comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
metuit. Quatuor modis cõmictitur pctiũ ĩ cõr
de: quaeuos ⁊ cipere ppetratur. Ad mictitar ĩ corde
lubgestione demonum delectacione carius. cõleu¬
lione mentis deleulione elacionis. Cõnigitur oꝑe
nũc lacent̾ m̃c palam nc̃ cõluetudĩe uc̃ despacioẽ¬
Iltis ergo gradibus ⁊ corde delinquitu ⁊ opere mali¬
cia ꝑpetratur Tr̃ibus modis pctiũ geritur loc est
iguorancia. infiriuitate industria. Pericula aũt
penarũ diu̾la st̃ Ignorancie nãq modo. peccauit ĩ
padiso eua. sicut apłs ait. Tir nõ est seductus in
fuit Ergo ena pectauit ignorancia: adam industria
qr nõ est seductus. s puideus sciensq peccauit. Qui
uero seducitur quid cõseuciat. euident̃ ignorat. Dei
infirmitate aut petrus deliquit: qũ ad metũ introga¬
ꝙ̃ deliuquere gramusq industria quã infiriutate
peccare. Industria nãq peccat qui studio ac delibea¬
cione mentis malũ agit. In firmitate aut̃ qui ca¬

Expanded text:
metuit. Quatude, quatuor perpetratur et opere. Admittitur in corde suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur opere, nunc latenter, nunc palam, nIn istis ergo gradibus et corde delinquitur, et opere malitia perpetratur. Tribus modis peccatum geritur, hoc est ignorantia, infirmitate, industria, periculo autem poenarum diviso. Ignorantiae namque modo peccavit in paradiso Eva, sicut Apostofuit . » Ergo Eva peccavit ignorantia, Adam industria, quia non seductus sed sciens prudensque peccavit. Qui vero seducitur quod consentiat, evidenter ignorat. De infirmitate autem Petrus deliquit, quoniam ad metum interrogamquam delinquere; graviusque industria quam infirmitate peccare. Industria namque peccat qui studio ac deliberatione mentis malum agit; infirmitate autem qui ca
Abbreviated transcription (Latin):
ecedens homo a deo statim inciorum traditur
potestati ut dum patitur in festa nicia. reu̾ten¬
dounde ceadit relipilcat. Et li lcĩ toto anni lu conten¬
dum luperare uicia nec extingunt quid agunt. hi qui
nou lolum nõ odiunt inicia l toto ea amore lectantur
Satis delicate le palpat qui uult line labore uicia lu¬
perare. dum pctĩ legem quam liui delerinendo iicus
pct̃o. Nam li uelis tantumdem nõ peccare ⁊ data oc¬
calione peccauens tu tibi ⁊ reus ⁊ iudex es: qui ⁊ cou¬
missa dampnas. ⁊ dampuata cõnuctis Se aut̃ iudice
Nam si unun uiciũ dilcricte uicetur. ⁊ alia uegligã¬
tur. mais labor est. Nou enĩ potest in unius oblerna¬

Expanded text:
ecedens homo a Deo statim vitiorum traditur potestati, ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde ceciderat resipiscat. 2. Et si sancti toto nisu contendunt superare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis peccato. Nam si velis tantumdem non peccare, et data occasione peccaveris, tu tibi et reus, et judex es, quia et commissa damnas, et damnata committis. Se autem judice Nam si unum vitium districte vitetur, et alia negligantur, inanis labor est. Non enim potest in unius observa
Abbreviated transcription (Latin):
autea inerroiem uiciorum labuntur. iusi prius inses¬
ris racioiis perdiderunt oculos. licut lanlon nõ ãt
ab allophilis ad erroris ligñs est machinam insi
post quam eius lunt lumma oculorum extiicta
Quidam ueget ante mentis racione niciorum lip¬
rautur inclulu. Sicꝙ deinde intencionẽ bonorũm.
peruui perdunt. licut rex babilonis in oculis sedes
puus filios ipsius interfecit. ⁊ sit post ea odõs enia
euullit. ac per hoc post multorunz operũ cõsuetudũ
⁊ intencionem bonorum pert quorumdam ⁊ racio-¬

Expanded text:
itiorum labuntur, nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exstincta . 8. Quidam, vegetante mentis ratione, vitiorum superantur incursu, sicque deinde intentionem bonorum operum perdunt. Sicut rex Babylonis in oculis Sedeciae prius filios ipsius interfecit, et sic postea oculos ejus evulsit, ac per hoc post malorum operum consuetudinem et interemptionem bonorum, perit quorumdam et ratio
Abbreviated transcription (Latin):
laut̃ docere Ignorancia quippe p̾sulũ uite nõ con¬
quit lubiectoꝵ secus erũ li ceco du catũ p̾beat. ãbo
rauerunt in telligenciã. Et iterũ. Speculatores
iius ceci om̃es id est imꝑiti epĩ, Nescierut inquit
uniu̾si. canes muti. nõ ualentes latrare hoc ẽ ple¬
us cõmislas nõ ualentes resistendo malis ꝑu̾buz
doctrine deffendere

Expanded text:
sulum vitae non congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo raverunt intelligentiam. Et iterum: Speculatores caeci omnes, id est, imperiti episcopi, nescierunt, inquit, universi, canes muti, non valentes latrare , hoc est, plebes commissas non valentes resistendo malis per verbum doctrinae defendere
Abbreviated transcription (Latin):
Utã uita: cognicio diuinitatis ẽ. Cogni¬
cio duinitatis: u̾tus bomi operis ẽ. Uirtus
bom operis fructus etnitatis ẽ: qui scdm seculum
sapieus est. scd̾ni deũ fiuctus ẽl.d Iude ⁊ ꝓpha. Eotultus
inquit factus ẽ ouĩs homo asaeucia sua Prmiũ
est sciencie studiũ quẽrere dñ: deinde honestatẽ inte
cum inuocencie opere. Kullus lapienciã dei plene re¬
cipit. uisi qui le ab strahere ab ommi accionum cura
contendit: Tiude ⁊ scriptu est.Sdapienciã saibe in
tempere ocu: ⁊ qui iumoratur actu ipẽ ꝑcpiet eam.
Nou ad parue in telligencie arcẽ ꝑueuille: qui lat le¬
cieta dei se peuetrare nõ posse. Tiic aut̃ deu ꝑfecte
coguoscinius: quando eñ ꝑfecte uos scire deuegamꝰ¬

Expanded text:
s est. Cognitio divinitatis virtus boni operis est. Virtus boni operis fructus aeternitatis est. 2. Qui secundum saeculum sapiens est, secundum Deum stultus est. Unde et propheta: Stultus, inquit, factus est omnis homo a scientia sua . 3. Primum est scientiae studium quaerere Deum, deinde honestatem vitae cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . 5. Non ad parvae intelligentiae arcem pervenit, qui scit secreta Dei se penetrare non posse. Tunc autem Deum recte cognoscitur, 191 quando eum perfecte scire nos denegam
Abbreviated transcription (Latin):
tati. Non enĩ poterit eẽ i iustũ quod iusto cõplacet
indici. Quiius lapiencia exsaencia ⁊ opinatione
pe cumulum ꝑtiuet lc̃ire queuquaui quod lequi
debeat ⁊ se qui uolle quod sciat. Tnde dus. Soeruus
inquit sciens uolũtatẽ. diñ sui ⁊ nõ facieno digna:¬
plagis napulabit multis. Et iacobus. S̾cienti inqͥt
ignauia. nocari stulticiam: simplicitatẽ uero cũ
prudencia: uocari sapienciã: Utile est multa scire
⁊ recte inuere: quod si utrũq nõ ualemꝰ meliꝰ ẽ ut
bene biuendi studnum. quã młta sciendi sequamꝰ
Non ꝑtiuere ad beatitudinẽ consequendã sciẽtiã
reium: nec ẽẽ beatum multa sare. s eẽ maguũ bi¬

Expanded text:
tati. Non enim poterit esse injustum quod justo complacet judici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinatione pae cumulum pertinet scire quemquam quod sequi debeat, et sequi nolle quod sciat. Unde et Dominus: Servus, inquit, sciens voluntatem Domini sui, et non faciens, dignplagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti bonum e ignavia vocari stultitiam, simplicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse mag
Abbreviated transcription (Latin):
lequentes. secciã contra nraculis choruscantes diui¬
caturi lũt. Grauius lub autiĩ tprĩbus contra eccia de¬
seuiet lynagoga. quã ĩ ipõ aduentu laluatoris q̃auos
ẽ ꝑlequuta. Dumi in mr̃es diabolus iaui exercuerit
magnã crudelitatẽ ecciã ligatus: cuidelio tauiẽ erit
sub antixpĩ tpribus. quando iaui ert soluendus. Nã
li tanta ligatus lacere potuit: quãta solutus faciet
Quanto ꝓpinquiꝰ linem mũdi diabolus uidet. tãto
cuidelius ꝑlecuciones exercet. ut qr le contumo dãpuã¬
dun couspict locios libi multiplicet. cũ quibꝰ gehenne
ignibus addicatur. Quanto breue tp̃s uidet sibi resta
re diabolus ut dampuet tauto in magna ꝑ secucioĩs
ira mouetur diua iusticia ꝑiictente ut glilicentur

Expanded text:
sequentes, sed etiam contra miraculis corruscantes dimisequentes, sed etiam contra miraculis corruscantes dimicaturi sunt. Gravius sub Antichristi temporibus contra Ecclesiam desaeviet Synagoga, quam in ipso adventu ersecuta. Dum in martyres diabolus jam exercuerit magnam crudelitatem etiam ligatus , crudelior tamen erit sub Antichristi temporibus, quando etiam erit solvendus . Nam si tanta ligatus facere potuit, quanta solutus faciet? Quanto propinquius finem mundi diabolus videt, tanto crudelius persecutiones exercet, ut quia se continuo damnandum conspicit, socios sibi multiplicet cum quibus gehennae ignibus addicatur. Quanto breve tempus videt diabolus sibi restare ut damnetur , tanto in magna persecutionis ira movetur, divina just
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃ue accions merito caput ꝓpͥnu p̾uenerũt le¬
cundũ apli lentenciam. qui iam iniquitatis nul¬
teriũ operari illũ affiriat ecciã autequã reuelet᷑
Magiutudo lignoꝵ facienda ẽ lub auti xpõ. ut electi
si fier potest in eirore nuctantur. S si electi quo
bacionis ad modicũ pro multitudine ꝓdigiorum
nõ tam̃ deiciendi st̃ abstabilita te sua t̾rorun npul¬
su acq lignorũ. Tude ⁊ ideo ponitur si fieri potest qr
electi ꝑire nõ pollũt. s ato respicientes. cordis errorẽ
religione coercebũt. scientes p̾dictũ a dño eẽ utduz
hoc feceruit adu̾sarii: nõ conturbent̾ sci. Tam mira
facturus ẽ prodigia ⁊ ligna dũ uenerit autipũs
ut ecciã electis quodã cordis gignatur scrupulũ. quod
tamien cito exuperabit in illis racio: ꝑ quã scieut in
decepcione reproborum. ⁊electorũ probacione eadem
fieri signa: In quo tempore ꝑpacienciã głiosi erunt
inde ⁊ duris bellum sustinebũt: qr nõ solũ cõtra per¬

Expanded text:
et pravae actionis merito caput proprium praevenerunt, secundum Apostoli sententiam, qui jam iniquitatis mysterium operari illum affirmat, etiam antequam reveletur . Magnitudo signorum faciet sub Antichristo, ut electi, si fieri potest, in errorem mittantur . Sed si electi, quobationis ad modicum, propter multitudinem prodigiorum; non tamen dejiciendi sunt a stabilitate sua terrorum impulsu atque signorum. Unde et ideo ponitur, si fieri potest, quia electi perire non possunt, sed cito resipiscentes cordis errorem religione coercebunt, scientes praedictum esse a Domino ut, dum hoc fecerint adversarii, non conturbentur sancti. Tam mira facturus est prodigia et signa dum venerit Antichristus, ut etiam electis quoddam cordis gignatur scrupulum, quod tamen cito exsuperet in illis ratio, per quam scient in deceptionem reproborum, et electorum probationem eadem fieri signa. In quo tempore per patientiam gloriosi erunt inde et durius bellum sustinebunt, quia non solum contra per
Abbreviated transcription (Latin):
forma ginilla est multũ lubeuut ꝑicli li cõ¬
radicentibus ueritati resistere noluerunt dñ ꝓphã
dctorẽ eccĩe iustruat ad summus usq iustĩe ꝓuer̾re.
amdicit. sr̃ mõtem excellum ascende tu. qui euãge¬
lias syon scilicet ut ita p̾mineat merito. lic̃ ⁊ gͣdu
ssequent̾ ne forte debeat adocendo timore restringi
aodit. Exalta infortitudine uocẽ tuã. ⁊ noli time̾
Iude ⁊ iherenne ita dñs ait Icciuge linubos tuos

Expanded text:
st, multum subeunt periculi si contradicentibus veritati resistere noluerint; dum propheta doctorem Ecclesiae instruat ad summum usque justitiae pervenire, cum dicit: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion ; scilicet, ut ita praeemineat merito, sicut et gradu. Sequenter, ne forte debeat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitudine vocem tuam, et noli timere. Unde et Jeremiae ita Dominus ait: Accinge lumbos tuos,
Abbreviated transcription (Latin):
liculariũ amore implicantur uł alicuiꝰ facinoris
cantes non argunt ⁊ corripere pauperũ oppressores
lentur Nec ꝑtimescũt de leueritate reddende rõnis
pio es quod conticescunt de plebibꝰ sibi ꝯmissis.
Quando apotentihus pauꝑes opprinuitur ad eñ¬
piendos eos boni lacerdotes ꝓtectionis auxilum
ferũt. nec uerentur cuiꝰꝙͣ immniciciaruĩ molestie¬
cõmunicant minulq metuunt coꝵ uocendi n¬
sidias. eciam si nacere ualeant. Pastoi eĩ bonus
aĩam luã pouit pro ouibꝰ. Sicut ꝑuigil pastoz con
bestias oues custodire solet. ita ⁊ dei sac̃dos sẽ gus
toz infestet. ne potencions cuiusꝙ̃ cupiditas uitar
pauperũ inquietet. Praui aũt pastores nõ habca
curam de ouibus. lz sicut ili eͤ uangelio de mercẽna¬
riis uident lupuni uenientẽ ⁊ fugiĩt. Tũc fugium
quando poten tibus tacent. ⁊ malis resistere metu

Expanded text:
acinoris cantes non arguunt, et corripere pauperum oppressores verentur; nec pertimescunt de severitate reddendae rationis, pro eo quod conticescunt de plebibus sibi commissis. 4. Quando a potentibus pauperes opprimuntur, ad eripiendos eos boni sacerdotes protectionis auxilium ferunt; nec verentur cujusquam inimicitiarum molestiexcommunicant, minusque metuunt eorum nocendi insidias, etiamsi nocere valeant. Pastor enim bonus imam suam ponit pro ovibus . 5. Sicut pervigil pastor contra bestias oves custodire solet, ita et Dei sacerdos super utor infestet, ne potentioris cujusque cupiditas vitam pauperum inquietet. Pravi autem pastores non habent curam de ovibus, sed, sicut legitur in Evangelio de mercenariis, vident lupum venientem, et fugiunt. Tunc enim fugiunt, quando potentibus tacent, et malis resistere metu
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ de moribus altenus effigiẽ uirtutis sumĩ
tamꝙ̃ si imago quelibet intendatur ⁊ de eius fi¬
nulitudine spẽs. facta formetur. sic qr lis adiia¬
quiem lumi lis ille: qui ad similitudĩez uiuit mia¬
gnus. Qui laũ uirũ nuitatur qĩ exemplar a̾ quod
ituetur. leq̃i int illo qĩ in lpeculo prospicit: ut adi¬
ciat quod deeẽ uirtutis aguoscit. Minus enĩ se¬
ip̃m homõ exsemet ip̃õ considerat: s dũ altum in¬
tendit. id quõd iuius est lumnis adicit. Perfec¬
torum est iam urorũ nõ quenilibet scõrũ mutãdo.
led ip̃am ueritatẽ in tuendo ad cinꝰ magniẽ fcĩ sl
iulliciã oꝑari. Hoc indicat quod lcribitur. flaciamꝰ
hominen adimaginẽ ⁊ sumlitudinẽ nr̃am. O
ip̃am intelligendo mutatur dĩnitates: ad cuiꝰ fact

Expanded text:
tur, et de moribus alterius effigiem virtutis sumunt, tanquam si imago quaelibet intendatur, et de ejus similitudine species picta formetur; sicque fit ad imaginem similis ille qui ad similitudinem vivit imaginis 10. Qui sanctum virum imitatur, quasi exemplar aliquod intuetur, seseque in illo, quasi in speculo, perspicit, ut adjiciat quod deesse virtutis agnoscit. Minus enim seipsum homo ex semetipso 207 considerat; sed dum alterum intendit, id quod minus est luminis adjicit. 11. Perfectorum est jam virorum non quemlibet sanctorum imitando, sed ipsam veritatem intuendo, ad cujus imaginem facti sunt, justitiam operari. Hoc indicat, quod scribitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , quia ipsam intelligendo imitatu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõmota est ⁊ cõtrenunt t̾ra. Grellus dei lunt
in cor honũs int̾ior ins ꝑ quã boua de sideria sur¬
gunt. ut calcen tur mala. Quando ergo ista in
cuere ad cõpunctionem debet: quando lentit deuia
interius operantem. quonodo mens iusti homĩs
ex uera cõpunctione rapiatur. ⁊ qualiter infirma¬
ta reuertatur. De gustate lucis magnitudine illũ
uosse posse. qui iam aliquid exiide gustauit. Sũt
qui nõ exuera cordis cõpunctione lui acculatores¬

Expanded text:
 commota est, et contremuit terra . 6. Gressus Dei sunt  commota est, et contremuit terra . 6. Gressus Dei sunt in cor hominis interior vis, qua bona desideria surgunt, ut calcentur mala. Quando ergo ista in cuere ad compunctionem debet, quando sentit et Deum interius operantem. 7. Quomodo mens hominis justi ex vera compunctione rapiatur, et qualiter infirmata revertatur degustatae lucis magnitudine, illum nosse posse qui jam aliquid exinde gustavit. 8. Sunt qui non ex vera cordis compunctione
Abbreviated transcription (Latin):
homo uarias consectari uirtutes. Humilitatis
ex xp̃o. deuocionis expetro. caritatis ex iohãne obe¬
diencie de abraam. paciencie de ysaac tolerancie
de iacor, castumonie de ioseph mansuetudines de
moyse. cõstancie de iosue. bemignitatis de samuel
misericordie de dauid. abstinencie de damel. Sic ⁊
cetera facta priorũ quo labore quo moderamine
qua be intencione uel cõpinictione gerantur ur
crumis ex crieus de recordacione pcti ⁊ tiore
iudicu. Illa ẽ conũsis ꝑ fectio cõpuuctionis asfe
cio: que a se om̃es carualiũ desideriorũ. affectus ie¬
pellit. ⁊ intencionẽ luã toto mentis ltudio inde
dum operũ suoꝵ mala considerat nel dũ de si derio
cordacio futurarũ penarũ conlideracio pegrinacioñ
lue in huiꝰ inte longniquitate delideriũ luꝑne pa¬
tue quatinus adeam quãtocius ualeat ꝑuenire
Quilquis pctõꝵ memoria cõpungitur ad lamĩta
admisisse recolit. nit̾ius erubescit: suoꝙ indicio
penitendo iam puiit. Qaui tũc petrus fleuit. qu

Expanded text:
unt consectari virtutes: humilitatis ex Christo, devotionis ex Petro, charitatis ex Joanne, obedientiae ex Abraham, patientiae ex Isaac, tolerantiae ex Jacob, castimoniae ex Joseph, mansuetudinis de Moyse, constantiae de Josue, benignitatis de Samuele, misericordiae de David, abstinentiae de Daniele; sic et caetera facta priorum quo labore, quo moderamine, quave intentione, vel compunctione gerantur, vicrymis, exoriens de recordatione peccati et timore judicii. 2 Illa est conversis perfeccarnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei dum operum suorum mala considerat vel dum ad desideria cordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae in hujus vitae longinquitate, desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quisque peccatorum memoria compungitur ad lamenta,deliquisse recolit, interius erubescit, suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tas repacionem fuisse ectiam post nimã. Sciãt
fiagicio dediti ad quam utilitatem eor exempla
p̃poninitur lauitõrum. ucilicet ut aut luis quos iui¬
tentur ad reparacionẽ aut certe exeorũ cõꝑacalio
durius de ii obediencia pumantur. Propterea
uirtutes scõꝵ ad exeiuplũ nr̃m deus sposint ut
quanto de mutacione eoꝵ conterii poslũt nob ia
cie p̾mia: tanto de ꝑleuerantia mali sĩt granon
tormenta Si enĩ ad bomi nicitanentũ dĩua qui
ãmoneni p̾cepta de eẽnt. prolege nobis scõrum
exempla sufficerent Ac contra dũ ⁊ deus p̃cepti
nos ãmoneat ⁊ uire scõꝵ boni oꝑis nob̾ exempla
sponar nulla est iaui de reatu exculacio quia
lex dei aures nr̃as cothidie pulsat. ⁊ factoꝵ doca¬
menta bonoꝵ. cordis nrĩ in timia prouocant. Et
si prauoꝵ sepe sequuti lumus exempla cur nõ
muteniur scõꝵ digna ⁊ deo placita facta. Et si ap¬
ti lumꝰ imtari inquos in maluu cur pigu lu¬

Expanded text:
arationem fuisse etiam post ruinam. 4. Sciant flagitio dediti ad quam utilitatem eorum exempla proponantur sanctorum, scilicet, ut aut sint quos imitentur ad reparationem, aut certe ex eorum comparatione durius de inobedientia puniantur. 5. Propterea virtutes sanctorum ad exemplum nostrum Deus proposuit, ut quanto de imitatione eorum conferri possunt nobis justitiae praemia, tanto de perseverantia mali sint graviora tormenta. 6. Si enim ad boni incitamentum divina, quibus admonemur, praecepta deessent, pro lege nobis sanctorum exempla sufficerent. At contra, dum et nos Deus praeceptis suis admoneat, et vitae sanctorum boni operis nobis exempla proponat, nulla est jam de reatu excusatio, quia et lex Dei aures nostras quotidie pulsat, et factorum documenta bonorum cordis nostri intima provocant. 7. Et si pravorum saepe secuti sumus exempla, cur non imitemur sanctorum digna, et Deo placita facta? et si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri su
Abbreviated transcription (Latin):
eccĩasticus doctor. lam doctrina line uita
arrogantẽ reddit: uita sine doctrina. in utilem
acit. Sacerdotis p̾dicacio oꝑibus cõfirmanda est.
lla ut quos docet u̾bo instruat exemplo. Uera est
eni illa doctriua quã uiuendi lequit᷑ forma. Nã
dicat explere oꝑe negligat: Tunc enĩ predicacio
quilq doctor ⁊ boue accionis ⁊ bonc p̾dicacionre
bere debet sludiũ. Nam alterũ lie altero nõ laqt
ꝑfectũ  precedit iultus bene lacere. ut lequeus
poslit bene docere. Sicut iumĩmiliua metallum¬
⁊ figura ⁊ pondus inquiritur ita in omĩ doctor.
clesiastico quid lequatur quid doceat. quomoda
uat. Per qualitatẽ igitur metalli doctrina pli
guram lumlitudo patrũ. per pondus utilitas dele¬
uatur. Qui ergo abhis trbus dilcrepauent ñ
metallũ. lt̾ra erit

Expanded text:
esiasticus doctor. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut quod docet verbo instruat exemplo. Vera enim est illa doctrina quam vivendi sequitur forma. Nam dicat, explere opere negligat. Tunc enim praedicatioquisque doctor, et bonae actionis et bonae praedicationis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli, doctrina; per figuram, similitudo patrum; per pondus, humilitas designatur. Qui ergo ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra erit
Abbreviated transcription (Latin):
dei hõ pct̃or nõ debet qr maxame ꝑhoc quo
corripitur emendatur. Anusquilq aũt tũc leu
portat quod pacitur. li sua discusserit mala ppo
quibꝰ illi infertur retubucio iusta. Discat non
muriurare qui mala patitur eciã li ignorat
cur mala paciatur ut ꝑ hoc se pati iuste arbitret
ꝑ quod abillo iudicatur cuiꝰ numꝙ̃ ĩ nusta uidi¬
cialũt. Qui flagella lustiuet. ⁊ cõtra deũ mut¬
murat. iusticiam indicantis acculat. Qui nem
se cognoscit iusto indicio pati quod sustinet aũ
si ꝓpr̃ quid paciatur iguoret ꝑ hoc iam instifua¬
tur. per quod ⁊ se ipm̃i accusat. ⁊ dei iusticiã lau
dat. Dum exrebus prosperis utilia nistus ce¬
empla prestat hominibus necesse est euui iterũ
⁊ aduisitatibus tangi quatur eius paciencia cõpro¬
hetur. ut deuuo fartitudinis documuenta exeo lu¬
mant qui prolpitatis enuis temꝑanciã agnouerit
Qui passionibus insidian te au̾sario auciatur
nõ ittirco secredat alienari axpõ qui talia patitur.

Expanded text:
 homo non debet, quia maxime per hoc quo corripitur emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala pro quibus illi infertur retributio justa. Discat non murmurare qui mala patitur; etiamsi ignorat cur mala patiatur et per hoc juste se pati arbitretur per quod ab illo judicatur, cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo judice pati, quod sustinet, etiam si pro quo patitur ignoret, per hoc jam justificatur, pro quo et seipsum accusat, et Dei dat. Dum ex rebus prosperis justus exempla praestet hominibus, necesse est eum iterum et adversitatibus tangi, quatenus ejus patientia comprobetur, ut denuo fortitudinis documenta ex eo sumant, qui prosperitatis ejus temperantiam agnoverunt. 4. Qui passionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco se credat alienari a Christo, quia talia patitur;
Abbreviated transcription (Latin):
latria ad iudaismuni uel heresii transeunt. ⁊ nĩc
erũt. suius doctrinã quilq lequitur. huiꝰ ⁊ filius
am mr̃em ẽẽ ilrłi dñs diit nõ utiq nalcendo. led
nuitando lic ⁊ in meliorẽ ꝑtem filu dei nũcupant̾
qui p̃cepta dei custodiunt. Tude ⁊ nos nõ natura
sed ad opcione clamanus deo. dicentes pat̾ nostex
qui es incelis. Rou solũ tantũ natĩtate. l ecciam
nntacione: filios polle aliciꝰ uocari in uenimus¬
Naui iudei sid̾m caruẽ filui abrahe scd̾m cõuersacio
uem filu diaboli nũcupantur. Ac ꝑ hoc illi sũt semẽ
abrahe qui eius mutantur lidem: nõ qui ex eius ge¬
nerati lut̃ carne. De errore auctoris trahitur aqui¬
cuiꝰ errorem ⁊ lequitur: licut eccie ꝑganu in apoca¬
lisi dicitur. Habes illic tenentes doctrinã balaam
⁊ iezabel. Doctrinã igitur balaam dr̃ habere ꝑga¬

Expanded text:
lolatria ad Judaismum vel haeresim transeunt, juxta lolatria ad Judaismum vel haeresim transeunt, juxta erunt. 16. Cujus doctrinam quisque sequitur, hujus et filius Dominus dicit , non utique nascendo sed imitando. Sic et in meliorem partem filii Dei nuncupantur qui praecepta Dei custodiunt. Unde et nos non natura, sed adoptione clamamus Deo dicentes: « Pater noster, qui es in coelis , » non solum tantum nativitate, sed etiam imitatione filios posse alicujus vocari; nam Judaei secundum carnem filii Abrahae, secundum conversationem autem filii diaboli nuncupantur: ac per hoc illi sunt semen Abrahae qui ejus imitantur fidem, non qui ex ejus generati sunt carne. De errore quoque auctoris a quicujus et errorem insequitur, sicut Ecclesiae Pergami in Apocalypsi dicitur: Habes tenentes doctrinam Balaam, et Jezabel; doctrinam igitur Balaam dicitur habere
Abbreviated transcription (Latin):
on posse hereticos habere ueniam. insi ꝑ ecciaz
catholicam: sicut ⁊ annici iob nõ ꝑse placare
deũ sibi potuerũt nisi pro eis iob sacrifiaũ obtulisset.
Opera bona que heretici faciũt̃. ⁊ iusticia eoꝵ nichil
es. ecte ego ãmnciabo iusticiã tuã. ⁊ opera tua non
proderunt tibi. Heretici quãuis legẽ ⁊ ꝓphãs adin¬
pleant: ex eo tam̃ quod catholici nõ sũt. nõ est deus
in eoꝵ cõuentibus. ip̃o dño testante. Si stetent moy¬
ses ⁊ samuel corã mez nõ est aĩa nĩa ad pplm̃ istum:
eieci enĩ eos afacie uĩa ut egrediãtur. Per moylen
quippe ⁊ sainuel. legem accipe ⁊ ꝓphãs. quos quãuis
heretici opere implere contendant. ꝓpt̃ errons tamen
impietatẽ auultu dei proiciuntur. ⁊ aiustoꝵ cetibus
seperantur paganus ⁊ hereticus. Ille quia mĩquam
fuit cũ dei pplo iste quia recessit adei ppło Hterq re
cedentes aꝓp̃o. ad diaboli ꝑtinent corpus qui abido¬

Expanded text:
on possunt habere veniam, nisi per Ecclesiam catholicam: sicut et amici Job non per se placare Deum sibi potuerunt, nisi pro eis Job sacrificium obtulisset . Opera bona, quae haeretici faciunt, et justitia, nihil es, ecce ego annuntiabo justitiam tuam, et opera tua non proderunt tibi . » Haeretici, quamvis legem aut prophetas adimpleant, ex eo tamen quod catholici non sunt, non est Deus in eorum conventibus, ipso Domino testante: « Si steterit Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum. Ejice eos a facie mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et prophetas. Quos quamvis haeretici opere implere contendant, propter erroris tamen impietatem a vultu Dei projiciuntur, et a justorum coetibus separantur paganus et hfuit cum Dei populo; 159 iste, quia recessit a Dei populo; uterque cedentes a Christo, ad diaboli pertinent corpus. 15. Qui ab ido
Abbreviated transcription (Latin):
pena pctĩ est. expͥmo homĩe ĩ om̃es eius filios pro¬
pagata ut qui uoluit cũ deo ẽẽ uintus: eẽt iulemet¬
ip̃o diuisus. ⁊ qui imperanti dño uoluit ẽẽ subiectus
fieret sibuuet ip̃i rebellis acq contrariꝰ Uude nec
libi poterit lubiuigari: si prius nõ fuerit deo sb̾inga¬
tus. Sibiq leruiet uolens: qui deo noluit uoleus.
Quam uarie pro diu̾la hũanuni defluxit genus. dũ
le ab uua ltabili lemꝑq mauẽte diumitatis lolidita¬
te lubtraxit. Nam duu opus quod li bet appetit. qͣi¬
ut ibi iami requiẽ mentis infigat. dũ ei nõ sufficit
murata intencione ad alias acq alias actiones tr̃asit
dũ ꝙ ꝑdiu̾sa requiẽ soldam quenit nec ĩ uenit ĩ labo¬
re miler ⁊ uariẽtate uiuit. ⁊ uacuus a requie mauet
Quãuis eadem mutabilitas nõ sit homini cõcreata
sz ꝓmerito pͥme p̾uaricacionis illi accesserit iam ta¬
mẽ naturalis facta qͣuia origiualit aprimo homine

Expanded text:
poena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios propoena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios propagata, ut qui noluit cum Deo esse unitus, esset in semetipso divisus, et qui imperanti Domino noluit esse subjectus, fieret sibimetipsi rebellis atque contrarius. Unde nec sibi poterit subjugari, si prius Deo non fuerit subjugatus, sibique serviet nolens, qui Deo noluit volens. 10. Quam varie per diversa humanum defluxit genus, dum se ab una stabili semperque manente divinitatis soliditate subtraxit! Nam dum opus quodlibet appetit, quasi ibi jam requiem mentis infigit. Sed dum ei non sufficit, mutata intentione, ad alias atque alias actiones transit; dumque per diversa requiem solidam quaerit, nec invenit, in labore miser et varietate vivit, et vacuus a requie manet. Quamvis eadem mutabilitas non sit homini concreata, sed pro merito primae praevaricationis illi accesserit, jam tamen naturalis facta est, quia originaliter, a primo homine,
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ illũ ꝓ suã gr̃am reꝑaret qui suo arbitrio de¬
perire potuislet. Orgnaliter adam ⁊ eua sil crea¬
t sũt. specialit uero post ea mulier de latere uni foz¬
mata est. Parit̃ ergo conditi sũt utriq racionis ar¬
dine. ño parit temporis unitate. Nir ad iuaginem
dei factus est mulier adimagnẽ bni formata est
Inde ⁊ illi lege nature subrecta ẽ Item inr ꝓpter
semet ip̃m factus est: nulier ob adiutoriũ uni crea¬
atudiuit. t̾ra es ⁊ int̾raui ibis sũt enĩ dictũ est ⁊ dia¬
bolo. tram manducab. Unde ⁊ ꝓphã ait ẜ penti. pui¬
uis panis eius Serpens eñ diabolus: puluis impũ.
⁊ ip̃i sũt cibus diaboli. Quia praua uolũtate ad
ia collabimur. recte ad bene agendũ cũ labore cõ¬
surgiꝰ quod nõ ita esset. si delectacio flagiciũ pͥmoꝵ
hoĩm nõ ꝑsuasisset: quibꝰ ad bene uiuendũ tantũ
uelle sufficeret ⁊ line dillicultate statiui actio optẽp¬
peraret. Diuilio ⁊ pugna ut sint hominis ammo

Expanded text:
qualiter illum per suam gratiam repararet, qui suo arbitrio deperire potuisset. 4. Originaliter Adam et Eva simul creati sunt, specialiter vero postea mulier de latere viri formata est. Pariter ergo conditi sunt uterque, rationis ordine, non pariter temporis unitate. 5. Vir ad imaginem Dei factus est, mulier ad imaginem viri formata est; unde et illi lege naturae subjecta est. 6. Item vir propter semetipsum factus est, mulier ob adjutorium viri creaam ibis. Tunc enim dictum est et diabolo: Terram manducabis. Unde et propheta ait: Serpenti pulvis panis ejus. Serpens enim diabolus est; pulvis, impii; et ipsi sunt cibus diaboli. 8. Quia prava voluntate ad ima collabimur, recte ad bene agendum cum labore consurgimus: quod non ita esset, si delectatio flagitium primorum hominum non persuasisset quibus ad bene vivendum tantum velle sufficeret, et sine difficultate statim actio obtemperaret. 9. Divisio et pugna, ut sit in hominis animo,
Abbreviated transcription (Latin):
sura iusticie: aliis boĩtate. Iudicia siue ꝑsonar
accepcione luscipit nõ infiruat iusticiam a¬
uaricie flamina. nec studet au ferre alteri ꝙͦ¬
placeat sibi. Boni iudices ad solam obtinẽdã
salutẽ etuam. suscipiut iusticiã nec eã mini¬
ribus acceptis distribuunt: ut dũ de iustondim
temporalia lucra nõ expetũt p̾mio etro ditẽm¬

Expanded text:
e, alios bonitate judicii sine personarum acceptione suscipi. Non infirmat justitiam avaritiae flamma, nec studet auferre alteri quod cupiat sibi. Boni judices justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt; ut dum de justo judicio temporalia lucra non appetunt, praemio aeterno dite
Abbreviated transcription (Latin):
quod nõ oportebat admisit. Mali mala respondet᷑
probonis. ⁊ adu̾la pro optinus. Romi bona respondẽt
pro malis. ⁊ prospera pro adu̾sis. Ad u̾sus cõuiciũ
liugue. fortitudo est ad hibenda paciencie ut tẽptacio
ubi que foris impugnat toleranae u̾tute denicta
discedat. Non ouũs qui patitur probra est iustus. s qui
proueritate in noceus pacitur. ille tantũ modo iustus
est In ter intuperaciones lingue. ⁊ ob probria hominũ
isto se remedio mens iusti corroborat. ut tanto lolidiꝰ
indenmi figat᷑ interius. quanto exxterius ab hũais
quillo animo prodit doloreui cordis aperit. ⁊ nirus
Qui dolorem in iurie, caulo pectore tegit. quanto
amplius lileudo liugnã p̾mit. tauto a criorem do¬
lorem in triulecus nutrit. Uñ ⁊ uere quidã poeataꝵ
gentiliũ dixit. Quoq magis tegitur: tautomagis
estuatigius. Lecus enĩ laugnor. uehemẽs ẽ ac mimus.

Expanded text:
quod non oportebat, admisit. 22. Mali mala respondent quod non oportebat, admisit. 22. Mali mala respondent pro bonis, et adversa pro optimis. Boni bona respondent pro malis, et prospera pro adversis. 23. Adversus convicium linguae fortitudo adhibenda est patientiae, ut tentatio verbi, quae foris impugnat, tolerantiae virtute devicta discedat. 24. Non omnis qui patitur probra justus est; sed qui pro veritate innox patitur, ille tantummodo justus est. 25. Inter vituperationes linguae et opprobria hominum isto remedio mens justi se corroborat, ut tanto solidius in Deum figatur interius, quanto exterius ab humanisquillo animo prodit, dolorem cordis aperit, et virus exulcerant. 28. Qui dolorem injuriae clauso pectore tegit, quanto amplius silentio linguam premit, tanto acriorem dolorem intrinsecus nutrit. Unde et vere quidam poetarum gentilium dixit: Quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis. Caecus enim
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur qui aliqd flagiciũ perlua dere conatur
donuni male loquitur: qui quodcũq rectũ arrogãi
predicare iuidetur. Nalum bene loquitur. qui ali¬
quod narrando uiciũ decestatur ut ab eo homines
autantur. Lorde uene loquitur qui caritatẽ nõ lum¬
lat. Dre bene loquitur qui ueritatẽ anuumiciat
Factis bene loquitur qui alios bouis exemplis edit¬
cat,. Cor de male loquitur qui interius cogitaciones
norias meditat᷑ ⁊ cogitat. Lingua male loquitur
qui pro eo quod male agit flagellat̾ ⁊ muriuurat
Factis male loquitur qui male nuendo exemplis
lius alios ad praue agendũ informat. Semel bene
loquitur qui le penitendo redarguit. Bis bene loqͥt
qui pot miaũ cito corrgit᷑ Bis male loquitur. qͥ ⁊ m¬
le uiuit ⁊ male docet. Item bis male loquitur. quis
male cogitat ⁊ male refert cogitata. Item bis mal
loquitur. qui ⁊ bonũ quod debuit nõ egit. ⁊ malum

Expanded text:
loquitur, qui quodlibet flagitium persuadere conatur. loquitur, qui quodlibet flagitium persuadere conatur. Bonum male loquitur, quid quodcunque rectum arroganter praedicare sentitur. Malum bene loquitur, qui aliquod narrando vitium detestatur, ut ab eo homines avertantur. 18. Corde bene loquitur, qui charitatem non simulat. Ore bene loquitur, qui veritatem annuntiat. Factis bene loquitur qui alios bonis exemplis aedificat. 19. Corde male loquitur qui interius cogitationes noxias meditatur et cogitat. Lingua male loquitur qui pro eo quod male agit flagellatur, et murmurat. Factis male loquitur qui male vivendo exemplis suis alios ad prave agendum informat. 20. Semel bene loquitur qui se poenitendo redarguit. Bis bene loquitqui post vitium cito corrigitur. Bis male loquitur qui male vivit et male docet. Item bis male loquitur qui et male cogitat, et male refert cogitata. Item bis male loquitur qui et bonum quod debuit non egit, et malum
Abbreviated transcription (Latin):
lapient̃. ninium tamen eloquent᷑. Horret enĩ sapiẽ¬
ca spumeum ũborum anbitũ ac fucum mundialis
eloquencie. in flatis lermonibus ꝑomatum. Quidam
curioli delectantur audire quollibet sapuentes nõ ut
ueritatem abeis querant sed ut facundiam sermo¬
nis eorum agnoleant: more poetarũ. qui magis con¬
policionem ũborum quã lentenciam ueritatis lequũ¬
tur. Quadrimoda est dicendi racio qua p̾uidendum
ẽ quid cui. quando uel quomodo aliquid pro feratur.
Item quadrimoda est dicendi racio: q̃ aut bene sẽciẽ do
quid bene prolert̾. aut nihil senciendo uichil dicitir
aut parũ lenciendo loquacitas lola ostendit̾ aut q¬
tine leuciendo nõ elegant profert᷑ quod intelligiꝰ
Item quadriptita ẽ loquendi racio qͣ uel bonũ ben
uel malũ male leu bonuz male. uel malũ bene pa¬
lert̾ . Boninni quippe bene loquitur. qui ea que recta
lunt humiliter annunciare indet̾ Malũ male

Expanded text:
sapienter, nimium tamen eloquenter. Horret enim sapiensapienter, nimium tamen eloquenter. Horret enim sapientia spumeum verborum ambitum ac fucum mundialis eloquentiae inflatis sermonibus perornatum. 13. Quidam curiosi delectantur audire quoslibet sapientes, non ut veritatem ab eis quaerant, sed ut facundiam sermonis eorum agnoscant, more poetarum, qui magis compositionem verborum quam sententiam veritatis sequuntur. 14. Quadrimoda est dicendi ratio, quia praevidendum est quid, cui, quando, vel qualiter aliquid proferatur. 15. Item quadrimoda est dicendi ratio, cum aut bene sentiendo quid bene profertur, aut nihil sentiendo nihil dicitur, aut parum sentiendo loquacitas sola ostentatur, aut optime sentiendo non eleganter profertur quod intelligitur. 16. Item quadripartita est loquendi ratio, qua vel bonum bene, 230 vel malum male, seu bonum male, vel malum bene profertur. 17. Bonum quippe bene loquitur, qui ea quae recta sunt, humiliter annuntiare videtur. Malum male
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. Nam sermones in ore xpĩaui ẽẽ nõ debent
Nam licut malos mores. bona colloquia corrigunt
ita praua colloquia bouos mores corrũpunt Custo¬
dia ori pouitur dũ quisq nõ le iustũ l quod magis
uerũ est pct̾orem fatetur. Mauũ suꝑ es pouit qͥ
ionis oꝑibus. liugue excessum oꝑit. Mauũ suꝑ os
ponie qui male locucionis culpas boue actionis uela¬
mine tegit. Loqueus que ad dñ ꝑtiuent nec faciẽs
⁊ si in utilis sibi ẽ. audientibꝰ tanẽ prodest. Qui de
sapiencia le laudari affectant loquẽ tez ꝓphãm ad
tendant. Ue qui lapientes estis in oculis ur̃is. ⁊ corã
nobilmet ipĩs prudentes Riecte ex leutencia dicit qͥ
ueram sapienciã gustu int̾ui saporis sentit. Asenciẽ¬
do enĩ sentencia dicitur. ac ꝑ hoc arrogantes qui sine
humilitate dicũt de sola sciencia dicunt nõ sentencia.
Ille enĩ sapit qui recte ⁊ secũdum deũ sapit. In suã
dicunt cõ tumeliam doctores: si dũ sint ab eis dicta

Expanded text:
imur. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prava colloquia bonos mores corrumpunt . Custodia ori ponitur , dum quisque non se justum, sed quod magis verum est peccatorem fatetur. Manum super os ponit , qui bonis operibus linguae excessum operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. 8. Loquens quae ad Deum pertinent, nec faciens, etsi inutilis sibi est, audientibus tamen prodest. 9. Qui de sapientia se laudari affectant, loquentem prophetam 226 attendant: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . 10. Recte ex sententia dicit, qui veram sapientiam gustu interni saporis sentit. A sentiendo enim sententia dicitur. Ac per hoc arrogantes, qui sine humilitate dicunt, de sola scientia dicunt, non de sententia. 11. Ille enim sapit, qui recte et secundum Deum sapit. 12. In suam dicunt contumeliam doctores, si dum sint ab eis dicta
Abbreviated transcription (Latin):
euitamus in magno lingue ꝓlabim crmmĩe
Et dum facta quedam nõ grauia. libe̾ ac line metu
cõmictimus: ad pociora scelera ⁊ horrenda. peccandi
cõluetudine labimur. Sicut plerũꝙ młtiloquorum
stulticia repre henditur ita rurlum mimis tacẽ ciui
nicum denotatur. Illi enĩ latis laxando linguam
inlenitatis uiciũ deffluut̃. isti minis reticendo abnti¬
litate torpescũt. Imꝑiti licut loqui nelciũt ita tacere
nõ pollut. Mente enĩ ineruditi ore loquaces uerbis
ꝑstrepũt. sensu nichil dicunt. Sicut falsitatis cram¬
na aꝑficientibus ꝑtimescinitur ita ociola u̾ba aꝑfec¬
tis niris nitantur. Nami licut ait quidã pro ociolo b̾¬

Expanded text:
evitamus, in magnum linguae prolabimur crimen; et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetudine labimur. 2. Sicut plerumque multiloquorum stultitia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando linguam in levitatis vitio defluunt, isti nimis reticendo ab utilitate torpescunt. 3. Imperiti, sicut loqui nesciunt, ita tacere non possunt. Mente enim ineruditi, ore loquaces, verbis perstrepunt, sensu nihil dicunt. 4. Sicut falsitatis crimina a proficientibus pertimescuntur, ita otiosa verba a perfectis viris vitantur. Nam sicut ait quida
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc sclõ esiuire ⁊ sitire noluit ꝓpr̃ea illuc inter
flamas liciens stillam aque queliuit. nec merait.
sonsideraudum quã ue hemẽ ter arguãtur comes¬
lam libent̃ ambuit Dicit enĩ ꝑ ilayam. Ecce gau¬
dium ⁊ leticia: occidere intulos. ingulare auetes.
comedere carnes. ⁊ bibere uinuz. si diuuctetur in

Expanded text:
In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehementer arguatur comeseam libenter ambiunt. Dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia occidere vitulos, et jugulare arietes, comedere carnes et bibere vinum. Si dimittetur
Abbreviated transcription (Latin):
inmnoderate relicitur. aliud aluxaniã exctatur N
ad luxcuriã uel ad sacietatẽ s tantũ modo corpus ll¬
tẽe tur epulis ẽ utendũ. Naui ut philolophi dilt¬
runt cibos inuentos eẽ ut cõtineaut aĩam: nõ ut a¬
rumpant. Qui niiium abis utintur quãtomes
uentrem pascut tanto magis sensũ mentis obtis¬
dunt. Lain greci dixerũt ex crallo uentre. lubtila
sensũ gigni nõ posse. llam gule saturitas imibisi
sinlum uientis obtundit ingeniũꝙ hebescere facit
libidius ignes: ciboꝵ fomĩtis in cresauit. sorpus
Añ quod abstineucia frangit: tempt acio nõ exurit
Unde ⁊ tres pueros abstinentes flamina babi lomii
incendii. ł si tetigit nõ combullit qr iniurũ ⁊ li de¬
sidenoꝵ carualiũ ignis. abstiuenciũ mentes ĩ flãmet
usꝙ ad consensũ tam̃ ꝯcupiscencie. uł oꝑis non
diuitis intendant lupplicũi: cuiꝰ tanta ĩiferuo int̾
ignes erat mopia quãta hic epularũ fuerat copia

Expanded text:
immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut philosophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammat, usque ad consensum tamen concupiscentiae vel operis non divitis intendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia.
Abbreviated transcription (Latin):
mina gule conaipilcencia luggestio pains
ost. cui si minime ceditur: duila edacita¬
sis desidena conprimunt᷑ Nude ⁊ damiel. Panẽ
inquit delideru nõ comedi: hoc est eius cõcupila¬
ciam nõ expleui. Pyna est luzanie materia
saturitas panis. Uude ⁊ ꝓphã sodoniã de panis si¬
cietate acculat dicens. Dec fuit imquitas lodo¬
morũ suꝑbia saturitas parnis. ⁊ abundancia ro
nem quippe lodounte inmoderate lumẽtes mr
pitudines defluxere flagicioꝵ acq inde mers
comitante luꝑbia celestibus aduri incendus
ex quo modum nõ tenuerũt edacitatis. Utile a
cauere gulã abonimq cõcupiscenciã. Quid en
tam noxium quã ut animiꝰ seriat uentri ⁊ esce
Que lũt destruenda testante aplo ac dicente. de
aut̃ ⁊ hunc ⁊ hanc destruet. Proxima ẽ uentri libe
sicut loco sic uicio Ubi enĩ uentris cura: ibi ⁊ eom
que arra uentrem sũt proxima. I n ordine nãq mẽa¬
ñ genitalia uenta iunguntur: dumq unum exl

Expanded text:
ma concupiscentiae suggestio panis est, cui si minime ceditur, diversa edacitatis desideria comprimuntur. Unde et Daniel: Panem, inquit, desiderii non comedi , hoc est, ejus concupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies saturitas panis. Unde et propheta Sodomam de panis satietate accusat, dicens: Haec fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium quam ut animus serviat ventri et escae, quae sunt destruenda, testante Apostolo, ac dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque unum ex his
Abbreviated transcription (Latin):
an leruitur a coas, u̾tutes aĩe destruit Heqi eñ
posse que piam uirtutuz ꝑfectionẽ actingeremisi
strinxerit nec quisꝙͣ facile poterit a semetipõ mumꝰ
ftris agit belluns: qui nitus habet ꝑiculũ. Non qu¬
litatem ciborum. lz eoꝵ cupiditatem cauendam.
Nai lepe accuracius p̾parata liue gule cõcupilen¬
cia degustantur ⁊ sepe abiecta ⁊ mlia edendi cupi¬
ditate lumuntur. Sicq fit ut nõ lit inqualitati¬
aborum culpa lz illud reputetur inuiciũ quod a
desiderio degustatur. Quatuor sũt gũa distinan¬
niui ingule appetitu id ẽ qͥd. quando. quantum
quomodo quid appetatur. Quid ad ipãm rem ptia
que appetitur. Quaudo li aute legitunuz temprs

Expanded text:
itur a coquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi entris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a semetipso spiriforis agit bellum, qui intus habet periculum. 12. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera distinctionum in gulae appetitu, id est: quid, quando, quantum, et quomodo appetatur. Quid ad rem ipsam pertinet quae appetitur. Quando, si ante legitimum temp
Abbreviated transcription (Latin):
aunuys perũq nolũtas uelcendi. ita lub ol¬
rm neceslitatis obreꝑit ut dumputatur leruire ne¬
sisitati uoluptatis desideria seuuatur uec facile dis¬
crintur utrum quod accipitur gule au iudigencie
deputetur

Expanded text:
 Plerumque voluptas vescendi ita sub obtentu necessitatis subrepit, ut dum putatur serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile discernitur utrum quod accipitur, gulae, an indigentiae deputetur
Abbreviated transcription (Latin):
quideu appetis houũbus iusti in tus uero pleni
estis auaricia ⁊ iniquitate. Duplicit̃ dãpnantim
y pocrite liue pro occulta iuiquitate liue pro apta
limulacione. Ee illo euĩ adẽpnant᷑ qr iniqui lũt
ex isto qr ostendũt quod non sũt. Non semplatĩ

Expanded text:
quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate. Dupliciter damnantur hypocritae, sive pro occulta iniquitate, sive pro aperta simulatione. Ex illo enim condemnantur quia iniqui sunt, ex isto quia ostendunt q
Abbreviated transcription (Latin):
unt Hi mala agunt. ⁊ uoua profitent᷑ ꝑ ostẽtacio¬
nem quippe boni apparent. ꝑ actionẽ uero mali ex¬
stunt Omĩa pollinit a limplicibus uicia ꝑpetrari
simulacio nero ⁊ ypocrisis nõ ꝯmictit᷑ uili amiale
allutis. ꝑ calliditatẽ ualeutibus uicia lublpẽ bir¬
litum celare. ⁊ non ueran lãtaten obicere. Scĩ
etiam hoc ip̃m uideri refugiunt quod ẽe meie
Uypocrite auc̃ malicie sue occulta tegentes a
oculos hoĩui quadam in uocencie se scĩtate no¬

Expanded text:
unt. Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero mali existunt. 3. Omnia possunt a simplicibus vitia perpetrari, simulatio vero et hypocrisis non committitur nisi a male astutis per calliditatem, valentibus vitia sub specie virtutum celare, et non versed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Hypocritae autem, malitiae suae occulta tegentes ante oculos hominum, quadam innocentiae sanctitate