comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& a qͥb custodit᷑. uxor petat᷑. & a parentib ꝓpinqͥorib
sponset᷑.& legib dotet᷑. & suo tẽpore sac̾dotaliter ut
mos ẽ cũ p̾cib & oblationib a sac̃dote benedicat᷑. &
a paraninphis ut osuetudo docet custodita. & sociata
a ꝓximis ꝯgruo tẽpore petita. legib dotet᷑. ac sollem¬
nit̃ accipiat᷑. & biduo ł triduo orationib uacent. &
eẽ conubia. alit̾ uͦ p̃sumpta ñ ꝯiugia. s adulteria.
ł ꝯtubernia. ł stupra. aut fornicationes. pociꝰ quã
legitima oiugia eẽ ñ dubitate. nͥ uoluntas ꝓpͥa suffra¬
gauerit. & uota succurrerint legitima:¬

Expanded text:
quibus custoditur, uxor petatur, et a parentibus propinquioribus sponsetur, et legibus dotetur, et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et sociata a proximis congruo tempore petita, legibus detur ac solemniter accipiatur, et biduo vel triduo orationibus vacent, eesse connubia, aliter vero praesumpta, non conjugia, sed adulteria vel contubernia, vel stupra, aut fornicationes potius quam legitima conjugia esse non dubitate, nisi voluntas propria suffragaverit, et vota succurrerint legitima
Abbreviated transcription (Latin):
escio qũe homicidã nouit ep̃c. & aliꝯ illũ nemo nouit
ego uolo publice corriꝑe. & tu queris inscribere: Propsꝰ
nec ꝓdo. nec negligo. corripio in secreto: pono ante oculos
di udiciũ. t̾reo cruentã ꝯscientiã. ꝑsuadeo pęnitentiam.¬
hac caritate p̃diti eẽ debemꝰ.¬

Expanded text:
escio quem homicidam episcopus, et alius illum nemo novit. Ego volo publice corripere, at tu quaeris inscribere. Prorsus nec prodo, nec negligo: corripio in secreto; pono ante oculos Dei judicium; tHac caritate praediti esse debem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducendꝰ. mag̃ in obȩdientiȩ malo. ꝗͣ ulliꝰ abstinentiȩ
bono. Quid enĩ ẽ absurdiꝰ ꝗͣ mulierẽ de humili ueste
uiro suꝑbire. cui te potiꝰ expediret obtemꝑare candidis
morib. ꝗͣ nigris uestib repugnare: Quia & site indu¬
mentũ monachale delectabat. & hoc grauiꝰ posset ma¬
rito obseruato exoratoq sumi. ꝗͣ illo inc̾sulto otẽptoq
p̃sumi. Qd̾ si oĩno ñ sineret. qͥd tuo ꝓposito deꝑiret: Absit.
ut hinc displiceres dõ qd̾ ꝯiuge tuo ñdũ defuncto. non
induereris sic̃ anna. s sic̃ susanna

Expanded text:
perducendus, magis inobedientiae malo, quam ullius abstinentiae perducendus, magis inobedientiae malo, quam ullius abstinentiae bono. Quid enim est absurdius, quam mulierem de humili veste viro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus, quam nigellis vestibus repugnare? Quia etsi te indumentum monachae delectabat, etiam hoc gratius posset marito observato exoratoque sumi, quam illo inconsulto contemptoque praesumi. Quod si omnino non sineret, quid tuo proposito deperiret? Absit ut hinc displiceres Deo, quod conjuge tuo nondum defuncto, non induereris sicut Anna, sed sicut Susanna
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ do pari osensu ambo uoueratis. ꝑseuerant̃ usq
in finẽ reddere debuistis. a qͦ ꝓposito si lapsꝰ ẽ ille.
tu saltẽ ꝯstantissinte ꝑseuera: Qd̾ te ñ hortarer. nͥ
qr tͥ ad hoc ipse osenserat. Nã si ñꝗͣ tenuisses eiꝰ as¬
sensũ. numerꝰ te nullꝰ defenderet annoꝵ Itẽ. Non¬
qr parit᷑ tẽꝑabatis a omixtione carnali. ido maritꝰ tuus
eẽ destiterat. ĩmo uͦ tanto sanctiꝰ int̾ uos ꝯiuges maneba¬
tis. qnͣto sanctiora ꝯcordit̾ placita seruabatis. Nich gͦ
de tua ueste. nicħ de auro. ł argento .ł qͣcũq pecunia¬
ł reb ullis t̾renis. sine arbitrio eiꝰ facere debuisti. Itẽ¬
Est qͥdã ꝓ modulo ꝑsonȩ habitꝰ matronalis a uiduali
ueste distinctꝰ. qͥ pot̾ fidelib oiugatis salua relligionis¬
causa ł obseruantia ouenire. Hunc te maritꝰ deponere¬
si uoluit. ne te uelut uiduã illo uiuente iactares. pu¬
to qr ñ fuerat in hac re usq ad dissensionis scandalũ

Expanded text:
deo pari consensu ambo uoueratis, perseueranter usque in finem reddere ambo debuistis. a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime perseuera. quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. nam si numquam tenuisses eius adsensum, numerus te nullus defendisset annorum, ia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius facere debuisti, neest quidam pro modulo personae habitus matronalis a viduali veste distinctus, qui potest fidelibus conjugatis salva religionis observantia convenire. Hunc te maritus si deponere noluit, ne te velut viduam illo vivente jactares, puto quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
uulgatũ ẽ ꝑ multa loca. qͣlit̾ hoĩes mali aduersũ me
insurrexert̾ & debilitare uoluert̾. & miserunt suꝑ
me grauia crimina: Propt̃ quã causã iste clem̃tissimꝰ
ac serenissimꝰ dñs karolꝰ una cũ sac̃dotib & optima¬
tib istã ꝑuenit ad urbẽ. Quã obrẽ ego leo pontifex
scẽ romane eccłiȩ a nemine iudicatus. neq coactꝰ. s
spontanea mea uoluntate purifico me in ospectu
ur̃o corã do & angłis eiꝰ qͥ oscientiã meã nouit. &
qr istas criminosas & sceleratas res qͣs illi mͥ obici¬
unt. nec ꝑpetraui. nec ꝑpetrare iussi. Testis mͥ ẽ d̾s̃.
in cuiꝰ iudiciũ uenturi sumꝰ. & in cuiꝰ ospec̾tu osi¬
stimꝰ: & hoc ꝓpt̾ suspiciones malas tollendas mea
spontanea uoluntate facio. ñ qͣsi ego hanc ꝯsue¬
tudinẽ aut decretũ in scã ęccłia successorib meis.

Expanded text:
ulgatum per multa loca, qualiter homines mali adversum me insurrexerunt, et debilitare voluerunt, et miserunt super me gravia crimina. Propter quam causam iste clementissimus et serenissimus dominus Carolus una cum sacerdotibus et optimais istam pervenit ad urbem. Quamobrem ego Leo pontifex sanctae Romanae Ecclesiae a nemine judicatus neque coactus, sed spontanea mea voluntate, purifico me in conspectu vestro coram Deo et angelis ejus, qui conscientiam novit, et quia istas criminosas et sceleratas res quas illi mihi objiciunt nec perpetravi nec perpetrari jussi. Testis mihi est Deus, in cujus judicium venturi sumus, et in cujus conspectu consistimus: et hoc propter suspicispontanea voluntate facio, non quasi ego hanc consuetudinem aut decretum in sancta Ecclesia successoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
captis uiris & in captiuitatẽ ductis. aliis uiris nupse¬
rant. putantes int̾emptos maritos. remeatis de capti¬
uitate pͥorib uiris copulari: ut cuiq id qd̾ legitime
habuerit reformet᷑. & recipiat unꝰqsq qd̾ suũ est. &
reintegrent᷑ federa nuptiarũ¬

Expanded text:
captis viris et in captivitatem ductis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, remeatis de captivitate prioribus viris copulari, ut cuique id quod legitime habuit reformetur, et recipiat unusquisque quod suum est, et redintegrentur foedera nuptiaru
Abbreviated transcription (Latin):
& ertꝰ duo in carne una. Si una caro fuerit. qͦmͦ pote¬
Qd minime fieri posse credendũ ẽ. nã uno defunẽto
in suꝑstite affinitas ñ delet᷑ nec alia copula ꝯiugalis
affinitatẽ pͥoris copulȩ soluere pot̾ S neꝙ alfiuis
ꝯunctionis sobolẽ placet ad ipsiꝰ affinitatis pͥoris
forte. & ut inquiens dix̃ ꝓpħa. Qm̃ ipse dixit & facta

Expanded text:
et erunt duo in carne una. Si una caro fiunt, quomodo potequod minime fieri posse credendum est; nam uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem prioris copulae solvere valet. Sed neque alius conjunctionis soboles placet ad ipsius affinitatis, prioris forte et, ut inq
Abbreviated transcription (Latin):
terrã & inuisibilis in humanitate apparuit uisibuł.
int̾rogatũ ẽ si licitũ eẽt hõi uxorẽ relinquere. Quod
ꝓhibens fieri uetuit. p̃ter si fornicatio sola exeludere
copulã maritalẽ. Unde ꝓtulit statĩ in mediũ eandẽ¬

Expanded text:
terram, et visibilis in humanitate appareret, terram, et visibilis in humanitate appareret, interrogatum est, si licitum esset homini uxorem dimittere . Quod prohibens fieri vetuit, nisi forte si fornicatio sola excluderet copulam maritalem. Unde procul statim in medium eamde
Abbreviated transcription (Latin):
uenerio caralitano fr̾nitatis tuę studiosȩ sagacitati
fr̃ amande qͣs debeo refero grates. qm quesisti quȩ¬
debuisti. & iocundũ reddidisti. Unde placide ad inqui¬
sita respondeo. Sedem apłicã ꝯsulere decreuisti. si
mulier copula nuptiali extraneo uiro iuncta. cogna¬
tioni eiꝰ ꝑtineat. si eo defuncto cognatio maneat
eadem.ł sub alio uiro cognationis uocabula dissoluan¬
tur. ł si susceptȩ soboles possint legitime ad prioriᷤᷤ uiri
cognationis tnͣsire copulã. Est enĩ u̾bum di ualidum
& forte. ẽ durabile. ẽ ꝑseuerabile. ẽ immutabile. non
mom̃taneũ ñ transitoriũ. Ait aũ ꝑ se ueritas. qd̾ d̾s ẽ¬
uerbũ dĩ. Cęlũ & t̾ra tnsibunt. u̾ba aũ mea ñ transi¬
bunt: Ante ꝗͣ ds in carne int̾ hoĩes apparẽt. eo inspiran¬
te dix adam: Quã obrem relinquet hõ patrẽ & matrẽ¬
suã. & adherebit uxori suȩ. & exunt duo in carne una
Cui ñ contͣdixit dñs. Deinde cũ ueritas oriret᷑ de t̾ra i

Expanded text:
ENERIO Caralitano. Fraternitatis vestrae studiosae sagacitati, frater amande, qdebuisti, jucundum me reddidisti. Unde placide ad inquisita respondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat eadem, vel si sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Est enim verbum Domini validum et forte, durabile, perseverabile, immutabile, non momentaneum, non transitorium. Ait autem per seipsam Veet Verbum Dei: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Antequam Deus in carne inter homines appareret, eo inspirante, dixit ei Adam: Quamobrem relinquet homo patrem suum, esuam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una . Cui non contradixit Dominus. Deinde cum Veritas oriretur de terra in
Abbreviated transcription (Latin):
nio ausu. & sacrilego in defuncto querit ꝓpinquita¬
tẽ ł si ab alto affintiatis uocabula dissipare. ł susce¬
ptam sobolẽ alt̾iꝰ copulȩ credens legitime sociari
ꝓpinquitatis pͥoris Hic negat di uerbũ ualidũ ẽe.
⁊ forte. Se qͥ tam facile ł tã uelocit̾ q̃rit dissoluere.
hie ñ credit uerbũ dñi manere in eternũ Confice¬
terrã ex quattuor locis distantib magna int̾rapedi¬
ne. & ꝯfectam &. ꝯglutinatã finge cuiꝰ cũq figure

Expanded text:
rio ausu et sacrilego in defuncto quaerit propinquitatem, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel susceptam sobolom alterius copulae credens legitime sociari, propinquitatis prioris, hic negat Dei verbum validum esse vel forte. Et quia tam facile et tam velociter quaerit dissolvere, hic non credit verbum Domini manere in aeternum. Confice...... ex quatuor locis a se distantibus magna intercapedine, et confecta et conglutinata finge cujuscunque figurae
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ exemplũ daret. ne p̃cipites in discutiendis & iudi¬
ne ad ꝓferendã sententiã umꝗͣ p̃cipites simꝰ aut tenie
indiligent᷑q indiscussa qͦ quomͦ iudicemꝰ. dicentis
Mala audita nullũ moueant. nec passim dicta absq
certa ꝓbatione qͥsq̃ umꝗͣ credat. s ante audita diligent᷑
inqͥrat. nec p̃cipitant̃ qͥcꝗͣ aliqͥs agat Si enĩ dñs om¬
niũ. sodomoꝵ mala quoꝵ clamor ad cȩlos usq ꝑue¬
nerat. oĩa sciens. priꝰ nec credere nec iudicare uoluit.¬
ꝗͣ ipse ea cũ fidelib testib diligent̃ inuestigans q̃¬
audierat. ex oꝑe ueracit̃ cognosceret: multomag̃ nos
humani. & peccatores hoĩes. qͥb in cognita st̃ occulta

Expanded text:
nobis exemplum daret ne praecipites in discutiendis et judine ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut temere, indiligenterque indiscussa quaeque quoquomodo judicemusla audita nullum moveant, nec passim dicta absque certa probatione quisquam unquam credat; sed ante audita diligenter inquirat, ne praecipitando quidquam aliquis agat. Si enim Dominus omnium Sodomorum mala, quorum clamor ad coelum usque pervenerat, omnia sciens, priquam ipse ea quae cum fidelibus testibus diligenter investigans audierat, ex opere veraciter cognosceret multo magis nos humani et peccatores homines quibus incognita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tante sententia ꝓlatione ꝯpesceret: cũ oĩa nuda & aꝑta
sint oculis eiꝰ. mala tam̃ sodomȩ & gomorre noluit
audita uindicare. priꝰꝗͣ manifesta agnosceret q̃ dice¬
bant᷑. Unde ipse ait. Descendã. & uidebo utrũ clamorẽ
qͥ uenit ad me oꝑ̃e ꝯpleuerint. an ñ ẽ ita ut sciã: Deus

Expanded text:
ne sententiae compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare, priusquam manifesta agnosceret, quae dicebantur. Unde ait: Descendam et videbo utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint
Abbreviated transcription (Latin):
cione. ł manifesta macula. & uerȩ fidĩ plenit̃ instru¬
cti ẽẽ debent. & tales qͣles ad sac̃dotiũ eligere diuina
iubet auctoritas. qm̃ ut antiquoꝵ tradit auctoritas
sac̃dotes criminari ñ posst̾ nec in eos testificari. qui ad
eundẽ ñ debent nec posst̾ ꝓuehi honorẽ

Expanded text:
fidei plenitudine instructi esse debent, et tales quales ad sacerdotium eligere divina jubet auctoritas, quoniam ut antiquorum tradidit auctoritas, sacerdotes criminari non possunt, nec in eos testificari, qui ad eumdem non debent, nec possunt provehi honorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Uno scił theoderico uenerabili ep̃o. & duob disertissimiᷤᷤ
uiris. soromeno. & socrate. Qsͦ nos ꝑ epyphaniũ scolasticũ.
latino credentes eloqͥo. necessariũ duximꝰ eoꝵ dicta
deflorata in uniꝰ stili tractatu. dño iuuante ꝑducere.
& de trib auctorib unã fac̾e dictionẽ Itẽ legat intrepidꝰ
riȩ suę sollicita m̃te ꝯdiderit

Expanded text:
po, et duobus disertissimis viris Sozomeno et Socrate, quos nos per Epiphanium scholasticum Latino condentes eloquio, necessarium duximus eorum dicta deflorata, in unius styli tractu Domino juvante perducere, et de tribus auctoribus unam facere editionem. Item. Legat intrepidusriae suae sollicita mente crediderit
Abbreviated transcription (Latin):
iles cũ obȩdiens potestati sub qua legitime ꝯstitutꝰ :
hominẽ occiderit nulla ciuitatis sue lege reus homi¬
edii ĩmo ñ fecerit reus impii deserti atq ꝯtempte
Qd si sua sponte atq auctoritate fecisset. crim̃ esfusi
bumani sanguinis incidisset Itaq unde punit᷑ si
fecerit iniussꝰ. in de puniet᷑ nͥ fecenit iussꝰ¬
Non ꝑsequit᷑ nͥ qui ad malũ cogit. Quiuͦ ualeriano
⁊factũ iam punit. ł ꝓhibet nefiat ñ ꝑsequit᷑ iste.
s. diligit Nam si ut qͥdam putant. nemoaut reprinea¬

Expanded text:
iles cum obediens potestati, sub qua legitime constitutus est, hominem occiderit, nulla civitatis sue lege reus est homicidii: immo, nisi fecerit, reus est imperii deserti ac contempti. Quod si sua sponte atque auctoritate fecisset, in crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecerit iniussus, inde punietur si non fecerit iussNon persequitur, nisi qui ad malum cogit. Qui vero malum vel factum jam punit, vel prohibet ne fiat, non persequitur iste. sed diligit. Nam si. ut quidam putant, nemo aut reprime
Abbreviated transcription (Latin):
ui q̃ qͥdẽ nũmoꝵ p̃mia ex ordinatione ñ accipiunt. et
tam̃ sacros ordines ꝓ humana gr̃a largiunt᷑. atq de
largitate eadẽ laudis solũmͦ retributionẽ querunt
hinimirũ qd gratis acceptũ ẽ. gratis ñ tribuunt. qr de
impenso officio sc̃ĩtatis. nũmũ fauoris expetunt. Unde

Expanded text:
um quidem praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum, quod gratis acceptum est, gratis non tribuunt: quia de impenso officio sanctitatis, nummum favoris expetunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. qr ł eos qͥ ꝓ munere impositionẽ manuum
tribuunt. ł eos qͥdonũ di emere nitunt᷑ damnat. Item:
In tẽplo st̃ uendentes. qͥ hoc qd̾ qͥb dã iure ꝯpetit ad p̃miũ
larꝗunt᷑. Iustimã enĩ uendere ẽ. hanc ꝓ p̾mii acceptiõe
seruare: Fm̃tes uꝰ in tẽplo st̃. qͥ dũ hoc qd̾ iustũ ẽ ꝓrimo
ꝑsoluere nolunt. dũq rẽ iure debitã facere ꝯtẽnunt.
dato patronis p̾cio emunt peccatũ¬

Expanded text:
 vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuant, vel eos qui donum Dei emere nitantur, damnat. Item, in templo vendentes sunt qui hoc quod quibusdam jure competit, ad praemium largiuntur. Justitiam enim vendere eservare. Ementes vero in templo sunt, qui dum hoc quod justum est proximo persolvere nolunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt, dato patronis pretio praemio emunt peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
Receptũ dñi ẽ ut excepta foriͥcationis
causa uxor a uiro dimitu ñ debeat
& id̾o qͥ cũq ñ cireaculpam criminis
supͣdicti uxorẽ suã quacũq occasio¬
ille disposuit. tam diu ab ȩccłiastica omu¬
nione priuatꝰ ẽ. & a cȩtu hominũ xp̃ianoꝵ maneat
alienꝰ. ꝗͣdiu societatẽ relictȩ ꝯiugis sincerit᷑ ample¬
ctat᷑. & foueat. ita tam̃ si iã moniti a sacerdote semel
& bis. terq ut corrigerent᷑. ad thyri suȩ oiugis redire¬
noluerit osortiũ. ipsi suis meritis & palatinȩ digni¬
tatis officio seꝑabunt᷑. & in suꝑ generosȩ dignitatis
testimonia ꝗͣ diu in culpa fuerint amissuri ft̃. qr

Expanded text:
eceptum Domini est ut, excepta fornicationis causa, uxor a viro dimitti non debeat, et ideo quicunque extra culpam criminis suplle separare disposuit, tamdiu ab ecclesiastica communione privatus, et a coetu omnium Christianorum maneat alienus, quamdiu societatem relictae ctatur et foveat, ita tamen si jam moniti a sacerdote semel et bis et ter ut corrigerentur, ad thori suae conjugis noluerint redire consortium, ipsi suis meritis et a palatinae dignitatis officio separabuntur, et insuper generosae dignitatis testimonia quandiu in
Abbreviated transcription (Latin):
sine certa & manifesta peccati causa. ꝯmunione pͥuet
auctoritas. qr anathema ȩt̾na ẽ mortis damnatio. &
ñ nͥ ꝓ mortali debet imponi crimine.& illi qͥ aliter
ñ poterit corrigi.

Expanded text:
sine certa et non manifesta peccati causa communione privet auctoritas, quia anathema est aeternae mortis damnatio, et nonnisi pro mortali debet imponi crimine, et illi qui aliter non poterit corrigi.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sit corpe sanꝰ. aliis ieiunantib prandere uoluerit. aut
sõno deditꝰ tardiꝰ ad ȩccłiam surrexerit. qͦtiens excepto
desidio filioꝵ uxorẽ suã cognouerit. qͦtiens in carcere
clausos. & in uinculis positos tardiꝰ reqͥsierit qͦtiens infir¬
mos tardiꝰ uisitauerit. discordes ad ꝯcordiã uocare negle¬
xerit. si ampliꝰ aut ꝓximũ. aut uxorẽ. aut filiũ. aui ser
uum exaspauerit ꝗͣ oportet. si cuicũq maiori ꝑsonȩ aut
ex uoluntate aut ex necessitate. adulari uoluerit. si
paupib esurientib cibũ ñ dedit. aut nimiũ deliciosa
aut sũptuosa sibi ꝯuiuia p̾parauerit.si se in ȩccłia aut
extͣ ȩccłiam fabulis ociosis de qͥb in die iudicũ ratio red¬
denda ẽ occupauerit. si dũ incaute iuramꝰ & hoc ꝑ aliq̃

Expanded text:
 aliis jejunantibus prandere voluerit, aut somno deditus tardius ad ecclesiam surgit; quoties, excepto desiderio filiorum, uxorem suam cognoverit; quoties in carcere clausos, aut in vinculis positos tardius requisierit; quoties infirmos tardius visitaverit; si discordes ad concordiam revocare neglexerit; si plus aut proximum, aut uxorem, aut filus quam oportet, si cuicunque majore possessione aut ex voluntate aut ex necespauperibus esurientibus cibum non dederit; aut nimium deliciosa, aut sumptuosa sibi convivia praeparaverit. Si se in ecclesia aut extra ecclesiam fabulis otiosis, de quibus in die judicii ratio reddenda est, occupaverit. Si dum incaute juramus, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it. Quib peccatis licet occidi animã ñ credamꝰ. tam̃
ita uelut qͥbdã pustulis & qͣsi horrenda scabie replentes
deformem faciunt. ut eã ad amplexꝰ illiꝯ sponsi cȩlestis
aut uix aut cũ grandi ꝯfusione uenire ꝑmittant. & ido¬
otinuis orationib ⁊ frequentib ieumiis. & largiorib
elemosinis. & p̃cipue ꝑ indulgentiã eoꝵ qͥ in nos peccant
assidue remittant᷑. ne forte simul collecta. cumulũ fa¬
ciant. ⁊ demergant animã

Expanded text:
aut poterit. Quibus peccatis licet occidi animam non credamus; ita tamen eam velut quibusdam pustulis, et quasi horrenda scabie replentia deformem faciunt, ut eam ad amplexus illius sponsi coelestis aut vix, aut cum grandi confusione venire permittant: dnuis orationibus, et frequentibus jejuniis, et largioribus eleemosynis, et praecipue per indulgentiam eorum qui in nos peccant, assidue redimantur; ne forte simul collecta cumulum faciant, et demergant animam.
Abbreviated transcription (Latin):
culpa. si a dño ꝓ omissa culpa eccłiasticũ sac̃mentũ
susceꝑit. statĩ ad seruiciũ dñi sui redire cogat᷑. & pꝰꝗͣ
dato sacram̃to dño suo fuerit osignatꝰ. si aliqͥd ꝓ eadẽ
culpa qͥ accusat᷑ ꝓbatꝰ fuerit ꝑtulisse. ꝓ ꝯtemptu
culpa sua ab ȩccłia defensatꝰ. sac̾mentũ dñi sui cleriᷤᷤ
exigentib de impunitate ꝑceperit. exire uolentẽ
a dño liceat occupari

Expanded text:
culpa, si a domino pro commissa culpa ecclesiasticum sacramentum susceperit, statim ad servitium domini sui redire cogatur, et postquam dato sacramento domino suo fuerit consignatus; si aliquid pro eadem culpa qui accusatur, probatus fuerit pertulisse, pro contemptu culpa sua ab ecclesia defensatus sacramenta, domini clericis exigentibus de impunitate perceperit, exire nolentem a domino liceat occupari
Abbreviated transcription (Latin):
atet ꝓfecto sedis apłicȩ cuiꝰ auctoritate maior ñ ẽ.
udiciũ a nemine fore retractandũ. neq cuiꝗͣ de erꝰ
liceat iudicare iudicio. iuxta qd̾ bonefaciꝰ papa rufo
& cęt̾is ep̃is ꝑ thessaliã ostitutis scribens. nemo ait
unꝗͣ apłico culmini de cuiꝰ iudicio ñ licet retractan.
manꝰ obuias audact᷑ intulit. nemo in hoc rebellis
extitit. nͥ qͥ de se uoluit iudicari. & beatꝰ papa Gelasiꝰ
nec de eiꝰ .i. romanȩ ȩccłiȩ canones unꝗͣ ꝑceꝑunt¬
iudicari iudicio. nec sententiã ostituert̃ oport̾e dissol¬
ui. cuiꝰ potiꝰ sequenda decreta mandart᷑¬

Expanded text:
atet profecto sedis apostolicae, cujus auctoritate majus non est, judicium a nemine fore retractandum, nec cuiquam de ejus liceat judicare judicio, juxta quod Bonifacius papa Rufo  episcopis per Thessaliam constitutis scribens: « Nemo, ait, unquam apostolico culmini de cujus judicio non licet retractare manus obvias audacter intulit, nemo in hoc rebellis exstitit, nisi qui de se voluit judicari. » Et beatus papa Gelasius: « Nec de ejus id est Romanae Eccjudicari judicio, nec sententiae constiterunt oportere dissolvi, cujus potius sequenda decreta mandar
Abbreviated transcription (Latin):
Ionet te utrũ eiꝰ fide utendũ sitqͥ ut eã seruet ꝑ demonia
iurauerit. Ubi te uolo priꝰ ꝯsiderare utrũ si qͥspiam ꝑdegs
falsos iurauerit se fidẽ seruaturũ. & eã ñ seruauerit ñ aibi
uideat᷑ bis peccasse : Si enĩ tali iuratione ꝓmissã seruant
fidẽ Io̾o tam̃ peccasse uidicaret᷑. qr ꝑtales deos iurauit
iurauit ꝑ qd̾ ñ debebuit. & ꝯtra pollicitã fecit fidẽ qd ñ
debuit. bis utiq peccauit. ac ꝑ hoc qͥ utit᷑ fide illis quem
s bono pacto eiꝰ qͦ fidẽ seruauit. Neq hc eã fidẽ dico
seruari qr fideles uocant᷑ qͥ baptizant᷑ in xp̃o. Ila enĩ
longe ẽ alia ẽ longeq discreta a fide humanoꝵ placttoꝵ
atis pactoꝵ. Uerũtam̃ sine ulla dubitatione minꝰ malũ
ꝑ deos falsos iurare ueracit̾. quã ꝑ dm̃ uerũ fallaciter.
puriũ: Alia q̃stio ẽ utrũ ñ peccet qͥ ꝑ falsos dos sibi iu¬
pare fecit. qi ille qͥ ei iurat falsos deos colit. Cui q̃stioni

Expanded text:
erte, utrum eius fide utendum sit, qui, ut eam seruet, per daemonia iurauerit. ubi te uolo prius considerare, utrum, si quispiam per deos falsos iurauerit se fidem seruaturum et eam non seruauerit, non tibi uideatur bis peccasse. si enim tali iuratione promissam custodiret fidem, ideo tantum peccasse iudicaretur, quia per tales deos iurauit; iurauit, per quos non debuit, et contra pollicitam fidem fecit, quod non debuit, bis utique peccauit; ac per hoc, qui utitur fide illius, quem sed bono pacto eius, quo fidem seruauit. neque hic eam fidem dico seruari, qua fideles uocantur, qui baptizantur in Christo. illa enim longe alia est longeque discreta a fide humanorum placitorum atque pactorum. uerum tamen sine ulla dubitatione minus malum est per deum falsum iurare ueraciter quam per deum uerum fallaciter. uaestio est, utrum non peccet, qui per falsos deos sibi iurari fecit, quoniam ille, qui ei iurat, deos falsos colit. cui quaestioni
Abbreviated transcription (Latin):
cis tam in fronte ꝗͣ in corde. ut ipse apostata dia¬
bolꝰ in uase suo pͥstino suȩ int̾emptionis cognosceis
signũ. iã sibi deinceps sciat illud eẽ alienũ

Expanded text:
cis tam in fronte quam in corde, ut ipse apostata diabolus, in vase suo pristino suae interemptionis cognoscens signum, jam sibi deinceps sciat illud esse alienum.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii sanxert̃. Nã legit᷑ de maria sorore aaron & moy¬
ꝓpłssa dũ obtrectationis aduersꝰ eos incurrisset delic̾tũ¬
ilico stigmate leprȩ ꝑcussa ẽ. Cũq petisset moyses ut
emundaret᷑. p̃cepit eũ dñs extra castra egredi.uii.dieb
aaron. caro intelligit᷑ sac̃dotis. q̃ dũ suꝑbiȩ dedita sor¬
didissimis corruptionũ maculis maculat᷑. moret᷑ extͣ

Expanded text:
judicii sanxerunt. Nam legitur quod Maria soror Aaron prophetissa, dum ob detractiones adversus Moysen incurrisset delictuillico stigmate leprae percussa est. Quumque petisset Mosen ut emundaretur, praecepit eam extra castra egredi septem dieAaron caro intelligitur sacerdotis. Quae dum superbiae dedita sordidissimis corruptionum maculatur erroribus moretur extra
Abbreviated transcription (Latin):
etrus fleuit & doluit. qr errauit ut hõ. Non inuenio
qͥd dixerit. inuenio qd̾ fleuerit. Lacrimas petͥ lego saus¬
factionẽ ñ lego. S qd̾ defendi ñ pot̾. ablui pot̾.: Lauant
lacrimȩ delictũ. qd̾ uoce pudor ẽ ꝯfiteri: Ꝙuenie fletꝰ
osulunt. & uerecundiȩ. Lacriȩ sine horrore culpã
loquunt᷑. Lacrimȩ crim̃ sine offensione uerecundiş
ꝯfitent᷑. Lacrimȩ ueniã ñ postulant. & merentur.

Expanded text:
etrus doluit et fleuit, quia errauit ut homo. non inuenio quid dixerit, inuenio quod fleuerit. lacrimas eius lego, satisfactionem non lego; sed quod non potest ablui potest. lauent lacrimae delictum. quod uoce pudor est confiteri. et ueniae fletus consulunt et uerecundiae. lacrimae sine horrore culpam loquuntur, lacrimae crimen sine offensione uerecundiae confitentur, lacrimae ueniam non postulant et merentur.
Abbreviated transcription (Latin):
solent hoĩes mouere q̃stionẽ. Unde & breuit̃ respon¬
deam. nec ullas nuptias audeo damnare. nec eis uere¬
cundiã numerositatis auferre: Item.

Expanded text:
solent homines movere quaestionem. Unde ut breviter respondeam, nec ullas nuptias audeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis auferre. Item,
Abbreviated transcription (Latin):
lagrert a bonis ut licentiosis cupiditatib donitis
ret hoc potiꝰ militib ꝯsilium salutis petentib in
rigo diceret ut abicerent arma. seq militie oino
sub traherent. Dictũ ẽ aut̃ eis Neminẽ. eusserarus
tare u̾tiq: ñ prohibuit

Expanded text:
la gerentur a bonis, ut licentiosis cupiditatibus domitisret, haec potius militibus consilium salutis petentibus in io diceretur, ut abicerent arma seque militiae omnino subtraherent. Dictum est autem eis: 'Neminem concusseritis tare utique non prohibuit
Abbreviated transcription (Latin):
nestorio. autͣ aliis qͥ eũ sequunt᷑ ex qͦ talia p̃dicare eȩ¬
pert̃. ł excõmunicatꝰ ł exutꝰ ẽ seu antistitis. seu clen¬
ci dignitate. hunc in nr̃a omunione & durasse & du¬
rare manifestũ ẽ. nec iudicamꝰ eẽ eũ remotũ. qr ñ
poterat quẽꝗͣ eiꝰ remouere sententia: qͥ se iam p̾bu¬

Expanded text:
Nestorio, aut ab iis qui eum sequuntur, ex quo talia praedicare coeperunt, vel excommunicatus, vel exutus est seu antistitis, seu clerici dignitate, hunc in nostra communione et durasse, et durare manifestum est; nec judicamus remotum: quia non poterat quemquam ejus removere sententia, qui se jam p
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ agonis. rursũ labit᷑ qͥs aut cadit. ñ ꝯtinuo lapsꝰ su
pudore desꝑare it̾m debet. s meminerit hanc eẽ agons
& certaminũ legẽ. ñ ut ñ qũa qͥs cadat. s ut ñ qua disil
dat. Quia ñ ille qͥ sepe cecidit uictꝰ dicit᷑. s ille qui ad
pot̃. cũ fugiat. nec om̃ino redeat ad certam̃ Q nolo
peccauert̃. De illo loquor qͥ om̃ib succubuit malis. qͥ
immanitate scelerũ uiã s excluserit regni cęloꝵ. & ñ
de infidelib s de fidelib fuerit. & ex his qui pris placue¬
rint do. pꝰ hȩc aũ deciderint. ł in adulteria. ł in om̃s im¬
pudicitias. quȩ ut apłs ait turpe ẽ &̃ dicere. Nec hunc
ego dico salutẽ desꝑare debere. & si ad ultimã huiꝰ modi
malis obsessꝰ ꝑuenerit senectutẽ¬

Expanded text:
t agonis, rursum labitur ut cadat, non continuo lapsus sui pudore desperare iterum debet, sed meminerit hanc esse agonis et certaminum legem, non ut nunquam quis cadat, sed ut nunquam quis dat: quia non ille qui saepe cecidit victus dicitur, sed ille qui ad potest cum fugiat, nec omnino redeat ad certamen? Et egpeccaverunt, sed de illo loquor qui omnibus succumbit malis, qui immanitate scelerum viam sibi excluserit regni coelorum, et non de infidelibus sed de fidelibus fuerit, et ex his qui prius placuerit Deo, post haec autem deciderit vel in adulteria, vel in omnes impudicitias, quae, ut Apostolus ait, turpe est etiam dicere, nec hunc ergo dico salutem desperare debere, etiamsi ad ultimam hujus modi malis obsessus usque pervenerit senectute
Abbreviated transcription (Latin):
huic scȩ synodo ut amͦ ꝯfirmata & rata sint canonũ
apłoꝵ. Lxxxu. capła Epła ysidori in capite canonum.
sidorꝰ mercator seruus xp̃i lectori cũ seruo suo Propt̾
eoꝵ infirmitatẽ cęt̾is ꝯciliis p̃posuimꝰ canones qͥ dicunt᷑
apłoꝵ. licet a qͥb dã apocrifi dicant᷑. qm̃ popłares eos re¬
cipiunt. & scĩ patres eoꝵ sententias synodali auctoritate
roborauert̃. & int̾ canonicas posuert̾ ꝯstitutiones.
Itẽ Primꝰ ordo ut p̃dictũ ẽ de celebrando ꝯcilio insertus

Expanded text:
ut amodo confirmata et rata sint canonum apostolorum LXXXV; epistola Isidori in capite canonum. Isidorus servus Christi, lectori conservo suo: « Propter eorum auctoritatem caeteris conciliis praeposuimus canones qui dicuntur apostolorum, licet a quibusdam apocriphi dicantur, quoniam plures eos recipiunt, et sancti Patres eorum sententias synodali auctoritate roboraverunt, et inter canonicas posuerunt constitutiones. » Item, primus ordo, ut praedictum est, de celebrando concilio insertus
Abbreviated transcription (Latin):
eautissime p̃cauenda. tam̃ si ꝑiculi necessitas ex his unũ
temptare ꝯpulerit. id debemꝰ resoluere qd̾ minori nexu
noscit᷑ obligari. Quidaũ leuiꝰ ex his qͥd a te sit grauiꝰ purȩ¬
rationis a cumine inuestigemꝰ. & enĩ cũ ꝑiurare ꝯpelli¬
mur creatorẽ quidẽ offendimꝰ. s nos tantũ mͦ macu¬
lamꝰ. Cũ uͦ noxia ꝓmissa ꝯplemꝰ & d̾i iussa suꝑbe cõ¬
temnimꝰ. & ꝓximis impia crudelitate nocemꝰ. & nos
ipsos crudeliori mortis gladio trucidamꝰ. Iuic enĩ dupli
a culparũ telo ꝑimimur. hic tͥplicit̃ iugula mur

Expanded text:
autisime praecavenda, tamen si periculi necessitas ex his unum temperare compulerit, id debemus resolvere, quod minori nexu noscitur obligari; quid autem ex his levius, quidve sit gravius pietatis acumine vestigemus. Etenim dum perjurare compellimur, creatorem quidem offendimus, sed nos tantummodo maculamus. Cum vero noxia promissa complemus, et Dei jussa superbe contipsos crudeliori mortis gladci culparum telo perimimur, hic tripliciter jugulamur
Abbreviated transcription (Latin):
metũ. aut ꝑ fraudẽ. aut ꝑ uim extortȩ fuerint. ł ut se
lib̾are possent. qͦ cũq ab eis ꝯscͥptę. ł laboratȩ fuerint
ingenio. ad nullũ eis p̃iudiciũ. ł nocumentũ ualere
censemꝰ. neq ullã eis infamiã ł calumniã. aut a suis
sequestrationẽ bonis. umꝗͣ auctore dõ & scĩs apłis.
eoꝵq successorib sustinere ꝑmittimꝰ¬

Expanded text:
dem, aut per vim extortae fuerint, velut se liberare possent, quocunque ab eis conscriptae, vel laboratae fuerint ingenio, ad nullum eis praejudicium vel nocumentum valere censemus, neque ullam eis infamiam vel calumniam, aut a suis sequestrationem bonis unquam auctore Deo et sanctis apostolis eorumque successoribus sustinere permittim
Abbreviated transcription (Latin):
ichiuidet᷑ exitiosissime credi aliqd̾ in sacris libris eẽ
mendaciũ .i. eos hoĩes ꝑ qͦs nob̾ illa scͥptura ministrata ẽ
atq oscͥpta. aliqͥd in suis libris fuisse mentitos. Alia
q̃stio ẽ utrũ scͥptorẽ sc̃arũ scͥpturarũ m̃tiri oportuerit:
ĩmo ñ alia. s nulla q̃stio ẽ¬

Expanded text:
ihi videtur exitiosissime credi aliquid in sacris libris esse mendacium, id est eos homines per quos nobis illa scriptura ministrata est, aut conscripta, aliquid in suis libris fuisse mentitos. Alia quaestio est utrum scriptorem sacrarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo non alia, sed nulla quaestio e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ seruituti subiectꝰ fr̾. aut soror in huiꝰ modi .i. si
infidelis noluerit ͤ cũ ꝯiuge fideli. hic agnoscat fide¬
lis suã lib̾tatẽ. ñ ita se subiectũ deputet seruituti.
ut ipsã dimittat fidẽ. ne ꝯiugẽ amittat in fidelem.
hoc & de fidelib atq parentib. hoc de fr̃ib ac soro¬
nit᷑ ista ꝯdicio. ut xp̃m dimittat. si eũ secũ habere
desiderat. Hoc gͦ & de domo. & de agris. hoc ẽ de his reb
quȩ iure pecuniario possident᷑.¬

Expanded text:
nim seruituti subiectus frater aut soror in huius modi, id est si infidelis noluerit esse cum coniuge fideli, hic agnoscat fidelis suam libertatem, ne ita se subiectum deputet seruituti, ut ipsam dimittat fidem, ne coniugem amittat infidelem. Hoc et de filiis atque parentibus, hoc et de fratribus ac soroponitur ista conditio ut Christum dimittat, si eum secum habere desiderat. Hoc ergo et de domo et de agris, hoc est de his rebus quae jure pecuniario possident
Abbreviated transcription (Latin):
iluester papa in generali residens synodo dỹ
Nullꝰ laicꝰ audeat crim̃ inferre cleri co. testimoniũ aũ
clerici aduersꝰ laicũ nemo suscipiat Clericũ uͦ quẽli¬
bet nemo in publico examinare p̾sumat. nͥ in eccłia:¬

Expanded text:
lvester papa in generali residens synodo dixit: Nullus laicus audeat inferre crimen clerico. Testimonium autem clerici adversus laicum nemo suscipiat. Clericum vero quemlibet in publico nemo examinare praesumat, nisi i
Abbreviated transcription (Latin):
De forma fidelitatis aliqͥd scribere mͦ nitꝰ.
hȩc uob̾ q̃ sequunt᷑ breuit̃ ex libroꝵ auctoritate nota¬
ui. Qui dño suo fidelitatẽ urat. ista sex in memoria¬
semꝑ habere debet. Incolume. tutũ. honestũ. utile:
facile. possibile Incolume uideł ne sit in damnũ
dño de corpore suo. Tutũ. ne sit ei in damnũ de sccre¬
toisuo ł de munitionib ꝑ quas tutꝰ pot̃ eẽ. Hone¬
stum. ne sit ei in damnũ de iustitia sua. ł de alus
eausis q̃ ad honestatẽ eiꝰ ꝑtinere uident᷑. Utile
ne sitei indamnũ de suis possessionib facile uel
possibile ne id bonũ qd̾ dñs suus leuit᷑ facẽ potera
faciat ei difficile. neue id qd̾ possibile erat reddat
eũ impossibile. Ut fidelis hȩc nocum̃ta caueat ustũ

Expanded text:
bere monitus, haec vobis quae sequuntur breviter ex librorum auctoritate notavi. Qui domino suo fidelitatem jurat, ista sex semper in memoria habere debet: incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Incolume videlicet, ne sit in damnum ino de corpore suo; tutum, ne sit ei in damnum de secreto suo, vel de munitionibus per quas tutus esse potest; honestum, ne sit ei in damnum de sua justitia, vel de aliis causis quae ad honestatem ejus pertinere videntur; utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus; facile vel possibile, ne id bonum quod dominus suus leviter facere poterat faciat ei difficile, neve id quod possibile erat, reddat ei impossibile. Ut fidelis haec nocumenta caveat justum
Abbreviated transcription (Latin):
ster si beneficio dignꝰ uideri uult: & saluus eẽ de
fidelitate qͣ uirauit. dñs qͦ fideli suo in his omnib
uicem reddere debet. Qd̃ si ñ fecerit. merito censebit
malefidus. sic̃ ille si in eoꝵ p̃uaricatione ł faciendo
Posentiendo dep̃hensꝰ fuerit. ꝑridus & ꝑuiras.¬

Expanded text:
stet si beneficio dignus videri vult et salvus esse de fidelitate quam juravit. Dominus quoque fideli suo in his omnibus vicem reddere debet, et si non fecerit, merito censebitur malefidus, sicut ille qui in eorum praevaricatione vel faciendo, vel consentiendo deprehensus fuerit, perfidus et per
Abbreviated transcription (Latin):
dimiserit uxorẽ. nͥ ob fornicationẽ. & aliam duxerit.
mechat᷑. & qͥ dimissã duxerit mechat᷑. Sola fornicatio
ẽ q̃ uxoris uincit affectũ. ĩmo cũ illa unã carnẽ in
aliã diuiserit. & se fornicatione seꝑauerit. a marito
ñ debet teneri. ne uirũ qͦ sub maledicto faciat. dicen¬
te scͥptura. Qui adulterã tenet stultꝰ & impiꝰ ẽ. Ubi¬
cũq ẽ gͥ fornicatio. aut fornicationis suspicio. libere
uxor dimittit᷑. & qr poterat accidere ut aliqͥs calumni
ẽ. si ñ ꝓpt̾ libidinẽ. s ꝓpt̾ inuriã dimittis uxorẽ. qͣre
exꝑtus infelices nupnas pͥores. nouarũ te immittis
ꝑiculo: nec ñ qr potuit euenire. ut uxta eandẽ legẽ
uxor qͦ marito daret repudiũ. eadẽ cautela p̾cipitur.
ne scđ̾m accipiat uirũ. & qr meretrix. & q̃ semel fue¬
rat adult̾ã opprobriũ ñ timebat. scd̾o ñ p̃cipit᷑ nub̾e
uiro. qd̾ si talẽ duxerit. sub adulterii crimine sit. Criso¬

Expanded text:
rnicationem, et aliam duxerit, maechatur. Et qui dimissam duxerit, maechatur . Sola fornicatio est quae uxoris vincit affectum, imo cum illa unam carnem in aliam diviserit, et se fornicatione separaverit a marito, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente Scriptura : Qui adulteram tenet stultus et impius est. Ubicunque est igitur fornicatio, aut fornicationis suspicio, libere uxor dimittitur. Et quia poterat accidere ut aliquis calest: Si non propter libidinem, sed propter injuriam dimittis uxorem, quare expertus infelices priores nuptias, novarum te immittis periculo? Nec non quia poterat evenire, ut juxta eamdem legem uxor quoque marito daret repudium: eadem cautela praecipitur, ne secundum accipiat virum. Et quia meretrix, et quae semel fuerat adulterata, opprobrium non timebat, secundo praecipitur viro, quod si talem duxerit, sub adulterii crimine sit.
Abbreviated transcription (Latin):
crimina ñ negamꝰ. s mutato priꝰ habitu scłari. & in
defesso relligionis studio ꝑ uitȩ correptionẽ. & iugi immo
ꝑpetuo luctu. miserante do ita dũtaxat. ut ꝯtraria ꝓ his
rit. & sac̃doti occulte ꝯfessionẽ egerit. indicet᷑ ei remedũ
canonicũ qd̾ subire debuisset. si eiꝰ facinꝰ publicatũ fius¬
set. Uerũ qr latet ꝯmissũ. det᷑ ei a sac̃dote ꝯsiliũ. ut saluti
animȩ suȩ ꝑ occultã pęnitentiã ꝓficiat. hoc ẽ ut ueracit̃
ex corde se grauit̃ deliquisse ꝯfiteatur. & ꝑ ieiunia. & ele¬
mosinas. uigiliasq atq sacras orationes cũ lacrimis se
purgare otendat. & sic se ad spem ueniȩ ꝑ miscdiam di
ꝑuenire confidat

Expanded text:
crimina non negamus, mutato prius saeculari habitu defesso religionis studio, per vitae correctionem et jugi imo perpetuo luctu miserante Deo, ita duntaxat ut contraria pro his rit, et sacerdoti occulte confessionem egerit, indicetur ei remedium canonicum quod subire debuisset si ejus facinus publicatum fuisset. Verum quia latet commissum, detur ei a sacerdote consilium, ut saluti animae suae pro occulta poenitentia proficiat, hoc est ut veraciter ex corde se graviter deliquisse confiteatur, et per jejunia et eleemosynas, vigiliasque, atque sacras orationes cum lacrymis se purgare contendat, et sic se ad spem veniae pro misericordia pervenire confidat.
Abbreviated transcription (Latin):
na tantũ nec repetita nob̾ ꝑmittit᷑ copula. & in ipso
ꝯiugio lex ẽ ñ iterare ꝯiugiũ. nec scd̾ȩ ꝯiugis sortiri
ꝯiunctionẽ. Qd̃ plerisq mirũ uidet᷑. cur &̾ añ bapti¬
sinũ irritati ꝯiugii. ad electione muneris & ordina¬
tionis p̃rogatiua impedim̃ta generent᷑. cũ & delicta
obeẽ ñ soleant. si lauachri remissa fuerint sacram̃to.
S intelligere debemꝰ qr baptismo culpa dimitti pot̾.

Expanded text:
na tantum nec repetita nobis permittitur copula, et in ipso conjugio lex est non iterare conjugium: nec secundae conjugis sortiri conjunctionem, quod plerisque mirum videtur, cur etiam ante baptismum iterati conjugii ad electionem muneris et ordinationis praerogativa impedimenta generentur, cum etiam delicta obesse non soleant, si lavacri remissa fuerint sacramento; sed intelligere debemus, quia in baptismo culpa dimitti potest,
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰtinũ. theophilũ. ioh̃em ꝯstantinopolitanũ. q rillũ
leonẽ ꝓculũ. & suscipimꝰ om̃ia q̃ de recta fide. & odem¬
natione hereticoꝵ exposuert̃. Suscipim: aũ & alios
scõs. & orthodoxos patres. qͥ in scã di ȩccłia rectã fidẽ
irrep̃hensibilit̾ usq in finẽ suę uitȩ p̃dicauerunt.

Expanded text:
ophilum, Joannem Constantinopolitanum, Cyrillum Leonem. Proculum: et suscipimus omnia quae de recta fide, et condemnatione haereticorum exposuerunt, suscipimus autem et alios sanctos et orthodoxos Patres, qui in sancta Dei Ecclesia rectam fidem irreprehensibiliter usque in finem vitae suae praedicaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat iniectũ. & si itaq applicent᷑ ad ordinationem
saclegi adultĩ.atꝙ omniũ criminũ rei. qr ꝑbenedicti¬
onẽ ordinationis crimina. ł uicia putant᷑ auferri.
nullꝰ sit penitentiȩ locꝰ. qr id pot̃ p̃stare ordinatio.
qd̾ longa satissactio p̃stare osueuit. S nr̃ȩ lexẽ ȩccłiş
uenientib ab hereticis. qͥ tam̃ illic baptizati st̃. per

Expanded text:
ordinationem sacrilegi, adulteri atque omnium criminum rei, quia per benedictionem ordinationis crimina vel vicia putantur auferri. Nullus sit penitentiae locus, quia id potest prestare ordinatio, quod longa satisfactio prestare consuevit. Sed nostrae lex est aecclesiae venientibus ab hereticis, qui tamen illic baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstuprata fuerit. & ꝓpt̾ea maritꝰ capitali sententia
delere illã machinauerit. ipsa uͦ urgente mortis
ꝑiculo ad ep̃m ꝯfugerit. & auxiliũ q̃sierit. oꝑosiori
tam̃ si pot̾ ep̃c laborare desudet ne occidat᷑. siuͦ ñ pot̾
nullo mͦ liceat ei reqͥrenti eã reddere ad occidendũ. quȩ
se ei optulit ad defendendũ S sollerti cura transmnit¬
tat eã ad locũ quẽ ipsa delegerit. ut secura possit ui¬
uere. Si uͦ int̾dũ maritꝰ eã inuenerit. & repetierit. scd̾m
scłi potestatẽ habebit qd̾ ei agere uelit. S audiat¬
acceꝑit. & mulier a mollicie .i. fragilitate. qͣre otͣ
crudelissimã libidinis bestiã. uult unꝰqͥsq uxorẽ
suã ẽẽ uictricẽ. cũ ipse ad pͥmũ libidinis ictũ uictꝰ
a loco uͥ eã ep̾c destinauit aufugerit. & uir eiꝰ ab ep̃o
semel aut bis ł sepiꝰ repetierit. si uitã optinere ei pos-¬
sit ꝑquirat & reddat. sin au̾: oĩno ñ reddat. Maritꝰ uͦ
ꝗͣdiu ipsa uiuit nullomͦ alt̾am ducat

Expanded text:
stuprata fuerat, et propterea maritus capitali sententia delere illam machinaverit; ipsa vero urgente mortis periculo ad episcopum confugerit, et auxilium quaesierit, operosius tamen si potest episcopus laborare desudet ne occidatur. Si vero non potest, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere ad occidendum, quae se ei obtulit ad defendendum, sed solerti cura transmittat eam ad locum quem ipsa delegerit ut secura possit vivere. Si vero interdum maritus eam invenerit et repetierit, secundum saeculi potestatem habebit, quidquid ei agere velit. Sed audiatet mulier a mollitie, id est fragilitate, quare contra crudelissimam libidinis bestiam vult unusquisque uxorem suam esse victricem, cum ipse ad primum libidinis ictum victusa loco ubi eam episcopus destinavit aufugerit, et vir ejus ab episcopo semel aut bis vel saepius repetierit, si vitam ei obtinere possit, perquirat et reddat. Sin autem, omnino non reddat. Maritus vero quandiu ipsa vivat, nullo modo alteram ducat
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ. ł eã quo qͦ modo incesti macula polluat. Siqͥs
uͦ hoc temere p̃sumpserit. ut incestũ luat. ac publice
iuxta canonicos gradꝰ pęniteat: Ex c̃cł lugiunens
Qui aũ nupti erant a sac̃dote benedicti nub̾e audeant¬
ex ꝓpinqͥtate sanguinis. ł uxoris. usq in .uii. gñis gradũ

Expanded text:
, vel eam quoquomodo incesti macula polluat. Si quis vero hoc temere praesumpserit, vel incestum luat, ac publice juxta canonicos gradus poeniteat. CAP. LXXIX. qui autem nupturi sunt, a sacerdote benedicti nubere audeantpropinquitate sui sanguinis, vel uxor
Abbreviated transcription (Latin):
locis p̃st̾ si fieri pot̾ eu̾tant᷑. Si aũ ħ ꝑ tumultꝰ popłares
ñ sinit᷑. plebes tam̃ ãmoneant᷑. ne illa loca frequentent.
ut qͥ recte sapiunt nulla ibi suꝑstitione deuicti te¬
neant᷑. & om̃ino nulla memoria martyrũ ꝓbabilit̾.
habitationis. ł possessionis ł passionis. fidelissima ori¬
gine tradit᷑. Namq ꝑ somnia & ꝑ imagines qͣsi reuela¬
tiones qͣlibet hominũ ubicũq ostituunt᷑ altaria om̃i

Expanded text:
sunt, si fieri potest, evertantur. Si autem hoc per tumultus populares non sinitur, plebes tamen admoneantur, ne illa loca frequentent, ut qui recte sapiunt, nulla ibi superstitione devincti teneantur; et omnino nulla memoria martyrum probabilitehabitationis, vel possessionis, vel passionis, fidelissima origine traditur. Nam quae per somnia, et per inanes quasi revelationes quorumlibet hominum ubicunque constituuntur altaria, omni
Abbreviated transcription (Latin):
secũ tam̃ habitare ꝯsentientẽ ñ dimitteret. his u̾bis
tuis aliud hoc. aliud ẽẽ illud satis euident̃ ostendis.
Iilud enĩ de his ꝯiugiis agit᷑. q̃ sibi pͥmitꝰ copulantur.
ne nubat femina ñ suȩ relligionis uiro. ł ne uir talẽ
tationis apparet. cur fidelẽ cũ infideli ꝯiugio ꝑma
illud. qd̾ tã fidelit̾ ipse ait. An uultis experimentũ

Expanded text:
secum tamen habitare consentientem non dimitteret\'. his uerbis tuis aliud hoc, aliud esse illud satis euidenter ostendis. illud enim de his coniugiis agitur, quae sibi primitus copulantur, ne nubat femina non suae religionis uiro uel uir talem tationis apparet, cur fidelem cum infideli in coniugio, quod tam fidenter ipse ait: an uultis experimentum
Abbreviated transcription (Latin):
ic enĩ recedere ab infidelib uxorib ł maritis fideles¬
uiri ł feminȩ ñ ꝓhibent᷑ a dño. ut neq iubeant᷑. nã si
dimittere tales ꝯiuges iuberent᷑. nullꝰ locꝰ eẽt ꝯsilio ma¬
qͥb si ñ ambo crederent s unꝰ. aut una. & infidelis
cũ fideli osentiret habitare. nec ꝓhi¬
beri
a dño debuit. fidelis infidelẽ dimitt̾e
nec iuberi. Id̾o scił ñ ꝓhiberi. qr iustitia
ꝑmittit a fornicante disce̾re. & infideł hõis forni¬
catio ẽ maior corde. nec uera eiꝰ pudicicia cũ diuge
dici pot̾. qr om̃e qd̾ ñ ẽ ex fide. peccatũ ẽ: ꝗͣuis uerã
fidelis habeat pudiciciã. &̃ cũ infideli diuge q̃ ñ ht̃
uerã. Id̾o aũ nec iuberi debuert̾ fideles ab infidelib
seꝑari. qr ñ otra iussionẽ dñi gentiles fuert̾ ambo
liũ. Unde cũ dixisset de muliere cuiꝰ uir mortuus fue¬
rit. beatior aũ erit si sic ꝑmanserit scd̾m meũ ꝯsiliũ.
ne qͥs hoc dsiliũ tanꝗͣ humanũ. & ñ diuinũ ꝯtẽnen¬

Expanded text:
ic enim recedere ab infidelibus uxoribus vel maritis fidelesviri vel feminae non prohibentur a Domino, ut neque jubeantur. Nam si dimittere tales conjuges juberentur, nullus locus esset consilio moquibus si non ambo crederent, sed unus aut una infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a Domino debuit fidelis infidelem dimittere, nec juberi: ideo scilicet non prohiberi, qupermittit a fornicante discedere et infidelis hominis fornicatio est maior in corde, nec uera eius pudicitia cum coniuge dici potest, quia omne quod non est ex fide, peccatum est: quamuis ueram fidelis habeat pudicitiam etiam cum infideli coniuge, qui non habet ueram. ideo autem nec iuberi debuerunt fideles ab infidelibus separari, quia non contra iussionem domini gentiles fuerunt ambo lium. Unde cum dixisset de muliere, cujus vir mortuus fuerit, Beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum consilium; ne quis hoc consilium tamquam humanum et non diuinum contemnen