comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
epe michi actor lȩciciȩ. aut pͥmꝰ aut so¬
ins es. Questorem aũt hunc frem nuno rec¬
torem pretorianũ litteris nuntiasti. In õib
gͦ ittteris tuis. magna aliqua gaudui mei
causa est. quicqͥd ipsa uerba luxuriant. &
animi sui alacͥtatem stili nitore testant.
diuina conuenio: ut fortuna optimorum
chil aliena addit orõ. Sua enĩ luce con¬
spicui: precariis testimoniis ñ iuuant᷑.
nium. hoc unũ tantum preter eundem
non puto. suminã mͥ cum ilo esse offici¬
orum. familiariũ societatem. Quȩ res
tͥ etiam minora merita pleriimq com¬
indat Unde arbitror ex abundanti ꝓnit̃ã
fore in eum p̃clarȩ mentis tuȩ affectio¬
nem. qͣm illi ⁊ oecus ꝓpͥum. ⁊ meȩ amici¬
tiȩ p̃rogatiua conciliat. uł.
pi sułuise me fateor. ut mn fidueiam
scbendi tuus sermo prestaret. S cum̃ ꝑ¬
spicerem necdum me illo inuitam̃to ꝓuo
cari. pͥor in uerba salutationis erupi plu¬

Expanded text:
ihi auctor laetitiae aut primus aut soihi auctor laetitiae aut primus aut solus es; quaestorem antehac fratrem, nunc rectorem praetorianum litteris nuntiasti. In omnibus ergo litteris tuis magna aliqua gaudii mei causa est. Quid quod ipsa uerba luxuriant et animi tui alacritatem stili nitore testantur? diuina conuenio, ut fortuna optimorum hil aliena addit oratio; sua enim luce conspicui precariis testimoniis non iuuantur. nium. hoc unum tamen praetereundum non puto, summam mihi cum illo esse officiorum familiarium societatem; quae res tibi etiam minora merita plerumque commendat. unde arbitror ex abundanti promptam fore in eum praeclarae mentis tuae adfectionem, quam illi et decus proprium et meae amicitiae praerogativa conciliat. siluisse me fateor, ut mihi fiduciam scribendi tuus sermo praestaret. Sed cum perspicerem necdum me ullo inuitamento officii prouocari, prior in uerba salutationis erupi plu
Abbreviated transcription (Latin):
Nteuigebam non eẽ de nichilo. qͥ diu a
lnteris temꝑabas. tand̾e patuit impedito
ꝑ egͥtudinem uisu officioꝵ stetisse sollertiã¬
Itaq ego ille de silentio sollicitꝰ ꝓbare fa
teor me qͦd asꝑe nuntium rei usq ad sanita¬
tis tue gaudia distulisti. ne de te ante caꝑem
exortam in commodi sollicitudinẽ. qͣm secu¬
ritatem remoti. Nnne quia tecum ualitu¬
do in gram redit. indulgentiorib paginis
amicitiam munerare. Anoqͥn cessantibus
epsis. simile aliqͥd risus timebo. S de hoc sa¬
tis uerborum.uale.
lauianꝰ pectoris mei dñm. tui sociũ. he¬
rere animo tuo usq ad imꝓborũ dolorẽ.
nimis gratulor. nam sepe apud me de tali
amicitia głatur. Hoc gͦ futurum ante pros¬
pexeran. uirtutes utriꝰq consid̾ans: quarũ
similitudo concordiam fecit. &idõ plus
gaudii qͦm miracuili capto. teq oro. ne qͥd
in tales amicos fascino liceat. Ille enimmͥ
non ÷ rogandꝰ. eui aliud uelle ñ expedit . ui.¬

Expanded text:
ntelligebam non esse de nihilo, quod diu a litteris temperabas. Tandem patuit, impedito per aegritudinem visu, officioitaque ego ille de silentio sollicitus probare me fateor, quod asperae nuntium rei usque ad sanitatis tuae gaudia distulisti, ne de te ante caperem exorti incommodi sollicitudinem quam securitatem remoti. nunc quia tecum valetudo in gratiam rediit, indulgentioribus paginis amicitiam munerare; alioquin cessantibus epistulis simile aliquid rursus timebo. sed de hoc satis verborum est. Flavianum, pectoris mei dominum, tui socium, haerere animo tuo usque ad inproborum dolorem nimis gratulor, nam saepe apud me de tali amicitia gloriatur. hoc ego futurum ante prospexeram uirtutes utriusque considerans, quarum similitudo concordiam fecit, et ideo plus gaudii quam miraculi capto teque oro ne quid in tales amicos fascino liceat. Ille enim mihi non est rogandus, cui aliud uelle non expedit.
Abbreviated transcription (Latin):
amicissimi uiri desid̾io satisfeci. ut u¬
na uia te excolerem. saluce dicenda
illius usii comm̃darem. fac gͥ oro. ut
commendatum tuearis. auxilio. ne ser¬
mone uicario remineres. Uale.
ecte ualeo. hoc enim scribendi debet
ẽẽ pͥncipium. quod maxime expetũt.
uotã lecturi. E que tͥ oblatum uigorem
nimis gaudeo. nam me indicio tali nuꝑ
hilarasti. Iuuo quoq in sum mam pono le¬
titiȩ. qͦd te memorem mei honorificentia. ꝑ¬
ximȩ scͥptionis. ostendic. Cuiꝰ rei gram si¬
lere non debeo. ut hoc inuitam̃to ad ꝑseue¬
rantiam litterarum muneris ꝓuoceris.U̾.¬
miseram pͥor scͥptum.
qͦd in manus tuas duoum presumo. ue¬
nisse. hauc multum ꝓcessit horȩ cum ad¬
erat: quia te mͥ interas exhiberet. Decur¬
sa oculis pagina. requiri a me comꝑi diẽ
ceptando itineri destinatum. S ego hane
denda consũpsimꝰ. Qͥd suꝑẽ nisi ut gratu¬
leris nob̾ animos ẽẽ cognatos: ⁊Iamq te

Expanded text:
amicissimi uiri desiderio satisfeci, ut uamicissimi uiri desiderio satisfeci, ut una uia et te excolerem salutem dicendo et illius usui commodarem. Fac igitur, oro, ut commendatum tuearis auxilio, me sermone uicario munereris. Vale.ecte ualeo. Hoc enim scribendi debet esse principium, quod maxime expetunt uota lecturi. Aeque tibi oblatum uigorem nimis gaudeo; nam me indicio tali nuper hilarasti. Illud quoque in summam pono laetitiae, quod te memorem mei honorificentia proximae scriptionis ostendit. Cuius rei gratiam silere non debeo, ut hoc inuitamento ad perseuerantiam litterarii muneris prouoceris.miseram prior scriptum, quod in manus tuas dudum praesumo uenisse. Haud multum processit horae, cum aderat qui a te mihi litteras exhiberet. Decursa oculis pagina, requiri a me conperi diem coeptando itineri destinatum. Sed ego hancdenda consumpsimus. Quid superest, nisi ut gratuler nobis animos esse cognatos? Nam quae te
Abbreviated transcription (Latin):
ie. notat᷑q iudicio exploratissimũ remedium
ueniȩ imꝑialis implorat. S ut ei celerit arri¬
deat. effectus optati oefero. incuriam tuam
dicati remissione famȩ suȩ uulnus ex
gub̾nat annonam. certo cognouit iudicio
aduersarium suum piratam nomine. ł
eius ꝓcuratorem sp̃e tui fauoris hausisse
Negaui solere te reciꝑe in tuam curani.
pecunarum sanctionem. Ille tam̃ ut ẽ
hominum pleruinq suꝑuacua trepidatio.
consentaneas de me scĩs morib tuis litte¬
ras postulauit. Non renui oꝑam meam
facilia ⁊ iusta poscenti. Summa ÷ gͥ impo¬
sici mͥ muneris contͣ ab sentem ciuem si¬
mulq districtum puplicis curis. non
sinas quicqͣm de iustitia tua p̃sidium spe¬
rare. Sunt leges. sunt tribunalia. sunt
magistrat᷑. quib litigator utatur. salua
conscientia tua. uale.
medendi summatem iuire optinet loc
affinem suum. eodem cognomine.tradi
patrocinio meo optauit oratu. Libens

Expanded text:
re notatusque iudicio exploratissimum remedium re notatusque iudicio exploratissimum remedium ueniae imperialis implorat. Sed ut ei celeriter adrideat effectus optati, deferri in curam tuam est, ut iudicati remissione famae suae uulnus excgubernat annonam, certo cognouit indicio aduersarium suum Piratam nomine uel eius procuratorem spem tui fauoris hausisse. Negaui solere te recipere in tuam curam pecuniarias actiones. Ille tamen, ut est hominum superuacua plerumque trepidatio, consentaneas sanctis moribus tuis de me litteras postulauit. Non abnui operam meam facilia et iusta poscenti. Summa est igitur inpositi mihi muneris: contra absentem ciuem simulque districtum publicis curis non sinas quidquam de iustitia tua sperare praesidium. Sunt leges, sunt tribunalia, sunt magistratus, quibus litigator utatur salua conscientia tua. Vale. medendi summatem iure obtinet locum, adfinem suum eundemque cognominem tradi patrocinio tuo meo optauit oratu. Libens
Abbreviated transcription (Latin):
tibi fine cunctatione cedim᷑. Puto tͥ suffic̾e̾
ad uicem tante gre uicti confessionem . uł.
ti. nune adice quȩ suꝑsunt. ut ego qͦ
partem beneficii adept᷑ existimer. Suple¬
menta aũt desidũ eius a tabellario epłe
suggerunt᷑. quȩ stilo ꝑsequi. suꝑuacaneum
duxi. Apertiꝰ ÷ enm negotiis intimandis:
uiuȩ uocis indicium. Uale.
& ut ipse asseuerasti. a te quoq in curam
dudum recepto. non quo metuam ne tu¬
telam force eius obliuione destituas. cum
familiare sit constantie tue fidelit̾ ꝑsequi
recepta mandata. S quia diligentiã meam
fortuna amici sepe sollicitat. & laboranti¬
b ꝯmendatio una ñ sufficit. licet tenacit̾
meniorem. rursus ammoueo. Prestabit be¬
ne ficii tui celeritas. ne sic mͥ necẽe idem se¬
pius facere. uale.
r usu uenit. ut opem desidantes ad suffra¬
gia probata confugiant. Quorum unus
eusebius ÷ qui adholescentiȩ prolapfus erro¬

Expanded text:
tibi sine cunctatione cedimus. Puto tibi sufficere tibi sine cunctatione cedimus. Puto tibi sufficere ad uicem tantae gratiae uicti confessionem. Vale.ti. Nunc adice quae supersunt, ut ego quoque partem beneficii adeptus existimer. Supplementa autem desiderii eius a tabellario epistulae suggeruntur, quae stilo persequi superuacaneum duxi. Aptius est enim negotiis intimandis uiuae uocis indicium. Vale. et, ut ipse adseuerasti, a te quoque in curam dudum recepto. Non quo metuam ne tutelam forte eius obliuione destituas, cum familiare sit constantiae tuae fideliter exequi recepta mandata, sed quia diligentiam meam fortuna amici saepe sollicitat et laborantibus commendatio una non sufficit, licet tenaciter memorem rursus admoneo. Praestabit beneficii tui celeritas, ne sit mihi necesse idem saepius facere. Vale. usu uenit, ut opem desiderantes ad suffragia probata confugiant. Horum unus Eusebius est, qui adulescentiae prolapsus erro
Abbreviated transcription (Latin):
rum tibi uestium scd̾am paginam tenet.¬
quod de mediocritate ĩpse sentias uideris
qui enim mag̃ quam cultui apta indum̃
negligis. scis eni tibi istiꝰmodi culpam
sine calione cessuram. Quotiens terminatꝰ
sum. par silentiũ si a interis temꝑasses. uin¬
cor tam̃ assectione. ⁊ delector tali menda¬
cio meo: ex quo intellige potes qͣm constã¬
ter te diligam. qͥ tam inconstant irascor
actum nurtias quod spe ⁊ opinione
ante percepi: ut tibi amicitiam bonorũ
pͥmꝰ congressus aꝑiret. Namq lioc nob̾ et
tui moris & illorum iudicia ꝓmiserunt:
faeile enim ꝓbitas delati ad uiruuicum ar¬
bitros placet. Uerum ista pars gaudenda mͥ
pocius ÷ quani producenda. Illud mallem
qd uestimenta usui tuo uindicas. Nicħ hoc
amore sinceriꝰ. Scias fiduciam oe simplici
affechoue surgentem: genus ẽẽ uirtucis
S quid ego hac puritate dignum repend̾a.
Stetimꝰ officiis religionis hactenꝰ pares: nẽ

Expanded text:
rum tibi uestium srum tibi uestium squid de mediocritate †parum sentias, ipse videris, qui hiemi magis quam cultui apta indumenneglegis; scis enim tibi istiusmodi culpam sine talione cessuram. quotiens tibi minatus sum par silentium, si a litteris temperasses? vincor tamen adfectione et delector tali mendacio meo. Ex quo intellegere potes quam constanter te diligam, qui tam inconstanter irascoractum nuntias, quod spe et opinione ante percepi, ut tibi amicitiam bonorum primus congressus aperiret; namque hoc nobis et tui mores et illorum iudicia promiserant. Facile enim probitas delata ad uirtutum arbitros placet. Verum ista pars gaudenda mihi potius quam producenda est; illud mallem quod uestimenta de nobis usui tuo uindicas. Nihil hoc amore sincerius; scias fiduciam de simplici adfectione surgentem genus esse uirtutis. Sed quid ego huic puritati dignum rependam? Stetimus officiis religionis hactenus pares; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt. Cedant gaudia diuisa conunctis.
ub̾iorem mͥ fructum p̃stitit mora. Iam ñ
queror quod epłȩ tuȩ serȩ sunt. iocunda
dilatio ÷ que simul plura restituit. uale.
Inuenisti tam̃ quo ꝑfectam diligentiam
tui in fastigiũ toueremꝰ. Amabili enĩ fi¬
ducia ausoni tue p̃benda mandasti. quȩ
ꝑegͥnatio hib̃na poscebat. Tu uͦ abundais
omnib studio dandi beneficii excogitas¬
ti. causam petendi. S dedisse te ex hoc
grãm satis constat. quia plus accepit.
de quo aliquid sibi alceriꝰ amor uendicat
Uno tantum lapsu fas sit dicere amica un¬
dicatio claudicauit. quod remunerandum
me de galatia polliceris nͥ ad patrium la¬
rem ueneris. Nollem constantiam boni fac¬
ti in hec tepide uerecundie uerba descend̾e.
S pret̾ea laudate epse leue fascinum. Nleq
enu me tante gr̃e obliuio. sermonum es̃
interpretem sinit. Cur aucem multa loqͥ¬
mur. parua missuri: Descriptio tradenda¬

Expanded text:
sa sunt. Cedant gaudia diuisa coniunctis; sa sunt. Cedant gaudia diuisa coniunctis; uberiorem mihi fructum praestitit mora. Iam non queror, quod epistulae tuae serae sunt: iucunda dilatio est, quae simul bona plura restituit. Vale. inuenisti tamen, quo perfectam diligentiam tui in fastigium tolleremus. Amabili enim fiducia usioni tuae praebenda mandasti, quae peregrinatio hiberna poscebat. Tu uero abundas omnibus, sed studio dandi beneficia excogitasti causam petendi. Sed dedisse te ex hoc gratiam satis constat, quia plus accepit, de quo aliquid sibi alterius amor uindicat. Vno tantum lapsu — fas sit dicere — amica uindicatio claudicauit, quod remunerandum me de Gallaecia polliceris, ubi ad patrium larem ueneris. Noluissem constantiam boni facti in haec trepidae uerecundiae uerba descendere. Sed praetereo laudatae epistulae leuem fascinum; neque enim me tantae gratiae obligatio sermonum esse interpretem sinit. Cur autem multa loquimur parua missuri? Descriptio tradenda
Abbreviated transcription (Latin):
ad arborum summa ꝑrepunt. pleriq con¬
dita musta defecant. non nulli aprum o¬
dora uestigia canum sagacitate disquirt̃.
S hȩc omnia si nobiscum ageres: plus pla¬
cerent. Tenet te erudicio sceuolarum. dũ
forenses rauolas ꝑuigil doctor institius.
Qua re accurre ꝑnicit̾. ut feriarũ reliqͥe
laboris fastidium tergant. Deniq si tibi
ergastuli istius amor tantus ÷ ad esto impi¬
ger. ut ad dicendum ꝓiitior reuertaris .uł.¬
meum duco compendium. qñ ita ani¬
matꝰ sum. ut amicoꝵ prosꝑa meis commo¬
oitatib externa non arbicrer. Qͣͥ me igit᷑¬
gratulatione affectum putas. cum cibi
comꝑi uigales deos matremfamillas co¬
pulasse. atq ceca filiolam tempestiuo dedis¬
se ꝓuentu. Nam ut scis interuallo maris
atq terrarum quo destituiur. non pͥus
conugem tͥ quam sobolem accessisse cogno¬
uii. Quippe unis luteris ⁊ nuntium filiolȩ
recens editȩ. ⁊ nuptialem sportulam detu

Expanded text:
ad arborum summa perrepunt; plerique conad arborum summa perrepunt; plerique condita musta defaecant; nonnulli aprorum odora uestigia canum sagacitate disquirunt. Sed haec omnia, si nobiscum ageres, plus placerent. Tenet te eruditio Scaeuolarum, dum forenses rabulas peruigil doctor instituis. Quare accurre perniciter, ut feriarum reliquiae laboris fastidium tergeant, uel certe, si tibi ergastuli istius amor tantus est, adesto inpiger, ut ad docendum promptior reuertaris.meum duco conpendium, quando ita animatus sum, ut amicorum prospera meis commoditatibus externa non arbitrer. et re gratulatione adfectum putas, cum tibi comperi iugales deos matrem familias copulasse atque ex ea filiolam tempestiuo dedisse prouentu? Nam, ut scis, interuallo maris atque terrarum, quo distinemur, non prius coniugem tibi quam subolem accessisse cognoui. Quippe unis litteris et nuntium filiolae recens editae et nuptialem sportulam detul
Abbreviated transcription (Latin):
hilaritatem mea tristitudo contͣhero
Si quide quod semꝑ fieri amat. habi¬
tum mentis de amico rumore ducamꝰ
Quare ignosce qͦd̾ desumꝰ. & apuoe¬
gregium uerum ꝯsulem faue ab sen-
piciis intereẽ feliciũ.
antũ tibi suppecit uerbis eloquii:
ut pͥoris silentii ueniam cum p̃sen¬
tis facundiȩ laude merearis. Que enĩ
pars litterarum tuarum. uel inuenu¬
onĩ pudentia caruit. uel nouitate sen¬
tͥ supellex larga non desit. annitere q̃ so
te. ut non minꝰ religione quam orõne ꝓ¬
batꝰ habearis: ut sicuti orõne mirabius
es. ita religione lauderis. Faciet hoc cre
britas epłarum tuarum: quȩ ñ solum
modis autunnitate fruimur. Nam
p̃quam doliis noua uina coiuinsunꝰ: quȩ
calce : prelo subacta fluxerunt. trapetis te¬
ritur bacca sitioni. aut precox olea in usũ
oliui uiridis mulceatur. Int̾ea ioci ferarũ
oomos indago sollicitat: ut incert᷑ agrico¬
la. in officia diuersa discurrat. Alii scalis

Expanded text:
hilaritatem mea tristitudo contraheret: hilaritatem mea tristitudo contraheret: siquidem semper fieri amat, ut habitum mentis de amicorum ore ducamus. Quare ignosce, quod desumus, et apud egregium uirum consulem faue absentiapiciis interesse felicium.antum tibi suppetit uber eloquii, ut prioris silentii ueniam cum praesentis facundiae laude merearis. Quae enim pars litterarum tuarum uel inuentionum prudentia caruit uel nouitate sengitur tibi supellex larga non desit, innitere, quaeso te ut non minus religione quam oratione probatus habearis, ut sicuti oratione mirabilis es, ita relibritas epistularum tuarum, quae non solum modis autumnitate defruimur. nam postquam doliis noua uina commisimus, quae calce et prelo subacta fluxerunt, trapetis teritur baca Sicyonia, ut praecox olea in usum oliui uiridis mulceatur. Interea loci ferarum domus indago sollicitat, ut incertus agricola in officia diuersa discurrat. Alii scalis
Abbreviated transcription (Latin):
ras. occupationem si semper. obliuionis cͥ
men putas. hoc si fieri posset. cacerem.
Iuudis gͦ patientiȩ meȩ. atq incelligas a¬
nimum ȩquum. maiore p̃cio remuneran¬
dum. Indigniꝰ ledicur. quẽ religio ñ ꝑmit¬
tit offendi. Et certe interfuit sollicitudini
tuȩ exercere aliquid uerboꝵ familiarium.
cum mͥ de scriniis tuis profecta delegaret᷑
oratio. De qua te interim suspensum te¬
nebo: tum demunitͥ iudicii publici factu¬
rus iudiciũ. cum exoraueris. cum merue¬
ris: & quia tantiduco litteras tuas cum scͥp
ellem te
legato uti. apud optimum ꝯsulem
purgandȩ atq excusandȩ absentiȩ meȩ
si scirem quod tu mͥ in ea re pͥmus ignos¬
ceres. Nam cũ urm amorem cogito: ue¬
reor ne me quem ambo diligitis. ita si¬
militer arguatis. Quis gͥ huius causȩ
mea. cuius ut misera. ita iusta ẽ pur¬
gatio. Neq enim fas sinit lȩca officia
obire lugentes: fortasse etiam urãm

Expanded text:
ras, occupatio est, si semper, obliuio. Irasci ras, occupatio est, si semper, obliuio. Irasci me putas? Hoc si fieri posset, facerem. Inludis ergo patientiae meae? Atqui intellegas aequum animum maiore pretio munerandum. Indignius laeditur quem religio non permittit offendi. Et certe interfuit sollicitudinis tuae exerere aliquid uerborum familiarium, cum mihi de scriniis tuis profecta delegaretur oratio. De qua te interim suspensum tenebo tum demum tibi iudicii publici facturus indicium, cum exoraueris, cum merueris, et quia tanti litteras tuas duco, cum ellem te legato uti apud optimum consulem purgandae atque excusandae absentiae meae, si scirem, quod tu mihi in ea re prius ignosceres. Nam cum vestrum amorem cogito, vereor ne ut me aeque ambo diligitis, ita similiter arguatis. Quis igitur mihi hujumea: cujus ut misera, ita justa purgatio est. Neque enim fas sinit, laeta officia obire lugentes; fortasse etiam vestram
Abbreviated transcription (Latin):
reliquum pensi habeas amicitiȩ diligñ¬
tiam. Sit int̾ nos frequens honor officũ¬
sint assidue scͥptorũ familiariũ uices:
quippe tacita concordia instar odiorũ ẽ
d̾o ltteras ad fabra rerum. uel natura.
uel industria peꝑit. ut nunqͣm muta es¬
set affectio. & si qͦndo absumꝰ. lingue ui
oꝑm fungerent᷑ signa uerboꝵ hȩc in pre¬
senti satis dicta sunt: opto deinceps ma¬
teriam mͥ ad respondendum dari. gr̃a mu¬
ueris tui. nou dolore fastidii. uale.
genii facultatib s continui silentũ
culpam. tibi quoq purgare difficile÷¬
Qͥd enim uel ex uero. uel ex falso. uel ex
comm̃itato dici potest: Itinera me in qͥ¬
es longa tenuerunt. si sepe cessatum:
& aliqñ ꝑuentum ÷ uigilem oꝑam pu¬
blicis negociis impendo: s uicib ocii¬
om̃e negotiũ distinguitiui. Restat qͣ
inimine uolo: ut fatearis amicitiȩ ne¬
gligentiam. Nam officia si plerumq dese¬

Expanded text:
reliquum pensi habeas amicitiae diligenreliquum pensi habeas amicitiae diligentiam. Sit inter nos frequens honesti usint assiduae scriptorum familiarium vices. Quippe tacita concordia instar odiorum est. Ideo litteras affabra rerum vel natura, vel industria peperit, ut nunquam muta esset affectio: et si quando absumus, linguae ut operam fungerentur signa verborum. Haec in praesentia satis dicta sint. Opto deinceps materiam mihi ad respondendum dari, gratia muneris tui, non dolore fastidii. Vale. genii facultatibus; sed continui silentii culpam tibi quoqQuid enim uel ex uero uel ex commenticio dici potest? Itinera me, inquies, longa tenuerunt: sed saepe cessatum et aliquando peruentum est; uigilem operam publicis rebus inpendo: sed uicibus otii negotium omne distinguitur. Restat, quod minime uolo, ut fatearis amicitiae neglegentiam. Nam officia si plerumque dese
Abbreviated transcription (Latin):
defruet uoluntatẽ tuam stili mei des¬
ꝑatio. Quis enim pudor⁊ uinci u olei¬
sionem: Iilud qͦ me ad rescͥbendum eogit
quod timui cessationis exempium. aliq
tibi silentii formulam dare. plusqͣm ime
redditurum fraudis adu̾ti. si tua offen¬
sio initaretur tacentem: quam si ausus
inis suꝑior ẽ. Estimab̾ ipse qͣnco hoc tua¬
more ad uersus uerecondiam meã fecim¬
non intera qͥ uales dulce ÷ qͣinuis adieceri
porta̾nt. Nolo annos ad caleulum uoces.
fidiicia salutis in uirib est. Qs eñ uitet
expendere tutela morum tuoꝵ. sꝑa ꝯfectu¬
ros deos ut maneas uitȩ integer in met as
quas ueterum diffinitio dedit seculo .Uł.
abeo expostulandi tecum
ꝓbabiles causas: qͣndo qͥd̾e pontificio
iterati honoris auctus. nullum mͥ in dici¬
um communis gaudii p̃stitisti. S nolo pͥ¬
mas literas meas felle obuirgationis
imbuere: ne animũ tuum contͣhant
amara sermonum. Qaͥre de cedo qͣrimoniis
& tecum hanc ueniam sic paciscor. ut in

Expanded text:
defrudet uoluntatem tuam stili mei desatio. Quis enim pudor est uinci post confessionem? Illud quoque me ad rescribendum coegit, quod timui cessationis exemplo quandam tibi silentii formulam dare plusque in me rediturum fraudis aduerti, si tua offensio imitaretur tacentem, quam si ausus meus superiorem. Aestimabis ipse quanto hoc tui amore aduersum uerecundiam meam fecerim. Interea, quod uales dulce est, quamuis adieceris  tui subita praeuortant. Nolo annos ad calculum uoces: fiducia salutis in uiribus est. Quas cum uitet expendere tutela morum tuorum, spera confecturos deos ut maneas uitae integer in metas quas ueterum definitio dedit saeculo. abeo expostulandi tecum probabiles causas, quandoquidem pontificio litterati honoris auctus nullum mihi indicium communis gaudii praestitisti. Sed nolo primas litteras meas felle obiurgationis imbuere, ne animum tuum contrahant amara sermonum. Quare decedo querimoniis et tecum hanc ueniam sic paciscor, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
Qiatur: E it quide familiare iurtuti. dele¬
tutntiĩ exertii sensib aminonere. Nami et
achilem uatum maximus refert ed rum
aeniei curas fidib resoiuisse. Si nos et mesioe
facundis inopiam confitemur. & nuit̾iue utũ
ioq̃ndi corum interis aucupannur. quos be¬
rers comitatui & fama loquit᷑. & tua sep

Expanded text:
diatur. Est quidem familiare uirtuti delenimenta exercitii sensibus admouere. Nam et Achillen uatum maximus refert aegrum animi curas fidibus resoluisse. Sed nos et musicae facundiae inopiam confitemur, et nutrimentum loquendi eorum litteris aucupamur, quos haerere comitatui et fama loquitur et tu
Abbreviated transcription (Latin):
ane qͥdem priorib litteris meis uies¬
situdinem reddidisti. s mei officis fu¬
It scripta geminare. ne tam fida occasi¬
one fraudarer. maxime cum amieua cõ¬
munis auxentius accessurum sͥ aliquia
gr̃e ex meis luteris iudicaret. quẽ tͥ ꝓpt̾ea
comiñdare non debeo: quia illi apud te po
cius quã apuo alios testis ẽẽ consuesti. uale
ut amicitiam quam dudum tacit᷑ ob¬
stabam. nunc ꝓuocat᷑ excolerem. Ampleo¬
tor future inter nos familiaritatis auspi¬
cem uoluntatem. & qͣmius p̃uent̾ uoto
tuo. enitar ut potero ne uincar officiis.
Has enĩ michi partes uideo reseruatas:
uit religio quȩ te hortante sumpsit exor¬
dium. me adnitente sumat augnientũ¬
eari me multis bonis¬
iudico. quotiens sermonis tui hono¬
rificentia & splendore oelector. idq ut me¬
rear etiam ipse non desero. diligentiam
seeqntis officii. Stet gͥ inter nos. ut ani

Expanded text:
Nec quidem prioribus litteris meis uicissitudinem reddidisti, sed mei officii fuit scripta geminare, ne tam fida occasione fraudarer, maxime cum amicus communis Auxentius accessurum sibi aliquid gratiae ex meis litteris iudicaret. Quem tibi propterea commendare notius, quam apud alios testis esse consuesti. LXXVIut amicitiam, quam dudum tacitus optabam, nunc provocatus excolerem. amplector futurae inter nos familiaritatis auspicem voluntatem, et quamvis praeventus voto tuo enitar, ut potero, ne vincar officiis. has enim mihi partes video reservatas, ut religio, quae te hortante sumpsit exordium, me adnitente sumat augmentueari me multis bonisiudico, quotiens sermonis tui honorificentia et splendore delector; idque ut merear, etiam ipse non desero diligentiam frequentis officii. Stet igitur inter nos, ut ani
Abbreviated transcription (Latin):
Ia neni consuliunt: & oecem uir i tabillas
c̃aidert. Iai dudum his renuntiatum
⁊ successio temꝑum placita pͥora mu a¬
uit. fin si nobis seribenda sue so rensis ꝯt̃o
iouem. cȩterosq aeos catonis lede pofa¬
biniuu: ⁊ e nob uicio oetͦ. uel negliger¬
tia antiquitatis. uel inscientia equare¬

Expanded text:
em consulunt et decemuiri tabulas condiderunt. Iamdudum his renuntiatum est, ut successio temvit. An si nobis scribenda sit forensis oratio, Jovem deosque exteros Catonis lege praefabimur, ne nobis vitio detur, vel negligentia antiquitatis, vel inscientia? A
Abbreviated transcription (Latin):
usonianus animirator tuus. scͥpta
indacĩ hominum suorum lenitate ͣ¬
heretur. Dehinc poscenti litteras. offi¬
en hiniꝰ oꝑam non negaui: sciens mutis
diligentie conuenire. cum internos q̃
ad integricatem famȩ nr̃e attinent õ¬
feramꝰ. Queso gͥ ut in bonã partẽ que
⁊ me seͥbuntur accipias. ⁊ ant fallaciã
temerati iuris alien celeriter expur¬
ges. aut si qͥi te iguorante turbatum:
uibeas reformari. uale.
uꝑfuranei laboris ÷ comm̃dare con¬
spicnos: nt si in sole positis facem
preferas. & accensi luminum claricu¬
dinem diei gestias. ad iuuare. Iecireo

Expanded text:
usonianus u. c. admirator tuus, scriptomendacii hominum suorum leuitate traheretur; dehinc poscenti litteras officii huius operam non negaui sciens mutuae diligentiae conuenire, cum inter nos, quae ad integritatem famae nostrae attinent, conferamus. Quaeso igitur ut in bonam partem, quae a me scribuntur, accipias, et aut fallaciam temerati iuris alieni celeriter expurges, aut si quid te ignorante turbatum est, iubeas reformari. Vale.foranei laboris est commendare conspicuos, ut si in sole positis facem praeferas et accensu luminum claritudinem diei gestias adiuuare. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
uenias. Iuos ego ainicos beneficio tuo
acquisitos putabo. quos nescio: aut is¬
tum mͥ reddidisti. pociꝰ qͣm dedisti. uł.¬
A. sententia mͥ cupita succedunt.
siqͣndo frui datur salutis tuȩ cogni¬
tione. auoquii munere. Ego uquere a¬
pud te satis habeo comꝑtum. Qͥd em̃
mͥ amoris impenderes: si de me incer¬
tus eẽs: Atq utinam scripta hȩc tua
qͣm sunt honoris plena: tam crebra
sint. Grauis ÷ enĩ sitis bonarũ rerũ.
cm sola fruendi assiduitas medicinã
facit. Ergo in dulgentiꝰ utere munifi¬
centia scriptionum. Nã qͦ plus ÷ in
iuteris cuis qͦd gaudeam: hoc mag̃
suꝑest quod requiram. uale

Expanded text:
uenias. Illos ego amicos beneficio tuo uenias. Illos ego amicos beneficio tuo adquisitos putabo, quos nescio; at istum mihi reddidisti potius quam dedisti.  sententia mihi cupita succedunt, si quando perfrui datur salutis tuae cognitione alloquii munere. Hoc ego liquere apud te satis habeo compertum. Quid enim mihi amoris impenderes, si de me incertus esses? Atque utinam scripta haec tua, quam sunt honoris plena, tam crebra sint! Gravis est enim sitis bonarum rerum, cui sola fruendi assiduitas medicinam facit. Ergo indulgentius abutere munificentia scriptionum. Nam quo plus est in litteris tuis quod gaudeam, hoc magis superest quod requiram. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
iam ÷ cognita. nouum mͥ de te gaudium¬
nuntiari putarem. Erat in illis fiducia
conscientiȩ bonȩ. s cum laude iusticię
publice. NIam & pͥncipib maximis giãs
ut absolutꝰ egisti: et oe sola fortuna ut
inuocens questꝰ es. Uerum quid uitra: Qñ
romam. qñ ad urbanum ocium. qñ ad
scribendi & legendi solatia reuerteris:
Sꝑo uelociter. Siquid̾e res postulat. ut
tͥ ꝑegͥnationis inuiria de sid̾ium com men
oncedo in leges tuas zapxarcrcio scͥ¬
bendi non inuitꝰ affecto. tu tam̃ fac.
memineris. illuo pocius simplex ĩmulł
inderi: quod seq̃ntis ȩtatis usus recepit.
p̃ferent᷑. Si tͥ uenustatis tantum ÷ amor
pari studio in uerba pͥsca redeamꝰ: quib
gras: quod mͥ familiaritatẽ ꝓbatissimi
cinꝰq concilias. S frater meus yꝑitiꝰ. iã¬
tos: em̃datione consimiles. Si t̾u rari¬
tas uͥtutũ admiserit. ut unum aus al¬
terũ eque &. de cumate honestatis in¬

Expanded text:
iam cognita nouum miam cognita nouum mnuntiari putarem. Erat in illis fiducia conscientiae bonae, sed cum laude justitiae publicae. Nam et principibus maximis gratias ut absolutus egisti, et de sola fortuna ut innocens conquestus es. Verum quid ultra? Quando Romam? quando ad urbanum otium? quando ad legendi et scribendi solatia reverteris? Spero velociter: siquidem res postulat, ut tibi peregrinationis injuria desiderium quietis oncedo in leges tuas et ἀρχαϊσμὸν scribendi non inuitus adfecto. Tu tamen fac memineris illud potius simplex nonnullis uideri, quod sequentis aetatis usus recepit. praeferantur? Si tibi uetustatis tantus est amor, pari studio in uerba prisca redeamus, quibus gratias, quod mihi familiaritatem probatissimi cuiusque concilias. Sed frater meus Hyperechius iamtos emendatione consimiles! Si tamen raritas uirtutum admiserit ut unum aut alterum aeque edecumatae honestatis in
Abbreviated transcription (Latin):
amine nitendum. sed̾o ut ita dicam curs u
probis artes & uirtutes ferunt᷑. S hee t
Ego amiei functus officium. ammonen¬
tis pociꝰ quam docentis personam recepi
⁊ spero acutum fore. ut expectatione q̃
de te magna ẽ. maior habearis. nec ego isti
modi scriptum recepisse nͥ apud me lique¬
ret. Quod enim dato pectori bona u̾ba
mandarem. qͦd restat mem̃to salute refe¬
renda.⁊ tuum muñ exequi.⁊ mei offien
diligentiam ꝓuocare.Uale.
era res ÷ famam ueloc̃ẽ eẽ. s dissen¬
tio mantuano: qui eam putat in ma¬
lis debere numerari. Nam & menter
purgationis tuȩ pͥma uexit indicium
ruri eram mestus animi. ob amissam pa¬
rentem. Eo me sequuta fama. curis qͣs
de te gerebamꝰ. ab soluit. Nec fides defuit.
Ilico enim credebam uerum ẽẽ qͦd noue¬
ram: & tuȩ innocentiȩ & ȩquitati tem¬
porum conuenire. Accesserunt etiam lic¬
terȩ tuȩ tam iapidȩ ac uenustȩ ut in re

Expanded text:
amne nitendum est, secundo, ut ita dicam, cursu amne nitendum est, secundo, ut ita dicam, cursu probae artes et uirtutes feruntur. Sed haec tibi Ego amici functus officium admonentis potius quam docentis personam recepi et spero actutum fore, ut expectatione quae de te magna est, maior habearis. Nec ego istius modi scriptum recepissem, nisi apud me liqueret, quod emendato pectori bona uerba mandarem. Quod restat, memento salute referenda et tuum munus exequi et mei officii diligentiam prouocare. Vale.era res est, famam esse uelocem; sed dissentio a Mantuano qui eam putat in malis debere numerari. Nam quid hac purgationis tuae prima uexit indicium. Ruri eram maestus animi ob amissam parentem; eo me secuta fama curis quas de te gerebamus absoluit. Nec fides defuit. Ilico enim credidi uerum esse, quod noueram et tuae innocentiae et aequitati temporum conuenire. Accesserunt etiam litterae tuae tam lepidae ac uenustae, ut in re
Abbreviated transcription (Latin):
Denuo litt̾arũ fenore obligo. bonę fidei debitorem.
restunonii cautionem premiseram. qͣm senti¬
re cpisti. Nunc apud te si qua actuum me¬
orum scire postulas. explicabit. Tanta illi ẽ
utriusq nr̃m ex familiaritate fiducia: ut
et de me nicħ possit ignorare.  apud te ni¬
chil possit occulere. Uale.
ortunȩ tue gaudia in meo ore duco. atq
huris sententie te nob̾ iudicem capio:
quia animum meum spectatũ habes. cũ
tium consulis debeat᷑ hoc teneris temꝑũ
bonis ut consilio publico uir laudatꝰ acced̾es
Ergo quia res sese ex noto õiũ dedit ꝑge
oꝑã. indicio tanti pͥncipis congruentem.
Urget te expectatio honis semper onero¬
sa. manet si dignos respicit. ꝑieulo tam̃
pxima ẽ. dum sibi amplus pollicet᷑. uale.
abes secłm uirtutis amicum.
quo nͥ optimꝰ quisq głam parat. hoĩs
÷ culpa non temꝑis. Uides certe ut ille ip¬
se qui romanis reb antistat. ad bonum
publicum natꝰ ẽ non tibi aduerso. Nunc

Expanded text:
Denuo litterarum fenore obligo bonae fidei debitorem. testimonii cautionem promiseram quam sentire coepistis. Nunc apud te, si qua actuum meorum scire postulas, explicabit. Tanta illi est utriusque nostrum ex familiaritate fiducia, ut et de me nihil possit ignorare et apud te nihil possit occulere. Vale.ortunae tuae gaudia in meo aere duco atque huius sententiae te nobis iudicem capio, qui animum meum spectatum habes, cum tuum consulis. Debebatur hoc teneris temporum bonis, ut consilio publico uir laudatus accederes. Ergo quia res sese ex uoto omnium dedit, perage operam iudicio tanti principis congruentem. Vrguet te expectatio bonis semper onerosa. Nam etsi dignos respicit, periculo tamen proxima est, dum sibi amplius pollicetur. Habes saeculum uirtuti amicum, quo nisi optimus quisque gloriam parat, hominis est culpa non temporis. Vides certe: ut ille ipse qui Romanis rebus antistat, ad bonum publicum natus est, non tibi aduerso nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Atqui in quã nullo existimauerim modo. ut fortuita
temeritate tam certa moueant᷑. uerũ oꝑisuo con¬
ditorem p̃sidere dm̃ scio. Nec unquã fuerit dies. qui
me ab hac sententiȩ ueritate de pellat. Ita est inquit.
Nam id etiã paulo ante cecinisti: hominesq tantũ

Expanded text:
Atqui, inquam, nullo existimauerim modo ut fortuita temeritate tam certa moueantur, uerum operi suo conditorem praesidere deum scio nec umquam fuerit dies qui me ab hac sententiae ueritate depellat. Ita est, inquit. Nam id etiam paulo ante cecinisti, hominesque tantu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ polo pheb roseis quadrigis
Lucem spargere ceperit.
Pallet albentes hebeta uultus
Flam mis stella praementibus
Cum nemus flatu zephiri tepentis
Uernis irrubuit rosis:
Spiret in sanum nebulosus auster
Iam spinis abeat decus
Sepe tranquillo radiat sereno
In motis mare fluctibus
Sepe feruentes aquilo procellas
Uerso concitat aequore
Rara si constat sua forma mundo
Si tantas uariat uices:
Crede fortunis hominum caducis¬
Bonis crede fugacibus
Constat aeternã positumq lege est

Expanded text:
um polo Phoebus roseis quadrigis lucem spargere coeperit, pallet albentes hebetata uultus flammis stella prementibus. Cum nemus flatu Zephyri tepentis uernis inrubuit rosis, spiret insanum nebulosus Auster, iam spinis abeat decus. Saepe tranquillo radiat sereno immotis mare fluctibus, saepe feruentes Aquilo procellas uerso concitat aequore. Rara si constat sua forma mundo, si tantas uariat uices, crede fortunis hominum caducisbonis crede fugacibus! Constat aeterna positumque lege est
Abbreviated transcription (Latin):
magnificũq gła tam angustis exiguisq limitibus
artata : Adde quod hoc ipsũ breuis habitaculi septũ
plures in colunt nationes. lingua morib totiꝰ uitȩ q¬
ratione distantes. Ad quas tum difficultate itinerũ
tum loquendi diuersitate. tũ cõmercii insolentia.
non modo fama hominũ singulorũ.s ne urbiũ
qͥdem ꝑuenire quȩat. Etate deniq. Mͣ . tullii sicut
ipse quodã loco significat. nondũ cauca sũ montẽ

Expanded text:
magnificumque gloria tam angustis exiguisque limitibus artata? Adde quod hoc ipsum breuis habitaculi saeptum plures incolunt nationes lingua, moribus, totius uitae ratione distantes, ad quas tum difficultate itinerum tum loquendi diuersitate tum commercii insolentia non modo fama hominum singulorum sed ne urbium quidem peruenire queat. Aetate denique Marci Tullii, sicut ipse quodam loco significat, nondum Caucasum monte
Abbreviated transcription (Latin):
deflet. Ille nuptus felix: orbus liberis alieno censum
nutrit heredi. Alius ꝓle lȩtatur. filii filiȩ uedelictis
mestus illacrimat. lecirco nemo facile cũ fortune suȩ

Expanded text:
deflet. Ille nuptiis felix, orbus liberis alieno censum nutrit heredi. Alius prole laetatus filii filiaeue delictis maestus illacrimat. Idcirco nemo facile cum fortunae su
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse de fectus: posseᷤ contra in nocentiã quȩ sceleratꝰ
qͥsq conceꝑit: inspectante dõ monstri simile est. Unꝰ

Expanded text:
fortasse defectus, posse contra innocentiam, quae sceleratus quisque conceperit, inspectante deo monstri simile est. Un
Abbreviated transcription (Latin):
miserũ. nisi cũ putes. Contraq beata sors om̃is est
ȩquanmitate tolerantis. Quis est ille tam felix qui actae¬
cum dederit impatientiȩ manꝰ statũ suum mutare

Expanded text:
miserum, nisi cum putes: contraque beata sors omnis est aequanimitate 5 tolerantis. Quis est ille tam felix, qui cum dederit impatientiae manus, statum suum mutare
Abbreviated transcription (Latin):
collegimus. Quare ipsã necesse ẽ sũmã esse beati¬
tudinẽ: quȩ sit sũma diuinitas. Nichil inquam
nec re hac uerius. nec ratiocinetione firmius
nec dõ dignius concludi potest. Suꝑ hec in qͥt
igitur. ueluti geometͬe solent demonstratis
ꝓ̃positis aliquid inferre: quȩ porismata ipsi

Expanded text:
collegimus: quare ipsam necesse est summam esse beaticollegimus: quare ipsam necesse est summam esse beatitudinem quae sit summa diuinitas. – Nihil, inquam, nec reapse uerius nec ratiocinatione firmius nec deo dignius concludi potest. – Super haec, inquit, igitur ueluti geometrae solent demonstratis propositis aliquid inferre, quae porismata ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
nullius reinatura. suo pͥncipio melior poterit
gristere. Quare qđ omniũ pͥncipiuĩ sit. id etiã
sui sub stantia sũmũ esse bonũ uerissima ratioẽ
concluserim Rectissime inquã.S sum mum
bonũ: beatitudinẽ ẽẽ concessũ est. Ita ẽ inquã.
gitur inqͥt dñi esse ipsã beatitudinẽ. necesse
est confiteri. Nec ꝓpositis inquã pͥorib refra¬
grari queo & illis hoc illatũ consequens esse ꝑspi¬
cio. Respice in quit. an hinc quoq idem firmiꝰ
appbetur: qđ duosũma bona quȩ ase diuersa
sint ẽẽ ñ possunt. Et enĩ quȩ discrepant bona:
ñ esse alterum qđ sit alterũ liquet. Qua re
neutrũ poterit e̾ẽ ꝑfectũ: cũ alterutri alte¬
rũ de est. S qđ ꝑfectũ non sit᷑: id sũmũ non
esse manifestũ est. Nullo modo igitur quȩ
sũma sunt bona: ea possunt ẽẽ diuersa.
Atqui & beatitudinẽ & dñ. sũmũ bonũ esse

Expanded text:
nullius rei natura suo principio melior poterit nullius rei natura suo principio melior poterit exsistere; quare quod omnium principium sit id etiam sui substantia summum esse bonum uerissima ratione concluserim. – Rectissime, inquam. – Sed summum bonum beatitudinem esse concessum est. – Ita est, inquam. – Igitur, inquit, deum esse ipsam beatitudinem necesse est confiteri. – Nec propositis, inquam, prioribus refragari queo et illis hoc inlatum consequens esse perspicio. – Respice, inquit, an hinc quoque idem firmius approbetur, quod duo summa bona quae a se diuersa sint esse non possunt. Etenim quae discrepant bona non esse alterum quod sit alterum liquet; quare neutrum poterit esse perfectum, cum alterutri alterum deest. Sed quod perfectum non sit id summum non esse manifestum est; nullo modo igitur quae summa sunt bona ea possunt esse diuersa. Atqui et beatitudinem et deum summum bonum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbes: qđ bonisũmi sũmũ dm̃ diximꝰ ee̾ plenis¬
simũ. Quonã inquã modo: ne hunc rerum
omniũ patrem illud sũmũ bonum. quo ple¬
nus esse ꝑhibetur. uel extrinsecus accepisse. uł
ita naturaliter habere prȩsumas: quasi ha¬
bentis dei habitȩq beatitudinis diuersã cogi¬
tas esse substantiã. Nam si extrinsecus acceptũ
putes: prestantius id qđ dederit ab eo quod
acceꝑit existimauere possis. S hunc esse
rerũ omniũ precellentissimũ. dignissimłim
confitemur. Qđ si natura qͥdem in est.s est
ratione diuersũ. cũ de rerũ principe loqͣmur
dõ. fingat qͥ potest. qͥs hȩc diuersa coniunre¬
rit. Postremo qđ aqualibet re diuersũtid
ñ est illud aquo intelligitur ẽẽ diuersum.
Quare qđ a sũmo bono diuersũ est. si natura:
id sũmũ bonũ non. Quod nefas ẽ deeo cogitare :
quo nichil constat ẽẽ prȩstantiꝰ O mnino enĩ

Expanded text:
probes quod boni summi summum deum diximus esse plenisprobes quod boni summi summum deum diximus esse plenissimum. – Quonam, inquam, modo? – Ne hunc rerum omnium patrem illud summum bonum quo plenus esse perhibetur uel extrinsecus accepisse uel ita naturaliter habere praesumas quasi habentis dei habitaeque beatitudinis diuersam cogites esse substantiam. Nam si extrinsecus acceptum putes, praestantius id quod dederit ab eo quod acceperit existimare possis; sed hunc esse rerum omnium praecellentissimum dignissime confitemur. Quod si natura quidem inest sed est ratione diuersum, cum de rerum principe loquamur deo, fingat qui potest quis haec diuersa coniunxerit. Postremo, quod a qualibet re diuersum est id non est illud a quo intellegitur esse diuersum; quare quod a summo bono diuersum est sui natura, id summum bonum non est; quod nefas est de eo cogitare, quo nihil constat esse praestantius. Omnino enim
Abbreviated transcription (Latin):
inquit habitet: Ita considera. Dm̃ rerũ
omniũ pͥncipem bonũ ẽe̾ cõmunis humanorum
c̃ceptio probat animorũ. Nam cũ nichil dõ meliꝰ
excogitari queat: id quo melius nichil ẽ bonũ
esse quis dubitet: Ita uero bonũ ẽẽ dm̃ ratio de¬
monstrat: ut ꝑfectũ quoq in eo bonũ esse con¬
uincat. Nam ni talesit rerũ omĩũ pͥnceps esse
non poterit. Erit enĩ eo prȩstantius aliquid
ꝑfectũ possidens bonũ. qdđ hoc pͥus atq antiqͥ¬
us esse udeatur. Omĩa nanq ꝑfecta. nmus
in tegris priora e̾e̾ claruerunt. qua re ne in
infinitum ratio prodeat: confitendũ est sum¬
mũ dm̃ sũmi ꝑfectiq boni e̾e̾ plenissimũ. Sed
ꝑfectũ bonũ ueram esse beatitudinẽ consti¬
tuimꝰ. Ueram igitur beatitudinẽ. in sum mo
dõ sitam ẽ̾e̾ necesse est. Accipio inquã. nec est
qđ contra dici ullo modo queat. S quȩso in¬
quit te: uide quã id scẽ atq inuiolabiliter

Expanded text:
inquit, habitet, ita considera. Deum, rerum omnium principem, bonum esse communis humanorum conceptio probat animorum; nam cum nihil deo melius excogitari queat, id quo melius nihil est bonum esse quis dubitet? Ita uero bonum esse deum ratio demonstrat ut perfectum quoque in eo bonum esse conuincat. Nam ni tale sit, rerum omnium princeps esse non poterit; erit enim eo praestantius aliquid perfectum possidens bonum, quod hoc prius atque antiquius esse uideatur; omnia namque perfecta minus integris priora esse claruerunt. Quare ne in infinitum ratio prodeat, confitendum est summum deum summi perfectique boni esse plenissimum; sed perfectum bonum ueram esse beatitudinem constituimus: ueram igitur beatitudinem in summo deo sitam esse necesse est. – Accipio, inquam, nec est quod contra dici ullo modo queat. – Sed quaeso, inquit, te, uide quam id sancte atque inuiolabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
late patet ur̃ hic error. qui ornare posse aliquid
ornam̃tis ex istimatis alienis. At id fieri neqͥt. Nam
siquid exappositis luceat: ipsa quidem quȩ sunt
apposita laudantur. Illud uero his tectũ atq uelatũ.
in sua nichil ominus fȩditate ꝑdurat. Ego uero ne¬
go ullũ essebonũ. qđ noceat habenti. Num id m̃tior e
M iune: inquis. At qui diuitiȩ possidentib ꝑsepe nocu

Expanded text:
late patet uester hic error qui ornari posse aliquid ornamentis existimatis alienis? At id fieri nequit. Nam si quid ex appositis luceat, ipsa quidem quae sunt apposita laudantur; illud uero his tectum atque uelatum in sua nihilo minus foeditate perdurat. Ego uero nego ullum esse bonum quod noceat habenti. Num id mentior? ' Minime,' inquis. Atqui diuitiae possidentibus persaepe nocu
Abbreviated transcription (Latin):
uius si naturã mores ac meritũ reminiscare: nec habu¬
isse te inea pulcrũ aliqͥd: nec amisisse cognosces. Sed renuiscar&
ut arbitror haud multũ tibi hȩc inmemoriã reuocare
laborauerim. Solebas enĩ presentẽ quoq blandientemq pr̃ labombo
uirilib incessere uerbis. eamq de nr̃o adito platis inseet

Expanded text:
uius si naturam, mores ac meritum reminiscare, nec habuisse te in ea pulchrum aliquid nec amisisse cognosces; sed, ut arbitror, haud multum tibi haec in memoriam reuocare laborauerim. Solebas enim praesentem quoque, blandientem quoque uirilibus incessere uerbis eamque de nostro adyto prolatis insect
Abbreviated transcription (Latin):
potest: quin omẽ mortaliũ genus in miseriã mortis
fine labatur. Quod si multos scimꝰ beatitudinis frii ab añ o

Expanded text:
potest, quin omne mortalium 5 genus in miseriam, mortis fine, labatur. Quod si multos scimus beatitudinis fructum no
Abbreviated transcription (Latin):
tib conscientiã uitiis qͥsq dissentiet faciantq
sepe quȩ cũ gesserint ñ fuisse gerenda decer¬
nant.Ex quo sepe sũma illa ꝓuidentia ꝓtulit
insigne miraculũ. ut malos mali bonos face¬
rent. Nã dũ in iqua sibi a pessimis qͥdã ꝑpeti
uident᷑: noxiorũ odio flagrantes ad uirtutis
frugem rediͣre. dũ se eis dissimiles student ẽẽ
qͦs oderant. Sola ẽ enĩ diuina uis: cui mala qͦq
bona sunt cũ eis cõpetent᷑ utendo alicuiꝰ boni
elicit effectũ. Ordo enĩ qͥdã cuncta cõplectit᷑
ut qđ assignata ordinis ratione decesserit.
hoc licet in aliũ. tamĩ ordinẽ relabat᷑. ne qͥ d
in regno ꝓuidentiȩ liceat temeritat iͫꝗ pres¬

Expanded text:
tibus conscientiam uitiis quisque dissentiat faciantque saepe quae cum gesserint non fuisse gerenda decernant? Ex quo saepe summa illa prouidentia protulit insigne miraculum, ut malos mali bonos facerent. Nam dum iniqua sibi a pessimis quidam perpeti uidentur, noxiorum odio flagrantes ad uirtutis frugem rediere, dum se eis dissimiles student esse quos oderant. Sola est enim diuina uis cui mala quoque bona sint, cum eis competenter utendo alicuius boni elicit effectum. Ordo enim quidam cuncta complectitur, ut quod adsignata ordinis ratione decesserit hoc licet in alium, tamen ordinem relabatur, ne quid in regno prouidentiae liceat temeritati.
Abbreviated transcription (Latin):
neq enĩ fas ẽ homini cunctas diuinȩ oꝑȩ ma¬
chinas uł ingenio cõprȩhendẽ. uł explicare
sermone. Hoc tantũ ꝑspexisse sufficiat. quod
naturarũ omniũ ꝓditor deus. idẽ ad bonum¬
dirigens cuncta disponit. dũq ea quȩ ꝓtulit
in sui similitudinẽ retinere festinat: malũ
omẽ de rei publicȩ suȩ t̾minis ꝑ fatalis seriẽ
necessitatis eliminẽt. Quo fit ut quȩ interris
habundare credunt᷑. si disponentẽ puidentiã
spectes. nichil unquã mali eẽ ꝑpendas.S uidõ
te iã dudũ & pondere questioniso̾neratum.
& rationis plixitate fatigatũ aliquã carminis
expectare dulcedinẽ. Accipe gͥ haustũ quo re¬
fectus firmior. inulteriora contendas.¬
Iuis celsi iuͣra tonantis

Expanded text:
Neque enim fas est homini cunctas divinae operae machinas vel ingenio comprehendere vel explicare sermone. Hoc tantum perspexisse sufficiat, quod naturarum omnium proditor deus idem ad bonumdirigens cuncta disponat dumque ea, quae protulit in sui similitudinem, retinere festinat, malum omne de rei publicae suae terminis per fatalis seriem necessitatis eliminet. Quo fit, ut, quae in terris abundare creduntur, si disponentem providentiam spectes, nihil usquam mali esse perpendas. Sed video te iam dudum et pondeet rationis prolixitate fatigatum aliquam carminis exspectare dulcedinem; accipe igitur haustum quo refectus firmior in ulteriora contendas. Si uis celsi iura Tonantis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ruptis qͦtiens uagꝰ caminis łorquet fumi c̾osue seuꝰ ignes.
Tut celsas soliti ferire turres ardentis uia fulminis mouebit:

Expanded text:
nec ruptis quotiens uagus caminis torquet fumificos Vesaeuus ignes aut celsas soliti ferire turres ardentis uia fulminis mouebit