comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dies uenient ꝙ auferent᷑ oĩa
que sunt in domo tua ꝙ
q̃ condiderunt patres tui
usq indiem hanc inbabi.¬
lonem. Non remanebit qͥc¬
qũa ait dñs. S de filiis tuis
qui egredientur ex te quos
gen̾abis tollent᷑ ꝙ erunt¬
eumichi in palatio regis
babilonis. Insuꝑficie qͥdem
historie scđm hebreos auc¬
tore ieronimo u̾itas liquet.
cum anamas. azarias. mi¬
sael. cum damele captiua¬
ti fint inbabilonẽ ibiq
castrati. ut in regis palatio
scłm morem gentiũ minis¬
trarent. nͥ forte repugnet qd̾
pueri sine macła arege ui¬
iuide inbabiloniam tnͣslati
sunt s magna pars uasoꝵ
templi dñi in iherłm aspor¬
tata legat᷑ & ꝓphanata. Ele¬
ganter tũ cũ dñs regi mira¬
culũ indulsisset. babiloni¬
accessisse qr tunc p̃cipue
qͥs sollicitatur anunciis con¬
fusionis: qͣndo ꝑ admirabi¬
lẽ clem̃tiam dei uirtus eiꝰ¬
clariꝰ innotescit. S tunc in¬
prudentis ẽ. exultare qr hi
non mͦ suspecti habendi st̃:

Expanded text:
enient, et auferentur omnia, quae sunt in domo tua, et quae condiderunt patres tui usque in diem hanc, in Babylonem: non remanebit quidquam, ait Dominus. Sed et de filiis tuis qui egredientur ex te, quos generabis, tollent  eunuchi in palatio regis Babylonis . In superficie quidem historiae secundum Hebraeos, auctore Hieronymo, veritas liquet cum Ananias, Azarias, Misael, cum Daniele captivati sunt in Babylonem, ibique castrati, ut in regis palatio, secundum morem gentium, ministrarent: nisi forte repugnet, quod pueri sine macula a rege juin Babyloniam translati sunt, sed magna pars vasorum templi Domini in Hierusalem asportata legatur, et profanata. Eleganter tamen cum Dominus regi miraculum indulsisset, Babyloniaccessisse. Quia tunc praecipue quis sollicitatur a nuntiis confusionis, quando per admirabilem clementiam Dei virtus clarius innotescit. Sed tunc imprudentis est exsultare, quia hi non modo suspecti habendi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tationis grã fuint: ꝓficiscun¬
tur inmortẽ. Regum narrat
historia qd̾ cum erechias rex
amos signũ incolumitatis
q salutis adño accepisset
umbra orologii retrorsum
cedente decem gradib qd̃
nature uidet᷑ adu̾sum cũ
umbra ꝓcedere soleat nõ
redire. misit barodach ba¬
ladam. filius baladam rex
babilonioꝵ. literas & mun̾a
ad ezechiam. Audierat enĩ
qd̾ egrotasset erechias. Letatꝰ
est autẽ in aduentu eoꝵ ere¬
chias. ꝙ ostendit eis domum
aromatũ. ꝙ aurũ ꝙ argentũ
ꝙ pigmnenta uaria unguen¬
ta quoq ꝙ domũ uasoꝵ su¬
oꝵ ꝙ omĩa que habere pot̾at
inthesauris suis. Non fuit
quicꝗͣ qd̾ non monstraret
eis ezechias in domo sua ꝙ in
om̃i potestate sua. Uenit au¬
tẽ ysaias ꝓpħa ad regem ꝙ
dixit ei. Quid dixerunt ui¬
ri isti: aut unde uenerunt
ad te: Cui ait rex. De terra
longinqua uenerunt de
babilone. At ille respondit.
Quid uiderunt in domo
tua: Ait erechias. Omĩa q̃

Expanded text:
gratia fiunt, proficiscuntur in mortem. Regum narrat historia, quod cum Ezechias rex Amos signum incolumitatis et salutis a Domino accepisset, umbra horologii retrorsum cedente decem gradibus, quod naturae videtur adversum, cum umbra procedere soleat, non redire; misit Berodach Baladam filius Baladam rex Babyloniorum litteras et munera ad Ezechiam: audierat enim quod aegrotasset Ezechias. Laetatus est autem in adventu eorum Ezechias, et ostendit eis domum aromatum, et aurum, et argentum, et pigmenta varia: unguenta quoque, et domum vasorum suorum, et omnia quae habere poterat in thesauris suis. Non fuit quidquam quod non monstraret eis Ezechias in domo sua, et in omni potestate sua. Venit autem Isaias propheta ad regem, et dixit ei: Quid dixerunt viri isti, aut unde venerunt ad te? Cui ait rex: De terra longinqua venerunt, de Babylone. At ille respondit: Quid viderunt in domo tua? Ait Ezechias: Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Alia qͥdem fc̃. que quasi qͦdam
serutino indigent. ꝙ qr istoꝵ
consecutiua st̃. diligentius ꝑ¬
scrutantẽ latere ñ possunt.
Et his tñ ꝙ illis q̃dam uident᷑
anteriora eẽ. que rõ philoso¬
pħie quasi infidei fundam̃¬
to constituit. petens ut inspe
ꝓficiendi ea sͥ graturto conce¬
dant᷑. Sic ꝙ geometre pͥmo
peticiones quasdam quasi to¬
cius artis iaciunt fundam̃ta.
deinde cõimunes anmi concep¬
tiones adiciunt. ꝙ sic qͣsi acie
ordinata. adea q̃ sͥ ft̃ de mon¬
stranda ꝓcedunt. S ꝙ peticiões
ip̃e adeo consentiunt rõni. ut
ñ ꝯcedit. Hic tñ nequaꝙͣ agit᷑
de his q̃ ad cultũ religionis ꝑ¬
tinent. qm̃ ꝙ ibi non nulla qͦ¬
dammꝰ petunt᷑. que ut fides
amplius m̾eat᷑. exꝑientiã rõis
excedunt. s ħ ipsa ꝙ si ratio ñ
urgeat debent᷑ pietati. Ut .N.
sacͣm̃tis ubi rõ deficit adhibe¬
atur fides: multis bñficiis mag
babilib dissentire ꝑtinacit̾¬

Expanded text:
quae quasi quodam scrutinio indigent, et quia istorum consecutiva sunt, diligentius perscrutantem latere non possunt. Et his tamen, et illis, quaedam videntur anteriora esse, quae ratio philosophiae quasi in fidei fundamento constituit, petens, ut in spe proficiendi ea sibi gratuitos concedantur. Sic et geometriae primo petitiones quasdam, quasi totius artis jaciunt fundamenta, deinde communes animi conceptiones adjiciunt: et sic quasi acie ordinata, ad ea quae sibi sunt demonstranda procedunt. Sed et petitiones ipsae adeo consentiunt rationi, ut non concedit. Hic tamen nequaquam agitur de his, quae ad cultum religionis pertinent, quoniam et ibi nonnulla quodammodo petuntur, quae, ut fides amplius mereatur, experientiam rationis excedunt; sed haec ipsa, etsi ratio non urgeat, debentur pietati. Ut enim sacramentis, ubi ratio deficit, adhibeatur fides, multis beneficiis, magrobabilibus dissentire pertinacit
Abbreviated transcription (Latin):
tate. tot suꝑ particłares sui
gem̾is añcedit. his duurtaxat
in notuit. qͥ mini̾is oꝑam im¬
penderunt. Mathematicus
autẽ consultior nouit. qr di¬
u̾sa sunt id qd̾ ẽ. ꝙ eẽ rei. Et
sic insigulis disciplims q̃dam
suis opificib innotescunt.
occultantur. habet & religio
q̃libet pͥncipia sua. q̃ aut rõ
cõmunis aut pietas ꝑsuasit.
qͥb ꝓfi cit incultu dei ꝙ mo¬
rum ex̃cicio ad beatitudinẽ
optinendã. Est autẽ unum
omĩum religionũ pͥncipiũ
qd̾̃ pietas gratis ꝙ sine ulla ꝓ¬
batione ꝯcedit. d̾m scł po¬
tentẽ. sapientẽ. bonũ. uen̾a¬
bilem. & amabilẽ eẽ. Nam

Expanded text:
tate, tot super particulares sui tate, tot super particulares sui generis antecedit, his duntaxat innotuit, qui numeris operam impenderunt. Mathematicus autem consultior novit, quia diversa sunt id quod est, et esse rei. Et sic in singulis disciplinis, quaedam suis opificibus innotescunt, occultantur. Habet et religio quaelibet principia sua, quae aut ratio communis, aut pietas persuasit, quibus proficit in cultu Dei, et morum exercitio, ad beatitudinem obtinendam. Est autem unum omnium religionum principium, quod pietas gratis et sine ulla probatione concedit, Deum scilicet potentem, sapientem, bonum, venerabilem et amabilem esse. Na
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓt̾irus negau̾rt. quin ab
om̃i puncto ad om̃e punctũ
oppositũ possit linea recta
ꝓtendi: Nam sicut medifi¬
ciis necẽe ÷ aliquid fixum eẽ
ꝙ stabile. cui erigenda struc¬
tura possit inuiti: sic ĩ om̃i
doctͥna aliqd̃ stabile inicium
ꝓcedendi necĩtas ꝯsultissime
rõnis exposcit. Alioquin: qͥc¬
qͥd opifex adicit. nutat. ac si
in lubrico arene aut bitumi¬
nis quis edificet. aut scͥbat
influminis lapsu. Nam in¬
c̾tis cerciora faciunt fidem.
Si gͦ nicħ sequit᷑ nͥ aliud añ¬
cedat. si motus om̃is aquie¬
te ꝓcedit. qͥs potest ei ꝓbatio¬
nis eẽ ꝓcessus. qͥ nusquã qͥ es¬
cit. aut nulli ad quiescit: Ei
namq cui oĩa eque ꝓbabilia
ft̾ nicħ ꝓbari potest. S eoꝵ
que ꝑspicua st̃ alia sunt om̃i¬
b nota. alia doctiorib tm̃. um
notũ est. ut nec pueros late¬
at qͥb licencia etatis indul¬
get ludere par impar: eqͥtare
in arundine longa ed ificare
casas. plostello adiungere
tiplex quoto loco distat ab imi¬

Expanded text:
us, negaverit, quin ab omni puncto ad omne nunctum oppositum possit linea recta protendi? Nam sicut in aedificiis necesse est aliquid fixum esse et stabile, cui erigenda structura possit inniti: sic in omni doctrina aliquod stabile initium procedendi, necessitas consultissimae rationis exposcit. Alioquin quidquid opifex adjicit, nutat, ac si in lubrico arenae, aut bituminis quis aedificet aut scribat in fluminis lapsu. Nam incertis certiora faciunt fidem. Si ergo nihil sequitur, nisi aliud antecedat, si motus omnis a quiete procedit, quis potest ei probationis esse processus, qui nusquam quiescit, aut nulli acquiescit? Ei namque, cui omnia probabilia sunt, nihil probari potest. Sed eorum quae perspicua sunt, alia sunt omnibus nota, alia doctioribus tantum,notum est, ut nec pueros lateat, quibus licentia aetatis indulget Ludere par impar, equitare in arundine longa, Aedificare casas, plostello adjungere tiplex quoto loco dista ab uni
Abbreviated transcription (Latin):
tantiores eẽ. int̾rogatus qͥd se
id est studiosũ uł sap̃ie ama¬
torem. qm̃ sapientẽ ꝓfiteri.
arrogantissimũ uidebatur.
Deniq cum ad ꝓpulsandam
labem moꝵ .xx. annos egiss
crotone: metapontũ migra¬
uit. ibiq decessit. Cuius tanta
admiratio fuit. ut ex domo
eiꝰ templũ fac̾e̾nt. ipsumq
ꝓ deo colerent. nacti forte oc¬
casionẽ ex u̾bis eius dicentis.
domũ philosophantis eẽ sa¬
crarium sapĩe. ꝙ u̾issimum
dei templũ. Tradit᷑ etiam ꝑ¬
suas isse hominib eẽ animas
in mortales. & post dissolutio¬
nẽ corporis: uite p̃cedentis p̃mia
recepturas. Imꝑie tñ fabulam
mille annoꝵ pͥmus dicitur
induxisse.

Expanded text:
tantiores esse, interrogatus quid se tantiores esse, interrogatus quid se id est studiosum, vel sapientiae amatorem, quoniam sapientem profiteri, arrogantissimum videbatur. Denique cum ad propulsandam labem morum, viginti annos egisset Crotonae, Metapontum migravit, ibique decessit. Cujus tanta admiratio fuit, ut ex domo ejus templum facerent, ipsumque pro Deo colerent, nacti forte occasionem ex verbis ejus dicentis domum philosophantis esse sacrarium sapientiae, et verissimum Dei templum. Traditur etiam persuasisse hominibus, esse animas immortales, et post dissolutionem corporis, vitae praecedentis praemia recepturas. Impie tamen fabulam mille annorum primus dicitur induxisse.
Abbreviated transcription (Latin):
strum̃ta depon̾ent. eaq oĩa
delata inuinonisedẽ ipsi
dee consecrarent. p̾se feren¬
tes uera ornamenta matro¬
narũ pudiciciam ñ uestes
eẽ. In iuuentute qͦ⁊ qͣntum
ꝓfligatũ sit. uicti feminarũ
contumaces animi manifes¬
tant. S trecenti exiuuenib
cũ sodalicii uiris sacͣmento
seꝑatam acet̾is cruib uitã
ag̾ent: quasi cetũ clam desti¬
ne conuirationis habentes
adu̾sus pitagoram ciuitatẽ
in se conu̾tert̃. Que eos cum
in unam domũ conuenis¬
sent: c̾mare uoluit. In quo
tumultu. sexaginta ferme
periere. cet̾i in exilium ꝓ¬
fecti sunt. Ab hoc itaq phi
quã philosophantiũ uix
potuerit ad equari: tantus
minnocentia ut ab omĩũ
animantiũ temꝑasse cdat᷑
edulio. tantus incultu ius¬
tie: ut popłos illius partis
ithalie que antiquitꝰ mag̾¬
na grecia dicta est. etiam post
mortẽ nominis eiꝰ auctoritas
rexerit. Cum uͦ aña sapientes
dicent᷑ qui uidebant᷑ aliis p̃s¬

Expanded text:
strumenta, deponerent, eaque omnia strumenta, deponerent, eaque omnia delata in Junonis aedem, ipsi deae consecrarent, prae se ferentes vera ornamenta matronarum pudicitiam non vestes esse. In juventute quoque quantum profligatum sit, victi feminarum contumaces animi manifestant. Sed trecenti ex juvenibus, cum sodalitii juris sacramento separatam a caeteris civibus vitam agerent, quasi coetum clandestinae conjurationis habentes adversus Pythagoram, civitatem in se converterunt, quae eos, cum in unam domum convenissent, cremare voluit, in quo tumultu sexaginta ferme periere, caeteri in exsilium profecti sunt. Ab hoc itaque phiquam philosophantium vix potuerit adaequari. Tantus in innocentia, ut ab omnium animantium temperasse credatur edulio. Tantus in cultu justitiae, ut populos illius partis Italiae, quae antiquitus Magna Graecia dicta est, etiam post mortem nominis ejus auctoritas rexerit. Cum vero antea sapientes dicerentur, qui videbantur aliis praes
Abbreviated transcription (Latin):
siquid̃ indignantes od̾ant
arma. q̃ adu̾sus locrenses in¬
feliciter sumpserant. mutas¬
sentq uitam luxuria: nͥ eis
pithagoras philosophus ob¬
stitisset. Ex quo patet. qͣntũ¬
quantũ homo p̃ster homini.
cũ unius ꝑsone auctoritas
iam lapsum ad frugem meli¬
oris uite reuocau̾it popłm.
laudabat gͦ uirtutẽ cotidie.
& uicia luxurie denudabat.
ꝙ casum urbiũ ꝑditarum
enutiabat causas. Tantũ qͦ
studii ad frugalitatem mul¬
titudinis ꝓuocabat. ut aliqͦs¬
ex his luxuriatos eẽ: in c̾dibi¬
le uidet᷑. Matronarũ uͦ sepa¬
ratã auiris doctrinã. ꝙ pu¬
eroꝵ aparentib: freq̃nter
habuit. Docebat nũc haspu¬
diciciã ꝙ obsequia in uiros.
nunc illos modestiam. ꝙ lit¬
t̾arũ studium. Inter hec ue¬
lud genitricẽ uirtutũ fruga¬
litatẽ om̃ib ingerebat. Con¬
secutꝰq disputationũ assidu
itate erat. ut matrone aura-¬
tas uest is cet̾aq dignitatis sue
ornam̃ta. quasi luxurie in¬

Expanded text:
siquidem indignantes oderant siquidem indignantes oderant arma, quae adversus Locrenses infeliciter sumpserant, mutassentque vitam luxuria, nisi eis Pythagoras philosophus obstitisset. Ex quo patet, quantum homo praestet homini, cum unius personae auctoritas, jam lapsum ad frugem melioris vitae revocaverit populum. Laudabat ergo virtutem quotidie, et vitia luxuriae denudabat, et casuum urbium perditarum enuntiabat causas. Tantum quoque studii ad frugalitatem multitudinis provocabat, ut aliqex his luxuriatos incredibile videretur. Matronarum quoque separatam a viris doctrinam et puerorum a parentibus frequenter habuit. Docebat nunc has pudicitiam et obsequia in viros, nunc illos modestiam et litterarum studium. Inter haec velut genetricem virtutum frugalitatem omnibus ingerebatconsecutusque disputationum adsitate erat, ut matronae auratas vestes, caeteraque dignitatis suae ornamenta, quasi luxuriae in
Abbreviated transcription (Latin):
apithagora ithalico inuentũ
ẽ.: qͥ tante fuit auctoritatis ap̃
antiquos. ut p̃uidiciali opmi¬
one sentencias omniũ suꝑa¬
ret. eẽtq satis ad ꝙͣlibet senten¬
ciam roborandã. si hoc ipse
dixisse docetur. Ipsa namq
uox ꝓ nõis usur patione qͣdam
ꝓprii nominis explebat offm̾.
fu̾it autẽ hic natione sammius.
negotiatoris diuitis filius. eui
nomen maratꝰ erat. s parente
longe ditior. eo qd̃ negõciacio
patris. tanta nequiuit ad qͥre-¬
re. qͣnta filius contẽpnere ma-¬
luit qͣm habere. Magnis itaq
sapĩe formatꝰ increm̃tis. egiptũ
pͥmo. mox babiloniam ad per¬
discendos siderum motus. ori-¬
ginẽq mundi spectandam ꝓ¬
fectus. sũmam scĩam consecutꝰ
erat: Inde regressus: cretam
ꝙ lacedemona. ad cognoscen¬
das minois ꝙ ligurgi inclitas
ea tempestate leges: contend̾at.
Quib om̃ib instructꝰ. ad cro¬
tomioꝵ urbem aplicuit. om¬
nino resolutam: ꝙ soluis uir¬
tutis oꝑa indigentẽ. fortune

Expanded text:
Pythagora Italico inventum est, qui tantae fuit auctoritatis apud antiquos, ut praejudiciali opinione, sententias omnium superaret, essetque satis ad quamlibet sententiam roborandam, si hoc ipse dixisse diceretur. Ipsa namque vox pronominis, usurpatione quadam, proprii nominis explebat officium. Fuit autem hic natione Samius, negotiatoris divitis filius, cui nomen Maratus erat; sed parente longe ditior erat, eo quod negotiatio patris tanta nequivit acquirere, quanta filius contemnere maluit, quam habere. Magnis itaque sapientiae formatus incrementis, Aegyptum primo, mox Babyloniam, ad perdiscendos siderum motus, originemque mundi spectandam, profectus, summam scientiam consecutus erat. Inde regressus Cretam et Lacedaemona, ad cognoscendas Minoïs et Lycurgi inclytas ea tempestate leges, contenderat. Quibus omnibus instructus, ad Crotonicorum urbem applicuit omnino resolutam, et solius virtutis opera indigentem. Fortunae
Abbreviated transcription (Latin):
des euforb eram. cui pectore
leuo hesit ab aduerso grauis
hasta minoris atͥde. Sic gͦ le¬
gant᷑ ut anctoritas ñ p̃uidicet
rõni. nam ꝙ uitica dũ rosa¬
legitur. qͣndoq manũ tangẽ¬
tisurit. Sapĩa siqͥdem fons qui¬
dam ẽ de quo egrediunt᷑ flu¬
mina que irrigant omnẽ ter¬
ram ꝙ ñ mͦ ortũ deliciarũ di¬
uine pagine replent. s etiam
ad gentes ꝑtͣnseunt. ut nͨ etiã
ethiopib omĩno desint. Incde
st̃ floridi redolentes & fructife¬
ri gentiũ orti. Quos si forte
simplex lector ingredit᷑. semꝑ
poetici illius meminerit. Qui
legitis flores. ꝙ humi nacentia
fraga frigidus opueri fugite
hinc: latet anguis mherba.
Nam ꝙ poma hesꝑidum que
draco ꝑuigil seruat nullus
asportat ignauus. aut qͥ scͥp¬
turas ñ quasi uigilans legerit
s quasi dormitans sõpniain̾t.
ac si adfinẽ legendoꝵ utens cal¬
carib ꝓperet. Certum ẽ qi fideł
sector ꝙ prudens & qui litt̾is

Expanded text:
des Euphorbus eram, cui pectore des Euphorbus eram, cui pectore quondam Haesit in adverso gravis hasta minoris Atridae. Sic ergo legantur, ut auctoritas non praejudicet rationi; nam et urtica, dum legitur rosa, quandoque manum tangentis urit. Sapientia siquidem fons quidam est, de quo egrediuntur flumina quae irrigant omnem terram, et non modo hortum deliciarum divinae paginae replent, sed etiam ad gentes pertranseunt, ut nec etiam Aethiopibus omnino desint. Inde sunt floridi, redolentes, et fructiferi gentium horti, quos si forte simplex lector ingreditur, semper poetici illius meminerit, Qui legitis flores, et humi nascentia fraga, Frigidus, o pueri, fugite hinc, latet anguis in herba. Nam et poma Hesperidum, quae draco pervigil servat, nullus asportat ignavus, aut qui Scripturas non quasi vigilans legerit, sed quasi dormitans somniaverit, ac si ad finem legendorum, utens calcaribus, properet. Certum est quia fidelis lector, et prudens, et qui litteris
Abbreviated transcription (Latin):
nro facere uidemꝰ sine om̃i
oꝑa nrã nat᷑am. Alim̃ta que
accipimus. ꝙͣ diu insua qͣli¬
te ꝑseuerãt ꝙ solida ĩnatant.
malae stomaco oneri sunt.
At cum ex eo qd̾ erant mnu¬
tata st̃: tum demũ in uires
tͥnseunt. Sanguis ex diuino
mandato diducit᷑. dñ uicia
declinant᷑. Pastor eccłie repti¬
lia ꝙ inmunda mactar ⁊ p̃ci¬
pitur ꝙ comedere. qd̾ licet
aduocationẽ gentiũ ꝓprie
referat᷑ uł exempli ꝯformita¬
te docere potest. ut iugulatis
errorib gentiliũ doginata
nequaꝙͣ horreamꝰ. Uum in¬
nocentiã. frugalitatẽ. contẽ¬
ptũ mundi docent pitago¬
rici audiant᷑. dum animas
quas incelum enexerunt
retrudunt incorꝑa bestiarũ:
iugulet᷑ uł plato. Nam in eo
pitagoram nimis secutus ::
qd̃ ficut mortuos ex iuiuis. ita
ex mortuis reciꝑce uiuos fieri
docuit. ꝙ ꝑ uaria corpora ꝓ
moꝵ qualitate migrare. Unde
illud. Ipse ego nam menuni
troiani temꝑore belli. pantoi¬

Expanded text:
nostro facere videmus, sine omni nostro facere videmus, sine omni opera nostra, naturam. Alimenta quae accipimus, quandiu in sua qualitate perseverant, et solida innatant, malo stomacho oneri sunt. At cum ex eo quod erant, mutata sunt, tum demum in vires transeunt. Sanguis enim ex divino mandato diducitur, dum vitia declinantur. Pastor ecclesiae reptilia et immunda mactare praecipitur, et comedere: quod licet ad vocationem gentium proprie referatur, vel exempli conformitate docere potest ut, jugulatis erroribus, gentilium dogmata nequaquam horreamus. Dum innocentiam, frugalitatem, contemptum mundi docent Pythagorici, audiantur; dum animas, quas in coelum evexerunt, retrudunt in corpora bestiarum, juguletur vel Plato. Nam in eo Pythagoram nimis secutus est, quod sicut mortuos ex vivis, ita ex mortuis reciproce vivos fieri docuit, et per varia corpora pro morum qualitate migrare. Unde illud: Ipse ego, nam memini, Trojani tempore belli Panthoi
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis ñ reꝑiatur aliquid
qd̾ prudens lector emiitit.
Cet̾m libri catholici tuciꝰ
legunt᷑ ꝙ caucius. ꝙ genti¬
les simplicib ꝑicłosius patẽt.
s in utrisq exerti fidelioribꝰ
ingeniis utilissimmim ẽ. Nã
ex qͥfita lectio fingłoꝵ doc¬
tissimũ. canta electio meli¬
oꝵ. optimũ facit. Ut enim
in libro sat᷑nalioꝵ & in epłis
senece ad luciliũ legitur. apeᷤᷤ
ꝙ ꝑ fauos diuidunt. ꝙ succũ
uariũ inunũ saporem mix¬
tura quadam & ꝓpͥetate sp̃s¬
sui mutant. Nos quoq qͥcqͥ d
diu̾sa lectione quesiuimꝰ: con¬
u̾tamꝰ inusum uirtutis. ut
omia inordinẽ gerendoꝵ rõ¬
nis udicio digerente coales¬
cant. Nam & in animo me¬
lius distincta seruant᷑. ꝙ ipsa
distinctio ñ sine quodã ferm̃¬
to quo condit᷑ uniu̾sitas m
unius saporis usum uaria li¬
bam̃ta confundit. ut etiam si
apparuerit unde sumptum
sit: aliud tñ eẽ ꝙͣ unde suptũ
noscet᷑ appareat qd̾ in corpore

Expanded text:
verbis, non reperiatur aliquid, verbis, non reperiatur aliquid, quod prudens lector emittit. Caeterum libri catholici totius leguntur et cautius; et gentiles simplicioribus periculosius patent: sed in utrisque exerceri fidelioribus ingeniis utilissimum est. Nam exquisita lectio singulorum, doctissimum; cauta electio meliorum, optimum facit. Ut enim in libro Saturnaliorum, et in epistolis Senecae ad Lucilium legitur, apes qper favos dividunt et sucum varium in unum saporem mixtura quadam et proprietate spsui, mutant. Nos quoque quidquid diversa lectione quaesivimus, convertamus in usum virtutis, ut omnia in ordinem gerendorum, rationis judicio digerente, coalescant. Nam et in animo melius distincta servantur, et ipsa distinctio, non sine quodam fermento, quo conditur universitas, in unius saporis usum varia libamenta confundit, ut etiamsi apparuerit unde sumptum sit, aliud tamen esse, quam unde sumptum noscetur, appareat, quod in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
dum mͦ uicia fugias qd̾ uolu¬
eris lege. Sicut in escis carna¬
lib quedã sunt que diger-¬
unt᷑ utiliter. q̃dam u̾tuntur
incrudos hoͣmores. alia ꝑ ium
expulsiuam eiciunt᷑ omĩo: q̃dã
sunt que sanis sitũ modeste
sumantur conferunt ꝙ obft̃
egrotatiuis. q̃dam debilioribꝰ
faciunt minꝰ tñ conducunt
sanis ꝙ sanatius. nã ħ ipsa
non adeo naturã roborant.
delicatiora siqͥdem minus nu¬
triunt magis cõmunia & ali¬
menti ut ita dix̾im pinguio¬
ris: sic ꝙ in libris st̃ que om̃ibꝰ
ꝓsunt. dum tñ legant᷑ modes¬
tia dispensate. ut que nichil
continent nͥedificõem fid̾i ⁊ mo¬
rũ sunt que solidiorib animiᷤ
faciant habenda qͥdẽ ꝓcul ale-¬
ctiõe simpliciũ. ft̃ que natura
bone mentis omĩo eiciat. st̾
que dig̾at in usum moꝵ aut
eloquentie. ft̾ que indurent
aĩam ꝙ infide ꝙ bonis oꝑib
solam faciunt cruditatem.
Nix antẽ inueniet᷑ scͥptum.
in quo si non insensu uł in

Expanded text:
dummodo vitia fugias, quod voludummodo vitia fugias, quod volueris lege. Sicut in escis carnalibus quaedam sunt quae digeruntur utiliter, quaedam vertuntur in crudos humores, alia per vim expulsivam ejiciuntur omnino, quaedam sunt quae sanis, si tamen modeste sumantur, conferunt; et obsunt aegrotativis: quaedam debilioribus faciunt, minus tamen conducunt sanis et sanativis. Nam haec ipsa non adeo naturam corroborant: delicatiora siquidem minus nutriunt, magis communia, et alimenti, ut ita dixerim, pinguioris. Sic et in libris sunt quae omnibus prosunt, dum tamen legantur modestia dispensante, ut quae nihil continent nisi aedificationem fidei et morum. Sunt quae solidioribus animis faciant, habenda quidem procul a lectione simplicium; sunt quae natura bonae mentis omnino ejiciat; sunt quae digerat in usum morum aut eloquentiae; sunt quae indurent animam, et in fide et bonis operibus solam faciant cruditatem. Vix autem invenietur scriptum, in quo si non in sensu vel in
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicatis ꝑ grãm. adiciat᷑ subͥ¬
tio terre. qũa cum inse tpso ħo
subiecerit. dominiũ sui alioꝵ¬
q consequit᷑. ut cunctis animã.¬
tib p̾latus. timorẽ ꝙ tremorẽ
incutiat om̃ib q̃ mouent᷑ in
t̾ra. Sunt ei gͦ cuncta incibũ.
qr in om̃ib creaturis ei nerba
salutis sue loquit᷑ dnis. Plane
cibatur in cunctis. quib ad ui¬
tam aut mores cõponendos
uita hominis ꝓficit. Constat
enĩ qd̃ om̃ĩs edificatio moꝵ a
dño ẽ: ꝙ cum qͥs ad uirtu¬
tem aut ab oꝑe. ant a u̾bo
aut quocũq mͦ instruitur. con¬
cessis sͥ adño utiliter cibatur.
Omĩs enim instructio salutis
usus. ꝙ añ baptismũ ꝙ post.
dum mͦ peccatum uitet. nemo
unscũq instrui ꝓhibet᷑. Si
apłs ẽ aliquib odor mortis in
mortẽ. quid ꝓhibet ꝙ uasa
mortis alicui ꝓdesse ad uitã:
Cum gͦ dicitur qnicquid uis
p̃ter sanguinẽ comede. ꝑuide
⁊ ac si quadam imagine dicat᷑.

Expanded text:
tiplicatis per gratiam, adjiciatur subjtiplicatis per gratiam, adjiciatur subjectio terrae, quam cum in se ipso homo subjecerit, dominium sui, aliorumque consequitur, ut cunctis animantibus praelatus, timorem et tremorem incutiat omnibus, quae moventur in terra. Sunt ergo ei cuncta in cibum, quia in omnibus creaturis, ei verba salutis suae loquitur Dominus. Plane cibatur in cunctis, quibus ad vitam vel mores componendos, vita hominis proficit. Constat enim quod omnis aedificatio morum a Domino est, et cum quis ad virtutem, aut ab opere, aut a verbo, aut quocunque modo instruitur, concessis sibi a Domino utiliter cibatur. Omnis enim instructio salutis,usus; et ante baptismum et post, dummodo peccatum vitet, nemo undecunque instrui prohibetur. Si apostolus est aliquibus odor mortis in mortem, quid prohibet et vasa mortis alicui prodesse ad vitam? Cum ergo dicitur: quidquid vis, praeter sanguinem, comede, perinde est ac si quadam imagine dicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ratu. anditui. nedum tactu
uł gustu. qualia sunt nocẽ¬
tius uenenosa. cib sint ħois
aut enis u̾tantur incibum:
pot̾it tñ ꝙ alium sensũ scru¬
tator misticus inuenire. Sen¬
sum tñ historicũ roborat.
qd̾ pisces samssimos ꝙ feras
quarũ carnes utilissime sc̃
uidemus crebro uenenatis¬
sima reptilia deuorare. ꝙ ip¬
sa uenena inserunt᷑ medi¬
cam̃tis. quib non mͦ natura
sustentatur humana. s etiã
infirmitas conualescit. Cum
uͦ pͥmũ sit excuciendus sen¬
sus historicus: quicũq aĩum
uł ad fidem uł ad oꝑa fidei q̃
sunt boni mores magis infor¬
mat. laudabilior &plane
utilior ẽ. Hoc enĩ lectione sem¬
ꝑ querendũ÷ ut homo se
ipso melior igiter fiat. Nerũ
cum litt̾a p̃cedens utiliter
ad multa possit referri: ꝙ
ad hoc posse aptari consentio.
ut grã ex bñdictione dei col¬
latã ad uirtutis icrem̃tum
ꝙ multiplicationẽ lib̾um exci¬
tetur arbitriũ ꝙ uirtutib mul¬

Expanded text:
ratu, auditu, nedum tactu ratu, auditu, nedum tactu vel gustu, qualia sunt nocentius venenosa, cibus sint hominis, aut ejus vertantur in cibum: poterit tamen et alium sensum scrutator mysticus invenire. Sensum tamen historicum roborat, quod pisces sanissimos, et feras, quarum carnes utilissimae sunt, videmus crebro venenatissima reptilia devorare, et ipsa venena inferuntur medicamentis, quibus non modo natura sustentatur humana, sed etiam infirmitas convalescit. Cum vero primum sit excutiendus sensus historicus, quicunque animum vel ad fidem, vel ad opera fidei, quae sunt boni mores, magis informat, laudabilior et plane utilior est. Hoc enim lectione semper quaerendum est, ut homo se ipso melior jugiter fiat. Verum cum littera praecedens, utiliter ad multa possit referri, et ad hoc posse aptari consentio, ut per gratiam ex benedictione Dei collatam, ad virtutis incrementum t multiplicationem, liberum excitetur arbitrium, et virtutibus mul
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuilegiũ potestatis. uctuali¬
um umniu̾sitas: est indicium
lib̾tatis. Omĩa siqͥdem mun¬
da mundis. Nec recolo huiꝰ
benedictionis pͥuilegiũ alio
indultũ tempore. ꝙͣ quo ĩno¬
centia ꝑ creationẽ data ẽ. aut
ꝑ medicniã sacͣmenti uł peni¬
tencie reparata. Nam & his sta¬
tim post diluuiũ⁊ ilł ante pec¬
catũ. ideo forte dictũ est cres¬
cite ꝙ multiplicamini: ut il¬
lius duntaxat augmentũ
ꝙ multiplicatio ad qͥratur.
qd̃ d̃s homimi contulit ꝑ na¬
turã: aut reformauit ꝑ grãm.
hoc autẽ ꝙ crescere iubetur
in se. ꝙ qͦdam mͦ multiplicari
insobole. Inse qͥdem ad ñiti
ꝓfectũ. in sobole. numerosa
quadam ꝓpagatione uirtu¬
tũ. Cũ uͦ natura sit uiciata
ꝑ culpam. ut crescere aut mul¬
tiplicari iubeatur. ñ memi¬
ni. Licet autẽ que p̃missa ft̃
stare queant ad litt̾am. cum
omnĩa innsum uite hominis
cedant. & ea ipsa que uident᷑
cẽ mortifera eciam uisu. odo¬

Expanded text:
privilegium potestatis, victualiprivilegium potestatis, victualium universitas, et indicium libertatis. Omnia siquidem munda mundis. Nec recolo hujus benedictionis privilegium alio indultum tempore, quam quo innocentia per creationem data est, aut per medicinam sacramenti vel poenitentiae reparata. Nam et his statim post diluvium, et illis ante peccatum, ideo forte dictum est, crescite et multiplicamini, ut illius duntaxat augmentum, et multiplicatio acquiratur, quod Deus homini contulit per naturam, aut reformavit per gratiam. Hoc autem et crescere jubetur in se, et quodammodo multiplicari in sobole. In se quidem ad meriti profectum, in sobole, numerosa quadam propagatione virtutum. Cum vero natura sit vitiata per culpam, ut crescere aut multiplicari jubeatur, non memini. Licet autem quae praemissa sunt, stare queant ad litteram, cum omnia in usum vitae hominis cedant, et ea ipsa, quae videntur esse mortifera etiam visu, odo
Abbreviated transcription (Latin):
umiu̾sis animantib que mo¬
uent᷑ suꝑ t̾ram. Et adiciens om¬
nẽ herbam afferentẽ semen
q uniu̾sa ligna musu suo.
nã acarnis edulio añ diluui¬
um credunt᷑ abstinuisse. con¬
cessit eis in cibum. Illis quoq
quos apeste diluuii archa p̃¬
figuratrix eccłie lib̾auerat. be¬
nedixit ꝙ legem dedit dicens.
crescite & multiplicamini ꝙ re¬
plete It̾ram. ꝙ t̾ror uester
ac tre mor sit suꝑ cuncta
animalia terre.ꝙ suꝑ om̃s uo¬
lucres celi cũ uniu̾sis que mo¬
uent᷑ in terra. om̃s pisces maris
manui ur̃e traditi sunt. & om̃e
qd̃ mouetur ꝙ uiuit: erit uob̾
in cibum. Quasi olera uirentia
tradidi uobis omĩa. excepto qd̾
carnem cum sanguine ñ co¬
medetis. Ecce qr pͥmigenis ꝙ fi¬
liis noe eadem benedictionis col¬
lata ẽ grã. eadem auctoritas
dignitatis eadem ꝙ ciboꝵ fere
concessa: indulgentia. Augm̃¬
tum naniq ꝙ multiplicatio:
gre dilatationẽ expͥmit. do¬
miniũ terrei bestiarũ terror:

Expanded text:
 quae moventur super terram. . Et adjiciens omnem herbam afferentem semen, et universa ligna in usu suo nam a carnis edulio, ante diluvium creduntur abstinuisse concessit eis in cibum. Illis quoque quos a peste diluvii arca, praefiguratrix Ecclesiae, liberaverat, benedixit, et legem dedit, dicens: Crescite et multiplicamini, et replete terram, et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae, et super omnes volucres coeli, cum universis quae moventur in terra: omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt, et omne quod movetur et vivit, erit vobis in cibum. Quasi olera virentia tradidi vobis omnia, excepto quod carnem cum sanguine non comedetis. Ecce quia primigenis, et filiis Noe, eadem benedictionis collata est gratia, eadem auctoritas dignitatis, eadem et ciborum fere concessa est indulgentia. Augmentum namque, et multiplicatio, gratiae dilatationem exprimit: dominium terrae, et bestiarum terror,
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim censum daudum
ẽẽ censuerit: peculiarem po¬
płm dei semen lib̾um p̃cla¬
ram hereditatem dñi. deci¬
mis et pͥmiciis & legalib ceri¬
moniis tm̃ obnoriam. subici¬
et seruituti. Si uͦ tributa ne¬
ganda responderit his qui
ꝓsalute ꝙ quiete omĩum
militabãt quasi seclicionis auctor
& reus ĩꝑatorie maiestatis a
publicanis iuste pot̾it comp̃hẽ¬
di. Uerum qi frustra iacitur
rete ante ocłos pennatoꝵ tocius
calumpnie laquei dissoluunt᷑.
dũ ꝓlato nĩmismate census.
suam cuiq censuit restituendã
ẽẽ imaginẽ. & ita que cesaris
st̾ cesari restituenda. ut suo iu¬
re d̾s non defraudet᷑. E quidẽ
nõ om̃ib clatũ ẽ. ut blandici¬
arũ laqueos sic euadant. cum
eos alnis ñ p̃uideat. alnis etiã
p̃uisos nequeat declinare. Unũ
tñ certũ ẽ. ilł qͥ huic uicio dedi¬
ti sunt nõ magis placere uir¬
tutem qͣm illos bene olere. qui
inculina habitant.

Expanded text:
Si enim censum dandum Si enim censum dandum esse censuerit, peculiarem populum Domini, semen liborum, praeclaram haereditatem Domini, decimis et primitiis et legalibus caeremoniis tantum obnoxiam, subjiciet servituti. Si vero tributa neganda responderit his, qui pro salute et quiete omnium militabant, quasi seditionis auctor et reus imperatoriae majestatis a Publicanis juste poterit comprehendi. Verum quia frustra jacitur rete ante oculos pennatorum, totius calumniae laquei dissolvuntur, dum prolato numismate census, suam cuique censuit restituendam esse imaginem; et ita quae Caesaris sunt, Caesari restituenda, ut suo jure Deus non defraudetur. Equidem non omnibus datum est, ut blanditiarum laqueos sic evadant, cum eos alius non praevideat, alius etiam praevisos nequeat declinare. Unum tamen certum est, illis, qui huic vitio dediti sunt, non magis placere virtutem, quam illos bene olere, qui in culina habitant.
Abbreviated transcription (Latin):
orator ñ semꝑ assequitur. Sic
adulator qͥdem ñ semꝑ deci¬
pit: aut de amico tͥumphat.
fine tñ suo ñ destituitur. si
ex contingentib nichil omi¬
serit slec enmm ulixes siremĩ
uoces euasit. qd̾ ei aliquid
suauitatis deeẽt ad grãm:
s qi stimulis uoluptatis ꝙ
meretricantib illecebris uani-¬
tatis solide uirtutis opposue¬
rat robur. Temptator qͦ pha¬
riseus & herodianus insidia-¬
tor quas fraudis sue non adhi¬
buit artes. ut eum caꝑet in
sermone lingua dolosa men
uis ore non ẽ inuentus dolꝰ:
Magister inquit scimus qr
uerax es ꝙ uiam dei inueri-¬
tate doces ꝙ non ẽ. tͥ cura de
aliquo. Nleq enĩ accipis ꝑsonaᷤ
hominum. Quid queso blan¬
dius d dolus quo tendat. in¬
uidia quo feratur. subiecta
inter rogatio patefacit. Seq̃r
enimidicet censum dari cesa¬
rian nonꝰ Ecce laqueus para¬
tur pedib innocentis. ꝙ ad
sub uersionẽ eiꝰ decipłas suas
frustra tetendit mniquitas.

Expanded text:
orator non semper assequitur. Sic orator non semper assequitur. Sic adulator quidem non semper decipit, aut de amico triumphat, fine tamen suo non destituitur, si ex contingentibus nihil omiserit. Nec enim Ulyxes sirenum voces evasit, quod ei aliquid suavitatis deesset ad gratiam, sed quia stimulis voluptatis, et meretricantibus illecebris vanitatis, solidae virtutis opposuerat robur. Tentator quoque Pharisaeus, et Herodianus insidiator, quas fraudis suae non adhibuerunt artes, ut eum caperent in sermone lingua dolosa, in cujus ore non inventus est dolus? Magister, inquit, scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doces, et non est tibi cura de aliquo, neque enim accipis personas hominum . Quid quaeso, blandius? Sed dolus quo tendat, invidia quo feratur, subjecta interrogatio patefecit. Sequitur enim: Licet censum dare Caesari, an non? Ecce laqueus paratur pedibus innocentis, et ad subversionem ejus decipulas suas frustra tetendit iniquitas.
Abbreviated transcription (Latin):
picantur qd̾ leges ase malint tol¬
li quã ab humilib obseruari:
In eoq lib̾tatis seruat᷑ umbra.
si se qͥsq qd̾ p̃cipit᷑ simulat uo¬
luisse. facitq imino uidet᷑ fac̾e
de necessitate uirtutẽ: dũ neces¬
sitati iungit consensum. ꝙ qd̵
incumbit: gratanter amplec¬
titur. hic porro nulle sunt par¬
tes uere aut ingenue lib̾tatis.
ubi totum sͥ adulatio uendi¬
cat. uanitas totũ. nicħq ue¬
ritati relinquit᷑ aut uirtuti.
Adulationẽ uͦ sine dolo esse
non dubitas. cũ in adulatoꝵ.
ꝑsona de se confiteatur gnato.
qr cum maxime decipio: tũc
tumpho. Sicut .i. finis orato¬
ris ẽ. ꝑsuasisse dictione. medi¬
ci curasse medicina: sic ad ula¬
torie finis ẽ. suauiloquio de-¬
cepisse. Nam & fistula dulce
canit. uolucrem dũ decipit
anceps ꝙ uenena ꝓpinantur
melle circumlita. quo citius
noceant. Uerum nõ ẽ inine¬
dico semꝑ. releuet᷑ ut eg̾. Et
finem suum qui in altero ẽ.

Expanded text:
picantur, quod leges a se maluit tolpicantur, quod leges a se maluit tolli, quam ab humilibus observari? in eoque libertatis servatur umbra, si se quisque quod praecipitur simulat voluisse, facitque, imo videtur facere, de necessitate virtutem, dum necessitati jungit consensum, et quod incumbit, gratanter amplectitur. Hic porro nullae sunt partes verae, aut ingenuae libertatis, ubi totum sibi adulatio vindicat, vanitas totum, nihilque veritati relinquitur, aut virtuti. Adulationem vero sine dolo esse non dubites, cum in adulatorum persona de se confiteatur Gnato, quia cum maxime decipio tunc triumpho. Sicut enim finis oratoris est persuasisse dictione, medici curasse medicina; sic adulatoris finis est suaviloquio decepisse. Nam et: Fistula dulce canit, volucrem dum decipit auceps: Et venena propinantur melle circumlita, quo citius noceant. Verum Non est in medico semper relevetur ut aeger, et finem suum qui in altero est,
Abbreviated transcription (Latin):
subiectoꝵ omĩa disponant᷑ ꝙ
licet animo reluctante in se ip̃oᷤ
parati ft̃ exilii aut mortis dicta¬
re sententiã. hinc qͥrpe potestas
terribilis hñe angemti. surentis
conscientie stimuli meticłosa
corda concutiunt. ꝙ p̃cipuam
in om̃ib sͥ uendicant auctori¬
tatem. Ad eo qͥdem: ut sac̾dotes
legis diuine p̃cepta dissimu¬
lent. sap̃iam nesciant senio¬
res. uiris sit iudex ignarus.
prelatus auctoritatis nescius.
discipline subiectus. lib̾tatẽ
contempnat ingenuus. totꝰ
deniq popłs quietẽ ꝙ pacem.
Dum enĩ om̃s unius p̃sidentis
uoluntate feruntur: uniu̾si
ꝙ singłi suo pͥuant᷑ arbitrio.
sonne hec erat facies tẽꝑis qñ
sedere patres censere parati. si
regnũ sitempla petat iugulũ¬
q senatus. passurasq infanda
nurus eoq solo bene cum ciuibꝰ
actumẽ: qd̾ cesar plura iubere
erubuit. quam roma pati: Nõ¬
ne tiranm opinio ad tiranni¬
dis tnsiit successores. dum sus¬

Expanded text:
subjectorum omnia disponantur, et subjectorum omnia disponantur, et licet animo reluctante, in se ipsos parati sunt exsilii, aut mortis dictare sententiam. Hinc quippe potestas terribilis; hinc angentis et urentis conscientiae stimuli meticulosa corda concutiunt, et praecipuam in omnibus sibi vindicant auctoritatem. Adeo quidem, ut sacerdotes legis divinae praecepta dissimulent, sapientiam nesciant seniores, juris sit judex ignarus, praelatus auctoritatis nescius, disciplinae subjectus, libertatem contemnat ingenuus, totus denique populus quietem et pacem. Dum enim omnes unius praesidentis voluntate feruntur, universi et singuli suo privantur arbitrio, Nonne haec erat facies temporis quando . . . . . . Sedere patres censere parati, Si regnum, si templa petat, jugulumque senatus, Passurasque infanda nurus: eoque solo bene cum civibus actum est, quod Caesar plura jubere erubuit, quam Roma pati? Nonne tyranni opinio, ad tyrannidis transiit successores, dum sus
Abbreviated transcription (Latin):
ac si sorbiciuncłas ei quẽ ꝑ e¬
merat ministraret. Cosq m̃ti¬
ebant᷑ insortẽ tͣnsisse numinũ.
aliis placet heroes. quos nec etiã
humana sorte dignos romano¬
rũ ꝑfidia reputauit. Tractũ :
hinc nom̃ quo pͥncipes uirtu¬
tum titulis ꝙ uere fidei luce
p̃signes se diuos audeant ne dũ
gaudeant apellari: u eteri qͥdẽ
consuerudine etiã inuicio ꝙ
adisus fidem catholicam obti¬
uente. Si uͦ ueniatur ad uerba.
ineoiam romamis grecoꝵ ꝑfi¬
diam antecedit. qui eo usq ad¬
ulandi lenocimũ docuit ut a
docili popło facillime tͣnseat᷑.
Uoces quib m̃timur dñis dum
singłaritatẽ honore multitu¬
dinis decoramꝰ: natio hec inue¬
nit. ꝙ ad finitimos post̾osq sui
nominis auctoritate tͣnsmisit.
Si qͣndo queris: illud tͥ tempꝰ
occurrat. quo sauiscesar exuẽs
nescio an ꝑficiens dictatorẽ oĩa
factus omĩa occupauit. Illius
certe temꝑis mͥ sepe occurrit
imago. cum ad potentioris nutũ

Expanded text:
ac si sorbitiunculas ei, quem pereac si sorbitiunculas ei, quem peremerat, ministraret; eosque mentiebantur in sortem transiisse numinum aliis placet, heroes, quos nec etiam humana sorte dignos Romanorum perfidia reputavit. Tractum est hinc nomen, quo principes virtutum titulis, et verae fidei luce praesignes, se divos audeant, nedum gaudeant appellari, veteri quidem consuetudine etiam in vitio, et adversus fidem catholicam obtinente. Si vero veniatur ad verba, in eo jam Romanus Graecorum perfidiam antecedit, qui eo usque adulandi lenocinium docuit, ut a docili populo facillime transeatur. Voces quibus mentimur dominis, dum singularitatem honore multitudinis decoramus, natio haec invenit, et ad finitimos posterosque sui nominis auctoritate transmisit. Si quando quaeris, illud tibi tempus occurrat, quo C. Caesar, exuens nescio an perficiens dictatorem, omnia factus, omnia occupavit. Illius certe temporis mihi saepe occurrit imago, cum ad potentioris nutum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibentis imꝑio. quasi ad ula¬
tionis reos & publice salutis
hostes ab exercitu iussit. cum
tñ genus eneadũ hanc mol¬
liciem auriũ nondũ exuerit
qum adulationib delectent᷑.
Cum uͦ ab initio gͣuissimi fue¬
rint. in quo troiane leuitatis
originem p̃cipue diffitentur:
eos hoc uicio continue laboraᷤ¬
se hẏstoriarum celebre testimo¬
niũ ẽ. Inde ẽ. illud. Romaniᷤ
omis adulatione corrumꝑit.
aut corrũpit. Certe si ñ u̾bis:
possunt om̃s fraudulentis
mun̾ib expugnari. Et quos
munuscła ñ deiciunt: hono¬
rib capiunt᷑. Urbis auspicia.
sacrilegio parricidii ꝙ fr̃ni
sanguinis cruore. numinib
suis romulus consecrauit. De¬
mñ lemurib infestatus: hono¬
re uano simulata cõmunica¬
tione imꝑii frem placauit oc¬
cisum. Suos qͦ imꝑatores qͦs
de more romanus popłs fide¬
liter uigulabat: deificauit fi¬
delius inani solatio ꝑfidiam
p̃texens manifestam. ꝑinde

Expanded text:
prohibentis imperio, quasi adulaprohibentis imperio, quasi adulationis reos, et publicae salutis hostes, ab exercitu remus Aeneadum hanc mollitiem aurium nondum exuerit, quin adulationibus delectentur. Cum vero ab initio gravissimi fuerint, in quo Trojanae levitatis originem praecipue diffitentur, eos hoc vitio continue laborasse, historiarum celebre testimonium est. Inde est illud: « Romanus omnis adulatione corrumpitur, aut corrumpit. » Certe si non verbis, possunt omnes fraudulentis muneribus expugnari. Et quos munuscula non dejiciunt, honoribus capiuntur. Urbis auspicia, sacrilegio parricidii, et fraterni sanguinis cruore, numinibus suis Romulus consecravit. Deinde lemuribus infestatus, honore vano simulata communicatione imperii, fratrem placavit occisum. Suos quoque imperatores, quos de more Romanus populus fideliter jugulabat, deificavit fidelius inani solatio, perfidiam praetexens manifestam, perinde
Abbreviated transcription (Latin):
nibal quẽadinodũ uincere
sic & uictoria uti sciret. In um¬
dictã istoꝵ a senatu missus ẽ
scipio affricanus. qͥ apireneis
montib ad columpnas hercuł
ꝙ occeanum usq tanta felici¬
tate ꝓuinciam iecuꝑauit a¬
missam it uix sciat᷑ ciciꝰ an fa¬
eilmis iicerit. Qui etiam cap¬
tuios pueros ꝙ puellas egregie
pulcritudinis restituit bar¬
baris. nec in conspectũ suum
eoꝵ quẽpram uenire passus
e. ne qͥl de uirginitatis inte¬
gritate saltem oculis delibas¬
se uicde̾tur. Qualiter ei hanm¬
bal cefserit & manifestam uic¬
toriam nota inpuppi p̃toria
lauris polliceret᷑ scriptorbel¬
h punici titus liuius refert.
Cctm intanti triumphi gła
qͥd illo ciue modestius. qui se
in tanto successu nec dñm ue
q uictorem ab aliquo nͥ ab
hãnbale paucisq complicibꝰ
qui equas conticiones pacis
rupto federe fraudulent̾ ab ie¬
cerant. passus ẽ. salutari: Eos
&ͦ: qui castigati ñ obtemꝑabãt

Expanded text:
nibal quemadmodum vincere, nibal quemadmodum vincere, sic et victoria uti sciret. In vindictam istorum a senatu missus est Scipio Africanus, qui a Pyreneis montibus ad columnas Herculis et Oceanum usque tanta felicitate provinciam recupaverit amissam, ut vix sciatur, citius an facilius vicerit. Qui etiam captivos pueros et puellas egregiae pulchritudinis, restituit barbaris, nec in conspectum suum, eorum quempiam venire passus est, ne quid de virginitatis integritate, saltem oculis delibasse videretur. Qualiter ei Hannibal cesserit, et manifestam victoriam nota in puppi praetoria laurus polliceretur, scriptor belli Punici Titus Livius refert. Caeterum in tanti triumphi gloria, quid illo cive modestius, qui se in tanto successu, nec dominum, nec victorem, ab aliquo, nisi ab Hannibale, paucisque complicibus, qui aequas conditiones pacis, rupto foedere, fraudulenter abjecerant, passus est salutari? Eos quoque, qui castigati non obtemperabant
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝑire meretrix uenenosa na¬
ta mores corrũꝑe. nobiliũq ui¬
roꝵ pudiciciã expugnare. P ro¬
fecto aña regib imꝑauerat pꝰ¬
modumi misera nec miserabił
Efoete tragieum s romanoun¬
pio qd subittere moliebat᷑ sinẽ
comieũ fecit. Inter cetera clari¬
orib angusti titulis comnima-¬
dur qd intante pestis congres¬
sumansit inuictus. Ueriuntũ
nscipione affricano aliqͥd nõ
inferius inuenitur qͥ pꝰ singła¬
rẽ de hãnibale nictoriam sin¬
głaris continentie insigne p̃¬
coniũ meruit. hãmbal namq
romanoꝵ ꝯcidit exercitũ usq
ad hostium sacietatem. ꝙ do¬
nec p̃ciperet militi suo. nt uł
ferro parceret. De cesoꝵ cada¬
ñsb intorrente uergello pons
solidus factus ÷ uictoris iussu.
Duo modii anuloꝵ cartaginẽ
missi sunt. ude martẽ sirum
libie p̃sidem. aureo clipeo obin¬
signẽ nictoriam honoraret.
Essetq ꝓculdubio tunc roma
diem ultimũ habitura. si han¬

Expanded text:
sic perire meretrix venenosa, nasic perire meretrix venenosa, nata mores corrumpere, nobiliumque virorum pudicitiam expugnare. Profecto antea regibus imperaverat, postmodum misera, nec miserabilis sibi sorte tragicum, sed Romano imperio, quod subvertere moliebatur, finem comicum fecit. Inter caetera clarioribus Augusti titulis connumeratur, quod in tantae pestis congressu, mansit invictus. Verumtamen in Scipione Africano aliquid non inferius invenitur, qui post singularem de Hannibale victoriam, singularis continentiae insigne praeconium meruit. Hannibal namque Romanorum cecidit exercitum usque ad hostium satientatem, et donec praeciperet militi suo, ut vel ferro parceret. De caesorum cadaveribus in torrente Vergello pons solidus factus est victoris jussu. Duo modii annulorum Carthaginem missi sunt, unde Martem suum Libyae praesidem aureo clypeo, ob insignem victoriam, honoraret, essetque procul dubio tunc Roma diem ultimum habitura, si Han
Abbreviated transcription (Latin):
inpudicicie audacia accessiset.
spe sua frustrata amorem hones¬
tatis reputauit iniuriam casti¬
tati nomen dedit suꝑbie. bel¬
lumq credidit indicendũ ei
quẽ iulio cesare ꝑta fuerat for¬
tiorem. Om̃s nocendi artes aggres¬
sa ẽ. tandemq capta ꝙ ꝓuoluta
ad pedes augusti: etiam tunc
sollicitauit ocłos ducis. S frustra
qͥden. Nam pulcritudo eiꝰ ĩfra
pudiciciam pͥncipis fuit. Quod
ubi desꝑata se ad tͥumphũ uic¬
toris p̃nouit reseruari. ĩ cau¬
tiorem nacta custodiam. egres¬
sa se in mausoleum regum re¬
cepit. ibiq nobilissimis ex more
induta cultib. odorib conqͥsitiᷤ.
solioq d̾iuciis usq qͣ referto. se
iuxta suum collocauit antoni¬
um. ꝙ mamullis uenisq suis ap¬
ponens aspides. sic morte quasi
sompno resoluta ẽ. Ssilli siqͥdẽ
augusti mandato ad hibiti qͥ
maliciam ueneni solent linguiᷤ
educ̾e. eo qd̾ sero uocati eẽnt opẽ
ferre ñ ualuerunt. Dignaqͥdẽ

Expanded text:
impudicitiae audacia accessisset, impudicitiae audacia accessisset, spe sua frustrata, amorem honestatis reputavit injuriam, castitati nomen dedit superbiae, bellumque credidit indicendum ei, quem Julio Caesare experta fuerat fortiorem. Omnes enim nocendi artes aggressa est, tandemque capta, et provoluta ad pedes Augusti, etiam tunc sollicitavit oculos ducis. Sed frustra quidem. Nam pulchritudo ejus infra pudicitiam principis fuit. Quod ubi desperata se ad triumphum victoris praenovit reservari, incautiorem nacta custodiam, egressa, se in Mausoleum regum recepit, ibique nobilissimis ex more induta cultibus, odoribus conquisitis, solioque divitiis usquequaque referto, se juxta suum collocavit Antonium, et mamillis venisque suis apponens aspides, sic morte quasi somno resoluta est. Psylli siquidem, Augusti mandato adhibiti, qui malitiam veneni solent linguis educere, eo quod sero vocati essent, opem ferre non valuerunt. Digna quidem