comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ił. ꝙ hitabũt᷑ quitates ⁊ ru nosa
ĩstaurabũt᷑. ⁊ replebꝰ uos honũbꝰ ⁊ um̃¬
tis. ⁊ multiplicabũt᷑ ⁊ crescent. Et hĩtaie
ues faciã sic̃ a pͥncipio bonisq denebo in¬
abrbꝰ qͣm hũistis abinco. Et scietis qͥa¬

Expanded text:
itabuntur civitates et ruinosa instaurabuntur et replebo vos hominibus et iumentis et multiplicabuntur et crescent et habitari vos faciam sicut a principio bonisque donabo maioribus quam habuistis ab initio et scietis q
Abbreviated transcription (Latin):
ratͥx hõiũ es ⁊ susfocans gẽtẽ tuã. ꝓpt̾a hões
nõ ꝯmedes ampliꝰ. ⁊ gentẽ tuã nõ necabisul¬
bis. Et gẽit̃ tuã nõ anuites ampliꝰ ait doꝰ
deus. Et stcõi ÷ u̾bũ dñi ad me dicens. fili ho¬
mĩs domꝰ istł hĩtauer̾ ĩ humo sua ⁊ polluert̃

Expanded text:
ratrix hominum es et suffocans gentem tuam propterea homines non comedes amplius et gentem tuam non necabis ulbis et gentem tuam non amittes amplius ait Dominus Deus et factum est verbum Domini ad me dicens fili hominis dom
Abbreviated transcription (Latin):
cos. ħ dicit toꝰ deus. Ecoe ggo assumã ligũ
iũcte sũt ei ⁊ dabo eas parit̾ cũ ligno nuda.
Et faciã eas ĩ lignũ unũ. ⁊ etũt unũ ĩ ma¬
nu eius. Erũt at ligna sĩ que scͥpseris ĩ ma¬
nutua ĩ oculis eoꝵ edices ad eos. ħ dat dñs
deus. Ecce ego assũmã filios isił de medio

Expanded text:
sumam lignum iunctae sunt ei et dabo eas pariter cum ligno Iuda et faciam eas in lignum unum et erunt unum in manu eius erunt autem ligna super quae scripseris in manu tua in oculis eorum et dices ad eos haec dicit Dominus Deus ecce ego
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ĩ uia egꝙti. Et erit ĩ dieilla auferet᷑ ho¬
nꝰbenis de᷑ uin̾o tuo. ⁊ iugũ eius de collo tuo.
⁊ cõputrescet ugũ asticie eei. Uetuet in
a iath. ttasibit ꝑ magron apud inagnias
ꝯm̃dauit uasa sua. d̾ransier̾ cursim gabee
sedes mã obstipuit ramagabarith saulis
sugit. hĩm uoce tua filia gallim: aiten¬
de laisa pauꝑaila a nathot mi grauit me¬
de metia. h̃itatores gebin confortamini.
Adhuc dies est ut ĩ uube stet᷑. Agitabit
manũ suã suꝑ mõtẽ filie sẜon : calse grłm.

Expanded text:
auferetur onus eius de umero tuo et iugum eius de collo tuo et conputrescet iugum a facie olei veniet in Aiath transibit in Magron apud Machmas commendabit vasa sua transierunt cursim Gabee sedes nostra obstipuit Rama Gabaath Saulis fugit hinni voce tua filia Gallim adtende Laisa paupercula Anathoth migravit Medemena habitatores Gebim confortamini adhuc dies est ut in Nob stetur agitabit manum suam super montem filiae Sion colle
Abbreviated transcription (Latin):
reddens ꝙ iustũ ÷. Audiuimꝰ st̾biã moab. suꝑ¬
bꝰ est ualde. suꝑbia eus ⁊ arrogãtia eus ⁊ ĩ dig¬
nato̾ eius plus ꝙͣ fortitudo eius. Idcbo ulubabit
moab . ⁊ iaib uniu̾sꝯ ululabit. his qui lecant᷑
suꝑ fuo cocti lat̾is. Loqͥnũ plagas suas. qm̃ su¬
burbana esebon deẜta sũt ⁊ uinea salama. do

Expanded text:
ivimus superbiam Moab superbus est valde superbia eius et arrogantia eius et indignatio eius plus quam fortitudo eius idcirco ululabit Moab ad Moab universus ululabit his qui laetantur super muro cocti lateris loquimini plagas suas quoniam suburbana Esebon deserta sunt et vinea Sabam
Abbreviated transcription (Latin):
do alloquenda ẽͦ Si murus ẽ.
edificemꝰ suꝑ eũ propugnacula
argentea. S̾i ostium ẽ. compin¬
gamꝰ illud tabulis cedrinis. Ego
murus et ubera mea sic̃ turriᷤ :
ex quo facta sũ corã eo qͣsi pacẽ
reperiens A inea fuit pacifico:
mea que habet populos. Tra¬
didit eã custodibꝰ. Sir affert
ꝓ fructu eiꝰ mille argenteos.
Uinea mea con rã me ẽ. Mille
ti pacificiꝰ. ⁊ ducenti his qui

Expanded text:
Si murus est, aedificemus super eum propugnacula argentea: Si ostium est, compingamus illud tabulis cedrinis. Ego murus: et ubera mea sicut turris, ex quo facta sum coram eo quasi pacem reperiens. Vinea fuit pacifico, in ea, quae habet populos: Tradidit eam custodibus: vir affert pro fructu ejus mille argenteos. Vinea mea coram me est. Mille tui paci
Abbreviated transcription (Latin):
uult uiu̾e habet ubi uiuat:
habet unde iuuat. Accȩdat:.¬
credat uniat in deo.deo
incorporet᷑. ut uificet᷑. Nõ
abhorreat a compage m̃ebroꝵ.
ñ sit putre mẽbrũ quod rese¬
cari mereat᷑: ñ sit distortum¬
de qͦ erubescat᷑. Sit pulchrũ
sit aptũ: sit sanũ. Hereat cor¬
pori. uiuat deo de deo. Nũc
laboret in t̾ra. ut postea reg¬
net in celo.

Expanded text:
vult vivere, habet ubi vivat, vult vivere, habet ubi vivat, habet unde credat, vivat in Deo. De Deo incorporetur, ut vivificetur. Non abhorreat a compage membrorum, non sit putre membrum quod resecari mereatde quo erubescatur: sit pulchrum, sit aptum, sit sanum; haereat corpori, vivat Deo de Deo: nunc laboret in terra, ut postea regnet in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inqͥt: ꝓ mundi uita. Nort̃
fideles corpus xp̃i. si corpus
xp̃i eẽ ñ negligant. fiant cor-¬
pus. xp̃i: si uolunt uiuere de
mei qͥd dixerĩ. Homo es. es. ⁊¬
sp̃m habes: ⁊ corpꝰ habes. Sp̃m
dico que anima uocat᷑. qua
constat qͦd homo es. Constaᷤᷤ
enĩ ex anima ⁊ corpore. Habeᷤᷤ
itaq sp̃m inuisibilẽ. corpus
uisibile. Dic mͥ qͥd ex quo in¬
uat. Sp̃s tuus uiuit ex cor-¬
pore tuo: an corpꝰ tuũ ex spũ
tuo . Respondet omĩs qͥ uiuit.
Qui aut̃ hoc ñ potest respon¬
dere. nescio si uiuit. Qd res¬
pondet omĩs qͥ uiuit: Corpꝰ
utiq meũ uiiit de syũ meo.
Incorpore esto xp̃i. Nunqͥd enĩ
corpꝰ meũ iuit de syũ tuoͦ. Me-¬
um uiuit de spũ meo. ⁊ tuum
de tuo. Non potest uiuere cor¬
ẽ qͦd exponens nob̃ apłs pau-¬
lus hunc panẽ. imꝰ panis in qͥt.
unũ corpꝰ multi sumꝰ. O sacra¬
mentũ pietatis: o signũ uni¬
tatis:. o uinculũ caritatis. Qui

Expanded text:
est, inquit, pro mundi vita. Norunt est, inquit, pro mundi vita. Norunt fideles corpus Christi, si corpus Christi esse non negligant. Fiant corpus Christi, si volunt vivere de mei, quid dixerim. Homo es, et spiritum habes, et corpus habes. Spiritum dico quae anima vocatur, qua constat quod homo es: constas enim ex anima et corpore. Habes itaque spiritum invisibilem, corpus visibile. Dic mihi quid ex quo vivat: spiritus tuus vivit ex corpore tuo, an corpus tuum ex spiritu tuo? Respondet omnis qui vivit: qui autem hoc non potest respondere, nescio si vivit: quid respondet omnis qui vivit? Corpus utique meum vivit de spiritu meo. In corpore esto Christi. Numquid enim corpus meum vivit de spiritu tuo? Meum vivit de spiritu meo, et tuum de tuo. Non potest vivere corest quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃ãli. sequenti petra. Petra
aũt erat. xp̃s. Inde panis: in de
potus. Petra xp̃s in signo. uerꝰ
xp̃s in uerbo ⁊ in carne. Et
quomͦ bibertͦ Pcussa ẽ petra
de uirga bis. Gemina ꝑciissio:
uo ligna crucis significat:
Hie ẽ gͦ panis de celo decendẽs:
ut siqͥs ex ipso manducaue
rit:. ñ moriat᷑. Sed qͦd ꝑtinet
ad uirtutẽ sacram̃ti: ñ qͦd
pertinet ad iusibile sacram̃¬
tum. Qui manducat intꝰ nõ
foris : qͥ manducat corde: ñ
qͥ premit dente. Ego sũ panis
uiuus: qͥ de celo descendi. Ideo
uiuus: quia de celo descendi
De celo descendit ⁊ manna.
sed manna umbra erat. iste
ueritas ẽ. Siqͥs manducaue¬
rit ex hoc pane: uiuet met̾¬
nũ. Et panis quẽ ego dabo.
caro mea ẽ: ꝓ mundi uita. Hoc
qͣndo caꝑet caro. qͦd dixit pa¬
nẽ carnẽ. S ocat᷑ caro. qͦd
ñ capit caro. Et ideo magis
ñ capit caro. qͥa uocat᷑ caro.
Hoc enĩ exhorruert. hoc ad
se multũ ẽẽ dixert: hoc ñ pos¬
se fieri putauert̃. Caro mea

Expanded text:
ali sequente eos petra: petra autem erat Christus . Inde panis, inde potus. Petra Christus in signo, verus Christus in verbo et carne. Et quomodo biberunt? Percussa est petra de virga bis. Gemina percussio duo ligna crucis significat. Hic est ergo panis de coelo descendens, ut si quis ex ipso mandurit, non moriatur ; sed quod pertinet ad virtutem sacramenti, non quod pertinet ad visibile sacramentum; qui manducat intus, non foris; qui manducat in corde, non qui premit dente. Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Ideo vivus, quia de coelo descendit. De coelo descendit et manna; sed manna umbra erat, iste veritas est. Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum: et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Hoc quando caperet caro, quod dixit panem, carnem? Vocatur caro, quod non capit caro: et ideo magis non capit caro, quia vocatur caro. Hoc enim exhorruerunt, hoc ad se multum esse dixerunt, hoc non posse fieri putaverunt. Caro mea
Abbreviated transcription (Latin):
et in mariꝰ. ⁊ om̃s eandẽ escam
spiritalẽ manducauert. Spi¬
ritalẽ utiq eandẽ:. nã corpora¬
lẽ alterã. Quia illi manna. noᷤ
aliud. Spiritalẽ uͦ quã nos:
sed patres nr̃i. ñ patres illoꝵ.
Quibꝰ nos similes sumꝰ: ñ qͥbus
illi similes fuert̃. Et adiungit.
Et om̃s eundẽ potũ spãtalem
biber̃t. Aliud illi᷑  aliud nos. sed
specie uisibili. qͦd tam̃ hoc idẽ
significaret uͥtute sp̃ali. Quo¬
modo enĩ eundẽ potũ sỹalem

Expanded text:
 omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt. Spiritualem utique eamdem; nam corporalem alteram, quia illi manna, nos aliud: spiritualem vero, quam nos. Sed patres nostri, non patres illorum: quibus nos similes sumus, non quibus illi similes fuerunt. Et adjungit: Et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Aliud illi, aliud nos; sed specie visibili, quod tamen hoc idem significaret virtute spirituali. Quomodo enim eumdem potum? Bibe
Abbreviated transcription (Latin):
multomagis animi nr̃i potest
ẽẽ mẏsteriũ. Sed heret.
suffixus ẽ captꝰ ẽ.⁊ corpore¬
is succensus febribꝰ cũ passi¬
one carnis egrescit. queren¬
dus ẽ medicus. S̾ed qͥs iste
tantꝰ ẽ. qͥ saucie m̃tis mede¬
at᷑ ulceribꝰ: Quis tantꝰ ẽ hoo
qͥ possit aliis subuenire: cũ
sibi ipsi ipse ñ possit᷑ . Qui a¬
liis possit uitã reddere: cũ
ipse mortẽ ñ possit euadereͤ.
Om̃s enĩ in adã mortui. qͥa
ꝑ unũ hominẽ in hunc mun¬
dũ peccatũ introiuit. ⁊ ꝑ pec¬
catũ mors. ⁊ ita in om̃s homi
nes ꝑtransiit. in qͦ om̃s peccauer̃.
Illiꝰ gͥ culpaꝰ. mors omniũ ẽ. De¬
niq missi sũt sc̃i ͥmissi sũt et
ꝓphete: qͥ oracula diuina loque¬
rent᷑: nec qͥcquã ꝓmouere po¬
tuert̃. Queramꝰ gͦ aliquẽ de an¬
gelis aut archangelis medicũ.
Sed quẽadmodũ mͥ possunt
presidium ferre ne yeccẽ. eũ
ipse archangelus a peccato
ñ potuerit abstinere᷑. Quem¬

Expanded text:
multo magis animi nostri potest multo magis animi nostri potest esse mysterium. sed haeret, suffixus est, captus est et corporeis succensus febribus conpassione carnis aegrescit. quaerendus est medicus. sed quis iste tantus est, qui sauciae mentis medeatur ulceribus? quis tantus est homo, qui possit aliis subuenire, cum sibi ipse non possit? quis aliis possit uitam reddere, cum ipse mortem non possit euadere? omnes enim in Adam mortui, quia per unum hominem in hunc mundum peccatum introiuit et per peccatum mors peccauerunt. illius igitur culpa mors omnium est. denique missi sunt sancti, missi sunt et prophetae, qui oracula diuina loquerentur, nec quicquam promouere potuerunt. quaeramus ergo aliquem de angelis aut archangelis medicum. sed quemadmodum mihi possunt praesidium ferre. ne peccem, cum ipse archangelus a peccato non potuerit abstinere? quem
Abbreviated transcription (Latin):
difficile in altũ potest unde
descendit sine dei fauore re¬
leuari. Ac̾tuũ enĩ suoꝵ. uincta
laqueis. ⁊ deliciaꝵ. scłarium
illecebris obnoxia iã tenetur.
hunc gͦ adã. hanc euã dñs
liberaturꝰ aduenit. Quoꝵ. alt̾
ad imaginẽ dei factꝰ. altera
uͥtutẽ sui accipiens uiriꝰ. quã¬
diu fuit subdita fortiori. unã
gerebant in uno spũ deo pla¬
citã uoluntatẽ:⁊ in paradiso
positi deiꝰ. uite celestis oꝑabant᷑
alimoniã. Postea uͦ quã caro
suadere diu̾sũ⁊ legẽ cepit ꝓ¬
priã ñ tenere: paradiso exuleᷤᷤ
facti. in hunc inferiorẽ demer¬
sũq locũ peccati merito reci¬
der̃t. Nec qͥsq putet in congru¬
um ẽẽ  si adã atq eua in ty¬
po corporis anime estim̃tur:
cũ in tẏpo eccle estim̃t᷑ ⁊ xp̃i:
Nam cũ duo ẽẽ in una car¬
ne apłs p̃dicaret. adiecit.
Sacram̃tũ inqͥt hoc magnũ
ẽ. Ego aut dico: in xp̃o ⁊ in
eccła. In qͦ gͦ suꝑmi dei. in eo

Expanded text:
difficile in altum potest, unde difficile in altum potest, unde descendit, sine dei fauore reuolare. actum. enim suorum uincta laqueis et deliciarum saecularium inlecebris obnoxia iam tenetur. Hunc ergo Adam, hanc Euam dominus liberaturus aduenit, quorum alter ad imaginem dei factus, altera uirtutem sui accipiens uiri, quamdiu fuit subdita fortiori, unam gerebant in uno spiritu deo placitam uoluntatem et in paradiso positi dei uitae caelestis operabantur alimoniam. posteaquam suadere diversum, et legem coepit propriam non tenere, paradisi exsules facti, in hunc inferiorem demersumque locum peccati merito reciderunt. Nec quisquam putet incongruum esse, si Adam atque Eva in ty corporis aestimentur. cum in typo ecclesiae aestimentur et nam cum duo esse in una carne apostolus diceret, adiecit: sacramentum inquit hoc magnum est, ego autem dico in Christo e in ecclesia. in quo ergo superni dei, in eo
Abbreviated transcription (Latin):
terioris uisus aꝑit᷑ factiq̃
succedit penitentia. ⁊ impu¬
dentia sui unꝰqͥsq facinoris
erubescit:. Tunc d̾s timet᷑.⁊
peccator cupit se celare: sed
ñ potest. Tunc caro arguitur:
diabolus accusat᷑. Hec quasi
lena uitioꝵ: alle qͣsi auctor
erroris. Patescit deformitas.
Audũ ẽ enĩ deo omne secretũ.
Nec illiꝰ ficus foliis. hoc ẽ tegini¬
ne corporali uel iactantia se-¬
culari. flagitioꝵ secreta ue¬
lant᷑. Et unꝰqͥsq diuinũ pecca¬
ti conscientia formidat m̃te
iudiciũ. dicens. Qui suꝑ me
montes cadent. in qͥbus me
abscondã fissuris petraꝵ: cũ
uenerit confringere t̾ram:
Tunc tͥbulos ⁊ sp̃mas animo
caro. hoc ẽ curarũ morsus.
sollicitudinũq generat: ẽstqꝰ
quos sibi ꝑ concupiscentiã
carnis animꝰ ipse circũdedit.
Etemĩ qͣsi clauis qͥbusdã suffi¬
git᷑ anima corporeis uolup¬
tatibꝰ: et cũ semel adheserit
cupiditatibꝰ demersa t̾renis:

Expanded text:
terioris uisus aperitur factique terioris uisus aperitur factique succedit paenitentia et pudenda sui unusquisque facinoris erubescit. tunc deus timetur et peccator cupit se celare, sed non potest, tunc caro arguitur, diabolus accusatur, haec quasi lena uitiorum, ille quasi auctor erroris. patescit deformitas; nudum est enim deo omne secretum, nec illius ficus foliis, hoc est tegmine corporali uel iactantia saeculari flagitiorum secreta uelantur. et unusquisque diuinum peccati conscia formidat mente iudicium dicens: <qui super me montes cadant, in quibus me abscondam fissuris petrarum, cum uenerit confringere terram? tunc tribulos et spinas animo caro, hoc est curarum morsus sollicitudinumque generat aestusque, quos sibi per concupiscentiam carnis animus ipse circumdedit. etenim quasi clauis quibusdam suffigitur anima corporeis uoluptatibus et, cum semel adhaeserit cupiditatibus demersa terrenis,
Abbreviated transcription (Latin):
piuerit: cõpatientis quoq
animi constantia defatiscit:
et m̃s consortio amoris inflecti¬
tur. Duo enĩ in carne una sĩt.
atq ita mors irrepit sceleris
affectu᷑ tẽptante diabolo. car¬
ne suadente. Uehem̃tior tam̃
ẽ animi quã corporis febris
Et ideo ꝓ animi uoluptate
corporis salus plerũq contẽ¬
nit᷑. nec a ꝑiculis abstinetus.
Unde ñ alienũ uidet᷑ repete¬
re: quẽ admodũ theõtimꝰ cĩ
graui oculoꝵ incõmodo labi¬
raret ⁊ amaret uxorẽ. mt̃di¬
cta sibi a medico facultate
Ceundi. cupiditati sumpati¬
ei atq impetu libidins sss
moderari neqͥuerit. Sciens
enĩ p̃uidensq qͦd eẽt oculos
amissurꝰ : pͥus quã conuenirer
urori: in ipso estu feruentis
cupiditatis ⁊ consue tudinis
apparatu. uale inqͥt amicũ lu¬
men. Sic febre libido flagrã¬
tior ẽ. grauiꝰq precipitat ⁊ in¬
flamat. Sed ubi qͥs resipuerit
a furore: tunc conscientiẽ ĩ¬

Expanded text:
pierit, compatientis quoque pierit, compatientis quoque animi constantia defatiscit, et mens consortio amoris inflectitur duo enim in carne una sunt atque ita mors irrepit sceleris effectu temtante diabolo, carne , suadente. uehementior tamen est animi quam corporis febris et ideo pro animi uoluptate corporis salus plerumque contemnitur nec a periculis abstinetur. unde non alienum uidetur repetere quemadmodum Theotimus, cum graui oculorum incommodo laboraret et amaret uxorem, interdicta sibi a medico facultate coeundi cupiditatis inpatiens atque inpetu libidinis raptus moderari nequiuerit. sciens enim prudensque quod esset oculos amissurus, prius quam conueniret uxori, in ipso aestu feruentis cupiditatis et consuetudinis adparatu \'uale\' inquit \'amicum lumen\'. sic febri libido flagrantior est grauiusque praecipitat et inflammat. sed ubi quis resipierit a furore, tunc conscientiae in
Abbreviated transcription (Latin):
minũ febribꝰ caro nr̃a langue¬
bat. ⁊ diuersaꝵ cupiditatũ
imnodicis estuabat illecebriᷤ.
Nec minorẽ febrẽ amori s ẽẽ
dixerĩ: quã caloris. Itaq illa
animã febris. hec corpus in¬
flãmat. febris enĩ nr̃a auari¬
cia ẽ. febris nr̃a libido ẽ. eo
qͦd ignite sint cupiditates.
luxuria ẽ. febris nr̃a ambitio
ẽ: febris nr̃a iracundia ẽ. Que
licet corporis uitia sint.ignẽ
tam̃ ossibꝰ implicant: m̃tem.
animũ. sesusq ꝓtemptant. Hec
pͥor diaboli sollicitat᷑ arte. Et¬
enĩ ager bonꝰ. uestis. monile:
suadela serpentis ẽ. Honoꝵ
grã. suł amitas potestatum:
epulaꝵ. liauitas: forma me¬
retricis: laqueus diaboliẽ
et quasi qͥdã neqͥcie spalis ile¬
cebrosus affatꝰ : quo ꝑ carns
illecebrã que cito feminea qͥ¬
dã leuitate mollitur: animũ
quoq de gradu deicit. Heq
enĩ formã mulieris animꝰ pͥus
quã corporis oculus concupi¬
seit. Deniq qͦd ñ uideris. nõ
amabis. Sed ubi caro concu¬

Expanded text:
minum febribus caro nostra languebat, et diversarum cupiditatum immodicis aestuabat illecebris. Nec minorem febrem amoris esse dixerim, quam caloris. Itaque illa animum febris, haec corpus inflammat. Febris enim nostra avaritia est, febris nostra libido est; eo quod ignitae sint cupiditates. luxuria est, febris nostra ambitio est, febris nostra iracundia est. Quae licet corporis vitia sint, ignem tamen ossibus implicant, mentem, animum, sensusque pertentant. Haec prior diaboli sollicitatur arte. Etenim ager bonus, vestis, monile, suadela serpentis est. Honorum gratia, sublimitas potestatum, epularum suavitas, forma meretricis laqueus est diaboli, et quasi quidam nequitiae spiritalis illecebrosus affatus, qui per carnis illecebram quae cito feminea quadam levitate mollitur, animum quoque de gradu dejicit. Neque enim formam mulieris animus prius quam corporis oculus concupiscit. Denique quod non videris, non amabis: sed ubi caro concu
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. Tunc agrippa gratulatꝰ
ẽ. qͥa qͦd obtabat petro. sub
occasione inueint. In ipsis aũt
manu. repente consurgens.
in auribꝰ totius eccłie hec ꝓ-¬
tulit uerba. Audite me fr̃s ⁊
conserui mei. qm̃ siẽ edocꝰtꝰ sũ
ab eo qͥ me misit dño ⁊ magristro
meo iħu xp̃o. dies mortis mee
itstat. Clem̃tẽ hunc ep̃m uob̃
ordino. cui soli mee predicati-¬
onis ⁊ doctrine cathedrãcre¬
do. qͥ mͥ ab uncio usq in finem
comes in om̃ibꝰ fuit. ⁊ ꝑ hoc
ueritatẽ totiꝰ mee p̃dicationis
agnouit: qͥ in omĩbꝰ tẽptatiom¬
bus meis sociꝰ extitit. fideliter
ꝑseuerans: quẽ p̃cet̾is expertꝰ
sũ dm̃ colentẽ: homines dili¬
gentẽ : c̾astũ. pacientẽ. scientẽ

Expanded text:
. Tunc Agrippa gauisus est, quia quod optabat Petro sub occasione inuenit. Post mea, repente consurgens in auribus totius Ecclesiae, haec protulit verba. « Audite me, fratres, et conservi mei. Quoniam, sicut edoctus sum ab eo qui misit me, Domino et magistro meo Jesu Christo, dies mortis meae instat, Clementem hunc episcopum vobis ordino, cui soli meae praedicationis et doctrinae cathedram trado: qui mihi ab initio usque in finem comes in omnibus fuit, et per hoc veritatem totius meae praedicationis agnovit; qui in omnibus tentationibus meis socius exstitit, fideliter perseverans; quem prae caeteris expertus sum Deum colentem, homines diligentem, cas
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt. atq ipsi ad regnũ
celeste ꝑtingunt. ⁊ ecce nos
ꝑ negłgentiã nr̃am deorsum
tendimꝰ. Ingrediunt᷑ electi sa-¬
cerdotũ manibꝰ expiati celes¬
tem patriã: ⁊ sacerdotes ip¬
si ꝑuitã reꝓbã ad inferni sup¬
plicia festinant. Cin gͦ rei.
cui similes dixerim sacerdo¬
tes malos nisi aque baptisma¬
tis : que peccata baptizatoꝵ
diluens. illos ad regnũ celeste
mittit: et ipsa in cloacas des-¬
cendit Timeamꝰ hec frẽs Rmĩ:
conueniat actioni nr̃e iysum
ministeriũ nr̃m. De peccatoꝵ.
nr̃oꝵ. cotidie relaxtione cogi¬
temꝰ : ne nr̃a uita peccato ob¬

Expanded text:
cipiunt, atque ipsi ad regnum coeleste pertingunt. Et ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi sacerdotum manibus expiati coelestem patriam, et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peccata baptizatorum diluens, illos ad regnum coeleste mittit, et ipsa in cloacas descendit? Timeamus haec, fratres. Conveniat actionem nostram ipsum ministerium nostrum. De peccatorum nostrorum cotidie relaxatione cogitemus; ne nostra vita peccato ob
Abbreviated transcription (Latin):
euertit. et numularioꝵ effudit
es. Qui namq sũt in tẽplo dei ho¬
die qͥ colũbas uendunt. nisi qͥ in
eccła p̾ciũ de impositione manus
accipiunt: ꝑ quã uidelicet impo¬
sitionẽ sp̃s sc̃s celitꝰ daturͦ. Colũ¬
ba gͥ uendit᷑. qͥa manꝰ impositio

Expanded text:
evertit, et nummulariorum effudit evertit, et nummulariorum effudit aes? Qui namque sunt in templo Dei hodie qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt? Per quam videlicet impositionem Spiritus sanctus coelitus datur. Columba ergo venditur, quia manus impositio
Abbreviated transcription (Latin):
referta. Per leones aũt terror se¬
ueritatis: ꝑ boues uͦ patientia
mansuerudinis figuratur. Itaq
in basibꝰ nec leones sine bubus.
nec boues sine leomibꝰ expͥmunt᷑:
qͥa sẽꝑ in sacerdotali pectore cũ
terrore seueritatis custodiri de¬
bet uirtus mansuetudinis: ut
et iram mansuetudo condiat. ⁊ ean¬
dem mansuetudinẽ ne fortasse dis¬
soluta sit. zelus idistrictionis accẽ¬
ddat. Sed ista cur loqͥmur. cũ adhuc
plerosq grauari factis atrocioribꝰ
uideamꝰ: Sob̃ enĩ sacerdotibus
lugens loquor. qͥa ñmillos ur̃m
cũ p̃miis facere ordinationes ag¬
nouimꝰ: spiritalẽ grãm ueudere :
et de alienis iniqͥtatibꝰ cũ pecca¬
tidamno temporalia lucra cumu-¬
lare. Cur gͦ ad memoriã urãm nõ
redit. qͦd uox dnĩca precipiens di-¬
cit᷑ gratis accepistis. gratis date:
Cur ñ ante mentis ocłos reuocatis
qͦd tẽplum redemptor nr̃ ingressuᷤ.
cathedras uendentiũ columbas

Expanded text:
referta. Per leones autem terror sereferta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerdotibus lugens loquor, quia nonnullos vestrum cum praemiis facere ordinationes agnovimus spiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam vestram non redit quod vox Dominica praecipiens dicit: Gratis accepistis, gratis date . Cur non ante mentis oculos revocatis quod templum Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas
Abbreviated transcription (Latin):
nis contra praua acta ꝓximoꝵ
qͣtinus inferuore districtionis
nullo modo relinquatur uirtꝰ
mansuetudinis. Ira etenĩ saceł¬
dotis nequaquã debet ẽẽ pre-¬
ceps ⁊ ꝑturbata: sed magis ex
consilii grauitate metienda. Et
portare gͥ debemꝰ qͦs corrigimus:
et corrigere qͦs portamꝰ. Ne si ex
utroq uinĩ defuerit: uel in fer-¬
uore uel in mansuetudine actio
sacerdotalis ñ sit. Hinc ẽ nãq qͦd
in tẽpli ministerio inbasibꝰ tem¬
pli sculptorio oꝑe leones ⁊ boues.
et cherubin expressa sũt. Che¬
rubin qͥppe. ẽ plenitudo scientie:
Sed qͥd ẽ qͦd in basibꝰ nec leones
sine bubus. nec boues sine leoni¬
bus fiunt᷑. Quid enĩ aliud desig¬
nant. bases in templo.: nisi sacer¬
dotes in eccła. Qui dũ sollicitu¬
dinẽ regiminis tolerant: quasi
more basiũ suꝑ impositũ omis por¬
tant. In basibꝰ gͥ cherubin exprimi¬
tur: quia decet nimirũ ut sacerdo¬
tũ pectora plenitudine scientie sint

Expanded text:
nis contra prava acta proximorum nis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubim quippe est plenitudo scientiae. Sed quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sinc leonibus fiunt? Quid enim aliud, designant bases in templo, nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudinem regiminis tolerant, quasi more basium superimpositum onus portant. In basibus ergo cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdotum pectora plenitudine scientiae sint
Abbreviated transcription (Latin):
seẽ anime suꝑno sponso placuer.
intuenda nob̃ celestia p̃cepta pre¬
demꝰ. identes aut̃ maculas. in
penitentie dolore cõpiingim᷑. Com¬
puncti uͦ. qͣsi in labro de speculis
mulierũ lauam᷑. Est aut̃ ualde
necessarnĩ. ut cũ de nob̾ in cõpun¬
ctione afficim᷑: etiã cõmissoꝵ. nob̃
uitã zelemus. Sic gͦ amaritudo
cõpunctionis afficiat: ut tam̃ a
ꝑximoꝵ custodia ñ auertat. Quid
enĩ ꝓdest. si amantes nosmet ipsos:
relinquamꝰ ꝓrimos. Sel qͥdrur¬
sum ꝓdest. si amantes uel zelan¬
tes ꝓrimos : r elinquamꝰ nosmet¬
ipsos. In ornam̃ta qͥppe caberna¬
culi bistinctus coceus offerri p̃ci¬
pit᷑. ut ante dei ocłos caritas nr̃a
dei ⁊ ꝓximi amore coloret᷑. Ille
aũt uere se diligit. qͥ pure diligit
auctorẽ. Tunc gͦ coccus bis tin¬
git᷑. quando erga se ⁊ ꝓximum
ex amore ueritatis animus inflã-¬
mat᷑. Sed int̾ hec sciendũ nob̃ ẽ.
ut sic exerceat᷑ zelus rectitudi¬

Expanded text:
sanctae animae superno sponso placuerunt, sanctae animae superno sponso placuerunt, intuenda nobis coelestia praecepta praedemus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceatur zelus rectitudi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus nos lauari ꝑcõpunctionẽ pre-¬
culis mulierũ ꝑhibet factũ. que
ad tabernaculi ostiũ in desinenter
excubabant. Specula qͥppe sũt¬
mulierũ p̃cepta dei: in qͥbus se
scẽ anime sẽꝑ aspiciunt: ⁊ sique
in eis sũt feditatis macule dephen¬
dunt. Cogitationũ uitia corrigunt
et quasi renitentes uultꝰ uelut ex
reddita imagine cõponunt. Quia
dum p̃ceptis dñicis sollect᷑ inten¬
dunt. in eis ꝓculdubio uel qͥd in se
celesti uiro placeat. uel qͥd displi¬
ceat. agnoscunt. Que quãdiu inhac
uita sũt: eternĩ tabernaculũ in¬
gredi nequaquã possũt. Sed tam̃
ad ostium tabernaculi mulieres
excubant. qͥa scẽ anime etiã cũ
infirmitate adhuc carnis grauan¬
tur: amore tam̃ continuo ingre¬
sum eterni introitꝰ obseruant. Mo¬
gͦ yses labrũ sacerdotibꝰ de speculis
mulierũ fecit. qͥa lex dei laua¬
crũ cõpuncꝰtionis peccatoꝵ nr̃oꝵ
maculis exhibet. dum ea ꝑque

Expanded text:
prius nos lavari per compunctionem praeprius nos lavari per compunctionem praeculis mulierum perhibet factum, quae ad tabernaculi ostium indesexcubabant. 1501 Specula quippe mulierum sunt praecepta Dei, in quibus se sanctae animae semper aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunmaculis exhibet, dum ea per quae
Abbreviated transcription (Latin):
audientiũ ñ condimꝰ. Quod ꝓfec¬
to condim̃tum ille ueracit̾ ꝓxi¬
mo impendit: qͥ p̃dicationis u̾bũ
ñ subtrahit. Sed tunc uere aliis
recte p̃dicamꝰ. si dicta rebꝰ ostendimꝰ:
si nos ipsi diuino amore cõpungi¬
murꝰ ⁊ humane uite que sine culpa
transire nequaquã potest. cotidianaᷤᷤ
maculas lacrimis lauamꝰ. Tunc
aũt de nob̾ uere cõpungi᷑. si stu¬
diose patrũ p̃cedentiũ facta pense¬
mus: ut ex inspecꝰta illoꝵ gła. in
nr̃is nob̾ oculis nr̃a uita sordescat.
Tunc uere cõpungim᷑. cũ p̃cepta
dei studiose ꝑscrutamͣ. et ꝑhec ꝓ¬
ficere ipsi contendimꝰ: ꝑque iam
ꝓfecisse nouimꝰ qͦs ueneram᷑. Hinc
ẽ enĩ qͦd de moyse scriptũ ẽ. Posu¬
it ⁊ labrũ eneũ. in qͦ lauarentur
erũ que excubabant in ostio taber¬
naculi. Labrũ quippe eneũ moyseᷤᷤ
ponit: in qͦ sacerdotes lauari debe¬
ant. ⁊ scã scõꝵ ingredi:. qͥa lex dei

Expanded text:
audientium non condimus. Quod profecaudientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidianas lacrymis maculas lavamus. Tunc autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta illorum gloria, in nostris nobis oculis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur erum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ẽ. ut in quantũ ualet qͥsq.
inqͣntum sufficit. ⁊ terrorem
uenturi iudicii. ⁊ dulcedinẽ reg¬
ni suscepte eccłe insinuare conten¬
dat. Et qͦd una eademq exhor¬
tationis uoce ñ sufficit. simul cun¬
ctos admonere: debet singulos
in qͣntũ ualet instruere. priuatiᷤᷤ
locutionibꝰ edificare: exhortatio¬
sare continue qͦd scĩs apłis dicitur:
et ꝓ apłos nob̾. Uos estis sal t̾re.
Si gͥ sal sumꝰ: condire mentes fi
sate de qͥbus ꝓfecto animalibꝰ deo
ꝑ psalmistã dicit᷑. Animaliꝰ tua
inhabitabunt in ea. Et sepe ui¬
demꝰ qͦd petra salis brutis anima¬
libꝰ ponit᷑. ut ex eadẽ salis petra
labere debeant ⁊meliorari.
Quasi gͦ int̾ bruta animalia pe¬
tra salis. debet ẽẽ sacerdos in po¬
pulis. Curare nãq sacerdotẽ ne¬
cesse ẽ quẽ singulis dicat: unum¬
quẽq qͣliter mõneat At qͥsquis
sacerdoti iungitur. qͣsi ex salis
tactu. et̾ne uite sapore condiat᷑.
S̾al erenĩ terre ñ siumꝰ: si corda

Expanded text:
 valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatiosare continuo quod sanctis apostolis dicitur, et per apostolos nobis: Vos estis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fids. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda
Abbreviated transcription (Latin):
ne nulla ẽ scłi actio. quã ñ sacer¬
dotes administrent. Dum gͦ in scõ
habitu constituti. exteriora sunt
que exhibent: qͣsi scũarii lapideꝰ
foris iacent. Quia enĩ greca uoce
platea a latitudine uocat᷑: scũa¬
rii lapides in plateis sũtꝰ. cũ reli¬
giosi qͥq lata mundi itinera sectan¬
tur. Nec solũ in plateis sed in capi¬
te platearũ disꝑsi sũt. qͥa ⁊ ꝑde
sideriũ huiꝰ mundi oꝑa peragunt
et tam̃ de religioso habitu culm̃
honoris querunt. In capite gͦ pla¬
tearũ disꝑsi sũt. quia ⁊ iacent ꝑ
ministeriũ oꝑis. ⁊ honorari uo¬
lunt de imagine scĩtatis. Quanto
aut̃ mundus gladio feriat᷑ aspi¬
citis. qͥbꝰ cotidie yercussionibꝰ in¬
tereat popls uidetis. Cmꝰ hoc ni¬
si nr̃o precipue peccato agitur
Ecce depopulate urbes: euersa
castra. eccłe ac monasteria destru¬
cꝰta. insolitudinẽ agri redacta sũt
Sed nos peunti ppło auctores mor¬

Expanded text:
ne nulla est saeculi actio, quam non sacerne nulla est saeculi actio, quam non sacerdotes administrent. Dum ergo in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides in plateis jacent, cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Nec solum in plateis, sed et in capite platearum dispersi sunt, quia et per desiderium hujus mundi opera peragunt, et tamen de religioso habitu culmen honoris quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. 16. Quanto autem mundus gladio feriatur aspicitis, quibus quotidie percussionibus intereat populus videtis. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? Ecce depopulatae urbes, eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem agri redacta sunt. Sed nos pereunti populo auctores mor
Abbreviated transcription (Latin):
ñ distat apopło. qͣndo nullo uite
sue merito uulgi transcendit a¬
ctionem. Ploremꝰ iheremie lacri-¬
mis. Consideret mortẽ nram. et
deplorans dicat. Quomͦ obscura¬
tũ ẽ aurũ: et mutatꝰ ẽ color õp¬
timꝰ. Bisꝑsi sũt lapides scũarii in
capite omniũ platearũ. Aurum
qͥppe obscuratũ ẽ. qͥa sacerdotum
uita quondã ꝑ glam uirtutũ clara.
nunc ꝑ actiones infimas ostendit᷑
reꝓba. Color optimꝰ ẽ mutatꝰ. qͥa¬
cta oꝑa ad ignominiã despectioniᷤᷤ
uenit . l.apides uͦ saũarii intrinse¬
cus habebant᷑ : nec sumebantur
in sumii sacerdotis corpore. nisi
cũ scãscõꝵ ingrediens. in secreto sui
conditoris apparebat. Nos gͦ sumus
to dei. Quos nunquã necesse est
foris conspiciꝰ. minquã in extrane¬
is actibꝰ uideri. Sed disꝑsi sunt
lapides scũarii in capite omuinim
platearũ. qͥa hi qͥ ꝑ uitã ⁊ oratio¬
nẽ intꝰ sẽꝑ ẽẽ debuerant. ꝑ uitam
reprobã foris uacant. Ecce iã pe¬

Expanded text:
non distat a populo, quando nullo merito suae vulgi transcendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; consideret mortem nostram, et deplorans dicat: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omniquippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus, qucta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii intrinsecus habebantur, nec sumebantur in summi sacerdotis corpore, nisi cum sancta sanctorum ingrediens in secreto sui Conditoris apparebat. Nos ergo, frato Dei, quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus sempereprobam foris vacant. Ecce jam pe
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃re ait acceptabili exaudi¬
i te.⁊ in die salutis adiiuu
te. Et rursus apłs. Ecce ñc
tẽpus acceptabile. ecce ñc̃
dies salutis. Bicat gͦ. pater
uenit hora. qͥ cũ patre dis¬
posuit om̃s horas. Tanqͣm
dicens. Pat̾. quã ꝓpt̾ hoĩes
et apud hoĩes ad me clari¬
ficandũ simul constitiumꝰ
uenit horaꝰ. clarifica filium
tuũ. ut filiꝰ tiuis clarificet
te. Clarificatũ a patre fili¬
um. ĩmulli accipnĩt in hoc
qͦd ei nõ peꝑcit:. sed ꝓ nob̾
om̃ibꝰ tradidit eũ. Sed si
passione clarificatꝰ dicitur:
quantomagis resurrectione.
Nã in passione magis enis
humilitas qͣm claritas com¬
mñdat᷑ꝰ. apło teste qͥ dicit. Hu¬
miliauit semet ipsum. fact᷑
obediẽs usq ad mortẽ: mor¬
tẽ aũt crucis. Deinde seqͥt᷑.¬

Expanded text:
pore, ait, acceptabili exaudivi te, et in die salutis adjuvi te ; et rursus Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Dicit ergo: Pater, venit hora, qui cum Patre disposuit omnes horas, tanquam dicens: Pater, quam propter homines et apud homines ad me clarificandum simul constituimus, venit hora: clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. Clarificatum a Patre Filium, nonnulli accipiunt in hoc, quod ei non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Sed si passione clarificatus dicitur, quanto magis resurrectione? Nam in passione magis ejus humilitas quam claritas commendatur, Apostolo teste, qui dicit: Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem au
Abbreviated transcription (Latin):
re quantũ donat accẽd im.
Hac in pressuris om̃ĩbꝰ cõso¬
lam᷑. hac a pressuris omĩbꝰ
liberam᷑. Propt̾ hãc omnẽ
tͥbulationẽ fortit̾ sustinemꝰ:
ut in hac felicit̾ sine ulla
tribulatione regnemꝰ. Me¬
rito ad eã clausit u̾ba. que
parũ intelligentibꝰ discipłis
erãt ꝓuerbia. intellecturis
ea qͣndo eis dedisset ꝓmissũ
locutꝰ su uob̾. ayud uos manẽs.

Expanded text:
re quantum donat accendimur: re quantum donat accendimur: hac pace in pressuris omnibus consolamur, hac a pressuris omnibus liberamur: propter hanc omnem tribulationem fortiter sustinemus, ut in hac feliciter sine ulla tribulatione regnemus. Merito ad eam clausit verba, quae parum intelligentibus discipulis erant proverbia; intellecturis ea quando eis dedisset promissum locutus sum vobis, apud vos manens.
Abbreviated transcription (Latin):
¶TEista que nũe
tractaturi. dixerat
iħs. Hec locutꝰ sum
uob̾. ut in me ƿacẽ habea¬
tis. Que ñ recentiora paulo
suꝑiꝰ ab eo dicta. sed omĩa de¬
bemꝰ acciꝑe siue quecũq illiᷤᷤ
locutꝰ ẽ ex quo eos ceyit ha-¬
b̾e discipłos: siue certe exqͦ
post cenã exorsus ẽ hũc ad¬
mirabilẽ ꝓlixũq sermonem.
Talẽ qͥppe cõmemorauit cau¬
sam.cur eis sit locutꝰ: ut ad
eũ finem rectissime referan¬
tur uel omĩa que locutꝰ est
eis. uel ea maxime que dixit
iã ꝓ eis moriturꝰ tãquã u̾ba
nouissimaꝰ. postea quã de cõ¬
unuio scõ ille qͥ eũ fuerat tra¬
diturꝰ egressus ẽ. Hãc̃ ergo¬
causa comindauit sermo¬
nis suiꝰ. ut in illo pacẽ habe¬
rent. Propt̾ qͦd totũ agit᷑.
pax finẽ tẽporis ñ habet:
et omĩs pie nr̃e intentioniᷤᷤ
actionisq finis ipsa erit.
ꝓpt̾ hanc sacram̃tis eius
imbium᷑:. apt̾ hanc mirabi¬
libꝰ eiꝰ oꝑibus et sermonibꝰ
pignꝰ accepimꝰ. ꝓpt̾ hanc in

Expanded text:
te ista, quae nunc tractaturi, dixerat Jesus: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: quae non recentiora paulo superius ab eo dicta, sed omnia debemus accipere, sive quaecunque illis locutus est, ex quo eos coepit habere discipulos, sive certe, ex quo post coenam exorsus est hunc admirabilem prolixumque sermonem. Talem quippe commemoravit causam, cur eis sit locutus, ut ad eum finem rectissime referantur, vel omnia quae locutus est eis, vel ea maxime quae dixit jam pro eis moriturus, tanquam verba novissima, posteaquam de convivio sancto ille, qui eum fuerat traditurus, egressus ecausam commendavit sermonis sui, ut in illo pacem haberent, propter quod totum agitur pax finem temporis non habebit, et omnis piae nostrae intentionis actio, quae finis ipsa erat, propter hanc sacramentis ejus imbuimur. Propter hanc mirabilibus ejus operibus et sermonibus pignus accepimus: propter hanc in
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̾ uenit hora. clarifica
filiũ tuũ. Poterat dñs uni¬
genitꝰ ⁊ coetͥnꝰ patri. in for¬
ma serui ⁊ ex forma serui
si hoc opus ẽẽt orare silẽtio:
sed ita se patri exhiberiuo¬
luit precatorẽ. ut meminiᷤ¬
fecit orationẽ ꝓ nob̃. notam
fecit ⁊ nob̾. Qm̃ canti magiꝰ¬
triñ solũ ad ipsos sermoci¬
natio. sed etiã ꝓ ipsis ad pa¬
trẽ oratio: discipłoꝵ. ẽ edifica¬
tio. Et si illoꝵ. qͥ hec dicta ad¬
erãt audituri: ꝓfecto ⁊ nr̃a
qͥ fueramꝰ conscripta lecꝰturi.
Quappt̾ hoc qͦd ait. pat̾ uenit
hora clarifica filiũ tuũ. ostẽ
dit om̃e tẽyus et qͥd qͣndo fa¬
ceret uel fieri sineret. aib illo
tia causas efficientes habẽt
in qua nulla sũt tẽpora.Mõ
gͦ credat᷑ hec hora fato urgẽ¬
te uenisse. sed deo potiꝰ ordi¬
nante:nec sider ra necessi¬
tas xp̃i conexuit passionẽ:
absit enĩ ut sidera mori co¬
gerẽt siderũ cõditorem.
Non itaq xỹm tẽpus ut mo¬
reret᷑ imƿegit: sed tẽpus

Expanded text:
ora, clarifica Filium tuum. Poterat Dominus unigenitus et coaeternus Patri, in forma servi, et ex forma servi, si hoc opus esset, orare silentio; sed ita se Patri exhibere voluit precatorem, ut meminisfecit orationem pro nobis, notam fecit et nobis; quoniam tanti magistri non solum ad ipsos sermocinatio, sed etiam pro ipsis ad Patrem oratio, discipulorum est aedificatio. Et si illorum qui haec dicta aderant audituri, profecto et nostra qui fueramus conscripta lecturi. Quapropter hoc quod ait, Pater, venit hora, cldit omne tempus, et quid quando faceret, vel fieri sineret, ab illo etia causas efficientes habent, in qua nulla sunt tempora. Non ergo credatur haec hora fato urgente venisse, sed Deo potius ordinante, nec siderea necessitas Christi connexuit passionem. Absit enim, ut sidera mori cogerent siderum conditorem. Non itaque Christum tempus ut moreretur impegit, sed tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ssem qͥs esset: pedes illiꝰ tenuissem.
Cunc idẽ martyriꝰ narrabat. quia
cũ eũ portasset. pondus eiꝰ minime
sensisset. Nec mirũ. Quomͦ enĩ pon¬
dus sentire poterat: qͥ portantem
portabat : Qua in re pensandũ no
bis ẽ. quantũ frat̾na cõpassio uale¬
at: quantũ nos omnipotenti deo
met ipsos deponimꝰ. In rebꝰ corporall¬
bꝰ nemo alta tangit: nisi qͥ tenditur.
In rebꝰ uͦ sp̃alibꝰ certũ ẽ. qͥa quanto
plus ꝑ cõpassionẽ attrahim᷑. tanoa
tis uerius ꝓpinquamꝰ. Ecce aut̃ redẽ¬

Expanded text:
vissem quis esset, pedes illius tenuissem. vissem quis esset, pedes illius tenuissem. Tunc idem Martyrius narrabat quia cum eum portasset, pondus ejus minime sensisset. Nec mirum quomodo enim pondus sentire poterat, qui portantem portabat? Qua in re pensandum est nobis quantum fraterna compassio valeat, quantum nos omnipotenti Deo metipsos deponimus. In rebus corporalibus nemo alta tangit, nisi qui tenditur; in rebus vero spiritalibus certum est quia quanto plus per compassionem attrahimur, tanto ultis verius propinquamus.
Abbreviated transcription (Latin):
bere ꝑhibebat. hospitiũ. qͦ idẽ mar-¬
tẏriꝰ monacͥus ire festinabat᷑. Uir
posuit: eũq suo pallio undiq con¬
strictũ suꝑ humeros leuauit: secũ¬
q reuertens detulit. Cũq iã mo-¬
nasterii foribꝰ ꝓpinquaret: spritalis
pater eiꝰdẽ monasterii. magnis cla-
mare uocibꝰ cepit. Currite : ianuas.
monasterii citius aꝑite. qͥa fr̃ mar-¬
tyriꝰ uenit dñm portans. Statim uͦ
ut martẏriꝰ ad monasterii aditũ
puenit. is qͥ leprosus eẽ putabatur
de collo eiꝰ exiliens. ⁊ in ea specie
apparens qͣ recognosei ab hominbꝰ
solet redẽptor humani generis qs¬
homo. xp̃s iħs. ad celũ martyrio as¬
piciente rediit: eiq ascendens qi¬
xit. Martyri. tu me ñ erubuisti suꝑ
terrã. ego te ñ erubescã suꝑ celos.
Qui sẽs uir mox ut ẽ monasteriuum
ingressus: ei pat̾ monasterii dixit.
frater martyri ubi ẽ quẽ portabas.
Cui ille respondit dicens. Ego si sei¬

Expanded text:
bere perhibebat hospitium quo idem Marbere perhibebat hospitium quo idem Martyrius monachus ire festinabat. Vir aposuit, eumque suo pallio undique constrictum 1651 super humerum levavit, secumque revertens detulit. Cumque jam monasterii foribus propiaret, spiritualis pater ejusdem monasterii magnis vocibus clamare coepit: Currite, januas monasterii citius aperite, quia frater Martyrius venit Dominum portans. Statim vero ut Martyrius ad monasterii aditum pervenit, is qui leprosus esse putabatur, de collo ejus exsiliens, et in ea specie apparens qua recognosci ab hominibus solet Redemptor humani generis Jesus, ad coelum Martyrio aspiciente rediit, eique ascendens dixit: Martyri, tu me non erubuisti super terram, ego te non erubescam super coelos. Qui sanctus vir mox ut est monasterium ingressus, ei pater monasterii dixit: Frater Martyri, ubi est quem portabas? Cui ille respondit, dicens: Ego si sci
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ. Recta gͦ oꝑa. fidei recte iungẽ¬
da sũt. Mala que fecimꝰ ꝑ cotidia¬
na lam̃ta diluamꝰ. Trãsactas nr̃as
neqͥcias surgentia ab amore dei et
ꝓrimi recta oꝑa suꝑent. Nulla que
possumꝰ fr̃ĩbꝰ impendere bona re¬
cusemꝰ. Neq enĩ alit̾ redẽptoris nr̃i
mẽbra efficim᷑: nisi inherendo deo
et cõpatiendo ꝓxͥmo. Sed qͥa ad¬
amorẽ dei ⁊ ꝓrimi plerũq corda
audientiũ plus exẽpla quã uerba
excitant. caritati ur̃e indicare
ortus. in uicina factũ t̾ra lẏcaonie
solet narrare miraculũ. Ait enĩ
qͦd in ea qͥdã martyriꝰ nomine uite
ualde uenerabilis monacus fuit
qͥ ex suo monasterio usitationis gr̃a
ad aliud monasteriũ tendebatꝰ. cui
spiritalis pat̾ preerat. Pergens itaq
lepsũ quendã quẽ densis uulneribꝰ
elephantinꝰ morbꝰ ꝑ mẽbra fedau̾at
inuenit in uiaꝰ. uolentẽ ad suũ ho-¬
spitiũ redire. ⁊ pre lassitudine nõ
ualentẽ. Ipse uͦ in ipso itinere se ha-¬

Expanded text:
 » Recta ergo opera fidei rectae jungenda sunt. Mala quae fecimus per quotidiana lamenta defleamus, transactas nostras nequitias surgentia ab amore Dei et proximi recta opera superent, nulla quae possumus fratribus impendere bona recusemus. Neque enim aliter redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo proximo. Ille amorem Dei et proximi plerumque corda audientium plus exempla quam verba excitant, charitati vestrae indicare ortus, in vicina factum terra Lycaoniae solet narrare miraculum. Ait enim quod in ea quidam, Martyrius nomine, vitae valde venerabilis monachus fuit, qui ex suo monasterio visitationis gratia ad aliud monasterium tendebat, cui spiritualis pater praeerat. Pergens itaque, leprosum quemdam, quem densis vulneribus elephantinus morbus per membra foedaverat, invenit in via, volentem ad suum hospitium redire, sed prae lassitudine non valentem. In ipso vero itinere se ha
Abbreviated transcription (Latin):
inme ñ habet qͥcquã. Ande curã¬
die cogitandũ: quã ferus quã ter¬
ribilis sua in nob̃ oꝑa reqͥrens. in
die nr̃i exitꝰ pͥnceps huiꝰ mundi ue¬
mat. sietiã ad dm̃ carne morien¬
tẽ uenit: et in illo aliqͥd quesut:
in qͦ suũ inuenire nichil potuit.
Quid itaq nos miseri dicturi qͥd
acturi sumꝰ. qͥ innumera inala cõ¬
mi simꝰ: qͥd reqͥrenti adu̾sario et
multa sua in nob̾ inuenienti dice¬
mus: nnsi solũ qͦd nob̾ ẽ certũ refu-¬
giũ. solida spes. qͥa unũ cũ illo fa¬
cti sumꝰ: in qͦ pͥnceps huiꝰ mundi ⁊
suũ aliqͥd reqͥsiuit. ⁊ inuenire mi¬
nime potuit: qm̃ solus ẽ int̾ mor¬
tuos liber: Et a peccati iã seruitio
uerati libertate soluim᷑: qͥa ei qͥ
uere liber ẽ unimur. Constat enĩ
nec negare possumꝰ. sed ueracit̾
fatem᷑ qͥa pͥnceps huiꝰ mundi habet
in nob̾ multa. sed tam̃ mortis nr̃e
tp̃re iam nos raꝑe ñ ualet: qͥa eius
mẽbra effecti sumꝰ in qͦñ habet

Expanded text:
abet quidquam . Unde curanbus cogitandum, quam rabidus, quam terribilis sua in nobis opera requirens in die nostri exitus princeps hujus mundi veniat, si etiam ad Deum carne morientem venit, et in illo aliquid quaesivit in quo invenire nihil potuit. 9. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa sua in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod nobis est certum refugium, et solida spes, quia unum cum illo facti sumus in quo princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit, et invenire minime potuit? quoniam solus est inter mortuos liber . Et a peccati jam servitio veraci libertate solvimur, quia ei qui vere liber est unimur. Constat enim, nec negare possumus, sed veraciter fatemur, quia princeps hujus mundi habet in nobis multa; sed tamen mortis nostrae tempore jam nos rapere non valet, quia ejus membra effecti sumus, in quo