comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius perfectio. S interrogatiᷤ uos
et dicitis uobis. Quando possũ
habere istam caritatẽ: Moli cito
de te sperare. Forte nata est s non¬
dum perfecta est. Nutri eam. ne
offocetur. S dicturus es mͥ. Et un¬
de noui. Quo enun perficiat᷑ au¬
diuimus. unde incipiat audia¬
mus. Sequitur et dicit. Qui au¬
tem habuerit facultates mundi
et uiderit fratrem suum esurien¬
tem et clauserit uiscera sua ab eo
quomodo poterit dilectio cł̃i ma¬
nere in eo ᷤ Ecce unde incipit cari¬
tas. Si nondum es idoneus mori
pro fratre. iam uloneus esto dare
de tius facultatib fratri. Lam per¬
cutiat uiscera tua caritas. ut non
de iactantia facias.s de tntimo a¬
dipe nusccłie ut consideres illus
in egestate positum. Si enun su¬
flua non potes clare fratri tuo. a¬
main tuam potes ponere profres
Lacet pecunia in sinu tuo quam
tibi fures possunt auferre. Et su
lam non auferant fures. morien¬
do illam deseres. etiam si te illa us¬

Expanded text:
ejus perfectio: sed interrogatis vos, ejus perfectio: sed interrogatis vos, et dicitis vobis, Quando possumus habere istam charitatem? Noli cito de te desperare: forte nata est, sed nondum perfecta est; nutri eam, ne effocetur. Sed dicturus es mihi, Et unde novi? Quo enim perficiatur audivimus; unde incipiat audiamus. Sequitur, et dicit: Qui autem habuerit facultates mundi, et viderit fratrem suum esurientem, et clauserit viscera sua ab eo: quomodo poterit dilectio Dei manere in eo? Ecce unde incipit charitas. Si nondum es idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri Jam percutiat viscera tua charitas, ut non de jactantia facias, sed de intimo adipe misericordiae; ut consideres illum in egestate positum. Si enim superflua non potes dare fratri tuo, animam tuam potes ponere pro fratre? Jacet pecunia in sinu tuo, quam tibi fures possunt auferre; et si illam non auferent fures, moriendo illam deseres, etiam si te illa vi
Abbreviated transcription (Latin):
omns homicula non habet ui¬
tam eternam in semetipso manen-¬
tem. In hoc cognoscuus dilectio¬
nem. Perfectionem dilectionis di¬
cit. perfectionem illam quam cõ¬
menclauimus. In hoc cognoser¬
mus ililectionem. quia ille pro
ponere. Ecce iide ueniebat. pe¬
treamas me: pasce oues meas.
Nam ut noueritis quia sic ab eo
pasci uolebat oues suas ut arãm
suam pro ouibz poneret. hoc illi
continuo ilixit cum iuuenis es¬
ses precingebas te et ibas quo uo¬
lebas. cum autem fueris semor
alius te preciget et tollet quo
tu non us: hoc autem dixit ait
ewangelista significans qͣ morte¬
clarificaturus erat deum. ut cui¬
idixerat pasce oues meas. doceret
eum ponere animam pro ouib
suis. Unde ucipit caritas fr̃esͤ
Modicum attendite quo ꝑficiat᷑.
Audistis ipsum finem. et modũ
ipsum. Et dñs in ewangelio cõm¬
mendauit. maiorem caritatẽ ne¬
mo habet ait quam ut animam
suam ponat pro amicis suis. ꝑ¬
fectionem ergo eius ostendit in e¬
wangelio. et hic cominendata ẽ

Expanded text:
n habet vitam aeternam in se manentem. 11. In hoc cognoscimus dilectionem. Perfectionem dilectionis dicit, perfectionem illam quam commendavimus. In hoc cognoscimus dilectionem, quia ille pro ponere. Ecce unde veniebat, Petre, amas me? pasce oves meas. Nam ut noveritis quia sic ab eo pasci volebat oves suas, ut animam suam pro ovibus poneret; hoc illi continuo dixit, « Cum juvenis esses, praecingebas te, et ibas quo volebas; cum autem fueris senior, alius te praecinget, et tollet te quo tu non vis. Hoc autem dixit, » ait Evangelista, « significans qua morteclarificaturus erat Deum » : ut cui dixerat, « Pasce oves meas, » doceret eum ponere animam pro ovibus suis. 12. Unde incipit charitas, fratres? Modicum attendite: quo perficiatur audistis; ipsum finem et modum ipsum et Dominus in Evangelio commendavit: Majorem charitatem nemo habet, ait, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Perfectionem ergo ejus ostendit in Evangelio, et hic commendata est
Abbreviated transcription (Latin):
Sed humilitatis satisfactio res¬
pondet. Non est landa detrahen¬
di occasio. non susurrandi suspi¬
tio. S si aut sunt que corrigan¬
tur manifestanda. aut certe de¬
sunt humili protestatione negan¬
da. quia et apłs monet nullam
occasionem diabolo dare male¬
dicti gratia. Qł etiam in illis
detestatus est: qui xꝑiana fide
censentes in idolis ad comeden¬
dum recumbebant. et quamꝙͣ
ipsi idolum pro nichilo docen¬
tes. iminolata quasi innoxios
cibos sumerent. infirmas tam̃
fratruni conscientias. per hoc fac¬
tum ad nefandos idolorũ ritus¬
retrahebant.¬
Tristicia dicit. Quid habes un
de gaudeas cum tanta mala de
proximis portas: Perpende cũ
quo merore omnes intuendi st̃.
qui in tanto contra te amaritu¬
dinis felle uertunt᷑.

Expanded text:
s. HUMILIS SATISFACTIO RESPONDET: CAP. X. Non est danda detrahendi occasio, non susurrandi suspicio, sed si adsunt quae corrigantur, manifestanda, aut certe si desunt, humili protestatione neganda: quia et Apostolus monet, « nullam occasionem dare diabolo maledicti gratia . » Quod etiam in illis detestatus est, qui Christianam fidem censentes, in idolis ad comedendum recumbebant, et quanquam ipsum idolum pro nihilo ducentes, immolata quasi innoxios cibos sumerent; infirmas tamen fratrum conscientias per hoc factum ad nefandos idolorum ritus, trahebant.TIA DICIT: Quid de gaudeas, cum tanta mala de proximis portas? perpende cum quo moerore omnes intuendi sunt, qui in tanto, contra te, amaritudinis felle vertuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis. S ille magister interior qͥ cũ
alhuc discipulis exterius loque¬
retur ait adhuc multa habeo uo-¬
uis dicere s non potestis portare
nodo. si uellet nobis id quod de
incorporea dei natura dixi intrin¬
srus ita dicere. sicut scis angelis
licit qui semper uident faciẽ pa-¬
iris. nondum ea portare possemꝰ.
Proinide qł̃ ait docebit uos om-¬
nem ueritatem uel deducet uoꝰ in
omni ueritate. non arbitror in hac
uta in cuiusq̃ mente posse cõple

Expanded text:
tis. Sed ille magister interior, qui cum tis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulis exterius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, si vellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris ; nondum ea portare possemus. Proinde quod ait, Docebit vos omnem veritatem, vel, deducet vos in omni veritate, non arbitror in hac vita in cujusquam mente posse comple
Abbreviated transcription (Latin):
cumq parte cognoscit᷑. ipsa effici¬
tur dilectione. ut meluis et pler¬
us cognoscatur. Si ergo in carita¬
te proficiatis quam diffundit iu
uos omnem ueritatem: uel si tis
alii codices habent deducet uss
in omni ueritate. unde dictums
deiluc me dñe in uia tua ⁊ amblli¬
labo in ueritate tua. Sic fiet ur
adoctorib exteriorib illa disca¬
qis que noluit tunc dñs dicere.
sitis omnes docibiles deo: ut
ea ipsa que per lectiones atq ser¬
mones extrinsecus adhibitos ili¬
dicistis et credidistis de natura
der non corpora nec loco aliquo in¬
cdusa nec per infinita spacia loco-¬
rum quasi mole distenta. s ubiq
nta ⁊ perfecta et infinita sine ni-¬
torib colorum. sine figuris lia¬
mentorum. sine notis luterarũ.
sine serie syllabarum. ipsa mente
conspicere ualeatis. Ecce dixi ali¬
qͥl qł̃ forte uide sit. et tamen acce-¬
pistis et non solum ferre potus¬
ns. uerum etiam libenter aulis¬

Expanded text:
cumque parte cognoscitur, ipsa efficicumque parte cognoscitur, ipsa efficitur dilectione ut melius et plenius cognoscatur. Si ergo in charitate proficiatis, quam diffundit in vos omnem veritatem: vel, sicut alii codices habent, deducet vos in omni veritate: unde dictum est, Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua . Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo ; ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audis
Abbreviated transcription (Latin):
am si nondum sicut oportet intel¬
ligit ᷤ Quomodo ergo aliqͥd eorũ
que post ascensionem dñi scripta
sunt non possent ferre discipuli
etiam nondum sibi misso spiritu
sancto. cum omnia nunc ferant
chatecumini nondum accepto spi¬
ritu sc̃õ ᷤ Et quia si non eis fideli¬
um sacramenta produntur. n
ideo fit qđ ea ferre non possum
s. ut ab eis tanto ardentius c̃ i¬
piscantur. quanto eis honorabis
us occultantur. Quappter k̃
non a nobis expectetis audire q
tunc noluit dñs discipulis idini
quia nondum poterant illa part¬
re. s potus in caritate proficite
et spiritualia diligentes spiritu¬
alem lucem. spiritualem quoq
uocem quam carnales homines
ferre non possunt. non aliquo sig¬
no corporalib oculis apparente nͥ
aliquo sono corporalib aurib iu¬
strepente. s interiore conspectuet
auditu nosse possetis. Non enia
diligitur qđ penitus ignoratut
s cum diligitur qł ex quantula¬

Expanded text:
amsi nondum sicut oportet intelamsi nondum sicut oportet intelligit? Quomodo ergo aliquid eorum quae post ascensionem Domini scripta sunt, non possent ferre discipuli, etiam nondum sibi misso Spiritu sancto, cum omnia nunc ferant catechumeni nondum accepto Spiritu sancto? Quia etsi non eis fidelium sacramenta produntur, non ideo fit quod ea ferre non possunt; sed ut ab eis tanto ardentius concupiscantur, quanto eis honorabilius occultantur. 4. Quapropter, charissimi, non a nobis exspectetis audire quae tunc noluit Dominus discipulis dicere, quia nondum poterant illa portare: sed potius in charitate proficite,et spiritualia diligentes, spritualem lucem spiritualemque vocem, quam carnales homines ferre non possunt, non aliquo signo corporalibus oculis apparente, nec aliquo sono corporalibus auribus instrepente, sed interiore conspectu et auditu nosse possitis. Non enim diligitur quod penitus ignoratur. Sed cum diligitur quod ex quantula
Abbreviated transcription (Latin):
ferre non possunt: sicut pagani
qł per eum qui crucifixus ẽ fac¬
tus est mundus sicut uidei quod
filius dei sit qui eo modo quo ip¬
si celebrant sabbatum soluit. sic̃
sabelliani quia trinitas est pater
et filius et spiritus sanctus. sicut¬
arriani quia equalis est patͥ filiꝰ
et patri ac filio sp̃c sanctus. sicut
fotiniani quia non homo tantũ
sumus nasci et in carne et de car¬
ne dignatus. et ceteri omnes per¬
uersarum ac diuersarum sectarũ
homines. utiq ferre non possunt.
quicquid in scripturis scĩs et fi
de catholica repperitur qđ contͣ
eorum proferatur errores sic̃ noᷤ
ferre non possumus sacrilegas
eorum uanitates et insaniã men¬
cdaces. Quid enun est ferre ñ pos¬
se. nisi equo animo non habere. S
omnia que post ascensionem dm̃
canonica uieritate atq auctorita¬
te conscripta sunt. quis fideliᷤ uł
etiam cathecuminus antequam
sp̃m sc̃m baptiratus accipiat nõ
equo animo legit atq audit. eti¬

Expanded text:
ferre non possunt: sicut Pagani, ferre non possunt: sicut Pagani, quod per eum qui crucifixus est, factus est mundus; sicut Judaei, quod Filius Dei sit, qui eo modo quo ipsi celebrant sabbatum solvit; sicut Sabelliani, quia Trinitas est Pater et Filius et Spiritus sanctus; sicutAriani, quia aequalis est Patri Filius, et Patri ac Filio Spiritus sanctus; sicut Photiniani, quia non homo tantum sumus, nasci in carne et de carne dignatus est: et caeteri omnes perversarum ac diversarum sectarum homines, utique ferre non possunt, quidquid in Scripturis sanctis et in fide catholica reperitur, quod contra eorum proferatur errores; sicut nos ferre non possumus sacrilegas eorum vanitates et insanias mendaces. Quid est enim ferre non posse, nisi aequo animo non habere? Sed omnia quae post ascensionem Domini canonica veritate atque auctoritate conscripta sunt, quis fidelis vel etiam catechumenus, antequam Spiritum sanctum baptizatus accipiat, non aequo animo legit atque audit, eti
Abbreviated transcription (Latin):
int in principio apl deum et alia
que sequuntur qm̃ postea scripta
fint. uec ea dñm ihesum dixisse
narratum est cum hic esset in car¬
ne. s hec unus ex apłis eiꝰ ac spi¬
ritu eus sibi reuelante conscrip¬
sit ex hiis esse que noluit tunc lo¬
minus dicere quia ea liscipuli
portare non poterant. quis me au¬
diat tam temere ista dicentẽ. Si
autem ubi hoc legimus ibi etiã¬
hoc legeremus. quis non tanto a¬
postolo crederet: S ul quoq mi¬
chi uulet᷑ absurilissime dici ea t̃c
non potuisse portare discipulos.
que de inuisibilib et altissimis
reb inuenimus in apłicis lute¬
ris que postinodum scripte sunt.
nec ea lñm quando cum illis ui¬
sibiliter erat dixisse narrat᷑. Our
enim ea tunc ferre non poterant.
que nunc in eoꝵ libris quis non
legat ͤ quis non ferat etiam si non
intelligat ͤ Non nulla quidẽ ho¬
mines infideles in scripturis sc̃is
et non intelligunt cum legunt
uel audiunt. et lecta uel audita

Expanded text:
rat in principio apud Deum , et alia rat in principio apud Deum , et alia quae sequuntur, quoniam postea scripta sunt, nec ea Dominum Jesum dixisse narratum est, cum hic esset in carne, sed haec unus ex Apostolis ejus, ac Spiritu ejus sibi revelante conscripsit, ex his esse quae noluit tunc Dominus dicere, quia ea discipuli portare non poterant; quis me audiat tam temere ista dicentem? Si autem ubi hoc legimus, ibi hoc etiam legeremus, quis non tanto apostolo crederet? 3. Sed id quoque mihi videtur absurdissime dici, ea tunc non potuisse portare discipulos, quae de invisibilibus et altissimis rebus invenimus in apostolicis Litteris, quae postmodum scriptae sunt, nec ea Dominum quando cum illis visibiliter erat, dixisse narratur. Cur enim ea tunc ferre non poterant, quae nunc in eorum Libris quis non legat, quis non ferat, etiamsi non intelligat? Nonnulla quidem homines infideles in Scripturis sanctis et non intelligunt cum legunt vel audiunt, et lecta vel audita
Abbreviated transcription (Latin):
sere uirum a nobis uel a uobis
possuit portari. aliud autem sci¬
ẜ que sint siue portari possint
siue non possiit. Que cum ipse
racuerit. quis nostrum dicat. ista
uel illa sunt:ᷤ Aut si dicere aude¬
at unde probatꝰ Quis enim est
ram uanus aut temerarius qui
num dixerit etiam uera quib uo¬
luerit que uoluerit. sine ullo tes¬
tunonio diuino affirmet ea esse
quetunc dñs dicere noluit SQͥs
hoc nostrum faciat et non maxi¬
mam culpam temeritatis incͣrat
in quo nec ꝓphetiea uec apłica ex¬
cellit auctoritasͤNam profecto si-
crum aliqͥd legissemꝰ in libris.
canonica auctoritate firmatis qui
post ascensionem dñi scripti sunt.
parum fuerat hoc legisse. nisi illic
il etiam legeretur. hoc eis esse
que tunc dñs noluit discipulis
dicere quia non poterant illa por¬
tre. tanquam si uerbi gratia ego
licerem illud qđ legimus in hu-¬
lis ewangelii capite in pͥncipio
erat uerbum. et uerbum erat apl
leum et deus erat uerbum: hoc e¬

Expanded text:
scire utrum a nobis vel a vobis scire utrum a nobis vel a vobis portari possint; aliud autem scire quae sint, sive portari possint, sive non possint. Quae cum ipse tacuerit, quis nostrum dicat, Ista vel illa sunt? Aut si dicere audeat, unde probat? Quis enim est tam vanus aut temerarius, qui cum dixerit etiam vera quibus voluerit, quae voluerit, sine ullo testimonio divino affirmet ea esse quae tunc Dominus dicere noluit? Quis hoc nostrum faciat, et non maximam culpam temeritatis incurrat, in quo nec prophetica nec apostolica excellit auctoritas? Nam profecto si eorum aliquid legissemus in Libris canonica auctoritate firmatis, qui post ascensionem Domini scripti sunt, parum fuerat hoc legisse, nisi illic id etiam legeretur, hoc ex eis esse quae tunc Dominus noluit discipulis dicere, quia non poterant illa portare. Tanquam si, verbi gratia, ego dicerem, illud quod legimus in hujus Evangelii capite, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
deat idoneum martyrio se pura¬
re. cui petrus uloneus nonclu
fuerat quando eum os ail os si
dñs iustruebat ᷤ Si itaq clixc
aliquis non debere dici ppłis
multa habeo uobis dicere s non
potestis portare modo. si apłinn¬
dum poterant. multo minus iuz
potestis: quia forte sic multi prs¬
sunt audire qđ tunc nondum pi¬
terat petrus. sicut multi possue
martyrio coronari qł tunc noncĩ
poterat petrus. presertu iam me¬
so spiritu sc̃o qui tunc nondume¬
rat missus. de quo continuo sub¬
iunxit atq ait cum autem uene¬
rit ille sp̃c ueritatis docebit uus
omnem ueritatem: sic utiq deũ¬
strans uleo illos que habebat al¬
dum ad eos uenerat spiritꝰ sant
Ecre concelamus ut ita sit. nul¬
tos ea modo posse portare iamni¬
so spiritu sco. que tune eo nondlũ
misso non poterant portare dise¬
puli. Numquid ideo scimus q̃
sint que dicere noluit. que tuis
sciremus si ab eo dicta legerenis
uel audissemusᷤ Aliud est emls

Expanded text:
deat idoneum martyrio se putadeat idoneum martyrio se putare, cui Petrus idoneus nondum fuerat; quando eum os ad os ipse Dominus instruebat? Sic itaque dixerit aliquis non debere dici populimulta habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, Si Apostoli nondum poterant, multo minus vos potestis: quia forte sic multi possunt audire, quod tunc nondum poterat Petrus, sicut multi possunt martyrio coronari, quod tunc nondum poterat Petrus: praesertim jam misso Spiritu sancto, qui tunc nondum erat missus, de quo continuo subjunxit, atque ait, Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem; sic utique demonstrans illos ideo quae habebat didum ad eos venerat Spiritus sanctus. 2. Ecce concedamus ut ita sit, multos ea modo portare posse jam misso Spiritu sancto, quae tunc eo nondum misso non poterant portare discipuli: numquid ideo scimus quae sint quae dicere noluit, quae tunc sciremus si ab eo dicta legeremus vel audiremus? Aliud est enim
Abbreviated transcription (Latin):
nei que alii capere nondum ualẽt.
et si non omnia de quib magist̾
deus ille dicebat adhuc multa ha-¬
beo uobis dicere tamen eorum for¬
tasse nonnulla. Sz que nan sint
ista que ipse non dixit. temerari¬
um est uelle presumere ac dicere.
Nam et mori pro xp̃o nondum e¬
rant ulonei tunc apłi quib dice¬
bat. non potestis me sequi modo.
Unde primus eorum petrus qui
hoc se iam posse presumpserat. a¬
luud expertus est quam putabat.
et tamen postea et utri. mulieres.
pueri. et puelle. iuiuenes. et uir¬
gines. seniores cum iumiorib in-¬
numerabiles martyrio coronati
sunt. et posse tuuente sunt oues.
qł tunc quando ista dñs loque¬
batur nondum poterant portare
pastores. Numqͥd ergo debuit il¬
lis ouib dici in illo temptatiomiᷤ
articulo. quo certare usq ad mor¬
tem pro ueritate oportebat. ⁊ pro
xp̃i nomine uel doctrina sangui¬
nem fundere: Numquid inqũa
debuit eis diciͤ Quis uestrũ au¬

Expanded text:
nei, quae alii capere nondum valent; nei, quae alii capere nondum valent; et si non omnia de quibus magister Deus ille dicebat, Adhuc multa habeo vobis dicere, tamen eorum fortasse nonnulla: sed quaenam sint ista quae ipse non dixit, temerarium est velle praesumere ac dicere. Nam et mori pro Christo nondum erant idonei tunc Apostoli, quibus dicebat, Non potestis me sequi modo; unde primus eorum Petrus, qui hoc jam se posse praesumpserat, aliud expertus est quam putabat : et tamen postea et viri et mulieres, pueri et puellae, juvenes et virgines, seniores cum junioribus innumerabiles martyrio coronati sunt; et posse inventae sunt oves, quod tunc quando ista Dominus loquebatur, nondum poterant portare pastores. Numquid ergo debuit illis ovibus dici in illo tentationis articulo, quo certare usque ad mortem pro veritate oportebat, et pro Christi nomine vel doctrina sanguinem fundere; numquid, inquam, debuit eis dici, Quis vestrum au
Abbreviated transcription (Latin):
n isto sc̃o ewangelii capitulo
ubi dñs ait discipulis suis
alhuc multa habeo uobis idi¬
cere s non potestis portare mo-¬
do. prius querendum illud
occurrit quomodo superius
dixerit omnia que audiui a
patre meo nota uobis feci. et
hic dicat adbuc multa habeo
uobis dicere. s non potestiᷤpor-¬
tare modo. Uerum illud quomodo
dixerit qił nondum fecerat tam-¬
quam fecerit sicut ea que futura
sunt deum fecisse ꝓpheta testatur
dicens qui fecit que futura sunt
iam cum ipsa uerba tractaremus
ut potiumus exposuimus. Nunc
ergo que ista sint que apłi tunc
portare non poterant. uultis for¬
sitan scire. S quis uestrum au¬
deat eorum se dicere iam capacẽ
que illi capere non ualebant;Ac
per hoc nec a me expectanda sunt
ut dicantur. que forte non cape¬
rem si michi ab alio dicerentur.
nec uos ea portare possetis. etiam¬
si ego tantus essem ut a me ista qͦ
uobis altiora sunt audiretis. Et
fieri quidem potest ut sit aliqui¬
in uobis ad ea capienda iam ulo¬

Expanded text:
In isto sancti Evangelii capitulo, ubi Dominus ait discipulis suis, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, prius quaerendum illud occurrit, quomodo superius dixerit, Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis : et hic dicat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Verum illud quomodo dixerit, quod nondum fecerat tanquam fecerit, sicut ea quae futura sunt, Deum fecisse propheta testatur dicens, Qui fecit quae futura sunt , jam cum ipsa verba tractaremus, ut potuimus, exposuimus. Nunc ergo quae ista sint quae Apostoli tunc portare non poterant, vultis forsitan scire. Sed quis nostrum audeat eorum se dicere jam capacem, quae illi capere non valebant? Ac per hoc nec a me exspectanda sunt ut dicantur, quae forte non caperem, si mihi ab alio dicerentur; nec vos ea portare possetis, etiamsi ego tantus essem, ut a me ista quae vobis altiora sunt audiretis. Et fieri quidem potest ut sint in vobis aliqui ad ea capienda jam ido
Abbreviated transcription (Latin):
mota sunt a corporib uniu̾sis Hoc
inpura carne committitur illud
pura mente uix cernit᷑. Rȩnoua¬
mini ergo spiritu mentis uestre.
et intelligite que sit uoluntas cłi.
qł bonum et beneplacitũ et per-¬
fectum. ut in caritate radicati et
fundati possitis conprehendere
cum omnib sanctis que sit longi¬
tudo. latitudo altitudo ꝓfundũ.
cognoscere etiam supereminentẽ
scientie caritatem xp̃i ut implea¬
mini in omnem plenitudinẽ cłi.
Isto enim modo uos ilocebit spi¬
ritus sanctus omnem ueritatem.
cum magis magisq diffundet in
cordibus uestris caritatem.

Expanded text:
mota sunt a corporibus universis; hoc mota sunt a corporibus universis; hoc impura carne committitur, illud pura mente vix cernitur. « Renovamini ergo spiritu mentis vestrae , et intelligite quae sit voluntas Dei, quod bonum est et beneplacitum et perfectum » : « ut in charitate radicati et fundati, possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, altitudo et profundum; cognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei » . Isto enim modo vos docebit Spiritus sanctus omnem veritatem, cum magis magisque diffundet in cordibus vestris charitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
parte scimus ͤ S quia per spiri-¬
tum scm̃ fit unde nunc pignus
ciem. et nunc scio ex parte tunc
autem cognoscam sicut et cogni¬
tus sum: numqͥd in hac uita se
lam perfectionem futuram dñs
nobis promisit per caritatẽ sp̃c
dicens. docebit uos omnem ueri¬
tatem: uel deducet uos in omni
ueritateͤ Que cum ita sint dilec¬
tissimi moneo uos in caritate xͥ
ut seductores caueatis inpuros
et obscene turpitudinis sectas:
de quibz ait apls que autem oc¬
culte fuint ab eis turpe est etiã
dicere: ne cum horrendlas inmũ¬
dicias locere ceperint que aure ᷤ
humane qualescumq suit porta¬
re non possunt dicant ipsa esse
que dñs ait adhuc multa habeo
uobis dicere s non potestis por-¬
tare modo. et per spiritum sẽm
asseuerant fieri: ut possint illa
inmunda et nefancda portari. Au-¬
a sunt mala que portare ũ potest
qualiscumq pudor humanꝰ ⁊ alia
sunt bona que portare non potest
paruus sensus humanus. Ista fi¬
unt in corporib inpudicis. illa re¬

Expanded text:
posse compleri ; sed quia per Spiritum sanctum fit, unde nunc pignus ciem; et, Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum : non quod in hac vita scit lam perfectionem futurum nobis Dominus promisit per charitatem Spiritus, dicens, Docebit vos omnem veritatem; vel, deducet vos in omni veritate. 5. Quae cum ita sint, dilectissimi, moneo vos in charitate Christi, ut seductores caveatis impuros et obscoenae turpitudinis sectas, de quibus ait Apostolus, Quae autem occulte fiunt ab istis, turpe est et dicere : ne cum horrendas immunditias docere coeperint, quas humanae aures qualescumque sint, portare non possunt, dicant ipsa esse quae Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo; et per Spiritum sanctum asserant fieri ut possint illa immunda et nefanda portari. Alia sunt mala quae portare non potest qualiscumque pudor humanus, et alia sunt bona quae portare non potest parvus sensus humanus: ista fiunt in corporibus impudicis, illa re
Abbreviated transcription (Latin):
dere uoluit. non qł significan¬
duni est cogitauit. Et ille igitur
al patientiam commonendus fu-¬
it. et hoc ail intelligentiam cõseri¬
bendum. Quod autem a patre si¬
bi dicit latum calicem passionis.
profecto illud est qđ ait apłs si de¬
us pro nobis quis contra nos. qͥ
filio proprio non pepercit s pro
nobis omnib tradidit eũ. Uerũ
auctor calicis huius etiam ipse qͥ
Ap̃c dilexit nos et tradidit seip¬
sum pro nobis. oblationem ⁊ hos¬
tiam deo in odorem suauitatis
Oohors autem et tribunus ⁊ mi¬
nistri iudeorum comprehender̃t
ihesum: et ligauerunt eũ. Com¬
prehenderunt ad quem non ac¬
cesserunt. q̃m dies ille. illi uero
tenebre permanserunt nec audi¬
erunt. accedite ad eum et illumi¬
namini. Si enun sic accederent.
non eum manib occidendum. s
recipiendum corde comprehen-¬
derent. Nunc autem quando e-¬
um illo modo comprehenderunt.
tunc ab eo longuis recesserunt ⁊
ligauerunt eum. a quo solui po¬

Expanded text:
dere voluit, non quod significandere voluit, non quod significandum est cogitavit. Et ille igitur ad patientiam commonendus fuit, et hoc ad intelligentiam conscribendum. Quod autem a Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto illud est quod ait Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum . Verum auus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . 6. Cohors autem et tribunus et ministri Judaeorum comprehenderunt Jesum, et ligaverunt eum. Comprehenderunt ad quem non accesserunt: quoniam dies ille, illi vero tenebrae permanserunt; nec audierunt, Accedite ad eum et illuminamini . Si enim sic accederent, non eum manibus occidendum, sed recipiendum corde comprehenderent. Nunc autem quando eum illo modo comprehenderunt, tunc ab illo longius recesserunt: et ligaverunt eum a quo solvi po
Abbreviated transcription (Latin):
quicumq non pereunt. Symon
eho petrus habens gladiũ edux
eum. et percussit seruum prin
cipis: et abscidit eius auriculã
dextrani. Erat autem nomen ser¬
uo malchus. Solus hic ewange¬
uista etiam nomen serui huius ex¬
ressit. sicut lucas solus qił etus
auriculam dñs tetigerit et sana¬
uerit eum. Malchus autem in¬
m pretat᷑ regnaturus. Quid er
Mauris pro dño amputata et a
año sanata significat. nisi auditũ
amputata uetustate renouatum.
ut sit in nouitare spiritus et non
in uetustate littere: Quod cui p̾s¬
ntum fuerit a xp̃o. quis dubitet
regnaturum esse cum xp̃oᷤ Qd̃
autem seruus inuentus est. ⁊ hoc
aa illam pertinet uetustatem que
in seruitutem generat qł ẽ agar.
eum accessit sanitas. figurata.
est et libertas. Factum tamen pe¬
tri dñs improbauit. et progredi
ultra prohibuit dicens. Mute
gladium in uaginam. Oalicem
quem dedit michi pater non bi¬
bam illum: ͤ In suo quippe facto
ille discipulus magistrum defen¬

Expanded text:
quicunque non pereunt? Simon quicunque non pereunt? Simon ergo Petrus habens gladium, eduxit eum, et percussit principis servum, et abscidit auriculdexteram. Erat autem nomen servo Malchus. Solus hic evangelista etiam nomen servi hujus expressit: sicut Lucas solus, quod ejus auriculam Dominus tetigerit et sanaverit eum. Malchus autem interpretatur regnaturus. Quid ergo auris pro Domino amputata, et a Domino sanata significat, nisi auditum amputata vetustate renovatum, ut sit in novitate spiritus, et non in vetustate litterae? Quod cui praestitum fuerit a Christo, quis dubitet regnaturum esse cum Christo? autem servus inventus est, et hoc ad illam pertinet vetustatem quae in servitutem generat, quod est Agar . Sed cum accessit sanitas, figurata est et libertas. Factum tamen Petri Dominus improbavit, et progredi ultra prohibuit dicens: Mitte gladium in vaginam. Calicem quem dedit mihi Pater, non bibam illum? In suo quippe facto ille discipulus magistrum defen
Abbreviated transcription (Latin):
audierunt ego sum. quare ni
comprehenderunt s abierunt
tro et ceciderunt. nisi quia hor
luit qui potuit quicqͥd uolun
Uerum si numiqͣ se ab eis pm¬
teret apprehendi. non quidens
li facerent ꝓpter quod uenerant
s nec ipse faceret ꝓpter quod ues¬
rat. Eum quippe illi occidenslũ
querebant seuiendo. s quereba
nos et ipse moriendo. Proiele
quia tenere uolentib nec ualem¬
bus ostendit potestatem suamũ
teneant eum ut faciat de ueseit¬
go eos interrogauit. Quem que¬
ritisᷤ Illi autem dixerunt. ln
nararenun. R espondit ihesus.
Dixi uobis. quia ego sum. Sier¬
go me queritis. sinite hos abuii
Ut impleret᷑ sermo quem dixi
quia quos dedisti michi non per
didi ex hiis quenquam. Si me
inquit queritis. sinite hos abire.
Inumnicos uidet. et hoc facunt ql
iubet. Sinunt eos abire. quos
non uult perire. Humnquid aut̃
non erant postea morituri ᷤ Out
ergo si tunc morerentur perde¬
ret eos. nisi quia nondum ineũ
sic credebant. quomodo crelins

Expanded text:
audierunt Ego sum: quare non audierunt Ego sum: quare non comprehenderunt, sed abierunt retro, et ceciderunt, nisi quia hoc voluit, qui potuit quidquid voluit? Verum si nunquam se ab eis permitteret apprehendi, non quidem illi facerent propter quod venerant, sed nec ipse faceret propter quod venerat. Eum quippe illi occidendum quaerebant saeviendo; sed quaerebat nos et ipse moriendo. Proinde quia tenere volentibus, nec valentibus, ostendit potestatem suam; jam teneant eum, ut faciat de nescieergo eos interrogauit: quem quaeritis? illi autem dixerunt: legum Nazoreum. respondit Iesus: dixi uobis, quia ego sum. si ergo me quaeritis, sinite hos abire. ut impleretur sermo, quem dixit: quia quos dedidi ex eis quemquam. Si me, inquit, quaeritis, sinite hos abire. Inimicos videt, et hoc faciunt quod jubet. Sinunt eos abire, quos non vult perire. Nunquid autem non erant postea morituri? Cur ergo si tunc morerentur, perderet eos, nisi quia nondum in eum sic credebant, quomodo credunt
Abbreviated transcription (Latin):
eis ihesus. Ego sum. Stabat autẽ
et uulas qui tradebat eum eum
ipsis. Ut ergo dixit eis ego sum.
abierunt retrorsum et ceciderũt
in terram. Ubi nunc militum co¬
hors et munistri principum ac
phariseorum ͤ Ubi terror et mu¬
nimen armorum: Nempe una
uox dicentis ego sum tantã tur¬
bam odiis ferocem armisq terri¬
bilem sine telo ullo percussit. rep¬
pulit. strauit. Ueus entini late¬
bat in carne. et sempiternus di¬
es ita membris occultabatur hu¬
manis. ut laternis et facib que¬
reretur. occudlendus a tenebͥs. Ego
sum dicit et impios deicit. Quid
uudicaturus faciet. qͥ uidicandus
hoc fecit: Quid regnaturus po¬
terit. qui moriturus hoc potuit ᷤ
Et nunc ubiq per ewangelium
ego sum dicit xp̃c. et a iudeis ex¬
pectatur antixp̃c ut retro rede¬
ant et in terram cadant. qm dese¬
rentes celestia terrena desiderant.
Certe ad comprehendendũ ih̃m
persecutores eum traditore uene¬
runt. quem querebant inuener̃t.

Expanded text:
em em et Judas, qui tradebat eum, cum ipsis. Ut ergo dixit eis, Ego sum, abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram. » Ubi nunc militum cohors, et ministri principum ac Pharisaeorum? ubi terror et munimen armorum? Nempe una vox dicentis, Ego sum, tantam turbam odiis ferocem armisque terribilem, sine telo ullo percussit, repulit, stravit. Deus enim latebat in carne; et sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut laternis et facibus quaereretur occidendus a tenebris. Ego sum, dicit; et impios dejicit. Quid judicaturus faciet, qui judicandus hoc fecit? Quid regnaturus poterit, qui moriturus hoc potuit? Et nunc ubique per Evangelium, Ego sum, dicit Christus; et a Judaeis exspectatur Antichristus, ut retro redeant, et in terram cadant, quoniam deserentes coelestia, terrena desiderant. Certe ad comprehendendum Jesum persecutores cum traditore venerunt, quem quaerebant invenerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
consilio toleratur. didicit ubi ad
tempus exiguum dispergeret
gregem. insidiis appetendo pas¬
torem. Ludas ergo inquit cum
accepisset cobortem et aprincipi
bus et phariseis ministros uenit
illuc cum lanternis et facib et
armis. Cohors non iudeorum
s militum fuit. Apreside itaq
intelligatur accẽpta tanqͣ ad te¬
nendum reum seruato ordine
legitime potestatis. ut nullus te¬
nentib auderet resistere. qũaqͣ
et manus tanta fuerat congrega¬
ta et sic armata ueniebat. ut uel
terreret uel etiam repugnaret. si
quisquam xp̃m defendere aude¬
ret. Ita quippe eus abscondeba-¬
tur potestas. et obtendebatur in-¬
firmitas. ut hec inmicis neces¬
saria uiderentur aduersus eum
in quem nichil ualuisset nisi qđ
ipse uoluisset. bene utens bonus
malis. et faciens bona de malis
ad faciendos bonos ex malis ⁊ ilis
sciens om̃a que uentura erant
super eum. processit et dieit e¬
is. Quem queritisͤ Responde¬
runt ei. Lhesum nazarenũ. Dicit

Expanded text:
consilio toleratus, didicit ubi ad consilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret gregem, insidiis appetendo pastorem . Judas ergo, inquit, cum accepisset cohortem, et a princbus et Pharisaeis ministros, venit illuc cum laternis et facibus et armis. Cohors non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, servato ordine legitimae potestatis, ut nullus tenentibus auderet obsistere: quanquam et manus tanta fuerat congregata, et sic armata veniebat, ut vel terreret vel etiam repugnaret, si quisquam Christum defendere auderet. Ita quippe ejus abscondebatur potestas, et obtendebatur infirmitas, ut haec inimicis necessaria viderentur adversus eum, in quem nihil valuisset nisi quod ipse voluisset; bene utens bonus malis, et faciens bona de malis, ad faciendos bonos ex malis et disc« sciens omnia quae ventura erant super eum, processit, et dicit eis: Quem quaeritis? Responderunt ei: Jes
Abbreviated transcription (Latin):
quos in auctoritatem canonic̃a
iepit ecclesia. quod uel ipsius
uel alterius non minus ueraci
narrationi possit esse contrartũ.
Nunc itaq huius beati iohanniᷤ
narrationem ut suscepimꝰ tractan-¬
dam sine aliorũ comparatione
uideamus. in eis que manifes¬
tasunt non inmorantes. ut hoc
ubi opus est causa poscente faci¬
amus. Non ergo sic accipiamus
quł ait hec cum dixisser ihesus
cgressus est cum ddiscipulis suis
rans torrentem cedron ubi erat
ortus in quem introiit ipse et
discipuli eius. tamqͣ continuo
post illa uerba in illum ortum fu¬
erit ingressus. s ad hoc ualeat
quod dictum est hec cum dixis¬
set ihesus ut non eum ante opi-¬
nemur ingressum quam illa u̾¬
ba fintret. Sciebat inquit et tu-¬
las qui tradebat eum locum Or¬
lo uerborum est: sciebat locum
qui trailebat eum. quia frequen¬
ter inquit ihesus conuenerat il¬
luc cum discipulis suis. Ibi er¬
go lupus ouina pelle contectus
et inter oues alto patrisfamiliaᷤᷤ

Expanded text:
quos in auctoritatem canonicam quos in auctoritatem canonicam recepit Ecclesia, quod vel ipsius vel alterius non minus veraci narrationi possit esse contrarium. Nunc itaque hujus beati Joannis narrationem, ut suscepimus tractandam, sine aliorum comparatione videamus, in eis quae manifesta sunt non immorantes; ut hoc ubi opus est, causa poscente faciamus. Non ergo sic accipiamus quod ait, Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem Cedron, ubihortus, in quem introivit ipse, et discipuli ejus, tanquam continuo post illa verba in illum hortum fuerit ingressus, sed ad hoc valeat quod dictum est: Haec cum dixisset Jesus, ut non eum ante opinemur ingressum quam illa verba finiret. Sciebat autem, inquit, et Judas qui tradebat eum, locum. Ordo verborum est: Sciebat locum, qui tradebat eum, quia frequenter, inquit, Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. Ibi ergo lupus ovina pelle contectus, et inter oves alto patrisfamilias
Abbreviated transcription (Latin):
se et discipuli eius. Seiebat auĩ
et iudas qui tradebat eum lori
qͥa frequent̾ tħe conuenerat ila
eum discipulis suis. Hoc quos
narrat ingressum dñm cum ais¬
cipulis suis in hortum. non con¬
tinuo factum est cum eius illa
finita esset oratio. de euiꝰ uerbis
ait hec cum ilixisset iħe: s aliaqͥ¬
lam sunt interposita que abisti
pretermissa apud alios ewange¬
listas leguntur. sieut apud haue
inuemiuntur multa que illi a¬
Aiter in sua narratione tacuer̃t
Quomoilo autem inter se omnes
conueniant. nec ueritan que per
alium promitur ab alio repugit¬
tur. quisqͥs nosse desiderat. non
in hiis sermonib s in aliis labe¬
riosis litteris querat. nec standi
et audiendo s potius sedendott
legendo uel legenti aurem mel¬
temq intentissimam prebendo
illa condiscat. Credat tamen an¬
requam sciat. siue ul etiam scire
in hac uita possit. siue per aliqua
impelimenta non possit. nichil
ab aliquo ewangelista esse cõscrip¬
tum quantum ail hos aitinet

Expanded text:
puli ejus. Sciebat autem et Judas, qui tradebat eum, locum; quia frequenter Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. » Hoc quod narrat ingressum Dominum cum discipulis suis in hortum, non continuo factum est, cum ejus illa finita esset oratio, de cujus verbis ait, Haec cum dixisset Jesus: sed alia quaedam sunt interposita quae ab isto praetermissa apud alios evangelistas leguntur; sicut apud hunc inveniuntur multa quae illi similiter in sua narratione tacuerunt. Quomodo autem inter se omnes conveniant, nec veritati quae per alium promitur, ab alio repugnetur, quisquis nosse desiderat, non in his sermonibus, sed in aliis laboriosis litteris quaerat; nec stando et audiendo, sed potius sedendo et legendo, vel legenti aurem mentemque intentissimam praebendo, illa condiscat. Credat tamen antequam sciat, sive id etiam scire in hac vita possit, sive per aliqua impedimenta non possit, nihil ab aliquo evangelista esse conscriptum, quantum ad hos attinet
Abbreviated transcription (Latin):
erminato mag¬
no prolixoq ser¬
mone que post
dendo pro nob̾
los habuit qui cum illo runc e¬
rant aduiicta oratione quais
rexit ad patrem. deuiceps eu

Expanded text:
erminato magno prolixoque sermone, quem post dendo pro nobisd discipulos habuit, qui cum illo tunc erant, adjuncta oratione, quam direxit ad Patrem pro su
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis pulus sederet ad dexterã
patris. Hoc enim modo se iturũ
lixit ad patrem. Nam profecto ad
illum ibat qui cum illo erat. sed
hoc erat ire ad eum et recedere a
nobis mutare atq inmortale face¬
re ql mortale suscepit ex nobis. ⁊
leuare in celum per quod fuit in
terra pro nobis. Quis non hinic
gaudeat qui sic diligit xp̃m ut su¬
am naturam iam inmortalẽ gra¬
tuletur in xp̃o. atq il se speret fu¬
turum esse ꝑ xp̃m:¬

Expanded text:
tibilis pulvis sederet in dextera tibilis pulvis sederet in dextera Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem: nam profecto ad illum ibat, qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad eum, et recedere a nobis, mutare atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et levare in coelum per quod fuit in terra pro nobis. Quis non hinc gaudeat, qui sic diligit Christum, ut suam naturam jam immortalem gratuletur in Christo, atque id speret futurum esse p
Abbreviated transcription (Latin):
tiam deceptoris. Agnoscamꝰ gris¬
nã. substantiam xp̃i. diuinam scilis
qua equalis est patri. humanas
qua maior est pater. Utrumq au¬
eni simul non duo s unus xpis¬
ais. ne sit quaternitas non triui¬
as deus. Sicut enun unus ẽ ho¬
mo animia rationalis et caro: sic u¬
nus xpistus leus et homo. ac ꝑ hoc
ppistus est deus. anima rationaliᷤ
t caro A pistum in hiis omnibus.
rp̃m in singulis confitemur. Quiꝰ
est ergo per quem factus est mun
est sub pontio pilato crucifixus:
singulis quib homo constat. Qͥs
non est derelictus in inferno: Ep̃c
turus triduo iacuit in sepulcroᷤ
go et in hiis singulis xpp̃c. uerum
hee omnia non duo uel tres s unꝰ
est xp̃e. Iileo ergo dixit si diligere¬
ns me gauderetis utiq quia adpa
nem uado. quia nature humane
gratulandum est: eo qil̃ sic assump¬
n est a uerbo uingenito ut inmor¬
talis constitueret᷑ in celo: atq ita
fieret terra sublimis ut incorrup¬

Expanded text:
tiam deceptoris. Agnoscamus gemitiam deceptoris. Agnoscamus geminam substantiam Christi; divinam scilicet qua aequalis est Patri, humanam qua major est Pater. Utrumque autem simul non duo, sed unus est Christus; ne sit quaternitas, non Trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro, sic unus est Christus Deus et homo: ac per hoc Christus, est Deus anima rationalis et caro. Christum in his omnibus, Christum in singulis confitemur. Quis est ergo per quem factus est mund. Quis est sub Pontio Pilato crucifixus? singulis quibus homo constat. Quis non est derelictus in inferno? Christurus triduo jacuit in sepulcro? go et in his singulis Christus; verum haec omnia non duo, vel tres, sed unus est Christus. Ideo ergo dixit: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem: quoniam naturae humanae gratulandum est, eo quod sic assumpta est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo, atque ita fieret terra sublimis, ut incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
quam serui que accepta ẽ. Quid
itaq mirum uel quid indignũ
si sccłm hanc formam serui logues
ait dei filius pater maior me est.
et scd̾m dĩ formam loquens ait
idem ipse dei filius ego et puter
num sumus ᷤ Unum sunt eni
scłm id qd deus erat u̾bum m¬
ior est pater scl̃m id quocl uer
caro factum est. Dicam etian
arriani et eunoniani negare ñ
erat. Quid igitur heretice S cu
homo. et calumpniaris deo: Iie
in se naturam commencdat hu¬
manam. tu in illo audes clefor¬
mare diuinam: Infidelis ingi¬
te. ideo tu minuis eum qui fent
te quia dicit ille quiad factus sit
ꝓpter te:ͤqualis enun patri fli¬
us per quem factus est homo. is
minor esset patre factus est homis
Quoil inisi fieret quid esset honu
Uicat plane dñs et magister no¬
ster. si diligeretis me gaudertus
utiq quia ad patrem uado. quuia
pater maior me est. Oum discips¬
lis audiamus uerba doctoris e
cum alienis prosequamur astui¬

Expanded text:
quam servi quae accepta est. Quid quam servi quae accepta est. Quid itaque mirum, vel quid indignum, si secundum hanc formam servi loquens, ait Dei Filius, Pater major me est; et secundum Dei formam loquens, ait idem ipse Dei Filius, Ego et Pater unum sumus? Unum sunt enim, secundum id quod Deus erat Verbum: major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et Eunomiani negare nonst, subditus erat . Quid igitur, haeretice, cum homo, et calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinam? Infidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Filius per quem factus est homo, ut minor esset Patre, factus est homo: quod nisi fieret, quid esset homo? 3. Dicat plane Dominus et Magister noster, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Cum discipulis audiamus verba doctoris, non cum alienis sequamur astu
Abbreviated transcription (Latin):
ta. non illa consumpta. Propter
hane dicit pater maior me est. ꝓpt̾
illam uero ego et pater unũ sumus.
Hoc atrendat arrianus. et attenti¬
one sit sanus ne contentione sit
uanus. aut ql̃ est peius insanus
Hec est enim forma serui in qua
dei filius minor est non patre so¬
lo s eniam spiritu sc̃o. neq id tan¬
tum s etiam seipso. quia idem ip¬
se in forma dei maior est seip̃o. Ne
sepulcro meruit appellari. Nam
quid aliud confitemur eum di¬
cimus credere nos in unigenitũ
filium di. qui sub pontio pilato
crucifixus ẽ ⁊ sepultus: et quud
eius nisi caro sepulta est sine a¬
numa: Ac per hoc cum credimꝰ
in filium qui sepultus est: pro¬
fecto filium dei dicimus et car¬
nem que sola sepulta est. Apse er¬
go xp̃c filius dei equalis patri
in forma dei. quia semetipsũ exi¬
nanuit. non formam dei amit¬
tens s formam serui accipiens.
Maior est et scipso. quia maior
est forma dei que amissa non est.

Expanded text:
ta, non illa consumpta. Propter ta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est: propter illam vero, Ego et Pater unum sumus . 2. Hoc attendat arianus, et attentione sit sanus: ne contentione sit vanus, aut, quod est pejus, insanus. Haec est enim forma servi, in qua Dei Filius minor est, non Patre solo, sed etiam Spiritu sancto: neque id tantum, sed etiam seipso; quia idem ipse in forma Dei major est seipso. Neqsepulcro meruit appellari. Nam quid aliud confitemur, cum dicimus credere nos in unigenitum Dei Filium, qui sub Pontio Pilato crucifixus est et sepultus? Et quid ejus nisi caro sepulta est sine anima? Ac per hoc cum credimus in Dei Filium qui sepultus est, profecto Filium Dei dicimus et carnem quae sola sepulta est. Ipse ergo Christus Filius Dei, aequalis Patri in forma Dei, quia semetipsum exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens, major est et seipso; quia major est forma Dei quae amissa non est,
Abbreviated transcription (Latin):
qui conuertunt᷑ al eum non facie
s fide. et accedunt ad eũ mente nõ
carne ᷤ Ut autem intelligerent se¬
cidum ul qł homo erat eum clix¬
isse uado et uenio ad uos. adiecit
atq ait. Si diligeretis me gaude¬
retis utiq quia uado ad patrem.
quia pater maior me est. Per ql
ergo filius uon est equalis patͥ ꝑ
hoc erat iturus ad patrem. a quo
uenturus est uiuos iudicaturus
et mortuos. Per illud autem in qͦ¬
est equalis gignenti. unigenitꝰ nũ¬
quam recedit a patre: s cum illo
est ubiq totꝰ pari diuinitate qũa
nullus continet locus. Cum eñi
in forma dei esset sicut apostolus
loquitur non rapinam arbitratus
ẽ c̃e equał deo. Quomodo enun
rapina posset esse natura que non
erat usurpata s nata : Semet ip¬
sũ autem exinaniuit formam ser¬
ui accipiens. Non ergo amitens
illam s accipiens istam. eo moilo
se exinaniens quo hic minor appa¬
rebat. quam apl̃ patrem manebat.
Forma quippe accessit serui. non
forma dei recessit. Hec est assump¬

Expanded text:
qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat eum dixisse, Vado et venio ad vos; adjecit, atque ait, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Patrem; quia Pater major me est. Per quod ergo Filius non est aequalis Patri, per hoc iturus erat ad Patrem, a quo venturus est vivos judicaturus et mortuos: per illud autem in quo aequalis est gignenti Unigenitus, nunquam recedit a Patre; sed cum illo est ubique totus pari divinitate, quam nullus continet locus. Cum enim in forma Dei esset, sicut Apostolus loquitur, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quomodo enim rapina posset esse natura quae non erat usurpata, sed nata? Semetipsum autem exinanivit, formam servi accipiens : non ergo amittens illam, sed accipiens istam. Eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat quam apud Patrem manebat. Forma quippe servi accessit, non forma Dei recessit: haec est assump
Abbreviated transcription (Latin):
ua patrein uado.quia pater ma¬
ior me est. Hinc ergo turbari et
sumidare poterat cor illorum qd̃
ibat ab eis. quamius uenturus
ad eos: ne forsitan gregem lupus
hoc interuallo inuaderet pastoris
absentia. S a quib homo abscede¬
bat: deus non derelinquebat. Et
idem ipse xp̃c homo et deus. Er¬
g et ibat per il qd̃ homo erat. et
manebat per il qd̃ deus erat. Ibat
per ul qd̃ uno loco erat. manebat
per id qđ ubiq erat. Cur itaq tur¬
baretur et formidaret cor. quando
ita deserebat oculos. ut non desere¬
let cor Quamius deus etiam qui
nullo continetur loco. discedat ab
lrum cordib qui eum relinquunt
uarib non pedib: ⁊ uentat ac illos

Expanded text:
ad Patrem; quia Pater major me est. Hinc ergo turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus ad eos: ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastoris absentia. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non derelinquebat: et idem ipse Christus homo et Deus. Ergo et ibat per id quod homo erat, et manebat per id quod Deus erat: ibat per id quod uno loco erat, manebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbaretur et formidaret cor, quando ita deserebat oculos, ut non desereret cor? Quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus, qui eum relinquunt moribus, non pedibus; et veniat ad eos