comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas temporum ȩternoꝵ. quod ẽ temporis.
idest ñ fuisse consumit: & natiuitas qd̃
suum ñ ẽ. idest ante quam nascitur esse
ñ patitur. Quod si aut eẽ aut ñ fuisse
sensui subiacebit: iam natiuitas ipsa post
tempus ẽ. quia qui ñ semꝑ ẽ necesse ẽ ceꝑit

Expanded text:
tas temporum aeternorum quod est temporis, tas temporum aeternorum quod est temporis, id est, non fuisse, consumit: et nativitas quod suum non est, id est, ante quam nascitur esse, non patitur. Quod si aut esse aut non fuisse sensui subjacebit, jam nativitas ipsa post tempus est: quia qui non semper est, necess
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiȩ patere aliquando fuisse ñ natũ
non ẽ itaq idipsum natum ante tempo¬
ra eterna semꝑ ẽẽ & ẽẽ ante quam ẽẽ na¬
sci. Natum aut ante tempora ȩterna sẽꝑ
ẽẽ. excludit non fuisse ante quam nascit᷑.
quia qui ultra sensumẽ. in nullo subiacet
sensui. Nam si ultra sensum ẽ natũ semꝑ ẽẽ
non licet iam ẽẽ pꝰ sensum. ñ fuisse eum
ante quã nascit᷑. Cum itaq natum
quam natum: id sensui ante quam nascit᷑
uel fuisse uel non fuisse ñ subiacet. Quia
sensum nichil aliud quam ante tempora
eterna natum ẽẽ semꝑ anteuenit: natus
itaq ẽ. & semꝑ ẽ: qui nichil aliud dese
patit᷑ intelligi. & dici posse nisi natum.
Nlam cũ anteriori ipso tempore sensuum:
quia ante sensum tempꝰ ȩternum ẽ. non
admittit sensum de se diuidicantem ẽe
aut fuisse antt quam nascitur. Quia &
et̃ ante quam nascit᷑ ñ sit natiuitatis. &
ñ fuisse iam temporis sit. Ergo & infini¬

Expanded text:
ligentiae patere aliquando fuisse non natum. ligentiae patere aliquando fuisse non natum. Non est itaque id ipsum, natum ante tempora aeterna semper esse, et esse ante quam nasci. Natum autem ante tempora aeterna semper esse, excludit non fuisse ante quam nascitur.quia qui ultra sensum est, in nullo subjacet sensui. Nam si ultra sensum est, natum semper esse, non licet jam esse post sensum, non fuisse eum ante quam nascitur. Cum itaque natum quam natum, id sensui, ante quam nascitur vel fuisse vel non fuisse, non subjacet: quia sensum nihil aliud, quam ante tempora aeterna natum esse, semper antevenit. Natus itaque est, et semper est: qui nihil aliud de se patitur intelligi et dici posse, nisi natum. Nam cum anterior ipso tempore sensuum est, quia ante sensum tempus aeternum est; non admittit sensum de se dijudicantem, esse aut non fuisse ante quam nascitur: quia et esse ante quam nascitur, non sit nativitatis; et non fuisse, jam temporis sit. Ergo et infini
Abbreviated transcription (Latin):
ante quam natumsit: quis qui ante tẽ¬
pora ecerna natus sust. natus et̃ semꝑ in
sensu ẽ: cum tam̃ ante tempora natũ
eẽ non subeat insensum: nanisiquid
utiq conuenit ante creaturam seu in¬
uisibilẽ/ seu corporalem. & ante omĩa
scla & tempora ȩcerna. & ante sensũ¬
omnẽ natus confitendus ẽ ẽẽ qui ꝑ id qd̃
ita natus ẽ semꝑ ẽ: concipi quoq nullo
sensu licet. ut non fuerit ante quã nasc̾it᷑:
quia & ante sensũ omnẽ ẽ. qui ante tem¬
pora ȩterna natus ẽ. & insensu nunquã
ẽ. eum qui semꝑ eẽ confitendus est non
pnia antefertur. Si inquit in sensu ñ ca¬
dit non fuisse ante quam nasc̾it᷑: reliquũ
hoc sensui ẽ. ut qui erat natus sit: & calũp
quam natum dici meminerit. aut nũqͥd
añ tempora et̃na eẽ id ipsum sit quod ẽ
eum qui erat nasci. quia nasci quod erat.
iam ñ nasci ẽ. s seipsum de mutare nascen¬
do. Natum autem semꝑ eẽ. hoc ẽ sensum
temporum nascendo p̃currere. neq intel¬

Expanded text:
quia qui ante tempora aeterna natus est, natus esse semper in sensu est; cum tamen ante tempora natum esse non subeat in sensum. Nam si, quod utique convenit, ante creaturam seu invisibilem seu corporalem, et ante omnia saecula et tempora aeterna, et ante sensuomnem natus confitendus est esse, qui per id, quod ita natus est, semper est; concipi quoque nullo sensu licet, ut non fuerit ante quam nascitur; quia et ante sensum omnem est, qui ante tempora aeterna natus est, et in sensu numquam est eum, qui semper esse confitendus est, nonnia antefertur: « Si, inquit, in sensum non cadit non fuisse ante quam nascitur, reliquum hoc sensui est, ut qui erat natus sit. » 30. Aliquam natum, dici meminerit? Aut numquid ante tempora aeterna esse, id ipsum sit quod est, eum qui erat nasci? quia nasci quod erat, jam non nasci est, sed se ipsum demutare nascendo. Natum autem semper esse hoc est, sensum temporum nascendo praecurrere, neque intel
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis arguit᷑. Natiuitatem qͥdẽ
confessa. s et̃nitatẽ natiuitatis ꝓfessa:
ut &r natiuitas testaret᷑ auctorem. et
eternitas in sacram̃to diuinȩ natiuita¬
tis sensum humanȩ opinionis excedẽt.
ꝓfertur enim adu̾sum nos sapientiȩ de
se ꝑtestatio. quȩ creatam se docuerit
his dictis. Dñs creauit me initium
uiarum suarum. Et õ te miserũ ħe
ticȩ qui indulta ȩcłiȩ adu̾sũ synago¬
gam arma contra fidem ȩccłiasticȩ p̃dica¬
tionis inuasis: & doctrinȩ salutaris
munitissimam intelligentiã rapis adũ¬
sum uniu̾soꝵ salutẽ creaturam xp̃m¬

Expanded text:
praedicationis arguitur, nativitatem quidem confessa, sed aeternitatem nativitatis professa: ut et nativitas testaretur auctorem, et aeternitas in sacramento divinae nativitatis sensum humanae opinionis excederet. Profertum enim adversum nos Sapientiae de se protestatio, quae creatam se docuerit his dictis: Dominus creavit me in initium viarum suarum tice, qui indulta Ecclesiae adversum Synagogam arma, contra fidem ecclesiasticae praedicationis invadis: et doctrinae salutaris munitissimam intelligentiam rapis adversum universorum salutem; creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
alterum non relinquat᷑. qđ id ipsũ
alterum in aliquo ñ possit ẽẽ sine
qđ natum est non fuit. quia in id na
in reh humanis nata sunt aliq̃ndo
non fuerint: S aliud ẽ ex eo nasci qͥ
non fuit. aluid ex eo natum ẽẽ qͥ sẽꝑ ẽ.
Infantia em̃ om̃is cum antea ñ fuifset.
cepit ex tempore: quȩ rursũ inpueriti-¬
am ex crescens post etiam adulescentiã
coegit in patrẽ. Et non semꝑ pat̾ ẽ qͥa
ante in adulescentiã ꝑ puericiam & in
puericiam ꝑ infantiã cȩptã ꝓfecerit. G¬

Expanded text:
alterum non relinquatur, quod id ipsum alterum non relinquatur, quod id ipsum alterum in aliquo non possit esse sine quod natum est non semper fuit, quia in id natuae in rebus humanis nata sunt, aliquando non fuerint? Sed aliud est ex eo nasci qui non fuit, aliud ex eo natum esse qui semper est. Infantia enim omnis, cum antea non fuisset, coepit ex tempore. Quae rursum in pueritiam excrescens, post etiam adolescentiam coegit in patrem. Et non semper pater est, qui ante in adolescentiam per pueritiam, et in pueritiam per infantiam coeptam
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitas ẽ: At uͦ uͥ auctor eternꝰ: ibi ⁊ nati¬
uitatis et̾nitas: qͥa sic̃ natiuitaᷤ ab auctore¬
semꝑ ẽ. etiam ȩternũ ẽ. S tam̃ ñ om̃e
qđ ȩcernum est. etiam innatum est.
quia qđ ab eterno nascit̾. habet ȩternũ
ẽẽ qd natum ẽ. Qd aut̃ ñ natum est.
id cum ȩcernitate ñ natum ẽ. Quod
uero exeternitate natum est. id si non
ecernum natum ẽ. Iam nonerit et
pat̃ auctor ȩtermis. Si quid igitur
ei qui ab et̃no patit natus ẽ ex et̾nita¬
te defuerit: id ipsum auctori id patri¬
qd gignentiẽ infinitũ infinitum ẽ
etiam nascenti. Medium enim quid
int̃natiuitatem dĩ filii & generationẽ
dĩ patris nec ratio nec sensus admit¬
tit. quia & ingeneratione natiuitas
ẽ & in natiuitate generatio ẽ qđ utrũ¬
q sine int̃uallo su est. quia sine
utroq nec neutrum ẽ. Qđ gͦ nisi
exutioq consistit: idin om̃ib nisi
utrũq non ꝑmanet. quia in aliquo

Expanded text:
tivitas est; at vero ubi auctor aeternus est, ibi et natitivitas est; at vero ubi auctor aeternus est, ibi et nativitatis aeternitas est: quia sicut nasemper est, etiam aeternum est. Sed tamen non omne, quod aeternum est, etiam innatum est. Quia quod ab aeterno nascitur, habet aeternum esse quod natum est. Quod autem non natum est, id cum aeternitate non natum est. Quod vero ex aeterno natum est, id si non aeternum natum est, jam non erit et pater auctor aeternus. Si quid igitur ei, qui ab aeterno patre natus est, ex aeternitate defuerit, id ipsum auctori nquod gignenti est infinitum, infinitum est etiam nascenti. Medium enim quid inter nativitatem Dei filii, et generationem Dei patris, nec ratio nec sensus admittit: quia et in generatione nativitas est, et in nativitate generatio est. Quod utrumque sine intervallo sui est, quia sine utroque nec neutrum est. Quod ergo nisi ex utroque non consistit, id in omnibus nisi utrumque non permanet: 421 quia in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem. Eritq ut infirmib sunt
post fugam castra: nonetiã ut ca¬
stra habentib adest interrita forti¬
tudo. Contundendȩ gͦ sunt insolẽ¬
ces adu̾sum dm̃ disputationes. et
destruenda rationum fallacium
munim̃ta. & eleuata ad impietatẽ
ingenia conterenda. nec carnalib
armis s spiritalib. Nec terrena do¬
ctrina s celesti sapientia: ut quanta
rerum diuinarum humanarũq
discretio ẽ. tanta ultra terrena stu¬
itaq sollicitudo ꝑfidiȩ. neq nega¬
re nos quia ipsa non intelligit exi¬
stimet. qđ solum a nob̾ bene & intel¬
ligit᷑ & credit᷑. Nam ipsa sermonũ enũ¬
ciatione cum natum confitem᷑: non
tam̃ non natum p̃dicamus. Neq enĩ
id ipsumest ñ natum atq nasci. Na
illud ab altero. hoc uero anemine ẽ.
Et aliud ẽ sine auctore eẽ semꝑ ȩternũ.
aliud quod patri idest auctori ẽ coe¬
ternum. Ubienim pat̾ auctor ẽ: ibi ⁊ na¬

Expanded text:
ritatem; eritque ut infirmibus sunt ritatem; eritque ut infirmibus sunt post fugam castra, non etiam ut castra habentibus adest interrita fortitudo. 420 Contundendae sunt ergo insolentes adversum Deum disputationes, et destruenda rationum fallacium munimenta, et elevata ad impietatem ingenia conterenda, nec carnalibus armis, sed spiritalibus; nec terrena doctrina, sed coelesti sapientia: ut quanta rerum divinarum humanarumque discretio est, tanta ultra terrena stuitaque sollicitudo perfidiae: neque negare nos, quia ipsa non intelligit, existimet, quod solum a nobis bene et intelligitur et creditur. Nam ipsa sermonum enuntiatione cum natum profitemur, non tamen non natum praedicamus. Neque enim id ipsum est non natum atque nasci: quia illud ab altero, hoc vero a nemine est. Et aliud est sine auctore esse semper aeternum, aliud quod patri, id est, auctori est coaeternum. Ubi enim pater auctor est, ibi et na
Abbreviated transcription (Latin):
ita concedendum est. quasi uincãt
potius quam fallant: quia nos xp̃m
di uirtutem & dĩ sapientiam p̃dican¬
tes: equũ ẽ humanas doctrinas non
tam deᷤfugere. quam refellece: & sim¬
plitiores ne abhis spolient᷑ & obstru¬
ere. & instruere. Nam cum possit oĩa
& ea ipsa omĩa sapient̃ ds̃ possit.
nec uirtuti eius ratio nec rationi uir¬
tus absistẽt: oportet eos qui xp̃m p̃¬
dicant: mundo in religiosis mundi
inꝑfectisq doctrinis ꝑscientiã sapi¬
entis om̃ipotentiȩ contraire: scdm il¬
lud beati apł̃idictum. Nr̃a aũ arma
ñ sunt carnalia. s potentia dõ adde¬
structionẽ munitionũ rationeͤs de
struentia. & omnem altitudinẽ eleua¬
tam adu̾sum cognitionẽ dĩ. fidemñ
nudam apłs atq inopem rationis
relinquit. Quȩ quamuis potissima
adsalutem sit: tam̃ nisiꝑ doctrinã
instruat᷑ habebit quidem int adu̾sa
tutum defugiendi recessum: ñ etiã
retinebit constantem obintendi secu¬

Expanded text:
ita concedendum est, quasi vincant ita concedendum est, quasi vincant potius quam fallant: quia nos Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicantes, aequum est humanas doctrinas non tam diffugere, quam refellere; et simpliciores, ne ab his spolientur, et obstruere et instruere. Nam cum possit omnia, in ea ipsa omnia sapienter Deus possit, nec virtuti ejus ratio, nec rationi virtus absistat; oportet eos, qui Christum praedicant mundo, irreligiosis mundi imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, secundum illud beati Apostoli dictum: Nostra enim arma non sunt carnalia, sed potentia Deo, ad destructionem munitionum, rationes dstruentia et omnem altitudinem elevatam adversus cognitionem Dei . Fidem non nudam apostolis atque inopem rationis reliquit; quae quamvis potentissima ad salutem sit, tamen, nisi per doctrinam instruatur, habebit quidem inter adversa tutum diffugiendi recessum, non etiam retinebit constantem obnitendi secu
Abbreviated transcription (Latin):
id iam conscientia non teneret. Quid
enim tam̃ necessario int̾rogationi ob¬
secundabit. quam ut cum a nob̾ que¬
rat᷑. est nealiquid ante quam nascit᷑.
in professione nr̃a sit. non fuisse ante
quã nascit᷑: Neq enim aut innat᷑a.
aut in necessitate ẽ. ut quodest nascat᷑:
cum nasci quid ob id tantum ut sit
non quia erat necesse sit. Qđ cũ con¬
cessum fuerit a nob̃. quia recte conce¬
ditur: exuti fidĩ scientia. capti iam im¬
piis atq alienis studiis acqͥesca̾mꝰ.¬
Qđ ꝓuidens ante beatiis apls pauiꝰ.
sicuti frequent̃ ostendimꝰ ut caue¬
remus: admo nuit. dicens. Uide.¬
te nequis uos spoliet ꝑphyloso¬
phiam & inanẽ deceptionẽ scdm
traditionẽ hominũ & scd̃m elem̃ta
mundi. & non scđm xp̃m. In qͦ in¬
habitat om̃is plenitudo diuinitatis
corporalit. Cauendumgͥ adu̾sum
phylosophiam ẽ. & humanarum
traditionũ non tam euitanda sũt
studia. quã refutanda. Neq em̃ his

Expanded text:
id jam conscientia non teneret. Quid id jam conscientia non teneret. Quid enim tam necessario interrogationi obsecundabit, quam ut cum a nobis 419 quaeratur, Estne aliquid antequam nascitur? In professione nostra sit, non fuisse ante quod nascitur? Neque enim aut in natura aut in necessitate est, ut quod est nascatur: cum nasci quid ob id tantum ut sit, non quia erat, necesse sit. Quod cum concessum fuerit a nobis, quia recte conceditur; exuti fidei conscientia, capti jam impiis atque alienis studiis acquiescimidens ante beatus Apostolus Paulus, sicuti frequenter ostendimus, ut caveremus admonuit, dicens: Videte ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem deceptionem, secundum traditionem homim, in quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Cavendum igitur adversum philosophiam est, et humanarum traditionum non tam evitanda sunt studia, quam refutanda. Neque enim his
Abbreviated transcription (Latin):
sus opimone id qd̃ semꝑ fuit ñ ꝑatit᷑
ut natum sit. nascendiaũt causa sit ut
sit qd non erat. ẽẽ uero qđ ñ fuit nicħ
aliud sub communi sensu ẽẽ quã nasci.
Adiciãnt uero hec arguta satis atq
auditui placentia. Siinquit natus ẽ
cȩpit. & cum ceꝑit ñ fuit. & cũ non
fuit ñ patit᷑ ut fu̾it. atq id circo pie
incelligentiȩ sermonem ẽẽ contendus.
Non fuit ante quam nasceret᷑. qui aut
eẽt quiñ erat ñ quia erat. natiis est
neq eguit natiuitate qui erat. cum
diuinarum rerum scientiam p̃feren
cortuosas questiones abicere.: & sectãi
potiꝰ fidem quȩ in dõẽ. quia sensũ
infirmum facile fidei suȩ p̃sidia so¬
fisma. & syllogisticȩ int̾rogationis.
exuerẽt. cum captiosa ꝓpositio respon-¬
sionẽ simplicẽ sibi q scd̾m int̾ro¬
gationẽ rerum obsecundantem ad
ultimum iam sensus sui int̾rogatiõe
spoliaret. Ut qđ ꝓfessione amisisset.

Expanded text:
sus opinione id quod semper fuit, non patiatur sus opinione id quod semper fuit, non patiatur ut natum sit; « nascendi autem causa sit, ut sit quod non erat: esse vero quod non fuit, nihil aliud sub communi sensu esse, quam nasci. » Adjiciant vero haec arguta satis atque auditui placentia: « Si, inquit, natus est, coepit; et cum coepit, non fuit; et cum non fuit, non patitur ut fuerit. » Atque idcirco piae intelligentNon fuit antequam nasceretur: quia ut esset qui non erat, non qui erat natus est. » Neque eguit nativitate qui erat, cum divinarum rerum scientiam praeferetortuosas quaestiones abjicere, et sectari potius fidem quae in Deo est: quia sensum infirmum facile fidei suae praesidio sophisma syllogisticae interrogationis exueret, cum captiosa propositio responsionem simplicem, sibique secundum interrogationem rerum obsecundantem, ad ultimum jam sensus sui interrogatione spoliaret; ut quod professione amisisset,
Abbreviated transcription (Latin):
erit. quia ipsum illud aliqñdo iampͥꝰ ẽ.
deinde non fuisse iam temporis ẽ. & in¬
cipiet non pꝰ eum tempꝰ eẽ. s ipse ẽẽ ptꝰ
tempꝰ cuiineo quod ante quam nascit᷑
non fuit ad ipsum in quo non fuit
p̃ferat᷑. Deinde qͥ ex eo qui ẽ natus ẽ.
Intelligi ñ potest exeo quod non fuit
natus ẽẽ: quia & his qui est adid qđ ẽ
causa ẽ. ñ etiam id quod ñ ẽ origo na-¬
scendi est. Ergo cui neq in tẽpore ẽ:
ut aliquando non fuerit. neq in patre
idest auctore ẽ ut subsistat ex nuils.
non relinquit id de se occasionis. ut
aut ex nichilo natus sit. aut ñ fuerit
ante quam nasceretur. Nonsum aũt¬
nescius plerosq eoꝵ quib aut ꝑimpi¬
etatem obtinsa mens sacram̃tum dĩ
ꝓnis est. Affirmare simplicioꝵ aurib
id solere. Noscum semꝑ filium fuisse
dicamus. neq aliquid aliquando fuisse
qđ ñ fuit: sine natiuitate eum ꝑ id quod
semꝑ fuerit p̃dicare. quia humani sen¬

Expanded text:
erit, quia ipsum illud aliquando jam prius est, erit, quia ipsum illud aliquando jam prius est, deinde non fuisse jam temporis est: et incipiet non post eum tempus esse, sed ipse esse post tempus, cui in eo quod ante quam nascitur non fuit, id ipsum in quo non fuit praeferetur. Deinde qui ex eo qui est natus est, intelligi non potest ex eo quod non fuit natus esse: quia ei is qui est, ad id quod est, causa est; non etiam id quod non est, origo nascendi est. Ergo cui neque in tempore est, ut aliquando non fuerit; neque in patre, 418 id est, auctore est, ut subsistat ex nullis: non reliquit id de se occasionis, ut aut ex nihilo natus sit, aut non fuerit antequam nasceretur. 18. Anescius plerosque eorum, quibus aut per impietatem obtusa mens sacramentum Deipronus est, affirmare simpliciorum auribus id solere: nos cum semper Filium fuisse dicamus, neque aliquid aliquando fuisse, quod non fuit; sine nativitate eum per id, quod semper fuerit, praedicare: quia humani sen
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ tempꝰ quidẽ non ambiguum ẽ quin
mea que nunc ceperint: ante ñ fuerint.
P causam irͦ quia his non ex eausa con¬
stãt ec̃ qđ maneant. Reuolue enĩ õs
originũ causas & intelligentiã in ante¬
riora conũte. Inuenies nichil cepisse
ꝑ causam dum om̃ia ꝑurtutẽ dei ad
id qđ sunt: creant᷑. Non enim nascun¬
t᷑ ex aliquo ex quo etiam uniciuq ge¬
neri ꝑsuccessionẽ ipsam naturale ẽ.
ne forte ñ fuerit. & ceꝑit. Dum ce pꝰ
tempꝰ intempore ẽ. Et cum semꝑ
uniu̾sa pꝰ tempus sint. causam sui
quoq de antea ñ extantib sumuñ.
Dum exhis nascunt᷑. quȩ antea non
fuerint. ipso illo primo humanꝯ ge¬
neris parente adam ex terra que ex
nichilo ẽ. Et pꝰ tempꝰ. idest pꝰ celũ.
terram. diem solem. lunam. & astra
formato. qui & originẽ ñ habuerit
nascendi. & cȩꝑit. cum ñ fuisset. Sed
rius non relinquit᷑. ut aliquando ñ fu¬

Expanded text:
Et per tempus quidem non ambiguum est, quin Et per tempus quidem non ambiguum est, quin ea, quae nunc coeperint, ante non fuerint: per causam vero, quia his non ex causa constet esse quod maneant. Revolve enim omnes originum causas, et intelligentiam in anteriora converte: invenies nihil coepisse per causam, dum omnia per virtutem Dei ad id quod sunt creantur, non etiam nascuntur ex aliquo. Ex quo etiam unicuique generi per successionem ipsam naturale est, ne non fuerit et coeperit, dum et post tempus in tempore est: et cum semper universa post tempus sint, causam sui quoque de antea non exstantibus sumunt, dum ex his nascuntur quae non fuerint: ipso illo primo humani generis parente Adam ex terra, quae ex nihilo est, et post tempus id est, post coelum, terram, diem, solem, lunam et astra formato, qui et originem non habuerit nascendi et coeperit cum non fuisset. 17. rius, non relinquitur ut aliquando non fu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ filius non relinquit id de se incelligen¬
tiȩ. ne aliquando non fuerit. & natiui
non fuisse primũ: quia om̃s ex his hõib
qui ante fuerint nascant᷑. Nam tametsi
unicuiq nascentiũ, ex eo sit origo qͥ fui̾t:
tam̃ ipse ille ex quo nascit᷑ ñ fuit ante quã
natus ẽ. De hinc ipse quinatꝰ ẽ postquã
ñ fuit. natiis est tempore ante manente
quam nascit᷑. Nascens enĩ hodie in eo qd̃
hesternum fuit ñ fuit. Ꝙ in id qđ est
ex eo qđd ñ fuit cȩpit. & intra in telligenti¬
am nr̃am ẽ hesterno id qđ hodie nascit᷑
ñ fuisse. atq ita natiuitas eiꝰ ꝑ quã ẽ.
ptꝰ id qđ ñ fuit manet. quia hodie pri¬
mum post hesternum tempꝰ ẽẽ necesse
ẽ. ut ei sit in tempore ñ fuisse. & hȩc
quidem communa in rerũ humanarũ
origine sunt: ut omĩa micium sui cũ
ante ñ fuitrint. accipiant. Primũ qͥdẽ
ut docuimꝰ ꝑ tempus. deinde ꝑ causã.

Expanded text:
est filius, non reliquit id de se intelligenest filius, non reliquit id de se intelligentiae, ne aliquando non fuerit. 16. non fuisse: primum quia omnes ex his omnibus, qui ante non fuerint, nascantur. Nam tametsi unicuique nascentium ex eo sit origo qui fuerit; tamen ipse ille, ex quo nascitur, non fuit ante quam natus est. Dehinc ipse qui natus est, post quam non fuit natus est, tempore ante manente, quam nascitur. Nascens enim hodie, in eo quod hesternum fuit non fuit; et in id quod est, ex eo quod non fuit, coepit, et intra intelligentiam nostram est, hesterno id, quod hodie nascitur, non fuisse. Atque 417 ita nativitas ejus, per quam est, post id quod non fuit manet; quia hodie primum post hesternum tempus esse necesse est, ut ei sit in tempore non fuisse Et haec quidem communia in rerum humanarum origine sunt, ut omnia initium sui, cum antea non fuissent, accipiant: primum quidem, ut docuimus, per tempus, deinde per causam.
Abbreviated transcription (Latin):
mogenitus m̃s. Hic qđ suus ẽ. ad pri¬
mogenitũ est illic qđ suus ẽ ad filium ẽ:
& innatiuitate filii primũ suus ce sic
dilectus: & in electione filii primum
pͥmogenitꝰ. & sic postea suus. ut ad op¬
tato ex om̃ib popłis filio isrł ꝓpͥũ eẽt
festum sit proprium eẽ qđ filius ẽ. Non
ẽ itaq uera & ꝑfecta natiuitas. uͥ de¬
putat᷑ magis quã generat᷑. quia ñ ambi¬
guum est eum popłm quiifiliũ na-¬
scat᷑. & fieri. Quod aũt sit cum ñ fuisset.
& ꝑid qđ factumẽ dicit᷑ nasci: non ẽ
meo uera natiuitas.  quia ante aluid
quã natum ẽ fuerit. &e idcirco ñ fuit
ante quam nascit. idest ante quam fieret.
quia qui ex gentib filus ẽ. gens ẽ ante ꝗͣ
fuius sit. Acꝑid non uere filius qua non
semꝑce filius. Unigenitus aut̃ ds̃ neq
non fuit aliquando non filius. neq fuit
aliquid ante quam filius: neq quic quã
aliquid ipse nisi filuis: atq ita qͥ semꝑ

Expanded text:
mogenitus meus. Hic quod suus est, ad primogenitus meus. Hic quod suus est, ad primogenitum est: illic quod suus est, ad filium est. Et in nativitate filius primum suus et sic dilectus; et in electione filius primum primogenitus, et sic postea suus: ut, adoptato ex omnibus populis filio Israel proprium uni Deo manifestum sit proprium esse, quod filius sit. Non est itaque vera et perfecta nativitas, ubi deputatur magis, quam generatur: quia non ambiguum est eum populum, qui in filium nascatur, et fieri. Quod autem fit cum non fuisset, et per id quod factum est dicitur nasci; non est in eo vera nativitas, quia ante aliud quam natum est fuerit. Et idcirco non fuit antequam nasceretur, id est, antequam fieret: quia qui ex gentibus filius est, gens est ante quam filius: ac per id non vere filius, quia non semper filius. Unigenitus autem Deus neque non fuit aliquando non filius, neque fuit aliquid ante quam filius, neque quidquam aliquid ipse nisi filius. Atque ita qui semper
Abbreviated transcription (Latin):
s hoc tantum. filios genui. & exaltaui:¬
nisi forte in eo qđ ait filius primoge¬
nitus ms̃ isrł: Quisquã hoc qđ pri¬
mogenitus m̃s dixit ad detrahendam,
filio ꝓprietatẽ: generationis intelligit.
ut quia & deisrł dixerit m̃s: assumptio
factoꝵ filioꝵ pro natiuitatis ꝓprieta¬
te usurpata sit. & iccirco ñ sit natiui¬
tatidĩ propriũ quod de eo dictũ est.
Hic ẽ filius m̃s dilectus: Cum m̃s etĩã
illis proprium ẽẽ dicãt. quos non
natos eẽ manifestumẽ. Non natos
aut eẽ licet nati ẽẽ dicant᷑: uel ex eo do¬
cet᷑. cum dicit᷑. Popło quinascetur
ẽ filius. non ex generatione. neq ei pͥetas
s nuncupatio ẽ. Nam licet primogenitꝰ
m̃s de eosc̃ptum sit. longe tam̃ multumq
differt. filius m̃s dilectus. & filius ms̃ pͥ¬
mogenit᷑. Ubienim natiuitas ẽ: ibi filiꝰ
m̃s dilectus. Ubi uͦ electio exgentib est.
& adoptio ꝑuoluntatem ẽ. Ibi filius pri¬

Expanded text:
sed hoc tantum: Filios genui et exaltavised hoc tantum: Filios genui et exaltaviNisi forte in eo quod ait: Filius primogenitus meus Israel , quisquam hoc quod primogenitus meus dixit, ad detrahendam Filio proprietatem generationis intelliget; ut quia et de Israel dixerit meus, assumptio factorum filiorum pro nativitatis proprietate usurpata sit? et idcirco non sit nativitati Dei proprium, quod de eo dictum est: Hic est filius meus dilectus ; cum meus etiam illis proprium esse dicatur, quos non natos esse manifestum est. Non natos autem esse, licet nati esse dicantur, vel ex eo docetur cum dicitur, Populo qui nascetur, est filius, non ex generatione; neque ei proprietas, sed nuncupatio est. Nam licet primogenitus meus de eo scriptum sit; longe tamen multumque differt, Filius meus dilectus, et Filius primogenitus meus. Ubi enim nativitas est, ibi Filius meus dilectus: ubi vero electio ex gentibus est, et adoptio per voluntatem est, ibi Filius pri
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ nichil unquã aliud quã filium testatꝰ
sit. & filius nichil aliud quam propriũ sibi
dm̃ patrem ꝓfessus sit: Natusm utiq non
non generationis natiuitas. Noneñi celũ
filius. aut terra filius. aut mundus nati¬
uitas est: de quib dictumest. Omĩa ꝑ eũ
pictori pictura filius. aut gladiꝰ fabro fi¬
lius. aut architecto domus filius. Hȩc
enim oꝑa efficientium sunt. At uͦ pat̾
quidem filii dõ. s ꝑfacturam filii. fumꝰ
enm aliquando filii iracundiȩ. s filii
dõ ꝑ spm̃ ad optionis effecti & dici id
merem̃ potius quam nascimur. & quia
omne quod fit. ante quam fiat ñ fuit:
nos cum fiiii non fuissemus ad id qd̃
sumus efficimꝰ. ante enim filii ñ eramꝰ:
s. postquam meruimꝰ hoc sumus.
Sumus aut̃ non nati s facti. neq ge¬
aut̃ dm̃ filios nũquam cum propͥeta¬
tis significatione cognoscimus. Non
enim ait filios meos genui & exaltau.

Expanded text:
Pater nihil umquam aliud quam filium testatus Pater nihil umquam aliud quam filium testatus sit, et 415 Filius nihil aliud quam proprium sibi Deum patrem professus sit? natum utique, non non generationis nativitas. Non enim coelum filius, aut terra filius, aut mundus nativitas est, de quibus dictum est, Omnia per eum pictori pictura filius, aut gladius fabro filius aut architecto domus filius? Haec enim opera efficientium sunt; at vero patri quidem filii Deo, sed per facturam filii. Fuimus enim aliquando filii iracundiae ; sed filii Deo per spiritum adoptionis effecti, et dici id meremur potius quam nascimur. Et quia omne quod fit, ante quam fiat, non fuit; nos cum filii non fuissemus, ad id quod sumus efficimur. Ante enim filii non eramus: sed post quam meruimus hoc sumus. Sumus autem non nati, sed facti; neque geautem Deum filios, numquam cum proprietatis significatione cognoscimus. Non enim ait: Filios meos genui et exaltavi:
Abbreviated transcription (Latin):
Ion qđ ex ut̾o genuerit sicuti nec ꝑma¬
num agat. nec ꝑoculos uideat. nec ꝑ cor
uelit. S quia ꝑ significationẽ hors
uere omĩa. & agat. & uideat. & uelit.
Ita ꝑsignificationẽ uteri. uere ex se ge¬
nuerit. quem genuit. Non ꝑ causam
uteri s ꝑueritatis genui ne ꝓfessionẽ:
sicuti nec ꝑcausas corpoꝵ. aut uelit.
aut uideat. aut agat. s utat᷑ his partiũ
nuncupationib. ut ꝑ corporaliũ mini¬
steria uirtus efficientiarum in corꝑaliũ
tia patit᷑ magistro discipłm p̃ẽẽ uel ser¬
rantiam subiaceat. ut ignarus scientiȩ. &
ꝑconditionẽ infirmũ sit. ut dominatui
seruitus. Quȩ cum ita eẽ commune ui¬
dicium sit: cuiꝰ nunc nos temeritatis
exemplo dm̃ creaturam: & filium fa-¬
cturam: & dicemꝰ. & existimabimus.
cum nusquã nobis hoc de se & magi¬
ster & dñs seruis. ac discipłis suis locu¬
tus sit. neq natiuitatem suam aut cre-¬
ationẽ aut facturam docuerit. Sed &

Expanded text:
non quod ex utero genuerit, sicuti nec per manon quod ex utero genuerit, sicuti nec per manum agat, nec per oculos videat, nec per cor velit: sed quia per significationem horum vere omnia et agat et videat et velit, ita per significationem uteri, vere ex se genuerit quem genuit, non per causam uteri, sed ad veritatis professionem: sicuti nec per causas corporum aut velit aut videat aut agat, sed utatur his partium nuncupationibus, ut per corporalium ministeria virtus efficientiarum incorporalium tia patitur, magistro discipulum praeesse, vel serrantiam subjaceat, ut ignarus scienti; et per conditionem infirmum sit, ut dominatui servitus. Quae cum ita esse commune judicium sit; cujus nunc nos temeritatis exemplo Deum creaturam, et filium facturam et dicemus et existimabimus: cum nusquam nobis hoc de se et Magister et Dominus servus ac discipulis suis locutus sit, neque nativitatem suam aut creationem aut facturam docuerit? sed et
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra oꝑationum suarum nob ds̃ mo¬
menta significans: sensum nr̃m usu in¬
telligentiȩ communis edocuit. cum ait.
significetur in corde ꝑ quam dauid
moꝵ ꝓbitate complacuit: & cognitio
uniu̾sitatis quia ex tra scientiã dĩ nich̾
sit. sub oculoꝵ uocabulo enuntiet᷑.
& oꝑmefficientia quia nichil ñ exdõ
sit ꝑ nom̃ manuũ intelligat᷑. uolens
& ꝓuidens & agens ds̃ cuncta sub si¬
gnificatione causarum corporalium
intelligendum sine ministerio: corporali.
Quomͦ meo quod ex utero genuit. non per
causam corporalem humane originis. intel¬
ligende etiam sp̃italis natiuitatis sensus
um significationes cȩterarum quoq in
dõ spiritaliũ efficientiarum demonstret᷑
tatem. oculi ad uisum. manus adeffectũ.
cum tam̃ultra partiũ in ꝑfectam cõpara¬
tionẽ ds̃ & uelit. & prouideat. & ꝑagat.
& hȩc eadem ꝑcor. & oculos. & manum.
enuntient᷑. Nonne significatio quȩ exut̾o
d̾s dm̃ genuit uere natiuitatis ostensio:ͤ

Expanded text:
mbra, operationum suarum nobis Deus momenta significans, sensum nostrum usu intelligentiae communis edocuit, cum ait: significetur in corde, per quam David morum probitate complacuit, et cognitio universitatis qua extra scientiam Dei nihil sit, sub oculorum vocabulo enuntietur, et operum efficientia, quia nihil non ex Deo sit, per nomen manuum intelligatur: volens et providens et agens Deus cuncta, sub significatione causarum corporalium intelligendus sine ministerio corporali, quomodo 414 jam in eo, quod ex utero genuit, non per causam corporalem humanae originis; intelligendae etiam spiritalis nativitatis sensus um significationes, caeterarum quoque in Deo efficientiarum demonstretur tatem, oculi ad visum, manus ad effectum, cum tamen ultra partium infectam comparationem Deus et velit et provideat et peragat, et haec eadem per cor et oculos et manum enuntietur: nonne significatio, qua ex utero genuit, verae nativitatis ostensio est?
Abbreviated transcription (Latin):
ante quã natus ẽ: iam natiuitate eiꝰ
& sensus nr̃ & tempꝰ anteriꝰ ẽ: quia õe
qđ non fuit. iam & sensui obnoxium et
temporiẽ. in eaipsa significatiõe qua ñ
fuit. qͥa ñ fuisse pars t̾p̃ris:. qͥ aũ ab et̾

Expanded text:
ante quam natus est; jam nativitate ejus et sensus noster et tempus anterius est: quia omne, quod non fuit, jam et sensui obnoxium et tempori est in ea ipsa significatione qua non fuit; quia non fuisse, pars temporis est. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
filius ẽ. filio semꝑ eẽ cõmune ẽ. Nam sed
ad moysen dictum. misit meaduos isqͥ ẽ.
Dõ propͥumeẽ id qđ est. ñ ambigens sen¬
susẽ: quia id qđ ẽ ñ potest intelligi diciq
non ẽẽ: eẽ enĩ & non ẽẽ contraria sunt.
neq he diu̾sȩ significationes: in unum
atq idem coeunt: quia manente alia al-¬
tera non erit. Ergo uͥ ẽ. ñ potest uel sen¬
sum uel sermonem inire non eẽ. sensui
nr̃o. retro acteo semꝑq reuocato ad intelli¬
gentiã ciꝰ qui ẽ dũ id ipsũ tantum qdđ ẽ.
ei semꝑ anceriꝰ ẽ. quia id quod infinitũ
in dõ ẽ. semꝑ se infiniti: sensus nr̃i recur¬
sui subtrahit: ut ante id quod propͥũ
dõ ẽ semꝑ eẽ. in id aliquid aliud intentio
retro acta ñ caprat. quia nichil aliud ul¬
tra ad intelligentiam dĩ eternitate ꝓceden¬
di quam dm̃ semꝑ eẽ. semꝑ occurrat.

Expanded text:
 esse commune est. Nam secundum ad Moysen dictum, 422 Misit me ad vos is qui est , Deo proprium esse id quod est, non ambigens sensus est: quia id quod est, non potest intelligi dicique non esse. Esse enim et non esse contraria sunt: neque hae diversae significationes in unum atque idem coeunt; quia manente alia, altera non erit. Ergo ubi est, non potest vel sensum vel sermonem inire non esse. Sensui nostro retroacto semperque revocato ad intelligentiam ejus qui est de eo id ipsum tantum, quod est, ei semper anterius est: quia id quod infinitum in Deo est, semper se infiniti sensus nostri recursui subtrahat: ut ante id, quod proprium Deo est, semper esse, aliquid aliud intentio retroacta non capiat; quia nihil aliud ultra ad intelligentiam Dei, aeternitate procedendi, quam Deum semper esse semper occurrat.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ filiumẽẽ qui genitꝰ ẽ. Qđ si semꝑ
patris propriumẽ quod semꝑ ẽ pater:
necesse ẽ semꝑ filio propriumẽẽ qđ sẽꝑ
ẽ filius. Et quomͦ in sermonẽ nr̃m atq
intelligentiam: cadet ut non fuerit ante
quam nasceret᷑: cui pͥum ẽ semꝑeẽ qđ¬
inuisibilis dĩ unigenitus in se ds̃ conti¬
nens inom̃ib his quȩ propͥa dõ patri
sunt. ꝑ plenitudinẽ uere in se diuinita¬
tis equat᷑. Nam ut suꝑiorib libris do-¬
cuimus. ꝑuirtutẽ & generationẽ sicut¬

Expanded text:
. Quod si semper Patri proprium est quod semper est pater; necesse est semper Filio proprium esse quod semper est Filius. Et quomodo in sermonem nostrum atque intelligentiam cadet, ut non fuerit ante quam nasceretur, cui proprium est semper invisibilis Dei unigenitus in se Deus continens, in omnibus his quae propria Deo patri sunt, per plenitudinem verae in se divinitatis aequatur. Nam, ut superioribus libris docuimus, per virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
qdđ ÷ ꝓpͥũ ⁊ eternũ. Nemini autem
dubium ẽ. qͥn generatio significet nati-¬
uitatẽ. & natiuitas manentẽ doceat. non
etiã ñ manentem: porro aũt̃ ambigi non
potest. neminẽ qui erat nasci. nam nascen-¬
di adeum ñ ꝓficit causa. qui ꝑ se manet᷑
ȩternus s unigenitus ds̃. qui et dĩ sapi¬
sit: patrem testatur auctorẽ: cũ ex ma¬
nente natus ẽ. nonẽ natus ex nichilo &
cum ante tempora et̾na natꝰ : oẽm sensũ

Expanded text:
 et aeternum. Nemini autem dubium est, quin generatio significet nativitatem, 423 et nativitas manentem doceat , non etiam non manentem. Porro autem ambigi non potest, neminem qui erat nasci. Nam nascendi ad cum non proficit causa, qui per se maneat aeternus. Sed unigenitus Deus, qui et Dei Sapisit, Patrem testatur auctorem; cum ex manente natus est, non est natus ex nihilo; et cum ante tempus natus est, omnem sensum
Abbreviated transcription (Latin):
sitatum intra causas uteri continet᷑. s dõ
sarum naturalis necessitas. S quia nob
nr̃m causarum nr̃arum instituit exẽplo
non in exemplũ natiuitatis. s ad intelligẽ.¬
tiam generationis. Ut exemplum illud ñ
ad nacessitatem ꝓficiat: s ad sensũ. Si gͥ
creatio ẽ unigenitus ds̃. & quid sibi

Expanded text:
sitatum intra causas uteri continetur. Sed Deo nsitatum intra causas uteri continetur. Sed Deo nsarum naturalis necessitas. Sed quia nobnostrum causarum nostrarum instituit exemplo; non in exemplum nativitatis, sed ad intelligentiam generationis; ut exemplum illud non ad necessitatem proficiat, sed ad sensum. Si igitur creatio est unigenitus Deus: et quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ patri. Nulla nob̾ religiohonoris ad
patremest: cũ tanta nob eiꝰ ueneratio
posita sit. quanta ẽ creaturȩ. S quia dõ
patri in eo qđ ex eo ds̃ ẽ natus. equalis ẽ:
ẽ etiam equalis inhonore filius enimẽ
Non p̃iudicat᷑ aut̃ dõ ut sepe iã diximꝰ
ꝑ infirmitatem nr̃e intelligentiȩ. ut ꝑid
qđ ex utero genuisse se dixit. ex partib
int̾nis externisq ꝑm̃bra coeuntib tam¬
quam corporaliũ causarum originib
consistat. cum extra naturaliũ necessi¬
tatum causã lib̾ atq ab solu tus natẽ
totius natȩ dñs manens. ꝓpͥetatẽ natiuita¬
tis unigeniti sui exinde mutabius naturȩ
scens licet de proprietate sp̃s ꝑ quam & ipse
ꝑfectarum atq in de mutabiliũ causarũ
adid qđ nascit᷑ causa ẽ. & ex causa licet
ꝑfecta atq inde mutabili nascens. neces¬
se ẽ ex causa in causa ipsius ꝓpͥetate na¬
scatur. Proprietas aut̃ humanaꝵ neces¬

Expanded text:
abitur Patri; nulla nobis religio honoris ad abitur Patri; nulla nobis religio honoris ad Patrem est, cum tanta nobis ejus veneratio imposita sit, quanta est creaturae: sed quia Deo patri in eo, quod ex eo Deus est natus, aequalis est; est etiam aequalis in honore. Filius enim est, Non praejudicatur autem Deo, ut saepe jam diximus, per infirmitatem nostrae intelligentiae; ut per id, quod ex utero genuisse se dixit , ex partibus internis externisque per membra coeuntibus, tamquam corporalium causarum originibus consistat: cum extra naturalium necessitatum causam liber atque absolutus, naturae totius dominus manens, proprietatem nativitatis Unigeniti sui ex indemutabilis naturae scens, licet de proprietate spiritus, per quam perfectarum atque indemutabilium causarum ad id quod nascitur causa est. Et ex causa licet perfecta atque indemutabili nascens, necesse est ex causa in causae ipsius proprietate nascatur. Proprietas autem humanarum neces
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Euacuans aut̃ se non abolitus ẽ
ne noneẽt.cum eẽt aliud quam fuisset.
Neq enim defecit ex sese qui se euacua¬
uit in sese: cum uirtutis potestas etiã
in euacuandi se potestate ꝑmaneat.
Et informa serui transisse non sit natu¬
ram dĩ ꝑdidisse cum formam dĩ euacu¬
asse nichil aliud quam uirtus diuinȩ
sit potestatis. Adeo aũt informa dĩ eẽ¬
nichil aliudẽ. quam equalem dõ eẽ: ut
equalitas honoris dño iħu xp̃o. qui in
forma dĩ ẽ debeat᷑. ipso dicente. Utõs
honorificent filium sicut honorificant
patrem. Qui non honorificãt filium ñ
honorificãt patrem quimisit illum. Nũ¬
quam diu̾sitas rerumnisi & inhonore
diũso ẽ res enim eaedem uenerationis eiꝰ¬
dem sunt. Quia aut summꝰ honor indi¬
gne inferiorib defertur:aut cum contu¬
melia suꝑioꝵ Inferiora his equabunt᷑
in honore. filius aũt sicũ creatio potiꝰ
quam natiuitas sit ꝑuenerationẽ exeqͣ¬

Expanded text:
tuit. Evacuans autem se non abolitus est, tuit. Evacuans autem se non abolitus est, ne esset; cum esset aliud quam fuisset. Neque enim defecit ex sese, qui se evacuavit in sese: cum virtutis potestas etiam in evacuandi se potestate permaneat; et in formam servi transisse, non sit naturam Dei perdidisse, cum formam Dei evacuasse nihil aliud quam virtus divinae sit potestatis. nihil aliud est quam aequalem Deo esse: ut aequalitas honoris Domino Jesu Christo, qui in forma Dei est, debeatur, ipso dicente: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum . Numquam diversitas rerum, nisi et in honore diverso est. Res enim eaedem venerationis ejusdem sunt: quia aut summus honor indigne inferioribus deferetur, aut cum contumelia superiorum inferiora his aequabuntur in honore. Filius autem si ut creatio potius quam nativitas sit, per venerationem exaequ
Abbreviated transcription (Latin):
expectationẽ lib̃anda scdđ̃m humanam
głam clarescat. Et o in prudentẽ de dõ
atq impiam ꝑfessionẽ. his eum ꝑcrea¬
ture contumeliam ludibriis deputare:
ut speret. ut seruiat. ut coactus sit. ut
cognitus sit. ut lib̾andus sit. Innr̃a ñ
sua. cumde suis nos ad aliquid ꝓuea¬
die in crem̃to ꝑhãc illicite uociꝰ audaciã
ꝓcedit. ut quia filius creatura sit. pat̃
quoq ñ differat a creatura. Aꝑ̃c enim
in forma dĩ manens formam serui ac¬
cepit: & qui informa dĩẽ si creatura ẽ.
ds̃ non aberit a creatura. quia in for¬
ma dĩ sit creatura. Esse aut̃ in formadĩ
non alia intelligentia est. quam indĩ
manere natura. ꝑ quod & ds̃ creatura
ẽ: quia in natura eiꝰ sit creatura. Qui
aut̃ in forma dĩerat dõ se equalẽ eẽ
non rapuit: quia ex dĩ ȩqualitate
id est ex forma eiꝰ inserui formam de¬
cederet. De cedere aũt ex dõ in hominẽ
nisi se ex nr̃a forma ds̃ euacuans ñ po¬

Expanded text:
exspectationem liberanda, secundum humanam exspectationem liberanda, secundum humanam gloriam clarescet. Et o imprudentem de Deo atque impiam professionem, his eum per creaturae contumeliam ludibriis deputare, ut speret, ut serviat, ut coactus sit, ut cognitus sit, ut liberandus sit in nostra, non in sua, cum de suis nos ad aliquid provehadiae incremento per hanc illicitae vocis audaciam procedit: ut quia Filius creatura sit, Pater quoque non differat a creatura. Christus enim in forma Dei manens, formam servi accepit: et qui in forma Dei est, si creatura est, Deus non aberit a creatura, quia in forma Dei sit creatura. Esse autem in forma Dei, non alia intelligentia est, quam in Dei manere natura: per quod et Deus creatura 412 est, quia in natura ejus sit creatura. Qui autem in forma Dei erat, Deo se aequalem esse non rapuit; quia ex Dei aequalitate, id est, ex forma ejus in servi formam decederet . Decedere autem ex Deo in hominem, nisi se ex Dei forma Deus evacuans, non po
Abbreviated transcription (Latin):
referant᷑. quomͦ hiᷤ ipsis quȩ gessit eqͣ¬
bit᷑. & in ea erit nature nuncupatione
qua cuncta sunt.Primum quidem
humanȩ intelligentiȩ sensus hȩc respu¬
it ut creator creatura sit. quia creatio
ꝑereatorẽ ẽ: qui si creatura sit: & corrupti-¬
oni subditus ẽ. & expectationi obnoxius
ẽ. & seruitui subiectus est. Ait enim idẽ
beatus apłs paulus. Et enim loguinqua
expectatio creaturȩ reuelationẽ filioꝵ dĩ
expectat. Uanitati enim ereatura subiecta
ẽ non sponte s ꝓpt̾ eum qui subdidit inspe.
quia ce ipsa creatura lib̾abit᷑ a seruitute
corruptionis. in libertatem claritatis fili
spelonginqͣ expectationis incertus sit.
& longa eus expectatio nr̃a potiꝰ expe¬
ctet. & expectans ea uanitati subiectꝰ sit:
& ꝑ necessitatis subiectionẽ non sponte
subiectus sit. Subiectus aut̃ non sponte
cum sit: necesse ẽ & seruus sit. Seruus
aut̃ cum sit: maneat etiam in corrupti

Expanded text:
referantur; quomodo his ipsis quae gessit aequreferantur; quomodo his ipsis quae gessit aequabitur, et in ea erit naturae nuncupatione, qua cuncta sunt? Primum quidem humanae intelligentiae sensus haec respuit, ut creator creatura sit; quia creatio per creatorem est. Qui si creatura sit; et corruptioni subditus est, et expectationi obnoxius est, et servituti subjectus est. Ait enim idem beatus apostolus Paulus: Etenim longinqua exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Vanitati enim creatura subjecta est non sponte, sed propter eum qui subdidit eam in spe. Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem claritatis filiospe longinquae exspectationis incertus sit, et longa ejus exspectatio nostra potius exspectet, et expectans ea vanitati subjectus sit, et per necessitatis subjectionem non sponte subjectus sit. Subjectus autem non sponte cum sit, necesse est et servus sit; servus autem cum sit, maneat etiam in corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
uerit: aut non ignoratam dissoluerit.¬
& nescierit creatum xp̃m. quẽ creatorẽ
nuncupauerit: & uetuerit creature reli¬
gionẽ. qui soli creatori seruiendum mo¬
nuerit dicens. Qui inmutauerunt
ueritatem dĩ inm̃daciũ. & seruierunt
creaturȩ p̃t̾ito creatore. qui ẽ benedictꝰ
falsilo quii impietatẽ loquens inpaulo
xp̃c ds̃ Parumne demutate uitatis
m̃dacium dampnat: ꝑdñm enim
xꝑ̃m creata omĩa sunt. & id circo ei ꝓpͥũ
nom̃ ẽ ut creator sit. Non cadit in eũ
efficientiȩ suȩ & natura & nuncupatio
testis nob ẽ melchisedech creatorẽ cȩli
atq terrȩ dm̃ita p̃dicans. Henedictꝰ
abraham dõ summo. qui creauit cȩlũ
& terram. Testis ẽ & osex̧ ꝑpħa dicens.
farmans cȩlum & creans terram ego dñs
Quasi fideli creatori cõm̃dantes animas
ur̃as. Quid oꝑis nom̃ oppifici imponi¬
mus. Quid nr̃is dm̃ cognominamꝰ. Crea¬
Hȩc cum ad filiũ ꝑ quem facta sunt oĩa
apłica atq eugłica fide intelligenda

Expanded text:
verit aut non ignoratam dissolverit: et nescierit creaturam Christum, quem creatorem nuncupaverit; et vetuerit creaturae religionem, qui soli Creatori serviendum monuerit dicens: Qui immutaverunt veritatem Dei in mendacium, et servierunt creaturae praeterito Creatore, qui est benefalsiloquii impietatem, loquens in Paulo Christus Deus? Parumne demutatae veritatis mendacium damnat? Per Domm creata omnia sunt: et idcirco ei proprium nomen est ut creator sit. Non cadit in eum efficientiae suae et natura et nuncupatio. Testis nobis est Melchisedech, creatorem coeli atque terrae Deum ita praedicans: Benedictus Abraham Deo summo, qui creavit coelum et terram . Testis est et Osee propheta dicens: Firmans coelum, et creans terram ego DominQuasi fideli creatori commendantes animas vestras . Quid operis nomen opifici imponimus? Quid nostris Deum cognominamus? Creaec cum ad Filium, per quem facta sunt omnia, apostolica atque evangelica fide intelligenda
Abbreviated transcription (Latin):
sit conscientiã: ut quantum ad fidẽ
ꝓficeret di intellecta natiuitas: tantũ
ualeret ad susceptã religionẽ cognita
natiuitatis eternitas: quia ex eo quia
ȩternus ẽ patre nec ratio nec sensus ad¬
mittat. nisi ȩternum filiũ p̃dicari.S
tas ante scła & creatio ininicium uiaꝵ
dĩ ce in oꝑa p̃dicat᷑. Non enĩ potest
natiuitas ꝓcreatione accipi: cũ nati¬
uitas ante causam sit. creatio uero
ꝑcausam. Ante p̃parationẽ enĩ cȩli
erat & ante scłm fundatus: qui in
iniciũ uiarum dĩ & inoꝑa ẽ creatꝰ.
Aut nũ quid eiꝰ dem intelligentiȩ ẽ
minicium uiarum & in oꝑa crea¬
ri. & nasci ante omĩa. quoꝵ unum
habet tempꝰ ingestis aliud uero
intemporalem intelligentiã conti

Expanded text:
sit conscientiam: ut quantum ad fidem sit conscientiam: ut quantum ad fidem proficeret Dei intellecta nativitas, tantum valeret ad susceptam religionem cognita nativitatis aeternitas: quia ex eo qui aeternus est patre, nec ratio nec sensus admittat, nisi aeternum filium praedicari. 42. tas ante saecula, et creatio in initium viarum Dei et in opera praedicatur. Non enim potest nativitas pro creatione accipi: 433 cum nativitas ante causam sit, creatio vero per causam. Ante praeparationem enim coeli erat et ante saeculum fundatus, qui in initium viarum Dei et in opera est creatus. Aut numquid ejusdem intelligentiae est, in initium viarum Dei et in opera creari, et nasci ante omnia? quorum unum habet tempus in gestis, aliud vero intemporalem intelligentiam conti
Abbreviated transcription (Latin):
se gregaretur. uentoꝵq exalationes.
nubes in sũmo uallidȩ continerent.
Tum deinde certi sub cęlo fontes mea-¬
rent. Ac postremo infundam̃tis terra
fortib confirmaretur: singłis enĩ his
om̃ib anteriorem se sapientia eẽ ꝓfi¬
tetur. S cumomĩa ꝑ dm̃ q̃ sub cȩlo st̃
facta sint: & cõponendo cȩlo xp̃c affu
erit & ipsam p̃parati celi p̃ueniat ȩterni-¬
tatem: ñ patit᷑ hoc existimari in dõ mi¬
nutarum rerum particulatas cogitati¬
ones: quia om̃is hoꝵs p̃paratio dõ est
coȩterna. Nam tam & si habeat dis-¬
pensationẽ sui scd̃m moysen firmam̃ti so¬
lidatio. aride nudatio. mariᷤᷤ ogͥgatio.
astroꝵs ꝯstitutio. aqͣrũ t̾req in eitien¬
dis ex se animalibus generatio. s celiet
terrȩ cȩteroꝵq elem̃toꝵ creatione leui
saltem mom̃to oꝑationis discernitur.
quia eoꝵ p̃paratio equabili penes dm̃
adeẽt solam nob̃ natiuitatis suȩ ꝑmi-¬

Expanded text:
segregaretur, ventorumque exhalationes segregaretur, ventorumque exhalationes nubes in summo validae continerent; tunc deinde certi sub coelo fontes mearent, ac postremo fundamentis terra fortibus confirmaretur. Singulis enim his omnibus anteriorem se Sapientia esse profitetur. Sed cum omnia per Deum quae sub coelo sunt facterit, et ipsam praeparati coeli praeveniat aeternitatem; non patitur hoc existimari in Deo minutarum rerum particulatas cogitationes, quia omnis horum praeparatio Deo est coaeterna. Nam tametsi habeat dispensationem sui, secundum Moysen , firmamenti solidatio, aridae nudatio, maris congregatio, astrorum constitutio, aquarum terraeque in ejiciendis ex se animantibus generatio: sed coeli, terrae, caeterorumque elementorum creatio ne levi saltem momento operationis discernitur; quia eorum praeparatio aequabili penes Deumadesset, solam nobis nativitatis suae permi