comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
addextera aut ad sinistram
dĩsedeat: Pat enĩdicit filio
sede addextera meã : Itaq:
siquis addexterã filio sed&.
int̃ ipsu utiq: & patrẽ ut hu¬
manousuloquam ur filius
medius repperitur : Non
ergo possibile homini aliqiđ
petebat᷑. sed noluit dicere
qđ homines secũ sedere non
possent: Siquidẽ diuina sua
gloriã celcreprius quã re¬
surger&: non diuulgare
cupiebat . Na & supra cun
t̃famulos suos moysen & he¬
liã apparuis s& ingloria:
manuerat discipulos necui
minibus uel creaturis ceteris
hoc mereri. ñdebet uiderifi¬
liusminꝰ posse quia ñ dedit
a postolis quod nec pat̃ homi¬
nibus uel creaturis dedit:
Aut dicant cuihorũ dederit
pat̃ : Nutiq angelis dequib:
scripturadicit: quia omnes
angelistabant incircuitu sedis:
Deniq & gabrihel stare se
dix̃ sicut habes : Egosũ gabri¬
hel quia dsto ante dñm. Non
ergo angelis. ñ seniorib: qui
ad orant sedentẽ: Illieñĩ ñ

Expanded text:
ad dexteram, aut ad sinistram ad dexteram, aut ad sinistram Dei sedeat; Pater enim dicit Filio: Sede ad dexteram meam . Itaque si quis ad dexteram Filio sedet, inter ipsum utique et Patrem, ut humano usu loquamur, Filius medius reperitur. 72. Non ergo possibile homini aliquid petebatur, sed noluit dicere quod homines sedere secum non possint; si quidem divinam suam gloriam celari, priusquam resurgeret, non divulgari cupiebat. Nam et supra cum inter famulos suos Moysen et Eliam apparuisset in gloria, monuerat discipulos, ne cuminibus vel creaturis caeteris hoc mereri, non debet videri Filius minus posse, quia non dedit apostolis, quod nec Pater hominibus vel creaturis caeteris dedit. Aut dicant cui horum dederit Pater. Non utique angelis, de quibus Scriptura dicit quia omnes angeli stabant in circuitu sedis . Denique Gabriel se stare dixit, sicut habes: Ego sum Gabriel, qui asto ante Dominum . 74. Non ergo angelis, non senioribus qui adorant sedentem; illi enim non
Abbreviated transcription (Latin):
modo quasi indigens acce¬
pit filius. qui omnia crea¬
uit exnihilo Quorum
igitur naturas fecerat. eo¬
rumiudicium non habebat:
dedit autem pater filio om¬
neuidicium. V tomnes in¬
quit honorificent filium si¬
cut honorificant patrem:
Nonigitur potentia filii.
sed cognitio nostra ꝓficit:
Nequeenĩ aliquid ad sub¬
stantiã eius accedit. sed ad
nostram utilitatem. quod
anobis cognoscitur: ut cog¬
noscendo dĩ filium. uitam
habe ccmus ae ternã: Cũ
autem in cognitione filii
di honor illius. noster aut
non illius sit ꝓfectus : Siquis
putat quia dĩuirtus illo
honore cumulatur. Neces¬
see etiã dm̃patre credat
possecumulari. quia &ip
seꝑ cognitionẽ nr̃am clari¬
ficatur sicut filius. Iuxta
quod scriptũ est dicente fi¬
lio: Ego teclarificaui suꝑ
terrã: Ergo si possibile ali¬
qid erat qđ petebatur. in
potestate utique filii fuit :
Sed tamen ostendant qui
possibileputant : quide homi¬
nibus aut ceteris creaturis

Expanded text:
modo quasi indigens accemodo quasi indigens accepit Filius, qui omnia creavit ex nihilo? Quorum igitur naturas fecerat, eorum judicium non habebat? Dedit autem Pater Filio omne judicium; Ut omnes, inquit, honorificent Filium, sicut honorificant Patrem . Non igitur potentia Filii, sed cognitio nostra proficit: neque aliquid ad substantiam 564 ejus accedit, sed ad nostram utilitatem, quod a nobis cognoscitur; ut cognoscendo Dei Filium, vitam habeamus aeternam . 70. Cum autem in cognitione Filii Dei honor illius, noster autem non illius sit profectus, si quis putat quia Dei virtus illo honore cumulatur, necesse est etiam Deum Patrem credat posse cumulari; quia et ipse per cognitionem nostram clarificatur sicut Filius, juxta quod scriptum est, dicente Filio: Ego te clarificavi super terram . Ergo si possibile aliquid erat quod petebatur, in potestate utique Filii fuit. 71. Sed tamen ostendant, si possibile putant, qui de hominibus aut caeteris creaturis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
aut quac euis accipere cre¬
atura. p̃sertim cum ipse
dixerit. ego ad patremua¬
do. & quod cumque ab eo
petieritis in nomine meo
hoc faciam
Si enim quod patter dare
potest filius non potest.
mentita ẽ ergoueritas. &
non potest facere quicquid
in nomine eius pater fue¬
rit obsecratus: Nec enim
dõdixit quibus paratum ẽ
apatremeo: ut tantum mo¬
do a patre poscant: Nam
omnia quae cum que apa¬
tre fuerint postulata sedo¬
nare memorauit. Deniq
Nondixit quod cumque
ame petieritis hocfacim
sed quod cumque ab eopeti¬
eritis in nominemeo hocfa¬
utrum possibile aliquid
humanae conditioni aut
alicui creaturae. aninpor¬
sibile putenit azebedei
coniuge & filiis postula¬
tum. : Si possibile. quo¬
modo adsinis tramsuam
uel addexteram in perti¬
eridȩ aplis sedis non babu¬
it potes tatem qui omnia
fecit ẽẽ: qua enonerarit
aut quomodo non poterat
iudicare demeritis hominu
cui pater dedit omneiudici
um Notum est quemad¬
modum dederit : Nam quo¬

Expanded text:
aut quaevis accipere creaut quaevis accipere creatura; praesertim cum ipse dixerit: Ego ad Patrem vado, et quodcumque ab eo petieritis in nomine meo, hoc faciam . Si enim quod Pater dare potest, Filius non potest, mentita est ergo veritas, et non potest facere quidquid in nomine ejus Pater fuerit obsecratus. Nec enim ideo dixit: Quibus paratum est a Patre meo, ut tantummodo a Patre poscatur: nam omnia quaecumque a Patre fuerint postulata, se donare memoravit. Denique non dixit: Quodcumque a me petieritis, hoc faciam; sed: Quodcumque ab eo petieritis in nomine meo, hoc fautrum possibile aliquid humanae conditioni, aut alicui creaturae, an impossibile putent a Zebedaei conjuge et filiis postulatum? Si possibile, quomodo ad sinistram suam vel ad dexteram impertiendae apostolis sedis non habuit potestatem, qui omnia fecit esse, quae non erant? Aut quomodo non poterat judicare de meritis hominum, cui Pater dedit omne judicium? 69. Notum est quemadmodum dederit : nam quo
Abbreviated transcription (Latin):
ponere : Caritas enĩpatiens ẽ
dulgentue eẽ quiadixit
Non ẽ meudareuob: ubi si¬
nematre filiit ebedei rogant
Nihil depatredixit: Sic enĩ
habes . Nonẽ meumdare
uobis: sed quib paratum ẽ.
Itamarcus euangelista posuit.⁊
Vbi ueromater profiliis ro¬
gt. hoc ẽ. secundũ matheũ.
non ẽ. inquit meum dare uo¬
bis sed quibus paratum ẽ. A
patremeo ⁊ Hic addidit a pa¬
tremeo quiamaiorẽ indul¬
gentiam maternus poscebat
affectus: Quod siputant
dicendo quib paratum. ẽ.
apatremeo. quicaut patri
plus tribuit aut sibi aliquid
derogauit: dicant utrum &
illicputent patrialiquid
derogitũ quiadixit in euan¬
gelio filius depatre. pater
non iudicat quẽquã: Quod
si sacrilegumputamus cre¬
dere quiapater itaiudici¬
umdetulit filio ut ipse non
habeat. Habet enĩ. Nec
potest amittere quod natu¬
raliter diuina maiestas
Sacrilegium utique aesti¬
mare debemus. quian pot est
filiusdare quicquid autho¬
mines mereripos sunt

Expanded text:
ponere: Charitas enim patiponere: Charitas enim patidulgentiae esse, quia dixit: Non est meum dare vobis; ubi sine matre filii Zebedaei rogant, nihil de Patre dixit; sic enim habes: Non est meum dare vobis, sed quibus paratum est . Ita Marcus evangelista posuit. Ubi vero mater pro filiis rogat, hoc est, secundum Matthaeum: Non est, inquit, meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo , hic addidit: A Patre meo; quia majorem indulgentiam maternus poscebat affectus. 66. Quod si putant, dicendo: Quibus paratum est a Patre meo, quia, aut, Patri plus tribuit, aut sibi aliquid derogavit; dicant utrum et illic putent Patri aliquid derogatum, quia dixit in Evangelio Filius de Patre: Pater non judicat quemquam . 67. Quod si sacrilegum putamus credere quia Pater ita judicium detulit Filio, ut ipse non habeat; habet enim, nec potest amittere quod habet naturaliter divina majestas: sacrilegum utique aestimare debemus quia non potest Filius dare quidquid aut homines mereri possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
medicus omniũ destitutãma¬
trẽ & egrã adhucmentẽ pu¬
doris conuitios auciare. Ne
postulato sibi suꝑbius dene¬
gato quasuin moderatȩ peti
liis eiꝰ responditdic̃. Potes¬
tis bibere calicẽ quẽ egobibi¬
turussũ: Dicentib aut̃ illis
possumus. ait illis ih̃s. Calice
quidẽmeũ bibetis. sedere aut̃
addexterãmeã uł adsinistrã
ratũ ẽ. a patremeo: Quã patieas
& clemens dñs quã alta sa pien¬
tia & bonacaritas. Volens
enĩostendere quia ñ ꝑfunc¬
toriã remaliquã discipuli pos¬
tularent. sed etc̃quã impetra¬
re ñ possent progatiuã eius
pat̃nȩ honorificentiae reser¬
uauit: N metuens nequidiu¬
ripprioderogar & quiñra¬
pinã ẽ arbitratus eẽ se ȩqua¬
ledõ. si muldiligens discipu¬
los quiasicut habes usq infi¬
nẽ dilex cos. Noluit hisquos
diliger & uideriqđ peterea
denegasse Sc̃s & bonus dñs.
quimall& aliquid dissimula¬
redeiure quã de caritate de¬

Expanded text:
medicus omnium destitutam mamedicus omnium destitutam matrem, et aegram adhuc mentem pudoris convicio sauciare; ne postulato sibi superbius denegato, quasi immoderatae petitliis ejus respondit dicens: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Dicentibus autem illis: Possumus; ait illis Jesus: Calicem quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel ad sinistram ratum est a Patre meo . 64. Quam patiens et clemens Dominus, quam alta sapientia et bona charitas! Volens enim ostendere quia non perfunctoriam rem aliquam discipuli postularent, sed eam quam impetrare non possent, praerogativam ejus paternae honorificentiae reservavit: non metuens, ne quid juri proprio derogaret, qui non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo ; simul diligens discipulos, quia, sicut habes, usque in finem dilexit eos , noluit iis quos diligeret, videri quod peterent denegasse: sanctus et bonus Dominus, qui mallet aliquid dissimulare de jure, quam de charitate de
Abbreviated transcription (Latin):
ies tactis unitate. sed expa¬
trisp̃ceptione uultis eius eẽ
consessũ. & negatis hocdõ
uero dĩfilio. quod illeho¬
minib: a patrenoluit dene¬
gare : Considerabat enĩ
matris dilectionẽ quae fili¬
orumercede grandeuam
solibatur senectĩ & desideri¬
is lic & fessa maternis carissi¬
morũ pignorũtolerabat ab¬
sentia : Considerate &icc̃ fem¬
nã hoc ẽ. sexum fragiliorẽ. quẽ
dñs propria nondũ confirma¬
uerat passione: Considerate
inquã euȩ illius primae mulie¬
ris herede transfusa in omnes
inmoderatȩ cupiditatis succes¬
sione labant̃e quã dñs ad huc ꝓ¬
prios anguine non redemerat.
Nondum inolitã affectibus
omniũ in modici contrafas
honoris appetentiã suoiħscru¬
ore diluerxt̃. Hereditario igit᷑
mulier delinq:bat errore: Et
quid mirũ simat̃ ꝓfiliorũ suor
qđ ẽ toleraxbilius quã prose.
quando &iã aplupsi int̃sesi¬
cut legim. desui p̃latione cer¬
tabant: Ñ debuit igitur

Expanded text:
jestatis unitate, sed ex Pajestatis unitate, sed ex Patris praeceptione vultis ejus esse consessum; et negatis hoc Deo vero Dei Filio, quod ille hominibus aperte noluit denegare. 59. Considerabat enim matris dilectionem, quae filiorum mercede grandaevam solabatur senectam, et desideriis licet fessa maternis, charissimorum pignorum tolerabat absentiam. 60. Considerate etiam feminam, hoc est, sexum fragiliorem, quem Dominus propria nondum confirmaverat passione. Considerate, inquam, Evae illius primae mulieris haeredem transfusa in omnes immoderatae cupiditatis successione labentem, quam Dominus adhuc proprio sanguine non redemerat, nondum inolitam affectibus omnium immodici contra fas honoris appetentiam suo cruore diluerat. Haereditario igitur mulier delinquebat errore. 61. Et quid mirum si mater pro filiorum suorum, quod est tolerabilius quam pro se; quando etiam apostoli ipsi inter se, sicut legimus , de sui praelatione certabant? 62. Non debuit igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tur studiomat̃nȩ sedulita¬
tis indulgentior obsecra¬
bat saluatorẽ: Dicait ut se¬
deant hiduo filuimerunus
addexterãmuã & alter ad
sinistrã in regnotuo. Etsier¬
ror pi&atis tam̃error. ẽ.
patientiã Etsiuoti auara
tamen uenerabilis cupidi¬
tas. quae non pecuniȩ est
auida sed gratiae. Nec in¬
uerecunda petitio: quae
non sibi sed liberis consule¬
bat: matrẽ considerate.
matrẽ cogitate: sed nihil
mirũ siuilis uobuidetur
circo filios affectus paren¬
tum : qui&iã omnipotentis
patris uilẽputatis ẽẽ cir¬
caunigenitũ filiũ caritatẽ:
DNis caeliatq terrarũ ue¬
recundabatur. ut secundũ
assũptionẽ carnis & uirtu¬
tes animae loquar. Uere¬
cundabatur inquã: & ut
ipsius uerboutar. confun¬
debatur matriꝓfiliis pos¬
tulanti. &iã suȩsediscon¬
sortiũ denegare . Uos a&¬
nidĩfiliũ propriũ inter¬
dũ prominis terio stare
contenditis. interdũ famu¬
latoriũ. hocẽ. non exma¬

Expanded text:
tur studio maternae sedulitatur studio maternae sedulitatis indulgentior, obsecrabat Salvatorem, dicens: Dic ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dexteram tuam, et alter ad sinistram in regno tuo . Etsi error, pietatis tamen error est; patientiam: etsi voti avara, tamen veniabilis cupiditas, quae non pecuniae est avida, sed gratiae: nec inverecunda petitio, quae non sibi, sed liberis consulebat. Matrem considerate, matrem cogitate. 58. Sed nihil mirum si vilis vobis videtur circa filios 562 affectus parentum, qui etiam omnipotentis Patris vilem putatis esse circa unigenitum Filium charitatem. Dominus coeli atque terrarum verecundabatur ut secundum assumptionem carnis et virtutes animae loquar, verecundabatur, inquam, et ut ipsius verbo utar, confundebatur matri pro filiis postulanti etiam suae sedis consortium denegare: vos aeterni Dei Filium proprium interdum pro ministerio stare contenditis, interdum famulatorium, hoc est, non ex ma
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ solus uerus ds̃ potest eẽ.
similis patri. cũ ipsedixerit
filiis zebedei. calicẽ quidẽ me¬
ũbibetis. sedere aut addex¬
terã meã uel adsinistrã. Nonẽ
meũ dacreuo sed quib: para¬
tũ ẽ. apatremeo: Hocigit᷑
urm diuinae ut uultis inae¬
quaditatis. ẽ. argumentũ cũ
in eomagis uenerari dñĩcle¬
mentiã. ad orare gratiã de¬
beretis. sitam̃ uirtutis atq
sapientiȩ dĩ profunda secre¬
ta possetis aduertere. Consi¬
derate enimquaecũ filiis & ꝓ
filiis petat. Mater. ẽ. utiq
cuiꝑfiliorũ honore sollici¬
te in moderatior quiđe sed
tamenignoscenda mensunt
uotorũẽ.: Atque mat̃ a &a¬
te longeua: studioreligiosa
solaciodestituta: quae tunc
temporis quando uel iu¬
uanda uel alenda for &. ua¬
lidae ꝓlis auxilio ab eẽ sibi
liberospatiebatur: & uolup¬
tati suae mercedẽ sequenti
qui prima uoce uocatia dÑo
ut legimꝰ relictis retib & pa¬
tre. secuti sunt eũ: Haecigi¬

Expanded text:
Dei solus verus Deus potest esse Dei solus verus Deus potest esse similis Patri, cum ipse dixerit filiis Zebedaei: Calicem quidem meum bibetis, sedere autem ad dexteram meam vel ad sinistram non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo ? Hoc igitur vestrum divinae, ut vultis, inaequalitatis est argumentum; cum in eo magis venerari Domini clementiam, adorare gratiam deberetis: si tamen virtutis atque sapientiae Dei profunda secreta possetis advertere. 56. Considerate enim quae cum filiis et pro filiis petat. Mater est utique, cui pro filiorum honore sollicitae immoderatior quidem, sed tamen ignoscenda mensura votorum est. Atque mater aetate longaeva, studio religiosa, solatio destituta: quae tunc temporis quando vel juvanda vel alenda foret validae prolis auxilio, abesse sibi liberos patiebatur, et voluptati suae mercedem sequentiuqui prima voce vocati a Domino, ut legimus , relictis retibus et patre, secuti sunt eum. 57. Haec igi
Abbreviated transcription (Latin):
nis affectũ dicens. Meni&¬
inquit hora & nuncẽ : quã¬
doueriadoratores ad orab
patrẽ: Non dix̃ ad orabi¬
mus qđ utiq dixiss& si con¬
sortiũ nr̃i subir & obsequii
& ad onrriquasi dñs. sed po¬
tius quicuut homo inter
homines adorare dicitur¬
& quasi dñs a famulis ad orat᷑.
Multuergo secđm in carna¬
tionis legimus & credimus
sacramentũ : sed in ipsa na
turae humanȩ affecti¬
one maiestatẽ lic& specta¬
rediuinã ⁊ Patigatur exitine
cibũ salutis esurientib tra¬
diturus moritur uiuifica¬
turus: sepelitur resurrectu¬
rus. tremulo pendet in lig¬
no confirmaturus trem̃tes
Caelũ caligine obducit ut
in lumin& : terras tremefa.¬
cit ut solid&. maria contͣ¬
bat ut mitig&. seserattumu¬
los mortuorũ ut ostendat
domicilia eẽ. uiuorũ: Creat᷑
ex uirgine ut exdonatus ẽẽ
credatur : Nescire sesimulat
ut scire faciat nescientes: ad¬
orarequasi iuda eus dicit᷑ ut
quacsiuerus dĩfilius ad oret᷑.¬
Quomodo inquiunt filius

Expanded text:
nis affectum, dicens: Veniet hora, et nunc est, quando veri adoratores adorabunt Patrem . Non dixit: Adorabimus. Quod utique dixisset, si consortium nostri subiret obsequii. et adorari quasi Dominus: sed potius quia ut homo inter homines adorare diciturt quasi Dominus a famulis adoratur. 54. Multa ergo secundum incarnationis legimus et credimus sacramentum, sed in ipsa 561 naturae humanae affectione majestatem licet spectare divinam. Fatigatur ex itinecibum salutis esurientibus traditurus: moritur, vivificaturus: sepelitur, resurrecturus: tremulo pendet in ligno, confirmaturus trementes: coelum caligine obducit, ut illuminet: terras tremefacit, ut solidet: maria conturbat, ut mitiget: reserat tumulos mortuorum, ut ostendat domicilia esse vivorum: creatur ex Virgine, ut ex Deo natus esse credatur: nescire se simulat, ut scire faciat nescientes: adorare quasi Judaeus dicitur, ut quasi verus Deus Filius adoretQuomodo, inquiunt, Filius
Abbreviated transcription (Latin):
suorũ p̃fatione ꝓfitetus. apłs
eẽ meruit. Nab hominib neq
cantquid arbitrentur se¬
quendũ. utrũ cum arrioma¬
lint sibis oci&atẽ. eẽ. ꝑfidi ae
do ostendant qui ante ado¬
randũ cũ nec seruiendũ eiiu¬
dicent. Anuero consortiũ
malint habere cũpcculoqui
ce affectuq ñ diffitebatur
quẽpio seruitio fatebatur.
Qđ si quis dic& quod dmpatrẽ
Adorat. & filius quiascrip¬
tũ ẽ. uos ad oratis qđ nescitis
Nos ad oramus qđ scimus con¬
sider& quando & apud quã
& cuius suscepto loquatur

Expanded text:
suorum praefatione profitetur , apostolus esse meruit, non ab hominibus neque cant quid arbitrentur sequendum: utrum cum Ario malint sibi societatem esse perfidiae, do ostendant, quia nec adorandum eum, nec serviendum ei judicent; an vero consortium malint habere cum Paulo, quce affectuque non diffitebatur, quem pio servitio fatebatur? Quod si quis dicat, Quoniam Deum Patrem adoret et Filius, quia scriptum est: Vos adoratis quod nescitis, nos adoramus quod scimus , consideret quando, et apud quem, et cujus
Abbreviated transcription (Latin):
sedebat . & asa maritanabi¬
bere postulabat : quia secđm
carnẽ hominis loquebatur.
Na secđm diuinitatẽ nec fa¬
tigari poterat nec sitire:
Deindecũsamaritana quasi
iudeũ appellar & & ꝓphe¬
tc̃putar&: quasi iud eus
qui spiritadit̃ mysteriale¬
gis docer&. respondit ei
uos ad oratis quo dscitis. nos
adortam : qđ scimus: Et ut¬

Expanded text:
sedebat, et a Samaritana bibere postulabat; quia secundum carnem hominis loquebatur: nam secundum divinitatem nec fatigari poterat, nec sitire . 51. Deinde cum Samaritana quasi Judaeum appellaret, et prophetam putaret; quasi Judaeus qui spiritaliter mysteria Legis doceret, respondit: Vos adoratis quod nescitis, nos adoramus quod scimus.
Abbreviated transcription (Latin):
datum. sed pro in firmitate trans¬
missum: Nonhabent consi¬
li arium : quem putant
futura nescisse : Non haber
filium : quem sempi ternum
non putant cumscriptũ sit
de uerbo dĩ quod erat in prin¬
cipio : & alibi in princio e¬
rat uerbum : Denique ut
ad propositũ reuertamur
exemplum. In principio in¬
quit ante quam terram fa¬
cer&. antequam abrssos fa¬
cer&. antequam procederen
fontes aquarũ. ante omnes
colles genuitme: fortas
sedices : quomodo de incar¬
natione xp̃i dictũ essec om¬
memorauerim dñs creauit
me. cum ante in carnatio¬
nemxp̃i creaturasit mundi:

Expanded text:
datum, sed pro infirmitate transdatum, sed pro infirmitate transmissum: non habent consiliarium, quem putant futura nescisse: non habent Filium, quem sempiternum non putant; cum 508 scriptum sit de Verbo Dei, quod erat in principio; et alibi: In principio, erat Verbum . Denique ut ad propositum revertamur exemplum: In principio, inquit, antequam terram faceret, antequam abyssos faceret, et antequam produceret fontes aquarum, ante omnes collesse dices, quomodo de incarnatione Christi dictum esse memoraverim: Dominus creavit me, cum ante incarnationem Christi creatura sit mundi
Abbreviated transcription (Latin):
exuirgine : corpus exmaria :
Hoc enĩ postnos: illud antenos:
nobis filius datus est nobis: hoc
est quierat filius dĩ. hic exma¬
retuum da nobis: quod enim
supranos est datur : quodde
tas hereses extinguat : puerna¬
tus est nobis: nobis non iudae¬
is : nobis non manicheis. nob
non marcionitis : Prophe¬
tadicit nobis. hoc est credenti¬
b non in credulis & illequi¬
dem misericordia sua omnib:
natus ẽ: sed perfidia hereti¬
corum fecit. ut non omnibus
nas ceretur qui omnib: natus
est: Nam & lumen diei oriri
iubetur superbonos & malos.
sedoriri non uidentib: non ui¬
detur : sicut ergopdernon
omnibus natus ÷ sed fidelibus
sic filius non infidelibus datꝰ
est. sed fidelibus: Nobisdatꝰ
est : non fotiniacis: Illi enim
non datum nobis dĩfiliũ dicunt
eẽ : sed ab in itio internos natum :
Non sabellianis: illi enim no¬
lunt filium datũ. eundemas¬
serentes patrem eẽ quẽ filiũ. :
Nobis non arrianis : & ipsienĩ
non habent filium prosalute

Expanded text:
ex Virgine, corpus ex Maria; hoc enim post nos, illud ante nos.nobis, Filius datus est nobis; hoc est, qui erat Filius Dei, hic ex Ma salutare tuum da nobis . Quod enim supra nos est, datur: quod de tas haereses exstinguat. Puer natus est nobis, non Judaeis: nobis, non Manichaeis: nobis, non Marcionitis. Propheta dicit: Nobis, hoc est credentibus, non incredulis. Et ille quidem misericordia sua omnibus natus est, sed perfidia haereticorum fecit, ut non omnibus nasceretur, qui omnibus natus est. Nam et lumen diei oriri jubetur super bonos et malos: sed oriri non videntibus non videtur . 58. Sicut ergo puer non omnibus natus est, sed fidelibus: sic Filius non infidelibus datus est, sed fidelibus. Nobis datus est, non Photinianis; illi enim non datum nobis Dei Filium dicunt esse, sed ab initio inter nos natum: nobis datus est, non Sabellianis; illi enim nolunt Filium datum, eumdem asserentes Patrem esse quem Filium: nobis, non Arianis; et ipsi enim non habent Filium pro salute
Abbreviated transcription (Latin):
defendisti. nunc &iã umdicas¬
ti: Nonhic inimperatoremens
lubrica. sed fides fixa: osten¬
denunc euidens tuaemaiesta¬
tis indicium : ut his qui teuerũ
uirtutũ dnm̃ & caelestis militiȩ
ducẽ is quite uerã uirtutẽcre¬
dit eẽ . atq sapientiã Nonu¬
tiq: tẽporalẽ non creatã sed
sempiternã Sicut scriptum
ẽ di uirtutẽ & diuinitatem
tuae maiestatis fultus auxilio
fidei suae trophea mereat᷑:

Expanded text:
defendisti, nunc etiam vindicasdefendisti, nunc etiam vindicasti. Non hic in Imperatore mens lubrica, sed fides fixa. 143. Ostende nunc evidens tuae majestatis indicium; ut is qui te verum virtutum Dominum et coelestis militiae ducem: is qui te veram  sapientiam, non temporalem utique nec creatam, sed sempiternam, sicut scriptum est, Dei virtutem et divinitatem, tuae majestatis fultus auxilio, fidei suae tropaea mereatur
Abbreviated transcription (Latin):
nepoenã excoepim: fideica¬
tholicae in teuigentis habi¬
turisimus auxiliũ: Euidens
enĩ ante hac diuinae indigna¬
tionis causa p̃cessit: ut ibi pri¬
mũ fides romano imperio
franger&ur ubi fracta ẽ dõ
nr̃o. libet confessorũ necestor¬
menta ex ilia recordari. impi¬
orũ sacerdotia: ꝓditorũ mune¬
ra : Nonne detraciae partib:
perripensem . datiã. & moesiã
omnẽq: ualeriã pannoniorũ.
totũ illũ limitẽ sacrilegis pa¬
riter uocib: & barbari cismo¬
tib audiuimus inhorrentẽ:
quid poterat nob uiciniatã
feralis inuehere. aut quẽ ad¬
modum resromana tali . tuta
neces. ex ilia sacerdotũ . & ne¬
fas tantȩ impietatis eluimus.
satis claruit eos quiuio lauerint
fidem tutos. eẽ non posse: Con¬
uerterednẽ. fideiq: tuae ad¬
tolleuexilla: Nonhicaquilȩ
militares neq: uolatꝰ auiũ ex¬
ercitum ducunt: sed tuum dne
ihũ nom̃ & cultus: Nonhic in¬
fidelis aquila regio: sed eaquȩ
confessores mitteresol& ita

Expanded text:
nae pugnam excepimus, fidei canae pugnam excepimus, fidei catholicae in te vigentis habituri simus auxilium. Evidens enim antehac divinae indignationis causa praecessit; ut ibi primum fides Romano imperio frangeretur, ubi fracta est Deo. 140. Non libet confessorum neces, tormenta, exsilia recordari, piorum sacerdotia proditorum munera. Nonne de Thraciae partibus per Ripensem Daciam et Mysiam, omnemque Valeriam Pannoniorum, totum illum limitem sacrilegis pariter vocibus et Barbaricis motibus audivimus inhorrentem? Quid poterat nobis vicinia tam feralis invehere? aut quemadmodum res Romana tali tuta neces, exsilia sacerdotum, et nefas tantae impietatis eluimus: satis claruit eos qui violaverint fidem, tutos esse non posse. Convertere, Domine, fideique tuae attolle vexilla. 142. Non hic aquilae militares, neque volatus avium exercitum ducunt: sed tuum, Domine Jesu, nomen et cultus. Non hic infidelis aliqua regio, sed ea quae confessores mittere solet It
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i depopulationẽ & bella
gothorum ie t echihel illoiã
tempore ꝓphetauit : sic enĩ
habes: ppt̃ hoc ꝓphetiza fili
hominis & dic: Ogog: hȩcdi¬
cit dñs: Non indi eilła cũ cons¬
tituer&ur habitare populus
m̃s isrł inpace : surges & ueni¬
es delocotuo abextremo aqui¬
lone. & gentes tecũ multae ses¬
sores aequorũ. omis congre¬
gatio multa & magna & uir¬
tus copiosa. & descendet ad po¬
pulũmeũ isrł ut nubes operi¬
rete rrã in nouissimis dieb
& cetera: Gog istegothus est.
quemiam uidem exisse. dequo
promittitur nob̵ futurauic¬
eos quidep̃dati eos fuerant. &¬
despoliabunt eos quis ibispolia
detraxeraN dic̃ dñs: Eritque
in dieilla dabogog hoc ÷ go¬
this locũ nominatũ. monum̃¬
tũ isrł multorũ uirorũ conges¬
tiũ. qui suꝑ uener̃ admare.
& percircuitũ struet eos uallis.
& obruet illicgog. & totã mul¬
titudinẽei: & uocabitur poli¬
andrium .gog. & obruet eos
rator. qđ qui perfidie ali e¬

Expanded text:
nnGothorum Ezechiel illo jam tempore prophetavit; sic enim habes: Propterea prophetiza, fili hominis, et dic: O Gog, haec dicit Dominus: Nonne in die illa cum constituetur habitare populus meus Israel in pace, surges et venies de loco tuo, ab extremo Aquilone: et gentes tecum multae, sessores equorum omnes, congregatio multa et magna, et virtus copiosa; et ascende ad populum meum Israel ut nubes operire terram in novissimis diebus, etc. . 138. Gog iste Gothus est, quem jam videmus exisse, de quo promittitur nobis futura viceos, qui depraedati eos fuerant, et despoliabunt eos, qui sibi spolia detraxerant, dicit Dominus. Eritque in die illa, dabo Gog, hoc est, Gothis, locum nominatum, monumentum Israel multorum virorum congestum, qui supervenerunt ad mare: et per circuitum struet os vallis, et obruet illic Gog et totam multitudinem ejus, et vocabitur Ge Polyandrium Gog; et obruet eos rator, quod qui perfidiae alie
Abbreviated transcription (Latin):
dent quidam a fide. intenden¬
tes sp̃itib: erroris. doctrinis dȩ¬
moniorũ & iohannes dicit he¬
reticos . eẽ. antichristos. arria¬
nos utiq: designans: Haecenĩ
heresis post om̃s hereses coepit.
& ex omniheresi uenena colle¬
git : Sicut enim deantix põ
scriptum :÷ quia a peruit ossuũ
in blas phemiã ad dm̃blasphe¬
mare nom̃ ei : & bellũ facere
cũscis ei : ita &isti filiodĩ derogan
net martrrib: pepercerunt᷑ : &
quod fortasse illenon faciet̃scrip¬
turas falsa uere diuinas: Itaque
quidicit qui a iħs non ẽ xp̃s. hic
est antixp̃s: Quinegat salua¬
torem mundi: negđ iħm : qui
negat filiũ : negat & patrem
quia scriptũ est : Omĩs quine¬
gat filium nec patrẽ habet:¬
Neq uero teimperator pluri¬
b: tenere debeobello intentũ.
& uictricia debarbaris trophea
meditantẽ: Progredere pla¬
ne scuto fidei septus & gladiũ
sp̃s habens: progredere ad
uictoriã superiorib ꝓmissa
temporibus. & diuinis oracu¬

Expanded text:
dent quidam a fide, intendendent quidam a fide, intendentes spiritibus erroris et doctrinis daemoniorum . 135. Et Joannes dicit haereticos esse Antichristos, Arianos utique designans . Haec enim haeresis post omnes haereses coepit, et ex omni haeresi venena collegit. Sicut enim de Antichristo scriptum est, quia aperuit os suum in blasphemiam ad Deum, blasphemare nomen ejus, et bellum facere cum sanctis ejus : ita et isti Filio Dei derogant, nec martyribus pepercerunt; et, quod fortasse ille non faciet, Scripturas falsavere divinas. Itaque qui dicit quia Jesus non est Christus, hic est Antichristus: qui negat Salvatorem mundi, negat Jesum: qui negat Filium, negat et Patrem; quia scriptum est: 495 Omnis qui negat Filium, negat et PatNeque vero te, Imperator, pluribus tenere debeo bello intentum, et victricia de barbaris trophaea meditantem. Progredere plane scuto fidei septus, et gladium spiritus habens: progredere ad victoriam superioribus promissam temporibus, et divinis oracu
Abbreviated transcription (Latin):
uocaretur ad grãm. pluresq
comites pariter incederent.
solus uocẽxp̃i audissesedix̃: Ad¬
eo scẽimperator qui credit au¬
dit. & audit ut credat: Quiñ
credit non audit: sed nec uult
nec potest audire necredat:
adq: utinã quod in meẽ audi¬
reuellent ut trederent: audi¬
recũbona caritate & mansue¬
tudine. ut uerũ querentes . ñ
ueritatem inpugnantes: Scrip¬
tum est enĩ ut non intendamꝰ
fabulis & genea logiis inter¬
minalib: : quae quastiones ma¬
gis praestant. quam aedifica¬
tionẽdĩ quȩ in fideest: finis
autem p̃cepti .ẽ. caritas. decor¬
depuro & conscientia bona &
fide non ficta: Aquibus qli¬
dam a berrantes conuertunt
seinuaniloquium. uolentes. eẽ
legis doctores. non intellegen¬
tes neq: quaeloquuntur ne¬
q: dequib: affirmant : a libi
quoq: idem apłs dicit : Stultas
aut̃ & sine disciplina quaesti¬
ones deuita: Tales deserendos
eẽ. apłs dicit : qui questiones
feraNt. & eos eẽ hereticos: De
quibus & alibi dic̃ quod disce¬

Expanded text:
ocaretur ad gratiam, pluresque comites pariter incederent, solus vocem Christi audisse se dixit. Adeo, sancte Imperator, qui credit, audit; et audit, ut credat: qui non credit, non audit; sed nec vult, nec potest audire, ne credat! 133. Atque utinam, quod in me est, audire vellent, ut crederent: audire cum bona charitate et mansuetudine, ut verum quaerentes, non veritatem impugnantes. Scriptum est enim, ut non intendamus fabulis et genealogiis interminabilibus, quae quaestiones magis praestant quam aedificationem Dei, quae in fide est. Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. A quibus quidam aberrantes, conversi sunt in vaniloquium, volentes esse legis doctores, non intelligentes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant . Alibi quoque idem Apostolus dicit: Stultas autem et sine disciplina quaestiones devita . 134. Tales deserendos Apostolus dicit, qui quaestiones serunt, hoc est, haereticos: de quibus et alibi dicit quod disce
Abbreviated transcription (Latin):
tib: uade ad auctorẽtuũ : Ego
eos uolo mecũ. eẽ. quos dedit
mihi pater tute adiabolo
ris: ad illius ergo festinase¬
dem : ubi ignis & sulphur.
ubi non restinguitur ei: incen¬
na : Omitto alia hereticorũ
portenta non nomina qui¬
quaeerit forma sententiȩ : res¬
pondebit his omnibus & ille
moraliter : Populus msquid
fecitibi: aut quid contrista¬
uite : nonne ex a egypto e¬
duxite. & ex domo seruitutis
liberauite : sed parũ ẽ. exȩ¬
gypto liberasse : & exdomo
seruitutis eripuisse: Plus
est te ipsũ dedissepro nobis:
Dicet ergo : Non neurã som̃s
suscepi iniurias non necor¬
pusmeũ prouobis obtuli. non¬
nemortem appetiui qđ non
erat diuinitatis meae: sed
urãe redemptionis: haeci¬
ne referuntur gratiae : hoc
ꝓfecit sanguis m̃s: sicut in ꝓ¬
pheta ipseiam dixit: quae
utilitas insanguine meo. qui¬
adescendi in corruptionẽ.
hoc ergo ꝓfecit. ut meimpie
negaretis. proquib: ista susti
sesim conscius: dicam tamen

Expanded text:
tibus? Vade ad auctorem tuum. Ego tibus? Vade ad auctorem tuum. Ego eos volo mecum esse, quos dedit mihi Pater. Tu te a diabolo ris: ad illius ergo festina sedem; ubi ignis et sulphur, ubi non restinguitur ejus incentur. 120. Mitto alia haereticorum portenta, non nomina; quiquae erit forma sententiae? Respondebit his omnibus et ille moraliter: Populus meus, quid feci tibi, aut quid constristavi te ? Nonne ex Aegypto eduxi te, et ex domo servitutis liberavi te? 121. Sed parum est ex Aegypto liberasse, et ex domo servitutis eripuisse: plus est te ipsum dedisse pro nobis. Dices ergo: Nonne vestras omnes suscepi injurias? Nonne corpus meum pro vobis obtuli? Nonne mortem appetivi, quod non erat divinitatis meae, sed vestrae redemptionis? Haeccine referuntur gratiae? Hoc profecit sanguis meus, sicut in Propheta ipse jam dixi: Quae utilitas in sanguine meo; quia descendi in corruptionem ? Hoc ergo profecit, ut me impie negaretis, pro quibus ista sustinse sim conscius, dicam tamen:
Abbreviated transcription (Latin):
nare peccata. nisi solus ds̃
Itaq cum uerus & solus tibi ds̃
nonsim non possum utique
tua peccata donare: Haet
arrianus dicat & fotinianꝰ:
Nego te in quit dm̃ : respon¬
debit & dñs: dixit insipiens
incorde suo non ẽ ds̃ : de quo
dictum putas. deiudȩo. de
gentili. andediabolo: de
quouis dictum sit fotiniane :
tolerabilior ẽ. illequitacuit:
tuuero & uoceausus esdicere :
ut insipiente insipientior
pbareris : Negas ergo inquit
dm̃: cum ergo dixerim dues¬
tis & filuex celsi om̃s & tudm̃
negas cuius opera diuina cir¬
cum spicis dicat & sabellia¬
res pondebit & dñs: Nonau¬
dis patrem non audis filium :
Num quid hic ulla confusio.ẽ.
scriptura ipsa tenon docet pa¬
trem. eẽ quidetulit iudiciũ.
filium esse qui iudicat. non
audistimedicentem solus non
sum. sedego & qui memisit
pater : dicat & manicheus :
Ego auctorẽ carnis nrãe : dia¬
bolũ credo: respondebit
ei : ergo quid facies : in caeles¬

Expanded text:
nare peccata, nisi solus Deus. nare peccata, nisi solus Deus. Itaque cum verus et solus tibi Deus non sim, non possum utique tua peccata donare. 117. Haec Arianus dicat, et Photinianus: Nego te, inquit, Deum. Respondebit ei Dominus: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus . De quo dictum putas, de Judaeo, de gentili, an de diabolo? De quovis dictum sit, Photiniane, tolerabilior est ille, qui tacuit: tu vero et voce ausus es dicere, ut insipiente insipientior probareris. Negas ergo, inquit, Deum; cum ego dixerim: Dii estis, et filii excelsi omnes . Et tu Deum negas, cujus opera divina circumspicis? 118. Dicat et SabelliaRespondebit et Dominus: Non audis Patrem, non audis Filium. Numquid hic ulla confusio est? Scriptura ipsa te docet Patrem esse, qui detulit judicium: Filium esse, qui judicat. Non audisti me dicentem: Solus non sum; sed ego, et qui misit me Pater . 119. Dicat et Manichaeus: Ego auctorem carnis nostrae diabolum credo. Respondebit ei: Ergo quid facies in coeles
Abbreviated transcription (Latin):
pondebit & ipse : Non possũ
ergo tibi tua peccata donare.
Subiectum dico: refer. & ad
hoc: Cur igitur libertatem
acueniã ab eopetis. quempu¬
tas ꝓseruitio eẽ subiectum.
uideo hȩrere ꝓsecutionem
tuam: N onergo quia pecca¬
torum meorũ ipsesũ consci¬
us non inuideo ueniã : quia
ipseopto indulgentiã: uotũ
tuum scire desidero: alliga¬
tũ apudiudicem desideria
tua: Non ꝓdo crimina : se¬
riem tuorum ex pecto uotorũ
facme adimaginem dĩ: res¬
pondebit & ille : ad quã ima¬
ginem : quam negasti : dic :
facme in corrup tibilem
refert utiq:: Quomodote
incorruptibilem facere pos¬
sum quentu creaturã dicen¬
do capacem corruptibilita¬
tis eẽ. uoluisti: mortuire¬
surgent incorrupti. & tu
corruptibilem dicis quem
dm̃ cernis : dic : bonus esto
mihi: dicettibi: quid pos¬
tulas quod negasti.: egote
bonum uoluĩ : Ego dixies
mihi id negare contendis:
& tuex pectas ueniã pecca¬
torum: sed nemo potestdo¬

Expanded text:
pondebit et ipse: Non possum pondebit et ipse: Non possum ergo tibi tua peccata donare. 112. Subjectum dico. Referet ad hoc: Cur igitur libertatem ac veniam ab eo petis, quem putas pro servitio esse subjectum? 113. Video haerere prosecutionem tuam: non urgeo, quia peccatorum meorum ipse sum conscius. Non invideo veniam, quia ipse opto indulgentiam: votum tuum scire desidero. En allego apud judicem desideria tua: non prodo crimina, seriem tuorum exspecto votorum.fac me ad imaginem Dei. Respondebit ille: Ad quam imaginem? Quam negasti? 115. Dic: Fac me incorruptibilem. Referet utique: 492 Quomodo te incorruptibilem facere possum, quem tu creaturam dicendo, capacem corruptibilitatis esse voluisti? Mortui resurgent incorrupti, et tu corruptibilem dicis quem Deum cernis ? 116. Dic: Bonus esto mihi. Dicet tibi: Quid postulas, quod negasti? Ego te bonum esse volui, ego dixi: Emihi id negare contendis? et tu exspectas veniam peccatorum? Sed nemo potest do
Abbreviated transcription (Latin):
nia : uidistiiudicem aduertis¬
ti angelos p̃dicantes: Illilaue¬
dant̃ & tuu tuperas: domina¬
tiones & potestates uenerant᷑
& tucalũ dris: ad orant om̃s
sc̃i eius : non ad orat dĩfilius.
non ad orat sp̃sscs ÷ Sera phim
trina repetito : sitrina repeti¬
tio. cur unalaudatio: si una
laudatio. curtrina repetitio :
nisi quia pater. & filius. & sps.
semel : nefilium sequestraret :
quater : necreaturas coniunge¬
r& : & ut ostenderet trinĩta¬
tis unam eẽdĩtatem. cum ter¬
trinitas : non adorat : lauda¬
tur trinitas : non laudat: E¬
gomalo sicut seraphimcre¬
dere: & sicut om̃s potestates. uir¬
tutesq: caelestes ad orare: Igi¬
tur prosecutionem tuã uidea¬
mus: que madmodum concilies
tibiiudicem: Dicsane. dic
discernein quã. quoputes esse
dissimilem⁊ dic aliud: Crea
mihi nec patri saltem credere
debuisti: qui genitum nomi
illẽ fiat tibi scđm fidem tuam :
ut tibibonus nonsim: Omni¬
potentem non arbitror: res¬

Expanded text:
nia, vidisti judicem, advertisnia, vidisti judicem, advertisti Angelos praedicantes. Illi laudant, et tu vituperas! Dominationes et Potestates venerantur, et tu calumniaris! Adorant omnes sancti ejus: non adorat Dei Filius, non adorat Spiritus sanctus. Seraphim trina repetitio? Si trina repetitio, cur una laudatio? Si una laudatio, cur trina repenisi quia Pater et Filius et Spirisemel, ne Filium sequestraret: quater, ne creaturas conjungeret. Et ut ostenderet Trinitatis unam esse deitatem, cum terTrinitas, non adorat: laudatur Trinitas, non laudat. Ego malo sicut Seraphim credere, et sicut omnes Potestates Virtutesque coelestes adorare. tur prosecutionem tuam videamus, quemadmodum concilies tibi judicem. Dic sane, dic, discerne, inquam, in quo putes esse dissimilem. 109. Dic aliud: Creatmihi, nec Patri saltem credere debuisti, qui genitum nominille: Fiat tibi secundum fidem tuam, ut tibi bonus non sim. 111. Omnipotentem non arbitror. Res
Abbreviated transcription (Latin):
&iam pater trahit ad filiũ quos
filius suscit& atq uiuificet: Ne¬
mo eniminquit potest uenire
ad me nisi pater quimisit me ad¬
traxerit eum. & ego resuscitabo
eum in nouissimo die: & tufili
subiectum haec necibi uidetur
eẽ subiectio in quoregnũ patris
paratur. cum pater ad filium
trahat & calumniae locus non sit
cum patriregnũ filius tradat.
nec aliqui p̃feratur: haec enĩ
documenta pi&atis sunt: quod
& pater filio. & filius patritra¬
dit : Ita enĩ sibi tradunt ut neq
ille qui accipit quasi regnũ ad¬
quirat . nec quitradit amittat:
Addexterã quoq: sederenulla p̃¬
latio : neq: ad sinistrã iniuriaẽ:
Diuinitas enimgradum nescit:
cui pater attrahit quos ille
innouissimodie suscitet:
necloco aliquo cirtum scribitur.
nectemporibus definitur: An¬
gustis animis. homines istapen¬
samus : Nulla differentia ca¬
ritatis : nullum discrimen est
unitatis : Sed curlongius eua¬
gamur : circums pectasti om¬

Expanded text:
etiam Pater trahit ad Filium, quos etiam Pater trahit ad Filium, quos Filius suscitet atque vivificet: Nemo enim, inquit, potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum: et ego resuscitabo eum in novissimo dsuscitet? Haeccine tibi videtur esse subjectio, in qua regnum Patri paratur, cum Pater ad Filium trahat, et calumniae locus non sit, cum Patri regnum Filius tradat, nec aliquid praeferatur? Haec enim documenta pietatis sunt, quod et Pater Filio, et Filius Patri tradat; ita enim sibi tradunt, ut neque ille qui accipit, quasi alienum acquirat: nec qui tradit, amittat. 105. Ad dexteram quoque sedere nulla praelatio est, neque ad sinistram injuria; divinitas enim gradum nescit, cui Pater attrahit, quos ille in novissimo die suscitenec loco aliquo circumscribitur, nec temporibus definitur. Angustis animis homines ista pensamus. Nulla differentia charitatis, nullum discrimen est unitatis. 491 106. Sed cur longius evagamur? Circumspectasti om
Abbreviated transcription (Latin):
& tuputas p̃ceptionis imperiũ :
demorte surrex̃ : & add exterã
dĩ sedet : sed et dixit inquit
pater : Accipe&iã ubi non dic̃
pat̃. & p̃dicit filius: a modo ui¬
debitis filiũ hominis. sedentẽ
addexterã uirtutis: & hoc de
assumptione corporis dicit :
Huic dic̃ sed eaddexterã meam:
Namsideaecerna sede diuinita¬
tis inquiris : int̃rogatus a pila¬
to si ipsee& rex iuda eorum ait :
Ix hoc sumnatus : unde& pau¬
lus mon& hoc eẽ nobis utile.
sixpm non ex p̃cepto neq: ex gra¬
tia. sed quasi dilectissimũ fili¬
ũ addexterã dĩ sed erecredam̃ :
sursum sunt quaerite : ubixp̃s
est ad dexterã dĩsedens: Quae
sursum sunt sapite : Hoc est
enĩ superiora sapere crede¬
re : Quia xp̃s ut sed eat non
quasi iussus obsequit᷑: sed qua¬
si filius dilectissimus honoratur:
Propt̃ rationẽ enĩ corporis
dicit sed eaddexterã meã : do¬
nec ponã inimicostuos scabel¬
lum pedum tuorum: quod si
& hoc ad calumniã trahis quia
paterdicit ponã in imicostuos.

Expanded text:
 tu putas praeceptionis imperium? De morte surrexit, et ad dexteram Dei sedet. 103. Sed dixit, inquis, Pater. Accipe etiam ubi non dicit Pater, et praedicit Filius: Amodo videbitis Filium hominis sedentem ad dexteram virtutis . Et hoc de assumptione corporis dicit; huic dicit: Sede ad dexteram meam . Nam si de aeterna sede divinitatis inquiris, interrogatus a Pilato si ipse esset rex Judaeorum, ait: In hoc sum natus . Unde et Apostolus monet hoc esse nobis utile, si Christum non ex praecepto, neque ex gratia, sed quasi dilectissimum Filium ad dexteram Dei sedere credamus. sursum sunt, quaerite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens: quae sursum sunt, sapite . Hoc est enim superiora sapere, credere quia Christus ut sedeat, non quasi jussus obsequitur, sed quasi Filius dilectissimus honoratur. Propter rationem ergo corporis dicit: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum 104. Quod si et hoc ad calumniam trahis, quia Pater dixit: Ponam inimicos tuos;
Abbreviated transcription (Latin):
dicentem : Dixit dñs dnõmeo :
sedeadextrismeis : sed et ergo ad
dexterã patris filius : Dic nunc.
quidesȩcularibus arbitraris es¬
timanda diuina : Num tibi ui¬
detur inferior qui addex terã
sedet : nũ in iuria est patris.
qui adsinistrã sedet : paterho¬
norat & tuiniuriã putas. pat̃

Expanded text:
etam: Dixit Dominus Domino meo, sede ad dexteram meam . Sedet ergo ad dexteram Patris Filius. Dic nunc qui de saecularibus arbitraris aestimanda divina, num tibi videatur inferior qui ad dexteram sedet? num injuria Patris, quia ad sinistram sedet? Pater honorat, et tu injuriam putas? P
Abbreviated transcription (Latin):
qui non credunt diuinis: fili¬
usdĩ dicebat sicut habes in euan¬
gelio: Paterclarifica nomen
tuũ : Vox patris decaelo audi
tadicentis est: & clarificaui.
& iterum clarificabo: Inifide¬
les haec audiebant. sed noncre¬
debant: dicebat filius respon¬
debat pater : & dicebant iudei
conitruum factum est: Illi alii
dicebant. angłs eilocutus est:¬

Expanded text:
qui non credunt divinis? Filiqui non credunt divinis? Filius Dei dicebat, sicut habes in Evangelio: Pater, clarifica nomen tuum. Vox Patris de coelo audita est dicentis: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Infideles haec audiebant, sed non credebant. Dicebat Filius, respondebat Pater; et dicebant Judaei: Tonitruum factum est illi ; alii dicebant: Angelus locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
go qm̃ quem filius dãnat & pa¬
ter damnat. & ideo honorifice¬
mus filiũ sicut honorificamus
patrẽ. ut ꝑfilium ad patrẽ ꝑ¬
uenire possimus: Haec ego
imperator auguste. cartim &
breuiter inpolita magis pro¬
posui: quam enodata diges¬
si: Quodsiqua arriani in con¬
summata arbitrantur : ego
uix fateor inchoata: Si qua
adhuc super. eẽ. opinantur
egopropeomnia: In fidelib
totum deẽ: sed abundat fide¬
libus : deniq: una confessio
petri. abundabit ad fidẽ xp̃o:
Tues inquit xp̃s filius dĩuiui:
Sat ẽ enim generationẽ scire
diuinam non diuisam non
demutatã non deriuatoriã:
scripturarum exponit᷑ libris
ret adhuc ab impiis credit᷑:
Incrassatũ est enĩ ut scriptum
est corpopusi hui: & auribus¬
suis grauiter audierunt. &
oculos suos grauauerunt. ne
ressuas arriani cluderesoleNT.
aut serere tumultus: quotiens¬
cumq: uerbum salutis auditur:
& quid mirũ sihumanis uocib
credere non soleant infideles.

Expanded text:
go quoniam quem Filius damnat, et Pago quoniam quem Filius damnat, et Pater damnat. Et ideo honorificemus Filium, sicut honorificamus Patrem; ut per Filium ad Patrem pervenire possimus. Imperator auguste, carptim ac breviter impolita magis proposui, quam enodata digessi. Quod si qua Ariani inconsummata arbitrantur, ego vix fateor inchoata: si qua adhuc superesse opinantur, ego prope omnia; infidelibus enim totum deest, abundat fidelibus. Denique una confessio Petri abundavit ad fidem Christo: Tu es Christus Filius Dei vivi ; sat est enim generationem scire divinam, non divisam, non diminutam, non derivatoriam, Scripturarum exponitur libris, nec adhuc ab impiis creditur: Incrassatum est enim, ut scriptum est, cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos gravaverunt; ne res suas Ariani claudere solent, aut serere tumultus, quotiescumque verbum salutis auditur. 131. Et quid mirum si humanis vocibus credere non soleant infideles,
Abbreviated transcription (Latin):
ficent filiũ: sicut honori¬
ficaNt patrẽ : Quin on hono¬
rificat filium : non honori¬
ficat patrem quimis it illum :
Si displicet sententia. appel¬
la ad patrem: rescinde iudi¬
cium quod pater detulit :
dic quia dissimilẽ hab& fi¬
lium: respondebit tibi: Ego
ergomentitussũ quidixi
filio faciamus hominẽ ad
imaginẽ & similitudinem
nr̃am : dicquia creauit : res¬
pondebit tibi: Cur ergo ad¬
orasti que maturã putasti
dicquiaminorẽ generauit
filium : respondebit m&ire
uideamus: dicquia ei nonde¬
buisti credere. refer& ad hoc
non tibi dixerã: Hic ẽ fili¬
us m̃s dilectũssimus in quo c̃¬
placui ipsum audite : Quid
est ipsum auditae: dicentẽ
utiq: omnia quaecũq pater
habet mea suNt: hoc audier̃
apłi: sicut scriptũ est : &ce¬
ciderunt in faciem suã. &ti¬
muerur ualde: Siceciderunt
qui confessi sunt. quid facient
quinegauerunt : sed illos uhs
tecigit᷑ & leuauit: uos iacere
patietur neuideatis gloriam
quamnegastis : Videamus er¬

Expanded text:
honorificant Patrem. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum . 124. Si displicet sententia, appella ad Patrem, rescinde judicium, quod Pater detulit. Dic quia dissimilem habet Filium. Respondebit tibi: Ego ergo mentitus sum, qui dixi Filio: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . 125. Dic quia creavit. Respondebit tibi: Cur ergo adorasti, quem creaturam putasti? 126. Dic quia minorem generavit Filium. Respondebit: Metire, videamus. 127. Dic quia ei non debuisti credere. Referet ad hoc: Non tibi dixeram: Hic est filius meus dilectissimus, in quo complacui, ipsum audite ? Quid est, ipsum audite? Dicentem utique: Omnia quae Pater habet, mea sunt . Hoc audierunt apostoli, sicut scriptum est: Et ceciderunt in faciem suam, et timuerunt valde . Si ceciderunt qui confessi sunt, quid facient qui negarunt? Sed illos Jesus tetigit et levavit: vos jacere patietur; ne videatis gloriam, quam negastis. 128. Videamus er