comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cato. Et in sacrificio pacificorum: boues
duos. arietes quinq hyrcos quinq.
agnos anniculos quinq. Hȩc fuit obla¬
tio nathanahel filii suar. Tercio die
princeps filiorum ⁊ abulon heliab filius
helon. obtulit acitabulum argenteum

Expanded text:
acrificio pacificorum boves duos arietes quinque hircos quinque agnos anniculos quinque haec fuit oblatio Nathanahel filii Suar tertio die princeps filiorum Zabulon Heliab filius Helon obtulit acetabulum argenteum
Abbreviated transcription (Latin):
in holocaustum. hyrcumꝙ ꝓ peccato. Et in
hostias pacificorum: boues duos. arietes
quinq hyrcos quinq agnos anniculos.uͦ
Hec fuit oblatio salamihel filii suri saddai.
D ie sexto princeps filiorum gad. helia saph
filius duhel: obtulit acitabulum argen¬

Expanded text:
o et in hostias pacificorum boves duos arietes quinque hircos quinque agnos anniculos quinque haec fuit oblatio Salamihel filii Surisaddai die sexto princeps filiorum Gad Heliasaph filius Duhel obtulit acetabulum argen
Abbreviated transcription (Latin):
cipe filiis isrł ut ciciant de castris ominẽ
leprosum: & qui semine fluit pollutꝰq est
supmortuo. Tam masculum quam feminã
cicite de castris: ne contaminent ea cum¬
habitauerint uobiscum. Eecert̃q ita

Expanded text:
cipe filiis Israel, ut ejiciant de castris omnem leprosum, et qui semine fluit, pollutusque est super mortuo, tam masculum quam feminam ejicite de castris, ne contaminent ea cumhabitaverint vobiscum. Feceruntque
Abbreviated transcription (Latin):
uenundatus etiam tyranno crudelissimo.
paruit captiuus. uinctus. & seruus. Tam̃
qui phylosophus maiore menteͤ fuit: ad
titum liuium lacteo eloquentiȩ fonte
manantem: de ultimis hispanię galli¬
arumq finib quosdam uenisse nobiles
legimus: & quos ad contemplationẽ sui
roma non traxerat. unius hominis fima
ꝑduxit. Habuit illa ętas inauditũ om̃ib
scłis celebrandumq miraculum: ut urbẽ
tantam ingressi. aliud extra urbem quę¬

Expanded text:
venundatus, etiam tyranno crudelissimo venundatus, etiam tyranno crudelissimo paruit; captiuus, uinctus et seruus, tamen, quia philosophus, maior emente se fuit. ad Titum Liumanantem ex ultimis Hispanie Galliarumque finibus quosdam venisse nobiles legimus, et quos ad contemplationem sui Roma non traxerat, unius hominis fama perduxit. Habuit illa etas inauditum omnibus seculis celebrandumque miraculum, ut urbem tantam ingressi, aliud extra urbem que
Abbreviated transcription (Latin):
tua michi munuscuila p̃ferens. de¬
tulit. & luauissimas litteris quȩ in
principio amiciciarum. fidem ꝓbate
iam fidci a ueteris amicicię p̾fereluñ.
Uera enim illa necessitudo. ẽ. & xp̃i
glutino copulata: quam ñ utilitas
rei familiaris. non p̾sentia tantũ
corporum. non subdola & palpans
adulatio. sed dĩ timor & diuina¬
rum scripturarum studia concili¬
Iant. Legimus inueterib liystori¬
is quosdam lustrasse ꝓuincias.
nouos adisse popłos. maria tran¬
sisse: ut eos quos ex libris noue¬
rant. coram quoq uiderent. Sic pytago¬
ias meraphiticos uates. sic plato ȩgyptum
& architam tarentinum. eademq orã ita¬
lie quȩ quondam maga gretia dicebat᷑
laboriosissime pagruit: ut qui athenis
madister erat & potens. cuiusq doctrins
achademię gymnasia psonabant. fierẽt
pegrinus atq discipłs: malens aliena ue¬
recunde dscere. quam sua impudent̾ inge¬
rere. Deniq cumlitteras quasi toto fugi¬
entes orbe ꝑsequitur: captus apiratis &

Expanded text:
tua munuscula perferens detulit et suauissimas litteras, quae in principio amicitiarum fidem probatae iam et ueteris amicitiae praeferebant. uera enim illa necessitudo est, Christi glutino corei familiaris, non praesentia tantum corporum, non subdola et palpans adulatio; sed Dei timor et divinarum Scripturarum studia conciliant. Legimus in veteribus historiis, quosdam lustrasse provincias, novos adisse populos, maria transisse, ut eos quos ex libris noverant, coram quoque viderent. Sic Pythagoras Memphiticos vates; sic Plato Aegyptum et Architam Tarentinum, eamque oram Italiae, quae qosissime peragravit; ut qui Athenis magister erat et potens, cujusque doctrinam Academiae gymnasia personabant, fieret peregrinus atque discipulus, MALENS ALIENA verecunde 271 discere, quam sua impudenter ingerere. Denique cum litteras quasi toto fugientes orbe persequitur, captus a piratis et
Abbreviated transcription (Latin):
dere tii & omĩs domus tua in arcam. Te
enim uidi iustũ coram me ingeneratione
hac. Ex omnib animantib mundis tol¬
le septena & septena. masculũ & femina:
de animantib uͦ non mundis duo & duo.
masculũ & feminam: sed & de uolatilib
cęli septena & septena masculum & femi¬
nam: ut saluetur semen suꝑ faciem uni¬
uersȩ terrȩ. Adhuc enim & post dies
nem substantiam quã feci de suꝑficie
terrę . Fecit gͦ noc omĩa quȩ mandaue¬
rat ei dñs. E ratq sescentorũ annorũ:
quando diluui i aquȩ inundauerunt
suꝑ terram.Eł ingressus est noe
& filii eius uxor illius & uxores filioꝵ
eius cum eo in arcam: ꝓpter aquas di-¬
liiui i. De animantib: quoq mundis &
immundis. & de uoluerib & ex omni
qđ mouetur suꝑ terrã. duo & duo in¬
gressa sunt ad noe in arcam masculus
& femina: sicut prȩceꝑat dñs noe. Cũq
transissent septem dies: aquȩ diluuii
inundauerunt suꝑ terrã. Anno sescente¬
simo uitȩ Noe mense secundo. septimo¬

Expanded text:
dere tu, et omnis domus tua in arcam, te enim vidi justum coram me in generatione hac. Ex omnibus animantibus mundis tolle septena et septena, masculum et feminam; de animantibus vero non mundis dmasculum et feminam sed et de volatilibus caeli septena septena masculum et feminam ut salvetur semen super faciem universae terrae adhuc enim et post dies nem substantiam quam feci de superficie terrae fecit ergo Noe omnia quae mandaverat ei Dominus eratque sescentorum annorum quando diluvii aquae inundaverunt super terram et ingressus est Noe t filii eius uxoreius, cum eo in arcam, propter aquas diluvii. De animantibus quoque mundis et inmundis et de volucribus et ex omni quod movetur super terram duo et duo ingressa sunt ad Noe in arcam masculus et femina sicut praeceperat Deus Noe cumque transissent septem dies aquae diluvii inundaverunt super terram anno sescentesimo vitae Noe mense secundo septimo
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃e qđ mouetur in t̾ra ingenere suo.
Cunctũq uolatile scđm genus suum:
uniuersȩ aues. om̃sq uolucres in gressȩ
sunt ad noe in arcam: bina & bina ex
ds̃: Et inclusit cum dñs deforis. Factũq
est diluuium quadraginta dieb: superͣ
terram: & multiplicatȩ sunt aquę: & le¬
uauerunt arcam insullime a terra. Uehe¬
menter inundauerunt: & omia repleuert̃
in suꝑficie terrę. Porro arca ferebatur suꝑ
aquas: & aquȩ preualuerunt nimis super
terrã. Oꝑtiq sunt om̃s montes excelsi: sub
uniuerso cglo. Quindecim cubitis altior
fuit aqua: suꝑ montes quos oꝑuerat. Con¬

Expanded text:
et omne quod movetur in terra in genere suo, cunctumque volatile secundum genus suum, universae aves, omnesque volucres ingressae sunt ad Noe in arcam, bina et bina, ex foris. Factumque est diluvium quadraginta diebus super terram: et multiplicatae sunt aquae, et elevaverunt arcam in sublime a terra. Vehementer enim inundaverunt: et omnia repleverunt in superficie terrae: porro arca ferebatur super aquas. Et aquae praevaluerunt nimis super terram: opertique sunt omnes montes excelsi sub universo coelo. Quindecim cubitis altior fuit aqua su
Abbreviated transcription (Latin):
Ponamq foedus meũ tecum: & ingredie¬
ris arcamtii & filii tui. uror tua & u¬
xores filiorum tuorũ tecum. Et ex cun-¬
ctis aniantib uniuersȩ carnis bina
induces in arcam ut uiuant tecum: ma¬
sculini sȩxus & feminini. De uolucrib

Expanded text:
Ponam foedus meum tecum et ingredieris arcam tu et filii tui, uxor tua et uxores filiorum tuorum tecum, et ex cunctis animantibus universae carnis bina induces in arcam, ut vivant tecum masculini sexus et feminini, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uicesima die mensis: arefacta ẽ. terra.
& uxores filiorũ tuorum tecum. Cun-¬
cta animantia quȩ sunt apud te ex om̃i
carnc tam in uolatilib quam in be-¬
stiis & uniuersis reptilib quȩ reptañ
suꝑ terram educ tecum: & ingredimi¬
ni suꝑ terram. Crescite & multiplica-¬
mini suꝑ eam. Egressus est gͦ noe & fi¬
lii eius: uxor illius & uxores filiorum
eius cum eo. Sed & om̃ia animantia u-¬
menta & reptilia quȩ repunt suꝑ trã.
scđm genus suum arca egressa sunt.
E dificauit autem noe altare dño. Et tol¬
lens de cunctis pecorib & uolucribus
mundis: obtulit holocaustum super
altare. Od oratusq est dñs odorem suaui¬
tatis: & ait ad eũ. Nequaquam ultra ma¬
ledicam terrȩ: ꝓpter homines. Sensus enĩ
& cogitatio humani cordis: in malũ ꝓna
sunt ab adolescentia sua. Non igit᷑ ultra
ꝑcutiam omnẽ animantem: sicut feci.
Cunctis dieb terrȩ: sementis & messis. fri¬

Expanded text:
vigesima die mensis, arefacta est terra. vigesima die mensis, arefacta est terra. et uxores filiorum tuorum tecum: cuncta animantia quae sunt apud te, ex omni carne, tam in volatilibus quam in bestiis et universis reptilibus quae reptant super terram educ tecum et ingredimini super terram crescite et multiplicamini super eam egressus est ergo Noe et filii eius uxor illius et uxores filiorum eius cum eo sed et omnia animantia iumenta et reptilia quae repunt super terram secundum genus suum arcam egressa sunt aedificavit autem Noe altare Domino et tollens de cunctis pecoribus et volucribus mundis obtulit holocausta super altare odoratusque est Dominus odorem suavitatis et ait ad eum nequaquam ultra maledicam terrae propter homines sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adulescentia sua non igitur ultra percutiam omnem animantem sicut feci cunctis diebus terrae sementis et messis fri
Abbreviated transcription (Latin):
fenestram arcȩ quam fecerat dimisit cor¬
uum. Qui egrediebatur & non reuerte¬
batur: donec siccarentur aquȩ super
terram. Emisit quoq columbam
post cum: ut uideret si iam cessassent
aquȩ suꝑ faciem terrȩ. Quȩ cum non
inuenisset ubi requiesceret pes eius: re¬
uersa est ad eum in arcam. Aquȩ enĩ
erant: suꝑ uniuersam terram. Ex tenditq
manũ: & apprehensam intulit in arcam.
Expectatis autem ultra septem dieb ali¬
is: rursũ dimisit columbam ex arca
At illa uenit adeum ad uesꝑam: portans
ramum oliuȩ uirentib foliis in ore suo.
Intellexit gͦ noe: qđ cessassent aquȩ suꝑ
terrã. Expectauitq nichilominus septẽ
alios sepͣtem: & emisit columbam. Quȩ
ñ est reuersa ultra ad eum. xxii
OrTUR sescentesimo primo anno primo
mense. prima die mensis: imminutȩ sunt
aquȩ suꝑ terrã. Et aꝑiens noc tectũ arcȩ.
aspexit & uidit qđ exiccata esset suꝑ¬
ficies terrȩ. Mense secundo septima &

Expanded text:
fenestram arce quam fecerat: dimisit corfenestram arce quam fecerat: dimisit corvum. Qui egrediebatur et revertebatur donec siccarentur aque super terram. Emisit quoque columbam post eum: ut videret si jam cessassent aque super faciem terre. Que cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus, reversa est ad eum in arcam: aquae enim erant super universam terram: extenditque manum, et apprehensam intulit in arcam. Exspectatis autem ultra septem diebus aliis, rursum dimisit columbam ex arca. At illa venit ad eum ad vesperam, portans ramum olivae virentibus foliis in ore suo. Intellexit ergo Noe quod ceterram. Exspectavitque nihilominus septem alios dies: et emisit columbam, quae non est reversa ultra ad eum. C. XXII. Igitur sexcentesimo primo anno, primo mense, prima die mensis, imminutae sunt aquae super terram: et aperiens Noe tectum arcae, aspexit, viditque quod exsiccata esset superficies terrae. Mense secundo septima et
Abbreviated transcription (Latin):
rum: omniũq reptiliũ quȩ reptant suꝑ
terrã. Uniuersi homines & cuncta iN
quib spiraculũ uitȩ est in terra: mortu¬¬
a sunt. Et delcuit omnẽ substantiam
quȩ erat suꝑ terrã. abhomine usq ad pe¬
cus: tam reptile quam uolucres cęli: &
deleta sunt de terra. Remansit autem
solus noe: & qui cũ eo erant in arca.
Obtinueruntq aque terras: centum T
cunctorumq animantium & omnium
iumentorũ quȩ erant cumeo in arca: ad¬
duxit sp̃m suꝑ terram & imminutȩ sunt
aquȩ. Et clausi sunt fontes abyssi & ca¬
taractȩ cęli: & ꝓhibitȩ sunt pluuiȩ de
çelo Reuersȩq sunt aquȩ de t̾ra euntes
& redeuntes: & coeperunt minui post
centũ quinquaginta dies. Requieuitq ar¬
ca mense septimo uicesima septima die
mensis: suꝑ montes armeniȩ. At uͦ aquę
ibant & decrescebant: usq ad decimum
mensem. Decuo enĩ mense primo die
mensis: apparuerunt cacumina montiũ.
Cumq transissent: xͣl. dies: aperiens noe

Expanded text:
 reptilium, quae reptant super terram: universi homines, et cuncta, in quibus spiraculum vitae est in terra, mortua sunt. Et delevit omnem substantiam, quae erat super terram, ab homine usque ad pecus, tam reptile quam volucres coeli: et deleta sunt de terra: remansit autem solus Noe, et qui cum eo erant in arca.obtinueruntque aquae terras centum quicunctarumque animantium et omnium iumentorum quae erant cum eo in arca adduxit spiritum super terram et inminutae sunt aquae et clausi sunt fontes abyssi et cataractae caeli et prohibitae sunt pluviae de caelo reversaeque aquae de terra euntes et redeuntes et coeperunt minui post centum quinquaginta dies requievitque arca mense septimo vicesima septima die mensis super montes Armeniae at vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem decimo enim mensmensis, apparuerunt cacumina montium. Cumque transissent quadraginta dies, aperiens Noe
Abbreviated transcription (Latin):
uero cum quingentorum esset annoruĩ:
genuit sem cham. & iaphet. xuiii¬
UMq coepissent homines multiplicari
suꝑ faciem terrȩ & filias ꝓcreassent: ui-¬
dentes filii dĩ filias hominũ qđ essent
pulchrȩ. acceperunt uxores ex omnib
quas elegerant. Dixitq ds̃. Non ꝑmane¬
bit sp̃s ns in homine in ȩternũ: quia ca¬
ro est. Eruntq dies illius: centum xxͦ.
annorum. Gigantes autẽ erant suꝑ t̾rã
in illis dieb Post quam enĩ ingressi sunt
filii dĩ ad filias hominũ illȩq genuert̃:¬

Expanded text:
ero cum quingentorum esset annorum, genuit Sem, Cham et Japheth. Cumque coepissent homines multiplicari super terram, et filias procreassent, videntes filii Dei filias hominum quod essent pulchrae, acceperunt sibi uxores ex omnibus, quas elegerant. Dixitque Deus: Non permanebit spiritus meus in homine in aeternum, quia caro est: eruntque dies illius centum viginti annorum. Gigantes autem erant super terram in diebus illis; postquam enim ingressi sunt filii Dei ad filias hominum, ill
Abbreviated transcription (Latin):
Uidens autem ds̃ qđ multa malicia ho¬
minum esset in terra. & cuncta cogita¬
tio cordis intenta esset ad malũ omni
tempore: poenituit eum qđ hominem
fecisset in terra. Et prȩcauens in futurũ.
& tactus dolore cordis intrinsetus: de¬
lebo inquit hominem quẽ creaui a fa

Expanded text:
idens autem Deus quod multa malitia hominum esset in terra, et cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum omni tempore, poenituit eum quod hominem fecisset in terra . Et praecavens in futurum: Et tactus dolore cordis intrinsecus: Dele
Abbreviated transcription (Latin):
enoch cum dõ: post quã genuit matusalã
trecentis annis: & genuit filios & filias.
Et facti sunt om̃s dies enoch trecenti. lxͣ
quinq anni. Ambulauitq cum dõ: & ñ
apparuit quia tulit eum ds̃. Uixit qͦq
machusalam centũ octoginta septem
annis: & genuit lamechi. Et uixit mathu¬
salam post quam genuit lameth septin¬
gentis octoginta duob annis: & genuit
filios ce filias. Et facti suit om̃s clies
mathusaię nongenti.lx. nouẽ anni:
& mortuus. ẽ. Uixit autem lamech
centũ octoginta duob annis: & genuit
filium uocauitq nom̃ eius noe dicens.
ste consolabitur nos ab oꝑib & labori¬
bus manuum nr̃arum: in terra cui ma¬
ledixit dñs Uixitq lamech post quam
genuit noe quingentis nonaginta qͥnq
annis: & genuit filios & filias. Et facti
sunt om̃s dies lamech septingenti septu

Expanded text:
h cum Deo postquam genuit Mathusalam trecentis annis et genuit filios et filias et facti sunt omnes dies Enoch trecenti sexaginta quinque anni ambulavitque cum Deo et non apparuit quia tulit eum Deus vixit quoque Mathusalam centum octoginta septem annos et genuit Lamech et vixit Mathusalam postquam genuit Lamech septingentos octoginta duos annos et genuit filios et filias et facti sunt omnes dies Mathusalae nongenti sexaginta novem anni et mortuus est vixit autem Lamech centum octoginta duobus annis et genuit filium vocavitque nomen eius Noe dicens iste consolabitur nos ab operibus et laboribus manuum nostrarum in terra cui maledixit Dominus vixitque Lamech postquam genuit Noe quingentos nonaginta quinque annos et genuit filios et filias et facti sunt omnes dies Lamech septingenti s
Abbreviated transcription (Latin):
annorum: & mortuus est. Uixit uero
enos nonaginta annis: & genuit cainan.
Post cuius ortum uixit octingentis quin¬
decim annis: & genuit filios & filias.¬
Et facti sunt om̃s dies enos nongentorũ
quinq annorum: & mortuus est. Ux̃
quoq cainan septuaginta annis. & ge¬
nuit malaleel. Et uixit cainan post
sunt om̃s dies cainan: nongenti decem
anni: & mortuus est. Uixit autẽ mala¬
leel sexaginta quinq annis: & genuit
iarech. Et uixit malaleel post quã genu¬
it iarech octingentis.xxx. annis: & ge¬
nuit filios & filias. Et facti sunt om̃s dies
malaleel octingenti nonaginta quinq
anni: & mortuus est. Uixitq iareth¬

Expanded text:
annorum, et mortuus est. Vixit vero annorum, et mortuus est. Vixit vero Enos nonaginta annis, et genuit Cainan. Post cujus ortum vixit octingentis quindecim annis, et genuit filios et filias. Factique sunt omnes dies Enos nongenti quinque anni, et mortuus est. Vixit quoque Cainan septuaginta annis, et genuit Malaleel. Et vixit Cainan postq. Et facti sunt omnes dies Cainan nongenti decem anni, et mortuus est. Vixit autem Malaleel sexaginta quinque annis, et genuit Jared. Et vixit Malaleel postquam genuit Jared, octingentis triginta annis: et genuit filios et filias. Et facti sunt omnes dies Malaleel octingenti nonaginta quinque anni, et mortuus est. Vixit
Abbreviated transcription (Latin):
mech uͦ septuagies septies.xU¬
osnouit quoq adhuc adam uxorem
suam. Et peꝑit filium: uocauitq nomen
eius seth dicens. Posuit mͥ ds̃ semen aliud
ꝓ abel: quem occidit cain. Sed & sech na-¬
tus est filius: quem uocauit enos. Iste
coepit inuocare nom̃ dñi.xUI
ic est liber generationis adam: in die
qua creauit ds hominem. Ad similitudi¬
nem dĩ fecit illum: masculũ & feminam
creauit eos. Et benedixit illis: uocauit¬
q nom̃ eorum adam in die qua creati
sunt. Uixit autem adam centũ. xxͣx.
annis: & genuit ad imaginem & similitu¬
dinem suam: uocauitq nom̃ eius sech
Et facti sunt dies acum post qua genuit
seth octingenti anni. genuitq filios & fi¬
lias. Et factum est omne tempus qđ urrit
adam anni nongenti. xxt. & mortius
est. Uixit quoq sech centũ quinq annis:
& genuit enos. Uixit autem sech post
quam genuit enos octingentis septem an¬
nis: genuitq filios & filias. Et facti st̃
om̃s dies seth nongentorum duodecim

Expanded text:
mech vero septuagies septies cognovit quoque adhuc Adam uxorem suam et peperit filium vocavitque nomen eius Seth dicens posuit mihi Deus semen aliud pro Abel quem occidit Cain sed et Seth natus est filius quem vocavit Enos iste coepit invocare nomen Domini hic est liber generationis Adam in die qua creavit Deus hominem ad similitudinem Dei fecit illum masculum et feminam creavit eos et benedixit illis et vocavit nomen eorum Adam in die qua creati sunt vixit autem Adam centum triginta annis et genuit ad similitudinem et imaginem suam vocavitque nomen eius Seth et facti sunt dies Adam postquam genuit Seth octingenti anni genuitque filios et filias et factum est omne tempus quod vixit Adam anni nongenti triginta et mortuus est vixit quoque Seth centum quinque annos et genuit Enos vixitque Seth posquam genuit Enos, octingentis septem annis, genuitque filios et filias. Et facti sunt omnes dies Seth nongentorum duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
me hodie a facie terrȩ: & a facie tua
abscondar: eroq uagus & ꝓfugus in
terra. Omnis gͥ qui inuenerit mẽ: occidet
me. Dixitq ei dñs. Nequaquam fiet ita:
sedomus qui occiderit cain septuplũ punie¬
tur. Posuitq dñs cain insignũ: ut non eũ
interficeret om̃is qui inuenisset eum. E gres
autem cain uxorem suam. Quȩ concepit
& peꝑit enoch. Et ȩdificauit ciuitatem:
uocauitq nomen eius ex nomine filii sui
enoch. Porro enoch genuit irad. Et irad
genuit mauiahel. Ꝙ mauiahel genuit
matusahel. Et matusahel genuit lamech
Qui accepit uxores duas. Nomen uni ada:
& nomen alteri sella. Genuitq ada io bel'
Qui fuit pat̾ habitantiũ intentoriis atq pa-¬
storum. Et nom̃ fris eius iobal. Ipse fuit
pat̾ canentium cychara & organo. Sella
quoq genuit thubal cain. Qui fuit malle¬
ator & faber incuncta oꝑa ȩris & ferri.
Soror uͦ thubal cain: noemmna. Dixitq la¬
mech uxorib suis: adȩ & sellȩ. Audite uo-¬

Expanded text:
acie terrae et a facie tua abscondar et ero vagus et profugus in terra omnis igitur qui invenerit me occidet me dixitque ei Dominus nequaquam ita fiet sed omnis qui occiderit Cain septuplum punietur posuitque Dominus Cain signum ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum egressusautem Cain uxorem suam quae concepit et peperit Enoch et aedificavit civitatem vocavitque nomen eius ex nomine filii sui Enoch porro Enoch genuit Irad et Irad genuit Maviahel et Maviahel genuit Matusahel et Matusahel genuit Lamech qui accepit uxores duas nomen uni Ada et nomen alteri Sella genuitque Ada Iabel qui fuit pater habitantium in tentoriis atque pastorum et nomen fratris eius Iubal ipse fuit pater canentium cithara et organo Sella quoque genuit Thubalcain qui fuit malleator et faber in cuncta opera aeris et ferri soror vero Thubalcain Noemma dixitque Lamech uxoribus suis Adae et Sellae audite vo
Abbreviated transcription (Latin):
atq uersatilẽ: ad custodiendã uiã ligni
uitȩ. dam uͦ cognouit euam uxo¬
rem suam. Quȩ concepit & peꝑit cain.
pastor ouium: & cain agricola. factũ est
autẽ post multos dies: ut offerret cain de
fructib terrȩ muncra dño. Abel quoq
obtulit de primogenitis gregis sui: & de
adipib eorum. Et respexit dñs ad abel.
& ad munera eius: ad cain uero & ad
muncra illius non respexit. Iratusq est
cam uehement᷑: & concidit uultus eius.
Dixitq dñs ad cum. Quare iratus es &
cur concidit facies tua: Nonne si bene
egeris recipies: sin autẽ male statim in

Expanded text:
ersatilem ad custodiendam viam ligni vitae Adam vero cognovit Havam uxorem suam quae concepit et peperit Cain dpastor ovium et Cain agricola factum est autem post multos dies ut offerret Cain de fructibus terrae munera Domino Abel quoque obtulit de primogenitis gregis sui et de adipibus eorum et respexit Dominus ad Abel et ad munera eius ad Cain vero et ad munera illius non respexit iratusque est Cain vehementer et concidit vultus eius dixitque Dominus ad eum quare maestus es et cur concidit facies tua nonne si bene egeris recipies sin
Abbreviated transcription (Latin):
um gradieris: & terrã cõmedes cunctis
dieb uitȩ tuȩ. Inimicicias ponam int̃
te & mulierem: & semen tuũ & semen
illius. Ipsa conteret caput tuũ: & tu
insidiaberis calcaneo eius. Mulieri qͦq
dixit. Multiplicabo erumnas tuas. &
conceptus tuos. Indolore paries filios:
& sub uiri potestate eris: & ipse domi¬
nabitur tui. Adȩ uͦ dixit. Quia audi-¬
sti uocem uxoris tuȩ. & comedisti de li¬
gno ex quo prȩceꝑam tibi ne comederes:
maledicta terra in oꝑe tuo. In laborib
comedes eam: cunctis dieb uitȩ tuȩ
Spinas & tribulos germinabit tibi : & cõ¬
medes herbas terrȩ. In sudore uultus tui
uesceris pane: donec reuertaris in t̾ram
de qua sumptus es: quia puluis es & IN
puluerem reuerteris. Et uocauit
adam nom̃ uxoris suȩ eua: eo quod
mat̾ esset cunctorum uiuentiũ.
ecit quoq dñs ds̃ adam & uxori eius
tunicas pellicias: & induit eos: & ait. Ec¬
ce adam factus est quasi unus ex nob̃: sci¬
ens bonum & malũ. Nunc gͦ neforte mit¬

Expanded text:
terram comedes cunctis diebus vitae tuae inimicitias ponam inter te et mulierem et semen tuum et semen illius ipsa conteret caput tuum et tu insidiaberis calcaneo eius mulieri quoque dixit multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos in dolore paries filios et sub viri potestate eris et ipse dominabitur tui ad Adam vero dixit quia audisti vocem uxoris tuae et comedisti de ligno ex quo praeceperam tibi ne comederes maledicta terra in opere tuo in laboribus comedes eam cunctis diebus vitae tuae spinas et tribulos germinabit tibi et comedes herbas terrae in sudore vultram de qua sumptus es quia pulvis es et in pulverem reverteris et vocavit Adam nomen uxoris suae Hava eo quod mater esset cunctorum viventium ecit quoque Dominus Deus Adam et uxori eius tunicas pellicias et induit eos et ait ecce Adam factus est quasi unus ex nobis sciens bonum et malu
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ boni & mali. Et fluuius egredie¬
batur de loco uoluptatis: ad irrigandũ
parady sum. Qui inde diuiditur in
quattuor capita. Nomen uni physon.
pse est qui circũit omnẽ terrã euilath.
ubi nascitur aurũ. Et aurũ terrȩ illiꝰ
optimũ est. Ibiq inuenitur bdelliũ.
& lapis onichinus. Et nomen fluuio se.¬
cundo gyon. Ipse est qui circũ it omnem¬
terram ȩchiopiȩ. Nomen uͦ fluminis
tercii tygris. Ipse uadit contra assyrios.
Fluuius autẽ quartꝰ: ipse. ẽ. euphrates. Uiii

Expanded text:
ius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum, qui inde dividitur in quatuor capita. Nomen uni Phison: ipse est qui circuit omnem terram Evilath, ubi nascitur aurum: et aurum terrae illius optimum est: ibique invenitur bdellium, et lapis onychinus. Et nomen fluvii secundi Gterram Aethiopiae. Nomen vero fluminis tertii Tigris. Ipse vadit contra Assyrios. Fluvius vero quartus ipse est Euphrates. Idci
Abbreviated transcription (Latin):
ixitq cam ad abel frem suum. Egredia¬
mur foras. Cumq essent in agro: consur¬
rexit cam aduersũ abel frẽm suum. &
interfecit eũ. Et ait dñs ad cain. Ubi est
abel fr̃ tuus: Qui respondit. Hescio Nun-¬
quid custos fratris mei sum: Dixitq ad eũ.
Quid fecisti: Uox sanguinis frĩs tui clamat
ad me de terra. Nunc gͦ maledictus cris
suꝑ terrã: quȩ aꝑuit ossuum & suscepit
sanguinem frĩs tui de manutua. Cum

Expanded text:
ixitque Cain ad Abel fratrem suum: Egrediamur foras. Cumque essent in agro, consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum, et interfecit eum. Et ait Dominus ad Cain: Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit, Nescio. Num custos fratris mei sum? Dixitque ad eum: Quid fecisti? vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Nunc igitur maledictus eris super terram, quae aperuit os suum, et suscepit sanguinem fratris tui de manu tua. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
oculis aspectuq delectabile: & tulit
de fructu eius & comedit: deditq ui¬
ro suo. Qui comedit. Et aꝑti sunt oculi
amborum. Cumq cognouissent esse se
nudos: consuerunt folia ficus. & fecert̃
sibi perizomata.⁊ cũ audissent
uocem dñi dĩ deambulantis in paradyso
ad auram post meridiem: abscondit se
adam & uxor eius a facie dñi dĩ in
medio ligni paradysi. Uocauitꝙ dñs ds̃
adam: & dixit ei. Ubi es: Qui ait
ocem tuã audiui in paradyso: & timui
eo qđ nudus essem & abscondi me. Cui
dixit. Quis enim indicauit tibi quod
nudus esses: nisi qđ exligno de quo prȩce¬
peram tibi ne comederes. comedisti: Di¬
xitq adam. Aulier quã dedisti sociam
mͥ. dedit michi de ligno: & comedi. Et di¬
xit dñs dĩ ad mulierem. Quare hoc feci¬
sti: Quȩ respondit. Serpens decepit me:

Expanded text:
tuque delectabile, et tulit de fructu illius, et comedit: deditque viro suo, qui comedit. Et aperti sunt oculi amborum, cumque cognovissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi perizomata. C. XI. Etvocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem abscondit se Adam et uxor eius a facie Domini Dei in medio ligni paradisi vocavitque Dominus Deus Adam et dixit ei ubi es qui ait vocem tuam audivi in paradiso et timui eo quod nudus essem et abscondi me cui dixit quis enim indicavit tibi quod nudus esses nisi quod ex ligno de quo tibi praeceperam ne comederes comedisti dixitque Adam mulier quam dedisti sociam mihi dedit mihi de ligno et comedi et dixit Dominus Deus ad mulierem quare hoc fecisti quae respon
Abbreviated transcription (Latin):
dñs hanc mulierem quȩ ingreditur do¬
mum tuam. sicut rachel & liam quȩ ȩdi¬
ficauerunt domum in isrł: ut sit exem¬
plum uirtutis inephrata. & habeat celebre
nomen in bethleem. Fiatq domus tua sicut
domus phares. quem thamar peꝑit iudȩ
de semine qđ dederit dñs tibi exhac pri¬
ella Tulit itaq boot ruth: & accepit
uxorem. Ingressusq est ad eam: & dedit
cessor familiȩ tuȩ. & uocaretur nom̃ eius
in isrł: & habeas qui consoletur animã
tuam. & enutriat senectutem. De nu-¬
ru enim tua natus est qui te diliget: &¬
multo tibi est melior quam si septem
haberes filios. Susceptumq noemi pu¬
erum. posuit in sinu suo: & nutricis ac
gerulȩ officio fungebatur. Uicinę au¬
tem mulieres congratulantes ei & dicen
tes. natus est filius noemi: uocauerunt
nomen eius obed ic est pater
isai patris dauid. Hȩ sunt generatio¬
nes phares. Phares genuit esrom
E srom genuit aram. Aram genuit ami.¬

Expanded text:
Dominus hanc mulierem quae ingreditur doDominus hanc mulierem quae ingreditur domum tuam sicut Rachel et Liam quae aedificaverunt domum Israhel ut sit exemplum virtutis in Ephrata et habeat celebre nomen in Bethleem fiatque domus tua sicut domus Phares quem Thamar peperit Iudae de semine quod dederit Dominus tibi ex hac puella tulit itaque Booz Ruth et accepit uxorem ingressusque est ad eam et dedit essor familiae tuae et vocaretur nomen eius in Israhel et habeas qui consoletur animam tuam et enutriat senectutem de nuru enim tua natus est quae te diligit et multo tibi est melior quam si septem haberes filios susceptumque Noemi puerum posuit in sinu suo et nutricis ac gerulae officio fungebatur vicinae autem mulieres congratulantetes: Natus est filius Noemi: vocaverunt nomen ejus Obed: hic est pater Isai, patris David. Haec sunt generationes Phares: Phares genuit Esron, Esron genuit Aram, Aram genuit Ami
Abbreviated transcription (Latin):
tui in hereditate sua. Qui respondit.
Cedo iure ꝓpinquitatis. Neq enim posteri¬
tatem familiȩ meȩ delere debeo. Tii meo
utere priuilegio: quo me libent̾ carere
ꝓfiteor. Hic autem erat mos antiquitus
in isrł: inter ꝓpinquos. Et si quando al¬
ter alteri suo uire cedebat: ut esset firma
concessio. soluebat homo calciamentum
suum. & dabat ꝓximo suo. Hoc erat te.¬
stimonium cessionis in isrł. Drxit gͦ ꝓ
pinquo boor. Tolle calciamentum. Qđ
statim soluit de pede suo: At ille maiori¬
bus natu & uniuerso popło: testes inquit
uos estis hodie. qđ possederim omi̾a quȩ
fuerunt elimelech & chelion & maalon.
tradente noemi. a ruth moabitidem
uxorem maalon in coniugium sumpse¬
rim. ut suscitem nomen defuncti in he¬
reditate sua: ne uocabulum eius de fa¬
milia sua acfrĩb & popło deleatur.
Uos in quam huius rei testes estis Respon¬
dit omĩs popłs qui erat in porta: &
maiores natu. Nos testes sumus faciat

Expanded text:
tui in hereditate sua qui respondit tui in hereditate sua qui respondit cedo iure propinquitatis neque enim posteritatem familiae meae delere debeo tu meo utere privilegio quo me libenter carere profiteor hic autem erat mos antiquitus in Israhel inter propinquos et si quando alter alteri suo iure cedebat ut esset firma concessio solvebat homo calciamentum suum et dabat proximo suo hoc erat testimonium cessionis in Israhel dixit ergo propinquus Booz tolle calciamentum quod statim solvit de pede suo at ille maioribus natu et universo populo testes inquit vos estis hodie quod possederim omnia quae fuerunt Helimelech et Chellion et Maalon tradente Noemi et Ruth Moabitidem uxorem Maalon in coniugium sumpserim ut suscitem nomen defuncti in hereditate sua ne vocabulum eius de familia sua ac fratribus et populo deleatur vos inquam huius rei testes estis respondit omnis populus qui erat in porta et maiores natu nos testes sumus faciat
Abbreviated transcription (Latin):
exitum habcat. Neq enim cessabit homo.
ibi. Cumq uidisset ꝓpinquum p̾teri¬
re de quo prius sermohabitus est: dix̾
ad eum: declina paulisꝑ & sede hic: uo.¬
cans cum nomine suo. Qui diueree: &
sedit. Tollens autem booz decem uiros
de seniorib ciuitatis: dixit ad eos: Sede¬
te hic. Quib residentib: locutus est ad
ꝓpinquum. Partem agri frĩs nr̃i elime¬
lech uendit noemi: quȩ reuersa est de re¬
gione moabitide. Qđ audire te uolu̾i
& tͥ dicert: coram cunctis sedentib & ma¬
iorib natu de popło meo. Si uis possidere
iure ꝓpinquitatis: eme & posside Sin au¬
tem tibi displicet: hoc ipsum indica michi
ut scram quid facere debeam. Nullus est
enĩ ꝓpinquus excepto te qui prior es. &e me
qui secundus sum. At ille respondit. Ego
agrum emam. Cui ditit booz. Quando
cmeris agrum de manu mulieris. rth
quoq moabitidem quȩ uxor defuncti fuit
debes accipe. ut suscites nomen ꝓpinqui

Expanded text:
exitum habeat. Neque enim cessabit homo nexitum habeat. Neque enim cessabit homo nibi. Cumque vidisset propinquum praeterire, de quo prius sermo habitus est, dixit ad eum: Declina paulisper, et sede hic, vocans eum nomine suo. Qui divertit, et sedit. Tollens autem Booz decem viros de senioribus civitatis, dixit ad eos: Sedete hic. Quibus residentibus, locutus est ad propinquum: Partem agri fratris nostri Elimelech vendit Noemi, quae reversa est de regione Moabitide: quod audire te volui, et tibi dicere coram cunctis sedentibus et maioribus natu de populo meo si vis possidere iure propinquitatis eme et posside sin autem tibi displicet hoc ipsum indica mihi ut sciam quid facere debeam nullus est enim propinquus excepto te qui prior es et me qui secundus sum at ille respondit ego agrum emam cui dixit Booz quando emeris agrum de manu mulieris Ruth quoque Moabitidem quae uxor defuncti fuit debes accipere ut suscites nomen propinqui
Abbreviated transcription (Latin):
habitat intra portas urbis meę: mulierẽ
te esse uirtutis. Nec abnuo me ꝓpinquui.
sed est alius me ꝓpinquior: Quiesce hac
nocte. Et facto mane si te uoluerit ꝓpin¬
quitatis iure retinere: bene res acta est.
S in autem ille noluerit: egote absq ulla
dubitatione suscipiam : uiuit dñs. Dor¬
mi usq mane. Dormi uit itaq ad pedes
eius usq ad noctis abscessum. Surrexit¬
itaq antequam homines se cognoscerent
mutuo: & dixit boot. Caue ne quis noue¬
rit qđ huc ueneris. Et rursum: expande
inquit palliolum tuum quo oꝑiris: & tene
utraq manu. Qua extendente & tenente
mensus est sex modios hordei: & posuit
suꝑcam. Quȩ portans ingressa est ciuitatẽ.
& uenit ad socrum suam. Quȩ dixit ci
Quidegisti filia: Narrauitq ei omĩa quȩ
sibi fecisset homo: & ait. Ecce sex moctios¬
hordei dedit michi: & ait Nolo uaciam
tẽ reuerti ad socrum tuam. Dixitq nocmi
Expecta filia: donec uideamus quem res

Expanded text:
habitat intra portas urbis meae, mulierem habitat intra portas urbis meae, mulierem te esse virtutis. Nec abnuo me propinquum, sed est alius me propinquior. Quiesce hac nocte, et facto mane, si te voluerit propinquitatis jure retinere, bene res acta est: sin adubitatione suscipiam vivit Dominus dormi usque mane dormivit itaque ad pedes eius usque ad noctis abscessum surrexitque antequam homines se cognoscerent mutuo et dixit Booz cave ne quis noverit quod huc veneris et rursum expande inquit palliolum tuum quo operiris et tene utraque manu qua extendente et tenente mensus est sex modios hordei et posuit super eam quae portans ingressa est civitatem et venit ad socrum suam quae dixit ei quid egisti filia narravitque ei omnia quae sibi fecisset homo et ait ecce sex mohordei dedit mihi, et ait: Nolo vacuam te reverti ad socrum tuam. Dixitque Noemi: Exspecta, filia, donec videamus quem res
Abbreviated transcription (Latin):
ierit ad dormiendii nota locum inquo
dormiat. Ueniesq & disco oꝑies pallium
quo oꝑitur a parte pedum: & ꝓicies te &
ibi iacebis. Ipse autem dicet tibi quid age¬
re debeas. Quȩ respondit. Quicquid p̾ccꝑis.
faciam. Descenditq in aream: & fecit or̃ĩa
que sibi impauerat socrus. Cumq come
disset booz & bibisset. & factus esset hila¬
rior. issetq ad dormiendum iuxta aceruũ
manipulorum: uenit abscondite. & disco¬
oꝑto a pedib eius pallio. se ꝓiecit. Et cccc
nocte iam media expauit homo: & contur-¬
batus est. Uiditq mulierem iacentem ad
pedes suos: & ait. Quȩ es: Illa respondit.
Ego sum ruth ancilla tua. Expande palliũ
tuum suꝑ famulam tuam: quia ꝓpinquus
es. Et ille: benedicta inquit es dño filia.
& priorem miscdiam posteriore suꝑasti:
quia non es secuta iuuenes pauꝑes siue di¬
uites. Noligͦ metuere: sed quicquid dixe¬
ris mͥ faciam tibi. Scit enim om̃ĩs popłs qui

Expanded text:
ierit ad dormiendum nota locum in quo ierit ad dormiendum nota locum in quo dormiat veniesque et discoperies pallium quo operitur a parte pedum et proicies te et ibi iacebis ipse autem dicet tibi quid agere debeas quae respondit quicquid praeceperis faciam descenditque in aream et fecit omnia quae sibie comedisset Booz, et bibisset, et factus esset hilarior, issetque ad dormiendum juxta acervum manipulorum, venit abscondite, et discooperto a pedibus ejus pallio, se projecit. Et ecce, nocte jam media, expavit homo, et conturbatus est: viditque mulierem jacentem ad pedes suos, et ait illi: Quae es? Illaque respondit: Ego sum Ruth ancilla tua: expande pallium tuum super famulam tuam, quia propinquus es. Et ille, Benedicta, inquit, es a Domino filia, et priorem misericordiam posteriore superasti: quia non es secuta juvenes, pauperes sive divites. Noli ergo metuere, sed quidquid mihi dixeris, faciam tibi. Scit enim omnis populus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑata: & nom̃ dixit uiri. qđ booz uocare¬
tur. Cui respondit noemi. Benedictꝰ sit
a dño: qm̃ eandem grãm quam prębuerat
uiuis. seruauit & mortuis. Rursumq ꝓpin¬
quus ait nr̃ est homo Et ruth hoc qͦq inqͥt
prȩcepit mͥ. ut tamdiu messorib eiꝰ iungerer.
donec om̃s segetes meterentur.
ui dixit socrus. Melius ẽ filiami ut cũ
puellis cius exeas ad metendum: ne in ali¬
eno agro quispiam resistat tibi. Iuncta est.
itaq puellis hooꝵ: & tam diu cũ cis messu¬
it. donec & hordea & triticũ inhorreis con¬
derentur.osĩ quam autẽ reuersa ẽ
ad socrum suam: audiuit ab ea. Filia mi
quęram tͥ requiem: & ꝓuidebo ut bene sit
tibi. Booz iste cuius puellis in agro un¬
cta es. ꝓpinquus nr̃ est: & in hac nocte
aream hordei uentilat. Lauare gͥ & iinge¬
re. & indiere cultiorib uestim̃tis: ac
descende in aream. Non te uideat homo:
donec esum potũq finierit. Quando autẽ

Expanded text:
operata et nomen dixit viri quod Booz vocareoperata et nomen dixit viri quod Booz vocaretur cui respondit Noemi benedictus sit a Domino quoniam eandem gratiam quam praebuerat vivis servavit et mortuis rursumque propinquus ait noster est homo et Ruth hoc quoque inquit praecepit mihi ut tamdiu messoribus eius iungerer donec omnes segetes meterentur cui dixit socrus melius est filia mi ut cum puellis eius exeas ad metendum ne in alieno agro quispiam resistat tibi iuncta est itaque puellis Booz et tamdiu cum eis messuit donec hordea et triticum in horreis conderentur postquam autem reversa est ad socrum suam audivit ab ea filia mi quaeram tibi requiem et providebo ut bene sit tibi Booz iste cuius puellis in agro iuncta es propinquus est noster et hac nocte aream hordei ventilat lava igitur et unguere et induere cultioribus vestimentis ac descende in aream non te videat homo donec esum potumque finierit quando autem
Abbreviated transcription (Latin):
Dixitq ad cam booz. Quando hora uescen¬
di fuerit. ueni huc & comede panem: &
intingeͥ buccellam tuam in accco. Sedit
itaq ad messorum latus: & congessit po-¬
lentam sibi. Comeditq & saturata. ẽ: &
tulit reliquias. Atq inde surrexit: ut spi¬
cas ex more colligeret. Prȩcepit autem
boor pueris suis: dicens. Etiam si uobiscũ
metere uoluerit. ne ꝓhibeatis eam: & de
uris qͦq manipulis ꝓicite de industria. &
remanere ꝑmittite. ut absq rubore colli-¬
gat. & colligentem nemo corripiat. Colle¬
git gͦ inagro: usq ad uesꝑam. Et quȩ col¬
legerat uirga cȩdens. & excutiens: inuenit
hordei quasi oephi mensuram id: tres modi¬
os. Quos portans reuersa est in ciuitatem. &
ostendit socrui suȩ. Insuꝑ ꝓtulit & dedit
ei de reliquiis cibi sui: quo saturata fuerat
ixitꝰq ei socrus. Ubi hodie collegisti. &
ubi fecisti opus: Sit benedictus qui miser¬
tus est tui Indicauitq ei apud quem esset

Expanded text:
dixitque ad eam Booz quando hora vescendixitque ad eam Booz quando hora vescendi fuerit veni huc et comede panem et intingue buccellam tuam in aceto sedit itaque ad messorum latus et congessit pulentam sibi comeditque et saturata est et tulit reliquias atque inde surrexit ut spicas ex more colligeret praecepit autem Booz pueris suis dicens etiam si vobiscum metere voluerit ne prohibeatis eam et de vestris quoque manipulis proicite de industria et remanere permittite ut absque rubore colligat et colligentem nemo corripiat collegit ergo in agro usque ad vesperam et quae collegerat virga caedens et excutiens invenit hordei quasi oephi mensuram id est tres modios quos portans reversa est in civitatem et ostendit socrui suae insuper protulit et dedit ei de reliquiis cibi sui quo saturata fuerat dixitque ei socrus ubi hodie collegisti et ubi fecisti opus sit benedictus qui misertus est tui indicavitque ei apud quem esset
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia. Et de mane usq nunc stat in a¬
gro: & ne ad momentũ quidem domum
reuersa ẽ. & ait booz ad ruth. Audi fi¬
lia. Ne uadas ad colligendũ in alterum
agrum: nec recedas abhoc loco: sed iun¬
gere puellis meis. & ubi messuerint sẽ.¬
quere. Mandaui enim pueris meis: ut
nemo tͥ molestꝰ sit. Sed etiam si sitieris
uade ad sarcinulas: & bibe aquas de quib
& pueribibunt. Quȩ cadens in faciem suã
& adorans suꝑ terrã: dixit ad eum. Unde
mnͥ hoc ut inuenirem grãm ante oculos
tuos. & nosse me dignareris ꝑegrinam mu¬
lierem: Cui ille respondit: Nunciata st̃
mͥ om̃ĩa quȩ feceris socrui tuȩ post mortẽ
uiritui: & qđ reliqueris parentes tuos.
& terrã in qua nata es. & ueneris ad popu¬
a dño dõ isrł ad quem uenisti. & sub cuiꝰ
confugisti alas. Quȩ ait. Inueni grãm
apud oculos tuos dñe mi. qui consolatꝰ
es me & locutus ad cor ancillȩ tuȩ: quȩ
non sum similis unius puellarum tuarũ.

Expanded text:
vestigia et de mane usque nunc stat in avestigia et de mane usque nunc stat in agro et ne ad momentum quidem domum reversa est et ait Booz ad Ruth audi filia ne vadas ad colligendum in alterum agrum nec recedas ab hoc loco sed iungere puellis meis et ubi messuerint sequere mandavi enim pueris meis ut nemo tibi molestus sit sed etiam si sitieris vade ad sarcinulas et bibe aquas de quibus et pueri bibunt quae cadens in faciem suam et adorans super terram dixit ad eum unde mihi hoc ut invenirem gratiam ante oculos tuos et nosse me dignareris peregrinam mulierem cui ille respondit nuntiata sunt mihi omnia quae feceris socrui tuae post mortem viri tui et quod dereliqueris parentes tuos et terram in qua nata es et veneris ad popua Domino Deo Israhel ad quem venisti et sub cuius confugisti alas quae ait inveni gratiam ante oculos tuos domine mi qui consolatus es me et locutus es ad cor ancillae tuae quae non sum similis unius puellarum tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs & afflixit omnipotens: Uenit gͦ
noemi cum ruch moabitide nuru sua. de¬
terra ꝑegrinationis suȩ. ac reuersa est
in bethleem: quando primũ hordea me¬
consanguineus. homo potens & magnarũ
opum: nomine boor. Dixitq ruch moabi
tis ad socrum suam. Si iubes. uadã in agrũ
& colligam spicas. quȩ metentiũ fugerint
manus: uhi cunq clementis in me patris
familias repperero grãm. Cui illa respon¬
dit. Uade filia mi Abiit itaq: & collige¬
bat spicas post tergametentiũ. Accidit
autem ut ager ille haberet dñm nomine.
booz: qui erat de cognatione elimelech.
Et ecce ipse ueniebat de bethleem . IIi¬
ixrĩꝙ messorib. Dñs uobiscũ. Qui re¬
sponderunt ei. Benedicat tͥ dñs. Dixitq
boor iuueni: qui messorib prȩerat.
Cuius ẽ hȩc puella: Qui respondit. Hȩc ẽ.¬
illa moabitis quȩ uenit cũ noemi de re-¬
gione moabitide: & rogauit ut spicas
colligeret remanentes. sequens messorũ

Expanded text:
Dominus et adflixit Omnipotens venit ergo Dominus et adflixit Omnipotens venit ergo Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua deterra peregrinationis suae ac reversa est in Bconsanguineus, homo potens, et magnarum opum, nomine Booz. Dixit Ruht  Vulg. tac. Ruht Moabitis ad socrum suam: Si jubes, vadam in agrum et colligam spicas, quae metentium fugerint manus, ubicumque clementis in me patris familias reperero gratiam. Cui illa respondit: Vade, filia mi: Abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium. Accidit autem ut ager ille haberet dominum Booz qui erat de cognatione Helimelech et ecce ipse veniebat de Bethleem dixitque messoribus Dominus vobiscum qui responderunt ei benedicat tibi Dominus dixitque Booz iuveni qui messoribus praeerat cuius est haec puella qui respondit haec est Moabitis quae venit cum Noemi de regione moabitide et rogavit ut spicas colligeret remanentes sequens messorum
Abbreviated transcription (Latin):
xit noemi. En reuersa. ẽ. cognata tua ad
popłm suum: & ad deos suos. Uade cũ ea.
Que respondit. Ne aduerseris mͥ: ut relin¬
quam te & abcam. Quocunq prexeris:
ꝑgam. Vbi morata fueris. & ego pariter
morabor P opłs tuus popłs ms̃. & ds̃ tuus
ds̃ mĩ. Quȩ te morientem t̾ra susceꝑit.
in ea moriar: ibiq locum accipiã sepulturȩ
Hȩc mͥ faciat ds̃ & hȩc ad dat: si non sola
mors me & te separaut Uidens gͦ noemi qđ
obstinato ruth animo detreuisset secum
ꝑgere. aduersari noluit: nec ultra ad suos
relitum psuadere. Profectȩq sunt simul:
& uenerunt in bethleem. Quib urbem in¬
gressis: uel ox apud cunctos fama ꝑcrebu¬
it. Dicebantq mulieres. Hȩc ẽ. illa noemi.
Quib ait Ne uocetis me noemi idest pulchrã.
sed uocate me mara hoc est amaram: quia
ualde me amaritudine repleuit om̃p̃s:
Egressa sũ plena: & uacuã reduxit me dr̃s.
Cur gͥ uocatis me noemi. quã humiliauit

Expanded text:
xit Noemi: En reversa est cognata tua ad xit Noemi: En reversa est cognata tua ad populum suum, et ad deos suos: vade cum ea. Quae respondit: Ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam: quocumque perrexeris, pergam: ubi morata fueris, et ego pariter morabor. Populus tuus populus meus, et Deus tuus Deus meus. Quae te morientem terra susceperit, in ea moriar ibique locum accipiam sepulturae haec mihi faciat Deus et haec addat si non sola mors me et te separaverit videns ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere adversari noluit nec ultra ad suos reditum persuadere profectaeque sunt simul et venerunt in Bethleem quibus urbem ingressis velox apud cunctos fama percrebuit dicebantque mulieres haec est illa Noemi quibus ait ne vocetis me Noemi id est pulchram sed vocate me Mara hoc est amaram quia valde me amaritudine replevit Omnipotens egressa sum plena et vacuam reduxit me Dominus cur igitur vocatis me Noemi quam humiliavit
Abbreviated transcription (Latin):
rexit ut in patriam ꝑgeret cũ utraq nuru
sua: de regione moabitide Audierat enĩ
qđ resperisset dñs popłm suum: & dedisset
eis escas. E gressa est itaq de loco ꝑegri¬
nationis suȩ: cum utraq nuru. Q iam in
uia posita reuertendi int̾ram iuda: dixit
ad eas. Iit in domum matris urȩ fici¬
at dñs uobiscum miscđiam: sicut feci¬
stis cũ mortuis & mecũ. Det uob inueni¬
mecum: Num ultra habebo filios inute¬
ro meo. ut uiros ex me sꝑare possitis: Re¬
uertimini filiȩ moabitidȩ. Iam enim sene¬
Etute confecta sum: nec apta uinculo con-¬
iugali. Etiam si possim hac nocte concipe
& parere filios. si eos expectare uelitis
donec crescant. & annos impleant puber-¬
tatis. ante eritis uetulȩ: quã nubatis.
Nolite quęso filiȩ mi: quia ur̃a angustia
me magis premit: & egressa est manus
dr̃ contra me. Eleuata gͥ uoce rursũ fle¬
re coepert̃. Orpha osculata est socrum. ac
reuersa: ruth adhȩsit socrui suȩ. Cui di-¬

Expanded text:
et, cum utraque nuru sua, de regione Moabitide: audierat enim quod respexisset Dominus populum suum, et dedisset eis escas. Egressa est itaque de loco peregrinationis suae, cum utraque nuru, et jam in via posita revertendi in terram Juda, dixit ad eas: Ite in domum matris vestrae, faciat Dominus vobiscum misericordiam, sicut fecistis cum mortuis et mecum. Det vobis invenimecum? num ultra habeo filios in utero meo, ut viros ex me sperare possitis? Revertimini, filiae mi, et abite: jam enim senectute confecta sum, nec apta vinculo conjugali: etiam si possem hac nocte concipere, et parere filios, si eos exspectare velitis, donec crescant, et annos impleant pubertatis, ante eritis vetulae quam nubatis. Nolite, quaeso, filiae mi: quia vestra angustia me magis premit, et egressa est manus Domini contra me. Elevata igitur voce, rursum flere coeperunt: Orpha osculata est socrum, ac reversa: Ruth adhaesit socrui suae. Cui di