comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ib̃s̃quomodo nuncesse credatur in caelo cumpendens in ligno iam quemoritu¬
rus latroni credenti dixerit hodie mecumeris in paradiso : Ethinc fortas¬
se in tellegendum dicis paradi sum quasi in aliqua caeliparte conpositum. aut
quia ubi quedssithominem quo que illum qui indõsit ubique diffusum. Ex hoc
nimirum intellegiuolensetiam in paradiso eẽ potuissequiubi que sit: Vbiego
quaero uel potius agnosco quem ad modum accipias hominem xp̃m nonutiq
sicut quidam hereti ciuerbum dĩ et carnem hoc est sin e animahumana ut uerbũ
esset carnipanima uel uerbum dĩ et animã et carnem sed simente humanaut
uerbum dĩ es set anima ꝓmentehumana. Nonutiq sic accipis hominem xp̃m
sed sicut superius locutus es ubia istix p̃m omni potentem dm̃ eacteratione
credulitatis accipere ut dm̃ non crederes nisi ꝑfectum etiam hominem cre¬

Expanded text:
Iesus quo modo nunc esse credatur in caelo. cum pendens in ligno iamque morituIesus quo modo nunc esse credatur in caelo. cum pendens in ligno iamque moriturus latroni credenti dixerit: Hodie mecum eris in paradiso. et hinc fortasse intellegendum dicis paradisum quasi in aliqua caeli parte compositum aut, quia ubique deus sit. hominem quoque illum, qui in deo sit, ubique diffusum ex hoc nimirum intellegi uolens etiam in paradiso esse potuisse, qui ubique sit. Ubi ego quaero uel potius agnosco, quem ad modum accipias hominem Christum. non utique sicut quidam haeretici uerbum dei et carnem, hoc est sine anima humana, ut uerbum esset carni pro anima, uel uerbum dei et animam et carnem sed sine mente humana, ut uerbum dei esset animae pro mente humana. non utique sic accipis hominem Christum. sed sicut superius elocutus es, ubi aisti Christum omnipotentem deum ea te ratione credulitatis accipere, ut deum non crederes, nisi perfectum etiam hominem cre
Abbreviated transcription (Latin):
undete magisamo hinc difficiliu sunde sufficiam tantȩ auiditati religiosi
tui amoris inuenio Huc accessit quod p̃termutuae caritatis flammnam qua
fit ut etiam eos quosnum quam uidimus diligamus dumeosh abere quod di¬
ligimus credimus. ubi me utique p̃uenisti. fecisti que ut uerear in medici
opinionem atq: expectationem tuã. Preter hocergotales michi quaes¬
tione s intua epła proposuisti quaesi a quo libet ꝓpositȩ forent otio quoq
meo quod michi defit nom paruum negotium fierent . Cumuero abstȩ ꝓ¬
ponuntur. cui pro fundarimanti solutionis ettrum superficies nequa quã
satest et ꝓponuntur occupatissimo aliarum que curarum molibus uallato
et obstricto tuae prudentiae est et beniuolentiae cogitare quamte placidum
habere debeam uel quod diunon respondi uel sietiam nunc non ꝓtuae intentio¬
nis granditate res pondero : Quaerisigitur mediator dĩ & hominũ homoxp̃s

Expanded text:
unde te magis amo, hinc difficilius, unde sufficiam tantae auiditati religiosi unde te magis amo, hinc difficilius, unde sufficiam tantae auiditati religiosi tui amoris, inuenio. Hae accessit, quod praeter mutuae caritatis flammam. qua fit, ut etiam eos, quos numquam uidimus, diligamus. dum eos habere. quod diligimus, credimus, ubi me utique praeuenisti fe-cistique, ut uerear in me decipi opinionem atque expectationem tuam. praeter hoc ergo tales mihi quaestiones in tua epistula proposuisti. quae, si a quolibet propositae forent, otio quoque meo, quod mihi defit, non paruum negotium fierent; cum uero abs te proponuntur, cui profunda rimanti solutionis earum superficies nequaquam sat est, et proponuntur occupatissimo aliarumque curarum molibus uallato et obstricto, tuae prudentiae est et beniuolentiae cogitare, quam te placidum habere debeam, uel quod diu non respondi uel si etiam nunc non pro tuae intentionis granditate respondero. Quaeris igitur, mediator dei et hominum homo Christus
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ ut tardius quam possent tibi haec mitterentur. Quae quomodo
a teorme fr̃dilectissimedardane in lustriormichi in caritate xp̃i quã in hur
saeculi dignitate lit teristuis tardius respondis sequam debui. Cuiusreicau¬
sas nollem quaereres nemolestius mefera sdutius excusantem quã ꝑtulisti
tardius rescribentem. Cum egote malim offensionimeae facileignoscere
quam demea defensione iudicare. Quaecumullae causaefuerint credenullũ
tui apud me eẽ contemptum. Immoenim uero cissime rescripsissem si te con¬
tempsissem. Nec modo quia tandem aliquando rescripsi. id eo saltem tan¬
dem aliquando dignum aliquid telectore molitus sum et quod merito possim
tuo nomine p̃notare : Sed rescribere ut cumque malui quampati. et hanc
aestatem mehuius officii debitore transire : Nec tua medignitas terruit se¬
cit que cunc tantem. cum sit humanitastua gratior quam illa suspectior : Sed

Expanded text:
factum est, ut tardius, quam possent, tibi haec mitterentur. quae quo modo factum est, ut tardius, quam possent, tibi haec mitterentur. quae quo modo ater dilectissime Dardane inlustrior mihi in caritate Christi quam in huius saeculi dignitate, litteris tuis tardius respondisse. quam debui. cuius rei causas nollem quaereres, ne molestius me feras diutius excusantem. quam pertulisti tardius rescribentem, cum ego te malim offensioni meae facile ignoscere quam de mea defensione iudicare. quaecumque illae causae fuerint, crede nullum tui apud me esse potuisse contemptum. immo enim uero citissime rescripsissem, si te contempsissem. nec modo quia tandem aliquando rescripsi. ideo saltem tandem aliquando dignum aliquid te lectore molitus sam et quod merito possim tuo nomine praenotare: sed rescribere utcumque iam malui quam pati et hanc aestatem me huius officii debitore transire. nec tua me dignitas tenuit fecitque cunctantem, cum sit humanitas tua gratior quam illa suspectior. sed
Abbreviated transcription (Latin):
etiam illis ipsis questionib tuis nonsolum quib:dam in hac epła sed etiam ceteris pene
omnib: in ipsis membranis in quib: easmisistiut potui breuiter ad notando respon¬
derim. In quibus me si parum aut aliud quam uoleba segisse arbitraris. non rec¬
tecogitas midioscore aquonunc ista quaesieris. Oratoris autem librorum que
deoratore om̃s p̃termisi. Nescio qui senim nugator michi eẽ uisussum siccis
exponendaspersequerer. Nam deceteris põssem etiam decenter interroga¬
ri simichi quis quam resipsa snon de librisciceronis sed persei psastractandas
dissoluendas que proferret. In illis autem res ipsenũn cnr̃ae professionimi¬
nus congruunt Haec autem omnia non facerem nisime post egritudinẽ
in qua eram cum hom otuusuenisset aliquantum ab ippone remouerem
quib item dieb: perturbatione ualitudinis febrib que repetitus sum in de

Expanded text:
etiam illis ipsis quaestionibus tuis non solum quibusdam in hac epistula sed etiam ceteris paene etiam illis ipsis quaestionibus tuis non solum quibusdam in hac epistula sed etiam ceteris paene omnibus in ipsis membranis, in quibus eas misisti, ut potui, breuiter adnotando responderim. in quibus me si parum egisse aut aliud, quam uolebas, egisse arbitraris, non recte cogitas, mi Dioscore, a quo nunc ista quaesieris. Oratoris autem librorumque de Oratore omnes praetermisi. nescio quis enim nugator mihi esse uisus sum, si eas exponendas persequerer. nam de ceteris possem etiam decenter interrogari, si mihi quisquam res ipsas non de libris Ciceronis sed per se ipsas tractandas dissoluendasque proferret; in illis autem res ipsae nunc nostrae professioni minus congruunt. haec autem omnia non facerem, nisi me post aegritudinem, in qua eram, cum homo tuus uenisset, aliquantum ab Hippone remouerem. quibus item diebus perturbatione ualitudinis febribusque repetitus sum. inde
Abbreviated transcription (Latin):
terrenis regnis admirantib: perturbatisq crebresceret emergere coeperant
ad proferendum atq a periendum quid plato sensis set: Tunc platoniscolaromȩ
floruit. habuit que condiscipulo smultos acutissimos et sollertissimosiuros sed
aliqui eorum magicarum artium curio sitate deprauati sunt Aliquidñm ihm̃xpm
ipsis ueritatis at que sapientiae in commutabilis quam conabantur attingere cog¬
noscente gestare personam in eius militiam transierunt. It aque totum culmen
auctoritatis lumenquerationis in illo uno salutari nomine atq: in una eius ecđa
recreando etreformando humanogeneri constitutum ẽ. Haec metibi diutissi¬
mein hac epłalocutum et sialia forte tumalles. omnino non pęnitet. Probabis
enim haec magis quantomagis inueritate proficies. Et tunc probabi sconsilium
meum quod nunc utilitati studiorumtuorum minus obsecutum putas quã quam

Expanded text:
terrenis regnis admirantibus perturbatisque crebresceret, emergere coeperant terrenis regnis admirantibus perturbatisque crebresceret, emergere coeperant ad proferendum atque aperiendum, quid Plato sensisset. tunc Plotini schola Romae floruit habuitque condiscipulos multos acutissimos et sollertissimos uiros. sed aliqui eorum magicarum artium curiositate deprauati sunt, aliqui dominum Iesum Christum ipsius ueritatis atque sapientiae incommutabilis, quam conabantur adtingere, cognoscentes gestare personam in eius militiam transierunt. itaque totum culmen auctoritatis lumenque rationis in illo uno salutari nomine atque in una eius ecclesia recreando et reformando humano generi constitutum est. Haec me tibi diutissime in hac epistula locutum, etsi alia forte tu malles, omnino non paenitet. probabis enim haec magis, quanto magis in ueritate proficies; et tunc probabis consilium meum, quod nunc utilitati studiorum tuorum minus obsecutum putas. quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas auctoritate catholica conferatur. Conantur ergo auctorita¬
tem stabilissimã fundatissime ecclesiae quasi rationis nomine et pollicitatio¬
ne superare. Omnium enim hereticorum quasi regularis ẽistatemeritas.
sed ille fideiclementis simus imperatorum et perconuentus celeberrimos popu¬
lorum atq gentium sed esque ipsas apłoꝵ arce auctoritatis muniuit ecclesiam
et ꝑ pauciores piedoctos et uerespiritales uiros copiosis simis apparatib: etiam
inuictissimerationis armauit. Verum illa rectissima disciplinaẽ in arcẽ fidȩi
quammaxime recipi infirmosut peisiam tutissime positis fortissimaratione
pugnetur. Platonici uero qui falsorum phylosophorum errorib illotem pr
circum latrantib: non habentes diuinã ꝑsonã qua imperarent fidem sententiã
suã tegere quaerendã quã polluendam ꝓferremaluerunt cumiam xp̃i nom̃

Expanded text:
auctoritas cum auctoritate catholica conferatur. conantur ergo auctoritaauctoritas cum auctoritate catholica conferatur. conantur ergo auctoritatem stabilissimam fundatissimae ecclesiae quasi rationis nomine et pollicitatione superare. omnium enim haereticorum quasi regularis est ista temeritas. sed ille fidei clementissimus imperator et per conuentus celeberrimos populorum atque gentium sedesque ipsas n apostolorum arce auctoritatis muniuit ecclesiam et per pauciores pie doctos et uere spiritales uiros copiosissimis apparatibus etiam inuictissimae rationis armauit. uerum illa rectissima disciplina est in arcem fidei quam maxime recipi infirmos, ut pro eis iam tutissime positis fortissima ratione pugnetur. Platonici uero, qui falsorum philosophorum erroribus illo tempore circumlatrantibus non habentes diuinam personam, qua imperarent fidem, sententiam suam tegere quaerendam quam polluendam proferre maluerunt, cum iam Christi nomen
Abbreviated transcription (Latin):
biliter atq constantercredere hortamur ꝑquem factumẽ ut non pauci sed
populi etiam qui non possunt ista diuidicareratione fide irrideant donec sa¬
lutarib: p̃ceptis adminiculati euadant ab his ꝑplexitatib in auraspurissimȩ
atq: sincerissime ueritatis. Cuius auctoritati tanto de uotius obtem perari
oportet quanto uidemus iamnullumerrorem secudere extollere ad congre¬
gandassibi turbasimperitorũ qui non xp̃iani nominis uel amenta conquirant
Eosautem solos exuterib: p̃terx p̃ianum nomen in conuenticulissuis aliquanto
tate atq: communione catholica non sint xp̃iano tamen nomine gloriantur
coguntur aduersari credentib: et audent imperitos quasiratione traducere
quandomaxime cumista medicina dñ suenerit ut fidem populis imperaret
sed hoc facere coguntur ut dixi qui iacerese ab iectissime sentiunt si eorum

Expanded text:
biliter atque constanter credere hortamur, per quem factum est, ut non pauci, sed biliter atque constanter credere hortamur, per quem factum est, ut non pauci, sed populi etiam, qui non possunt ista dijudicare ratione, fide credant, donec salutaribus praeceptis adminiculati, evadant ab his perplexitatibus in auras purissimae atque sincerissimae veritatis. Cujus auctoritati tanto devotius obtemperari oportet, quanto videmus nullum jam errorem se audere extollere, ad congregandas sibi turbas imperitorum, qui non christiani nominis velamenta conquirat: eos autem solos ex veteribus, praeter christianum nomen in conventiunculis suis aliquanto tate atque communione catholica non sint, christiano tamen nomine glocoguntur aduersari credentibus et audent inperitos quasi ratione traducere, quando maxime cum ista medicina dominus uenerit, ut fidem populis imperaret. sed hoc facere coguntur, ut dixi, quia iacere se abiectissime sentiunt, si eorum
Abbreviated transcription (Latin):
uel ad animum possint quemnichilominus dicunt esse corporeum . quaeroutrũ
etiam abipsis athomis affluant imagines. Si affluunt quomodo iam sunt athomi
a quib: aliquacorpora separantur. sinon affluunt aut potest aliquid sineim aginib:¬
cogitari quod uehementer nolunt Aut undenorunt athomos quo snec cogitare
potuerunt sed iampud et me ista refellerecum eos nonpuderit ista sentire . Cũ
uero ausi sunt etiam defendere. non iameorum sed ipsius generis humani me
pudet cuui saures haec ferre potuerunt. Cumigitur tanta sit caecita smentis
ꝑ ingluuiem peccatorum amorem quecarnis ut eti amista sententiarum por¬
damueritatem melius consuli potuis segeneri humano quã ut homo ab ipsa
ueritate susceptus in effcrbiliter atq: mirabiliter et ipsius interris personam
gerens recta p̃cipiendo et diuina faciendo salubriter credipersuaderet quod
nondum prudenterposset intellegi. Huius nos gloriae seruimus. huicte immo¬

Expanded text:
uel ad animum possint, quem nihilo minus dicunt esse corporeum. quaero, utrum uel ad animum possint, quem nihilo minus dicunt esse corporeum. quaero, utrum etiam ab ipsis atomis adfluant imagines? si adfluunt, quo modo iam sunt atomi, a quibus aliqua corpora separantur? si non adfluunt, aut potest aliquid sine imaginibcogitari, quod uehementer nolunt, aut unde norunt atomos, quas nec cogitare potuerunt? sed iam pudet me ista refellere, cum eos non puduerit ista sentire; cum uero ausi sunt etiam defendere, non iam eorum sed ipsius generis humani me pudet, cuius aures haec ferre potuerunt. Cum igitur tanta sit caecitas mentium per ingluuiem peccatorum amoremque carnis, ut etiam ista sententiarum pordam ueritatem melius consuli potuisse generi humano, quam ut homo ab ipsa ueritate susceptus ineffabiliter atque mirabiliter et ipsius in terris personam gerens recta praecipiendo et diuina fanondum prudenter posset intelligi? Hujus nos gloriae servimus, huic te immo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquam ita conficiant ut eam formamodificent figura de terminent aequa¬
litate poliant coloreinlus trent. Anim auegetent qua e omnia nullo mo¬
donisi arte diuinȩ prouidentiae fieriuidet quis quis magismente quã
oculis amatuidere id que abeo expetit a quo factusẽ : Nam necipsas
Athomosesse ullomodo concedendum est quodomissa subtilitate quaedediui¬
sione corporum ad octistraditur. Videquam facile secundum ipsorum opini¬
onem possit ostendi. Certe enim ipsi dicunt om̃a quae sintnaturae nichiles se
aliud quam corpora et in anequaeque his accidant : quod credomotum et pul¬
sum dicere. et consequentes formas dicantergo inquogenere ponimagi¬
nes quas decorporibus soli diorib: affluere putant ipsa sminime solidas ita
ut tactunisi oculorum cumuidemus et animi cum cogitamus. sentiri non possint
siet ipsa corpora sunt. Namitacensent ut exire acorpore et uenire ado culos

Expanded text:
aliquam ita conficiant, ut eam forma modificent, figura determinent, aequaaliquam ita conficiant, ut eam forma modificent, figura determinent, aequalitate poliant, colore inlustrent, anima uegetent? quae omnia nullo modo nisi arte diuinae prouidentiae fieri uidet, quisquis magis mente quam oculis amat uidere idque ab eo expetit, a quo factus est. nam nec ipsas atomos esse ullo modo concedendum est, quod omissa subtilitate, quae de diuisione corporum a doctis traditur, uide quam facile secundum ipsorum opinionem possit ostendi. certe enim ipsi dicunt omnia, quae sint naturae. nihil esse aliud quam corpora et inane quaeque his accidant, quod credo motum et pulsum dicere et consequentes formas. dicant ergo, in quo genere ponant imagines, quas de corporibus solidioribus adfluere putant ipsas minime solidas, ita ut tactu nisi oculorum, cum uidemus, et animi, cum cogitamus. sentiri non possint, si et ipsa corpora sunt. nam ita censent. ut exire a corpore et uenire ad oculos
Abbreviated transcription (Latin):
petua sruin assibi inde supplecit : De inde quomodo non uereatur istedeos
neintereat cumsineulla intermissione pulsetur. Agitetur qu eathomorũ
incursione sempiterna pulsarienim dicit illud corpus quo dirruentibus
athomis feriatur et agitari quod penetretur. deindecum ex ipso imagines
dequib iam satis dictũm ẽ semper affluant. quomodo potest deinmortali¬
tate confidere in quib: omnib deliramentis haec opinantium illud p̃cipuȩ
dolendum ẽ: qđ non sufficit ean arrari ut nullacuius quam disputatione
aduersante respuantur. sed acutissimorũ hominum ingenia id etiam ne¬
gotium susceperunt ut copio seistarefellerent quaestatim dicta etiam
a tardissimis derideri abiciqu edebuerunt. Si enim concesseris esseatho¬
mis si concesseris etiam concursu fortuito ipsasrepellere et aigitare :
Num et illud eis fas est concedere ut interse athomi fortuito concurrentes rem

Expanded text:
petuas ruinas subinde suppleat. deinde \'quo modo non uereatur iste deus, petuas ruinas subinde suppleat. deinde \'quo modo non uereatur iste deus, ne intereat, cum sine ulla intermissione pulsetur agiteturque atomorum incursione sempiterna?\' pulsari enim dicit illud corpus, quod inruentibus atomis feriatur, et agitari, quod penetretur. deinde cum ex ipso imagines\', de quibus iam satis dictum est, \'semper adfluant\', quo modo potest de inmortalitate confidere? In quibus omnibus deliramentis haec opinantium illud praecipue dolendum est, quod non sufficit enan-ari, ut nulla cuiusquam disputatione aduersante respuantur, sed acutissimorum hominum ingenia id etiam negotium susceperunt, ut copiose ista refellerent, quae statim dicta etiam a tardissimis derideri abicique debuerunt. si enim concesseris esse atomis, si concesseris etiam concursu fortuito se ipsas pellere et agitare, num et illud eis fas est concedere, ut inter se atomi fortuito concurrentes rem
Abbreviated transcription (Latin):
atq contractu corporearum imaginum cogitet deui sucerteo culorum
ambopariter redar guuntur tamen in breues oculostam grandia imaginum
cor poratota attingere nullomodo possunt. Cum autem quaeritur ab eis qua¬
ceuna imago uidecitur corporis alicuius a quo innumerabiliter imagines fluunt.
respondent eo ipso quo frequenter fluunt et transeunt imagines qua si quadã
earum constipatione et densitate fieriut exmultis un auideatur. Quam ua¬
nitatem cicero ita refellit ut eo ipso neget aeternum dm̃ eorum possecogitari
quo in numerabiliter fluentibus et labentib: imaginib: cogitatur Et qm̃ in
numerabilitate athomorum suppeditante dicunt fieri formas deorũ sempi¬
ternascumita discedant quaedam corpuscula de diuinocorpore utalia succe¬
dant et dissoluiillamnaturam ecdem suc cessione nonsinant. Omni aergo
inquid ae ternaessent quia nulli deẽ ista innu merabilitas athomorum quãe ꝑ¬

Expanded text:
atque contactu corporearum imaginum cogitet? de uisu certe oculorum atque contactu corporearum imaginum cogitet? de uisu certe oculorum ambo pariter redarguuntur; tam enim breues oculos tam grandia imaginum corpora tota adtingere nullo modo possunt. Cum autem quaeritur ab eis, quare una imago uideatur corporis alicuius, a quo innumerabiliter imagines fluunt, respondent eo ipso, quo frequenter fluunt et transeunt imagines, quasi quadam earum constipatione et densitate fieri, ut ex multis una uideatur. quam uanitatem Cicero ita refellit, ut eo ipso neget aeternum deum eorum posse cogitari, quo innumerabiliter fluentibus et labentibus imaginibus cogitatur. et quoniam innumerabilitate atomorum suppeditante dicunt fieri formas deorum sempiternas, cum ita discedunt quaedam corpuscula de diuino corpore, ut alia succedant et dissolui illam naturam eadem successione non sinant, omnia ergo, inquit, aeterna essent, quia nulli deest ista innumerabilitas atomorum, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
tantur extrinsecus Intellegis enim iam ut arbitror quasistiopinentur ima¬
gines. Miror non ad monuisse democritum uel hoc ipsum falso esse quae
dicit qui auenientes tam magnaeim agines in tam breuem animũ nr̃m sicor¬
porea sut illiuolunt tam paruo corporeinduditur totȩillum tangere
non possunt. A magno enim corpore cum paruum corp: attingitur a toto
simul attinginullo pacto potest. Quomodo igitur totȩsimul cogitantur
si in tantum cogitantur. in quantum uenientes atq in trantes animum at¬
tingunt. qua e n ec totȩ intrare possunt ꝑtam paruum corpus nec totȩ tã
paruum animum attingere. Memen tome secundum illo shaec dicere
Non enim egotalem animum sentio aut si incorporeum democritus animum
existimat epicurus quidem solus istaratione urgeri potest: sed etiamille
quare nonuidit non opus ẽẽ nec fieriposseut in corporeus animus aduentu

Expanded text:
tantur extrinsecus\'. intellegis enim iam, ut arbitror, quas isti opinentur imatantur extrinsecus\'. intellegis enim iam, ut arbitror, quas isti opinentur imagines. Miror non admonuisse Democritum uel hoc ipso falsa esse, quae dicit, quia uenientes tam magnae imagines in tam breuem animum nostrum, si corporeus, ut illi uolunt, tam paruo corpore includitur, totae illum tangere non possunt. a magno enim corpore cum paruum corpus adtingitur, a toto simul adtingi nullo pacto potest. quo modo igitur totae simul cogitantur, si in tantum cogitantur, in quantum uenientes atque intrantes animum adtingunt, quae nec totae intrare possunt per tam paruum corpus nec totae tam paruum animum ? adtingere? memento me secundum illos haec dicere — non enim ego talem animum sentio — aut, si incorporeum Democritus animum existimat, Epicurus quidem solus ista ratione urgeri potest; sed etiam ille quare non uidit non opus esse nec fieri posse, ut incorporeus animus aduentu
Abbreviated transcription (Latin):
et principiamentis ẽẽ in uniuerso quib: diuinitatem tribuit et animantesima¬
gines qua e uel ꝓdesse nobissoleant uel nocere : Epicurus uero neque aliquid
in principiis rerum ponit p̃terathomos id est corpuscula quaed am tam mi¬
nuta utiam diuidi nequeant neque sentiri aut uisu aut actu possent. Quorũ
corpusculorum concursus fortuito etmundos innumerabiles et animantia
et ipsa sanimas fieridicit et deos quos humana forma non in aliquomundo
sed extramundosatque in termundosconstituit. Et non uult omnino aliquid
p̃tercorpora cogitare. Quae tamen ut cogitet imagines dicit ab ipsisrebus
quas athomis formariputat defluere atq: in animum in troire subtiliores quã
sunt ille imagines quae ad oculosueniant. Nam et uidendi causam hancesse
dicit. Ingentes autem quasdam imagines it aut uniuersum mundum complec¬

Expanded text:
et \'principia mentis\' esse in uniuerso\', quibus diuinitatem tribuit, et \'animantes imaet \'principia mentis\' esse in uniuerso\', quibus diuinitatem tribuit, et \'animantes imagines, quae uel prodesse nobis soleant uel nocere\'. Epicurus uero neque aliquid in principiis rerum ponit praeter atomos, id est corpuscula quaedam tam minuta, ut iam diuidi nequeant neque sentiri aut uisu aut tactu possint. quorum corpusculorum concursu fortuito et mundos innumerabiles et animantia et ipsas animas fieri dicit et deos, quos humana forma non in aliquo mundo sed extra mundos atque inter mundos constituit; et non uult omnino aliquid praeter corpora cogitare, quae tamen ut cogitet, imagines dicit ab ipsis rebus, quas atomis formari putat, defluere atque in animum introire subtiliores, quam sunt illae imagines, quae ad oculos ueniunt — nam et uidendi causam hanc esse dicit —, \'ingentes\' autem \'quasdam imagines\', ita \'ut uniuersum mundum complec
Abbreviated transcription (Latin):
nua uelud emanatione ferrentur et uenirent atq: in trarent in animos nr̃os ut dm̃
uel deoscogitarepossemus: Nullamenim aliam causam cuius libet cogitationis
nrae opinantur istini sicum ab hiscorporib: quae cogitamus ueniuntatq in¬
trant imagines in animosnros quasi non multa ac ꝓpeinnumerabilia cogiter¬
tur incorporaliteratq intellegibiliter ab eis quitalia cogita renouerunt sicut
ipsa sapientia etueritas quam sustinon cogitant miror quomodo deillaut cũq
disputent si autem cogitant uellem michi dicerent ueldequocorpore uel qua¬
lisineorum animo sueniat imago ueritatis quam quã democritus etiam hocdis¬
tare innaturalibus quaestionib: ab epicuro dicitur quo distesentit in esse con¬
cursioni athomorumuim quandam animalem et spirabilem. quaui eumcredo
et imagines ipsas diuinitate preditas dicere non om̃s omnium rerum sed deor ũ

Expanded text:
nua uelut emanatione ferrentur et uenirent atque intrarent in animos nostros, ut deum nua uelut emanatione ferrentur et uenirent atque intrarent in animos nostros, ut deum uel deos cogitare possemus. nullam enim aliam causam cuiuslibet cogitationis nostrae opinantur isti, nisi cum ab his corporibus, quae cogitamus, ueniunt atque intrant imagines in animos nostros, quasi non multa ac prope innumerabilia cogitentur incorporaliter atque intellegibiliter ab eis, qui talia cogitare nouerunt, sicut ipsa sapientia et ueritas. quam si isti non cogitant, miror, quo modo de illa utcumque disputent; si autem cogitant, uellem mihi dicerent, uel de quo corpore uel qualis in eorum animos ueniat imago ueritatis. Quamquam Democritus etiam hoc distare in naturalibus quaestionibus ab Epicuro dicitur, quod iste sentit inesse concursioni atomorum uim quandam animalem et spirabilem, qua ui eum credo et imagines ipsas diuinitate praeditas dicere, non omnes omnium rerum sed deorum,
Abbreviated transcription (Latin):
re ut inter eos qui illa nesciunt iactatione in anissima uentilemur : quanto
enim melius ne audissem quidem nomen democriti quam cum dolore cogi¬
tarem nescio quem sui stemporib magnum putatum quid eo seẽ arbitrare¬
tur imagines quaedesolidis corporib fluerent solideq ipsenon esfent
easq hacatq hac motuꝓprio circum eundo atq in labendo in animos
hominũ facere utius diuina cogitetur cumꝓ feccto illud corpus unde pago
flueret quanto solidius ẽ praestantius ẽẽ iudicetur. Ideoq fluctuauit eius
sicut isti dicunt nutauitq sententiaut aliquando naturam quandam dequa flu¬
erent imagin es dm̃ eẽ diceret qui tamen cogitari non posset nisi pereasimagines
quas fundit acmittit id est quaed eilla natura quam nescio quam corpoream
et sempiternã hac ꝑhoc etiam diuinam putat quasiu poris similitudinẽ conti¬

Expanded text:
re, ut inter eos, qui illa nesciunt, iactatione inanissima uentilemur! quanto re, ut inter eos, qui illa nesciunt, iactatione inanissima uentilemur! quanto enim melius ne audissem quidem nomen Democriti, quam cum dolore cogitarem, nescio quem suis temporibus magnum putatum, qui deos esse arbitraretur imagines, quae de solidis corporibus fluerent solidaeque ipsae non essent, easque hac atque hac motu proprio circumeundo atque inlabendo in animos hominum facere, ut uis diuina cogitetur, cum profecto illud corpus, unde imago flueret, quanto solidius est, praestantius esse iudicetur! ideoque fluctuauit eius, sicut isti dicunt, nutauitque sententia, ut aliquando naturam quandam, de qua fluerent imagines, deum esse diceret, qui tamen cogitari non posset nisi per eas imagines, quas fundit ac mittit, id est quae de illa natura, quam nescio quam corpoream et sempiternam ac per hoc etiam diuinam putat, quasi uaporis similitudine conti
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ eẽ uidit mentẽq appellauit non solum nomen anaxagorae qđ ꝓpter
litteratam uecustatem om̃ sut mili tariterloquarlitteriones libenter
suflant nos doctos et sapientes non facit: sed neipsa quid&m eius cognitio qua
iduerum eẽ cognouit : N on enim michi ꝓpterea uerita scara eẽ debeo quia
non lauit anaxagoram sed quia ueritas ẽ etiam sinullus eam cognouisset
illorum: Sugitur nec eius hominisquiuerum forsitanuidit cognitionos in¬
flare debet ut ea qua sidoctiẽe uidecimur sed ipsius uerisolidare quauere
docti ẽe possumus quantominus eorum hominum qui falsa senser̃ nomina et
dogmata nram possunt adiuuare doctrinã eclaetitiam cognita facere cum
si homines sumus magisno scontristrari deceat tot ectam nobilitatorum ho¬
minum errorib: sieo saudire contigerit quam haec ꝓpterea studiosȩ quȩre¬

Expanded text:
deum esse uidit mentemque appellauit, non solum nomen Anaxagorae, quod propter deum esse uidit mentemque appellauit, non solum nomen Anaxagorae, quod propter litteratam uetustatem omnes, ut militariter loquar, litteriones libenter sufflant, nos doctos et sapientes non facit sed ne ipsa quidem eius cognitio, qua id uerum esse cognouit. non enim mihi propterea ueritas cara esse debet, quia non latuit Anaxagoram, sed quia ueritas est, etiam si nullus eam cognouisset illorum. Si igitur nec eius hominis, qui uerum forsitan uidit, cognitio nos inflare debet, ut ea quasi docti esse uideamur, sed ipsius ueri solidare, qua uere docti esse possumus, quanto minus eorum hominum, qui falsa senserunt, nomina et dogmata nostram possunt adiuuare doctrinam et latentia cognita facere, cum, si homines sumus, magis nos contristari deceat tot et tam nobilitatorum hominum erroribus, si eos audire contigerit, quam haec propterea studiose quaere
Abbreviated transcription (Latin):
anaxagore ut illamens quam dicit dm̃ cingatur corpore externo quo ani¬
mal eẽ possitã perta simplexq mensnulla readiuncta qua sentire pos¬
sit id ẽnullo corporeadiuncto ꝑ qđ sentire possit fugere intellegenti ae
nrãeium et notionem uidetur : Nichiluerius quam fugere hocuim et notio¬
nem intellegentid sto icorum et epicureorum quinisicorporalia cogitare
non possunt᷑ Quod autem ait nr̃achumanȩ intellegiuo luitetbenenon ait
fugit sed fugereuidetur hocenim illi s uidetur neminẽ hocposseintellegere
Et ide onichiltale esse arbitrantur : sed corundam in tellegentiam quantũ
hominidatum est non fugio eẽ apertam simplicemq sapientiam atq ueri¬
tatem quaenullius animantissit ꝓpria sed qua communiter om̃s quaeid
potest anima sapiens etuerax efficitur. quam si sensit ẽẽ anaxagoraseũq

Expanded text:
Anaxagorae, ut illa mens, quam dicit deum, cingatur corpore externo, quo aniAnaxagorae, ut illa mens, quam dicit deum, cingatur corpore externo, quo animal esse possit, — \'aperta simplexque mens nulla re adiuncta, qua sentire possit\', — id est nullo corpore adiuncto, per quod sentire possit, — \'fugere intellegentiae nostrae uim et notionem uidetur\'. Nihil uerius quam fugere hoc uim et notionem intellegentiae Stoicorum et Epicureorum, qui nisi corporalia cogitare non possunt. quod autem ait nostrae., humanae intellegi uoluit; et bene non ait \'fugit\' sed \'fugere uidetur\'; hoc enim illis uidetur neminem hoc posse intellegere et ideo nihil tale esse arbitrantur. sed quorundam intellegentiam, quantum homini datum est, non fugit esse apertam simplicemque sapientiam atque ueritatem, quae nullius animantis sit propria, sed qua communiter omnis, quae id potest, anima sapiens et uerax efficitur. quam si sensit esse Anaxagoras eumque
Abbreviated transcription (Latin):
tra quos disserit et tamen dixit rem quaeillos sieuigilare possent satis ammo¬
neretomne quod sicut corpus uiuum animo occurritmagis habere animam
et esse animal quam animã eẽ cogitarioportere: Hoc est enim qđ ait erit ali¬
quidinterius ex quo illud animal nominetur. sed ad iungioquid autem in teri¬
us mente non ergo potest mens habere interiorem animam ut sitanim alquia
ipsa ẽ interior Ergo corpus habeat extrinsecus cui sit in terior ut sitanim al:
hocestenim qđ ait cingatur igitur corpore externo Quasianaxagoras
dixerit nisi animalis alicuius esset mente mes se non posse Simentem ipsam
summam sapientiam eẽ senti ebat quaenullius quasi animantis ꝓpria est.
quia omnib: animis sefruiualentib ueritas communiter prȩsto ẽ : Et ideo
uide quam urbane concludat qđ qm̃ non placet in quid hoc est non placet

Expanded text:
tra, quos disserit; et tamen dixit rem, quae illos, si euigilare possent, satis admotra, quos disserit; et tamen dixit rem, quae illos, si euigilare possent, satis admoneret, omne, quod sicut corpus uiuum animo occurrit, magis habere animam et esse animal, quam animam esse cogitari oportere. hoc est enim, quod ait: Erit aliquid interius. ex quo s illud animal nominetur\'. sed adiungit: \'Quid autem interius mente?\' non ergo potest mens habere interiorem animam, ut sit animal, quia ipsa est interior. ergo corpus habeat extrinsecus, cui sit interior, ut sit animal!. hoc est enim, quod ait: \'Cingatur igitur corpore externo\', quasi Anaxagoras dixerit, nisi animalis alicuius esset, mentem esse non posse, si mentem ipsam summam sapientiam esse sentiebat, quae nullius quasi animantis propria est, quia omnibus animis se frai ualentibus ueritas communiter praesto est. et ideo uide, quam urbane concludat: \'Quod quoniam non placet\', inquit, — hoc est non placet
Abbreviated transcription (Latin):
totam utiq non latet quicquid illud est qđ sentitur Ad hoc autem dixit
totãnaturã sentire ut illiquasi auferret qđ ait mentẽ infinitã : Quomodo enĩ
tota sentit sunfinita ẽ sensus enim corporis ab aliquoloco incipit nec ꝓcurrit
totum nisi adcuius finem peruenerit qđ in infinito dici non potest Sed neq ille
desensucorporis aliquid dixerat et aliterdicitur totum qđ in corporeum est
quia sine finib: locorum in tellegitur ut et totum et infinitum dicipossit Totũ
ꝓpter integritatem in finitũ quia locorum finib: non ambitur . Dein de inquid
simentem ipsam quasi animal aliquod ẽẽ uoluit eritaliquid interius ex quo
illud animal nominetur ut mensista quasi corpussit et habeatintus animam
unde animal appelletur : Uidequemammodum corporali consuetudine loqui¬
tur quomodo solent uideri animalia ꝓptersensum grossum ut opinor eorũ con¬

Expanded text:
totam utique non latet, quicquid illud est, quod sentitur. ad hoc autem dixit totam utique non latet, quicquid illud est, quod sentitur. ad hoc autem dixit totam naturam sentire, ut illi quasi auferret, quod ait mentem infinitam. quo modo enim tota sentit, si infinita est? sensus enim corporis ab aliquo loco incipit nec percurrit totum, nisi ad cuius finem peruenerit, quod in infinito dici non potest. sed neque ille de sensu corporis aliquid dixerat et aliter dicitur totum, quod incorporeum est, quia sine finibus locorum intellegitur, ut et totum et infinitum dici possit: totum propter integritatem, infinitum, quia locorum finibus non ambitur. \'Deinde\', inquit, si mentem ipsam quasi animal aliquod esse uoluit, erit aliquid interius, ex quo illud animal nominetur, ut mens ista quasi corpus sit et habeat intus animam, unde animal appelletur. uide quem ad modum corporali consuetudine loquitur, quo modo solent uideri animalia, propter sensum grossum, ut opinor, eorum, con
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit ipsa sapientia hocenim corporum ẽ ut quȩ cumq infinita fuerint
sint et informia. Cicero autem studiore fellendi quantum uidetur ꝓpt̃
aduersarios corporaliter sentientes negat infinito aliquiduingi potu¬
isse quia exet parte quaquidq: ad iungitur nec esseẽ esse in corporibus ali¬
quem finem ideo ait non eum uidisseneque motum sensui iunctum et conti¬
nentem id est continua copulatione ad hę̧rentem infinito id est infinita e
rei ullum esse posse quasi decorporibus ageret quib: nichil iunginisi per
fines locorum potest : sic autem addidit neque sen sum omnino quo non tota na¬
tura pulsa sentiret quasi ille dixis set mentem illam ordinatricem et mode¬
ratricem rerũ omnium habere sen sum qualem habet anima ꝑcorpusnam
manifestum est totam sentire animam cum percorpus aliquid sentit Nã

Expanded text:
quid sit ipsa sapientia; hoc enim corporum est, ut, quaecumque infinita fuerint, quid sit ipsa sapientia; hoc enim corporum est, ut, quaecumque infinita fuerint, sint et informia. Cicero autem studio refellendi, quantum uidetur, propter aduersarios corporaliter sentientes negat infinito aliquid iungi potuisse, quia ex ea parte, qua quidque adiungitur, necesse est esse in corporibus aliquem finem. ideo ait non eum uidisse \'neque motum sensui iunctum et continentem - id est continua copulatione adhaerentem — infinito — id est infinitae rei — \'ullum esse posse\', quasi de corporibus ageret, quibus nihil iungi nisi per fines locorum potest. sic autem addidit: Neque sensum omnino, quo non tota natura pulsa sentiret\', quasi ille dixisset mentem illam ordinatricem et moderatricem rerum omnium habere sensum, qualem habet anima per corpus. nam manifestum est totam sentire animam, cum per corpus aliquid sentit; nam
Abbreviated transcription (Latin):
nemonisicuids̃ ipseinspirarit intelleget : Illum autem atiam in ipsiscorpori¬
bus desipere quis nonuid eat cum aerem gignidicat et dm̃uelit eum autem a quo
aergignitur non enim anullo gignipotest nondicatdm̃ : Cum autem dicitur
aeres sesem per immotu ne qua quam conturbabit hominem ut ꝓpterea illum
dm̃ put& qui nouit omniscorporismotum inferiorem esse quam est motus
animi motum autem animi longepigriorem quam est motus summȩ atq: in¬
commutabilis sapientiae : Item anaxagoras siuequilibet simentem dicit ipsã
ueritatem atq: sapientiam quidmichi est de uerbo cum homine contendere .
manifestum est enim omniumrerum descriptionem et modum ab illa fieri.
eamq non in congruediciinfinitam non ꝑspatialocorum sed ꝑpotentiam
quae cogitationehumana conprehendi non potest. Neq: quod in formeali¬

Expanded text:
nemo, nisi cui deus ipse inspirarit, intelleget. illum autem etiam in ipsis corporinemo, nisi cui deus ipse inspirarit, intelleget. illum autem etiam in ipsis corporibus desipere quis non uideat, cum aerem gigni dicat et deum uelit, eum autem, a quo aer gignitur, non enim a nullo gigni potest, non dicat deum? cum autem dicitur aer esse semper in motu, nequaquam conturbabit hominem, ut propterea illum deum putet, qui nouit omnis corporis motum inferiorem esse, quam est motus animi, motum autem animi longe pigriorem, quam est motus summae atque incommutabilis sapientiae. Item Anaxagoras siue quilibet si mentem dicit ipsam ueritatem atque sapientiam, quid mihi est de uerbo cum homine contendere? manifestum est enim omnium rerum descriptionem et modum ab illa fieri eamque non incongrue dici infinitam non per spatia locorum sed per potentiam, quae cogitatione humana comprehendi non potest, neque quod informe ali
Abbreviated transcription (Latin):
Eam quippedicunt quaeundiq finitasit et utrum refellendi causa tam quam
achade micus anaximeni cicero obieterit formam et pulchritudinem dm̃ha¬
bere oportere quasi corpoream speciem cogitans quia ille corporeum dm̃
esse dixerat aerenim corpusest Anipsesenti ebat ee formam et pulchritudi¬
nem incorporetm ueritati qua ipseanimus informatur et ꝑquamom̃ a
sapientis factapulchra eẽ iudicamus. Vt nontantum refellendi gratia sed
etiam uerissime dixerit qđ dm̃pulcherrima specie deceat esse qui a nichilest
pulchrius ipsa intellegibiliatq in commutabili ueritate: Quod autẽ ait ille
gignia erem quem tamen dm̃ eẽ censebat nullom odo mouet hunouirum qui
intellegit non sicut aergignitur idest aliquacausa ut sit efficitur. Cumom¬
ninods non sit it agenitum ẽẽ uerbum dĩ dm̃ apud dm̃ sed longe aliomodo quẽ

Expanded text:
eam quippe dicunt, quae undique finita sit — et utrum refellendi causa tamquam eam quippe dicunt, quae undique finita sit — et utrum refellendi causa tamquam Academicus Anaximeni Cicero obiecerit formam et pulchritudinem deum habere oportere quasi corpoream speciem cogitans, quia ille corporeum deum esse dixerat, aer enim corpus est; an ipse sentiebat esse formam et pulchritudinem incorpoream ueritati, qua ipse animus informatur et per quam omnia sapientis facta pulchra esse iudicamus, ut non tantum refellendi gratia sed etiam uerissime dixerit, quod deum pulcherrima specie deceat esse, quia nihil est pulchrius ipsa intellegibili atque incommutabili ueritate? quod autem ait ille gigni aerem, quem tamen deum esse censebat, nullo modo mouet hunc uirum, qui intellegit, non sicut aer gignitur, id est aliqua causa, ut sit, efficitur, cum omnino deus non sit, ita genitum esse uerbum dei, deum apud deum, sed longe alio modo, quem
Abbreviated transcription (Latin):
nichilmealiudrẽs pondere nisi humilitatem liberet et si forteclia dicere neces¬
sitas cogeret : Huic humilitati salu berrimȩ quam dñ s nr̃ ih sxp̃s ut doceret
humiliatus est huic in quã maximȩ aduersatur quaedam ut it adicam impe
ritissima scientia dum nosscire gaudemus quidanaximenes quidanaxa go
ras quid prtagorasquid depocritus senserit et cetera huiusmodiut doctieru¬
ditiq uide amur cum hoc auera doctrina et eruditione longe absit Quienim
didicerit dm̃ non distendi aut diffundi ꝑlocosnequefinitos neq: infinitos qua¬
si in aliqua partemaior sit in aliquaminor sed totum ubiq: esse praesentem si¬
cut ueritatem cuius nemo sobrie dicit partem ẽe in isto loco et partemin illo
qmuerita sutiq ds̃ẽ nequaquã eum mouebit quod de infinito aeresen sit quicũq
sensit qđ ipse esset ds̃quid ad illum sinesciat quam dicant isti corporis formã.

Expanded text:
nihil me aliud respondere nisi humilitatem liberet, etsi forte alia dicere necesnihil me aliud respondere nisi humilitatem liberet, etsi forte alia dicere necessitas cogeret. Huic humilitati saluberrimae, quam dominus noster Iesus Christus ut doceret humiritissima scras, quid Pythagoras, quid Democritus senserit, et cetera huius modi, ut docti eruditique uideamur, cum hoc a uera doctrina et eruditione longe absit. qui enim didicerit deum non distendi aut diffundi per locos neque finitos neque infinitos, quasi in aliqua parte maior sit in aliqua minor, sed totum ubique. esse praesentem sicut ueritatem, cuius nemo sobrie dicit partem esse in isto loco et partem in illo, quoniam ueritas utique deus est, nequaquam eum mouebit, quod de infinito aere sensit, quicumque sensit, quod ipse esset deus. quid ad illum, si nesciat, quam dicant isti corporis formam —
Abbreviated transcription (Latin):
militas: et quotien s in terrogares hocdicerem non quo alia non sint p̃cepta quȩ
dicantur : sed nisi humilitas omnia quaecumq benefacimus et p̃cesserit et comi¬
tata etcon secuta fuerit et proposita quam intueamur et appositacuiadhe¬
recimus et in posita qua reprimamur iam nobis dealiquobono facto gauden¬
tib totum extorquet demanu suꝑbiaiuitia quippecetera in peccatis. suꝑbia
uero etiam in recte factis timenda ẽ neilla quaelaudabiliter facta sunt ipsius
laudis cupiditate amittantur : Itaq sicut rethor ille nobilissimus cum in ter¬
rogatus esset quidei primum uideretur in eloquentiae praeceptis obseruari
oportere ꝓnuntiationem dicitur respondisse. Cum quaereretur quid secun¬
do eandem ꝓnuntiationem quid tertionichilaliud quam ꝓnuntiationem
dixisse si in terrogares et quotiens in terrogares dep̃ceptis xp̃i anae religionis

Expanded text:
militas et, quotiens interrogares, hoc dicerem, non quo alia non sint praecepta, quae militas et, quotiens interrogares, hoc dicerem, non quo alia non sint praecepta, quae dicantur, sed nisi humilitas omnia, quaecumque bene facimus, et praecesserit et comitata et consecuta fuerit et proposita, quam intueamur, et adposita, cui adhaereamus, et inposita, qua reprimamur, iam nobis de aliquo bono facto gaudentibus totum extorquet de manu superbia. uitia quippe cetera in peccatis, superbia uero etiam in recte factis timenda est, ne illa, quae laudabiliter facta sunt, ipsius laudis cupiditate amittantur. itaque, sicut rhetor ille nobilissimus cum interrogatus esset, quid ei primum uideretur in eloquentiae praeceptis obseruari oportere, pronuntiationem dicitur respondisse, cum quaereretur, quid secundo, eandem pronuntiationem, quid tertio, nihil aliud quam pronuntiationem dixisse, si interrogares et quotiens interrogares de praeceptis Christianae religionis,
Abbreviated transcription (Latin):
rechrorum commemoretur tantum quaefuerint illorum sententiae : Cer¬
tamina tamen etiam deloquacissimis grecorum gymna sus eradicata atq
compres sa sint itaut si quanuncerroris secta contraueritatem hoc est contra
ecclesiam xp̃i emerserit nisi nom ine cooperta xp̃iano adpugnandũ ꝓsilire
non audeat: Ex quo intellegitur ipsos quoq platonicegentis phylosophos
paucismutatis qua exp̃iana imꝓbat disciplina inuictissimo uni regixp̃o pias
ceruices oportere summittere et intellegere uerbum dĩ homine indutum qͥ
iussit et creditum ẽ qđ illiuel ꝓferre metuebant huicte midioscore ut tota
pietate subdas uelim nec aliam tibi ad capessendam et optinendam ueritatem
uiammunias quam que munitaẽ ab illo quigres suum nr̃orum tam quam ds̃
uidit infirinitatem et ẽ autem prima hamilitas secunda humilitas. tertia hu¬

Expanded text:
rhetorum commemoretur tantum, quae fuerint illorum sententiae, cerrhetorum commemoretur tantum, quae fuerint illorum sententiae, certamina tamen etiam de loquacissimis Graecorum gymnasiis eradicata atque compressa sint. ita ut, si qua nunc erroris secta contra ueritatem, hoc est contra ecclesiam Christi emerserit, nisi nomine cooperta Christiano ad pugnandum prosilire non audeat. ex quo intellegitur ipsos quoque Platonicae gentis philosophos paucis mutatis, quae Christiana inprobat disciplina, inuictissimo uni regi Christo pias ceruices oportere submittere et intellegere uerbum dei homine indutum, qui iussit et creditum est, quod illi uel proferre metuebant. Huic te, mi Dioscore, ut tota pietate subdas uelim nec aliam tibi ad capessendam et obtinendam ueritatem uiam munias, quam quae munita est ab illo, qui gressuum nostrorum tamquam deus uidit infirmitatem. ea est autem prima humilitas, secunda humilitas, tertia hu
Abbreviated transcription (Latin):
ponerent et finem boni et caussa srerum etratiocinandi fiduciam eorem
succensione temporum ẽe deuolutam ut chrianȩ Iamȩcatis ex ordio cum re¬
rum in uisibilium atq aeternarum fides perui sibilia miracula salubriter
p̃dicaretur hominib: qui nec uidere nec cogitare aliquid p̃tercorporapoterant
becito apło paulo qui eandem fidem gentibus praeseminabat idem ipsi epicurei
et sto ici in actib apłorum contradixis seinueniantur : Qua in resatis michiuide¬
tur essede monstratum errores gentium siuedemoribus siuedenaturarerũ
siuederatione in uestigandȩ ueritatis. Qui quam uisessent multiatq multipli¬
cesin his tamenmaxime duabus sectis eminebant expugantib: docas et tanta dis¬
serendi subtilitate atqi copia sub uertentib duras setamenusq intempora xp̃i¬
ana quosiam certenra actate sicomiutuis se conspicimus ut uixiam in scolis

Expanded text:
ponerent et finem boni et causas rerum et ratiocinandi fiduciam, eo rem ponerent et finem boni et causas rerum et ratiocinandi fiduciam, eo rem successione temporum esse deuolutam, ut Christianae iam aetatis exordio, cum rerum inuisibilium atque aeternarum fides per uisibilia miracula salubriter praedicaretur hominibus, qui nec uidere nec cogitare aliquid praeter corpora poterant, beato apostolo Paulo, qui eandem fidem gentibus praeseminabat, idem ipsi Epicurei et Stoici in actibus apostolorum contradixisse inueniantur. Qua in re satis mihi uidetur esse demonstratum errores gentium siue de moribus siue de natura rerum siue de ratione inuestigandae ueritatis, qui quamuis essent multi atque multiplices, in his tamen maxime duabus sectis eminebant, expugnantibus doctis et tanta disserendi subtilitate atque copia subuertentibus durasse tamen usque in tempora Christiana. quos iam certe nostra aetate sic obmutuisse conspicimus, ut uix iam in scholis