comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& quicquid huiusmodi. ẽ:
ita nec ipse animus es. quia
dñs ds̃ animi tues. Et
cõmutant᷑ hȩc om̃ia : tu
autẽ in cõmutabilis ma¬
nes suꝑ om̃ia: Et dignats
es habitare in memoria
mea: ex quote didici: Ets
quid quȩro quo loco eius
habites quasi uero loca ibi
sint : Habitas certe in ea
qm̃ tui memini ex quote
didici: & in ea te inuenio
cũ recordor te. Vbi ergo
te inueni ut discerem te :
Neq enĩ iam eras in me¬
moria mea prius quã te
discerem. Vbi ergote in¬
ueni ut discerem te. nisi
lentibus: Liquide tu res¬
pondes : sed ñ liquide om̃s
audiunt. Om̃s unde uo¬
lunt consulunt: sed non
semꝑ qđ uolunt audiuas
Optimus minister tuus
est : qui non magis intu¬
etur hoc ate audire qđ
ipse uoluerit: sed potius
hoc uelle quod ate audi¬
erit. Sero te amaui. pul¬
chritudotam antiqua
& tam noua: sero te
amaui. Et ecce in tuseras
& ego foris. & ibi te quae¬
rebam : & in ista formo¬
sa quȩ fecisti. deformis

Expanded text:
et quidquid huius modi est, et quidquid huius modi est, ita nec ipse animus es, quia dominus deus animi tu es, et conmutantur haec omnia, tu autem inconmutabilis manes super omnia et dignatus es habitare in memoria mea ex quo te didici. et quid quaero, quo loco eius habites, quasi uero loca ibi sint? habitas certe in ea, quoniam tui memini ex quo te didici, et in ea inuenio, cum recordor te. Vbi ergo te inueni, ut discerem te? neque enim iam eras in memoria mea, priusquam te -discerem. ubi ergo te inueni, ut. discerem te, nisi lentibus, liquide tu respondes, sed non liquide omnes audiunt omnes unde uolunt consulunt, sed non semper quod uolunt audiunt. optimus minister tuus est qui non magis intuetur hoc a te audire quod ipse uoluerit, sed potius hoc uelle quod a te audierit. Sero te amaui, pulchritudo tam antiqua et tam noua, sero te amaui! et ecce intus eras et ego foris, et ibi te quaerebam et in ista formonsa quae fecisti deformis
Abbreviated transcription (Latin):
UERITATẼ : quã exqu
didici non sum oblitus
Itaq ex quo te didici ma¬
nes in memoria mea:. &
illic te inuenio cũ remi¬
niscor tui : & delector inte
Hae scãe sunt deliciae
meae: quas donasti michi
miscđia tua. respiciens
pauꝑtatẽ meã. Sed ubi ma-¬
nes inmemoria mea dñie :
ubi illic manes: Quale cu¬
bile fabricasti illic tibi:
quale sanctuariũ aedifi¬
casti tibi : Tu dedistihane
dignationẽ memoriȩ meȩ :¬
ut maneas in ea: Sed in qͦa
eius parte maneas : hoc
considero. Transcendi enĩ
partes eius quas habent et
bestiȩ cũ te recordarer : quia
non ibi de inueniebã inter
imagines rerũ corporaliũ :¬
& ueni ad partes eius ubi cõ¬
mendaui affectiones animi
mei : nec illic inueni te.
Et intraui ad ipsius animi
mei sedem quae illi ẽ. in
memoria mea : qm̃ sui qͦoq
meminit animus: nec ibi
tu eras : quia sicut non es
imago corporalis. nec af¬
fectio uiuentis. qualis est
cũ laetamur. cũ tristam.
cupimus. metuimus. me¬
minimus. obliuiscimur.

Expanded text:
ueritatem, quam ex quo didici, non sum oblitus. itaque ex quo te didici, manes in memoria mea, et illic te inuenio, cum reminiscor tui et delector in te. hae sunt sanctae deliciae meae, quas donasti mihi misericordia tua respiciens paupertatem meam. Sed ubi manes in memoria mea, domine, ubi illic manes? quale cubile fabricasti tibi? quale sanctuarium aedificasti tibi? tu dedisti hanc dignationem memoriae meae, ut maneas in ea, sed in qua eius parte maneas, hoc considero. transcendi enim partes eius, quas habent et bestiae, cum te recordarer, quia non ibi te inueniebam inter imagines rerum corporalium, et ueni ad partes eius, ubi conmendaui affectiones animi mei, nec illic inueni te. et intraui ad ipsius animi mei sedem, quae illi est in memoria mea, quoniam sui quoque meminit animus, nec ibi tu eras, quia sicut non es imago corporalis nec affectio uiuentis, qualis est, cum laetamur, contristamur, cupimus, metuimus, meminimus, obliuiscimur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpotentias magicas decipe¬
rentur: quȩrentes mediato¬
rem ꝑquẽ purgarent᷑: et
non erat: Diabolus enĩ erat:
trans figurans se in angłm lucis.
Et multũ illexit suꝑbã carnẽ:
quod ipse carneo corpore ñ
esset: Erant enĩ illi mortales
& peccatores: tu autẽ dñe
cui reconciliari suꝑbequęre¬
bant. immortalis & sine pec¬
cato. Mediator mͣterd m
haberet aliquid simile dõ.
Aliquid simile hominib: ne
in utroq: hominib: similis lon¬
ge eẽt adõ. aut in utroq dõ
similis longe ẽẽt ab hominib :
Aatq: ita mediator non esset.
Fallax itaq ille mediator.
quo ꝑsecreta iudicia tua
suꝑbia mereretur illudi.
unũ cũ hominib habet id
ẽ. peccatũ : aliud uideri
uult habere cũ dño: ut quia
carnis mortalitate non te¬
gitur. ꝓ immortali se osten¬
tet. Sed quia stipendiũ pec¬
cati mors ẽ: hoc habet cõ¬
mune cũ hominib. unde
secreta tua miscđia de mon¬
strasti humilib. & misistiuit

Expanded text:
per potentias magicas decipeper potentias magicas deciperentur, quaerentes mediatorem per quem purgarentur, et non erat. Diabolus enim erat transfigurans se in Angelum lucis . Et multum illexit superbam carnem, quod carneo corpore ipse non esset. Erant enim illi mortales et peccatores; tu autem, Domine, cui reconciliari superbe quaerebant, immortalis et sine peccato. Mediator autem inthaberet aliquid simile Deo, aliquid simile hominibus: ne in utroque hominibus similis, longe esset a Deo; aut in utroque Deo similis, longe esset ab hominibus, atque ita mediator non esset. Fallax itaque ille mediator, quo per secreta judicia tua superbia mereretur illudi, unum cum hominibus habet, id est peccatum; aliud videri vult habere cum Deo, ut quia carnis mortalitate non tegitur, pro immortali se ostentet. Sed quia stipendium peccati mors est, hoc habet commune cum hominibus, unde secreta tua misericordia demonstrasti humilibus, et misisti ut
Abbreviated transcription (Latin):
tuã in uocaui ad salutẽ meã
Cidi enĩ splendorem tuũ cor¬
de saucio: & reꝑcussus dixi
Quis illuc potest: Piectus
sũ a facie oculorum tuorũ¬
Tues ueritas suꝑ om̃ia prȩ¬
sidens: At ego ꝑ auaritiam
meã non amittere᷑ uolui. sed
uolui tecũ possidere menda¬
ciũ .: sicut nemo uult ita fal¬
sum dicere : ut nesciat ipse qͥid
uerũ sit: Itaq: amisite : quia
ñ dignaris cũ mendacio possi¬
deri. Quẽ inuenirẽ qui me re¬
conciliaret tibi : Ambiendũ
michi fuit ad angłos. Qua p̃ce
quib sacram̃tis : Multi co¬
nantes ad te redire: neq
ꝑse ipsos ualentes: sic̃ audio
tẽptauer̃ haec : & incider̃
in desideriũ curiosarũ uisio¬
nũ:⁊ & digni habiti sunt illu¬
sionib Elati enĩ te quȩre¬
bant : doctrinȩ fastum exe¬
rentes potius quã tundentes
pectora. Et addixer̃ sibi per
similitudinẽ cordis sui conspi¬
rantes & socias superbiae suȩ
potestates aeris huius. a quib:

Expanded text:
tuam inuocaui ad salutem meam. tuam inuocaui ad salutem meam. uidi enim splendorem tuum corde saucio et repercussus dixi: quis illuc potest? proiectus sum a facie oculorum tuortu es ueritas super omnia praesidens. at ego per auaritiam meam nonJamittere te uolui, sed uolui tecum possidere mendacium, sicut nemo uult ita falsum dicere, ut nesciat ipse, quid uerum sit. itaque amisi te, quia non dignaris cum mendacio possideri. Quem inuenireconciliaret tibi? Ambiendum mihi fuit ad Angelos? Qua prece? quibus sacramentis? Multi conantes ad te redire, neque per seipsos valentes, sicut audio, tentaverunt haec, et inciderunt in desiderium curiosarum visionum, et digni habiti sunt illusionibus. Elati enim te quaerebant doctrinae fastu, exerentes potius quam tundentes pectora, et adduxerunt sibi per similitudinem cordis sui conspirantes et socias superbiae suae potestates aeris hujus , a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
id est uis mea qua id agebã.
nec ipsa erastu: quia lux
estu ꝑmanens. quã de om̃ib:
consulebã an ẽent: quid ẽẽnt:
quanti pendenda essent:
& audiebã docentẽ ac iuben¬
tem. Et sepȩ istud facio
Hoc me delectat: & ab acti¬
onib nec essitatis quantum
relaxari possũ. ad istam uo¬
luptatẽ refugio. Neq inhis
om̃ib: quae ꝑcuryo consulens
te. inuenio tutum locũ ani¬
mae meȩ nisi inte: quo colli¬
gantur sparsa mea. nec ate
quicquã recedat ex me
& aliquando intromittis
me in affectũ meũ inusitatũ :¬
introrsus autẽ nescio quam
dulcedinẽ. Quae si ꝑficiatur
in me : nescio qd erit. qđ uita
ista non erit. Sed recido in
haec. erum nosis ponderib:
& resorbeor solitis: & teneor
& multũ fleo : Sed multum
teneor : Tantũ consuetudi¬
nis sarcina digna . ẽ. Hic ẽẽ
ualeo: nec uolo: Illic uolo:
nec ualeo Miser utrobiq
Idõq: consideraui languores
peccatorũ meorũ incupi¬
ditate triplici: & dexterã

Expanded text:
id est uis mea, qua id agebam, id est uis mea, qua id agebam, nec ipsa eras tu, quia lux es tu permanens, quam de omnibus consulebam, an essent, quid essent, quanti pendenda essent: et audiebam docentem ac iubentem. et saepe istuc facio; hoc me delectat, et ab actionibus necessitatis quantum relaxari possum, ad istam uoluptatem refugio. neque in his omnibus, quae percurro consulens te, inuenio tutum locum animae meae nisi in te, quo colligantur sparsa mea nec a te quicquam recedat ex me. et aliquando intromittis me in affectum multum inusitatum introrsus ad nescio quam dulcedinem, quae si perficiatur in me, nescio quid erit, quod uita ista non erit. sed reccido in haec aerumnosis ponderibus et resorbeor solitis et teneor et multum fleo, sed multum teneor. tantum consuetudinis sarcina digna est! hic esse ualeo nec uolo, illic nolo nec ualeo, miser utrubique.. Ideoque consideraui languores peccatorum meorum in cupiditate triplici et dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
sed & uulnera mea magis sub¬
inde ate sanari. quã michi
ñ infligisentio Vbi non
mecũ ambulasti
UERITAS
docens quid caueã. quid ap¬
petã : cũ ad te referrẽ infe¬
riora uisa mea quȩ potui
teq consulerem: Lus traui
mlrdũ foris sensũ quo potui :¬
& attendi uitã corporis mei
de me. sensusq: ipsõs meos.
Inde ingressossum i recessus
memoriae meae. multiplices
amplitudines. plenas miris
modis copiarũ innumerabi¬
liũ: Et consideraui & expaui
Et nichil eorũ discernere po.¬
tui sine te : & nichil eorũ eẽ¬
te inueni Nec ego ipsẽ inuen¬
tor qui ꝑ agraui om̃ia. & distin¬
guere & ꝓsuis quaeq dignita¬
tib: ȩst̃imare conatus sum. ex¬
cipiens alia nunciantib sen¬
sibus. & in t̃rogans alia mecũ
cõmixta sentiens : ipsõsque
nuncios dinoscens atq: dinu¬
merans: iamq: in mẽmoria e¬
ȩlatis opib alia ꝑtractans.
alia recordans. alia eruens:
nec ego ipiẽ cũ haec agerem.

Expanded text:
et uulnera mea magis subet uulnera mea magis subinde a te sanari quam mihi non infligi sentio. Vbi non mecum ambulasti, ueritas, docens quid caueam et quid appetam, cum ad te referrem inferiora uisa mea, quae potui, teque consulerem? lustraui mundum foris sensu, quo potui, et adtendi uitam corporis mei de me sensusque ipsos meos. inde ingressus sum in recessus memoriae meae, multiplices amplitudines plenas miris modis copiarum innumerabilium, et consideraui et expaui et nihil eorum discernere potui sine te et nihil eorum te esse inueni. nec ego ipse inuentor, qui peragraui omnia et distinguere et pro suis quaeque dignitatibus aestimare conatus sum, excipiens alia nutantibus sensibus et interrogans, alia mecum conmixta sentiens ipsosque nuntios dinoscens atque dinumerans iamque in memoriae latis opibus alia pertractans, alia recondens, alia eruens: nec ego ipse, cum haec agerem,
Abbreviated transcription (Latin):
Autẽ ore ꝓcedens & facta
quae in notescunt hominib.
habent tẽptationẽ periculo¬
sissimam ab amore laudis:
iquia priuatam quandã ex¬
cellentiã contrahunt emen¬
dicata suffragia Tep̃tat &
cũ ame in me arguit᷑. eo
ipso quo arguit᷑: & sepe de
ipso uanae głȩ contẽptu uani¬
us gloriat᷑ : idõq non iã de
ipso contẽptu głae gloriatur.
Non enĩ eam contemnit: cũ gle¬
riat᷑ intus Etiã intus. ẽ. aliud
in eodem genere tẽp̃tationis
malũ : quo in anescunt qui
placent sibi de sẽ. quamuis aluis
uel ñ placeant uel displiceant:
nec placere affectant cȩteris:
sed sibi placentes. multũ tibi
displicent: non tantũ de non
bonis quasi bonis. uerũ etiã
de bonis tuis quasi suis : aut
etiã sicut detuis sed tanquã
ex meritis suis: aut etiã sic¬
ut ex tua gr̃a. non tamen
socialit̃ gaudentes sed aliis
inuidentes eã. In his om̃ibus
atq huiuscemodi pericuilis& labo
uides tremorem cordis meiꝰ :¬

Expanded text:
autem ore procedens et facta, autem ore procedens et facta, quae innotescunt hominibus, habent temptationem periculosissimam ab amore laudis, qui ad priuatam quandam excellentiam contrahit emendicata suffragia: temtat et cum a me in me arguitur, eo ipso, quo arguitur, et saepe de ipso uanae gloriae contemptu uanius gloriatur ideoque non iam de ipso contemptu gloriae gloriatur: non enim eam contemnit, cum gloriatur. Intus etiam, intus est aliud in eodem genere temtationis malum, quo inanescunt qui placent sibi de se, quamuis aliis uel non placeant uel displiceant nec placere affectent ceteris. sed sibi placentes multum tibi displicent non tantum de non bonis quasi bonis uerum etiam de bonis tuis quasi suis, aut etiam sicut de tuis, sed tamquam de meritis suis, aut etiam sicut ex tua gratia, non tamen socialiter gaudentes, sed aliis inuidentes eam. in his omnibus atque in huius modi periculis et laboribus uides tremorem cordis mei,
Abbreviated transcription (Latin):
interit᷑uf Video non me
laudib meis ꝓpt̃ me sed ꝓpt̃
ꝓximi utilitatẽ moueriopor¬
tere : et utrũ ita sĩm nescio
Minus michi in hacre notus
sum tipse : quã tibi Obsecro
te ds̃ ms & me ipsũ michi in¬
dica : ut confitear ortituris
ꝓme frib: meis quod in me
sauciũ comperero: Iterum
me diligentius in terrogem
Si utilitate ꝓximi moueor
in laudib: meis: curminus
moueor siquisquã alius in¬
iuste uituperet᷑ quã si ego :
Cur ea contumelia. magis
mordeor quae in me. quã
quae in aliũ eadem iniquitate
corã me iacitur : An& hoc
nescio : Etiãne id restat. ut
ipsẽ me seducã : & uerũ noꝵ
faciã coram te in corde et¬
in lingua mea: Insaniã istã
oleũ peccatoris michi sit os
meũ. ad inpinguandũ ca¬
put meũ. Egenus & pauper
ego sum : & melius in occulto genitu
displicet᷑ michi & quęrens
miscđiam tuã donec refici¬
atur defectus m̃st & ꝑfici¬
atur usq in pacẽ quã nescit
arrogantis oculus: Sermo

Expanded text:
m te, ueritas, uideo non me m te, ueritas, uideo non me laudibus meis propter me, sed propter proximi utilitatem moueri oportere. et utrum ita sim, nescio. minus mihi de hac re notus sum ipse quam tu. obsecro te, deus meus, et me ipsum mihi indica, ut confitear oraturis pro me fratribus meis, quod in me saucium conperero. iterum me diligentius interrogem. si utilitate proximi moueor in laudibus meis, cur minus moueor, si quisquam alius iniuste uituperetur quam si ego? cur ea contumelia magis mordeor, quae in me quam quae in alium eadem iniquitate coram me iacitur? an et hoc nescio? etiamne id restat, ut ipse me seducam et uerum non faciam coram te in corde et lingua mea? insaniam istam,oleum peccatoris mihi sit os meum ad inpinguandum caput meum. Egenus et pauper ego sum et melior in occulto gemitu displicens mihi et quaerens misericordiam tuam, donec reficiatur defectus meus et perficiatur usque in pacem, quam nescit arrogantis oculus. sermo
Abbreviated transcription (Latin):
trat michi excusatio: quae
qualis sit tuscis d̃s : nam me
incertũ facit: Quia enĩ nobis
imperasti non tantũ continen¬
tiam. id est a quib reb: Amorẽ
cohibeamus : uerũ etiã iusti¬
tiam. id ẽ. quo eũ conferamus:
nec te tantũ uoluisti a nob. uer̃
etiã ꝓximũ diligil: sepe michi
audio uituperare qđ aut igno¬
rat. aut bonum est Nãm et
contristor aliquando laudib
meis : cũ uel ea laudant᷑ in me
inquib michi ipse displiceo:
uel etiã bona minora & leuia
pluris a estimant᷑ quã esti¬
manda sunt: Sed rursus un¬
de scio anꝓpt̃ea sic afficior
laudatorem meũ : non quia
illius utilitate moueor. sed
quia eadem bana quaeꝰ mͣme
placent iocundiora michi sua
cũ & alteri placent: Quodã
modo enĩ non ego laudor. cũ
de mea sententia quis non lau¬
datur: quando quidẽ aut illa
laudant᷑ quae michi displicen:
aut illa amplius quae michi
minus placent. Ergon᷑e de
hoc incertus sũ mei: Ecce

Expanded text:
trat mihi excusatio, quae trat mihi excusatio, quae qualis sit, tu scis, deus; nam me incertum facit. quia enim nobis imperasti non tantum continentiam, id est a quibus rebus amorem cohibeamus, uerum etiam iustitiam, id est quo eum conferamus, nec te tantum noluisti a nobis uerum etiam proximum diligi, saepe mihi audio uituperare quod aut ignorat aut bonum est. nam et contristor aliquando laudibus meis, cum uel ea laudantur in me, in quibus mihi ipse displiceo, uel etiam bona minora et leuia pluris aestimantur, quam aestimanda sunt. sed rursus unde scio, an propterea sic afficior,laudatorem meum, non quia illius utilitate moueor, sed quia eadem bona, quae mihi in me placent, iucundiora mihi sunt, cum et alteri placent? quodam modo enim non ego laudor, cum de me sententia mea non laudatur, quandoquidem aut illa laudantur, quae mihi displicent, aut illa amplius, quae mihi minus placent. ergone de hoc incertus sum mei? Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
potest animus utrũ eas
habens contemnat : poss
& dimitti. ut se ꝓbet. lau¬
de uero ut careamus. atq
in eo experiamur quod
possumus: nunquid male
uiuendũ . ẽ. & tam perdite
atq immaniter. ut nemo
nos nouerit qui ñ de testet᷑ :
Quae maior dementia dici
aut cogitari pocest : At
sibonae uitȩ bonorumq
operũ comes & solet & de¬
bet eẽ laudatio: tã comi¬
tatũ eius quã ipsam bonã
uitã deseri non oportet.
Non autẽ sentio sine quo
ẽẽ aut equo animo aut egre
possim : nisi cũ affuerit
Quid igit᷑ tibi in hoc genere
tẽptationis dñs confiteor.
quid. nisi delectari me lau¬
dibus: sed amplius ipsa
errans ab om̃ib: laudari:
an constans & inueritate
certissimus ab om̃ib uitu¬
perari: uideo quid legã
Ueruntam̃ nollem ut uel
augeret michi gaudium
cuiussibet boni mei : suffra¬
gatio oris alieni: sed auget
fateor non solũ: sed & uitũ¬
peratio minuit: Et cũ ista
miseria mea ꝑturbor. sub in¬

Expanded text:
potest animus, utrum eas potest animus, utrum eas habens contemnat, possunt et dimitti, ut se probet. laude uero ut careamus atque in eo experiamur, quid possumus, numquid male uiuendum est et tam perdite atque immaniter, ut nemo nos nouerit, qui non detestetur? quae maior dementia dici aut cogitari potest? at si bonae uitae bonorumque operum comes et solet et debet esse laudatio, tam comitatum eius quam ipsam bonam uitam deseri non oportet. non autem sentio, sine quo esse aut aequo animo aut aegre possim, nisi cum afuerit. Quid igitur tibi in hoc genere temptationis, domine, confiteor? quid, nisi delectari me laudibus? sed amplius ipsa errans ab omnibus hominibus laudari an constans et in ueritate certissimus ab omnibus nitnperari, uideo quid eligam. uerum tamen nollem, ut uel augeret mihi gaudium cuiuslibet boni mei suffragatio oris alieni. sed auget, fateor, non solum, sed et uituperatio minuit. et cum ista miseria mea perturbor, subin
Abbreviated transcription (Latin):
Amplius placuit donũ homi
nis quam dĩ. Tẽptam̃ his
temptationib quotidie dñe:
sine cessãtione tẽptamur.
Quotidiana fornax nr̃a .ẽ.
humana lingua. Imperas
nobis & in hoc genere conti¬
nentiam da quod iubes:
& iube qđ uis: Tu nosti de
hac re ad te gemitus cordis
mei : & flumina oculorom
meorũ: Neq enĩ facile col¬
ligo quamsim ab ista peste
mundatior : & multũ timeo
occulta mea quȩ norunt
oculi tui. mei autẽ non
Est enĩ qualiscunq in aliis
generib tẽptationũ michi
facultas explorandi me :
in hoc pene nulla ẽ. Nam
& a uoluptatib carnis. et
acuriositate suꝑ uacua mea
cognoscendi. uideo quantũ
assecutussim possẽ refrenare
animum meũ: cũ eis rebus
careo uel uoluntate uel
cũ ad sunt: Tunc enĩ me
int̃rogo: quã magis minusue
michi molestũ sit ñ habere
Diuitiȩ uero quae obhoc
expetunt᷑ ut alicui triũ
istarũ cupiditatum uel
duab: earũ. uel omnibus
seruiant : si ꝑsentiscere ñ

Expanded text:
amplius pamplius pnis quam dei. Temtamur his temtationibus cotidie, domine, sine cessatione temtamur. cotidiana fornax nostra est humana lingua. imperas nobis et in hoc genere continentiam: da quod iubes et iube quod uis. tu nosti de hac re ad te gemitum cordis mei et flumina oculorum meorum. neque enim facile coligo, quam sim ab ista peste mundatior, et multum timeo occulta mea, quae norunt oculi tm, mei autem non. est enim qualiscumque in aliis generibus temtationum mihi facultas explorandi me, in hoc paene nulla est. nam et a uoluptatibus carnis et a curiositate superuacuanea cognoscendi uideo quantum assecutus sim posse refrenare animum meum, cum eis rebus careo uel uoluntate uel cum absunt. tunc enim me interrogo, quam magis minusue mihi molestum sit non habere. diuitiae uero, quae ob hoc expetuntur, ut alicui trium istarum cupiditatium uel duabus earum uel omnibus seruiant, si persentiscere non
Abbreviated transcription (Latin):
in hominũ fallacia ponamꝰs.
libeatq nos amari & timeri
non ꝓpt̃te sed ꝓte : atq: isto
modo sui similes factos. secũ
habeat non ad concordiã Ka¬
ritatis sed ad consortiũ suppli¬
cii. qui statuit sedem suã po¬
nere inaquilone : ut te per¬
uersa & distorta uia imitat᷑s.
tenebros us frigid usq ser¬
uiret Nos autẽ dNE pu¬
sillus grex tuus ecce sumus:
tu nos posside. Pretende
alas tuas & fugiamus sub
eas. Gloria nr̃a tu esto
Propt̃ te amemur : & uer¬
bum tuũ timeat᷑ in nobis
Qui laudari uult ab homi
pietur damnante te: Cũ
autẽ non peccator laudat᷑
in desideriis animae sue
nec qui iniqua gerit bene¬
dicitur. sed laudat᷑ homo
ꝓpt̃ aliquod bonũ quod de¬
disti ei: at ille plus gaudet
sibi. laudari sẽ. quam ipsũ
donũ habere unde laudat᷑:
etiã iste te uitu perante
laudat᷑: & melior iã ille
qui laudauit. quã iste qui
laudatus. ẽ. Illi enĩ placuit
in homine donũ dĩ : huic

Expanded text:
in hominum fallacia ponamus; in hominum fallacia ponamus; libeatque nos amari et timeri, non propter te, sed pro te; atque isto modo sui similes factos secum habeat, non ad concordiam charitatis, sed ad consortium supplicii, qui statuit sedem suam ponere in aquilone, ut te perversa et distorta via imitanti , tenebrosi frigidique servirent. Nos autem, Domine, pusillus grex tuus ecce sumus ; tu nos posside. Praetende alas tuas, et fugiamus sub eas. Gloria nostra tu esto; propter te amemur, et verbum tuum timeatur in nobis. Qui laudari vult ab hominpietur damnante te. Cum autem non peccator laudatur in desideriis animae suae, nec qui iniqua gerit benedicitur , sed laudatur homo propter aliquod donum quod dedisti ei; at ille plus gaudet sibi laudari se, quam ipsum donum habere unde laudatur: etiam iste te vituperante laudatur; et melior jam ille qui laudavit, quam iste qui laudatus est. Illi enim placuit in homine donum Dei; huic
Abbreviated transcription (Latin):
Quia somps sisti a timore
tuo suꝑbiam meã : & man¬
sue fecisti iugo tuo ceruicẽ
meã. Et nunc porto illud.
& lene est michi : qm̃ sic
ꝓmisisti & fecisti. Et uere
sic erat. & nesciebã : quando
id subire metuebã:. Sed nun¬
quid dñe qui solus sine tipo
dominaris quia solus uerus
dñs es: qui ñ habes dñm
nunquid hoc quoq tertiũ
teptationis genus cessauit
Ame. aut cessare in hac no¬
cte & uita potest: timeri &
amari uelle abhominib
non ꝓpt̃ aliud sed ut inde
sit gaudiũ qđ non . ẽ. gaudi¬
um: Misera uita ẽ: & feda
iactantia hinc fittibi ma¬
xime non amarite: nec ca¬
ste timerite. Idõq: tu suꝑbis
resistis. humilib: autẽ das
gr̃am : & intonas suꝑ ambi¬
tionẽ scłi : & contremunt
societatis officia. necessariũ
est amari  timeri ab hominib :
instat aduersarius uerȩbea¬
titudinis nr̃ae : ubiq spargeas
in laqueis euge euge: ut dũ
auide colligimus: incaute capi¬
amur: & aueritate tua gau¬
dium nr̃m de ponamus. atq

Expanded text:
qui conpressisti a timore tuo superbiam meam et mansuefecisti iugo tuo ceruicem meam. et nunc porto illud, et lene est mihi, quoniam sic promisisti et fecisti; et uere sic erat et nesciebam, id subire metuebam. Sed numquid, Domine, qui solus sine typho dominaris, quia solus verus Dominus es qui non habes dominum; numquid hoc quoque tertium tentationis genus cessavit a me, aut cessare in hac tota vita potest? 59. Timeri et amari velle ab hominibus, non propter aliud, sed ut inde sit gaudium, quod non est gaudium, misera vita est, et foeda jactantia. Hinc fit vel maxime non amare te, nec caste timere te. Ideoque tu superbis resistis, humilibus autem das gratiam ; et intonas super ambitiones saeculi, et contremunt m humanae societatis officia necessarium est amari et timeri ab hominibus, instat adversarius verae beatitudinis nostrae, ubique spargens in laqueis, Euge, euge: ut dum avide colligimus, incaute capiamur, et a veritate tua gaudium nostrum deponamus, atque
Abbreviated transcription (Latin):
nes uastatores aduersus lingã
subdolam uelut consulendo
contradicentẽ : & sicut cibum
assolet amando consumentem:
Sagittaueras tu cor nr̃m Kari¬
tate tua: & gestabamus uerba
tua transfixa uisceribis Et
exempla seruorũ tuorũ quos
de nigris lucdos & de mortu¬
is uiuos feceras. congesta insinũ
& ab sumebant grauem torpo¬
rem. ne inima uergeremur : &¬
ACCENDEBANT

Expanded text:
nes uastatores aduersus linguam nes uastatores aduersus linguam subdolam uelut consulendo contradicentem et, sicut cibum assolet, amando consumentem. Sagittaueras tu cor nostrum caritate tua, et gestabamus uerba tua transfixa uisceribus et exempla seruorum tuorum, quos de nigris lucidos et de mortuis uiuos feceras, congesta in sinum urebant et absumebant grauem torporem, ne in ima uergeremuaccendebant
Abbreviated transcription (Latin):
eiciebas & intrabas
ꝓeis. om̃i uoluptate dulcior sed
non carni & sanguini om̃i luce
clarior: omni secreto interior.
om̃i honore sublimior: sed non
sublimib insẽ. Iã liber erat ani¬
mus meus acuris morda cibus
ambiendi & ad quirendiatq
libidinũ : & garriebam tibi.
claritati meae & diuitiis meis
tuo non tumultuosẽ abripere
sed leniter subtrahere ministe¬
rium linguȩ meȩ nundinis lo¬
quacitatis. ne ulterius ꝓueri
meditantes non legem tuã non
pacem tuã. sed in sãnias mendaces
& bella forensia. mercarentꝰ
exore meo arma furori suo
Et oportune iã paucissimi dies
suꝑ erant ad uindemiales ferus.
& statui tolerare. illos ut solem nit̃
ascenderem : & redemptus a te
iam non redirem uertalis:.
Consilium ergo nr̃m erat corã
te : coram hominib autẽ nisi ñris
non erat. Et conuenerat int̃nos
ne passim cuiquã effunderetur :
quanquã tu nobis a conualle
plorationis ascendentib & can¬
tantib: canticum graduum de¬
deras sagittas acutas & carbo¬

Expanded text:
iciebas, et intrabas pro eis omni voluptate dulcior, sed non carni et sanguini; omni luce clarior, sed omni secreto interior; omni honore sublimior, sed non sublimibus in se. Jam liber erat animus meus a curis mordacibus ambiendi et acquirendi, et libidinum; et garriebam tibi claritati meae, et divitiis meis, tuo non tumultuose abripere, sed leniter subtrahere ministerium linguae meae nundinis loquacitatis, ne ulterius pueri meditantes non legem tuam, non pacem tuam, sed insanias mendaces et bella forensia mercarentur ex ore meo arma furori suo. et opportune iam paucissimi dies supererant ad uindemiales ferias, et statui tolerare illos, ut sollemniter abscederem et redemtus a te iam non redirem uenalis. consilium ergo nostrum erat coram te, coram hominibus autem nisi nostris non erat. et conuenerat inter uos, ne passim cuiquam effunderetur, quamquam tu nobis in conualle plorationis ascendentibus et cantantibus canticum graduum dederas sagittas acutas et carbo
Abbreviated transcription (Latin):
tuas & inuocare te : qui ñ
erubui tunc ꝓfiteri homi¬
nibus blasphemias meas
& latrare aduersum te
ingeniũ ꝑ illas doctrinas
agile. & nullo ad miniculo
humani magisterii tot
nodo sisumi libri enodati.
cum deformit̃ & sacrilega
turpitudine indoctrinapi¬
etatis errarem : Aut quid
tantis oberat paruulis tuis
longe tardius ingeniũ. cum
ate longe non recederent:
ut innido eccłae tuȩ tuti
plumescerent. & alas hari¬
tatis alimento sanae fidei
porta nos: su portabis et
paruulos: & usq ad canos
tu portabis: qm̃ firmitas
nr̃a quando tu es. tunc est
firmitas : cũ autem nr̃a.ẽ.
infirmitas ẽ. Viuit apud te
semꝑ bonum nr̃m. Et quia
inde auersi sumus: peruersi
sumus Reuertamur iam
dñe. ut non euertamur:
quia uiuit apud te sine ullo
defectu bonũ nr̃m quod tu
ipsẽ es. & non timebimus
ne non sit quo redeamus.
quia nos inderuimus
Nobis autẽ absentibus.
non ruit domus nr̃a aeter¬
nitas tua¬

Expanded text:
tuas et inuocare te, qui non tuas et inuocare te, qui non erubui tunc profiteri hominibus blasphemias meas et latrare aduersum te. ingenium per illas doctrinas agile et nullo adminiculo humani magisterii tot nodosissimi libri enodati, cum deformiter et sacrilega turpitudine in doctrina pietatis errarem? aut quid tantum oberat paruulis tuis longe tardius ingenium, cum a te longe non recederent, ut in nido ecclesiae tuae tuti plumescerent et alas caritatis alimento sanae fidei porta nos. tu portabis, tu portabis et paruulos et usque ad canos tu portabis, quoniam firmitas nostra quando tu es, tunc est firmitas, cum autem nostra est, infirmitas est. uiuit apud te semper bonum nostrum, et quia inde auersi sumus, peruersi sumus. reuertamur iam, domine, ut non euertamur, quia uiuit apud te sine ullo defectu bonum nostrum, quod tu ipse es, et non timemus, ne non sit quo redeamus, quia nos inde ruimus; nobis autem absentibus non ruit domus nostra, aeternitas tua
Abbreviated transcription (Latin):
ris sine magna difficultate
nullo hominũ tradente intel¬
lexi: sc̃is tu dñe ds̃m̃s quia
& celeritas intelligendi & di¬
scutiendi acumen donũ tuũ
est : sed non inde sacrificabã
tibi. Itaq michi non adusũ¬
sed ad perniciem magis ua¬
lebat : quia tam bonã partẽ
substantiȩ meae sat egi ha¬
bere inpotestate : & forti¬
tudinem meã Ad tecusto¬
diebam: sed ꝓfectus sum
abste in longinquam regi¬
onem. ut eã dissiparem in
meretrices cupiditates
Nam quid michi ꝓderat
bona res non utentibene :
Non enĩ sentiebã illas artes
etiam abstudiosis & ingeni¬
osis difficillime intelligi. nisi
cũ eis eadem conabar expone¬
re: & erat ille excellentis¬
simus in eis. qui me expo¬
nentẽ non tardius sequeret᷑
Sed quid ergo michi hoc ꝓd¬
derat putanti qđ tu dñe dĩ
ueritas corpus esses lucidũ
& immensũ : & egofrustũ
de illo corpore : Nimia
peruersitas Sed sic eram.
Nec erubesco dĩ m̃s confiteri
tibi in me misericordias

Expanded text:
ris, sine magna difficultate, ris, sine magna difficultate, nullo hominum tradente intellexi, scis tu, Domine Deus meus; quia et celeritas intelligendi, et dispiciendi acumen, donum tuum est: sed non inde sacrificabam tibi. Itaque mihi non ad usused ad perniciem magis ualebat, quia tam bonam partem substantiae meae sategi habere in potestate et fortitudinem meam non ad te custodiebam, sed profectus sum abs te in longinquam regionem, ut eam dissiparem in meretrices cupiditates. nam quid mihi proderat bona res non utenti bene? non enim sentiebam illas artes etiam ab studiosis et ingeniosis difficillime intellegi, nisi cum eis eadem conabar exponere et erat ille excellentissimus in eis, qui me exponentem non tardius sequeretur. Sed quid mihi hoc proderat putanti, quod tu, domine deus ueritas, corpus esses lucidum et inmensum et ego frustum de illo corpore? nimia peruersitas! sed sic eram nec erubesco, deus meus, confiteri tibi in me misericordias
Abbreviated transcription (Latin):
tua magnitudo & tua pul¬
chritudo tu ipsẽ sĩs. corpus
Autẽ non eosit magnũ et
pulchrum quo corpus. ẽ.
quia & siminus magnum
& minus pulchrũ esset.
nichilominus corpus. ẽẽt :
Falsicas enim erat quã de te
cogitabã non ueritas: & fi¬
gm̃amenta miseriae meȩ.
non firmamenta beatitũ¬
dinis tuae. Iusseras enim
& ita fiebat in me. ut terra
spinas & tribulos pareret
michi : & cum labore ꝑue¬
nirem ad panẽ meũ. Et
quid michi ꝓderat. quod
om̃s libros artium quas
liberales uocant. tune ne¬
quissimus malarũ cupidi¬
tatum seruus ꝑ me ipsũ legi.
& intellexi quoscunq le¬
gere potui : Et gaudebã
in eis : & nesciebã unde ẽẽt
quicquid ibi uerũ & certũ
essẽt Dorsum enĩ habebam
ad lumen: & ad ea quae illu¬
minant᷑ faciem. unde et¬
ipsã facies mea qua illumi¬
nata cernebã. non illumi¬
nabatur. Quicquid de arte
loquendi & disserendi: quic¬
quid de dimensionib: figura¬
rum. & de musicis. & denume¬

Expanded text:
tua magnitudo et tua pultua magnitudo et tua pulchritudo tu ipse sis: corpus autem non eo sit magnum et pulchrum quo corpus est; quia etsi minus magnum et minus pulchrum esset, nihilominus corpus esset. Falsitas enim erat quam de te cogitabam, non veritas; et figmenta miseriae meae, non firmamenta beatitudinis tuae. Jusseras enim, et ita fiebat in me, ut terra spinas et tribulos pareret mihi, et cum labore pervenirem ad panem meum . 30. Et quid mihi proderat quod omnes libros artium quas liberales vocant, tunc nequissimus malarum cupiditatum servus per meipsum legi et intellexi, quoscumque legere potui? Et gaudebam in eis, et nesciebam unde esset quidquid ibi verum et certum esset. Dorsum enim habebam ad lumen, et ad ea quae illuminantur, faciem: unde ipsa facies mea, qua illuminata cernebam, non illuminabatur. Quidquid de arte loquendi et disserendi, quidquid de dimensionibus figurarum, et de musicis et de nume
Abbreviated transcription (Latin):
tibus intellexisie: nichil
inde aliud michi dicere po¬
tuerunt. quã ego solus apud
me ipsum legens cognouebã
Et sãtis aperte michi uide¬
bant᷑ loquentes de substantiis
sicuti est homo: Et quȩ In
illis essent. sicuti est figura
hominis qualis sit Edsta¬
tura quot pedũ sit at coga¬
tio cuius frater sit aut ubi
sit const̃itutus: Aut quando
natus. aut stet ansedeat :¬
aut calciatus uel armatus
sit. aut aliquid faciat. aut
patiatur aliquid: Et quae¬
cunq in his nouẽ generibus
quorum exempli gr̃a quȩdã¬
gratis posũi. uel in ipso substan¬
tiae genere innumerabilia
reperiunt᷑: quid hoc michi
ꝓderat quando & oberat:
cum etiã te ds̃ m̃s mirabilit̃
simplicem atq: in cõmuta¬
bilem. illis decẽ prȩdicam̃¬
tis putans quicquid esset
om̃ino cõp̃hensum. sic intelli¬
gere conarer. quasi & tu
subiectus esses magnitudini
tuae aut pulchritudini. ⁊ ut
illa essent inte quasi in sub¬
iecto sicut incorpore : cũ

Expanded text:
tibus intellexisse, nihil tibus intellexisse, nihil inde aliud mihi dicere potuerunt, quam ego solus apud me ipsum legens cognoueram; et satis aperte mihi uidebantur loquentes de substantiis, sicuti est homo, et quae in illis essent, sicuti est figura hominis, qualis sit et statura, quot pedum sit, atio, cuius frater sit, aut ubi sit constitutus aut quando natus, aut stet an sedeat aut calciatus uel armatus sit aut aliquid faciat aut patiatur aliquid, et quaecumque in his nouem generibus, quorum exempli gratia quaedam posui, uel in ipso substantiae genere innumerabilia reperiuntur. Quid hoc mihi proderat, quando et oberat, cum etiam te, deus meus, mirabiliter simplicem atque inconmutabilem, illis decem praedicamentis putans quidqomnino comprehensum, sic intelligere conarer, quasi et tu subjectus esses magnitudini tuae aut pulchritudini, ut illa essent in te quasi in subjecto, sicut in corpore; cum
Abbreviated transcription (Latin):
uol uens apud me corpora¬
lia figmenta obstrepentia
cordis mei aurib quas in¬
tendebã dulcis ueritas in
interiorem melodiam tuã
cogitans de pulchro & apto:
et st̃are cupiens & audire te.
gaudio gaudere ꝓpt̃ uocẽ
sponsi: & non poterã : quia
uocib erroris mei rapiebar
foras : & pondere superbiȩ
meae in ima decidebam.
Non enĩ dabas auditui meo
gaudium & lȩtitiã: aut
exultabant ossã quae humi¬
liata non erant. Et quid¬
michi proderat quod annos
natus ferme uiginti. cum in
manus meas uenissent arist̃o¬
telica quaedã quas appellant
decem cathegorias. quarum
nomine cũ eas rethor harta¬
giniensis magister m̃s buccis
trpho crepantib: cõmemo¬
raret. & alii qui docti habe¬
bantur. tanquã innescio qͥid
magnum & diuinũ suspensus
inhiabã: Legi eassolus. &
intellexi: Quas cũ contulis.¬
sem cũ eis qui se dicebant uix
eas magistris eruditissimis
non loquentib tantũ sed
multa inpuluere depingen¬

Expanded text:
uoluens apud me corporauoluens apud me corporalia figmenta obstrepentia cordis mei auribus, quas intendebam, dulcis ueritas, in interiorem melodiam tuam, cogitans de pulchro et apto et stare cupiens et audire te et gaudio gaudere propter uocem sponsi, et non poteram, quia uocibus erroris mei rapiebar foras et pondere superbiae meae in ima decidebam. non enim dabas auditui meo gaudium et laetitiam, aut exultabant ossa, quae humiliata non erant. Et quidmihi proderat, quod annos natus ferme uiginti, cum in manus meas uenissent Aristotelica quaedam, quas appellant decem categorias — quarum nomine, cum eas rhetor Carthaginiensis, magister meus, buccis tyfo crepantibus conmemoraret et alii qui docti habebantur, tamquam in nescio quid magnum et diuinum suspensus inhiabam — legi eas solus et intellexi? quas cum contulissem cum eis, qui se dicebant uix eas magistris eruditissimis non loquentibus tantam, sed multa in puluere depingen
Abbreviated transcription (Latin):
& eo michi manifestũ essẽt.
quod utiq idõ sapiens esse
cupiebã ut ex deteriore
melior fierem: malebam
tamen etiã te opinari mu¬
tabilem : quã me non hoc
essẽ quod tu es. Itaq repel¬
lebar. & resistebas uentosae
ceruici meae : & imagina¬
bar formas corporeas. et
caro carnem accusabã: et
sp̃s ambulans nondũ reuer
tebar adte. Et ambulando
ambulabã in ea quae nons̃.
neq inte. neq in me neq: in
corpore: neq michi crea¬
bantur aueritate tua : sed
a mea uanitate fingebant᷑
excorpore. Et dicebã par¬
uulis fidelib tuis ciuibus
meis: a quib nesciens exula¬
bam : dicebã illis garrulus
& ineptus . Cur ergo errat
anima quã fecit ds̃ : Et michi
nolebam dici. Cur ergo errat
ds̃ : Et contendebã magis in¬
cõmutabilem tuã substantiã
coactam errare : quam meã
mutabilem sponte deuiasse
et pene errare confitebar :
Et eram aetate annorum
fortassẽ uiginti sex aut septẽ:
cum illa uolumina scripsi:

Expanded text:
et eo mihi manifestum esset, et eo mihi manifestum esset, quod ideo utique sapiens esse cupiebam, ut ex deteriore melior fierem; malebam tamen etiam te opinari mutabilem, quam me non hoc esse quod tu es. Itaque repellebar, et resistebas ventosae cervici meae: et imaginabar formas corporeas, et caro carnem accusabam, et spiritus ambulans nondum tebar ad te et ambulando ambulabam in ea, quae non sunt neque in te neque in me neque in corpore neque mihi creabantur a ueritate tua, sed a mea uanitate fingebantur ex corpore, et dicebam paruulis fidelibus tuis, ciuibus meis, a quibus nesciens exulabam, dicebam illis garrulus et ineptus: "cur ergo errat anima, quam fecit deus?" et mihi nolebam dici: "cur ergo errat deus?" et contendebam magis inconmutabilem tuam substantiam coactam errare quam meam mutabilem sponte deuiasse et poena errare confitebar. Et eram aetate annorum fortasse uiginti sex aut septem, cum illa uolumina scripsi,
Abbreviated transcription (Latin):
tiis: nesciens quid loque¬
rer Non enĩ nouerã neq
didiceram: nec ullam sub¬
stantiam malũ essẽ : nec
ipsam mentẽ nr̃am summũ
atq in cõmutabile bonũ
Sicut enĩ facinora sunt si
uitiosus. ẽ. ille animi mots
in quo est impetus: & sẽ ia¬
ctat insolenter ac turbide:
& flagitia si est immoderata
illa animȩ affectio qua car¬
nales hauriunt᷑ uoluptates:
ita errores & falsȩ opiniones
uitã contaminant: sĩ rati¬
onalis mens ipiã uitiosa est
qualis in me tunc erat. nes¬
ciente alio lumine illam
illus trandã esse ut sit parti¬
ceps ueritatis : quia non. ẽ
ipiã natura ueritatis
qm̃ tu illuminabis lucernã
tudine tua nos om̃s accepi¬
mus Es enĩ tu lumen uerũ
qđ illuminat om̃em homi¬
nem uenientẽ in hunc mun¬
dum : quia inte non est
nabar adte. & repellebar
abste . ut saperem mortẽ.
qm̃ superbis resistis. Quid
autẽ superbius. quã ut asse¬
rerem mira dementia me
id essẽ naturaliter qđ tu es:
Cum enĩ ego essem mutabilis.

Expanded text:
tiis, nesciens quid loquerer. non enim noueram neque didiceram nec ullam substantiam malum esse nec ipsam mentem nostram summum atque inconmutabile bonum. Sicut enim facinora sunt, si uitiosus est ille animi motus, in quo est impetus, et se iactat insolenter ac turbide, et flagitia, si est inmoderata illa animae affectio, qua carnales hauriuntur uoluptates, ita errores et falsae opiniones uitam contaminant, si rationalis mens ipsa uitiosa est. qualis in me tunc erat nesciente alio lumine illam inlustrandam esse, ut sit particeps ueritatis, quia non est ipsa natura ueritatis, quoniam tu inluminabis lucernam tudine tua nos omnes accepimus. Es enim tu lumen verum quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; quia in te non est nabar ad te, et repellebar abs te, ut saperem mortem, quoniam superbis resistis. Quid autem superbius, quam ut assererem mira dementia me id esse naturaliter quod tu es? Cum enim ego essem mutabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
non palã: sed secre
debat ille : Non credã. nec de¬
putabo te int̃xp̃ianos: nisi in
eccła xp̃i uidero: Ille autẽ irri¬
debat eum dicens . Ergo pari¬
etes faciunt᷑ xp̃ianos : Et hoc
sȩpe dicebat. iam se eẽ xp̃ianũ :¬
& simplicianus
illud sȩpe
respondelat: & sȩpe ab illo
parietũ irrisio repetebatur.
Amicos enĩ suos uerebat᷑ offen
tis quasi excedris liban. quas
nondũ contriuerat dñs: grauit̃
ruituras insẽ inimicitias arbi¬
trabatur. Sed postea quã legen¬
do & inhiando hausit firmita¬
tem : timuitq negari axp̃o corã
angłis sc̃ĩs si eũ timeret coram
hominib: confiteri : reusq sibi
magni criminis apparuit. eru¬
bescendo de sacramentis humi¬
litatis uerbi tui. & ñ erubescen¬
do de sacrilegiis suꝑborũ dȩ mo¬
niorũ quae imitator superbus
Acceperat : depuduit uanitati.
& erubuit ueritati. Subitoq &
in opinatus. ait
SIMPLACIANO

Expanded text:
non palam, sed secretespondebat ille: „non credam nec deputabo te inter christianos, nisi in ecclesia Christi videro". ille autem inridebat dicens: „ergo parietes faciunt christianos?" et hoc saepe dicebat, iam se esse christianum, et Simplicianus illud saepe respondebat et saepe ab illo parietum inrisio repetebatur. amicos enim suos reverebatur offendonicae dignitatis quasi ex cedris Libani, quas nondum contriuerat dominus, grauiter ruituras in se inimicitias arbitrabatur. sed posteaquam legendo et inhiando hausit firmitatem timuitque negari a Christo coram angelis sanctis, si eum timeret coram hominibus confiteri, reusque sibi magni criminis adparuit erubescendo de sacramentis humilitatis uerbi tui et non erubescendo de sacris sacrilegis superborum daemoniorum, quae imitator superbus acceperat, depuduit uanitati et erubuit ueritati subitoque et inopinatus ait Simpliciano
Abbreviated transcription (Latin):
nec unquã inueniebant. Et eũ
quidem in popło uerbũ ueri¬
tatis recte tractantẽ om̃i die
dominico audiebã: & magis
magisq: michi confirmabatr.
om̃s uersũtarum calumniañ
nodos quos illi deceptores nr̃i
aduersus diuinos libros inne¬
ctebant: posse dissolui:. Vbi
uero etiã comperi ad imaginẽ
tuã hominem ate factũ. ab
spiritualib filiis tuis quos
de matre catholica ꝑ gr̃am
regenerast̃i non sic intelligi.
ut humani corporis forma
determinatũ cͣrederent atq
cogitarent: quanquã quomodo
se haberet spiritualis substan¬
tia. ne quidem tenuiter atq
inenigmate suspicabar: tam̃
gaudens erobui. non me tot

Expanded text:
nec umquam inueniebant. et eum nec umquam inueniebant. et eum quidem in populo uerbum ueritatis recte tractantem omni die dominico audiebam, et magis magisque mihi confirmabatur omnes uersutarum calumniarum nodos, quos illi deceptores nostri aduersus diuinos libros innectebant, posse dissolui. ubi uero etiam conperi ad imaginem tuam hominem a te factum ab spiritalibus filiis tuis, quos de matre catholica per gratiam regenerasti, non sic intellegi, ut humani corporis forma determinatum crederent atque cogitarent, quamquam quomodo se haberet spiritalis substantia, ne quidem tenuiter atque aenigmate suspicabar, tamen gaudens erubui non me tot
Abbreviated transcription (Latin):
tesq indiuturno silentio : quis
enĩ tam intento. essẽ oneri au¬
deret : discedebamus: & conie¬
ctabamus eũ paruo ipsõ tẽpore
qđ reparandȩ mentis suȩ nan¬
ciscebatur feriatus abstrepitu
causãrum alienarũ : nolle in
aliud Auocari: & cauere for¬
tassẽ ne auditore suspenso et
intento. siqua obscurius posuis¬
set ille quem legeret. etiã expo¬
nere essẽt necessẽ: Aut de ali¬
quibus difficiliorib: disceptare
questionibis : atq huic operi
temporib impensis. minus quã
uellet uoluminũ euolueret.
Quanquã & causa seruandae
uocis. quae illi facillime obtun¬
debat᷑: poterat essẽ iustior. tacite
legendi: quolibet tam̃ animo
id ageret: bono utiq ille uir
agebat. Sed certe michi nulla
dabatur copia sciscitandi quae
cupielã de tam scõ oraculo tuo
pectore illius: nisi cũ aliquid
breuit̃ essẽt audiendũ. Aestus
autẽ illi mei ociosum eũ ualde
cui refunderent᷑ requirebant :¬

Expanded text:
tesque in diuturno silentio — quis tesque in diuturno silentio — quis enim tam intento esse oneri auderet? — discedebamus et coniectabamus eum paruo ipso tempore, quod reparandae menti suae nanciscebatur, feriatum ab strepitu causarum alienarum nolle in aliud auocari et cauere fortasse, ne auditore suspenso et intento, si qua obscurius posuisset ille quem legeret, etiam exponere esset necesse aut de aliquibus difficilioribus dissertare quaestionibus atque huic operi temporibus inpensis minus quam uellet uoluminum euolueret, quamquam et causa seruandae uocis, quae illi facillime obtundebatur, poterat esse iustior tacite legendi. quolibet tamen animo id ageret, bono utique ille uir agebat. Sed certe mihi nulla dabatur copia sciscitandi quae cupiebam de tam sancto oraculo tuo, pectore illius, nisi cum aliquid breuiter esset audiendum. aestus autem illi mei otiosum eum ualde, cui refunderentur, requirebant
Abbreviated transcription (Latin):
riosus uidebat᷑. Quid autẽ ille
sp̃ei gereret aduersus ipsius ex¬
cellentiae tẽptamenta : quid
luctaminis haberet. quidue
sõlaminis in aduersis: & occul¬
tum os eius qđ erat in corde eiꝰ.
quam sapida gaudia de pane
tuo ruminaret: nec conicere
noueram. nec expertus erã:
nec ille sciebat aestus meos: nec
foueam periculi mei: Non enĩ
quȩrere ab eo poterã qđ uolebã
sicut uolebã : sẽ cludentib me
ab eius aure atq ore. cateruis
negociosorũ hominũ : quorũ
infirmitatib seruiebat Cũ
quib: quando non erat. quod
ꝑ exiguum tẽporis erat : aut
corpus reficiebat nec essãrus
sustentaculis: aut lectione
animũ. Sed cum legebat: ocu¬
li ducebant᷑ ꝑpaginas et cor
intellectũ rimabat᷑ Vox
autẽ & lingua quie sc̃ebant :
sȩpe cum ad essemus: Non enĩ
uetabatur quisquã ingredi.
aut ei uenientẽ nunciari mos.
erat Sic eum legentẽ uidims
tacite : & aliter nunquã. Seden¬

Expanded text:
riosus uidebatur. quid autem ille riosus uidebatur. quid autem ille spei gereret, aduersus ipsius excellentiae temtamenta quid luctaminis haberet quidue solaminis in aduersis, et occultum os eius, quod erat in corde eius, quam sapida gaudia de pane tuo ruminaret, nec conicere noueram nec expertus eram. nec ille sciebat aestus meos nec foueam periculi mei. non enim quaerere ab eo poteram quod uolebam, sicut nolebam, secludentibus me ab eius aure atque ore cateruis negotiosorum hominum, quorum infirmitatibus seruiebat: cum quibus quando non erat, quod perexiguum temporis erat, aut corpus reficiebat necessariis sustentaculis aut lectione animum. sed cum legebat, oculi ducebantur per paginas et cor intellectum rimabatur, uox autem et lingua quiescebant. saepe, cum adessemus — non enim uetabatur quisquam ingredi aut ei uenientem nuntiari mos erat — sic eum legentem uidimus tacite et aliter numquam seden