comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
astutia q̃dam fiaudulẽta hõibꝰ fittura coi¬
cãt. Duo xittẽ genera diuinatõis st̃ ars⁊ furor.
Iucãtares aũt dicti sũt. ꝗaitẽ u̾bis pcragunt.
Arioli uocati st̃ ꝓpterea ꝙ circa aras idoloꝵ nefa¬
rias p̾ces enintũt. ⁊ fumesta sacrificia offerũt hisq
celebritatibꝰ demonũ accipiũt respõsi. Aruspi

Expanded text:
coniectant. Duo sunt autem genera divinationis: ars et furor. Incantatores dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Arioli vocati, propter quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, iisque celebritatibus daemonum re
Abbreviated transcription (Latin):
namꝰ sabb̃m p̃t̾mittere ñ debemꝰ. qm̃ rnt̾ tͥsticiam
& leticiã tp̃ris illiꝰ uidet᷑ inclusum. Nam utiq
in tm̃ eos ieiunasse biduo memorato. ut tͣditio
ȩccłiȩ habeat isto biduo sacram̃ta peiitꝰ ñ celebͣri.
Quȩ forma ĩ ꝑ singlas tenenda ẽ ebdomadas. ꝓptͣ
id qd̵ cõmemoratio diei illiꝰ semꝑ ẽ celebranda. Qd̾

Expanded text:
namus, sabbatum praetermittere non debemus, quod inter tristitiam atque laetitiam temporis illius videtur inclusum. Nam utique in tantum eos jejunasse biduo memorato, ut traditio Ecclesiae habeat isto biduo sacramenta penitus non celebrari. Quae forma utique per singulas tenenda est hebdomadas, propter id quod commemoratio diei illius semper est celebranda. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
licerei cotidianis amministrationib debet esse
contentũ. ñ usurpare quȩ sacerdotib dñi solum¬
Tribunalia regũ sacerdo

Expanded text:
licae rei quotidianis administrationibus debet esse contentum non usurpare quae sacerdotibus Domini solumTribunalia regum sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
tis sꝑnunt. Etiani ab etio st̃ uocati. ideq
ennominiant ab eimoinio qͦdã dialectio etii
discipło: ex cuiꝰ nomine mag̾ innotuerunt.
nentiũ. Origenani. ab origene auctore
exorti st̃ dicentes. qd̾ ñ possit uide filiꝰ patrem.
nec sp̃c sc̃s filiũ animas qͦ in mundi pncipio
dicunt peccasse. ⁊ ꝓ diu̾sitate peccatoꝵ ẽ celis
usq ad t̾ram diu̾sa corꝑa qͣsi uincła meritisse
eaq causa factũ eẽ mundũ. Noetiam a qͦ

Expanded text:
t. §. 38. Aetiani ab Actio sunt vocati, iidemque Eunomiani ab Eunomio quodam dialectico, Aetii discipulo, ex cujus nomine magis innotuerunt, nentium. 40. Origeniani ab Origene auctore exorti sunt, dicentes quod non possit Filius videre Patrem, nec Spiritus sanctus Filium. Animas quoque in mundi principio dicunt peccasse, et, pro diversitate peccatorum, a coelis usque ad terras diversa corpora, quasi vincula, meruisse, eaque causa fac
Abbreviated transcription (Latin):
eucratitȩ dicti: qͥa carnes abhominant᷑. A lo¬
gii uocati. tanꝗ̃ sine. uerbo. bogos em̃ grece.
uerbũ dr. Dm̃ enĩ uerbũ ñ credunt. respuen¬
tes ioh̃is euugłiste apokalipsm. Cathafrignis
nom̃ ꝓuuna frigia dedit: qͥaibi extiterunt.
auctores eoꝵ montanꝰ. pͥsca. ⁊ maximilla suert̃.
assert̃. Rꝰ athoree ꝓpt̾ iunditiã ita se nomi¬
nauert̃. głantes em̃ de suis mitis negant
penitentib remissionẽ peccatoꝵ. U iduas si
nupserint. tãꝗͣ adulteras daninant. M un¬
diores se eȩt̾is p̃dicant. qͥ nom̃ fuũ si cognosce¬
re uellent. mundanos se potiꝰ qmͣ mundos
uocarent. Pauliani. a paulo samosatheno
exorti st̃. qͥ dix̃. ñ semꝑ fuisse. xp̃m s a maria
sũpsisse uitiũ. Hermogemam ab hermo¬
gene uocati. qͥ mat̾iam ñ naturã intͦducens.
am asseruit. qͦs apłs impbat elem̃tis seriuen¬
tes. Manichei a qͦdã ꝑsa extitert̃. qͥ uocat
ẽ manes. Hic duas naturas ⁊ substantias

Expanded text:
es abominantur. Alogii vocantur tamquam sine Verbo. Λόγος enim Graece verbum dicitur. Deum enim Verbum non credunt, respuentes Iohannis evangelium et Apocalypsin. Cataphrygiis nomen provincia Phrygia dedit, quia ibi extiterunt. Auctores eorum Montanus, Prisca et Maximilla fuerunt. asserunt. Cathari propter munditiam ita se nominaverunt; gloriantes enim de suis meritis, negant poenitentibus veniam peccatorum; viduas si nupserint, tanquam adulteras damnant; mundiores se caeteris praedicant; qui nomen suum si cognoscere vellent, mundanos se potius quam mundos vocarent. Pauliani, a Paulo Samosateno exorti sunt, qui dixit non semper fuisse Christum, sed a Maria sumpsisse initium. Hermogeniani, ab Hermogene quodam vocati: qui materiam non natam introducens, am asseruit; quos Apostolus improbat, elementis servientes. 31. Manichaei a quodam Persa exstiterunt, qui vocatus est Manes. Hic duas naturas et substantias
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mundo utunt᷑. Cerdomam a cerdonie
q̃dã nominati: qͥ duo contͣria pͥncipia creato¬
ico philosopho appellati. qͥ cerdonis dogma
sectitꝰ. altin bonũ. altm̃ iustũ dm̃ asseruit.
tã ꝗͣ duo pͥncipia creationis ⁊ bonitatis. Are
taterteȩ ab oblatioẽ uocati. Panẽ em̃ ⁊ caseũ of¬
fcit̃. dicentes a pͥmis hominib oblationẽ a
fructib t̾rȩ ⁊ a fructib ouiũ fuisse celebratã.

Expanded text:
a Cerdone, quodam nominati, qui duo contraria principia asico philosopho, appellati, qui Cerdonis dogma secutus alterum bonum, alterum justum Deum asseruit, tanquam duo principia creationis et bonitatis. § 21. Artotyritae ab oblatione vocati, panem enim et caseum offerunt, dicentes, a primis hominibus oblationem a fructibus terra
Abbreviated transcription (Latin):
um dicunt. Circũcelliones dicti. eo qd̾ agre¬
stes sint. qͦs scotopitos uocant. supͣdicte ħefis
hñtes doctrinã. Hii amore martyrii semetip̃os
ꝑmiunt. ut uiolent̾ de hac uita discedentes.
martyres nominent᷑. Priscilliamate a pͥscil¬
liano uocati qͥ in hyspania inerrore gnosticoꝵ
ciferiam a lucifero firmie ep̃o qͥ seꝑauert᷑ a¬
se catholicos. qͥ in constantii ꝑsecutiõe ꝑfidie
arrianoꝵ ꝯsentientes erant. ⁊ p̾ea correcti redi¬
re in catholicã delegert᷑. danantes siue qd̾ cre¬
diderant. siue qd̾ se credidisse simulauerant.
qͦs eccł̃ia catholica mat̾no recep̃ simi. tã qm̃ pꝰ¬
fletũ negationis petrũ. Hanc illi matͥs caritatẽ
suꝑbe accipientes eos reciꝑe nolentes. ab eccłie
cõmuniõe recessert̃. ⁊ cũ ipsolucifero auctore
nullas mptiaꝵ ⁊ uirginũ eẽ distantias. nullũq
int̾ abstinentes ⁊ simplicit̾. epłantes ẽẽ discͥmͣ.¬

Expanded text:
unt. Circumcelliones, dicti eo quod agrestes sunt, quos Cothopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes, martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticoruciferiani a Lucifero Syrmiae episcopo s catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes, sive quod crediderunt, sive quod se credidisse simulaverant; quos Ecclesia catholica materno recepit sinu, tamquam Pfletum negationis: hanc illi matris caritatem superbe accipientes eosque recipere nolentes, ab ecclesiae communione recesserunt, et cum ipso Lucifero auctore nullam nuptarum et virginum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantes e
Abbreviated transcription (Latin):
nullꝰ cñ eoꝵ reꝑit᷑ auctor ex qͦ orti scͣ. Hii
tͥum calcedonenstũ capłoꝵ impugnatores. du¬
aꝵ in xᷤͦ substantiaꝵ ꝓpͥetatẽ negant.: ⁊ unã in
eiꝰ ꝑsona naturã p̃dicant. Theodosiani igai¬
ouecȩ appellati. a theodosio ⁊ gaiano. qͥ tẽꝑib
iustimani pͥncipis in alexandria ppłi ꝑuersi
electione una die ordinati st̃ ep̃i. Hii errores
eutiei i dioscori sequentes. calcedonense ꝯci¬
liũ respuunt. ex duab unã in xͦ naturam
assert̃. quã theodosiani corrupt᷑a. gaianitȩ
incorruprã ꝯtendunt. Noite ⁊ tͥtoite atheo¬
dosianis exorti st̃. ex qͥb gnoite. ab ignorantia
dicti st̃. qͥa ꝑ diu̾sitatẽ a ꝗͣ exorti fr̃. id adici¬

Expanded text:
Nullus enim eorum reperitur auctor a quo exorti sint. Hi Nullus enim eorum reperitur auctor a quo exorti sint. Hi trium Calcedonensium capitulorum impugnatores, duarum in Christo substantiarum proprietatem negant et unam in eius persona naturam predicant. Theodosiani et Gaianitae appellati a Theodosio et Gaiano, qui temporibus Iustiniani principis in Alexandria populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychis et Dioscori sequentes Chalcedonense concilium respuunt: ex duabus unam in Christo naturam adserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorruptam contendunt. Agnoitae et Tritheitae a Theodosianis exorti sunt; ex quibus Agnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati, a qua exorti sunt, id adici
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ xp̃m natũ alios mariã filios de uiro iosepħ
peꝑisse. Pat̾mani itaq a pat̾no qͦdã exorti.
qͥ inferiores corꝑis partes a diabolo factas opi¬
nant᷑. Arabici nuncupati. eo qd̾ in arabia
ecorti fr̃ dicentes aiãm cũ corꝑe mori: atq in
nouissimo utrũq resurgere. Tertullianste
tis carthagmiensis qͥ dicunt aiãm immortałe
cupati. qd̃ uigilias noctis respuunt. suꝑsticio¬
nẽ eẽ dicentes iura temerare. adnuna. qͥ noctẽ
ad requiẽ tͥbuit. Pelagiam a pelagio mo¬
nacho exorti. hii liberũ arbitͥum diuinȩ gr̃ȩ
añponuiit. dicentes sufficere uoluntatẽ ad im¬
plenda iussa diuina. Nestoriam a nestorio
constantinopolitano ep̃o nuncupati. qͥ beatã
uirginẽ. marĩa ñ dĩ s hominis tm̃mꝰ matr̃ẽ
asseruit. ut aliã ꝑsonã carnis. aliã faceret di
tatis. nec unũ xp̃m in uerbo dĩ ⁊ carne credi¬
dicti ab cutice ꝯstantinopolitano abb̃e. qͥ xp̃m
duab naturis. s solam in eo diuinã asseruit

Expanded text:
os Mariam filios de viro Joseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti, qui inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimo utrumque resurgere. Tertullianistae tis Carthaginensis, animam immortalem cupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes iura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. Pelagiani a Pelagio monacho exorti. Hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad inplenda iussa divina. Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam Virginem Mariam non Dei, sed hominis tantummodo atatis, nec unum Christum in verbo Dei et carne credini ab Euthice Constantinopolitano abbate, qui Chrduabus naturis, sed solam in eo divinam asservit
Abbreviated transcription (Latin):
homo int̾pretat᷑. ignorantes uocẽ dm̃. qui ait.
sp̃c ẽ ds̃. Incorꝑeus ẽ enĩ. nec enĩ m̃bris dis¬
tinguit᷑. nec corꝑis mole. censet᷑. Erraclytę ab
errachyto auctore exorti. monachos tm̃ recipi¬
unt. coniugia respuunt. regna cęloꝵ paruu¬
los hab̾e ñ credunt. N ouatiani a nouato
romanȩ urb̃ pb̃ro exorti. qͥ adu̾sꝰ cornẽ¬

Expanded text:
gnorantes vocem Domini, qui ait: Spiritus Deus est. Incorporeus est enim, nec membris distinguitur, nec corporis mole censetur. Heraclitae ab Heraclito auctore exorti, monachos tantum recipiunt, conjugia respuunt, regna coelorum parvulos habere non credunt. Novatiani a Novato Romae urbis presbytero exorti, qui adversus Corne
Abbreviated transcription (Latin):
ħetici dicti. eo qd̾ temꝑe ꝑsecutionis in montib
latuert̃. qͣ occasione se a catholicȩ eccłiȩ corꝑe
diuisert̃. E bionitȩ ab ebione dicti. siue a
putant effectũ. Uñ cõpetent ebionite ꝓ patiꝑ¬
tate intelligentiȩ appellati st̃. Hii em̃ iudei¬

Expanded text:
haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerunt, qua occasione se a catholicae ecclesiae corpore diviserunt. § 35. Ebionitae ab Ebione dicti, sive a rum justum putant effectum. Unde competenter Hebionitae pro paupertate intelligentiae appellati sunt. Hi eni
Abbreviated transcription (Latin):
tant eẽ tͥnũ dm̃. alie xͥ diuinitatẽ passibilẽ
dicunt. Alie &ͥ de patre natiuitati in temꝑe.¬
iitiũ temꝑis dant. Alie lib̾ationẽ hominũ
apd̾ inferos factam xͥ descensioẽ ñ credunt.
Aliȩ aiãm ymaginẽ di negant. Aliȩ aninas
conita in demones.⁊ in quecũq ammalia
existimant. Alie de mundi statu dissentiuał.
Aliȩ innumerabiles mundos opinantur.
Alie aquã do coet̾nã faciunt. Aliȩ nudis pe¬
dib ambulant. Aliȩ cũ hominib ñ man¬
ducant. Hȩe sunt h̾eses adu̾sꝰ catholicã
danmate. q̃ dũ m se multis errorib diuise
inuicẽ sͥ dissentiunt. cõmuni tñ nomine
scpͥturã scam̃ intelligit qmͣ sensꝰ spẽ scĩ fla¬

Expanded text:
deum, alie Christi divinitatem passibilem dicunt, alie Christi de patre nativitati initium temporis dant, alie liberationem hominum apud inferos factam Christi descensione non credunt, alie animam imaginem dei negantes, alie animas converti in demones et in quecunque animalia existimant, alie de mundi statu dissentiunt, alie innumerabiles mundos opinantur, alie aquam deo coeternam faciunt, alie nudis pedibus ambulant, alie cum hominibus non manducant. He sunt hereses adversus catholicam damnatae: quae dum in se, multis erroribus divisae, invicem sibi dissentiunt, communi tamen nomine Scripturam sanctam intelligit, quam sensus Spi
Abbreviated transcription (Latin):
tidi comaritȩ appellati stͣ. eo qd̾ marie uirgi¬
nitati contͣdicurit: asserentes eã post. xp̃m
natũ uiro suo fuisse cõmuetã. Metangis nomi¬
nati id̃o tale nom̃ acceꝑunt. qͥa angios grece
uas dr. Asserunt eiñ sic eẽ. in patre filiũ tãꝗͣ
patͥcio nuncupati st̃. qͥ sub̾am huinanȩ carm ᷤᷤ
a diabolo conditã dicunt. Colliciam a qͦdã
collicio nominati. qͥ dicunt dm̃ ñ facere mala
floriano. qͥ econtͣrio dm̃ dicunt creasse. mala.
onatistȩ a donato qͦdã afro nitncupati suł.¬

Expanded text:
tidicomaritae appellati sunt pro eo, quod Mariae virginitati contradicunt, asserentes eam post Christum natum viro suo fuisse commixtam. § 46. Metangismonitae ideo tale nomen acceperunt, quia ἄγγος graece vas dicitur. Asserunt enim sic esse in Patre Filium, tanquPatricio nuncupati sunt, qui substantiam humanae carnis a diabolo conditam dicunt. § 48. Coluthiani a quodam Colutho nominati, qui dicunt, Deum non facere mala Floriano, qui e contrario dicunt Deum creasse mala, Donatistae a Donato quodam Afro nuncupati, qu
Abbreviated transcription (Latin):
condidit oꝑa archangłoꝵ eẽ defendunt. Nda¬
miani uoeati: qͥa adȩ imnitent᷑ niditatẽ. Unde
⁊ nudi adorant. ⁊ nudi int̾ se mares ⁊ feminȩ
adorant. Shetiam nom̃ acceꝑunt a filio adę
qͥ uocatꝰ ẽ seth. dicentes eunde ẽẽ. xp̃m. Mel¬
chisediciani uocati. ꝓ eo qd̾ melchi sedech sacer¬
dos dm̃ ñ hominẽ fuisse s uirtutẽ dĩ arbi¬

Expanded text:
orum defendunt. Adamiani vocati, quod Adae imitentur nuditatem; unde et nudi orant, et nudi inter se mares feminaeque adorant. Sethiani nomen acceperunt a filio Adam, qui vocatus est Seth, dicentes eundem esse Christum. Melchisedechiani vocati pro eo, quod Melchisedech sacerdotem Dei non hominem fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩ grãm pecunia emere uoluisset. Hii dicun¬
t creaturã ñ a do eẽ. s a uirtute qͣda suꝑna
creatã. Menandriam. a menandro mago
discipło sy monis nuncupati. qͥ mundũ ñ a
dõ.s. ab angłis factũ asserĩ. Hasiliam aba¬
silide dicti. qͥ int̾. reliqͣs blasphemias passũ
rãm abnegauit. Nicholaite dictia nicho¬
lao diacono eccł̃ie ierosolrinoꝵ. qͥ cũ stephano
⁊ cęt̾is constitutꝰ ẽ a petro. Qui ꝓpt̾ pulchritu¬
dinẽ relinquens uxorẽ. dix̃ ut qͥ uellet eaute

Expanded text:
cti gratiam pecunia emere voluisset. Hi dicunt, creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. § 2. Menandrini a Menandro mago, discipulo Simonis nuncupati, qui mundum non a Deo, sed ab angelis factum asserunt. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias passum Iesum abnegavit. Nicolaitae dicti a Nicolao, diacono ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et ceteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem reli
Abbreviated transcription (Latin):
si imꝓbat dicens. S hoc habes qd̾ odisti facta
nicholattaꝵ. G nostici ꝓpt̾ excellentiã scien¬
tiȩ se ita appellari uoluert̃. Aminã naturã dĩ
ẽẽ dicunt. bonũ ⁊ malũ dm̃ fuis doginatib
muncupati. Hii int̾ cęt̾a circũcisionẽ obseruatł̃.
Mille annos pꝰ resurrectionẽ in uoluptate car¬
nis futuros p̃dicant. Uñ ⁊ gc̃e eyliaste. latine
muyliaste st̃ appellati. Nazarei dicti. qͥa dũ¬
Ophyte a colubro nominati st̃. C olub̾ em̃
les pͥnceps fuit. qͥ creatorẽ angłm nescio quẽ
głosum suꝑioris di faciens legis ifrł. illũ igne

Expanded text:
s 2, 6: 'Sed hoc habes, quod odisti facta Nicolaitarum.' Gnostici propter excellentiam scientiae se ita appellare voluerunt. Animam naturam Dei esse dicunt, bonum et malum Deum suis dogmatibus nuncupati. Hi inter cetera circumcisionem observant; mille annos post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicant. Unde et Graece Chiliastae, Latine Miliasti sunt appellati. Nazaraei dicti, qui duOphitae a colubro nominati sunt. Coluber eniles princeps fuit: qui creatorem, angelum nescio quem riosum superioris Dei faci
Abbreviated transcription (Latin):
uł quod potest arguendo corrigit. uł. qͥa corrige¬
re ñ potest saluo pacis uincło excludit. uł qͦd sal¬
uo pacis uincło excludere ñ potest. equitate imꝓ¬
bat. firmitate supportat. hic pacificus ẽ. ⁊ ab
isto maledicto qd̾ scpͥtura dicit. ue. his qͥ dicunt
qui corruptis sociatis: Idems
urid sit malis

Expanded text:
 quod potest arguendo corrigit uel quod corrigere non potest saluo pacis uinculo excludit uel quod saluo pacis uinculo excludere non potest aequitate inprobat, firmitate subportat, hic est pacificus et ab isto maledicto quo scriptura dicit: uae his qui dicunt qui corruptis sociaris? C. VI. Quid sit malis
Abbreviated transcription (Latin):
dici fieri ñ poterit. Unde cũ publice alteriꝰ uoia
in alt̾am partẽ se tnͣstulerint. ꝓpͥori coniugio qd̾
iudici incertũ ẽ sententia fetri ñ pot̾it. Incerta
enĩ ut sixtus ppͣ scribit ep̃is ꝑ hyspaniã consti¬
tutis nemo pontificũ iudicare p̃sumat. & qm̃¬
ius uera sint. tñ credenda ñ sunt. nͥ que certis
indiciis comꝓbant᷑. nͥ que manifesta iudicio
conuncunt᷑. nͥ quȩ iudiciario ordine publi¬
cantur. Hinc ĩ uictor ppͣ scribit theophilo ep̃o.
abscondita tenebraꝵ. & mani festabit ꝯsilia cordi¬
um. Qm̃uis em̃ uera sint ñ tñ credenda st̃. nͥ qͣ
manifestis indiciis cõꝑbant᷑. nͥ q̃ manifesto u¬
dicio conuincunt᷑. nͥ quȩ iudicio ordine publi

Expanded text:
ri non potest. Unde publice, quum alterius vota in alteram partem se transtulerint, pro priori conjugio, quod judici incertum est, sententia ferri non poterit. Incerta enim ut Sixtus  Papa scribit episcopis per Hispaniam constitutis nemo pontificum judicare praesumat, et quamvis vera sint, tamen credenda non sunt nisi quae certis indiciis comprobantur, nisi quae manifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ordine publicantur. Hinc etiam Victor Papa scribit Theophilo episcoabscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium. Quamvis enim vera sint, non tamen credenda sunt nisi quae manifestis indiciis comprobantur, nisi quae manifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ord
Abbreviated transcription (Latin):
monia contͣhere: quȩ tn si contraxerint. aniuo¬
lata ꝑmanere oportet. Sit & clandestina ꝯuigia
contͣ legẽ quidẽ. fiunt: tñ contracta dissolui ñ
possunt. qͥa ex legitimo uoto subsequente cor¬
roborant᷑. Uñ & euaristus cũ dixisset aliter p̃¬
nͥ uolitas ꝓpͥa suffragauerit. & uota succurre¬
rint legitima. Hinc ĩ in nouellis. Si qͥs diunis
tatis sepͥturis iurauerit mulieri legitimã se eã
uxorẽ habiturũ. uł sim oratorio tale sacramentũ
dederit. sit illa legitima uxor. qm̃uis nulla dos
nulla sepͥtira alia int̾posita sit. H isita respon¬
det᷑. Coniugia que dam cont̾hunt᷑ nec iubent᷑¬

Expanded text:
contraxerint, inviolata permanere oportet. Sic et clandestina conjugia contra leges quidem fiunt, tamen contracta dissolvi non possunt, quia ex legitimo voto subsequente corroborantur. Unde Evaristus, quum dixisset: aliter prnisi voluntas propria suffragaverit, et vota succurrerint legitima. Hinc etiam in Novellis: C. IX. Si quis divinis tactis scripturis juraverit mulieri, legitimam se eam uxorem habiturum, vel si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scriptura alia interposita sit. Gratian. His ita respondetur: Conjugia, quae clam contrahuntur, non negant
Abbreviated transcription (Latin):
ec illud ociosum quod
cum ueniret rebetca. uidit ysaac deambu¬
lantem. & cũ interrogasset quis eẽt. cognito
⁊qd̃ ipse eẽt cui duceret uxor descendit. & caput
obnubere. suũ cepit. docens ueretundiã p̃ire nup¬
tiis debere. Inde enĩ nuptiȩ dicte qd̾ pudoris
gr̃a se puelle. obnuberent. Sed obicit᷑ p̃missis¬

Expanded text:
ec illud otiosum, quod quum veniret Rebecca, vidit Isaac ambulantem, et quum interrogasset quis esset, cognito, quod ipse esset, cui duceretur uxor, descendit, et caput suum obnubere coepit, docens verecundiam nuptiis praeire debere. Inde enim et nuptiae dictae, quod pudoris gratia se puellae obnuberent. IV Pars
Abbreviated transcription (Latin):
falso testimonio conuicit. ⁊ conuictos dãpnauit.
Constat gͦ qd̾ nullã potestatẽ habentes. posst̃ it¬
darguere dignitatibꝰ sublimatos. His ita respon¬
det᷑. Miracula maxime uet̾is testam̃ti st̃ ãmiran¬
da. ñ in exẽplũ nr̃e actionis thenda. Multa enĩ
el agag pinguissimiĩ regẽ amalech in frusta con
tare licet. Tunc finees uideũ cocuntẽ cũ madi ani¬
ta int̾fecit. ⁊ reputatũ ẽ ei ad iusticiã. hodie sac̾¬

Expanded text:
falso testimonio convicit, et convictos damnavit. falso testimonio convicit, et convictos damnavit. Constat ergo, quod nullam potestatem habentes possunt redarguere dignitatibus sublimatos. § 8. His ita respondetur. Miracula et maxime Veteris Testamenti sunt admiranda, non in exemplum nostrae actionis trahenda. Multa enim el Agag pinguissimum regem Amalech in frusta divitare licet. Tunc Phinees Judaeum coeuntem cum Madianita interfecit, et reputatum est ei ad justitiam; hodie sac
Abbreviated transcription (Latin):
ture. a consensu aliene. malicie illos reuocat. licet
nͥ nẽ cũ ad malũ cogimͣ: Uidete illũ qͥ ꝓhibet ab
reges p̃st̃ in causis scłi. ita sac̾dotes in causis di.
Regũ ẽ corꝑalem irrogare penam. sac̾dotũ ẽ¬
sp̃ualem inferre uindictã. Dauid gͦ ⁊ si ex rega
rege suꝑior. ñ usurpauit regis offm̾. in qͦ ciat rege
inferiot. Monuit eũ ut ꝑ penttentiã peccata sua
ex piaret. ñ tulit in eũ sententiã. qua tanꝙͣ adult̃
⁊ homicida morti addice̾t᷑. Sic ⁊ beatꝰ ambr̃ imꝑa¬
Sit̃ enĩ ñ sine causa udex gladiũ portat. ita ñ
sine causa claues ecclie sac̾dotes accipiunt. Iile
portat gladiũ ad uindictam malefactoꝵ laudẽ
uͦ bonoꝵ: isti hñt claues ad exclusionẽ excõmuni¬
ca. ddꝵ. ⁊ reconciliationẽ penitentiũ. Hoc gͦ ex¬
emplo subditi ꝓbant᷑ rep̃hendendi a p̃latis. ñ
p̃lati a subditis. Itẽ. Daniel nulla legiti ma
potestate functus iudices a ppło constitutos de

Expanded text:
nsensu alienae malitiae illos revocat, licet ab reges praesunt in causis saeculi, ita sacerdotes in causis Dei. Regum est corporalem irrogare poenam, sacerdotum spiritualem inferre vindictam. David ergo, etsi ex regalrege superior, non usurpavit regis officium, in quo erat rege inferior; monuit eum, ut per poenitentiam peccata sua expiaret, non tulit in eum sententiam, qua tanquam adulter et homicida morti addiceretur. § 5. Sic et B. AmbrosiSicut enim non sine causa judex gladium portat, ita non sine causa claves ecclesiae sacerdotes accipiunt. Ille portat gladium ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum; isti habent claves ad exclusionem excommunicandorum et reconciliationem poenitentium. Hoc ergo exemplo subditi probantur reprehendendi a praelatis, non praelati a subditis. § 7. Item Daniel nulla legitima potestate functus judices a populo constitutos de
Abbreviated transcription (Latin):
romana sẏnodo dignitate sua expoliatꝰ. pͥns in gͣ¬
dũ pͥstinũ reddi dec̾nit᷑. ut tt̃ conuieniret ad can¬
sam. ⁊ si ita recte uidet᷑. accusantiũ ꝓpositionib :
responderet. Digna res uisa ẽ maximo num̾o
sac̾dotũ. atq meret̃ effectũ. ⁊ cũ pꝰmodũ ordina

Expanded text:
Romana synodo dignitate sua exspoliatus, prius statui suo reddi decernitur, ut tunc veniret ad causam, et si ita recte videretur, accusantium propositionibus responderet. Digna res visa est maximo numero sacerdotum quae me
Abbreviated transcription (Latin):
diti significant᷑. ⁊ ꝑbalaam p̃lati. ñ tñ hoc exem¬
plo ꝓbant᷑ p̃lati accusandi a subditis. s subdits
tm̃ dat᷑ forma humilit̾ renitendi p̾latis si forte
eos ad malũ coge̾ uolu̾int. Balaam nainq asinã
urgens ut ad maledicendũ ppłõ dĩ eũ ueheret:¬
s siginficat cos qͥ u̾berib ⁊ cruciatib a subditis exig̾t.
ut cis ui malo fauctores ⁊ adutores existant. S qͥa

Expanded text:
diti significantur, et per Balaam praelati; non tamen hoc exemditi significantur, et per Balaam praelati; non tamen hoc exemplo probantur praelati accusandi a subditis, sed subditis tantum forma datur humiliter renitendi praelatis, si forte eos ad malum cogere voluerint; Balaam namque asinam urgens, ut ad maledicendum populo Dei eum veheret, significat eos, qui verberibus et cruciatibus a subditis exigunt, ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
cõmittimꝰ. certe ñ u̾itatis discipłi. s qd̾ dolentes
dicimꝰ. erimꝰ p̃ cet̾is erroris magistri. Inde mag¬
nitudinis ur̃e magnoꝑe clem̃tiã imploramꝰ: ut
tales ad hec quȩ diximꝰ ꝑquirenda missos in his
partibꝰ dirigatis qui dm ꝑ omĩa timeant. ⁊ cunc¬
ta quẽadmodũ si ur̃a p̃sens e̾e̾t imꝑialis gła dili¬
gent̾ exqͥrant. & ñ tm̃ hec sola quȩ suꝑiꝰ diximꝰ
querimꝰ ut examussim exagitent. s siue minora
siuie ⁊̃ maiora ilł sint de nobis indicata negocia.
ita eoꝵ cuncta legitimo t̾minent᷑ ex amine. qͣtinꝰ
ledicendũ ppłm. angłs dñi asinȩ cui insidebat in
uia se opposuit. tuaginatoq gladio eam ab itin̾e
cõpescuit. qm̃ dũ ille u̾berib afflig̾et. in noc̾e ꝓ
rupit. ⁊ ꝓpħe uesaniã redarguit. Si gͣ animal
mutũ angłica uirtute ꝓpħe insipientiã rep̃hen¬
dit. multomagis subditi posst̃ accusare p̃latos
suos. His ita respondet᷑. Uerũ ẽ qd̾ ꝑ asinam sub¬

Expanded text:
committimus, certe non veritatis discipuli, sed, quod dolentes dicimus, erimus prae caeteris erroris magistri. Inde magnitudinis vestrae magnopere clementiam imploramus, ut tales ad haec quae diximus perquirenda, missos in his partibus dirigatis, qui Deum per omnia timeant, et cuncta, quemadmodum si vestra presens fuerit imperialis gloria, diligenter exquirant; et non tantum hec sola, que superius diximus, querimus, ut examussim exagitent, sed sive maiora sive minora illis sint de nobis ita eorum cuncta legitimo terminentur examine, quatenus ledicendum populum, angelus Domini asinae, cui insidebat, in via se opposuit, evaginatoque gladio eam ab itinere compescuit, quam dum ille verberibus affligeret, in rophetae vesaniam redarguit. Si ergo animal mutum angelica virtute prophetae insipientiam reprehendit, multo magis subditi possunt accusare praelatos suos. § 1. His ita respondetur: Verum est, quod per asinam sub
Abbreviated transcription (Latin):
sacri ordinis ꝓfessores. qͥ sub munum datione
uł acceptione dĩ eccłias uł eaꝵ sͥ beneficia usur¬
pant. qd qͥde sclꝰ uos iã ñ dudũ acͥter correxisse.
⁊ a sc̃e liminib eccł̃ie submouendꝰ ⁊ qͥ ꝓ eccłie
ambitu mun̾a largit᷑.⁊ qͥ ut eccłiã adeat qͥcqͣm
p̃sumit acciꝑe. Iste qͥppe donũ dĩ em̾e. hic au̾t
uendere. p̃sumit. A sa cͥlegioqͦ hoc facinꝰ ñ dis¬
par dixerĩ. cũ id qd̾ sponte ⁊ sac̃ delibationis ar¬
bitrio gͣtis fieri debuit. sub pecuniȩ pactione
refellite. infecta ꝓhibete. repellite. urisq ussi¬
onib resistentes. digno anathematis uinculo
De his qͥ eccłias uł eccł̃iastica bñficia

Expanded text:
sacrorum ordinum professores, qui sub munerum datione vel acceptione Dei ecclesias vel earum sibi beneficia usurpant. Quod quidem scelus vos non jamdudum acriter correxisse et a sanctae limm praesumit accipere. Iste quippe donum Dei emere, hic autem vendere praesumit. Sacrilegio quoque hoc facinus non dispar dixerim, cum id, quod sponte & sacro deliberationis arbitrio gratis fieri debuit, sub pecuniae pactione refellite, infecta prohibere, vestrisque iussionibus resistentes digno anathematis vinculo Dei Ecclesias, vel Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
t si illi quinulla ex reb suis pauꝑib xp̃i
distribuunt. ęterni iudicis uoce condemna¬
bunt᷑ in futuro: qnͣtomag̃ hi qͥ auferunt pau¬
nam seuteutiã metuant. & lib̾os ex famuł eccłiȩ
ad condemnationẽ suam facere non p̃sumant.
rit damnum inferat: & ius eccl̃iȩ alieuare. con-¬
tendat. Tales gͥ liberos successor ep̃t absq ulla
oppositione ad uis eccłiȩ reuocabit: qͥa eos non
equitas. s impbitas absoluit. Item ex concilio
De dericis qui docum̃ta eccsie
suppͥmunt aut negant. aut aliis damnabillt̃

Expanded text:
t si illi qui nulla ex rebus suis pauperibus Christi distribuunt, eterni iudicis voce damnabuntur in futuro, quanto magis hi qnam sententiam metuant, et liberos ex familia ecclesiae ad condemnationem suam facere non praesumant. rit damnum inferat, et jus ecclesiae alienare contendat. Tales ergo liberos successor episcopus absque ulla oppositione ad jus ecclesiae revocabit, quia eos non aequitas, sed improbitas absolvit. C. XL. lericis, qui documenta ecclesiae supprimunt, aut negant, aut alii
Abbreviated transcription (Latin):
Iouerint conditores basilicaꝵ in reb qͥs eiscłe eccli¬
is conferunt se. nulła potestatẽ hab̾e. s iuxta
canonũ instituta sicut ȩccł̃iam ata & dotẽ eiꝰ ad or-¬
e his quȩ in parrochiis. in terris
uincis. mancipiis atq peculiis quecũq fide¬

Expanded text:
em conditores basilicarum in rebus quas eisdem basilicis conferunt, nullam potestatem habere, sed juxta canonum instituta, sicut ecclesiam, ita dotem ejus ad ore his, quae parrochiis in terris, vineis, mancipiis atque peculiis quicumque fide
Abbreviated transcription (Latin):
putatꝰ. si in qͦlibet loco fu̾it in qͦ eccłia ẽ. ⁊
ad cotidianũ psallendi officiũ. matutinis uł
uesꝑtinis horis ad eccliam ñ conuen̾it: depo¬
nat᷑ a clero. si tñ castigatꝰ ueniã ab ep̃o ꝑsatis¬
factionẽ nolu̾it ꝓmereri. Obedientia aũt
inferiores ordine suꝑiorib debent. Sũmo autẽ.
pontifici ea debet᷑ ab om̃ib obedientia. ut nulli
liceat ei cõmunicare cui ꝓactib suis ipse ini
micꝰ excct̾it: nec in eccłia ẽẽ pot̾it qͥ eiꝰ cathedrã
deserit. Uñ beatꝰ petrꝰ pͥnceps apłoꝵ in ordina¬

Expanded text:
ut in quolibet loco, in quo ecclesia est, et ad quotidianum psallendi officium matutinis vel vespertinis horis ad ecclesiam non convenerit, deponatur a clero, si tamen castigatus veniam ab episcopo per satisfactionem noluerit prinferiores ordines superioribus debent. Summo enim Pontifici ea debetur ab omnibus obedientia, ut nulli liceat ei communicare, cui pro actibus suis inimicus ipse exstiterit nec in ecclesia esse poterit, qui ejus cathedram deserit. Unde B. apostolorum princeps Petrus in ordina
Abbreviated transcription (Latin):
In electiõe romanoꝵ pontificũ. neq liber neq ser
uus ad hoc uenire p̃sumat. ut illis romanis qͦsad
hanc dectionẽ ꝑ ꝯstitutionẽ scõꝵ patrũ antiqua
admisit ꝯsuetudo: aliqd̃ faciat impedim̃tũ. Qd̃
si qͥs contͣ hanc nrãm ꝯstitutionẽ p̾sumpserit:

Expanded text:
In electione Romanorum pontificum neque servus neque liber ad hoc venire presumat, ut illis Romanis, quos ad hanc electionem per constitutionem sanctorum patrum antiqua admisit consuetudo, aliquod faciat impedimentum. Quod si quis contra hanc nostram constitutionem presumpserit,
Abbreviated transcription (Latin):
ui recediit de corꝑe penitentia accepta pla¬
cuit sine reconciliatoria manꝰ impositioẽ
cis cõmunicare. qd̾ morientis sufficit reconcilia¬
tiomi scdm diffinitioes patrũ. qͥ eiꝰmodi cõmu¬
suꝑuixerint stent in ordine penitentiũ. ⁊ ut
ostensis necessariis pęnitentiȩ fructib legiti¬
mã coinunionẽ cũ reconciliatoria manꝰ impo¬
sitioẽ recipiant. Elericis qͦ defidantib. pem

Expanded text:
ui recedunt de corpore poenitentia accepta, placuit sine reconciliatoria manus impositione eos communicare, quod morientis sufficit reconciliationi secundum diffinitiones Patrum, qui hujusmodi commusupervixerint, stent in ordine poenitentium, ut ostensis necessariis poenitentiae fructibus legitimam communionem cum reconciliatoria manus impositione recipian
Abbreviated transcription (Latin):
uia scĩtas tua reqͥsiuit ut tͥ de sac̾dotali offi¬
cio pꝰ lapsũ resurgendi auctoritatẽ scͥberemꝰ.
tiis unanimit̾ ꝯcordant. Nos uͦ p̃cedentes patres
damꝰ. Acapite itaq incipientes usq in qͣrtum
altaris ministrũ hanc formã seruandã cogno¬
uimꝰ. ut sic̃ minorẽ maior p̾cedit honore. ita
etiã cͥmine. ⁊ quẽ maior seqͥt culpa. maioriple¬
osa. Qd enĩ ꝓdest tͥticũ seminare. ⁊ fructũ illiꝰ
ñ tollere: Aut domũ ꝯstruere. ⁊ ñ illic habita¬
re: Post dignã itaq satiffactionẽ. credimꝰ pos

Expanded text:
a nobis requisivit, ut sibi de sacerdotali officio post lapsum resurgendi auctoritates scriberemus, tiis unanimiter concordant. Nam et nos praecedentes Patres damus. A capite itaque incipientes, usque ad quartum altaris ministerium hanc formam servandam cognoscimus, ut sicut minorem major praecedit in honore, ita et in crimine; et quem major sequitur culpa, majori pleosa. Quid enim prodest triticum seminare, et fructum illius non tollere? aut domum construere, et non illic habitare? Post dignam satisfactionem credimus
Abbreviated transcription (Latin):
deformis. Nichil aũ int̾est exqͣ honesta causa
quis insauiat Unde & syxtꝰ in sententiis Adult̃ est
inquit in suã uxorẽ amator ardentior. In aliena qͥppe¬
uxore omis amor temꝑis ẽ. In sua nimiꝰ. Sapiens iu
dicio debet amare coniugẽ ñ affectu. Non regnat ĩ eo
impetꝰ uoluptatis. nec p̃ceps fert̃ ad cortũ. Nichil ẽ
sediꝰ. qmͣ uxorẽ amare quasi adultam. Certe qui di
cunt se causa rei publicȩ & gen̾is humam uxoribꝰ
iungi & filios ꝓcreare. imitent᷑ saltẽ pecudes. & postq̃
uent̾ uxoris intumuerit ñ ꝑdant filios nec ama

Expanded text:
deformis. § 1. Nihil autem interest quam ex honesta causa quis insaniat. Unde et Xistus in sententiis: Adulter est, inquit, in suam uxorem amator ardentior. In aliena quxore omnis amor turpis est, in sua nimius'. Sapiens uir iudicio debet amare coniugem, non aimpetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. cunt se causa reipublicae et generis humani uxoribus jungi, et filios procreare, imitentur saltem pecudes, et post, quam venter uxoris intumuerit, non perdant f
Abbreviated transcription (Latin):
serui ei respondissent. dnẽ factũ ẽ ut imꝑasti.
⁊ adhuc loc ẽ. exite inqͥt in uias ⁊ sepes. ⁊ qͦscũq
inueneritis cogite intrare. In illis g qͥ leuiter
pͥmo aduentu adclucti sunt. cõpleta ẽ pͥor obe¬
dientia. I n istis aut̃ qͥ cogunt᷑ inobedientia co¬

Expanded text:
 factum est, quod iussisti. et adhuc locus est, Exite, inquit, in uias et saepes et, quoscumque inueneritis, cogite intrare. in illis ergo, qui leniter primo adducti sunt, completa est prior oboedientia, in istis autem, qui coguntur, inoboedientia co
Abbreviated transcription (Latin):
cismatici dicunt. Cui xp̃c uim intulit:ᷤ
Quẽ coegit:  Ecce hñt apłm paulũ. agnoᷤᷤ¬
pena corꝑis ad euugłium coactꝰ intͣuit plus¬
om̃ib illis laborauit qͥ solo uerbo uocati st̃
caritatẽ. eiꝰ. ꝑ fecta caritas foras mittit timo¬
rem. Cur gͦ ñ cogeret eccdĩa ꝑditos filios ut
tur. blandiꝰ pra mat̾ ampledit᷑. ⁊ de illis mul¬
to ampliꝰ qmͣ de his qͦs numꝗͣ. ꝑdiderat gra¬
tulat᷑. An ñ ꝑtinet ad diligentiã pastoralẽ ⁊
stere uoluerint flagelloꝵ t̾rorib uł ⁊̃ dolorib¬

Expanded text:
ismatici dicunt: Cui vim Christus intulit, quem coegit? Ecce habent apostolum Paulum, agnospoena corporis ad euangelium coactus intrauit, plus illis omnibus, qui solo uerbo uocati suntcaritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut tur, blandius pia mater amplectitur et de illis multo amplius quam de his. quos numquam perdiderat, gratulatur. an non pertinet ad diligentiam pastoralem etiam stere uoluerint, flagellorum terrorib
Abbreviated transcription (Latin):
ledicendi causa uͥ ignorat᷑. peccantis affectus.
maxiine cũ humanꝰ intuitꝰ tẽ sciat male-¬
dicta ꝓferre. cũ forte conuitiis aut miuriis
ꝓuocat᷑. Qd̃ uitiũ uolens resecare. apls ne
maledicta maledictis. ⁊ conuitia conuitiis ꝓ¬
uocemꝰ mandatũ necessariũ ponit. ut bñ¬
dicamꝰ. qͦ conuitiandi uitiũ resecet᷑ ñ qͦ iu

Expanded text:
ledicendi causa, ubi ignoratur peccantis affectus, maxime quum humanum vitium tunc sciat maledicta proferre, quum forte conviciis aut injuriis provocatur. Quod vitium volens resecare Apostolus, ne maledictis maledicta et conviciis convicia provocemus, mandatum necessarium ponit, ut benedicam
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾nis inobedientes existunt iussionib seueri¬
orib corrigant᷑ uindictis: qͣtinus cet̾i talia cõ¬
mittere timeant: ⁊ homines gaudeant fr̾na
concordia. ⁊ cuncti sumant seueritatis atq
bonitatis exemplũ. Nam si qd̾ absit ȩccłiasticã

Expanded text:
t inobedientes Patrum exsistunt jussionibus, severioribus corrigantur vindictis, quatenus ceteri talia committere timeant, et omnes gaudeant fraterna concordia, et cuncti sumant severitatis atque bonitatis exemplum. Nam si quod absit ecclesiasticam
Abbreviated transcription (Latin):
equirat. adeo ut qui ad sagũ fontẽ
icceait. suũ nomen dare p̃cipiatitr. qui
faminũ sacerdotium ꝓuehitur. dę¬
reto manib om̃ium roborato eligat᷑
discinditur. libellari scͥptione aut i¬
scͥpturam accusari uł reconciliari
ubetur. ⁊ sic in ceteris husꝰmodi in
antũ scͥptura deposcitur. ut sicit
criba dixit. sententia quẽ sine. scͥp¬
alii ꝓpt̾ sexũ uł etatẽ. ut mulier ⁊ pupillꝰ. alii
ꝓpt̾ sacm̃tũ. ut qͥ stipendiũ merent᷑. alii ꝓpt̾ in¬
gistratũ ⁊ potestatẽ qm agentes sine fraude in
us euocari ñ possunt. alii ꝓpt̾ delictũ ꝓpͥũ. ut in¬
fames. alii ꝓpt̾ turpẽ questũ. ut qͥ duo iudicia
adũsꝰ duos reos subscͥpta habent. nũmosue ob
accusandũ uł ñ actcusandũ acceꝑint. alii ꝓpterq.¬
ꝯditionẽ suã. ut lib̾tim contͣ pat̾nos. alii ꝓpter us.¬

Expanded text:
fontem accedit, suum dare nomen praecipiatur; qui ad summum sacerdotium provehitur, decreto manibus omnium roborato eligiturdiscinditur, libellari scriptione aut scripturam accusari vel reconciliari jubetur. Et sic in caeteris hujusmodi in tantum scriptura deposcitur, ut, sicutscribit: Sententia quae sine scripalii propter sexum uel aetatem, ut mulier, ut pupillus: alii propter sacramentum, ut qui stipendium merent: alii propter magistratum potestatemue, in qua agentes sine fraude in ius euocari non possunt: alii propter delictum proprium, ut infames: alii propter turpem quaestum, ut qui duo iudicia aduersus duos reos subscripta habent nummosue ob accusandum uel non accusandum acceperint: alii propter condicionem suam, ut libertini contra patronos: 9 P
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in utero uͥginis edificauit sͥ domũ. Tepte
int̾ uiros scõs apłi uoce. num̾atꝰ. meretͥtis ẽ filiꝰ.
Esau de rebecca. ⁊ ysaac. hispidꝰ tã m̃te qm̃ cor¬
pore. qͣsi honũ tͥticũ in loliũ ⁊ auenas degen̾at
qͥa ñ in seminib s in uoluntate nascentis caui¬
ponsꝰ ille qͥ uoca¬
turꝰ erat ad nuptias bonos ⁊ malos ꝯgruens

Expanded text:
icavit sibi domum. Jephte inter viros sanctos apostoli voce numeratus meretricis est filius . Esau ex Rebecca et Isaac hispidus tam mente quam corpore , quasi bonum triticum in lolium avenasque degenerat, quia non in seminibus, sed in voluntate noscentis cauponsus ille, qui vocaturus erat ad nuptias bonos et malos, suis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mentiendũ t̾cio gn̾e: qͥa nulli cũ alt̾ius iniu¬
ria ẽ consulendũ. Non ẽ mentiendũ qr̃to gñe:
ꝓpt̾ mendacii libidinẽ: que ꝑ scipsam uitiosa
Ẽ Honẽ mentiendũ qnto gñe. qͥa nec ipsa ueri¬
tas placendi causa hominib enuntianda ẽ. qnͣ¬
tominꝰ mendaciũ qͦd ꝑ seipsũ qͥa mendaciũ ẽ.
utiq turpe ẽ. Non ẽ mentdendũ .uͦi. gñe. neq
recte testimonii ueritas ꝓ cuiꝰcũq temꝑali com¬
modo ac salute corrumpit᷑. Ad semptt̾nam uͦ
salutẽ nullꝰ ducendꝰ ẽ: oꝑitulante mendatio.
moditas aut salꝰ temꝑał ꝑficienclȩ sidĩ p̃feren
da nec se quisqm̃ in recte factis nt̃is tã ma¬
le moneri sentiat: ut siat ⁊̃ auimo deietior
longeq a pietate remotior. Nec .uiiͦi. gñe m̃¬
tiendũ ẽ. qͥa ⁊m bonis castitas annni pudiciue
corpis p̃fertur. ⁊ m mał qͦd ipsi facimꝰ co qͦd¬
fier simmꝰ nob damnabiliꝰ ẽ. In his aũt octo
tomag a pͥmo recedit. Quisqͥs aut̃ eẽ aliqͦd ge¬

Expanded text:
endum tertio genere, quia nulli cum alterius iniuria consulendum est. non est mentiendum quarto genere propter mendacii libidinem, quae per se ipsam uitiosa est. non est mentiendum quinto genere, quia nec ipsa ueritas fine placendi hominibus enuntianda est, quanto minus mendacium, quod per se ipsum, quia mendacium est, urecte testimonii veritas pro cujus temporali commodo ac salute corrumpitur! Ad sempiternam vero salutem nullus deducendus est opitulante mendacio. moditas aut salus temporalis perficiendae fidei praeferenda est, nec se quisquam in recte factis nostris tam male movetur, ut fiat etiam animo deterior longeque a pietate remotior. Nec octavo genere mentiendum est, quia et in bonis castitas animi, pudicitiae corporis praefertur, et in fieri sinimus, nobis damnabilius est. § 2. In his autem octo to magis a primo recedit. Quisquis autem esse aliquod ge
Abbreviated transcription (Latin):
Rimum ẽ capitale mendaciũ: ⁊ longe fugi¬
endum. quod fit in doctrina tligionis ad
quod mendaciũ nulla conditione quitus debi
adluci. Scd̃m. ut aliquẽ ledat iniuste qͦd tale
libidine: qͦd insuꝑ mendaciũ ẽ. gunitũ. quod
sit placendi eupiditate de suaui eloquio. His om
nib euitatis atq reiectis. seqͥtur sextũ genꝰ qͥd
⁊ nulli obest. ⁊ ꝓdest alicui. uelut si qͥspiã pecu¬
niã alicuiꝰ uste tenendã sciens uͥ sit: nescire
se mentiat᷑. Septimũ qͦd ⁊ nulli obest. ⁊ ꝓclest

Expanded text:
rimum est capitale mendacium longeque fugiendum, quod fit in doctrina religionis; ad quod mendacium nulla debet condicione quisque adduci. secundum, ut aliquem laedat iniuste; quod tallibidine, quod merum mendacium est. quintum, quod fit placendi cupiditate de suaui eloquio. his omnibus penitus euitatis atque eiectis sequitur sextum genus, quod et nulli obest et prodest alicui; uelut si quispiam pecuniam alicuius iniuste tollendam sciens ubi sit nescire se mentiatur. septimum, quod et nulli obest et prodest
Abbreviated transcription (Latin):
dam irrepserat. impedire ñ debet. quominꝰ
ueritas p̃ualcat & uincat. Nam consuetudo sine
ueritate. uetustas erroris est. Propter qͦd relicto
errore. sequam᷑ ueritatẽ: scientes qͦd apud esdrã
ueritas uicit. ut scͥptũ est. Ueritas ualet & inua¬
ignorans feci. Post inspirationẽ uͦ & reuelatio¬
nẽ ueritatis factã. qͥ in co qͦd errauerat ꝑseuerat
prudens & sciens. iam ñ in uenia ignorantie
peccat. Presũptione enĩ atq obstinatione qͣdã¬

Expanded text:
dam obrepserat, impedire non debet, quo minus veritas praevaleat et vincat. Nam consuetudo sine veritate vetustas erroris est: propter quod relicto errore sequamur veritatem, scientes, quia et apud Esdram veritas vicit, sicut scriptum est: Veritas mane et invaignorans feci. post inspirationem uero et reuelationem factam, qui in eo quod errauerat perseuerat prudens et sciens, sine uenia ignorantiae peccat. praesumptione enim adque obstinatione qua
Abbreviated transcription (Latin):
his uideł qͥ ex patre & matre consangͥnitatis descen¬
tũ est. Omĩs homo ad ꝓximã sangumis sui ñ
accedat: ut reuelet turpitudinẽ tiꝰ. & it̾m. flnima
quȩ fecerit qͥppiam ex istis. ꝑibit de medio ppłi siti.
Sane quib coniunctio int̾dr illicita: habebunt
mneundi coniugii lib̾tatem: nisi in eodẽ crimine
usq ad mortẽ alt̾ius eoꝵ contuinacit᷑ ꝑseueraue¬
rint. Uñ in aurelianensi concilio. Non ducat urx¬
orẽ quiusq ad mortẽ alt̾ius in incestu ꝓseueraui̾t

Expanded text:
his videlicet, qui ex patre et matre consanguinitatis parenhomo ad proximam sanguinis sui non accedet, ut revelet turpitudinem ejus; et iterum: Anima, quae fecerit quippiam ex istis, peribit de medio populi sui. Sane quibus conjunctio interdicitur illicita, habebunt ineundi conjugii melioris libertatem. Nisi in eodem crimine usque ad mortem alterius eorum contumaciter perseveraverint. Unde in Aurelianensi Concilio : C. III. Non ducant uxor
Abbreviated transcription (Latin):
& qͣntũ ad se panẽ pollutũ offert. qͥ ad al¬
tare indigne accedunt. qͥq dato mun̾e sac̾doti¬
um p̾sumunt. Panẽ qͦ polluit. qͥ doctrinam
dñi in ppło male disꝑtit. ⁊ qͥ honorat potentes
& despicit paupes. Et infra. Si osferatis cecũ ad
ĩmolandũ. ñne malũ ẽ: ⁊c̃. Supiꝰ accusati de

Expanded text:
 quantum ad se, panem poliutum offerunt, qui ad altare indigne accedunt, quique dato munere sacerdotium praesumunt. Panem quoque polluit, qui doctrinam Domini in populo male dispergit, et qui honorat potentem et despicit pauperem. Et infra: § 1. Si offeratis caecum ad immolandum, nonne malum est? etc. Superius accusat
Abbreviated transcription (Latin):
mo lucro colũbas in tẽplo dm̃i uendere ñ
ꝑtimescunt. ⁊ sua acta imꝓba tem̾itate symo¬
nis heresi comungt̃. utrũ possint in ordine.
penitentiã age̾. antantũmͦ extͣ ordinẽ. ⁊ sacer¬
dotalem fieri gͣdũ. Qd̾ nos qͥdẽ conuictis ⁊ his¬
qui tã detestabile nefas qd̾ iam multis ẽ dãpna¬
tũ concilus ꝑ egisse noscunt᷑. nulla possumꝰ¬

Expanded text:
mo lucro columbas in templo Domini vendere non pertimescunt, et sua acta improba temeritate Simonis haeresi conjungunt, utrum possint in ordine poenitentiam agere, aut tantummodo extra ordinem et sacerdotalem fieri gradum. Quibus nos quidem convictis qui tam detestabile nefas, quod jam multis est damnatum conciliis, peregisse noscuntur, nulla po
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate tẽꝑis uideret italicã eccłiam ꝓpt̾ belli
famisq incursionẽ fere om̃iũ clicoꝵ officio de¬
stitutã adeo ut plerisq ppłis subsidia regendaꝵ
dcessent animaꝵ: concessit de monachisuł laicis
dicos assumi. ita dicens.¬

Expanded text:
necessitate temporis videret Italicam ecclesiam propter belli famisque incursionem fere omnium clericorum officio destitutam, adeo ut plerisque populis subsidia regendarum deessent animarum, concessit de monachis vel de laicis clericos assumi, ita dicens
Abbreviated transcription (Latin):
Iullus om̃ino archidiaconꝰ. aut archi ant¬
pb̃r. siue p̃positus. uł decanus. animaꝵ curas.
uł p̃bendas eccłiȩ sine iudicio uł consensu ep̃i.
tͥbuat. immo sicut scĩs canonib constitutũ est.
ammaꝵ cura. & petuniaꝵ eccl̃iasticaꝵ dispen
satio. in ep̃i udicio & potestate. ꝑmaneat. Si
quis uͦ contͣ hoc fatere. aut potestatẽ que ad ep̃m¬

Expanded text:
ullus omnino archidiaconus, aut archipresbyter, sive praepositus, vel decanus, animarum curam vel praebendas aecclesiae sine juditio vel consensu alicui tribuat, immo sicut sanctis canonibus constitutum est, animarum cura et rerum aecclesiasticarum dispsatio in episcopi judicio et potestate permaneat. Si quis vero contra hoc facere, aut potestatem, quae ad ep
Abbreviated transcription (Latin):
ritis. catholicas eas diumis p̃cib ⁊ oꝑib absq ulla
mora cousetrate. sicut & nos fecimꝰ cũ ꝓ causa the¬
oderici regis constantinopolim fuissem. Item in
ne urbis huiꝰ quȩ suburra dr. cũ clausa usq ad
bienniũ ꝑmansisset. placuit ut in fide catholica
intͦductis illic beati sebastiam & scẽ agathȩ mr̃is
agapitꝰ pp̃. De codem. Agapitus ppͣuas catholicũ.
euugłii tuba. p̃co iusticie. sacra altaris sedisq ue¬
lamina saclegi antum infecta fabulis. suis catho¬
fabrica uͦ cuiꝰ libet ȩccłiȩ si diruta fuit instauran¬
da.&. si in eo loco consecrationis sollemnitas debeat
iterari. in qͦ scũaria ñ fuerint. nicħ uidieamꝰ office¬

Expanded text:
ritis, catholicas eas divinis precibus et operibus absque ulla mora consecrate: sicut et nos fecimus, cum pro causa Theoderici regis Constantinopoli fuissemus. Nne urbis huius que Subora dicitur cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit, ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martirum XXIII. Item . Agapitus Papa vas catholicum, evangelii tuba, praeco justitiae, sacra altaris sedisque velamina, sacrilegis Anthimi infecta fabulis, suis cathofabrica vero cujuslibet ecclesiae, si diruta fuerit, instauranda, et si in eo loco consecrationis solemnitas debeat iterari, in quo sanctuaria non fuerint, nihil judicamus office
Abbreviated transcription (Latin):
a fundam̃tis ⁊̃ fu̾it innouata: sine altaris inotio¬
ne. sine aliqͣ dubitatione cũ in ea missaꝵ fuerit
implebit᷑. Si uͦ scũaria quȩ habebat ablata st̃. rur¬
sus eoꝵ dispensatione nł dispositione & missaꝵ
sollemnitate reuereutiã scificarionis actipiet. Itẽ

Expanded text:
a fundamentis fuerit innovata sine altaris motione, sine aliqua dubitatione, cum in ea fuerit implebitur. Si vero sanctuaria quae habebat ablata sunt, rursus eorum repositione dispositione et missarum solemnitate reverentiam sanctificationis ac