comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bapͭ ͣ ⁊ edemptoris grãm p̃curoẽs penitẽ ã pdicat. ut peccator qͥ ex culpa
mortuꝰ est. ꝑ cõu̾sionẽ uiuat. ꝓfecto a diebꝰ iohis bap ͭ ͦ regnũ celorũ
iũ patitu. Qͥd ẽ aũt regnũ celoꝵ: nͥ locꝰ iustoꝵ. Soł enĩ iustis cele
stis prĩe p̃mia debẽtur: ut huĩles. casti. mites.atq miẜicordes. ad gau¬
dia et̾na ꝑueniãt. Cũ uͦ qͥs uel suꝑbia tumidꝰ uel carnis facinore pollu¬
tus uel racũdia accensus. uel credulitate impiꝰ pꝰ culpas ad peniten¬
tiã redit. et uitã eternã ꝑcipit. qͣsi in locũ pectator iutrat alienũ. Adie¬
bus gͦ ioħis baptiste regnũ celoꝵ iuĩ patit᷑. et molẽti rapiũt illd̾. qͥa qͥ
peniten᷑̃ pectatoribꝰ indixit: qͥd aliud ꝙͣ celoꝵ regnũ pati uiolẽtiã do¬
cuit Recogitemus gͦ frẽs carissimi mala q̃ fecimiꝰ: et nosmetip̃os assidu¬
is lamentis atteramus. Horeditatẽ iustorũ quã nõ tenuimꝰ ꝑ uitã.: ra¬

Expanded text:
Baptista Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator qui ex culpa mortuus est per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis enim juststis patriae praemium debetur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia superna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, vitam enti rapiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam coelorum regno fieri violentiam docuit? Recogitemus ergo, fratres charissimi, mala quae fecimus, et nosmetipsos assiduis lamentis atteramus; haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, ra
Abbreviated transcription (Latin):
relinqre oĩa nõ potest: cũ adhuc longe rex est. legatõem mttat: lacͥmaꝵ
elemosiaꝵ hostiaꝵo nuuera offerat. Bult enĩ placari p̃cibus: quiscit
qr portari nõ possit iratus. Qd̾ ad huc morã facit uenire: legatõem pacis
sustinet. Uenisset namq iam si uellet: et cũctos suos adu̾sarios tarcidasset
Sed et ꝙͣ tribił ueniat indicat: et tñ ad uemẽdũ tardat: qͥa nõ uult inue¬
uire qͦs puniat: sed reatũ nob̃ cõtemptus nr̃i denũciat dicẽs. Sic gͦ omie
ex uobis qui non renuiciat onmibꝰ que possidet: nõ potest meus discipłs¬
esse. Et sperande salutis remediũ confert: qr qui ꝑ nrã non potest ferri ꝑ
aue ad huc per usũ minime reliquistis. Spem in solo redemptore figite: ad
eteruã patriam mẽte transite. Si enĩ in hoc mundo nich amando posside¬
tis eciam possidẽdo cinicta reliquistis. Ip̃e nob̃ gaudia desid̾ata concedat: q

Expanded text:
relinquere omnia non potest, cum adhuc rex longe est, legationem mittat lacrimarum, relinquere omnia non potest, cum adhuc rex longe est, legationem mittat lacrimarum, elemosinarum, hostiarum munera offerat: uult enim placari precibus, qui scit, quia portari non possit iratus. Quod adhuc moram facit uenire, lega- tionem pacis sustinet: uenisset iam namque, si uellet, et cunctos suos aduersarios trucidasset! Sed et quam terribilis ueniat indicat, et tamen ad ueniendum tardat, quia non uult inuenire, quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntie possidet, non potest esse meus discipulus”. Et tamen sperandae salutis remedium confert quia, qui per iram non potest ferri, pro quae adhuc per usum minime reliquistis, spem uestram in solo redemptore nostro figite et ad eternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo amando possidetis, etiam pos- sidendo cuncta reliquistis. Ipse nobis gaudia desiderata concedat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
buissent cõcordia inter se uniri p̃dicabat. Tum subito inter ip̃a sc̃e exhorta¬
tionis uba: uoce terribili clamauit dicens. Hora est. Moxq assistentibꝰ
ipse suis manibꝰ liuteũ dedit. qd̾ ex more morientiũ sibi ꝯtra faciẽ tendẽt᷑.
Quo tenso spiritũ emisit. Sicq sca illa aĩa ad gaudia eterna ꝑuemiẽs.: a
carnis corruptione soluta est. Quẽ frẽs bm̃i uir iste in morte sua inuita¬
tus est nisi eũ ꝙ̃ in uita sua fuerat cõtemplatus. Dicens hora est. de cor¬
ꝑe exiit: qr et ihs ꝑ actis omibꝰ cũ dixisset cõsũmatũ est: incliato ca-¬
pite tradidit spm̃. Qd̾ igitur dñs fecit ex potestate: hꝰ egit famulꝰ ex uo¬
catõe. E cce cotidiaue hostie illa cũ elemosinis et laciuis missa legatio. ꝙͣ¬
tã cũ rege uemẽte gr̃e pacẽ feat. Relinquat oĩa qui potest. Qui autẽ

Expanded text:
buissent concordia inter se uniri praedicabat. Cum subito inter ipsa sanctae exhortabuissent concordia inter se uniri praedicabat. Cum subito inter ipsa sanctae exhortationis verba, voce terribili clamavit, dicens: Hora est. Moxque assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur. Quo tenso, spiritum emisit, sicque sancta illa anima, ad gaudia aeterna perveniens, a carnis corruptione soluta est. Quem, fratres charissimi, quem vir iste in morte sua imitatus est, nisi eum quem in vita sua fuerat contemplatus? Dicens enim: Hora est, de corpore exiit, quia et Jesus, peractis omnibus, cum dixisset: Consummatum est, inclinato capite, tradidit spcatione: ecce cotidianae hostiae illa cum helemosinis missa le- gatio, quantam cum rege ueniente gratiae pacem fecit. Relinquat ergo omnia, qui potest; qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
sexto similiter. Qui desꝑare iam de uita te reuelationis poterat: si ub̃
fidẽ. uerbera nõ fecissent: cũ ecce auno septiuo usq ad expectati natał
sacias uigilias incolumis ꝑuenit. Sed leuis huic in iugiliis calor attig
atq ip̃o die natalicio filiis suis se expectaritibꝰ muissarũ sollẽna implere
se posse recusauit Illi uero qr de eius pariter erãt egressione suspecti sił ad
eũ om̃s uenerunt: sese unamiuit astringẽtes qd̾ die eodẽ uequaꝙͣ acquiesce̾̃nt
accedẽt. Tuns ille cõpulsus in epyscopii oratorio missas fecit: et maui sua cor¬
pus dñicũ paceniq omnibꝰ tribuit. Qui cũcto ininisterio oblati sacficii pacto
ad lectułũ rediit: ibiq iacens dñ sacͥdotes suos ac ministros circũstetisse se cernẽt:
quasi uale ultimũ diceus de ẜuando eos caritatis uinculo admonebat Iqͥuãta de¬

Expanded text:
et sexto similiter; qui de- sperare iam de ueritate reuelationis potuerat, si uerbis et sexto similiter; qui de- sperare iam de ueritate reuelationis potuerat, si uerbis fidem verbera non fecissent. Cum ecce anno septimo usque ad exspectati natalis sacras vigilias incolumis pervenit; sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso die natalitio filiis suis se exspectantibus, missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero quia de ejus erant pariter egressione suspecti, simul ad eum omnes venerunt, sese unanimiter astringentes ut die eodem nequaquam acquiescerent miaccederet. Tunc ille, compulsus, in episcopii oratorio missas fecit, et manu sua corpus dominicum pacemque omnibus tribuit. Qui cuncto ministerio oblati sacrificii peracto, ad lectulum rediit, ibique jacens, dum sacerdotes suos ac ministros circumstetisse cerneret, quasi vale ultimum dicens, de servando eos vinculo charitatis admonebat, et quanta de
Abbreviated transcription (Latin):
texit plagas corpis: ut ita dicam testes ueritatis et culpe. Moustiauit
quanta aĩaduersione districtionis mẽbra illiꝰ accepta u̾bera liuore iufli
facere p̃sumpsisset cũ magne obstupefactionis uocibꝰ inquisiuit. Et ille re¬
spondit. hec se ꝓ ip̃o perpessũ. Excreuit cum terrore adiiratio: s nul¬
agis: operare qd̾ oparis. Nõ cesset manus tua: nõ cesset pes tuꝰ Natale
iii orone se cũ magna cord̾ cõtaciõe ꝓstrauit. Et qui oblaturꝰ sac̾ficiũ ad
horã tercia uenerat: hoc ꝓ extense oĩonis magnitudine ad horam nonã
usq protelauit: atq ex illo iam die magis magisq ei aucta st̃ lucia pie¬
debitor fuerat ex ꝓmnssione iam cepat habere debitorem. Huic aũt consue¬
uelatiõe suspectus uenire iuxta morẽ noluit. Eodem gͦ tp̃e sollicitus fuit:
scd̃o qͦq uel tercio anno in mortis sue expectatiõe suspersus: quarto qͥntoq

Expanded text:
texit plagas corporis, ut ita dicam, testis uerita- tis et culpae, monstrauit texit plagas corporis, ut ita dicam, testis uerita- tis et culpae, monstrauit quanta animaduersione districtionis membra illius accepta uerbera liuore inflicfacere presumpsi- sset,cum magnae obstupefactionis uocibus exquisiuit, diceri ce- pit, et excreuit cum terrore admiratio: sed nulagis, operare, quod operaris: non cesset manus tua et pes tuus: Natale ionem, se cum ma- gna cordis intentione prostrauit: et qui oblaturus sacrificium ad ho- ram tertiam uenerat, hoc pro extensae orationis magnitudine ad ho- ram nonam usque protelauit. Atque ex illo iam die magis magis- que aucta sunt ei lucra piem, cui debitor fuerat, ex ea promissione iam ceperat habere debitorem. Huic autem episcopo consuee- latione episcopus suspectus, uenire iuxta morem noluit. Eodem ergo tempore sollicitus fuit; secundo quoque anno uel tertio in mortis suae expectatione suspensus; quarto, quintoque,
Abbreviated transcription (Latin):
ciare pertimuit. A lia nocte dñs rediit: eiusq mobedienciã uehemẽter in¬
cepauit atq eadẽ iussionis sue uerba retexuit. Tune presbiter surrexit
ut porgeret: sed ⁊ urr sus infirmitas cordis impedimẽto fcã est indicande re¬
uelationis: et ad admonitõem qͦq iterate iussionis obduruit ꝓgeie: et
iã uerbis addidit uerbera: et tam districta cede mactatus est. ut in
eo dirriciã cord̾ emollrrẽt nulña corꝑis. Surrexit ergo eruditꝰ ex
uerbere ꝑrexit ad epyscopũ. cumq iã ex more iuxta beati iuuenał
mnrͣis sepulchrum ad offerendũ sacaficiũ consistentẽ reꝑꝑit. Secretũ
a circunstantibꝰ petiit seq eius pedibꝰ strauit. Cũq enĩ ubertim fle̾t
ep̃s uix ad se leuare potuisset: lac̾iarũ causas cognoscere studuit. Ille
uero relaturus ordinẽ uisionis. pͥꝰ uestimẽto ex humeris deuoluto de¬

Expanded text:
tiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, ejusque inobedientiam venementer intiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, ejusque inobedientiam venementer increpavit, atque eadem jussionis suae verba retexuit. Tunc presbyter surrexit ut pergeret, sed rursus infirmitas cordis impedimento facta est indicandae revelationis; et ad admonitionem quoque iteratae jussionis obduruit pergere, et nus apparens, jam verbis addidit verbera, et tam districta caede mactatus est, ut in eo duritiam cordis emollirent vulnera corporis. Surrexit ergo eruditus ex verbere, perrexit ad episcopum, eumque jam martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leuare potuisset, la- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, de
Abbreviated transcription (Latin):
Multi irr̃m fiẽs bniĩ cassiũ naruiensis urbis eppscopumi nouerũt: cui mos
erat cotidianis diebus deo hostias offerye: ita ut pene nullus dies uite eius
abscederet quo non onmnipotenti dño hostias placationis iinmolaret. Cui
cum sacaficio ualde eciam concordabat uita. Iam cuncta que habebat in
elemosinis tabuens: cũ ad horani offerendi sacaficii uenisset. uelut totus
lacamis defluens senietipin cũ magna cordis cõtatione mactabat. Cuiꝰ et
uitam et exitũ: quodam uenerabił uite dyacono qui ab eo fuerat iuitatꝰ
referente cognoni. Aiebat enimi: qd̾ quadã nocte eiꝰ presbitero per uisũ
dominꝰ astitit dicens. Bade et dic ep̃o. Age qd̾ actis: operare qd̾ oꝑaris.
Non cesset pes tuus: nõ cesset manus tua. Natale apostolorũ uenies ad
me: et retribuo tibi mercedẽ tuam. Surexit presbiter: sed quia euicino
apłorum uatalicius dies ĩminebat tam ꝓpinqui exitus diem epyscopo nũ¬

Expanded text:
 karissimi, Cassium Narniensis urbis episcopum mecum nouerunt, cui mos erat quotidianas Deo hostias of- ferre, ita ut pene nullus dies uitae eius abscederet, quo non omnipo- tenti Domino hostiam placationis immolaret. Cui cum sacrificio ualde etiam concordabat uita: nam cuncta, quae habebat, in helemo- sinis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii uenisset, uelut totuslacrymis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione mactabat. Cujus et vitam et exitum, quodam venerabilis vitae Diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente, cognovi. Aiebat enim quod quadam nocte ejus presbytero per visum Dominus astitit, dicens: Vade et dic episcopo: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua; natali apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Surrexit presbyter, sed quia e vicino apostolorum natalitius dies imminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nun
Abbreviated transcription (Latin):
ad electos cupũt idest a suppliciorũ suorũ afflictiõe migrare: ita ad afflictos atq
in tormentis positos transire iustorũ est: mẽte ire ꝑ mĩam eosq uelle liberaie.

Expanded text:
ad electos cupiunt, id est a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque ad electos cupiunt, id est a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam,
Abbreviated transcription (Latin):
recolitis. ualde de ill ꝓtimescite: ne cõcessa ꝓsperitas eorũdẽ sit remuimneratiq
bonorũ. Et cũ quoslibet panperes nõmuilla re p̃hensibłia ꝑpetraie cõspicitis noli¬
te despice. nolite despare: qr fortasse quos suꝑfluitas temussime pͣuitatis inqͥnat
canimiꝰ panꝑtatis purgat. De nob̃ omino ꝑtimescite: qr nõmilla eciã male
acta prosꝑa uita secuta est: de illis uͦ sollicite pensate: qr eorũ uitã magistra pau¬
possint. neq inde huc tnͣsineare. Qua in re ualde querendũ est quõ dicat᷑ hui
qui uolũt ad uos transire nõ possint: qr hui qui in inferuo st̃ qd̾ ad bt̃orũ sortẽ
transire cupiunt dubiũ non est. qui u̾o iam in bt̃ĩtudĩs sorte susce ꝑti st̃. qͦ pacto
dicitur qr transire ad eos qui in inferno cruciant᷑ uolũt. Sed sicut tnͣsire reꝓbi

Expanded text:
recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia forcaminus paupertatis purgat. De vobis omnino pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est; de illis vero sollicite pensate, quia eos magistra paucatur, hi qui volunt ad vos transire non possunt, quia enim hi qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est: qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt, quo pacto dicitur, quia transire ad eos qui in inferno cruciantur, volunt. Sed sicut transire reprobi
Abbreviated transcription (Latin):
expositiõne. Nam si quis estis qui ĩ hoc mũdo ext̾ioris boni aliquid reci-¬
pistis : ip̃m ut ita dicã donũ ext̾iꝰ ꝑtimescere debetis: ne nob ꝓ qͦrũdam¬
actuũ ur̃oꝵ recõpensatiõe sit datum: ne iudex qui hic bona extiora re¬
stituit a retributione boui intimi ⁊ eppellat: ne honor hic uel diatie nõ
adiumnẽtũ uirtutis: sed retabutio sint laboris. Ecce enĩ dũ dicitur. recepi¬
sti bona in uita tua iudicatur et diues iste boni aliquid habuisse: ex quo
in hac uita reciꝑet bona. Rirsumq dũ de lazaro dicitur qr recepit mala; ꝓfe¬
cto monstratur et lozarũ habuisse malũ aliqd̾ qd̾ purgaretur. Sed mala
lazari purgauit adu̾sitas mopie: et bona diuitis reniun̾anit felicitas tͣri¬
seuntis uite. Illũ pauꝑtas afflixit et tersit: istum habũdancia remuuera¬
uit et reppulit. Quicũq gͦ in hoc seculo bñ habetis cũ uos bona egisse

Expanded text:
expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo exterioris boni aliquid acceexpositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum extactuum recompensatione sit datum, ne judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarus habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse
Abbreviated transcription (Latin):
tas solet: is qui hic male cõuiuatꝰ dicitur: apᵈ infernũ grauius ĩ lĩgna arde
citatẽ uͦ ludendi eciã leuitas sequitur. Nam q. edacitatẽ lusus sequatur: te¬
statur sacra scriptura que ait. Sedit ppłs manducare et bibere et surrexe¬
runt ludere. Sed pͥusꝙͣ ad lusũ moneat᷑ corpus: ad iocos et ad inania uba¬
mouetur lingna. Quid est gͦ qd̾ iinuit᷑. q. in tormẽtis poĩtus diues lĩ¬
guã suã ⁊efrigerari postulat: uͥ qd̾ is qui cõuiuando magis de loqͣcitate pͤ¬
cauerat ꝑ retibutiõĩs iusticiã in lingua attrociꝰ ardebat:¶ cũ graui est¬
ualde pauore pensandũ hoc qd̾ ei ꝑ abrahe respõsionẽ dicit᷑. fili recordare
qr recepisti bona in uita tua: et lazarus similit̃ mala. Nuc aũt hic cõsola¬
tur: tu uero caiciaris. Ista frẽs linũ sentẽcia: pauore potius indiges ꝙͣ

Expanded text:
tas solet, is qui hic male convivatus dicitur, apud inferos gravius in lingua ardere tas solet, is qui hic male convivatus dicitur, apud inferos gravius in lingua ardere citatem vero ludendi etiam levitas sequitur. 1657 Nam quia edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore pensandum hoc quod ei per Abrahae responsionem dicitur: Fiquia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ista, fratres mei, sententia pavore potius indiget, quam
Abbreviated transcription (Latin):
miserẽ mei: et mitte lazarũ ut intingat extremũ digiti sui in aquã et refagẽt
linguã mẽa: qr crucior in hac flãmia. O ꝙͣta est subtilitas iudicioꝵ di: o ꝙͣ distin¬
cte agitur bonorum actuum malorũq retributio. Certe suꝑius dc̃m est qr in hac
uita lazarus cadentes micas de mẽsa diuitis q̃rebat et ueno illi dabat: nũc de
supplicio diuitis dicitur: qr de extremo digito lazari distillari aquã in ore cõcupi
ad miniua querẽda ꝑuenit. Nam guttã guttã aq̃ petiit. qui micas panis ue¬
gauit. Sed notandũ ualde est quid sit. qd̾ diues iste in igne positus liugnã suã¬
refugerari petit. Mos quippe sacri eloquii est ut aliqñ aliud dicat: sed ex eodẽ
dicto aliud ĩnuat. Suꝑius aũt hũc suꝑbũ diuitẽ dñs nõ loquatitati uacã¬
tẽ dixãt. sed suꝑflue cõniuãtem. Ieq enĩ de loquacitate narrauit. sed cũ ela¬
tione et tenacia de edacitate pecrasse. S quia habuudare in cõuiiuiis loqͣti¬

Expanded text:
 ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupisad minima quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii, ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed cum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquaci
Abbreviated transcription (Latin):
ciis cumulẽtur nõb̃ inciemẽta pietatis: quatinꝰ panẽ parit᷑ detis et u̾bũ
panẽ refectionis cũ u̾bo correptionis: et duo a nob̃ aliuẽta ꝑcipiat qui u¬
nũ q̃rebat: dũ exterius cibo: et int̾iꝰ satiatur eloquio. Pauꝑ gͦ cũ rep̃hẽsi¬
bilis cernitur moneri debet: et despici nõ dẽt. Si uero rephensionis uil ha¬
bẽt uenerari sumopere sicut intercessor deberet. Sed ecce multos cernimꝰ.¬
qui cuiꝰ suit meriti nescimus. Oumes gͦ uenerãdi st̃ tãtoq necesse est

Expanded text:
ur vobis incrementa pietatis, quatenus pariter panem detis et verbum, ur vobis incrementa pietatis, quatenus pariter panem detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis, et duo a vobis alimenta percipiat qui unum quaerebat, dum exterius cibo et interius satiatur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet et despici non debet; si vero reprehensionis nil habet, venerari summopere sicut intercessor debequis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
sores quente: atq aduocatos uobis in die iudicii panꝑes ꝓcurate. Mltos
etenimi ñc lazaros habetis. qui añ ianuas uĩas iacent. atq hiis indigẽt
que uob̾iã satiatis cotidie de mensa cadunt. Berba sacre lectionis debãt
nos instruere: ad implenda mandata pietatis. Cotidie si lazarũ queri¬
pauꝑes offerunt: rogant nos qui tunc pro nob intercessores ueniũt. Certe¬
nos omnino rogare debiumꝰ: et tamen roganuir. Uidete si negare debeni
qd̾ petimus: quãdo patroni st̃ qui petunt. Nolite gͦ miẜicordie tẽꝑa perde̾.
nolite accepta remedia dissimulare. Ante suppliciũ. cogitate de supplicio. Cũ
quoslibet in hoc mundo abiectos aspicitis eciã si qua rep̃hensibłia eorũ es¬
se uideãtur nolite despicere: quia fortasse qͦs morũ infumitas uulnerat:
medicina pauꝑtatis curas. Quorũ si qua sunt talia que debeant iure¬
rep̃hendi: heq si uultis ad usus m̃e mercedis inflectitis: ut ex ip̃is eorũ ui¬

Expanded text:
sores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Qpauperes offerunt, rogant nosnos omnino rogare debuimus, et tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare, ante supplicium de supplicio cogitate. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiam si qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat; quorum si qua sunt talia quae jure debeant reprehendi, haec si vultis ad usum
Abbreviated transcription (Latin):
illicitas eciã cogitatiões dampnat. Si gͦmoysen et ꝓphotas non audiũt ueq
si quis ex mortuis resirexerit credent ei: qr hi. qui iuliora p̃cepta legis immpsẽ
negligunt: saluatoris ũĩ iuaudatis altioribꝰ obeone qñ tõ uasescuut s es t inimi¬
ñ constat qr cui implore dicta renuũt: ei ꝓcul dubio cedere iecusant. Ges
nos de rpa ren etesto ronsidatione dixisse sufficiat. Sed nos fic̃s l et ieqeus¬

Expanded text:
on audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
debat procedẽtem diuitẽ obsequẽtibꝰ cumeis fulcrri: et se in iufrmi ͭ ͤ ot mopia a
millo penitus iusitari. Mam qr nemo ad iusitandũ ei aderat: testantur canes
qui licenter uulña lingebãt. Ey una gͦ re om̃ps dẽ duo iudicia exhibuit: dũ
lazarũ pauꝑẽ ante ianuã diuitis iacere ꝑisit: ut et diues impiꝰ dãpnatõie
sibi angeret ulcionẽ. et temptatus panꝑ cresceret ad reminiatõem. Conspicieb̾at
ille cotidie cui nõ misorẽtur. udelicet iste de quo ꝓbaretur. Duo inferiꝰ corda s
unus desuꝑ inspector: qui et hũc tẽptando exercebat ad głani: et illiĩ tolerando
expectabat ad penã. Ilam sequitur. Factum est aũt ut morẽtur mẽdicꝰ: et porta-¬

Expanded text:
cumfulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: 5. Factum est autem ut moreretur mendic
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. ab abraham. ꝓtius: espondetur. Habent moysen et ꝓphas: audiant
illos. S ed qui dei uerba despexerat: hec audrre non posse suos sequates otimabat
Dñ et respondit dicens. Non pater mi sedsi quis ad eos ex mortuis ierit.
redent. Cui mox ueraci sentencia dicitur Si moysen et ꝓphas nõ audiũt ne¬
ꝙ si quis ex mortuis resmreperit cedent ei: qr ninirrũ qui u̾ba legis despiciũt¬

Expanded text:
tatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant tatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse suos sequaces existimabat. Unde et respondit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei, quia nimir
Abbreviated transcription (Latin):
euaserunt: tantoq maiores ereptori suo grãs inferunt: ꝙͣto udent in aliis qͥd
ip̃i ꝓpeti si essent derelicti potuerunt. Nec illã tante bt̃itudinis claritatẽ. apud
iustorũ aĩnũ fuscat aspecta pena reꝓborũ: qr ubi iã compassio anisorie nõ erit:
minuere ꝓculdubio beatorũ leticiã nõ ualebit. Qd aũt nurũ si dũ iusti iniustoꝵ
tormenta conspiciũt hoc eis eueniat in obsequio gandiorũ: qñ et in pictura ing̃
color substeruitur ut albꝰ uel ⁊ ubeus clarior uideatir. Sĩc ut dcm est tãto
bonis gaudia sua exciescunt. ꝙͣto ocuł eoꝵ dampnatorũ muala sb̃t̾ininãt que¬
euaserunt. Et ꝙͣuis eis sua gandia ad ꝑfruendũ plene sufficiant: mala tñ e
ꝓborũ: absq dubio semꝑ aspiciunt : qr qui creatoris sui clartatẽ indent: ncħ
in creatiua agitur. qd̾ iuderi non possuit. Petenti aũt diuiti ut laz arus mͭ¬

Expanded text:
evaserunt, tantoque maiores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis, quid evaserunt, tantoque maiores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis, quid ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud iustorum animum fuscabit aspecta pena reproborum, quia ubi iam compassio miseriae non erit, minuere procultormenta conspiciunt, hoc eis veniat in obsequium gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subteatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt; quia qui creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mit
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est ardenti diuiti ꝙͣta ad suꝑpliciũ criulatir. Ad penã namiq suã : si et io¬
guitio suiatir et memoria cognoscit em̃ laz arũ quẽ despexit. frm̃q suorum
menint quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de panꝑe nõ esset si hũc in
retabutiõe non recognosceret: et ꝑfecta peã in igne nõ esset: si malii qd̾ ip̃e
patitur eciam in suis nõ timet. Ut gͦ peccatores in supplicio puniãtur ani¬
plius et eorũ uident głam qͦs cõtempserunt: et de illoꝵ eciã pena torquẽt᷑.
qͦs iuutilit amanerũt. Credendũ uͦ est qd̾ ante retributõem extremi indicii
iuiusti in requie quadã iustos aspiciunt: ut eos iudẽtes in gaudio nõ solũ de
suo supplicio sed eciã de illorũ bono crucientur. Iusti semꝑ uero in tormentis intuẽ¬
tur iuiustos : ut hinc eorũ gandium crescat quia malũ cõspiciũt qd̾ mnissicordit᷑

Expanded text:
dum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et codum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non recognosceret. Et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam in suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semtur iniustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia mala conspiciunt, quae misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
iã tũs auctoris sui iusticie cõnuncte tãta rectitudine cõstringũtur: ut nulla ad
iudici concordant cui inherẽt: et eis quos enꝑe non possunt nec ex misericordia
condescendunt: qr tantũ illos tũc a se uidebunt extraneos: ꝙͣtũ et ab eo quẽ dili¬
gunt auctori suo conspiciunt ẽẽ repulsos. Nec inusti gͦ ad btorũ sortẽ tñseuit. qr
dampnatõe ꝑpetua constringuntur: nec iusti transire ad reꝓbos possunt: qr erecti iã
per iusticiã iudicii. eis nullo modo ex aliqua compassione miserẽtitr. Sed postꝙͣ
ardenti diuiti de se spes tollitur eius animꝰ ad ꝓpinquos quos reliquerat recirit:
quia reproborũ mentẽ pena sua qũa iũtiliter erudit ad caritatẽ. ut iam tũc eci-¬
am suos spiritalit̾ diligant: qui hic dũ peccata diligerent nec se amabant. Hñ
nuinc subditur Rogo gͦ te pater ut mittas eũ in domũ prĩs mei. habeo enĩ qͥuq
fraties ut testetur ilł ne et ip̃i ueniãt in hũc locũ tormẽtoꝵ. Qua in re notã¬

Expanded text:
iae auctoris sui conjunctae tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non poscondescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum. Qua in re notan
Abbreviated transcription (Latin):
aynũ uałoe est fiẽs limĩ cur ꝑsecutores suos dñs sese abscondẽdo decdinauit.
qͥ si diuintatis sue potenciã exce uoluisset. tacito nitu mẽtis ĩ suis eos
ictibꝰ sigaret : aut ĩ pena subite mortis obruẽt. Sed qͥ pati uenerat: epce
iudiciũ nolebat. Certe sub ip̃o passionis tp̃e. et quãtũ potuerat oñdit: et
tamẽ hoc ad qd̾ uenerat ꝑtulit. Nam cũ ꝑsecutoribꝰ suis seq̃r ẽtibꝰ dicẽt.
ego sũ. sola hac uoce eoꝵ suꝑbiã ꝑtulit: et om̃s ĩ tram strauit. Q gͥ et
ĩ hͦ loco potuit manus lapidãtiũ nõ se abscondẽdo euade᷑: cur abscondit se.
nͥ ꝙ homo inter homines factꝰ redemptor ñ alia nob̃ u̾bo loqͥtir alia exẽ¬
pso: Qd aũt nob̃ hͦ exempso loqͥtur. nͥ ut eciã cũ resiste possin nã si p

Expanded text:
atres charissimi, cur persecutores suos Dominus sese abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibusjudicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore et quantum poterat ostendit, et tamen hoc ad quod venerat pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum , sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit. Qui ergo et hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nob
Abbreviated transcription (Latin):
ãnos nondũ habes: et abraham iudisti. Quos bñ redẽptor nr a catus sue
iturtu submonet: ⁊ ad diuinitatis sue cõtemplatõem tiahit dicẽs. Anĩẽ amẽ

Expanded text:
annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit dicens: A
Abbreviated transcription (Latin):
est ut meliores eciã ꝑ ꝯtiuuelias existant: ita sẽꝑ reꝓbi de beneficio peiores
fuĩt. Nã acrepta p̃dicatione iterũ dicũt. Nũc cog̾uimꝰ. qr demoniũ hẽs
Er enĩ et̾ne morti inheserant: et eãdem mortẽ cui inheserãt nõ uidebant.
dũ solã mortem carnis aspicerẽt. in ueritatis sermone caligabant dicẽtes.
quasi uenerãtes ꝓferũt. Sed aꝑta nob̃ rõne ostenditur: qr qͥd̾m nesciũt.
dĩ qͦq famulos falso ueneiãtur. Et notãd qd̾ iidit eos dñs aꝑta sibi ĩpu¬
gnatione resistere: et tñ eis se it̾ata nõ desinit se p̃dicare dicẽs. Abrahã pr̃ iñ
exultauit ut iudet diem meũ: et uidit et gauisꝰ est. Tũc qͥppe diẽ dñi abra¬
hã udit: cũ in figiria sũme triuitatis tres angelos hospicio suscepit. Quibꝰ ꝓfe¬
cto susceptis. sic tribꝰ quasi uni locutꝰ est: quia et si ĩ ꝑsonis numerꝰ trinitatis
ẽ. ĩ natura unitas diuinitatis. Sed carnales mẽtes audiẽtiũ. oculos a car

Expanded text:
est ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt. Nam accepta praedicatione iterum dicunt: Nunc cognovimus quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, et eamdem mortem cui inhaeserant non videbant, dum solam mortem carnis aspicerent, in Veritatis sermone caligabant, dicentes: quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; ham vidit, cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio recepit: quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis est. Sed carnales mentes audientium oculos a carn
Abbreviated transcription (Latin):
se patiẽtes debemꝰ: dũ se adhuc ulcisci nõ uult et ip̃e qui iudicat. Cũ
uͦ malorũ ꝑuersitas rescit: nõ solũ frangi p̃dica ͦ nõ debet. sed eciã au

Expanded text:
se patientes debemus, dum se adhuc ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum se patientes debemus, dum se adhuc ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero malorum perversitas crescit non solum praedicatio frangi non debet,
Abbreviated transcription (Latin):
de deo loqui nõ possent. S accepta ĩiuria. eciã qd̾ uerũ erat dice̾ ueritas
noluit: ne nõ dixisse ueritatẽ.sed ꝓuocatꝰ ꝯtumeliã reddidisse ude̾tur.
Ex qua re qͥd nobis niuit᷑. nͥ ut eo tp̃e qͦ axximis ex falsitate ꝯtume¬
lias accipimꝰ. eorũ eciã uera mala taceamꝰ: ne mĩstiũ iuste correptioĩs
ĩ arma uertamꝰ furoris: S qr qͥsqͥs dei zelo utit᷑ a pͣuis hom̃ibꝰ deho
rifico pr̃ẽm meũ: et uos inhonorastis me. S qͥd nob̃ ad ista faciendum
sit. adhuc exemplo nos admonet cũ subiũgit Ego aũt nõ q̃ro głam
meã: est qͥ querat et iudicet. Scimꝰ c̾te qd̾ scptũ c̃ quia pr̃ iudiciũ om̃e de¬
dit filio: et tamẽ ecce isoẽ filiꝰ iniurias accipiẽs. głam suã nõ q̃rit: illa¬
tas cõtumelias. patris iudi ꝰ reseruat: ut nob̃ ꝓfecto ĩsinuet. ꝙͣtũ nos es¬

Expanded text:
de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria etiam quod verum erat dicere Veritas de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria etiam quod verum erat dicere Veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonrifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod scriptum est, quia Pater omne judicium dedit Filio, et tamen ecce idem Filius injurias accipiens gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos es
Abbreviated transcription (Latin):
tumelia: qͥd deus iespõdeat audiamꝰ. E go demoniũ nõ hẽo: ẜ hono¬
ciuitatem. ĩ uanũ uigilant qͥ custodiũt eã: et cui ꝑ ysaiã dicit᷑. custos
qͥd de nocte. custos qͥd de nocte: respondẽ noluit dñs samaritanꝰ nõ sũ sed
ego demoniũ nõ habeo. Duo qͥppe ei illata fuerãt: unũ negauit: alte
rũ tacẽdo cõsensit. Custos nãq hũaui ger̾s uenat. et si samaritanũ
se nõ ẽẽ dicet. ẽẽ se custodẽ negaret. Sed tacuit qd̾ recog̾uit: et paciẽter
reppulit qd̾ dc̃m̃ fallacit᷑ audiuit: dicẽs. ego demoniũ nõ habeo. In qb̾ s¬
ub quid aliud nisi suꝑbia nr̃a ꝯfundit᷑. Que si exagitata uel leuiter
fuerit. atrociores uirias reddit ꝙ acceꝑit: facit mala q̃ potest: minat᷑
et q̃ face̾ non potest. Ecce ĩuiriã suscipiẽs ds̃ nõ rascit᷑. nõ ꝯtinueliosa
u̾ba respondit. Qui si eisdẽ ista dicentibꝰ responde uoluisset. demoniũ

Expanded text:
tumelia, quid Dominus respondeat audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honocivitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam ; et cui per Isaiam dicitur: Custos qego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerant, unum negavit, et aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, minatur et quae facere non potest. Ecce injuriam suscipiens Dominus non irascitur, non contumeliosa verba respondet. Qui si eisdem ista dicentibus respondere voluisset: Daemonium
Abbreviated transcription (Latin):
teriora cogitare. Hraue namq ciriositatis est iiciũ q̃ dũ auoli¬
bet mẽtẽ ad inuestigãdã ꝓximi uitã exterius ducit᷑ sẽꝑ ei sua in¬
tima abscondit ut aliena sciens se nesciat: et curiosi anmꝰ ꝙͣto ꝑi¬
tus fuerit alieni miti tanto fiat ignarꝰ sui. ꝑropt̾ hoc namq
et de eisdem quĩq ingis boũ dicitur. eo ꝓbare illa. Rogo te: habe me
excusatũ. Ip̃a enĩ excusantis u̾ba a uicii sui significatõẽ nõ discre¬
curiositatẽ solet. Sed notandũ qd̾ et is qui ꝓpt̾ uillã et is qui
ꝓpter ꝓbanda iuga boũ a cena sui muitatoris se excusat. hũilitatis uba
permiscet. dicens rogo te: habe me excusatũ. Dũ eñi dicit rogo et tamen
uenire cõtempuit. huilitas sonat in uoce: suꝑbia in actiõe. Et ecte diiudi¬
cat prauus quisq cũ audit. nec tamen ea que diiudicat agere desistit.
Nam dũ ciulibet ꝑuerse agenti dicimus cõuertere. dii sequere. mũdñ dere¬

Expanded text:
cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatione non discrecuriositatem solet. Sed notandum est quod et is qui propter villam et is qui propter probanda juga boum a coena sui invitatoris excusat, permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus: Convertere, Deum sequere, mundum re
Abbreviated transcription (Latin):
licias ad memorie nr̃e oculos reuocat: easq nobis ꝓponit in ꝓmissiõe¬
et torporem excutit: atq ut stistidium repelle̾ debeamꝰ inutat. Ait
nãq Mõ quidã fecit cenã magnã: et uocanit multos. Quis iste
hõ est nsi ille de quo ꝑ ꝓphetã dicitur: et homo est et qui cognoscit
eũ. Qui fecit cenã magnã: qr sacietatẽ nobis dulcedinis int̾ue¬
p̃p̃anit. Qui cõuocat multos: s pauci ueniunt. quia nõnũꝙͣ ip̃i

Expanded text:
licias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissionlicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus invitat. Ait namque: Homo quidum fecit caenam magnam, et vocavit muest homo, nisi ille de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cognoscit eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis praeparavit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
te dicat. Suauitatẽ eiꝰ nõ agnoscitis si hãc minime nõ gustatis. Med̾ ti¬
bũ uite ex palato cordis tangite: ut ꝓbantes eius dule dinẽ amare ua¬
leatis. Mas aũt homo delicias tũc amisit: cũ in paradiso pectauit.
Cetra exiit. cumn os a cibo interne dulcedinis clausit. ⁊Dnde nos qͥqz
uãti in eius pegrinationis erũpna huc fastidiosi iã uenimiꝰ. nestim ꝰ qͣd
desiderare debeamus. Tantoq sẽ ampliꝰ fastidii nr̃i niorbus epagge¬
rat. ꝙͣto magis ab esu illiꝰ dulcedinis aniniꝰ elogat. Et eo iã int̾nas
delicias non appetit. quo eas diu comede̾ longeqz desueuit Ffastidio gͥͦ
nr̃o tabescimꝰ: et longa medie peste fatiganiur. Et qr gustare intꝰ
nolumꝰ paratam dulcediuẽ: amamꝰ foris miseri nr̃am famiem. Bed su
ꝓua pietas; nos nec deserentes se deserit. Contempnẽtes enĩ illas de¬

Expanded text:
rte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cirte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas de
Abbreviated transcription (Latin):
et cordis solet. ꝙ corꝑales delicie cum non habentur graue in se de¬
sidium accendunit cũ uero habite edinitur comedẽtem protiuus in fasti¬
diũ ꝓ sacietatem uertunt. At contia spũales delicie cũ non habentur in
fastidio st̃ cum uero habeãtur in desiderio: tantoq a comedẽte ampli ꝰesu¬
iunitur. quanto et ab esuriente ampliꝰ comedũtu. In ilł appetitꝰ placet
ex piencia displicet: in istis appetitꝰ uilis est et ex ꝑiencia magis placet.
In illis appetitꝰ sotirritatẽ saturitas fastidiũ tenerat. In istis appetitus
saturitatẽ. satiitas appetitũ parit. Augent enĩ spũales delicie deside¬
cimm in mẽte dum satiant. qr ꝙͣto magis eorũ sapor pcipitur; ec ampliꝰ
agnoscrtio qd̾ auidiꝰ amatur. Et idcrrco non habite auiari nõ possũt qr
caꝵ sapor ignoratur. Quis enĩ amare ualeat qd̃ ignorat. Pronide ꝑsalms¬
sta nos admonet dicens. Gustate et iudete qni suauis est domirꝰ At srap.¬

Expanded text:
in se desiderium accendunt; cum vero avide eduntur, comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur, in fastidio sunt; cum vero habentur, in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet; in illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat: in istis autem appetitus saturitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Ac si ape
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑem ꝓbauit. Quãtas nãq hũc egenĩ uuluibus obsessum temꝑtatiões creditis
in sua cogitatione tolerasse: cũ ip̃e egeret pane et non babctͭ salutẽ: atq añ se di¬
uitem c̾ueret salutẽ et delicias habe̾ cũ uoluptate: se dolore et fugore affici: illũ
gandere conspicẽt bysso et purpura nestri: se deprimi nuliubꝰ .llũ diffluere accep¬
tis rebus: se egere illũ nolle largiri: Quãtus ꝓutaniꝰ frẽs liũ tũs in corde pau¬
ꝑis tumultus temptationis fuit: Cui poterat certe ad peuã suffice̾ pauꝑtas eci-¬
ã si sanus fuisset: rursũ suffecisset egritudo eciam si subsidiũ ad esset. Sed ut ꝓ

Expanded text:
perem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis perem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbos. Dñ et quibꝰdã de miracłoꝵ uirtute suꝑbiẽtibꝰ. in fine dicturꝰ est. Ne¬
scio uos unde scitis: discedite a me oñis oꝑ arii miqͥtatis. At cõtra moysi diatur. No¬
ui te ex noĩe. Ait gͦ de diuite. Hõ quidã. Ait de pauꝑe egeno: noĩe lazarus. Ac
oĩa dispensat. Una etenĩ ies nõ ꝓ una re agitur. Nã ecce plenus ulceribꝰ mẽdicꝰ
lazarus: ante ianuã diuitis iacet. Qua de re una: dũs duo iudicia expleuit.
Habuisset enĩ fortasse aliquã excusatõem diues: si lazarus panꝑ et ulcerosus
añ ianuã eiꝰ non iacuisset: si remotus fuisset. si eius inopia non esset ocuł impor¬
tuna. Rinsum si longe esset diues ab ocuł ulcerosi panꝑis: minorẽ tollerasset in
aĩo temptatõen panꝑ.Sed dũ egenũ et ulceratũ aute ianuã diuitis et affluẽ¬
tis deliciis posuit: in una eadẽq ie et ex iusione paupis non mserenti diuiti
ciuułu dampnationis intulit. et rinsũ ex uisione diuitis temptatũ cotidie pau¬

Expanded text:
Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est, Nescio vos, unde scitis, discedite a me omnes operarii iniquitatis. At contra Moysi dicitur, Novi te ex nomine: Ait ergo de divite, Homo quidam, ait de paupere, Egenus nomine Lazarus. Ac  consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pau