comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tari solent quos p̾cipue diligunt. n̾ciã
solent parentes int̾ dum tamdiu ui¬
uere. donec filios t̾cios ⁊ quartos ħant
qui patrum iniquitates uidentes eoꝵ
impietatis ħroes: ꝑ imitationẽ effici¬
untur. Scd̾m hunc modum recte intel¬
ligi ad litt̾am ꝙ in exodo dr̃. Quod etiã¬
mistice intelligendũ eẽ ostenditur ex
eo ꝙ parabola dr̃. Si enim parabola ẽ
ut ait ieꝵ: aliud u̾bis sonat. aliud sen¬
su continet. Uñ aliqui ita edisserunt
patrẽ in nob̾ ẽẽ dñt leuem punctum
sensuũ .s. pͥmum motum suggestionis
ł cogit̾onis. filium uͦ si cogit̾o conceꝑit.
peccatum in quo notatur consensus ⁊
dlectacõ mulieris. nepotẽ. si ꝙ. cogita

Expanded text:
tari solent, quos praecipue diligunt. Et terttari solent, quos praecipue diligunt. Et tertsolent parentes interdum tamdiu vivere, donec filios tertios et quartos habeant; qui patrum iniquitates videntes, eorum impietatis haeredes per imitationem efficiuntur. Secundum hunc modum recte intelligitur ad litteram quod in Exodo dicitur. mystice intelligendum esse ostenditur ex eo quod parabola dicitur. Si enim parabola est, ut ait Hier., aliud verbis sonat, aliud sensu continet. Unde aliqui ita edisserunt: patrem in nobis esse dicunt levem punctum sensuum, scilicet primum motum suggestionis vel cogitationis; filium vero, si cogitatio conceperit, peccatum; in quo notatur consensus et delectatio m
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo u p̃e ds. qurihic. ⁊ ibi locutus ẽ in sen¬
tenciis. discrepare uideantur: attẽdamus
finẽ illiꝰ auctoritatis exodi. Dicto enim red¬
do miquitates patr̃ infilios addit. his qͥ
oderunt me.ꝑ ꝙ euident̾ ostendit nõ ĩo
piire filios. qr peccau̾ũt patres. s quia
eis similes quodam ħditario malo dm
bꝰ accipiendum censent suꝑ quos dr̃ d̾s¬
nit eos. eo quod imitantur pecc̃a patr̃. ñ
quia patres peccau̾nt. Nõ itaq corrigit
dñs in ꝓpħa ꝙ ante dix̾at in lege. seo quo¬
modo intelligẽdum sit. apit. Uñ ⁊ illos
qui praue intelligebãt arguit. qui di¬
cebant patres comederunt ⁊ c̃. Uerũp
cipitur. qͣr t̾ciam ⁊ quartã gen̾ationẽ
tam̃ memoriauit. cum in qualibȩt gen̾a¬
cione rei teaͣntur qui peccã patr̃ imitã¬
tur. ⁊ qͣr patres comemorauit. c̃ ⁊ illi õs
mali sint qui quoru̾libet malorum pec¬
cata imuitantur. S ido patres specialit̾
nominauit. quia max̾e patres filii imi¬

Expanded text:
imo ipse Deus qui et hic et ibi locutus est, in sententia discrepare videantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui oderunt me; per quod evidenter ostendit non ideo puniri filios quia peccaverunt patres, sed quia eis similes quodam haereditario malo Deubus accipiendum censent; super quos dicitunit eos eo quod imitantur peccata patrum, non quia patres peccaverunt. Non itaque corrigit Deus in propheta quod ante dixerat in lege, sed quomodo intelligendum sit aperit. Unde et illos qui prave intelligebant arguit, qui dicebant: Patres comederunt, etc. 11. cipitur, quare tertiam et quartam generationem tantum commemoravit, cum in qualibet generatione rei teneantur qui peccata patrum imitantur? Et quare patres commemoravit, cum et illi omnes mali sint, qui quorumlibet malorum peccata imitantur? Sed ideo patres specialiter nominavit, quia maxime patres filii imi
Abbreviated transcription (Latin):
uidicatus est. Eoꝵ .n. dãnacio toti ecłie
nota est ⁊ certa.⁊ ideo dñr tunc non
iudicari. qr ad ꝯspectum districti iudi¬
cis cũ aꝑta dãpnacione sue infidelitatis
redarguentur. ut ꝑeant. Qui u̾o nec fid̾i
sacramẽta tenuerunt increpacionẽ ui¬
dicis inse fieri non audiẽt. quia infide¬
litatis sue tenebris p̃uidicati. eius quẽ de¬
pexerat inuectione: redargui non m̃ent᷑.
Illi saltẽ uerba udicis audient. qui euis
fidem saltem uerbo tenuerunt. Illi in¬
dapnacione sua et̾m uidicis nec uer ba
ꝑcipuit. qui euis reuerẽcrã nec uerbote¬

Expanded text:
udicatus est. Eorum enim damnatio toti Ecclesiae nota est, et certa; et ideo dicuntur tunc non judicari, quia ad conspectum districti judicis cum aperta damnatione suae infidelitatis bunt, id est, redarguentur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in se fieri non audient, quia infidelitatis suae tenebris praejudicati, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi autem saltem verba judicis audient, qui ejus fidem saltem damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam ne verbo te
Abbreviated transcription (Latin):
trono meo. sic̃ ⁊ ego inci ⁊ sedi cũ patre
meo introno eius. Uincens dñs cũ pa¬
tre introno sedit. quia post passionis
c̃tamen ⁊ resurrectionis palmã. ꝙ pa¬
tri eẽt equał omnib claruit. Nob̾ u̾o
introno filii sede ẽ. exeuisd̾ filii potesta¬
te iudicare. Quia .ii. uidicãdi pͥncipatũ
ex eius uirtute ꝑcipimꝰ. quasi meus tͦ¬

Expanded text:
rono meo: sicut et ego vici, et sedi cum Patre meo in throno ejus. Vincens Dominus, cum Patre in throno sedit, quia post passionis certamen et resurrectionis palmam, quod Patri esset aequalis omnibus claruit. Nobis vero in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principatum ex ejus virtute percipim
Abbreviated transcription (Latin):
explicat. cum ꝓibet coli figm̃ta .s. ido
nicħ ħt simile sui. Similitudo uõ ꝙ
in aurol ligno uł alia re faciat spẽm
serpentis. uł auis. uł alius rei. i statuat
ad adorandum. nõ idolum seo simili¬

Expanded text:
explicat cum prohibet coli figmenta, scilicnihil habet simile sui; similitudo vero, in auro vel in ligno vel alia re faciat speciem serpentis vel avis vel alterius rei, et statuat ad adorandum, non idolum sed simili
Abbreviated transcription (Latin):
quo datur hãt. non t̃m ut donũ sit
s omnino ut sit. Qd̃ si non est. nisi qr
datur .i. si non ht̃ ẽẽ nisi eo quo datur.
sic̃ filius nascendo ht̃. non t̃m̃ ut sit fi¬
lius qd̃ relatiue dr. s omnino ut sit
cui daretur: Non gͦ eo quo datur. sed
ꝓcedendo ht̃ ut sit donum. ⁊ ut sit es¬
sentia. sic̃ filius non eo quo datus est.

Expanded text:
 datur, habeat non tantum ut donum sit, sed omnino ut sit. Quod si non nisi quia datur, id est, si non habet esse nisi eo quod datur, sicut Filius nascendo habet non tantum ut sit Filius, quod relative dicitur, sed omnino ut sit cui daretur? Non ergo eo quod datur, sed procedendo, habet ut sit donum, et ut sit essentia; sicut Filius non eo quod datu
Abbreviated transcription (Latin):
nature. in naturã eand̃ natiuitate subs¬
istit filius. ⁊ ex uirtute nature: innat̾am
ta:naturã quã ht̃ eand. filius natiuitate:¬
ht̃. Unde ipse io̾. aꝑcius eloquens: qd̃ di
naturam. Non.ii. aliud quam ds subsis¬
tit. qd̾ non aliunde. quã de do subsistit
ecce his uerb̃ aꝑitur. quomͦͣ accipiendũ
sit illd. de patre gen̾acio: pr̾at eẽntiam fi¬
lio. ⁊ de utroq ꝓcessio: prãt eẽnciã sp̃iu .s. ñ¬

Expanded text:
turae in naturam eamdem nativitate subsistit Filius; et ex virtute naturae in naturam ta, naturam quam habet eamdem Filius nativitatet. Unde ipse idem, apertius eloquens, quod dinaturam. Non enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam de Deo subsistit. Ecce his verbis aperitur quomodo intelligendum sit illud: De Patre generatio praestat essentiam Filio, et de utroque processio praestat essentiam Spiritui
Abbreviated transcription (Latin):
ta: ꝑfectum habebit nature fue modũ
obediens ⁊ imꝑans. uiinficata ⁊ uui¬
ficãs. tam in effubili facilitate. ut sit głe¬
ꝙ fuit sarcine

Expanded text:
ta, perfectum habebit naturae suae modum, obediens et imperans, vivificata et vivificans, tam ineffabili facilitate, ut sit gloriae, quod sarcinae
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ scĩ augeli udẽt. sñ alia latñciori cã
siue ideo quia in est ei nanirał quidam
appetitus corpus ãministrandi quo re
tardatur quodã modo ne tota intẽcio¬
corpus. cuius sit difficił ⁊ grauis admi¬
nistracio. sic̃ ħ caro que corrũpitur. mł¬

Expanded text:
cti angeli uident, sine alia latentiore causa siue ideo, quia inest ei naturalis quidam adpetitus corpus administrandi: quo adpetitu retardatur quodammodo, ne tota intentiocorpus, cuius sit difficilis et grauis administratio, sicut haec caro, quae corrumpitur e
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec queri solet. si beati¬
tudo sc̃oꝵ maior sit futura post udiciũ
quam interim. Sine omni scrupło cre¬
dendũ est eos habituros maiorẽ głam pꝰ
iudiciũ quã ante. quia ⁊ maius erit eoꝵ¬
gaudium. ut supra testatus ẽ aug̃. ⁊ ãpliꝰ¬
ampliorẽ głam sue claritatis ds monstͣ¬
bit edectis. Si quẽ mouet quid opus sit
sp̃ibus defunctoꝵ corꝑa sua in resurrece¬
ione reciꝑe. si eis potest sine corꝑib sũ¬
ma beatitudo prebi. difficił q̃o est. nec
potest a nobis ꝑfecte diffiniri. S tñ du¬
bium non est.⁊ raptã acarnis sensib hoiꝰ
m̃tẽ.⁊ post mortẽ ipsa carne deposita.

Expanded text:
ost hoc quaeri solet si beatitudo sanctorum major sit futura post judicium quam interim. Sine omni scrupulo credendum est eos habituros majorem gloriam post judicium quam ante; quia et majus erit gaudium eorum, ut supra testatus est August., supampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine corporibus summa beatitudo praeberi, difficilis quaestio est, nec potest a nobis perfecte definiri. Sed tamen dubium non est, et raptam a carnis sensibus hominis mentem, et post mortem ip
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ epłam ad titum aliud uiderunt᷑
sentire. dicens sex milia nec dum tir̾i
temporis implentur annorum.⁊ quã¬
tas prius et̾nitates. quanta tp̃ra. qͣntaᷤᷤ
sclorum origines arbitrandum est. in
ordines seruierunt do absq tempoꝵ
uicib atq mensuris. ⁊đo uibente
substiterunt. his uerbis quidam ad¬
hentes. direrunt ẽ mundo cepisse tp̃s

Expanded text:
stolam ad Titum aliud videtur sentire dicens; sex millia necdum nostri temporis implentur anni: et quantas prius aeternitates, quanta tempora, quantas saeculorum origines fuisse arbitrandum est; in ones servierunt Deo, et absque temporum vicibus atque mensuris Deo jubente substiterunt? Cui auctoritati quidam adhaerentes dicunt cum mundo tempus coepis
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ mutabilitatis s̃ hoĩes hurusim. ut noᷤ¬
dicant ea usur pare. que non s̃ scͥpta.
cum ea que s̃ seripta dicamus. ⁊ ipsi
obieiant qd seriptũ non sit Nonne ip¬
si sͥ adũsantur. ⁊ auctoritati calũpiue
sue derogant :Attende lector. quod hoc
nomine ingenitus nolebat uti ambr
tholicis ac piis lectoribus secure possũt¬
c̃di. Sunt ⁊ enum quedam. que nõ tãte¬
q̃b alq̃n im s religionis ⁊ auetoritatis. ut eis nos oꝑ¬
eis uti libe habeamus.
An diu̾sũ sit ẽẽ

Expanded text:
mutabilitatis sunt homines hujusmodicant ea usurpare quae non sunt scripta, cum ea quae sunt scripta dicamus, et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritate calumniae suae derogant? Attende, lector, quoniam hoc nomine ingenitus nolebat uti Ambrouae catholicis ac piis lectoribus secure credi possunt. Sunt etenim quaedam quae non tantae sunt religionis et auctoritatis, ut eis non opeis uti liberum habeamus. 5. An diversum sit e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtet. ꝙ arriani exeo ꝓbare nitebantur.
alt̾ius sub̾e ẽẽ patrem. alt̾ius filiũ. quia
ille ingenitus. ⁊ iste genitus dr.ẽ diuer¬
sum sit ẽẽ ingenitũ. ⁊ ẽẽ genitum. Unde
nõ legisse. ita inquiens. in .iii .ł. de sp̃u¬

Expanded text:
Ariani ex eo probare nitebantur alterius substantiae esse Patrem, alterius Filium, quia ille ingenitus et iste genitus dicitur; cum diversum sit esse ingenitum, et esse genitum. Unde non legisse, ita inquiens in libro de
Abbreviated transcription (Latin):
si aliquã s̾ ad tp̃s adhibũit. donec aliꝙͣ
dignã honorib aut suis facultatibus
inuenrat quã in ꝯiugio adducat. aĩo ip¬
so adult̾ est. nec cũ illa quã cup̃ inue¬
nire.set cũ ista cũ qua sic cubat. ut cũ
ea non hãt maritale ꝯsorciũ. Ecce ꝯiu¬
ges dicũtur. qui solius ꝯeubitus causa:
ꝯueniũt. si t̃ñ ꝓlis geñonẽ aliqͦ malo
dolo: non initent
D̾ his qui ꝓcurãt uene

Expanded text:
si aliquam sibi ad tempus adhibuerit, donec aliquam si aliquam sibi ad tempus adhibuerit, donec aliquam dignam honoribus aut suis facultatibus inveniat, quam in conjugio adducat, animo ipso adulter est; nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. Ecce conjuges dicuntur, qui solius concubitus causa conveniunt, si tamen prolis generationem aliquo malo dolo non vitent. 4. De his qui procurant vene
Abbreviated transcription (Latin):
Nec iõ t̃n ꝯiugium eẽ desunt. Saera¬
mentum uero ita inseꝑabilit̾ ꝯuigio
heret legitimarũ ꝑsonarum. ut sine
illo ꝯuigium non esse uideatur. qr sẽ¬
ꝑ manet inter uiuentes uinełm ꝯui¬
cationis cã. ꝯiugalis uncli firinitas¬
non soluatur. Ubi uero non uit̾ legiti¬
mas ꝑsonas ꝯtrahitur ꝯiugium. nõ ad¬
est illud bonũ. quod dicitur facrantũ.
quia potest solui taliũ copula. de qͥbus
post dicetur. Qd uero niugiũ sit inter
nicarii sed ꝯiuges appellentur. ostend̃ aug̃.
mina. nec ille maritus. nec illa uxor
altã. nec illa cũ alt̾o facrat id. utr̃ nup
de hoc appellar conubiũ. si usq ad mor¬
tẽ alicuius eoꝵ id inter eos placũit:⁊
ꝓlis geñacionẽ quãuis nõ ea causa
iuncti s̃. non tñ uitauerũt. ut uł nolĩt
sibi nasci filios. uł etiã oꝑe malo aliqͦ.
agant ue uafcant᷑. Cet̾m si uł utrũq
has nupcias appellare possimꝰ.⁊ enim¬

Expanded text:
nec ideo tamen conjugium esse desinit. Sacranec ideo tamen conjugium esse desinit. Sacramentum vero ita inseparabiliter conjugio haeret legitimarum personarum, ut sine illo conjugium non esse videatur, quia semper manet inter viventes vinculum conuli firmitasnon solvatur . Ubi vero non inter legitimas personas contrahitur conjugium, non adest illud bonum quod dicitur sacramentum, quia potest solvi talium copula, de quibus post dicetur. Quod vero conjugium sit inter nicarii, sed conjuges appellentur, ostendit Augusmina, nec ille maritus, nec illa uxor altde hoc appellari connubium, si usque ad mortem alicujus eorum id inter eos placuerit, et prolis generationem, quamuis non ea causa coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi nasci filios uel etiam opere aliquo malo agant, ne nascantur. ceterum si uel utrumque has nuptias appellare possimus. e
Abbreviated transcription (Latin):
t est sciendum
Iabaliquib ꝯtrahi ꝯiugium: qd̾ hec tͥa
bona non comutantur. De est .ii. fides
ubi uir cum alia. uł mulier cũ alio coit.
hoc igitur bonũ ita ꝯiugio adheret. ut
eo ex si adsit. amplius ꝯmendetur cõ¬
uigiũ. si non adsit: non ude adnichilet᷑.
Qd̾.ii. adulta est. non ideo ꝯuix non est
ĩmo si ꝯuix uon eẽt. adultã non foret.
Qd̾ cum fit: culꝑa omntitur. sacramẽ¬
tũ u̾o nõ cassatur. Boniũ quoq ꝓlis. ñ
omnib ad est ꝯuigibus. Quidam .N. pa¬
ri uoto ꝯtinẽciã seruãt. ali ꝓetatis de¬
fectu. uł alterius rei causa: generare ñ
ualent. Nec omnes illi ⁊̃. qui ꝓlem ac¬
cipiunt: bonũ ꝓlis hñt. Nam bonum
prolis dicit᷑. non ipsa ꝓles. uł ꝓlis speᷤ
que ad religionẽ non fertur. ĩmo ad he¬
ditariam successionẽ. Ut cum quis he¬
des t̾rene possessionis ħre desiderat.
sed spes ac desidium quo ꝓles ad hoc
q̃r. ut religione informetur. Multi gͦ
prolem hñt. qui tn bono ꝓlis carent.

Expanded text:
t est sciendum ab aliquibus contrahi conjugium, ubi haec tria bona non comitantur. Deest enim fides, ubi vir cum alia, vel mulier cum alio coit. Hoc ergo bonum ita conjugio adhaeret, ut ex eo, si adsit, amplius commendetur conjugium, si non adsit, non inde annihiletur. Quae enim adultera est, non ideo conjux non est; imo si conjux non esset, adultera non foret. Quod cum fit, culpa committitur, sacramentum vero non cassatur. Bonum quoque prolis non omnibus adest conjugibus. Quidam enim pari voto continentiam servant. Alii pro aetatis defectu vel alterius rei causa generare non valent. Nec omnes illi etiam qui prolem recipiunt, bonum prolis habent. Nam bonum prolis dicitur non ipsa proles, vel prolis spes quae ad religionem non refertur, imo ad haereditariam successionem ut cum quis haeredes terrenae possessionis habere desiderat, sed spes ac desiderium quo proles ad hoc quaeritur, ut religione informetur. Multi ergo prolem habent, qui tamen bono prolis carent,
Abbreviated transcription (Latin):
peri soł duenenosis ⁊ ꝑniciosis xis aĩali¬
ammantib utr̃ pꝰ peccatũ hominis bꝰ.
adiundictam c̾ãta sint. an pocius cã¬
ta in noxia peccatorib noce̾ ceꝑint.
Sane dici pot̾ q̃ c̾ata nic̾ͥ homini no¬
cuisset. si nõ peccasset. Pimmiendorum
tum facta sunt noxia.

Expanded text:
eri de venenosis et perniciosis animantibus, utrum post peccatum hominis ad vindictam creata sint? an potius creata innoxia, peccatoribus nocere coeperint? Sane dici potest, quod creata nihil homini nocuissent, si non peccasset. Puniendorum tum facta sunt noxia.
Abbreviated transcription (Latin):
ixit ⁊̃ ds. Producant aq̃ reptile anime
uiuentis. ⁊ uolatile suꝑ tr̾am ⁊c̃. Opus
.xͭ. diei ẽ formatio piscium ⁊ uolatiliũ
quibꝰ: duo elementa ornantur. ⁊ d ead̾.
mat̾ia .i. d aquis: pices ⁊ aues c̾auit. uo¬
latilia leuans in aera. ⁊ natatilia remit

Expanded text:
iam Deus: Producant aquae reptile animae viventis, et volatile super terram, etc. Opus quintae dici est formatio piscium et avium, quibus duo elementa ornantur; et de eadem materia, id est, de aquis pisces et aves creavit, volatilia levans in aera, natatilia remit
Abbreviated transcription (Latin):
uit ostendit id eẽ subam. quo ds est.
Io ũo qd̾ pater ẽ. non eẽ subam. Itẽ. c̃
ait pater non illud est. quod est. ostẽ¬
dit eum non eẽ patrẽ. eo qd suba est.
Non .ii. simpłr dixit pater non ẽ illd̃
quod ẽ. s ait. cum pater ẽ: non illud
est qd̃ est. sig̃cans quo pater ẽ. non eẽ
nentes sua ꝯm̃ta. simplib ⁊ incautis
u̾a uidĩ faciuntꝰ. Nos aut̃ alit̾ ista in¬
telligenda fore dins. Dicens.n eo quod

Expanded text:
unt ostendi id esse substantiam, quo Deus est; id vero quo Pater est, non esse substantiam. Item cum ait: Pater non illud est quod est, ostendit eum non esse Patrem eo quod substantia est. Non enim simpliciter dixit: Pater non est illud quod est; sed ait: Cum Pater est, non est illud quod est, significans quo Pater est non esse nentes, sua commenta simplicibus et incautis vera videri faciunt. Nos autem aliter fore ista intelligenda dicimus. Dicen
Abbreviated transcription (Latin):
queres.cum he ꝓprietates nõ possint
ẽẽ inꝑsonis quin eas det̾ĩmninẽt. quomo¬
cõsolabor me. t̃n. archangłi nesciunt.
angłi non audierunt. scła non tenent.
ꝓpħa non sensit. apłs non int̾rogauit.
filius ipse non edidit. Cesset gͦ dolor q̃¬
relar̃. non putet hõ sua intelligẽcia ge¬
neracionis sacram̃tũ posse ꝯsequi. ab¬
solute tñ intelligendus ẽ. pat̾ ⁊ filius
⁊ sp̃s.s. Stat in hoc sũ intelligencia uer¬
boꝵ. Est filius apatre. qui ẽ uingenitus:
ab ingenito ꝓgenies: a parente. uiuus.
ainuo. non natura ditatis. alia ⁊ alia.
qr ambo: unũ. hoc credendo: incipe. ꝑ¬
curre. ꝑsiste.⁊ si non ꝑuenturũ scĩã: iñ
gratulabor ꝓfecturũ. qui .ii. pie infinita
ꝓdeundo. S ne te inseras in illud se¬
cretũ. ⁊ archanũ. inopinabił natiuitatis.
ne te inm̃gas. sũmã intelligẽcie ꝯp̃hen¬
de p̃sumens: s utellige. in ꝯprehensibi¬

Expanded text:
quaeres, cum hae proprietates non possunt esse in personis quin eas determinent, quomoconsolabor me tamen. Archangeli nesciunt, angeli non audierunt, secula non tenent, propheta non sensit, Apostolus non interrogavit, Filius ipse non edidit. Cesset ergo dolor querelarum: non putet homo sua intelligentia generationis sacramentum posse consequi. Absolute tamen intelligendus est Pater sanctus. Stat in hoc fine intelligentia verborum. Est Filius a Patre, qui est unigenitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita prodeundo. Sed ne te inseras in illud secretum et arcanum inopinabilis nativitatis, ne le immergas, summam intelligentiae comprehendere praesumens
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis. nec in eo ⁊̃ dñium ħuit passio
Itaĩ. nõ ħuit nat᷑am ad timendum. ł
tristandum. quia nõ ħuit talem na¬
turam inqua eẽt cã timoris ułtͣsticie.
Itaq nẽc̃itas timendi nõ fuit meo siẽ
ẽ in nb. nec nat᷑a doloris fuit in eosiẽ
ẽ in nb.¬

Expanded text:
oris; nec in eo etiam dominium habuit passio; ita etiam non habuit naturam ad timendum vel tristandum, quia non habuit talem naturam in qua esset causa timoris vel tristitiae. Ita necessitas timendi non fuit in eo, sicut est in nobis. Nec natura doloris fuit in eo, sicut est in nobi
Abbreviated transcription (Latin):
uuln̾is ñ reliquid: Pungẽde carnis
rumq uirtutib dmonstrari nõ ẽ
ambiguum. in nͣ corꝑis eius: infirmi¬
tatẽ corpee nͨ nõ fuisse.⁊ passionem
illam lic corꝑi illata sit. nõ tñ n᷑m
dolendi: corꝑi intulisse. quia licet
forma corꝑis nr̃i eẽt indomino. non
tñ uiciose infirmitatis nr̃e forma:
dolorẽ exclud̾e iudr̃. S si excussa sen¬
sus :⁊ impietatis hebitudine. p̃missis
diligent̾ intendas. atq ip̃iꝰ sc̃pt̾e cir¬
cumstantiam inspicias. dictorum rõ¬
nem atq uirtutẽ ꝑcipe. ut cumq
pot̾is: u intelligẽtiã arguere nõ atemp¬
tab. Intelligitur n ea rõne dixisse do¬

Expanded text:
vulneris non reliquit? Pungendae carnis vulneris non reliquit? Pungendae carnis rumque virtutibus demonstrari non est ambiguum in natura corporis ejus infirmitatem corporeae naturae non fuisse, et passionem illam, licet corpori illata sit, non tamen naturam dolendi corpori intulisse; quia, licet forma corporis nostri esset in Domino, non tamen vitiosae infirmitatis nostrae forma dolorem excludere videtur. Sed si, excussa sensus et impietatis habitudine, praemissis diligenter intendas, atque ipsius Scripturae circumstantiam inspicias, dictorum rationem atque virtutem percipere utcumque poteris, et intelligentiam arguere non attentab
Abbreviated transcription (Latin):
ħns ad paciẽdum corpꝰ ⁊ passus ẽ. sed na¬
tam nõ ħns ad dolendum. Id̾ in eod̾. ui¬
deamus an ille passionis ordo infirmi¬
tatẽ in dño doloris ꝑmittat intelligi
Dilatis enim causis ex quib mecum
domino ħrsis ascbit. res ipãs. ut geste
sunt cõferamus N enim fĩ pͭ. ut timor
eius significetur iũbis. cuiꝰ fidutia
contineat᷑ infactis. Timuis gͥhetice
passionẽ uidr̃. s ob ignorantie huiꝰ er¬
rorẽ. petrꝰ ⁊ sathanas. ⁊ scandalum est.
un corꝑe eius infirmitas fuit. ad cuiꝰ
occursum ꝯsternata ꝑsequentium ag¬
mina supinatis corꝑib ꝯciderunt. Quã
gͥ infirmitatẽ dominatam. hꝰ corꝑis
ẽdis. cꝰ tantam ħuit nꝰ uirtutẽ. Sed for¬
te dolorem uulnerum timuit. quam
rogo. otu dñice infirmitatis assertor
penetrantis carnẽ claui habuit trorẽ
qui excisam aurẽ solo restituit a tac¬
tu:ꝓ ducem ħ autẽ manus clauum
dolet: isentit uulnꝰ. qui alt̾i dolorem

Expanded text:
habens ad patiendum corpus; et passus est, sed nahabens ad patiendum corpus; et passus est, sed naturam non habens ad dolendum. Idem in eodem: Videamus an ille passionis ordo infirmitatem in Domino doloris permittat intelligi; dilatis enim causis ex quibus metum Domino haeresis ascribit, res ipsas ut gestae sunt conferamus. Nec enim fieri potest ut timor ejus significetur in verbis, cujus fiducia continuatur in factis. Timuisse ergo haeretico passionem videtur. Sed ob ignorantiae hujus errorem, Petrus, et Satanas et scandalum est. in corpore ejus infirmitas fuit, ad cujus occursum consternata persequentium agmina supinatis corporibus conciderunt? Quam ergo infirmitatem dominatam hujus corporis credis, cujus tantam habuit natura virtutem? Sed forte dolorem vulnerum timuit. Quem, rogo, o tu dominicae infirmitatis assertor, penetrantis carnem clavi habuit terrorem, qui excisam aurem solo restituit attactu? Producens haec autem manus, clavum dolet, et sentit vulnus, qui alteri dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ corꝑa anima. q̃ ꝑ forat. ⁊opungit. nõ
tñ dolorem ing̾it. quia nõ sunt ille res
nr̃m nõ ħt talem nat᷑am. ut ualeat cal¬
nr̃i hominis ñ dficiens a se dõ sumpsit.
In qͦ quam uis aut iectus incid̾et. aut
uulnus descendẽt. aut nodi cõcurrerẽt
ferrent. ut telum aliꝗͥ aquam ꝑforans
uł ignem ꝯpungens. uł aera uulnerãs
omines d as passionis nͨ sue infert. ut
foret. ut cõpungat. ut uulnẽt. seo nͣm
aera uuln̾ari. quamius nͨ celi sit.⁊ uul¬
nerare: ⁊ conpungẽ ⁊ forare. Passus ꝗ xͦ
sed incorpꝰ irruens passio. nͨ ñ fuit pasfio
ñ tñ nat᷑am passionis exercuit. dumr⁊
penali mistĩo pena deseuit. ⁊ uirtus cor¬
ꝑis sñ sensu pene iuim pene inse dese¬
uientes excep̃ ħuit sane illd̾ d̃m corpus
se domus obstacuł arceatur. at uero
si dm̃ corꝑis solum ista ñ sit. ut feratur
nhumidis ⁊ sistat inliquidis: istructa
transcurrat:. quid ꝑ nͦm humanam.
mus: saro illa d̾ ceł ẽ. ⁊ homo ille d̾do ẽ.

Expanded text:
ora animata, quia perforat et compungit; non tamen dolorem ingerit, quia non sunt illae res nostrum non habet talem naturam, ut valeat calimilitudinem nostri hominis, non deficiens a se Deo, assumpsit. In quo quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descendferrent: ut telum aliquod aut aquam perforans aut ignem conpungens aut aera uulneransquidem has passiones naturae suae infert, ut foret, ut compungat, ut vulneret; sed nataera vulnerari, quamvis natura teli sit et vulnerare, et compungere, et forare. Passus quidesed in corpus irruens passio, nec non fuit passio, non tamen naturam passionis exercuit, dum et poenali ministerio poena desaeviit, et virtus corporis sine sensu poenae vim poenae in se desaevientis excepit. Habuit sane illud dominicum corpus usae domus obstaculis arceatur. Atvero si dominici corporis solum ista natura sit, ut feratur in humidis, et sistat in liquidis, et structa transcurrat, quid per naturam humani mus? Caro illa de coelis est, et homo ille de Deo est,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fidelius osidant. De hoc eod̾ aug̃ ad dar¬
dañ inł. de p̃sentia di ait. Cum d̾s sit nat᷑a
incorporea ⁊ in ꝯmutabiłr uia. et̃na sta¬
bilitate inseipso manens. totus ad est rebꝰ
ominibus ⁊ singulis totus. ẜ inquibo ha¬
bitat. hñt eũ ꝓsue capacitatis diũsitate
alii amplius. alii minus. quos ipse sibi di¬
lectissimũ tẽplum gr̃a sue bonitatis edificat.

Expanded text:
d Dardanum in lib. de Praesentia Dei, ait: Cum Deus sit natura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest rebus omnibus, et singulis totus; sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat.
Abbreviated transcription (Latin):
le: obligat nos pene tꝑrali. Duo eni
mortem et̾nam mẽtur. Ermien enim
ut ait aug̃ ẽ. quod ẽ dignum accusa¬
cione ⁊ dampnatione.Ueniale aũt q̃d
hominẽ usq inreatum ꝓpetue mortiᷤ
nõ grauat. U erumptamẽ penam

Expanded text:
le, obligat nos poenae temporali. Duo enimmortem aeternam meretur. Crimen enim, ut ait Augustinus, est quod est dignum accusatione et damnatione. Veniale autem quod hominem usque in reatum perpetuae mortis non gravat, verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
pe cum dicimus eum aliquid fac̾e̾ non
aliqͣ in oꝑando motum ei intelligimus¬
m ẽẽ. uł aliquã in laborando passionẽ.
sic̃ nob solet accide. s eius sempit̾ne uo¬
luntatis nouum aliquẽ significamus
effectum .i. et̾na eius uoluntate aliqͥd
ac si dicatur iurta eius uoluntatem.ł.
ꝑ eius uoluntatẽ. Aliquid nouit̾ contin¬
g̾e̾. ł eẽ. ut inipso noui contingat. s no¬
uum aliquid. sic̃ in et̾na uoluntate fu̾at.
fiat sine aliqua sui motione uł mutatio¬
ne. Nos uͦ oꝑando mutai dmr quia
moriemur. Non enim siue aliquid faci
uoluntate res noue ẽẽ incipiunt. q̃ añ
non erant. absq ipsius agitatione. ut
actus ꝓpe dici nequeat. cũ uideł actus
omnis in motu consistat. ĩ do at̾ motus
nullus ẽ. Sic gͦ excalore soł aliqua fieri
contingͣ. nulla tnͣ in ĩpso uł in eius calore
facta mutat̾one. ł inot̾one. ita exdi uolũ¬
tate noua ħnt cẽ. sine mutatione aueto¬
ris. qui ẽ unum ⁊ solum pͥncipium om

Expanded text:
pe cum dicimus eum aliquid facere, non aliquem in operando motum illi inesse intelligimus vel aliquam in laborando passionem, sicut nobis solet accidere; sed ejus sempiternae voluntatis novum aliquem significamus effectum, id est, aeterna ejus voluntate aliquid ac si dicatur juxta ejus voluntatem, vel per ejus voluntatem, aliquid noviter contingere vel esse; ut in ipso nihil novi contingat, sed novum aliquid, sicut in ejus aeterna voluntate fuerat, fiat sine aliqua motione vel sui mutatione. Nos vero operando mutari dicimur, quia movemur; non enim sine motu aliquid facimvoluntate res novae esse incipiunt, quae ante non erant, absque ipsius agitatione; ut actus proprie dici non queat, cum videlicet actus omnis in motu consistat, in Deo autem motus nullus est. Sicut ergo ex calore solis aliqua fieri contingit, nulla tamen in ipso vel in ejus calore facta motione vel mutatione: ita ex Dei voluntate nova habent esse sine mutatione auctoris, qui est unum, et so
Abbreviated transcription (Latin):
.s. mat̾iam. ⁊ spẽm. ⁊ t̾cium oꝑatorium
tem ⁊ onnipotentiã comendans. cũi uo¬
liusse. fac̾e̾ ẽ. quia ut p̃diximus ex eius
uoluntate. ibonitate. res noue existunt.
Credamus gͥ rer̾ c̾atarũ. celestium ułt̾res¬
trium. uisibilium uł in uisibilium c̾am
nõ eẽ. nisi bonitatẽ c̾atoris. q̃ ẽ ds unus:

Expanded text:
 materiam et speciem, et tertium operatorium tem et omnipotentiam commendans, cui voluisse, facere est; quia, ut praediximus, ex ejus voluntate et bonitate res novae existunt. Credamus ergo rerum creatarum coelestium, terrestrium, visibilium vel invisibilium causam non esse nisi bonitat
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpus redeant uñ dilapsa s̃. ad eadẽ¬
quoq corꝑis partes ubi fuer̃ redire
uecesse sit. Alioquin si capillus redit.
ꝙ̃ tam crebra tonsura detrax̃. si un¬
guibus qd̾ tociens demsit exsectio. in¬
mod̾ata ⁊ indecẽs cogitantib resur¬
rectio ẽ carns. ⁊ ido non credentibus
occurrit infirmitas. S quẽ ad mod̾
si statua cuuislib solubilis metalli.
igne liquesceret. uł ꝯt̾eretur in pul
artifex rursum ex illius mat̾ĩa ⁊ quã¬
titate reꝑare. nicħ intereẽt ad eius in¬
tegͥtatẽ que particła mat̾ie. cui mebͦ
statue redleret᷑. dum tñ totum ex quo

Expanded text:
ant unde dilapsa sunt, ad easdecorporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si capillus redit, quem tam crebra tonsura detraxit; si unguibus, quos toties depressit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus resurrectionem carnis, et ideo non credentibus, occurrit infirmitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli igne liquesceret, vel contereretur in pulvartifex rursum ex illius materia et quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statu
Abbreviated transcription (Latin):
Ic q̃r cum đr ds de deo. lum̃ de lumine
ter. ⁊ filius. possunt dici ds de deo. lumẽ
de lumine. scđm p̃dictam regulam. ad ꝙ
ut cum dr d̾s genuit dm: alt̾m ꝓ patre:
alterum ꝓfilio. ponimus. Simiłr cũ dr
locutionib sepe repiuntur noĩa eẽncie.
ad sig̃cationẽ ꝑsonar̃ deducta. ut cũ dr
d̾s uatus. ds mortuus. ds̃ passus. ubi
filius tm̃ sig̃catur. Ita ⁊ de solo filio in
lum̃ de lumine dr̃ : Non .N. simul ambo
ds de deo. s solus filius de deo .s. patre.
non ambo simul. lumen de lumine. s so¬
lus filius. de lumine paire¶ Et est sciẽd̾¬

Expanded text:
icitur Deus de Deo, lumen de lumine, ter et Filius, possunt dici Deus de Deo, lumen de lumine, secundum praedictam regulam. Ad quut cum dicitur: Deus genuit Deum, alterum pro Patre, alterum pro Filio ponimus. Similiter cum locutionibus saepe reperiuntur nomina essentiae ad significationem personarum deducta; ut cum dicitur: Deus natus, Deus mortuus, Deus passus, ubi Filius tantum significatur. Ita et de solo Filio intlumen de lumine? Non enim simul ambo Deus de Deo, sed solus Filius de Deo, scilicet Patre: nec ambo simul lumen de lumine, sed solus Filius de lumine Patre, etc. » Ite
Abbreviated transcription (Latin):
uere penitens nõ est. in obitu maclam
portat. que numquã delebr. Qui uero
edificat lignũ fenũ. stipłam. uere pe¬
nitet. quia bonus ẽ.⁊ caritatẽ ht̃. ⁊
uicaritate de hac uita transit. Ergo sũ
uit penitẽcia. penitencia .ii. non delet:
nisi pecẽm illd̾ quod deserit homo. Ta¬
le aut̃ pecc̃m sepe in hac uita nõ relui¬
non de om̃ib uenialib peniteat. Q¬
otest .n. quis¬

Expanded text:
ere poenitens non est in obitu, maculam portat quae nunquam delebitur. Qui vero aedificat lignum, foenum, stipulam, vere poenitet, quia bonus est, et charitatem habet, et in charitate de hac vita transit; ergo sinevit Poenitentia. Poenitentia enim non delet nisi peccatum illud quod deserit homo. Tale autem peccatum saepe in hac vita non relinnon de omnibus venialibus poeniteat. Potest enim qu
Abbreviated transcription (Latin):
xando debitum.atẽꝑrali ũo: penitus
nos libabit infut᷑o. qñ nouissima mors
pectamus redemptionẽ corꝑis. scdm
animas u̾o: iam redempti sumus ex
ꝑte. nõ extoto: aculpa. non apena. ner
omnino: aculpa. Non eñ ab ea sic redẽp¬
nr̃a .i. penã peccatorum nr̃orum dr̃ in
corꝑe suo sr̃ lignum. portasse. quia ꝑ ip̃iꝰ
penam quam in cruce tulit. omnis pe
baptismo penitus laxatur. ut nulla a
di fiusse usq ad xͥ mortem. diẽ apłs ad¬

Expanded text:
xando debitum; a temporali vero penitus nos liberabit in futuro, quando novissima mors pectamus redemptionem corporis; secundum animas vero jam redempti sumus ex parte, non ex toto, a culpa, non a poena, nec omnino a culpa. Non enim ab ea sic redempest, poenam peccatorum nostrorum dicitur in corpore suo super lignum portasse; quia per ipsius poenam quam in cruce tulit, omnis poebaptismo penitus relaxatur, ut nulla a Dei fuisse usque ad Christi mortem dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
hominis animale .i. egens alimoniis ciboꝵ
qd̃ ad huc erat animale nõ spũale ꝙ egebat
actus ẽ gͥ m animam¬

Expanded text:
hominis animale, id est, egens alimoniis ciboruquod adhuc erat animale, non spirituale, quod egebat actus est ergo in animam
Abbreviated transcription (Latin):
ec sane creatores illi malifrut̃ c̾ature.¬
angłi dicendi sunt. quia ꝑ illos magi
ranas ⁊ serpentes fecerunt. non enim
ta quedam semina. in corꝑ eis mundi¬
hꝰ elementis latent. q̃ds originałr eis
indidit. Ip̃e ergo c̾ator ẽ omnium rerũ.
qui c̾ator ẽ inuisibiliũ seminꝰ. qr quec̃q
nascendo. ad occlos nr̾os ereunt. ex occł¬
tis senimbꝰ accipiunt ꝓgreoiendi ħ pri¬
mordia ⁊ in cremẽta debite magnitu¬
diuis. distintionesq formarum abori¬
gnalib ut ita dieam reglis sumunt.
um. nec ag̾colas c̾atores frugum. qͣm¬
ius eorum ertrĩsecus adhibitis motbꝰ.
putare c̾atores.seo ꝓsubulitate sui sen¬
sus. ⁊ corꝑis semina istar rer̃ nob̾ occłti¬
ora nouer̾. ⁊ ea ꝑ congruas tempationes
elementorum late̾̃t᷑ spargunt. atq ita
et gigñdarum rer̃. ⁊ acclandor̾ incre¬
mentorum p̃bent occasiones. S nec
mali ħ in iuste faciunt. nͥ quantum
ipse uiste ꝑmutit Nam iniqͥ malitia:
uoluntatẽ suam ħut in ustam. potes¬

Expanded text:
ec sane creatores illi mali angeli dicendi sunt, quia per illos magi ranas et serpentes fecerunt, non enim lta quhujus elementis latent, quae Deus originaliter eis indidit. Ipse ergo Creator est omnium rerum qui Creator est invisibilium seminum; quia quaecumque nascendo ad oculos nostros exeunt, ex occutis seminibus accipiunt progrediendi primordia, et incrementa debitae magnitudinis, distinctionesque formarum, ab originalibus tanquam regulis sumunt. num, nec agricolas creatores frugum, quamvis eorum extrinsecus adhibitis motibusputare creatores. Sed pro subtilitate sui sensus corporis semina istarum rerum nobis occultiora noverunt, et ea per congruas temperationes elementorum latenter spargunt, atque ita et gignendarum rerum et accelerandorum incrementorum praebent occasiones. sed nec mali haec iniuste faciunt nisi quantum iuste ipse permittit. nam iniqui malitia uoluntatem suam habent iniustam, potes
Abbreviated transcription (Latin):
llud enim ante peccatum mortalepꝰ mortuũ¬
⁊ inmortale erat. quia pot̾at motrinõ mo¬
ri. aliud est autem nõ posse mori. aliud
posse nõ mori. Ideo factum ẽ ꝑ peccatum nõ
mortale qd erat. seo mortuum. quod non
fieret si non peccaret. Animale enim nõ ẽ

Expanded text:
llud enim ante peccatum mortale et immortale erat, quia poterat mori et non mori. Aliud autem est non posse mori, aliud posse non mori. Ideo factum est per peccatum non mortale, quod erat; sed mortuum, quod non fieret nisi peccaret. Animale enim n
Abbreviated transcription (Latin):
nis añ peccatum mortale ⁊ in mortale fuit.
seo nõ quałr fiet in resurrectione
De ħ eodẽ beoa suꝑ genesim ait. Nõ ẽ
cred endum ante peccatum ita fiuisse
mortalia corꝑa sic̃ mͦ. Ait enim appłs.¬

Expanded text:
nis ante peccatum mortale et immortale fuit, sed non qualiter fiet in resurrectione. De hoc eodem Beda, super Genes., ait: Non est credendum ante peccatum ita fuisse mortua corpora, sicut modo. Ait enim Apos
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ semel tm m̃ge̾. Ibi tñ dũ taxat se¬
mel m̃gere licet. ubi ꝯfuetudo eccłie tal
existit. Si quis ũo id fac̃e incipiat. ubi
ꝯsuetudo tal nõ est. si semel iningendum
esse asserat. rep̃hensibilẽ se ꝯstituit. Uñ
aimo. Iñ suo sensu habundabat cipͥanꝰ. c̃
semel mergebat in baptismo paruulos.
ꝗ ꝙ intłłigebat studiose ĩplebat. bonis o¬
ꝑib habũdãdo. licet in ħ nesciꝰ delinq̃r.
S qr bonis oꝑib habundabat. pꝰ ea cor¬
rectus ẽ a do. habundauit alciori sensu t̃

Expanded text:
sed et semel tantum mergere. Ibi tamen duntaxat semel mergere licet, ubi consuetudo Ecclesiae talexistit. Si quis vero id facere incipiat ubi consuetudo talis non est, vel semel tantum mergendum asserat, reprehensibilem se constituit. Unde Haymo: In suo sensu abundabat Cyprianus, cum semel mergebat in baptismate parvulos, quia quod intelligebat studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret, sed quia bonis operibus abundabat, postea correctus ad nos abundavit altiori sensu, ter
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ħesis triꝑtita est distinctio alii .n.
de simoniacis simonrace ordinatoribꝰ
ł ordinatis.⁊ de simoniacis simonrace
añ simoniacis. ⁊ de simoniacis. ñ simo¬
mace asimoniacis .¶Simoniaci simoni
aꝓͥo gradu decidant. Simoniaci etiã
simornace añ simoniacis ordinati. si¬
młr ab offitio remoueantur .¶ Si moni¬
acos ũo non simoniace a simoniacis or
nere. quod intelligendũ est de his. qͥ
ordinantur asimoniacis. ignorantes e¬
os esse simoniacos. hos facit simonia¬
cos. non reatuis c̾minis. s ordinatio sy¬
moniaci.

Expanded text:
autem haeresis tripartita est distinctio, Alii enim a simoniacisvel ordinatis, et de simoniacis simoniace a non simoniacis, et de simoniacis non simoniace a simoniacis. Simoniaci simoniaones, a proprio gradu decidant. Simoniaci etiam simoniace a non simoniacis ordinati, similiter ab officio removeantur. Simoniacos vero non simoniace a simoniacis ordnere. Quod intelligendum est de his qui ordinantur a simoniacis, ignorantes eos esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus criminis, sed ordinatio simoniaci.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ordinantur a si¬
irrita est. Qui uero ordinantur asimo¬
niacis. quos cũ ordinantur nesciunt
ẽẽ simonracos. qui ⁊ r̾ẽ ꝓcatholicis hñ¬
tur. eoꝵ ordinacio miscđit̾ sustinetur.¬
ro aliqui obiecerint se nõ ꝯse sp̾uaili¬
craciones emere. s res ipsas. que ex ꝯse¬
Nam quisquis hoꝵ alter̃ uendit. sñ qͦ

Expanded text:
 ordinantur. Diirrita est. Qui vero ordinantur a simoniacis, quos, cum ordinantur, nesciunt esse simoniacos, qui et tunc pro catholicis habentur; eorum ordinatio misericorditer sustinetur.ro aliqui objecerint, se non consecrationes emere, sed res ipsas quae ex conseNam quisquis horum alterum vendit, s
Abbreviated transcription (Latin):
origmale. quo peccatores nascuntur. õs
concupiscẽtialit̾ geniti. q̃d ex adam siue
tutos ẽẽ peccatores. q̃ est actuale pecẽm.
intrasse inmundum.⁊ meo omnos peccas¬
se. q de originali peccato dictum ẽe. oꝑ

Expanded text:
m, quo peccatores nascuntur omnes concupiscentialiter geniti; quod ex Adam, sive tutos esse peccatores, quae est actuale peccatum. intrasse in mundum, et in eo omnes peccasse, de origina
Abbreviated transcription (Latin):
equ. Dixit d̾s. Cong̾gentur aqua in locum
inum ⁊ appareat arida. Tcii diei opus est
conggatio aquar̃ in locum ium. Cong̃¬
gate enim sunt omnes aq̃ celo inferiores
in unam mat̾cem. ut lux q̃ p̾t̾ito biduo
aquas elara luce lustrau̾at. in puro aere¬
clarior fulgeat: iappareat tr̾a q̃ cooꝑta la¬
tebat:⁊ q̃ aquis liuiosa erat. fi arida ⁊g̾ini¬
aũt q̃ratur uͥ cong̾gate sunt aq̃ q̃ totum
tex̾ant spatium usq ad celum. potuit fĩ
rias aquas rariores fuisse. q̃ sic̃ nebula
teg̾ent tr̾as. s cong̾gationes ẽẽ spissatas
nd̃o facile in unum posse redigi locum.

Expanded text:
Sequitur: Dixit Deus: Congregentur aquae in locum unum, et appareat arida. Tertiae diei opus est congregatio aquarum in unum locum. Congregatae sunt enim omnes aquae coelo inferiores in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clarior fulgeat; et appareat terra, quae latebat; et quae aquis limosa erat, fiat arida et germiautem quaeratur ubi congregatae sunt aquae quae totum texerant spatium usque ad coelum, potuit fierrias aquas rariores fuisse, sic ut nebula tegeret terras, sed congregatione esse spissatas, et ideo facile in unum posse redigi locum.
Abbreviated transcription (Latin):
rum distinetione. scđm ꝓprietates: in
seq̃nti tractabr. Nũc u̾o ad inceptum
redeamus: que dicta s̃ repetẽtes. ut se¬
quã una ⁊ hoc rõne ostendit catholica.

Expanded text:
rum distinctione secundum proprietates in sequenti tractabitur. Nunc vero ad incoeptum redeamus, quae dicta sunt repetentes, ut saequam una; et hoc ratione ostendit catholica.
Abbreviated transcription (Latin):
uod aut̃ ioħs dic̃. ypostases ueniat ꝑͥs¬
differetie nũo: non natura. in eo qd nõ
differre natura ait: ũissime. ⁊ sũ ullo
serupulo: loq̃r. Qd aut̃ dic̃ differre nu¬
mero. cauendum ẽ quomodo intelliga¬
tur. Diũsis .ni. modis. dũr aliqua differ¬

Expanded text:
uod autem Joannes dicit hypostases differre numero, non natura; in eo quod non differre natura ait, verissime et sine scrupulo loquitur. Quod vero dicit differre numero, cavendum est quomodo intelligatur. Diversis enim modis dicuntur aliqua differ
Abbreviated transcription (Latin):
forma apparet. ita ⁊ de fangiune accipi
debet. quẽ sensũ ꝯfirmat aug̃. aꝑiens
quałr predieta intelligẽda sit. qr obseu¬
re dix̾at. ꝯsequẽter. dicẽs ita. panẽ uoca¬
ricorpus .xͥ. cum uere sit sacram̃tũ cor¬
ꝑis xp̃i. quod incruce positũ ẽ: siẽ ipsa
immolacione q̃ fit manib sac̃dotis: uoca¬
tur xͥ passio. nõ rei ĩntate. s sig̃ranti mis

Expanded text:
forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita panem vocari corpus Christi, cum vere sit sacramentum corporis Christi quod in cruce positum est; sicut ipsa immolatio quae fit manibus sacerdotis, vocatur Christi passio, non rei veritate, sed s
Abbreviated transcription (Latin):
ntende his diligẽt᷑.
qr tͦpo quodã ħ utitur aug̃. qͦ solent
res sig̾cantes rer̃ sortiri uocabula: qͣs
sigrãt. hic .n. iusibił sp̃es panis. uoca¬
tur nõie carnis.⁊ insibił sp̃es uini: no¬

Expanded text:
tende his diligenter quia tropo quodam utitur hic Aug., quo solent res significantes rerum sortiri vocabula quas significant. Hic enim visibilis species panis vocatur nomine carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi maiorẽ. misisse utrumq: qͣi mi¬
norẽ. Qd aug̃. in ꝓbat. in .iiii.i. det̾. illis
ꝯtradicens. Non iõ inquit arbitrandũ ẽ.¬
minorẽ eẽ filiũ. qd̾ missus est apatre.
non ꝑꝑ mequalitatẽ. uł ĩparilitatẽ. uel
dissimilitudinẽ sub̾e inscripturis hec
posita: intelligñr. Nec gͦ ideo pater dici¬
ecce ostensum est. que sit missio filii. ⁊
quib modis muitatur.

Expanded text:
quasi majorem, misisse utrumque quasi minorem. Quod Aug. improbat in lib. 4 de Trin., illis contra dicens. Non ideo, inquit, arbitrandum eminorem esse Filium quod missus est a Patre, non propter inaequalitatem vel imparitatem, vel dissimilitudinem substantiae in Scripturis haec posita intelliguntur. Non ergo ideo dicitur PaEcce ostensum est quae sit missio Filii, et quibus modis mittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ templũ eius. Uñ ꝑ yfaram dñs ait. selũ
michi sedes ẽ. t̾ra aut̃ scabellum pedum
meoꝵ. qr in electis: qui s̃ celũ. habitat ds
⁊ regnat. qui eius uoluntati deuoti obtẽ¬
ꝑant. Malos uo. qui sunt t̾ra. iudicii dis¬
trictione calcat. Uñ ⁊̃ inł. sap̃ie đdr. Tronꝰ
sap̃ie: aĩa iusti. quiꝰ iniustis specialius est:
quam maliis rebus. in quibus tũ om̃ib
totus est. quẽ admodum aĩa. ut ait aug̃¬
inepła adieR. de origine anime. E om̃s
partirłas corꝑis tota ad est simul. nec mi¬
nor inminorib nec inmaiorib maior¬
est. s tñ inaliis intẽsuis. in aliis remis
quos in habitat.i. in quibus ita est. ut fa¬
ciat eos tẽplũ suũ. ⁊ hi tales cũ eo s̃ iam
exparte. s in batitudine ꝑfecte. Mali ũo
⁊ si ibi sint. ubi ipse est qui nusquã de ẽ
non tñ s̃ cum eo. Uñ aug̃ suꝑ ioħm. Nõ¬
illo: qr non s̃ beati. nisi exeo. cũ illo sũt.
ce. nec boni ita nũc s̃ cum eo ut uideãt

Expanded text:
it: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum, quia in electis qui sunt coelum, habitat Deus et regnat, qui ejus voluntati devoti obtemperant; malos vero qui sunt terra, judicii districtione calcat. Unde in lib. Sap. dicitur thronus sapientiae anima justi, quia in justis specialius est quam in aliis rebus; in quibus tamen omnibus totus est, quemadmodum anima, ait Augieronymum, de Origine animae, per omnes particulas corporis tota adest simul, nec minor in minoribus, nec major in majoribus; sed tamen in aliis intensius, et in aliis remissquos inhabitat, id est, in quibus ita est, ut faciat eos templum suum; et ibi tales cum eo sunt jam ex parte, sed in beatitudine perfecte. Mali vero, etsi ibi sint ubi ipse est, qui nusquam deest, non tamen sunt cum eo. Unde Aug., tom. illo, quia non sunt beati nisi ex eo quod cum illo sunt, ce; nec boni ita nunc sunt cum eo ut videant
Abbreviated transcription (Latin):
ant illi patres. dicimꝰ seruasse in hoc fi¬
dem thori. quia non aliis s ꝓpriis uxo¬
ribus. uł ancillis miscebantur. Ecce qu¬
e fu̾it ꝯsuetudo in hac re añ legẽ
in idixit moyses carnalem copulã fie¬
ri. cum matre. cum noũca. cum. sorore
cũ nepti. cum amita. ẽ matert̾a.c̃ nurs
⁊ aliis quibusdã. Permuisit aut̃ diuorci¬
um fieri. dato libello repudii. in quo uir
scribebat causas proquib uxorẽ repu¬
diabat. ꝑ misit ⁊̃ alram duc̃e. dato prio¬
ri. libello repudii. Qd p̃p duriciã cordis

Expanded text:
ant illi patres, dicimus in hoc servasse fiant illi patres, dicimus in hoc servasse fidem thori, quia non aliis, sed propriis uxoribus vel ancillis miscebantur. Ecce quae fuerit consuetudo in hac re ante legem. interdixit Moyses carnalem copulam fieri cum matre, cum noverca, cum sorore, cum nepte, cum amita, cum matertera, cum nuru, et aliis quibusdam. Permisit autem divortium fieri dato libello repudii in quo vir scribebat causas pro quibus uxorem repudiabat. Permisit autem aliam ducere dato priori libello; quod propter duritiam cordis
Abbreviated transcription (Latin):
titas uirginał. nõ preferatur in m̾ito
paciencie in petro qui passus ẽ. ⁊ ĩ ioħe
qui passus non est sic non impar m̃i¬
tum ꝯtinẽcie in ioħe qui nullas ex ꝑtꝰ
ẽ nupcias: ⁊ in abrahã qui filios gemi¬
it. Nam illius celibatus. ⁊ istius mnu¬
Melior ẽ castitas aut̃ celibũ quã nup¬
ciaꝵ. quar̃ unã abraham habebat ĩ
usu. ambas in habitu. Caste .n. ꝯiugałr
s tunc non oportuit. It̃ ieix. Qius ig¬
noret sub alta dispẽsacione dei. oñĩs re¬
tro scõs eiusd fuisse m̃iti. cuius nunc
xp̃iani s̃e Quomͦ abraham ante pla¬
cuit inꝯingio. sic nimc uirgines pla¬
cent incastitate. Seruint ille legi ⁊
tp̃ri suo. seruiamꝰ ⁊ nos legi ⁊ tẽpori
nr̃o. inquos fines scłoꝵ deuenerunt.
Ex his apparet qd̾ scĩ patres ante legẽ
sine peccato płes habuer̃ uxores: uel
ꝯcubias. Eas .ii. nũc uxores appellat sc̃¬
ptura: non ꝯcubinas. Rachel ⁊ lia am¬
opponat quod fidem thori non seruab¬

Expanded text:
titas virginalis non praeferatur in merito patientiae in Petro qui passus est, et in qui passus non est: sic non est impar meritum continentiae in Joanne qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham qui filios generavit. Et illius enim caelibatus, et illius connuMelior est autem castitas caelibum quam nuptiarum; quarum unam Abraham habebat in usu, ambas in habitu. Caste enim et conjsed tunc non oportuit. Item Hinoret sub alta dispensatione Dei omnes retro sanctos ejusdem fuisse meriti, cujus nunc christiani sunt? Quomodo Abraham ante placuit in conjugio, sic nunc virgines placent in castitate. Servivit ille legi et tempori suo; serviamus et nos legi et tempori nostro, in quos fines seculorum devenerunt. Ex his apparet quod sancti Patres ante legem sine peccato plures habuerunt uxores vel concubinas. Eas enim nunc uxores appellat Scriptura, nunc concubinas. Rachel tamen et Lia amopponat quod fidem thori non servab