comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leprosus ueniens adorabat eũ dicens. Dne si uis potes me mun¬
dare. ⁊ oxtũdens manũ tecigit eũ dicens. Uolo. ꝯundare. ⁊ ꝯfestim
mundata est lep᷑ eiꝰ. Mons in hoc loco sigt̃ sublimitatẽ diuine ma¬
iestatis. Campestria uͦ humilitatẽ ĩcarnatiorus. Uiugenitꝰ uãq dei.
aute incarnationẽ fuit in monte. nram aũ carnẽ assumens ad una
descendit. In monte manens in forma dei. In cãpest̾b apparens. in
forma serui. Leprosus ꝙͤ dñs sanauit in planitie cãpi.: genꝰ designat
humanũ. disꝑsũ ꝑ laticudinẽ mundi qd̾ ue̾ fuit lepsum.qr non
solũ origuali culpa: um ⁊̾ młt̾is actualib extint ꝯtaminatũ. Erat
⁊ꝑ diusis pollutum ydolactiȩ cultib. erat fedatũ mltis flagiioꝵ
criminib dñs aut̃ leꝑsuni tetigit. qñ dluunitatẽ suã humane fra¬
głlitati sociauit. ⁊ leꝑsũ mundauit: qñ in cruce culpam humani
geñis moriels expiauit.Lep̃m cetigit ⁊ nnĩdus ꝑmansit. qr nataͣm

Expanded text:
s me mundare. Et extendens manum tetigit eum, dicens: Volo, mundare. Et confestim mundata est lepra ejus. Mons in hoc loco, significat sublimitatem divinae majestatis; campestria vero, humilitatem incarnationis. Unigenitus namque Dei ante incarnationem fuit in monte: nostram autem carnem assumens, ad ima descendit: in monte manens in forma Dei, in campestribus apparens in forma servi. Leprosus, quem Dominus sanavit in planitie campi, genus designat humanum, dispersum per planitiem mundi. Quod vere fuit leprosum: quia non solum originali erat foedatum multis flagitiorum criminibus; Dominus autem leprosum tetigit quando divinitatem suam humanae fragilitati sociavit; et leprosum mundavit, quando in cruce culpam generis humani moriens expiavit. Lepram tetigit et mundus permansit: quia veram
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ celebratur aduentꝰ dñ ⁊ in temꝑe quadragesime: Gła in excel¬
sis deo ⁊ te deum laudamꝰ ñ cantatur in eccłia. Dalmatica ⁊ uestiᷤ
subdiaconalis: ñ portantur. ħ enĩ omĩa: p̃tendunt leticiam. Tempꝰ aut̃
aduentꝰ ad memoriã reducit tempus illud quo messias expectabatur
& de tanta aduentꝰ eiꝰ dilatione: uitii ꝯquerebantur ⁊ mortui in infer¬
no tenebantur. Tempris uͦ quadragesime ab ip̃a septuagesima nr̃am ꝯme¬
morat captiutatem qua genus humanum a ꝑadiso expulscm sub dia¬
bolo pͥncipe exulabat. donec ꝑ iħm sacerdotem magnum. qͥ .s. drͣ sac̃dos¬
reductionis nrẽ figura reductꝰ est in ierłm. Quia gͦ ntrumq tem¬
pus meroris : in utroq ab eis que leticiam p̃ferunt abstinemꝰ. Non
aduentus Deniq ħ cuncta p̃dictis temporib iõ intermittuntur: ut
in natiuitate dñi ⁊ in die resurrectionis festiuͥ̾is amplectantur et
uͭ noui testa. gr̃a prestantior uet̾i cognoscatur. Quotiens aut̃ ñ dr᷑

Expanded text:
atur Adventus Domini et in tempore quadragesimali, Gloria in excelsis Deo et Te Deum non cantamus in ecclesia, dalmatica et vestis subdiaconalis non portantur. Haec enim omnia praetendunt laetitiam. Tempus autem Adventus ad memoriam reducit tempus illud quo Messias exspectabatur, et de tanta adventus ejus dilatione vivi conquerebantur et mortui qui in inferno tenebantur. Tempus vero Quadragesimae ab ipsa Septuagesima nostram commemorat captivitatem, qua genus humanum a paradiso expulsum sub diabolo principe exsulabat, donec per Jesum sacerdotem magnum in hujus redemredemptionis nostrae figura reductus est in Jerusalem. Quia ergo utrumque tempus moeroris est, in utroque ab eis quae laetitiam praeferunt abstinemus; nonAdventus. Denique haec cuncta praedictis temporibus ideo intermittuntur, ut in Nativitate Domini et die Resurrectionis festivius amplectantur, et ut Novi Testamenti gratia praestantior Veteri cognoscatur. Quoties non dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
moratione illius rei qd̾ in ea crucifixus : dñs ⁊ redemptor mundi
Innona qr tunc emisit spm̃ In ead̾ enim hora mori uoluit ꝑibnũn
in qua hõ expulsus aparadisso. ⁊ in eadẽ die ⁊ ꝑ mulierẽ. ⁊ ꝑlignumn
⁊ mianelem sti ret inde: hostis unde leserat. In his tͥb horis ũ indec̾is.
pͥmuuo anuscemius duinũ aupiliũ ut in ominibeno oꝑe faciend̃⁊ s cãmꝙ

Expanded text:
morationem illius rei quod in ea crucifixus est Redemptor mundi. In Nona, quia tunc emisit spiritum. In eadem enim hora mori voluit pro homine in qua homo expulsus est de paradiso, et in eadem die hominem per lignum Et medelam ferret inde, Hostis unde laeserat. In his tribus Horis et in caeteris primum invocamus divinum auxilium ut in omni bono opere faciendum
Abbreviated transcription (Latin):
bonꝰ odor sumꝰ in onĩ loco Subcliaconꝰ puluiũ qm̃ añ pectꝰ suuĩ defẽlut
euangłii lib ͦ supponit. qd̾ signat euangłis u̾ba corde humuli ⁊ suauz
siscipiẽda. Lectutꝰ euangłiũ diaconꝰ se uertit ad aquilonẽ. ꝑ ꝓpłs gen q̃¬
ratur. dũ sac̾dos pͥmo ad austrũ stat. dem̃ ad aquilonẽ. t̃ero itũ. ad
austrum. Diaconꝰ gͥ astantes ad audiendꝰ erig̾ clicens. Dñs uobiscum.

Expanded text:
o . Subdiaconus pulvinum quem ante pectus suum deferebat Evangelii libro supponit; quod signat Evangelii verba corde humili et suavi suscipienda. Lecturus Evangelium diaconus se vertit ad aquilonem, per qratur, dum sacerdos primo ad austrum stat, deinde ad aquilonem, tertio iterum ad austrum. Diaconus igitur astantes ad audiendum erigit dicens, Dominus vobiscum.
Abbreviated transcription (Latin):
peiitentiam ad uitã dedit. Signãt ⁊̃ se in fronte. uͥ sedes est uere¬
condie. ũ se de u̾bis crucifixi ñ erubesce̾ significent. Uel ne oceulta
diaboli suggestio corda eoꝵ ab anditu euangłis au̾tat. Si gñ enĩ
crucis diabolo ualde est formidolosũ. Discooꝑta hũt capita uͥse
audire ꝑatos ipõ habitu corꝑis insinuent:¬

Expanded text:
 sedes est verecundiae, ut se de verbis crucifixi non erubescere significent, vel ne occulta diaboli suggestio corda eorum ab auditu Evangelii avertat. Signum enim crucis diabolo valde formidolosum est. Discooperta habent capita ut se audire paratos ipso habitu corporis insinuent
Abbreviated transcription (Latin):
misit. Apłos e euuangłistas quoꝵ diaconꝰ ꝑsonam g̾it uisibilis fõs.
Diaconꝰ it firrtra in sinistra fert euuangłis testum. sustentante qdert̾a
q in hac uita q̃ ꝑ sinistram clatur intelligi: oportet enuangłũ p̃dica¬
sustentaret. a scendit diaconꝰ lecttͥium ut sublunitatẽ dotne euan¬
głice significet. scam ilłd ysaie. Suꝑ montẽ excelsũ ascende tu qui

Expanded text:
s autem et evangelistas quorum diaconus personam gerit, visibilis factus, Diaconus in sinistra fert Evangelii textum sustentante dextera, quia in hac vita quae per sinistrum datur intelligi, oportet Evangelium praedicacat, eam sustentaret. Ascendit diaconus lectricium, ut sublimitatem doctrinae evangelicae significet, secundum illud Isaiae: Super montem excelsum ascen
Abbreviated transcription (Latin):
logiam. Mathematica de uisibilib formis rerum uisibilium
agit. Phisica de inuisibilib natutis rerũ isibilium. Theologia
de inusibilib essentiis ⁊ earunidem naturis Sic gͦ ꝑ artes puuam᷑
in diuina pagina ubi uoc̃ sig̾catoẽ adtendimꝰ ꝑꝑ lit̾alem sensũ¬
⁊ ter̃ significatõnẽ ꝯsideramiis. uͭ misticũ capiamus intellectum¬
aũ sod̃m formã uisibilem uͭ iuuat mathematica. aũ scdm̃ nͣm in¬
uisibilem uͥ phisica. ⁊ theologia seruiunt

Expanded text:
logiam. Mathematica de invisibilibus formis rerum visibilium logiam. Mathematica de invisibilibus formis rerum visibilium agit, physica de invisibilibus naturis rerum visibilium, theologia de invisibilibus essentiis et earumdem naturis. Sic ergo per artes juvamur in divina pagina ubi vocum significationem attendimus propter ignificationem consideramus ut capiamus mysticum intellectum per formam visibilem ubi juvat mathematica, aut secundum naturam invisibilem ubi physica et theologia serviunt
Abbreviated transcription (Latin):
significatio artos ei subseruiunt. dũ tͥmũ uoc̃ quadriuiũ ⁊ phisica
res admuristrat noticiam. Significõ a̾ rer̾ dignior: qi allegorieus
sensus acutior. ⁊ tͦpologicꝰ suauior÷. It̃ uoces ex humana. res ex diuna
institutione. significãt. Sic̃ enĩ hõ ꝑ uoces alt̾i. sic deus ꝑ creaturas uo¬
luntatẽ indicat. Est ⁊̃ rer̃ significatio. ꝑfundior quem uocũ. qr uo¬
figuras quot naturas ⁊ ꝓpͥetates. tot significationũ hñt diu̾sitates
Res autẽ omis aũ scdm exteriorẽ formam ꝓpͥctatẽ significat
ut nil ꝑ albeclinem aũ scd̾m intĩorem nͣm uista iłło. Capilli tus
sic̃ qrex caprar̃ ꝑꝑ subtilitatẽ uidendi. Patet gͦ quã sit necessaria
artium scientia Mathematica enĩ cde extiorib formis. phisica. de
int̾ĩorib ocet naturis ⁊ theologiã ut abreuiter artiũ utilitatem
rcãm. logica. de uocib. Echica de morib ⁊ theorica de rel tetat¬
Itẽ theorica subdiuiditur in mathematicam phisicam thes¬

Expanded text:
aria est significatio artes ei subserviunt dum trivium vocum, quadrivium physicarum rerum administrat notitiam. Significatio tamen rerum dignior est, quia allegoricus sensus acutior, tropologicus suavior est. Item voces ex humana, res ex divina institutione significant. Sicut enim homo per voces alteri, sic Deus per creaturas voluntatem figuras quot naturas, et quot habent proprietates, tot significationum habent diversitates. Res autem omnis aut secundum exteriorem formam significat, ut nix per albedinem; aut secundum interiorem naturam juxta illud: Capilli tui sicut grex caprarum : propter subtilitatem videndi. Patet igitur quam sit necessaria artium scientia. Mathematica enim de exterioribus formis, physica de interioribus docet naturis, et theorica. Ut autem breviter utiliricam. Logica de vocibus, ethica de moribus, theorica de rebus tractItem theorica subdividitur in mathematicam, physicam, theo
Abbreviated transcription (Latin):
cituis liberetur. ⁊ ꝑ tercia gͣtes soluantur. Sumpturꝰ a̾ minist̾ agnũ
qm̃ lex p̃nũtiauit. petit sͥ. ⁊ ppło tͥa Pruũ int̃ eos ꝯmi̾ari quos pudet
sed̃m carnẽ uiu̾e. Deĩi in regnodei głificari. Postemo qr caro reststit
spũi. postulat pacẽ sine qͣ nullus ustificat᷑ homõ. uñ chor  ꝯseq̃nter¬

Expanded text:
citius liberetur, et pro tertia gratiae solvantur. Sumpturus autem minister Agnum citius liberetur, et pro tertia gratiae solvantur. Sumpturus autem minister Agnum quem lex praenuntiavit, petit sibi et populo tria. Primum inter eos numerari quos pudet secundum carnem vivere, deinde in regno Dei glorificari, postremo quia caro resistit spiritui, postulat pacem sine qua nullus justificatur homo. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯt saxuriam. cũ clm̃s lib̾a nos a malo. Conuenienter seruus liber¬
dulcedims tacta. tota ꝑse ꝑdesidium collig̃ intꝰ. nͨ iam foris ꝑ cariis
uoluptatatẽ dissoluit. qi totũ intus possidet in quo delectatur. Igitur
contra ext̾iorẽ uoluptatẽ int̾ior dulcedo opponr᷑. ut qͣnto plus illa
sapere ⁊ plac̾e̾ ceꝑit: tanto lib̃ius ⁊ libentius ꝯtempnat᷑ ista ⁊ tandẽ
in semetip̃a mens pacifica dum tul foris fous appetit. tota ꝑ amorẽ
intꝰ requiescat. Sic sp̃c sapĩe cor tangens dulcedine sua foris ꝯcu¬
piscentie ardorẽ temꝑat. ⁊ in se pacem constituit uͭ dum menstota
ad internum gaudiũ colligat᷑ plene ac ꝑfecte homo ad unaginẽ dei
minister a malo liberari interuentu scõꝵ ⁊ pacem in dieb nr̃is. Nocet
enim infirmis ꝑturbano. Sequitur mistica fractio panis. In lege
enĩ indebatur similago frustatĩ offerri. ⁊ reclemptor benedixit
ꝑilla ꝑte eccłie q̃ adhuc ꝑegruratur. passionib exposita. alie due

Expanded text:
contra luxuriam, cum dicimus: Libera nos a malo. Convenienter servus sanatus liberdulcedinis tacta, totam se per desiderium colligit intus, nec jam foris per carnis voluptatem dissolvitur, quia totum intus possidet in quo delectatur. Igitur contra exteriorem voluptatem interior dulcedo opponitur, ut quanto plus illa sapere et placere coeperit, tanto liberius et libentius ista contemnatur et tandem in semetipsa pacifica mens, dum nihil foris appetit, tota per amorem intus requiescat. Sic spiritus sapientiae, cor tangens dulcedine sua, foris concupiscentiae ardorem temperat, et intus pacem constituit, ut dum mens tota ad internum gaudium colligitur, plene ac perfecte homo ad imaginem Dei minister a malo liberari interventu sanctorum, et pacem in diebus nostris. Nocet enim infirmis perturbatio. Sequitur mystica fractio panis. In lege enim jubebatur similago frustatim offerri, et Redemptor benedixit pro illa parte Ecclesiae, quae adhuc peregrinatur, passionibus exposita. Aliae dua
Abbreviated transcription (Latin):
Alea dib̃ hominẽ suꝑaro possit ꝓptea ipe dũs tempracori dũ s esu¬
nerti fraudulenta suggestionẽ de erciori paner ꝑꝑ ouiet nspanet¬
dit dicens. Non in solo pane unuit homo. ut apte demonistmer
qr cummens intior pane refiertur pat̾ cͥrat liforis ao tp̃s fanem
carnuinpatiat in. hatur gͥ ꝯtra gulam sp̃c intelligñtie. u ille ad cor
menis ad eotrummiosum efficiat ⁊ seremimut ad ip̃ius dercauscla

Expanded text:
us tentatori dum sibi esurienti fraudulentam suggestionem de exteriori pane proponeret respondit, dicens: Non in solo pane vivit homo . Ut aperte demonstraret quod cum mens interiori pane reficitur, parum curat si foris gulamnis patitur. Datur ergo contra spiritus intelligentiae ut ille ad cor minis adeo luminosum efficiat et serenum, ut ad ipsius divinita
Abbreviated transcription (Latin):
crepat. E t̾sticiam ꝯt̾itur: ⁊ quasi in pulu̾e̾m redigitur. ł auariciã
disꝑgitur. ꝑ gulam inficitur. ⁊ qͣi humectatur.ser luxuriã ꝯculcat᷑¬
⁊ in lutum redigitur. uͥ dicere possit infelix hõ. Infixꝰ sũ in limo
ri nom̃ suũ. quatinꝰ ꝑ humilitatẽ ad dm̃ tedeamꝰ. qͥ ꝑ suꝑbiam
recessimus. huic petitõni datur doũ. qd cdrͣ sp̃c tunoris dnĩ. ꝑ q̃m

Expanded text:
crepat, per tristitiam conteritur, et quasi in pulverem redigitur. Per avaritiam crepat, per tristitiam conteritur, et quasi in pulverem redigitur. Per avaritiam dispergitur, per gulam inficitur et quasi humectatur, per luxuriam conculcatur et in lutum redigitur, ut dicere possit infelix homo: Infixus sum in limo ri nomen suum, quatenus per humilitatem ad Deum redeamus, qui per superbiam recessimus. Huic petitioni datur donum quod dicitur spiritus tim
Abbreviated transcription (Latin):
ater noster. Septem gͥ peciciones in dñica oratõne poniuitur
ut septem dona mereamur sp̃c scĩ quib recipiamus uii. uͥtutes.
ꝑ quas a uii. uiciss libãti. ad uii. ꝑueniamus beatitudines Septem
enuim st̃ uicia principalia q̃ sunt origo omnium maloꝵ. Suꝑbia.
hominnem. Quartũ: expoliatum flagellat. Quintũ flagellatũ eicit.
Sextũ eiectum seduc. Septimũ: seductũ ꝯculcat. Suꝑbia a̾ aufeit
hõi dñi. Inuidia ꝓximum Ira seip̃m. Expoliatꝰ uͦ ab his qͥ nͨ de
suo bono nͦ de alieno pie letari uoluit c̃nil suꝑsit unde gaudeat
ꝑtristiciam. flagellatur: cu auaricia succedit. q̃ flagellatum
eicit. qr interno amisso gaudio foris cõsolationem querere ꝯpellit
Postea accedit gula q̃ animũ ext̾iorib uidet inhiantem. ad excel-¬
sum illicit. Sequitur luxuria. q̃ illectũ ⁊ seductum seruituti iuo¬
lenter subicit. ser suꝑbiam gͥ cor inflatur. ⁊ inuidiã arescit. ł irã

Expanded text:
ater noster . Septem ergo petitiones in Dominica Oratione ponuntur, ut septem dona mereamur Spiritus sancti, quibus recipiamus septem virtutes, per quas a septem vitiis liberati ad septem perveniamus beatitudines. Septem enim sunt vitia principalia, quae sunt origo omnium malorum, scilichominem, quartum exspoliatum flagellat, quintum flagellatum ejicit, sextum ejectum seducit, septimum seductum conculcat. Superbia enim aufert homini Deum, invidia proximum, ira seipsum. Exspoliatus vero his, qui nec de suo bono, nec de alieno pie laetari velit, cum nihil supersit unde gaudeat, per tristitiam flagellatur. Cui avaritia succedit, quae flagellatum ejicit, quia interno amisso gaudio, foris consolationem quaerere compellitur. Postea accedit gula, quae animum exterioribus inhiantem ad excessum illicit. Sequitur luxuria, quae illectum et seductum servituti violenter subjicit. Per superbiam ergo cor inflatur, per invidiam arescit, per iram
Abbreviated transcription (Latin):
Simutte nobis debita nr̃a. huis peticioni datur sp̃c ꝯsilis. qui dlo¬
ceat libenter mnisereri. ũ miscd̾iam ꝯsequam̃. Iusta illo. beati unser

Expanded text:
Dimitte nobis debita nostra. Huic petitioni datur spiritus consilii qui doDimitte nobis debita nostra. Huic petitioni datur spiritus consilii qui doceat libenter misereri, ut misericordiam consequamur, juxta illud: Beati miser
Abbreviated transcription (Latin):
.q.i.÷ regñ celoꝵ Sccła petitõ ꝯtͣ inuidiam. Adueniat. regñ tuũ
Regñ dei salus ÷ hominũ Qui gͦ sic petit. cõmunẽ salutẽ omniũ
postulat. ⁊ sic inuidiã reꝑbat. huio datur sp̃c pietatis accendens
cor hõis ad benignitatẽ. quatinꝰ ad eamdẽ possessionẽ terre uiuentiũ
ꝑueniat. ad ꝙͣ alios ꝑuenire desiderat. Iusta illd̾. ẜeati mittes: qm̃. ip.
contend̾e qui sic petit. s place̾ sibi indicat quidqͥd cluune placet
⁊ salubrit̃ ꝯpungat. ut sciat homo qd̾ malũ patitur ex culpa siqͥd
indignat̾o ai mittigatur ⁊ ꝑ hanc uͥtutẽ.i. ꝯpunctionẽ uenitur ad¬
nobis hodie. Tristicia tediũ animi c̃merore c̃ mens amaricata ĩ terna
bona ñ appetit . s pcerea languenti amine necessaria intũa refec
sidium̃ initerne refectionis ꝯualescat hoc gͥ dom̃i fortitudinis ae¬
catdien hois ad fçan iusticie q̃ duc̃ ad plena beatitudinis saturitatẽ

Expanded text:
. Secunda petitio est contra invidiam. Adveniat regnum tuum. Regnum Dei salus est hominum. Qui ergo sic petit, communem salutem omnium postulat, et sic invidiam reprobat. Huic datur spiritus pietatis, accendens cor ad benignitatem quatenus ad eamdem possessionem terrae viventium perveniat ad quam alios pervenirecontendere qui sic petit, sed placere sibi indicat quidquid divinae placet et salubriter compungat, ut sciat homo malum quod patitur, ex culpa; si quid indignatio animi mitigatur quotidianum da nobis hodie. Tristitia est taedium animi cum moerore; cum mens amaricata interna bona non appetit. Propterea languenti animae necessaria est interna refectsiderium aeternae refectionis convalescat. Hoc igitur donum fortitudinis accendit cor hominis ad famem justitiae, quae ducit ad plenam beatitudinis saturitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sed̃m pͥmã uoc̃ significationẽ expon̾e. Allegoria alieniloquium
mars rubri. transit᷑ intelligitur: ꝑ baptismum ad ꝑadisum. lro¬
iniusibilem .i. angłicam sig̃c nanuiram in pͥncipio fcãm ii tũ ulł¬

Expanded text:
secundum primam significationem vocum exponere. Allegoria quasi alieni loquiumsecundum primam significationem vocum exponere. Allegoria quasi alieni loquiummaris Rubri transitus intelligitur per baptismum ad paradisum. Troinvisibilem, id est angelicam significat naturam in principio factam. Non
Abbreviated transcription (Latin):
omnib sumatur spũalr h̃is ꝯpletis sacerdos redit ad dexteram
partẽ altaris. significans qd̾ in fine mundi xͦ rediturꝰ : ad iudeos.¬
quos iam repbauit donec plenitudo gentium introierit. Tunc enĩ
reliquie isrł setũdũ scͥpturas salue fient. Sequitur tandem. or̃o
ta humanitatis nr̃e nͭ. deinde salutato popło monet ire. Ñ ÷ enĩ
sedendum ł monendum in hoc exilio. s transeundũ ad patͥam qr
missa est digna hostia ꝑ ꝙͣ fracta st̃ tartara. deo grãs
quedam qr mmistico sensu sigillantur occulte st̃ ⁊ foris signatus.
Alie qr de ocultis tractant. ⁊ de his que humanũ excedunt intellec¬
tum. u̾ mist̾ium sumine tͥnitatis. ⁊ uerbi incarnati. aũ corꝑis ⁊ san¬
quinis dñi. Alie uͦ oculte st̃ qr de quibdam tractant. que licet
ex se facilia sint tñ ꝑ breuitate uł difficultate dicendi minus patent
habet sensum historialem allegortt̃ moralem. Non enĩ in ea tm̃uo

Expanded text:
omnibus sumatur spritualiter. His completis sacerdos redit ad dexteram partem altaris, significans quod in fine mundi Christus rediturusuos jam reprobavit, donec plenitudo gentium intraret. Tunc enim reliquiae Israel secundum Scripturas salvae fient. Sequitur tandem oratio ta humanitatis nostrae natura. Deinde, salutato populo, admonet ire. Non est enim sedendum vel jacendum in hoc exsilio, sed hinc transeundum est ad patriam: quia missa diquia mystico sensu sigillantur. Occultae sunt, et fons sunt signatus aliae, quia de occultis tractant, et de iis quae humanum excedunt intellectum, ut est mysterium summae Trinitatis et Verbi incarnati, aut corporis et sanguinis Domini. Aliae vero occultae sunt, quia de quibusdam tractant, quae licet ex se facilia sint, tamen pro brevitate vel difficultate dicendi, minus patent habet sensum, historialem, allegoricum, moralem; non enim tantum in ea
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Dñe saluũ fac regem. ⁊ oremꝰ ꝑ pontifice nr̃o. Dum p̾ces dñr sacdos
quia peccator ÷ cũ peccatoril prostratꝰ: S quia uicem tenet xͥ. stando
dicit or̃onẽ ut resurrectionem recolat eiꝰ: cuiꝰ uicem tenet. In dñicis ⁊
festis dieb ñ fiunt huiꝰmͦ p̃ces ꝑ horas. ut ad memorĩa reducamꝰ qr
in futura resurrectione uͥ erit uera lib̾tas. ⁊ uera scõꝵ cũ angłis socie¬
tas: nulla dep̾catio ꝑ miseriis erit necessaria. Salutatio p̃cedit et

Expanded text:
illud: Domine, salvum fac regem ; et: Oremus pro pontifice nostro. Dum Preces dicuntur, sacerdos, quia peccator est, cum peccatoribus prostratus est. Sed quia vicem tenet Christi, stando dicit Orationem, ut resurrectionem recolat ejus cujus vicem tenet. In Dominicis et festivis diebus non fiunt hujusmodi Preces per Horas, ut ad memoriam reducamus, quia in futura resurrectione, ubi erit vera libertas et vera sanctorum cum angelis societas, nulla deprecatio pro miseriis erit necessaria. Salutatio praecedit et
Abbreviated transcription (Latin):
equitur. Supͣq ꝓpicio. Post oblationẽ ueri & summi sacͥficis
suꝑ id̾ altare fidei offert sacͥficium oronis.⁊ altius adhuc aliqͥ
cendere satagit. Unde & pꝰ tantã obłonẽ accĩgit se adhuc ad oronẽ
dicens. Supꝙͣ propitio ⁊ c̃. Et qͣi ꝑgͣclus ipiꝰ scale. ascendens. c̃omemorat
munꝰ abel pueri Sacͥficiũ abrahe patͥache. obłonẽ melchisedech
sacerlotis qui in pane & uino spẽm ueri sacͥficii elegant̃ exp̾ssit.
sic̃ abraham u̾tatẽ in filio. & abel innocentie munꝰ in agno. Es
dicit. Sic̃ accepta hr̃e diguatꝰ es mun̾a ⁊ c̃. ñ optat similr̾. accep¬
tari obłones. hec enĩ multo acceptabilior s offerentes. hac itaq or̃iu
fretꝰ cũ fiducia accedit ad actionẽ terciam:

Expanded text:
equitur: Supra quae propitio. Post oblationem veri et summi sacrificii super idem altare fidei offert sacrificium orationis, et altius adhuc aliquid cendere satagit. Unde et post tantam oblationem accingit se adhuc ad orationem, dicens: Supra quae propitio, etc. Et quasi per gradus ipsius scalae ascendens commemorat munus Abel pueri, sacrificium Abrahae patriarchae, oblationem Melchisedech sacerdotis, qui in pane et vino speciem veri sacrificii eleganter expressit, sicut Abraham veritatem in filio, et Abel innocentiae munus in agno. Quod dicit: Sicut accepta habere dignatus es munera, etc., non optat similiter acceptari oblationes haec enim multo est acceptabilior, sed offerentes. Hac itaque oratione fretus cum fiducia accedit ad Actionem tertiam.
Abbreviated transcription (Latin):
implere. Qui gͣ infidelem ꝯũtit. uił fidem docet catholicam
lit: ostiarii implet offm. Qui aut̃ male uiuentes docendo in eccłiam
corrigit: ⁊ in morib instruit: iusta scͥpturas autenticas: lector÷ spũał.
lebrat. Quilucẽ bom oꝑis aliis ministrat: spũał acolitꝰ : .i. ceroferariꝰ.
Qui tante mdige ẽ qd̃ exemplo eꝰ ⁊ ꝯsilio cet̾i a sordib cͥminũ lauãt᷑.
sat: digne accipientib uł ad orãd̾ uł uigiland̾ eremplo sui alios hor¬
tatur: diaconi gerit offm. Qui aut̃ corpꝰ ⁊ sangͥnẽ dñi digne ꝯsec̾tum.¬

Expanded text:
ent. Qui igitur infidelem convertit, vel fidem docet catholicam,lit, ostiariorum implet officium. Qui autem male viventes in Ecclesia docendo corrigit, et minores instruit juxta Scripturas authenticas, lector est spirilebrat. Qui lucem boni operis aliis ministrat, spiritaliter acolythus est. Qui tantae munditiae est quod exemplo ejus et consilio, caeteri sordibus criminum lavantur, sat digne accipientibus, vel ad orandum et vigilandum exemplo sui alios hortatur, diaconi gerit officium. Qui autem corpus et sanguinem Domini digne c
Abbreviated transcription (Latin):
gła in eccelsis deo. nͦ alła suauitatẽ ⁊ leciciam significantia qr cantica
leticie de ꝑxui transitu dolentib non ꝯueniunt. Ministͥ ⁊̃ alta¬
ris: sic̃ gau̾dere cũ gaudentib: ita flere debent cum filentib. Osełm
non datur hic. qr uͭ solemus dicere dona nobis pacem in ħ offõ
quasi magis defuncti ꝙͣ nr̃i meniores: dicimꝰ dona eis requiem
sempiternam Suminoꝑe enĩ hic illis succurrere intimur: quos
i hac uita nichil ãplus posse mereri cognoscimꝰ. Anniu̾sarius
dtes ĩo repetitur ꝑ defunctis. qr nescimꝰ quałr se hant in alia uta
Uñ sic̃ anuit̾sarius scõꝵ dies ad eoꝵ honorẽ repetitur: sic anniu̾sa¬
rius defunctoꝵ dies admenioriam reducit᷑. ad ip̃oꝵ si forte indi¬
gent utilitatem Triguita dieb continuis solet missa ꝑ defunctis
celebrari uͭ qͥd qͥd in decalogo legis deliquerunt: sc̃e trinitatis mise¬
ratione deleatur. Denarius enu ternario młtiplicatꝰ. ttenariũ fĩc:¬

Expanded text:
a in excelsis Deo , nec alleluia suavitatem et laetitiam significantia, quia cantica laetitia de proximi transitu dolentibus non conveniunt. Ministri enim altaris sicut gaudere cum gaudentibus., ita flere debent cum flentibus . Osculum non datur hic, quia ubi solemus dicere, Dona nobis pacem, in hoc officio quasi magis defunctorum quam nostri memores, dicimus: Dona eis requiem sempiternam. Summopere enim hic illis succurrere nitimur quos in hac vita nil amplius posse mereri cognoscimus. Anniversarius dies ideo repetitur pro defunctis, quia nescimus qualiter se habeant in alia vita. Unde sicut anniversarius sanctorum dies ad eorum honorem repetitur, sic anniversarius defunctorum dies ad memoriam reducitur ad ipsorum, si forte indigent, utilitatem. Triginta diebus continuis solet missa pro defunctis celebrari, ut quidquid in Decalogo legis deliquerunt, sanctae Trinitatis miseratione deleatur. Denarius enim ternario multiplicatus tricenarium fac
Abbreviated transcription (Latin):
tur colorẽ laurẽcii. mirãt᷑ forti¬
tudinẽ q̃ lapidibꝰ frãgi ñ potu¬
it: mirantur fortitudĩẽ q̃ in
medio ignis ĩcolumis temansit.
Gerciꝰ ordo colũpnaꝵ ẽ niueicolo¬
ris: et designat mũdiciã ꝯfesi¬
onis. Cõfessoꝵ si qͥdẽ uita ienim¬
is ⁊ uigiliis ⁊ assidius or̃ombꝯ
ẽ undiq polita. Et qͥ mũdiciam

Expanded text:
um colorem Laurentii; mirantur fortitudinem, quae lapidibus frangi non potuit; mirantur fortitudinem, quae in medio ignis incolumis remansit. Tertius ordo columnarum est nivei coloris, et designat munditiam confessionis. Confessorum siquidem vita, iejuniis, et vigiliis, et assiduis orationibus est undique poli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsingłos actuałr cucurrit. me¬
sursũ: ẽ⁊ it̾ d̾orsũ. Sursũ ad ce¬
los: deorsũ ad ĩferos. It̃ u̾o me¬
diũ ẽ uite p̾sentis spatiũ. Tũc
u̾o nox ĩ suo c̾su m̃diũ itͣ tene¬
bat: qr suũ erat ⁊ nemo ad celoᷤ
ascẽde̾ pot̾at: s õs tã iustos ꝙͣ ĩ¬
iustos mors sec̾ tͣhebat ad ĩfõs.
Cũ u̾o mors õs sec̃ ad ĩferos ra¬
pet: et pccm̃ oĩspe remota ad

Expanded text:
per singulos actualiter cucurrit. Mesursum, et est iter deorsum: sursum ad coelos, deorsum ad inferos. Iter vero medium est praesentis vitae spatium. Tunc vero nox in suo cursu medium iter tenebat, quia suum erat, et nemo ad coelos ascendere poterat, sed omnes tam justos quam injustos mors secum trahebat ad infernum. Cum ergo mors omnes secum ad inferos raperet, et peccatum omni spe remota ad
Abbreviated transcription (Latin):
mordet. Uade inꝙͥ ⁊ ãpliꝰ noli pecta¬
re. uade post xpm̃: nõ post dya¬
błm. uade ĩ uia mãdatoꝵ dĩ: uade
ꝑ semitas iusticie. Noli peccare:
gilitas. repugnet uolũtas. hii
lipsi d̃r. Et uidi angł̾m descẽdẽtẽ
de celo: et hẽbat ĩ manu sua lib

Expanded text:
 noli peccare. Vade post Christum, non post diabolum; vade in via mandatorum Dei; vade per semitam justitiae. Noli peccare. nis fragilitas, repugnet voluntas. Hi lypsi dicitur: Et vidi angelum descendentem de coelo, et habebat
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ. e.c.ii. duras. ꝑ afflictõnẽ si¬
qͥdẽ carnis: ꝑ effusionẽ sãgninis.
debellauit dyabłm. eripuit genꝰ
hũanũ. et ħ ĩ mediã ext̾minii
tr̾am. Terra ext̾minii dr̃: qr per
passionẽ xp̃i dyabłs eiectꝰ a fide¬
liũ cordibꝰ ext̾mĩat᷑. Rex eĩ nr̃¬

Expanded text:
 vias duras . Per afflictionem siquidem carnis, per effusionem sanguinis debellavit diabolum, eripuit genus humanum, et hoc in mediam exterminii terram. Terra exterminii dicitur, quia per passionem Christi diabolus ejectus a fidelium cordibus exterminatur. Rex enim n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ rrͦnis głiam. rursꝯ ad uite uiri¬
dicatẽ uenit. Huiꝯ rami pullu¬
lant: ut ex resurrect̾one illiꝰ mł¬
tiplicati. longe lateq fideles c̾s¬
cant. Fructꝰ huiꝯ arboris: est
caro xͥ et sangnis. Qͥ ex ħ fruc¬
tu seip̃os cibãt: et̾ne uite salu¬
tẽ absa scrupło dubitatoĩs ex¬
pectãt. lignũ u̾o uite qd̾ ẽ in me

Expanded text:
nis gloriam rursus ad vitae viriditatem venit. Hujus rami pullulant, ut ex resurrectione illius multiplicati, longe lateque fideles crescant. Fructus hujus arboris est caro Christi et sanguis. Qui ex hoc fructu seipsos cibant, aeternae vitae salutem absque scrupulo dubitationis exspectant. Lignum vero vitae quod est in me
Abbreviated transcription (Latin):
trũ nr̃oꝵ. Desld̾antibꝰ aĩabꝯ. re¬
qͥescite adhuc modicũ dic̾e. est
ĩter ardorẽ desid̾ii er ip̃a p̾scĩa so¬
latiũ ꝯsolatõnis aspirare. ut ⁊¬
aĩaꝵ nox sit. ħ ꝙ amãtes deside¬
rent. ⁊ respõdentis d̾ĩ ẜmo sit. ħ
ꝙ eas retͥbutoĩs c̾titudĩe inter
desid̾ia ꝯfirmat. Respõde̾ gͦ eiꝯ
tandi moras ĩfũd̾e. ut cũ carm ᷤ
resurrectõnẽ appetũt. ⁊̃ ex colli¬
gendoꝵ frm̃ augm̃to gͣtulẽt᷑.¬

Expanded text:
trorum. Desiderantibus animabus, requiescite adhuc modicum dicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare: ut animarum vox sit, hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc quod eas retributionis certituddesideria confirmat. Respondere ergo etandi moras infundere, ut, cum carnis resurrectionem appetunt, ex colligendorum fratrum augmento gratulent
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ intẽtꝰ: sic ext̾iora c̾cũdat. ut
ĩt̾ĩora ĩpleat. sic ĩt̾i̾ora ĩplet ut
ext̾iora cͥcũdet. Sic sũma regit.
ut ima ñ deserat. sic imis p̾sẽs
ẽ. ut a sr̃ioribꝰ nõ recedat. Sic
lat ĩ sua sp̃er ut tñ cognoscat᷑
ĩ oꝑatone. Sic ĩ suo cognoscr̃¬

Expanded text:
taque exteriora circumdat, ut interiora impleat; sic interiora implet ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
na. fit ã qͥodã mitabiliꝰ ĩ elc̾tis
qr nõ solũ eos qͦs in ħ cogͦuerunt
mũdo cognoscẽt: s ułut uisos
ac cognitos recognoseñt bonos
qͦs nilꝙͣ uiderũt. Qͥ eĩ illic om̃s
comuni claritate dm̃ ꝯspicĩt.
nõ ẽ qd̾ ibi nesciant. uͥ scientẽ

Expanded text:
Fit autem quiddam mirabilius in electis, quia non solum eos, quos in hoc cognoverunt mundo, agnoscunt, sed velut visos ac cognitos recognoscunt bonos, quos nunquam viderunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, non est quod ibi nesciant, ubi scientem
Abbreviated transcription (Latin):
sue iusticie c̾scet ĩ die iudicii ꝙ
ñc aĩarũ sola pꝰmodũ u̾o ⁊̃ corpo¬
rũ bt̾itudĩe ꝑfruent᷑. ut ĩ ip̃a
tes atq ĩ eadẽ ĩfancia moriẽtes
ĩg̾di regnũ celeste c̾dend̾ ẽ: õs

Expanded text:
cet in die judicii: quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruentur, ut in ipsa tes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum es
Abbreviated transcription (Latin):
affcũ m̃tis iã iuħent adhuc ĩ t̾riᷤ
positi. formã sĩum alb̃is tenẽt.
aꝓposito suo flecti neq̃unt: et
eos qͥ sb̾ ip̃is st̃. ꝓposita sua ten̾e
cogñt. Alios rep̾hendũt: ⁊ ab
aliis rep̾hendi nolũt. Nich eĩ
ĩ se hr̃e desiderant qd̾ occłis hoĩ¬

Expanded text:
affectu mentis inhaerent, adhuc in terris positi formam summi abbatis tenent. A proposito suo flecti nequeunt, et eos qui sub ipsis sunt proposita sua tenere cogunt, alios reprehendunt, et ab iis reprehendi volunt. Nihil enim in se habere desiderant, quod oculis homi
Abbreviated transcription (Latin):
cedẽtes ab ħ scło ad illd̾ claustrũ
defcũ ꝑdurent. Ibi eĩ nec pͥdẽcia
pot̾it decipi: nͨ forticudo frangi.
nui uł ang̾i. Et erit ĩhac ꝑfc̃ic̃e
finis sñ fine. ¶ De ordĩe celestis claust¬

Expanded text:
cedentes ab hoc saeculo, ad illud claustrum defectu perdurent. Ibi enim nec prudentia poterit decipi, nec fortitudo frangi, nui vel augeri, et erit in hac perfectione finis sine fine. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
abꝰ ioh̾es. thomas. iacobꝰ phi¬
udas.⁊ iudas scanothes. petrꝰ
agnoscens. Andreas uirił. Iaco¬
b luctator. Ioh̾es gr̃a. Ghomas
geminꝰ. Iacobꝯ supplãtator. phi¬
lipꝯ os lampadis. Bartholom̃ꝰ
siliꝯ suspendẽtis aqͣs. Mathens
dnatꝰ. Symõ obediens. Iudãs
laudans uł ꝯfitens int̾p̾tat᷑. Q¬

Expanded text:
annes, Thomas, Jacobus, PhiJudas, et Judas Iscariotes . Petrus agnoscens, Andreas virilis, Jacobus luctator, Joannes gratia, Thomas geminus, Jacobus supplantator, Philippus os lampadis, Bartholomaeus filius suspendentis aquas, Matthaeus donatus, Simon obediens, Judas laudans vel confitens interpretatur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝯ p̾sẽtiã ip̃a sua iudicia testẽ¬
tur. Sic se intelligend̾ p̾stat ut
tñ ipm̃ nb̃ radiũ sui intelłctꝰ
obnbilet: et rursũ sĩc caligi¬
ne nos ignorancie repͥmit. ut

Expanded text:
esentiam ipsa sua judicia testentur; sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet; et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
laborẽ. seq̃nt᷑ ad reqͥem. Cũ ip̃o
erũt ĩclaustro ꝑfc̃e bt̃ĩtudinie:
ꝑfruent᷑ dulcedĩe dĩne ꝯtẽpla¬
toĩs. In libͦ uite legent: flori¬
bꝯ amanitatis ꝑpetue dełctati
s̾ umbra ligni uite. qiͣ sb̾ ũbra
dĩne ꝓteccoĩs reqͥescẽt. Hec re¬

Expanded text:
m. Cum ipso erunt in claustro perfectae beatitudinis, et fruentur dulcedine divinae contemplationis. In libro vitae legent floribus amoenitatis perpetuae delectati. Sub umbra ligni vitae quasi sub umbra divinae protectionis quiescent. Haec re
Abbreviated transcription (Latin):
tro. obediẽcie si qͥdẽ silẽciũ tenẽt.
sic̃ lucifer nobłitate gn̾is uel
scĩe claritate lucẽt. et qͥ ceteros
fc̃s hũilitate p̾cessisse debuissẽt.
simplicioribꝰ ft̃ibꝰ exẽplũ ꝑu̾si
tatis p̾bent. Magr̃ĩs eqͣles uid̾i
uolũt. sĩpliciores fr̃s sibi uerb̃
seductoribꝰ alliciũt. Et sic̾ lucif
qiͣ fulgur de celo cecidit: sic asb̾¬
łitate sui ordĩs unꝯqͥsq suꝑbe
cadit. Ira succẽsi. tonãtes uerb̃
coruscatõnũ p̾t̾mittẽtes minas
aclaust᷑ qiͣ acelo recedũt. ⁊ alios
secũ crahũt. Cũ scł̾aribꝰ hĩtant:

Expanded text:
tro. Obedientiae siquidem silentium tenent; sed sicut Lucifer, nobilitate generis, et scientiae claritate lucent: et qui caeteros fratres humilitate praecedere debuissent, simplideri volunt, simpliciores fratres sibi verbis seductoriis alliciunt. Et sicut Lucifer quasi fulgur de coelo cecidit, sic a sublimitate sui ordinis unusquisque superbe cadit. Ira succensi, tonantes verbis, coruscationum praemittentes minas, a claustro quasi a coelo recedunt, et alios secum trahunt. Cum saecularibus habitant,
Abbreviated transcription (Latin):
Iriditas pͣtelli qd̾ ẽ ĩ medio
mat̾iał claustͥ: occłos claus¬
traliũ reficĩt. ⁊ eos a lacͥores adle¬
gendũ reddit. Est na᷑ coloris ui¬
ridis: ut occłos foueat obtẽtu
sue uisionis. Siłr uitiditas pra¬
telli qd̾ ẽ ĩ medio celestis clanstti
occłos sr̃noꝵ ciuiũ rec̾at. et eos¬

Expanded text:
iriditas pratelli, quod est in medio materialis claustri, oculos claustralium reficit, et eos alacriores ad legendum reddit. Est enim natura coloris viridis, ut oculos foveat obtentu suae visionis. Similiter viriditas pratelli, quod est in medio coelestis claustri, oc
Abbreviated transcription (Latin):
sci sp̃s. Hoc calamo scͥbũtur ta¬
bule moysi. De eodẽ dixer̃t in
egypto magi. Hic ẽ digitꝰ dei.
pargamenũ ẽ t̾ra .i. corda t̾renis
desid̾iis plena. desicata asãgñie
⁊ pilis. idẽ a sr̃fluitate ⁊ carnali¬
bꝰ desid̾iis. libri mat̾ia ẽ pemi¬
tẽcia: sentencia de mĩa. Inten¬

Expanded text:
i. Hoc calamo scribuntur tabulae Moysi. De eodem dixerunt in Aegypto magi: Hic est digitus Dei . Pergamenum est terra, id est corda terrenis desideriis plena, desiccata a sanguine et pilis, id est a superfluitate et carnalibus desideriis. Libri materia, est poenitentia, sententia, de mise
Abbreviated transcription (Latin):
Uidebimꝰ inqͥd deũ ipm̃ qͥ erit
tenebras mortalitatis gaude¬
amꝰ luce dĩne ꝯtẽplaconis. Q
decurrẽcia flumia sumimus.
ĩ ip̃o suo fonte bibemꝰ. In libͦ
⁊̃ dialogi scͥptũ reppi. ꝙ sic̾ ma¬
li malos ĩ supplicio. sic tomi to¬
nos cognoscũt ĩ regno. In qͣ ui¬
del cognitõne ut̾ꝯq ꝑtis cu¬
młs exc̾scit ret̾butoĩs. ut et¬

Expanded text:
idebimus, inquit, Deum ipsum, qui erit tenebras mortalitatis gaudeamus luce divinae contemplationis. Quae decurrentia flumina sumimus, in ipso suo fonte bibemus. In libro etiam Dialogi scriptum reperi: quod sicut mali malos in supplicio, sic boni bonos cognoscent in regno. In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus excrescit retributi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s seu malignꝯ sp̃s aliqͦ moriẽte
eg̾ diẽtẽ aĩam a claust᷑ carnis ac¬
ceꝑit: ĩ et̾nũ secũ sñ ulla ꝑmuta¬
tõne retinebit. ut nͨ exaltata ad¬
ad suppliciũ ꝓruat. nec et̾ins m̾sa
suppliciis ultra ad remediũ ereꝑ¬
toris post mortẽ lib̾at: ꝙ̃ añ mor¬
tẽ gr̃a ad uemã nõ reformat. It¬

Expanded text:
aliquo moriente egredientem animam a claustro carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla mutatione retinebit: ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec aeternis mersa suppliciis ultra ad remedium ereptoris post mortem liberat, quem ante mortem gratia ad veniam non reformat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nota ꝙ huiꝯmõĩ officine nõ dis¬
chilant᷑ uetustate. s ĩcolumes
⁊ ĩtegre ꝑmanẽt absq fine. Ut
sit pax sine ꝑt᷑bat̾õne: habun¬
dancia sine diminutone. sacie¬
tas sine fastidio. qͥes sñ tedio.
uides ne qͣłr pax ꝑtineat ad ora¬
torm̃: habũdãcia ad cellarium.
sacietas ad refc̃briũ. qͥes addor
qiͣlatꝯ claustͥ adiacet u̾tꝰ suffi¬
ciencie. Sacietatis refectorio:
adiacz dełctat̃o. Dormitorio qͥe¬
tis: uͥtꝯ gͣtitudĩs. Ut sit pax sec᷑a:
habũdancia sufficiens. sacietas
tełctabił. qͥes grata. Excludit gͥ
qͥes laborez: sacietas famẽ. Ha¬
bũdãcia pauꝑtatẽ. pax rapaci¬
tatẽ. Qͥ gͥ ad illd̾ claustrũ ꝑste
btĩtudĩs ꝑueĩre desiderat: ncc̃e
ẽ adhuc ĩ domo ꝓbatonis manẽs
ordĩe p̾dc̃i claust̾ diligent᷑ ad¬
discat. Domꝯ si qͥdẽ ꝓbatõnis ẽ
uita regłaris. In hac domo disci¬
mor qͥd ĩfutã fac̾e̾ debeamꝰ. Hic
ꝓbam᷑: ut ibi recipiamͣ. In hac domo

Expanded text:
e non disihilantur vetustate, sed incolumes et integrae permanent absque fine, ut sit pax sine perturbatione, abundantia sine diminutione, satietas sine fastidio, quies sine taedio. Videsne qualiter pax pertineat ad oratorium, abundantia ad cellarium, satietas ad refectorium, quies ad dorquasi latus claustri adjacet virtus sufficientiae. Satietatis refectorio adjacet delectatio. Dormitorio quietis virtus gratitudinis. Ut sit pax secura, abundantia sufficiens, satietas delectabilis, quies grata. Excludit igitur quies laborem, satietas famem, abundantia paupertatem, pax rapacitatem. Qui igitur ad illud claustrum perfectae beatitudinis pervenire desiderat, necesse est ut adhuc in domo probationis manens, ordinem praedicti claustri diligenter addiscat. Domus siquidem probationis est vita regularis. In hac domo discimus quid in futura facere debeamus. Hic obamur, ut ibi reficiamur. In hac domo
Abbreviated transcription (Latin):
losophie supponat᷑ q̃rit᷑: ethice
supponitur. Et hica ẽ moralis
scĩa. In ħ eĩ libro agr̃ ut destan¬
tur praui mores: et loni suꝑ¬
edificentur. Redditłrtorẽ bem¬
lũ reddit: dũ pccm̃ dimittit.
reddit accentũ: dũ ꝓmittit fii¬
ture retributoĩs p̾miũ. Redd̾
docilẽ: dũ celestibꝰ doctͥnis. ins¬
truit legentis mẽtẽ. Ubi sũt
siłr sic̃ tu peccasti: siłr ⁊ ip̃i pectãt.
Om̃s eĩ peccanetũt: ⁊ egẽt głia
di. et exiuit unꝯ post aliũ: ut

Expanded text:
losophiae supponatur quaeritur, ethicae supponitur. Ethica est moralis scientia. In hoc enim libro agitur, ut destruantur pravi mores, et boni superaedificentur. Reddit lectorem benlum reddit, dum peccatum dimittit. Reddit attentum, dum promittit futurae retributionis praemium. Reddit docilem, dum coelestibus doctrinis instruit legentis mentem. Ubi sunt,, sicut tu peccasti, similiter et ipsi peccant. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei .-- Et exivit unus post alium , ut
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dro ponit᷑: ut ex oĩ ꝑtefirͥ¬
tas eq̃litatis ĩ ea teneat᷑. ne ele¬
ne de p̾t̾itis doleat. nec de futuris
aliꝙͥ simistrũ posse ꝯtĩg̾e̾ ꝓtimes¬
cat. mensura qͣdri nõ recte stat:
si unũ latꝰ minꝯ ⁊ aliꝯ maiꝯ fiat.
lat̾is sb̾iaceat linee ꝑfc̃e ꝓsꝑita

Expanded text:
 ut ex omni parte firmitas aequalitatis in eo teneatur, ne elene de praeteritis doleat, ne de futuris aliquid sinistrum posse contingere pertimescat. Mensura quadri non recte stat, si unum latus minus et aliud majus fiat. lateris subjaceat lineae perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
nor angeł excitit: eqͣ les nos an¬
geł uͥtute sue minoratois fecit.
Uñ ⁊ moriendo docuit mortẽ nõ
metui: tesurgendo de uĩta ꝯfidi.
ascendendo de celestis pat̾e hedi¬
tate głari. ut qͦ caput p̾isse cons¬
picitur illuc sb̾seqͥ ⁊ mẽbra gra¬
tulent᷑. Om̃s ãt nos qͥ ĩeiꝯ fide
nati sumꝰ: eiꝰ ꝓculdubio corpꝰ
existimꝰ. Nõ gͦ fragilitas hũana
se desꝑet: unigẽiti sãg̾nẽ ꝯsid̾et.
tãtũ ualet. ꝑꝓpẽdat sollicite quo
ĩ suo capite p̾latã se angłis gaude
senlabores ad tẽpꝰ sustinẽt: in
claustro nõ manufc̃o qd̾ ĩ ceł est
cũ angłis qͥete sine fie uiuẽt.

Expanded text:
nor angelis exstitit, aequales nos angelis virtute suae minorationis fecit. » Unde et moriendo docuit mortem non motui; resurgendo, de vita confidi; ascendendo, de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspicitur, illuc subsequi et membra gratulentur Omnes autem nos, qui in ejus fide nati sumus, ejus procul dubio corpus existimus. Non ergo fragilitas humana de se desperet. Unigeniti sanguinem consideret, tanti valet. Perpendat sollicite quo in suo capite praelatam se angelis gaudea seu labores ad tempus sustinent, in claustro non manufacto quod est in coelis cum angelis quiete sine fine vivent.
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis. absq dubio ꝑmanebit.
Nec ĩ u̾e c̾scet: nͨ ĩ autũno deficiet.
nͨ calore sictabr̃ estatis. uͨ maites¬
cet frigoribꝰ hiemis. Ibi eĩ ñ erit
uarietas tpr̃is: uͥ sꝑ ẽ idẽptitas et̾¬
nitatis. uñ iohẽs ĩapocalipss dic̃¬

Expanded text:
ditatis absque dubio permanebit. Nec in vere crescet, nec in autumno deficiet; nec calore siccabitur aestatis, nec marcescet frigoribus hiemis. Ibi enim non erit varietas temporis, ubi semper est identitas aeternitatis. Unde B. Joannes in Apocalypsi dic
Abbreviated transcription (Latin):
latis oĩbꝰ ĩ t̾ram suã antiochue
abiit: qͣtiens dyabolꝯ sb̾latis uͥ¬
tutibꝰ ad t̾rena desid̾ia m̃tes fi¬
deliũ reducit. post duos a̾ ãnos
misit pͥncipẽ tributoꝵ ĩ ciuitate
inda. Cupiditas tributa recipͣ.¬

Expanded text:
 terram suam Antiochus abiit, quoties diabolus sublatis virtutibus ad terrena desideria mentes fidelium reducit. Post duos autem annos misit principem tributorum in civitates Juda. Cupiditas tributa recip
Abbreviated transcription (Latin):
mũdo ẽẽ memorat᷑. Ibi qͥppe uin¬
ciuꝯq mẽtẽ alt̾iꝰ occłis mẽbro¬
rũ corpulencia nõ abscõdit. set
patebit aĩꝯ. patebit corporalibᷤ
occłis. ip̃a ĩ armonia corporis. Sͤ¬
q unꝯqͥsq tũc erit ꝯsꝑicabilis
alt̾i: sic̃ nc̃ nõ pot̾ ẽẽ ꝯspicabilis
sibi. Nã corda nr̃a ꝙͣdiu in hac
uita sumꝯ qr ab altõ ĩ alterũ ui¬
d̾i nõ posst̃: nõ intra uitrea s in¬
tra lutea uascula ꝯcludũt᷑. Ciui¬
tas gͥ illa ĩ q̃ om̃s scĩ tãta clarita¬
te fulgent. tãta ꝑspicuitate trã¬
slucent q̃ sua singlis corda ma¬
uitro ꝑspicua. Restat ut in illa
at: nec ĩ occulto aliqͥd occultũ
nec puluis mũdane uanitatis.
s st̃nent᷑ auro ꝑfc̃e claritatis.
simili uitro ĩꝑturbate pͣitatis.

Expanded text:
. Ibi quippe uniuscujusque mentem alterius oculis membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam harmonia corporis. Sic unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc potest esse conspicabilis sibi. Nam corda nostra, quandiu in hac vita sumus, quia ab altero in alterum videri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur. Civitas igitur illa, in qua omnes sancti tanta claritate fulgent, tanta perspicuitate translucent quae sua singulis corda malara, vitro perspicua. Restat ut in illa at, nec in occulto aliquid occultum nec pulvis mundanae vanitatis, sed sternentur auro perfectae claritatis, simili vitro imperturbatae puritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
sura hoĩs q̃ est angłi qr usq ad illã
altitudinẽ głie ho ꝑducet᷑. ĩ q̃ seso¬
lidatos angłi letant᷑. latitudo ergo
tudĩs ponitur:. qd̾ qͣtuor gñ̾alib
officinis undiq munit᷑. In uno si¬
qͥdẽ lat̾e ponit᷑ oratoriũ. In alio cel¬
lariũ. ĩ t̾cio refectoriũ. ĩ qͣrto dormi¬
toriũ. Ut ores. ut hũndes. ut refici¬
aris. ut reqͥesc̾e̾ possis. Pax et̾na ꝑ
mĩcła seu cart̾es huiꝯ mũdi euase¬
rũt. ad illd̾ ꝯfugiũt ut saluentur.
huic oracorio ꝓft̃e pacio iũgit᷑
cellariũ habũdãcie diuine suaui¬
sacietatis et̾ne. o licet ĩ pacesis:
l habũdes diniciis. l fruaris ad

Expanded text:
sura hominis quae est angeli. Quia usque ad illam altitudinem gloriae homo perducitur, in qua se solidatos angeli laetantur. Latitudo ergo tudinis ponitur, quod quatuor generalibus officinis undique munitur. In uno siquidem latere ponitur oratorium, in alio cellarium, in tertio refectorium, in quarto dormitorium, ut ores, ut abundes, ut reficiaris, ut quiescere possis. Pax aeterna per vincula seu carcerem hujus mundi evaserunt, ad illud confugiunt ut salventur. Hic oratorio perfectae pacis jungitur cellarium abundantiae divinae suavisatietatis aeternae. Sed licet in pace sis, licet abundes divitiis, licet fruaris ad
Abbreviated transcription (Latin):
ne ciuitatis accipit᷑. Auro nãq
ex qͦ ciuitas illa cõstat sintile ui¬
tro dr̃. ut ꝑ aurũ clara. ꝓ uitrũ
ꝑspicua designet᷑. Auriqͥppe m̃
tallũ nouimꝰ pociori metallis

Expanded text:
tis accipitur. » Aurum namque, ex quo civitas illa constat, simile vitro dicitur, ut per aurum clara, per vitrum perspicua designetur. Aurum quippe novimus potiori metallis
Abbreviated transcription (Latin):
dent: loq̃ndo ⁊ alios accendũt.
Et qͥͦs u̾bo tangũt: ardẽ ꝓtinꝰ in
dei amore faciũt. Qͥd gͦ istos nͥ
seraphin dixerims Q ͦ ꝵ corĩig̃¬
occłos ad sr̃na illuminãt. ⁊ ꝯpũ¬
gendo
ĩfletibꝰ uicioꝵ rubiginẽ purgãt.
Qͥ gͦ ita ad amorẽ sui ꝯditoris
ĩflãmati st̃: qͦ isti nͥ seraphin
nũm sortẽ sue uocatoĩs accep¬
unt : Ad hos gͥ nicos ut ineis
sine fine maneãt ꝑueniẽt. qͥ

Expanded text:
loquendo et alios accendunt. Et quos loquendo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos, nisi seraphin dixerim? quorum cor in igoculos ad superna illuminant, et compungendo fletibus, vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui Conditoris infnumerum sortem suae vocationis acceperunt? Ad hos igitur vicos, ut in eis sine fine permaneant, pervenient, qui
Abbreviated transcription (Latin):
m̃a ĩ dño:⁊ dełctabr sr̃ saluta¬
risuo. Gũc irłm celestis ĩ iudea
posita fũit: qñ angłica ⁊ hũanͣ
c̾at᷑a᷑. dnm̃ tũc ĩpace laudabit.
muri ciuitatis supͣ̃dicte:
ex lapide iaspide. Struct᷑a mu¬
ri ciuitatis st̃ diu̾sa oꝑa cuiꝯ¬
lib bñ oꝑantis. Bona si qͥdẽ oꝑa
uiciis resistũt. Fuĩt de lapide
to ꝑseu̾ante. Tũc eĩ lapis in
niuro boni oꝑis firmit̾ iacet.
recte ꝯu̾satõnis tenet. Est ãt
sic̃ eĩ arbor dũ uiret: naturalis
negatoĩs uigorẽ tenet. sic ui¬
ror iaspidis designat rigorez
ciuꝯl ĩ bono ꝓposito ꝑseu̾antis.
Uirdis color aliqñ ponit᷑ ĩ pic¬
tura : alũ u̾o ĩ tinctura. Nascit᷑
ĩ hb. c̾atur ĩ gẽmis. In pict᷑a
uiridi colore lapis uł lignũ li¬
niunt᷑ s cito color ĩpicta dele¬
tur. Intĩctura colore niridi pã¬
nꝯ ĩbuitur: s pluuiis aut nimi¬
o calore młtociens decoloratur.
Cũ ħbis uiror nascit᷑: s hyemis
gelu marcescit. uł estatis calore

Expanded text:
 salutari suo . Tunc Hierusalem coelestis in Judaea posita erit, quoniam angelica et humana creatura Dominum tunc in pace laudabit. muri civitatis supradictae ex lapide jaspide . Structura muri civitatis, sunt diversa opera cujuslibet bene operantis. Bona siquidem opera vitiis resistunt. Fiunt de lapide e. Tunc enim lapis in muro boni operis firmiter jacet, rectae conversationis tenet. Est auteSicut enim arbor dum viret, naturalis vegetationis vigorem tenet, sic viror jaspidis designat rigorem cujuslibet in bono proposito perseverantis. Viridis color aliquando in pictura est, aliquando in tinctura. Nascitur in herbis, creatur in gemmis. In pictura viridi colore lapis vel lignum linitur, sed cito color in pictura deletur. In tinctura colore viridi pannus imbuitur, sed pluviis aut nimio calore multoties decolaratur. Cum herbis viror nascitur, sed hiemis gelu marcescit, vel aestatis calore