comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iungere. Tam uerus ẽẽ pictus homo
ñ potest. quamuis in speciem homi¬
nis tendat: quã illa quȩ sunt scͥpta
in libris comicoꝵ. Neꝙ enĩ falsa ẽẽ
uolunt: aut ullo appetitu suo falsa
sunt.s quada necessitate quantũ fin¬
gentis arbitriũ sequi potuerunt. At
uͦ in scena roseius uoluntate. falsa he¬
cuba erat. natura uerus homo: s illa
uoluntate etiã uerus tragedus: eo ui¬
delicet quo implebat institutũ. fal¬
sus autẽ pͥamus. eo qͦd pͥamũ assimi¬
labat. s ipse ñ erat. Ex quo iã nascit᷑
qͥdlam mirabile. qͦd tam̃ ita se ha¬
bere nemo ambigit. A Quidnã id
est: R Quid putas. nͥ hec omĩa
inde eẽ in quibda uera: unde in qͥ¬
bdam falsa funt: & ad suũ uerum
hoc solum esᷤ ꝓdesse: qͦd ad aliud falsa st̾:
Unde ad id quod eẽ aut uoluntate ut
debent nullomͦ ꝑueniunt: si falsa
eẽ fugiunt. Quo ꝑacto enim iste ꝗͣ
cõmemoraui uerꝰ tͣgedꝰ eẽt: si nollet

Expanded text:
jungere. Tam enim verus esse pictus homo jungere. Tam enim verus esse pictus homo non potest, quamvis in speciem hominis tendat, quam illa quae scripta sunt in libris comicorum. Neque enim falsa esse volunt, aut ullo appetitu suo falsa sunt; sed quadam necessitate, quantum fingentis arbitrium sequi potuerunt. At vero in scena Roscius voluntate falsa Hecuba erat, natura verus homo; sed illa voluntate etiam verus tragoedus, eo videlicet quo implebat, institutum: falsus autem Priamus, eo quod Priamum assimilabat, sed ipse non erat. Ex quo jam nascitur quiddam mirabile, quod tamen ita se habere nemo ambigit. A. Quidnam id est? R. Quid putas, nisi haec omnia inde esse in quibusdam vera, unde in quibusdam falsa sunt, et ad suum verum hoc solum eis prodesse, quod ad aliud falsa sunt? Unde ad id quod esse aut volunt aut debent, nullo modo perveniunt, si falsa esse fugiunt. Quo pacto enim iste quem commemoravi, verus tragoedus esset, si nollet
Abbreviated transcription (Latin):
tendunt: ad cuiꝰ quidq similitudinẽ
factũ ẽ s au Prorsus addiicor. Rõ Iam
ea quib uł dormientes uł furentes
fallunt᷑: concedis ut opinor in eo ẽẽ
genere. Au Et nulla magis tendunt
talia eẽ. qualia uł uigilantes uł sani
cernunt: & eo tam̃ falsa sunt. quo id
quo tendunt eẽ ñ possunt. Rõ Qdiã
de turriũ motu. uł de merso remo:
uł deumbris corporũ plura dicamꝰ
Planũ ẽ ut arbitror: ex hac regula ẽe
metienda. Au Planissimũ. RoTa¬
ceo de cȩteris sensib. nam nemo consi¬
derans. ñ hoc inueniet falsum. appel¬
lari in rebu ipsis qͣs sentimꝰ. qͦd eẽ ali¬
ror cur ab hoc genere tͥ secernenda il¬
la poemata. & ioca uisa st.cętẽq fallatiȩ
Rõ Quia scł aliud ẽ falsum ẽẽ uelle:
aliud uerũ eẽ ñ posse. Itaq ipsa oꝑa
hominũ. uelut comedias aut trã¬
gedias. aut mimos. & id genꝰ alia.
possumus oꝑib pictoꝵ fictoꝵq con¬

Expanded text:
tendunt, ad cujus quidque similitudinem tendunt, ad cujus quidque similitudinem factum est? A. Prorsus adducor. R. Jam ea quibus vel dormientes vel furentes falluntur, concedis, ut opinor, in eo esse genere. A. Et nulla magis: nam nulla magis tendunt talia esse, qualia vel vigilantes vel sani cernunt; et eo tamen falsa sunt, quo id quod tendunt esse non possunt. R. Quid jam de turrium motu, vel de merso remo, vel de umbris corporum plura dicam? Planum est, ut arbitror, ex hac regula esse metienda. A. Planissimum. R. Taceo de caeteris sensibus; nam nemo considerans non hoc inveniet, falsum appellari in rebus ipsis quas sentimus, quod esse aliror cur ab hoc genere tibi secernenda illa poemata et joca visa sunt, caeteraeque fallaciae. R. Quia scilicet aliud est falsum esse velle, aliud verum esse non posse. Itaque ipsa opera hominum velut comoedias aut tragoedias, aut mimos, et id genus alia possumus operibus pictorum fictorumque con
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ĩs uult fallere qui mentit᷑. Nam
& mui & comediȩ &e multa poe¬
mata mendatioꝵ plena sunt. delec¬
tandi potiꝰ quã fallendi uoluntate.
Et om̃s fere qui iocant᷑ mentiunt᷑. s
fallax uł fallens is recte dicit᷑ cuiꝰ nego¬
cium ẽ ut quisq fallat᷑. Illos autẽ qͥ
ñ id agunt ut decipiant. s tam̃ aliqͥd
fingunt: uł m̃daces tantũ.uł sine hoc
qͥdem mentientes tam̃ uocari nemo
ambigit: nisi quid habes adu̾sum
ista qͦd dicas. Au Perge queso: nẽ gͦ for¬
tasse de falsis ñ falsa docere cepisti:.sed
iam genus illud expecto quale sit. qͦd
dixisti ẽẽ tendit. & ñ ẽ. R Quid n ex¬
pectes: Eadem illa sunt: quoꝵ multa
supra memorauimꝰ. An ñ tͥ uidetur
imago tua de speculo quasi tu ipse
uelle ẽẽ: sed ido eẽ falsam qͦd ñ est:
au Halde hoc uidet᷑. Rõ Quid om̃iᷤᷤ
pictura uł cuiꝰcemodi simulachrũ
&̃ id genꝰomẽ opificũ ñne illud eẽ con¬

Expanded text:
omnis vult fallere qui mentitur: nam omnis vult fallere qui mentitur: nam et mimi et comoediae et multa poemata mendaciorum plena sunt, delectandi potius quam fallendi voluntate, et omnes fere qui jocantur, mentiuntur. Sed fallax vel fallens is recte dicitur, cujus negotium est ut quisque fallatur. Illi autem qui non id agunt ut decipiant, sed tamen aliquid fingunt, vel mendaces tantum, vel si ne hoc quidem, mentientes tamen vocari nemo ambigit: nisi quid habes adversus ista quod dicas. 17. A. Perge, quaeso; nunc enim fortasse de falsis non falsa docere coepisti: sed jam illud genus exspecto quale sit quod dixisti, esse tendit et non est. R. Quidni exspectes? Eadem illa sunt, quorum multa supra memoravimus. Annon tibi videtur imago tua de speculo quasi tu ipse velle esse, sed ideo esse falsa, quod non est? A. Valde hoc videtur. R. Quid omnis pictura vel cujuscemodi simulacrum, et id genus omnia opificum? nonne illud esse con
Abbreviated transcription (Latin):
am si nesciant᷑: aut si uerũ ẽẽ id qͦd ẽ
dixero falsum non esse uspiam con¬
eludet᷑. quouis repugnante. Itaq re¬
deunt illi estus: nec quicquã tanta pa¬
cientia morarũ tuaꝵ ꝓcessisse me ui¬
in animũ inducã frustra nos auxili¬
um diuinũ implorasse. Uideo enim
temptatis quantũ potuimꝰ om̃ib re¬
b. ñ remansisse qͦd falsum iure dicat᷑:
nͥ quia aut se fingit ẽẽ qͦd ñ ẽ. aut om¬
nino eẽ tendit c&e non ẽ. S illud suꝑiꝰ
falsi genus: uł fallax etiã uł mendaxẽ.
Nam fallax id recte dicit᷑. qͦd habet
quendã fallendi appetitũ:. qui sinea¬
nima intelligi ñ potest. S partim
ratione fit. partĩ natura: ratione in
animalib rationalib. ut in homine:
natura in bestiis. tanquã in uulpecła.
Illud autẽ qͦd mendax uoco a m̃tien¬
tib fit: qui hoc differunt a fallacib.
qͦd om̃is fallax appetit fallere:ñ autẽ

Expanded text:
amsi nesciantur. Aut, si verum esse id quod est amsi nesciantur. Aut, si verum esse id quod est dixero, falsum non esse uspiam concludetur, quovis repugnante. Itaque redeunt illi aestus, nec quidquam tanta patientia morarum tuarum processisse me viin animum inducam, frustra nos auxilium divinum implorasse. Video enim, tentatis quantum potuimus omnibus rebus, non remansisse quod falsum jure dicatur, nisi quod aut se fingit esse quod non est, aut omnino esse tendit et non est. Sed illud superius falsi genus, vel fallax etiam, vel mendax est. Nam fallax id recte dicitur quod habet quemdam fallendi appetitum; qui sine anima intelligi non potest: sed partim ratione fit, partim natura; ratione, in animalibus rationalibus, ut in homine; natura, in bestiis, tanquam in vulpecula. Illud autem quod mendax voco, a mentientibus fit. Qui hoc differunt a fallacibus, quod omnis fallax appetit fallere; non autem
Abbreviated transcription (Latin):
illa reclamabunt. quȩ uera eo ipso st̃
quo simillima: s etiam sic ñ effugi¬
am eum qui me coegerit falsa esse
omĩa confiteri: qͦd omĩa sibi ex aliqͣ
parte similia negare eẽ ñ possum.
S fac me ñ metuere illud respondẽ¬
re. similitudinẽ ac dissimilitudinẽ
simul efficere: ut aliqͥd falsũ recte no¬
minet᷑. Quã mͥ euadendi uiã dabiꝰ:
Instabit᷑ enĩ nichilominus. ut omĩa
falsa eẽ nunciem. quippe omĩa sibi¬
met ut supradictũ ẽ. &e similia qua¬
dam ex parte &e dissimilia repꝑiunt᷑.
Restaret ut nichil aliud falsum ẽẽ
dicerẽ. nͥ qͦd aliter se haberet atq ui¬
deret᷑. ni uererer illa tot monstra
que me dudũ enauigasse arbitra¬
bar. Nam eo rursum repellor uerti¬
gine inopinata. ut id eẽ uerũ dic̃ã.
qͦd ita se habet ut uidet᷑. Ex quo con¬
fit. sine cognitore nichil uerũ eẽ pos¬
se Ubimͥ naufragium in scopulis occul¬
tissimũ formidandu ẽ. qui ueri st̃ eti¬

Expanded text:
illa reclamabunt quae vera eo ipso sunt illa reclamabunt quae vera eo ipso sunt quo simillima, sed etiam sic non effugiam eum qui me coegerit falsa esse omnia confiteri, quod omnia sibi ex aliqua parte similia esse negare non possum. Sed fac me non metuere illud respondere, similitudinem ac dissimilitudinem simul efficere ut aliquid falsum recte nominetur; quam mihi evadendi viam dabis? Instabitur enim nihilominus ut omnia falsa esse renuntiem; quippe omnia sibimet, ut supra dictum est, et similia quadam ex parte, et dissimilia reperiuntur. Restaret ut nihil aliud falsum esse dicerem, nisi quod aliter se haberet atque videretur, ni vererer illa tot monstra quae me dudum enavigasse arbitrabar. Nam eo rursum repellor vertigine inopinata, ut verum id esse dicam quod ita se habet ut videtur. Ex quo confit sine cognitore nihil verum esse posse: ubi mihi naufragium in scopulis occultissimis formidandum est, qui veri sunt, eti
Abbreviated transcription (Latin):
ris differunt. Ex quo conficitur: eam
ipsam dissimilitudinẽ causam ẽẽ fal¬
sitatis. Itaq conturbor. ñ enĩ mͥ facile
quicquã uenit in mentẽ quod contͣriiᷤ
causis gignat᷑. R Quid si hoc unũ
ẽ in ierũ natura genus: &e solũ qͦd ita
sit: An ignoras cũ ꝑ animaliũ innu¬
merabilia genera cucurreris. solũ
corcodrillũ inueniri. qui suꝑiorẽ in
mandendo partẽ moueat: psertĩ cũ
pene reꝑiri nichil queat ita rei cuiq
simile. ut ñ in aliquo etiã dissimile
sit: aũ Uideo qͥdem ista. s cũ conside¬
ro illud qͦd falsum uocamꝰ. & simile
aliquid habere ueri &e dissimile. ex qͣ
potius parte meruerit falsi nom̃ non
ualeo discernere.Si enim ex eo quod
dissimile ẽ dixero: nichil erit qͦd ñ fal¬
sum dici possit. Nichil enĩ ẽ qͦd non
alicui rei dissimile sit. quã uerã ẽẽ
concedimꝰ. Item si dixero. eo qͦ simile
ẽ falsum appellandum. ñ solum oua

Expanded text:
ris differunt. Ex quo conficitur eam ris differunt. Ex quo conficitur eam ipsam dissimilitudinem causam esse falsitatis. Itaque conturbor; non enim mihi facile quidquam venit in mentem, quod contrariis causis gignatur. R. Quid, si hoc unum est in rerum natura genus, et solum quod ita sit? An ignoras, cum per animalium innumerabilia genera cucurreris, solum crocodilum inveniri qui superiorem in mandendo partem moveat; praesertim cum pene reperiri nihil queat ita cuique rei simile, ut non in aliquo etiam dissimile sit? A. Video quidem ista; sed cum considero illud quod falsum vocamus, et simile aliquid habere veri et dissimile, ex qua potius parte meruerit falsi nomen, non valeo discernere. Si enim ex eo quod dissimile est, dixero; nihil erit quod non falsum dici possit: nihil enim est quod non alicui rei dissimile sit, quam veram esse concedimus. Item, si dixero eo quod simile est, falsum appellandum; non solum ova
Abbreviated transcription (Latin):
mocinationes: quȩ qm̃ cũ nobis solis
loquimͦ. solilo quia uocari atq inscͥ¬
bi uolo: nouo qͥdem & fortasse duro
nomine:s ad rem demonstrandam
satis idoneo. Cum enim neq melius
queri ueritas possit. quã interrogan¬
do &e respondendo: & uix quisq mue¬
niat᷑ quẽ ñ pudeat conuinci dis-¬
putantẽ: eoq pene semꝑ eueniat ut rẽ
bene inductã ad discutiendu inconditꝰ
ꝑuicatiȩ clamor explodat. etiam cũ
laceratione animaꝵ plerumq dissi¬
mulata. int̾dum & aꝑta:. Pacatissime
ut opinor. & cõmodissime placuit. a
meipso int̾rogatũ m̃ͥq respondentem
deo adiuuante uerũ querere. Qua re
nichil est quod uereare. sic uͥ temere¬
te illigasti redire atq resoluere: aliter
nͥ forte id recte dici falsum. qͦd habet
aliquã ueri similitudinẽ: cũ ꝓrsus
mͥ nichil aliud dignũ falsi nomine
occurrat. Et rursus tam̃ cogor fateri.
eo falsa uocari quȩ uocant᷑: quo a ue¬

Expanded text:
mocinationes: quae quoniam cum solis nobis mocinationes: quae quoniam cum solis nobis loquimur, Soliloquia vocari et inscribi volo; novo quidem et fortasse duro nomine, sed ad rem demonstrandam satis idoneo. Cum enim neque melius quaeri veritas possit, quam interrogando et respondendo, et vix quisquam inveniatur quem non pudeat convinci disputantem, eoque pene semper eveniat ut rem bene inductam ad discutiendum inconditus pervicaciae clamor explodat, etiam cum laceratione animorum, plerumque dissimulata, interdum et aperta; pacatissime, ut opinor, et commodissime placuit, a meipso interrogatum mihique respondentem, Deo adjuvante, verum quaerere: quare nihil est quod vereare, sicubi te temere illigasti, redire atque resolvere; aliter nisi forte id recte dici falsum quod habeat aliquam veri similitudinem, cum prorsus mihi nihil aliud dignum falsi nomine occurrat; et rursus tamen cogor fateri eo falsa vocari quae vocantur, quo a ve
Abbreviated transcription (Latin):
gnis falsum eẽ comp̾hendimꝰ eͥaũ. Sci¬
licet qͦd non tenetur. ñ sonat. ñ ꝑ se mo¬
uetur. ñ uiuit: & cȩteris innumerabi¬
lib quas ꝑsequi longum ẽ. Rõ Ui deo
te nolle immorari: & ꝓperationi tuȩ
mos gerendus ẽ. Itaq ne singula re¬
petant᷑. si &e illi homines qͦs uidemuᷤ
in somnis uiuere. loqui. teneri auigi¬
lantib possent. nichilq inter ipsos
differret. & eos quos exꝑgefacti ac sani
alloquum᷑. & uidemꝰ nunqͥdnã eos fal¬
sos diceremꝰ. :aũ Quo pacto istuc re¬
cte diceret᷑: Ro Ergo si eo ueri eent qͦ
uͦ simillimi apparent. nichilq int̾
eos &e ueros omĩno distaret. eoq fal¬
si quo ꝑ illas uł alias differentias diᷤᷤ¬
similes conuincerent᷑. ñne similitu¬
dinem ueritatis matrẽ &e dissimilitu¬
dinẽ falsitatis eẽ fatendi ẽt au Non
habeo qͦd dicam: & pudet me tam te¬
merariȩ consensionis meȩ suꝑioris.
Rõ Ridiculum ẽ si te pudet. qͣsi ñ
ob id ipsum elegerimꝰ huiꝰcemodi ser¬

Expanded text:
falsam esse comprehendimus? A. Scilicet quod non tenetur, non sonat, non per se movetur, non vivit, et caeteris innumerabilibus, quae prosequi longum est. R. Video te nolle immorari, et properationi tuae mos gerendus est. Itaque, ne singula repetam, si et illi homines quos videmus in somnis, vivere, loqui, teneri a vigilantibus possent, nihilque inter ipsos differret, et eos quos expergefacti ac sani alloquimur et videmus, numquidnam eos falsos diceremus? A. Quo pacto istud recte diceretur? R. Ergo si eo veri essent, quo veri simillimi apparerent, nihilque inter eos et veros omnino distaret, eoque falsi quo per illas vel alias differentias dissimiles convincerentur; nonne similitudinem veritatis matrem, et dissimilitudinem falsitatis esse fatendum est? A. Non habeo quid dicam, et pudet me tam temerariae consensionis meae superioris. 14. R. Ridiculum est si te pudet, quasi non ob idipsum elegerimus hujusmodi ser
Abbreviated transcription (Latin):
illud. uidet᷑ ne tͥ ẽẽ aliquid uerũ pos¬
set̾ut ueritas ñ sit: au sullomͦ. Rõ
Erit gͥ ueritas: etiã si mundꝰ intereat:
au Negare ñ possum. Rõ Qͥd supsa
ueritas occidat: uerũ erit ueritatẽ
occidisse: au Et istud quis negat: Re
uerũ autẽ ñ potest eẽ :ͥ si ueritas ñ sit.
au Iam hoc pauloante concessi. Rõ
Nullomͦ gͥ occidet u̾itas. au Perge ut
cepisti: nam ista collectione nichil ẽ¬

Expanded text:
illud? Videturne tibi verum aliquid esse posillud? Videturne tibi verum aliquid esse posse, ut veritas non sit? A. Nullo modo. R. Erit igitur veritas, etiamsi mundus intereat. A. Negare non possum. R. Quid, si ipsa veritas occidat? nonne verum erit veritatem occidisse? A. Et istud quis negat? R. Verum autem non potest esse, si veritas non sit. A. Jam hoc paulo ante concessi. R. Nullo modo igitur occidet veritas. A. Perge ut coepisti, nam ista collectione nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere & intelligere: s eẽ ut uiua ᷤᷤ ui¬
uere ut intelligas. Esse te scis. uiue
re scis: intelligere scis. S utrũ ita
semꝑ futura sint. an nicħ hoꝵ futurũ
sit. an maneat aliquid semꝑ &e ali¬
qͥd int̾cidat: an minui & augeri
possint hȩc. cũ omĩa mansura sint
semꝑ futuros: au Sequet᷑. Rõ Resta¬
bit querere de intelligendo: au Ma
nifestissimũ ordinẽ uideo: atq bre¬
uissimũ. Rõ hic gͦ esto nunc: ut int̾¬
roganti caute firmeq respondeas.
A Istic sum. Rõ Si manebit semꝑ mun¬
Dus iste: uerũ ẽ mundũ semꝑ eẽ man¬
surũ. au Quis hoc dubitet: Rõ Qd
si ñ manebit: ñne ita uerũ ẽ mundu
ñ eẽ mansurũ: au Nichil resisto. R
Quid cũ interierit. si interiturꝰ ẽ. ñne
tunc id erit uerũ. mundu interisse:
Nam quãdui uerũ ñ ẽ. mundu occi¬
disse. ñ occidit. Repugnat gͥ ut mun¬
dus occiderit: & uerũ ñ sit mundu
occidisse. Au Et hoc concedo. Rõ Qd

Expanded text:
vivere et intelligere; sed esse ut vivas, vivere ut intelligas. Ergo esse te scis, vivere te scis, intelligere te scis. Sed utrum ista semper futura sint, an nihil horum futurum sit, an maneat aliquid semper, et aliquid intercidat, an minui et augeri haec possint, cum omnia mansura sint,semper futuros. A. Sequetur. R. Restabit quaerere de intelligendo. CAnifestissimum ordinem video atque brevissimum. R. Hic ergo esto nunc, ut interroganti caute firmeque respondeas. A. Isthic sum. R. Si manebit semper mundus iste, verum est mundum semper mansurum esse? A. Quis hoc dubitet? R. Quid, si non manebit? nonne ita verum est mundum non esse mansurum? A. Nihil resisto. R. Quid, cum interierit, si interiturus est? nonne tunc id erit verum, mundum interisse? Nam quamdiu verum non est mundum occidisse, non occidit: repugnat igitur ut mundus occiderit, et verum non sit mundum occidisse. A. Et hoc concedo. R. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑: disciplina disputandi. uera¬
ne an falsa ẽs au Quis dubitet uera:¬
R̃S uera ẽ etiam grãmatiea᷑:. itane
ut illa: au Non uideo. quid sit uͦ ueriꝰ.
Rõ Illud ꝓfecto qͦd nichil falsi habet.
his reb quȩ nescio quomͦ nͥ falsa eẽnt.
uera ẽẽ non possunt. An ignoras om̃ĩa
illa fabulosa. & aꝑte falsa: ad grãma¬
ticam ꝑtinere: Ausion ignoro istũcͦ qͥ¬
dem: sed ut opinor ñ ꝑ gr̃amaticam
falsa sunt: s ꝑ eam qualiacũq st̃ de¬
monstrant᷑. Siquidẽ ẽ fabula. cõpositũ
ad utilitatẽ delectationẽue m̃datiũ.
Est autẽ graminatica uocis articulate

Expanded text:
idetur? disciplina disputandi verane, an falsa est? A. Quis dubitet veram? Sed vera est etiam grammatica. R. Itane ut illa? A. Non video quid sit vero verius. R. Illud profecto quod nihil falsi habet: iis rebus quae nescio quomodo nisi falsae essent, verae esse non possent. An ignoras omnia illa fabulosa et aperte falsa ad grammaticam pertinere? A. Non ignoro istud quidem; sed, ut opinor, non per grammaticam falsa sunt, sed per eam qualiacumque sunt, demonstrantur. Siquidem est fabula compositum ad utilitatem delectationemve mendacium. Est a
Abbreviated transcription (Latin):
sote nonne fateberis eum qͥ ñ ẽ iustꝰ
iniustũ eẽ: & qui ñ ẽ prudens impru¬
dentẽ eẽ: & qui ñ ẽ temperans intẽꝑan¬
t̾e eẽ:an dubitari de his aliqͥd potest:
ad̾ fãteor hominẽ qͣndo iustus ñ est:
iniustum eẽ. Hoc etiam de prudente
&e temꝑante responderĩ au Curgͦ
&e quando sapiens ñ ẽ. ñ sit insipiens:
ad̾ Hoc quoq fateor: quando quisq
sapiens ñ ẽ. eum eẽ insipientẽ. Aug̃.
Nunc gͦ tu quid hoꝵ es: Ad̾ Quodli¬
bet hoꝵ me appelles. nondu audeo me
dic̾e sapientẽ: & ex his que concessi
uideo eẽ consequ̾ens. ut me insipien¬
tẽ ñ dubitẽ dicere. Au Nouit gͦ in¬
sipiens sapientiã. Non enim sicut iã
dictum ẽ certꝰ es. s uelle se sapient̾e eẽ.
idq oportere. nͥ notio sapientiȩ. m̃ti
eiꝰ inhereret: sicut eaꝵ rerũ de qͥb si¬
gillatim int̾rogatꝰ respondisti. quȩ
ad ipsam sapientiam ꝑtinent. quoꝵ

Expanded text:
so te, nonne fateberis eum qui non est justus, so te, nonne fateberis eum qui non est justus, injustum esse; et qui non est prudens, imprudentem esse; et qui non est temperans, intemperantem? an dubitari de his aliquid potest? E. Fateor hominem, quando justus non est, injustum esse; hoc etiam de prudente et temperante responderim. A. Cur ergo et quando sapiens non est, non sit insipiens? E. Hoc quoque fateor, quando quisque sapiens non est, eum esse insipientem. A. Nunc ergo tu quid horum es? E. Quodlibet horum me appelles, nondum audeo me dicere sapientem; et ex iis quae concessi, video esse consequens ut me insipientem non dubitem dicere. A. Novit ergo insipiens sapientiam. Non enim, sicut jam dictum est, certus esset velle se esse sapientem, idque oportere, nisi notio sapientiae menti ejus inhaereret, sicut earum rerum de quibus singillatim interrogatus respondisti, quae ad ipsam sapientiam pertinent, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
incredibil omĩno. & quã tͥ u̾bis expli¬
care ñ possum. leticia ꝑfusus sum. Ac¬
cipio ista. & clamo eẽ certissima: clamo
autẽ uoce int̾iore. qua exaudiri cupio
ab ipsa ueritate. & illi inherere: qͦd ñ so¬
lum bonum. s etiam summũ bonum
& beatificum eẽ concedo.
ecte sane: etiã ego plurimũ gaudeo.
S queso te nunquid iam sapienteᷤᷤ
& beati sumꝰ: an adhuc eo tendimus.
ut id nobis eẽ ꝓueniat: Ad̾ Eo nos po¬
tius tendere existimo. Au unde gͦ
ista comp̾hendis: quib ueris certisq
gaudere te clamas. & hȩcad sapientiã
ꝑtinere concedis: an quisquã insipienᷤᷤ
potest nosse sapientiam: Ad̾ Quã du
insipiens ẽ. non potest. AuT̃ u gͦ iam
sapiens es. aut ñdum nosti sapienti¬
am: ad̾ Nonsum qͥdem adhuc sa¬
piensis nec insipientẽ me dixerim. Ĩ
quantũ noui sapientiã: qm̃ &e certa
sunt ista quȩ noui: & ad sapientiam
ꝑtinere negare ñ possum. Au Dic q̃¬

Expanded text:
incredibili omnino, et quam tibi verbis expliincredibili omnino, et quam tibi verbis explicare non possum, laetitia perfusus accipio ista, et clamo esse certissima. Clamo autem voce interiore, qua exaudiri cupio ab ipsa veritate, et illi inhaerere: quod non solum bonum, sed etiam summum bonum, et beatificum esse concedo. 40. A. Recte sane; etiam ego plurimum gaudeo. Sed, quaeso te, numquid jam sapientes et beati sumus? an adhuc tendimus eo, ut id nobis esse proveniat? E. Eo nos potius tendere existimo. A. Unde ergo ista comprehendis, quibus veris certisque gaudere te clamas, et hoc ad sapientiam pertinere concedis? an quisquam insipiens potest nosse sapientiam? E. Quamdiu insipiens est, non potest. A. Tu ergo jam sapiens es, aut nondum nosti sapientiam. E. Non sum quidem adhuc sapiens, sed nec insipientem me dixerim, in quantum novi sapientiam; quoniam et certa sunt ista quae novi, et ad sapientiam pertinere, negare non possum. A. Dic, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Quam tuam concessionẽ accipiens di¬
xeram satis ẽẽ ut hoc demostrarẽ. Si
enu ẽ aliquid excellentiꝰ. ille potiꝰ ds
ẽ. Si autẽ ñ est: iam ipsa ueritas d̾s ẽ.
Siue gͦ illud sit suie ñ sit: dm tam̃ eẽ
negare ñ poteris: quȩ nobis erat ad tͣ¬
stituta. Nam site hoc mouet. qͦd apd
sacroscãm disciplinã xp̃i. in fidem re¬
cepimus. ẽẽ patrẽ sapientie: mem̃to noᷤᷤ
etiam hoc in fidem accepisse. qͦd ȩter¬
no patri equaliᷤᷤ sit. quȩ ab ipso genita
ẽ sapientia. U nde nunc nichil queren¬
dum ẽ: s inconcussa fide retinendu.
Est enum ds: &e uere summeq ẽ. Qd̃
iam ñ solum indubitatũ quantũ
arbitror fide retinemꝰ: s etiam certa.
quamuis adhuc tenuissima forma
cognitionis attingimꝰ. qͦd questioni suᷤ¬
ceptȩ sufficit: ut cȩtera que ad rem ꝑti¬
nent explicare possimꝰ: nisi quid habes
adu̾sus ista quȩ opponas. Ad Ego uͦ

Expanded text:
Quam tuam concessionem accipiens diQuam tuam concessionem accipiens dixeram satis esse, ut hoc demonstrarem. Si enim aliquid est excellentius, ille potius Deus est: si autem non est, jam ipsa veritas Deus est. Sive ergo illud sit, sive non sit, Deum tamen esse, negare non poteris: quae nobis erat ad distituta. Nam si te hoc movet quod apud sacrosanctam disciplinam Christi in fidem recepimus, esse Patrem Sapientiae; memento nos etiam hoc in fidem accepisse, quod aeterno Patri sit aequalis quae ab ipso genita est Sapientia. Unde nunc nihil quaerendum est, sed inconcussa fide retinendum. Est enim Deus, et vere summeque est. Quod jam non solum indubitatum, quantum arbitror, fide retinemus, sed etiam certa, quamvis adhuc tenuissima, forma cognitionis attingimus; quod quaestioni susceptae sufficit, ut caetera quae ad rem pertinent, explicare possimus: nisi quid habes adversus ista quod opponas. E. Ego vero
Abbreviated transcription (Latin):
P ostremo etiã si adeẽt semꝑ suauitas.
& lucis. uidenti. & uocis. audienti: qͥd
magnũ ad me ꝑtineret. cum mͥ eẽt cõ¬
mune cum belius: At illa ueritatis
&e sapientiȩ pulchritudo. tantũ ad sit
pseuerans uoluntas fruendi. nec mul
dit uenientes: nec ꝑagitur tempore.
nec migrat locis: nec nocte int̾cipit᷑. nec
umbra int̾cluditur: nec sensib corpo
ris subiacet. De toto mundo ad se con¬
u̾sis qui diligunt eam. omĩb proxima
ẽ. omnib sempit̾na: nullo loco ẽ. nusꝗͣ
deest̃̾. foris admonet. intus docet: cer¬
nentes se cõmutat om̃s in meliꝰ a nullo in
detiꝰ cõmutat᷑. Nullus de illa iudicat:
nullus sine illa bene iudicat.
eꝑ hoc eam manifestum ẽ m̃tib
nrĩs quȩ ab ipsa una fiunt singlȩ
sapientes. & ñ de ipsa s ꝑ ipsam de cȩ¬
teris iudices: sine dubitatione ẽẽ potio¬
mentes nr̃as ẽẽ monstrarẽ. dm te eẽ
confessurũ. si adhuc nichil eẽt suꝑius.

Expanded text:
Postremo etiam si adesset semper suavitas, Postremo etiam si adesset semper suavitas, et lucis videnti, et vocis audienti, quid magnum ad me perveniret, cum mihi esset commune cum belluis? At illa veritatis et sapientiae pulperseverans voluntas fruendi, pro cujudit venientes, nec peragitur tempore, nec migrat locis, nec nocte intercipitur, nec umbra interclris subjacet. De toto mundo ad se conversis qui diligunt eam, omnibus proxima est, omnibus sempiterna; nullo loco est, nusquam deest; foris admonet, intus docet; cernentes se commutat omnes in melius, a nullo in deterius commutatur; nullus de illa judicat, nullus sine illa judicat bene. Ac per hoc eam manifestum est mentibus nostris, quae ab ipsa una fiunt singulae sapientes, et non de ipsa, sed per ipsam de caeteris judices, sine dubitatione esse potiomentes nostras esse monstrarem, Deum te esse confessurum, si adhuc nihil esset superius.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ oculis adiacet. quanta uidetur
ab uno. tanta & ab alio simul. S mł¬
tum longo int̾uallo sunt ista similia.
Nec tota enim simul sonat quelibet
uox: quia ꝑ tempora tenditur & pro¬
ducitur. Et aluid eiꝰ pͥus sonat. aliud
post̾i̾us. Et species omis uisibilis. tanꝗͣ
intumescit ꝑ locos: nec ubiq tota est.
Et̃ certe omĩa hȩc auferunt᷑ inuito. Et
quo minus eis frui possimꝰ: quib dã
impedim̃ angustiis. Nam & si posset
eẽ cuiꝰquã suauis cantꝰ sempit̾nus. &
studiosi eiꝰ certatim ad eum audiendu
uenirent. coartarent sese. atq pugna¬
rent de locis quanto plures eent. ut
cantanti eẽt quisq ꝓpinquior:. & in
audiendo nichil tenerent manere se¬
cum: s omĩb uocib fugientib tange¬
rentur. Solem autẽ istum si uellem
intueri.atq id ꝑtinacit̾ possẽ: &e in oc¬
casu me desereret. & subuelaret᷑ nu¬
bilo. & multis aliis obstaculis. uolup¬
tatem uidendi eum inuitꝰ amitterẽ.

Expanded text:
quae oculis adjacet, quanta videtur quae oculis adjacet, quanta videtur ab uno, tanta et ab alio simul. Sed multum longo intervallo sunt ista similia: nec tota enim simul sonat quaelibet vox, quia per tempora tenditur et producitur, et aliud ejus prius sonat, aliud posterius; et species omnis visibilis tanquam intumescit per locos, nec ubique tota est. Et certe omnia haec auferuntur invito, et quominus eis frui possimus, quibusdam impedimur angustiis. Nam et si posset esse cujusquam suavis cantus sempiternus, et studiosi ejus certatim ad eum audiendum venirent, coarctarent sese, atque pugnarent de locis, quanto plures essent, ut cantanti esset quisque propinquior, et in audiendo nihil tenerent manere secum, sed omnibus vocibus fugientibus tangerentur. Solem autem istum si vellem intueri, atque id pertinaciter possem; et in occasu me desereret, et subvelaretur nubilo, et multis aliis obstaculis voluptatem videndi eum invitus amitterem.
Abbreviated transcription (Latin):
abemus gͥ qua fruam᷑ om̃s: equa¬
litꝰ atq cõmunit̾. Nullȩ sunt angu¬
stiȩ. nullus in ea defectus: om̃s amato¬
res suos nullom᷑ sibi inuidos recipit:
& om̃ib cõmunis ẽ: & singulis ca¬
sta ẽ. Nemo alicui dicit recede. ut eu¬
am ego accedam: remoue manus. ut
etiam ego amplectar. Om̃s inhere¬
ant: id ipsum om̃s tangunt. Cib eiꝰ:
nulla ex parte discerpitur. Nichil de
illa bibis: qͦd ego ñ possim. Non enĩ
ab eiꝰ cõmunione: in pͥuatum tuum
mutas aliquid. S qͦd tu de illa capis:
ñ expecto ut reddatur abs te: &e sice¬
go inspirer ex eo. Non enĩ aliqͥd eiuˢ
aliquando fit cuiꝰquã uniꝰ aut quoꝵ¬
dam ꝓpͥum: s simul om̃ib tota ẽ com¬
muni. M inus g̃ ea quȩ tangimꝰ uł
quȩ gustamus. uł quȩ olfacimꝰ. huic st̃
ueritati similia: s magis ea quȩ audimꝰ
& cernimꝰ. quia & ome u̾bum a quib
auditur totũ auditur ab om̃ib. & si¬
mul a singulis totũ. Et species omĩs

Expanded text:
abemus igitur qua fruamur omnes aequaliter atque communiter: nullae sunt angustiae, nullus in ea defectus. Omnes amatores suos nullo modo sibi invidos recipit, et omnibus communis est, et singulis casta est. Nemo alicui dicit: Recede, ut etiam ego accedam; remove manus, ut etiam ego amplectar. Omnes inhaerent, idipsum omnes tangunt. Cibus ejus nulla ex parte discerpitur; nihil de ipsa bibis quod ego non possim. Non enim ab ejus communione in privatum tuum mutas aliquid; sed quod tu de illa capis, non exspecto ut reddatur abs te, et sic ego inspirer ex eo: non enim aliquid ejus aliquando fit cujusquam unius aut quorumdam proprium, sed simul omnibus tota est communis. 38. Minus ergo ea quae tangimus, vel quae gustamus, vel quae olfacimus, huic sunt veritati similia, sed magis ea quae audimus et cernimus: quia et omne verbum a quibus auditur, totum auditur ab omnibus, et simul a singulis totum; et species omnis
Abbreviated transcription (Latin):
giosarũ: quãuis alia sit illa uniu̾salsˢ
uia: aliȩ aũ uiȩ de quibꝰ & in psalmo
canimꝰ. Uias tuas dñe notas fac mͥ:
&e semitas tuas doce me. In eo qͦd ibi
dictum ẽ. penitꝰ ista sensibilia fugi¬
enda: cauendum fuit. ne putarem᷑
illam porphirii falsi philosophi tenere
sententiã: qua dixit. om̃e corpꝰ eẽ fugi¬
endum. Non aũ dixiego omĩa sensibilia:
s ista. hoc ẽ corruptibilia s: hoc potius
terra noua. Item qͦdam loco dixi. qͦd
disciplinis liberalib eruditi. sine du¬
bio in se illas obliuione obrutas eru¬
unt discendo: & qͦdammꝰ refodiunt.
S hoc qͦq imꝑbo. Credibiliꝰ ẽ enĩ ꝓp¬
terea uera respondere de qͥbusdã dis¬
ciplinis etiã imꝑitos eaꝵ qͣndo bene
int̾rogant᷑. qͥa p̾sens ẽ eis qͣndo id ca¬
pere possunt lum rationis interne
uͥ hec immutabilia uera conspicut:
ñ qͥa nouerant aliqͣndo & obliti st̃ qͣd
platoni uł talib uisũ ẽ. Contra quoꝵ

Expanded text:
giosarum, quamuis alia sit illa uniuersalis giosarum, quamuis alia sit illa uniuersalis uia, aliae autem uiae, de quibus et in Psalmo canimus: uias tuas, domine, notas fac mihi et semitas tuas doce me. in eo, quod ibi dictum est, pmitus ista sensibilia fugienda, cauendum fuit, ne putaremur illam Porfyri falsi philosophi tenere sententiam, qua dixit omne corpus esse fugiendum. non autem dixi ego: omnia sensibilia, sed: . ista, hoc est corruptibilia; sed hoc potius i caelo nouo et terra noua. Item quodam loco dixi, quod disciplinis liberalibus crudili sine dubio in se illas obliuione obrutas eruunt discendo et quodam modo refodiunt. sed hoc quoque inprobo. crelibilius est enim propterea uera respondere de quibusdam disci- plinis etiam inperitos earum, quando bene interrogantur, quia praesens est eis, quando id capere possunt, lumen rationis aeternae, ubi haec inmutabilia uera conspiciunt. non quia ea nouerant aliquando et obliti sunt, quod Platoni uel talibus uisum est. contra quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ligendus ẽ: addenda fuerant uerba
ut diceret᷑. quẽ mortalis corporis sen¬
sus ignorat. Si autẽ mundꝰ dictus est
quẽ sensus ignorat. ille recte intelligit᷑.
qui futurꝰ ẽ çȩlo nouo & t̾ra noua. S c̃ẽ
hic addenda erant illa: ut diceret᷑ mor¬
talis corporis sensus. S illo more ad¬
huc loquebar: qͦ sensus ꝓpͥe corporis
appellat᷑. Nec assidue repetendũ ẽ qͦd &
suꝑiꝰ inde iam dixi. s hoc recolendu uͥ¬
cumq ista elocutio in meis litteris
inuenit᷑. Et uͥ dixi de patre & filio qͥ
gignit. & quẽ gignit. unũ ẽ. dicen¬
dum fuit. unũ sunt. sic̃ aꝑte ipsa
ueritas loquit᷑ dicens. Ego & pater
unũ sumꝰ. Nec illud mͥ placet. quod
in ista uita do intellecto iam beatã
eẽ animã dixi: nͥ forte sp̃e. Item qͦd
dixi ad sapientiȩ cognitionẽ una uia
ꝑ ueniri. ñ bene sonat. qͣsi alia uia
sit p̾ter xp̃m: qui dixit ego sum uia.
Uitanda gͣ erat hec offensio auriũ reli¬

Expanded text:
legendus est, addenda fuerant uerba, legendus est, addenda fuerant uerba, ut diceretur: quem mortalis corporis sensus ignorat. si autem mundus dictus est, quem sensus ignorat, ille recte intellegitur, qui futurus est caelo nouo et terra noua; sed etiam hic addenda erant illa, ut diceretur: mortalis corporis sensus. sed illo more adhuc loquebar, quo sensus proprie corporis appellatur, nec adsidue repetendum est, quod et superius inde iam dixi, sed hoc recolendum, ubicumque ista locutio in meis litteris inuenitur Et ubi dixi de patre et filio: qui gignit et quem gignit. unum est, dicendum fuit: unum sunt, sicut aperte ipsa ueritas loquitur dicens: ego et pater unum sumus. nec illud mihi placet, quod in ista uita deo intellecto iam beatam esse, animam dixi, nisi forte spe. item quod dixi: ad sapientiae coniunctionem non una uia perueniri non bene sonat; quasi alia uia sit praeter Christum, qui dixit: ego sum uia. uitanda ergo erat haec offensio aurium reli
Abbreviated transcription (Latin):
cripsi
etiam duo uolumina
scłm studiũ meũ & amorẽ. ratione
indagandȩ ueritatis. de his reb qͣs
maxime scire cupiebam᷑: me int̾ro¬
gans mͥq respondens. tanquã duo
essemꝰ. ratio & ego: cũ solus eẽm. Unde
hoc opus soliloquia nominaui. S
imꝑfectũ remansit: ita tam̃ ut in
pͥmo libro quereret᷑. & utcũq appa¬
reret.qualis eẽ debeat. qui uult ꝑci¬
pere sapientiam: quȩ utiq ñ sensu
corporis. s m̃te ꝑcipit᷑. Et quadam.
ratiocinatione in fine libri colligit᷑:
ea quȩ uere st̃ eẽ immortalia. In scd̾o
autẽ libro de immortalitate anime
diu res agit᷑: &e ñ ꝑagit᷑. In his sane li¬
bris ñ approbo: qͦd in oratione dixi.
Ds̃ qui nmundos uerũ scire uoliusti.
Responderi enĩ potest. multos etiã ñ
mundos multa scire uera. Neq enĩ
diffinitũ ẽ qͥd sit uerũ. qͦd nͥ mundi sci¬
ibi positũ ẽ. Ds̃ cuiꝰ regnũ est totus
mundꝰ quẽ sensus ignorat. Si d̾s intel¬

Expanded text:
cripsi etiam duo uolumina secundum studium meum et amorem ratione indagandae ueritatis de his rebus, quas maxime scire cupiebam, me interrogans mihique respondens, tamquam duo essemus ratio et ego, cum solus essem. unde hoc opus Soliloquia nominaui; sed inperfectum remansit, ita tamen, ut in primo libro quaereretur et utcumque appareret, qualis esse debeat, qui uult percipere sapientiam, quae utique non sensu corporis, sed mente percipitur, et quadam ratiocinatione in libri fine colligitur ea, quae uere sunt, esse inmortalia; in secundo autem de inmortalitate animae diu res agitur et non peragitur. In his sane libris non approbo, quod in oratione dixi: deus, qui nisi mundos uerum scire noluisti. responderi enim potest multos etiam non mundos multa scire uera; neque enim definitum est hic, quid sit uerum, quod nisi mundi sciibi positum est: detis, cuius regnum est totus mundus, quem sensus ignorat, si deus intel
Abbreviated transcription (Latin):
mul possederit. Non enim locũ ipsa
s corpus qͦd ab eadem agebat᷑ tene¬
bat: sicut illa significatio ñ distenta
ꝑ tempꝰ om̃s tam̃ nominis litteras
suas moras ac tempora possidentes.
uelut animauerat. atq cõpleuerat
Hac similitudine interim contentꝰ
sis peto. qua te sentio delectatũ: quȩ
autẽ subtilissime de hoc disputari
possunt. ita ut ñ similitudinib qͦ
plerumq fallunt. s reb ipsis satis
fiat. ne in p̾sentia expectes. Nam ae
concludendꝰ ẽ tam longus sermo: ce
multis aliis quȩ tͥ desunt. animꝰ ad
hȩc intuenda & dispicienda p̾colen¬
dus ẽ: ut possis intelligere liquidis¬
sime. utrum qͦd a quib dam doctissi¬
mis uiris dicitur. ita sese habeat.
animã ꝑ se ipsam nullomͦ. s tamen

Expanded text:
mul possederit. Non enim locum ipsa, mul possederit. Non enim locum ipsa, sed corpus quod ab eadem agebatur, tenebat: sicut illa significatio non distenta per tempus, omnes tamen nominis litteras suas moras ac tempora possidentes, velut animaverat atque compleverat. Hac similitudine interim contentus sis peto, qua te sentio delectatum. Quae autem subtilissime de hoc disputari possunt, ita ut non similitudinibus quae plerumque fallunt, sed rebus ipsis satis fiat, ne in praesentia exspectes: nam et concludendus est tam longus sermo, et multis aliis quae tibi desunt, animus ad haec intuenda et dispicienda praecolendus est, ut possis intelligere liquidissime, utrum quod a quibusdam doctissimis viris dicitur, ita sese habeat, animam per seipsam nullo modo, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quis tͥ diceret. fer codicem: si nichil sig¬
nificaret. fer: Quod cũ addit᷑ luci. lu¬
cifer sonat. & significat stellam: cum
autẽ demitur: ñ nichil significat: &
ob hoc qͣsi retinet uitã. Cum autẽ locꝰ
& tempus sit. quib omĩa quȩ sentiunt᷑
occupant᷑. uł potius quȩ occupant:
qͦd oculis sentimus. ꝑ locũ: qͦd aurib
ꝑ tempꝰ diuidit᷑. Ut enim u̾miculus
ille plus loci totus. quã pars eiꝰ occu¬
pabat: ita maiorẽ temporis morã te¬
net cũ dicit᷑ lucifer. quã si luci tantũ¬
modo diceret᷑. Qua re si hoc significatio¬
ne uiuit. in ea diminutione tempo¬
ris. que diuisio illo sono facta ẽ. cũ ea¬
dem significatio diuisa ñ sit. ñ enim
ipsa ꝑ tempꝰ distendebat᷑ s sonus: ita
quo pars erat uiueret. ñ om̃ino aiãm
sectam: nec loco minore. minorẽ eẽ fa¬
ctam: licet integri animantis mem¬
bra omĩa ꝑ maiorẽ locũ porrecta si¬

Expanded text:
quis tibi diceret, Fer codicem, si nihil sigquis tibi diceret, Fer codicem, si nihil significaret Fer? quod cum additur Luci, Lucifer sonat, et significat stellam; cum autem demitur, nonnihil significat, et ob hoc quasi retinet vitam. 68. Cum autem locus et tempus sit, quibus omnia quae sentiuntur occupantur, vel potius quae occupant; quod oculis sentimus, per locum; quod auribus, per tempus dividitur. Ut enim vermiculus ille plus loci totus, quam pars ejus occupabat; ita majorem temporis moram tenet, cum Lucifer dicitur, quam si Luci tantummodo diceretur. Quare si hoc significatione vivit in ea diminutione temporis, quae diviso illo sono facta est, cum eadem significatio divisa non sit non enim ipsa per tempus distendebatur, sed sonus; itaquo pars erat viveret, non omnino animam sectam, nec loco minore minorem esse factam, licet integri animantis membra omnia per majorem locum porrecta si
Abbreviated transcription (Latin):
ni facta ẽ diuisio:. ut nulla pars eiuᷤ
significationẽ aliquã retineret. Itaq
illas litteras dilacerato corpore noĩs:
tan quã exanima m̾bra. id est signi¬
ficatione carentia considerabamus.
Quamobrẽ si aliquod nom̃ inuene¬
rimꝰ. qͦd diuisũ queat etiã singulis
partib quippiã significare:conce¬
das oportet. ñ omimodã ueluti mortem
tali p̾cisione fac̾tam eẽ: cũ tͥ membra se¬
paratim considerata. quolibet significan¬
tia &e quasi spirantia uidebuntur. O
Concedam omĩno: & iam id ipsum nom̃
flagito. M Accipe. ⁊lam dum uiciniã
solis attendo. de cuiꝰ nomine suꝑiꝰ egimꝰ.
lucifer mͥ occurrit: qui ꝓfecto int̾ scdam
& terciam sillabã scissus. ñ nichil pͥore
parte significat cũ dicimꝰ. luci: & ideo
in hoc plus quã dimidio corpore noĩs
uiuit: extrema etiam pars habet ani¬
mam: nam cum ferre aliqͥd iuberis hare
audis. Qui enim posses obtemꝑare. si

Expanded text:
est facta divisio, ut nulla pars ejus est facta divisio, ut nulla pars ejus significationem aliquam retineret. Itaque illas litteras, dilacerato corpore nominis, tanquam exanima membra, id est, significatione carentia, considerabamus. Quamobrem si aliquod nomen invenerimus, quod divisum queat etiam singulis partibus quidpiam significare; concdas oportet, non omnimodam veluti mortem tali praecisione factam esse, cum tibi membra separatim considerata quodlibet significantia et quasi spirantia videbuntur. E. Concedam omnino, et ut jam idipsum sones, flagito. A. Accipe: nam dum viciniam solis attendo, de cujus nomine superius egimus, Lucifer mihi occurrit; qui profecto inter secundam et tertiam syllabam scissus nonnihil priore parte significat, cum dicimus, Luci, et ideo in hoc plusquam dimidio corpore nominis vivit. Extrema etiam pars habet animam: nam cum ferre aliquid juberis, hanc audis. Qui enim posses obtemperare, si
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ id est significatio ñ possit: siqͥdem ip¬
sa ẽ quã pauloante in nr̃a cogitatione
nec longam nec latam. respon disti ti¬
bi uideri. D̾ P rorsus assentior.m Quidꝰ
Cum ꝑ litteras singulas sonus ille di¬
iuditur: iudetur tͥ significationẽ ilła
retinere: d̾ Quom possunt singulȩ lit¬
tere significare. qͦd nom̃ qͦd ex his confi¬
citur significat : At cũ ꝑdita signifi¬
catione discerptꝰ in litteris sonus est. nũ
aliud putas eẽ factum. quã dilaniato
corpore discessisse animã: & quasi mor¬
tem quandam nominis contigisse: O̾
Non solum assentior. s ita libenter. ut
nichil me magis in hoc sermone dele
pore anima ñ secari: accipe nc̃ quomͦ
frusta ipsa corporis cũ anima ñ secta
sit. uiuere possint. Iam enĩ concessi¬
sti. & recte ut opmor. significationẽ
quȩ quasi anima soni ẽ. dum nom̃
editur ꝑ seipsam nullo pacto dunidi
posse:cũ ipse sonus qͦd uelut corpus
eiꝰ ẽ. possit.S in solis nomine ita so

Expanded text:
significatio, non possit. Siquidem ipsa est quam paulo ante in nostra cogitatione nec latam nec longam respondisti tibi videri. E. Prorsus assentior. A. Quid, cum per litteras singulas sonus ille dividitur, videtur tibi significationem illam retinere? E. Quomodo possunt singulae litterae significare, quod nomen quod ex his confit, significat? A. At cum, perdita significatione discerptus in litteris sonus est; num aliud putas esse factum, quam dilaniato corpore discessisse animam, et quasi mortem quamdam nominis contigisse? E. Non solum assentior, sed ita libenter, ut nihil me magis in hoc sermone delecpore anima non secari; accipe nunc quomodo frusta ipsa corporis, cum anima secta non sit, vivere possint. Jam enim concessisti, et recte, ut opinor, significationem quae quasi anima soni est, dum nomen editur, per seipsam nullo pacto dividi posse, cum ipse sonus, quod velut corpus ejus est, possit. Sed in solis nomine ita soni
Abbreviated transcription (Latin):
idem eẽ dixeras D̾ Age iam concedo
aliud eẽ significantẽ sonũ: aliud rem
quȩ significat᷑. m Dic gͦ utrũ possis gna¬
rus latinȩ linguȩ nominare loquen¬
do solem: si ñ intellectꝰ solis p̾cederet so¬
num. O Nullom possem. M Quid: ante¬
quã ipsum nom̃ ore ꝓcedat. si uolens
id enuntiare aliquandui te in silen¬
tio teneas ñne in tua cogitatione ma¬
net. qͦd expressa uoce alius auditurus
ẽe õ Manifestum ẽ. M Quidꝰ Cum ipse
sol tante sit magnitudinis:. num illa
notio eiꝰ quã cogitatione ante uocẽ te¬
nes. aut longa. aut lata. aut qͥd huuͤ
pit tuo.atq id ego audiens solem co¬
gito. quẽ tu ante uocẽ &e cum ipsa uo¬
ce cogitasti. & nc̃ fortasse ambo cogita¬
ueluti accepisse abs te significationẽ.
quam ad me ꝑ aures deportaret: D̾ ui¬
detur.m̃ Cum gͦ nom̃ ipsũ sono &e sig¬
nificatione constet. sonus autẽ ad au¬
res. significatio ad mentẽ ꝑtineat᷑. ñ¬

Expanded text:
idem esse dixeras. E. Age, jam concedo idem esse dixeras. E. Age, jam concedo aliud esse significantem sonum, aliud rem quae significatur. A. Dic ergo, utrum posses gnarus latinae linguae nominare in loquendo solem, si non intellectus solis praecederet sonum. E. Nullo modo possem. A. Quid? antequam ipsum nomen de ore procedat, si volens id enuntiare aliquandiu te in silentio teneas; nonne in tua cogitatione manet, quod expressa voce alius auditurus est? E. Manifestum est. A. Quid? cum ipse sol tantae sit magnitudinis, num illa notio ejus, quam cogitatione ante vocem tenes, aut longa, aut lata, aut quid ejuspit tuo, atque id ego audiens solem cogito, quem tu ante vocem et cum ipsa voce cogitasti, et nunc fortasse ambo cogitaveluti accepisse abs te significationem, quam ad me per aures deportaret? E. Videtur. A. Cum ergo nomen ipsum sono et significatione constet, sonus autem ad aures, significatio ad mentem pertineat; non
Abbreviated transcription (Latin):
conuinctionẽ atq conuiuiũ. etiamsi
te semꝑ lateret. quã sceleris &e societatis:
Cur gͦ ñ cũ tam multis argum̃tis su¬
ꝑius editis. atq abs te firmissime cõꝑ¬
batis. planũ tͥ factum sit. ñ loco animã
contineri. atq ob hoc nullius ẽẽ talis
quantitatis. qualẽ in corporib cerni¬
mꝰ aliquã suspicaris eẽ causam. eur ñ¬
nullũ amimal concisũ in omib parti¬
b uiuat. ñ eã tam̃. qͦd cũ corpore aĩa
concidi potuerit. Quã si repire non
possumus: querenda ñ ẽ potiꝰ uera. quã
utrũ putes in uerbis nr̃is aliud eẽ ip¬
sum sonũ: aliud qͦd sono significatur.
D̾ Ego utrumq idem puto. M Dic inͥ
g̾. sonus ipse unde ꝓcedat. qͣndo loque¬
ris.O̾ Quis dubitet a me ꝓcedere:
M̾ Abs te gͦ sol procedit᷑. dum nominaᷤ
solem: D De sono me ñ de re ipsa intͬ¬
rogasti. M Aliuid gͦ sonus ẽ. aliud res.
quã significat sonus: tu autẽ utrũq

Expanded text:
conjunctionis atque convivii, etiamsi conjunctionis atque convivii, etiamsi te semper lateret, quam scelus et societatem. Cur ergo non, cum tam multis argumentis superius editis, atque abs te firmissime comprobatis, planum tibi factum sit non loco animam contineri, atque ob hoc nullius talis esse quantitatis, qualem in corporibus cernimus, aliquam suspicaris esse causam, cur nonnullum animal concisum in omnibus partibus vivat; non eam tamen quod cum corpore anima concidi potuerit? Quam si reperire non possumus, quaerenda nonne est potius vera, quam utrum putes in verbis nostris aliud esse ipsum sonum, aliud quod sono significatur. E. Ego utrumque idem puto. A. Dic mihi ergo, sonus ipse unde procedat cum loqueris. E. Quis dubitet a me procedere? A. Abs te ergo sol procedit, dum nominas solem? E. De sono me, non de re ipsa interrogasti. A. Aliud ergo sonus est, aliud res quam significat sonus: tu autem utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
contingant᷑: ñ continuo nos hoc uno
ita ꝑturbari oportere:ut tam multa
quȩ suꝑiꝰ luce clariora tͥ uisa st̃. falsa
eẽ arbitremur. fieri enĩ potest. ut hu¬
iꝰ rei causa lateat nos. que uł huma¬
nȩ naturȩ occulta ẽ. uł sit alieui hoĩ
cognita. nec iste a nobis int̾rogari possit:
aut etiam hoc ingenio usi simꝰ. ut satiᷤ¬
facere nobis int̾rogatꝰ ñ possit: nunqͥd¬
nã ex eo qͥcqͥd ex contraria parte firmiᷤ¬
sime didicimꝰ. ac uerissimũ eẽ confite¬
m̃. labi nobis atq extoequeri decet: At¬
qui illa si maneant integra. quȩ int̾ro¬
gatus certa & indubia eẽ respondisti:
nichil ẽ qͦd istum u̾micułu pueriliter
metuamꝰ quãquã uiuacitatis & nume¬
rositatis eiꝰ causam ñ ualeamꝰ afferre.
Si enĩ apud te de aliqͦ fixũ immotũq
constaret. qͦd eẽt uir bonꝰ ẽumq in la¬
tronũ conuiuio quos ꝑsequereris de¬
causam putares potiꝰ illiꝰ cũ sceleratis

Expanded text:
contingant, non continuo nos hoc uno contingant, non continuo nos hoc uno ita perturbari oportere, ut tam multa quae superius luce clariora tibi visa sunt, falsa esse arbitremur. Fieri enim potest ut hujus rei causa nos lateat, quae vel humanae naturae occultata est; vel sit alicui homini cognita, nec iste a nobis interrogari possit; aut etiam hoc ingenio ipsi simus, ut satisfacere nobis interrogatus non possit. Numquidnam ex eo quidquid ex contraria parte firmissime didicimus, ac verissimum esse confitemur, labi nobis atque extorqueri decet? Atqui si illa maneant integra, quae interrogatus certa et indubia esse respondisti; nihil est quod istum vermiculum pueriliter metuamus, quanquam vivacitatis et numerositatis ejus causam non valeamus afferre. Si enim apud te de aliquo fixum immotumque constaret, quod esset vir bonus, eumque in latronum convivio quos persequerere decausam putares potius illius cum sceleratis