comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris mit parualorũ aceferce gratis robur accesseris
mne studiu quoprius animarũ suarũ exercebant agros. ad neces¬
inatẽ procdii contuler̃: Nobis aũt hebreorũ opinionẽ sequentibus
uidetur eẽ contrarium: Ideo enĩ gentes aduersariȩ israhel parax
ad pugnã: etaratra sua ligonesq uelfalces ingladios lanceasq com¬
mutant: Infirinus robustũ esse sedicit. erumpuntq etueniunt decir¬
cuitu. et contradñi exertitum congregantur. etoccumbere dñs robus

Expanded text:
initia parvulorum, ad perfectae aetatis robur accesserint, et omne studium quo prius animarum suarum exercebant agros, ad necessitatem praelii contulerint. Nobis autem Hebraeorum opinionem sequentibus videtur esse contrarium. Ideo enim gentes adversariae Israeli parantur ad pugnam, et aratra sua ligonesque, vel falces in gladios lanceasque commutant , et infirmus robustum se esse dicit, erumpuntque et veniunt de circuitu, et contra Domini exercitum congregantur, ut  Al. et occumbere Dominus faciat robust
Abbreviated transcription (Latin):
idest excelsus dñi. Danihel eRPINENMEΚΥΡΥΟΥ. id est iudicauit me dñs.
uaecũ ita sehabeant. obsecromi pammachi. qui om̃iarte pugnandi aduersũ
diabolũ dimicas. ut nobis contra amalech pugnantib. leues cũ moyse ad
dnmmanus. et aduersarios isrł oracionib superes. Nuꝑ deȩgypto egressi sum
et inoseȩ pharaone submerso. rubrũ transiuimus mare: ⁊ic̃ post latã heremi
uastitatẽ multo nobis labore sudandũ est. ut ad laoc palmas et fontes a posto¬
licos ꝑuenire ualeamꝰ. Insurgat lic& scorpio. etartuato uulnere ferire
conetur: tucomes itineris etexcastator uenenatorũ mossuũ. spiritalȩ nob̾ fulio¬
U a Aeã exhibe. Qđ quescȩ acuenerabili paulȩ parentituȩ polliciti sumus.
pius heres suscipe. et qͥcquid uł ingenio uł doctrina minustua expectacione

Expanded text:
id est, excelsus Domini: Daniel, ἔκρινε με Κύριος, id est, judicavit me Dominus. Quae cum ita se habeant, obsecro, mi Pammachi, qui omni arte pugnandi adversum diabolum dimicas, ut nobis contra Amalec pugnantibus leves cum Moyse ad Dominum manus, et adversarios Israel orationibus superes. Nuper de Aegypto egressi sumus, et in Osee Pharaone submerso, Rubrum transivimus mare : nunc post latam eremi vastitatem, multo nobis labore sudandum est, ut ad Septuaginta palmas et fontes apostolicos pervenire valeamus. Insurgat licet scorpio, et arcuato vulnere ferire conetur: tu comes itineris, et excantator venenatorum morsuum, spiritualem nobis ψυλλέα exhibe quodque sanctae ac venerabili Paulae parenti tuae polliciti sumus, pius haeres suscipe, et quidquid vel ingenio vel doctrina minus tua exspectatione
Abbreviated transcription (Latin):
tatiori uerborũ sonũ sedadreconditam quoꝙ dicas uo mate surpliatiã
prouocalat ut iaquis igitur senex est etmature cextis intdic ent¬
nalorum reliquit infantiam. audiat quȩdicuntur. Quiaintis. alhac
habita neseprar e mon podest dicere. aduenasum. t peaegrin athi
sicut omnes putresmnei. auribus percipiat . Sifictume t inquit
exrerum magnitudine adtentum auditorem facit. Nullahȩe in¬
qunt aetas meminit. quȩ dicturussũ: Necur̃o necpatrũ urorum atq
mauors̃i factasunt tempore. Patres autem auos atauosq cognosce
efilios filierum omnem deinceps sobolem: Iuxta ilius uirgibianũ
tnaeti natorũ e touunas cuntur ab illis: E tsenes ergo echabitatores
facram filus ur̃is posteris ÷ narrate Quisenex est liberossiuos doceat
nle usq hodie nos qui un xp̃o credimus quorum cumn inbisi ablatumẽ
uelamen aboculis. et equibus dicitur: cani hominis sapienta curs :

Expanded text:
tantum verborum sonum, sed ad reconditam quoque dictorum intelligentiam provocabat. Si quis igitur senex est, et maturae 170 aetatis invulorum reliquit infantiam, audiat quae dicuntur. Qui autem adhuc habitat in terra, et non potest dicere: Advena sum et peregrinus sicut omnes patres mei , auribus percipiat. Si factum est, inquit,ex rerum magnitudine attentum auditorem facit: nulla haec, inquit, aetas meminit, quae dicturus sum, nec vestro, nec patrum vestrorum atque majorum facta sunt tempore. Patres autem avos atavosque cognosce et filios filiorum, omnem deinceps sobolem, juxta illud Virgilianum : Et nati natorum, et qui nascentur ab illis: Et senes ergo et habitatores terrae, filiis vestris posterisque narrate; qui senex est, liberos suos doceat nde usque hodie nos qui in Christo credimus, quorum cum Moyse ablatum est velamen ab oculis, et de quibus dicitur: Cani hominis sapientia ejus ,
Abbreviated transcription (Latin):
sic in ioheł qus iuxta hebrȩos secundus est. omne quod dicitur ad tribi
uda etad hierusalẽ pertinere eredendũ est: etnullã omnino israhels
ulest decemtribuum in hoc fieri mentionẽ: Tempora quoq quibus
pphetauit eadem debemꝰ accipere. quȩ et inoscȩ leginus lindie bilo ie
poarham etachat. ete rechie regũ uida. et indieb hieroboam fili io

Expanded text:
169 sic in Joel, qui juxta Hebraeos secundus est, omne quod dicitur ad tribum 169 sic in Joel, qui juxta Hebraeos secundus est, omne quod dicitur ad tribum Juda, et ad Jerusalem pertinere credendum est, et nullam omnino Israelis, id est, decem tribuum in hoc fieri mentionem. Tempora quoque, in quibus prophetavit, eadem debemus accipere, quae et in Osee legimus: In diebus Oziae, Joathan et Achaz et Ezechiae, regum Juda, et in die
Abbreviated transcription (Latin):
dilatatumest etaudiebat adño dilata ostuũ et implebo illud Ipsaquam¬
queris adpͥtio nonin hominis seddĩ potestateest paulodicentir ostõ em
mihi aꝑtumest magnũ et euidens. sed aduersarumulti ideroo aperi¬
ens dicitur ds̃. Cumq sc̃s semꝑ ꝓfitiat. exparte cognoscens eted pos¬
te ꝯ phetans : donec ueniat quod ꝑ fectumest quidelatitudine et ad ape¬
tiont generatur. appellatur ioheł. quod apudnos sonat inciprens uedest
humilitaite suc crescens cũ moy se meretur audire Quiest mist me
iohel etpatris eius scriptasint breuit̃ utrecte uerbũdñ quoderat mora¬
cuifit non adconditionẽ illius cui fieri dicitur. utalibi legimꝰ. Dñsiul
factus est in salutẽ: Quomodo aut̃ inoseȩ ꝓpħ quẽ in principio duoeti
ꝓphetarũ ante hiunc librũ explanauimꝰ. subnomine effrau addeceri
trib confertur uaticiniũ. Quȩ uel samaria uel israhel sȩpe memoran

Expanded text:
, cor nostrum dilatatum est : et audiebat a Domino: Dilata os tuum, et implebo illud : ipsa quoque oris adapertio, non in hominis, sed in Dei potestate est, Paulo dicente: Ostium mihi apertum est magnum et evidens; sed adversarii multi ; idcirco aperiens dicitur Deus. Cumque sanctus semper proficiat, ex parte cognoscens et ex parte prophetans, donec veniat quod perfectum est, de latitudine et adapertione generatus, appellatur Joel  , quod apud nos sonat incipiens, vel esdisse ; qua humilitate succrescens cum Moyse meretur audire: Qui est, misit me Joel et patris ejus perstricta sint breviter, ut recte verbum Dei, quod erat in pricui fit, non ad conditionem illius qui fieri dicitur, ut alibi legimus: Dominus mihi factus est in salutem . Quomodo autem in Osee propheta, quem in principio duodecim prophetarum ante hunc librum explanavimus, sub nomine Ephraim ad decem tribus confertur vaticinium, quae vel Samaria, vel Israel saepe memorantur:
Abbreviated transcription (Latin):
nulli quiputent cantharũ deligno loquentẽ. etad saluatoris ꝑsonã referriposse
quodimpiũ eẽ exordine ipso sermonis appar&. Cantharus enĩ deligno loque¬
tur ea non intellegitur in bonã sed inmalã partẽ. idest loquetur auaritiã pessimã.
ultiplicantis aduersũ domũ suã et oonfusionẽ diaboli. eccetera quȩ deiniquitate eius
et scelere pͣcesser̃. Quod aut̃ ait aquila. et massa delignorespondebit. massã refe

Expanded text:
nulli qui putent cantharum de ligno loquentem, et ad Salvatoris personam referri posse, nulli qui putent cantharum de ligno loquentem, et ad Salvatoris personam referri posse, quod impium esse ex ordine ipso sermonis apparet. Cantharus enim de ligno loquetur ea, non intelligitur in bonam, sed in malam partem, id est, loquetur avaritiam pessimam multiplicantis adversus domum suam, et confusionem diaboli, et caetera quae de iniquitate ejus et scelere praecesserunt. Quod autem ait Aquila, et massa de ligno respondebit, Massam refe
Abbreviated transcription (Latin):
ad sumunt crucẽ utauaritiã etsuꝑbiã magistrisui diaboli doceans . re inpereo.
Si quando uideris hereticorũ quẽpiã. quasi recondita etocculta inẏsteria contra
ȩccłam loqui. et domũ diaboli domui p̃ferre xp̃ĩdicito. Lapis depariete clamat.
ettantharus deligno loquitur. Leguncuiusdã uolumine. ꝓpterea cantharũ suꝑ
hereticis intellegi quia dogmata habeant stercori cõparanda. Vnde etapłs doctri¬
nȩ ueteris errorẽ dicit sẽ reputasse inseybala. idest inst̃cora. Nonquo lex uetus
utmanichei arbitrantur ad cõparationẽ euangelii scybalcõputetur. quodimpiũ
lapidẽ quide pariete clamauerit. intellexissed nm saluatorẽ. etscarabiũ deligno
loquentẽ. latronẽ quid nĩnblasphemauerat. Quodlic&. pie possit intellegi. tamen
quomodo cũ uniuerso ꝓphetiȩ contexta possit aptari non inuenio. Sunt non¬

Expanded text:
assumunt crucem, ut avaritiam et superbiam magistri sui diaboli doceant ore vipereo. assumunt crucem, ut avaritiam et superbiam magistri sui diaboli doceant ore vipereo. Si quando videris haereticorum quempiam, quasi recondita et occulta mysteria contra Ecclesiam loqui, et domum diaboli domui praeferre Christi, dicito: Lapis de pariete clamat, et cantharus de ligno loquitur. Legi in cujusdam volumine, propterea cantharum super haereticis intelligi, quia dogmata habeant stercori comparanda. Unde et Apostolus, doctrinae veteris errorem dicit se reputasse in scybala, id est, in stercora . Non quod Lex vetus, ut Manichaei arbitrantur, ad comparationem Evangelii scybala computetur quod impium lapidem, qui de pariete clamaverit, intellexisse Dominum Salvatorem, et scarabaeum de ligno loquentem, latronem qui Dominum blasphemaverit: quod licet pie possit intelligi: tamen quomodo cum universo prophetiae contextu possit aptari, non invenio. Sunt non
Abbreviated transcription (Latin):
demanu malorũ: pollicentur enĩ etdiabolus et anthicristus ethereticieos quisuũ
dogina suscipiunt fore incȩlestib possessuros regnacȩlorũ. gehenne incendia no
sessusros. Etcũ hȩc reꝓmiserint. consiliũ ipsorũ adꝑfectũ uenire non poterit. sed
ste utdiximus ꝑuersitatis doctor consũpsit popłos multos. etquantos plures habuit u
comitatusuo. tantomagis delinquit contra ammãsuã. Deniq ȩccłȩ eius lapides.
& lcc uepoc idest ascarabius deligno clamabt̃. Auaritiã suꝑbi eo qđ om̃sgentes
sua ꝑ suasione deceperit lapides stollida corda credentiũ doetrinis hereticorũ pos¬
sumus intellegere: etascarabiũ deligno .Mlagistros quoss ꝑuersos quiturpis lucr
grã ad sum̃tes p̃dicationẽ crucis. loquuntur exutero. Ds̃ enĩ eorũ uenter est : etom̃a

Expanded text:
de manu malorum. Pollicentur enim et diabolus et Antichristus et haeretici, eos qui suum de manu malorum. Pollicentur enim et diabolus et Antichristus et haeretici, eos qui suum dogma suscipiant, fore in coelestibus possessuros regna coelorum, et gehennae incendia non sensuros. Et cum haec repromiserint, consilium ipsorum ad perfectum venire non poterit: sed Iste, ut diximus, perversitatis doctor consumpsit populos multos, et quanto plures habuit in comitatu suo, tanto magis deliquit contra animam suam. Denique Ecclesiae ejus lapides, et κάνθαρος, id est, scarabaeus de ligno, clamabunt contra avaritiam superbi, eo quod omnes gentes sua persuasione deceperit. Lapides, stolida corda credentium doctrinis haereticorum possumus intelligere, et scarabaeum de ligno, magistros quosque perversos, qui turpis lucri gratia 619 assumentes praedicationem crucis, loquuntur ex utero. Deus enim eorum venter est, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
etligna eorũ ambusta tuã crudelitatẽ sonabunt. Repperi exceptis quinq editiom
tiones inquarũ una scriptũ est. Quia lapis depariete clamabit quasi uerinis inly¬
no loquens. et in altera lapisenĩ depariete uociferabitur. eiło Xeoõ. deligno loque¬
tur ea. Sed& aquila aliud quiddã quãnos diximus posuit. kaixaz.a. idest etmasu
deligno respondebit. Quorũ int̾p̃tatio quid sibi uelit in lax trans latorũ expositio
uel adhereticos quimultiplicant auaritiã malã. Mala aut̃ dicitur auaritia ad
distuictionẽ bonae ut sit bona auaritia doctoris ȩcclesiastici quinũquã satiatur
multitudine sectatorũ. etquanto plures habuerit discipulos. tanto magis ad
doctrinȩ studiũ concitetur. Uae ergo ei quimultiplicat sibi auaritiã pessimã
ut rongreg&e domui suȩ conuenticula ꝑuersa. et ponat in alto nidũsuũ uterulta

Expanded text:
et ligna eorum ambusta tuam crudelitatem sonabunt. Reperi, exceptis quinque editioet ligna eorum ambusta tuam crudelitatem sonabunt. Reperi, exceptis quinque editiotiones, in quarum una scriptum est: Quia lapis de Al. in pariete clamabit quasi vermis in ligno loquens: et in altera: Lapis enim de pariete vociferabitur, et σκώληξ de ligno loquetur ea. Sed et Aquila aliud quiddam quam nos diximus posuit, καὶ μάζα, id est, et massa de ligno respondebit. Quorum interpretatio quid sibi velit, in Septuaginta translatorum exvel ad haereticos, qui multiplicant sibi avaritiam malam. Mala autem dicitur avaritia, ad distinctionem bonae, ut sit bona avaritia doctoris Ecclesiastici, qui numquam satiatur multitudine sectatorum, et quanto plures habuerit discipulos, tanto magis ad doctrinae studium concitetur. Vae ergo ei qui multiplicat sibi avaritiam pessimam, ut congreget domui suae conventicula perversa, et ponat in alto nidum suum, ut eruatur
Abbreviated transcription (Latin):
etfundam̃ta murorũ et parietũ aedificacio meã potuer̃ magnitudinẽ ꝑsonare
uodut significantius fiat : ponamus litteraturȩ quoq secularis exempla
intecte parietesq templorũ ambusti manus pnicas ostentabant. Simile quid
ectullius iddesre ꝓmarcello. Parietes medius fidius ut mihi udentur huius curiȩ
tibigris agere gestunt. quodbreuitẽpore futura sitilla auctoritas. in his maiorũsuo
t suis sedibus. Porro quodnos int̾p̃tatisumus. edignũ qđ int̾ uicturas aedificiorũ est res¬
idest etiunctura aedificii ligna loquetureũ. Theodotio quoq kaiena exoc ⁊yoꝵqe et¬
zetaiaxtã. quȩ et ipse int̾p̃tationes cum symmachi etnrã int̾p̃tatione concordant.
in medio structure ponitur. et uulgo apud grecos apellatur. ĩ mant ũo. Hoc estergo
iuxta historiã quod ꝓphetalis sermo significat. lapides parietũ qui ate destructisun

Expanded text:
et fundamenta murorum, et parietum aedificatio meam poterunt magnitudinem personare. et fundamenta murorum, et parietum aedificatio meam poterunt magnitudinem personare. Quod ut significantius fiat, ponamus litteraturae quoque saecularis exempla.intectae, parietesque templorum ambusti, manus Punicas ostentabant. » Simile quid Tullius ad Caesarem pro Marcello: « Parietes, medius fidius! ut mihi videtur hujus curiae tibi gratias agere gestiunt, quod brevi tempore futura sit illa auctoritas in his majorum suorum et suis sedibus. » Porro quod nos interpretati sumus: Et lignum quod inter juncturas aedificiorum est, resὰ, id est, et junctura aedificii lignea loquetur ea. Theodotio quoque, καὶ  quae et ipsae interpretationes cum Symmachi et nostra interpretatione concordant; in medio structurae ponitur; et vulgo apud Graecos appellatur ἱμάντωσις. Hoc est ergo juxta historiam quod prophetalis sermo 618 significat: lapides parietum qui a te destructi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eruisse demanumali. id est nũquã uenire in hostiũ potestatẽ: quod suꝑbrȩ consi¬
liũ eta i̾rogans cogitatio finẽ habuit ignominiã. Int̾fecisti popłos multos.
tus es : ut sidici potest lapides ciuitatis. etligna parietũ quossubuertisti.
tuam ferortiam clamitent. Talequid etdnĩs in euangelio contra pharisȩos
obiurgantes. quare non increpar& pueros ad clamantessibi. osanna in ex¬
celsis filio dauid÷ benedictus quiuenit in nõedñi. osanna in excelsis.
onlegistis inquit quia scriptũ est : exore infantiũ etlactantiũ ꝑfecisti lau¬
dẽ : Etistitacuerint. lapides clamabt̃. Lic& enĩ pleriq ita intellegen¬
dũ putent. si udȩitacuerint multitudo megentiũ confitebitur. Iamen
haecest pressior etuerior intellegentia etiam si homines taceant. et sig¬
norũ meorũ multitudinẽ lingua inuidens nonloquatur. tam̃ lapides ipsi

Expanded text:
erui se de manu mali, id est, numquam venire in hostium potestatem: quod superbiae consierui se de manu mali, id est, numquam venire in hostium potestatem: quod superbiae consilium, et arrogans cogitatio finem habuit ignominiam. Interfecisti populos multos, tus es, ut, si dici potest, lapides civitatis et ligna parietum quos subvertisti, tuam ferociam clamitent. Tale quid et Dominus in Evangelio contra Pharisaeos objurgantes, quare non increparet pueros acclamantes sibi: Osanna in excelsis filio David, benedictus qui venit in nomine Domini, Osanna in excelsis. Non legistis, inquit, quia scriptum est : Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? Et si isti tacuerint, lapides clamabunt . Licet enim plerique ita intelligendum putent: si Judaei lacuerint, multitudo me gentium confitebitur: tamen haec est expressior et verior intelligentia: etiamsi homines tacerent  Al. taceant, et signorum meorum multitudinem lingua invidens non loquatur, tamen lapides ipsi,
Abbreviated transcription (Latin):
sed nescio anpossint quȩstionis et solutionis ꝓpheticȩ ordinẽ reseruare. Uȩ qui
congregat auaritiã malã domui suȩ ut sit in excelso nidus eius. ediberari se
putat demanu mali. Cogitasti confusionẽ domuituȩ. concidisti populos:
epeccauit animatua. quia lapis depariete clamabit. et lignũ quodint̾ iuctu¬
ras aedificiorũ est respondebit. Lxx. Oqui multiplicat auaritiãmalã do¬
nuisuȩ. ut ponat in excelso nidũsuũ. eteruatur demanu malorũ. Cogitasti
confusionẽ domuituȩ. consũp̃sisti popłos multos: ecpectauit animatua ꝓpter
quod lapis depariete clamabit et scarabius deligno loquetur ea. Ad huc
adipsũ sermoest quisibi coaceru& mala. etdiuitiarũ multitudinẽ non intelle¬
gat causã eẽ ruinȩ domuisuȩ simulq ꝑ oĩẽta ꝙͥopañ suꝑbie argaitur
uod ad auium similitudinẽ in excelso posuerit nidũ suũ. etarbitratus sit

Expanded text:
Sed nescio an possint quaestionis et solutionis propheticae ordinem servare. Vae qui Sed nescio an possint quaestionis et solutionis propheticae ordinem servare. Vae qui congregat avaritiam malam domui suae: ut sit in excelputat de manu mali. Cogitasti confusionem domui tue, coet peccavit anima tua. Quia lapis de pariete clamabit, et lignum quod inter juncturas aedificiorum est, respondebit. LXX: O qui multiplicat avaritiam malam domui suae, ut ponat in excelso nidum suum, et eruatur de manu malorum, cogitasti confusionem domui tuae: consumpsisti populos multos: et peccavit anima tua; propter quod lapis de pariete clamabit, et scarabaeus de ligno loquetur ea. Adhuc ad ipsum sermo est, qui sibi coacervet mala, et divitiarum multitudinem non intelligat causam esse ruinae suae domus; simulque per metaphoram superbiae arguitur, quod ad a vium similitudinem in excelso posuerit nidum suum, et arbitratus sit
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere multiplicant sibi non sua. etquasi grauissimũ lutũ et ponderosã tos¬
quẽ qua ꝑtrahantur ad pęnassibi congregant. srispoliant gentes mult  si
esfundunt sanguine hominũ ȩtimpietatẽ exercent in ȩecła. et inom̃s babi¬
tatores eius. Sed reliqui popłi ȩccleftastici uidelic& iuri. quinonfueruit
corũ erroredecepti. subito consurgent: eteuigi labt̃ quisi d egraui sõno. et
mordent eos etinsi diabuntur illis et habebunt eos in pdĩ. Quidã pitent unc qđ dictur.
terminos dilatant etea quȩ non sunt hominis. hominis arbitrantis: congregant
sibi ã quib subito relinquantur. Quodaũt non sit hominis. id est auimalis rationa¬
bilis terrena possessio. et dñs demonstrat dic̃s̃. Si in alieno nonfiustis fideles.
qđ urm̃ est quisdabit uobis : Totũq. capituli textũ suꝑ hac persona edisserunt.

Expanded text:
qui vere multiplicant sibi non sua, et quasi gravissimum lutum et ponderosam torqui vere multiplicant sibi non sua, et quasi gravissimum lutum et ponderosam torquem, qua pertrahantur ad poenas, sibi congregantes, spoliant gentes multas, et effundunt sanguinem hominum, et impietatem exercent in Ecclesiam et in omnes habitatores ejus. Sed reliqui populi, Ecclesiastici videlicet viri, qui non fuerint eorum errore decepti, subito consurgent, et evigilabunt quasi de gravi somno, et mordebunt eos, et insidiabuntur illis, et habebunt eos in praedam. Quidam putant hoc quod dici, qui possessionum terminos dilatant, et ea quae non sunt hominis, hominis arbitrantes, congregant sibi, a quibus subito relinquentur. Quod autem non sit hominis, id est, animalis rationabilis, terrena possessio, et Dominus demonstrat, dicens: Si in alieno non fuistis fideles, quod vestrum est, quis dabit vobis ? totumque capituli textum super hac persona edisserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
impius ꝓpt̃ impietitẽ quã exereuit in uniuersãterrã. etuastationẽ ciuitats
ȩcołe. ec ꝑsecutionẽ om̃iũ qui habitauer̃ in ea. Tanta enĩ uastitas ectanta in¬
pietas infine rerũ anthicristo sȩuente crassabitur in ȩcclesi is. etmultiplicat
iniquitate multorũ. in tantũ refrigescit caritas. ut dñs qui cordis archuna
cognoscit. et quod futurũẽ nonignorat dixerit. putans ueniens filius homi¬
nis inueni& fidẽ suꝑ terrã. Possumus quoq scđm iohannẽ a postolũ quiscr¬
bit : sicut audistis qm̃ anthicristus uenit. Nunc aut anthicristi multisuint
Unde cognoscimus qm̃ nouissimahora est : om̃s hereticos etuniuersũ dogna
puersũ ad rogantiũ sibi scientiã etsimplicitatẽ ȩccłȩ contẽpnentium quin¬
hil ꝑducant adfinẽ : sed delectentur morsibus plurimorũ a.drogantes e sup¬
bos dicere : ectotã continentiã capituli suꝑeorũ intellegentiã temperare.

Expanded text:
am exercuit in universam terram, et vastationem civitatis Ecclesiae, et persecutionem omnium, qui habitaverunt in ea. Tanta enim vastitas, et tanta impietas in fine rerum, Antichristo saeviente, grassabitur in Ecclesiis, et multiplicata iniquitate multorum, intantum refrigescet charitas , ut Dominus qui cordis arcana cognoscit, et quod futurum est, non ignorat, dixerit: Putas, veniens Filius hominis inveniet fidem super terram ? Possumus quoque secundum Joannem apostolum qui scribit: Sicut audistis quia Antichristus veniet, nunc autem Antichristi multi sunt : unde et cognoscimus quoniam novissima hora est omnes haereticos, et universum dogma perversum arrogantium sibi scientiam, et simplicitatem Ecclesiae contemnentium, qui nihil perducunt ad finem, sed delectantur mortibus plurimorum, arrogantes 616 et superbos dicere, et totam continentiam capituli super eorum intelligentiam temperare:
Abbreviated transcription (Latin):
quas ei dederã spoliasti: id circo om̃s reliqui popłi quituo imperio non subi ecer
fudisti sanguinẽ earũ. Sed& terrȩ unpietas. id est udaicȩ ecciuitatis hiersłimn
etom̃iũ habitatorũ eius. quidixer̃ aduersũ creatorẽ suũ. crucifige. crucifige
tuȩ causa erunt. Potest aut̃ hocipsũ etdeanthicristo int̾p̃tari qui intantũ es
a łrogans et suꝑbus: utintẽ plodĩ sen surussit faciens sedm̃ . et quasi infernus
etmors tantos int̾fici& etad se congregabit. ut sifieri passit decipiat etiam
ẽẽ. quȩdeeo ante p̃dicta sunt : etdicentomã quȩ sequuntur eadẽ intellegentia
quã exposumus suꝑdiabolo. Quod aũt ait. spoliabt̃ tẽ om̃s reliqui popłi ꝓptes
sanguinẽ hominũ etun pietatẽ terrȩ. eceiuitatis etonũi ũ habitantiũ in ea: reli

Expanded text:
quas ei dederam, spoliasti: idcirco omnes reliqui populi, qui tuo imperio non subjecerinquas ei dederam, spoliasti: idcirco omnes reliqui populi, qui tuo imperio non subjecerinfudisti sanguinem earum. Sed et terrae impietas, id est, Judaicae, et civitatis Jerusalem, et omnium habitatorum ejutuae causae erunt. Potest autem hoc ipsum et de Antichristo interpretari, qui intantum erit arrogans et superbus, ut in templo Dei sessurus sit, faciens se Deum. Et, quasi infernus et mors, tantos interficiet, et ad se congregabit, ut, si fieri possit, decipiat etiam  intelligent vera esse quae de eo ante praedicta sunt, et dicent omnia quae sequuntur, eadem intelligentia, qua exposuimus super diabolum. Quod autem dicit, exspoliabunt te omnes reliqui populi propter sanguinem hominum, et impiet
Abbreviated transcription (Latin):
Siquidẽ conatus euis etomis labor habebit interitũ. qui insimilitadinẽ inferni
etmortis non saturatur occisis : etom̃iũ gentiũ deceptione lȩtatur. etad sẽ po¬
pulos congregat. quicũ eo uiderint missũ in abyssũ ectartaro traditum.
ea quȩ prophetis parabolicȩ . ẽt aN yt ma io a dõc. legerant uidentes esse cõ¬
monstrantiũ. et ad grauans torquẽ suã infinitio pondere. et pulchrȩ̨ quia
to consurgent quimordeantꝰ eũ. uelangelus quib diabolus tradetur in pęnã
uelli qui abeo tenti fuerant agentes. postea pdenitentiã etad xp̃ĩ uexilla c̃uersi
mordebunt eũ. Iuxta illud qđ alibi dicitur. uiri pacificitui posuerunt insidias
lorũ insidiis subracebis. uastantiũ regnũtuũ. etos qui captiui fuerant in xp̃i turna
rodigintiũ. Tueñ dep̃datus es gentes multas. etiudaicũ popłm ornatu etuestih

Expanded text:
Siquidem conatus ejus et omnis labor habebit interitum: qui in similitudinem inferni, Siquidem conatus ejus et omnis labor habebit interitum: qui in similitudinem inferni, et mortis, non saturatur occisis, et omnium gentium deceptione laetatur, et ad se populos congregat. Qui cum eum viderint missum in Abyssum, et tartaro traditum, ea quae in prophetis parabolice, et αἰνιγματωδῶς legerant, videntes esse commonstrantium. Et aggravans torquem suam infinito pondere. Et pulchre, quia to consurgent qui mordeant eum, vel angeli, cum quibus diabolus tradetur in poenam, vel qui ab eo tenti fuerant, agentes postea poenitentiam: et ad Christi vexilla conversi, mordebunt eum, juxta illud quod alibi dicitur: Viri pacifici tui posuerunt insidias lorum insidiis subjacebis, vastantium regnum tuum, et eos qui captivi fuerunt in Christi turmas redigentium. Tu enim depraedatus es gentes multas, et Judaicum populum 615 ornatu et vestibus,
Abbreviated transcription (Latin):
etp̃darũ honere quasi grauissima terque sẽ deprimat. Simulq considera
quã elegant̃ multiplicatas diuitias densũ appellauerit lutũ. Numquid nonre¬
pente consurgent medi atq perse. qui babiloniorũ imperiũ destruentes.
mordeant eũ primũ. et postea lacerent. Sitq eis nabuchodonosor in rapinam.
auastator totius orbis spolietur areliquis populis. quimanũ illius etcrudelitatẽ
euadere potuer̃. Hocaut̃ ei fi& ꝓpt sanguinẽ hominis. id est uidȩ etiniquitatẽ
terrȩ uidelic&e isrł ciuitatis. hautdubiũ quin hiersłm ecom̃iũ habitantium
inea generalit̾ populũ significans. Discutiamus et hoc. Om̃a quedebabylo¬
ne et nabugodo nosor diximus referri possũ ad mundũ istũ. et addiabolum:
quiuere aprogans et suꝑb etaliquid esse sẽ credens: nihil ꝑduc& ad finem.

Expanded text:
et praedarum onere quasi gravissima torque se deprimat. Simulque considera et praedarum onere quasi gravissima torque se deprimat. Simulque considera quam eleganter multiplicatas divitias densum appellaverit lutum. Numquid 614 non repente consurgent Medi atque Persae, qui Babyloniorum imperium destruentes, mordeant eum primum, et postea lacerent: fiatque eis Nabuchodonosor in rapinam, et vastator totius orbis exspolietur a reliquis populis, qui manum et crudelitatem illius evadere potuerunt? Hoc autem ei fiet propter sanguinem hominis, id est, Judae, et iniquitatem terrae, videlicet Israel, et civitatis, haud dubium quin Jerusalem et omnium habitantium in ea generaliter populum significans. Discutiamus et Septuaginta. Omnia quae de Babylone et Nabuchodonosor diximus, referri possunt ad mundum istum, et ad diabolum, qui vere arrogans et superbus, et aliquid esse se credens, nihil perducet  Al. perducit ad finem.
Abbreviated transcription (Latin):
ui incredulus fuerit dnĩ. animȩ displicebit Nabuchodonosor rexbabylonius
decipietur suꝑbia sua: et quomodo uinũ contra potantẽ facit Etpostquã surrexe¬
rit. neq pes neq mens suũ officiũ ten& Om̃isq lȩcitia etm̃tis exhilaratio
uertitur inruinã . Sic uir suꝑbus non decorabitur. necuoluntatẽ suã ꝑduo&
ad finẽ. Etiuxta symmachũ oyreynpar acẽĩ. hocest inrerũ om̃iũ erit
penuria. quiquasi mors etinfernus non saturatur occisis. et om̃s gentes cunctosq
populos suo imperio subiugans finẽ auariȩ nonputabit. Nonne cũ in hebria¬
tus fuerit poculodĩ. et meraco calice cõpositus om̃s suꝑ eũ ꝑcõparationem
loquentur. & tpo BANM. Uȩ ei quitotũ orbẽ uastans nonsaturatur rapinis.
necdesinit spoliare: iamnudos. etadhoctantũ sȩuit etdefurit. ut iniquitatis

Expanded text:
qui vero incredulus fuerit, Domini animae displicebit: Nabuchodonosor rex Babylonius qui vero incredulus fuerit, Domini animae displicebit: Nabuchodonosor rex Babylonius decipietur superbia sua. Et quomodo vinum contra potantem facit, et postquam surrexerit, neque pes, neque mens suum officium tenent; omnisque laetitia, et mentis exhilaratio vertitur in ruinam: sic vir superbus non decorabitur, nec voluntatem suam perducet ad finem, et juxta Symmachum οὐκ εὐπορήσει, hoc est, in rerum omnium erit penuria. Qui, quasi mors et infernus, non saturatur occisis: et omnes gentes cunctosque populos suo imperio subjugans, finem avaritiae non putavit. Nonne cum inebriatus fuerit poculo Domini, et meraco calice consopitus, omnes super eum per comparationem loquentur, πρόβλημα? Vae ei qui totum orbem vastans, non saturatur rapinis, nec desinit exspoliare jam nudos, et ad hoc tantum saevit, ut devoret, et iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ inea : Lxx. Quiaũt adrogans est eicontẽptor uir suꝑbus: nihil ꝑdua
adfinẽ. Quidilatauit sicut infernus animã suã. etiste quasimors non ad impli¬
tur. et congregabit ad se om̃sgentes. etaccipient ad sẽ om̃s popłos. Nonne uni¬
uersabȩc aduersũ eũ parabolã sument. etꝓpositionẽ ad narrationẽ eius ediceit:
Dȩ qui multipli ant sibi quȩ non sunt sua. Vsquequo etadgrauans torquẽ suã
grauit̃ quia subito consurgent mordentes eũ: eteuigilabt̃ insidiatorestui
eteris uirapinã illis. quiatuspoliasti gentes multas. spo liabunt tẽ om̃s reliqa
populi
ppt̃ sanguinẽ hominũ etimpietates terrȩ. etciuitatis etomiu habitatu u eiuis
um hȩc dexp̃i aduentu sint reꝓmissa siue utquibdã plac& deii suns fine. et decc̾¬
pletione auxilii dt̃ uod quicrediderit esseuenturũ. uiu& exfide sua

Expanded text:
ntium in ea. LXX: Qui autem arrogans est et contemptor, vir superbus, nihil perducit ntium in ea. LXX: Qui autem arrogans est et contemptor, vir superbus, nihil perducit ad finem: qui dilatavit sicut infernus animam suam, et iste quasi mors, non adimpletur. Et congregabit ad se omnes gentes, et accipiet ad se omnes populos: nonne universa haec adversum eum parabolam sument, et propositionem ad narrationem ejus, et dicent: Vae qui multiplicat sibi quae non sunt sua: usquequo aggravat torquem suam graviter, quia subito consurgent mordentes eum, et vigilabunt insidiatores tui, et eris in rapinam illis? Quia tu exspoliasti gentes multas, exspoliabunt te omnes reliqui populi pter sanguinem hominum et impietates terrae, et civitatis, et omnium habitatorum ejus. Cum haec de Christi adventu sint repromissa, sive, ut quibusdam placet, de visionis fine, et de completione auxilii Dei: quod qui crediderit esse venturum, vivet ex fide sua:
Abbreviated transcription (Latin):
non habera. Alio quin ubicũq diuersus est sensus etalit̃ scriptũ est in hebraico
alit̃ in lxx. Nota eũ his. utitestimoniis quȩ agamalihelȩ doctore legis didus
t quomodo uinũ potantẽ decipit. sicerit uirsuꝑbis. et nonrecordabitur. Quid¬
latauit quasi infernus animã suã: etipse quasimors et nonimpletur. Et congres
bit ad sẽ om̃sgentes. etco aceruabit adse om̃s popłos. Nũquid nonom̃s isti supeum
parabolã sument. eł loquelã enigmatũ eius etdicetur: Uȩ ei quimultiplicat
non sua. usquequo. et ad grauat contrasẽ densũ lutũ: Nũ quid nonrepea
consurgent quimor deant tẽ: et suscitabuntur lacerantes te. eteris inra
pinã eis. quiatu spoliasti gentes multas. spoliabt̃ tẽ om̃s quirelicti fuerint
depopulis. ꝓpt̃ saaguinẽ hominis etiniquitatẽ terrȩ ciuitatis. et om̃iũ habita¬

Expanded text:
non haberet. Alioquin ubicumque diversus est sensus, et aliter scriptum est in Hebraico, non haberet. Alioquin ubicumque diversus est sensus, et aliter scriptum est in Hebraico, aliter in LXX, nota eum uti his testimoniis quae a Gamaliele doctore legis didicerat. Et quomodo vinum potantem decipit, sic erit vir superbus, et non decorabitur, qui dilatavit quasi inabit ad se omnes gentes, et coacervabit ad se omnes populos. Numquid non omnes isti super eum parabolam sument, et loquelam aenigmatum ejus: et dicetur: Vae ei qui multiplicat non sua? usquequo et aggravat contra se densum lutum? Numquid non repente consurgent qui mordeant te: et suscitabuntur lacepinam eis? Quia tu spoliasti gentes multas, spoliabunt te omnes qui reliqui fuerint de populis propter sanguinem hominis, et iniquitatem terrae, civitatis et omnium habita
Abbreviated transcription (Latin):
tacere. ceterũ nonignoro scđm int̾p̃tationẽ eorũposse. ecita accipi. Scribe uision
in qua xp̃s rȩpinittitur eꝓphetiȩtuȩ uelinbuxo uelintabulis. uel ut simachus trans¬
lit paginis hunctexere sermonẽ. Quod tempore constituto etinconsũmatione in¬
diueniat filius meus. quisalu& oues ꝑditas domus isrł. Etalias quoq oues antq
ouibus copul&. etunũ effitiens gregẽ iungat duas uirgas quas exechiel. idest
uirtus dĩ societas. et sibi inuicẽ coherentes ten& inꝓphetali manu. Quodsi paululsi
quȩiã supra exposuimus. Porro quodapłs laex magis tefimonio abuisus est.
Ad romanos scribens ustus aut̃ exfide mea uiu&. etnoneo quod habetur in hel¬
ico causa ꝑspicua est. Scribebat romanos. quis cripturas hebraicas nescie bant
pecerat ei cura deuerbis cũsensus ess& intuto. et dãpnũ exeo p̃sens disputatia

Expanded text:
tacere. Caeterum non ignoro secundum interpretationem eorum posse et ita accipi: Scribe visionem tacere. Caeterum non ignoro secundum interpretationem eorum posse et ita accipi: Scribe visionem in qua Christus repromittitur, et prophetiae tuae vel in buxo, vel in tabulis, vel, ut Symmachus transtulit, paginis, hunc texe sermonem, quod tempore constituto, et in consummatione mundi veniat Filius meus, qui salvet oves perditas domus Israel, et alias quoque oves antiquis ovibus copulet, et unum efficiens gregem jungat duas virgas, quas Ezechiel, id est, virtus Dei, sociatas et sibi invicem cohaerentes tenet in prophetali manu . Quod si paululuquae jam supra exposuimus. Porro quod Apostolus LXX magis testimonio abusus est, ad Romanos scribens: Justus autem ex fide mea vivet , et non eo quod habetur in Hebraico, causa perspicua est. Scribebat enim Romanis, qui Scripturas Hebraicas nesciebant: nec erat ei cura de verbis, cum sensus esset in tuto, et damnum ex eo praesens disputatio
Abbreviated transcription (Latin):
uisus ꝓcul: et simorã fecerit expecta illũ id est uisũ. Non put& aliquiserrore
inlatino. Siquidem.hazon. quod aquila int̾ p̃tatur . õpaoat ic moñ. apud
hebreos genere masculino uisio dicitur. etusq ad finẽ subeodẽ genere uisio¬
hisubtraxerit se non placebit animȩ meȩ. in eo primũ int̾p̃tati sunt uisionẽ
genere feminino quȩ apud hȩbreos utdximus generis masculini est:
De inde scđm hebraicũ genus ubideclinatur masculini. sustine eũ et non placebi
animȩ mee in eo. Ipsi quoq masculino genere declinauer̃. cũ utiq debuerint
ta id quodprunũ int̾p̃tatisunt uisionẽ. etiam inreliquis femininũ genus pos
uisionis. utdicerent expecta eam quiaueniens ueni&. Quodsise subtraxerit n
placebit anumȩ meȩ in ea idẽ inuisione. Hoc ꝓ pt̃ea nequod sciebamus uideremi

Expanded text:
visus procul: et si moram fecerit, exspecta illum, id est, visum: non putet aliquis errore visus procul: et si moram fecerit, exspecta illum, id est, visum: non putet aliquis errore in Latino. Siquidem HAZON  , quod Aquila interpretatur ὁραματισμὸν, apud Hebraeos genere masculino visus dicitur, et usque ad finem sub eodem genere visiosi subtraxerit se, non placebit animae meae in eo, primum interpretati sunt visionem genere feminino, quae apud Hebraeos, ut diximus, masculini est. Deinde secundum Hebraicum genus, ubi declinatur masculine, sustine eum, et non placebit animae meae in eo, ipsi quoque masculino genere declinaverunt. Cum utique 612 debuerint juxta id quod primum interpretati sunt visionem, etiam in reliquis femininum genus ponere visionis, ut dicerent, exspecta eam: quia veniens veniet: quod si se subtraxerit, non placebit animae meae in ea, id est, in visione. Hoc propterea, ne quod sciebamus, videremur
Abbreviated transcription (Latin):
xpecta eũ quiaueniens ueni& etnontardabit. Siaut dubitauerit fides tua
etputaueris nonuenire quod spondeo. habebis ꝓgrandi poena quod meȩ animȩ
displicebis. Iustus aut̃ quicredit uerbis meis. et denis non ambigit quȩ polliceor:
habebit p̃mii nomine uitã sẽpit̾nã. Necstatĩ debes arguere uelint̾ eitiendo. uel
millo uiuficando quodapudiẽ acceptio ꝑsonarũ sit: quia ipse uiuificationis suȩ
causaẽ exfide sua uiuens. sicut ectu exeo qđ te subtraxisti etcredere nolius tꝗͥ.
displicusti animȩ meȩ. Manifesteaut̃ inhis deaduentuxp̃i ꝓphetia est.
Inde et ꝓposita quȩstio soluctur. quod donec illeueniat iniquitas dominetur inmun¬
lo: etiudiciũ non ꝑueniat ad finẽ. Etuerus nabuchodonosor capiat
rete suo et sagena homines quasi piscitulos. etrationabile animal quasi
reptile non habens principẽ. Porro quod ꝓuisione int̾p̃tatisumus qua adhuc

Expanded text:
xspecta eam: quia veniens veniet, et non tardabit. Si autem dubitaverit fides tua, xspecta eam: quia veniens veniet, et non tardabit. Si autem dubitaverit fides tua, et putaveris non evenire quod spondeo, habebis pro grandi poena quod meae animae displicebis. Justus autem qui credit verbis meis, et de his non ambigit quae polliceor, habebit praemium vitam sempiternam. Nec statim debes arguere vel in te interficiendo, vel in illo vivificando, quod apud me acceptio personarum sit, quia ipse vivificationis suae causa est, qui ex fide sua vivit: sicut tu ex eosplicuisti animae meae. Manifeste autem in his de adventu Christi prophetia est. Unde et proposita quaestio solvitur, quod donec ille veniat, iniquitas dominetur in mundo, et judicium non perveniat ad finem: et verus Nabuchodonosor capiat rete suo et sagena homines quasi pisciculos, et rationabile  Al. rationale animal quasi reptile, non habens principem. Porro quod pro visione interpretati sumus, quia adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to. et difficultate possit legere atq. perturrere. quod lax transtuler urit.¬
õnũcauo kuo at INω Κ ΩÑ. id est ut ꝑsequatur quilegit iuxta illũ sensũ quiadti¬
odeũ s̃ cribitur. Persequere iustitiã. pietatẽ. fidẽ. caritatẽ. patientiã. mansu¬
etudinẽ. Et ad romanos: Hospitalitatẽ sectantes. Et ad corinthios. ꝑsequimini caritatẽ.
psa aũt uisio. dequa ubidixi scribe uisionẽ. et manifesta inbuxo. ut possit ꝑsequi
quilegit. adhuc intẽpore constituto est. Dequosaluatorait. Tempore acceptabilȩ
inextrema diei hora. Dequaloquitur etioħes. Filioli nunc hora nouissima est:
etnon frustra ueni&. saluabit enĩ multos etrequis Israhelitici popłi multitudinẽ
gentiũ congregabuit. Quodsi paululũ subtraxerit etuotis ralõ lector quilegere
uberis inbuxo etintabulis quas ꝓpħa descripsit uenire tardius uisio coeperit :¬

Expanded text:
mento et difficultate possit legere atque percurrere; quod Septuaginta transtuleruntmento et difficultate possit legere atque percurrere; quod Septuaginta transtulerunt ὁ ἀναγινώσκων, id est, ut persequatur qui legit; juxta illum sensum, qui ad Timotheum scribitur: Persequer justitiam, et pietatem et fidem, charitatem, patientiam, mansuetudinem . Et ad Romanos: Hospitalitatem sectantes . Et ad Corinthios: Persequimini charitatem . Ipsa autem visio de qua tibi dixi: scribe visionem, et manifesta in buxo, ut possit persequi qui legit, adhuc in tempore constituto est, de quo Salvator ait: Tempore acceptabili in extrema diei hora, de qua loquitur et Joannes: Filioli, nunc hora novissima est . Et non frustra veniet: salvabit enim multos, et cum reliquiis Israelitici populi 611 multitudinem gentium congregabit. Quod si paululum se subtraxerit, et votis tuis, lector, qui legere juberis in buxo, et in tabulis, quas propheta descripsit, venire tardius visio coeperit, e
Abbreviated transcription (Latin):
displicebit. Sicutaut̃ displicebit ille quime ꝓmitce dubitauerit. uenturũ esse
qđ spondeo. ita uistus quicrediderit ꝓmissionimeȩ uiu& infide sua
His quasi lineis capitulihuius pietura descriptaẽ: quod aut̃ dicithuius cemodiesc
uuli qui prima elem̃ta accipiunt litterarũ. Cur uos apices ettremantẽ man
inbuxo erudiunt. et adrecte scribendũ meditatione consuescunt: Ita tuquo
exꝑsona ambigentis locutus espopłi: in tabulis cordistui. etinbuxopectoris
sribe quoddico. Uisio enĩest quȩ ꝓmittitur iubeturq descriłi et s riur ra anifes¬
tius utnullo inuoluatur nubilo. Nullis enigmatũ obscuretir ambenib: matifesta
spes manifesta habeat sponsionẽ. Hocaũt oꝓpłia p̾cipio nonquotu nestias  mem̃
esses ꝓpħa si ignorares sedut quodtũ manifestius scripseris. lector absq. imprdi¬

Expanded text:
displicebit. Sicut autem displicebit ille qui, me promittente, dubitaverit venturum esse displicebit. Sicut autem displicebit ille qui, me promittente, dubitaverit venturum esse quod spondeo; ita justus qui crediderit promissioni meae, vivet in fide sua. His quasi lineis capituli hujus pictura descripta est. Quod autem dicit, hujuscemodi est,vuli qui prima elementa accipiunt litterarum, curvos apices et trementem manum in buxo erudiunt, et ad recte scribendum meditatione consuescunt; ita tu quoque qui ex persona ambigentis locutus es populi, in tabulis cordis tui et in buxo pectoris scribe quod dico. Visio enim est quae promittitur jubeturque describi, et scribi manifestius, ut nullo involvatur nubilo, et nullis aenigmatum obscuretur ambagibus: manifesta spes manifestam habeat sponsionem. Hoc autem, o propheta, praecipio, non quod tu nescias non enim esses propheta, si ignorares, sed ut quod tu manifestius scripseris, lector absque impedi
Abbreviated transcription (Latin):
a tram̃to sed spũdĩ uiuentis non intabulis lapideis. sedintabulis cordis carnaliba
Sedet salomon tale quid significat in ꝓuerbiis dicens. De scribe suꝑlatitudimꝰ
cordistui. Scrib̾e aut̃ iubetur planius ut possit lector currere. etnullo imped¬
m̃to uelocitas eius. etlegendi cupido teneatur. Et hoc p̃cipit quia adhuc ui
ꝓcul est. et intẽpore constituto : Et cũ finis rerũ aduenerit. tuncetiã ille
et uidende uisionis ardore paululũ tibi uisũ fuerit morã facere quod ꝓmissũ est
Noli desperare uenturũ. sed expecta patient̃. Me eñi habes quitibi polliceor edi
Ueniens ueni& et non tardabit. Siquis aut̃ incredulus est huius sponsionis meȩ
et mẽdicente ueniens ueni& et nontardabit. coeperit ambigere et inse tacitus
fluctuare. putans nonẽẽ uenturũ quod moratur ad tẽpus: hic meȩ animȩ displi¬
cebit. Iuxta illud neomenias et sabbataurã oditanima mea. Quodaut̃ animãmeã

Expanded text:
atramento, sed spiritu Dei viventis, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Sed et Salomon tale quid significat in Proverbiis dicens: Describe eam super latitudinem cordis tui . Scribere autem jubetur planius, ut possit lector currere, et nullo impedimento velocitas ejus, et legendi cupido teneatur. Et hoc praecipit, quia adhuc visio procul est, et in tempore constituto. Et cum finis rerum advenerit, tunc etiam illeet videndae visionis ardore, paululum tibi visum fuerit moram facere quod promissum est, noli desperare venturum; sed exspecta patienter: me enim habes, qui tibi polliceor et dico: Veniens veniet, et non tardabit. Si quis autem incredulus est hujus sponsionis meae, 610 et me dicente, veniens veniet, et non tardabit, coeperit ambigere, et in se tacitus fluctuare, putans non esse venturum quod moratur ad tempus; hic meae animae displicebit, juxta illud: Neomenias et sabbata vestra odit anima mea . Quod autem animam s
Abbreviated transcription (Latin):
erit recta anima eius insem& ipso. iustus aut̃ infide sua uiu&.Lxx¬
trespondit ad medñs etdixit. scribe uisionẽ ecmanifeste inbuxo ut
iuacuũ. sidefecerit sustinerũ. quia ueniens ueni& et nontardabit:
Si retraxerii nm placebit anune meę ineo. iustus aut exfidemea uiu&.

Expanded text:
erit recta anima eius in se metipso; iustus autem in fide sua uiuerit recta anima eius in se metipso; iustus autem in fide sua uiuEt respondit ad me Dominus, et dixit: Scribe visionem, et manifeste in buxum in 609 vacuum. Si defecerit, sustine eum, quia veniens veniet, et non tardabit: si retraxerit se, non plac
Abbreviated transcription (Latin):
sẽphabere consueuimus. ut antequã riobis exaduerso aliquis respondeat. etscia¬
mus in quonos arguerit. ad respondendũ paremur. ex quo ostenditur responsi¬
onẽ non rationis eẽ. sed contentionis. Sienĩ ess& ratio responsio debuerat ex¬
pectari. et sic uideri utrũ respondere deber& : anconsentire rationali responsioni.
edethoc notandũ exẽo qđ dixerit utuideã quidloquatur inme. Propheticam
iusionẽ eteloquiũ dĩ non extrinsecus adꝓphetas fieri. sed intruisecus et in in¬
teriori homine respondere. Unde ec tacharias etangelus inquit quidloquȩ¬
batur inme. Etinpsalinis. Audiã quidloquatur inmedñs. E tresponditinihi
dñs etdix̃. scribe uisũ et explana eũ suꝑtabulas ut ꝑcurrat quilegerit eum:¬
quia adhuc uisus ꝓcul etapparebit infinẽ : etñm̃tietur simorã fecerit expec¬
ta illũ. quia ueniens ueni& et nontar dabit. Ecce qui incredulus est. non

Expanded text:
semper habere consuevimus: ut antequam nobis ex adverso aliquis respondeat, et sciasemper habere consuevimus: ut antequam nobis ex adverso aliquis respondeat, et sciamus in quo nos arguerit, ad respondendum paremur. Ex quo ostenditur responsionem non rationis esse, sed contentionis. Si enim esset ratio, responsio debuerat exspectari, et sic videre utrum respondere deberet, an consentire rationabili responsioni. Sed et hoc notandum ex eo quod dixerat, Ut videam quid loquatur in me, propheticam Visionem et eloquium Dei non extrinsecus ad prophetas fieri, sed intrinsecus et interiori homini respondere. Unde et Zacharias: Et angelus, inquit, qui loquebatur in me . Et in Psalmis: Audiam quid loquatur in me Dominus . Et respondit mihi Dominus, et dixit: Scribe visuQuia adhuc visus procul, et apparebit in finem, et non mentientur. Si moram fecerit, exspecta eum: quia veniens veniet, et non tardabit. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ fuerat suscitatus. mundi sunt oculitui. ut nonuideas malũ etrespicere adini¬
quitatẽ nescis. Quare non respicis suꝑ iniq agentes. ettaces deuorante impio uis¬
tiorẽ sẽ. Et quȩ ess& iusti deuoratio. ex secutus in partibus ut fierent homines quasi
pisces maris. etquasi reptilia etquod hamo et sagena ecrete suo oñs ad interitũ tra¬
herentur. et noness& finis int̾fectioni eorũ. Itaq quia ꝓpheta est exꝓpterea quȩ¬
rit etdubitare se dicit. ut quod illi respondetur. respondeatur om̃ib. Stabo
inquid in eccłamea. idest in prophetemeȩ sublimitate. et uidebo postraptiuita¬
tẽ populi. eteuersionẽ ciuitatis. ettẽplideinceps quid sequatur. uelcerte ita cus¬
tudiã omidiligentia cormeũ. etstabo suꝑ xp̃m petrã. ethoc gȩro eccirnio quasi
rit. et metorripuerit malȩ fusse consequutũ. Quidego quoq ei debeã respondere.
legant̃ aut̃ etmiro sensu humanã describit inpatientiã. quã in disceptationibus

Expanded text:
ipsum fuerat sciscitatus: Mundi sunt oculi tui ut non videas malum, et respicere ad iniquitatem nescis . Quare non respicis super iniqua agentes, et taces, devorante impio justiorem se? Et quae esset justi devoratio, 608 exsecutus in partibus est: ut fierent homines quasi pisces maris, et quasi reptilia. Et quod hamo, et sagena, et rete suo omnes ad interitum traherentur, et non esset finis interfectionis eorum. Itaque quia propheta est, et propterea quaerit, et dubitare se dicit, ut quod illi responderetur, respondeatur omnibus: Stabo, inquit, in specula mea, id est, in prophetiae meae sublimitate, et videbo post captivitatem populi, et eversionem civitatis et templi, et deinceps quid sequatur. Vel certe ita: Custodiam omni diligentia cor meum, et stabo super Christum petram. Et hoc gyro et circino quasi rit, et me corripuerit male fuisse conquestum, quid ego quoque ei debeam respondere. Eleganter autem et miro sensu humanam describit impatientiam, quam in disceptationibus