comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ. cuiꝰ laus ẽ in euangłio: animaduer¬
temꝰ parit̃ omĩa uerba illiꝰ animȩ languen¬
tis eẽ medicinã. Iacobus. petrus. ioħs.
udas. septẽ epłas edider̃. tã mẏsticas tãq
succinctas. & breues parit̃ et longas: bre¬
ues in uerbis. longas in sententiis: ut ra-
rus sit qui ñ eͣarũ lectione concutiatur.
Apocalypsis ioħis tot habet sacram̃ta:
quor uerba. Parũ dixi: et ꝓmerito uolu.¬
minis laus omĩs inferior. ẽ ¶ In uerbis
singulis: multiplices latent intelligen¬
rere. Nonne tͥ uidet᷑ iã hic in t̾ris regni
cȩlestis habitaculum: Nolo offendaris
in scripturis scĩs simplicitate. & quasi uili¬
tate uerboꝵ: quȩ uł uitio int̃p̃tũ. uel de
industria sic ꝓlata sunt. ut rusticã con-¬
tionẽ facilius instruerent: et inuna ea-¬
demq sententia alit̃ doctus. alit̃ audir&
indoctus. Non sũ tã petulans. & hebes: ut
uelle fateor: sed eniti me ꝓfero: magistrũ
renuens. comitẽ spondeo. Petenti datur.

Expanded text:
icum, cuius laus est in euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illius languentis animae esse medicamina. Iacobus, Petrus, Iohannes, ludas septem epistulas ediderunt tam mysticas quam succinctas et breues pariter et longas: breues in urus sit, qui non in earum lectione caecutiat. APOCALYPSIS JOANNIS tot habet sacramenta quot verba. Parum dixi et pro merito voluminis laus omnis inferior est; in uerbis singulis multiplices latent intellegenl quaerere, nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de industria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. non sum tam petulans et hebes, ut uelle fateor, sed eniti prae me fero: magistrum rennuens comitem spondeo. petenti datur,
Abbreviated transcription (Latin):
si om̃ib detrahatur. si turbasit ꝑ eunti¬
um. multitudo peccantium : tibi placet
lauare quotidiȩ: Alius has immundicias
sordes putat. tuad taginem ructas. & de
comeso accipiens: egregie gloriaris. Ego
faba uentrẽ impleo. te delectant cachin¬
nantiũ greges paulam melaniamq
plangentium. Tu aliena desideras: illȩ
contemnunt sua. Te delibuta melle
uina delectant: illȩ potant aquam
frigidam suauiorem. Tute ꝑdere ea¬
ex istimas. quicquid in p̃senti ñ ha u

Expanded text:
si omnibus detrahatur, si turba sit pereuntisi omnibus detrahatur, si turba sit pereuntium, multitudo peccantium. Tibi placet lauare cotidie, alius has munditias sordes putat; tu attagenam ructuas et de comeso acipensere gloriaris, ego faba uentrem inpleo; te delectant cachinnantium greges, Paulam Melaniumque plangentium; tu aliena desideras, illae contemnunt sua; te delibuta melle uina delectant, illae potant aquam frigidam suauiorem; tu te perdere aestimas, quidquid in praesenti non hau
Abbreviated transcription (Latin):
postquã meã ꝓ suȩ merito castitatis ue¬
nerari: colere: susciꝑe cepi: om̃s me
ilico deseruere uirtutes. Dinuidia pri¬
mũ mordax tui: osatanȩ̨ calliditas sẽꝑ
scã ꝑsequens. Nullȩ aliȩ romanȩ urbis
fabulam prȩbuerunt nisi p̾aulȩ & me¬
laniȩ : quȩ contemptis facultatib pig¬
noribq desertis. crucis dñi quasi qđdã
pietatis leuauere uexillũ. Sibalnea pe¬
terent: unguenta eligerent: diuitias &
uiduitatẽ haberent: materies luxurię. &
libtatis: dominȩ uocarentur et sanctȩ
Nunc in sacco et cinere formosȩ uolunt
uideri. et in gehennã ignis cũ ieiniis
et fetore descende: uidelicet non eis li¬
cet applaudete popło ꝑire cũ turbis
Si gentiles hanc uitam carperent.
siiudȩi hab̾ent solatium: non placen¬
di eis quib displicet xp̃s. Nune uero
mo. suorũ cura: et ꝓprii oculi trabe ne¬
glecta. in alieno oculo festucã quęrunt.
Lacerant scm ꝓpositũ. et remedium
penȩ suȩ arbitrantur. Si nemosit sc̃s.

Expanded text:
postquam eam pro suae merito castitatis venerari, colere, suspicere coepi, omnes me illico deseruere virtutes. 4. O invidia primum sancta persequens! nullae aliae Romanae urbi fabulam praebuerunt, nisi Paula et Melanium, quae contemptis facultatibus pignoribusque desertis crucem domini quasi quoddam pietatis leuauere uexillum. Baias peterent, unguenta eligerent, diuitias et uiduitatem haberent, materias luxuriae et libertatis, domnae uocarentur et sanctae: nunc in sacco et cinere formonsae uolunt uideri et in gehennae ignis cum ieiuniis et pedore descendere. uidelicet non eis licet adplaudente populo perire cum turbis. si gentiles hanc uitam carperent, si Iudaei, haberem solacium non placendi eis, quibus displicet Christus; nunc uero fim suarum cura et proprii oculi trabe neglecta in alieno festucam quaerunt. lacerant sanctum propositum et remedium poenae suae arbitrantur, si nemo sit sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
scripsi. Et grãs ago dõ meo qđ dignus
sim que mundus oderit. Ora aũt ut
de babylone hiero solymã regrediar.
Ne michi dominetur nabuchodonosor.
sed iesus filius io sedech. Ueniat ez ras
qui int̃p̃tatur ad iuitor: et reducat me
in patriã meã. Stultus ego qui uolebã
cantare canticũ dñi in t̾ra aliena: et de¬
serto monte sẏna. aegypti auxilium¬
flagitabam. Non recordabar euangeli¬
ftȩ quia qui de Hhierłm egreditur: statĩ
incidit in latrones: spoliatur: uulne.¬
ratur: occiditur. Sed licet sacerdos de-¬
spiciat atq leuites : samaritanus ille
misericors ẽ. Cui cum diceretur sama-¬
ritiꝰes. et demoniũ habes: dȩ moniũ
renuens. samaritem se non negauit. Iuia
quẽ nos custodem. hebrei samaritem
uocant. Maleficum quidã me garri-¬
unt. Ticulum fidei seruus agnoseo.
Magiũ uocant et iudei dñm meum:
seductor et apłs dictus ẽ. Temptatio me
non app̃hendit: nisi humana. Quotã
partem angustiarũ ꝑpessus sum qui

Expanded text:
scripsi et gratias ago deo meo, quod dignus sum, quem mundus oderit. ora autem, ut de Babylone Hierosolyma regrediar nec mihi dominetur Nabuchodonosor, sed Iesus, filius Iosedech; ueniat Hesdras, qui interpretatur \'adiutor\', et reducat me in patriam meam. stultus ego, qui uolebam cantare canticum domini in terra aliena et deserto monte Sflagitabam . Non recordabar Evangelii, quia qui de Jerusalem egreditur, statim incidit in latrones, spoliatur, vulneratur, occiditur. Sed licet Sacerdos despiciat atque Levites, Samaritanus ille misericors est , qui cum diceretur: Samaritanus, es et daemonium habes , daemonium renuens, Samaritem se non negavit; quia quem nos custodem, Hebruocant. maleficum me quidam garriunt: titulum fidei seruus agnosco; magum uocabant et Iudaei dominum meum, seductor et apostolus dictus est. temptatio me non adprehendit nisi humana. quotam partem angustiarum perpessus sum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
benigna ẽ Haritas non zelatur. ñ agit
ꝑperam. non inflatur. Omĩa suffert
pectore. obhanc nepotianus nr̃ absens
p̃sens ẽ: et ꝑ tanta terrarũ spatia diui¬
sus utraq cõplectitur manu. Habemꝰ
mutue obsidem karitatis. uingamur
sp̃u. stringamur affectu. et fortitudinẽ
mentis quã beatus papa cromatius
ostendit indormitione germani nos
imitemur in filio. Illũ nr̃a pagella de-¬
cantet. illũ cunctȩ litterȩ sonent. quẽ
corpore ñualemꝰ. recordatione teneamꝰ.
Et cũ quo loqui ñ possumꝰ: de eo loqui
nunqua desinamus. EXPLICIT

Expanded text:
benigna est; caritas non zelatur, non agit benigna est; caritas non zelatur, non agit perperam, non inflatur, omnia sustinetpectore; ob hanc Nepotianus noster absens praesens est et per tanta terrarum spatia diuisos utraque conplectitur manu. habemus mutuae obsidem caritatis. iungamur spiritu, stringamur affectu et fortitudinem mentis, quam beatus papa Chromatius ostendit in dormitione germani, nos imitemur in filio. illum nostra pagella decantet, illum cunctae littercorpore non valemus, recordatione teneamus. Et cum quo loqui non possumus, de eo loqui nunquam desinamus. EPIST
Abbreviated transcription (Latin):
alios ad seruitutẽ trahi. Hic nuptias.
ibi planctum: illos nasci. istos mori.
alios affluere diuitiis. alios mendicari.
et non xersis tantũ exercitũ sed toti-¬
us mundi homines qui nunc uiuure
in breui spatio de futuros. Uincitur
sermo rei magnitudine: et minus est
om̃e qđ dicimus. Redeamꝰ gͥ ad nos.
et quasi ecȩlo descendentes paulisper
nr̃& uideamꝰ. Sentisne obsecro te quan¬
do in fans. quando puer.quando uiue¬
nis. quando robustȩ ȩtatis. quando se¬
neax factus sis. Quotidie morimur. quo¬
tidie cõmutamur: et tam̃ ȩt̃nos eẽ non
credimꝰ. Hoc ipsũ qđ dic.o. qđ descri¬
bitur. quod relego. qđ emendo. de uita
mea trahitur. Quot puncta notarii.
tot meorũ damna sunt temporũ. Scribi¬
mus atq rescribimꝰ. Transeunt maria
epłȩ. et findente sulcoᷤᷤ carina ꝑ singu¬
los fluctus ȩtatis nr̃e. mom̃ta minuun-¬
tur. Solũ habemꝰ lucrũ qđ ap̃i nobis
amore sotiamur. Karitas patiens est.

Expanded text:
alios ad seruitutem trahi; hic nuptias, alios ad seruitutem trahi; hic nuptias, ibi planctum; illos nasci, istos mori; alios affluere diúitiis, alios mendicare; et non Xerxis tantum exercitum, sed totius mundi homines, qui nunc uiuunt, in breui spatio defuturos. uincitur sermo rei magnitudine et minus est omne, quod dicimus. Redeamus igitur ad nos et quasi e caelo descendentes paulisper nostra uideamus. sentisne, obsecro te, quando infans, quando puer, quando iuuenis, quando robustae aetatis, quando senex factus sis? cotidie morimur, cotidie commutamur et tamen aeternos esse nos credimus. hoc ipsum, quod dicto, quod scribitur, quod relego; quod emendo, de uita mea trahitur. quot puncta notarii, tot meorum damna sunt temporum. scribimus atque rescribimus, transeunt maria epistulae et findente sulcos carina per singulos fluctus aetatis nostrae momenta minuuntur. solum habemus lucri, quod Christi nobis amore sociamur. caritas patiens est,
Abbreviated transcription (Latin):
ercitus uictor  et dñs: ab his uincitur.
hos pauet. horũ terretur aspectu. qui
ingredi ñ ualent. qui si terram tetige¬
rint. se mortuos arbitrantur: ec ñ intel¬
ligimꝰ ꝓpħarũ uoces: Fugient mille
uno ꝑsequente : Nec amputamꝰ causas
morbi ut morb parit̃ auferatur. Sta¬
timq cernimꝰ sagittas telis. tẏaras ga¬
leis. caballos equis cedere. Excessimus
consolandi modũ: et dũ uniꝰ mortem
flere ꝓhibemꝰ. totius orbis mortuos
planximꝰ. Xersis ille rex potentissimꝰ
qui subuercit maria: montes. constrauit
cũ de sublimi loco infinitã hominũ
multitudinẽ et innumerabilẽ uidisset :¬
exercitũ flesse dr̃. qđ post centũ annos
nullus eorũ quos tune cernebat super¬
futurꝰ eẽt. Osi possimꝰ in talem ascenđe
speculã. de qua uniuersam terrã sub
nr̃is pedib cerneremꝰ : lam tibi ostende.¬
rẽ totius mundi ruinas. gentes gentib
et regnis regna collisa. alios torqueri.
alios necari. alios ab sorbi fluctibus.

Expanded text:
ercitus, uictor orbis et dominus, ab his uincitur, hos pauet, horum terretur aspectu, qui ingredi non ualent, qui, si terram tetigerint, se mortuos arbitrantur, et non intellegimus prophetarum uoces: fugient mille uno persequente nec amputamus causas morbi, ut morbus pariter auferatur, statimque cernimus sagittas pilis, tiaras galeis, caballos equis cedere? Excessimus consolandi modum et, dum unius mortem flere prohibemus, totius orbis mortuos planximus. Xerxes, ille rex potentissimus, qui subuertit montes, maria constrauit, cum de sublimi loco infinitam hominum multitudinem et innumerabilem uidisset exercitum, flesse dicitur, - quod post centum annos nullus eorum, quos tunc cernebat, superfuturus esset. o si possemus in talem ascendere speculam, de qua uniuersam terram sub nostris pedibus cerneremus! iam tibi ostenderem totius mundi ruinas, gentes gentibus et regnis regna conlisa; alios torqueri, alios necari, alios obrui fluctibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Si semel creditũ fuerit posse honeste
ac pie scriptorem diuinorũ librorum
in aliqua sui oꝑis parte mentiri. Scrip.¬
seram iam hine aliquando ad te epłam
quȩ non ꝑlata ẽ: quia non ꝑrexit cui
ꝑferendam tradideram. Ea qua illud
michi suggestũ ẽ. cũ istã dictarem quod
in hanc quoq p̃t̃mutere non debui. ut
si alia ẽ. sententia tua. eademq ẽ. melior.

Expanded text:
si semel creditum fuerit posse honeste si semel creditum fuerit posse honeste ac pie scriptorem diuinorum librorum in aliqua sui operis parte mentiri. Scripseram iam hinc aliquando ad te epistulam, quae non perlata est, quia nec perrexit, cui perferendam tradideram. ex qua illud mihi suggestum est, cum ista dictarem, quod in hac quoque praetermittere non debui, ut, si alia est sententia tua eademque est melior
Abbreviated transcription (Latin):
ipso loco generalit̃ intulit: factus sum
infirmis infirmus: ut infirmos lucri¬
facerem. Ut sequens conclusio omnia
om̃ib factus sum ut om̃s lucrifacerem.
ad hoc referenda intelligamus : ut cui-¬
usq infirmitate tanquã in se ipso mise-¬
ratus appareat. Non enĩ & cũ diceret
quis infirmatur & ego non infirmor.
infirmitatẽ alterius simulasse potius
quã do luisse uolebat intelligi. Quare
arripe obsecroͭ ingenuam: et uere xp̃i¬
anam cũ caritate seueritatẽ ad illud
opts corrigendũ atq emendandum
parabilit̃ enĩ pulchrior est ueritas xp̃i¬
anorũ: quã helena grecorum. Pro ista
enim fortius nr̃i martrres aduersus
hanc sodomam quã ꝓ illa hero es ad¬
uersum troiam dimicauerunt. Neq
ego hoc dico ut oculos cordis recipias
quos absit ut amiseris: sed ut auertas.
Quos cũ habeas sanos & uigiles. nescio
qua simulatione auertisti. ut non in¬
tenderes quȩ consequantur aduersa.

Expanded text:
ipso loco generaliter ihtulit: factus sum ipso loco generaliter ihtulit: factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem, ut sequens conclusio: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc referenda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: quis infirmatu-r et ego non infirmor?, infirmitatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat intellegi. Quare arripe, obsecro te, ingenuam et uere Christianam cum caritate seueritatem ad illud opus corrigendum atque emendandum parabiliter enim pulchrior est ueritas Christianorum quam Helena Graecorum. pro ista enim fortius nostri martyres aduersus hanc Sodomam quam pro illa illi heroes aduersus Troiam dimicauerunt. neque hoc ego dico, ut oculos cordis recipias, quos absit ut amiseris, sed ut aduertas, quos cum habeas sanos et uigiles, nescio qua dissimulatione auertisti, ut non intenderes, quae consequantur aduersa,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores gr̃ȩ̃ xp̃ianos uidei tanquam
hostes legis ꝑ sequebantur. Hos atq huiꝰ
modi errores & uitia dicit se damnare.
et ut stercora arbitrari ut xp̃m lucrifi-¬
caret. Non obseruationeᷤ legis simore pa-¬
trio celebrarentur. sicut & ab ipso cele¬
brata sunt sine ulla salutis necessitate. ñ¬
sicut iudȩi celebrandas putabant. aut
fallaci simulatione qđ in petro rep̃hen¬
derat. Nam si ꝓpt̃ea illa sacramenta ce-¬
lebrauit quĩ simulauit se uidȩum ut
illos lucrificaret. cur etiã non sacrifi¬
cauit cum gentibus: Quia & his qui
sine lege erant. tanquã sine lege factus
ẽ ut eos quoq lucrificaret. nisi quia
et illud fecit ut natura iudeus. Et hoc
totũ dideit. non ut fallacit̾ se fingeret eẽ
quod non erat. sed ut miscđit̃ ita sub¬
ueniendũ eẽ sentiret. acsi ipse in eodẽ
errore laboraret. non scilicet mentien¬
tis astu. sed cõpatientis affectu. sicut eo

Expanded text:
praedicatores gratiae Christianos Iudaei tamquam praedicatores gratiae Christianos Iudaei tamquam hostes legis persequebantur. hos atque huius modi errores et uitia dicit se damna et stercora arbitratum, ut Christum lucrifaceret, non obseruationes legis, si more patrio celebrarentur, sicut ab ipso celebratae sunt sine ulla salutis necessitate, sicut Iudaei celebrandas putabant, aut fallaci simulatione, quod in Petro reprehenderat. nam si propterea illa sacramenta celebrauit, quia simulauit se Iudaeum, ut illos lucrifaceret, cur non etiam sacrificauit cum gentibus, quia et his, qui sine lege erant, tamquam sine lege factus est, ut eos quoque lucrifaceret, nisi quia et illud fecit ut natura Iudaeus et hoc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse, quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eodem errore laboraret, non scilicet mentientis astu sed conpatientis affectu? sicut eo
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse uere correctus ẽ. & paulus uera nar¬
rauit. ne in scã scriptura quȩ ad fidem
posteris edita ẽ. ad missa auctoritate men¬
dacii tota dubia natet & fluctuet. Non
enim potest aut oportet litteris explica¬
ri quanta & qualia in explicabilia mala
consequantur. si hoc consenserimꝰ. losset
autẽ oportune. minusq ꝑiculose de mon-¬
strari sicoram int̾nos collo queremur.
Hoc gͦ iudȩorũ paulus dimiserat quod
malũ habebant : et in primis illud qđ
ignorantes dĩ iustitiã. & suã iustitiam
uolentes constituere. iustitiȩ dĩ ñ sunt
subiecti. Deinde qđ post passionem &
resurrectionẽ xp̃i dato ac manifesto sa-¬
cramento gratiȩ: scđm ordinẽ melchi-¬
sedech adhue putabant uetera sacram̃¬
ta non ex consuetudine sollemnitatis
sed ex necessitate salutis eẽ celebranda.
Quȩ tam̃ sinunquã fuissent necessaria:
infructuose atq inanit. ꝓ eis machabei
martyres fierent. Postremo illud quod

Expanded text:
et ipse uere correctus est et Paulus uera naret ipse uere correctus est et Paulus uera narrauit, ne sancta scriptura, quae ad fidem posteris edita est, admissa auctoritate mendacii tota dubia nutet et fluctuet. non enim potest aut oportet litteris explicari, quanta et quam inexplicabilia mala consequantur, si hoc concesserimus; posset autem oportune minusque periculose demonstrari, si coram inter nos conloqueremur. Hoc ergo Iudaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant, et in primis illud, quod ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; deinde, quod post passionem et resurrectionem Christi dato ac manifestato sacramento gratiae secundum ordinem Melchisedech adhuc putabant uetera sacramenta non ex consuetudine sollemnitatis sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod
Abbreviated transcription (Latin):
orum sacram̃ta reliquerat. quȩ conueni¬
enter ille popłs et legitimo tempore quo
oportebat acceꝑat. Idõq suscepit ea celebran.
pnitiosa his qui ea uellent sicut a parentib
ꝑ legem acceꝑant custo dire: Etiã cum in
xp̃o credidissent: ñ tam̃ in eis constitue¬
ipsa quȩ illis sacram̃tis significabatur
aduenerat: Idõq gentib quod insuetos
ad fidem reuocarent onere graui. & ne-
cessario nullo modo imponenda eẽ. cense-¬
bat. Qua propt̃ non idõ petrũ emendauit
quod pat̾nas traditiones obseruaret: qđ
si facere uellet. nec mendacit̃ nec incon¬
grue faceret. Quãuis enĩ iam suꝑflua tam̃
solita non noceret᷑: Sed qm̃ gentes cogebat
udaizare quod nullo modo posset nisi
ea ageret tanquã adhuc etiã post dñi ad¬
uentũ necessaria saluti forent: qđ uehem̃t̃
ꝑ apłatũ pauli ueritas dissuasit. Nec apłs
petrus hoc ignorabat. sed id faciebat ti-¬
mens eos qui ede circũcisione erant. Ita

Expanded text:
orum sacramenta reliquerat, quae conuenienter ille populus et legitime tempore, quo oportebat, acceperat. ideoque suscepit ea celebrandaperniciosa his, qui ea uellent, sicut a parentibus per legem acceperant, custodire, etiam cum in Christo credidissent, non tamen in eis iam constitueesum salus ipsa, quae illis sacramentis significabatur, aduenerat. ideoque gentibus, quod insuetos a fide reuocarent onere graui et non necessario, nullo modo inponenda esse censebat. Quapropter non ideo Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret — quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue faceret; quamuis enim iam superflua, tamen solita non nocerent —, sed quoniam gente cogebat iudaizare, quod nullo modo posset, nisi ea sic ageret, tamquam adhuc etiam post domini aduentum necessaria saluti forent; quod uehementer ostolatum Pauli ueritas dissuasit. nec apostolus Petrus hoc ignorabat, sed id faciebat timens eos, qui ex circumcisione erant. ita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ornent᷑ ueste. sed morib. Nec cala mistro
cripent comas: sed pudicitiã habitu pol¬
liceant᷑. Solus cũ sola secreto. & absq arbitre
uł teste ñ sedeas. Si familiariꝰ ẽ. aliquid lo¬
quendũ: habet nutricẽ maiorem domus
uirginũ uiduã maritã. Non ẽ tam in hu¬
mana: ut nullã p̃t̃ te habeat cui se debeat

Expanded text:
n ornentur veste, sed moribus: nec calamistro crispent comas; sed pudicitiam habitu polliceantur. SOLUS CUM SOLA, secreto, et absque arbitro, vel teste, non sedeas. Si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem majorem domus, virginem, viduam, vel maritam: non est tam inhumana, ut nullum praeter te habeat, cui se audeat
Abbreviated transcription (Latin):
monilia in pectore et inaurib tuis
hereant. Dichil aliud nouerit lin¬
gua nisi xp̃m. Nichil possit sonare
nisi qđ scm̃ ẽ. Auiȩ tuȩ tibi semꝑ ac
matris in ore dulcedo uersetur : qua¬
rũ imitatio forma uirtutis ẽ. EPCa¬

Expanded text:
monilia in pectore et in auribus tuis monilia in pectore et in auribus tuis haereant. nihil aliud nouerit lingua nisi Christum, nihil possit sonare, nisi quod sanctum est. auiae tuae tibi semper ac matris in ore dulcedo uersetur, quarum imitatio forma uirtutis est. C
Abbreviated transcription (Latin):
uersatur amor. Nec ad recordationẽ
hominis aliquando suspirat: nec
uide desiderat. quẽ cũ uid̾it nolit
dimittere. Sem uirginũ ꝓpositum
et cȩlestis angłorũq familię głam
quorũdã non bene se agentiũ nomen
infamat: quib aꝑte dicendũ ẽ. ut
aut nubant sise non possunt conti-¬
nere. aut contineant si nolunt nub̾e.
Digna res risu. immo planctu. Ince¬
dentib dominis. ancilla uirgo ꝓce¬
dit ornatior : ut ꝓnimia consuetudi-¬
ne qua in comtã uiđis dominã con-¬
spiceris. Non nullȩ separatȩ et absq
arbitris quęr̃ hospitia ut uiuant li¬
centius. utant᷑ balneis. faciantq qđ
uolunt. et deuitent conscientias plu¬
rimarũ. Hȩc uidemꝰ et patimur: et
si aureus nũmus affulserit int̾ bona
oꝑa reputamꝰ. Finẽ iungo principio.
nec semel monuisse contentus sum
Ama scripturas scãs: et amabit te
sapientia. Dilige eã et seruabit te.
honora illã et ampleoeabit᷑ te. Haec

Expanded text:
uersatur amor nec ad recordationem uersatur amor nec ad recordationem hominis aliquando suspirat nec uidere desiderat, quem, cum uiderit, nolit dimittere. sanctum uirginum propositum et caelestis angelorumque familiae gloriam quarundam non bene se agentium nomen infamat. quibus aperte dicendum est, ut aut nubant, si se non possunt continere, aut contineant, si nolunt nubere. digna res risu, immo planctu: incedentibus dominis ancilla uirgo procedit ornatior, ut pro nimia consuetudine, quam incomptam uideris, dominam suspiceris. nonnullae separata et absque arbitris quaerunt hospitia, ut uiuant licentius, utantur balneis faciantque, quod uolunt, et deuitent conscientias plurimarum. haec uidemus et patimur et, si aureus nummus adfulserit, inter bona opera deputamus. Finem iungo principio nec semel monuisse contentus sum. ama scripturas sanctas et amabit te sapientia. dilige eam et seruabit te; honora illam et amplexabitur. haec
Abbreviated transcription (Latin):
nunc p̃t̾missa plurimũ noceant.
Certe & beatus cỹprianus egregium
de uirginitate uolum̃ edidit: et mul-¬
ti alii tam latino sermone quã greco
Om̃iũ sgentiũ litteris atq linguis. prȩ¬
cipue in eccłus agnes uita laudata ẽ.
Sed hoc ad eas ꝑtineat: quȩ necdum
elegerunt uirginitatem. et exehortati¬
one indigent: ut sciant quale sit qđ
eligere debeant. Nob̃ electa seruanda
sunt. et quasi int̾ scorpiones & colu-¬
bros incedendũ : ut accinctis lumbis
calciatisq pedib. & app̃hensis manu
baculis. iter ꝑ insidias huiꝰ scłi & int̃
uenena faciamꝰ: possimꝰ q ad dulces
iordanis ꝑuenire aquas. & trã repro¬
missionis intrare. et ad domum dei
dño hanc requiram: ut inhabitem
indomo dñi om̃ib dieb uitȩ meę
felix illa conscientia. et beata uirginitas:
in cuius corde prȩt̃ amorẽ xp̃i qui
ẽ. sapientia. castitas. patientia. atq ui¬
stitia. cȩterȩq uirtutes: nullus alius

Expanded text:
neque praetermissa plurimum neque praetermissa plurimum certe et beatus Cyprianus egregium de uirginitate uolumen edidit et multi alii tam Latino sermone quam Graeco omniumque gentium litteris atque linguis, praecipue in ecclesiis, ἁγνὴ uita laudata est. sed hoc ad eas pertineat, quae necdum elegerunt uirginitatem et exhortatione indigent, ut sciant, quale sit, quod eligere debeant; nobis electa seruanda sunt et quasi inter scorpiones et colubros incedendum, ut accinctis lumbis calciatisque pedibus et adprehensis manu baculis iter per insidias huius saeculi et inter uenena faciamus possimusque ad dulces Iordanis peruenire aquas et terram repromissionis intrare et ad domum dei domino, hanc requiram, ut habitem in domo domini omnibus diebus uitae meae. felix illa conscientia et beata uirginitas, in cuius corde praeter amorem Christi, qui est sapientia, castitas, patientia atque iustitia ceteraeque uirtutes, nullus alius
Abbreviated transcription (Latin):
oues suũ relinquunt gregem: et lupoꝵ
faucib deuorant᷑. Scio ego scãs uirgi¬
nes quȩ dieb festis ꝓpt̃̾ popłorũ fre¬
quentiã pedẽ domi cohibent: nec tunc
egrediuntur quando maior ẽ adhiben¬
da custodia: et publicũ penitꝰ deuitandũ
Ante annos circiter .xxx. de uir¬
ginitate seruanda edidilibrum : in
quo necesse fuit michi ire contra ui¬
tia. & ꝓpt̃ instructionẽ uirginis quã
monebam diaboli insidias pate facere.
Qui sermo offendit plurimos. dum
unusquisq inse intelligens qđ dice¬
batur. ñ quasi monitorem libent̃ au-¬
dit: sed quasi criminatorẽ sui operis
auersatus ẽ. Uerũtam̃ quid ꝓfuit
armasse exxercitũ reclamantiũ. & uulnꝰ
conscientiȩ dolore monstrasse: Liber
manet: homines p̃terier̃. Scripsi et
ad plerasq uirgines ac uiduas eñoy
AACRIAAA et quicquid dici poterat in
illis opusculis defloratũ ẽ: ut aut exe
suꝑ fluo eadẽ a nob̃ repetantur: aut

Expanded text:
oues suum relinquunt gregem et luporum oues suum relinquunt gregem et luporum faucibus deuorantur. scio ego sanctas uirgines, quae diebus festis propter populorum frequentiam pedem domi cohibent nec tunc egrediuntur, quando maior est adhibenda custodia et publicum penitus deuitandum. ante annos circiter triginta de uirginitate seruanda edidi librum, in quo necesse mihi fuit ire contra uitia et propter instructionem uirginis, quam monebam, diaboli inqui sermo offendit plurimos, dum unusquisque in se intelligens quod dicebatur, non quasi monitorem libenter audit, sed quasi criminatorem sui operis adversatus est. Verumtamen quid profuit armasse exercitum criminantium, et vulnus conscientiae dolore monstrasse. Liber manet, et homines perierunt. Scripsi et ad plerasque virgines, ad viduas, plerosque alios, et quiquid dici poterat in illis opusculis defloratum est, ut aut ex superfluo eadem a nobis repetantur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
los pueros & cala mistratos & ꝑ egrinas
muris olentis pelliculas. de quib illud
arbitrii ẽ non bene olet qui semper
bene olet : quasi quasdã pestes et uene¬
na pudicitię uirgo deuitet: ut taceam
deceteris quorũ importuna uisitatio
& se in famat & alias. ut etiam si nichil
mali oꝑis ꝑpetretur : tam̃ hoc fit ut¬
uel maxximũ malũ. frustra patere ma-¬
ledictis et morsib ethnicorũ. Nec hoc
de om̃ib dicimꝰ. sed de his quos eccłia
ipsa rep̃hendit : quos int̾dum abicit :
in quos non nunquã ep̃orũ & presbi¬
terorũ censura desẽuit: ut ꝓpe ꝑieu¬
losius sit lasciuis puellis ad loca reli-¬
gionis quã ad publicũ ꝓceđe. Quae
uiuunt in monasterio et quarũ simul
magnus ẽ. numerus : nunqua solȩ. nun¬
qũa sine matre ꝓcedant: De agmine
colũbarũ crebro accipit̃ unã separat.
quã statim inuadat & laceret: et euus
carnib et eruore saturetur. Morbidȩ

Expanded text:
los pueros et calamistratos et peregrini los pueros et calamistratos et peregrini muris olentes pelliculas, de quibus illud Arbitri est: non bene olet, qui bene sem p er olet, quasi quasdam pestes et uenena pudicitiae uirgo deuitet, ut taceam de ceteris, quorum inportuna uisitatio et se infamat et alias, ut, etiamsi nihil mali operis perpetretur, tamen hoc sit uel maximum malum frustra patere maledictis et morsibus ethnicorum. nec hoc de omnibus dicimus, sed de his, quos ecclesia ipsa reprehendit, quos interdum abicit, in quos nonnumquam episcoporum et presbyterorum censura desaeuit, ut prope periculosius sit lasciuis puellis ad loca religionis quam ad publicum procedere. quae uiuunt in monasterio et quarum simul magnus est numerus, numquam solae, numquam sine matre procedant. de agmine columbarum crebro accipiter unam separat, quam statim inuadat et laceret et cuius carnibus et cruore saturetur. morbidae
Abbreviated transcription (Latin):
tibi comites eligantur: quarũ ꝓbata
ẽ conuersatio. sermo moderatus. scã
uerecundia. Fuge lasciuiã puellarũ:
quȩ ornant capita: crines a fronte
dimitunt: cutem poliunt: utuntur
lumentis : asstrictas habent manicas:
uestim̃ta sine ruga: soccosq crispan
tes: ut sub nomine uirginali uendi¬
bilius pereant. Mores enĩ & studia
dominarũ: plerũq ex ancillarũ et
comitũ morib iudicant᷑. Illa sit tibi
pulchra. illa a mabilis. illa habenda
int̃ socias quȩ nescit ẽẽ. se pulchram:
quȩ negligit formȩ bonũ. & ꝓcedens
ad publicum non pectus & colla de-¬
nudat. nec pallio reuelato ceruices
aꝑit: sed quȩ cęlat faciem: et uix uno
oculo qui uiȩ necessarius est patente
ingreditur. Dubito an loquar ded
uelim nolim. quia crebro fit dicendũ
est : non quo hȩc inte timere debeam.
quȩ ista forsitan nescias. nec unquam
audieris : sed quo ꝑ occasionem tui
ceterȩ p̃monendȩ sint. Cincinnatu¬

Expanded text:
tibi comites eligantur: quarum probata tibi comites eligantur: quarum probata est conversatio, sermo moderatus, sancta verecundia. Fuge lasciviam puellarum, quae ornant capita, crines a fronte demittunt, cutem peliunt, utuntur pigmentis, adstrictas habent manicas, vestimenta sine ruga, soccosque ctes, ut sub nomine uirginali uendibilius pereant. mores enim et studia dominarum plerumque ex ancillarum et comitum moribus indicantur. illa sit tibi pulchra, illa amabilis, illa habenda inter socias, quae nescit esse se pulchram, quae neglegit formae bonum et procedens ad publicum non pectus et colla denudat nec pallio reuelato ceruices aperit, sed quae celat faciem et uix uno oculo, qui uiae neces- Varius est, patente ingreditur. Dubito an loquar, sed — uelim, nolim —, quia crebro fit, dicendum est, non quo haec in te timere debeam, quae ista forsitan nescias nec umquam audieris, sed quo per occasionem tui ceterae praemonendae sint. cincinnatu
Abbreviated transcription (Latin):
erint. eruditorum sibi assumunt su-¬
ꝑcilium : prius imꝑitorũ magistri.
quã doctorũ discipłi. Bonũ ẽ. igitur
obedire maiorib. parere ꝑfectis. et
post regulas seripturarũ uite suae
tramitem ab aliis discere : nec prȩcep¬
tore uti pessimo. scilicet p̃sũptione
sua. De talib feminis et apłs loquit᷑.
Quȩ circũ ferunt᷑ om̃i uento doctri¬
nę : semꝑ discentes et nũqua ad scien¬
tiam ueritatis ꝑuenientes. Matrona-¬
rum maritis a scło seruientiũ tͥ con-¬
sortia declinentur : ne sollicitetur
animꝰ et audias quid uel maritus
uxori. uł uacor locuta fit uiro. Uene¬
natȩ sunt huiꝰce modi confabulatio¬
nes. Suꝑ quarũ damnationẽ scłarem
uersũ assumens apłs fecit eccłiasticũ.
Corrũpunt mores bonos confabula-¬
tiones malȩ. Cuiꝰ iambici metrũ dũ
uerbũ seruat ex uerbo: nequa quam
expressit latina translatio. Graues
feminȩ et maxime uiduȩ ac uirgines

Expanded text:
erint, eruditorum sibi adsumunt superint, eruditorum sibi adsumunt supercilium prius inperitorum magistri quam doctorum discipuli. bonum est igitur oboedire maioribus, parere perfectis et post regulas scripturarum uitae suae tramitem ab aliis discere nec praeceptore uti pessimo, scilicet praesumptione sua. de talibus feminis et apostolus loquitur, quae circumferuntur omni uento doctrinae semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes. Matronarum maritis ac saeculo seruientium tibi consortia declinentur, ne solanimus, et audias, quid vel maritus uxori, vel uxor locuta sit viro. Venenatae sunt hujuscemodi confabulationes. Super quarum damnatione, saecularem versum assumens Apostolus, fecit Ecclesiasticum: Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae . Cujus Iambici metrum dum verbum servat ex verbo, nequaquam expressit latina translatio. Graves feminae, et maxime viduae, ac virgines,
Abbreviated transcription (Latin):
nib pateant: et pleni arrogantiȩ ae
suꝑ cilu cunctos despiciant: arment.¬
q linguas suas uel clericis. uel aliis
monachis detrahendo: de quib re-¬
ctissime dr̃. filii hominũ dentes eoꝵ.
arma. et sagittȩ. et lingua eorũ gladiꝰ
acutus : quanto magis infeminis. qua-¬
rum mutabilis fluctuansq sententia
si suo arbitrio relinquatur. cito ad de¬
teriora delabitur: Noui ego in utro-¬
q sedeu ꝑnimiã abstinentiam. cerebri
sanitatem in quib dã fuisse uexatam:
prȩcipueq in his qui in humectis et
infrigidis habitauere cellulis: ita ut
nescirent quid agerent. quoue se uer-¬
terent. quid loqui. quid tacere debent.
Certe si rudes scłariũ luterarũ. de tra¬¬
etatib hominũ disertorum quippiam
legerint: uerbositatem solam discunt
absq notitia scripturarum : et iuxta
uetus elogiũ cũ loqui nesciant. tace¬
re ñ possunt: docentq scripturas
quas ñ intelligunt. Et cũ aliis ꝑsua¬

Expanded text:
nibus pateant; et pleni arrogantiae et nibus pateant; et pleni arrogantiae et supercilii, cunctos despiciant, armentque linguas suas, vel clericis, vel aliis monachis detrahendo; de quibus rectissime dicitur: filii hominum, dentes eorum arma et sagittae et lingua eorum gladius acutus-, quanto magis in feminis, quarum mutabilis fluctuansque sententia, si suo arbitrio relinquatur, cito ad deteriora delabitur! noui ego in utroque sexu per nimiam abstinentiam cerebri sanitatem in quibusdam fuisse uexatam praecipueque in his, qui in humectis et in frigidis habitauere cellulis, ita ut nescirent, quid agerent quoue se uerterent, quid loqui, quid facere deberent. certe, si rudes saecularium litterarum de tractatibus hominum disertorum quippiam legerint, uerbositatem solam discunt absque notitia scripturarum et iuxta uetus elogium, cum loqui nesciant, tacere non possunt docentque scripturas, quas non intellegunt, et, cum aliis persuas
Abbreviated transcription (Latin):
qđ si audieris ñ recipias. Habes enim
apud dm̃ magistras. quarũ fides nor¬
ma doccrinȩ ẽ. Intelligis quid loqͣr.
Dabit enĩ tibi ds̃ in om̃ib intellectũ
nec statim aduersũ seuissimã heresim
et multo his nequiora quã dixi. res¬
ponsionẽ ordinis flagitabis: ne non
tam ꝓhibuisse uidear qũa cõmonu-¬
se. cũ p̃sentis oꝑis sit instruere uirgi¬
nem. non hereticis responđẽ. Ceterũ
om̃s fraudulentias eorũ et cuniculos
quib nituntur subuertere ueritatẽ:
in alio oꝑe dõ adiuuante subuertimꝰ.
Quod si uolueris : prompte libent̃q
mitimꝰ. Ultroneas enĩ auint pute¬
re mertes. et prȩtia facilitate decres-¬
cere : quȩ semꝑ inraritate maiora
sunt. Solet inter plerosq eẽ certam̃:
utrũ solitaria an cũ multis uita sit
melior. Quarũ prior prȩfercur
quidẽ sedȩ : sed inuiris quidẽ ꝑicu-¬
losa ẽ. ne abstracti ab hominum fre-¬
quentia. sordidis et impiis cogitatio¬

Expanded text:
quod, si audieris, non recipias. habes enim quod, si audieris, non recipias. habes enim apud deum magistras, quarum fides norma doctrinae est. intellegis, quid loquar — dabit enim tibi deus in omnibus intellectum — nec statim aduersum saeuissimam heresim et multo his nequiora, quam dixi, responsionem flagitabis, ne non tam prohibuisse uidear quam commonuisse, cum praesentis operis sit instruere uirginem, non hereticis respondere. ceterum omnes fraudulentias eorum et cuniculos, quibus nituntur subuertere ueritatem, in alio opere deo adiuuante subuertimus, quod, si uolueris, prompte libenterque mittemus. ultroneas enim aiunt putere merces et pretia facilitate decrescere, quae semper in raritate maiora sunt. Solet inter plerosque esse certamen, utrum solitaria an cum multis uita sit melior. quarum prior praefertur quidem secundae, sed, in uiris si quidem periculosa est, ne abstracti ab hominum frequentia, sordidis et impiis cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
corripitur : morbo opprimitur re¬
gio: et ea sustinet quȩ uidemꝰ impios
homines ñ sustinere. et sustinere deo
seruientes : Sinaũt iudicia inquiunt
dñi uera iustificata insemet ipsis. et
nichil apud dm̃ iniustũ ẽ: ipsa ratione
cõpellimur. ut eredamꝰ animas fuisse
incȩlestib et ꝓpt̃ quȩdã antiqua pec¬
cata dampnatas incorporib huma¬
nis: et ut ita loquamur sepultas. nos¬
q inualle lacrimarũ pęnas luere
peccatorũ. Unde & ꝓpħa dicit. Prius¬
quã humiliarer ego peccaui. & educ
de carcere animã meã. & iste peccauit
ut cȩcus ex utero nasceretur. an paren¬
tes eius: Et cetera his similia. Hȩc im¬
pia et scelerata doctrina olim in ȩgyp.¬
to et in orientis partib uersabatur :¬
et nunc abscondite quasi in foueis u¬
ꝑarũ apud plerosq uersatur: illarũq
partiũ polluit puritatẽ et quasi here¬
ditario malo serpit in paucis: ut ꝑue¬
niat ad plurimos Quã certus sum

Expanded text:
corripitur, morbo opprimitur recorripitur, morbo opprimitur regio et ea sustinet, quae uidemus inpios homines non sustinere et sustinere deo seruientes ? sin autem iudicia\',inquiunt, \'domini uera, iustificata in semet ipsis et nihil apud deum iniustum est, ipsa ratione conpellimur, ut credamus animas fuisse in caelestibus et propter quaedam antiqua peccata damnatas in corporibus humanis et, ut ita loquamur, sepultas nosque in ualle lacrimarum poenas luere peccatorum. unde et propheta dicit: priusquam humiliarer, ego peccaui et: educ de carcere animam meam et: iste peccauit, ut caecus ex utero nasceretur, an parentes eius?et cetera his similia\'. haec inpia et scelerata doctrina olim in Aegypto et in orientis partibus uersabatur et nunc abscondite quasi in foueis uiperarum apud plerosque uersatur illarumque partium polluit puritatem et quasi hereditario malo serpit in paucis, ut perueniat ad plurimos, quam certus sum
Abbreviated transcription (Latin):
xium ꝑculit caput: et sibilantia idrȩ
ora compescuit. Et quia uereor immo
rumore cognoui inquib dam adhuo
uiuere et pullulare uenenata planta¬
ria: illud te pio hearitatis affectu prȩ̨¬
monendã puto: ut scĩ innocentu qui
aplicȩ cathedrȩ et supradicti uiri suo¬
cessor et filius ẽ teneas fidem: nec
ꝑegrinã quã uir tͥ prudens callida¬
quȩ uideatur doctrinam recipias.
Solent enĩ huiꝰcemodi ꝑ angulos mu¬
sitare. et quasi iustitiã dei quȩrere:
cur illa anima in illa ẽ. nata ꝓuincia:
quid causȩ extitit ut alii de xp̃ianis
nascant᷑ parentibus: alii int̾ feras et
seuissimas nationes: ubi nulla ẽ dei
notitia. Cũq hoc quasi scorpionis ie¬
tu simplices quosq ꝑ cusserint. & fistu¬
lato uulnere locũ sibi fecerint: uenena
diffundunt. Putasne frustra infans
paruulus. et qui uixe matrẽ risu. et
uultus hilaritate cognoscat. qui nec
boni aliquid fecit nec mali. dȩmone

Expanded text:
xium perculit caput et sibilantia hydrae xium perculit caput et sibilantia hydrae ora conpescuit. et quia uereor, immo rumore cognoui in quibusdam adhuc uiuere et pullulare uenenata plantaria, illud te pio caritatis affectu praemonendam puto, ut sancti Innocentii, qui apostolicae cathedrae et supra dicti uiri sucessor et filius est, teneas fidem nec peregrinam, quamuis tibi prudens callidaque uideatur, doctrinam recipias. solent enim huiusce modi per angulos musitare et quasi iustitiam dei quaerere: \'cur illa anima in illa est nata prouincia? quid causae extitit, ut alii de Christianis nascantur parentibus, alii inter feras et saeuissimas nationes, ubi nulla dei notitia est?\' cumque hoc quasi scorpionis ictu simplices quosque percusserint et fistulato uulnere locum sibi fecerint, uenena diffundunt: \'putasne, frustra infans paruulus et qui uix matrem risu et uultus hilaritate cognoscat, qui nec boni aliquid fecit nec mali, daemone
Abbreviated transcription (Latin):
lucrũ tuũ facies: scriptura dicente.
In desideriis ẽ om̃is anima otiosi. Nec
idcirco tͥ oꝑe cessandum ẽ: quia deo
ꝓpitio nulla re indiges. Sed idõ cum
om̃ib laborandum est : ut ꝑ occasionẽ
oꝑis nichil aliud cogites. nisi quod ad
dñi ꝑtinet seruitutem. Simpliciter
loquar. Quãuis omnẽ censum tuum
in pauꝑes distribuas: nichil apud xp̃m
erit prȩciosius: nisi qđ manib tͥuis
ipsa confeceris: uel in usus ꝓprios. uł
in excemplũ uirginũ ceterarum: ut
qđ auiȩ matriq offeras. maiora ab
eis in refectionẽ pauꝑum p̃tia receptu¬
ra. Pene prȩterii quod uel p̃cipuum ẽ.
Dũ esses paruula. et scẽ acbeatȩ memo¬
riȩ a nastasius ep̃s romanã regerec ee¬
cłiam : de orientis partib hereticorũ
seua tempestas simplicitatẽ fidei quȩ
apłi uoce laudata ẽ. polluere & labefa-¬
etare conataẽ. Sed uir ditissimȩ pauꝑ¬
tatis. et apłicȩ sollicitudinis. statim no¬

Expanded text:
lucrum tuum facies scriptura dicente: lucrum tuum facies scriptura dicente: in desideriis est omnis anima otiosi. nec idcirco tibi ab opere cessandum est, quia deo propitio nulla re indiges, sed ideo cum omnibus laborandum est, ut per occasionem operis nihil aliud cogites, nisi quod ad domini pertinet seruitutem. simpliciter loquar: quamuis omnem censum tuum in pauperes distribuas, nihil apud Christum erit pretiosius, nisi quod manibus tuis ipsa confeceris uel in usus proprios uel in exemplum uirginum ceterarum uel, quod auiae matrique offeras maiora ab eis in refectionem pauperum pretia receptura. Paene praeterii, quod uel praecipuum est. dum esses paruula et sanctae ac beatae memoriae Anastasius episcopus Romanam regeret ecclesiam, de orientis partibus hereticorum saeua tempestas simplicitatem fidei, quae apostoli uoce laudata est, polluere et labefactare conata est. sed uir ditissimae paupertatis et apostolicae sollicitudinis statim no
Abbreviated transcription (Latin):
dinem quod tibi hora tertia. sexta. no-¬
na. ad uesꝑum. media noctis. et mane.
semꝑ ẽ exercendum: statue quot ho-¬
ris scãm seripturam ediscere debeas.
quanto tempore legere. non ad laborẽ
sed ad delectionẽ et instruetionem ani¬
mae. Cumq hȩc finieris spatia. et fre¬
quent̃ te ad figenda genua sollicitu¬
do animi suscitauerit: habeto lanam
semꝑ in manib. uel staminis pollice
fila deducito: uel ad tor quenda sub¬
temina in alueolis fusa uertant᷑ aliarũq¬
neta. aut inglobum collige aut te-¬
xenda comꝑone. Quȩ texta sunt
respice: quȩ errata rep̃hende : quȩ
facienda constitue. Si tantis operum
uarietatib fueris occupata: nunquã
tibi dies longierunt : sed quamuis
aestiuis tendantur solib. breues uide-¬
buntur: in quib aliquid oꝑis prȩter¬
missum ẽ. Hȩc obseruans & te ipsam
saluabis et alias : et eris magistra scãe
conuersationis: multarũq castitate

Expanded text:
dinem, quod tibi hora tertia, sexta, nodinem, quod tibi hora tertia, sexta, nona, ad uesperum, medio noctis et mane semper est exercendum, statue, quot horis sanctam scripturam ediscere debeas, quanto tempore legere non ad laborem, sed ad delectationem et instructionem animae. cumque haec finieris spatia et frequenter te ad figenda genua sollicitudo animi suscitauerit, habeto lanam semper in manibus uel staminis pollice fila deducito uel ad torquenda subtemina in alueolis fusa uertantur aliarumqneta aut in globum collige aut tegenda conpone. quae texta sunt, perspice; quae errata, reprehende; quae facienda, constitue. si tantis operum uarietatibus fueris occupata, numquam tibi dies longi erunt, sed, quamuis aestiuis tendantur solibus, breues uidebuntur, in quibus aliquid operis praetermissum est. haec obseruans et te ipsam saluabis et alias et eris magistra sanctae conuersationis multarumque castitatem
Abbreviated transcription (Latin):
suo abundet. Meliusq ẽ. hoc facere :¬
quã repofitis opib in cubare. Sed tibi
aliud ꝓpositũ ẽ. xp̃m uestire in pau-¬
ꝑibus. uisitare in linguentibus. pasce.¬
re in esurientib. susciꝑe in his qui
tecto indigent. et maxime indome¬
sticis fidei Uirginũ alere monaste¬
ria seruorum dei et pauꝑum sp̃u ha¬
bere curam qui dieb et noctib serui¬
unt dño tuo: qui in terra positi imi¬
tantur angłorũ conuersationem: et
nichil aliud loquuntur nisi quođ ad
laudes dĩ ꝑtinet. habentesq uictũ atq
uestim̃tũ his gaudent diuitus. qui
plus hab̃e nolunt : sitam̃ seruant ꝓ-¬
positũ. Alio quin siamplues deside¬
rant : his quoq quȩ necessaria sunt
ꝓbantur indigni. Hȩc ad uirginem
diuitẽ et nobilem sim loquutus: nẽ
tantũ ad uirginẽ loquar: id. ẽ. non ea
quȩ exera te sed in te sunt tantũ consi¬
derans. Prẽt psalmorũ et orationis or-¬

Expanded text:
suo abundet meliusque est hoc facere suo abundet meliusque est hoc facere quam repositis opibus incubare —, sed tibi aliud propositum est: Christum uestire in pauperibus, uisitare in languentibus, pascere in esurientibus, suscipere in his, qui tecto indigent — et maxime in domesticis fidei —, uirginum alere monasteria, seruorum dei et pauperum spiritu habere curam, qui diebus et noctibus seruiunt domino tuo, qui in terra positi imitantur angelorum conuersationem et nihil aliud loquuntur, nisi quod ad laudes dei pertinet, habentesque uictum atque uestitum his gaudent diuitiis, qui plus habere nolunt, si tamen seruant propositum. alioquin, si amplius desiderant, his quoque, quae necessaria sunt, probantur indigni. haec ad uirginem diuitem et uirginem nobilem sim locutus. Nunc tantum ad uirginem loquar, id est non ea, quae extra te, sed in te sunt, tantum considerans. praeter psalmorum - et orationis or
Abbreviated transcription (Latin):
imp̃catur eis mortẽ. ut stultus philoso¬
phus calũniatur: sed dĩ iudiciũ ꝓphe¬
tico sp̃u annuntiat: ut pęna duorum
hominũ sit doctrina multoꝵ. Ex eo
tẽpore quo uirginitati ꝑpetuę conse-¬
crata es situa non tua sunt immo uere
tua. quia xpĩ eẽ cȩperunt. quȩ auia
uiuente uel matre. ipsarum arbitrio
dispensanda sunt : sin aũt obierint.
et somno scõrũ requieuerint: scio eñĩ
in illis hoc optare ut te habeant suꝑ¬
stitem: cũ aetas maturior fuerit et
uoluntas grauior firmiorq sententia:
facies quod tͥ uisũ fuerit. immo quod
dñs imꝑat: scitura nichil te habiturã.
nisi quod in bonis oꝑib erogaueris.
Alii ȩdificent eccłias. uestiant parietes.
marmorum crustis columnarum mo-¬
les aduehant. earumq deaurent capi¬
ta. p̃ciosũ ornatũ ñ sentienti ebore ar¬
gentoq ualuas. et gemmis aurea uel
aurata distinguant altaria: non rep̃¬
hendo . ñ ab nuo. Vnus quisq in sensu

Expanded text:
inprecatur eis mortem, ut stultus philosoinprecatur eis mortem, ut stultus philosophus calumniatur, sed dei iudicium prophetico spiritu adnuntiat, ut poena duorum hominum sit doctrina multorum. ex eo tempore, quo uirginitati perpetuae consecrata es, tua non tua sunt, immo uere tua, quia Christi esse coeperunt, quae auia uiuente uel matre ipsarum arbitrio dispensanda sunt. sin autem obierint et somno sanctorum requieuerint — scio enim et illas hoc optare, ut te habeant superstitem —, cum aetas maturior fuerit et uoluntas grauior firmiorque sententia, facies, quod tibi uisum fuerit, immo quod dominus imperarit, scitura nihil te habituram, nisi quod in bonis operibus erogaueris. alii aedihcent ecclesias, uestiant parietes marmorum crustis, columnarum moles aduehant earumque deaurent capita pretiosum ornatum non sentientia, ebore argentoque ualuas et gemmis aurea uel aurata distinguant altaria — non reprehendo, non abnuo; unusquisque in sensu