comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
radicantur: adhocenim ꝑtinet quod in illo abrahȩ
sacrificio dicitur. aues autem nondiui sit: De bap¬
tissimi ergo quȩstioneam quantũ arbitrom
satis disserui : Et quia hoc manifestissimum folis¬
ma ẽ. quod donatisitarum nomine nuncupatur:
resitit ut hoc debaptismo pie credamus : quod uniuer¬
sa ecđa a sacrilegio schismatis remota custodit.
Inquatamen si aliud ttlii. et aliud alii adhuc deifit
quȩ stione salua pace sentirent : donecuniuersali
concilio unum aliquideliquatum sincerumq pla¬
cuis s& humanȩ infirmitatis errorem quoͦ operir&
caritts unitatis: Sicut scriptum .ẽ. Quia caritas
cooperit multitudinẽ peccatorum. qua enimab¬
sente cetera In aniter habentur. eadem p̃sente
queđ a ueni aliter non habentur: extant beatimar¬
trris crpriani in eius litteris magnadacumenta.
ut adillum iamueniam decuius sibi auctoritate
isticarnaliter blandiuntur : cũ eius cariaate spiri¬

Expanded text:
radicantur. ad hoc enim pertinet quod in illo Abrahae radicantur. ad hoc enim pertinet quod in illo Abrahae sacrificio dicitur: aues autem non diuisit. De baptismi ergo quaestione iam quantum arbitror satis disserui. et quia hoc manifestissimum schisma est quod Donatistarum nomine nuncupatur, restat ut hoc de baptismo pie credamus quod uniuersa ecclesia a sacrilegio schismatis remota custodit. in qua tamen si aliud alii et aliud alii adhuc de ista quaestione salua pace sentirent, donec uniuersali concilio unum aliquid eliquatum sincerumque placuisset, humanae infirmitatis errorem cooperiret caritas unitatis, sicut scriptum est: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum. qua enim absente cetera inaniter habentur, eadem praesente quaedam uenialiter non habentur. Extant beati martyris Cypriani in eius litteris magna documenta, ut ad illum iam ueniam de cuius sibi auctoritate isti carnaliter blandiuntur, cum eius caritate spiri
Abbreviated transcription (Latin):
gelio generantur boni fideles qui uele uadunt
inspalis aecaitis affectum ł eotendere nondesisto
ł ideo non faciunt quia non possunt : Sicut exutero
sarȩ isaac ł rebeccȩ ia cob Innouam uitam & nouum
testamentum nascuntur : Itaiq: siue intus uersari
uideantur. siuea ꝑto forissint. quod caro. ẽ : caro ẽ :
siue inarea sua sterȩ litate ꝑseuer&. si ue occasione
temptationis tamquam uento extraeollatur: quod
palea .ẽ palea .ẽ: et semꝑ ab illius ecđȩ quȩ sine
macula etruga .ẽ. unitate diuisus .ẽ etiam qui con¬
gregatione scõrum in carnali obduratione miscetur.
Denullottimen desperandũ ẽ siue qui intus talis
appar&. siue qui foras manifestius aduersatur:
Op̃uales autem siue ad hoc ipsum piostudio profici¬
entes non eunt foras quia & cum aliqua. uel ꝑ uer¬
sitatem ł necessitate hominum uidentur expelli:
ibi magis probant quam in tus ꝑmane ant. cum
aduersus ecłam nulla tenus eriguntur. sed inso.¬
lida unittitis petra fortissimo caritatis robore

Expanded text:
gelio generantur boni fideles, qui uel euadunt in spiritalis aetatis adfectum uel eo tendere non desistunt uel ideo non faciunt quia non possunt, sicut ex utero Sarrae Isaac uel Rebeccae Iacob in nouam uitam et nouum testamentum nascuntur. Itaque siue intus uersari uideantur siue aperte foris sint, quod caro est caro est; siue in area in sua sterilitate perseueret siue occasione temptationis tamquam uento extra tollatur, quod palea est palea est, et semper ab illius ecclesiae quae sine macula et ruga est unitate diuisus est etiam qui congregationi sanctorum in carnali obduratione miscetur. de nullo tamen desperandum est siue qui intus talis apparet siue qui foras manifestius aduersatur. spiritales autem siue ad hoc ipsum pio studio proficientes non eunt foras, quia et cum aliqua uel peruersitate uel necessitate hominum uidentur expelli, ibi magis probant quam intus permaneant, cum aduersus ecclesiam nullatenus eriguntur, sed in solida unitatis petra fortissimo caritatis robore
Abbreviated transcription (Latin):
stptores. homicidȩ amicidĩ sunł aut quos
baptitacuerint: denuobaptitandi suNt
dixaba gni dixit .: Sicut cęcus cȩcũ ducens
simul infouetom cadunt. Itahereticus
hercticũ baptizans. simul immortem cadunt
hocuerũ ẽ: sed non propteret uerũ ẽ quod
adiungit. It ideo inquit hereticus bapti¬
zandus ẽ. & uiuificandus. neno suiui
mortuis cõmunicemus: Responsio¬
Nonne mortui errni qui dicebaNT.
Manducemus & bibamꝰ. ctt senim moriemꝰ c
NoncredebaNTresur rectionem mortuorũ
quiergo istorum conloquis malis corrum pebantur.
& cos sequebantur: Nonne pariter cumeis insouetẽ
cerdebant : Et ineis tamenenłt isti quibus scribebat
a postolus lambaptizatis. nectt menideo si corrigeren¬
tur denuo baptitarentur .: Nonneidem a postolus
ait. Saperesecundum carnemmors. ẽ.: Etutique
secundum carnem sãpiebant: Auari. frtudatores
ntptores. interio mebat ipse cyprianus: Quid

Expanded text:
raptores, homicidae amici dei sunt aut quos raptores, homicidae amici dei sunt aut quos baptizauerint denuo baptizandi sunt? Felix a Bagai dixit: Sicut caecus caecum ducens simul in foueam cadunt, ita haereticus haereticum. baptizans simul in mortem cadunt. Hoc uerum est, sed non propterea uerum est quod adiungit: et ideo, inquit, haereticus baptizans est et uiuificandus, ne nos uiui mortuis communicemus. nonne mortui erant qui dicebant: manducemus et bibamus, cras enim morimur? — non credebant resurrectionem mortuorum —: qui ergo istorum conloquiis malis corrumpebantur et eos sequebantur, nonne pariter cum eis in foueam cadebant? et in eis tamen erant isti quibus scribebat apostolus iam baptizatis, nec tamen . ideo si corrigerentur denuo baptizarentur. nonne idem apostolus ait: sapere secundum carnem mors est? et utique secundum carnem sapiebant auari fraudatores raptores, inter quos gemebat ipse Cyprianus. quid
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝑdite et ex ecrubiliter uiuunt .: Secundi¬
uimecũ non ẽ. aduersumme ẽ: Et lohannes
apłs cosqui abec lesia exeunt centichristos
dicat : Indubittenter hostes xp̃i. quiq anti¬
cristi nominatisuNt : gratiam baptismi salutto¬
rismminifquere nom possunt Etideo censeo eos
quideinsidis hereticorũ confugiunt ad et¬
desiã baptizandos eẽ a nobis quiamici a pal¬
latisumus decius dignatioNe: AESPONIO
uires pondetur xp̃i aduersarios om̃s. ẽt̃
quibus dicentibus : Dñe htuo nomine uit
tutes multasfecimꝰ: & alia quȩ ibidicuntur.
insine dicturus .c̃. non nouiuof Recedite ame
oñs quio peniminilni quit tetem. Quȩto ta
palea siusque adultimũ inmalitia ꝑseuentb
Siucaliquideius ante uentilationem foris
uolet si uenitus. et̃ uideatur ignidestina¬
ita .ẽ.  Siergo propterea baptiz andi suNT
adecclesi am uenientes heretici ut tibami¬
cisdĩ baptizentur : Num quid illiauari.

Expanded text:
intus perdite et execrabiliter uiuunt. Secundiintus perdite et execrabiliter uiuunt. Secundiqui mecum non est aduersus me est, et Johannes apostolus eos qui ab ecclesia exeunt antichristos dicat, indubitanter hostes Christi quique antichristi nominati sunt gratiam baptismi salutaris ministrare non possunt. et ideo censeo eos qui de insidiis haereticorum confugiunt ad ecclesiam baptizandos esse n nobis qui amici appellati sumus dei de eius dignatione. Cui respondetur Christi aduersarios omnes esse quibus dicentibus: domine, in nomine tuo uirtutes multas fecimus et alia quae ibi dicuntur fine dicturus est: non noui uos; recedite a me omnes qui operamini iniquitatem. quae tota palea si usque ad ultimum in malitia perseuerabit, siue aliquid eius ante uentilationem foras uolet siue intus esse uideatur, igni destinata est. si ergo propterea baptizandi sunt ad ecclesiam uenientes haeretici, ut ab amicis dei baptizentur, numquid illi auari,
Abbreviated transcription (Latin):
apudhereticos ud schis maticos dacto undeminc
agimꝰ Nihil habet:
icomedes ce sẽ germis die.: Mea sententia hȩc. ẽ.
ut heretici ad ecclesiã uenientes baptizentur
eo quod nullã foris apud peccatores remissionẽ
peccatorũ. consequantur. RESPONSIO
uires pondetur: uniuersȩ ecclesiȩcat holicȩ
sententia hȩc .ẽ.: ut heretici quãuis inheresi
iam xp̃ibaptismobaptizacti ad ecclesiã uenien¬
tes Nonbaptiactur: SienimNulla .ẽ. apud
peccatores remisio peccatorũ : nec intus peccatores
peccati dimittunt & tarmen ab eis baptizati non
tisinitrinitatedño niro dicente Itebaptizate
gentes. in nomine patris et filii et sp̃ũ scĩ.
Cũ ergo maniseste inquit sciamꝰ hereticos non
habere nec patrẽ : Nec filiũ : Nec spm̃ scm̃.
Debent uenientes ad ecclesiã matrẽ nint̃m
uere rerusci & baptizari. ut cancer qđem habe
tismouerbis euangdicis conseerito baptigant᷑
ncordeccutẽ &inuite Nec illos habertenum

Expanded text:
aput haereticos uel schismatieos dato, unde nunc aput haereticos uel schismatieos dato, unde nunc agimus, nihil habet. Nicomedes a Segermis dixit: Mea sententia haec est ut haeretici ad ecclesiam uenientes baptizentur, eo quod nullam foris aput peccatores remissionem peccatorum consequantur . Cui respondetur: Unsententia haec est, ut haeretici, quamuis in haeresi, iam Christi baptismo baptizati ad ecclesiam uenientes non baptizentur. si enim nulla est aput peccatores remissie peccatorum, nec intus peccatores peccata dimittunt et tamen ab eis baptizati non tismi trinitate domino nostro dicente: ite, baptizate gentes in nomine patris et filii et spiritus sancti. cum ergo manifesto, inquit, sciamus haereticos non habere nec patrem nec filium nec spiritum sanctum, debent uenientes ad ecclesiam matrem nostram uere renasci et baptizari, ut cancer quod habebtismo uerbis ; 1 \' euangelicis consecrato baptizantur, in corde autem et in uita nec illos habere qui
Abbreviated transcription (Latin):
pra presstatur ueni enti qui foris accepipđ inlicitefor
hacre betiti cypriccru epistola adstephanũ
cuius in hai sententia cõme monrtio stcctte .ẽ.
Cũ in exordio concilii nonsit comiem onetae
Credo qui a non putactũ . ẽ. necessccriũ. Nãetip¬
saministococtu consacer dotũ lectã. eẽ dixit.
Quod factũ omnino Nĩdubito quantũ arbaoor.
ut fieri solet : Quopos sentiã congregati
ep̃i &iã deilla causa simul aliquid cognoscere
quȩ illec epistola continetur. Nam prorsus
ad quȩstionẽ prȩsentẽ Non ꝑtinet: Etmagis
miror cur eoc̃ iste cõmemontre uoluerit
Quã cur in exordio concilii commemontuo eius
prȩtermis sec sit : Quod sĩquis quã arbitrrtur me
aliquid n ioluis se in medium proferre quod in ete
positũ ẽ. presenti causȩ Neces secriũ : legat etem
& sciat uerũ cẽ quoddicoAut si aliud inuenenit
redar guat: Prorsus enĩ illac epistola debaptismo¬

Expanded text:
praestatur uenienti qui foris acceperat, id est ut praestatur uenienti qui foris acceperat, id est ut hac re habeat beati Cypriani epistula ad Stephanum, cuius in hac sententia commemoratio facta est, cum in exordio concilii non sit commemorata, credo quia non putatum est necessarium. nam et ipsam in isto coetu consacerdotum lectam esse dixit, quod factum omnino non dubito, quantum arbitror, ut fieri solet, quo possent iam congregati episcopi etiam de illa causa simul aliquid cognoscere quae illa epistula continetur. nam prorsus ad quaestionem praesentem non pertinet et magis miror, cur eam iste commemorare uoluerit, quam cur in exordio concilii commemoratio eius praetermissa sit. quodsi quisquam arbitratur me aliquid noluisse in medium proferre quod in ea positum est praesenti causae necessarium, legat eam et sciat uerum esse quod dico; aut si aliud inuenerit redarguat. prorsus enim illa epistula de baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
trcmen ulterius baptizari ¶Nuii.¬
Ris CΙΗΛCΙTAbIXIT: Incanto coctu scis simori
sacerdotũ lectis litteris cẏpriani dilectis simi
ricdiubaianũ. itemque adstephacniũ : quȩ can¬
cũ inse scĩs simorũ ex scripturis dĩ ficis continent:
ut merito om̃s ꝑ dĩ gatiam adunati consentire
debeam Censeo ergo om̃s hereticos siue schis¬
maticos qui ad catholicam ec desiam uolueriNt
uenire. Nonante ingredi. nisi ante ex orcizati
& baptizatisueriNt exceptis hissanẽ : qui in ecde¬
sĩa catholicat fuerint antebaptizati Ittcta
men ꝑ manus in positionem. inpęnitenti a
ecclesiȩ reconcilientur. RESPONSI.O.¬
icad monemur lterũ querere. cur dixerni
exceptis hissanequi in ec clesia catholica fu¬
erint antebaptizati: an quia ñ amiserrN
quodintus acceperrNT. Irgo quod habere
licite foris habetur. &t aomen habetur.
Sic̃ inlicite foris datur. sed itom̃dat᷑ Quodaũt
presttegur fedeunti ponitus pece penro hoc

Expanded text:
tamen ulterius baptizari. Cresctamen ulterius baptizari. Cresca Cirta dixit: In tanto coetu sanctissimorum consacerdotum lectis litteris Cypriani dilectissimi nostri ad Iubaianum itemque ad Stephanum, quae tantum in se sanctissimorum ex scripturis deificis continent, ut merito omnes per dei gdebeamus, censeo ergo omnes haereticos et schismaticos qui ad catholicam ecclesiam uoluerint uenire non ante ingredi, nisi exorcizati et baptizati prius fuerint, exceptis his sane qui in ecclesia catholica fuerimen ut per manus impositionem in poenitentiam Ecclesiae reconcilientur. 25. Hic admonemur iterum quaerere, cur dixerit, exceptis his sane qui in Ecclesia catholica fuerint ante baptizati. An quia non amiserant quod intus acceperant? Ergo quod habere licite foris habetur, et tamen habetur: sic illicite foris datur, sed tamen datur. Quod autem praestatur redeunti qui intus acceperat, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pacis accedunt. Baptis mus ta menxp̃i
in utrisque agnoscendus. & in nullis in ꝓbanđ :
siuetente quã conuertentur quamuis cis ruhil
pro sit : Siuecum conuertuntur. ut proseqdo
Cum ipsi ab ec desia quȩ una ẽ in quit recedendo
inftctuati contricrufactis int: Flat sicut serp¬
tum ẽ : Domus contrtriorũ legis. debent
emundationem : & consequens c̃ inquit cos
quia contritrus baptizati inquinatisunt.
primo purgari : et tunc demum baptizari
quidergortoptores & homicidȩ nionsui
contrrii legis dicentis. Non occidestion fu¬
niberis : Debent ergo emundatioNẽ : quis
hoc neg uerit : & ttmen Non solũ quicũq
attdibus intus baptizant᷑: sed etiã quitteles
non mutctibaptizant᷑: Quamuis adhuc
purgactionẽ debecqt ut mutent᷑. Nonttem̃
amplius cum mutacti fuerint baptizeent᷑.
Fanticuis .ẽ in sacrit m̃to simplicis baptism:
Vtcũ ficteamur aliquembaptizatũ & adhuc
maleui uentem deberemundiriuetemꝰ

Expanded text:
pacis accedunt. baptismus tamen Christi pacis accedunt. baptismus tamen Christi in utrisque agnoscendus et in nullis inprobandus est, siue antequam conuertantur, quamuis eis nihil prosit, siue cum conuertuntur ut prosit. cum ipsi ab ecclesia quae una est, inquit, recedendo infatuati contrarii facti sint, fiat sicut scriptum est: domus contrariorum legis debent emundationem, et consequens est, inquit, eos qui a contrariis baptixati inquinati sunt primo purgari et Quid ergo, raptores et homicidae non sunt contrarii legis dicentis, Non occides, non furaberis ? Debent ergo emundationem: quis hoc negaverit? Et tamen non solum quicumque a talibus intus baptizantur, sed etiam qui tales non mutati baptizantur, quamuis adhuc purgationem debeant ut mutentur, non tamen amplius cum mutati fuerint baptizantur. tanta uis est in sacramento simplicis baptismi, ut, cum fateamur aliquem baptizatum et adhuc male uiuentem debere mundari, uetemus
Abbreviated transcription (Latin):
nonsdũ spirittditer forissunt sedetiã corponalẽ
infine sepca suibunt᷑ ⁊ Om̃s enimttdes ad nihil
ualer ł: Nec ideo tac m̃ sacnt mentũ baptis matis
quodineis ẽi uibil ẽ, Nametinipsis qui prociunt
soras resipiscaNT & redeant : salus cis quȩ reces
serat redit: Baptisna uero qui anon recessert:
nonredit It illud quod ait dñs. Ite ergo & docete
malis non diceret Sicuidimiseritis peccatte
dimittentur ei : Sicui tenueritis tenebuntur :
Quomo doergo intus baptizant mali: qui dimit¬
terepeccata Non possunt: Quomodo &iambi p¬
tiz ant inados non mutactos quorũ adhuc pecca¬
tec suꝑeos sunt  Sicut io hannes dicit: Quiodit
fr trẽsuũ In tenebris ẽ usqueadhuc:Si autem
tunc dimit tuntur cũ sebonis etiustis ꝑquos
in etlesia peccata dimittuntur quã uisa malis
baptizatis int intima caritate coniungunt.
Sic et illiquiforinsecus ueniunt & ad eandem
compaginem corporis xp̃i interno uinculo

Expanded text:
non solum spiritaliter foris sunt, sed etiam corporaliter non solum spiritaliter foris sunt, sed etiam corporaliter in fine separabuntur. omnes enim tales ad nihil ualent, nec ideo tamen sacramentum baptismatis quod in eis est nihil est. nam et in ipsis qui proiciuntur foras, si resipiscant et redeant, salus eis quae receserat redit: Baptisma vero quia non recesserat non redit. Et illud quod ait Dominus, Ite ergo, et docete malis non didimittentur ei, si cui tenueritis tenebuntur. quomodo ergo intus baptizant mali qui dimittere peccata non possunt? quomodo etiam baptizant malos non mutatos, quorum adhuc peccata super eos sunt, sicut Iohannes dicit: qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc? si autem tunc dimittuntur, cum se bonis et iustis per quos in ecclesia peccata dimittuntur, quamuis a malis baptizati sint, intima caritate coniungunt, sic et illi qui forinsecus ueniunt et ad eandem conpaginem corporis Christi interno uinculo
Abbreviated transcription (Latin):
sibus damnat apłs. & tao menbaptizaNT
& baptizantur: Curergo soli hereticidicunt᷑
baptismum habere nom posse. quẽ hacbent socii
dam pnactionis ipsorũ  NII¬
anuarius al ocmbesediẽ. Secundũ scriptuntrũ
scãrũ auc toritatẽ decerno hereticos om̃s bapti¬
sandos et sic inecelesiam scam ad mitendos Rids
Nuicrespondet. Secundũ scriptuntrũ scarũscus¬
toritatẽ de creuit conciliũ catholicũ orbisteor¬
rũetiam inhereticis inuentũ baptis mũxp̃ition
er̃ ÷ inprobandum: Siautẽponeret testimoni
scriptuntrũ aut contra nostiom et udu sesuit p
Nobis et demon sent remus si c eecequeũ sequtno¬
nuobissacustno gedba exeuangelio posuit testiumo¬
niudicente dño: Vosestis salterre. Si autẽ sal iuisto¬
mutus suesit id quodsalietur exco adnihil
ualebit: Ni siutpiciatur fonts et conculeetr ab
hominibus quasi nos dicamus homines ipsesfo¬
asproiestos ualere aliquiduel adua ueledali¬
oro aluitẽ. Sedet quitteles intus uidentur

Expanded text:
sibus damnat apostolus, et tamen baptizant et baptizantur. cur ergo soli haeretici dicuntur baptismum habere non posse, quem habent socii damnationis ipsorum? Ianuarius a Lambese dixit: Secundum scripturarum sanctarum auctoritatem decerno haereticos omnes baptixandos et sic in ecclesiam sanctam admittendos. Huic respondetur: Secundum scripturarum sanctarum auctoritatem decreuit concilium catholicum orbis terrarum etiam in haereticis inuentum baptismum Christi non esse inprobandum. si autem poneret testimonia scripturarum, aut contra nos non esse aut etiam pro nobis esse demonstraremus, sicut ecce qui eum sequituLucius a Castra Galba ex euangelio posuit testimonium dicente domino: uos estis sal terrae; si autem sal infatuatus fuerit, id quod sallietur ex eo ad nihilum ualebit, nisi ut proiciatur foras et conculcetur ab hominibus. quasi nos dicamus homines ipsos foras pro-, iectos ualere aliquid uel ad suam uel ad aliorum salutem. sed et qui tales intus uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
superart prececntis affectus. Et quia certa illocuer¬
ba cuangelica sine quibus non potest baptis mus
consecrxri Tantum uoclent: ut ꝑ illac siceuacuent᷑
quȩcumq: in prece uitiosa contrac regulamfides
dicuntur : quemad modum de moniũ xp̃inomi¬
ne excluditur. Namutique hereticuis sicadferat
precemuitiosam Necbonũ habet cacritictis affectũ
quopos sit illac imperitia superari. Et ideo similis ẽ
ei quicumque in ipsã cactholicet inuidus & maliuolu
quales illicarguit cyprianus adferrt. &iamut fieri
solet aliquam precem
Inqualo quatur
contrirregulam fidei : Multi quippe inruunt in p̃ces
Non solum cabperitis loquacibus. sed &iam ab hereticis

Expanded text:
superat precantis adfectus et quia certa illa uerba euangelica sine quibus non potest baptismus consecrari, tantum ualent, ut per illa sic euacuentur quaecumque in prece uitiosa contra regulam fidei dicuntur, quemadmodum daemonium Christi nomine excluditur. nam utique haereticus, si adferat precem uitiosam, nec bonum habet caritatis adfectum, quo possit illa inperitia superari, et ideo similis est ei quicumque in ipsa datholica inuidus et maliuolus, quales illic arguit Cyprianus, adferat etiam, ut fieri solet, aliquam precem in qua loquatur contra regulam fidei. multi quippe inruunt in preces non solum ab inperitis loquacibus, sed etiam ab haereticis
Abbreviated transcription (Latin):
menbra n̾ ptinẽt: ñ sunt in eccłia de quadr̃
ni ẽ columba mea ĩma ẽ mat sue Ipsae
crim sine macula ⁊ruga. Ant asserat qui po¬
test hiuiꝰ colũbe menbra ẽẽ. qui scło ubis nõ
faclis renuntiant. interim ad quod uidenꝰ
Un diclim arbitror. Qui sapit diem año sa¬
pst s̾ enĩ iudicat omẽm diem. Seamact̾e¬

Expanded text:
membra non pertinent, non sunt in ecclesia de qua dicitur: una est columba mea, una est matri suae; ipsa est enim sine macula et ruga. aut asserat, qui potest, huius columbae membra esse qui saeculo uerbis, non factis renuntiant. interim, ad quod uidemus. unde dictum arbitror: qui sapit diem, domino sapit; deus enim iudicat omnem diem. secund
Abbreviated transcription (Latin):
memorat.: etiam ħ ait. Seculo u̾bis solis ⁊n̾
factis renitiantes. Si c̃ deqͥb dam dicti
apłs. C onfitent᷑ enĩ dm se nosse. factis aũ
uegant. Hos gͦ beatꝰ cypͥanus in ip̃a pitus
ecclia u̾sari arguit. qui corde ĩmeliꝰ mita¬
to bapti⁊ ant̃ quando utiq scło u̾bis ñ facti

Expanded text:
memorat etiam hoc ait: saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, sicut de quibusdam dicit apostolus: confitentur enim deum se nosse, factis autem negant. hos ergo beatus Cyprianus in ipsa intus ecclesia uersari arguit, qui corde in melius non mutato baptizantur, quando utique saeculo uerbis, non factis
Abbreviated transcription (Latin):
liutatẽ: patmonioꝵ lucrostudentes. suꝑbia
letantes emulatiom ⁊ dissensioni uacais¬
tes simplicitatis ⁊ fidi negligentes. sclo uebr
solis ⁊n factis renũtiantes unꝰqsꝙ s placen¬
tes ⁊ om̃ib displicentes. Qd̾ si cos i̾ sius m̃bs

Expanded text:
luntatem patrimonio et lucro studentes, superbiam sectantes, aemulationi et dissensioni uacantes, simplicitatis et fidei neglegentes, saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, unusquisque sibi placente
Abbreviated transcription (Latin):
mam. Quam utiq ñ habe̾ant de qͥb dicti᷑.
scło u̾bis solis ⁊ ñ factis renĩtniantes. Et t̃icl
agit ĩcrepãs ⁊ arguens eos. ut aliqͣnͣdo abulet
inuia xp̃i.⁊ eiꝰ amici malint ẽẽ ꝙͣ scli. Cui si ob¬
temꝑassent. ⁊ recte iam uiue̾ non ut pseudo
ret uera conu̾sidd̾ ut sac̃mentũ quod nonin¬
ianꝰ ualebat ad puitiem mittatis uale nou¬

Expanded text:
n habebant de quibus dicitur: saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes. et tamen id agit increpans et arguens eos, ut aliquando ambulent in uia Christi et eius amici malint esse quam saeculi. Cui si obtemperassent et recte iam uiuere non ut pseudocret uera conuersio, ut sacramentum, quod. non mutatis ualebat ad perniciem, mutatis uale
Abbreviated transcription (Latin):
potest. ⁊ si a corruptis ⁊ adulteris habeat᷑
sicut ⁊ ipsa eccłia incorrupta ⁊ casta ⁊ pudicae̾
Et iaco ñ adeam ꝑtinent auari raptorem fe¬
ueratores: qs ñ tantũ foris. s enã nitꝰ c̃ẽ iiruł¬

Expanded text:
potest, etsi a corruptis et adulteris habeatur, potest, etsi a corruptis et adulteris habeatur, sicut et ipsa ecclesia incorrupta et casta et pudica est, et ideo non ad eam pertinent auari raptores faeneratores, quos non tantum foris sed etiam intu
Abbreviated transcription (Latin):
tur: etiã foras largit̾ manauert᷑. Noĩatim
quippe ꝯmemorant᷑. ⁊ ꝑ qͣs t̾ras fluant: ⁊ qͥa
extͣ ꝑadysũ ꝯstitute sunt. om̃ib notũ ẽ. Nec
tñ in mesopotamia uł in egypto. qͦ illa flu¬
mina ꝑuenerunt. est felicitas utte. que in ꝑi¬
yso cõmeniorat᷑. Ita fit ut cum ꝑachysi aqu
q̃tent ⁊ possidet omẽm sponsi sui ⁊ dñi po¬
testatem. ꝑ ꝙͣ conuigalẽ potestatẽ: etiam
de ancillis filios parere potest. Q si n̾ suꝑ¬
biant. in sortẽ hereditatis uocabunt᷑. si aũ
honore atq unitate pugnaniꝰ. ñ tbimꝰ
hereticis qͥcqͥd apud eos eiꝰ agnoscimꝰ: s eos
arguentes cloceamꝰ qd̾ ex initate habent ñ
uałe̾ ad salutẽ: nͥ ad eandemi uenerint imi¬
tatẽ. Aqua enĩ ecdie: fidelis ⁊ salutaris ⁊ seã
ẽ bene utentib. Ea uͦ bene uti extͣ eccłiam
nemo potest. Male utentib añ foris ⁊ intꝰ
ad suppliciũ gerit᷑: ñ ad p̾miũ suffragat᷑.
Et ideo baptismꝰ corrumpi ⁊ adulterari ñ

Expanded text:
im quippe commemorantur et per quas terras fluant et quia extra paradisum constitutae sunt omnibus notum est. nec tamen in Mesopotamia uel in Aegypto, quo illa flumina peruenerunt, est felicitas uitae quae in paradiso commemoratur. ita fit, ut, cum paradisi aqua quae tenet et possidet omnem sponsi sui et domini potestatem, per quam coniugalem potestatem etiam de ancillis filios parere potest, qui si non superbiant, in sortem hereditatis uocantur, si autem honore atque unitate pugnamus, non tribuamus haereticis quidquid apud eos ejus agnoscimus: sed eos arguentes doceamus, quod ex unitate habent non valere ad salutem, nisi ad eamdem venerint unitatem. aqua enim ecclesiae fidelis et salutaris et sancta est bene utentibus, ea uero bene uti extra ecclesiam nemo potest. male utentibus autem et foris et intus ad supplicium geritur, non ad praemium suffragatur. et ideo baptismus corrumpi et adulterari non
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo a quã mundatet scĩficat homicid a. quo¬
modobenedicunt oleum tenebrȩ Siautemdsadẽ
sicr mentis & uerbis suis ꝑ quales libet amini¬
strentur & sicrrmenta dĩ ubiq recte sunt : et mcc¬
lihomines quib: nihil prosunt ubiq ꝑuersisuNT
lud autẽ quade.ẽ. ut ideo putetur hereticus non
haberebaptismum quia non habet eclesiam.
Quer siuero illequi intus non stectis sed uerb̃ sȩtulo
renuntiat : Non hoc inbaptismo interrogatur¬
Sicut ergo huius felsa responsiononefficit ut bap¬
tismus non sit quemꝑcipit : sicetillius deecclesia scã
ftlsa responsio. non efficit ut baptismus ñ sitquẽ ꝑcipri
tsicut illesi postea quod facllaciter reꝰ deret. uera

Expanded text:
Quomodo aquam mundat et sanctificat homicida? quomodo benedicunt oleum tenebrae? si autem deus adest sacramentis et uerbis suis, per qualeslibet administrentur, et sacramenta dei ubique recta sunt et mali homines quibus nihil prosunt ubique peruersi sunt. Illud autem quale est, ut ideo putetur haereticus non habere baptismum, quia non habet ecclesiam?interrogatur. quasi uero ille, qui intus non factis sed uerbis saeculo renuntiat, non hoc in baptismo interrogatursicut ergo huius falsa responsio non efficit, ut baptismus non sit quem percipit, sic et illius de ecclesia sancta falsa responsio non efficit, ut baptismus non sit quem percipit, et sicut ille si postea quod fallaciter responderat uera
Abbreviated transcription (Latin):
homines dicerent: atq inde pestifent in fla¬
rentur suꝑbit: quamgacudet erprianus
Quanto serenius in illolu cecontuetur ꝓquan¬
e salute humanigeris ftectũsit ut in ue¬
niat᷑ aliquid quod merito rep̃hendi possit
quamuis inxp̃ianis etpiis litteris ore brlioc
at noninueniatur in litaeris piscatorũ. Dehoc
eto gtiuidio sc̃ȩ illius animeomni nosecurus
seq ullo modo meces litteras abomnierrato libe¬
ris audeo uel putrere ul dicere: Neq illius hu¬
ic sententiȩ inqua ei ui sumẽ aliter suscipiendos
abhereticis uenientes quamuel in preteritum
suscipiebantur sicut ipsetestatur ul nunc sus¬
cipiuntur sicuttotius orbxp̃iani plenario
concilio rationcebilis consuetudo firmatto ẽ :

Expanded text:
homines dicerent adque inde pestifera inflahomines dicerent adque inde pestifera inflarentur superbia. quam gaudet Cyprianus, quanto serenius in illa luce contuetur, pro quanta salute humani generis factum sit, ut inueniatur aliquid, quod merito reprehendi possit, quamuis ip Christianis et piis litteris oratorum, et non inueniatur in litteris piscatorum! de hoc ego gaudio sanctae illius animae omnino securus neque ullo modo meas litteras ab omni errato liberas audeo uel putare uel dicere neque illius huic sententiae, in qua ei uisum est aliter suscipiendos ab haereticis uenientes quam uel in praeteritum suscipiebantur, sicut ipse testatur, uel nunc suscipiuntur, sicut totius orbis christiani plenario concilio rationabilis consuetudo firmata e
Abbreviated transcription (Latin):
schusmatis labetruncceret : quamsioninta
Nonsolu uenteciter. sedetiam pariter sineiste
untute sentirit. Neq enĩ ei plecceo sicius
litigeniũ stccultti tẽq sermonis et doctrinẽ
ubertatem scõ concilio cunctarũ gentium
cui profecto inter fuit ꝑsp̃s unita tẽ prȩpone¬
re affectem presertimim inte cliueriiatis lu¬
ceposito ubi certissime cernit. qđ hic pacatis sime
requirebat: Exilla enim ubertate. hȩc nr̃o quȩ
uidentur eloquia tam quam inftentilia rudi¬
menta deridet Ibiuidet quacregula pidecitis
hicegerit : ut nihilei e& inec clesia carrusunitate
Ibi auam in effabdi dilectione contuetur:
quam prouida et miseri cordissima dispensa¬
tione dñs uttumores nr̃os curaret : Stulamun¬
dilegit ut confunderet sapientes. At que
inordinib: membrorũ ecłȩ suȩ tam salubriter
om̃acollocaret : Nedeingenio uellitterissuis
quas adhuc ignont renT cuius munere ha¬
berent : electos se ad adiutoriũ euangelicũ

Expanded text:
schismatis labe truncaret, quam si omnia schismatis labe truncaret, quam si omnia non solum ueraciter sed etiam pariter sine ista uirtute sentiret. neque enim ei placeo, si eius ingenium facultatemque sermonis et doctrinae ubertatem sancto concilio cunctarum gentium, cui profecto interfuit per spiritus unitatem, praeponere adfectem, praesertim iam in tali ueritatis luce posito, ubi certissime cernit quod hic pacatissime requirebat. ex illa enim ubertate haec nostra quae uidentur eloquia tamquam infantilia rudimenta deridet. ibi uidet qua regula pietatis hic egerit, ut nihil ei esset in ecclesia carius unitate. ibi etiam ineffabili delectatione contuetur, quam prouida et misericordissima dispensatione dominus, ut tumores nostros curaret, stulta mundi elegit, ut confunderet sapientes adque in ordinibus membrorum ecclesiae suae tam salubriter omnia conlocaret, ne de ingenio uel litteris suis, quas adhuc ignorarent cuius munere haberent, electos se ad adiutorium euangelicum
Abbreviated transcription (Latin):
quippehabere erga malos pacem potest:
tenere autem cũ eis paccẽ ñ potest quã ipsi
nontenent: Postremoquia nemini prescri¬
locum dedit pacifice secũ isttc traceteendi:
Presens c̃ enim non solũ ꝑlitteros suas. sedetiam
ꝑipsamque inillo maixime uiguit. &morinũ¬
quim potuit carittetẽ. Huic ergo inherert
& conglutinari desiderirns : sinon inpediar
in conuenientia peccatorũ meorũ oretionib
er adiutus discam sipotero ꝑlittenrs eius quantte
pacepertũ ecclesi amsuã dñs etquanto solatio
aberna uerit. et ꝑei sermonis affectumis¬
cerib humilitatis indutus. Si quidueriussen¬
tio cum orbeterntrũ. nonei preponã coritũ
nec ineo ipso quod aliter sentiens nontaem̃
dirẽptusẽ ab orbeternerum: Mauisquope
ineorobur uirtutis eminuit. cumista questio
pondum discus sanutaret: Quod alitersenti¬
ens quã multi collegre &ttintã moderationẽ
obtinuit ut ecclesigłi scãm societtitẽ nulla

Expanded text:
quippe habere erga malos pacem potest, quippe habere erga malos pacem potest, tenere autem cum eis pacem non potest quam ipsi non tenent —, postremo quia nemini praescriuscumque locum dedit pacifice secum ista tractandi. praesens est enim non solum per litteras suas, sed etiam per ipsam quae in illo maxime uiguit et mori numquam potuit caritatem. huic ergo inhaerere et conglutinari desiderans si non inpediar inconuenientia peccatorum meorum, orationibus eius adiutus discam, si potero, per litteras eius, quanta pace per eum ecclesiam suam dominus et quanto solacio gubernauerit, et per eius sermonis adfectum uisceribus humilitatis indutus si quid uerius sentio cum orbe terrarum, non ei praeponam cor meum nec in eo ipso, quod aliter sentiens non tamen diremptus est ab orbe terrarum. maius quippe in eo robur uirtutis eminuit, cum ista quaestio nondum discussa nutaret, quod aliter sentiens quam multi collegae tantam moderationem optinuit, ut ecclesiae dei sanctam societatem nulla
Abbreviated transcription (Latin):
consuetu dinem non habemus neq: ecclesi ađi:
eruatur a nob patienter eleniter cccritis
animi : Collegii honor uinculũ fidei : con¬
cordic sacerdoti: Propter hoc &iam libel
lũ debonopatientiȩ quantũ ualu it
nr̃ a mediocritas ꝑmit tentedño et inspirn te
conscripsimus : Quem adte protua dilectione
tuensmisimus : In his uerbis multa consideren¬
dasunt : quibus in hoc uiro qui dilexit
decorem domus dñi. ed ocum tabernaculi
habrititionis ei : xp̃i anȩcaritatis fulgor
eluceo: Primo quia id quod sensit non ta¬
cuit Dein dequia tã mansuete et pacifice
protulit : quia cum his quialiud sentiebaNt
ecclesiasticam pacemtenuit. quia unitectis
uinculo taentam salubritactem. eẽ intellex̃.
quia eam tantũ dilexit & sobriecusto¬
diuit. quia uidit et sensit &iaindiuersa
sentientes possesalua caritate sentire.
Neq enimcũ malis tenere sediceret diuinam
concordiam & dominicam pacem Bonus

Expanded text:
consuetudinem non habemus neque ecclesia Dei. consuetudinem non habemus neque ecclesia Dei. seruatur a nobis patienter et leniter caritas animi, collegii honor, uinculum fidei, concordia sacerdotii propter hoc etiam libellum nunc de bono patientiae quantum ualuit nostra mediocritas permittente Domino et inspirante conscripsimus, quem ad te pro mutua dilectione transmisimus. In his uerbis multa consideranda sunt, quibus in hoc uiro, qui dilexit decorem domus domini et locum tabernaculi habitationis eius, christianae caritatis fulgor elucet: primo quia id quod sensit non tacuit, deinde quia tam mansuete et pacifice protulit, quia cum his qui aliud sentiebant ecclesiasticam pacem tenuit, quia in unitatis uinculo tantam salubritatem esse intellexit, quia eam tantum dilexit et sobrie custodiuit, quia uidit et sensit etiam diuersa sentientes posse salua caritate sentire — neque enim cum malis tenere se diceret diuinam concordiam et dominicam pacem; bonus
Abbreviated transcription (Latin):
aut quod ẽ. tenere ecłam. Non hoc.ẽ. indiui¬
nistenere primatum : Aut siom̃s qui tenet
eđam &iam primatũ tenet : Om̃s illi imqui
ecđaꝰ nontenent : quitt men intus uidentur
et bcptis mũ decre & habere anullo nr̃mniegunt᷑ :
Na meos primatũ indiuinis haberequis dicat.
nisi qui nihil diuinũ sapit: Sediamadillaceloqͥa
pacifica cypriani hoc.ẽ adepistolȩ finem omni¬
b: considerctis ꝑtracetactisq ꝑuentũ ẽ : quȩ melegen¬
tem & sepere petentem non satiant Tantac
exeis iocunditas frc terni amoris exalcet:
Tanta dulcedo cacritictis exuberat: Hectibi in¬
frocter carissime : nemini prȩscribentes aut
tat faciat: Habens arbitriisui liberampo¬
teftactem : Nosquantũ innob ẽ: propter here¬
ticos cum collegis etco ep̃is nr̃is Ñc ontendimꝰ
Cum quibus concordiam et dominicam pacẽ
tenemus. Maxi mecum & apłs dicat. Siquis
autẽ putac uerit contentiosus eẽ : Nofite lẽ

Expanded text:
aut quod est tenere ecclesiam non hoc est, in diuiaut quod est tenere ecclesiam non hoc est, in diuinis tenere primatum, aut si omnis qui tenet ecclesiam etiam primatum tenet, omnes illi iniqui ecclesiam non tenent, qui tamen intus uidentur et baptismum dare et habere a nullo nostrum negantur. nam eos primatum in diuinis habere quis dicat, nisi qui nihil diuinum sapit? Sed iam ad illa eloquia pacifica Cypriani, hoc est ad epistulae finem omnibus consideratis pertractatisque peruentum est, quae me legentem et saepe repetentem non satiant. tanta ex eis iucunditas fraterni amoris exhalat, tanta dulcedo caritatis exuberat. haec tibi, infrater a charissime, nemini praescribentes aut tat faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem. Nos, quantum in nobis est, propter haereticos cum collegis et coepiscopis nostris non contendimus, cum quibus divinam concordiam et dominicam pacem tenemus; maxime cum et Apostolus dicat: Si quis autem putauerit contentiosus esse, nos talem
Abbreviated transcription (Latin):
Multos iam ẽẽ concedimus baptismum
tenentes etecłam nontenentes: Quã¬
obrem non p̃occupat hereticus baptis¬
mũ. cum eum ab ecła sũpserit Nec potu¬
it amit terecum recederet : que miam
non habere e ł cĩdicimus & ta menbaptismũ
habere concedimus. Nec primatũ quisq̃ sibi derogat
ethereti cotribuit . quia eum dicit secum abstulis¬
sẽ quod non legitime daret: sed tam̃ legitimum
daeret Nec im legtime haberet sedlegitimum
haberet. Primatus autem non ẽ nisi in scã con¬
uersatione &uitabona quo ꝑtinent om̃s. ex qͥb
tam quã membris constat illa sponsa non ha¬
bens maculam neq rugum etilla colũ ba
intermultorum coruorum in probita tem
gemens Nisi forte cum esau ꝓpt̾lenticulȩ
concupiscentiã primatũ ꝑdiderit. Tenere
primatum arbitrrndisunt. fricudatores¬
raptores. fenenitores. inuidi ebriosi &cetentꝰ
huiusmodi quales in ecła sui temporis. &iã
pliteris cyprianus ingemuit: Qua propter

Expanded text:
multos iam esse concedimus baptismum multos iam esse concedimus baptismum tenentes et ecclesiam non tenentes. Quamobrem non praeoccupat haereticus baptismum, cum eum ab ecclesia sumpserit, nec potuit amittere cum recederet, quem iam non habere ecclesiam dicimus et tamen baptismum habere concedimus. nec primatum quisque sibi derogat et haeretico tribuit, quia eum dicit secum abstulisse quod non legitime daret sed tamen legitimum daret, nec iam legitime haberet sed legitimum haberet. primatus autem non est nisi in sancta conuersatione et uita bona, quo pertinent omnes, ex quibus tamquam membris constat illa sponsa non habens maculam neque rugam et illa columba inter multorum coruorum inprobitatem gemens; nisi forte, cum Esau propter lenticulae concupiscentiam primatum perdiderit, tenere primatum arbitrandi sunt frraptores, feneratores, invidi, ebriosi, et caeteri hujusmodi, quales in Ecclesia sui temporis etiam per litteras Cyprianus ingemuit. Quap
Abbreviated transcription (Latin):
Mirum. ẽ. autem quomodo dicatur sẽparorri
ase et diuidi õnino nonpos sebaptis mũ ec ecłam:
Sienim baptisma in baptizato insẽparabiliter
manet : quomodo baptizatus sẽparari ab
ecła potest. et baptisma non potest. Inbapti¬
zato aut̃ insẽparrbiliter baptis ma ꝑmane¬
re mani festum.ẽ. quia inquemlibet pro¬
fundũ malorũ & in quam libet horribilem
uoraginem peccatorum inruat baptizatus
usq ada posiacticam ruinam non curebaptis¬
mor &ideo ꝑpenitentiam redeunti nonredit.
quideo nom potuisse carere iudicatur. Bapti¬
⁊atũ autem posse fparteri ab ecłaquis dubi¬
ttuerit : Indequippeom̃s heresesexieruNT.
quȩ uocabu lox p̃iano decipiunt: Qua mob¬
rem quia manifestũ t̃ inbaptizcctt ẽẽ bap¬
tismũ: cumbaptizatus deecła sẽperetur
baptis mus quiinillo .ẽ. cumilloutiq: sepa¬
ractur. Itideo non om̃s quitenent baptismũ
Aut si eccłam tenere nondicimus nisi
eos quidiuina mandatt custodiunt.

Expanded text:
Mirum est autem, quomodo dicatur separari Mirum est autem, quomodo dicatur separari a se et diuidi omnino non posse baptismum et ecclesiam. si enim baptisma in baptizato inseparabiliter manet, quomodo baptizatus separari ab ecclesia potest et baptisma non potest? in baptizato autem inseparabiliter baptisma permanere manifestum est, quia, in quemlibet profundum malorum et in quamlibet horribilem uoraginem peccatorum inruat baptizatus usque ad apostaticam ruinam, non caret baptismo et ideo per paenitentiam redeunti non redditur, quia eo non potuisse carere iudicatur. baptizatum autem posse separari ab ecclesia quis dubitauerit? inde quippe omnes haereses exierunt quae uocabulo christiano decipiunt. Quamobrem quia manifestum est in baptizato esse baptismum, cum baptizatus de ecclesia separatur, baptismus qui in illo est cum illo utique separatur. et ideo non omnes qui tenent baptismum aut si ecclesiam tenere non dicimus nisi eos, qui diuina mandata custodiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nonenit: & ttimen post eũ baptizactũ. ẽ.
Sic dicit aliquis multomagis post ebrio sũ
baptizandum. ẽ. quia iohannes sobrius
entt & ucm̃po st cũ baptizatũ . ẽ. It quid
eires pondetemꝰ Non habebimꝰ nisi baptiza¬
tisa iohanne baptismũ xp̃i ñ habentib:
ẽẽ tit ditũ.: In quib autem .ẽ. baptis mxp̃i
quib libet ꝑuer sittitib: corũ Nullomodo¬
potest fieri ut non sit in eis baptismus xp̃i. Nonitrq
id circo hereticus ius baptismi obtinere potuit.
quia prior baptizauit: sed quia non suobap¬
tismobaptizauit: et sius baptizandiñ ha¬
buit : tamenxp̃i. ẽ. quod dedit et illex p̃i ẽ. qđ
accepit: multtenim contrir iusdantur.
necttimen ideo uel nulla uel nondactac
dicuntur : Neq enim et ille qui scło uerbis
solis et non ftcctis renuntiat. iure accipit
baptismum . &tamenaccipit: Namtales
in ecła etcyprianus suis temporibus fuis secom¬
memoret : et nos experimur et gemimus.:

Expanded text:
non erat et tamen post eum baptizatum est\'. non erat et tamen post eum baptizatum est\'. \'sic\', dicit aliquis, \'multo magis post ebriosum baptizandum est, quia Iohannes sobrius erat et tamen post eum baptizatum est\', et quid ei respondeamus non habebimus nisi baptizatis a Iohanne baptismum Christi non habentibus esse traditum, in quibus autem est baptismus Christi, quibuslibet peruersitatibus eorum nullo modo fieri, ut non sit in eis baptismus Christi. Non itaque idcirco haereticus ius baptismi optinere potuit quia prior baptizauit, sed quia non suo baptismo baptizauit, et si ius baptizandi non habuit, tamen Christi est quod dedit et ille Christi est quod accepit. multa enim contra ius dantur nec tamen ideo uel nulla uel non data dicuntur. neque enim et ille, qui saeculo uerbis solis et non factis renuntiat, iure accipit baptismum et tamen accipit. nam tales in ecclesia et Cyprianus suis temporibus fuisse commemorat et nos experimur et gemimus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ actisunt homines & posthereticos non bap¬
titantur: Cur non minibiliter dr̃ post
io hannem baptizacti sunt homines. et post
inuidos Non bapti zcontur. cũ expartediabo¬
li eẽ inuidos. Ipsecyprianus inepisto ladere¬
lo ediuore testetur. et in ecła xp̃ifuis seinui¬
dos xp̃iannuntiatores ipsis apostolicis
temporib: ipsec yprianꝰ excpło paulo sicut
iamdocuimus manifest& Qui a ergo iohan¬
nis baptis mus nonerat idem quibaptismꝰ
xp̃i: satis arbitror. cẽ. delarttum & propterea
nihil ex ilo documenti a fferipotest. Cur
propterea post hereticos baptiz cendũ sit
quia baptizoctum . ẽ. postio hannem. cum
iohannes hereticus non fuerit & poterit
haberebaptismum quamuis axp̃oconcessũ.
Nontt menxp̃i proprium cũ xp̃ihabuerit
caritatem : & possit hereticus habere bap
alius potest haberebaptis mũ xp̃i et in uidiã
diaboli at enĩmultomagis post hereticũ
baptircendum .ẽ. quia iohannes heretic̃

Expanded text:
ati sunt homines et post haereticos non baptizantur,> cur non mirabiliter dicitur: \'post Iohannem baptizati sunt homines et post inuidos non baptizantur,\' cum ex parte diaboli esse inuidos ipse Cyprianus in epistula de zelo et liuore testetur et in ecclesia Christi fuisse inuidos Christi adnuntiatores ipsis apostolicis temporibus ipse Cyprianus ex apostolo Paulo, sicut iam docuimus, manifestet? Quia ergo Iohannis baptismus non erat idem qui baptismus Christi, satis arbitror esse declaratum. et propterea nihil ex illo documenti adferri potest, cur propterea post haereticos baptizandum sit, quia baptizatum est post Iohannem, cum Iohannes haereticus non fuerit et potuerit habere baptismum quamuis a Christo concessum non tamen Christi proprium, cum Christi habuerit caritatem, et possit haereticus habere baptalius potest habere baptismum Christi et inuidiam diaboli. \'At enim multo magis post haereticum baptizandum est, quia Iohannes haereticus
Abbreviated transcription (Latin):
Namcundemagis loqueretur quorumtamen inquit
precipuus ostenes et formam ueridĩ negat conspi¬
ciposse : eangelos ueros sedicius dicit adsistere
ri quoct plato pariratione consentit. etunũ dm̃¬
loquitur et cumin conp̃hensibilem atq inesti¬
mabilem conficetur: Siergo is tiuenis sent ad
ꝑ cipiendam xp̃ianam salutem : non eis utiq
diceretur hoc ma lum habetis. ud falsum habetis:
sed planemerito diceretur. hocuobis quauis inte grã
etuerumnihiltamen prodes sec nisi achp̃i gratia
ueniretis: Siergoinipsis hecnicipotest aliqͥd
dicunum inuenirt recteq approbari: Quam¬
ius eis salus adhuc axp̃o prestandasit :
Non oportetnos itamoueri. etiam sipeiores sił
heretii ut quod in cis malum ipsorum est
uelimus corrigere : et quod in eis bonum est
xp̃inolimus agnoscere : Sediam ceteras
huius conciliis en tentias pertractan¬
das ab alio suscipiemus exordio. ⁊AMEN

Expanded text:
nam cum de magis loqueretur, quorum tamen, inquit, praecipuus Ostanes et formam ueri dei negat conspici posse et angelos ueros sedi eius dicit adsistere. in quod et Plato pari ratione consentit et unum dloquitur et eum incomprehensibilem atque inaestimabilem confitetur. si ergo isti uenissent ad percipiendam christianam salutem, non eis utique diceretur: "hoc malum habetis" uel: "falsum habetis", sed plane merito diceretur: "hoc uobis, quamuis integrum et uerum, nihil tamen prodesset, nisi ad Christi gratiam ueniretis". si ergo in ipsis ethnicis potest aliquid diuinum inueniri recteque approbari, quamuis eis salus adhuc a Christo praestanda sit, non ophaeretici, ut quod in eis malum ipsorum est uelimus corrigere et quod in eis bonum Christi est nolimus agnoscere. sed iam ceteras huius concilii sententias pertractandas ab alio suscipiemus exordio. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
rose dicunt : credurt quod ad eos non ptineat illa preuaricat
ensonouadnesila traditio & illa quid̃ preuaneguio sdm
ip soscerta est scđm nosautẽ nec anterior preuaric atio uista
osto qr a diereicosdicimꝰ possohabere baptismũ xp̃i. nee poste¬
nor traditio q inea causa sunt ipsisuperati. Nonhabent
orgoisti cura nobis ne farioscelere schismatis sepu enõn qtui
nt tonaiores sitr aditorts ñ fuer sicut nos dicimꝰ non estuđ
ad nosomni no ꝑtineat: Sia utẽ traditores fuer siuit ipso
dicuñ siu dnosnon ꝑtina. quẽ ad modũ ne cadnosneo ro
irsos illipre uaricatores: acꝑhoc qͣuo exma iorũ nr̃orue
iniquitaten ullũ est crimen nr̃m ex ꝓpͥoschis mate certũ

Expanded text:
uia uiuere se dicunt, credunt, quod ad eos non pertineat illa praeuaricatio; ergo nec ad nos illa traditio. et illa quidem praeuaricatio secundum ipsos certa est; secundum nos autem nec anterior praeuaricatio uera est, quia et haereticos dicimus posse habere baptismum Christi, nec posterior traditio, quia in ea causa sunt ipsi superati. non habent ergo isti cur a nobis nefario scelere schismatis separentur, quia nostri maiores si traditores non fuerunt, sicut nos dicimus, non est quod ad nos omnino pertineat; si autem traditores fuerunt, sicut ipsi dicunt, sic ad nos non pertinet quemadmodum nec ad nos nec ad ipsos illi praeuaricatores. ac per hoc quoniam ex maiorum nostrorum iniquitate nullum est crimen nostrum, ex proprio schismate certum
Abbreviated transcription (Latin):
torũ consecuti RESẼSEt hȩc poterat &iã nr̃a ẽe sop̃entia
Viderit autẽ auctor eius quo animo dictastt Verbistamen
ita modificata est : ut non mepigeat eo animo c̃senire atq:
subscribere : quo & ego sentio baptismũ quidẽ xp̃i here i cospos¬
sel abere sed remissi onẽ peccatorũ non habere : Non autem
ait si her& i cibaptizant aut baptizant᷑ s si her&icis inquit
in baptis mosuo peccatadonant᷑ sine causa adecclesiamue¬
niunt : Nãq: ꝓher& icis ponamꝰ illos quos in ecclesia nouerat
cyprianꝰ sȩculo uerbis solis & non factis renuntiantes Totidẽ
uerbis possumꝰ hanc sententiã &iã nos uerissimedicere : si
follaciter conuersis in baptis mosuo peccata donantur
sine causa aduerã conuersionẽ postea ꝑducun: Nã cum
in die iudicii peccata sint quȩ punient : nihil est qđ time
ocinatiotaliconexione ꝑficit᷑ : ut adiungamꝰ dicenes
Debent autẽ timere xp̃i iudiciũ & ueracicorde aliquan¬

Expanded text:
m consecuti. 5. Et haec poterat etiam nostra esse sententia: viderit autem auctor ejus quo animo dicta sit. Verbis tamen ita modifisuscribere, quo et ego sentio baptismum quidem Christi haereticos posse habere, sed remissionem peccatorum non habere. non autem ait: \'si haeretici baptizant aut baptizantur,\' sed: si haereticis, inquit, in baptismo suo peccata donantur, sine causa ad ecclesiam ueniunt. namque pro haereticis ponamus illos, quos in ecclesia nouerat Cyprianus saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes: totidem uerbis possumus hanc sententiam etiam nos uerissime dicere: \'si fallaciter conuersis in baptismo suo peccata donantur, sine causa ad ueram conuersionem postea perducuntur. nam cum in die iudicii peccata sint quae puniuntur, nihil est quod tiocinatio tali conexione perficitur, ut adiungamus dicentes: \'debent autem timere Christi iudicium et ueraci corde aliquan