comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ⁊ egyptios dñt fuisse. nͨ ex lib̾ca¬
te arbit in ħ eẽ deduct̾os.:⁊ qͥ c̾atorẽ
dm̃ accusant tãqͣm senũ qui hõies u̾¬
tat in lapides. ñ dix̃. fiant tãqͣm lapi¬
des ⁊ tacuit. s tẽpꝰ statuit ⁊ m̃suram

Expanded text:
nem vel Aegyptios dicunt fuisse, nec ex libertate arbitrii in hoc esse deductos; et qui creatorem Deum accusant, tanquam saevum, qui homines vertat in lapides: non dixit: Fiant tanquam lapides et tacuit, sed tempus statuit et mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ fructib ad finẽ
uite et introitũ regni ce¬
lestis ꝑuenire ꝯtendimꝰ
in tab̾nacłis .uii. dieb¬
uite p̾sentis: ꝑegͥnos noᷤᷤ
eẽ agnoscimus. nͨ reqͥem
ħ ẜ in futuro reqͥrimus.
sedulo curantes. nemꝯ
specti dĩ uacui appare
ctus totꝰ anni collecti st̃.
in septẽbri .s. quẽ hebrei:¬
thesseri maoedones ythe¬
pͥncipio iudei feriantes
ampliꝰ tuba canunt ꝙͣ
rt̾. in quo dies expiatio¬
nũ: ⁊ dies scenophegie.¬

Expanded text:
est virtutum fructibus, ad finem vitae et introitum regni coelestis pervenire contendimus; in tabernaculis septem diebvitae praesentis peregrinos nos esse agnoscimus, nec requiem hic, sed in futuro requirimus, sedulo curantes ne in conspectu Dei vacui appareactus totius anni collecti sunt, in septembri scilicet quem Hebraeithisri, Macedones ὑπερprincipio Judaei feriantes amplius tuba canunt quam runt, in quo dies expiationum, et dies scenopegi
Abbreviated transcription (Latin):
nita au uestis erat sacer¬
t cũ bndictione patris
uictimas do uelut pon¬
tifices offerebant. ħ do
no t̾ren amors desid̾i¬
o caruert̃ iudei cũ gła¬

Expanded text:
nita autem ipsa vestis erat sacertu cum benedictione patris induti victimas Deo, velut pontifices, offerebant. 5. Hoc dono terreni amoris desiderio caruerunt Judaei cum gl
Abbreviated transcription (Latin):
amatores scłi tanto
colunt ext̾iora qͣu¬
to int̾iora sua mens¬
ta relinquunt.¬
¶ Gix. Simplex q
curis ext̾iorib spar¬
gi refugiunt. Sim¬
plices in cogitati¬

Expanded text:
amatores saeculi tanto colunt exteriora quanto interiora sua inculta relinquunt. « Simplex. » Quia curis exterioribus spargi refugiunt simplices, cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ieꝵ Imposuit scapłe. ⁊c̾.
ablactationẽ eiꝰ cũ matre
expellit apd̃ hebreos ua¬
ria ẽ opimo aliisasserenti¬
b .u. anno ablactationis
ẽ aũ illud hebrxoꝵ lingͦ
ydioma. qd̾ omĩs filiꝰ ad
ꝯparationẽ parentũ in

Expanded text:
« Imposuit scapulae ejus. ablactationem ejus cum matre expellitur. Apud Hebraeos varia opinio est, aliis asserentibus quinto anno ablactationis est autem illud Hebraeae linguae idioma, quod omnis filius ad comparationem parentum in
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ enĩ qr indurauit dñs corpħa¬
onis. ⁊c̃. Rurdꝰ in .unͣ. cũ grando et
ignis egyptum uastat indurat᷑ qͥ¬
dẽ corpħaonis. s ñ a dño. In octa
indurare cor pħaonis.⁊ in nona
cum tenebre palpabiles fuint.
tandem uͦ cum extinctis pͥmoge¬
nitis isrłite discessissent: ita dr et
de terra madian ad egyptũ mit¬
titur: ⁊ p̾cip᷑r ei fac̾e mirabisia. ad¬
dit᷑. facies ea in ꝯspectu pharaonis.
Non frustra fca ẽ ista uarietas. ut

Expanded text:
tum est enim quia induravit Dominus cor Pharaonis, etc. Rursus in septima cum grando et ignis Aegyptum vastat, induratur quidem cor Pharaonis, sed non a Domino. In octava indurare cor Pharaonis. Et in nona cum tenebrae palpabiles fiunt, tandem vero cum, exstinctis primogenitis, Israelitae discessissent, ita dicitur: Et de terra Madian ad Aegyptum mittitur et praecipitur ei facere prodigia, additur: Facies ea in conspectu Pharaonis: Non frustra facta est ista varietas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quos ex egypco detulerant. di¬
xit iacob ad filios suos. Reu̾¬
timin ⁊ emite pauxillum escaꝵ Respondit
iudas. Denuntiauit nobis uir ille sub attesta

Expanded text:
quos ex Aegypto detulerant, dixit Jacob ad filios suos: Revertimini, et emite pauxillulum escarum. Respondit Judas: Denuntiavit nobis vir ille, sub attesta
Abbreviated transcription (Latin):
exploratore q̃ u istum qui tenet᷑ in uincłis re¬
cpe possitis. Ac deinceps emendi que uultis
habeatis licentiã. his dictis cum frum̃ta
pater iacob. Absq liberis me ẽẽ fecistis.
Ioseph ñ ẽ suꝑ. symeon tenetur in uincłis. Ben¬
iamin auferetis. In me omĩa hec mala recide
ero pecc̃i in patrem omns tẽpore. Impetrauit qr ei ꝯmissus ẽ benia mioles¬
reũ eẽ pecẽi ꝙͣ corporałr Os filios meos interfice si nõn
reduxero illum tͥ. Trade ulum in manu mea
et ego eum tibi restituam. At ille. Non descen¬
det inquit filius meus uobiscum. frat̾ eius
mortuus est ipse solus remansit. Si quid adũ¬
sitatis acciderit ei in terra ad quam ꝑ gitis.¬

Expanded text:
um qui tenetur in vinculis recipere possitis ac deinceps emendi quae vultis habeatis licentiam his dictis cum frumenta pater Iacob absque liberis me esse fecistis Ioseph non est super Symeon tenetur in vinculis Beniamin auferetis in ero peccati in patrem omni tempore, » impetravit, quia ei commissus est Benjamiui respondit Ruben: Duos filios meos interfice, si non reduxero tibi illum. Trade illum in manu mea et ego tibi eum restituam. At ille: Non descendet, inquit, filius meus vobiscum. Frater ejus mortuus est, ipse solus remansit. Si quid ei adversi acciderit in terra ad quam pergitis,
Abbreviated transcription (Latin):
exuit:⁊ infut᷑o pꝰ resur¬
rectionẽ circũcidet om¬
nẽ mortalitatẽ nr̃am.¬
⁊ corruptionẽ Qd̾ aũ
.uiii. die circũcisus est

Expanded text:
exuit, et in futuro post resurrectionem circumcidet omnem mortalitatem et corruptionem. Quod autem octavo die circumcisus est
Abbreviated transcription (Latin):
cisionis figura multiforiᷤ
eos qui ad hoc sem̃ ⁊ fidẽ¬
de ħ semine saluatoris. qui
nos in p̾senti ꝑ bap̃m ab
omĩ pecc̃o mundaret. ⁊ in
futuro post resurrect̾ionẽ
aboĩmortis corruptione li¬
beraret. Occ̾onariꝰ aũ resur¬

Expanded text:
c figura multiformiseos qui ad hoc semede hoc semine Salvatoris, qui nos in praesenti per baptismum ab omni peccato mundaret, et in futuro post resurrectionem ab omni mortis corruptione liberaret. Octonarius autem resur
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃ie xͥ missũ fu̾it in lege: ostendens qͦ¬
m debeat incelligi circũcisio. salb̃m lex
lepre ⁊ huiꝰmodi amaritudo legis uer¬
titur in dulcedine̾ intelligentie sp̃ua¬
lis. ut ppłs bib̾e possit. qͥ ydola reliqͥt ⁊
ad dm̃ ꝯfugit. Si audiat legẽ de sacͥficiiᷤᷤ
docentẽ ꝯtinuo fugit ⁊ bib̾e ñ ꝑ otest.
In hanc amaritudinẽ gͦ .i. litt̾am legis.
posuit ds̃ iustitiã ⁊ testimonia. uesut
uasis. fic. Ut gͦ possit ħ aqͣ bibi. ostendit
ds iignũ ꝙ mutit᷑ in eam. ut qͥbiberit
ñ moriat᷑. ñ sentiat amaritudinẽ. Siqͥs
.l. aqua amara si bibat᷑. ñ mutatai in
dulcedinẽ u̾sa.

Expanded text:
sti missum fuerit in lege, ostendens quomodo debeat intelligi circumcisio, sabbatum, lex leprae et hujusmodi, amaritudo legis vertitur in dulcedinem intelligentiae spiritualis, ut populus bibere possit qui idola reliquit et ad Deum confugit. Si audiat legem de sacrificiis docentem, continuo refugit et bibere non potest. In hanc ergo amaritudinem, id est litteram legis, posuit Deus justitias et testimonia, velut us . Ut ergo possit haec aqua bibi, ostendit Deus lignum quod mittatur in eam, ut qui biberit non moriatur, non sentiat amaritudinem. Si quiest, aqua Mara, si bibatur non mutata et in dulcedinem versa.
Abbreviated transcription (Latin):
in moyse baptizatꝰ ẽ in nube ⁊ in mari
s qͥ in spũ ⁊ aqͣ ñ possit bib̾e ⁊ gustare.
nec hostiaꝵ ferre amaritudinẽ. nͨ sabb̾i
obseruantiã S si ds̃ ostendat lignũ ꝙ
mittat᷑ in hanc amaricudinẽ: dulcis fi¬

Expanded text:
in Mose baptizatus est in nube et in mari, sed qui in spiritu et aqua non possit bibere et gustare, nec hostiarum ferre amaritudinem, nec sabbati observantiam. Sed si Deus ostendat lignum quod mittatur in hanc amaritudinem, dulcis fi
Abbreviated transcription (Latin):
Ad opiendũ te .t. Scił ne int̾iora
ten̾a clara. qͣlibet adu̾sitate tur¬
bent᷑. alioqͥn nec bissus fulget.
nec ooccus coruscat nec iacinctꝰ
ceruleo colore decorat᷑. Non debẽt

Expanded text:
Ad operiendum, scilicet ne interiora tenera clara qualibet adversitate turbentur, alioquin nec byssus fulget, nec coccus coruscat, nec hyacinthus caeruleo colore decoratur: non debent
Abbreviated transcription (Latin):
regni: fideliũ m̃tib se infundit.
una ex utroq ppło. ĩmo exoĩb
sig̃cant. q̃ occulto dĩ uiditio qͣuis
dure p̾ferunt᷑ qr seruire curis tẽ¬
poralib ñ timent. tẽptationum
uentos ⁊ plunias portent.

Expanded text:
ris fidelium mentibus sese ita infundit, una ex utroque populo, imo ex omnibus significant, quae occulto Dei judicio quamvis dure praeferuntur, quia servire curis temporalibus non timent, ut tentationum ventos et pluvias portent.
Abbreviated transcription (Latin):
liud loqui tecum. En rebecca coram tee
tolle eam et ꝓficisce̾ ⁊ sit uxor fili dñi tui sicir
locutus ẽ dñs. Qd̃ cum audisset puer abra

Expanded text:
liud loqui tecum. En Rebecca coram te 165 est, tolle eam, et proficiscere, et sit uxor filii domini tui, sicut locutus est Dominus. Quod cum audisset puer Abra
Abbreviated transcription (Latin):
cauit nom̃ eiꝰ filiꝰ doloris
eiꝰ beniamin. In hebreo si¬
militudo noĩs resonat. fi¬
liꝰ enĩ doloris mĩ. qd̾ nom̃
moriens mat̾ imposuit.
liũ dierũ int̾p̾tari. dexta¬

Expanded text:
cavit nomen ejus, Filius doloris ejus Benjamin. In Hebraeo similitudo nominis resonat; filius enim doloris mei, quod nomen moriens mater imposuit, filium dierum interpretari.
Abbreviated transcription (Latin):
.h. ⁊ eͣ. Qui uͦ uicd̾it se ñ posse ꝯ¬
scende̾: meliꝰ ẽ ut in segor .i. in
scłaria redeat uirguntas al¬
tus mons ẽ. ad qͣm angłs hor¬
tatur. S qui uidet se ñ posse
ꝯscendere: maneat i segor .i. in
legitimo ꝯiugio. qr meliꝰ ẽ me¬
diocͥ uti bono. qͣm ꝑ arrup¬
ta libidinũ p̾cipitari. Uñ: ꝓpt̾¬

Expanded text:
 » etc. Qui vero viderit se non posse conscendere, melius est ut in Segor, id estsaecularia redeat. Virginitas altus mons est ad quam angelus hortatur: si quis videt se non posse conscendere, maneat in Segor, id est in legitimo conjugio, quia melius est mediocri bono uti, quam per abrupta libidinis praecipitari. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ploratores estis. huic sententie in¬
c̃posuit iuratõnẽ. q̃ si uera non
dixissent exploratores ẽẽnt i.ex
ploratoꝵ pena dignieẽnt quos
tũ uera dr̃e sciebat. neq ꝑuiras¬
dr. siħ ad ult̾ium de qͦ argiu̾s ꝯmi¬
sisti: damnat ce ds: ⁊ his u̾b̾ ad hi¬
beat uirationẽ. uerũ oĩno iurat.
Ibi emĩ ꝯditione qua dicit si fecisti.
que tñ ñ fecisse certũ ht̃. S dicit a¬
liquis. Uerũ ẽ si fecit adult̾ium

Expanded text:
ploratores estis. huic sententiae interposuit iurationem, quia, si uera non dixissent, exploratores essent, id est exploratorum poena digni essent, quos tamen uera dicere sciebat. nequ hoc adulterium de quo argueris commisisti, damnat te deus", et his uerbis adhibeat iurationem, uerum omnino iurat. ibi est enim condicio, qua dixit: si fecisti, quem tamen non fecisse certum habet. sed ait aliquis: uerum est, quia, si fecit adulterium,
Abbreviated transcription (Latin):
ipi qui eum in tanco honoreso¬
eum seruũ emptitiũ possidebat:
Qui si ñ curabat pħonis salu
minis salute uitare ñ debuit an
ñ ẽ ꝑuirium: Tenuit enĩ unum
eoꝵ donec ueniret beniamin. et
uerũ fc̃m ẽ qd̾ dixit. ñ exibitis

Expanded text:
i, qui eum in tanto honore loeum seruum emticium possidebat! quodsi non curabat Pharaonis salutbet hominis salute uitare non debuit? an non est periurium? tenuit enim unum eorum, donec ueniret Beniamin, et uerum factum est quod dixerat: non exibitis
Abbreviated transcription (Latin):
potuit ꝑtin̾e qd̾ dictum ẽ. Nam
quomͦ ule uenturꝰ eẽt. nͥ ad eum
reducendũ aliqui redissent: S ꝙ
sequit᷑ magis urget qõ. u̾e ubi
iterum uirauit dicens. Mittite
ex uobis unũ ⁊ adducite frẽmue

Expanded text:
potuit pertinere quod dictum est; nam quomodo et ille uenturus esset, nisi ad eum adducendum aliqui redissent? sed quod sequitur magis urget quaestionem, ubi iterum iurauit dicens: mittite ex uobis unum et adducite fratre
Abbreviated transcription (Latin):
sa ⁊ purulenta malitra
arguit. in uesicis tumeis
et inflata suꝑbia. in fer¬
buris ire ⁊ furoris insa¬
nia.

Expanded text:
sa purulentaque malitia arguitur; in vesicis tumens et inflata superbia: in fervore, ira et furoris insania.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidem omĩb corpori euis
ꝯciliant᷑ pari honore et gła
angrecus. barbarus sit¬
an scita. serurs sit an li¬
ber. qr ꝑ ꝯmĩa et in oĩb¬

Expanded text:
r fidem corpori ejus conciliantur, pari honore et gloran Graecus, Barbarus an Scytha, servus an liber: quia per omnia et in o
Abbreviated transcription (Latin):
les ñ erant lapides. de qͥb suscitant᷑ fiłre abrahe.
quiamarent ꝓfundũ ⁊ liqͥdũ elem̃¬
tũ .i. amarã ⁊ fluxã p̾sentiũ uolup¬
tatẽ. Uñ de ip̃is dr. Demersi sũt ꝙĩ plũ¬
bũ in aqͣ ualidissima. pecc̃ores gͣues
st̃: ⁊ iniqͥtas suꝑ talentũ plũbi sed̾e
log̃r. In de iniqͥ mergunt᷑ in ꝓfundũ

Expanded text:
les non erant lapides de quibus suscitarentur filii Abrahae, sed qui amarent profundum et liquidum elementum, id est amaram et fluxam praesentium voluptatem. Unde de ipsis dicitur: Demersi sunt quasi plumbum in aqua validissima. Peccatores graves sunt, et iniquitas super talentum plumbi legitur sedere: inde miqui merguntur in profundum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ꝙ d̾r ei. Modide fidei qͣre dubi¬
tasti: Om̃s gͣ ꝑ ignẽ saluant᷑ ut si for¬
te de sp̃e plumbi aliqͥd fu̾it admix¬
tũ: igñis decoqͣt ⁊ resoluat. uͥ effici¬
aut᷑ õs aurũ optimũ. qr aurũ t̾re
illiꝰ optimũ quã habitͣi st̃ sei ⁊ sic̃

Expanded text:
th. XIV: Modicae fidei, quare dubitasti? Omnes ergo per ignem salvantur, ut si forte de specie plumbi quidquam fuerit admissum, ignis decoquat et resolvat, ut efficiantur omnes aurum optimum, quia aurum terrae illius optimum quam habituri sunt
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e firmitas. qͣ oĩum cor¬
da electoꝵ p̾muniri et
ad offerendũ ignẽ dile-¬
ctoris: ⁊ offerenda dõ uir¬
tutũ libamina: debent p̾¬

Expanded text:
e firmitas. Quia omnium corda electorum praemuniri atque ad suscipiendum ignem dilectionis, et offerenda Deo virtutum libamina, debent pr
Abbreviated transcription (Latin):
laborare ceprt in
t̾ra ⁊ necessarias
hũit imbres illas.
uñgͦ uirgultum.
.i. aĩa iurebat. qrir¬
rigabat eam fons
u̾itatis loquens
in intellectu eius.
ut pluiia demibi¬
b ñ eg̾et añqͣm pec¬
caret. hic erat sta¬
tus hoĩs añ pecc̃m.¬

Expanded text:
laborare coepit in terra, necessarias habuit nubes illas, unde virgultum, id est anima virebat. Irrigabat eam fons veritatis, loquens in intellectu ejus, ut pluvia de nubibus non egeret antequam peccaret. Hic erat status hominis ante pecc
Abbreviated transcription (Latin):
ixta .lxx. ultradi¬
luuiũ num̃antur
lam senuit etatẽ:
ut in maiorib qͦꝙ
ñ sensisse diliuiũ
uiderecur

Expanded text:
juxta LXX ultra diluvium numerantur lam sentit aetatem, ut in majoribus quoque non sensisse diluvium videretur
Abbreviated transcription (Latin):
as. cum totũ corpꝰ candori
castitatis dedicant. Balche¬
is tunicas cingunt. cũ ean¬
dem castimoniã iigilanti¬
m̃tis custodia circumspici¬
unt. ne ꝯscĩa illiꝰ desidiores¬

Expanded text:
as, cum totum corpus suum candori castitatis dedicant. Balis tunicas cingunt, cum edem castimoniam vigilanttis custodia circumspicine conscientia illius desidios
Abbreviated transcription (Latin):
Oues eoꝵ arm̃ta & asinos cunctaq uasti¬
tes que in omĩb domib et in agris eram
Paruulos quoꝙ ⁊ uxores eoꝵ: duxert̃ cap¬
tiuas. Quib patratis audact̾: iacob dixit
ad symeon et leui. Turbastis me. ⁊ odiosum¬
me fecistis chananeis ⁊ pherezeis habita¬
mus illi ꝯgregati ꝑcutient me rmã cua¬

Expanded text:
um et armenta et asinos cunctaque vastantes quae in domibus et in agris erant parvulos quoque et uxores eorum duxere captivas quibus patratis audacter Iacob dixit ad Symeon et Levi turbastis me et odiosum fecistis Chananeis et Ferezeis habitamus illi congregati percutient me et
Abbreviated transcription (Latin):
tua ⁊ c̃. Moyses iudaicꝰ ppłs.
uirga: diuinitatis potestas
serpens: xͥ mortalitas. Qͥa
.N. ꝑ serpentẽ mors intra¬
uit. ꝑ serpentem mortalitaᷤ
signat᷑. ł qr scͥptum ẽ. estote¬

Expanded text:
tc. Moses, Judaicus populus; virga, Divinitatis potestas; serpens, Christi mortalitas: quia enim per serpentem mors, per serpentem mortalitas signatur. Vel quia scriptum est Matt
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in se ꝑmanens mortat
in homine fẽs ẽ.S moyses
colubrũ ꝓspiciens ꝑcimu¬
it et fugit. qr iudaicus ppłs
c̃d̾e expauit. cui iubet᷑ ut
caudam teneat. qr ppłs qui
mundi sese ad fidem colli¬
get. colubri caudam tenens.
qr eum quẽ mortalẽ aute
despex̾at: in ultima parte
eccłie redempdorẽ suũ ꝯfi¬
tebit᷑. mox serpens in uirgã

Expanded text:
Deus in se permanens, mortalis est in homine factus. Sed et Moses colubrum conspiciens pertimuit, et fugit, quia Judaicus populus credere expavit. Cui jubetur ut caudam teneat, quia populus qui mundi, sese ad fidem colliget; colubri caudam tenens, quia eum quem mortalem ante despexerat, in ultima parte Ecclesiae Redemptorem suum confitebitur. Mox serpens in virgam
Abbreviated transcription (Latin):
admirationis fuit: istiꝰ:
dubitationis. qd̾ duuidi
care potuit qui cordano
uit. Negat sara se risis¬
se. cum dm̃ ñ possit lat̾e.¬
s s forte hoĩes putabat.

Expanded text:
admirationis fuit, hujus dubitationis, quod care potuit qui corda it. Negat Sara se risisse cum Deum non possit latesed forte homines putabat.
Abbreviated transcription (Latin):
pinguissimũ eumn¬
głii ẽ testimoniũ
qd̾ uelut oleũ fide¬
lib in signũ dat᷑
Uitulũ cum lacte
⁊ butiro apposuit.
qr nͨ corpꝰ dñi sine
lacte legis. nec hoc
sñ eungłio eẽ pot.¬

Expanded text:
guissimum evangelicum est testimonium, quod velut oleum fidelibus in signum datur. Vitulum cum lacte et butyro apposuit, quia nec corpus Domini sine lacte legis, nec hoc sine Evangelio esse pot
Abbreviated transcription (Latin):
pellentur cos iri¬
muliere senz¬
ore filios face̾ ñ pot̾. ⁊ si ad.
hue muliebͥa fluant. scdm
hoc abrahã dĩ potentiam
enĩ medici qr senex de fe¬
mina ꝓuectioris etatis. ⁊¬
simufiebͥa ꝯtingant ei: ge¬
nerare ñ possit. de iuuen¬
cła aũ possit. Rursũ muli¬
er ꝓuecte etatis: ⁊ si adhuc
mulieb̾a ꝯtingant: de senz¬
ore parere ñ pot̾ de iuue¬
ne pot̾. Miracłingͦ fuit qr¬

Expanded text:
pellentur senimuliere seniore filios facere non potest, etiamsi adhuc muliebria fluant. Secundum hoc Abraham miratur Dei potentiam enim medici quia senex de femina provectioris aetatis etsi muliebria contingant ei generare non possit, de juvencula autem possit. Rursus mulier provectae aetatis, etsi adhuc muliebria contingant ei, de seniore parere non potest, de juvene pot
Abbreviated transcription (Latin):
set eam: interrogauit homines lo¬
ci illius. Ubi est mulier que sedebat
in biuio: Respondentib cunctis. ñ fui
loco isto meretrix. Reu̾sus est adiudã ⁊ dix
ei. Non inueni eam. s et homines loci illus
dixerunt mͥ numq̃m ibi sedisse scortũ. Ait
seram et tu ñ inuenisti eam. Ecce
autẽ post tres m̃ses: nuntiauert̃
uide dicentes. Fornicata ẽ tha¬
mar nurus tua. et uidetur ute¬
rus illius intumescere. Dixit ui

Expanded text:
set eam interrogavit homines loci illius ubi est mulier quae sedebat in bivio respondentibus cunctis non fuit in loco isto meretrix reversus est ad Iudam et dixit ei non inveni eam sed et homines loci illius dixerunt mihi numquam ibi sedisse scortum ait seram et tu non invenisti eam ecce autem post tres menses nuntiaverunt Iudae dicentes fornicata est Thamar nurus tua et videtur uterus illius intumescere dixit I
Abbreviated transcription (Latin):
sec pat̾ suus ilacob: et misisset eum in meso¬
potamiã syrie ut inde uxcorẽ duceret. ⁊ qd̃ pꝰt
benedictionẽ precepisset ei dicens ñ accipiaᷤ
conuigem de filiab chanaan. Qdq obediens
iacob parentib isset in syriã ꝓꝓbans qͦq qd̃ si¬

Expanded text:
set pater suus Jacob, et misisset eum in Mesopotamiam Syriae, ut inde uxorem duceret; et quod post benedictionem praecepisset ei, dicens: Non accipias conjugem de filiabus Chanaan: quodque obediens Jacob parentibus isset in Syriam: probans q
Abbreviated transcription (Latin):
erat panis. qua esuriente clamauit ppls ad
pharaonẽ alim̃ta petens. Quib ille respon¬
dit. Ite ad ioseph. et qͥcquid uo ¶I anguenia spualis

Expanded text:
erat panis qua esuriente clamavit populus ad Pharaonem alimenta petens quibus ille respondit ite ad Ioseph et quicquid vobis dixerit faci
Abbreviated transcription (Latin):
Non abibit ita ut recedt̃¬
ancille. Qd̾ si ñ placuit do¬
mino suo qr ñ agnoĩauit
remunabit eam. genti aũ estere: ñ ẽ¬
uit in eam. Qd̾ si filiꝰ agnoĩau̾it eã: scd̾m¬
iustificationẽ filiaꝵ faci¬
et ei. Ed si al¬
fraudabit. Si aũħ t¬
ũħ tria ñ fec̾it ei: exibit gͣ¬
tis sine p̾cio. Obscurissimũ
locum inusitate locutiones fecert̃. sed¬

Expanded text:
non abibit ita ut recedancillae. quodsi non placuerit domino suo quam non adnominauit eam, remunerabit eam. genti autem exterae non euit in ea. quodsi filio adnominauerit eam. secundabit eam. genti autem exterae non ejustificationem filiarum faciet ei. Quod si al fraudabit. Si autem tria haec non fecerit ei, exibit gtis sine pretio. Obscurissimum istum locum inusitata verba locutionesque feceru
Abbreviated transcription (Latin):
.I. si eam ip̃e ꝯcubitu ñ humiliauerit:
neq filio suo ꝯiunx̃it. neq alia a filio
ducta istam ei eiec̾it: abibit gͥos .i. suf¬
ficiat ei ñ tem inseruitute. abibit. ni
cħ accipiens ut seruus hebreus. Non
enĩ licet dño copulare eam uiro non
rito separata

Expanded text:
 si eam ipse concubitu non humiliauerit neque filio suo coniunxerit neque alia a filio suo ducta istam eiecerit, abibit gratis, id est sufficiet ei non teneri in seruitute; abibit enim nihil accipiens ut seruus hebraeus. non enim licet domino eius copulare illam uiro non rito separata
Abbreviated transcription (Latin):
la cordis oc¬
sioẽ tundi¬
racit̾ bona sint: subtilit̾ retra¬
ctamus. Aromatagͦ inpulu̾em
redigere ẽ: uirtutes recogitan¬
do terere. ⁊ usq ad subtilitatem¬

Expanded text:
pila cordis ocsione tundraciter bona sint, subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere, et usque ad subtilitat
Abbreviated transcription (Latin):
Puide ã.⁊ c̃. Ad custodiã hũilitatis ab alienigena instru¬
itur. ne qͥ coc archana di ab ipõ dõ discebat. excolłet᷑
in lege deerant fideles ex gentib ꝯplenda sugg̾eres.
⁊ sp̃ualẽ intenectũ ad legẽ dĩ afferrent. Sciebat qͦ
gis quoq diminutio euͣngłio sugg̃ente fieret.¬

Expanded text:
autem, etc. Ad custodiam humilitatis ab alienigena instruitur, ne, qui tot arcana Dei ab ipso Deo discebat, extolleretin lege deerant, fideles ex gentibus complenda suggererent, et spiritualem intellectum ad legem Dei afferrent. Sciebat quoque gis quoque diminutio suggerente E
Abbreviated transcription (Latin):
qd dñs tuus tollat᷑ ate
uxor serui empcitifii¬
os ⁊ filias parit qu ei
bona actio fortes ⁊ce¬
neros fructꝰ gen̾at s

Expanded text:
dominus tuus tollatur a te ? Uxor vero servi emptitii filios et filias parit, quando bona actio fortes vel teneros fructus generat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
militudinẽ oĩum. Aliud ẽ gͦ facere
ydolũ aliud similitudinẽ Uerbi gr̃a.
Siqͥs in auro ⁊ argento ⁊ ligno ł
lapide faciat sp̃em qͣdrupedis. uł
serpentis ł auis. ⁊ statuat ad orã¬
dum. ñ ỹdolũ s siłitudinẽ facit.
ocłs. ẜanimꝰ sͥ figit ũ siquid huanis
mẽbris caput canis aut arietis for¬
met.ł in ino habitu hoĩs duas fa¬
cies. aut humano pectori postremaᷤᷤ
parciełas eqͥ: aut ꝑiscis. qͥ ħ fac̃: ñ
siłitudinẽ s ydolũ fac̃ facit .ri. qd̾ ñ¬

Expanded text:
militudinem omnem. Aliud est ergo facere idolum, aliud similitudinem. Verbi causa, si quis in auro et argento, ligno vel lapide, faciat speciem quadrupedis, vel serpentis, vel avis, et statuat adorandum, non idolum sed similitudinem facit.sed animus sibi fingit; ut si quis humanis membris caput canis aut arietis formet, vel in uno hominis habitu duas facies, aut humano pectori postremas partes equi aut piscis; qui hoc facit, non similitudinem, sed idolum facit: facit enim quod n
Abbreviated transcription (Latin):
ł incelo ł interrał in aqͥs format᷑
s ñ sic̃ de his q̃ int̾ra st̃ ł in mari
siłitudinib ꝓmptũ ẽ ꝓnuntiare.
Ita ⁊̃ de celestib nͥeqͥs dicat de sole
⁊ luna ⁊ stelł ħ posse sentiri. quoꝵ
bat. sic̃ ecathes auiasꝙ demonũ for¬

Expanded text:
el in terra, vel in aquis formatur: sed non sicut de his quae in terra sunt vel in mari similitudinibus promptum est pronuntiare: ita etiam de coelestibus; nisi quis dicat de sole, et luna, et stellis hoc posse sentiri, quorubat, sicut Hecatem aliaque daemonum for
Abbreviated transcription (Latin):
mael ppłm iudeoꝵ sig¬
nificat. qui multipli¬
generauit cum multi¬
tudo carnaliũ iudeoꝵ
ex .xii. patͥarchis ge¬
uisa.

Expanded text:
mael populum Judaeorum significat, qui multipligeneravit, cum multitudo carnalium Judaeorum ex duodecim patriarchis gevisa.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ in his quiminores sc̃ m̾itis. nec
palam ꝓtestari audent boni certa¬
minis. ⁊ seruitutis fidei: s repositã
ẽẽ meroedẽ. cuncta tñ agunt inten¬
tione bñplacendi dõ ⁊ sꝑe ꝑcipi¬
ende mercedis.
.B. Et duos anu .a. ⁊ c̃. Posst̃ in hiᷤᷤ

Expanded text:
 in his qui minores sunt meritis, nec palam protestari audent boni certaminis et servitutis et fidei sibi repositam esse mercedem: cuncta tamen agunt intentione bene placendi Deo, sed spe percipiendae mercedis. VERS. 4.-- Et duos annulos, etc. Possunt in his
Abbreviated transcription (Latin):
cedinẽ orõnis instigabit. ł parcici¬
pes sacerdotii ip̃iꝰ sedula exhortati¬
ñ solum mane. s ⁊ uesꝑe. Mane .n. chi¬
miama incendit᷑. ut in pͥncipio oĩs bo¬
iII. qd̾ do inspirante face disponimꝰ.¬
illiꝰ auxiliũ qͥ quo ꝑficiamꝰ inuocemꝰ.
ad uesꝑum uͦ ut cũ bene cepta ꝯplemꝰ.¬

Expanded text:
cedinem orationis instigat, vel participes sacerdotii illius sedula exhortatin solum mane, sed et vespere. Mane etenimiama incenditur, ut in principio omnis boquod Deo inspirante facere disponimillius auxilium quo perficiamus, invocemus. Ad vesperum vero, ut cum bene coepta complem
Abbreviated transcription (Latin):
quiesc̾e. s creat᷑is rõnabilib in se
requiem dedit.
in oꝑando. qui solo u̾bo fec̃ dicen¬
dofiãt. nec homo dicendo fiat labo¬
rat. S forte dicat᷑ laborasse cogitan.¬
do qͥd fieret a qua cura ꝑfectis reb
reqͥem p̃buisse. ũ uluc .s. desid̾io fe¬

Expanded text:
que ad sed creaturis rationalibus in se requiem dedit. in operando qui solo verbo fecit, dicendo: « Fiat. » Nec homo dicendo, « Fiat, » laborat. Sed forte dicitur laborasse cogitando quid fieret. A qua cura, perfectis rebus, req
Abbreviated transcription (Latin):
eget. siñ fecisset. Nlam sic dicipot̃.
nu̾llis eget bonis. ñ a factis in se re¬
quiescendo. s nulla faciendo. Sed
face̾ si ñ posset: nulla ẽẽt potentia.
Si posset ⁊ ñ fac̾et: magnaẽẽt in¬

Expanded text:
eret, si nulla fecisset? nam etiam sic dici posset nullis egens bonis, non a factis in se mnino nulla faciendo. sed bona facere si non posset, nulla esset potentia; si autem posset nec faceret, magna esset in
Abbreviated transcription (Latin):
seipm̃ reb quas fecit diligendo p̃po¬
suit idõ ut scĩficans diem quo ea fa¬
cienda inchoauit. nec illũ quo fecit
cum se requieuisse monstrauit.
⁊ requiescit in nobis: cum in se re

Expanded text:
se rebus, quas fecit, diligendo praeposuit, non sanctificans diem, quo ea facienda inchoauit, nec illum, quo ea pecum se requieuisse monstrauit. dicitur, nisi cum in se req
Abbreviated transcription (Latin):
ascensu aũ uł descensu. ꝙ ẽ iuxta parietes. ha¬
bebunt cubitos nouenos. Sic̃q fit: ut sũmi¬
tas cortinaꝵ t̾ram tang̾e ñ possit. s m̃sura
uniꝰ cubiti: a t̾ra altior absit.
Itẽ. uideb̾ ꝙ cortine hñt in e¬
qͣutate ꝑ longitudinẽ domꝰ:
cubitos .xxx. in ascensu autẽ

Expanded text:
ascensu autem, sive descensu qui est juxta parietes, habebunt cubitos novenos: sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubiti a terra altior absit. Item videbis quod cortinae habent in aequalitate per longitudinem domus cubitos triginta, in ascensu autem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra radicitꝰ alit. Possumꝰ aũ ab¬
solute respond̾e spinas. ⁊ tͥbulos¬
pꝰ pecc̃m t̾ram homini ad labo-¬
rem peꝑisse. ñ qd̾ alibi antea
dem locis priꝰ tñ ñ homini. sed

Expanded text:
ra radicitus alit. Possumus ausolute respondere spinas et tribulosm terram homini ad labopeperisse: non quod alibi antea dem locis, prius tamen non homini, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbi laborent hodie conan¬
tes malum in creatorẽ refer¬
re. ⁊ siqͥd boni faciunt sͥ tri¬
ad hoc data sit: ut ñ ipsa obe¬
diret uiro. ⁊ ambo dõ.

Expanded text:
 laborent hodie conantes malum in Creatorem referre, et si quid boni faciunt, sibi tritc. Quasi ad hoc data sit, ut non ipsa obediret viro, et ambo Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
Adam ꝑ timorem seip̃m abscon
tuitur. ⁊ amissa dĩ facies non
amat᷑. timor: extumore ẽ: ñ
ex humilitate. Suꝑbit .n. qui
pecem siliceat ñ punixi: ñ dese¬

Expanded text:
 timorem semetipsum absconstuitur, et amissa Dei facies non amatur; timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe, qui peccatum, si liceat non puniri, non dese
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł .i. iacob minor filius su
tributarios fecit qd̾ dui fu
ꝑmaiore benedix̃. ⁊ hocidem
dix̾ maiori cũ ip̃m p̾ea bñdi¬
xit.

Expanded text:
id est, Jacob, minor filius suptributarios fecit; quod diu fpro majore benedixit, et hoc idem dixit majori, cum ipsum postea benedixit.
Abbreviated transcription (Latin):
cis uiris: sic execrabilis est
in reꝓħ ꝯtra fidem tͥntatis
partes dilatatis.
Regio quã circuit phison
ab eiulach nepoce noe sie
uocata ẽ ⁊ ẽ solitudo ꝯtra fa¬
ciem egypti. Sur quoq ẽ
solitudo inc̾ cades ⁊ barad
excendens desertũ usq ad
mare rubrum. ⁊ egypti ꝯ fi

Expanded text:
cis viris, sic exsecrabilis est in reprobis contra fidem Trinitatis partes dilatatis.Regio quam circumivit Phison ab Hevila, nepote Noe, sic vocata est, et est solitudo contra faciem Aegypti. Sur quoque est solitudo inter Cades et Barad, extendens desertum usque ad mare Rubrum et Aegypti confi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ĩs regio ab enfrate usq
ad mare rubrũ: nabathea¬
dr̃. que pars arabie ẽ. sã
familie ip̃oꝵ oppida pag¬
ci
et tͥb hoꝵ appellatione cele¬
brant᷑ ab uno. ex his cedar
in deserto.⁊ duma alia re-¬
gio. ⁊ thema ad austrũ. et
gam dr. ad̾ in extremo ca¬
pituli uixta .lxx. legiuᷤ
ꝯtra faciem oĩum fr̃m su¬
o habitabat. ueriꝰ ẽ qd̾ po¬
suimus coram oĩb fr̃ib su¬
is occubuit .i. in manib fi¬
lioꝵ suoꝵ mortuus e̾. suꝑ¬
stitib adhuc lib̾is. fr̃s enĩ
filii appellant᷑. uñ: iacob¬

Expanded text:
omnis regio ab Euphrate usque ad mare Rubrum Nabatheaur, quae pars Arabiae est. Nam familiae ipsorum oppida, pagi et tribus, horum appellatione celebrantur. Ab uno ex his, Cedar in deserto, et Duma alia regio, et Thema ad austrum, et gam dicitur. Quod in extremo capituli juxta LXX legimus, « contra faciem omnium fratrum suorum habitabat, » verius est quod posuimus, « coram omnibus fratribus suis occubuit, » id est, in manibus filiorum suorum mortuus est, superstitibus adhuc liberis. Fratres enim filii appellantur; un
Abbreviated transcription (Latin):
Qr quo ierit cũ nun¬
sacerlotes tab̾nacł
aut tẽpli dñi. forsi¬
tan ad locum ubi
aram ꝯstituit abra¬
ham. S quomͦ ibireᷤ¬
ponsa darent᷑: tacet
scͥptura an ꝑ aliqͤ
sacerdotẽ. quẽ mir̃
ẽ sierat: ñ fuisse
noĩatum. ⁊ nlsã sa¬
cerdotũ factã m̃tio¬
nem eẽ. forsitanibi
cum orando alle-¬
gassent desid̾iũ sum̃
dormiebant ut ꝑ
Uł adhuc iuuebat
melchisedech. cuius
tanta fuit excellen¬
tia: ut dubitaret᷑
utrũ homo an an¬
głs fu̾it. ł forte etiã
illo tp̃r erant hoĩes
dĩ. in qͥb ds possec
inter rogari. Aiqͥo

Expanded text:
r quo ierit, cum nonsacerdotes tabernaculi aut templi Domini? Forsitan ad locum ubi aram constituit Abraham. Sed quomodo ibi responsa darentur, tacet Scriptura; an per aliquem sacerdotem? quem mirum est, si erat, non fuisse nominatum, et nullam sacerdotum factam mentionem esse. Forsitan ibi, cum orando allegassent desideria sua, dormiebant, ut per vel adhuc vivebat Melchisedech, cujus tanta fuit excellentia, ut dubitaretur utrum homo an angelus fuerit. Vel forte etiam illo tempore erant homines Dei, in quibus Deus posset int
Abbreviated transcription (Latin):
rã xͣ gessit qui duoꝵ¬
ppłoꝵ discordiã in se
angulari lapide paci¬
ficare studuit. qͥ inui¬
riam facit ł reconciliatorẽ ꝯcemnit: uidaicꝰ

Expanded text:
ram Christi gessit, qui duolorum discordiam in se angulari lapide pacficare studuit. Qui injuriam fecit et reconciliatorem contempsit, Judaicus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstec qr qui cunct̾a pͥus¬
cħ fec̾t qd̾ penitendore¬
sipiscat. U̾e gͦ mirũ ñ ẽ.
sispũales plerũq utan¬
t᷑ uerbis carnaliũ. sic
neq mirandũ. sic sp̃e cre¬
ator õnim ut carnem ꝑ¬
trahat ad intellectũ suũ.
in seipso carnis sermo¬

Expanded text:
qui cuncta, priushil fecerit quod poenitendo resipiscat. Ut ergo mirum non est, si spirituales plerumque utantur verbis carnalium, sic neque mirandum si ipse creator omnium, ut carnem pertrahat ad intellectum suum, in seipso carnis sermo
Abbreviated transcription (Latin):
o seruat᷑ in carne. Qui aũ ñ
obsoenis desidiis. ł sensib ħe¬
ticis: ⁊ blasphemis assercionib
mechat᷑. s fidei puritatem in ꝯ¬
in ꝯscĩa custodit. Corde cirtũti¬
lum currant. Uisus: ne illicita
ꝯcupiscant. gustꝰ. ut ad głam.
dĩ manducet ⁊ bibat. Odoratꝰ
gła qͦ membra si in officiis dĩ
seruiant. circũcisa sunt. Siul¬
tra p̾scͥptã legẽ luxuriant: in¬
circumcisa.
cẽ figurã gerit. pͥmã saluatoris
qͥ relicta cognatione ueniit in
mundũ. alt̾am patͥs qr unic̃
loco apparet scõꝵ qui aduen¬
tũ xͥ cum gaudio susceꝑunt.
Tab̾nacłm abrahe ierłm sigc̃at.¬

Expanded text:
 servatur in carne. Qui autem non obscoenis desideriis, vel sensibus haereticis, et blasphemis assertionibus, moechatur, sed fidei puritatem in conscientia custodit, corde circumcilum currant: visus, ne illicita concupiscat; gustus, ut ad gloriam Dei manducet et bibat; odoratusgula quoque membra, si in officiis Deo serviant, circumcisa sunt. Si ultra praescriptam legem luxurient, incircumcisa.cem figuram gerit: primam, Salvatoris, qui relicta cognatione venit in mundum; alteram, Patris, quia loco apparet, sanctorum qui adventum Christi cum gaudio susceperunt. Tabernaculum Abrahae Hierusa
Abbreviated transcription (Latin):
bat d̾s ut tm̃ p̾putiũ car¬
nis abrahe ⁊ soboł eiꝰ cir¬
cumcid̾et᷑. s ei quẽ a cun¬
ctis eleg̾at. et̾ni testam̃ti
munera ꝯferebat. Unde:

Expanded text:
bat Deus ut tantum praeputium carnis Abrahae et sobolis ejus circumcideretur, sed ei, quem a cunctis elegerat, aeterni Testamenti munera conferebat; unde
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Et alibi. Non enĩ qui in
manifesto uideus ẽ: neꝙꝑ
que in manifesto in car-¬
ne ẽ circũcisio. Circñcida¬
mꝰ gͦ dĩ u̾bo. aures. labi¬
a.cor. p̃putiũ:⁊ oĩa mem¬
bra carnis. de circũcisioẽ
tis et legitimis temporib ꝯui¬
gio utit᷑ Qͥ alit̾ agit ñ euxũcidit

Expanded text:
qui in manifesto Judaeus est, neque quae in manifesto, in carne, est circumcisio. » Circumcidamus ergo Dei verbo aures, labia, cor, praeputium et omnia membra carnis. De circumcisione tis et legitimis temporibus, conjugio utitur: qui aliter agit, non circumcidit.
Abbreviated transcription (Latin):
se pͥmo anm sccłi pͥma die m̃sis: collatum est
bulas. acbases. et uectes. Statuitq columnas
⁊ expandit tectũ suꝑ tab̾nacłm ĩposito desup
in archa subditis infra uectib. ⁊ oracłm desuꝑ
Cũq intulisset archã in tabernacłm: appendit

Expanded text:
secundi, in prima die mensis, collocatum est abulas ac bases et vectes, statuitque columnas, et expandit tectum super tabernaculum, imposito desupein arca, subditis infra vectibus, et oraculum desuper. Cumque intulisset arcam in tabernaculum, appe
Abbreviated transcription (Latin):
pitłatiõe repecitur. nos
tanto luctu ista accõ¬
modarent᷑: nͥ force quis
dicat ista plaga ñ fuis¬
se ꝑcussos egyptios qͥ cũ
hebreis habitabant.

Expanded text:
pitulationem repetitur, nam tanto luctu ista accommodarentur: nisi forte quis dicat etiam ista plaga non fuisse percussos Aegyptios qui cum Hebraeis habitabant.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seꝓnuntiao mutũ: cũ incipit
cognose̾e uerũ uerbũ ꝙ erat
in pͥncipio apd̃ dm̃ Mutis enĩ
aĩalib qͣmuis indoctꝰ hõ ꝯpa¬
retur eloquens uidebit᷑. Si uͦ e
ruditi̾ ⁊ eloq̃ntib stultꝰ ⁊ mutus.
At siqͥs d̃i u̾bum ⁊ diuinã respi¬
ciat sapĩam: multo ampliꝰ qͣm
apd̾ nos pecudes: apd̾ dm mu¬
cum se aĩal ꝓ fitebitur. uñ ut
nosc̾e̾t. qd̾ ẽ magna pars sapĩe. remu¬
n̾at eũ diuina dignatio dicens. Aꝑtã
os tuũ. ⁊ c̾. Beati quoꝵ os d̾s aꝑit ut

Expanded text:
incipit cognoscere verum Verbum, quod erat in principio apud. Deum : mutis enim animalibus quamvis indoctus homo comparetur, eloquens videbitur; si vero eruditis et eloquentibus, stultus et mutus. At si quis Dei verbum et divinam respiciat sapientiam multo amplius guam apud nos pendens, apud Deum mutum se animal profitebitur. Unde psnosceret, quod est magna pars sapientiae, remuneravit eum divina dignatio dicens: Aperiam os tuum, etc. Beati quorum os Deus aperit ut
Abbreviated transcription (Latin):
uina. uñ: dñs aꝑuit mͥ aurẽ aꝑuit
ocłos. sic̃ aꝑuit ocłos agar. ⁊ uidit
ocłos pueritui ut uideat qr plureᷤ
tilitatẽ aĩe ꝑtinent q̃ dñr. si de dõ ser¬
mo ẽ. Si mores docet: uirtutes im̃itat
uitia resecat. aures pateant: ⁊ tota
aĩe ẽ ianua. Notandũ aũ qr sũma
mod̾atioẽ usa ÷ lex ut dr̃et ñ recipies
auditũ uanũ. Non dixit. ñ audies.
s ñ recipies. Nã uana sepe audimꝰ s
ꝯtra c̾atorẽ disputantes uana loquũ¬
recipimꝰ qr illoꝵ os diabolꝰ aꝑit dig¬
netur dñs aꝑire os nrͣm ut possimi
ꝯtradicentes reuinc̾e. ⁊ obturare os
qd̾ diabolꝰ aꝑit.

Expanded text:
i aurem. Aperit oculos, sicut aperuit oculos Agar, et vidit oculos pueri tui, ut videat, quia plures tilitatem animae pertinent quae dicuntur, si de Deo sermo est, si mores docet, ad virtutes invitat, vitia resecat, aures pateant et tota animae janua. Notandum autem quia summa moderatione usa est lex ut diceret: Non recipies auditum vanum; non dixit, Non audies; sed, Non recipies. Nam vana saepe audimus: contra Creatorem disputantes, vana loquunrecipimus, quia illorum os diabolus aperit. Dignetur Dominus aperire os nostrum, ut possimus contradicentem revincere, et obturare os quod diabolus aperit.
Abbreviated transcription (Latin):
mo inaꝑtioẽ oris mei. eoꝵ gͦ qui u̾ba¬
dĩ loquunt᷑ os d̾s aꝑit. soꝵ qͥ loquun¬
tur m̃datiũ. falsũ testimoniũ. scurri¬
litates. turpitudines. susurronum
quoq ⁊ decractoꝵ. ⁊ eoꝵ qui ociosa
loquunt᷑ diabolus aꝑit os: deuicla

Expanded text:
mei. Eorum ergo qui vera loquuntur, os Deus aperit: eorum qui loquuntur mendacium, falsum testimonium, scurrilitates, turpitudines, susurronum quoque et detractorum, et eorum qui otiosa loquuntur, diabolus aperit os. De Juda
Abbreviated transcription (Latin):
uade ꝑge in egyptũ tanqͣm non
suffic̾e̾t alt̾um. dem̃: mortui st̃
om̃s qui q̃rebant aĩam tuam.
cũ solum regẽ egypti scͥptura
mortuũ dixerit. de quo solo an¬
cea dictũ fuerat qd̾ moysen q̃¬
rebat occidere.an ip̃e post ali¬
os inimicos ultimus mortus
ẽ. qd̾ si ita ẽ: ñ locutio s sensus

Expanded text:
m non sufficeret alterum, deinde, mortui sunt omnes qui quaerebant animam tuam, cum solum regem Aegypti Scriptura mortuum dixerit: de quo solo antea dictum fuerat quod Mosen quaerebat occidere: an ipse post alios inimicos ultimus mortuus est? Quod si ita est, non locutio, sed sensus
Abbreviated transcription (Latin):
Dilata os .t. ⁊ implebo
uld̾. Ut significet in ho¬
mine uoluntatẽ acci¬
piendi qd̾ ds donat uo¬
lenti. ut ad uoluncatiᷤ
exordiũ ꝑtineat dila

Expanded text:
ilata os tuum et adinplebo illud — ubi significat in homine uoluntatem accipiendi quod deus donat uolenti, ut ad uoluntatis exordium pertineat "dila
Abbreviated transcription (Latin):
moyses in egypto. ⁊ erudiret᷑ oĩ
sap̃ia egyptioꝵ. ñ erat gracili
uoce.nͨ cardus lingua. nec ꝓfi¬
tebat᷑ se ineloquentẽ. Erat enĩ
qͣntũ ad egyꝑtios sonore uocis
⁊ eloq̃ntie in ꝯparabił. uͥ dĩ uo¬

Expanded text:
Moses in Aegypto, et erudiretur omni sapientia Aegyptiorum, non erat gracili voce, nec tardus lingua, nec profitebatur se ineloquentem. Erat enim, quantum ad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae incomparabilis. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo cepisti loqui
famulo tuotãqͣm
ostendens fieri pos¬
se. ut qͥ aũ hesterñ
⁊ nudiꝰ tercianũ di¬
em. ꝙ esoq̃ns ñ fu¬
isset repente fieret
ex quo cũ illo dñs¬

Expanded text:
ex quo coepisti loqui famulo tuo; tanquam ostendens fieri potuisse, ut ante hesternum et nudiustertianum diem, qui eloquens non fuisset, repente fieret, ex quo cum illo D
Abbreviated transcription (Latin):
tes dinam de dono sichen¬
sororem suam. Qͥb egressis. ir¬
ruert̃ suꝑ occisos ceteri filii
iacob. ⁊ depopłati st̃ urbẽ in ultionẽ stupri.

Expanded text:
tes Dinam de domo Sychesororem suam quibus egressis inruerunt super occisos ceteri filii Iacob et depopulati sunt urbem in ultionem stupri
Abbreviated transcription (Latin):
Que dixerat diligentiꝰ incul¬
cat: ut sedulo lectorẽ admo¬
neat. neminẽ int̾ doctores
u̾itatis columnas .s. atrii ce¬
lestis posse ꝯputari. qui ñ in¬
star eris: inuincibilẽ interad¬
u̾sa patientiã hr̃e: didic̾it nͥ
sese celestiũ obseruantia ⁊ an¬
nuntiatione u̾boꝵ uelut ar¬
genti laminis undiq muni¬
endo exornau̾it. nͥ se õi subie¬
ct̾ione p̾ceptis diuinis: qĩ ar¬
genteo capiti supposu̾it. ⁊ ti¬
more dĩ uelut enea basi stabi¬
lierit.
tos longrudinis ht̃ eccła. qr ul¬

Expanded text:
Quae dixerat, diligentius inculcat, ut sedulo lectorem admoneat, neminem inter doctores veritatis, columnas scilicet atrii coelestis, posse computari, qui non instar aeris invincibilem inter adversa patientiam habere didicerit, nisi sese coelestium observantia et annuntiatione verborum, velut argenti laminis undique muniendo exornaverit, nisi se omni subjectione praeceptis divinis, quasi argenteo capiti, supposuerit, et timore Dei velut aenea basi stabilierit. tos longitudinis, etc., u
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dix. Primo qͥdẽ ñ intͣc
moyse ad pħaonẽ s oc¬
cͣit ei exeunti ad aqͣs.
intrat. s accersitꝰ ac¬
cedit. qr sine nob̃ in u̾¬
bodĩ et assertione re¬
ligionis certam̃ ẽ cũ
phaone. cũ obsessas ab
eo aĩas eriꝑe conamꝰ.
⁊ ẽ nob̾ in disputatio¬
ne celuctam̃ ñ pͥma
fronte ingͥdi debemꝰ
ad ultima q̃onũ loca.
s occͣrendũe nob̾ ad¬
u̾sario ⁊ ad aqͣs suas.
ip̃os primo arguamꝰ.
⁊ errasse doceamꝰ. de¬
iñ ingrediendũ ad
int̾iora certaminis.
alligau̾it fortẽ: ñ po¬
test intͣre in domũeiꝰ.
et uasa enis diriꝑe.
priꝰ gͦ ligandꝰ ẽ for
stͥngendꝰ. et ita intro¬
eundũ ad diripien¬
da uasa. et lib̾andas
aĩas. quas deceptio¬
ne et fraude possede¬
rat. Qd̃ cũ sepuis fe¬
bos in u̾itate. ⁊ stan¬
tes in dño. ⁊ iurilit̾
agentes. artifexan¬
tiquus et callidꝰ iuic¬
tũ se simulabit.: ⁊ ced̾e.
ñ negligentiores effitiat nos¬
ad certam̃. Penitentia quoꝙ si¬

Expanded text:
. Primo quidem non intrat Moses ad Pharaonem, sed occurrit ei exeunti ad aquas; intrat, sed accersitus accedit: quia sive nobis in verbo Dei et assertione religionis certamen est cum Pharaone, sive obsessas ab eo animas eripere conamur, et est in nobis in disputatione luctamen, non prima fronte ingredi debemus ad ultima quaestionum loca, sed occurrendum est nobis adversario, et ad aquas suas, ipsos primo arguamus et errasse doceamus; deinde ingrediendum ad interiora certaminis. alligaverit fortem, non potest intrare in domum ejus et vasa ejus diripere . Prionstringendus, et ita introeundum ad diripienda vasa. et liberandas animas quas deceptione et fraude possederat. Quod cum saepius febos in veritate, et stantes in Domino, et viriliter agentes, artifex antiquus et callidus victum se simulabit et cedere, ut negligentiores nos faciat ad certamen. Poenitentiam quoque si
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam dĩ ut et nos eripiat de
terra egypti. de pocestate tene¬
braꝵ. ⁊ pharaonẽ cũ exerci¬
tu suo canqͣm plũbũ demer¬
gat in aqua uehem̃tissima.
Nos aũ lib̾ati cũ gaudio et
exultatione. ymnũ cantemꝰ
dño. głose .N honorificatꝰ ẽ.¬

Expanded text:
iam Dei, ut et nos eripiat de terra Aegypti, de potestate tenebrarum, et Pharaonem cum exercitu suo tanquam plumbum demergat in aqua vehementissima. Nos autem liberati cum gaudio et exsultatione hymnum cantemus Domino. Gloriose enim honorificatus e
Abbreviated transcription (Latin):
OR. Aqua fluminis u̾tit᷑ in san¬
guinẽ. cui hebreoꝵ pueros tra¬
didert̃ necandos. ut auctorib
scełis poculum redd̾et sanguiniᷤ.
et cruorẽ polluti gurgitis quẽ
parricidali cede macłauerant.
potando sentirent. Alłs. Aque
egypti. erratica et lub̾ca phi-¬
losophoꝵ dognata st̃. q̃ par¬
uulos sensu et intelligentia
deceꝑunt. At uͥcrux xͣ lumen
u̾itatis ostendit. neti suoꝵ in
penas et reatũ sanguinis exi-¬
guntur. Uñ omĩs sanguis qͥ
effusus ẽ suꝑ terrã: requiretur
a gen̾ationẽ hac.¬

Expanded text:
. Aqua fluminis vertitur in sanguinem, cui Hebraeorum pueros tradiderant necandos, ut auctoribus sceleris poculum redderet sanguinis: et cruorem polluti gurgitis, quem parricidali caede maculaverant, potando sentirent. Allegorice quoque aquae Aegypti erratica et lubrica philosophorum dogmata sunt, quos parvulos sensu et intelligentia deceperunt: at ubi crux Christi lumen veritatis ostendit, necis suorum in poenas et reatum sanguinis exiguntur. Unde: Omnis sanguis qui effusus est super terram, requiretur a generatione hac
Abbreviated transcription (Latin):
lios eccłie tẽpore ꝑse¬
iamin terrest̾s ierłm¬
figurat᷑ q̃ ẽ in tribuben¬
dolors matrẽ afficit:
fundendo sanguinẽ ꝓ¬

Expanded text:
lios Ecclesiae tempore peamin terrestris Hiefiguratur, quae est in tribu Bendolore matrem afficit fundendo sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
Is. uenit dñs ad conden¬
das oues .i. pecc̃is exhone¬
randas. de quib dr. den-¬
tes tui sieut grex tonsa¬
rum. Thamar habitum
eccła. s nom̃ amaritudi¬
nis manet. nron in qͤ fel
petrus amare fleuit. Nlã
t᷑: ut uera penitentia pre¬
signet᷑. ac penitentia fecũ¬
detur eccłia in oĩb genti¬
b ꝯstituta. Oporcebat enĩ
mar quippe eccłiã de gen¬
tib uocatam sig̃cat. Se¬
dens cũ ħ habitu ad portã¬
te aquaꝵ ꝑuenire ad se¬

Expanded text:
. Venit Dominus ad oves tondendas, id est peccatis exonerandas, de quibus dicitur: « Dentes tui sicut greges tonsarum. » Thamar habitum Ecclesia. Sed nomen amaritudinis manet: non in qua fel Petrus amare fleuit; nam etur, ut uera paenitentia praesignetur. hac paenitentia fecundatur ecclesia in omnibus gentibus constituta. oportebat enim mar quippe Ecclesiam de gentibus vocatam significat; sedens cum tes aquarum peruenire ad se
Abbreviated transcription (Latin):
puteo quẽ foderant ⁊ dixe
Inuenimus aquã. Unde ap¬
pellauit eum abundantiã.
et nom̃ urbi impositũ ẽ ber¬
sabee: usq in presentẽ diẽ.

Expanded text:
 die Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam, et nomen urbi impositum est Bersabee, usque in praesentem diem.
Abbreviated transcription (Latin):
bitabant: talib plagis
ñ fuisse ꝑcussam: ⁊ mñ po¬
tuert incantatores hau¬
rire aquam quã in san¬
gͥnẽ u̾terent. ł ranas edu¬
ce ad ostentationẽ magi¬
cepotentie. qͣmꝗͣ potuerĩt

Expanded text:
bitabant, talibus plagis n fuisse percussam, et inde porunt incantatores haurire aquam, quam in sanguinem verterent, vel ranas edue ad ostentationem magicae potentiae; quanquam potu
Abbreviated transcription (Latin):
pharaonẽ.Constitue in qn deprecer ꝓ te.
et ꝓ seruis tius et ꝓ ppło tuo. ut abigant᷑
rane ate. ⁊ a domo tua. et tam̃ inflinnine
reumeant. Qui respondit. Cras. At ille.
luxta uerbum tuum inquit faciã: ut sci¬
as qr ñ est sicut dñs d̾s nr̃. et recedent ra-¬
ne a te &e a domo tua. et a seruis tuis.⁊ a
ppło tuo. tãtũ in flumine remanebunt. Egͥ ᷤ.¬
siq: st̃ moyses et aaron a pħaone: et clama-¬
uit moyses ad dñm ꝓ sponsione ranaꝵ
quã ꝯͦdixerat pharaoni. fecitq dñs iuxta
uerbũ moysi: ⁊ morcue st̃ rane de domib¬

Expanded text:
Pharaoni: Constitue mihi quando deprecer pro te, et pro servis tuis, et pro populo tuo, ut abigantur ranae a te, et a domo tua: et tantum in flumine remaneant. Qui respondit: Cras. At ille: Juxta verbum, inquit, tuum faciam: ut scias quoniam non est sicut Dominus Deus noster. Et recedent ranae a te, et a domo tua, et a servis tuis, et a populo tuo: tantum in flumine remanebunt. Egressique sunt Moses et Aaron a Pharaone: et clamavit Moses ad Dominum pro sponsione ranarum quam condixerat Pharaoni. Fecitque Dominus juxta verbum Mosi, et mortuae sunt ranae de domib
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ sap̃iam mundi
suꝑat. u̾nꝰ de me.it. ille
scpͣfit. uirga in terra
piecta u̾sa ẽ in serpen¬
tem qr cum mist̾ium

Expanded text:
omnem sapientiam mundi superat. Unde: De me enim ille scripsit . Virga in terram projecta versa est in serpentem, quia cum mysterium