comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uidere ñ possim: Qđ ante pedes
ẽ uideo: qđ a tergo ẽ. uidere ñpossum.
Ceruice̾̃ meã nescio: ñ noui occipitiũ:
renes meos uidere ñpossũ. Similiter
quantũ ẽ. qđ audimꝰ. cũ id qđ paulu¬
lũ distet uidere et audire ñ possumꝰ:
Siint̾iecti parietes sint: impeditur
aspectꝰ: impedit᷑ auditꝰ. Deniq corpꝰ
nr̃m uno in loco heret: angusto in¬
cludit᷑ spacio. Om̃s fere latiores st̃
homine: om̃s etiã uelociores. Non gͦ
caro potest ẽe̾ ad unaginẽ dei: sed
anima nr̃a q̃ lib̾a ẽ. et diffusis cogi¬
tationibꝰ atq consiliis huc illucq ua¬
gatur: q̃ considerando spectat om̃ia.
Ecce nc̃ sumꝰ in italia: et cogitamus
q̃ ad orientales uł occidentales par¬
tes spectare uideant᷑: et cũ illis
uersare uidem᷑ qͥ inꝑside st̃ constituti:
et illos uidemꝰ qͥ degunt in affrica. Si qͦs
cognitos nouimꝰ ea t̾ra susceꝑit seqͥmur
copulam᷑ absentibꝰ: alloqͥm separatos.

Expanded text:
tum uidere non possim? quod ante pedes tum uidere non possim? quod ante pedes est uideo, quod a tergo est uidere non possum. ceruicem meam nescio, non noui occipitium, renis meos uidere non possum. similiter quantum est quod audimus, cum id quod paululum distet uidere et audire non possim ? si creaturas parietes sint, inpeditur aspectus, inpeditur auditus. deinde corpus nostrum uno in loco haeret, angusto includitur spatio; omnes ferae latiores sunt homine, omnes etiam uelociores. non ergo caro potest esse ad imaginem dei, sed anima nostra, quae libera est et diffusis cogitationibus atque consiliis huc atque illud uagatur, quae considerando spectat omnia. ecce nunc sumus in Italia et cogitamus quae ad orientales aut ad occidentales partes spectare uideantur et cum illis uersari uidemur qui in Perside sunt constituti et illos uidemus qui degunt in Africa, si quos cognitos nobis ea terra susceperit, sequimur copulamur absentibus, adloquimur separatos,
Abbreviated transcription (Latin):
limatius qͥd sit ad imaginẽ dei. Caro nun¬
qͥd adimaginẽ dei est: Ergo indeo t̾ra
ẽ: qͥa caro t̾ra ẽ. Ergo corporeus ds̃ : gͦ in¬
firmꝰ ut caro: passionibꝰq subiectꝰ. Et
forte caput tͥ uideat᷑ ad similitudinẽ
dei. qͥa eminet. aut oculi qͥa intuent᷑:
uł aures qͥa audiunt. Si altitudinẽ ex
tice eminemꝰ a terris: Sed ideo ñ pu¬
det eo nos similes dei dici. qͥa serpentibꝰ
ceterisq reptantibꝰ aut qͥa dammulis
atq ouibꝰ aut lupis celsiores sumus:
Et quantũ in ea parte. cameli nob̾ atq
elephanti ꝓceriores st̃. Obtutꝰ ẽ qͥdem
prestans spectare elem̾ta mundi: co¬
gnoscere quȩ nullus annunciet: sed
tuus dep̾hendat aspectꝰ. Uerũ hoc
ipsũ quantũ ẽ. qđ uidemꝰ. ut eo ad simi¬
litudinẽ dei nos e̾ẽ. dicamꝰ qͥ om̃ia ui¬
det: spectat om̃ia: latentes dep̃hen¬
dit affectꝰ: scrutat᷑ cordis occulta:
Non pudet hoc dicere: cũ ipsũ me to¬

Expanded text:
limatius quid sit ad imaginem dei. caro numlimatius quid sit ad imaginem dei. caro numquid ad imaginem dei est? ergo in deo terra est, quia caro terra est, ergo corporeus deus, ergo infirmus ut caro passionibusque subiectus? et forte caput tibi uideatur ad similitudinem dei, quia eminet, aut oculi, quia intuentur, uel aures, quia audiunt. si altitudinem spetice eminemus a terris? sed ideo non pudet eo nos similes dei dici, quia serpentibus ceterisque reptantibus aut quia dammulis atque ouibus aut lupis celsiores sumus? et quantum in ea parte cameli nobis atque helefanti proceriores sunt! optutus est quidem praestans spectare elementa mundi, cognoscere quae nullus adnuntiet, sed tuus deprehendat aspectus: uerum hoc ipsum quantum est quod uidemus, ut eo ad similitudinem dei nos esse dicamus, qui omnia uidet, spectat omnia, latentes deprehendit affectus, scrutatur cordis occulta? non pudet hoc dicere, cum ipse me to
Abbreviated transcription (Latin):
stis: sũpsit t̾restris effigiem. Sed fugia¬
mus hanc imaginẽ : q intrare ciuitat᷑ẽ
dei ñ potest: qͥa scriptũ. ẽ. Dñe inciuita¬
te tua: imagine̾ ipsorũ ad nichilũ redi¬
ges. Et ñ intrat indigna imago: et q̃ in¬
trarit excludit᷑: qͥa ñ intrabit inqͥt in ea
om̃e cõmune. et qͥ facit execrationẽ et
mendaciũ. Sed ille intrabit in ea: cuiꝰ
et int̾rã resolueris. Deniq ut scias qͥa
sine anima caro nichil est: nolite in¬
quit timere eos qͥ occidunt corpꝰ. ani
nẽ amiseris: Sed illud time: ne ani¬
mȩ tuȩ defrauderis auxilio. Quã enĩ
dabit homo cõmutatione ꝓ anima
sua: In qͣ ñ exigua sui portio: sed totiꝰ
humanȩ uniuersitatis substantia. ẽ.
ris animantibꝰ. Hec. ẽ. ad imaginẽ dei:
corpus autẽ ad speciẽ bestiarũ. In hac piũ
imitationis diuinȩ insigne: in illo cũ fe.¬
ris et beluis uile consortiũ. Sed tractemꝰ

Expanded text:
stis, sumpsit terrestris effigiem. sed fugiastis, sumpsit terrestris effigiem. sed fugiamus hanc imaginem, quae intrare ciuitatem dei non potest, quia scriptum est: domine, in ciuitate tua imaginem eorum ad nihilum rediges. et non intrat indigna imago et quae intrarit excluditur, quia non intrabit inquit in eam omne commune et qui facit execrationem et mendacium, sed ille intrabit in eam cuius et in terram resolueris. denique ut scias quia sine anima caro nihil est, nolite inquit timere eos qui possunt corpus occinem amiseris? sed illud time, ne animae tuae defrauderis auxilio. quam enim dabit homo commutationem pro anima sua, in qua non exigua sui portio, sed totius humanae uniuersitatis substantia est? ris animantibus, haec est ad imaginem dei, corpus autem ad speciem bestiarum. in hac pium diuinae imitationis insigne, in illo cum feris ac beluis uile consortium. Sed tractemus
Abbreviated transcription (Latin):
ca nos autẽ peccunia ẽ: serui st̃. et uitȩ
huiꝰ apparatꝰ. Tibi gͥ attende: te ipsũ
scito: hoc est ñ quales lacertos habeas. ñ
quantã corporis fortitudinẽ. ñ quantas
possessiones. quantã potentiã: sed qualẽ ani¬
mã ac ment̾e. unde om̃ia consilia ꝓficis¬
cunt᷑: ad quã oꝑum tuorũ fructꝰ refert᷑.
lla enĩ ẽ. plena sapientiȩ. plena pietatis
atq iusticiȩ : qm̃ om̃is uirtꝰ ab ea ẽ cui
dicit dñs. Ecce ierłm pinxi muros tuos.
Illa anina adeo pingit᷑. quȩ habet inse
uirtutũ grãm renitent̾e: splendorẽq
pietatis. Illa anima bene picta. ẽ: inqua
lucet diuinȩ oꝑationis effigies. Illa ani¬
ma bene picta ẽ: inqua. ẽ. splendor głȩ.
et pat᷑nȩ imago substantiȩ. Scđm hanc
imaginẽ quȩ refulget: pictura p̃ciosa ẽ.
Scđm hanc imaginẽ: adam aute peccatũ.
Sed ubi lapsus est. deposuit imagine̾ cęle¬

Expanded text:
ca nos autem pecunia est, servi sunt et vitae ca nos autem pecunia est, servi sunt et vitae istius apparatus. Tibi igitur attende, et te ipsum scito, hoc est, non quales lacertos habeas, non quantam corporis fortitudinem, non quantas possessiones, quantam potentiam, sed qualem animam ac mentem, unde omnia consilia proficiscuntur, ad quam illa est enim plena sapientiae, plena pietatis atque iustitiae, quoniam omnis uirtus a deo est. cui dicit deus: ecce, Hierusalem, pinxi muros tuos. illa anima a deo pingitur, quae habet in se uirtutum gratiam renitentem splendoremque pietatis. illa anima bene picta est, in qua elucet diuinae operationis effigies, illa anima bene picta est, in qua est splendor gloriae et paternae imago substantiae. secundum hanc imaginem, quae refulget, pictura pretiosa est. secundum hanc imaginem Adam ante peccatum, sed ubi lapsus est, deposuit imaginem caele
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sumꝰ: ita habens similitudinem
patris. ut diuinitatis et plenitudinis
habeat unitatẽ. Ubi dicit faciamꝰ. qͦmͦ
inȩqualitas: Cũ iterũ dicat. ad similitu¬
dinẽ nr̃am. ubi. ẽ dissimilitudo: Sic
et ineuangłio ubi dicit ego et pater.
utiq ñ una ꝑsona ẽ: ubi autẽ ait unũ
sumꝰ. nulla est discrepantia trinitatis
aut oꝑationis. Non gͥ in utroq una
ꝑsona: sed una substantia. ẽ. Et bene
addidit sumꝰ. qͥa sẽꝑ. e̾ẽ. diuinũ ẽ: ut
coȩt̾nũ credas quẽ putabas dissimilẽ. e̾e̾.
Eternꝰ ẽ. enĩ: de qͦ dicit moy ses. Qui est
illud: ego et pat᷑. Nã si patre̾ p̾misis¬
set: tu maiorem filio iudicar es. Sed
pͣmisit filiũ. quẽ ñ conuenit credi
patri suꝑiorem: ad iunxit patrem:
ut aduertas dm̃ patrẽ et filiũ eius
ordinis prȩ iudicio ñ teneri. Atten
Nos sumꝰ: hoc ẽ anima et mens. Nostra
sunt corporis membra. et sensus eiꝰ. Cir¬

Expanded text:
 30; ita habens similitudinem  30; ita habens similitudinem Patris, ut divinitatis, et plenitudinis habeat unitatem. Ubi dicit, faciamus, quomodo inaequalitas? Cum iterum dicat, ad similitudinem nostram, ubi est dissimilitudo? Sic et in Evangelio ubi dicit: Ego et Pater, utique non una persona est: ubi autem ait, unum sumus, nulla est discrepantia divinitatis aut operis. Non igitur in utroque una persona, sed una substantia est. Et bene addidit, sumus; quia semper esse divinum est, ut coaeternum credas, quem putabas dissimilem esse. Aeternus est enim, de quo dicit Moyses: Qui est : Ego et Pater. Nam si Patrem praemisisset, tu minorem Filium judicares: sed praemisit Filium, quem non convenit credi Patre superiorem. Adjunxit Patrem, ut advertas Deum Patrem et Filium ejus ordinis praejudicio non teneri. AttendNos sumus, hoc est, anima et mens: nostra sunt corporis membra, et sensus ejus: cir
Abbreviated transcription (Latin):
onis excludunt plures inserunt.
et p̃rogatiuã quã filio negant: ser¬
uulis donant. Sed esto: ut admini¬
culo seruorũ adoꝑandũ ds̃ uobis
ret. faciamꝰ hominẽ ad imaginem et si
militudine̾ nr̃am: Sed qͥd sit imago dei:
audi dicentẽ. Qui eripuit nos de potesta¬
te tenebrarũ: et transtulit in regnum
filii karitatis suȩ: in qͦ habemꝰ redem
ptione et remissionẽ peccatorũ: qͥ est
imago dei inuisibilis. et pͥmogenitꝰ uni¬
uersȩ creaturȩ. Ipse. ẽ imago patris. qͥ
sẽꝑ ẽ: et erat inprincipio. Deniq una¬
go ẽ quȩ dicit. Phylippe. qͥ uidet mne
uidet et patrẽ. Et quomͦ tu cũ imagi¬
ne̾ uiuã patris uiuentis uideas dicis:
ostende nob̾ patrẽ: Non credis. qͥa ego
inpatre. et pat᷑ in me ẽ: Imago dei uir¬
tus. ẽ: ñ infirmitas. Imago dei: sapien¬
tia est. Imago dei: iusticia ẽ. Sed sapien¬
tia diuina: et sempit᷑na iusticia. Ima¬
go dei ẽ. solus ille qͥ dixit. Ego et pater

Expanded text:
onis excludunt, plures inserunt; onis excludunt, plures inserunt; et praerogativam quam Filio negant, servulis donant. 41. Sed esto; ut adminiculo servulorum ad operandum Deus vobis ret: Faciamus hominem ad nostram imaginem, et ad similitudinem nostram? Sed quid sit imago Dei audi dicentem: Qui eripuit nos, inquit, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii claritatis suae, in qemissionem peccatorum, qui est imago dei inuisibilis et primogenitus uniuersae creaturae. ipse est imago patris, qui semper est et erat in principio. denique imago est qui dicit: Philippe, qui uidet me uidet et patrem. et quomodo tu, cum imaginem uiuam patris uiuentis uideas, dicis: ostende nobis patrem? non credis quia ego in patre et pater in me est? imago dei uirtus est, non infirmitas, imago dei sapientia est, imago dei iustitia est. sed sapientia diuina est et sempiterna iustitia est. imago dei est solus ille qui dixit: ego et
Abbreviated transcription (Latin):
citur. tẽplũ enĩ dei scm est: qđ estis uos.
Et alibi. Templũ enĩ dei uos estis. et sp̃s
et fidelibꝰ. in qͥbꝰ ꝑ manet sp̃s sc̃s. Incar¬
nalibꝰ autẽ ñ ꝑmanet: qͥa scriptũ est.
Non ꝑmanebit sp̃s m̾s in istis: qͥa carost᷑.¬
Sed ipsius creationis nr̃e: seriem con¬
sideremꝰ. Faciamꝰ inqͥt hominẽ ad si-¬
ne ds̃ qͥte fecit: Qd est ds : Caro: an
sp̃s: Non caro utiq sed sp̃s. cuiꝰ simił
caro. e̾e. ñ potest: qͥa ipse incorporeus
et inuisibilis ẽ. Caro autẽ et cõp̾hendi¬
tur:et uidet᷑. Cui dicit: Hon sibi utiq:
qͥa ñ dicit faciã: sed faciamꝰ. Non ange¬
lis: qͥa ministri sunt. Serui autẽ cũ
dño. et oꝑa cũ auctore: ñ possunt
oꝑationis hab̾e consortiũ. Sed dicit
filio: etiã si iudei nolint: etiã si arri-¬
ani repugnent. Sed uidei conticescat.
et arriani cũ parentibꝰ ommutescãt:
qͥdũ unũ a consortio diuine oꝑati¬

Expanded text:
citur: templum enim dei sanctum est, quod estis uos citur: templum enim dei sanctum est, quod estis uos et alibi: templum dei uos estis, et spiriet fidelibus, in quibus permanet spiritus dei. in carnalibus autem non permanet, quia scriptum est: non Sed ipsius creationis nostrae seriem consideremus. Faciamus, inquit, hominem ad ne Deus, qui te fecit? Quid est Deus? Caro, an spiritus? Non caro utique, sed spiritus, cujus similis caro esse non potest; quia ipse incorporeus et invisibilis est, 128 caro autem comprehenditur et videtur. Cui dicit? Non sibi utique, quia non dicit, faciam, sed faciamus. Non Angelis; quia ministri sunt; servi autem cum domino, et opera cum auctore non possunt operationis habere consortium: sed dicit Filio: etiamsi Judaei nolint; etiamsi Ariani repugnent. Sed et Judaei conticescant, et Ariani cum suis parentibus obmutescant, qui dum unum a consortio divinae operati
Abbreviated transcription (Latin):
te moy ses indeuteronomio scripsit.
Et ꝓpħa ait. Nisi scias te. Cui hoc dicit:
pulchra in mulieribꝰ. nisi anima quȩ
inutroq sexu prȩstantiã possidet
pulchritudinis: Et merito decora
ẽ: q̃ ñ terrena sed cȩlestia. nͦ corru-¬
ptibilia sed incorrupta desiderat:
lia enim om̃ia ꝓcessu etatis aut
egritudinis in ȩqualitate marcescunt.
Huic attende dicit moyses. in qua totꝰ es:
inqua melior tui portio ẽ. Deniq int̾p̃ta¬
tus ẽ. dñs qͥs estu: dicens. Attendite uob̾
a falsis ꝓpħis. Isti enĩ animã debilitant:
mente subruunt. Non gͥ caro tu es. Q a
est enĩ caro sine animȩ gub̾naculo m̃¬
tis uigore: Caro hodie sumit᷑: cras depo¬
nit᷑. Caro tẽporalis: anima diuturna.
Caro amictꝰ ẽ. animȩ: q̃ se induit quodã
corporis uestim̃to. Non gͥ tu uestim̃tũ
es: sed qͥ uestimͣto uteris. Ideo tͥ dicit᷑ ut
expolians ueterẽ homine cũ actibꝰ su
is nouu̾ induas: qͥ ñ incorporis qualita

Expanded text:
tea Moyses in Deuteronomio scripserit: tea Moyses in Deuteronomio scripserit: t lex. Et Propheta ait: Nisi scias te. Cui hoc dicit? pulchra in mulieribus, nisi anima, quae in utroque sexu praestantiam possidet pulchritudinis? Et merito decora est, quae non terrena sed coelestia, non corruptibilia sed incorrupta desiderat, lia enim omnia processu aetatis, aut aegritudinis inaequalitate marcescunt. Huic attende, dicit Moyses, in qua tu totus es, in qua melior tui portio est. Denique interpretatus est Dominus quis sis tu, dicens. Attendite vobis a falsis prophetis ; isti enim animam debilitant, mentem subruunt. Non igitur caro tu es. Quid enim est caro sine animae gubernaculo, mentis vigore? Caro hodie sumitnitur. caro temporalis, anima diuturna. caro amictus est animae, quae se induit quodam corporis uestimento. non igitur tu uestimentum es, sed qui uestimento uteris. ideo muneris dicitur ut expolians ueterem hominem cum actibus eius nouum induas, qui non in corporis qualitat
Abbreviated transcription (Latin):
et basiliscũ ambulabis. et conculcabis
leonẽ et drachonẽ. Paulũ momordit
uipera: et putabant eũ quasi peccatorẽ
uix de naufragio seruatũ. ueneno e̾e̾
moriturũ. Sed postea quã in uiolabilis
mansit: excussa in igne uiꝑa plus apud
intuentes uenerationis inuenit. Sed et
ipse dñs ad om̃s ait. Qui crediderit et
baptizatꝰ fuerit: saluus erit. Qui uero
ñ crediderit: condemnabit᷑. Signa autẽ
credentiũ hec dixit fore: ut serpentes
manu mulceant: uenena his atq om̃e
mortiferũ etiã sibiberint nocere ñ
posse. Cua gͥ tibi magis incredulitas o
homo. quã uenena metuenda serpentiũ
sunt. Time gͥ illa: ut salutẽ adquiras.¬
Dũ formidant᷑ illa: ad fidẽ ꝓuocare te
possint. Qd̾ si dm̃ ñ times: uł ultricia
subiectos: cognosce te ipsũ ohomo.
Qđ ñ ut ferunt apollinisphytũ sed
salomonis scĩ ẽ: qͥait. Nisi scias te for¬
mosa in mulieribꝰ. Quanꝗͣ multo an-¬

Expanded text:
et basiliscum ambulabis et conculcabis et basiliscum ambulabis et conculcabis leonem et draconem. Paulum momordit uipera, et putabant eum quasi peccatorem uix de naufragio seruatum ueneno esse moriturum: sed posteaquam inuiolabilis mansit excussa in ignem uipera, plus apud intuentes uenerationis inuenit. sed et ipse dominus ad omnes ait: qui crediderit et baptizatus fuerit hic saluussalu erit; qui uero non crediderit damncredentium haec dixit fore, ut serpentes manu mulceant, venena his atque omne mortiferum, etiamsi biberint, nocere non possint. Tua igitur tibi magis incredulitas, o homo, quam venena metuenda serpentium sunt. Time igitur illa, ut saltem dum formidantur illa, ad fidem provocare te possint. Quod si Deum non times, vel ultricia subjectos; nosce te ipsum, o homo, quod non, ut ferunt, Apollinis Pythii, sed Salomonis sancti est, qui ait: Nisi scias te formosa in mulieribus , quamquam multo an
Abbreviated transcription (Latin):
nis fortitudo. comantis ceruice toros ex¬
cutit: uł sublato pectore attollit ora. Sed
qͥs ñ miret᷑ tã breuẽ scorpionis aculeũ.
ut incorporeũ putes ingentiũ corporũ
exigere mortẽ: Hec hoc qͥs ꝙͣ rep̃hendat
qđ creator serpentis. creaturis suis talia
uł animantiũ uł herbarũ genera uene¬
nata miscuerit natura. Sunt enĩ hȩc
ad correptione nrãm: ñ addeformatio¬
nẽ. Nanq ignauis aut infirmis aut im¬
piis plerunq offensioni aut t̾rorisunt:
aliis usui. Ita sunt hȩc ut pedagogi par¬
uulis amari uident᷑: acerbi. et mo lesti.
formidabiles. Uerbere lib̾tatẽ lasciui¬
endi negant: necessitate disciplinã exi¬
gunt:pueriles animos ne defluant¬
terrore constringunt. Ideoq horũ auste¬
ritatẽ frugi euadunt sobrii. continentes.
laudi magis quã ludo dediti. Uides qͥd
t̾ribilia illa flagella ꝓficiunt. Sic et ser¬
pentes flagella sunt eorũ. qͥbꝰ infirma

Expanded text:
nis pulchritudo: comantis ceruice toros exnis pulchritudo: comantis ceruice toros excutit uel sublato pectore adtollit ora: sed quis non miretur tam breui scorpionis aculeo, ut incorporeum putes, ingentium corporum exire mortem ? Nec hoc quispiam reprehendat, quod creator serpentis creaturis suis et alia uel animantium uel herbarum genera uenenata miscuerit. nata sunt enim haec ad correptionem nostram, non ad deformationem. nam quae ignauis aut infirmibus aut impiis plerumque offensioni atque terrori sunt, aliis usui ita sunt haec ut paedagogi paruolis. amari uidentur, acerbi et molesti, formidabiles uerbere, libertatem lasciuiendi negant, necessitatem disciplinae exigunt, pueriles animos, ne luxu defluantterrore constringunt, ideoque horum austeritate frugi euadunt, sobrii, continentes, laudi magis quam ludo dediti. uides quid terribilia illa flagella proficiant ? sic et serpentes flagella sunt eorum quibus infirma
Abbreviated transcription (Latin):
ut paruuli: seruiunt ut infirmi: uerbe¬
rant᷑ ut timidi: corrigunt᷑ ut subditi. In
mores nr̃os transeunt: qm̃ motꝰ ꝓpriosꝑdi
chil elefantis creatura hab̾e robustius: ni¬
chil tã t̾ribile uł ꝓcerũ: nichil tã ferũ qua
leones uł tygrides sunt. Et hȩc seruiunt
mirabilis enĩ in excelsis dñs: mirabilis eti¬
am in minimis. Sicut enĩ nͨ minꝰ plana cã¬
porũ quã montiũ alta miram᷑: nec plus
altitudinẽ cedri stupemꝰ quã uitis aut
oleȩ breuis fecunditatẽ: ita ñ amplius
miram᷑ elephantũ qͥa ꝓcerus est: quã mu¬
rẽ. qͥa t̾ribilis elephanto. ẽ. Mlaturȩ gͥ hȩc
potentia ẽ: ut t̾ribilia aliis meticulosa
sint. Est enĩ donãta p̾rogatiua quȩdam
singulis creaturis: ut qͥbusdã pͥuilegiis
ꝓpriis fulciant᷑. Formidabilis tauris ele-¬
phantus: murẽ timet. Leo qͥdem rex fera¬
rũ ex iguo scorpionis aculeo exagitatur.
et ueneno serpentis occidit᷑. Eximia leo¬

Expanded text:
ut paruoli, seruiunt ut infirmi, uerbeut paruoli, seruiunt ut infirmi, uerberantur ut timidi, corriguntur ut subditi, in mores nostros transeunt, quoniam motus proprihil helefantis creatura habere robustius, nihil tam terribile uel procerum, nihil tam ferum quam leones uel tigrides sunt. et haec seruiunt hmirabilis enim in excelsis Dominus, mirabilis etiam in minimis. Sicut enim non minus plana camporum, quam montium alta miramur, nec plus altitudinem cedri stupemus, quam vitis aut oleae brevis fecunditatem: ita non amplius miror elephantum quia procerus est, quam murem, quia terribilis elephanto est. Naturae igitur haec potentia est; ut terribilia aliis, aliis meticulosa sint. Est enim donata praerogativa quaedam singulis creaturis; ut quibusdam privilegiis propriis fulciantur. Formidabilis tauris elephantus murem timet. Leo quidem rex ferarum exiguo scorpioet ueneno serpentis occiditur. eximia leo
Abbreviated transcription (Latin):
si diusteterint. aut uelocius cucurre
curuant᷑ et plantȩ. Coniuncta enĩ et
articulata. facilius quã concreta atq
solidata: aut doloris sensũ aut casũ of¬
fensionis admittunt. Et qͥd miraris
si uestiti armis timent᷑: quando qͥdem
dentibꝰ suis tanꝙͦ naturalibꝰ spiculis
sẽꝑ armati sint: ꝓ moscide sua qͥcqͥd
inuoluerint frangunt. Pede uͦ qͥcqͥd
cõpresserint: uelut qͦdam lapsu ruinȩ
ingentis examinant. Inuoluunt ꝓmo¬
scide nemora ad sui escam: et quasi
qͥdam altissimi drachones serpenti¬
nis quos cȩperint spiris flagellant.
Plerunq eas in orbe̾ colligunt: maxi¬
me cũ de terra cibꝰ legitur: aut potꝰ
haurit᷑. Documentũ itaq nob sunt:
qđ nichil suꝑfluũ sit creatũ. Et tam̃
hȩc tantȩ molis bestia subiecta nobis:
imꝑiis seruit humanis. Et enĩ quȩ de hominis
creatura dicturi sumꝰ: cõmendatione eiꝰ prȩ¬
struere et pͣlibare debemꝰ. Uidebatur ni

Expanded text:
si diu steterint aut uelocius cucurrersi diu steterint aut uelocius cucurreruexantur et plantae! coniuncta enim et articulata facilius quam concreta atque solidata aut doloris sensum aut causam offensionis admittunt. et quid miraris, si uestiti armis timentur, quandoquidem dentibus suis tamquam naturalibus spiculis semper armati sunt? promoscide sua quidquid inuoluerint frangunt, pede uero quidquid conpresserint uelut quodam lapsu ruinae ingentis exanimant. inuoluunt promoscide nemora ad sui escam et quasi quidam altissimi dracones serpentinis quos ceperint spiris flagellant. plerumque eas in orbem colligunt, maxime cum de terra cibus legitur aut potus hauritur. documento itaque nobis sunt, quod nihil superfluum sit creatum. et tamen haec tantae molis bestia subiecta nobis imperiis seruit humanis. Etenim quoniam de hominis creatura dicturi sumus, commendationem eius praestruere et praelibare debemus. uidebatur ni
Abbreviated transcription (Latin):
rabili nanq impetu in hostes ruunt:
et nullo agmine bellatorũ. nulla
constipatione militũ. nullo clipeorũ¬
retardant᷑ obiectu. Uelut qͥdã mobiles alto¬
et ut colles alto eminent uertice: mugi¬
tus fragore om̃iũ ꝑturbant confidentiã.
Qͥd his faciat pedes quãuis lacertis ualidus
et manu pronitꝰ. cũ sibi septꝰ armatorũ
popłis gradiendi motu murus occurrat:
Qa faciat eques: cũ ȩquus eiꝰ ꝑt̾refactꝰ tan¬
te bestiȩ immanitate defugiat: Qͥd faciat
sagittarius: cũ desuꝑ ferrata uirorũ cor¬
pora iaculi ictũ sentire ñ possint: bestia
qͦq nec munita facile penetrabilis ferro
sit. et munita loricis obuias sine sui pe¬
riculo acies seccet: conterat tur mas:
Itaq ut immensa edificia: ita elephan:¬
ti fundam̃tis ualidioribꝰ sustinentur.
Alioqͥn imparibꝰ fulti pedibꝰ: intrabre
stincti ut nob: sed cõpacti artꝰ sunt. quo
sint robustiores. Qu̾a cito hominibus

Expanded text:
rabili namque inpetu in hostes niuntruunt. rabili namque inpetu in hostes niuntruunt. ut nullo agmine bellatorum, nulla constipatione militum, nullo clipeoruretardentur obiectu, uelut quidam mobileset ut colles alto eminent uert;ce, mugitus fragore omnium perturbant confidentiam. quid his faciat pedes, quamuis lacertis ualidus et manu promptus, cum sibi saeptus armatorum populis gradienti motu murus occurrat? quid faciat eques, cum equus eius perterrefactus tantae bestiae inmanitate diffugiat? quid faciat sagittarius, cum desuper ferrata uirorum corpora iaculi ictum sentire non possint, bestia quoque nec nuda facile penetrabilis ferro sit et munita loricis obuias sine sui periculo acies secet, conterat turmas ? itaque ut inmensa aedificia ita helefanti fundamentis ualidioribus sustinentur; alioquin inparibus fulti pedibus intra brestincti ut nobis, sed conpacti artus sunt, quo sint robustiores. quam cito hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed siqͥs ista rep̾hendit. rep̾hendat etiã
altitudinẽ edificiorũ. qua citius grauẽ
minant᷑ ruinã: et difficilius lapsa re¬
parant᷑. Uerũ si illa aut ꝓpt̾ pulchritu¬
dinẽ aut ꝓpter speculã frequenter
attollimꝰ: hȩc qͦq in elephantis ꝓbare de¬
bemꝰ: qͥa magnũ rebꝰ bellicis usũ mini¬
strauit. Inde gens ꝑsarũ ferox bellis ua¬
lida sagittis om̃iq telorũ iactu: qͥa de
suꝑioribꝰ adinferiora ualidiore nisu.
tela torquent᷑: acies eorũ uelut gra¬
dientibꝰ curribꝰ septa ꝓcedit in mediis
cãpis: et qͥsi de muro dimicant: & ue¬
lut in arce quadã et specula collocati.
spectant magis bella quã subeunt.
taq alieni a ꝑiculo uident᷑: tuti molibꝰ
bestiarũ. Quis enĩ eos adire audeat:
cũ desuꝑ iaculis facile figat᷑: inferius
elephantorũ conterat᷑ incursu: Deniq
cedunt illis acies et armatorũ cunei.
et castra illa quadrata soluunt᷑. Intole¬

Expanded text:
Sed si quis ista reprehendit, reprehendat etiam Sed si quis ista reprehendit, reprehendat etiam altitudines aedificiorum; quia citius gravem minantur ruinam, et difficilius lapsa reparantur. Verum si illa aut propter pulchritudinem, aut propter speculam frequenter attollimus; haec quoque in elephantis probare debemus, quia magnum rebus bellicis usum ministrant. Inde gens Persarum ferox bellis, valida sagittis omnique telorum jactu, quia de superioribus ad inferiora validiore nisu tela torquentur, acies eorum velut gradientibus turribus septa procedit. In mediis campis tamquam de muro dimicant; et velut in arce quadam et specula collocati spectant magis bella, quam subeunt. Ita alieni a periculo videntur, tuti molibus bestiarum. Quis enim eas adire audeat, cum desuper jaculis facile figatur, inferius elephantorum conteratur incursu? Denique cedunt illis acies et armatorum et castra illa quadrata signorum. intole
Abbreviated transcription (Latin):
Mansuetis igit᷑ ueluti quȩdã fulcro
rũ quibus hic usus est parantur
ingenia: feris autẽ et agrestibꝰ qͥa nemo huius¬
modi quibꝰ sustentari queant fulchra sub¬
sternit. hĩc uenit usus ꝑiculi. Panq arbo¬
ri innixi. aut costas fricant: aut insom¬
nũ sese relaxant. Quȩ nonnunquã ui¬
cta atq inflexa tanto corpore frangit᷑.
atq ille qͥ se se in eandẽ refuderat corru¬
it: nec erigere atq eleuare se potest.
Ibiq iacens interit: aut gemitu suo ꝓdi¬
tus sternit᷑: dũ uentre ceterisq iuxta
mollioribꝰ ad uulnꝰ patet. Nã dorsũ eiꝰ
cȩteraq exteriora. ñ ulla facile solent
tela penetrare. Sunt autẽ qͥ ꝓpt᷑ ebur
has illis insidias parent: ut arbores eas
qͥbꝰ se applicare consueuerant ex alia
parte qua infrequentior eis usus sit
aliquantulũ recidant. ut reflectente
se elephanto pondus membrorũ eius
sustinere ñ possit: ruinãq eiꝰ arcessat.

Expanded text:
mansuetis igitur ueluti quaedam fulcra mansuetis igitur ueluti quaedam fulcra eorum quibus hic usus est parantur ingenio, feris autem et agrestibus, quia nemo huiusmodi quibus sustentari queant fulcra substernit, hinc uenit usus periculi. namque arbori innixi aut costas fricant aut in somno sese relaxant. quae nonnumquam uicta atque inflexa tanto corpore frangitur atque ille qui sese in eandem refuderat corruit nec erigere atque eleuare se potest ibique iacens interit aut gemitu suo proditus sternitur, dum uentre ceterisque iuxta mollioribus ad uulnus patet; nam dorsum eius ceteraque exteriora non ulla facile solent tela penetrare. sunt autem qui propter ebor has illis inquibus se applicare consueverint, ex alia parte qua infrequentior usus ei sit, aliquantulum 125 recidant, ut reflectente se elephanto, pondus membrorum ejus sustinere non possit ruinamque ejus arcessat.
Abbreviated transcription (Latin):
dem habet: qͥa cũ sit eminentior cun-¬
ctis. inclinare se ad pascendũ ñ potest.
Itaq eiꝰ ad colligendũ cibũ utit᷑ mini¬
sterio. Ea immani bestiȩ largi potus
infundit humore. Ideoq concaua. ẽ:
qͦ ad restinguendã tantȩ beluȩ sitim
plenos lacus hauriat: ut collecto flu¬
mine possit inundare potantẽ. Cer¬
uix sane minor est quã poscit tanti
corporis moles: ne ea qͦq oneri ma¬
gis esset ꝙͣusui. Ideoq nec genua in¬
flectit: quia rigidioribꝰ opus fuit
cruribꝰ: quo uelut columnis tanta
ri. Calcaneũ leuiter incuruat: ri¬
gent cętera pedũ a sumo usq ad imu̾:
nec sicut nos inanguillas sepe depo¬
nimꝰ: ita se etiã bestia potest tanta
deflectere. Meritoq non uoluendi
se neq curuandi usũ cũ cȩteris ani¬
mantibꝰ potest habere cõmunem.
Fulcitur hinc inde trabibꝰ maximis.
ut in somno aliquantulũ sine ꝑi¬
culo reflectat᷑: quia pes eiꝰ nulla
artuu̾coniunctione distinguitur.

Expanded text:
dem habet, quia, cum sit eminentior cunctis, inclinare se ad pascendum non potest. itaque eius ad colligendum cibum utitur ministerio. ea immani bestiae largi potus infundit umorem ideoque concaua est, quo ad restinguendam tantae beluae sitim plenos lacus hauriat, ut collecto flumine possit inundare potantem. ceruix sane diuinae est quam poscit tanti corporis moles, ne ea quoque oneri magis esset quam usui. ideoque nec genua inflectit, quia rigidioribus opus fuit cruribus, quo uelut columnis tanta ri. calcaneum leuiter incuruat, rigent cetera pedum a summo usque ad imum. nec sicut nos in anquilas saepe deponimus, ita se etiam bestia potest tanta deflectere meritoque non uoluendi se neque curuandi usum cum ceteris animantibus potest habere communem. fulcitur hinc inde trabibus maximis, ut in somno aliquantulum sine periculo dubitari, quia pes eius nulla artuum coniunctione distinguitur.
Abbreviated transcription (Latin):
a głia ingłiam sicut a dñi sp̃u. Quia gͥ
cognouimꝰ animã esse ad imaginẽ dei:
nc̃ consideremꝰ utrũ de anima potue¬
rit dici faciamꝰ hominẽ. Sed audi et
istud. qͥa animȩ nomine: homines nun¬
cupant᷑. Scriptũ. ẽ enĩ ingenesi. F ilii
autẽ ioseph qͥ facti st̃ illi in egypto: ani¬
mȩ nouẽ. Om̃s gͦ anime q̃ intrauert᷑
cũ iacob in egyptũ: septuaginta et
qͥnq. Et multo aptius anima. uł ho¬
alterũ abhumanitate. alterũ abintu¬
endo habens uiuacitatẽ: q̃ magis ani¬
mȩ qua corpori conuenire ñ dubiũ ẽ.
Cui rei illud iure concurrit dictũ in

Expanded text:
ia in gloriam sicut a domini spiritu. Quia igitur cognouimus animam esse ad imaginem dei, nunc consideremus utrum de anima potuerit priuilegium: faciamus hominem. sed audi et istud, quia anima nomine hominis nuncupatur. scriptum est enim in Genesi: fili autem Ioseph, qui facti sunt illi in Aegypto, animae nouem. omnes ergo animae, quae intrauerunt cum Iacob in Aegyptum septuaginta et quinque. et multo aptius anima uel unalterum ab humanitate, alterum ab intuendi habens uiuacitate, quae magis animae quam corpori conuenire non dubium est. cui rei etiam illud iure concurrit dictum in
Abbreviated transcription (Latin):
qua ad se ꝑ desertũ sic̃ uirgula fumi
ex aromatib ascendit. Predicatione autẽ.
qua ad suũ consortium etiã ꝓximas suas
ascendere satagit dicens. Egredimini &
uidete filiȩ syon regẽ salomonẽ. & rec-¬
te primo actione. post modũ p̃dicatione:
uixta exemplum uidelic& ipsius de quo
scriptũ ẽ. Quȩ cepit iħs facere & docere.
Occł̃i tui columbarũ. absq eo qd̃ intrinsce¬
cus latox. Sensus tui spiritaliũ sunt rerũ
contemplatione excellentes ac uenerandi.
quib mea quoq dona quȩ nuꝑ ex posu-¬
isti. meũ diadema qd p̃dicasti uidere
& cognoscere meruisti. Quia enĩ sicut
supra comiemorauimus sp̃s sc̃s in colũbe
specie apparuit. merito illius nomit le
spiritalis grã signatur. Absq eo qd̃ iti¬
trinsecus lat&r. Absq in uisibile incȩlestib
retributione: quȩ te in terris ꝑ egrinante
nec dũ ual& uideri. Hȩc enĩ maioris ẽ.
pulchritudo głiȩ. quã in p̃sentiarũ digne
queat estimari. & pulchre ubi occłoꝵ eiꝰ

Expanded text:
qua ad se per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibus ascendit; praedicatione autem, qua ad suum consortium etiam proximas suas ascendere satagit, dicens: Egredimini, et videte, filiae Sion, regem Salomonem. Et recte primo actione, postmodum praedicatione, juxta exemplum, videlicet ipsius, de quo scriptum est, Quae coepit Jesus facere et docere . Oculi tui columbarum absque eo quod intrinsecus latet. Sensus tui spiritalium sunt rerum contemplatione excellentes, ac venerandi quibus mea quoque dona quae nuper exposuisti meum diadema quod praedicasti videre et cognoscere meruisti. Quia enim sicut supra commemoravimus spiritus sanctus in columbae specie apparuit merito nomine illius spiritalis gratia signatur. Absque eo quod intrinsecus latet absque invisibili in caelestibus retributione quae te in terris necdum valet videri. Haec enim majoris est pulchritudo gloriae, quam impraesentiarum digne queat aestimari. Et pulchre, ubi oculorum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
de lignis libani. quia ȩccłiam de fortibꝰ animo
& constantia animab construxit. Ligna
quippe libani & celsitudine ⁊ specie. & sui
naturȩ imputribilis multum p̃minett.
Columnas eius fecit argenteas. lacob inquit
cephas & ioħs qui uidebantur columnȩ ẽẽ.
Quas nimirũ columnas fecit argenteas. qui
ad consirmandã fidẽ. ad subleuandam ȩccłiȩ
statũ doctores scõs claritate uerbi eȩlestis¬
in ferculo fecit. eũ spem ꝑpetuȩ qͥetis fidelibꝰ
ꝓmisit. Tollite inquit iugũ meũ super
uos. & discite a me quia mitis sũ & humilis
corde. & in uenietis requiem animabus

Expanded text:
de lignis Libani, quia Ecclesiam de fortibus animo de lignis Libani, quia Ecclesiam de fortibus animo et constantia animabus construxit. Ligna quippe Libani et celsitudine et specie, et sui natura imputribili multum praeeminent. Columnas ejus fecit argenteas. Jacobus, inquit, Cephas et Joannes, qui videbantur columnae esse. Quas nimirum columnas fecit argenteas, quia ad confirmandam fidem, ad sublevandum Ecclesiae statum doctores sanctos claritate verbi in ferculo fecit, cum spem perpetuae quietis fidelibus promisit. « Tollite, inquit, jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum, et humilis corde, et invenietis requiem
Abbreviated transcription (Latin):
habent: quia carnis naturã ex qͣ subsistatt.
nullã habent. Dic̃ gͦ ȩccłia ueniens ex gen¬
tibus. En lectulũ salomonis .Exͣ. fortes ãbi
Quid miramini o filiȩ ierłm. id ÷ credentes
de uidea plebes. qd̃ ꝑ desertũ uirtutum
instar aromatũ suaue olentium ascendã :
Uidete quid pacificus ẽ. rex: ad cuiꝰ consortiũ
ꝓpero. Tutus ÷ ab insidus malorũ. ⁊ botus
tantũ accessibilis lectulus ille. quietis eiꝰ
intie: ad quẽ ꝑuenire festino. S & plura
duuiciarũ eius si audire delectat: retexã.
Ferculũ fecit sibi rexsalomon de lignis liba-¬
ni. ferculũ inde dictũ. qd̃ uł residentium.
siue discumbentiũ in coniiuo corpora fe-¬
rat. uł ipsũ de loco ad locũ soleat ꝓ temporis
oportunitate circumferri. Cui merito scã
eccłia cõparatur. quȩ & credentes ad ȩternȩ
beatitudinis epulas leuat: & ipsa ꝑ mundũ
uniuersum p̃dicatorũ suorũ ministerio
circũ fertur. Ferculũ autẽ hoc fecit sibi dñs

Expanded text:
ent, qui carnis naturam, ex qua subsistant, nullam habent? Dicit ergo Ecclesia veniens ex gentibus, En lectulum Salomonis septuaginta fortesQuid miramini, O filiae Jerusalem, id est, credentes de Judaea plebes, quod per desertum virtutum instar aromatum suaveolentium ascendam? Videte quia pacificus est rex, ad cujus consortium propero, tutus est ab insidiis malorum, et bonis tantum accessibilis lectulus ille quietis ejus intimae, ad quem pervenire festino. Sed et plura divitiarum ejus, si audire delectat, retexam. Ferculum fecit sibi rex Salomon, etc. Ferculum inde dictum, quod vel residentium, sive discumbentium in convivio corpora ferat, vel ipsum de loco ad locum soleat pro temporum opportunitate circumferri. Cui merito sancta Ecclesia comparatur, quae et credentes ad aeternae beatitudinis epulas levat, et ipsa per mundum universum praedicatorum suorum ministerio circumfertur. Ferculum autem hoc fecit Dominus sibi
Abbreviated transcription (Latin):
immninentis penȩ deflet erumnã. Quantos
p̃die caterua plaudentiũ et inuidiosa fre¬
quentis popłi domũ pompa deduxit. et nox
una głose illũ splendorẽ deductionis abo¬
leuit. ac repentinꝰ lateris dolor effusis
gaudiis luctuosã grauis successionẽ me¬
roris ad miscuit. Huiꝰmodi gͥ ẽ. gła homi¬
nis sicut flos fęni: q̃ etiã cũ defert᷑ nichil
oꝑibꝰ adiungit. inqua nullus fructꝰ adqͥ¬
rit᷑. et cũ admittit᷑ euanescit: omẽm
scenã hominis et quã de suꝑ obũbrabat
repente destituens. et quã intus anima¬
bat. Atq utinã imitarem᷑ hanc herbã.
de qͣ ait dñs. Germinet t̾ra herbam
fęni seminans sem̃ scđm genꝰ. et scdm¬
genꝰ. Qđ sit genꝰ: audi dicentẽ. Oporte¬
re nos quȩrere illud diuinũ si quomͦ
illud tractare possimꝰ aut inuenire.
quauis ñlonge sit abuno qͦq nr̃m In
ipso enĩ uiuimꝰ. et sumꝰ et moueniur:

Expanded text:
inminentis poenae deflet aerumnam. quantos inminentis poenae deflet aerumnam. quantos pridie caterua plaudentium et inuidiosa frequentis populi domum pompa deduxit: et nox una gloriosae illum splendorem deductionis aboleuit ac repentinus lateris dolor effusis gaudiis luctuosam grauis successionem maeroris admiscuit. huiusmodi igitur est gloria hominis sicut flos faeni, quae etiam cum defertur nihil operibus adiungit, in qua nullus fructus adquiritur et, cum amittitur, euanescit omnem scaenam hominis et quam desuper rupium repente destituens et quam intus animabat. atque utinam imitaremur hanc herbam, de qua ait dominus: germinet terra herbam faeni seminans semen secundum gengenus. quod sit genus audi dicentem oportere nos quaerere illud diuinum, si quo modo illud tractare possimus aut inuenire, quamuis non longe sit ab unoquoque nostrum. in ipso enim uiuimus et sumus et mouemur,
Abbreviated transcription (Latin):
aut senectꝰ debilitat. aut euiratos deli.¬
ciȩ reddunt: luxuria decolorat. Non¬
ne uerũ est qͥa aruit fȩnũ. et flos deci¬
dit: Alius auis attauisq nobilis: et ma¬
iorũ honestꝰ infulis. ꝓsapiȩ ueteris cla¬
rus insignibꝰ amicis abundans. stipatus
clientibꝰ et utrũq latꝰ ꝓtectꝰ. ꝓcedens
maximã ac reducens familiã. repente
aliqͣ accidentis ꝑiculi mole turbatꝰ. desti¬
tuit᷑ ab om̃ibꝰ. a sodalibꝰ derelinqͥt᷑. impu¬
gnat᷑ a ꝓximis. Ecce uerũ est. qͥa sicut
fȩnũ uita hominis priusꝙͣ euellatur
arescit. Est etiã qͥ dudũ ub̃tate afflu¬
ens copiarũ. lib̾alitatis fama ꝑ ora uo¬
litans singulorũ. clarus honoribꝰ prȩ¬
minens potestatibꝰ. tribunalibꝰ celsus.
solio sullimis. beatꝰ popłis estimatꝰ: dum
pͣconũ clamore deducit᷑. subita rerum
conuersione ineũ carcerem rapit᷑ qͦ
alios ipse detruserat. et inter reos suos

Expanded text:
aut senectus debilitat aut euiratos deliaut senectus debilitat aut euiratos deliciae reddunt, luxuria decolorat. nonne uerum est quia aruit faenum et flos cecidit? alius auis atauisque nobilis et maiorum honestatus infulis, prosapiae ueteris clarus insignibus, amicis abundans, stipatus clientibus et utrumque latus tectus, producens maximam ac reducens familiam, repente aliqua accidentis periculi mole turbatus destituitur ab omnibus, a sodalibus derelinquitur, inpugnatur a proximis. ecce uerum est quia sicut faenum uita hominis, priusquam euellatur, arescit. est etiam qui dudum ubertate affluens copiarum, liberalitatis fama per ora uolitans singulorum, clarus honoribus, praeminens potestatibus, tribunalibus celsus, solio sublimis, beatus populis aestimatus, dum praeconum clamore deducitur, subita rerum conuersione in eum carcerem rapitur, quo alios ipse detruserat, et inter reos suos
Abbreviated transcription (Latin):
uox humana est. Ds̃ dicit: clama.sed in
ipso ysaia loqͥt᷑. Ille respondet. Qd clamabo:
Et tanꝙͣ qͥd loqueret᷑ audisset: adiunxit.
Om̃is caro fenũ. Et uere. Uiret enĩ gła ho¬
minis incarne qͣsi fȩnũ: et q̃ putat᷑ esse
sullimis exigua qͥsi herba est pͣmatura
ut flos caduca qͣsi fenũ. germinat qͣsi¬
uita: uiriditatẽ in specie. ñ infructu so¬
liditatẽ. Hylarioris uitȩ qͣsi flos pͣtendens
iocunditatẽ. breuiore spacio occasura:
sic̃ herba feni qđ priꝰꝙͣ euellat᷑ arescit.
Quȩ eñ firmitudo incarne: q̃ salubri¬
tas potest e̾e diuturna: Hodie uideas
adolescentẽ ualidũ. pubescentis ȩtatis.
uiriditate florentẽ: grata spetie. sua¬
uiq colore. Crastina die tibi faciẽ et
ora mutatꝰ occurret. Et qͥ pridie tibi
miserandus apparet. egritudinis ali¬
cuiꝰ infirmitate resolutꝰ. Plerosq aut
labor frangit. aut inopia macerat. aut
crudelitas uexat. aut uina corrũpunt.

Expanded text:
uox humana est. deus dicit: clama, sed in uox humana est. deus dicit: clama, sed in ipso Esaia loquitur. ille respondit: quid clamabo? et tamquam quid loqueretur audisset adiunxit: omnis caro faenum. et uere; uiret enim gloria hominis in carne quasi faenum et quae putatur esse sublimis exigua quasi herba est. praematura ut flos, caduca quasi faenum germinat uiriditatem in specie, non in fructu soliditatem, hilarioris uitae quasi flos praetendens rigenti, breuiore spatio occasura sicut herba faeni, quod priusquam euellatur arescit. quae enim firmitudo in carne. quae salubritas potest esse diuturna? hodie uideas adulescentem ualidum, pubescentis aetatis uiriditate florentem, grata specie suauique colore: crastina die tibi faciem et ora mutatus occurrit et qui pridie tibi miserandus apparet aegritudinis alicuius infirmitate resolutus. plerosque aut labor frangit aut inopia macerat aut cruditas uexat aut uina corrumpunt
Abbreviated transcription (Latin):
esse contentos om̃s oportere. q̃ natura
obtulit. q̃ liberalitas dei prima dona¬
uit. Ille salubris. ille utilis cibꝰ qͥ mor¬
bos repellat. qͥ resecet crudelitates.
Nullo hominũ oꝑatꝰ labore. sed diuino
effusus munere. Sine satione fruges.
fructꝰ sine semine. tã gratꝰ et dulcis:
ut etiã repletis uoluptati atq usui sit.
Deinde ad primas datꝰ mensas: ad scd̃as
remansit. Qͥd autẽ creaturȩ huius
attexã miraculũ. et sapientiȩ oꝑatri¬
cis exprimã argum̃tũ: Inhac enĩ ger¬
minũ specie et illouirentis herbe
munere. imago est uitȩ humane et
naturȩ conditionisq nr̃e insigne
qđdã spectat᷑ et speculũ elucet. Illa
herba et flosfeni figura est carnis
humanȩ. sicut bonꝰ diuinitatis inter¬
pres organo suȩ uocis expressit dicẽs.
Clama. Qd clamabo: Omis caro fęnũ:
et om̃is gła hominis ut flos feni.
Aruit fenũ et flos decidit: uerbum
autẽ dñi manet in et̾nũ. Dei sententia

Expanded text:
 contentos esse omnes oportere, quem natura  contentos esse omnes oportere, quem natura optulit, quem liberalitas dei prima donauit. ille salubris, ille utilis cibus, qui morbos repellat, qui resecet cruditates, nullo hominum partus labore, sed diuino effusus munere, sine satione fruges, fructus sine semine, tam dulcis et gratus, ut etiam repletis uoluptati atque usui sit. denique ad primas datus mensas ad secundas remansit. Quid autem creaturae huius adtexam miraculum et sapientiae operatricis exprimam argumentum ? in hac enim germinum specie et illo uirentis herbae munere imago est uitae humanae et naturae condicionisque nostrae insigne quoddam spectatur et speculum elucet. illa herba et flos faeni figura est carnis humanae, sicut bonus diuinitatis interpres organo suae uocis expressit dicens: clama. quid clamabo? omnis caro faenum et omnis gloria hominis ut flos faeni. aruit faenum et flos decidit, uerbum autem domini manet in aeternum. dei sententia
Abbreviated transcription (Latin):
sol uiuendi usũ ministrat oriundis. qnͣ¬
do illa priꝰ diuinȩ oꝑationis uiuificatio¬
ne st̃ edita. quã sol in hos uiuendi usus
ueniret: Iunior ẽ herbis: iunior feno.
Et forte mirent᷑ aliqͥ cur prius petori
pabulũ. quã cibꝰ homini sit creatꝰ. In qͦ
pͥmũ ꝓpositũ dei debemꝰ aduertere: qđ
etiã minima quȩq ñ negligat: sic̃ in
euangło sapientia dei dicit. Respicite
uolatilia cȩli: q̃m ñ serunt neq metunt
neq congregant inhorrea. et pat̾ ur̃ cęle
stis pascit illa. Nonne uos pluris estis illisc
Cũ enĩ illa pascant᷑ dei gr̃a: nemo sibi de-¬
bet de sua industria et uirtute blan-¬
diri. Deinde qͥa simplicẽ uictũ et natu.¬
ralẽ cibũ reliqͥs cibis debuit ante ferre.
Hic enĩ sobrietatis est cibus. Reliqͥ: delicia
ille paucorũ. Exemplũ itaq frugalita¬
tis. magisteriũ parsimoniȩ est: herbe
simplicis uictu. holerisq uilis aut pomi.¬

Expanded text:
sol uiuendi usum ministrat oriundis, quansol uiuendi usum ministrat oriundis, quando illa prius diuinae operationis uiuificatione sunt edita quam sol in hos uiuendi usus ueniret? iunior est herbis, iunior faeno. Et forte miretur aliquis quod prius pecori pabulum, quam cibus homini sit creatus. In quo primum profundum Dei debemus advertere, quod etiam minima quaeque non negligat, sicut in Evangelio Sapientia Dei dicit: Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea, et Pater vestestis pascit illa : nonne uos pluris estis illis? cum enim illa pascantur dei gratia, nemo sibi debet de sua industria et uirtute blandiri. deinde quia simplicem uictum et naturalem cibum reliquis cibis debuit anteferre. hic enim sobrietatis est cibus, reliqui deliciarlibus cibus, ille paucorum. exemplum itaque frugalitatis, magisterium parsimoniae est herbae simplicis uictu holerisque uilis aut pomi
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ. Quã utilis: quã uehemensuox.
Germinet t̾ra herbã feni. Hoc est ipsa
ꝑse germinet t̾ra. Hullũ alterius
quęrat auxiliũ: ñ cuiꝰꝙͣ indigeat mi-¬
insterio. Solent enĩ pleriq dicere.
Nisi clem̃tior solis calor tepefecerit t̾ras.
et qͦdã modo radiis suis fouerit: ñ
poterit germinare t̾ra. Et ꝓpterea
gentes diuinũ honorẽ deputant soli:
qđ uirtute caloris sui t̾rarũ pene.¬
tret suniꝰ: sparsaq foueat semina:
uł rigente gelu uenas arborũ rela¬
xet. Audi gͦ dm̃ uelut hanc uocem
emittent̾e. Conticescat ineptꝰ sermo
hominũ qͥfuturus est: facessat ua¬
na opinio. Anteꝙͣ solis fiat luminare.
herba nascat᷑: antiqͥor sit eiꝰ p̾roga¬
tiua quã solis. Ne error hominum
conualescat. germinet priꝰ t̾ra: ꝙͣ
fotus soł accipiat. Sciant om̃s solẽ
auctorẽ ñ esse nascentiũ. Dei clem̃¬
tia t̾ras relaxat: dei indulgentia
ꝓrũpere facit fructꝰ. Quõmodo

Expanded text:
faenum. quam utilis, quam uehemens uox: faenum. quam utilis, quam uehemens uox: germinet terra herbam faeni, hoc est ipsa per se germinet terra, nullum alterius quaerat auxilium, non cuiusquam indigeat ministerio. solent enim plerique dicere: nisi clementior solis calor tepefecerit terras et quodam modo radiis suis fouerit, non poterit germinare terra. et propterea gentes diuinum honorem deputant soli, quod uirtute caloris sui terrarum penetret sinus sparsaque foueat semina uel rigentes gelu uenas arborum relaxet. audi ergo deum uelut hanc uocem emittentem: conticiscat ineptus sermo hominum, qui futurus est, facessat uana opinio. antequam solis fiat luminare, herba nascatur, antiquior sit eius praerogatiua quam solis. ne error hominum conualescat, germinet prius terra quam fotus solis accipiat. sciant omnes solem auctorem non esse nascentium. dei clementia terras relaxat, dei indulgentia prorumpere facit fructus. quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tur et gr̃a: ut inuisibił
et incõposita desineret
esse. Nam pleriq etiam
hoc dicunt esse inuisibi¬
le qđ speciem ñ habet. Et ideo accipi.¬
unt t̾rã inuisibilẽ fuisse. ñ qͥa uideri
ñposset a sũmo deo. uł angłis eiꝰ. Nam
ad huc homines creati ñ erant. uł etiã
pecudes: sed qͥa sine sua specie erat.
Species autẽ terre ẽ: germinatio et ui¬
riditates agri. Unde ut uisibilẽ eã et
cõpositã faceret ds̃: ait. Germinet
t̾ra herbã fęni. seminans semen scđ̾m
ba ueritatis: cuiꝰ series salus ẽ. audien¬
tiũ. Primo enĩ illa uox dei singułcre¬
aturis imꝑtita gignendis lex naturȩ
est: q̃t̾ris in omne euu remansit. fu¬
turȩ successionis datura pͣscriptũ.
quẽ admodũ uł generandi uł fructi¬
ficandi in reliquu usus adolesceret.
Prima itaq germinatio est: quando
nascentia uident᷑ erũꝑe. Deinde cũ
eruꝑit et ꝓfecerit gerinen: fit herba.
Herba qͦq ubi paululũ ꝓcesserit: fit

Expanded text:
tur et gratia, ut invisibilis et incomposita desineret esse. Nam plerique etiam hoc dicunt esse invisibile, quod speciem non habet; et ideo accipiunt terram invisibilem fuisse, non quia videri non posset a summo Deo vel angelis ejus, nam adhuc homines creati non erant, vel etiam pecudes, sed quia sine sua specie erat. Species autem terrae est germinatio et viriditas agri. Unde ut et visibilem eam et compositam faceret Deus, ait: Germinet terra herbam feni, seminans semen secundum ba ueritatis, quorum series salus est audientum. prima enim illa uox dei singulis creaturis inpertita gignendis lex naturae est, quae terris in omne aeuum remansit, futurae successionis datura praescriptum, quemadmodum uel generandi uel fructificandi in reliquum usus adolesceret. prima itaque germinatio est, quando nascentia uidentur erumpere, deinde cum eruperit et profecerit germen, fit herba; herba quoque ubi paululum processerit, fit