comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝯtẽpnere. ñ respicientes q̃ uident᷑ s
q̃ ñ uident᷑: q̃ enĩ uident᷑ tẽporalia st̃. q̃
autẽ ñ iudent᷑ et̃na: qͦs in se illis uocib
tnssigurare dignatꝰ ẽ o Nã qͣntũ ad ipsũ
attinet. qͦmͦ uellet lib̾ari ab illa hora:. qͣ
potestatẽ habuerit ponendi animã suã.
& iterũ sum̃di eã: nec eã qͥs q̃m tolleret
ab illo. s eã poneret ipse & resumeret.
sic̃ in eũgło dicit: S ꝓculdubio nos in
ipsis uocib nrĩs eramꝰ: & caput ꝓ suo
corꝑe loq̃bat᷑: ñ di siuncta significatione
uocis: uͥ ꝯnexio ñ disiungit᷑ unitatis.
Deniq in psalmo seqͥtur: & orans adũ¬
S te qd dicat. Qm̃ tu inqͥt extͣxisti me de
Suentre: d̾s meus ab uberib mat̾s mee:¬
S in te iactatꝰ sũ ex utero: de uentre mat̾s
Smeȩ d̾s meus es tii. Tanqͣm diceret. de
alia re. & ab alia re in aliã rẽ me tͣiecisti
ut tu sis mͥ bonũ ꝓ t̾renis bonis morta¬
litatis huiꝰ qͣm in matͥs uentre sortitus

Expanded text:
ientes, quae uidentur, sed quae non uidentur? quae enim uidentur, temporalia sunt, quae autem non uidentur, aeterna. quos in se illis uocibus transfigurare dignatus est? nam quan- tum ad ipsum adtinet, quo modo uellet liberari ab illa hora, qui potestatem habuerit ponendi animam suam et iterum sumendi eam nec eam quisquam tolleret ab illo, sed eam ipse poneret et resumeret, sicut in euangelio dicit? sed procul dubio nos in illis uocibus nostris eramus et caput pro suo corpore loquebatur non disiuncta significatione uocis, ubi conexio non disiungitur unitatis. Denique in psalmo sequitur et orans aduerte quid dicat: Quoniam tu, inquit, extraxisti me de uentre, spes mea ab uberibus matris meae. in te iactatus sum ex utero; de uentre matris meae deus meus es tu, tamquam diceret: De alia re et ab alia re in aliam rem me traiecisti, ut tu sis mihi bonum pro terrenis bonis mortalitatis huius, quam in matris uentre sortitus
Abbreviated transcription (Latin):
teriores: illic erit ploratio & stridor
dentiũ: ita significans inseri oleastrũ
propt̾ humilitatẽ. Dixerat qͥppe ille
centurio. ñ sum dignꝰ ut sub dectũ me¬
ũ intres. sed tantũ dic uerbo. & sana¬
bit᷑ puer meus. Confractione autem
ramoꝵ naturaliũ. ꝓpt̾ suꝑbiã eorum
scilicet qͥ ignorantes dei iusticiã & suã
uolentes ꝯstituere. iusticie dei ñ sitił
subiecti. De his qͥppe uana elatione tu-¬
m̃tib dictũ ẽ. qͦd ibt̃ in tenebras exte¬
riores: qͥa lactantes se de semine abra¬
hȩ. sem̃ abrahȩ fieri noluert̃. ut eeñt
filii ꝓmissionis: qͥa sidẽ noui destam̃ti
ñ receꝑunt. uͥ dei iusticia ꝯm̃dat᷑. suã
ꝯstituere uolentes: id ẽ tanqͣm de suis
meritis & oꝑib p̾fidentes. sp̃uert̃ ẽẽ fi¬
lii ꝓmissionis. hoc ẽ filii grẽ. filii mise
Dens in eũ qͥ iustificat impiũ. hoc ẽ qͥ
ex impio facit piũ. ut deputet᷑ sides

Expanded text:
teriores; illic erit ploratio et stridor teriores; illic erit ploratio et stridor dentium, ita significans inseri oleastrum propter humilitatem — dixerat quippe ille centurio: Non sum dignus, ut sub tectum meum intres, sed tantum dic uerbo et sanabitur puer meus —, confractionem autem ramorum naturalium propter superbiam eorum scilicet. qui ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. de his quippe uana elatione tumentibus dictum est, quod ibunt in tenebras exteriores, quia iactantes se de semine Abrahae semen Abrahae fieri noluerunt, ut essent filii promissionis; quia fidem noui testamenti non receperunt, ubi dei iustitia commendatur, sconstituere volentes; id est, tanquam de suis meritis et operibus praefidentes spreverunt esse filii promissionis, hoc est filii gratiae, filii miserdens in eum qui justificat impium, hoc est qui ex impio facit pium; ut deputetur fides
Abbreviated transcription (Latin):
ait om̃e sem̃ isrł. S quare suꝑiꝰ magni¬
ficate eũ: & posteriꝰ timeat cum : Oag-¬
ficatio laudi ꝯgruit: de qͣ dixerat qͥti¬
metis dñm laudate eũ. unde iã multa
disserui. Ibi qͥꝑpe amor uł caritas dii:
q̃ ꝑfecta foras mittit timorem. Curgͦ
iterũ timeat eũ omẽ sem̃ isrł & NIon
iterũ in timore. Sed idem ipse apłs õle¬
astro inserto in oliua. timorẽ precipit:
hoc ẽ gentib additis radici abraham.
ysaac. & iacob: ut & ipse fierent isrł.
id ẽ ꝑtinerent ad sem̃ abrahe. Quã
insertionẽ oleastri propt̾ infi delita¬
tis suꝑbiã naturalib ramis. etiã ipse
dñs in eũgłio p̃dixit: occasione illuis
centurionis qͥ in eũ ex gentib credi¬
dit. Tunc enĩ ait. Am̃ dico uob̃: ñ
inueni tantã ficde in ifrł. & aduinxit.
d̾o dico uob̃. qͥa multi ab oriente. &
occidente uenient. & recumbent cum
abrahã & ysaac & iacob in regno celoꝵ.
filii autẽ regni ibunt in tenebras ex¬

Expanded text:
ait, omne semen Israel. Sed quare superius, magnificate eum, et posterius, timeat eum? Magnificatio laudi congruit; de qua dixerat, Qui timetis Dominum, laudate eum: unde jam multa disserui. Ibi quippe amor vel charitas Dei, quae perfecta foras mittit timorem. Cur ergo iterum, Timeat eum omne Israel? Non iterum in timore. sed idem ipse apostolus oleastro inserto in oliua timorem praecipit, hoc est gentibus additis radici Abraham, Isaac, Iacob, ut et ipsae fierent Israhel, id est pertinerent ad semen Abrahae. Quam insertionem oleastri amputatis propttis superbiam naturalibus ramis, etiam ipse Dominus in Evangelio praedixit, occasione illius Centurionis qui in eum ex Gentibus credidit. Tunc enim ait, Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel: et adjunxit, Ideo dico vobis quia multi ab oriente et occidente uenient et recumbent cum Abraham, Isaac et Iacob in regno caelorum; filii autem regni ibunt in tenebras ex
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ que ipse facturus ẽ: nec ea ma¬
la s bona. Qs enĩ ꝓmittat mala:
Qmuis itaq mala inferat malis: non
peccata s supplicia minat᷑. tam̃ ea po¬
tius q̃ promittit omĩa largitur et
p̃scit: sed peccata p̃dicit: supplicia mi¬
natur: beneficia pollicet᷑. filii gͦ pro¬
missionis: filii sunt beneficii. Hec ẽ grã
quȩ gratis datur: ñ meritis oꝑantis:
sed miseratione donantis. Hinc grãs agi¬
mus dño deo nrõ: qͦd ẽ magnũ sacͣmen¬
tũ in sacͥficio noui testam̃ti. Qͦd ubi &
qͣndo & qͦmͦ offerat᷑: cũ fueris baptira¬
tus inuenies. Deinde sequit᷑. & dicit.¬
¶ Timeat eũ omẽ sem̃ isrł. Qͥa iacobipse
& isrł. homo unꝰ erat. habens duo nomi¬
na. ñ in paruo sacram̃to:ͥ sed in uno li¬
bro ñ possumꝰ dicere omĩa. in qͦ ĩa mill¬
tũ progressi sumꝰ: & ñdũ de aliis trib
questionib aliqͥd diximꝰ. boc ẽ de tene¬
bris exteriorib: & latitudine. & lon¬

Expanded text:
autem, quae ipse facturus est, nec ea maautem, quae ipse facturus est, nec ea mala sed bona. quis enim promittat mala? quamuis itaque mala inferat malis, non peccata sed supplicia, minatur tamen ea potius, quam promittit. omnia largitur et praescit, sed peccata praedicit, supplicia minatur, beneficia pollicetur. filii ergo promissionis filii sunt beneficii. haec est gratia, quae gratis datur non meritis operantis sed miseratione donantis. hinc gratias agimus domino deo nostro, quod est magnum sacramentum in sacrificio noui testamenti, quod et ubi et quando et quo modo offeratur. cum fueris baptizatus, inuenies., Deinde sequitur et dicit: Timeat eum omne semeu Israhel. quia Iacob ipse et Israhel unus homo erat habens duo nomina, non in paruo sacramento — sed uno libro non possumus dicere omnia, in quo iam multum progressi sumus et nondum de aliis tribus quaestionibus aliquid diximus, hoc est de tenebris exterioribus et latitudine
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ herecles. Pͥbinamq ꝯmemora¬
uit p̃sigurationẽ noui testam̃ti:
in eo qͦd scͥptũ ẽ. In ysaac uocabit᷑
tͥ sem̃: ñ utiq in ismahel ancillȩ fi¬
lio. In quibꝰ duobꝰ filiis abrahe seruo
& libero. & duab mulierib ancilla
& libera: sẽbens ad galathas duo tes¬
tamenta dicit in allegoria p̃sigurata.
Unde dicit. Non hi qui filii carnis.
hi sunt silii dei. s filii ꝓmissionis de¬
putant᷑ in semen. Promissionis enĩ
uerbũ hoc ẽ. Ad hoc tẽpꝰ ueniã: et
erit sarrȩ filiꝰ. Multũ est & nims
longũ diligent̃ enucleare: cur filiĩ
ꝓmissionis ꝑtinentes ad ysaac noui
t estamenti grẽ deputentur. Breui¬
ter tam̃ attingam. unde tanto fru¬
ctuoss cogitabis: qͣntomagis pie cogi¬
taueris. Non omĩa deus quȩ p̃dicit.
promitit. Predicit enĩ etiã illa q̃ ñ
ipse facit: qr ẽ omĩũ p̃sciꝰ futuroꝵs.
Predicit gͦ & peccata hominũ: quȩ
potuit prescire ñ facere. Promittit

Expanded text:
memorauit praefigurationem noui testamenti in eo, quod scriptum est: In Isaac uocabitur tibi semen, non utique in Ismahel. ancillae filio. in quibus duobus filiis Abrahae, serno et libero, et duabus mulieribus, ancilla et libera, scribens ad Galatas duo testamenta dicit in allegoria praefigurata. unde dicit: Non hi, qui filii carnis, hi sunt filii dei, sed filii promissionis deputantur in semen. promissionis enim uerbum hoc est: Ad hoc tempus ueniam et erit Sarrae filius. I i I Multum est et nimis longum diligenter enucleare, cur filii promissionis pertinentes ad Isaac noui testamenti gratiae deputentur. breuiter tamen adtingam, unde tanto fructuosius cogitabis, quanto magis pie cogitaueris. non omnia deus, quae praedicit, promittit; praedicit enim etiam illa, quae non ipse facit, quia est omnium praescius futurorum. praedicit ergo et peccata hominum, quae potuit praescire, non facere. promittit
Abbreviated transcription (Latin):
pulus. aut anñtiabit uitatẽ tuã:
Hoc scilicet dicens: qͥo si eo mͦ q̃ et
ceteri mortuus dimitteret᷑ in pulue.¬
rem. & caro eiꝰ resurrectioni ultime.
seruaret᷑: nulla eẽt utilitas in sangͥ¬
ne eiꝰ. qͥa nichil ꝓdess mors eiꝰ. nec an-¬
ñtiaretur ueritas dei. q̃ illũ ꝯtinuo
resurrecturũ eẽ p̃dixerat. Quid sͥ gͦ
uult qͦd hoc loco ait. & in puluerem
mortis decluxisti me. nͥ corpꝰ eiꝰ accipi-¬
amꝰ eccłiam: In qua illi qui ꝓ eiꝰ no-¬
mine. passi sunt uł patiuntur. non
ita ut ipse cito resurgt̃:. s in puluerẽ.¬
mortiꝰ deducunt᷑: tc̃ resurrecturi cũ il¬
lud tẽpꝰ uenerit. de qͦ dicit in eũgłio.¬

Expanded text:
puluis aut adnuntiabit ueritatem tuam? puluis aut adnuntiabit ueritatem tuam? hoc scilicet dicens, quod, si eo modo, quo et ceteri, mortuus dimitteretur in puluerem et caro eius resurrectioni ultimae seruaretur, nulla esset utilitas in sanguine eius, quia nihil prodesset mors eius nec adnuntiaretur ueritas dei, quae illum continuo resurrecturum esse praedixerat. quid sibi ergo uult, quod hoc loco ait: Et in puluerem mortis deduxisti me, nisi corpus eius accipiamus ecclesiam, in qua illi. qui pro eius nomine passi sunt uel patiuntur, non ita ut ipse cito resurgunt, sed in mortis puluerem deducuntur tunc resurrecturi, cura illud tempus uenerit, de quo in euangelio
Abbreviated transcription (Latin):
cut testa passione uelut igne firmat᷑. uasa
enĩ figłi ꝓbat fornax. sicut alio loco di¬
cit scriptura: & hoĩes iustos tẽptatio
S tͥbulationis. & lingua mea adhesit fau¬
cũ dicit: sicut agnus corã tondente fu¬
it sine uoce. Sed si lingͣm eiꝰ os m eiꝰ cor¬
ꝑore qͦd ẽ eccłia intelligamꝰ. ꝑ qͦd suũ lo¬
quit᷑ eũgłiũ: tunc eiꝰ faucib adherent:
cũ a p̾ceptis eiꝰ ñ recedunt. Qd̃ uͦ sequit᷑.
& in puluerẽ mortis deduxisti me. qͦmͦ
capiti coaptabit᷑: qͣndoqͥd̾e corpꝰ eiꝰ qͦd t̾cio
die resurrexit. ñ ẽ utiq in puluerem
dissolutũ: nec alit̾ exposuerunt apłi
qͦd in alio psalmo positũ ẽ. neq dabis
sc̃m tuũ uidere corruptionẽ. nisi qͥa eiꝰ
caro ñ ẽ corrupta. quȩ tam celerit̾ resur¬
rexit: Unde itẽ in alio psalmo dicit.
Que utilitas in sangͥne meo. dũ descen¬
do in corruptionẽ: nũqͥd ꝯfitebit᷑ tibi

Expanded text:
cut testa passione uelut igne firmatur; uasa cut testa passione uelut igne firmatur; uasa enim figuli probat fornax, sicut alio loco scriptura dicit, et homines iustos temptatio tribulationis. et lingua mea adhaesit faucommendat, cum dicit: Sicut agnus coram tondente fuit sine uoce; sed si linguam eius eos in eius corpore, quod est ecclesia, intellegamus, per quos suum loquitur euangelium, tunc eius faucicum a praeceptis eius non recedunt. Quod uero sequitur: Et in puluerem mortis deduxisti me. quo modo capiti coaptabitur, quando quidem corpus eius, quod tertio die resurrexit, non est utique in puluerem dissolutum? nec aliter exposuerunt apostoli, quod in alio psalmo positum est: Neque dabis sanctum tuum uidere corruptionem, nisi quia eius caro non est corrupta, quae tam celeriter resurrexit. unde item in alio psalmo dicit: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? numquid confitebitur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere uoluit:. ut cordis sui noĩe
significaret scͥptas suas: uͥ eiꝰ utiq la¬
debat ꝯ siliũ. Qd̃ tẽ aꝑtũ ẽ. cũ ea que de
illo ꝓpħata suert̃. passus impleuit.
sunt aduentu eiꝰ. natiuitate. passione.
resurrectione. glorificatiõẽ. Qͥs enĩ ea
iã ñ intelligit in ꝓpħis: qͣndo usq ad in¬
tellectũ etiam carnalis multitudinis
ꝑuenerunt: Quã fortasse. significauit
medio uentͥs sui: ut in eiꝰ corpore. qd est
eccłia. qͣsiuentͥs locũ habeat carnalis
& infirmior. multitudo. Aut si uentͥs
nom̃. magis interiorib ꝯpecit: ad eos
potiꝰ ꝑsectiorẽ scͥpturaꝵ intellectũ ꝑtin̾ẽ
mostratũ ẽ: cũ cor eiꝰ id ẽ scͥpture er̃ q̃ cõ¬
tinent ꝯsiliũ eiꝰ. in medio eoꝵ hoc ẽ in cogita¬
tione eoꝵ tanqͣm cera dissoluit᷑. hoc ẽ ser¬
uore sp̃c aꝑit᷑. disputat᷑. exponit᷑. Exaruit ue¬
s lut testa uͥtus mea. Testa igne firmataẽ. Sic

Expanded text:
intellegere uoluit, ut cordis sui nomine intellegere uoluit, ut cordis sui nomine significaret scripturas suas, ubi eius utique latebat consilium, quod tunc apertum est, cum ea, quae de illo prophetata fuerunt, passus impleuit. sunt aduentu eius, natiuitate, passione, resurrectione, glorificatione. quis enim ea iam non intellegit in prophetis, quando usque ad intellectum etiam carnalis multitudinis peruenerunt? quam fortasse significauit medio uentris sui, ut in eius corpore, quod est ecclesia, quasi uentris locum habeat carnalis et infirmior multitudo, aut, si uentris nomen magis interioribus competit, ad eos potius perfectiorem scripturarum intellectum pertinere monstratum est, cum cor eius, id est scripturae eius, quae continent consilium eius, in medio eorum, hoc est in cogitatione eorum tamquam cera dissoluitur, hoc est feruore spiritus aperitur, disputatur, exponitur. Exaruit uelut testa uirtus mea. testa igne firmata est; si
Abbreviated transcription (Latin):
e rugierunt petendo eiꝰ mortem.
Sicut aqͣ effusiis sũ: tanqͣm ut in
me lapsi caderent ꝑsecutores mei.
Hisꝑsa sunt omĩa ossa mea. Qͥd sũt
ossa: nͥ corporis fundam̃ta: Corpus
tur. Hi utiq disꝑsi st̃. cũ ad passionẽ
iꝑse duceret᷑: uł cũ eẽt passus uł mortuus.
Factũ ẽ cor meũ tanqͣm cera liqͥsceis:
in medio uentͥs mei. Hoc sane qͣmad
modũ capiti nr̃o ipsiꝰ corporis saluato¬
ri coaptetur: inuenire difficile ẽ. Neq
enĩ nͥ magno pauore ꝯtingit.: ut cor
uelut cera liquescat humanũ. Qͦd un
S ꝓfecto aut infirmoꝵ suoꝵ in se tͣn¬
stulit causã. siue illoꝵ qͥ mortis metu
pauescunt. sic̃ ipse petreꝰ ex egregio
p̃sũptore tã creber negator effectus:
siue illoꝵ qͥ tristicia salibri ꝯtabesẽt:
sic̃ idem ipse petreꝰ cũ amare fleuit.
Nã & tͥsticia quasi soluit cor: unde di¬
cit᷑ etiã grece. qͦd hinc appellata sit
lippẽ. Aut certe ꝓfundũ sacram̃tũ nos

Expanded text:
et rugierunt petendo eius mortem. et rugierunt petendo eius mortem. sicut aqua effusus sum, tamquam ut in me lapsi caderent persecutores mei. dispersa sunt omnia ossa mea; quid sunt ossa nisi corporis firmamenta? corpus tur? hi utique dispersi sunt, cum ad passionem ipse duceretur uel cum esset passus et mortuus. factum est cor meum tamquam cera liquescens in medio uentris mei. hoc sane quem ad modum capiti nostro, ipsius corporis saluatori coaptetur, inuenire difficile est. neque enim nisi magno pauore contingit, ut cor uelut cera liquescat humanum. quod unsed profecto aut infirmorum suorum in se transtulit causam siue illorum, qui mortis metu pauescunt sicut ipse Petrus ex egregio praesumptore tam creber negator effectus, siue illorum, qui tristitia salubri contabescunt sicut idem ipse Petrus, cum amare fleuit — nam et tristitia quasi soluit cor, unde dicitur etiam Graece quod appellata sit λόπη, aut certe profundum sacramentum nos
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo ẽ in spe uitȩ eterne: ne discedas
a me. q̃m tͥbulatio pxima ẽ. Non ẽ in
agro meo. ñ in auro. ñ in pecore. ũ
in tectis. atq parietib. ñ in meoꝵ or¬
bitatib s in carne mea ẽ cui copislor.
cui conector. cuiꝰ sensũ ñ hab̾e ñ possũ:
unde me de ꝓximo urget. ut a paci¬
entie uirtute. deficiam. Ne discedas
neq ꝓpinquus. neq humana laus.
neq pretĩtȩ recordatio uoluptatis:
neq aliqͥd eoꝵ qͦ t̾renȩ felicitatis rui-¬
na fulcitur: neq ipsa quȩ in animo
meo ẽ humana uirtus: qͥa si tu dese¬
ris. que hominis uirtus ẽ : Qͥd est
Senĩ homo: nͥ qͦd memor es eiꝰ: sircum¬
s dedert̃ me uituli multi:. hoc ẽ mino¬
Sres in plebe. Tauri pingues obsedert̃
Sme: hoc ẽ suꝑbi ac diuites pͥncipes ple¬
S bis. Aꝑuert̃ in me os suum: clamã¬
do. crticisge crucisige. Qsi leo rapi¬
Sens & rugiens. Rapuerunt enĩ cõ¬
prehensum adducentes ad p̾sidem.

Expanded text:
cum illo est in spe uitae aeternae: Ne discedas cum illo est in spe uitae aeternae: Ne discedas a me, quoniam tribulatio proxima est; non est in agro meo, non in auro, non in pecore, non in tectis atque parietibus, non in meorum orbitatibus, sed in carne mea est, cui copulor, cui conector, cuius sensum non habere non possum; unde me de proximo urget, ut a patientiae uirtute deficiam. ne discedas neque propinquus neque humana laus neque praeteritae recordatio uoluptatis neque aliquid eorum, quo terrenae felicitatis ruina fulcitur, neque ipsa, quae in animo meo est humana uirtus. quia, si tu deseris, quae hominis uirtus? quid est enim homo, nisi quod memor es eius? Circumdederunt me uituli multi, hoc est minores in plebe. tauri pingues obsederunt me, hoc est superbi ac diuites, principes plebis. ape rue run t in me os suum — clamando: Crucifige, crucifige — quasi leo rapiens et rugiens; rapuerunt enim comprehensum adducentes ad praesidem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dolere non possit: Ideo & diabolus hẽ
nocendi ordinẽ denens. illiꝰ magni uiri
quẽ postulauerat tẽptandũ. priꝰ extera
bona accepit inpotestatẽ: quib ab latis
& ꝑditis. cũ illũ inconcussum uidẽret.
postulauit: tali cũ eo ꝯfligens certami¬
ne ut bona ꝓxima inuaderet. hoc ẽ cor¬
poris bona: quib ille ꝑditis si forte suc¬
cũberet. atq ad impietatẽ cor inelina-¬
ret. etiam bona animi deperiress:
quib per dendis iã in corpore seui¬
ens uicinꝰ tẽꝑtator instabat. Denig
ille uir in tanta temptatione. ubi
erat animi bonis ꝓxima tͥbulatia qͣm¬
uis multa ꝓpħice loquat᷑. longe tam̃ a¬
liter loquit᷑. qͣm cũ illa externa depe¬
rissent bona: in quib filios ñ amise¬
rat. s p̃miserat. Clamat gͦ mrĩs ani¬
ma transsigurata in xp̃m. cũ iam i
carne tͥbulari ceꝑit. & dicit deo a qͦ
derelicta ẽ. in t̾rena felicitate: s quȩ

Expanded text:
 dolere non possit? Ideo et diabolus hunc  dolere non possit? Ideo et diabolus hunc nocendi ordinem tenens illius magni uiri, quem postulauerat temptandum, prius externa bona accepit in potestatem. quibus ablatis et perditis cum illum inconcussum uideret -postulauit tali cum eo confligens certamine, ut bona proxima inuaderet, hoc est corporis bona. quibus ille perditis si forte succumberet atque ad impietatem cor inclinaret, etiam bona animi deperirent, quibus perdendis iam in corpore saeuiens uicinus temptator instabat. denique ille uir in tanta temptatione, ubi erat animi bonis proxima tribulatio, quamuis multa prophetice loquatur, longe tamen aliter loquitur, quam cum illa externa deperissent bona, in quibus filios non amiserat, sed praemiserat. Clamat ergo martyris anima transfignrata in Christum, cum iam in carne tribulari coeperit, et dicit deo, a quo derelicta est in terrena felicitate, sed quae
Abbreviated transcription (Latin):
uestẽ meã miserunt sortẽ. Qͦ factũ est:
cũ iã penderet in cruce. Qd ẽ gͦ tbulatio
proxima ẽ. in qͣ media loq̃batun: Sed
nimirũ illud uult intelligi: qͥa cũ ca¬
ro in dolorib ẽ & in penis: ꝓfecto anima
tẽ habet magnũ agonem pacientiȩ: in qͦ
ne desiciat laborandũ & orandũ ẽ. Ni¬
chil ẽ autẽ animȩ. sua carne ꝓpinquiꝰ.
Ideo mundi huiꝰ qͣlibet magnꝰ ꝑfectusq
ꝯtẽptor: cũ alibi patit᷑. nichił patitun.
Potest enĩ adhibere uigilẽ rationẽ cũ
amittit boua q̃ extͥnsecus sunt. & ab a¬
nimo sapientis qui ex cupidicate ñ heret.
sine dubio longe sunt: & ñ curare qͦd pa¬
titur. qͥa nec patitur. Cũ uͦ amittit p̃clpu¬
a corꝑoris bona. id ẽ corporis uitã ac sa¬
lutẽ: iam tͥbulatio ꝓxima ẽ animi bo¬
nis : quib ipse intus tanqͣm corporis
dñs est. Qͥd faciet qͣlibet ratione. ut ñ
doleat cũ corpꝰ uulnerat᷑ aut uritur: cui
tanto implicatur ꝯsortio. ut pati possit.¬

Expanded text:
um est, cum iam penderet in ligno. quid est ergo tribulatio proxima est\', in qua media loquebatur? sed nimirum illud uult intellegi, quia, cum caro in doloribus est et in poenis, profecto anima tunc habet magnum agonem patientiae, in quo ne deficiat, laborandum et orandum est. nihil est autem animae sua carne propinquius. ideo mundi huius quilibet magnus perfectusque contemptor cum alibi patitur, nihil patitur. potest enim adhibere uigilem rationem, cum amittit bona, quae extrinsecus sunt et ab animo sapientis, qui ex cupiditate non haeret, sine dubio longe sunt, et non curare, quod patitur, quia nec patitur. cum uero amittit praecipua corporis bona, id est corporis uitam ac salutem, iam tribulatio proxima est animi bonis, quibus ipse intus tamquam corporis dominus est. quid facit qualibet ratione, ut non doleat, cum corpus uulneratur aut uritur, cui tanto implicatur consortio, pati possit,
Abbreviated transcription (Latin):
timetis dñm laudate eũ: uniu̾sũ
sem̃ ia cob magnificate eũ. ⁊ Ion ua¬
cat qͦd ei ñ sufficit dice sem̃ iacob. nͥ
adderet uniu̾sũ: ne in solis eis intelli¬
geret᷑. qͥ ex israhelitis fuerant credi¬
turi. Sem̃ enĩ iacob: ipsũ ẽ sem̃ abra¬
he. Omĩb autẽ in xp̃m credentib.
ñ solis qͥ ex isrł fideles erant: apłs di

Expanded text:
date eum; uniuersum semen Iacob, magnificate eum. non uacat. quod ei non sufficit dicere \'semen Iacob\', nisi adderet\'uniuersum\'. ne in solis eis intellegeretur, qui ex Israhelitis fuerant credituri. semen enim Iacob ipsum est semen Abrahae; omnibus autem in Christum credentibus, non solis qui ex Israhel fideles e
Abbreviated transcription (Latin):
matoremq suũ accendit in se grã spc̃
tꝰ hoc demonstrat. Cũ enĩ dixiss nar¬
rabo nom̃ triũ frĩb meis. qr deũ nemo
uidit unqͣm. s unigenitꝰ filiꝰ qͥ ẽ in si¬
nu patͥs ipse enarrauit: atq adiun-¬
xiss. in medio eccłiȩ cantabo te. qͦmͦ can¬
tauit. idẽ qͥa in nobis cantauit. cũ pro¬
sicimꝰ in nomine qd narrauit frĩbus
siuis: & qͥa laudẽ dei cantauit in no¬
bis. ꝯtinuo manifestauit dicens. Q
Stimetis łm: laudate eũ. Qͥs eni ue-¬
racit̾ laudat: nͥ qͥ sincerit̾ amat: Tan¬
tũdem ẽ gͦ: ac si diceret. Qͥ timetis do-
minũ. amate eũ. Bixit enĩ homini
sic̃ scͥptũ ẽ: ecce pietas ẽ sapientia. Por¬
ro pietas: cultus dei ẽ. Nec colit᷑ ille:
nͥ amando. Sũma gͥ & uera sapientia:
ẽ in p̃cepto illo pͥmo. diliges dñmdm̃
tuũ ex toto corde tuo. & ex cota anima
sapientia ẽ haritas dei: nec diffundi

Expanded text:
matoremque suum accendit in se gratia spimatoremque suum accendit in se gratia spitius hoc demonstrat. cum enim dixisset: Narrabo nomen tuum fratribus meis, quia deum umquam, sed unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse enarrauit, atque adiunxisset: In medio ecclesiae cantabo te, quo modo cantauit, id est quia in nobis cantauit, cum proficimus in nomine, quod narrauit fratribus suis, et quia laudem dei cantauit in nobis, continuo manifestauit dicens: Qui timetis dominum, laudate eum. quis autem ueraciter laudat, nisi qui sinceriter amat? tantundminum, amate eum. dixit enim homini, sicut scriptum est, ecce pietas est sapientia\'. porro pietas cultus dei est nec colitur ille nisi amando. summa igitur et uera sapientia est in praecepto illo primo: Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
Unde in eũgłio dicit. & p̃dicabitur hoc
eũgłiũ in uniu̾so orbe. in testimoniũ
om̃ib gentibꝰ: & tẽ ueniet sinis. Qd au¬
tẽ ait cantabo. hoc ẽ canticũ nouũ. de
qͦ in alio psalmo dicit᷑. Cantate dñõ can¬
ticũ nouũ: cantate dño omĩs terra.
Habes hic ut᷑q & qͦ cantico cantaturũ
se dixerit: & in cuiꝰ eccłiȩ medio. Illud
ꝑtinet ad canticũ nouũ: hȩx ad omẽm
terrã. Ipse qͥppe cantat in nobis. euiꝰ
grã cantamꝰ. si c̃ dicit apls. A n uultis
Medium uͦ eccłiȩ uł ad eminentiã licet re¬
feras & ipsam manifestationẽ: qͥa oĩa
qͣnto clariꝰ nota sunt. tantomagis in
medio ẽẽ dicunt᷑. uł certe ad interiores
eccł̃iȩ: qr intiora st̃ media. Neq enim
dicens. Eantantes & psallentes incordi¬
b urĩs dño. Intꝰ ẽ enĩ hoc gaudiũ: ubi
uox laudis & canit᷑ & audit᷑. Qua
uoce laudat᷑ qͥ gratis amandus est.
toto corde. tota anima. tota mente: a¬

Expanded text:
unde in euangelio dicit: Et praedicabitur hoc unde in euangelio dicit: Et praedicabitur hoc euangelium in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus  canticum nouum, de quo in alio psalmo dicitur: Cantate domino canticum nouum, cantate domino omnis terra. habes hic utraque, et quo cantico cantaturum se dixerit et in cuius ecclesiae medio; illud pertinet ad canticum nouum, haec ad omnem terram. ipse quippe cantat in nobis, cuius gratia cantamus, sicut dicit apostolus: An uultis medium uero ecclesiae uel ad eminentiam licet referas et ipsam manifestationem, quia omnia quanto clarius nota sunt, tanto magis in medio esse dicuntur, uel certe ad interiores ecclesiae, quia interiora sunt media. neque enim dicens: Cantantes et psallentes in cordibus uestris domino. intus est enim hoc gaudium, ubi uox laudis et canitur et auditur; qua uoce laudatur, qui gratis amandus est toto corde, tota anima, tota mente a
Abbreviated transcription (Latin):
Derare. debeamꝰ: uel qͦd ñ ẽ derelictus.
sed exauditꝰ in eo qͦd ait ne discedas a
me qͥ dixerat quare me dereliqͥsti. Qd
utaq ꝯtrariũ ẽ: nͥ illud ad aliud. hoc ad
aliud referat᷑. Attende. & audi qͣntũ sapis.
hauri qͣntũ capi̾. qͣntũ cũq ipse rẽ tãtã eloqͥ
ualeo: inmo qͣntũ tribuit ille qͥ nos
exaudit. & in xͦ in qͣntũ homo media¬
tũ ds ẽ equalis do. & potens ẽ facere
mꝰ. Uide in hoc psalmo testam̃ti noui
grãm: uide illius derelictionis tͥbu¬
lationis dep̃cationis fructu qͥd agatur:
qͥd insinuetur qͥd ꝯm̃det᷑ qͥd illustret᷑.
intuere qͥd legamꝰ tanto ante propħa¬
tũ: qͥd iam cernamꝰ impletũ. Narrabo
Sinqͥt nom̃ tuũ fr̃ib meis: in medio
Seccłie cantabo te. Frat̾s eiꝰ sunt: de qͥ¬
meis. Eccłia illa ẽ: quã mͦ dixit tuni¬
cam suã. Hec ẽ tunica catholica. quȩ
doto orbe copiosa diffundit᷑. q̃ usq ad
ultimas gentes crescendo porrigitur.

Expanded text:
derare debeamus; vel quod non est derelictus sed exauditus in eo quod ait, Ne discedas a me, qui dixerat, Quare me dereliquisti; quod utique contrarium est, nisi illud ad aliud, hoc ad aliud referatur. Attende et audi quantum sapis, hauri quantum capis, quantumque ipse rem tantam eloqui valeo, imo quantum tribuit ille qui nos exaudit, et in Christo, in quantum homo mediatum deus est aequalis deo et potens est facere, intellegimus, uide in hoc psalmo testamenti noui gratiam. uide, illius derelictionis, tribulationis, deprecationis fructu quid agatur, quid insinuetur, quid commendetur, quid inlustretur. intuere, quid legamus tanto ante prophetatum, quid iam cernamus impletum. narrabo, inquit, nomentuum fratribus meis; in medio ecclesiae cantabo te. fratres illi sunt, de qumeis. ecclesia illa est, quam modo dixit unicam suam; haec est unica catholica, quae toto orbe copiosa diffunditur, quae usque ad ultimas gentes crescendo porrigitur,
Abbreviated transcription (Latin):
de gregib tius hircos. Ꝙ paulopost
ut ostenderet sacͥficiũ noui cestam̃ti
qͣndo illa fuerant cessatura:. imio¬
la inqͥt deo sacͥficiũ laudis: & red¬
de altissimo uota tua. E in fine eius¬
dem psalmi. sacͥficiũ inquit laudis
głificabit me. & illic uia ẽ. qͣ ostendã
illi salutare meũ. Salutare dei xp̃e
ẽi quẽ infantẽ symeon senex eũ agno

Expanded text:
de gregibus tuis hircos. et paulo post, de gregibus tuis hircos. et paulo post, ut ostenderet sacrificium noui testamenti, quando illa fuerant cessatura: Immola, inquit, deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. et in fine eiusdem psalmi: Sacrificium, inquit, laudis glorificabit me et illic uia est, qua ostendam illi salutare meum. salutare dei Christus est, quem infantem
Abbreviated transcription (Latin):
datus ẽ nobis. Initiũ autẽ sapientiȩ
timor dnĩ. & timor ñ ẽ in caritatẽ
s ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ.
Proinde p̃missus timor in cor nr̃m.
pellit inde ꝯsuetudinẽ maloꝵ oꝑm :
& seruat caritati locum. Qua tãqͣm
dña ueniente: ut illa insidat absce¬
dit. gͣ qͥ timetis d̾m laudate eũ:
ut dm̃ ñ seruilit̾. s libere colatis
Amare discite quẽ timetis: & pote¬
ritis laudare qͦd amatis. Lim̃tes
enĩ dm homines ueteris testam̃ti.
propt̾ litterã terrentẽ & occidentẽ.
ñdũ habentes sp̃m uiuificantẽ. cur¬
rebant cũ sacrificiis ad tẽplũ. et
quis in figͣm suturi sangͥnis qͦ redep¬
ti sumꝰ : tam̃ nescientes quid ꝑ eos p̃si¬
guraret᷑. cruentas uictimas immola¬
bant. Nunc uͦ in grã testam̃ti noui. qͥ
timetis dñm laudate eũ. ꝑ pse quuꝑꝑe
in alio psalmo mutanda illa p̃ñtiais.
q̃ tc̃ in umbra futiͣ offerebant᷑. ñ accipi¬
am inqͥt de domo tua uitulos. neq

Expanded text:
sapientiae timor domini et timor non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timorem. proinde praemissus timor in cor nostrum pellit inde consuetudinem malorum operum et seruat caritati locum, qua tamquam domina ueniente. ut illa insidat, abscedit. Ergo, qui timetis dominum, laudate eum. ut deum non seruiliter sed libere colatis, amare discite, quem timetis, et poteritis laudare, quod amatis. timentes enim deum homines ueteris testamenti propter litteram terrentem et occidentem nondum habentes spiritum uiuificantem currebant cquamuis in figuram futuri sanguinis, quo redempti sumus, tamen nescientes, quid per eas praefiguraretur, cruentas uictimas immolabant. nunc uero in gratia testamenti noui qui timetis dominum. laudate eum. ipse quippe in alio psalmo mutanda illa praenuntians, quae tunc in umbra futuri offerebantur: Non accipiam, inquit, de manu tua uitulos neque
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ꝑsonis uisis etiã innocentib ir¬
ritentur. Manu autẽ canis potestatẽ
mundi significauit: cuiꝰ etiã regnũ in¬
sestũ futurũ corpori suo. id ẽ eccłie
sue. leonis nomine sigurauit. in eo qd¬
S adiunxit̾. salua me ex ore leonis. Unde
scͥptũ ẽ. Nichil inter est int̾ minas
regis: & iram leonis. Qmqͣm & diabo¬
lũ apłs petuꝰ leoni ꝯparet rugienti.
& q̃renti cirrũ cundo quẽ deuoret.
Suꝑbosq huiꝰ mundi. xͥ anis humilibꝰ
aduer saturos ostendens: consequenter¬
s dicit. E a cornib unicornium humi¬
slitatẽ meã. Id̾o qͥppe. in unicornib
suꝑbi intelligunt᷑: qr suꝑbia odit ꝯsor¬
tium: & qͣntũ in ipso ẽ solꝰ cupit emi¬
nere omĩs suꝑbus. Iã n̾e attende iͥl sit¬

Expanded text:
autem personis visis, etiam innocentibus, irautem personis visis, etiam innocentibus, irritentur. Manu autem canis, potestatem mundi significavit. Cujus etiam regnum infestum futurum corpori suo, id est Ecclesiae suae, leonis nomine figuravit in eo quod adjunxit: Salvum me fac de ore leonis. Unde est scriptum, Nihil interest inter minas regis et iram leonis : quanquam et diabolum apostolus Petrus leoni comparet rugienti, et quaerenti circumeundo quem devoret . Superbosque hujus mundi Christianis humilibus adversaturos ostendens, consequenter dicit: Et a cornibus unicornium humilitatem meam. Ideo quippe in unicornibus superbi intelliguntur, quia superbia odit consortium, et quantum in ipso est, solus cupit eminere omnis su
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ualuit malignoꝵ: orat ut animȩ ni¬
chil noceat cũ dicit. erue a framea
animã meã: ut hȩc in propħia oratio.
si ad caput corporis referas ñ uideat᷑
uelut indigentis peticio: s potiꝰ rei
futurȩ sigurata p̃dictio. Aut certe
qͥa corpꝰ esꝰ hoc ẽ eccłia graues ꝑsecuti¬
ones fuerat ꝑpessura: Frameã dixit q̃
maxime trucidati st̃ mr̃s. Unde
uult animas eoꝵ eruine timeant
etiã in ipsoꝵ passionib inimicoꝵ lĩ¬
gͣm frameam dicit. unde animam
suã hoc ẽ animã corporis sui. animã
scõꝵ suoꝵ uult erui. Qd̾ autẽ seqͥt᷑.¬
S&e de manu canis unicã meã. niebil
aptiꝰ qͣm unica eccłia mͥ uidetur
intelligi. Canem uͦ mundũ appel¬
lauit. non ratione s ꝯsuetudine con¬
tra insolitã ueritatẽ latrantem. Hec
ẽ enĩ canũ natura: ut cũ quib ha¬
bent ꝯ suetudinẽ. siue illi boni siuie
mali sint. ñ ad eoᷤ latrent: insolitoꝵ

Expanded text:
praeualuit malignorum, orat, ut animae nipraeualuit malignorum, orat, ut animae nihil noceat, cum dicit: Erue a framea animam meam, ut haec in prophetia oratio, si ad caput corporis referas, non uideatur uelut indigentis petitio sed potius rei futurae figurata praedictio. aut certe, quia corpus eius, hoc est ecclesia graues persecutiones fuerat perpessura. frameam dixit, qua maxime trucidati sunt martyres; unde uult eorum animas erui, ne timeant etiam in ipsorum passionibus inimicorum linguam frameam dicit. unde animam suam, hoc est animam corporis sui, animam sanctorum suorum uult erui. Quod autem sequitur: Et de manu canis unaptius quam unica Ecclesia mihi videtur intelligi. Canem vero appellavit mundum, non ratione sed consuetudine contra insolitam veritatem latrantem. Haec est enim canum natura, ut cum quibus habent consuetudinem, sive illi boni, sive mali sint, non ad eos latrent; insolitorum
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba deinde quȩ subtexunt᷑ orantiᷤ
sunt. tam ex ꝑsona capitis id ẽ hoĩs
mediatoris. quã ex ꝑsona corporis
qͦd ẽ eccłia. cũ dicit etiã tumcã suã.¬
S Tu autẽ inqͥt dnẽ: ne longe facias au
s. xiliũ cuũ. Hoc ad eiꝰ carnem ꝑtinet:
cuiꝰ resurrectio ñ in longũ missa ẽ. ut¬
s alioꝵ. In defensionẽ meã aspice. Ne
qd noceant inimiciꝰqͥ sͥ uident᷑ aliqͥd
potuisse carnẽ ꝑim̃do mortalẽ. Nõ
autẽ nocent. si defendente grã dei
ñ eis ad malũ anima suꝑata ꝯsentiat:
sic̃ & alibi ꝓpħatũ ẽ. Terra tͣdita ẽ in
manꝰ imꝑis: hoc ẽ caro terrena. Erue¬
s a framea animã meã. frramea gladiꝰ
ẽ: nec utiq tali ferro s cruce occisus
ẽ xp̃c: nec latꝰ eiꝰ gladio s lancea ꝑcus¬
serunt. Trans lat̾o gͦ uerbo frameã
lingͣm dixit ꝑsequentiũ. sic̃ in alio
psalmo dicitur. & lingͣ eoꝵ gladius
accutus. Unde qͥa in eiꝰ carne. lingua

Expanded text:
uerba deinde, quae subtexuntur, orantis uerba deinde, quae subtexuntur, orantis sunt tam ex persona capitis, id est hominis mediatoris, quam ex persona corporis, quod est ecclesia, quam dicit etiam unicam suam. tu autexilium tuum: hoc ad ejus carnem pertinet, cujus resurrectio non in longum est missa, ut aliorum. In defensionem meam aspice: ne quid noceant inimici, qui sibi videntur aliquid potuisse carnem perimendo mortalem. Non autem nocent, si defendente gratia Dei, non eis ad malum anima superata consentiat: et alibi prophetatum est, terra tradita est in manus impii, hoc est caro terrena. Grue a framca animam meam. framea gladiue est; nec utique tali ferro sed cruce occisus est Christus nec latus eius gladio sed lancea percusserunt. translato ergo uerbo frameam linguam dixit persequentium, sicut in alio psalmo dicitur: Et lingua eorum gladius acutus. unde, quia in eius carne lingua
Abbreviated transcription (Latin):
uentus a facie terrȩ. Deniq sequit᷑
Qm̃ circũ declerunt me canes multi:
ociliũ malignantiũ eircũdedit nie.
Tanqͣm ipsõs dixerit puluerẽ mortis
in qͣ deductus ẽ. qͦs dixit canes mul-¬
tos. & ꝯciliũ malignantiũ. canes ui¬
delicet eos appellans. qͥa plerũq con¬
tra innocentes latrant: cũ quib ñ ha¬
bent ꝯsuetudinẽ. Iã uͦ in his q̃ sub¬
iungit: tanqͣm eũgłiũ recitatur. Cru¬
cisixio qͥppe eiꝰ expͥmit᷑. in eo qͦd dicit.
Foderunt manꝰ meas & pedes meos:
¶dinumerauerunt omĩa ossa mea: ipsi
S uͦ ꝯsiderauer unt & ꝯspexerunt me.
Fosse st̃ enĩ clauis manꝰ & pedes er.
&e cũ extendderet᷑ in ligno qͣdam nume
rata sunt ossa eiꝰ. Considatus ẽ autẽ
atq ꝯspectus qͥd illi futurũ eẽt. et
utrũ ueniret helias & liberaret eũ.
Iã illud qͦd sequit᷑: nulliꝰ expositio¬
snis indiget. Diuiserunt sͥ uestim̃ta¬
s mea: & suꝑ uestẽ meã misert̃ sortẽ.

Expanded text:
e. Denique sequitur: Quoniam circumdederunt me canes multi, concilium malignantium circumded erunt me, tamquam ipsos dixerit puluerem mortis, in quem deductus est. quos dixit canes multos et concilium malignantium canes uidelicet eos appellans, qui plerumque contra innocentes latrant, cum quibus non habent consuetudinem. iam uero in his. quae subiungit, tamquam euangelium recitatur. crucifixio quippe eius exprimitur in eo, quod dicit: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumerauerunt omnia ossa mea: ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me. fossae. sunt enim clauis manus et pedes eius et, cum extenderetur in ligno, quodam modo rata sunt ossa eius. consideratus est autem atque conspectus. quid illi futurum esset et utrum ueniret Helias et liberaret eum. Iam illud, quod sequitur, nullius expositionis indiget: Diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem.
Abbreviated transcription (Latin):
Hac uiuunt corda in sełm scłi. tan¬
qͣm saturata pane celesti: de qͣ dlicit
ipse saturator. Nisi manducaueritis
qͥ saturant᷑ uiuent corda in scłm scłi.
speciem. Uident enĩ nc̃ ꝑ specłm ine¬
nigiate: tẽ autẽ facie ad faciem. Un¬
de ipsa caritas nc̃ in bonis oꝑib di¬
lectionis exercetur: qua se ad subue¬
niendũ quaqͣ uersum pot̾ porrigit.
et ħ latitudo ẽ. ⁊sc̃ uͦ longanimitate
aduersa tolerat. & in eo qd̾ ueraciter
denuit ꝑseuerat: & hȩc longitudo est.
Hoc autẽ totũ ꝓpt̾ adipiscendã uitã
facit eternã. q̃ illi ꝓmittitur in excel¬
so: & hec altitudo est. Existit uͦ ex oc¬
culto ista caritas: uͥ fundati qͦd̾amͦ et
radicati sumꝰ: uͭ cause uoluntaris dei
ñ uestigant᷑: euiꝰ grã sumꝰ salui facti:
ñ ex oꝑib iusticie quȩ nos fecimꝰ. sed
scd̃m eiꝰ miscd̾̃iam. Uoluntarie qͥppe ge¬
nuit nos uerbo ueritatis: & hȩc uo

Expanded text:
hac uiuunt corda in saeculum saeculi tamhac uiuunt corda in saeculum saeculi tamquam saturata pane caelesti, de qua dicit ipse saturator: Nisi manducaueritis qui saturantur, uiuent corda in saeculum saspeciem. uident enim nunc per speculum in aenigmate tunc autem facie ad faciem. unde ipsa caritas nunc in bonis operibus dilectionis exercetur, qua se ad subueniendum, quaqua uersum potest, porrigit, et haec latitudo est; nunc longanimitate aduersa tolerat et in eo, quod ueraciter tenuit, perseuerat, et haec longitudo est; hoc autem totum propter adipiscendam uitam facit aeternam, quae illi promittitur in excelso, et haec altitudo est. existit uero ex occulto ista caritas, ubi fundati quodam modo et radicati sumus, ubi causae uoluntatis dei non uestigantur, cuius gratia sumus salui facti non ex operibus iustitiae, quaenos fecimus, sed secundum eius misericordiam. uoluntarie quippe genuit nos , uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq & si caro eoꝵ qͥa eũ laudatł.
patitur tẽꝑale tͥbulationẽ uł mor¬
Hec uita cordis ñ ẽ in sensib corporis:
secreta ẽ in luce q̃ intus ẽ: ñ in tene¬
bris q̃ foris sunt. In fine p̃cepti: ñ
initio peccati. finis autẽ p̃cepti ẽ ca¬
ritas. de corde puro. & ꝯscientia bo¬
na. & fide ñ ficta. karitas q̃ ñ emu¬
latur. ñ inflat᷑: qr ñ in altũ sapit
s timet. & ideo coheret timore isto:
ꝑmanente in scłm scłi. Initiũ autẽ
omĩs peccati suꝑbia: qua diabolus
irreuocabilit̾ in exteriora ꝓgressus
ẽ: hominẽq inuidendo & ei simile
aliquid suadendo deiecit. Cui homini
in quacła scͥptura dicit᷑. Qd suꝑbit
Terra & cinis: Qm̃ in uita sua: pro¬
iecit intima sua. In uita sua dictũ
ẽ tanqͣm in ꝓpͥa sũa. et quasi pͥuata.
qua delectatur omĩs suꝑbia. Unde
caritas in ꝯmune magis qͣm in pͥuatũ
consulens: dicitur ñ querere q̃ sua st̃.

Expanded text:
denique, etsi caro eorum, qui eum laudant, denique, etsi caro eorum, qui eum laudant, patitur temporalem tribulationem uel mor saeculi. haec uita cordis non est in sensibus corporis; secreta est in luce, quae intus est, non in tenebris, quae foris sunt, in fine praecepti, non in initio peccati. finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, caritas, quae non aemulatursed timet: et ideo cohaeret timore casto, permanente in saeculum saeculi. initium autem omnis peccati superbia, qua diabolus inreuocabiliter in exteriora progressus est hominemque inuidendo et ei simile aliquid suadendo deiecit. ! cui homini in quadam scriptura dicitur: Quid superbit terra et cinis, quoniam in uita sua proiecit intima sua? in uita sua\' dictum est tamquam in propria sua et quasi priuata, qua delectatur omnis superbia. Unde caritas in commune magis quam in priuatum consulens dicitur non quaerere. quae sua sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
S & dicit. uota mea reddam. coram
stmentib eũ. Edent pauꝑes ce sa¬
turabunt᷑: & laudabunt dñm qui
reqͥrunt eũ. Ipsi sunt pariili de
quib dixit: & reuelasti ea pariui¬
lis. Limentes eum &e pauꝑes id ẽ
humiles. qͥ ñ alta sapiunt. s timeit
timore illo casto. ñ qͦ pena formida¬
tur: sed qͦ grã ꝯseruatur. Uota uͦ sua
sacͥficiũ uult intelligi corporis sui
qͦd ẽ fideliũ sacramentũ. Ideo cum
dixiss uota mea redd̾a coram tim̃¬
dib eũ: ꝯtinuo subiunxit. edent
pauꝑes & saturabuntur. Ipsi enĩ¬
pane saturabuntur qui de celo des¬
cendit: qͥ ei coherentes & eiꝰ pacem
dilectionẽq seruantes. imitant᷑ eꝰ
humilitatẽ. Ideo pauꝑes in hac pau¬
ꝑtate & saturitate p̃cipue apłi cla¬
ruerunt. & laudabt̃ inqͥt dñm qͥ¬
reqͥrunt eũ. intelligentes ñ meritoꝵ
suoꝵ. sed illiꝰ eẽ grẽ qͦd saturati suis.
Requirunt enĩ eũ: qr ñ sunt ex
eis qui sua querunt: s q̃ iħu xp̃i.¬

Expanded text:
a mea reddam coram timentibus eum. Edent pauperes, et saturabuntur; et laudabunt Dominum qui requirunt cum. Ipsi sunt parvuli de quibus dixit, et revelasti ea parvus; timentes eum, et pauperes, id est humiles, qui non alta sapiunt, sed timent timore illo casto, non quo poena formidatur, sed quo gratia conservatur. 61. Vota vero sua sacrificium vult intelligi corporis sui, quod\' est fidelium sacramentum. ideo cum dixisset: Vota mea reddam coram timentibus eum, continuo subiunxit: Edent pauperes et saturabuntur. ipsi enim saturabuntur pane, qui de caelo descendit, qui ei cohaerentes et eius pacem dilectionemque seruantes imitantur eius humilitatem; ideo pauperes. in hac paupertate et saturitate praecipue apostoli claruerunt. et laudabunt. inquit, domrequirunt eum: intelligentes non meritorum suorum, sed illius esse gratiae quod saturati sunt. Requirunt enim eum, quia non sunt ex eis qui sua quaerunt, non qu
Abbreviated transcription (Latin):
lopꝰt in eod̾e psalmo dicit: ñ ad insipi¬
entiã mͥ. hoc ẽ corpori meo. eccl̃e mee.
minimis meis: Nã & in eũgłio qͣndo u¬
ni ex minimis meis fecistĩ inqͥt: mͥ secistis.
Sic itaq dictũ ẽ ⁊ ñ ad insipientiã mͥ. qͦmͦ dictũ ẽ¬

Expanded text:
lo post in eodem psalmo dicit: Non ad insipilo post in eodem psalmo dicit: Non ad insipientiam mihi, hoc est corpori meo, ecclesiae meae, minimis meis? nam et in euangelio: Quando uni ex minimis meis fecistis, inquit, mihi fecistis. sic itaque dictum est \'et non ad insipientiam mihi\',
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. alt̾ te cinget & feret qͦ tu ñuis.
signisicans qͣ morte clarificaturꝰ erat
Sm̃. ꝙ ob hoc a ło suo de̾licti uiderẽt᷑
ad tẽpꝰ. cũ eis nollet p̃stare qͦd uellent.
illã uocẽ cordis emitterent. illũꝙ &d¬
hiberent pietatis affectũ. quẽ passiõe
impendente ore ꝓpͥo dñs exp̃ssit. eos
idem̃tid̾e. inse tͣnsfigurans: uerũ ñ qd
ego uolo. s qͦ tu uis pat̾. In qͦ enĩ pͥmitꝰ
it reqͥrend̾a cũ addidit. ut qͥd dereliqͥ¬
stime. Id ẽ qͣre. Propt̃ qͥd: Qm ob
causame Profecto eni erat aliq̃ causa.
eaq ñ parua. ut noe libaret de dilu¬
uiõ. loth de celesti incendio: y saac de
imminenti gladio: ioseph de calũpnia
mulieris & custodia carceris: moysen
ab egyptiis. raab de excidio ciuitatis:. su¬
sannam a testibus falsis: dauielem
a leonib tres uiros ab ignib: alios q
eũq in potestate seiuentium usq ad
mortis exitũ derelinq̃ret. Ut qͥd hoc
propt̾ qd hoc. nisi ꝓpt̃ illud qͦd pau¬

Expanded text:
Alter te cinget et feret, quo tu non uis\\ significans. qua morte glorificaturus erat deum, et ob hoc a deo suo derelicti uiderentur ad tempus, cum eis nollet praestare, quod uellent. illam uocem cordis emitterent illumque adhiberent pietatis affectum, quem passione inpendente ore proprio dominus expressit eos in se identidem transfigurans: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. In quo enim primitus it requirendam, cum addidit: ut quid dereliquisti me? id est quare. propter quid, quam ob causam? profecto enim erat aliqua causa eaque non parua, ut Noe liberaret de diluuio. Loth de caelesti incendio. Isaac de imminenti gladio, Ioseph de calumnia mulieris et custodia carceris, Moysen ab Aegyptiis, Raab de excidio ciuitatis, Susannam a testibus falsis, Danihelem a leonibus. tres uiros ab ignibus aliosque eumque in potestate saeuientium usque ad mortis exitum derelinqueret. ut quid hoc? propter quid hoc nisi propter illud, quod pau
Abbreviated transcription (Latin):
sustinentia ñ tẽporalia bona sꝑatȩ.
q̃ illi aucta rediert̃: s et̃na pociꝰ q̃
in dño p̃cessert̃. Iob gͦ de illis patb
erat: qͥ exclamauert᷑ & salui factist̃.
Cũ e nĩ dicit ego autẽ. satis insinuat
q̃ salu te. illo saluos eẽ factos uelit

Expanded text:
sustinentia non temporalia bona sperate, sustinentia non temporalia bona sperate, quae illi aucta redierunt, sed aeterna potius, quae in domino praecesserunt. Iob ergo de illis patribus erat, qui exclamauerunt et salui facti sunt. cum enim dicit: Ego autem, satis insinuat, qua salute i
Abbreviated transcription (Latin):
ex hortaret᷑ fideles. qͥ pꝰ passionẽ & re¬
surrectionẽ xͥadhuc in ista uita tenebãt᷑
dispensationẽ testam̃ti ueteris no¬
uiq distinguens. sustinentiã inqͥt
iob audistis. & sinẽ dnĩ uidistis: ne.
ideo patient̃ sustinerent temporalia
mala: ut sͥ hoc restitueret᷑. qͣd re¬
cepisse iob legimꝰ. Nã & ab illo iuil¬
nere atq putredine saluuis ẽ factꝰ.
& ei cuncta q̃ amiserat dupplicata
st̃ restituta. Ubi etiã ꝯm̃data ẽ resur¬
rectioĩs fides. Nã filii ñ dupplũ sed
toticłe redditi. etiã illos qͦs amiserat
resurrecturos signisicarc̃. Sic quoꝙ
ipsi illis pͥorib iuncti: a restitutio¬
nib duppli ñ inuenirent᷑ alieni. Ut
ꝙͥ ñ talẽ remunerationẽ spareniꝰ. qͣn¬
do mala tẽporalia pateremur: ñ ait.
sustinentiã & finẽ iob audistis. s ait.
sustinentiã iob audistis: & finẽ dñ
uilistis. Tanqͣm diceret. Mala tem¬
poralia sic̃ iob sustinete: s pro hac

Expanded text:
exhortaretur fideles, qui post passionem et resurrectionem Christi adhuc in ista uita tenebantur, dispensationem testamenti ueteris nouique distinguens: Sustinentiam, inquit, Iob audistis et finem domini uidistis, ne ideo patienter sustinerent temporalia mala, ut sibi hoc restitueretur, quod recepisse Iob legimus. nam et ab illo uulnere atque putredine saluus est factus et ei cuncta, quae amiserat, duplicata sunt restituta. ubi etiam commendata est resurrectionis fides. nam filii non in duplum sed totidem redditi etiam illos. quos amiserat, resurrecturos significarunt; sic ipsi quoque illis prioribus iuncti a restitutione dupli non inuenirentur alieni. ut ergo non talem remunerationem speraremus, quando mala temporalia pateremur, non ait: Sustinentiam et finem Iob audistis, sed ait: Sustinentiam Iob audistis et finem domini uidistis, tamquam diceret: Mala temporalia sicut Iob sustinete, sed pro hac
Abbreviated transcription (Latin):
istã uitã. in qͣ nos d̾s aliqͣndo usq ad mor-¬
tẽ ꝑsequentiũ manib derelinqͥt᷑. s ꝓpt̃ illã
semꝑit̾nã nos debere ẽẽ xͥanos: qͥa hoc in
illo p̃cessisse intuem᷑: ex cuiꝰ noie sic uocam.
Ecce ita factũ ẽ : tam̃ tam multi ñ ob aliud

Expanded text:
 in qua nos deus aliquando usque ad mortem persequentium manibus derelinquit, sed propter illam sempiternam nos debere esse Christianos, quia hoc in illo praecessisse intuemur, ex cuius nomine sic uocamur. Ecce ita factum est. tamen tam multi non ob aliud