comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nurus consurgit aduersus socrũ suã. Quod
uixta tropologiã intellertui uidet᷑ difficile.
Sed qͥ legerit cantieũ canticorũ. & sponsũ auimę
sermonẽ dĩ intellexerit credideritq euangłio
qđ sedm hebreos editũ nuꝑ transtulimus: in qͦ
ex ꝑsona saluatoris dicitur. Modo tulit me
mater mea sp̃s sc̃s in uno capillorũ meoruĩ. tiͥ
dubitabit sermonẽ dei dicere ortũ ẽẽ. de sp̃u:
& annna que sponsa sermonis ẽ. habere socrũ¬

Expanded text:
nurus consurgit adversus socrum suam: quod nurus consurgit adversus socrum suam: quod juxta tropologiam intellectu videtur difficile; sed qui legerit Canticum canticorum, et sponsum animae, Dei sermonem intellexerit, credideritque Evangelio, quod secundum Hebraeos editum nuper transtulimus in quo ex persona Salvatoris dicitur: Modo tulit me mater mea, sanctus Spiritus in uno capillorum meorum . non dubitabit dicere, sermonem Dei ortum esse de spiritu, et animam, quae sponsa sermonis est, habere socru
Abbreviated transcription (Latin):
deiceps. Pruiceps postulat. & uidex uerba paci¬
fica locutus ẽ. desideriũ animȩ suȩ. Unde du¬
plex maledictio seq̃r. Ue uę ultiones tuȩ ue¬
nerunt. Nunc erunt ploratus eorũ. Et dicam
scriptũ de hereticis. Nolite credere in amicis.
Opopłi simplices & in ducibꝰ praitis: qͥ se amicos
a&eꝰ principes hereseon eẽ. ꝓmittunt. Non enĩ urãm
salutẽ. si sua querunt luera. E ei que tecũ dor
mit caue ne quiꝗͣ ei credideris. Quã non possumus
aliã intelligere nisi carne̾: ut non facile credamꝰ
carnis blandiciis. ne animi durieia uiri constan¬
cia: illius edomita mollescat illecebris. Filius enĩ
qui natus adeo ẽ. neglecto creatore suo blasphemat
eũ a quo conditus ẽ. dicente scriptura. Nlonne as̃
unus ereauit nos : nonne pater unus omĩum nr̃m:
& anima cȩlestẽ despicit ierłm: matrẽq contẽpuit
eccłiã. Quã qͥ contempserit morte morietur. &

Expanded text:
deinceps: Princeps postulat, et judex verba pacideinceps: Princeps postulat, et judex verba pacifica locutus est, desiderium animae suae. 520 Unde duplex maledictio sequitur: Vae, vae, ultiones tuae venerunt: nunc erunt ploratus earum, et dicamus scriptum de haereticis: Nolite credere in amicis, o populi simplices, et in ducibus pravis qui se amicos et principes haereseon esse promittunt: non enim vestram salutem, sed sua quaerunt lucra, et deceptum grmit, cave ne quidquam credideris, quam non possum aliam intelligere nisi carnem, ut non facile credamus carnis blanditiis, ne animi duritia virilisque constantia illius edomita mollescat illecebris. Filius enim qui natus a Deo est, neglecto Creatore suo, blasphemat eum a quo conditus, dicente Scriptura: Nonne Deus unus creavit vos? nonne pater unus omnium vestrum ? et anima coelestem despicit Jerusalem, matremque contemnit Ecclesiam, quam qui contempserit, morte morietur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
quoq & filia obliti edueationis infantiae aduer¬
sum auctores uite sue corporũq consurgant:
&̾ illis faciant contumeliã. quos uultu quoq
ledere scelus ẽ. Sed hec expositio nequaquã con¬
uenit nurui aduersũ socrũ consurgenti: & mi¬
micoꝵ hominis domesticoꝵ eius. Terentius in e¬
chirã. Quid ẽ. hoc inquit: Onis socrus odert̃
nurus. Quod quãꝗͣ ambiguũ sit. tam̃ ꝓpe modũ
natumle ẽ. ut nurus socrũ. & socrus oderit
nurũ. Hec de consunmatione & fine mundi
qͣlis aduentũ antrepĩ generatio p̃cessura sit.
ppħicus sermo descripserit. Nunc disputandũ
scđm suꝑiorẽ int̾pretationẽ in qua de hereticis
dixeramus. audi tribꝰ: & quis ornauit ciuitatẽ:
N ũquid ignis & domus impii: & rursũ de ec¬
cłia. Uemͤ quia factus sum sic̃ qͥ colligit stipu¬
lã i mesẽ. Et iterũ. Ue mͥ anima. ꝑutꝰ reuerenᷤᷤ¬
de terra. & qui corrigat int̾ homines non ẽ. &

Expanded text:
quoque et filia obliti educationis et infantiae, adverquoque et filia obliti educationis et infantiae, adversum auctores vitae suae corporumque consurgant, et illis faciunt contumeliam, quos vultu quoque laedere scelus est. Sed haec expositio nequaquam convenit nurui adversus socrum consurgenti, et homini, cui inimici domestici ejus. Terentius in Hecyra: Quid est hoc? omnes socrus oderunt nurus: quod quamquam ambiguum sit, tamen propemodum naturale est: ut nurus socrum, et socrus oderit nurum. Haec de consummatione et fine mundi, qualis adventum Antichristi generatio praecessura sit, propheticus sermo descripserit. Nunc disputandum secundum superiorem interpretationem, in qua de haereticis diximus: Audi, tribus, et quis ornavit civitatem? numquid ignis et domus impii? Et rursum, de Ecclesia: Vae mihi, quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe. Et iterum: Vae ms non est. Et
Abbreviated transcription (Latin):
historie grece & latine. quanti uiri abuxoribꝰ
decepti sunt: corũq uita sit ꝓdita. De seriptu¬
ris autẽ & dalile cuiꝰ supͣ fecimꝰ mentionẽ. & al¬
terius ante dalilã testantur exẽpla: que archa¬
nũ sanson septẽ dierũ exp̃ssit lacrimas: & amo¬
re simulato qđ latebat inuenit. Unde sanson po¬
stea loquitur. Ilisi domuissetis uitulã meã: nori¬
muenissetis ꝓpositionẽ meã. Hactenłs p̾cipitur
ne amicis. ne ducibꝰ. ne uxoribꝰ facile credamꝰ.
causaq redditur. non satis respondens ad ꝓposi¬
cionẽ. Ait enĩ: qr filius in honorat patrẽ. filia
surgit aduersus matrẽ. nurus contra socrũ suã.
& inimiel hominis domestici eius. Nam quid ꝑti¬
neat ad amicũ. aut ducẽ. aut uxorẽ. si filius et
filia. & nurus contra patrẽ. matrẽ. socrũq consur¬
gant : Uidetur gͦ mͥ sic cum suꝑioribꝰ posse coniũ¬
gi. Nolite credere amicis & ducibus. & uxoribus
que mutari possunt & eẽ. ꝓ tempore: cũ filiꝰ

Expanded text:
historiae Graecae et Latinae, quanti viri ab uxoribus suis decepti sint eorumque vita sit prodita. De Scripturis autem et Dalilae, cujus supra fecimus mentionem, et alterius ante Dalilam testantur exempla, quae arcanum Samson septem dierum expressit lacrymis, et amore simulato, quod latebat, invenit. Unde Samson postea loquitur: Nisi domuissetis vitulam meam, non invenissetis propositionem meam . Hactenus praecipitur, ne amicis, ne ducibus, ne uxoribus facile credamus. Causaque redditur non satis respondens ad propositionem; ait enim: Quia filius inhonorat patrem, filia surgit adversus matrem, nuruset inimici hominis domestici ejus. Nam quid pertinet ad amicum, ad ducem, ad uxorem, si filius et filia et nurus, contra patrem ac matrem socrumque consurgant? Videtur ergo mihi sic cum superioribus posse conjungi: Nolite credere amicis, et ducibus, et uxoribus, quae mutari possunt, et esse pro tempore: cum filius
Abbreviated transcription (Latin):
e xpẽ caput ȩccłiȩ. Huius sepe inimici sunt
caput. Qui absq magistro & grã dm̃ scientiã
scripturarũ suo iudicio ꝑmittentes inflati st̃.
& nichil seiunt & languent cirea questiones
& contentiones pugnasq uerboꝵ. Qͥ uere con¬
sistentes in domo : inimici sunt ueritatis. Sei¬
re etiã debemus qđ in euangłio ꝓpe eadẽ uer¬
ba sunt: que nunc legimus in ꝓpħa. Nosse dnĩ¬

Expanded text:
 caput Ecclesiae : hujus saepe inimici sunt,caput, qui absque magistro, et gratia Domini, scientiam Scripturarum suo judicio promittentes, inflati sunt, et nihil sciunt, et languent circa quaestiones, et contentiones pugnasque verborum, qui vere consistentes in domo, inimici sunt veritatis. Scire autem debemus, quod in Evangelio prope eadem verba sint, quae nunc legimus in Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
& innumerabilis : dentes eius dentes leonis : & mola¬
res eius ut catuli leonis Posuit uineã meã indissi¬
pationẽ: & ficus meas in confractionẽ: Serutans seru
tant in diebus iohel tã umumerabilẽ locustarum
suꝑ uideã uenisse multitudinẽ: ut cuncta comple¬
rent. & non dicã fruges: sed ne uinearũ qͥdẽ &
arborũ cortices ramosq dimitterent: ita ut om̃i
uirore consumpto albentes arborũ rami & ficca
uinearũ flagella remanerent: Hoc utrũ factum
necne sit : liquido affirmare non possumꝰ.: Neq enĩ
regũ & paralipomenon narrat hẏstoria. Quod u¬
tiq si fiuss&: qͥmͦ famẽ sub helia triũ annoꝵ & sex
mensium legimus: nuinquã scriptura tacuiss&: Ian¬
tum dieimus qđ sub methafora locustarũ hostiũ de¬
scribatur aduentus: siue assiriorũ & babilonioꝵ. qͥ

Expanded text:
es ejus, leonis: et molares ejus, ut catuli leonis. Posuit vineam meam in dissipationem, et ficos meas in confractionem: scrutans scruttant in diebus Joel tam innumerabilem locustarum super Judaeam venisse multitudinem, ut cuncta complerent: et non dicam fruges, sed vinearum quidem et arborum cortices ramosque dimitterent, ita ut, omni virore consumpto, arentes arborum rami, et sicca vinearum flagella remanerent. Hoc utrum factum nec ne sit, liquido affirmare non possumus: neque enim Regum et Paralipomenon narrat historia . Quod utique si fuisset, quomodo famem sub Elia trium annorum et sex mensium legimus, numquam Scriptura tacuisset. Tantum dicimus, quod sub metaphora locustarum, hostium describatur adventus, sive Assyriorum et Bab
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarũ & caliginis: dies nubis & turbinis
Quasi mane expansum: suꝑ montes popłs multus
ac fortis. Similis ei ñ fuit apͥncipio: & post eũ
non erit usq in annos generationis & generatio¬
nis: Ante faciẽ eiꝰ ignis uorans: & pꝰ eũ exurenᷤ
flamina Quas. ortꝰ uoluptatis terra corã eo: &

Expanded text:
tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis; quasi mane expansum super montes, populus multus ac fortis, similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque in annos generationis et generationis. Ante faciem ejus ignis vorans, et post eum exurens flamma; quasi hortus volup
Abbreviated transcription (Latin):
stinȩ ꝓderunt. sed iudicabit eũ dñs inqͥbꝰ iuene¬
rit Speciosa deserti appellare possumus. de qͥbus
scriptũ ẽ: Piures filii desertȩ magis. quã eus
quȩ hab& uirũ. Flãma autẽ quę succendit omĩa
ligna regionis illa eẽ. credenda ẽ. quȩ immitcit᷑
ardentibꝰ diaboli sagittis: ut nichil inobis bonarũ
frugũ renaneat sedcuncta incendio consumant᷑:
solũ ꝓpħa uel popls ꝑꝓphetã qͥ rationale antinal
menta saluos facies dñe. & alibi Quasi uimentũ
factus sum apud te. Et iterũ Seminabo eos semi¬
ne hominũ & iumentoꝵ Suspexert̃ ad dnm̃ &
rorẽ illius miscđiȩ flagitauerunt. qͥa exsiccati
sunt fontes aqͥrũ qͦs cęruus desiderat: & de qͥbꝰ
añs ioqͥtur ꝑ ieremiã Me dereliquerunt fontẽ
queq irrigant atq refrigerant: consequent̾ qͥc¬
quid in nobis pulchrũ fuit ignis ardere consump¬

Expanded text:
istinae proderunt; sed judicabit eum Dominus in quibus inveneistinae proderunt; sed judicabit eum Dominus in quibus invenerit. Speciosa deserti appellare possumus, de quibus scriptum est: Plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum . Flamma autem quae succendit omnia ligna regionis, illa esse credenda est, quae immittitur ardentibus diaboli sagittis, ut nihil in nobis bonarum frugum remaneat; sed cuncta incendio consumantur.  rationale animal menta salvos facies, Domine . Et alibi: Quasi jumentum factus sum apud te . Et iterum: Seminabo eos semine hominum et jumentorum , suspexerunt ad Dominum, et rorem illius misericordiae flagitarunt; quia exsiccati sunt fons loquitur per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem ia quaeque irrigant atque refrigerant, consequenter quidquid in nobis pulchrum fuit, ignis ardore consump
Abbreviated transcription (Latin):
flãma succenderit omĩa ligna regionis: bestie
siciens imbrẽ : hoc enĩ uno uerbo significat aqͥla
erunt fontes uł emissiones aquarũ. & ignis deuo¬
rauit speciosa deserti: qđ scilica& hoc eruca & lo¬
custa. & bruchus fecert̃ & rubigo : qđ ignis insti
intelligamꝰ aut plana camporũ. aut pratorũ flo¬
rentia. aut uirentia herbis loca: quę paseua pre¬
ta ad eũ suspicere fecit ignis qͥ deuorauit speci¬
osa deserti: & flãma quȩ fuecendit omiã ligna
regiomis: ut & sruges & poma parit̃ interireN:
Et qͥa siccati sunt fontes aquarũ & qcqͥd indeser¬
to poterat inueniri. uorax flãma consumpsit:
fimulq consideremus qđ nisi ꝓpt̾ angustiã &
ablationẽ deliciarũ nec ꝓpħa nec bestię clamassers
ad deũ : aut ad dñm suspexissent Quod qͥdẽ &
ad iustũ quendã uirũ referri potest. qͥ eũ decli¬
nauerit & fecerit malũ : nequaꝗͣ ei uirtutes pͥ¬

Expanded text:
flamma succenderit omnia ligna regionis, bestiae flamma succenderit omnia ligna regionis, bestiae sitiens imbrem. Hoc enim uno verbo significat Aquila tes, vel emissiones aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti, quod scilicet hoc eruca, et locusta, et bruchus fecerint et rubigo, quod ignis in stipintelligamus aut plana camporum, aut pratorum florentia, aut virentia herbis loca, quae pascua praeam, jumenta ad eum suspicere fecit ignis, qui devoravit speciosa deserti, et flamma quae succendit omnia ligna regionis, ut fruges et poma pariter interirent, et quia siccati sunt fontes aquarum, et quidquid in deserto poterat inveniri, vorax flamma consumpsit. Simulque consideremus, quod nisi propter angustiam, et ablationem deliciarum, nec propheta, nec bestiae clamassent ad Dominum, aut ad Dominum suspexissent, quod quidem et ad justum quondam virum referri potest, qui cum declinaverit et fecerit malum, nequaquam ei virtutes pr
Abbreviated transcription (Latin):
ta fleuert̃ arm̃ta boũ qm̃ ñ sunt eis pascua.
compellit nos ñ de bobus & arm̃tis accipe quę̧
dicta sunt. sed de his qͥ ꝓpt̾ simplicitatẽ boues
uocantur & oues: De quorũ pascuis saluator lo¬
quitur: ingredietur & egredietur : & pascua
inueni&. Hec autẽ omĩa intellige sub methafo¬
ra eruce. locuste. Bruci & rubiginis: quod sub¬
latis frugibus atq uastatis. fames & pestilencia
cuncta possederint. Ad te dnẽ clamabo qͥa igntᷤ
comedit speciosa deserti : & flamnia succendit
omĩa ligna regionis Sed & bestiae agri qͣsi area¬
siciens imbrẽ suspexerunt ad te. qm̃ exficcatis
fontes aqͣrũ: & ignis deuorauit speciosa deserti Lxͣxͥ.
Aate dnẽ clamabo qm̃ ignis consumpsit speciosa de¬
serti. & flamina succendit omĩa ligna agri. et
ium̃ta campi suspexerunt ad te. qmͣ a refactte
funt emissiones aqͣrũ. & ignis deuorauit specio¬
sa deserti opħa clamante ad dnm uł populo

Expanded text:
X: Fleverunt armenta boum, quoniam non sunt eis pascua, X: Fleverunt armenta boum, quoniam non sunt eis pascua, compellit nos non de bobus et armentis accipere quae dicta sunt; sed de his, qui propter simplicitatem boves vocantur et oves. De quorum pascuis Salvator loquitur: Ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Haec autem omnia intellige sub metaphora, erucae, locustae, bruchi et rubiginis, quod, sublatis frugibus, atque vastatis, fames et pestilentia cuncta possederint. Ad te, Domine, clamabo: quia ignis comedit speciosa deserti, et flamma succendit omnia ligna regionis; sed sitiens imbrem, suspexerunt ad te: quoniam exsiccati sunt fontes aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti. LXX: Ad te, Domine, clamabo, quoniam ignis consumpsit speciosa deserti, et flamma succendit omnia ligna agri, et jumenta campi suspexerunt ad te, quoniam arefactae sunt emissiones aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti. Propheta clamante ad Dominum, vel p
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa non ẽ. paseua eis. Sed & greges peccorũ dispe¬
riełunt: Lax. Susultarunt uituli inp̾sepibꝰ suiᷤ :
dissipati sunt thesauri. suffosa sunt torcularia.
qͥa are factũ ẽ. triticũ: Quid reponemus nobis:
Fleuerunt arũita boum. qͥa non erant pascua eis.
& greges ouiũ disperiert̃. Post ꝗͣ alimenta ꝑiert̾
& de domo dei gaudiũ leticiaq sublata sunt:
ium̃ta qͦq computruerunt in stercore suo. siue
uxta intelligentiã spiritalẽ lasciuierunt in
p̾sepibꝰ suis : & calcitrauert contra creatorẽ suũ.
ut impleretur qd̃ scriptũ ẽ : si saturati ñ fuerint
murmurabunt: Computrescit instercore suo: cuius
ds uenter ẽ. & qͥ dicunt manducemꝰ & bibamꝰ. eras
enim moriemur: Huic demolita sunt orrea & a
laria: qͥa si frum̃ta & uina ñ fuerint frustra
horrea & torcularia p̃parantur Cũq omĩa aru¬
erinti uoce flebili quereᷤ antur. & dicent. Qa
reponimꝰ nobis: Qđq seqͥtur uixta septuagi¬

Expanded text:
est pascua eis; sed et greges pecorum disperierunt. LXX: Subsaltaverunt vituli in praesepibus suis: dissipati sunt thesauri, suffossa sunt torcularia, quia arefactum est triticum: quid reponemus nobis? fleverunt armenta boum, quia non erant pascua eis, et greges ovium disperierunt. Postquam alimenta perierunt, et de domo Dei gaudium laetitiaque sublata sunt, jumenta quoque computruerunt in stercore suo, sive, juxta intelligentiam spiritualem, lascivierunt in praesepibus suis, et calcitraverunt contra Creatorem suum, ut impleretur quod scriptum est: Si saturati non fuerint, murmurabunt . Computrescit in stercore suo cujus Deus venter est, et qui dicit: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur : huic demolita sunt horrea futlaria, quia si frumenta et vina non fuerint, frustra horrea et torcularia praeparantur. Cumque omnia aruerint, tunc voce flebili querentur et dicent: Quid reponemus nobis? Quodque sequitur juxta LX
Abbreviated transcription (Latin):
eius cruciabuntur populi: om̃s uultus redigent᷑
i ollã Sic̃ fortes curret: qͣsi uiri bellatores as¬
cendent murũ:. Uir in uiis suis gradietur: & non
declinabunt asemitis suis Unusquisq frem suũ
non coartabit. singuli in calle suo ambulabunt.
Sed & ꝑ fenestras cadent: & non demolientur. Urbẽ
ingredientur : in muro current. Domus conscendess:
ꝑfenestras intrabunt quasi fur. Afacie eiꝰ contre¬
muit terra: moti sunt celi Sol & luna obtenebra¬
tisunt: & stelle retraxerunt splendorẽ suũ Et

Expanded text:
vultus redigentur in ollam sicut fortes current quasi viri bellatores ascendent murum vir in viis suis gradietur et non declinabunt a semitis suis unusquisque fratrem suum non coartabit singuli in calle suo ambulabunt sed et per fenestras cadent et non demolientur urbem ingredientur in muro current domos conscendent per fenestras intrabunt quasi fur a facie eius contremuit terra moti sunt caeli sol et luna obtenebrati sunt et stellae retraxerunt splendorem suum et
Abbreviated transcription (Latin):
Ego reor erucã eẽ. incipientẽ in animo passionẽ quȩ tarda ẽ
& discurrere non potest. & mora ipsa ac ꝑtinacia. e¬
bibit & exsuggit omnẽ utrorẽ Qaiã si non occide¬
rimus in nobis crescit & auolat: & nunc deuorat.
qͥcqͥd attigerit: Nunc se mens dimitua ᷤ ꝑgit ad a¬
lia: reuertensq ad pͥstinã sedẽ brucꝰ efficitur: ut
non solũ fruges & folia & cortices : sed & ipsã me¬
dullã deuoret tarditate. Sin autẽ euenerit qđ
tam̃ rarũ ẽ. ut etiã pꝰbruchũ uitale quippiã in
nobis sp̃s resideat: cuncta rubigo populatur. ita
ut stipulã & uile fenũ uertat migredine̾. ut ñ
solũ esui sed & fimo mutilia sint. De his .iiiͦiͬ. ꝑtur¬
bationibus : in pͥncipio quoq amos si uita eomes
fuerit disseremus : ubi scriptũ ẽ. Suꝑ tribꝰ scele¬
ribus & suꝑ .iiiiͦ. damasci gaze. tyri. idumee. fili¬
oiũ ammon. & moab. & uida. & ifrł. non conuertam¬

Expanded text:
Ego reor erucam esse incipientem in animo passionem, quae tarda est, Ego reor erucam esse incipientem in animo passionem, quae tarda est, et discurrere non potest, et mora ipsa ac pertinacia ebibit et exsugit omnem virorem: quam si non occiderimus, in nobis crescit et avolat, et nunc devorat quidquid attigerit, nunc semesa dimittens, pergit ad alia: revertensque ad pristinam sedem bruchus efficitur, ut non solum fruges, et folia et cortices, sed et ipsam medullam devoret tarditate. Sin autem evenerit, quod tamen rarum est, ut etiam post bruchum vitalis quippiam in nobis spiritus resideat, cuncta rubigo populatur, ita ut stipulam et vile fenum vertat in nigredinem, ut non solum esui, sed et fimo inutilia sint. De his quatuor perturbationibus, in principio quoque Amos, si vita comes fuerit, 173 disseremus: ubi scriptum est: Super tribus sceleribus, et super quatuor Damasci, Gazae, Tyri, Idumaeae, filiorum Ammon, et Moab
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nos faciunt exultare : ut non teneamꝰ modũ
maxime in his quȩ incerta funt. qr futura spe¬
rantur potius quam tenentur: Has ꝑturbationes
uno & nec pleno uersiculo illustris poeta compre¬
hendit. Hii metuunt cupiuntq: hoc de futuro.
dolent gaudentq. hoc de p̾senti Neq auras in qͥt
respiciunt: clausi tenebris & carcere ceco. Qui enĩ
ꝑturbationũ tenebris obuoluuntur: clarũ sapien¬
tiȩ lumen non ualent intueri Cauendũ ẽ. igitur
ne egritudo quasi eruca nos comedat: ne locusta. ua¬
st& in gaudio huc illueq uolitans. & gestiente le¬
tieia ꝑdiuersa se iactans. Ne brucꝰ id ẽ. pauor & su¬
turorũ metiis radices sapientie deuor&: ne rubi¬
go & desideriũ. futurorũ res inutiles concupiscat.
& nos ꝑferat ad ruinã : sed ut in omĩb quatuor
uarios & albos. & iugros: idẽ. uł aduersa uł ꝓsꝑa
uł exutroq sociata frens sapientie gubernemus:

Expanded text:
tum nos faciunt exsultare, ut non teneamus modum, tum nos faciunt exsultare, ut non teneamus modum, maxime in his quae incerta sunt, quia futura sperantur potius quam tenentur. Has perturbationes uno et nec pleno versiculo illustris poeta comprehendit : Hi metuunt cupiuntque  hoc de futuro , dolent gaudentque  hoc de praesenti  neque auras, inquit, Respiciunt, clausi tenebris et carcere caeco. Qui enim perturbationum tenebris obvolvuntur, clarum sapientiae lumen non valent intueri. Cavendum est igitur ne aegritudo, quasi eruca, nos comedat; ne locusta vastet in gaudio, huc illucque volitans, et gestiente laetitia, per diversa se jactans; ne bruchus, id est, pavor et futurorum metus, radices sapientiae devoret, ne rubigo et desiderium futurorum res inutiles concupiscat, et nos perferat ad ruinam: sed ut in omnibus, quatuor varios, et albo ex utroque sociata, frenis sapientiae gubernemus.
Abbreviated transcription (Latin):
locusta. brucꝰ. rubigo. significent: Nunc: eũ senib:
qd̃ dictũ ẽ. audiamꝰ. Quatuor ꝑturbationes eẽ. qͥb.
animarũ sanitas subuertatur: omues philosophoꝵ
scole conclamant: Due p̾sentes sibiq contrariȩ:
duȩ futurȩ mutuo dissidentes. Presentes : egritu¬
do & gaudiũ. Egritudinẽ : animi dicimꝰ. Alioqͥn: ñ
corporis egritudo. sed egrotatio nominat᷑ Aut gͥ
mus gestimꝰq leticia: & bona nrã moderantur fer¬
re non possumus: Iustiq & fortis uiri: nec aduer¬
sis frangi. nec ꝓsperis subleuari : sed inutroq eẽ:
moderatũ. Diximꝰ de ꝑturbatione p̃sentiũ : dica¬
mus de futuroꝵ. in qͥbus metꝰ aut spes ẽ: Aduer¬
sa timemus: ꝓspera prestolamur. Et quod egritudo
& gaudiũ oꝑantur in p̾̃senti: metus & spes faciunꝰ
de futuro: dum aut aduersa plusquã dec& ti-¬
memus eẽ. uentura : aut ꝓspera que sꝑamꝰ intan-¬

Expanded text:
locusta, bruchus, rubigo, significent: nunc cum senibus locusta, bruchus, rubigo, significent: nunc cum senibus quod dictum est audiamus. Quatuor esse perturbationes, quibus animarum sanitas subvertatur, omnes philosophorum scholae conclamant. Duae praesentes sibique contrariae, duae futurae mutuo dissidentes. Praesentes, aegritudo et gaudium. Aegritudinem animi dicimus, alioquin corporis non aegritudo, sed aegrotatio nominatur. Aut igitur mus, gestimusque laetitia, et bona nostra moderanter ferre non possumus; justique et fortis viri est, nec adversis frangi, nec prosperis sublevari, sed in utroque esse moderatum. Diximus de 172 perturbatione praesentium; dicamus et de futurorum, in quibus metus, aut spes est. Adversa timemus, prospera praestolamur; et quod aegritudo et gaudium operantur in praesenti, metus et spes faciunt de futuro, dum aut adversa plus quam decet timemus esse ventura, aut prospera quae speramus intan
Abbreviated transcription (Latin):
ita ierłm muros subuertit: ut de urbis reliquiis
ac faiullis. sui nominis elia conder& ciuitatẽ:
Hec quatuor regna que subuertere uideã: in qua-¬
tuor cornibus racharias uidisse scribit: dicente
ad eum angło. Hec sunt cornua que uentilaue¬
runt uida & israel. & iherusalẽ: Et rursũ. Leuas¬
ui inqͥt ocłos meos & uidi: & ecce quatuor quad¬
rige egredientes de medio duorũ montiũ : & mon¬
tes montes enei. In quadriga pͥma eqͥ rufi: & in
quadriga scda equi nigri: & in quadriga tercia.
equi albi: & in quadriga quarta eqͥ uarii &e for¬
tes: Cumq ꝓpħa dixiss& ad angłm qͥ loquebat᷑
in eo. quid sunt hec dñe mi : respondit angłs. Isti
sunt quatuor uenti celi: qͥ egrediunt᷑ ut stent co¬
ram dñatore omĩs terre &ẽ.sensus: Isti sunt qui
egrediuntur a facie dni: ut eius impleant uolun¬
tatẽ. Cũ habitatoribꝰ t̾re ꝑcepimꝰ auribꝰ. qͥd eruea.

Expanded text:
ita Jerusalem murosque subvertit, ut de urbis reliquiis ita Jerusalem murosque subvertit, ut de urbis reliquiis ac favillis, sui nominis Eliam conderet civitatem. Haec quatuor regna quae subvertere Judaeam, in quatuor cornibus Zacharias vidisse se scribit, dicente ad eum Angelo: Haec sunt cornua, quae ventilaverunt Judam et Israel et Jerusalem . Et rursum: Levavi, inquit, oculos meos et vidi, et ecce quatuor quadrigae egredientes de medio duorum montium, et montes, montes aenei: in quadriga prima, equi rufi; et in quadriga secunda, equi nigri; et in quadriga tertia, equi albi; et in quadriga quarta, equi varii fortes . Cumque propheta dixisset ad angelum qui loquebatur in eo: Quid sunt haec, Domine mi? respondit angelus: Isti sunt quatuor venti coeli, qui egrediuntur ut stent coram Dominatore omnis terrae: eni, ut ejus impleant voluntatem. Cum habitatoribus terrae percepimus auribus quid eruca,
Abbreviated transcription (Latin):
gula raro eueniunt. omĩa simul facta memorent᷑.¬
& ideo mirabiliora sint. Crucã quȩ hebraice drͣ¬
gezem. grece dicit᷑ Ra une: hebrei assirios inter¬
pretantur babilonios atq chaldeos: qͥ de uno orbis
dimate ꝓcedentes. tã decẽ tribuũ quã duarũ:
hoc ẽ. isrłitici popłi cuncta uastarunt. Locustam
autẽ medos interpretantur & ꝑsas: qͥ subuerso im-¬
perio chaldeorũ iudeos habuere captiuos Bruebũ:
macedones & om̃s alexandri successores. maxiineq
regẽ antiochũ cognom̃to e tui ꝙ anen. qͥ instar bru¬
ei sedit in uidea: & om̃s pͥorũ regũ reliqͥas deuora¬
uit: sub qͦ machabeorũ bella narrantur: Rubigi¬
nẽ referunt ad imꝑiũ romanorũ: qͥ quarti & ui¬
timi intantũ oppressere udeos: ut de suis finibꝰ pel¬
lerent. Scribit plenius iosephus septe uolumini¬
bus. uespasiani &titi narrans triumphos Alii qͦ¬
q adriani. contra udeos expedicionẽ legimꝰ: qui

Expanded text:
gula raro eveniunt, omnia simul facta memorentur, etgula raro eveniunt, omnia simul facta memorentur, et ideo mirabilia sint. Erucam quae Hebraice GEZEM  , Graece dicitur κάμπη, Hebraei Assyrios interpretantur, Babylonios atque Chaldaeos, qui de uno orbis climate procedentes, tam decem tribuum quam duarum, hoc est, Israelitici populi cuncta vastarunt. Locustam autem, Medos interpretantur et Persas, qui subverso imperio Chaldaeorum, Judaeos habuere captivos. Bruchum, 171 Macedonas, et omnes Alexandri successores, maximeque regem Antiochum cognomento Epiphanem, qui instar bruchi sedit in Judaea, et omnes priorum regum reliquias devoravit, sub quo Machabaeorum bella narrantur. Rubiginem referunt ad imperium Romanorum, qui quarti et ultimi intantum oppressere Judaeos, ut de suis finibus eos pellerent. Scribit plenius Josephus septem voluminibus, Vespasiani et Titi narrans triumphos. Elii quoque Hadriani contra Judaeos expeditionem legimus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tores terre. filiis urt̾s posterisq narrate. Qi senex
ẽ: liberos suos doceat sacramenta Qui habitator ẽ.
t̾rȩ: simplicẽ narr& hystoriã. Unde usq hodie
nos qͥ in xpõ credimꝰ: quorũ cũ moysi ablatũ ẽ.
uelanen ab ocłis: & de qͥbus dicitur. cani hominis
sapientia eius: filiis nris secreta & mira narramꝰ:
udei autẽ qͥ habitant in terra: locͥunt᷑ t̾rena &
humi coherentia: De qͥbus scriptũ ẽ. Qui de terra
ẽ. de terra loqͥtur: qͥ de celo uenit suꝑ om̃s ẽ. Resi¬
duũ erucȩ comedit locusta : & residuũ locustȩ come¬
dit bruchus: & residuũ bruci comedit rubigo:
Locͣx. similit̃: Exordiũ : seqͥtur narratio. Ibi ut at¬
tentũ facer& auditorẽ: magna & incredibilia se
dicturũ eẽ. ꝓmisit : quȩ nec uetꝰ scir& historia.
nec p̃sens etas facta cognoscer& Hic erucam.
& locustã bruchũ & rubiginẽ posuit: ut quȩ sin-¬

Expanded text:
tores terrae, filiis vestris posterisque narrate; qui senex tores terrae, filiis vestris posterisque narrate; qui senex est, liberos suos doceat sacramenta: qui habitator est terrae, simplicem narret historiam. Unde usque hodie nos qui in Christo credimus, quorum cum Moyse ablatum est velamen ab oculis, et de quibus dicitur: Cani hominis sapientia ejus , filiis nostris secreta et mira narramus. Judaei autem qui habitant in terra, loquuntur terrena, et humi cohaerentia, de quibus scriptum est: Qui de terra est, de terra loquitur: qui de coelo venit, super omnes est . Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo. LXX similiter. Exordium sequitur narratio: ibi ut attentum faceret auditorem, magna et incredibilia se dicturum esse promisit, quae nec vetus sciret historia, nec praesens aetas facta cognosceret. Hic erucam, et locustam, et bruchum, et rubiginem posuit, ut quae sin
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ in lamech qͦq legimꝰ peccatore : qͥ loquutꝰ ẽ. ad ixo¬
res suas adã & sellã. Audite uerba mea uxores
lamech: auribꝰ ꝑcipite uerba mea. Quia uirũ occi¬
di in uulnus meũ: & nuuenẽ in liuorẽ meũ. Scie¬
bat obscura eẽ. quȩ loquebatur: & idcirco uxores
suas non ad simplicẽ tantũ uerborũ sonũ. sed ad
ut in consequentibꝰ iuxta septuaginta int̾pretes
legimus : ac paruulorũ reliquit infantiã: audiat
que dicuntur: Q autẽ habitat in terra & ñ potest
dicere aduena sũ & pegrinus. sic̃ om̃s patres mei:
magnitudine: attentũ auditorẽ facit: Nulla in qͥt
etas meminit quȩ dicturus sũ : nec urõ nec patrũ
urorũ atq maioꝵ facta sunt tempore.. Patres
aucẽ atctauosq cognosce : & filios filiorũ. omẽm
deinceps sobole. Iuxta illud uirgilianũ & nati
natorũ : & qͥ nascuntur ab illis Et senes gͦ & babita¬

Expanded text:
Quod in Lamech quoque legimus peccatore, qui locutus est ad uxoQuod in Lamech quoque legimus peccatore, qui locutus est ad uxores suas Ada et Sella: Audite verba mea, uxores Lamech, auribus percipite verba mea, quia virum occidi in vulnus meum, et juvenem in livorem meum : sciebat obscura esse quae loquebatur, et idcirco uxores suas non ad simplicem tantum verborum sonum, sed ad ut in consequentibus juxta Septuaginta Interpretes legimus, ac parvulorum reliquit infantiam, audiat quae dicuntur. Qui autem adhuc habitat in terra, et non potest dicere: Advena sum et peregrinus sicut omnes patres mei , magnitudine attentum auditorem facit: nulla haec, inquit, aetas meminit, quae dicturus sum, nec vestro, nec patrum vestrorum atque majorum facta sunt tempore. Patres autem avos atavosque cognosce et filios filiorum, omnem deinceps sobolem, juxta illud Virgilianum : Et nati natorum, et qui nascentur ab illis: Et senes ergo et habita
Abbreviated transcription (Latin):
te. & filii ur̃i filiis suis: & filii eorũ generationi
altere. Lxa. Audite hoc senes: & auribꝰ ꝑcipite om̃s
habitatores terre: Si facta funt talia in diebus
urĩs: aut in diebꝰ patrũ ur̃orum Pro his filiis urĩs
narrate & filũ ur̃i filiis sus: & filii eorũ in gene¬
rationẽ atterã Senes iubentur audire: habitatores
terre auribꝰ ꝑciꝑe. Senibꝰ non dicitur. audite omsꝰ
habitatores terre: s addit̾ auribꝰ ꝑcipite om̃s: Audi¬
tus autẽ in scripturis scĩs non ẽ. iste qͥ i ore reso¬
nat: sed qͥ corde ꝑcipitur: iuxta illud quod dñs lo¬
qͥtur in euangłio. Qui hab& aures audiendi audiat,
sacratiorẽ ẽẽ. auditũ quã id qđ inauribꝰ resonat :
Ysaia loquente discamus: Audi celũ: & auribꝰ ꝑci¬
pe terra. Qui senes sunt & cȩlestes: audiunt spiri¬
taliter. Qui habitant in terra appellanturq terre¬
ni: auribus ꝑcipiunt. Et hoc in scripturis omĩbus
notandũ : ubi hec duo uerba iuncta ponuntur.

Expanded text:
orum generationi alteri. LXX: Audite haec, senes, et auribus percipite, omnes habitatores terrae, si facta sunt talia in diebus vestris, aut in diebus patrum vestrorum: pro his, filiis vestris narrate, et filii vestri filiis suis, et filii eorum in generationem alteram. Senes jubentur audire, habitatores terrae auribus percipere. Senibus non dicitur, Audite, omnes; habitatoribus terrae additur, Auribus percipite, omnes. Auditus enim in Scripturis sanctis non est iste qui in aure resonat: sed qui corde percipitur, juxta illud quod Dominus loquitur in Evangelio: Qui habet aures audiendi, audiat .sacratiorem esse auditum, quam id quod in auribus resonat, Isaia. loquente, discamus: Audi, coelum, et auribus percipe, terra . Qui senes sunt et coelestes, audiunt spiritaliter; qui habitant in terra, appellanturque terreni, auribus percipiunt. Et hoc in omnibus Scripturis notandum, ubi haec duo verba juncta ponuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
famẽ sermonis dei. Cumq fuerint alim̃ta sub¬
lata consequenter gaudiũ & leticia tollit᷑ de
domo dei : ut qͥ audiebant ante apłm dicentẽ.
Gaudete in dño semꝑ iterũ dico gaudete: postea
ium̃ta in stercore suo: demolita funt horrea dissi¬
pate funt apothece : qm̃ confusũ ẽ. triticum

Expanded text:
famem sermonis Dei. Cumque fuerint alimenta subfamem sermonis Dei. Cumque fuerint alimenta sublata, consequenter gaudium et laetitia tollitur de domo Dei, ut qui audiebant ante Apostolum dicentem: Gaudete in Domino semper, iterum dico gaudete ; posteajumenta in stercore suo: demolita sunt horrea, dissipatae sunt apothecae, quoniam confusum est tri
Abbreviated transcription (Latin):
delictorũ illa ẽ: de qͣ uniuersi scribunt ꝓpħe et
maxine isaias clamitat. Ecce dies dñ uenit in
desertũ. & peccatores ꝑdat ex eo. Hic dies recte
miseria de miseria ueni&. siue uastitas apotente
ueniet: hic sensus ẽ. quod mala succedant mali
& om̃is afflictio dõ uidice dispensetur: qui potens
raliter de die iudicii diximus: specialit̾ refera¬
mus ad tempꝰ uidaice captiuitatis quando ierłm
capta. templũq destructũ ẽ.: Non multo enim pꝰ
tempore uenit. & decẽ & duarũ tribuũ ab assi¬
riis chaldeisq pdicitur uentura : ut cũ uene¬
rit non casu accidisse uideatur. aut hostuĩ for¬
titudine : sed ira & comminatione dei. Uel certe
serit in delictis: Numqͥd ñ corã oculis urĩs ali¬
menta ꝑierunt. de domo dei nr̃i leticia & exul¬
tatio: La. Ante ocłos uros alimenta ꝑierunt.
de domo dei nr̃i leticia & gaudiũ. Ante oculos¬
fruges e manibꝰ auferunt᷑. & p̃uenit locusta

Expanded text:
delictorum illa est, de qua universi scribunt prophetae, et delictorum illa est, de qua universi scribunt prophetae, et maxime Isaias clamitat: Ecce dies Domini insanadesertum, et peccatores perdat ex eo . Hic dies recte miseria de miseria veniet, sive, vastitas a potente veniet, hic sensus est, quod mala succedant malis, et omnis afflictio Deo judice dispensetur, qui potens Quod generaliter de die judicii diximus, specialiter referamus ad tempus Judaicae captivitatis, quando Jerusalem capta, templumque destructum est; non multo enim post tempore venit et decem et duarum tribuum ab Assyriis Chaldaeisque rit, non casu accidisse videatur, aut hostium fortitudine; sed ira et comminatione Dei, vel certe, serit in delictis. Numquid non coram oculis nostris alimenta perierunt; de domo Dei nostri, laetitia et exsultatio? LXX: Ante oculos vestros alimenta perierunt: de domo Dei nostri laetitia et gaudium. Ante oculosfruges e manibus auferuntur, et praevenit locusta
Abbreviated transcription (Latin):
eutitis pugnis. & oppͥmitis pauꝑẽ. Idcirco nunc di¬
cit: scĩficate ieiuniũ Ieuinat manicheus. & mul¬
ti heretici. maxuneq enoratite. Quorũ pͥnceps
tacianus ẽ. Sed hoc ieuiniũ: saturitate & ebri¬
etate deteriꝰ. ẽ. & uocate cetũ siue curationẽ.
ut ꝑ penitentiã nr̃a peccata curemus Pro cetu
etas uicina morti matureq sententię magis ti¬
morẽ & cultũ suscipit dei Om̃s qͦq habitatores
terrȩ. de qͥbus supͣ dixerat: audite hoc senes &
auribꝰ ꝑcipite om̃s habitatores terre. ut & se¬
nes & babitatores t̾re in domũ dĩ que ẽ. eccłia
congregentur Cũq fuerint i eccłia & de dis¬
pari grege sacerdotũ & popłi senũ & habitatoꝵ
terre. unus grex fuerit effectus: clamate inqͥt
dm̃ clamantis inducit᷑. ut tercio dicant heu michi:
credo qͥa ꝓpter peccata quȩ fecerant. scam offen¬
derant trinitatẽ: Dies autẽ retributionis omiũ

Expanded text:
strorum percutitis pugnis, et opprimitis pauperem. Idcirco nunc distrorum percutitis pugnis, et opprimitis pauperem. Idcirco nunc dicit: Sanctificate jejunium. Jejunat Manichaeus, et multi haeretici, maximeque Encratitae, quorum princeps Tatianus est, sed hoc jejunium saturitate et ebrietate deterius est. Et vocate coelum, sive curationem, ut per poenitentiam nostra peccata curemus. Pro coetu aetas vicina morti, maturaeque sententiae, magis timorem et cultum suscipit Dei. Omnes quoque habitatores terrae, de quibus supra dixerat: Audite hoc, senes, et auribus percipite, omnes habitatores terrae, ut et senes et habitatores terrae in domum Dei, quae est Ecclesia, congregentur. Cumque fuerint in Ecclesia, et de dispari grege sacerdotum et populi, senum et habitatorum terrae, unus grex fuerit effectus, clamate, inquit, Dominum clamantis inducitur, ut tertio dicant, Heu mihi! credo, quia propter peccata quae fecerunt, sanctam offenderant Trinitatem. Dies autem retributionis omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ peccatorẽ. & quẽ remord&e ꝓpͥa conscien¬
tia cilicio accingatur: & plangat uł ꝓpͥa delicta
uł popłi: & ingrediatur eccliã de q̃ ꝓpt̾ peccata
fuerat egressus. & cub& uł dormat in sacco. ut
preteritas delicias ꝑ quas offenderat am̃ uite au¬
steritate compens&. Qui enĩ molliꝰ uestiuntur:
in domibꝰ regũ sunt Accingantur autẽ sacerdotes
& plangant & ululent: & dormant in sacco. ꝓpħa
eos ad penitentiã cohortante qͥ dicit. ministri dĩ
mei : qm̃ interiit de domo dĩ sacrificiũ & liba¬
tio. de qͥbꝰ supra dictũ ẽ Nec sufficit flere uł
plangere & habitũ lugentis accipere. nisi scĩfi¬
cent ieiuniũ. & uocent cetũ Si ome ieuniũ pla¬
cer& deo: nũꝗͣ dicer&e scificate ieiuniũ. & ñ tale
ieiuniũ elegi dic̃ dñs. & in euangłio condemnan¬
tur qͥ ext̾minant facies suas ut iudeant᷑ homi¬

Expanded text:
Qui autem peccator est, et quem remordet propria conscienQui autem peccator est, et quem remordet propria conscientia, cilicio accingatur et plangat, vel propria delicta, vel populi, et ingrediatur 180 Ecclesiam, de qua propter peccata fuerat egressus, et cubet, vel dormiat in sacco, ut praeteritas delicias, per quas offenderat Deum, vitae austeritate compenset. Qui enim mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Accingantur autem sacerdotes et plangant et ululent, et dormiant in sacco, propheta eos ad poenitentiam cohortante, qui dicit: Ministri Dei mei, quomodo interiit de domo Dei vestri sacrificium et libatio , de quibus supra dictum est. Nec sufficit flere, vel plangere et habitum lugentis assumere, nisi sanctificent jejunium, et vocent coetum. Si omne jejuniuceret Deo, numquam diceret: Sanctificate jejunium. Et: Non tale jejunium elegi, dicit Dominus . Et in Evangelio condemnantur qui exterminant facies suas, ut videantur homi
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ. om̃s arbores ꝑcurrere cũ uniuersȩ aru-¬
erint. & ꝓgaudio atq leticia filios hominũ meror
oppresserit & confusio: Accingite uos & plangite
sacerdotes : ululate ministri altaris. ingredimini.
cubate in sacco ministri dei mei: qm̃ interiit de
nũ. uocate cętũ. congregate senes. om̃s habita¬
tores t̾re in domũ dei uri: & clamate ad dñm. Lxͣx
Accingite uos & plangite sacerdotes: lanĩtanii qͥ
ministratis altari Ingredimini. dormite in saccis mi¬
nistri dei. qm̃ defecit de domo dei uri sacrificiũ
& libatio. Sc̃ĩ ficate ieuiniũ. p̃dicate curationẽ.¬
congregate senes om̃s habitatores terrȩ in do¬
mũ dñi dĩ urĩ. & clamate ad dnñ uehementer:
Qui sc̃s sacerdos ẽ. & comedit pascha dñi accingat᷑
baltheo castitatis: & audiat cũ apłis. Sint lũbi
ur̃i p̃cineti: & lucernȩ ardentes in manibꝰ uris.

Expanded text:
necesse est omnes arbores percurrere, cum universa arunecesse est omnes arbores percurrere, cum universa aruerint, et pro gaudio atque laetitia, filios hominum moeror oppresserit et confusio? Accingite vos et plangite, sacerdotes; ululate, ministri altaris; ingredimini, cubate in sacco, ministri Dei mnium, vocate caetum, congregate senes, omnes habitatores terrae in domum Dei vestri, et clamate ad Dominum. LXX: Accingite vos et plangite, sacerdotes; lamentamini qui ministratis altari; ingredimini, dormite in saccis, ministri Dei, quoniam defecit de domo Dei vestri sacrificium et libatio; sanctificate jejunium, praedicate curationecongregate senes, omnes habitatores terrae in domum Dei vestri, et clamate ad Dominum vehementer. Qui sanctus sacerdos est, et comedit pascha Domini, accingatur balteo castitatis, et audiat cum apostolis: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris .
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. calix tuus inebrians quã p̾clarus ẽ. & ꝑie¬
rit oleũ: de qͦ & in eccłiaste legimus. Omni tẽꝑe
sint candida uestim̃ta tua : & oleũ de capite tuo
non defici&. quo exhilatur facies & caput ieiu¬
nantis unguetur. Iunc confundentur agricole
cũ uiderint᷑ in possessionibꝰ suis non nasci triticũ.
qͦ aluntur homines: & ordeũ qͦ uimenta irratio¬
nabilia sustentantur Et confusã eẽ. iuneã de qͣ
scriptũ ẽ. uinea frondosa isrł. fructus abun-¬
dans in ea : expectante dño ut facer& uuał &
fecit spinas ficus quoq elanguit sub qua fuit
ante ꝗͣ creder& nathanael. & malo granatũ. cuiꝰ
cortici genę spousȩ in cantico comparant᷑: &
palma quę ꝑdito turore siccata ẽ. de qua olim
dicebatur. iustus ut palma florebit. & malum:
de qͦ in eodẽ cantico leginꝰ.sic̃ malũ in medio li¬
gnorũ. ita fratruelis meus in medio filioꝵ Quid

Expanded text:
tum est: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! Et perietum est: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! Et perierit oleum, de quo in Ecclesiaste legimus: Omni tempore sint candida vestimenta tua, et oleum de capite tuo non deficiat : quo exhilaratur facies, et caput jejunantis ungitur. Tunc confundentur agricolae, cum viderint in possessionibus suis non nasci triticum, quo aluntur homines, et hordeum quo jumenta irrationabilia sustentantur, et confusam esse vineam, de qua scriptum est: Vinea frondosa Israel, fructus abundans in ea : exspectante Domino, ut faceret uvas, et fecit spinas. Ficus quoque elanguit sub qua fuit, antequam crederet, Nathanael , et malogranatum, cujus cortici genae sponsae in Cantico comparantur , et palma quae, perdito virore, siccata est, de qua olim dicebatur: Justus autem ut palma florebit. : et malum de quo in eodem Cantico legimus: Sicut malum in medio lignorum: ita fratruelis meus in medio filiorum . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
diũ recipere noluerunt de qͦ angłs loquitur ad pa¬
stores. ad nuntio uobis gaudiũ magnũ Iuxta ana¬
gogen iste nobis sensus uidetur Post quã sponsa que
receperat doctrinã dei asponso fuerat separata. &
ꝓbissinis lineisq uestibus cilicio circumdata. id est
habitũ lugentis assumpserit: tunc periit sacrifi¬
ciũ de qͦ scriptũ ẽ. sacrificiũ dõ sp̃s contribulatus
Etum libatio quod lȩtificat cor hominis. de domo
dei que ẽ.eccłia. dicente apło ad timotheũ. Ut
scias quomodo in domo dei conuerseris que ẽ. ec
te refrixerit caritas multorũ: & principes po¬
puli ac miistri altaris uderint campos & pla¬
na credentiũ fructus non afferre uirtutũ: sed
omiã uicus inhorreseere Quando frum̃tũ & orde¬
ũ. uineasq & oleum. eruca. locusta. brucꝰ rubigo
consumpserit. & neqͣꝗͣ habuerimꝰ calicẽ de qͦ scrip¬

Expanded text:
dium recipere noluerunt, de quo angelus loquitur ad padium recipere noluerunt, de quo angelus loquitur ad pastores: Annuntio vobis gaudium magnum . Juxta ἀναγωγὴν iste nobis sensus videtur: Postquam sponsa, quae receperat doctrinam Dei, per peccata a sponso fuerit separata, et pro byssinis lineisque vestibus, cilicio circumdata, id est, habitum lugentis assumpserit, tunc peribit sacrificium, de quo scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus , et vini libatio, quod laetificat cor hominis, de domo Dei, quae est Ecclesia, dicente Apostolo ad Timotheum: Ut scias quomodo in domo Dei converseris, quae est Ete, refrixerit charitas multorum : et principes populi ac ministri altaris, viderint campos et plana credentium fructus non afferre virtutum; sed omnia vitiis inhorrescere: quando frumentum et hordeum, vineasque et oleum, eruca, locusta, bruchus, 179 rubigo consumpserint, et nequaquam habuerimus calicem, de quo scrip
Abbreviated transcription (Latin):
fertiliusq ẽ. aruit Et legumina que ego puto si¬
gnificari ieo qđ ait periit messis agri: id ẽ. cuncta
quȩ sol& humus gignere Quid loquar de frum̃to.
uino oleoq & ordeo. cũ etiã arborũ poma siccata sint :
Ficꝰ elanguerit. & malo granatũ. & palma. & malũ.
& omĩa ligna uł infructuosa. uel frugifera locusta
uastante consumpta sint: quȩ facta sunt omiã ut
auferretur sue confunderetur gaudiũ a filiis
hominũ Possumꝰ hȩc eadẽ & pꝰ aduentũ dicere sal¬
uatoris accidisse popło iudeorũ qͣndo pari feruore
clamantes dixerunt crucifige erucifige talẽ: ñ
habemꝰ rege̾ insi cesarẽ. qͣndo circundata iherusa¬
lẽ ab exercitu. & in tantã necessitatẽ uenerunt
famis ac pestilenciȩ ut filiorũ necdũ maturis cor¬
poribꝰ uescerentur. & sacrificia uniuersa sublata
sunt & confusũ ẽ. gaudiũ afiliis hominũ: qͥa gau¬

Expanded text:
fertiliusque est, aruit. Et legumina quae ego puto sifertiliusque est, aruit. Et legumina quae ego puto significari in eo quod ait, periit messis agri, id est, cuncta quae solet humus gignere. Quid loquar de frumento, vino, oleoque et hordeo, cum etiam arborum poma siccata sint, ficus elanguerit, et malogranatum, et palma, et malum, et omnia ligna, vel infructuosa, vel frugifera, locusta vastante, consumpta sint? quae facta sunt omnia, ut auferretur, sive confunderetur gaudium a filiis hominum. Possumus haec eadem et post adventum dicere Salvatoris accidisse populo Judaeorum, quando pari furore clamantes dixerunt: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem ; quando circumdata est Jerusalem ab exercitu, et in tantam necessitatem venerunt famis ac pestilentiae, ut filiorum necdum maturis corporibus vescerentur: et sacrificia universa sublata sunt, et confusum est gaudium a filiis hominum, quia gau
Abbreviated transcription (Latin):
aruerunt: qͥa confusũ ẽ. gaudiũ a filiis homi¬
nũ: Lxde: Ablatũ ẽ. sacrificiũ. & libatio de domo dñi:
immutatũ ẽ. oleũ : aruerunt agricole. Lugete pos¬
sessiones ꝓfrum̃to & ordeo: qͥa periit uindemia de
agro. Uinea aruit. & ficus immutatȩ sunt. Malo¬
granatũ. & palma. & malũ. & om̃a ligna agri are¬
facta sunt. qm̃ confudert̃ gaudiũ filii hominũ:
Quantũ ad historiã ꝑtinae. oblocustarũ siue hostiũ
multitudinẽ. qͥ sub earũ specie describuntur. uasta¬
tis omibꝰ atq consumptis: perit sacrificiũ & liba¬
tio de domo dñ. Quorũ alterũ de simila. alterũ
de umo offerre solebant. Iccirco luxert sacerdotes
maximeqͣ & decimȩ qͣs accipere consuerant neqͣqꝗͣ
oblatȩ sunt Regio enim uniuersa : populata ẽ. Lu¬
tur in humo Iriticũ. iunũ. oleũq elanguit Ipsi qͦq
agricole. & uiitores confusi sunt & ululaueruns:
quia non solũ frumtũ. sed ordeũ quoq qđ uilius

Expanded text:
runt: quia confusum est gaudium a filiis hominum. LXX: Ablatum est sacrificium et libatio de domo Domini: immutatum est oleum: aruerunt agricolae Al. ligna: lugete, possessiones, pro frumento et hordeo, quia periit vindemia de agro, vinea aruit, et ficus imminutae sunt: malogranatum et palma et malum et omnia ligna agri arefacta sunt, quoniam confuderunt gaudium filii hominum. Quantum ad historiam pertinet, ob locustarum, sive hostium multitudinem, qui sub earum specie describuntur, vastatis omnibus atque consumptis, periit sacrificium et libatio de domo Domini: quorum alterum de simila, alterum de vino offerre soliti erant. Idcirco luxerunt sacerdotemaxime quia et decimae, quas accipere consueverant, nequaquam oblatae sunt. Regio enim universa 178 populata est. Lutur in humo: triticum, vinum oleumque elanguit: ipsi quoque aricolae et vinitores confusi sunt, et ululaverunt: quia non solum frumentum, sed hordeum quoque, quod vilius