comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ huic uitȩ uecessaria. s de obla¬
tionib uel de oꝑe manuũ. uł de ali¬
is unocentib artib conquisita᷑ ñ de
usuris. ñ de turpib luchris. ñ de ne¬
gociationib uel aliis illicitis artib
compilata. Sic enĩ tribus leuy quȩ
in figurã clericalis ordinis precessit.
partẽ non habuit int̾ reliquas tribꝰ:
s uiuebat de pͥmitiis. decimis. & obla¬
tionib qͣs offerebant aliȩ tribus.
Si gͦ &e uos destipe templi uiuere dispo¬
nitis. si extra d̾m nicħ queritis. qͥsi eo
contenti fu̾itis. erit uob̃ amplissimũ
& uberrimũ prediũ. & salubriter ad
clericatũ accessistis: qͥa & uita ur̃a con¬
cordat cũ nominie: & ꝓfessio apparet
inoꝑe. Alioqͥn si pauꝑtatem & hu¬
militatẽ quã prefert habitꝰ corporis
& figura capitis. in corde ñ habetis:
tuneo ne cum hypocritis sit pars ur̃a.
& spes ura ab eterna mercede sit uacua:
qͥ ñ ut clerici. s ut acephali. in clericali
militia solaquerits luchra tpr̃alia.

Expanded text:
vobis hujus vitae necessaria, sed de oblationibus, vel de opere manuum, vel de aliis innocentibus artibus conquisita, non de usuris, non de turpibus lucris, non de negotiationibus 263, vel aliis illicitis artibus compilata. Sic enim tribus Levi, quae in figuram clericalis ordinis praecessit, partem non habuit inter reliquas tribus, sed vivebat de primitiis, decimis et oblationibus, quas offerebant aliae tribus. Si ergo et vos de stipe templi vivere disponitis, si extra Deum nihil quaeritis, qui, si eo contenti fueritis, erit vobis amplissimum et uberrimum praedium, et salubriter ad clericatum accessistis, quia et vita vestra concordat cum nomine, et professio apparet in opere. Alioquin, si paupertatem et humilitatem, quam praefert habitus corporis, et figura capitis, in corde non habetis, timeo ne cum hypocritis sit pars vestra, et spes vestra ab aeterna mercede sit vacua: qui non ut clerici, sed ut accephali in clericali militia sola quaeritis lucra temporalia.
Abbreviated transcription (Latin):
assumptꝰ est. Hoc enim ingreco nom̃
clerici sonat. qd̾ de sorte sit dni: quia &
d̾s sortitus sit eũ: ce ipse sortitꝰ sit dm.
Qd̾ clericus sortitus sit dm bene dicit᷑
in psalmo in ꝑsona ipsius clerici. cũ
stiginate clericatus insignit᷑. Dicit᷑
enĩ do. Dñs pars hereditatis meȩ. Et
dłns sortitus est ipsum elericũ: in ipsiꝰ
clerici tonsione d̾r ex suꝑiori psalmo:
in ꝑsona dni funes cecidert̃ michi
in p̃claris: etenim hereditas mea pre¬
clara est mͥ. Unde qui ꝑ clericatus of¬
ficiũ aliud querit qm d̾m: nec a do ẽ

Expanded text:
assumptus est. Hoc enim in Graeco nomen assumptus est. Hoc enim in Graeco nomen clerici sonat, quod de sorte sit Domini, quia et Deus sortitus sit eum, et ipse sortitus sit Deum. Quod clericus sortitus sit Deum, bene dicitur in psalmo, in persona ipsius clerici, cum stigmate clericatus insignitur. Dicitur enim Deo: « Dominus pars haereditatis meae s sortitus sit ipsum clericum, in ipsius clerici tonsione dicitur ex superiori psalmo in persona Domini: « Funes ceciderunt mihi in praeclaris, etenim haereditas mea praeclara est mihi . » Unde qui per clericatus officium al
Abbreviated transcription (Latin):
uia xp̃ianam militiã in bap¬
tismate ꝓfessi estis. & arma
spũalia contͣ hostes inuisibiles per
manꝰ impositionẽ accepistis: in ca-¬
stris dm tanꝗͣ gregarii milites ali¬
qͣndui militastis: si tam̃ ea q̃ xp̃ia¬
no nomini sunt munica. respiustiᷤ:
& ea quȩ conueniunt facere studu¬
istis. De xp̃iana militia quȩ uob̃
cũ ceteris fidelib cõmunis erat.
clericatũ elegistis: idest mundo renun¬
ciare. & cum habitu humilitatis ꝓmit
psalmistȩ mĩto dicere possetis. Elegi
abiectus eẽ in domo di mei. magis qͣm
habitare in tabernacłis peccatoꝵ. Nol¬
ẽ ur̃m primũ locum querere in m̃sa
dñi ur̃ĩ n ille qui uos inuitauit dicat
alicui urm̃ amice ascende suꝑuis: ut
sit ei honor coram simul discumbentib
Nemo enĩ ad hoc fieri debet clericus ut
seruiat uoluptati: studeat turiositati:
uihiet ambitioni. Nec aliud querat.
nͥ ut dm hereditate possideat: quẽ ele¬
git. & a quo electus est: qñ in clericum

Expanded text:
istianam militiam in baptismate professi estis, et arma spiritualia contra hostes invisibiles per manus impositionem accepistis, in castris Domini tanquam gregarii milites aliquandiu militastis, si tamen ea quae Christiano nomini sunt inimica respuistis, et ea quae conveniunt, facere studuistis. De Christiana militia, quae vobis cum caeteris fidelibus communis erat, clericatum elegistis, id est mundo renuntiare, et cum habitu humilitatis, affePsalmistae merito dicere possetis: « Elegi abjectus esse in domo Dei mei, magis quam habitare in tabernaculis peccatoestrum primum locum quaerere in mensa Domini vestri, nisi qui vos invitavit, dicat alicui vestrum: « Amice, ascende superius : » ut sit ei honor coram simul discumbentibus. Nemo enim ad hoc debet fieri clericus, ut serviat voluptati, studeat curiositati, inhiet ambitioni; nec aliud quaerat, nisi ut Deum haereditate possideat, quem elegit, et a quo electus est, quando in clericum
Abbreviated transcription (Latin):
extruxerunt in cireuitu eius muni¬
tiones: & clausa ẽ ciuitas atq uallata
usq ad undecimũ annum regis sede¬
chiȩ: nona die mensis. Preualuitq
fames in ciuitate: nec erat panisppło
t̾re. Sedechias. mali sunt rectores: qui
munere ce dono diuino abutuntur:
& falso sibi nom̃ iusticiȩ usurpant.
donum: sedechias iustus dñi. Undecĩ
annis regnauit: quia transgressor le¬
gis erat. quȩ significat᷑ denario nume¬
ro. Nouenarius qͥ minꝰ habet denario
imꝑfectionẽ legis significat. sicut un¬
denarius transgressionẽ. Recte gͦ nabu¬
godonosor. in anno nono regni sedechiȩ.
obsedit ciuitatẽ mense decimo. & deci¬
ma die mensis: quia mali pastores
cum decalogi mandata quȩ scientia
tenent. oꝑe & doctrina ꝑficere negli¬
gunt: necesse est ut plebem sibi com¬
missam. antiquus hostis cũ suo exer¬
citu obsidione circumdet: & muniti¬
one erroris ac uicioꝵ constructa clau
mes utiq uerbi di: cum ñ expendit᷑¬

Expanded text:
extruxerunt in circuitu eius munitiones et clausa est civitas atque vallata usque ad undecimum annum regis Sedeciae nona die mensis praevaluitque fames in civitate nec erat panis pot vel resarcire Mali sunt rectores, qui munere et dono divino abutuntur, et falso sibi nomen justitiae usurpant. donum: Sedecias justus Dominus. Undecim annis regnavit, quia transgressor legis fuit, quae significatur denario, numero. Novenarius, qui minus habet denario imperfectionem legis significat, sicut undenarius transgressionem. Recte ergo Nabuchodonosor in nono anno regni Sedeciae obsedit civitatem mense decimo, et decima die mensis: quia mali pastores, cum decalogi mandata, quae scientia tenent, opere et doctrina perficere negligunt, necesse est ut plebem sibi commissam antiquus hostis cum suo exercitu obsidione circumdet, et munitione erroris ac vitiorum constructa claudmes utique verbi Dei cum non expendit
Abbreviated transcription (Latin):
potamꝰ. dum nos in ipso sp̃u exulta¬
iudaicus ppłs: iacob. gentilis ppłs: ue¬
natio esau forinseca. carnaliũ obser¬
uantiaꝵ custodia. & carnalis in¬
scͥpturis intelligentia: pelles hedo¬
rũ. confessio peccatoꝵ: cib uirtutũ
exercitatio: uinũ. gaudiũ in sp̃u
sco: uestim̃ta. bona oꝑa: ager cui be¬
nedixit dñs. scã eccłia: in qͣ redolet
testante beato gregorio. flos uuȩ ꝑ
p̾dicationẽ: flos lilii ꝑ castitatem:
Odiuit esau iacob: & odio habent
ppłm xp̃ianũ ex gentib collectũ iu-¬
dei:uidentes eum sibi dominari.¬

Expanded text:
potamus, dum nos in Spiritu sancto exsultaJudaicus populus; Jacob, gentilis; venatio Esau forinseca, carnalium observationum custodia, et carnalis inscriptionis intelligentia. Pelles haedorum, confessio peccatorum; cibus, virtutum exercitatio; vinum, gaudium in Spiritu sancto; vestimenta, bona opera; ager, cui benedixit Dominus, sancta Ecclesia, in qua redolet, testante beato Gregorio, flos uvae per praedicationem, flos lilii per castitatem, Odivit Esau Jacob; odio habent populum Christianum ex gentibus collectum Judaei, videntes eum dominari
Abbreviated transcription (Latin):
dictione patͥs supplantauit. Ysaac
significat dm: a quo descendit bene¬
dictio suꝑ caput iusti. Rebecca desig¬
nat matrẽ grãm: quã iacob de peten¬
da benedictione consulit. Iacob po¬
st̾ĩor natꝰ. domi remanens. benedic¬
tionẽ consequens gentiłe designat.
ppłm: qui post ifrłiticũ ppłm ad co¬
gnitionẽ diuinã uenit: & intͣ se cũ
matre gr̃a uota nutrit. quȩ reddat
laudationes do: & benedicit᷑ ab eo.
in mundo ꝑ grãm: in cȩlo ꝑglam. Esa¬
u prior natus. foris uenationi deser¬
uiens. benedictionẽ amittensppłm
isrł significat: qͥ priꝰ ad cognitionem¬
dĩ uenit: s foris in littera iusticiam
querit. & benedictionẽ cȩlestis heredi¬
tatis amittit. Pelles quib rebecca fili¬
um oꝑuit: confessionẽ expͥmunt pec-¬
catoꝵ. Cib sunt uirtutes. quib d̾s
pascit᷑: du ꝑ gentilem ppłm cooꝑan¬
te grã exercentur. Uestes sunt bona
isrłitico foris uagante. Ymũ designat¬

Expanded text:
dictione patris supplantavit . Isaac significat Deum, a quo descendit benedictio super caput justi. Rebecca significat matrem gratiam, quae Jacob de paterna benedictione consuluit. Jacob posterior natu, domi remanens, benedictionemque consequens, gentilem designat populum, qui post Israeliticum populum ad cognitionem divinam venit, et intra se cum matre gratia vota nutrit, quae reddunt laudationes Deo: benedicitur ab eo in mundo per gratiam, in coelo per gloriam. Esau prior natu, foris venationi deserviens, benedictionem amittens, populum Israel significat qui ad Dei cognitionem venit, qui foris in littera justitiam quaerit, et benedictionem coelestis haereditatis dimittit. Pelles, quibus Rebecca filium cooperuit, confessionem exprimunt peccatorum. Cibus, sunt virtutes quibus Deus pascitur, dum per gentilem populum cooperante gratia exercetur. Vestes, sunt bona Israelitico foris stante et vaga
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ modu dentiũ scopłi hinc inde p̾rupti. Io¬
nathas colũbe donũ int̾pretat᷑. Hi sunt qͥ
dono spiritus sancti replentur. ꝑ quo ᷤᷤ¬
dñs hereticoꝵ ꝯuenticła dissipat. atq ĩ fu¬
gã u̾tit. Armiger eius spiritalium diͤ¬
cipuli: qui non ꝑ plana s ꝑardua itͥ arri¬
uiã gradientes. int̾ utrũq testam̃tum.
& int̾ ꝓsꝑa & adu̾sa quasi duos scopu¬
los dextra leuaq incedunt: & ad alta
contemplationis toto annisu conscendt᷑.
Ionathas ñ nisi ꝓuocatus ad hostes tran
sit: quia catholici adu̾sus hereticos nõ¬
contentionẽ commouent. n pͥus ad cer¬
tam̃ ꝓuocent᷑. Ionathas in agro culturȩ
hostes ꝓsternit: & doctores in meditatio¬
ne scͥpture hereticos iuncunt

Expanded text:
modum dentium scopuli hinc inde praerupti . Jonathas, columbae donum interpretatur; ii sunt qui dono Spiritus sancti replentur, per quos Dominus haereticorum conventus dissipat, atque in fugam vertit. Armiger ejus, spirituales discipuli, qui non planam, sed arduam viam arriviam gradient et adversa, quasi duos scopulos dextra laevaque, incedunt, et ad alta contemplationis toto animi nisu conscendunt. Jonathas non nisi provocatus ad hostes trsit, quia Catholici adversus haereticos contentionem non movent, nisi prius ad certamen provocentur. Jonathas in agro culturae hostes prosternit, et doctores in meditatione Scripturae haereticos vincunt
Abbreviated transcription (Latin):
et nullus ordo. Est prouil dubio terra talis: non stabilitas cordis. s duri¬
potiuit uel ail oram omnium maloꝵ obluusci. & illa int̾ua pace uł requie
saltem a modicum potiri. felicem nichilominꝰ: cui datum est disꝑsiones cor¬
dis in unum colligere: & in illo uere felicitatis fonte desiderium figere. Illud
men meliꝰ. immo oꝑptimum inhesisse summo bono. Nouit hoc ysachar. et
istirco a tali t̾ra longiꝰ discelere nolebat. S habitans inter terminos: in
eiꝰ uicinia manebat. cupiens & ambiens eam raptim quidem & furtim ꝑ
sst enim ut nosse potestis fructꝰ terre illiꝰ: sublimis. fructꝰ mirabilis.
fructꝰ singłaris. Huiꝰ siquidem t̾re fructib mens hominis sepiꝰ saciata. &
aliquatenꝰ imꝑinguata: mirandam subito extra omnia pericula fortitu¬
dinem accipit in tantum mox ad̃ omnium uitioꝵ odium conualescit.

Expanded text:
ra mortis est et nullus ordo. Est procul dubio terra talis non stabilitas cordis, sed durira mortis est et nullus ordo. Est procul dubio terra talis non stabilitas cordis, sed duripotuit, vel ad horam, malorum omnium oblivisci, et illa interna pace vel requie saltem ad modicum potiri! Felicem nihilominus, cui datum est dispersiones cordis in unum colligere, et in illo verae felicitatis fonte desiderium figere. Illud men melius, imo optimum inhaesisse summo bono. Novit hoc Issachar, et idcirco a tali terra longius discedere nolebat, sed habitans inter terminos in ejus vicinia manebat, cupiens et ambiens eam raptim quidem et furtim p comedere. Est enim, ut nosse potestis, fructus terrae illius sublimis, fructus mirabilis, fructus singularis. Hujus siquidem terrae fructibus mens hominis saepius satiata, et aliquatenus impinguata, mirandum subito contra omnia pericula fortitudinem accipit, in tantum mox ad omnium vitiorum odium convalescit,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑ requies uera. Nullus ꝑenitꝰ labor inuenit᷑ in hac t̾ra. Duo
sunt t̾ra & requies. Duo contra duo. Duo bona: auo mala. Duo sũt
magna mala. miseria & concupiscentia. pena. scilicet & culꝑa duo
magna bona. tranquillitas & stabilitas. contra concuꝑiscentiã corilꝰ
stabilitas. contra miseriam: mentis tranquillitas. Nullam molestiã
sentire: est bene requiestere. Nuilis concuꝑiscentie fluctib agitari:
est procul dubio iam in t̾ra morari. In tali t̾ra requies talis. Mens qͦ
ad internum gaudium num diĩ tota colligit᷑. que sit uera requies
minime experit᷑. Ue mͥ misero: qui usq hodie uiuo uagus a ꝓfugꝰ
suꝑ t̾ram. uagꝰ. sequendo concuꝑiscentiam. profugꝰ: declinando miseriã.
Semꝑ aleest: qđ concupiscam. ubiq inuenio qd̃ fugiam. Concupiscentia
me fatit uagum. miseria efficit profugum. profecto terra mala: t̾ra mise¬

Expanded text:
invenitur requies vera; nullus penitus labor invenitur in hac terra. Duo invenitur requies vera; nullus penitus labor invenitur in hac terra. Duo sunt, terra et requies. Duo contra duo. Duo bona contra duo mala. Duo sunt magna mala, miseria et concupiscentia, poena scilicet et culpa. Duo magna bona, tranquillitas et stabilitas. Contra miseriam mentis tranquillitas, concupiscentiam cordis stabilitas. Nullam molestiam sentire, est bene requiescere. Nullis concupiscentiae fluctibus agitari, est procul dubio jam in terra morari. In terra tali, requies talis. Mens, quae ad internum gaudium nondum tota colligitur, quae sit vera requies minime experitur. Vae mihi misero, qui usque hodie vivo vagus, et profugus super terram; vagus, sequendo concupiscentiam; profugus, declinando miseriam. Semper deest quod concupiscam, ubique invenio quod fugiam. Concupiscentia me facit vagum, miseria me efficit profugum. Profecto terra mala, terra mise
Abbreviated transcription (Latin):
omnino apprehendebat. & idcirro: inter t̾minos habitabat. Istamco¬
lerabat ad necessitatem. Illam concupierat ad iocuntlitatem & idlcuo
int̾ t̾minos habitabat. Satagebat istam penitꝰ deserere: nͨ poterat.
ambiebat in illam totꝰ intrare: ñ ualebat. fẽcit gͦ qͦã potuit. inter
terminos habitauit. Cotidie ad illam nicebat᷑. cotidie ac istam rela¬
hebat᷑. & in hunc modum: int̾ t̾minos morabat᷑. ysachar asmꝰ f. h.ĩ¬
t̾ ui .i. qd .e.b. &.t̾. qd̾ .o. quid gͦ mirum: quł eam uidit. qui in eius
confinio habitauit: quid inqͣm mirum qd uidit qđ iusam cognouit.
non eẽt: ibi eam minime uidiss ꝙ si bona non eẽt: ꝓpter eam hume¬
rum suum ad portandum minime supposuiss. Mansueti ait ꝓph̃a
plena. requies bona. pax qiuieta. quies pacifica. uidit .x. qđ .e.b̃:
ꝓpter ip̃am laborat᷑. s in ip̃a non laborat᷑. Extra hanc t̾ram: non

Expanded text:
o non apprehendebat, et ideo inter terminos habitabat. Istam too non apprehendebat, et ideo inter terminos habitabat. Istam tolerabat ad necessitatem, illam concupierat ad jucunditatem, et idcirco inter terminos habitabat. Satagebat penitus istam deserere, nec poterat, ambiebat in illam totus intrare, nec valebat. Fecit ergo quod potuit, inter terminos habitavit. Quotidie ad illam nitebatur, quotidie ad istam relabebatur, et in hunc modum inter terminos morabatur. Issachar asit terram quod esset optima. Quid ergo mirum quod eam vidit, qui in ejus confinio habitavit? Quid, inquam, mirum quod vidit, quod visam cognovit, non esset, ibi eam minime vidisset. Et si bona non esset, propter eam humerum suum ad portandum minime supposuisset: Mansueti autem, aiplena, requies bona; pax quieta, quies pacifica. Vidit requiem quod ePropter ipsam laboratur, sed in ipsa non laboratur. Extra hanc terram non
Abbreviated transcription (Latin):
sibi subito uiluerat: qui se asinum animal uidelicet pene
prẽ ceteris uiliꝰ reꝑutabat. Nultum concuꝑiuit t̾ram qͣm uidit: pro
sua ã omnem laborem fortis perclurauit. Uiderat sane qđ̃ ad pul-¬
uilis. in altero fortis effectꝰ tle uno humiliatꝰ. de altero roboratꝰ: fortitu¬
ilinis sue humerum ad omnem laborem libenter inclinauit. & in ad¬
hurenda qliuina gła. non sua: uͦ regi elignum tributum ꝑsoluut. uuliˢ
autlire & alterum simili ratione sibi iuluisse. & ad oẽm nichilominus
laborem conualuisse. Ut iumentum inquit. f .s. a .t. Et alibi. ꝓꝑter
fõrtis: ad̃ se mortificandum. Ysachar asinꝰ fortis. h. ã.t̃.u.x. a .e.ħ ⁊t̃ .ꝙ.o.¬
qui inter terminos habitabat Quia iu lissimis. quia paucissimis hus
uuite bonis contentꝰ erat: huiꝰ misere terre extrema cenebat. quia a
srequentes mentis excessus perhennis uite bona pregustabat. illipe
fute uite non nisi nouissima auedam caꝑere poterat: illam non¬

Expanded text:
sibi subito viluerat, qui se asinum, animal videlicet pene prae caeteris vilius reputabat. Multum concupivit terram quam vidit, pro qua ad omnem laborem fortis perduravit. Viderat sane quod ad pulcilis, in altero fortis effectus; de uno humiliatus, de altero roboratus, fortitudinis suae humerum ad omnem laborem libenter inclinavit, et in acquirenda divina gloria non sua, vero Regi dignum tributum persolvit. Vultis autem audire, et alterum simili ratione sibi viluisse, et ad omnem nihilominus laborem convaluisse: Ut jumentum, inquit, factus apud te . Et alibi: Propter fortis ad se mortificandum. Issachar asinus fortis habitans inter terminoqui inter terminos habitabat. Quia vilissimis, quia paucissimis hujus vitae bonis contentus erat, hujus terrae miserae extrema tenebat. Quia per frequentes mentis excessus perennis vitae bona praegustabat, illius futurae vitae nonnisi novissima quaedam capere poterat. Illam omnin
Abbreviated transcription (Latin):
iocunditas. carnalis uidelicet uoluptas int̾ dicit᷑: ꝑro qua sepe ⁊ abulon
ugente duriꝰ arguunt᷑. Iudas itaq docere debet modum: ysachar
autem cãm correptionis. ut moderante uula: fiat in sp̃u lenitatis.⁊
ysachar suggerente fiat nichilominꝰ causa utilitatis. Utilitatẽ tam̃ eo
rabulon querat non suam. ut qđ delinquentes ferit ad utilitatem
sit: non ad uindictam

Expanded text:
jucunditas carnalis videlicet voluptas interdicitur, pro qua saepe Zabulon jucunditas carnalis videlicet voluptas interdicitur, pro qua saepe Zabulon urgente, durius arguuntur. Judas itaque docere debet modum, Issachar autem causam correptionis, ut, moderante Juda, fiat in spiritu lenitatis, et Issachar suggerente, fiat nihilominus causa utilitatis. Utilitatem eorum Zabulon quaerat, non suam, ut quod delinquentes ferit ad utilitatem sit, non ad vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
ion acerbe castigant. forte aflhuc que sint ille sꝑuales delicie: per ex-¬
periẽtiam scire minime potuert̃. ad quas: eos quos arguunt uł flagel¬
lant. suis inuitare flagellis uł etiam increꝑationib uideri uolunt.
Ini enim pietate potiꝰ quam crudelitate delinquentes persequi crelendi
sunt. qui interna illa gaudia ad que eos tot dolorib inuitant ꝑ experi¬
entiam nouerunt. Iulam. & ysachar: priusqͣm zabulon lẏam peperisse
lepmꝰ. & ꝑ iuudam caritatem. ꝑ ysachar sp̃ualium gaudioꝵ exꝑientiã
significari iam diximꝰ. Priꝰ uidam & ysachar nasci necesse est: q̃m.
mens que caritatis & interne suauitatis alhuc expers est: rectitudi¬
nis normam in suo zelo seruare minime potest. Caritas enim docet:
qͥm tractare oporteat. qͦs zabulon castigat. Sꝑualium noticia docet. qͣ
sit illa suauitas aĩ qͣm inuitant᷑ uel etiam compellunt᷑. quib ext̾ior

Expanded text:
tam acerbe castigant? Forte adhuc quae sint illae spirituales deliciae per extam acerbe castigant? Forte adhuc quae sint illae spirituales deliciae per experientiam scire minime potuerunt, ad quas eos quos arguunt vel flagellant, suis invitare flagellis, vel etiam increpationibus videri volunt. Illi enim pietate, potius quam crudelitate delinquentes, persequi credendi sunt, qui interna illa gaudia, ad quae eos tot doloribus invitant, per experientiam noverunt. Judam et Issachar, prius quam Zabulon, Liam peperisse legimus; et per Judam charitatem, per Issachar spiritualium gaudiorum experientiam significari jam diximus. Prius Judam et Issachar nasci necesse est, quoniam mens quae charitatis et internae suavitatis adhuc expers est, rectitudinis normam in suo zelo minime servare potest. Charitas enim docet quomodo tractare oporteat quos Zabulon castigat. Spiritualium notitia docet quae sit illa suavitas ad quam invitantur, vel etiam compelluntur, quibus exterius
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum ꝑroles ex dei gr̃a mente conceperunt: & le se ge¬
nuert̃ qui hunc filium habere non potuert᷑. qͣmmultos
hodie uidemꝰ spiritu pauperes. Spe gaudentes. caritate feruentes
multum patientes. ad̃ modum abstinentes: ad zelum tũ auimarũ
nimis teꝑilos. multumq torꝑentes. alii quasi ob custodiam humilitatis:
delmquentes increꝑare non presumunt. alii ne caritatem fraternam
perturbare uicleant᷑. peccantes arguere metuunt sic & alii aliis att aliis
modis qͦd zelare ꝑro dño nolunt. uirtutis hoc esse fingunt uel uirtutẽ¬
hoc esse crediuit. Econtra multiqͣ absq dubio agunt in sp̃u furoris: ag̾e
se arbitnt᷑ zelo rectitudinis. & que ueraciter exequunt᷑ odio hominum
ex̾cere se ꝑutant uel simulant odio uitioꝵ. S quess se int̾rogent qͥ
huiꝰmodi sunt: qui zabulon iam genuisse se credunt: se ipõs queso
int̾rogent utrum in ueritate diligant. quos quasi instigante ⁊abu-

Expanded text:
irtutum proles ex Dei gratia mente conceperunt, et de se genuerunt, qui hunc filium habere non potuerunt! Quam multos hodie videmus spiritu pauperes, spe gaudentes, charitate ferventes, multum abstinentes, admodum patientes, ad zelum tamen animarum nimis tepidos, multumque torpentes! Alii, quasi ob custodiam humilitatis, delinquentes increpare non praesumunt; alii, ne charitatem fraternam perturbare videantur, peccantes arguere metuunt. Sic et alii aliis, et aliis adhuc modis, quod zelare pro Domino nolunt, virtutis hoc esse fingunt, vel virtutum esse credunt. Econtra multi, quod absque dubio agunt in spiritu furoris, agere se arbitrantur zelo rectitudinis, et quae veraciter exsequuntur odio hominum, exercere se putant vel simulant odio vitiorum. Sed, quaeso, interrogent qui hujusmodi sunt qui Zabulon jam genuisse se credunt, seipsos; quaeso, interrogent utrum in veritate diligant quos quasi instigante Zabulon
Abbreviated transcription (Latin):
certaui cursum consummaui. de reliquo reposita ẽ michi corona iusti¬
ce. qͣm redcĩet mͥ dominus in illa die iustus ulex. Puto qr mare
omne longe post t̾gum reliquerat: nec erat ei uncle iam contristari uel con-¬
turbari ddebuerat cum dicebat. Nichil mi conscus sum. De uano uel
uero mundi contemptu .xi.

Expanded text:
certavi, cursum consummavi, fidem secertavi, cursum consummavi, fidem setiae, quam reddet mihi in illa die justus judex . Puto quia mare omne longe post tergum reliquerat, nec erat unde jam contristari et conturbari debuerat, cum dicebat: Nihil mihi conscius sum. CAPUT ero mundi contemptu
Abbreviated transcription (Latin):
profectus nr̃i cursum interc lutdit. uiste seueritatis iuirgia ꝑcutimꝰ
diuine districtionis consicderatione t̾remꝰ. futuri examinis recor¬
datione amouemus. Omnis gͦ metꝰ nr̃. omnis meror nr̃ amoueat᷑
a uia ⁊ pro ina iutili mundane uite sollcitusine compunctio
nr̃a diuidatur aẽ gemina. ut ꝑ timoris merorem mala tliluamus
eterna. & ꝑ desileris lacrimas bona mercemur etͥna. felites qui & hoc
geminum duplicis meroris mare pertranseunt. qui omẽm future
expectationis ambiguitatẽ & metum longe post t̾gum relinquunt
y uniuersum difidentie luctum certe spẽi securitate transcurrunt.
Utinã & in nob̾ absorbeatur huiꝰmodi meror &. metꝰ asuꝑueni entis
fi dutie seturitate: fugiat ati cdiscetłat ⁊̃ h̾mocli mare: ut possimus
& nos cum ꝓpħa ꝑsallere. quid̃ est tibi mare qcł fugisti: Nonne
mare putamus de iux illũ aufugerat: qui sicebat. bonũ certam̃

Expanded text:
profectus nostri cursum intercludit, justae severitatis virga percutimus, profectus nostri cursum intercludit, justae severitatis virga percutimus, divinae districtionis consideratione terremus, futuri examinis recordatione amovemus. Omnis ergo metus noster, omnis moeror noster amoveatur a via, et pro vita inutili, mundanae vitae sollicitudine compunctio nostra dividatur ad gemina, ut per timoris moerorem mala diluamus aeterna et per desiderii lacrymas, bona mercemur aeterna. Felices qui et hoc geminum duplicis moeroris mare pertranseunt, qui omnem futurae exspectationis ambiguitatem, et metum, longe post tergum relinquunt, et universum diffidentiae luctum certae spei securitate transeunt, utinam et in nobis absorbeatur hujusmodi metus et moeror a supervenientis fiduciae securitate! Fugiat atque discedat etiam hujusmodi mare, ut possimus et nos cum Propheta psallere: Quid est tibi, mare, quod fugisti? Nonne mare putamus de juxta, illud aufugerat, qui dicebat? Bonum certamen
Abbreviated transcription (Latin):
illius mals maloꝵ suoꝵ ymaginaria afinitate sociat᷑. Extra gͦ hãc
uiam sunt que post hanc uitam occurrunt. Extͣ quidem & iuxta non
solũ qualitatis similitudine. s temporis cohesione. Statim ut ista
deserimus. illa absq mora incidimꝰ. Qui gͥ pro his timet: dolet et
plangit meroris undam. amaritudinis affluentiam quasi marie
aquam iuxta decursus sui uiam effundit. Se gemina corclis compun
eror ꝑro bonis eternis: mare est a clextris. marectione.x
pro malis eternis: mare est asinstris.Sane si sane mentis
sumꝰ ꝓutrisq delemus timere. dolere. & amaris compunctionis
latrim is affluere. Ista timeamꝰ amiterȩ. illa timeamꝰ in currere. & ha¬
bemꝰ geminũ mare mumens nos fortit̾. & ab utroq latere. Recte ut
arbitror mare qd̃ in uia occͤrit qd̃ ꝓfectionis nr̃e iter impessit. qđ

Expanded text:
illius malis, malorum suorum imaginaria affinitate sociatur. Extra ergo hanc illius malis, malorum suorum imaginaria affinitate sociatur. Extra ergo hanc viam sunt, quae post hanc vitam occurrunt. Extra quidem, et juxta non solum qualitatis similitudine, sed temporis cohaesione. Statim ut ista deserimus in illa absque mora incidimus. Qui igitur pro his timet, dolet et plangit moeroris undam, amaritudinis affluentiam, quasi maris aquam juxta decursus sui viam effundit. CAPUT X. De gemina cordis compunctione. Moeror pro nobis aeternis, mare est a dextris; moeror pro malis aeternis, mare est a sinistris. Sane si sanae mentis sumus, pro utrisque debemus time re, dolere et amaris compunctionis lacrymis affluere. Ista timeamus amittere, illa timeamus incurrere, et habemus geminum mare muniens nos fortiter, et ab utroque latere. Recte, ut arbitror, mare, quod in via occurrit, quod profectionis nostrae iter impedit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
efficere ut que non licet non libeat repetere. De
uncda aliis sit extra uiam aliis inuia. Quis dubitet hanc uitam ẽẽ
uiam acł uitam futuram. Aliꝰ dolet ꝑrohis que sunt presentis uite alius
pro his que sunt uite future. ꝯui pro his dolet que st̃ in hac uita hiuic
est manere in uia. Qui ꝑrohis dolet que sunt extra hanc uitã: illi est
mare uixta uiam. In hac uita & bona & mala. In illa uita aut sola bo¬
na aut sola mala. Itat̃ que in illa sunt a se differunt multum. & nulla
se similituclinis uitinitate contingunt. eo qd̃ inter ea chaos magnũ firma¬
tum sit in quib aliqua consimilis qualitatis proportio reperiri
ñ possit s hec uita inter illa que future uite sunt bona seu mala
quasi metdia interiacet. eo qđ ad utraq seu hinc seu incle aligua simi¬
iudine appinquet que bona & mala permixta habet. Iniꝰ gͥ uite bo¬
nis bonoꝵ suoꝵ quãuis umbratili similitudine ungitur sicut ꝙ uite

Expanded text:
efficere, ut quae non licet, nec libeat repetere. CAPunda aliis sit extra viam, aliis in via. Quis dubitet hanc vitam esse viam ad vitam futuram? Alius dolet pro his quae sunt praesentis vitae, alius pro his quae sunt vitae futurae. Qui pro his dolet, quae sunt in hac vita, huic est mare in via. Qui pro illis dolet, quae sunt extra hanc vitam, illi est mare juxta viam. In hac vita, et bona et mala; in illa vita, aut sola bona, aut sola mala. Itaque quae nulla sunt, multum a se differunt, et nulla se similitudinis vicinitate contingunt, eo quod inter ea chaos magnum firmatum sit, in quibus aliqua consimilis qualitatis proportio reperiri non possit. Sed haec vita inter illa quae futurae vitae sunt, bona sed mala quasi media interjacet, eo quod ad utraque seu hinc seu inde aliqua similitudine appropinquet, quae bona et mala permista habet. Illius igitur vitae bonis bonorum suorum quamvis umbratili similitudine jungitur, sicut et vitae
Abbreviated transcription (Latin):
egrocoꝵ. Non ẽ inquit circũtigata neq cata medicamine neq fota oleo.
Etce qͣntis malis premim̃. ecce qualib in cõmodis cotidie ꝑuigemͣ. Disce
homo: & si ab homine delignaris: disce saitem ab eo qui cłocet hominem
scientiam Disce inqͣm & dole. & defle tantã molestiã. talemq miseriam.
Attende & agnoc̾e magnitudinẽ morbi. ut anxiꝰ concupiscas Attentiꝰ reqͥ¬
ras. ardentius diligas remeclia medici. Uide gͦ quomͦ sccłm qͣlitatẽ hoĩs
exterioris destribitur tibi status interioris ut ꝑmala exteriora: que qua
uł qͣnta sint non ignoras: ddiscas quid cde interiorib tunere flebeas. Quis
enim hoc nͦ crelat aa litt̾am omnino stare ñ posse: Nũquia aliqͣnclo uisũ
ul̃ auilitum ẽ omnia capita langnere. uł omĩum hominũ corda merere. Oñe
exterioris designant᷑ ex nomine. ut cũ caput. cor. petlem auclimꝰ nomiare.

Expanded text:
aegrotorum. Non est, inquit, circumligata, nec curata medicamine, neque fota oleo. aegrotorum. Non est, inquit, circumligata, nec curata medicamine, neque fota oleo. Ecce quantis malis premimur, ecce qualibus incommodis quotidie urgemur. Disce, homo, etsi ab homine dedignaris, disce saltem ab eo qui docet hominem scientiam; disce, inquam, et dole, et defle tantam molestiam, talemque miseriam. Attende et cognosce magnitudinem morbi, ut anxius concupiscas, attentius requiras, ardentius diligas remedia medici. Vide ergo quomodo secundum qualitatem hominis exterioris describitur tibi status hominis interioris, ut per mala exteriora, quae, qualia, vel quanta sint non ignoras, discas quid de interioribus timere debeas. Quis enim non videat hoc ad litteram omnino stare non posse? Nunquid aliquando visum, vel auditum est omnium capita languere, vel omnium hominum corda moerere? Omneexterioris designantur ex nomine, ut cum caput, cor, pedem audimus nominare,
Abbreviated transcription (Latin):
ad uerticem. non ẽ in eo sanitas. Nulnꝰ a luior a plaga tumenꝰ
non ẽ curtumligata. nͨ curata medicamine. neq fota oleo. No¬
uit dñs figmentũ suuni. nͨ latere potest sũmum medicũ multipliataᷤ
seu magñĩtudo morboꝵ. Ecce describit tͥ morbũ & magnitudinẽ mor¬
bi. ut scias quid lebeas plangere. quid ꝓcurare. unde ip̃i supplicare.
Omne inquia caput langiudũ. & omne cor merens a planta petlis usq
ad uerticem ñ ẽ in eo sanitas. Ecte mala in nata. Audi acdhuc &. alia.
Nuinꝰ & liuor. & plaga tumens. ecte mala illata. ecce qualia. Ecce qͣnta¬
mala. Alia innascunt᷑. alia inflignnt᷑. alia sunt que patimͣ intrinsecus
alia sunt que offendimꝰ extrinsecus. Illa generant᷑ excorruptione propͥa.
ista inferuntur seꝑe ex in secutione aliena. Langor meror. infirmitas.
abintꝰ prodeunt. Uulnus. liuor. plaga tumens. deforis adueniunt.
do cumulũ autẽ maloꝵ sequit᷑ contemptꝰ remetłioꝵ. in quo uere ẽ desꝑatõ

Expanded text:
non est in eo sanitas. Vulnus et livor, et plaga tumens, non est circumligata nec curata medicamine, neque fota oleo . Novit Dominus figmentum suum, nec latere potest summum medicum multiplicitas, seu magnitudo morborum. Ecce describit tibi modum, et magnitudinem morbi, ut scias quid debeas plangere, quid procurare, unde ipsi supplicare. Omne, inquit, caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Ecce mala innata, audi adhuc et alia: vulnus et livor et plaga tumens. Ecce mala illata; ecce qualia, ecce quanta. Alia innascuntur, alia infliguntur. Alia sunt quae patimur intrinsecus, alia sunt quae offendimus extrinsecus. Illa generantur ex corruptione propria, ista inferuntur saepe ex insectatione aliena. Languor, moeror, infirmitas ab intus prodeunt; vulnus, livor, plaga tumens de foris adveniunt. Ad cumulum autem malorum sequitur contemptus remediorum, in quo vere est desperatio
Abbreviated transcription (Latin):
dem dempore uentꝰ detractionis eruꝑit: statim in altam partẽ affectũ
flectit. & in oclium in furorem uertit. Mirabile sane imo ⁊ miserabile
nobilem illam creat᷑am ad ymaginem dłi creatam etomni creature
prelatam. ad motdicum uerbum tenuemiq flatum ad sonitum lingue
aerisq ictum. a rectituinis sue statu quasi uiolent̾er excuti moxq
mirum inmocłu huc illucq raptari & turbinis more inuertiginem

Expanded text:
dem tempore ventus detractionis eruperit, statim affectum in alteram partem dem tempore ventus detractionis eruperit, statim affectum in alteram partem flectit, et in odium et in furorem vertit. Mirabile sane imo et miserabile, nobilem illam creaturam ad imaginem Dei creatam, et omni creaturae praelatam ad modicum verbum, tenuemque flatum, ad linguae sonitum aerisque ictum, a rectitudinis suae statu quasi violenter excuti; moxque mirum in modum huc illucque raptari, et turbinis more in vertiginem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmlibet partem impulsus ꝑ diuersa rapit᷑. & ꝑ inuaria oblectamenta
ad sacianla desideria fert᷑. & quasi uniuersam suꝑficiem t̾re lustrando
al consuetas atq antiquas delectationes iterum reuertit᷑. S illud ualde
admirabile dignumq admiratõne qd contrariis sepe & subito flatib actus
ñc in istam. nũc in oppositam partem agit᷑. ita ut qͦil priꝰ ardent̾ amauerat:
nominamꝰ. Pre ceteris omnib elementis mutabilius. uariisq subiacens pas-¬
sionib. In mom̃to in ictu ocħ̃ calescit. & iterum eadem facilitate refrigescit.
in tantum ut ab uno ore. & pene sub eodem tẽꝑe. uł tenuiter exalatus.
uł fortit̾ impulsus. nũc calidus exeat. nĩc frigidus prorũpat. Sic sp̃itał
rias passiones mittat᷑. quis nescit quo modo homo ad tenuem spirantis
fauoris auram totꝰ statim inclinat᷑ ad grãm. & si ex eodem ore & sub eo-¬

Expanded text:
quamlibet partem impulsus per diversa rapitur, et per varia oblectamenta quamlibet partem impulsus per diversa rapitur, et per varia oblectamenta ad satianda desideria fertur, et quasi universam superficiem terrae lustrando ad consuetas atque antiquas delectationes iterum revertitur. Sed illud valde mirabile, dignumque admiratione quod contrariis saepe et subito flatibus actus, nunc in istam, nunc in oppositam partem agitur, ita ut quod prius ardenter amaverat, nominamus prae caeteris omnibus elementis mutabilius, variisque subjacens passionibus. In momento, in ictu oculi incalescit, et iterum eadem facilitate refrigescit, intantum ut ab uno ore et pene sub eodem tempore vel tenuiter exhalatus vel fortiter impulsus, nunc calidus exeat, nunc frigidus prorumpat. Sic spiritusarias passiones mutatur. Quis nescit quomodo homo ad tenuem spirantis favoris auram totus statim inclinatur ad gratiam, et si ex eodem ore et sub eo
Abbreviated transcription (Latin):
per salomonem dicit᷑. lustrans ꝑ cirtuitum uniuersa ꝑgit sp̃c. & in¬
dicit᷑ sp̃c: quia ut iam dc̃m est ꝑ diuersa rapit᷑ & multi formit̾ uari¬
atur cordis affectus. Nam & qm numqͣm sufficientem delectationem
inuenit: de uno semꝑ in aluid tendit. Nunc hoc. nunc illud amat.
nũc hoc. nũc illud desiderat. & que prius amauerat. iterum tlesꝑi-
cit. & diu multumq desiderata iterum fastidit. S sepe post fastidium
ad abiectas concupiscentias suas auidior redit. & in hunc modum in
cirtuitu ꝑgit: & cursum suum in cirtulum flectit. sic amor. sic timoꝵ.
sic spes. uł dolor. sic ceteroꝵ quilibet affectꝰ ꝑ aiuersa ducit᷑. młtiplicit̾
uariat᷑. S ꝑ omnes affectidnum suaꝵ motꝰ motionum q modos animꝰ
semꝑ in artulos suos reuertit᷑: dũ cirra eandem rem uel similem iterũ
eodem mͦ afficitur. Nec illud a deo mirũ qͥ sp̃c concitatꝰ. & in unam

Expanded text:
quod per Salomonem dicitur: Lustrans universa in ciquod per Salomonem dicitur: Lustrans universa in cidicitur spiritus, quia, uti jam dictum est, per diversa rapitur, et multiformiter variatur cordis affectus. Nam quoniam nusquam sufficientem delectationem invenit, de uno semper in aliud tendit. Nunc hoc, nunc illud amat; nunc hoc, nunc istud desiderat; et quae prius amaverat, iterum despicit, et diu multumque desiderata iterum fastidit. Sed saepe post fastidium ad abjectas concupiscentias suas avidior redit, et in hunc modum in circuitu pergit, et cursum suum in circulum flectit. Sic amor, sic tumor, sic spes, vel dolor, sic caeterorum quilibet affectus per diversa ducitur, multipliciterque variatur. Sed per omnes affectionum suarum motus, monitionumque modos animus semper in circulos suos revertitur, dum circa eamdem rem vel similem iterum eodem modo afficitur. Nec illud adeo mirum quod spiritus concitatus, et in unam
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ut arbitror ꝑ cor consilium designat᷑. cuiꝰ similitudinem imitatuꝵ¬
qͣm recte carnali desiderio tuxta affectum in appetitũ aꝑtet᷑: facle
ostendit᷑. Sicut enim a pedib corpꝰ cutumfert᷑. sic a carnali cdesiderio ani-¬
mus exagitatur atq circumducit᷑. Dum enim animꝰ carnali desitlerio illetꝰ
& abstractꝰ. nunc affectum & nunc appetitum suum sequit᷑. nũqͣm quietꝰ
nũqͣm tranquillus esse ꝑmittit᷑. Quamidui enim inuit uagus profugus
suꝑ t̾ram: cotidie currit post concupiscentias suas. reꝑietusq multis
ius queso digne exponere possit quot mocdis se affectꝰ humanus
uariare consueuit: Multis modis se uariat: & uixta unãquiq
uariationis sue alterationem ꝑmulta ⁊ pene innumera impetum
suum relaxat. de uno semꝑ in aluud tencdens. ꝙ unum pꝰ aliuad fasti-¬
diens. & ad id qͦd priꝰ despexerat maiori sepe auilitate reuertens. hinc

Expanded text:
ergo, ut arbitror, per cor consilium designatur cujus similitudinem imitatuergo, ut arbitror, per cor consilium designatur cujus similitudinem imitatum carnali desiderio juxta affectum vel appetitum aptetur, facile ostendimus. Sicut enim a pedibus corpus circumfertur, sic a carnali desiderio animus exagitatur atque circumducitur. Dum enim animus carnali desiderio illectus, et abstractus, nunc affectum suum, nunc appetitum sequitur, nunquam quietus, nusquam tranquillus esse permittitur. Quandiu enim vivit vagus et profugus super terram, quotidie currit post concupiscentias suas, repletusque multis Quis, quaeso, digne exponere possit quot modis se affectus humanus variare consuevit? Multis modis se variat, et juxta unamquamque variationis suae alternationem per multa, et pene per innumera impetum suum relaxat, de uno semper in aliud tendens, et unum post aliud fastidiens, et ad id quod prius despexerat majori saepe aviditate revertens. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
tores sine misccl̃ia. & comestores uscerũ hoĩum. & deuoratores sanguins
& auctores parentes animaꝵ mauxiliataꝵ: Mem̃to semꝑ quia &̃ si m
tuo arbitrio sit uiuentes occidere: non tn & eque in tua potestate est mor¬
tuos uiuificare uel resuscitare. Solus ille hoc potest qui potens ẽ delapi¬
dib suscitare filios abrahe. Sane ad preceptũ dñi uaticinante filio ho-¬
minis ad ossa arida que in agro inuenta sunt: ingressus est sp̃c in eaz
uixerunt. Quid queso intłligit᷑ ꝑ ossa arida. ossa sine anima. & mortua.
nͥ fortia oꝑa sine intentione bona. & ob hoc uirtutũ merito uacua. merce
corepta. in sꝑem et̾ne retributiones reiuirescunt. S qͥa intentio excon-¬
silio accipit ut sit recta & bona: quasi de corde sꝑ̃c ꝓcedit. quia acl corpis
uiuificationem exiens ꝑ omnia se uirtutum membra diffiundit. Recte

Expanded text:
tores sine misericordia, et comestores viscerum hominum, et devoratores sanguinis, tores sine misericordia, et comestores viscerum hominum, et devoratores sanguinis, et auctores parentes animarum inauxiliatarum? Memento semper quia etsi in tuo arbitrio sit viventes occidere, non tamen et aeque in tua potestate est mortuos resuscitare. Solus ille hoc potest qui potens est de lapidibus suscitare filios Abrahae. Sane ad praeceptum Domini, vaticinante Filio hominis, ad ossa quae arida in agro inventa sunt ingressus est spiritus in ea, et vixerunt. Quid, quaeso, intelligitur per ossa arida, ossa sine anima, et mortua, nisi fortia opera sine intentione bona, et ob hoc virtutum merito vacua, mercedcorrecta in spem aeternae retributionis revirescunt. Sed quia intentio ex consilio accipit ut recta et bona sit, quasi de corde spiritus procedit, quia ad corporis vivificationem exiens per omnia se virtutum membra diffundit. Recte
Abbreviated transcription (Latin):
intentio deprauata corrigit᷑. Nam mors potiꝰ qͣm uita ex ip̃o proceit.: qͣndo
ex consilio intentio bona deprauat᷑. quid enim uuat bonoꝵ oꝑum ꝓlem
gignere. & eam ꝑ indentionis deprauationem necare: Et quale queso erit
si liberoꝵ nr̃oꝵ interfectores conscientia propria nos ẽẽ comuncit: Alii in
ip̃o proposito ex mala intentione oꝑa sua corrumpunt. Alii post ex̾cicia
uirtutũ ad oblatõem uane laudis. a pristina intentione in anescunt.
quid illi nͥ abortos fetꝰ faciunt. isti quasi iam natos seu etiam adultos occi¬
dunt: Nonne meliꝰ est ñ gignere. qͣm abortiuum facere: satisq meliꝰ ꝓlem
non parere. qͣm uel cdormiencsopprimere. uel consilio uerare.Honne meliꝰ¬
est ut uadam absq liberis qͣm immolare filios meos & filias mea demo¬
mis: Nonne młto felitior ẽ sterilis. & que non parit. qͣm filioꝵ suoꝵ nera¬

Expanded text:
intentio depravata corrigitur. Nam mors potius quam vita ex ipso procedit, quando intentio depravata corrigitur. Nam mors potius quam vita ex ipso procedit, quando ex consilio intentio bona depravatur. Quid enim juvat bonorum operum prolem gignere, et eam per intentionis depravationem necare? Et quale, quaeso, erit si liberorum nostrorum interfectores conscientia propria nos esse convincit? Alii in ipso proposito ex mala intentione opera sua corrumpunt, alii post exercitia virtutum ad oblationem vanae laudis a pristina intentione inanescunt. Quid illi nisi abortivos fetus faciunt, isti quasi jam natos seu etiam adultos occidunt? Nonne melius est non gignere, quam abortivum facere, satisque utilius prolem non parere, quam vel dormiendo opprimere, vel ex consilio necare? Nonne meliest ut vadam absque liberis quam immolare filios meos et filias meas daemoniis? Nonne multo felicior est sterilis et quae non parit, quam filiorum suorum neca
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem plene effugit. quia ei impudent̾ contradicit. fortiterq resistit.
Recte gͦ ut arbitror capiti assimilat᷑ qđ ceteris omnib principatur Ø¬
aliquid loquamͣ sicut seclem habet in capite sp̃c animalis: & in capire
sp̃c naturalis: sic sedem sortitur in corde sp̃e uitalis. Et sicut ꝑ sp̃m ani¬
a sp̃u animali: uegetatio autẽ a spu nat᷑ali. uita uero aspũ uitali. Qd aũ
ẽ corpꝰ sine uita: hoc est opus sine uitentione bona. Quelibet gͦ actio qͣm-¬
uis bona uideat᷑: quasi mortua uidicat᷑. nͥ ꝑ consilium ad intentionẽ bo-¬
nam animet᷑ Sicut uita a corde procetlit. ⁊ se ꝑ omnia membra diffundit
sic & intentio bona de consilio surgit. & uirtutũ oꝑa ad meriti uegetati¬
onem animare consueuit. Recte igit᷑ per sapientem preciꝑit᷑. Om̃i custoclia
custodi cor tuũ. quia ex ip̃o uita ꝓceslit. uita ex ip̃o proceit: q̃ndo ꝑ consiliu̾̃

Expanded text:
potestatem plene effugit quod ei impudenter contradicit, fortiterque resistit. potestatem plene effugit quod ei impudenter contradicit, fortiterque resistit. Recte ergo, ut arbitror, capiti assimilatur, quod caeteris omnibus principaturaliquid loquar, sicut sedem habet in capite spiritus animalis et in hepate spiritus naturalis, sic sedem sortitur in corde spiritus vitalis. Et, sicut per spiritum ania spiritu animali, vegetatio autem a spiritu naturali, vita vero a spiritu vitali. Quod autem est corpus sine vita, hoc est opus sine intentione bona. Quaelibet ergo actio, quamvis bona videatur, quasi mortua judicatur, nisi per consilium ad intentionem bonam animetur. Sicut vita a corde procedit, et se per omnia membra diffundit, sic et intentio bona de consilio surgit, et virtutum opera ad meriti vegetationem animare consuevit. Recte igitur per Sapientem praecipitur: Omni custodia custodi cor tuum, quia ex ipso vita procedit . Vita ex ipso procedit quando per consilium
Abbreviated transcription (Latin):
quis motꝰ in homine contͣ uł pret̾ hõis uoluntatẽ siugit. ficut mũiqͣm ei nͥ
ex libertate arbitrii consentit. sic nũqͣm nͥ exip̃iꝰ ꝑmissione in actũ pro¬
rumpit. Imperat sane per sepe motui corꝑis motꝰ sensualitatis. Imperat
frequenter et animi affectꝰ. ñ solũ sensib. uerum & appetitibus Nichil
tñ hoꝵ omĩum ad conatꝰ sui exit effectum nͥ aa nleri arbiti nutum.
uoluntariumq consensum. pͥncipat᷑ itaq omĩb liberi arbitrii ultroneus
sͦ eminentiores sunt alii. ⁊ insuꝑ uniuerse terre rex imꝑat seruienti.
Inuierse itaq terre rex iste imꝑat: quia cũ ꝑ cetera om̃ĩa corꝑis m̃bra
motꝰ omĩs ad nutũ ei deseruiat. Illud etiam quod solũ ei ꝓ uoto ñ obtem¬
perat. s in magna seꝑe contraditione rebellat. potest & precipitem ab
actu refrenare. & refrenatum graui ultione ꝑcutere. & animositatis eus
aulatiam forti castigatione frangere & emollire. Sic itaq nec ip̃am eiꝰ

Expanded text:
motus in homine contra vel praeter hominis voluntatem surgit, sicut nunquam ei nisi ex arbitrii libertate consentit, sic nunquam nisi ex ipsius permissione in actum prorumpit. Imperat sane persaepe motui corporis motus sensualitatis, imperat frequenter et animi affectus non solum sensibus, verum et appetitibus. Nihil tamen horum omnium ad conatus sui exit effectum, nisi ad liberi arbitrii nutum voluntariumque consensum. Principatur itaque omnibus liberi arbitrii ultroneus quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Universae itaque terrae rex iste imperat; quia, cum per caetera omnia corporis membra motus omnis ei ad nutum deserviat, illud etiam quod solum ei pro voto non obtemperat, sed in magna saepe contradictione rebellat, potest et praeceps ab actu refrenare, et effrenatum gravi ultione percutere, et animositatis ejus audaciam forti castigatione frangere et emollire. Sic itaque nec ipsum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ri concupiscat. qmuis eam int̾im ad plenum ñ intelligat. mõdo
autẽ sic afficitur ut uoluntati dĩ om̃io acquiescere ñ posset.
etiã si illam qmͣ int̾im scire potusset. S qͥ mirũ si humanꝰ ani¬
mus ñ potest semꝑ acquiescere. etrã cognite diuine uoluntati.
quandoqͥdem sepe nec sue potest acquiescere utilitati. Sepe enĩ
ꝑ impatientiam sententiam dictat: qmͣ sue utilitati ẽẽ ꝯtrariam
penitꝰ b ñ ignorat. Non gͥ tunc tm̃ dictꝰ ille pͥnceps milicie a
suo rege exercende sententie potestatem accipit. quando eiusmm
rex aliquid iuste et utilit̾ disponit: sẽd et tunc qͥdem quando
aliqͥd ꝑ inpridentram seu etiã ꝑ impatientiam ordinat. quod di
dispensatione p̃cedentib eiꝰ meritis equitatis retͥbutione responde¬
at. immo etiam ⁊ tunc qͣndo aliquid agit. unde odiosam qmuis iu
stam sententiã incurrit.
nos accidunt.

Expanded text:
ri concupiscat, quamvis eam interim ad plenum non intelligat, modo ri concupiscat, quamvis eam interim ad plenum non intelligat, modo autem sic afficitur ut voluntati Dei omnino acquiescere non possit, etiamsi illam quam interim scire non potest ad mus non potest semper acquiescere etiam cognitae divinae voluntati, quando quidem saepe nec suae potest acquiescere utilitati? Saepe enim per impatientiam sententiam dictat quam suae utilitati esse contrariam penitus non ignorat. Non igitur tunc tantum dictus ille princeps militiae a suo rege exercendae sententiae potestatem accipit, quando ejusmodi rex aliquid juste et utiliter disponit, sed etiam nunc quidem, quando aliquid per impudentiam seu etiam per impatientiam ordinat quod Dei dispositione, praecedentibus ejus meritis, aequitatis retributione respondeat, imo etiam tunc quando aliquid agit unde odiosam, quamvis justam, sententiam incurrit. nos accidunt.