comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionis lucẽ. nulla spe ueniȩ. nulla ꝯu̾sationis emendatione reuocat᷑.¬
recte de eo dicit᷑ ñ reqͥrat eũ d̾s desuꝑ.⁊ ñ illustret lumine. Ac si aꝑte
diceret᷑. Quia ipse tenebras intulit: toleret sine fine qd̾ fecit. Neo unqͥsu.
m̃ pristini status recipiat: qͥa ħ etiã ñ suasus amisit. Ne qͥ adhuo sub dit᷑¬
Obscuirent: eũ tenebre: & umbra mortis. Per umbram mortis obliuio de¬
bet intelligi. quia sicut mors interunit uitã.: ita obliuio extinguit me¬
mouã. Quia gͦ apostata angłs et̃nȩ oblitioni tͣdit᷑ umibra mortis obsori¬
rat᷑. Dicat gͥ: obheurent eũ tenebre. & umbra mortis. Id: sic eũ erroris
sui cecitas obruiat: ut nequaquã titerius ad lucẽ penitentie ꝑ ditum res.¬
amaritudine. Antiqͣus hostis neqͥtiȩ uniculis astrictus: aliud ÷ qd nc patit᷑. aliud
qđ in fine patiet᷑. Quia enĩ alucis intimȩ ordine cecidit. nunc semet ipsũ intrm¬

Expanded text:
e, nulla conversionis emendatione revocatur; dicatur recte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus amisit. SequitObscurent eum tenebrae, et umbra mortis. - Per umbram mortis oblivio debet intelligi, quia sicut mors interimit vitam, ita oblivio exstinguit memoriam. Quia ergo apostata angelus aeternae oblivioni traditur, umbra mortis obscuratur. Dicatur igitur: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis; id est, sic eum erroris sui caecitas obruat, ut nequaquam ulterius ad lucem poenitentiae per divini resui . Antiquus hostis nequitiae suae vinculis astrictus, aliud est quod nunc patitur, aliud quod in fine patietur, quia enim a lucis intimae ordine cecidit, nunc semetipsum intrin
Abbreviated transcription (Latin):
slint̃ inmurmurat: ne caro aut loquens asꝑa. ad inpatientiã ꝑtrahat.
aut loquens blanda. ad libidinis fluxa dissoluat. Censura gͥ uir ił illicite
cogitationis suggestionẽ redarguens. dissolutã tͣpitudinis molliciẽ repͥ¬
mat dicens. Loquuta es quasi una ex stultis mulierib. Et rursum ꝯsi¬
d̃̾atione munerũi cogitationis asꝑe inpatientiã refrenet dicens. Si bona

Expanded text:
solenter immurmurat; ne caro aut loquens aspera, ad impatientiam illam pertrahat, solenter immurmurat; ne caro aut loquens aspera, ad impatientiam illam pertrahat, aut loquens blanda, ad libidinis fluxa dissolvat. Censura igitur virilis, illicitae cogitationis suggestionem redarguens, dissolutam turpitudinis mollitiem reprimat, dicens: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Et rursum consideratio munerum 99 cogitationis aspera
Abbreviated transcription (Latin):
dñi afflgens eos. Qui enim in coide suo aura tẽptationis rapit᷑: quasi an¬
te uenti faciẽ puluis eleuat᷑. Et cũ int̾ hec diuina districtio ꝑcutit: qͥd¬
aliud quã angłs dñi affugit: S ħ alit̾ agunt᷑ a repbis: alit̾ ab electis.
Iuoꝵ nãq corda ita tẽbantur ut cinsentiant: istoꝵ uͦ tẽptationes qͥdẽ sus.¬
cipiunt. s repugnant. Illoꝵ mens delectabilit̾ capit᷑. ⁊ si ad tẽpꝰ qđ male
suggerit᷑ displicet. s postmodũ ꝑ deliberationẽ libet. Isti uͦ sic tẽptacio¬
nũ iacula excipiunt. ut semꝑ resistendo fatigent᷑: & si quando usq ad delec
tationem tenitata mens rapit᷑ ipsam tam̃ ciciꝰ sur reptionẽ sue delectatio.¬
nis erubescunt:⁊ forti censura redarguunt. qͥcqͥd intͣ se exurgere carna.¬
qͥppe ÷ ut sc̃a mens spiritali correptione ꝯpͥmat. qͥcqͥd apud se carnale in¬

Expanded text:
Domini affligens eos . » Quia enim in corde suo aura tentationis rapitur, quasi anDomini affligens eos . » Quia enim in corde suo aura tentationis rapitur, quasi ante venti faciem pulvis elevatur. Dum inter haec divina districtio aliud quam angelus Domini affligit? Sed haec aliter aguntur a reprobis, aliter ab electis. Illorum namque corda ita tentantur, ut consentiant: istorum vero tentationes quidem suscipiunt, sed repugnant. Illorum cor delectabiliter capitur, et si ad tempus quod male suggeritur, displicet, sed postmodum per deliberationem lubet. Isti vero sic tentationum jacula excipiunt, ut sempetationem tentata mens rapitur, ipsam tamen citius subreptionem suae delectationis erubescunt, et forti censura redarguunt quidquid intra se exsurgere carnaquippe est ut sancta mens spiritali correptione comprimat, quidquid apud se carnale in
Abbreviated transcription (Latin):
mens ducitur. ꝓpͥi iudicii lumine pͥuet᷑. ⁊ eo duriꝰ ꝯtͣ aliena suꝑbiat. qͦ
sua negligentius ignorat. At ꝯtͣ hi qͥ ad alta uirtutũ surge̾ ueracit᷑ appe
tunt. cũ alienas culpas audiunit. mox cor ad propͥas reducunt: & tanto rec¬
tius illas duudicant. quanto uerius istas deplo ant. Quia igit᷑ elec t qͥsq
in infirmtiatis sue ꝯsideratione se depͥmit: dicat᷑ recte qd uir sanctꝰ inster¬
quilinio dolens sedet. Qui enim tiere se humiliat: ꝯtinue ꝯsidationis
oeulo qͥ b cir eum septus sit delictoꝵ sordib ꝓficiens pensat. Sipe enim ce¬
gladius int̾ficit: cũ nos exterius feriens uindicta ꝯfigit. S & domi mors simib
est: quia ⁊ fiagella quidem sustinet. ⁊ tam̃ intꝰ ꝯsoientia a tẽptationis sordib
munda ñ ÷. hinc dauid ait. Fiant sicut pulius ante faciem uenti. & angłs

Expanded text:
mens ducitur, proprii judicii lumine privetur; et eo durius contra aliena superbiat, quo mens ducitur, proprii judicii lumine privetur; et eo durius contra aliena superbiat, quo sua negltunt, cum alienas culpas audiunt, protinus cor ad proprias reducunt; et tanto rectius illas dijudicant, quanto verius istas deplorant. Quia igitur electus quisque in infirmitatis suae consideratione se comprimit, dicatur recte, quod vir sanctus in sterquilinio dolens sedet. Qui enim vere se humiliat, continuae considerationis oculo, quibus circumseptus sit delictorum sordibus proficiens pensat. Sciendam vegladius interficit, cum nos exterius feriens vindicta conficit; sed domi mors similis est, quia et flagella quidem sustinet, et tamen intus conscientia a tentationum sordibus munda non est. Hinc David ait: « Fiant tanquam pulvis ante faciem venti, et angelus
Abbreviated transcription (Latin):
se in eorꝵ cõparatione suspicant᷑. Neq enĩ corda om̃iũ. una uł suist ite¬
tͣnsfigitꝰ. Hunc namq suꝑbia ullaqueat: illũ ira forsitã supolantat. hune
auaricia cruciat: illũ luxuria inflãmat. Et pleru̾ci ꝯtingit. cit is qͣm su
depͥmit: aliũ respiciat qualit̾ ira suocendat. Et quia se ira ñ ciciꝰ instigat
meliorẽ iracundo iam deputat. Atq apud semet ipsum quasi de iusticia
extollit᷑: quia pensare negligit uitium quo gͣuiꝰ tenet᷑. Plerumq ꝯtingit
ut is quem auaricia sautiat. aliũ in luxurie uoragine mersũcernat. & qͥa
se a pollutione carnali alienũ respicit: quib ipse sordib spiritał uitii ui¬
trinsecus polluit᷑ ñ attendit. Dumq in alio pensat malũ qđ ipse ñ habce¬
in se negligit ꝯsid̾are qͦd habet. Sic q fit ut dũ ad aliena diiudicanda

Expanded text:
se in eorum comparatione suspicantur. Neque enim corda omnium una vel simise in eorum comparatione suspicantur. Neque enim corda omnium una vel siminsfigit. Hunc namque superbia illaqueat, illum forsitan ira supplantat, hunc autem avaritia cruciat, illum vero luxuria inflammat. Et plerumque contingit ut is quem superbia deprimit, alium respiciat qualiter ira succendat; et quia se ira non citius instigat, meliorem iracundo jaextollitur, quia pensare negligit vitium quo gravius tenetur. Plerumque contingit, ut is quem avaritia sauciat, alium in luxuriae voragine mersum cernat; et quia se a pollutione carnali alienum respicit, quibus ipse sordibus spiritualis vitii intrinsecus non attendit. Dumqin se negligit considerare quod habet: sicque fit, ut dum ad aliena dijudicanda
Abbreviated transcription (Latin):
resecat᷑. Perfecta enim mens sollerter inuigilat. ut ñ solũ ꝑu̾sa agere renu¬
uic toria bellũ orit᷑ ut cũ inmunda cogitatio uincit᷑. uictoris animꝰ datione
pulset᷑. Sic gͦ mentẽ necesse ÷ ꝑ mundiciã erigi. ut tamen sollicite debeat¬
in humilitate subst̾ni. Unde n cũ de sc̃o uiro diceret᷑ testa saniẽ radebat ꝓti¬
nꝰ apte subiungit᷑ sedens instq̃uilinio. In sterqͥlinio qͥpe sede ÷: uilia de se quẽ¬
piã ⁊ abiecta setitire. Insterqͥlino nob sede :. ad ea que illicite gessimꝰ m̃tis
ocłos penitendo reducere: tit cũ ante nos peccatoꝵ stcora cernimꝰ. om̃e qͥd
in animo de elatione surgit melinemꝰ. In st̃ quilinio sedet. qui infirmita¬
tẽ suam sollicitꝰ respicit ⁊ sese de bonis quȩ per gram ꝑceꝑit ñ extollit.¬
depͥmit in infimis: qͦd de se infinia ueracit᷑ sentire ꝯtẽ̾pnit. Sunt ũ nnul¬
li qui nil qͥdem uirtutis ag̾e student s aliostam̃ cũ peccare ꝯspierunt iustos

Expanded text:
re. Perfecta enim mens solerter invigilat, ut non solum perversa agere renu Sed saepe de ipsa victoria bellum oritur, ut cum immunda cogitatio vincitur, victoris animus elatione pulsetur. Sic ergo mentem necesse in humilitate substerni. Unde et cum de sancto viro diceretur. « Testa saniem radebat, » protinus apte subjungitur, « sedens in sterquilinio. » In sterquilinio quippe sedere est, vilia de se quempiam et abjecta sentire. In sterquilinio nobis sedere est, ad ea quae illicite gessimus, mentis oculos poenitendo reducere; ut cum ante nos peccatorum stercora cernimus, omne quod in animo de elatione surgit inclinemus. In sterquilinio sedet, qui infirmitatem suam sollicitus respicit, et sese de bonis, quae per gratiam percinfimis deprimit, quo se infima veraciter sentire contemnit. Sunt ergo nonnulli, qui nihil quidem virtutis agere student, sed tamen cum alios peccare conspiciunt, justos
Abbreviated transcription (Latin):
bona facere potuit. ita cũ uoluit ꝑ incarnationis sue misteriũ &iã
ꝑdita bona reparauit. Duas uͦ ad intelligend. ũ se creat᷑as fecerat: angłicamᷝ iͥ¬
uidelicet &e humanã. Utramq uͦ supbia ꝑculit: aq abstati ingenite recti¬
mitate aliqͥd ꝯstat habusse. Et eo altiꝰ debuit apostatã angłm repeslere.
quo cũ aꝑsistendi fortitudine corruit. nil infirmũ ex carne gestarut: Unde
& recte psalmista oũ misertũ redẽptorẽ hominib diceret: ipsam ꝙͦ causã
miscdĩȩ exp̃ssit dicens. Et memoratꝰ᷑ qͥa caro sunt Ac si diceret. Q coꝵ intitꝰ¬
ma uidit: eo districte culꝑas punire noluit. Estadhuc aliud qͥ & ꝑditꝰ homo
reparari debuit ⁊ suꝑbiens sp̃c reparari ñ possit: quia nimirũ angłs sua

Expanded text:
bona facere potuit, ita cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat angelicam videlicet, et humanam. Utramque vero superbia perculit, atque a statu ingenitae rectimitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde et recte Psalmista cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit dicens: Et memoratus est, quia caro sunt. Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adhuc aliud, quo perditus homo reparari debuit, et superbiens spiritus reparari non possit, quia nimirum Angelus sua
Abbreviated transcription (Latin):
cie ipso pͥmo homine peccante ꝓlatũ ẽ: oum audiuit. Alaledicta t̾ra in
oꝑib tuis. Maledictũ iusticie iudicio ꝓfert᷑: cum ad abraham dt̃. Male¬
dicã maledicentib tͥ. Rursum qͥa maledictũ ñ iudicio iusticiȩ s liuore
uindicte ꝓmit᷑: uoce pauli p̃dicantis admonet᷑ qͥ ait. Benedicite & nolite¬
maledicere. Et rursum. Neq maledici regnũ dei possidebunt. D gͦ
maledic̾e dicit᷑. & tam̃ maledic̾e homo phibet᷑: quia qd homo agit mali¬

Expanded text:
tiae, ipso primo homine peccante, prolatum est, cum audivit: Maledicta terra in operibus tuis . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursus, quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictmaledicere . Et rursum: Neque maledici regnum Dei possidebunt . Deus ergo maledicere dicitur, et tamen maledicere homo prohibetur, quia q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ei sudorib libent̾ seruiunt⁊ grauiũ liboꝵ iugo deuotisime colla ubomit:¬
tunt. Qed bene sub ephrum speciȩ osẽȩ ꝓphetante describit᷑. qͥ ait. E phran
uitula docta dilig̾e triturã. Uir tula enĩ triture laborib assueta. relarata
pleꝵq ad eundẽ laboris usum. ae iã ñ cõpulsa reu̾tit I prauor menta hui
mundi sermene dedita. ⁊ reꝵ tẽporaliũ fatigacionib assuetaniera si sobi liba

Expanded text:
 sudoribus libenter serviunt, et gravium laborum jugo devotissime colla submittunt. Quod bene sub Ephraim specie Osee prophetante describitur, qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula enim triturae laboribus assueta, relaxata plerumque, ad ejusdem laboris usum etiam non compulsa revertitur: ita pravorum mens hujus mundi servitiis de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃t qui laboratis. honerati. estis: & ego uos reficiã. ⁊ ollite iugũ meum
suꝑ uos: & discite ame quia mitis sum ⁊ humilis corde. Qid ẽ enĩ dnõ mit̃
se in magisterio atq humilẽ dic̾e. nisi relictis exercendȩ dationi oisficul¬
tatib plana queda bene niuendi itinera de monstrare: quia prauor
m̃tes plus ꝑasꝑa elatione quã ꝑblanda humilitatis ac mansuetudinie
delectant̃: esse subsentib delicias de̾putant. C essacionẽ dñs amunor la
borib imꝑat. scẽ quietis dulcedinẽ ꝑsuadet:⁊ tam̃ uesana iniquoꝵ menta
plus se assequi asꝑa carnalit. quã tenere blanda spiritalit̾ gaudet. P luc aca¬
bitate fatigacionie: quã quietis dulcedine pascit. Peru̾se gͣ m̃te manna
quia inideheet dulcia ꝑ gr̃am quietie donad espiciunt:: ꝓ carnalib uolip¬
tatib laboriosa huiꝰ inte itinera & iã lacrimie plena concupiseunt. Coꝰ¬
tempnunt hab̾e ubi spiritalit̾ gaudeant: ⁊ desiderant᷑ appetunt. ubi garna¬

Expanded text:
. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Quid est enim Domino mitem se in magisterio atque humilem dicere, nisi relictis exercendae elationis difficultatibus plana quaedam bene vivendi itinera demonstrare? Sed quia pravorum mentes plus per aspera elationis quam per blanda humilitatis ac mansuetudinis delectantur, esse sub sentibus delicias deputant. Dura enim prae amore saus imperat, sanctae quietis dulcedinem persuadet, et tamen vesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blanda spiritaliter gaudet; plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pascitur: quod aperte in  mentes dulcia per gratiam quietis dona despiciunt, et pro carnis voluptatibus laboriosa hujus vitae itinera, etiam lacrymis plena, concupiscunt. Contemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desiderantes appetunt, ubi carna
Abbreviated transcription (Latin):
pone modũ. hinc rursũ ait. Mel ĩ uenisti comede qͦd sufficit tͥ: ne forte sati¬
atꝰ euoma ⁊ illud. Dulcedinẽ quippe spiritał ĩ telligentię qui ultra quam
capit comede appetit. &iã qͦd comed̾at uomit: quia dum intellig̾e ultra ui¬
ree querit. &iã quę bene in tellexerat amittit. Hinc rursum dicit. Siout
qui mel multũ comedit ñ ẽ ei bonum: sic qui serutator ẽ maiestatis oppri
met̾ gła. Gła quippe inuisibił conditoris quȩ mod̾ate in quisita nos erigit:
ult᷑ uire⁊ ꝑserutata p̃mit. Itaq heretici quia de sublimi intelligentia quan¬
to ampliꝰ repleri ambiunt: tanto ampliꝰ in anescunt: bene de eie dr̃. E ges¬

Expanded text:
pone modum . Hinc rursum dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satpone modum . Hinc rursum dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satatus evomas illud. Dulcedinem quippe spiritualis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit; quia, dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quod bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum; sic qui scrutator est majestatis oppri Gloria quippe invisibilis conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata premit. Itaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inanescunt, bene de eis dicitur: Eges
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ niebilo. & quia adeadẽ signa quȩ exhibent. nulla humilitate concordant.
recte subditur. Et uita ip̃sa putabant᷑ ĩ digni. Uel certe om̃s heretico ⁊
scã ęccłia uita ipsa fatetur ĩ digno s: quia nimirum sub nomine xꝑi mi
Om̃e heretieil ĩ saero loquio plus scereta dĩ student ꝑscrutari quam ea¬
piunt: famę steriles fiunt. Neq enĩ ea querunt ex quib semet ipsos
ad humilitatẽ erudiant. more⁊ in tranquillitate disponant. pacientiam
seruent. Ion ganimitatẽ exhibeant :s ea solũ modo quȩ eot doctoc uc
lo quacee de monstrent. P lerũq enĩ audacter de nata diuinitatia
tractant: cum semet ipsos miseri nesciant. Dumq ad hoc tendunt qͦd cõ pre¬
hend̾e nequeunt: ea cognoscere negligunt. ex quib erudiri potuerunt.
Quã bene eoꝵ audaciã p̾dicator egregiꝰ refrenat dicens. Non plus saꝑe
quã oportet saꝑe.s saꝑe ad sobrietatem. hinc salomon ait. Prudentiȩ tue

Expanded text:
 sed quia ad eadem signa, quae exhibent, nulla humilitate concordant, recte subditur: Et vita ipsa putabantur indigni. Vel certe omnes haereticos sancta Ecclesia vita ipsa fatetur indignos, quia nimirum sub nomine Christi- Omnes haeretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam capiunt, fame ad humilitatem erudiant, mores in tranquillitate disponant, patientiam servent, longanimitatem exhibeant, sed ea solummodo quae eos doctos ac  sapere . Haeretici plerumque audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant: nec hendere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erudiri potuerant. Quam bene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quedã non ĩ tellecta uenerari: ut & quę in telligunt uenerant teneant.
& quȩ necdũ intelligunt humilit expectent. Unde nobis ꝑmoysen dr̃:
ut comedente⁊ agnũ qͥcqͥd de eo reliquũ fuerit. igni cõburamꝰ. Agnũ qͥppe
ta ad huc de illo restant. quę intelligi nequaquã possunt. Quę tam̃ igni cõ¬
burenda sunt: quia ea que caꝑe de illo ñ possumꝰ. humilit scõ spiu reserua¬
mus. Quę pleꝵq humilitas ea ętiã electoꝵ sensib aꝑit: quę ad intelli¬
gendũ impossibilia esse uidebant. Nam ꝑuerse hereticoꝵ mentez. dũ sibi
suꝑbȩ in tellectum tribuunt: quasi certas dare sententias &ia de in eogni¬
tis presumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio quȩ intꝰ apud semet ipsos eleuat
aueritate foris repellat: uixq indiotis dĩ ext̾̃iora capiant. qui se secreta
spiritalia penetrasse singularit putabant. De iugo t̾reni laboris qͦd¬

Expanded text:
intellecta venerari, ut et quae intelligunt veneranter teneant, et quae necdum intelligunt humiliter exspectent. Unde nobis per Moysen dicitur: Ut comedentes agnum, quidquid de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe ta adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sancto Spie ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic q
Abbreviated transcription (Latin):
post positis actionũ tumultib tẽporaliũ. in contemplacionis sue uertice su¬
ꝑne uoluntatie sententiã ꝑscrutant᷑. hino ẽ qͦd isdẽ moyses crebro dereb
dubii⁊ ad tabernaculũ redit. ibiq secreto dnm̃ consulit: quid cerciꝰ decernat
agnoseit. Relictis quippe turbis ad tab̾naculũ redire ẽ: post positis extioꝵ
tumultib secretum mentis intrare. Ibi enĩ dñe consulit᷑: ⁊ qͦs foris agendũ
uocem quasi ꝑsomniũ audierat: quȩ dicebat. Ego dormio. ⁊ cormeum ingila¬
Acsi diceret. Dum extiore ⁊ sensus. ab huiꝰ uitȩ sollicitudinib sopio: uo̾cante intę.
uinaciꝰ interua cognoseo. Forie dormio. s intꝰ cor uigilat: quia dum ext̾iora quasi

Expanded text:
postpositis tumultibus actionum temporalium in contemplationis suae vertice supostpositis tumultibus actionum temporalium in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutantur. Hinc est quod idem Moyses crebro de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certi decernat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire, est, postpositis exteriorum tumultibus, secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur, et quod foris agendum vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio, et cor meum vigilaAc si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus c
Abbreviated transcription (Latin):
i interna contemplari uolumꝰ: necesse ẽ ut ab ext̾̃na implicacione
mandatoꝵ dĩ pondꝰ agnoseit̃: tunc uerba dĩ uinaciꝰ penetrant᷑. cũ ad se ad¬
mitt̾e curarũ scłariũ tumultꝰ recusat᷑. Male aut̃ homo uigilat: quando eũ
scłariũ negocioꝵ estꝰ insolent̃ in quietat. Aurẽ quippe cordis t̾renarum
cogitacionum turba dũ ꝑstrepit elaudit: atq insecreto m̃tis quanto niinꝰ
curarum tumultuantium souꝰ cõpescit᷑. tanto ampłiꝰ uox p̃sidentis iudi¬
eie ñ audit᷑. Neq enĩ ꝑfecte homo sufficit. ad utraq diuisus: dum sic in¬
terius erudiri appetit. ut tam̃ ext̾ius implcet᷑. Unde enĩ ext̾iꝰ apperit
ut legie p̃cepta ꝑcipiat. in montẽ ꝑducit̾: atq ut interna penetret.
uire officii necessitate cogunt. studiose semꝑ ad cordis secreta refugiunt. ibiq
cogitationi intimȩ cacum. ascendunt. ⁊ legẽ quasi in monte ꝑcipiunt: dum

Expanded text:
 interna contemplari volumus, necesse est ut ab exteriori implicatione i pondus agnoscitur. Tunc verba Dei mens vivacius penetrat, cum ad se admittere curarum saecularium tumultus recusat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit claudit, atque in secretario mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, sed dum sic interius erudiri appetit, ut tamen exterius implicetur, unde exterius auditum ut legis praecepta percipiat, in monte ducitur, atque ut interna penetret, iis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum uͦ ẽ. quia sathane uoluntas semꝑ nemini nocere p̃ualeat.
Piniqua : s nunquã potestas musta: quia a semet ipso uoluntatẽ habet᷑
iuste permittit. Unde bene in libris regum dr̃. Sp̃s dni malus irruebat
dari gͥ ñ debet. qͥ nichil nͥ ꝑmissus ualet. Sola gͦ uis illa timenda ẽ. que
cũ hostẽ seuire ꝑmiserit: ei ad usũ iusti udicii. & inusta illiꝰ uoluntas set¬
Qd̾ antiquus hostis tun subditos ad peccandũ ualidiꝰ instigat. quan¬
ciendum nob̾ est: do p̃latos in epte leticiȩ seu uoluptati seruire cos¬
quia qđ aminorib uoluptuose agit᷑. maioꝵ disciplina cohibet᷑. Cum nͥ ᷤ¬
u maiores ipsi uoluptati deseruiunt. nimirũ minorib lasciȩ frena lax¬
antur. Quis enim sub discipline se ꝯstrictione retineat: quando ⁊ ipsi
qui ius ꝯstrictionis accipiunt. sese uoluptatib relaxant: Unde bene dr̃.

Expanded text:
ciendum vero est quia Satanae voluntas semper iniqua est, sed nunquam potestas injusta, quia a semetipso voluntatem habet, non nisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitur: Spiritus Domini malus irruebat dari igitur non debet qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda est quae, cum hostem saevire permiserit, ei ad usus justi judicii et injusta illius voluntas sed antiquus hostis tunc subditos ad peccandum validius instigat quando prelatos inepte letitiæ seu voluptati servire coquia quod a minoribus voluptuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat, quando et ipsi, qui jus constrictionis accipiunt, sese voluptatibus rela
Abbreviated transcription (Latin):
ifficile namq est magna agere. ⁊ apud semet ipsum repͥmenda.¬
quem piam de magnis actib cogitacionum fiduciã non hab̾e. Fo ipso
enim qͦ ꝯtͣ uicia fortit̃ uiuit᷑. cogitacionũ p̾sum᷑tio in corde generat᷑. Et cum
mens foris oulpas ualent̾ ꝯterit: plerumq apud semet ipsam latent᷑ intu¬
mescit. Iamq se e̾e̾ magni alicuiꝰ meriti estimat: nec se peccare in cogitacio¬
ne sue estimationis putat. Ante districti autẽ nidicis oculos tanto deterius
delĩquit᷑: quanto culpa quo occultitis. eo pene incorrigibiliter ꝑpettꝰ. Et
tanto ad deuorandum latiꝰ patet fouea: quanto desemet ipsa elatius głat᷑
satoria tep̃tacione pulset᷑. quatenꝰ infirmata qͥd sit inueniat. ⁊ p̃sũptio¬
sic exteriora uicia uincimꝰ ut &iã cogitationes suꝑfiuas amente resecemꝰ¬
sic uehement̃ in ħ scło despicit. quos sic sublimit̃ hoc ĩ tẽꝑe talit᷑ affligi¬

Expanded text:
ifficile namque est magna agere, et apud semetipsum quempiam de magnis actibus cogitationum fiduciam non habere. Eo ipso enim quo contra vitia fortiter vivitur, cogitationum praesumptio in corde generatur; et cum mens foras culpas valenter conterit, plerumque apud semetipsam latenter intumescit; jamque se esse magni alicujus meriti aestimat, nec se peccare in cogitatione suae aestimationis putat. Ante districti autem judicis oculos tanto deterius delinquitur, quanto culpa 71 quo occultius, eo pene incorrigibiliter perpetratur: et tanto ad vorandum latius patet fovea, quanto de semetipsa elatius gloriasatoria tentatione pulsetur quatenus infirmata, quid sit inveniat, et praesumptiosic exteriora vitia vincimus, ut etiam cogitationes superfluas a mente resecemsic vehementer in hoc saeculo despicit quos sic sublimiter ante s
Abbreviated transcription (Latin):
mentes dũ cuncta tnsitoria nulla ee̾ conspiciunt ad quȩ sint ꝯdite exqrt
cũq eort satisfactioni nichil ext᷑ sufficit: ipsa inqͥsitionis ererditacione fatigã¬
te illor eogitacio in conditoris suispe &e contẽplatione requiesoit suꝑuisint
serienub appetit & unusqͥsq eoꝵ ad huo in mundũ corpore pͥcsit᷑. ꝓuente
ia ertͣ mundũ surgit. erũnã exilĩ quã tolerat deplorat: e& ad sublini
pateriã incessantib se anioris stimulis excitat. Cum gͥ dolens uidet quã
sit et̃ nũ qd̃ ꝑdidit. muenit salubre ꝯsiliũ : tẽporale ħ despicere ꝗd ꝑ our

Expanded text:
mentes dum cuncta transitoria nulla esse conspiciunt, ad quae sint conditae exquirunt; mentes dum cuncta transitoria nulla esse conspiciunt, ad quae sint conditae exquirunt; cumque eorum satisfactioni nihil extra Deum sufficit, ipsa inquisitionis exercitatione fatigata illorum cogitatio, in conditoris sui spe et contemplatione requiescit, supernis int unusquisque eorum adhuc in mundo corpore positus, mente jam extra mundum surgit, aerumnam exsilii, quam tolerat, deplorat, et ad sublimem patriam incessantibus se amoris stimulis excitat. Cum ergo dolens videt, quam sit aeternum quod perdidit, invenit salubre consilium, temporale hoc despicere quod per
Abbreviated transcription (Latin):
benesd irerut deo in cordib suis. Deo qͥppe benedico ẽ id eꝰ maledicere de eius
murie re fibi gloriam p̾bere. Unde reste sc̃is apłis post p̃dicationem eduis
redes latut. quia plerumq & in bono oꝑe peccati puluns ꝯthit amdomqͥ
nant̃ uesti gia loqͥntiũ unde audientiũ corda mundantꝰ Deħ q̃tpodanis
Qusqͥs emĩ in cogitatione a rectitudine exorbitat: in tenebris peccat
Nosi gͦ tantominꝰ debemꝰ aliena corda aucdacter rephende quanto scini qͥa
uisi nr̃o ñ possumꝰ aliene cogitacionis tenebras ilustrare ⁊ repbi ꝯtes¬
inhabitat. qͥ dolens de p̃sentib ad et̾na festinat. Nam sunt ñ nulliqͥ
uitam suã negligunt.⁊ dũ tͣnsitoria appetunt dũ et̃na uł ñ intelligt. ut
intellesta conte̾nunt. nec dolorẽ sentiunt nec habere ꝯsiliũ soint. cũqi
snꝑna que amiserunt ñ considđant: c̃e se heu miseri in bonis purant Iedͥq
enĩ ad ueritatis lucem cui ꝯditi fuerant m̃tis ocłos erigunt neqͣqͣ ad ꝯtem¬

Expanded text:
benedixerint Deo in cordibus suis. » Deo quippe benedicere est, id est maledicere, de ejus munere sibi gloriam praebere. Unde recte sanctis apostolis post praedicationem Dominus retur quia plerumque et in bono opere peccati pulvis contrahitur; et inde inquinantur vestigia loquentium, unde audientium corda mundantur. Nam sQuisquis enim in cogitatione a rectitudine exorbitat, in tenebris peccat. Nos ergo tanto minus debemus aliena corda audacter reprehendere, quanto scimus, quia visu nostro non possumus alienae cogitationis tenebras illustrare. Sed praesentibus ad aeterna festinat. Nam sunt nonnulli qui vitam suam negligunt; et dum transitoria appetunt, dum aeterna vel non intelligunt, vel intellecta contemnunt, nec dolorem sentiunt, nec habere consilium sciunt. Cumque superna, quae amiserunt, non considerant, esse se, heu miseri! in bonis putant. Nequaquam enim ad veritatis lucem, cui conditi fuerant, mentis oculos erigunt; nequaquam ad contem
Abbreviated transcription (Latin):
de infimis in qͥb retinet᷑ dolet. Intuendũ qͦq ẽ. quã nullus dolor menti
sit in actione p̃cipitacionis. Qui enim sine consiliis uiuunt qui semet ipsos
rerum euentib p̃cipites deserunt: nullo interim cogitacionũ dolore
fatigant᷑. Hani qͥ sollerter in uite ꝯsiliũ figit mentẽ. caute sese in
om̃i actione oirconspiciendo ꝯsid̾at & ne ex re que agit᷑ repentinꝰ finis
ne ab his que agenda sunt formido p̃pediatꝰ: ne in his que differenda
sunt p̾cipitacio impellat. ne praua ꝑ concupiscentiã aꝑto bello suꝑent.
cuiꝰq electi quo magis per consiliũ uiuerenitit᷑ eo angusti itineris
dolore fatigatur

Expanded text:
 animus tenetur. Intuendum quoque est quam nullus dolor mentis sit in actione praecipitationis. Qui enim sine consiliis vivunt, qui se ipsos rerum eventibus praecipites deserunt, nullo interim cogitationum dolore fatigantur. Nam qui solerter in vitae consilio figit mentem, caute sese in omni actione circumspiciendo considerat; et ne ex re quae agitur repentinus finis ne ab his quae agenda sunt formido praepediat; ne in his quae differenda sunt praecipitatio impellat; ne prava per concupiscentiam aperto bello superent;  Hus habitat, dum mens electi quo magis per consilium vivere nititur, eo angusti itineris dolore fatigatur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: cũ cordis uirtutes exarant duritiam mentis. Asinas possidemꝰ. cũ lasci
uientes motus restringimꝰ : & qͥcquid in nob̾ carnale exurg̾e appetit: spiri¬
tali cordis dominatione refrenamꝰ. Uel certe asinas posside ẽ. cogitationes
int᷑ nos simplices regere. Que dum in subtiliora in tellectu currers non
ualent. qͦ quasi pigrius ambulant: eo fr̃na onera mansuetius portant.
Sunt namq non nulli qͥ dũ alta ñ intelligunt: ad exteriora conu̾sationis
oꝑa se humilius p̃munt. Bene gͦ ꝑasinas pͥmũ pigrũ quidẽ animal. s
tam̃ portandis onerib deditũ. simplices cogitaciones accipimꝰ. quiadũ
nr̃am plerũq ignorantiam cognoscimꝰ. leuiꝰ aliena onera toleramꝰ. oũq
nos singularis quasi sapientie altitudo ñ eleuat. ad ꝑferendam alioni¬
possidemꝰ: cũ cogitaciones innumeras sub mentis dominatione restrin¬

Expanded text:
sunt, cum concordes virtutes exarant duritiam mentis. Quingentas quoque asinas possunt, cum concordes virtutes exarant duritiam mentis. Quingentas quoque asinas possidemus, cum lascivientes motus restringimus; et quidquid in nobis carnale exsurgere appetit, spiritali cordis dominatu refrenamus. Vel certe asinas possidere, est cogitationes intra nos simplices regere: quae dum in subtiliori intellectu currere non valent quo quasi pigrius ambulant, eo fraterna onera mansuetius portant. Sunt namque nonnulli qui dum alta non intelligunt, ad exteriora conversationis opera se humilius premunt. Bene ergo per asinas, pigrum quidem animal, sed tamen portandis oneribus deditum, 31 simplices cogitationes accipimus; quia dum nostram plerumque ignorantiam cognoscimus, levius onera aliena toleramus. Cumque nos quasi singularis sapientiae altitudo non elevat, ad possidemus, cum cogitationes innumeras sub mentis dominatione restrin
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cogitationes innocuas ꝑfecta cordis mundicia intͣ nosmet ipsos inqͥsito
ueritatis pabulo pascimꝰ. Camelos quippe possidemꝰ. si quod altũ sapimꝰ.¬
humilit̾ depon̾imꝰ. Camelos ꝓcul dubio possidemꝰ: cũ cogitaciones nr̃as
ad infirmitatis fr̃ne cõpassionẽ fiectimꝰ. ut uicissim onera nr̃a portantes.
alienȩ infirmitati ꝯpati. ꝯdescendendo nouerimꝰ. Possunt etiã ꝑ camelos
qͥ ungulã neqͣquã fi ndunt. s tam̃ ruminant t̾renarũ rerũ bone dispen
se est animal designari. Neq enĩ t̾rena dispensatio. quãuis et̾̃ne utilitati
seruiat. sine ꝑtbatione mentis ualet exhiberi. Quia gͥ ꝑ hanc & ad p̾sens mens¬
ꝯfundit᷑. & inperpetuũ mercos parat᷑. qͣsi cõmune animal & aliqͥd de lege
habet. & aliquid ñ habet. Ungulã nãq ñ findit. quiañ se anima ab oĩ
ralia. ꝑ certitudinis fiduciam. celestia sperat. Iuga boũ inusu nr̃ȩ possessionis¬

Expanded text:
cum cogitationes innocuas, perfecta cordis munditia, intra nosmetipsos inquisito veritatis pabulo pascimus. humiliter deponamus. Camelos procul dubio possidemus, cum cogitationes nostras ad infirmitatis fraternae compassionem flectimus, ut vicissim onera nostra portantes, alienae infirmitati compati condescendendo noverimus. Possunt etiam per camelos, qui ungulase est animal designari. Neque enim terrena dispensatio, quamvis aeternae utilitati serviat, sine perturbatione mentis valet exhiberi.  Vet. XXIX.  Quia confunditur, et in perpetuum merces paratur, quasi commune animal, et aliquid de lege habet, et aliquid non habet. Ungulam namque non findit, quia non se penitus aniralia, per certitudinis fiduciam coelestia sperat. Terrenae igitur dispens
Abbreviated transcription (Latin):
dicere possumus omnes ĩiquos non solũ qui extiora bona rapi
re c̃tendunt. Illi nãq ea quę nobis ext̾ sunt ĩuad̾e ambiunt. isti nos
p̃dare ĩ teriꝰ querunt. Illi amore reꝵ. isti ñ cessant odio seiire uirtutũ. Illi
ĩ uident qͦd habemꝰ. isti qͦd uuimꝰ. Illi ostendunt raꝑe bona extiora que pla¬
cent. isti satagunt ĩ teriora bona dissipare quia displicent. Quanto gͥ moꝵ
uita areꝵ distat substantia. tanto grauior calumpniator ẽ qui male uiuen¬
do uim nr̃is ĩfert morib quã iuolent qui opprumdo dampna ĩ gerit

Expanded text:
dicere possumus omnes iniquos, non solum qui exteriora bona rapiudissipare contendunt. Illi namque ea quae nobis extra sunt invadere ambiunt, isti vero nos praedari interius quaerunt. Illi amore rerum, isti non cessant odio saevire virtutum. Illi invident quod habemus, isti quod vivimus. Illi student rapere bona exteriora, quia placent; isti satagunt interiora bona dissipare, quia displicent. Quanto igitur morum vita a rerum distat substantia, tanto gravior calumniator est qui male videndo vim nostris infert moribus, quam qui violenter opprimendo damna
Abbreviated transcription (Latin):
ea que uerbie suad̾e ñ ualent: extorquere ñ numquã & iã effrenatis uirib
enĩ male uiu̾e suo nos exemplo cõpellit. adhoc ĩ nobis uoce calupniatoris
utit. Qt ⁊ qͥs uͦ peccatũ suadens &iã t̾rere nos appetit. ia contͣ no⁊ brachio
quanto cernunt qͦd cont̃ p̾cepta cditoris excrescunt. a t̾nitatis qͥppe p̃mia
p̃stolantes uires exaduersitatib sumunt. quia crescente pugna gloriosiorẽ
sibi ñ ambigunt manere uictoriã.Sic itaq desideriõꝵ electoꝵ dũ p̃mun¬
aduersitate ꝓficiunt. sic̃ ignis flatu p̾mit ut creseat. ⁊ unde quasi extingui.
cernit. i de roborat᷑. In eo namq ostendimꝰ. quanta ad diñ cupiditate flagramꝰ.
ti quiq ĩ de dcteriꝰ deficiunt. unde cont̾ uitam ĩ nocentiꝗ̃i ext̾iꝰ c̃ualescunt.
Tantoq illos ĩ tima seueritas a se foras eicit. quanto eos ẽtra suos tẽpora¬
lit qͦd uolunt posse ꝑmittit. Di ⁊ qͥ itaq bonoꝵ uitã ꝑsequit̾. tunc peiore

Expanded text:
ea quae verbis suadere non valent extorquere nonnunquam etiam effrenatis viribus  X. Quisquis enim male vivere suo nos exemplo compellit, adhuc in nobis voce calumniatoris utitur; quisquis vero peccatum suadens etiam terrere nos appetit, jam contra nos brachio quanto cernunt quod contra praecepta conditoris excrescunt. Aeternitatis quippe praemia praestolantes vires ex adversitatibus sumunt, quia crescente pugna gloriosiorem sibi non ambigunt manere victoriam. Sic itaque electorumadversitate, proficiunt, sicut ignis flatu premitur, ut crescat; et unde quasi extingui cernitur, inde roboratur. In eo namque ostendimus, quanta ad Deum cupiditate flagramus,ti quique inde interius deficiunt, unde contra vitam innocentium exterius convalescunt, tantoque illos intima veritas a se foras ejicit, quanto eos contra suos temporaliter quod volunt, posse permittit. Quisquis itaque bonorum vitam persequitur, tunc pejore
Abbreviated transcription (Latin):
cordis eoꝵ ⁊ ibunt ĩ uoluptatib suis. hinc rursus dr̃. Non ẽ uirga dĩ suꝑ
gͦ ꝑdicionis ĩ diciũ ẽ quando affectatis ĩiquitatib subsequens fauet affec¬
tue. ⁊ nulla ẽtrarietas impedit ĩhoc qͦd mens ꝑuersa ẽcepit. Nã sepe prauos
hominũ dũ tardant̃. uota mutant᷑. ⁊ dum difficultatẽ ꝑfectionis sentiunt re¬
atum male actioni ÷ agnoscunt. ⁊ quib priꝰ ĩ uitis contͣdr̃. uolente post¬
modũ hoc qͦd conceꝑant auersant. Alalo ⁊ enĩ cũ deserit dnẽ tunc p̃ualere

Expanded text:
cordis eorum, et ibunt in voluntatibus suis . Hinc rursum dicitur: Non est virga Dei super ditionis indicium est, quando affectatis iniquitatibus subsequens favet effectus, et nulla contrarietas impedit quod mens perversa conceperit. Nam saepe pravorum hominum dum tardantur vota, mutantur; et dum difficultatem perfectionis sentiunt, reatum malae actionis agnoscunt; et quibus prius invitis contradicitur, volentes postmodum hoc quod conceperant, advers
Abbreviated transcription (Latin):
iuste disponit᷑ : iustum ꝓfecto ẽ. ut anobis adhuc mortalib ignoret᷑.& hec
uide: quia ⁊ si in ipsa iam consilioꝵ eiꝰ inquisitione deficimꝰ deficiendo tam̃

Expanded text:
juste disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed juste disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed videre, quia etsi in ipsa consiliorum inquisi
Abbreviated transcription (Latin):
multiplex sit lex eiꝰ. Publica sapientiȩ suꝑne sunt oꝑa: cũ omp̃s dc̃ regit. qͦs
ereat. ꝑficit bona que mchoat :⁊ aspirando adiuuat. qͦ uisitacionis sue lumi¬
ne illustrat. Cunctie ⁊ enĩ liquet: quia qͦs gratis condidit. benigne disponit.
Et cũ spiritalia dona largit᷑: ipse ꝑficit. quod ipse ipse exninere suȩ benignis¬
tatis ĩ choauit. Secreta uͦ sapientiȩ suꝑnę sunt oꝑa. cũ dẽ quo s ereauit de
serit: cũ bona quȩ p̃ueniendo ceꝑat. nequaquã ꝓsequendo consummat: eũ ela¬
ritate nos sue illustracionis illuminat. ⁊ tam̃ ꝑmissis carnis tep̃tacionib
tenebris ceoitatis pulsat :ͥeũ dona quȩ contulit miime custodit.: c̃ũ ꝯ m̃tis
nr̃ȩ ad se desid̾ia excitat.⁊ tam̃ occulto iudicio. difficultate nos nrȩ inbecilli¬
tatis angustat. Que ninirũ sccreta eiꝰ sapientię. pauci ualent inquirere.
s nullue inuenire: quia qͦd suꝑ nos de nobis. ab unmortali sapientia ñ in¬

Expanded text:
uae secreta. --Publica sapientiae supernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatisserit; cum bona quae praeveniendo coeperat, nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultatem nostrae imbecillitatis angustat. Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire. Quia quod su
Abbreviated transcription (Latin):
lo & manꝰ ꝑsequentiũ humilit̾ ꝑtulit: ⁊ tam̃ ĩ cireucisionis negotio. lon¬
ge se umparie pͥoris sensum audent̃ in crepauit. M ultiplex gͦ ista dĩ

Expanded text:
lo et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio lonlo et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio longe se imparis prioris sensum audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erubuit: subducto carnali uelamine mysteria suꝑna penetrauit.
hȩc heliã qͥa feruoris ⁊elo uiu̾e spiritalit̾ docuit: ad uitã qͦq ⁊ corporalit
abstraxit. hec chliscum qͥa magistrũ diligere simplicit instituit: magis¬
tri spũ duplicit᷑ impleuit. ꝑ hanc hieremias ne megyptũ popłs descen¬
S̾et restitit: s tam̃ ꝯin obedientes diligens quo descendi ꝓhibuit. ipse
deseendit. Hec erechielẽ qͥa pͥus at̾renis desidiis sustulit: pꝰ ꝑcinei¬
nũ capitis ĩ aere lib rauit. l ec indanihele qͥa aregiis dapib gulã con¬
pescuit: ⁊ esurientiũ ora leonũ clansit. hȩc trib pueris qͥa in tranquil ẽ¬
litate positis. ĩ cenoia uicioꝵ subdidit: tribulationis tempore.⁊ flãm as
in fornace temꝑauit. hȩc inpetro ꝯ minis t̾rentiũ pͥncipii. fortit᷑ resti¬
tit: ⁊ ĩ cireũ cisione submouenda minoꝵ u̾ba humilit̾ audiuit. hȩc in pai¬

Expanded text:
non erubuit, et subducto carnali velamine mysteria superna penetravit. non erubuit, et subducto carnali velamine mysteria superna penetravit. Haec Eliam, qui fervoris zelo vivere spiritaliter docuit ad vitam quoque et corporalimpliciter instituit, magistri spiritu dupliciter implevit . Per hanc Jeremias ne in Aegyptum populus descenderet restitit, sed tamen et inobedientes diligens quo descendere prohibuit et ipse descendit . Haec Ezechielem, quem prius e terrenis desideriis sustulit post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clausit . Haec tribus pueris, quia in tranquillitate positis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et flammas in fornace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Pau
Abbreviated transcription (Latin):
be se morti obiceret. ⁊ contͣ peccantẽ ꝓtinꝰ uice dnĩ irascentis seuiret.
hec finees brachiũ in ultione peccantium erexit. ut arrepto gladio
coeuntes tranfigeret: irã dni iratꝰ placaret. hȩc iosue ex ploratorẽ docuit
ut &e pͥue contͣ falsiloquuos ciues ueritatẽ u̾bo defend̾et: ⁊ hanc post¬
modum gladio eontͣ hostes alligaret. l ec samuel in pͥncipatu humilẽ
p̃buit: ⁊ integrũ in deiectione seruauit. Qͥ cũ ꝑsequentẽ se plebẽ dili¬
geret: ipse sibi testimonio extitit. quia culm ex quo deiectꝰ ẽ non
amauit. Hec dauid apud inquũ regẽ ⁊ humilitate cõmouit ad fugã. ⁊ pie¬
feriendi repperit. ñ agnouit ininucũ. Hec natan ꝯeont̃ peccantẽ rege̾
in auctoritatẽ lib̾e increpationis sustulit. ⁊cũ regis culpa de esset. in
peticione humilit᷑. strauit. Hȩc ꝑ ysaiã nuditate̾ carnis ĩ p̃dicatione

Expanded text:
sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret. sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret. Charitas Phinees brachium in ultione peccantium erexit, ut arrepto gladio coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret. Charitas Jesu exploratorem docuit, ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum gladio contra hostes alligaret. Charitas Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonio exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit. Charitas David ante iniquum regem, et humilitate commovit ad fugam, eferiendi reperit non agnovit inimicum . Haec Nathan et contra peccantem regem in auctoritate liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deesset in petitionem humiliter stravit . Haec per Isaiam nuditatem carnis in praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
ris exercuit:⁊ mundo suꝑstitẽ pio oꝑe exercendo seruauit. Hȩc insem
⁊ iaphet. humilit uerecunda patris erubuit: ⁊ suꝑiecto dorsis pallio.
quȩ ñ uidebat abscondit. H ec abrahę dexterã quia ad mortẽ filii obe¬
diendo extulit: hunc ꝓlie in numere gentiũ patrẽ fecit. Hȩc ysaac
m̃tẽ. quia semꝑ ad mundiciã tenuit: caligantib ętate oculie. ad uiden¬
da longe post uentura dilatauit. Hȩc iacob cõpulit. ⁊ amissum bonũ
filiũ medullitꝰ gemere: prauoꝵ filioꝵ p̾sentia. sub equaniminitate to¬
lerare. hȩc ioseph docuit afrĩb uenundatũ. ⁊ libertate animi minime¬
fracta seruicium ꝑ peti: & eisdẽ post frĩb m̃te ñ elata principari.
l ec moysen delinquente popło. yusq ad peticionẽ mortis in p̾cib stra¬
uit. & usq ad in terfectionẽ popłi zeli studio erexit.: ut et ꝓꝑeunte ple¬

Expanded text:
ris exercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem ris exercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem et Japhet humiliter verecunda patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram qui ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis innumerae gentium patrem fecit . Haec Isaac mentem quia semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit . Haec Jacob compulit, et amissum bonum filium medullitus gemere et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare . Haec Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta servitium perpeti, et eisdem post fratribus mente non elata principari . Haec Moysen delinquente populo, et usque ad petitionem suae mortis in precibus prostravit , et usque ad interfectionem populi per zeli studi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ exhibet tumoris p̃crpiciũ paueat. ne tam̃ abono exercicio torpe¬
cat: ut sic quę possidet tribuat.quatenꝰ quanta sit largitas remunerati¬
onis attendat Inec eũ t̾rena largit᷑. suã plusquã necesse est in opiã cogi¬
tet: & in oblatione muneris. hilaritatis nom lum̃ tristicia obscuret.
Bene gͦ dĩ lex multiplex dr̃: quia nimirũ cũ una eadẽq sit caritas. si men¬
tẽ bene cȩꝑit. hanc ad innumera oꝑa multiformit̾ accendit. Cinꝰ diu̾sita¬
tẽ breuit expͥmimꝰ: si in electis singulis. bona illiꝰ ꝑstringendo numere¬
mus. hec namq ꝑ habel ⁊electa dõ munera obtulit: & frĩs gladiũ non
reluctando tolerauit. Hec enoch ⁊ int̾ homines uiu̾e spiritalit docuit.
⁊ sublimẽ uita abhominib &eiã corporalit abstraxit. Hȩc noe despectis
om̃ib. solũ dõ placabilẽ ostendit. atq in arce fabrica studio longi labo¬

Expanded text:
quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpesquae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plena coeperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit . Haec Enoch et inter homines vivere spiritaliter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit. Haec Noe despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabrica studio longi labo
Abbreviated transcription (Latin):
mitiget : in os pssor angustiars quanta p̾ualet ope leuet sut foris resis¬
tentib opponat pacientiã ut intꝰ suꝑbientib. ex hibeat cũ paeientia
disciplinam :ut erga errata subditoꝵ sic mansuȩtudo ⁊elũ temꝑet. qua¬
tenꝰ iusticie studium non eneruetꝰ s ad ultionẽ relus ferueat. netam
pietatis limitẽ. feruendo transeendat: ut in grato ⁊. bene fiene adarno¬
rem ꝓuocet ut grato  quo q. ministerii inamore seruet: ut ꝓximor¬
mala. cum corrigere non ualet. taceat . ut quȩcũq corrigi loquendo pos¬
sunt. silentiũ consensũ e̾e̾ ꝑtimeseat: ut sic ea quę tacet tolerat. ne
tam̃ in animo uirꝰ doloris occultet. ut sic maliuolis munꝰ benignita¬
tis exhibeat. ne tam̃ ꝑ gr̃ãm auire rectitudinis excedat: ut cuncta ꝓxi¬
mis quę p̃ualet impendat. s hȩc impendendo non tumet ͥ ut sic in bonis

Expanded text:
mitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope levetmitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope levettentibus opponat patientiam, et intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam: ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus fepietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximormala cum corrigere non valet, taceat; utque cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, nec tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis, quae praevalet, impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis