comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
morte satis constitit non istam
terrenam transitoriamq felici
sꝑandam atq optandam: qñ¬
quidem in unigenito filio suo
q̃m tanta illa perpeti uoluit.
longe aliuid peti expectariq
oporte̾ aꝑtissima diffinitione
ratur: satis congrue p̾figurat.
Locutus est dñs ad moysen et
aaron dicens. Ista distinctio leg̾
quecũq constituit dñs dicens.
ñ quecũq constituit dñs creans
bus uidelicet testĩs. ut deiñ se¬
quatur: loquere filiis isrł. et
accipiant a te iuiuencam rufã
infirmitatẽ carnis. Rufa ꝓpt̾
legẽ sibi uisi sunt occidere xp̃m.
sñ uicio drͣ hec uiuenca. mirũ
ñ est. Hanc enĩ carnem etiam
cetere hostie figurabant. uͥ si¬
milit̾ sñ uicio pecora inmolari
iubur. Erat quippe illa caro in
re: pat̾ fuit dr̃e sñ uicio. nͥ dice¬
retur. que non ħt in se uicium.
Q si repetendi cã dc̃m est: fortas¬
se non frustra ẽ qđ eam rem ip̃a

Expanded text:
hristi? in cuius morte satis constitit non istam hristi? in cuius morte satis constitit non istam terrenam transitoriamque felicitsperandam et optandam: . quandoquidem in unigenito filio suo, quem tanta illa perpeti uoluit, longe aliud a se peti expectarique oportere apertissima distinctione ratur, satis congrue praefigurat. <Et> locutus est dominus ad Moysen et Aaron dicens: ista distinctio lquaecunque constituit Dominus dicens, non quaecunque constituit Dominus creans,bus scilicet Testamentis, ut deinde sequatur: Loquere filiis Israel, et accipiant a te juvencam rufam infirmitatem carnis; rufa est, legem sibi uisi sunt occidere Christum, sine uitio dicitur haec iuuenca, mirum non est; hanc enim carnem etiam ceterae hostiae figurabant, ubi similiter sine uitio pecora immolari iubentur. erat quippe illa caro in re, parum fuit dicere: sine uitio, nisi diceretur: quae non habet in se uitium. quod si repetendi causa dictum est, fortasse non frustra est, quod eam rem ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
est distinctio nͥ inter aliquaduo uł
cuiuislibet rei cõmemorauit. s ad¬
didit: legis. Nec cuuiscũq legis
est lex illiꝰ uł illiꝰ rei. Non uniuer¬
salis lex que continet que oĩa q̃
legitĩe precipiunt᷑. Hic uͦ cum
dixisset hec est distinctio legis
secutꝰ adiũxit: quec̃q constitu¬
it dñs. p̃cipiendo utiq non crean¬
do. Nam etiã nonnulli int̾pre¬
tes. quecũq p̾cepit dñs transtu¬
lerunt. Si gͣ hec ẽ distinctio leg̾.
quecũq p̾cepit dñs: ꝓculdubio
magna est ista distinctio. et rec¬
te intelligitur duo testamenta
distinguere. Cadem quippe sunt
in ueteri et in nouo. ibi obumbͣ¬
ta. hic reuelata. ibi p̾figurata:
hic manifestata. Nam non solũ
sacramenta diuersa st̃: s etiam
ꝓmissa. Ibi uidentur temꝑalia
ꝓponi quib spũale premiũ oc¬
culte significat᷑. Hic aũ manifes¬
tissime spũalia ꝓmutuntur et̾
naliũ et spũaliũ et eternorum

Expanded text:
est distinctio nisi inter aliqua duo ueest distinctio nisi inter aliqua duo uecuiuslibet rei commemorauit, sed addidit: legis, nec cuiuscumque legis.est lex illius uel illius rei, non uniuersalis lex, quae continet omnia quae legitime praecipiuntur. hic uero cum dixisset: haec est distinctio legis, secutus adiunxit: quaecumque constituit dominus, praecipiendo utique non creando. nam etiam nonnulli interpretes "quaecumque praecepit dominus" transtulerunt. si ergo haec est distinctio legis, quaecumque praecepit dominus, procul dubio magna est ista distinctio; et recte intellegitur duo testamenta distinguere. eadem quippe sunt in uetere et nouo: ibi obumbrata, hic reuelata, ibi praefigurata, hic manifestata. nam non solum sacramenta diuersa sunt uerum etiam promissa. ibi uidentur temporalia proponi, quibus spiritale praemium occulte significetur ; hic autem manifestissime spiritalia promittuntur et nalium et spiritalium atque aeternorum
Abbreviated transcription (Latin):
offert aĩa .i. eccłia sacrificiũ de si¬
nula. eccłie catholice figurã p̾nun¬
tians. que ex conuenientib men¬
bris qͣi simila ex multis credemi
um granis collecta ẽ et legis et ewͣ¬
geliorũ mola int̾ litterã et sp̃m se¬
parat per aquã etiã baptĩs adiũc¬
ta: crismatis oleo perũcta. sp̃c sc̃i
igne solidata. ꝑ humilitatis sp̃m
ło hostia placens effecta. Hee st̃
quatuor obłones qͣd̾ formẽ xͥ et
e iuuenca rufa cꝰcinerẽ et aqͣ.
aspersionis eorũq mundationẽ
qui mortuũ tetigerint. ꝑficere
lex mandauit. nec tacere per¬
mitrim᷑. Cuidentissimũ enim sig
nũ noui testi in ea p̾figuratur. nͦ
satis digne festinantes dr̃e de
tanto sacramento ualemꝰ Primo
eñi ꝙ ita cepit. De hac re loqͥ scͥp¬
tura ꝙ̃ ñ moueat et intentissimũ
faciat in altitudinẽ sacrauienti:
Et locutꝰ est inquit dñs ad moy¬
sen et aaron dicens. Ista ẽ legis
q̃o cõstititit dñs ꝓculdubio nõ

Expanded text:
 sacrificium de simila, Ecclesiae catholicae figuram praenuntians, quae ex convenientibus membris, quasi simila ex multis granis credentium collecta est, et legis et Evangeliorum molam inter litteram et spiritum separat. Per aquam enim baptismatis adjuncta, chrismatis oleo peruncta, sancti Spiritus igne solidata, per humilitatis spiritum Deo hostia placens effecta. Hae sunt quatuor oblationes, quadriformem Christi et De iuuenca rufa, cuius cinerem ad aquam aspersionis eorumque mundationem qui mortuum tetigerint proficere lex mandauit, nec tacere permittimur — euidentissimum enim signum in ea noui testamenti praefiguratur — nec satis digne festinantes dicere de tanto sacramento ualemus. primo enim quod ita coepit de hac re loqui scriptura, quem non moueat et intentissimum faciat in altitudinem sacramenti? et locutus est, inquit, dominus ad Moysen et Aaron dicens: ista disque constituit dominus. procul dubio non
Abbreviated transcription (Latin):
Uos xͥ ꝑsonã unitans choro cõ¬
dit ad dexterã partẽ altaris. in
hoc significãs mediatorẽ łĩ et
hominũ qui de se ip̃o dicit. Non
sũ missus nͥ ad oues que perier̃t
domꝰ isrł. Qui ppͦ: tanqua dext̾

Expanded text:
 personam imitans, choro condit ad dexteram partem altaris, in hoc significans mediatorem Dei et hominum, qui de seipso dicit: « Non sum missus nisi ad oves, quae perierunt d
Abbreviated transcription (Latin):
seqͣr hymnꝰ angłicus tẽporali
natiuitati xͥ testimoniũ ꝑhibẽs.
eum et celestes eiues ꝓnuntiẽt
se d̃m inde glorificasse. et murũ
inimiciciarũ pace hõib reddi¬
ta cecidisse. Oeinde seqͦr oratõ
adhuc in eadem parte altaris
sacerdote morante. Orand̾ autẽ
esse uit̾ predicationis sue pͥmor¬
dia dñs precipit. qñ congregatis
oratione formam orandi instituit.
Hec oratio quib dam gn̾alib uocib
alias orationũ species breuit̾ con¬
prehendit. quib uł appetimꝰ dili¬
genda uł uitamꝰ fugienda uel sa¬
namꝰ cominissa. Seqͣr de hinc
det chorus. ostendens sacre les
tioni se adhibuisse auditũ et af

Expanded text:
r hymnus angelicus, temporali Christi Nativitati testimonium perhibens, cum et coelestes cives pronuntiarent se Deum inde glorificasse, et murum inimicitiarum, pace hominibus reddita, cecidisse. Sequitur deinde oratio, adhuc in eadem parte altaris sacerdote morante. Orandum autem esse, inter praedicationis suae primordia Dominus praecepit, quando congregatis oratione, orandi formam instituit : Haec oratio quibusdam generalibus vocibus alias orationis species breviter comprehendit, quibus vel appetimus diligenda, vel vitamus fugienda, vel sanamus commissa. Sequitur dehinc det chorus, ostendens sacrae lectioni se habuisse adhibuisse auditum et af
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit mundus et corꝑe et sp̃ũ.
aspergi. ꝙͣ herbam supͣ dixꝰ fidem
sigare: quid aliud occurrit nisi
qł scriptũ est. fide mundans cor¬
da eorum: Non enĩ prodest bapt̃s.
si aesit fides. A uiro aũ mundo
dix̃ hoc fieri. ubi signtur ministri
portantes pacẽ dñi sui. qui uere
uir mundus est. Nam de hiis mi¬
nistris in cõsequentib dic̃. Et qͥ
circũsperget aquam aspersionis.
L auabit uestimenta sua .i. obser¬
uabit et corpora. Et qui tetigerit
aquã aspersionis inmundus er̾
usq ad uesperã. Et om̃e qđcũq te¬
tigerit in mundum. in mundum
erit. Et aĩa que tenigerit inmun¬
da erit usq ad uesperam. Iai
dixi superiꝰ quid mͥ iudetur sig¬
lege offerri mandantur xp̃i sa¬
cerdotiũ p̾sigurantia et res ges¬
tas quas ille figure preloqnͣt:
eccłia cõpendiosa imitatione re¬
presentat cum missarũ sacram̾¬
ta per orbem terrarũ cotidia¬
na celebratione frequentat. Et

Expanded text:
ut sit mundus et corpore et spiriut sit mundus et corpore et spiriaspergi, qua herba supra diximus fidem significari, quid aliud occurrit nisi quod scriptum est: fide mundans corda eorum? non enim prodest baptismus, si desit fides. a uiro autem mundo dixit hoc fieri, ubi significantur ministri portantes personam domini sui, qui uere uir mundus est. nam et de his ministris in consequentibus dicit: et qui circumasperget aquam aspersionis lauabit uestimenta sua — id est obseruabit et corpore — et qui tetigerit aquam aspersionis inmundus erit usque ad uesperam. et omne quodcumque tetigerit illud inmundus inmundum erit; et anima quae tetigerit inmunda erit usque ad uesperam. iam dixi superius quid mihi siglege offerri mandantur, Christi sacerdotium praefigurantia, et res gestas, quas illae figurae praeloquuntur, Ecclesia compendiosa imitatione repraesentat, cum missarum sacramenta per orbem terrarum quotidiana celebratione frequentat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nis ñ est circũasꝑsa suꝑ eũ: inmũ¬
dus ẽ. adhuc inmundicia eiꝰ in ip̃o
est. adhuc scilicet. soło. ⁊ post mor¬
tem. Quero supradixit tab̾nacu¬
lum dñi polluit. quantũ in ip̃o ẽ
utiq dixit. Nam si ex hoc tab̾nacułm
inmundũ fc̃m uellet intelligi: mũ¬
dari utiq iuberet. Postea uero in¬
mundos. a mortius oꝑib que st̃
iniquitates. om̃s ita mundari ui¬
bet. Et accipient illi inmundum
cinerem aquã uiuam in uase. et ac¬
cipiet ysopũ tingens in aqua uir
mundus. et circũasperget suꝑ do¬
mum et suꝑ uasa. et suꝑ aĩas quot¬
quot fuerint illie. et super eũ qui
tetigerit os humanũ. aut uulnera¬
tũ aut mortuũ. aut monumentũ.
Et asperget mundus suꝑ inmud̾ die
prietatẽ. Nam sine dubio uisi¬
bilis erat sic̾ oñis ille umbre fu¬
turorum. Prouide qui in sacram̃¬
to baptismi recte abluitur. ꝙ il¬
la aspersionis aqua figurabatur:
mundatur. et spiritualiter .i. in
usibiliter. et in carne et in aĩa.

Expanded text:
non est circumaspersa super eum, inmundus est; adhuc inmunditia eius in ipso est. "adhuc", scilicet etiam post mortem. quod uero supra dixit: tabernaculum domini polluit, quantum in ipso est utique, diximmundum factum vellet intelligi, mundari utique juberet. Postea vero immundos a mortuis operibus, quae sunt iniquitates, omnes ista mundari jubet. Et accipiant illi immundum,cinerem aquam vivam in vase, et accipiens hyssopum, et tingens in aqua vir mundus, circumsperget super domum, et super vasa, et super animas, quotquot fuerint illic, et super eum, qui tetigerit os humanum, aut vulneratum, aut mortuum, aut monumentum. Et asperget mundus super immundum die roprietatem. nam sine dubio uisibilis erat sicut illae omnes umbrae futurorum. proinde qui sacramento baptismi recte abluitur, quod illa aspersionis aqua figurabatur, mundatur et spiritaliter. id est inuisibiliter et in carne et in anima,
Abbreviated transcription (Latin):
N qui aduetũ toto corde deside¬
rabat. et ui hac fideli expectatõe
differri sibi suũ desideriũ sus¬
pirabant. Quales fuer̃t syme
morat. Sub hoc sc̃orũ desiderio

Expanded text:
ntum Christi toto corde desiderabant, et in hac fideli exspectatione differri sibi suum desiderium suspirabant. Qualis fuit Simeon,morat. Sub hoc sanctorum desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
rit qũa fuerit purificatus: tab̾na¬
naculũ dĩ polluit: exterminetur
aĩa illa de isrł. Notand̾ est qd̃ dif¬
ficillime reꝑitur in hiis libͥs ali¬
quid eudentius de uita aĩe post
mortẽ fuisse cõscriptũ. Hic gͦ cum
dicit. si fuerit mortuus añ purifi¬
cationẽ: manere in illo inmundi¬
ciam. et exterminari animã illam

Expanded text:
o quam fuerit purificatus — tabernaculum domini polluit: exteretur anima illa ex Israhel. notandum est quod difficillime reperitur in his libris aliquid euidentius de uita animae post mortem fuisse conscriptum. hic ergo cum dicit "si fuerit mortuus ante purificationem, manere in illo inmunditiam et exteri animam illam
Abbreviated transcription (Latin):
coctos: cũ nullis tribulationib ad
unitatem eccłie diuidiniir. P a-¬
nes arimos a sartagine: cum ze
de quib cũq libris hẏstorico uł
allegorico stilo dictante comnien¬
dant. hec melodie cantorũ ad pie¬
tatis affc̃m. suauitate sonora aĩos
ppłorũ excitantes resonant. hoc
hymni et psalmi concrepent. et
quicqͥd in offitiis eccłiasticis
siue nocturnis. suie in durmꝰ.
uel in silentio secretorũ. uel in
audientia ppłoꝵ frequentat᷑:
non ociose fit. s totũ uel ad edi¬
ficationẽ fidei. uel ad cõpunc¬
tionẽ morũ. ab hiis qui non

Expanded text:
coctos offerimus, cum nullis tribulationibus ab unitate Ecclesiae non dividimur. Panes azymos a sartagine Deo offede quibuscunque libris historico vel allegorico stylo dictae commendant: haec melodiae cantorum, ad pietatis affectum suavitate canora animos populorum excitantes, resonant: haec hymni et psalmi concrepant, et quidquid in officiis ecclesiasticis sive nocturnis sive diurnis, vel in silentio secretorum, vel in audientia populorum frequentatur, non otiose fit, sed totum vel ad aedificationem fidei, vel ad compositionem
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝓ diuersis occasionib of¬
feruntur. siue pro gr̃arum ac¬
tione. siue pro pontificis ordi¬
natione. uel pro lepre mun¬
oatione. uel pro nocturna clu¬
sione. que si milit̾ hanc hos¬
tiam de qua dictũ est figura¬
bant. et fidem ac mores edifi¬
cabant. Quod id̾o multe erãt
et sepe iterabũt᷑ qͥa per fc̃m non¬
poterant facere sitientem. hec
aũ semel oblata: peccata origi¬
nalia ⁊ actualia purgauit̃
et celestia ac t̾restͥa pacificauit.
ualit̾ ueteris ac noui sacer¬
dotii sacrificia. in aperto
celebrata conueniãt: in supͣ¬
dictis prout potuimꝰ breuit᷑
ostendimꝰ. Nunc restat ut ea.
precipue que in mysticis ora¬
tionib ui operationib sacer¬
dotes nr̃i facuuit. qualiter
cum hiis conueniunt que
pontifices intra sc̃a sc̃oꝵ facie¬
bãt ꝓut dñs dederit ostenda¬
mus. Ac pͥmo secrete or̃ones
quas post offertorium facit sa¬
cerdos. in quib panis et uinũ
que in xp̃i corpus et sanguiñe
Aũicis uerbis conimutand̃a st̃.

Expanded text:
pro diversis occasionibus offeruntur, sive pro gratiarum actione, sive pro pontificis ordinatione, sive pro leprae emundatione, sive pro nocturna illusione, quae similiter hanc unam hostiam, de qua dictum est, figurabant, et fidem ac mores aedificant, quae ideo multae erant, et saepe iterabantur, quia secunpoterant servientem : haec autem semel oblata, peccata originalia et actualia purgavit, et coelestia ac terrestria pacificavit. Qualiter veteris ac novi sacerdotii sacramenta in aperto celebrata conveniant, in supradictis, prout potuimus, breviter ostendimus. Nunc restat, ut ea praecipue, quae in mysticis orationibus vel operationibus sacerdotes nostri faciunt, qualiter cum his conveniant, quae pontifices intra sancta sanctorum faciebant, prout Dominus dederit, ostendamus. Ac primo secretae orationes, quas post offertorium facit sacerdos, in quibus panis et vinum, quae in Christi corpus et sanguinem Dominicis verbis commutanda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in utulo: ꝓpt̾ uͥtutẽ crucis offe-¬
rebatur. Ip̃e in agno: ꝓpt̾ inno¬
centiam. In ariete. ꝓpter pͥnci¬
patuni. In hyrco: ꝓpt̾ similitu¬
dinem carnis peccati. ut de pec¬
cato dãpnaret pecc̃m. In turtu.¬
re et columba ꝓpter dm et ho¬
minem qi mediator dĩ et homi¬
spicue demonstrabatur. Nos
offerimus c̃ carnis superbiã
uincimus. Agñ: cũ irrationa¬
biles morus et insipientes cor¬
rigimus. hedũ: cũ lasciuiam
sup eramus. Columbã: dum sĩ¬
plicitatem mentis ostendinius.
łurturem :dũ carnis obseruamꝰ
castitatem. Paues aximos: dum¬

Expanded text:
in vitulo propter virtutem crucis offein vitulo propter virtutem crucis offerebatur, ipse in agno propter innocentiam; in ariete propter principatum; in hirco propter similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum; in turture et columba, propter Deum et hominem, quia mediator Dei et homispicue demonstrabat. Nos offerimus, cum carnis superbiam vincimus; agnum, cum irrationabiles motus et insipientes corrigimus; haedum, cum lasciviam superamus; columbam, dum simplicitatem mentis ostendimus; turturem, dum carnis servamus castitatem; panes a
Abbreviated transcription (Latin):
trie gentiũ. Ad hec quid illa
leuitica sacrificia signant: nͥ xͫ
sui sanguinis in aqua baprĩ po¬
pulos noui testamenti sc̃ifican¬
tẽ: Qut manifestius uideatur
ñc ip̃a principalia sacͥficia que
in altari exterioris tabernacu¬
ea que fiebant in altari thimia¬
matis. quoã erat in interiori ta¬
bnaculo reseruabimus. quod
sic ꝓposito oꝑi conuenire intel¬
ligimus. Hostiarũ enim diuer¬
sirates ymaginẽ passionis xp̃i
p̃figurabant. Nam postquam ip̃e
oblatus e̾ õs hee hostie cessauer̃t:
que in typo in umbra eiusdem
p̾cesserunt p̾sigurantes illud sa¬
crificiũ qđ imꝰ et uerus sacerdos
obtulit mediator d̃i et hominum
Cuiꝰ sacrificii p̾missas figuras ui
uictimis animaliũ celebrari opor¬
tebat. ꝓpt̾ emendationẽ carnis et
sanguinis. per quã unam uicti¬
mam: fieret remissio peccatorũ
de carne et sanguine contctorum.
que regñ dĩ non possideb̃t. quia
ea sub̾a corporał in celestem com¬
mutabit᷑ qualitatẽ. Ip̃e enim

Expanded text:
nium gentium. Ad haec, quid illa Levitica sacrificia significant nisione sui sanguinis in aqua baptismi populos Novi Testamenti sanctificantem? Quod ut manifestius videatur, nunc ipsa principalia sacrificia, quae in altari exterioris tabernacuea, quae fiebant in altari thymiamatis, quod erat in interiori tabernaculo, reservabimus, quia sic proposito operi convenire intelligimus. Hostiarum enim diversitates imaginem passionis Christi praefigurabant. Nam postquam ipse oblatus est, omnes illae hostiae cessaverunt, quae in typo vel umbra ejusdem praecesserunt, praefigurantes illud sacrificium, quod unus et verus sacerdos obtulit, mediator Dei et hominum. Cujus sacrificii praemissas figuras in victimis animalium celebrari oportebat propter emundationem carnis et sanguinis: per quam unam victimam fieret remissio peccatorum, de carne et sanguine contractorum, quae regnum Dei non possidebunt, quia eadem substantia corporalis, in coelestem commutabitur qualitatem. Ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
mentis xp̃m ilemonstrabat ex pa¬
triarcharũ ꝓgenie descendentem.
hic aratro crucis sue t̾ram carnis
nr̃e perdomuit. atq sp̃c sc̃i semen
iurtutũ fruge ditauit. Iste uitutꝰ¬
est sũ macula qr sñ pecc̃o ad passio¬
nem ducit᷑. Offertur aũ ñ in taber
naculo. s ad ostiũ eius. quia extra
qui consilium aduersus eum fa¬
tur. hic ẽ agnꝰ qui apd̾ ysaian. in
sacrifiriũ adducitur. et a Ioħe
crificio agnꝰ offerebatur. ut inno¬
centie et passionis xꝑi figura de
turtur et colũba. Turturem car¬
nẽ xp̃i ẽẽ manifestum ẽ salomone
dicente. Sponse. gene tue sic̾ tur¬
turis. Columbam sp̃c scĩ figurã
hr̃e Ioħs baptista declarat dicẽs

Expanded text:
mentis, Christum demonstrat, ex patriarcharum progenie descendentem. Hic aratro crucis suae terram carnis nostrae perdomuit, atque Spiritus sancti semine virtutum frugem ditavit. Iste vitulus sine macula est, quia sine peccato ad passionem dnaculo sed ad ostium ejus, quia extra qui consilium adversus eum fatur. Hic est agnus, qui apud Isaiam in sacrificium adducitur, et ab Joanne crificio agnus offerebatur, ut innocentiae et passionis Christi figura demturtur et columba. Turturem, carnem Christi esse, manifestum est, Salomone dicente: « Speciosae genae tuae sicut turturis . » Columbam, Spiritus habere Joannes Baptista declarat dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
mur ad gentes. Aduersus gͦ gẽ¬
tilitatem in qua frigus infide¬
litatis diu regnauit tanquam
in septẽtrione adhuc predicat᷑
euuangłiũ. donec introeat ple¬
nitudo gentiũ. ut tandem ad¬
aut. Et hoc sigͦr cum sacerdos
ob cõplenda misse sacramenta
ad dexterã ꝑtem reuertitur.
Dost eũagłium profitetur ec¬
elesia fidem suam. ut ostendat¬

Expanded text:
mur ad gentes . » Adversus gentilitatem ergo, in qua frigus infidelitatis diu regnavit, tanquam in plaga septentrionali, adhuc praedicatur Evangelium, donec introeat plenitudo gentium, et tandem um. Et hoc significatur, eum sacerdos ob complenda missae sacramenta, ad dexteram partem revertitur. Post Evangelium profitetur Ecclesia fidem suam cantand
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtutiam terram egypti. Qd̾ me
dio die in passiõe eius tenebre fu¬
ture eẽnt apił amos. Et erit ui
die illa dicit dñs. occidet sol me¬
ridie et obtenebrabitur dies lu¬
cis. et conuertã dies festos in luc¬
tum. et oĩa cantica ur̃a in lamen
est que parit. ⁊ teduit aĩa eius.
subiit sol. et cum adhuc dies me
dius eẽt. confusa est et maledic¬
ta. Reliquos eorũ in gladio da¬
bo in conspectu inimicoꝵ suoꝵ¬
non uinceretur nec apl iuferos

Expanded text:
percutiam terram Aegypti. qpercutiam terram Aegypti. qdio die in passione ejus tenebrae futurae essent, apud Amos: « Et erit in illa die, dicit Dominus, occidet sol meridie, et obtenebrabitur dies lucis, et convertam dies festos in luctum, et omnia cantica vestra in lamentest quae parit, et taeduit anima ejus: subiit sol, et cum adhuc medius dies esset, confusa est et maledicta. Reliquos eorum in gladio dabo in conspectu inimicorum suonon uinceretur nec apud inferos
Abbreviated transcription (Latin):
cuch. Texit celos uirtꝰ eiꝰ. et laudiꝰ
eiꝰ plena est t̾ra. Splendor eius ut
lux erit. cornua in manib eius.
Et illic constabilita ẽ uͥtus głe eius
et constituet dilectionem ualidã.
añ faciem suam ibit uerb̾ et p̾ce¬
det in campos. ẜ gressus suos.
It̾ ap ysaiam. Ecce natus ẽ uob̾
puer. et ddatus est uob̾ filius. cu¬
uis imperiũ super humeros eiꝰ
et uocatum ẽ nomen eiꝰ magne
cogitationis nuntius. hoc signo
crucis et amalech uictus ẽ ã ihu¬
salus sit omnib qui in frontib
Transi per meiliam iherusalem
et nota dum signa tau suꝑ fron¬
tes uirorum qui ingemunt et
merent ob iniquitates que fi
unt in medio ip̃oꝵ. It ibidem.
re ocłis ur̃is. nolite misereri.
dantur. Om̃ẽ aũ super ꝙ̃ sigñ
scriptum est ne tetigeritis. It̾
in exodo dñs ad moysen. Et er̃
sanguis in signo uob̾ suꝑ domoᷤᷤ
in quib ibi eritis. et uidebo san¬
guinem. et ꝓtegam uos. et non
ex̃ in uob̾ plaga diminutionis c̃

Expanded text:
it caelos uirtus eius, et laudis eius plena est terra: et splendor eius ut lux erit, cornua in manibus eius erunt. et illic constabilita est uirtus gloriae eius, et constituet dilectionem ualidam. ante faciem suam ibit uerbum et praecedet in campum secundum gressus suos. Item apud Esaiam: Ecce natus est uobis puer, datus est nobis filius, cuius imperium super humeros eius: et uocatum est nomen eius magnae cogitationis nuntius. Hoc signo crucis et Amalech uictus est ab Isalus sit omnibus, qui in frontibus Transi mediam Hierusalem, et notabis signo thau super frontes virorum, qui ingemunt et moerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum . » Item ire oculis vestris, nolite misereri sdantur. Omnem autem super quem signum scriptum est, ne tetigeritis . » Item in Exodo Deus ad Moysen: « Et erit sanguis in signo uobis super domos in quibus ibi eritis, et uidebo sanguinem et protegam uos, et non erit in uobis plaga deminutionis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
num uistos quosq secũ ad suꝑna
tanquã p̾dam egregiam triumphã¬
do euexit. Qui ut leo et qͣi leena
accubauit quia qui dormire per
carnem in sepulcro uoluit: qͣi leo
uictor de hostib triumphauit. Ꝙ
aũ subiungit quis suscitabit eum:
subaudit᷑ quis nͥ pat̾. Quod cum
resurrexisset acciperet a patre oẽm
potestatẽ. et potestaᷤᷤ eᷤ et̾na sit: apd¬
apcd danielem. Uidebam in uisu
noctis. et ecce in nubib celi qiͣ filiꝰ
hoĩs ueniens uenit usq ad uetẽm
dierum et stetit in conspectu eius.
et qui assistebãt optulerũt eũ. et
ei. et potestas eiꝰ eterna que non au¬
feretur. et regnũ eiꝰ qđ non corrũ¬
petur. It̾ apł ysaiam. Nunc exur-¬
gam dicit dñs. Nunc clarificabor.
et ũc exaltabor. Nuuc uidebitis. ñc̃
intelligetis. nunc cõfundemiii.
Uana erit fortitudo sp̃c ur̃i. Ignis
uos consumet. It̾ in pͦs cixͦ. Dixit¬

Expanded text:
num justos quosque ad superna num justos quosque ad superna tanquam praedam egregiam triumphando evexit. Qui ut leo, et quasi leaena accubavit, quia qui dormire per carnem in sepulcro voluit, quasi leo victor de hostibus triumphavit. Quod autem subjungit: « Quis suscitabit eum? subauditur, quis nisi Pater? » Quod cum resurrexisset, acciperet a Patre omnem potestatem, et potestas ejus aeterna sit, aApud Danihelem: Videbam in uisu nocte: et ecce in nubibus caeli quasi filius hominis ueniens uenit usque ad ueterem dierum et stetit in conspectu eius, et qui adsistebant ei obtulerunt eum: et ei, et potestas eius aeterna quae non auferetur et regnum eius non conrumpetur. Item apud Esaiam: Nunc exurgam, dicit Dominus, nunc clarificabor, nunc exaltabor: nunc uidebitis, nunc intellegetis, nunc confundemini, uana erit fortitudo spiritus uestri, ignis uos consumet. Item in psalmo CVI
Abbreviated transcription (Latin):
no eam. Potestatẽ habeo ponen¬
di animam meã. et potestatem
habeo sumendi eam. hoc enim
mandatũ accepi a patre meo.
geret: apd̃ osce. Uiuificabit
nos post biduum. tercio die
resurgemus. It̾ in exodo. Et dĩx
dñs ad moysen. Descende et tes¬
tificare ppło. et scĩfica eos hodie
et cras. et lauẽt uestem suam
et sint parati in perendiũ dĩe
Die aũ tercia descendet dñs in
montem synai. It̾ in ewrangłio
Progenies neꝗͣ et adultera sigñ
querit et sigñ non dabitur il¬
li nisi signum ione ꝓpħe. Quo¬
modo enĩ fuit in uenire ceti tͥb
dieb et trib noctib: ita erit fi¬
lius hõis ui corde t̾re. hoc ip̃m
tulus leonis: Iudei. ad predã
fili mi ascendisti. Requiescens
accubusti ut leo. et quasi leena.
Quis suscitabit eum: Tipico ca
tulum leonis: dñm saluatorẽ
qui tͥb dieb dormiens ad patrem
clamat. Tu aũ dñe miserere mei
et resuscita me. S resuscitatꝰ ad p̾-¬
dam ascendit. quia expolians infer¬

Expanded text:
no eam, potestatem habeo ponendi eam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Hoc enim mandatum accepi a Patre meo .GERET. Apud Osee: Vivificabit nos post biduum, die tertio resurgemus . Item in Exodo: Et dixit Dominus ad Moysen: Descende et testificare populo, et sanctifica illos hodie et cras, et lavent vestem suam, et sint parati in perendinum diem. Die enim tertio descendet Dominus in montem Sina . Item in Evangelio: Progenies nequam et adultera signum quaerit, et signum non dabitur illi nisi signum Jonae prophetae. Quomodo enim fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita erit Filius hotulus leonis Juda, ad praedam, fili mi, ascendisti: requiescens accubuisti ut leo, et quasi 529 leaena, quis susctulum leonis, Dominum Salvatorem qui tribus diebus dormiens, ad Patrem clamat: « Tu autem, Domine, miserere mei, et resuscita me . » Sed resuscitatus ad praedam ascendit, quia exspolians infer
Abbreviated transcription (Latin):
significãs uirgineis uiscerib se ce¬
litus infudisse sine dolore. sñ stre¬
pitu. sine carnis corruptione. Qp¬
pe qui mat̾s uscera non uulnera¬
uit s mũdando sacrauit: Hec de
multipłibus fut᷑e xͥ natiuitatis
ułuti oraculis: pauca hec oꝑi in¬
seruimꝰ. Munc ad ipsa ꝓpħaruin
teritis signis et ewangłice uerita¬
gine nasciturũ. ⁊ nouũ testamẽ¬
tum nouũq sacerdotiũ iudis et
gentib allaturũ rius enim
moyses dicit. P ropheram susci¬
rabit uob̃̾ deus ex fratrib urĩs
ip̃m audietis tanqu̾a me. Nuod

Expanded text:
significans virgineis visceribus se coesignificans virgineis visceribus se coelitus infudisse sine strepitu, sine carnis corruptione; quippe qui matris viscera non vulneravit, sed mundando sacravit. Haec de multiplicis futurae Christi nativitatis velut oraculis, pauca huic opusculo inseruimus. Nunc ad ipsa prophetarum teritis signis, et evangelicae veritagine nasciturum, et novum testamentum, et novum sacerdotium Judaeis et gentibus allaturum. Primus enim Moyses dicit: « Prophetam suscitabit vobis Deus ex fratribus vestris: ipsum audietis tanquam me . » Qu
Abbreviated transcription (Latin):
passiõe. resurrectiõe. asceusiõe. et
sp̃c sc̃i missiõe cõpleta uiderimꝰ: tc̃
facilius utrorũq sacram̃toꝵ concor¬
diam intelligere possimꝰ. c̾ ꝙ illa fu
niis ostenderimꝰ. ut pͥo umbram
cũ ueritate cõsonare uideamꝰ. ac pͥo
ueniat moyses in niediũ in rubo
succenso et non cõbusto cum dõ lo¬
quens. Quo fc̃o figuratur qr de po¬
pulo iudaico pecc̃oꝵ spinis obsito
ille erat exiturus. qui in igne dei¬
tatis carnis nr̃e peccata qͣi rubi spi¬
nam acciperet. et incõsũptam hu
nianitatis nr̃e substantiam etiam
in ipsa diuinitatis flamma serua¬
ret. It̃ apł eund. Uirga aaron q̃
post ariditatẽ floruit et nuces ꝓ
so hũore de carne uͥginis genitus:
amaritudinẽ passionis in carne
tanquã in cortice ꝑtulit. et sc̃oꝵ
mentes int̾ne dulcedinis sue gus¬
nui: tanqu̾a nuclei dulcedĩe pascit.
Dehinc in libro iudicũ qͥ in uellere
gedeonis cõpluto intelligit᷑ ñ ꝙ
cendet sicͥ pluiia in uellus. xꝑm

Expanded text:
Passione, Resurrectione, Ascensione, et Spiritus sancti missione completa viderimus, tunc facilius utrorumque sacramentorum concordiam intelligere possimus, cum quod illa futniis, ostendamus, ut primo umbram cum veritate consonare videamus. « Ac primo veniat Moyses in medium, in rubo succenso, et non combusto, cum Deo loquens . » Quo facto figuratur, quia de populo Judaico peccatorum spinis obsito, ille erat exiturus, qui in igne Deitatis, carnis nostrae peccata, quasi rubi spinam acciperet, et inconsumptam nostrae humanitatis substantiam, etiam in ipsa divinitatis flamma servaret. Item apud eumdem virga Aaron, quae post ariditatem 273 floruit et nuces prso humore, de carne virginis genitus, amaritudinem passionis in carne tanquam in cortice pertulit, et sanctorum mentes internae dulcedinis suae gustu, tanquam nuclei dulcedine pascit. Dehinc in libro Judicum, quid in vellere Gedeonis compluto intelligitur , nicendet sicut pluvia in vellus . » Christum
Abbreviated transcription (Latin):
et dominab̾is in medio inimicorũ
tuorũ. Quod ip̃e sit rex in et̾nũ
regnaturus: apd rachariam.
Dicite filie syon. Eice rex tuus ue¬
nit tͥ iustus et saluans. mitis. et¬
sedens suꝑ asinũ indomitũ. Item
apił ysaiam. Quis nuntiauit
ciauit uob̾ locũ eternũ  Ambulãs
in iusticia. et manꝰ abstinens a mu¬
nerib grauans aures ne audiat
iudiciũ sanguinis. et conpͥmens
oculos suos ne uideat inustici¬
am. Hic habitabit in alta spelũ¬
ca petre. fortis panis illi dabit᷑.
et aqͣ eiꝰ fidelis. regem cum clari¬
tate uidebitis. Item apł mala¬
chiam. Rex magnus sum ego
dicit dñs. et nomen meũ illus¬
tre apł gentes. Itẽ in pͦs.iͦi. Ego¬

Expanded text:
et dominaberis in medio inimicorum tuorum. » Quod ipse sit Rex regum, in aeternum regnaturus, apud ZacDicite filiae Sion: ecce rex tuus uenit tibi iustus et saluans, mitis, sedens super asinum indomitum. Item apud Esaiam: Quis nuntiabit tiavit vobis locum aeternum? Ambulans in justitia, et manus abstinens a muneribus, gravans aurem ne audiat judicium sanguinis, et comprimens oculos suos, ne videat injustitiam: hic habitabit in alta spelunca petrae, fortis panis illi dabitur, et aqua ejus fidelis: Regem cum claritate videbitis . » Item apud Malachiam: « Rex magnus sum ego, dicit Dominus, et nomen meum illustre apud gentes . » Item in psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
lice contestantur. Quod uͦ circ̃¬
anda ẽẽt. et spũal successura. di¬
bus circũeidet dñs cor tuũ. ⁊ cor
seminis tui ad domuiũ d̃m tuũ
dñs ad iħ̾m. Fac tͥ eultellos pe¬
trinos nimis acutos. et circũ
Uiri uida et qͥ habitãt iherusa-¬
lem renouate int̾ uos nouita¬
tem. et ne seminaueritis in
spinis. circũcidite uos do ur̃o
et circũcidite p̃pucia cordis ur̃i
ne exeat sic̾ igns ira mea et ñ
Tunc manifesti er̃t qui signãt
legẽ. ne discãt. et dices. Expecto
dñm qui au̾tit faciẽ suã a domo
iacob. et fidens ero in eũ. Quod
lex noua danda eẽt: apl micheã.
Lex de syon ꝓficiscetur. et sermo
płimos ppłos. Itẽ apd̾ ysaiam.
De syon ꝓcedet lex. et u̾bũ dñi de

Expanded text:
 circuanda esset, et spiritalis successura, Mobus circumcidet Deus cor tuum et cor seminis tui, ad Dominum Deum tuum Dominus ad Jesum: Fac tibi cultellos petrinos nimis acutos, et circumcide iri Juda, et qui inhabitant Jerusalem, renovate inter vos novitatem, et ne seminaveritis in spinis: circumcidite vos Deo vestro, et circumcidite praeputia cordis vestri ne exeat sicut ignis ira mea, et non « Tunc manifesti erunt, qui signant legem, ne discant, et dices, exspecto Dominum, qui avertit faciem suam a domo Jacob, confidens fidens ero in eum . » Quod lex nova danda esset, apud Michaeam: « Lex de Sion proficiscetur, et sermo imos populos . » Item apud Isaiam: « De Sion procedet lex, et verbum D
Abbreviated transcription (Latin):
passionis. ⁊ calicis et altaris et
entia edificauit sibi domũ sub¬
didit colũpnas septẽ mactauit
hostiã suã. et misit seruos suos
conuocãs cũ excelsa p̾dicatõe ad
craterã dicens. Qui ẽ insipiens
declinet ad me. Et egentib sen¬
su dic̃. uenite edite de panib
meis. et bibite uinũ qđ misciu
uob̃. detelinquite insipientiam
et querite prudentiã. et corri¬
gite scĩe intelligentiam. Quod
łs uenturꝰ eẽt illuminator ge¬
neris humani et saluator: apd̃
ysaiã. Consolamini pusilla ni¬
mes. nolite timere. ds uditiũ
retͥbuet. ip̃e ueniet et saluabit
nos. Tunc aꝑientur ocłi cecoꝵ
et aures surdorũ pateb̾t̾ Quod

Expanded text:
panis et vini sed et altaris et edificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suam mensam et misit seruos suos conuocans cum excelsa praedicatione ad craterem, dicens: qui est insipiens, declinet ad me. et egentibus sensu dixit: uenite, edite de meis panibus et bibite uinum quod miscui uobis. derelet quaerite prudentiam, et corrigere scientiae intelligentiam . » Quod Deus venturus esset illuminator generis humani et Salvator, apud Isaiam: « Consolamini, pusillanimes, nolite timere: Deus judicium retribuet, ipse veniet, et salvabit nos. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdor
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ qđ xͦ ds et ħo ex utͦq gñe sit
Et ħo ẽ quis cognoscet eũ: Item
in numeris. Oriet᷑ stella ex ia¬
cob et exurget ħo de isrł. It ibi.
Procedet ho de senune eiꝰ. et dña¬
tabitur. ⁊ augebitur regnũ eius.

Expanded text:
t est, et quis cognoscet eum? » Item in Numeris: « Orietur stella ex Jacob, et consurget homo de Israel . » Item ibi, procedet homo ex semine ejus, et dominatabitur et augebitur regnum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe quis credidit auditui nr̃o
et brachiũ dñi cui reuelatum ẽ:
Annuntiauimꝰ coram ip̃o sĩc pũi.
sic̃ radix in t̾ra sitienti. Non est
figa eius neq claritas et uidimꝰ
illũ et non habuit figurã neq
speciem. s figura eiꝰ sine honore.
et deficiens pret̾ ceteros hoĩes.
ħo in plaga põitꝰ et sciens ferre
inbecillitate. quia auersa est
facies eiꝰ. inhonoratꝰ est et non
cõputatus. hic peccata nr̃a por¬
tat. et pro nob̾ dolet et nos
putauimꝰ illũ ẽẽ ĩ dolore et in pla¬
ga. et in uexatione. Ipse aute uul¬
neratus est ꝓpt̾ facinora nr̃a.
et infirmatus ẽ ꝓpt̾ pecc̃a nr̃a doc¬
trina pacis nr̃e suꝑ illũ. liuore
eiꝰ sanati sumus. Omnes sicut
oues errauiniꝰ ħo a iua sua er-¬

Expanded text:
Domine, quis credidit auditui nostro? Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Dei cui reuelatum est? adnuntiauimus coram ipso sicut pueri, sicut radix in terra sitienti. non est figura eius neque claritas: et uidimus illum, et non habuit figuram neque speciem, sed figura eius sine honore et deficiens praeter ceteros homines. homo in plaga positus et sciens ferre inbecillitatem: quia auersa est facies eius, inhonoratus est et non est conputatus. hic peccata nostra portat et pro nobis dolet, et nos putauimus esse illum in dolore et in plaga et in uexatione: ipse autem uulneratus est propter facinora nostra et infirmatus est propter peccata nostra. doctrina pacis nostrae super illum, liuore eius nos sanati sumus. omnes sicut oues errauimus, homo uia sua er
Abbreviated transcription (Latin):
re natu occidr᷑ in caluarie loco.
It̾ in genesi. Quis ꝑ immolationẽ
filii significabatur in abraham
nͥ p̃r excelsus. Quis in ysaac nͥ
xp̃c : Nam sit̾ ab rahã unicum
filiũ et dilectũ uictimam do op¬
tulit: ita ds pat̾ ꝓpͥo filio suo nõ
peꝑcit. s pro nobis oĩb tradidit
illũ. Et sic̾ ysaac sibi ligna porta¬
uit in quib erat ponendus: ita
xͦ portauit lignũ crucis sue in
humeris in qua erat cruafigen¬
aus. asinus aũ qui hec portabat:
insensata stulticia uideorum qͥ
portabat nr̃a sacramenta et nes¬
ciebat. Sed quid significat aries
ter spinas enĩ iudaicoꝵ ppłoꝵ
suspensus ẽ. Quem sainson in¬
listinorũ clausus. et diligenti
custodia circũ septꝰ media nocte
portas tulit. et non solum lib̾
exiit. s in montis uerticẽ ascen¬
surgens non solum liber de in¬
ferno exiit. s in ip̃a inferni claus¬
tra ddestruxit. et celorũ alta pe¬
netrauit: Quod humił in suo¬

Expanded text:
re natu occiditur in Calvariae loco. re natu occiditur in Calvariae loco. Item in Genesi, quis per immolationem filii significabatur in Abraham, nisi Pater excelsus? Quis in Isaac, nisi Christus? Nam sicut Abraham unicum filium suum et dilectum, victimam Deo obtulit, ita Deus Pater ppepercit, sed pro nobis tradidit illum , et sicut Isaac ligna sibi portavit, in quibus erat imponendus, ita Christus portavit lignum crucis suae in humeris, in qua erat crucifigendus . Asinus autem, qui in haec portabat, insensata est stultitia Judaeorum, quae portabat omnia nostra sacramenta, et nesciebat. Sed quid significat aries ter spinas enim Judaicorum peccatorum suspensus est. Quem Samson inlistinorum clausus, et diligenti custodia circumseptus, media nocte portas tulit, et non solum liber exiit, sed etiam montis verticem ascensurgens, non solum de inferno liber exiit, sed et ipsa inferni claustra destruxit, et coelorum alta penetravit? Quod humilis in pr
Abbreviated transcription (Latin):
Quod sacrificiũ uetꝰ euacuaret᷑
et nouũ celebraretur: apl ysaĩa.
agnoꝵ. et sanguinẽ hyreoꝵ et tau¬
ẽ mͥ uoluntas circa uos dic̾ dñs.
et sacrifitiũ acceptũ non habeo
nomen meũ apl gentes. et ui õi
loco odores incens Afnͣr nõi meo.
et sacrificiũ mundũ. qm̃ magnũ
est nomen meũ apd̃ gentes. Item
scd̾m .or. melchi sedech. Item in li¬
bro regũ dic̃ dñs ad heli sacerdo¬
tem. Suscitabo mͥ sacerdotem fi¬
delem. qui oĩa que st̃ in corde
meo faciet. et edificabo ei domũ
fidelem. et transibit in conspectu
itmanserit in domo ueniet ado¬
rare in obolo pecunie.et inpane
et sacerdotii mutatione p̾missis:
pͥncipalia sacrificia que in exte¬
riori tab̾naculo offerebant᷑ in id¬
ipsun cõsonantia. ut deinceps
cõmodius aptare possimꝰ sacerdo¬
tio ueti et ewangłice ueritati nr̃a
sacramenta. Primo itaq ꝙ in¬
genesi in morte abel mors x figu¬
ratur. quia sic̾ ille a fr̃e maiore
occiditur in campo: ita xͦ caput

Expanded text:
QUOD SACRIFICIUM VETUS EVACUARETUR, ET NOVUM CELEBRARETUR. Apud Esaiam:agnorum et sanguinem taurorum et hirest mihi voluntas circa vos, dicit Dominus, et sacrificium acceptum non habeo nomen meum apud gentes, et in omni loco odores incensi offeruntur nomini meo, et sacrificium mundum, quoniam magnum est nomen meum apud gentes . » Item m Melchisedech. Item in Regnorum primo Deus adHeli sacerdotem: Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui omnia quae sunt in corde meo faciet, et aedificabo ei domum fidelem, et transibit in conspectu remanserit in domo tua, ueniet adorare in obolo pecuniae et in pane et sacerdotii mutatione praemissis, principalia veterum sacrificia, quae in exteriori tabernaculo offerebantur, in idipsum consonantia, ut deinceps commodius aptare possimus sacerdotio veteri et evangelicae veritati nostra sacramenta. Primo itaque Genesi morte Abel , mors Christi figuratur: quia sicut ille a fratre majore occiditur in campo, ita Christus
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. et dñs tradidit illum ꝓ
peccĩs nr̃is. et ip̃e ꝓpterea qđ
uexatus ẽ non aꝑuit os suum
Item apd̃ eũd̃ dicit. Non sũ con¬
tumax neq cõtradico. dorsum
meũ posui ad flagella et maxil¬
las ad palmas. Faciẽ ã meam
non au̾ti a feditate sputorum.
et fuit deus auxiliator meus.
uod ip̃e sit iustus iudex q̃
uidei occisi erant: in libro sapi
est oꝑib nr̃is. et exꝓbrat nobis
pecc̃a legis. ꝓmittit scientiã dei
se hre. et filium se noiãt. Factus
ẽ nob̃ in traductõe cogirationũ¬

Expanded text:
ravit, et Dominus tradidit illum pro peccatis nostris, et ipse propterea quod vexatus est, non aperuit os suum. Item apud eumdem dicit: Non sum contumax, neque contradico, dorsum meum posui ad flagella, et maxillas ad palmas: Faciem autem meam non averti a foeditate sputorum, et fuit Deus auxiliator meus. Quod ipse sit justus judex, quem Judaei occisuri essent, in sapiobis et exprobrat nobis peccata legis. promittit scientiam dei se habere et filium dei se nominat. factus est nobis in traductionem cogi
Abbreviated transcription (Latin):
eneficia que ꝓ saluandorũ
reconciliatione saluator in
terris exhibuit longe añ patri¬
archarũ eniginatib p̾sigͣta. pro¬
pherarũ uisionib et oraculis p̾¬
nuntiata: ex parte memorare
ꝓposui. Que licet d̃ĩ eccl̃ia suis
teꝑib annua celebritate recorde¬
tur. in cotidianis tñ missarũ
sacramentis eadem pie deuotione
commemorat. ut per fiduciam ex¬
missorũ uł ad consequend̾ p̾mia
meritorũ. Hec inqu̾a ex parte cõ¬
memorare ꝓposui. quia cuncta
colligere et uires meas excedit er
fastidiosis auditoꝵ mentib non
expedit. Q aũ dicturꝰ sũ ad hoc
intendunt ut mediante eiluan
cõueniãt uetera sacramenta cũ

Expanded text:
Beneficia, quae pro salvandorum reconciliatione Salvator in terris exhibuit, longe ante patriarcharum aenigmatibus praesignata, prophetarum visionibus et oraculis praenuntiata, ex parte commemorare proposui, quae licet Ecclesia Dei suis temporibus annua celebritate recordetur, in quotidianis tamen missarum sacramentis, eadem pia devotione commemorat, ut per fiduciam exmissorum, vel ad consequendum praemia meritorum. Haec, inquam, ex parte commemorare proposui, quia cuncta colligere et vires meas excedit, et fastidiosis auditorum mentibus non expedit. Quae autem dicturus sum, ad hoc intendunt, ut mediante ecclesiconveniant vetera sacramenta cum
Abbreviated transcription (Latin):
in bethleem eẽt naseiturus:
apł̃ micheam. Et tu bethleen ef-¬
frata. ñqͥ exigua es in milib iu-¬
da: Ex te enim ꝓcedet qui sit
princeps apd isrł. et egressus
eius a pͥncipio a dieb scłi. In h̾e
modũ multa de ueterib scͥptu¬
ris colligi possunt. que tempo¬

Expanded text:
in Bethlehem nasciturus, apud Michaeam: « Et tu, Bethlehem Effrata, nunquid exigua es in millibus Juda? Ex te mihi procedet qui sit princeps apud Israel; et egressus ejus a principio, a diebus saeculi . » In hunc modum multa de veteribus scripturis colligi possunt, quae tempo
Abbreviated transcription (Latin):
enies ⁊ transibis ad mon¬
tem seyr ⁊ sanir. Seyr int̾¬
ptatur hispidus uel pilosus.
Sanyr uero nocturna auis.
uel fetor. ⁊ ẽ seyr idẽ qͥ ⁊ edom.
i esau. Esau ⁊ iacob duo erant
frẽs. E sau prior natus. s a post
nato iacob supplantat᷑. Esau
uenator ⁊ studiis agrestib de¬
ditus fuerat. Lacob uir sim¬
plex domi habitabat. Quid
autem hii duo frẽs nisi duos
motus qui in homine funt
designant. ħ est ꝯcupiscentiã
carnis ⁊ sp̃c.ꝰ Scimus aũ qd̃
dicit apl. Non prius qd̾ spũa¬
ħ ẽ esau prius nascitur. Cũ
ħ ẽ esau a post nato iacob sup¬
plantatur. Item ocupiscentia
carnis quasi esau uenator
foris pascitur. Concupiscentia
uͭ sp̃c quasi iacob uir simplex.
intus delectatur. Est gͦ seyr
pilosus carnis. motus turpis
⁊ indecorus.⁊ bene pilosus
quia sicut pilus in carne ra¬
dicem figit. s excestendo car¬
nem excedit. ita carnis motꝰ
de necessitate oritur. s extres¬
cendo in uoluptatem usq ꝓfluit.

Expanded text:
enies, et transibis ad montem Seir, vel Savir . Seir interpretatur hispidus vel pilosus. Savir vero nocturna avis vel fetor, et Seir idem qui et Edom, id est Esau. Esau et Jacob duo erant fratres, Esau prior natus, sed postea nato Jacob supplantatus. Esau venator et studiis agrestibus deditus fuerat; Jacob, vir simplex, domi habitabat. Quid autem hi duo fratres nisi duos motus, qui in homine sunt, designant, hoc est concupiscentiam carnis et spiritus? Scimus autem quod dicit Apostolus. Non prius quod spiriHoc est Esau prius nascitur. Cum Hoc est Esau a post genito Jacob supplantatur. Item concupiscentia carnis quasi Esau venator foris pascitur, concupiscentia vero spiritus quasi Jacob vir simplex intus delectatur. Est ergo Seir pilosus carnis motus turpis et indecorus. Et bene pilosus, quia, sicut pilus in carne radicem figit, sed excrescendo carnem excedit, ita carnis motus de necessitate oritur, sed excrescendo in voluptatem usque profluit.
Abbreviated transcription (Latin):
timore compunctio. Ex com¬
punctione om̃ium rerũ abreñ¬
tiatio. ex qua u̾a humilitas. ex¬
Ex humilitate uera confessio. in
qua omnium uiciorum pͣgatio.
Ex confessione uirtutũ pullulatõ.
Concrete uirtutes faciunt cordis
puritatẽ. in qͣ uã sapientia ⁊ ꝑ¬
fecta caritas. Ad h sciendum qͣd̾
sp̃c timoris dat timorẽ. Sp̃c pie¬
tatis compunctõem. Sp̃c scientie
p̃sentium abrenuntiationem.
intelligentie uirtutũ acqͥsitionẽ
Sp̃c sapientie ꝑfectam cordis pu¬
ritatem ⁊ amorem.

Expanded text:
timore compunctio, ex compunctione omnium rerum abrenuntiatio, ex qua vera humilitas, ex qua vera confessio, in qua omnium vitiorum purgatio. Ex confessione, virtutum pullulatio: concretae virtutes faciunt cordis puritatem, in qua vera sapientia et perfecta charitas. Ad hoc sciendum quod spiritus timoris dat timorem; spiritus pietatis, cumpunctionem; spiritus scientiae, praesentium abrenuntiationem; intelligentiae, virtutum acquisitionem; spiritus sapientiae, perfectam cordis puritatem et amorem.
Abbreviated transcription (Latin):
adiungendum. Anathena h ẽ seꝑad̃.
Qnatheena anathematis h ẽ sepatio
sepationis. Et fortasse li seꝑatũ ẽe
malum sit. tñ seꝑatum ee a seꝑato
bonumerit. Quis aũ mellꝰ potessꝰ
aici anathema. qͣm apostata angłs
qui se pͥmũ ꝑsupbiam a societate
corpis illiuis precisuis. caput om̃iũ¬
iniquorum factus ẽ. Constat au
ꝙ om̃is homo scd̃m pͥmã gn̾ationẽ
qua in peccato ꝯcipit᷑. ⁊ tum pecto
nasutur. huuiꝰ capitis menbrumẽ.
⁊ad illius societatem ꝑtineo. Sed
quisquis ꝑ sacramenta fidei rege¬
ueratus menbrum xp̃i efficto. a
unitate huuis corpis seꝑatur. Ab
est gͦ anathema nisi diabolus. ⁊
menbra eiuis. ⁊ qui sunt anathe¬
ma anathematis. nͥ qui seꝑatia
corꝑe diaboli facti sunt membra

Expanded text:
adjungendum. Anathema, hoc est separatio; adjungendum. Anathema, hoc est separatio; anathema anathematis, separatio separationis. Et fortasse, si separatum esse, malum sit; tamen separatum esse a separato bonum erit. Quis autem melius potest dici anathema, quam apostata angelus, qui se primum per superbiam a societate corporis illius praecisus caput iniquorum omnium factus est? Constat autem quod omnis homo secundum primaqua in peccato concipitur, et in peccato nascitur, hujus capitis membrum est, et ad illius societatem pertinet; sed quisquis, per sacramenta fidei regeneratus membrum Christi efficitur, ab unitate hujus corporis separatur. Quis est ergo anathema, nisi diabolus et membra ejus? et qui sunt anathema anathematis, nisi qui separati a corpore diaboli, facti sunt membra
Abbreviated transcription (Latin):
in monte parsimonia.In ualle
adiuuante gra facile calcatur.
In campo cũ difficultate uncit᷑.
in morite ne suꝑari ualeat. ip̃e
ei cotidianus ñr defectus iugit
subministrat. Q suꝑflua resecat
seyr in ualle conculcat. Qͥ u de
necessariis aliquid minuit. seyr
in campo uincit. Qͥ aũ ad susten¬
tamentum tm̃ nat᷑e necessaria
tribuit. qͣi seyr in monte exactori
obsequium reddit. Sciendum
tñ qd̵ seyr iste sibi sine difficulta
ibi sñ ꝑiculo tolerari potest. Si
motum congrue referri potest.
Qͥ uel ideo noct᷑nus dicit᷑. qr occultꝰ
uenit. dum sub sp̃e necc̃itatis
irrepit uoluptatis illecebra. uł
qr ꝑ dilectionẽ carnis nascitur
excecatio mentis. Noctna gͥ auis
est occult̾ ⁊ inprouisus motus
carnis fetor drͣ ħ iam expositõe
ermor int̾pretat᷑ anathema
tis: Pmũ gͦ nob̾ querendum ẽ.
quid sit anathema. Dem̃ qͥd
sit anathema anathematis:

Expanded text:
in monte parcimonia. In valle in monte parcimonia. In valle adjuvante gratia facile calcatur, in campo cum difficultate vincitur, in monte ne superari valeat, ipse ei quotidianus noster defectus vires jugiter subministrat. Qui superflua resecat, Seir in valle conculcat. Qui vero de necessariis aliquid minuit, Seir in campo vincit. Qui autem ad sustentamentum tantum naturae necessaria tribuit, quasi Seir in monte exactiori obsequium reddit. Sciendum tamen quod Seir iste ibi sine difficultatibi sine periculo tolerari potest. Si mdem carnalem motum congrue referri potest. Qui vel ideo nocturna avis dicitur, quia occultus venit, dum sub specie necessitatis irrepit voluptatis illecebra, vel quia per delectationem carnis nascitur excaecatio mentis. Nocturna ergo avis est occultus et improvisus motus carnis fetor dicatur, hoc jam expositione Hermon interpretatur anathema tis? Primum ergo quaerendum est quid sit anathema; deinde, quid sit anathema anathematis,