comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patiens ad peccantes. benignꝰus ad
om̃s. hoc melius est. In hiis forma ẽ cui im¬
pͥmamur. miracłis gła ex qua repͥmamur. Illa
letificent. ista ȩdificent. Moueant illa: ista
promoueant.
pulemur dilectissimi uocati ad mensam
diuitis. m̃sam habundantẽ panib. de¬
liciis cumulatam. An non diues. qui exemplis
nros reficit. ꝓtegit meritis. letificat signis
Diues plane in cuiꝰ hodie coniuo sollempni.
angłi & homines pariter congregant᷑. Hii. ut
reficiant᷑. illi ut delicient᷑. Isti ut ꝓficiant:
illi ut gaudeant. Cuiꝰ uita repleta bonis. qͥd
isi mensa referta cibis: Iec tam̃ omnibus
omĩa apponunt᷑: s: ut tollat quisq qͦd sibi
expedire & conuenire uidebit. Et ego qͥdẽ
consilio salubriori & diligenter considero. quȩ
mͥ apponunt᷑. Tantum mͥ erit eligete mea:
& aliena ñ tangere. Non extendam manum
ad głam miraculoꝵ. ne si attemptauero quod
desuꝑ ñ accepi. ꝑdam merito & qͦd uideor ac¬

Expanded text:
s ad hospites, patiens ad peccantes, benignus ad s ad hospites, patiens ad peccantes, benignus ad omnes. Hoc enim melius. In his forma est cui imprimamur, in miraculis gloria a qua reprimamur. Illa laetificent, ista aedificent; moveant illa, ista promoveant. Epulemur, dilectissimi, ad mensam divitis vocati, mensam abundantem panibus, deliciis cumulatam. Annon dives qui exemplis nos reficit, protegit meritis, laetificat signis? Dives plane, in cujus hodie convivio solemni angeli et homines pariter congregantur: hi ut reficiantur, illi ut delicientur; isti ut proficiant, illi ut gaudeant. Cujus vita repleta bonis, quid nisi mensa referta cibis? Nec tamen omnibus omnia apponuntur, sed ut tollat quisque quod sibi expedire et convenire videbit. 4. Et ego quidem consilio salubriori diligenter considero quae mihi apponuntur. Cautum est mihi eligere mea, et aliena non tangere. Non extendam manum ad gloriam miraculorum, ne si attentavero quod desuper non accepi, perdam merito et quod videor ac
Abbreviated transcription (Latin):
infigere lumini. & uidere uisiones dĩ. anglico
insuꝑ mulceri cantico. doceri oraculo: Hȩc
atq similia in scõ homine ueneramur. non
emulamur. Merito quidẽ. qnͣdo & sine sa¬
lutis ꝑiculo possunt ñ fieri: & sine salutis ꝑi¬
cło nequeunt usurpari. Tutiꝰ sane emula¬
mur solidiora. qmͣ sublimiora: & quȩ magiᷤ
uirtutẽ redoleant. głam minus. S tudeamꝰ
ꝓude morib conformari: cui in mirabilib
similari. & si uolumꝰ. ñ ualemꝰ. E mulemur
in uiro sobriũ uitum. deuotũq affectum.
E mulemur mansuetudinẽ spc̃. castimoniã cor¬
ꝑis. oris custodiã. animi puritatẽ. Ponere
frenum ire. & modum lingue. Dorinre par¬
cius. orare frequentius. Commonere nosinec¬
ipsos. psalmis. hymnis. & canticis spĩtalib
Dieb iungere noctes: & diuims laudibꝰ octu¬
pare. E mulemur karismata meliora. Disca¬
mus ab ipso: qͦd mitis & humilis corde fuit.
E mulemur inqm̃ qͦd extitit liberalis in pau

Expanded text:
infigere lumini, et videre visiones Dei, angelico infigere lumini, et videre visiones Dei, angelico insuper mulceri cantico, doceri oraculo? Haec atque similia in sancto homine veneramur, non aemulamur. Merito quidem, quando et sine salutis periculo possunt non fieri, et sine salutis periculo nequeunt usurpari. Tutius sane aemulanda solidiora quam sublimiora; et quae magis virtutem redoleant, gloriam minus. 3. Studeamus proinde moribus conformari, cui in mirabilibus similari, etsi volumus, non valeamus. Aemulemur in viro sobrium victum, devotum, affectum; aemulemur mansuetudinem spiritus, castimoniam corporis, oris custodiam, animi puritatem; ponere frenum irae et modum linguae, dormire parcius, orare frequentius, commonere nosmetipsos psalmis, hymnis et canticis spiritualibus; diebus jungere noctes et divinis laudibus occupare. Aemulemur charismata meliora. Discamus ab ipso quod mitis et humilis corde fuit. Aemulemur, inquam, quod exstitit liberalis in paup
Abbreviated transcription (Latin):
nec uirtꝰ nec głã deest Sed quomͦ ambe res.
& quo ordine in homine ꝓcesserunt: id oꝑe
p̃cium intueri. Pugnauit fortiter. uiriliter
suꝑauit: & sic demũ gła & honore coronat᷑.
Quomͦ nempe ingłius remansisset bellator for¬
tis. humilis uictor: Quamqmͣ ne in die qͥdẽ¬
uirtutis sue sine gła fuit signis & ꝓdigiis
ammirandus.
abemꝰ dilectissimi in uita uictoris & qͦd
digne iniremur. & qͦd salubriter mutemur.
Miror uina dedisse in heremo. ñ uitẽ. s fontẽ.
Miror & stupeo infantẽ adhuc in utero pauo¬
ri fuisse pauendis demoniis: quippe ab ipsis
p̃cognitũ. & iam tunc ex nomine designatũ.
Nec uacuũ nomen: ubi hostium fuga & extor¬
ta confessio uictoriã concessit infantulo.
Quis item ũ miret᷑ furem a demone dep̃hen¬
sum: & rursum a demone mox hominem
liberatum: Quis ñ omni etiã ad miratione
stupendũ ducat carne circundatũ homi¬
nem celis  patentibꝰ carnis oculos suꝑno

Expanded text:
nec virtus, nec gloria deest; sed quemadmodum ambae res, nec virtus, nec gloria deest; sed quemadmodum ambae res, et quo ordine in homine processerunt, id operae pretium intueri. Pugnavit fortiter, viriliter superavit, et sic demum gloria et honore coronatur. Quomodo nempe inglorius remansisset bellator fortis, humilis victor? Quanquam nec in die virtutis suae sine gloria fuit, signis et prodigiis admirandus. Habemus, dilectissimi, in vita Victoris, et quod digne miremur, et quod salubriter imitemur. Miror vina dedisse in eremo, non vitem, sed fontem. Miror et stupco infantem adhuc in utero pavori fuisse pavendis daemoniis, quippe ab ipsis praecognitum, et jam tunc ex nomine designatum. Nec vacuum nomen, ubi hostium fuga et extorta confessio victoriam concessit infantulo. Quis item non miretur furem a 964 daemone deprehensum, et rursum a daemone mox hominem liberatum? Quis non etiam omni admiratione stupendum ducat, carne circumdatum hominem, coelis patentibus, carnis oculos superno
Abbreviated transcription (Latin):
ictoris uita & głã specialis. non tam ad
głam. qmͣ ad uirtutem ꝓuocat. omnes
qui recto sunt corde. Non recti plane.
seil ꝑuersi est animi. ante querere głam
qm exercere uirtitẽ. & uelle coronari. qui¬
uc legitime ñ certauit. Uanum est uobis
inquit ante lucẽ surgere. Ita est. frustra
ad celsitudinẽ nitit᷑ głe: qui pͥus ñ claruit
uirtute. frustra fatue uirgines sponso ob¬
uiamꝰ surgunt: quaꝵ lampades extingunt᷑.
Et idõ fatuȩ. qͦd uacuis głentur lampadibꝰ
uirtutis oleum ñ habentes. Absit mͥ głari.
Dñẽ in lumine uultus tui ambulabunt. & in
nomine tuo exultabunt tota die. & in iusti¬
cia iua exaltabunt᷑. Et infert. Qm̃ gła uir¬
tutis eoꝵ tu es. Pulchre ñ eoꝵ. sed uirtutis
eoꝵ gła cõmendat᷑. Quȩ em̃ sine uirtute est
głã. ꝓfecto indebita uenit. preppere affectat᷑.
ꝑiculose captat᷑. Uirtus gradus ẽ ad głam. uir¬
tus mater ẽ głȩ. Fallax gła & uana ẽ pulchri¬

Expanded text:
irtus et gloria specialis non tam ad gloriam quam ad virtutem provocat omnes qui recto sunt corde. Non recti plane, sed perversi est animi, ante quaerere gloriam quam exercere virtutem, et velle coronari qui legitime non certaverit. Vanum est vobis, inquit, ante lucem surgere . Ita est. Frustra ad celsitudinem nititur gloriae, qui prius non claruit virtute. Frustra fatuae virgines sponso obviam surgunt, quarum lampades exstinguuntur: et ideo fatuae, quia vacuis gloriantur lampadibus, virtutis oleum non habentes. Absit mihi gloriDomine, in lumine vultus tui ambulabunt, et in nomine tuo exsultabunt tota die, et in justitia tua exaltabuntur. Et infert: Quoniam gloria virtutis eorum tu es . Pulchre non eorum, sed virtutis eorum gloria commendatur. Quae enim sine virtute est gloria, profecto indebita venit, praepropere affectatur, periculose captatur. Virtus, gradus ad gloriam; virtus, mater gloriae est. Fallax gloria et vana est pulchri
Abbreviated transcription (Latin):
gła filie Regis abintus: nichilominꝰ tam̃ in fim¬
briis aureis circũ amicta est uarietate. Non
excidit uobis eugłica illa parabola. que fatu¬
as uirgines ꝓhibitas narrat ab introitu nup¬
tiaꝵ: Erat equidẽ domꝰ eaꝵ munda. iuirgi¬
nes enĩ erant: erat ornata. quia sutil om̃s idẽ
fatue cũ prudentib. lampades ornauer̃t. sed
erat uacans. quia in uasis suis oleũ ñ accepert̃.
Hinc est qͦd nec ab eis suscipi in domos suas: nec
admittere eas dignat᷑ sponsus celestis ad nup¬
tias. Non sic mulier illa fortis: que serpentis
caput contͥuit. Habes enim post multa in lau¬
dib eiꝰ quia ñ extinguet᷑ in nocte lucerna ipsiꝰ.
In suggillationẽ hoc dicit᷑ fatuaꝵ: que uenien¬
lampades nr̃e extingiunt᷑. Processit igit᷑ glosa
uirgo: cuiꝰ lampas ardentissima ipsis quoq
angelis lucis miraculo fint: ut dicerent. Que
est ista que ꝓcedit sicut aurora consurgens:

Expanded text:
gloria filiae regis ab intus: nihilominus tamen in fimgloria filiae regis ab intus: nihilominus tamen in fimbriis aureis circumamicta est varietate. Non excidit vobis evangelica illa parabola, quae fatuas virgines prohibitas narrat ab introitu nuptiarum? . Erat quidem domus earum munda, virgines enim erant: erat ornata, quia simul omnes, id est fatuae cum prudentibus, lampades ornaverunt; sed erat vacans, quia in vasis suis oleum non acceperunt. Hinc est, quod nec ab eis suscipi in domos suas, nec admittere eas dignatur sponsus coelestis ad nuptias. Non sic mulier illa fortis, quae serpentis caput contrivit. Habes enim post multa in laudibus ejus, quia non exstinguetur in nocte lucerna ejus . In sugillationem hoc dicitur fatuarum, quae venienlampades nostrae exstinguuntur. Processit igitur gloriosa Virgo, cujus lampas ardentissima ipsis quoque angelis lucis miraculo fuit, ut dicerent: Quae est ista, quae progreditur sicut aurora consurgens,
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ sc̃a nasceret᷑. Postremo cũ om̃imodis constet.
ab originali contagio sola gr̃a mundatã ẽ da¬
riam. quippe cũ & nunc in baptismate sola banc
macłam iauet grã. & sola eã raserit olim petra
cireũcisionis: si ut piũ est credere ꝓpͥum caria
delictũ om̃ino ñ habuit: nichilominꝰ ab inno¬
centissimo corde etiã pęnicentia longe fuit.
S ic ergo lazaꝵꝰ apud eos quoꝵ necesse est ab oꝑib
mortius conscientias emundari secedat inter
uulneratos dormientes in sepulchris: ut oraꝵ
ginali. Ipsa est enĩ que elisabeth grauide & gͣn¬
deue quasi mensib tͥb humili deseruinit officio.
ipsa que uerba om̃ia quȩ de filio dicebantur
conseruabat. conferens in corde suo. Neminẽ
ergo moueat. qͦd suscipiens mulier dñm. ñ
oraria s mrartha uocabat᷑: quando in hac
una & sumia maria. & marthe negotiũ. &
orarie ñ ociosũ ociũ inuenit᷑. Om̃is quidem

Expanded text:
si non sancta nasceretur. Postremo cum omnimodis constet, si non sancta nasceretur. Postremo cum omnimodis constet, ab originali contagio sola gratia mundatam esse Mariam, quippe cum et nunc in baptismate sola hanc maculam lavet gratia, et sola eam raserit olim petra circumcisionis: si, ut omnino pium est credere, proprium Maria delictum non habuit, nihilominus ab innocentissimo corde etiam poenitentia longe fuit. Sit ergo Lazarus apud eos, quorum necesse est ab operibus mortuis conscientias emundari: secedat inter vulneratos dormientes in sepulcris, ut in tantum. Ipsa est enim 1000 quae Elisabeth gravidae et grandaevae quasi mensibus tribus humili deservivit officio ; ipsa quae verba, quae de Filio dicebantur, conservabat conferens in corde suo . 9. Neminem ergo moveat, quod suspiciens mulier Dominum, non Maria, sed Martha vocatur: quna et summa Maria et Marthae negotium, et Mariae non otiosum otium invenitur. Omnis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rorib est domꝰ ista cõmunis.: dico autẽ laraꝵ.
quẽ quatriaduanũ iannãq fecentẽ a mortius
excitat uox tͣturis: ut uideat̃ satis congrue for¬
mam gerere penitentis. Intret ergo domũ sal¬
uator. & frequenter uisitet eã: quã penitens laza¬
rus mundat. ornac martha circa actiones ex
templationi. Sed forte curiosus quisq reqͥrat:
cur in presenti eugłica lectione nulla ꝓrsus la¬
z ari mentio fiat. Arbitror sane. ne id quidẽ a
ꝓposita similitudine dissidere. Cirginalẽ ec̾im
domũ intelligi uolens sp̃s siluit ñ in congrue
malũ utiq factũ comitatur. Absit enĩ ut ꝓprii
qͥcquã inquinamenti. domus hec aliqͣndo ha¬
buisse dicat᷑: ut in ea ꝓinde scoꝑa lazari quere¬
ret᷑. Quod si originalem a parentib maculã gaxit.
s minꝰ ã iheremia sc̃ificatam in utero. aut ñ ma
p̃iana. Nec enĩ festis laudib nascens honorarit᷑.

Expanded text:
roribus est domus ista communis. Dico autem Lazarum, roribus est domus ista communis. Dico autem Lazarum, quem quatriduanum, jam jamque fetentem a mortuis excitat vox virtutis, ut videatur satis congrue formam gerere poenitentis. Intret ergo domum Salvator, et frequenter visitet eam, quam poenitens Lazarus mundat, ornat Martha, et Maria replet templationi. 8. Sed forte curiosius quisquam requirat, cur in praesenti evangelica lectione nulla prorsus Lazari mentio fiat. Arbitror sane ne id quidem a proposita similitudine dissidere. Virginalem etenim domum intelligi volens Spiritus, siluit non incongrue malum utique comitatur. Absit enim ut proprii quidquam inquinamenti domus haec aliquando habuisse dicatur, ut in ea proinde scopa Lazari quaereretur. Quod si originalem a parentibus maculam traxit; sed minus a Jeremia sanctificatam in utero, aut non maChristiana: nec enim festis laudibus nascens honoraretur,
Abbreviated transcription (Latin):
& miserabilis. Nam & inuenta occasione ebul¬
lire saniẽ que latebat in ulcere: & excisam ñ ex¬
tirpatã arborẽ. in siluã pullulare uideas densio¬
rem. Quod ꝑiculũ si uolumꝰ declinare: sccurĩ po¬
namꝰ necesse est ad radices arborũ. ñ ad ramos.
Non sola muemiat᷑ in nobis exercitatio corpora¬
lis ad modicũ ualens: in ueniat᷑ ucilis ad om̃ia
pietas & exercitiũ sp̃uale. Muliet iqͥt orarcha
nomine. excepit eũ in domũ suã: & hiuic erat
loror nomine orarria Sorores sunt: & debent ꝙͤ
contubernales. Occupat᷑ hęc cirea frequens mi¬
nisteriũ: uia dm̃cis est intenta sermonib. Aa
Marcham spectat ornatꝰ: s implecio ad mariã.
U acat enĩ dño: ut ñ sit domꝰ uacans. Sed mun¬
dationẽ. cui possumꝰ retbuere: Erit enĩ si & bos
inuenerimꝰ. domꝰ in qͥ saluator suscipit᷑. & mun¬
da & ornata & ñ uacans. Denꝰ cã lararo: si & uo¬
bis ita uidet̃. Et ei si quidẽ frat̾itatis iure cũ so¬

Expanded text:
 III, 17. Nam et inventa occasione ebullire saneim, quae latebat in ulcere, et excisam, non exstirpatam arborem in silvam pullulare videas densiorem. Quod periculum si volumus declinare, securim ponamus necesse est ad radices arborum, non ad ramos. Non sola inveniatur in nobis exercitatio corporalis, ad modicum valens: sed inveniatur utilis ad omnia pietas, et exercitium spirituale. 7. Mulier, inquit, Martha nomine, excepit illum in domum suam; et huic erat soror, nomine Maria. Sorores sunt, et debent esse contubernales. Occupatur haec circa frequens ministerium, illa Dominicis est intenta sermonibus. Ad Martham spectat ornatus, sed impletio ad Mariam. Vacat enim Domino, ut non sit domus vacans. Sed mundationem cui possimus attribuere? Erit enim, si et hoc invenerimus, domus, in qua Salvator suscipitur, et munda, et ornata, et non vacans. Demus eam Lazaro, si et vobis ita videtur. Et ei siquidem fraternitatis jure cum so
Abbreviated transcription (Latin):
post indulgentiã delictoꝵ in easdẽ denuo sordes
incidetit. ut sus lota in uolutabro luti. Cis ui¬
dere mundatã. ornatã. uacantẽ domũ: Homi¬
nẽ intuere qui confessus est & deseruit manife¬
sta peccata. precederitia ad iudiciũ. & nunc so¬
las mouet manꝰ a oꝑa mandatoꝵr. corde penitꝰ
arido. ductꝰ consuetudine quadã. plane uitula
effraim. docta diligere giturã. Exterioꝵ que ad
uus est ꝓpͥe uoluntatis: cultor auariciȩ. glȩ cu¬
pidus. ambitionis amator: aut hȩc om̃ia. aut
singła quȩq uitia intꝰ fouens. & mentit᷑ iniqͥtas
sibr: s ds ñ uridet᷑. Cideas enĩ interdũ sic palli¬
atũ hominẽ. ut seducat eciã semetipsũ: penitus
ñ actendens uerinem. qui interiora depascit᷑. Ma¬
net enĩ suꝑficies. & salua sibi om̃ia arbitͥat᷑. Co¬
medert ait ꝓpha alien robur eiꝰ. & ignorauit.

Expanded text:
post indulgentiam delictorum in easdem denuo sordes post indulgentiam delictorum in easdem denuo sordes inciderit, ut sus lota in volutabro luti. 6. Vis videre mundatam, ornatam et vacantem domum? Hominem intuere qui confessus est, et deseruit manifesta peccata praecedentia ad judicium, et nunc solas movet manus ad opera mandatorum, corde penitus arido, ductus consuetudine quadam, plane quasi vitula Ephraim, docta diligere trituram. Exteriorum quae ad vus est propriae voluntatis, cultor avaritiae, gloriae cupidus, ambitionis amator; aut haec omnia, aut singula quaeque intus vitia fovens: et mentitur iniquitas sibi, sed Deus non irridetur. Videas enim interdum sic palliatum hominem, ut seducat etiam semetipsum, penitus non attendens vermem, qui interiora depascitur. Manet enim superficies, et salva sibi omnia arbitratur. Comederunt, ait propheta, alieni robur ejus, et igno
Abbreviated transcription (Latin):
quando tanquã ipsa suꝑficie delectatꝰ incipi
at pͥmũ apponere pedẽ: ei qui eiꝰmodi est. pͥmã
aliquã uisitationis suȩ grãm indulgendo. Nun¬
quid ñ resiliet ilico cũ indignatione: Nunqͥd
ñ aufugiet clamitans. infixus sũ in limo ꝓfundi:
& ñ est substantia: Uirtutis enĩ species & ñ ue¬
ritas: qͥsi qualitas est. ñ substantia. Neq uero in¬
gressũ eiꝰ exterioris pocest conuersationis tenuis
suꝑficies sustinere: qm̃ om̃ia penetrat: & in inti¬
mis cordis habitatio eiꝰ. Quod si nequaqͣm sp̃s
discipline subditũ manifeste corpus peccatis in¬
habitat. fictũ utiq ñ modo declinat. s & effu
fictio execranda si peccatũ suꝑficiecenꝰ radas. ñ
ntͥnsecus eradices: Certꝰ esto. qm̃ pullulabit uibe¬
auus & mundatã s uacantẽ domũ. cũ nequio¬
tibꝰ septẽ qui eiectꝰ fuerat hostis malignꝰ int̾bit.¬
Reuersus enĩ ad uomitũ canis odibilis erit mul

Expanded text:
quando tanquam ipsa superficie delectatus, incipiat quando tanquam ipsa superficie delectatus, incipiat velut primum apponere pedem, ei qui hujusmodi est, primam aliquam visitationis suae gratiam indulgendo: nunquid non resiliet illico cum indignatione? nunquid non aufugiet clamitans: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia? Virtutis enim species, et non veritas, quasi qualitas est, non substantia. Neque vero ingressum ejus exterioris potest conversationis tenuis superficies sustinere; quoniam omnia penetrat, et in intimis cordibus ejus habitatio est. Quod si nequaquam spiritus disciplinae subditum manifeste peccatis corpus inhabitat, fictum utique non modo declinat, sed et effugfictio exsecranda, si peccatum superficie tenus radas, 999 non intrinsecus eradices? Certus esto quoniam pullulabit uberius, et mundatam, sed vacantem domum cum nequioribus septem, qui ejectus fuerat, hospes  alias, erit multo
Abbreviated transcription (Latin):
de carcere redit in domũ. Habet ergo iã mulier
domũ suã. habet ubi suscipiat eũ. cui suꝑ tan¬
tis beneficiis extat obnoxia. Alioqͥn uẽ ei si eũ
exciꝑe renuit: si ñ decinet. si ñ cogit manere se¬
cũ. qm̃ aduesꝑascit. Rediens enĩ qui eiectꝰ est.
mundatã & ornatã domũ inuenit. s uacant̃.
Relinqͥt᷑ siquidẽ mulieri ddomꝰ sua deserta: quã
Q uomͦ inqͥs: Poterit ne domꝰ mundata confessio¬
ne p̾teritoꝵ delictoꝵ. & obseruatione regula¬
riũ insticutionum ornata. indigna ad huc uidi¬
cari habitacło gr̃e. saluatoris ingressa: Poterit
sine dubio. si suꝑficietenꝰ emundata & iuncis
ut dictũ est strata uirentib interiꝰ plena sit
luto. Quis enĩ suscipiendũ añm arbitret᷑ in
dealbatis mortuoꝵ sepulchris: que uident᷑
a foris speciosa: iniͥnsecus autẽ spurcicia & sa-¬
mes uniuersa cõpleuit: Esto siquidẽ. ut ali¬

Expanded text:
de carcere redit in domum. Habet ergo mulier de carcere redit in domum. Habet ergo mulier jam domum suam, habet ubi suscipiat eum, cui super tantis beneficiis exstat obnoxia. Alioquin vae ei, si eum excipere renuit, si non detinet, si non cogit manere secum, quoniam advesperascit. Rediens enim qui prius ejectus est, mundatam quidem et ornatam domum in venit, sed vacantem. 5. Relinquitur siquidem mulieri domus sua deserta, quam Quomodo, inquis? Poteritne domus mundata confessione priorum delictorum, et observatione regularium institutionum ornata, indigna adhuc judicari habitaculo gratiae, Salvatoris ingressu? Poterit sine dubio, si superficie tenus emundata, et juncis, ut dictum est, strata virentibus, interius plena sit luto. Quis enim suscipiendum Dominum arbitretur in dealbatis mortuorum sepulcris, quae videntur a foris speciosa, intrinsecus autem spurcitia et sanies universa replevit? Esto siquidem ut ali
Abbreviated transcription (Latin):
aliis quã sue ipsius familiȩ data tortorib. Erat
enĩ illi conscientia carcer: erant tortores ratio &
memoria. Atq hiĩ quidẽ crudeles. austeri & im¬
miscdes. s longe minꝰ a rugientib illis p̃paratis
ad escam. qͥb erat iamiãq tradenda. Sed bene¬
dictꝰ ds̃. qui ñ dedit me in captionẽ dentib eoꝵ
Benedictꝰ inquã dñs. qui iusitauit & fecit redem¬
tionẽ. Cũ enĩ inferiori eã carceri tradere malignꝰ
tius: ut digna piuris fieret retͥbutio membris.
fortior suꝑuenit. Int̾uit in castellũ mñc: qͥ fortẽ
alligans. eiꝰ uasa diripet: ut que pͥus erant in
contumeliã. faceret. in honorẽ. Contͥuit portas
ereas. & confregit ferreos uectes: uinctũ de do¬
mo carceris & umbra mortis ecducens. Porro
egressus eiꝰ in confessione. Ipsa est scopa: qua
mundatꝰ carcer & ornat᷑ demceps regularium
insticutionũ iuncis qͥb̾dã pulche e uirentibus.

Expanded text:
aliis quam suae ipsius familiae data tortoribus. Erat aliis quam suae ipsius familiae data tortoribus. Erat enim illi conscientia carcer, erant tortores ratio et memoria, atque hi quidem crudeles, austeri et immisericordes: sed longe minus a rugientibus illis praeparatis ad escam, quibus erat jam jamque tradenda. Sed benedictus Deus, qui non dedit me in captionem dentibus eorum. Benedictus, inquam, Dominus, qui visitavit et fecit redemptionem. Cum enim inferiori eam carceri tradere malignustuis, ut digna perjuris etiam fieret retributio membris, fortior supervenit. Intravit in castellum Jesus, qui fortem alligans, ejus vasa diripuit; ut quae prius erant in contumeliam, faceret in honorem. Contrivit portas aereas, et confregit ferreos vectes, vinctum de domo carceris et umbra mortis educens. Porro egressus ejus in confessione. Ipsa est enim scopa, qua mundatus carcer et ornatus, deinceps regularium institutionum juncis quibusdam pulchre virentibus
Abbreviated transcription (Latin):
li corpore. ad obectiendũ concupiscentuis euis.
Utilis ꝓfecto custodia: & felix anima que sic eu-¬
stodierit corpꝰ suũ. ut nunquã sibi illud uen
dicet immicus. Fuit enĩ aliquando. cũ meũ hoc
castrũ tyrannidi sue impiꝰ ille subiecerat. po¬
testatiue membrais imꝑans uniuersis. Quantũ
eo nocuerit tempore. presens adhuc indicat deso¬
latio & egestas. heu nec continentie murũ in
eo. nec patiencie antemurale leliquit. ext̾mina¬
uit uineas. messuit segetes. arbores extir pauit.
qͥppe etiã ocłs m̃s iste dep̾dabat᷑ animã ieã pi¬
iq nͥ quia dñs adiuuit me: paulomuniꝰ habi¬
tasset in inferno anima mea. Dico atitẽ infer¬
nũ inferiorẽ: tibi nulla confessio. unde nemini
dat᷑ exire. Cȩterũ etiã tunc nec carcer illi deerat:
nec infernꝰ. Ab ipso nẽpe coniurationis & ꝓdicio¬
nis pessime dep̾hensa pͥncipio. ñ alibi qͣm in
domo ꝓpͥa carcerali est mancipata custodie: nec

Expanded text:
li corpore ad obediendum concupiscentiis ejus . li corpore ad obediendum concupiscentiis ejus . Utilis profecto custodia, et felix anima, quae sic custodierit corpus suum, ut nunquam sibi vindicet illud inimicus. Fuit enim aliquando, cum hoc meum castrum tyrannidi suae impius ille subjecerat sibi, potestative membris imperans universis. Quantum eo nocuerit tempore, praesens adhuc indicat desolatio et egestas. Heu! nec continentiae murum in eo, nec patientiae antemurale reliquit. Exterminavit vineas, messuit segetes, arbores exstirpavit: quippe etiam oculus iste meus depraedabatur animam meam. Denique nisi quia Dominus adjuvit me, paulo minus habitasset in inferno anima mea. Dico autem infernum inferiorem, ubi nulla confessio, unde nemini datur exire. 4. Caeterum etiam tunc nec carcer illi deerat, nec infernus. Ab ipso nempe conjurationis et proditionis pessimae deprehensa principio, non alibi quam in domo propria carcerali est mancipata custodiae, nec
Abbreviated transcription (Latin):
magis inqͥt om̃i custodia serua cor tuũ. qͥa ex
ipso uita ꝓcedit. Esto tam̃ cedendũ sit iulti¬
tudini: bonũ castrũ custodiat. qui custodie¬
rit corpꝰ suũ. Iulud sane querendũ: quȩnã
huic sit adhibenda custodia castro. Rectene
custodisse tͥ uidet̃: anima illa corporis sin ea¬
strũ: cuiꝰ membra uelut conituratione facta.
inimico eiꝰ dominiũ tradidere: Sunt enĩ qͥ cũ
morte fedus inierunt: pactũ pepigerunt cũ
stodia:. que laudat᷑ a peccatorib in desiderĩs
amiie suȩ. Quid uobis uidet᷑ fĩs: Num & in
hac parte cedendũ est multitudimi: Absit.
Paulũ magis int̾rogemꝰ: utpote ducẽ strenuũ
militie sp̃italis. Dic nobis apłe que sit cui
custodia castri. Ego ait sic curro ñ qͣsi in incer¬
tũ. sic pugno ñ quasi aerẽ uerberans. Castigo
corpꝰ meũ. & in seruitutẽ redigo: ne forte cũ
aliis p̾dicauero. ipse repbus efficiar. Et alio in
loco. Non regnet inqͥt peccatũ in uĩo morta¬

Expanded text:
magis inquit: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . 3. Esto tamen, cedendum sit multitudini; bonum castrum custodiat, qui custodierit corpus suum. Illud sane quaerendum quaenam huic sit adhibenda custodia castro. Rectene custodisse tibi videtur anima illa corporis sui castrum, cujus membra, velut conjuratione facta, inimico ejus dominium tradidere? Sunt enim qui cum morte foedus inierunt, pactum pepigerunt cum stodia, quae laudatur a peccatoribus in desideriis carnis suae. Quid vobis videtur, fratres? num et in hac parte cedendum est multitudini? Absit! Paulum 998 magis interrogemus, utpote ducem strenuum militiae spiritualis. Dic nobis, Apostole, quae sit tui custodia castri? Ego, ait, sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, non quasi aerem verberans, Castigo enim corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte, cum aliis praedicavero, ipse reprobus efficiar . Et alio in loco: Non regnet, inquit, peccatum in vestro morta
Abbreviated transcription (Latin):
gustissimũ tiginalis uceri diuersoriũ introuut
Deniq & mulier quȩdã excepit eũ in domũ suã.
Telix mulier quȩ iam ñ exploratores iericho. s
potiꝰ fortissimũ ipsũ expoliatorẽ stulti illĩ qͥ
Felix in quã mulier: cuiꝰ domꝰ saluatore suscep¬
to inuenta est munda qͥdẽ. s. plane ñ uacais.
Nisi forte qͥs uacuã dixerit: quã salutat angłs
gr̃a plenã. Neq hoc solũ. s adhuc qͦq in eã
suꝑuenturũ asserit sp̃m sc̃m. Ad qͥd putas:
suꝑ plena & suꝑeffluens fiat: Utiuã fluant
cipimꝰ. Et nobis enĩ singłis castra sunt singła.
& single domꝰ: & sapientia pulsat ad ostia sin

Expanded text:
stissimum virginalis uteri diversorium introivit. Denique et mulier quaedam excepit illum in domum suam. Felix mulier, quae non jam exploratores Jericho, sed ipsum potius fortissimum exspoliatorem stulti illius, qui Felix, inquam, mulier, cujus domus Salvatore suscepto inventa est munda quidem, sed plane non vacua. Quis enim vacuam dixerit, quam salutat angelus gratia plenam? Neque hoc solum; sed adhuc quoque in eam superventurum asserit Spiritum sanctum. Ad quid putas, superplena et supereffluens fiat? Utinam fluant cipimus. Et nobis enim singulis castra sunt singula, et singulae domus; et Sapientia pulsat ad ostia sin
Abbreviated transcription (Latin):
ingens locus possessionis eiꝰ. An ñ ingens: cuius
cõparatione castellũ dicit᷑. terre huiꝰ spaciosissi¬
ma latitudo: An ñ ingens pat̾a & regio in esti¬
mabilis: qͥndo ab ea saluator adueniens. cũ
in gredit᷑ orbẽ terre. dicit᷑ introire castellũ: Ni¬
si forte castellũ qͥs aliud intelligendũ putec. qͣm
atriũ fortis armati pͥncipis mundi huiꝰ uius
uasa diripe fortior suꝑurnit. Ĩ estinemꝰ in illã
ingredi beatitudinis amplitudinẽ. fr̃s: ubi ue¬
mo aliũ coangustat: ut possimꝰ cũ om̃ibꝰ com¬

Expanded text:
ingens locus possessionis ejus! An non ingens, cujus comparatione castellum dicitur terrae hujus spatiosissima latitudo? an non ingens patria et regio inaestimabilis, quando ab ea Salvator adveniens, cum ingrederetur orbem terrae, dicitur introire castellum? Nisi forte castellum quis aliud intelligendum putet, quam atrium fortis armati, principis mundi hujus, cujus vasa dripere fortior supervenit . Festinemus in illam ingredi beatitudinis amplitudinem, fratres, ubi nemo alium coangustat: ut possimus cum omnib
Abbreviated transcription (Latin):
amoris optentu a peccatis nos continemꝰ. Uel cer¬
te ideo caritas dei qua scilicet nos diligit. suꝑ
murũ ẽ uideat᷑: ut ꝓ continenti suo. pugnare
significet᷑. & quia continentia crebris ualidisq
temptatoris ictib resistere ñ possit. nisi eiꝰ gr̃a
ꝓtegat᷑. Idcico enĩ antemurale patientiȩ ꝓponi¬
tur: ne ad impugnandã continentiã facilis dia¬
bolo pateat accessus. Qui ergo ꝓtegente pacien
stant᷑: dicunt. Quis nos separabit a caritate
xp̃r TRibulatio. an angustia. an ꝑsecutio. an
fames. an nucditas. an ꝑiculũ. an gladiꝰ: uides¬

Expanded text:
amoris obtentu a peccatis nos continemus. Vel ceramoris obtentu a peccatis nos continemus. Vel certe ideo charitas Dei, qua scilicet nos diligit, super murum esse videtur, ut pro continenti suo pugnare significetur: et quia continentia crebris validisque tentatoris ictibus resistere non possit, nisi ejus gratia protegatur. Idcirco enim antemurale patientiae ponitur, ne ad impugnandam continentiam facilis diabolo pateat accessus. Qui ergo protegente patie protestantur et dicunt: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculu
Abbreviated transcription (Latin):
contra hostes repugnant. Unde scriptũ est. filii
huiꝰ scti prudentiores filiis lucis in generatione
sua sunt. At uero xp̃o uisitante & intrante ca¬
stellũ hoc euertit᷑: & ꝓ eo nouũ aliud pulchrũq
ac sp̃itale constituit᷑: impletͣq quod dicit᷑. Si qua
in xp̃o noua creat᷑a uetera transierunt: & ecce fac¬
ta sunt om̃ia noua. Sublata qͥppe cupiditate. ex¬
pandit᷑ ingens sinus desiderii: ut ad eiꝰ aduencũ
multomagis anhelet: mens ad cȩlestia. quã prius
cerrenis incubuerat. lam ponit᷑ murus concinen¬
ne antemurale pacientiȩ. Surgit autẽ hoc opus.
a fundam̃to fidei: & crescit ꝑ dilectionẽ ꝓximi.
usq ad caritatẽ dei. que est in suꝑiori tabulatu &
in ꝓpugnaculis eiuscdẽ muri: quia nmirũ tunc
ꝑfecta est uirtꝰ continentie: quando in unitace si¬
dei cũ ꝓximis cõmuniter unuientes. ñ supplicii
metu. uł humane laudis appetitu. s solo diuini

Expanded text:
contra hostes repugnant. Unde scriptum est: Filii contra hostes repugnant. Unde scriptum est: Filii hujus saeculi prudentiores filiis lucis in generatione sunt . 2. At vero Christo visitante et intrante, castellum hoc evertitur, et pro eo novum aliud pulchrum ac spirituale construitur, impleturque quod dicitur: Si qua in Christo nova creatura, vetera transierunt, et ecce facta sunt omnia nova . Sublata quippe cupiditate, expanditur ingens sinus desiderii, ut ad ejus adventum multo magis 683 anhelet mens ad coelestia, quam prius terrenis incubuerat. Jam ponitur murus continentiae, antemurale patientiae. Surgit autem hoc opus a fundamento fidei, et crescit per dilectionem proximi usque ad charitatem Dei, quae est in superiori tabulatu, et in propugnaculis ejusdem muri: quia nimirum tunc perfecta est virtus continentiae, quando in unitate fidei cum proximis communiter viventes, non supplicii metu, vel humanae laudis appetitu, sed solo divini
Abbreviated transcription (Latin):
Quod dñs ac saluator nr̃ semel & in uno loco
uisibiliter tunc temporis dignatꝰ est oꝑari. hoc
ctiã nunc ubiq terraꝵ in corctib electoꝵ oꝑatur
cotidie inuisibiliter. Ecce enim eugło loquente
audiuimꝰ. quod in quoddã castellũ int̾uit iñc.
& mulier quelã oartha nomine. ercepit eũ in¬
domũ suam. & cȩcera. Quod est autẽ hoc eastel¬
lum nisi cor humanũ: quod prius quã dñs ad
illud ueniat. cupiditatis fossa uallat᷑ muroq
obstinationis ciauditur: atq in interiori latitu¬
aine sua babilonica tͣre erigit᷑: Tria certe in om̃i
oppido sunt maxime necessaria. Cictualia qͥb
sustentent᷑: munitio qua ꝓtegant᷑. arma qͥbus
hostib resistant. Sic ergo & huiꝰ castelli incole
nictum habent uoluptatẽ corporis. & scłi uani¬
tatem quib pascunt᷑: habent & qua tegunt᷑ ꝓprii
cordis duraciã ut uerbi di sagitis potentib uix
ant nunqͣm ualeant penetrari: accincti sunt
armis. carnalis scilicet sapientie argum̃tis. qͥb

Expanded text:
Quod Dominus ac Salvator noster semel et in uno loco visibiliter tunc temporis dignatus est operari; hoc etiam nunc ubique terrarum in cordibus electorum operatur quotidie invisibiliter. Ecce enim Evangelio loquente audivimus, quod in quoddam castellum intravit Jesus, et mulier quaedam Martha nomine excepit illum: et reliqua. Quod est autem hoc castellum, nisi cor humanum, quod prius quam Dominus ad illud veniat, cupiditatis fossa vallatur, muroque obstinationis clauditur, atque in interiori latitudine sua, Babylonica turre erigitur? Tria certe in omni oppido sunt maxime necessaria: victualia, quibus sustententur; munitio, qua protegantur; arma, quibus hostibus resistant. Sic ergo et hujus castelli incolae victum habent, voluptatem corporis, et saeculi vanitatem, quibus pascuntur. Habent et qua teguntur, proprii cordis duritiam; ut verbi Dei sagittis potentibus vix, aut nunquam penetrari valeant. Accincti sunt armis, carnalis scilicet sapientiae argumentis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dem dũ ad huc erant in muro continentiȩ &
in acie stabant. impugnari pocerant. & pͥmo
canquã adiutor: not᷑ erat in iudea qͦs. Cũ uero
iam in ista stacione consistunt. ubi dñm specu¬
lant᷑ in isrł magnũ nom̃ etus. & factus est in
pace locus eiꝰ & babitatio eiꝰ in syon. lbi confre¬
git potentias. arcũ scutũ gl adiũ ⁊ bellũ: quia
ibi nullus motus carnis resistit. s om̃imodis
subiecła est sp̃ui: hunc locũ ardenter desidera¬
bat ꝓpħia cum diceret. Si dedero somnũ ocłis me¬
Is. & palpebras meis dormitationẽ. & requiẽ tẽm¬
porib meis. donec inueniã locũ dño. huc etiã
uolare cupiens. qͥs inqͥt dabit mͥ pennas sicrit co¬
lumbe. & uolabo & requiescam: Iã uero si que¬
rat᷑ de castelli huiꝰ habitatorib. qͥs cib ad susten¬
tandũ. quđd munim̃ ad ꝓtegendũ. queue arma
suppetant ad repugnandũ: possumꝰ satis ratio¬
nabiliter respondere. qͦd quẽ admodt̃ carnatib

Expanded text:
dem dum adhuc erant in muro continentiae, et in acie stabant, impugnari poterant, et primo tanquam adjutor notus erat in Judaea Deus: cum vero jam in ista statione consistunt, ubi Dominum speculantur, in Israel magnum nomen ejus, et factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion. Ibi confregit potentias arcuum, scutum, et gladium, et bellum: quia ibi nullus motus carnis resistit, sed omnimodis subjecta est spiritui. Hunc locum ardenter desiderabat Propheta, cum diceret: Si dedero somnum oculis meis, et palpebris meis dormitationem, et requiem temporibus 684 meis, donec inveniam lore cupiens, Quis, inquit, dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? 5. Jam vero si quaeratur de castelli hujus habitatoribus, quis cibus ad sustentandum, quod munimen ad protegendum, quaeve arma suppetant ad repugnandum; possumus satis rationabiliter respondere, quod quemadmodum carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
precepit. Interroga patrẽ tuũ & ad nuntiabit tibi.
maiores tuos & dicent tͥ. Diximꝰ de illa unitate
quã habet qͥsq ad seipsũ. dicamꝰ ettã & de illa quã
habet ad pximũ. Sed & illa duob modis habet᷑.
dũ & nos ꝑ dilectionẽ tendimꝰ in alterĩ: & alteriꝰ
qͦꝙ uicissim in nobis recipimꝰ affectũ. Et hec enã
duob modis impedit᷑: obstinatione & suspicio¬
ne. Obstinatio ñ ꝑmittit nos ad alteriꝰ cor ingre¬
di: nec suspicio patit᷑ credere nos ab aliis aman.
Ita fit: ut idũ nec nos aliũ obstinati diligimꝰ. nec
ab aliis diligi suspiciosi putamꝰ: unitas que cum
ꝓrimis habenda est impecdiat᷑. Uerũ huic dupli¬
ci morbo. duplex caritas medet᷑: illa scilicet que ñ
sua querit. & iterũ illa que om̃ia credit. Habeat
obstinat᷑ caritate ñ querentẽ que stia sunt: & alios
diligat. Habeat suspiciostis caritatẽ om̃ia creden¬

Expanded text:
praecipit, interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; praecipit, interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; majores tuos, et dicent tibi . 13. Diximus de illa unitate, quam habet quisque ad se ipsum: dicamus et de illa, quam habet ad proximum. Sed illa duobus modis habetur; dum et nos per dilectionem tendimus in alterum, et alterius quoque vicissim in nobis recipimus affectum. Et haec etiam duobus modis impeditur, obstinatione et suspicione. Obstinatio non permittit nos ad alterius cor ingredi, nec suspicio patitur credere nos ab aliis amari. Ita fit ut, dum nec nos alium obstinati diligimus, nec nos ab aliis diligi suspiciosi putamus, unitas, quae cum proximis habenda est, impediatur. Verum huic duplici morbo duplex charitas medetur: illa scilicet quae non sua quaerit; et iterum, illa quae omnia credit. Habeat obstinatus charitatem non quaerentem quae sua sunt, et alios diligat: habeat suspiciosus charitatem omnia creden
Abbreviated transcription (Latin):
passione dñi. cũ diceret. Dñe tecũ paratꝰ sum & in
carcerẽ & in mortẽ ire. Pusillammes contͣrii sunt
nimis. & hoꝵ quoq tenuit imaginẽ petrus. cũ di¬
ceret. Exi a me: quia homo peccator sum hĩe. Le¬
ues sunt & in constantes. qͥ circũ feruit᷑ om̃i uento
qoctrine: qͥb quod paulo ante placuit. nc̃ displi¬
cet: & quod nunc eligunt. post paululũ reꝓbabt.
Sed qͥd ꝓdest hec uicia enͥ merasse. nͥ etiã doceamꝰ
quam̃ uintatis miicos. nec conuertam̃ donec de¬
siciant. Igit᷑ contͣ nuimetatẽ opponenda est consi¬
deratio: ꝓpͥe fragilitatis. Ipsa est enĩ. que odiosam
presumptionẽ potissimũ deicit. Contͣ pusillam¬
quod tuis uirib te ñ posse putas. ex illiꝰ adiuto¬
tio possis & cũ apło dicas. Om̃ia possũ in eo qͥ
consultatio senioris: ne scilicet doctrinis uarus
e ꝑegrinis abducaris. s facias qͦd tibi lex qiuina

Expanded text:
passione Domini, cum diceret - Domine, tecum paratus sum et in passione Domini, cum diceret - Domine, tecum paratus sum et in carcerem et in mortem ire . Pusillanimes contrarii sunt nimiis. Et horum quoque tenuit imaginem Petrus, cum diceret: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine, . Leves sunt et inconstantes, qui circumferuntur omni vento doctrinae: quibus quod paulo ante placuit, nunc displicet; et quod nunc eligunt, post paululum reprobant. Sed quid prodest haec vitia enumerasse, nisi etiam doceamus quamur unitatis inimicos, nec convertamur donec deficiant. Igitur contra nimietatem opponenda est consideratio propriae fragilitatis. Ipsa enim est quae odiosam praesumptionem potissimum dejicit. Contra pusillanquod tuis viribus non posse putas, ex illius adjutorio possis, et cum Apostolo dicas: Omnia possum in eo qui consultatio senioris: scilicet ne doctrinis variis et peregrinis adducaris; sed facias quod lex divina
Abbreviated transcription (Latin):
seruare unitatẽ sp̃s in uinculo pacis. Seruat᷑
autẽ hoc unitãs bonũ duob modis: ab hĩs qui
cuiã gerunt seruandi. Debet qͥsq ꝑfectus tinita¬
tẽ habere ad seipsũ: debet & ad ꝓcimũ. Ad se
ipsũ ꝑ integritatẽ: ad ꝓximũ ꝑ conformitatẽ.
Om̃is quippe creat̾a & maxime rationalis. qebet
suũ pͥncipiũ mmitari. Si igit᷑ ds nr̃ unꝰ est. dicen¬
gens. in est ei tam̃ benignitas erga nos. & amor ex
bemuolentia ii nos ueniens: debemꝰ & nos quisq
sibi unꝰ ex̃. ꝑ integritatẽ uirtutis: & unũ cũ ꝓri¬
mis ꝑ uinculũ dilectionis. Hanc imitationẽ loqͥns
de caritate comiñdat nobis apłs ioħis dicens.
hanc unitatẽ quã queq sibi ipsi dixmꝰ debere
þabere. tria sunt que solent impedire: nimietas.
pusillanimitas. leuitas. Et nimi quidẽ sunt qͥ
putant se posse que ñ possunt: & que ñ accepe¬
runt presumunt. Quoꝵ speciẽ tenebat petrtis in

Expanded text:
servare unitatem spiritus in vinculo pacis . 12. Servatur servare unitatem spiritus in vinculo pacis . 12. Servatur autem hoc unitatis bonum duobus modis ab his qui curam gerunt servandi. Debet quisque perfectus unitatem habere ad se ipsum, debet et ad proximum. Ad se ipsum, per integritatem; ad proximum, per conformitatem. Omnis quippe creatura, et maxime rationalis, debet suum principium imitari. Si ergo Deus noster unus est, dicengens, inest ei tamen benignitas erga nos, et amor ex benevolentia in nos veniens: debemus et nos quisque sibi unus esse per integritatem virtutis, et unum cum proximis per vinculum dilectionis. Hanc imitationem, loquens de charitate, commendat nobis apostolus Joannes, hanc unitatem, quam quemque sibi ipsi diximus habere debere, tria sunt quae solent impedire: nimietas, pusillanimitas, levitas. Et nimii quidem sunt, qui putant se posse quod non possunt; et quod non acceperunt, praesumunt. Quorum speciem tenebat Petrus in
Abbreviated transcription (Latin):
que iustificat: alia que glorificat. Iua meritũ. ista
pͥmiũ est. Demq de illa scriptũ est. Multitudi¬
nis credentiũ. erat cor unũ & anima una. De
hac autẽ. Qui adheret dño: unꝰ sp̃s est. Et qm̃
in futuro magis sꝑanda est. res est enĩ futi tempo¬
ris magis quã presentis. eã interĩ omittamꝰ. & a
deo spemus magis quã tͣctemꝰ. Iua uero que iusti¬
ficat. que etiã nunc potissimũ necessaria est: in
usum nr̃i oꝑis assumamꝰ. Ipsa enĩ est decus sua¬
uitatis. quã dulcedine sacra insonat psalmista
E cce qua bonũ & quã iocundũ. habitare fĩs in
unũ. Cuiꝰ unitatis cũ descripsisset sermo ꝓphe¬
ticus pulchritudinẽ. eiꝰ etiã ñ tacuit utilitatem:
illuc inquiens mandauit dñs benedictionẽ & u¬
tam. Hic scilicet benedictionẽ: & in fut᷑o scło uitã
ȩternã. Ipsa est inquã unitas. quã summa dili¬
gentia obseruandã tradidit apłs dicens. Solliciti

Expanded text:
quae justificat, alia quae glorificat. Illa meritum, ista quae justificat, alia quae glorificat. Illa meritum, ista praemium est. Denique de illa scriptum est: Multitudinis credentium erat cor unum et una anima . De hac autem: Qui adhaeret Domino, unus spiritus est . Et quoniam in futuro magis speranda est res est enim futuri temporis magis quam praesentis, eam interim omittamus, et a Deo speremus potius quam tractemus. Illam vero quae justificat, quae etiam nunc potissimum necessaria est in usum nostri operis assumamus. Ipsa est enim decus suavitatis, quam dulcedine sacra insonat Psalmista: Ecce quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum! Cujus unitatis cum descripsisset sermo propheticus pulchritudinem, ejus etiam non tacuit utilitatem, Quoniam illic, inquiens, mandavit Dominus benedictionem et vitam : hic scilicet benedictionem, et in futuro saeculo vitam aeternam. Ipsa est, inquam, unitas, quam summa diligentia observandam tradidit Apostolus, dicens: Solliciti
Abbreviated transcription (Latin):
sei conciliũ. Uthͥd hoce Sieuit ioħ̾s testat᷑. ut in¬
terficerent iũm. Qua uero ꝑtinax sit ista reꝑboꝵ
unitas. docet ipse dñs: qui de corꝑe diaboli aa
beatũ iob loquit᷑ dicens. Corpꝰ illiꝰ quasi scuta
susilia: & compacta squamis se prementib uina
um comungit: & ne spiraculũ quidẽ mcenit ꝑ
eas. Una alteri adberebit: & tenentes se nequaqͥ
separabunt᷑. Calis unitas. imino tero ꝑuersitas
solet ee aliquoꝵ frm̃ tepide ac remisse conuer¬
santium: qͥb siqͥd honestatis. aut insigne cuius¬
qua bone consuecudinis ꝑsuadełe uelis. ꝓmp¬
tiores sunt maiori dispenio ac dificultate gra¬
uiori resistera quã facili cõpenchio asseqtu uelle
quod rectũ eẽ constiterit. Peruersa & execranda
talis unitas. Hac ergo a cordib & sermonib nr̃s
exclusa: illam que bona est. & tantũ bonoꝵ est
ꝓsequam̃. Et ipsa quidẽ gemina est. Alia est enĩ

Expanded text:
saei concilium. Utquid hoc? Sicut Joannes testatur, ut insaei concilium. Utquid hoc? Sicut Joannes testatur, ut interficeet ipse Dominus, qui de corpore diaboli ad beatum Job loquitur, dicens: Corpus illius quasi scuta fusilia, et compacta squamis se prementibus. Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas. Una alteri adhaerebit, et tenentes se nequaquam separabuntur . Talis unitas, imo vero perversitas solet esse aliquorum fratrum tepide ac remisse conversantium: quibus si quid honestatis, aut insigne cujusquam bonae consuetudinis persuadere velis, promptiores sunt majori dispendio, ac difficultate graviori resistere, quam facili compendio assequi velle, quod rectum esse constiterit. Perversa et exsecranda talis unitas. 11. Hac ergo a cordibus et sermonibus nostris exclusa, illam quae bona est et tantum bonorum est, prosequamur. Et ipsa quidem gemina est. Alia est enim
Abbreviated transcription (Latin):
illa piscina mouebat᷑ aqua: & sanabat̃ unꝰ. Hinc
etiã: quoa decẽ lepsis mundatis. unꝰ regressus est.
cũ magna uoce magnisicans dm̃. Qui etiã dñs
cȩceris repbatis testimoniũ laudis ascripsit di¬
cens. Nonne decẽ mundati sunt: & nouẽ ubi st̾:
N on est muentꝰ qͥ reditet & daret głam deo: nisi hic
alienigena. Parluis quoq ait. Om̃s quide cur¬
runt s unꝰ accipit brauiũ. Hiis itaq & alus quã¬
plurimnis sc̃aꝵ scripturar eloquiis picipue do¬
cem̃ quã unitas ꝓbabilis sit. maxime autẽ ex
presenci loco. ubi añs ait. Porro unũ est necessa¬
riũ. Sed sciendũ. quod alia est unitas sc̃õꝵ. quã ex
scripturis iam comm̃ dauimꝰ: alia est facinoroloꝵ
que nichilomiñ ex eisciẽ script̾is ostendit̃. & imꝓba¬
tur. De hac enĩ scriptũ est. Astiterunt reges cerre.
pharisei confiliũ imerunt ut caꝑent irtm in ser¬
mone. Et iterũ. C ollegerunt pontifices & phari¬

Expanded text:
illa piscina movebatur aqua, et sanabatur unus . Hinc illa piscina movebatur aqua, et sanabatur unus . Hinc est quod decem leprosis mundatis, unus regressus est cum magna voce magnificans Deum. Cui etiam Dominus caeteris reprobatis, testimonium laudis ascribit, dicens: Nonne decem mundati sunt? et novem ubi sunt? Non est inventus qui rediret et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena . Paulus quoque ait: Omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium . His itaque et aliis quamplurimis Scripturarum eloquiis perspicue docemur, quam unitas probabilis sit, maxime autem ex praesenti loco, ubi Dominus ait: Porro unum est necessarium. 10. Sed sciendum quod alia est unitas sanctorum, quam ex Scripturis jam commendavimus: alia est facinorosorum, quae nihilominus ex eisdem Scripturis ostenditur, et improbatur, de hac enim scriptum est: Astiterunt reges terrae,Pharisaei consilium inierunt, ut caperent Jesum in sermone ; et iterum: Collegerunt pontifices et Phari
Abbreviated transcription (Latin):
quam panẽ manducabã. Cmerẽ scilicet adionis.
ꝓpant contemplationis. Qauicũq ergo mentis
ocłm qniine contẽplatiomi uult intendere. ꝓfe¬
to necesse est ut eũ priꝰ ab hoc t̾plici impedlim̃to
studeat p̃gare. Quod si qͥs facere contendat. no¬
uerit contra tplicẽ morbĩ. tͥplex quoq fore reme¬
nẽ tertiꝰ ꝑ quietẽ. Hoc tertio idest cura actionis
poterat ab intentione sua prepediri oraria. ideoo¬
ĩbaris.: dũ & tͥ continentiã. & ꝓximis paras ne¬
cessitatis impensam. Nam tit continentiã habe¬
as. sollicita es uigilare. ieiuunare: corpꝰ cuũ castiga¬
re. Ut ceteris prestes. instas opi: ut habeas unde
thuas necessitatẽ pacienti. Porro erga hȩc pluri¬
ma t̾baris: s unũ est necessariũ. Nisi enĩ opus
tuũ in unitate feceris: qeo qui unꝰ est acceptum
eẽ ex seipso ñ erit. Scriptũ qͥppe est. Non est qui
faciat bonũ: ñ est usq ad unũ. Hinc est quod in

Expanded text:
quam panem manducabam : cinerem scilicet actionis quam panem manducabam : cinerem scilicet actionis pro pane comtemplationis. Quicunque ergo mentis oculum divinae contemplationi vult intendere, profacto necesse est ut eum prius ab hoc triplici impedimento studeat purgare. Quod si quis facere contendat, noverit contra triplicem morbum triplex quoque fore reme per quietem. Hoc tertio, id est cura actionis poterat ab intentione sua praepediri Maria. Ideturbaris, dum et tibi continentiam, et proximis paras necessitatis impensam. Nam ut continentiam habeas, sollicita es vigilare, jejunare, corpus tuum castigare: ut caeteris praestes, instas operi, ut habeas unde tribuas necessitatem patienti. Porro erga haec plurima turbaris, sed unum est necessarium. Nisi enim opus tuum 686 in unitate feceris, Deo qui unus est, acceptum profecto non erit. Scriptum quippe est: Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Hinc est quod in