comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis undiq munit᷑. In uno siqͥdẽ lat̾e ponit᷑ oratoriũ.
in alio cellarium. in t̾cio refectoriũ. in qͣrto dormito¬
rium. ut ores. ut habundes. ut reficiaris. ut reqͥ escere
possis. Pax et̾na ꝑsimilitudinẽ qͣsi oratoriũ drͣ. qr qui
uincła seu carteres mũdi huiꝰ euasert ad illud ꝯfugi¬
unt ut saluent᷑. Huic oratorio ꝑfecte pacis ungitur
cellariũ habundãtie diuine suauitatis. Cellariũ uͦ
habundantie suauitatis diuine sequit᷑ refectoriũ saci¬
etatis et̾ne. S licet in pace sis. licet habundes duiciis
licet fruaris ad libitũ possessis. nicħ tam̃ ꝓderit nͥ qͥes¬
cas in dormitorio tͣnqͥlle mẽtis. Nota qͦd huiꝰ modi offi¬
cine ñ discooꝑunt᷑ uentoꝵ tͣbine. ñ adnichilant᷑ ue¬
tustate. s incolumes & integͤ ꝑmanẽt absq fine. uͭsit
pax sine ꝑturbat̾one. habũdãtia sine diminutiõe. sa¬
cietas sine fastidio. qͥes sine tedio. Hidesne qͣlit̾ pax ꝑti¬

Expanded text:
nis undique munitur. In uno siquidem latere ponitur oratorium, in alio cellarium, in tertio refectorium, in quarto dormitorium, ut ores, ut abundes, ut reficiaris, ut quiescere possis. Pax aeterna per similitudinem quasi oratorium dicitur, quia qui vincula seu carcerem hujus mundi evaserunt, ad illud confugiunt ut salventur. Hic oratorio perfectae pacis jungitur cellarium abundantiae divinae suavitatis. Cellarium vero abundantiae divinae divinitatis sequitur refectorium satietatis aeternae. Sed licet in pace sis, licet abundes divitiis, licet fruaris ad libitum possessis; nihil tamen proderit, nisi quiescas in dormitorio tranquillae mentis. Nota quod hujusmodi officinae non discooperiuntur ventorum turbine, non annihilantur vetustate, sed incolumes et integrae permanent absque fine, ut sit pax sine perturbatione, abundantia sine diminutione, satietas sine fastidio, quies sine taedio. Videsne qualiter pax perti
Abbreviated transcription (Latin):
dor puritate ꝯscientie. In poliendis eñĩ lapidib tͥa st̃
assignanda. scił oleũ. lapis. & manus. Infundit᷑ enĩ
oleũ asꝑitatẽ lapidũ lenit. assicluitas penitentie ue¬
lut lapis peccatoꝵ scrupulos terit.puritas uͦ ꝯscientie
qͣsi manꝰ ad ultimũ peccati sordes tergit. Istud ẽ oleũ
sp̃c. hic ẽ lapis angularis: hec ẽ dext̾̃a dei prĩs. Pri¬
mũ lenit. sccłm p̃mit. t̾cium trahit. Rogo gͥ benig¬
nissime pat̾ ut dolorẽ meũ lemas. anumi mei tumo¬
rẽ p̃mas. oꝑi manuũ tuaꝵ dextam porrigas. iacen¬
fundis. cordis duriciã molliendo dissolus. Dũ uͦ hu¬
militatẽ & pacientiã filu p̾tendis. in nob̾ tumorẽ su¬
ꝑbie ipsius exemplo p̾mis. ꝙ sic ad clext̾am quã du
ꝑ expectationẽ porrexisti accedimꝰ ut cũ eleclis ad de¬
xterã prĩs simꝰ. Hec gͥ ꝯsid̾anda st̃ in atͥo ꝯfessionis

Expanded text:
dor puritate conscientiae. In poliendis enim lapidibus tria sunt dor puritate conscientiae. In poliendis enim lapidibus tria sunt assignanda, scilicet oleum, lapis et manus. Infunditur enim oleum asperitatem lapidum lenit; assiduitas poenitentiae velut lapis peccatorum scrupulos terit; puritas vero conscientiae quasi manus ad ultimum peccati sordes tergit. Istud est oleum spiritus, hic est lapis angularis, haec est dextra Dei Patris. Primum lenit, secundum premit, tertium trahit. Rogo ergo, benignissime Pater, ut dolorem meum lenias, animi mei timorem premas, operi manuum tuarum dexteram porrigas, jacenfundis, cordis duritiem molliendo dissolvis. Dum vero humilitatem et patientiam filii praetendis, in nobis tumorem superbiae ipsius exemplo premis . Et sic ad dextram, quam diu per exspectationem porrexisti, accedimus, ut cum electis ad dextram Patris simus. Haec igitur consideranda sunt in atrio confessionis,
Abbreviated transcription (Latin):
penitentie ꝑseuerantia continuatur uere confessio¬
ni Ã res uͦ ordines lapidũ politoꝵ in atͥo confessionis
sunt tres qͣlitates in edificio mentis id ẽ tinor. dolor.¬
& pudor. Hui gͥ lapides in eqͣlitate sui sepiꝰ erasꝑant᷑
&: ideo necesse ẽ ut diligent̾ & artificiose poliantur.
Erasꝑatur eñ timor ꝓpter peccati magnitudinẽ dolor
ꝓpter multitudinẽ. pudor ꝓpter turpitudinẽ. Dũ em̃
anumꝰ attendit turpia q̃ gessit. dũ etiã eoꝵdẽ in secre¬
to conscientie nullo uidlente ꝑhorret recorclari. non ẽ
qͣmuis turpia tam̃ ꝑpetrauerit multa. ñ ẽ mirũ si ms¬
piũ q̃ gessit. s etiã magnitudinẽ eoꝵdẽ añ mentis ocłos
ponit. si timeat & abhorreat ñ ẽ mirandũ s sũmoꝑe
ne desꝑet. ẽ euitandũ. Poliendi sunt gͥ lapides ne eras¬
ꝑentur ꝑ desꝑantionẽ fideliũ mentes. Poliendꝰ ẽ timor
benignitate misccł̃ie. dolor assiduitate penitentie. pu¬

Expanded text:
itentiae perseverantia continuatur verae confessioni. Tres vero ordines lapidum politorum in atrio confessionis, sunt tres qualitates in aedificio mentis, id est, timor, dolor, pudor. Hi igitur lapides inaequalitate sui saepius exasperantur, et ideo necesse est ut diligenter et artificiose poliantur. Exasperatur enim timor propter peccati magnitudinem, dolor propter multitudinem, pudor propter turpitudinem. Dum enim animus attendit turpia quae gessit, dum etiam eorumdem in secreto conscientiae nullo vidente perhorret recordari: non est quamvis turpia tamen perpetravit multa, non est mirum si muquae gessit, sed etiam magnitudinem eorum ante oculos mentis ponit, si timeat et abhorreat non est mirandum, sed summopere ne desperet est evirandum. Poliendi sunt igitur lapides, ne exasperentur per desperationem fidelium mentes. Poliendus est siquidem timor benignitate misericordiae, dolor assiduitate poenitentiae, pu
Abbreviated transcription (Latin):
politoꝵ.&. uno lignoꝵ cedri. Interuis atͥum untã
designat illoꝵ qͥ ñ tantũ hostias offert̃. s etiã ĩmo¬
lant &s occidunt. A ffligunt eñ carnẽ suã in labori¬
h s ieiunis. & incendunt igne tribulationis. Tres
potest assignari. fides eium sine. oꝑib mortua est.
uilig̾e cdebeat unꝰqͥsq dinoscere possit ne inueniat᷑
in fide scrupulus erroris. in spe defectus t̾roris. in ca¬
ritate offendiculũ rancoris. s poliat ᷑ fides boni oꝑis
exertitio. sꝑes et̾nitatis desicłio. caritas exhibitioĩs
obsequio. Iunge gͥlignum lapidi. cedrũ marmori.
fidẽ oꝑi. ne sit fides ficta. spes cassa. caritas infruc¬
tuosa. Dũ hec gͥ attendis lapidẽ polis. cedrũ mar¬
mori coniungis. E dificauit gͥ salomon moraliter
atͥum int̾us tͥb ordinib lapidũ politoꝵ & uno or¬
dine lignoꝵ cedri. Int̾iuis at̾um ẽ moralit̾ ꝯfessio pec¬

Expanded text:
o ordine lignorum cedri . Interius atrium vitam designat illorum, qui non tantum hostias offerunt, sed etiam immolant et occidunt. Affligunt enim carnem suam in laboribus et jejuniis, incendunt igne tribulationis. Tres potest assignari. Fides enim sine operibus mortua est . diligere debeat unusquisque dignoscere possit; ne inveniatur in fide scrupulus erroris, in spe defectus terroris, in charitate offendiculum rancoris; sed poliatur fides boni operis exercitio, spes aeternitatis desiderio, charitas exhibitionis obsequio. Junge igitur lignum lapidi, cedrum marmori, fidem operi, ne sit fides ficta, spes cassa, charitas infructuosa. Dum haec igitur attendis, lapidem polis, cedrum marmori conjungis. Aedificavit etiam Salomon moraliter atrium interius tribus ordinibus lapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri. Interius atrium, est moralit
Abbreviated transcription (Latin):
stern̾e: & sũmũ nr̃m ad eiꝰ ima in clinare: Nult gͦ ꝓpħa ñ solũ su
ꝑiorib mẽbrĩ dñi. hoc ẽ p̃latis uos subici: s & usq ad nouissima
eiꝰ m̃bra uos sponte humiliari. Subiecti estote om̃i humane cͤat᷑e
si adorate. Arripite arctã uiã. intrate angꝰtã portã in habitu re-¬
ligionis. ĩ uoto ꝓfessionis: manete in domo discipline. tenete in¬
stituta regłe. Si enĩ intͣ claustralẽ disciplinã uos coartastis: in
atriũ dñi absq dubio iitͣstis. Si uotũ ꝓfessionis facitis. si insti¬
tuta regłe seruatis: hostias dño admodũ gratas optulistis. Si
enĩ in claustro uiuentes ꝑ om̃ia humilit̾ obeditis om̃ib: u̾e
ad orastis dñm ĩ atͥo scõ eiꝰ. S inqͥt aliqͥs. Ecce unã aliquã ꝯgͥga¬
tionẽ e cet̾is eligens. ꝓpono ꝓmitt̾e stabilitatẽ corꝑis mei: s ti¬

Expanded text:
rosternere, et summum nostrum ad rosternere, et summum nostrum ad perioribus membris Domini, hoc est praelatis, vos subjici, sed et usque ad novissima ejus membra vos sponte humiliari. Subjecti estote modo omni humanae csi adorate. Arripite arctam viam, intrate angustam portam, in habitu religionis, in voto professionis; manete in domo disciplinae, tenete instituta regulae. Si enim intra claustralem disciplinam vos coarctastis, in atrium Domini absque dubio intrastis. Si vero votum professionis facitis, si instituta regulae servatis, hostias Domino admodum gratas obtulistis. Si enim in claustro viventes per omnia humiliter obeditis omnibus, vere adorastis Dominum in atrio sancto ejus. Sed, inquit aliquis: Ecce unamaliquam congregationem e caeteris eligens, propono
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ. Laudib ds głificat᷑: oꝑib honorat᷑. Si uidentes oꝑa
ur̃a d̾m laucdant. & ead̾e oꝑari studeant: optulistis dño głam
&e honorẽ. Si uidentes mirant᷑. si mirantes imitant᷑: abscy dubi¬
obtulistis dño głam & honorẽ. Propt̾ bonos afferte głam & ho¬
nor̃e: ꝓpt̾ malos uͦ afferte dño głam nomini eiꝰ. Mali qͥa bona
oꝑa ur̃a imitari recusant. non ĩueniant saltẽ qͥd ĩ eis uire rep̃¬
hendant: ne forte contͣ dñi p̃ceptũ ꝑ uos nom̃ di blasphemet᷑
in gentib. Uideant gͦ in uobis q̃ uire laudare possint: etsi bo
nõi eiꝰ: qͥa eiꝰ disciplinã laudant qͣmuis eã custodire ñ studeant.
Aoorate dñm ĩ atͥo sc̃o eiꝰ. Suꝑiꝰ offerre hostias p̾cipim᷑. hic intꝰ
ad orare iubem᷑: pͥus ne intremꝰ uacui. scd̾̃o ne stemꝰ ociosi. Ne
dñm in atͥo sc̃o eiꝰ. Qͥ d ẽ ad orare. nͥ totũ corpꝰ nr̃m ad pedes ꝓ¬

Expanded text:
honorem. Laudibus Deus glorificatur, operibus honoratur. Si videntes opera vestra Deum laudant, et eadem operari studeant, obtulistis Domino gloriam et honorem. Si videntes mirantur, si mirantes imitantur, absque dubiobtulistis Domino gloriam et honorem. Propter bonos afferte gloriam et honorem, propter malos vero afferte Domino gloriam nomini ejus. Mali quia bona opera vestra imitari recusant, non inveniant saltem quid in eis jure reprehendant, ne forte contra Domini praeceptum per vos nomen Dei blasphemetur in gentibus. Videant ergo in vobis quae jure laudare possint, etsi bona nomini ejus, quia ejus disciplinam laudant, quamvis eam custodire non studeant: Adorate Dominum in atrio sancto ejus. Superius offerre hostiam praecipimur, hic intus adorare jubemur. Prius ne intremus vacui, secundo ne stemus otiosi: ne Dominum in atrio sancto ejus. Quid est adorare, nisi totum corpus nostrum ad pedes p
Abbreviated transcription (Latin):
te. illi mun̾a offerte: qͥ pꝰt qͣm abstulerit uita. pot̾ & animã
mitt̾e ĩ gehennã. Afferte gͦ dño dño. dño corꝑũ. dño sp̃uũ.
tate. Dño: qͥa cui uult donat tẽꝑalia bona uł mala: dño
iterũ. qͥa cui placuerit dabit et̾na p̾mia uł torm̾̃ta. Afferce
gͦ dño filii dĩ: afferte dño filios arietũ. Congrua u̾boꝵ di¬
stinctio: filii cłi affei dño. Si d̾s bonitatẽ sonat. dñs potesta¬
tẽ designat: satis ex hac distinctione innuit. qͥa qd filii sumꝰ gr̃a no bene
ẽ ñ m̾itũ: qd seruitiũ exhibemꝰ. debitũ: ñ beneficiũ. Afferte dño
głam & honorẽ: afferte dño glam nomini eiꝰ. In suꝑiori u̾su
afferte. bis ponit᷑. in scd̾o item bis positũ ĩuenit᷑: pͥmo dicitur
afferte afferte. ꝓpt̾ uosini ip̃os: scd̾o afferte afferte. ꝓpt̾ proxi¬
mos. Primo afferte filios arietũ ad m̾itũ: scdo afferte głam a

Expanded text:
te; illi munera offerte, qui postquam abstulit vitam, potest et animam te; illi munera offerte, qui postquam abstulit vitam, potest et animam mittere in gehennam. Afferte ergo Domino itate. Domino, quia cui vult donat temporalia bona, vel mala; Domino iterum, quia cui placuerit dabit aeterna praemia, vel tormenta. Afferte ergo Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum. Congrua verborum distinctio, filii Dei, afferte Domino. Si Deus bonitatem sonat, Dominus potestatem designat; satis ex hac distinctione innuit, quia quod filii sumus, gratia est, non meritum; quod servitium exhibemus, debitum, non beneficium. Afferte Domino gloriam et honorem, afferte Domino gloriam nomini ejus. In superiori versu afferte bis ponitur, in secundo item bis positum invenitur. Primo dicitur: Afferte, afferte propter nosmetipsos; secundo afferte, afferte propter proximos: primo afferte filios arietum ad meritum; secundo afferte gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ci. qm filiĩ lĩ uocabunt᷑. Licet gͦ ni fallor ꝑsonaꝵ digni¬
tatẽ ex eoꝵ hostiis ꝑpend̾e: seruo siqͥdẽ sufficit ꝑ t̾rorẽ gehen¬
ne de malis penit̾e: mercennario  rcedis causa a malis
abstin̾e: filio parũ ÷ ꝓ dño animã in morte pon̾e. Ad seruos
itaq ꝑtinet penitentia. mercennariis conuenit abstinentia:
filiis ꝯgruit patientia. Patientie itaq & mansuetudinĩ agnoᷤ
afferte uobiscũ: qͥ sꝑatis uł suspiratis adoptionẽ filioꝵ. Affer
cõpendio dici potuss agnos: Neq enĩ arietes posst̃ alios ge¬
n̾are filios. S forte uoluit nos qͦtiens desideramꝰ ꝑfecta oꝑa
trũq repetit᷑. Si uultis hab̾e geminã stolã: duplicate hic
hostiã ur̃am. Qͥ hostiã suã hic duplicare uedignat᷑. duplici
corꝑis: afferte hostiã bone actionĩ. ꝓstola m̃tis: date hostiã
pie deuotionis. Nolite tim̾e eos qͥ occidũt corpꝰ: anime uͦ ñ
habent qͥd faciant. & possũt hii qͥdẽ dñari corꝑi: s nͭ ha¬

Expanded text:
ocabuntur . Licet ergo, ni fallor, personarum dignitatem ex eorum hostiis perpendere. Servo siquidem sufficit pro terrore gehennae de malis poenitere, mercenario mercedis causa a malis abstinere, filio parum est pro Domino animam in morte ponere. Ad servos itaque pertinet poenitentia, mercenariis convenit abstinentia, filiis congruit patientia. Patientiae itaque et mansuetudinis agnos afferte vobiscum, qui speratis vel suspiratis adoptionem filiorum. Affecompendiosius dici potuisset agnos, neque enim arietes possunt alios generare filios? Sed forte voluit nos, quoties desideramus perfecta opera, trumque repetitur. Si vultis habere geminam stolam, duplicate hic hostiam vestram. Qui hostiam suam hic duplicare dedignatur, duplicicorporis offerte hostiam bonae actionis, pro stola mentis, date hostiam piae devotionis. Nolite timere eos qui occidunt corpus, animae vero non habent quid faciant; et possunt hi quidem dominari corpori, sed non ha
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ moꝵ meoꝵ. s dura st̃ instituta canonicoꝵ: ꝓpono tͣn mores
em̃dare. p̃cipue ĩ castitate. ĩ cõmunicatione. ĩ obedientia: si non
desit gr̃a. S ꝓmittens castitatẽ: qͦmͦ extinguo libidiñeꝰ Tieo nichilominꝰ
cõmunicationẽ ꝓpt̾ infirmitatẽ: obedientiã ꝓpt̾ suꝑbiã. Bene utiq facis
desꝑans de te ip̃o: si t̾n ñ desinas sꝑare in dño. Reuela gͦ dño uiã tuã: &e

Expanded text:
a sunt instituta canonicorum. Propono tamen mores emendare, praecipue in castitate, in communione, in obedientia, si non desit gratia. Sed promittens castitatem, quomodo exstinguo libidinem? Timeo nihilominus communionem propter infirmitatem, obedientiam propter superbiam. Bene utique facis d
Abbreviated transcription (Latin):
mutescit. & non aꝑit os suũ: iste ꝓfecto inter filios anmi¬
merabit᷑. qͥ offerũt dño filios arietũ. Neq enĩ qͥ adhuc
seruus ẽ sufficit ad talem hostiã: magnũ siqͥdẽ ei ẽ. si
possit offerre turturẽ siue columbã. Qͥ enĩ adhuc seruit
sub timore. & d̃m ñ tam diligit qͣm metuit: sibi suffic̾e̾
ctu & gemitu qͣsi colũbino quodã cantu satisface. Mer¬
cennariꝰ aũ quãuiꝰ petulantie & pͣue delectationis hedũ
an actũ in ara dñi mactet ne mercedẽ amitat: ñ facile
contingit. ut ad holo caustũ dñi agnũ anniculũ ĩmacłatum
manꝰ eiꝰ inueniat. Nã qͥ potuit t̾renaꝵ opũ uellera absq ulla¬

Expanded text:
mutescit, et non aperit os suum, iste profecto inter filios annumutescit, et non aperit os suum, iste profecto inter filios annumerabitur qui offerunt Domino filios arietum. Neque enim qui adhuc servus est, sufficit ad talem hostiam, magnum siquidem ei est si possit offerre turturem sive columbam. Qui enim adhuc servit sub timore, et Deum non tam diligit quam metuit, sibi sufficere ctu et gemitu quasi columbino quodam cantu satisfacere. Mercenarius autem, quamvis petulantiae et pravae delectationis haedum anteactum in ara Domini mactet, ne mercedem amittat, non facile contingit ut in holocaustum Domini agnum agniculum immaculatum manus e
Abbreviated transcription (Latin):
fferte dño filii cdi. afferte dño filios arietum.
Nobis dicit᷑ nouicii. attendite si cupitis esse
filuĩ dĩ. Uobis optio dat᷑. in ur̃a electione re¬
linquit᷑: an tͣnseatis in lib̾tatẽ filioꝵ. an ma¬
neatis in subiectione mercennarioꝵ: an
potiꝰ seruiatis sub conditione seruoꝵ. Qͥd qͥs qͣm eligat
ẽẽ. eiꝰ bostia declar In lege p̃cipit᷑ uł docet᷑ aliam ẽẽ
debere hostiam pͥncipũ. aliam sacerdotũ: atq aliã ẽẽ
oportere hostiam pauꝑum. Sic ni fallor alia hostia
conuenit filio: & alia atq alia mercennario uł seruo.
Sicut diuersa ẽ conditio. sic differens debet ẽẽ obla¬
tio. Afferte gͦ dño filii dĩ: afferte uño filios arietũ. Si
filii estis libenter facitis: si filii ẽẽ cupitis. oportet ut libent̾
faciatis. Ne appareatis uacui in conspectu dñi. afferte non
qdlibet quilibet. sed filios arietũ. filii cłi. Siqͥs tanquã
ouis ad occisionẽ ducit᷑. & sicut agnꝰ corã tondente se ob¬

Expanded text:
fferte Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum. Vobis dicitur, novitii: Attendite si cupitis esse filii Dei. Vobis optio datur, in vestra electione relinquitur an transeatis in libertatem filiorum, an maneatis in subjectione mercenariorum, an potius serviatis sub conditione servorum. Quid quisque esse eligat, ejus hostia declarat. In lege praecipitur, vel docetur aliam esse debere hostiam principum, aliam sacerdotum, atque aliam esse oportere hostiam pauperum. Sic, ni fallor, alia hostia convenit filio, et alia atque alia mercenario, vel servo. Sicut diversa est conditio, sic differens debet esse oblatio. Afferte ergo Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum. Si filii estis, libenter facitis; si filii esse cupitis, oportet ut libenter faciatis. Ne appareatis vacui in conspectu Domini, afferte non quodlibet quilibet, sed filios arietum, filii Dei. Si quis tanquam ovis ad occisionem ducitur, et sicut agnus coram tondente se ob
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes uagas: s uox dñi suꝑ aqͣs. Si tͤpidas de infirmitate siue pu-¬
a. Times elationẽ m̃tis & fastꝰ tumidoᷤ: s uox dñi ꝯfringentis cedroᷤ. Si
uͦ metuis incentiua libidinis. maxime aũ sp̃m fornicationiᷤᷤ: agnosce
qͥa uox dñi int̾cidentis flãmã ignis. Ista cogita. ista ꝑtracta: s nc̃ rede¬
amꝰ ad singła. Ecce dicis qͥa meis tua ualde leuis. multũ instabilis. ua¬
ga & ꝓfuga. uͥq se uariat. undiq fluctuat: qͥa uult & ñ uult piger.
ꝯsilia mutat. uoluntates alt̾nat. similis fluctui maris qͥ auento mo¬
uet᷑ & circũfert᷑. s qͥ ꝯuertit mare ĩ aridã. facile pot̾ p̾ciꝑe ut ꝯgre¬

Expanded text:
gas repellet. Sed vox Domini super aquas. Si trepidas de infirmitate, sive pua. Times elationem mentis et fastus tumidos, sed vox Domini confringentis cedros. Si vero metuis incendia libidinis, maxime autem spiritum fornicationis, agnosce quia vox Domini intercidentis flammam ignis. Ista cogita, ista pertracta. Sed nunc redeamus ad singula. Ecce dicis quia mens tua valde levis, multum instabilis, vaga et profuga ubique se variat, undique fluctuat; quia vult et non vult piger, consilia mutat, voluntates alternat, similis fluctui maris qui a vento movetur et circumfertur. Sed qui convertit mare in aridam, facile potest pr
Abbreviated transcription (Latin):
seruat. clũ ñ exasꝑat᷑ ꝑ irã. nͨ ur eqͣlitatẽ recipit suꝑbie. qͦ
sibi nullũ existimat eqͣlẽ: s efficit᷑ cordeo subditũ. ꝑximo
amicũ. inse modestũ: Eqͣlitas m̃tis. lineã seruat religi¬
omis. Sunt enĩ qͥdã. qͥ ñc afflixione carnis macerantur.
nunc ad carnis uoluptatẽ rtu̾tunt᷑: sepe uigilant aliis
doͬmientil. s sepiꝰ dormiunt aliis ugilantibe. Nunc hu¬
ñc de parentib głant᷑: ñc nich nͥ ordinis statuta ꝑstrep̃t.
nc̃ nich nͥ fabulas audires. Nunc albas. nc̃ nigͣs. nc me¬
dio colore coloratas delectant᷑ habere cappas: ñc uilis
placet habitꝰ. ñc̃ medioc̾s. ñc̃ suꝑfluus. Nsunc dant illis ho¬
lera pastũ. aqͣ potũ: ñc uͦ exqͥsitis fercłis. ñc diu̾sis pocłis u¬
tunt᷑: nc̃ laborant. nc̃ labor displicet. amant subẽe ut pos¬
sint p̾e̾e: honores fugiunt. ut honorib obuient. Hec est me¬
qͣlitas colupnaꝵ: hec est asꝑitas eaꝵ. Pauł apłs lenitatẽ &¬

Expanded text:
n exasperatur per iram, nec inaequalitatem recipit superbiae, quae sibi nullum existimat aequalem, sed efficitur cor Deo subditum, proximo amicum, in se modestum. Aequalitas mentis lineam servat religionis. Sunt enim quidam, qui nunc afflictione carnis macerantur, nunc ad carnis voluptatem revertuntur, saepe vigilant aliis dormientibus, sed saepius dormiunt aliis vigilantibus. Nunc hununc de parentibus gloriantur, nunc nihil nisi ordinis statuta perstrepunt, nunc nihil nisi fabulas audire volunt. Nunc albas, nunc nigras, nunc medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc vilis placet habitus, nunc mediocris, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis utuntur. Nunc laborant, nunc labor displicet. Amant subesse. ut possint praeesse, honores fugiunt, ut honoribus occurrant. Haec est inaequalitas columnarum, haec est asperitas earum. Paulus apostolus a
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplationis recto tͣmite illuminet t̾rã cordis. licet m̃l
tñ cũ uidere plenitudiñe diumnitatis uolumꝰ. impeditur
tũ munimina manet constitut᷑. Non eñi ad carnis uolup¬
tatẽ. ñ ad mundiuanitatẽ. non ad odiũ ꝓximmi: ñ ad con-¬

Expanded text:
contemplationis recto tramite illuminet terram cordis, licet menscontemplationis recto tramite illuminet terram cordis, licet mens tamen cum videre plenitudinem Deitatis volumus, impeditur quatuor virtutum munimina manet constitutus. Non enim ad carnis voluptatem, non ad mundi vanitatem, non ad odium proximi, non ad con
Abbreviated transcription (Latin):
picit. Qͥd eñi aliud nͥ occasũ consideramꝰ: dũ in nobiᷤ
subtͣctis radus suꝑni solis. diẽ diuine cognitionis deficere
sentim᷑ Recedente sole crescunt umbre. minuit᷑ claritas: sic
eoꝵ corda frigida gelu desꝑatõnis concreta consideras: qͣsi
in lat̾e claust̃ sedet. qł ad septẽtͥonẽ spectat. Post tenebraᷤᷤ
uͦ ꝓfunde noctis. idest post cupiditatis. & odii cecitatẽ au¬
rora iusticie suꝑnisolis radios expancdens. m̃tis illuminat secͤ¬
tũ: fugat nubes tẽptationũ. torporis frig̾ expellit. dilectiomiꝰ
calore nutͥt: inuitat ad amorẽ ꝑrimi. Sicut lucifer p̃ceclit
solẽ: sic amor ꝑrimi. amorẽ dei. Hoc gͥ latꝰ claustͥ sꝑitalis: oetũ
respicit claritatis. Tunc eñi incipit diligi cłs: cũ incipit cdiligi
ꝓrimꝰ. Et sicut sol oriens ascendens acd australẽ plagã: sic ꝑ a
respicit. sumꝰ: qnͣdo ardente caritatis sole. diuine maiesta¬
tis lum̃. ꝓninua claritate tenuit̾ uidemꝰ. Licet enĩ radiuᷤ

Expanded text:
. Quid enim aliud nisi occasum cernimus, dum in nobis subtractis radiis superni solis, diem divinae cognitionis deficere sentimus? Recedente sole crescunt tenebrae, minuitur claritas, sic eorum corda frigida, gelu desperationis concreta considerat, quasi in latere claustri sedet, quod ad Septentrionem spectat. Post tenebras vero profundae noctis, id est, post cupiditatis et odii caecitatem, aurora justitiae superni solis radios expandens, mentis illuminat secretum, fugat nubes tentationum, torporem frigoris expellit, dilectionis calorem nutrit, invitat ad amorem proximi. Sicut lucifer praecedit solem, sic amor proximi amorem Dei. Hoc igitur latus claustri spiritualis, ortum respicit charitatis. Tunc enim incipit diligi Deus, cum incipit diligi proximus. Et sicut sol oriens ascendit ad australem plagam, sic per uod ad meridiem respicit, sumus, quando ardente charitatis sole, divinae majestatis lumen prae nimia claritate tenuiter videmus. Licet enim radius
Abbreviated transcription (Latin):
Nhis qͣtuor claustͥ lat̾ib: qͣtuor ordines colũpnaꝵ disponũt᷑.
Ex contẽptu etem̃ sui. xłi. colupnaꝵ orcdo ꝓcedit: scilicet
humiliacio cordis. & affuctõ carnis. sermo humil. abiec¬
tio uestis. cib tenuis. poncłꝰ laboris. amor subiectionis.
contẽptꝰ honoris: laucdẽ fug̾e. alt̾iꝰ consiliũ suo p̾ferre: p̾la.¬
tis obedire. de se diffidere. Hec colupne secant᷑. sculpunt᷑
& polunt᷑. Secant᷑: qndo manu discretionis u̾ͥtutes a uicuᷤ
separant᷑. Sculpunt᷑: qͣndo ea qͦ mens cogitat. manꝰ oꝑantur.

Expanded text:
quasi quatuor ordines columnarum disponuntur. Ex contemptu etenim sui duodecim columnarum ordo procedit, scilicet humiliatio cordis, et afflictio carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, subditis obedire, de se diffidere. Hae columnae secantur, sculpuntur et poliuntur. Secantur quando discretione virtutis a vitiis separant
Abbreviated transcription (Latin):
Qacceptis almm̃itis ñ ad ingͣgitatione uentͥs utit᷑. s ad repara¬
tionẽ uͥtutis. nͨ plus carnitribuit. ꝗͣ. necessitas petit: scit
saciari. Qͥ alm̃itoꝵ mopiã sine mͣn᷑atione dolerat. nͨ ꝓ ne¬
cessitate uictꝰ aliqͥt agit. u̾de anima p̾cati laqͦũ incͣrat: scit &e
cupiditas irritat: nouit habundare. nouit penuriampa¬
ti. Cũ aũ diceret. om̃ia possũ: ne ꝑ elationis tumorẽ excecłet
eqͣlitatẽ. statĩ subiunxit. in eo qͥ me confortat. Qͥ eñi qͦd faci¬
unt. deo ascͥbunt. & humilit̾ sentientes de se deficiunt. talib
ñ euanescit fructꝰ suilaboris: qͥa nec extollit᷑ in auras uane
głe. nͨ uento rapit᷑ clationis¬

Expanded text:
Qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris, nec plus carni tribuit quam necessitas petit, scit satiari. Qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus agit aliquid, unde animcupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Cum autem diceret omnia possum, ne per elationis tumorem excederet aequalitatem, statim subjunxit, in eo qui me confortat. Qui enim quod faciunt, Deo ascribunt, et humiliter sentientes de se diffidunt, talibus non evanescit fructus sui laboris, quia nec extollitur in auras vanae gloriae, nec vento rapitur elationi
Abbreviated transcription (Latin):
nire. Quib & dicit. Descendamꝰ & ꝯfundamꝰ linguas eoꝵ
Ascendunt angl̃i in eo qͦd creatorẽ ꝯspiciunt descendũt angłi
ĩ eo qd̾ creaturã sese in illicitis erigentẽ examine districtio¬
nis p̃munt. Dicere gͥ ẽ descendamꝰ ⁊ ꝯfundamꝰ linguas ea:
in seipso eis hoc qͦd recte agit᷑ ostendere: & ꝑ uim int̾ne
uisionis eoꝵ mentib exhibenda iudicia motib occultis
inspirare. Sed & angłi ad deũ loquunt᷑: sicut ꝑ ioħ̾m
in apocalipsi dicit᷑. Dignꝰ ẽ agnꝰ qͥ occisus ẽ acciꝑe uͥtutẽ
toris: ipsa ãmiratio intime ꝯtẽplationis. Miracła diui¬
ne uͥtutis obstuꝑuisse dixisse ẽ: qm̃ extitatꝰ cũ reuerẽtia
motꝰ cordis. magnꝰ ẽ ad aures incirtũscͥpti sp̃c clamor uo¬
cis. Que nox se qͣsi ꝑ distincta u̾ba explicat. dũ se ꝑ uni¬
u̾sos modos ãmirationis format. Ds̃ gͦ angłis loquit᷑:
cũ eis uoluntas eiꝰ uituna uidendo manifestat᷑. Angeli
tũ amirationis surgunt.

Expanded text:
nire. Quibus etiam dicit: Descendamus, et confundamus linguas eorum. Ascendunt angeli in eo quod Creatorem conspiciunt; descendunt angeli in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere igitur Dei, descendamus, et confundamus linguas eorum, est in seipso eis hoc quod recte agitur ostendere, et per vim internae visionis eorum mentibus exhibenda judicia motibus occultis inspirare. Sed et angeli ad Deum loquuntur, sicut per Joannem in Apocalypsi dicitur: Dignus est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem toris, est ipsa admiratio intimae contemplationis. Miracula divinae virtutis obstupuisse, dixisse est; quoniam excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum se per innumeros modos admirationis format. Deus igitur angelis loquitur, dum eis voluntas ejus intima videndo manifestatur. Angelitum admirationis surgunt.
Abbreviated transcription (Latin):
do amplectit᷑ familiarẽ sibi faciendo. occidit uitulũ carmiꝰ
mortificationẽ p̾dicando: choꝵ ordinat. symphoniã tan¬
git: moꝵ concordiã & unitatẽ edocendo. Inuitat gͥ pietas
desꝑantẽ trahit caritas inuitũ. iratũ misccł̃ia pacificat.hy¬
laritas securũ reddit: affabilitas familiarẽ. familiaritas
secretũ aꝑit. aꝑtio secͤtoꝵ amiciciã seruat. p̾dicatio instru¬
it. moꝵ concordia facit amicũ ꝓximo: humilitas deo. Sed
dũ h fiunt: timeo ne fr̃ ille qͥforis erat suꝑueniat & dlicat.
pat̾ ecce tot annis seruiotͥ. & nũqͣ: mandatũ tuũ p̾teriui.
filiꝰtuus hic qͥ deuorauit substanciã suã cũ mereͥcib uenit.
occiddisti ei uitulũ saginatũ. Reuera ille ẽẽ d̾r extͣ domũ cõ¬
passionis. qͥ nescit benesiciũ consolationis: qͥ tantũ nouit
incͥpare ñ obsecͣre. Sic tnt̾eꝑanda est misccłia regentis:

Expanded text:
do, amplectitur familiarem se illi faciendo; occidit vitulum, carnis do, amplectitur familiarem se illi faciendo; occidit vitulum, carnis mortificationem praedicando; chorum ordinat, symphoniam tangit, morum concordiam et unitatem docendo. Invitat igitur pietas desperantem, trahit charitas invitum, iratum misericordia pacificat, hilaritas securum reddit, affabilitas familiarem, familiaritas secretum aperit, apertio secretorum amicitiam servat, praedicatio instruit, morum concordia facit amicum proximo, humilitas Deo. Sed dum haec fiunt, timeo ne frater ille, qui foris erat, superveniat et dicat: Pater, ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum tuum praeterivi, meretricibus, venit, occidisti ei vitulum saginatum. Revera ille dicitur esse extra domum compassionis, qui nescit beneficium consolationis, qui tantum novit increpare non obsecrare. Sic tamen temperanda est misericordia regentis,
Abbreviated transcription (Latin):
hospitũ domꝰ pͥor occurrit: qͦ ꝑegͥnantib in regionẽ longñ
cũ ad claustrũ amimne redierint. aꝑtis miscłie ianuis pa-¬
tet. Hospitũ siqͥde clomꝰ: m̃s cõpatiens appellar potest yn¬
de beatꝰ amb̃sius. Mens inqͥt sapientis: hospitał debet ee.
Mens enĩ hospitalitatis officio fungit᷑: cũ clelinqͦntium
fr̃m culpis. benigne cõpatim᷑. Habet h domꝰ minits suoᷤ.
entẽ hylaritas recipit. receptũ. asfabilitas detinet. esurientẽ.
collatio pascit: fesso. humilitas seruit. Hec hospit debent᷑. hec
reutenti filio qͥlururiose uiuendo partẽ substantie dissipa¬
uerat. pat̾familias exsoluit. Alonge eni uenientẽ uidet. oc¬
currit. amplectit᷑. occidit uitulũ saginatũ. ordinat chorũ:
symphoniã tangit. Sic & spitaliũ patrũ pietas. qͦ qͣsi pat̾no
affectu p̾sidet subiectis. delinqͤnte discipłm cũ ꝑ penitenciã
relierit longe uenientẽ uidet cõpatiendo: octͦrit indulgen¬

Expanded text:
prima occurrit, quae peregrinantibus in regionem longinquam, cum ad claustra animae redierint, apertis misericordiae januis patet. Hospitum siquidem domus, mens compatiens appellari potest. Unde Ambrosius: « Mens, inquit, sapientis hospitalis esse debet. Mens enim hospitalitatis officio fungitur, cum delinquentium fratrum culpis benigne compatitur. » Habet haec domus ministros suos, rit. intrantem hilaritas recipit, receptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso humilitas servit. Haec hospiti debentur, haec reverenti filio, qui luxuriose vivendo partem substantiae dissipaverat, paterfamilias exsolvit . A longe enim venientem cum videret, occurrit, amplectitur, occidit vitulum saginatum, ordinat chorum, symphoniam tangit. Sic et spiritualium patrum pietas, quae quasi paterno affectu praesidet subjectis, delinquentem discipulum cum per poenitentiam redierit longe venientem videt compatiendo; occurrit indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
latos desubiectis dr. Plus inqͥt auobis a mari appetant.
ꝙͣ timeri. Nec tñ nimiũ parcat amor. nͨ nimiũ t̾reat tumnoi
s sic amor̃e timor comitet᷑. ut nec timor odiũ pariat: nec
amor negligentiã patiat᷑. Hinc ꝑb̾atũ iob cłr. Cũ sederem
qͣsi rex cͥcũstante exercitu: er̃ã tñ merentiũ consolator: Ecre
tumor ex auctoritate regiminis: amor aũ ex dulcedine con¬
solationis. Sic & uuln̾ib illiꝰ qͥ incidit inlatͦnes. samari

Expanded text:
inum ad praelatos de subjectis dicitur: « Plus, inquit, a vobis amari appetant, inum ad praelatos de subjectis dicitur: « Plus, inquit, a vobis amari appetant, quam timeri. Nec tamen nimium parcat amor, nec nimium terreat timor; sed sic amorem timor comitetur, ut nec timor odium pariat, nec amor negligentiam patiatur. » Hinc per beatum Job dicitur: Cum sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Ecce timor ex auctoritate regiminis, amor autem ex dulcedine consolationis. Sic et vulneribus illius, qui incidit in latrones, Samarit
Abbreviated transcription (Latin):
delinqͦnti. Descendit samuel de excelso in oppidũ: ut in regẽ
saul ungeret. Descensꝰ samuhelis: exẽpl̃ũ designat condescen¬
sionis. Punctionẽ uͦ demonstrat᷑. ut qͥ descendit misereat᷑.
ut qͥ p̾bet effectũ cõpassionis. ungat blandiens oleo conso¬
lationis. Descendit supior ad inferiorẽ. ut sublimet ad ho¬
nore: ut qͥ seqͦbat᷑ asinas. regat animas: idest qͥ carnis af¬
fectꝰ qͤrebat irrationabiles. eligat᷑ ut eosclẽ regat. & obti¬
neat sꝑitales. Q iacet. ñ erigit᷑: nͥ qui iacentẽ erigit inclinetur.
Unde beatꝰ gͤgoriꝰ. lacentẽ inqͥt ũ erigit: nͥ qͥ statũ sue rectitu¬
dinis ꝑ cõpassionẽ flectit. Tales qͣnloq erigunt᷑ ꝑ amorem.¬
qͣnͣ do iuͦ ꝑtimor̃e. S qͥ ꝑtimorẽ discipline erigit ᷑: qͣsi ꝑ se sur¬
gere cogit᷑. Q uͦ ꝑ amoris dulcedinẽ trahit᷑: qͣsi ꝑ cõpassioñẽ
blandientis adiuuat᷑. amor erigit. trahit. & sustentat: timo

Expanded text:
delinquenti. Descendit Samuel de excelso in oppidum, ut in regem Saulem ungeret . Descensus Samuelis exemplum designat condescensionis; per unctionem vero demonstratur, ut qui descendit misereatur, ut qui praebet effectum compassionis, ungat blandiens oleo consolationis. Descendit superior ad inferiorem, ut sublimet ad honorem, ut qui sequebatur asinas, regat animas, id est, qui carnis affectus quaerebat irrationabiles, eligatur ut eosdem regat et obtineat spiritales. Qui jacet, non erigitur, nisi qui jacentem erigit, inclinetur. Unde beatus Gregorius: « Jacentem, inquit, non erigit, nisi qui statum suae rectitudinis per compassionem flectit. o per timorem. Sed qui per timorem disciplinae erigitur, quasi per se surgere cogitur; qui vero per amoris dulcedinem trahitur, quasi per compassionem blandientis adjuvatur. Amor erigit, trahit et sustentat; timor
Abbreviated transcription (Latin):
tatiõne peccati. In hac platea ppls congregat᷑ quasi uir
unꝰ. Popłs cogitacionũ qͥse ꝑ diu̾sa sparserat cũ ꝑ ꝯtrici¬
onẽ inunũ colligit᷑ secretũ mentis intrat. librũ legis au¬
dire desid̾at. in transgressionis culpã em̃dare ualeat. & ĩ
meditatione diuine legis attentiorfiat. Ad plateã uͦ q̃ ẽ
añ portã effram animꝰ ducit᷑: qñ ꝑ fructũ boni oꝑis ad
spem uenie reuocat᷑. In platea gͥ latiori nch agimꝰ. sed

Expanded text:
tatione peccati. In hac platea populus congregatur quasi vir tatione peccati. In hac platea populus congregatur quasi vir unus; populus cogitationum, qui se per diversa sparserat, cum per contritionem in unum colligitur, secretum mentis intrat, librum legis audire desiderat, ut transgressionis culpam emendare valeat, et in meditatione divinae legis attentus fiat. Ad plateam vero quae est ante portam Ephraim animus ducitur, quando per fructum boni operis ad spem veniae revocatur. In pla
Abbreviated transcription (Latin):
N emo eñĩ aliquẽ potest edificare reatꝰ sui culpã defendẽ¬
tẽ. s cũ culpa cognoscit᷑. tc̃ cuntatis murꝰ id ẽ bonũ opꝰ
edificari ꝑmittit᷑. In platea latiori sicut p̾diximꝰ cul¬
padefendit᷑. s in platea domꝰ dei accusat᷑ & corrigit᷑.
Domꝰ dei ẽ mens quã inhabitat grã sp̃c scĩ. Platea domꝰ
dei. recordatio peccati. Qui aũ ꝑ hãc plateã discurrere.
ꝯsueuerãt. ñc ĩ ea ꝓ pectato trementes sedẽt. & qͥ inep¬
te leticie dui studuerãt. peccatũ lugẽt. In hac platea
erdras sac̃dos qͥ carnes ĩmolat. id ẽ animꝰ qͥ desid̾ia car¬
nis in se mactat ppłm increpar. qr p̃ceptũ dni trans¬
gressus fuerat. Separamini inqͥt a ppło t̾re. & ab ux¬
separãt qͥ mundi ꝯcupiscentias negligũt. & blandi¬
mentis misere carnis mente contradicunt. Sequit᷑ de
platea q̃ ẽ añ portã aquaꝵ. Porta aquaꝵ.ẽ grã lacrima¬
rũ. Platea uͦ q̃ ẽ añ portã aquaꝵ.ẽ ꝯtricio animi ꝓ delec¬

Expanded text:
culpam defendentem, sed cum culpa cognoscitur, tunc civitatis murus, id est, bonum opus aedificari permittitur. In platea latiori, sicut praediximus, culpa defenditur, sed in platea domus Dei accusatur, et corrigitur. Domus Dei, est mens in qua habitat gratia Spiritus sancti. Platea domus Dei, recordatio peccati. Qui autem per hanc plateam discurrere consueverant, nunc in ea pro peccato trementes sedent; et qui ineptae laetitiae diu studuerant, peccatum lugent. In hac platea Esdras sacerdos, qui carnes immolat, id est, animus, qui desideria carnis in se mactat, populum increpat, quia praeceptum Domini transgressus fuerat. Separamini, inquit, a populo terrae et ab uxseparant, qui mundi concupiscentias negligunt, et blandimentis miserae carnis mente contradicunt. Sequitur de platea, quae est ante portam aquarum. Porta aquarum, est gratia lacrymarum. Platea vero quae est ante portam aquarum, est contritio animi pro delec
Abbreviated transcription (Latin):
possumus intellig̾e mentis uagationẽ. Platee siqͥ¬
de cuutatis sunt delectationes uagẽmentis. Platea g̾ce
latitudo dr̃ latine q̃ lata ẽ in oꝑe.latiorĩsermone. latissi¬
ma in cogitacione. Cũ eñi qͦd male agimus u̾bis clefendi¬
mꝰ. tc̃ platee latiori appropĩqͣmꝰ. Graue ẽ enĩpettare s gͣ¬
uius peccatũ defend̾e. guissimũ ꝑ delectationẽ pecc̃o ꝯ¬
sentire. Cũ culpa gͦ defendit᷑. tc̃ platea dilatatur. Dũ

Expanded text:
possumus intelligere mentis vagationem. Plateae siquidem civitatis, sunt delectationes vagae mentis. Platea Graece, latitudo dicitur Latine. Quae lata est in opere, latior in sermone, latissima in cogitatione. Cum enim quod male agimus, verbis defendimus, tunc plateae latiori appropinquamus. Grave est enim peccare, sed gravius peccatum defendere, gravissimum per delectationem peccato consentir
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ rigamꝰ: in platea q̃ ẽ añ portã effraim fructũ colligi¬
mꝰ. Ibi tab̾nacła figimꝰ: in qͥb ꝑ spem miscłie frum̃ta
recondamꝰ. In his etiã plateis ponebant᷑ infirmi in lectu
lis ut ueniente petro saltim umbra illꝰ obumbraret quẽ
toꝵ suoꝵ delectationis recordant᷑. ut ueniente petro id ẽ¬
agnito ꝑ recordationẽ pectato. petrꝰ enĩagnoscens int̾p̃¬
tat᷑. saltĩ umbra illiꝰ obũbraret quẽ qͣm illoꝵ. ut inrt̾cessio
eiꝰ refrigeraret animũ cuilibet ab estu uicioꝵ. Hec ẽ enĩ
umbra q̃ infirmũ refrigerat. ut ab infirmitatib lib̾um
santati reddat.

Expanded text:
eminamus. In platea quae est ante portam Ephraim fructum colligimus. Ibi tabernacula figimus, in quibus per spem misericordiae frumenta recondamus. In his etiam plateis ponebantur infirmi in lectulis, ut veniente Petro saltem umbra illius obumbraret quetorum suorum delectationis recordantur, ut veniente Petro, id agnito per recordationem peccato, Petrus enim agnoscens interpretatur, saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum, ut intercessio ejus refrigeraret animum cujuslibet ab aestu vitiorum. Haec enim est umbra, quae infirmum refrigerat, ut ab infirmitatibus liberum sanitati reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
ne clara se uisione manifestat. & tt̃ ĩplebit᷑ qͦd ĩ euͣgłio¬
ip̃a uĩtas dicit. Uenit hora cũ iã ñ in ꝓu̾bus loquar¬
uob̃. s palã de patre annũtiabo uob̾. filiꝰ enĩ de patͤ
palã annũtiat: qr ꝑ hoc qͦd u̾bũ ẽ ex nat᷑a diuinitatis
illustrat. Palã itaq de prẽ annunciare se asserit.qr ꝑpa

Expanded text:
ne clara se visione manifestat. Unde et in Evangelio dicit: Venit hora cum jam non in re annuntiabo vobis . Filius enim de Patre palam annuntiat, quia per hoc, quod Verbum est, ex natura divinitatis nos illustrat. Palam itaque de Patre annuntiare se asserit, qua pe
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑ omia seruiat᷑. Habet itaꝙ monachos. ceonicos. con¬
u̾sos. qͥ ei obnixiꝰ seruiunt: eos uidelicet. qͥ sub ocio in eccl̃ia
dei remisse uinunt. qͥ ñ qͤr̃t secͤtas orationes. s fabulosas oci¬
osoꝵ confessiones: int̾ qͦs n̾ audiunt᷑ singult᷑ & suspiria cõpũct
m̃tis. s risꝰ & cachinnationes. & ructat᷑ in gͣgitati uentͥs. Mhi¬
serabilior int̾ alias abusiones h abusio est: ut delicatiꝰ in
eccłia . ꝙͣ indomo ꝓͥa uixisse conuincaris. & dicat᷑ de te.
Pauit steruẽ qͤ el parit: & uidue bene ñ fecit. Sterilis qͦ¬

Expanded text:
abet itaque monachus canonicos et conversos, qui ei obnixius serviant, eos videlicet, qui sub otio in Ecclesia Dei remisse vivunt, qui non quaerunt secretas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cachinnationes, et ructus ingurgitati ventris. Miserabilior inter alias abusiones haec abusio, ut delicatius in ecclesia quam in domo propria vixisse convincaris, et dicatur de te: Parit ster
Abbreviated transcription (Latin):
strii. altaria erigi ministͥ ad seruiendũ ordinari: immola¬
ni pecudes thura concͤmari. Deosiqͥdẽ uent̾. tẽplũ est coqͥ¬
na. altare m̃sa. minist̾ coci. immolate pecudes cocte car¬
nes. fum᷑ incensoꝵ oclor sapoꝵ. Hec in iherłm ñ constrnunt᷑.
s inbabilone: qͥa qͣ d̾s uent̾ est. &g. e. ĩ ꝯerit. Ip̃e est enim

Expanded text:
strui, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus incensorum, odor saporum. Haec in Jerusalem non construuntur, sed in Babylone, quia quorum Deus venter est, e
Abbreviated transcription (Latin):
onnegat religio. qd reqͥrit necesitas nate: ꝓbibet tñ qͦd ap¬
pecit suꝑfiuitas gule. Causari etem̃ solent qͥcl̃ã scłares.
q̃tã ditsis & t̃a delicatis utant᷑ cibis. qͦd tã magno labore cib̾
conficit᷑. & t̾a cito glutit᷑. ec minꝰ forsitan causari debent qͥcłã
religiosi. qͥa delicatiores possumt appellari. Qͥ eñi delicatiora qit̃.
mellis. esau in edulio lentis. soclomitas insatͦitate panis.
pritasne sine ꝑicło e̾e tot carniũ fercłis. tot pisciũ gen̾ibus.
tot frixura diu̾sitatib delectari: Nonne sic differt palatiũ
a refectorio: sicut eqy ptꝰ a deserto: Sigͥ in deserto sumꝰ: mirandũ ñ ẽ.
si ollas carniũ suspiramꝰ. Ollas carnũ suspirat: qũe carnis te¬

Expanded text:
on negat religio quod requirit necessitas naturae, prohibet tamen quod appetit superfluitas gulae. Causari etenim solent quidam saeculares, quod tam diversis et tam delicatis utuntur cibis, quod tam magno labore cibus conficitur, et tam cito deglutitur. Nec minus forsitan causari debent quidam religiosi, qui delicatiores possunt appellari. Qui enim delicatiora quaerunt, mellis . Esau in edulio lentis , Sodomitas in saturitate panis , putasne sine periculo esse tot carnium ferculis, tot piscium generibus, tot frixurarum diversitatibus delectari? Nonne sic differt palatium a refectorio, sicut Aegyptus a deserto? Si igitur in deserto sumus, mirandumne est si ollas carnium suspiramus? Ollas carnium suspirat, quem carnis de
Abbreviated transcription (Latin):
Cemplũ cłĩ scm est. qͣdestis uos. In h teplo uasa sunt coeda:
qͦ tc̃ st̾ uasa cẽpli dm̃. cũ plena u̾tutib placent cdnuime us¬
luntati. fiunt aũ uasa palacii. qnͣdo placere desiclant cui¬
libet bumane potestati. fiunt etiã uasa coqͥne: dũ cor qͦd
pͥus sobͥetati seriuerat. postea seruit gule. EInde iheremi¬
as. Qͥ nutͥebant᷑ inqͥt in croceis: amplexati ft̃ stercora. Erocꝰ

Expanded text:
vos . In hoc templo vasa sunt corda, quae tunc sunt vasa templi Domini, cum plena virtutibus placent divinae voluntati, fiunt autem vasa palatii, quando placere desiderant cuilibet humanae potestati. Fiunt etiam vasa coquinae, dum cor, quod prius sobrietati servierat, postea servit gulae. Unde Jeremias: Qui nut
Abbreviated transcription (Latin):
& inedificanda iherłm mystice laborat. Qͥ uͦ in confessione uere
fidei. et̾ne t̾ͥnitatis głam agnoscit & in potentiã maiestatis ado.¬
rat unitatẽ: eiꝰcdẽ fidei firmitate. ab omib adu̾sitatib eccłia
munit. Pulcher ordo. ut pͥus agnoscat. pꝰmodũ adoret: ad ubti¬
m̃u uͦ signo crucis se munire festinet. licet eñĩ agnoscat tͥnitãte
resurrexisse crediderit: eccl̃iã destruit. ñ munit. Non agnoseit
iuleus tͥnitatẽ. nec gentił unitate: & tñ abrah̃a tͤs uidit. & uñu
aclorauit. Confitebim tͥ d̾s confitebim᷑. & ĩ ii.n.t. Confitebim᷑¬

Expanded text:
et in aedificanda Hierusalem mystice laborat. Qui vero in confessione verae fidei, aeternae Trinitatis gloriam agnoscit, et in potentia majestatis adorat unitatem, ejusdem fidei firmitate ab omnibus adversitatibus Ecclesiam munit. Pulcher ordo, ut prius agnoscat, postmodum adoret, ad ultimum vero signo crucis se munire festinet. Licet enim agnoscat Trinitatem,  a mortuis resurrexisse crediderit, Ecclesiam destruit, non munit. Non agnoscit Judaeus Trinitatem, nec gentilis unitatem, et tamen Abraham tres vidit, et unum adoravit . Confitebim
Abbreviated transcription (Latin):
uridis. nec tam̃ mutat᷑ longitudine tẽporis. nec fuscat᷑
nube cuiꝰlibet obscuritatis. Phos .iiii. cliuersos effectꝰ
coloꝵ possunt assig̾nari .iiii. diuersitates hominũ. Sic̃
eñi qͦd pingit᷑ leuit̾ delet᷑. sic multi sunt qͥ qͦd ꝓponũt
citius relinquunt. St̃ aũ alii qͥ in tinctura uiriditatis
aliqͣndui ꝑseuerant: aliqͣ tam̃ occasione suborta qͤsi
amisso colore famã bone opinionis mutãt. Sed & alios eẽ
nouimꝰ. qͦs herbe uiriclitati ꝑ similitudinẽ oparamꝰ. qͥ
cũ in pueritia & iuuentute religiose uiuant. cũ senectu¬
ti approximãt gelu tẽptacionis mentẽ lissipãt uł ac¬
censi numio calore libiduus in senio flagrant. & sicĩ ar¬
ticulo mortis amisso uirore ꝓpositi morunt᷑ cũ herbis.
Uiriditatẽ uͦ gemmaꝵ q̃ creat᷑ in ipsis aut in ipsis per¬
manet. dr habere iustꝰ. qͥ ꝓpositi sui rigorẽ sine defec¬

Expanded text:
ridis, nec tamen mutatur longitudine temporis, nec fuscatur ridis, nec tamen mutatur longitudine temporis, nec fuscatur nube cujuslibet obscuritatis. Per hos quatuor diversos effectus colorum possunt assignari quatuor diversitates hominum. Sicut enim quod pingitur leviter deletur, sic multi sunt qui quod proponunt citius relinquunt. Sunt autem alii qui in tinctura viriditatis aliquandiu perseverant, aliqua tamen occasione suborta, quasi amisso colore, famam bonae opinionis mutant. Sed et alios esse novimus, quos herbae viriditati per similitudinem comparamus, qui cum in pueritia et juventute religiose vivant, cum senectuti approximant, gelu tentationis mentem dissipant, et accensi nimio calore libidinis in senio flagrant, et sic in articulo mortis, amisso virore propositi, moriuntur cum herbis. Viriditatem vero gemmarum, quae creatur in ipsis et permanet, dicitur habere justus, qui propositi sui rigorem sine defec
Abbreviated transcription (Latin):
ex lapide iaspide.Structura muri ciuitatis sunt di¬
uersa oꝑa cuiꝰlibet beneoꝑantis.Bona siqͥcde oꝑa mu¬
ri sunt. qr non tantũ diabolo s etiã uicus resistunt.
fiunt de iaspide id ẽ de qͦlibet homine in bono ꝓposito
ꝑseuerante. Tũc enĩ lapis in muro bomi oꝑis firmit̾ ia
nec. Est aũ uiridis color qͣsi ꝓpositi nr̃i rigor. Sicut enĩ
arbor cłu uiret nat᷑alis uegetacionis uigorẽ tenet. stc
uiror iaspidis designat uigorẽ cuiꝰlibet in bono ꝓposi¬
to ꝑseuerantis. Uiridis color aliqn ponit᷑ in pictura
aliqͣndo uͦ in tinctura. Nascit᷑ in herbis creat᷑ in gẽmis.
In pictura uiridi colore lapis uł lignũlimunt᷑. s cito
color in pictura delet᷑. In tinctura colore uiridi pannꝰ
imbuit᷑: s pluuiis aut niio calore multociens de¬
colorat᷑. Cũ herbis uror nascit᷑. s hyemis gelu marces¬
cit. uł estatis calore siccat᷑. In qͥb dã gẽmis creat᷑ color

Expanded text:
ex lapide jaspide . Structura muri civitatis, sunt diversa opera cujuslibet bene operantis. Bona siquidem opera muri sunt, quia non tantum diabolo, sed etiam vitiis resistunt. Fiunt de lapide jaspide, id est de quolibet homine in bono proposito perseverante. Tunc enim lapis in muro boni operis firmiter utem jaspidis viridis color, quasi propositi nostri rigor. Sicut enim arbor dum viret, naturalis vegetationis vigorem tenet, sic viror jaspidis designat rigorem cujuslibet in bono proposito perseverantis. Viridis color aliquando in pictura est, aliquando in tinctura. Nascitur in herbis, creatur in gemmis. In pictura viridi colore lapis vel lignum linitur, sed cito color in pictura deletur. In tinctura colore viridi pannus imbuitur, sed pluviis aut nimio calore multoties decolaratur. Cum herbis viror nascitur, sed hiemis gelu marcescit, vel aestatis calore siccatur. In quibusdam gemmis creatur color