comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& nulli antea reuelata. sacram̃ta cognoscer&.
Quid plura : om̃s gentes commote sunt. ad quas
saluator apłos miserat dicens. Euntes docete om̃s
gentes : & ex multis uocatis pauci electi pͥmitiuoꝵ
eccłas construxerunt. Unde & apłs paulus salu¬
tat uos inqͥt que ẽ.in babilone cũ electa. & mar¬
cus filius meus. & ioħs. Semor inqͥt electe dñe.
ac deuide filios memorat electe. Commotis gͦ
gentibꝰ qͣs qͥdẽ possumus & contrarias acciꝑe
fortitudines. ñ ualentes splendorẽ dñĩ sustinere.
uenerunt electa omĩum gentiũ. & repleta ẽ.
gła domꝰ dnĩ quȩ ẽ. eccła dĩ uiuentis. colũna
& firmam̃tũ ueritatis. Hec scđm. loeͣe. Ceterũ
in hebraico melius & significantiꝰ hab& ut supͣ
posuimꝰ. & mouebo om̃s gentes. & ueni&e deside¬
ratus cunctis gentibꝰ. Uere enĩ pꝰ quã ille uenit
seruo. tanto domus ista melior ẽ. cui pre est a¬

Expanded text:
et nullis antea revelata sacramenta cognoscerent. et nullis antea revelata sacramenta cognoscerent. Quid plura? omnes gentes commotae sunt, ad quas Salvator apostolos miserat, dicens: Euntes, docete omnes gentes , et ex multis vocatis pauci electi, primitivorum Ecclesiam construxerunt. Unde et apostolus Petrus: Salutat vos, inquit, quae in Babylone est electa, et Marcus filius meus , et Joannes: Senior, inquit, electae dominae; ac deinde filios memorat electae. Commotis ergo gentibus, quas quidem possumus et contrarias accipere fortitudines, non valentes splendorem Domini sustinere, venerunt electa omnium gentium, et repleta est gloria domus Domini, quae est Ecclesia Dei viventis, columna et firmamentum veritasupra posuimus: Et movebo omnes gentes, et veniet desideratus cunctis gentibus. Vere enim postquam ille venit,servo, tantum domus Domini melior est, cui praeest
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uos nescitis: qͥ post me uenit. Hec enĩ diete
dñs exercituũ. ad uos qͥ uidetis domũ pͥorẽ fic
ẽẽ. quasi non sit. Moui celũ qͣndo de celo audi¬
ta ẽ. uox mea. moui t̾rã qͣndo pͥori popło tradidi
testam̃tũ meũ. & in aduentũ meũ caligo. turbo.
tenebre cernebant᷑ : moui mare rubrũ qͣndo uiã
mouebo qđ factũ cernimꝰ in aduentu dñi salua¬
toris. Temprẽ qͥppe passionis eius fugiente sole
scissa sunt & sepulchra reserata sunt. Motũ ẽ. ma¬
re. dracone qͥ in eo erat int̾fecto. Mota ẽ. & arida :
infructuosa quondã gentiũ solitudo. In hoc aut̃
uniuersitatis tremore commote sunt om̃s gen¬
tes. qͥa in omẽm terrã exiuit sonus apłorum
dñi.: & uerba eorũ penetrauerunt usq ad t̾mi
nos orbis. Obit autẽ om̃s mote sunt nationes.
ut ex earũ motu uenirent electa gentiũ : &q
rintho. qr multus erat in eo popłs dĩ : electa de
te doceretur. electa de epheso ut archana dĩ

Expanded text:
quem vos nescitis, qui post me veniet . Haec ergo dicit Dominus exercituum ad vos qui videtis domum priorem sic esse quasi non sit. Movi coelum, quando de coelo audita est vox mea. Movi terram, quando priori populo tradidi Testamentum; et in adventu meo, caligo, turbo, tenebrae cernebantur. Movi mare Rubrum, quando viam movebo. Quod factum cernimus in adventu Domini Salvatoris. Tempore quippe passionis ejus, fugiente solescissa sunt, 757 et sepulcra reserata; motum est mare dracone qui in eo erat interfecto; mota est et arida, infructuosa quondam gentium solitudo. In hoc autem universitatis tremore, commotae sunt etiam omnes gentes; quia in omnem terram exivit sonus apostolorum Domini, et verba eorum penetraverunt us Ob id autem omnes motae sunt nationes, ut ex earum motu veniret electa gentium multitrintho, quia multus erat in ea populus Dei. Electa de aritate doceretur . Electa de Epheso, ut arcana Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nobis & homo fieri dignatus ẽ. & sacerdos. et
ad reliquias popłi ad comparationẽ enĩ tocius
orbis quota pars fuit in pͥncipio credentiũ: Igit᷑
quȩ loquutꝰ sit audiamꝰ. Fuit quondã in urs do¬
mus dei quȩ nunc ita deserta ẽ: ut nec fuisse
credatur. Ex quo quȩ fuerat dilecta facta ẽ. ñ
dilecta: & qͥ non popli dei cepit eẽ. poplis dei.
& ẽ. domus illa quondã głiosa: nunc in conspe¬
etu anobabel. & tħu. & reliqͥarũ popłi quasi ñ
sit. Hoc autẽ non solũ de tẽpli edificiis quȩ
cernimꝰ corruisse acciꝑe debemꝰ. s. de omĩb que
quondã p̾clara habuere iudei. Uerumptamen
qr facta ẽ. pͥor domus qͣsi non subsistens ꝓuo¬
catur z orobabel dux. & iħc sacerdos. ut xp̃i¬

Expanded text:
nobis et homo fieri dignatus est et Sacerdos, et nobis et homo fieri dignatus est et Sacerdos, et ad reliquias populi: ad comparationem enim totius orbis, parva pars fuit in principio credentium. Igitur quae locutus sit audiamus. Fuit quondam in Israel domus Dei qui nunc ita deserta est, ut nec fuisse credatur; ex 756 quo quae fuerat dilecta, facta est non dilecta, et qui non populus Dei, coepit esse populus Dei. Et est domus illa quondam gloriosa: nunc in conspectu Zorobabel et Jesu et reliquiarum populi quasi non sit. Hoc autem non solum de templi aedificiis quae cernimus corruisse, accipere debemus; sed de omnibus quae quondam praeclara habuere Judaei. Verumtamen quia facta est prior domus quasi non subsistens, provocatur Zorobabel dux, et Jesus sacerdos, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rũ argentũq donabo. ut maior fiat huius do¬
mus gła. quã pͥoris & quia difficile ẽ. qđ pol¬
liceor. & humana infidelitas ad maiora. ꝓmis¬
sa semꝑ hesitat. ꝓpterea rursũ dico qͥ ꝓmitto
añs omp̃s sũ. Porro qr scio ad edificationẽ indite
domus. & quȩ superatura s domũ pͥstinã. nichil ita
facere ut pacẽ. iccirco & hanc spondeo. Dabo enĩ
in loco isto pacẽ dic̃ dñs exercituũ. ut pax que
superat omem sensũ custodiat domũ meã. & sit
positionis lineas dixerim. & ex his ad sublimiorẽ
intelligentiã etiã nobis tacentibꝰ prudens lector
ascendat. Fit gͦ sermo dñi ad eos qͥ oꝑari cepe¬
rant in domo dĩ omĩpotentis. iã in reqͥẽ idẽ.
in mense septimo & in trinitatis plenssimo sacra¬
mento. uicesima pͥma mensis ad aggeũ dei fe¬
sta celebrantẽ. qͥ rursum manũ suã sermoni am̃
p̃parauerat. & dic̃ ad eũ. Loquere ad rorobabel
de tribu iuda. & ad iħm sacerdotẽ magnũ qͥ ꝓ

Expanded text:
rum argentumque donabo, ut major fiat hujus domus gloria quam prioris. Et quia difficile videtur quod polliceor, et humana infidelitas ad majora promissa semper haesitat, propterea rursum dico qui promittonipotens sum. Porro quia scio ad aedificationem inclytae domus, et quae supernatura sit domum pristinam, nihil ita facere, ut pacem, idcirco et hanc spondeo. Dabo enim in loco isto pacem, dicit Dominus exercituum: ut pax quae exsuperat omnem sensum, custodiat domum meam, et sit positionis lineas duxerim, ut ex his ad sublimiorem intelligentiam, etiam nobis tacentibus, prudens lector ascendat. Fit ergo sermo Dei ad eos qui operari coeperant in domo Domini omnipotentis, jam in requie, id est, in mense septimo, et in Trinitatis plenissimo sacramento, vicesima prima mensis, et ad Aggaeum Dei festa celebrantem, qui rursum manum suam sermoni Domini praeparaverat, et dicit ad eum: Loquere ad Zorobabel de tribu Juda, et ad Jesum sacerdotem magnum, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
apłs de scĩs qͥ suꝑ fundam̃tũ xpĩ ȩdificat᷑ sensus¬
se ꝑspicuũ ẽ. aurũ. argentũ. lapides p̾ciosos. ut
in auro sensus occultꝰ sit. in argento sermo docens.
in lapide p̾cioso oꝑa deo placentia. His metallis
illustrior fit ȩccła saluatoris. quã qͦndã smago¬
qͥppe qđ nee apud hebreos. nec apud quẽꝗͣ alium
interp̃tẽ fertur omisimus. In uicesima & qͣrta noni

Expanded text:
 de sanctis, qui super fundamentum Christi aedificant, sensisse perspicuum est, aurum, argentum, lapides pretiosos ; ut in auro sensus occultus sit, in argento sermo decens, in lapide pretioso, opera Deo placentia. His metallis illustrior fit Ecclesia Salvatoris, quam quondam synagoquippe quod nec apud Hebraeos, nec apud alium quemquam interpretem fertur, omisimus. . In vicesima et quarta noni
Abbreviated transcription (Latin):
ambularet inuiis dñi: Idendo non eos conprehen¬
det propt̾ gabaa preliũ siue captiuitas: sicut ipsi
putant: Ibi eñi benefecerunt ut ꝑsequerent᷑ filios
iniquitatis: Sed corripiam inquit eos atq erucdiã
totam ei animi uoluntatem. Et congregabo aduersꝰ
illos pepłorũ multitudinem: quia duas fecerunt
iniquitates uindicano hominẽ: Et dĩ sui negligedo

Expanded text:
ambularet in viis Domini: idcirco non eos comprehenambularet in viis Domini: idcirco non eos comprehendet propter Gabaa praelium, sive captivitas, sicut ipsi putant; ibi enim bene fecerunt ut persequerentur filios iniquitatis; sed corripiam, inquit, eos atque erudiam tota animi mei voluntate, et congregabo adversus illos populorum multitudinem, quia duas fecerunt iniquitates, vindicando hominem, et Dei sui i
Abbreviated transcription (Latin):
Xdiebꝰ Gabaa peccaint isrł ibi steterunt:
non Conprehendit eos ingabaa preliũ
suꝑ fulioͥs iniquitatis uixta desideriũ meũ corri-¬
piam eos: Congregabũt᷑ suꝑ eos popłi cũ corripient᷑
suꝑ duas iniquitates suas lxx̃ Ex quo colles sunt
peccauit isrł ibi steterunt: non conprehendet eos in
colle bellũ. suꝑ filios iniquitatis uenit ut corrłperet
eos: Et congregabũt᷑ suꝑ illos popłi quando correp¬
ti fuerint induabus ini quitatibus suis Ex eo die
quo uxorẽ leuite t̾pit᷑ atq crudelit᷑ int̾fecit bẽ¬
iamin in urbe gabaa. peccauit michi om̃is isrł.
Non quia stuitꝰ in in uiriam &e scelꝰ sanguinem
uindicauit: Sed quia dolore maritnli ꝑsiluit
adpugnam: & sacrilegiũ indm̃ suũ noluit uꝰ¬
clicare: eo q indomo michae. ẽp̃hod &e theraphĩ
que pro ilolis ad orabant̾ neglexerit: Hic igitur
stetit ifrahel:: ibi suũ repressit gradum ne ultra

Expanded text:
Ex diebus Gabaa peccavit Israel: ibi steterunt. Ex diebus Gabaa peccavit Israel: ibi steterunt. Non comprehendet eos in Gabaa praelium super filios iniquitatis: Juxta desiderium meum corripiam eos: congregabuntur super eos populi, cum corripientur 114 super duas iniquitates suas. LXX: Ex quo colles sunt, peccavit Israel: ibi steterunt: non comprehendit eos in colle bellum super filios iniquitatis: venit ut corriperet Al. corrumperet eos: et congregabuntur super illos populi, quando correpti fuerint in duabus iniquitatibus suis. Ex eo die quo uxorem Levitae turpiter atque crudeliter interfecit Benjamin in urbe Gabaa, peccavit mihi omnis Israel : non quia ultus est injuriam, et scelus sanguine vindicavit; sed quia dolore maritali prosilivit ad pugnam, et sacrilegium in Deum suum noluit vindicare: eo quod in domo Michae ephod et theraphim quae pro idolis adorabantur, neglexerint. Hic igitur stetit Israel: ibi suum repressit gradum, ne ultra
Abbreviated transcription (Latin):
lenti: quas ꝓ uua fecit israhel Dñs eñi expectauit
ut faceret uuas & fecit spinas. suie lambruscam.
Habentẽ uuȩ similitudinẽ. & amaro g̾tu uescẽtiũ
ora torquẽtiũ: Idõ cum uidicii tẽpꝰ aduenerit ce
fuerint cuncta subuersa: dicent montibꝰ quos
prius excelsos putabant. & magistris quondam
suis. operite nos. collibꝰq cadĩte suꝑnos: Sed qͥa
in montibus posuit operite. & ẽncollibꝰ cadite:
Sacratiꝰ aliquid explanandum est: montibꝰ iclest
scĩs qui ueram habent similitudinẽ &e nonfictã
altitudinẽ. dicent oꝑite nos Beati enĩ quorum
opertȩ sunt iniquitates Et collibꝰ qui non ha¬
bent altitudinem naturalem quos dudum pu¬
tabant aliquid habere sum mitatis : Loquentur
calite suꝑ nos: Montes eñĩ oꝑient. ce colles cadet᷑:
Hec autem fient̃ propauore ce incredibili form¬
dine: ꝑ quam &emontes &e colles humiliabuntur:

Expanded text:
lenti, quas pro uva fecit Israel. Dominus enim exspectavit lenti, quas pro uva fecit Israel. Dominus enim exspectavit ut faceret uvas, et fecit spinas, sive labruscam habentem uvae similitudinem, et amaro gustu vescentium ora torquentem. Ideo cum judicii tempus advenerit, et fuerint cuncta subversa, dicent montibus, quos prius excelsos putabant, et magistris quondam suis, operite nos: collibusque, cadite super nos. Sed quia in montibus posuit, operite nos: et in collibus, cadite, sacratius aliquid explanandum est. Montibus, id est, sanctis qui veram habent et non fictam altitudinem, dicent: operite nos. Beati enim quorum opertae sunt iniquitates . Et collibus qui non habent altitudinem naturalem, quos dudum putabant habere aliquid summitatis, loquentur: cadite super nos: montes enim operient, et colles cadent: haec autem fient prae pavore et incredibili formidine, per quam et montes et colles humiliabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nos: mori magis optantes ꝗͣcernere quȩ afferñt mor¬
tem: sed spiritales nequitię samaria que fapopło dĩ
diuiserat: Fecit regem suũ transire uelocit᷑: Ser¬
monẽ uidelicet hereticorũ atq doctrinam quasi
spumam siue gͦremium suꝑ faciem aquę. quorũ
aliud dum uidet᷑ repente dissoluit᷑. aliud fa¬
cile est tollere deaquarũ summitatibus & inignẽ
iitere.: Tales sunt hereticis spumantibꝰ uerbis
cumentes & arsura xp̃i precepta baptismati ac
sermonibꝰ ulius commiscentes: quȩ omĩa ꝑtran¬
sibunt ce uerba magnifica in quibꝰ laborauerunt.
qđ int̾pretatur. oñ. ilico disꝑgent᷑: in quibꝰ peccauit
ire : Tanta q erit solitudo doctrinę pessimȩ.
ut spine &e tribuli ascenclant inꝑ aras eorũ ⁊ d pmas
& tribulos ibi nasci: ubi agrorũ nulla cultura est:
om̃ibꝰ pacet: Iste spine sunt que suffocant semẽtẽ
& crescere non sinunt: que nascunt᷑ inmanu temu¬

Expanded text:
 super nos, mori magis optantes quam cernere quae afferunt mor super nos, mori magis optantes quam cernere quae afferunt mortem. Sed et spiritalis nequitiae Samaria, quae se a populo Dei diviserat, fecit regem suum transire velociter, sermonem videlicet haereticorum, atque doctrinam quasi spumam, sive cremium super faciem aquae, quorum aliud dum videtur, repente dissolvitur, aliud facile est tollere de aquarum summitatibus, et in ignem mittere. Tales sunt haeretici spumantibus verbis tumentes, et arsura praecepta Christi baptismati ac sermonibus illius commiscentes. Quae omnia pertransibunt, et verba magnifica in quibus laboraverunt, quod interpretatur ὢν, illico dispergentur, in quibus peccavit Israel: tantaque erit solitudo doctrinae pessimae, ut spinae et tribuli ascendant super aras eorum. Spinas et tribulos ibi nasci, ubi agrorum nulla cultura est, omnibus patet. Istae spinae sunt, quae suffocant sementem, et crescere non sinunt quae nascuntur in manu temu
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. et enteria: Uolens ostendere feruentis ollȩ
supiores aquas a& spumam bullasq surgentes. quas
aquam est cito dissoluit᷑ sic regnũ decem tribuũ
uelociter finietur. Et ꝑibunt excelsa. idest bamoth
dequibus scriptum est: Uerum tamen adhuc popł
immolabat &e adolebat in excelsis. Ipsa autẽ exelsa
ot̃i. sunt. siue. aben. idost idoli. quod int̾pretat᷑ inutile
quod idolum & inutile pecccatũ isrteł est Dissi pato
autẽ iclolo & exexcelsis euis. lappa &e tribulus ascendet
rietis quidem ce extrema xdificiorũ uestigia relinꝙͣt᷑:
Co tempore dicent montibꝰ oꝑite nos: ce collibus
cadite suꝑ nos Quod dñs multimo tempore capti¬
uitatis uidaice dicit. eẽ. conplendum: Quicqui¬
ergo nc̃ contra decem tribubus. siue contra omnẽ
dicit᷑ isrł sciamꝰ. qTIte oc. &iam ad totũ populũ
posse transferri: ue quando romani ceceper̃ iherusalem
&e sub uerterint templum: siue cum uidicii dies
uenerit ut alii iuspicant᷑. dicant magno horrore

Expanded text:
posuit ἐπίζεμα, volens ostendere ferventis ollae superiores aquas, et in spumam bullasque assurgentes, quas aquam est, cito dissolvitur: sic regnum decem tribuum velociter finietur, et peribunt excelsa, id est, BAMOTH  , de quibus scriptum est: Verumtamen adhuc populus immolabat et adolebat in excelsis . Ipsa autem excelsa ὢν sunt, sive AVEN  , id est, idoli, quod interpretatur inutile, quod idolum et inutile peccatum est Israel. Dissipato autem idolo et excelsis ejus. Lappa et tribulus ascendet rietes quidem et extrema aedificiorum vestigia relinquantur. Eo tempore, dicent montibus, operite nos, et collibus, cadite super nos. Quod Dominus in ultimo tempore captivitatis Judaicae dicitbus, sive contra omnem dicitur Israel, sciamus τυπικῶς etiam ad totum populum posse transferri, ut quando Romani ceperint Jerusalem, et subverterint templum, sive cum judicii dies venerit, ut alii suspicantur, 113 dicant magno horrore
Abbreviated transcription (Latin):
dñs egreditur de loco suo & descenda& & ascende
suꝑ excelsa terre. & comouebuntur montes subt̃
eũ : & ualles tabescent sicut cera a facie ignis.
& sicut aqua ꝓfluens in descensũ. ẜpt̾ impietatẽ
iacob: & omĩa hec ꝓpter peceatũ domus isrł Que
ẽ. impietas iacob nonne samaria: & quod pecea

Expanded text:
egredietur de loco suo, et descendet, et ascendet super excelsa terrae, et commovebuntur montes subter eum, et valles tabescent sicut cera a facie ignis, et sicut aqua profluens in descensum: proter impietatem Jacob, omnia haec, et propter peccatum domus Israel. Quae est impietas domus Jacob? nonne Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Ecee egredit᷑ de loco suo Q enĩ mitis ẽi & benignꝰ
& cuius natura. elementia ẽ. urĩ causa cogitur
ꝑsonã quã non hab& crudelitatis assumere. et
descend& : & caleat suꝑ excelsa derrę. Descensio
dĩͤ& maiestatis eius ad inferiora decursus: calea¬
re terrã. & potentes qͦq conterere & consument᷑
inquit sue tabescent montes. & ualles sub eo: qͦs

Expanded text:
etur Dominus de loco suo. Qui enim mitis est et benignus, et cujus natura clementia est, vestri causa cogitur personam, quam non habet, crudelitatis assumere. Et descendet et calcabit super excelsa terrae. Descensio Dei est, et majestatis ejus ad inferiora decursus, calcare terram, et potentes quosque conterere. Et consumentur, inquit, sive tabescent montes, et valles sub eo, q
Abbreviated transcription (Latin):
infertur audiat terra: aptabimꝰ eccliȩ audite
popłi om̃s. Hereticis uero qͥ terrenã suscipere do¬
ctrinã : attendat terra: & oñs qͥ in ea sunt. Ut¬
& isti si audierint: & illi si attenderuit: ñ pa¬
tiantur ea quȩ postea sermo dni cõminatur:
& sit eis dñs in testimoniũ. Siue ut in bebra¬
ieo legitur in testẽ. uel ut aꝑtius int̾p̃tatus ẽ.
simma chus testificans & testifieans non aliun¬
penitrans & medullas eorum: q̃ͥ attendere uolue¬
rint & audire. Quia ecce dñs egrediȩtur de io-¬

Expanded text:
infertur: Attendat terra, aptabimus Ecclesiae, Audite, populi omnes. Haereticis vero qui terrenam suscepere doctrinam: Attendat terra, et omnes qui in ea sunt: ut et isti si audierint, et illi si attenderint, non patiantur ea quae postea sermo Domini comminatur. Et sit eis Dominus in testimonium, sive ut in Hebraico legitur, in testem, vel ut apertius interpretatus est Symmachus, testificans, et testificans non aliunpenetrans et medullas eorum, qui attendere voluerint et audire. Quia ecce Dominus egredietur
Abbreviated transcription (Latin):
stateras dolosas: ut possideamꝰ in argento egenos &
pauꝑes ꝓ caltiam̃tis : & qͥsquilias frumti uendamꝰ.Lxx.:
Audite hec qͥ conteritis mane pauperẽ: & oppͥmitis e-¬
am̃tis. & de omĩ uenditione negotiemur: ne fortte i

Expanded text:
teras dolosas, ut possideamus in argento egenos, et pauperes pro calciamentis, et quisquilias frumenti vendamus. LXX: Audite haec qui conteritis mane pauperem, et opprimitis eamentis, et de omni venditione negotiemur. Ne fr
Abbreviated transcription (Latin):
bationib debile atq corruptũ : senti& in se cõ¬
pletũ eẽ. qđ scriptũ ẽ. Potentes potent̃ torm̃ta
patientur. & cui plus dederint plus exigent
abeo. Unde ꝓpͥe facerdotib dr̃. Qđ si audire
illius ꝓpt̾ eos maledicat᷑ in gentib: mittat in il¬
los egestatẽ bonoꝵ omĩum. & benedictiones eoꝵ
uertat in maledietionẽ. Q sanitate abutunt᷑
in libidinẽ. & diuitias uertunt in luxuriã. bonã-

Expanded text:
atque corruptum, sentiet in se completum esse quod scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur . Et: Cui plus dederint, plus exigent ab eo . Unde proprie sacerdotibus dicitur, quod si audire illius propter eos maledicatur in gentibus, mittat in illos egestatem bonorum omnium, et benedictiones eorum, vertat in maledictionem. Qui sanitate abutuntur in libidinem, et divitias vertunt in luxuriam, bona
Abbreviated transcription (Latin):
nuriã. ut neqͣꝗͣ mentientes. s omĩum rerũ egesta
te coacti dieatis. uos non habere optima que offe¬
ratis. & maledicã inquit benedictionib uris. hoc
ẽ. his quȩ nunc meis benedictionib possidetis.
Siue qͥcquid a uobis benedicitur  maledictũ erit.¬

Expanded text:
nuriam, ut nequaquam mentientes; sed omnium rerum coacti egestate, dicatis vos non habere optima, quae offeratis. Et maledicam, inquit, benedictionibus vestris, hoc est, his quae nunc meis benedictionibus possidetis: sive quidquid a vobis benedicetur  Al. benedi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ sensus ẽ. de qͦ incentesiino sedo psalmo
dr̃. Benedic anima mea dño. & om̃a quȩ intra
me sunt nomini scõ eiꝰ. Qui si grege̾ suũ bene
rexerit. implet᷑ in eo benedictio. Benedieta ar-¬
menta boũ tuorũ & greges ouiũ tuarũ. Sin
autẽ habens naturalit̾ masculũ idẽ. forte ac
rigidũ. robustũ. immol& uł nimia mollicie fe¬

Expanded text:
 in centesimo secundo Psalmo dicitur: Benedic, anima mea, Domino, et omnia quae intra me sunt nomini sancto ejus. Qui si gregem suum bene rexerit, impletur in eo illa benedictio: Benedicta armenta boum tuorum, et greges ovium tuarum . Sin autem habens naturaliter masculum, id est, forte, rigidum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ tollit peceata mundi. & omiũ ꝓpħarũ uaticina¬
tione comonitꝰ. ut iimolar& atq susciper& ari¬
etẽ qͥ herebat ex cormb in uirgultos: hoc facere
noluit. s iminolat debile dño crucifigens salua¬
torẽ & eligens barabban latrocinii & seditionis
auetorẽ. qͥ uxta misticos intellectus refertur
ad diabolũ. Iiisq conteninentib & p̃ferentib
di abolũ saluatori: nom̃ xpĩ horribile ẽ. in gen¬
tib qͥ passionẽ dnĩ susceperunt. & cũ formido¬
loso honore uenerantur. De nobis qͦq diei po¬
test. Si creati a dõ sapientes habentesq naturã
sacris congruã disciplinis nr̃m negligamꝰ iuge¬
niũ. & nos dedamꝰ uitiis atq luxurie & haben¬
tes masculũ immolemꝰ debile dño: debilis aut̃
& maculata ẽ. nr̃a oratio. qͣndo ira. inudia. ini¬
micieiis & alia animi ꝑturbatione corrũpitur.
si offerentes munus ad altare & recordati qd aliqͥd
fr̃ nrͣ habeat aduersũ nos. ñ ante ꝑgimꝰ & satis

Expanded text:
lit peccata mundi , et omnium prophetarum vaticinatione commonitus, ut immolaret atque susciperet arietem, qui haerebat ex cornibus in virgulto Sabec , hoc facere noluit; sed immolat debile Domino, crucifigens Salvatorem, et eligens Barabbam latrocinii et seditionis auctorem , qui juxta mysticos intellectus refertur ad diabolum: illisque comtemnentibus, et praeferentibus diabolum Salvatori, nomen Christi horribile est in gentibus, quae passionem Domini susceperunt, et eum formidoloso honore venerantur. De nobis quoque dici potest: Si creati a Deo sapientes, habentesque naturam sacris congruam disciplinis, nostrum negligamus ingenium, et nos dedamus vitiis atque luxuriae, et habentes masculum, immolemus debile Domino. Debilis autem est, et maculata nostra oratio, quando ira, invidia, inimicitiis, et alia animi perturbatione corrumpitur: si offerentes munus ad altare, et recordati quod aliquid frater noster habeat adversum nos, non ante pergimus, et satis
Abbreviated transcription (Latin):
ti loco in com mentariis suis scriptũ reliquit. regẽ¬
iarib. iclest ultorem xp̃m intelligendũ: quod nob̾
amnino displicet: impium enĩ est quod iuixta his¬
toriam in telligit᷑ de rege assyrio: uixta tropologiam
Hadxp̃m referri Transire fecit samaria regem sũ.
quasi spumam suꝑ faciem aquȩ: & disꝑdent᷑ excel¬
sa idoli. peccatum ifrł. lappa &e tribulus ascendet
suꝑ aras eorũ : & dicent. montibꝰ oꝑite nos: & collesᷤ
çadite suꝑ nos. lxx.

Expanded text:
ti loco in commentariis suis scriptum reliquit, regeti loco in commentariis suis scriptum reliquit, regeJarib, id est, ultorem, Christum intelligendum. Quod nobis omnino displicet. Impium enim est quod juxta historiam intelligitur de rege Assyrio, juxta tropologiam ad Christum referri. Transire fecit Samaria regem suum quasi spumam super faciem aquae et disperdentur excelsa idoli peccatum Israhel lappa et tribulus ascendet super aras eorum et dicent montibus operite nos et collibus cadi
Abbreviated transcription (Latin):
defensori. Iuxta spiritalem intelligẽtiã laborã¬
dum est. quomodo omĩa hereticis coaptemus:
Uaccas bethauen. fiue domꝰ. oñ. qđ int̾̃p̃tatur
labor coluerunt heretici: qui se in custodia mã¬
datorum dĩ hoc est samaria hibitare iactabat᷑
Die uidicii quando germinabit quasi amarit¬
do uidicium suꝑ sulcos agri. lugebit populus suꝑ
eum hoc est suꝑ uitulum &suꝑ dogma ꝑuersũ
quod putabant dm̃ sed ce editui non dait. ex ul¬
tabunt. sed exultauerunt: ad preteritũ tempꝰ referẽs.
suꝑ gła sua qua quondam gloriosa confinxerut᷑:
eo quod migrasset populus adõ. siue qđ ipsa gła
dĩ migrasset apopło a quo fuerat derelicta Quic¬
quid autẽ loquuntur heretici &pulchro ser¬
mone componunt. & mittunt munera regi
suo diabolo ad illũ cuncta referentes: unde
confusio eos capiet in eternũ. & confundentur
inuolupͥtatibꝰ suis quidam ce supra &e in presen¬

Expanded text:
defensori. Juxta spiritalem intelligentiam laborandefensori. Juxta spiritalem intelligentiam laborandum est, quomodo omnia haereticis coaptemus. Vaccas Bethaven, sive, domus Ὦν, quod interpretatur labor, coluerunt haeretici, qui se in custodia mandatorum Dei, hoc est, Samaria habitare jactabant, dieque judicii quando germinabit quasi amaritudo judicium super sulcos agri, lugebit populus super eum, hoc est super vitulum, et super dogma perversum, quod putabat Deum. Sed et aeditui, non dixit, exsultabunt, sed exsultaverunt, ad praeteritum tempus referens super gloria sua, qua quondam gloriosa confixerant, eo quod migrasset populus a Deo, sive quod ipsa gloria Dei migrasset a populo, a quo fuerat derelicta. Quidquid autem loquuntur haeretici, et pulchro sermone componunt, 112 mittunt munera regi suo diabolo, ad illum cuncta referentes, unde confusio eos capiet in aeternum, et confundentur in voluntatibus suis. Quidam et supra et in praesen
Abbreviated transcription (Latin):
ait editui eius idest uituli. suꝑ eo exultauer̃
ingła popłi. hoc est inuitulo quẽ habebant
ꝓgła. quia migrasset abeo: id est apopło &trãs¬
latꝰ. eẽt. ad assyrios Et ut sciamꝰ inquiunt hoc. eẽ
ꝙ dicit᷑ : ꝑspicue sequens uersꝰ ostendit: Siquidẽ
ipse massyr dilatꝰ est: munus regis ultori: statĩ¬
q sequit᷑. Confusio ephraim capiet. & non con¬
fundet᷑ ifrł inuoluntate sua: siue inconsilio
suo. Deprehensa enĩ fraus deauratorũ uitu lorur
regi isit licteris indicat᷑: & unde se placere esti¬
mauerant.Inde uel maxime confundunt᷑ & oste¬
dunt eos. quibꝰ munera miserant ȩstimantiũ
hoc. eẽ. ꝑfectum: Legimꝰ in regum uolumine.
regem urł mana em regi assyriorũ. p̃ħuł. mille
argenti talenta mississe. ut. eẽt. manꝰ eius cum
eo. idest ut ei preberet auxilium: in terq non¬
nulli arbierantur &iam uitulos auteos esse
directos: Iro iarib. inp̃senti loco symmachus

Expanded text:
ait, aeditui ejus, id est, vituli, super eo exsultaverunt ait, aeditui ejus, id est, vituli, super eo exsultaverunt in gloria populi, hoc est, in vitulo, quem habebant pro gloria; quia migrasset ab eo, id est, a populo, et translatus esset ad Assyrios. Et ut sciamus, inquiunt, hoc esse quod dicitur, perspicue sequens versus ostendit: Siquidem ipse in Assur delatus est, munus regi ultori. Statimque sequitur: Confusio Ephraim capiet, et confundetur Israel in voluntate sua, sive, in consilio suo. Deprehensa enim fraus deauratorum vitulorum regi Israel litteris indicatur, et unde se placere aestimaverant, inde vel maxime confunduntur, et offendunt eos quibus munera miserant, aestimantes hoc esse perfectum. Legimus in Regum volumine, regem Israel Manahen regi Assyriorum Phul mille argenti talenta misisse, ut esset manus ejus cum eo, id est, ut ei praeberet auxilium, inter quae nonnulli arbitrantur etiam vitulos aureos esse directos. Pro Jarib in praesenti loco Symmachus
Abbreviated transcription (Latin):
transtulerunt domũ. oñ. & qui sit tex ĩarib qͥ
in t̾p̃tat᷑ ultor : supra pleniꝰ disputauimꝰ: in bethaue
igitur id est bethel uaccas aureas coluerunt habita¬
tores samarie. quas cum mñrisione non uitulos sexꝰ
masculini. sod uaccas idest femmnas appellauit. ut
ui delicet ifrł non solum dõs uitulos sed deas uaccas
colerent & ut ostenderent uaccas bethauen unum
in bethel uitulum sentiendum. non inculit. lux suꝑ
eis populus. sed suꝑ eo idest uitulo aureo Si autẽ
luxit ᷑ populus. quare editui eius suꝑ eo exulta¬
uerunt: Tradunt hebrei uttulos aureos asacerdo¬
tibus furto. eẽ. sublatos: & pro his arneos. oe de au¬
ratos repositos: Cum igitur lugeret populus ne
cessitatis oe angustiȩ: & iam uitulos aureos inter
munera cetera assyriis regibus. & maxime regi
sennacerib abisrł rege. eẽ. directos: exultabant
possit argui uel deprehendi. Et hoc est qđ

Expanded text:
transtulerunt, domum Ὦν, et qui sit rex Jarib, qui transtulerunt, domum Ὦν, et qui sit rex Jarib, qui interpretatur ultor, supra plenius disputavimus. In Bethaven igitur, id est, Bethel, vaccas aureas coluerunt habitatores Samariae, quas cum irrisione non vitulos sexus masculini, sed vaccas, id est, feminas appellavit: ut videlicet Israel non solum deos vitulos, sed deas vaccas coleret. Et ut ostenderet vaccas Bethaven, unum in Bethel vitulum sentiendum, non intulit, luxit super eis populus, sed, super eo, id est, vitulo aureo. Si autem luxit populus, quare aeditui ejus super eo exsultaverunt? Tradunt Hebraei vitulos aureos a sacerdotibus 111 furto esse sublatos, et pro his aeneos et deauratos repositos. Cum igitur lugeret populus tempore necessitatis et angustiae, etiam vitulos aureos inter munera caetera Assyriis regibus et maxime regi Sennacherib ab Israel rege esse directos, exsultabant posset argui vel deprehendi. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
propħam distiͣmꝰ librum: & aduaccas bethauen usꝙ
ꝑueniamus: Nob̃q interpretationis uela pandentibꝰ:
tu debes illud propheticum dicere: A quatuor uen¬
tis cęli ueni sp̃s. ut celeri cursu auaro insidiantiũ.
scopulos transeuntes merces dominicas exom̃i par¬
te seuiente naufragio ad portds cutissimos ꝑferamꝰ.:
accas bethauen coluerunt babitatores sa¬
marie: quia luxit suꝑ eum populus eurs.
c editui eius suꝑ eum exultauer̃ ingła euis quia
migrauit abeo siquidem & ipse in assur dilat̾ est.¬
munus regi ultori. confusio ephrau capiet. & con¬
fundet᷑ isrt inuoluntate sua lxx. Apud uitulum
domꝰ. oñ. morabunt᷑ qui habitant insamaria. qr
luxit populus euis suꝑ eum sicut irricauerut̃ illũ¬
& gaudebunt suꝑ gła euis quȩ translata est abeo.
ce ipsum inassyrios ligantes munera tulerũt regi
iarib indomo ephraim suscipiet. Confundetur

Expanded text:
prophetam dictamus librum, et ad vaccas Bethaven usque prophetam dictamus librum, et ad vaccas Bethaven usque pervenimus: nobisque interpretationis vela pandentibus, tu debes propheticum illud dicere: A quatuor ventis coeli veni, spiritus, ut celeri cursu varios insidiantium scopulos transeuntes, merces Dominicas, ex omni parte saeviente naufragio, ad portus tutissimos perferamus. Vaccas Bethaven coluerunt habitatores Samariae, quia luxit super eum populus ejus: et aeditui ejus super eum exsultaverunt in gloria ejus, quia migramunus regi ultori. Effraim confusio capiet, et confundetur Israel in voluntate sua. Hunc locumin Samaria: quia luxit populus ejus super eum. Et sicut irritaverunt illum, gaudebunt super gloria ejus: quia translata est ab eo, et ipsum in Assyrios ligantes, tulerunt munera regi Jarib in domo. Ephraim suscipiet confusionem:
Abbreviated transcription (Latin):
excusationes inpeccatis. Libent̾ uitiis nr̃is adplau¬
dimꝰ. Et suꝑati uoluptatibꝰ obtendimꝰ carnis in¬
firmitatẽ : aut dura maiorũ imperia unde uerba
& uisiones hereticorũ inutiles erunt Et ferient fe¬
dus neꝰquam cum dõ s cum amaritudine: quȩ cũ
dies uidicĩ uenerit. germinabit suꝑ sulcos agri eoꝵ.
ut qui seminauerunt ingaudio metant inlacrimiꝰ.
Qui riserunt fleant: Qui habuerunt consolatio¬

Expanded text:
excusationes in peccatis . Libenter vitiis nostris applauexcusationes in peccatis . Libenter vitiis nostris applaudimus, et superati voluptatibus, obtendimus carnis infirmitatem, aut dura majorum imperia: unde verba et visiones haereticorum inutiles erunt. Et ferient foedus, nequaquam cum Deo, sed cum amaritudine, quae cum dies judicii advenerit, germinabit super sulcos agri eorum, ut qui seminaverunt in gaudio, metant in lacrymis: qui riserunt, fleant: qui habuerunt consolatio
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. suꝑ cultam terram ceciderit: om̃ĩa replet
gramine: Hȩc diximꝰ uixta .lxx. interpretes Ceterũ
in hebraico. ros. scriptũ habet: ꝙ inamaritudinẽ uer¬
titur: hoc est amaritudinis uidiciũ : de quo &e
dñs loquit᷑ in euangelio. Inuidiciũ ego inmundum
istũ ueni Et de aliis scriptũ est: q recipiant ampliꝰ
uidicium: Discipłi qͦ contrariorũ dogmatũ cum eoꝵ
fuerint contrita mendacia. Et arex luciq subuer¬
si: sero dicent nonhabemꝰ reges qui nobis prĩ impe¬
rauerant: quibus decipientibꝰ dnm nontimuimus:
Quid enĩ nob̵ ꝓfuit eos sequi. quorũ in nacessitate
non sentimꝰ auxiluĩ: Haec loquent᷑ querentes aliquã
exeusationẽ. ut non ꝑse sed ꝑ doctores pessimos errasse
urdentur. Unde celxx. uerba eorum excussatioẽs
falsas transtulerũt. quas propħa deuitat dicens: Ne
declines cormeum inuerba maliciȩ adexcusandas

Expanded text:
habeat, super cultam terram ceciderit, omnia replet habeat, super cultam terram ceciderit, omnia replet gramine. Haec diximus juxta LXX interpretes, caeterum in Hebraico ROS   scriptum habet, quod in amaritudinem vertitur, hoc est, amaritudinis judicium, de quo et Dominus loquitur in Evangelio: In judicium ego in mundum istum veni : et de aliis scriptum est, quod recipiant amplius judicium . Discipuli quoque contrariorum dogmatum, cum eorum fuerint contrita mendacia, et arae lucique subversi, sero dicent: Non habemus reges qui nobis prius imperaverant, quibus decipientibus, Dominum non timuimus; quid enim nobis profuit illos sequi, quorum in necessitate non sentimus auxilium? Haec loquentur quaerentes aliquam excusationem, ut non per se, sed per doctores pessimos errasse videantur. Unde et LXX verba eorum, excusationes falsas transtulerunt, quas propheta devitat, dicens: Ne declines cor meum in verba malitiae, ad excusandas
Abbreviated transcription (Latin):
enim rex nobis prodesse quid poterat:
Dicite quod uultis: errores ueteres sus¬
pirate. Pollicemim uobis prospera: quȩ
uertentur in contraria. Fedus ferietis neqͣ¬
quam cum deo: sed cum mendatio. Et post
fedus quod laea. interpretati sunt testa¬
mentum: germinabit uobis non seges fecun¬
da frumenti: non saltem iumentorum cibꝰ
ordeum : non legumina uaria. non uites
que fructus suos in musta desudant: ñ
poma arbores germinabunt quȩ humore ᷤᷤ
terrȩ in uarios mutant sapores. sed orie¬
tur uobis amaritudo. immo amaritudi¬
nis iudicium. Siue arpoenie. quam latine
in gramen uertimus. Est enim genus her-¬
be calamo simile: quȩ ꝑ singula genicula
fruticem sursum. & radicem mittet deorsũ.
Rursumq ipsi frutices & uirgutta: al¬
terius herbȩ seminaria sunt. Atq ita
in breui tempore si non minis radicibꝰ effodiat᷑:
cotos agros uepriũ similes facit. Deniq ceiam
si sieca eiuis aliqua pars dum modo geniculum

Expanded text:
enim rex prodesse quid poterat? enim rex prodesse quid poterat? Dicite quid vultis, errores veteres suspirate, pollicemini vobis prospera, quae vertentur in contraria, foedus ferietis, nequaquam cum Deo, sed cum mendacio. Et post foedus, quod Septuaginta interpretati sunt, testamentum, germinabit vobis, non seges fecunda frumenti, non saltem jumentorum cibus, hordeum, non legumina varia, non vites quae fructus 108 suos in musta desudant, non poma arbores germinabunt, quae humorem terrae in varios mutant sapores; sed orietur vobis amaritudo, immo amaritudinis judicium, sive ἄγροστις, quam Latine in gramen vertimus. Est enim genus herbae calamo simile, quae per singula genicula fruticem sursum et radicem mittit deorsum, rursusque ipsi frutices et virgulta alterius herbae seminaria sunt, atque ita in brevi tempore si non imis radicibus effodiatur, totos agros veprium similes facit. Denique etiam si sicca ejus aliqua pars, dummodo geniculum
Abbreviated transcription (Latin):
suisicrippellantur nominibus. Et uocabunt
nomina sua super terras suas: ut nequa¬
quam xp̃i ȩcclesiȩ. sed ulius uel illius
esse dicantur. Quia nunc dicent: non
est rex nobis. Non enim timemus dnm̃:
& rex quia faciet nobis: Loquimim uer¬
ba uisionis mutilis: & ferietis fędus: et
germinabit quasi amaritudo iudicium
super sulcos agri. Lxaͬ. Propterea nunc
dicent. Non est nobis rex: quoniam non ti¬
muimus dnm. Rex autem quid facieo
nobis: Loquens uerba occasionis mendacis:
disponet testamentum. Orietur sicut gra¬
men iudicium: super desertum agri. Post¬
quam confregerit deus simulachra isrł
& depopulatus fuerit aras uel statuas
eorum. & extrema captiuitas eorum ue¬
nerit : dicent non est rex nobis. Et ne in
longum tempus putent sententiam pro¬
telari : addidit. Nunc dicent quando
uastantur : quando sentient oseę regẽ
ultimum a se esse sublatum. Ideo autẽ¬
rex ablatus est anobis: quia non timu¬
imus dominum uerum regem. Homo

Expanded text:
suis appellantur nominibus, et vocaverunt suis appellantur nominibus, et vocaverunt nomina sua super terras suas, ut nequaquam Christi Ecclesiae, sed illius vel illius esse dicantur. Quia nunc dicent, non est rex nobis: non enim timemus Dominum, et rex quid faciet nobis? Loquimini verba visionis inutilis, et ferietis foedus, et germinabit quasi amaritudo judicium super sulcos agri. LXX: Propterea nunc dicent, non est rex nobis, quia non timuimus Dominum, rex autem quid faciet nobis? Loquens verba, occasiones mendaces: disponet testamentum, orietur sicut gramen judicium super desertum agri. Postquam confregerit Deus simulacra Israel, et depopulatus fuerit aras, vel statuas eorum, et extrema captivitas venerit, dicent: Non est rex nobis. Et ne in longum tempus putent sententiam protelari, addidit: Nunc dicent, quando vastabuntur, quando sentient Osee regem ultimum a se esse sublatum: ideo rex ablatus a nobis est, quia non timuimus Dominum verum regem: homo
Abbreviated transcription (Latin):
populus : & dicebat. Regum paremus impe¬
riis. nec possumus eorum resistere ttranni¬
di. Colimus uitulos quos adorare com¬
pellimur. In diebus autem osee ab eodem
preceptum est ne tanto studio uituli cole¬
ciȩ : populus contradicit. Et hoc est qđ nc̃
dicit diuisum est cor eorum hoc est regis
& populi. Et nulla excusatione remanẽ¬
te : nunc in teribunt & tradentur eter¬
ne captiuitati. Statim enim ut populꝰ
discessit a rege: uenit interitus. Quod¬
q sequitur ipse confringet simula chra
eorum. de deo dicit : arasq depopulabit᷑.
Non quo ipse deus propria hoc fecerit
manu: sed quo per hostes uoluntas eiꝰ
expleta sit. Hereticorum inter se corda
diuisa. & contrariis repugnare senten¬
tiis. etiam ipsi non negant dum diuer¬
sa sentiunt. Unde disꝑdentur & confrin¬
get siue suffodi& dominus simulachra
uel altaria eorum. quȩ de suo corde fixe¬
runt : & uastabit titulos quibus singuli

Expanded text:
populus, et dicebat, Regum paremus impepopulus, et dicebat, Regum paremus imperiis, nec possumus eorum resistere tyrannidi: colimus vitulos quos adorare compellimur. In diebus autem Osee ab eodem rege praeceptum est, ne tanto studio vituli coletiae populus contradixit. Et hoc est, quod nunc dicit: divisum est cor eorum, hoc est, regis et populi, 107 et nulla excusatione remanente, nunc interibunt, et tradentur aeternae captivitati; statim enim ut populus dissensit a rege, venit interitus. Quodque sequitur: ipse confringet simulacra eorum, de Deo dicit: arasque depopulabitur, non quia Deus ipse propria hoc fecerit manu, sed quod per hostes voluntas ejus expleta sit. Haereticorum inter se corda divisa, et contrariis repugnare sententiis, etiam ipsi non negant, dum diversa sentiunt. Unde disperdentur, et confringet, sive suffodiet Dominus simulacra, vel altaria eorum, quae de suo corde finxerunt, et vastabit titulos, quibus singuli
Abbreviated transcription (Latin):
fertur sed ad mortuos : tã eos quos co¬
lunt quam illos quos decipiunt. Diui¬
sum est cor eorum. Iunc interibunt.
ipse confring& simula chã đe populabitur
aras eorũ. Lxxͣ. Diuiserunt corda sua. Nẽ
ꝑibunt. ipse suffodi& altaria eoꝵ: affligen¬
tur tituli eoꝵ. Tradunt huiuscemodi he¬
brei fabulã : suspicionẽ suam scripturarũ
occasione firmantes. Quãdiu & reges &
populus pariter aureos uitulos adorabans
& habebant in impietate consensume non
uenit captiuitas. Extremus osee rex de¬
cem tribuum fuit : de quo scriptum est.
quod fecerit quidem malũ ineonspectu
domini: sed non sicut reges ifri qui ante
assiriorũ cepit populũ israel. & duxit
eos in assirios. & habitare fecit uixta flu¬
men goran in ciuitatibus medorum. Que¬
ritur ergo quare sub pessimis regibus ca¬
ptiui non fuerint sed sub eo qui ceperat
ex parte aliqua ad meliora conuerti. Ad
quod hec inferunt. E&cusabat se primũ

Expanded text:
fertur, sed ad mortuos, tam eos quos cofertur, sed ad mortuos, tam eos quos colunt, quam illos quos decipiunt. Divisum est cor eorum: nunc interibunt: ipse confringet simulacra eorum: depopulabitur aras eorum. LXX: Diviserunt corda sua: nunc peribunt: ipse suffodiet altaria eorum: affligentur tituli eorum. Tradunt Hebraei hujuscemodi fabulam, suspicionem suam Scripturarum auctoritate confirmantes: Quamdiu et reges et populi pariter vitulos aureos adorabant, et habebant in impietate consensum, non venit captivitas. Extremus rex decem tribuum fuit Osee, de quo scriptum est , quod fecerit quidem malum Osee in conspectu Domini, sed non sicut reges Israel, qui fuAssyriorum, cepit populum Israel, et eduxit eos in Assyrios, et habitare fecit juxta flumen Gozan in civitatibus Medorum. Quaeritur ergo quare sub pessimis regibus capti non fuerint, sed sub eo qui coeperat ex parte aliqua ad meliora converti? Ad quod haec inferunt: excusabat se primum
Abbreviated transcription (Latin):
statuas uł titulos uł titubos appellamꝰ. qͥ ꝓprie
demonũ st̃ aut hominũ mortuoꝵ. Ita & hereti¬
ci dũ ẽẽnt in ȩccłia plantati & crescerent in
domo dĩ. uocabantur uinea sorech. & affere¬
bant uberrimos fructꝰ. Postea uͦ qͣnto plures
facti sunt. tanto sibi multiplicauerunt alta¬
ria : ut ꝑ uno altari qđ uerũ ẽ. plures er¬
roris sui aras extruerent. Et iuxta uber¬
tatẽ terre sue: exuberauerunt simulachriᷤᷤ.
Hereticorum terra fecunda est quia dõ
acumen sensus & ingenii ꝑcipientes. ut
bona nature in dei cultũ uerterent: fece¬
runt sibi ex his idola. Nullus enĩ potest
herestm struere. nisi qͥ ardentis ingenii ẽ.
& hab& bona nature quę adõ artifice st̃
creata. Ialis fuit ualentinus : talis mar¬
cion: quos doctissimos legimꝰ. Talis bar¬
desanes: cuus etiam philosophi ammiran¬
tur ingenium. Isti ergo terrȩ suȩ bona
uerterunt in titulos mortuorũ. quia om¬
nis doctrina eorum non ad uiuentes re-¬

Expanded text:
titulos appellamus, qui proprie daemonum sunt, aut hominum mortuorum. Ita et haeretici dum essent in Ecclesia plantati, et crescerent in domo Dei, vocabantur vinea Sorec, et afferebant uberrimos fructus: postea vero quanto plures facti sunt, tanto sibi multiplicaverunt altaria, 106 ut pro uno altari quod verum est, plures erroris sui aras exstruerent, et juxta ubertatem terrae suae exuberaverunt simulacris. Haereticorum terra fecunda est, qui a Deo acumen sensus et ingenii percipientes, ut bona naturae in Dei cultum verterent, fecerunt sibi ex his idola. Nullus enim potest haeresim struere, nisi qui ardentis ingenii est, et habet dona naturae; quae a Deo artifice sunt creata. Talis fuit Valentinus, talis Marcion, quos doctissimos legimus. Talis Bardesanes, cujus etiam philosophi admirantur ingenium. Isti ergo terrae suae bona verterunt in titulos mortuorum, quia omnis doctrina eorum non ad viventes re
Abbreviated transcription (Latin):
na muture frondiũ & folioꝵ ambitione disper¬
dunt. Istius modi uitis dãnosa ẽ. agricolis. Ia-¬
lis fuit isrł crescens in multitudine popłoꝵ:
id ẽ. bonas habens ꝓpagines & flagella fructi¬
fera : multos botros attulit: & unarũ fecunditas
ramor magnitudinẽ coeqͣuit. S hec quȩ pͥus tał
erat anteꝗͣ offender& dm̃: pꝰea abundantiã fru¬
etuũ uertit in offense multitudinẽ. Ut qͣnto plureᷤᷤ
habene popłos. tanto plura ȩdificar&e altaria:

Expanded text:
na frondium et foliorum ambitione disperdunt: istiusmodi vitis damnosa est agricolis. Talis fuit Israel, crescens in multitudine populorum, σα, id est, bonas habens propagines, et flagella fructifera, multos botros attulit, et uvarum fecunditas, ramorum magnitudinem coaequavit: sed haec quae prius talis erat antequam offenderet Deum, postea abundantiam fructuhaberet populos, tanto plura aedificaret altaria.
Abbreviated transcription (Latin):
ł spuma quam.lxx. &e theodotio. ꝙ̃ pysa noñ. Idest¬
gͤcemiũ cranstulerunt aridas herbas siccaq uirgul¬
ta. quȩ cabamo ce incendio preparant᷑ Syminachys

Expanded text:
 spuma, quam LXX et Theodotio φρύγανον, id est, cremium, transtulerunt aridas, scilicet herbas siccaque virgulta, quae camino et incendio praeparantur, Symmachus
Abbreviated transcription (Latin):
se accidisse confirment Nlos autẽ uixta ceptam
tropologiã tyrũ & sidonẽ. & palestinos eos in-¬
terp̃temur : qͥ dei populũ coangustant. & tribu¬
lant & ꝑsequuntur Hoc enim tyrus in lingua
lutantur in ceno. qđ philistiim galileaq signifi¬
cat. Uelociter & cito restitu& eis dñs qđ merent᷑.
qr ꝑsequuti sunt eũ & argentũ illiꝰ. & aurũ elo¬
quia uidelic& scripturarũ. & NonMATA. id est
sententias & om̃e qđ pulchrũ in eccłia fuit suis
erroribꝰ manciparunt Hereticus quoscumq dece¬
perit & sua fecerit adorare simulachra: filios
uida & filios ierłm uendit grecis siue gentilib
& eos de xp̃ianis ethnicos facit: ut ext̾min& de
finibꝰ suis in qͥb in xpo fuerant ꝓcreati : & neqͣꝗͣ¬
in uidea & inueritatis confessione sed in gentiũ
errore uersentur. Quȩ onĩa ad diẽ iudicii refer¬
re possumus ñ discrepante uindieta: lic& in tem¬

Expanded text:
se accidisse confirment. Nos autem juxta coeptam se accidisse confirment. Nos autem juxta coeptam tropologiam, Tyrum et Sidonem et Palaestinos eos interpretemur, qui Dei populum coangustant et tribulant et persequuntur hoc enim Tyrus in lingua lutantur in coeno, quod Philistiim Galilaeaque significat. Velociter et cito restituet eis Dominus quod merentur, quia persecuti sunt eum. Et argentum illius et aurum, eloquia videlicet Scripturarum, et νοήματα, id est, sententias, et omne quod pulchrum in Ecclesia fuit, suis erroribus manciparunt. Haereticus quoscumque deceperit, et sua fecerit adorare simulacra, filios Juda et filios Jerusalem vendit Graecis, sive gentilibus, et eos de Christianis ethnicos facit: ut exterminet de finibus suis, in quibus in Christo fuerant procreati, ein Judaea, et veritatis confessione, sed in gentium errore versentur. Quae omnia et ad diem judicii referre possumus, non discrepante vindicta: licet in tem
Abbreviated transcription (Latin):
osissimũ serat candelabrũ aurex. & mensã ꝓposici¬
onis aureã. & duos cherubin aureos. & ppiciato¬
riũ ac fialas. & thuribula aurea tulistis. & con-¬
secrastis idolis uris. Nȩc autẽ narrat hystoria cal¬
deos magis fecisse: qͥ uasa tẽpli dnĩ posuerunt in
templo bel. unde postea balthasar potat in phia
ꝑsas: Sed quia post diẽ dñi magnũ & horribilem
hoc futura dicuntur. quẽ apłi in refurrectione
anĩ int̾pretantur.: & hebrei in futurũ iudicii tẽ¬
pus differunt. magis de romanis intelligendũ.
qd uespasianus & titus romeͭ pracis edificato: ua¬
sa templi & uniuersa donaria in delubro illius
conseerarent: que greca & romana narrat hysto
& montibꝰ habitant. uenditi sunt fili is grecorũ
ut exterminarentur de finib suis: & omĩs orbis
iudaica captiuitate completus ẽ Hoc illi refert̃
ut ultionẽ sanguinis xpĩ & subuersionẽ ierłm
quȩ dei iudicio accidit contra tirũ & sidonẽ pos

Expanded text:
delabrum aureum et mensam propositionis auream, et duos Cherubim aureos, et propitiatorium, et phialas ac thuribula aurea tulistis, et consecrastis idolis vestris . Haec autem narrat historia Chaldaeos magis fecisse, qui vasa templi Domini posuerunt in templo Bel: unde postea Balthasar potat in phialnsfertur . Sed quia post diem Domini magnum et horribilem, haec futura dicuntur, quae apostoli in resurrectione Domini interpretantur, et Hebraei in futurum judicii tempus differunt, magis de Romanis est intelligendum: quod Vespasianus et Titus, Romae sa templi et universa donaria in delubro illius consecrarunt: quae Graeca et Romana narrat historet montibus habitant venditi sunt filiis Graecorum, ut exterminarentur de finibus suis, et omnis orbis Judaica captivitate completus est. Hoc illi referunt, ut ultionem sanguinis Christi et subversionem Jerusalem, quae Dei judicio accidit, contra Tyrum et Sidonem per