comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gata acciꝑe debebit. cim ad legitiiũ statum
ꝑuem̃t. ñ conditio fidei ꝯmisso. uł legato ius¬
ta. s pectitio in temp̃s legitane etatis dilata ui¬
detur. ⁊ ideo si elia seiũa filia testat otas cra
legatiiti relictum ẽ. die legati cedente uita

Expanded text:
a accipere debebit, cum ad legitimum statum pervenerit", non condicio fideicommisso vel legato inserta, sed petitio in tempus legitimae aetatis dilata videtur. Et ideo si Aelia Severina filia testatoris, cui legatum relictum est die legati cedente vita
Abbreviated transcription (Latin):
datͦscere. Iom aut̃ infaciendo aliquid im¬
positum ẽ. si quidem ⁊ hoc ꝑalium implcti
posst. simili modo ⁊ aluerate agnoserputa
si honenita persona iubeatur: insulam uł
monim̃tum uł alind tale suis sumptib
faẽe. uł h̃rdi. uł legatario. uł alii focte quẽ
testator uolũt. uł de̾m ab hroem destat o
ire ⁊ si ꝗ̾ huiꝰ̾nodi facti simile sit mcł n.
refert. siue ꝑ eum dem dequo testator locu¬

Expanded text:
d impositum est, si quidem hoc et per alium impleri possit, simili modo et a lucrante agnosci, puta si honorata persona iubeatur insulam vel monumentum vel aliud tale suis sumptibus facere vel heredi vel legatario vel alii forte, quem testator voluerit, vel rem ab herede testatoire, et si quid huiusmodi facti simile sit: nihil etenim refert, sive per eum, de quo testator locu
Abbreviated transcription (Latin):
quam ei dereliquit alii retituere. speciale añ
si dei ꝯmissum alt̾i ascͥpsit. ⁊ querebitur
specialis fidei ꝯmissaus id qd̾ relictum ẽ. aci̾s
sequi debeat. utruta ne ab ħree. ut post resti¬
tutionem eius alias res inmĩsitaris fidei ꝯmis¬
tam quidem subaͣm scd̃m senatus ꝯsulti auc¬

Expanded text:
quam ei dereliquit alii restituere, speciale autem fideicommissum alteri adscripsit. Et quaerebatur, specialis fideicommissarius id quod ei derelictum est a quo consequi debeat, utrumne ab herede, ut post retentionem eius alias res universitatis fideicommistam quidem substantiam secundum senatus consulti
Abbreviated transcription (Latin):
añ huic legi ꝯitituiꝰ. n his. desinicter elo¬
giis que ptꝰ hanc ꝯposita sum̃t. ant̃ĩores ⁊¬
em̃ casus suo mãte discurrere ꝯcedintus. ħ oi̾a
ad uos patres ꝯscͥpti duximnis ẽẽ sauccienda ut
nenitii matieat ĩ cognitus nr̃e bñiuolentie la¬
bor. s eoutis exsollemtate ant̃is magistatib¬

Expanded text:
m huic legi constituimus in his defunctorum elogiis, quae posthac composita fuerint: anteriores etenim casus suo marte discurrere concedimus. Haec omnia ad vos, patres conscripti, duximus esse sancienda, ut nemini maneat incognitus nostrae benivolentiae labor, sed edictis ex sollemnitate a nostris magistratib
Abbreviated transcription (Latin):
sunt omnes disunctim uł instituti. uł
substituti. hoc qd̾ siñt quocuq modo ĩia¬
duatim. si m parte hrẽ ditatis. ił parti¬
b ꝯ sistat aliis coħ̃roib cumm suo graua¬
mine proħreitaĩa parte. ⁊̃ siamꝰ de sune¬

Expanded text:
 omnes disiunctim et vel instituti vel substituti, hoc, quod fuerit quoquo modo vacuatum, si in parte hereditatis vel partibus consistat, aliis coheredibus cum suo gravamine pro hereditaria parte, etiamsi iam defun
Abbreviated transcription (Latin):
dat curaͣ em̃ res ꝑtestium solenprata¬
tem ostendit᷑ur. time nũs testiũ. ⁊ ni¬
mia subcilitas requirenda ẽ. lex ⁊ is.
nequid falsitatis in currat: si ꝑ duos
forte testes ꝯpõitum ẽ : maiorem nuili¬

Expanded text:
dat. Cum enim res per testium sollemnitatem ostenditur, tunc et numerus testium et nimia subtilitas requirenda est. Lex etenim, ne quid falsitatis incurrat per duos forte testes compositum, maiorem numer
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit custodiri in om̃e euũ ualiturum. ¶ro
scdo̾ uõ ordine in quo ea ũtuntur q̃ in cam
caduci sid̾ci ꝯtuigebant. uetus uis corrigen¬
tes scĩmis ea que ita ruenerunt. simili qui¬
dema mõ manere aput eos a quib derelicta
ħree focte. us lẽgataĩos. uł alios qui fidci ꝯ¬

Expanded text:
cipit custodiri in omne aevum valiturum. Pro secundo vero ordine, in quo ea vertuntur, quae in causa caduci fieri contingebat, vetus ius corrigentes sancimus ea, quae ita evenerint, simili quidem modo manere apud eos, a quibus sunt derelicta, heredes forte vel legatarios vel alios, qui fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ditiorib sic grãiussimam caducoꝵ obser¬
uatio usa ẽ. ut ⁊̃ substitutiones introduoet᷑
ne fiart ceduca ⁊ si facta sunt ap̾ certas
ꝑsonas recurrem dispõnerent uias recluaen¬
tes. quas ler. papia posunt maiducis. qd̾ ⁊
nos sieri ꝯ cedimus ¶⁊ cum ler papia u̾is an
sabatur. sins mac hinationib. ⁊ angustus
c̾cumeludens. solis parentib ⁊ lib̃is cestat õ¬

Expanded text:
 observatio visa est, ut et substitutiones introducerent, ne fiant caduca et, si facta sint, apud certas personas recurrere disponerent, vias recludentes, quas lex Papia posuit in caducis: quod et nos fieri concedimus. 1b . Et cum lex Papia ius ansabatur, suis machinationibus et angustiis circumcludens solis parentibus et liberis testator
Abbreviated transcription (Latin):
uõso eẽ itelligͥ: cum nutra assu restitu¬
entes plenssimã sequantur exnrã lege se¬
anitatera hoc eodem odseruanis. ⁊ si ppł pn¬
pilli. uł finõsi restitutionr granati sunt Gnm
autem aliquis restituere hroitatem uissus¬

Expanded text:
oso esse intellegitur, cum in utroque casu restituentes plenissimam consequantur ex nostra lege securitatem. 1a . Hoc eodem observando, et si ipsi pupilli vel furiosi restitutione gravati sunt. 1b . Cum autem aliquis here
Abbreviated transcription (Latin):
sulam relinquo. im ut u milia ex his uł e¬
indem insulam menio restituat. licet ante¬
a neq legati. neq fidei ꝯmissi petitio nasceba¬
tur. cũ mlib̾tatem adiuo se uero hoc admis¬
sum ẽ. s ipeciñariis caĩs uoluntatis tuende
grã. ñ tumuerito hos recipiendum ẽ. ut ĩ ex¬

Expanded text:
sulam relinquo, ita ut quinque millia ex his vel eandem insulam mevio restituat", licet antea neque legati neque fideicommissi petitio nascebatur, tamen in libertate a divo severo hoc admissum est. Sed in pecuniariis causis voluntatis tuendae gratia non immerito recipiendum est , ut e
Abbreviated transcription (Latin):
gatorum transiissam hroitatem ad subsiitut
ꝑrodatum es uttus accõ adu̾sus euͣm. cum
quo fraudis consilium participatum c̃ competi
plane si pecinnam accepta omisit aditõnem le¬
guta. ⁊ fidei comnissa prãt᷑ cogͣitur. ⁊ estam̃t¬

Expanded text:
gatorum transmissam hereditatem ad substitutum probatura es, utilis actio adversus eum, cum quo fraudis consilium participatum est, competit. plane si pecunia accepta omisit aditionem, legata et fideicommissa praestare cogitur. Accepta
Abbreviated transcription (Latin):
anisa cã deuocetur. ⁊ sic intelngenda estr
amias ues scͥta. riccpenitas suerit celebra¬
ca ut nec usucapio. nec longitemp̃s pre¬
proredat. Qs similiter censemus inhuiꝰ¬
modi legatis. que seu pure seu subcondi

Expanded text:
rritum devocetur et sic intellegenda est, quasi nec scripta nec penitus fuerat celebrata, ut nec usucapio nec longi temporis praeprocedat. Quod similiter censemus in huiusmodi legatis, quae sive pure sive sub di
Abbreviated transcription (Latin):
selutar pecuniam debitam testatoĩ de¬
aarant. ant uoluntatem eiꝰ lib̾ae uolẽ¬
tis debĩtirem manifeste ostendiot ⁊¬
ideo aut peti qs solutum ẽ ñ pot̾ aut
r ouusla fidei ꝯmissi ut debita nsietti¬

Expanded text:
solutam pecuniam debitam testatori declarant aut voluntatem eius liberare volentis debitorem manifeste ostendunt. Et ideo aut peti quod solutum est non potest aut ex causa fideicommissi, ut debitor li
Abbreviated transcription (Latin):
susaet rn grauamien aduersins uendito¬
rem actionem hat cim̃modo ht̃ ad tͥeistatia¬
õmbxm p̃cii. neq dupli stipulatione neq
mehioratioue locum hũte. Cum sufficiat
en saltem propretio auodsciens deoit proa¬
henare siri satis fiei. Ereditoi incͥhomiuꝰ
pigieantie comitaĩa actione adu̾sus debi¬
tecem ꝯpetente ut ex onmni pãte omuieꝑ
cua dubio ep̃tars integra uita. ⁊ putlomo¬
ao ex hac ꝯsttatione dbeminuta crͣ uendito¬
res hñtibus.

Expanded text:
s rei gravamen adversus venditorem actionem habeat tantummodo ad restitutionem pretii, neque dupli stipulatione neque melioratione locum habente, cum sufficiat ei saltem pro pretio, quod sciens dedit pro aliena re, sibi satisfieri: creditori nihilo minus pigneraticia contraria actione adversus debitorem competente, ut ex omni parte omnique cul dubio emptoribus integra iura et nullo modo ex hac constitutione deminuta contra venditores habentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
o iusto morati cẽtis. aliũta nob̾ ⁊ uestian¬
um legatum sit tñ hanc sinsse desuncti co¬
gitatõnem int̃pretari. ut ⁊ ptꝰ medeu
uam̾unt hr̃s nistitutus ħroitatem uendid̾¬
it cã legata ⁊ sidei conmussa ab eo peti posseñt
⁊ q. eo noĩe datum sĩt. uenditor ab empt¬
re uł sidei iisfirib eiꝰ ꝓetere poterit.

Expanded text:
o iusto morati essetis", alimenta vobis et vestiarium legatum sit, tamen hanc fuisse defuncti cogitationem interpretor, ut et post mortem uamvis heres institutus hereditatem vendiderit, tamen legata et fideicommissa ab eo peti possunt et quod eo nomine datum fuerit, venditor ab emptore vel fideiussoribus eius petere poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
mines ꝑfectissima iuit̾as relueletur. cum
autem is qui aliquid eruoluntate defue¬
ti lucratur. ⁊ matue ipse ħes cuisũma
auctoritas tociꝰ canse ꝯmissa ẽ dic̃e con¬
pelliuir uĩtatem prosacramenti religio

Expanded text:
mines perfectissima veritas reveletur. Cum autem is, qui quid ex voluntate defuncti lucratur, et maxime ipse heres, cui summa auctoritas totius causae commissa est, dicere compellitur veritatem per sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
eo relictum ẽ fidei ꝯ missum. uł mnũ¬
sitatis. uł speciale. necẽt ħrdem ħae.¬
pͥus uire uiranido decilimpinia p̃ilito
us saeramentu subire. ⁊ oĩ niquie¬
tudine sese milspare. uł si recusandum
derelictam uolũit : sĩ fcesitam maio¬
rem fidei ꝯ missarius expetat omnimo¬
do ex auetoei fidei ꝯmissi subiacere ⁊
eum ad satis datõnem ꝯpelli. cum
ip̃e sibi uidẽr. ⁊ testis inuenitur cuiꝰ
religio ⁊ fides asidei ꝯmissario elecra
ẽ millis testibs nulliꝰ q aliis aduenti¬
tiis prolutiomb requisitos s sine ..
siit testes uł m̃inoẽs inł nemo. añ ꝑ

Expanded text:
eo relictum est fideicommissum, sive universitatis sive speciale, necesse haprius iureiurando de calumnia praestito vel sacramentum subire et omni inquietudine sese relaxare vel, si recusandum derelictam noluerit, si forsitan maiorem fideicommissarius expetat, omnimodo exactioni fideicommissi subiacere et eum ad satisfacti onem compelli, cum ipse sibi iudex et testis invenitur, cuius religio et fides a fideicommissario electa est, nullis testibus nullisque aliis adventiciis probationibus requisitis, sed sive quinque sint testes
Abbreviated transcription (Latin):
Ilale ꝙͥ inramentum ad quiescat. ⁊ lexuiilia
miscella cedat cum nuitiana cantiõe super
hoc introducta republica ⁊ nseparata. auge.¬
ri ⁊ .n. mag̃ nratã rem publicam ⁊ mini¬
tis hominib legt̃ntus progentis srequen¬
cari: Quam mpus ꝑuitiis affici uolumus

Expanded text:
itur iuramentum conquiescat et lex Iulia miscella cedat cum muciana cautione super hoc introducta, a re publica separata. Augeri etenim magis nostram rem publicam et multis hominibus progenitis frequentari quam impiis
Abbreviated transcription (Latin):
derelictis ħrdib ip̃m autem quem neq
hĩdem. neq ex ħr datum focit. fidei ꝯuus¬
sim pregrauauir. querebatur si utile ẽ
apatur asfectiis. nõ ꝯpellatur sidei ꝯmis¬
sum asua ꝑsona relictium praiẽ. qd̾ etiã¬

Expanded text:
derelictis, ipsum autem, quem neque heredem neque exheredatum fecit, fideicommisso praegravavit. Quaerebatur, si utile est a patre adflictus non compellatur fideicommissum a sua persona relictum praestare. Quod etia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat̃i res relicta fuit. in eius adquisitionẽ
cie solidum ad signare uidetur aliis suꝑ ue¬
mentib parit̾ apnore ab stinentib nt ex
tur sinõ nemo aliꝰ ueniat. uł uenire po¬
tm̃t. T̃imc ñ uacuat᷑ pars qnc defecit. nec ali¬
I aͣdcͥscit. ut eiꝰ qm pͥmus accepit legatum
aug̃e uideatur. si ap̃ ipm̃ qni ht̃ solida res
maneat. nilluis ꝯ cursu demiunta ⁊ ideo¬

Expanded text:
aratim res relicta sit, in eius adquisitionem cie solidum adsignare videtur, aliis supervenientibus partem a priore abstrahentibus, ut extur, sin vero nemo alius veniat vel venire potuerit, tunc non vacuatur pars quae defecit nec alii adcrescit, ut eius qui primus accepit legatum augere videatur, sed apud ipsum qui habet solida res maneat nullius concursu deminuta. 11e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓr ã. ioħo pp̃. Legemi iulian miscelliam
qnem admodum infemĩs sustulimus. Ita
⁊ ininasculis eẽ sublatam ꝑtiñe qͥd̾ adsenũ
nr̃e legis quam suꝑ hoc proruignumꝰ ñ
ẽ in certum. ne cumen queant ambigui¬
cas simplices animos moueat. ⁊ iã exp̃słrm
nõ mutianã onitõnem. que suꝑ talib nup¬
tus introducta ẽ. ñ solum infemi̾s. s ⁊̃ minas¬

Expanded text:
r Justinianus . Legem Iuliam miscellam quemadmodum in feminis sustulimus, ita et in masculis esse sublatam pertinere quidem ad sensum nostrae legis, quam super hoc promulgavimus, non est incertum. Ne tamen quaedam ambiguitas simplices animos moveat, etiam expressimnon mucianam cautionem, quae super talibus nuptiis introducta est, non solum in feminis, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
genii inr. ⁊ ñto añ alios excellens papi¬
manus ss̃ statũit Rsis. si quis filium su
cem ꝰoneri subegit. ñ alit̾ hoc si d eiͣ disposu¬
isse. mũ cum silius eiꝰ sine sobole uitam¬
suam reliquerit. nos huiꝰmaoi selũ nũto

Expanded text:
genii vir et merito ante alios excellens papinianus in suis statuit responsis, si quis filium suuem oneri subegit, non aliter hoc videri disposuisse, nisi cum filius eius sine subole vitam reliquerit: nos huiusmodi sensum merito
Abbreviated transcription (Latin):
gnisiaũ. ⁊ si quis ꝑsuum eulogium sidc com¬
missum famile sue reliquerit᷑ nulla speciali
a diectõne super quib camcertis ꝑsonis facta.¬
⁊ hos eñ nod̃ humatiũ eẽ uidetur ad fidei cum
huptocui dubio eos ateredant ⁊ hoc iudelicet gͣ¬
datĩ fic̃i. ut post eos lib̃ti uemiant. hoc eodem na¬
lente ⁊ siquis rem imodilem cuidam legaũit
lie sueres acquinitur. In aluis antem oasib
nom̃ familie ꝓsuba oportet intelligi qr ⁊ ser¬

Expanded text:
gnificari. Et si quis per suum elogium fideicommissum familiae suae reliquerit, nulla speciali adiectione super quibusdam certis personis factaEt hos enim nobis humanum esse videtur ad fideicommiprocul dubio eos antecedant: et hoc videlicet gradatim fieri, ut post eos liberti veniant. Hoc eodem valente, et si quis rem immobilem cuidam legaveritliae suae res adquiratur. In aliis autem casibus nomen familiae
Abbreviated transcription (Latin):
sii sup̾dietis autem casib sidci ꝯmissꝯ serñ¬
dor satis dationẽ cesiare in bemuis. Siñ sperralit᷑
eandem satis datõnẽ testator erigi dispotũtt
⁊ cum pat̃. uł mat̾ sed̾is existimnant miptiis
ñ abstinendum. In his etiam duols aisid .i.
cum testatoe spãitt̃ satis. daẽ uolĩt uł enm¬

Expanded text:
In supra dictis autem casibus fideicommissorum servandorum satisdationem cessare iubemus, si non specialiter eandem satisdationem testator exigi disposuerit et cum pater vel mater secundis existimant nuptiis non abstinendum: in his etenim duobus casibus, id est cum testator specialiter satisdari volue
Abbreviated transcription (Latin):
ambo simgantur ostõ. sicnemo defmudetur
a conmodi cestatoris. sic maior prouiden¬
tiam pupius inferatur. ne dum dubtent᷑
aput quem debet ẽẽ tutela in mcdio res pu¬
pillarum depereant. Si ħ quidem saei̾nus
cum in ꝑsoã huĩmodi ꝓseritur septura Sm
autem una quidem ẽ ꝑsoã. res aũ ita dete¬
licte suit. illam aut illam rem illi do lego

Expanded text:
ambo fungantur officio. 1c . Sic nemo defraudetur a commodo testatoris, sic maior providentia pupillis inferatur, ne, dum dubitatur, apud quem debet esse tutela, in medio res pupillorum depereant. Sed haec quidem sancimus, cum in personas huiusmodi proferatur scriptura Sin autem una quidem est persona, res autem ita derelictae: "illam aut illam rem illi do lego
Abbreviated transcription (Latin):
cuiens ẽ ⁊̃ legata. uł sidei conmissa aue as
tempus relicta sut ad eamdem similitudi¬
nera confirmari. post completam iudelioet
ał sidei comminisis cermꝑalid ut pot̾itis ale¬
git conditõib dissintura c̃ cmendare ꝓrosp¬
& nuis sanctientes talem legatax. uł fideia¬
missaru spem̃ uałe. ⁊ sirmitatem hae.
Qum is iam constitutum ẽ firri posse temp̃a¬

Expanded text:
quens est etiam legata vel fideicommissa, quae ad tempus relicta sunt, ad eandem similitudinem confirmari: post completum videlicet mmissis temporalibus utpote irritis a legum conditoribus definitum est, emendare prospeximus sancientes et talem legatorum vel fideicommissorum speciem valere et firmitatem habere. Cum enim iam constitutum est fieri posse temp
Abbreviated transcription (Latin):
x. S hiu̾modi legatum illi quidem auferit᷑:
maneat añ qͣiͣ proũ scripto aput hr̃ dem.
ut qui alu nocendum eẽ existanar̃t. ipse
suam sentiat iacturam. &uem ad modimi fi
gatum anfextur pupillo aũ assignatito cu

Expanded text:
 sed huiusmodi legatum illi quidem auferatur, maneat autem quasi pro non scripto apud heredem, ut, qui alii nocendum esse existimavit, ipse suam sentiat iacturam, quemadmodum, si legatum aufertur, pupillo autem adsignatur, cu
Abbreviated transcription (Latin):
i funsuit m̃tio. semel autem sempro mi qd̾ sta¬
cuedm ẽ. ⁊ qidꝰ uiis sit sieut inetum cominct̃
antiquam controu̾siam sanccimus cuicũq
tem innmquemq uoceri nͥ spãlit̃ erpres¬
serit. ⁊ dixĩt testator tantas quidem pñtes

Expanded text:
i fuisset mentio, semel autem Sempronii, quid statuendum est, et quid iuris sit, si coniunctim antiquam controversiam sancimus, cuicumque tem unumquemque vocari, nisi specialiter expresserit et dixerit testator tantas quidem partes
Abbreviated transcription (Latin):
tio sit. an ambo nhui̾nodi lucto uł monita
uocentur. ⁊ anscd̃m aliquem ordinem ad¬
rem solum accepturi sidei conmissum er¬
cimauerunt. qiͣ recentõre uoluntatis uter¬
uoluĩt. me̾ prohibet ñleue libͥ uolumen ex¬
cendere ut sic explicari possit. tanta auctoꝵ
uarietas cum ñ solum uũs auctoẽs. S ⁊̃ ipẽ¬

Expanded text:
io sit, an ambo in huiusmodi lucra vel munia vocentur et an secundum aliquem ordinem adrem solum accepturum fideicommissum existimaverunt, quasi recentiore voluntate teuerit, nihil prohibet non leve libri volumen extendere, ut sic explicari possit tanta auctorum varietas, cum non solum iuris auctores, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ alñ pãtẽ ciꝰ dimadiam quautam patõniem
introd ucebat᷑. ⁊ misttis cõcmatõnib digne:
nos huiꝰ cumputatõnes qͣli supersiuss. ⁊
ctusenuis. Eum ħ mainfestissimũ est eum ꝗ a
bintio .xii utitias rei cuidam reliquit. ali
p̾cea sex eum recefsisse quidem apͥcre uolim¬

Expanded text:
inde alii partem eius dimidiam, quantam portionem introducebantur et multis ratiocinatoribus dignae: nos huiusmodi computationes quasi scensemus. Cum enim manifestissimum est eum, qui ab initio duodecim uncias rei cuidam reliquit, alii autem postea sex, recessisse quidem a priore vol
Abbreviated transcription (Latin):
ueceres quis statuendum sit. inrum ne
legntimm esspiat. an anꝙ inouctur ei ad¬
ustixum ut in boĩ arditintu procedat
electio s Cepsemus itaq sint̾. aninale cẽ¬
pus ille qui elig̾e i̾sus ẽ suꝑsedent. uł¬

Expanded text:
res, quid statuendum sit, utrumne legatum expirat, an aliquid inducitur ei adiutorium, ut viri boni arbitratu procedat electio. 1b . Censemus itaque, si intra annale tempus ille qui eligere iussus est
Abbreviated transcription (Latin):
per ꝓhilosophia amplectitur. extendatur eiꝰ
orõ. ut ⁊ in lucrum qd in medio accidit. eis ptꝰ¬
lib̾ ⁊ ingrinuis eẽ intelligatur. nillaq ma¬
chmatõne hui̾madi p̃peditio danpitũ aliquos
irrogare conceditur. ⁊ lib̃a eocum possi̾tas si
in merio sum̃t ab hanc luce subtinti suor
genit̃t̃ermm comnodum consequatur. merito i
nob̾ sanctissimi marciꝑ omnia constitutõnem

Expanded text:
per philosophia amplectitur, extendatur eius oratio, ut et lucrum quod in medio accidit eis pur nullaque machinatione huiusmodi praepeditio damnum aliquod inrogare concedatur et libera eorum posteritas, si in medio fuerint ab hac luce subtracti, suorum gen itorum commodum consequatur. Merito enim nobis sanctissimi marci per omnia constitutionem
Abbreviated transcription (Latin):
cre cutore̾ datum testõ ꝓportis eripit. queret
cnominus legatum cõusequetur ũinpedit
nec ts. iuste ab ea petctõne repellitur tũ eti¬
ax si uellet tutelam administrat᷑e prohideat᷑¬
que testõ s̃ relicta admissus ẽ accusator qui
testm̃ falsum diceret. preses prouintie. scdm
uũs dicõnis formam solm legnta uibebit
int̾ poĩta cautõne. si eitctu suĩt hrditat
ea pestiturũ. quamins alias tunc cautõiti¬

Expanded text:
re tutorem datum testamento proponitis, eripit. Quae res, quominus legatum consequatur , non impedit: nec enim iuste ab ea petitione repellitur, cum, etiam si vellet, tutelam administrare prohibeatquae testamento relicta sunt admissus est accusator, qui testamentum falsum diceret, praeses provinciae secundum iurisdictionis formam solvi legata iubebit, interposita cautione, si evicta fuerit hereditas, ea restituturum, quamvis alias c
Abbreviated transcription (Latin):
ut positis adire ħroitatem.
ñ ẽ defiderata. quia cedis auctoris reperiri ñ
potuerunt ob ẽẽ ħrorb in quo milla eccimi
culpa decegitin: non opartet.
p̃tum eẽ asseuens. ut effectus sucrestioms eiꝰ
tibi nõ anfenitur mortem eiꝰ uadͥere necẽe ẽ.
licet iꝰ hreitatem eorum ꝓo lãdestimis sidñt
pimũtur: hu qmi uire uocantur adire ñ u̾e

Expanded text:
ut possitis adire hereditatemn est desiderata, quia caedis auctores reperiri non potuerunt, obesse heredibus, in quo nulla eorum culpa detegitur, non oportet. ptum esse adseveras, ut effectus successionis eius tibi non auferatur, mortem eius ulcisci te necesse est. Licet enim hereditatem eorum, qui clandestinis insidiis perimuntur, hi qui iure vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
o. Ancilla q̃ ex pertanda
nenit: nec ex portata eẽt ab emptore ĩ eadẽ cunta¬
te morante. ĩ ꝗͣ empta ⁊ mamimissa ÷ adu̾sus le¬
gem nendicõis ub̾a fĩ ñ potuit. ⁊ iõ aditꝰa te ꝓ¬
curator m̃s parcib sins fungit᷑
Ioueor ꝙ te a serustuis dñm egx
uenisse asfirmas sub ea loge ne ĩpauria moreris
⁊ ab eo cui te prior omptor uendid̾at. maninis¬
sum ec̃ dicis q̃r cõpetens udex adu̾sꝰ cũ enĩe p̃sen¬
tẽ eẽ dicis. cognitõnem suã p̃bebit ⁊ si u̾itas ac¬
cusatõi aderit execbilo crim̃ ĩ exẽplũ capitali
pena uendicabit. Sĩ enoadusq ꝓbau̾is ã inteni

Expanded text:
o. Ancilla, quae exportanda venit nec exportata est, sed ab emptore in eadem civitate morante empta et manumissa est, adversus legem venditionis libera fieri non potuit: et ideo aditus a te procuratouod te a servis tuis dominum eorum venisse adfirmas sub ea lege, ne in patria moreris, et ab eo, cui te prior emptor vendiderat, manumissum esse dicis. Quare competens iudex adversus eum, quem praesentem esse dicis, cognitionem suam praebebit et, si veritas accusationi aderit, exsecrabile delictum in exemplum capitali poena vindic
Abbreviated transcription (Latin):
dimi eẽiꝰ possessionis aũ oase quam sub hacsi¬
ude añ retinere aũ enitare temptamt᷑ amissioẽ
muletet᷑. nec repeͣnde actõnis ⁊̃ sieit ꝓbabilis ne¬
ne gᷤ sronte alienis litib inseri se pacuntur:
Cum his ꝙͣ pͥetas neq possessio conpetat uelii¬
ci fame sue poigos ⁊ alimpror redemptor es

Expanded text:
ub hac fraude aut retinere aut evitare temptaverit, amissione multetur nec repetendae actionis, etiamsi ei probabilis nequi se sponte alienis litibus inseri patiuntur, cum his neque proprietas neque possessio conpetat, veluti famae suae prodigos et calumniarum redemptores
Abbreviated transcription (Latin):
despatõne causaꝵ potem
titulos. ⁊ clarissime pͥuilegia diginitatis. his
aquib in uis uonnt᷑ opponere. ac ueiusimidẽ
tur ⁊ cituns. ꝙ hunnodi dolo scientes coniuet ͣ
nis.: ea tenus in eos ꝙ ꝑfece̾mt uindicentur:¬

Expanded text:
desperatione causarum potentium titulos et clarissimae privilegia dignitatis his, a quibus in ius vocantur, opponere. Ac ne in fraudem tur et titulis, qui huiusmodi dolo scientes conivent, nis, eatenus in eos qui fecerint vindicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
li rogalia suspond̾e uł titulim auaeat sine p̃oeꝑ¬
cõne uidicis conpetentis reb impouere quas qͦ¬
cumq mõ. qualis eumq ꝑsona possideat: lioet
ñ dñs licet iniustus possessor. us temeraruis i¬
uasor ꝙ possidet doceaturs eum ꝙ. aũt hoc faẽ¬
e ausus fiñt: sipleboenis ÷ ultimo subdi lupli¬
ꝓseptum᷑ depdetandum q ũ solum ciuitate
metu calumpine uł accusa tõne cͥmius licẽ¬
tiam iumistrms decernentes uidces eox q

Expanded text:
la regia suspendere vel titulum audeat sine praeceptione iudicis competentis rebus alienis imponere, quas quocumque modo qualiscumque persona possideat, licet non dominus, licet iniustus possessor ac temerarius invasor qui possidet doceatur. Eum autem, qui hoc facere ausus fuerit, siendum deportandumque non solum civitate metu calumniae vel accusatione criminis licentiam ministramus, decernentes iudices eorumque
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾os postislant. priꝰam᷑ confirmatõ officũ talis ĩ eaᷤ
nrae admirtat. saceant᷑ ĩ actis saenm̃to p̃stito ad ali
as nꝑcias ñ uenire. Sane ĩ optõne hͦ cemͦi nulla
cogit ᷑. s ub̾a ĩconditõnes quas p̃stitumꝰ uoluutate
descendt̃. Nam̃ simalũt alia oꝑtare ñrmnonia tutela
filixr admimistrare ñ debent. S ne sit facił ĩ eas pꝰ

Expanded text:
irmatio officii talis in eas iure veniat, fateantur actis sacramento praestito ad alias se nuptias non venire. Sane in optione huiuscemodi nulla cogitur, sed libera in condiciones quas praestituimus voluntate descendat: nam si malunt alia optare matrimonia, tutelas filiorum administrare non debent. Sed ne sit facilis in eas post
Abbreviated transcription (Latin):
solemptutate seruata. pꝰca ꝑ p̾todem int̃ponat᷑
deccetũ. Itaq ħ m̃o remoti ametu qͥ cõsilo asfũ¬
iusta defensio sub hac prudenciũ delib̾atõne percie¬
niet. ꝯr crĩ circa coꝵ personas censinsse nos palã¬
e̾ aͥb sanẽ u costam̃tari᷑ defenseres n legictimi
iuta. etate facultacib suppetũt. Nã uͥ forte hꝰmͦi ho¬
mm̃es osfer̾tur. si uicħ ad defeusionẽ suis pͥuulegiiꝰ
cõpabunt. ut ten̾s possint uire p̃scͥbimꝰ. Cct̾ũ a¬

Expanded text:
sollemnitate servata, postea per praetorem interponatur decretum. Itaque iusta defensio sub hac prudentium deliberatione proveniet. Quod tamen circa eorum personas censest, quibus neque testamentarii defensores neque legitimi vita aetate facultatibus suppetunt. Nam ubi forte huiuscemodi homines offeruntur, si nihil ad defensionem suis privilegiis co
Abbreviated transcription (Latin):
summ testimonium approbet᷑. sSubea sellis condi¬
tõne ut si actores suit uł alias ratiociniis suł¬
positi ⁊ p̾quam ꝑueniant inlibͣ tatem neccsũ¬
bitet᷑ obserue̾nco ut ipã hreitatis petitio omi¬
titinn bona sicc possessim erbe eius qui eum p̾¬
sidet uł ex aperidb serui ad eni dominumi ił
obligatõnem placuit. oer si tu quoq bona fide
possedisti einndem seruũ ⁊ expilmeris tins in anci¬
pia eo tempere conparaunt. p̾eꝰ scõm iuris eçe¬

Expanded text:
sum testamentum approbetur: sub ea scilicet condicione, ut, si actores sint vel alias ratiociniis suppositi, et postquam perveniant in libertatem, necbitetur, observando, ut et ipsa hereditatis petitio omniservum bona fide possessum ex re eius qui eum possidet vel ex operis servi adquiri dominium vel obligationem placuit. Quare tu quoque si bona fide possedisti eundem servum et ex nummis tuis mancipia eo tempore comparavit, potes secundum iuris form
Abbreviated transcription (Latin):
patrem tuum eẽ dieis adũsus quos demossicioso
testamento acturus enas urx successionis bona
adsiscum ꝓtiẽt. uł ipsius quintiani bona ut
uaca nitia niseis tenet. suis ar ap̃ ꝓrocunato¬
yem meum ag̃e pot¬
mtegre sunt. sicut euutas ⁊ lib̾tas manet. s si
testamentum parens eiꝰ fec̃ neq de in ossicioso tes¬
tamento accusat̃o. neq doneruit possessio ei ꝯ¬

Expanded text:
patrem tuum esse dicis, adversus quos de inofficioso testamento acturus eras, iure successionis bona ad fiscum pertinent, vel ipsius quintiani bona utpote vacantia fiscus tenet, causam apud procuratorem meum agere potintegrae sunt, sicuti civitas et libertas manet. Sed si testamentum parens eius fecit, neque de inofficioso testamento accusatio neque bonorum possessio ei
Abbreviated transcription (Latin):
sis locupletiores extiterint. host litem aut̃ contes¬
catum cam sruct᷑ ñ uenditarum rerum ñ solum
quos perceperunt s t̃ quos ꝑcipere poterant quã
usuras p̾en rex añ litis contestatõnem uendita¬
rum ex die contestatõnis conputandas on
reddere conpellantu¬
oyp̃. seũ. ⁊ ant̃. aã. macelło mił Sĩ p̾motã
controũsiam menectiitis bonorumm partem diundi¬
am musens ab ħͣnde scͥpto questionis illate ñ igna¬
rus conparmut. tam ipse quasi male sidei posses
laret᷑ exeꝯdie fructus restituanar Equo ls n ui¬
dicio deducta est. sruetib cm̃ auget hr̃ditas ꝯ
petita ñ insringit alt̾uis ħrditatis petitionem q̃
uenit exalia suocessione fõ ⁊ si questionis tituliis
pͥor mossiciosi testamenti causata habinsset. su¬
dicite rei prescͥptio ũ obstaret: eandem ħrdititẽ¬

Expanded text:
is locupletiores extiterunt. Post litem autem contestatam tam fructus non venditarum rerum, non solum quos perceperunt, sed etiam quos percipere poterant, quam usuras pretii rerum ante litis contestationem venditarum ex die contestationis computandas omnimodo reddere compellantumotam controversiam menecratis bonorum partem dimidiam musaeus ab herede scripto quaestionis illatae non ignarus comparavit, tam ipse quasi malae fidei possesrobaretur, ex eo die fructus restituantur, ex quo lis in iudicium deducta est. Fructibus enim augetur hereditas, petita non infringit alterius hereditatis petitionem, quae venit ex alia successione. Sed et si quaestionis titulus prior inofficiosi testamenti causam habuisset, iudicatae rei praescriptio non obstaret eandem hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
am euadant nulti aliis oansꝰ emergt̃. in quil pdu¬
bitatõnes exariᷤᷤ sopmi necesse est. Inaaistreusib ⁊¬
enĩ peculiis introducta est ⁊ alia subdunsio ⁊ peei¬
lii tuplex inuenit᷑. ouisa uł enĩ paganum est pe¬
culum. uł oastrense. uł ꝙ medietatem int̾uttũ¬

Expanded text:
multi alii casus emergunt, in quibus dubitationes exortas sopiri necesse est. In castrensibus etenim peculiis introducta est et alia subdivisio et peculii triplex invenitur causa. Vel enim paganum est peculium vel castrense vel quod medietatem inter u
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cum possit scͥptus ħes cautõne int̃posita nõ
disferre hanc petitõnem. s rocte erigi. uł lega¬
tum uł si de coniissum subea cautela. uł satudatõ¬
ne ꝓ qualitate ꝑsonarum. ꝙ si ñ opͤiuunt euis in¬
ra restituet legatarns uł sidei coninissarꝰ ei datã
peccimiam cummusuris exeuarta centesime parte
eupentib us agrum eunfructiu quos ꝓcepit.
us domũ conpensiouib scilicet utro ecciu er¬

Expanded text:
e, cum possit scriptus heres cautione interposita non differre hanc petitionem, sed recte exigi vel legatum vel fideicommissum sub cautela vel satisdatione pro qualitate ra, restituet legatarius vel fideicommissarius ei datam pecuniam cum usuris ex quarta centesimae parte currentibus, vel agrum cum fructibus quos percepit, el domum cum pensionibus , scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ei p̾uidicumm magnitudo ⁊ eñ ⁊ aucta itas cen¬
cum unalis udicis ñ patiebat᷑ ꝑalios traiiteᷤᷤ mã
hrditatis petitõins infringi. Cumqͣne multe ua¬
rietatis ⁊ contimuersie ueterum erorte sunt ea̾
certo fine amcludentes. s auetinis. Siquis ħrdita¬

Expanded text:
itudo etenim et auctoritas centumviralis iudicii non patiebatur per alios tramites viam hereditatis petitionis infringi Cumque multae varietates et controversiae veterum exortae sunt, eas certo fine concludentes sancimus, si quis heredita
Abbreviated transcription (Latin):
quis extraneo hrde istituto. suo silio restituere
eum hͣroitatem suam eum moriat᷑ disposuent
uł in tempꝰ certum reslitutõnem distiłit. quia
dilatõnem oem qi moram censuit eẽ abstra¬
hendam ut quarta pars pum ⁊ mex filro restitu¬
atur. In huiꝰmõi spt. cie quid faciendum sit
te ꝙ partis extimatõnen iam uẽ celebuati. ñ
uum aut̃ ꝙ p̃t̾ logitumam poctõnem restat. cẽ
restiein qñ cestator disposint. sic ⁊ eiũ filius su¬
am habebit patõnem integram. ⁊ qualem le¬

Expanded text:
quis extraneo herede instituto filio suo restituere eum hereditatem suam, cum moriatur, disposuerit, vel in tempus certum restitutionem distulerit, quiadilationem omnem moram censuit esse abstrahendam, ut quarta pars pura et mox filio restituatur, in huiusmodi specie quid faciendum sitdem partis restitutionem iam nunc celebrari non uim autem, quod post legitimam portionem restat, tunc restitui, quando testator disposuit. 1e . Sic etenim filius suam habebit portionem integram et qualem le
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pꝰobitum ptris silius oginto pat̾no cesta¬
n̾to ñ agnoiñt ens iuditum. s oppugnan¬
dum ꝑutam̃t ueci nugio expuiso huiꝰ mõi
pacto filim nimine pregranari s cd̾m papi¬
am responsum in quo diffimnt magis silio
adpat̾ua ob sequia ꝓuocantos. quam pactõi¬
b astringendes. s. hocita admnitamus nisi
trins actõnes adħedes ꝑat̾nos siluis celebraũt¬

Expanded text:
ito paterno testamento non agnoverit eius iudicium, sed oppugnandum putaverit, vetere iurgio exploso huiusmodi pacto filium minime gravari secundum Papiniani responsum, in quo definivit meritis filios ad paterna obsequia provocandos quam pactionibus adstringendos. 1a . Sed hoc ita admittimus, nisi transactiones ad heredes paternos filius celebra
Abbreviated transcription (Latin):
postulas ut mancipium ꝙ tiudidisti. ⁊ hoc modo
cominiũ eiꝰ transtulisti iniito eo ex urõ rescͥpto
t᷑ assignot᷑. uñ ntelligis semel ancilla emptoeis
⁊m siñt recepisse comieni adũsariin tiũ
ccum crta questõne pͥis uł exutis ex hibitis man¬
cipiis de possessione uidioet᷑ ac tñt demũ ꝓͥetatis
canisa ab crdeni uidice decidit᷑.¬

Expanded text:
tradidisti et hoc modo dominium eius transtulisti, invito eo ex nostro rescripto tibi adsignetur. Unde intellegis semel ancilla emptoris tum fuerit recepisse, conveni adversarium tuu orum orta quaestione prius exhibitis mancipiis de possessione iudicetur ac tunc demum proprietatis causa ab eodem iudice decidat
Abbreviated transcription (Latin):
possitet. suꝑ ipsis tatum mado reb que quasi
cistrensis peculu sunt ultima c̃dere scd̃m leges
quas lib̾tus eius ercastris quesiũ. ⁊ si is indubi¬
tit᷑ constitutꝰ p̃tentus fiñt abingrato lib̾to
possessionem ñ hat̃. Sedm̃ ueterem legum sane¬
cõnem. quemadmnodum opotet p̾fata pecutia
que adinstar aastrensis peculii introducta sunt
de mossicioso querele eẽ supposita S hoc optiñe
opoctet. donec insactis parentum suo constitu¬
ti sunt hii ꝙ quasi astretise peculnum posseidẽt
testamenta ⁊ proipsis reb quas anã quasi exais¬
trensi pecuno harebant. posse demossicioso que¬
n in ossiciosi querelam pere uniu̾sas faculta¬
tes suas dimm a geret inreb buanis factis dona¬
sit. ac postea uos exduab uicus foat ħeaes. eas¬
tem legatis ⁊ sidei comnissis exmanire gestiuit:
ñ inuiria ui formam suꝑ mosucio testamento
constitutax supueuiri uob̾ut pote quartam
partem ñ habentuꝵ: desideratis

Expanded text:
possident, super ipsis tantummodo rebus, quae quasi castrensis peculii sunt, ultima condere  secundum leges quas libertus eius ex castris quaesivit sui iuris indubitanter constitutus, praeteritus fuerit ab ingrato libertom non habet secundum veterum legum sanctionem, quemadmodum oportet praefata peculia, quae ad instar castrensis peculii introducta sunt, de inofficioso querellae esse supposita? Sed haec obtinere oportet, donec in sacris parentum suorum constituti sunt hi qui quasi castrense peculium possidenttestamenta et pro ipsis rebus, quas antea ex quasi castrensi peculio habebant, posse de inofficioso que inofficiosi querellam paene universas facultates suas, dum ageret in rebus humanis, factis donasit ac postea vos ex duabus unciis fecit heredes easque legatis et fideicommissis exinanire gestivit, non iniuria iuxta formam super inofficioso testamento constitutorum subveniri vobis utpote quartam partem non habentibus desideratis
Abbreviated transcription (Latin):
nem admonentib uolentem ademptõnem aoce d̃e
ꝙ distrihentis ñ fuĩt. ñ recte is ccͣ quen p̃oem sundiaᷤᷤ
cõꝑauit. uł alio modo mala side contupit: tanfundũ
urm constitutum ꝓluntil quam fructus quos eũ
mala side ꝑoepisse sũit ꝓbatimi additus p̃ses ꝓ uni¬
ce. restitia iubebit.¬

Expanded text:
tem ad emptionem accedere, quod distrahentis non fuerit, non recte is contra quem preces funditis comparavit vel alio modo mala fide contraxit, tam fundum vestrum constitutum probantibus quam fructus, quos eum mala fide percepisse fuerit probatum, aditus praeses provinciae restitui iubebit
Abbreviated transcription (Latin):
ł .ã. Iaħi. pp̃. Siquis filium sinmi exħͣr datũ
decesserit. nulla hrditatis pecitõne exiromine
de moesiciosa constituta uł preparata om̃e ad¬
iutorium nepotem dereliquit. Nec em̃ pater
runt. S nos ꝙ ouis subi ectos nrõs. ⁊ filios. ⁊ ne e¬
potes habe existimanus. affectõe pat̾na ⁊ imuita
tes urbenuis intali specie eadem uni uepotiat¬
ti que silius habelut ⁊ sñ p̃paratõ facta est ad
in officiosi anerelam instituendam. tĩ posse ne¬
potẽ eandem᷑ cdluami ꝓpoũe ⁊ si ñ hrs aptissmus
ꝓbatõmb ostendent ingnitum pitrem nepotis
cca testatorem sinsse cestamento remoto abntes¬
tato uocni. insicerta quantitas pat̾ enis minor
parte. legitima relicta est. Cimo ⁊ eñ seo̾ nouel¬
lam nt̃s nominis constitutõnem replotio quarte
partis nepoti suxest. si euia pat euis conpecebati
⁊ ꝑsruat᷑ nrõ bn̾ficio auetustate quidem

Expanded text:
quaestionibus, hanc piissimam adgredimur sanctdecesserit, nulla hereditatis petitione ex nomine de inofficioso constituta vel praeparata omne adiutorium nepotem dereliquit. Nec enim paterr un Sed nos, qui omnes subiectos nostros et filios et nepotes habere existimamus adfectione paterna tes iubemus in tali specie eadem iura nepoti dari, quae filius habebat, et nisi praeparatio facta est ad inofficiosi querellam instituendam, tamen posse nepotem eandem causam proponere: et si non heres apertissimis probationibus ostenderit ingratum patrem nepotis circa testatorem fuisse, testamento remoto ab intestato eum vocari, nisi certa quantitas patri eius minor parte legitima relicta est: tunc etenim secundum novellam nostri numinis constitutionem repletio quartae partis nepoti superest, si qua patri eius competebat: et perfruatur nostro beneficio a vetustate quidem
Abbreviated transcription (Latin):
& uerebat᷑ ita q si quis rem donatam uł int̾
nuos uł martis causa. uł intestamento relictam
agnoiũt ⁊ ꝓparte sua habuĩt deiide eadem res
si exlege falcidie᷑ minuant᷑ legata. uł fice cominis¬
sa uł mortis onuisa conatõnes. deb tũ ⁊ hoc casu
supplemontum introdua. nedumm totam fal adia
ãmittant. Sanctimus itaq i omĩb istis anisid
sui iutotum euictio sub seqͥt᷑ suĩ inpartem em̃da¬
ri uiciu̾̃n. uł aliam ren uł pet̾unas restitu. nł
replecõnem fieri nulla falatlia int̾uemente ⁊
siũ abiuitio mnnis siñt derelictum suii extrm¬
seeus qualĩ cumq causa int̾ueniens aliquam¬

Expanded text:
erebatur itaque, si quis rem donatam vel inter vivos vel mortis causa vel in testamento relictam agnoverit et pro parte sua habuerit, deinde eadem res si ex lege Falcidia minuantur legata vel fideicommissa vel mortis causa donationes, debet tamen ex hoc casu supplementum introduci: ne, dum totam falcidiaat. 1a . Sancimus itaque in omnibus istis casibus, sive in totum evictio subsequatur sive in partem, emendari vitium et vel aliam rem vel pecunias restitui vel repletionem fieri, nulla falcidia interveniente, ut, sive ab initio minus fuerit derelictum sive extrinsecus qualiscumque causa int
Abbreviated transcription (Latin):
res nõs ũ opatere tuctari ꝙ ignaat: nͥ bona
sisco petiposse qͣuam si decͥmine constititur
ap̃ eum cui eumnctis penam irigare licit
plane desimtis homicidii reis ap̃ prriatiros
quoq anisam agñdam eẽ ratõ ꝑmitat.¬

Expanded text:
ros non oportere tractari quis ignorat, nec bona fisco peti posse, quam si de crimine constiterit apud eum , cui convictis poenam inrogare licet? plane defunctis homicidii reis apud procuratores quoque causam agendam esse ratio permitt
Abbreviated transcription (Latin):
ne uulicie exporuniis martin eiidem ꝑsonis ad qui¬
sita posse lucrari eas ꝑsonas manfestum est. eoꝙ.
talis sit militia ut uendat᷑ uł mortuo militan
alc graduis eundem nulicie inspiciat᷑ quem inmoe¬
ce cestatiris militans optinet. ut canta pecuma
inlegitimam partõnem conputet᷑ quantam dari
stitutum est si meo gradu mortinis eẽt is quimili¬
tiam erpauniis testatoris adeptꝰ ̃ xceptis solis i¬
ris spectarilib silenciatiis sacͥ nri palatũ qun: p̾s¬
tita iam sxcialia bñsicia. tum dealiis capitulis ꝙͣ
depecinia super memorata nulicia parentib eoꝵ
aitis ne inlegitimam poctõnem eis conputet ᷑ rata
eẽ precipimiis. Incet̾is uõ ꝑsonis p̃dictam obsetua
ss. ã mane pp̃. Q ue raiper ad testamenta con¬
ne falsidie nmiie illis personis derelicta que ꝙ

Expanded text:
ne militiae ex pecuniis mortui eisdem personis adquisitae posse lucrari eas manifestum est, eo quod talis sit militia, ut vendatur vel mortuo militanspiciatur, quem morte testatoris militans obtinet, ut tanta ei pecunia in legitimam portionem computetur, quantam dari statutum est, si in eo gradu mortuus esset is, qui militiam ex pecuniis testatoris adeptus est. Exceptis solis viris spectabilibus silentiariis sacri nostri palatii, quibus praestita iam specialia beneficia tam de aliis capitulis quam de pecuniis super memorata militia a parentibus eorum datis, ne in legitimam portionem eis computentur, rata esse praecipimus: in ceteris vero personis praedictam observastinianus . Quae nuper ad testamenta conratione falcidiae minime illis personis derelicta, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dam eam sine ullo grauamnne. uł mora exig̾e.
si tũ ñ ingniti legituns modis arguant᷑. Cum
eos seilic ingͣto ᷤ caise suisse cestator edc̃. fsau
si nullam eoꝵ quosi ingratqꝵ fec̾it m̃tõnem.
tĩ licebit eiꝰ ħroib ingͣtos cos nominare ⁊ huiꝰ¬
modi questionem introduoe. ¶Et hoc quid̾ deulis

Expanded text:
dam eam sine ullo gravamine vel mora exigere, si tamen non ingrati legiti mis modis arguantur, cum eos scilicet ingratos circa se fuisse testator edixit: nam si nullam eorum quasi ingratorum fecerit mentionem, non licebit eius heredibus ingratos eos nominare et huiusmodi quaestion
Abbreviated transcription (Latin):
tioducens tollat᷑: ⁊ itares procedat eniasi mcħ eox
testamento additum eẽ¬
Es amentos codi¶eruus suo cestamento mari¬
ã quid̃ pectõnem liẜo derelmquat mimuseulam
ñt alii. uł aliis de sua stirpe progenti ipsam
tũ legitimam sui in ħroitate. uł legato uł ma
dei comnisso ut ñ possit locus demossicioso testa¬
mento querelt sieri ⁊ ille quid̾̃ ꝙ erpariulo ge¬
intoris sui c̃sequit᷑ subcm eam susciꝑe malĩnt.¬

Expanded text:
troducens tollatur et ita res procedat, quasi nihil eorum testamento additum eanus . Si quis suo testamento maximam quidem portionem libero derelinquat, minusculam autem alii vel aliis de sua stirpe progenitis, ipsam tamen legitimam sive in hereditate vel in legato vel in fideicommisso, ut non possit locus de inofficiosi testamenti querellae fieri, et ille quidem, qui ex parvulo genitoris sui consequitur substa
Abbreviated transcription (Latin):
mici me ꝓbetut. nch̾ ꝙ ci relictum est. neq
iustam causam offense prestitisse conumait
cam demosficioso testamento patris queren¬
tem. totam ħroitatem optraere posse. nonã¬
bigit᷑. Quodsi iam optinut. uł postea ui¬
cat᷑ qlꝰ cumq maritus meecis sue tempore de¬
binsse tͥ perhibet᷑ id abea reddi optetet

Expanded text:
ur nihilque ei relictum est neque iustas causas offensae praestitisse convincatur, eam de inofficioso testamento patris querentem totam hereditatem obtinere posse non ambigitur. Quod si iam obtinuit vel postea vincat, quodcumque maritus mortis suae tempore debuisse tibi perhibetur, idem ab ea reddi oportet
Abbreviated transcription (Latin):
militoriũ comitũ Usꝰ nec ad rationem a¬
uqͣm pro hac cã profligari : Illustribus.
enĩ tm̃ iuris comitibus ac illustris ma¬
gistris militum si tiñ ad uoluerint hoc mi¬
nist̾i̾um indulgemiꝰ duplici pena molatai¬
bus hꝰ sauctionis uminente
mater familias deg̃. cum aliqͦ p̃cepto ex¬
timot eẽ mutendũ ut eand̾ ĩ publitum¬
Ułꝰ pro contrahat. cum certũ sit aebita
d̾it protendaui int̾ itaximos reos aitraul¬
lam indiagenciam: capitali pena plec
s tuunꝙ᷑ niditio pro Uehunitur. honorificen¬
ciam debicam eẽ p̃standam. nec in subscͥtõi¬
BUs suis fratres audeant nominare appari¬

Expanded text:
militarium comitum usus nec adaerationem aliquam pro hac causa profligari. illustribus enim tantum viris comitibus ac magistris militum si tamen id voluerint hoc ministerium indulgemus: dupli poena violatoribus huius sanctionis imminentematerfamilias agit, cum aliquo praecepto existimet esse mittendum, ut eamdem in publicum protrahat, cum certum sit, debita derit protrahendam, inter maximos reos, citra ullam indulgentiam, capitali poena vel  iudicio provehuntur, honorificentiam esse debitam praestandam, nec in subscriptionibus suis fratres audeant nominare, appari
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aã. const̃. pp̃. DuUlli udiciũ ꝙ ꝓ unncias regt̃
in ciuitatibus u sacra palaçia uel p̃toria
sunt liceat. relictis his priuatoꝵ g̃ domus ad
habicandum ueluci p̃toria uendicare s sacra¬
tissima mod̾ omnib inhabitare palacia. seu
p̃toria bac neccitate q̃pellant᷑ oꝵ reꝑatõi ꝓuidere.¬

Expanded text:
dem A. Constantino pp. Nulli iudicum, qui provincias regunt, in civitatibus, in quibus sacra palatia vel praetoria sunt, liceat relictis his privatorum sibi domus ad habitandum veluti praetoria vindicare, sed sacratissima modis omnibus inhabitare palatia seu praetoria, ut hac necessitate compellantur eorum re
Abbreviated transcription (Latin):
cob ceant᷑ eremplum. Si honeste uͥ persone.
s̃. decem labras auti mulece nomine fisoo
nõ cotant᷑ inferre Nullum preterea appol¬
amnistam ad aliquam uizenuis aspnitia un¬
liciam ⁊ si ꝙ uͦ inqͣ cumq mili inuenti
suerint militare soluta cingulo honesto

Expanded text:
coerceantur exemplum, si honestae vero personae sunt, decem libras auri multae nomine fisco nostro cogantur inferre. Nullum praeterea Apolanistam ad aliquam iubemus adspirare militiam. si qui vero in quacumque militia inventi fuerint militare, soluti cingulo honesto
Abbreviated transcription (Latin):
mentt bomines  homiumꝰ carere su¬
singiis s nͦ uinquam instatum pͥstiiii
reuertuntur ñ flagitium morum obli¬
t̃alit̃ penitentia n: uindm aliqua exqui
o dediotuenint polluerunt ⁊ prudentes
uenitur ꝑdicis uͦ hoc est scm̃ baptisma ꝓ¬
fanantil nullo remedio penitentie que
solet alus criminib ad cẽ. succurritur¬
postatariuu sac legun nometi. singł̃¬
rim uore contimia accusatõnis in oesset
etiam nullis finta temporib hui eemadi
eriminis arceat᷑ maigo quili quamiuis
habñt sacuitatem s nͦ uenditõns spocie
fa̾cere lege fiudes sitantur. totumq a
deferit᷑. In tantum autem coutra huiꝰdemo¬
di sacrilegia ꝑpetuali uolunis accõnem
ut inuiersis ab intestato uenientib eti

Expanded text:
er homines et hominum carere suffragiis. Sed nec umquam in statum pristinum revertentur, non flagitium morum oblitterabitur paenitentia neque umbra aliqua exquiso dicaverant polluerunt et prodentes venitur, perditis vero, hoc est sanctum baptisma profanantibus, nullo remedio paenitentiae, quae solet aliis criminibus adesse, succurriturum nomen singulorum vox continuae accusationis incesset et nullis finita temporibus huiuscemodi criminis arceatur indago. Quibus quamvis habeant facultatem. sed nec venditionis specie facere legi fraudem sinantur, totumque adeferatur. In tantum autem contra huiuscemodi sacrilegia perpetuari volumus actionem, ut universis ab intestato venientibus eti
Abbreviated transcription (Latin):
nagote fabriaim ceꝑit nõ studio repauiidi
cum danpno auit qum qͣgnita librarum frai¬
detur amn sins cernant pret̾ea hona suap¬
scͥpta mor pena sanguinis testinandus quiꝰ
sidem alt̾rus expugnauit pũsa oectͥna

Expanded text:
nagogae fabricam coepit non studio reparandi, cum damno auri quinquaginta librarum fraudetur ausibus suis. Cernat praeterea bona sua proscripta poenae mox sanguinis destinandus qui fidem alterius expugnavit perversa doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
procicatus similitudine omnns legiamis ac¬
tus int̃dictus ẽ s hi quidem idem maniche¬
is ⁊ beloritis ⁊ paganis nec samanti ⁊ mõ¬
tamstis . a. tascidrogis seu ophias om̃e des¬
timonium sicut ⁊ alias legitimas comiersa

Expanded text:
atos similitudine omnis legitimus actus interdictus est. Sed his quidem, id est, Manichaeis, Borboritis, et paganis, necnon Samaritis, et Montanistis, et Tascodrogitis, et Ophitis omne testimonium, sicut et alias legitimas conversa