comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eui sugnatur ꝑ pastorẽ: ipse ⁊ ꝑ nulierẽ Ip̃e eñi d̃e ipse et dci sapiẽcia
Eti quia puago exprimitur in dragina: mulier dragniã ꝑdidit: qñ hõ
nu conditus ad yͥmaginem dei fuerat pectado ⁊ sunilitudiẽ sui coditoris
recessiti. ed actendit mmulier lucernã.q sapiencia dei appariut ĩn hitãnt¬
tate. Suceruo qippe suinen est in testa. sumen uero ini testa est diiunitio
mairiar re fa ie qua uidelicet testa sui corpis: diat ĩp̃a sa piẽta. naiit
tauꝙ testa untus mea. Si em̃ testa in igne solidatir: ci iurit siat te¬
sta exaruit qr assũptã caruẽ ad resutrectioĩs głam ex passionis tibulatiõe¬

Expanded text:
ui signatur per pastorem ipse et per mulierem. Ipse enim Deus ipse et Dei sapientia. Et quia imago exprimitur in drachma mulier drachmam, perdidit, quando homo qui conditus ad imaginem Dei fuerat peccando a similitudine sui conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam quia sapientia Dei apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est, lumen vero in testa est divinitas in carne. De qua videlicet testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit velut testa virtus mea . Quia enim testa in igne solidatur, ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumptam carnem ad resurrectionis gloriam ex passionis t
Abbreviated transcription (Latin):
domũ cõuocat amicos et uicinos dic̃ẽs eis. Congratulanũ mͥ: qr
inueni ouẽ meã que ꝑierat Inuenta oue ad domũ redit: quia
pastor noster reparato hoĩe ad regnũ celeste rediit. Ibi amicos et
uicinos inuenit illos udelicet angelorũ choros: qui amici eiꝰ st̾
qr uolitate eius cõtinue in sua stabilitate custodiũt. Dicini qͦq eiꝰ
sũt quia claritate uisionis illiꝰ sua assiduitate ꝑfrnũtur. Et notã¬
dũ quod non dicit cõgratulamini inuẽte oui sed mͥ: qr uidelicet eiꝰ¬
est gandiũ uta nr̃a: et cum nos ad celu reducim̃: solłenitatẽ illius

Expanded text:
icos et vicinos, dicens illis: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quae perierat. Inventa ove ad domum redit, quia Pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicit Congratulamini inventae ovi, sed Mihi, quia videlicet ejus gaudium est vita nostra, et cum nos ad coelum reduc
Abbreviated transcription (Latin):
stinũ tempꝰ qd̾ cor ꝑi meo ualde cõtiariũ est: loqͥ me de expo¬
sitiõe euangłii longa mora interuẽĩente ꝓhibuit. G nuĩqͥd qr
tegra flagrat in corde: et tamen non monstratur in oꝑe: qr et sol cũ nu¬
be tegitur nõ udetur in terra: et tñ ardet in celo. Siasic esse occupata
caritas solet; et intus uuin sui ardoris operuit et uit: et forie flãmas
openio ito ostendit. E. qr ninc ad loquẽdium tenppꝰ redit̃ m̃ã me studa

Expanded text:
stivum tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ a maioribus ueniũt maiorũ uocabula sortiũtur: nos affirmare uolu¬
mus qd̾ apertis testiuoniis non approbamꝰ. Hoc aũt certissime scimus:
quia ad explendũ de supius ministeriũ alii spiritus alios mittint. za¬
ebatur: et alius angelꝰ egrediebatur in occursũ eiꝰ: et dipit ad eũ. Curre
et lo quore ad puerũ istũ dicens. Absq miro habitabitur iħil̃m Dum em̃

Expanded text:
eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolueo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supernis ministerium alii spiritus alios mittunt, Zaebatur, et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre et loquere ad puerum istum, dicens: Ab
Abbreviated transcription (Latin):
seraphyn. et in man eius calculꝰ quẽ forcipe tulerat de altari: et tetigit os me
iiiii. Sed in hac ꝓphete sentencia. nult intelligti; qr hii sp̃s qui mittũtur eorũ
uocabulũ ꝑcipiunt quorum officiũ gerunt. Quia enĩ ut pct̃a locutionis in¬
cendat de altari carbonẽ angłs portat: sera phyn uocatur qd̾ incendiũ dicit᷑.
Huic antem sensui et illud creditur non incõuenienter opitulari. qd̾ ꝑ dani¬
elem dicitur. Milia miliũ ministiabant ei: et decies centena nilia assistebãt
ei. Aliud est nãq ministrare: aliud assistere. Qui ministrabant deo: Qui
ad nos nuniciando exeunt. Asfistunt uero: qui sic contemplatiõe intima ꝑ¬
fruũtur. ut ad explenda foras minime oꝑa mittantur. Sed quia in quibu¬
sdam scripture locis quedã ꝑ cherubin quedã uero ꝑ seraphyn agi didicimꝰ:
utrum ꝑ se hec faciant aut ꝑ subiecta agiina agantur. que sicut dicitur in

Expanded text:
seraphim, et in manu eseraphim, et in manu e in hac prophetae sententia vult intelligi quia ii spiritus qui mittuntur eorum vocabulum percipiunt quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in
Abbreviated transcription (Latin):
sortem nr̃e uocationis inuenitis. De autem aĩe. que in se de hiis bonis q̃ enu¬
merauimꝰ. minine aliquid cognoscit. Eiq adhuc ne deterius iiuminet. si ⁊ pͥ¬
mendus est ualde qr nõ gemit. Pensemꝰ igitur accepta electorũ mimi̾a̾: et
uirtute qua possumus ad amorẽ tante sortis anhelamꝰ. Qui in se douorũ g¬
ciam mimine recognoscit: gemat. Qui uͦ in se minora cognoscit: maiora aliis
non inuideat: quia et suꝑne ille distinctiones beatorũ spũũ ita sunt cõdite
ut alie aliis sint p̃late. Ffertur uero dyonisius ariopagita antiquus uidelicet
et uenerabilis pater dicere qd̵ ex minoribꝰ angelorũ agininibꝰ foris ad ex płe¬
dũ ministeriũ uel uisibiliter uel inuisibiliter mnittũtur. scilicet qr ad humana
solacia aut augeli aut archangeli ueniunt. Nam suꝑiora illa aguina ab in
bent. Cui rei illue uidetur ẽẽ contiariũ qd̵ ysaias dicit. Molauit ad me miꝰ de

Expanded text:
de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et prmendus est valde, quia non gemit. Pensemus ergo accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat. Qui vero in se minora cognoscit, aliis majora non invideat, quia et supernae illae distinctiones beatorum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibndum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur; scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intbent. Cui rei videtur esse contrarium, quod Isaias VI, 6 ait: Volavit ad me unus de
Abbreviated transcription (Latin):
uis ascendam suꝑ ałtitudinẽ inibiũ siuuł ero astissino: dũt in fiae iniudo
in sua nuitute reliuqueti. extremo suplicio ꝑtimen cũ nichacse archan¬
ni hacle pemptus diseat quia ad dei sinulitudinẽ pet supbiam nuslus ex
pe nũciare ueniebat: qui ad debellandas cerias potestates hius appacere
diguatus est De quo per psalnustã dicitur Toslite portas ꝑnapeo mras

Expanded text:
ero altissimo», dum in fine mundi in sua virtute relinquetur extremo supplitio perimendus, cum Michaele archanMichaele peremptus discat, quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus epe nuntiare veniebat, qui ad debellandas aerias potestates humilis ap<p>arere d
Abbreviated transcription (Latin):
qd agitia typo suꝑbie: aliud qd̾ zelo discipsine. Medignantiu etem es
non dedigtiantes: desꝑantised non desperantes ꝑseaitoemi cõmouẽt
fed amantes quia et si forio incepatores ꝑ discipsina exut teuaoitẽ i¬
tus tanien dulcedinẽ ꝑ caritatem seruat. Nreponĩte in aio ip̃os
plerũq quos corrigunt: meliores existiniãt eos quoq quos indicat
Qd iudelicet agentes: et ꝑ disciplina subditos et ꝑ hunuilitatẽ custo¬
diunt semetipos. At cõtia hii qui de fla iusticia suꝑbire solẽt . ceteros
quosq despicunt Nulla infrrmantibꝰ iinsericordia condescendũt. et aᵈ

Expanded text:
d agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt semetipsos. At contra hi qui de falsa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantib
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ reddat. Imitatione eteni dei gloriõsius ẽ muiriã tacẽdo fuge̾.ꝙͣ ⁊ espõ¬
dendo supare. Sed cõtia hoc supbia dicit ĩ corde. Turpe est ut accepta ĩui¬
ria taceas. Quisq̃s enĩ cõspicit qͥa ꝯtumeliã accipis et taces: nõ putat ꝙi
tem̃ ĩ oꝑe uocẽ di: ego nõ quero głam mẽã. est qͥ q̃rat et iudicet. Hoc aũt
qd̾ de dño scptũ ẽ abscõdit se: intelligi et alit̾ pt̃. Multa qͥpe iudeis p̃di¬
cauerat. sed p̃dicatõis eius uerba deridebãt. Detiores qͦq ex p̃dicatõe fa
ti st: qui usq ad iaciendos lapides ꝑuenerũt. Et qͥd abscondẽdo se dñs
signat: insi qd̾ eis ip̃a ueritas absconditur. qui eiꝰ sequi uerba ꝯtempnũt:
Eam quippe quã nõ iuuenit huĩle. ueritas fugit mẽtẽ. Et ꝙͣ młti ⁊ ho ͤ
q̃les ellos arguũt fuisse ad fidem: tales ip̃i st ad oꝑationẽ. Piecepta d.
audiũt: miacula cognoscũt. sed cõuerti a suis prauitatibꝰ ⁊ enuũt. Ete

Expanded text:
nim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia temur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est, Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deterioret, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi suntquales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nosinetip̃os ĩ lamentis: extinguamꝰ fletibꝰ. et dignis penitẽ ͤ fructibꝰ cul¬
iniquitatibꝰ iã sanatos aspicimꝰ: qͥd aliud ꝙͣ suꝑne misericordie pignꝰ te¬

Expanded text:
nosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus et dignis poenitentiae fructibus culnosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus et dignis poenitentiae fructibus culiniquitatibus jam sanatos aspicimus, quid aliud quam supernae misericordiae pign
Abbreviated transcription (Latin):
cuit Recogitemus gͦ frẽs carissimi mala q̃ fecimiꝰ: et nosmetip̃os assidu¬
is lamentis atteramus. Horeditatẽ iustorũ quã nõ tenuimꝰ ꝑ uitã.: ra¬
pianiꝰ ꝑ penitẽciã. Uult a nob̃ omp̃s ds̃ talẽ molẽciã ꝑpeti. Nã regnum
celorũ rapi nult nrr̃is fletibꝰ. qd̾ nr̃is mitis nõ debetur. Ab spei gͦ c̾titu¬
dine nulla nos malorũ nr̃oꝵ qualitas. nulla ꝙͣtitas frãgat. Prestat
magnã fiduciã uenie latro ille uenerabił: qͥ nõ inde uenabłis unde latro.
Nã latro ex crudoli ͭͤ. uenerabłis ex cõfessioẽ. Cogitate rogo cogitate. ꝙͣ
fuit incõprehensibilia ĩ onipotẽte deo nusericordie uiscera. Latro iste cuẽ¬
Wo tãtã bouitatẽ d̾i dice̾: qs estimare sufficiat : De ip̃a peã ominis: ꝑueĩt
ꝑiuisit: ut aliis in culpa iacentibꝰ si toto ad eũ corde ꝯsurgãt. spẽ uenie
redde̾t: et eis ꝑ lamẽta peĩtencie uiam pietatis aperuet. Exerceamꝰ g̾

Expanded text:
cuit. Recogitemus ergo, fratres charissimi, mala quae fecimus, et nosmetipsos assiduis lamentis atteramus, haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam. Vult a nobis omnipotens Deus talecoelorum rapi vult nostris fletibus, quod nostris meritis non debetur. A spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas, nulla quantitas frangat. Praestat magnam veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde vene rabilis unde latro: nam sint incomprehensibilia in omnipotente Deo misericordiae viscera. Latro iste cruenquis tantam bonitatem dicere Dei, quis aestimare sufficiat? de ipsa poena criminis pervenit psibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde consurgunt, spem veniae reddat, et eis per lamenta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e eciam discat ꝙ̃ admodũ afflictis ꝓximis sue cõsolatioĩs tẽꝑamẽtũ ꝓferat.
Ad hoc oliuia ponitur: ut qui alieue misicordie oꝑa cognoscit : discat ꝙ̃admo¬
dũ debeat indigenti ꝓximo et ip̃e misereri. Ad hoc abies ponitur: ut qͥsqͥs
uim cõtemplatoĩs eius agnouit: ip̃e qͦq ad cõtem planda etua p̃mia succẽ¬
datir. Ad hoc ulmꝰ ponitur: ut qͥsquis intuet᷑ eũ qui hr̃ẽ uirtutũ fructũ spi

Expanded text:
ipse etiam discat quemadmodum proximis suae consolationis temperamentum proferat. ipse etiam discat quemadmodum proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae opera misericordiae cognoscit, discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnovit, ipse quoque ad contemplanda praemia aeterna succendatur. A
Abbreviated transcription (Latin):
plenos. sua largitate sustentãt. quid aliud ꝙͣ uitẽ cũ botris portãt: Bupꝰ
oꝑa ferre non ualeant: sed tamen parẽtũ fideliũ creduli ͭ ͤ̃ sequẽtes fidem
ꝑpetue uiriditatis tenẽt. Postque oĩa apte subiũgit᷑. Ut udeãt et sciãt.¬
et recogitent: et intelligẽt parit. Ad hoc enĩ cedrus ĩ eccl̃ia ponitur: ut qͥsqͥs
a ꝓximo odorem uirtutũ spũaliũ trahit: et ip̃e qͦq ĩ et̾ue iite dilectiõe nõ
torpeat. sed ad donorũ celestiũ desideria ignescat. Ad hͦ spina ponit᷑. ut qͥ
p̃dicatõĩs eiꝰ uerbo cõpunctus fuerit: ip̃e quoq exemplo ilłiꝰ discat corda
sequẽtiũ predicatõis u̾bo cõpunge. Ad hoc myrtꝰ ponitur: ut qͥ ĩ ardore tri¬
bulationis ab ore uel oꝑe ꝓximi cõpatiẽtis temꝑamẽtũ cõsolatõis acceꝑit:

Expanded text:
plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitet recogitent, et intelligant pariter . Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritualium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectionem non torpeat, sed ad donorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur; ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur; ut qui in ardore tribulationis ab ore, vel opere proximi compatientis temperamentum consolationis acceperit;
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia la tine uocatur: et quasi oliue liquor añ omuipotẽtis dei oculos mi¬
sericordie fructꝰ lucet. Cui adhue ĩ ꝓmissiõe subiũgit᷑. Ponã in deserto
abietẽ: ulmũ et buxũ simul. Qui ꝑ abyetem que ualde cresçendo ad aeris
alta sustollitur: nisi hii designati sũt. qui intra scãm eccłiam adhuc ĩ trens
corꝑibꝰ positi. iam celestia cõtemplãtur: Et ꝙͣuis nascendo de tra exeunt:
cõtemplando tamẽ iã iuxta ethera uerticẽ mẽtis tollũt. Et quił ꝑ ulmũ:
nͥ scl̃ar iũ mentes expresse sũt: Que dũ terrenis adhuc ciris inseriuũt:
nullũ uirtutũ spũaliũ fructũ ferunt. Sed et si fructũ ꝓpͥũ ulmiꝰ nõ habet:
portare tamen uitẽ cũ fructu solet: qr et seculares uiri intra scãm eccłiam.
ꝙͣius spũaliũ uͥtutũ dona non habeãt: dũ tamẽ scõs uiros donis spũalibꝰ

Expanded text:
sericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam in deserto abietem, ulmum et buxsunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, contemplando tamen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia minãtui: mͦ celestis iegni gaudia ꝓmittũt: cor audiẽtiũ ꝑiui¬
gunt. Sitq mẽtem dolore ꝯpũctiõnis ꝑforant: ut ab eoꝵ ocuł quasi qͥdã
sangiuis ammne lacaine decurrãt. Mprtꝰ uͦ temꝑatiue uirtutis est: ita ut
dissoluta mẽbra temꝑando constringat. Qͥd itaq ꝑ myrtũ. nͥ hii signa¬
ti st̃. qui afflictionibꝰ ꝓximoꝵ ꝯpati sciunt: coꝵ q tribulatõem popos¬
si onẽ temꝑant. iuxta hoc qd̾ sc̃ptũ est. grãs aũt deo qui cõsolatur nos
⁊ oi tubula toẽ nĩa ut possimiꝰ et ip̃i cõsolari eos qͥ ĩ onini p̃ssura sũt.
Qui dũ afflictis ꝓ pnini uerbũ uel opẽ ꝯsolatõĩs ferũt. eos ꝓcul dubiõ
ad statũ rectitudĩs ꝑstringunt: ne ĩmod̾ata tribulatiõe in despatione soluã¬
tur. Nuos aũt ꝑ oluiã nisi misencordes accipimiꝰ: Quia et grece oleos nu¬

Expanded text:
tur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium puntur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolateos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece ἔλεος mi
Abbreviated transcription (Latin):
mũ et buxũ simul: us udeant et sciant. et recogitẽt. et intelligãt parit᷑.
fluenta sancte p̃dicatõis dedit. Et ip̃a ad quã pͥꝰ ꝓ asꝑitate sue siccitatis.
uia p̃dicatoribꝰ nõ patebat. doctrine postinodũ riuos emanauᵗͭ. Cui adhuc
ex mune magno ꝓmittit᷑. Dabo ĩ solitudĩe cedrũ et spinã. Cedrũ qr ma-¬
gni odoris est atq imputabił natine: iure accipimiꝰ ĩ ꝓmissiõe. De spma
uͦ cum pectãti hõi dictũ sit. t̾ra tua spinas et tribulos g̾minabit tibi: qͥd
mirũ si scẽ eccłie illo ꝓmittit᷑. qd̾ pcanti hoĩ ꝓ pena młtiplicat᷑. Sed ced̾¬
noĩe significãtur hii qui uirtutes ⁊signa exhibẽt ĩ sua oꝑatõe : qͥ dice̾ tũ
paulo ualẽt. x bonus odor sumꝰ deo. Quoꝵ corda ita int̾uo amore solida¬
ta st̾. ut ea iã terreni amoris putredo nulla corrũpat. Per spmã ul signa¬
ti st̃ doctrme spũales uiri: qͥ dũ de pectatis ac uirtutibꝰ disserũt: mͦ et̾ia

Expanded text:
mum et buxum simul, ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter . fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt
Abbreviated transcription (Latin):
bapͭ ͣ ⁊ edemptoris grãm p̃curoẽs penitẽ ã pdicat. ut peccator qͥ ex culpa
mortuꝰ est. ꝑ cõu̾sionẽ uiuat. ꝓfecto a diebꝰ iohis bap ͭ ͦ regnũ celorũ
iũ patitu. Qͥd ẽ aũt regnũ celoꝵ: nͥ locꝰ iustoꝵ. Soł enĩ iustis cele
stis prĩe p̃mia debẽtur: ut huĩles. casti. mites.atq miẜicordes. ad gau¬
dia et̾na ꝑueniãt. Cũ uͦ qͥs uel suꝑbia tumidꝰ uel carnis facinore pollu¬
tus uel racũdia accensus. uel credulitate impiꝰ pꝰ culpas ad peniten¬
tiã redit. et uitã eternã ꝑcipit. qͣsi in locũ pectator iutrat alienũ. Adie¬

Expanded text:
Baptista Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator qui ex culpa mortuus est per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis enim juststis patriae praemium debetur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia superna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
de una dici nõ potuit: qm̃ si una diuidit᷑ uenio uestit᷑. In dimidia qppe tũica.
et nudus remanet qui acap ͭ. et mudꝰ qͥ dedit. Inter hͨ aũt sciendũ est ꝙͣtũ
misericordie oꝑa ualeãt: cũ ad fructꝰ dignos peniten ͤ ip̃a p̃ cet̾is p̃cipiũt᷑
Hinc eciam ꝑsemetip̃am ueritas dicit. Date elemosinã: et ecte oiã mũda
st̃ uob̃. Hinc rursus ait. Date et dabitur uob. Hinc scͥptũ est Ignẽ ardẽ¬
tem extinguit aqua: et clemosina resistit pct̃is Hinc iterũ dicit᷑. Cõcludẽ
elemosmã ĩ sini pauꝑis: et hec ꝓ te exorabit. Hino bonꝰ pr̃ inocẽtem ad¬
mouet filiũ dicẽs. Si multũ tͥ fu̾it: habundãter trbue. Si exiguũ fuit.¬

Expanded text:
de una dici non potuit, quoniam si una dividatur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica de una dici non potuit, quoniam si una dividatur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica et nudus remanet qui accipit, et nudus qui dedit. Inter haec autem sciendum est quantum misericordiae opera valeant, cum ad fructus dignos poenitentiae ipsa prae caeteris praecipiuntur. Hinc etiam per semetipsam Veritas dicit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Hinc rursus ait: Date, et dabitur vobis . Hinc scriptum est: Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccatis . Hinc iterum dicitur: Conclude eleemosynam in sinu pauperis et haec pro te exorabit . Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fu
Abbreviated transcription (Latin):
da turbata sũt: cũ ꝓtinus subinfertur. Et intr̾ogabãt eũ turbe dicẽtes. Qo
gͦ faciemꝰ.: Percusse eñi t̾iore fuerãt q̃ cõsiliũ querebãt. Sequit᷑ Respõdẽs au
tem dicebat ill. Qui habet duas tunicas: det nõ habenti. Et qͥ ht̃ escas: siłt¬
ter faciat. Per hoc qd tunica plus est necessaria usui nr̃o ꝙ palluĩ: ad fructũ
dignũ penitẽ ͤ ꝑtinet. ut nõ solũ extĩora q̃q ⁊ minꝰ uecessaria. sed ip̃a ualde no¬
b necessaria diuidere cũ ꝓximis debeamꝰ. scilis uel escã qua carnalit̾ uiuimꝰ
uel tunicã qua uestim̃. Qr enĩ in lege scͥptũ ẽ diliges ꝓximũ tuũ sic̃ te ip̃m:
minuis ꝓximũ amare cõuincitia: q̃ nõ cũ eo ĩ necessi te illiꝰ. eciã ea q̃ s̾ st̃ ne¬
cessaria partit᷑. Idcto gͦ de diuidẽdis cũ ꝓxĩo duabꝰ tunicis dat᷑ p̃ceptũ: qr h ͦ

Expanded text:
da turbata sunt, cum protinus subinfertur. Et interrogabant eum turbae dicentes: Quid da turbata sunt, cum protinus subinfertur. Et interrogabant eum turbae dicentes: Quid ergo faciemus? Percussae enim terrore fuerant, quae consilium quaerebanttum est: Qui habet duas tunicas det non habenti, et qui habet escas similiter faciat . Per hoc quod tunica plus est necessaria usui nostro quam pallium, ad fructum poenitentiae pertinet, ut non solum exteriora quaeque et minus necessaria, sed ipsa valde nobis necessaria dividere cum proximis debeamus, scilicet vel escam qua carnaliter vivimus, vel tunicam qua vestimur. Quia enim in lege scriptum est: Diligminus proximum amare convincitur qui non cum eo in necessitate illius etiam ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de dividendis cum proximo duabus tunicis datur praeceptum, quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Iam eñ secirras ad radicem arboris posita ẽ. Gĩs enĩ arbor nõ faciẽs
fauctiũ bonũ: exadetur et ĩ ignẽ nuttetur. Arbor huiꝰ mũdi est iniũ¬
sũ genus humanũ: searis uͦ est scilicet redẽptor nr̃. qͥ uelut ex ma¬
mibrio et ferro tenetur ex humani ͭ ͤ. sed incidit ex diuimiͭ ͤ Que iu¬
delicet secirris ad radicẽ arboris posita est:qr et si ꝓ patiẽ ᷤ expectat:
uidetmr tñ quid factia est. Mĩs enĩ arbor nõ faciẽs fructũ bonũ exci¬
matõem ĩienit: qui hic fructũ boni oꝑis facẽ ꝯtempuit. Et notãdũ.
qd secirim nõ iuxta iamos positam. s ad iadicẽ dicit.Cũ eñi maloꝵ fili tollũ¬
tior. qd aliud ꝙͣ rami infructuose arboris abscidũt. Cũ nͦ tota sił̃ ꝓgemes cũ
pariente tollitur. infructuosa arbor a radite abscisa est: ne iã remiãcat. unde
pͣne itũ soboles succrescãt. In quibꝰ ioh̃is baptiste u̾bis constat qd̾ audiẽtiũ cor¬

Expanded text:
s ad radicem arboris posita est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur. Arbor hujus mundi est universum genus humanum. Securis vero est Redemptor noster, qui velut ex manubrio et ferro tenetur ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae videlicet securis jam ad radicem arboris posita est, quia etsi per patientiam exspectat, videtvenit, qui hic fructum boni operis facere contemnit. Et notandum od securim non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit, cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat, quod audientium cor
Abbreviated transcription (Latin):
penitencie. uniusq cõsciẽcia ꝯuenit᷑: ut tãto maiora q̃rat bonoꝵ oꝑũ
lura ꝑ penitenciã: ꝙͣto grauiora sͥ intulit dampͣ ꝑ culpã. Sed iudei
de generis nobili te głantes. ad c̾to se aguosceᷤ pctores nolebãt: qͥa de a¬
brahe stirpe descenderãt. Quibꝰ ⁊cẽ dicit᷑. Et ne ceꝑitis dice̾. prẽm
habemꝰ abrabiã. Dico enĩ nõb̾: qr potẽs ẽ ds̃ de lapidibꝰ istis suscita¬

Expanded text:
t tanto majora quaerat bonorum operum lucra per poenitentiam, quanto graviora sibi intulit damna per culpam. 9. Sed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus Abra
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis gressũ ponere nõ ualebat. Sequitur. Et udebit oĩs caro saluta¬
re dei. Quia oĩs caro accipitur oĩs hõ. salutare di uidelicet x i ĩ hac uita
oĩs homo udere nõ potuit. Ubi gͦ in hac sentẽcia ꝓpħa ꝓphecie oculũ. iusi
ad eptremũ iudicii diẽ tetendit: ubi c̃ aꝑtis celis mĩstrantibꝰ angłis. cõse¬
dẽtibꝰ apłis. iii sede maiestatis sue xp̃s apparuerit. oñs hũc electi et reꝓ¬
bi parit uidebunt: ut et iusti de nune̾ re tributõis sine fine gaudeãt. et
ĩiusti in ultione supplicii ĩ ꝑpetuũ gemãt. Iã qr hoc ista sentencia ĩtẽdit:
qd̾ ĩ extremo examine ab om̃i carue udebit᷑. ⁊cẽ subiũgit᷑ Dicebat aũt
ad turbas: que exibant ut baptizarẽt᷑ ab eo. Genimina iuꝑaꝵ: qͥs ostẽdͭ
uobis fuge auentura ira: Bẽtura eiũ ira est aĩadu̾sio ultionis extreme:

Expanded text:
aedicationis gressum ponere non valebat. 7. Sequitur: Et videbit omnis caro salutaaedicationis gressum ponere non valebat. 7. Sequitur: Et videbit omnis caro salutare Dei. Quia omnis caro accipitur omnis homo, salutare Dei, videlicet Christum, in hac vita omnis homo videre non potuit. Ubi ergo in hac senis, consedentibus apostolis, in sede majestatis suae Christus apparuerit, omnes hunc et electi et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia ad hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur: Dicebat autem ad turbas quae exibant ut baptizarentur ab eo: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Ventura enim ira est animadversio ultionis extremae,
Abbreviated transcription (Latin):
pe ppłi et xp̃s cieuit. qr agnitus est qd̾ erat: et ioħes decrenit.qr cessauit di¬
uit: et multi idcto ceciderũt. qr apud semetip̃os elata cogitaciõe tumuerũt: di¬
catur ⁊ cẽ. Ois ualł implebit᷑: et oĩs mõs et colł huĩliabitur. qr hũles donũ
dei accipiũt: qd̾ a se corda suꝑbiẽtiũ reppellũt. Sequit᷑. Et erũt pͣua ĩ direta.
et aspera in uias planas. Praua ĩ directa fiunt: cũ maloꝵ corda ꝑ ĩiusticiã
detorta. ad iusticie regulã diriguntur. Et asꝑa in uias planas ĩnuitãtur:
cũ ĩmuites atq rracunde mentes. ꝑ infusionẽ suꝑne gr̃ẽ ad lenitatẽ mãsue¬
tudinis redeuit. Qñ eñ uerbũ ueritatis ab iracunda mente nõ recipitur.
quasi asꝑitas itineris. gressũ ꝑgentis repellit. Sed cũ mẽs nracũda ꝑ ac¬
ceptã mansuetudinis grãm. correptionis uel exhortacoĩs uerbũ recipit: ibi
planã uiam p̃dicator inuenit: ubi prius ꝓ asꝑitate itiueris ꝑgere. idest p̃¬

Expanded text:
pe populi et Christus crevit, quia agnitus est quod erat; et Joannes decrevit, quia cessavit di humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam, correptionis vel exhortationis verbum recipit, ibi planam viam praedicator invenit, ubi prius prae asperitate itineris pergere, id est pr
Abbreviated transcription (Latin):
q scõrũ uite quãta ualeat largi ͭ ͤ inseruiat: et celestuĩ bonoꝵ botros qͦs
giguẽdo non ualet. sustinendo ferat. ⁊d hoc buxꝰ ponit᷑: ut qͥ hrẽ młtos
adhuc in infirmitate positos uere fidei uiriditatẽ confid̾at: ẽẽ ip̃e infide¬
lis erubescat. Bñ gͦ descpeis pͥus arboribꝰ dicitur. ut uideãt et sciant. et
recogitent: et intelligãt. Pbi et apte subiũgitur et ꝑcter: qr cũ intͣ scãm
eccl̃iam duisi hom̃z mores. duisi st or dines: necesse est ut õs suul̃ discãt: dũ
ĩ ea spirituales uiri diuerse quali tiᷤ etatis et ordĩs. ad mutandũ sił uidẽtur.
Sed ecce nos dũ monstrare uliuũ q̃rimiꝰ ꝑ młta arbusta logius enagati
ad magna nos oꝑa ioh̃es admonet dicẽs. facite fructꝰ dignos penitencie
et rirsus qui ht̃ duas tũicas det nõ hũti. et qui habet escas suuilit᷑ faciat.

Expanded text:
coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
susceptione iudigẽtiũ ostendẽt redemptor nr̃: dixit. Qͥ recipit ꝓpħam in
noĩe ꝓpħe: mercedẽ ꝓpħe accipiet. Et qͥ recipit iustũ ĩ noĩe iusti: mercedẽ iũ¬
sti accipiet. In quibꝰ uerb̃ notandũ est. quia nõ ait mercedẽ de ꝓpħa. uel m̾¬
de ꝓpheta aliud merces ꝓphete: atqz aliud merces de iusto. aliud merces iusti.
Quid est enĩ dicere mercedem ꝓphete accipiet: nͥ qr is qͥ prophãm fua largitate
sustentat. ꝙͣuis ip̃e ꝓphiam non habeat. apᵈ ommpotẽtẽ tñ dinũ ꝓphetie p̃nua ha¬
bebit. Iste enĩ fortasse iustus est: et ꝙ̃to ĩ hͦ mũdo nich̃ possidet: tãto loquẽd ꝓ
iusticia fiduciã maiorẽ habet. Hũc dũ ille fustentat qͥ ĩ hoc mũdo aliqd possidet.

Expanded text:
am in nomine prophetę, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propheta' vel 'merde propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia is, qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse prophetiam non habeat, apud omnipotentem tamen dominum prophetiae praemia habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum
Abbreviated transcription (Latin):
faciend sit. ut fuge auentura ira ualeamꝰ Sequit ffacite gͦ dignos fru¬
tꝰ peniten ͤ In quib uͥbis notandũ est. qd̾ amicꝰ spõsi nõ solũ fructꝰ peĩ¬
tençie: sed dignos penitençie admonet ẽẽ faciendos. Aliud nãq est fructũ
loquanu. sciendũ est quia quisqͥs illicita nulla cõmisit. huic iure cõ¬
ceditur ut licitis utatur: sicq pietatis oꝑa faciat. ut tñ si noluerit ea
ã mũdist nõ relinquat. At si qͥs ĩ fornicatõis culpã. uel fortasse qd̾ est gͣ¬
uius ĩ adulteriũ laplus ẽ: tanto a se licita debet abscideᷤ.ͥ ꝙͣto se memĩt
et illicita ꝑpetrasse. Neq enĩ par fructꝰ boni oꝑis ẽẽ dẽt.eiꝰ qͥ minꝰ et eiꝰ
qͥ ampliꝰ deliquit: aut eiꝰ qͥ ĩ nulł et eiꝰ qui ĩ quibꝰ dã facinoribꝰ ceci

Expanded text:
 dignos poenitentiae. In quibus verbis notandum est quod amicus sponsi non solum fructus poenitentiae, sed dignos poenitentiae admonet esse faciendos. Aliud namque est poeniteloquamur, sciendum est quia quisquis illicita nulla commisit, huic jure conceditur 1520 ut licitis utatur; sicque pietatis opera faciat, ut tamen, si noluerit, ea quae mundi sunt non relinquat. At si quis in fornicationis culpam, vel fortasse, quod est gravius, in adulterium lapsus est, tanto a se licita debet abscindere quanto se meminit et illicita perpetrasse. Neque enim par fructus boni operis esse debet ejus qui minus et ejus qui amplius deliquit, aut ejus qui in nullis et
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃a designãtur. Qr aũt gẽtilitas colligenda erat. et iudea ꝓ cuspa ꝑfi¬
die dispergenda. ip̃a qͦq descptio tĩen pͥncipatꝰ ostendit: qm̃ et ĩ romana
re publica unus p̃fuisse describitur: et ĩ iudee regno ꝓ qrͣtã ꝑtẽ płii
diuisũ. desolabitur. Aiq̃t gͦ qd̾ ad finẽ ⁊egui iudea ꝑuen̾at: q̃ tot regibꝰ
diuisa subiacebat. Apte qͦq nõ solũ quib regibꝰ sed qbꝰ eciã sac̾do ᵇ actũ
sit demonstratur: ut qr illũ ioh̃es baptista p̃dicaret. qui sul rey et sacdes
existeret. Lucas euuãge ͭ ͣ p̃dicationis eiꝰ tp̃a ꝑ regnũ et sacdotiũ designa

Expanded text:
mpora designantur. Quia autem gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergenda, ipse quoque descriptio terreni principatus ostendit. Quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, divisum, desolabitur . » Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur: ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos exsisteret. Lucas Evangelista praedicationi
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ peccatoꝵ. Cunctis legẽtibꝰ liquet. qr ioh̃es baptisimũ penitẽ ͤ
nõ solũ p̃dicauit: ueruĩ eciam quibusdã dedit: sed tamen baptisiũ suũ ĩ
remissionẽ pecratorũ dare nõ potuit. Remissio etenĩ pct̃oꝵ: ĩ solo nob bap¬
tismate xp̃i tribuitur. Notandũ itaq qd̾ dicit᷑ p̃dicãs baptisiũ peĩten᷑
ĩ remissionẽ pectatoꝵ: qm̃ Baptisinũ qd̾ pct̾a solueret qr dare nõ potiit

Expanded text:
unctis legentibus liquet, quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum, in solo vobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur, praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod pecca
Abbreviated transcription (Latin):
emittit fontes ĩ cõuallibꝰ Et rursũ dicit᷑. Et cõualles habũdabũt fru¬
mẽto. A montibꝰ nãq aqua dilabitur:qr suꝑbas mẽtes ueritatis doct̾na
deserit. Sed fontes ĩ cõualibꝰ surgũt. qr mẽtes hũiliũ u̾bũ p̃dicatiõis
acipiũt. Iani uidemꝰ: iã cõualles frumẽto habundare cõspicimꝰ.qr il¬
lorũ ora pabulo ueri ͭ ͥ ᷤᷤimpleta st̃.qui mites ac simplices. huic mũdo
despicabiles esse uidebãtur. Ipsũ qͦq iohanuẽ baptistã qr uuira sc̃itate

Expanded text:
emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
choruscare: et qͦs a t̾renis cõtagiis scã p̃dicaͦ et sublimis uita suspẽd̾at: hos uo¬
lãtes parit et iibes appellat Fenestre aũt nr̃e st̃ ocli nr̃i: qr ꝑ ip̃os aĩa respi¬
cit qd̾ extiꝰ cõcupiscit. Colũba uero simplex est aĩał: atq a maliꝰ fellis alienũ.
Quasi g̾ colũbe ad fenestͣs suas st̃. qͥ nich̃ ĩ hͦ mũdo cõcupiscũt: qͥ oĩa simplicit᷑
aspiciũt: et ĩ hͨ q̃ uidẽt rapaci tisstudio nõ tͣhũt᷑. At ꝯtͣ nuluꝰ et nõ colũba ad

Expanded text:
Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter asp
Abbreviated transcription (Latin):
bes. Baluit nãq iaceo dimidio substãcie: qr dimidiũ aliud ad h ͦ qd̾ ũuste abstu¬
lit restituẽdũ ĩ qͣdruplũ reseruauit. Ualuit petro et andree dimissis retibꝰ et
naui: ualuit udue duobꝰ minitis: nalet alti calice aq̃ fagide. Regnũ itaq di
ut p̃diximꝰ tãti ualet ꝙͣtũ hẽs. Pẽsate gͥ frẽs qͥd uuliꝰ cũ eiuit᷑. qd cari ꝰ cũ possidet᷑.¬
ꝓmittit sermo diuinꝰ Redẽptore etenĩ nato: celi ciues ostẽsi st̃ qͥ clamarẽt. G la in
excelsis deo: et ĩ t̾ra pax hoĩbꝰ bone uolũ ͭͥ ᷤᷤ Añ dei nãq ocłos nũꝙͣ uacua ẽ manꝰ¬

Expanded text:
bes. Valuit namque Zachaeo in dimidio substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit, restituendum in quadruplum servavit. Valuit Petro et Andreae, dimissis retibus et navi; valuit viduae duobus minutis; valuit alteri calicem aquae frigidae. Regnum itaque Dei, ut diximus, ta nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae volu
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ gña seĩs asꝑgit: et pauca grana mittit in seĩe. ut młtaꝵ messiũ fruges
recipiat ex mr̃a fide: Neq eteni ĩ uniu̾sũ mũdũ tãta fidideliũ messis
exurgeret: si de manu dñi. suꝑ rõnabłem t̾rã illa electa eleẽ gna p̃dicãtiũ
nõ uenissẽt. Seqͥtur. Q credid̾it et baptizatꝰ suit : saluꝰ erit.Qͥ uo nõ
credidit ꝯdẽpnabit᷑ fortasse unꝰ qͥsq apͦ semetip̃m dicat. Ego iã credidi:

Expanded text:
m messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero non crediderit, condemnabitur. Fortasse unusq
Abbreviated transcription (Latin):
ud faciũt nͥ de monia eiciũt. Et fideles qͥq qͥ iã uite ueteris secularia ub̾a
delinquũt sc̃a aũt mystĩa insonãt et cõditoris sui laudes et potẽciã ꝙͣtũ
p̃uałet narrant: qͥd aliud faciũt nͥ nouis ling̾s loquũt᷑: Qdũ boĩs
suis exhorta toĩbꝰ maliciã de alienis cordibꝰ auferũt: serpẽtes tollũt.
Et dũ pestiferas suasiones audiũt s tñ ad oꝑatõem pͣuã mĩme ꝑtͥhũt᷑:
mortiferũ quidẽ est qd̾ bibũt sed nõ eis nocebͭ. Pͥ qͦtiẽs ꝓximos suos

Expanded text:
t fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, Conditoris sui laudes et potentiam, quantum praevalent narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? Qui dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt, et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis no
Abbreviated transcription (Latin):
mei sc̃m euãgto i uel isensatis ieba uel brutie aialilbe fuerat portida ut dt.
eo discipłis dicat᷑ pdicate euãge oĩ create. Bedoĩs create noĩe. siguat᷑ hõ.
Sũt nãq lapides: sed n ͨ uiuũt n ͨͦ sẽtiũt. St̃ herbe et arbusta: uiuũt
qͥdẽ. sed nõ sẽtũt. Uuiũt dico nõ ꝑ aĩam sed ꝑ urriditatẽ. qr et paulꝰ dicit
Insipiẽs tu qͦd seiãs nõ uiuificat᷑. nͥ pͥ moriat᷑. Buil gͦ qd̾ morit᷑: ut uiuifi
cetur. Lapides itaq st̾. s nõ uiuũt. Arbusta aũt st̃ sed uiuũt: s nõ sẽciũt.
Diuta uͦ aĩalia sũt: uiuũt. setiũt. sed nõ disc̾nũt. Angli etenĩ sũt uiiũt.

Expanded text:
t de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insicetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli
Abbreviated transcription (Latin):
lyas subleuatus est: ut in seretã quãdã teroe regioẽm repẽte ducetur:
iͥ ĩ magna iã caruis ac sp̃s qͥete uiuet. qͦusq ad finẽ mũdi redeat: et
mortis debitũ soluat. Ille enĩ mortẽ distulit. nõ euasit Redẽptor aũt
ur̃ qr nõ distulit superauit: eãq resurgẽdo ꝯsũpsit: et resurrectõnis
sue glani ascendẽdo de clarauit. Motãdũ qͦq est ꝙ helyas ĩ curou leg̃ a
scẽdisse: ut iudelis aꝑte mõstraret᷑.qr hõ purꝰ adiutorio egebat alieõ
Pagłos qppe illa facta et ostensa st̃ adiumẽta: qr uꝰ ad cełu qͥdẽ aeriũ¬
nõ arron nõ angłis sbleuatꝰ legit᷑. qr is qͥ fecat oĩa niinirũ suꝑ oĩassua
u̾tute ferebatur Illuc enĩ reũtebat᷑ ubi erat: et inde redibat ubi rema¬
nebat: qr cũ ꝑ hũanitatẽ ascẽde̾t ĩ celũ: ꝑ dnũtatẽ suãt᷑rã parit̾ ꝯti¬

Expanded text:
dam terrae regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvat: ille enim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster, quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendissePer angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec in coelunon curru, non angelis, sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc etenim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat. Quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatis suae potenti
Abbreviated transcription (Latin):
Per fecte euimi aduersarius uincit ᷑ quando mens nr̃a et iuter tẽptamẽ¬
ta eius ad delectionẽ atq cõsensũ nõ trahitur. et inter cõtumelias ꝓximi
custoditur: ab odio. et iuter flagella compescitur. dei a murmuratiõe. Aec
hec agentes: retribui nobis presencia bona requiramiꝰ. Iam ꝓ labore pa¬
ciencie bona sperauda st̃ sequentis uite: ut tunc p̃miũ nr̃i laboris incipi¬
at:. quando omnis labor iam fuuditꝰ cessat. Uude et ꝑ psalmistã dicit᷑.
Non in fine obliuio erit pauꝑis: paciencia pauperũ non peribit in fi

Expanded text:
Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentamenPerfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentamenta ejus a delectatione atque consensu non trahitur, et inter contumelias proximi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis bona praesentia requiramus; nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, pa
Abbreviated transcription (Latin):
stat ẽẽ susceptiu: Nullo iste gladio ꝑcussus occubuit: et tñ coronã paciẽ
quã in mẽte tenuit in egressione ꝑcepit. Probaunis cotidie uerũ esse qd̾
aute nos dictum est: qr sancta eccl̃ia. electorum floribꝰ plena habet in pa¬
ce lilia in bello rosas. Sciendum p̃terea est: qd̾ tribꝰ modis uirtus pa¬
ciençie exercer solet. Alia nãq st̃ que a deo: alia que abantiqͦ aduersario:
alia que a ꝓpimo sustinemus. Aꝓximo namq psecutões dampna et cõ¬
tumelias: ab antiquo eni aduersario temptamiẽta: adeo autẽ flagella tole¬
ranius Sed iii omnibꝰ tribꝰ hiis modis iugilanti oculo semetip̃am debet
mens circunspicere: neconera mala ꝓximi ꝑtrahatur. ad retributõem ma¬
li: ne contra temptamenta aduersarii seducatur ad delectatõem uel cõsen¬
sum delicti: ne contra flagella opificis ad excessum ꝓruat murmuratiõis.

Expanded text:
stat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae stat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo advealia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, et damna, et contumelias; ab antiquo enim adversario tentamenta, a Deo autem flagella toleramus. Sed in omnibus tribus his modis vigilanti oculo semetiipsam debet mens circumspicere: ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis.