comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id pͥꝰ qđ maturiꝰ ad salutẽ. Qͦ studio. ut id ardentiꝰ qđ uehem̃tiꝰ
ad amorẽ. Qͦ fine. ut ñ ad manẽ głam aut curiositatẽ aut ali¬
qͥd simile. s tm̃ ad edificationẽ tuã uł ꝓximi. St̃ nãq qͥ scire
uolt̃ eo finetm̃ ut sciant. ⁊ tͦpis curiositas. & st̃ qͥ sare uolt̃ ut sa
at alt̾. Q st̃ itẽ qͥ sare uolt̃. uit scĩam suã uenclant ꝓ pecunia ⁊¬
honorib. ⁊ tͦpis questꝰ ÷. St̃ qͦq qͥ sare uolt̃ ut eclisicent᷑. ⁊ caritas ÷.
⁊ it̃ qͥ scire uolt̃ ut edificent᷑. ⁊ prudentia ÷. hor. omniũ soli ulti¬
mi cluo ñ ĩuenumt᷑ in abusiõe scĩe. qͥppe qͥ ad hoc uolt̃ intellig̾e̾
ut bñfaciant. Deniq intellectꝰ bonꝰ oĩb facientib eũ. Reliqͥ õs
audiant. Scienti bonũ ⁊ ñ facienti: peccatũ ÷ ei. Ac si ꝑ siłitudi¬
nẽ clicat. Sum̃ticibũ ⁊ ũ clig̾enti ꝑ niciosũ ÷ ei. Cib siqͥd indigeᷤᷤ

Expanded text:
d 1400 maturius ad salutem: quo studio, ut id ardentius, quod vehementius ad amorem: quo fine, ut non ad inanem gloriam, aut curiositatem, aut aliquid simile, sed tantum ad aedificationem tuam vel proximi. Sunt namque qui scire volunt eo fineat alter?». Et sunt item qui scire volunt, ut scientiam suam vendant, verbi e volunt, ut aedificent; et charitas est. Et item qui scire volunt, ut aedificenfur: et prudentia est. 4. Horum omnium soli ultimi duo non inveniuntur in abusione scientiae, quippe qui ad hoc volunt intelligere ut bene faciant. Denique: Intellectus bonus omnibus facientibus eum . Reliqui omnes audiant: Scienti bonum et non facienti, peccatum est ei ; ac si per similitudinem dicat: Sumenti cibum et non digerenti, pernicio
Abbreviated transcription (Latin):
qd ñ sit minꝰ hac gła qͣ intͣ cłi filios num̾am᷑ : Parũ dixi. nec
respia in eiꝰ c̃paratioẽ potest orb̾ ip̃e ⁊ plentudo eiꝰ. ⁊̃ si totꝰ
cedat uni cuuns nr̃m in possessionẽ. Cetm̃ sinos ignorantia di
tenet. qͦmͦ sꝑamꝰ in eũ qm ignoramꝰ : Si nr̃i. qͦmͦ bumiles erimus
putantes nos aliqͥd eẽ c̃nicħ simꝰ: Soinꝰ aũ uec suꝑb̾ nec desꝑa¬
cura ⁊ sollicitudine ambas istas repelse a nob̾ ignorautias debeamꝰ
quarũ oĩs peccĩ alt̾a miciuĩ parit. alt̾a c̃sumationẽ dĩ duamẽ

Expanded text:
quod non sit minus hac gloria, qua inter Dei filios numeramur? Parum dixi: nec respici in ejus comparatione potest orbis ipse et plenitudo ejus, etiamsi totus cedat unicuivis nostrum in possessionem. Caeterum, si nos ignorantia Dei tenet, quomodo speramus in eum quem ignoramus? si nostri, quomodo humiles erimus, putantes nos aliquid esse, cum nihil simus? Scimus autem nec scura et sollicitudine ambas istas repellere a nobis ignorantias debeamus, quarum omnis peccati altera initium parit, altera consummationem: sicut duarum e
Abbreviated transcription (Latin):
quert̃. Mmist᷑ xp̃i st̃ ⁊ su̾iunt antixͦ. honorati inceolt̃ de bonuis
dñi: qͥ dño honorẽ ñ deferc̃. Iñ is quẽ cotidie uiles m̾etͥciꝰ nitor.
histrionicꝰ habitꝰ. regiꝰ apparat᷑. iñ aurũ in frenis. in sellis. in calca¬
dundantia torcularia.⁊ ꝓmiptuaria plena eructantia ex hoc ĩ illcl.
ñ clolia pigĩtaria. iñ reft̾a marsupia. P huiꝰ mocli uolt̾ eẽ ist̃ eccła

Expanded text:
. Honorati incedunt de bonis Domini, qui Domino honorem non deferunt. Inde is quem quotidie vides meretricius nitor, histrionicus habitus, regius apparatus. Inde aurum in frenis, in sellis et calcaa; inde redundantia torcularia, et promptuaria plena, eructantia ex hoc in illud. Inde dolia pigmentaria, inde referta marsupia. Pro hujusmodi volunt esse et
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ acceꝑo. Tu gͦ seminasti tͥ ad iusticiã. si ex uera noticia tui eui¬
gilasti cim̃e dm̃. temet ip̃m humiliasti. fuolisti lacͥmas. elemosinas
ꝓfuclisti. cet̾is q de pietatis actiõib mancipasti. si ieuinus ⁊ uigiliis
studia. semina lacͥ¬
manipłos głȩ. At istał inqͥs ĩ resurrectiõe ĩ nouissimo die. ⁊ nimuis
longa erpectatio. Noli aĩo frangi. noli desic̾e̾ a pusillaĩtate sp̃c. habeᷤᷤ

Expanded text:
tatem accepero. Tu ergo seminasti tibi ad justitiam, si ex vera notitia tui evigilasti timere Deum, temetipsum humiliasti, fudisti lacrymas, eleemosynas profudisti, caeterisque te pietatis actionibus mancipasti, si jejuniis et vigiliis tudia; semina lacrmanipulos gloriae. Ad istud, inquis, in resurrectione in novissimo die, et est nimis longa exspectatio. Noli animo frangi, noli deficere a pusillanimitate spiritus; habes
Abbreviated transcription (Latin):
N eõo mee ꝓmissioĩ. en ego desicłiis
ur̃is. en ego ⁊̃ dõ ꝓ clebito famulatu tͥplici ut uicletis
rõne urgeor acd loqͤndũ. pacti u̾itate.caritate fr̾ua.
timore dni. Si tacu̾o: os meũ c̃clepnabit me. Qͥa si loqͣr: ꝓfecto
c̃dẽpnet me. Iuua te me oratiõilur̃is. ut semꝑ possĩ ⁊ loqͥ qͦ opci¬
tet. ⁊ oꝑe implere q̃ loqͣ Nõ ignoratis hocdiernũ uob̾ ꝓpositũ eẽ ser¬
monẽ de ignorantia uł potiꝰ de ignorantiis. qm̃ si meministis
ꝓpͦsitȩ st̃ nr̃i una ⁊ alt̾a clĩ. Quas ⁊ moniumꝰ ambas ẽẽ cauenlas.

Expanded text:
n ego meae promissioni; en ego desideriis vestris; en ego etiam Deo pro debito famulatu. Triplici, ut videtis, ratione urgeor ad loquendum; pacti veritate, charitate fraterna, timore Domini. Si tacuero, os meum condemnabit me. Quid, si condemnet me. Juvate me orationibus vestris, ut semper possim et loqui quae oportet, et opere implere quae loquor. Non ignoratis hodiernum nobis propositum esse sermonem de ignorantia, vel potius de ignorantiis; quoniam duae, spositae sunt, nostri una, et altera Dei: quas et monuimus ambas esse cavendas,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥm oꝑtet. Q ÷ aũ saꝑe ad sobrietatẽ. Uigil antissime obseruare
ari salutẽ ꝓ tp̃ris b̾uitate festinas. ea scire pͥꝰ ampliꝰ q curato: q̃ sen¬
seris uicimora saluti. N ne meclici corpoꝵ medicine portionẽ dif¬
hoc sentite ⁊ de sei entiis. S meliꝰ mitto uos ad magistrũ. Nõ ir
aliqͥd scire. ñdũ scit qͦmͦ oꝑteat eũ scire. Uides qm̃ ñ ꝓbat multa

Expanded text:
 autem sapere ad sobrietatem? Vigilantissime observare, erari salutem pro temporis brevitate festinas, ea scire amplius, priusque curato, quae senseris viciniora saluti. Nonne medici corporum medicinae portionem difhoc sentite et de scientiis. Sed melius mitto vos ad magistrum. Non estaliquid scire, nondum scit quomodo oporteat eum scire . Vides quoniam non probat multa
Abbreviated transcription (Latin):
gentium qͥ dicebat. Nne õs administͣtorũ sp̃s st̃ missi ĩ mnustium
ꝓp̾ eos qͥ heditatẽ capiunt salutisꝰ s̃ angłicis fulta minist̾u̾s ⁊ suꝑno
stipata agmine sponsa incedens. siłis ÷ eqͥtatui clñi. illi utiq qͥ qͦndã
ĩ cͣrib pharaõĩs cã stupendo eluuno adiutoriĩ miracło tͥũphaũ. Sitt
poralit̾ p̃cessert̃: hic spũalit̾ adĩplent᷑. Anñtͥ nẽpe multo fortiꝰ lon
re potestates ꝙͣ cͣrus pharoĩs subu̾t̾e: Ibi deuiq pugnatũ ÷ adu̾sus
carnẽ ⁊ sanguinẽ. ħ adu̾sus pͥncipatꝰ ⁊ potestates. adũ sꝰ mundi rectoreᷤᷤ¬

Expanded text:
nes administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis . 5. Ergo angelicis fulta ministeriis, et superno stipata agmine sponsa incedens, similis est equitatui Domini; illi utique, qui quondam in curribus Pharaonis tam stupendo divini adjutorii miraculo triumphavit. Si enim poraliter praecesserunt, hic spiritualiter adimplentur. An non tibi nempe multo fortius lonre potestates, quam currus Pharaonis subvertere? Ibi denique pugnatum est adversus carnem et sanguinem; hic adversus p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittunt᷑. s ⁊ pulc̃ denuo ꝑhibet᷑ ⁊ appellat᷑ amiea. Qđ tͥ inqͥt dure
locutꝰ sũ amica mea. nulla ĩ met̾ suspicio sit oclii uł rancoris. nam
signa amoris mei in te euiclentia st̃ ip̃a mea nuni̾a qͥb te hono¬
raui. ⁊ ornaui. Nec mͥ aĩ ÷ illa retͣb̾e. s mag̃ adclẽ ampliora. Uł sic.
Negre feras amica mea muume te acoiꝑe mͦ qđ postulas. q̃ tanca a
me iã accepisti. ⁊ maiora his accipies si in p̃ceptis meis ambulaui̾s.
cͣrib pharaoĩs. lib̾ando utiq a uigo peccati mortificatis unii̾sis
oꝑib carnis q̃małm ille popłs lib̾atꝰ ÷ a su̾itute egẏpti. subu̾sis :
subiñsis cunctis cͣrib pharaonis. Il qͥd misatio marima. In qͦ ego

Expanded text:
promittuntur; sed et pulchra denuo perhibetur, et appellatur amica. Quod tibi, inquit, dure locutus sum, amica mea, nulla in me tibi suspicio sit odii vel rancoris. Nam signa amoris mei in te evidentia sunt ipsa mea munera, quibus te honoravi et ornavi. Nec mihi animi est illa retrahere, sed magis addere ampliora. Vel sic: Non aegre feras, amica mea, minime te accipere modo quod postulas, quae tanta a me jam accepisti: et majora horum accipies, si in praeceptis meis ambulaveris, curribus Pharaonis, liberando utique a jugo peccati, mortificatis universis operibus carnis; quemadmodum ille populus libera tus est a servitute Aegypti, subversis et submersis cunctis cur
Abbreviated transcription (Latin):
nesciant᷑. N tñ dico c̃cep̃nendã aut negligenclã scĩam lit̾arũ. q ornat
aĩam ⁊ erudit eã. ⁊ fac̃ ut possit ⁊̃ alios erudire. S duo illa oport
et expedit ut p̃cedaut. in qͥb sũmã salutis ẽstitui suꝑior ratio
declarauit. & uide si ñ intuebat᷑ ⁊ si ñ docebat hc̃ oreline̾. qͥ dicebat.
Seminate uob̾ ad iusticiã. metite spem uitȩ. ⁊ tẽ clenũ illuminate
uoħ̾ ait lum̃ scĩe. Ultimã posuit scĩãm. tãꝙͣ picturq̃ q̃ statũ ħre

Expanded text:
o contemnendam aut negligendam scientiam litterarum, quae ornat animam, et erudit eam, et facit ut possit etiam alios erudire. Sed duo illa oportet et expedit ut praecedant, in quibus summam salutis constitui superior ratio declaravit. Et vide, si non intuebatur, et si non docebat hunc ordinem qui dicebat: Seminate vobis ad justitiam, metite spem vitae; et tunc demum illuminate vobis, ait, lumen scientiae . Ultimam posuit
Abbreviated transcription (Latin):
uocabr̃ f.l. Quo gͥ pacto scm̃ fenũ pot̾at uicle̾ corruptionẽ. qđ
de incorrupti ut̾i ꝑpecuo uirore u̾nantib pascuit ortũ et̃ aui¬
dos angłoꝵ in se fige̾ possit obtutꝰ insatia bilit̾ oblectaudos: Pdat
sane fenũ uiriditatẽ. si maua uͥginitatẽ amiserit. Gͦaibꝰ homi¬
nis mutauit se in pabulũ pecoris. hoĩe mutato in pecꝰ. heu tͥlli
⁊ lac̾mosa mutatio. ut hõ paradisi accola. t̾re. dñs. celi ciuis.

Expanded text:
rruptionem, quod de incorrupti uteri perpetuo virore vernantibus pascuis ortum, etiam avidos angelorum in se figere possit obtutus, insatiabiliter oblectandos? Perdat sane fenum viriditatem, si Maria virginitatem amiserit. Ergo cibus hominis mutavit se in pabulum pecoris, homine mutato in pecus. Heu tristis et lacrymosa mutatio! ut homo paradisi accola, terrae dominus, coeli civis,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdã pp̃ratio ad ꝑdificandũ. Nisi it suꝑ humilitatis stabile
humiliandã nicħ aĩa ĩuenire iuuaciꝰ seu accõmadaciꝰ potest . ꝙͣ.
si se ĩ iatate ĩuen̾it. dm̃ ñ clissimiilet. ñ sit in spũ eiꝰ d̾oł. statu¬
at se añ faciẽ suã. nec se a se au̾tere abducat᷑. Nõne se ita iitis¬
ens clara luce uitatis. ĩueniet se ĩ regiõe dissimilitudinis. ⁊ suspi¬
rans misera qͣm iã late̾ ñ pot̾it qł uere misã sit. ñ ne c̃ ꝓpħa la¬
mabit addũm ĩ u̾itate tua humiliasti me. Nã qͦmͦ ñ uere hu

Expanded text:
aeparatio ad aedificandum. Nisi enim super humilitatis stabile humiliandum nihil anima invenire vivacius seu accommodatius potest, quam si se in veritate invenerit: tanat se ante faciem suam, nec se a se avertere abducatur. Nonne ita se intuens clara luce veritatis inveniet se in regione dissimilitudinis, et suspirans misera, quam jam latere non poterit, quod vere misera sit? Nonne cum propheta clamabit ad Dominum: In veritate tua humiliasti
Abbreviated transcription (Latin):
harũ utilior sen necessarior ad salutẽ. illa ne qͦ tiunet. an qͣ do¬
let. S ñ clubito qͥn dolentẽ tumenti p̃feras. qͥa santatẽ ꝙͣ tu¬
mor sunulat: clolor postulat. Qͥ aũ postulat: ꝓpinqͣt saluti. qm̃
qͥ petit accipit. Deniq qͥ sanat c̃tͥtos corde exec̃t  inflatos li¬
cente sapĩa. qͥa ds̃ suꝑb̾ resistit humilib aũ dat grãm. ⁊ apłs

Expanded text:
tumet, an quae dolet? Sed non dubito, quin dolentem tumenti praeferas quia sanitatem, quam tumor simulat, dolor postulat. Qui autem postulat propinquat saluti quoniam qui petit accipit. Denique qui sanat contritos corde, , exsecratur inflatos, dicente sapiente quod Deus superbis resistit, humilibus dat gratiam . Et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
de. Agnosee o bos possessorẽ tuũ. ⁊ tu asine p̃sepe dñi tui. ut ꝓpħe
di fideles inueniant᷑. qͥ ista st̃ cłi mirabilia p̃locuti. Cognosce pe¬
cus qͤm ñ cognouisti hõ. Aclora in stabło qͤm fugiebas in paradi¬
so. honora p̃sepiũ. cruiꝰ c̃tẽpsisti ĩꝑiũ. comede fenũ. qͦm panẽ
panẽ angłicũ fastidisti. S q̃ nã causa inqͥs tante deiertiomi.

Expanded text:
ssorem tuum, et tu, asine, praesepe domini tui, ut prophetae Dei fideles inveniantur, qui ista Dei mirabilia sunt praelocuti. Cognosce pecus, quem non cognovisti, homo. Adora in stabulo, quem fugiebas in paradiso. Honora praesepium, cujus contempsisti imperium. Comede fenum, quem panem et panem angelicum fastidisti. Sed quaenam causa, inquis, tantae dejectionis?
Abbreviated transcription (Latin):
bitͣret᷑ obseqͥũ se pr̃are dõ. Hac aũ tp̃tatioẽ deuicta. ⁊ seclata tẽ¬
pestate: inolita facta ÷. ⁊ uixta pmissionẽ aed se factã in breui po¬
sita in suꝑbiã scłoꝵ. & dolens inimicꝰ qđ frustatꝰ ẽẽt ã tumore noc¬
t᷑no: ẽu̾tit se callide ad sagutam uolantẽ ĩ die. ⁊ uulnꝰauit in ei
qͦsdã de eccła. Et surrexert᷑ hoĩes uani. cupidi głe. ⁊ uolu̾nt sibi
fac̾e̾ nom̃. ⁊ exeiates de eccłia: du eancł mr̃em suã afflirert̃ in

Expanded text:
tentatione devicta et sedata tempestate, inclyta facta est, et juxta promissionem ad se factam, in brevi posita in superbiam saeculorum. Et dolens inimicus quod frustratus esset, a timore nocturno convertit se callide ad sagittam volantem in die, et vulneravit in ea quosdam de Ecclesia. Et surrexerunt homines vani, cupidi gloriae, et voluerunt sibi facere nomen: et exeuntes de Ecclesia, diu eamdem matrem suam afflixerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. Cin honore eẽt inqͥt. In qͦ honore q̃ris: habitabat ĩ para¬
cliso.⁊ in loco uoluptatis c̃u̾satio eiꝰ. nicħ molestie. nicħ ineligẽ¬
tiȩ sentiebat. od oriferis stipatꝰ mał. fulcitꝰ florib̾. gła ⁊ hono¬
re coronatꝰ. ⁊ c̃stitutꝰ suꝑ oꝑa manuũ plasmatoris. Mag̃ aut̃
ob insigne diuinę siłitu dinis p̃cellebat. ⁊ erat illi sors ac sõcie¬
tas c̃ plebe angłoꝵ. ⁊ c̃ oĩ milicia celestis ex̾ctꝰ. S mutaũ istam
głam dĩ in siłitudinẽ uituli comedentis fenũ. Iñ ÷ qđ pauiᷤ
angłoꝵ factꝰ ÷ fenũ positũ in p̃sepio. appositũ nob̾ tãꝙͣ. ium̃tis.

Expanded text:
ris? Habitabat in paradiso, et in loco voluptatis conversatio ejus, nihil molestiae, nihil indigentiae sentiebat odoriferis stipatus malis, fulcitus floribus, gloria et honore coronatus, et constitutus super opera manuum Plasmatoris. Magis autem ob insigne divinae similitudinis praecellebat, et erat illi sors et societas cum plebe angelorum, et cum omni militia coelestis exercitus. Sed mutavit istam am Dei in similitudinem vituli comedentis fenum. Inde est quod panis angelorum factus est fenum positum in praesepio, appositum nobis tanquam jumentis.
Abbreviated transcription (Latin):
putat aliqͥd eẽ c̃ nicħ sit: ip̃e se seclucit. Ue misero qid ñ fuit
qͥ iã tẽ clicet ei. Qa suꝑbis t̾ra ⁊ cinis ⁊ hĩc eg̃gia creat᷑a gͤgi ad¬
mixta ÷. hĩc bestiali siłituline łi siłitudo mutata ÷. hĩc so¬
cietas c̃ uim̃tis ꝓ consortio angłoꝵ inita ÷. Uicles qͣm sit fu¬
gienda nob̾ ħ ignorantia. de qͦ tot milia maloꝵ unui̾soge

Expanded text:
quod non fuit, qui jam tunc diceret ei: Quid superbis, terra et cinis? Haec egregia creatura gregi admista est. Hinc bestiali similitudine Dei similitudo mutata est. Hinc societas cum jumentis pro consortio angelorum inita est. Vides quam sit fugienda nobis haec ignorantia, de qua tot millia malorum unive
Abbreviated transcription (Latin):
liasti me .ii..i.t. Uides qͥa humilitas iustificat nos: humili¬
tas dico. ñ humiliatio. Quanti humiliant᷑ qͥ huniles ñ st̃: Alii
cũ rancore humiliant᷑. alii patient̾. alii ⁊ libent̾. Primi rei st̃. se¬
q̃ntes ĩnoxii. ultimi uisti. Quãꝙͣ ⁊ ĩnocentia portio iusticiȩ. s
c̃ sũmatio eiꝰ ap̃ humilẽ. Q aũ dic̾e potest bonũ mͥ qͥa hunuliaᷤᷤ¬
time: is uere bumilis ÷. hõ potest elice̾ qͥ ĩuitꝰ tołat. minus

Expanded text:
as . 3. Vides quia humilitas justificat nos? Humilitas dixi; et non: Humiliatio. Quanti humiliantur, qui humiles non sunt? Alii cum rancore humiliantur, alii patienter, alii et libenter. Primi rei sunt, sequentes innoxii, ultimi justi. Quanquam et innocentia portio justitiae est, sed consummatio ejus apud humilem; qui autem dicere potest: Bonum mihi quia humiliasti me, is vere
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ÷ ei ⁊ a seruo. At ille neo cumulatã inuiriã sensit. qͥa p̃sensit
se ulciscenti potiꝰ qͣm ex ꝓbnti succensendũ putauit. Uñ ⁊ seoͤa
cordedĩ ferebat sententiã. Seuiebat lingua maledica. ⁊ ille intũ¬
debat qͥ el in oculto ag̾et ds̃. Uox malelicentis ĩ aurib. ⁊ aiꝰ in¬
clinabat se ab bñdictionẽ. Nũqͥd u ore blasphemi ds̃: absit. s eo
usus ⁊ ad hunuandũ dł. Nec latuit ꝓpham qͥppe oculta ⁊ ino̾¬

Expanded text:
riam sensit, quia praesensit se ulciscenti, potius quam exprobranti succensendum putavit! Unde et secura corde Dei ferebat sententiam. Saeviebat lingua maledica, et ille intendebat quid in occulto ageret Deus. Vox maledicentis in auribus, et animus inclinabat se ad benedictionem. Nunquid in ore blasphemi Deus? Absit! Sed eo usus est ad humiliandum David. Nec latuit P
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ candorẽ ⁊ ocdorẽ spei. qm̃ st̃ reliqͥe inqͥt hõi pacifico. Bonȩ spei uirmã¬
suetꝰ nec minꝰ ⁊̃ in p̃senti liliũ q dlã uite ÷ sociał exemplar. Anñ lliũ
qd buicet officio reclolet spe e Adde qd̾ sic̃ u̾itas de t̾ra orta ÷: itari man¬
suetuclo. Hisi qͥs clubitet orcũ de t̾ra agnũ dñatorẽ t̾rȩ illũ agnum
t̾ra orta ⁊ i s ⁊ iusticia. ꝓpħa dicente. Rorate celi de suꝑ. ⁊ nubes . piꝰ. a
t᷑. qd inet̾nũ florebit. Et florebit añ edũm. Cuiꝰ ĩ memoria erit iꝰtͦ.¬

Expanded text:
tiae candorem, et odorem spei, quoniam sunt reliquiae, inquit, homini pacifico . Bonae spei vir mansuetus, nec minus etiam in praesenti lucidum quoddam vitae est socialis exemplar. Annon lilium, quae lucet officio, redolet spe? Adde quod sicut veritas de terra orta est, ita et mansuetudo. terra orta est, sed et justitia, propheta dicente: Rorate, coeli, desuper, et nubes pluatur, quia in aeternum florebit. Et florebit ante Dominum, cujus in memoria aetern
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾. Iam scĩs angłis cdies scĩficatꝰ illuxit. spirant ilł̾ iugi ĩpetu. ꝑpetis me¬
habitamꝰ spirare adiec̾it. erit ñ mͦ aspirans s ⁊ aspirans qđ clilatato sinu
admittat ⁊ nos. Uł ut paulo altiꝰ reseramꝰ ⁊ disseramꝰ latiꝰ. plasmato hoĩe
de limo t̾re. plasmator sic̃ uerar narratꝰ istoria ĩspiraũ in faciẽ eiꝰ spiracłni
uitȩ. factꝰ ꝑm̃ illi dies inspirans. W ecce ĩuicla nor callide ĩpegit ĩ diem
hãc. luce utiq simulata. Nã dũ qiͣ splendidiꝰ lum̃ scĩe pollicet᷑. ĩ opinatas
se pͤ naricatiõis ĩuexit caliginẽ. Ue. uẽ. nesciert̃ neq ĩtellexert̃ in tenebris
ãbulant. nescientes. ponentes denebras lucẽ. ⁊ lucẽ tenebras. Deniq come¬
spirans. rispirantẽ extrudens. ⁊ substituens expirantẽ. Cõspirauert̃ siqͥs

Expanded text:
aliter. Jam sanctis angelis dies sanctificatus illuxit, spirans illis jugi impetu perpetis mehabitamus, spirare adjecerit, erit non modo spirans, sed et aspirans, quod dilatato sinu admittat et nos. Vel ut paulo altius repetamus, et disseramus latius plasmato homine de limo terrae, plasmator, sicut verax narrat historia, inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae , factus proinde illi dies inspirans: et ecce invida nox callide impegit in diem hanc, luce utique simulata. Nam dum quasi splendidius lumen scientiae pollicetur, inopinatas sae praevaricationis invexit caliginem. Vae, vae! nescierunt, neque intellexerunt, in tenebris ambulant nescientes, ponentes tenebras lucem, et lucem tenebras. Denique comespirans, inspirantem extundens, et substituens exspirantem. Conspiraverunt siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
cessu tͥstis. tm̃ sollicita exticisse de reditu. p̃sertĩ sic affecta ⁊ sic relicta.
taq diligenti ⁊ ĩ digenti ħ ip̃a duplex ro̾ erat cõmonendi dilectũ ut qͣn¬
do qͥꝰ ꝑsua cłi ñ pot̾at. qͥniret ⁊ ascend̾et uͥ erat pͥꝰ. saltẽ ꝓmissũ denuo
coticdie pꝰtulat c̃ dic̃ ĩ oiatiõe. adueniat regñ tuũ: Ego cñ pͤt̾ agilitatẽ

Expanded text:
scessu tristis, tantum sollicita exstitisse de reditu, praesertim sic affecta, et sic relicta. scessu tristis, tantum sollicita exstitisse de reditu, praesertim sic affecta, et sic relicta. Itaque diligenti et indigenti haec ipsa duplex ratio erat commonendi dilectum, ut, qn poterat quin iret et ascenderet ubi erat prius, saltem promissum denuo quotidie postulat, cum dicit in oratione: Adveniat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uistar ceci palpat foruiseca. s ꝓfunla rimat᷑. p̃ciosissimas solitꝰ exiñ iu̾¬
suꝑ.e. t.s. qͥ.i. e. in.ħIẽpe ita regnũ u̾itatis uĩ patit᷑.⁊ uiolenti rapiũt illd.
simphoniȩ ⁊ chori ⁊ iutuli saginati. Miser qͥ renuit exꝑiri ꝗͣ. boñ sit ⁊ ꝙͣ¬
iocũdũ .h.f. ĩ .u. & ħ dicta sint ꝓ clistinctiõe partis eccłe. partisq ħ nagoge.
qͦ ⁊ cetitas huiꝰ ex illiꝰ prudentia manifestior fiat. ⁊ felicitas illiꝰ ex huiꝰ mise¬
randa fatuitate pͤmineat. Nc̃ iã scrutem᷑ u̾ba sponsȩ ⁊ sic conem᷑ castos ex¬
pͥm̾e scĩ amoriᷤᷤ affectꝰ. ut nil in sacͦ eloqͥo ro̾e carens nil in decorũ ĩ portunũ ue
eccła noua utiq nupta c̃ se cleseri c̾ne̾t qͣi uiduã desolatã unica spe sua
apłos lociꝰ. qͥ relictis õib secuti fu̾aut eũ. atq c̃ ip̃o ꝑmansant ĩ tẽptatio¬
nib suiꝰ. si ħ ĩꝙͣ. cogitaiu̾mꝰ: ñ ĩmi̾to neq ĩ cõgrue puto uidebr̃ qͣntũ de ab

Expanded text:
non instar caeci palpat forinseca; sed profunda rimatur, pretiosissimas solitus exinde verulta . Nempe ita regnum veritatis vim patitur, et violenti rapiunt illud . symphoniae, et chori, et vituli saginati . Miser qui renuit experiri, quam bonum sit in unum. Et haec dicta sint pro distinctione partis Ecclesiae, partisque Synagogae, quo et caecitas hujus ex illius prudentia manifestior fiat, et felicitas illius ex hujus miseranda fatuitate praeemineat. 3. Nunc jam scrutemur verba sponsae, et sic conemur castos exprimere sancti amoris affectus, ut nil in sacro eloquio ratione carens, nil indecorum importunumve Ecclesia, nova utique nupta, cum se deseri cerneret quasi viduam desolatam unica spe sua: apostolos loquor, qui relictis omnibus secuti fuerant eum, atque cum ipso permanserant in tentationibus suis; si
Abbreviated transcription (Latin):
sim c̃cupisc̾e adu̾sus carnẽ. Huic si repugnas: respiras. Si spũ facta carniꝰ
mortificas: respirasti. Si hãc ẽ uiciis ⁊ c̃cupiscenciis suis erucifigis. respirasti.
astigo inqͥt corpꝰ meũ ⁊ in su̾itutẽ redigo. ne forte c̃.ap.i.r. e. Uor: res¬
pirantis. ĩ moqͥ iã respirau̾at. Uade ⁊ tu fac silr̃. ut te respirare ꝓbes. ut
cliẽ clenuo ĩspirantẽ tͥ noi̾it illuxisse. Nec nor mortis p̃ualebit adu̾sus
rediuuũ hc̃ cliẽ. mag̃ añ ĩ tenebris lucet ⁊ tenebre.e. ñ.c. In tantũ ñ¬

Expanded text:
sim concupiscere adversus carnem. Huic si repugnas, respiras; si spiritu facta carnis sim concupiscere adversus carnem. Huic si repugnas, respiras; si spiritu facta carnis mortificas, respirasti; si hanc cum vitiis et concupiscentiis suis crucifigis, respirasti. Castigo, inquit, corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte cum aliis praepirantis, imo qui jam respirarat. Vade, et tu fac similiter , ut te respirasse probes, ut diem denuo inspirantem tibi noveris illuxisse. Nec nox mortis praevalebit adversus redivivum hunc diem; magis autem in tenebris lucet, et tenebrae eum n
Abbreviated transcription (Latin):
q iuuente ĩ carne nr̃a. cuiꝰ ꝑ he̾ditariã c̃cupiscentiã serpens nr̃m sue fauti¬
oni sedula satagit sollicitudine uenclicare ẽ sensũ. ꝓt̾ea ut dixi huic diei
malelix̾e scĩ. breuẽ optantes ⁊ citͥo u̾ti in tenebras. qł sit c̃tͣditiõis ⁊ c̃ten
tioĩs dies. lũ ñ cess in ea caro c̃cupisce̾ adu̾sus sp̃m. legi q m̃tis m̃broꝵ
c̃tͣria lex. rebellioe infatigabili assidue ẽtͣclicat. Itaq dies ex pirans factꝰ ÷.
Ex tc̃ is ⁊ de inceps qͥs ÷ hõ qͥ uuset ⁊ ñ uiclebit mortẽ: Dicat ꝓ ira qͥs. ego
tͣditio. qͦ captiui ducunt᷑ ⁊ ip̃i ĩ lege pecc̃i qͦ ÷ ĩ m̃bris ip̃oꝵ horrent ui¬
mirũ eg̾rime q fert̃ t᷑pẽ captuitatẽ ⁊ tͥstẽ c̃tentionẽ. festinemꝰ ꝓuide
piat nos dies respirans. ꝙͣ nox suspirans absorbeat et̾ne caliginis teneb̾s
ex t̾iorib ĩ uoluendos. Queris in qͦ respiratio ista: In eo si incipiat spc̃ iucis¬

Expanded text:
vivente in carne nostra, cujus per haereditariam concupiscentiam serpens nostrum suae factioni sedula satagit sollicitudine vindicare consensum. Propterea, ut dixi, huic diei maledixere sancti, brevem optantes, et cito verti in tenebras , quod sit contentionis et contionis dies, dum non cesset in ea caro concupiscere adversus spiritum, legique mentis membrorum contraria lex rebellione infatigabili assidue contradicat. Itaque dies exspirans factus est. Extunc enim et deinceps, quis est homo qui vivet, et non videbit mortem? Dicat pro ira quis: Ego tradictio, qua captivi ducuntur et ipsi in lege peccati, quae est in membris ipsorum. Horrent nimirum, aegerrimeque ferunt turpem captivitatem, et tristem contentionem. 9. Festinemus proinde piat nos dies respirans, quam nox suspirans absorbeat, aeternae caliginis tenebris exterioribus involvendos. Quoeris in quo respiratio ista? In eo, si incipiat spiritus vicis
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilib his qͦs fec̃ dñs. Itaq spũał ÷. Iã umbrã qͥs ãbigat spũalẽ qua
bitror cdesignatas c̃tͣrias potestates. quȩ ñ mͦ ũbre uł cenebre s ⁊ pͥncipes
tenebrarũ ab apło ꝑhibent᷑. simul q inhentes ilł ex gen̾e nr̃o filios utiq
noctis ⁊ ñ luas neq diei. hȩ siqͥd unibrȩ ñ plane c̃ aspirau̾it dies in nichilũ
reu̾tent᷑. sic̃ a facie huiꝰ corporee lucis umbras corporeas ñ clisparere tm̃
s ⁊ penitꝰ deꝑire uidemꝰ. Itaq ert̃ minime qͥd extͣmiꝰ nich̾o. miseriꝰ tam̃.

Expanded text:
st. 5. Jam umbram quis ambigat spiritualem, qua bitror designatas contrarias potestates, quae non modo umbrae, vel tenebrae, sed et principes tenebrarunoctis, et non lucis, neque diei. Hae siquidem umbrae, non plane cum aspiraverit dies, in nihilum revertentur, sicut a facie hujus corporeae lucis umbras corporeas non disparere tantum, sed et penitus deperire videmus. Itaque erunt minime quidem extremius nihilo, miserius tam
Abbreviated transcription (Latin):
morant᷑ actu ꝑcipuĩt eã. S iudeamꝰ nc̃ si qd clicimꝰ stare possit. ⁊ scd̾m
illam sententiã qͣ pasci int̾ lilia candidatu uͥtutũ oblectari qͥdã int̾pre
minime saꝑe tc̃ uͥtutes. Et qͥd sentire alt̾utrũ dem̃tiȩ ÷. S uide ne
forte alias uł delectet᷑. nã c̃stat delectari. s foisitan potu mag̃ ꝙͣ pastu.
Dane in tp̃r ⁊ corpore isto nulla nr̃a uͥtus ita ad purũ defecata erit. nulla
ita suauis ⁊ mera: ut spõso habił sit ad potandũ. S qͥ uult õs hoĩes sal¬
uos fieri dissimulat multa. ⁊ qͣm ñ pot̃ potancli uiti̾m facilreate glu¬
tire. curat ex eauł qͥ ppiã elice̾ sapidũ qi arte qͦdã ⁊ qͦdã labore mandẽ
potiꝰ ñ fatigabit mandentẽ. qͣ bibentẽ absq oꝑa delectabit. tãꝙͣ. utiq po
ñ esca. Deuiq habes spondentẽ ĩ eũgłio. qͥa ñ bibã de hoc geminine uitis
nitur. Spõsagͦ cõscia mist̾ huiꝰ. c̃ clilectũ dilectũ pasci uit̾ lilia q̃ꝑiss.⁊ ꝑ

Expanded text:
t eam . 3. Sed videamus nunc, si quod dicimus stare possit, et secundum illam sententiam, qua pasci inter lilia, candidatu virtutum oblectari, quidam interpminime sapere tunc virtutes? Et quidem sentire alterutrum, dementiae est. Sed vide ne forte alias illis delectetur; nam constat delectari, sed forsitan potu magis quam pastu. Sane in tempore et corpore isto, nulla nostra virtus ita ad purum defaecata erit, nulla ita suavis et mera, ut sponso habilis sit ad potandum. Sed qui vult omnes homines salvos fieri, dissimulat multa, et quam non potest potandi interim facilitate glutire, curat ex ea vel quidpiam elicere sapidum, quasi arte quadam et quodam labore mandendpotius non fatigabit mandentem, quae bibentem absque opera delectabit, tanquam utique potus, non esca. Denique habes spondentem in Evangelio, quia non bibam de hoc genimine vitis, nitur. Sponsa ergo conscia mysterii hujus, cum dilectum pasci inter lili
Abbreviated transcription (Latin):
pascendũ. Conuiere uid̃ ⁊ c̃suetuelo qͦ pꝰ cibũ potꝰ sumi de more solet. Qͦ
die illo ⁊ ilł umbris. qͥ ille. qͦ iste ille. qͣratiõe aspirans. he ĩ qͦ potestate habe¬
ant inolinari. Signant̾ oĩo dictũ. douec aspiret . ed. ĩmo singłarit̾. Solo
qͥppe hoc loco nͥ fallor cliẽ aspirantẽ ĩuenies. Aurȩ nẽpe ñ tpra spirare dñr.
rans dictꝰ sit. hec minꝰ p̃t̾ solitũ lictũ. ⁊ iudinent᷑ umbre. Deniq ad exor¬
tũ huiꝰ corporei uigibiłq luminis ũbre ñ inclinant᷑ s adnullantꝰ. Extra

Expanded text:
enire videtur et consuetudo, qua post cibum potus sumi de more solet. Ergo die illo et illius umbris, qui ille, quae istae: ille qua ratione aspirans, hae in qua potestate habeant inclinari. Signanter omnino dictum est, donec aspiret dies, imo singulariter. Solo quippe hoc loco, nisi fallor, diem aspirantem comperies. Aurae nempe, non tempora spirare dicuntur. rans dictus sit. Nec minus praeter solitum dictum, et inclinentur umbrae. Denique ad exortum hujus corporei visib
Abbreviated transcription (Latin):
sas habebant manꝰ qͥb aiebat manꝰ utȩ sanguine plene st̃: Et manꝰ esau
int̾ uos aliqͥ sint qͣ ñ acceptet mun̾a sponsꝰ. eo qd ñ redoleant lilia. W enĩ
si in die ieuinii mei ĩueniat᷑ uołtas mea. ñ tale ieuiniũ elegit sponsus. nec
sap̃ illi ieiuniũ meũ qđ ñ liliũ obelientie s uiciũ ꝓpͥe uoltatis sap̃. Ego aũ
ñ solũ de ieiunio. s de silentio. de iugilu̾s de oratiõe. de lectioẽ. de ope ma¬
nuũ. pꝰtremo de oĩ obs̾uantia monachi uͥ ĩuenit᷑ uoltas sua ĩ ea ⁊ ñ obe-¬
unt᷑ uołtates tue. Grande malũ ꝓpͥa uoltas. qͣ fit ut bona tua bona ñ
sint. Oportet ꝓiñ lilia fiant. qͦ huꝰm odi st̃. qͥa nicħ oĩo qeł ꝓpͥa inqͥnatũ¬

Expanded text:
sas habebant manus, quibus aiebat: Manus vestrae sanguine plenae sunt Et manus Esau inter nos aliqui sint, quorum non acceptet munera sponsus, eo quod non redoleant lilia. Etenim si in die jejunii mei inveniatur voluntas mea, non tale jejunium elegit sponsus, nec sapit illi jejunium meum, quod non lilium obedientiae, sed vitium propriae voluntatis sapit. Ego autem non solum de jejunio, sed de silentio, de vigiliis, de oratione, de lectione, de opere manuum, postremo de omni observantia monachi, ubi invenitur voluntas sua in ea, et non obeuntur voluntates tuae . Grande malum propria voluntas, qua fit ut bona tua tibi bona non sint. Oportet proinde lilia fiant, quae hujusmodi sunt, quia nihil omnino, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Stat sententia dñi de cͦeło neꝙͣ ⁊ lucido. qͥa int᷑ caudiclũ ⁊ nigrũ c̾tos
fixit limites. ⁊ diuisit lucẽ ac tenebras. Q d gͦ de corde puro ⁊ cõscienda¬
÷ qͥppe cui nec candor lilũ desit nec oclor. Porro u̾tꝰ i si ñ pp̾ea maior
pulcͥoi tũ illustͥor q efficit᷑. Qcł si ĩ cõsrĩa neuus fu̾it. nec qd ea ꝓdidert
carebit neuo. Pã si racdix ĩ uicio.⁊ ramꝰ. Aꝗꝑ hoc qͥcqͥd ille sit qł ralix uia¬
ata ñ absq tͣcluce uicii ex se ꝓclucat. u̾bi gͣra. smo. actio. oratio. ⁊̃ si fama
applaucłe uideat᷑. ñ ÷ qđ debeat liliũ dici. qͥa ⁊ si olor c̃niuere uidr̃. s nõ
color. Qͦpacto i liliuĩ c̃ impuritatis nruoe hec sane fama qͥbit uendicare
odoi famȩ. cet̾m odor famȩ nec excusare sufficirt uiciũ c̃ scĩe decoloris. Puid̾

Expanded text:
Stat sententia Domini de oculo nequam et lucido , quia inter candidum et nigrum certos fixit limites, et divisit lucem a tenebris. Quod ergo de corde puro et conscienest, quippe cui nec candor lilii desit, nec odor. 2. Porro virtus, etsi non propterea major, pulchrior tamen illustriorque efficitur. Quod si in co. Ac per hoc quidquid illud sit quod radix vitiata non absque traduce vitii ex se producat, verbi gratia, sermo, actio, oratio, etiamsi fama applaudere videatur, non est quod debeat lilium dici; quia etsi odor connivere videtur, sed non color. Quo pacto enim lilium cum impuritatis naevo? Nec saner famae: caeterum odor famae nec excusare sufficiet vitium conscientiae decoloris. Provid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pat̾ ĩ ip̃o sit: ñ ÷ qͦ claudicet unitas. s uere ⁊ ꝑfecte unũ st̃ ip̃e ⁊ pat̾.
Sicgͥ aĩa cui aclherere dõ bonũ ÷ ñ añ se existimet ip̃i ꝑfecte unitã: nͥ
c̃ ⁊ illũ in se ⁊ se in illo manentẽ ꝑsensit. Nõ qͥa uł sic unũ dicat᷑ c̃ dõ
lsur pabit sibi illã unigeniti uocẽ. ego ⁊ pat̾ unũ sumꝰ.  tñ ego licet
puluis ⁊ cinis fretꝰ qͥd scͥpt᷑e auctoritate minimi illd̃ clic̾e̾ u̾ear qͥa unꝰ ẽ
uniꝰ illoꝵ qͥ ĩ caritate manent. ac ꝑhoc in dõ manent.⁊ dg̃in eis. man¬
ducantes dm̃ ⁊ man ducati ab eo. Nã de tali adhesioẽ puto dictũ. qui

Expanded text:
icet unitas, sed vere perfecteque unum sunt ipse et Pater. Sic igitur anima, cui adhaerere Deo bonum est , non ante se existimet ipsi perfecte unitam, nisi cum et illum in se, et se in illo manentem persenserit. Non quia vel tunc unum dicatur cum Deo, e de coelo usurpabit sibi illam Unigeniti vocem: Ego et Pater unum sumus . Et tamen ego, licet pulvis et cinis, fretus quidem Scripturae auctoritate, minime istud dicere verear, quia unus cum unius illorum, qui in charitate manent, ac per hoc in Deo manent, et Deus in eis, manducantes Deum, et manducati a Deo. Nam de tali adhaesione puto dictum: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
agnoꝵ ⁊ uituloꝵ: Et agnꝰ plane ⁊ uitulꝰ saginatꝰ. S tu forte ugilantiꝰ ad¬
u̾cisti ñ pabulũ hoc loco designari s locũ. nec it dictũ liliis eũ pasa s unit̾
satis apparet. utiq disponentis s̾mones suos ĩ uilicio ⁊ rerũ głam u̾boꝵ mo¬
destia t̃ꝑantis. Alias aũ ñ ignorat unũ ẽẽ qͥ pascit᷑ ⁊ qͥ pascit int̾ lilia cõmo¬
rantẽ. ⁊ regnantẽ suꝑ sida. At libentiꝰ dilecti humiliora memorat ꝓp̾ hu¬
militatẽ qͥd ut dixi. mag̃aũ qd ex iñ cep̃ eẽ dilectꝰ ex qͦ ⁊ pasci. Nec mͦ ex¬
iñ. s iñ. Nã qͥ in altissimis ÷ dñs ĩ imis ÷ dilectꝰ. ⁊ suꝑ sicła regnans ⁊ int̾ lil̾ia

Expanded text:
aut vitulorum? Et agnus plane, et vitulus saginatus. Sed tu forte vigilantius advertisti, non pabulum hoc loco designari, sed locum: nec enim dictum est, liliis cum pasci; sed, inter satis apparet, utique disponentis sermones suos in judicio, et rerum gloriam verborum modestia temperantis. 2. Alias autem non ignorat unum esse, et qui pascitur, et qui pascit; inter lilia commorantem, et regnantem super sidera. At libentius humilia dilecti memorat, i. Nec modo exinde, sed inde. Nam qui in altissimis est Dominus, in imis est dilectus; super sidera regnans, et inter lilia
Abbreviated transcription (Latin):
mor. unior c̃ c̃formor. Nolite mirari hoc.⁊ manducat nos ⁊ manducat᷑
a nob̾: qͦ illi artiꝰ astͥngam᷑. Nõ sane alias ꝑfecte unim᷑ illi. Et ħ si mandu
co ⁊ ñ manducor. uidebr̃ in me ille eẽ s ũ ego in illo. Qđ si manducor
qͥcł nec mancluco. me in se ħre ille. s ñ ⁊̃ ĩ me eẽ uidebĩ. b lec erit ꝑfecta
unicio ĩ uno qͦuis hoꝵ. S it manducet me ut habeat me inse. ⁊ a me ui¬
cissim manducet᷑ ut sit ĩme. qͣtenꝰ integra sit firma q cõnerio c̃egoĩ

Expanded text:
rmor, unior cum conformor. Nolite mirari hoc: manducat nos, et manducatur rmor, unior cum conformor. Nolite mirari hoc: manducat nos, et manducatur a nobis, quo arctius illi astringamur. Non sane alias perfecte unimur illi. Nam si manduco et non manducor, videbitur in me esse ille, sed nondum in illo ego. Quod si manducor quidem, nec manduco; me in se habere ille, sed non etiam in me esse videbitur; nec erit perfecta unitio in uno quovis horum. Sed enim manducet me, ut habeat me in se; et a me vicissim manducetur ut sit in me: quatenus integra firmaque sit connexio, cum ego in
Abbreviated transcription (Latin):
rans qͦ maiestas recberet. ñ ne stupens dignationẽ ⁊ fam iliarrtatẽ ꝙͣ illi
⁊ ip̃e uicissim pasce̾t. s ĩ spũ. hoc ip̃o qd pascebat᷑ qͦmꝰ pascebat ⁊ qͦmiꝰ ĩꝙͣ cõ¬
fortibat timiditatẽ feminar̃. ioc̃ dabat humilitatẽ. ĩ pinguabat deuotio
sit ei pasci. Dñe qͥ pascis me a iuuentute mea. ait sc̃s ppħa iacos. Bonꝰ
eos in fame. cibans illos pane urtȩ ⁊ intellectꝰ. ⁊ sic nutͥens ad uitã et̾nã.
At pascensita puto nicħominꝰ pascit᷑ ip̃ẽ. ⁊ qͥd escis qͥb libent̾ uescit᷑ ꝓfes¬
c̃ pascit. simul nos suo gaudio sp̃uali resic̾ens. ⁊ de nr̃o eqͦ spiritali ꝓfectu
gaudens. Cib eiꝰ penitentia mea. cib eiꝰ salus meq. cib eiꝰ ego ip̃e. Anĩa
n̾e̾m tãꝙͣ panẽ manclucat : Ego aũ qͥ pecc̃or sũ cinis sũ. ut mandueerab
eo. Manclor c̃ arguor. glutior c̃ insticuor. decoqͣ c̃ ĩmutor. dig̾or c̃ tͣnsfa¬

Expanded text:
rans quae majestas recumberet; nonne stupens dignationem et familiaritatem, quam illi et ipse vicissim pasceret, sed in spiritu. Hoc ipso quod pascebatur, quomodo pascebat? Quomodo, inquam, confortabat timiditatem feminarum, jucundabat humilitatem, impinguabat devotionsit ei pasci. Domine, qui pascis me a juventute mea; ait sanctus patriarcha Jaceos in fame, cibans illos pane vitae et intellectus, et sic nutriens ad vitam aeternam. At pascens, ita puto, nihilominus pascitur ipse, et quidem escis quibus libenter vescitur, profec pascitur pascit, simul nos suo gaudio spirituali reficiens, et de nostro aeque spirituali profectu gaudens. Cibus ejus poenitentia mea, cibus ejus salus mea, cibus ejus ego ipse. Annon cinerem tanquam panem manducat? Ego autem quia peccator sum, cinis sum, ut manducer ab eo. Mandor cum arguor, glutior cum instituor, decoquor cum immutor, digeror cum transfo
Abbreviated transcription (Latin):
plane illustrans ⁊ spirans. qͥ sp̃u oris sui fugat umb̾s.⁊ clestruit laruas
illustͣtiõe adũ. s. Aut si mag̃ placet simplicit̾ u̾bũ inclinatiõis acciꝑe. nich¬
q aliud inclinari qͣm adnullari ẽẽ putandũ: ne huic qͦ desimꝰ sensui. di¬
cimꝰ ũbras figas ⁊ enigmata sc̃pturarũ necñ ⁊ sophisticas locutiões cauil¬
x parte ꝑ cognoscimꝰ. ⁊ .e.p.p. Uerũ aspirante die incluiant᷑ umbre. qͥ a
tam̃to adhuc aliqͥd ad dendũ existimo. nimirũ ꝓ uestiganda huiꝰ diu̾si¬
tatis ro̾ne. Ego it ut uerũ fatear iã olĩ mͥ ꝑsuasi in sacͥ pͤciosiq eloquui tex¬
tu ne modicã uacare particłam. Solemꝰ it hac uoce uti c̃ uehem̃t̾ aliqͥd
desid̾amꝰ. ut u̾bi gr̃a c̃ dicimꝰ ille ad illũ honorẽ uł dignitatẽ aspirat.

Expanded text:
plane illustrans et spirans, qui spiritu oris sui fugat umbras, et destruit larvas illustratione adventus sui. Aut si magis placet verbum inclinationis simplic aliud inclinari quam annihilari esse putandum: ne huic quoque desimus sensui, dicimus umbras figuras et aenigmata Scripturarum, nec non et sophisticas locutiones, cavilx parte prophetamus. Verum aspirante die, inclinabuntur umbrae, quia tamento adhuc aliquid addendum existimo, nimirum pro investiganda hujus diversitatis ratione. Ego enim, ut verum fatear, jam olim mihi persuasi, in sacri pretiosique eloquii textu nec modicam vacare particulam. Solemus autem hac voce uti, cum vehementer aliquid desideramus; ut, verbi gratia, cum dicimus: Ille ad illum hono
Abbreviated transcription (Latin):
c̃peteut̾ u̾itas lilio c̃paret᷑. Si ñ adu̾tisti. adu̾te de medio floris huiꝰ qiͣ uͥgłas
aureas ꝓdeuntes cinctas candiclissimo flore. pulcre ac decent̾ disposito ĩ coro¬
nã. ⁊ agnosce aureã ĩ xp̃o diuinitatẽ humanȩ coronatã puritate nat e .i.¬

Expanded text:
competenter veritas lilio comparetur. Si non advertisti, adverte de medio floris hujus quasi virgulas competenter veritas lilio comparetur. Si non advertisti, adverte de medio floris hujus quasi virgulas aureas prodeuntes, et cinctas candidissimo flore, pulchre ac decenter disposito in coronam: et agnosce auream in Christo divinitatem, humanae coronatam puritate nat
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iss popłoꝵ limĩ ad reuelationẽ gentiũ. Donec sub maledicto fuit t̾m
spinas ⁊ tͥbulos g̾minauit. At nc̃ u̾tcas de t̾ra orta ÷ dño bñdicente. spe¬
ciosus oĩo qͥdã flos cãpi ⁊ liliũ cõualliũ. Agnosce liliũ ex candore. qͥ moy
ĩ ip̃o exortu floris pastorib de nocte einicuit. dicente aũgłio qͥ a angls dñ
stecit uixta illos. ⁊ claricas clĩ cͥcũ fulsit illos. Bene dĩ. qͥa ñ angłi s silu can¬
cdor. Ille aderat. s illał micabat adusq beltleem. Agnosce liluĩ ⁊ ex ocdore.
qͦ ⁊ longe posits calcdeis ĩnotuit mag̃. Et qͥł stella apparuit. s eã minime
uiri gͣues secuti fuissent. nͥ intima qͣdã suauitate olentia. ortililũ tͣh̾ent᷑
& uere liliuĩ u̾itas. ciuꝰ odor animauit fidẽ. splendor intellectũ illuminat.

Expanded text:
omnium populorum, lumen ad revelationem gentium . Donec sub maledicto fuit terra, omnium populorum, lumen ad revelationem gentium . Donec sub maledicto fuit terra, spinas et tribulos germinavit. At nunc Veritas de terra orta est Domino benedicente , speciosus omnino quidam flos campi, et lilium convallium. Agnosce lilium ex candore, qui mox in ipso exortu floris pastoribus de nocte emicuit, dicente Evangelio quia angelus Domini stetit juxta illos, et claritas Dei circumfulsit illos . Bene Dei, quia non angeli, sed lilii candor. Ille aderat, sed illud micabat ab usque Bethlehem. Agnosce lilium et ex odore, quo et longe positis innotuit magis. Et quidem stella apparuit; sed 1512 eam minime viri graves secuti fuissent, nisi intima quadam suaveolentia orti lilii traherentur. Et vere lilium veritas, cujus odor animat fidem, splendor intellectum illuminat.
Abbreviated transcription (Latin):
sullime ⁊ ĩ sullimi ÷. ⁊ qđ humile ⁊ suꝑ t̾rã. Sullime opꝰ. sullimis ⁊ locꝰ.
nec accessus ad eũ usq adhuc. uł ip̃i sponsȩ. Et idõ semet ip̃m exmatuũ
usq ael hoc ut pasce̾t᷑ ipẽ om̃iũ pastor.⁊ ĩuentꝰ ÷ int̾ lilia. ⁊i uisus ÷ ab ec¬
qdđ iniqͥtates remissȩ st̃. qđ suꝑbi elemones unã c̃ pͥncipe suo iudicati s̃.
amandũ ⁊ totis medulłꝰ cord̾ amplectendũ spõsũ. Qͥd iã cuntetꝰ eccła totã
se tota eleuotiõe cõmitte̾ tã ficlo redlitori. tã pio indultori. tũ iꝰto ꝓpug¬
eminentia in florib tie. fragntia suꝑ oclorẽ aromatũ. Ẽ int ħ lilia spõ¬
sus ⁊ oĩo ex his speciosꝰ ⁊ pulchꝰ. Alias it qcł qͥcd ad carnis infirnia spectat
liliũ plane qd ad nouã bñdictionẽ t̾ra nr̃a ꝓcluxit.⁊ paratit añ faciẽ

Expanded text:
sublimet et in sublimi est, et quod humile et super terram. Sublime opus, sublimis et locus: sublimet et in sublimi est, et quod humile et super terram. Sublime opus, sublimis et locus: nec accessus ad eum usque adhuc vel ipsi sponsae. 4. Et ideo semetipsum exinanivit usque ad hoc, ut pasceretur ipse omnium pastor; et inventus est inter lilia, et visus ab Ecquod iniquitates remissae sunt, quod superbi daemones una cum principe suo judicati sunt. ectendum sponsum! Quid jam cunctetur Ecclesia totam se tota devotione committere tam fido redditori, tam pio indultori, tam justo propugeminentia in floribus terrae, fragrantia super odorem aromatum. Ergo inter haec lilia sponsus, et omnino ex his speciosus et pulcher. Alias enim quod quidem ad carnis infirma spectat am benedictionem terra nostra produxit, et paravit ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
lecto m̃tio facta ÷. pulcte ⁊ illl memoratũ ÷ qđ dilectioĩs ⁊ agnitiõis exti¬
tit cã. Querenda i spũ refectio ħ int̾ lilia. nã corporeã cogitare ridicłm
to ⁊ hoc qͦ dic̾e̾ nos oportebit uñ int̾ lilia pascat᷑ dilectꝰ. liliis ne ip̃is an
aliis int̾ lilia rec̃ditis ħb̾ uł florib. Et ĩ his illa mͥ difficiliꝰ apparet. qđ paᷤ¬
ci ñ pasc̾e̾ ꝑhibet᷑. Nã qͥa pascat ñ dubiũ ÷. nec it ĩclignũ ei. Ar pasai in
ri posse uidr̃. ħec ego sane recordor usq mͦ adu̾tisse me in cantico hoc¬
pastũ uspiã ꝑ hibi. c̃ pascentẽ puto recordemini ⁊ uos mec̃. Demq pꝰtula¬
uit sibi spõsa aliqñ demonstrari uͥ ĩ m̾idie pasc̾e̾t ⁊ cubaret. Ꝙnc̃ qͥd qđ¬
neclũ lix̾at ꝑhibet pasci. s ñ silr̃ pꝰtulat locũ inclicari sͥ. s ip̃a inlicat.
assignans int̾ lilia. Nouit hoc. illł ñ nouit. qͥa eq᷑ presto eẽ ñ potest qđ

Expanded text:
uod dilectionis et agnitionis exstitit causa. Quaerenda in spiritu refectio haec inter lilia: nam corpoream cogitare ridiculuto, hoc quoque dicere nos oportebit, unde inter lilia pascatur dilectus, liliisne ipsis, an aliis inter lilia reconditis herbis vel floribus? Et in his illud mihi difficilius apparet, quod pasci, non pascere perhiberi videtur. Nec ego sane recordor usque modo advertisse me in hoc cantico pastum uspiam perhiberi, cum pascentem, puto, recordemini et vos mecum. Denique postulavit sibi aliquando demonstrari, ubi in meridie pasceret et cubaret necdum dixerat, perhibet pasci, sed non similiter postulat locum indicari sibi; sed ipsa indicat, assignans, inter lilia. Novit hoc, illud non novit; quia aeque praesto esse non potest quod
Abbreviated transcription (Latin):
uołdas. mortẽ lib̾tis ñ moriendi. rescrectionẽ martirũ fortitudo. as-¬
censionẽ: exhibitio ꝑmissoꝵ. Quãbouꝰ ficdi odor in his singłis. nr̃a qͥ d
rt̃. Pars mea in his odor uitȩ qͥ ꝑceelit ex ip̃is. Is inifusꝰ narib meis
antõ qͦ dã ficlĩ instrum̃to ⁊ qͥd copiosiꝰ ꝓ multitudine lilioꝵ. sane ⁊ ex¬

Expanded text:
voluntas; mortem, libertas non moriendi; resurrectionem, martyrum fortitudo; asvoluntas; mortem, libertas non moriendi; resurrectionem, martyrum fortitudo; ascensionem, exhibitio promissionum. Quam bonus fidei odor in his singulis, 1513 nostrunt . Pars mea in his odor vitae, qui procedit ex ipsis. Is infusus naribus meis apto quodam fidei instrumento, et quidem copiosi
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ ⁊ iꝰticiã. nec difficile iã cuilibet nr̃m siłia reꝑire ꝑ semet ip̃m
ĩ orto tã deliciosi sponsi. habundat ⁊ suꝑhabundat talib. Qͥs illa enu¬
m̾et: Nẽpe qͦt uͥtutes tot lila. Qͥs finis uͥtutũ ap̃ dñm uͥtutũ: Nł si
plenitudo uͥtutũ ĩ xp̃o: ⁊ lilioꝵ. Ꝙ fortasis ꝓp̾ea sese liluĩ appellauit. qđ¬
totꝰ u̾set᷑ in liliis. ⁊ oĩa qͤ ip̃iꝰ st̃ lilia st̃. c̃ceptio ortꝰ. c̃u̾satio. eloqͥa mi¬
racła. sacͣm̃ta. passio.mors. resuriectio. ascensio. Qͥdhoꝵ ñ candidũ.
⁊ ñ su auissime redoleus: Tanta eleniq ĩ c̃ceptioẽ refulsit suꝑni lumi¬
nis claritas cdesuꝑ uenientis habundantia spc̃. ut ne ip̃a qͥd uͥgo scã sꝰ¬
tiniuss: si ñ sͥ obũbratũ foret uͥtute altissimi. Porro ortũ candida
uit ĩcorrupta uͥgnitas mr̃is. c̃u̾sationẽ ĩnocentia uite. eloqͥa ui̾tas.
miracła puritas cordis. sacm̃ta pietatis archanũ. passionẽ patiencli

Expanded text:
nec erit difficile jam cuilibet vestrum similia reperire per semetipsum in horto tam deliciosi sponsi. Abundat et superabundat talibus: quis illa enumeret? Nempe quot virtutes, tot lilia. Quis finis virtutum apud Dominum virtutum? Quod si plenitudo virtutum in Christo; et liliorum. Et fortassis psetur in liliis, et omnia quae ipsius sunt, lilia sint; conceptio, ortus, conversatio, eloquia, miracula, sacramenta, passio, mors, resurrectio, ascensio. Quid horum non candidum, et non suavissime redolens? Tanta denique in conceptione refulsit superni luminis claritas de supervenientis abundantia Spiritus, ut ne ipsa quidem Virgo sancta sustinuisset, si nvit incorrupta virginitas matris; conversationem, innocentia vitae; eloquia, veritas; miracula, puritas cordis; sacramenta, pietatis arcanum; passionem, patiendi
Abbreviated transcription (Latin):
ditate cledisse candorẽ qͤndã pietatis. uultui parit̾ ⁊ oꝑ suo : Si ẽ regiõe si ex
tsticia ⁊ ueluti ex necessitate qͥs tͥbuat. ñ candidũ plane s tetrũ p̃fert ma¬
nu ⁊ fronte colorẽ. E icdõ hilarẽ datorẽ clilig̃.d. Nũqͥd ⁊ tͥstẽ e Pfecto qui
respexit ad abel ob alacͥtatis canclorẽ. a u̾tit faciẽ ã chaim. qͥa c̃cicłat facies
eiꝰ utiq tͥsticia ⁊ luore. Au̾te qͣł color tͥsticiȩ seu ĩuidiȩ sit: qͥ dĩ au̾tit aspec̃¬
tus. Recte ⁊ elegant̾ in colorando osficio canclor ioc̃clitatis lauclatꝰ ÷ uoce illa
pcetȩ. suꝑ oĩa uultꝰ accessere boni. Nec mͦ hilaris dator. s⁊ qͥ tͥbuit in sĩ¬
plicitate diligit᷑ a dño. ⁊ simplicitas candor ÷. ꝓbamꝰ a c̃trario. nã ueuus
cuplicitas. Parũ lixi macła ÷. Qͥd cluplicitas nisi dolꝰ: S it qͥ dolose eg̃
in c̃spectu dĩ. ĩuenta ÷ inqͥtas eiꝰ ad odiũ. & idõ beatꝰ cui ñ ĩputauit a

Expanded text:
egione si ex tristitia et velut ex necessitate quis tribuat, non candidum plane, sed tetrum praefert manu et fronte colorem. Et ideo hilarem datorem diligit Deus . Nunquid et tristem? Profecto qui respexit ad Abel ob alacritatis candorem, avertit faciem a Cain, quia conciderat vultusia et livore. Adverte qualis color tristitiae seu invidiae sit, qui Dei a se avertit aspectum. Pulchre et eleganter in colorando beneficio candor jucunditatis laudatus est voce illa poetae: « Super omnia vultus accessere boni . » Nec modo hilaris dator, sed et qui tribuit in simplicitate , diligitur a Deo. Et simplicitas candor est. Probamus a contrario: nam naevus duplicitas. Parum dixi, macula est. Quid duplicitas nisi dolus. Sed enim qui dolose egit in conspectu Dei, inventa est iniquitas ejus ad odium. . Et ideo beatus cui non imputa