comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾sicẽm qͣxerunt mundantur
ut ue̾ nouus hõ tũc dici possit.
fomes qͦ pecc̃i ĩ eo ampliꝰ debili¬
tatur. Io iesꝵ dic̃ ꝙ fides que
fĩdeles facit. inaꝗs bap̃ti dat᷑
datur ⁊iam hñti. ut pleniꝰ ha¬
beatur. sic ⁊dẽ aliis intługñdũ¬

Expanded text:
tur; ut vere novus homo tunc dici possit. Fomes quoque peccati in eo amplius debilitatur. Ideo Hier. dicit quod fides quae fideles facit, in aquis Baptismi datur datur, et jam habenti ut plenius habeat datur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
bonus caĩtatẽ hñs s ad huc qͦdã
cupiclitatis affectu amãs hec
scłana. Tał existens subita mõ¬
teoppͥmit᷑. Iuillo tr̃eno affectu
mortuus ẽ. ⁊ tñ saluabit᷑. aquͦ¬

Expanded text:
bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimitur. In illo terreno affectu mortuus est, et tamen salvabitur, a qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtulerunt diuiti illa speciałr ꝓeo
fcã. S ane ctici põt nonei magis
ualuisse gen̾alia ⁊ sp̃ealia qͣm pau¬
ꝑi sola gen̾alia suffragia. ⁊ tam̃
ꝓfuer᷑ diuiti sp̃alia. nonꝗdẽ ad
aluid uł maiꝰ aliꝗd. s adidem. ad
niorem.
Or b suffragiis iuuabũt᷑¬

Expanded text:
contulerunt diviti illa specialiter pro eo facta? Sane dici potest, non ei magis valuisse generalia et specialia, quam pauperi sola generalia suffragia. Et tamen profuerunt diviti specialia, non quidem ad aliud vel majus aliquid, sed ad idem ad niorem. 5. Quibus suffragiis juvabunt
Abbreviated transcription (Latin):
c̾atas. Catholica aut̃ ecͣc nͨ si¬
mul nͥ exͣduce fcãs eẽ aĩas dõ¬
cet. s incorꝑib ꝑcoitũ seminã¬
tis atq formaris. infundi. ⁊ ̃¬
fundendo cͥari. Uñ ĩeccͣasticis¬
ab mitõ int̃ ceta̾s ĩtellectua¬
les natas. nec simł c̾atas sicut
origenes fingit dnĩs .n: cũ
corꝑib ꝑ coitũ seminai᷑ sicut
luciferiani ⁊ cyrilłꝰ.⁊ ꝗdã lati

Expanded text:
atas. Catholica autem Ecclesia nec simul ex traduce factas esse animas docet, sed in corporibus per coitum seminatis atque formatis infundi, et infundendo creari. Unde Aug. iab initio inter caeteras intellectuales naturas nec simul creatas, sicut Origenes fingit, neque cum corporibus per coitus seminari, sicut Luciferiani, Cyrillus et ali
Abbreviated transcription (Latin):
terq nascuntur. occulta q̃dã
semina incorꝑeis mundi ħ
elcm̃tis lat̾et. qued̾ ongi¬
nałr eis indidit. Ipẽ gͥ c̾a
unt. ex occultis seminib
accipiũt ꝓg̾diendi ħͥ pͥmõ.¬
dia ⁊ inc̾nienta debitie ma¬
gnituditus distic̃tõesq for

Expanded text:
terque nascuntur, occulta quaedam semina in corporeis mundi hujus elementis latent, quae Deus originaliter eis indidit. Ipse ergo Crunt, ex occultis seminibus accipiunt progrediendi primordia et incrementa debitae magnitudinis, distinctionesque for
Abbreviated transcription (Latin):
accedmꝰ. Que sũt baptism̾ ꝯfĩma¬
põ. panis beneclictionis .i. entaristia.
penitentia. unctõ extrema. ordo
ꝯugiũ. quoꝵ alia remectiũ cõtͣ
peccatũ pbẽt. ⁊ grãm adiuti. cẽ
ꝯferũt. ut baptismꝰ. alia ĩ remediũ

Expanded text:
accedamus; quae sunt Baptismus, Confirmatio, panis benedictio, id est, Eucharistia, Poenitentia, Unctio extrema, Ordo, Conjugium. Quorum alia remedium contra peccatum praebent, et gratiam adjutricem conferunt, ut Baptismus; alia
Abbreviated transcription (Latin):
xꝰ dñm. um̃ hoiem suscepisse credi¬
m̾.⁊ in ip̃o uisibiłr inuisibilẽ hõĩb
apparuisse. In ipo iͣ nt hoĩes cõuẽ¬
satũ fuisse. In ipso ab hominib
humana ꝑtulisse. In ip̃õ hoĩes
infõma di eẽt. formam ẜui accep̃:
Unũ tñ eundẽq ñ dei defectiõe. s
hõĩs assũptõe ꝓfitem̃. ⁊ ĩ forma dei
tñ hoĩs. s ut hoĩs. Neq caro illa

Expanded text:
 verum hominem suscepisse credimus, et in ipso visibiliter invisibilem hominibus apparuisse; in ipso inter homines conversatum fuisse, in ipso ab hominibus humana pertulisse, in ipso homines in forma Dei esset, formam servi accepit, unum tamen eumdem, non Dei defectione, sed hominis assumptione, profitemur et in forma Dei tantum hominis, sed ut hominis; neque caro illa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cũ indutꝰ ẽ hoĩem. quẽ sͥ ui¬
talitati et̃nitatiq sociaret. nõ
gͥ oportet ĩtlłigi mutatũ eẽ u̾bũ
sus ceptõe hõis. sic̃ nͨ m̃bͣ ueste in¬
duta mutant᷑. ꝙͣ uis illa susept̃o.
ineffabiłr̾. susceptũ suscipienti co¬
pularet. His u̾bis aꝑte innuere

Expanded text:
t, cum indutus est hominem, quem sibi unitalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur: quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. His verbis aperte innuere
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ q̃ m̃bris accomodant᷑ ex¬
trinsecꝰ. ut cũ dm̃s aliquẽ ue¬
stitũ. caltiatũ ⁊ ħmõi. Inquib
oĩb gen̾ib manifestũ ẽ in ea
redici habitũ. q̃ accidit ł accedit
alicui ita ut eam p̾sit ⁊̃ ñ hr̃e.¬

Expanded text:
extrinsecus, ut cum dicis aliquem vestitum, calceatum, et hujusmodi. In quibus omnibus generibus manifestum est in ea re dici habitum, quae accidit vel accedit alicui, ita ut eam possit e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ care: Nã qͣntũ adnͣm di¬
uinitatis: ñ est ip̃e p̃destinatꝰ.
Nõ gͦ inqͣntũ inea uł ea sũb¬
sistit p̃destinatꝰ ẽ: s ĩ qͣntũ
subsistit. inaliis duab sub¬

Expanded text:
 carne. Nam quantum ad naturam divinitatis, non est ipse praedestinatus. Non ergo in quantum in ea vel ea subsistit, praedestinatus est; sed in quantum subsistit in aliis duabus sub
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ q̃ acced̾t ł accidt᷑ ut habitũ
faciãt. ñ mutant᷑. s ip̃a mutãt.
inse integͣ ⁊ inc̃cussa manẽtia.
sic sapĩa accedẽs hõi. ñ ip̃a mu¬
tatur s hoĩem mutat. quẽ destul¬
to. sapientẽ fac̃. Quedam uo̾ sic
acceclũt ł accid̾t: ut mutẽt et
abexilitate atq langoe̾. ĩ robũ.
atq ualentiã mutam̃. Tertiũ
nec murant ea ꝗb ^ acad̾t. nͦ ab

Expanded text:
e accidunt vel accedunt, ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accedunt vel accidunt, ut mutent et ab exilitate atque languore in robur atque valentiam mutamur. Tertium nec muta
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ defut̾o. s dep̃ senti. Si enĩ
ꝯsentiũt itt sutm dicentes ac¬
cipiã tẽ inuirũ. ⁊ego te inuxo¬
rem ñ ẽ iste ꝯsensus efficax
m̾m̾ii. Itẽ si ꝯsennãt m̃te. et

Expanded text:
 de futuro, sed de praesenti. Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Matrimonii. Item si consentiant mente, et
Abbreviated transcription (Latin):
lia pat̃ne maiestatis mig̃turus.
celebrato cum discipłis tipico pa¬
sca.ꝙ dam memoriale eis ꝯmen¬
dare uolens. subsp̃e panis ⁊ iuni
corpꝰ ⁊ sanguĩem suũ eis tͣidit.
ut ostride̾t legis uetis sacͣmẽta.
int̃ q̃ p̃cipuum erat agni pasca¬
lis sacrificiũ. ĩ morte sua t̃mĩari.
inꝗh excellit mist̾ĩũ euchari¬
stie: Ideo ⁊̃ pꝰ alia dectit. uħ unũ
artius memorie discipłoꝵ ĩfige̾¬
tur: ⁊ abett̾a de inceps freq̃nta¬
ret᷑. S ñ exin disciplinã sacx̃
inp̾t̾um. ut pꝰ alios cibos suma¬
tur. potius aieiunis sũmi opõ¬
tet. sicuͣt᷑ aͥpłs docet. ut singłari
reuẽntia duudicetur .i. discẽnat᷑

Expanded text:
lia paternae majestatis migraturus, celebrato cum discipulis typico pascha, quoddam memoriale eis commendare volens, sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum ita eis tradidit, ut ostenderet legis veteris sacramenta, inter quae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua terminari, in quibus excellit mysterium Eucharistiae. Ideo etiam post alia dedit, ut hoc unum arctius memoriae discipulorum infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sed non exinde disciplinam sanxit in posterum, ut post alios cibos sumatur, sed potius a jejunis sumi oportet, sicut Apostolus docet, ut singulari reverentia dijudicetur, id est, discernatur
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾o̾ ubiq mos iste sẽuat᷑. Nõ
enũ ꝗa post cibos dñs dedit. ⁊deo
pransi uł cenati. illud accipere
debent. ut illi faciebãt qͦ aꝑłs
mentiꝰ ꝯm̃daret mist̾i̾i illiꝰ alti¬
tudinẽ: ultimũ ħ uoluit ĩfige̾

Expanded text:
ideo ubique mos iste servatur. Non enim quia post cibos dedit Dominus, ideo pransi vel coenati illud accipere debent, ut illi faciebant quos Apomentius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere
Abbreviated transcription (Latin):
mat. uñ ꝓbatur aĩas defũctoꝵ
nõ solum suis sensib ñ pͥuaĩ.set
gaudio acmetu carere. ⁊ exhis
q̃ sibi in illo genali ex amme re¬
seruantur: quetã eas iã ĩciꝑe p̃ex¬

Expanded text:
 probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non priuari, sed gaudio ac metu, carere, et ex his quae sibi in illo generali examine reseruantur, quiddam eas iam incipere praeg
Abbreviated transcription (Latin):
dã similitudine corꝑis ñsit.
ꝑ inde sihanc similitudinẽ.
⁊̃ ap̃ infero gerit. ñ cõꝑalem
s corꝑis similẽ. ita ⁊̃ in locis
uidetur eẽ ñ corꝑalib s cor¬
ꝑaliũ sunilib siue inrequie

Expanded text:
dam similitudine corporis non fit. proinde, si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sine in requie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ħ ꝗa ⁊ illa ⁊ista ẽ ĩ effabit
scut ꝓpħa defilio loq̃ns ait.
Geueratõem ei ꝗs en arrabit.
tis sit gͦ nobis. ꝗa ñ ẽ ase ip̃o
flliꝰ s ab illo dequo natꝰ ẽ ñ ẽ

Expanded text:
 quia et illa et ista est ineffabilis, sicut propheta de Filio loquens ait, Generationem ejus quis enarrabit ?tis sit ergo nobis, quia non est a seipso Filius, sed ab illo de quo natus est: non est
Abbreviated transcription (Latin):
tum. fides certa declanit.
patres affĩmare uidebim᷑
Si aut̃ genitũ. duos fiuos
ingenit̾. ñ ꝗdẽ inscript̾is s in
ꝯsuetudine disputantiũ ⁊ de
re tanta ẜ moẽm qͣlẽ ualuart

Expanded text:
tum fides certa declarat, patres affirmare uidebimur, sin autem 'genitum', duos filios ingenitus, non quidem in Scripturis, sed in consuetudine disputantium, et de re tanta sermonem qualem valuerint
Abbreviated transcription (Latin):
ta maria ꝓposuit se ẜuata uotũ
uirginitatis intorde se ipm uo¬
tum ñ exp̃ssit in ore. Subi ecit
se diuine dispõni ꝓposuit se ꝑse¬
uãt̾am uirginẽ nisi d̾s alit̃ eiro¬
uelaret. Commititens es gͦ uir¬
gituitatẽ suã diume dispõni. cõ¬
sensit ĩ ca̾nalẽ copłam ñ illam
appetendo. s diuĩe inspiratõi ĩ
utroq obcctiendo. Postea uͦ simł
cũ urolabiis exp̃ssit: ⁊ ut̃q ĩ uĩ¬
ginitate ꝑmansit᷑.

Expanded text:
ta Maria proposuit se servaturam votum virginitatis in corde, sed ipsum votum non expressit in ore. Subjecit se divinae dispositioni; proposuit se perseveraturam virginem, nisi Deus aliter ei revelaret. Committens ergo virginitatem suam divinae dispositioni, consensit in carnalem copulam, non illam appetendo, sed divinae inspirationi in utroque obediendo; postea vero simul cum viro labiis expressit, et uterque in virginitate permansit. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
ra extra ecc̃am possint celebͣri.
⁊adu̾tite u̾i̾tatẽ. Missa enĩ d̾r¬
eo ꝗ celestis missus adꝯsee̾ndum
ulifitũ corpꝰ adueniat. iuxͣ dc̃m
sac̾dotis dicentis. Omĩp̃s deus
tiu insublime altare tuũ. ⁊c̾.
Id cuco nͥ angłs ueni̾t missane¬
quaꝙͣ iure uocai pot̾it. Nũꝗd
usurpare. angłm deccł mittit
cũ eis dẽ ꝑ propħam ꝯminat̾ sit
dicẽs. Maledicã bẽdictõib uñs. ꝑ it̾
Qd̃ si benedictõib eoꝵ se asserit
malelictuꝵ ui̾tas. ꝗd erit dehostia.
Ergo diccmꝰ illã posse ab illo bene
dici. quẽ scim̾ a deo fore maledic¬
tum cum sua beneclictiõe. Si enĩ

Expanded text:
nta extra Ecclesiam possint celebrari,et advertite veritatem. Missa enim dod coelestis missus ad consecrandum vivificum corpus adveniat, juxta dictum sacerdotis dicentis: Omnipotens Deus, tui in sublime altare tuum, etc. Idcirco nisi angelus venerit, missa nequaquam jure vocari potest. Numquid usurpare, angelum de coelo mittit cum eisdem per prophetam comminatus sit dicens: Maledicam benedictionibus vestris. Quod si benedictionibus eorum se asserit maledicturam Veritas, quid erit de hostia? Ergo dicemus illam posse benedici ab illo, quem scimus a Deo fore maledictum cum sua benedictione? Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
te gedẽ s id age̾re ꝙ gerit᷑ ab
alus dũ illud ꝯficitur. ⁊ sic ad¬
hibetur intenitõ. Et si intentõ
dicat᷑ de eẽ ꝯfitiendi illd̾ mist̾iũ.
tñ exxͦ intendit ea dice̾ ⁊ agẽ
q̃ ab aliisgerunt᷑. inplet᷑ mui¬
st̾ium. ¶ Illud ⁊̃ sane diçipͣ¬

Expanded text:
te credere, sed id agere quod geritur ab aliis dum conficitur, et sic adhibetur intentio, et si intentio dicatur deesse conficiendi illud mysterium, tamen ex quo intendit ea dicere et agere quae ab aliis geruntur, impletur mysterium. Illud etiam sane dici
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sanguinẽ. It̃. g̾gͥ. putãt qui¬
.dã ꝯmuniõem corꝑis minꝰ eẽ
sc̃ificatã. si illoꝵ fiat officio qͦꝵ
uita eoꝵ ocłis uidet᷑ ignobilis.
heu inquã mag̾ laq̃ũ inciũt.
ut diuina ⁊ occulta mist̾i̾a plus
ficet. ⁊ sc̃ificando benedicat.mi¬

Expanded text:
t quidam communionem corporis minus esse sanctificatam, si illorum fiat officio quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. Heu! in quem magnum laqueum incidunt, ut divina et occulta mysteria plus aficet, et sanctificando benedicat! My
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.sane dici potest fractõ illa
tali fi.ut uã fractõ ⁊ pãticio
sit ibi. q̃ fit ñ insubia s ĩ sa
mireris ł insultes. si accidentia ui¬
deant᷑ frangi. cũ ibi sint sine sb̾¬
iecto. licet quidã asserãt ea fũdũ

Expanded text:
Sane dici potest fractio illa talis fieri, ut vera fractio et partitio sit ibi, quae sit non in substamireris vel insultes si accidentia videantur frangi, cum ibi sint sine subjecto; licet quidam asserant ea fundari
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. h.mnedendo ⁊bibendo. carnẽ
⁊ sanguĩem. memoẽs ẽẽ debemꝰ.
¶S caueat ꝗsq ne indigne ꝑ-¬¬
cipiat. ꝗa iudiciũ manducat.
tidie mearis acciꝑe. Ne acce¬
das indignꝰ. indignꝰ ẽ. qaliter
celebrat mistium qmͣ xps tͣcidit.¬

Expanded text:
huius in edendo et bibendo carnem et saguinem memores esse debemus. Sed caveat quisque, ne indigne percipiat, quia iudicium manducat. ttidie merearis accipere, ne accedas indignus. Indignus est, qui aliter celebrat misterium, quam Crist
Abbreviated transcription (Latin):
ñ si t̃ mortifera. añ ꝙͣ accedatis
dimitͥte debitorib urĩs. Sidimi¬
tus dimittet᷑ tͥ. ⁊ sic securꝰ accede.
panis enĩ salutaĩs ẽ. ⁊ ñ uene¬
nũ. Si ita accedis. spũaliter
manducas sp̃u ałr̾ enĩ mãdu¬
cat. ꝗ ĩnocentiã adaltae̾ po̾tat.
Si illud sit sacͥficiũ ⁊ sisepiꝰ ĩmolet᷑.¬

Expanded text:
n sint mortifera, antequam accedas dimitte debitoribus tuis. Si dimittis, dimittetur tibi; et sic securus accede. Panis enim salutaris est, non venenum. Si ita accedis, spiritualiter manducas. Spiritualiter enim manducat, qui innocentiam ad altare portat. 7. Si illud sit sacrificium, et si saepius immolet
Abbreviated transcription (Latin):
aiꝯ pat at ccistunet simi¬
lẽ. s potiꝰ ĩ qͣ licũq ista similin¬
duie. magnã qͦ dissimilitudi¬
nẽ c̾nit. prima dissimilitu do
In illiꝰ uõ sũme sĩplicitate nat̾e¬

Expanded text:
 existimet similem, sed potius in qualicumque ista similitudine magnam quoque dissimilitudinem cernat. 16. Prima dissimilitudo, in illius vero summae simplicitate nat
Abbreviated transcription (Latin):
bonos uidẽt us ad iudiciũ.
malos s nõ mali bonos. Unĩ
an dic̃ uidicii fideles suꝑ se
ĩ requie accendũt qͦꝵ gnuudia
pꝰ etẽplari nõ possuit. De api¬
es int bonos ⁊ malos

Expanded text:
bonos vident usque ad judicium. malos, sed non mali bonos. Unde ante diem judicii fideles super se in requie attendunt, quorum gaudia post contemplari non possunt. 6. De chaos inter bonos et malos
Abbreviated transcription (Latin):
odinẽ p̃cedẽs dies. seq̃nti nocti ad¬
iungi debait. ꝗa hõ aluce ꝑpec¬
catum corruit intenebras igno¬
atenebris ad lucẽ reliit. Uñ apꝰ.¬
piamꝰ tͥenebre. nunc aũt lux ĩ
dño. P rimꝰ itaq dies ñ abau¬
rora s aplena luce incipiẽs ⁊ p̾
ce excipiens. mane seq̃ntis diei
expletus est. Uñ beda. orcidente
luce paulatim.⁊pꝰ spatiũ diu̾¬
ne longitudinuis infi̾oris ꝑtesᷤ
subeunte. st̃m̃ ẽ uesꝑe⁊ sicut
nc̃ usitato cursu solis fi̾ solet.
stm̃ ẽ autẽ mane eadẽ suꝑ tr̃a
redeunte. ⁊ aliũ diẽ ĩchointe.
⁊ dies explet̾ est unꝰ. xxiiiͦiͦͬ. ho-
raꝵ. fuitq nox illo triduo oĩno
tenebrosa q̃ p̾c̾ata sid̾a aliqua
luce claruit Cur sol fis e siluꝑ illa
sufficiebat.

Expanded text:
dinem praecedens dies sequenti nocti adjungi debeat, quia homo a luce per peccatum corruit in tenebras ignoa tenebris ad lucem rediit. Unde Ap tenebrae, nunc autem lux in Domino. Primus itaque dies non ab aurora, sed a plena luce incipiens, et pce, excipiens mane sequentis diei, expletus est. Unde Beda: Occidente luce, et paulatim post spatium diurnae longitudinis inferiores partes subeunte, factum est vespere, sicut nunc usitato cursu solis fieri solet. Factum est autem mane eadem super terram redeunte, et alium diem inchoante, et dies expletus est urum. Fuitque nox illo triduo omnino tenebrosa, quae post creata sidera aliqua luce claruit. 6. Cur sol factus est, si lux illa sufficiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nouissime ẜpens dixit. Nequa qͣm
moi̾emini. D̾s affirmauit. Mu¬
lier qĩ ambigendo dix̃ illud. dia¬
belus negauit. Ꝙ gͥ dubitauit.
abasfimante recessit᷑. negante aꝑ¬

Expanded text:
novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit, mulier quasi ambigendo illud dicit, diabolus negavit; quae ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti a
Abbreviated transcription (Latin):
tmulierẽ tẽptauit: ĩ qua minꝰ
malitia ad tẽptandã uirtutẽ ti¬
inidiashumanã nat̾am inea pã¬
te ubi debilior uidebat᷑. aggre¬
ssa ẽ. ut si forte illic aliq̃tenus
p̃uałet: p̾mod̾ fiducialius ad
alit̾m q̃ robustior ftut pulsan¬
dũ ł potiꝰ sub u̾tendã accederet.
primũ gͥ solitariã feminã explo¬
muit: ut inea pͥmũ oĩem sue
nocere ñ potenit ad fituudẽ se cõ¬
uertit. ut dolo hoĩem supplantaẽt.
q̃m uirtute suꝑare neꝗret. Ne
aut̃ fraꝰ ilłi nimis manifesta¬
retur: In sua sp̃e ñuonit. ne aꝑ¬
te cognosce̾tur. ⁊ ita repelle̾tur.
Itm̃ ne ninus occłta foret fraꝰ¬

Expanded text:
mulierem tentavit, in qua minus malitia ad tentandam virtutem timida, humanam naturam in ea parte ubi debilior videbatur, aggressa est; ut si forte illic aliquatenus praevaleret, postmodum fiducialius ad alteram quae robustior fuit pulsandam vel potius subvertendam accederet. Primum ergo solitariam feminam exploravit, ut in ea primum omnem suae nocere non poterat, ad fraudem se convertit, ut dolo hominem supplantaret, quem virtute superare nequiret. Ne autem fraus illius nimis manifestaretur, in sua specie non venit, ne aperte cognosceretur, et ita repelleretur: iterum ne nimis occulta foret fra
Abbreviated transcription (Latin):
diaboł ꝑ serpentẽ igrantẽ loq̃¬
bat᷑.: sicut ꝑ inherguminos ł fa¬
naticos loꝗtur. Sex pente ẽ uelu̾
organo est us. mouẽs nat̾u eiꝰ
ad expͥm̃dos sonos u̾boꝵ ⁊ signas.
ꝗb suã mõstret uolũtatem

Expanded text:
diabolus per serpentem ignorantem, sicut per energumenos vel fanaticos loquitur. Serpente enim velut organo est usus, movens naturam ejus ad exprimendum sonos verborum et signa, quibus suam monstraret voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
cogͦ scimꝰ ip̃m dñm. fidẽ. ꝗa nullũ
adult̾iũ. Sac̾m̃tũ ꝗa nullũ diuo̾¬
tiũ. Soł i nuptiał ꝯcubit̾ ñ fuit᷑
ꝗa incarne pecc̃i si̾ ñ pot̾a̾t sine
pudentla ꝯcupiscentia carns.
q̃ accidit expecc̃o. Sine qͥ ꝯcipiuo¬

Expanded text:
minum; fidem quia nullum adulterium; sacramentum, quia nullum divortium. Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non potest sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato, sine quo concipi vo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾atis. ambo ꝑseuãnt̃ redde̾ debu¬
istis. aqͦ ꝓposito sil apsus ẽ ille. ⁊¬
tu saltem ꝑ seu̾ã. ñ ꝗa patit̃ tẽ¬
sanctiꝰ ꝯiuges manebatis. qͣnto
sanctoã ꝯxordit̃ placita ẜuabatiu¬
.4
ꝑfectũ gͥ fuit mane tiosephcõ

Expanded text:
veratis, ambo perseveranter reddere debuistis; a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem persevera. Non quia pariter temsanctius conjuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita servabatis. rfectum ergo fuit Mariae et Josep
Abbreviated transcription (Latin):
ducte referuntur uoluntates
ẽ illa adꝙͣ cuncte referuntũ
Si autem pͣua est. pue sũt
õs. Et ĩo rectaꝵ uoluntat̃
conexio. it̃ ꝙdam ẽ astendẽ

Expanded text:
dictae referuntur voluntates.est illa ad quam cunctae referuntur. Si autem prava est, pravae sunt omnes; et ideo rectarum voluntatum c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpagionẽ descendit abadã.
Transmisit ẽ adã modĩt̃ ꝗd
formatũ corp̾filii. Siuq mł¬
tiplicatõe. sn̾ rei extͥnsete ad¬
iectõe aͥctũ ẽ. Et de illo ita ag

Expanded text:
ationem descendit ab Adam. Transmisit enim Adam modicum quid formatum corpus filii, suique multiplicatione sine rei extrinsecae adjectione, a
Abbreviated transcription (Latin):
castisicatam. Cui collata ẽ potñ¬
tia nouo ioe̾ gen̾andti. Ut siñ
coitu uiri. sine libidine cõci pi¬
entis. inuto uirginis. celebͣ retũ
⁊ ꝯceptus dei ⁊ hominis. Illa enĩ
caro ꝙͣ d̾s ex uirgine sibi unire
dignatus ẽ.sine uitõ ꝯcepta. sĩ
pecc̃o natu ẽ. hãc tñ carnem nõ¬

Expanded text:
castificatam. Cui collata est potentia novo more generandi, ut sine coitu viri, sine libidine concipientis in utero Virginis celebraretur conceptus Dei et hominis. Illa enim caro quam Deus de Virgine sibi unire dignatus est, sine vitio concepta, sine peccato nata est. Hanc tamen carnem no
Abbreviated transcription (Latin):
niens apecc̃o ꝓrsus purgant et
afomite peccati ⁊̃ lib̾auit. ł fomi¬
tẽ ip̃m penitꝰ euacuando ut ꝗb̾dã
placet. ł sic debilitando ⁊ extenu¬
nullatenꝰ extit̾i̾t. ꝑ otentiã qͦ ge
nerandi absq nui semine uirgi¬
docent. uͥ angłs iiͥrginẽ allas̃
ait. Sp̃s .s. s inte.⁊ur.a .o.tͥ.¬
⁊ ꝙ nascet᷑ exte .s.ii. f. d̾. Cui sa
cra uirgo respondit. Etce anci¬
damał. ait. post ꝯcessũ aũt̃ stẽ
ung̃. sp̃s . s. preueñ in ip̃am ẜ¬
gaͣts ip̃am ⁊ potñtiã deitatis¬

Expanded text:
niens, a peccato prorsus purgavit, et a fomite peccati etiam liberavit, vel fomitem ipsum penitus evacuando ut quibusdam placet, vel sic debilitando et extenunullatenus extiterit. Potentiam quoque generandi absque viri semine Virgidocent, ubi Angelus Virginem alniens, a peccato prorsus purgavit, et a fomite peccati etiam liberavit, vel fomitem ipsum penitus evacuando ut quibusdam placet, vel sic debilitando et extenunullatenus extiterit. Potentiam quoque generandi absque viri semine Virgidocent, ubi Angelus Virginem all
Abbreviated transcription (Latin):
qͣłr pͥmi parentes si ñpeccassẽt
filig ꝓc̾assent. ⁊ qͣles ipsi filii na¬
sc̾e̾t᷑. Ordã putãt agignendo ᷤ filios.
pͥmos hoĩes inꝑadiso miscei̾ ñ potu¬
isse: nisi p̾ pecemidicentes ꝯcubitũ
sine cõrmptõe itł macła ñposse fi̾.
S ante pẽcem nͨ corrupt̃o. nͨ ma¬

Expanded text:
r primi parentes, si non peccassent, filios procreassent, et quales ipsi filii nascerentur. Quidam putant ad gignendos filios primos homines in paradiso misceri non potuisse, nisi post peccatum; dicentes concubitum sine corruptione vel macula non posse fieri. Sed ante pe
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ. diuisi sunt. ꝗ nͨ bõi erant.
ut sit alii sͣ illud bonũ ꝑiꝰtitiã.:
bonialii illo corrupto ꝑculpam.
mali. ꝯu̾sio iustos fec̃. ⁊ adu̾sio ĩ¬
iustos. Utraq fuit uoluntatis.
ruoluntas utrũq lib̾tatis.

Expanded text:
qua divisi sunt qui natura boni erant, ut sint alii supra illud bonum per justitiam boni, alii illo corrupto per culpam mali. Conversio justos fecit, et aversio injustos. Utraque fuit voluntatis, et voluntas utriusque libertatis.
Abbreviated transcription (Latin):
auctõĩtatũ intelligenda ft̃e tra¬
dunt. Qua rõe nitantur:
mts int̃ sit. ex eo astruũt. ꝗa lic
sponse ante ca̾nalẽ copłam in¬
ꝯsulto nolente sponso moãst̾i̾ũ
elig̾e. qͦ facto. sponso ⁊̃ lic aliam

Expanded text:
oritatum intelligenda fore tradunt. 7. Qua ratione nituntur. imum intersit, ex eo astruunt, quia licet sponsae ante carnalem copulam inconsulto vel nolente sponso monasterium eligere; quo facto, sponso etiam licet aliam
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i fiat. ut abe singłart̃ ꝓuiso
ꝯstituant᷑ iuloco: Nam uxore no¬
stines sine uxõi̾s uoluntate. tr¬
bius ei fo̾nicandi licent̾iã. ⁊ pecc̃m
illiꝰ. tue ĩputabit᷑ abstinentie:

Expanded text:
pi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituantur loco. Nam uxore nostines sine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam; et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
egrediẽs. transmarina petiit. ⁊ẽ
mi solitudint̃ sibi eleg̃. Beatus
⁊ alexiꝰ simiłr exnuptus. diuina
gr̃a uoratus. sponsa deseruit. ⁊mĩ¬
tib exẽplis liq̃t licẽ sponsis. sine
Nõ eñ pͣ uir melioris uite ꝓpo¬

Expanded text:
egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et nHis exemplis liquet licere sponsis sine cNon enim potest vir melioris vitae propo
Abbreviated transcription (Latin):
añ qͣm assit copła cãnał. Expac¬
fuĩt ante coitũ. incortu uͦ effi¬
cuint᷑ ꝯuiges. fac̃ enĩ pactõ cõ¬
iugał. ut que pri erat sponsa
incoitu fiat ꝯuix. Responsio

Expanded text:
antequam adsit copula carnalis. Ex pacfiunt ante coitum; in coitu vere efficiuntur conjuges. Facit enim pactio conjugalis ut quae prius erat sponsa, in coitu fiat conjux. 9. Responsio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iste quenit de edõ.tinctis uesti
debosra.⁊ inpsalmo. Os est iste
uerbi ĩcarnati. pleniꝰ cagnouet᷑
angłi p̾ ĩpletõem qm ante. Et
sicut incognitõe huiꝰ misterii ꝓ¬
fecerũt: i ta dñt eos indeitatis cog¬

Expanded text:
e Edom, tinctis vestibus de Bosra? Et in psalm. 24: Quis est iste Verbi incarnati plenius cognoverunt angeli post impletionem quam ante. Et sicut in cognitione hujus mysterii profecerunt, ita dicunt eos in deitatis cog
Abbreviated transcription (Latin):
notuit supͣ memoratũ mist̾iũ.
est. Atĩnde lector. ꝗa uidentũ
dissentire inhac sententia illu¬
stres doctões. idõꝙ ut ꝙ repug¬
aymonem seq̃ntes ita det̃minemꝰ.
nuntiata sunt exparte cognita
ascłis fuisse. ut pote familiãib
⁊ nuntiis. illis uo ꝗ mininoi̾s di¬
gnitatis sũt incgnita extitisse
itaq õs angłos incognitõe di¬

Expanded text:
 memoratum mysterium, est. Attende, lector, quia videntur dissentire in hac sententia illustres doctores. Ideoque ut omnis repugcta verba Haymonem sequentes ita determinemus, nuntiata sunt, ex parte cognita a seculis fuisse, utpote familiaribus et nuntiis; illis vero qui minoris dignitatis sunt incognita extitisse itaque omnes angelos in cognitione di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. eogͦ aucto̾e̾ hõ ag̃ malũ ita
eo auctõẽ hõ fit det̾ior. ⁊ si eo ant
hõ fit dt̾ior. tc̃ eo uolente homo
aminori dicẽs ita. Nullo sa¬
piente hoĩe auctõs. fit᷑ hõ de¬
terior Tanta ẽ ẽ ista q̃ clpa.
q̃ insapientẽ hoĩem cade̾ ne¬
ꝗͥd. E st aũt̃ dẽ om̃i hoĩe sa¬
piente pr̃antior. Multominꝰ
gͥ d̾o ancioe fit hõ det̾ior. chul¬
to e̾ ẽ pr̃ancior dei uoluntas.
qͣmͣ hominis sapientis. Illo
aut̃ aucio̾e cũ dicit᷑. illo uolẽ¬
qͦ ẽ hõ deterior. ꝙ uitiũ silonge
ab est a dei uoluntate ut ratõ
docet.ãquo sit q̃rendũ ẽ. Ecce
aꝑte ħ ctic̃ aug̃ d̾o auctõe ut
uolente hoĩem ñ fi̾ det̾iorẽ .s
iitio uoluntatis sus. ñ ẽ gͦ

Expanded text:
est, eo ergo auctore homo agit mala, et ita eo auctore homo fit deterior. Et si eo auctore homo fit deterior, tunc eo volente homo a minori, dicens ita: Nullo sapiente homine auctore fit homo deterior; tanta enim est ista culpa quae in sapientem hominem cadere nequit: est autem Deus omni homine sapiente praestantior; multo minus ergo Deo auctore fit homo deterior. Multo enim est praestantior Dei voluntas, quam hominis sapientis. Illo autem auctore cum dicitur, illo volen est homo deterior: quod vitium si longe abest a Deo voluntate, ut ratio docet, a quo sit quaerendum est? Ecce aperte dicit Aug. Deo auctore vel volente hominem non fieri deteriorem, sed vitio volu
Abbreviated transcription (Latin):
asserat. rep̃ hensibile se ꝯstitun
Uñ aĩoͥ Insuo sensu abũdabat
ciprianus cũ semel m̾gebat ĩ
luptismo pariuilce. ꝗ ꝙ intelli¬
gelut. stucdiose impleu̾it boĩs
scius delinq̃ret. S qr bonis oꝑib̾
habundabat. postea correctꝰ ado
habundabat altiori sensu. ter
illos mergendo. Etce hñs. ꝗa

Expanded text:
rgendum asserat, reprehensibilem se constituit. Unde Haymo: In suo sensu abundabat Cyprianus, cum semel mergebat in Baptismo parvulos, quia quod intelligebat, studiose implebat bonis scius delinqueret: sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Deo abundavit altiori sensu, ter illos mergendo. Ecce habemus,
Abbreviated transcription (Latin):
ud̾r ꝙ sic̃ aĩã reatũ punficat᷑
ita ⁊ caroͣ illa pollutõe purgat᷑.
m̃dar. ca̾nẽ uͦ ñ abilla feditate
purgai. Siuõ reman illa fe¬
ditas usꝙ ad ꝓc̾atõem fllioꝵ

Expanded text:
d sicut anima a reatu purificatur, ita et caro ab illa pollutione purgatur: mundari, carnem vero non ab illa foeditate purgari. Si vero remanet illa foeditas usque ad procreationem
Abbreviated transcription (Latin):
onem ꝙͣ habuit aꝯceptu reti¬
nenti trahit᷑ polluta ⁊ ĩꝯcuꝑi¬
scentia ꝯcipr. Uñ ⁊ polluitur.
illi dicũt qr lic caro ꝓlis excar¬
ne feda seminet᷑ ⁊ in ꝯcipiscẽ¬
ĩmundior sit caro ꝓlis ⁊ iõ ma¬
gis cõrupta ꝙͣ cam parentis.

Expanded text:
onem quam habuit a conceptu retinente, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur, unde et polluitur; illi dicunt quia licet caro prolis ex carne foeda seminetur, et in concupiscenimmundior sit caro prolis, et ideo magis corrupta quam caro parentis,
Abbreviated transcription (Latin):
dñr ꝗ p̃aliis ardẽt caĩ tate:
Seraphin eͥ ĩtp̃tat᷑ ardẽs uel
succendes̃. Cherubin q̃ p̃aliis
inscĩa eminẽt. Cherubin enĩ
int̃ p̃tatur plenitudo scĩe. Thro¬
nus d̾r sedes. Tbronꝰ aut̃ uocãt᷑¬
ut batus g̾g̾ ait ꝗ tanta diuĩ

Expanded text:
rae aliis ardent charitate; seraphin enim interpretatur ardens vel succendens; cherubin, qui prae aliis in scientia eminent; cherubin enim interpretatur plenitudo scientiae: thronus dicitur sedes; throni autem vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
toẽm ⁊ uoluntatis instic̃tũ aĩa
de his q̃ sunt c̾ata impletur.
Implet uõ sachanas cõ alicuiꝰ
potestas ħ soliꝰ dei ẽ. s calida et
fraudulenta deceptõs aĩa in
ẽ. Impleuit gͦ sathanas cor
ananie ñ intrando s malitie¬
sue ires ĩ se̾ndo. Idẽ sp̃s ĩmũ¬
dus flãma uirtutũ decordib fi¬
deliũ expulsus. doctõib ui̾tatis
his auctoritatib offñd̾r ꝙ de¬

Expanded text:
em et voluntatis instinctum anima de his quae sunt creata impletur. Implet vero Satanas cor alicujuspotestas hoc solius Dei est, sed callida et fraudulenta deceptione animam in est. Intravit ergo Satanas cor Ananisuae virus inserendo. Idem spiritus immundus flamma virtutum de cordibus fidelium expulsus, doctoribus veritatiHis auctoritatibus ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
changłos. pͥncipatꝰ potãtes. uir¬
tutes dominatiẽs. thronos che¬
rubin. ⁊ seraphin. Et ĩueniunt᷑
unistis ordinib tria t̃na eẽ:⁊ in
singłis tres ordines. ut tͥnitatiᷤ
similitudo ineis ĩsinuet᷑ inp̃ssa.
Uñ dionisiꝰ tres ordines angłoꝵ
ẽẽ tradit. t̃nos insingłis ponẽs
Sũt ẽ tres suꝑibres. tres inferi.
ores. tres medii. Suꝑices se¬
raphin. cherubin throni. me¬
infi̾ores. uirtutes archangłi.

Expanded text:
changelos, principatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubin, et seraphin. Et inveniuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis insinuetur impressa; unde Dionysius tres ordines angelorum esse tradit, ternos in singulis ponens. Sunt enim treet tres medii. Superiores, seraphin, cherubin, troni; meinferiores, virtutes, archangeli,
Abbreviated transcription (Latin):
dñr ꝗ s subiectis q̃ sũt agnda
disponũt. eisq ad explenda diniã
mist̾ia pͥncipant᷑. potestates no¬
minant᷑ hii ꝗ ñ cet̾is potentiꝰ
insuo ordine accepunt ut uir¬
tutes a du̾se eis subiecte eonr
refrenent᷑ potestate. ne hoĩes
d̾ant. uirtutes uocatit᷑. illi per
quos signa ⁊ mira cł̾a fnq̃nt
tiant. angłi ꝗminora.

Expanded text:
 subiectis, que sunt agenda, disponunt eisque ad explenda divina misteria principantur. Potestates nominantur hii, qui hoc ceteris potencius in suo ordine acceperunt, ut virtutes adverse eis subiecte eorum refrenentur poderant: virtutes vocantur illi per quos signa et miracula frequenter tiant: angeli, qui minora.
Abbreviated transcription (Latin):
torꝑa eoꝵq aĩab illabant᷑ an ideo
intrare dicantur ꝗa malitie sue
esfc̃m ibi ex̾cent dei ꝑmissioẽ oppͥ¬
mendo atq uexando eas ł in pec¬
catũ ꝓuoluntate sua tͣ hendo. ꝙ
inhoĩes introaant atq abeis exp¬
ulsi extunt. euangłium aꝑte de¬
clauit. cõmemoras demonia qͦs¬
in quos dam ingressa ⁊ ꝑxꝰ deiecta¬

Expanded text:
corpora, eorumque animabus illabantur? An ideo intrare dicantur, quia malitiae suae effectum ibi exercent Dei permissione, opprimendo atque vexando eas, vel in peccatum pro voluntate sua trahendo. Quod in homines introeant, atque ab eis expulsi exeant, Evangelium aperte declarat, commemorans daemonia in quosdam ingressa, et per C
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ cdilectõis ac spẽ. ꝯstituisse
ineo. S ꝗa illud ado dit̾. ĩ dño
se finẽ posuisse. eodẽq frui sig¬
indeo fruei̾s. do potiꝰ quã hoĩe
fruetis. Hic q̃ritur utrũ deus
fruatur anutatur nob.

Expanded text:
finem dilectionis ac spem constituisse in eo; sed quia illud addidit in Domino se finem posuisse, eodemque frui sigin Deo frueris, Deo potius quam homine frueris. 7. Hic quaeritur an Deus fruatur, an utatur nob
Abbreviated transcription (Latin):
offitiũ suũ exibet.s ulłiuᷤ pote¬
lens pecca mundi. Tollit aũt
⁊ dimitt̃ndo q̃ fc̃a st̃. ⁊ adiuuãdo
nefiant. ⁊ ꝑclucendo aduitũ ubi
oĩo fi̾ ñ p̾sunt. his aliisq płib

Expanded text:
otelens peccata mundi. Tollit autem et dimittendo quae facta sunt, et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam, ubi omnino fieri non possunt, His
Abbreviated transcription (Latin):
ntentẽ soluit a debito perie.
tt̃c soluit. qñ int̾ illumunat
inspirando uãm cordis ꝯtric¬
toẽm. Cuisnĩe rõ suffragatũ
tauctõitates attestantur llc̃o

Expanded text:
poenitentem solvit a debito poenae; et tunc solvit quando intus illuminat, inspirando veram cordis contritionem. Cui sententiae ratio suffragatur, et auctoritates attestantur. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati cupiditas resistebat.
ꝙ depeã tͣns gressioĩs p̾ea secu¬
tum est. his aliisq mittũt᷑ auc¬
toritatib ꝗ illud pett̃ cetłs ali¬
cag̃ nocuit illud pec̃t qͣm
ẽ. Maiorem gͦ esfc̃m mali hũit

Expanded text:
oluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea secutum est. His aliisque utuntur auctoritatibus, qui illud peccatum caeteris aliMagis nocuit illud peccatum qest. Majorem ergo effectum mali habuit
Abbreviated transcription (Latin):
a̾uertend̾ ẽ. Sicut inꝗd sanctius
ẽ moĩ fame. qm̃ ydolotitis uesci.
ita sanctiꝰ ẽ defungi sine lib̾is. ꝙͣ
ex illicito coitu stipẽ q̃rẽ. Uñcũq
uõ nascant᷑ hoĩes siparentũ uitia
ñ sectant᷑. ⁊ d̾m̃ recte colat̃. hõesti
⁊ salui erũt. Sem̃ enĩ exq̃licũq
hoĩe. di creatu̾ ẽ. ⁊eo male utenti
male erit. Nõ ipmi aliq̃n malũ

Expanded text:
advertendum est: Sicut, inquit, sanctius est mori fame quam idolothytis vesci; ita sanctius est defungi sine liberis, quam ex illicito coitu stirpem quaerere. Undecumque vero nascantur homines, si parentum vitia non sectantur, et Deum recte colant, honesti et salvi erunt. Semen enim ex qualicumque homine, Dei creatura est, et eo male utenti, male erit; non ipsum aliquando malum
Abbreviated transcription (Latin):
licos uulgatũ. nita eius signi¬
ficatõ determinata. ut modo.
tiõ ieronimꝰ. ddicit ħ noĩe nõ
tatholica adͤ amasiũ papam
abamanoꝵ p̃sulẽ ypostasion
nouellũ nom̃ ame hoĩe roma¬
no exigit᷑. Introgam᷑ ꝗd tres
ypostases arbitrent᷑ intłłigu.
T̃ res ꝑͣs sub sistentes aiunt.
Respondem̾ nos ita crede. nõ
sufficit eis sensus. ipm̃ nom̃
efflagitant ꝗa nescio ꝗd ue¬
neni. insil labis latet. Clamamꝰ
siquis tres hypostases .i. tres
subnoie pietatis tres nat̾as
Hypostuses. siplacet. ñ bõe sus¬
pitionis ẽ. Cum in eodẽ uẽbo
sensus dissentiũt. aut si rectũ
puratis tres hypostases cum
cẽ nõ tiegamus. S m̃ crectite.
uenenũ submelle latet. Trãs¬
sigutat enĩ se angło satant:

Expanded text:
licos vulgatum, nec ita ejus significatio determinata ut modo. Et ideo Hieron. dicit hoc nomine non catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogamus quid tres hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid veneni in syllabis latet. Clamamus: Si quis tres hypostases, id est, sub nomine pietatis tres naturas hypostases, si placet. Nomepicionis est, cum in eodem verbo sensus dissentiunt. Aut si rectum putatis, tres hypostases cum cere, non negamus. Sed mihi credite, venenum sub melle latet. Transfigurat enim se angelus Satanae
Abbreviated transcription (Latin):
quas freq̃nt̃. in hoc tractatu cõ¬
memõauimi aliꝗd loꝗ. loꝗ opor¬
tet. s pͥmũ audiam᷑. ꝗd de boc
noĩe .s. ypostasis. ieẜ. dicit.
Ait enim sub ħ noĩe uenenum
lat̾e. S ħ dicit scd̾m ꝙ hẽtici eo
ucebunt᷑. ut simplices seduc̾et̃¬

Expanded text:
u commemoravimus, aliquid loqui nos oportet. Sed primum audiamus quid de hoc nomine hypostasis Hieron. dicit: ait enim sub hoc nomine venenum latere; sed hoc dicit secundum quod haeretici eo utebantur ut simplices seduce
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃scĩa pͥmo respondam. dicentes.
illa q̃ futũ erãt p̃sentia fiunt. uł
gͦ des oĩa a bet̃no que futaͥ erant.
n p̃scire desinit. nͥ cũ futa ẽe de¬
sinunt.⁊ cũ p̃scire desitutialiqͣ
q̃ ante p̃sciebat minꝰ ea noscit
qmͣ ante cognoscebat. Non enĩ
aliqñ que qͦm᷑ non p̃sciatis ex

Expanded text:
entia primo respondemus, dicentes milla quae futura erant praesentia fiunt vel ergo Deus omnia ab aeterno quae futura erant, neque praescire desinit, nisi cum futura esse desinunt. Neque cum praescire desinit aliqua quae ante praesciebat, minus ea noscit quam ante cognoscebat. Non enim aliquando quae modo non praesciat, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
fcã sit mulier deuiro. ñ deq̃libet
parte corꝑis uiri. s delat̾e eiꝰ for¬
mata ẽ. ut ostude̾t᷑ ꝗa incõiõtiũ
c̾abatur dilectõis. neforte si fuiss
decapite stã. turo ad dñatõe uid̾e¬
tur p̃fe̾nda. aut si depedib. ad ser¬
dña nͨ ancilla ꝑabatur s sotia nͦ
decapite nͨ depecłib s delat̾e̾ fu̾at
ꝑducenda. ut iuxͣ se ponendã cogͦ¬
costa. deq̃ mulier ĩ adiutoiu ge¬
netatois uiro est formata. s ut
nullam ĩeo sensisse penã most̾ret᷑.
⁊diuine simł potñtie opꝰ mirabi¬

Expanded text:
de viro, non de qualibet parte corporis viri, sed de latere ejus formata est, ut ostenderetur quia in consortium creabatur dilectionis, ne forte si fuisset de capite facta, viro ad dominationem videretur praeferenda; aut si de pedibus, ad seratur, sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda, ut juxta se ponendam cogncosta, de qua mulier in adjutorium generationis viro est formata; scilicet, ut nullam in eo sensisse poenam monstraretur, et divinae simul potentiae opus mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
axĩs humilitas dei similitudie.
sublimaret᷑. Diabolus ꝗppe ali¬
ud ado pͥncipiũ ẽẽ ꝯcupierat: ĩoq
ut eiꝰ suꝑbia retundetur. ħ hõ ĩmu¬
nͣe accepit. ꝙ diaboł ꝑu̾se rapere¬

Expanded text:
is humilitas Dei similitudine sublimaretur. Diabolus quippe aliud a Deo principium esse concupierat: et ideo, ut ejus superbia retunderetur, hoc homo in munere accepit, quod diabolus per
Abbreviated transcription (Latin):
n eodem qͦ ꝑadiso mulicris¬
mulierẽ formauit d̾ de subia
uiri. sic̃ p̾t plantatũ ꝑadisu
hõiẽq ineo positũ ⁊ post uniũ¬
sa aĩalia a deũ ducta suisq mn¬
ominib signata subnectit scri¬
ptura. In misit ds sopo̾e ĩ adã.
cũq obdormiss. tulit unã des
costis aꝰ. ⁊ formauit eã ĩmuli

Expanded text:
n eodem quoque paradiso mulierem formavit Deus de substantia viri; sicut post plantatum paradisum, hominemque in eo positum, et post universa animalia ad eum ducta, suisque nominibus designata, subnectit Scriptura, Gen. 2: Immisit Deus soporem in Adam. Cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et formavit eam in mul
Abbreviated transcription (Latin):
noũ usũpato lignꝰ uetito. ꝗa ꝑ ex¬
ẽẽnt nec ꝯͣ p̃ceptum peccassent.
cid̾e̾t. siusurparetũ. Aligno gͥ¬
ut ĩpsa p̃cepti ꝯͣseruatõ. bonũ
illi eẽt. tͣrs gressio: malũ. nec
meliꝰ ꝯũd̾atur q̃ntũ malums

Expanded text:
novit usurpato ligno vetito, quia per exessent, nec contra praeceptum peccassent, cideret si usurparetur. A ligno erut ipsa praecepti conservatio bonum illi esset, transgressio malum. Nec melius consideratur quantum malum
Abbreviated transcription (Latin):
Si ⁊̃ ꝓhibe̾tur res tangi. que
sic̃ aliena pecunia. iõ ꝓhibitõ
ẽ peccm. ꝗa ꝓhibenti ẽ dãpno¬
sum. Cũ uero tangr̃. ꝙ nͨ tan¬
genti obẽ. sinõ phibetur: nec
cuil si tangatur. ĩõ ꝓhibetũ
ut ꝑ se bonũ obedĩe ⁊malum

Expanded text:
 prohibitur res tangi, quaesicut aliena pecunia; ideo prohibitum est peccatum, quia prohibenti est damnosum. Cum vero tangitur quod nec tangenti obest si non prohibetur, nec cuilibet si tangatur; et ideo prohibetur, ut per se bonum obedientiae et malum
Abbreviated transcription (Latin):
testatur dicens. Deniq mõtuo
eo cũ qͦ fuit ueꝵ conubiũ . fi̾ pot
ꝯiugiũ. cũ qͣ p̃cessit ad ult̾ium.
Idẽ. posse fi̾ sane licitas nuptiaᷤᷤ.
exꝑ sotus illicite ꝯiũctis hoẽsto
placito subseq̃nte. maĩfestũ ẽ
bens ꝯubinas posse tͣnsire ad
hõẽstũ p̃lacitũ nuptiaꝵ. sicas¬
titatẽ ⁊ fidẽ ẜuare uelint. pͥma

Expanded text:
nique mortuo eo cum quo fuit verum conjugium, fieri potest conjugium cum qua praecessit adulterium. Item: Posse fieri sane licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis honesto placito subsequente manifestum estperhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima
Abbreviated transcription (Latin):
ad dotalẽ cibũ illã arboe̾m p̃stiti¬
sse: qͦ corp̾ hoĩs stabili sanitate
firmaret᷑ ñ sic̃ exalio cibo.s ĩspi¬
ratõe salubritatis occłta. Hic in¬
nuere uidr̾: ꝙ cũ aliis cib posset
corpꝰ sustentari. ħ cibo ĩdefitienti
sanitate fĩmaret᷑. Eyqͦ ꝯseꝗ uid̾r¬

Expanded text:
addo, talem cibum illam arborem praestitisse, quo corpus hominis stabili sanitate firmaretur; non sicut ex alio cibo, sed inspiratione salubritatis occulta. Hic innuere videtur quod cum aliis cibis posset corpus sustentari, hoc cibo indeficiente sanitate firmaretur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ filiꝰ potuit gigne. s ñ opoͣtuit.
⁊ ita potuit: ꝙ ñ oportuit. Qrͣ
aut̃ nõ oportuit. subdit dicens.
ꝗa tip̃ẽ nepos nisi auo suo ꝓne¬
potẽ gignͣet scd̾m ur̃am mirabi
appellaretur omĩps. nͦ imple̾tur
genãtionis series. si semꝑ alter
exalt̾o nasc̾e̾tur. Nec eãm ꝑfic̾i̾t

Expanded text:
 Filius potuit gignere, sed non oportuit: et ita potuit quod non oportuit. Quare autem non oportuit, subdit dicens:  ipse nepos nisi avo suo pronepotem gigneret, secundum vestram mirabilappellaretur omnipotens, nec impleretur generationis series, si semper alter ex altero nasceretur: nec eam perficeret
Abbreviated transcription (Latin):
stat baptisma soł sac̾dotib esse
traditum. eiꝰq minist̾iũ. nͨ ipsis
Tem mulier ꝙͣ uis scã baptiza¬
re ñ p̃sumat. nͥisi necessitate co¬
gente. De illis uõ ꝗabhẽticis
baptizantur utrũ rebaptizã di
non debet rebaptizan. Uñ beda.
Siue hẽticꝰ. siue scismaticꝰ siue

Expanded text:
stat baptisma solis sacerdotibus esse traditum, ejusque ministerium nec ipsis Item: Mulier, quamvis sancta, baptizare non praesumat, nisi necessitate cogente. De illis vero qui ab haereticis baptizantur utrum rebaptizandi snon debet rebaptizari. Unde Beda: Sive haereticus, sive schismaticus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ciprianũ qui ap̃ heͣticos uel
scismaticos datũ bapt̃m cog̾
staret᷑. tanta ciꝰ merita. usq ad
triũphũ martirii secuta sunt.
ut ⁊ caritanis qua excellebat
luce. obũbratio illa fugaret᷑.
⁊ siꝗd purgandũ erat. passioĩs
false tolleret᷑. nec nos quibã¬

Expanded text:
um gloriosum, qui apud haereticos vel schismaticos datum Baptismum nostaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec nos qui Ba
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ p̃osiit futura. uł ꝙ ip̃e ñ sit
deus. ꝗ ẽ futuroꝵ p̃scius. falsa
ẽ intelligñtia. Similit ⁊ ille
locutoes sunt de t̃minande. po¬
tuit ñ ẽẽ p̃scĩa dei uł potuit ñ

Expanded text:
qua praescit futura, vel quod ipse non sit Deus qui est futurorum praescius, falsa est intelligentia. Similiter et illae locutiones determinandae sunt. Potuit non esse praescientia Dei, vel potuit
Abbreviated transcription (Latin):
Rete̾a scui oportet. qm̃ sic de
maiorib ⁊ minorib ꝗdã ꝑsti¬
ter᷑. it deutroq gͣdu ꝗdã cor¬
ruer̃. Int̃ quos unus fuit õĩb
aliis cadentib excellentiõ. nec
ĩt̃ stantes aliꝗs eo fuit dignio
sicut testi monus aucto̾i̾tatũ
cipiũ uiaꝵ dei. ⁊ ĩ ezechiele se¬
gitur. Tu signacłm similitu¬
dinis plen̾ scĩa. ⁊ ꝑfectioẽ de¬
ineo subtilior ẽ.nͣ. eo magis
in illo imago dei simił insinu¬
atur ĩp̃ssa. Itẽ inez echiele

Expanded text:
 oportet quoniam sicut de majoribus et minoribus quidam perstiterunt, ita de utroque gradu quidam corruerunt, inter quos unus fuit omnibus aliis cadentibus excellentior, nec inter stantes aliquis eo fuit dignior, sicut testimoniis auctoritatum cipium viarum Dei. Et in Ezechiele legitur, c. 28: Tu signaculum similitudinis, plenus scientia et perfectione, dein eo subtilior est natura, eo magis in illo imago Dei similis insinuatur impressa. Item in Ezechiele
Abbreviated transcription (Latin):
qr̾ utr̃ sicut łr elegisse quos da
ut boni fierẽt ⁊ fideles.ita ⁊̃ ꝯcedi
deb̾at repbasse quos dã ut mali
eẽnt ⁊ infideles. ⁊ obdurare ut pec¬
cent. ꝙ nullaten̾ ꝯcet̾ii opprtet.
oneni repbato ita ẽ causa mali sti
An ea q̃semel

Expanded text:
ut dicitur elogisse quosdam ut boni fierent et fideles, ita etiam concedi debeat reprobasse quosdam ut mali essent et infideles, et obdurare ut peccent; quod nullatenus concedi oportet. Non enim reprobatio ita est causa mali, siAn ea quae semel
Abbreviated transcription (Latin):
ait᷑. Cũ nõ dũ natiẽent aut ali¬
ꝗd boni uł mali egissẽt. ⁊c̃. meliõ
est gͦ fidelis ignorantia. qͣm teme¬
raria scĩa. Eleg̃ gͦ quos uoluit
erant s ut fideles eẽt. eisq gr̃a
declit. Non ꝗa fideles erant. s ut

Expanded text:
um nondum nati essent, aut aliquid boni vel mali egissent, etc. Melior est ergo fidelis ignorantia, quam temeraria scientia. Elegit ergo eos quos voluit erant, sed ut fideles essent; eisque gratiam dedit, non quia fideles erant, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
ras cordis sui inscrutabilẽ alti¬
tudinẽ uidicioꝵ dei coitare cos¬
nantes. ĩ fabulaᷤᷤ uanitatis abi
sͥ qĩ carcerib includunt᷑. Iet᷑ hi ta¬
les. pꝰ cogitattes suas. ⁊ uolentes di¬
sputare de di ꝓfundo. u̾sisũt inꝑ

Expanded text:
ras cordis sui inscrutabilem altitudinem judiciorum Dei cogitare conantes, in fabulas vanitatis abiesibi quasi carceribus includuntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disput
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ nuss. Apłs dicit. cͣħisit
deus filiũ factũ exmuliere. U
satis osfñdit. eo ip̃m missũ
aliũ qͦ fc̃m ex muliere. ꝓ ind̾
mitti apatre sine spũ scõ nõ
potuit: ꝗa pat̃ intelłr misi¬
sse eũ. cum fecit ex femina.
cͧe hic dicit filiũ nuslũ apatre.¬

Expanded text:
sit Deus Filium suum factum ex muliere . Ubi satis ostendit, quod eo ipso misit Filium quo factum ex muliere. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit, quia Pater intelligitur misisse eum cum fecit ex femina, ce hic dicit, Filium missum a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus ꝓximũ incorde tenebis
illa. Si ꝯfundis alicui dicere.
dicito ea cotidie in aĩa tua. ñ
dico ut ꝯfitearis ea ꝯẜuo tuo.
ut tͥ exꝓbret. dicito do ꝗcurat
ea. Nec enĩ siñdixis. ignorat
ea cũ fatielas ea . Presto etat.
pectare ñ erubuisti ⁊ ꝯfit̾i̾ eru¬
bescis. Dicito uihac uita. ut ĩ
alia reꝗẽ habeas. Dicito ĩge¬
miscens aacͥmãs. Incodice
scͥptu st̃ pecc̃a tua. Spongia
ꝓsper. Illi quoꝵ pecc̃a huma¬
na notitiã latẽt. nͨ ab ip̃is cõ¬
fessa nͦ abaliis publicata. si ca

Expanded text:
uum in corde tenebis.illa, sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in anima tua. Non dico ut confitearis ea servo tuo, ut tibi exprobret, sed dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si non dixeris, ignorat ea; cum faciebas, praesto erat; Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in illo requiem habeas. Dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua: spongia s enim quorum peccata humana notitia latent, nec ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea