comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
shumilieris: Noli ẽẽ humilis in saprenta¬
S tua. nehumiliatus instultitiã seducaris
Aduocatus a potentiore discede : ex hoc¬
s enim magis te aduocabit:Ne imꝓbus
ssis nei pingaris. & ne longe sis ab eo. &eas¬
÷ in obliuionem: Ner&ineas eręquo loqui
scum illo. & necredas multis uerbis illius
Exmulta enim loquela temptabit te
& subridens interrogabit te de abscondi:¬
astuis : Inmitis animus illius conserua¬
birtuerba tua: & non pare& de malitia &
at unculis. Caue tibi & attende diligens¬
terauditui tuo. qũo insubuersione tua ã¬
bulas. Audiens uero illam quasi in sõnis. s¬
uide & uigilabis. Omn uita tua diliges
dñ. inuoca euminsalute tua: Omne
animal diligit simile sibi : sic & omnisho:
mopximum sibi. Omnis caro ad similẽ :¬
sibi coniungit᷑: & om̃is homo simili sib
sonatur. Si cõmunicabit lupus agno alis¬
qrando. sic peccator iusto. Quae commus¬
mieatio scõ homini ad canẽ : Aut quae
pixbona diuiti adpauperẽ : Uenatio¬

Expanded text:
in sapientia tua, ne, humiliatus, in stultitiam seducaris. Advocatus a potentiore, discede: ex hoc enim magis te advocabit. Ne improbus sis, ne impingaris, et ne longe sis ab eo, et eas in oblivionem. Ne retineas ex aequo loqui cum illo, et ne credas multis verbis illius. Ex multa enim loquela tentabit te, et subridens interrogabit te de absconditis tuis. Immitis animus illius conservabit verba tua, et non parcet de malitia et de vinculis. Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas. Audiens vero illa quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi. Omnis caro ad similem sibi conjungitur, et omnis homo simili sibi sociatur. Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo. Quae communicatio sancto homini ad carnem? Aut quae pax bona di
Abbreviated transcription (Latin):
in ep̃o ordinando successerit: metropolita¬
no congruis tẽporib reddere possit: rationẽ
ut subhac salubri constitutione clerici sti¬
pendiis suis omnino contenti. labores non
diripiant: epi decedentis: & inuacuũ ȩccłe
domũ futurus pontifex non sine dolore
succedat. sed magis de precessoris sui dimisso
possit & ipse gaudere. & aliis ministrare.

Expanded text:
in episcopo ordinando successerit, metropolitain episcopo ordinando successerit, metropolitano congruis temporibus reddere possit rationem: ut sub hac salubri constitutione clerici stipendiis suis omnino contenti, labores non diripiant episcopi decedentis, et in vacuam ecclesiae domum futurus pontifex non sine dolore succedat: sed magis de praecessoris sui dimisso possit et ipse gaudere, et aliis ministrare.
Abbreviated transcription (Latin):
cõpiuntialiũ sacerdotũ districtione coacti
inpristinũ statutũ redintegrare cogant᷑.
ut nihil antistiti uł dispensatori futuro.
necessarioꝵ subhac iusta constitutione de¬
pereat. Qđ ut confidentius iustitia manen¬
te seruetur. scdm regiensis s nodi constitu¬
ta ep̃o acorpore recedentẽ. uicinior illi
accedat ep̃s. Qui exmore exequiis celebra¬
tis. statim eccłȩ ipsius curã districtissime.
gerat. Nequid ante ordinationẽ futuri pon
tificis remanentiũ clericorũ subuersioni
uł direptioni iã liceat. ita ut ꝑspectis om¬
nib inspectio certior. discriptioq fidelissi¬
ma. Si fieri potest intra octabas defuncti
sub diligentia presentis ep̃i ꝑagat᷑. Dehinc
ad metropolitani notitiã habita ordinate
discriptio deftratur. ut eius electiont talis
ꝑsona ordinande domus eccłastice: ꝓcuret᷑.
quȩ uł consueta clericis stipendia dispen¬
set̃. & creditarũ sibi rerũ si forsitan tarditas

Expanded text:
comprovincialium sacerdotum districtione coacti, comprovincialium sacerdotum districtione coacti, in pristinum statum redintegrare cogantur: ut nihil antistiti, vel dispensatori futuro necessariorum sub hac justa constitutione depereat. Quod ut confidentius justitia manente servetur, secundum Regensis synodi constituta , episcopo e corpore recedente, vicinior illi accedat episcopus, qui ex more exsequiis celebratis, statim ecclesiae illius curam districtissime gerat, ne quid ante ordinationem pontificis futuri, remanentium clericorum subversioni vel direptioni jam liceat. Ita ut de repertis omnibus inspectio certior, descriptioque fidelissima, si fieri potest, intra octavas defuncti, sub diligentia praesentis episcopi peragatur: dehinc ad metropolitani notitiam habita ordinate descriptio deferatur, ut ejus electione talis persona ordinandae domui ecclesiasticae procuretur, quae vel consueta clericis stipendia dispenset, et creditarum sibi rerum, si forsitan tarditas
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ꝓpinqui morientis epĩ dereb eius nihil usurpent
sine metropolitani & cõꝑuincialiũ conscientia.
II De exequiis morientis ep̃i & qualiter humetur.
De uagis &r mobȩdientib clericis.
Utclericũ alienũ nullus ordinet. Nec sit clericus
qui ñ spoponderit locũ ubi sit delegatus.
NO CCILIO EGREGATO
UNAECCLESIASTI¬
cas regulas tractaremus.
antiquos canones relegen¬
tes. inter cetera hoc esse
censuimus obseruandum:
ł sacro scã euangelia ante innumerum
ationẽ inmissam caticuminoꝵ in ordine:
ctionũ post legantur: quatinus salutaria
tis non solũ fideles. sed etiã caticumini
penitentes. & om̃s qui diuerso sunt au¬
it licitũ habeant. Sic enĩ pontificũ pre¬
catione. audita. non nullos attractos ad
lem euidenter scimus.
te dño arcessito: cderici ab om̃i om
om̃ omnino rte rapaces manꝰ abstincais.
& nihil latronũ more diripiant. Qui nisi
canonũ auctoritate. ꝓhibiti fuerint: omĩa
quȩ ꝑuascrint metropolitani uł omnium

Expanded text:
Ut propinqui morientis episcopi de rebus ejus nihil usurpent sine metropolitani et comprovincialium conscientia. 4. De exsequiis morientis episcopi, et qualiter humetur. 5. De vagis et inobedientibus clericis. 6. Ut clericum alienum nullus ordinet, nec sit clericus qui non spoponderit locum ubi sit delegatus.no concilio congregato, dum ecclesiasticas regulas tractaremus antiquos canones relegentes, inter caetera hoc esse censuimus observandum, ut sacrosancta Evangelia ante munerum illationem in missa catechumenorum in ordine lectionum post legantur, quatenus salutaria dotis non solum fideles, sed etiam catechumeni ac poenitentes, et omnes qui e diverso sunt, audire licitum habeant, sic enim pontificum praedicatione audita nonnullos attractos ad fidem evidenter scimus.  Domino, arcessito, clerici ab omni omnomni omnino re rapaces manus abstineant et nihil latronum canonum auctoritate cohibiti fuerint, omnia quae pervaserint, metropolitani vel omnium
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ȩccłȩ pontifice defuncto non pasius
plibito suo in carũ rerũ direptionc qus
obiens dereliquit quisquã irruat. domuĩo
subuertat: sed sacerdos qui ad exequatu⁊
pore adest. omĩa quȩ adutilitatẽ & consi¬
uationẽ ꝑtinent. debcat diligenti citumn¬
spectiont munire : tam̃ quia ipsa santio¬
qđ peius est amultis clericis cognoscit᷑ uo¬
lari. ita ut non iubente sacerdote exspe¬
toratu affectu totaq disciplinȩ seueriatꝰ
post habita immaniter quȩ in domo pontsi¬
cali repperiunt᷑ inuadunt & abradunt. lad
nunc hȩc huius placiti constitutione inter
nos censura placuit custodiri. ut defincto¬
antistite uł ctiã adhuc in suppremis agciti
nullus clericoꝵ cuiuslibet ordinis officu
idest mobilis & immobilis rei ȩccłasticę co¬
netur inuadere. Nihil furto. Nuhil dolo
supprimens. auferens. atq abscondens: sed s
cui domus cõmissa est. subiunctis sibi cũ con¬

Expanded text:
uscunque ecclesiae pontifice defuncto non passim uscunque ecclesiae pontifice defuncto non passim pro libitu suo in earum rerum direptionem, quas obiens derelinquit, quisquis irruat domumque subvertat, sed sacerdos qui exsequiarum tempore adest omnia quae ad utilitatem et conservationem pertinent debeat diligenti circumspectione munire: tamquod pejus est, a multis clericis cognoscitur violari, ita ut non jubente sacerdote expectorato affectu, totaque disciplinae severitate posthabita, immaniter quae in domo pontificali reperiuntur invadunt et abradunt: ideo nunc haec hujus placiti constitutione inter nos censoria placuit custodiri, ut defantistite vel etiam adhuc in supremis agente, nullus clericorum cujuslibet ordinis, officiid est mobili vel immobili rei ecclesiasticae conetur invadere, nihil furto, nihil vi, nihil dolo supprimens, auferens atque abscondens, sed is cui domus commissa est, subjunctis sibi cum con
Abbreviated transcription (Latin):
ui contra decreta canonũ indis¬
ignoscat. Amodo uero si in tali usti prumpe¬
rint : decretũ canonũ qđ circa corũ ꝑsonas
statutũ est. idest ut nullũ iã ordinare aude¬
ant obseruct᷑. uł qui deinceps ordinati fue¬
rint. deponant᷑. Hi uero qui tales hactenus
ordinati sunt. nullo tẽpore promoueantur.
atholicus qui filios suos inheresi XIII¬
baptizandos obtulerit. oblatio illius
in ȩxclesia nullatenus recipiatur. XIIII
um rebaptitatis. fideles religiosi nec
incibo participent.
licet extoto scĩ patres antiquis moni¬
tionib p̃ceperint eccłiis euitandũ. id nunc
tam̃ nobis uisũ est. ut qui talis probabitur.
post primã &e secundũ cõmunionc̃ sicngi¬
dare neglexcrit. donet inuicio persioi
officii sui dignitate priuctur. Qđ si febra
Iuanit correxerit: scõ ministerio restao¬
Licet dert huiuscemodi quã conui¬
stituere salubri ordinatione decernims
prisca auctoritas canonũ nequaquã sls
sed euidenti sanctione preceperit. ut ane¬

Expanded text:
ui contra decreta canonum indisignoscat. Amodo vero si in tali usu proruperint, decretum canonum quod circa eorum personas statutum est, id est, ut nullum ordinare jam audeant observetur, vel qui deinceps ordinati fuerint, deponantur; hi vero qui tales hactenus ordinati sunt, nullo tempore promoveantur. XIII. Catholicus qui filios suos in haeresi baptizandos obtulerit, oblatio illius in ecclesia nullatenus recipiatur. XIV. um rebaptizatis fideles religiosi nec in cibo participent. licet ex toto sancti Patres antiquis monitionibus praeceperint ecclesiis evitandam, id nunc tamen nobis visum est, ut qui talis probabitur, post primam et secundam commonitionem si emendare neglexerit, donec in vitio perseverat officii sui dignitate privetur; quod si se Deo juvante correxerit, sancto ministerio restaLicet de re hujuscemodi quam constituere salubri ordinatione decernimus prisca auctoritas canonum nequaquam siluerit, sed evidenti sanctione praeceperit, ut cuj
Abbreviated transcription (Latin):
beat quos cognoutrit disciplinȩ & carta¬
predecessoris sui fideliter paruisse. Quel
quisquã posthȩc cuuis libet ordinis it lis¬
rius dictũ est clericus quacũq occasons
reus sacrilegu ꝓliciori anathemat u¬
netur & uix quoq peregrina ei conns
concedatur. Quia cdurum est ut hi ques
stat inseruitio dñi cũ primȩ sedis ant
ocuit᷑. despecti aliquatenus crucientur.

Expanded text:
debeat quos cognoverit disciplinae et charitati decessoris sui fideliter paruisse. Quod si quisquam post haec cujuslibet ordinis, ut superius dictum est, clericus quacunque occasionreus sacrilegiondemnetur, et vix quoque peregrina ei communio concedatur, quia durum est, ut hi, quos constat in servitio Domini cum primae sedis antistite noscuntur, despecti aliquatenus crucientur.
Abbreviated transcription (Latin):
gerit. ab alia eccł̃a adclericatũ ñ teneatur.
Ilacut preterea. ut executorib XUI
in om̃ib iustis desideriis impertiat᷑. Pla¬
cuit etiã ut petantur agloriosissimis impera¬
torib ut iubeant iudicib dare petitos sibi de¬
fensores scolasticos. qui in actu sint uł in officio
defensionũ causarũ ȩxcłasticarũ: ut more
sacerdotũ pumtiȩ. idem ipsi qui defensionem
eccłarũ susceperint. habcant facultatt̃ ꝓ ne¬
gocus ȩxcłarũ quotiens necessitas flagitauerit.
uł ad obsistendũ callide decipientib uł repen¬
tibus. uł adnecessaria suggerenda ingredi ui¬
Idicum secretaria:
lacuit ut scđm euangłicã & apłicam
dsciplinã. neq dimissus abuxore. neq dimis¬
sa amarito alteri coniungant̾. sedita mane¬
ant aut sibimet reconcilient᷑. Qđ si contem¬
perint. ad penitentiã redigantur. inqua cau¬
alegẽ imperialẽ petendã ꝓmulgari XUIII

Expanded text:
gerit ab alia ecclesia, ad clericatum non teneatur. gerit ab alia ecclesia, ad clericatum non teneatur. XVI. Placuit praeterea, ut exsecutoribus in omnibus justis desideriis impartiatur, placuit etiam ut petatur a gloriosissimis imperatoribus, ut jubeant judicibus dare petitos sibi defensores scholasticos 88 qui in actu sint, vel in officio defensionum causarum ecclesiasticarum, ut more sacerdotum provinciae, id est, ipsi qui defensionem ecclesiarum susceperint, habeant facultatem pro negotiis ecclesiarum quoties necessitas flagitaverit vel ad obsistendum callide decipientibus vel obrepentibus, vel ad necessaria suggerenda ingredi judicum secretaria. Placuit ut secundum evangelicam et apostolicam disciplinam, neque dimissus ab uxore neque dimissa a marito alteri conjungantur, sed ita maneant, aut sibimet reconcilientur, quod si contempserint ad poenitentiam redigantur, in qua causa legem imperialem petendam promulgari. XVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut nullus fratrũ priorib suis se aliquo
auderet anteponere. sed officus legrinl
qb sabcat scĩtas ur̃a melius urĩs interlocu¬
qouib roborart. Aurelius ep̃s dix̃. Non
auitrat᷑ quidẽ ut hec repcteremus: nisi for
t osterent inconsideratȩ mentes quorũdã
quȩ adhȩc statuenda nrõs acuerent sensus.
sibi decetũ adõ cognoscat. & posteriores an¬
itriorib deferant:. ne eis in consultis aliquid
agere presumant. Quadere. oportet eos
qu putauerint spretis maiorib aliquid pre¬
sumendũ. cõpetent̃ ee̾ ab om̃i concilio coer¬
cendos. Uniuersi ep̃i dixerunt. Hic ordo. &
apatrib &amaiorib est seruatus. & a nobis
numidiȩ & mauritaniȩ: XIIII
einde placuit ut quicũq deinceps ab
ep̃is ordinantur. litteras accipiant ab
ordinatorib suis manu eoꝵ subscriptas: conti¬
nentes consulẽ & diem. ut nulla altertatio de
posteriorib uł anteriorib oriatur.X
tem placuit ut quicũq in eccła uł semel le¬

Expanded text:
a ut nullus fratrum prioribus suis se aliquando auderet anteponere, sed officiis charitanem jubeat sanctitas vestra melius vestris interlocutionibus roborari. Aurelius episcopus dixit: Non decuerat quidem ut haec repeteremus, nisi forte existerent inconsideratae mentes quorumdam, quae ad haec statuenda nostros acuerent sensus; sibi decretum a Deo cognoscat, et posteriores anterioribus deferant, nec eis inconsultis aliquid agere prqui putaverint spretis majoribus aliquid praesumendum, competenter esse ab omni concilio coercendos. Universi episcopi dixerunt: Hic ordo et a patribus et a majoribus servatus est, et a nobis Numidiae et Mauritaniae. XIV. Deinde placuit ut quicunque deinceps ab episcopis ordinantur, litteras accipiant ab ordinatoribus suis manu eorum subscriptas, continentes consulem et diem, ut nulla altercatio de posterioribus vel anterioribus oriatur. XV. Item placuit ut quicunque in ecclesia vel semel le
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit. ut nonsit ultra fatigandis u¬
frĩb anniuersaria necessitas. Sed
quotiens exegerit causã cõmunis. idest totis
affricȩ : unde cũq adhanc sedẽ ꝓconcilio
date literȩ fuerint. congregandã esse sy¬
nodũ in ea ꝓuintia ubi oportunitas ꝑsuasat.
Cause autẽ quȩ communes non sunt: insis
prouintus iudicentur:¬
mib dec̃cilio dandis. scĩtas tua sola subseribat
lacuit & illud aduersus hercticos xi¬
& paganos uł eoꝵ suꝑstitiones. ut legati mssi
de hoc glorioso concilio quicquid utile prt
cilio. siue prefationes. siue cõmendationes lo
manus impositiones ab om̃ib celebrentu:
nodo fuerint. neforte aliquid contra fils
uł ꝑignorantiã uł ꝑminꝰ studiũ sit cõposus¬

Expanded text:
lacuit, ut non sit ultra fatigandis fratribus anniversaria necessitas, sed quoties exegerit causa communis, id est 185 totius Africae, undecunque ad hanc sedem pro concilio datae litterae fuerint, congregandam esse synodum in ea provincia ubi opportunitas persuaserit: causae autem quae communes non sunt in suis provinciis judicenturnibus de concilio dandis sanctitas tua sola subscribat. XI. Placuit et illud adversus haereticos, vel paganos, vel eorum superstitiones, ut legati missi de hoc glorioso concilio quidquid utile provG., praefationes sive commendationes seu manus impositiones ab omnibus celebrentur:  et comprobata in synodo fuerint, ne forte aliquid contra fidem vel per ignorantiam vel per studium sit compos
Abbreviated transcription (Latin):
piorum. tam quã lanugo est quae auento
tollitur : & tam quã spuma gracilis quae
aꝓcella disꝑgit᷑. & tamquã fumus qui auen¬
to diffusus est. & tam quã memoria hos¬
pere km̃i tales cauendi sunt & auerten¬
di atq reiciendi. si nocentes apparueris:
quia non solum ecclesi asticae. sed &iam
sacculi legesst nocentes non suscipiunt sa
repellunt. Vnde scriptum est Osih¬
piorum deuoratiniquitatem. Et dns
ꝑproph&am loquiturdicens. Cũso
sc̃s eris. & cum inro in nocente in nocen
ages. cum electo electus eris. & cũ uiro¬
Peruertunt mores bonos conloquiam¬
la . Idcirco utiam prȩlibatum est. mal
sunt semꝑ cauendi & bonis atq beniuo¬
lis est inhȩrendũ. ut periculum deside
quantum possumus declinemus : Et
ne pestis haec latius de uulg&ur: seuer¬
tate qua possumus abseidamus. Quõn
temeritas interuenit praesumptionis:
ubi est diligentia pi&atis: Agat sẽꝑ
unus quisq ur̃m hac informatione apłi

Expanded text:
piorum tanquam lanugo est quae a vento piorum tanquam lanugo est quae a vento tollitur, et tanquam spuma gracilis quae a procella dispergitur, et tanquam fumus qui a vento diffusus est, et tanquam memoria hospere, charissime, tales cavendi sunt, et avertendi atque rejiciendi, si nocentes apparuerint: quia non solum ecclesiasticae, sed etiam saeculi leges tales non suscipiunt, sed repellunt. Unde scriptum est: Os impiorum devorat iniquitatem . Et Dominus per prophetam loquitur, dicens: Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocenter ages. Cum electo electus eris, et cum perPervertunt mores bonos colloquia mala . Idcirco, ut jam praelibatum est, mali semper cavendi, et bonis atque benevolis est inhaerendum, ut periculum desidiae, quantum possumus, devitemus, et ne pestis haec latius divulgetur, severitate qua possumus abscindamus: quoniam non temeritas intervenit praesumptionis, ubi est diligentia pietatis. Agat semper unusquisque vestrum hac informatione, apos
Abbreviated transcription (Latin):
est iste clemens alicui ꝓactib suis: uosno¬
lite exspectare ut ipse uobis dicat. Cum
ilto nolite a mici eẽ sed prudenter obserua¬
tre deb&is. & uoluntati eus absq cõmuni¬
catione obsecundare. & auertere uos ab
eo cuupsum sentitis auersum: Sed nẽe .¬
loqui his quib ipse non loquitur. ut uñtus¬
quisq qui inculpa est dum cupit oñniũ
ur̃m amicitias ferre : festin& citius recon¬
ciliare ei qui omnibus prȩest. & ꝑhoc rede¬
at ad salutem cũ oboedire coeperit moni¬
tis prȩsidentis. Siuero quis amicus fuerit
se ex illis qui ex terminare dĩ eccłam uo¬
lunt Et cum corpore uobiscũ ẽẽ uidea¬
tur : Mente & animo contrauos est. & ẽ
multo nequior hostis hic quã illi qui foris
sunt. & euidenterini miei sunt Hic
instrumus : ut effecta certior carita sura
sollicitius de inceps agere studeat & cau¬
tus. ne ꝑuersi & infideles homines. lae¬
dendi fideles ac beniuolos habeant facul¬
tatem. Qũo spes talium & omnium im¬

Expanded text:
fuerit Clemens alicui pro actibus suis, vos nolite exspectare, ut ipse vobis dicat: Cum illo nolite amici esse, sed prudenter observare debetis et voluntati eius absque commutatione obsecundare et avertere vos ab eo, cui ipsum sentitis adversum, sed nec loqui his, quibus ipse non loquitur, ut unusquisque, qui in culpa est, dum cupit omnium vestrum amicitias ferre, festinet citius reconciliari ei, qui omnibus praeest, et per hoc redeat ad salutem, quum obedire coeperit monitis praesidentis. Si vero quis amicus fuerit se ex illis, qui exterminare Dei ecclesiam volunt, et quum corpore vobiscum esse videatur, mente et animo contra vos est. Et est multo nequior hostis hic, quam illi, qui foris sunt, et evidenter inimici sunt; hicinstruimus, ut effecta certior caritas vestra sollicitius deinceps agere studeat et cautius, ne perversi et infideles homines laedendi fideles ac benevolos habeant facultatem, quoniam spes talium et omnium im
Abbreviated transcription (Latin):
tes autem haec : licet speciem habeant pida¬
tis. uirtutem tam̃ cius ab negant. Nam in
tali negotio : prosapiem non agnosco. Siquis
ꝓcella sociauit alus auctorib facinorũ parti¬
cipatione maculatur: Splendor sapientis
& si communionem criminũ in currit. nes¬
cit tamen ducẽ se prȩbere peccantibus Ala
est quoq causa utilitatis & necessitatis. & aba
auaritiae . & prac sumptionis. atq ꝓpriae uo¬
luntatis : A uaritiae quoq causa uel prȩsũp¬
tionis aut ꝓpriae uoluntatis: non sunt ep̃i
mutindi de ciuitate ad ciuitatem : sedutili¬
tatis & necessitatis Quod nemonegat: nisi
hi dequib dictum est Errauerunt in ebri¬
etate. nescierunt uidentem. ignorauerunt
iudicium. Namsi cnarrando cogerer ape¬
rire transacta : oftenderem uobis nullum
euenire solatium de comparatione factorum:

Expanded text:
tes autem haec, ut speciem habeant pietates autem haec, ut speciem habeant pietatis, virtutem tamen ejus abnegant. Ntali negotio prosapiem non agnosco. si qui sunt procella sociauit, aliis auctoribus facinorum participatione maculantur. splendor sanguinis, etsi communionem criminum incurrit, nescit tamen ducem se praebere peccantibus. hacausa utilitatis et necessitatis, et alia avaritiae et praesumptionis aut propriae voluntatis. Avaritiae quoque causa vel praesumptionis aut propriae voluntatis non sunt episcopi mutandi de civitate ad civitatem, sed utilitatis et necessitatis. Quod nemo negat nisi hi de quibus dictum est: « Erraverunt in ebrietate, nescierunt videntem, ignoraverunt judicium ; » nam si enarrando cogerer aperire transacta, ostenderem vobis nullum evenire solatium de comparatione factorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Duces cacci ex colantes culicem camelũ
autem glutientes: Quod lic& non lic& : & qđ
non lic& lic&. Que mad modũ iammis & man¬
bris reftiterunt ueritati : sic & illi mente rȩꝓbi
amantes uoluptatem magis quã dm̃. Quodli¬
c& dicent non licere. idest ep̃os migrare deci¬
uitate ad ciuitatem pr&axato modo: & quod
non lic& docent licere: i dest misericordiam
docere circapatientes necessitatem: Hoc est
eis qui ep̃m non habent. & sacro episcopali in¬
digent minis terio. ep̃m de alia ciuitite causa
utilitatis uel necessitatis tribui: & ep̃ĩs ꝑsecu¬
tionem aut necessitatem patientibus aliam
cathedram darinegant. Contradicunt &iam
sacrae scripturae quae testantur mauelle. dm̃
misericordiam qũa sacrificium. Utrisq au¬
tem id est & famem uerbi dĩpatientibus et
ep̃is necessitatem. quando intronitantur ꝓp¬
ter communem utilitatem in aliis ciuitatib
non modica exhibatr misericordia: Negan¬

Expanded text:
tere; duces caeci, excolantes culicem, camelum tere; duces caeci, excolantes culicem, camelum autem glutientes. » Quod licet non licet, et quod non licet licet. Quemadmodum Jannes et Mambres restiterunt veritati, sic et illi mente reprobi, amantes voluptatem magis quam Deum. Quod licet docent non licere, id est episcopos migrare de civitate ad civitatem praetaxato modo. Et quod non licet docent licere, id est misericordiam non agere circa patientes necessitatem, hoc est eis qui episcopum non habent et sacro episcopali indigent ministerio, episcopum de alia civitate causa utilitatis vel necessitatis tribui, et episcopis persecutionem aut necessitatem patientibus, aliam cathedram dari negant. Contradicunt enim sacrae Scripturae, quae testatur malle Deum misericordiam quam judicium. Qtem, id est et famem verbi Dei patientibus et episcopis necessitatem, quando intronizantur propter communem utilitatem in aliis civitatibus non modica exhibetur misericordia. Negan
Abbreviated transcription (Latin):
mutat sedem. qui non mutat mentem : nec
mutat ciuitatem qui non sua sponte. sed consi¬
lio & electione aliarũ mutat᷑. Nonigitur mi¬
grat deciuitate ad ciuitatẽ : qui auaritiae cau¬
sa non sponte dimittit suam. Sed ut iam dic¬
tum estaut pulsus a sua. aut necessitate coact᷑.
aut electione & exortatione sacerdotum. et
populorum translatus est ad alteram ciuita¬
tem: Nam sicut ep̃ihabent potestatemordi¬
nare regula riter ep̃os. & reliquos sacerdotes :
sic quoties utilitas aut necessitas exposcerit.
supradicto modo & mutare & intronitare potes¬
tatem habent. Haec ut p&istis. lic& uobis ig¬
nota non sint. tenenda mandamus: nergno¬
rantia quorumdam meliora. & utiliora uitent᷑.¬
& inutiliora sinantur. sicut in sc̃õ legitur euan¬
gelio. Vae uobis hẏpocritae. quia decimatis
mentam & an&um & ciminũ & reliquistis quȩ
grauiora sunt legis. iudiciũ. & misericordiam
& fidem. Haec oportuit facere : & illa non omit¬

Expanded text:
mutat sedem, qui non mutat mentem, nec mutat sedem, qui non mutat mentem, nec mutat civitatem qui non sua sponte sed consilio et electione aliorum mutatur. Non igitur migrat de civitate ad civitatem, qui non avaritiae causa sponte dimittit suam: sed, ut jam dictum est, aut pulsus a sua, aut necessitate coactus, aut electione, aut exhortatione sacerdotum et populorum translatus est ad alteram civitatem. Nam sicut episcopi habent potestatem ordinare regulariter episcopos et reliquos sacerdotes: sic quoties utilitas aut necessitas expsupradicto modo et mutare et intronizare potestatem habent: haec, ut petistis, licet vobis ignota non sint tenenda mandamus, ne ignorantia quorumdam meliora et utiliora vitentur, et inutiliora sumantur, sicut in sancto legitur Evangelio: « Vae vobis, hypocritae, quia decimatis mentham et anethum et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis, judicium et misericordiam et fidem, haec oportuit facere et illa non omit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluistis: scitoto eam communi utilitateat¬
q necessitate fieri licere. sed non libito cuius¬
quam aut dominatione: P&rus sc̃s magister
& princeps apłorum. deantiochia utilitatis
causa trans latus est romam. ut ibidem poti¬
uspficere poss&. Eusebius quoq dequadam
parua ciuitate : apłica auctoritate mutatus
est alexandriam: Similiter felix deciuita
te qua ordinatus erat electione cuuum ꝓpt̃
doctrinam & bonamuitam qua habebat :
communi ep̃orum & reliquorũ sacerdotũ
acpopulorũ consilio. translatus ẽ ephesum
Nonenim transit decuntaite a deriutatem:
qui non suo libitu aut ambitu hoc facit. seduti¬
litate quadam aut necessitate. aliorum hortatu
& consilio potiorum transfertur. Nec transfer¬
tur deminori auiditate ad maiorem : qui hoc
non ambitu neeꝓpria uoluntate facit. sed aut
u aꝓpria sede pulsus. aut necessitate coactus.
aut utilitate loci. aut populi non suꝑbae sedhu

Expanded text:
voluistis, scitote eam communi utilitate atvoluistis, scitote eam communi utilitate atque necessitate fieri licere, sed non libitu cujusquam aut dominatione. Petrus sanctus magister, et princeps apostolorum de Antiochia utilitatis causa translatus est Romam, ut ibidem potius proficere posset. Eusebius quoque de quadam parva civitate, apostolica auctoritate translatus est Alexandriam. Similiter Felix de civitate in qua ordinatus erat electione civium, propter doctrinam et bonam vitam quam habebat, communi episcoporum et reliquorum sacerdotum ac populorum consilio translatus est Ephesum. Non enim transit de civitate ad civitatem qui non suo libitu, aut ambitu hoc facit, sed utilitate quadam, aut necessitate, aliorum hortatu, et consilio potiorum transfertur. Nec transfertur de minori civitate ad majorem, qui hoc non ambitu nec propria voluntate facit, sed aut vi a propria sede pulsus, aut necessitate coactus, aut utilitate loci, aut populi, non superbe, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tionis & pacisurãe sinceri¬
atis gaudia audire : id ut uicissim discurren¬
tibus lit teris sospitatis indicia iuuarentur.
antiquussiner&. Qui ab initiomendax
immicus ueritatis ae mulus hominis. quem
ut deciper& seante decepit : pudicitiae ad¬
uersarius. luxuriae magister. crudelitati¬
bus pascitur abstinentia punitur. Odit
ieiunia: minissuis p̃di cantibus dicit ẽẽ suꝑ¬
flua. Spem non habens de futuris. apłisen¬
tentia reꝑcussus dicentis. M anducemus &
bibamus. cras enĩ moriem᷑. Oinfelix auda¬
cia. odesperata mentis astutia. Ipse enimor
tatur odia. & fugat concordiam. Et quia fa¬
cile ad deteriorem partem mens humanatrans¬
ducitur : Uolens magis ꝑspatiosam uiamam¬
bulare. quam artae uiae iter cũ laborare
transire. Quadere fr̃s dilectissimi sectami¬
m meliora : & semꝑ relinquite deteriora
Bona agite. mala uitate : ut uere discipuli
dm̃ eẽ inueniamini. Demutatione ergo
ep̃orum unde scam sedem apłicam consulere

Expanded text:
tionis et pacis vestrae sinceritati gaudia nuntiare, ita ut vicissim discurrentibus litteris sospitatis indicio juvaretur. Aantiquus, ab initio mendax, inimicus veritatis, aemulus hominis, quem ut deciperet se ante decepit, pudicitiae adversarius, luxuriae magister, crudelitatibus pascitur, abstinentia puniendus, odit jejunia ministris suis praedicantibus dum dicit esse superflua, spem non habens de futuris, Apostoli sententia repercussus dicentis: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur. O infelix audacia! O desperata menttatur odia et fugat concordiam; et quia facile ad deteriorem partem mens humana transducitur, volens magis per spatiosam viam ambulare, quam arctae viae iter cum labore transire, qua de re, fratres dilectissimi, sectamini meliora, et semper relinquite deteriora. Bona agite, mala vitate, ut vere discipuli Domini esse invenianimi. De mutatione ergo e
Abbreviated transcription (Latin):
cationi subiaceant: Quõsic apłi ftatue¬
runt dicentes. Cũ ex communicatis:
non est communicandũ. Et siquis eum
ex communicatis auertendo regulas scien¬
ter psallat in domo aut simullocutus fue.¬
rit uel orauerit : ille cõmunione priu& ur
Iales ergo in omnibus sunt cauendi & non
suscipiendi : quia uixta apłm. non solũ qui
faciunt dampnantur. sed qui consentiunt

Expanded text:
cationi subjaceant, quoniam sic apostoli statuecationi subjaceant, quoniam sic apostoli statuerunt dicentes: Cum excommunicatis non est communicandum, et si quis cum excommunicatis avertendo regulas scienter psallat in domo, aut simul locutus fuerit, aut oraverit, ille communione privetur. Tales ergo in omnibus sunt cavendi et non suscipiendi, quia juxta Apostolum non solum qui faciunt damnantur, sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
uulneratos cadereuidimus. Attendite
laqueos insidiantium : quib notos & cõmi¬
litones strangulare solent Nolite tales
sequi. sedd ꝓcul repellite eos: Estote iux¬
ta ueritatis uocẽ prudentes ut serpentes :¬
& simplices sicut columbae Uid& e quoq¬
ne inuacuum curratis. aut labor&is : sed
alterutrum fulti precibus & orationibus
uoluntatem dĩ facere contendite. & a me¬
moratis si in corrigibi les apparuerint uos
in omnibus separate Similiter & ab om¬
nib quos apłs cõmemorat dicens: Cum
his nec cibũ sumere : quia illi si eut & isti
sunt pellendi. & antesatis factionem ee¬
clesiae non sunt suscipiendr. Quõillieũ
quib cibum sumere non lic&. manifeste
apparent sequestratiusq ad satisfactionẽ
areliquis fidelibus Quam obrem non
debent. nec possunt in accusationẽ fide¬
lium suscipi : sediam ab eorũ consortious¬
q adiam dictã satisfactionem repelli. Ne
similes lefficiantur : aut corũ ex cõmuni¬

Expanded text:
vulneratos cadere vidimus. Attendite vulneratos cadere vidimus. Attendite laqueos insidiantium quibus notos et commilitones strangulare solent; nolite tales sequi, sed procul repellite eos. Estote, juxta Veritatis vocem, prudentes ut serpentes, et simplices ut columbae. Videte ne in vacuum quoque curratis aut laboretis, sed alterutrum fulti precibus et orationibus voluntatem Dei facere contendite, et a memoratis, si incorrigibiles apparuerint, vos in omnibus separate. Similiter et ab omnibus quos Apostolus commemorat dicens, cum eis nec cibum sumere, quia et illi sicut et isti sunt repellendi et ante satisfactionem Ecclesiae non sunt suscipiendi, quoniam illi cum quibus cibum sumere non licet, manifeste apparent sequestrati usque ad satisfactionem a reliquis fratribus; quamobrem non debent nec possunt in accusationem fidelium suscipi, sed etiam ab eorum consortio usque ad jam dictam satisfactionem repelli, ne similes eis efficiantur, aut eorum excommuni
Abbreviated transcription (Latin):
credentium accusare possunt : Quia infa¬
mia sunt notati. &a sinu scãe matris eccłae
a postolico mucrone usq ad rectam conuer¬
sationẽ. & reuersionem eorum abscisi
Vnde apłica auctoritate cũ om̃ibus eiusdẽ
apłicae atq uniuersali eccłae filus statuen¬
in accusatione recte credentium non susci¬
piantur. Quia suspiciones : semꝑ sunt mo¬
uendae Mcrito ergo eorum reꝓbatur ac¬
cusatio: qui in recta fide suspecti sunt Nec
eis omnino ẽẽ credendũ : qui ueritatis fidem
ignorant. Similiter om̃s quosscorũ patrũ
statuta tam pr&eritis qũãq futuris tem̃po¬
rib: anathematiz ant submouemus : & ab
omni accusatione fidelium aliena maat
fidelibus : & iusti ab iniustis. Quõ infide¬
les & maliuoli modis quib possunt semꝑ in¬
Restant fideles & ꝑderenituntur : & ideo ñ
sunt suscipiendi sed repellendi & ꝓcuł abi¬
ciendi neꝑdere fideles aut infamare pos
ꝑ quae &iam ꝓpriosꝓpinquos corã nobis

Expanded text:
credentium accusare possunt, quia infacredentium accusare possunt, quia infamia sunt notati, et a sinu sanctae matris Ecclesiae apostolico mucrone usque ad rectam conversationem et reversionem eorum abscisi; unde apostolica auctoritate cum omnibus ejusdem apostolicae atque universalis Ecclesiae filiis statuenin accusatione recte credentium non suscipiantur, quia suspiciones semper sunt amovendae. Merito ergo eorum reprobatur accusatio, qui in recta fide suspecti sunt, nec eis omnino est credendum qui Trinitatis fidem ignorant. Similiter omnes quos sanctorum Patrum statuta tam praeteritis quam futuris temporibus anathematizant submovemus, et ab omni accusatione fidelium alfidelibus, et justi ab injustis, quoniam infideles et malivoli modis quibus possunt semper infestant fideles et perdere nituntur, et ideo non sunt suscipiendi, sed repellendi et procul abjiciendi, ne perdere fideles aut infamare possper quae etiam proprios propinquos coram nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ cacli. ut tãnos quã scã mater eccła
xp̃i precioso sanguine redempta alaque¬
is uenantis satanae & ab inportunis & ma¬
lis hominib: liberem : & sermo dĩ currat
& clarific&ur. & praua eorũ & omnium
ꝑuersa docentium corruat doctrina atq
deficiat. Precamur & iam utpi&atis ur̃ae
precibus impetrare studeatis. ut ds̃ & dñs
potentia reuerti faciat corda eorũ ad sanã
doctrinam. & catholicam fidem : quatenus
resipiscant adiaboli laqueis quib capti te.¬
nentur. & aggregentur filiis matris eccłae
Reminiscentes quoq fratrum ur̃orum mi¬
se remini illorũ. quib: potests bonis studi¬
is ur̃is neꝑdantur : sed precib & aliis bonita¬
tis urãe studiis dño saluentur: Ita ergo ex
bis agite : ut oboedientes filii. & fideles scãe
d̃ ecclesiae appareatis. & ut mercedis prȩ¬
miaꝑcipiatis. Hi enim & om̃s qui rectam
non docent doctrinam uel rectam non te¬
nent fidem accusatores: nemine mrecte

Expanded text:
Dominum coeli, ut tam nos quam sancta mater Ecclesia Dominum coeli, ut tam nos quam sancta mater Ecclesia Christi pretioso sanguine redempta, a laqueis venantis satanae et ab importunis et malis hominibus liberemur, et sermo Dei currat et clarificetur, et prava eorum et omnium perversa docentium corruat doctrina atque deficiat. Precamur etiam ut pietatis vestrae precibus impetrare studeatis, ut Deus et Dompotentia reverti faciat corda eorum ad sanam doctrinam et catholicam fidem, quatenus resipiscant a diaboli laqueis quibus capti tenentur, et aggregentur filiis matris Ecclesiae; reminiscentes quoque fratrum vestrorum, miseremini illorum quibus potestis bonis studiis vestris ne perdantur, sed et precibus et aliis bonitatis vestrae studiis Domino salventur. Ita ergo in his agite, ut obedientes filii et fideles sanctae Dei Ecclesiae appareatis, et ut mercedis praemia percipiatis. Hi et omnes qui rectam non docent doctrinam vel rectam non tenent fidem, accusatores neminem recte
Abbreviated transcription (Latin):
labor ur̃t non est in anisin dño Et alibi
Uligilate & orate & state in fide : uiriliter
agite & confortamini. omnia ur̃a in carita¬
tefiant: Insuꝑ & illuduos scire desideramꝰ
quia nr̃is temporib p̃pedientib quidem
nris peccatis. suadente antiquo hoste qui
semꝑut leo rugiens circuit querens qu̾e
deuor& : Suꝑuenit nouatus ex africa &
sẽparauit de eccła xp̃i nouationũ. & quos¬
dam alios xp̃i confessores. & conuertit
in prauam doctrinam. Aquib uos fr̃s
a uertite & cau&e : & ab omnibus qui al¬
teram fidem & doctrinã tenent. qua apłi
& successores eorũ tenuerunt & docuert̃
nequod absit post cos ab euntes in laqueũ
satanae cadatis. & compedib eius detine¬
amini: Un de fraternitatis ur̃ae caritatẽ
intimis obsecramus precibus : ut nr̃ae par¬
uitatis in ur̃is sacris orationib memores
ẽẽ dignemini. orantes ac de precantes

Expanded text:
labor vester non est inanis in Domino, et alibi: labor vester non est inanis in Domino, et alibi: « Vigilate et orate et state in fide, viriliter agite et confortamini, omnia vestra in charitate fiant . » Insuper et illud vos scire desideramus, quia nostris temporibus praepedientibus quidem nostris peccatis, suadente antiquo hoste qui semper, « ut leo rugiens, circuit quaerens quem devoret. » Supervenit Novatus ex Africa, et separavit de Ecclesia Christi Novatianum et quosdam alios Christi confessores, et convertit in pravam doctrinam. A quibus vos, fratres, avertite et cavete ab omnibus qui alteram fidem et doctrinam tenent quam apostoli et successores eorum tenuerunt et docuerunt, ne, quod absit, post eum abeuntes, in laqueum satanae cadatis et compedibus ejus teneamini. Unde fraternitatis vestrae charitatem intimis obsecramus precibus, ut nostrae parvitatis in vestris sacris orationibus memores esse dignemini, orantes ac deprecantes
Abbreviated transcription (Latin):
agatur officium. Deniq septem simili¬
ter subdiacones ordinauimus. qui septẽ
notariis imminerent: & gesta martyrum
ueraciter in in tegro colligerent nobisq
rimanda manifestarent: Qđ &ram om̃s
uos agere monemus : ne in posterũ aliqua
citer scribuntur. ad futurorũ doctrinam
diriguntur. Et ideo fidelissimis haec ne¬
gotia committi praecipimus: nealiqua in
eis illusio inueniatur. ex qua fidelib scan¬
dalum quod absit oriatur: Vnde & carita¬
tem urãm paterna dulcedine p&imus. u
studuur̃i de se nobis certitudinem prȩbd
ut innullo de ea diffidere debeamus sed
magis ut sapientib filiis eccłae nrãe hac
fiducialiter commendamus: Ita postpo¬
sitas oportunitatis occasiones. ur̃a effica¬
tia elaborare enixius deb& atq id mod
quibus possibile suerit omn studio abige¬
secontumelias. Hortam̃ etiam uos iux¬
t dictũ apłi. stabiles cẽ. &mmobiles abun¬
dntes in opera dm̃ : semꝑscientes quod

Expanded text:
agatur officium. Denique septem similiagatur officium. Denique septem similiter subdiaconos ordinavimus qui septem notariis imminerent et gesta martyrum veraciter in integro colligerent nobisque rimanda manifestarent, quod etiam vos omnes agere monemus, ne in posterum aliqua citer scribuntur ad futurorum doctrinam diriguntur. Et ideo fidelissimis haec negotia committi praecipimus, ne aliqua in eis illusio inveniatur ex qua fidelibus scandalum, quod absit, oriatur, unde et charitatem vestram paterna dulcedine petimus utstudii vestri de se nobis certitudinem praebet, ut in nullo diffidere debeamus de ea, sed magis ut sapientibus filiis Ecclesiae nostrae, haec fiducialiter commendemus, ita post positas opportunitatis occasiones vestra efficacia elaborare enixius debet, atque in modis quibus possibile fuerit omni studio abigere contumelias. Hortamur etiam vos, juxta dictum Apostoli, stabiles esse et immobiles, abundantes in opere Domini semper, scientes quod
Abbreviated transcription (Latin):
cepimus. & facitis & faci&is. Quanto enĩ
beneficia ur̃a his amplius ex hib&is : tanto
maiorem uicissitudinem ab omni potente
q dõ patri omnipotenti eiusq unigenito
filio saluatori nr̃o. cum sp̃u scõ sit. in saccu¬
la saeculorum. amen. IX CIPIUNT
DE CRETA FABIA
anus salutemin dĩo
Diuinis praccepas
& a postolicis monem
institutis : ut ꝓcimeta¬
rum ecclesiarũ stitu in pigro iugilemuses¬
fectu Unde consequens est debereuoss
scire quae apud romanam insacro aguntur
ritu ecclesiam : ut ciussequentes exempl.
eius ueri filii inueniamini quae ur̃a estmi¬
teruocata. Septem ergo diaconosi nurbi
roma ꝑseptem regiones ciuitatis sicut apati
subdiaconib & ac colitis ac sequentiũ ordi¬
num ministros inuincta sibi obseruent mis¬
teria. & parati omnihora ad diuinũ officiũ.
& quicquid eis iniungit᷑ ꝑagendũ: Similitꝰ
& uosput oportunum fuerit ꝑ singulas ciu¬
tates est faciendũ : ut diuinũ absq ullamo¬
ra & neglegentia studiose ac sollemniter

Expanded text:
cepimus et facitis, et facietis. Quanto enim beneficia vestra his amplius exhibetis, tanto majorem vicissitudinem ab omnipotenti Dque Deo Patri omnipotenti, ejusque unigenito Filio Salvatori nostro cum Spiritu sancto sit in saecula saeculorum, Amen. INCIPIUNT DECRETA FABIANanus, salutem in Domino. Divinis praeceptis et apostolicis monemur institutis ut pro cunctarum Ecclesiarum statu impigro vigilemus affectu, unde consequens est debere vos scire, quae apud Romanam in sacro aguntur ritu Ecclesiam, ut ejus sequentes exempla, ejus veri filii inveniamini, quae vestra est mater vocata. Septem ergo diaconos in urbe Roma per septem regiones civitatis, sicut a patsubdiaconibus et acolytis, ac sequentium ordinum ministris, injuncta sibi observant ministeria et parati omni hora sunt ad divinum officium et quidquid eis injungitur peragendum. Similiter et vobis, prout opportunum fuerit, per singulas civitates est faciendum, ut divinum absque ulla mora et negligentia studiose ac solemniter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterponite in desinent̃ corda ur̃a in uir¬
reg& nos in saecula: Unde uos qui inspe¬
culo adño estis constituti: comprimere &
repellere eossum mopere deb&is qui fratri¬
bus insidias praeparant. aut in eosseditiones¬

Expanded text:
Ponite indesinenter corda vestra in virreget nos in saecula. Unde vos, qui in specula a Domino estis constituti, comprimere et repellere eos summopere debetis, qui fratribus insidias praeparant, aut in eos seditiones
Abbreviated transcription (Latin):
catio autẽ et omnis inmunditia. aut aua¬
ritia. nec nomin& ur in uobissicut dec &
scõs. Aut turpitudo. aut stultiloquium.
aut scurrilitas quae ad rem non pertin&.
sed magis gratiarum actio. Hoc enim sci¬
tote intellegentes. quod omnis fornicator.
aut inmundus. aut auarus. quod estidolo¬
rum seraitus. non hab& hereditatẽ in xp̃i
regno & dĩ. Nemo uos seducat in anibus
uerbis: Propt̃ haec eniuenit ira di infili¬
os diffidentiae. Nolite ergo effici partici¬
pes eorum. Eratis enim aliquando tene.¬
brae : nunc autẽ lux in dño. ut filii lucis
ambulate: Fructus enĩ lucis est. in omni
bonitate & iustitia & ueritate : ꝓbantes
quid sit beneplacitũ dõ. Et nolite commu¬
nicare operibus infructuosis tenebrarum.
magis autem redarquite. Quae enim
in occulto fiint abipsis: turpe est edicere
Omnia autẽ quae arguunt᷑ : alumine ma¬
nifestantur. Omne enim quod manifes¬
tatur. lumen est. Propt̃ quod dicit: Sur¬
ge qui dormis. & ex surge a mortuis : & illu¬

Expanded text:
t avaritia, nec nominetur in vobis, sicut decet sanctos; aut turpitudo, aut stultiloquium, aut scurrilitas quae ad rem non pertinet; sed magis gratiarum actio. Hoc enim scitote intelligentes, quod omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, quod est idolorum seruitus, non habent hereditatem in regno Christi et dei. nemo uos seducat inanibus uerbis: propter haec enim uenit ira dei in filios diffidentiae. nolite ergo effici participes eorum. eratis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino: ut filii ucis est in omni bonitate et justitia et veritate probantes quid sit beneplacitum Deo. Et nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum, magis autem redarguite. Quae enim in occulto fiunt ab ipsis, turpe est et dicere. Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur. Omne enim, quod manifestatur, lumen est. Propter quod dicit: Surge qui dormis, et exurge a mortuis, et illu
Abbreviated transcription (Latin):
q sacerdotib non obtemperass&. aut ex¬
tra castra positus lapidabat᷑ apopulo. aut
gladio ceruice subiecta. contemptũ ex pr¬
abat cruore. Nunc uero in oboediens sp̃i¬
tali anim aduersione truncatur: & eiec¬
tus deeccła. rabido demonũ ore decerpit᷑
Oport& enim ut qui dm̃hȩ reditate possi¬
dent absq ullo impedimento saeculi dõ
scriant: ut dicerȩ possint Dñs pars hȩ¬
reditatis meae O quã bonus & suauis est
sp̃s tuus dñe in omnibus Paris autem
omnibus : quõ tua sunt dñe qui animas
amas: Ideoq hos qui exerrant partibus
corripis. & de quibpcecant admones. et
ad loqueris. ut relicta malitia credant in tẽ
ens & inmisericordia disponens omnia: Et¬
enim si peccauerimus tui sumus : scientes
magnitudinẽ tuam: Et si non peccaueri¬
mus. scimus qũo apud te sumus computati
Sp̃s timentium dm̃ quaeretur ab eo: & in
respectu illius benedicentur. Quaꝓpter

Expanded text:
que sacerdotibus non obtemperasset, aut exque sacerdotibus non obtemperasset, aut extra castra positus lapidabatur a populo, aut gladio cervice subjecta contemptum expiabat cruore. Nunc vero inobediens spirituali animadversione truncatur, et ejectus ab Ecclesia, rabido daemonum ore decerpitur. Oportet enim, ut qui Deum haereditate possident, absque ullo impedimento saeculi Deo serviant, ut dicere possint: Dominus pars haereditatis meae; o quam bonus et suavis est spiritus tuus, Domine, in omnibus. Parcis autem omnibus quoniam tua sunt, Domine, qui animas amas. Ideoque hos qui exerrant partibus corripis, et de quibus peccant admones et alloqueris, ut relicta malitia credant in te, ens et in misericordia disponens omnia. Etenim, si peccaverimus, tui sumus scientes magnitudinem tuam. Et si non peccaverimus, scimus quoniam apud te sumus computati. Spiritus timentium Dominum quaeritur ab eo, et in respectu illius benedicentur. Quapr
Abbreviated transcription (Latin):
ris de trahendo. & ad uersus filium matris
tiae ponebas scandalũ & c&era. Pareant
singuli de trahendo linguae. custodiant¬
ꝙ sermones suos: & sciant quia cunctaquȩ
dealuis loquunt᷑. sua sententia iudicabun¬
tur. Nemo inuito auditori libenter re.¬
fert. Officii singulorũ sit dilectissimi.
non solũ oculos castosseruare : sed & lingũa.
Nec quid in cuiusdã domo agit᷑: alia do¬
mus ꝑuosum quã nouerit. Habeant om¬
nes simplicitatẽ colũbae : necuiqu̾ã machi¬
nent᷑ dolos. & serpentis astutiam. nealiorũ
supplantent᷑ insidus. Non est humilitas
meae neq mensurae iudicare dec&eris.
& de ministris ecclesiarũ sinistrũ quippi¬
am dicere: Absit ut quicquã sinistr̃u de
his loquar qui apłico gradu succedentes
xp̃i corpussacro ore conficiunt. ꝑ quos nos
etiam xp̃ram sumus: Qui claues regni cȩ¬
lorum habentes. ante iudicii diemiudr.¬
cant. V& eri quidẽ lege hab&ur : qui cũ¬

Expanded text:
ris detrahendo, et adversus filium matris ris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, etc. Parcant singuli detractioni linguae, custodiantque sermones suos, et sciant, quia cuncta, quae de aliis loquuntur, sua sententia judicabuntur. Nemo invito auditori libenter refert. Officii singulorum sit, dilectissimi, non solum oculos castos servare, sed et linguam, nec quid in cujusquam domo agatur alia domus per eos unquam noverit. Habeant omnes simplicitatem columbae, nec cuiquam machinentur dolos et serpentis astutiam, ne aliorum supplantentur insidiis. Non est humilitatis meae neque mensurae judicare de caeteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. Absit ut quicquam sinistrum de his loquar, qui apostolico gradui succedentes, Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos nos etiam Christiani sumus, qui claves regni coelorum habentes ante judicii diem judicant. Veteri quidem lege habetur, quicun