comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex dõ ñ ẽ: qͥ huiꝰ sc̃i exaltationi. contrariꝰ est
G unc willelmꝰ cathalaunensiũ ȩp̃c ait. Per dm
turpe ẽ. qͦd de rẽ tam aꝑta dubitamꝰ. Unde uoᷤᷤ
dñe tornacensis cũ dñi gra remota om̃i am¬
biguitate. statuite diem qͦ ad locũ conueniatiᷤ.
& scm̃ seruũ dñi de terra eleuando honorifice
recondatis. Lamb̾tꝰ ep̃c tornacensis ait. Ecce
legatus in hac ipsa basilica cũ archiȩpo nr̃o
remensi uł turonensi emmꝰ residet: rogo uoᷤ
placeat uob̾ ante illos uenire: & urãm sentẽ¬
tiam illoꝵ iudicio confirmare. Ep̃i dixerunt.
In nomine dm̃ fiat. Ut uentũ est: lamb̾tꝰ ȩp̃c
dixit dño cathalaunensi. Rogo. agite causam
meam. Cumq ille breui facundia ante lega-¬
tũ & archiȩp̃os causam explicuisset: tã legatus
conon. quã & remensis archiȩp̃c una uoce respõ-¬
derunt. Iudiciũ ur̃ȩ auctoritatis plene suscipi

Expanded text:
ex Deo non est, qui hujus sancti exaltationi contrarius est. ex Deo non est, qui hujus sancti exaltationi contrarius est. Tunc Guillelmus Catalaunensis episcopus ait: Per Deum turpe est quod de re tam aperta dubitamus. Unde vos, Domne Tornacensis, cum Domini gracia, remota omni ambiguitate, statuite diem quo ad locum conveniatis et sanctum servum Domini de terra elevando honorifice recondatis. Lambertus, episcopus Tornacensis, ait: Ecce legatus in hac ipsa basilica cum archiepiscopo nostro Remensi vel Turonensi eminus residet: rogo vos placeat vobis ante illos venire vestram sentenciam illorum judicio confirmare. Episcopi dixerunt: In nomine Domini fiat. Ut ventum est, Lambertus episcopus dixit domno Cathalaunensi: Rogo agite causam meam. Cumque ille brevi facundia ante legatum et archiepiscopos causam explicuisset, tam legatus Conon quam et Remensis archiepiscopus una voce responderunt: Judicium vestrae auctoritatis plene suscipim
Abbreviated transcription (Latin):
pituloꝵ: & ait ad ep̃m tornacensem. Dñe:
qͥd ampliꝰ queritis: Absq libello isto suffi-¬
cit uob̾ testimoniũ dñi ep̃i suessionensis. &
clencoꝵ eiꝰ: debet uob̾ magnã fidutiã p̾bere
iste talis abbas. cuiꝰ & ȩtas suscipienda ẽ. &
prudentia bene placet. Libellũ uͦ istũ qͥa si-¬
nodalib negotiis occupamur ꝑcurrere ñ
uacat. Ioffredus carnotensis ȩp̃c: att̾. D nẽ
tornacensis dico uob̾ in ueritate: si talia d̃is
uł semel fecisset circa aliquẽ p̃decessoꝵ me-¬
oꝵ. ego nec papã nec legatũ. nec uł archiȩpiᷤ¬
copũ consulerẽ: s tota constantia sc̃m dĩ ut
dignꝰ ẽ exaltarẽ. Interim dũ hȩc ab xp̃is de¬
cernunt᷑: qͥdam nobiles magistri scolarũ acce¬
ꝑant libelłu: & cursim ꝑlegerant quedã ge¬
stoꝵ capitula qdã gͦ eoꝵ recurrentes uͥ erant
ep̃i: cũ magna constantia fatebant᷑. Reuera

Expanded text:
pitulorum et ait ad episcopum Tornacensem: Domine, pitulorum et ait ad episcopum Tornacensem: Domine, quid amplius queritis? absque libello isto sufficit vobis testimonium domni episcopi Suessionensis et clericorum ejus. Debet vobis magnam 45 fiduciam prebere iste talis abbas, cujus et etas suscipienda est et prudencia bene placet. Libellum vero istum, quia synodalibus negociis occupamur transcurrere non vacat. Joffredus, Carnotensis episcopus, ait: Domne Tornacensis, dico vobis in veritate, si Dominus talia vel semel fecisset circa aliquem predecessorum meorum, ego nec papam, nec legatum, nec vel archiepiscopum consulerem, sed tota constantia sanctum Dei, ut dignus est, exaltarem. Interim dum hec ab episcopis decernuntur, quidam nobiles magistri scolarum acceperant libellum et cursim perlegerant quedam gestorum capitula. Quidam ergo eorum recurrentes, ubi erant episcopi, cum magna con
Abbreviated transcription (Latin):
dignus suessionensis ep̃c: abbatũ. archidia¬
conoꝵ. p̃positoꝵ & copiosa cderi multitudo.
Int̾̃ cȩteros qͦq affuit ipse aldenborgensis ab¬
bas: ferens in manib libellum de uita &
morib miracłoꝵq gestis ipsiꝰ scĩ arnulfi.
Quẽ libellum ego de manib eiꝰ accipiens ape-¬
rui: & aꝑtũ obtuili ȩp̃is dicens. Ecce dñili¬
bellꝰ iste me conscio. meq auctore de uita eiꝰ
conscͥptꝰ ẽ: cui qͦd uera sint om̃ia ꝗͤ narrat
testimoniũ in fide ꝑhibeo: & de cuiꝰ mira-¬
cłis & hic qͦsdam & domi plures. ualde te-¬
stes ueraces adhibeo. Hunc gͦ libellũ po-¬
stulo a uob̾ diligenter considerari:ut ex
huiꝰ noticia ualeatis qͥd de illo agendũ sit
meliꝰ informari. Ur̃a aũ scĩtas audiat iudi-¬
ciũ meũ: qm̃ si in diocesi mͥ cõmissa pausa-¬
ret: longũ ẽ qͦd in terra ñ iaceret. Tunc sl-¬
lelmꝰ cathalaunensis ȩp̃c accepit libelłu̾ &
inspiciens a pͥncipio uidit numerositatẽ ca-¬

Expanded text:
dignus Suessionensis episcopus, abbatum, archidiaconorum, praepositorum et copiosa cleri multitudo. Inter caeteros quoque adfuit ipse Aldenborgensis abbas, ferens in manibus libellum de Vita et moribus, miraculorumque gestis ipsius sancti Arnulfi, quem libellum ego de manibus ejus accipiens aperui, et apertum obtuli episcopis, dicens: Ecce, domni, libellus ipse, me conscio, meque auctore de Vita ejus conscriptus est, cui quod vera sunt omnia quae narrat, testimonium in fide perhibeo: et de cujus miraculis et hic quosdam, et domi plures valde testes stulo a vobis diligenter considerari ut ex hujus noticia valeatis quid de illo agendum sit melius informari. Vestra autem sanctitas audiat judicium meum, quoniam si in diocesi mihi commissa pausaret, longum est quod in terra non jaceret. Tunc Guillelmus, Cathalaunensis episcopus, accepit libellum et inspiciens a principio vidit numerositatem ca
Abbreviated transcription (Latin):
cum uł fidełe: ꝓuideat mͥ. ut cito mandu-¬
cem. Nam timor mortis a me recedit:
spes tota uitȩ mͥ succedit. Quid plura:
Statim cybo & potu refectꝰ. conualuit: pꝰt
diem terciũ ascensis eqͥs flandiiam intra¬
uit: aldenborg petiit: & coram fr̾ib pe-¬
nitentiã egit. Rediens uͦ in locũ suum.
om̃ia ꝓut postulatus erat. & ꝓut ipse pͥmitꝰ
deuouerat ad ꝑfectũ compleuit: & in pace-
quã spoponderat stabilit̾ ꝑmansit:x.
ticiam fidelis ppłi latiꝰ ꝑuener̃t: idem iniit
Int̾erant ibi ep̃i francoꝵ willelmꝰ cathalau¬
nensis. columna doctoꝵ: ioffredꝰ carnotensiᷤ¬

Expanded text:
cum vel fidelem, provideat mihi ut cito manducum vel fidelem, provideat mihi ut cito manducem; nam timor mortis a me recedit, spes tota vitae mihi succedit. Quid plura? Statim cibo et potu refectus convaluit, et post diem tertium ascensis equis Flandriam intravit, Aldenborg petiit, et coram fratribus poenitentiam egit. Rediens vero in locum, omnia prout postulatus erat, et, prout ipse primitus devoverat, ad perfectum complevit, et in pace quam spoponderat stabiliter permansit.titiam fidelis populi latius pervenerunt, idem iniit Intererant ibi episcopi Francorum Willelmus Catalaunensis, columna doctorum; Joffredus Carnotensi
Abbreviated transcription (Latin):
dieb uiginti & uno. In quib ñ sonnũ uł
cybum capiens. s de die in diem peiꝰ tabes-¬
cens: ad hoc redactꝰ ẽ. ut accersito prb̃o de
funere cogitaret. Tunc prb̃r dixit ei. Om̃is
hȩc infirmitas quã tam dure pateris: ꝓm̃
datio qͦd scõ arnulfo mentitꝰ es iuste infert᷑.
S si mͥ credas. & ꝓmissam pacẽ atq mancoꝵ
digitoꝵ tuoꝵ reatũ bono corde indulgere
ñ renuas: sꝑo in dm̃ uiuũ qͦd conualesces:
& uitã tuã ꝓsꝑari senties. At ille nichil
deliberans: defer ad me ait istã sca̾m crucẽ.
Qua p̃ manib oblata: ait. Ecce certissime
noui: qm̃ ꝓpt̾ meã falsitat̾ẽ incurri infir-¬
mitatẽ. S si nunc sc̃s arnulfꝰ exoret ꝓ me.
ut possim uiuere: uoueo & iuro in cruce
ista. qͦd de pace & digitoꝵ meoꝵ indulgen¬
tia. qͥcqͥd dudu ꝓmisi complebo om̃ia. Sic
dicens. & nouo dono nouũ uotũ in cruce
ꝑficiens: continuo subiecit. Si habeo ami¬

Expanded text:
diebus viginti et uno, in quibus non somnum vel diebus viginti et uno, in quibus non somnum vel cibum capiens, sed de die in diem pejus tabescens, ad hoc redactus est ut accersito presbytero de funere cogitaret. Tunc presbyter dixit ei: Omnis haec infirmitas, quam tam diu pateris, pro mendacio quod sancto Arnulfo mentitus es juste infertur. Sed si mihi credas, et promissam pacem atque mancorum digitorum tuorum reatum bono corde indulgere non renuas, spero in Deum vivum, quod convalesces et vitam tuam prosperari senties. At ille nihil deliberans: Defer ad me, inquit, istam sanctam crucem. Qua prae manibus oblata, ait: Ecce certissime novi quoniam propter meam falsitatem incurri infirmitatem; sed si nunc sanctus Arnulfus exoret pro me, ut possim vivere, voveo et juro in cruce ista quod de pace et digitorum meorum indulgentia quidquid dudum promisi complebo omnia. Sic dicens, et novo dono novum votum in cruce perficiens, continuo subjecit: Si habeo ami
Abbreviated transcription (Latin):
Hac ꝓ re uiguit magna undonis & amicoꝵ etꝰ
inimicitia contra alusum & ellicũ: contraq
amicos uł complices illoꝵ: qͦusq sc̃uariũ sc̃i
arnulfi in illas partes deueheret᷑. ad faciendã
pacem int̾ gentes ignorantes dm. Ille uͦ wi-
do duoꝵ digitoꝵ damno deformatꝰ. in ȩccłia de-¬
p̾hensus.a monachis & clericis coram se ꝓstrati ᷤ.
cum & reliquiȩ sc̃i arnulfi coram eo solotenꝰ
iacerent. artatus ẽ ut sponderet pacem se
facturũ cum aluiso & ellico. suis qͦndam
mimicis: & eiusdẽ sponsionis arrabonẽ co¬
egerunt eũ ponere suꝑ reliqͥarũ lecticam
suȩ manꝰ cyrothecã. Et qͥdem ꝓpt̾ reuermꝰ.¬
tiam p̾sentiũ sc̃oꝵ obediuit ad horã: s domũ
reuersus. & a ꝓpinqͥs uł clientib ꝓbrose incre¬
patꝰ. auersus ẽ a bono: & suꝑsedit ꝑficere qd
spoponderat scõ arnulfo. Statim inuasit
ilłu fortis egritudo: qua detentꝰ decubuit.

Expanded text:
Hac pro re viguit magna Widonis et amicorum ejus Hac pro re viguit magna Widonis et amicorum ejus inimicitia contra Alvisum et Ellicum, contraque amicos vel complices illorum, quousque sanctuarium Sancti Arnulfi in illas partes deveheretur ad faciendam pacem inter gentes ignorantes Deum. Ille vero duorum digitorum damno deformatus, in ecclesia deprehensus a monachis et clericis coram se prostratis, cum et reliquiae sancti Arnulfi coram eo solo tenus jacerent, arctatus est ut sponderet pacem se facturum cum Alviso et Ellico suis quondam inimicis, et ejusdem sponsionis arrhabonem coegerunt eum ponere super reliquiarum lecticam suae manus chirothecam. Et quidem propter reverentiam praesentium sanctorum obedivit ad horam; sed domum reversus, et a propinquis et clientibus probrose increpatus, aversus est a bono, et supersedit perficere quod spoponderat sancto Arnulfo. Statim invasit illum fortis aegritudo, qua detentus decubuit
Abbreviated transcription (Latin):
capellȩ eiꝰ. Er his uͦ reliquiis dederunt fr̃s.
quandã portionẽ quibdam de insula scolda
hominib: ut ȩdificarent ȩccłiam in noĩe. xp̃i.
sub titulo sci arnulfi. Eccłia illa constructa
& erecto altari: posuerunt capsułã istarũ reliqͥ-¬
arũ in altari. Et accidit ꝑ incuriam. ut illa
ȩccłia ignib dep̾hensa funditꝰ arderet: capsu¬
la uͦ reliqͥarum sc̃i arnulfi ab ignib intacta.
& omnino illesa in altario sedit. Ipsa aũ palla
altaris in quantũ tangebat capsułã uł subia-¬
cebat: incombusta remansit: xiiii.
tremula terra. qͥdam nobiles quoꝵ caput erat
aluisꝰ filius landuade. & ellicꝰ fr̃ eiꝰ contentionẽ
& litigiũ exercebant aduersꝰ compares suos.
ȩquȩ nobiles uiros: unde contigit ut qͥdam
nomine wido ante portam ellici in manu uul-¬
neratꝰ. duos aniteret digitos. mediũ & medicũ:
& maneret duob digitis debilis & mancus.

Expanded text:
capellae ejus. Ex his vero reliquiis dederunt fratres capellae ejus. Ex his vero reliquiis dederunt fratres quamdam portionem quibusdam de insula Scolda hominibus, ut aedificarent ecclesiam in nomine Christi, sub titulo sancti Arnulfi. Ecclesia illa constructa et erecto altari, posuerunt capsulam istarum reliquiarum in altari. Et accidit per incuriam ut illa ecclesia ignibus deprehensa funditus arderet; capsula vero reliquiarum sancti Arnulfi ab ignibus intacta, et omnino illaesa in altario sedit. Ipsa autem palla altaris, in quantum tangebat capsulam vel subjacebat, incombusta remansit. CAPITULTremula Terra, quidam nobiles, quorum caput erat Alvisus filius Landradae, et Ellicus frater ejus, contentionem et litigium exercebant adversus compares suos, aeque nobiles viros. Unde contigit ut quidam, nomine Wido, ante portam Ellici in manu vulneratus duos amitteret digitos, medium et medicum, et maneret duobus digitis debilis et mancus.
Abbreviated transcription (Latin):
N natuitate scĩ ioħ̾is baptistȩ dum noctu
uigilias ageremus: qͥdam homo ibidẽ sanatꝰ ẽ
duo senes. graui nimiũ & consimili ango¬
re ꝑculsi. dolebant se uiuere: nam utroꝵq ge¬
nitalib illapsa uiscera niiiã passionẽ & uiuẽ¬
di difficultatẽ illis inferebant. Hi audita fa-¬
ma grarum beati arnulfi. cũ magno labore
ꝑuenerunt ad sepulchrũ: & eoꝵ contricio in
salubre gaudium diuino nutu conuersa ẽ.
Nam meritis & orationib scĩ arnulfi eoꝵ uis¬
cera sursum reducta sunt: atq in naturałe̾
situm reuocata. Et qui cum maxima diffi-¬
cultate huc uenerant: cum gaudio sanitatiᷤ
expediti & alacres redierunt:
iuuenculus aridam manũ se habere dolens.
uenit & ꝓiecit se ad loculum tumuli sc̃i an-¬
nulfi: multis planctib pulsans sci pietatẽ.
Et dum lectio ȩuangłica recitaret᷑. sanata ẽ ma-¬
habebat ȩccłia scĩ setiu multas sc̃i eiꝰdem
reliquias: idest totam suppellectiłe peculiaris

Expanded text:
n Nativitate sancti Joannis Baptistae, dum noctu vigilias ageremus, quidam homo ibidem sanatus estaetatis homines duo senes, gravi nimium et consimili angore concussi, dolebant se vivere; nam utrorumque genitalibus illapsa viscera nimiam passionem et vivendi difficultatem illis inferebant. Hi audita fama gratiarum beati Arnulfi, cum magno labore rvenerunt ad sepulcrum, et eorum contentio in salubre gaudium divino nutu conversa est. Nam meritis et orationibus sancti Arnulfi eorum viscera sursum reducta sunt, atque in naturalem situm revocata. Et qui cum maxima difficultate huc venerant, cum gaudio sanitatis, expediti et alacres redierunt. ostes, quidam juvenis aridam manum se habere dolens, venit, et projecit se ad loculum tumuli sancti Arnulfi, multis planctibus pulsans sancti pietatem, et dum lectio evangelica recitaretur, sanata est manhabebat ecclesia Sancti Petri multas sancti ejusdem reliquias, id est totam supellectilem peculiaris
Abbreviated transcription (Latin):
censis. habuit tres germanaᷤ sorores. lugerdai Goda. Eynigar¬
dam. Q alb̾tꝰ geiuut godefadu patrem bodefadi ñamur¬
censis. ludgard gñ emnionẽ ⁊ oitonẽ fuem eiꝰ. Emmo geũ art¬
nulfum conntẽ de lõ ⁊ sopliam dussam de hungaria. Ista
Sopha geñ regẽ de hungaria.⁊ ducissã de hui. Otto fr̃ emmo¬
nis. gñ gis leb̾tu o durat. Goda soror alb̾i comitis. gũ. memsin¬

Expanded text:
censis, habuit tres germanas sorores: Ludgardam, Godam, Ermengardam. Qui Albertus genuit Godefridum patrem Godefridi Namurcensis. Ludgardis genuit Emmonem et Ottonem fratrem ejus. Emmo genuit Arnulphum, comitem de Loo et Sophiam, ducissam de Hungaria. Ista Sophia genuit regem de Hungaria et ducissam de Huy. Otto frater Emmonis genuit Giselbertum de Duzas. Goda, soror Alberti comitis, genuit Meinsin
Abbreviated transcription (Latin):
& samaliel. Hoc interp̾tatꝰ est papa ioħ̾es: sicur
& ipse audiui ab ipso scõ ep̃o. Statim̃ gͦ renun¬
tiaui ep̃o cum ec̃t in lidda. quȩ ẽ diospolis: in¬
sinodo agens. Qui assumpsit secũ alios duos
&e tanta suauitas & fraglantia odoris inde
audisse: ita ut putaremꝰ nos in amenitate pa¬
re suauitatis eiꝰ septuaginta tres animȩ curatȩ

Expanded text:
erpretatus est papa Joannes, sicut et ipse audivi ab ipso sancto episcopo. Statim ergo renuntiavi episcopo, cum esset in Lidda, quae est Diospolis, synodum agens. Qui assumpsit secum duos s, tantaque suavitas et fragrantia odoris inde nquam potuerit, ita ut putaremus nos in amoenitate pae suavitatis odore septuaginta tres animae
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ sc̃s ȩp̃c. Uade fode in aceruo: qui ẽ in ipso agro.
Et si inueneris. nuntia mͥ. Et ego dixi ei. Deam¬
bulaui agrum: & uidi aceruũ minutoꝵ lapidu
in medio. uͥ arbitratꝰ sum eos eẽ. Et dixit mͥ pa¬
pa. Iam dixi tͥ uade fode. & si inueneris. sedeis
custodi locum: & manda mͥ ꝑ diaconũ ut ueniã
ad locũ. Et ita me dimisit. Et cũ uenissem in uil-¬
lam. misi p̃cones: ut om̃s habitatores ullȩ dilucu¬
lo consurgerent. & fõderent in aceruo. Eadem uͦ
nocte apparuit ipse domnꝰ samaliel. cuidã mo-¬
nacho nomine migetio innocenti & simplici ui-¬
ro. eadẽ similitudine qͣ mͥ apparuit: & dix̃ ad eũ.
Uade & dic luciano prb̃ro. Uane laboras in acer-¬
uo illo. mͦ ñ ibi sumꝰ: s tunc illic positi fuimꝰ. cũ
lam̃tarent᷑ nos scd̾m consuetudinẽ. antiquoꝵ:

Expanded text:
scopus: Vade, fode in acervo, qui est in ipso agro: et si inveneris, nuntia mihi. Et ego dixi ei: Deambulavi agrum, et vidi acervum minutorum lapidum in medio, ubi arbitratus sum eos esse. Et dixit mihi papa: Jam dixi tibi, Vade, fode; et si inveneris, sedens custodi locum, et manda mihi per diaconum ut veniam ad locum. Et ita me dimisit. Et cum venissem in villam, misi praecones, ut omnes habitatores villae diluculo consurgerent, et foderent in acervo. 7. Eadem vero nocte, apparuit ipse domnus Gamaliel cuidam monacho nomine Migetio, innocenti et simplici viro, eadem similitudine qua mihi apparuit, et dixit ad eum: Vade, dic Luciano presbytero, Vane laboras in acervo illo; modo non ibi sumus, sed tunc ibi positi fuimus, cum lamentarentur nos secundum consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
alii a cefalargia curati & emigranio: nonnulli
a uiscerũ occulto dolore liberati. Et multas
alias curationes senserunt homines: qͣs enume¬
rare longũ est. Et osculantes sc̃as reliquias: ite¬
rum clausert̃. Et tunc cũ psalmis & ymius por¬
tauert̃ reliquias beatissimi stephani in scãm ȩc-¬
clesiam syon. uͥ & archidiaconꝰ fuerat ordinatꝰ.

Expanded text:
alii a cephalalgia curati et hemicrania nonnulli a viscerum occulto dolore liberati. Et multas alias curationes senserunt homines, quas enumerare longum est. Et osculantes sanctas reliquias iterum clauserunt. Et tunc cum psalmis et hymnis portaverunt reliquias beatissimi Stephani in sanctam ecclesiam Sio
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ẽ ad aqͥlonem: quȩ ducit ad cesaream.
Ibi die ac nocte iacuit ꝓiect᷑: ut sepulturȩ non
daret᷑ scđ̾m mandatũ impioꝵ pͥncipum. ut a
feris consumeret᷑ corpꝰ eiꝰ. Ex dñi aut̃ uolun¬
tate ñ tetigit eũ unũ ex his: ñ fera. ñ auis. ñ
canis. Ego Gamaliel compatiens xp̃i ministro.
& festinans habere mercedẽ & partẽ cum sco
uiro in fide. misi ꝑ noctẽ quantos nouerã xp̃i¬
habitantes in iherłm in medio iudeoꝵ: & hor¬

Expanded text:
ducit ad Cedar: ubi die ac nocte jacuit projectus, ut sepulturae non daretur, secundum mandatum impiorum principum, ut a feris consumeretur corpus ejus. Ex Dei autem voluntate non tetigit eum unum ex his, non fera, non avis, non canis. Ego Gamaliel compatiens Christi ministro, et festinans habere mercedem et partem cum sancto viro in fide, misi per noctem quantos noveram habitantes in
Abbreviated transcription (Latin):
gent̾ agis: Nunqͥd ñ consideras qͥa multi melio-¬
res te sint ꝑ heremũ sc̃i uiri: qͦs pretereuntes ꝑ
te uoliumꝰ innotesci: Idõ namq tẽ ex alia in
hac uilla uoluimꝰ eẽ sacerdotẽ: ut ꝑ tẽ manife-¬
staremur. E xurge gͥ & uade: & dic illi ut aꝑiat
nob̾. & faciat locũ orationis: ut int̾cessioẽ nr̃a mi-¬
sereatur dñs ppło suo. Et cũ ad u̾ba eiꝰ intremu¬
issem: dixi. Non negligens fui dñe mi: s p̃stola¬
bar terciũ aduentũ tuũ. Nunc uͦ sine dilatione.
crastina die ꝑgam: om̃ia quȩ mͥ mandast dictu-¬
rus. Et cum indignans aduersum me staret:
uidebar mͥ qͣsi in altero mentis excessu deue-¬
nisse iherosolinᷤ: & qͣsi in conspectu astarem
ep̃o iohaniui. narrans ei omnẽ uisionẽ. A quo
uidebar audire. Si hȩc se habent ut dicis km̃e.
me colligere. de possessione illa bouẽ illũ maxi-¬
mum aratorẽ. qͥ & carro & aratro aptꝰ est: & di¬
mittere tͥ possessionẽ. cum cȩteris om̃ib Ad quẽ

Expanded text:
a multi meliores te sunt per eremum sancti viri, quos praetereuntes, per te voluimus innotesci? Ideo namque te ex alia in hac villa voluimus esse sacerdotem, ut per te manifestaremur. Exsurge igitur, et vade, et dic illi, ut aperiat nobis, et faciat locum orationis, ut intercessione nostra misereatur Dominus populo suo. Et cum ad verba ejus intremuissem, dixi: Non negligens fui, domne mi, sed praestolabar tertium adventum tuum. Nunc vero sine crastina die pergam, omnia quae mihi mandasti dicturus. Et cum indignans adversum me staret, videbar mihi quasi in altero mentis excessu devenisse Jerosolymam, et quasi in conspectu adstarem episcopo Joanni, narrans ei omnem visionem. A quo videbar audire: Si haec sic se habent ut dicis, charime colligere de possessione illa bovem illum maximum aratorem, qui et carro et aratro aptus est, dimittere tibi posses
Abbreviated transcription (Latin):
excessit e mundo: ꝓpt̾ea in similitudinẽ argen-¬
ti mundissimi apparuit. Nunqͥd ñ uides cro-¬
cũ qͥ in ipso c̃ suauissimi eẽ odoris: Et ipse
coniunctꝰ ẽ meo calatho in excelsiori loco: ubi
ambo positi sumꝰ qͣsi gemini. Et cũ hȩc dixisset:
denuo ex ocłis meis euanuit. Cumq exꝑgefa-¬
ctus fuissem. grãs egi do om̃ipotenti: & con-

Expanded text:
in similitudinem argenti mundissimi apparuit. Numquid non vides crocum, qui in ipso est, suavissimi esse odoris? Et ipse conjunctus est meo calatho in excelso loco, ubi ambo positi sumus quasi gemini. Et cum haec dixisset, denuo ex oculis meis evanuit. 5. Cumque expergefactus fuissem, gratias egi Deo omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
quando uis & qͦm uis. Cepi gͦ ieiunare & siec-¬
cas ȩscas sumere: usq ad aliud parasceuen. Et
iterũ domnꝰ samaliel eadẽ similitudine. eo de¬
ꝙ scemate apparuit mͥ: sic̃ in pͥma uisione di-¬
eẽ. Dep̃catus sum aut̃: ut si a dño missus fui-¬
ses ad me. denuo ac tercio appareres mͥ. Dixit
rum. qͦmꝰ & uͥ sint positȩ: appone sensum & ui-¬
de diligent̃ quȩ ostendunt᷑ tͥ. Et dixi. Etiã
dñe. Et statim attulit mͥ quattuor calathos:
treᷤ aureo ᷤᷤ & unũ argenteũ. Tres eoꝵ pleni erant
rosis: duo albas rosas habebant. terciꝰ rubicun-¬
das coloris sanguinei: quartꝰ uͦ calathꝰ qui erat¬
argenteus plenꝰ croco bene olenti. Et posuit
eos ante nie. Et ego dixi ei. Quid sunt isti
dñe. Et dixit mͥ. L aipsana nr̃a sunt. Qui ru-¬
beas habet rosas. ipse ẽ dominꝰ stephanꝰ: qui a
dextͥs positꝰ ẽ ad orientẽ in introitu monum̃ti.
Sed̾̃s calathꝰ domnꝰ nichodemꝰ ẽ: positꝰ contra

Expanded text:
 vis. Coepi ergo jejunare, et siccas escas ducere usque ad aliam Parasceven. Et iterum domnus Gamaliel eadem similitudine, eodemque schemate apparuit mihi, sicut in prima visione, diesse. Deprecatus sum autem, ut si a Domino missus fuisses ad me, denuo ac tertio appareres mihi. Dixirum quomodo et ubi sint positae; appone sensum, et vide diligenter quae ostenduntur tibi. Et dixi: Etiam, domine. Et statim attulit quatuor calathos, tres aureos, et unum argenteum. Tres eorum pleni erant rosis: duo habebant albas rosas, et tertius rubicundas coloris sanguinei: quartus vero calathus argenteus plenus erat croco bene olente. Et posuit eos ante me. Et ego dixi ei: Quid sunt isti, domne? Et dixit mihi: Lipsana nostra sunt. Qui rubras habet rosas, ipse est domnus Stephanus, qui a dextris positus est ad orientem ab introitu monumenti. Secundus calathus, domnus Nicodemus est, positus contra
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̾ & abibas filius m̃s dilectiosimꝰ. qͥ mecũ
baptismũ xp̃i accepit ab eiꝰ discipłis. uiginti
theca excelsiori iacet: in qua & ego ipse postea
defunctus. sum applicitꝰ. Mea aut̃ uxor aoii¬
na habens nom̃. & sedemias pͥmogenitꝰ filiꝰ
meus. qͥa noluert̃ ficdi xp̃i ẽẽ cultores in alia
uilla matris suȩ sepulti sunt: hoc ẽ in caphar¬
semelia. Interrogaui ego humilis lucianus
prb̃r. dicens. Uhi uos queremꝰ: Qui dixit.¬

Expanded text:
Abibas filius meus dilectissimus, qui mecum Baptismum Christi accepit ab ejus discipulis, viginti theca excelsiori, in qua et ego ipse postea defunctus, applicitus sum. Mea vero uxor Ethna habens nomen, et Selemias primogenitus meus, quia noluerunt esse fidei Christi cultores, in alia villa matris suae sepulti sunt, hoc est in Capharsemelia. Interrogavi autem ego humilis Lucianus presbyter dicens: Et ubi vos quaeremus? Qui dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Uade in ciuitatẽ quȩ dicit᷑ helia quȩ ẽ iherłm:¬
& dic scõ ioħi qui ẽ in ea ep̃c. Quamdiu clausi
sumꝰ: & ñ aꝑis nob̃: Et maxime qͥa in teporib
tui sacerdotii oportet nos reuelari. Aꝑi nobis
festinant̾ monum̃tum. uͥ negligent̾ positȩ. sunt
sc̃s. ostium clementiȩ sue in hoc mundo. Pericli-¬
tatur enĩ scłm ex multis casib: qui fiunt in eo
cotidie. Et ñ tantũ sollicitus sum ꝓ me qͣntũ¬

Expanded text:
Vade in civitatem quae dicitVade in civitatem quae dicit dic sancto Joanni qui est in ea episcopus: Quandiu clausi sumus, et non aperis nobis? Et maxime, quia in temporibus tui sacerdotii oportet nos revelari. Aperi nobis festinanter monumentum, ubi in negligentia positae sunt et Spiritus sanctus ostium clementiae suae in hoc mundo. Periclitatur enim saeculum hoc ex multis casibus, qui fiunt in eo quotidie. Et non tantum sollicitus sum pro me, qu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o dilectioni. imploratꝰ ac magis iussus a sc̃o & dĩ
cultore patre auito presbitero. ut scd̾m fide consũ-¬
matã. interrogant qͣsi filius patri obaudiens sic̃
cognoui. cum om̃i simplicitate impiger indicarẽ
cies. & theodosii sexies augustoꝵ: adueniente
nocte dormiente me in cubili meo in loco sc̃o
baptisterii. in qͦ consuetudo mͥ erat dormire. &
custodire. ȩccłiastica quȩ erant in ministĩo: appa-¬
ruit uisio hȩc H ora tercia noctis quȩ est prima
custodia uigiliarũ. quasi inextasi effectꝰ semiui-¬
gilans: uidi uirũ señe longum. geroprepen hoc ẽ
dignũ sacerdotẽ. canũ. barbam ꝓlixam habentẽ.
palliatũ. alba stola indutũ. cui inerant gemiine
aureȩ. habentes intrinsecꝰ sc̃e crucis signũ. Et
uirgam aureã in manu habens. ueniens stetit ad
dexteram meam: & aurea uirga pulsauit me.
ter uocans nomine meo. & dicens. Lucianȩ.
luciane. luciane. Et dicit mͥ greco sermone.

Expanded text:
o Dilectioni, imploratus ac magis jussus a sancto et Dei cultore patre Avito presbytero, ut secundum fidem consummatam interroganti quasi filius patri obaudiens, sicut cognovi, cum omni simplicitate impiger integre incies et Theodosii sexies Augustorum, adveniente nocte dormiens in cubili meo, in loco sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima custodia vigiliarum, quasi in ecstasi effectus semivigilans, vidi virum senem, longum, hieroprepen, hoc est dignum sacerdotem, canum, barbam prolixam habentem, palliatum alba stola, cui inerant gemmulae aureae habentes intrinsecus sanctae crucis signum, et virgam auream in manu habentem. Et veniens stetit ad dexteram meam, et aurea virga pulsavit me, ter vocans nomine meo, dicens: Luciane, Luciane, Luciane. Et dixit mihi graeco sermone,
Abbreviated transcription (Latin):
feci illi planctũ fieri dieb quadraginta. & po-¬
ni eũ in meo monum̃to nouo in orientali the¬
ca: & p̃cepi meis. ut quȩcũq necessaria eeñt
ꝓ eiꝰ plãctu de meo darent. Ipse etiã domnꝰ nicho¬
demus in alia theca positꝰ ẽ. qͥ uenit ad salua¬
torem iħm nocte. & cathecitatꝰ ẽ ab eo: cum¬
audisset qͥa nͥ quis renatus fuerit ex aqua

Expanded text:
feci illi planctum fieri diebus quadraginta et praecepi cum in meo monumento poni in orientali theca, et praecepi eis quaecumque necessaria erant pro ejus planctu de meo dari. Ipse etiam domnus Nicodemus in alia theca positus est, qui venit ad Salvatorem Jesum nocte, et evangelizatus est ab eo, audiens: Nisi quis renatus f
Abbreviated transcription (Latin):
stis in reuelatione. Nos gͥ iuimꝰ ad aceruũ: &
fodientes nichil muenimꝰ. Conuiertimꝰ autẽ
nos ad monum̃tũ illud uͥ mͥ & monacho ipsa
nocte apparuerat: & fodientes inuenimꝰ tres
thecas. scđm qͦd apparuerat mͥ in typo calatho¬
rum. Inuenimꝰ gͥ altissimis litteris scriptũ la-¬
pide obruto habentẽ ita: celiel qͦd interp̃tatur

Expanded text:
stis in revelatione. 8. Nos igitur ivimus ad acervum, et fodientes nihil invenimus. Convertimus autem nos ad monumentum illud, ubi monacho ipsa nocte apparuerat, et fodientes invenimus tres thecas, secundum quod apparuerat mihi in typo calathorum. Invenimus igitur altissimis litteris scriptum lapidem obrutum, habentem, Keayea Celiel, quod interpretat
Abbreviated transcription (Latin):
stratur. & unũ bouẽ ad illũ maximũ carrũ minꝰ
habemꝰ: qu̾ẽ tu dicis in possessione tua celari Opor-¬
tet namq ut in ciuitate. celeberrima sit: magis ꝗͣ
in paruula possessione. Nunqͥd ñ tͥ sufficiunt duo
residui boues minores: ad excolendã terrã uehiclĩ
tui. Cũq in extasi hoc ẽ in excessu mentis audis¬
sem. statim exꝑgefactꝰ benedixi dñm̃: & prexi ad¬

Expanded text:
 carrum minus habemus, quem tu diceris in possessione tua celare. Oportet namque ut in civitate celeberrima sit magis quam in parvula possessione. Numquid non tibi sufficiunt duo residui boves minores ad excolendam terram vehiculi tui? 6. Cumque hoc in exstasi, hoc est in excessu mentis, audissem, statim expergefact
Abbreviated transcription (Latin):
em & om̃ino cauendam. & plurimis in¬
cunctant᷑ exꝑtam p̃terire iniiriã duxerim: cũ
constet. in reb qͦq niinimis maximã int̾dum
eminere diumȩ uirtutis euidentiã. Cum
enim sacro scĩ memoriam confessoris continuiᷤᷤ
intro extroq palam sit radiare miracłis: in
ꝑnros qͦꝙ ñ segnis ꝓbatur ultor existere: ut li¬
quido emineat scõꝵ pignora humanis int̾dłu
ausib ñ impune lacessiri. Nam siquis aut
cupiditatis illectu. aut animi ꝑtinacis impul-¬
su. mendatio patcinari definiens. saltem in ar-¬
milla ianue iusiurandu explere p̾sumpserit:
hunc qͦd sit reus ꝑiurii. tum rei familiaris dis-¬
pendio. tum corporeȩ dampno ualitudinis.
absq dilatione pedisequa corripit ultio: du¬
risq implexum nexib aut cita satiffactione li-¬
berum. aut ꝓximo interitu efficit condempna-¬
tum. Id ñ integri solum corporis p̃sentia meru-¬
it: uerũ ȩtiam ubicũq locoꝵ sc̃ĩtatis eiꝰ memo-¬

Expanded text:
em et omnino cavendam et plurimis incunctanter expertam praeterire injurium duxerim, cum constet in rebus quoque minimis maximam interdum eminere divinae virtutis evidentiam. Cum enim sacrosancti memoriam confessoris continuis intro extroque palam sit radiare miraculis, in perjuros quoque non segnis probatur ultor existere; ut liquido emineat, sanctorum pignora humanis interdum ausibus non impune lacessiri: nam si quis aut cupiditatis illectu, aut animi pertinacis impulsu, mendacio patrocinari definiens, saltem in armilla januae jusjurandum explere praesumpserit, hunc quod sit reus perjurii, tum rei familiaris dispendio, tum corporeae damno valetudinis, absque dilatione, pedissequa corripit ultio, durisque implexum nexibus, aut cita satisfactione liberum, aut proximo interitu efficit condemnatum. Id non integri solum corporis praesentia meruit; verum etiam ubicunque locorum sanctitatis ejus memo
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt ȩccliȩ scĩ petri in aldenburg duas
ex hoc duas partes decimȩ totiꝰ annonȩ. lin
& cannȩ ꝓmpto animo contulert̃. Huiꝰ aut̃
largitionis pͥncipes qͥq nobiles & ingenui ille
loci uiri sertulfus filiꝰ ermenarii cũ ingelboeg
uxore sua: eremboldꝰ & malgenꝰ filii almarit
leggiua uidua alteriꝰ eumenarii cũ filiis. in¬
granno. fredeboldo. ac lamb̃to uł tota istoꝵ
consanguinitas: exegerunt. a sc̃o uiro ut ȩter¬
no anathemate dampnarent᷑. isti uł eoꝵ põ¬
steri siquando molirent᷑ de p̃fata decima ali-¬
quid subtrahere uł minuere: uł quocũq mͦ
quippiam dampni inferre: xxx.

Expanded text:
verunt ecclesiae Sancti Petri in Aldemborg duas verunt ecclesiae Sancti Petri in Aldemborg duas ex hoc duas partes decimae totius annonae lini et cannae prompto animo contulerunt. Hujus autem largitionis principes quique, nobiles et ingenui illius loci viri, Bertulfus filius Ermenarii, cum Ingelborg uxore sua, Eremboldus et Malgerus filii Almari, Leggiva vidua alterius Ermenarii, cum filiis Ingranno, Fredeboldo, ac Lamberto, vel tota istorum consanguinitas, exegerunt a sancto viro ut aeterno anathemate damnarentur isti vel eorum posteri, si quando molirentur de praefata decima aliquid subtrahere, vel minuere, vel quocunque modo quidpiam damni inferre.
Abbreviated transcription (Latin):
frustra contendit. niuanũ laborat: inuanum
concertat adipisci. qͦd dñs alit̾ disposuit. Ui¬
deat & contemplet᷑ actus nr̃os & studiũ tim̃¬
uidebit. Itaq hȩc pudicissima mulier ꝓpans
& festinans nec aliquã sibi reqͥem attribuens
celerit᷑ intrauit aldenborg: & inuenit frẽm
sepultum octo dies habentẽ in monumento
s c̃s xp̃i miles arnulfus. m̃se iumo sub in-¬
trante. cȩpit curiose reqͥrere. sicubi haberet᷑ me-¬
moria sc̃i medardi: cupiens sollempnitatẽ eiꝰ
quȩ est .ui. idꝰ uinii in eccłia eiusdẽ nomini
dicata celebrare. Illo sic sollicito. intimatũ est.
in fundo nuncupato ernngahem stare ȩccłiã.
beati medandi nomine insignitam longe ab
aldenburg. in plaga australi: ad quã scs dĩ p̃-¬
sul uenit ur ibi ꝑficeret debita officia ꝓ hono-¬
re tanti confessoris. Uidit aũ illiꝰ fundi ppłs
scãm celebritatẽ: & compuncti corde dona¬

Expanded text:
frustra contendit, in vanum laborat, in vanum frustra contendit, in vanum laborat, in vanum concertat adipisci quod Dominus aliter disposuit. Videat et contempletur actus nostros, et studium tim. Itaque haec pudicissima mulier properans et festinans, nec aliquam sibi requiem attribuens, celeriter intravit Aldemborg, et invenit fratrem sepultum octo dies habentem in monumento. s Christi miles Arnulfus, mense Junio subintrante, coepit curiose requirere sicubi haberetur memoria sancti Medardi, cupiens solemnitatem ejus, quae est sexto Idus Junii, in ecclesia ejusdem nomini dicata celebrare. Illo sic sollicito intimatum est in fundo nuncupato Ervingahem stare ecclesiam, Beati Medardi nomine insignitam, non longe ab Aldemborg, in plaga australi, ad quam sanctus Dei praesul venit, ut ibi perficeret debita officia pro honore tanti confessoris. Vidit autem illius fundi populus sanctam celebritatem, et compuncti corde dona
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Uade ad arnulfum ep̃m. & pete ab eo
ut caput tuũ tangens benedicat: & continuo
sanaberis. His compulsa causis uenio: & ꝓmis-¬
sam sanitatẽ exposco. Ad quã mox ep̾c ait. Se¬
cundu fidem tuam fiat t̾. Simul & tangens
benedixit: moxq capitis dolor cum caloris im-¬
moderantia deletus est:
tiauit illi dicensͤ. Dnẽ. soror ur̃a dña oda mͥ ihe-¬
rosolimis locuta nimiũ efflagitauit ut dicerẽ
uob̃: qm̃ quantumcũq p̾ualet laborat & festi-¬
nat. ut ante ur̃m transitũ uos in carne uideat.
uob̾ loquat᷑: remissionẽ delictoꝵ & agendȩ in
reliquũ uitȩ normam atq consiliũ a uob̃ p̾sens
petat & accipiat. Hȩc uͦ summa petitionũ illiꝰ
est: ut ur̃a oratio ad d̾m fiat. impetrans ut uoᷤ
ñ recedatis donec ueniat: & ipsa ñ moriat᷑. do-¬
nec dilectam sibi ur̃ãm faciem uideat. Tunc
ait homo iustꝰ. Oda soror nr̃a & in dño germa¬
na quamuis festinet. quamuis auide ꝓperet:

Expanded text:
dicens: Vade ad Arnulfum episcopum, et pete ab eo dicens: Vade ad Arnulfum episcopum, et pete ab eo ut caput tuum tangens benedicat, et continuo sanaberis. His compulsa causis venio, et promissam sanitatem exposco. Ad quam mox episcopus ait: Secundum fidem tuam fiat tibi. Similiter et tangens benedixit, moxque capitis dolor cum caloris immoderantia deletus est. tiavit illi dicens: Domine, soror vestra domina Oda, mihi Hierosolymis locuta, nimium efflagitavit ut dicerem vobis quoniam quantumcunque praevalet, laborat et festinat, ut ante vestrum transitum vos in carne videat, vobis loquatur, remissionem delictorum, et agendae in reliquum vitae normam, atque consilium a vobis praesens petat atque accipiat. Haec vero summa petitionum illius est, ut vestra oratio ad Dominum fiat, impetrans ut vos non recedatis donec veniat, ipsa non moriatur donec dilectam sibi vestram faciem videat. Tunc ait homo justus: Oda soror nostra, et in Domino germana, quamvis festinet, avide properet,
Abbreviated transcription (Latin):
abebat in usum catholicȩ fidi conseruator:
ut siquando egrotꝰ ad illum causa medelȩ accessis¬
set. mox p̾lato signo crucis manũ illi impon̾et:
& uerba ęuangłii decantaret tercio dicens. Suꝑ
egros manꝰ imponent: & bene habebunt. Quibꝰ
ita tercio dictis. recedebant languores: sanitas se¬
quebatur. T alia ꝑnoscens queda mulier. alden-¬
burgensis oppidi indigena: uenit ad eũ uͥ tunc
manebat apud scm̃ petrum: & orauit dicens.
Rogo te sc̃e ep̃e. tange & benedic caput meũ: ut
sanari ualeam a tantoꝵ afflictione doloꝵ. Cui
p̃sul. Quid molestiȩ patiaris. uł qua nos ratio¬
ne adieris. edicito soror. At illa subiunxit. Lon-¬
gum tempꝰ transegi in acerrimis dolorib capitiᷤ
qui in tantũ me exagitant ut frenesim pãti me¬
homines credant: & die nocteq aliqua requues
in me ñ habeat locum. Dormire. manducare.
uł oꝑis qͥd exercere: numquã possum. T ot mͥ
malis opp̾ssȩ: apparuit qͥdam diuinus monitor

Expanded text:
abebat in usum catholicae fidei conservator, ut si quando aegrotus ad illum causa medelae accessisset, mox praelato signo crucis manum illi imponeret, et verba Evangelii decantaret tertio dicens: Super aegros manus imponent et bene habebunt . Quibus ita tertio dictis, recedebant languores, sanitas sequebatur. Talia praenoscens quaedam mulier Aldenborgensis oppidi indigena, venit ad eum ubi tunc manebat apud Sanctum Petrum, et oravit dicens: Rogo te, sancte episcope, tange et benedic caput meum, ut sanari valeam a tantorum afflictione dolorum. Cui praesul: Quid molestiae patiaris, vel qua nos ratione adieris, edicito, soror. At illa subjunxit: Longum tempus transegi in acerrimis doloribus capitis, qui in tantum me exagitant, ut phrenesim me pati homines credant, et die nocteque aliqua requies in me non habeat locum. Dormire, manducare, vel operis quid exercere nunquam possum. Tot mihi malis oppressae apparuit quidam divinus monitor
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ostensa sunt ꝑ beati ꝓthiomrĩs stephani ue.¬
nerabile. meritũ. mandata qͦq notitiȩ fidelium
ab exodio in eccłia ueali euiꝰ urb̃ pontificatum
amministrabat sacerdos dignissimꝰ aupolius. tc̃
temporis augustino apud ipponẽ dñice sationi
dispensatore constituto:

Expanded text:
quae ostensa sunt per beati protomartyris Stephani venerabile meritum, mandata quoque notitiae fidelium ab Evodio in Ecclesia Uzali, cujus urbis pontificatum administrabat sacerdos dignissimus; Aurelio tunc temporis Augustino apud Hipponem dominicae sationis dispensatore constituto
Abbreviated transcription (Latin):
pras. eqͦs. boues. & homines arripiens deuorabat.
Ad quã bestiam uonatꝰ sine gladio sine quolibet
iaculo ueniens. du illa leuasset caput qͣsi uoratu¬
ra uirũ. ille uexilłu crucis ante faciem eiꝰ digito
designans in aere: in os eiꝰ expuit. Bestia uͦ sputũ
octo paria boũ in uicinũ campũ traxerunt: &¬
summisso igne combusta ẽ. ne aerem fetore cor-¬

Expanded text:
pras, equos, et homines abripiens devorabat. Ad quam bestiam Donatus sine gladio, sine quolibet jaculo veniens, cum illa levasset caput, quasi voratura virum, tunc ille vexillum crucis ante faciem ejus digito designans in aere, in os ejus exspuit. Bestia vero sputum cut audivi, octo paria boum in vicinum campum traxerunt; et misso igne combusta est, ne aerem fetore cor
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinis. stipite ꝓcera. ramoꝵ ambitu ua-¬
stissima. densitate opaca. quȩ similiter sc̃i uir¬
tute pontificis coaluisse incunctant̾ asseritur:
dum post sermonẽ eo loci ad ppłm habitum
bacillum quo seniles regebat artus telluri al¬
tiꝰ defixisset. Hȩc ꝓ insolenti magnitudine: ad
sui spectaculum multos ẽ contiguis adsciuit
regionib. Eccłia secus arborem est eiꝰ insig¬
nis nomine: locusq idem ad fagum sc̃ĩ Gen¬
uod sane uenerabiliũ mr̃m busta. pon eiꝰ tp̃r

Expanded text:
magnitudinis, stipite procera, ramorum ambitu vamagnitudinis, stipite procera, ramorum ambitu vastissima, densitate opaca; quae similiter sancti virtute pontificis coaluisse incunctanter asseritur, dum post sermonem eo loci ad populum habitum, bacillum, quo seniles regebat artus, telluri altius defixisset. Haec pro insolenti magnitudine ad sui spectaculum multos e contiguis ascivit regionibus. Ecclesia secus arborem est ejus insignis nomine; locusque idem Ad fagum S. Geruod sane venerabilium martyrum busta pont
Abbreviated transcription (Latin):
pie de d̾o sencientibꝰ. satisfaciet e multis paucitaᷤᷤ
annotata. Hȩc sane eo referunt᷑ tutiꝰ. quo nos¬
cunt᷑ certiꝰ. conspitiunt᷑ p̾sentiꝰ. Per pagũ tul-¬
lensem it̾ carpens: obuia ppłoꝵ exceptꝰ multi¬
tudine. quodam resedit loco. Occurrentẽq
turbam uerbi salutaris exortatione formaturꝰ.
colurnam quã forte manu gestabat uirgam.
humi defixit. Explicita p̃dicatione: mirũ qͦd
uisu fuit. mirũ qͦd est & dictu. ramusculos
iam frondesq ꝓduxerat. Hȩc in eiꝰ testimoniũ
scĩtatis. in corylũ roboris iminensi conualuit:
atq usq hodie ingenti ab om̃ib cautela uene¬
ratur: ne aut ramum quis ex ea decerꝑe. aut
indecens qͥppiam sub illa. aut cira illam aude-¬
at ꝑpetrare. Is locus: nunc quoq uulgariter
ad cambuitam scĩ Germani dicitur: De fago¬
uastinensi. in uicinia gaiaci monasterii
int̾iecto odonna flumine. fagus est mirandȩ

Expanded text:
pie de Deo sentientibus satisfaciet e multis paucitas pie de Deo sentientibus satisfaciet e multis paucitas adnotata. Haec sane eo referuntur tutius, quo noscuntur certius, conspiciuntur praesentius. Per pagum Tullensem iter carpens, obvia populorum exceptus multitudine, quodam resedit loco, occurrentemque turbam verbi salutaris exhortatione formaturus, colurnam, quam forte manu gestabat, virgam humi defixit. Explicita praedicatione mirum quod fuit visu, mirum quod est et dictu ramusculos jam frondesque produxerat. Haec in ejus testimonium sanctitatis in corylum roboris immensi convaluit, atque usque hodie ingenti ab omnibus cautela veneratur, ne aut ramum quis ex ea decerpere, aut indecens quidpiam sub illa, aut circa illam, audeat perpetrare. Is locus non quoque vulgariter Ad cambuttam S. Germani dicitur. 15. IVastinensi, in vicinia Gajaci monasterii, interjecto Odonna flumine, fagus est mirandae
Abbreviated transcription (Latin):
rectitudinẽ recepit. Ita uniꝰ effectu uirtutis: &
ruinȩ parietẽ. & homines morti subduxit.
Quo qͥdem ꝑacto. magnisq excellentiũ de¬
claratꝰ p̃coniis meritoꝵ: ꝓpositũ ut cȩꝑat con-¬
tinuauit it̾. Post tempꝰ aliqͦd explicito tandẽ
oꝑe. templiq fabrica consũmata. cũ iam de
consecratione tractaret᷑: oꝑis dñs prudenti
tactꝰ sententia. nemo in qͥt hanc suo cõpeten¬
tiꝰ illustrabit nomine: quã sermanꝰ scĩssimꝰ.
cuiꝰ sublimib meritis iam dudũ initiata
cognoscit᷑. Per stat hodieq ȩccłia hȩc beatissi-¬
mi Germani titulo clarissima. miracłoꝵ exi-¬
bitione frequentissima: ostentans adhuc eũ-¬
d̾e parietem rimosa cicatͥce notabiłẽ p̃ferentẽ¬
q in se apłicȩ testimonia scĩtatis: De corilo hu¬
aro usquã aut mansit aut mi defixa.¬
docuit: quo ñ suȩ singularis excellentiȩ
magnifica monim̾ta ꝑdurent. Piis animis

Expanded text:
rectitudinem recepit. Ita unius effectu virtutis, et rectitudinem recepit. Ita unius effectu virtutis, et ruinae parietem, et homines morti subduxit. Quo quidem peracto, magisque excellentium declaratus praeconiis meritorum, propositum, ut coeperat, continuavit iter. Post tempus aliquod explicito tandem opere templique fabrica consummata, cum jam de consecratione tractaretur, operis dominus prudenti tactus sententia: Nemo, inquit, hanc suo competentius illustrabit nomine, quam Germanus sanctissimus, cujus sublimibus meritis jam dudum initiata cognoscitur. Perstat hodieque ecclesia haec, beatissimi Germani titulo clarissima, miraculorum exhibitione frequentissima, ostentans adhuc eumdem parietem rimosa cicatrice notabilem, praeferentemque in se apostolicae testimonia sanctitatis. 14. Raro usquam aut mansit, aut docuit, quo non suae singularis excellentiae magnifica monumenta perdurent: piis animis
Abbreviated transcription (Latin):
do suo conductis artificib extruebat ȩccłiam.
Cuiꝰ mole aliquatenꝰ iam in sublime porrecta.
cũ ad consũmandũ id qͦd restabat oꝑis anxia stru-¬
ctoꝵ instaret diligentia: die quadam in eiꝰdẽ
edificii culmine stantib opusq mix̧ ꝓperan-¬
tib architectis. paries cui insistebat᷑. a summo
ad ima fundamenti ita ꝑruptꝰ dissectusq ẽ. ut
nutantib partib sͥ ruinã. suꝑstantib uͦ pri¬
mũ ẽ uestigio minaret᷑ interitũ. Cem̃tarioꝵ
imꝑitia collapsũ opꝰ. an dispensatioẽ res huma¬
teries oblata miracło: id uͦ ñ facile discreueri.
Casu Germanꝰ scĩssimꝰ ex aduerso publica ince-¬
dens uia. ꝑicłm ut conspexit. manũ in subli-¬
me extulit: crucisq exp̃sso signacło iam iamq
uergenti. ac pendulo lapsũ parieti int̾dixit.
Obiectu manus scissime paries restitit: ac tã¬
quã ualidissimo exceptꝰ fulcro in sui se statꝰ

Expanded text:
do suo conductis artificibus exstruebat ecclesiam: do suo conductis artificibus exstruebat ecclesiam: cujus mole aliquatenus jam in sublime porrecta, cum ad consummandum id, quod restabat operis, anxia structorum instaret diligentia, die quadam in ejusdem aedificii culmine stantibus, opusque mire properantibus architectis, paries, cui insistebatur, a summo ad ima fundamenti ita perruptus dissectusque est, ut nutantibus partibus sibi ruinam, superstantibus vero proximum e vestigio minaretur interitum. Caementariorum imperitia collapsum opus, an dispensatione res humateries oblata miraculo, id vero non facile discreverim. 13. Casu Germanus sanctissimos ex adverso publica incedens via, periculum conspexit, manum in sublime extulit, crucisque expresso signaculo, jamjamque vergenti ac pendulo lapsum parieti interdixit. Objectu manus sanctissimae paries restitit; ac tanquam validissimo exceptus fulcro, in suis se status
Abbreviated transcription (Latin):
senmanꝰ beatissimꝰ defunctiq uit̾a lacrinis mer-¬
catus ub̃rimis. ingenti uniũsoꝵ gaudio. lugen-¬
timat᷑ filiũ. a funere reuocauit incolumem.
Eccłia sc̃itati eodem constituta loco. innumeris
deinceps uirtutib claruit: in qua monstrat᷑ ho-¬
dieq tumulus hominis suscitati. Qui postmo-¬
dũ decurso uitȩ suȩ legitimo spatio: ob miracłi
ꝑhennẽ memoriã honestã ibidem meruit sepul-¬
turam. L ocus qͦq cespitis cui ses̃ in oratione pro-¬
stratuᷤ incubuit. magnȩ adhuc om̃ib extat ue-¬
nerationi: cancello ligneo opposito. atq a ꝑmean-¬
trũ pedib sacratȩ terrȩ loculũ defendente: Qd̃
dem territoriũ in publico aggere uicũ contince
quendã. qui ex antiqͦ basilicas nuncupatꝰ. patra¬
ti apd̾ se dudũ miracłi famosam adhuc osten-¬
tat euidentiam. Quidam namq eiꝰ loci incola
genere conspicuus. copiis opulentꝰ ingentẽ infũ-¬

Expanded text:
Germanus beatissimus, defunctique vitam lacrymis merGermanus beatissimus, defunctique vitam lacrymis mercatus uberrimis, ingenti universorum gaudio, lugenti matri filium a funere revocavit incolumem. Ecclesia sanctitati ejus eodem constructa loco, innumeris deinceps virtutibus claruit; in qua monstratur hodieque tumulus hominis suscitati, qui postmodum, decurso vitae suae legitimo spatio, ob miraculi perennem memoriam, honestam ibidem meruit sepulturam. Locus quoque cespitis, cui sanctus in oratione prostratus incubuit, magnae adhuc omnibus exstat venerationi, cancello ligneo opposito, atque a permeantium pedibus sacratae terrae loculum defendente. 12. lico aggere vicum continet quemdam, qui ex antiquo Basilicas nuncupatus, patrati apud se dudum miraculi famosam adhuc ostentat evidentiam. Quidam namque ejus loci incola, genere conspicuus, copiis opulentus, ingentem in fun