comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
essent. una pacis. altãresli. abi¬
trio sibidato. utram uellet refer¬
ret ronam utrãq sustulit. et
ait cartaginẽses petere dełe utrã
mauent acciꝑe. Post hos fuit ty¬
ren quorumcamius ut clixiqui
ptum nullum exstat. s responsa
quam plura ⁊memorabilia enis
ꝯsules fuenĩt. atilius aũt pͥmus
appło sapiens appellatus ẽ. Sextũ
elium ⁊ enn̾ laudauit. ⁊ exstat
illius uuer qui in scnbitur tupti¬
ta. qui uber nłuti cunabulauũs¬

Expanded text:
e una pacis altera belli, arbitrio sibi dato, utram uellet referret Romam, utramque sustulit et ait Carthaginienses petere debere, utram mallent accipere.Post hos fuit Tiberius Coruncanius, ut dixi, qui ptum nullum exstat, sed responsa complura et memorabilia eius nsules fuerint, Atilius autem primus a populo Sapiens appellatus est. Sextum Aelium etiam Ennius laudavit et exstat illius liber qui inscribitur "tripertita", qui liber veluti cunabula
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. Nam ante eum ẜui duos
idem cornelli maximi autor fuit.
auius. cassellĩ. qntus mutĩ uolu¬
su auditor. Demq imilius rono¬
rem testam̃to publium mutium
nepotẽ eius renqt hr̃oem. Fuit aũt
qͣstorins nec nitra pficisauoluit. cũ
illi ⁊̃ augustus ꝯsiulatum offerret. et
exhis trebatius pitior casceliustreba¬
tio el oq̃ntior fuisse dicitur. offilius
utros dectior. Cascellii scnpta nõ ex¬
stant. nisi unus liber benedictorũ
trebatuoples. s min̾ freq̃tantur.
Post hos quap tubero fuit. ꝗoffi¬
uo opamidedit. Fuit aũt patriciꝰ.¬

Expanded text:
posuit, nam ante eum Servius duos idem Corneli Maximi auditor fuit: Aulus Cascellius, Quintus Mucius Volusii auditor, denique in illius honorem testamento Publium Mucium nepotem eius reliquit heredem. fuit autem quaestorius nec ultra proficere voluit, cum illi etiam Augustus consulatum offerret. ex his Trebatius peritior Cascellio, Cascellius Trebatio eloquentior fuisse dicitur, Ofilius utroque doctior. Cascellii scripta non exstant nisi unus liber bene dictorum, Trebatii complures, sed minus frequentantur. Post hos quoque Tubero fuit, qui Ofilio operam dedit: fuit autem patrici
Abbreviated transcription (Latin):
ut. Hunc ⁊ actiones scripsisse tra¬
dicumẽ primũ de usmpatioĩb
qui liber no exstat. Idemapi̾c la¬
udius quiidetur adħ ꝓcessisse
appellauit. nec quisquã an hc
aut post hc̃ hoc noiecognatusẽ¬
Gaius scipionasica quioptimĩ
a senatu appellatusẽ. cui ⁊̃ publi¬
ce comus insacrauiadata ẽ.quo
facilus ꝯsuli possit. Seinqnt̃¬

Expanded text:
t: hunc etiam actiones scripsisse traditum est primum de usurpationibus, qui liber non exstat: idem Appius Claudius, qui uidetur ab hoc processisse,appellauit, nec quisquam ante hunc aut post hunc hoc nomine cognominatus est.Gaius Scipio Nasica, qui optimus a senatu appellatus est: cui etiam publice domus in sacra uia data est, quo facilius consuli posset. dein
Abbreviated transcription (Latin):
garẽt sͥ. ⁊ cum inumose tͣctarẽt
neq uellent deinceps suffrre ma
iumia atq asꝑa dñatione eo rez
pubucam ꝑduxerunt. ut excit᷑̾ a
re publica secederet. ¶ Initium
fuisse secessionis dicitur uergimꝰ
quidam quicumaĩãdũtiss apiu
claudiũm õius qͥ ip̃e exuetũure ĩ¬
xii. tabłas transtusat. iundici¬
as fiue sue ascabdixisse. ⁊ scłm
eum quiinfuitutẽ abeo suppofit̾
petierat dixisse. captũq amore
uirguns. omẽ fas ac ne fas mi¬
ausse. indignatus quod uetustĩ¬
sima iuns obsuantia inp̃filie su¬
e defecisset. ut potecumbrutꝰ qui
primus romes sul fuit iundici¬
as scđm ubtatem dixiss. mper¬
sona iuindicis intelliorum serm¬

Expanded text:
garent sibi et cum iniuriose tractarent neque uellent deinceps sufficere mnimia atque aspera dominatione eo rem perduxerant, ut exercitus a re publica secederet. initium fuisse secessionis dicitur Uerginius quidam, qui cum animaduertisset Appium Claudium contra ius, quod ipse ex uetere iim tabulas transtulerat, uindicias filiae suae a se abdixisse et secundum eum, qui in seruitutem ab eo suppositus petierat, dixisse captumque amore uirginis omne fas ac nefas miscuisse: indignatus, quod uetustissima iuris obseruantia in persona filiae suae defecisset utpote cum Brutus, qui primus Romae consul fuit, uindicias secundum libertatem dixisset in persona Uindicis Uitelliorum ser
Abbreviated transcription (Latin):
siuam int̃fecit. In s sciuicet ũmõ¬
te uirguns ꝯtumeliam scupri
arceat. acꝓtinus recensa cede c¬
macensq: ad hucfilie quore ad co¬
mintones ꝯfugit. Q umu̾si deal¬
gido. ii tunc belligerendi cã legio¬
nes erat relictis ducib pͥstims si¬
ierunt. omĩsq plebs urbanamor
blica suũ statum recẽp̃it. ¶De¬
iñ cum post alquot ãnos .xii. ta¬
bule late sunt. ⁊ plebs ꝯtendẽt cũ
patͥbus ⁊ uell ex suo quo corpe
ꝯsiues creare. ⁊ patres iecusarent.
foẽ ut tribum miutũ crearetur.
partim explebe. parcĩ expatͥb con¬
sulan potestate. hiq ꝯstituti sũt
cliles curules. Cunq ꝯsules auo¬

Expanded text:
iam interfecit in hoc scilicet, ut morte virginis contumeliam stupri arceret, ac protinus recens a caede madenteque adhuc filiae cruore ad commilitones confugit. qui universi de Algido, ubi tunc belli gerendi causa legiones erant, relictis ducibus pristinis silerunt, omnisque plebs urbana moxblica suum statum recepit. Deinde cum post aliquot annos duodecim tabulae latae sunt et plebs contenderet cum patribus et vellet ex suo quoque corpore consules creare et patres recusarent: factum est, ut tribuni militum crearentur partim ex plebe, partim ex patribus consulari potestate. hique constituti sunt aediles curules. cumque consules avo
Abbreviated transcription (Latin):
nõib cetĩs paitib. s cõi noie ap¬
pellatur. iuscunie. ¶ De mexhis
iegib eodem te fere actiones ꝯpo¬
sire sunt. quib int se ronines
disceptarent. Quas actiones ne
ppłs ꝓut ueslet instituer. cercas¬
⁊ sollenpnes ẽẽ uoluenĩt. ⁊ appel¬
latur hec pars iuns legis actiones.
id ẽ iegittime acciones. ⁊ ra ecce
pene tempore tria hec urra nata s̃.
lege .xii. tablarum. Exhis fluere
cepit ius cunle. ex hndem legis ac¬
tiones ꝯpoite sunt. Oium tñluꝵ¬
⁊ int̾precandi sciẽtia ⁊actiones.apd̃
collegium pontificum erãt. Exq¬
bus ꝯstituebatur. quis quoquoan¬
no preeẽt priuatis. ⁊fere pols an¬
ns ꝓpe centum rac o suetudineus
ẽ. Postea eum apĩclaudius ꝓposu¬
isset ⁊ ad formam redigisset bas ac
tiones. gneiꝰ flauius soriba eius
nb̃tm fuius sumeptũ ubrum po¬
pulo tradidit. zadeo gratũ fuitid
ĩ cuiue flauianum. sicutulieis
Augescente ciuitate. qui ad erãt
quedam gnã agendis posuenit.¬

Expanded text:
e appellatur ius civile. Deinde ex his legibus eodem tempore fere actiones compositae sunt, quibus inter se homines disceptarent: quas actiones ne populus prout vellet institueret certas sollemnesque esse voluerunt: et appellatur haec pars iuris legis actiones, id est legitimae actiones. et ita eodem paene tempore tria haec iura nata sunt: lege duodecim tabularum ex his fluere coepit ius civile, ex isdem legis actiones compositae sunt. omniu interpretandi scientia et actiones apud collegium pontificum erant, ex quibus constituebatur, quis quoquo anno praeesset privatis. et fere populus annis prope centum hac consuetudine usus est. Postea cum Appius Claudius proposuistiones, Gnaeus Flauius scriba eius libertini filius subreptum librum populo tradidit, et adeo gratum fuit idius ciuile Flauianum, sicut ille iaugescente ciuitate quia deerant quaedam genera agendi, non
Abbreviated transcription (Latin):
no incuntate sũmum. utileges
ip̃i aĩaduerter̃t. auquid deesse
distis primis legib. ⁊deaꝵ seqn¬
tiãno auas duas endem rablas
adiecenĩt. ⁊ ita exaccedẽti appella¬
ferendarũ auctore fuisse ullis su¬
quẽdam ephesum exulantẽ mi
talia quidamietulerũt. ¶His
legib iatis. cepit ut na̾utereue¬
uire solet. ut int̾pretatio desida¬
ret prudẽtium auccoritatẽ. et ri¬
cessanam eẽ dispucatõnẽ fori.
ħ disputatio ⁊ hoc ius qd sine c

Expanded text:
anno in civitate summum, uti leges et ipsi animadverterunt aliquid deesse istis primis legibus ideoque sequenti anno alias duas ad easdem tabulas adiecerunt: et ita ex accedenti appellaferendarum auctorem fuisse quendam Ephesium exulantem in Italia quidam rettulerunt. His legibus latis coepit ut naturaliter evenire solet, ut interpretatio desideraret prudentium auctoritatem necessarium esse disputatione fori. haec disputatio et hoc ius, quod si
Abbreviated transcription (Latin):
publice curam ꝑsnĩas partiu
exprincipalib iuns. Isq lib̾ utdi¬
xiiii̾ appellatur ius cunle papin¬
anum. nõ q̃ i papiri ce suoꝗqq̃
ibi adiecit. s quoo leges sineor¬
dine latas inunũ ꝯposuit.¬
¶ Exactis cem̃regĩb lege tribum¬
tia omĩs ieges exolenerũt. Itn¬
passus ẽ. Postea neduitĩroe fierq¬

Expanded text:
publicae curam per sententias partium ex principalibus viris. is liber, ut diximus, appellatur ius civile Papirianum, non quia Papirius de suo quicquam ibi adiecit, sed quod leges sine ordine latas in unum composuit. Exactis deinde regibus lege tribunicia omnes leges hae exoleverunt itepassus est. Postea ne diutius hoc fier
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto magis int̾pretationẽ pm̃i¬
tentib inꝯueniẽs erit. omissis
micus. atiporigine nõ repetita
atq illotis ut ita clixim maĩb
ꝓtinus matĩam int̾pietationis
nt̃are. Namq nisi fauor iste
p̃fationes. ⁊ upentĩnos ad lecti¬
one ꝓposite matĩe ꝑducunt. et
cumib̾i uenenmꝰ. euidentiorẽ
atii ꝓcessum de mostrare.⁊ ꝗdem
mitio ciuitatis nre ppłs sine le¬
ge cera. sine iurre cerco. primimmi
ageremirituit. omiaq manu
aregib gubnabantur. Po stea au
cta adauquemodum ciuitate.
ppłm in .xxx. partes quas curias

Expanded text:
quanto magis interpretationem promittentibus inconveniens erit omissis initiis atque origine non repetita atque illotis ut ita dixerim manibus protinus materiam interpretationis tractare? namque nisi fallor istae praefationes et libentionem propositae materiae producunt et cum ibi uenerimus, euidentiorem processum demonstrare. Et quidem initio civitatis nostrae populus sine lege certa, sine iure certo primum agere instituit omniaque manu a regibus gubernabantucta ad aliquem modum civitate, populum in XXX partes, quas curias
Abbreviated transcription (Latin):
gratus attinet dicam. ¶ Innto
ciuiratis huĩ. ꝯstat reges omnẽ
potestatẽ huisse. hiscemtpib
regib ꝯ suies ꝯstituti sũt. duo. pe
quos sumumĩ un eẽt iege rõga¬

Expanded text:
ratus attinet, initio civitatis huius constat reges omnem potestatem habuisse. Isdem temporibus regibus consules constituti sunt duo: penes quos summum ius uti esset, lege roga
Abbreviated transcription (Latin):
quo in ititor contraxit. simodo
ẽ ex eo ꝙ negotio gerendoist
nec multum facit. tabne sit
ppositus ancuilib auinẽgo
ISs. ¶umintdumetiã
ad honestos homines afferat
mertes. ⁊ib muendat nec mut¬
at cãm accionis lccus uendẽdi
emendiue cum utroq modo
scitor recte appellabitur. nam ⁊
sit uł eo quem quis edificio pre¬
dis agris colendis. mercatuns¬

Expanded text:
quo institor contraxit, si modoest ex eo, quod negotio gerendo instet: nec multum facit, tabernae sit praepositus an cuilibet alii nego cum interdum etiam ad homines honestos adferant merces et ibi vendant. nec mutat causam actionis locus vendendi emendive, cum utroque modo nstitor recte appellabitur. Nam et sit uel eo, quem quis aedificio praedis, agris colendis, mercatu
Abbreviated transcription (Latin):
cli p̃feccorũ pretorio officiũorigo
p̃fectos pretorio antiqu̾it᷑ istitu¬
tos ẽẽ a quibs dam scuptorib tra¬
ditumẽ. Namcum apud ueteres
dictatorib ad tempus sũma potes¬
tas c̃detur.⁊ magros eꝗtum sibic
ligẽnt qui associan pͥncipãut cure¬
mitie gre scdam post eos potesta¬
cemgerent. reguntis rei publice
ad impatores ppetuo trãslatis. ad
silitudinem magrorum eqtum
p̃fecti pretorio apͥncipib eleccis̃.
Data ẽ eis pleiuore licẽtia ad disc
anlicẽt a prefectis pretorio appel
uitate. ad huius officu magratu¬
dinẽ adhirentur. ñaut̃ uidicatu¬
ros eẽ ꝓsapientia aluce digtatis
suc quam ip̃e foret uidicatunis.

Expanded text:
i praefectorum praetorio officii origo praefectos praetorio antiquitus institutos esse a quibusdam scriptoribus traditum est. nam cum apud veteres dictatoribus ad tempus summa potestas crederetur et magistros equitum sibi eligerent, qui adsociati participales curtia secundam post eos potestatem gererent: regimentis rei publicae ad imperatores perpetuos translatis ad similitudinem magistrorum equitum praefecti praetorio a principibus electi sunt. data est plenior eis licentia ad dan liceret a praefectis praetorio appellavitate ad huius officii magnitudinem adhibentur, non aliter iudicaturos esse pro sapientia ac luce dignitatis suae, quam ipse foret
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sit ꝯsecratum. ⁊ int̃dum in sac̃¬
tionib adicitur.ut quubialiꝗd
ꝯmisit capite pumatur. ¶S¬
res aũt m̃unicipales nec reficerr
ucet sine principis uł presidis au¬
ccontate. nec aliꝗd eis ꝯiungere
uł subponere. kes sac̃ non recip̃

Expanded text:
non sit consecratum: et interdum in sanctionibus adicitur, ut qui ibi aliquid commisit, capite puniatur. Muros autem municipales nec reficere licet sine principis vel praesidis auctoritate nec aliquid eis coniungere vel superponere. Res sacra non re
Abbreviated transcription (Latin):
qui post morte patris senatoris
natus sit. quasi senatoris fiuum¬
eẽ. s eum qui postea quam pater
eius ce senatumotus ẽ xipitur:
na scitur. ꝓculus ⁊ pegas oprnant̃
nonc̃ẽ quasi senatoris filiu quo
nimsnaueraẽ. Nec eñ ꝓprie se¬
natoris suius dicctur is cuipat̃
senatumoneatur. anquamiste
nascẽtur. ¶ Siquis xeptus ꝗdẽ
sit añquampat eius senatumo¬
ueatur. natus aũt postpatris a¬
missam dignitatẽ. magis ẽ. ut
qĩ senatoris fuĩ intesligatur. tp̃c
eñi ꝯceptiomis spectãdum pleris¬
qr ꝑlaciit. ¶ Siquis ⁊ patrẽ ⁊a
uum hiĩt senatorẽ. ⁊ quasifilĩ
ꝯqĩ nepos senatoris ĩtelligitur.

Expanded text:
qui post mortem patris senatoris natus sit, filium senatoris esse. Sed eum, qui posteaquam pater eius senatu motus est, concipitur et nascitur, Proculus et Pegasus opinantur non esse, nec senatoris filiia vera est: nec enim proprie senatoris filius dicetur is, cuius pater senatu motus est antequam iste nasceretur. si quis conceptus quidem sit, antequam pater eius senatu moveatur, natus autem post patris amissam dignitatem, magis est ut quasi senatoris filius intellegatur: tempus enim conceptionis spectandum plerisque placuit. Si quis et patrem et avum habuerit senatorem, et quasi filius et quasi nepos senatoris intellegitu
Abbreviated transcription (Latin):
applicare. funes arbonb ibinatis
religare ietia siccare ⁊ exmande
ducere. honus aliquod inhisre¬
ponere cuiub ubenimẽ. sicuti
ꝑip̃mflumen nauigare. Sppͥe¬
tas illonimẽ quorum predus
hateret. Qua de cansa anores qͦ.¬

Expanded text:
appellere, funes ex arboribus ibi natis religare, retia siccare et ex mare reducere, onus aliquid in his reponere cuilibet liberum est, sicuti per ipsum flumen nauigare. sed proprietas illorum est, quorum praediis haerent: qua de causa arbores quo
Abbreviated transcription (Latin):
parre ĩtelligitur. s uniuu̾sitatis ⁊
iõtamꝯtra qiuem. q pro eoposse
ẜuum cuutatis corquer duufr̃o
rescripẜũnt. Iõ ⁊ubentus auita¬
tis non h̃t neccesse uenĩamedicr
ere siiccet inius a liq̃ exciibz¬
Sacre res ⁊ religiose⁊ scẽ innulb¬
que publice ꝯsectennt nonpri¬
uatĩ. Siquis ergo priuatĩ sibi cõ¬
stituit sacium: sacrũ non ẽ s ꝓ
phanum. semelaũt eces sa c̃ fac¬
ta ẽ dinito edisicio locu̾s sac̾ m̃a¬
net. Religiosum aũt locum imꝰ¬
quisq suauolũtate facit. dum
licet inferre. S inaueni locum

Expanded text:
parte intellegitur, sed uniuersitatis et ideo tam contra ciuem quam pro eo posse seruum ciuitatis torqueri diui fratres rescripserunt. ideo et libertus ciuitatis non habet necesse ueniam edicti petere, si uocet in ius aliquem ex ciuibus.Sacrae res et religiosae et sanae publice consecratae sunt, non priuate: si quis ergo priuatim sibi constituerit sacrum, sacrum non est, sed profanum. semel autem aede sacra facta etiam diruto aedificio locus sacer manet.Religiosum autem locum unusquisque sua uoluntate facit, dum licet inferre. sed et in alienum locum
Abbreviated transcription (Latin):
rissimarum feminarũ noĩe sera¬
torumfilie. nͥ que iures clarissi¬
mos sortite sunt ñ hũr. Femĩs
ꝯen dignitatemclanssimã maĩ¬
titubuunt. Paretes uero conec
plebeis nuptus fuint copulate.
Tamdiuigitur clanssima femi¬
naent quaduisenatori nuptaẽ
ut clanssimo.aut sepata ab eo a¬
i infioris dignitatis nõnupsit
nup̃tias libti sccutam patris cãs
a senatu auferenda non ẽ¬

Expanded text:
nentur. clarissimarum feminarum nomine senatorum filiae, nisi quae viros clarissimos sortitae sunt, non habentur: feminis enim dignitatem clarissimam mariti tribuunt, parentes vero, donec plebeii nuptiis fuerint copulatae: tamdiu igitur clarissima femina erit, quamdiu senatori nupta est vel clarissimo aut separata ab eo alii inferioris dignitatis non nupsitnuptias liberti secutam patris casus a senatu auferenda non e
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑales sunt q̃ tangi ñ possunt.
q̃lia sunt ea q̃ iniure ꝯsistũt. Sic̃
hrditas ususfructus. obligatio¬
nes quoquomõ ꝯtracte. Raec ad
rem ꝑtinet d mhrditate res cõꝑa
ip̃m ius successionis. ⁊ ip̃m ius¬
sunt ⁊ iura p̃diorum urbanoꝵ
dam nat᷑aluure coia sunt oĩum.
q̃ damuu̾sitatis. q̃dam nullius.
pleraq singlorum. O uanis exca¬
usis cuiq acquinitur ⁊ ꝗdem na¬
tali iure oĩum coĩa sunt illa aq̃¬

Expanded text:
autem sunt quae tangi non possunt. qualia sunt ea quae in iure consistunt: sicut hereditas, usus fructus, obligationes quoquo modo contractae. nec ad rem pertinet quod in hereditate res corporipsunt iura praediorum urbanorum dam naturali iure communia sunt omnium, quaedam universitatis, quaedam nullius, pleraque singulorum, quae variis ex causis cuique adquiruntur. Et quidem naturali iure omnium communia sunt illa: a
Abbreviated transcription (Latin):
reium diuo induos ar¬
ticulos deducitur. fsam
alie sunt duum uns alie hu¬
mam. Siuimiuns sunt ułuti
res sacre ⁊ religiose. Sacrequo¬
ꝙ res uluti muri ꝯ porte quodã¬

Expanded text:
rerum divisio in duos articulos deducitur: nam aliae sunt divini iuris, aliae humani. divini iuris sunt veluti res sacrae et religiosae. sanctae quoque res, veluti muri et portae, quodam
Abbreviated transcription (Latin):
natus ꝯ sulti ⁊ aduers aum qui
possidet. iñius uirãdum indu¬
cũt. tamaduers exi qui dolo
fecit quoinus p̾sideat. quam
aduers pͣssidẽcem. inlitẽ iura¬
tur. ¶Consuluit senatus bore
fiđi possõribs ne m̃totũ danino
afficiant᷑. s inid dinitaxat te¬
neãt in quolocupletiores facti
sũt. Ẽcunq igitur sũptum fe¬
cennt ex hrditate siꝗ dilapida¬
uti putant ñprestabũt. nec si
donamĩt. locuplenores fcĩude

Expanded text:
tiam aduersus eum qui non possidet iusiurandum inducunt: tam enim aduersus eum qui dolo fecit quo minus possideat quam aduersus possidentem in litem iuratur. Consuluit senatus bonae fidei possessoribus, ne in totum damno adfici‹a›ntur, sed in id dumtaxat teneantur, in quo locupletiores facti sunt. quemcumque igitur sumptum fecerint ex hereditate, si quid dilapidauti putant, non praestabunt. nec si donauerint, locupletiores facti uide
Abbreviated transcription (Latin):
tiñgit. Similimõ ⁊ simutuã pe¬
cuniã accẽpit. qĩ diues eẽ cepit.
Sitñ pignori res hrditanasde¬
dit. uidedum anłnt attĩgat᷑
hrditas. qͥ est difficilecamipe¬

Expanded text:
tigit. Simili modo et si mutuam pecuniam accepit, quasi diues se deceperit. Si tamen pignori res hereditarias dedit, uidendum, an uel sic attingatur hereditas: quod est difficile, cum ip
Abbreviated transcription (Latin):
p̾caro xessit. Otra quoq si pos¬
sessõr cauit dampni infectiea¬
uendumẽ possori. ¶Ad offici¬
um uidicis ꝑtinebunt ⁊ noxale
accionesut si ꝑatus sit possorser

Expanded text:
precario concessit. contra quoque si possessor cauerit damni infecti, cauendum est possessori. Ad officium iudicis pertinebunt et noxales actiones, ut, si paratus sit possessor
Abbreviated transcription (Latin):
pendit. in hoc nd̃ uideatur locup¬
letior fẽs. in statutis nõ suis sũ¬
ptib uideatur fes̃ locupletior.U
Stiq eium ⁊ si nõ tamiaute
erogass. auquid tñ ad uicrumco¬
tidianum erogass. Nam ⁊dui̾
manus ineansa pu cheodoriqui
rogatus erat qd sibi suꝑ fuisset
exhrditate reedere. decreuint ea q̃
auenata erant nõ minuedi fidi¬
ꝯmissi. nec p̃tium incorp̾ patri¬
pithodori patrimonio ⁊ ex heredi¬
tate decedere. nõ exhereditatetã¬
tum. ⁊ nũc igĩtur statu̾ti sũptꝰ
utrum ex hrditate dececeret exem¬
plo rescriptidiui maiti. anexsolo
patnmonio uidendum eĩt. ⁊ uen̾
ẽ. ut ex suo pͤatrimomo decedant.
tĩtor ab emptore possit. ⁊spĩedic
an excepticẽ non repellatur. A p̃
uidicium hereditati nõfiat. inter
accorẽ ⁊ eum quenũdedit.qr nõ
puto posse res uedicare. nisi emp¬
tores regressũ abonefidi possorẽ
hant. Ouid tñ sus qui uẽdidit
patus sit ita desendẽ hereditãtem

Expanded text:
cupletior, in statutis uero suis sumptibus uideatur factus locupletior: utique enim etsi non tam laute erogasset, aliquid tamen ad uictum cottidianum erogasset. nam et diuus Marcus in causa Pythodori, qui rogatus erat quod sibi superfuisset ex hereditate reddere, decreuit ea, quae alienata erant non minuendi fideicommissi nec pretium in corpus patriroprio Pythodori patrimonio et ex hereditate decedere, non tantum ex hereditate. et nunc igitur statuti sumptus utrum ex hereditate decedent exemplo rescripti diui Marci an ex solo patrimonio, uidendum erit: et uerius est, ut ex suo patrimonio decedant etitor ab emptore possit? et si uindicet, an exceptione non repellatur 'quod praeiudicium hereditati non fiat inter actorem et eum qui uenum dedit', quia non puto posse res uindicari, nisi emptores regressum ad bonae fidei possessorem habent. quid tamen si is qui uendidit paratus sit it
Abbreviated transcription (Latin):
neccie quã necĩe fuerit expensum
tentan põt. ¶Eniltuum p̃t here¬
ditatem petitam ꝑceptorumus e
nõ prestantur. diu̾sa rõ ẽ eorum
qui añ actionẽ hiditatis illatam
ꝓcepti hereditatẽ auxerũt.
h eciam restituere cogetur. ne ho¬
nesta int̾pretatio nõn hoẽsto q̃s¬
tui lucrum posso̾ri fa̾ciat.

Expanded text:
necessarie fuerit expensum,tentari potest. Fructuum post hereditatem petitam perceptorum usurae non praestantur: diuersa ratio est eorum, qui ante actionem hereditatis illatam percepti hereditatem auxerunt. hos etiam restituere cogetur, ne honesta interpretatio non honesto quaestui lucrum possessori faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit qdaduers alium eãdem
hr̃ditatem defendet. s melius
ẽ. officio iudicis cautione uł satiꝰ¬
datione uicco meceri. Cum res
salua sit ei qui meyecuuone tadi¬
or uemet aduersus pͥore uictorẽ.

Expanded text:
fuerit, quod aduersus alium eandem hereditatem defendit. sed melius est officio iudicis cautione uel satisdatione uicto mederi, cum et res salua sit ei, qui in exsecutione tardior uenit aduersus priorem uictorem.
Abbreviated transcription (Latin):
extestam̃to pcepit hr̃ditatẽ pe¬
tit. si legatum quaũq mõ red¬
ditumno sit. uidicis officio cõ¬
tinetur. ut uiccori deducto eo qͥ
accepit. restituãtur hr̃ditas.

Expanded text:
ex testamento percepit, hereditatem petit, si legatum quocumque modo redditum non sit, iudicis officio continetur, ut uictori deducto eo quod accepit restituatur hereditas.
Abbreviated transcription (Latin):
ras ꝯueniedum. ¶Redacte in¬
quit peciuiẽ exp̃tio rerum uẽdi¬
taꝵ. kedacta sic accipieni. nõso¬
lumiam exacram. uerũ ⁊ si exigi
potuit. nec exacta ẽ. Qd̾ si post
petiram hrditatem rẽ distraxeĩt
hic ip̃e res ueniũt siuctꝰq eaiũ.
S si forte tales fuerãt quelste
te sũt pretia forrassis possie peti
tur. ¶Ait senatus placẽ aquib
petita hr̃ditas fuiss. siaduersus
eos iudicatũ eẽt. p̃tia que ad eos
rerum exhrditate uẽditaꝵ ꝑue¬

Expanded text:
ras conveniendum. "Redactae", inquit, "pecuniae ex pretio rerum venditarum". redactam sic accipiemus, non solum iam exactam, verum et si exigi potuit nec exacta est. Quid si post petitam hereditatem res distraxerit? hic ipsae res venient fructusque earum. sed si forte ctae sunt vero pretio, fortassis possit petitraestentur. Ait senatus: "placere, a quibus petita hereditas fuisset, si adversus eos iudicatum esset, pretia, quae ad eos rerum ex hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
planc acolonis accepte.loo sunt
fructuum. Oꝑe quoq seiuoꝵ inea¬
dem enit causa. qua sunt pesicẽs.
Itemuecrure nauiũ ⁊unitorũ.
UL. Slianus scubit. auc¬
corem eligere debere. utr̃ sortẽ tm̃.
an ⁊ usas uelit cum piculo noiũ
gnłoscẽ. At quin fi hoc nũ obsẽ¬
nabim̃ quod senat̾ uoluit bonesi¬

Expanded text:
plane a colonis acceptae loco sunt fructuum. operae quoque servorum in eadem erunt causa, qua sunt pensiones: item vecturae navium et iumentorum. um. Iulianus scribit actorem eligere debere, utrum sortem tantum an et usuras uelit cum periculo nominum agnoscere. atquin secundum hoc non obseruabimus quod senatus uoluit, bon
Abbreviated transcription (Latin):
tenetur. qĩ locupletior nõ  fes.
S inꝓposita questiõẽ. trib diui¬
sioibꝰ relatis. uria prisia. deiñ
alia. posse dicitotũ ꝙ suꝑ ẽ resti¬
tuere cum debẽ quasi suam p̃a¬
sũptumẽ dececere. aiͣt utiq nõ¬
nicħ restituẽdum. De illo dubi¬
tat utrum totũ an puitẽ restituẽ¬
dum dicat. puto tñ residũu in¬
tegrũ non ee restituẽdum. s par¬
tem eĩ dumidĩam. ¶Edauͣt
quis ex h̃rditate erogauit. utrũ
patrimonio eiꝰut in id fr̃s loup

Expanded text:
i locupletior non factus. sed in proposita quaestione tribus visionibus relatis, una prima: deinde alia posse dici totum quod superest restituere eum debere, quasi suam parsumptum est decedere: ait utique nonnihil restituendum, de illo dubitat, utrum totum an partem restituendam dicat: puto tamen residuum integrum non esse restituendum, sed partem eius dimidiam. Quod autem quis ex hereditate erogauit, utrum patrimonio eius? ut in id factus locup
Abbreviated transcription (Latin):
senit. s auas expeculio eiꝰ soluie
pot. S ⁊ afilio familas petihe
exhibendum. inuito mag̾diñs
posse petihereditatẽ a filio famili
as. quicum pat̾ familias eẽt. et
possidẽt hr̃dicatem. ad arrogand̾
se p̃stauit. ¶ Si possor hrditari¬
um crͣcidit. id quop in hrditatis
petitioẽ ueniet. S pomponi̾ ait.
acrorem debere eligere. utrũ uelit
se nõ dactuũ iege aquilia. anma¬
ut integrã sibiee accionẽ legis a¬
quilie: omissa eĩ rei extimatiore
aiudice. Ꝙ electio locumht̃. si an¬

Expanded text:
serit, sed alias ex peculio eius solvi potest. Sed et a filio familias peti heexhibendum. multo magis dicimus posse peti hereditatem a filio famas, qui, cum pater familias esset et possideret hereditatem, adrogandum se praestauit. Si possessor hereditarium seruum occiderit, id quoque in hereditatis petitione ueniet: sed Pomponius ait actorem debere eligere, utrum uelit se non acturum lege Aquilia, an malit integram sibi esse actionem legis Aquiliae omissa eius rei aestimatione a iudice. quae electio locum
Abbreviated transcription (Latin):
li indicio ꝯ dẽpnat̾ sit possor defuc¬
to. ñ posse eũ dedentẽ noxeofficio
iudicis libari. Quia tãdiuqs ht
noxe cecende facultatẽ. q̃ dui in¬
suscͣeͣptũ. non põt noxededẽdo se li-¬

Expanded text:
li iudicio condemnatus sit possessor defuncto, non posse eum dedentem noxae officio iudicis liberari: quia tamdiu quis habet noxae dedendae facultatem, quamdiu iususce
Abbreviated transcription (Latin):
bnisse soluẽ. Iustus aũt possor
ꝑ culdubio debebit ducẽ quod
sibidebetur. ¶ Sicut aũt suptũ
q̃ fecit deducit. ita si facẽ debuit
nec fecit. ailpe huius reddat ir̃ẽ:
nisi bone fidei possor est. Tune
enĩ qr qĩ rem suam neglexĩt nul¬
li querele subiectus ẽ anpetitam
⁊̃ brclitatem p̾ea uero ⁊ ip̃e p̃do ẽ.¬

Expanded text:
berat. Iustus autem possessor proculdubio debebit deducere quod sibi debetur. Sicut autem sumptum quem fecit deducit, ita si facere debuit et non fecit culpe huius reddat rationem, nisi bone fidei possessor est. Tunc enim quia quasi rem suam neglexit, nulli querele subiectus est ante petitam hereditatem. Postea vero et ipse predo e
Abbreviated transcription (Latin):
iactura iuqũ facere. ⁊ id ip̃mof¬
ficio iudicis ꝯtinebitur. flam
nec exceptio dolimali desideratur.
plane sic potest in eo diffra esse.
ut bonesidei quidem possor omy¬

Expanded text:
iactura lucrum facere et id ipsum officio iudicis continebitur: nam nec exceptio doli mali desideratur. plane potest in eo differentia esse, ut bonae fidei quidem possessor om
Abbreviated transcription (Latin):
cet inpublica cã faccum sit. No
solum aut in h̾rdicate utim̃ sena¬
tus ꝯsulto. s ⁊ inpeculio castren¬
si. uł alia unu̾sitate. ¶ Petita
aut hr̃ditatem ⁊ cetã. Io eit ex
quo quis scit a se peti. namut uͥ
scit incipit eẽ male fi dei possessor
idẽ cum pͥmum eut denutiatum
fuisset. Quid ergo siscit ꝗdẽ neõ
aut eidenutiauit. anincipiat de¬
ñtñscit qr ñ ipĩset ꝓcuratori
cius denuntiatũ ẽ. Senatus de
cunq ergo fuit qui sennaũ
nocebit hoc aduersus bonefidi
possores. Namita senat̾ locut̾
ẽ. Eosqui se hr̃des existimasset.
Cetin siquis sciens ad se hrdi¬
ns epłamissa ad celerẽ idẽ ułr
fecisse ⁊ inmase fideipossorib at¬
quin senat ꝯsultus de his laut¬
ẽ qui se hr des existimãt nͥ forte
ad easrẽs refera. quas distrahi ex¬
pedierat que honerabãt magis
hr̃ditatem quã fructui er̃ãt ut
sit mnarbitrio petitoris qualem
ꝯputationẽ faciat aduersusp¬

Expanded text:
factum sit. Non solum autem in hereditate utimur senatus consulto, sed et in peculio castrensi uel alia uniuersitate. 'Petitam autem hereditatem' et cetera: id est ex quo quis scit a se peti: nam ubi scit, incipit esse malae fidei possessor. 'id est cum primum aut denuntiatum esset': quid ergo si scit quidem, nemo autem ei denuntiauit, an incipiat n scit, quia non ipsi, sed procuratori eius denuntiatum est: senatus ipsi cumque ergo fuit qui denuntiauit, nocebit. Haec aduersus bonae fidei possessores, nam ita senatus locutus est: 'eos qui se heredes existimassent'. ceterum si quis sciens ad se heredirus epistula ad Celerem idem uidetur fecisse et in malae fidei possessoribus: atquin senatus de his est locutus qui se heredes existimant. nisi forte ad eas res referemus, quas distrahi expedierat, quae onerabant magis hereditatem quam fructui erant: ut sit in arbitrio petitoris, qualem computationem faciat aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
Qmeo qͥ soluit. ñ uidebit̃ locu¬
pletior fẽs. nͥ forte hat s̃ditione
⁊ hoc̃ noĩe uidetur loupletior. qr
pot᷑ repetere. Finge enĩ cumdum
se hr̃dem putat souusse suo no¬
mme. ⁊ uiderur mͥ uilianũ de so¬
lo p̾done ut caueat sensise. ñ ꝯ̃
d bonefiłi possore. ꝯditionem
tũ prestare debebit. S ⁊ pecitor¬
si a creditorib ꝯueniatur. ex̃cep¬
cioe ũti debebit. S ⁊ sup̃i aliꝗd
p̃dom debeatur. hoc deducẽ non
ꝙ ilatura debebatur. Muid tñsi
ex pecliebat petitori id debitũ eẽ¬

Expanded text:
quod soluit non uidetur locupletior factus: nisi forte habeat condictionem et hoc nomine uidetur locupletior, quia potest repetere: finge enim eum, dum se heredem putat, soluisse suo nomine. et uidetur mihi Iulianus de solo praedone ut caueat sensisse, non etiam de bonae fidei possessore: condictionem tamen praestare debebit. sed esi a creditoribus conveniatur, exceptione uti debebit. Sed si ipsi aliquid praedoni debebatur, hoc deducere nond natura debebatur. quid tamen si expediebat petitori id debitum e
Abbreviated transcription (Latin):
isi hec añpetitam brditatẽ pissẽt.
dimmute ue fuissent. restituere
debere. Itemeos qui bonaiuasis¬
sent cumscirent ad se nõ ꝑtinẽ.
⁊̃ si añlitem ꝯtestatam fecenint
quoinus possideret. ꝑ m̃ ꝯdenp¬

Expanded text:
› ante petitam hereditatem deperissent deminutaeue fuissent, restituere debere. Item eos qui bona inuasissent, cum scirent ad se non pertinere, etiamsi ante litem contestatam fecerint, quo minus possiderent, perinde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑuotũ parentũ ⁊ nat̾aiem erga
fiuos cantatẽ. turbato tñ ordi¬
ne mortalitatis. ñ m inꝰ parẽtibo
q̃ liberis pie relinqui debet. here¬
dieĩ qui post utem de ĩ officioso p̃¬
patam mutata uõlũtate decessit.
ñ datur de inofficioso q̃rela. non
emi sufficit lite Istitue. si nõ ĩea
pͣseuẽt. ¶Fiuus ꝗ de mofficiosi. ac¬
tione aduers duos heroces exꝑtus ẽ¬

Expanded text:
otum parentium et naturalem erga filios caritatem: turbato tamen ordine mortalitatis non minus parentibus quam liberis pie relinqui debet. Heredi eius, qui post litem de inofficioso praeparatam mutata voluntate decessit, non datur de inofficioso querella: non enim sufficit litem instituere, si non in ea perseveret. Filius, qui de inofficiosi actione adversus duos heredes expertus di
Abbreviated transcription (Latin):
pãnonteneatur. qr nec ħꝰ debet
has res ietĩnẽ. ẜuitũtos ĩ restitu¬
tioe hĩditatis ñ uenire egodidi¬
ci. cumnͥl eo noĩe possit restitm.
sicut ẽ incorꝑib ⁊ fruccib.S si

Expanded text:
pam non teneatur: quia nec hic debet has res retinere. Seruitutes in restitutionem hereditatis non uenire ego didici, cum nihil eo nomine possit restitui, sicut est in corporibus et fructibus, sed si
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendit. p̃stituẽdũ modicũ tẽmͣ p̾
int̾ quod si nõ fui̾t ꝯtestatum. nibe¬
at iudicem ub̃tatib partib sius fũ¬
gi. ¶Quoties aũt quis patitur ꝯtro¬
uersiam lib̾tatis. ⁊ h̃iditatis. s se
ñ eẽ testam̃to liberum dicit. s alia
uł auiuo testatore manumissũ. nõ
debe impedin ubalem cãm. licet iu¬
diciũ de testam̃to moiũ spererur.
duĩ pius rescripsit. ad iecit sare
inrescripto. dum mõ predicat iu¬
dici ubalis cause. ne ullũ ãminicu

Expanded text:
henderit, praestituendum modicum tempus, intra quod si non fuerit contestatum, iubeat iudicem libertatis partibus suis fungi. Quotiens autem quis patitur controuersiam libertatis et hereditatis, sed se non ex testamento liberum dicit, sed alias uel a uiuo testatore manumissum, non debere impediri liberalem causam, licet iudicium de testamento moueri speretur, diuus Pius rescripsit: adiecit plane in rescripto, dummodo praedicatur iudici liberalis causae, ne ullum adminicu
Abbreviated transcription (Latin):
emit hrditatem. qiͣ propossesso¬
ram. Nemo en preco ẽ qui p̃ti¬
um nuauĩt. s ut ẽpror. iumier¬
sitatis utili tenetur. ¶ Itemsiꝗs
a fisco br̃ditatem qĩuacantẽ eñt
eꝗssimũ ent utuemactiom̃ aduers
eumdan. ¶Apud. marcellũ libro

Expanded text:
emit hereditatem, quasi pro possessoram: nemo enim praedo est qui pretium numerauit: sed ut emptor uniuersitatis utili tenetur. Item si quis a fisco hereditatem quasi uacantem emerit, aequissimum erit utilem actionem aduersus eum da
Abbreviated transcription (Latin):
euanescit ad ueis enm quidẽsut
uts extimatio.⁊ mMag̾ enanescere
si rem parat̾ sit restituẽ. indubita¬
cumerit euanescẽ. Gs si is ꝗdolo
desut añ ꝯueniatur. enĩ qui p̾sidi
ñ sibat. ¶ Item adebitore hĩdita

Expanded text:
euanesc‹a›t aduersus eum qui desiit litis aestimatio: et magis euanescere inquit, si rem paratus sit restituere, indubitatum erit euanescere. sed si is qui dolo desiit ante conueniatur, eum qui possidet non liberabit. Item a debitore heredita
Abbreviated transcription (Latin):
nleto ꝯ siuo fecit. suumoueGt̾
abactioẽ. ¶Si astatu li ber̃o
ex ħrdatus pecumã petere cepit.
uch̾ agnouisse parẽtis indigũ.¬
¶ Sicum fuius ad ẽptũm iegãtu
ĩstitiit petere sũmot̾ est. repeti¬
ca inofficiosi q̃ rela. p̃scriptione
remouẽdus nonẽ. Quis em
tetur. ut mĩto repellendus nõsitͣ.
¶ Eili testatoris qui cũtitio eĩdẽ
filiam hratm isticint. filĩo legatũ
dedit. eodẽ testam̃to ita cauit.
ea om̃ia que su p̃darifieni iussi.
ue possore qui michient.⁊ iure
incestati. Item que dan fierũse¬
ro. ea uti dentur fiantq fideieiꝰꝯ
mitto. Quesitumẽ si sor̃or cẽtũ¬
uirali iudicio obitinũit. anfidei
ꝯmissa. excapite sup̃scripto debe¬
antur .ix. si hoc queratur aniure
eoꝵ quos quis sab intestato hx¬
c̾dat ficłiꝯmutere possit. rendi p̾¬
se. Pauł nõtat. pͥat uĩt nec fi¬
diomissamtestam̃to dta deberiqĩ¬

Expanded text:
lento consilio fecerit, summouebitur ab actione. Si a statulibero exheredatus pecuniam petere coeperit, uideri adgnouisse parentis iudicium. Si cum filius ademptum legatum instituerit petere, summotus repetat inofficiosi querellam, praescriptione remouendus non est: quamuis enim tetur, ut merito repellendus non sit. Filius testatoris, qui cum Titio eiusdem filiam heredem instituit, filio legatum dedit: eodem testamento ita cauit: 'Ea omnia quae supra dari fieri iussi, rumue possessore qui mihi erit etiam iure intestato: item quae dari iussero, ea uti dentur fiantque, fidei eius committo.' quaesitum est, si soror centumuirali iudicio optinuerit, an fideicommissa ex capite supra scripto debeantur. respondi: si hoc quaeratur, an iure eorum, quos quis sibi ab intestato hcredat, fidei committere possit, respondi posse. Paulus notat: probat autem nec fideicommissa ab intestato d
Abbreviated transcription (Latin):
as leon tmñhraitaria¬
ꝑtinet. ut res pignoridate defũc¬
rei pignori date. ⁊̃ specialis peci¬
cio est. ut ⁊ hroitatis petitione
ꝯtineãt᷑. sic̃ ille quaꝵ noĩe pu¬
bliciana ꝯ̾petit. S licer earum

Expanded text:
ae non sunt hereditariapertinet: ut res pignori datae defuncrei pignori datae etiam specialis petitio est, ut et hereditatis petitione contineatur, sicut illae quarum nomine Publicia
Abbreviated transcription (Latin):
nec frat imp̃uberis: si pat̾ noͥcli¬
xit. s simpatris obt᷑entũ ẽ. nec h
ualebit. msi ꝓparte pa̾cis reci̾sũ
ẽ. ẽ unc eni pupillare ualebit.
Siquis mortis cã filio doãiuĩt qͣitã
si intestat pat̾samilias cecessiss.

Expanded text:
nec frater impuberis, si patris non dixit. sed si in patris obtentum est, nec hoc ualebit: nisi si pro parte patris rescissum est: tunc enim pupillare ualet. Si quis mortis causa filio donauerit quartam si intestatus pater famili
Abbreviated transcription (Latin):
nandos quasi possiderẽt. Eos aũt
qui uista̾s causas hũissent qr̃ boã
ad se ꝑtinẽ existimasset. eo usq dũ¬
taxat. quoloupletiores ex ea re fã
eẽnt. Petitam autẽ fisco hr̃ditatẽ
ex eo tp̃e existimandũ eẽ. quo pͥmũ
scient quisq eam ase peti. idẽ cũ pͥ¬
mum aut denũtiatum eẽt ei aut
littis aut edicus aduoeatus eẽt cẽ¬
suenit. Aptanda ẽ igitur nobis.
centur. G si exasse fiat senat̾osul¬

Expanded text:
possiderent: eos autem, qui iustas causas habuissent, quare bona ad se pertinere existimassent, usque eo dumtaxat, quo locupletiores ex ea re facti essent. Petitam autem fisco hereditatem ex eo tempore existimandum esse, quo primum scierit quisque eam a se peti, id est cum primum aut denuntiatum esset ei aut litteris vel edicto evocatus esset. censuerunt". aptanda est igitur nobis sterentur: sed et si ex asse fiat, senatu
Abbreviated transcription (Latin):
si testameti querelam ĩsticuit.⁊
fraudem heredis scripti qĩ triant
ñ uicłi deserusse q relam nõ ñ¬
onem. ¶ Item q̃situm ẽ. anhe¬
res audiendusẽ. añ inofficio¬
si querelã actam desiderãs resti¬
tui sibiea que soluit rendit eiq
sc̃iẽs indebitum fidi ꝯmissũ sol¬
uit. nullam repetitionẽ exea cã¬

Expanded text:
si testamenti querellam instituit et fraude heredis scripti, quasi tertnon videri deseruisse querellam et onem. Item quaesitum est, an heres audiendus est, ante de inofficiosi querellam actam desiderans restitui sibi ea quae solvit. respondit ei, qui sciens indebitum fideicommissum solvit, nullam repetitionem ex ea ca
Abbreviated transcription (Latin):
caũ obtiñt non eiꝓsit uicto¬
ria. s his qui hñt ab intestato
successionẽ. Ramintestatũ patrẽ
famiuas facit. ¶Siquis ĩstitu¬
ta accusaticẽ in officiosi decesserit.
an ad hr̃dem suũ querelam tñs
cam borum poͣssonem decesserit

Expanded text:
optinuerit, non ei prosit victoria, sed his qui habent ab intestato successionem: nam intestatum patrem familias facit. Si quis instituta accusatione inofficiosi decesserit, an ad heredem suum querellam transftam bonorum possessionem decesserit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ suus hr̃s erit. ẜ̃m q̃ iudica¬
tumẽ. ⁊ borum possõr. si h secõ¬
cendit ⁊ ub̾tates ip̃o unre ñua¬
lent: nec legata derentur ẜso¬
uita repetutur. aũ abeo ꝗsoluit
aut abeo qui obtinuit. ⁊ ħuti¬
li actioẽ repetunt᷑. Fere aũt siañ
ꝯtrou̾siam mota souita sũt. ꝙ
obtinit repetet. ⁊ itaduĩ adri¬
anus ⁊ diũ pius rescripsũt. Pla¬
ne sipt ꝗnquemum in officio¬
sum diciceptũmẽ exmagna
⁊ ita causa. uib̾tates nõ eẽ reuo¬
candas que ꝯpetierĩt: uł pres¬
tite sunt. s uiginti aureos asi¬
gulis p̃standos uidi.¬

Expanded text:
et suus heres erit secundum quem iudicatum est et bonorum possessor, si hoc se contendit: et libertates ipso iure non ualent: nec legata debentur, sed soluta repetuntur aut ab eo qui soluit: aut ab eo qui optinuit et haec utili actione repetuntur. fere autem si ante controuersiam motam soluta sunt, qui optinuit repetit: et ita diuus Hadrianus et diuus Pius rescripserunt. Plane si post quinquennium inofficiosum dici coeptum est ex magna et iusta causa, libertates non esse reuocandas, quae competierunt uel praestitae sunt, sed uiginti aureos a singulis praestandos ui
Abbreviated transcription (Latin):
Ide si qui suppressas tablas testa¬
m̃ti dicant inꝗb lib̾tatem sͥ re¬
licram asseuerat. Item artioris an¬
monede cͥminis reos onõs decegẽ
nussamub̾tatem. abhis petit sex
⁊ silius nũmis recceptos se ⁊ nõ
manusuissos õ placi fidem asseue

Expanded text:
ssum est: id est si qui suppressas tabulas testamenti dicant, in quibus libertatem sibi relictam adseverant. item artioris anmonetae criminis reos dominos detegere missam libertatem ab his petent: sed et si qui suis nummis redemptos se et non manumissos contra placiti fidem adseuer
Abbreviated transcription (Latin):
lam ꝑtinet. nich̾ interẽ quissit
is ł mumcipib. ¶ Si hr̃s exsti¬
onẽ non possideam. uł iure suo
possideam. Diu̾sum dicemꝰ sile¬
gauĩnt mͥ eam rem. q̃ quis ex
cestam̃to accẽꝑat. Nam si cam
agnoscam. re pellar abactusati¬
one. Quidergo si alias uolũ¬
tatẽ testatoris ꝓbanĩm.puta
indestamto scripsenm post mõ¬
cem patris ꝯsentire me. repellen¬
dus sum apaccusatione.

Expanded text:
llam pertinet, nihil interest, quis sitis uel municipibus. Si heres extionem non possideam uel iure suo possideam. Diuersum dicemus, si legauerit mihi eam rem, quam quis ex eo testamento acceperat: nam si eam adgnoscam, repellar ab accusatione. quid ergo si alias uoluntatem testatoris probauerim? puta in testamento adscripserim post mortem patris consentire me? repellendus sum ab accusatione.
Abbreviated transcription (Latin):
bio seuenano rescripsit. ut eli a si¬
aficus daret satis de hr̃ditãte q̃
abeo petitur. ⁊̃ sifalsum dicat. hoc
ĩo qr sustinetur hrditaris petitio¬
ms uidiciũ. donec salsi c̃a agat᷑.

Expanded text:
bio Sergiano rescripsit, ut Aelius Asiaticus daret satis de hereditate quae ab eo petitur, et sic falsum dicat: hoc ideo, quia sustinetur hereditatis petitionis iudicium, donec falsi causa agatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ successionem accusatioĩs ⁊ si
ñ sit petit᷑a bõrum p̃osso̾. iamtñ
cepta ꝯtrouẽisia uł prepata. uel
sicumueñ admouẽdamin offia¬
osi q̃relam cecessit. puto ad here

Expanded text:
e successionem accusationis. et si non sit petita bonorum possessio, iam tamen coepta controuersia uel praeparata, uel si cum uenit ad mouendam inofficiosi querellam decessit, puto ad here
Abbreviated transcription (Latin):
tñsactiomp̃statur.ĩ officiosi cãm
ĩ tegram ẽẽ placint. ¶ Ei quise fiu¬
um eĩ eẽ affirmat qui excestam̃to
id de negauit tñ eum ex h̃rdauit.
de inofficioso testam̃to cã sup̃ est
De mofficioso testam̃to m̃ilitis di¬

Expanded text:
nsactioni praestatur, inofficiosi causam integram esse placuit. Ei, qui se filium eius esse adfirmat, qui testamento id denegauit, tamen eum exheredauit, de inofficioso testamento causa superest. De inofficioso testamento militis di
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare uissus ẽ. q̃ de re maiore
iudiçare pot. sunt litigatores cõ¬
ueniat. ¶Cum absentẽ defẽdẽ
uellem. iudiciũ mortuo iameo ac¬
cepi: ⁊ cenpnatus solui q̃ sicũ ẽ
anh̃rs ubaretur. Item q̃actis uda
aduers elimꝯpetet. rendiiudic¬
um qiam mortuo debitore ꝑ de¬

Expanded text:
iudicare iussus est, etiam de re maiori iudicare potest, si inter litigatores conueniat. Cum absentem defendere uellem, iudicium mortuo iam eo accepi et condemnatus solui: quaesitum est an heres liberaretur, item quae actio mihi aduersus eum competeret. respondi iudicium, quod iam mortuo d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ libens deinofficioso licer dispu¬
uere funosus uł demens testat
sit. S recte ꝗdem fecit teidam̃tũ.
s nõ exofficio pietãtis. Nam siuẽ
funos eẽt. ul demens. ullum est
testam̃tum.

Expanded text:
 liberis de inofficioso licet dispuuere furiosus uel demens testatus sit, sed recte quidem fecit testamentum, sed non ex officio pietatis: nam si uere furiosus esset uel demens, nullum est testamentum.
Abbreviated transcription (Latin):
atꝑisoutis manumittat᷑. nec obla¬
tam pecuĩam susciꝑe uelle dicat. ꝯ¬
tet. Maior enĩ qo minorẽ cãm ad¬
qͥ ab añcessore datimẽ innũo triũ
edictorum ꝯnuãn debet: ẜlanelic
omĩs abantecessore nus finitus
sit: soͣler successor unũ edictũ dare:¬

Expanded text:
solutis manumittatur, nec ille oblatam pecuniam suscipere velle dicat, ctet: maior enim quaestio minorem causaod ab antecessore datum est, in numero trium edictorum connumerari debet. plane licet omnis ab antecessore numerus finitus sit, solet successor unum edictum dare
Abbreviated transcription (Latin):
nefiutãm ẽẽ inofficiosi quere¬
iam. que npatri s noĩe filudab¬
atur. ¶ Siquis post rem ĩofficiosi
ordinatã litem dereliq̃rit. pꝰtea
tumeẽ inofficiosi q̃ relam. ⁊siea
bona sola hũit q̃ incastris q̃sie¬
rat. Siquis inmilitia fecent
testam̃tum. ⁊ int̾ anum post mi¬
litiam decesẜit. dubito anqr ad
huc usq tꝑ̃is iure militan testa¬
m̃tumeiꝰ ualet: qrelam mofficio¬

Expanded text:
nitam esse inofficiosi querellam, quae non patri, sed nomine dabatur filii. Si quis post rem inofficiosi ordinatam litem dereliquerit, postentum esse inofficiosi querellam, etsi ea sola bona habuit quae in castris quaesierat. Si quis in militia fecerit testamentum et intra annum post militiam decesserit, dubito an, quia ad hoc usque temporis iure militari testamentum eius valet, querella inofficio
Abbreviated transcription (Latin):
tore denuntiatur ut eũ eiuicciõis
noĩe defenderet: dicit se pͥuilegi
sit litem abecdẽ uidice a pud quẽ
res int̾ pecitorem ⁊ ẽptorem cepta
ẽ. ad suum iudicem reuocare. Pa¬
ulus .R. ueditorem ep̃toris in¬
dicem sequi sole. ¶uidices ap̃¬
side dati solent ⁊̃ infre successoꝵ
euis durare. ⁊ cogiꝓnuntiare

Expanded text:
tore denuntiatus, ut eum euictionis nomine defenderet, dicit se priuilegir, an possit litem ab eo iudice, apud quem res inter petitorem et emptorem coepta est, ad suum iudicem reuocare. Paulus respondit uenditorem emptoris iudicem sequi solere. Iudices a praeside dati solent etiam in tempus successorum eius durare et cogi pronuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
id arco iudicis officium ĩ pediturqͥ
ꝗdam extutoribo post ltemaduerᷤ
omes inchoatam rerpublice cã ab¬
defendũtur ad ministratio disce̾m
fuerat accum ab sosin debitorẽ oꝑ
inferenti non obscabit.
dilacione nisi exuista causa daĩut
ex ꝓuincia codices afferant᷑ Idẽ
inactione tutele plaͬant. ¶ o¬
mine pupille tutorib ĩꝓum¬
cia ꝯ dẽpnatis. curatores pupil¬
le iudicatum rome facẽ cogunt
ubi mutuã pecuiam mat accẽp̃.¬

Expanded text:
idcirco iudicis officium impeditur, quod quidam ex tutoribus post litem adversus omnes inchoatam rei publicae causa abdefenduntur administratio discernifuerat actum, absolvi debitorem opopriam litem inferenti non obstabit. dilationem nisi ex iusta causa dari, ut ex provincia codices adferantur. idem in actione tutelae placuit. Nomine puellae tutoribus in provincia condemnatis curatores puellae iudicatum Romae facere coguntur, ubi mutuam pecuniam mater accep
Abbreviated transcription (Latin):
rede iudicis quintẽ suam fecit.
putat hanc actionẽ ꝯpetẽ. que sẽ¬
uł ex parte fecit. alius iudex nec̾io¬
d E. M. Si oñgiꝰ spatiũ int᷑¬
cessuꝵ ent quoinus uidexdatuso
iundicẽ nõ pariat̃ opam iudicio da
noxa exqua patn actio ꝯpetitue¬
sinon sit ꝗ patris noĩe agat. nlam

Expanded text:
redem iudicis, qui litem suam fecit, putat actionem competere: quae senvel ex parte fecerit, alius iudex necdictum Si longius spatium intercessurum erit, quo minus iudex datus oiudicem non patiatur operam iudicio darnoxa, ex qua patri actio competit, vesi non sit qui patris nomine agat. nam
Abbreviated transcription (Latin):
officio ꝑmanet. lcet furẽ ceꝑit.
qr recte abintio ad dictus ẽ. sui
dicandinecitatem morib son¬
ne is iudex detur. que altã parsc
nõiatim petit. Id em miqui ex¬
em̃plieẽ diuus aduañ rescripsit
nisi hec specialit̾ aprincipe adue¬
recũdĩam petitiuidicis respiciẽ¬

Expanded text:
officio permanet, licet furere coeperit, quia recte ab initio iudex addictus est: sed iudicandi necessitatem morbus sonne is iudex detur quem altera pars nominatim petat: id enim iniqui exempli esse divus Hadrianus rescripsit: nisi hoc specialiter a principe ad verecundiam petiti iudicis respicien