comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui bonus ẽ. bonũ mͥ oꝑari uoluerit: Ma-¬
lũ gͦ puniat qd̃ ego feci: bonũ aut̃ ꝑmane¬
at qd̃ ipse ꝓuidit. Nr̃is quippe mordina-¬
tis seu uoluntatib. seu actionib. nouit
bonitas di uti semꝑ quid̃ recte in sui ordiniˢ
pulc̾tudinẽ: sepe etiã pie in nr̃am utilita¬
tẽ. O clem̃tissima cuca filios adã diuinȩ
pietatis recordatio: quȩ sua ñ desiit lar-
ad te redeamꝰ. Scł̃m gͦ duos timores qui
supͣ distincti sunt uolo te timere. & ñ time¬
re. p̃sum̾e. ⁊ ñ presum̾e. Timere ut penire¬
as: ñ timere. ut p̃sumas. Porro p̃sumere
ne aiffidas: ñ presum̾e ne torpescas. Agnos¬
ce fr̃. quantũ de te confisus sim. qui te tã
ac̾ter increpare. tuũ factũ nec mͥ satis ꝓ¬
batũ tã audacter diudicare ñ dubita

Expanded text:
qui bonus est, bonum mihi operari voluerit? Maqui bonus est, bonum mihi operari voluerit? Malum ergo puniat quod ego feci, 92 bonum autem maneat quod ipse providit. Nostris quippe inordinatis seu voluntatibus, seu actionibus novit bonitas Dei uti, semper quidem recte in sui ordinis pulchritudinem; saepe etiam pie in nostram utilitatem. O clementissima circa filios Adam divinae pietatis recordatio! quae sua non desinit largium. Sed ad te redeamus. Secundum ergo duos timores qui supra distincti sunt, volo te timere, et non timere; praesumere, et non praesumere. Timere, ut poeniteas; non timere, ut praesumas: porro praesumere, ne diffidas; non praesumere, ne torpescas. 7. Agnosce, frater, quantum de te confisus sum, qui te tam acriter increpare; tuum factum, nec mihi satis probatum, tam audacter dijudicare non dub
Abbreviated transcription (Latin):
cogit necessitatis uis. uel pusillammitatis in¬
firmitas: Qd̾ si nec labore uictus. nec necessi¬
tate compulsus. s uolens hoc fecisti: nichil
hoc qͦ suꝑbius. Dei quippe consilio tuũ pre¬
culisti: magis eligens t̃ quiescere. qͣm eius
oꝑi deseriure: ad qd̾ te ipse assumpserat. Si
gͥ uñ dd̾i contempsisti. iñ ad maiorẽ eius gła¬
ris contẽptum: ñ est bona głatio tua. S ca¬
uȩ głationẽ. tolle & securitatẽ: quatinꝰ sẽꝑ
urilit̾ sollicitus sis. semꝑ humiłr pauidus:
ñ illo scił timore. qui sicut iam dixi ꝓuocat
iram: s ulo qui mitigat. Qui horribilis timor
siqñ terrendo tuũ pulsau̾it animũ tacite
se. ce qd̃ tua sit infructuosa penitentia. qͥa
uideł. uñ dñs a te offensus ẽ. ꝑ te emendari
ñ potest: ne ad momentũ quid̃ recipias. s fi¬
dełr responde. & dic. Male quid̃ egi: s fac¬
tum ẽ. ⁊ iamñ potest ñ fieri. Quis scit si hoc

Expanded text:
cogit necessitatis vis, vel pusillanimitatis incogit necessitatis vis, vel pusillanimitatis infirmitas? Quod si nec labore victus, nec necessitate compulsus, sed volens hoc fecisti; nihil hoc quoque superbius. Dei quippe consilio tuum praetulisti, magis eligens tibi quiescere, quam ejus operi deservire, ad quod te ipse assumpserat. Si ergo unde Deum contempsisti, inde ad majorem ejus gloriaris contemptum, non est bona gloriatio tua. Sed cave gloriationem, tolle et securitatem: quatenus utiliter semper sollicitus sis, semper humiliter pavidus, non illo scilicet timore, qui, sicut jam dixi, provocat iram, sed illo qui mitigat. 6. Qui horribilis timor si quando terrendo tuum pulsaverit animum, tacite tum, et quod tua sit infructuosa poenitentia, quia videlicet unde Deus a te offensus est, per te emendari non potest: ne ad momentum quidem recipias, sed fidenter responde et dic, Male quidem egi, sed factum est, et jam non potest non fieri. Quis scit si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tientiã. s longanimitatẽ. Quẽ ñ delectet
tã inclita ꝓles : Alt̾ius uͦ misera soboles ẽ
ꝑtinacia. inmod̾ata tͥsticia. rancor. horror.
contemptus & desꝑatio. Non hoc gͦ qui
desꝑationẽ. s illo qui gen̾at spem. timens
ne ñ tim̾es. uel parũ tim̾es: tuam t̾ cułpã
sic rememorandã esse putaui. Est etiam
adhuc qd̾ magis timeo tͥ. ne forte siẽ de
quibꝰdã scͥptum ẽ. qd̾ letant᷑ cũ male fece¬
rint. & exultant in reb pessimis: tu ꝙͦ
deceptus ñ solũ hoc putes culpam ñ esse. s in¬
suꝑ qd̾ absit in corde tuo głeris te magnum
aliquid. & qd̾̃ a paucis solet fieri fecisse: dũqͥ
emancipatus etiã aliis p̃eras. contempnens p̃¬
lationẽ. rursus subdi p̃lato malueris. Falsa
humilitas: uerã inducens suꝑbiam in cor ta¬
lia cogitantis. Quid nãq suꝑbius. qͣm sponta¬
neȩ ce tanqͣm lib̾ȩ ascrib̾e uoluntati. qd uel

Expanded text:
tientiam, sed longanimitatem. Quem non delectet tientiam, sed longanimitatem. Quem non delectet tam inclyta proles? Alterius vero misera soboles est pertinacia, immoderata tristitia, rancor, horror, contemptus et desperatio. Non hoc ergo qui desperationem, sed illo qui generat spem, timens ne non timeres, vel parum timeres, tuam tibi culpam sic rememorandam esse putavi. 5. Est etiam adhuc, quod magis timeo tibi, ne forte, sicut de quibusdam scriptum est, quod laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis ; tu quoque deceptus, non solum hoc putes culpam non esse, sed insuper quod absit in corde tuo glorieris, te magnum aliquid, et quod a paucis solet fieri, fecisse: dum qui emancipatus etiam aliis praeeras, contemnens praelationem rursus subdi praelato malueris. Falsa humilitas, veram inducens superbiam in cor talia cogitantis. Quid namque superbius, quam spontaneae et tanquam liberae ascribere voluntati, quod vel
Abbreviated transcription (Latin):
gem dñicũ minime seruandũ suscipe: aut
susceptũ nequaqͣm relinquere. iuxta illud.
Auigatus es uxori: noli quer̾e solutionẽ. S
adqͥd nitor his rõcinationib : Nunqͥd sua¬
deo tͥ redire ad onus regiminis. cũ iam ñ pa¬
teat locus recuꝑationis: Aut desꝑare te in¬
tendo: quasi qui te tali ligau̾is culpa. qua
iã solu̾e ñ possis : Absit. S tm̃ nolo te illud
tanqͣm nullũ uel paruũ malũ neglig̾e: im¬
mo semꝑ tim̾e. semꝑ penitere: semꝑ securũ
ñ esse. sicut scͥptũ est. Beatus homo: qui
semꝑ est pauidus. Uides certe quẽ timo¬
rẽ tͥ incut̾e nitor. ñ qui tͥ sit. Laqueꝰ desꝑa¬
tionis : s qui spemacquirat beati¬
tudinis. Est si quid̃ timor mutilis. t̾stis. cru¬
delis: qui ueniã qr ñ querit ñ consequit᷑.
Est ce timor pius. humilis. fructuosus: qui
cuilibet quantũlibet pecc̃ori facile miscłi¬
am ꝓmeret᷑. Talis timor gen̾at. nutrit. &
seruat humilitatẽ: s mansuetudinẽ. s pa¬

Expanded text:
 aut susceptum nequaquam relinquere, juxta illud: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem . 4. Sed ad quid nitor his ratiocinationibus? Nunquid suadeo tibi redire ad onus regiminis, cum jam non pateat locus recuperationis? aut desperare te intendo, quasi qui te tali ligaveris culpa, quam jam solvere non possis? Absit! sed tantum nolo te illud, tanquam nullum vel parvum malum, negligere; imo semper timere, semper poenitere, semper securum non esse, sicut scriptum est: Beatus homo qui semper est pavidus . Vides certe quem timorem tibi incutere nitor, non qui tibi sit laqueus desperationis, sed qui spem acquirat beatitudinis. Est siquidem timor inutilis, tristis, crudelis, qui veniam, quia non quaerit, non consequitur. Est et timor pius, humilis, fructuosus, qui cuilibet, quantumlibet peccatori, facile misericordiam promeretur. Talis timor generat, nutrit, et servat humilitatem, sed mansuetudinem, sed pa
Abbreviated transcription (Latin):
cio ꝓ te. Agnoscens siquid̃ sapientiȩ mȩȩ sic¬
citatẽ. immo insipientiȩ mee semꝑ suspectã
habens tem̾itatẽ. cũ ñ fit qd̾ fieri laudo. nec
audeo. nec debeo indignari: desiłans quẽq
consultiꝰ agere. qͣm a me acceꝑit. Quotiens uͦ
mea sententia eligit᷑ ac tenet᷑. graui fateor oñe
me p̃mi sentio: rei finẽ semꝑ pauidꝰ & nunꝗͣ
securus expectans. uidis tutam̃. si consulte
meũ de hac re consiliũ mutau̾is. uid̾int hii
si quoꝵ saniori si quoꝵ tam̃ suꝑ hoc fretus es
consilio: an rõnabiłr eg̾is. uid̾int inqͣm silice¬
at xp̃iano iniunctam sͥ dimitt̾e obedientiã.
ante mortẽ: cũ xp̃c factus sit obediens patri

Expanded text:
cio pro te. Agnoscens siquidem sapientiae meae siccio pro te. Agnoscens siquidem sapientiae meae siccitatem, imo insipientiae meae semper suspectam habens temeritatem; cum non fit quod fieri laudo, nec audeo, nec debeo indignari, desiderans quemque consultius agere, quam a me acceperit. Quoties vero mea sententia eligitur ac tenetur, gravi, fateor, onere me premi sentio, rei finem semper pavidus et nunquam securus exspectans. Videris tu tamen, si consulte meum de hac re consilium mutaveris. Viderint hi quorum saniori, si quorum tamen, super hoc fretus es consilio, an rationabiliter egeris. Viderint, inquam, si liceat Christiano injunctam sibi dimittere obedientiam ante mortem, c
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ scio. Ita ne lanã querit oitis a capra.
aquã molendinũ a furno: uerbũ sapiens a
stulto: Pret̾e̾a ꝑ totam seriem litteraꝵ attol¬
lens me supra me.multũ saudabilia int̾¬
misces: quoꝵ qr ipse mͥ conscius ñ sũ. & tue
ħ beniuolentiȩ ascribo: & ignosco ignoran-¬
tie. Tu enĩ uides in facie: ds aut̃ in corde.
Sub cuius tremendo aspectu si sollicite me
circũspicio: certũ est. qd̾ eo ipse mͥ notior sũ
qm tͥ. quo ppinquior. Ideoq magis credo mͥ
de me. uidenti me: qͣm tͥ opinanti de me. qd̃
ñ uides in me. Qd̃ si quid forte a me audisti
qd̃ posset ꝓdesse tͥ. do gr̃ãs age: in cuiꝰ manu
sumꝰ nos & sermones nr̃i. Satisfacis etiã
mͥ ꝓ eo qd̃ meũ consiliũ ñ tenueris. confor¬
tantis te & monentis animo ñ frangi. pusil¬
lammitate ñ uinci: s portare parient̾ onus
impositũ: qd̃ semel susceptũ depon̾e ñ lice¬
bat. De qua re ipse mͥ sicut postulas satisfa¬

Expanded text:
nihil scio. Itane lanam quaerit ovis a capra, nihil scio. Itane lanam quaerit ovis a capra, aquam molendinum a furno, verbum sapiens a stulto? Praeterea per totam seriem litterarum attollens me supra me, multum de me laudabilia intermisces: quorum quia ipse mihi conscius non sum; et tuae haec benevolentiae adscribo, et ignosco ignorantiae. Tu enim vides in facie, Deus autem in corde: sub cujus tremendo aspectu si sollicite me circumspicio, certum est quod eo ipse mihi notior sum quam tibi, quo propinquior. Ideoque magis credo mihi de me videnti me, quam tibi opinanti de me quod non vides in me. Quod si quid forte a me audisti quod posset prodesse tibi, gratias Deo age, in cujus manu sumus nos et sermones nostri. 2. Satisfacis etiam mihi pro eo, quod consilium meum non tenueris, confortantis te et monentis animo non frangi, pusillanimitate non vinci, sed portare patienter onus impositum, quod semel susceptum deponere non licebat: de qua re ipse mihi, sicut postulas, satisfa
Abbreviated transcription (Latin):
otis utscerib caritatis amplectendo
peccator: digne do conu̾sari usq in finem.
Si t̾ ad tuas litteras tardiꝰ uideor rescͥpsisse.
nou̾is potiꝰ oportunitatẽ nuncii defuisse.
Quas enĩ nc̃ pͥmũ legis. iamdudũ crede dic-¬
tatas. S ut dixi ꝓpt̾ latoris inopiam taida¬
ui mitt̾e: qõ scribe ñ tardaui. Legiitaq in
tius litt̾is. te illam quã grauit̾ ferebas cure
pastoralis sarcinã deposuisse. licentia siquid̃
ab ep̃o uix impetrata. immo extorta tua in¬
portunitate. Et hoc ñ ałr: ñ ut ineus ep̃atu
quocũq alibi manens. ab eius subiectione
ñ recederes. Tuuꝰ cũ t̃ hoc ñ placeret. archiep̃m
adiens. & ab ipso tanqͣm suꝑiori auctoritate
securitatẽ accipiens: ad p̾orem locũ. & ad tuũ
alħ̾em reuersus es. u quałr post ħ uiu̾e de¬
beas a me doceri flagitas. egregio utiq doc¬
tore & magistro incõparabili. Qui cũ cẽpo
docere qd̃ nescio: uel tunc incipiet sciri qͣm

Expanded text:
otis visceribus charitatis amplectendo chus, sed peccator, digne Deo conversari usque in finem. 1. Si tibi ad tuas litteras tardius videor rescripsisse, noveris potius opportunitatem nuntii defuisse. Quas enim nunc primum legis, jamdudum crede dictatas: sed, ut dixi, propter latoris inopiam tardavi mittere, quod scribere non tardavi. Legi itaque in tuis litteris, te illam, quam graviter ferebas, curae pastoralis sarcinam deposuisse, licentia siquidem ab episcopo vix impetrata, imo extorta tua importunitate: et hoc non aliter, nisi ut in ejus episcopatu, quocunque alibi manens, ab ejus subjectione non recederes. Tu vero cum tibi hoc non placeret, archiepiscopum adiens, et ab ipso tanquam superiori auctoritate securitatem accipiens, ad priorem locum, et ad tuum abbatem reversus es. Ubi qualiter post haec vivere debeas, a me doceri flagitas, egregio utique doctore et magistro incomparabili, qui cum coepero docere quod nescio, vel tunc incipiet sciri quam
Abbreviated transcription (Latin):
licentia ñ est: s uiolentia. Qd gͦ tua inportu¬
nitate uictus ep̃s fecit inuitus: ñ fuit absol¬
u̾e. s abrumꝑe. Congratulor quid̃ t̾ qd̾ sis
exoneratꝰ: s uereor ne ds a te quantũ in te ẽ
exhonoratus sit. Cuius ꝓculdubio ordina¬
tioni resistis: dũ ꝓmotus ab ipso tute deicis.
Qd̃ si excusans pauꝑtatis p̃tendis necessitatẽ.
necessitas parit coronã. Si difficultatẽ. si in¬
possibilitatẽ: om̃ia possibilia credenti. S
responde qd̃ uerius ẽ: qi scił placuit tͥ ma¬
gis quies tua. qͣm aliena. Nec mirũ. Placer
Qd̃cumq aut̃ bonũ ita placet. ut si recte fieri
ñ possit. placeat tam̃ fieri eo etiã mͦ quo fas
ñ est: nimis ẽ. Ac ꝑ hoc qr iam bñ ñ fit. bonũ¬

Expanded text:
sed violentia. Quod ergo tua importunitate victus 91 episcopus fecit invitus, non fuit absolvere, sed abrumpere. 3. Congratulor quidem tibi, quod sis exoneratus: sed vereor ne Deus a te, quantum in te est, exhonoratus sit; cujus procul dubio ordinationi resistis, dum promotus ab illo tu te dejicis. Quod si excusans paupertatis praetendis necessitatem; necessitas parit coronam: si difficultatem, si impossibilitatem; omnia possibilia sunt credenti. Sed responde quod verius est, quia scilicet placuit tibi magis quies tua, quam utilitas aliena. Nec mirum: placet Quodcunque autem bonum ita placet, ut si recte fieri non possit, placeat tamen fieri eo etiam modo quo fas non est, nimis est: ac per hoc jam quia bene non fit, no
Abbreviated transcription (Latin):
terremotu tradidit spm. Sabbato quieuit in se¬
pulerho. pͥma sabbati resurgens a mortius. paceni
discipłis. pacẽ omĩ mundo nuntiauit. hoꝵ omniũ
forma spẽsꝙ uera. ita secreto rep̃sentat᷑ in canone.
eoꝵq ꝓcursu. et uere uiuo flumine suꝑ panẽ &
uinum confluente. tam ueram diuinitatẽ uerãq
humanitatẽ. xp̃i in celo sedentis et regnantis exce¬
pimus. quam uerã substantiã ignis a sole suppꝰsita
eristalli spera exigua. fere condie mutuare possu¬
mus. Hoc sole oꝑant᷑ manus xꝑi tornatiles aureȩ
plene iacinctis eius qui ait. Sine me nicħ potestis
facere. Alanus inquã xp̃i hoc oꝑat᷑ ꝑmanus sacer¬
dotis. que manib suis confirmate sunt. maxime
quia ut hoc oꝑari cum ipso et ꝑipsũ. ⁊ in ipso pos¬
sint. oleo scõ ꝓ clauis passionis eius signate st̃. lgit᷑
singła corum que
supͣ digesta sunt. qͥ¬
bus in locis com¬
memorent᷑ in canone.

Expanded text:
terrae motu tradidit spiritum . Sabbato quievit in seterrae motu tradidit spiritum . Sabbato quievit in sepulcro. Prima Sabbati resurgens a mortuis, pacem discipulis, pacem omni mundo annuntiavit . Horum omnium forma faciesque vera, ita secreto repraesentatur in canone, eorumque procursu, et vere vivo flumine super panem et vinum confluente, tam veram divinitatem, veramque humanitatem Christi in coelo sedentis et regnantis excipimus, quam veram substantiam ignis a sole supposita crystalli sphaera exigua, fere quotidie mutuare possumus. Hoc sole operantur manus Christi, tornatiles aureae, plenae hyacinthis , ejus, qui dixit: « Sine me nihil potestis facere dotis, quae manibus suis confortatae sunt, maxime, quia ut hoc operari cum ipso et per ipsum et in ipso possint, oleo sancto pro clavis passionis ejus signatae sunt. Igitur singula eorum quae supra digesta sunt, quibus in locis commemorentur in canone,
Abbreviated transcription (Latin):
choro silentium indicit. que ꝑ ebdomadã ante pas¬
chalem ordine hoc concurrit. Padem die qua lau¬
des acclamate sunt ipsi filio dauid xp̃o. quando
inferebat᷑ in domos iudeoꝵ typicus ille paschalis
agnus. ingressus ẽ hic agnus dei ciuitatẽ ierłm.
ꝙ a nequissimis lanistis obsessus. multis in sidus
querebat᷑ ad mortẽ. traditus a deo patre. qui ꝓpͥo
filio suo ñ peꝑcit. s ꝓ nob̾ omĩb tradidit illum.
traditus nichilominus a semet ipso. quia dilexit
qui circa illum multus atq ad audiendũ illũ totꝰ
erat suspensus. Quarta feria uidas unus e duode¬
cim a diabolo supplantꝰ. uendidit illũ phariseis. ⁊
tradere spospondit. ut caꝑent eum sine tͣbis. feria
quinta iam agone ꝓpinquo. testam̃tũ suũ scrib̾
heredib suis. consignans eis thesaurũ corꝑis et
sanguinis sui. Padem nocte capitur. ligatur. et
illudit᷑. feria ui crucifigit᷑. pͥmo linguis uideorum.
post manib gentilium. tandem hora nona facto

Expanded text:
choro silentium indicit, quae per hebdomadam ante paschalem ordine hoc cucurrit. Eadem die, qua laudes acclamatae sunt ipsi Filio David, decima luna, quando inferebatur in domos Judaeorum typicus ille paschalis agnus , ingressus est hic Agnus Dei civitatem Hierusalem, et nequissimis lanistis obsessus, multis insidiis quaerebatur ad mortem, traditus a Deo Patre, « qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum , » traditus nihilominus a semetipso quia « dilexiqui circa illum multus adque audiendum illum totus erat. Quarta feria Judas unus ex duodecim, a diabolo supplantatus, vendidit illum Pharisaeis et tradere spopondit, ut caperent cum sine turbis . Feria quinta jam agone propinquo, testamentum suum scribit haeredibus suis, consignans eis thesaurum corporis et sanguinis sui . Eadem nocte capitur, ligatur, et illuditur . Feria sexta crucifigitur, primo linguis Judaeorum, post manibus gentilium, tandem hora nona facto
Abbreviated transcription (Latin):
sas quarum intuitu panis et iuni sacrificium
sine exemplo pͥmus obtulit. Itaq et nos si assisten¬
tes ad offerendum. recte ut dictum est diuidimꝰ.
.i. prius nos ipsos offerentes. arietinã sp̃c ꝓteruiã.
mortificamus. uixta illud qͦd in psalmo cantaui-
abel. sic̃ sacͥficiũ abrahe. sicut melchisedech bosti¬

Expanded text:
sas, quarum intuitu panis et vini sacrificium sas, quarum intuitu panis et vini sacrificium sine exemplo prius obtulit . Itaque et nos, si assistentes ad offerendum recte, ut dictum est, dividimus, id est, prius nosipsos offerentes, arietinam spiritus proptemortificamus, juxta illud quod in psalmo canimuAbel, sicut sacrificium Abrahae, sicut Melchisedech i
Abbreviated transcription (Latin):
Multo enim acceptius ẽ hoc sacrificium dõ
quã qͦd obtulit abel. qͦd obtulit abrahã. qͦd obtulit
melchisedech. Ualet namq amplius res quã umbꝰ.
ueritas quam figura. Ipsam gͦ similitudinẽ desid̾e¬
mus. magis quam acceptionis quantitatẽ. Similes
offerendo sumus abel. si nicħ offerentes nicħominꝰ
recte diuidimus. qͦd quia cam non fecit: peccauit.
Sua namq cui debebat deo recte optulit. s se ip¬
sũ sibi retinens. et cor suũ deo auferens. male di¬
uisit. Abel uero intus in corde suo sacrifi cuim
iusticie obtulit. quia se ipsũ sibi ñ retinuit. s deo
subdidit. et ꝓpt̾̃ hoc ad exteriora enis munera dñs
placide resperit. Similit̾ abraham egregia fide to¬
tum se prius offerebat. & ꝓpt̃ hoc cum offerret
sua. placidas offerebat hostias. Quod ut sciremꝰ et
unitaremur. patͥos ab illo ds̃ affectus exigit. et im
nisi prius se ipsum obtulisset. et in sublime altare
dei cor suũ deposuisset. non potuisset p̃uidere cau¬

Expanded text:
Multo enim acceptius hoc sacrificium est Deo, quam quod obtulit Abel, quod obtulit Abraham, quod obtulit Melchisedec. Valet namque amplius res, quam umbra; veritas, quam figura. Ipsam ergo similitudinem desideremus magis quam acceptionis quantitatem. Similes offerendo sumus Abel, si recte offerentes, nihilominus recte dividimus; quod quia Cain non fecit, peccavit . Sua namque cui debebat, Deo recte obtulit, sed seipsum sibi retinens, et cor suum Deo auferens, male divisit. Abel vero intus in corde suo sacrificium justitiae obtulit, quia non seipsum sibi retinuit, sed Deo subdidit, ac propter hoc ad exteriora ejus munera Dominus placide respexit. Similiter Abraham, egregia fide totum se prius offerebat, et propter hoc cum offerret sua, placidas offerebat hostias . Quod ut sciremus et imitaremur nos, patrios ab illo Deus affectus exegit, et immnisi seipsum prius obtulisset, et in sublime altare Dei cor suum deposuisset, non potuisset praevidere cau
Abbreviated transcription (Latin):
uirga sacerdotał et regie potestatis. Archã gͦ dei
to. deducit in ierłm. et collocat in tab̾nacło celi qͦd
detendit ipse quod respici¬
ens eccła dieb
ꝓximis scẽ resurrectionis
exemplo pͥoris po¬
płi se se excitat. ad coneinendũ suo daui¬
dum hoc responsoꝵ cantat. Decantabat ppłs in isrł
alleliua. Cantat gͦ uinuersa multitudo iacob legiti¬
me. et ipse dauid cũ cantorib citharã ꝑcutit in do¬
mo dñi. Quicquid enĩ isrł canit hoc magistro. hoc
p̃centore. cytharas cordiũ digito di ꝑcuciente didicit.
Ad hoc concitatꝰ iubilus cordis in uoces corꝑeas. choriq¬
concentũ nunc gͣuiter. nunc acute. aut excellen¬
ter erũpit. et magni corꝑis eccłȩ ꝑ omẽs gentes dif¬
fuse. quia una fide resonat cantus parit et insimł
ubiq et undiq multiplex. ꝙ. unus ab ip̃o suauit̃
audit᷑. Igͥ ordinẽ altaris. ordinẽ magne et int̾mina¬

Expanded text:
virga sacerdotalis et regiae potestatis. Arcam ergo Dei virga sacerdotalis et regiae potestatis. Arcam ergo Dei to, deducit in Hierusalem, et collocat in tabernaculo coeli, quod ipse tetendit . Quod respiciens Ecclesia diebus proximis sanctae resurrectionis, exemplo prioris populi se excitat ad concinendum suo Dadum hoc responsorium cantat: Decantabat populus in Israel alleluia . Canit ergo universa multitudo Jacob legitime, et ipse David cum cantoribus citharam percutit in domo Domini. Quidquid enim Israel canit, hoc magistro, hoc praecentore, citharas cordium digito Dei percutiente, didicit. Ab hoc concitatconcentum nunc graviter, nunc acute et exiliter erumpit, et magni corporis Ecclesiae per omnes gentes diffusae, quia una fide resonat, cantus pariter et insimul ubique et undique multiplex et unus ab ipso suaviter auditur. Igitur ordinem altaris, ordinem magnae et intermina
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt de tr ibu iuda ñ ꝑtinebat sacerdotiũ. s reppu¬
rex de tribu uda confident̃ agere in his que de¬
beri sciebat filiosuo. dño suo in quẽ hec di cebat.
Iurauit añs et ñ penibit eũ. tu es . s.i.s.o.I mel.¬
Ecce imꝑat sacerdotib mandat leuitis ut
scĩficent᷑. cantores constituit. eleg̃ qui cantẽt
archana. qui canant ꝓ octaua. qui clangant tub̃.
qui ꝑsonent buccinnis. qui concrepent liris. cimba¬
lis. nablis. organis. in his om̃ib ad filiũ respicit. As¬
cendens enĩ in altum. captiuam. d.c.d. d. h. Sciend¬
namq archan diũ quȩ int̾dũ ꝓ quouis rectore
eccłe accipi consueuit. multomag̃ conuenient
designare humanitatẽ saluatoris xp̃i qͥ n latere
fenestram habet .i. uulnus lanceȩ. quo fluxerunt
aqua et sanguis. initus continens manna. idẽ uni¬
tũ sibi uerbũ dĩ. et tabulastestam̃ti. qͥa in ipso st̃
omesthesauri sapientie et scientieabsconditi. et

Expanded text:
esset de tribu Juda, non pertinebat sacerdotium? Sed repuesset de tribu Juda, non pertinebat sacerdotium? Sed repurex de tribu, etc. Juda confidenter agere in his, quae deberi sciebat filio suo, Domino suo, in quem haec dicebat: « Juravit Dominus et non poenitebit eum, tu es sacerdos Ecce imperat sacerdotibus, mandat levitis, ut sanctificentur, cantores constituit, eligit qui cantent arcana, qui canant pro octava, qui clangant tubis, qui personent buccinis, qui concrepent lyris, cymbalis, nablis, organis . In his omnibus ad filium respicit. « Ascendens enim in altum captivam duxit cnamque arcam Domini, quae interdum pro quovis rectore Ecclesiae accipi consuevit, multo magis convenienter designare humanitatem Salvatoris Christi, quae in latere fenestram habet, id est, vulnus lanceae quo fluxerunt aqua et sanguis , intus continens manna, id est unitum sibi verbum Dei, et tabulas testamenti , quia « in ipso sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , » et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ corpꝰ meũ. hic ẽ sanguis m̃s nouũ testamentũ.
quando de fluebant saluie in barbam. id ẽ uidebat᷑
loqui infantilia. dicens. nisi manducaũitis carnẽ
meã. et biberitis sanguinẽ meũ. ñ habebitis uitam
in uobis. Fugit quippe ab illo popło suo. quẽ nũc
uocat achis. idẽ qͦmͦ ẽ. eo qͦd dix̃it. Quomͦ pot̃ hic
nobis carnẽ suã dare ad manducandũ: uocabat
autẽ eñ pͥus abimelech. idẽ patris mei regnũ. Et
accepto regno suꝑ uerum uidam. et suꝑ uerũ isrł.
nunc uixta misticũ sensũ paralipomenon. indutꝰ
stola bissina. uestitusq ephot lineo. p̃centor melitꝰ
choros ducit sacficans. et subsilit coram arcba fed̃is
dmñ. O regem. osacrorũ pͥncipẽ. Quid sibi uult tanꝰ.¬
tum. tam p̃clari capitis tͥpudiũ. dum tendit ar¬
che dei tab̾nacłm. et indutꝰ ephot offert holocau¬
stũ. ⁊ in nomine dni benedicit ppłm. ad quẽ cũ

Expanded text:
« Hoc est corpus meum, hic est sanguis meus novum testamentum , « Hoc est corpus meum, hic est sanguis meus novum testamentum , » quando defluebant salivae in barbam, id est videbatur loqui infantilia, dicens: « Nisi manducaveritis carnem meam et biberitis meum sanguinem, non habebitis vitam in vobis . » Fugit quippe ab illo populo suo, quem nunc vocat Achis, id est quomodo est, eo quod dixerit: « Quomodo potest hic nobis carnem suam dare ad manducandum? Vocabat autem eum prius Abimelech, id est patris mei regnum, et accepto regno super verum Judam verumque Israel, nunc mysticum sensum Paralipomenon, « indutus stola byssina, vestitus Ephod lineo, » praecentor inclytus choros ducit sacrificans, et subsilit coram arca foederis Domini . O regem, o sacrorum principem! Quid sibi vult tantum, tam clari capitis tripudium, dum tendit arcae Dei tabernaculum, et indutus Ephod offert holocaustum, et in nomine Domini benedicit populum, ad quem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ꝑuiũ fec̃ĩt thesauͭxisalutis. atq ordinator cari¬
tatis. si aꝑuerit clauis dauid. qui aꝑit et nemo
elaudit. claudit et nemo aꝑit. gratulari et can¬
tare licebit anime mee. qͦd eam rex in cellã uinariam
introduxĩt. Noc enim sacͣriũ ꝓpitiationis ẽ. hoc illd̃
ppitiatoriũ in quo uersis uultib duo cherubin. idẽ
duo testamenta mutuo se aspiciunt. Nam qͦd in
uet̾i testamento ꝓmissũ. p̃signatũ et alonge salu¬
tatum. in nouo autẽ datum. reuelatũ. et palã fac¬
tum. ẽ. hic p̃sentialit exhibet᷑. ñ in umbra s in ue¬
ritate. ñ in figura s inre. Hic illud agit᷑. in qͦ nr̃
dauid insanire uidebat᷑ regi achis. quando tĩpani¬
zabat pendens in cruce. et ĩpingebat ad ostiũ ci¬
uitatis. idẽ ad conclusa corda ñ credentia sibi. qͣndo
ferebat᷑ in manib suis ferens panẽ et uinũ. et dic̃s

Expanded text:
mihi pervium fecerit thesaurarius salutis atque ordinator charimihi pervium fecerit thesaurarius salutis atque ordinator charitatis, si aperuerit clavis David, qui aperit, et nemo claudit, claudit et nemo aperit , gratulari, et cantare licebit animae meae, quod eam rex in cellam vinariam introduxerit . Hoc enim sacrarium propitiationis est, hoc illud propitiatorium, in quod versis vultibus duo cherubim , id est duo Testamenta mutuo se aspiciunt. Nam quod in Veteri Testamento promissum, praesignatum et a longe salutatum, in Novo autem datum, revelatum et palam est factum, hic praesentialiter exhibetur, non in umbra, sed in veritate, non in figura, sed in re . Hic illud agitur, in quo noster David insanire videbatur regi Achis, quando tympanizabat pendens in cruce, et impingebat ad ostia civitatis , id est ad conclusa corda non credentia sibi, quando ferebatur in manibus suis tenens panem et vinum, et dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
grẽ pluris predicatores missi crebrnus thelogis
conerepant simbolis. habentes donationes scd̃m grã
que data eis differentes. ita signa p̃dicta quantita¬
te et sono differentia. quotiens aliqua donationis
euuangłice festiua cõmemoratio fit: tumultuo¬
siustinmunt. et ꝑtonant crebri. et ꝓductius re¬
boant. ut dormientes in nocte et ebrios. qͥ enĩ dor¬
sunt. adlaudẽ dĩ quasi uiolent̃ excitent. et si non
euincunt sic ut eos ex urg̃e cogant ad orandũ. ne
intrent in tẽptationẽ. saltẽ secure dormire ñ ꝑmit¬
tant. Trmũ itaq sollẽnis diei classicũ .i. matutiũ.
uesꝑ  tinũ. et qͦd ad misse pulsat᷑ iniciũ. sic imi¬
tetur  euuangłicꝰ p̃dicatoꝵ chorus. ut semꝑ p̃di¬
cet la nientationes p̃sentis uite. carm̃ future ue
sũmi sacͣmenti. scilicet ad misse sacramentũ acce¬
dere. cotidiani cursus ordo ꝓpositꝰ exposcit. Qđ si

Expanded text:
gratiae plures praedicatores missi, crebrius theologicis gratiae plures praedicatores missi, crebrius theologicis concrepant symbolis, habentes donationes secundum gratiam, quae data est eis , differentes ita signa praedicta quantitate et sono differentia, quoties aliqua donationis evangelicae festiva commemoratio fit, tumultuosius tinniunt, et pertonant crebrius, et productius reboant, ut dormientes in nocte, et ebrios ad laudbrios ad laudem Dei quasi violenter excitent. Et si non evincunt sic, ut eos exsurgere cogant ad orandum, ne intrent in tentationem, saltem secure dormire non permittant. Trinum itaque solemnis diei classicum, id est matutinum, vespertinum, et quod ad missae pulsatur initium, sic imitetur evangelicus praedicatorum chorus, ut semper praedicet lamentationes praesentis vitae, carmen futuraeummi sacramenti, scilicet ad missae secretarium accedere, quotidiani cursus ordo situs exposcit. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
tituamis que stat cont᷑ faciẽ mimici specł̃atorẽ se
meminerit positũ ẽẽ domui israhel. Gestet autem
lignũ erucis in capite. idẽ in pͥncipali fuo qͦd est
mens. funemq exinde colligatũ. idẽ uincłm carita¬
tis usq ad ifirmos fres. quasi usq ad t̾ram porri¬
gat. quo cõmomit᷑ ꝑsonare. et os suum dilatare nun¬
quã desistat dicens. caritas enim xp̃i urget nos. Ita
custos suꝑ muros ierłm constitutꝰ ñ taceat. s qdẽq
inderit uł audierit nuntiet. iuxta illud. qͥ remi¬
niscimim dñi ne taceatis. et ne detis silentrũ ei. et
tota die et tota nocte instans oportune et importu¬
nehis qui dormiunt in lectis eburneis.ꝙ lasciui¬
unt instratis fuis. non taceat laudare nom̃ anĩ ne
usq ad matittinũ. id ẽ usq ad tremendũ dĩ iei¬
cium male pacato et sepulti sõpno ꝑtant. Ad pꝰ¬
tremũ illud notandũ. qͦd quẽ admodũ ex temꝑe

Expanded text:
titudinis, quae stat contra faciem inimici , speculatorem se titudinis, quae stat contra faciem inimici , speculatorem se meminerit positum esse domui Israel . Gestet autem lignum crucis in capite, id est in principali suo, quod est meus, funemque exinde colligatum, id est vinculum charitatis, usque ad infirmos fratres, quasi usque ad terram porrigat, quo commonitus, personare, et os suum dilatare nunquam desistat, dicens: « Charitas enim Christi urget nos . » Ita custos super muros Hierusalem constitutus, non taceat, sed quodcunque viderit vel audierit annuntiet, juxta illud: « Qui reminiscimini Domini, ne taceatis et ne detis silentium ei, et tota die et tota nocte , » instans opportune, importune , his qui dormiunt in lectis eburneis, et lasciviunt in stratis suis , non taceat laudare nomen Domini, ne usque ad matutinum, id est usque ad tremendum Dei judicium male peccato consepulti somno peccant. Ad postremum illud notandum, quod quemadmodum ex tempore
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ scam̃ celestt̃ sherłm. et multoꝵ miliũ angłoꝵ freqͣñ¬
tiam. et ad futurũ d̃ĩ iudiciũ. ppłm inuitant et p̃¬
parant. et magnaitudinẽ rei magnitudine dicendi.
qua possunt expͥmere contendunt. ut repositas in¬
teisecus aures cordis ꝑcełłe sensũq surdi auditoriꝰ
ad audiendũ flectere. et umc̃e contendant. Quãuis
ad potiora festinet oratio. p̃tereundũ ñ est. quomͦ p̃¬
dicator ꝑfectus. huiꝰcemodi signi quadã similitudine
formetur. Duricia metalli fortitudinẽ mentis. plec¬
trumq ferreũ quo sonus elidit᷑. constantiã ser mo¬
nis mutet᷑. Ecce dedi ait dñs faciem tuã ualentiorẽ fa¬
cieb eorum. et frontẽ tuam duriorẽ frontib eorũ. et
ut adamantẽ et scilicẽ faciẽ tuam. fugiens quoq t̃¬
renã habitationẽ et dicens. nrã autẽ conuersatio in
celis ẽ. sur sum cor suspendat. pendensq de turre for¬

Expanded text:
tem sanctam, coelestem Hierusalem, et multorum millium angelorum frequentem sanctam, coelestem Hierusalem, et multorum millium angelorum frequentiam , » et ad futurum Dei judicium populum invitant 10 et praeparant, magnitudinem rei, magnitudine dicendi, qui possunt, exprimere contendunt, ut repositas intrinsecus aures cordis percellere, sensumque surdi auditoris ad audiendum flectere et vincere contendant. Quamvis ad potiora festinet oratio, praetereundum non est quomodo praedicator perfectus hujusce signi quadam similitudine formetur. Duritiam metalli, fortitudine mentis, plectrumque ferreum quo sonus eliditur, constantia sermonis imitetur. « Ecce dedi, ait Dominus, faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum, et ut adamantem et silicem faciem tuam . » Fugiens quoque terrenam habitationem, et dicens: « Nostra autem conversatio in coelis est , » sursum cor suspendat, pendensque de turri for
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła. quib ad laudẽ dei popłs excitet᷑. di¬
uine auctoritatis et antique consuetudinis ẽ. Nam
olim tube. nunc autẽ cãpane. diuersa quidẽ sp̃e. s
eadẽ habent᷑ ratione. Legimꝰ in leuitico tubas ex iussu
dnĩ factas. quarũ usus eẽt inubeleo. tante uirtutis.
ut adcrepitũ earũ corrueret iherico. Et in paralipo¬
menon. int̾ cantores nablis archana cantantes. et
inter leuitas ꝓ octa ua cantantes. coneinente et
subsilente daui&: un. tubarũ clangorẽ ꝑsonare
ante archã federis dni. At nunc ad confitendũ dño
et ad annuntiandũ mane miscd̃iam eiꝰ. et ueritatẽ
enis ꝑ noctem. enea signa ꝑsonant. et ad omnẽ ho-¬
rãdnuni officĩ. tanquã in exordio predare orationis
has partes tenent. ut attentos docilesq et beniuolos
diuine laudis auditores efficiant. Hecgͥ eccle signa
atq ille legales tube. unũ atq idem significant. sci¬
licet scõs eccłe p̃dicatores. qui ad sion montẽ et cunta¬

Expanded text:
in Ecclesia, quibus ad laudem Dei populus excitetur, divinae auctoritatis et antiquae consuetudinis est. Nam olim tubae aut campanae, diversa quidem specie, sed eadem habentur ratione. Legimus in Levitico tubas ex jussu Domini factas, quarum usus esset in Jubilaeo , tantae virtutis, ut ad crepitum earum corrueret Hiericho . Et Paralipomenon inter cantores, nablis arcana cantantes et inter levitas pro octava canentes, concinente et subsiliente David, septem tubarum clangorem personante coram arca foederis Domini . At nunc ad confitendum Domino et ad annuntiandum mane misericordiam ejus et veritatem ejus per noctem , et aenea signa personant, et ad omnem horam divini officii, tanquam in exordio praeclarae orationis, has partes tenent, ut attentos docilesque ac benevolos divinae laudis auditores efficiant. Haec igitur Ecclesiae signa atque illae legales tubae, unum atque idem significant scilicet sanctos Ecclesiae praedicatores, qui « ad Sion montem et civita
Abbreviated transcription (Latin):
infinib ⁊abulon ꝙ neptalĩsẽ habemꝰ in euan-¬
głio transiordanẽ galilee. illic & post resur rec¬
tionẽ eandẽ consummauit doctrinã. dando
baptirandi et docendi p̾ceptũ: ut sicut ab eo¬
dem euangłista testimoniũ subiunctũ ẽ de
ꝓpħa ppłs gentium qui ambulabat in teneliͥs
am qua dictum ẽ. Neptalim ceruus emissus
ams elo quia pulcͥtudinis. Rmissus enĩ ꝑ diui¬
nam potentiã a canum insecutione. de quib
ipse dieit ꝑos dauid. Circundederunt me canes
multi: emissus inquã in plenã securitatẽ. uelo¬
cissimo saltu resurrectionis recurrit in fines
⁊abulon et neptalim. ubi et ante docere ceꝑat.
factus et ipse neptalim .i. dilatatus. uidelicet ex¬
peditione caritatis: & hic dedit que p̾dicta st̃
eloquia pulcͥtudinis de nob̃ gentib baptiran¬
dis. que sic fimunt᷑. Ecce ego uob̃cum sũ om̃ib
dieb usq ad consũmationẽ seculi. Ii

Expanded text:
finibus Zabulon et Nephtalim, sicut habemus in Evangelio, trans Jordanem Galilaeae, et illic post resurrectionem eamdem consummavit doctrinam, dando baptizandi et docendi praeceptum, ut sicut ab eodem evangelista testimonium subjunctum est depulus gentium, qui ambulabat in tenebris, am, qua dictum est: « Nephtalim cervus emissarius dans eloquia pulchritudinis . » Emissus enim per divinam potentiam a canum insecutione, de quibus ipse dicit per os David: « Circumdederunt me canes multi , » emissus, inquam, in plenam securitatem, velocissimo saltu resurrectionis recurrit in fines Zabulon et Nephtalim, ubi ante docere coeperat, factus et ipse Nephtalim, id est dilatatus, videlicet expeditione charitatis, et haec dedit, quae praedicta sunt, eloquia pulchritudinis de nobis gentibus baptizandis, quae sic finivit: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmamꝰ: Nec ipsos de se ita uet̾es sensisse.
paucis aduert̾e possumꝰ. Moyses sc̃bit d̾m
ad sȩ loquentẽ dixisse sic. Ego sum d̾s abra
se de d̃ĩ noticia plus aliquid p̃cedentib pa¬
trib accepisse. Dauid qͦ suꝑ doctores suos
& seniores donũ sibi intelligentiȩ audact̃
p̃sumit ita dicens. Suꝑ om̃s docentes me
plurimi.⁊ multiplex erit scientia: amplio¬
rem scił rerũ noticiam ꝓmittens ⁊ ipse pos¬
t̾is. Si gͦ ut ait etiã sc̃s papa sregorius. scd̾m
incrementa tempoꝵ. creuit & scientia sp̃u-

Expanded text:
confirmamus. 14. Nec ipsos de se ita veteres sensisse, paucis advertere possumus. Moyses scribit Deum ad se loquentem dixisse sic: Ego sum Deus Abrase de Dei notitia 632 plus aliquid praecedentibus patribus accepisse. David quoque super doctores suos et seniores donum sibi intelligentiae audacter praesumit, ita dicens: Super omnes docentes me plurimi et multiplex erit scientia ; ampliorem scilicet rerum notitiam promittens et ipse posteris. Si ergo, ut ait etiam sanctus papa Gregorius, secundum increment
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris extit̾unt. tanto myst̾ium salutis
plemiꝰ ꝑceꝑunt. ñ est dubiũ. qͥn his qui ⁊ pre-¬
sentes fuert̃ multo ampliꝰ ꝯtułit rerũ ip¬
saꝵ exhibitio atꝙ p̃sentia exhibentis. De¬
niq & audiunt. Beati ocłi. qui uident
que uos uidetis. Itẽ. uos aut̃ dixi amicoᷤ.
qr om̃ia quecũq audiui a patre meo no¬

Expanded text:
s perceperunt : non est dubium, quin his qui et praesentes fuerunt, multo amplius contulerit rerum ipsarum exhibitio, atque praesentia exhibentis. Denique et audiunt, Beati oculi qui vident quae vos videtis ; item: Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo
Abbreviated transcription (Latin):
qõ uix teniuter obscurȩq p̃senserant. Alio¬
quin qͥd opus fuit foris carnẽ uidẽ. ⁊ carnis
audire sermones. si iam intꝰ a sp̃u fuerant ꝑ¬
fecte instructi dȩ om̃ib. presertim cũ dñs
dicat. caro ñ ꝓdest quicqͣm. sp̃c est qͥ uiu¬
ficat᷑: Quod si ꝓpħe & qui illust̾ores uidebã¬
tur in illo ppło. ñ om̃s om̃ia liquido equa¬

Expanded text:
quod vix tenuiter obscureque praesenserant. Alioquin quid opus erat foris videre carnem, et carnis audire sermones, si jam intus a Spiritu fuerant perfecte instructi de omnibus? praesertim cum Dominus dicat, Caro non prodest quidquam, spiritus est qui vivificat . Quod si Prophetae, et qui illustriores videbantur in illo po
Abbreviated transcription (Latin):
salus. aut nimiũ num̾osa ꝑfectio. quoꝵ qͥd̾
qd̾ libet saꝑe discretionis terminũ excedẽ
multitudine saluandoꝵ ꝑfectoꝵ qm saluã¬
doꝵ tanta fuisse paucitate ꝯtentũ. quati¬
nus ⁊ salui ñ paucitc̃ fierent. ⁊ om̃s nicħo¬
minꝰ repleti sp̃u ppħico. necdũ reuelata
mysteria iam tẽ penetrarent. si inꝗͣ hoc
recipit᷑. bñdicimꝰ quid̃ dm in donis suis.
s quid temꝑi gre reseruatũ sit ñ uidemꝰ.
nͥ qd̾ tempꝰ grẽ illud potiꝰ uixta sententiã
hanc fuerit appellandũ. in quo tot & tan¬
te d̃ĩ ppło diuitie sp̃c affluebant. ut illd̃ ꝓr¬
sus incredibili felicitate cern̾et ᷑ impletum
qd̃ moyses optabat cũ dic̾et. Quis dabit
ut om̃s ꝓphetent: Queso qͥd simile attu¬
lit ȩungłiũ : frustra głatur paulus de pͥ¬
miciis sp̃c. quas se putat cũ suis coapłis
accepisse: cũ nil tale in dieb suis exꝑiri
frustra in qͣm głat᷑ dȩ eungłio suo. qr ñ
ab homine neq ꝑ hominẽ acceꝑit illd̃.

Expanded text:
imium numerosa perfectio: quorum quidem quodlibet sapere, discretionis terminos excedere multitudine perfectorum, quam salvandorum tanta fuisse paucitate contentum, quatenus et salvi non pauci tunc fierent, et omnes nihilominus repleti spiritu prophetico, necdum revelata mysteria jam tunc penetrarent: si, inquam, hoc recipitur, benedicimus quidem Deum in donis suis; sed quid tempori gratiae reservatum sit non videmus, nisi quod tempus gratiae illud potius juxta scientiam hanc fuerit appellandum; in quo tot et tantae Dei populo divitiae spiritus affluebant, ut illud prorsus incredibile felicitate cerneretur impletum, quod Moyses optabat cum diceret: Quis dabit ut omnes prophetent? Quaeso, quid simile attulit Evangelium? Frustra gloriatur Paulus de primitiis spiritus quas putat cum suis coapostolis accepisse, cum nihil tale in diebus suis potuerit Frustra, inquam, gloriatur de Evangelio suo, quia non ab homine, neque per hominem illud
Abbreviated transcription (Latin):
um. Nam exemplũ publicani in eunͣ głose ac¬
cusantis & dicentis ñ sum dignus leuare o¬
csos meos in celum. optime in hac epła paulꝰ
imitat᷑ dicens. Ego enĩ sum minimꝰ apłoꝵ.
qui ñ sum dignus uocari apłs. qm̃¬

Expanded text:
um . Nam exemplum publicani in evangelio se accusantis, et dicentis: Non sum dignus levare oculos meos ad coelum , optime in hac epistola Paulus imitatur, dicens: Ego enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apos
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas unitatẽ domesticoꝵ di ꝯseruat.
ut ñ aliu̾d adu̾sus aliũ infletur. recte hic intͦi¬
tus p̃mittit᷑. in quo dr. uĩ qui in habitare fac̃
unanimes in domo. qdq in graduali dr. ce
ex uoluntate mea ꝯfitebor illi. Itemq in offe-¬
renda. Dñe clamaui ad te ce sanasti me uocib
ꝯcordat publicam a longe stantis. ce peccata
sua ꝯfitentis. & tali scilicet ñ pharisaice głan-¬
ti qd̾ decimas dec om̃iũ que possidet. s ꝑ hu¬
milem ꝯfessionẽ se ipsum pͥus offerenti d̃r¬
in cõmunione. ut sua demũ offerat. honora dñm

Expanded text:
humilitas, unitatem domesticorum Dei conservat, ut non alius adversus alium infletur, recte hic introitus praemittitur, in quo dicitur: Deus qui inhabitare facit unanimes in domo . Quodque in graduali dicitur: Et ex voluntate mea confitebor illi . Itemque in offerenda: Domine, clamavi ad te, et sanasti me , vocibus concordat publicani a longe stantis, et peccata sua confitentis, et tali scilicet non pharisaice glorianti, quod decimas det omnium quae possidet, sed humilem confessionem, se ipsum prius offerenti dicin communione, ut sua demum offerat: Honora Domin
Abbreviated transcription (Latin):
cialiꝰ illustriꝰꝙ nobilitat ur̃m ⁊ inelitũ red¬
dit apłatum: si eripitis pauꝑem de manu
fortioꝵ eius. Nulla meo iudicio in corona
ur̃a p̃ciosior gẽma. ⁊elo illo ur̃o quo emu¬
lari consueuistis opp̃ssos. nͨ relinquitis uir¬
gã pecc̃oꝵ suꝑ sortem iustoꝵ. nimirũ ppt̾
illud qd̃ seqr. ut ñ extendant᷑ iusti ad mniqui¬

Expanded text:
cialius nobiliusque nobilitat vestrum et inclytum redcialius nobiliusque nobilitat vestrum et inclytum reddit apostolatum, si eripitis pauperem de manu fortiorum ejus. Nulla meo judicio in corona vestra pretiosior gemma zelo illo vestro, quo aemulari consuevistis oppressos, nec relinquitis virgam peccatorum super sortem justorum: nimirum propter illud quod seq
Abbreviated transcription (Latin):
bet unũ de p̃donib. om̃imꝰ inmemor regła¬
riũ obseruationũ. legũ canonũq contemp¬
tor. frontosus ad uerecundiã. insensatꝰ ad
metũ inflexibitis ad pietatem. ad irã p̃ceps.
audax ad facinꝰ ꝓnuis ad inurias. Et miror
qͣm uir religiosus abbas casedi in monacho
suo tot ⁊ tanta uicia aut ignorare possit. aut
dissimulare. S de hoc quid ad nos: Ipse ui¬
d̾it. Ipse suo dño aut stat. aut cadit. Nob
sufficit lib̾ari de manib eits. A uob̃ id om̃i¬
modis flagitamꝰ: qͦd aliunde frustra tempta¬
tũ est. Circũspeximꝰ ⁊ ñ erat auxiliator: uen¬
tũ est ad cõmune refugium. illo ꝯfugimꝰ ibi
ꝯfidimꝰ lib̾ari. Tm̃ assit pietas: nã facultas
ñ deest. Et quid̾ ex p̾uilegio sedis aplłice ꝯstat
sũmam reꝵ ad ur̃am potissimũ respic̾e̾ sũmã
auctoritatẽ. ⁊ plenariam potestatẽ. Uerũ hoc
int̾ cet̾a ur̃i singularis pͥmatꝰ insignia spe¬

Expanded text:
bet unum de praedonibus, omnino immemor regulabet unum de praedonibus, omnino immemor regularium observationum, legum canonumque contemptor. Frontosus ad verecundiam, insensatus ad metum, inflexibilis ad pietatem, ad iram praeceps, audax ad facinus, pronus ad injurias. Et miror quomodo vir religiosus abbas Casae Dei in monacho suo tot et tanta vitia aut ignorare possit, aut dissimulare. 2. Sed de hoc quid ad nos? ipse viderit: ipse suo domino stat aut cadit. Nobis sufficit liberari de manibus ejus. A vobis id omnimodis flagitamus, quod aliunde frustra tentatum est. Circumspeximus, et non erat auxiliator. Ventum est ad commune refugium: illo confugimus, ibi confidimus liberari. Tantum adsit pietas; nam facultas non deest. Et quidem ex privilegio Sedis apostolicae constat, summam rerum ad vestram potissimum respicere summam auctoritatem et plenariam potestatem. Verum hoc inter caetera vestri singularis primatus insignia, spe
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃em nr̃m guidonẽ cariloci abb̾em ur̃o ꝯspec¬
tui p̃sentat᷑. puto satis apparet & lacessentis in¬
niria. ⁊ innocentia patientis. ⁊ incuria iuidicis.
Deniq uiolentia calũpniantis ⁊ mopia iusticiȩ.
cõpulsus ẽ pauꝑ ꝯfug̾e ad urãm p̃sentiam ñ
reputans lab̾orem uuiẽ. ñ expensas. ñ pieulum
temꝑis. Dedit manꝰ morti: ne uiuat in ꝑtur¬
batione quietis amator. Clement̾ queso tespi¬
cite suꝑ egenũ ⁊ pauꝑem. ne frustra ur̃is pat̾¬
nis aurib intimatꝰ sit tantillaꝵ uiriũ tantꝰ
labor ⁊ dolor. Olim ꝑ epłas semel ⁊ sccło testi¬
ficat᷑ sum uob̃ de homine illo qui huic mͦ ca¬
lumpniat᷑. qd̃ sui esset ⁊ p̃uaricator ꝓpositi.⁊
monasters dissipator. Nunc aut̃ ⁊ flens dico
st̃ uiolentissimũ opp̃ssorem. ⁊ calũpmatorem
pauꝑum. Qui ppͥa iam pene ñ habens que
deuoret. in ꝑxima passim more tyrannico
debachat᷑. Monachũ habitu mentiens. re exhi¬

Expanded text:
rem nostrum Guidonem Chari-Loci abbatem vestro conspectui praesentatur, puto, satis apparet et lacessentis injuria, et innocentia patientis, et incuria judicis. Denique violentia calumniantis et inopia justitiae compulsus est pauper confugere ad vestram praesentiam, non reputans laborem viae, non expensas, non periculum temporis. Dedit manus morti, ne vivat in perturbatione, quietis amator. Clementer, quaeso, respicite super egenum et pauperem: ne frustra vestris paternis auribus intimatus sit tantillarum virium tantus 190 labor et dolor. Olim per epistolas semel et secundo testificatus sum vobis de homine illo, qui huic modo calumniatur, quod sui esset et praevaricator propositi, et monasterii dissipator. Nunc autem et flens dico t, violentissimum oppressorem, et calumniatorem pauperum: qui propria jam pene non habens quae devoret, in proxima passim more tyrannico debacchatur. Monachum habitu mentiens, re exhi
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a uscera lac̾mosis precib concut̾e ñ ue¬
ret᷑. Qui illi sint homines. que ue occasio
calũpniandi. p̃sentiũ lator abbas. ueraci ⁊
unia uoce referet uob̃. D̾s om̃ip̃s uos nob
conseruet longis temꝑib ad nr̃am om̃iũ ꝓ¬
tectionẽ: qui in habttu & pposito peniten¬
tie pauꝑem uitã ducimꝰ: ut sine timore de

Expanded text:
ra viscera lacrymosis precibus concutere non veretur. Qui illi sunt homines, quaeve occasio calumniandi, praesentium lator abbas veraci et viva voce referet vobis. Deus omnipotens vos nobis conservet longis temporibus, ad nostram omnium protectionem, qui in habitu et proposito poenitentiae pauperem vitam ducimus, ut sine
Abbreviated transcription (Latin):
mel uidicata ⁊ recte disposita reuolũe. & ite¬
rũ disputare contendit. ⁊ in ꝯtemptores ħ le¬
gis tanꝗͣ in sacrilegos pena ñ deerit. Igitꝰ si
clicus erit. qui publice tractare de religione
uebit᷑. Dolemꝰ aut̃ qm̃ sicut literaꝵ ur̃aꝵ in¬
spectione. ⁊ missis a ur̃a fr̃nitate nob̃ erroꝵ
capitulis. cognouimꝰ in nouissimis dieb qn
instant ꝑiculosa temꝑa in pet̾ abaulardi ꝑ¬
niciosa doct᷑na. ⁊ p̃dictoꝵ hereses ⁊ aliaꝑ.¬
u̾sa dogmata catholice ficdi obinantia pul¬
lulare cepunt. Uerũ in hoc maxime ꝯsola¬
mur. ⁊ om̃upotenti dño grãs agimꝰ. quim

Expanded text:
mel iudicata et recte disposita revolvere et itemel iudicata et recte disposita revolvere et iterum disputare contendit; et in contemptores huius legis tamquam in sacrilegos pena non deerit. Igitur, si quis clericus erit, qui publice tractare de religione vebitur. Dolemus autem, quoniam, sicut litterarum spectione, et missis a vestra Fraternitate nobis errorum capitulis cognovimus, in novissimis diebus, quando instant periculosa tempora, in Petri Abaelardi perniciosa doctrina et praedictorum haereses, et alia perversa dogmata catholicae fidei obviantia pullulare coeperunt. Verum in hoc maxime consolamur, et omnipotenti Deo gratias agimus, qui