comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ccasiones causeq ꝑditionũ: his qui perituri st̃. immo qui
perire desiderant. deesse non possunt. Neq enĩ abicienda st̃ testimo¬
nia scripturarũ. ac de suo corꝑe penitꝰ abradenda : de quibꝰ uel
hereticoꝵ pͣuitas animat᷑. uel iudeoꝵ infidelitas obduratur. uel
tumor sapientiȩ gentilis offenditur : sed utiq ⁊ pie credenda. et
immobiliter sunt tenenda: et scdm ueritatis regułã p̃dicanda.
Et idcirco. ñ debemꝰ alienȩ infidelitatis optentu. oic nomias idest
dispensationes ꝓphetarũ atq scõꝵ quas scriptura cõmemorat
abdicare: ne dũ infirmitati eoꝵ ꝯdescendere debere nos cre
dimus: non solũ mendacii. uerũ ⁊̃ sacrilegii crimine polluamur:
sed quẽadmodũ diximꝰ oportet nos ea et scdm hystoriã confiteri:
⁊ quẽ ad modũ pie gesta sunt explanare. Ceterũ his qui praui
ꝓpositi st̃ non ex hoc mentiendi aditus obstruet᷑: si eaꝵ rerum
quas uel ꝓlaturi sumꝰ uł ꝓtulimꝰ ueritatẽ. aut penitꝰ ab negare

Expanded text:
ccasiones causaeque perditionum his qui perituri sunt, immo qui perire desiderant, deesse non possunt. Neque enim abjicienda sunt testimonia Scripturarum, ac de suo corpore penitus abradenda, quibus vel haereticorum pravitas animatur, vel Judaeorum infidelitas obduratur, vel tumor sapientiae gentilis offenditur; sed utique et pie credenda, et immobiliter sunt tenenda, et secundum veritatis regulam praedicanda. Et idcirco non debemus alienae infidelitatis obtentu oeconomias, id est, dispensationes prophetarum atque sanctorum, quas Scriptura commemorat, abdicare, ne dum infirmitati eorum condescendere debere nos crdimus, non solum mendacii, uerum etiam sacrilegii crimine pollaamur: sed quemadmodum diximus oportet nos ea et secundum historiam confiteri et quemadmodum pie gesta sint explanare. ceterum his qui prani propositi sunt non ex hoc mentiendi aditus obstruetur, si earum remm quas uel prolaturi sumus uel protulimus ueritatem aut penitus abnegare
Abbreviated transcription (Latin):
rgumenta quibꝰ infirmitatũ indicia colligunt᷑. ⁊ rati¬
onem discernendarũ egritudinũ: idest quo pacto uitia
quȩ celantur in nobis ualeant dep̃hendi. lucide satis aperteq
ꝑcepimꝰ ⁊ omĩa siquidẽ cotidiana experientia. ac diurnis co¬
gitationũ nr̃arũ motibꝰ ita ut dicta st̃ intuemur. Suꝑẽ gͥ.
ut quẽad modũ ꝓbationes causȩq morboꝵ. euidentissima
nobis ratione patefactȩ sunt: ita etiã curationũ medela
monstret᷑. Nulli nãq dubiũ ẽ. illũ posse rectissime de reme¬
diis malarũ ualitudinũ disputare: qui eaꝵ pͥus causas atq
origines conscientia egrotantiũ attestante dep̃henderit. Ita li¬
cet doctrina beatitudinis tuȩ uulnerũ nr̃oꝵ archana nudaue¬
rit: quo fit ut sperare aliquid etiam de remediis audeamus:
quia tam euidens declaratio morbi. spem remedii pollicet᷑.:
tam̃ quia pͥmũ ut ais in congregationibꝰ initium salutis ad¬
quiritur. et sani insolitudine eẽ non possunt. nisi quos pꝰ

Expanded text:
rgumenta quibus infirmitatum indicia colligantur et rationem discernendarum aegritudinum, id est quo pacto uitia quae celantur in nobis ualeant deprehendi, dilucide satis aperteque percepimus: omnia siquidem cotidiana experientia ac diurnis cogitationum nostrarum motibus ita ut dicta sunt intuemur. superest igitur, ut quemadmodum probationes causaeque morborum euidentissima nobis ratione patefactae sunt, ita etiam curationum medella monstretur. nulli namque dubium est illum posse rectissime de remedio malarum ualitudinum disputare, qui earum prius causas atque origines conscientia aegrotantium adtestante depcet doctrina beatitudinis tuae vulnerum nostrorum arcana nudaverit, quo fit ut sperare aliquid etiam de remediis audeamus, quia tam evidens declaratio morbi spem remedii pollicetur; tamen quia primum, ut ais, in congregationibus initium salutis acquiritur, et sani in solitudine esse non possunt, nisi quos prius
Abbreviated transcription (Latin):
lonia pueroꝵ te allambet attactus. Itaq senex ex huiꝰmodi reue¬
latione ꝑculsus: non quidem exꝑimenti diuinitꝰ demonstrati
ꝑicula con̾uluit: sed int̾rogans conscientiã suã ⁊ puritatẽ sui
cordis eraminans. nec adhuc pondus castimoniȩ suȩ huiꝰ ꝓbatio¬
nis ponderi cõpensare coniectans: non mirũ ẽ ait. sicedentibꝰ
mͥ immũdoꝵ sp̃uũ p̃liis. adustiones ignis. quas durissimms con¬
gressionibꝰ demonũ inferiores ẽẽ credebam. adhuc aduersum
me senserim seuientes. Maior quippe est uirtus ac sublimior
grã. internam libidinẽ carnis extinguere: quã nequitias de¬
monũ extrinsecus irruentes. signodñi ac uirtutis altissimȩ
potentia subiugare: uel de obsessis corꝑibꝰ nominis diurini
inuocatione expellere. Huc usq abbas nesteros orationẽ de ue¬
ra carismatũ oꝑatione consũmans: nos ad cȩllam senis iosepli

Expanded text:
lonia puerorum te allambet attactus . Itaque senex ex hujusmodi revelonia puerorum te allambet attactus . Itaque senex ex hujusmodi revelatione perculsus non quidem experimenti divinitus demonstrati pericula consuluit, sed interrogans conscientiam suam, et puritatem sui cordis examinans nec adhuc pondus castimoniae suae huius probationis ponderi conpensare coniectans, non mirum est, ait, si cedentibus mihi inmundorum spirituum proeliis adustiones ignis, quas dirissimis congressibus daemonum inferi-ores esse credebam, adhuc aduersum me senserim saeuientes. maior quippe est uirtus ac sublimior gratia internam libidinem carnis extinguere quam nequitias daemonum extrinsecus inruentes signo domini ac uirtutis altissimae potentia subiugare uel de obsessis corporibus nominis diuini inuocatione propellere. Huc usqra charismatum operatione consummans, nos ad cellam senis Joseph,
Abbreviated transcription (Latin):
extinguibilis ⁊ inquisitor meritoꝵ omĩũ non tenebit: cui nc̃
extrinsecus hic temꝑalis ac paruus non peꝑcit: Cumq estu¬
anti huicemodi cogitationibꝰ atq tristicia. sopor subito subrep¬
sisset: adueniens angłs dñi. cur inquit pafnuti tristis es. quod
necdũ tibi pacatꝰ sit ignis iste t̾renus: cum adhuc resideat in men¬
bris tuis carnaliũ motuũ necdũ ad purum excocta cõmotioᷤ
Cuiꝰ radices donec in tuis uiuunt medullis: ignẽ istũ materialem
nequaquã tibi pacificũ ẽe̾ ꝑmittent. Quẽ utiq innoxium alias
sentire non poteris: nisi om̃s int̾nos motꝰ his indiciis intemet¬
ipso experiaris extinctos. Wade app̃hende nudam ⁊ pulcherrimã
uirginẽ : ⁊ si illam tenens. tranquillitatẽ tui cordis immobilem.
estusq carnales pacificos inte senseris ꝑdurasse: huiꝰ quoq ui¬
sibilis flaminȩ mitis atq innoxiꝰ in modũ illoꝵ trium in baby¬

Expanded text:
exstinguibilis et inquisitor meritorum omnium non tenebit, cui nunc exstinguibilis et inquisitor meritorum omnium non tenebit, cui nunc extrinsecus hic temporalis ac parvulus non pepercit? Cumque aestuanti hujuscemodi cogitationibus atque tristitia sopor subitus obrepsisset, adveniens angelus Domini, Cur, inquit, Paphnuti, tristis es, quod necdum pacatus tibi sit ignis iste terrenus, cum adhuc resideat in membris tuis carnalium motuum necdum ad purum excocta commotio? Cujus radices donec in tuis vivunt medullis, ignem istum materialem nequaquam tibi pacificum esse permittent, quem utique innoxium alias sentire non poteris, nisi omnes internos motus his indiciis in temetipso experiaris exstinctos. Vade et apprehende nudam et pulcherrimam virginem; et si illam tenens, tranquillitatem tui cordis immobilem aestusque carnales pacificos in te senseris perdurasse, hujus quoque visibilis flammae mitis atque innoxius in modum illorum trium in Baby
Abbreviated transcription (Latin):
t ut hoc ipsum quod diximꝰ. uel testimoniis ueterũ. uel
diuinis oraculis cõꝓbemꝰ: quid beatꝰ pa fnutius uel de
adimratione signoꝵ uel de gr̃ã senserit puritatis: immo qͥd
angeli reuelatione cognouerit: ipsius uerbis atq exꝑimentis
rectius ꝓferamꝰ. Hic itaq ita multis uigens annis districtiõe
p̃cipua. ut crederet se etiam carnalis concupiscentiȩ laqueis pe¬
nitus absolutũ. eo quod cunctis infestationibꝰ demonũ. quibus
diu aꝑteq conflixerat. suꝑiorẽ se factũ e̾e̾ sentiret: dũ adue¬
nientibꝰ scĩs uiris pulmentũ lenticulȩ quod ill atheran nomi¬
nant p̃pararet: manꝰ eiꝰ in clibano ut assolet flamia suꝑuoli¬
tante combusta ẽ. Quo facto tristificatꝰ mirum in modũ: cȩpit
secum tacitꝰ uoluere. cur ignis inquiens mecũ non habet pacẽ.
cũ duriora mͥ demonũ cesserint p̃lia: Aut quẽ admodũ me in
illo metuendo examinis die. per se transiturum ille ignis in¬

Expanded text:
t ut hoc ipsum quod diximus uel testimoniis ueterum uel diuinis oraculis adprobemus, quid beatus Pafnutius uel de admiratione signorum uel de gratia senserit puritatis, immo quid angeli reuelatione cognouerit, ipsius uerbis atque experimentis rectius proferemus. hic namque ita multis uigens annis districtione praecipua, ut crederet se etiam carnalis concupiscentiae laqueis penitus absolutum, eo quod cunctis infestationibus daemonum quibus diu aperteque conflixerat superiorem se esse factum sentiret, dum aduenientibus uiris sanctis pulmentum lenticulae, quod illi atheran nominant, ptante, combusta est. Quo facto tristificatus, magnum in modum coepit secum tacitus volvere: Cur ignis, inquiens, mecum non habet pacem, cum diriora mihi daemonum cesserint praelia? aut quemadmodum me in illo metuendo examinis die per se transiturum ille ignis in
Abbreviated transcription (Latin):
liquorẽ omĩno non ꝑferat. Opinionẽ sane quorũdã. quã suꝑ hac
carnis colluuione definiunt. silere non debeo: qui dicunt ñ
idcirco eam dormientibꝰ semꝑ euenire. eo quod eam ꝓducat fal¬
latia somnioꝵ: s potius. quia redundantia humoris illius. aliqͥs
inegrotanti corde fingat illecebras. Beniq aiunt. quod illo tẽꝑe
quo non inquietat illa concretio: quẽ ad modũ fluxus eius. ita
⁊ illusio conquiescat

Expanded text:
liquorem omnino non proferat. Opinionem sane quorumdam, quam super hac liquorem omnino non proferat. Opinionem sane quorumdam, quam super hac carnis colluvione definiunt, silere non debeo, qui dicunt non idcirco eam dormientibus evenire, eo quod eam producat fallacia somniorum, sed potius quia redundantia humoris illius aliquas in aegrotanti corde fingat illecebras. Denique aiunt quod illo tempore, quo non inquietat illa concretio, quemadmodum fluxus ejus, ita etiam illusio conquiescat
Abbreviated transcription (Latin):
hii. qui carnalem copulã norunt: aliter. qui femineȩ sunt cõmix¬
tionis expertes. Hii enim sicut simplicioribꝰ ac purioribꝰ somniis in¬
quietari solent: ita faciliore diligentia. ac minore possunt labore
purgari. Illi aut̃. sordidioribꝰ. magisq exp̃ssis fantasmatibꝰ illudunt᷑:
donec paulatim scdm mensurã castitatis ad quã unusquisq contendit.
inodiũ illius rei quã uoluptariã sentiebat antea mens. ⁊ sõno sopita
uertatur: illudq ei quod fortibꝰ uiris ꝓsummo laborũ stipendio re
terra ur̃a : ⁊dormire uos faciam fiducialit. Et ita demũ. quis ad illam
beati sereni. paucorq similium uiroꝵ ꝑueniet puritatẽ. Quã ideirco
ap̃dictis sex castimoniȩ gradibꝰ sequestraui: qr non solũ possideri.
pot̃ formã: scilicet ut eo usq mens nr̃a castitatis ipsius puritate
formet᷑: ut ⁊̃ ipso naturali motu carnis emortuo. illũ obscȩnũ

Expanded text:
hi qui carnalem copulam norunt; aliter qui femineae sunt commixhi qui carnalem copulam norunt; aliter qui femineae sunt commixtionis expertes. Hi enim sicut simplicioribus ac purioribus somniis inquietari solent, ita etiam faciliore diligentia ac minore possunt labore purgari. Illi autem sordidioribus magisque expressis phantasmatibus illuduntur, donec paulatim secundum mensuram castitatis, ad quam unusquisque contendit, in odium illius rei quam voluntariam ante sentiebat, mens etiam somno sopita vertatur, illudque ei quod fortibus viris pro summo laborum stipendio repterra vestra, et dormire vos faciam fiducialiter : et ita demum quis ad illam beati Sereni paucorumque similium virorum perveniet puritatem. Quam idcirco a praedictis sex castimoniae gradibus sequestravi, quia non solum possideri, potest formam, scilicet ut eo usque mens nostra castitatis ipsius puritate formetur, ut etiam ipso naturali motu carnis emortuo, illum obscenum
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ puditiciȩ gradus est: ne uigilans impugnatione carnali
monachus elidatur. Scds: ne mens illius. uoluptariis cogita¬
tionibꝰ inmoret᷑. Tertꝰue femineo. nec tenuit̾ ad concupiscentiã
moueatur aspectu. Quartꝰ. ne uigilans uel simplicẽ carnis ꝑferat
motũ. Quintꝰ. ne cũ memoriã generationis humanȩ. uel tractatus
ratio. uł necessitas lectionis ingesserit. subtilissimus mentẽ uolup
tariȩ actionis ꝑstringat assensus : sed uelut opꝰ quoddã simplex. ac
ministeriũ humano generi necessario conibutũ. tranquillo ac pu¬
ro cordis contẽpletur intuitu: nichilq ampliꝰ de eiꝰ recordatione
concipiat. quã si oꝑationẽ laterũ uł cuiꝰ libet alterius officine m̃te
ꝑtractet. Sextꝰ castimoniȩ gradꝰ ÷: ne illecebrosis fantasiatib feminaꝵ. ł
tamen ad huc medullitus latitantis indiciũ ẽ. Quã tam̃ illusionẽ.
diuersis modis constat accidere. Nam scłm illũ usũ quẽ uigilans ex

Expanded text:
 pudicitiae gradus est, ne uigilans inpugnatione carnali monachus elidatur, secundus, ne mens illius uoluptariis cogitationibus inmoretur, tertius, ne femineo uel tenuiter ad concupiscentiam moueatur aspectu, quartus, ne uigilans uel simplicem carnis perferat motum, quintus, ne, cum memoriam generationis humanae uel tractatus ratio uel necessitas lectiotariae actionis perstringat assensus; sed velut opus quoddam simplex ac ministerium humano generi necessario contributum, tranquillo ac puro cordis contempletur intuitu; nihilque amplius de ejus recordatione concipiat, quam si operationem laterum, vel cujuslibet alterius officinae mente pertractet. Sextus castimoniae gradus est, ne illecebrosis phantasmatibus feminarum vel upiscentiae tamen adhuc medullitus latitantis indicium est. Quam tamen illusionem diversis modis constat accidere. Nam secundum illum usum, quem vigilans exe
Abbreviated transcription (Latin):
Et idcirco beatꝰ apłs. non solũ timori. ac sper̾ sed ⁊̃ cunctis karismatibꝰ.
quȩ magna ⁊ mirifica habent᷑. eã p̃ferens: supͣ modũ excellentiorẽ
om̃ibꝰ caritatẽ ostendit. Nam cũ uellet expleto om̃i cathalogo spũa
supͣ modũ. excellentiorẽ uiã uobis demonstro. Si linguis horũ loquar
et angeloꝵ: ⁊ si habuero ꝓphetiam. ⁊ nouerim misteria omĩa. ⁊ omnẽ

Expanded text:
et idcirco beatus apostolus non solom timori ac spei, sed etiam cunctis charismatabus, et idcirco beatus apostolus non solom timori ac spei, sed etiam cunctis charismatabus, quae magna ac mirifica habentur, eam praeferens supra modum excellentiorem omnibus uiam caritatis ostendit. nam cum uellet expleto omni catalogo spiritasupra modum excellentiorem uobis uiam demonstro. si linguis hominum loquar et angelorum, et si habuero
Abbreviated transcription (Latin):
denuo statũ qđ ẽ caritas inuitet᷑: et qͥ fuerit fidelis seruꝰ ac prudẽs:
ad amiciciȩ sodalitatẽ. et adoptionẽ tͥnseat filioꝵ. Scd̾m gͦ hc̃ sensũ.
tuȩ illiꝰ penȩ. uel beatissimȩ retributionis quȩ reꝓmittit᷑ scĩs. nulliꝰ
ꝓnuntiemꝰ e̾ẽ mom̃ti: s qr cũ sint utiles. ⁊ sectatores suos ad in itia
beatitudinis introducant: caritas rursũ inqua plenior fidutia
ꝑpetuũq iã gaudiũ ẽ: assumens eos de timore seruili. ⁊ mercenna¬
ria spe. ad dilectionẽ dei.⁊ adoptionẽ tͣnsferet filioꝵ:⁊ quodã modo
ꝑfectiores faciet de ꝑfectis. Multȩ enĩ ait saluator. mansiones sunt
apud patrẽ meũ. Et licet omĩa astra uideant᷑ ee̾ incęlo: int̾ claritatẽ
tam̃ solis ⁊ lunȩ. atq luciferi. cȩterarũq stellaꝵ. multa distantia est.

Expanded text:
denuo statum, quod est caritas, inuitetur, et qui fuerit fidelis seruus ac prudens, denuo statum, quod est caritas, inuitetur, et qui fuerit fidelis seruus ac prudens, ad amicitiae sodalitatem et adoptionem transeat filiorum. seeundum hunc ergo tuae illius poenae uel beatissimae retributionis quae repromittitur sanctis nullius pronuntiemus esse momenti, sed quia, cum sint utiles et sectatores suos ad initia beatitudinis introducant, caritas rursum, in qua plenior fiducia perpetuumque iam gaudium est, adsumens eos de timore seruili et mercennaria spe ad dilectionem dei et adoptionem transferet filiorum et quodammodo perfectiores faciet de perfectis. multae enim ait saluator mansiones sunt apud patrem meum, et licet omnia astra esse uideantur in caelo, inter claritatem tamen solis et lunae atque laciferi ceterarumque stellarum multa distantia est.
Abbreviated transcription (Latin):
rebunt᷑. Alia ẽ enĩ gła solis. ⁊ alia gła lunȩ: ⁊ alia gła stellaꝵ. Stella enĩ
abstella differt ingła: ita ⁊ resurrectio mortuoꝵ. Cũgͥ iuxta hunc
modũ scriptura diuina timentes dm̃ laudet. ⁊ dicat. beationĩs qͥ timẽt
dñm: ⁊ plenã ꝑ hoc illis beatitudinẽ reꝓmittat: iterũ tam̃ dic̃. Timor ñ
ẽ incaritate: sed ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ: qm̃ timor pęnam
habet. Qui aũt timet: ñ ẽ ꝑfectꝰ incaritate. Et rursus. cũ seruire deo
głosũ sit. ⁊ dicatur. seruite dño intimore:⁊ magnũ tͥẽ uocari seruũ
t it̃m. Uos amici mei estis: si feceritis ea quȩ p̃cipio uobis. Uidetis
gͦ ꝑfectionũ gradꝰ e̾ẽ diuersos⁊ ⁊ de excelsis ad excelsiora nos ado uo¬
cari: ita ut his qͥ intimore dei beatꝰ ⁊ ꝑfectꝰ extiterit. ambulans
sic̃ scͥptũ ẽ. de uͥtute inu̾tutẽ. ⁊ de ꝑfectione adaliã ꝑfectionẽ. idest
de timore ad spem mentis alacritate conscendens. adbeatiorem

Expanded text:
llarum: stella enim a stella differt in gloria. ita et resurrectio mortuorum. cum igitur iuxta hunc modum scriptura diuina timentes deum laudet et dicat: beati omnes, qui timent dominum, et plenam per hoc illis beatitudinem repromittat, iterum tamen dicit: timor non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timorem: quoniam timor poenam habet, qui autem timet non est perfectus in caritate. et rursus, cum seruire deo gloriosum sit et dicatur: seruite domino in timore, et: magnum tibi est uocari seruum et iterum: nos amici mei estis, si feceritis ea quae praecipio uobis. nidetis ergo perfectionum gradus esse dinersos et de excelsis ad excelsiora nos a domino prouocari ita, ut is qui in timore dei beatus et perfectus extiterit, ambulans sicut scriptum est de uirtute in uirtutem et de perfectione ad aliam perfectionem, id est de timore ad spem mentis alacritate conscendens, ad beatiorem
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑhenniꝰ inueniri. Siue enĩ ꝓphetiȩ euacuabunt᷑. siue linguę cessa¬
bt̃. siue scientia destruet̾: caritas nũquã excidet. sine qua ñ solum
illa p̃cellentissima charismatũ genera. sed ⁊̃ martirii ipsiꝰ gła uacuet¬

Expanded text:
i. siue enim prophetiae, euacuabuntur: sine linguae, cessabunt: siue scientia, destruetur. caritas autem numquam excidet, sine qua non solum illa praecellentissima charismatum genera, sed etiam martyrii ipsius gloria euacu
Abbreviated transcription (Latin):
qr nec omĩũ una uirtꝰ. aut uoluntas. aut feruor ẽ: ⁊ idcirco ipsarũ
quodammͦ ꝑfectionũ. diuersos ordines diuersasq mensuras. sermo
diuinꝰ instituit. Quod ita eẽ: euangelicaꝵ quoq beatitudinũ uari¬
etas euident̃ ostendit. Licet enĩ beati dicant᷑ quoꝵ st̃ regna cȩlorũ.
⁊ beati qͥ possidebt̃ t̾rã. ⁊ beati qͥ consolationẽ recipient. ⁊ beati qui

Expanded text:
quia nec omnium una uirtus aut uoluntas aut feruor est, et idcirco ipsarum quodammodo perfectionum diuersos ordines diuersasque menauras sermo diuinus instituit. quod ita esse euangelicarum quoque beatitudinum uarietas euidenter ostendit. licet enim beati dicantur quorum sunt regna caelorum, et beati qui possidebunt terram, et beati qui consolationem recipient, et beati
Abbreviated transcription (Latin):
uud ẽ causȩ ut sex ebdomadibꝰ quadragesima celebretur.
licet in quib̾dã ꝓuinciis religionis ꝓpensior forsitan
cura. adiecisse ebdomadem etiam septimã uideat᷑: cũ neuter
numerꝰ die dnĩco sabbatoq subtracto. quadraginta dierum
impleat sũmã : Sex enĩ et trigintadiels in ipsis ebdomadibus
tantum modo concluduntur.
Theonas

Expanded text:
usae est, ut sex ebdomadibus Quadragensima celebretur, licet in quibusdam prouinciis religionis forsitan propensior cura adiecisse ebdomadem etiam septimam uideatur, cum neuter numerus, die dominico sabbatoquimpleat summam? sex enim et triginta dies in ipsis ebdomadibus tantummodo concluduntur. THEONAS
Abbreviated transcription (Latin):
dñm conuocantẽ: ut adeũ ꝑliberũ arbitrium ꝓperemꝰ. Uenite¬
ad me oñis qui laboratis ⁊ onerati estis: ⁊ ego reficiam uos. Sed
infirmitatẽ eius. idem dñs ꝓtestat᷑ dicens. Nemo põt uenire ad
me: nͥ pat̾ qui misit me attraxerit eum. Apłs liberũ arbitrium
nr̃m ucitat: dicens. Sic currite : ut conp̃hendatis. S infirmitatẽ eiꝰ.
iohes baptista testat᷑: cum ait. Non põt hõ acciꝑe a se quicꝗͣ: nͥ fuerit
ei datum de cȩlo. Iubemur animas nr̃as sollicite custodire: ꝓpheta
tremore inquit ur̃am salutẽ oꝑamini. Sed ut infirmitatẽ eiꝰ osten¬
dat: adiungit dicens. Ds ẽ enĩ inquit: qui oꝑat᷑ in uobis. ⁊ uelle ⁊ ꝑfice̾.
ꝓbona uoluntate.

Expanded text:
dominum connocantem, ut ad eum per liberum properemus arbitdominum connocantem, ut ad eum per liberum properemus arbitsed infirmitatem eius idem dominus protestatur dieena: nemo potest uenire ad me nisi pater qui misit me adtraxerit eum. apostolus liberum arbitrium nostrum indicat dicens: sic currite ut conprehendatis, sed infirmitatem eius Iohannes Baptista testatur, cum ait: non potest homo accipere a se quicquam nisi fuerit ei datum de caelo. iubemur animas nostras sollicite custodire propheta tremore, inquit, uestram salutem operamini: sed ut infirmitatem eius ostendat, adiungit: deus est enim qui operatur in nobis et uelle et perficere, pro bona uoluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ eius. apłs ostendit dicens. Dñs custodiat corda ur̃a ⁊ in¬
telligentias ur̃as: in xp̃o iħu. Wirtutẽ liberi arbitrii dauid enun¬
tiat dicens. Inclinaui cor meũ ad faciendas iustificationes tuas. Sed
infirmitatẽ eius: idem orans similit̃ docet. Inclina inquiens cor
meũ intestimonia tua: et non in auariciam. Salomon quoq
custodiamꝰ mandata eius. ⁊ cerimonias eiꝰ: ⁊ iudicia eiꝰ. Potestatẽ
designat nr̃i arbitrii. psalmographus dicens. Choibe linguam
tuam a malo: et labia tua ne loquantur dolũ. Infirmitatẽ eius.
nr̃a ꝓtestatur oratio: dicentibꝰ nobis. Pone dñe custodiã ori meo:
zostium circũstantię labiis meis. Arbitrii nr̃i facultas adño decla-¬
ratur. cumdr. Solue uincla colli tui: captiua filia syon. fragilitatẽ
eius ꝓpheta detantat: dicens. Dñs soluit cõpeditos. Et. Di rupisti
uincula mea: tibi sacrificabo hostiam laudis. Audiuimꝰ in euangłio

Expanded text:
stat dicens: dominus custodiat corda uestra et intellegentias uestras in Christo Iesu. uirtutem liberi arbitrii Daaid enuntiat dicens: inclinaui cor meum ad faciendas iustificationes tuas, sed infirmitatem eius idem onuis similiter docet inclina, inquiens, cor meum in testimonia taa: et non in auaritiam, Salomon quoquecustodiamas mandata eius, et caerimonias eius, et iudicia eius. potestatem desigoat arbitrii nostri psalmographus dicens: cohibe linguam taam a malo: et labia taa ne loquantur dolum: infirmitatem eius nostra protestatur oratio dicentibus nobis: pone domine custodiam oris meo: et ostium circumstantiae labiis meis. arbitrii noetri facultas a domino declaratur, cum dicitur: solue uincula colli tui captiua filia Sion: fragilitatem eius propheta decantat dicens: dominus soluit conpeditos, et: disrupisti ninonla mea: tibi sacrificabo hostiam laudis. audimus in enangelio
Abbreviated transcription (Latin):
retur eis ex hac parte peccatũ: insuꝑ ⁊̃ inimicoꝵ sangͥnẽ
ꝓpͥa manu frequent̃ effunderent: idq ñ solũ ñ rep̃hensibile
uerũ ⁊̃ laudabile crederet᷑: Quȩ ita nc̃ eugłio coruscante
uidemꝰ omimodis int̃dicta: ut sine ingenti crimine ac
sacrilegio. horũ quicquã non possit admitti: quẽ ad modũ
nec mendaciũ ullũ quolibet pio colore contectũ. non dicam
ꝓbabilit̾ sed nec uen iabilit aquoquã credimꝰ usurpari:
dicente dño. sit sermo ur̃. est. est. ñ. ñ: qͦd aut̃ his habundan¬
tius est. a malo ẽ: apło quoq uieadem congruente. ⁊ nolite
quide ĩdulta ÷ testam̃to: ꝓbabilit̾ ac ueniabilit̾ a multiᷤ fuerit

Expanded text:
retur ex hac parte peccatum; insuper etiam inimicorum sanguinem retur ex hac parte peccatum; insuper etiam inimicorum sanguinem propria manu frequenter effunderent, idque non solum non reprehensibile, verum etiam laudabile crederetur. Quae ita nunc, Evangelio coruscante, videmus omnimodis interdicta, ut sine ingenti crimine ac sacrilegio horum quidquam non possit admitti. Quemadmodum nec mendacium ullum, quamlibet pio colore contectum, non dicam probabiliter, sed nec veniabiliter a quoquam credimus usurpari, dicente Domino: Sit sermo vester, est est, non non; quod autem his abundantius est, a malo est : Apostolo quoque in eadem congruente, Nolite mequidem indulta est Testamento, veniabiliter a multis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
on mirũ ẽ. has dispensationes in ueteri testam̃to licentiꝰ usur¬
patas : ac non nũquã uiros scõs ueniabilit̾ fuisse mentitos:
cũ multa maiora eis ꝓtempoꝵ rudimentis licuisse uideamus.
Cur enĩ mirũ sit. quod beatꝰ dauid fugiens saulem. ꝑcunctanti
abimelech sacerdoti atq dicenti. quare tu solus ⁊ nullꝰ ẽ tecũ:
ita respondit. rex inquit p̃cepit mͥ sermonẽ ⁊ dixit. nemo
sciat rem ꝓpt̾ quã missus es: nam et pueros conduxi ĩ illũ
⁊ in illum locũ: ⁊ iterũ. si habes hic ad manũ hastam aut
gladiũ. quia gladiũ meũ ⁊ arma mea non tuli mecũ. sermo
enĩ regis urgebat: uel illud. cũ ꝑductus ad achis regem
geth. in sanũ se furiosumq simulauit: ac mutauit os suũ
coram eis. et collabebat᷑ in manus eoꝵ ⁊ impingebat ĩ ostiũ
portȩ defluebantq saliuȩ eius in barbam: cũ ⁊̃ sc̃i uiri uxoꝵ
concubinarũq gregibꝰ licito fruerent᷑ : nec ullũ imputa¬

Expanded text:
on mirum est has dispensationes in veteri Testamento, licentius usurpatas, ac nonnumquam viros sanctos veniabiliter fuisse mentitos, cum multo majora eis pro temporum rudimentis licuisse videamus. Cur enim mirum sit, quod beatus David fugiens Saulem, percontanti Achimelech sacerdoti atque dicenti: Quare tu solus, et nullus est tecum? ita respondit: Rex, inquit, praecepit mihi sermonem, et dixit: Nemo sciat rem propter quam missus es: nam et pueris condixi in illum, et in illum locum . Et iterum: Si habes hic ad manum hastam aut gladium, quia gladium meum et arma mea non tuli mecum ; sermo enim regis urgebat. Vel illud: Cum perductus ad Achis regem Geth, insanum se furiosumque simulavit, ac mutavit os suum coram eis, et collabebatur in manus eorum et impingebat in ostium portae, defluebantque salivae ejus in barbam: cum etiam uxorum concubinarumque gregibus licito fruerentur, nec ullum eis imputa
Abbreviated transcription (Latin):
uãuis ⁊̃ illor doctrinȩ sũmas grates rependere debeamꝰ. qui
nos docuerunt a paruulis magna conari ĩ et dato boni sui
gustu egregiam ꝑfectionis sitim nt̃is uisceribꝰ indiderunt: si
quid tam̃ iudicio nr̃o creditur. nulla ducimꝰ comꝑationem int̃
hȩc atq illa quȩ illic ꝑcepimꝰ instituta: ut sileamus conuersatioĩs
ur̃ẽ muitabilem puritatem. quã uobis non solum mentis ac pro¬
positi districtione: sed etiam locoꝵ credimꝰ beneficio patrocinan¬
te conferri. Unde non dubitamꝰ. ad initandam ꝑfectionis ur̃ȩ
magnisicentiã. hanc quȩ cursim traditur doctrinam non posse
sufficere mͣnnob etiam cõmorationis ipsius affuerint adiumenta.
longiq temꝑis eruditio. cotidiana institutione torporem nr̃i
cordis ut cũq discusserit.
Qd ꝑfecti uiri nicħ absolute debeant
definire: uł utrũ sine peccato possint definita rescindere

Expanded text:
uamvis etiam illorum doctrinae summas grates rependere debeamus, qui nos docuerunt a parvulis magna conari, et dato boni sui gustu, egregiam perfectionis sitim nostris visceribus indiderunt; si quid tamen judicio nostro creditur, nullam ducimus comparationem inter haec atque illa quae illic percepimus instituta, ut sileamus conversationis vestrae inimitabilem puritatem, quam vobis non solum mentis ac propositi districtione, sed etiam locorum credimus beneficio patrocinante conferri. Unde non dubitamus ad imitandam perfectionis vestrae magnificentiam, hanc quae cursim traditur doctrinam non posse sufficere, nisi nobis etiam commorationis ipsius affulongique temporis eruditio cotidiana institutione torporem nostri cordis utcumque discusserit.fecti uiri nihil absolute debeant definire, uel utrum sine peccato possint definita rescindere
Abbreviated transcription (Latin):
uẽadmodũ adquiri. uel retineri possit ista tranquillitas
optamꝰ agnoscere: ut sic̃ indicto nobis silentio. oris clauit᷑
p̃cludimꝰ. uerboꝵq licentiã cohercemꝰ: ita ⁊̃ cordis lenitatem
seruare possimꝰ: q̃ nͣ nũquã ⁊̃ cũ singua refrenat᷑. intrinsecꝰ
cam̃ statũ suę placiditatis amictit: ⁊ idcirco mansuetudinis bonũ.
ñ alias tenere quẽpiam posse: nͥ remotione cęllȩ ac solitario habi¬

Expanded text:
uemadmodum adquiri uel retentari possit ista tranquillitas optamus agnoscere, ut, sicut indicto nobis silentio oris claustra praecludimus uerborumque licentiam cohercemus, ita etiam cordis lenitatem custodire possimus, quod nonnumquam etiam cum lingua refrenatur, intrinsecus tamen statum suae plnon alias tenere quempiam posse, nisi remotione cellae ac solitari
Abbreviated transcription (Latin):
nem: quarum non ualendo unã
ferre uersa fuerat in negationẽ.
Quid pluraᷤ Tantus in illo gr̃e
sc̃i apparebat. tanta de ore preci¬
cantis preciosissime ueritatis ps¬
dera ꝓcedebant: ut urgentis iii¬
titudinis aduersarios interfet¬
res xp̃i iudeos faceret pro illo po¬
ratos mori. a quib cum illo form¬
labat occidi. Hoc fecit spiritus
sc̃s tunc missus. ante ꝓmissus lx
dñs magna atq miranda sua bũ¬
ficia preuidebat quaudo dicebat.
et uiderunt et oderunt et me ⁊ ni¬
trem meum. ut adimpleatur seri
qui in lege eorum scriptus est. qͥa
odio habuerunt me gratis. Qũ au¬
mittam uob̃ a patre sp̃m uerttats
qui a patre. ꝓcedit: ipse testunonĩ
perhibebit de me: et uos testimon¬
um perhibebiris. Ille quippe test¬
monun perhebens ⁊ testes for¬
tissimos facieus abstulit xp̃i ami¬
cis tunorem. et inunicorũ odium
cõuertit ui amorẽ.

Expanded text:
nem, quarum non valendo unam nem, quarum non valendo unam ferre, versa fuerat in negationem. Quid plura? Tantus in illo fulgo plenitudo apparebat, tanta de ore praedicantis pretiosissimae veritatis pondera procedebant, ut ingentis multitudinis adversarios interfectores Christi Judaeos faceret pro illo paratos mori, a quibus cum illo formidabat occidi. Hoc fecit Spiritus sanctus tunc missus, ante promissus. Ista Dominus magna atque miranda sua beneficia praevidebat, quando dicebat, « Et viderunt, et oderunt et me etqui in lege eorum scriptus est, quia odio habuerunt me gratis .» Quare aum veritatis qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me; et vos testimonium perhibebitis. » Ille quippe testimonium perhibens et testes fortissimos faciens, abstulit Christi amicis timorem, et inimicorum odium convertit in amorem.
Abbreviated transcription (Latin):
bat. hic quem negauerat ililigebat.¬
Sed adhuc etiam tune amor ip¬
se infirmus fuerat et angustus.
donec eum roboraret et dilata¬
ret spiritꝰ sanctus: qui postea
qũa est habunilantia gr̃e largio¬
ris infusus sic ad perhibendũ
de xp̃o testimoniũ quondã eius
frigidum pectus accendit. atq il¬
la prius trepida que ueritatem
suppresserant ora reserauit. Ut
cum om̃s in quos uenerat spiri¬
tus sanctus lingius omnũ gen¬
tium loquerentur uideorũ cir¬
cumstantib turbis solus ad tes¬
timonium de xp̃o perhibenlum
pre ceteris promptius emicaret.
euisq interfectores de illius resur¬
rectione confunderet. Siquem
delectat tam suauiter scm tale
spectaculum intueri: actus apos¬
tolorum legat. Ibi beatum petrũ
quem negantem doluerat stupe.¬
at predicantem. ibi linguam illã
uideat ad fiduciam a diffulen-¬
tia et ad libertatem a seruitute
translatam tot linguas inimico¬
rum conuertere ail xp̃i confessio¬

Expanded text:
bat, hic quem negaverat diligebat.bat, hic quem negaverat diligebat.Sed adhuc etiam tunc amor ipse infirmus fuerat et angustus, donec eum roboraret et dilataret Spiritus sanctus. Qui posteaquam illi est abundantia gratiae largioris infusus, sic ad perhibendum de Christo testimonium quondam ejus frigidum pectus accendit, atque illa prius trepida quae veritatem suppresserant, ora reseravit, ut cum omnes in quos venerat Spiritus sanctus, linguis omnium gentium loquerentur, Judaeorum circumstantibus turbis, solus ad testimonium de Christo perhibendum praecaeteris promptius emicaret, ejusque interfectores de illius resurrectione confunderet. Si quem delectat tam suaviter sanctum tale spectaculum intueri, Actus Apostolorum legat : ibi beatum Petrum quem negantem doluerat, stupeat praedicantem; ibi linguam illam videat ad fiduciam a diffidentia, et ad libertatem a servitute translatam, tot linguas inimicorum convertere ad Christi confessio
Abbreviated transcription (Latin):
paraclytus ille testimoniũ perhi-¬
bebit de me. Tamꝗͣ diceret. Odio
me credere non uidentes. Et uos
inquit testimonium ꝑhibebitis.
quia ab intio mecum estis. Per
Quia enim ab initio mecum es¬
tis potestis predicare qđ nostis.
ut modo non faciatis illius spi
ritus plenitudo nonlum acdest
uobis. Ille ergo testimoniũ per¬
hibebit de me: et uos perhibebi-¬
tis. Dabit enim uobis fidutiam
testimoniũ perhibendi caritas
mulieris ancille interrogatione
ꝑt̾ritꝰ ñ potuit uerũ testimontũ
perhibere. s contra suam pollici¬
tationem tumore magno compul¬
sus est ter negare. Timor autem
iste non est in caritate. s perfee¬
ra caritas foras mittit timorem.
Deniq ante passionem dñi serui-¬
lis timor eius interrogatus est a
femina seruitutis. post resurrec¬
tionem uero dñi liberalis eius a¬
mor ab ipso principe libertatis.
et uleo ibi turbabat᷑. hic tͣnͣquil¬
labatur: ibi quem dilexerat nega¬

Expanded text:
Spiritus Paracletus, ille testimonium perhiSpiritus Paracletus, ille testimonium perhibebit de me, tanquam diceret: Odio me credere non videntes. Et vos, inquit, testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis. Perhet vos. Quia enim ab initio mecum estis, potestis praedicare quod nostis: quod ut modo non facritus plenitudo nondum adest vobis. Ille ergo testimonium perhibebit de me, et vos perhibebitis: dabit enim vobis fiduciam testimonium perhibendi charitasmulieris ancillae interrogatione perterritus, non potuit verum testimonium perhibere; sed contra suam pollicitationem timore magno compulsus est ter negare . Timor autem iste non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Denique ante passionem Domini, servilis timor ejus interrogatus est a femina servitutis; post resurrectionem vero Domini liberalis ejus amor ab ipso Principe libertatis : et ideo ibi turbabatur, hic tranquillabatur; ibi quem dilexerat nega
Abbreviated transcription (Latin):
ex illis qui uiderunt et adhus
odlerant al fidem que per dilec¬
nouem operat᷑ sui manifestatio¬
ne conuertit. Hoc ut tra intelli¬
gamus. ita factum esse recolimꝰ.
Seuit enum die pentecostes spiri¬
nis sanctus incentum uiginti.
homines congregatos in quibus
et apł̃i oñis erant. qui illo adun¬
pleti eum linguis omniũ genti¬
um loquerent᷑ plures ex hiis qui
adderant tanto miraculo stupefac¬
ti quandoquidem uiderunt lo-¬
quente petro tam magnum atq
diuinum testimonium perhibe¬
ri de xp̃o ut ille qui occisus ab eis
inter mortuos deputabatur resur¬
rexisse et uiuere probaretur.con¬
puncti corde eonu̾si st̃ ⁊ tãti sanguiniᷤᷤ
am impie atq immanit̾ fusi indul-¬
gentiam perceperunt. ipso redẽp
t sanguine quem fuderunt. Ap̃i
enum sangius sic in remissionem
peccatorum omnium fusus est:
ut ipsum etiam peccatum posset
llelere quo fusus est. Hoc ergo in¬
tuens idñs dicebat. odio habuer̃t
me gratis. Qum autem uenerit

Expanded text:
x illis qui viderunt, et adhuc oderant, ad fidem quae per dilectionem operatur , sui manifestatione convertit. Hoc ut ita intelligamus, ita factum esse recolimus. Venit enim die Pentecostes Spiritus sanctus in centum viginti homines congregatos, in quibus et Apostoli omnes erant, qui illo adimpleti cum linguis omnium gentium loquerentur, plures ex his qui oderant, tanto miraculo stupefacti quandoquidem viderunt loquente Petro tam magnum atque divinum testimonium perhiberi de Christo, ut ille qui occisus ab eis inter mortuos deputabatur, resurrexisse et vivere probaretur, compuncti corde conversi sunt; et tanti sanguinis tam impie atque immaniter fusi indulgeti sanguine quem fuderunt . Christi enim sanguis sic in remissionem peccatorum omnium fusus est, ut ipsum etiam peccatum possit delere, quo fusus est. Haec ergo intuens Dominus dicebat: Odio habuerunt me gratis. Cum autem venerit
Abbreviated transcription (Latin):
ulteri inquit neq forncarii neq
masculorum concubitores regnũ
dei possidebunt. O quam parua.
est concubitus hora. qua perdit᷑
Spiritualis fornicatio ali
quid dampnandum aliquni
is qui in corde libidint con
et ad opus concupite libialume
Seil niundicia cordis respon
timoniam non custodit. Uus
iob dicitur. Pepigi fedus cun
culis meis. ut ne cogitarem qui
de uirgine. Quam enun paren
haberet deus in me desuꝑ ets
per ysaiam iliceret. auferte mas
cogitationũ uestrarũ ab oculis
is. et in ewyangelio phariseis q
cogitatis mala in cordib ur̃is

Expanded text:
ulteri, inquit, neque fornicarii, neque ulteri, inquit, neque fornicarii, neque masculorum concubitores regnum Dei possidebunt . » O quam parva est concubitus hora, qua perditur IRITALIS FORNICATIO DICIT: Nunquid damnandum aliquid agitis, qui in corde libidini consentit, et ad opus concupiscentiae nsit? MUNDITIA CORDIS RESPONDtimoniam animae non custodit. Unde Job dicitur: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine; quam enim partem haberet Deus in me desuper, eper Isaiam diceret: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis ; et in Evangelio Pharisaeis: Ut quid cogitatis mala in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
illibata respondet. Nolo ignorare
te fingas. quul post hanc uitã re¬
cipias. Si enim pie et caste uixeri.
sine fine gaudebis. Si uero impie¬
et luxuriose eternis incendiis
subiacebis. Iude autem magis
castius uiuere debes. uude qũa
citius tempus acceptum pertran¬
seat ignorare te dicis. Quodq ab
exordio generis humant ad hoc
masculum et feminam deũ cre
asse ꝓfiteris. ut mutuiᷤᷤ se amplex¬
ib miscere deberent. omnino ue¬
rissime dicis. S quia nubendi
licentia quibusdam tribuit᷑. hoc
est qui uirginitatem uel castimo¬
niam iudualem nequaqͣ profes¬
si sunt: quibuscdam autẽ non tri¬
buitur. idest qui uirgines uł cõ¬
tinentes esse decreuerunt. forni¬
ratio uero nulli impiine concedi¬
tur. non attendis ad contempnen¬
lum putas qł apłs lubricis di
mo. extra corpus est: qui autem
fornicatur. in corpus suiun pec¬
cat. Qł si paruipendendũ existi¬
mas. auili qił postea in sempiter¬
num deploras et gemas. Neq ad¬

Expanded text:
illibata:  Nolo ignorare te fingas quid post hanc vitam recipias; si enim pie et caste vixeris, sine fine gaudebis; si vero impieet luxuriose, aeternis incendiis subjacebis. Inde autem eo castius vivere debes, quo quam citius tempus acceptum pertranseat ignorare te dicis. Quod vero in exordio generis humani ad hoc masculum asse profiteris, ut mutuis se amplexibus miscere deberent, omnino verum forte dicis; sed nubendi licentia quibusdam tribuitur, hoc est, qui virginitatem et castimoniam vidualem nequaquam professi sunt. Quibusdam autem non tribuitur, id est, qui virgines vel continentes esse decreverunt. Fornicatio vero nulli impune conceditur. Non attendis, aut contemnendum putas quod Apostolus lubricis dicmo, extra corpus est. Qui autem fornicatur, in corpus suum peccat . » Quod si hoc parvipendendum existimas, audi quod postea in sempiternum deplores et gemas: « Neque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ostea quam dñs
iħe peractis om̃i¬
bus que ante su¬
am mortem per¬
agi oportere pre-¬
sciebat quando uoluit tradidit
spiritum. que deuide secuta sint
uangelista narrante uideamus.
ulei ergo iuquit qm̃ parascene
erat ut non remanerent in cru¬
ce corpora sabbato. erat enim ma
nus dies ille sabbati. rogauerũ
pilatum ut frangerent᷑ eorũ cru¬
ra et tollerent᷑. Non crura tollerei¬
tur. s hii quib ideo frangebant᷑
ut morerentur et auferrentur ex
ligno. ne pendentes in crucibus
magnum diem festum sui duir¬
ni cruciatus horrore fedarent. U̾
nerunt ergo milites. et prum qͥ¬
dem fregerunt crura et alterius

Expanded text:
osteaquam Dominus Jesus, peractis omnibus quae ante suam mortem peragi oportere praesciebat, quando voluit tradidit spiritum, quae deinde secuta sint evangelista narrante videamus. Judaei ergo, inquit, quoniam parasceve erat, ut non remanerent in cruce corpgnus dies ille sabbati, rogaverunt Pilatum ut frangerentur eorum crura, et tollerentur. » Non crura tollerentur, sed hi quibus ideo frangebantur ut morerentur, et auferrentur ex ligno; ne pendentes in crucibus magnum diem festum sui diurni cruciatus horrore foedarent. 2. « Venerunt ergo milites, et primi quidem fregerunt crura, et alter
Abbreviated transcription (Latin):
domus nocte primum. qł ulem
ohannes narrat in prioribus e¬
iuangelii sui partib. Hic ergo
ntelligendum est ad ihesũ non
ninc solum s tunc primum ue¬
nisse nichodemum. uentitasse
autem postea ut fieret audiendo
aiscipulus. quod certe modo in
reuelatione corporis beatissimi
Stephani. fere omnib gentib de¬
daratur. Acceperunt ergo corpꝰ
ihesu. et ligauerunt illud linte¬
is cum aromatib. sicut mos est¬
uideis sepelire. Ita quippe ni fal¬
lor admonuit in huiusmodi offi¬
ciis que mortius exhibentur. mo¬
rem cuiusq gentis esse seruandũ.
Prat autem in loco ubi crucifixuꝰ
est hortus. et in horto monumen¬
tum nouum. in quo nondum qͥs¬
quam positus fuerat. Sicut in
marie uirguus utero nemo ante
illum nemo post illum conceptꝰ
est: ita in hoc monumento nemo
ante illum nemo post illum sepul¬
tus est.lbi ergo ꝓpter parasceue
iudeorum. quia iuxta erat monu¬
mentum. posuerunt ih̃m. Acce¬
leratam uult intelligi sepulturã

Expanded text:
demus nocte primum, quod idem demus nocte primum, quod idem Joannes narravit ipse in prioribus Evangelii sui partibus . Hic ergo intelligendum est ad Jesum non tunc solum, sed tunc primum venisse Nicodemum; ventitasse autem postea, ut fieret audiendo discipulus, quod certe modo in revelatione corporis beatissimi Stephani fere omnibus gentibus declaratur. Acceperunt ergo corpus Jesu, et ligaverunt illud linteis cum aromatibus, sicut mos JJudaeis sepelire: ita quippe, nisi fallor, admonuit in hujusmodi officiis quae mortuis exhibentur, morem cujusque gentis esse servandum. 5. Erat autem in loco ubi crucifixus est, hortus, et in horto monumentum novum, in quo nondum quisquam positus erat. Sicut in Mariae virginis utero nemo ante illum, nemo post illum conceptus est; ita in hoc monumento nemo ante illum, nemo post illum sepultus est. « Ibi ergo propter parasceven Judaeorum, quia juxta erat monumentum, posuerunt Jesum. » Acceleratam vult intelligi sepulturam,
Abbreviated transcription (Latin):
factas fiusse narrauit. Namqi
dixerat ad ihesum autem cũ
nissent ut uiderunt eum iã m¬
tuum non fregerunt eius cru
ad hoc pertinet testimonium qs
non comminuetis ex eo. quł pre¬
ceptum est eis qui celebrare pas¬
cha iussi sunt. ouis unmolatiore
in ueteri lege que dominice past¬
onis umbra precesserat. uude pes
et ysaias ꝓpheta p̾dixerat sicut
uis adimmolandum ductus est
Item quia subiunxerat dicens s
unus militum lancea latus eius
aperuit. ad hoc pertinet alterimi
testimonium. udebunt in quen
confixerunt. ubi pmissus est xp̃e
in ea qua crucifixus est carne uen
turus. Post hec autem rogauit pi¬
latum ioseph ab arimathia es ql
esset discipulus ihesu. ut tollert
corpus ihesu. Uenit autem et n¬
chodemus qui uenerat ad ihesis
nocte primum. ferens mixturan
myrre et aloes quast libras centĩ
Non ita clistinguendum est ut sbe¬
camus primum ferens mixtura
myrre. s ut qđ dictum est pͥmimi
ail superiorem sensum pertinelle
aeuerat enim ad ihesum nicho¬

Expanded text:
t. Nam quia dixerat, Ad Jesum autem cum venissent, ut viderunt eum jam mortuum, non fregerunt ejus crura, ad hoc pertinet testimonium, Os non comminuetis ex eo: quod praeceptum est eis qui celebrare Pascha jussi sunt ovis immolatione in veteri Lege, quae Dominicae passionis umbra praecesseratet Isaias propheta praedixerat, Sicut ovis ad immolandum ductus est . Item quia subjunxerat dicens, Sed unus militum lancea latus ejus aperuit; ad hoc pertinet alterum testimonium, Videbunt in quem confixerunt: ubi promissus est Christus, in ea qua cruciturus. Post haec autem rogavit Pilatum Joseph ab Arimathia, eo quod esset discipulus Jesu, ut tolleret corpus Jesu. Venit autem et Nicodemus, qui venerat ad Jesum nocte primum, ferens misturam myrrhae et aloes quasi libras centum. Non ita distinguendum est ut dicamus: Primum ferens misturam myrrhae, seu ut quod dictum est, primum, ad superiorem sensum pertineat. Venerat enim ad Jesum Nico
Abbreviated transcription (Latin):
rent nec ex ammo mentienres sel
errando potus opinantes Quo¬
modo eum diligerent patrem ue¬
ritatis. qui haberent odio uerita¬
tem Nolunt entm sua facta dars¬
nari. et hoc habet ueritatis ut ta¬
lia facta dampnentur. Tantũ igl
oderunt ueritatem quantũ oil¬
runt suas penas. quas talibus it¬
rogat ueritas. Nesciunt aut̃ ila
esse ueritatem. que tales quales
ipsi sunt dampnat. Oderunt er¬
go quam nesciunt. et cum illam
qderunt: ꝓfecto et eum de qͦ nata
est nisi odisse non possunt: ac per
hoc quia ueritatem qua uidican¬
te dlampnantur de patre deo na¬
iam nesciunt. utiq etiam ipsum
et nesciunt et oderunt. O mise¬
ros homines qui cum esse uolunt
mali. esse ueritatem qua clampnã-¬
tur mali nolunt. Nolunt enun e¬
am esse quod est: cum ipsi debe¬
ant nolle esse quol sunt: ut ip̃a
manente mutentur. ne ipsa uuli¬
cante ilãpnent᷑¬

Expanded text:
rent, nec ex animo mentientes, sed rent, nec ex animo mentientes, sed errando potius opinantes? Quomodo enim diligerent Patrem veritatis, qui haberent odio veritatem? Nolunt enim sua facta damnari, et hoc habet veritas ut talia facta damnentur: tantum igitur oderunt veritatem, quantum oderunt suas poenas, quas talibus irrogat veritas. Nesciunt autem illam esse veritatem, quae tales quales ipsi sunt damnat: oderunt ergo quam nesciunt; et cum illam oderunt, profecto et eum de quo nata est nisi odisse non possunt. Ac per hoc quia veritatem qua judicante damnantur, de Patre Deo natam nesciunt; utique etiam ipsum et nesciunt, et oderunt. O miseros homines, qui cum esse volunt mali, nolunt esse veritatem qua damnantur mali! Nolunt enim eam esse quod est, cum seipsos debeant nolle esse quod sunt; ut ipsa manente mutentur, ne ipsa judicante damnent
Abbreviated transcription (Latin):
ipudicus. Sine dubio enuim si
pudicum diligo. hoc est ipse qł̃
diligo. Ergo etiam ipsum diligo
et nescio. Et si inpudicum odrñ
ipsum ergo odi. quia non est d
odi. et tamen dilecto meo eum quo
semꝑ in caritate pudicitie habitat
anima mea facio ignarus Inuirs.
non errans in discretione untum
atq uitiorum s in cordium tenes
humanorum. Prouide sicut fieri
potest ut homo bonus homien
bonum oderit nesciens. uel pon¬
us diligat nesciens. ipsum enn
diligit cum bonum diligit. qui
il qđ ẽ ille hoc iste diligit. odem
autem nesciens non ipsum s qus
putet esse ipsum. ita fieri potest u
etiam homo inuistus hominem
oderit iustum. dum estimar sesi
similem inuistum diligere nese¬
ens diligat uistum: et tamen dũ
eum credit iniuistum. diligat non
ipsum s quod putat esse ipsũ. Q̃¬
admolum autem hominem. sic er
deum. Deniq si interrogarentur
iuidei utrum ddiligerent ideũ. quies
sealuul quam diligere responde¬

Expanded text:
impudicus. Sine dubio enim si impudicus. Sine dubio enim si pudicum diligo, hoc est ipse quod diligo: ergo etiam ipsum diligo, et nescio. Et si impudicum odi, non ergo ipsum odi; quia non est quod odi: et tamen dilecto meo, cum quo semper in charitate pudicitiae habitat anima mea, facio ignarus injuriam, non errans in discretione virtutum atque vitiorum, sed in cordium tenebris humanorum. Proinde sicut fieri potest ut homo bonus hominem bonum oderit nesciens, vel potius diligat nesciens ipsum enim diligit cum bonum diligit, quia id quod est ille, hoc iste diligit; oderit autem nesciens non ipsum, sed quod putat esse ipsum: ita fieri potest ut etiam homo injustus hominem oderit justum, et dum aestimat se sui similem injustum diligere, nesciens diligat justum; et tamen dum eum credit injustum, diligat non ipsum, sed quod putat esse ipsum. Quemadmodum autem hominem, sic et Deum. Denique si interrogarentur Judaei, utrum diligerent Deum; quid se aliud quam diligere responde