comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ellator armiᷤ
inlitꝰ. martmꝰ actii nobilis. quȩ
gesserat inia¬
culis ynnis canamus debitis. Qui frigoris subtẽ
resuscitauit inortuos. febre catiriunnrũ. & alt̾um
suspendio. Crationis ambitu latro sepultꝰ ꝓdit᷑.
qͣnon cadebat impetii. puiꝰ reflexa ducit᷑. Pͣ ropha¬
na dũ succenderet. arte flaminã reppulit. qͦ extin¬
cta suntincendia ymber fuit presentia. Dumore
paralsi curat puellam debiłe. morbiq rasit fomi¬
tem sancti liquoris unguine. Pacem leproso dans
uiro sordes purgauit ulcerũ. & quo lauaret morbi¬
dũ iordanis ẽ in obscoro. isde ꝑ orbẽ cognitꝰ in¬
gentib miraculis. posiessor altor spt̾ nc̃ regnatin

Expanded text:
ellator armis inclytus, Martinus, actu nobilis, Quae gesserit miraculis Hymnis canamus debitis. Qui frigoris sub temResuscitavit mortuos, De febre Catechumenum Et alterum suspendio. Orationis ambitu Latro sepultus proditur; Qua non cadebat impetu Pinus reflexa ducitur. Profana dum succenderet In aera flammam repulit, Quo exstincta sunt incendia Imbris fuit praesentia. Humore de paralysi Curat puellam debilem, Morbique rasit tomitem Sancti liquoris unguine. Pacem leproso dans viro Sordes fugavit ulcerum, Et quod lavaret morbidum Jordanis est in osculo. His et per orbem cognitis Ingentibus miraculis, Possessor alti Spiritus Nunc regn
Abbreviated transcription (Latin):
et male diuitias dm̃ sui tractauit. qͣndo legen car¬
nalit̃ intelligens xpĩanos ꝑsecutꝰ ẽ. in tantũ ut
qͣndo diccum ẽ de eo. Domine audiui de multis
ũq fama ꝑsecutionis eius ad dñn ascendiss.
ꝑgente eo damasco. uocauit illũ dñs suus
de cȩlo & ait illi. Saule saule quid me ꝑsequeris:
Durũ ẽ tibi contͣ stimrilum calcitrare. Quod ẽ li¬
cere. Qd hoc audio de teͤ Redde rationẽ uilli

Expanded text:
s Domini sui tractavit, quando legem carnaliter intelligens, Christianos persecutus est intantum, ut quando dictum est de eo: Domine, audivi a multis ue fama persecutionis ejus ad Dominum ascendisset, pergente eo Damascum, vocavit illum Dominus suus de coelo, et ait illi: « Saule, Saule, quid me persequeris? » Durum est tibi contra stimulum calcitrare. Quod est dicere: « Quid hoc audio de
Abbreviated transcription (Latin):
lupũ uenientẽ. & dimittit oues & ftigͥ. Non pastors ma¬
cennariꝰ uocat᷑. qͥ ñ ꝓ amore nitimo oues dominicas .s
ad temporales m̾cedes pascit. Mercennariꝰ qͥ ppe ẽ.q
locũ quidem pastoris tenet.s lucͤ animarũ nͥ q̃rit
Trenis cõmodis inhiat. honore p̃lationis gaudet. tẽ¬
poralib lucͥs pascit᷑. impensa sibi ab homirib reue¬

Expanded text:
 fugit. Non pastor, sed mercenarius vocatur, quia non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est, qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit. Terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reve
Abbreviated transcription (Latin):
iserere domine plebi tuȩ suꝑ quam inuocatũ ẽ
nom̃ cuũ: & irrael quẽ coȩ quasti primogenito tuo.
Miserere eiuitati sanccificationis tuȩ ierusałe: crui¬
tati requiei tuȩ. Reple sion menarrabilib uirtu¬
tib cuis: & gła cua popłm tuum. Da testimoruũ¬
tuum domine quia ab initio creaturȩ tuȩ sc̃.: & susci¬
ta p̃cationes qͥs locuti sunt in nomiue tuȩ ꝓpħȩ

Expanded text:
Miserere plebi tue super quam invocatum est nomen tuum: et Srahel quem quoequasti primogenito tuo. Miserere civitati sanctificationis tue: Iherusalem civitati requiei tue. Reple Syon inenarrabilibus virtutibus tuis: et gloria tua populum tuum. Da testimonium quia ab initio creature tue sunt: et suscita precationes quas locuti sunt in n
Abbreviated transcription (Latin):
pulchins alicubi inspiceremis. non nob̃ sufficeret lauda¬
re scriptoris articłm. qm̃ eas pariles. ęquales. decoras fecit.
nͥ etiam legeremus quid nob̃ ꝑ illas medicaminis euen̾it.
ita factum hoc qui tantum inspicit delectat᷑ pulchri¬
tudine facti. ut ammiretur artificem. Qͥ aut̃ intelligit.

Expanded text:
pulchras alicubi inspiceremus, non nobis sufficeret laudapulchras alicubi inspiceremus, non nobis sufficeret laudare scriptoris articulum, quomodo eas pariles, aequales, decorasque fecerit, nisi etiam legeremus quid nobis per illas indicaverit: ita factum hoc qui tantum aspicit, delectatur pulchritudine facti, ut admiretur artificem. Qui autem intelligit,
Abbreviated transcription (Latin):
anes uͦ illi quinq quasi semina
erautñ quidẽ t̾rx mandata.s ab eo qͥ t̾ram fẽcit mul¬
tiplicata. hoc gͦ admotum ẽ sensib qͦ erigeret᷑ mens. &
exibitum oculis ibi eccerceretur meibectus ut inuisibilẽ
dĩ ꝑ inuisibilia oꝑamiraremur. & erecti ad ficłe &
purgͥati ꝑd ficłe. etiam ipsum mninsibilit̃ uidere cuꝑemꝰ
quẽ de reb inuisibilib inuisibiłe nosceremꝰ. Nec cñ sufficit
hoc intueri in nuracłis xpĩ. uit̾rogemꝰ ipsa miracła qͥd no¬
b̾ loquant᷑ de xpõ. habent enim si intelligant᷑ linguã su¬
ã. Nam quia ipse xpc uerbum d̾i ẽ. etiam factũ uerbi uer
magnum sit. quęramus etiam quam ꝓfundũ sit.
Non cantũ eiꝰ suꝑficie delectemur. s altitudinẽ ꝑscrutem᷑.
ht̃ enim aliquid intꝰ. hoc qđ miramur foris. Uidimus. expec¬
taumꝰ. magnum quidclam. p̃clarum quidd ⁊ omnino
duunum. qđfieri trisi a domino do non possit. lauda¬
uiniꝰ de factura factorem. S quemadmodum si licteras

Expanded text:
anes autem illi quinque, quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata. Hoc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem Deum per visibilia opera miraremur, et erecti ad fidem et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus invisibilem nosceremus. 2. Nec tamen sufficit haec intueri in miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula, quid nobis loquantur de Christo: habent enim si intelligantur, linguam suam. Nam quia ipse Christus Verbum Dei est, etiam factum Verbi, vermagnum sit, quaeramus etiam quam profundum sit. Non tantum ejus superficie delectemur, sed etiam altitudinem perscrutemur. Habet enim aliquid intus hoc quod miramur foris. Vidimus, exspectavimus magnum quiddam, praeclarum quiddam et omnino divinum, quod fieri nisi a Domino non possit, laudavimus de facto factorem. Sed quemadmodum si litteras
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis possit. & miracła eiꝰ quib totum mundũ regit. unuiᷤ¬
samq creaturam amninustrat. assiduitate uiluert̾. ita ut
pęne nemo dignetur attendere oꝑa d̃i mira & stupenda ĩ
quolibet seminis grano. scd̾m ipsam miscdĩam suã seruauit
sibi q̃dam q̃ faceret oportuno tempore. p̃ter usitatũ cursũ¬
ordinemq nat᷑e. ut non maiora s iusolita uidendo stuꝑen¬
rent. qͥb cogdiana uiluerant.
aus enim miradm ẽ. gub̾natio totiꝰ mundi. qͣm saturat¬
o quinq milium hominum de quinq panib & cñ hoc
nemo miratur. Illud mirant᷑ homines. ñ quia masꝰ ẽ: s qͥa
rarum ẽ. Quis enuim & hc̃ pascit uniuersum mundũ. insi
ille qui de paucis granis segetem creat: Fecit gͦ quomͦ dͥ̾s.
Uñ enim multiplicat de paucis granis segetes. inde m
manib suis multiplicauit quinq panes. Notestas enĩ

Expanded text:
ibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano, secundum ipsam suam misericordiam servavit sibi quaedam quae faceret opportuno tempore, praeter usitatum ormque naturae, non ut majora, sed insolita videndo, stuperent, quibus quotidiana viluerant. Majus enim miraculum est gubernatio totius mundi quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus, et tamen haec nemo miratur. Illud mirantur homines, non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit qu
Abbreviated transcription (Latin):
trm ẽ quia iam fecet. qm̃ dum publice ꝑ consuetudi¬
nem peccare non erubescunt .piis m̃tib fȩtorẽ malȩ
fainȩ ingert̾. S nec de talib desꝑandum ẽ. qͥa drĩs e¬
nã latarũ qͣtriduanũ mortirũ fȩcentẽ solo uissu resui¬
scitauit. de oͦ lacrimasse legit᷑ iħc. uoce magna clamiᷤ

Expanded text:
t: « Quia jam fetet , » quia dum publice per consuetudinem peccare non erubescunt, piis mentibus fetorem malae famae ingerunt: sed nec de talibus desperandum est, quia Dominus etiam Lazarum quatriduanum mortuum fetentem solo jussu resuscitavit,
Abbreviated transcription (Latin):
quent̃ enim ꝑ diumã gram conpuneti.ab his pecca¬
ti resipiseunt. seq ipsos assiduis fletib & longiori¬
b ieumus macerant. largiori belemosinas tͥbunt̃.
ad peccandum. sic ꝓpintiores sint ad pęnitendũ.A
nc̃ quidd princops ł filia eiꝰ ꝓ qua rogaturꝰ uen̾at alle¬
gorice significent uideamꝰ Ait enimꝰ euuangłista. Lo¬
quente iesu ad turbas. ecce princeps imus aecessit. &

Expanded text:
quenter enim per divinam gratiam compuncti ab ipsis peccatis resipiscunt, seque ipsos assiduis fletibus et longioribus jejuniis macerant, largiores eleemosynas tribuunt, et eccandum, sic promptiores sint ad poenitendum. Sed nunc quid princeps vel filia ejus, pro qua rogaturus venerat, allegorice significent, videamus. Ait enim Evangelista: « Loquente Jesu ad turbas, ecce princeps unus accessit, et
Abbreviated transcription (Latin):
udite qui longe estis quid fecerim dicit dñt
& cognoscite uicini fortitudinem meã. ont̾¬
rici sunt in sion peccatores: possedittimor ẏpo
te: aut quis habitabit ex uob̾ cum ardorib sem¬
pit̾nis : ui ambulat in iusticiis & loquitur ue¬
ritatẽ. qui proicit auariciam ex calumnia. & excutit

Expanded text:
udite qui longe estis que fecerim: dicit Dominus et cognoscite fortitudinem meam. Conterriti sunt in Syon peccatores: possedit timor Ypocre devorante: aut quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempiternis. Qui ambulat in iustitiis: et loquitur veritatem. Qui proici
Abbreviated transcription (Latin):
rt ei denariũ. Denariꝰ genꝰ erat nũmi. qui ꝓ ddecẽ nũ¬
inis imputabat᷑. & habebat ymaginẽ cesaris in seex¬
esset expressa imago in nummo. s temptatores suos
int̾rogauit ut illisscuiꝰ eẽc imago respondentib ta¬
tionabilit̾ & absq reprehensionẽ quȩ d̃i do. & quę

Expanded text:
 Denarius genus erat nummi, qui pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris exste pateret, cujus esset expressa imago in nummo. Sed tentatores suos interrogavit, ut illis cujus esset imago respondentibus, rationabiliter et absque re
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ. quia sic̃ ait script᷑a anima quę peccaue¬
rit ipsa moriet᷑. Ipsũ arit peccatum trib modis in
mente. crib modis ꝑpetraturin corpore. In mente
agit᷑ sriggestione. delectatione. consensu. ln corpore ali¬
qͣndo occulte aliqͣndo palam. aliquando consuetridme.
Quia uͦ occulte peccat. quasi infra domum mortinis
lacet. S cũ diumna gr̃a cor eiꝰ ad pęnitentiã agendã
inflammat. qͣsi infra domum morturis resuscitatur.¬

Expanded text:
peccatum, quia, sicut ait Scriptura, anima quae peccaverit, ipsa morietur . Ipsum autem peccatum tribus modis in mente, tribus perpetratur in corpore: in mente agitur suggestione, delectatione et consensu: in corpore aliquando occulte, aliquando palam, aliquando consuetudine. Qui vero occulte peccat, quasi intra domum mortuus jacet: sed cum divina gratia ejus cor ad poenitentiam agendam inflammat, quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
id sepeliendũ mor¬
tuus expellit᷑ S cum cales ꝑ cliuinã gram̃ & alioꝵ or¬
teptionẽ ad pęnitentiã compungunt᷑. quasi antequã
ad sepulchrum ꝑuenrant a domino resuscitant᷑. Hos
significauit adolescens filius uiduę. quẽ dominus ex¬
tra portam crurtatis resuscitauit. Sunt enim aliqui e
non solum publice peccare non erubescunt. s etiani
ipsum peccatũ in longam consuetudinẽ uertunt. &

Expanded text:
mortuus expellitur; sed cum tales per divinam gratiam et aliorum, correptionem ad poenitentiam compunguntur, quasi antequam ad sepulcrum perveniant, a Domino resuscitantur: hos significavit adolescens filius viduae, quem Dominus extra portam civitatis resuscitavit . Sunt etiam aliqui, qui non solum publice peccare non erubescunt, sed etiam ipsum peccatum in lo
Abbreviated transcription (Latin):
nundi monarchiã sub imiꝰ honinus pͥncipacure¬
dacta ẽ. ꝓ pc̃ paceni & concordiani seruanda in popłis
statutũ ẽ. ut imusquisq censum capitis sui redderet.
Cuiꝰ rei cestis existens lucas euuangłista. qͥ tempore qͦ
describeretur unuuiersus orbis. Suꝑ hac re aut̃ cesar
augustꝰ herodẽ antipatͥs filiũ uideis p̃fecit. ut & tͥhu¬
ta exigeret. & romano pareret imꝑio. Ergo p̃dicante
dño & saluatore nrõ contentio magna int̾ udeos na¬
securitate & quiete qͥa romani milites ꝓ eis militarent.
maxime cũ decimas & uetimas & spontancas obla¬
nones do̾ offerrent.t qͥa scribȩ & pharisei ut se

Expanded text:
cipatu redacta est, propter pacem et concordiam servandam in populis, statutum est, ut unusquisque censum capitis sui redderet. Cujus rei testis est Lucas evangelista, qui tempore quo describeretur universus orbis . » Super hanc rem autem Caesar Augustus Herodem Antipatri filium Judaeis praefecit, ut et tributa exigeret, et Romano pareret imperio. Ergo praedicante Domino et Salvatore nostro, continuo magna inter Judaeos nasecuritate et quiete, quia Romani principes pro eis militarent, maxime cum decimas, et primitias, et spontaneas oblationes Deo offerret. Et quia scrib
Abbreviated transcription (Latin):
uit regem ut tempꝰ catet sibi ad iolutionẽ indiean¬
da regi. Et ingressus domũ suami. ananiȩ misaeli
& atarię socus suis indicauit negotium ut quere¬
rent misccłiam a facie di celi suꝑ sacramento isto &e
ñ pirent damel & socu eius cum cet̾is sapieritibi
babilonis. Tc̃ clanieli ꝑ uisionẽ nocte renelatũ ẽ.¬

Expanded text:
lutionem indicandam regi et ingressus est domum suam Ananiaeque Misaheli et Azariae sociis suis indicavit negotium ut quaererent misericordiam a facie Dei caeli super sacramento isto et non perirent Danihel et socii eius cum ceteris sapientibus Babylonis tunc Daniheli per visionem nocte myste
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tͥ enra de aliqͦ. Non enim respicis ꝑsonã hominũ.
Dic ꝯͦ nob̾ quid cibi indetur. licet censum dare cesa¬
riannon : Q iło int̃rogabant. ut dñ unũ ex eisqd̾¬
sum darenolebant. uel uideretur contrarꝰ eeͣ legi
di Siłi diceretñ licet: quasi rebellionem cont᷑ cesa¬
rem mouere cogeret. a ministtis herodis com p̃her
deret᷑. herodianos aut̃ ł mmnistros herodis uocat. qͥ
publice uectigalia exigebant. ł certe illos quos seribe
& pharisei qria sponte herodi tͥbuta soluerent. alu¬
dentes herodianos uocabant.
cogitationes temptatoꝵ denudauit ut sic saltem i e¬
o cogerent᷑. A cognoscere dminitatẽ. qm̃ propriũ ẽ
d̾o cogitationes hominũ intueri. seriptura teste q̃
aarguit. qͥa aluid ore referebant. & aliud corde tecane¬
bant H pocrite enim grece. latine simulator di. Qe

Expanded text:
ra de aliquo. Non enim respicis personam hominum. Dic ergo nobis, quid tibi videtur? licet censum dare Caesari, an non? » Quod ideo interrogabant, ut dum unum ex eis quodsum dare nolebant, vel videretur esse contrarius legi Dei. Si vero diceret: Non licet, quasi qui rebellionem contra Caesarem movere cogitaret, a ministris Herodis comprehensus teneretur, Herodianos autem vel ministros Herodis vocat, qui publice vectigalia exigebant, vel certe illos quos scribae et Pharisaei, quia sponte Herodi tributa solverent, illudentes Herodianos vocabant. cogitationes tentatorum denudavit, ut sic saltem in eo cogerentur cognoscere divinitatem. Quoniam proprium est Deo cogitationes hominum intueri, Scriptura teste, qudarguit, quia aliud ore proferebant, et aliud in corde retinebant. Hypocrita eni
Abbreviated transcription (Latin):
erunt gͥint̃ eos de filiis uida d̾amel. ananias. misa¬
el. & atarias. & umposuit eis p̃positꝰ eunchoꝵ nõa
Danieli balthasar. & ananiȩ sidrae. misaeli misac. &
atariȩ abdenago. Proposuit aut̃ daniel in corde suo
ne pollueretur de mensa regis. neq de uino potꝰ
eiꝰ. & rogauit eunuchoꝵ principem ne contami

Expanded text:
 inter eos de filiis Juda, Daniel, Ananias, Misael, et Azarias. Et imposuit eis praepositus eunuchorum, nomina: Danieli, Baltassar: Ananiae, Sidrach: Misaeli, Misach, et Azariae, Abdenago. Proposuit autem Daniel in corde suo, ne pollueretur de mensa regis, neque de vino potus ejus, et rogavit eunuchorum praepositum ne contami
Abbreviated transcription (Latin):
dignatur occuriere. Quid ẽ hoc. nͥ qd nra suꝑbia rettn
ditur. qͥm hominib ñ nat᷑am qͣ adimaginẽ d̾i facti st̃
s honores & diuitias ueneram᷑. Cũq perisamꝰ q̃ cirea
eos sunt ꝓfecto int̾iora minime ꝓuidemꝰ. dum ea con¬
sidamꝰ que in corporib despecta sunt. negligimꝰ pen
ta sunt hominib scĩs despecta sunt. & ꝗ despecta st̃
Nominũ scĩs despicienda non st̃. ad filrũ reguli ire
noluit. ad seruũ oenturionis ire paratꝰ fuit.
ꝓpt̃ hominẽ. Sola ut diximꝰ quȩ encũstant in ho¬
minib pensat. naturrã non aspicit. honorẽ di̾ in
hominib ñ agnoscit. Cece ire non urilt filiꝰ cłi ad fi

Expanded text:
dignatur occurrere: quid est hoc, nisi quod superbia ndignatur occurrere: quid est hoc, nisi quod superbia nt, sed honores et divitias veneramur? Cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime providemus, dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus penta sunt hominum despicienda sunt, et quae despecta sunt hominum sanctis despicienda non sunt, ad filium reguli ire noluit, ad servum centurionis ire paratus fuit.propter homines. Sola, ut diximus, quae circumstant hominibus pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ueniet d̾s & hõ. de domo dauid. qui ẽ rex re¬
gum. & dñs dominantiũ. & cuiꝰ regni non erit finis.
hinꝰ regis serui homines sunt. quos ad sibi seruien¬
dũ seq laudandũ ad suam imaginẽ condidit. qͥ¬
b etiã sensum & intelligentiã prebuit. huic regi
seruire sumnia ẽ lib̾tas. Ab eiꝰ seruitio recedere tur

Expanded text:
David qui est rex regum et Dominus dominantium » , et cujus regni non erit finis. Hujus regis servi homines sunt quos ad sibi serviendum, seque laudandum ad suam imaginem condidit, quibus etiam sensum et intelligentiam praebuit. Huic rei servire summa est libertas, ab
Abbreviated transcription (Latin):
hõ suꝑ t̾ram qͥ sermonẽ cuum rex possit implere si
neq regum quisquã magnus & potens uerbũ huiꝰce¬
modi ucitatur ab omni ariolo mago & caldeo. Ser¬
mo enim quem tu rex quęris guauis ẽ. nec repperiet᷑
quisꝗͣ qui indicet illum in conspectu regis. ecceptisqͦ¬

Expanded text:
homo super terram qui sermonem tuum rex possit implere sed neque regum quisquam magnus et potens verbum huiuscemodi sciscitatur ab omni ariolo et mago et Chaldeo sermo enim quem tu rex quaeris gravis est nec repperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
Certe si nos euiuspiã seruus rogaret ut ad tũ ueriue
deberemiis. ꝓtinis nob̾ nrã suꝑbia in cogitatione
tacita responderet dicens. Noñ eas. quia timet ipsũ
degeneras. honor tuus despicit᷑. locus uilescit. Eece
de celo uenit qͥseruo oceurrere in tra non despic̃. &
cn humiliari in t̾ra contempnimꝰ. qui de t̾ra sumꝰ
Quid uͦ apud diñ uiluis quid despectius ẽẽ pot̃. ꝗͣ
seruare honorem apd̾ homines. & int̾ni testis oculo

Expanded text:
Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et n humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid despectius esse potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos
Abbreviated transcription (Latin):
& facere bonũ ei p̃cipitur. Uenundat᷑ quoq uxor.
& filii. qͣndo ñ solum aminiȩ ꝓ peccatis s etiã car¬
ni peccatrici petia ȩt̃ni eruciatus predicitur qđ eimi
audierit seruus frequent̃ pꝰ peccatum cim ore concu¬
tit᷑ ad pęnitendum. qui ꝓ amore di noluit cauere pec¬

Expanded text:
ere bonum ei praecipitur. Venundantur quoque uxor et filii, quando non solum animae pro peccatis, sed etiam carni peccatrici poena aeterni cruciatus praedicitur. Quod cum audierit servus frequenter post peccatum, timore concutitur ad poenitendum, qui pro amore Dei noluit cavere pec
Abbreviated transcription (Latin):
onit aut̃ rationẽ cũ seruis suis qͥa ñ solũmdꝰ¬
uerba set etiã cogitationes nr̃as eius maiestatis
oculus subtilit examinat. atq discerit. S eo rati¬
onem ponente. solet contingere ut inuemiant᷑ plu
subditur. W̾ cũ ceꝑissetrationẽ pon̾e oblatꝰ ẽ ei unꝰ
qui debebat decem milia talenta. Redemit dñs popłm¬

Expanded text:
onit autem rex rationem cum servis suis, quia non solum opera, sed etiam cogitationes nostras ejus majestatis oculus subtiliter examinat atque discernit. Sed eo rationem ponente, solet contingere ut inveniantur plursubditur: « Et cum coepisset rationem ponere oblatus est ei unus qui debebat ei decem millia talenta.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i In qͥnta mensis ipse e antiꝰ quintꝰ transmn ignati¬
onis regis ioachim. factum ẽ uerbum dni ad exechi¬
elem filium bitti sacerdotem. in t̾ra chaldeoꝵ. secus
flruñ chobar. Et facta ẽ suꝑ eum ibi manꝰ dnĩ. & ili¬
dit & ecce uentꝰ curbinis ueniebat ab aquilone iuii

Expanded text:
nta mensis, ipse est annus quintus transmigrationis regis Joachin, Factum est verbum Domini ad Ezechielem filium Buzi sacerdotem in terra Chaldaeorum, juxta flumen Chobar: et facta est super eum ibi manus Domini. Et vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab aquilone;
Abbreviated transcription (Latin):
sis grauis ẽ infirmitas. quȩ nascit᷑ ex uitiõ uesice.
cũ inflatione tͦgenti & anelicu fetido. Progͥum ẽ y¬
dropici. ut qͦ ampliꝰ bibit eo maq̃ sitiat Ergo ꝑ ydio¬
pieũ auarꝰ quilibet designat᷑. dͥa sic̃ ydropicꝰ qͦ ẽ groᷤᷤ¬
fior eo infirmior ata auarus qͦ plus habundat diui

Expanded text:
sis gravis est infirmitas, quae nascitur ex vitio vesicae, cum inflatione turgente et anhelitu fetido. Proprium est hydropici, ut quo amplius biberit, eo magis sitiat. Ergo per hydropicum avarus quilibet designatur, quia sicut hydropicus quo est grossior, eo est infirmior: ita avarus
Abbreviated transcription (Latin):
eriꝰ legi patrũ nrõꝵ. Propitiꝰ sitnob̾ ds. non ẽ nob̾ u¬
tilerelmquere regnum & iusticias di Hon audiemꝰ
uerba regis antiochi. nec sacrificabimꝰ crans gredienteᷤᷤ
legis ure mandata. ut eamus alt̾a uia.
dm̃i. scđ̾m iuissum regis. & uidit mathathias. & doli¬
it. & contremuert̃ renes eiꝰ. & accensus ẽ. furor eiꝰ. se

Expanded text:
patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via din secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt r
Abbreviated transcription (Latin):
stib occultabat ea sepeliebat. Contigit aut̾ ut qͣda die
fatigatꝰ a sepultura ueniens domũ suã iactasset se ritx¬
ca parietẽ & obdormisset. ex ndo hyrundinũ dormien¬
ci illi calida stercora insiderent suꝑ ocłos eiꝰ. fieretq cecꝰ
Hanc aut̃ temrptationẽ icło ꝑmisit d̾s euenire illi. ut
post̾is darecur exemplum. pͥatientiȩ eiꝰ. sic̃ & scĩ iob. Nã

Expanded text:
ntigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris dar
Abbreviated transcription (Latin):
egtus in quo paraliticꝰ portabat᷑ ł corpꝰ hominis pec¬
causi assuetum.ł conscientiam desperatã significat Hi au¬
cĩ qͥ paraliticũ dño curandũ obtułrnt doctores & magi¬
stros eccłe siguficant. Offerunt enini paraliticũ nõ ad
sanandũ ȩcelastici uiri. quando peccantẽ uerbis corrige
& oratienb uuant. ut ab ipsis peccatis resipiscat. Tus

Expanded text:
ectus in quo paralyticus portabatur, vel corpus hominis peccatis assuetum, vel conscientiam desperatam significat. Hi autem qui paralyticum Domino ad curandum obtulerunt, doctores et magistros Ecclesiae significant. Offerunt enim paralyticum Domino ad sanandum ecclesiastici viri, quando peccantem verbis corrigunt, et orationibus juvant, ut ab ipsis peccatis resipiscat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
egnũ celoꝵ ẽ eccł̃a uistoꝵ. Quia dũ eoꝵ corda in t̾ra
nil ambiunt. ꝑ hoc quod ad suẜna suspirant iã
in ens dñs quasi nñ celestib regnat. Dicat᷑ gͦ. Simile ẽ
regnũ cȩloꝵ homini regi. qͥ fecit nuptias filio suo.
am intelligit caritas uim. quis ẽ rex regis filu pat.

Expanded text:
ergo coelorum est Ecclesia justorum, quia dum eorum corda in terra nil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant, jam in eis Dominus quasi in coelestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. 3. Jam intelligit charitas
Abbreviated transcription (Latin):
retia sua tendit uͥ multitudinẽ pisciũ. ł auiũ.
siue bestiarũ conuenire nouit.ut ex multis aliqͥ ca¬
piantur. ita dñs retia suę predicationis in eoloco
extend̾e uoluit uͥ plures conueniebant. ut ex muiltiᷤᷤ
aliqui caꝑent᷑ ex fide. & ob huiꝰmodi causã ł ad nup¬
cias ł ad conuiuia riocatꝰ uenire non renirit.
bseruabant quippe eum si in sabato curaret
homniẽ aut aliquod opus faceret. siue aliquẽ
sermonẽ ꝓtuliss. in quo merico eũ comp̃hende po
cuissent Neq enim obseruatores sabati eratit qui

Expanded text:
retia sua tendit, ubi multitudinem piscium vel avium sive bestiarum convenire novit, ut ex multis aliqui capiantur: ita Dominus retia suae praedicationis in eo loco extendere voluit, ubi plures conveniebant, ut ex multis aliqui caperentur in fide. Et ob istiusmodi causam, vel ad convivia, vel ad nuptias vocatus, venire nbservabant quippe eum, si in sabbato curaret hominem, aut aliquod opus faceret, sive aliquem sermonem protulisset, in quo merito eum reprehendere possent. Neque enim observatore
Abbreviated transcription (Latin):
uim ascend̾it. Numquid non pot̾at suꝑ undas maris ã¬
bulare. qͥ quonda petro p̾stitit ut suꝑ undas maris ãbula¬
ret: Aut non pot̾at coram uestigiis mare siccare. qͥ corã
filiis irrael egredientib ex egipto mare rubrũ siccauit.
et eos transire ꝑ medrũ fecit. Pot̾at utiq S iło nauĩ ascẽ¬
dit. ut omnia quȩ hominis st̃ agens uerũ hominẽ ꝓ nr̃a
salute se uenisse i demonstraret. Hic ẽ frũm amator ⁊ popłi¬

Expanded text:
enderit? Nunquid non poterat super undas maris ambulare, qui quondam Petro praestitit, ut super undas maris ambularet ? Aut non poterat coram suis vestigiis mare siccare, qui coram filiis Israel egredientibus ex Aegypto mare Rubrum siccavit, et eos transire per siccum fecit ? Poterat utique; sed ideo navem ascendit, ut omnia quae hominis sunt agens, verum hominem pro nostra salute se venisse demonstraret. « Et ecce o
Abbreviated transcription (Latin):
rlisis ñ solum gͣuissima. set etiã acutissima ẽ passi¬
o. quȩ subito ut hominẽ attigerit. ad omne opꝰ inuti¬
le efficit. Fit aut̃ dum calor nature ł sanguinis in fri¬
gus uersus. naturales meatꝰ uenarũ prȩdudit. in tan¬
cũ ut si totũ hominẽ actig̾itinualidũ reddat.Si au¬
tẽ quodlibet menibrũ attig̾it. ł arriquerit inflexibile

Expanded text:
ralysis non solum gravissima, sed etiam acutissima est passio, quae subito ut hominem attigerit, ad omne opus inutilem efficit. Fit autem dum calor naturae vel sanguinis in frigus versus, naturales meatus venarum praecludit, in tantum ut si totum hominem attigerit, invalidum reddat; si autem quodlibet membrum arripuerit, inflexibile
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ peccato: qͥa auma q̃ peccau̾it ¶ipsa moriet᷑. Eri¬
b: enĩ modis agit᷑ peccatũ. Suggestione. delectatione &
consensu. fit enim suggestio ꝑhostem delectatio ꝑ cat¬
nẽ. consensus ꝑ spm̃. Quẽ enim in corde peccare de¬
lectat. quasi infra ciuitatẽ mortuꝰ acet. Cũ uͦ delec¬
cationẽ ñ solũ usq ad consensũ. s etiã usq ad oꝑati¬
onẽ ꝑdduc̃. qͣsi extra portã ciuitatis mortus expellit᷑¬

Expanded text:
a quae peccaverit, ipsa morietur. Tribus enim modis peccatum agitur, suggestione, delectatione, consensu. Fit enim suggestio per hostem, delectatio per carnem, consensus per spiritum. Quem enim in corde peccare delectat, quasi infra civitatem mortuus jacet; cum vero delectatio, non solum usque ad consensum, sed etiam usque ad operatione
Abbreviated transcription (Latin):
ret in conspectu eiꝰ. ut diceret dñs ad satan. Uñ uenis:
Qui respondens ait. Circũmi t̾rã. & ꝑambulaui eã. Ꝙ qr̾
dñs ad satan. Numquid consid̾astĩ seruũ meũ iob qł
ñ sic ei simił in t̾ra uir simplex & rectꝰ ac timeris dĩ
& recedens a malo: Tu aut̃ cominouisti me adu̾sus eũ. ut

Expanded text:
ret in conspectu ejus, ut diceret Dominus ad Satan: Unde venis? Qui respondens ait: Circumivi terram, et perambulavi eam. Et ait Dominus ad Satan: Numquid considerasti servum meum Job: quod non sit ei similis in terra: vir simplex et rectus, ac timens Deum, et recede
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Suspiciens aut̃ ihc dixit. homo quidam descende¬
bat abierusalem in iericho. & decidit in latrones. Ri
in script᷑is litt̾am sequunt᷑. congrue dicunt. qͥa drĩs
cum similitudinẽ uulnerati hominis poneret recte
hc̃ ab ierłm in iericho descendisse cominemorat.

Expanded text:
idam descendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones. » Qui in Scripturis litteram sequuntur, congrue dicunt, quia Dominus cum similitudinem vulnerati hominis poneret, recte hunc ab Jerusalem in Jericho descendisse commemorat.
Abbreviated transcription (Latin):
iabolus enum ñ ꝓpͥe s abufiue dñs
dictus ẽ. eo quod dominrũ suȩ tyrannidis ineoꝵ
m̃tib qͥ ei ꝑ mala oꝑa subdunt᷑ exerceat. His ꝗͦ dt̃is¬
q̃ dñs p̃cipit. & diabolus suggerit. Uerbi grã. Dñs p̃¬
erpit humilitatẽ. & diabolus sugg̾it suꝑbuiã. Uñs uo¬
cat ad castitatẽ. dia bolus suadet lixxuriã. Dñs largita¬
tis elemosinã unꝑat. diabolus auariciã. Uñs pacẽ. di¬
abolus discordiã. Dñs dilectionẽ. diabolus oduĩ. Ꝙ ut
rinꝰ uocat ad uirtutes. diaboliis ad uitia. & ido̾ ñ ẽ hu¬
mana mens tã ampla cã capax. ut utͣmq uoluntatẽ
⁊it̾mq seruitutẽ in se simul retin̾e possit. Dedignat᷑
li subdunt. ceste apło qui ait. Quȩ conuentio xpi ad
belial: Aut quȩ societas luci ad tenebras: Aut q̃ parᷤᷤ

Expanded text:
iabolus enim non proprie, sed abusive Dominus dictus est, eo quod dominium suae tyrannidis in eorum mentibus, qui ei per mala opera subduntur, exerceat. His ergo duobpit, et diabolus suggerit; verbi gratia: Dominus praecepit humilitatem et diabolus suggerit superbiam; Dominus vocat ad castitatem, diabolus persuadet luxuriam; Dominus largitatis eleemosynam imperat, diabolus avaritiam; Dominus pacem, diabolus discordiam; Dominus dilectionem, diabolus odium. Et ut s vocat ad virtutes, diabolus ad vitia. Et ideo non est humana mens tam ampla et capax, ut utramque voluntatem, utramque servitutem in se simul retinere possit. Dedignaturli supponunt, teste Apostolo, qui ait: « Quae conventio Christi ad Belial? Aut quae societas luci a
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ surrex̾ temptans illum & dicens. Magister quid faci¬
endo uitã ȩt̃nã possidebo.
egisꝑitꝰ qui de uita ȩt̃na dnm̃ temptans int̾rogat. oc¬
casione ut reor cemꝑtandi de ipsis dmĩ sermonib sum¬
psit uͥ ait. Gaudete aut̃ qd nonina ur̃a scripta sunt m
celo. S ipsa sua temptatione declarat quamuera sit illa
domini sententia dñi confessio qua ꝑatri loquit᷑. qđ ab

Expanded text:
ens: Magister quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem, quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini
Abbreviated transcription (Latin):
rere nr̃i. Qͥs mͥ tͥhuatut ininferno ꝓtegas ue. ⁊ abscondas me
donec ꝑtranseat futor tuus domine nisi eu quisolus es d̾s ⁊ constitu¬
as tempꝰ in qͦ recorderis mei. Nunqͥd sic̃ dies homminis c̾ies cui ut qͣriꝰ
iniquitatẽ meã cũ sit nemo qͥ de manu tua possit eruere. Re constitꝰ
suaderet effectum. lepra tñ ꝓhibebat accesfiĩ. Exdu¬
debant᷑ enim a castris. qͥ huiꝰtiodi sustinebant passio¬
nẽ. Neq enim solo uisu ł sermone ab illo se recipi¬
posse sanitatẽ dubitabant. cuiꝰ alonge stantes auxili¬
ũ humilit̃ flagitabant. Spũalit̃ castellũ qd dñs in¬

Expanded text:
Resp. Quis mihi tribuat ut in inferno protegas me, et abscondas me, donec pertranseat furor tuus, Domine; nisi tu qui solus es Deus, ut constituas tempus in quo recorderis mei. Vers. Nunquid sicut dies hominis dies tui, ut quaeras iniquitatem meam, cum sit nemosuaderet affectum, lepra tamen prohibebat accessum. Excludebantur enim a castris, qui hujusmodi sustinebant passionem. Neque enim solo visu vel sermone ab illo se recipere sanitatem dubitabant, cujus a longe stantes auxilium humiliter flagitabant. Spiritaliter autem, cas
Abbreviated transcription (Latin):
essent. Duo homines ascendebant in templum ut ora¬
rent. unus phariseus. & alt̾ publicanus. Phariseus nãq
diuisus int̾pretatur. Quo nomine illi in iudeoꝵ pb̃s cen¬
sebant᷑. qui ut uistiores apparerent. a cxt̾is se diuidebant.
quasdam obseruationes & suꝑsticiones docentes.
uoꝵ uitia dñsm euuangłio ñ solum decegit. s etiam
frequent̃ increpat dicens. Ue uob̾ scribe & pharisei

Expanded text:
templum, ut orarent, unus pharisaeus, et alter publicanus. » Pharisaeus namque divisus interpretatur, quo nomine illi in Judaeorum populo censebantur, qui ut justiores apparerent, a caeteris se dividebant quasdam observationes et superstitiones docentes, quorum vitia Dominus in Evangelio non solum detegit, sed etiam fre
Abbreviated transcription (Latin):
t̾itus. Et dyxi in corde meo. Si unis & stulti & meus occasus
erit. quid mͥ ꝓdest qd maiorem sapientiȩ dedi oꝑam:
ocutusq cum mente mea animaduerti qđ hoc qͦq eẽt
uanitas. Non enim erit memoria sapientis similit̃ ut stulti
ꝑient. Morietur doctus. similit̃ ut indoctꝰ. Et iccirco ceduit

Expanded text:
meo si unus et stulti et meus occasus erit quid mihi prodest quod maiorem sapientiae dedi operam locutusque cum mente mea animadverti quod hoc quoque esset vanitas non enim erit memoria sapientis similiter ut stulti ruent mor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcutus sum in corde meo dicens. Eoce magnus numis.¬
effectus sum. & precessi sapientia om̃s qui fuert̃ ante meĩ
ierłm. & mens mea contemplata multa sapient̃ ⁊ didici.
Dediq cor meum ut scirem prudentiã. acq dꝯctrinã. erro¬
resq atq stulticiam. & agnoni quod in his quoq ess La
bor. & afflictio spc̃. eo quod in multa sapientia multa sit in¬
in corde meo. Uadam & asstuam delitiis. & fruarbonis. Et
uidi quod hoc quoq ess rianitas.
isum reputaui errorẽ. & gaudio dixi. Quid frustra de¬

Expanded text:
cutus sum in corde meo dicens ecce magnus effectus sum et praecessi sapientia omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem et mens mea contemplata est multa sapienter et didicit dedique cor meum ut scirem prudentiam atque doctrinam erroresque etbor, et afflictio spiritus. Eo quod in multa sapientia, multa sit inin corde meo: Vadam, et affluam deliciis, et fruar bonis. Et vidi quod hoc quoque esset vanitas. Risum reputa
Abbreviated transcription (Latin):
seu esta. cuncti argimietisarborib. Et extruxi michi piscinias
aquarũ. ut irrigarem siluam lignorum gerininantiũ.
ossedi seruos ⁊ ancilłas. multaniq familiã habundunt̃.
Armenta quoq & magnos ouium greges ultta om̃s qͥ
erant añ me in ierłm. Coac̾uani mͥ argentũ & aurũ & sub¬
stantias regum & ꝓuintiarum feci michi cantatores &
cantatrices. & delicias filioꝵ hominũ. eyphos ⁊ urceosin
minist̾io ad uina fundenda. Et suꝑgressus sum opib
om̃s qui fuerunt añ mem ierusalem. Sapientia quoq
ꝑseuerauit mec̃. & omnia quȩ desicłauert̾ ocłi mei ñ ne¬
gaui eis. nec ꝓhibiri cor meum qum omni uoluntate

Expanded text:
serui ea cuncti generis arboribus et extruxi michi piscinas aquarum, ut irrigarem silvas lignorum germinancium; possedi servos et ancillas multamque familiam habui, armenta quoque et magnos gfuerunt ante me in Jerusalem: Coacervavi mihi argentum, et aurum, et substantias regum, ac provinciarum: Feci mihi cantores, et cantatrices, et delicias filiorum hominum, Scyphos et urceos in ministerio ad vina fundenda. et supergressus sum opibus omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem. Sapientia quoque perseveravit mecum: et omnia, quae desideravunt oculi mei, non negavi eis: Nec prohibui cor me
Abbreviated transcription (Latin):
n multis locis sacra scriptura qͣntũ uirtꝰ humanitatis ho¬
minib ꝓsit. quantumue morb suꝑbiȩ noceat oftendit.
p̃cipue tñ in hac lectione sub duoꝵ hominũ exemplo hoc
dominus declarat. psiarisei seł desuis meritis manit̾ excollẽ¬
tis. & publicani sua peccata humilit̾ confitentis.

Expanded text:
criptura, quantum virtus humilitatis hominibus prosit, quantumve morbus superbiae noceat, ostendit; praecipue tamen in hac lectione, sub duorum hominum exemplo hoc Dominus declarat, pharisaei scilicet, de suis meritis inaniter se extollentis; et publicani sua peccata humiliter confitentis.
Abbreviated transcription (Latin):
reator omnium ꝑ incarnationis suȩ mist̾rum hac̃ cruntatẽ
uisitare dignatus. ẽ. s ipsa timoris & amoris illius recor
aues celi ad testimonium deducuntur cũ dr̾. Miltiris in celo
cognoscit cempꝰ suum. turtur & hyrundo & eiconia custodi¬
erunt tempꝰ aduentus sui. populus aut̃ m̃s non cognouit u¬

Expanded text:
incarnationis suae mysterium 1645 hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordaves coeli ad testimonium deducuntur, dum dicitur: Milvus in coelo cognovit tempus suum; turtur et hirundo et ciconia custodierunt temp
Abbreviated transcription (Latin):
blandiunt᷑ exteriꝰ animo seuiant. Quia sic̃ lupꝰ gre¬
gen disꝑgit. dilaniat.atii. dilacerat. ita ⁊ heretici ue¬
nenosũ auimũ habentes. m̃tessimpliciũ dilamare tĩ
cessant Et quos in occulto deciꝑe non posst̃. publice in¬
quunt᷑. Et id̾o se bonos esse simulant. ut simpliciũ aui¬
mos ad suã heresim rapere possunt. ł certe eoꝵ substã¬
sua scribit dicens. hi sunt qui penetiunt domos uidria¬
rum. & captruas ducunt muliercłas honeratas pecca¬
tis & ꝑ dulces sermones & beuedictiones secucunt corda

Expanded text:
blandiantur, interius animo saeviunt. Quia sicut lupus greblandiantur, interius animo saeviunt. Quia sicut lupus gregem dispergit, dilaniat atque dilacerat, ita et haeretici venenosum animum habentes, mentes simplicium dilaniare non cessant. Et quos in occulto decipere non possunt, publice insequuntur. Et ideo se bonos esse simulant, ut simplicium animos ad suam haeresim rapere possint, vel certe eorum substanin Epistola sua scribit, dicens: « Hi sunt qui penetrant domos viduarum, et captivas ducunt mulierculas oneratas peccatis ,
Abbreviated transcription (Latin):
uod specialit̃ de herecicis intelligendũ ẽ¬
qͥ falsi ꝓphȩ sunt. dum de substantia diinitatis. hu
inspiratȩ sunt. ad suũ sensũ ꝑtrahere cupientes. Ut eni
simpliciũ frum corda faciluis deciꝑe posfint. qͣsi oui ñ
uestim̃tis se indiunt. dum catholicoꝵ patrũ sententi¬
assuȩ doccrinȩ int̾serunt. Ecint enĩ heretici si sẽt
mala docerent. ciciꝰ cogniti cauerent᷑. ⁊ id̾o bonis
mala miscent. ut dumꝰ libent audit᷑ il qd uerũ ẽ. non
facile discernat᷑ id qđ falsum ẽ. morẽ ueneficoꝵ seruan¬
ces. quidũ cuilib uenenum porrigere uolunt. ora calicis
melle linuit. ut dũ gustatur id qđ dulce ẽ. absq te¬
cractatione ꝑueniatur id quod mortiferũ ẽ. Ad simili¬
tudinẽ scorpionũ aculeos in caudis gestantes. qm̃ here¬
cici in primis bona uerba ostendt̃. in nouissimis aut̃ ꝑ¬
u̾sum docina unde & pungunt.
ales lupis rapacib comparant᷑. qͥa cũ ext̾ius lingua

Expanded text:
uod specialiter de haereticis intelligendum equi falsi prophetae sunt, dum de substantia divinitatis et vinitus inspiratae sunt, ad suum sensum pertrahere cupientes. Ut enim simplicium fratrum corda facilius decipere possint, quasi ovium vestimentis se induunt, dum catholicorum Patrum sententias suae doctrinae interserunt. Sciunt enim quia si semper mala dicerent, citius cogniti caverentur. Et ideo bona malis miscent, ut dum libenter auditur id quod verum est, non facile discernatur hoc quod falsum est: morem veneficorum servantes, qui dum cuilibet venenum porrigere volunt, ora calicis melle liniunt, ut dum gustatur id quod dulce est, absque retractione perveniatur ad id quod mortiferum est: ad similitudinem scorpionum aculeos in caudis gestantes, quoniam haeretici in primis verbis bona ostendunt, in novissimis autmatizant, unde et pungunt. Tales ergo lupis rapacibus comparantur, quia cum exterius lingua
Abbreviated transcription (Latin):
quia nisi habuncdau̾it iusticia ur̃a plus quam scribarũ ⁊
impleueritis quȩ inchoant hominẽ. s etiã ista quȩ ame
adducunt᷑ qui non ueni soluere legem s adimplere. ñ int᷑¬
bitis in regnum celoꝵ. Ergo qui non soluerit illa minima &
sic docuerit. non iam magnus habendus. & idoneꝰ regno cȩloꝵ
s tñ non cam minimꝰ quã ille qui soluit. Ut aut̃ sit magnꝰ.
atq illo regno aptus. facere debet & docere. sicut nc̃ xpc̃ do¬
cet. id est ut habundet iusticia eiꝰ suꝑ scribarũ & phariscoꝵ
usticia phariseoꝵ ẽ. ut non occidant. lusticia eoꝵ qui intͣtu
Est ctu illud solu̾it. iniminus uocabit᷑ n regno celoꝵ. Q an¬
tem illud impleuerit.ut non occidat. ñ continuo magnꝰ
erit & idoneꝰ regno celoꝵ. s tñ ascendit aliquẽ gradum.
erit ab homicidio.¬
it ab homicidio. Quapropt̃ qui docet ut non irasca¬
mur. non soluit legẽ¬
& foris dum non occidimus. & uit corde dũ non irasei᷑ inno¬

Expanded text:
daverit justitia vestra plusquam Scribarum et impleveritis, quae inchoant homines, sed etiam ista quae a me adduntur qui non veni solvere legem, sed adimplere, non intrabitis in regnusic docuerit, non jam magnus habendus et idoneus regno coelorum, sed tamen non tam minimus quam ille qui solvit: ut autem sit magnus atque illi regno aptus, facere debet et docere, sicut Christus nunc docet, id est, ut abundet justitia ejus super Scribarum et Pharisaeorum. Justitia Pharisaeorum est, ut non occidant; justitiaet qui illud solverit, minimus vocabitur in regno coelorum: qui autem illud impleverit ut non occidat, non continuo magnus erit et idoneus regno coelorum, sed tamen ascendit aliquem gradum; erit ab homicidio. Quapropter qui docet ut non irascamur, non solvit Lege foris dum non occidimus, et in corde dum non irascimur, inno
Abbreviated transcription (Latin):
cione qute ex quinq panib facta ẽ. ꝑ qͣm popłm uideoꝵ
diximus significari. discipłi dnm̃ cõmonuisse dicunt᷑ nt
dimit̾cet turbas emere sibi necessaria. qͥa idepopłs añ ad¬
uentũ dnĩ patriarchas ⁊ ꝓpħas suos int̾cessores habuit.
N hac aut̃ ipse dñs ad miscłiam mouet᷑ quia gentilispo
salui facci estis. Et pulchre ddñs turbã qͣm amore uerbi
łi esurientẽ uidit. etiã cibo spũali reficit. ut in ilł adimple

Expanded text:
tione, quae ex quinque panibus facta est, per quam populum Judaeorum diximus significari, discipuli Dominum commonuisse dicuntur, ut dimitteret turbas emere sibi necessaria, quia idem populus ante adventum Domini patriarchas et prophetas suos intercessores habuit. In hac autem ii estis . » Et pulchre Dominus turbam, quam amore verbi Dei esurientem vidit, etiam cibo corporali reficit, ut in illis adimple
Abbreviated transcription (Latin):
ii enim non intelligebant homicidiũ nͥ ꝑ emptionẽ
corporis humani ꝑ qͣm uita priuaretrir: aꝑuit dñs
omnem iniquum motum ad nocendum fr̃i in homi¬
cidii gnẽ computari. Uñ ⁊ iohannes dic̃. Qui ochit fia¬
trẽ suum homicida ẽ. Ego aut̃ dico uob̾. qͥa omnis qͥi¬
rnscitur frĩ suo reus erit iudicio. In quibrisda codicib as¬
ditur sine causa. Sunt greci codices. quib fides adhiben¬
da ẽ. ñ halient sine causa. quamus ide ipsesit sensus.

Expanded text:
ia enim non intelligebant homicidium, nisi peremptionem corporis humani, per quam vita privaretur; aperuit Dominus omnem iniquum motum ad nocendum fratri in homicidii genere deputari. Unde et Joannes dicit: Qui odit fratrem suum, homicida est . Et quoirascitur fratri suo reus erit judicio. In quibusdam codicibus additur sine causa. Sed Graeci codices quibus fides adhibenda est, non habent sine causa, quamvis idem ipse sit sensus.
Abbreviated transcription (Latin):
ufficere debet cantũ noticiȩ humanȩ. hanc
uere fateri reginã cȩloꝵ: pro eo qđ regem pe¬
ꝑit angłoꝵ. S nec inuenitur apud latinos aliqͥs
ad matrẽ dni. & tuã ipsius aninã ꝑtransibit gla¬
diꝰ. ibeatȩ recordationis cractaret am̾brosius aitꝰ
Nec historiȩ uec littere. docent mariã gladio ui¬
tam finisse. hinc & ysidorus. incertũ ẽ ꝑ hoc diccũ¬
S quid de his dicam. cum nec ipse qui hanc aũ
sta de hoc posteris retinendũ aliquid seriptis mã¬
dauit. Nullus enim hoc fidelius uarrare po¬
trut. si d̾s illud manifestari uoluiss qͣm ille utiq
qͥ hanc nutͥend̾a suscepit. nec contra morẽ filꝰ
matrem reliquit. Restat gͦ ut hõ mendatit̾ nõ
fingat aꝑtum: qđ d̾s manere uoluit occultũ.¬

Expanded text:
ufficere debet tantum notitiae humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, pro eo quod Regem peperit angelorum. Sed nec invenitur apud Latinos aliquisad Domini matrem, Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, beatae recordationis tractaret Ambrosius, ait: Nec historia, nec littera docet Mariam gladio vitam finisse. Hinc et Isidorus: Incertum est, inquloquor dicam; cum nec ipse qui hanc accegelista, de hoc posteris aliquid retinendum scriptis mandaverit? Nullus enim hoc fidelius narrare potuit, si illud Deus manifestari voluisset, quam ille utique qui hanc nutriendam suscepit, nec contra morem filius matrem reliquit. Restat ergo ut homo mendaciter non fingat apertum, quod Deus voluit manere occultum.
Abbreviated transcription (Latin):
in carcere clausimi. Iꝑsa uero puella ꝑgebat se¬
pissime ad carcerem tibi beatꝰ alexander catenis
tenebatur ligatris. & osculabatur catenas quibꝰ¬
ipse sanctus ligatus erat. scił ob gram̾ recuꝑandȩ
sanitatis. Cui beatꝰ alexander dixit. Noli filia mea
osculari has catenas. s quere boras scĩ petri qͥb¬

Expanded text:
i confessionem; ipsa vero puella pergebat saepissime ad carcerem, ubi beatus Alexander catenis tenebatur ligatus, et osculabatur quotidie catenas quibus ligatus erat, ob gratiam recuperandae sanitatis. Cui beatus Alexander dixit: Noli, filia, osculari has catenas, sed quaere catenas q
Abbreviated transcription (Latin):
tͣpellantis. & sententiã uidicis. q̃ sententia int̃pel¬
lanti respondit. susceptã defendit. Erat enĩ maria
intenta cȩlesti dulcedini dnĩ uerbi. uitenta erat mar¬
cha qͦmͦ pasceret dnm̃. intenta maria qͦmͦ pasceret᷑ a
maria iocundabat᷑. Beatã me dicent om̃s gnãtiones. qͥa fec̾

Expanded text:
pellantis, et sententiam judicis. Quae sententia interpellanti respondit, susceptam defendit. Erat enim Maria intenta dulcedini verbi Domini. Intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum: intenta Maria quomodo pasceretur a Maria jam jucundabatur. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
diret uerbũ dulcissimũ. & corde intentissime pa¬
sceret᷑. int̾pellato dño a sorore sua. qͦmͦ putamꝰ eã ce¬
nuisse ne diceret dñs surge & aduiua sororemtuã:
Mira enim suauitate tenebat᷑ qͥa ꝓfecto maior ẽ in
tentio m̃tis qͣm uentͥs excusaca ẽ sedit securior Qͦmͦ aũ
excusata : attendamꝰ inspiciamꝰ ꝑscrutam᷑ q̃ possumꝰ.
pascam᷑ & nos. Quid enim: Putamꝰ rephensũ inist̾rũ¬
minist̾iũ marthe ꝗͣ cura hospitalitatis occupauerat. qͣ ip¬

Expanded text:
diret verbum dulcissimum, et corde intentissimo pasceretur, interpellato Domino a sorore sua, quomodo putamus eam timuisse, ne diceret ei Dominus, Surge, et adjuva sororem tuam? Mira enim suavitate tenebatur: quae profecto major est mentis quem ventris. Excusata est, sedit securior. Quomodo autem excusata? Attendamus, inspiciamus, perscrutemur quod possumus; ut pascamur et nos. ministerium Marthae, quam cura hospitalitatis occupaverat, quae ip
Abbreviated transcription (Latin):
guangłium cũ legeret᷑ audiuimꝰ a femina religi¬
osa susceptũ ee̾ dominum hospieio: ab ea q̃ mar¬
tha uocabatur. & cũ ipsa eẽ occupata in cura mi¬
nistrandi: sororenis maria sedebat ad pedes dni.
& audiebat uerbum eius. laborabat illa. uaca¬
bat ista. Crogabat illa. ista implebat. Uerũtũ mar¬
cha la borans multũ in illa ocerpatione & negoti¬
oministnͣdi int̃pellebat dnm̃. & de sorore sua con¬
q̃sta ẽ. qđ eã laborantẽ ñ adiuuaret. Bñs aut̾ ꝓ ma¬

Expanded text:
angelium cum legeretur, audivimus a femina religiosa susceptum esse Dominum hospitio, eaque Martha vocabatur. Et cum esset ipsa occupata in cura ministrandi, soror ejus Maria sedebat ad pedes Domini, et audiebat verbum ejus. Laborabat illa, vacabat ista: illa erogabat, haec implebatur. Verumtamen Martha laborans multum in illa occupatione et negotio ministrandi, interpellavit Dominum, et de sorore sua conquesta est, quod eam laborantem non adjuvaret. Dominus autem pro Ma