comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
priam int̾cliccõm aut moͣstia aut̃
prodia aut z enoues aut no soconii
aut alias uenabiles domos so silez
inodum gestafi̾ ita tam̃ ut siue
aput prĩarchas sine aput metrõ
pencliũ aut expensami uenabiles
domos sustiũe ppea eni romunis
deceto ap̃ indices proninciarũant
defeniores locorum huis nuũ m¬
ta amemoratis ꝑsoins sine domi¬
bud agi ut uulla dispentliũ seuci¬
memoratos scĩssunos patriarchis
aut uetropolitas aut auos epos
ro dies et isto modo ĩ portentur
eos qui enie uoluuit i mobilem
rem ut quiplus preb alus ppoat᷑

Expanded text:
tione aut monasteria aut ptochia aut xenones aut nosocomia aut alias venerabiles domos, sub similem modum gesta fieri, ita tamen ut, sive apud patriarchas sive apud metropopendium aut expensam venerabiles domos sustinere. Propterea enim nolumus de cetero apud iudices provinciarum aut defensores locorum huiusmodi monumenta a memoratis personis sive domibus agi, ut nullum dispendium sentimemoratos sanctissimos patriarchas aut metropolitas aut alias episper viginti dies, et isto modo hortentur eos qui emere volunt immobilem rem, ut qui plus praebet aliis praeponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bili donimu sine mltͣ regia cruita¬
te siue inpronucus poite steriles
possces donanuit aut uendiclint
aut alio modo concesfinc aut de¬
liquerint inbemius ꝓtalibus re¬
bus millam lesionem sustiuere
uenabile doniu̾ inqua huns pos
calũ au alt̾iuis cums lib cause gͣ¬
uidentes et eorum hr̃des recur¬
rere ueceisitatẽ hñtibus recipete
datas huus possones et restitu
darentur et eas iubenns inꝓpriũ
lucrum ueñabilẽ domũ hr̃e steri¬
les ud ros ei qui declit et hr̃dibus

Expanded text:
bili domui sive in hac regia civitate sive in provinciis positae steriles possessiones donaverint aut vendiderint aut alio modo concesserint aut dereliquerint, iubemus pro talibus rebus nullam laesionem sustinere venerabilem domum in quam haut alterius cuiuslibet causae grin dantes et eorum heredes recurrere, necessitatem habentibus recipere datas huiusmodi possessiones et restituedarentur, et eas iubemus in proprium lucrum venerabilem domum habere, steriles vero res ei qui dedit et heredibus
Abbreviated transcription (Latin):
etantiquũ statum locati siue it emphi¬
mos mouere. Si uo uosunt p̃dcĩor
a tebere coguoscitur us adlisfinicũ u̾o
temipus conpletran datara si birẽ cene
enm et que placita sunt date si u̾o resu¬
guit licentiam pbeuis spositis eormu¬
dem ueñabiliũ lcoorum intempntatez
uenabitibus dombus deenudem res¬
rebus si non ualente ueque hic deemp

Expanded text:
et antiquum statum locatae sive emphyteotimos movere. Si vero noluerint prsi debere cognoscitur, usque ad definitum vero tempus completum datam sibi rem tenere eum et quae placita sunt dare. Si vero refugiat, licentiam praebemus praepositis eorundem venerabilium locorum indemnitatem venerabilibus domibus de eiusdem rebus fieri, non valente neque hic de emp
Abbreviated transcription (Latin):
cilitatibus uenlabił domus ꝯpetẽtibus
peccume ꝓfecunt s contra mutuas atci¬
cuutatis et ueñabilibus orplianotro¬
plus ⁊ euombus et ꝑtoduis que sunt
iuregia cuntate sb̃eis constitutis o¬
diuacoe licentiam ẽẽ omibus scissunis

Expanded text:
utilitatibus venerabili domui competentibus pecuniae profecerunt, sed contra mutuas accicivitatis et venerabilibus orphanotrophiis, xenonibus et ptochiis, quae sunt in regia civitate, sub eius constitutis ordinatione licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
et inrecclitu earum et infiscali soldue et
relique ordinacõns. suo quis aut
ept̃ aut yconouius aut ordinator cuu¬
libus uenladilis donius sine iuregia
cuutate siue ipronucus ꝯstitute
pecumas crediclit aut post hcͣ credilit

Expanded text:
in reditu earum et in fiscali solutione et reliquae ordinationis. Si vero quis aut episcopus aut oeconomus aut ordinator cuiuslibet venerabilis domus sive in regis civitate sive in provinciis constitutae pecunias credidit aut posth
Abbreviated transcription (Latin):
enud uen̾abilis domus esficitur si
uero secund p̾dictũ molum emptor
huius rei uon ĩ nematur iubemus
creditorem exiure p̾dictarũ uen̾ abi¬
luun domorũ ꝙ ꝑsoluto dicitur eã¬
deui accipere posroni et rusta uidise¬
ta extimaooe fcã et adlits in p̾ciode¬

Expanded text:
enerabilis domus efficitur. Si vero secundum praedictum modum emptor huiusmodi rei non invenitur, iubemus creditorem ex iure praedictarum venerabilium domorum, quod pro soluto dicitur, eandem accipere possessionem, iusta et districta aestimatione facta, et addita in pretio de
Abbreviated transcription (Latin):
pliore ꝑte uieis deẜuiẽciũ. Ea u̾o que
ab impiali donio inquenilib ueñabile
locum ꝑuenut̃ aut post̾a ꝑuenerint ulld
modo uendi aut suppom pignoriant ꝑ¬
mutari aut omiĩno alienari donoedunꝰ
neque si adaltas ueuerabiles domos
tale aliquid egenrit. Et qm̃ cognoni

Expanded text:
um. Ea vero, quae ab imperiali domo in quemlibet venerabilem locum pervenerunt aut postea pervenerint, nullo modo vendi aut supponi pignori aut permutari aut omnino alienari concedimus, neque si ad alteras venerabiles domos tale aliquid egerint. Et quoni
Abbreviated transcription (Latin):
uuaudo ꝙ non adlesionẽ aut ꝑ¬
non ampliusfi a sexta ꝑte redlitꝰ
quam h res que ĩ emphice osun da¬
tur quotuu iͥo delapsis domb
conpetentibus nenabilib domib
que iuitegia sunt poita citate su¬
pius disposũmus ẜ iulius uen̾abi¬
libus domibus ualẽ ꝑcipumus. ħ¬
suꝑ hiis ueu̾abilib domibus dif¬
sine ꝑpublicis collaooib sine ꝑa
lia ucc̃a cauia emidem domus de¬
bitis obuoxii fiant et non ẽ possi¬
bile detebus mobilibus eadem ꝑ¬
soliu debita et pͥmo quid̾ ordine
iupeciali pignore dari ĩ mobilẽ¬

Expanded text:
d non ad laesionem aut pnon amplius fieri sexta parte reditus, quem habet res quae in emphyteosin datur. Quaecumque vero de lapsis domibus competentibus venerabilibus domibus quae in regia sunt positae civitate superius disposuimus, haec in his venerabilibus domibus valere praecipimus. sis venerabilibus domibus defsive pro publicis collationibus sive pro alia necessaria causa eiusdem domus debitis obnoxiae fiant, et non est possibile de rebus mobilibus eadem persolvi debita, primo quidem ordine in speciali pignore dari immobil
Abbreviated transcription (Latin):
spatui nec documentis integritas
uet accis fites nec e as u cestibus
susftragari uude quia largitatis¬
urẽ consatũ non occiur̾it angustia
cumtõne suuł acreligione tractã
tenombus uen nec uon orphano
uascilicet cuta alias ꝑsonas nutu¬
tes et cansas iitute qm̃ semper
triceualis sibip̾scͥ̾pcõ uendicabit
qui banc .xl. aunorum ad ieccõm sol
ut dictim est religiosis locis eorũ¬
quo uiri uł contractibus indłgemꝰ
ut sopite ħ tempis spacio tam ꝑles
quam ꝯ̃pothecane acio̾es ĩꝑpetuũ ꝯ¬
quiescant nchil penitus alns ercep¬

Expanded text:
spatium, nec documentis integritas, nec actis fides, nec aetas valet testibus suffragari. Verum quia largitati nostrae causarum non occurrit angustia, cum ratione simul ac religione tractantxenonibus nec non orphanotva scilicet circa alias personas et causas virtute quam semper tricennalis sibi praescriptio vindicabat, quoniam hanc X annorum adiectionem solis ut dictum est religiosis locis eorumque iuri vel contractibus indulgemus, ut sopitae hoc temporis spatio tam personales quam hypothecariae actiones in perpetuum conquiescant: nihil pen
Abbreviated transcription (Latin):
refricari s uueliquũ illis hũc obici
scimouem quas ante has sopitas
octo lustrorũ silencio mom hr̃temiᷤ
aut motas t̾imiuan contingit. I¬
lusttis igitur et maguifica anctãs

Expanded text:
refricari, sed in reliquum illis hanc objici sanctionem, quas antehac sopitas octo lustrorum silentio moveri hactenus aut motas terminari non contigit. Illustris igitur et magnifica auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
tucõm ꝑquam iussimus si quis legittrmam
uxore hus legittimos ercas filios deurde ea mo¬
riente auc macrionio repuclio soluto hinc fili¬
os exaliqua ad quam nupcie non nit̾ dicuntur
postquam nero hii uaci sunt docalia fecenit me¬
am documenta limos etiam ita filios existere
rum legis lacõ eciam m illis quorum pr̃es ad¬
ea que in memoratis continentur legis laco¬
nibus defiliis quiante celebracom tocium na¬
ti sunt calem etiam millis qui ante huius la

Expanded text:
 quam iussimus, si quis legitimam uxorem habens et legitimos ex ea filios, deinde ea moriente aut matrimonio repudio soluto habuit filios ex aliqua, ad quam nuptiae non interdicuntur, postquam vero hi nati sunt, dotalia confecit in eam documenta, legitimos etiam ita ei natos filios existere.rum legislationem etiam in illis, quorum patres adea quae in memoratis continentur legislationibus de filiis, qui ante celebrationem dotium nati sunt, valere etiam in illis, qui ante huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
ciã non adiecimus inꝑticulanbus naii po¬
sitis legis lacõnibus necessanum erat forte hãt
accipere inprecerito legis locacõius relouem i
onũ ne coacuacõe legum ooclicis coguonim
nrĩ recte absceclere talia ꝓposiinus quatenus
non uulcituclo suꝑfina celicibus scuberet ter¬
cia uero constoe non adiecimus aliquid decem¬
poribus cum ominibus manifestum sit oꝑtere
u̾o omino emerserunt quid̾ et desit manife¬
stis se dubitare contencdentes uł errantes ⁊ hũc
adieccimus legeniscsentes inp̾dictis tribus
constõnibus factam auob̾ legis la cõm ualere
inqmibus eciam exp̾ssim prime posite auobis
legi ascͥpsimus ħ est siue suꝑee contingit tali¬
um filiorum pres sme mori non dum uero de
huuis negocio aut denreto ant transaccoẽ infi¬
nis acceptus est ẜui ħ talis cauie ad leges auo¬
bis poitas declucantur exceptis illis negociis
que contingent aute leges auobis poĩtis aut de¬

Expanded text:
iam non adiecimus. In particularibus namque positis legislationibus necessarium erat forte hanc accipere in praeterito legislationis relationem, in omni vero coacervatione legum Codicis cognominis nostri recte abscidere talia proposuimus, quatenus non multitudo superflua codicibus scriberetur. Tertia vero constitutione non adiecimus aliquid de temporibus, cum omnibus manifestum sit oportere, put I Quia vero omnino emerserunt quidam et de sic manifestis se dubitare contendentes vel errantes, et hanc adiecimus legem, sancientes in praedictis tribus constitutionibus factam a nobis legislationem valere in quibus etiam expressim primae positae a nobis legi adscripsimus: hoc est sive superesse contingit talium filiorum patres sive mori, nondum vero de huiusmodi negotio aut decreto aut transactione finis acceptus est. Secundum hoc tales causae ad leges a nobis positas deducantur, exceptis illis negotiis, quae contingit ante leges a nobis positas aut de
Abbreviated transcription (Latin):
dubitacõm ua¬
nam quibus dar
nicidisse si quod scĩtum ẽ a
nob̾ defiliis procteatis au̾
decium celebracom posta
dotibus fcĩs non et inp̾ti¬
cum feratur iihus que
non decreto aue transac¬
ocẽ sunt cerminate qõnib¬

Expanded text:
dubitationem vanam quibusdam incidisse, si, quod sancitum est a nobis de filiis procreatis ante dotium celebrationem, postea dotibus factis, non et in praeteritum feratur in his quae non decreto aut transactione sunt terminatae quaes
Abbreviated transcription (Latin):
dum dimiitit᷑ int̾ait ec nõ alr
gerautur ut haut uñsciant ue¬
goriũ et i t̾rogati auidicibus
sunt ignorantes qui ħ ĩ uingͭ
quibus facilis ẽ et in coniũcibi¬
lis teregõ horum que prou̾ta¬
te secuta sunt. Ut g̾ omĩs¬
scripsimus legem et ħ custodi¬
ri moclis omĩbus uoluuus
atabeslionib sine ĩ ipsa felicis¬
sua ciuitate sine inprouucus
dirigit ao nnuigendumdo
causa et ille quis decetero ħ op
trine bit officui iustaccẽ quale
qui i ea p̾matum optinebar ille
uo caoz ea aut unus ent et nũ¬
siraucui illi qũi ille quid dedigͣ¬
tus est hagere ꝙ erat concessũ
tulius eis penam optime fi¬
ant cuca docrimenta et iustia
nitas. Si uo forte ĩ digius

Expanded text:
 et non aliter gerantur: ut habeant unde sciant negotium et interrogati a iudicibus sunt ignorantes qui haec iniungunt, quibus facilis est et inconvincibilis denegatio horum quae pro veritate secuta sunt. Vt iscripsimus legem, et haec custodiri modis omnibus volumus a tabellionibus, sive in ipsa felicissima civitate sive in provinciis dirigitur ad iniungendum docausa, et ille quidem de cetero hoc obtinebit officium in statione, quale qui in ea primatum tenebat, ille vero cadet ea aut unus erit ministrantium illi. Quoniam ille quidem dedignatus est hoc agere quod erat concessum tulimus eis poenam, ut ob timorem fiant circa documenta et iusti evitas. Si vero indignus
Abbreviated transcription (Latin):
enis et testuĩ ostendens p¬
senciam deuide dum qued̃
dubitacõ suꝑ eo fieret muli¬
ere dicente nõ ẽẽ ase delega¬
ta que carta loquebatur qͥ
uxit at ille lras recognosce¬
us dixit conpletiorus ta¬
bellioius non cũ nosse ad
horum que secuta sunt nͤ
emmsͥ abĩicio penitus de¬
legato s ꝯmisisse quit suo¬
rum ħ facereneq posta ue¬
uisse ad conpleccom s rur¬

Expanded text:
eius et testium ostendens praesentiam. Deinde dum quaedam dubitatio super eo fieret, muliere dicente non esse a se delegata quae charta loquebatur, quuxit. At ille litteras recognoscere dixit completionis tabellionis, non tamen nosse aliquid horum quae secuta sunt; nec enim sibi ab initio penitus delegatum, sed commisisse cuidam suorum hoc facere, neque postea venisse ad completionem, sed rur
Abbreviated transcription (Latin):
m̾entes statutorum tm̃ modo imi¬
m̃o meti sunt fori p̃scͥpecẽ mum¬
noscunt: quasi nec militantes et apd
illustussimas p̾fecturas et apd claris¬
simos prouniciarum rectores tequoꝵ
pultan et conuenia et sine cingłi psc̾põ¬

Expanded text:
entes statutorum tantummodo rti sunt, fori praescriptione munoscuntur, quasi nec militantes et apud illustrissimas praefecturas et apud clarissimos provinciarum rectores de quolibet pulsari et conveniri et sine cinguli p
Abbreviated transcription (Latin):
er illiricũ in quo płi¬
ma ac. maxima ne¬
cessitatum publica¬
rum emoliũta officiis ꝯ¬
stat p̾sidalib expediri ceu¬
tem mño singłis indicib
obsecundent nec ultra hũc
modꝰ uł ad mliciam inislus
aspiret ur comuencia in¬
unlicie uoie ĩ maia lucra

Expanded text:
er Illyricum, in quo plurima ac maxima necessitatum publicarum emolumenta officiis constat praesidalibus expediri, centeni numero singulis iudicibus obsecundent: nec ultra hunc modum vel ad militiam ullus adspiret vel coniventia iumilitiae nomine immania lucra
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudiciaro porrecta sunt ata
concessa nos quo porrex imus
at iulxmns cos nõ ad sollictudinem ba¬
stage non ao funccõ namcłaram de ro¬
tantos nõ multos ciu et alib cetib a scͥbẽ¬
pili cõpetẽti seonlitate funcrõ msacta p̾ro¬

Expanded text:
divo diocletiano porrecta sunt atque concessa, nos quoque porreximus ac iubemus eos non ad sollicitudinem bastagae, non ad functionem naviculariam devocandos, non invitos curialibus coetibus adscribenpili competenti sedulitate functione transacta praero
Abbreviated transcription (Latin):
credid int p̾tende ndam non
priꝰ ocio condemꝑnetꝰ qmͣ
om̃e ꝙ p̃mipilo debet᷑ expen¬
dit eos eciam qui ꝓscelibus
nem noliuinuis sb̾iacere ut
funcod̃m quo que extreme

Expanded text:
crediderit praetendenda, non prius otio condonetur, quam omne quod primipilo debetur expenderit. Eos etiam, qui pro sceleribus ni volumus subiacere, ut functioni quoque, quae extrema
Abbreviated transcription (Latin):
trie restitnat millo contra hanc forma
bñficio nalitino damus sane licẽciam
hanc tamprĩb eorm quam ipĩs qͥ
hinus legis aucte̾ cinitatum obseqno
aggͥgant᷑ ut si quos curiales pr̃ocime¬
um ꝓferant ut et ipĩ siłib officiis depu¬
tatis careant impet̾tis. mꝑ¬

Expanded text:
triae restituat, nullo contra hanc formam beneficio valituro. Damus sane licentiam tam patribus eorum quam ipsis, qui huius legis auctoritate civitatum obsequio adgregantur, ut, si quos curiales patrocium proferant, ut et ipsi similibus officiis deputati pareant impetratis.
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut si quis eornm post
emilos diuine sanccõnis
asfatꝰ que ꝓhiremus
forte temptaint nousolũ
eius quam met᷑ infanne
nocam sb̾eat uerum ecia
pellendꝰ se exipã nͥ nsatm
illicite uros cognoscat
Illos uo qui intra płi̾¬
mortim domos ead̾ ex̃ce¬
re p̾uatum scrioia consne¬
nertunt si ipĩs ciui modo

Expanded text:
rum post emissos divinae sanctionis adfatus quae prohibemus forte temptaverit, non solum eius quam meretur infamiae notam subeat, verum etiam pellendum se ex ipsa ubi versatur illicite urbe cognoscat. Illos vero, qui intra plurimorum domus eadem exercere privatim studia consueverunt, si i
Abbreviated transcription (Latin):
Sin ant exeorum im¬
m̾o fi̾nt qui udentur
intra capitolii auditori¬
ni consatuti hii omib
modis p̾uatarum edmm
studia sibi int̾dca eẽ co¬
consequant que hiis que
incapitolio trumodo p̃¬
mento defermntꝰ. hant
min primũ auos ad elo¬
quencie doctrinam con¬
decem. et qm̃ non in
hiis artibus ciĩ ad oles¬
cenciam guiosam oꝑta¬
mus nisficui ꝑfundio¬
us quoane sciencie ataz¬

Expanded text:
sin autem ex eorum numero fuerint, qui videntur intra capitolii auditorium constituti, ii omnibus modis privatarum aedium studia sibi interdicta esse coconsequantur, quae his, qui in capitolio tantum domerito deferuntur. His primum, quos Romanae eloquentiae doctrina comdecem. Et quoniam non his artibus tantum adulescentiam gloriosam optamus institui, profundioris quoque scienti
Abbreviated transcription (Latin):
tens uolumius qui phi¬
losophie archana uine
uos quoque qui
nuitates pandant ita
ut uuicin lora speciatr̃
deputata assiguar faci¬
at tua sõlutas ne dis¬
cipuli quidꝰ sibi inuicẽ
possunit obstrepere uł ma¬
gistri nene lignarn con¬
tusio ꝑimxta ułł nocum
aures quoriund̾ aut nie

Expanded text:
teris volumus, qui philosophiae arcana rimetur, duo quoque , qui luntates pandant, ita ut unicuique loca specialiter deputata adsignari faciat tua sublimitas, ne discipuli sibi invicem possint obstrepere vel magistri, neve linguarum confusio permixta vel vocum aures quorundam aut me
Abbreviated transcription (Latin):
b scłtum est dehus qui mexpe di cõnibus
sunt et ĩ uulicus couidituti siue ulites
sint sine fredati siue scolares sine alu
quid̾ alia quecuiu iuilicia armata ꝯsti¬
cutimelius orclinare prosperimus ⁊
cepiut. Si qua u̾o exhurus uui
bieribus suũ maritum andiet iuor¬
tuũ neque tunc ad alias eamueite
uupcias sc̃iuiuius nͥ pͣus a ccesfit
irilier aut ꝑse aiit ꝑsuos ꝑentes
aut ꝑaliam ꝑ quanicum pm ap̃o

Expanded text:
citum est de his qui in expeditionibus sunt et in militiis constituti, sive milites sint sive foederati sive scholares sive alii quidam sub alia quacumque militia armata constituti, melius ordinare perspeximus. Et ceperint. Si qua vero ex huiusmodi mulieribus suum maritum audierit mortuum, neque tunc ad alias eam venire nuptias sinimus, nisi huius accesserit mulier per se aut per suos parentes aut per aliam quamcum
Abbreviated transcription (Latin):
sidiatus fu̾it iite uiulieris autalus. ħ
uolentibus scieus nõ maifestau̾it
urori et stuclunt secridu leges ulcisci
Si meritus uroris castitati insidiatꝰ¬
estalus eam adultaritlam temptau̾t
tradere. Si ut dead ult̾ĩo inscripserit
ntorem ad ulterui non probaiit licete
mulien noleniti eciam causa repudiũ
destinare iuro et reciꝑe quid̃ ꝓpͥam dotem
lutrari aut̃ etañ uꝑtialẽ tonacione et
prohuis calumpina si alios nõ hint et

Expanded text:
insidiatus fuerit vitae mulieris, aut aliis hoc volentibus sciens non manifestaverit uxori et studuerit secundum leges ulcisci. Si maritus uxoris castitati insidiatus aliis eam adulterandam temptaverit tradere. Si vir de adulterio inscripserit uxorem et adulterium non probaverit, licere mulieri volenti etiam pro hac causa repudium destinare viro, et recipere quidem propriam dotem, lucrari autem et antenuptialem donationem, et pro huiusmodi calum
Abbreviated transcription (Latin):
quis exud scͥpto ꝑasfectum impcialem uto¬
rem acceꝑit et etea filios procreau̾it solu
duce ꝯiugẽ cũ dotalibus instrmũtis et ex
ea simlr filios procteare unllum cuta pa¬
t̾uam lereditatẽ ciuualus filus exindota¬

Expanded text:
quis ex non scripto per affectum nuptialem uxorem acceperit et ex ea filios procreaverit, solducere coniugem cum dotalibus instrumentis et ex ea similiter filios procreare, nullum circa paternam hereditatem aliis filiis ex indota
Abbreviated transcription (Latin):
ais traciere utad eorum ꝑiculim diuisi isti
suentur donec uchx̾ ħ ꝯsi gnoscens mit¬
tat adep̃m cuutatis quatenus eustit᷑¬
dantur ut debeant sustin̾e tormentũ ẜ le¬
ges que ĩ t̾di cunt adult̾os ascissius et¬
ciis nenditari ullam neq inħ̾ alicamn iu¬
sicut ad ult̾i punient᷑ non em̃ debent hꝰ¬

Expanded text:
is tradere, ut ad eorum periculum divisi isti serventur, donec iudex hoc cognoscens mittat ad episcopum civitatis, quatenus ei isti tradantur, ut debeant sustinere tormentum secundum leges quae interdicunt adulteros a sanctissimis ecclesiis vindicari, nullam neque in hoc aliam iusicut adulteri punientur. Non enim debent h
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si eos qui alibi rapinas uuilie¬
rum aut ad ult̾ia ꝯmittunt et ad oro¬
uñ domos ꝯfuguint abeis uendicar
nr̃e leges non frt quo modo ilł. ꝙͥ
i ipa ecc̃a tale scelus studu̾ant ppet᷑reꝑ
cibus tradi et penami sustiue qua di¬
gni sunt qui scisima loca molare pre¬
et guale disposunuꝰ ut si quis iuene¬
rit suam uporẽ ant filiam aut neptẽ
ant sponsam inuen̾andis locis ciuu
ali quo loquẽtẽ et suspicatus fu̾it tͦ¬
pis grẽ cansa eos collo qui tradat
accipiat et secuud leges cansas dis¬
cernat. Cor igitur p̾sentem et ĩ¬

Expanded text:
Nam si eos qui alibi rapinas mulierum aut adulterium committunt et ad orationum domos confugiunt ab eis vindicari nostrae leges non sinunt, quomodo illis qui in ipsa ecclesia tale scelus studuerunt perpetracibus tradi et poenam sustinere, qua digni sunt qui sanctissima loca violare praeEt generaliter disponimus, ut si quis invenerit suam uxorem aut filiam aut neptem aut sponsam in venerandis locis cum aliquo loquentem et suspicatus fuerit turpis gratia causae eos colloqui, tradat accipiat et secundum legis causam discernat. Quae igitur per praesentem et i
Abbreviated transcription (Latin):
rem accipere. Si u̾o scolaris fuic
ille deciuuis morte dubitacõ est
apruius scole etactuario si aut̃
de fe̾ratus ab opooe eus memora¬
tam depoicom accipere eis uxorẽ¬
et hus obsuandis et tura alios
ommes qu ĩaruata milicle re¬
feruntur pelc̃is itaque causis
prospetimmus eciam leͣ nomina¬
tim adicere exqnibus ama siue
peua licet transige ħ est dehus
qui non pot̾ĩunt abĩicio impcia¬
rum uusc̾isius uxoribus et que

Expanded text:
rem recipere. Si vero scholaris fuerit ille de cuius morte dubitatio est, a primis scholae et actuario, si autem foederatus, ab optione eius memoratam depositionem accipere eius uxorem. His observandis et circa alios omnes qui in armata militia referuntur. Cperspeximus etiam has nominatim adicere, ex quibus matrimonia sine poena licet transigere, hoc est de his qui non potuerint ab initio nuptiarum misceri suis uxo
Abbreviated transcription (Latin):
non existen tibus hr̃e mulierem sunt uiũ
in ipĩs rebus eciam ꝓp̾etate et p̾lictas quaid̃
nabilẽ imptiis ordinaminus et omĩa de
memoracis casibus secunclum hanc no¬
stroan ꝯstõm iudican etdecidi decreninius

Expanded text:
non existentibus habere mulierem super usum in ipsis rebus etiam proprietatem. Et praedictas quidem nabiliter nuptiis ordinavimus, et omnia de memoratis casibus secundum hanc nostram constitutionem iudicari et decidi decernimus
Abbreviated transcription (Latin):
soue filios hunt quai totem quaman¬
imptialem douacom eorum tiliis cons¬
nan dispomius si quis ant̾ horumaut
maaritus forsanant uror postquam pp̃ ca¬
se riuens ilemus se qrad̾ sicuti dictum
est filn fuit etinemorato couingio suꝑ
dotem et pp̃ impcias donacom eis tradi¬

Expanded text:
sonae filios habuerint, tam dotem quam antenuptialem donationem eorum filiis conservari disponimus. Si quis autem horum, aut maritus forsan aut uxor, postquam propter case vivens, iubemus, si quidam, sicut dictum est, filii fuerint ex memorato coniugio. super dotem et p
Abbreviated transcription (Latin):
inumutorũ deponat si prou̾itate
iuir. mortuus est et postquam h
gesta numentorum confecta
mulier prosuo testuomo pcepit
eciam post ħ iubenius maile eam
unus aum spaciu ut eciam post
huuc discursum liceat sumnas ꝯͣ¬

Expanded text:
monumentorum deponant, si pro veritate vir mortuus est. Et postquam haec gesta monumentorum confecta mulier pro suo testimonio perceperit, etiam post haec iubemus manere eam unius anni spatium, ut etiam post hunc decursum liceat
Abbreviated transcription (Latin):
legibus continer ica tamen ut eciam pp̃ illa¬
cam ad uic̾um accusa cõm et non probata
illis oucque maritus subdatur supolicus
que eẽz passina nuilier si hinus frnsset ac¬
cusacio conprobata. Siois iniua do¬
mo inquacum sua conuge ꝯianet con¬
tempnens eam cum alus ĩ uematur ĩ ea
domo mauens aut meatem cunitate teges
iabo como crmaliamulte trequene ma¬
nete cominicitur et semł et seciudo cul

Expanded text:
legibus continentur, ita tamen ut etiam propter illatam adulterii accusationem et non probatam illis quoque maritus subdatur suppliciis, quae esset passu mulier, si huiusmodi fuisset accusatio comprobata. Si quis in sua domo, in qua cum sua coniuge commanet, contemnens eam cum aliis inveniatur in ea domo manens, aut in eadem civitate degtens in alia domo cum alia muliere frequenter manere
Abbreviated transcription (Latin):
imptias apud matrẽ uutrianturer¬
pensas prẽ p̾beutem. si nero ꝑcãui
matris ostendatur solutum. m̾m̃
man̾e etabea nutriri inbeuius ꝙͣ¬
adm eirm filui locupletes oognuto
intem̃ ege̾tẽ ale ita instum eẽ dec̃

Expanded text:
ptias, apud matrem nutriantur expensas patre praebente; si vero per causam matris ostenditur solutum matrimmanere et ab ea nutriri iubemus. Quemadmodum enim filii locupletes coguntur matrem egentem alere, ita instant de
Abbreviated transcription (Latin):
muulieri conpet̾e scĩmus aliami iło mariti
omem̃n sõstanciam fisco secundumantiq̈s
applicanuus leges Si quolib iuodo
uulier inte uiri fu̾it insidiaca aut. lliis
ħ facientibus consensiens nito nõ uidi¬

Expanded text:
mulieri competere sancimus, aliam vero mariti omnem substantiam fisco secundum antiquas applicamus leges. Si quolibet modo mulier vitae viri fuerit insidiata, aut aliis hoc facientibus conscia viro non indi
Abbreviated transcription (Latin):
bunt ulso penitus molo uale per¬
lib magius dignitacibus deco¬
rentur huius nuilieres cum do¬
calibus in striuñtie sibumec ea co¬
pulare reliqii ṙo citracos qui
maioribus dignicatibus decora¬
ti. sunt liñam hẽbuut humis un
lieres accipere siue scͥpto uolu̾nt
siue solo asfectu iptiali si cam̃
libere sunt et cum quibus nort
iupias celebrare. Illud quoqz

Expanded text:
modo valere peret magnis dignitatibus decorentur, huiusmodi mulieres cum dotalibus instrumentis sibimet copulare. Reliqui vero citra eos qui maioribus dignitatibus decorati sunt licentiam habebunt huiusmodi mulieres accipere, sive scripto voluerint sive solo affectu nuptiali, si tamen liberae sint et cum quibus licet nuptias cele
Abbreviated transcription (Latin):
utori eciam constante uuo quancrum te¬
pitatur aliquam nouelle suenxoris illucde
castitati et contescoes el erscͥpto cres destina¬
iut hũtes cest̾ia nuorum fidedignorum et
post has tres scͥpto contestoes in reuerit eñ
unrementem sue upori siquid̾ insua domoant
ipsius uporis ad ult̾i aut imponis aut insub
irbaius eẽ linam manto ꝓp̾is manibus ca¬
lem ꝑmĩe nullum ꝑiculum exh̾ tormdanti
contra eum cum sua urore comuge cõpit
idice̾ crade crimina examinanti. Illum
nero prou̾itate cog noscentẽ post tres exscͥp¬
co contestoes cum tali muliete iuencum
bus se unsci scełibus et ĩ depeccatis tractare
uematur rloris uen abilibus aliene upori
dequa iniuspiorẽ eciaui postttes sicuc diũẽ

Expanded text:
uxori etiam constante matrimonio, quantum tepicatur aliquem velle suae uxoris illudere castitati et contestationes ei ex scripto tres destinaverit habentes testimonia virorum fide dignorum, et post has tres ex scripto contestationes invenerit cum convenientem suae uxori, si quidem in sua domo aut ipsius uxourbanis, esse licentiam marito propriis manibus talem perimere nullum periculum ex hoc formidanti. quia eum cum sua coniuge comperit, iudici tradere crimina examinanti, illum vero pro veritate cognoscentem, post tres ex scripto contestationes cum tali muliere eum  sceleribus et ibi de peccatis tractare veniatur in locis venerabilibus alienae uxori, de qua in suspicione est, post tres, sicut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
libus mittumẽtis iungatur quid upori
post illam idaltam ducat solo imptia
limus ibũtemaut dotalia se docim̃¬
ta aut alias ꝓboes precedẽ fras apud
ecce̾ desfensores ꝑquas impcias cõpetat¬

Expanded text:
libus instrumentis iungatur aliquis uxori, post illam vero alteram ducat solo nuptiallimus iubentem aut dotalia fieri documenta aut alias probationes procedere factas apud ecclesiae defensores, per quas nup
Abbreviated transcription (Latin):
conp̾h ensarũ per
singulas cuntates mo¬
rantes ab muu̾sis uum̾¬
ibus uacare p̾cipumuis
si aurd̃ indiscendis artib
occiũ sic acomodand̾ qͦ
magis cupiant et ipi ꝑi¬
ciores fĩ et suos filios
erndire. et est noticia
dici pictores statuarh mrͣ¬
moram lectam securii sen
tii quadͥgarii uł quadra¬
garii quos greco nocabło
u̾pontas appellant struic¬
tores .i. edificatores sculp¬
tores lignũ ibi deamato¬
res albim quos grecico¬

Expanded text:
comprehensarum per singulas civitates morantes ab universis muneribus vacare praecipimus, si quidem ediscendis artibus otium sit accommodandum, quo magis cupiant et ipsi peritiores fieri et suos filios erudire. Et est notitia dici pictores statuarii marmorarii lectarii seu rii quadrigarii quadratarii  quos Graeco vocabulo livovyktas appellant structores  id est aedificatores sculptores ligni musarii deauratores albini  quos Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
fusores fugnani fabrica¬
rii acque libracores figłi
qui grete cerameis dicñtꝰ
amifices intrearii plũ¬
ban specłarii eborani pel¬
liones fussiones carpen¬
dealbatores clusatores ti

Expanded text:
fusores signarii fabri bracarii aquae libratores figuli  qui Graece kerameis dicuntur aurifices vitrearii plumarii specula rii eborarii pelliones fullones carpendealbatores cusores li
Abbreviated transcription (Latin):
tras et architectas
qud missiones p̾ciumn oĩ¬
um incisiones que seru¬
ant mensuis que insti¬
tutis oꝑam fabricacõm¬
bus stringunt et eos qͥ
aquarum inuentos
ductus et modos dotibi
par. stirouuim docendi at
discendi nr̃o sermone ꝯ¬
pellimꝰ ita ĩ nuntatib
gandeant et suscipiant

Expanded text:
tras et architectos, qui divisiones partium omnium incisionesque servant mensurisque et institutis operam fabricationibus stringunt, et eos, qui aquarum inventos ductus et modos docili par studium docendi atque discendi nostro sermone compellimus. Itaque immunitatibus gaudeant et suscipiant
Abbreviated transcription (Latin):
suffragio ꝑcepinit dignita¬
que teneantur astruti ne
ꝯmoda publica cum imi¬
bratili suffragiorum pac¬
cõne la ceient eos tin
ap̃dictis hombus excipi
optebit qui inlegõnbus
publicis u̾sati silut. mp̃.¬

Expanded text:
suffragio perceperint dignitaque teneantur adstricti, ne commoda publica cum umbratili suffragiorum pactione lacerentur. Eos tamen a praedictis oneribus excipi oportebit, qui in legationibus publicis versati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qui intra urbem cosist¬
unt sino gritudine
uł alia inexcusabili ne¬
cessitate impe dunitur
lccum cune cnenire et
de creta sua ꝓpͥa sb̾scͥpoõe
firmata mro speccabili
p̾fecto augustali ĩ suma¬
nes ĩcuuent et sb̃ examnĩe

Expanded text:
qui intra urbem consistunt, si non aegritudine vel alia inexcusabili necessitate impediuntur, in locum curiae convenire et decreta sua propria subscriptione firmata viro spectabili praefecto Augustali insinuane
Abbreviated transcription (Latin):
sa est ut restitui oꝑteat
oĩo rei publice debent po¬
cuis infeui. Sane si
honorariis adnocatorum
erat ea qnͣtitas destina¬
ca restitui illud nobis
qui ħ p̾statim estis non
i uria postulatis. Eñ¬

Expanded text:
sa est, ut restitui omnino oporteat, rei publicae debent potius inferre. Sane si honorariis advocatorum erat ea quantitas destinata, restitui illud vobis , qui haec praestaturi estis, non iniuria postulatis. E
Abbreviated transcription (Latin):
s filio aut filiis tnͣsuttere aut
que pͥuus eis liorat data sunt
et exige eos qui prius ing̾ssi
oris gura reluiqu̾e. ħ igit
lex prouit̃p̃tacione utilipoĩta
sit p̾oris nr̃e illius ꝯstõnis ut il¬
la inpostiorib et temporibus
ex quo fc̃a est locum hauc et hus¬
et qui post̾a ꝯutuntur utis ac.
nulierib poĩta sic sibi que pofate
uullis custodiat uichil horum
que ante eanfu̾at ꝑscrutando
tum licencia sit prioribus uius
ac nuilieribus qui bitaunt ant
etiam hxͣtenus hĩtant moͣst̾ia et
maxime filiis existentibus su¬
as tes quo uolunt oispouere
uiodo. Sua eminẽcia que
placunt nob̾ et ꝑhuͣc sactamẽ

Expanded text:
 filio aut filiae transmittere aut quae prius eis, ut licet, data suntet exigori figura relinquere. Haec igitur lex pro interpretatione utili posita sit prioris nostrae illius constitutionis, ut illa in posterioribus temporibus ex quo facta est locum habeat et his qui postea convertentur viris ac mulieribus posita sit, sibique potestatem in illis custodiat, nihil horum quae ante eam fuerunt perscrutando, cum licentia sit prioribus viris ac mulieribus qui habitaverunt aut etiam hactenus habitant monasteria, et maxime filiis existentibus, suas res quo volunt disponere modo. Tua igitur eminentia quae placuerunt nobis et per
Abbreviated transcription (Latin):
uia ꝯstõ multo post̾ior sit qmͣ
quo inpdc̃am uen̾abilẽ demiũ
iugila est aliqui probent eam¬
lege nra fĩ mãifesta quia nicħ
lesa fit aut ipsa aut filius c̾ta
num bĩtauit uir aut mulierañ¬

Expanded text:
io multo posterior sit quam cum in praedictam venerabilem domum ingressa est aliqui prohibeant eamlege nostra fieri manifesta, quia nihil laesa sit, aut ipsa aut filius ejus rium habitaverit vir aut mulier an
Abbreviated transcription (Latin):
coupleatur introduocõ inb
exͣueis ꝙ uõ plus plus est nõ
sirec tpt̾ douec ouĩe ꝙ plus
est iniuuat᷑. Sua g̾ bea¬
titudo ea que pp̃ scĩisiiarũ
eccͣarum utilitatem recte
nos placunt opiesfectiu
concractare festur et enĩsi
quid fiat p̾t̾ hec scire neces¬
se estseum qui contra hac
uram legem suscipe ordĩa¬
tatis hĩturum neque re¬
pucabitur reũencirinus
uconomis iuibac ꝑte¬

Expanded text:
compleatur introductionibus extraneis, quod vero plus est non siet tempus, donec omne quod plus est minuatur. Tua igitur beatitudo ea, quae propter sanctissimarum ecclesiarum utilitatem recte nobis placuerunt, operi effectuique contradere festinet. Etenim si quid fiat praeter haec, scire necesse est eum qui contra hanc nostram legem suscipere ordinatatis habiturum, neque reputabitur reverentissimis oeconomis in hac
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ułi ut si quis h adusus
eos quaub peccumaria
causam p̾us adeo amabilẽ
et epĩ ꝑgat sub quo con¬
scitutus est et int̾pell eñ
et et uon scripto indiciũ
alt̾utro c̾tamine. Si u̾o
aut pp̃ caẽ uaturam aut

Expanded text:
um, ut si quis habet adversus eos quamlibet pecuniariam causam, prius ad deo amabilem episcopum pergat sub quo constitutus est, et interpellet eum et ex non scripto iudicium alterutro certamine. Si vero aut propter causae naturam aut
Abbreviated transcription (Latin):
supb p̃mlui ne cogantur aut
seclere cum iuncdicibus cum ui¬
dicant aut starerursus tauꝙͣ
litigantes exutra eiũ eam iude¬
tur uicanta aut dignitatibus
in uiriam sustiuentibus et rudi¬
cialibus scemate iudigne pro¬
cedente post magiuficentissiõs
igitur illustres or̃bus liu̾a sͨ
uolentibus procuratores ordĩa¬
re et ꝑselites ex̾cete uulla. exħ
neque prohibiocẽ neq damp

Expanded text:
um, ne cogantur aut sedere cum iudicibus cum iudicant aut stare rursus tamquam litigantes: ex utroque enim causa videtur incauta, aut dignitatibus iniuriam sustinentibus aut iudiciali schemate indigne procedente. Post magnificentissimos igitur illustres omnibus licentia sit volentibus procuratores ordinare et per se lites exercere, nulla ex hoc neque prohibitione n
Abbreviated transcription (Latin):
lioris causa et soematis melioris
sunt quod. autẽ hic euerit nõ
honorem s forsan eciamqrͣd
lesionem infereus ħ bũ hre in¬
urdicamins brem mecli lege fer¬
tur enim quibd constõnibus
nt uulli clarissimorum liceat ꝑ
se litem ex̾dere s ꝑ procuratorẽ
ouũo s hnͣc quid̃ anciquitad
procuiguitatum horum honore
scripsit nmltos auten couspi¬
ciuius diguitates quid̃ ad ep¬
cos et iuc̾clarissimos niscͥptos
aut couutes aut tribunos uł si
quialii consistunt huius sb̾stã
uon sufficiant ad procruatore
ordiuandos et pp̾ hagẽtas ex¬

Expanded text:
oris causa et schematis melioris sunt, quod autem hinc evenit non honorem, sed forsan etiam quandam laesionem inferens, hoc bene habere iudicamus brevi mederi lege. Fertur enim quibusdam constitutionibus, ut nulli clarissimorum liceat per se litem exercere, sed per procuratorem omnino. Sed haec quidem antiquitas pro dignitatum honore scripsit, multos autem conspicimus dignitates quidem adeptos et inter clarissimos inscriptos aut comites aut tribunos vel si qui alii consistunt huiusmodi, subnon sufficiant ad procuratores ordinandos et propter hoc agendas ex
Abbreviated transcription (Latin):
silib̾tates nulle st̾ dateces¬
sat ꝯsticutõ. O eigo si
uiuꝰ dedit lib̾cates uł mor¬
tis cã et ne dehoc qͥrat᷑ utiũ
infraudem creditoꝵ anno
ia sibi bona. an audiendi
sunt et mag̾ ẽ ut audin
debeant et sideficiant u̾ba

Expanded text:
si libertates nullae sint datae, cessat constitutio. quid ergo, si vivus dedit libertates vel mortis causa et, ne de hoc quaeratur, utrum in fraudem creditorum an non dici sibi bona, an audiendi sunt? et magis est, ut audiri debeant, etsi deficiant verba
Abbreviated transcription (Latin):
tatem quibusdã ascͥpsit ueĩ¬
ne succefsore ab intestato:
existente meacã bona esse
cepunt. ut ueniri debeant is
issi relicta sunt tuendarũ
gra addicant tibi si ydonee¬
cũns creditoribus desolido
q ꝯr debetur soluedo ⁊ hii

Expanded text:
rtatem quibusdam adscripsit, nemine successore ab intestato existente, in ea causa bona esse coeperunt ut veniri debeant: isissi relictae sunt, tuendarum gratia addicantur tibi, si idonee creditoribus caveris de solido quod cuique debetur solvendo. et hi
Abbreviated transcription (Latin):
rebus m̃ĩs atcendint
scient ꝯmodo pecuhiario
preferendam uibtatis cĩ
extra bona cogenda ut
libeas hiis salua sit qui
eam adipisci potuerunt
bona eoꝵ acreditoribus
possideantur ⁊ uemat cte
ta cessat bõꝵ uenditõ Ex¬
titit enĩ defucti defensor
et quid̃ ydoneus ꝗ desoli¬
do creditorib cauet In

Expanded text:
rebus nostris attendunt scient, commodo pecuniario praeferendam libertatis causam, et ita bona cogenda ut libertas his salva sit qui eam adipisci potuerunt bona eorum a creditoribus possideantur et veneant. certe ta, cessat bonorum venditio; extitit enim defuncti defensor, et quidem idoneus, qui de solido creditoribus cavet. In
Abbreviated transcription (Latin):
siꝗs ĩcestatus decetens co¬
adica sit ab intestato hr̃¬
ditas fauor ꝯstonis de¬
bebit locũ hr̃e Certe si
ĩcestatus decedat. ⁊ codicil
tendunt. cũ neo successor

Expanded text:
is intestatus decedens coadita sit ab intestato hereditas? favor constitutionis debet locum habere. certe si testatus decedat et codicilltendunt, cum nemo successor
Abbreviated transcription (Latin):
pristuns restituant nacalib et ce¬
nulieribus facta et exħ ipõ iam mi
pcias legittimas fieri et filios suos
esse te libracione dotis rubrita

Expanded text:
ALIBVS. ET CEMVLIERIBVS FACTA EX HOC IPSO IAM ETIAM NVPTIAS LEGITIMAS FIERI ET FILIOS SVOS.ESSE CELEBRATIONE DOTIS ET
Abbreviated transcription (Latin):
fcẽ blasphenne inpiunte uon ueliuqũ¬
tur multo magis qui ipm̃ dni blas¬
pheuiat dignus supplicia sustuie
uicorde accipete et sequi eos quibu
et t̾re motus et pestilencie fuut et
libus ꝑmauentes delictis pmũqḋ
indignos semnz ipõs facint dei nuse¬
ricorcdia post ħaỹt et legibus couiatu¬
tis sbitiuntur tormentis paipuuus
tatis ꝑmanentes p̾dictis illictals et
ipus accibus et post hn̈c uramã
ss dere supplicus ut uon excontẽtu ta¬
liũ inueniatur et cuutas etres pu¬
blica ꝑhos impios accus ledi si eui
et post hñc ur̃am suasionem quicł
tales inuemientes hos sb̃t̃ celauunt si¬
etipẽ enim gło sissum pfectus sũ ne¬
u̾it quosd tale aliquiel. de linquetes¬

Expanded text:
factae blasphemiae impunitae non relinquuntur, multo magis qui ipsum deum blasphemat dignus est supplicia sustinere. in corde percipere et sequi eos qui beet terrae motus et pestilentiae fiunt, libus permanentes delictis, primum quidam indignos semetipsos faciunt dei misericordia, post haec autem et legibus constitutis subiciuntur tormentis. Praecepimus itatis permanentes praedictis illicitis et impus actibus et post haec nostramsubdere suppliciis, ut non ex contemptu talium inveniatur et civitas et respublica per hos impios actus laedi. Si enim et post hanc nostram suasionem quidam tales invenientes hos subtercelaverint, siEt ipse enim gloriosissimus praefectus in invenerit quosd
Abbreviated transcription (Latin):
impios actus abira deiiusti inueman¬
tut et cuntas cum hitators hicatorib
eorumpeant decenuir em̃ adiuins
scͥpturis qr exhuius impiis actibusa
u̾ba et sacramenta decleo uicrat de

Expanded text:
inveniantur et civitates cum habitatoribus earum pereant. Docemur enim a divinis scripturis, quia ex huiusmodi impiis actibus everba et sacramenta de deo iurant de
Abbreviated transcription (Latin):
actor exꝑitur iusta sit cũ ĩ¬
iqua sit adũsus eũ cũ quo
agitur u̾bi gr̃a si inetuqͦ¬
actus aut dolo niouet ant
errore lapiꝰ stipłati ticio ꝓ¬
tere: palam est mi cuulite

Expanded text:
actor experitur iusta sit, tamen iniqua sit adversus eum cum quo agitur. Verbi gratia si metu coactus aut dolo inductus aut errore lapsus stipulanti Titio ptere, palam est, iure
Abbreviated transcription (Latin):
Si qnis uero alienũ
colomi suscipiend̾ retiue¬
dumi necredid̃it duas
anri nb̃s ei cogatꝰ ex sol¬
uere cius agͥros tnͣssu¬
ga cultore uacuait ita
ut euud̾ cum ouũi peculio
sno et agnacc̃e restituat
De coloms alluncienns Rͣ

Expanded text:
um colonum suscipiendum retinendumve crediderit, duas auri libras ie cogatur exsolvere, cuius agros transfuga cultore vacuaverit, ita ut eundem cum omni peculio suo et agnatione restituat. DE COLONIS ILLYRICIANIS
Abbreviated transcription (Latin):
mane capitacoius deu¬
coluato. Et ne forte
coloms cributarie sor¬
tis uexibus ab solutis
ał libiit rece deudi facł¬
tas ꝑussa indeatur ip

Expanded text:
manae capitationis cesolvatur. Et ne forte colonis tributariae sortis nexibus absolutis  libuerit recedendi facultas permissa videatur, ip
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣ orientis arͦ. exs̃ ord. et pacticio
amaguo deo dacis estima¬
imus oꝑtere et ip̃as ser¬
norum lib̾tates cumapͥore odic¬
puras els infuscatas et ꝑfectas
esficere et ppea eciam declicioru
iuria libauimus lib̾tates et la¬
tuntates uelud inꝑfectas exclusi¬
uius et it̾acoes suꝑfluas demõ¬
strauius et in main legem ꝯ
largianũ odiniuius seuatus cõ¬
tum et recte postinodũ reprobã¬
dum solamz ualere romanain
cuuutatem inlib̾tatib uolumus
non locis nou etatibus ñ auoqo¬
damcam discuentes. Caũia

Expanded text:
rio et patricio. a magno deo datis, aestimavimus oportere et ipsi servorum libertates, cum a priori condicpuras eis et infucatas et perfectas efficere. Et propterea etiam dediticiorum iniuria liberavimus libertates et latinitates velut imperfectas exclusimus et iterationes superfluas demonstravimus et Iuniam legem et Largianum odivimus senatuscontum et recte postmodum reprobatum, solamque valere romanam civitatem in libertatibus voluimus, non locis non aetatibus non alio quodam causam discernentes. Quonia
Abbreviated transcription (Latin):
uam si ea que inp̾ceclentibus deã sunt
dium sb̾sistere lib̾tates atque uaiere et
mut̃a florere et ange te publita et enĩ
huius tause desicłio et nlibia et mesꝑ¬
ia canta suscepunus libella et ꝓrectaad
deum religione et prosbiectate ꝑit libta¬
ne cuntatis prinus ab nuo quo sbiecto¬
rum petitus et talr̃ ab eis qui uocanto
ꝑegrim ad romanam ingenuitatẽ
declucens ille ħ omibus incomimess¬
iectis douaiic et chegiosius uimor pꝰ
ꝯstantũ maximũ sacratissume huiꝰ

Expanded text:
am si ea quae in praecedentibus dicta sunt dium subsistere libertates atque valere et in nostra florere et augeri republica. Etenim huius causa desiderii et in Libya et in Hesperia tanta suscepimus bella et pro recta ad deum religione et pro subiectorum pariter libertaanae civitatis prius ab unoquoque subiectorum petitus et taliter ex eis qui vocantur peregrini ad Romanam ingenuitatem deducens ille hoc omnibus in commune subiectis donavit, et Theodosius iunior post Constantinum maximum sac
Abbreviated transcription (Latin):
et exhxͣ. lege damus restitiumns enim uatu¬
re ingemutate dignos non ꝑsingłos deceto
s oñs de inceps quilbtateni aouis m̾uerũt
ut heͣ magnam quanclam et gualem largi¬
tatem muis sb̃̾lectis adicianus. Queigitꝰ

Expanded text:
ex hac lege damus. Restituimus enim naturae ingenuitate dignos non per singulos de cetero, sed omnes deinceps qui libertatem a dominis meruerunt, ut et hanc magnam quandam et generalem largitatem nostris subiectis adiciamus. Quae igitur
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo pacientur maiuissiomi
eo aliquid. pati malignu̇ ẽ nuci¬
as forsitan aspas et iudecrutes
sen plagas aut marimie intolla¬
bilia sustine dispenclia s si quil
horum legittius probõnibus
tumi uic̾it passum sequi lib̾a cõ
dedic uł eis filios post p̾ccas
pro boes lib̾tum mnpriori restitu¬

Expanded text:
quomodo patiemur manumissorem, eo aliquid pati malignum aut iniurias forsitan asperas et indecentes seu plagas aut maxime intolerabilia sustinere dispendia? Sed si quid horum legitimis probationibus convicerit passum se qui libertatem dedit vel eius filios, post praedictas probationes libertum in priori restitu
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾am dut̾e uolu̾it aut legittia
facere ꝯingem ciuuslibec digni¬
tatis existens imptialia ꝯficiat
docamuenta ac. enui so lampost
mauninissiõ obẜuacõm adici¬
mus et suit eciam poeclentes fi¬
ln sicut qui post dotalia sunt

Expanded text:
it aut legitimam facere coniugem cuiuslibet dignitatis existens, nuptialia conficiat documenta; hanc enim solam post manumissionem observationem adicimus. Et sint etiam praecedentes filii et qui post dotalia nati
Abbreviated transcription (Latin):
in anunttens enũ aut aucillã
suam denuniciaiut romanos
neq eium ali. licet sciat exhxͣ. ege
quia qui ꝑlib̾tatẽ accepit h sb̃se¬
ꝙ̃s mox et aureoriu auulorũ
et reuũacõis ius. et nõ ianetue¬
cessitate ħaprincipib postulabit
que iucligebit ominoulla scin

Expanded text:
uis manumittens servum aut ancillam suam cives denuntiaverit romanos neque enim aliter licet, sciat ex hac lege, quia qui libertatem accepit habebit subsequens mox et aureorum anulorum et regenerationis ius, et non iam ex necessitate hoc a principibus postulabit neque indigebit om
Abbreviated transcription (Latin):
uati et sc̃ et debitum honorem
maũmissoribus reclolant ut nõ
de nno et lib̾tate et bene ua coe ca¬
dant tamꝙͣ indeuoti ingtati qr
conuicti et alege dampnatierũt
namq ppetne libĩ et ingenui sed.
manuiissoribus eorumq fi¬
liis inofusam et lib̾am suam

Expanded text:
facti vivant et debitum honorem manumissoribus reddant, ut non denuo et libertate et benenatione cadant tamquam indevoti ingratique convicti et a lege damnati. Erunt namque ita perpetue liberi et ingenui, si manumissoribus eorumque filiis inconfusam et liberam su
Abbreviated transcription (French):
cnuislib alt̾ius contẽtꝰ
nullam hãt firutatem
Dabellionibus qͥ
talia instrimenta ꝑ fi¬
cere au si fuint bonõrũ
p̾scͥproẽ plectendis qui
fugientibus publico rẽ¬
dicandis. Hee ant̃
ꝑsone que contra publi¬
cam ꝯmoditatẽ inicliẽ¬

Expanded text:
cuiuslibet alterius contractus, nullam habeat firmitatem: tabellionibus, qui talia instrumenta perficere ausi fuerint, bonorum proscriptione plectendis, qui fugientium publico vindicandis. Eae autem personae, quae contra publicam commoditatem in clie