatibꝰ suis. isti in curribꝰ. & isti in eqͥs.
nos autẽ in nomine dñi dĩ nr̃i inuocauimꝰ quia
mouerunt pedes suos. & circũdati sunt omĩ uen¬
to doctrine. & de eccłia exire uoluerunt que
interp̃tatur specula id ẽ. syon: pͥnceps. pecca¬
ti fuere filie fyon. & in ipsa hoc ẽ. in lachis
tiẽ. filie syon. que habitat lachis: id ẽ. am¬
bulatio pessima Gradu gͥ fluetuante. & impie¬
tas isrł in his ẽ. que semꝑ mouent pedes suos
& habitare dicuntur lachis. Dabuntur quoq
emissarii s. usq ad hereditatẽ geth Geth pessi¬
ma. & torcular uenenoꝵ quod edificatur con¬
tra domũ dei. ubi sũnt uanę domus que ędi¬
ficati sunt inderisũ: & iste uanȩ domus inuane¬
facte sunt regibus isri. Quantũ ꝑtin& ad histo

Expanded text:
est, ambulatio. Et hi igitur qui ascenderunt in curest, ambulatio. Et hi igitur qui ascenderunt in curribus suis, et habuerunt equites, et strepitum tantum inanemque sonitum, quibus locuta est, quae habitat bene in civitatibus suis: isti in curribus et isti in equis: nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus ; quia moverunt pedes suos, et circu et de Ecclesia exire voluerunt, quae interpretatur specula, id est, Sion, principes peccati fuere filiae Sion. Et in ipsa, hoc est, in Latinis, ti est filiae Sion, quae habitat in Lachis, id est, ambulatio pessima, gradu jugiter fluctuante, et impietas Israel in his est qui semper movent pedes suos, et habitare dicuntur in Lachis. Dabuntur quoque emissarii usque ad haereditatem Geth: Geth pessimam, et torcular venenorum, quod aedificatur contra domum Dei, ubi sunt vanae domus, quae aedificatae sunt in derisum. Et istae vanae domus, in vanfactae sunt in regibus Israel. Quantum ad historiam
Abbreviated transcription (Latin):
ciderunt & uenert ad portas ierłm. ante quã
caderent non erant mala. Sed qr a dño corruer̃o
iccirco facta sunt mala. ut sciamus malorũ in¬
sidias Uenerunt inquit ad portas ierłm. que qr
firme sunt & amantine. & claudunt᷑ ab aplis
qͥbꝰ claues ierłm cõmisse sunt : ante eas uersant᷑
mimiei : & quos exire confpexerint int̾ficiunt:
suis : non egrediatur cũ habitat in abundantia.
sed semꝑ intrinsecus ẽ: nec egreditur portas eius
qͣs qui egressus fuerit occiditur Occiditur autẽ
abhis qͥ se eleuant in geth. & qui habitant in bae¬
cin. & edificant domũ in derisũ Deniq mala
quȩ descenderunt a dño ad portas ierłm: stre¬
pitũ tantũ habent curruũ & equorũ tumultũ:
confusũq sonitũ ꝓforibus ierłm: ut oris sui lan¬
cea quoscũq uagari uiderint int̾fleiant Post
hec scriptũ ẽ. que habitat lachis. pͥnceps peccati
ẽ. filie sion. Lachis interp̾tatur nori ectin. id

Expanded text:
ciderunt, et venerunt ad portas Jerusalem, antequam caderent non erant mala; sed quia a Domino corruerunt, idcirco facta sunt mala. Et ut sciamus malorum insidias: venerunt, inquit, ad portas Jerusalem, quae quia firmae sunt, et adamantinae, clauduntur ab apos claves commissae sunt: ante eas versantur inimici, 446 et quos exire conspexerint, interficiunt. n civitatibus suis, non egreditur cum habitet in abundantia; sed semper intrinsecus manet, nec egreditur portas ejus, quas qui egressus fuerit occiditur: occiditur autem ab his qui se elevant in Geth, et habitant in Bachim, et aedificant domum in derisum. Denique mala quae descenderunt a Domino ad portas Jerusalem, strepitum tantum habent curruum et equorum tumultum, confusumque sonitum pro foribus Jerusalem, ut oris sui lancea quoscumque vagari viderint, interficient. Post haec scriptum est: Quae habitas Lachis: princeps peccati est filiae Sion. Lachis interpretatur πορεία ἐστὶν, id
Abbreviated transcription (Latin):
cia imputar& populo sed p̾sentia: & que quasi
die commissa uiderentur hesterno. Hec iuꝑta
hebraicã intelligentiã Ceterũ lxoe. int̾pͣtes in
hoc loco sibi penitus non coherent Aa id em̃ qđ
p̃missũ ẽ. in ȩccłia dnĩ nolite flere. quȩ conse¬
quentia ẽ. ut inferatur. non enim abiecit op¬
ꝓbia que dic̃ domus iacob ꝓuocaũ sp̃m̃ dnĩ.¬

Expanded text:
tia imputaret populo, sed recentia, et quae quasi tia imputaret populo, sed recentia, et quae quasi die commissa viderentur hesterno. Haec juxta Hebraicam intelligentiam, caeterum Septuaginhoc loco penitus sibi non cohaerent. Ad id enim quod praemissum est, in Ecclesia Domini nolite flere, quae consequentia est, ut inferatur, non enim abjiciet opprobria quae dicit, domus Jacob provocavit spi
Abbreviated transcription (Latin):
rit: Aut huiuscemodi sunt cogitationes eius qͣ¬
les in hominibꝰ cernimꝰ. ut antiquã teneant iracũ
& ad uindictã furore subito cogitetur: Ad que res¬
pondit dñs Bonus quidẽ sũ & uerba mea sonant
clementiã: sed ad eos qui reeto ttinere gradiuntur:
Quid autẽ: non dico olim sed hesterno die incontu¬
meliã meã ueneratus ẽ. idola: & quantũ in se fu¬
it tirannica aduersũ me arma corripuit. qͥ infe¬
licẽ populũ spoliauit auxilio dei. & qͣsi suꝑ tuni¬
cã palliũ tulit. qͥ simplices quosq credentiũ &¬
maiorũ adqͥescentes auetoritati contra me uerat
in bellũ. Ilumquid non stulauit suꝑ eũ dñs & app̃¬
henda& eũ confusio: Hoc autẽ qđ nos uertimꝰ
econtrario popłs meus in aduersariũ consurrex̃.
qr uerbũ malũ & contrariũ ꝑ diẽ hesternũ sonat:
simmachiis aꝑtius transtulit ut dicer& ante
unã diẽ populus meus quasi inimicus restitit.
ut soluer& questionẽ : quod ds non p̾terita ui¬

Expanded text:
rit? aut hujuscemodi sunt cogitationes ejus, quales in hominibus cernimus, ut antiquam teneat iracundiam, et ad vindictam furore subito concitetur? Ad quae respondit Dominus: Bonus quidem sum, et verba mea sonant clementiam: sed ad eos, qui recto itinere gradiuntur. Qui autem, non dico olim, sed hesterno die in contumeliam meam veneratus est idola, et quantum in ipso fuit, tyrannica adversum me arma corripuit, qui infelicem populum exspoliavit auxilio Dei, et quasi desuper tunicam, pallium tulit, qui simplices quosque credentium et acquiescentes auctoritati majorum contra me vertit in bellum, numquid non stillabit super eum Dominus, et apprehendet eum confusio? Hoc autem quod nos vertimus: Et econtrario populus meus in adversarium consurrexit; quia verbum MUL  , et contrarium, et diem hesternum sonat, Symmachus apertius transtulit ut diceret: ante unam diem populus meus quasi inimicus restitit, ut solveret quaestionem, quod Deus non praeterita vi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmentariis. hoc qđ dicitur decaluare & tondere
suꝑ filios deliciciarũ tuarũ & de condicione hu¬
mana posse accipi ut dei ad adã. siue ad ierłm
celestẽ dirigat᷑ eloqͥũ. Oamma humana: ourbs
quondã scõrum mater: quȩ pͥus eras in paradiso
& fruebaris deliciis arborũ diuersarũ. & habe¬
bas speciosissimã comã: nunc qͥa ꝓiecta es de
sublimibꝰ. & deducta in babilone. & uenisti in lo¬
cũ captiuitatis & ꝑdidisti comã tuã radere. et
assume habitũ penitentis & quȩ prius quasi
aquila uolabas in excelsis: plange filios plange
uris In luce matutina faciunt illud: qm̃ contra
dñm ẽ. manus eorũ. Concupierunt agros & uio¬
lenter tulerunt & domos: & rapuerunt & calũ¬
mabantur uirũ & domũ eius. uirũ & heredita

Expanded text:
Commentariis hoc quod dicitur, decalvare et detondere super filios deliciarum tuarum, de conditione humana posse accipi: ut Dei ad Adam, sive ad Jerusalem coelestem dirigatur eloquium. O anima humana! o urbs quondam sanctorum mater, quae prius eras in paradiso, et fruebaris deliciis arborum diversarum, et habebas speciosissimam comam: nunc quia projecta es de sublimibus et deducta in Babylonem, et venisti in locum captivitatis, et perdidisti comam tuam, radere et assume habitum poenitentis, et quae prius quasi aquila volabas in excelsis, plange filios, plange uestris: in luce matutina faciunt illud, quoniam contra deum manus eorum. et concupierunt agros et uiolenter tulerunt et domos rapuerunt: et calumniabantur uirum et domum eius, uirum et heredita
Abbreviated transcription (Latin):
tudee in allophilorũ finib non reperiatur : nolite
inquit extolli qͥ estis in torcularibꝰ. qͥa de uinea
botrus fellis uobis & furor draconũ uinũ urm
furor aspidũ insanabilis. Nã & si etiã fecerttis fru¬
ctũ. qm̃ uindemia urã non solũ de sodoma & go
morra. sed de egipto quoq ẽ. & ceteris inimicis

Expanded text:
Judaeae in Allophylorum finibus non reperiatur. Nolite, Judaeae in Allophylorum finibus non reperiatur. Nolite, inquit, extolli qui estis in torcularibus: Quia de vinea botrus fellis vobis, et furor draconum vinum vestrum, furor aspidum insanabilis. Nam si etiam feceritis fructum quoniam vindemia vestra non solum de Sodoma 444 et Gomorrha, sed de Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
conoaionarco le ai coi hatolira aia en cae io co douaa
& tibi habitacio maresa: usq odollã ueni& głie
isrł. hoc ẽ. que gloriosa ẽ.in urbibus isrł Ut ibi dr̃
głie : & non nominatiuus pluralis he glie Uel
certe ita intelligamus Captiuitas isrł quȩ uenit
in lachis. & geth. & maresa. usq odollã qͦq ueni&:
ignominia uel uastitas senciatur. Porro quod supra
urbẽ ꝓpħȩ morasti hereditatẽ int̾p̃tati sumꝰ: sciat
lector in eo uersiculo quẽ posuimus. ꝓpterea dabit
& acutissimos scopulos nauiculã nram̃ reximus
Que utrũ intrauerit portũ an adbue in salo flu¬
etu&: lectoris erit prudentie iudicare Nunc
orationbus urĩs ꝑgamus ad alios fluctus: & un¬
nunente expositionis hinc inde naufragio si possumꝰ
euadamus. Geth interp̾tatur torcular Qui gͦ in
geth. id ẽ. in torculari sunt putantes se uindemi¬
asse fructũ uite. & calcasse botrũ de uinea sorech.
& tolluntur in suꝑbiã. ignorantes quod botrus terre

Expanded text:
est missus insultans, de quo et Regnorum quartus liber et tibi habitatio Maresa, usque Odollam veniet gloriae Israel, hoc est, quae gloriosa es in urbibus Israel. Et ubi digloriae, et non nominativus pluralis, hae gloriae. Vel certe ita intelligamus: Captivitas Israel quae venit in Lachis, et Geth, et Maresa, usque Odollam quoque veniet. ignominia vel vastitas sentiatur. Porro quod supra urbem prophetae Morasthi haereditatem interpretati sumus, sciat lector in eodem versiculo quem posuimus: Propterea dabiet acutissimos scopulos naviculam nostram reximus, quae utrum intraverit portum, an adhuc in salo fluctuet, lectoris erit prudentiae judicare. Nunc orationibus vestris pergamus ad alios fluctus, et imminente expositionis hinc inde naufragio, si possumus, evadamus. GETH   interpretatur torcular, qui ergo in Geth, id est, in torculari sunt, putantes se vindemiasse fructum vitae, et calcasse botrum de vinea Sorec, extolluntur in superbiam, ignorantes quod botrus terrae
Abbreviated transcription (Latin):
tur quia descenderunt mala a dño suꝑ portas ie¬
rusalẽ: & marcioniste ac manichei utuntur hoc
scripto. eo qđ̃ legis ds̃ malorũ conditor sit. Sie di¬
eamus mala a dño descendisse: quomͦ & salua¬
tor loquitur in euanglio Sideba satam quasi ful¬
gur de celo cadentẽ. Quomͦ enĩ ibi cecidit de

Expanded text:
tur: Quia descenderunt mala a Domino super portas Jetur: Quia descenderunt mala a Domino super portas Jerusalem: et Marcionitae ac Manichaei utuntur hoc scripto, eo quod Legis Deus malorum sit conditor. Sic dicamus mala a Domino descendisse, quomodo et Salvator loquitur in Evangelio: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . Quomodo enim ibi ce
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Unde & dicit̾ ad eã. fiat pax in uirtute
tua & abundantia in turribꝰ tuis Uos uͦ qͥ babi¬
tatis uxta sennan. id ẽ. uixta abundantẽ ęc¬
clesiã. o heretici o contraria doginata : plangite
uos qͥ edificatis uobis domũ in derisũ. & p̃ssistis
toreular in suꝑbia. nec scripturis s in uicma
scripturarũ domũ uram̃ iã non risu.s planctu
dignã. & lacrimis construxistis Unde subiungit᷑.
Plangite domũ que ẽ. uixta eã id . ẽ. iuxta sennan.
Sed & hoc qđ additur. accipi&e ex uobis plagã do¬
loris: ad eosdẽ hereticos dicit̾ qͥb imꝑat᷑ ut plã¬
gant domũ uicinã eccliȩ : qd inmicꝰ & uitor dia¬
bolus qͥbꝰ tradendi sunt in suppliciũ. ipse eis infe¬
rat plagas. & extorqueat ꝓedificatione pessima
plagarũ dolorẽ : que ꝓpterea inferuntur ut sen¬
eccłie indicatur dolor. quod plangat quondã fi¬
lios suos. & ipsa sit causa salutis hereticorũ: si ad
lugentẽ matre uoluerint reuerti Porro qđ infer¬

Expanded text:
. Unde dicitur ad eam: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus tuis . Vos vero, qui habitatis juxta Sennan, id est, juxta abundantem Ecclesiam, o haeretici, o contraria dogmata, plangite vos, quia aedificastis vobis domum in derisum, et pressistis torcular in superbiam, nec in Scripturis, sed in vicinia Scripturarum domum vestram, jam non risu, sed planctu dignam, et lacrymis construxistis. Unde subjungitur, plangite domum quae est juxta eam, id est, juxta Sennan. Sed et hoc quod additur, accipiet ex vobis plagam doloris, ad eosdem haereticos dicitur, quibus imperatur ut plangant domum vicinam Ecclesiae, quod inimicus et ultor diabolus, cui tradendi sunt in supplicium, ipse eis inferat plagas, et extorqueat pro aedificatione pessima plagarum dolorem. Quae propterea inferuntur, ut senEcclesiae indicatur dolor, quod plangat quondam filios suos, et ipsa sit causa salutis haereticorum, si ad lugentem matrem reverti voluerint. Porro quod infer
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s haa yomon. id ẽ. fletum trañstulerunt. Qi
estis gͥ in huius cemodi oꝑibꝰ atq sentenciis. quę
mini Neq edificetis suꝑ arenã: ne cũ tempestas
uenerit domus urã conciderit: cassus labor risũ
uidentibꝰ p̾beat Qn potius intelligentes edifica¬
tionẽ uram dignã eẽ. derisu ruiis eius & pul¬
uere consꝑgite capita urã & agite penitentiam:
qd̃ absq consilio casurã domũ edificare uoliustis.
Seqr̃. Que habitat bene in ciuitatibꝰ suis: non ẽ. egres¬
sa habitans in sennan Qđ̃ mͥ uidetur hanc habere
sententiã. Uos qͥ suꝑbitis in geth. & in bacbin. fru¬
stra domũ dignã risu edificare conamini. asꝑgite
uos puluere &agite penitentiã: quia uinũ dete¬
stabile p̃mere & edificationẽ dõ contrariã edifica

Expanded text:
omnes κλαυθμὸν, id est fletum transtulerunt. Qui estis igitur in hujuscemodi operibus atque sententiis, quae fmini, neque aedificetis super arenam , ne cum tempestas venerit, domusque vestra conciderit, cassus labor risum videntibus praebeat. Quin potius intelligentes aedificationem vestram dignam esse derisu, ruinis ejus et pulvere conspergite capita vestra, et agite poenitentiam, quod absque consilio casuram domum aedificare voluistis. Sequitur: Quae habitat bene in civitatibus suis, non est egressa habitans in Sennam. Quod mihi videtur hanc habere sententiam: Vos, qui superbitis in Geth, et in Bachim, frustra domum risu dignam aedificare conamini: aspergite vos pulvere, et agite poenitentiam, quia vinum detestabile premere, et aedificationem Deo contraria
Abbreviated transcription (Latin):
habitas in regione uberrima. qr confusa es ignomi¬
ma: sic sic transi. sic ad captiuitatẽ ducere: ut
p̃malorũ magnitudine. ne uicinus quidẽ allopbilus
audiat uocẽ tuã. Porro quod sequitur. non ẽ. egres
sa quȩ habitat in senan. quod interp̾tat᷑ exitus.
fiue ut sumnachus uertit. non ẽ. egressa habitacio
abundans De eadẽ samaria dicitur. qͥe in ipsis as¬
sirie captiuitatis foribꝰ. & statim ut mota fuerit
de finibus suis hostuẽ terrã ingreditur. Nã habita¬
cio abundans uixta illud accipiendũ qđ & supͣ
uoluntate. s ui ducta ẽ. in assirios. unde domus
uicina & ex latere qđ interp̾tatur asch. regnũ
uidelic& uda planctũ accipi& ex uobis. quȩ nẽ
interim famaria capta substitit. & dm̃ habuit de¬
fensorẽ. Accep̃ autẽ planctũ. & ꝑcussa formidine ẽ.
est in amaritudinibꝰ siue ut simmachus uertit
habitacio ad amaritudinẽ ꝓuoeans hoc ẽ. lihato¬

Expanded text:
habitas in regione uberrima, quia confusa es ignomihabitas in regione uberrima, quia confusa es ignominia, sic transi, sic ad captivitatem deducere, ut prae malorum magnitudine, ne vicinus quidem Allophylus audiat vocem tuam. Porro quod sequitur: Non a quae habitat in Sennam, quae interpretatur exitus, sive ut Symmachus vertit, non est egressa habitatio abundans, de eadem Samaria dicitur quae in ipsis Assyriae captivitatis est foribus, et statim ut mota fuerit de finibus suis, hostilem terram ingreditur. Nam habitatio abundans, juxta illud accipiendum quod et suvoluntate, sed vi ducta est in Assyrios. Unde domus vicina et ex latere, quod interpretatur ASEL  , regnum videlicet Juda, planctum accipiet ex vobis, quae nunc interim, Samaria capta, substitit, et Deum habuit defensorem. Accepit autem planctum, et percussa formidine est, est, in amaritudinibus, sive ut Symmachus vertit, habitatio ad amaritudinem provocans, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
piamus & quȩ in ꝓpħis locutus ẽ. pandẽ. ut de nob̾
qͦq possit intelligi. qđ ipse alibi pollicetur. Aperi os
tuũ : & implebo illud Geth. ut regnorũ qͦq testat᷑
hystoria : una ẽ. de qͥnq urbibus palestine uicma u¬
dee confimo: & de eleutheropolim euntib gazam nc̃
inculus uł maximus: unde fuit & goliath ille get¬
spoliatus & nudus. faciã planctũ uelud draconum.¬
& luctũ quasi strucionũ. quia desperata ẽ. & insana¬
bilis plaga samariȩ. & uenit usq ad uidã tetigitq¬
portã portã popłi mei ierłm. Propterea flentis adhue
uoce p̃cipio Nolite adnunciare in geth: ne audiant
& letent᷑ mimici. Lacrimis ne ploretis in domo pul
late fletũ: ne aduersarii gratulentur Lacrimas
ora non habeant: cũ pectus habeant dolorẽ. Nolite
exire foras sed in domo pulueris: & ruente cinere
Samaria quippe in pulcherrimo iudee. & uberrimo si

Expanded text:
piamus, et quae in prophetis locutus est, pandere, ut de nobis piamus, et quae in prophetis locutus est, pandere, ut de nobis quoque possit intelligi, quod ipse alibi polliceri dignatur: Aperi os tuum, et implebo illud . Geth, ut Regnorum quoque testatur historia , una est de quinque urbibus Palaestinae, vicina Judaeae confinio, et de Eleutheropoli euntibus Gazam, nunc usque vicus vel maximus, unde fuit Goliath ille Getspoliatus et nudus: faciam planctum velut draconum,t luctum quasi struthionum, quia desperata est et insanabilis plaga Samariae, et venit usque ad Judam, tetigitque portam populi mei Jerusalem, propterea flentis adhuc voce praecipio: Nolite annuntiare in Geth, ne audiant et laetentur inimici: lacrymis ne ploretis, id est, ne late fletum, ne adversarii gratulentur  Al. laetentur, lacrymas ora non habeant, cum dolorem pectus habeat, nolite exire foras, sed in domo pulveris, et ruente cinere Samaria quippe in pulcherrimo Judaeae, et uberrimo sit
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ geth Domus mendatii in deceptione regibꝰ
isrł Adhuc heredẽ addueã tͥq habitas in maresa usq
odollã ueni& głia isrł. Loeͣx Qui in geth nolite ma¬
gnificari : qͥ in bacbim nolite edificare de domo deri¬
sum. Terra aspargite derisum urm: quȩ babitas be¬
ne ciuitates eius. Nlon ẽ. egressa habitatrix sennan.
Plangite domũ iuxta eã. accipi& ex uobis plagã do¬
loris. quis cepit in bonũ que babitat in doloribus
Quia descenderunt mala a dnõ suꝑ portas ierłm:
sonitus curruũ & eqͥtũ habita cio Lachis pͥnceps
peccati ẽ. filie sion: quia inte inuente sunt iniqͥtates
ifrl̃ Ideo dabit emissarios usq ad hereditatẽ geth
Domos uanas frustra fuerunt regibꝰ isrł : donec here¬
des adducã tibi que habitas lachis hereditas usq
odollã ueni&. Multũ hebraicũ a laxe. int̾p̃tatio¬
ne discordat : & tantis tam mea quã illorũ int̾p̃ta
indigemus aduentu : nunc uel maxime eũ adeẽ. eu¬

Expanded text:
eptionem regibus Israel. Adhuc haeredem adducam tibi quae habitas in Maresa, usque Odollam veniet gloria Israel. 441 LXX: Qui in Geth, nolite magnificari, qui in Bachim, nolite raeaedificare ex domo derisum: terra aspergite derisum vestrum, quae habitas bene civitates ejus: non est egressa habitatrix Sennan. Plangite domum juxta eam: accipiet ex vobis plagam doloris, quis cepit in bonum, quae habitat in doloribus? quia descenderunt mala a Domino super portas Jerusalem. Sonitus curruum et equitum habitatio Lachis: princeps peccati est filiae Sion: quia in te inventae sunt iniquitates Israel. Ideo dabit emissarios usque ad haereditatem Geth: domos vanas: frustra fuerunt regibus Israel: donec haeredes adducam tibi, quae habitas Lachis, haereditas usque Odollam veniet. Multum Hebraicum a LXX interpretatione indigemus adventu nunc vel maxime eum adesse cu
Abbreviated transcription (Latin):
lius ẽ. subuerti inutilẽ ciuitatẽ : & lapides euis
quib extructa fuerat in p̃ceps detrahi : & p̃para¬
ri eam in pomeriũ planta cionẽq uinearũ: quã
in edificatione pessima ꝑmanere Cũ enĩ destructa
fuerit & reuelata fundamenta eius quibꝰ sua ude

Expanded text:
lius est subverti inutilem civitatem, et lapides ejus lius est subverti inutilem civitatem, et lapides ejus quibus exstructa fuerat, in praeceps detrahi, et praeparari eam in pomarium plantationemque vinearum, quam in aedificatione pessima permanere. Cum enim destructa fue
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝑdidit: & faciã planctũ. uelut draconũ:
Quomͦ enim dracones terribili sibilo ꝑsonant
iuxta historias eorũ qui de phisicis conseri¬
buntur. eo tẽpore qͦ uincuntur abelephantis.
&̾ sic̃ struciones immemores sunt ouorũ suorũ.
& quasi non pepererint in arena caleandos pe¬
des bestiarũ fetus relinquunt. de qͦ plenius
in iob scribitur: ita ego sine filiis spoliatus &
nudus incedã & boc faciã quia desperata ẽ. pla¬
ga eius id ẽ. samarie : & idẽ peccatũ. immo eadẽ pena
peccati que uerterat samariã: ueni& usq ad ui
samaria subuersa ẽ. abassiriis: ita & uidas & ie¬
rusalẽ subuertetur a chaldeis Quia uͦ samariã
hereticorũ semel intelleximus ȩccłiã quȩ sepa¬
rata a deo facta ẽ. popli conciliabulũ ipse dñs
comininatur positurũ se eã in pomorũ eustodiam:
in agrũ & in plantacionẽ uineȩ Aultũ enĩ me¬

Expanded text:
busbusQuomodo enim dracones terribili sibilo personant, juxta historias eorum, qui de physicis conscripserunt, eo tempore quo vincuntur ab elephantis: et sicut struthiones immemores sunt ovorum suorum, et quasi non pepererint, in arena calcandos pedibus bestiarum fetus relinquunt, de quo in Job plenius scribitur: ita et ego sine filiis spoliatus et nudus incedam. Et hoc faciam, quia desperata est plaga ejus, id est, Samariae. Et idem peccatum, immo eadem poena peSamaria subversa est ab Assyriis, ita Hierusalem subvertentur a Chaldaeis. Quia vero Samariam, haereticorum semel intelleximus Ecclesiam, quae separata a Deo, populi facta est conciliabulum, ipse Dominus comminatur positurum se eam in pomorum custodiam, in agrum et in plantationem vineae. Multo enim me
Abbreviated transcription (Latin):
lapides eius Erat quippe in montib sita ubi nunc
aita. & fundamenta quoq eius reuelabo Tanta
quippe rinna erit & tanta urbis subuersio: ut
non solũ parietes & edificia corruant sed fun¬
damenta quoq eius usq ad extremũ qͦq eius¬
scuͥptilia eius cunctęq diuitie quas diuersi re¬
ges in ea comportauerunt concident᷑. & cõburen¬
tur igni. & ad nichilũ redigentur Si quidẽ opeᷤᷤ
& multiplex suppellex quę ex fornicatione ut
putabantur idoloꝵ fuerant congregata. ducentur
ad aliã meretricẽ: iad ẽ. ad ninuen. Ut quomͦ in
terra sua fornicati sunt cũ idolis quȩ fecerunt.
sic uadant ad aliã terrã idolorũ & formeatio¬
nis id ẽ. assirios. Huc usq de samaria & quia
eadẽ plaga ꝑuentura sit ad ierłm. & ipsa enim
simili errore peccauit derelinquens dm̃ suũ
& idola fabricans: ꝓpterea ꝓpħa facit qͣsi. r⁊ eo¬
gentis affectũ & dicit. Suꝑ hoc plangã & ulu¬
labo: uadam spoliatus & nudus. Dece̾ enim tri¬

Expanded text:
lapides ejus. Erat quippe in montibus sita, ubi nunc dita. Et fundamenta ejus revelabo. Tanta quippe ruina erit, et tanta urbis subversio: ut non solum parietes et aedificia corruant; sed fundamenta quoque usque ad extremum lapisculptilia ejus, cunctaeque divitiae, quas diversi reges in eam comportaverant, concidentur et comburentur igni, et ad nihilum redigentur. Siquidem opes et multiplex supellex, quae ex fornicatione 438 ut putabantur idolorum fuerant congregata, ducentur ad aliam meretricem, id est, ad Ninive: ut quomodo in terra sua fornicati sunt cum idolis quae fecerunt, sic vadant ad aliam terram idolorum et fornicationis, id est, ad Assyrios. Hucusque de Samaria. Et quia eadem plaga perventura sit ad Jerusalem et ipsa enim simili errore peccavit, derelinquens Deum suum et idola fabricans propterea propheta facit quasi προgentis affectum: et dicit: Super hoc plangam et ululabo: vadam spoliatus et nudus decem enim tri
Abbreviated transcription (Latin):
ad nichilũ. quia de fornicatione anime sibi p̾ciũ
comparauerant. tunc intelligentes errorẽ pͥstinũ & in
sem& reuersi plangent in quib ante ridebant: &¬
lugebunt in quibꝰ pͥus fornicantes letabantur. Depo¬
nentq de pedibꝰ suis quicquid mortiferũ habuerar̃.
& erunt discalciati. qr terra in qͣ strati sunt locus
sc̃s ẽ. & uestimenta fornicationis suę uniuersa ꝓici¬
ent : eruntq nudi ut possint xpĩ indui uestimento:
& facient planctũ quasi draconũ Plancturi quippe translatyi¬
sunt aliquando. & dracones. quando uiderint draco¬
nẽ maximũ captũ : & in amo pendere piscantis. &
mare desolatũ. alugebunt quasi filię sirenarũ Dui¬
cia enĩ sunt hereticorũ carmina. & suaue uocẽ popu-¬
los decipientia. Nec potest eorũ cantica preterire: ñ
qui obturauerit aurẽ suã. & qͣsi surdus euaserit.

Expanded text:
ad nihilum, quia de fornicatione animae, omne sibi pretium ad nihilum, quia de fornicatione animae, omne sibi pretium compararant: tunc intelligentes errorem pristinum, in semet reversi plangent, in quibus ante ridebant, et lugebunt, in quibus prius fornicantes quodammodo laetabantur. Deponentque de pedibus suis quidquid mortiferum habuerant, et erunt discalciati, quia terra in qua staturi sunt, locus est sanctus, et vestimenta fornicationis suae universa projicient; eruntque nudi, ut possint Christi indui vestimento, et facient planctum quasi draconum. Plancturi quippe sunt aliquando et dracones, quando viderint draconem maximum captum, et in hamo pendere piscantis, et mare 440 desolatum. Et lugebunt quasi filiae Sirenarum, dulcia enim sunt haereticorum carmina, et suavi voce populos decipientia. Nec potest eorum cantica praeterire, nisi qui obturaverit aurem suam, et quasi surdus evaserit.
Abbreviated transcription (Latin):
siasticis: tunc in loco edificationis pessimȩ uarra
eccłie poma nascentur. & ñ solũ nascentur: uerũ
etiã custodientur. & plantabit̾ uinea sorech De qͣ
fiat uinũ. qͦ se dñs in regno patris bibiturũ ẽẽ. ꝓ¬
misit Non solũ autẽ fundamta eius que prius tra
p̃mebant᷑. aꝑient᷑ & ꝓferentur in mediũ. & idola
rore suo. igne meo consumt᷑ de quo dixi in euan¬
gelio Ignẽ ueni mittere in terrã: quẽ uolo ut ar
deat. Que comburentur & redigentur ad nichilũ.
qr ñ de ueritate contracta sunt doginatũ: sed de
fornicatione amme & errore hinc inde collecta. Here¬
tici quippe ñ habent diuicias. de paterna heredi¬
tate uenientes. Sed quotidie quod colant reperi-
unt : & idola sibi artifici manu & curiosa mente
confingunt. ꝓpter hoc cũ conuersus fuerit ager
eorũ in pomoꝵ custodiã: & p̃paratus ad uineas &
lapides quibꝰ edificata erat ciuitas detracti in ꝓfim
concisa & incensa. & mercedes quas sibi uana spe pol

Expanded text:
siasticis tunc 439 in loco aedificationis pessimae, varia Ecclesiae poma nascentur, et non solum nascentur, verum etiam custodientur, et plantabitur vinea Sorec, de qua fiat vinum, quod se Dominus in regno Patris bibiturum esse promisit . Non solum autem fundamenta ejus, quae prius terra premebantur, aperientur et proferentur in medium, et idola rore suo, igne meo consumentur, de quo dixi in Evangelio: Ignem veni mittere super terram, et quam volo ut ardeat : atque comburentur, et redigentur ad nihilum, quia non de veritate contracta sunt dogmatum; sed de fornicatione animae, et errore hinc inde collecta sunt. Haeretici quippe non habent divitias de paterna haereditate venientes, sed quotidie quod colant reperiunt, et idola sibi artifici manu, et curiosa mente confingunt. Propter hoc cum conversus fuerit ager eorum in pomorum custodiam, et praeparatus ad vineas, et lapides quibus aedificata erat civitas, detracti in profuconcisa et incensa, et mercedes quas sibi vana spe poll
Abbreviated transcription (Latin):
bus appellauit &usq odollã urbẽ uideȩ ueni&
maresa: id .ẽ. hereditas Quȩ odollã gliosa ẽ. murbibꝰ

Expanded text:
bus appellavit, et usque Odollam urbem Judae veniet bus appellavit, et usque Odollam urbem Judae veniet MARESA  , id est, haereditas: quae Odolla gloriosa est in urbistata Samaria, venit etiam ad Jerusalem, eo tempore quo Rabsaces
Abbreviated transcription (Latin):
stata samaria. uenit etiã ierłm. eo tẽpore qͦ rabsaces.
ẽ. missus insultans De qͦrũ & regnoꝵ qͣrtus liber
& ysaias plenius scribunt: ubi dicitur quod rex
assirius de lachis miserit ierłm: & postea capta
lachis. ad oppugnandũ tͣnsierit iobnã Ueni& gͥ
o lachis urbs idolis dedita. & ad te quadriga & eqͥ¬
tes assiriorũ: quia & inte inuenta sunt scelera isrł.
& tu fiusti pͥncipiũ idolatrie in iuda ꝑ te enim
quasi ꝑ portã: impietas decẽ tribuũ migrauit
ierłm Non solũ autẽ suꝑ lachis tumultꝰ ueni&.
& quadrige. sed & suꝑ geth. inetropolim palestinę.
de qua supra dixerã. in geth nolite annuntiare
Mittet enim assirius latrunculos suos qͦs uocat
emissarios. & possidebit domũ idolatriȩ urbẽq men¬
datii: que in supplantationẽ fuit regibꝰ isrł: Quod
autẽ sequitur adhuc heredẽ addueã tibi quȩ habi¬
tas in maresa: pulchre allusit ad nomen. Quia enĩ
maresa hereditas ar̃. aduentũ in ea hostiũ ꝓheredi¬

Expanded text:
stata Samaria, venit etiam ad Jerusalem, eo tempore quo Rabsaces est missus insultans, de quo et Regnorum quartus liber et Isaias plenius scribunt. Ubi dicitur quod rex Assyrius de Lachis miserit Jerusalem, et postea, capta Lachis, ad oppugnandam transierit Lobnam. Veniet igitur, o Lachis urbs idolis dedita, et ad te quadriga et equites Assyriorum, quia et in te inventa sunt scelera Israel, et tu fuisti principium idololatriae in Juda: per te enim quasi per portam impietas decem tribuum migravit in Jerusalem. Non solum autem super Lachis tumultus veniet et quadrigae, sed et super Geth metropolim Palaestinae, de qua supra dixeram: In Geth nolite annuntiare: mittet enim Assyrius latrunculos suos, quos vocat emissarios, et possidebit domum idololatriae urbemque mendacii, quae in supplantatione fuit regibus Israel. Quod autem 443 sequitur: Adhuc haeredem adducam tibi, quae habitas in Maresa, pulchre allusit ad nomen: quia enim MARESA, haereditas dicitur, adventum in eam hostium pro haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit suũ errorẽ: Non solũ enĩ ipsa peccauit. s
introducere Unde dicitur de ea Uenit usq ad iudã:
& tetigit usq ad portas popli mei. usq ad ierłm
Portas inqͥt tetigit quas aures intelligimus: Ceterum:
mediam urbẽ intrare non potuit Quod si initrass&e:
feciss& de ierłm samariã. Quotiens uiderimus de
eccłia aliquos ad hereticoꝵ sermones scandalizari.
& querere quomͦ eorũ respondeant questionibꝰ nec
tamen recedere de ȩcelia: dicamus uenit samaria
suie plaga samariȩ. usq ad popłm confitentẽ. usq
ad aures popli dei : & usq ad aures ierłm Hoc enĩ
quod dicitur tetigit usq ad portas popłi dei: an¬
oicomoy. intelligendũ ẽ. ut subaudiat᷑. Tetigit eciã
usq ad portas ierłm. Hoc usq contͣ samariã & con
ciare : lacrimis ne ploretis in domo pulueris Pul¬
steat sibim& Quia infirmata ẽ. in bonũ quę habi¬

Expanded text:
 errorem. Non solum autem ipsa peccavit, sed introducere. Unde dicitur de ea: Venit usque ad Judam, et tetigit usque ad portas populi mei, usque ad Jerusalem. Portas, inquit, tetigit quas aures intelligimus. Caeterum urbem mediam intrare non potuit: quod si intrasset, fecisset de Jerusalem Samariam. Quoties viderimus de Ecclesia aliquos ad haereticorum sermones scandalizari, et quaerere quomodo eorum respondeant quaestionibus, nec tamen recedere de Ecclesia, dicamus, venit Samaria, sive plaga Samariae usque ad populum confitentem, usque ad aures populi Dei, usque ad aures Jerusalem. Hoc enim quod dicitur tetigit usque ad portas populi mei, ἀπὸ κοινοῦ intelligendum est, ut subaudiatur, tetigit etiam usque ad portas tiare, lacrymis ne ploretis, in domo Pulveris pulstetit sibimet. Quia infirmata est in bonum, quae habi
Abbreviated transcription (Latin):
deserta & descenderit de celis. & ascenderit suꝑ
excelsa terrȩ: id ẽ. suꝑ eos qͥ ex gentiũ humilita¬
te credentes excelsi eẽ. meruerunt Et cominoti
sunt montes philosophorũ doginata & regna sub¬
limia : & hi qͥ humiles ꝑmanserunt consumpti
sunt & contriti saluatoris aduentu & crescente
ecelia montibꝰq sublime surgentibꝰ: idola corrue¬
runt in ꝓfundũ. Egressus gͦ dns de loco suo &¬
montes sub pedibꝰ eius. & ꝓfunda ualliũ solue¬
rentur. Quia impie egit iacob & peccauit isrł.
ut om̃s tribꝰ dnm̃ negauerunt Et ponã samariã
quasi aceruũ lapidũ in agro cũ plantat᷑ unea
& detraham in uallẽ lapides eius. & fundam̃ta

Expanded text:
cenderit de coelis, et ascenderit super excelsa terrae, id est, super eos qui ex gentium humilitate credentes, excelsi esse meruerunt. Et commoti sunt montes, philosophorum dogmata, et regna sublimia, et hi qui humiles permanserunt, consumpti sunt et contriti Salvatoris adventu, et crescente Ecclesia, montibusque in sublime surgentibus, idola corruerunt in profundum. Egressus est ergo Domontes sub pedibus ejus, et profunda vallium solverentur, quia impie egit Jacob, et peccavit Israel, et omnes tribus Dominum negaverunt. : Et ponam Samariam quasi acervum lapidum in agro, cum plantatur vinea, et detraham in vallem lapides ejus, et f
Abbreviated transcription (Latin):
ita fluent quomꝰ si aque plana non babeant. fe¬
ranturq p̃eipites in ꝓfundũ. Ueni & uero dñs
terribilis ad docendũ. id ẽ. ad monendos mon
uocantur samaria: & peccatũ uida id ẽ. eius qͥ
dnm̃n confĩtet᷑ non ẽ. aliud nisi ierłm in qͣ mul¬
ta crimina reperiuntur Qđ autẽ domꝰ uida re
ad p̃sens Iuda te laudant fratres tui. Mlanus
tua suꝑ dorsũ inimicorũ tuorũ. Potest qͦq sic in¬
telligi qđ ꝓpt̾ impietatẽ samarie & scelera ui

Expanded text:
ita fluent, quomodo si aquae plana non habeant, feranturque praecipites in profundum. Veniet ergo Dominus terribilis ad docendum, id est, ad movendos montvocantur Samaria. Et peccatum Juda, id est, ejus, qui Dominum confitetur, non est aliud nisi Jerusalem, in qua multa crimina reperiuntur. Quod autem domus Juda refad praesens: Juda, te laudabunt fratres tui: manus tuae super dorsum inimicorum tuorum . Potest quoque et sic inte
Abbreviated transcription (Latin):
urõs iocuste: & occid& in grandine uineas urãs.
& moros uros in priuna. Non uos decipiat simili¬
tudo ium. nec dicatis amarũ dulce. Gustate uinũ
s magis humiliamin sub potenti mani dĩ: & ad
alud transite torcular. de qͦ ascendens ex edom.
sunt de aliengens & alii multas enim habie re¬
giones & urbes aliopbilorũ ꝓuncia. qͥ ꝑ mala o¬
pera & sensus contrarios deo loquuntur. destru¬
cti sumus sed reuertentes edificemus que de¬
structa sunt Unde & uocant᷑ t̾mini impietatis:¬

Expanded text:
ustae, et occidet in grandine vineas vestras, et moros vestros in pruina. Non vos decipiat similitudo vini, nec dicatis amarum dulce: gustate diligesed magis humiliamini sub potenti manu Domini, et ad illud transite torcular de quo ascendens ex Edom, et sunt de alienigenis et alii multas enim habet regiones et urbes Allophylorum provincia qui per mala opera et sensus contrarios Deo loquuntur: Destructi sumus, sed revertentes aedificemus quae destructa sunt. Unde et vocantur termini impietatis
Abbreviated transcription (Latin):
Quia desperata ẽ. plaga eius: quia uenit usq ad
uidã letigit portã popłi mei : usq ad ierłm. Lxxxͦ.
Et ponã samariã in pomoꝵ custodiã. in agro et
in plantationẽ uinee & detrabã in uoraginem
lapides eius: & fundamenta eius reuelabo. Et
omiã scuptilia eius concident: & uniuersas mer¬
cedes eius cõburent᷑ igni: & cuncta idola eius
ponã inꝑdicionẽ : qr ex mercedibꝰ fornieationis con¬
gregauit. & ex mercedibꝰ fornicationis destruxit
Propter hoc planget atq lugebit. ibit discalcia¬
ta & muida. faci&e planctũ quasi draconũ & lu¬
ctũ quasi filie sirenarũ. Quia obtinuit plaga
euis: & uenit usq ad iudã: & tetigit usq ad

Expanded text:
 plaga ejus, quia venit usque ad Judam, tetigit portam populi mei usque ad Jerusalem. LXX: Et ponam Samaria in pomorum custodiam in agro, et in plantationem vineae: et detraham in voraginem lapides ejus, et fundaomnia sculptilia eius concidentur et omnes mercedes eius conburentur igni ponam in perditionem, quia ex mercedibus fornicationis congregavit, et ex mercedibus fornicationis destruxit. Propter hoc planget atque lugebit, ibit discalciata et nuda, faciet planctum quasi draconum, et luctum quasi filiae Sirenarum, quia obtinuit plaga ejus, quia venit usque ad Judam, et tetigit usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uida Qa in decẽ tribꝰ famaria alex eotiobye
fuit: & in regno udee & ierłm excelsorũ idola fa¬
bricata ẽ. Hoc uixta litterã Tropologice autẽ. egre¬
dit᷑ dñs de loco suo: quẽ uel filiũ uel om̃s scõs
in telligere possumꝰ. Ipse enĩ filius ait Ego in pa¬
non quo derelinquat eos. Ilã & de apłis egredieba¬
tur sermo dni ad audientes : & tamen non relui¬
quebat eos & buiuscemodi loca. id ẽ. quȩ deum
hospitẽ habere merentur. quasi cũ xp̃o resurgen¬
Unde & descendere dicitur ad eos qͥ eius in montẽ
doctrinã audire non possunt Cũq descenderit.
non ascendit in humilibꝰ. & in his qui deorsũ po¬
siti sunt. Sed qui terre uocantur excelsa. & qͥ in¬
telligentes aduenientis dni maiestatẽ commouebun¬
tur: & quãuis montes sint tam̃ ad talis aurigę
& ascensoris pauerunt presentiã Ualles autẽ id . e.

Expanded text:
nem Juda; quia in decem tribubus Samaria metropolis fuit, et in regno Judae Jerusalem excelsorum idola fabricata est: hoc juxta litteram. Tropologice autem egredietur Dominus de loco suo, quem vel Filium, vel omnes sanctos intelligere possumus. Ipse enim Filius ait: Ego in Panon quod derelinquat eos; nam et de apostolis egrediebatur sermo Domini ad audientes, et tamen non relinquebat eos: et hujuscemodi loca, id est, ea quae Deum hospitem habere mereantur, quasi cum Christo resurgenu audire non possunt. Cumque descenderit, non ascendet in humilibus et in his, qui deorsum positi sunt; sed qui terrae vocantur excelsa, et qui intelligentes advenientis Domini majestatem, commovebuntur. Et quamvis montes sint, tamen ad talis aurigae et ascensoris pavebunt praesentiam. Valles autem, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
gentes suꝑ quas inuocatũ ẽ. nom̃ meũ.: reliqͦs homi¬
nũ cos debemits acciꝑe qͥ de udaico popło credider̃.
& qͣsi lapillus ñ ceciderunt de cribro: nec cũ puluere
nibꝰ & ne longo sermone regulã differã sponsionũ:
& in hoc ꝓpħa & in ceteris quęcũq de edificatione
iudei in ultimo temprẽ uana sibi expectatione ꝓmit¬
tunt. & carnalit̾ implenda commemorant. Nos autẽ
qͥ ñ occidentẽ litterã sed spm̃ seqͥmur uiuificantẽ:

Expanded text:
as invocatum est nomen meum, reliquos hominum eos debemus accipere, qui de Judaico populo crediderunt, et quasi lapillus non ceciderunt de cribro, nec cum pulvere nibus . Et ne longo sermone regulam differam sponsionum, et in hoc propheta, et in caeteris quaecumque de aedificatione Judaei in ultimo tempore vana sibi exspectatione promittunt, et carnaliter implenda commemorant. Nos autem qui non occidentem litteram; sed spiritum sequimur vivificantem,