comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lii lectio recitata: neque opus est ut
in ca quid exponendo loquamur:
Describit nam quo infantiam pueri¬
tiam : que pri redemptoris qua pre par¬
ticeps humanitatis dignatus estsieri: Com¬
memorat a & nutatemꝰ diuinȩ maiestatis Ip
qua patri mansit ac man& semꝑ aequalis
Vt uidelic& eius incarnationis hamilitatom
ad memoriam rouocatam : & ipsi contra onen¬
um uulnera peccatorum mediea meo itum uere
humilitatis diremus exertere piosem apr¬
mordo lentes quantum nos prodicipõ amoro¬
quantum proura salute oposteat humiliari
qui terra sumus & cinis : sitantum summa illa
potestas pronobis humiliart non respuit. ut
ad suscipienda prae fragilitatis infirmades¬
cender&: Item audita oredita est & confes¬
sa diuinitas dnĩ saluatoris: qua patri & spuĩ sco¬
& consubs tantialis semꝑ & coaaẽnus ꝑseuerat
Speremus nos ꝑhumanitatis cius sacramaenta
quibus inbuti sumus usque ad contem planda
diuinutatis eius gloriam posse ꝑtingere: quã

Expanded text:
lii lectio recitata, neque opus est ut in ea quid exponendo loquamur. Describit namque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amorquantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejusdem gloriam posse pertingere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ues ciebatis quia ihis que patris mei sunt: opor¬
t& meesse: Diuinȩ maiestatis inditium fuit.
dequa alibi dicit O mãquecumq hab& pat̾
mea sunt: atque ideo rectissime templum non
minus adse quam ad patrem ꝑtinere testatur
nuenitur quippe intemplodicit. qui a in his
que patris meisunt opost& meesse: Quia nuimi¬
rum quorum unaest maiestas & gloria : ho¬
rum &iam unia sedes acdomus est: Nec solum
materialis dĩ domus que ad adorandum cum
temporaliter fierisol& sed &iam domus in¬
tellectualis que adlaudandum eum in a&nũ
construitur aeque patri& filio Immo &iam
spiũ scõ constatẽs sccom munus: Denique id:
filius quid eẽ ac patre dilectorisuo promittit
Venicmus adcum & mansionom faciemus apud

Expanded text:
nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, opornesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? Divinae majestatis indicium fuit, de qua alibi dicit: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt; atque ideo rectissime templum non minus ad se quam ad Patrem pertinere testatur. Inventus quippe in templo dicit quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse: quia nimirum quorum una est majestas et gloria, horum etiam una sedes ac domus est; nec solum materialis Dei domus, quae ad adorandum eum temporaliter fieri solet, sed etiam domus intellectualis quae ad laudandum eum in aeternum construitur, aeque Patri ac Filio, imo etiam Spiritui sancto constat esse communis. Denique idem Dei Filius, qui de se ac Patre dilectori suo promittit: Veniemus ad eum, et mansionem apud
Abbreviated transcription (Latin):
Perauditum quippe disciplinȩ pat̾uȩ ac pro
ob seruantia mater nae legis gratia capitipro
& collotorques additur quia quanto quis di¬
uifus latentus fuerit aus cultare precepti.
quanto caq: didicerit lnuuitate matris ȩđę
Diligentius obseruare studuorit.: tanto & nunc
dignius adhonorem predicandi. & infuturo
sub limuis ascend& ad beatitudinem cum xpõ
sinefine regnandi: Uerum nequis autem &
dnm̃ saluatorem ob inperitiae necessitatem au
quid sequitur: Stupebant autem om̃s qui cũ
audiobant suꝑ prudentia & res ponsis eius. &ui¬
dentes miratisunt: Quieum id estuerus homo
&uerus cratds̃ ad ostendendum : quia homoerat
homines magistros humiliter audiebat: ad
conprobandum quiads̃ erat eisdem loquenti¬
bus sublimiter respondebat: quod matri
querenti acdicenti: filiquid fecistinobis sic
eccepat̃tuus & ego dolentes: que rebamus te:
Respondit: & quid est quod mequerebatis.

Expanded text:
. Per auditum quippe disciplinae paternae ac pro . Per auditum quippe disciplinae paternae ac pro observantia maternae legis gratia capiti nostro, et collo torques additur: quia quanto quis divinis intentus fuerit auscultare praeceptis, quanto ea quae didicerit in unitate matris Ecclesiae diligentius observare studuerit, tanto et nunc dignius ad honorem praedicandi, et in futuro sublimius ascendet ad beatitudinem cum Christo sine fine regnandi. Verum ne quis autumet Dominum Salvatorem ob imperitiae necessitatem adiquid sequitur: Stupebant autem omnes qui eum audiebant super prudentia et responsis ejus, et videntes mirati sunt. Qui enim idem verus homo et verus erat Deus, ad ostendendum quia homo erat, homines magistros humiliter audiebat, et ad comprobandum quia Deus erat eisdem loquentibus sublimiter respondebat. Quod matri quaerenti ac dicenti: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Respondit: Et quid est quod me quaerebatis? An
Abbreviated transcription (Latin):
tio pubas meum est consilium & ęquitas mea
prudentia: mea est fortitudo. ꝑmereges
regnant & conditores legum iusta decernunt
B eatus homo qui audit me quiuigilat ad fores
meas cotidiae & obseruat adpostos hostu
mei: Ipsa homine ipduta ad audiendos ho¬
mines aduenire dignata est ut nimirum ho¬
minubus quamuis summo ingrnio preditis.
necessariam discendi uerbi formam preroga¬
r& nesi qui discipuli ueritatis ficrire fugerent
magistri efficerentur erroris:. Et bone qui
iuuenis erat doctrinae subiturus officium pue¬
rulus: Adhuc sonuiores audit & interrogat
ut uidelic& eorum prouida dispensatione con¬
pescat audatiam. quinon solum indocti. sod
& iam inpubes ad docendum prorum pere.
magis quam ad discondum uolunt sub mitti
Se quamur iter cius humauitatis sinos man¬
sio diuinae delectat uisionis memores semꝑ
illius precepti: Audifilimi discipliniam patri
tui.. & nedimittam legis matristuȩ: ut ad¬
datur gratia capitituo. & torques collotuo

Expanded text:
t: meum est consilium et equitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges regnant et conditores legum iusta Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire dignata est, ut nimirum hominibus, quamvis summo ingenio praeditis, necessariam discendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, magistri efficerentur erroris. Et bene qui juvenis erat doctrinae subiturus officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispensatione compescat audaciam, qui non solum indocti, sed etiam impubes ad docendum prorumpere magis, quam ad discendum volunt submitti. Sequamur iter ejus humanitatis, si nos mansio divinae delectat visionis, memores semper illius praecepti: Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
disconditor insinuat. cumait: penit& me
hominem fecisse lnterra: pepitentia qua¬
dem in dm̃ pullacad&. sed nr̃o more lo¬
quens: qui conpungipae pitentia solemus
quando contrauotum prã opera uesti uide¬
mus Penitere sedixit: hominen seasse
uni gefuto sibi s ingulariter complacuit quia
Hunc hominem que minduerat a peccato li¬
munem seruare cognouait: Einhac quoque
uoce patris sicit & in c&eeris haptirati dni
misteris omnis iustitiae dedaratur bmple¬
tio: Coa&nus qim & consubstantialis a¬
trifilius descendente suꝑ eum spũqusit hoeni
ꝑ aratiam sebaptis matis accepto spũsco de
filim diaboli indifilios posse transfertuSi¬
cut apostolus edoc& fidelibus ltaloqueus
Accepistis spm̃ ad optiorus filiorem inquo ela¬
mamus abbapater: & euo angebsna lob¬

Expanded text:
Deus conditor insinuat, cum ait: Poenitet me Deus conditor insinuat, cum ait: Poenitet me hominem fecisse in terra . Poenitentia quidem in Deum nulla cadit, sed nostro more loquens, qui compungi poenitentia solemus, quando contra votum nostra opera verti videmus. Poenitere se dixit hominem fecisseunigenito sibi singulariter complacuit, quia hunc hominem quem induerat a peccato immunem servare cognovit. Et in hac quoque voce Patris, sicut et in caeteris baptizati Domini mysteriis, omnis justitiae declaratur impletio. Coaeternus enim et consubstantialis Patri Filius, descendente super eum Spiritu, qui per gratiam se baptismatis accepto Spiritu sancto de filiis diaboli in Dei filios posse transferri. Sicut Apostolus edocet, fidelibus ita loquens: Accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater; et evange
Abbreviated transcription (Latin):
sent renouandi simplices acmundicordes.
ammoner&e ingredi Iuxta quod scriptũ
est. S entite debiõ hbopitate & in simpli¬
citatecordis querite illum qñ hamaliuola
anima nonintroibit sapientia nec habita¬
bit incorpore subdito peccatis: Hinc est quod
symon qui interfelle a maritudnis &oblica¬
ciono iniquitatis ꝑ manere consensit pastom
sostemquȩ in hoc spũ habere nequiuit Illo
enm spũ plenus erat quiser pente homipib
apparendo qua ipsemalitiao. & insidiarũ
paste infectus es s& corda diligenter ȩdocinit :
Filius dĩ baptizatur in homine.. sp̃s descendit
in columba: pat̾ds̃ id est inuoce scȩ̃ & indiui¬
due trinitatis in baptis mideclaratur myste
dis pensatorib: erat precepturus docere om̃s
totam ꝑsopaliter pander& ad esse tripi¬
tatem: Qued ait uox pat̾na: hic est filius
meus dilectus in quomibi bene conplaciu:
dem parationem terreni hominis dicit: In
quo peccante quodam modo sibidis plicuis se

Expanded text:
sent renovandi simplices ac mundo corde sent renovandi simplices ac mundo corde admoneret ingredi. Juxta quod scriptum est: Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum; quoniam in malevolam animam non introibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis . Hinc est quod Simon, qui in felle amaritudinis et obligatione iniquitatis permanere consensit, partem sortemque in hoc Spiritu habere nequivit. Illo enim spiritu plenus erat qui in serpente hominibus apparendo, quia ipse malitiae et insidiarum peste infectus esset corda diligenter edocuit. SFilius Dei baptizatur in homine, Spiritus Dei descendit in columba, Pater Deus in voce sanctae et individuae Trinitatis in baptismi declaratur mysterdispensatoribus erat praecepturus docere omnestotam personaliter panderet adesse Trinitatem. Quod ait vox paterna, hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ad comparationem terreni hominis dicit, in quo peccante quodammodo sibi displicuisse
Abbreviated transcription (Latin):
presentis prĩ scłi pater princeps dis cordie
uonundatus subpeccato sua cunstyrpoper¬
didit: quia nimirum uita illa beatis sima
quam deseruit adam quamuis hacompara¬
bili lucae &epace sublimis ab omnicurarum
stimulantium nube serena crebradi & angelo¬
rum fuerit uisione: & ad locutione glorifica
pterre tamerihuius eratlocis constecuta
terrenis quamuis nullo labore quesitis
ita suitꝰ inmostalis ut poss& luea homo ũ
mori sise apeccati seductione cautus serua¬
r& Cecundanoro ltafi& iumostalis ut p̃
pos sit iuca homomori ponulla peccati pul¬
santis seductione temptari: Bepeautem
sps reconciliator inco lumbaque multum sim¬
plex est auis apparuit: Ut & sue uidelic&
paturae simplicitatem ꝑ huius speciem api¬
effugio fictum haquem & eum descondit
mansu&um mitemq ac misericordiae suꝑ¬
nȩ preconem ministrum qued ocer& mundo
es sefuturum simul& ams quisua gratia es¬

Expanded text:
praesentis nostri saeculi pater princeps discordiae praesentis nostri saeculi pater princeps discordiae venundatus sub peccato sua cum stirpe perdidit; quia nimirum vita illa beatissima, quam deseruit Adam, quamvis incomparabili luce et pace sublimis ab omnium curarum stimulantium nube serena crebra Dei et angelorum fuerit visione et allocutione glorificata, in terrae tamen hujus erat locis constituta terrenis, quamvis nullo labore quaesitis ita fuit immortalis, ut posset in ea homo non mori, si se a peccati seductione cautus servaret; secunda vero ita fiet immortalis, ut non possit in ea homo mori, nec ulla peccati pulsantis seductione tentari. Bene autem Spiritus reconciliator in columba, quae multum simplex est avis, apparuit, ut et suae videlicet naturae simplicitatem per hujus speciem anieffugiet fictum  et eum in quem descendit mansuetum, mitemque ac misericordiae supernae praeconem ministrumque doceret mundo esse futurum, simul et omnes, qui gratia es
Abbreviated transcription (Latin):
dit suꝑcum. Vt hinc nimirum fides prã con¬
firin&ur pormysterium sacribaptis matis
sp̃s gratiam minis trari: Num quid erum cre¬
didec& dio tunc prinum celestia patuisso se¬
cr&a cum recta fides habeat nonminus tẽ¬
pore quocum hominibus conuersatus est:
nobis dnĩs sacroscĩ sui corporis in tinctu baptis¬
mi lauacrum dedicauit: Nobis quoque post
accoptum baptisma caeli aditum patere &
tum distantia. quia primus adam ab inmun
do spũ deceptus ꝑ serpentem: gaudia reg¬
nicelestis amisit secundus adam aspũ scoꝰ
ꝑ columbam glorificatus eiusdem regni li¬
mina reserauit: T lammamq: uibrantem
qua ingres sum paradysi expulso adam pri¬
mo cerub custos interclusit: Secundus adã
hodiernadie ꝑ aquam luacri renascentis
extingui debere monstrauit: Vt uudo ille
cum sua coniuge ab hoste unctus exut: ibuste
cum scorum ȩcelesiae sponsa uidelic& sua de
hoste uictor redir& Immopotiora redõptis
apeccato uitae in mostalis munera pat
futuri scłi princeps pacis donar& quac

Expanded text:
dit super eum, ut hinc nimirum fides nostra confirmetur per mysterium sacri baptismatis i Spiritus gratiam ministrari. Nunquid enim credi decet Domino tunc primum coelestia patuisse secreta? fides habet catholica non minus tempore quo cum hominibus conversatus est, nobis Dominus sacrosancti sui corporis intinctu baptismi lavacrum dedicavit, nobis quoque post acceptum baptisma coeli aditum patere ettum distdo spiritu deceptus per serpentem, gaudia regni coelestis amisit; secundus Adam a Spiritu sancto per columbam glorificatus ejusdem regni limina reseravit, flammamque vibrantem, qua ingressum paradisi expulso Adam primo Cherub custos interclusit. Secundus Adam hodierna die per aquam lavacri renascentis exstingui debere monstravit, ut unde ille cum sua conjuge ab hoste victus exiit, ibi iste cum sanctorum Ecclesia, sponsa videlicet sua, de hoste victor rediret, imo potiora redemptis a peccato vitae immortalis munera pater futuri saeculi princeps pacis donaret, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ dr̃ tuus oleo la&itiae pre consostibus tius
Decuius dono consostibus xpĩdato loquitur
lo hanines uos unctionem hab&is a sco & nos¬
tis oma & pulcherrima conparatione umbra
ueritate concinit Ramum oliue colum ba
cor poralis oblutam di luuii aquis detulit
corporalis baptizatum aqua lordauis des
membra quos nonsolum homines qui erant
Inarcha cum noȩ sed & api mantia qui archa
continebant. & ipsa quoq: ligna exquib
eadem facta est archa figuram: post acceptum
unda rege perationis lauacrum ꝑ upotionem
sacracris matis gratia sps scĩ signamur. quã
conseruaro in nobis hu tomeratam dign&

Expanded text:
Deus, Deus tuus, oleo laetitiae, prae consortibus tuis . Deus, Deus tuus, oleo laetitiae, prae consortibus tuis . De cujus dono consortibus Christi dato loquitur Joannes: Vos unctionem habetis a sancto, et nostis omnia . Et pulcherrima comparatione umbra veritatis concinit. Ramum olivae columba corporalis ablutam diluvii aquis detulit umbae corporalis baptizatum aqua Jordanis desc Ecclesiae membra, quos non solum homines qui erant in arca cum Noe, sed et animantia quae arca continebat, et ipsa quoque ligna ex quibus eadem facta est arca, figurant post acceptum undae regenerationis lavacrum: per unctionem sacri chrismatis gratia Spiritus sancti signamur, quam conservare in nobis intemeratam dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
tua inauribus meis: haec depaturae columbȩ
semptem uistutis exempla commae moras se
ba descendit septi formis est gratia, ulerun
ecomnibus que de eius natura moraliter inter¬
pr& anda humapa potest comperire solestia.
Prestat unum quod de enis actum mystico sa¬
cra parrat historia: Cum erum bis ifigura
futuribaptis matis originalis mundi scolere cre¬
uii aquis ab luer& transacta inundacio nescire
uolens noe qualitor sefacies haber& t̃rȩ
misit coruum quiad archam rediro con¬
tempsit signi ficanscos qui ab luti lic&
unda baptis matis nigerrimum : ta meni
ueteris babitum hominis ȩmendatius uiuen¬
ne renouari mereantur statim ab intima
catholice pacis & qui&is upitate exteriora
idest sđi desideria sequendo descis cunt:
S misit posteum columbam at illa uenit adeũ
ues pere postans ramum oliuȩ uirentibus folus
lnore suo:Anim aduestitis credo frs̃ & me lo
xp̃m̃ requiescentem. psalmus ait: Unoxit te

Expanded text:
tua in auribus meis . Haec de natura columbae tua in auribus meis . Haec de natura columbae septem virtutis exempla commemorasse  in columba descendit, septiformis est gratia. Verum ex omnibus quae de ejus natura moraliter interpretanda humana potest comperire solertia, restat unum quod de ejus actu mystico sacra narrat historia. Cum enim Dominus in figuram futuri baptismatis originalis mundi scelera diluvii aquis ablueret, transacta mundatione scire volens Noe qualiter se facies haberet terrae, emisit corvum, qui ad arcam redire contempsit, significans eos qui abluti licet unda baptismatis nigerrimum tamen veteris habitum hominis emendatius vivenne renovari mereantur, statim ab intima catholicae pacis et quietis unitate, exteriora, id est saeculi desideria, sequendo desciscunt. Emisit post eum columbam; at illa venit ad eum vespere, portans ramum olivae virentibus foliis, in ore suo. Animadvertitis credo, fratres, et Christum requiescente, psalmus ait: Unxit te
Abbreviated transcription (Latin):
curemus quarum speculis ed octi donos cere
& precauare ualeamus iñsidias bostis aptiqui:
si colum bao quilacte sunt lotae & rosident iuxta
cuius incruce clauis manus latus est lancea per¬
foratum: Vnde continuo sanguis & aqua prae
uidelic& scĩficationis & ablutionis mysterium
riores fidelium animos dum ad fidei spei & dilec¬
tionis ꝑfectionem nutriendos suscipiunt quasi
pidificantibus columbis in selocum pandunt
hacc ergo fortiorum auxilia quiadhuo pusilli in
fide sunus humiliter subeamus his dominiaue
passionis sacramentis semꝑ scĩ ficaricuremus
Talem namque omnium nrorum conuersatiopem
dns querit talibus intentam studus unuius cruus¬
que pram uitam inderedesiderat talium uocȩ
suas laudes decantari a predicaro gratul&ur.
Surge haquid amicamea speciosamea & uepico¬
lum bamea in soraminibus pare & in caueruã
macheriae ostende mihi faciem tuam sop& uox

Expanded text:
curemus, quarum speculis edocti dignoscere curemus, quarum speculis edocti dignoscere et praecavere valeamus insidias hostis antiqui. sicut columbae, quae lacte sunt lotae, et resident juxta ristus est, cujus in cruce clavis manus, latus est lancea perforatum, unde continuo sanguis et aqua, nostrae videlicet sanctificationis et ablutionis mysterium,riores fidelium animos dum ad fidei, spei et dilectionis perfectionem nutriendos suscipiunt, quasi nidificantibus columbis in se locum pandunt. Haec ergo fortiorum auxilia, qui adhuc pusilli in fide sumus, humiliter subeamus, his Dominicae passionis sacramentis semper sanctificari curemus. Talem namque omnium nostrum conversationem Dominus quaerit, talibus intentam studiis uniuscujusque nostrum vitam videre desiderat, talium voce suas laudes decantari ac praedicari gratulatur. Surge, inquit, amica mea, speciosa mea, et veni, columba mea, in foraminibus petrae, in caverna maceriae. Ostende mihi faciem tuam, sonet vox
Abbreviated transcription (Latin):
ab inuicem, Contineamus manus arapinis.
qui furabatur iam non fur&ur. magis autem
labor& operando manibus suis quodbonum est
ut habeat uia de tribuat neces sitatem pacienti:
Nam & columba sepe alicnos quasi suos festur alere
pullos. ipsaterre fructibus & semine pascitur:
Audiamus a postolum. bonum est non manduca¬
recarnem: & non bibere uinum: & a postolus
pa&rus: Minis trate inquid. infideurã uistu¬
tem: Inuis tute autem scientiam: In scientia
autem abstinentia: In abstinentia autõ
pacientiam Inpacientia autem pia& atem:
Impia ratem antum amore frat̃nitatis: Ge¬
mitum procantu hab& miserisumus & lugra¬
mus & ploremus coram dnõqui fecitnos: Nisus
prt̃ inluctu conuestatur. & gaudium ln me¬
rorem: Beatierum lugentes. qñ ipsi conso¬
labuntur: suꝑ aquas sedere consueuit: ut
uenturt raptum accipitris preuisa inaquisum¬
bra decliu&. & nos mundisumus acmunda¬
turi scripturarum fluentes seduli ad sedere

Expanded text:
ab invicem. Contineamus manus a rapinis: ab invicem. Contineamus manus a rapinis: qui furabatur, jam non furetur. Magis autem laboret operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribNam et columba saepe alienos quasi suos fertur alere pullos, ipsa terrae fructibus et semine pascitur. Audiamus Apostolum: Bonum est non comedere carnem, et non bibere vinum . Et apostolus Petrus: Ministrate, inquit, in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fraternitatis . Gemitum pro cantu habet. Miseri simus et lugeamus, et ploremus coram Domino qui fecit nos. Risus noster in luctum convertatur, et gaudium in moerorem. Beati enim lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. Super aquas sedere consuevit, ut venturi raptum accipitris praevisa in aquis umbra declinet. Et nos mundi simus, ac mundati Scripturarum fluentis seduli assidere
Abbreviated transcription (Latin):
diburi dicitur uacuos inueniens septem¬
plici peste deprimat: & sint nouis sima
prã peiora prioribus: Educamus seduli
neignem nobis ipsi quiuitae iter obcludat
prorum crebro accendamus fomite uitiorum.
lam meus namq gladius qualis cumque
uocatis quidem sed nonȩlectis: dumpost bap¬
tisma secriminibus implicare non m&uunt
quasi post extinctionem idemignis reacceꝗ¬
ditur: Nomereantur intraro regnum qđ
ficto corde acduplici requirunt: Serpentino
potius dente fraudulenti quam simplici oculo
colum bini: quem inecdesia sua multum sedns
Sccetupulchraes amicamea. ecctupulchra
oculitui columbarum Vnde quia nobis ad
discendam dõ placitam simplicitatem colum¬
bae  forma preponicur diligentius eius patu¬
ra uide amus ut ꝑ singula lnnocentiae eius ex¬
empla uitae nobis. e mendacioris listituta
ledit ueminimas quidem musculas ⁊ uel
uermiculas. quibus minores pepȩ omner
ue eundes ites ie comnedentes ipuicem conssimam

Expanded text:
libus divitiis vacuos inveniens, septemlibus divitiis vacuos inveniens, septemplici peste deprimat et sint novissima nostra pejora prioribus. Caveamus seduli, ne ignem nobis ipsi, qui vitae iter occludat, nostrorum crebro accendamus fomitem vitiorum. Flammeus namque gladius qualiscunque vocatis quidem, sed non electis, dum post baptisma se criminibus implicare non metuunt, quasi post exstinctionem idem ignis reaccenditur; ne mereantur intrare regnum, quod ficto corde ac duplici requirunt, serpentino potius dente fraudulenti quam simplici oculo columbini, quem in Ecclesia sua multum se dilcce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra: oculi tui columbarum . Unde quia nobis ad discendam Deo placitam simplicitatem columbae forma proponitur, diligentius ejus naturam videamus, ut per singula innocentiae ejus exempla, vitae nobis emendatioris instituta laedit, nec minimas quidem musculas, vel vermiculos, quibus minores pene omnes e mordentes et comedentes invicem, consumamur
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris frslemĩ prout ipsedo nauit com¬
simul & baptizatiaudiuimus ꝑhumileno cure¬
entiam baptisma que sus cepimas seruare curen:
Mundantos nos ab omni in quinamento car¬
pis & sps ꝑficientes scĩ ficationem intimo¬
redi: Humilitor eius sub eunda & seruan¬
da mysteria cis qui necdum inhis sunt hui¬
tiati suademus & quot qđ ꝑ gradum sacer¬
dotalem addis pensanda illorum sumus sa¬
cramenta promoti humiliter iniiuinctum po¬
bis impleamus officium: Stud eamus oms
solliciti ut lapuam patriae celestis quonobis
est diuinis patefacta mysterus humanis ip¬
sinobis intercludamus in lecebris: Neque
enm frustradnm apud cuuangelistam.
tur: Qui&iam tribus consonantibus enuap¬
solitarius exercuit. sed nos profecto docuit
nos que suo ln sormauit exemplo. ut post
acceptam Inbaptismo remissionempec¬
catorum. uigiliis. Ieiunus. orationibus.
c&& erisquȩ sp̃s fructibus operam demus.
neno bis torpentibus minusq: sollicitis
inimundus sps̃ quide corde nro expulsus

Expanded text:
s charissimi, prout ipse donavit, comsimul et baptizati audivimus, per humilem obedientiam baptisma quod suscepimus servare curemus, mundants, perficientes sanctificationem in timore Dei. Humiliter ergo ejus subeunda et servanda mysteria eis qui necdum in his sunt initiati suadeamus, et quotquot per gradum sacerdotalem ad dispensanda illorum sumus sacramenta promoti, humiliter injunctum nobis impleamus officium. Studeamus omnes solliciti, ut januam patriae coelestis, quae nobis est divinis patefacta mysteriis, humanis ipsi nobis non intercludamus illecebris. Neque enim frustra Dominum apud evangelistam tur, qui etiam tribus consonantibus evannta dierum solitarius exercuit; sed nos profecto docuit, nosque suo informavit exemplo, ut post acceptam in baptismo remissionem peccatorum, vigiliis, jejuniis, orationibus caeterisque Spiritus fructibus operam demus, ne nobis torpentibus minusque sollicitis immundus spiritus, qui de corde nostro expulsus
Abbreviated transcription (Latin):
baptismoterger&ur culpu Immo qui ꝑsui
gratiam sp̃s cunctam credentibus mundi tolle¬
na culpan Vuderate intellegitur quod hic
dicit io hapnes egoate debeo baptizari
hocesse quod ẽuuan gelistamiohannem illo ad
seucauente dixisse narratur: Ecceag¬
nusdẽ eccequitollit peccatum mundi : Abꝰ
illo erum debemus omnes baptizari qui ad
hoc uenit inmundum ut peccata toller& mun
a peccati originalis contagionemu dari
Quiquamius uullo interuatos mulierum mi¬
uor tamen quas inatus exmuliere culpe neuo
non carebat. Id eoq: cum ceris mulicrum
natis ab eo quinatus exuirgine ds̃ incarne
apparuit opus habebat ablui: Qm̃ ergo
scriptum est:: quid est homo ut inmaculatus sit¬
& ut mundus appareat natus ex muliere. Iu¬
recimuit homo quam uis scs natus tam eñex
muliere & obid aculpe macula non in muns
bantizaro dim̃ : queim ex uirginȩ Natum po¬
uerat pullam prorsus ħ abere maculam culpe:

Expanded text:
baptismo tergeretur culpa, imo qui per sui baptismo tergeretur culpa, imo qui per sui gratiam spiritus cunctam credentibus mundi tolleret culpam: unde recte intelligitur quod hic dicit Joannes, Ego a te debeo baptizari, hoc esse, quod apud evangelistam Joannem, illo ad se veniente, dixisse narratur, Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ab illo enim debemus omnes baptizari, qui ad hoc venit in mundum ut peccata tolleret muna peccati originalis contagione mundari. Qui quamvis nullo inter natos mulierum minor, tamen quasi natus ex muliere culpae naevo non carebat. Ideoque cum caeteris mulierum natis ab eo qui natus ex Virgine Deus in carne apparuit opus habebat ablui. Quoniam ergo scriptum est: Quid est homo ut immacuculatus sit, et ut mundus appareat, natus ex muliere ? Jure timuit, homo quamvis sanctus, natus tamen ex muliere, et ob id a culpae macula non immunis, baptizare Dominum, quem ex virgine natum noverat nullam prorsus habere maculam culpae.
Abbreviated transcription (Latin):
sum sacre lectionis uideamus exordicio
nom ut baptir aridur abeo ulenit silion di
bepait ar ab homine pona pexia ueces sit¬
te ab lucndi alicuius sinpeccatuqua polia¬
tum pon fecitullum: Nec ipuentus est doluis
inorecuis: Sed pia dis pensatione oblueꝵ¬
di omnis uri contagionem peccati Quiau
iumultis offendimus om̃s & sidixerimus
quia paccatum non habemus uos isos ser¬
ducimus: & ueritas iu nobis nonest: ueuit
baptizari in aquis ipsarum conditor aquara
ut nobis qui iniquitatibus concepti & inde¬
sinuar& mosterium, Dignatus est lauari
aquis lordanicis qui erat mundur asordibus
cunctis ut ad diluendas nrorum sordes scele¬
rum omnium fluenta scĩ ficar& aquarum:
Sed quia humillimam dnĩ dispeñsationem ex
lactione euuangelica cognouimus &ia serui
humillimam oboeditionem sollicita hteitiope
uideamus, Sequitur: Iohannes autem prohi¬
bebat eum dicins Egoate debeo baptizari
& duueui adne  ex pauit illum ad seuenis se
uit bapti ⁊ar&ur aqua cui pulla merat quo

Expanded text:
sum sacrae lectionis videamus exordium. t Filius Dei baptizari ab homine, non anxia necessitate abluendi alicujus sui peccati qui peccatum non fecit ullum, nec inventus est dolus in ore ejus, sed pia dispensatione abluendi omnis nostri contagionem peccati, qui in multis offendimus omnes, et si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Venit baptizari in aquis ipsarum conditor aquarum ut nobis qui in iniquitatibus concepti, et in desinuaret mysterium. Dignatus est lavari aquis Jordanicis, qui erat mundus a sordibus cunctis, ut ad diluendas nostrorum sordes scelerum omnium fluenta sanctificaret aquarum. Sed quia humillimam Domini dispensationem ex lectione evangelica cognovimus, etiam servi humillimam obeditionem sollicita intentione videamus. Sequitur: Joannes autem prohibebat eum, dicens: Ego a te deet tu venis ad me? Expavit illum ad se venire, ut baptizaretur aqua, cui nulla inerat quae
Abbreviated transcription (Latin):
saluator ad nuptias uocatus. ponso¬
lum uenire sed & miraculum ibideni
quo conuiuas laetificara facere
dignatus est : exceptis celestium sacramentorũ
figuris &iam uixta litteram fidem recte cre

Expanded text:
Salvator ad nuptias vocatus, non solum venire, sed et miraculum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litteram recte
Abbreviated transcription (Latin):
norum duo docim ascendentibus illis
hicro solimam secundum consu&udi¬
nem dici festi. Consum matisque diebus
cum redirent remansit pueribs in hierusa¬
lem & non cognouerunt parentes eius

Expanded text:
norum duodecim, ascendentibus illis Hierosolymam, secundum consuetudinem diei festi, consummatisque diebus, cum redirent, remansit puer Jesus in Hierusalem; et non cognoverunt parentes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uit humiliter impleuit Nam sequitur. Res¬
pondens aut ihsdixitei Sine modo sicerĩ
deca nos implereom nemius titiam tuncdi¬
misiteum : Id ẽ tunc demundimisit tunc con¬
sensit: Tunc passus est eum asebapti tari cum
tali ordine cognouiss& omnem iustitiam de¬
bero compleri: Si nemodo inquid sinemodo
ut iussitate baptĩ tari in aqua & tupost modũ
ame quodqueris baptiz aberis in spũ. Sic
enim dec& nos prerogare exemplum Ini¬
plendeoms iustitiae ut uidelic& discant fide¬
les ueminem posse hominem absque unda
baptis matis perfecte iustum existere: & esse¬
omnibus quamuis innocenter: & iuste uiuen¬
tibus necessarium uiuificaro geperatio nis offi¬
cium cum me qui sps scs opere conceptus &s pa¬
tus sum cognouerint secunde natiuitatis subi¬
se uł potius sibi consecrasse lauacrum. Nulla
ꝑsonarum maiorum contempnat abhumilan
meis iremissionem peccatoru baptizaricom

Expanded text:
ter implevit. Nam sequitur: Respondens autem Jesus dixit ei: Sine modo, sic enim decet nos adimplere omnem justitiam: tunc dimisit eum. Id est, tunc demum dimisit, tunc consensit, tunc passus est eum a se baptizari, cum tali ordine cognovisset omnem justitiam debere compleri. Sine modo, inquit, sine me modo, ut jussi, a te baptizari in aqua, et tu postmodum a me quod quaeris, baptizaberis in spenim decet nos praerogare exemplum implendae omnis justitiae, ut videlicet discant fideles neminem posse hominem absque unda baptismatis perfecte justum existere, omnibusque, quamvis innocenter et juste viventibus, necessarium vivificae regenerationis officium, cum me, qui Spiritus sancti opere conceptus et natus sum, cognoverint secundae nativitatis subisse, vel potius sibi consecrasse lavacrum. Nulla personarum majorum contemnat ab humilibus meis in remissionem peccatorum baptizari, cum
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s audiuimus magnum nobis
& ind nõ & inseruodat ꝑfecte humi¬
litatis exemplum: Indnõ quidem
quia cum sit dns non solum ab homine
seruo bapatari sed & iam ipse adhuc baptizan¬
dus uenire dignatus est: In seruo aittem quia
cum scir& precus oremse ac baptistam sui sal¬
uatoris . eẽ destinatum : memor tamen propri¬
ae fragilitatis inictum sibi humiliter excusa¬
uit officium dicens: Ego ate debeo bapazari:
& tuuenis adne: Sed quia omnis quise humili
hominis istruendos humilis apparuit : Mox
ado patre quantum super hominies Inmo arã
eminer& apparuit uoce delapsa ad eum huius¬
nitdi a magnifica gloria: Hic est filius meus
dil. .us. in quo mihi conplacui & fidelissimꝰ

Expanded text:
fratres, audivimus, magnum nobis et in Domino et in servo dat perfectae humilitatis exemplum. In Domino quidem, quia cum sit Dominus non solum ab homine servo baptizari, sed etiam ipse ad hunc baptizandus venire dignatus est. In servo autem, quia cum sciret praecursorem se ac baptistam Salvatoris sui esse destinatum, memor tamen propriae fragilitatis injunctum sibi humiliter excusavit officium, dicens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Sed quia omnis qui se exaltahomines instruendos humilis apparuit, mox a Deo Patre quantum super homines, imo etiam emineret, apparuit voce lapsa ad eum hujusmodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
poss& induta est que in hominis habitu apparens
& loquens hominibus paulatim fide purificata ecrũ
corda ad cognitionem suae diuinae uisionis proue¬
Her&: Missus est ante illum homomagni meriti
cuius testimo po pararentur omnes ad audiendã
mox ut apparer& ipsam dĩ sapientiam aduidendũ
ipsum solem iustitiae nube lam corporis tectum id
est adudendum audiendumq: hominem quids̃
ess& plenum gratiȩ & ueritatis. foltan qeudlio
homo mis sus ado cui nomenerat. io hannes bic
ueuit intes timonium ut testimo Nium per hi¬
ber& delum ine ut om̃s crederent ꝑ illum: Non
ait ut om̃s crederent millum. Maledictus epum
homo qui confidit in homine: & pon& caruembra¬
chium suum sedut om̃s inquidcrẽderent uillum:
hoc est per illius testimonium crederent inlucem
lux mundi: quisequitur me: non ambulat urte¬

Expanded text:
posset, induta est, quae in hominis habitu apparens, posset, induta est, quae in hominis habitu apparens, et loquens hominibus paulatim fide purificata, eorum corda ad cognitionem suae divinae visionis proveheret. Missus est ante illum homo magni meriti, cujus testimonio pararentur omnes ad audiendam mox, ut appareret, ipsam Dei sapientiam, ad videndum ipsum solem justitiae, nubae jam corporis tectum; id est, ad videndum audiendumque hominem, qui Deus esset, plenum gratiae et veritatis. Fuit, inquit, homo missus a Deo, cui nomen eravenit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per illum. Non ait, ut omnes crederent in illum. Maledictus enim homo, qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum . Sed ut omnes, inquit, crederent per illum, hoc est, ut per illius testimonium crederent in lucemlux mundi: qui sequitur me, non ambulabit
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt spsdi: Vn debenecum dixiss&. & iuta erat
lux hominum : subiunexit ⁊ & debis qui ab huma¬
pȩ conditionis hopore proculrecedenter conpa¬
rati sunt uimentis insipientibus & similes facti sunt
illis Ađ queideo recte ueritatis luce priuantur :
Etlux in quiđ inteniebris luc&. & tenebre eam non
comprebenderunt : Tux quippe est hominum xp̃s
suae presentia cognitionis inlustrat: Te nebre
autm stulti sunt & iniqui: quorun caena precor¬
dia luxa&nę sapientiae qualia sint maniseste
cognoscit quam uis ipsos radios eius demlucis
nequaquam capere perintellegentiam possint:
ueluti siquilib& cecus iubar solis effundatur nec
tamen ipse solem cuius lumine per funditur aspici¬
at: Sed uontamen tales omnino suꝑnapia& as
dispexit: Uerum medelam eis salutis queaduden¬
dam lucem peruenire possent adhibuit: Ipsa lux
in uisibilis ipsa dĩ sapientia carne in quauideri

Expanded text:
quae sunt Spiritus Dei . Unde bene cum dixisset: Et vita erat quae sunt Spiritus Dei . Unde bene cum dixisset: Et vita erat lux hominum, subjunxit et de his qui, ab humanae conditionis honore procul recedentes, comparati sunt jumentis insipientibus, et similes facti sunt illis, atque ideo recte veritatis luce privantur. VERS. 5.-- Et lux, inquit, in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Lux quippe est hominum Chrissuae praesentia cognitionis illustrat. Tenebrae autem stulti sunt et iniqui quorum caeca praecordia, lux aeternae sapientiae, qualia sint, manifeste cognoscit, quamvis ipsi radios ejusdem lucis nequaquam capere per intelligentiam possint; veluti si quilibet caecus jubare solis perfundatur, nec tamen ipse solem, cujus lumine perfunditur, aspiciat. Sed non tamen tales omnino superna pietas despexit, verum medelam eis salutis, qua ad videndam lucem pervenire possent, adhibuit. Ipsa enim lux invisibilis, ipsa Dei sapientia, carnem, in qua videri
Abbreviated transcription (Latin):
quam ab a&no numquam ante fecis samape¬
feste doc& euuangelista factam quidem ortem¬
pore creaturarum sed in a&pa creatoris sapi¬
entia quando &qualis crear&ur semꝑ fuis sedis¬
positum & hoc est quodait: Quod factum est
in ipso uita erat Id est quod factum est intempore
siue uiuum siueuita carens apparuit. omne hoc
bnspiritali factoris ratione quasi semꝑ uixerat & ui
uit: Nonquia coa&num est creatori quod crea¬
uit  sed quia coã&num est illiratio uoluntatis
suȩ inqua ab acerio habuit & hab& quid &quan¬
do crear&: qualiter creatu guberp& ut ma¬
neat adquem finem singulaque creauitꝑ ducat
Sequitur. & uita erat lu& hominum: quo uerbo
a ꝑtedocur quod ipsauitalis ratio perquam om̃a
disposita sunt & reguntur nonomnem creaturam
sed ratio nabilem tantum ut sapere pos sit in lumi
nat: homines nam que qui adimaginem di fac¬
ti sunt ꝑ cipere sapientiam possuntꝰ auimalia ñposs
Sed & animalis quicum que est homo nompercipit ca

Expanded text:
quam ab aeterno nunquam ante fecisset, maniquam ab aeterno nunquam ante fecisset, manifeste docet evangelista factam quidem in tempore creaturam, sed in aeterna Creatoris sapientia, quando et qualis crearetur, semper fuisse dispositum, et hoc est quod ait: Quod factum est, in ipso vita erat. Id est, quod factum in tempore, sive vivum, sive vita carens apparuit, omne hoc in spiritali factoris rativit. Non quia coaeternum est Creatori quod creavit, sed quia coaeterna est illi ratio voluntatis suae, in qua ab aeterno habuit et habet quid et quando crearet, qualiter creatum gubernet ut maneat, ad quem finem singula quae creavit perducat. Sequitur: Et vita erat lux hominum. Quo verbo aperte docetur quod ipsa vitalis ratio, per quam omnia disposita sunt et reguntur, non omnem creaturam, sed ratinat. Homines namque, qui ad imaginem Dei facti sunt, percipere sapientiam possunt, animalia non possunt. Sed et animalis quicunque est homo, non percipit ea
Abbreviated transcription (Latin):
non est trans mutatio nec uicissitudinis obumbra¬
cio: Item fuere quidem praui dogmatis aucto¬
res quixpm̃ hominem tantum confitentes dm̃
prorsus esse noncrederent: Quos consequenter.
obprimit cum ait: & ds̃ eratuerbum: Tuere
alii quicbñ quidem illum sed extempore hicar¬
uationis factum .. nonautem a num aute scła
uatum a patreputarent: Vn dequi dam taliũ
Et horum pefandam refellit sententiam euuan¬
gelista cum ait Hocerat in principio apuddm
dest hoc uerbum quod ds̃ est. non ex temporo
cepit. sed in principio eratds̃ apuddm̃. Item
uatum expatre dm̃ sed factum a patre & ideo nino¬
rempatre quia creaturam crederenti & iagbos
ꝑ ipsim fãcta suntꝰ & sine ipsofactum est pihil: Si
epim nihil creaturarum sine ipso factum esti pa¬
ta profecto: quia ipse creatura pon est. perque
omnis ereatura facta est: & pequis audiens faciã
tatem quasiqui subito uell& facere ereaturan

Expanded text:
non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbranon est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. . Item fuere quidam pravi dogmatis auctores, qui Christum hominem tantum confitentes, Deum prorsus esse non crederent: quos consequenter exprimit , cum ait: Et Deus erat Verbum. Fuere alii qui Deum quidem illum, sed ex tempore incarnationis factum, non autem aeternum ante saecula natum a Patre putarent. Unde quidam talium dEt horum nefandam refellit sententiam evangelista, cum ait. Hoc erat in principio apud Deum. Id est, hoc Verbum quod Deus est, non ex tempore coepit, sed in principio erat Deus apud Deum. Item fnatum ex Patre Deum, sed factum a Patre, et ideo minorem Patre, quia creaturam, crederent. Etiam hos per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Si enim nihil creaturarum sine ipso est factum, patet profecto quia ipse creatura non est, per quem omnis creatura facta est. Et ne quis audiens factam tatem, quasi qui subito vellet facere creaturam,
Abbreviated transcription (Latin):
nes luitio ȩuuangelusui de diuinitate saluatoris
fidem recte credentium sublimiter imbuit.
& hereticorum perfidiam potenter: superat:
l uere namque her&iciqui dicerent siergo ua¬
tus estxp̃s era tampus quando illenionerat
Eꝑuos primo sermone redarguit cumait :
principio erat uerbum: Nequeuero uit Ipꝰ
non ex tempore ostum sed iño ortiice petuna
existentem ac ꝑ hoc sine ullo tems uuto.
depatrouatum monstrar&. iuxta quollipse loqq¬
t in pro uerbiis: dñs possedit me mitio uiarum sua¬
rum aptequam quic quam facer& a principio ab
a & po ordinatus sum Item fuerunt her& ici qui
tres scetrinitatis ꝑsonas essenegantes. dicerent:
Idem ds̃ quando uult pater est. quando uult fili
est: quorum destruens errorem sub iungit.: &
uerbum erat apud dm̃: Si enim alius apud alium
erat . duo sunt profecto pat̾ & filius & nonunus.
Quasimutabilis sit diui nae substantiae natura: Cũ
aꝑtissime la cobus dicat apostolus. Apud quem

Expanded text:
nes in initio Evangelii sui de divinitate Salvatoris, nes in initio Evangelii sui de divinitate Salvatoris, et fidem recte credentium sublimiter imbuit, et haereticorum perfidiam potenter exsuperat. Fuere namque haeretici, qui dicerent: Si ergo natus est Christus, erat tempus quando ille non erat: quos primo sermone redarguit, cum ait: In principio erat Verbum. Neque vero ait, In non ex tempore ortum, sed in exortu temporum jam existentem, ac per hoc sine ullo temporis initio de Patre natum monstraret, juxta quod ipse loquitur in Proverbiis: Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio, ab aeterno ordinatus sum . Item fuerunt haeretici qui, tres sanctae Trinitatis personas esse negantes, dicerent: Idem Deus qest. Quorum destruens errorem, subjungit: Et Verbum erat apud Deum. Si enim alius apud alium erat, duo sunt profecto Pater et Filius, et non unus. quasi mutabilis sit divinae substantiae natura, cum apertissime Jacobus dicat apostolus: Apud quem
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdisserens a & nam diuinitatis cius potentiam
ꝑ quem om̃ã facta sunt sublimius mente uolando¬
& limpidius speculando cognouit ac nobis
cognoscendam scribendo contͦradidit: Ergo
aliꝰ euu angelisaȩ xpm̃ extempore patum dos¬
cribunt lo hannes eundem haprincipio fuisse
testatur dicens: In principio erat uerbum:
lii interhomines eum subito apparuis se conpae¬
morant : ille ipsum apud dñ semꝑfus se deda¬
rat dicens: & uerbun erat apuddm̃. Alueũ
uerum hominem: ille uerun confirmat es sedñ
dicens: & ds̃eratuerbun Aliihominem es se
apud homines temporaliter conuersatum. ille
dim̃ apuddm̃ In principio manientem ostendit di¬
cens: Hocerat in principio apud dm̃: Alumagna¬
lia que in hominoges sit ꝑhibent ille quodomne
ercaturam ui sibilem & uiuisibilem ꝑ ipsum ds̃ pac
fecerit doc& dicens: Omnia ꝑ ipsum facta sunt.
& si ueipso factum estiuihil Et mirebeatus lohar¬

Expanded text:
edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volandoet limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii evangelistae Christum ex tempore natum describunt, Joannes eumdem in principio jam fuisse testatur, dAlii inter homines eum subito apparuisse commemorant, ille ipsum apud Deum semper fuisse declarat, dicens: Et Verbum erat apud Deum. Alii eum verum hominem, ille ipsum verum confirmat esse Deum, dicens: Et Deus erat Verbum. Alii hominem eum apud homines temporaliter conversatum, ille Deum, apud Deum in principio manentem ostendit, dicens: Hoc erat in principio apud Deum. Alii magnalia quae in homine gessit perhibent ille quod omnem creaturam visibilem et invisibilem, per ipsum Deum Pater fecerit, ostendit, dicens: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Et mire beatus Joan
Abbreviated transcription (Latin):
uia tem poꝑalem mediatonis dĩ
patiuitatem que hodiernadie facta
est scorum uerbis ȩuuangelistarum mat¬
heiui delic& & lucȩ manifestatum cog¬
nouimus: Lib& &iam de uerbi id est diui iutatis eius
a & pitate inqua patriman& semꝑ aequalis bea¬
ti lohannis euuangelistae dicta scrutari Qui singu
Neque erum frustra incaena supra pectus dnĩ ihũ re¬
cubuis se perhib&ur. sed perhoc typicȩ doc&ur.
quia celestis haustum sapientiae c&eris excellentius
de scĩs simo eiusdem pectoris fonte potauerit :Uude
& merito infigura quat tuor animalium aquilȩ uolan¬
ti conparantur: Cunctis quippe auibus aquila celsi¬
us uolare cunctis animantibus clarius radiis solis
infigere consucuit obtutus. Et c&eri ȩuuange¬
listȩ quasi in terra ambulant cum dño quitem¬
poralem eius generationem pariter & temporalia
facta sufficienter exponentes.: pauca dediupi¬
tate dixerunt: Hic autem quasi ad cȩlum uolat.
cum dno quiꝑ paucaldetem poralibus eius actis

Expanded text:
iatoris Dei nativitatem, quae hodierna die facta est, sanctorum verbis evangelistarum, Matthaei videlicet et Lucae, manifestatam cognovimus, libet etiam de Verbi, id est, divinitatis ejus, aeternitate in qua Patri manet semper aequalis, beati Joannis evangelistae dicta scrutari, qui singulNeque enim frustra in coena supra pectus Domini Jesu recubuisse perhibetur, sed per hoc typice docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporalia facta sufficienter exponentes, pauca de divinitate dixerunt: hic autem quasi ad coelum volat cum Domino, qui perpauca de temporalibus ejus actis
Abbreviated transcription (Latin):
sensum: sed carnis errorem: Et ideo fr̃s nondis cu¬
tiamus qualiterds̃ dedõnatus est sedcredamꝰ
nec rotractemus pastun uirginis : sed miremur: Vt
uni genitun dĩ dm & hominem confitentes. lnoffen¬
sam teneamus caelestis fidei ueritatem lica euue

Expanded text:
sensum, sed errorem: et ideo, fratres, non discusensum, sed errorem: et ideo, fratres, non discutiamus, qualiter Deus de Deo natus est, sed credamus; nec retractemus partum virginis, sed miremur, ut Unigenitum Dei Deum et hominem confitentes inoffensam teneamus coelestis fidei veritatem. HOMILIA