comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isti eruentis beluis rapina fie-¬
ret: & cib facta lupis ferinȩ ra¬
pacitatis ingluuiem saciaret. Can
prb̃r ait Noli timere mulier
qͥa si illa ueracit̾ est quã ego bap-¬
tizaui: nũqͣm bestia deuorandi
eã accipiet potestatẽ. Deinde au-¬
sus ac temerariꝰ hoc etiã insi¬
pient̾ adiȩcit Si enĩ inqͥt ego
illã lauachro sacro baptisina-¬
tis ablui. & eã bestia lacerauit:
iã ñ credam qd ds̃ regnet in
cęlis Mira res. Post quatuor
fere horas. ultra octo ꝓpe mo¬
dũ miliaria inter frutecta sil¬
uarũ illesa incolumis est reꝑ¬
ta. Iuxta quã & lup innocens
stabat. & sicut leoni cadatier
ꝓpħe de samaria redeuntis ui-¬
olare ñ licuit: ita lupꝰ iste pu¬
ellã nͨ ausus est ledere sed qnͣ
tũ dat᷑ intelligi. ultro etiam
uisus est custodire. In puella
rũ ruboꝵq indebant᷑ aculeis
cruentata.
ñc p̃est monast̾io scĩ donati.
in suburbio immolensis oppida.
constituto. Et prb̃r ille cõ-¬

Expanded text:
isti, cruentis beluis rapina fieisti, cruentis beluis rapina fieret et cibus facta lupis ferinae rapacitatis ingluviem saciaret'. Cui presbiter ait: 'Noli timere, mulier, quia, si illa est veraciter, quam ego baptizavi, numquam bestia devorandi eam accipiet potestatem'. Deinde audax ac temerarius hoc etiam insipienter adiecit: 'Si enim', inquit, 'ego illam lavacro sacri baptismatis ablui, et eam bestia laceraverit, iam non credam, quod Deus regnet in caelis'. Mira res, post quatuor fere horas ultra octo propemodum miliaria inter frutecta silvarum illesa, incolomis est reperta. luxta quam et lupus innocens stabat. Et sicut leoni cadaver prophetae de Samaria redeuntis violare non licuit, ita lupus iste puellam ntum datur intelligi, ultro etiam visus est custodire. In puella rum ruborumque videbantur aculeis cruentata. nunc praeest monasterio S. Donati in suburbio Immolensis oppidi constituto: et presbyter ille com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑculsus. marmo prb̃ro omnẽ
rei seriẽ ꝓut se habebat uerita s
innotescit: & tantȩ audaciȩ tan-¬
tiq sacrilegii dari s̃ penitentiã
flebilit̾ querit. Abnegat ma-¬
rinus p̾sbit̾ tanti cͥminis sibi¬
met arrogare iudiciũ. nec aliud
suꝑ illo statuere qͥblibet hinc
apłicȩ sedis apicẽ necessario ꝓ¬
paret. Cui tandem ille necessi¬
tate paruit compulsus: atq:
apd̃ romanã eccłiam penitentiş
iudiciũ qd̃ flagitabat accepit.
lio qͦ tẽpore puellã qͣndam
qm ide̾ marinꝰ prb̃r baptita¬
uerat lupꝰ rapuit: atq in si-¬
uarũ condensa saltuũq secre-¬
ta multis insequentib aspor-¬
tauit. Caĩq post eã & mat̾
exammata concurreret. repen-¬
te marinũ prb̃rm sibimet ob¬
uiũ repperit. eiq cũ magnis ȩiu-¬
latib flebilis querelȩ singul¬
tus exp̃ssit. hen heu pat̾ inqͣt.
nonqͣm suspicari sic potuie.
ut misere matͥs infelicior filia
quã de sacro fonte ipse trax¬

Expanded text:
percussus, Marino presbitero omnem percussus, Marino presbitero omnem rei seriem, prout se habebat veritas, innotescit et tantae audaciae tantique sacrilegii dari sibi penitentiam flebiliter querit. Abnegat Marinus tanti criminis sibimet arrogare iudicium, nec aliud super illo statuere quibuslibet hinc apostolicae sedis apicem necessario properaret. Cui tandem ille necessitate compulsus paruit atque apud Romanam aecclesiam penitentiae iudicium, quod flagitabat, accepit. Alio quoque tempore puellam quandam, quam idem Marinus presbiter baptizaverat, lupus rapuit atque in silvarum condensa saltuumque secreta multis insequentibus asportavit. Cumque post eam et mater exanimata concurreret, repente Marinum presbiterum sibimet obvium repperit eique cum magnis eiulatibus flebilis querelae singultus expressit: 'Heu, heu, pater', inquit, 'numquam suspicari sic potui, ut miserae matris infelicior filia, quam de sacro fonte ipse trax
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ plenã ꝑ exorcismũ sc̃ifica-¬
ret. sibiq deferret. qͥa suis qͥb¬
dã usib satis necessariã iudicares.
Cũq siplici animo qd̵ imꝑatũ
fuerat ꝑegiset: iheremias qͥdẽ¬
sapiens ut malefaciat. unrtutẽ
uͦ sacramenti qͥa ꝓrsus ignorat.
margaritas ante porcos in re-¬
tere ñ formidat. Nã scĩficatã
aquã cantabro stultꝰ immiscu-¬
it: & canib suis ne incantariꝑ
maleficiũ potuissee ad deuoran-¬
dũ optulit. Sed alit̾ ꝓuidentia
sentiente diuina: in contrariũ
est etꝰ uersa sententia ꝑLalũ
siqͥdem qd̃ male cauere uolebat
incurrit: & dũ brutis animalibꝰ
inconsulte consulere studint
uescendũ canes admissi cũ ad
pͥmos impetꝰ auida uix dũ ora lax
arent. & ferales cibos necdũ lin¬
gua contingerent: pͥmo narib
odore ꝑcepto ꝓtinꝰ in terrã om̃s
mortui corruerunt. Ic̃ duplicit̾
ille confusus nimirũ & pȩccati
reus. & facultatis amisse dãpno

Expanded text:
aquae plenam per exorcismum sanctificaaquae plenam per exorcismum sanctificaret, sibique deferret, quia suis quibusdam usibus satis necessariam judicaret. Cumque ille simplici animo, quod imperatum fuerat peregisset, Hieremias sapiens quidem ut mala faciat, virtutem vero sacramenti quia prorsus ignorat, margaritas ante porcos mittere non formidat. Nam sanctificatam aquam cantabro stultus immiscuit et canibus suis, ne incantari per maleficium potuissent, ad devorandum obtulit. Sed aliter providentia sentiente divina, in contrarium est eius versa sententia. Malum siquidem, quod male cavere volebat, incurrit, et dum brutis animalibus inconsulte consulere studuit, vescendum canes admissi, cum ad primos impetus avida vixdum laxarent ora et ferales cibos necdum lingua contingerent, primo naribus odore percepto, protinus in terram omnes mortui corruerunt. Tunc dupliciter ille confusus, nimirum et peccati reus et facultatis amissae dampno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃s gradus eccłiasticos libe¬
re pullularet. marinꝰ qͥdã pb̃r
erat hui uidelicet eleuchadii
reuerentissimi atq honestissi¬
mi uiri pat̾ q̃ monast̾io nẽ p̃¬
est beate d̃ĩ genitͥcis sẽꝑq uir
bis menia constitures. Hic itaq
huiꝰ quẽ p̃diximꝰ eleuchadii
matrẽ publice tanqͣm legitimã
possidere ñ uerebat᷑ uxorẽ Hic
prb̃ro plane tantã diuina dis¬
pensatio contulerat grãm. ut
maneret. sed mox agmine facto
om̃s abscederent: postqͣm eas
aquȩ scĩficatio conspersisset
liquando autẽ en dẽ mari-¬
ni prb̾ri dñs iheremias nomi-¬
ne aduersus emulũ quendã suũ
gen̾is affinitate ꝓpinquũ. sed
uoluntate. ꝓrsus aduersũ gra-¬
uissimȩ simultatis odio labora-¬
bat. Qui uidelicet int̾ cet̾a mi¬
miciciarũ timens ne etiã uena¬
tionib deditã canũ suoꝵ saga-¬
citatẽ hostile p̾stigiũ fascinaret:
petiit iã dicto prb̃ro ut situlam

Expanded text:
per omnes gradus aecclesiasticos libeper omnes gradus aecclesiasticos libere pullularet, Marinus quidam presbiter erat, huius videlicet Eleuchadii reverentissimi atque honestissimi viri pater, qui monasterio nunc preest beatae Dei genitricis semperque bis moenia constituto. Hic itaque hujus, quem praediximus, Eleuchadii matrem publice tanquam legitimam possidere non reverebatur uxorem. Huic presbytero plane tantam divina dispensatio contulerat gratiam, umaneret, sed mox agmine facto, omnes abscederent, postquam eos aquae sanctificatio conspersisset. Aliquando autem ejusdem Marini presbyteri dominus, Jeremias nomine, adversus aemulum suum generis affinitate propinquum, sed voluntate prorsus adversum gravissimae simultatis odio laborabat, qui videlicet inter caetera inimicitiarum timens ne etiam venationibus deditam canum suorum sagacitatem hostile praestigium fascinaret, petiit a jam dicto presbytero, ut situlam
Abbreviated transcription (Latin):
uir splendissimꝰ ad constanti¬
nũ nescio quo casu repente clȩxi¬
cis obliuio modulationis obrep¬
sit. Protinꝰ illa tanqͣm in adiu¬
toriũ lapsis accurrens. in mediu̾
festina ꝓsiliuit. in organũ mox
excellentissimȩ uocis erupit: &
tã gnauit̾ ut om̃s mirarent᷑
suatuis mȩlodiȩ regulã tenuit.
Adiuratꝰ autẽ dęmon ut exiret:
respondit. qͥa a romulo dũtaxat
deberet expelli. Hoc audientes
miserȩ mulieris comites. mox ad
phesulanã ꝓꝑant festinant̾ ȩccłi¬
am: ibiq ante altare beati romu-¬
li diuinã miscdiam p̾stolant᷑.
Sed & illic inqͥsitꝰ demon. respon¬
co iã est: ecce ante illã uł illã
tes loca. ꝓbabant cuncta sic
se habere ueracit̾ sicut men¬
dax sp̃s asserebat. Tandem
de obsesso corpore malignũ sp̃m
ꝓtinꝰ expulit: & mulierẽ ad
ꝓpͥa liberã incolumẽq remisit.
Eodẽ qͦ tempore cũ uidelicit
symoniaca pestis ꝑ totũ corpꝰ
eccłiȩ letalit̾ serperet. passimq

Expanded text:
vir splendidissimus ad Constantinum, nescio quo casu repente clericis oblivio modulationis obrepsit. Protinus illa tamquam in adiutorium lapsis accurrens, in medium festina prosilivit, in organum mox excellentissimae vocis erupit et tam naviter, ut omnes mirarentur, suavis melodiae regulam tenuit. Adiuratus autem demon, ut exiret, respondit, quia a Romulo dumtaxat deberet expelli. Hoc audientes miserae mulieris comites mox ad Fesulanam properant festinanter aecclesiam ibique ante altare beati Romuli divinam misericordiam prestolantur. Sed et illic inquisitus demon responco iam est, ecce ante illam vel illamtes loca, probabant cuncta sic se habere veraciter, sicut mendax spiritus asserebat. Tandem de obsesso corpore malignum spiritum protinus expulit et mulierem ad propria liberam incolomemque remisit'. Eodem quoque tempore, cum videlicet symoniaca pestis per totum corpus aecclesiae letaliter serperet passimque
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est. ut pastoris bonum quod
uuendo ostenditur. etiam loquendo
ꝓpagetur. Ad extremum uero suꝑ¬
est. ut ꝑfecta queq oꝑa consicieta¬
tio ꝓpriȩ infirmitatis deprimat.
ne hec ante occulti arbitris oculos.
tumor elationis extinguat. Sed qͥa
sunt pleriq michi imperitia similes.
qui dum se metiri nescuuinit. quȩ ñ
didiceruit docere concupiscunt.
Oui pondus magisterii tanto lenius
esttinant. quanto uim magituadinᷤᷤ
illits ignorant: ab ipso libri ͤ pre¬
hendunt᷑ exordio. ut quia inlocti
ac precipites ddoctrinȩ arcẽ tencre ap¬
petunt. a precipitationis suȩ ausib
in ipsa locutionis nr̃e ianiia repel¬
lantur.

Expanded text:
necesse est ut pastoris bonum quod necesse est ut pastoris bonum quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur. Ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitrii oculos tumor elationis exstinguat. Sed quia sunt plerique mihi imperitia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri hujus reprehendantur exordio; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis nostrae janua repellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
LIS
curȩ me pondera
fugere delitiscendo
uoluisse. benigna
frater łme atq hu¬
millima intentione
reprehendis. quȩ ne
quibusdam leuia tẽ
uideantur:: presen¬
tis libri stilo exprimo
de eoꝵ graueline
om̃e quod penso. ut
cs hȩc qui uacat: in caute̾ ñ expetat.¬
& qui incaute expetit. adeptũ se esse
ꝑtimescat. Quadripertita uero dis¬
putatione liber iste distinguit᷑. ut
ad lectoris sui ammum orcliatis al¬
ligationibus quasi quibusdam pas-¬
sibus gradiatur. Nam cum rerun
necessitas exposcit. pensandum ualde
ẽ. ad culmen quisq regiminis hualntet.
atq ad hoc rite ꝑueniens. qualiter
niuat. & bene uiuens. qualiter doceat.
& recte docens infirmitatẽ suam co¬
tidie quanta consideratione cognoscat
ne aut humilitas acces sum sugiat.
aut ꝑuentioni uita contradirat. aut
uitã ddoctrina dessituat. aut doctrinã
presumptis ertoslat. Prtus gͦ appeti¬
tum toor temperet. post autem ma¬
gisterium quod ñ a querente susci¬
pitur. uita commendet. Ac demcde

Expanded text:
lis curae me pondera fugere delitescendo voluisse, benigna, frater carissime, atque humili intentione reprehendis; quae ne quibusdam levia esse videantur, praesentis libri stylo exprimo de eorum gravedine omne quod penso, ut et haec qui vacat, incaute non expetat; et qui incaute expetiit, adeptum se esse pertimescat. Quadripartita vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum ordinatis allegationibus quasi quibusdam pastibus gradiatur. Nam cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat; atque ad hoc rite perveniens, qualiter vivat; et bene vivens, qualiter doceat; et recte docens, infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoscat, ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat; aut vitam doctrina destituat; aut doctrinam praesumptio extollat. 2 Prius ergo appetitum timor temperet: post autem magisterium quod a non quaerente suscipitur, vita commendet; ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
plum prauȩ estimationis occidant.
ne minus quã se ꝓximos diligant.
q cum ipsi salubrem uni potum
sorbeant. & intentis in sui conside¬
ratione mentib pestiferum ueneni
poculum fundant. hi nimirum
in uno ꝓrimoꝵ uitã minus adiu¬
uant. in altero mnultum grauant. clitin
student & recta occulte. & quibusclam
fatis ad exemplum de se praua semi¬
nare. Quisquis enim laudis concupis
centiã calcare iã sufficit. ȩdificationis
fraudem ꝑpetrat: si bona quȩ facit
occultat. Et quasi iactatas seminandi
radices subtrahit: qui opus quod uni¬
tandum est ñ ostendit. Hinc namq¬
S in euuangłio ueritas dicit. Ut uide¬
ant oꝑa ur̃a bona. & głificent patrẽ
ur̃m qui ẽ in cęlis. Uhide illa quoq¬

Expanded text:
plum pravae aestimationis occidant; plum pravae aestimationis occidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum ipsi salubrem potum vini sorbeant, intentis in sui consideratione mentibus pestiferum veneni poculum fundant. Hi nimirum in uno proximorum vitam minus adjuvant, in altero multum gravant, dum student et recta occulte agere, et quibusdam factis, ad exemplum de se prava seminare. Quicentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem perpetrat, si bona quae agit occultat; et quasi jacto semine germinandi radices subtrahit qui opus quod imitandum est non ostendit. Hinc namque in Evangelio Veritas dicit: Videant opera vestra bona et glorificent Patrem vestrum qui in c
Abbreviated transcription (Latin):
humanis uero oculis quoruidam de-¬
monstratione operũ de solo foris ui¬
sticiȩ colore blandiuntur. Ammonen¬
di itaq sunt. ne quȩ agunt recta de-¬
spiciant. sed ea meriti melioris credant.
Ualde namq bona sua diuidicant. qͥ
ad eoꝵ mercedem sufficere fauores hu¬
manos putant. Cum enim pro recto
oꝑe laus transitoria quęxitur. ęter¬
na retributione. res digna uili pretio
uenundatur. De quo uidelicet per¬
cepto pretio. ueritas dicit. Amen am̃¬
dico uobis: receperunt mercedem su¬
am. Ammonendi sunt ut conside.¬
rent. quia dum prauos se in occultis
exbibent. s tamen erempla de se
publice in bonis oꝑib prebent: os¬
tendunt sequenda quȩ fugiunt.
dampnant amanda quȩ oderunt.
uuunt postremo aliis. & sibi mo¬
riuntur. At contra ammonendi
sunt. qui bona occulte faciunt. &
tamen quibusdam factis publice
de se mala opinari ꝑmittunt. ne
cum semetipsos actionis rectȩ uirtu¬
te uiuificant. in se alios per exem¬

Expanded text:
humanis vero oculis quorumdam dehumanis vero oculis quorumdam demonstratione operum, de solo foris justitiae colore blandiuntur. Admonendi itaque sunt, ne quae agunt recta despiciant, sed ea meriti melioris credant. Valde namque bona sua dijudicant, qui ad eorum mercedem sufficere humanos favores putant. Cum enim pro recto opere laus transitoria quaeritur, aeterna retributione res digna vili pretio venundatur. De quo videlicet pretio percepto Veritas dicit: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Admonendi sunt ut considerent quia dum pravos se in occultis exhibent, sed tamen exempla de se publice in bonis operibus praebent, ostendunt sequenda quae fugiunt, clamant amanda quae oderunt, vivunt postremo aliis, et sibi moriuntur. At contra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen quibusdam factis publice de se mala opinari permittunt, ne cum bona semetipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exem
Abbreviated transcription (Latin):
qui mala occulte agunt. et
bona publice: atq aliter
qui bona quę faciunt abscondunt.
& tamen quibusdam factis publice
mala de se opinari ꝑmittunt. Am¬
monendi sunt. qui mala occulte a¬
gunt. & bona publice. ut pensent
humana uidicia qnͣta uelocitate euo¬
lant: diuina autẽ qnͣta immobilita¬
te ꝑdurent. Ammonendi sunt ut
in fine rerũ mentis ocdos figant:
quia & humanȩ laudis artẽstatio
p̃terit: & suꝑna sententia quȩ & ab¬
scondita penetrat. ad retributionẽ
ꝑpetuam conualescit. Dum gͥ ma
cta autẽ sua humanis oculis ante.¬
ponunt : & sine teste ẽ honum quol
publice facunt. & ñ sine ȩterno teste
est quod latenter delinquunt. Cul¬
pas itaq suas occultando homini¬
bus uirtutesq pandendo: & unde
puniri debeant abscondentes dete.¬
gunt. & unde remunerari poterant¬
detegentes abscondunt. Quos recte se.¬
pulchra dealbata speciosa exterius. sed
moriuoꝵ ossib plena ueritas uocat:
quia uitiorũ mala intus contegunt.

Expanded text:
qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. monendi enim sunt qui mala occulte agunt, et bona publice, ut pensent humana judicia quanta velocitate evolant, divina autem quanta immobilitate perdurant. Admonendi sunt ut in fine rerum mentis oculos figant, quia et humanae laudis attestatio praeterit, et superna sententia, quae et abscondita penetrat, ad retributionem perpetuam convalescit. Dum igiturcta autem sua humanis oculis anteponunt, et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aeterno teste est quod latenter delinquunt. Culpas itaque suas occultando hominibus, virtutesque pandendo, et unde puniri debeant abscondentes detegunt, et unde remunerari poterantdetegentes abscondunt. Quos recte sepulcra dealbata speciosa exterius, sed mortuorum ossibus plena Veritas vocat , quia vitiorum mala intus contegunt,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quod opus nr̃m. & ita faciendum ẽ
ne tudeatur. & tamen ut uideri debe¬
at p̃cipitur: nisi ut ea quȩ agimus.
& occultanda sunt. ne ipsi laudemur.
& tamen ostencdenda sunt. ut laude
cȩlestis patris augeamus: Nam cũ¬
nos iusticiã nr̃am coram hominib
facere dñis ꝓhibet: ilico adiunxit. ut
uideamini ab eis. Et cũ rursus ui¬
denda ab hominib bona oꝑa nostra
ant patrem ur̃m qui in celis est. Qua¬
liter gͥ uidenda sint uel qualtter ñ
iudenda. ex sententiarũ fine monstra¬
uit: quatenus oꝑantis mens opus su
Unde sit plerumq. ut bonum opus
& in occulto sit cũ sit publice: & rur¬
sus in publico cũ agitur occulte.
Qui enim in publico bono oꝑe ñ suam.
sd suꝑm patris glam quexit. quod fe¬
et abscondit: quia illum solum testẽ
nabuit. cui placere curauit. Et qui
m secreto suo bono oꝑe dephendi ac
laudari concupiscit. & nullus fortasse.
udit quod exhibuit: & tamen hoc corã
hominib fecit. quia testes tot in bono

Expanded text:
ta faciendum est ne videatur, et tamen ut debeat videri praecipitur, nisi quod ea quae agimus et occultanda sunt ne ipsi laudemur, et tamen ostendenda sunt ut laudem coelestis Patris augeamus? Nam cum justitiam nostram coram hominibus facere Dominus prohiberet, illico adjunxit: Ut videamini ab eis. Et cum rursus videnda ab hominibus bona opera nostra cent Patrem vestrum qui in coelis est . Qualiter igitur videnda essent, vel qualiter non videnda, ex sententiarum fine monstravit, quatenus operantis mens opus suuUnde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit; quia solum illum testem habuit, cui placere curavit. Et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono
Abbreviated transcription (Latin):
irruente decubuit: paucisq
deinceps dieb ex hac uita con¬
fessꝰ & confus abscessit. Sic
sic gͥ qui stat uideat ne ca-¬
dat. & qui solo p̃cepto cũ uxo¬
re loth. pꝰt t̾ga respicere ñ ue¬
ret᷑: conspecto saltĩ salis sta-¬
tuncło ac do suꝑ uindice t̾re

Expanded text:
irruente, decubuit, paucisque irruente, decubuit, paucisque deinceps diebus ex hac vita confessus et confusus exivit. Sic, sic igitur, qui stat videat ne cadat . Et qui solo praecepto, cum uxore Loth, post terga respicere non veretur, conspecto saltem salis statunculo , ac Deo desuper vindice te
Abbreviated transcription (Latin):
tũt plurima suppetant. id
potissimũ qd nob̾ ante pati¬
cos dies contigit. referre congru¬
ũ iudicamꝰ. Monachiꝰ qͥdã
simplicis nature. humilisq
modestiȩ nobis aliqnͣdo
cohabitaturꝰ adhesit: ac ꝑ
octenniũ fere nobiscũ in he-¬
remo ñ solũ caste. sed iuxta
fr̃m qͦ omiũ testimoniũ
laudabilit̾ uixit. Et qm̃
scͥbendi ꝑitꝰ extitit: ñ pauca
nobis libroꝵ uolumina pollu¬
cibilit̾ exarauit. Nuꝑ autẽ
cñ obeso uegetꝰ corpore. ac so¬
lito rohustior uideret᷑: cepit ob-¬
stinate deposcere. ut ad suu̾
ꝑmitteret᷑ mouasteriũ reme-¬
are. Quod nimirũ cordi eiꝰ
ꝑspicue ptmotũ ip̃is rei decla¬
rauit euentꝰ. Na mox ut uix¬
ta petitionẽ ad suũ monast̾iũ
est reu̾s cũ alio quodã mona-¬
cho dierũ maloꝵ sene litt̾is
eque ꝑtto atq librario ꝑ fe¬
moralis fluxus egestionẽ ceci
minie contagione sedauit.
Neue sine uindicta tã plectibi¬
lis culpa tͣnsiret. egͥtudine mox

Expanded text:
um plurima suppetant, id potissimum, quod nobis ante paucos dies contigit, referre congruum judicamus. Monachus quidam simplicis naturae humilisque modestiae nobis aliquando cohabitaturus adhaesit, ac per octennium fere nobiscum in eremo non solum caste, sed, juxta fratrum quoque omnium testimonium, laudabiliter vixit; et, quoniam scribendi peritus exstitit, non pauca nobis librorum volumina pollucibiliter exaravit. Nuper autem, cum obeso vegetus corpore ac robustior solito videretur, coepit obstinate deposcere ut ad suum permitteretur monasterium remeare. Quod nimirum malignus perspicue postmodum ipsius rei declaravit eventus. Nam mox, ut, juxta petitionem, ad suum monasterium est reversus, cum alio quodam monacho dierum malorum sene, litteris aeque perito, atque librario, per femoralis fluxus egestionem cecidminis contagione foedavit; neve sine vindicta tam plectibilis culpa transiret, aegritudine mox
Abbreviated transcription (Latin):
facile remearent. Unde scͥptũ¬
⁊ est Cũ emisisset pharao ppłm.
ꝓmilistiim que uicina est repu
tans ne forte peniteret cũ si ui¬
aisset adu̾sũ se bella consurg̾e:
Se reuerteret᷑ in egẏptũ. Eix
egypto itaq recedentib e uici¬
no pugna subtraliit᷑: qͥa dere¬
unquentib scłm queđa pacis
tͣnquillitas dat᷑: ne in ipsa suȩ
ten̾itudinis nouitate t᷑bati atq
cont̾riti. ad ea que contẽpserat̃
recͥtant᷑. Pris gͦ securitatis su-¬
auitate mulcent᷑. pͥ pacis. qͥe¬
te nutͥunt᷑. Post cognitã uͦ
dulcedinẽ tanto iã tolerabiliꝰ
tẽptationũ certamina susti-
tes: ut ab hĩis que posteris
imminent ñ dormites Esto
gͥ cauta & undiq circũ specta sicq
te p̃be ꝑuigilẽ. ut nunqm te in
ueniant hostes oscitantẽ. Con¬
ferenda st̃ quippe adu̾sũ te &
ꝓsapia gen̾is. & flos etatis: ue¬
nustas forinȩ. & memoria fa-¬
cuttatie abiectȩ. Ad euitanͫ sn¬

Expanded text:
facile remearent. Unde scriptufacile remearent. Unde scriptum est: « Cum emisisset Pharao populum, Philisthiim, quae vicina estans ne forte poeniteret eum, si vidisset adversum se bella consurgere, et reverteretur in Aegyptum . » Ex Aegypto itaque recendentibus, e vicino pugna subtrahitur, quia derelinquentibus saeculum quaedam pacis tranquillitas datur; ne in ipsa suae teneritudinis novitate turbati atque conterriti ad ea quae contempserant revertantur. Prius ergo securitatis suavitate mulcentur, prius pacis quiete nutriuntur. Post cognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tentationum certamtes, ut ab his quae posterius imminent non dormites. Esto igitur cauta et undique circumspecta; sicque te praebe pervigilem ut nunquam te hostes inveniant oscitantem. Confoederanda sunt quippe adversum te et prosapia generis et flos aetatis, venustas formae et memoria facultatis abjectae. Ad evitan
Abbreviated transcription (Latin):
ed interim dũ ta¬
amplecteris sponsũ: ca¬
ue sollert̾ adu̾sariũ. Adhue
enĩ in salo u̾saris: nec cdã por¬
tꝰ statione ꝑfruis. Pro cincta
enĩ iste castroꝵ. ñ quietis est
municipiũ. Uia est ista ñ pa¬
tͥa Ambulamꝰ. & ñ habitamꝰ
Temptatio enĩ est uita honũ¬
tionũ bella desunt. gaude
quidẽ. noli tam̃ nimrũ secu¬
ra confidere: sed ad u̾sꝰ repen¬
tinos & inopinatos insidia-¬
toꝵ hostiũ impet: te uigilan¬
t̾ accinge. Sepe nãq n̾nulli
ad dm̃ de mundo conu̾si. in
ipso suȩ inchoationis ad itu
pacatissimã carnis tnqͥllitate
cogitationũq ꝑcipiunt : ꝓce¬
dente uͦ tp̃re duris tempta¬
tionũ ꝓbationib fatigaite᷑. Qd
utiq sieri diuina dispensati-¬
one cognoscit᷑: ne in ipso suę
nouitatis inicio. tẽptationũ
asꝑitate frangant᷑. Nã si eos
adhuc teneros. ac itum con¬
flictꝰ ignaros amaritudo tẽp¬
tationis exciꝑet: ad ea scił a
quib necdũ longe discesseran

Expanded text:
ed interim, dum amplecteris sponsum, cave solerter adversarium: adhuc enim in salo versaris, nec dum portus statione perfrueris. Procinctus enim iste castrorum non quietis est municipium; via est ista, non patria; ambulamus, et non habitamus. Tentatio enim est vita hotionum bella desunt, gaude quidem, noli tamen nimium secura confidere; sed adversus repentinos et inopinatos insidiatorum hostium impetus te vigilanter accinge. Saepe namque nonnulli ad Deum de mundo conversi, in ipso suae inchoationis aditu, pacatissimam carnis tranquillitatem cogitationumque percipiunt; procedente vero tempore, duris tentationum probationibus fatigantur. Quod utique fieri divina dispensatione cognoscitur, ne in ipso suae novitatis initio tentationum asperitate frangantur. Nam si eos adhuc teneros ac intimi conflictus ignaros amaritudo tentationis exciperet, ad ea scilicet a quibus necdum longe discesserant,
Abbreviated transcription (Latin):
interĩ arrogantia contra iuuentem
mũ auclitorẽ suum ꝑpenderet. aut
pͣna adhuc uelle agere. aut de actio¬
ne recta humanȩ laudis retͥbutione
gaudere. ait. Uis ñ timere potestatẽ:
Bonũ fac. & habebis laudem ex illa.
Neq enĩ ideo bona agenda sunt. ut
potestas huuis muñdi nulla timeat᷑.
aut per hye gła transitoriȩ laudis
sumat᷑: s cum infirmã mentẽ ad
tnͣtum robur ascendere ñ posse pen¬
& laudẽ. p̾dicator egregius ei & am¬
monendo aliquid optulit. & aliquid
tulit Concedendo enĩ lenia. subtrar¬
it acriora: ut quia ad deseren¬
da cuncta fimul ñ adsurgeret. dũ
in quidcłã suũ uitium animus fa¬
miliariter delinquit᷑. a quocdã suo
sine dolore tolleretur.
Quod infirmis mentib omnino
non debeant alta predicari.

Expanded text:
interim arrogantia contra viventem interim arrogantia contra viventem mum auditorem suum perpenderet, aut prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanae laudis retributione gaudere, ait: Vis non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa . Neque enim ideo bona agenda sunt ut potestas hujus mundi nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis sumatur. Sed cum infirmam mentem ad tantum robur ascendere non posse pen laudem; praedicator egregius ei, admonendo aliquid obtulit, et aliquid tulit. Concedendo enim lenia, subtraxit acriora; ut quia ad deserenda cuncta simul non assurgeret, dum in quodam suo vitio animus familiariter relinquitur, a quodam suo sine labore tolleretur. Al. LXIII. Quod infirmis mentibus omnino non debent alta praedicari.
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia plerũq dum duorũ
uitioꝵ languor mruit. hoc
lenius. fortasse illud grauiꝰ
p̃mit: ei niinirũ uttio recti¬
us sub celeritate subuenit᷑
per quod festine ad interitũ tendit᷑.
& si hoc a uicina morte restringi ñ po¬
test. nisi illud etiã quod existit con¬
trarium crescat: curandum p̾dicatori
e: ut per exhortationẽ suam artificio¬
so moderamine unũ paciat᷑ crescere.
quatenus possit aliud uiçina morte
Tretinere. Quod cũ agit. ñ morbum
eraggerat: s uulnerati sui cui mecdi¬
camentũ adhibet. uitã seruat. ut ex¬
quirendȩ salutis congruũ tempus
inueniat. Sepe eñ quis a ciboꝵ se m¬
gluiiȩ minime temꝑans. ianiq pene.
sitꝑatus luxurię stimulis pͥmitur.
Qui huius pugne metu territus. dũ
se per abstinentiã restringere nitit᷑.
manis glȩ temptatione fatigat᷑. In
quo nimirum unum uitiũ ñ extin
sis ardentius in sequenda ẽ: nisi
quȩ ꝑiculosius pͥmit ꝟolerandũ
namq ẽ: ut per urtutẽ abstinentiȩ.

Expanded text:
ia plerumque dum duorum vitiorum languor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenupestis ardentius insequenda est, nisi quae periculosius premit? Tolerandum nunquam est ut per virtutem abstinentiae
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit ñ occidet. quia cum distritł
uidex uenerit: qui sese nobis per
naturȩ nr̃ȩ consortium iunrit
ab eo ꝓculdubio culpȩ reatum ñ ex¬
petit. quem sub euis uenia. spes
Quantum rector sacrȩ legis me¬
ditatioribus ẽẽ. debeat intentiłs.

Expanded text:
venerit non occidit; quia cum districtus venerit non occidit; quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo proculdubio culpae reatum non expetit, quem sub ejus venia fides,Quantum rector sacrae legis meditationibus esse debeat intentus.
Abbreviated transcription (Latin):
est sanguis. doloris stimulo perse¬
quatur: & apprehendat eum: & ꝑ.¬
cutiat animam eius. Ad siluam
quippe imus cum amico. quoties
ad intuenda subditoꝵ delicta con¬
uertimur. Q simpliciter ligna
succidimus. cum delinquentium
uitia pia intentione resecamus:
Sed seruris manu fugit: cum sese
increpatio plusquã necesse est in
aspitatem ꝑtrahit. ferrumq de
manubrio ꝓsilit cum de correptio¬
ne sermo durior excedit & amicũ
ꝑcutit & ocridit: quia auditorem
suum ꝓlata contumelia ab sp̃u di¬
lectionis interficit. Correpti namq
mens repente ad odium ꝓrumpit.
si hanc inmoderata increpatio plusqͣ
debuit addicit. Sed is qui incaute
ligna ꝑcutit. & proximum extingu
ad tres necesse est urbes fugiat ut
in una carum defensus uiuat:
quia si ad penitentiȩ lamenta con¬
uersus/ in unitate sacramenti fub
spe fide & caritate absconditur. in¬
us perpetrati homicidii ñ tenetur.
eumq extincti prorimus & cum in¬

Expanded text:
est sanguis, doloris stimulo perseest sanguis, doloris stimulo persequatur et apprehendat eum, et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus, quoties ad intuenda subditorum delicta convertimur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit. Et amicum percutit et occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat; quia si ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur. Eumque exstincti proximus et cum in
Abbreviated transcription (Latin):
increpationem se mens doctoris exaspe¬
rat. difficile ualde est ut ñ aliqnͣdo
& aliquid quod dicere ñ debet erũ¬
pat. Et plerumq contingit. ut dum
culpa subditorum cũ magna inue¬
ctione torripit᷑. magistri lingua usq
ad exressus uerba ꝑtrahatur. Cũq
increpatio inmoderate accenditur.
corda delinquentium in desꝑatio¬
nem deprimunt᷑. Unde necesse est.
ut exasꝑatus rector cum subditoꝵ
mentem plus se quã debuit per¬
cussisse considerat apud se semꝑ ad
penitentiã recurrat. ut per lamen¬
ta ueniam in conspectu ueritatis
optineat: ex eo etiam quod ꝑ celi eiꝰ
studium peccat. Qd̾ figurate do¬
minus per moysen precepit dicens.
Si quis abierit cũ amico suo sim¬
pliciter in siluam ad ligna ceden¬
da. & lignum securis effugerit
manu ferrumq lapsum de ma¬
nubrio amicum euis ꝑcusserit & oc¬
ciderit: hic ad unam supra¬
dictarum urbium fugiet & uiuet.
ne forte proximus eiꝰ cuius effusus

Expanded text:
increpationem se mens doctoris exaspeincrepationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manu, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium fugiet, et vivet; ne forte proximus ejus, cujus effusus
Abbreviated transcription (Latin):
insi contra delicta singuloꝵ emu¬
lationis spũ ferueat: nullam sibi
in perpetuum absolutionẽ parat.
Unde illic adhuc recte subiungitur
Et tu sume tͥ sartaginem ferream.
& pones eam murum ferreũ. inter
te & ciuitatem. Per sartaginẽ quip
relus di frigit & excruciat: Unde
paulus huuis sartaginis urebatur
frixura cum diceret. Quis infirma
tur. & ego ñ infirmor: Quis scan¬
daliratur. & ego ñ uror: Et quia
quisquis celo dĩ actenditur. ne dam¬
nari ex negligentia debeat. forti in
perpetuum custodia munitur. re¬
cte dicitur. Et pones eam murum
ferreum. inter te & ciuitatem. Sar¬
tago enim ferrea murus ferretis
inter ꝓphetam & cuiitatem ponit᷑.
quia cum nẽ fortem telum recto¬
res exhibent: eundem relum post¬
modum inter se & auditores su¬
os fortem munttionem tenent.
ne tunc ad iundictam destituti
sint: si nunc fueruit in correp¬
tione dissoluti. Sed inter hec
sciendum est. quia dum ad

Expanded text:
nisi contra delicta singulorum aemunisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde illic adhuc recte subjungEt tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Per sartaginem namquzelus Domini frigit et excruciat? Unde et Paulus hujus sartaginis incendebatur frixura, cum dicetur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad
Abbreviated transcription (Latin):
cnta ciuitatẽ hierusalem uoce pre¬
dicatoris ordinatur. Sed quia ñ
solum debent innotescere qualiter
uitia impugnant. uerum etiam
quomͦ custoditȩ nos uirtutes robo¬
rant. recte subiungitur. Et edifi¬
cabis munitiones. Munitiones
quippe sc̃s predicator edificat. qnͣ¬
do quȩ uirtutes quibus resistant.
intrs demonstra. ⁊t. & quia crescente
uirtute plerumq bella temptatio¬
nis augent᷑. recte adhuc subditur.
Et comportabis aggerem. & dabis
contra eam castra: & pones arietes
in giro. Aggerem namq compor¬
tat. quando predicator quisq mo¬
lem crescentis temptationis enu¬
tiat. & contra mierusalem castra
erigit: quando rectȩ intentioni
audientium hostis callidi in cir¬
cum spectas & quasi incomprebensibi¬
les insidias predicit. Atq in giro
arietes ponit. cum temptationum
aculeos in hac uita nos undiq cir¬
cumclantes. & uirtatum murum
ꝑforantes innotescit. Sed cuncta
hec licet subtiliter rector insinuet.

Expanded text:
circa civitatem Jerusalem voce praecirca civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque arietes in gyro ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet,
Abbreviated transcription (Latin):
Cui dicitur. Sume łͥ laterem. & po¬
nes cum coram te. & describes in eo a¬
uitatem hierusalem. Sc̃i quippe docdo¬
res sibi laterẽ sumunt. qnͣdo terre¬
num auditorum cor ut doceant ap¬
prebendunt. Quem scilicet laterem
coram se ponunt. quia tota illud
mentis intentione custodiunt. In
quo & ciuitatẽ hierusalem ubent᷑
describere. quia predicando terre¬
nis cortibus: curant sumoꝑe que sit
suꝑnȩ pacis irisio demonstrare. Sed
quia incassum gła patriȩ celestis ag¬
noscitur. msi & quanta hic mruant
hostis callidi temptamenta noscant᷑.
apte subiungitur Et ordinabis
aduersus eam obsidionẽ. & edifica¬
bis munitionem. Sc̃i quippe predi¬
catores obsidionem circa laterẽ in
quo hierusalem ciuitas descripta
est ordinant. quando terrene men¬
ti sed ram suꝑnam̃ patriam requi¬
renti quarta eam in huius uite tẽ¬
pore uitiorum impugnet aduer¬
sitas demonstrant. Nam cũ unũ
quodq peccatum quomͦ ꝓfitientib
insidietur ostendit̾. quasi obsidio

Expanded text:
Cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur describere; quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quae sit supernae pacis visio demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta hic irruant hostis callidi tentamenta niscantur, am dicitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem civitas descripta est ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demoquodque peccatum quomodo proficientibus insidietur ostenditur, quasi obsidio
Abbreviated transcription (Latin):
occupatus fuerit homo in aliquo
considerans teipsum ne & tu tempte¬
ris. Ac si aꝑte dicat. Cum displicet
ex aliena infirmitate quod conspiciᷤ.
pensa quod es: ut in increpationis
relo se sp̃c temperet. dum sibi quo¬
q quod increpat timet. Nonniulla
autẽ sunt uebementer increpanda.
ut cum calpa ab auctore non cognos¬
citur quanti sit ponderis ab increpan¬
tis ore sentiatur: & cum sibi quis mi¬
lum quod ꝑpetrauit leiugat. hoc cont
se grauiter ex corripientis asperitate
pertimescat. Debitum quippe rectonsꝰ
est/ suꝑnę patriȩ głam per uotẽ pre¬
dicationis ostendere. quanta in hur
uitȩ tunere temptamenta antiqui
hostis lateant aꝑire: & subditorũ ma¬
la quȩ tolerari lentter ñ debent. tum
magna reli asperitate corrigere. ne si
minus contra culpas accenditur: cul¬
parum om̃ium reus ip̃se teneatur.
Unde bene ad iezechielem dicitur. Su¬
me tibi laterẽ. & pones eum coram te.
& describes in eo riuitatem hierusalẽ¬

Expanded text:
occupatus fuerit homo in aloccupatus fuerit homo in alconsiderans teipsum, ne et tu tenteris . Ac si aperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspicis, pensa quod es; ut in increpationis zelo se spiritus temperet, dum sibi quoque quod increpat timet. Nonnulla autem sunt vehementer increpanda, 31 ut cum culpa ab auctore non cognoscitur, quanti sit ponderis, ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpetravit levigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. Debitum quippe rectoris est supernae patriae gloriam per vocem praedicationis ostendere, quanta in hujus vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et subditorum mala quae tolerari leniter non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo
Abbreviated transcription (Latin):
species aitrahitur: quasi in corde de¬
pingitur. quicquid factis imagini¬
bus deliberando cogitatur. Notan¬
dum itaq est: quia prius foram̃
in pariete ac deinide ostium cerni¬
tur. & tunc demum occulta abhomi¬
natio demonstratur: quia nimirũ
uniuscuiuisq peccati prius signa fo¬
rinsecus/ deinde ianua aperte mi¬
quitatis ostenditur. & tunc demum
om̃e malum quod intus latet aꝑit᷑.
Nonnulla autẽ sunt leniter argu¬
enda. nacĩr̃ malitia sed sola igno¬
rantia uel infirmitate delinquitur.
ꝓfecto necesse ẽ ut magno modera¬
mine ipsa delicti correptio tempere¬
tur. Cuncti quippe quousq in hac
mortali carne subsistimus. corrup¬
nonis nr̃e infirmitatibus subiace¬
mus. Ex se gͦ debet quisq collige¬
re qualiter alienȩ hunc oporteat
inbetillitati misereri. ne contra ĩ¬
firmitatẽ ꝓximi n ad increpatio¬
nis uocem feruentius rapit᷑:
oblitus sui esse uideatur. Unde be¬
ne patilus ammonet dicens. Si pre¬

Expanded text:
species attrahuntur, quasi in corde despecies attrahuntur, quasi in corde depingitur quidquid fictis imaginibus deliberando, cogitatur. Notandum itaque est quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur, et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur Nonnulla autem sunt leniter arguenda: nam cum non malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine ipsa delicti correptio temperetur. Cuncti quippe quousque in hac mortali carne subsistimus, corruptionis nostrae infirmitatibus subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri, ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis vocem ferventius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet, dicens: Si prae
Abbreviated transcription (Latin):
reptilia toto ex corpore terre inhe¬
rent. animalia autẽ magna parte
corporis a terra suspensa sunt: ap¬
petitu tamen gule ad terrã semper
inclinantur. Reptilia itaq sunt ĩ¬
tra parietem quando cogitationes
uoluuntur in mente. que a terre¬
nis desideriis nunquam leuantur.
Animalia quoq sunt tutra parietem
quando a si qua iam iusta. si qua o¬
nesta cogitanttr: appetendis tamen
lucris temporalib honoribusq de¬
serui tuꝰ unt. & ꝑ semetipsa quidem
im quasi a terra suspensa sunt: sed
adhuc per ambitum quasi per gule
desiderium sese ad ima submutunt.
Qndde bene sublitur. Et unuiersa ido¬
la domus isrł: depicta erant in pariete.
Scriptum quippe ẽ. & auaritia que est
idoloꝵ seruitus. Recte ergo post ani¬
malia idola describyntur. quia & si
hmnesta actione ñ nulli quasi a terra
se erigunt. ambitione tamen io¬
nesta semetipsos ad tertã deponurit.
Bene autẽ dicit̾ depicta erant. quia
ditm exterioꝵ rerum intrinsecus

Expanded text:
reptilia toto ex corpore terrae inhaereptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem magna parte corporis a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
ace om̃is simmilitudo reptilium
& aninalium abhominatio & uni
uersa idola domus isrl̃ depicta e¬
rant in pariete. Per ierechidem
quippe prepositoꝵ ꝑsona signat
ꝑ parietem: duritia suhditorum.
Et quid est parietẽ fodere. nisi
ttis inquisitionibus duritiam
cortis aꝑtre: Quem cum ꝑfodisset
apparuit ostium. quia cum cordis
duritia uel studiosis ꝑcunctationi¬
bus uel matuiris correptionib scm¬
ditur: quasi quedam ianua osten¬
ditur. ex qua omina in eo qui cor¬
ripitur cogitationiim interiora
uideantur. Yndeꝰ bene illic sequi
minationes aspiciat. qui discussis
quibusdam signis exterius apparen¬
tibus ica corda subditoꝵ penetrat:
nt cuncta ei que illicite cogitant᷑ in¬
notescat. Unde & subditur. Et in¬
gressus uidi. & ecce omnis similitu¬
do reptilium & aimaliũ abhomina¬
tio. in reprilibus. cogitationes om̃tno
terrenȩ signantur. In animalibus
uero:iam quidem aliquantulum
a terra suspense. sed adhuc terrenȩ
mercedis premia requirentes. Nam

Expanded text:
e omnis similitudo reptilium et animalium abominatio, et ecce universa idola domus Israel depicta erant in pariete. » Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi asperis correptionibus duritiam cordis aperire? Quem cum perfodisset, apparuit ostium. Quia cum cordis duritia, vel studiosis percunctationibus, vel maturis correptionibus scinditur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur, cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitminationes aspiciat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicita cogitantur, innotescant. Unde et subdit: Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur, in animalibus vero jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam