comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uinctum ẽ. N espexit dñs ad abel et ad
munera eius. ad cain uero et ad
munera eius non respexit. Ab om¬
nipotente deo munus ex manu
non accipitur. quod corde obliga
ri et enim debet prius animus.
omne quod datur deo. ex dantis
mente pensatur. Euncta itaq i
malitiȩ macula ab interiore nr̃o
homine cogitationis immutatio.¬
ne tergenda est: quia iram iudi.¬
cis placare nescit oblatio. nisi ex
munditia placeat offerentis. Un¬
de scriptum est. R espexit deus
ad abel et admunera eius: ad ca-¬
in autem et ad munera eius non
respexit. Neq et ẽnim sacrum
eloquium dicit. respexit ad mu-
nera abel. et ad eain munera non
respexit: s prius ait. quia respe.¬
xit ad abel. ac deinde subiunxit.
et ad munera eius: & rursum di.¬
cit. quia non respexit ad cain.
ac deinde subdidit. nec admune.¬
ra eius. Ex dantis quippe corde.
id quod datur accipitur. Idcir¬
co non abel ex muneribus: s ex
abel munera oblata placuerunt.
Prius namq ad eum legitur dñm

Expanded text:
sic ait: « Respexit Dominus ad Abel et ad munera ejus; ad Cain vero et ad munera ejus non respexit . Ab omnipotente Deo munus ex manu non acciri etenim debet prius animus qne quod datur Deo ex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Respexit Deus ad Abel et ad munera ejus, ad Cain autem et ad munera ejus non respexit . Neque etenim sacrum elnera Abel, et ad Cain munera non respexit, sed prius ait: Quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, et ad munera ejus. Et rursum dicit, quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidit, nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id quod datur accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
nouit suasoriis atq ad suꝑiora tra¬
hentibus hortando cepit accendere:
quatinus hoc quod neglecte cepe¬
ram explere studiosius debuissẽ:
ita ut et opus et librum in quo
uel ex qua re orgum esset. in tituli
eius prenotatione signarem. Cu¬
ius rei pondus mearumq uiriũ
impossibilitatem pensans. in an¬
cipiti deprehensus sicut nauta
graui fluctuum ꝓcella turbatus:
ad orationum eius portum pauers

Expanded text:
novit, suasoriis, atque ad superna tranovit, suasoriis, atque ad superna trahentibus, hortando coepit accendere, quatenus hoc quod neglecte coeperam, explere studiosius debuissem, ita ut et opus, et librum in quo vel ex qua re ortum esset, in tituli ejus praenotatione designarem. Cujus rei pondus, mearumque virium impossibilitatem pensans, in ancipiti deprehensus, sicut nauta gravi fluctuum procella turbatus, ad orationum ejus portum, pavens
Abbreviated transcription (Latin):
auferret. idemq testimonium studuit
addite expositionis explanatione dis-¬
serere. In quibusdam namq locis in ex¬
positione etiam testimonii. non solum
uerborum satisfactionem sibi pos¬
se sufficere uidicauit: nisi alterius
iterum deducti ad medium testi.¬
monu euidenti interpretãtione
latius edoceret.Actumq est:
ut hac occasione sicut prefatus
sum. ueteris testamenti tota p̾e¬
ne series occulta patesceret: quȩ
diuini nutus aspiratione resera¬
ta. famis nr̃ȩ esuriem suꝑni pa¬
buli copia satiaret. Niuius ergo
rei ardenti nimis desiderio ꝓuo¬
catis: quedam de eisdem testimo¬
niis ceperam sub quadam breuita¬
te decerpere: aliqua uero negli¬
gendo transire. Quod dum fieret:
sieut conscientia mea michi testis
est. me nolente. atq hoc cautius
prouidente ne aquoquam aliquo
modo noscereturͥ ꝑ quosdam ad
eiusdem apłici nr̃i poncificis no.¬
ticiam usq ꝑuenit. Qui me uer¬
bis mox quibus beatitudo ur̃a

Expanded text:
aliginem. Idque testimonium studuit aliginem. Idque testimonium studuit addita expositionis explanatione disserere. In quibusdam namque locis in expositione etiam testimonii, non solum verborum satisfactionem sibi posse sufficere judicavit, nisi alterius iterum deducti ad medium testimonii evidenti interpretatione latius edoceret. Actumque est, ut hac occasione, sicut praefatus sum, veteris Testamenti tota pene series occulta patesceret, quae divini nutus aspiratione reserata, famis nostrae esuriem superni pabuli copia satiaret. Hujus ergo rei ardenti nimis desiderio provocatus, quaedam de iisdem testimoniis coeperam sub quadam brevitate decerpere, aliqua vero negligendo transire. Quod dum fieret, sicut conscientia mea mihi testis est, me volente, atque hoc cautius providente, ne a quoquam aliquo modo nosceretur, per quosdam ad ejusdem apostolici notitiam pontificis nostri usque pervenit. Qui me verbis mox, quibus beatitudo vestra
Abbreviated transcription (Latin):
SM Beadissiori
cor ii pontificis
ad dñm nutritoris
dicta sepius lectio¬
ne ꝑcurrerem: auidiusq michi in elc.
assiduum esse ipsa luculentusima uer¬
borum eius satisfactio suaderet: quri¬
dam ineis repperi sine comparatione
potissimum. Dum igitur unius scĩ uiri.
hoc ẽ beati iob hystoriam. abstrusis mys¬
teriorum opacitatibus textam sub tripli-¬
ci. id ẽ typica. morali. atq hystoriea stu¬
duit expositione discutere: ac repulso
ignorantiȩ nubilo. inaꝑto cunctis luce
clarius serena patefactione monstrare:
pene totam ueteris ac noui testamenti
seriem. rerum explanandarum neces¬
sitate est coactus exponere. Ubi enim
occulte numisrei dilucidandȩ necessitas
imminebat. ne aut obscurum quid a¬
pud audientium animos remaneret.
aut ipse non liquidissima satisfactione
obscuritatis interisa ad lucem uideret᷑
eicere. non solum disertissimis uerborum
assertionibus quod clausum erat aꝑuit.
ta si in esset forsitan obscuritas rei expla¬

Expanded text:
m beatissimi, gorii, pontificis addam nutritoris, dicta saepius lectione per urrerem, avidiusque mihi eis assiduum esse ipsa luculentissima verborum ejus satisfactio suaderet: quiddam in eis reperi sine comparatione potissimum. Dum igitur unius sancti viri, hoc est beati Job historiam abstrusis mysteriorum opacitatibus tectam, sub triptici, id est typica, morali, atque historica studuit expositione discutere, ac repulso ignorantiae nubilo, in aperto cunctis luce clarius serena patefactione monstrare, pene totam veteris ac novi Testamenti seriem rerum explanandarum necessitate est coactus exponere. Ubi enim occultae nimis rei dilucidandae necessitas imminebat, ne aut obscurum quid apud audientium animos remaneret, aut ipse non liquidissima satisfactione obscuritatis, interna ad lucem videretur ejicere; non solum disertissimis verborum assertionibus, quod clausum erat aperuitta, si inesset forsitan obscuritas rei expla
Abbreviated transcription (Latin):
dimus diuinam esse pre¬
sentiam. ⁊ ocłos domini in
omni loco speculari bonos ⁊ malos.
Marime tamẽ hoc: sine aliqua dubita¬
cione credamus. eum ad opus diuiñ
ad sistimus. Id̾oq semꝑ meniores simus.
quod aic propheta. Seruite domino
intimore. Et iterum. Ssalliti sapienter.
Et in conspectu angeloꝵ. psallam tibi. Er
go consideremus qualiter oporteat incons
mus ad psallendum. ut mens nr̃a con¬
cordet uoci nr̃e.
De reuerentia orationis

Expanded text:
dimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos; maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus, quod ait Propheta: Servite Domino in timore ; et iterum: Psallite sapienter ; et: In conspectu angelorum psallam tibi . Ergo consideremus qualiter oporteat nos in mus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. De reverentia orationis
Abbreviated transcription (Latin):
octobris: et eius sacrũ corpus ⁊ bĩ matoris
ministri eius lugdimũ relatũ cũ digno cul¬
tu cunditum ẽ. quarto nonas septembris.
Godem die apud prefatam urbem: deposicio
sci helpidii ep̃i. Apud apaniam: bĩ antonn

Expanded text:
Octobris, et ejus sacrum corpus et B. Viatoris ministri ejus Lugdunum relatum, cum digno cultu conditum est IV Nonas Septembris. Eodem die apud praefatam urbem depositio B. Helpidii episcopi. Apud Apamiam B. Antonini
Abbreviated transcription (Latin):
Etait illis. Ite dieite nulpi illi. Ecte etio de¬
iuipem appellat: quod plenum fraudis ẽ am¬
mal. ⁊ inforiea semꝑ latere desiderans. odore
etiana tetro putens:⁊ minquam rectis itine¬
uib sed tortuosis anfras ibt currens: que
cometa hereticis quoꝵ herodes typum tener
congruunt qui xp̃m oceidere id est humili¬
catotifidei xpiane credentib erꝑe mo¬
liuntur

Expanded text:
Et ait illis: Ite, dicite vulpi illi. Proptevulpem appellat, quod plenum fraudis est animal, et in fovea semper latere desiderans, odore etiam tetro putens, et nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currens. Quae cuncta haereticis, quorum Herodes typum tenet, congruunt, qui Christum occidere, id est humilitatem fidei Christianae credentibus eripere moliuntur
Abbreviated transcription (Latin):
qui et recubuit in cha suꝑ pectus eius et
dixit dñe quis est qui tradet te. Et Reliqͣ.¬
ectio sancti euangelii que nobis lecta
est. fratres mei: tanto maiori a nobis
intencione debet ꝑ singla uerba pensari.
quanto magna gracie suꝑne dulcedine tan¬
to redundat. Cõmendat enim nõbis beatis¬
simus euangelista et apostolus ioh̃es priui¬
legium amoris precipui quo ceteris am¬
plius meruit honorari a dño: cõmendat
testimonium euangelice descriptionis
quod ueritate diuina sub nixum. nulłꝰ
fidelium dubuare ꝑmittitur.¬

Expanded text:
qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit: Domine, quis est qui tradet te? etc. Lectio sancti Evangelii quae nobis lecta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur
Abbreviated transcription (Latin):
anielis ꝓpħe. A pud heremeritan¬
hispanie cuutatem: natal sancte
enꝰ. ille uirgĩs ⁊ mrĩs. Eodem di apud pre¬
atam urbem: passio sc̃e uilie uirgĩs ⁊ m̃r:¬
que fuit con uirginalis beate enlalie. His¬
politana ciuitate: scõꝵ mr̃m carpophorii

Expanded text:
Apud EmeritaHispaniae civitatem natale S. Eulaliae virginis et martyris. Eodem die apud praefatam urbem passio S. Juliae virginis, quae fuit convirginalis beatae Eulaliae. Hispolitana civitate sanctorum martyrum Carpophori
Abbreviated transcription (Latin):
fratres dequoꝵ uita imorib securus¬
sit i eis singula ut utile in dicauerit.
consignet eustodienda atq recolligenda
at quiddat aut quid recipit. Siquis
audem sordide aut neglenter res mo¬
nasterii tractauerit: corripiatur. Siñ
emendauerit: discipline regulari sub¬
iaceat.

Expanded text:
fratres, de quorum vita et moribus securust eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligendaedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
perpendit quia ita est: agant ibidem opꝰ
dei ubi operantur: cum tremore diuino
flectentes genua. Similiter qui incci¬
nere directi sunt non eos pretereant
hore consticute. Sed ut poilunt agãt
sibi. ⁊ seruidutis pensum non neglegãt
reddere.

Expanded text:
perpendit quia ita est, agant ibidem opus Dei ubi operantur, cum tremore divino flectentes genua. Similiter qui in itinere directi sunt, non eos praetereant horae constitutae; sed ut possunt agant sibi, et servitutis pensum non negligant reddere.
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sancti euangelii quam modo fra¬
tres km̃i audistis expositione non in¬
diget sed ãmonicõne. Quam enim ꝑ semet¬
ipsam ueritas ex posuit: hanc discutere hu¬
mana fragilitas non presumit. Sed est qd̾
sollicite in hac ipsa expositione dñica: pensa¬
re debeatis

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quam modo, fratres charissimi, audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis
Abbreviated transcription (Latin):
uisigna et miracula dñi ac saluatoris
recte cum legunt uel audiunt acci¬
piunt: non tam in his quid foris stupeãt
adtendunt. quam quid hoꝵ exemplo ni¬
si intus agere quid in his misticum per¬
pendere debeant inspiciunt. Ecce et enĩ¬
ꝓpinquande pascha die festo uideoꝵ: se¬
quentem se multitudinem dñs uerbo
salutis pariter et ope curationis erige¬
bat.

Expanded text:
ui signa et miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis erigebat.
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ hypocrisis. Ad hoc fermentina
ꝑtinent omĩa. que dñs recuuibens apud phia¬
riscum suꝑius disputauerat. Dequo ⁊ apłs pre¬
cipit. Itaq epulemur non infermento ueteri
neq infermento malicie ⁊ nequicie: sed mari

Expanded text:
quod est hypocrisis. Ad hoc fermentum pertinent omnia quae recumbens apud Pharisaeum superius disputaverat. De quo et Apostolus praecipit: Itaque epulemur, non in fermento veteri, neque i
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. ⁊ qd̾ uoluerint hoc putant uon ue
Quartum uero geuus ẽ monachor qd no¬
quam stabiles: ⁊ propriis uoluptatib ⁊ gale
in lecebris sermentes. ⁊ ꝑ oĩa ꝯͥ deteriores sara¬
baitis. De quoꝵ omniũ hoꝵ miserrima conuer¬
satione melius ẽ silere quam loqui. His ergo
o missis: ad cenobitarũ fortissimum genus dis¬

Expanded text:
sanctum; et quod noluerint, hoc putant non licere. sanctum; et quod noluerint, hoc putant non licere. Quartum vero genus est monachorum quod noquam stabiles et propriis voluptatibus et gulae illecebris servientes, et per omnia deteriores sarabaitis. De quorum omnium horum misera conversatione melius est silere quam loqui. His ergo omissis ad coenobitarum fortissimum genus dis
Abbreviated transcription (Latin):
onachoꝵ quatuor cẽ genera.
ta. ar amfestum ẽ. Primum ceuo¬
bitarum hoc ẽ monasteriale
litans sub regula uel abbate.
lirde secumdum genus est auachonitariua
to ẽ heremitarum: horum qui non conuer¬
sionis feruore nouitio. s monasterii ꝓba au¬
ne diuturna.qui didicerunt contra diabe¬
lum inultoꝵ solatio iam docti pugnare. et
bene instructi fraterna exacis adsungularẽ
pugnam hereini securi iam sine consolatiõe
alterius. sola manu uel brachie contra in¬
cia carms uel cogitacionum: deo aurili nal
sufficiunt pugnare. Tercium uero mono¬
choꝵ teterrimum genus ẽ sarabaitarut.
qui nulla regula ad̃ ꝓbati experientia ina
gistri sicut aurũ in fornace s implur bi
natura molliti ad huc oꝑib scriucutes scło
fide mentiri deo ꝑtonsuram noscunt ir
Quibim aut ternxaut certe singuli siue
pastore non dñicis. s suis indusi euilibi
ꝓlege eis ẽ desidiorum uoluptas. Cumotie¬
quid putauerint uel esegerint hoc dient

Expanded text:
onachorum quatuor esse genera manifestum est: Primum coenobitarum, hoc est, monasteriale, militans sub regula vel abbate. Deinde secundum genus est anachoretarum, id est, eremitarum; horum qui non conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didicerunt contra diabolum multorum solatio jam docti pugnare, et bene instructi fraterna ex acie ad singularem pugnam eremi, secuti jam sine consolatione alterius, sola manu vel brachio, contra vitia carnis vel cogitationum, Deo auxiliante, sufficiunt pugnare. Tertium vero monachorum teterrimum genus est sarabaitarum, qgistra, sicut aurum fornacis; sed in plumbi natura molliti, adhuc factis servantes saeculo fidem, mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini aut terni, aut certe singuli, sine pastore non Dominicis, sed suis inclusi ovilibus, pro lege eis est desideriorum voluptas: cum quidquid putaverint, vel elege
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃m naz arii ⁊ celsi. quoꝵ ĩuencio
pridie idus iunii. martirium. quinto ka¬
lendas augustas celebratur. Cõmemo¬
ratio tamen eoꝵ publica ⁊ celebris: indie
sed ⁊ nazarii. ⁊ celsi. quos duos passos fuis¬
se apud ebredunensem urbem antiquitas.
memoranda celebrat. Rome: sc̃i tripoli.¬

Expanded text:
rum Nazarii et Celsi, quorum inventio pridie Idus Junii, martyrium V Kalendas Augustas celebratur: commemoratio tamen eorum publica et celebris in die sed et Nazarii et Celsi, quos duos passos fuisse apud Ebredunensem urbem antiquitas memorando celebrat. Romae via Aureli
Abbreviated transcription (Latin):
adhibeatur ei correptio discipline regula¬
ris Quod si neq sic correxerit: tuns
deiciatur de ordine prepositure. et alu
qui dignus est in loco eius sub rogetur:
Quod si et postea in congregatiõne qui
etus et obediens non fuerit: eciam de mo¬
nasterio expellatur: Cogitet tamen abba
se de omnib iudiciis suis se deo redditu¬
rum rationem ne forte ⁊eli aut muidie
flamina urat animam. Hui. De hostiarus.

Expanded text:
adhibeatur correptio disciplinae regulaadhibeatur correptio disciplinae regularis: quod si neque sic correxerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alius, qui dignus est, loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregatetus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogitet tamen abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte invidiae aut zeli flamma
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo nos preuidemus experire propter pacis
taritatis q custodiam: in abbatis pendere
arbitrio ordinationem monasterii sui: Et
si fieri potest: ꝑ decanos ordinetur ut ante
disposiumus om̃isutilitas monasterii ꝓut
abba clisposuerit Ut dum plurib cõmita¬
tur: unus non iuꝑbiat: Quod si aut locus
expetit aut congregatiõ petierit rationabi¬
liter cum humilitate ⁊ abbas iudicauerit ex¬
pedire quencumq elegerit ab̃ba cum consi¬
lio fratrum timentiũ deum ordinet sibi iꝑ¬
se prepositum Qui tamen prepositus illa¬
agat cułm reuerencia: que ab abbate suo
ei iniuncta fuerint. nichil contra abbatis
uoluntatem aut ordinationem faciens:
Quia quantum prelatus est ceteris: tan¬
to eum oportet sollicicius obseruare pre¬
cepta regule. Qui prepositus si repertu
fuerit uiciosus. aut elatione deceptus
suꝑbie. aut contemptor sancte regule¬
fuerit comprobatus ammoneatur uer¬
bis usq quater: Si non emendauerit.

Expanded text:
Ideo nos videmus expedire propter pacis Ideo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta fuerint, nihil contra abbatis voluntatem et ordinationem faciens. Quia quantum praelatus est caeteris, ita eum oportet sollicitius observare praecepta regulae. Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae Regulae comprobatus, admoneatur verbis usque quater: si non emendaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
tingit: ut ꝑ ordinadõem prepositi
scandala grauia in monasterio oliã¬
tur dum sint aliqui maligno sp̃u
secundos abbates assumentes sibi tyranni¬
dem scandala nutri ũt et dissensiones ĩ
congregatione faciunt: Et maxime in illis
locis ub̃i ab eodem sacerdote. uel ab eis abbati¬
bus qui abbatem ordinant ab ipsis eciam ⁊
prepositus ordinatur: Quod quam sit absur¬
dum facile aduertitur: quia ab ipso mitio or¬
dinationis materia ei datur suꝑbiendi dum
ei suggeritur a cogitationib suis. exittum eũ
esse a potestate abbatis sui. quia ab ipsis est
ordinatus. a quib et abba Hinc suscitant᷑
inuidie:. rixe detractiones emulationes lissẽ¬
siones ex ordinationes. Ut dum contraria sͥ¬
inuicem abba prepositusq senciunt et ipsoꝵ
necesse est sub hac dissensione animas peri¬
clitari. et hi qui sub ipsis sunt clum adu¬
lantur partib eum in ꝑditionem Cuus
periculi malum illis respicit in capite: qui¬
talib in ordinatione se fecerunt auctores:

Expanded text:
tingit ut per ordinationem praepositi scandala gravia in monasteriis oriantur, dum sint aliqui maligno spirie secundos esse abbates, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faciunt, et maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote vel ab eis abbatibus qui abbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositus ordinatur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis es et tu ordinatus a quibus et abbas. Hinc suscitantur invidiae, rixae, detractiones, aemulationes, dissensiones, exordinationes; et dum contraria sibi abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos respicit in capite quitalibus in ordinatione se fecerunt auctores.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quidem dixina oꝑera: et ad indelli¬
gendum de uisibilib ãmonent humanã
mentem. Quia ille non est talr subscan¬
cia que uideri oculis possit. et miracła ei
quib totum mundum regit. unuiersam¬
q crcaturam ad ministrat. assidiugate
uiluerunt: ita ut pene nemo dignetur
adtendere opera dei mira. et stupenda in qͦ¬

Expanded text:
sunt quidem divina opera, et ad intelligendum Deum de visibilibus admonent humanam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus, quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in q
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ eicli decem nouenał ultimus. xuiii. epactis existentib
non ut inceteris .xi. s xii. addimus ꝓpter unũdiem qui
tune lunari anno diminuitur quẽ saltũ lune uocant.
Qui p̃cedenti etati de tractus. totam sequentũ lune eta
aꝑiemus. cum salcus ip̃ius rationem ediderimus.xii.gͦ
addicis ad xyuii.fiunt.xxx. Iste sunt epacte primi annĩ
cieli decem nouenal. Que si ad derentur regł mensium
quia luna hunc mimerũ nontranscẽdit. necesse erat
singulis kł lunã ꝯputare. Exempli causas ut hec liqui¬
dius constet. Septẽb̾ habet regł. uiunge epactas.xxx. re¬
man̾ent.u. Itẽ octob̾ habet regł .u.ad de epactas.xxx. fi¬
unt.xxx.u. Recide.xxx.remanent.u. similiter in cet̾is.
Quid ergo necesse ẽ tocies ⁊ toeres ad dere .xxx.nre¬
trahere cum lunaris etas illo anno ꝑsingulas kł mi¬

Expanded text:
qui est cycli XIXalis ultimus, XVIII epactis existentibus, qui est cycli XIXalis ultimus, XVIII epactis existentibus, non ut in caeteris XI, sed XII addimus, propter unum diem qui tunc lunari anno diminuitur, quem saltum lunae vocant. Qui praecedenti aetati detractus, totam sequentem lunae aetaperiemus cum saltus ipsius rationem ediderimus. XII ergo additis ad XVIII, fiunt XXX. Istae sunt epactae primi anni cycli XIXalis. Quae si adderentur regularibus mensium, quia luna hunc numerum non transcendit, necesse erat singulis Kalendis lunam computare. Exempli causa, ut hoc liquidius constet. September habet regulares v. Junge epactas XXX, fiunt XXXV. Item October habet regulares V, adde epactas XXX, fiunt XXXV. Tolle XXX, remanent V; similiter in caeteris. Quid ergo necesse est toties addere XXX et retrahere cum lunaris aetas illo anno per singulas K
Abbreviated transcription (Latin):
endam. ꝓepactis assumit. Ommib enim aums .xi. adduintur
ad nunerum epactarum. quia singulis annis &adeui eri¬
stit annoꝵ inequatitas. Pone igitur in capite epactarum
U insingulis ut dictumẽ amus itidem. uuadde. ⁊ si ultr&
xro eroseuerint quem numerum lunaris etas nũq ex¬
ceot x ex quntis caceros habeto ꝑ epactis. uerbi gr̃a. adixi.
adde xn siunt. xxii. Ista sequitur epacta.Itemadcexuaor¬
ge ui funt xxxiii. Recide xxx.itres tene ꝓ epactis sequen¬
tib. Sic de in ceps..
uł ostendunt hoc modo. Sume regł cuiꝰ uis mensis cihis ad¬
de ẽpactas que fuerint illo anino quarum ꝑsingulos annoᷤ
inuentionem post ostendemus n quem numerum effece
eis sublatis quot remanserint tanta erit.
cietur. Primoq serendum ordinem istum epactarum in
similitudinẽ circuli insemet reuerti. Cumq singulis
uñdenariũ singule capiant augmentum: nono decimo

Expanded text:
iendam pro epactis assumuntur. Omnibus enim annis XI adduntur iendam pro epactis assumuntur. Omnibus enim annis XI adduntur ad numerum epactarum, quia singulis annis eadem exstitit annorum inaequalitas. Pone igitur in capite epactarum XI, et singulis, ut dictum est, annis itidem adde XI etsi ultra XXX excreverint, quem numerum lunaris aetas nunquam excedit, XXX sublatis, caeteros habeto pro epactis. Verbi gratia: ad XI adde XI, fiunt XXII. Ista sequitur epacta. Item XXII junge XI, fiunt XXXIII. Recide XXX, et III tene pro epactis sequentibus. Sic de caeteris. ostendunt hoc modo: sume regulares cujusque mensis, et his adde epactas quae fuerunt in illo anno, quarum per singulos annos inventionem post ostendemus, et quem numerum suffecereis sublatis, quot remanserint, tanta erit. tietur. Primo, quia sciendum ordinem istum epactarum in similitudinem circuli in semet reverti. Cumque singulis annis undenarium singulae capiant augmentum, nono decimo,
Abbreviated transcription (Latin):
lios regł mensium qui ad kłrum lunã inueniendã¬
cis ad scribunt᷑ hoc modo repperies. Solaris anmi eõc¬
lxu. dieb sicrit ⁊ supra ꝑ duo denarium ac trieenarrũ
diuisis. suꝑ fluos .u. da septembri ꝓregularib. Ceteros
hoc ordine repperies. Sume p̃cedentis semꝑ dies mensis
additis in super suis regularib. Et mensis ille tricesimã
fert lunam.recisis.xxi. quot suꝑ sunt sequenti cribue
mensi. Sin mensis non ultra uicesimam nonã lunã
computet ip̃is sublatis. reliquos pro regularib sequen¬
tis mensis habeto. Eremplum de duob damus ut sic
de ceteris facias. Seꝑtemb̾ habet dies .xxx. ⁊ regł.u.
qui sunt simul.xxxu. Dimitte.xxx.reliquos .u. da
remanent da nouembri. Sic per ceteros. Cur autem
una lunae etas xxx.altera xxuiiii cõputatur drebi
paulopost aperiemus.
ac lunaris in equalitate ereantur. Dequa in equalitate. q̃ dñs
luna minus habet singulis annis ad lumnam lialendar̃ innem¬

Expanded text:
lares mensium qui ad Kalendarum lunam inveniendam ascribuntur, hic modo reperies. Solaris anni CCCLXV diebus sicut supra per duodenarium et tricenarium numerum divisis, superfluos V da Septembri pro regularibus. Caeteros hoc ordine reperies. Sume semper praecedentis dies mensis, additis insuper suis regularibus, et si mensis ille tricesimam fert lunam, recisis XXX quot supersunt, tribue sequenti mensi. Sin mensis non ultra XXIXam lunam computet, ipsis sublatis, reliquos pro regularibus sequentis mensis habeto. Exemplum de duobus damus, ut sic de caeteris facias. September habet dies XXX et regulares V, qui sunt XXXV. Dimitte XXX, reliquos V da remanent da Novembri. Cur autem una lunae aetas XXX, altera XXIX computetur diebus paulo post aperiemus. ac lunaris inaequalitate creantur. De qua inaequalitate, quae Dominus luna minus habet, singulis annis ad lunam Kalendarum inven
Abbreviated transcription (Latin):
es ⁊ his seꝑteni. ec̃c lxiuii. Unun qui remanet in capite con¬
currentium pone ⁊ singulis annis unum adicies seꝑtena¬
rium ñ excedens sed quarto semꝑanno obrationem bixserci
i forte requiris qui uel he conerentes uel preedentes
insticuros. Si ergo seire cupis cuiꝰ libet mensis lł quota
sint fr̃e pro uenture. sume regł ipsius mensis nuinctis
ꝯcurrentib q̃ eo anno concurrunt quar̃ inuentionẽ
post doccbimus. si ultra .uii. exereuerint eis sublatis
quot remanserint dota feria. kł quas querebas cẽ no¬
ueris. Quod si insimul.uii. solum modo fuerint cum ẽẽ

Expanded text:
es et bis VII, CCCLXIV; unum qui remanet in capite cones et bis VII, CCCLXIV; unum qui remanet in capite concurrentium pone, et singulis annis unum adjicies, septenarium non excedens; sed quarto semper anno ob rationem bissexti i forte requiris quid vel hae concurrentes vel praecedentesinstitutos. Si ergo scire cupis cujuslibet mensis Kalendae in quota sint feria proventae, sume regulares ipsius mensis, et junctis concurrentibus qui eo anno concurrunt, quorum inventionem post docebimus, si ultra VII excreverint, eis sublatis, quotque remanserint, ea feria Kalendas quas quaerebas esse noveris. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
uiniũ regulares mensium unde oriantur uideamus. Cum solaris an¬
nus ut supra dictum ẽ.ccc lxu. dieb pagatur ⁊ in ħ ꝑagendo sol ꝑsirgula
metiaris numerum. Quoꝵ utrolibet ꝑalterum multiplicato. ecc.lx.
repꝑeries. diue eñi duodecies tricem siue trieres duodeni candẽ confici¬
uut suiama. Quinq qͥ suꝑsunt pregularib martio datis ꝓuuncia.
sia regalarib tumero qͥ confictt̃ ꝑ uii. partito. quia hunc numerũ
hn regulares ueti excedunt reliquos sequenti da menisi. Uerbi gr̃a
ar̃r. habet dies.xxx.i. nregulares .u. Sunt simub.xxxui. Septies
quini.xxxu. Unum qui remanet da apuił. Sie de inceps. Quod
si rota sumina ꝑ uii. expensa fuerit ⁊⁊ nichil suꝑ fuerit illi men¬
si .uii. regulares dandos esse scito.
q̃q prefatis regularib concurrentes originom in uenturꝰ
quia n ip̃e septenarium non transiliunt numerum. p̃fa¬
tos solaris anni dies ꝑeum disꝑciens dicito. Quinquagi¬

Expanded text:
imum regulares mensium unde oriantur videamus. Cum solaris annus, ut supra relatum est, CCCLXV diebus peragatur, et in hoc peragendum sol per singula metiaris numerum. Quorum utrolibet per alterum multiplicato, CCCLX reperies; sive enim duodecies XXX, sive tricesies XII, eamdem conficiunt summam. Quinque qui supersunt pro regularibus Martio datis, pronuntisuis regularibus, numero qui conficitur per VII partito, quia hunc numerum irregulares non excedunt; reliquos sequenti da mensi. Verbi gratia: Martius habet dies XXXI et regulares V, sunt simul XXXVI. Septies quini XXXV; unum qui remanet da Aprili, et sic deinceps. Quod si, tota summa per VII expensa, nil superfuerit, illi mensi VII regulares dandos esse scito. quaeque praefatis regularibus concurrunt, originem inventurus, quia et ipsae septenarium non transiliunt numerum, praefatos solaris anni dies per eum disponens dicito quinquagi
Abbreviated transcription (Latin):
ato in bethleem dño saluatore sicut sa¬
cra euangelii testatur hystoriu pastori¬
b qui in regione eadem erant ugilantes ui
magna cum luce apparuit exortumq mundo
solem iusticie: non solum celestis uoce sermo¬
nis. uerum etiam claritate diuine uous as¬
truxit. Nusquam enim in toca ueteris mslr¬
menti serie. repperuus angelos qui tam sedri¬
lo apparuere patrib cum lũce appariuile. Sed
hoc priuilegium recte hodierno tempori ser¬
uatum est: quando exortum est in tenebris
lumen rectis corde. misericors et miserator ⁊¬
iustus ominus

Expanded text:
ato in Bethleem Domino Salvatore, sicut sacra Evangelii testatur historia, pastoribus qui in regione eadem erant vigilantes etmagna cum luce apparuit, exortumque mundo Solem justitiae non solum coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corde, misericors et justus Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
retinemus semel xp̃m mortuum esse
ꝓ nobis ꝓ peccatorib iustum: ꝓ seruis clñm.
Pͥ captiuis liberum: ꝓ egrotis medicum pro
miseris beatum: ꝓ egenis opulentum. ꝓͥ per¬
ditis quesitorem: ꝓ uenditis redemptorem.
ꝓ grege pastorem. Et qd̾ est omnib mirabi¬
lius: ꝓ creatura creat rem. Seruantem ta¬
men qd̃ semꝑ est tradentem qd factus est. Deum
latertem: Hominem apparentem. Hixticte uiui¬
tuantem: infirmitate morientem. Diuunitate
uratt ibilem: carne passibilem. Q traditus est.¬

Expanded text:
inemus, semel Christum mortuum esse pro nobis; pro peccatoribus justum, pro servis Dominum, pro captivis liberum, pro aegrotis medicum, pro miseris beatum, pro egenis opulentum, pro perditis quaesitorem, pro venditis redemptorem, pro grege pastorem, et quod est omnibus mirabilius, pro creatura creatorem: servantem tamen quod semper est, tradentem quod factus est; Deum latentem, hominem apparentem; virtute vivificantem, infirmitate morientem, divinitate immutabilem, carne passibilem: ut ait Apost
Abbreviated transcription (Latin):
pore silentium debent stude
monachi: marime tamen
nocturnis horis. Et ideo omni tem
ut surrexerint acena. sedeant om̃s
inunum ⁊ legat unus conlationes
uel uitas patrum. aut certe aliquid
Ad edificct audientes. Hon autem pen¬
teueum aut regum. quia infirmis
in tellectib non erit utile illa hora hane
scripturam audire. aliis uero horis legan¬
tur. Si autem ieiunii dies fuerint: dicta
uespera paruo inter uallo. mox ad lectio
nem accedant collationum ut diximꝰ.
Et lectis quatuor aut quinq: ad quan¬
tum hora ꝑmittit: omnib inunum
occurrentib ꝑhanc moram lectionis.
Siquis forte in ad signato sibi cominisso
fuerit occupatus occurrat. Omnes ergo
in unum positi: compleant. Et exeun¬
tes acompletoriis nulla sit licentia de¬
nuo cuiquam loqui aliquid. Quod si in¬
uentus fuerit quisquam hanc preua¬
ricari taeiturnitatis regulam: graui.
uindicte subiaceat. Excepto: sinecessitas
hospitum suꝑ uenerit. aut forte abba
alicin aliquid iusserit. Quod tamen

Expanded text:
pore silentio debent studere monachi, maxime tamen nocturnis horis. Et ideo omni temput surrexerint a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus Collationes vel Vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes; non autem Eptaticum, aut Regum quia infirmis intellectibus non erit utile illa hora hanc scripturam audire: aliis vero horis legantur. Si autem jejunii dies fuerit, dicta vespera, parvo intervallo mox accedant ad lectionem Collationum, ut diximus, et lectis quatuor aut quinque foliis, vel quantum hora permittit, omnibus in unum occurrentibus per hanc moram flectionis. Si quis forte in assignato sibi commisso fuerit occupatus, occurrat. Omnes ergo in unum positi compleant. Et exeuntes a completoriis nulla sit licentia denuo cuiquam loqui aliquid. Quod si inventus fuerit quisquam praevaricari hanc taciturnitatis Regulam, graviori vindictae subjaceat: excepto si necessitas hospitum supervenerit, aut forte abbas alicui aliquid jusserit; quod tamen
Abbreviated transcription (Latin):
lectione quasi de singłari mandato dñs
dicit. hoc ẽ preceptum meum ut diligatis
in uicem.nisi quia omne mandatum desola
dilectione ẽ ⁊ omnia unum preceptum st̃:
Quia quic quid precipitur: insola carita¬
te solidatur.

Expanded text:
lectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem ? nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ripiatur semel ⁊ secundo. Si non e¬
mendauerit: correctioni regulari sub¬
iaceat. Et taliter ut ceteri timeant. Ne¬
q frater ad fratrem: iungatur horis
in compedentib. Dominico die lectioni
uacent omnes: exceptis his qui uariis
officiis deputati sunt. Siquis uero ita
negligens. et desidiosus fuerit ut non
uelit aut non possit meditari aut le¬
legere: iniungatur ei opus quod faci¬
delicatis: talis opera aut ars iniunga¬
tur. ut nec occiosi sint. nec uiolencia
laboris opprimantur ut effugentur.
Quorum imbecillitas: ab abbade con¬
sideranda est.

Expanded text:
ripiatur semel et secundo: si non eripiatur semel et secundo: si non emendaverit, correptioni regulari subjaceat taliter ut caeteri timeant. Neque frater ad fratem jungatur horis incompetentibus. Dominico die lectioni vacent omnes, exceptis his, qui variis officiis deputati sunt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, injungatur ei opusdelicatis talis opera aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ab abbate consideranda est.
Abbreviated transcription (Latin):
nam lectioni uacent. Hora secunda¬
agatur tercia et usq nonam omnes
in opus suum laborent quod eis miũ.¬
gitur. Facto autem primo signo hore
none disiungant ab opere suo singuli.
⁊ sint parati dum secundum signũ
pulsauerit. Pͥost refectionem audem:
uacent lectionib suis aut psalmis.
In quadragesime uero dieb: amane
usq ad terciam plenam uacent lectio¬
nib suis aut psalmis et usq ad deci¬
mam plenam operentur quod eis in¬
iungitur. In quib dieb quadragesime:
accipiant omnes singulos codices debi¬
bliotheca. quos ꝑ ordinem ex integrõ
legant. Qui codices: in caput quadra¬
gesime dandi sunt. Ante omnia sane:
deputentur unus aut duo seniores qͥ
circum eant monasterium Horis qui¬
ne forte inueniatur frater accidiosꝰ
qui uacat ocio aut fabulis et non est
intentus lectioni ⁊ non solum sibin¬
utilis est. sed eciam alios extollit. Hic
talis si quod absit reꝑtus fuerit: cor¬

Expanded text:
nam lectioni nam lectioni agatur tertia, et usque ad nonam omnes in opus suum laborent, quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae disjungant se ab opere suo singuli, et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem vacent lectionibus suis aut psalmis. In quadragesimae vero diebus, mane usque ad tertiam plenam vacent lectionibus suis: et usque ad undecimam plenam operentur, quod eis injungitur. In quibus diebus quadragesimae accipiant omnes singulos codices de biblotheca, quos per ordinem et integros legant. Qui codices in capite quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quine forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed et jam alios extollit. Hic talis si, quod absit, repertus fuerit cor
Abbreviated transcription (Latin):
ciositas: inimica est anime. Et ideo¬
certis temporib occupari debent fratreˢ
in labore manium: certis iterum ho¬
ris in lectione diuina. Ideoꝙ hac dis¬
positione: credimus utraq tempora
ordinari. Id est ut a pascha usꝙ ad
kalendas octobris mane exeuntes.
a prima. usq horam pene quartã
laborent quod necessarium fuerit.
Ab hora autem quarta usꝙ horam
autem surgentes amensa: pausent
in lectis fius cum omni silencio. Aut
forte qui uoluerit legere sibi:sic le¬
gat ut alium non inquiedet. Agatur
nona temperius mediante octaua ho¬
ra. et iterum quod faciendum est o¬
perentur usq ad uesperam. Si autẽ
necessitas loci aut paupertas exigerit
ut ad fruges colligendas ꝑ se occupen¬
tur non contristentur: quia tunc ueri
monachi sunt. si labore manuum su¬
arum uiuunt sicut et patres nostri ⁊
apostoli. Omnia tamen mensurate fi¬
ant: ꝓpter pusillammes. Akalendis
autem octobrib usq ad caput quadra¬
gesime: usq in horam secundam ple¬

Expanded text:
iositas inimica est animae. Et ideocertis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad hoautem surgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octara; et iterum quod faciendum est operentur usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et apostoli. Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. A calendis autem Octobris usque ad caput Quadragesimae, usque in horam secundam ple
Abbreviated transcription (Latin):
ter p̾cipuos egregii. Cum post
diuersa certamina pro fide xp̃i: qua dam
notte in habitu pueri. dñs appariuit ĩ dutͦ
colobio lineo candido. nimis conscisso a
sũmo usq deorsum: et ambabus manib
conumgebat eum circa pectus suũ quodã
modo cooꝑiens nuditatem suã ⁊ dixit ei.
Quid est dñe quod uideo tunicam scissam:
Et respondit dñs. Arrius hoc fecit: qui
se parauit ame ppłm comꝑatum sangiñe
meo. Precipio nũc ⁊ moneo: ne recipias
cum incõmunione. et cetera. Passi sunt
aũt cum eo ex egypto ep̃i fere. cũ clericis.
⁊ liucis. sexcenti sexagnta. Et alibi: scõr.

Expanded text:
ter praecipuos egregii, cui post diversa certamina pro fide Christi, quadam nocte in habitu Dominus apparuit indutus colobio lineo candido nimis, conscisso a summo usque deorsum, et ambabus manibus conjungebat eum circa pectus suum, quodam modo cooperiens nuditatem suam, et dixit ad eum: Quid est, Domine, quod video vestem tuam scissam? Et respondit Dominus: Arrius hoc fecit, qui separavit a me populum comparatum sanguine meo. Praecipio nunc et moneo ne recipias eum in communione, etc. Passi sunt autem cum eo ex Aegypto episcopi fere cum clericis et laicis sexcenti sexaginta.
Abbreviated transcription (Latin):
ensa abbatis cum peregrinis
tamen minus sunt hospites:
quos uult de fratrib uocare ĩ
ipsius sit potestate. Seniores
tamen unum aut duos semꝑ cum frat¬
b dimittendum ꝓcuret ꝓpter disciplinã.

Expanded text:
ensa abbatis cum peregrinis ties minus sunt hospites quos vult de fratribus vocare in ipsius sit potestate. Seniores tamen unum aut duos semper cum fratribus dimittendum propter disciplinam.
Abbreviated transcription (Latin):
scõ pascha usq ad pentecostem.
ad fertam reficiant fratres
et aoseracenent. Apentecoste
autem tota estate silabores agroꝵ non
habuer iett monachi aut ninnetas
oabites uon ꝑtupbeat: quarta ⁊ sextei¬
ie feria ieiunent: usq ad nonam. Reliquiᷤ
uero dieb ad sextam prandeant. Que
prandii sexta si oꝑa inagris habuerint.
aut estatis feruor numius fuerit: con¬
tinuanda erit. ⁊ in abbatis sit ꝓuiden¬
tia. Et sic omnia temperet at᷑q dispo
nat qualiter & amme saluentur: ⁊ qd̃
faciunt fr̃s absq ulla murmuratione
ad caput quadragesime. ad nonam re
ficiant semꝑ. Inquadragesima uero¬
usq ad pascha. ad uesꝑam reficiant. Ip̃a
audem uesꝑa sic agatur ut lumen lucer¬
ne non indigeantꝰ reficientes. sed luce
ad huc diei omnia consumentur. Sed
ne. siue refectionis: hora sic temperet᷑¬

Expanded text:
o Pascha usque ad Pentecosten ad sextam reficiant fratres et sera coenent. A Pentecoste autem tota aestate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam. Reliquis vero diebus ad sextam prandeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, continuanda erit, et in abbatis sit providentia. Et sic omnia temperet atque dinat, qualiter animae salventur, et quod faciunt sorores, absque ulla murmuratione  ad nonam semper reficiant. In quadragesima usque ad Pascha ad vesperam reficiant. Ipsa tamen vespera sic agatur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc diei omnia consummentur. Sed ae, sive refectionis, hora sic temperet
Abbreviated transcription (Latin):
donum exdeo. Alius sie:alius
uero sie. Et ideo cum aliqua
apulositate a nobis mensura uictꝰ
alioꝵ constituitur. tam infirmoꝵ conan¬
entes in becillitatem eredimus yminam
uini ꝑsingulos sufficere ꝑdiem. &ubus
autem donat deus tolerantiam abstinen¬
tie: ppriam sehabituros mercedem seo¬
antr Qrnod si aut loei necessitas uel labor
ant ardor estatis amplius xoposcera. in
arbitrio prioris consistat. Corsidet ados
an omnib nesubrepat sacietas aut eborie¬
tas Licet legamus innum monachoꝵ
omnino non ee sed quia nr̃is temporib
comonachis ꝑsuaderi non potest saltem
uel hoc consentiamus. ut nonusqi ad sa¬
cietatem bibamus sed pareuis. quia ue¬
num aiposticare facit etiã sapiettes Sbi
autera necessitas loei exposere ut nes ses¬
pra senipta mensura in uenri posst seo
pailto minus aut extoto nichil. Ueore¬
prar reui qui ibi habitanit es mor¬

Expanded text:
 ex Deo: alius sic, alius vero sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum cōstituitur. Tamen infirmorū contuentes imbecillitatem, credimus eminam vini per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiæ, propriam se habituros mercedem sciant. Quia si loci necessitas aut labor, aut ardor æstatis amplius poposcerit, in arin omnibus ne subrepat satietas aut ebrietas. Licet legamus vinum monachorum um non esse. Sed quia nostris temporibus id monachis persuaderi non potest, saltem vel hoc consentiamus, vt nō vsque ad satietatem bibamus, sed parcius: quoniam vinum apostatare facit etiam sapientes. Diautem necessitas loci exposcit, ut nec suprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut ex toto nihil, benedicant Deum qui ibi habitant, et no
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex his que animus nouit surgat ad incog¬
sibiliũ se ad inuisibilia rapiat. et per ea
que usu didicit quasi confricatus incales¬
cat. Ut per hoc quod scit notũ diligere. et in¬
cognita amare.¬

Expanded text:
his quae animus novit surgat ad incogsibilium, se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit quasi confricatus incalescat, ut per hoc quod scit notum, diligere discat et incognita amare.
Abbreviated transcription (Latin):
In doctrina sua nainq: abbas: apos¬
tolicam debet semꝑ formam seruare inqͥ
dicit. Argne: obsecra. in crepa. Id ẽ: miscens
temporibz tempora.terroribz blandimen¬
ta.Dirum magistri:pium patris ostendat
affectum. Id ẽ: in disciplinatos ⁊ inquietoᷤ.
debet durius arguere. Obedientes autem
nimittes i pacientes: ut in melius ꝓficiant
obsecrare. Heglegentes autem ⁊̃ contemp¬
nentes: ut merepet ncorripiat aminone¬
mus.Heq dissimulet peccata delinquen¬
tium: sed mox ut ceꝑint oriri. radicitus
ea qͦt p̃ualet. ampritet. Memor periculi
hely: sacerdotis de silo. Et honestiores qui¬
dem untelligibiles anmos: prima uel
sed̾a ammonitione uerbis corripiat. In¬
pbos autem et suꝑbos. ⁊ drros uel mobe¬
dientes: uerberum uel corpoꝵ castigatiõe
in ip̃o mitio percati coheiti rceat. Sciens
seriptũ stultus uerbis non corrigitur.
Et iterum. Percute filium tuum uirga: ilibera

Expanded text:
In doctrina namque sua abbas apostolicam debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; negligentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros ac superbos vel inobedientes, verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat, sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur; et iterum: Percute filium tuum virga, et libera
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Quociens eumq dilectissime uobis
aliquid ꝓamore ereatoris nr̃i. increatura
dignis landib predicatur aut extollitur:
ad ens ꝓculdubio laudem refertur quiac¬
tor creaturarum ẽ: ut de creatura sua fae¬
tor intelligatur ⁊ laudetur. qm̃ uixta apłm.¬

Expanded text:
ur. Quotiescunque, dilectissimi, vobis aliquid pro amore Creatoris nostri in ejus creatura dignis laudibus praedicatur et extollitur, ad ejus procul dubio laudem refertur, qui auctor creaturarum est, ut de creatura sua factor intelligatur et laudetur; quoniam