comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atem obicere. Sc̃i non solum głam
pramodũ suum omnino nõ appetũt.
detiam hoc ipsũ uderi refugunt.
llod ẽẽ meruerunt. Ipocrite. aũt ma¬
licie sue occultate gentes ante occulos
hominũ quadam in nocentis scĩtate se
uestiunt ut uenentur quib bene di¬
uina uoce dicit᷑. Ue uobis ipocrite qr
similes facti estis sepulchris dealbatis.
que foris qui appairent hominib spe : qͥdem¬
ciosa. intus uero plena sunt ossib mor¬
tuorũ ita et uos foris quidem appare¬
tis hominib iusti. intus uero plem
estis auaricia & mniqͥtate. Dupliciter
dampirant᷑ ypocrite. siue pro occulta
iniquitate: siue proaꝑta simulatõne.
ex illo eñi ꝯdempnant᷑ quia unqui st̃.
ex isto qr ostendunt quod non sunt.
N on semꝑ latent ypocrite. Nam
et si ꝑrius in pͥncipio sui quidam nõ
pateant. prius tamen quã uicta eoꝵ
finatur. quam simulate uixerint
detegunt᷑. oume eñi sincerũ ꝑmance.
Nam que sumuilata sunt: duiturna
eẽ non possunt. Non eorũ desꝑanda ẽ

Expanded text:
atem objicere. 4. Sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Hypocritae autem, malitiae suae occulta tegentes ante oculos hominum, quadam innocentiae sanctitate se vestiunt, ut venerentur. Quibus divina voce dicitur: « Vae vobis, hypocritae, quia similequi foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero sunt plena ossibus mortuorum , » ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate. Dupliciter damnantur hypocritae, sive pro occulta iniquitate, sive pro aperta simulatione. Ex illo enim condemnantur quia iniqui sunt, ex isto quia ostendunt quod non sunt. Non semper latent hypocritae, quia etsi in principio sui quidem non patent, prius tamen quam vita eorum finiatur, quam simulate vixerint deteguntur. Omne enim sincerum permanet, sed quae simulata sunt, diuturna esse non possunt. Non eorum desperanda est
Abbreviated transcription (Latin):
diseretione caris est moderanda ma¬
teries. scilicoe. ue aut integre extin¬
guatur: aut inmoderate laxetur.
Infirmmitate carnis nimia preualente
ad ꝑfectionẽ ꝑtingere. nemo potest.
Nam quãius sc̃itatis amorẽ quisq
habeat. ex sequi tamen non ualet
oꝑis meritum: cuius intentione
cordis deseruire conatur. Corporis
debilitas nimia. ciam uires anime
frangit. Mentis quoq ingeniũ
facit marcescere. nec ualet quicquã
boni ꝓ inbecillitatẽ ꝑficere. Nequie
nunis nam quid quid eũ comodo &
temꝑamento fit: Salutare ẽ quicqͥd
an̾t uimis et ultra modumẽ: ꝑni¬
cio sumpsit. Studiumq suũ in cõ¬
trariũ. uertit. In omui ergo opere.
modũ eitem ꝑamentũ oportde. ha¬
bere. Nam omne quod excedoe. ꝑi¬
culosum ẽ. Siẽ aqua que sinimis
imbies prebeat. non solum nullũ
usum adhiboe. sed iam piculum
exiboe.¬

Expanded text:
discretione carnis est moderanda madiscretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis meritum, cui intentione cordis deservire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid nimis. Nam quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est; quidquid autem nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. In omni ergo opere modum et temperamentum oportet habere. Nam omne quod excedit periculosum est; sicut aqua, quae si nimios imbres praebeat, non solum nullum usum adhibet, sed etiam periculum exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
cius exsecrandi sunt: quia dei creatu¬
rã usib humanis ꝯcessam reiciunt.
Nichil eñi fidelib inquinatũ. nichil¬
q esse iudicat᷑ inmnundũ. paulo attes
tante apło. om̃ia mundamundis. co¬
inquinatis au̾t et infidelib. nchil
ẽ mundũ. sed polluta sunt eorũ et
mens &e consciencia. Spernit᷑ ieium¬
ũ quod inuesꝑum repletione ciboꝵ.
reficit᷑. Neq eñi reputanda est absti¬
nencia. ubi fuerit uentris saturitas
sub secuta. Spernit᷑ ienũ. quod in
uesꝑum deliciis cõpensatur. dicente
debiti. et lis et contentio. & ꝑcussio.
ita et delicie in probantur a ꝓpħa iu
ratione ruminat qui ad explendam
gulam uespere sibi delicias p̾parat.
Non est corporis adhibenda in mode¬
rata abstinencia. ne dum amplius
grauatur caro. pondere inedie. ne
malũ agat. postea nec bene facere ĩ¬
cipiat. et que addicit᷑. ut usum ma¬
li carear simul et boni officiũdum
plus premit᷑ ꝑdat. Sollicita igitur

Expanded text:
tius exsecrandi sunt, quia Dei creatutius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fidelibus inquinatum, nihilque esse judicatur itante apostolo: Omnia munda mundis; coinquinatis autem, et infidelibus, nihil est 257 mundum, quia polluta sunt eorum et mens et conscientia . 10. Spernitur jejunium quod in vesperum repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit saturitas ventris subsecuta. 11. Spernitur jejunium quod in vesperum deliciis compensatur, dicente debiti, et lites, et contentio, et percussio, ita et deliciae improbantur a prophetatatione ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur
Abbreviated transcription (Latin):
is se suppliciis tradunt. T̃ antũq mi¬
in laboris exerciciũ non pro dei amo¬
ł sed pro sola humane laudis ad mi¬
unione sectant᷑. Quidam incredibilit̾
bstinẽt. ut hominib curiosis scĩ ap¬
reant. Sed hoc bonũ abstinencie
albꝰ non ẽ uirtus reputanda. sed ui
lliqr bona male utunt᷑. leuiniũ ce
lemosina in abscondito seseamant.
le solus deus qui inspicit om̃ia: meri
tioꝑumbonorũ rependat. Nam qui
a sub populari manifestatõne faci¬
int. nequaquã deo iustificant᷑. quia
iuxta sermonẽ eungelicum mercedẽ
lã ab hominib recepert̃. Ieiunia cũ
bonis oꝑibus deo acceptabilia sunt:
qui aũt cibis abstinent. et praue agũt.
demones imitant᷑. quib esca nd̃ est:
& nequicia semꝑẽ. Ille eñi bene abfti¬
net cibis. qui or amalicie actib et a
mundiieuinat ambitionib. Qui ex¬
secratonis studio nõ abstinencie uoto.
ab escis carniũ se suspendunt. hii po¬

Expanded text:
ris se suppliciis tradunt; tantumque miris se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, quia juxta sermonem evangelicum mercedem suam ab hominibus receperunt . 8. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstdaemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet cibis qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi po
Abbreviated transcription (Latin):
ce eorũ ad minciatones ostendit. Ien
forera tela sinit ad uersꝰ tẽptamen
demomorũ. cito eñi ꝑ abstinenciã
euincunt᷑. Unde etiam dominus
esaluator nr̃. eorũ incursus. ieiuni¬
setorationis premonet suꝑare di
ens. hoc genus nõ eicit᷑. nisi ꝑ orati¬
one et ieumũ. Inmũdi eñ sp̃s ibi
ese magis iniciunt. ubi plus uiderie
dramet potum. Sc̃ĩ quam dui in hu
u cłi uita in habitant. desideriũ su
euons corpus suum aridũ portant.
unit psalmus. Situnt inquit te
anmnamea. quã multiplicit̾ tibi ea¬
iomea. Caro eñitune dñ sitit. qͣndo
pienuiniũ abstince et arescit. Absti¬
uencia et uuificat &e occidit. Uiui¬
scat animã. corpusnecat. Sepe et¬
bstinencia. simulate agitur. ieui¬
uaq ꝑ ipocrism exercent᷑. Quidam
m mira in edia corpus suu̾lamanz.
nterminantes sic̃ ait euangeliũ fa¬
as suas. ut appareant hominib
unantes. Ore namq pallescunt.
apͣ atterunt᷑. Cordis alta suspiria
iucunt. ante mortẽ quoq mortife¬

Expanded text:
ostendit. 3. Jejunia fortia tela sunt adversus tentamenta daemoniorum. Cito enim per abstinentiam devincuntur. Unde etiam Dominus et Salvator noster eorum incursus jejuniis et orationibus praemonet superare, 256 dicens: Hoc genus non ejicitur nisi per orationem et jejunium . Immundi enim spiritus ibi se magis injiciunt ubi plus viderint escam et potum. 4. Sancti, quandiu in hujus saeculi vita habitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniaque per hypocrisim exercentur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortife
Abbreviated transcription (Latin):
oc est ꝑfectura et rationabileis¬
uiuiũ. quande nr homo extes¬
or ieuinat. interior orat. Faeilus ꝑ
ieiuniũ oratio penetrat celũ. Tune
eñi homo spiritalis effectus ingłiꝰ
comungit᷑ deoq liberius apulasus
Per ieuniũ etiam occulta metro

Expanded text:
oc est perfectum et rationabile jejunium, quando noster homo exterior jejunat, interior orat. Facilius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim homo spiritalis effectus, angelis conjungitur, Deoque liberius copulatur. Per jejunium
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes tali sentñcia impiũ eẽ puni¬
tũ: quo terrore purgandisũt: qr siquid
eis excorpore adhuc peccati remanserit.
metu ipso quo diabolũ dampnari cons¬
piciunt: purgabunt᷑. Hinc ẽ quod ait
iob. Cum sublatus fuerit timebint
angeli. & ex t̾riti purgabunt᷑. A lultoᷤᷤ
posse perire exeis in die uidicii. qui
mine electi esse uident᷑ et sc̃ĩ: docente
ꝓpħa. uocabit dominus uidiciũ ad ig¬
nẽ. & deuorabit abyssũ multã. & come¬
det partẽ domus. Pars quippe donuiᷤᷤ
deuorabit᷑. quia illos etiam infernus
obsorbebit: qui nunc se in preceptis
celestib gloriant᷑. De quib & dũs di¬
cit. Multi dicenr michi in illa die.¬

Expanded text:
videntes tali sententia impium esse punividentes tali sententia impium esse punitum: quo terrore purgandi sunt, quia, si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quo diabolum damnari conspicium purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et exterriti purgabuntur . 7. Multos posse perire ex eis in die judicii, qui nunc electi esse videntur, et sancti, dicente propheta: Vocabit Dominus judicium ad ignem, et devorabit abyssum multam, et comedet partem domus. Pars quippe domus devorabitur, quia illos etiam infernus absorbebit, qui nunc se esse in praeceptis coelestibus gloriantur; de quibus Dominus dicit: « Multi dicent mi
Abbreviated transcription (Latin):
Ieut fasciculilignoꝵ ad cõbusti¬
Ionẽ de similib ꝯ ligant᷑. ita ĩ
isficit inmalũ. Sic̃ unusquisq sc̃s
a futuro iudicio pro q̃ntitate uirtutũ
uficabit᷑. ita e uusqͥsq impiꝰ pro
intate facinoꝵ ꝯtempnabit᷑. nec de¬
sat insupplicio de futuris dampnatõis
. sor uxta qualitatẽ cruminũ discre¬
soerit penarũ. propheta firmante.
dicatoꝵ quoq suorũ suppliciis ad dit᷑
nam pena defuncris. sic̃ apud inferos
iuti sermo predicat eim̃ngelicus: sic̃
o augendo uide supplicio dicit etiã
et mendicent. Impii ex hoc durius in
iudicio puniendi sũt mentis dolore. ex
quo uisurisunt iustos glorie beatitudi¬
nẽ meruisse. Cuuctis uidentib est pre¬
cipitandꝰ diabolꝰ. quando sub aspectu
omniũ bonorũ angeloꝵ &ꝰ hominũ:
cumeis qui de parte eius erunt. in ignẽ
eternũ mutendus est. Dum sublatus
fuerit diabolus ut dampnet᷑. multi elec¬
ti qui in corpore sũt inueniendi. dño ad
iudiciũ ueniente metu ꝯcutiendi sũt:

Expanded text:
icut fasciculi lignorum ad combustionem similibus colligantur, ita in les fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur. Nec deerit in supordo, sed juxta qualitatem criminum discretio erit poenarum, propheta firmante. De charorum suorum quoque suppliciis additur etiam poena defunctis, sicut apud inferos diviti sermo praedicat evangelicus , sicut pro augendo Judae supplicio dicit etiam et mendicent . Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum et hominum, cum eis qui de parte ejus erunt, in ignem aeternum mittendus est. Dum sublatufuerit diabolus, ut damnetur, multi electi, qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis. quod tamen uiciũ est ti¬
moris. Sed et procacitas uocis. pro ue¬
ritatis libertate accipit᷑. Porre uicui
inqͥetudins uirtutẽ se uult uocari
sollicitudinis. Et precipitatõnis faci¬
litas feruor boni studii credit᷑. Et bene
agenditarditas consilii mora esse inde¬
t᷑. Pum tamen istasit untus. illa ui¬
cuĩ. Taluigit᷑ exemplo uicia. species
uirtutu imnitant᷑. Et inde se nõ nuilli
ẽẽ iustos confidunt. unde maxime re¬
probant᷑. Aptum exemplũ uiciorũ.
de latronis specie sumit᷑. Nam sic̃ ex
isidiis latro prodit. seq iter agenti¬
b. uingit fingens se sociũ. denec de¬
cipiat in prouisũ. et dum subito enu¬
perit ad exitium. latro manifestis os¬
tendit᷑. Ita semiscunt uit̾dum psulo¬
opis eficaciã in siuis usib rapiant i¬

Expanded text:
humilitatis, quod tamen vitium est tihumilitatis, quod tamen vitium est timoris. Sed et procacitas vocis pro veritatis libertate accipitur, et viinquietudinis virtutem se vult vocari sollicitudinis, et praecipitationis facilitas fervor boni studii creditur, et bene agendi tarditas consilii mora esse videtur, dum tamen ista sit virtus, illa vitium. Tali igitur exemplo vitia species virtutum imitantur; et inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. 4. Aptum exemplum vitiorum de latronis specie sumitur. Nam sicut ex insidiis latro prodit, seque iter agentibus jungit, fingens se socium, donec decipiat improvisum, et dum subito eruperit, ad exitium latro manifestus ostenditur: ita se miscent interdum periculooperis efficacia
Abbreviated transcription (Latin):
preferunt. Ideoq ꝑniciosius suos sec¬
tatores decipiunt. quia se sub uelami¬
ne uirtutũ tegunt. Namuicia que
statim uirtutũ contraria apparent. ei¬
todum in palamuen̾int emendant᷑.
Propter quod sequaces eorũ de talib
criminib erubescunt. Carnales au̾t
plerumq ꝑ insensualitatẽ mentis nõ
agnoscunt uiciũ esse culpabile. quod
dignũ iudetur dampnatione. Item q̃¬
dam uicia species uirtutũ esse uident᷑.
sed tamen uirtutes non sunt. Nam
interdũ sub pretextu iusticie. crude¬
litas agitur: et putat᷑ esse iuitus. qd
nunirĩ est uiciũ. Siẽ et remissa si¬
gnicies. mansuetudo esse creditur. &
quodagit torpens negligencia. puta¬
tur agere indulgencia pietatis. Non¬
numꝙͣ etiam uirtutẽ largitaris. ui¬
tat᷑ uiciũ prodige efusionis. & uirtu¬
tẽ parcitatis tristis tenacitas imuitat᷑.
et niciũ ꝑtinacie abscondit᷑ sub uir¬
tute constancie. Itemtimor sub specie
ebecliencie occultat᷑. et dicit᷑ uirtus

Expanded text:
praeferunt, ideoque perniciosius suos sectatores decipiunt, quia se sub velamine virtutum tegunt. Nam vitia, quae statim virtutibus contraria apparent, cito, dum palam venerint, emendantur, propter quod sequaces eorum de talibus criminibus erubescunt. 2. Carnales autem plerumque per insensualitatem mentis non agnoscunt vitium esse culpabile, quod dignum videtur damnatione. 3. Item quaedam vitia species virtutum esse videntur, sed tamen virtutes non sunt. Nam interdum sub praetextu justitiae crudelitas agitur, et putatur esse virtus quod nimirum est vitium, sicut et remissa segnities mansuetudo esse creditur, et quod agit torpens negligentia putatur agere indulgentia pietatis. Nonnunquam etiam virtutem largitatis imitatur vitium prodigae effusionis, et virtutem parcitatis tristis tenacitas imitatur, et vitium pertinaciae absconditur sub virtute constantiae. Item timor sub specie obedientiae occultatur, et dicitur virtus
Abbreviated transcription (Latin):
noc antindo pieniere soe cũ discedendo
consuleri. ut ueri sit utile hoc potesta¬
ris insigne ⁊ domĩ dei protuieione utan¬
fideles sunt ppłi quos aũ ea potestate
quam accipiunt obtime regunt
bonã uric uicissitudinẽ do lant¬
turi restituunt. Bonis uox freiꝰ
ad iusticiam a delicto regredit᷑ .ꝰ
dei iusticia aid delictũ transfertir
ut noueris hic esse casum. illue prs¬
positum. In proposito eius esse debo
titubare contigerit. mox resurget¬

Expanded text:
nec dominando premere, sed condescendendo nec dominando premere, sed condescendendo consulere; ut vere sit utile hoc potestatis insigne, et donum Dei pro tuitione utanfideles sunt populi: quos dum ea potestate quam accipiunt, optime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituunt. Bonus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur, quam de justitia ad delictum transfertur: Ut noveris hoc esse casum, illud propositum. In proposito ejus esse debettitubare contigerit, mox resurge
Abbreviated transcription (Latin):
Ui recte utitur regni porestate. ita
piestare se om̃ib deb&e. ut qñto
magis honoris celsitudine elaroe. tan¬
tũ semoe ipsum mente humilice. pre¬
ponens sibi exemplũ. humilitatis da¬
id qui de sius meritis nõ tumuir soe
humilit̾ sese deiciens dixit. uilisin¬
cedam ⁊ iulis apparebo ante dm̃ qui
elegit me. Qui recte utitur regni po¬
testate. formã iusticie factis maigis quã
u̾bis instituoe ismilla prosꝑitate erigi¬
tur. nulla adu̾sitate turbatur. non in¬
nititur propriis urib. nec a dño re¬
cedit cor eius. Regni fastigiũ humi¬
li presidoe animo nõ eum delectar in¬
iquitas. nõ inflãmat cupiditas sine
fraudatione alieuiꝰ ex pauꝑe durites
facit. et quod iuxta porestate a ppłis
ex torquere pot̾at. sepe misccłiclemen¬
cia donat. Dedit deus pͥncipib pre¬
sulatũ pro regimine populorũ. & illis
eos preesse uoluit. cũ quib una ẽ eis
nascendi moriendiq conditio. prodes¬
se ergo deboe ppłis pͥncipatꝰ nõ nocere.

Expanded text:
ui recte utitur regni potestate, ita se praestare omnibus debet, ut quanto magis honoris celsitudine claret, tanto semetipso mentem humiliet proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis meritis non tumuit, sed humiliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilis apparebo ante Deum, qui elegit me. Qui recte utitur regni potestate, formam justitiae, factis magis, quam verbis instituet. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla adversitate turbatur. Non innititur propriis viribus, nec a Domino recedet cor ejus. Regni fastigium, humili praesidet animo. Non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas: sine defraudatione alicujus ex paupere divites facit, et quod juxta potestatem a populis extorquere poterat, saepe misericordiae clementia donat. Dedit Deus principibus praesulatum pro regimine populorum: et illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi, moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis principatus, non nocere,
Abbreviated transcription (Latin):
in regno celorũ. uides quod auctori¬
tare magisterii carde. qui quod docox
no facit. Sic̃ in nomisma metallum¬
et figura. et pondus inquirit᷑. ita i
omni doce᷑re ecclesiaftico. quid sequa¬
tur. quid doceat: quoniodo uiuat ꝓ᷑
qualitatẽ igitur metalli. doctrina ꝑ
figuram. similitudo patrum. propon¬
dus. humilitas designatur. Quigͥ
ab his trib discrepauerit. non metal

Expanded text:
in regno coelorum . Vides quod auctoriin regno coelorum . Vides quod auctoritate magisterii caret, qui quod docet non facit. 5. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur, ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli doctrina, per figuram similitudo patrum, per pondus humilitas designatur. Qui vero ab his tribus discrepaverit, non metal
Abbreviated transcription (Latin):
trina sine uita arrogantẽ reddit.iii.¬
ra sine cdoctrina uiutilẽ facit. sacerdo¬
tis predicatio oꝑe ꝯfirmanda est: ita
ut quod clocet uerbo. instruat et ex¬
emplo. uera ẽ illa cloctrina quã ui¬
uendi sequit᷑ forma. nam nichil tur¬
pui est quã sibonũ quod quisq ser¬
mone predicat: explere oꝑe negligat.
Tunc eni predicatio uriliter profert᷑.
quando efficacit̾ adimpletur. Unus¬
quisq doctor et bone actionis. & bo¬
ne predicationis habere deboe studi¬
u. Nam alterũ sine altero uoifieit
ꝑfectum. sed precedoe uistus benes
utilis doctor. plebium subiectariur
prestare se deboe atq insiftere doctins
ut quanto claret uerbo: tanto clarss¬
cat et merito. Nam quod apłs tim¬
theo precipit. cumom̃i imꝑio doceri
nõ hortatur ad tumorẽ suꝑbie. sed ao
bone uire auctoritatẽ. uidelicoe neli¬
bertatẽ ꝑderoe predicandi. si bene d¬
ceroe et male uiueret. Unde et dũs
qui soluerit unũ ex mandatis istis
minimis et sic docuerit. minimꝰ err

Expanded text:
na sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. 2. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut quod docet verbo, instruat exemplo. Vera est enim illa doctrina, quam vivendi sequitur forma. Nam nihil turpius est quam si bonum, quod quisque sermone praedicat, explere opere negligat. Tunc enim praedicatio utiliter profertur, quando efficaciter adimpletur. 3. Unusquisque doctor et bonae actionis, et bonae praedicationis habere debet studium, nam alterum sine altero non facit perfectum; sed praecedat justus bene . 4. Omnis utilis doctor plebibus subjectis ita praestare debet, atque insistere doctrinae, ut quanto claret verbo, tanto clarescat et merito. Nam quod Apostolus Timotheo praecipit cum omni imperio docere , non hortatur ad tumorem superbiae, sed ad bonae vitae auctoritatem, videlicet, ne libertatem perderet praedicandi, si bene doceret et male viveret. Unde et Dominus: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et sic docuerit, minimus erit
Abbreviated transcription (Latin):
bis: tali eñi animi motione. orribili pano¬
re etiam ꝑ quietem deurumir. et quã
graniai̾ut que commisimꝰ. et quã ditra
que ꝑtimescimꝯ. mentis aspectu etiam ĩ
ompnia ꝯtemplamꝯ. Non esse peccatũ.
quando nolentes unaginib nocturnis ĩ¬
ludimiir. sed tunc ẽẽ peccatum. si antequã
iludimur. cogitationis affectib preueni¬
mie: luxurie quippe imagines quas in
miitite gessunꝰ. sepe dormientib in ani¬
nospparent. soc in noxie. si nõ xupiscen
acurrunt. Qui nocturna inlusione pol¬
lutur. quãuis et si extra memoriã turpi¬
um cogitationũ seesse ꝑsenciat inquina¬
tii. tamen hoc ut temptaret᷑ culpe sue tri¬
buat. suamq inmundiciã statim fletibꝰ

Expanded text:
bis. 12. Tali enim animi motione horribili pavobis. 12. Tali enim animi motione horribili pavore etiam per quietem concutimur; et quam gravia sunt quae commisimus, et quam dura quae pertimescimus, mentis aspectu etiam in somnio contemplamur. 13. Non esse peccatum, quando nolentes imaginibus nocturnis illudimur; sed tunc esse peccatum, si, antequam illudamur, cogitationum affectibus praeveniamur. Luxuriae quippe imagines, quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxie, si non concupiscendo occurrant. 14. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis etsi extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque immunditiam statim fletibus
Abbreviated transcription (Latin):
sompniis fides habenda nonẽ: ne
forte sathanas in angłm lucis sese trans¬
formans. quelibo in cautum fallat. ꝙ
aliqua erroris frande decipiat. Non ni¬
quam interdum demones. deceptena
fraute ita quosdam curiosos obẜuan
tesq inludunt: ut quedam sompnia
non aliter euenrant quam osterount.
ut eñi multis fallan ͭ. interdum & ueta
pronunciant. Sed quaniuis ita accidart
ꝯtempnenda sint: ne forte de inlusione
procedant. recolentes testimoniũ snpua¬
re dicentis si clixerint uobis et ita euene¬
rit non credatis. Sompnia similia snt
angurus. et qui ea intendunt ieuer
anguriare noscunt᷑. Non esse uera sõp¬
nia que cogitans anumꝯ die noctuq sibi
imaginatur. mentes eñi non numqua
ipsa sibi sompnia fiugunt. Sepe duii
priora mala ꝑ tristem menionam bas
lendo imagmã Huius modi ments
imaginatõne. aut depreteritis ad miss
aut te futuris suppliens memorie uis¬
lantib fiunt. & ꝑ isiones sompira qu
p. siue iugilantib. suie dormientib no¬

Expanded text:
somniis fides adhibenda non est, ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, et aliqua erroris fraude decipiat. 9. Nonnunquam daemones deceptoria fraude ita quosdam curiosos observant, eisque illudunt, ut quaedam somnia non aliter eveniant quam ostenduntur. Ut enim in multis fallant, interdum et vera pronuntiant. Sed quamvis ita accidant, contemnenda sunt, ne forte de illusione procedant, recolentes testimonium Scripturae dicentis: Si dixerint vobis, et ita evenerit, non credatis . 10. Somnia similia sunt auguriis, et qui ea intendunt, revera augurari noscuntur. Non esse vera somnia, quae cogitans animus die noctuque sibi imaginatur. Mentes enim nonnunquam ipsae sibi somnia fingunt. 11. Saepe dum priora mala per tristem memoriam ad olendo imaginamur. Hujusmodi mentis imaginationes, quae aut de praeteritis admissis, aut de futuri supplicii memoria vigilantibus fiunt, et per visiones somniaque que, sive vigilantibus, sive dormientibus no
Abbreviated transcription (Latin):
erga disciplinã subditori pres¬
tare debe. ut non solũ aucrontẽ ue¬
rum etiam ł umillitate clarescas
tamen ita erit ineouirtus humlita¬
tis ne dissoluatur uita sub ditori n
uicuis. atq aucteritas ad erit porelas
ne ꝑ tumo ẽ ordis se ueritas exifas
mmoderatoins. ⁊ dec est inen saicts

Expanded text:
ga disciplinam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis; atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est enim
Abbreviated transcription (Latin):
inpedtimento. Dum eñi quisq a cõ¬
sortio mundi. abstraitur. nec cupidi¬
tas eum obligat ꝯsentientẽ. nec eru¬
ciat sentientem. Honum ẽ corpora¬
lit̾ remotum eẽ amundo. sed multũ
ẽ melius uoluntate utrumq uero
ꝑfecte. Ille ergo ꝑfectus ẽ qui hiue se¬
culo et corpore &e corde discretus ẽ. Ona¬
ger ut ait iob ꝯtempnce ciuitatem.
et monachi comiminẽ scłariũ ciuiũ
ꝯuersationẽ aduersa uite nr̃e appetuit
prospera ꝯtempnimt. ut dum ab eis

Expanded text:
impedimento. Dum enim quisque a conimpedimento. Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec cruciat sentientem. 305 4. Bonum est corporaliter remotum esse a mundo, sed multo est melius voluntate; utrumque vero perfectum; ille ergo perfectus est, qui huic saeculo et corpore et corde discretus est. 5. Onager, ut ait Job, contemnit civitatem, et monachi communem saecularium civium conversationem. Hi adversa vitae nostrae appetunt, prospera contemnunt, ut, dum
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ uiri funditus scło
renuinciantes. ita huic mundo mo
iunit᷑. ut soli deo uiuere delectentur. qͣn¬
aq ab hiius scli cõuersatõne se subtra¬
ant. tantum interne mentis acie. presẽ¬
am dei et angłice iocietatis freq̃neiam
amplantur. Malorum tam praua sũt
ꝑa manifesta et hii qui suꝑnam patri¬
in desiclerant. nõ solum mores eorũ sed
tconsorera fugiant. Quidam etiam cor¬
ualiter separari desiderant ab iniquis.
it eorũ non inuoluant᷑ delictis. Non nul
uet si nõ corporali liscessu spiritali tamen
beis intentione receclunt. qui et si com¬
mines sunt comi̾satione. cdisereti tamẽ
lint corcle uel oꝑe. Et si &e sepe in medio
earualiũ uitam deus protegat electorum.
tamen satis rarum est ut quisq inter se¬
uli uoluptates positus auicris maneat
inlibatũ. In quib et si non cito inplicet᷑.
liquando tamen abstraitur. neq eñi di
unitus esse poterit. qui ꝑiculo ꝓximus
monachi sine cupiditatis et rimoriꝰ

Expanded text:
i ergo funditus saeculo renuntiantes, ita huic mundo mori debent, ut soli Deo vivere delectentur. Quantoque ab hujus saeculi cupiditate se subtrahunt, tanto interna mentis acie praeseam Dei, et angelicae societatis frequentiam contemplantur. 2. Malorum tam prava sunt opera manifesta, ut hi qui supernam patriam desiderant, non solum mores eorum, sed et consortia fugiant. Quidam etiam corporaliter separari desiderant ab iniquis, ut eorum non involvantur delictis. Nonnuli, etsi non corporali discessu, spirituali tamen ab eorum intentione recedunt; qui etsi communes sunt conversatione, discreti tamen sunt corde vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus tamen satis rarum est ut quisque inter saeculi voluptates positus, a vitiis maneat illibatus. In quibus denique etsi non cito implicetur, aliquando tamen abstrahitur. Neque enim diu securus esse poterit, qui periculo proximus monachi sine cupiditatis et timoris
Abbreviated transcription (Latin):
ii aurib. ad cornumquã descendit.
mquidem prestrepit. sed interius nicħ
orficit. Tunc aut dei sermo infusis au¬
ibꝰad cordis ultima prouenit. quando
uei gracia mentẽ interuis ut intelligat
ungit. Sic eñi quosdam flamina cari¬
ntissue deus illuminat. ut intalit̾ sapi¬
nt. ita quocdam frigidos torpentesq dese¬
t ut sine sensu ꝑsiftant. Pleriq in a¬
mmine intelligendi uiuaces existunt.
lloquendi in opia angustantur. qui
n uͦ inutrisq pollent. quia et sciendi
anam. et clicendi efficatiam habent.

Expanded text:
 292 ad cor nunquam descendit; foris quidem perstrepit, sed interius nil proficit. Tunc autem Dei sermo infusus auribus ad cordis ultima pervenit, quando Dei gratia mentem interius, ut intelligat, tangit. 2. Sicut enim quosdam flamma charitatis suae Deus illuminat, ut vitaliter sapiant, ita quosdam frigidos torpentesque deserit, ut sine sensu persistant. 3. Plerique acumine intelligendi vivaces existunt, sed loquendi inopia angustantur. Quidam vero in utrisque pollent, quia et sciendi copiam, et dicendi efficaciam habent.
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm deiet̾nitatẽ accipienda sũi. n
quẽ iam om̃a facta sunt q̃ furꝰa sinm
Sexta regula ẽ. de recapitulatõne
capitulatio eñi ẽ. dum scriptuta oit
ad illud cuiis narratio iã tnͣsierar

Expanded text:
m Dei aeternitatem accipienda sunt, apud quem jam omnia facta sunt, quae futura sunt. Sexta regula est de recapitulatione. Recapitulatio est enim, dum Scriptura tendit ad illud, cujus narratio jam transierat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ropter peccatum primi homi¬
nis humano gen̾i pena diuini¬
tus il lata ẽ seruitutis. ita ut qͥbr
aspicit nõ congruere libertate. his
misericordiꝰ in rogoe seruittẽ. Et li¬
ex ꝑ peccatiun humane orignus ta¬
men est quos deus i deo discreuit ho¬
minib uiram alios seruos ꝯftitueris.
alios dños: ut licencia male agendi
seruoriĩ potestate dñanciũ restringa¬
tur. Nam si om̃s sine metu fuisset.
quis essoe qui amalis quẽ piamco¬
hiberce: Inde et in gentib pͥncipe
regesq electi sunt: ut tertore suo ppło
a malo coercerenz. atq ad recte uinen¬
dũ legib subderent. Quantũ ad ten&e¬
ad rationẽ nõ est ꝑsonarũ acceptio a¬
pud dm̃. qui mundi elegit ignobi¬
lia et premptĩbilia & que nõsunt
ut ea que sunt deftrueroe. ne glone¬
tur omnis caro. hoc ẽ carnalis poten¬
cia coram illo. Unus eñi dominis
ta libertas. Multi eñi inueniunt.
deo libere seruientes sub clominis
constituti flagitiosis qui et subieca

Expanded text:
ropter peccatum primi hominis humano generi poena divinitus illata est servis, ita ut quibus aspicit non congrue libertatem, his misericordius irroget servitutem: et licet per peccatum humanae originis, tamen aequus Deus ideo discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset, qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus principes, regesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum ad poenae rationem, non est personarum acceptio apud Deum, qui mundi elegit ignobilia et contemptibilia, et quae non sunt, ut ea quae sunt, destrueret, ne glorietur omnis caro, hoc est, carnalis potentia coram illo. Unus enim Dominus,ta libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes sub dominis constituti flagitiosis, qui et subjecti
Abbreviated transcription (Latin):
et oꝑe: admutit᷑ corde suggestion
monũ. delectatõne carnis: consentio
mentis. defensione elationis: cõmiti
oꝑe. nunc latenter: nunc palam.i
consuetudine. nũc desꝑatione. Istio
ergo gradib et corte delinquit. et es
malicie ppetratur. Trib modispecat
geritur. Hoc ẽ ignorancia. infirmitas

Expanded text:
opere. Admittitur in corde, suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione. Istis ergo gradibus et corde delinquitur, et opere perpetratur. Tribus modis peccatum geritur, hoc est, ignorantia, infirmitate,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uirtutis. Nam sic̃ ait apłs. si tra¬
didero corpusmeũ ut ardeã. caritatẽ
nõ habuero nichil michi procest. Si¬
ne amore caritatis. quãuis quisq
recte credat. ad beatitudinẽ pueni¬
re non potest. quia tanta ẽ carita¬
tis uirtus. ut oeiam prophoe̾ia. &
martiriũ sine illa nichileẽ credan
t̃. Nullũ premiũ caritati pensat᷑
Caritas eñi uirtutũ. om̃nĩ obturice
pͥncipatũ. Unde et uinculũ ꝑfectõ¬
nis caritas ab apło dicit᷑. eo quod um¬
u̾se uiͬtutes eius uinculo religent᷑.
Dilectio dei morti comparat᷑. dicen¬
te salomone. Ualida ẽ ut mors dilec¬
tio. Id circo quia siẽ mors uiolent̾ se¬
parat animã a corpore. ita et dilectõ
dei uiolent̾ segregat hominẽ amũ¬
dano et carnali amore. Qui dei precep¬
ta ꝯtempnit. dm̃ nõ diligit. neq
eñi regem diligimꝰ.siodio leges
cuis habemus. Tenenda ẽ cum scĩs
iiris unitas caritatis. & qͣnto se quiᷤ¬
ut se adsociet. bonoꝵ ꝯsorcio. Cari¬

Expanded text:
utis. Nam, sicut ait Apostolus: « Si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . » Sine amore charitatis, quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem tamen pervenire non potest; quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium si charitate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo dicitur , eo quod universae virtutes ejus vinculo religentur. 4. Dilectio Dei morti comparatur dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio ; idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali amore. 5. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. 6. Tenenda est cum sanctis viris unitas charitatis; et quanto se quisut se associet honorum consortio. 7. Chari
Abbreviated transcription (Latin):
ilosophi gentiũ. n sic̃ oportoe dm̃
q̃rentes. in angłos iceder̃ preuari¬
catores. Factusq illis mediator diabolus.
ad mortẽ. sic̃ nob̾ xp̃s ad uitã. A lulti
mundi philosophi p̾dicant᷑. indimen¬
sione tempoꝵ. cursuq syderũ ac discuᷤ¬
sione elemtoꝵ. E ⁊ tam̃hoc nõ nisi a dõ
habuer̃. uolando eñi suꝑbe. ut aues aerẽ.
& emergentes in profundũ ut pisces
mare. & uł p̾cora gradientes t̾ram. dis¬
cripser̾. Uer̃ptam̃ tota mente auctorẽ
munes animalib. qui talia nõ ꝯsicłan¬
tes. &e ip̃a ampliꝰ diligentes. usq ad eoꝵ
losophi aũt̾ mundi utiq dm̃ cognoner̃.
soe quia displiciur illis humilitas xp̃i.
in inuio transier̃. & nõ inuia. Ideoq
euanescentes. głam dei in mendatõ mu¬
tauer̃: & rectitudine uie relinq̃ntes. in
anfractos ĩceder̃ erroꝵ. Primũ uncui¬
appetit ad p̾hendat. Inꝑfecta quippe sa¬
piencia ẽ: qd̾ tendas scire &e̾ nescueris ꝑ
quod expediat ire. Quid eni ꝓdest siqui

Expanded text:
ilosophi gentium non, sicut oportet, Deum quaerentes, in angelos inciderunt praevaricatores; factusque est illis mediator diabolus ad mortem, sicut nobis Christus ad vitam. 2. Multum mundi philosophi praedicantur in dimensione temporum, cursuque siderum, ac discussione elementorum; et tamen hoc non nisi a Deo habuerunt. Volando enim suet demergentes in profundum, ut pisces mare, et ut pecora gradientes terram descripserunt; verumtamen tota mente auctorem mines animalibus, qui talia non considerant, et ipsa amplius diligentes usque ad eorum cognoverunt, sed quia displicuit illis humilitas Christi in invio transierunt non in via. Ideoque evanescentes gloriam dei in mendacium mutaverunt et rectitudinem vie relinquentes in anfractus inciderunt errorums. Suappetit apprehendat. Imperfecta quippe sapientia est, quo tendas scire, et nescire iter per quod expediat ire. Quid enim prodest si quis
Abbreviated transcription (Latin):
iystorice. scdo ut tropologie. t̾cio ut
freĩtelligat᷑. Historice namq que
rnlatram tropologice iuxta moralẽ sei
umustice iuxta spiritalẽ intelligen
egi sic historie oportoe fidem tenere.
suu moralit̾ debeanit int̾pretare:
ssintalit̾ intellig̾e. Tria ce septemde
pecepta su̾t. Soe tria ad amorẽ dei ꝑ
sud amptinent. In una tabula scripta

Expanded text:
istorice: 165 secundo ut tropologice, tertio ut mystice intelligatur. Historice namque juxta litteram, tropologice juxta moralem scientiam, mystice juxta spiritalem intelligentiam. Ergo sic historice oportet fidem tenere, ut eam et moraliter debeamus interpretari et spiritaliter intelligere. 13. Tria et septem decem praecepta sunt; sed tria ad amorem Dei 16uae ad Deum pertinent in una tabula scripta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: hoc primũ ẽ. Scdin uͦ simile ẽ hiuic.
diliges ꝓximũtuũ sic̃ te ipsũ. Unum
nãq preceptũ. de pͥma tabula dixit.
Quod ad deiꝑtinet amore. alt̾um uͦ de
ailia tabula d ad hominis ꝑtinoe dilecrõne̾.¬
de septem re

Expanded text:
c primum est. Secundum vero simile est huic: Diliges proximum tuum, sicut te ipsum. Unum namque praeceptum de prima tabula dixit, quod ad Dei pertinet amorem; alterum vero de alia tabula, quod ad hominis pertinet dilectionem.De septem re
Abbreviated transcription (Latin):
moyse: conftancie de iosue. beno¬
abstinencie de clauihel. sic et ait¬
facta priorũ. quo labore. quo
tione gerantur. uir sẽs imitando
de recordatõne peccati et timore me
cii. Illa est comiersis ꝑfectior ꝯpuis¬
tionis affectio. que om̃s a se carna¬
ũ desideriorũ affectus repellit: et is¬
tentionẽ suam toto mentis ftudios
dei ꝯtemplatione deficit. Genunae
conpunctionẽ. qua pro deo anima¬
cuiꝰq electi afficit᷑. id est uel dũopis
suorũ mala ꝯsiderat: uł dumi dente¬
riũ eterne uite suspirat. Quatui
iusti redio salubri conpungitur
ẽ memoria pret̾ĩtorũ facinoru. nara¬
tio futurarũ penarũ. considernop

Expanded text:
Moyse, constantiam de Josue, beniabstinentiam de Daniel, facta priorum quo labore, quo tione gerantur, vir sanctus imitando de recordatione pcii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem defigit. Geminam esse compunctionem cujusque electi afficitur, id est, vel dum operum suorum mala considerat, vel dum desiderio aeternae vitae suspirat. Quatuorjusti taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, recordatio fu
Abbreviated transcription (Latin):
xmagna illorũ gła p̾paratur. qͥbone
puuisionis uite pͥncipia. augmento
ltiori consiumant. atq eo ad prom̾en¬
dietributionẽ clariores p̾parant᷑. quo
smius duri itineris labores. & uicho¬
aret consũmant. Quidã primo con¬
ulonis calore ad uirtutes sese accingũt.
uartente uͦ pro gressu. dũ inmoderate
hriis reb ĩcumbunt. puluere ĩ fimi
gaitus obscurant᷑. Unde et dñs de
bris emimb dicit. Quodau̾t ceci
inspinis. hii sunt qͥ audiunz uer
niti. et sollicitudine seculi. uł falla¬
idiuiciarũ suffocant uerbũ. et sine
hetuefficiunt᷑. Nuꝑ conuersi neqͣ¬
ua debent. in curis ext̾iorib prouehi.
lam simplicent᷑. confestim quasi
antata arbuscula. & nec dum radice
ifirxa concuciunt᷑. parit̾ et aresciuit.
alet interdũ conuersis pioanuni sa¬
lute mutatio loci. ꝑ lerũq en̾idũ muta ⁊¬
t᷑ locus. mutatur et mentis affectus.
Congruumẽ eñi. inde oeiam corporai¬

Expanded text:
et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vitae principia augmento solidiore consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; unde et Dominus de bonis seminibus dicit: Quod autem cecidit in spinis, hi suntudine saeculi, vel fallacia divitiarum suffocant verbum, et sine fructu efficitur. 6. Nuper conversi nequaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim inde etiam corpora
Abbreviated transcription (Latin):
ultos remissa conuer quer son¬
sio. in pristinos errores reies.
acunendi tempore resoluit. Horiis
ergo exempla quisq comu̾sus eusa
ne diuntimorẽ dei a tempoie mapl
rursum mudanis errorib mineriass
Lepidus in conu̾sione. otio santla
cianas cogitatõnes. noxias c̾ẽ non
oispicit. quod si atorpore mentiseiu¬
quiit. ea que leuia existimabat. con¬
uim quasi orrenda atq atrocia ꝑti¬
esit. fraus et desiditi in om̃i bono
ie formidanda ẽ: Fraudem facimꝰ
quociens de bono oꝑe nr̃o. nos mae¬
que cei sunt oꝑam. Omnis ars se¬
s buiꝰ. strenuos amatores hab&e. et
sesq̃ndum prõptissimos. ce hoc
nctnir. quiai presentẽ hab& oꝑis sui
aminationẽ. Ars uͦ diuinitimoris.
pmsq haboe sectatores languidos.
qptos: pigricie mercia congelatos.
o prouite quod labor eorũ nõ pro
uenti. sed pro futura remun̾atõne
nfeitur. Ideoq dum corũlaborem.
urcedis retributio nõ statim ꝯ sequi
speiis desoluta languescunt. Unde

Expanded text:
ultos remissa conversio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetiquae Dei sunt operamur. 4. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed hoc proinde, quod labor eorum non pro praesenti, sed pro futura remuneratione differtur. Ideoque dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequipene dissoluta languescunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uisque conuersus si mox om̃s
carnis stimulos calcare cupiat.
et summa uirtutẽ subire contendar
si forte adhuc aliqua aduersa de car¬
nis molestiis tolerat non frangat᷑.
quia dispensator bonorũ nouit ad¬
u̾sitatis reprimere uiciũ successione
untutũ. Tunc magis grauari se
quisq in pulsu iicioru agnoscit. dũ
ad eognitionẽ dei accesserit siepa¬
ifrł grauiori honore ab egiptios
nitio apitur uitia eñi ante mlens¬
nẽ quasi pacẽ in hominẽ habent
quando uit expellunt᷑ acrioriu
tute consurgunt. Fiunt aũt nnn¬
ea conu̾sio. que peccatore prospersi
diebant atq item fiunt blandas¬

Expanded text:
uisque conversus si mox omnes carnis stimulos calcare cupiat, et summa virtutum subire contendat, si forte adhuc aliqua adversa de carnis molestiis tolerat, non frangatur, quia dispensator bonorum novit adversitates reprimere vitiorum successione virtutum. 2. Tunc magis gravari se quisque impulsu vitiorum agnoscit, dum ad cognitionem Dei accesserit, si Aegyptiis cognitio aperitur . 3. Vitia enim ante conversionem quasi pacem in homine habent, quando autem expelluntur, acriori virtute consurgunt. Fiunt autem inimica converso, quae peccatori prospere blandiebantur; atque item fiunt blanda
Abbreviated transcription (Latin):
tos haboe conflieros dei seriuuis. es
cordatione oꝑum pret̾itorũ. Alulnis
post comu̾sionẽ &eiam nolentes mo¬
tũ libidinis. sustinent. qͦ tamenii
dampnationẽ non tolerant. seo a
probationẽ scilicae ut semꝑ habris
ꝓ excucienda in ertia ostem cuire ls¬
tant.dum modo ñ ⁊ seneiant. unde
et nouerint serui dei se ce iam a pera¬
tis. iam esse mundatos. sed tamen ao¬
gitationũ turpiũ. ad huc interpelli¬
tione pulsari. Ante conu̾sionẽ par¬
dit turba peccatoꝵ. post conu̾sie
sequit᷑ turba temptationũ. Illa ledbs¬
ciunz ne ad dm̃ conu̾tamur. Istise
ingerunt. ne liberis cordis occłiednt
cernamꝰ. utriisq tumultus insolen¬
ciã nobis gignit. Intentionẽq nr̃am
sepe fraude multimoda int̾cludit An
le est dei seruo post conu̾sionẽ tempri¬
ri.quatenꝰ atorpore negligencie sol¬
licitantib uicuis ad uirtutes auimiꝰ¬

Expanded text:
tos habet conflictus Dei servus ex recordatione operum praeteritorum; multique post conversionem etiam nolentes motum libidinis sustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem, scilicet ut semper habeant pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis jam esse mundatos, sed tamen cogitationum turpium adhuc interpellatione pulsari. 5. Ante conversionem praecedit turba peccatorum, post conversionem sequitur turba tentationum. Illa se objiciunt, ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, ne liberis cordis oculis Deum cernamus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude multimoda intercludit. 6. Utile est Dei servo post conversionem tentari, quatenus a torpore negligentiae, sollicitantib
Abbreviated transcription (Latin):
mꝯfert. erit aũt ille apud dm̃ odemp¬
natus. qui aduersus innocentẽ falsũ
testimoniũ uel dicit. uł dicentib cre¬
dit. Nam nõ solum ille reus est qui
falsum de alio profert sed ⁊ his qui
cito aurem criminib preboe. Quime¬
tu potestatis ueritate̾ occultat. eius¬
dẽ ueritatis iracundiã sibi celitus ꝓ¬
uocat. quia plus ꝑtimescit homine
quã dnuna trepidat indiguationẽ.
Beatus cuiꝰ restuonio uinocens absce¬
lere obiecto purgatur impiꝰ cuius ꝓ¬
aitione etiam iniquus ꝑunitur. ne¬
q eni decoe xp̃iano moitis obuoxiũ
ꝑdere ⁊ ad effundendũ sanguinẽ in¬
feliciũ uocẽ restificatõnis prebere. ser¬
mo eñi iustihominis tantũ ad muris¬
teriũ debae eẽ salutis. Ira eñi indigna

Expanded text:
autem ille apud Deum condemnatus, qui adversus innocentem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Nam non solum ille reus est, qui falsum de alio profert, sed et is qui cito aurem criminibus praebet. 7. Qui metu potestatis veritatem occultat, ejusdem veritatis iracundiam sibi coelitus provocat, quia plus pertimescit hominem quam divinam trepidat indignationem. Beatus cujus testimonio innocens ab scelere objecto purgatur; impius, cujus proditione etiam iniquus perimitur. Neque enim decet Christianum morti obnoxium prodere, et ad effundendum sanguinem infelicium vocem testificationis praebere. Sermo enim justi hominis tantum ad ministerium debet esse salutis; ira enim indignat