comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate nr̃a. magnus eẽ uideatur: Duarum statuarũ
maioris & paruulȩ. unius quȩ mundum impleat
& magnitudine fua quodam modo in uisibilis
sit. & alterius quȩ sub oculos cadat ponit exem¬
plum prioripatrem posteriorifilium compa¬
rans : Dm̃patremomnipotentem appellatbo¬
num & perfec te bonitatis. filium non ẽe bonũ
sedauram quandam &imaginem bonitatis: ut non
dicatur ab solute bonus. sed cum ad ditamento
pastor bonus. & cetera: Ter tium dignitate
& honore post patrem & filium asferit spm̃ scm̃:
De quo cum ignorare sedicat utrum factus sit an in¬
fectus. in posterioribus quidinde sentiret expres¬
sit nihilabsq: solođo patre infectum eẽ. confirmans:
Filium quoq minorem patre eo quod solus ab illo sit.
At que hoc ordine maiorem patris for titudinem
esse quanfilii & sp̃s sc̃i. & rursum maiorem filii
fortitudinem eẽ quam scĩ sp̃s: Et conse quenter

Expanded text:
tate nostra magnus esse uideatur. duarum statuarum, tate nostra magnus esse uideatur. duarum statuarum, maioris et paruulae, unius, quae mundum inpleat et magnitudine sua quodam modo inuisibilis sit, et alterius, quae sub oculos cadat, ponit exemplum priori patrem, posteriori filium conparans. deum patrem omnipotentem appellat bonum et perfectae bonitatis, filium non esse bonum sed auram quandam et imaginem bonitatis, ut non dicatur absolute bonus, sed cum additamento \'pastor bonus\' et cetera; tertium dignitate et honore post patrem et filium adserit spiritum sanctum. de quo cum ignorare se dicat, utrum factus sit an infactus, in posterioribus, quid sentiret, expressit nihil absque solo deo patre infactum esse confirmans, filium quoque minorem a patre, eo quod secundus ab illo sit, atque hoc ordine maiorem patris fortitudinem esse quam filii et spiritus sancti et rursum maiorem filii fortitudinem esse quam spiritus sancti et consequenter
Abbreviated transcription (Latin):
dic tantur i taut illis confusasi nt omnia . ut &or¬
dine implerisq & sensucareant: Quam obrẽ pe¬
tis auite carissime . ut ipsum adte exemplar diri¬
gam quod ame olim trans latum & nulli alii tradi¬
tum a supra dic tofratre per uerse edi tum est:
Accipe igitur quod pe tisti. sedita ut scias de testan¬
datibi in eis esse quamplurima . & nixtasen monẽ
dñi inter scorpiones & colubros incendum : Vt
est illud statim in primo uolumine xp̃mfiliũ
dĩ non natum esse sed factum: Dm̃ patremper
naturam inuisilem &iam a filio non uideri. filiũ
quisit imago inuisibilis patris comparatum patri
non ẽe ueritatem: Apud nos autem quidĩ omni¬
potentis non possumus recipere uerrtatemima¬
ginariam in deriueritatem. ut marestas ac
magnitudo maioris quo dam modo circum¬
scripta sentiatur infilio: Dm̃ patremeẽ. lum̃
in compre hensibile .x pm̃ collatione patrissplen¬
dorem eẽ per paruum. quiapud nos pro in becilli¬

Expanded text:
dictantur, ita in illis confusa sunt omnia, ut et ordictantur, ita in illis confusa sunt omnia, ut et ordine in plerisque et sensu careant. quam ob rem petis, Auite carissime, ut ipsum ad te exemplar dirigam, quod a me olim translatum et nulli alii traditum a supra dicto fratre peruerse editum est. Accipe igitur, quod petisti, sed ita, ut scias detestanda tibi in eis esse quam plurima et iuxta sermonem domini inter scorpiones et colubros incedendum, ut est illud — et statim in primo uolumine —: Christum, filium dei, non natum esse, sed factum; deum patrem per naturam inuisibilem etiam a filio non uideri; filium, qui sit imago inuisibilis patris, conparatum patri non esse ueritatem; apud nos autem, qui dei omnipotentis non possumus recipere ueritatem, imaginariam ueritatem uideri, ut maiestas ac magnitudo maioris quodam modo circumscripta sentiatur in filio; deum patrem esse lumen inconprehensibile;  Christum conlatione patris splendorem esse perparuum, qui apud nos pro inbecilli
Abbreviated transcription (Latin):
nte annos cir citer decensc̃s uir pam mathius¬
adme cuius dam sche dulas misit.quȩ origenis
HΕΡΙΛΡΧΩΝ interpretata uolumina continerent
immo uitiata. hoc magnopere postulans. ut gre cam
ueritatem seruaret latina trans latio &inutraq: par:
seubene seumale dix iss& ille quiscripsit. absq in¬
terpretis patrocinio romana lingua cognos cer&:
feciut uoluit. misiq: eilibros: quos cum legiss& ex¬
horruit . & recludens scrimo. Ne prolatim uulgus
multorum animos uulne rarent. aquodam fratre
gendum rogatus ut traderet. qua si statim red dituri
propter angustiam temporis fraudem non potuit
suspicari: Quiacceperat lagendos. ad hibitis notaris
opus omne descripsit . & multo celerius quam pro¬
miserat codicem reddidit: Eademq: temeritate
& ut leuius dicam ineptia quod male subripuerat.
peius aliis credidit: Et quia difficile grandes libros
& derebus mysticis disputantes notarum posst
seruare compendia. presert̃i qui fur ticeleriterq:

Expanded text:
nte annos circiter decem sanctus uir Pammachiusad me cuiusdam scidulas misit, quae Origenis JIEQV agxcdv interpretata uolumina continerent, immo uitiata, hoc magnopere postulans, ut Graecam ueritatem seruaret Latina translatio et in utramque partem, seu bene seu male dixisset ille, qui scripsit, absque interpretis patrocinio Romana lingua cognosceret. feci, ut uoluit, misique ei libros, quos cum legisset, exhorruit et recludens scrinio, ne prolati in uulgus multorum animos uulnerarent, a quodam fratregendum rogatus ut traderet quasi statim reddituro, propter angustiam temporis fraudem non potuit suspicari. qui acceperat legendos, adhibitis notariis opus omne descripsit et multo celerius, quam promiserat, codicem reddidit. eademque temeritate et—ut leuius dicam — ineptia, quod male subripuerat, peius aliis credidit. et quia difficile grandes libros et de rebus mysticis disputantes notarum possunt seruare conpendia, praesertim qui furtim celeriterque
Abbreviated transcription (Latin):
secare uideatur. naturã omm potentis dĩ.
angłis hominibusq largitur : Cũ hȩc seita
habe ant quȩ insania est panitis defilio & spũ
scõ cõmuni cantis.q aꝑtã blas phemiam pre¬
ferebant : Ce tera itaut scripta st̃ protulis se
inmedium& impia uoce laudasse : Cũ utiq
& illa & ista deuno impie tatis fonte proces¬
serint . aduersũ omma scribere Nec huius
ẽ tẽporis x & om̃s qui ad uersũ arriũ & uno¬
omniũ maniche ũq: & diuersas scripserunt
here ses. hisq impie tatibus respondis secre¬
dendisunt: Quis quis igitur hosuoluerit lege¬
relibros & calciatis pedibus ad terram repro¬
missionis ꝑgere. necubia serpentibus mor¬
deatur & arcuato uulnere scorpiuerberet᷑.
legat prius hunc librũ. & ante quã ingredi¬
atur uiam quȩ sibi cauenda sunt nouerit:¬

Expanded text:
secare uideatur, naturam omnipotentis dei secare uideatur, naturam omnipotentis dei angelis hominibusque largitur. Cum haec se ita habeant, quae insania est paucis de filio et spiritu sancto commutatis, quae apertam blasphemiam praeferebant, cetera ita, ut scripta sunt, protulisse in medium et inpia uoce laudasse, cum utique et illa et ista de uno inpietatis fonte processerint? aduersum omnia scribere nec huius est temporis et omnes, qui aduersus Arrium et Eunomium Manicheumque et diuersas scripserunt hereses, his quoque inpietatibus respondisse credendi sunt. quisquis igitur hos uoluerit legere libros et calciatis pedibus ad terram repromissionis pergere, necubi a serpentibus mordeatur et arcuato uulnere scorpionis uerberetur, legat prius hunc librum et, antequam ingrediatur uiam, quae sibi cauenda sint, nouerit
Abbreviated transcription (Latin):
ri quando illa deponit. nullidubium cor¬
pora non principaliter subsistere . sed per
inter ualla obuarios motus rationabiliũ
creaturarũ nc̃ fieri. ut ꝗhis indigent uesti¬
antur: Et rursũ cũ illa deprauatione
lapsũ se ad meliorẽ correxerint dissolui
innihilũ & hac semꝑ suc cessi one uariari
& neparũ putaremꝰ impietatis esse eorũ
quȩ p̃miserat. in eius dem uoluminis fine
coniungit: Om̃s rationabiles naturas.
potes tates. dominationes. c&ce rasq: uir¬
tutes. ipsum quoq hominẽ scđm animȩ
dignitatẽ unius ẽẽ substantiȩ: Intellectu¬
alẽ inquit rationalẽ que naturam sentit ds̃. & u
& potestates. c&e rȩq uirtutes: Sentit inte¬
rior homo ꝗ adimaginẽ & similitudinẽ dĩ con¬
ditus est: Ex quo concludit᷑. dm̃ & ȩc quodam
stantiȩ: Vnum
addit uerbum
quodam modo
ut tanti sacri legu
crim̃ effuger&
tris eẽ sub stantia ne diuinita tem in partes

Expanded text:
ri, quando illa deponit, nulli dubium est corri, quando illa deponit, nulli dubium est corpora non principaliter subsistere, sed per interualla ob uarios motus rationabilium creaturarum nunc fieri, ut, qui his indigent, uestiantur, et rursum, cum illa deprauatione lapsuum se ad meliora correxerint, dissolui in nihil et hac semper successione uariari. et ne parum putaremus inpietatem esse eorum, quae praemiserat, in eiusdem uoluminis fine coniungit omnes rationabiles naturas, potestates, dominationes ceterasque uirtutes, ipsum quoque hominem secundum animae dignitatem unius esse substantiae. intellectualem, inquit, rationabilemque naturam sentit deus et uet potestates ceteraeque uirtutes, sentit interior homo, qui ad imaginem et similitudinem dei conditus est. ex quo concluditur deum et haec quodam stantiae. unum addit uerbum \'quodam modo\', ut tanti sacrilegii crimen effugeret, ult de patris esse substantia, ne diuinitatem in partes
Abbreviated transcription (Latin):
& cõp̃hendat. seduir tute &potentia
cunctateneat qui cognouit : Nonpossu¬
m̃ dicere qđ cõp̃hendat filius patrẽ. pat̃
uero omĩa cõp̃hendit : In t̃ omĩa aut̃ & fili¬
us est. ergo & filiũ cõp̃hendit: Et ut sci¬
remꝰ causas quibus pat̾ cõp̃hendat filiũs.¬
& filius patrẽ ñqueat cõp̃hendere : Hȩc
uerba sub nectit: Curiosus lector inqui¬
rat utrũ ita asem& ipso cognos cat᷑ pater.
quomodo cognoscitur a filio. sciensq: illud
quod scriptũ est. Pat̃ quime misit maior me
ẽ In omnib uerũ eẽ. contendit. ut dicat
& in cognitione filii patrẽ eẽ. maiorem.
dũ ꝑfectius & purius a sem& ipso cognos¬
citur quã afilio: METΕΜΥΥXΩCEIN
quoq: & abolitionẽ corporũ. hȩo rursum
consentire
conuincitur:
Siquis aute po tuerit ostendere¬
in cor poralem rationabilẽ q: naturã cum
expoliauerit se cos pore uiuere perse¬
m& ipsam & inpeiore conditione esse
quando corporibus uestiatur : In me bo¬

Expanded text:
 conprehendat, sed uirtute et potentia  conprehendat, sed uirtute et potentia cuncta teneat, qui cognouit, non possumus dicere, quod conprehendat filius patrem. pater uero omnia conprehendit, inter omnia autem et filius est: ergo e t filium conprehendit. et ut sciremus causas, quibus pater conprehendat filium et filius patrem non queat conprehendere, haec uerba subnectit: curiosus lector inquirat, utrum ita a semet ipso cognoscatur pater, quomodo cognoscitur a filio, sciensque illud, quod scriptum est: \'pater, qui me misit, maior me est\', in omnibus uerum esse contendet, ut dicat et in cognitione filio patrem esse maiorem, dum perfectius et purius a semet ipso cognoscitur quam a filio. Μετεμψύχωσιν quoque et abolitionem corporum hic rursum sentire conuincitur: si quis autem potuerit ostendereincorporalem rationabilemque naturam, cum expoliauerit se corpore, uiuere per semet ipsam et in peiori condicione esse, quando corporibus uestiebatur, in melio
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in io hannis apocalepsi enangeliũ legimꝰ sem¬
piter nũ ad cõparationẽ ui delic& huiꝰ nr̃i euan¬
gelii qđ temporale est &. in transi turo mundo
ascło p̃dicatũ: Quod quidem ȩ tiamsiusq ad
pas sione dñi saluatoris uoluerimꝰ inquirere
quã quã audax & temerarium sit incȩlo eiꝰ
quȩ rere passionẽ. tam̃si spiritalia nequitiȩ
incȩ lestib sunt & nonerubes cimꝰ crucem
dñi confiteri ꝓpt̃ destructionẽ eorũ quę
sua passione destrux. cur᷑ tͣiam ȩ tiã in sup¬
nis locis in consumatione scłorũ aliquod
simile suspicari. ut omniũ locorũ gentes
illius passione soluent᷑: Rursũq blas pho¬
mans defilio. sic locutus ẽ: Si em̃pat e
cognos sit filius. indet in eo qđ nouit pa¬
trẽ posse eum cõp̃hendere. ut sidicamꝰ
artificis animũ artisscire m̃surã. nec
dibiũ quinsit pat̃ infilio . & cõ p̃hendat᷑
abeo in quo est: Sinaut̃ cõp̃hensionẽ eã
dicimꝰ ut non solũ sensuquis & sapientia¬

Expanded text:
gelium legimus sempiternum, ad conparationem uidelicet huius nostri euangelii, quod temporale est et in transituro mundo ac saeculo praedicatum. quod quidem etiam si usque ad passionem domini saluatoris uoluerimus inquirere, quamquam audax et temerarium sit in caelo eius quaerere passionem, tamen, si spiritalia nequitiae in caelestibus sunt et non erubescimus crucem domini confiteri propter destructionem eorum, quae sua passione destruxit, cur timeamus etiam in supernis locis in consummatione saeculorum aliquid simile suspicari, ut omnium locorum gentes illius passione saluentur? Rursumque blasphemans de filio sic locutus est: si enim patrem cognoscit filius, uidetur in eo, quod nouit patrem, posse eum conprehendere, ut si dicamus artificis animum artis scire mensuram. nec dubium, quin, si pater in filio, et conprehendatur ab eo, in quo est. sin autem conprehensionem eam dicimus, ut non solum sensu quis et sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
libaseruditidne dubiomst illas obliuione obrutas eruunt
discendo & quodã modore fodiunt Sed hoc quoq: improbo
cse dibilius est enĩpirapteren uerarẽ spondere dequibusdã
disciblinis&e iam imperbiosearũ quando bene interrogistt̃
quiaprȩ senis est cis quando id capere possunt lug̃n atuans
tesa sr ubihȩcinimitabilia uera conspieiunt: nonquia uoust¬
rant aliqilan doce oblitisunt. qu od platoniuel talil. uisumest
contra quoriim orinionem. quantupro sus deproorete la¬
batur occasio in libroduodecimo detrinitate disse run
hotopus sic ancipii Uoluenti mihi diumula acuaria

Expanded text:
libus crudili sine dubio in se illas obliuione obrutas eruunt libus crudili sine dubio in se illas obliuione obrutas eruunt discendo et quodam modo refodiunt. sed hoc quoque inprobo. crelibilius est enim propterea uera respondere de quibusdam disci- plinis etiam inperitos earum, quando bene interrogantur, quia praesens est eis, quando id capere possunt, lumen rationis aeternae, ubi haec inmutabilia uera conspiciunt. non quia ea nouerant aliquando et obliti sunt, quod Platoni uel talibus uisum est. contra quorum opinionem, quantum pro suscepto opere dabatur occasio, in libro duodecimo de trinitate disserui. Hoc opus sic incipit: Volucnii mild multa ac uaria
Abbreviated transcription (Latin):
uo& tersanoua. Sed etiã hic addendaerant illa ut dicereturm
t alis corporisiensus. Sedillomore adhucloquebar. qua sensuspprie
corporisappelatur. Hec assidue repetendũ est qđ & superiu s inde iã
dixi sed hocrecolendũ ubicũq ista elocutiom meis luteris inuenitur
Etubi dixi depatre & filio quigiggit & quẽ gignit unũ est. dicendũs
unũ sunt : sicut aperce ipsa ueritas Ioquitur dicens Ago & pater unũ
si imus. Nec illud mih plac& qđ inistauita dõ intelletto iãbeatã esse
ꝑueniri non bene sonati quasi aliauia sit prȩterxpim quĩ dixit cio si
uia Vitanda ergoerat hȩc offensio auriũ religiosarũ quã uis alia si
illa uniuersalisiua. aliȩ autẽ iuȩ de quib: & in psalmo canimus
tur ullã porfirufuls̃ philo sophi tenere sententiã qua d oxta
omne corpus esse fugiendũ. Hon autem dixiego omiuã sensibi¬
lia sedistahe st corruptibilia. sed hoc potius dicendunsuit:

Expanded text:
ovo et terra nova: sed etiam hic addenda erant illa, ut diceretur; ovo et terra nova: sed etiam hic addenda erant illa, ut diceretur; mortalis corporis sensus. Sed illo more adhuc loquebar, quo sensus proprie corporis appellatur; nec assidue repetendum est, quod et superius inde jam dixi , sed hoc recolendum, ubicumque ista locutio in meis litteris invenitur. 3. Et ubi dixi de Patre unum sunt, sicut aperte ipsa ueritas loquitur dicens: ego et pater unum sumus. nec illud mihi placet, quod in ista uita deo intellecto iam beatam esse, non una uia perueniri non bene sonat; quasi alia uia sit praeter Christum, qui dixit: ego sum uia. uitanda ergo erat haec offensio aurium religiosarum, quamuis alia sit illa uniuersalis uia, aliae autem uiae, de quibus et in Psalmo canimus:mur illam Porfyri falsi philosophi tenere sententiam, qua dixit omne corpus esse fugiendum. non autem dixi ego: omnia sensibilia, sed: . ista, hoc est corruptibilia; sed hoc potius dicendum fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
CRIpss etiam duouolumina secundu studiũ meũ & amo¬
rẽratione indagande ueritatis dehis rebusquas maxime
scire cupiebã : me interrogansmihiq respondens. tã quam duo essen
ratio & ego. cũ solus essẽ. Unde hoc opussoliloquia nominaui sed mꝑfes¬
tũ remansit. Ita tam̃ ut in primo libro quȩreretur. & ut cũq ap¬
parer& qualis essedebeat qui uult ꝑcipere sapientiã : quȩ utiq ñ
sensucorporis. sedmente ꝑcipitur. Et quadã ratiorinatione in fine¬
libri colligitur. ea quȩuere sunt esse iu mortalia In scđo autẽ libro
de in mortalitate animȩ diu resagitur & ñ ꝑagitur. In hissa neli¬
bris ñ approbo qđ in oratione dixi bs̃ qui nisimundosuerũ scireue¬
lusti Responderi enĩ potest multos&iã ñ mundos multa scitȩuer
sensus ignorat. Sids̃ intellegendus est. addendafuerant uerba ut
diceretur quẽ mortalis corporissensusignorat Siautẽ mundusdi¬
tus est quẽ sensu signorat ille recte intelligitur qui futuruses celori¬

Expanded text:
cripsi etiam duo uolumina secundum studium meum et amorem ratione indagandae ueritatis de his rebus, quas maxime scire cupiebam, me interrogans mihique respondens, tamquam duo essemus ratio et ego, cum solus essem. unde hoc opus Soliloquia nominaui; sed inperfectum remansit, ita tamen, ut in primo libro quaereretur et utcumque appareret, qualis esse debeat, qui uult percipere sapientiam, quae utique non sensu corporis, sed mente fine colligitur, ea quae vere sunt immortalia esse. In secundo autem, de immortalitate animae diu res agitur, et non peragitur. 2. In his sane libris non approbo quod in oratione dixi: Deus, qui nisi mundos verum scire noluisti . Responderi enim potest, multos etiam non mundos multa scire vera: sensus ignorat ; si Deus intelligendus est, addenda fuerant verba, ut diceretur, quem mortalis corporis sensus ignorat. Si autem mundus dictus est, quem sensus ignorat, ille recte intelligitur, qui futurus est coelo n
Abbreviated transcription (Latin):
RErgosieo ueriessenit quouerosimillimiapparent. nihilq in¬
ter eos& uerosomni no distaret eoq falsi quoꝑ illas uel alias
differentias dissimiles conuincerent᷑ nonne similitudinẽ ue¬
ritatis natrẽ & dissimilitudinẽ falsitatisesse fatendũ est :
A Non habeo qđ dicã & pud & metã temerarie consensionis meae
superioris : RRidiculũ est: Sitepud& quasi ñ obidipsũ elege¬
rimus huiuscemodisermocinationes quȩ qm̃ cũ nobis solislo¬
quim̃ soliloqua uocari atq: inscribiuolo. nouo quidẽ & for¬
tasse cluro nomine sed adrẽ de monstrandã satisidoneo:

Expanded text:
R. Ergo si eo veri essent, quo veri simillimi apparerent, nihilque inR. Ergo si eo veri essent, quo veri simillimi apparerent, nihilque inter eos et veros omnino distaret, eoque falsi quo per illas vel alias differentias dissimiles convincerentur; nonne similitudinem veritatis matrem, et dissimilitudinem falsitatis esse fatendum est? A. Non habeo quid dicam, et pudet me tam temerariae consensionis meae superioris. 14. R. Ridiculum est si te pudet, quasi non ob idipsum elegerimus hujusmodi sermocinationes: quae quoniam cum solis nobis loquimur, Soliloquia vocari et inscribi volo; novo quidem et fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
qđ conam̃ ostendere : A &cũ meloquere qđ uelis Nãego circui¬
tũ istũ semelstatui tolerare. neq: ineo defeciscar. spetanta ꝑue¬
nien di quonos tenderesentio : Rbene facis: A Sed attende utrũ
tibiudeat᷑ cũ ouasimilia uidemus aliqđ eorũ falsũesse recte
ñ posse dicere : R Nullomodo uidet᷑. omoimoe nĩ sioua sunt uera
oua sunt: A & uid cũ despeculore sultare imaginẽ uidemus qͥb
signis falsũ esse cõprehendimus: RScilic& qđ ñtene tur ñsenat
ñ ꝑsemouet᷑ ñ uiuit : & ceteris innume rabilib quas ꝑseqͥlongũ
est Videotenollemmorari & ꝓperationitue mosgerenđ ẽ
Itaq ne singularepetant᷑ si& illi homines quo siuidemusin sõnis
uuere loqui teneriauigilantib possent nihilq nt̃ ipsos dis¬
ferr& & eos quos ex ꝑgefacti acsani allo quim᷑ & uidemus nũ¬
quidiã eosfalsos diceremus : A quo pacto stucrecte dicere t

Expanded text:
quod conamur ostendere. A. Eccum, loquere quod vis. Nam ego circumiquod conamur ostendere. A. Eccum, loquere quod vis. Nam ego circumitum istum semel statui tolerare, neque in eo defatiscar spe tanta perveniendi quo nos tendere sentio. R. Bene facis. Sed attende utrum tibi videatur, cum ova similia videmus, aliquod eorum falsum esse recte nos posse dicere. A. Nullo modo videtur. Omnia enim si ova sunt, vera ova sunt. R. Quid, cum de speculo resultare imaginem videmus? quibus signis falsam esse comprehendimus? A. Scilicet quod non tenetur, non sonat se movetur, non vivit, et caeteris innumerabilibus, quae prosequi longum est. R. Video te nolle immorari, et properationi tuae mos gerendus est. Itaque, ne singula repetam, si et illi homines quos videmus in somnis, vivere, loqui, teneri a vigilantibus possent, nihilque inter ipsos differret, et eos quos expergefacti ac sani alloquimur et videmus, numquidnam eos falsos diceremus? A. Quo pacto istud recte diceretur?
Abbreviated transcription (Latin):
sõniantes aut furente suident᷑ audire : False autẽ uociu quȩ
dicunt᷑ amusicis. incredibile est quantũ ad testantu ueri¬
tati. qđ post apparebit. tamen &iã ipsȩ qđ nunc sat est
ñ ab sunt ab earũ similitu dine quas uerasuicant: Seque¬
risbuto A Et libentissime nã nihillaboro ut intellegã R Prgo
nemoremur: Videcurne tibi aut liliũ alilio posse odorari ait
melthominũ amellethimino de diuersis aluearis soporars
aut mollitudo plumarũ cygniabansermo actufacile iudicari:
A Nonuidetur R Quidcũ talia nos uel ol facere uelgustare
uel tangere soniamus nonne similitudine imaginũ eode ce¬
more qũoinaniore decipimut: AUerũ dici : RErgo appara
nos in omnib: sensib siue e qualib: siue indeteriorib: rebus autꝰ
similitudine lemocinantefalli. aut &iã sĩ fallamur. suspen¬
dente sc̃ sensionẽ seudifferentiã dinoscentes tam̃eas resfalsas

Expanded text:
somniantes aut furentes videntur audire. Falsae autem voculae quae somniantes aut furentes videntur audire. Falsae autem voculae quae dicuntur a musicis, incredibile est quantum attestantur veritati, quod post apparebit: tamen etiam ipsae, quod sat est nunc, non absunt ab earum similitudine quas veras vocant. Sequeris haec? A. Et libentissime. Nam nihil laboro ut intelligam. R. Ergo, ne moremur, videturne tibi aut lilium a lilio posse odore, aut mel thyminum a melle thymino de diversis alveariis sapore, aut mollitudo plumarum cycni ab anseris tactu facile dijudicari? A. Non videtur. R. Quid, cum talia nos vel olfacere, vel gustare, vel tangere somniamus? nonne similitudine imaginum eo deteriore quo inaniore decipimur? A. Verum dicis. R. Ergo apparet nos in omnibus sensibus sive aequalibus, sive in deterioribus rebus, aut similitudine lenocinante falli; aut etiamsi non fallimur suspendentes consensionem, seu differentiam dignoscentes, tamen eas res falsas
Abbreviated transcription (Latin):
cludi&iã illa possunt si tam̃ fiunt quȩ demones faciunt : Umbre au¬
ie corporũ quia ñ nimis abre ab est ut corporib: similes & quasi
falsa corporadicant᷑ Nec ad oculorũ iudiciũ ꝑtinere negandȩ suñ
in illo eas genere poniplac& qđ resultando anatura sit. resultat
enĩ om̃e corpus lumini obiectũ & in contrariã partẽ umbrã reddit:
Antibi aliquid contradicendũ iuideturꝰ  Mihiuero nihi ł. Sed quo¬
nã istatendant uehement᷑ expecto : RAt quia o porte pacien¬
terferamus donec nobis &ceteri sensus renuntient. inuerisimi¬
litidin t̃ habitare falsitatẽ : Nã & in ipsoauditu totidẽ fere
ginera eueniunt similitudinũ: uelut cũ loquent i suo cẽ quẽ
ñ uidemus audientes putamus aliũ quẽ piã cui similis est : At m
deterioribus uel ethotestis est uel tiunitus ille ipsirũ auriũ :
uel in horologiis merulȩ. aut coruiquedã imuitatio. uel que sibi

Expanded text:
cludi etiam illa possunt, si tamen fiunt, quae daemones faciunt. Umbrae aucludi etiam illa possunt, si tamen fiunt, quae daemones faciunt. Umbrae autem corporum, quia non nimis ab re abest ut corporibus similes et quasi falsa corpora dicantur, nec ad oculorum judicium pertinere negandae sunt; in illo eas genere poni placet, quod resultando a natura fit. Resultat enim omne corpus lumini objectum, et in contrariam partem umbram reddit. An tibi aliquid contradicendum videtur? A. Mihi vero nihil. Sed quonam ista tendant, vehementer exspecto. 12. R. Atqui oportet patienter feramus, donec nobis caeteri sensus renuntient in veri similitudine habitare falsitatem. Nam et in ipso auditu totidem fere genera veniunt similitudinum: veluti cum loquentis vocem, quem non videmus, audientes, putamus alium quempiam, cui voce similis est; atque in deterioribus vel echo testis est, vel tinnitus ille ipsarum aurium, vel in horologiis merulae aut corvi quaedam imitatio, vel quae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Quiseñ ispeculũ attendat & recteilicat se esse illius imaginis
similẽ at nom pocius illã sibi: hoc autẽ genus partĩest in eo qđ
anima patit᷑ partĩ uero in hisrebusquȩ uidentur : Sedipsũ qđ anima
patitur aut in sensu patit᷑ ut turris motũ quinullus est. Aut apud seip¬
sã ex eoqđ accipit a sensibus qualia suntiusa somniantiũ & fortasse &ciã
furentiũ : Porroillaquȩ in ipsis reb: quas uidemus apparent. alia a
natura cetera ab animantib: exprimunt᷑ atq fingunt᷑ : Natura
gignendo uel resultando similitud ines deterioresfacit : gignen¬
do cũ parentib similes nascunt᷑. resultando ut despeculis cuius¬
cemodi : Quãuis enĩ pleraq: specula hominesfaciant. ñ tam̃ ipsief¬
fingunt eas quȩ redduntur imagines : Iam uero animantiũ opera
sunt inpicturis & huiusce modi quib:q figmentis : In quo genere in¬

Expanded text:
Quis enim in speculum attendat, et recte dicat se esse illi imagini Quis enim in speculum attendat, et recte dicat se esse illi imagini similem, ac non potius illam sibi? Hoc autem genus partim est in eo quod anima patitur, partim vero in iis rebus quae videntur. Sed ipsum quod anima patitur, aut in sensu patitur, ut turris motum qui nullus est; aut apud seipsam ex eo quod accepit a sensibus, qualia sunt visa somniantium, et fortassis etiam furentium. Porro illa quae in ipsis rebus quas videmus apparent, alia a natura, caetera ab animantibus exprimuntur atque finguntur. Natura gignendo vel resultando similitudines deteriores facit. Gignendo, cum parentibus similes nascuntur; resultando, ut de speculis cujuscemodi. Quamvis enim pleraque specula homines faciant, non tamen ipsi effingunt eas quae redduntur imagines. Jam vero animantium opera sunt in picturis, et hujuscemodi quibusque figmentis: in quo genere in
Abbreviated transcription (Latin):
at & ectesedicat hominẽ somuiasse : Ergo & ille falsuscans ex
uso e quoput & se nhominẽ uidere ñ ne eo fallit᷑ qđ e⁊ apparuc ali¬
qua hominis similit udo: Nã sinihilei a ppareat nisi equis pecies ñ po¬
test arbitrarise hominẽ uidere Aprsuscedo Rdicimus itẽ fal¬
sã arborẽ quã pic cã uidemꝰ & falsi faciẽ quȩ despeuuiloreddi¬
tur &ralsc turriũ motũ nauigantib: falsãq: infractionẽ reru¬
& ceteristalib:: A Sequor o mi noatesc̃cedo : RSimilitudoig¬
turrerũ qđ ad oculos ꝑtine mater est falsitatis :ANegare
ñ possũ : Sedhȩ c omũs siluanisime fallit induo genera diuidipo
Nã partĩ equalib: inreb: partĩ uero in de teriorib: ÷:test :
s qͥualia s ant quando tã hoc illi quã illudhuc simile esse dicimus
ut ieo c̃mis dictũ est. uel de in p. essionib: anuli : Indeteriorib:
autẽ quando illud qđ deterius cst. similedicimus esse melioris:

Expanded text:
at, et recte se dicat hominem somniasse? Ergo et ille falsus canis eat, et recte se dicat hominem somniasse? Ergo et ille falsus canis eviso equo putet se hominem videre? nonne eo fallitur quod ei appareat aliqua hominis similitudo? Nam si nihil ei appareat, nisi equi species, non potest arbitrari sese hominem videre. A. Prorsus cedo. R. Dicimus item falsam arborem quam pictam videmus, et falsam faciem quae de speculo redditur, et falsum turrium motum navigantibus, falsamque infractionem reet in caeteris talibus. A. Sequor omnino atque concedo. R. Similitudo igitur rerum quae ad oculos pertinet, mater est falsitatis. A. Negare non possum. 11. R. Sed haec omnis silva, nisi me fallit, in duo genera dividi potest. Nam partim aequalibus in rebus, partim vero in deterioribus est. Aequalia sunt, quando tam hoc illi quam illud huic simile esse dicimus, ut de geminis dictum est, vel de impressionibus annuli. In deterioribus autem, quando illud quod deterius est, simile esse dicimus meliori.
Abbreviated transcription (Latin):
deuotissime : ANihilplane libentius hoc lo cofecer i : Nãnus quã
tantã caliginẽ ꝑtuli: ds̃pat̃ nr̃ quiut oremusortaris.
qui& hocqđ rogaris prestas si quidẽ cũ terogamꝰ me liusiui¬
uimꝰ melioresq sumꝰ. ex audime palpitantẽ in histenebris &
mihidex trã porrige: Pretende nuhil umentiũ. r tuoca
me aberroribi teduce inmere deã & inte. amen: Rhic esto
quantũ potes & uigilantissime attende : A dicquȩ so. siquia
agentẽ : Prius quid sit falsũ &iã atq: &iã uentilemus Aui¬
orsi quicquã aliuderit quã qđ ñ ita est ut iudet᷑ RAtten¬
depotius & ipsossensus prius interrogemus: Nãcerte qđ oculi
udent ñ dicit᷑ falsũ nisi habeat aliquã smilitudinẽ ueri
Ut uerbi causa. homo quẽ uidemusin somnis ñ estutiq uerꝰ ho¬
mosed salsus : eo ipso quohab& uer isimilitudinẽ : Quise nĩ canẽ iude¬

Expanded text:
devotissime. A. Nihil plane libentius hoc loco fecerim; nam nusquam devotissime. A. Nihil plane libentius hoc loco fecerim; nam nusquam tantam caliginem pertuli. Deus, Pater noster, qui ut oremus hortaris, qui et hoc quod rogaris praestas; siquidem cum te rogamus, melius vivimus, melioresque sumus: exaudi me palpitantem in his tenebris, et mihi dexteram porrige. Praetende mihi lumen tuum, revoca me ab erroribus; te duce in me redeam et in te. Amen. R. Hic esto quantum potes, et vigilantissime attende. A. Dic, quaeso, si quid agentem. 10. R. Prius quid sit falsum, etiam atque etiam ventilemus. A. Miror si quidquam aliud erit, quam quod non ita est ut videtur. R. Attende potius, et ipsos sensus prius interrogemus. Nam certe quod oculi vident, non dicitur falsum, nisi habeat aliquam similitudinem veri. Ut verbi causa, homo quem videmus in somnis, non est utique verus homo, sed falsus, eo ipso quod habet veri similitudinem. Quis enim canem vide
Abbreviated transcription (Latin):
eritigit᷑ uerũ qđ nemopot est cognoscere. deindesi falsũ est qđ
aliter quã falsũ est uidet᷑ R Quidsi alteri uideat᷑ hic lapis
lapis alterilignũ eadẽ res& falsa & ueraerit: Alllud memagis
suꝑius mou& qͦ mͦ siquid cognoscim̃ potest eofiat utuerũ ñ sit :
Nã qđ simulunares&uera& falsa est : ñ ñimiscuro: & enĩ udeo
unãrẽ diuersis cõparatã simul &maiorẽ & minorẽẽsse : Sed
Nerfieri potest ut ꝑ seipsũ idest sine cognitore lignũ sit & uerũ lig¬
nũ ñ sit : Rergo illud dico & sicdefinio. necuereor nedefinitio
id qđ est . Nihilergo erit falsũ. quia quicquid est uerũ est: A
Inmagnas angustus me c̃iecisti. nec inuenio ꝓrsusqͥd respondeã:
łtafit ut cũ alit̃ docerinolĩ quã istis int̃rogationib: uerear iã
tam̃ interogari Rds̃ cuinos cõmisimꝰ sine dubitatione fert¬
opẽ & dehis angustus liberatnos modo credamus & eũ rogemus

Expanded text:
erit igitur verum quod nemo potest cognoscere? Deinde, si falsum est quod erit igitur verum quod nemo potest cognoscere? Deinde, si falsum est quod aliter quam est, videtur; quid, si alteri videatur hic lapis, lapis; alteri lignum? eadem res et falsa et vera erit? A. Illud me magis superius movet, quomodo si quid cognosci non potest, eo fiat ut verum non sit. Nam quod simul una res, et vera et falsa est, non nimis curo. Etenim video unam rem diversis comparatam, simul et majorem et minorem esse. Sed Nec fieri potest ut per seipsum, id est sine cognitore lignum sit, et verum lignum non sit. A. Ergo illud dico et sic definio, nec vereor ne definitio ur esse id quod est. R. Nihil ergo erit falsum, quia quidquid est, verum est. A. In magnas angustias me conjecisti, nec invenio prorsus quid respondeam. Ita fit ut cum aliter doceri nolim quam istis interrogationibus, verear jam tamen interrogari. opem, et de his angustiis liberat nos, modo credamus, et eum rogemus
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsens uidebit: neq: si oculis bene claudas quã uis multa in
cis incluseris aliquidhabebunt: nec ꝓrsus ipsũ lignũ intrinsetꝰ
lignũest: Fugit enĩ om̃issensus quicquid in altitudine est .cor¬
porisminint᷑ ȩ ꝑlucentis : qđ nesse onũ nocogit᷑ : & enĩ siess& uerũ
esse. neruerũ quic quã est nisi qđ ita est ut uidet᷑. illud autẽ
ñ iudet̃: R Non est igit᷑ nisi quid habes ad hȩc qđ respondeas
De his quidẽ quȩ concessi hocnatũ esse uideo: Sed absurdũ itaest
ut quic quidius illorũ facilius negẽ quã hocuerũ esse c̃cedã :
INihil repugno. Ruide ergo quid dicere uelis corporeanisi sen¬
sib: uidere posse ansentire nisi animã anesselapidẽ uel quid
aliud seduerũ ñ esse. an ipsũ uerũ alit̃ esse definiendũ: A istuc
ipsũ ordte ultinũ uideamꝰ: definiergouerũ : RUerũ est qđ ita
sehab& ut cognitori uidet᷑ siuelit possitq: cognoscere : AN on

Expanded text:
praesens videbit. Nec, si loculos bene claudas, quamvis multa in praesens videbit. Nec, si loculos bene claudas, quamvis multa in eis incluseris, aliquid habebunt. Nec prorsus ipsum lignum intrinsecus lignum est. Fugit enim omnes sensus quidquid in altitudine est corporis minime perlucentis, quod non esse omnino cogitur. Etenim si esset, verum esset; nec verum quidquam est, nisi quod ita est ut videtur: illud autem non videtur; non est igitur verum: nisi quid habes ad haec quod respondeas. A. De iis quidem quae concessi, hoc natum esse video; sed absurdum ita est, ut quidquid vis illorum facilius negem, quam hoc verum esse concedam. R. Nihil repugno. Vide ergo quid dicere velis: corporea nisi sensibus videri posse, an sentire nisi animam, an esse lapidem vel quid aliud, sed verum non esse, an ipsum verum aliter esse definiendum. A. Isthuc ipsum, oro te, ultimum videamus. 8. R. Defini ergo verum. A. Verum est quod ita se habet ut cognitori videtur, si velit possitque cognoscere. R. Non
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitate sed successionȩ ꝓuenire : RVidene t ibiquȩq
corporea id est sensibilia intellectuposse cõprehendi N
Non uidentur : R Quid illud uidet᷑tibi sensib utidm̃ adres
cognoscendas : A Nihilaudeo de hacre temere ad firmare
Seid quantũ conieredat᷑ nullomͦ ds̃ ut itur sensib: : RErgo
concludimus ñ sentire possenisi animã : Ac̃ ciude interĩ quo¬
tũ ꝓbabilit bicos: R Quidillud das ne istũ parietẽ siueruspa¬
ries ñ sit ñ esse parietẽ : A Nihil hoc facilius deder̃ : Rreq
Ergo sinihiluerũ est nisita sit ut uidet᷑ nec qͥc qͣmcorporeũ
uiderinisisensib potest nec senti re nisi anima. nec siuerum
corpͥñ sit corpꝰesse. restat ut corpesse ñpossit nisi anima fuerit
ripocest : A Etiã RÑ sunt igit᷑ lapides in abditissimõt̃rȩgre¬
nuo A et oñ oubiñ sunt quisentiant : Nec iste lapisesse esse
nisi eũ uideremꝰ nec lapserit cũ distesserimꝰ. nemoq aliu scũ

Expanded text:
mortalitate, sed successione provenire. 6. R. Videnturne tibi quaeque corporea, id est sensibilia, intellectu posse comprehendi? A. Non videntur. R. Quid illud? videtur tibi sensibus uti Deus ad res cognoscendas? A. Nihil audeo de hac re temere affirmare; sed quantum conjicere datur, nullo modo Deus utitur sensibus. R. Ergo concludimus non sentire posse nisi animam. A. Conclude interim quantum probabiliter licet. R. Quid illud? dasne istum parietem, si verus paries non sit, non esse parietem? A. Nihil hoc facilius dederim. R. NeqErgo si nihil verum est, nisi ita sit ut videtur; nec quidquam corporeum videri nisi sensibus potest; nec sentire, nisi anima; nec, si verum corpus non sit, corpus esse: restat ut corpus esse non possit, nisi anima fuerit. A. ri potest. A. Etiam. R. Non sunt igitur lapides in abditissimo terrae gremio, nec omnino ubi non sunt qui sentiant: nec iste lapis esset, nisi eum videremus; nec lapis erit cum discesserimus, nemoque alius eum
Abbreviated transcription (Latin):
opere discipulos instruere uolens. qualẽ in his caute lam
haberent admone bat dicens. Si sale uanuerit: in quosa¬
lietur : Hoc est sidoctor errauerit. a quoiterum doctore
emendabitur .u Et silumen qđ inte est te nebrȩsunt
ipse tebrȩ quantȩ erunt : Sinamq: oculus auidendiofficios
desiuerit . quis amanu aut pede. uel are liquoscorpore illud
misterium exiget . Qua propter lectores cogitent ne am¬
tans grossionẽ incuprit totius israhelitice plebs
nend spsio nem solosuomeritopstitat quibiergo on¬
nit tuntur mud tonu orapdunt si non rects dspenea¬

Expanded text:
opere discipulos instruere uolens qualem in his cautelam opere discipulos instruere uolens qualem in his cautelam haberent ammonebat dicens: si sal euanuerit, in quo salietur? hoc est, si doctor errauerit, a quo iterum doctore emendabitur? et si lumen quod in te est tenebrae sunt; ipsae tenebrae quantae erunt? si namque oculus a uidendi officio desiuerit, quis a manu aut pede uel reliquo corpore illud ministerium exiget? quapropter doctores cogitent ne amtransgressionem incurrit, totius Israeliticae plebis regni dispersionem solo suo merito praestitit. quibus ergo committuntur multa, maiora perdunt, si non recte dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
uode cim abu siua sunt sȩculi haec. Iapiens sine operib:
Senex sine religione: adules censsine obordientia
diues sine alemofina. Femina si ne pudicitia. ⁊ominus
sine uirtute: xp̃i anus contentiosus. Pauꝑsuꝑbus. ex
iniquus. Ep̃s neglegens: plebs sine disciplina. Populus sinelegi¬
Sic suffocatur iusticia. Nec sunt̃ dub de cemabusiua sȩ enli.
per quȩ sȩculirota siin illo fuerit decipitur. & ad tartari
tenebras nulla impedienete iusticiȩ suffragio ꝑiustiminidici¬
qđ sermone docet. actib explere neglegit. Auditores
enim doctrinȩ dicta contempnunt. cũ predicatoris opera
a predicationis uerbis discrepare conspiciunt: Num quã
enim fit efficax predicantis aut toritas. nisitam esfectus
operis cordiaffix erit audientis. presertim cum ipse
doctor inuiciorum amorẽ de lapsussit & al terius doc¬
toris me dicamentũ suis uulnerib adhibert paruipendat
Inde & ipse dñs in euangelio dedoc trina pariter & bono

Expanded text:
uodecim abusiua sunt saeculi. hoc est: sapiens sine operibus, senex sine religione, adulescens sine oboedientia, diues sine eleemosyna, femina sine pudicitia, dominus sine uirtute, christianus contentiosus, pauper superbus, rex iniquus, episcopus neglegens, plebs sine disciplina, populus sine legsic suffocatur iustitia: haec sunt duodecim abusina saeculi per quae saeculi rota, si in illo fuerint, decipitur et ad tartari tenebras nullo impediente iustitiae suffragio per iustum Dei iudiciquod sermone docet, actibus explere neglegit. auditores enim doctrinae dicta contemnunt, cum praedicatoris opera a praedicationis uerbis discrepare conspiciunt: numquam enim fit efficax praedicantis auctoritas, nisi eam effectu operis cordi adfixerit audientis, praesertim cum et ipse doctor, si in uitiorum amorem delapsus fuerit, alterius doctoris medicamentum suis uulneribus adhibere paruipendat. unde et ipse Dominus in euangelio de doctrina pariter et bono
Abbreviated transcription (Latin):
red eã : RErgone inter isseueritatẽ uerũ ñ eritꝰ
Siñ erituerũ nonergoiterit: Nduerũerit:
Vnde postoc casũ ueritatis uerũ erit cũiã uerita snulla est
A Nihil habeo quid plus cogitẽ atq considerẽ: ꝑerge adali¬
ud : Rcerte facienius quantũ pos sumus ut doctiatq
prudente suirilegant hȩc: & nr̃ansiqua est corrigan
temerta tem
Nã me nec modo. nec aliquando arbitror qđ contrahoc
dicatur posse inuenire : Nũ quid nã ergodicitur ueri¬
tas nisiquia uerũ est quicquid uerũ estꝰ ANullo modo
RNũ quinnã recte dicit᷑ uerũ. nisi qđ non est falsũ . Ahincue¬
ro dubitare dementia est : RNũ falsũ non est qđ ad similitu¬
dinẽ alicuius ac cõmodatũ est. neq: id tamen est cui simileap

Expanded text:
redeam. R. Ergone interisse veritatem verum non erit? redeam. R. Ergone interisse veritatem verum non erit? Si non erit verum, non ergo interit. Si verum erit, unde post occasum veritatis verum erit, cum jam veritas nulla est? A. Nihil habeo quid plus cogitem atque considerem; perge ad aliud. Certe faciemus, quantum possumus, ut docti atque prudentes viri legant haec, et nostram, si qua est, corrigant temeritatem: nam me nec modo, nec aliquando arbitror quid contra hoc dicatur posse invenire. 29. R. Numquidnam ergo dicitur veritas, nisi qua verum est quidquid verum est? A. Nullo modo. R. Numquidnam recte dicitur verum, nisi quod non est falsum? A. Hinc vero dubitare dementia est. R. Num falsum non est quod ad similitudinem alicujus accommodatum est, neque id tamen est cujus simile ap
Abbreviated transcription (Latin):
ñ animũ dicere. hic enĩ cõmotus uidebareat de illisquȩ c̃cessera
dubitarerur sus necesse fuerit : Almmo discutiamꝰ prius illa:
de inde hocquale situidebimus : Rlta enĩ nulla ut opinor c̃tro¬
uersia remanebit. Altafiat Red adestototus atq cautis¬
simus : Scio enĩ quid tibieueniat attendenti. dũ nimispendes
inc̃dusione & ut iãiãq: inferatur expectas. eaquȩ inter¬
rogant᷑ non diligent̃ examinata c̃cedis. AUerũ forcasse
dicis sed enitar contra hacgenus morbiquantũ possũ: Mod oiãtu
tatẽ ñ posse interir ec̃clusimus. qđ ñsolũ si totus mundus intere¬
at sed &iã ipsaueritas uerũ erit &mundũ & ueritatẽ hite¬
risse : RNihilautẽ uerũ sine ueritate: ANullo modo: R¬
Igitur ergo interitueritas: Agnoscoista & multũ muror
si falsa sunt: Rergo illualterũ uideamus: Aine me
piululũ considerare orote. nehuciterũ turpiter

Expanded text:
non animum dicere? Hinc enim commotus videbare, ut de illis quae concesseras, non animum dicere? Hinc enim commotus videbare, ut de illis quae concesseras, dubitare rursus necesse fuerit. A. Imo discutiamus prius illa, deinde hoc quale sit videbimus. Ita enim, ut opinor, nulla controversia remanebit. R. Ita fiat, sed adesto totus atque cautissimus. Scio enim quid tibi eveniat attendenti, dum nimis pendes in conclusionem, et ut jam jamque inferatur exspectas, ea quae interrogantur non diligenter examinata concedis. A. Verum fortasse dicis; sed enitar contra hoc genus morbi quantum possum: modo jam tu itatem non posse interire conclusimus, quod non solum si totus mundus intereat, sed etiam si ipsa veritas, verum erit et mundum et veritatem interisse. Nihil autem verum sine veritate: nullo modo igitur interit veritas. A. Agnosco ista, et multum miror si falsa sunt. R. Ergo illud alterum videamus. A. Sine me paululum considerare, oro te, ne huc iterum turpiter
Abbreviated transcription (Latin):
transalpinoꝑfecisse carmen qͦmortis metus ex cantatus
effugiat & dtiquaglatie duratus anime stupor frigor¬
q pellatur: Sed interim dũ sstapueniunt quae innt̃a
potestate ñ sunt: nonne tur pissimũ est ꝑire oci¬
ũ nr̃m & totũ ipsũ annũnũ ex incerto arbitrio
ñpopulares suggestus atq: honores sed animã nram
seq ipsũ quȩ rentib iter aperiat: Itane nos deserer&
aut a nobis deseritur: RAlienissimũ qͥdẽ abipso est :¬
ut eos quitalia desiderant deserat. unde anobisquaq: alienũ es¬
sedeb& ie tantũ ducẽ deseramꝰ: Quare siplac& repetamus
breuit̃ unde illa duo c̃fecta sint aut sẽ ꝑmanere uerieatẽ:
autueritatẽ esste disputandirationẽ. Hȩc enĩuacillare dixisti
quomiinꝰ nosfaciat tociusrei sũ masecuros : In pocuis illud quȩ¬
rimꝰ qͦm esse possit in imperito animo disciplina quẽ ñ possumus

Expanded text:
Transalpino perfecisse carmen quo mortis metus excantatus Transalpino perfecisse carmen quo mortis metus excantatus effugiat, et antiqua glacie duratus animae stupor frigusque pellatur. Sed interim dum ista proveniunt, quae in nostra potestate non sunt, nonne turpissimum est perire otium nostrum, et totum ipsum animum ex incerto arbitrio non populares suggestus atque honores, sed animam nostram seque ipsum quaerentibus, iter aperiat? Itane nos deseret, aut a nobis deseretur? R. Alienissimum quidem ab ipso est ut eos qui talia desiderant deserat: unde a nobis quoque alienum esse debet ut tantum ducem deseramus. Quare, si placet, repetamus breviter unde illa duo confecta sint, aut semper manere veritatem, aut veritatem esse disputandi rationem. Haec enim vacillare dixisti, quo minus nos faciat totius rei summa securos. An potius illud quaeremus, quomodo esse possit in imperito animo disciplina, quem non possumus
Abbreviated transcription (Latin):
teris qđ uolumus inuenturos defperare non possumus : Preser¬
tĩ cũ hic ante oculos nr̃ossitille in quo ipsã eloquentiã quã
mortuã dolebamus ꝑfectã reuixisse cognoumus: Illenenos
sinai cũscriptissus conuiuendimodũ docuerit. uiuendug¬
norare naturã : ANon arbitror equidẽ & multũ in despero:
sed unũ doleo qđ uelergase uel erga sapientiã studiũ nr̃ m
ñ eiut uolumus ualemus a perire: Nã ꝓfecto ille miserare¬
tursitimnr̃am & exundar & multocius quã nunc: Securus
enĩ est qđ sibi iã totũ de animȩ in mortalitate ꝑsuasit. nescit
aliquosessefortasse quihuii signorationis miseriã satis cogno¬
uerint & qͥb: prȩsertĩ rogantib: non subuenire crudele
sit : Ille autẽ alius nouit quidẽ ꝓfamiliar icate ardorẽ nr̃m
seditalonge ab est. &itanunc constituti sumus ut iuxad
eũ uelepstolȩ mittendȩ facultassit : Quẽ iã ocio credo

Expanded text:
teris quod volumus, inventuros desperare non possimus: praeserteris quod volumus, inventuros desperare non possimus: praesertim cum hic ante oculos nostros sit ille, in quo ipsam eloquentiam quam mortuam dolebamus, perfectam revixisse cognovimus. Illene nos sinet, cum scriptis suis vivendi modum docuerit, vivendi ignorare naturam? A. Non arbitror equidem et multum inde spero, sed unum doleo quod vel erga se, vel erga sapientiam studium nostrum non ei ut volumus, valemus aperire. Nam profecto ille misereretur sitim nostram, et exundaret multo citius quam nunc Securus enim est, quod sibi jam totum de animae immortalitate persuasit, nec scit aliquos esse fortasse, qui hujus ignorationis miseriam satis cognoverunt, et quibus praesertim rogantibus non subvenire crudele sit. Ille autem alius novit quidem pro familiaritate ardorem nostrum; sed ita longe abest, et ita nunc constituti sumus, ut vix ad eum vel epistolae mittendae facultas sit. Quem credo jam otio
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde ñ uideo qͦmͦ inanimosẽꝑsit disciplina prȩsertĩ dispu¬
tandi cũ & tã pauci eius gnari sint & quis quis e ã nouit tan¬
to abinfantia tẽ porefuerit indoctus: Non enĩ possumꝰ dice¬
re aut imperitorũ animosñ esseanimos autessẽ in animo
eã quã nesciant disciplinã: Quad siuchement̃ absurdũ est.
Q Videsquã non frustra tanto scircuitus egeritnr̃ aratiocina¬
tioꝰ Querebamꝰ enĩ quidsit ueritas qđ ne nune quidẽ in hac
siluarerũ om̃ib poene callib oberratis. uideonosinuestiga¬
repotuisse : Sed quid faciemus : in incepta omictimus &ex
pectamus haȩcꝰ Qiuid nobis librorũ alienor ũ imanus inci¬
dat qđ ha ic questioni satis faciat : Nã & multos ante nr̃an
qđ nescimus opinemur. Manifestũ habemus & carminede hac
rescribi& solutaoratione & abhisuiris quorũ nec scriptalate¬
renospossunt : & eorũ ingeniatalia nouimus ut nosineorũ lit¬

Expanded text:
Deinde non video quomodo in animo semper sit disciplina, praesertim dispuDeinde non video quomodo in animo semper sit disciplina, praesertim disputandi, cum et tam pauci ejus gnari sint, et quisquis eam novit, tanto ab infantia tempore fuerit indoctus. Non enim possumus dicere aut imperitorum animos non esse animos, aut esse in animo eam quam nesciant disciplinam. Quod si vehementer absurdum est, R. Vides quam non frustra tantos circuitus egerit nostra ratiocinatio. Quaerebamus enim quid sit veritas, quod ne nunc quidem in hac quadam silva rerum, omnibus pene callibus oberratis, video nos investigare potuisse. Sed quid facimus? An incoepta omittimus, et exspectamus ecquid nobis librorum alienorum in manus incidat, quod huic quaestioni satisfaciat? Nam et multos ante nostram , ut nihil quod nescimus opinemur, manifestum habemus, et carmine de hac re scribi, et soluta oratione; et ab iis viris quorum nec scripta latere nos possunt, et eorum ingenia talia novimus, ut nos in eorum lit