comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri etiam est uia tua .i. filius tuus. Ecce
nunc. In mari gentiũ est uia tua iam du-¬
clum in scõ erat. Uñ supradixit. In scõ uia
tua quod bene egruit. qr sc̃s ille in mariẽ
ambulabat eiuim suꝑ aquas gentium
multis .i. in ppłis multis .s. ñ in paucis
poralis doctrina. miracula. ñ cognoscẽ¬
tur aiudeis. Tetigit enim aliquos .i.
iudeos. qui dicunt numdum uenit xͤͦ.
Quod ideo dicunt qr non uident super
mare gentiũ ambulantẽ. Et ẽhic ĩcre
et semiraculis ostenderit. tñ non ẽ cogni¬
tus auideis infidelib. quos tñ ip̃e dedu¬
xit in manu moysi. ⁊ aaron uñ subdit

Expanded text:
gentium, est via tua, id est filius tuus. Ecce nunc in mari gentium est via tua. Jam dudum in sancto erat, unde supradixit, in sancto via tua. Quod bene congruit, quia sanctus ille est in mari. Ambulat enim super aquas gentium, multis, id est in populis multis, id est in non paucis poralis, doctrina, miracula non cognoscentur a Judaeis. Tetigit enim aliquos, id est Judaeos qui dicunt: Nondum venit Christus. Quod ideo dicunt, quia non vident super mare gentium ambulantem. Et est hic taciet se miraculis ostenderit: tamen non est cognitus a Judaeis infidelibus, quos tamen ipse deduxit in manu Moysi et Aaron. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
transierũt.
uł transe¬
unt usq ad cor non enim in auribus
remanserunt. s corda transfixerunt. Notaqr
u̾bum p̾dicatioĩs. ⁊ pluuia dicitur. ⁊ sagͥ¬
gute .i. euuangłiste transierunt degente
ingentẽ. uox tonitrui tui in rota. Quid
est hoc: Quomodo intellecturi sumus:
Ad litterã tonitrui. uox reuoluitur. ut
rotatus ⁊ sinuosus sonus sentiatur.
Hñt enim tonitrua quandam ⁊cussio¬
nem similem uehiculus s numquid
ad ista puerilia recdituri sumus: Non
utiq pocius allegorice intelligendũ est
bium. ñ in occulto facta ẽ. s fuit tonitrui
tui .i. aꝑta. ⁊ fuit in rota. tocius mũdi.
Rota enim est cor tocius orb̾ terre. Unde
et breuis rotella orbiculus dicitur quod
pꝰ ea exponit cum ait. Qrbi t̾re .s. quem
circuierunt nũbes tonando preceptis
choruscando miraculis. AALuxer̃t
Alluxerunt cho¬
ruscationes tu¬

Expanded text:
transeunt, vel transierunt usque ad cor. Non enim in auribus remanserunt, sed corda transfixerunt. Nota quod verbum praedicationis et pluvia dicitur et sagt evangelistae, transierunt de gente in gentem, vox tonitrui tui in rota. Quid est hoc? Quomodo intellecturi sumus, ad litteram, tonitrui vox revolvitur, ut rotatus, et sinuosus sonus sentiatur. Habent enim tonitrua quamdam concussionem, similem vehiculis. Sed nunquid ad ista puerilia redituri sumus? non utique. Potius allegorice intelligendum est.bium non in occulto facta est, sed fuit tonitrui tui, id est aperta. Et fuit in rota totius mundi. Rota enim est orbis terrae. Unde et brevis rotella, orbiculus dicitur: quod postea exponit cum ait: Orbi terrae, scilicet quem circuierunt nubes tonando praeceptis, coruscando miraculis. VERS. 18.-- « Illuxerunt couscationes tu
Abbreviated transcription (Latin):
ra licitur
linem. qr amara ẽ uita humana tem¬
pestatib subdita. ubi maior piscis mi¬
norem deuorat. In mari gͦ est uia tua in
cordib hominum quos homines sibi sũb¬
didit. Hoc mare amarum erat. ⁊ mortu¬
um. seduenit fons illeuite ut indulcora¬
ret. ⁊ sanaret. Ideoq iuxta erechielem. E¬
greditur de templo fons aque uiue. ⁊ ua¬
dit ad maremortuũ. quod nicħ habebat
uiuens. Nulli enim pisciculi ẽẽ poterant in
mari mortuo. Nchil in eo uiuebat. s detẽ¬

Expanded text:
rra dicitur dinem, quia amara est vita humana tempestatibus subdita, ubi major piscis minorem devorat. In mari ergo est via tua, id est in cordibus hominum, quos homines sibi subdidit. Hoc mare amarum erat et mortuum, sed venit fons ille vitae, ut indulcoraret et sanaret. Ideoque juxta Ezechielem: Egredietur de templo Domini fons aquae vivae, et vadit ad mare mortuum, quod nihil habebat vivens . Nulli enim pisciculi esse poterant in mari Mortuo, nihil in eo vivebat; sed de tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ credide¬
eiꝰ uel in u̾ba eius quod mag̃ latine
diceret᷑. Nota dura corda uidoꝵ qui ñ
ante sed post miracła credunt. Meliꝰ
fuit ꝓmitendi cred̾e. ⁊ laudau̾unt la¬
udem eiꝰ dicentes. Cantemꝰ dño głio¬
se enim magnificatꝰ est. Talis lequ

Expanded text:
 crediderunt verbis ejus, quod magis Latine diceretur. Nota dura corda Judaeorum, quae non ante, sed post miracula credunt. Melius fuit promittenti credere. Et laudaverunt laudem ejus dicentes: Cantemus Domino; gloriose enim magnificatus e
Abbreviated transcription (Latin):
irritatio
fc̃a est cũ¬
egredien¬
tes de egyp¬
admare.r.¬
ubi itae¬
rant eclusi
quod ex uno lat̾e non mons nimis
arduus. ⁊ nemini ad transeundum
ꝑuius. ⁊ ex alio lat̾e erat mare ru¬
brũ ⁊ adorso erant in sequentes e¬
gyptii.⁊ ꝓhis cepunt grauit̾ mur¬
murare obliti potentie d̾i. s tũc¬
mare cliuisũ est inducdecim diui¬
siones. ⁊ nulla trib ẽ ausa intre
prius. nͥ trib uide. Uñ meruit int̾
insequentib egyptiis ñ secutus
infidelitatẽ eoꝵ. ⁊ ħ ñ propt̾ m̾ita

Expanded text:
irritatio facta est, cegredientes de Aegypad mare Rubi ita erant conclusi, quod ex uno latere erat mons nimis arduus, et nemini ad transeundum pervius, et ex alio latere, erat mare Rubrum, et a dorso erant insequentes Aegyptii, et pro his coeperunt graviter murmurare, obliti potentiae Dei. Sed tunc divisum est mare in duodecim divisiones, et nulla tribus est ausa intrare prius, nisi tribus Judae, unde meruit inter insequentibus Aegyptiis, non secutus infidelitatem eorum. Et hoc, non propter merita
Abbreviated transcription (Latin):
q sensu carẽt:
tis quod idẽ est. sicut in deserto. qr ubi
fuerunt abyssi: fc̃m est siccitate ut de¬
sertũ ubi ñ sunt aquẽ. Et ita sal¬
t saluauit quag¬
num fuit¬
⁊ ut auge¬
at munus¬
addit quod
grauius ẽ¬
.i. maius. de
manu.odi.¬
qui odiebant
propt̾ eos ꝑcussi erant plag̃. ⁊ redem᷑
redemit: ei .d. slullo. S ħ in figura bap¬
tismi fcm̃ est in quo redimimur de
manu diaboli: sanguine xp̃i. Unde
⁊ mare rubeũ dixit. quo colore san¬
Et operuit a
bulantes

Expanded text:
carent, tis, quod idem est, sicut in deserto, quia ubi fuerunt abyssi, factum est siccitate ut desertum, ubi non sunt aquae. VERS. 10t salvavit num fuitt ut augeat munusaddit quod gravius eest majus, de manu odiequi odierant propter eos percussi erant plagis; et redemit dicat: Nullo. Sed hoc in figura baptismi dictum est, in quo redimimur de manu diaboli sanguine Christi. Unde et mare Rubrum dixit, quo colore sanEt operuit aqua tribulantes
Abbreviated transcription (Latin):
.t.s. multoꝵ eoꝵ miraculoꝵ que ꝓ eis
in egypto fecerat: ⁊ arguit hic me¬
moriam eoꝵ. qr nec saltem tp̃alit̾
acta: recoluerũt ut potestate quã
exꝑti erant crederent se ab inimi¬
cis liberandos. Et ideo ascen¬
t irritaue¬
runt ascendẽ¬

Expanded text:
t multorum eorum miraculorum, quae pro eis in Aegypto fecerat. Et arguit hic memoriam eorum, quia nec saltem temporaliter acta recoluerunt, ut potestate quam experti fuerant crederent se ab inimicis liberandos. VERS. 8.-- « Et irritaveunt ascend
Abbreviated transcription (Latin):
fiuant᷑. pare aũ mei ⁊ scõꝵ deꝰ ẽ. Sequitur ⁊¬
gͦ alii uenena ⁊ mortifas uoluptates. ego aũ
⁊ mei bibemus łm. Derñ ꝯu̾tens sermonem
⁊ tu etiam es restitutor eiꝰ. ⁊ ħ ẽ tues o pater
qui restitues heditatem meam .a. noticiam he¬
reclitatis .i. claritatis mee mͥ. Nõ mͥininẽ¬
tp̃o aliquid restitues ꝙ amisim. qr nich̾ ami¬
si s meis in quib ego sum⁊ tũ qͥbrimura sũ
restitues noticiam claritatis mee ꝙͣ ꝑ pecc̃m
dus fieret. u ñ ip̃e ait in etͣmgłio. Clarifica

Expanded text:
fruantur: Pars autem mei et sanctorum Deus est. Et ergo alii venena, et mortiferas voluptates: ego autem et mei bibemus Deum. Deinde convertens sermonem , tu etiam es restitutor ejus. Et hoc est: Tu es, o Pater, qui restitues haereditatem meam, id est notitiam haereditatis, id est claritatis meae, mihi. Non mihi in meipso aliquid restitues quod amiserim, quia nihil amisi, sed meis in quibus eo sum, et cum quibus unum sum, restitues notitiam claritatis meae, quam per p antequam mundus fieret . Unde ipse ait in Evangelio: Clarifica,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adeo petunt. s ademonib. Recessit
gͦ a deo fc̃s ut uim̃tum. s ñ longe. ait
ponendo ꝑdidisti om̃s qui fornicant᷑¬
abste. post d̾seos alienos. hiitales sĩt
longeabste. huic fornicationi ⁊trariꝰ
est castus amorqui granis deum amat
in quo ht̃ omnia. Sichi aũt adhe¬

Expanded text:
non petunt, sed a daemonibus. Recessit ergo a Deo factus ut jumentum, sed non longe, ait ponendo, perdidisti omnes qui fornicantur post deos alienos. Hi tales sunt longe abs te; huic fornicationi contrarius est castus amor, qui gratis Deum amat, in quo habet omnia. Illi ita
Abbreviated transcription (Latin):
et cormeũ .i. mala cogitatio. s d̾s est re¬
Formator incastitate integra cordis mĩ.
qr tam castum cormͥ fecit. quod gratis
iam d̾mamo.⁊ pars mea d̾s est. tammag¬
nares. alii eligunt. alia. s ego deum ħ ẽ
quod est eu incelo. deus clico existens in et̾¬
num. qd̾ non alia. uł est pars mea deus

Expanded text:
et cor meum, id est mala cogitatio, sed Deus est reformator in castitate integra cordis mei, qui tam castum cor mihi fecit, quod gratis jam Deum amo, et pars mea Deus, est: tam magna res, alii eligunt alia, sed ego Deum, hoc est quod est ei in coelo. Deus dico existens in aeternum, quod non alia. Vel pars mea
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est gͦ desperandũ etiam dẽ huiusmodi.
qued ideo fcm est qr cormeũ inflamna¬
tum est uł delectatũ est. alia lit̾a terre¬
nis. ⁊ runcrenes mei .i. carnales dele¬
ctationes ꝯmutatisunt in deterius .i.¬
t̾rena. renes mci mutati sunt. ⁊ nescui.
alia litt̾a factus sum apudte. cum t̾¬
rena amans ñ noui eterna s non re¬
cessi penitus adeo. petens hec tempora¬
lia adeo. ñ ademonib. uñ subdir ⁊ ego
semꝑtecum fui ⁊ qi licet pecus ñ recel¬
si adeo. sequitͣ tenuisti manũ. ⁊ .c̾. uel

Expanded text:
usmodi. Quod ideo factum est, quia cor meum inflammatum est, vel delectatum, alia littera, terrenis, et tunc renes mei, id est, carnales delectationes, commutati sunt in deterius, iterrena, renes mei mutati sunt. Et nescivialia littera, factus sum apud te, cum terrena amans non novi aeterna; sed non recessi penitus a Deo, petens haec temporalia a Deo, non a daemonibus, unde subdit: Et ego semper tecum. Et quia, licet pecus, non recessi a Deo, tenuisti manum, etc. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
deum uice
peculum sunt. qui ⁊tra scã sentiunt i tũ
in hiis errans nesciens udicia deiego sem¬
persum tecum quodammꝰ qr ab ydolis alie¬
nus et tibi credens. enuistimanũ
enuisti ma¬
tu tenui

Expanded text:
Deum, vice pecudum sunt, qui contra Deum sentiunt: et tamen in his errans, nesciens judicia Dei, semper fui tecum quodammodo, ab idolis alienus, et tibi credens, et tu tenuisti Tenui
Abbreviated transcription (Latin):
eto tecum: Quia corm. in flaminatum
e. uł delestatũ amore dei ⁊ cum delectat᷑
et post. yrium̃tum factus sum apud te
.i. mansuetus factus sum ferendo ona.
ideo ut iumentũ factus sumapud te¬
ꝑrationẽ. idem sensus ⁊ ego ero semper
si q uodtecum sum quõ filius sum ħe
dexta mea In suustrau̾o est pecus amd̃s
hectemporalia. e anus gͦ est porestas dexła
mea .i. quad filius quod tecum sum. Re¬
Ait enim porestatẽ filios dei fieri. his qͥ
crelunt in noĩc eius uł intransitiue.
tenuisti manũ dexteram meã non sini¬
stram. tener dexterã deus c̃um ad bona
oꝑa lirigi. ⁊ nemergamur liberatait
petrum. ⁊ inuoluntatetua ñ meis m̾i¬
tis decluxistime. ad uerũ intellectum.
et suscepisti mẽ .i. humanã naturam
ubꝰ unisti cumgła. Que enim maior
głia homini est. ꝙͣ hominẽ imiriũbod̾i.
et ad dextͥam dei locari: uł ingloria em̾a
suscepisti mea. suscipies me in resurrectõ¬
nem p̾ceritum profutino Q¬

Expanded text:
Quare? Quia cor meum inflammatum est vel delectatum amore Dei, et cum delectatur et post: Ut jumentum factus sum apud te, id est mansuetus factus sum ferendo onera. ideo ut jumentum factus sum apud te. Idem sensus. Et ego ero semper scilicet quod tecum sum, quod filius sum. Haec est dextera mea. In sinistra vero est pecus amans haec temporalia. Manus ergo est potestas, dextera, id est quod filius, quod tecum sum. Dedit enim potestatem filios Dei fieri his qui credunt in nomine ejus. Vel intransitive, tenuisti manum dexteram meam, non sinistram: tenet dexteram Deus, dum ad bona opera dirigit. Et ne mergamur liberat, ut Petrum et in voluntate tua, non meis meritis deduxisti me, ad verum intellectum, et suscepisti me, id est humanam naturam Verbo unisti cum gloria; quae enim major gloria homini est quam hominem uniri Verbo Dei, et ad dexteram Dei locari? Vel 159 in gloria aeterna suscepisti me, id est suscipies in resurrectione, praeteritum pro futuro
Abbreviated transcription (Latin):
tur in edi¬
ficatione¬
syon. orãt
gemunt. edificantes. qui sunt unus
rauꝑ. ⁊ pauꝑes mulu. uñ intitulo
singularit̾. hic pluralit̾ dicit. s u¬
nus dicit᷑ propt̾ unitatẽ pacis eccle¬
sie. multi propt̾ latitudinẽ. ergo
nunc oratur. nunc currit᷑ nunc ci¬
nis tamquã panis manclucatur.
⁊ nunc potus cum fletu miscetur.
ne in futuro sero querat᷑ in aniter
petat᷑ frustra pulser᷑. foris remane¬
atur cum quinq uirginib fatu¬
is. Sequit᷑. ⁊ ñ spreuit precem eorũ.¬

Expanded text:
tur in aedificationSion: orant, gemunt aedificantes, qui sunt unus pauper, et pauperes multi; unde in titulo singulariter, hic pluraliter. Sed unus dicitur propter veritatem pacis Ecclesinunc oratur, nunc curritur, nunc cinis tanquam panis manducatur, et nunc potus cum fletu miscetur, ne in futuro sero quaeratur, inaniter petatur, frustra pulsetur, foris remaneatur, cum quinque virginibus fatuis. Et non sprevit precem eoru
Abbreviated transcription (Latin):
tur qiͣ peceant. ⁊ gloriant᷑ . ⁊ hoc ideo
qr respondent .i. hñt quod respondeãt.
iusto arguenti dicentes. cur nõ fa¬
cerem quod libet: Ego sum felix iu¬
stus ur̃ miser est. talia sue respõsio¬
nis inueniunt argum̃ta. ⁊ hoc res¬
pordendo. loquentur iniquitatem.
om̃s qui etiam operantur. ñ solũ
lcquiint᷑ in iusticiã. Oeude exponit
quam iusticiam operantur. hane .s

Expanded text:
t: Peccant et gloriantur. Et hoc ideo, quia respondent, id est habent quid respondeant juste arguenti, dicentes: Cur non facerem quod libet? ego sum felix, justus vester miser est. Talia suae responsionis inveniunt argumenta. Et hoc respondendo, loquentur iniquitatem, omnes qui etiam operatur, non solum loquuntur injustitiam. Deinde exponit quam injustitiam operentur, hanc s
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ¬
contra deum
dicentes d̾s
uel placent ei que facimus. uel effa¬
buntur publicas ꝑsuasiones. ⁊ loq̃n¬
tur iniquitatẽ .i. priuatas ꝑsuasicẽs.

Expanded text:
iniquitatcontra Deum dicentes: el placent ei quae facimus, vel effabuntur publicas persuasiones, et loquentur iniquitatem, id est privatas persuasiones,
Abbreviated transcription (Latin):
ido ñ ẽ siue de iudeis siuie de gñtib ñ credẽ¬
tib qͥ faciat bonũ. ñ ẽ dico usq ad unum
nou pot̃ quisqͣm face̾ bonũ nͥ ip̃e mostran̾it.¬
omiꝰ de celo.

Expanded text:
on est, sive de Judaeis, sive de gentibus, non credentibus, qui faciat bonum. Non est dico usque ad unum, non potest quisquam facere bonum, nisi ipse monstraverit.ominus de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinentia ⁊ ei dño qͥ tribuit bõa cantabo.
inquo notat᷑ magna uirtus fidei. Iam
enim ht̃ qd̾ fut᷑m ẽ. Sequit᷑ ⁊ psallamoꝑe
altis .i. cumgauidio gr̃as agam corde. io
pere. Si gͦ iste fidelis tantum desiderat
si sic famulat᷑ xp̃o ad huc uenturo quid fa
do ei est famulandum.

Expanded text:
tinentia. Et ei Domino qui tribuit bona cantabo cin quo notatur magna virtus fidei. Jam enim habet quod futurum est. Sequitur: et psallam opet cum gaudio gratias agam corde et opere. Si ergo iste fidelis tantum desiderat, si sic famulatur Christo, adhuc venturo, quid fado ei est famulandum.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ duo dicit .s. legem pone. ⁊ dirige. Iud ad
p̃ceptum ꝑtinet qi in p̃cepto ẽ correctio. hoc

Expanded text:
quod duo dicit, scilicet legem pone, et dirige. Illud ad praeceptum pertinet, quia in praecepto est correctio; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uitas scłi. uñ natꝰ sum deliq̃runt me q̃ren¬
tem te ⁊ꝯtempnentẽ se. cum id ꝙ q̃ro dare
ñ possent. Dñs autẽ assum psit me. qui p̃
militas qua fecit iste se ꝑnulum dõ up̃m
fecit sibi patrem ⁊ matrẽ. pat̃ ẽ qi condidit
qr uocat. qr iubet. qi regit. mat̾ ẽ qr fouet.

Expanded text:
natus sum, dereliquerunt me quaerentem te, et contemnentem, se cum id quod quaero dare non possent. Dominus autem assumpsit me, qui potmilitas, qua fecit iste se parvulum Deo; ipsum fecit sibi Patrem et matrem. Pater est, quia condidit, quia vocat, quia jubet, quia regit. Mater est, quia fovet,
Abbreviated transcription (Latin):
adiucliciũ qͥ manifestꝰ erit cũ iste p̃s de rccł¬
tis filii agat. sic̃ tytłs infinuat. S ulle adnẽ¬
tus nũc int̾ occulta filii recte ponit᷑ qr de eo
nemo scit. neq angłi neq iͥtutes neq filuᷤᷤ
hom̃is. ñ ritiq ad cognost̃ndum. s ad ꝑdẽd̾¬

Expanded text:
ad judicium, qui manifestus erit, cum iste psalmus de occultis filii agat, sicut titulus insinuat. Sed et ille adventus nunc inter occulta filii recte ponitur, quia de eo nemo scit, neque angeli, neque virtutes, neque Filius hominis. Non utique ad cognoscendum, sed ad prod
Abbreviated transcription (Latin):
clesiam to¬
to orbeubi
fit edifica¬
tio qui nõ
Cur gͦ dic̃¬
solum motum. s eniam diminu¬
tum.⁊ post iudicabit ppłos in eqͥta¬
te. Cunc dolebunt qui equitatem
diligere noluerunt. Alii addunt
seten¬

Expanded text:
clesiam toto orbe, ubi fit aedificatio, quae non Cur ergo dicsolum motum, sed etiam diminutum et post judicabit populos in aequitate. Tunc dolebunt qui aequitatem eligere noluerunt. Alii addunt: aeten
Abbreviated transcription (Latin):
bolo fuit ꝑ pecẽm sicut ad litteram
sub dorobabel post captiuitatẽ laby¬
lonie reedificatũ est templũ salomo¬
dem ꝓ reeclificatione. Modus. Siꝑti¬
p̾latos loquitur. ut ipsi cantent. ⁊ an¬
nuntient hominib Scd̾o ad sublitos
loquitur. Ibi. afferte dño premonuit
autẽ iudeos in p̾cedenti ps̃o ut deposi¬
ta duricia in xp̃m crederent. s qr erat
mansura nunc om̃s gentes monet dli¬
ceus ad om̃s emuniter. ¶antate

Expanded text:
bolo fuit per peccatum, sicut ad litteram bolo fuit per peccatum, sicut ad litteram sub Zorobabel post captivitatem Babyloniae reaedificatum est templum Salomodem pro reaedificatione. Modus: Bipartielatos loquitur, ut ipsi cantent et annuntient omnibus. Secundo ad subditos loquitur, ibi, afferte Domino. Praemonuit autem Judaeos in praecedenti psalmo, ut deposita duritia in Christum crederent; sed quia erat mansura, nunc omnes gentes monet, dicens ad omnes communiter: VE
Abbreviated transcription (Latin):
i. immobilit̾ statui nõ ꝑ alium. s ꝑse
iurat deus. ꝑ se enim ip̃m minas ⁊¬
firmat ut ꝓmissa. Iuraui dico ĩ ira
mea. hoc ideo addit. qr iurat aliquan¬
do placidus sicut
iurauit do¬
minus dauid u̾itatem.
mus dei .i. templũ alabylonis de¬
fructũ. post lxx. annos captiuitaris.
qñ filii isrł ꝑmutente cyro rege. recdie¬
runt iherosolimã sub ⁊ orobabel. ⁊
ih̾u sacerdore magno reedificatũ
est ꝑ quã reedificationẽ intelligit᷑
reedificatio sp̃ualis templi de quo
dicit apłs. Templum dei sc̃m est qd̃
estis uos. Hoc templum adiãbolo ꝑ
pecc̃m sũbu̾sum est. ⁊ hõ in legem pec̃ci
et mortis captiuatus. s ꝑ xp̃m reeli
ficabitur hoc templũ toto orbe. ⁊ hõa
captiuitate ne peat liberatur. de qͣree¬
dificatione ñ de illa actuali agit hic
ps̃. ⁊ est sensus tituli. Ps̃ iste est dauid
ꝓphete qui hic loquitur agens de ħ ꝗdͥ
fcm est. qñ domus dei edificabaturto¬
to orbe post captiuitatẽ. que sub dia¬

Expanded text:
liter statui. Non per alium, sed per se jurat Deus: per seipsum enim minas confirmat, ut et promissa. Juravi dico, in ira mea. Hoc ideo addit, quia jurat aliquando placidus, sicut: Juravit Dominus David veritatem . mus Dei, id est templum a Babyloniis destructum, post LXX annos captivitatis, quando filii Israel permittente Cyro rege redierunt Hierosolymam sub Zorobabel et Jesu sacerdote magno reaedificatum est: per quam reaedificationem intelligitur reaedificatio spiritualis templi, de quo dicit Apostolus: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc templum a diabolo per peccatum subversum est. Et homo in legem peccati et mortis captivatus; sed per Chrificatur hoc templum toto orbe. Et homo a captivitate ne pereat, liberatur: de qua reaedificatione, non de illa actuali agit hic psalmus. Et est sensus tituli: Psalmus iste, est David prophetae, qui hic loquitur, agens de hoc quod factum est quando domus Dei aedificabatur post captivitatem quae sub dia
Abbreviated transcription (Latin):
propħi antequã fieret. s modo iam fa¬
ctum est ex parte. Sunt enim multi
qui nolunt sanari ut sp̃ualiter uide¬
ant miãm iam ostensam. sed quomꝰ
ceci uidebunt etiam ostensam : bene
si uelint. qr ipsa lux que ostenlitur
eis est. ⁊ salutare. Uñ addit. ⁊ saluta¬
recuũ da nobis. Metlicͦs homo caligã¬
u lumen ostendit. s aliud est lumen. ali¬
ud est metlicus. xp̃c. ⁊ lux est. que osten¬

Expanded text:
Propheta antequam fierent, sed modo jam factum est ex parte. Sunt tamen multi qui nolunt sanari, ut spiritualiter videant misericordiam jam ostensam. Sed quomodo caeci videbunt etiam ostensam. Bene si velint, quia ipsa lux quae ostenditur eis est et salutare. Unde addit, et salutare tuum da nobis. Medicus homo caliganti lumen ostendit. Sed aliud est lumen, aliud est medicus; Christus et lux est, quae osten
Abbreviated transcription (Latin):
samĩa. uel lux que est xp̃e Ipse enim di¬
eit. Qui diligit me mandata mea custo¬
dit ⁊ ego diligam eũ. ⁊ ostendam ei me¬
ip̃m. sed nonne illi uidebant eum. qui¬
b loquebatur. Quomͦ dicit. ostendam
bat iliuinitatẽ cornon uidebat. Ad hoc
aũt caro carnẽ uidit. ut ꝑ fidem cor
mundaretur: uñ deus uideretu. unde¬
bis mĩam docens quicquid boni debet hõ
et fruens deo. letatur in eo. uel aliter
ro partim de presenti. Eudiam.¬

Expanded text:
Ipse enim dixit: Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam eum, et ostendam illi meipsum . Sed nonne illi videbant eum quibus loquebatur? Quomodo dicit: Ostendam bat; divinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dbis misericordiam, docens quidquid boni habet homo Deo fruens laetatur in eo. Vel aliter hoc partim de praesenti, pa
Abbreviated transcription (Latin):
desdende de ceuce. sichil ualere iudela¬
ris preualuit suꝑ te ꝑsequitor quod p̾¬
signatum ẽ qñ iacob p̾ualuit angło.
ip̃o quidem angło uolente: ⁊ tñuictus
angłs bñclicit uictorẽ. Tenuit namq
homo uictor: angłm. ⁊ dixit. Nõ te cli¬
mittam: nsi. bñd̾. michi. Bñclixit i¬
taq uictus uictorẽ: sed et claudum
fecit eundem. Tetigit enim neruum
femoris eius et aruit. Magnumĩ
hoc sacram̃tum. Caudicat qued po¬
pulus iudeoꝵ sed et ibi est bñdic¬
tate resurge ex uirtute dico ueni:
ad quid : ut saluos facias nos. sic
autem salui erimus .o. Deus e¬

Expanded text:
descende de cruce . Nihil valere videbadescende de cruce . Nihil valere videbaris; praevaluit super te persecutor, quod praesignatum est cum Jacob praevaluit angelo, ipso quidem angelo volente, et tamen victus angelus benedixit victorem. Tenuit namque homo victor angelum, et dixit: Non te dimittam, nisi benedixeris mihi . Benedixit itaque victus victorem, sed claudum fecit eumdem. Tetigit enim nervum femoris ejus, et aruit. Hoc est magnum sacramentum. Claudicat quidem populus Judaeorum, sed et ibi est benedictate, resurge ex virtute . Dico, veni, ad quid? ut salvos facias nos. Sic autem salvi crimus, o VERS
Abbreviated transcription (Latin):
C es angłis notus: innotes ce homi¬
L. nib. Rogat asaph. ut dei filius
qui in secreto. maiestatis erat. ꝑ incar¬
nationẽ appareat coram iudeis ut pro¬
missum erat. faciens in eis has uirtu¬
tes que his nominib signantur. ef¬
fraim. beniamin. ⁊ manasse. Effra¬
im enim in̾pretatur fructificatio.
benianin filius dext̾e. manasses obli¬
ritas. Cherubin enim int̾pretatur ple¬
nitudo scientie. Manifestare coram
effraim .i. coram fructificatione. ⁊ bẽ
iamĩn. filio dext̾e. ut. ⁊ nos simus ple¬
nitudo scientie. quod pot esse ꝑ carita¬
tem que est deus. uñ deus caritas est.
quam qui scit. quid nescit: Caritas e¬
nim nom̃ est ⁊ dei. ⁊ doni. aliud tñ
nasse .i. oblito. ut iam illi ueniaf
inmentem iuxta illud. Reminiscẽ¬
Excita
tius quodo¬
rauerat. or¬
dotalis ue¬
nitu ipse in
carnem. ⁊ excita potentiam tuam
⁊ ostende potentiã tuam. in resurre¬
ctione. qr uisus es infirmus. in pal¬
sione dum dicitur. Si filius dei escẽ

Expanded text:
 es angelis notus, innotesce hominibus. Rogat Asaph ut Dei Filius, qui in secreto majestatis erat, per incarnationem appareat coram Judaeis ut promissum erat, faciens in eis has virtutes, quae his nominibus significantur Ephraim, Benjamin, et Manasse. Ephraim enim interpretatur fructificatio. Benjamin filius dexterae, Manasses obliritas cherubim enim interpretatur plenitudo scientiae, manifestare coram Ephraim, id est coram fructificatione, et Benjamin, id est filio dexterae, ut et nos simus plenitudo scientiae; quod potest esse per charitatem, quae est Deus. Unde Deus charitas est: quam qui scit, quid nescit? Charitas enim nomen est Dei et doni. Et nasse, id est, oblito, ut jam illi venias in mentem, juxta illud: ReminiscenExcita. tius quod oraverat. Ortalis: Veni, tu ipse in carnem, et excita potentiam tuam, id est ostende potentiam tuam in resurrectione, quia visus es infirmus in passione, dum dicitur: Si Filius Dei es,
Abbreviated transcription (Latin):
lempnitatib cͥca eandem uocẽ uarias for¬
maudo melodias ut innatale dm̃ cantat᷑.
tanqͣm spons. qͣi nõ ualens expͥme mentis
hẏlartatem sũttens de se sicut ieremias qri
ait .a.a .a. dñe teꝰ puer sum nescio loqui. ⁊
accedit eo intłłigñdum ⁊ loq̃ndum de t̾ibo
qd̾ erat inpͥncipio apd̾ pr̃em. mens deficit.
uox silet. sequitur. ⁊ ons inuo. tu. Ibi enim
clamantium.uir galylei qͥd aminiramini

Expanded text:
lemnitatibus, circa eamdem vocem varias formando melodias, ut in natali Domini cantatur. Tanquam sponsus, quasi non valens exprimere meritis hilaritatem sentiens de se. Sicut Jeremias qui ait A, a, a, Domine Deus, puer sum, nescio loqui . Et accedit ad intelligendum et loquendum de Verbo, quod erat in principio apud Patrem, mens deficit, vox silet. Et Dominus in voce tubae. Ibi enim clamantium: Viri Galilaei, quid hic statis
Abbreviated transcription (Latin):
4.d. xp̃e post resurrectionẽ rex ẽẽ
innotuit. ex inde irascant᷑ ppłi .i. iras¬
cent᷑. hoc p̾dixit ꝓpħa futurũ. s iam
fc̃m est. Cum enim post resurrectio
qui colebant ydola. ⁊ nota quod ñ
ait irascent᷑. s irascant᷑ hac forma
loquutionis utens. qr inde bona ꝓ
uentura cernebat. Ex ira enim ipoꝵ
multa bona fecit deus. qr dum illi
irascuntͫ serui dei purgant᷑. ille .s.
ritatem. cherubin enim plenitudo
scientie int̾pretatur: que est cari¬
tas. Plenitudo gͦ scientie legis que ẽ
sedes dei erit. ⁊ inte. si caritatem habue¬
ris contra quã nil possunt irati. Qͥd
enim t̾ra pot̃ contra celũ. Int̾roga
gꝰ cortuũ utrum caritatem habeat.
si ẽ ibi caritas ibi est plenitudo le¬
gis. ⁊ ita sedes dei fc̃s es sicut scrip¬
tum ẽxedes sapientie ẽ aĩa iusti. d ali¬
bi dicit dñs. celum michi sedes est.¬

Expanded text:
em rex esse innotuit, et inde irascuntur populi, id est irascentur. Hoc praedixit Propheta futurum, sed jam factum est. Cum enim post resurrectionqui colebant idola. Et nota quod non ait irascentur, sed irascantur, hac forma locutionis utens, quia bona inde proventura cernebat. Ex ira enim ipsorum multa bona fecit Deus, quia dum illi irascuntur, servi Dei purgantur. Ille sciritatem. Cherubim enim plenitudo scientiae interpretatur, quae est charitas. Plenitudo ergo scientiae legis, quae est sedes Dei, erit in te, si charitatem habueris, contra quam nihil possunt irati. Quid enim terra potest contra coelum? Interroga ergo cor tuum, utrum charitatem habeat. Si est ibi charitas, est ibi plenitudo legis . Et ita sedes Dei factus es, sicut scriptum est: Sedes sapientiae, est anima justi . Et alibi: Dominus dicit: Coelum mihi sedes .
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur deprauara anima¬
foris enim incorpore. ⁊ intus in
anima maledictionẽ habuit in¬
cidens in eius iudiciũ qui corpul
⁊ aĩam ꝑdit in gehennã. Et eadẽ
maleclictio fuit in ossib eius ꝑ qd̾
notatur deprauata ratio. adauid.
sicut oleum ꝑ quod ostendit᷑ quia
delectat eos modo mala facere. Uł
ideo dicit sicut oleum. qr hoĩes for¬
tes se putant. ideo qr licet eis mͦ
impune mala facere. sicut ago¬
iuste oleo inungunt᷑ ut sint for¬
tiores.

Expanded text:
intelligitur depravata animaforis enim in corpore, et intus in anima maledictionem habuit, incidens in ejus judicium, qui corpus et animam perdit in gehennam et eadem maledictio fuit in ossibus ejus. Per quod notatur depravata ratio. Addit sicut oleum: per quod ostenditur quia delectat eos modo facere mala. Vel ideo dicit, sicut oleum, quia homines fortes se putant. Ideo quia licet eis modo impune mala facere, sicut agonistae oleo unguntur, ut sint foriores.
Abbreviated transcription (Latin):
de flore maloꝵ ⁊ labors bonoꝵ qͣi omĩa cai¬
su agant᷑. Quoꝵ errorem curat iste p̃s uelõ
salubre antidotum docẽs omĩa ħ. etiam in¬
fiora. diuina ꝓuidñtia gub̾nati. ⁊ ñ casu
nantes imitet᷑. s quicquid boni sꝑat᷑ ad̾no
postulet᷑ qui ꝓfitura deit ⁊ et̾na. Scd̾o dicit
malꝙ suꝑ bonos inuidia torqueri Ibi.
Obseruabit petc̃or instum. Tercio tͣctat hie¬
iustũ nũꝙͣ deseri p̃mia bonoꝵ ⁊ penas malo¬
rũ ꝯmisces cum int̾iestis adhortatõnib. Ibi¬

Expanded text:
de flore malorum et labore bonorum, quasi omnia casu agantur, quorum errorem curat psalmus velut salubre antidotum, docens omnia, et haec inferiora divina providentia gubernari, et non casu nantes imitetur, sed quidquid boni speratur, a Domino postuletur, qui profutura dat et aeterna. Secundo dicit malos super bonos invidia torqueri, ibi, observabit peccator. Tertio, tractat justum hic nunquam deseri, praemia bonorum et poenas malorum commisce
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sis fructus eius declaratur. Tunc enĩ
situt nubes pluine intemꝑe sicutatis. Fago
ut formita in psperis debemus disc̾e̾ ⁊ collig̾e
uñ iuuamꝰ in adu̾sitate. formica enĩ ꝑ esta¬
tem colligit ꝙ ꝑ hyemẽ ei ꝓsit. Itatu ĩ ꝓsꝑis

Expanded text:
adversis fructus ejus declaratur, tunc enim Sicut nubes pluviae in tempore siccitatis. Ergo ut formica in prosperis debemus discere et colligere, unde vivamus in adversitate; formica enim per aestatem colligit, quod per hiemem ei prosit, ita tu in pros
Abbreviated transcription (Latin):
.s. uocantis uł uocari corsuri pot̃ ꝓfundum
ẽ enur ⁊ inscrutabile cor hom̃is. uñ. acce¬
det homo ad cor altum. Et aliͥ. hõ ẽ. ⁊ qͥs cog¬
noscet eum: uerat hõ hominẽ. iħ ñ insua
uece. s catharastarum tu .i. inucce sp̃c stĩ.

Expanded text:
 vocantis, vel vocati, cor sciri potest: profundum est enim et inscrutabile cor hominis . Unde, accedet homo ad cor altum, , et alibi: Homo est, et quis cognoscet eum? vocat homo hominem. Et hoc, non in sua voce, sed cataractarum tuaru
Abbreviated transcription (Latin):
samuel ñ numerat᷑ int̾ sacerdotes
qr fuit de ephraim. de qua tribu ñ
fit sacerdos scd̾m legem. s de leui.
⁊ id̾o int̾ inuccantes ponit᷑. Euir
tñ sacerdos. sicut alibilegit᷑ t isti

Expanded text:
Samuel non numeratur inter sacerdotes, quia fuit Ephraim de qua tribu non fit sacerdos secundum legem, sed de Levi. Et ideo, inter invocantes ponitur; fuit tamen sacerdos sicut alibi legitur, et isti
Abbreviated transcription (Latin):
dũnt m qͣi bono. Nota duo gu̾a hostium qͥ
maxĩe sunt cauendi. nam ⁊ qͥ bõa dicit ma
dicit dolose laudando. uñ ħ dicit. qui dñt

Expanded text:
nimo. Aug. Nota duo genera hostium, qui maxime sunt cavendi. Nam et qui bona dicit maldicit dolose laudando: unde hic dicit: Qui d
Abbreviated transcription (Latin):
um cogitandum atq asublimi ĩ¬
tentione detorquet. s finietur. cum¬
ħ corruptũ induet incorruptionem.
Sanabit utiq qr ip̃e est. qui si uice
ris coronat re. iam incorruptum.
dit. coronat dico inmĩa. ⁊ in mi¬

Expanded text:
um cogitandum, atque a sublimi intentione detorquent animam, sed finietur cum induet incorruptionem. Sanabit utique, quia ipse est, qui si viceris, etiam coronat te jam incorruptum, dit: Coronat dico, in mi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾senti ubi nemo repletur. sed sem¬
per inliget. s qñ renouata erit
iuuentus tua. Et addit. ut aqui¬
le. Renouat᷑ iuuentꝰ aquile. sed
ñ ad immorralitatẽ. Similitudo
enun data est quant̾a põt ẽẽ de
re mortali ad immortalitatem.
dicitur aquila lũ senio grauar᷑
rostri in modice crescentis unco.
nõ posse os aꝑire. ⁊ cybum caꝑe.
⁊ inde languescit. s quodam na¬
turali mͦ collidit rostrũ ad petmͣ
⁊ excutit rostri onus. quo cybus
impediebatur. ⁊ redit ad cybum
⁊ omnia reparantur ei ut fiat iu¬
uenis. Sic.⁊ quod nos impedit come¬
dere panem nr̃m petra aufert. ⁊ ex
uemur. quib uerustas elaudit os
oblitis manducare panem nr̃m.¬
S̾cd̾a pars
ubi monet

Expanded text:
senti, ubi nemo repletur, sed semper indiget. Sed quando renovata erit juventus tua? et addit, ut aquilae. Renovatur juventus aquilae, sed non ad immortalitatem. Similitudo enim data est, quanta potest esse de re mortali ad immortalem. Dicitur aquila, dum senio gravatur, rostri immodice crescentis unco non posse os aperire, et cibum capere. Et inde languescit, sed quodam naturali modo collidit rostrum ad petram, et excutit rostri onus, quo cibus impediebatur, et redit ad cibum, et omnia reparantur ei, ut fiat juvenis. Sic et quod nos impedit comedere panem nostrum, petra aufert et excvemur, quibus vetustas claudit os oblitis nda pars, ubi monet
Abbreviated transcription (Latin):
tur anobis informa dei. Orat enim
pronõbis. ⁊ orat innobis. ⁊ oratur
anobis. Orat ꝓ nobis ut sacerdos nr̃.
orat in nõbis ut caput nr̃m. oratur
anobis ut deus nr̃ xp̃i autem or̃o fi¬
delium est instructio. cuius omĩs
actio. xp̃iani est lectio. Nr̃a autẽ or̃o
pecc̃oꝵ est ablutio. sicorauit xp̃e. sicut
necessitate. sicut. ⁊ fleuit laitarum.
sus. Oratio ista attribuitur dauid.i.iͦ¬
hec enim dicit xp̃c in nobis. ⁊ nos ĩ illo
qr nox ista euenit capiti ⁊ corpori. In¬
tentione monet ad orationem. eħ odꝰ
triꝑtitus est ps̃. Primo orat ascendẽ¬
do inde ⁊cludens omnes gentes adora¬
turas. S cd̾o orat pro omnib iam ad¬
orantib ibi. Deduc me. Tercio orat
pro se faciens mentionẽ passionis
et resurrectionis ibi. Deus iniqui.
xp̃c gͦ informa serui humiliter ad
prem orans ait. ¶Domine qui

Expanded text:
t a nobis in forma Dei. Orat enim t a nobis in forma Dei. Orat enim pro nobis et orat in nobis, et oratur a nobis: Orat enim pro nobis ut sacerdos noster; orat in nobis, ut caput nostrum; oratur a nobis, ut Deus noster. Christi autem oratio fidelium est instructio, cujus omnis actio Christiani est lectio. Nostra autem oratio peccatorum est ablutio. Sic oravit Christus, sicut necessitate, sicut et flevit Lazarum, sus: Oratio ista attribuitur David, iHoc enim dicit Christus in nobis, et nos in illo, quia vox ista convenit capiti et corpori. Intentio: Monet ad orationem. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo orat ascendendo: inde concludit omnes gentes adoraturas. Secundo orat pro omnibus jam adorantibus, ibi, deduc me. Tertio orat pro se, faciens mentionem passionis et resurrectionis, ibi, Deus iniqui. Christus ergo in forma servi humiliter ad Patrem o
Abbreviated transcription (Latin):
precurret añ¬
eum. parans
ei uiam. Pri¬
in uia gressꝰ ut puniat
s̾e malum. ⁊ faciat se bo¬
suos. num. ⁊ hec est uia deo ait
ueniat ad eum. Qui enim pecc̃a sua
odit. iam incipit ẽẽ similis deo. Quia
ea odit. fac gͦ te similem deo. ⁊ para ei
uiam in ⁊fessione pecc̃oꝵ. Uñ iohãnes
tendo. uñ ysaias. Eicite lapides. de
plateis .i. pecc̃a de cordib uestris.⁊
ipse dñs ueniens. ⁊ uisitans ponet
inuia. sic preparata gressus meos l¬
suos. impolluta est namq uia eius
Et nos gͦ eicientes lapides. spinas et
tribulos decordib nr̃is. paremus ui¬
am dño imponentes uestimenta no¬
stra. cum apłis suꝑ asinam cui in¬
sedit saluator. atq cum turba ster¬
nentes uiam uestimentis. ramisq
arboꝵ ⁊ florib atq cum eis clame¬
mus osanna filio dauid.
eoꝵ qui nomine or̃onis in uuulant᷑.
in quo ꝑsalmo xp̃c dei filius. ⁊ hoĩs
iuiuis d̾s cum pr̃e. unus homo cum
hominib orat in forma serui. qui ora¬

Expanded text:
praecurret,eum, parans ei viam. Pria est ut puniat se malum, et faciat se bonum. Et haec est via Deo, ut veniat ad eum. Qui enim peccata sua odit, jam incipit esse similis Deo, qui ea odit. Fac ergo te similem Deo, et para ei viam in confessione peccatorum, unde Joannes tendo. Unde Isaias ait: Ejicite lapides de plateis , id est peccata de cordibus vestris. Et ipse Dominus, veniens et visitans, ponet in via sic parata gressus suos. Impolluta namque via ejus est, et nos ergo ejicientes lapides, spinas et tribulos de cordibus nostris, paremus viam Domino, imponentes vestimenta nota nostra cum apostolis super asinam cui insedit salvator, atque cum turba sternentes viam vestimentis ramisque arborum et floribus atque cum eis clamemus: Hosanna filio David . eorum qui nomine orationis intitulantur. In quo psalmo. Christus Dei Filius et hominis, unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus, orat in forma servi, qui ora
Abbreviated transcription (Latin):
tuam icle¬
mentiam.
humili ap¬
propinquat
et exauli me .i. comple desideria mea.
ideo inclina. qm̃ ego sum in ops. ab
alio non hñs opem. ⁊ pauꝑ ꝑ meta

Expanded text:
tuam, id ementiam. Humili apropinquat Et exaudi me, comple desideria mea. Ideo inclina, quoniam ego sum inops, ab alio non habens opem, et pauper pe
Abbreviated transcription (Latin):
suerit iusticia de celo prospic̾eta.
lpexł. ut iustificarentur ad̾o ho¬
mines. sic enim u̾itas ht̃. quod pro iusti¬
ficandis offerret. uel u̾itas de terra or¬
ta est .i. ⁊fessio de homine pecc̃ore. nata
est ut se accuset. cinerẽ. ⁊ terrã seesse
cognoscens. cui dictũ est. t̾ra es. ⁊ int̾¬
ram ibis. ⁊ sic iusticia de celo celorum
prospexit. sicut publicanus ꝯfitens
rediit iustificatus ꝓspicit iusticia de
celo.Q. dicat d̾s. Parcamus huic qr ñ
sibi parcit. Ignoscamus huie: qr agnos¬
cit pecẽm suum. decelo gͦ iusticia pro¬
spexit .i. a dño deo. data est iustificatio

Expanded text:
ut justitia de coelo prospiceret, id est ut justificarentur a Deo homines. Sic enim veritas habet, quod pro justificandis offerret. Vel, veritas de terra orta est, id est confessio de homine peccatore nata est, ut se accuset, cinerem et terram se esse cognoscens, cui dictum est: Terra es et in terram ibis . Et sic, justitia de coelo coelorum prospexit, sicut publicanus confitens rediit justificatus. Prospicit justitia de coelo, quasi dicat Deus, parcamus huic, quia non sibi parcit, ignoscamus huic, quia agnoscit peccatum suum. De coelo ergo justitia prospexit, id est a Domino Deo data est justificatio
Abbreviated transcription (Latin):
corporaliter
erit. prope ti¬
mentes eum
.i. iudeos qui
eum timebãt.
u̾biq enim demonia colebanturtime¬
bantur. In gente aũt iudeoꝵ deus time¬
batur ⁊ colebatur licet ꝓ t̾renis his pro¬
pe erat ñ gentib que hec petẽbant acli¬
iudeoꝵ factum est. Uñ subdit. ut in t̾ra
nr̃a in qua natus sum dicit proph̾a
in habitet głia. Ibi enim primo fuit tẽ¬
plum sacrificia dei. ibi patriarche. ibi
omnes loquatur pacem. Uerumptñ
salutare ip̃ius .i. saluatio que ꝑ ip̃m
est erit. prope timentes eum .i. tantũ
his. qui dum stant uident ne eadẽt.

Expanded text:
corporaliter erit prope timentes eum, id est Judaeos qui eum timebant. Ubique enim daemonia colebantur, timebantur. In gente autem Judaeorum Deus timebatur, Deus colebatur, licet pro terrenis. His prope erat, non gentibus, quae haec petebant a diJudaeorum factum est. Unde subdit: ut in terra nostra, in qua natus sum, dicit Propheta, inhabitet gloria. Ibi enim fuit primo templum, sacrificia Dei, ibi patriarchae, ibi omnes loquatur pacem, verumtamen salutare ipsius, id est salvatio, quae per ipsum est, erit prope timentes eum, id est tantum his qui dum stant, videant ne cadant,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ mĩa honorare deum. Et alibi. enͣ¬
gelitauit pacem his qui erant longe.
et pacem his qui erant prope. Sequit᷑.
iusticia. ⁊ pax cum deo osculate sunt .i.
se hec duo. ut qui facit iusticiã inueni¬
at pacem. ⁊ non alit̾. S quomi᷑ hec facta

Expanded text:
ia honorare Deum . Et alibi: Evangelizavit pacem his qui erant longe et pacem his qui erant prope . Justitia et pax cum Deo osculatae sunt, Ase haec duo, ut qui facit justitiam inveniat pacem, et non aliter. Sed quomodo haec facta
Abbreviated transcription (Latin):
dicit peni¬
penitentia
in deum ca
diturus. Tunc enim penitet. qñ uosui
det penitere talis est nob̾ quales nos
illi. Nich̾ autẽ repente facit d̾s. s quod
ab et̾no p̾sciuit. s mutare dicit᷑ quod
scd̾m recum causas sequi iudetur ali¬
is causis econtra suꝑuenientibus
s. ⁊ causas.⁊ quid fieret p̾uitlit im¬
t dedit eõs ĩ

Expanded text:
dicit poenioenitentia in Deum cadditurus. Tunc enim poenitet, quando nos poenitere videt. Talis est nobis, quales nos illi. Nihil autem repente facit Deus; sed quod ab aeterno praescivit; sed mutare dicitur, quod secundum rerum causas sequi videtur aliis causis econtra intervenientibus, sed et causas, et quid fieret praevidit imt dedit eos in
Abbreviated transcription (Latin):
prius tenẽbant captiuos nã corã
demonib liberi fcĩ sunt. sub quib
fuerant captiui quib eiectis ꝑ fe¬
cit xp̃c sanitates. Unde hic oratur
ut sanitares ꝑficiat. cum sũbdit᷑¬

Expanded text:
prius tenebant. Aug. Nam coram daemonibus liberi facti sunt, sub quibus facti fuerant captivi, quibus ejectis perfecit Christus sanitates. Unde hic oratur, ut sanitates perficiat, cum subdit
Abbreviated transcription (Latin):
nedñm ⁊ expecta dñm ut sit repetitio ad con
accipis. si cdiffeit᷑ nõ anfeitꝰ᷑. id̾oꝙ ñ desꝑatõe
deficias qi dlictum ẽ sustine dñm Snstinẽ¬
do quippe heb̾ eum ꝙ sustineb aliud expesta
aliud desccera. si meliꝰ. si maiꝰ. si suamiꝰinue¬

Expanded text:
ne Dominum, et exspecta Dominum, ut sit repetitio ad confaccipis: si differtur, non aufertur. Ideoque non desperatione deficias, quia dictum est, sustine Dominum. Sustinendo quippe habebis eum quem sustinebis. Aliud exspecta, aliud desidera, si melius, si majus, si suavius inve
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ. Non timeo
iudicium qi¬
tuo ultorem
qr agnosto indultorem. Tim̾e possem: si
districte metum ag̾es. s ñ intres ĩ niliciũ

Expanded text:
 Non timeo judicium, qutuo ultorem, quia agnosco indultorem; timere possem, si districte mecum ageres. Sed non intres 93 in judicium
Abbreviated transcription (Latin):
titus est ps̃. Primo dicit quid agendũ
est electis qui sunt oleũ. uinum aues.
Scd̾o agit de armurca redarguens re

Expanded text:
artitus est. Primo dicit quid agendum est electis, qui sunt oleum, vinum, aves. Secundo agit de amurca redarguens re
Abbreviated transcription (Latin):
docueris eum ut ad ultũ .s. quẽ celesti
doctrina ⁊firmas. Et nota quod eru¬
tribulationũ. Uñait. quẽ tu erudie¬
ris. ⁊ ꝑ doctrinã legis. Uñ aiti ⁊ de
lege tua docueris eum. Hii aũt qui
erudiunt᷑. sic sunt qͣi luminaria de
celo. Lex enim dei celum ẽ in quo st̃
luminaria fixa .i. scĩ meclitando in
lege. ne moueri queant. uñ intitu¬
lo mentionẽ fecimꝰ. de hoc celo alibi
diettur. Extendit celum sicut pellẽ.
hic enin extendit᷑ liber dei ut pellis.
ut in eo legatu quod mͦ necesse est.
cliscituris hominib. Cum autẽ in fu¬
turo om̃s scient deum: celum sicur
liber plicabit᷑. Ex lege gͦ dei. disce pa¬
tientiã. ut patient᷑ feras. donec fo¬
diatur peccatori fouea Non ẽ enĩ
tuũ scire quomiͦ. ⁊ cur illis foditur

Expanded text:
docueris eum ut adultum scilicet quem coelesti doctrina confirmas, Et nota quia erutribulationum: unde addit, quem tu erudieris; et per doctrinam legis: unde ait, et de lege tua docueris eum. Hi autem qui erudiuntur, sic sunt quasi luminaria in coelo. Lex enim Dei coelum est in quo fixa sunt luminaria, id est sancti meditando in lege, ne moveri queant. Unde in titulo mentionem fecimus, de hoc coelo alibi dicitur: Extendit coelum sicut pellem ; hic extenditur enim liber Dei ut pellis, ut in eo legatur quod modo necesse est discituris hominibus. Cum autem in futuro omnes scient Deum, coelum sicut liber plicabitur: ex lege ergo Dei disce patientiam ut patienter feras, donec fodiatur peccatori fovea. Non est enim tuum scire, quomodo et cur fodiatur
Abbreviated transcription (Latin):
nis si c̃ haraneã
que tent ianẽ
telam. sic ⁊ iste
manit᷑ l aborat
⁊̃ ꝯgregatõne temporalium. uł sic̃ araneam.
quit aranea egesticẽ uiscerum. iñtelam texit
Ułinbono pͥ accipi. Hatanea enĩ corp̃ tentie
ht̃ nͥ intra. s m altostat. telas egesticẽ ruiste

Expanded text:
sicut araneam, quae texit inanem telam: sic et iste inaniter laborat in congregatione temporalium; vel sicut araneam, quia sicut aranea egestione viscerum, unde telam texit Vel in bono potest accipi. Aranea enim corpus tenue habet, nec in terra, sed in alto stat, telas eg
Abbreviated transcription (Latin):
ofendam uł inscda ꝑsõa legr᷑ scd̾m aliam
lnt̾am que ẽ exauclistime sic. O dẽ nstitie
stiis tristicie inlatitudinẽ gaudii. deduxisti
q̃m tribulatõ oꝑatur pacĩam: pacientia ꝓba¬
tiõem. ꝓbatio uͦ spem. spes autem ñ confimd̃¬

Expanded text:
endam. Vel in secunda persona legitur secundum aliam litteram, quae est exaudisti me; sic, o Deus justitiae stiis tristitiae in latitudinem gaudii deduxisti quoniam tribulatio operatur patientiam; patientia, probationem; probatio vero, spem; spes autem n
Abbreviated transcription (Latin):
uiri sci recreant᷑i si exͣ affligantur qi qͥ carẽt
inuiscerib angustiant᷑ H̾ sunt deambula¬
toria sacerdotum intepio ezechieł uñ alibi.
Deambulabam ĩinnccentia cordis mei. Et
nota mutatõem ꝑsoẽ. at̾cia enĩ ꝑsc̃a ubi art
exaudiuit. tͣnsit ad sccłam ubi ent ddilatasti
michi. Prius enĩ inclicauit hom̃ib se cẽ ex

Expanded text:
igantur, qua qui carent, in visceribus angustiantur. Haec sunt deambulatoria sacerdotum in templo Ezechielis . Unde alibi, Deambulabam in innocentia cordis mei. Et nota mutationem personae. A tertia enim persona, ubi ait, Exaudivit, transit ad secundam, ubi ait: Dilatasti mihi. Prius
Abbreviated transcription (Latin):
nunc qͥsq hominũ uł ex̾cet᷑ ad purgatt̃em
ł monet᷑ ad conu̾sicẽm. uł si contempnit
dei uocantis disciplinam : extecat᷑ ad damy¬
naticẽm. Manifestũ autẽ iuddiciũ ent inul¬
timo. cum tuiq receibuet iuxͣ m̾ita. Hic gͦ a¬
git᷑ de occultis .i. de humili adiiñtu qͥ cecatis
iudeis ꝓfuit gñtib ⁊ de pena qͣ iudicat pꝰgan¬
do. conu̾̃tñdo excecando. Et ẽ sñsꝰ tituli. p̃s iste

Expanded text:
nunc quisque hominum vel exercetur ad purgationem, vel monetur ad conversionem. Vel, si contemnit Dei vocantis disciplinam, excaecatur ad damnationem. Manifestum judicium erit in ultimo, cum cuique retribuet juxta merita. Hic ergo agit de occultis, id est de humili adventu, qui caecatis Judaeis profuit gentibus, et de poena qua judicat purgando, convertendo, excaecando. Et est sensus tituli: Psalmus iste,
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. am statuere uolẽs.
⁊ esiliũ d̾i circa se reprobabat. uñ
addit. qr exacerbau̾unt. qiͣ diceret.
Id̾o uincti sunt in m̃dicitate. ⁊ ferro.
qr eloquia dei exacerbau̾unt ꝑ suꝑ¬
biam iustiriã dei nescientes ⁊ suã
uolentes estituere: ⁊ est sensus ⁊tͣ¬
eloquia d̾i agentes ineius regulis
uiuere respuentes. unde eis erat
iratus. ⁊ ⁊siliũ altissimi irrita¬
uerunt sꝑnendo. Consiliũ enim
dei erat. ut qui suꝑbi erant ĩan¬
gustiis humiliarent᷑. quod erat

Expanded text:
ustitiam statuere volens, onsilium Dei circa se reprobabat. Unde addit: Quia exacerbaverunt. Quasi dicat: Ideo vincti sunt in mendicitate et ferro, quia eloquia Dei exacerbaverunt, per superbiam, justitiam Dei nescientes, et suam volentes constituere . Et sensuseloquia Dei agentes, in ejus regulis vivere respuerunt. Unde eis erat iratus. Et consilium Altissimi irritaverunt spernendo. Consilium enim Dei erat, ut qui superbi erant, in angustiis humiliarentur, quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
iectionis recognoscentis. ⁊ apeccĩs
liberari atq in pristinũ statum re¬
stitui petentis. Et est sensus. Ps̃ iste
inmiseriis in quas deiectus est pecca¬
tum primi parentis uł hoĩs. ut eas
Modus. Quatuor sunt particiones.
Prima pars est cap̃to deprecatiua. Se¬
cunda flebilis narratio. Ibi. Quia defe¬
cerunt. Tercia pars est. certitudo impe¬
trandi ueniã: sbi. Tuaũt. Quarta dĩc.
quod de sua breuitate transeat ad et̾¬
nitatẽ. Ibi. Respondit ei. Et ꝙr intitu¬
tatem. anxietatẽ singula suis locis
exequuturus ab orõne incipit dicẽo.

Expanded text:
jectionis recognoscentis, et a peccatis jectionis recognoscentis, et a peccatis liberari, atque in pristinum statum restitui petentis. Et est sensus: Psalmus iIn miseriis, in quas dejectus est per peccatum primi hominis, et ut eas Modus. Quatuor sunt partitiones. Prima pars est captatio deprecativa. Secunda flebilis narratio, ibi, quia defecerunt. Tertia pars est certitudo impetrandi veniam, ibi, tu autem. Quarto dicit quod de sua brevitate transeat ad aeternitatem, ibi, respondit ei. Et quia in titutatem, anxietatem, singula suis locis exsecuturus, ab oratione incipit, dice