comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& sermo dnã qui est filius dĩ:ea quȩ ꝓpħa uati¬
cinauetat ꝑgrãm suam ueracit̾ ꝓferrȩ donaue¬
rat: Pominator intimore dĩ sicut lix aurorȩ
oriente sole manȩ absquȩ nubib rutilat: & sic̃
more dĩ dominationẽ in subditis exercet: lucis
oꝑa ꝑsolẽ usticiȩ in̾ luminata ꝓfeit Nec in eis
aliquid remanebit obscurũ. sed imbre celestis
g̃ix̧ lnꝰ rigatus germina uirtutum in carnȩ ui¬
uens fruc̃tificat: Nec tanta ẽ domus mea apd̾
dm̃ ut pactum ȩcernum In iret mec̃ : firinũ
in om̃ibus atq munitum : Cuncta eñi salus
mea & omuis uoluntas ÷ nec est qͥcꝗͣ ex ea qđ non
germinet : Hinc idem ꝓpħa in psalmis dicit:
qđ beatus uir qui in lege dñi meditat᷑ diȩ ac
nocte : Sit tanꝙͣ lignũ qđ plantatũ ẽ. secus
de cursus aquarũ. qđ fructũ suum dabit im
tempore suo: & folium eiꝰ non decidet & omia
collunt᷑ manib: & siqͥs cafigere uoluerit eas:
arimabit᷑ ferro & ligno lanceto igne q saccense con¬

Expanded text:
rmo Domini, qui est Filius Dei, ea quae Propheta vaticinaverat per gratiam suam veraciter proferre donaverat. « Dominator in timore Dei, sicut lux aurorae, oriente sole mane absque nubibus rutilat, et sicut more Dei dominationem in suopera per solem justitiae illuminata profert: nec in eis aliquid remanebit obscurum, sed imbre coelestis gratiae irrigatus, germina virtutum in carne vivens, fructificat. « Nec tanta est domus mea apud Deum, ut pactum aeternum iniret mecum firmum in omnibus atque munitum. Cuncta enim salus mea et omnis voluntas, nec est quidquam ex ea quod non germinet. » Hinc idem propheta in Psalmis dicit, quod beatus vir qui in lege Domini meditatur die ac nocte, sit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et folium ejus non decidet, et omntolluntur manibus, et si quis tangere voluerit eas, armabitur ferro et ligno lanceato, igneque succensae com
Abbreviated transcription (Latin):
istum aegyptup semei filũ sera esse arbitrat᷑.
rim fuerit : id est electis : Ideo egyptius dictus¬
quia oꝑa illuis aegyptii dm̃ blasphemantis :¬
quẽ moises uibentȩ dño in terfec̃ in heremo: oꝑa¬
imitatus fuit: ille enĩ blasphomauit dm̃: & iste
spectalut᷑ eͥtiam: ut si egrederetur ierłm inter¬
ficeretur habentẽ in manu hastã id ẽ legẽ dĩ ÷¬
quam si meditatus fuisset ꝑmanendo in ierłm :
non ꝑimeret᷑: quia gͦ p̃ceptũ regis irritum feõ
exeundo foras ierłm : io circo in eũ ab anaia in
iurga id ẽ recittudine uisticis descensũ est &
hasta quã iam ñ rectam tenebat: ui abeo extor¬
ta ẽ: Hȩc fecit banaias filius ioiade: & ipse
nominatus in ter tres robustos qui erant inter
xxx. nobiliores: ueruntam̃ usq ad tres non
ꝑuenerat : Intellegit᷑ quia ipse nominari dignꝰ
esset. int̾eꝰ tres robustos id est abisai & sibbachai
& ionatran : qͥppe qui uirib ei ȩqui perari pos¬

Expanded text:
istum Aegyptium Semei filium Gera esse arbitratur,rim fuerit, id est, de electis, ideoquia opera illius Aegyptii, Deum blasphemantis quem Moyses, jubente Domino, interfecit in eremo imitatus fuit. Ille enim blasphemavit Deum, et iste Spectabatur enim, ut si egrederetur Jerusalem, interficeretur. « Habentem in manu hastam, » id est legem Dei, quam si meditatus fuisset permanendo in Hierusalem, non perimeretur. Quia ergo praeceptum regis irritum fecit, exeundo foras Hierusalem, idcirco in eum a Bannia, « in virga, » id est rectitudine justitiae, descensum est: et hasta, quam ipse nominatur inter tres robustos, qui erant inter triginta nobiliores, verumtamen usque ad tres non pervenerat. » Intelligitur, quia ipse nominari dignus esset inter tres robustos, id est, Abisai et Sibachai et Jonathan, quippe qui viribus eis aequiparari pos
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ tobum habuit: scriptura ꝓp̃a significatio¬
ne posuit diaens: & edi ficauit dñs ds̃ costã quã
tulerat seadam in mulierẽ: & paulus construi eam
uidens ait : dĩ ȩdificatio estis: N ec p̃ter eundum
qđ ebreus ilie leonẽ hunc quẽ banaias interfic̃:
ioab incellegi oportere putat qui in mecdia cis¬
terna : id ẽ indomo dñi ubi cornua altaris ce¬
nebat occissus ẽ Ergo alcũnre cisterna dr̃: quia
sic̃ aqua cisterix mundiciã ad feit ica ecrã nichil¬
ominus hȩc cisterna id ẽ sc̃uarium ds̃i peccata
expiabat In dieb nuis: quia ꝑmortẽ ex piaut
peceatũ : lixta illud psalmiste: Lauabis me
Qđ impletum ẽ inmedia cisterna: & suꝑ niuẽ

Expanded text:
a significatione posuit, dicens: « Et aedificavit Dominus Deus costam, quam tulerat de Adam, in mulierem . » Et Paulus construi eam videns ait: « Dei aedificatio estis . » Nec praetereundum quod Hebraeus ille leonem hunc, quem Banaias interfecit, Joab intelligi oportere putat, qui in medio cisternae, id est, in domo Domini, ubi cornua altaris tenebat, occisus est . Ergo altare cisterna dicitur, quia sicut aqua cisternae munditiam affert, ita etiam nihilominus haec cisterna, id est sanctuarium Domini, peccata expiabat. « In diebus nivis, » quia per mortem expiavit peccatum, juxta illud Psalmistae: « Lavabis me, » quod impletum est in medi
Abbreviated transcription (Latin):
innumeras ꝑtulit calamitates : posteaq misertus
ei medicinã sc̃ȩ in carnationis indulsi: & bap̃tis¬
matis beneficio xp̃ianum popłm de orbis unuter¬
sitate collegite ds̃ qͥ accinxit mȩ uiitute  Tercio in
cherrimis allusionib uirtus eius potestasq diͦs¬
cribit᷑. Uiuit dñs & benedictus as meus quar¬
to iterum eccłiȩ catholieo dicta ꝓferunt᷑. & cũ
magna exultatione diuinitatis concessa mun̾a
ma nisi quia ultimã confessionẽ laudis signi¬
ficant: quã suꝑato hoste & ꝑacta uictoria mor¬
tis laudem sc̃i in ȩternũ deo cartabunt: Dix̃ uir
cui constitutum ẽ. de xp̃o dĩ iacob egregiꝰ psal

Expanded text:
innumeras pertulit calamitates, posteaquam misertus innumeras pertulit calamitates, posteaquam misertus ei medicinam sanctae incarnationis indulsit, et baptismatis beneficio Christianum populum de orbis universitate collegit. « Deus qui accinxit me virtute. » Tertio, incherrimis allusionibus virtus ejus potestasque describitur. « Vivit Dominus, et benedictus Deus meus. » Quarto, iterum Ecclesiae catholicae dicta proferuntur, et cum magna exsultatione divinitatis concessa munera ma, nisi quia ultimam confessionem laudis significant, quam superato hoste, et peracta victoria mortis, laudem sancti in aeternum Deo cantabunt? « Dixit vir, cui constitutum est de Christo Dei Jacob egregius psa
Abbreviated transcription (Latin):
manu om̃ium inimicoꝵ. suoꝵ & de manusa¬
ul: &ait: Dñs petra mea & robur meũ & salua¬
in libris regum reꝑiat᷑ conscriptus: Nec in mȩ¬
rito psalmus iste in regnoꝵ libris solus inue¬
nitur : qui regnũ illuis significat. ubi ad uer¬
sarium ñ habebimꝰ: litulus eium eius ÷ in die
qua eripuit eum dñs de manu om̃ium inimi¬
coꝵ eius & de manu saul: Quis eñi figurat᷑
indauid: Nisi ille qͥuenit scđm carne ex semi¬
ne đđ: qui utiq in corpore suo qđ ẽ cccłia ad¬
huc patitur inimicos: Unde & illuo ꝑsecutori
quẽ uoce mactauit & in suum corpus traiciens
aliquomͦ manducauit : intonuit de celo. Sau¬
le Saule qͥd me ꝑsequeris : Quando aũt eni¬
pit᷑ hoc corpus eius de manu om̃iũ inunicoꝵ
eius: Pisi cum & illa nouissima inimica
uni tantũ ñ potest conuenire ꝑsonȩ : sed quatuor
tas liberare dignata ẽ. Circum deder̃ me gemitꝰ
mortis: scdo eccłia loqͥtur quȩ antȩ aduentũ dñi

Expanded text:
manu omnium inimicorum suorum, et de manu Saul, et ait: Dominus petra mea, et robur meum, et salvasalmus ex libris Regum reperiatur conscriptus? Nec immerito psalmus iste in Regnolegitur, quia regnum illud significat, ubi aduersarium non habebimus. titulus enim eius est: In die qua eruit eum dominus de manu omnium inimicorum eiuin David, nisi ille qui venit in carne ex semine David? Qui utique in corpore suo, quod est Ecclesia, adhuc patitur inimicos. Unde et illi persecutori, quem quodam modo manducauit, sonuit de caelo: Saule, Saule, quid me persequeris? quando autem eruetur hoc corpus eius de manu omnium inimicorum eius, nisi cum et illa nouissima inimica uni tantum non potest convenire personae, sed quatuor culis divina pietas liberare dignata est. « Circumdederunt me gemitus mortis. » Secundo Ecclesia loquitur, quae ante adventum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
la ista dauid & seruoꝵ eius contͣ palestinos fig¬
nificant: nisi bellũ xp̃i qđ om̃i temꝑe istius u¬
tȩ in menbris suis contͣ ꝑfidos quosq istuis scłi
& cont᷑ spiritales nequitias in cessant̃ agit s Licet
eñi fastus mundanus ł ꝓteruitas malignoꝵ sp̃um
se erigat contra eccłiam xp̃i : om̃is tam̃ pͥncipa¬

Expanded text:
s contra Palaestinos significant, nis: bellum Christi, quod omni tempore istius vitae in membris suis contra perfidos quosque istius saeculi, et contra spiritales nequitias incessanter agitur? Licet enim fastus mundanus, vel protervitas malignorum se erigat contra Ecclesiam Dei Christi, omni
Abbreviated transcription (Latin):
rith boot Nota ẽ : & ꝓpt̃ea idem locus domꝰ pa¬
nis uocatus est: qd uero adeodatus ipse sit dd̾. se¬
quentia declarant ubi ait: Hi quatuor nati sunt
de arepha in geth & cecider̃ in manus oauid &
seruioꝵ eiꝰ: Iudei. quoq hanc arepħã matrẽ gi¬
gantũ : orpham nurum noemi ẽẽ arbitrant᷑:
Notandũ aut̃ qđ iosephus istoryogͣphus udeoꝵ
ubi istus loci in libro antiquitatũ septimo memi¬
nit: in duob p̃liis contra palestinos ꝑactis con¬
cordat cũ scriptura regum : de t̃cio uero p̃lio:
ita dic̃: Post hanc uero conpressionẽ: palestini de¬
nuo pugnauer̃: suꝑ quos exercitũ mittentȩ dđ÷
uir fortis apparuit ephan cognatus eius : Nam con¬
tra singłos fortissimos palestinoꝵ solus pugnando
ꝑemit eos & alios coraierat in fugam: quoꝵ etiã
multi imp̃lio cecider̃ utrum aũt ipsũ ad eodatũ
ephan apellau̾it uł aliũ quẽ libes hoc nomine

Expanded text:
Ruth Booz nota est Et propterea idem locus domus paRuth Booz nota est Et propterea idem locus domus panis vocatus est. Quod vero Adeodatus ipse sit David sequentia declarant, ubi ait: « Hi quatuor nati sunt de Arapha in Geth; et ceciderunt in manu David et servorum ejus. » Judaei quoque hanc Arapham matrem gigantem, Orpham nurum Noemi esse arbitrantur. Notandum autem quod Josephus historiographus Judaeorum, ubi istius loci in libro Antiquitatum septimo meminit, in duobus praeliis contra Palaestinos peractis concordat cum Scriptura Regum. De tertio vero praelio ita dicit: « Post hanc vero compressionem Palaestini denuo pugnaverunt; super quos exercitum mittente David, vir fortis apparuit Ephan cognatus ejus. Nam contra singulos fortissimos Palaestinorum solus pugnando peremit eos, et alios convertit in fugam, quorum etiam multi in praelio ceciderunt. » Utrum autem ipsum Adeodatum Ephan appellaverit, vel alium quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cutere dauio: Presidioq ei fuit abisai filius sar¬
uie: & ꝑcussum phylisteum interfẽc̃: Cunc iura¬
Uuer̃ uiri dauid dicentes: Non egredieris nobiscũ
ad bellũ ne extinguas lucernã issł Scđm quo¬
q fuit bellũ in gob contra phylisteos: Tunc ꝑcus¬
sit sobbochai deusathi: ⁊ apħ de stirpe arapha
Tercium quoq fuit bellũ in gob contra philistȩ¬
os: in quo ꝑcussit adeo datus filius saltus polymeͥ¬
carius bahlemites. goliath geheum : cuuis hasti
Edeadeodato ita exponit dicens gob enĩm int̾p̃
lacus: Id circo lacus quia sic̃ in lacũ leonũ qͥs mi¬
tit᷑: Ita semet ipsũ contra goliath dł misit : ad¬
codatus ipse est dauid: iocireo dr̃ ad eodatus:
quia a deo est elec̾tus in regnũ: Filus saltus :
quia de saltu ubi oues pascebat ẽ eductus poli¬
mitariꝰ quia de genere beseleel mater eiꝰ fuit
bahleemites : quia noemi & ruth tempore ub̃ta¬
tis reuersȩ sũt in bethleem  & quia panis causa

Expanded text:
cutere David praesidioque ei fuit Abisai filius Sarviae et percussum Philistheum interfecit tunc iuraverunt viri David dicentes non egredieris nobiscum in bellum ne extinguas lucernam Israhel secundum quoque fuit bellum in Gob contra Philistheos tunc percussit Sobbochai de Usathi Seph de sTertium quoque fuit bellum in Gob, contra Philistaeos: in quo percussit Adeodatus filius Saltus, Polymitarius, Bethleemites, Goliat Gethaeum, cujus hastilHebraeus ergo de Adeodato ita exponit, dicens: Gob enim interpretatur lacus. Idcirco lacus, quia sicut in lacum leonum quis mittitur, ita semetipsum contra Goliath David misit. Adeodatus ipse est David. Idcirco dicitur Adeodatus, quia a Deo est electus in regnum. Filius saltus, quia de saltu, ubi oves pascebat, est eductus. Polymitarius, quia de genere Beseleel mater ejus fuit. Bethleemites, quia Noemi et Ruth tempore ubertatis reversae sunt in Bethleem . Et quia panis causa
Abbreviated transcription (Latin):
lenti scłi habitantes. qui catholicis hoc est
ueris confessoribus xp̃i semꝑ insidiant᷑
& quoseumq possunt de eorum numero.
in erroris sui foueam ꝑtrahere sataguis :
Quasi scaphas gͦ ioppite construunt. inqͥ¬
bus uideos aliatore abductos in. ꝓfundũ
de mergunt: cum heretici dogmata ini¬
qua condentes. pulcͥro sermone ea ador¬
nant: Qđ bene significare potest ioppita¬
rum nomen: Interp̃tat᷑ eñi pulcritudo:
quatenus faciluus simplices quosq lingue
uolubilitate decipiant: Quoscum astabi¬
litate rectȩ fidei abstrahentes sibi eo ad¬
unant : in ꝑditionis baratrum in cau¬
tos p̃cipitant: S uidas typicus hoc in¬
ultum fore non sinit : Quin potius ho¬
micidas in erroris sui tenebris latitan¬
des reꝑiens. iustȩ ultionis excruciat uin¬
dic̾ta eoꝵq fraudes ꝑpet̾uo ignis debitos
manifestans. cum ipsis auctorib pͣuitatis
eoꝵ malitię uirus ulcerus occultatum
latere ꝑmittit S cum cognouisset & eos

Expanded text:
lenti saeculi habitantes, qui Judaeis, hoc est veris confessoribus Christi, semper insidiantur, et quoscunque possunt, de eorum numero in erroris sui foveam pertrahere satagunt. Quasi scaphas ergo Joppitae constituunt, in quibus Judaeos, a littore abductos, in profundum demergunt, cum haeretici, dogmata iniqua condentes, pulchro sermone ea adornant: quod bene significare potest Joppitarum nomen, interpretatur enim pulchritudo; quatenus facilius simplices quosque linguae volubilitate decipiant, quos cum a stabilitate rectae fidei abstrahentes sibi coadunarunt, in perditionis barathrum incautos praecipitant. Sed Judas typicus hoc multum fore non sinit: quin potius homicidas in erroris sui tenebris latitantes reperiens, justae ultionis excruciat vindicta, eorumque fraudes perpetuo igni debitas manifestans, cum ipsis auctoribus praevariceorum malitiae virus ulterius occultum latere permittit. Sed cum cognovisset et eos
Abbreviated transcription (Latin):
os diffidentiȩ  Hoc aũt uitiũ saluator
humanis mentib medicari uolens : in e¬
uangłio docet dicens: At tendite ne uis¬
ticiam uram faciatis coram hominib :.
ut uideamini ab eis Alioquim: merce¬
dem ñ habebitis apud patrẽ ur̃m quun

Expanded text:
g. diffidentiae . Contra hoc vitium Salvator humanis mentibus medicari volens, in Evangelio docet, dicens: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis: alioquin mercedem n
Abbreviated transcription (Latin):
Narrat liber hester qđ aman agagitẽ suaden¬
te. rex assuerus iusserit om̃s uideos in reg¬
no stio int̾fici. & ad hane necẽ conficiendã
decreta fuerit dies. t̾eia decima m̃sis duode¬
cimi qͥ uocat᷑ adar. bonaq eoꝵ diriperent.
Sed dm̃ nutu eadẽ sententia conuersa ẽ. in
ꝑcussores eoꝵ. Ita ͥ memoratꝰ rex mediante
mardocheo iudeo post ueteres conscriptio¬
nes nouis epłis missis mandar& ut iudei
ipso die qͦ sibi abhostib suis oceisio parabat᷑.¬
illi hostes ac ꝑsequutores fuos int̾ficerent. Qđ
& fecerunt. in t̾cia decima & quarta decima

Expanded text:
Narrat liber Esther quod, Aman suadente, rex Assuerus jussit omnes Judaeos in regno suo interfici, et ad hanc necem conficiendam decreta fuerunt dies triginta mensis duodecimi, qui vocatur Adar, bonaque eorum diriperentur: sed Domini nutu eadem sententia conversa est in percussores eorum, ita ut memoratus rex, mediante Mardochaeo Judaeo, post veteres scriptiones novis epistolis missis, mandaret ut Judaei ipso die quo sibi ab hostibus suis occisio praeparabatur, hostes ac persecutores suos interficerent. Quod et fecerunt in deci
Abbreviated transcription (Latin):
apud om̃s intfectionis fuit. & qͣrto decimo die
cedere desierunt. quẽ constituerunt eẽ. solẽp¬
nẽ. ut in eo om̃s deinceps tẽpore uacarent
epulis gaudio atq conuiuio. unde mͦ serip¬
tũ ẽ. qđ int̾fecto icanore & manifesto au¬
xilio dĩ ostenso. om̃s uidei cõmuni confilio
decreuerunt terciã decimã diẽ mensis adar
qͥ uoce syriaca pridie mardochei dies dr̃: omi
tẽpore solemnem habere. & ita he duȩ solemni

Expanded text:
ecimo die caedere desierunt, quem constituerunt esse solemnem, ut in eo deinceps omni tempore vacarent epulis, gaudio atque conviviis. Unde modo scriptum est quod interfecto Nicanore, et manifeste auxilio Dei ostenso, omnes Judaei communi consilio decreverunt decimam tertiam diem mensis Adar, qui voce Syriaca pridie Mardochaei dies dicitur, omni tempore solemnem habere, et ita hae duae solemni
Abbreviated transcription (Latin):
Iuelociter locum dantib casui eius : uenit
Iꝑ mediam ceruicem: Et cum adhuc spi¬
Ifaret : acensis animis surrexit : Cum &
sanguis eius magno fluxu de flueret.¬
su curbam ꝑtransiit & stans suꝑ petrã
quandam pruptam. eciam ex sanguis ef¬

Expanded text:
velociter locum dantibus casui eius venit velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu deflueretbam pertransiit et stans super petram quandam pr
Abbreviated transcription (Latin):
nioli nr̃i de hac eadem re ibi expositus
Wierosolimis delatus ẽ nicanori: uir
amator ciuitatis. & ualde bene audi¬
ens qui ꝓ affectu pater uideoꝵ appella¬
batur: Hic multis temporib continentiȩ
Iꝓpositum tenuit in uidaismo: corpus &
animam cradere contemptus ꝓꝑseuerantia:
IUolens autẽ nicanor manifestare odium
÷ qđ habebat in iudeos: misit milites quin¬
⁊gentos ut eum comp̃henderent: Putabat eni
siillum comp̃hendisset : dadem se maxi¬
mam uideis inlaturum ÷ Turbis autẽ
Imruentib domũ eius & ianuam disrũ¬
 ꝑe. atq ignẽ ad mouere cupientibus :¬
Icum iamꝰ comp̃henderet᷑ gladio se petit¬
S eligens nobiliter mori potuis. quã sub¬
⁊ ditus fieri peccatoribus. & contͣ natales
suos in dignis in uiriis agi Seo cum ꝑ
festinationẽ ñ certo ictu plagam dedis¬
set & turbȩ in tra hostia imrumꝑent:
recurrens audacter ad murum p̾cipitaũ
semet ipsum uiriliter in turbas: Quibus

Expanded text:
nioli mei de hac eadem re ibi expositus nioli mei de hac eadem re ibi expositus Jerosolymis delatus est Nicanori, vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupientibus cum iam conprehenderetur gladio se petit eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccatoribus et contra natales suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus
Abbreviated transcription (Latin):
& sui auxiliatores in cultura dei & obser¬
uatione legis ipsius fuero Alii uero as¬
sideos amunditia uocatos asser̃. quasi mun¬
dos udeos: eo qđ se abydolatria & aritu gens¬
tilium separabant: demetruis autẽ audi¬
canorem p̃positum elefantoꝵ ducẽ misit
in iudeam datis mandatis ipsum quidẽ
uidam caꝑe & eos qui cum illo erant dis¬
ꝑgere. & ut constitueret alchimũ maxi¬
mi templi sumũ sacerdotẽ : Qui iudẽã
ueniens primũ pacis fedus se finxit cũ
uideis habere uelle: postea manifesta
inimicitia monstrauit se esse hostẽ neqͥs¬
simũ. magis quã fidelem amicum : Sed
diuuna uiraite ꝓstratus : blasphemiȩ con¬
tra dm̃ plate & ꝑtinatie suȩ penas luit :
Quȩ omĩa in prioris libri hystoria conti¬
nentur: Licet aliqua que ibi ꝓpt̾ festina¬
tionem narrantis omissa sunt᷑. in huiuis¬
libri narratione inserta repꝑiant᷑. Alle¬
gorie autẽ sensus. uixta modum inge¬

Expanded text:
et sui auxiliatores in cultura Dei et obseret sui auxiliatores in cultura Dei et observatione legis ipsius fuere. Alii vero Assidaeos a munditia vocatos asserunt, quasi mundos Judaeos, eo quod se ab idololatria et a ritu gentilium observarent. Demetrius autem, audicanorem praepositum et elephantorum ducem misit in Judaeam, datis mandatis ut ipsum quidem Judam caperet, et eos qui cum illo erant dispergeret, et ut constitueret Alcimum maximi templi summum sacerdotem. Qui in Judaeam veniens, primum pacis se finxit foedus cum Judaeis habere velle; postea manifestata inimicitia monstravit se esse hominem nequissimum magis quam fidelem amicum. Sed divina virtute prostratus, blasphemiae contra Deum prolatae et pertinaciae suae poenas luit; quae omnia in prioris libri historia continentur; licet aliqua quae ibi propter festinationem narrantis omissa sunt, in hujus narratione inserta reperiantur: allegoriae autem sensus juxta modum inge
Abbreviated transcription (Latin):
lehimus autem quidam qui sũmus
sacerdos fuerat. sed uoluntarie coinqͥ¬
natus ẽ temporib cõmixtionis. considais
nullomodo sibi ẽẽ salutẽ neque accessũ
nam & palmã suꝑ hec & tallos qui cempli
ẽẽ iudebant᷑ & ipsa quidẽ die siluit: lem¬
pus autẽ oportunũ dementiȩ suę nanc̾tus
conuocatus ademetrio ad consilium &
in terrogatus quib reb & consiliis uidei¬
in niterentur: respondit: Ipsi quidicuis¬
tur assidei iudeoꝵ quib p̃ ẽ uidas ma¬
chabeus bella nutruint & seditiones
mouent: nec patiunt᷑ regnum ẽẽ quie¬
mul cum corona aurea & palma alchi¬
mus obtulisse: ostendit qđ ei regni dig¬
nitatẽ & uctoriam hostium simul cum
templi cultu ꝑ suoꝵ in dicium mune
rum portando ꝓmisit: Tallos enim dict̃¬
uasa esse offertoria uixta modum turri¬
um facta: cum quib in p̃cipus festuu¬
tatibus offerebant. quoꝵ similitudo ac¬
tenus in quibusdã locis habet᷑. Assidei
Dictiq assidei quasi assidui: qualis uidas

Expanded text:
lchimus autem quidam qui summus sacerdos fuerat sed voluntarie coinquinatus est temporibus commixtionis considerans nullo modo sibi esse salutem neque accessum nam et palmam super haec et tallos qui templi esse videbantur et ipsa quidem die siluit tempus autem oportunum dementiae suae nanctus convocatus a Demetrio ad consilium et interrogatus quibus rebus et consiliis Iudaei niterentur respondit ipsi qui dicuntur Asidei Iudaeorum quibus praeest Iudas Macchabeus bella nutriunt et seditiones movent nec patiuntur regnum esse quiemul cum corona aurea, et palmam Alcimus obtulisse, ostendit quod ei regni dignitatem, et victoriam hostium, simul cum templi cultu, pro indicio munerum suorum portando promisit. Talia enim dicuntur vasa offertoria esse, juxta modum turrium facta, cum quibus in praecipuis festivitatibus offerebant; quorum similitudo hactenus in quibusdam locis habentur. Assidadictique Assidaei, quasi assidui; quales Judas
Abbreviated transcription (Latin):
C orgias p̃positus idumeȩ bene typum¬
potest̃ gerere diaboli: qui rubea atq san¬
guinolenta semꝑ delectatus conuersatio¬
ne speciem tamen aliquando uiraitum
simulat. licet iꝑse ꝑ uitia sedulo cont᷑ͣ
uirtutes pugnet. unde simplices quos¬
libet de fidelium numeras tu de luders
pars aduersa timore concussa in fugam
uertit᷑ & docius triumphi honor ueris
dei cultoribus tribuet᷑:. Unde petrus scri¬
bens ad credentes in epła sua. ait  humi¬
liami igit᷑ subpotenti manu dei: ut uos
ex altet in tempore uisitationis Omnẽ
sollicitudinem ur̃m ꝓicientes in eum

Expanded text:
orgias, praepositus Idumaeae, bene potest typum gerere diaboli, qui rubea atque sanguinolenta semper delectatus conversatione, speciem tamen aliquando virtutum simulat, licet ipse per vitia sedulo contra virtutes pugnet. Unde simplices quoslibet de fidelium numero astu deludens inpars adversa, timore confusa, in fugam vertitur, et triumphi honor veris Dei cultoribus tribuitur. Unde Petrus, scribens ad credentes, in Epistola sua ait : Humiliamini igitur sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis: omnem sollicitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ri pͥmitꝰ occurriss&. Nec sanson alit̾ oͣceursat᷑.
qd se ipsũ cũ hostib ruina domꝰ oppressit. nisi
quia sp̃s latent̾ hoc uisserat qͥ ꝑ illũ miracła
faciebat. His gͥ exceptis quos uel lex iuxta ge¬
neralit̾ uł ipie fons iusticie ds̃ specialit̾ occi¬
di tuba&. qͥsqͥs hominẽ uł se ipsum uł queli¬
bet occiderit homicidii crimine inneetitar.
& qͥcũq hoc in se ipsis ꝑpetrauert̾. omiã magni¬
tudine fortasse intrandi ñ sapientie sanitate
laudandi ft̃. quãꝗͣ rationẽ diligentiꝰ consulas
ne ipsa qͥdẽ animi magnitudo recte nomina-¬
tur. ubi qͥsq non ualendo tolerare. uł queq
aspera uł aliena peccata sẽ ipse ᷤ interimit.
Magis enĩ mens infirma dephendit᷑ quȩ ferre
ñ potest uł durã sui corporis seruitute᷑. uel
stultiçiã uulgi opinionẽ. Maiorq animꝰ merito¬

Expanded text:
ri primitus occurrisset; nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus obpressit, nisi quia spiritus latenter hoc iusserat, qui per illum miracula faciebat — his igitur exceptis, quos uel lex iusta generaliter uel ipse fons iustitiae Deus specialiter occidi iubet, quisquis hominem uel se ipsum uel quemlibet occiderit, homicidet quicunque hoc in seipsis perpetraverunt, animi magnitudine fortasse admirandi, non sapientiae sanitate laudandi sunt. Quanquam si rationem diligentius consulas, nec ipsa quidem animi magnitudo recte nominatur, ubi quisque non valendo tolerare vel quaeque aspera vel aliena peccata seipsum interemerit. Magis enim mens infirma deprehenditur, quae ferre non potest vel duram sui corporis servitutem, vel stultam vulgi opinionem; ma
Abbreviated transcription (Latin):
giam p̃positũ ydumeȩ Exiuit aũt
cum peditib tribus milib: & equitib
qua dringentis: Quibus congressis : con¬
tigit paucos fuere iudacoꝵ ÷ Dositheus
uero de bachenoris eques uir fortis: gor¬
giam cenebat: Et cum uellet illũ cãꝑe
iuuũ : eques quidam detrachib irruit
in eum humerũq eius amputauit atq
ita gorgias effugit in maresa: At illi qui
cum esd̾rin erant diutiuis prignantibus
& fatigatis : in uocarut dñm uidas adiu¬
torẽ &̃ duc̃ẽ bello fieri incipiens uoce pa

Expanded text:
giam praepositum Idumeae exivit autem cum peditibus tribus milibus et equitibus quadringentis quibus congressis contigit paucos ruere Iudaeorum Dositheus vero quidam de Bachenoris eques vir fortis Gorgiam tenebat et cum vellet illum capere vivum eques quidam de Thracibus inruit in eum umerumque eius amputavit atque ita Gorgias effugit in Marisa at illis qui cum Esdrin erant diutius pugnantibus et fatigatis invocavit Dominum Iudas adiutorem et ducem belli fieri incipiens voce
Abbreviated transcription (Latin):
uerent hec sibi ut postea possint ꝓdesse me¬
ruer̃: Est eñĩ quidam uiuendi modus:
nec tam bonus ut ñ requirat ista post
mortẽ. Nec tam malus ut ei ñ ꝓsint ista
post mortẽ : Est enĩ talis in bono ut hec
non requirat: & est rursum talis in ma¬
lis ut nec his ualeat cum ex hao uita
transierit ad uiuari: Quo cirta. hic omne
meritum cõparat᷑: quo possit post hanc
uitam releuari quis piam ł gͣuari : Nemo
autẽ p̃pͥaret qđ hic neglexit: cum obierit
a año ꝓmereri Non igit᷑ ista quȩ ꝓ de fuie¬
tis cõmendandis frequentat eccłia: ili
apłicȩ sunt aduersa sententie qua dic¬
cum ẽ Om̃s enĩ stabimus ante tribunal

Expanded text:
verentverentruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus ut non requirat ista post mortem, nec tam malus ut ei non prosint ista post mortem. Est et talis in bono, ut hnon requirat, et est talis rursus in malis, ut nec his valeat, cum vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam relevari quispiam vel gravari. Nemo autem putet se quod hic neglexerit, cum obierit, a Domino promereri. Non igitur ista quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia illi apostolicae sunt adversa sententiae qua dictum est: Omnes enim astabimus ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
tra sp̃m sc̃m. ñ remittet᷑ ei. neq in hoc
scło neq in futuro Cum enim dixit illud
unum inremissibile ẽẽ peccatum: ostens¬
dit alia tam in presenti quam in futu¬
ra uita posse remitti Qualit̃ aut̃ ꝓ de¬
functoꝵ salute agendũ sit : ostendunt scĩ
patres inscripturis sicis Unde placuit u¬
num capitulum de oprisculis scĩ augus¬
tini huic oꝑi inserendum: lec̾tori uiam¬
dantus his similia in alioꝵ patrum dic¬
tis requirenda : Refert enĩ memoratus
pater in oꝑe qđ ad laurentiũ de fide &
spe & caritate conscripsit : ita dicens lem¬
pus eñ qđ in ter hominis mortẽ & u̾lti¬
mam resurrectionẽ in terpositũ ẽ. animras
abditis recepta continet: sic̃ una quęq¬
ta ẽst in carne dum uiueret: Neq nega¬
dum ẽ de func̾toꝵ animas pietate suoꝵ
uiuentium releuari c̃ ꝓ illis sacrifitium
mediatoris offertur. ł elemosine quȩ in edle¬
sia fiunt: sed eis hec ꝓsunt. qui cum ui¬

Expanded text:
tum sanctum, non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro . Cum enim dixerit unum illud irremissibile peccatum, ostendit alia tam in praesenti quam et in futura vita posse remitti. Qualiter autem pro defunctorum salute agendum sit, ostendunt sancti Patres in scriptis suis. Unde placuit unum de opusculis sancti Augustini huic operi inserendum, lectori mandantes his similia in aliorum Patrum dicta requirenda; refert enim memoratus Pater in opere quod ad Laurentium de Fide, Spe et Charitate conscripsit, ita dicens: Tempus autem quod inter hominis mortem et ultimam resurrectionem interpositum est, animas abditis receptaculis continet, sicut unaquta est in carne dum viveret. Neque negandum est defunctorum animas pietate suorum viventium relevari, cum pro illis sacrificium Mediatoris offertur, vel eleemosynae in Ecclesia fiunt. Sed eis haec prosunt, qui cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ fuerat summꝰ sacerdos uirũ bonũ & beni¬
gnũ. uerecundũ uisu. modestũ morib & elo-¬
quio decorũ. & qͥ a puero in uirtutib exerei¬
iudeoꝵ. Post hȩc apparuisse aliũ uirũ etate
& gloria mirabilẽ. & magni decoris habitudi¬
ne cirea illũ. respondente uͦ oma dixisse.
tũ orat ꝓpopło & uniuersa scã ciuitate
ieremias ꝓpħa dĩ. extendisse autẽ ieremiam
dextrã. & dedisse uide gladiũ aureũ dicen¬
tẽ. Accipe gladiũ sem̃ munꝰ a deo. in quo de¬
ities aduersarios popli mei isrł. Siqͥs autẽ
quesierit utrũ hȩc uisio ad ministeriũ ali¬
quod referri possit. hoc ni fallor in ea senti¬
ri potest qđ onias sacerdos sacerdotalẽ signi¬
fica
ordinẽ. & ieremias ꝓpħa qͥ interp̾tatur excels̃¬

Expanded text:
 fuerat summus sacerdos, virum bonum et benignum, verecundum visu, modestum moribus et eloquio decorum, et qui a puero in virtutibus exerciIudæorum. Post hæc apparuisse & alium virum ætate & gloria mirabilem, & magni decoris habitudinem circa illum. Respondentem vero Oniam, & dixisse. tum orat pro populo et universa sancta civitate, Jeremias propheta Dei. Extendisse autem Jeremiam dexteram, et dedisse Judae gladium aureum, dicentem: Accipe sanctum gladium, munus a Deo, in quo dejicies adversarios populi mei Israel . quaesierit utrum haec visio ad ministerium aliquod referri possit, hoc ni fallor ex eo sentiri potest quod Onias sacerdos sacerdotalem significat ordinem; et Jeremias p
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ fecerunt qđ dictũ ẽ. ñ occides. qͥ dõ
auetore bella gesserunt. aut ꝑsonã geren¬
tes publicę potestatis scdm eiꝰ leges hoc ẽ.
iustissimȩ rationis imꝑiũ sceleratos morte
punierunt. & abrahã ñ solũ ñ ẽ. culpatꝰ cru¬
delitatis crimine. uerũ etiã laudatꝰ ẽ. nomi

Expanded text:
preceptum fecerunt, quod dictum est: Non occides, qui deo preceptum fecerunt, quod dictum est: Non occides, qui deo autore bella gesserunt aut personam gerentes publice potestatis secundum eius leges, hoc est iustissime radonis imperium, sceleratos morte peremerunt. Et Abraham non solum non est culpatus crudelitatis crimine, verum eciam laudatus est nomi
Abbreviated transcription (Latin):
excellentiora pietate : ñ fecer̃ patriar
fugere ammonuit de ciuitate in ciui¬
tat̾em : potuit ammonere ut sibi ma¬
nus inferrent. ne in manus ꝑ sequen¬
cium ꝑuenirent : Porro si hoc ille non
iussit aut monuit. ut eo modo sui ex
hac uita migͣrent. quibus migrañti¬
bus se mansiones aeternas preparatu¬
rum ẽẽ ꝓmisit : quȩ libet exempla:
obponant gentes quȩ ignorant dm̃.
Mantfestũ ẽ. hoc ñ licere colentib unũ ue¬
rũ dm̃. restat ut de homine intelligamꝰ
qd dietũ ẽ. ñ oceides. Nec alterũ gͦ : nec te.
Neque enĩ qͥ se occidit. alrũ quã hominẽ oc¬
cidit. Quasdã uͦ exceptiones eadẽ ipsa diui¬
na fe̾eit auecoritas.: ut ñ liceat hominẽ oc¬
cidi. s his exceptis qͦs ds̃ oceidi uib& siue
data lege. siue ad ꝑsonã ꝓ tẽpore exp̃ssa
iussione. Non autẽ ipse occidit qͥ ministe¬
riũ deb& iubenti. sicut adimimeulũ gla¬
dius utenti. Et ideo nequaquã contra hoc

Expanded text:
excellentiora pietate. Non fecerunt patriaexcellentiora pietate. Non fecerunt patriafugere admonuit de civitate in civitatem, potuit admonere ut sibi manus inferrent, ne in manus persequentium pervenirent. Porro si hoc ille non jussit aut monuit, ut eo modo sui ex hac vita migrarent, quibus migrantibus se mansiones aeternas praeparaturum esse promisit, quaelibet exempla opponant gentes quae ignorant Deum, manifestum est hoc non licere colentibus unum verum Deum. Restat ut de homine intelligamus, quod dictum est, Non occides, nec alterum ergo, nec te, neque enim qui se occidit aliud quam hominem occidit. Quasdam vero exceptiones eadem ipsa divina fecit auctoritas ut non liceat hominem occidi. Sed his exceptis, quos Deus occidi jubet, sive data lege, sive ad personam pro tempore expressa jussione: non autem ipse occidit, qui ministerium debet jubenti sicut adminiculum gladius utenti; sicque nequaquam contra hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quidam legentes & inuenientes ibi scrip¬
tum qđ raxias ꝓpria manu sibi infereis
mortẽ: elegisset nobilit̃ mori potius quã
sub ditus fieri peccatorib. & contͣ natales
suos in dignis in uiriis agi Ne forte
simplicioris aniri credant᷑ cum necessi
modo inferendam eẽ mortẽ. quam inci¬
dendum uiuum in manus peccatoꝵ:
utile ᷤ arbitrarus sum. ut ex dictis uene¬
randi patris augustini huic oꝑi nr̃o aliqͣ
in sererem. unde lec̾tor sobrius quiosi¬
bi de talibus pebus faciendum sit in cello¬
geret : Refeit autẽ memoratus pater in
primo suo libro de ciuitate dei : ubi
utrum alicui liceret semet ipsum int̃¬
ficere copioso tͣctatu disputauit ita di¬
cens : At eñi multi se interemer̃ : ne
in manus hostium ꝑuenirent: Nõ mͦ
querimus utrum sit factũ: seo utrum
fuerit faciendum: Sana qͥppe ratio: etiã¬
exemplis ante ponenda ẽ: Cui quidem
exempla concordant: Sedilla quȩ tan¬
to digniora sunt inmitatione. quanto

Expanded text:
quidam legentes et invenientes ibi scriptum quod Razias, propria manu sibi inferens mortem, elegisset nobiliter mori potius quam subditus esse peccatoribus, et contra natales suos indignis injuriis agi: ne forte simplicioris animi credant, cum necessitmodo inferendam esse mortem quam incidendum vivum in manus peccatorum, utile fore arbitratus sum ex dictis venerandi Patris Augustini huic operi nostro aliqua inserere, unde lector sobrius quid sibi de talibus rebus agendum sit intelligeret; refert autem memoratus Pater in primo suo libro de Civitate Dei, ubi utrum alicui liceat seipsum interficere copioso tractatu disputavit ita dicens: Multi se interfecerunt ne in manus hostium pervenirent. Non modo quaerimus utrum sit factum, sed utrum fuerit faciendum. Sana quippe ratio exemplis anteponenda est cui quidem exempla concordant, sed illa quae tanto digniora sunt imitatione, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
niam quȩ in terp̃tat᷑ mare : scismaticoꝵ
conciliabulum qui semꝑ incempestate
sunt in tellegi potest  Scisma ergo ut
qui dam uolunt abscissura ẽ animoꝵ
uocata : eodem enim cultu eodem ritu
credit ut cęteri sola congregationis de¬
lec̃tat᷑ discissio Fit aũte scisma : cumdi¬
cunt. om̃s nos scĩficamus in mundos : x¬
tiunt fidelium : Contͣ quos bellum mouens
& intenebris eos suȩ suꝑstitionis inuenien¬
tes simul cum machinis eoꝵ ex cõmuni
nibus cultorib uerȩ religionis Unde &
manifestando ait Hoc autẽ scito qđ in no¬
iussimis dieb instabunt tempora ꝑicu¬
losa. & erunt homines se ipsos amantes
cupidi. elati. suꝑbi. blasphemi. parentib

Expanded text:
niam, quae interpretatur mare, schismaticorum conciliabulum, qui semper in tempestate sunt, intelligi poterit. Schisma ergo, ut quidam volunt, abscissura est morum vocatum: eodem enim cultu, eodem ritu credit, de caetero, solo congregationis delectatur dissidio: fit autem schisma cum dicunt omnes nos sanctificamus immundos, tuunt fidelium: contra quos bellum movent, et in tenebris superstitionis eos invenientes, simul cum machinis eorum per ignemnibus cultoribus verae religionis. Unde etmanifestando ait: Hoc autem scitote quod in novissimis diebus instabunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, c
Abbreviated transcription (Latin):
tum uitȩ p̃sentis ꝑ fidelium peccatis ex¬
quatenus hi ꝓ quoꝵ remedio res agitur
a peccatis soluantur: & p̃sens locus os¬
tendit. & in euungłio dñs ubi de sp̃s
bile peccatum illud eẽ ostendens ait:

Expanded text:
tum vitae praesentis pro fidelium peccatis exquatenus hi pro quorum remedio res agitur a peccatis solvantur, et praesens locus ostendit, et in Evangelio Dominus, ubi de Spiritus bile peccatum illud o
Abbreviated transcription (Latin):
conturbari fideliũ corda ñ metuebant :
in extrema ultione in ternis doloribus
sera pęnatentia cruciari de quo in sapien
tiȩ scriptum ẽ  Tunc stabunt iusti in
magna constantia ad uersus eos qui se
angustiauer̃ ÷ & qui abstuler̃ labores illoꝵ

Expanded text:
conturbare fidelium corda non metuebat, conturbare fidelium corda non metuebat, in extrema ultione internis doloribus sera poenitentia cruciari. De quo in Sapientiae libro scriptum est: Tunc stabunt justi in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt et q
Abbreviated transcription (Latin):
uit ex poliare templa & ciuitatẽ oppri¬
mere  S multtaidine ad arma concur¬
rente: in fugã uersi sunt ÷ & ita contigit:
ut antiochus post fugam curpit̃ rediret
& cum uenisset cirea hec bathana : recog̃¬
nouit quȩ erga nicanorẽ. & thimotheum
gesta sunt. Iratus autẽ ira: arbitrabatur
se in uriam illoꝵ qui se fugauerant.
posse in uideos recorquere: Ideoq uissit
agitari currum. sine in termissione
a gens iter: cȩlesti eum iudicio ꝑ urgens¬
te. qđ ita suꝑbe locutus ẽ. uenturum
se hierosolimam & congeriem sepuleri
uideoꝵ eam facturum: Seo qui uni¬
uersa conspicit deus ispł : ꝑ cussit eum
in enarrabili & inuisibili plaga. Ut e¬
num finiuit hunc ipsum sermonẽ: ad¬
prehendit eum dolor durus uscerum
nullo modo asua malitia cesseret & cet̾a¬
Quȩ in suꝑiori libro de fine antiochi bre¬
uiter ad notata sunt: in hoc plenius expli
bus quas gesserant: in futuro iustam ad no
penaꝵ recepturos retributionẽ: Q qui hic

Expanded text:
atem opprimere sed multitudine ad arma concurrente in fugam versi sunt et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret et cum venisset circa Ecbatana recognovit quae erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt elatus autem ira arbitrabatur se iniuriam illorum qui se fugaverant posse in Iudaeos retorquere ideoque iussit agitari currum sine intermissione agens iter caelesti eum iudicio perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congeriem sepulchri Iudaeorum eam facturum sed qui universa conspicit Dominus Israhel percussit eum insanabili et invisibili plaga ut enim finivit hunc ipsum sermonem adprehendit eum dolor dirus viscerum  ille nullo modo a sua malitia cessaret supeQuae in superiori libro de fine Antiochi breviter adnotata sunt, in hoc plenius explicbus quae gesserant, in futuro justam a Domino poenarum recepturi sint retributionem; et qui hic
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃ui auaritia : quia ñ in habundantia
cuius quã uita ẽ. ex his quȩ possidet: Mlis¬
ticus iudas militibus sus ꝓpt̾ simulatio¬
nem casum euenrs considerans ñ deserit
eos : seo paterna pietate consulit tamp̃¬
cibus ꝓpeccatis eoꝵ in terueniendo. quã
& iamꝰ p̃dicationis atq exortationis er¬
rorem illoꝵ corrigendo quatenus pieta¬
tis cultu iterum restituti. cautiis de in¬
ceps se obseruent. ne simili runa lterũ
in teruis cadant. luxta illuꝰ euungłi.¬
cum: Eoce sanus fac̾tus es : noli ultra
peccare. ne de terius tibi aliqͥd c̃tinguat
t uero fortissimus uidas: hortabat᷑
popłm conseruars sine se peccato sub
oculis uiuentis: uidentes quȩ fac̾ta sint
⁊ ꝓpeccato eoꝵ qui ꝓstrati sunt: &t fac̾ta
conlatione : xͦii. milia dragias argenti
misit hnerosolimã. offerri ꝓpeccatõ mot¬
sacrificium B ene & religiose: de resiritr¬
tione cogitans Nisi enim eos qui cecide

Expanded text:
in abundantia cujusquam vita est his quae possidet . Mysticus Judas militibus suis propter simulationem casum evenire considerans, non deserit eos, sed paterna pietate consulit, tam precibus pro peccatis eorum interveniendo, quam et verbo praedicationis atque exhortationis errorem illorum corrigendo, quatenus pietatis cultui iterum restituti, cautius deinceps se observent, ne simili ruina iterum in deterius cadant, juxta illud evangelicum: Ecce sanus factus es, noli ultra peccare, ne deterius tibi aliquid contingat t vero fortissimus Iudas hortabatur populum conservare se sine peccato sub oculis videntes quae facta sint pro peccato eorum qui prostrati sunt et facta conlatione duodecim milia dragmas argenti misit Hierosolymam offerri pro peccato sacrificium bene et religiose de resurrectione cogitans nisi
Abbreviated transcription (Latin):
cem aquȩ frigidȩ tantũ in nomine dis¬
cipłi: amen dico uobis ñꝑdet mercedẽ
suam : Unde & ioħes scribens ad gaium
in epła sua ait: Carissime. fideliter facis
quic quid oꝑaris in fratres & hoc in pegri¬
nos qui cestimoniũ reodider̃ caritati
tuȩ in conspectu ȩcełiȩ quos benefaciens de

Expanded text:
m aquae frigidae tantum in nomine discipuli, amen dico vobis non perdet mercedem suam . Unde Joannes scribens ad Gaium, in epistola sua ait: Charissime, fideliter facis quidquid operaris in fratres, et hoc in peregrinos, qui testimonium reddiderunt charitati tuae in conspectu Ecclesiae: quos benefaci
Abbreviated transcription (Latin):
xime in illis ubi fructus aliqͥs deerran¬
tium conuers itione sꝑatur. quatenus
laqueis effugerł. & conuenire ad catholi¬
cam lib̾tatem. Unde in affricano conei¬
lio. dedonatistis hereticis constitutũ ẽ. ut
lenius cum eis ageretur : ubi ita scrip¬
tum ẽ ꝑtͣctatis & consideratis om̃ib quȩ
utilitati eccłie conuenire uidebantur
Annuente adq admonente spũ dĩ elegi¬
mus. cum memoratis hominib quam̃¬
uis de dñici corꝑis unitate in quietate &¬
dissensione p̃cissis leniter & pacifice age¬
re : ut quantum in nobis ẽ om̃ibus qui
eoꝵ cõmunione &̾ societate in retiti suis
in notescat quã miserabili errore de uinc¬
ti sunt ÷ Ne forte sic̃ dic̃ apłs nobis in
mansuetudine corrripientibus : diuer¬
sa sentientes. det illis ads̃ penitentiã ad cog¬
noscendã ueritatẽ. & resipiscant de dia¬
boli laqueis captiuati ab ipso in ipsius uo¬
luntatem:
udas autẽ egressus ẽ acarnion int̃

Expanded text:
xime illis locis ubi fructus aliquis de erranxime illis locis ubi fructus aliquis de errantium conversione speratur, quatenus laqueis effugere, et convenire ad catholicam libertatem. Unde in Africano concilio de Donatistis haereticis constitutum est ut levius cum eis ageretur, ubi ita scriptum est: Pertractatis et consideratis omnibus quae utilitati Ecclesiae convenire videbantur, annuente atque admonente Spiritu Dei decernimus cum memoratis hominibus, quamvis de Dominici corporis unitate inquieta dissensione sentientibus, leniter et pacifice agere, ut, quantum in nobis est, omnibus qui in eorum communione et societate haeretici sunt innotescat, quam miserabili errore devincti sunt. Nisi forte, sicut dicit Apostolus, nobis in mansuetudine corripientibus diversa sentientes, det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant de diaboli laqueis captivati ab ipso in ipsius voluntatem . Judas autem egressus est a Carnion, inte
Abbreviated transcription (Latin):
restitũrũ se eos scđm constitutũ : in lesĩ eũ
dimiser̃. ꝓpter fratrũ salutẽ : Querit᷑¬
quomodo thimotheus hic narraet᷑ obp̃cum
suoꝵ humilitatẽ auidȩ ducib uiuus
dimissus eo qđ multoꝵ ex uideis parentes
haberet ac fr̃s. quos morte eius decipi contin¬
geret sipse eẽt occissis: & paulo ante narratꝰ
qđ ipse fuisset in gazare presidio auidȩ mili¬
ter nisi fallor solui potest: nisi qđ aut ibi
ꝑ anticipationem dicatur oc cisus. aut alius
ille timotheus cogat᷑ in tellegi. qui in ga¬
zare p̃sidio ẽ interfectus. & alius iste qui
ꝑtlositheum & sosipatrẽ legit᷑ dimissus.
Qđ aũt iudȩ duces considerantẽ fratrũ
utilitates ac suoꝵ redemptionem timotheo
peꝑcer̃: ostendit̾ quod aliquando cum er¬
rantibus mitius est agendum. ñ dico ut
eoꝵ consentiant᷑ iniquitati. sed pietate pa¬
terna consulat᷑ illoꝵ in firmitati. & ma¬

Expanded text:
restituturum se eos secundum constitutum inlaesum eum restituturum se eos secundum constitutum inlaesum eum dimiserunt propter fratrum salutem Iuquomodo Timotheus hic narretur ob precum suarum humilitatem a Judaeis ducibus vivus dimissus, eo quod multorum ex Judaeis parentes haberet ac fratres, quos morte ejus decipi contingeret, si ipse esset occisus; et paulo ante narratur quod ipse fuisset in Gazarae praesidio, ubi a militer, ni fallor, potest solvi, nisi quod aut ibi per anticipationem dicatur occisus, aut alius ille Timotheus intelligatur qui in Gazarae praesidio est interfectus, et alius iste qui per Dositheum et Sosipatrum legitur dimissus. Quod autem Judae duces, considerantes fratrum utilitatem ac suorum redemptionem, Timotheo pepercerunt, ostendit quod aliquando cum errantibus mitius est agendum, non dico ut eorum consentiatur iniquitati, sed pietate paterna consulatur eorum infirmitati, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ fortissimi p̃liatoris de quo in psalmo
scriptum ẽ dñs fortis dñs potens imp̃lio.
contͣ om̃s errores ꝑfidoꝵ belligerare des¬
tinant᷑: Qui apte binario numero notan¬
tur: quia duoꝵ testamentoꝵ spiritali sci¬
entia satis instructi. p̾liũ dñai rite confi¬
cere noscunt᷑. Hi gͦ atimotheo relic̾tos
in p̃sidio decẽ milia uiros in cerimunt:
cum socͥs heresi archaꝵ ad contuendam
nequitiam suam ab ipsis consitaitos legi dĩ
contraria sentientes. ꝑ eiusdem legis dĩ¬
auc̃ toritatẽ atq seueritatẽ. spiritali gla¬
dio iuste interficiunt.: Iudas aũt ueħs¬
ment̃ instabat puniens ꝓfanos : & ꝓstrauit¬
ex eis triginta nulia uiroꝵ: Ipse uero thi¬
motheus in cidit in partes dosithei & sosi¬
patris : & multis p̃cibus postulabat ut ui¬
uus dimitteret᷑ eo qđ multoꝵ. exuideis
parentes haberet ac fr̃s quos morte eius
de cipi eueniret ÷ & cum fidem dedisset

Expanded text:
hoc est fortissihoc est fortissiscriptum est: Dominus fortis et potens in praelio contra omnes errores perfidorum belligerare destinantur: qui apte binario numero notantur, quia duorum Testamentorum spiritali scientia satis instructi, praelium Domini rite conficere noscuntur. Hi ergo a Timotheo relictos in praesidio decem millia viros interimunt, cum socios haeresiarcharum, ad tuendam nequitiam suam ab ipsis constitutos, legi Dei contraria sentientes, per ejusdem legis auctoritatem atque severitatem spiritali gladio juste interficiunt. Judas autem vehementer instabat puniens profanos, et prostraex eis triginta milia virorum ipse vero Timotheus incidit in partes Dosithei et Sosipatri et multis precibus postulabat ut vivus dimitteretur eo quod multorum ex Iudaeis parentes haberet ac fratres quos morte eius decipi eveniret et cum fidem dedisset