comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imemissionẽ poccatoꝵ Dico ub non bibam a modo existacreatura uitis usq in diemillũ
quo uobis cũ bibam nouum uinũ in regno patris nei. Quam parteinuenimꝰ calicẽ mixtũ
fuisse quẽ dñs obtulit &uinũ fuisse quod sanguinẽ suũ dixit T inde a ppar& sangui
nem xp̃i non offerri sidesit uinũ calici nec sacrificiũ dominicũ legitima scĩficatio

Expanded text:
in remissionem peccatorum. dico uobis, non bibam amodo ex ista creatura uitis usque in diem illum in remissionem peccatorum. dico uobis, non bibam amodo ex ista creatura uitis usque in diem illum quo uobiscum bibam nonam in regno patris mei qua in parte inuenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus optulinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatio
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ potaturus idestbaptisimi gatiã consecuturos sistaierint inquid ꝑde serio¬
nens qidepr: ophiecam sitante p̃dietũ clamat edicit Siquis stit uemat ebibiai qu
eredit me sicut scriptura dic̃ flumina deuentre ẽ fluent aque uiua ut magis possit
ẽ manisestũ qr non decalice sed deb aptismoillielo quitꝰ dñs addedit seriptura dicens
dicat &bibere quando & dñs ine uangelio dicat. Beatie surientes & si ciente sius¬
titiã q qđ auida: & sicienticupiditate suscipit plenius &uberius naurtt. Sicut
& alioloco ad samarita nã mulierẽ dñs xp̃sloquit dicens. Omis quibiberit exa qua¬
qua ego dedero non sici& i a &ernum Quod &im ipsobaptis ma salutaris aquo significa
quod semel scilic& sumit m mec rur sus iterat᷑ Iterũ calix dm̃ in ecdesi a somꝑ & sitit᷑
ma significatũ semꝑ eẽ & sic nos intellegere debere Quando dñs aduenens baptisim
credentib: inbaptis modare. Calicemuero docuerit exemplo magisteriisuium &

Expanded text:
esse poturos, id est baptismi gratiam consecuturos. si sitierint, inquit, per desertanens quid per prophetam sit ante praedictum clamat et dicit: si qui sitit, ueniat et bibat qui credit in me, sicut scriptura dicit, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae. adque ut magis posset esse manifestum quia non de calice seddicit et bibere, quando et Dominus in Evangelio dicat: Beati esurientes et sitientes justitiam ; quia quod avida et sitienti cupiditate suscipitur, plenius et uberius hauritur. Sicut et alio loco ad Samaritanam mulierem Dominus loquitur dicens: Omnis qui biberit ex aquam ego dedero, non sitiet in aeternum. quo et ipso baptisma salutaris aquae significatur, quod semel scilicet sumitur nec rursus iteratur. ceterum calix Domini in ecclesia semper et sititur ma significatum semper esse et sic nos intellegere debere, quando Dominus adueniens baptismi credentibus in baptismo dari, calicem uero docuerit exemplo magisterii sui uini et
Abbreviated transcription (Latin):
& cor in penitens thes aurigas tibi irã indiae ires & reuelationis
iustiiu dicuidĩ quir&ł d& unicuiq secundũ opera sua:
ustum iudicium dĩ dixiteẽ: quia serũ ost: quia diumultum que difertur
ut homini aduitã longã dĩ patientiam consolatꝰ tunc representat᷑
poe na impio & pecccatori quando iam non potest paenitentia
pro des se peccati atqr plenius intellegere pos semus fratres
chlectisimi qui apatientia dĩ resist& : quisq: lenis& patiens & mi¬
tis est đi pairis imitatorest cum in euan gelio suo dñs precepta
in salutem dar&: &diuina monita deꝓmens ad perfectam dis oipulos
eru dir& posu & dixit : Audistis quie dictum est diligis ꝓrramum

Expanded text:
is iusti iudicii Dei qui reddet unicuique secundum opera sua. iustum iudicium Dei dixit esse, quia serum est, quia diu multumque differtur ut homini ad uitam longa Dei patientia consulatur. tunc repraesentatur poena impio et peccatori, quando iam non potest paenitentia prodesse peccati. Adque ut plenius intellegere possimus, fratres dilectissimi, quia patientia Dei res est et quisque lenis patiens et mitis est Dei patris imitator est, cum in euangelio suo Dominus praecepta in salutem daret et diuina monita depromens ad perfectum discipulos erudiret, posuit et dixit: audistis quia dictum est: diliges proximum
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ & sempoperantitef tis suitdicens qberadi reudari & confiteri honori sicũe: Na quando o¬
ralastu & sarra egodtili memoriã oratonis urẽ in co. speetu cdaritatis đ &o sepdiresti oi&
tuuor simpliciter & qui a nones cumtatus & surgere & derelinquere prandñtuũ &  isti & con¬
dedisti enortuũ & missussũ tempetate &iterũ memisit ds̃ curare te & nurũ tua sarrao
em̃ sura fabelunus & septẽ angeli sc̃ĩs qui ad sistimus & conuersamur ante claritem di
Peresaiã quoque dñs ad mone & doc&lsimili a conteftans : Solue inqui& omnẽ noduo
iniustitiae resolue suffocationes inpotentiũ conmertiũ Reninte qua satus in reꝗẽ & omne onr
consigna cionẽ in iustã dissipan Frange esurienti panẽtuũ : & ege nossine t&tu induc indomũ tuao

Expanded text:
semper et semper operanti testis fuit dicens: Opera Dei revelare et confiteri honorificum est. Nam, quando osemper et semper operanti testis fuit dicens: Opera Dei revelare et confiteri honorificum est. Nam, quando orabas tu et Sarra, ego obtuli memciter, et quia non es cunctatus exurgere et derelinquere prandium tuum et abisti et condidisti mortuum, et missus sum temptare te: et iterum me misit Deus curare te etenim sum Raphael, unus ex septem angelis iustis qui adsistimus et conuersamur ante claritatem Dei. per Esaiam quoque Dominus admonet et docet similia contestans, solue, inquit, omnem nodum iniustitiae, resolue suffocationes inpotentium commerciorum: dimitte quassatos in requiem et omnem consignationem iniustam dissipa: frange esurien
Abbreviated transcription (Latin):
nec nudis praecilus ad dimuenia mus mefsicax poritionest cũ prȩcaturdm̃sterelis oratio
Ia cũ omnis arbor non facens frultu eti datur &igne mittatur : utiqu & sermonon habeno fruc¬
tũ ꝓmereridm̃ non potest qui a nulla cperatione secundus ost. Et ideoscriptura diuina in¬
struit dicens, Bonae oratio cũ ieiunio & elrmosina : Nam quundie iuditu prȩniũ poperibus
& edi mo sinis red diturus ẽ hodie quoque orationẽ cũ operatione uemientibenigix auditor est:
Sic demque cornelius centugio cum orar& meruit audire. Faut fatiens multa s elr mosinas in plebe
& semꝑ oransdm̃, Huic circalota nonã oranti adstecit angolus cestimonũ reddens siuo peris &
orneli oratio nistuae & aelr mosi necuae ascenderunt ad memoria corã dõ: Cito orationir cuens
addm ascenderunt qua sad dm̃ merita nr̃i operis in ponunt: Sic& raphahel angelis cobieo ranti

Expanded text:
nec nudis precibus ad Deum . ueniant. inefficax petitio est, cum precatur Deum sterilis oratio. nec nudis precibus ad Deum . ueniant. inefficax petitio est, cum precatur Deum sterilis oratio. nam cum omnis arbor non faciens fructum excidatur et in ignem mittatur, utique et sermo non habens fructum promereri Deum non potest, quia nulla operatione fecundus est. et ideo scriptura diuina instruit dicens: bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna. nam qui in die iudicii praemiuet eleemosynis redditurus est, hodie quoque ad orationem cum operatione venienti benignus auditor est. Sic denique Cornelius centurio cum oraret, meruit audiri. Fuit enim faciens multas eleemosynas in plebem et semper orans Deum. Huic circa horam nonam oranti adstitit Angelus testimonium reddens sui operis et dicens: Corneli, orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt ad memoriam coram Deo . XXXIII. Cito orationes ad Deum ascendunt quas ad Deum merita nostri operis imponunt. Sic et Raphael angelus Tobiae oranti
Abbreviated transcription (Latin):
sorde & aliud inũoce quando intentione sincera dm̃ debeat non uocis sonis sedani &
ri qua si sit aliud quodinagis debeas cogitare quã quod cũ do loqueris, Quomodo audr&le
Ado postulas cute ipse nonaudias uis esse dñ memorẽtui cõ rogas quandetiui psetiuime¬
mor non sis hoc est aboste intotũnon cauere: hoc est quan dooras d̃ magestatedineele¬
gentia orationis offendere hocest iuigilare oculis & corde dormire cũ debeatxpianis ot cn
dornit oculis corde uig lare sicut scriptũ est ex persone aeclesie loquentis in cantieo aont¬
corũ Ego dormius & cr meu uigilit: Qua ꝓp̃t sollitte & caute a postolus admene
ehi cons nftade orationi uig lantes inea docens scilic&t & ostendens eos ipetrare quod posta¬
lant de do posse quos iudeat dñs inorationeui gilare: orantes aut̃ non in frustuosis

Expanded text:
corde, aliud in uoce, quando intentione sincera Dominum non uocis sonus sed animucorde, aliud in uoce, quando intentione sincera Dominum non uocis sonus sed animuinum deprecaris, quasi sit aliud quod magis debeas cogitare quam quod cum Deo loqueris. quomodo audiri te a Deo postulas, cum te ipse non audias? uis esse Dominum memorem tui cum rogas, quando tui memor ipse non sis ? hoc est ab hoste in totum non cauere, hoc est, quando oras Deum, maiestatem Dei neglegentia orationis offendere, hoc est uigilare oculis et corde dormire, cum debeat christianus et cum dormit oculis corde uigilare, sicut scriptum est ex persona ecclesiae loquentis in Cantico cantiorum: ego dormio et cor meum uigilat. quapropter sollicite et caute apostolus admonet dicens: instate orationi uigilantes in ea, docens scilicet et ostendens eos inpetrare quod postulant de Deo posse, quos Deus uideat in oratione uigilare. Orantes autem non infructuosis
Abbreviated transcription (Latin):
pat & filius sic& nos in ipsaunitate maneamus : ut hinc quo que possint intellegi quantũ de¬
linquat quiunitate scin dit & praece cũ ꝑ hoc & rogauerit dñf̃ uolens seilic& plebẽ sua uiue¬
ge cu sir& ad regnudi discordiã nonuenir o quan do aute adoratio nẽ fr̃s dilecti simiuigi
lare & in cũbere ad prȩces toto corde debem u cogitatio om̃s carnales & secularis abscedat
nec quic quã tunt animus quã id solũ cogit& quod pretatur : Ideo & sacerdus aneorationẽ
prȩ fatione prȩ missa parat fracrũ mentes dicendus sus su corda: Etdũ respondit ples habe¬
me ad dñm : Admoneatur nihil aliud se qũa do cogitare de beredudatur contra aduersariũ
pectus & solidõ pateat: Nec ad se oste di tempore orationis a direpatiatur brepitem̃
frequenter & penecrat & subtiliter fallens prȩ cesnr̃ as adõ auocat: ut aluid habeam In

Expanded text:
pater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus: ut hinc quoque possit intellegi quantum depater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus: ut hinc quoque possit intellegi quantum delinquat qui unitatem scindit et pacem, cum pro hoc et rogauerit Dominus uolens scilicet plebem suam uiuere, cum sciret ad regnulare et incumbere ad preces toto corde debemus. cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat nec quicquam animus quam id solum cogitet quod precatur. ideo et sacerdos ante orationem i praefatione praemissa parat fratrum mentes dicendo: susum corda, ut dum respondet plebs: habemus ad Dominum, admoneatur nihil aliud se quam Dominum cogitare debere. cludatur contra aduersarium pectus et soli Deo pateat nec ad se adire hostem Dei tempore orationis patiatur. obrepit enim frequenter et penetrat et subtiliter fallens preces nostras a Deo auocat, ut aliud habeamus in
Abbreviated transcription (Latin):
huic diligis proximũ aibita quãte: in hisduobus prȩcoptis cota lapendit & ꝓph&rae
Etiterũ quecũ que uolueritis ut faciant uob hominesbona & uosfatite illis Haec
ter & deprecans & quid nos sacere oport& at eemplisui contestatione dõmcins¬
trans sic scriptũ ẽ. Ipseaut fuit gecedens in solitudine & adorans & iterũ xiuit
In mente orare & fuit ꝑ nostans inorationedi. Quod sille orabat quisine pescato
erat : quantomagis peccitor oport& orare: & siille ꝑ tota nostem iugrer uigile
continus pre cibus orabat: quanto magis in frequent ando oratio ne debemus node uigi¬
quo modoeritcũ: ego aut̃ rogauipte nedefitiat si destua Et post modũ ꝓomnibus
salute nostra benignitas parit & pi&as ut non contentus quod nos finguine suore demer&ł ad¬
hiue ꝑ nob amplius & rogar&: Rogantis aut desideriuuidele quod fuerit utquomodo unusunt

Expanded text:
huic: diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. et iterum: quaecumque uolueritis ut faciant uobis homines bona, ita et nos facite illis. haecter et deprecans et quid nos facere oporteret exempli sui contestatione demonstrans, sicut scriptum est: ipse autem fuit secedens in solitudines et adorans, et iterum: exiuit in montem orare et fuit pernoctans in orationem Dei. quodsi ille orabat qui sine peccato erat, quanto magis peccatores oportet orare, et si ille per totam noctem iugiter uigilans continuis precibus orabat, quanto nos magis in frequentanda oratione debemus nocte uigiquomodo triticum. ego autem rogaui pro te, ne deficiat fides tua. et postmodum pro omnibus salutem nostram benignitas pariter et pietas, ut non contentus quod nos sanguine suo redimeret adhuc pro nobis amplius et rogaret. rogantis autem desiderium uidete quod fuerit, ut quomodo unum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
semper animauit. Nemo cogit& sedin mortalitatem pectios uoadem
sornem sedglouam sempiter nam conseriptum sit precio sa lncons¬
ubilo quitur seripturc oiuma d&ormentis que mastires di conse¬
erantu e dmpsapassionis probatione scificant. &sicoram homimi¬
bus tormenta passisunt spes illorum in mortalitatȩ pleraest lo sap¬
cis uerati in multis benedis ponentur: Qũõ ds̃ temptauit illos
illorum:¬

Expanded text:
semper animauit. nemo mortem cogitet sed immortalitatem nec temporariam poenam sed gloriam sempiternam, cum scriptum sit: pretiosa est in consubi loquitur scriptura diuina de tormentis quae martyras Dei consecrant et ipsa passionis probatione sanctificant: et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes eorum inmortalitate plena est. cis uexati in multis bene disponentur, quoniam deus temptanit illos illorum
Abbreviated transcription (Latin):
nabunt᷑ populis & regnabitdñs eoium in ꝑp&uum. Quando efo iudicaturo suos & regnatu
roscum x pͥodño coritatis. exult&is necesse ÷ & futuroiũ gaudio presentia suplitiu calc&is
Sciente s abinitiomundihuius institutum utl abor eius sit in seculari conflictatione iusti
ando morizinestatim primo abel iustus occiditur. & ex inde
& a postolimissi qui omnib: dño quoq inseipso constituit exemplum docens adsuũ regnũ non
nisi eos qui seꝑuiam suam secuti sint ꝑueni redicens qui amatanimam suam misto seculo
ꝑd& illam & quiodit animam suam misto scło inuitam a & nam conseruabit illam.

Expanded text:
to Domino cogitatis, exultetis necesse est et futurorum gaudio praesentia supplicia calcetis, scientes ab initio mundi sic institutum ut laboret istic in saeculari conflictatione iustitia, quando in origine statim prima Abel iustus occiditur et exinde iusti quique et prophetae et apostoli missi quibus omnibus Dominus quoque in se ipso constituit exemplum, docens ad suum regnum non nisi eos qui se per suam uiam secuti sint peruenire dicens: qui amat animam suam in isto saeculo, perdet illam et qui odit animam suam in isto saeculo, in uitam aeternam conseruabit illa
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis & sacerdotalẽ dignitatẽ plenatimoris obseruatione tucat᷑: Helicc̃¬
territũ frequent̃ acfortit̃ gloriosȩ dedisse martyriac: Tre sitẽ pueros nec an¬
nis nec minis fractus contraignis babilonius fidelit̃ obstetisse : E iustor ẽ regẽ
in ipsa succ captiuitate uicisse : Viderit ł preuaricator ẽ numerus uł ꝑditorẽ qui
nunc inec desicẽ contraecclesicc̃ surgere : Et fidem parit̃ acueruatẽ labefacta re
cepert̃ ꝑman& apud plurimos sinceramens & relegio integra e ñ nisi d ño & dõ
suo animec deuota Nec xp̃iancõ fidẽ alienã ꝑfidiec deprim& adruinac̃ sed ma¬
enũ ds̃uerax : om̃is autẽ homo mendox: Siaũ om̃s homomendexcẽ : & solus dsue
raꝵ. Quid aliudserui & maxime sacerdotisdi facere debemus nisiut huma¬
naeferroris & mendacia relinquemꝵ & p̃cepta dominica custodientesi

Expanded text:
maiestatis et sacerdotalem dignitatem plena timoris observatione tueatur. Meminmaiestatis et sacerdotalem dignitatem plena timoris observatione tueatur. Meminterritum frequenter ac fortiter gloriosa dedisse martyria tres item pueros nec annis nec minis fractos contra ignes Babylonios fideliter obstitisse et victorem regem in ipsa sua captivitate vicisse. Viderit vel praevaricatorum numerus vel proditorum qui nunc in Ecclesia contra Ecclesiam surgere et fidem pariter ac veritatem labefactare coeperunt. Permanet apud plurimos sincera mens et religio integra, et non nisi Domino et Deo suo anima devota. Christianam fidem aliena perfidia nec deprimit ad ruinam, sed maenim Deus verax, omnis autem homo mendax'. Si autem omnis homo mendax et solus Deus verax est, quid aliud servi eius et maxime sacerdotes facere debemus, nisi ut humanos errores et mendacia relinquamus et precepta dominica custodientes in
Abbreviated transcription (Latin):
constitut is &ic̃ : cornelius colleganr̃ pacificus aciustus : & martyrio quoq
clignatione dñm hono ratus decreuerit : huius modi hominis ad penitentiã
quidã agendec̃ posseadmittiabordinatione autẽ cleriatq: sacerdotalihono
riꝓhiberit : Nec uos moueat fr̃sblestissimi: apud quosdcc̃ in nouis simistẽ po¬
ribus au lubrica fidesnudeeta ut ditimore in relegiosũ uacilla ccut pacifica con¬
cordia ñ ꝑseuerat: prȩnuntiata s̃ hȩc futura in scłifinẽ & dednĩ uoce atq apos¬
toloꝵ constationẽ p̃distũ ẽ: Deficiente icc̃mundo atq ad ꝓpinquaente ante
uis nouissimis tẽporib: inecclesiadĩ : Auteuangelicustimor cecidit aut xp̃i¬
a necurtutis & fide i robore languit : ut ñ suꝑ sit portiũ sacer dotẽq minime
ado srerũ ruinas & fide i nccufragia succũbat : Sefortis &stabilis honorẽ diuinȩ

Expanded text:
constitutis etiam Cornelius collega noster, sacerdos pacificus ac iustus et martyrio quoque constitutis etiam Cornelius collega noster, sacerdos pacificus ac iustus et martyrio quoque dignatione Domini honoratus, decreuerit eiusmodi homines ad paenitentiam quidem agendam posse admitti, ab ordinatione autem cleri adque sacerdotali honore prohiberi. Nec uos moneat, fratres dilectissimi, si apud quosdam in nouissimis temporibus aut lubrica fides nutat aut Dei timor inreligiosus uacillat aut pacifica concordia non perseuerat. praenuntiata sunt haec futura in saeculi fine et Domini uoce adque apostolorum contestationin novissimis temporibus in aecclesia Dei aut euangelicus vigor ceciderit aut christianae virtutis fideique robor elanguerit, ut non supersit portio sacerdotum, que minime ad has rerum ruinas et fidei naufragia succumbit, sed fortis et stabilis honorem divinae
Abbreviated transcription (Latin):
&utfelix & ut sabm collegenr̃i ad seuerant utq aliusfelix decesare agusta
fideicultur defensor ueritatis litterissius significat boc silidis adhuc insup¬
& marcialis nefando idolatriȩ libello contaminata sint basilidis ad huc in¬
suꝑpret̃ libellimaculc̃ cũ in firmitate decũber& : In dm̃blasphemauerit¬
& seblas phemasse confessussit : Cepiscopatũ ꝓhoc conscientiȩ suȩ uulne¬
risponte deponens adecgendam pȩnitentic̃ conuersus sit dm̃ deprȩcans
& satis gratulars sibi uella ico cõmunicare c̃tingere : Marcialis quoq pret̃gen¬
tilic turpia & lutulenta coniuuia collegia diu frequentat : & filius in eodẽ colle
& marcialis inplicatitenent᷑ prust rato clisepis copatũ  sibiusurpare conantur
cũmcenifestum sit eius modi hominis nec aeclesi expĩposse precẽ necdõ ficrificia
offerredebere : Maoo mecũ icõ pridẽ uobcũe cũomnib: omnino ep̃is intotomundo

Expanded text:
ut Felix et Sabinus collegae nostri asseverant, utque alius Felix de Caesaraugusta fidei cultor ac defensor veritatis litteris suis significat, Basilides et Martialis nefando idololatriae libello contaminati sint, Basilides adhuc insuper, praeter libelli maculam, cum in infirmitate decumberet, in Deum blasphemaverit et se blasphemasse confessus sit, et episcopatum pro conscientiae suae vulnere sponte deponens ad agendam poenitentiam conversus sit, Deum deprecans, et satis gratulans si sibi vel laico communicare contingeret. Martialis quoque praeter gentilium turpia et lutulenta convivia in collegio diu frequentata et filios in eodem cet Martialis inplicati tenentur: frustra tales episcopatum sibi usurpare conantur, cum manifestius sit eiusmodi homines nec ecclesiae Christi posse praeesse nec Deo sacrificia offerre debere, maxime cum iam pridem nobiscum et cum omnibus omnino episcopis in toto mundo
Abbreviated transcription (Latin):
criminasucc detecte & constientiae. &ic̃ ꝓpriec confessione nudecta romc̃o ꝑgẽs
stocphanũ colleget̃ nr̃m longe postũ & geste erat acueritatis ignoerũ fefellit᷑
ut & cmbir& ponitse iniustos in epis coratũ doquo fuerat iure depositus : hoc
eoꝑtinent ut becsilidis rĩtã ab olita sint qucc̃ cũ mulata delista ut adpeiora pecca¬
tac eius &xiã fallaciȩ & circũuentionis crim̃accessit : Neq enĩ tã culpandus ẽ ille
cuineglegent̃ obreptũẽ quec̃ hic ex secrandus qui fraudolent̃ obrepsit : Obri¬
pereaũ si hominib: bocsilidespotuit : dõm̃ potuit : Cũ scriptũ sit : d̃ nonderi¬
det᷑: Sed nec marciali potest ꝓfuisse fallacia : quomincipse quo quȩ delic¬
tus grauiq: inuolutus crimine episcopatũ tenere ñ debeat : Epis copũ opor¬

Expanded text:
crimina sua detecta et conscientiae etiam propriae confessione nudata Romam pergens crimina sua detecta et conscientiae etiam propriae confessione nudata Romam pergens Stephanum collegam nostrum longe positum et gestae rei ac ueritatis ignarum fefellitut exambiret reponi se injuste in episcopatum de quo fuerat jure depositus. Hoc eo pertinet ut Basilidis non tam abolita sint quam cumulata delicta, ut ad superiora peccata ejus etiam fallaciae et circumventionis crimen accesserit. Neque enim tam culpandus est ille cui negligenter obreptum est quam hic execrandus qui fraudulenter obrepsit. Obrepere autem si hominibus Basilides potuit, Deo non potest, cum scriptum sit: Deus non deridetur . Sed nec Martiali potest profuisse fallacia quo minus ipse quoque delictis gravibus involutus episcopatum tenere non debeat, quando et Apo
Abbreviated transcription (Latin):
dequo & ipso inactis apostoloꝵ scriptũẽ: Et conuocauerunt inquid
& caute conuo tate plebe toragerebat᷑ Nequis ad cdtaris ministe¬
riũ uladacerdotalẽ locũ indignus obriper&: Ordinarienĩ nonnũ quao
indignus non secundũ diuoluntatẽ : sed secundũ humanã presũptionẽ: &
hȩc dõ displicere que ñueniant exlegitima &iusta ordinatione. dripsae
nendũ qđ apudnos quoq & fere ꝑ proũtias uniuersastenet᷑ : Vtador dinati¬
ones rite celebrandas ad eã plebẽ ciuepiscopus or dinct᷑: Episcopi eiusdep
uintic ꝓximi quiq conueniant: & ep̃sdiligat᷑ plebe p̃senteq singuloꝵ iutã
plenis s̃ menouit : & uniu scuiusq actũ deen conuersatione ꝑspeã. Qđd &
apud nos factũ uidimus insabin college nostriordinatione : ut deunuersi
fraternitatis: suffragio & deepiscoporũ qui inp̃sentea conuenert̃ : quiq

Expanded text:
de quo et ipso in actis eorum scriptum est. et conuocauerunt, inquit, de quo et ipso in actis eorum scriptum est. et conuocauerunt, inquit,  caute conuocata plebe tota gerebatur, ne quis ad altaris ministerium uel ad sacerdotalem locum indignus obreperet. ordinari enim nonnumquam indignos non secundum Dei uoluntatem, sed secundum humanam praesumptionem, et haec Deo dinendum, quod apud nos quoque et fere per provincias universas tenetur, ut ad ordinationes rite celebrandas, ad eam plebem, cui prepositus ordinatur, episcopi eiusdem provinciae proximi quique conveniant, et episcopus eligatur plebe presente, que singulorum vitam plenissime nouit et uniuscuiusque actum de eius conuersatione perspexit. quod et apud uos factum uidemus in Sabini collegae nostri ordinatione, ut de uniuersae fraternitatis suffragio et de episcoporum qui in praesentia conuenerant quique
Abbreviated transcription (Latin):
uescendereutsa cer đ plebepse nã subonsfilumn a utora
deligit᷑ & dignus atq idoreus publico iudicio actestimonio comꝓbeur:
Sicut innumerus dñmossi precepit dicens prende accronfratrẽtiuom
& eleatarum filiũ eius & inpones eos in montẽ anec om̃synagoga
riat᷑ illic: Coraẽ omnisinagoga iub& dñs constitui sacerdotẽ: Idem
instruit &ostendit ordinationes sacerdotalis nonnisi subpopuli
adsistentis conscientia fieri oportere ut plebe presente uel de¬
tegantur maloꝵ criminũ ł bonorũ merita prȩdicentur. & sit
ordince tio iusta & legitimaq omniũ sus fragio & iuditiofuerit
examinecta: Quod postea secundũ diuinama gisteria obseruent᷑:
nactis apostoloꝵ: quaendo deordinando in locu iudȩ episcopo parus
adplebeloquit᷑: Surrexit inquid p&rus inmedio discentiũ. fuit
autẽ turbamuno: Nec hoc mepiscoporũ tantũ & sacerdotũ: sed
& india conoꝵ ordinationib: obseruas se apostolis anim aduertim:

Expanded text:
escendere, ut sacerdos plebe praesente sub omnium oculis deligatur et dignus adque idoneus publico iudicio ac testimonio conprobetur, sicut in Numeris Dominus Moysi praecipit dicens: prehende Aaron fratrem tuum et Eleazar filium eius, et inpones eos in montem coram omni synagoga, Coram omni synagoga iubet constitui sacerdotem, id est instruit et ostendit ordinationes sacerdotales non nisi sub populi assistentis conscientia fieri oportere, ut plebe presente vel detegantur malorum crimina vel bonorum merita predicentur, et sit ordinatio iusta et legitima, que omnium suffragio et iudicio fuerit examinata. Quod postea secundum divina magisteria observatur in Actibus apostolorum, quando de ordinando in locum Iudae apostoli Petrus ad plebem loquitur: 'Surrexit', inquit, 'Petrus in medio discentium; fuit autem turba in uno. nec hoc in episcoporum tantum et sacerdotum, sed et in diaconorum ordinationibus obseruasse apostolos animaduertimus,
Abbreviated transcription (Latin):
occasio ad c̃ fessionis potius ardorem & martrruigloriã nr̃is intrepitos uocibus ꝓuoca¬
rent᷑ deniq: cũ dequib: dã ad mep̃sbiteri &diaco nesscripsis sent. cos immoderatos ẽẽ
& ad cõmunicationẽ accipiendã festinant᷑ urguere: rescribens cis inepisto lamece¬
que extat & hoc addid: quaͥ sinimiũ properant: Habent in sua potestate qđ postu¬
lant tẽpare ipsosibiplus quã postulant largiente: acies adhuc gerit᷑: & aretideit
ͦtidie celebratꝰ. Si cõmissiuere a firmit̃ pȩnita. a fideicalor p̃ual& qͥ differri.

Expanded text:
occasio, ad confessionis potius ardorem et martyrii gloriam nostris inoccasio, ad confessionis potius ardorem et martyrii gloriam nostris inr. Denique cum de quibusdam ad me presbyteri et diacones scripsissent, eos immoderatos esse, et ad communicationem accipiendam festinanter urgere, rescribens eis in epistola mequae exstat, et hoc addidi: « Qui si nimium properant, habent in sua potestate quod postulant, tempore ipso sibi plus quam postulant largiente. Acies adhuc geritur, et agon quotidie celebratur: si commissi vero et firmiter poenitet, et fidei calor praevalet, qui differri
Abbreviated transcription (Latin):
dubius & incertus uariis opinionib: udut qͥb: dãuentoꝵ incursantiũ flatib: frequent᷑ agita:
ant ut desiderast frat᷑ rationẽ reitibi breuit̃ exponã : & quidem primũ qmide meo quoq aet¬
timotus uiderisineꝰ a p̃te & ꝑsona & causa purgandaẽ : neme aliquis ex istim & a ꝓpositomeo
ir animũ meũ adisci plina & censura priore flexisse : ut ins quilibellis c̃scientiã suã maculauo¬
rini ł nefanda sacrificia cõmiserin. laxandã pacem putauerim: qđ utrũq: ñ sindiberata diua
ponderata rationeame factũ ẽ: Nãcũ acies adhuo int̃manusc. & poliũ glauosi certa¬
minis in ꝑsequitione feruer& totohattatu & pleno implȩtu miltũ uires fuert̃ ixcitande.
& maxime lapseꝵ mentes dassico quodĩ nr̃ae uocis animande : ut pęnitentie uic̃ p̃solum
p̃cib: & lam̃tationib: sequerent᷑ Sedqm̃ repetendi certaminis && reparande salutis dabatͥ

Expanded text:
dubius et incertus uariis opinionibus uelut quibusdam uentorum incursantium flatibus frequenter agitedubius et incertus uariis opinionibus uelut quibusdam uentorum incursantium flatibus frequenter agiteant, ut desiderasti, frater, rationem rei tibi breuiter exponam. et quidem primum, quoniam de meo quoque actu motus uideris, mea apud te et persona et causa purganda est, ne me aliquis existimet a proposito meoar animum meum a disciplina et censura priore flexisse, ut his qui libellis conscientiam suam maculauerint uel nefanda sacrificia commiserint laxandam pacem putauerim. quod utrumque non sine librata diu et ponderata ratione a me factum est. Nam cum acies adhuc inter manus essetminis in persecutione ferueret, toto hortatu et pleno inpetu militum uires fuerant excitandae et maxime lapsorum mentes classico quodam nostrae uocis animandae, ut paenitentiae uiam non solum precibus et lamentationibus sequerentur, sed quoniam repetendi certaminis et reparandae salutis dabatur
Abbreviated transcription (Latin):
rundem litterarũ ad cxneliũ collegaẽ nr̃m trans mitterẽ. ut deposita omnis ollicitudine iã scir&¬
tesecum Hoc ẽ cũ catholica aecdesico cõmunicare: sedenĩsuꝑ uenerunr post modũ alielit¬
terxtus ꝑ quintum conꝰprbtm missȩ: inquib: anim aduerti animũtuũ nouatianilitteris
motũ nuta recepisse: Nãcũ & consiliũ & consensũ firmit̃ tiũ ante fixisses: desider astiinhis
litteris ut rescriberentibi quãheresimnouatianus introdixiss& ł cornelius quaratione
trofimo & turificatis cõmuniux Qđ quidẽ si ꝓsollicitudine fidei anxiecuras. & reidu¬
biȩ ueritatẽ sollicitus exploras rep̃hendenda ñ est intimore diuino ȩstuanłis animosol¬
lieitudo suspensa: qm̃ tam̃ iudeo post primã sententiã epistulȩtuȩ. nouatianiliteris pmo
lida stabilitate fundauis. Ñdico auraleui. sed necuento auttͥbi necõmoueri : Nec animus

Expanded text:
rumdem litterarum ad Cornelium collegam nostrum transmitterem; ut, deposita omni sollicitudine jam scirrumdem litterarum ad Cornelium collegam nostrum transmitterem; ut, deposita omni sollicitudine jam scirte secum hoc est cum catholica ecclesia communicare. Sed enim superuenerunt postmodum aliae litterae tuae per Quintum conpresbyterum missae, in quibus animaduerti animum tuum Nouatiani litteris motum nutare coepisse. nam cum et consilium et consensum tuum firmiter ante fixisses, desiderasti in his litteris ut rescriberem tibi quam haeresim Nouatianus introduxisset uel Cornelius qua ratione Trofimo et turificatis communicet. quod quidem si pro sollicitudine fidei anxie K curas et rei dubiae ueritatem sollicitus exploras, reprehendenda non est in timore diuino aestuantis animi sollicitudo suspensa. Quoniam tamen uideo post primam sententiam epistulae tuae Nouatiani litteris poslida stabilitate fundatos non dico aura leui sed nec uento aut turbine commoueri, ne animus
Abbreviated transcription (Latin):
ledictis &iem & conuitiis. quȩ souos abstin&e: Quianeq: maledici regnumdĩ
consequentur. & lingua suaxpm̃ confessaẽ. in colomis & purae cum suo hono¬
reser uanda est: Neem qui pacifica & bona & iusta. secundũ praeceptum xp̃i.
loquitur : x pm̃ cotidie confitixur: Sȩculo renuntia uerimus cũbaptizati sumꝰ.
sed nuner euertere nuntiauimus sđo quando temptati & ꝓbati ad nõ nr̃o omnia
relinquentes dnm̃ sequutisumus. & fide actimoreeius stamus & uiuimus corro¬
boremus nos exttationibus mutuis & magis aemagis ꝓfiuis camus indño. utiũ
ẜ suami seriardicc pacẽ fecerit quã se faeturũ reꝓmitut. Nou r penemutat ad aedes ã
reuertamur: exoipiuntnos siue fr̃snr̃i siue gentiles circaomnia correeto atq: mmelius
reformatos. & qui ad mirati fuerant prius inuirtutib glariã nunc ad mirent᷑ in mori¬
x cadiolicȩ acrdesiae cohȩrentes. quib sigificdu cũ nouatianote non cõmunicare. sed se

Expanded text:
stinete: quia neque maledici regnum Dei consequentur et lingua quae Christum confessa est incolumis et pura cam suo honore seruanda est. nam qui pacifica et bona et iusta secundum praeceptum Christi loquitur Christum cottidie confitetur. saeculo renuntiaueramus cum baptizati sumus: sed nunc uero renuntiamus saeculo quando temptati et probati a Deo nostra omnia relinquentes Dominum secuti sumus et fide ac timore eius stamus et uiuimus. Corroboremus nos exhortationibus mutuis et magis ac magis proficiamus in Domino, ut cum pro sua misericordia pacem fecerit quam se facturum repromittit, noui et paene mutati ad ecclesiam reuertamur, et excipiant siue fratres nostri siue gentiles circa omnia correctos adque in melius reformatos et qui admirati fuerant prius in uirtutibus gloriam nunc admirentur in mori catholicae Ecclesiae cohaerentes: quibus significasti cum Novatiano te non communicare, sed seq
Abbreviated transcription (Latin):
ma ductus ẽ & sicut agnus quorãtundente sin euoce sic ñ aperuit ossuum: Nensũ in¬
quit c̃tumax. Neq: contradico: dor su meũ posui ad flagella x maxillas meas ad palmas
faciem aut̃ meã non auerti: a feditates putoꝵ. & quis quã ꝑ ipsum nuncatq: impso uiuens
extollerese auda. & suꝑ bire inmemor & facti quȩ illegessit. & mandatorũq: illeno¬
bis uel ꝑse uel ꝑ aposto los uos tradidit: Qđ si ñ est maiordñ osuoseruus. quid nm sequun¬
t humiles. &quixi. & taciturni uestigiaei imitent᷑ quando quisq: inferior fuerit subli¬
mior fiat. dicentedño Quiminimus fuerit in uobis. hicerit magnus. quide inde illud¬
quã uob̵ ex secraridũ debi& uideri qđ cũ sũmo animinr̃i gemitu & dolare cognouimꝰ ñde eẽ¬

Expanded text:
imam adductus est et sicut agnus coram tondente sine uoce sic non aperuit os suum. non sum, inquit, contumax, neque contradico. dorsum meum posui ad flagella et maxillas meas ad palmas. faciem autem meam non auerti a foeditate sputorum. et quisquam per ipsum nunc adque in ipso uiuens extollere se audet et superbire, inmemor et factorum quae ille gessit et mandatorum quae nobis uel per se uel per apostolos suos tradidit? quod si non est maior domino suo seruus, qui Dominum secuntur humiles et quieti et taciturni uestigia eius imitentur, quando quisque inferior fuerit sublimior fiat dicentequam vobis execrandum debet videri, quod cum summo animi nostri gemitu et dolore cognovimus non de
Abbreviated transcription (Latin):
inpediricarnalit̃ circũ cisionẽ deber& sedomnẽ õnino admit tendũeẽ adratiã xpĩ
munem dicendũ & & in mnundum. C&erũ sihominer inpedire aliquid adc̃secutionẽ gratie possent ma¬
giradulio & ꝓuestur & maioner natupossent impedire peccata rrauiora. porroaũt̃ siaiamira¬
uissimis delictorum & indm̃ multum antepeccantib cũpi tea erederim intremirse peccutorũ¬
dat & abaptismo at quertatianemo ꝓhib&. quandomagir ꝓhiberi ñ deb& in farr quirecenr
natus nihilpecciuit nis quod secundũ udã catnuditer natus contarium mortis antique
primanatiutate c̃irox  ad remirrã peccutorũ accipienda hocipsosa cilius accedit quo d

Expanded text:
inpediri carnali circumcisione debere, sed omnem omnino admittendum esse ad gratiam Chinpediri carnali circumcisione debere, sed omnem omnino admittendum esse ad gratiam Cht neminem hominum communem dicendum et inmundum. ceterum si homines inpedire aliquid ad consecutionem gratiae posset, magis adultos et prouectos et maiores natu possent inpedire peccata grauiora. porro autem si etiam grauissimis delictoribus et indatur et Baptismo atque gratia nemo prohibetur: quanto magis prohiberi non debet infans, qui recens natus nihil peccavit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus contagium mortis antiquae prima nativitate contraxit? Qui ad remissam peccatorum accipiendam hoc ipso facilius accedit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ał Pãdr̃ iu ꝑsonam non aecepit sic neo a &atemoũs eomnib ad celestib: gratia c̃socutionẽ
ae qualitate librata p̃beti patrẽ nã & quod uestigiũ infantir in primis partustui dieb cost¬
tutimundũ nonesse dixisti qđ unus quir quenrm̃ adhuc orreat rexoseulari neohocputa¬
mur ad celestẽ gratiam dundã in pedimento eẽ oportert. Scriptumẽ emimom̃a mundor
in funra ꝑco nouurẽ itatamen ut nequir quã illũ ingratiadanda at que in pace facien¬
dahonrere debeat osculuri quando in ontulo insantir unus quirq. nr̃m ꝓriar degione¬
toquodammodo exosculamur quando id quod dr̃ fecamplectimur. Nã quodiniuda
ante p̃missum sedueniente xp̃o inueriate c̃pl&um. Nam qui ostauus dies est
tepi modum uericate & datata nob sp̃iritale circũcisione propt̃ quod neminem pu¬
tamad itatiã c̃sequendã inpediendũ eẽ alega quẽ iãstatuta ÷ nec sp̃italẽ citcũcisionẽ

Expanded text:
ut personam non accipit, sic nec aetatem cum se omnibus ad coelestis gratiae consecutionem aequalitate librata praebeat patrem. IV. Nam et quod vestigium infantis in primis partus sui diebus constituti mundum non esse dixisti, quod unusquisque nostrum adhuc horreat exosculari, nec hoc putamus ad coelestem gratiam dandam impedimnon ita est tamen ut quisdam illum in gratia danda atque in pace facienda horrere debeat osculari, quando in osculo infantis unusquisque nostrum proto quodam modo exosculamur, quando id quod Deus fecit amplectimur. nam quod in Iudante praemissum. sed ueniente Christo ueritate conpletum nam quia octauus dies id est te postmodum ueritate et data nobis spiritali circumcisione. Propter quod neminem putamus a gratia consequenda inpedieadum esse ea lege quae iam statuta est, nec spiritalem circumcisionem
Abbreviated transcription (Latin):
sione pensabitur secundũ scripture scãe sidẽ dicentis
Uermis eorum non morietur & ignis eorũ non extin quitur &
er aduisio nẽ unia uersae cornis: Etiterũ T unc stabuntust

Expanded text:
sione pensabitur secundum scripturae sanctae fidem dicentis: sione pensabitur secundum scripturae sanctae fidem dicentis: uermis eorum non morietur et ignis eorum non extinguetur, et erunt ad uisionem uniuersae carni. et iterum: tunc
Abbreviated transcription (Latin):
gatur Dm̃ uł sero querite quia iam pridem perꝓph&am ds̃ premo¬
nens hortatur & dicit: Queritedm̃ & uiuit anima uestra:
Dm̃ uel sero cognos cite: quia &xp̃s aduoniens hoc admonet & do c&
dicens: Haec ẽ aũt̃ uita acderna ut cognoscantte solũ & ueruni dm̃ e
qui credentibi praemium uitȩ ȩterne dabit cre dite illi qui in credu¬
lis aclernae sub plitia gohennȩ ardoris in rogauit: Que tuncerit fides
gloria quae poena ꝑfidee cum iudiciidies uenerit: quȩ letitia cre¬
dentium que meftitia ꝑfi dorũ noluisse hic prius credore &
na & uiuatius flãmis uelox poena necerit unde abere tormen¬
ta uł requiem pos sint aliquando uł finem: seruantur: c̃ corpo¬
ribus suisanime infinitis crutiatib ad dolorem
pec tabitur illic anob semꝑ: qui hic nos spestauit adtẽpus: & im ꝑ¬
secutionbus fatis otulorũ crudeliũ breius frustus perpetua ui¬

Expanded text:
gatur. Deum uel sero quaerite, quia iam pridem per prophetam Deus praemogatur. Deum uel sero quaerite, quia iam pridem per prophetam Deus praemonens hortatur et dicit: quaerite Deum, et uiuet anima uestra. Deum uel sero cognoscite, quia et Christus adueniens hoc admonet et docet dicens: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et qui credentibus praemium uitae aeternae dabit. credite illi qui incredulis aeterna supplicia gehennae ardoribus inrogabit. Quae tunc erit fidei gloria, quae poena perfidiae, cum ludicii dies uenerit, quae laetitia credentium, quae maestitia perfidorum noluisse istic prius credere etna et uiuacibus flammis uorax poena, nec erit unde habere tormenta uel requiem possint aliquando uel finem. seruabuntur cum corporibus suis animae infinitis cruciatibus ad dolorem. spectabitur illic a nobis semper qui hic nos spectauit ad tempus, et in persecutionibus factis oculorum crudelium breuis fructus perpetua ui
Abbreviated transcription (Latin):
lem & notabis signum superfrontes uiro rum qui in gemunt & mere ant
adini quitates quȩ siunt in medio ipsorũ Et quod ad passionẽ & sangui¬
nem xp̃ipertineant hoc signum: & ille saluus atq in colomis resea uet
qui que in hoc signo inuenitur. itemdi testimonio cõ ꝓ batur di¬
cens: Et erit sangus insigno uob suꝑ domus inquib: ibi eritis & ui debosan¬
guinem & ꝓtegam uos & nonerit in uobis plagadiminitionis: cum ꝑ¬
cutiam terrã ȩgrpti. quod ante o cciso agno precedit inimaginem
implecur in xp̃osecuta postmnodum ueritate: ut illic postmodũ percus¬
so ȩ gipto iudaicus populus euaderet non nisi singuine & signo xp̃i
inuentus fuerit solus euadit: ꝑespiteitaꝙ: dũ tempus est adueram
& mites in potens ista &uana dominatio quando &iat agro in tercul¬
tas & fertiles segites locum & ad uena dominatur. Nec dicatismo¬
la accedere quia dii uestria nob̵ non coluntur sed sciatis esse hanc

Expanded text:
lem et notabis signum super frontes uirorum qui ingemunt et maerent lem et notabis signum super frontes uirorum qui ingemunt et maerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum. et quod ad passionem et sanguinem Christi pertineat hoc signum et ille saluus adque incolumis reseruetur quisque in hoc signo inuenitur, item Dei testimonio conprobatur dicentis: et erit sanguis in signo uobis super domos in quibus ibi eritis, et uidebo sanguinem et protegam uos, et non erit in uobis plaga deminutionis, cum percutiam terram Aegypti. quod ante occiso agno praecedit in imagine impletur in Christo secuta postmodum ueritate. ut illic percussa Aegypto Iudaicus populus euadere non nisi sanguine et signo agniinuentus fuerit solus euadit. Respicite itaque dum tempus est ad ueram et mites inpotens ista et uana dominatio, quando et in agro inter cultas et fertiles segetes lolium et auena dominetur, nec dicatis mala accidere, quia dii uestri a nobis non colantur, sed sciatis esse hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tio adoerit. Ecceenĩ dies dñi uenit in sanabis in dignacionis & ire
ponere opbemterre desertum & pec catores perdere & eo
&iterum. Eccedies dñi uenit ardens uel ut libanus oruntq om̃a
aliem gene &om iniquisti pula & succendit illos adueniens dies
dicit dñs: Suc cendi & cremari alienigenas p̃canit dñs : Lidẽ
alienos adiuinogenere & ꝓfanos sp̃ita liter non renatos nec
difilios faltos: euadore tnĩ solus posse qui renati & signoxni
signati fuerint alio in loco s lo quitur. Quan do aduastatio nẽ
mundi & interitum generis humani angelos suos mittens graui¬
us inultione cõminatur dicens : uadite & cedite & nolite parte¬
feo culis uostris nolitemi serere semorib aut uluent : iuirginis &
mulieres & paruulos interficite: ut ꝑdantur. Om nẽ aut super que
signu scriptũe nece tigertis. Quodant̃ sit hoc signũ & qua in par¬
te corporis posiũ manifestat . alio lo co ds̃ dicens: Fransi ꝑ mea hieru sa¬

Expanded text:
o aderit. ecce enim dies Domini uenit insanabilis indignationis et irae ponere orbem terrae desertum et peccatores perdere ex eo. et iterum: ecce dies Domini uenit ardens uelut clibanus, eruntque omnes alienigenae et omnes iniqui stipula, et s uccendet illos adueniens dies, dicit Dominus. succendi et cremari alienigenas praecanit Dominus id est alienos a diuino genere et profanos, spiritaliter non renatos nec Dei filios factos. euadere enim solos posse qui renati et signo Christi signati fuerint alio in loco Deus loquitur, quando ad uastationem mundi et interitum generis humani angelos suos mittens grauius in ultimo comminatur dicens: uadite et caedite et nolite parcere oculis uestris. nolite misereri seniores aut iuuenes et uirgines et mulieres et paruulos interficite ut perdeleantur. omnem autem super quem signum inscriptum est ne tetigeritis. quod autem sit hoc signum et qua in parte corporis positum manifestat alio in loco Deus dicens: transi mediam Hierusa
Abbreviated transcription (Latin):
Las satisumus iniquitatis uia & ꝑdistionis. &ã bu laumus soli¬
tudines difsiciles uiã aũt dñi igno rauimus: Quid nob profuit
superbia aut quiduitiarũ iastatio contulit nõb÷ transsierunt
om̃a illa tam quã umbras Erit tunc si ne fructu penrtentia
dolor pone In anis ploratio & in efficax deprecatio: ineternia
poena Sero credent quiinurtam &eruã credere nolue¬
runt Securitati migitur & uitȩ dñ tẽpus ẽ ꝓuidece: ofseri¬
mus nob̵ animi & consilii nostrisa lutare munus.
tqui ao dissa non lic& nob̵ & sic dõ plus placemus dumnul lã
ꝓiniuria uicem reddimus: hortamurdũ facultas adests
dum adhuc aliquid desetulo suꝑẽ dõ satis facere & aduere relegio¬
nis candidam lucem deꝑfundo tenebro sȩ suꝑstrtionis emer¬
gere : Non inuidemus cõmodis uestris: nec benesicio diuina
calamus: o diis uestris bene uolentiam reddimus & ꝓ tormen tis
quae nobis inferuntur salutis ltinera mons stramus

Expanded text:
obis. lassati sumus iniquitatis uia et perditionis et ambulauimus solitudines difficiles, uiam autem Domini ignorauimus. quid nobis profuit superbia aut quid diuitiarum iactatio contulit nobis? transierunt omnia illa tamquam umbra. erit tunc sine fructu paenitentiae dolor poenae, inanis ploratio et inefficax deprecatio. in aeternam poenam sero credunt qui in uitam aeternam credere noluerunt. Secnritati igitur et uitae dum licet prouidete. offerimus uobis animi et consilii nostri salutare munus. et quia odisse non licet nobis et sic Deo plus placemus, dum nullam pro iniuria uicem reddimus, hortamur, dum facultas adest, dum adhuc aliquid de saeculo superest, Deo satisfacere et ad uerae religionis candidam lucem de profundo tenebrosae superstitionis emergere. non inuidemus commodis uestris nec beneficia diuina celamus. odiis uestris beniuolentiam reddimus et pro tormentis ac suppliciis quae nobis inferuntur salutis itinera monstramus.
Abbreviated transcription (Latin):
impetrandis uel abstraendis : ł temporan dis ad uersis rogamus
semper & preces fundimus & ꝓpace ac salute ur̃a ꝓpiciantes
& placentes dm̃ dieb: ac nostibus iugiter quod nob & ꝓfanis dĩ¬
cultoribi: & dõ aduersantib: sit interim ꝑ aeqqualitatem car¬
nis & corporis laborũ secularium condicio cõmuns Et ge hoc opi¬
necus non om̃a ista que accedunt uobis in rogari: cum deipsius predi¬
catione & ꝓph&ita contestatione ante predistũ situenturã suꝑ in iufcos
iram di : Por secutiones quae nos humanitus lederent non de¬
futa ras sed & ultiones quae losos diuinitus defenderene secituras
& quanta sunt que istio ꝓ noł interim funt in &em plũ aliqiđ dacus
ut diumndices ira noscator Ceterũ recro est iudicu dies qua escrip

Expanded text:
impetrandis et uel auferendis uel temperandis aduersis rogamus impetrandis et uel auferendis uel temperandis aduersis rogamus semper et preces fundimus et pro pace ac salute uestra propitiantes et placantes Deum diebus ac noctibus iugiter adque inscultoribus et Deo aduersantibus sit interim per aequalitatem carnis et corporis laborum saecularium condicio communis, ut ex hoc opinetur non omnia ista quae accidunt nobis inrogari, cum Dei ipsius praedicatione et prophetica contestatione ante praedictum sit uenturam super iniustos iram Dei, persecutiones quae nos humanitus laederent non defuturas, sed et ultiones quae laesos diuinitus defenderent secuturas. Et quanta sunt quae istic pro nobis interim fiunt. in exemplum aliquid datur, ut Dei uindicis
Abbreviated transcription (Latin):
& intirmobilis uirtus & nũ quã non l&apatientia & decdõsuo sẽ ꝑ
acfidei nostre firmi tatem celestiuoce corroborans: Ficus inquid
debo in do salutari meo: Dĩ hominẽ di cultorẽ: sub nixum
spei ueritate & fi dei stabilitate fundatũ negat mundi huius & sȩculi.
infestationibus commoueri: Uinea li c& sallat &olea decipiat¬
& herbis sictitate morientibus: aestuans campusares cat
quid hoc adep̃i anos: quid addi seruos : quo paradisus inuitat
quos gratia om̃s & copia regnicaelesus & pestat  exultat semper in
dño & lotantur & gaudent in dõsuo: & malaatꝙ aduersamundi
fortiter tolerant : dumbona & prospera futura ꝓspestant : Num
quid &x posita natiuitate terrena sp̃u recreati & renati sumus÷ nec
iam mon do sed dõ uiuimus: nonnis. cum ad dm̃ uenerim di mune¬
ra & ꝓmissa capiamus &tam̃ ꝓ arcendis hostibus &imbrib

Expanded text:
et inmobilis uirtus et numquam non laeta patientia et de Deo suo semper et inmobilis uirtus et numquam non laeta patientia et de Deo suo semper ac fidei nostrae firmitatem caelesti uoce corroborans. ficus, inquit, debo in Deo salutari meo. Dei hominem et cultorem Dei subnixum spei ueritate et fidei stabilitate fundatum negat mundi huius et saeculi infestationibus commoueri. uinea licet fallat et olea decipiat et herbis siccitate morientibus aestuans campus arescat, quid hoc ad christianos, quid ad Dei seruos quos paradisus inuitat, quos gratia omnis et copia regni caelestis exspectat? exultant semper in Domino et laetantur et gaudent in Deo suo et mala adque aduersa mundi fortiter tolerant, dum bona et prospera futura prospectant. nam qui exposita natiuitate terrena spiritu recreati et renati sumus nec iam mundo sed Deo uiuimus, non nisi cum ad Deum uenerimus. Dei munera et promissa capiemus. et tamen pro arcendis hostibus et imbribus