comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
olentia : que nõ indignatione ꝑ-¬
cutit᷑. sed miscłia cõdonat᷑. Bea¬
ta in quã uiolentia: que uim pa¬
tienti bonitatẽ elicit. ⁊ utilitatẽ
tribuit inferenti. Mala res ad¬
ititit᷑. ⁊ de inguria nemo cau¬
sat᷑. Nis admittit᷑. ⁊ religio ꝓpa¬
gat᷑. Quisqͥs enĩ uiolentior xpõ
fuerit: religiosior habet᷑ a xp̃o.
Aggredim᷑ gͦ in itinere dñm siqͥ¬
dem ipse est uia: ⁊ more latronũ
sius eũ spoliare nitim᷑. Cupimꝰ
illi auferre regnũ: thesaurũ. et
uitã. Sed ille tã diues ⁊ largus ẽ.
ut nõ abnuat: nõ resistat.  cũ
omnia dederit. nichilominꝰ ip̃s
omnia possidebit. Aggredim᷑ in¬
quã illũ nõ ferro. nõ fuste. non
saxo: sed mansuetudine. bonis
oꝑibꝰ. castitate. Hec sũt arma
fidei nr̃e: quibꝰ in congressione
certamꝰ. Ut aũt his armis it
In ui inferenda possimꝰ: ante
corporibꝰ nris uim quodã modi
faciamꝰ: ⁊ expugnemꝰ memba¬

Expanded text:
olentia! quae non indignatione peolentia! quae non indignatione percutitur, sed misericordia condonatur: beata, inquam, violentia, quae vim patienti bonitatem elicit, et utilitatem 396 tribuit inferenti. Mala res admittitur, et de injuria nemo causatur; vis admittitur, et religio propagatur. Quisquis enim violentior Christo fuerit, religiosior habebitur a Christo. Aggredimur ergo in itinere Dominum, siquidem ipse est via , et more latronum suis eum spoliare nitimur vestibus. Cupimus illi auferre regnum, thesauros, et vitam; sed ille tam dives et largus est, ut non abnuat, non resistat; et cum omnia dederit, nihilominus ipse omnia possideat. Aggredimur, inquam, illum non ferro, non fuste, non saxo, sed mansuetudine, bonis operibus, castitate. Haec sane sunt arma fidei nostrae, quibus in congressione certamus. Ut autem his armis uti in vi inferenda possimus, ante corporibus nostris vim quodammodo faciamus, et expugnemus membr
Abbreviated transcription (Latin):
deamꝰ. Regnũ celoꝵ nõ nisi. xp̃s
est dñs: qͥ regnat in celis. Cogit᷑
aut̃ uerbũ tuc̃ solet diti: cũ res
aliqua rarior. assidua oꝑatione
densat᷑. Ex quo gͦ ioħ̃es baptista
saluatoris annunciauit aduen¬
tũ. ex eo regnũ celoꝵ qͦd prius
fluidũ ⁊ remissũ apud uideos ia-¬
cebat. credentiũ ppłoꝵ cepit assi-¬
duitate densari:⁊ omĩs illa regni
raritas. p̃dicationũ frequentatio¬
ne solidari. Tam enĩ rarũ fuit
apud iudeos regnũ. ut transiret
ad gentes. tã fliidũ. ut emanaret
ad ppłos. Nuc̃ aũt tanta creden¬
tiũ cogit᷑ densitate. ut fixũ ⁊ so-¬
lidũ maneat sine fine. sic̃ scrip-¬
tũ est .R. regni eiꝰ nõ erit fins.
m facimꝰ. sic̃ ait euangłica lectio.
Et uim facientes diripiunt illud.
Uim inquã facimꝰ dnõ. nõ cõpellen¬
do sed flendo. nõ ꝓuocando imiui¬
riis. sed lacrimis exorando:ͥ non
blasphemando per suꝑbiã: sed ꝑ
humilitatẽ merendo. O beata ui¬

Expanded text:
. Regnum coelorum non nisi Christus est Dominus, qui regnat in coelis. Cogi autem verbum tunc solet dici, cum res aliqua rarior assidua operatione densatur. Ex quo ergo Joannes Baptista Salvatoris annuntiavit adventum, ex eo regnum coelorum, quod prius fluidum et remissum apud Judaeos jacebat, credentium populorum coepit assiduitate densari, et omnis illa regni raritas praedicationum frequentatione solidari; tam enim rarum fuit apud Judaeos regnum, ut transiret ad gentes: tam fluidum, ut emanaret ad populos. Nunc autem tanta credentium cogitur densitate, ut fixum et solidum maneat sine fine, sicut Scriptura dicit: Et regni ejus non erit finis . modo facimus, sicut ait evangelica lectio: Et vim facientes diripiunt illud . Vim, inquam, facimus Domino non compellendo, sed flendo; non provocando injuriis, sed lacrymis exorando; non blasphemando per superbiam, sed per humilitatem moerendo. O beata vi
Abbreviated transcription (Latin):
eat᷑. Rapit᷑ xp̃s. cũ occidit᷑ a iu¬
deis. sepelit᷑ a nobis. Rapit᷑ xp̃s
uigilantibꝰ discipłis. a dormien¬
tibus ꝑdit᷑ phariseis: sic̃ menti¬
endo ipsi confessi sũt. dũ custo-¬
dias ponerent sepulture: post re¬
surrectionẽ dnĩ dicentes. Quia
discipłi eiꝰ nocte ueneritt. ⁊ fura¬
ti sũt eũ nobis dormientibꝰ. Un¬
de spiritalit intelligimꝰ. qͥa xp̃m¬

Expanded text:
atur. Rapitur Christus, cum occiditur a Judaeis, et sepelitur a nobis. Rapitur Christus a vigilantibus discipulis, a dormientibus perditur pharisaeis; sicut mentiendo ipsi confessi sunt, dum custodias ponerent sepulturae, post resurrectionem Domini, dicentes: Quia discipuli ejus nocte venerunt, et furati sunt eum, nobis dormientibus . Unde spiritaliter intelligimus q
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝑsecutiones tuas fugiens: in calus
petraꝵ cũ suis cłicis latebrã fouet.
cũ ad te adduxis: ipse tͥ piscinã pietits¬
ostendet: in qͣ cũ te t̾cio m̾serit: om̃i
te ualitudo ista deseret lepre. Qd̃ cũ fẽm
fu̾it: hanc uicissitudiuẽ saluatori tuo
cõpensa: ut om̃s iussu tuo ꝑ orbẽ rona
hac parte purifica: ut relicta om̃i fapsti¬
tione ydoloꝵ: d̃m unũ qͥ uerꝰ et soluꝰ
est. adores ⁊ colas: ut ad eiꝰ uoluntatem
attingas Exurgens gͥ a sõno contan¬

Expanded text:
ctem persecutiones tuas fugiens in cavernis petrarum cum suis clericis latebras fovet. Hunc cum ad te adduxeris, ipse tibi piscinam ostendet, in quam dum tertio merserit, omnis te valetudo deseret leprae. Quod dum factum fuerit, hanc vicissitudinem salvatori tuo compensa ut omnes jussu tuo per orbem totum hac parte purifica te, ut relicta omni superstitione idolorum, Deum unum, qui verus et solus est, adores et excolas, et ad ejus voluntatem attingas. Exsurgens itaque a somno sta
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. ⁊ ambula. Non enim tam
in eo admirationis aliquid erat.
ut confracti lectuli ligneam cratẽ
portaret priraliticus: quã ut reso¬
luti corporis membra ⁊ debilitate
confracti. uelut anime sue neces¬
sariũ lectulũ paraliticus ipse ges¬
taret: ⁊ coram positis iudeis ꝓpriis
abiret pedibꝰ: qui manibꝰ albatus
fuerat alienis. Inꝰ oc plane sic̃ dixi
completa ẽ ꝓphetica illa sententia.
Uersasti stratũ eiꝰ in infirmitate eiꝰ.
Ut uersa uice portaret lectũ in quo
fuerat paulo ante portatus: ⁊ ani¬
ma illius que prius uasculo corporis
ferebatur. posteri corpus suũ ipsa
utiliꝰ circũferret. Potest etiã accipi
qͦd ait erũt duo in lecto uno. unꝰ
assumetur ⁊ unus relinquet᷑: xp̃i¬
anor plebs et ppłs uideori: qui
uelut uno lectulo hoc ẽ una man¬
datoꝵ. lege tenent᷑. ⁊ uelut simili
resurrectionis spe głantur. Tunc
igit᷑ xp̃ianoꝵ beatus ppłs assumet᷑
conuentꝰ relinquet᷑ in terra¬

Expanded text:
tuum, et ambula . Non enim tam tuum, et ambula . Non enim tam in eo admirationis aliquid erat, ut confracti lectuli ligneam cratem portaret paralyticus, quam ut resoluti corporis membra, et debilitate confracti, velut animae suae necessarium lectulum paralyticus ipse gestaret, et coram positis Judaeis propriis abiret pedibus, qui manibus allatus fuerat alienis. In hoc plane sicut dixi completa est prophetica illa sententia: Versasti stratum ejus in infirmitate ejus; et versa vice portaret lectum in quo fuerat paulo ante portatus, et anima illius, quae prius vasculo corporis ferebatur, postea corpus suum ipsa utilius circumferret. Potest etiam accipi, quod ait: Erunt duo in lecto uno, unus assumetur, et unus relinquetur, Christianorum plebs et populus Judaeorum, qui velut uno lectulo, hoc est una mandatorum lege tenentur, et veluti simili resurrectionis specie gloriantur. Tunc igitur Christianorum beatus populus assumetur con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe assũptio. Quamuis enim eodẽ
consortii lectulo teneant᷑: pro meri¬
tis tam̃ alter eoꝵ rapietur ad celũ:
alter relinquet᷑ in terris. Lectus¬
enim quidam nr̃ comminis est.
terre huiꝰ amplissimũ solũ: in qͦ
corpora nr̃ã deposita. tutissima
sede requiescũt. In hoc aut̃ lectu¬
lo ille molliꝰ dormit: quisq duriꝰ
in uita se gesserit. Possumꝰ enim
ipsa membra lectulos nr̃os ꝓprios
nuncupare:. in quibꝰ anime nr̃e¬
uelut in quodũ stratu suauissime
demorant᷑. Quod quidem sanctum
ꝓphetam sensisse arbitror: cum dicit.
Uniuersum stratũ eiꝰ uersasti in infir-¬
mitate eiꝰ. Heatus enim ille: cuiꝰ stra¬
tum. dñs in ipsiꝰ infirmitate conuer¬
tit : ut qui fuerat paulo ante ira¬
cundus. adulter ⁊ petulans. ⁊ cũctoꝵ
scelerum infirmitatibꝰ plenus: assu¬
etũ corpus eiꝰ malis. uersante dno
fiat castꝰ. humilis ⁊ modestus. De qͦ
stratu spiritalit̾ ad paraliticũ dictũ
est a dño. Surge: tolle grabatũ

Expanded text:
m eodem consortii lectulo teneantur, pro meritis tamen alter eorum rapietur ad coelum, alter relinquetur in terris. Lectus quidem noster communis est terrae hujus amplissimum solum, in quo corpora nostra deposita tutissima sede requiescunt. In hoc autem lectulo ille mollius dormit, quisquis durius in vita se gesserit. Possumus enim ipsa membra nostra lectulos nostros proprios nuncupare, in quibus animae nostrae in quodam strato suavissime demorantur; quod quidem sanctum prophetam sensisse arbitror, cum dicit: Universum 8 stratum ejus versasti in infirmitate ejus . Beatus enim est ille, cujus stratum Dominus in ipsius infirmitate convertit; ut qui fuerat paulo ante iracundus, adulter, et petulans, et cunctorum scelerum infirmitatibus plenus, assuetum corpus ejus malo versans Dominus, fiat castus, humilis et modestus: de quo strato spiritualiter ad paralyticum dictum est a Domino: Surge: tolle lectum
Abbreviated transcription (Latin):
more exultando dicamꝰ. Uenite
eos quibꝰ dictũ est. Accedite ad eñ
⁊ illuminamini:⁊ uultꝰ urĩ nõ
erubescent. Si aũt audiunt ⁊ mꝰ
obaudiũt: uident ⁊ inuident. Is
eos sũt de quibꝰ dictũ ẽ. Peccator
uidebit ⁊ irascet᷑: dentibꝰ suis fre¬

Expanded text:
more exsultando dicamus , Venitmore exsultando dicamus , Veniteos quibus dictum est: Accedite ad eum, et illuminamini ; et vultus vestri non erubescent. Si autem audiunt et non obaudiunt, vident et invident, inter eos sunt de quibus dictum est: Peccator videbit,
Abbreviated transcription (Latin):
Uenite ascendamꝰ in montẽ dni. Niis¬
quã terrarũ ꝑgere ⁊ ꝑuenire con¬
tendit̃. Ubi sũt ibi ascendũt: quia
in omni loco sacrificiũ offert᷑ scd̾m
ordinẽ melchisedech. U sic̃ alius ꝓpħa
dicit. exterminat ds̃ om̃s deos gen¬
tiũ terre: ⁊ adorant eũ unusquisq
de loco suo. Cũ ergo uob̃̾ dicit᷑ ac¬
cedite ad eũ: nõ nob̃ dicit᷑. naues
aut ium̃ta p̃parate  ⁊ en urĩs ui¬
timis onerate: ⁊ de tam longinqu
ꝑgite ad locũ ubi ds̃ sacrificia ure
deuotionis acceptet. Accedite ad
Ambulando non laborabitis. Ibi enĩ
aceditis: ubi creditis. Hec fr̃s siue
ant iudei: nos tam̃ ubi possumꝰ
cũ eoꝵ dilectione p̃dicemꝰ. Nec su¬
ꝑbe głem᷑ aduersus ramos fractos
sed potiꝰ cogitemꝰ cuiꝰ grã ⁊ quanta
miscđia.⁊ in qua radice inserti
sumꝰ : ut nõ alta sapientes. sed hu¬
Imilibꝰ consentientes: nõ eis cum
p̃sũptione insultando. sed cũ tre¬

Expanded text:
Venite, ascendamus in montem Domini, nusVenite, ascendamus in montem Domini, nusquam terrarum pergere et pervenire contendunt. Ubi sunt, ibi ascendunt: quia in omni loco sacrificium offertur secundum ordinem Melchisedec. Et sicut alius propheta dicit, Exterminat Deus omnes deos gentium terrae, et adorant eum unusquisque de loco suo . Cum ergo vobis dicitur, Accedite ad eum: non vobis dicitur, Naves aut jumenta praeparate, et vestris victimis onerate, et de tam longinquo pergite ad locum ubi Deus sacrificia vestrae devotionis acceptet; sed, Accedite ad Ambulando non laborabitis: ibi enim acceditis, ubi creditis. CAPUT X. 15. Qant Judaei, nos tamen ubi possumus, cum eorum dilectione praedicemus. Nec superbe gloriemur adversus ramos fractos: sed potius cogitemus cujus gratia, et quanta misericordia, et in qua radice inserti sumus; ut non alta sapientes, sed humilibus consentientes , non eis cum praesumptione insultando, sed cum tre
Abbreviated transcription (Latin):
cat uos ꝓpħa cũ dic̃. ꝓ nuc tu domꝰ
iacob: uenite ambulemꝰ in lucem
dnĩ. Tu domꝰ iacob quã uocauit
⁊ elegit. nõ tu quã dimisit. Dimisit
bitis quã uocauit: illa carebitif.
quã dimisit. Lux quippe dnĩ in
qua ambulant gentes: illa est de
qua idem ꝓpħa dicit. Dedi te in
lucem gentiũ: ut sis salus mea usq
in fines terre. Cui dictũ est hoc.
nisi xp̃o: De quo impletũ est. nisi
de.xp̃o: Non est ista lux in uobis:
de quibꝰ identidẽ dictũ est. Dedit
illis ds̃ sp̃m conpunctionis: ocłos
ut nõ uideant: ⁊ aures ut nõ au¬
diant. usq in hodiernũ diem. Nõ
est inquã in uob̃ hec lux. Ideo ni¬
mia cecitate lapidẽ reꝓbatis. qui
factus est in caput anguli. Ergo
accedite ad eũ. ⁊ illuminamim.
Quid ẽ accedite: nisi credite: Quo
enim eatis ut ad eũ accedatis: cũ
ille sit lapis de quo damhel ꝓpb̃a
dicit: quod crescendo tam magnꝰ
factꝰ est. ut impleret uniuersã fa¬
ciem terre: Sic enĩ ⁊ gentes dicũt.

Expanded text:
nunc tu, domus Jacob, venite, ambulemus in luce Domini. Tu, domus Jacob, quam vocavit et elegit; non Tu, quam dimisit. Dimisit bitis, quam vocavit; illa carebitis, quam dimisit. Lux quippe Domini, in qua ambulant gentes, illa est de qua idem propheta dicit, Dedi te in lucem gentium, ut sis salus mea usque in fines terrae . Cui hoc dictum est, nisi Christo? de quo impletum est, nisi de Christo? Non est ista lux in vobis, de quibus identidem dictum est: Dedit illis Deus spiritum compunctionis; oculos, ut non videant; et aures, ut non audiant, usque in hodiernum diem . Non est, inquam, in vobis haec lux: ideo nimia caecitate lapidem reprobatis, qui factus est in caput anguli. Ergo, Accedite ad eum, et illuminamini . Quid est, Accedite; nisi, credite? Quo enim eatis, ut ad eum accedatis; cum ille sit lapis de quo Daniel propheta dicit, quod crescendo tam magnus mons factus sit, ut impleret universam faciem terrae ? Sic enim et gentes quae dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
equalis deo. Ibi ei dicit᷑. Accingere
gladiũ tuũ iuxta femur: quod in
carne esset hominibꝰ locuturus.
gladiũ quippe sermo: per femur
caro significat᷑. Quia semet ipsum
eximnaniuit formã serui accipiens:
ut ille ꝑ diuinitatẽ speciosus forma
p̃ filiis hominũ. etrã illud fieret ꝑ
infirmitatẽ: quod de illo dicit alius
ꝓpheta. Uidimꝰ eũ. et nõ habebat
speciem neq decorẽ: sed uultus eiꝰ¬
abiectus. ⁊ deformis positio eiꝰ. Nam
in eodem psalmo qͦd nõ tantũ homo
sed etiã ds̃ sit xp̃s. aꝑtissime ostendi¬
tur: cum subdit᷑. Thronus tuus ds̃¬

Expanded text:
aequalis Deo. Ibi ei dicitur, Accingere aequalis Deo. Ibi ei dicitur, Accingere gladium tuum juxta femur: quod in carne esset hominibus locuturus. Per gladium quippe sermo, per femur caro significatur: quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiens; ut ille per divinitatem speciosus forma prae filiis hominum, etiam illud fieret per infirmitatem, quod de illo alius propheta, Vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem; sed vultus eabjectus, et deformis positio ejus . Nam in eodem psalmo, quod non tantum homo, sed etiam Deus sit Christus, apertissime ostenditur, cum subditur: Thronus tuus, D
Abbreviated transcription (Latin):
se iam xp̃m. quã fuerant illa que
prenunciabant esse uenturũ. Qͥd
sibi aũt uult quod sic p̃notantur
quidam psalmi. quos ⁊ ipsi legũt¬
⁊ habent in litterarũ auctoritate
sc̃arumꝰ ut in eoꝵ titulis scriptũ
sit. ꝓ his que immutabunt᷑: textꝰ
uero eoꝵdem psalmoꝵ predicat
xp̃m:Inisi quia illoꝵ mutatio
ꝑ illũ futura p̃dicta est. ꝑ quem
apparet impleta:: ut ppłs dei qͥ
nunc ẽ ppłs xpĩanus. iam non
cogat᷑ obseruare que ꝓpheticis
temporibꝰ obseruabant᷑: nõ quia
damnata sed qͥa mutata sũt nõ
ut res ipse que significabantur
perirent: sed ut rerũ signa suis
queq temporibꝰ conuenirent:¬
Deniq in psalmo quadragesimo
quarto. nam ipse primꝰ eoꝵ est
qui huiusmodi titulũ preferũt.
ꝓ his que inmutabunt᷑: ubi etiã
legit᷑ canticũ ꝓ dilecto. aꝑtissime
pre filiis hominũ. Qui cũ in forma
dei esset: nõ rapinã arbitratꝰ est ẽẽ

Expanded text:
se jam Christum, quam fuerant illa quae se jam Christum, quam fuerant illa quae praenuntiabant esse venturum. Quid sibi autem vult, quod sic praenotantur quidam psalmi, quos et ipsi legunt et habent in Litterarum auctoritate sanctarum, ut in eorum titulis scriptum sit, Pro iis quae immutabuntur; textus vero eorumdem psalmorum praedicat Christum: nisi quia eorum mutatio per illum futura praedicta est, per quem apparet impleta? ut populus Dei, qui nunc est populus christianus, jam non cogatur observare quae propheticis temporibus observabantur: non quia damnata, sed quia mutata sunt; non ut res ipsae quae significabantur perirent, sed ut rerum signa suis quaeque temporibus convenirentDenique in psalmo quadragesimo quarto nam ipse primus est eorum qui hujusmodi titulum praeferunt, Pro iis quae immutabuntur: ubi etiam legitur, Canticum pro dilecto  apertissime prae filiis hominum. Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est, esse
Abbreviated transcription (Latin):
eccła. aliqui ꝑmanent: aliqui
cadũt. Qui ꝑmanent assumiriuꝰ¬
hostiam uiuam. scãm. deo placen¬
tem. Cui ⁊ animas nrãs in deside-¬
riis scĩs ꝓ sanguine intelligenter
effundimus: ⁊ xpi uelut agni im¬
maculati sanguine ab omĩ iniqͥ¬
tate mundam᷑: qui ꝓpter simili¬
tudinẽ carnis peccati. etiam capri¬
no pecore in ueteribus sacrificiis
figurat᷑. Nec eum negat in cru-¬
cis cornibꝰ taurũ: qui in illa cog¬
noscit maximã uictimam. In illo
requiem cum inuenimꝰ: uere sa¬
bbatizamꝰ. Et lune noue obserua¬
tio. uite. noue ẽ sc̃ificatio: ⁊ pas¬
habens uetustatis. E siqua sunt
alia in quibꝰ nũc immorari non
opus est. que illis ueteribꝰ adum¬
brata sunt signis: in illo habent¬
finem. cuiꝰ regni nõ erit finis. In illo
omnia oporrebat impleri: qui ue¬
nit legẽ ⁊ ꝓphetas nõ soluere sed
adimplere. Proinde illa uetera
signa rerum nõ euacuariit argu¬
alia essent que nunciarent uenis¬

Expanded text:
ecclesia aliqui permanent, aliqui ecclesia aliqui permanent, aliqui cadunt. qui permanent, assumuhostiam vivam sanctam, Deo placentem , cui et animas nostras in desideriis sanctis pro sanguine intelligenter effundimus, et Christi velut agni immaculati sanguine ab omni iniquitate mundamur: qui propter similitudinem carnis peccati, etiam caprino pecore in veteribus sacrificiis figuratur, nec eum negat in crucis cornibus taurum, qui in illo cognoscit maximam victimam. In illo requiem cum invenimus, vere sabbatizamus, et lunae novae observatio, vitae novae est sanctificatio, et Pashabens vetustatis; et si qua alia sunt, in quibus nunc immorari non opus est, quae illis veteribus adumbrata sunt signis, in ifinem, cujus regni non erit finis. In illo quippe omnia oportebat impleri, qui venit legem et prophetas non solvere, sed implere. Proinde illa vesigna rerum non evacuavit argualia essent quae nuntiarent venis
Abbreviated transcription (Latin):
nificari. Unt̃i eoꝵ qui ociũ ⁊ qui¬
etem eligunt: neq negociis secu¬
laribus neq eccłiasticis occupati.
que illoꝵ quies lecti nomine sig¬
nificata est. Alterũ eoꝵ qͥ in ple¬
bibꝰ constititi regunt᷑ a doctioribꝰ.
agentes ea que sunt huiꝰ scłi. Quos
⁊ feminarũ nomine significauit.
quia consiliis ut dixi ꝑitoꝵ regi eas
expedit: ⁊ molentes dixit: ꝓpter
temporaliũ negocioꝵ orbem atq
circiiitũ. Quas tamen in uno mo¬
lentes dixit: in quantũ de ipsis
Terciũ eoꝵ qui oꝑant᷑ in eccł̃e mi¬
nisterio. tanquã in agro dei: de
qua agricultura apłs loquitur.
In his gͦ tribꝰ generibꝰ. bina sunt
rursus genera hominũ in singu¬
lis: ⁊ pro robore suarũ uiriũ dis¬
cernunt᷑. Cum enĩ om̃s ad eccłe
membra ꝑtinere uideantur: ad¬
ueniente tam̃ tẽptatione tribu¬
lationis. et ex illis qui sunt in ocb
⁊ ex illis qui sunt in negociis scł̃i.
et ex illis qui deo ministrant i

Expanded text:
nificari. Unum eorum qui otium et quinificari. Unum eorum qui otium et quietem eligunt, neque in negotiis saecularibus neque negotiis ecclesiasticis occupati, quae illorum quies lecti nomine significata est. Alterum eorum qui in plebibus constituti, reguntur a doctoribus, agentes ea quae sunt hujus saeculi, quos et feminarum nomine significavit, quia consiliis ut dixit peritorum eis expedit, et molentes dixit, propter temporalium negotiorum orbem atque circuitum: quas tamen in uno molentes dixit in quantum de ipsis tertium eorum, qui operantur in ecclesiae ministerio tamquam in agro dei, de qua agricultura apostolus loquitur. in his ergo tribus generibus bina sunt rursus genera hominum in singulis et pro robore suarum uirium discernuntur. cum enim omnes ad ecclesiae membra pertinere uideantur, adueniente tamen temtatione tribulationis et ex illis qui sunt in otio et ex illis qui sunt in negotiis saeculi et ex illis qui deo ministrant in
Abbreviated transcription (Latin):
diuinũ iudiciũ: omnia casibꝰ ferri.
⁊ fortiitis motibꝰ uentilari. Nam
si ds̃ inquis res humanas respice¬
ret: floreret illiꝰ iniquitas. et mea
innocentia laboraret: Omnis morbꝰ
animi habet in scripturis medica¬
mentũ suũ. Qui gͦ sic egrotat ut ista
dicat in corde suo: bibat potionem
psalmi. Quid est: Iterũ inspiciamꝰ
quid dicebas. Quid dicebrĩ inquis:
nisi qͦd uidese Mali florent: boni
bibe. Ipse tibi hoc de quo murmu
saluberrimũ poculũ. Accommodri
ꝑ aurẽ os cordis: ⁊ bibe qͦd audis.
Noli subemulari in malignantibꝰ.
neq emuleris facientes iniqͥtatẽ.
Qm̃ tanquã fenũ uelociter arescẽt.
⁊ sic̃ holera prati cito cadent. Quod
tibi longũ uidetur: cito ẽ deo.
Subiunge te deo: ⁊ tibi cito erit.
uro sunt in illa
nocte duo in lec¬
to. et due molentes
bus omnibꝰ binis singuli assum̃¬
tur. ⁊ singuli relinquent᷑: Tria
genera hominũ hic uidentur sig¬

Expanded text:
divinum judicium, omnia casibus ferri divinum judicium, omnia casibus ferri et fortuitis motibus ventilari. Nam si Deus, inquis, res humanas respiceret, floreret illius iniquitas, et mea innocentia laboraret? Omnis morbus animi habet in Scripturis medicamentum suum: qui ergo sic aegrotat, ut ista dicat in corde suo, bibat potionem psalmi hujus. Quid est? Iterum inspiciamus quid dicebas? Quid dicebam, inquis, nisi quod vides? Mali florent, boni bibe: ipse tibi hanc, de quo ista murmursaluberrimum poculum; accommoda per aurem os cordis, et bibe quod audis: Noli aemulari in malignantibus, neque aemuleris facientes iniquitatem. Quoniam tanquam foenum cito arescent, et sicut olera prati cito cadent. Quod tibi longum videtur, cito est Deo: subjunge te Deo, et tibi cito erit.Qui sunt in illa nocte duo in lecto, et duae molentes ibus omnibus binis singuli assumentur, et singuli relinquentur? Tria genera hominum hic videntur sig
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ paratũ te facit qui tibi loquitur:
cum tempus ẽ ⁊ illi loquendi. nõdũ
iudicandi:⁊ tibi audiendi: nõdum
frustra penitendi. Est enim modo
penitentia nõ frustra. erit tuc̃ frus¬
tra. Non enim tũc nõ penitebit
homines male uixisse : sed nullo
modo illis iusticia dei reuocat: qͦd
sua miusticia nõ p̃uiderunt. Ius¬
tum est enĩ apud deũ ut mͦ imꝑ¬
tiat miscdđiam: tuc̃ exerceat iudi-¬
cium. Ideo nõ tacet᷑. An tacetur:
Arguat quisq murmuret: si non
ꝑ totum orbem hec scriptura recitat᷑
atq cantat᷑. si cessat etiam uenalis
fieri ꝑ publicũ. Sed re uera hoc te¬
quia uides male
uiuentes fe¬
lices. rerũ istarũ¬
fluere: sanos esse: suꝑbis dignitatibꝰ¬
eminere : incolumem habere domũ:
gaudia suoꝵ: obsequia lientũ: ex¬
cellentissimas potentias. nichil triste
interpellare uitã ipsoꝵ. Mores neqͥs¬
simos uides: facultates copiosissimas
ꝑspicis: ⁊ dicit cor tuum nullũ esse

Expanded text:
ergo te paratum facit qui tibi loquitur, ergo te paratum facit qui tibi loquitur, cum tempus est et illi loquendi, nondum judicandi, et tibi audiendi, nondum frustra poenitendi. Est enim modo poenitentia non frustra: erit tunc frustra. Non enim tunc non poenitebit homines male vixisse: sed nullo modo illis justitia Dei revocat quod sua injustitia perdiderunt. Justum enim est apud Deum, ut modo impertiat misericordiam, tunc exerceat judicium. Ideo nunc non tacetur. An tacetur? Arguat quisque, murmuret, si non per totum orbem haec Scriptura recitatur atque cantatur; si cessat etiam venalis ferri per publicum. quia vides male viventes felices, rerum istarufluere, sanos esse, superbis dignitatibeminere, incolumem habere domum, gaudia suorum, obsequia clientium, excellentissimas potentias, nihil triste interpellare vitam ipsorum: mores nequissimos vides, facultates copiosissimas perspicis; et dicit cor tuum nullum esse
Abbreviated transcription (Latin):
non dedistis michi manducare.
ꝓinde quia de his qui uersant᷑
in negociis ⁊ oꝑibꝰ huiꝰ mundi
alii diligunt bene facere indi¬
gentibꝰ  alii negligunt: tanqͣm
de duabꝰ in molendino una as¬
sumetur.⁊ una relinquet᷑. Lec¬
tum aũt arbitror positũ ꝓ qui¬
ete : quia sũt qui neq actiones¬
huius. mundi pati uolũt: sicut
coniugati homines. habentes do¬
mos. familias. filios: neq aliqͥd
in eccła agunt sic̃ prepositi uelut
in agricultura laborantes: sed
uelut ad hec infirmi secedunt ad ociũ.
⁊ quieti esse diligunt ueluti memo¬
res iniquitatis sue: nõ se comuten¬
tes magnis actionibus: ⁊ quodam mo¬
do in stratu infirmitatis rogantes
deũ. E ipsa ꝓfessio habet bonos:. Ha-¬
bet fictos. Proinde etiã ex his unus
assumet᷑: ⁊ unꝰ relinquet᷑. Ad quã¬
cumq te ꝓfessionẽ conuerteris: para
te pati fictos. Alioqui si te nõ para¬
ueris: inuenies quod nõ sꝑabas. Aut
deficies: at ꝑturbriberis. Ad omĩa

Expanded text:
non dedistis mihi manducare . Proinde, quia de his qui versantur in negotiis et operibus hujus mundi, alii diligunt benefacere indigentibus, alii negligunt: tanquam de duabus in molendino una assumetur, et una relinquetur. Lectum autem positum arbitror pro quiete: quia sunt qui neque actiones mundi pati volunt, sicut sunt conjugati homines habentes domos, familias, filios; neque aliquid in Ecclesia agunt, sicut praepositi velut in agricultura laborantes; sed velut ad haec infirmi, secedunt ad otium, et quieti esse diligunt; veluti memores infirmitatis suae, non se committentes magnis actionibus, et quodammodo in strato infirmitatis rogantes Deum. Et ipsa professio habet bonos, habet fictos: proinde etiam ex his unus assumetur, et unus relinquetur. Ad quamcumque professionem te converteris, para te pati fictos: alioquin si te non paraveris, invenies quod non sperabas, et deficies aut perturbaberis. Ad omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nificat᷑. sed manifesto p̃conio
ꝓphetice uocis exprimit᷑. Aperte
promissũ est testamentũ nouũ
nõ scd̃m testamentũ quod factũ
ẽ ad ppłm quando eductus ẽ de
egypto. Cum gͦ in illo ueteri
testam̃to p̾cepta sint ista que
nos ad nouũ ꝑtinentes obserua¬
re nõ cogim᷑ :ͥ cur nõ iudei se
potiꝰ in uetustate suꝑuacanea
remansisse cognoscunt : quã
nob̾ noua ꝓmissa tenentibꝰ qͦd
ueant᷑ umbre. Spiritalis signi¬
ficatio iam lucescat: ut carna¬
lis obseruatio iam quiescat. Ds̃¬
deoꝵ locutꝰ est: ⁊ uocauit terrã
a solis ortu usq ad occasũ. Utiq
omnẽ terrã ad testamentũ no¬
uum: cui dicit᷑ in. alio psalmo.
Cantate dñõ canticũ nouũ: can¬
tate dnõ omnis terra. Non gͦ
sic̃ antea ex monte sẏna locu¬
tus est uni ppło quẽ uocauit er
egipto ds̃ deoꝵ. sed locutꝰ est
ut uocaret terrã a solis ortu usq
ad occasũ. Quã si iudens uellet
intelligere locutionẽ: audiret

Expanded text:
nificatur, sed manifesto praeconio nificatur, sed manifesto praeconio propheticae vocis exprimitur. Aperte promissum est testamentum novum, non secundum testamentum quod factum est ad populum, quando eductus est de Aegypto. Cum ergo in illo veteri testamento praecepta sint ista, quae nos ad novum pertinentes observare non cogimur, cur non Judaei se potius in vetustate supervacanea remansisse cognoscunt, quam nobis nova promissa tenentibus; quod veantur umbrae ; spiritualis significatio jam lucescat, carnalis celebratio jam quiescat. Drram a solis ortu usque ad occasum: utique omnem terram ad testamentum novum, cui dicitur in alio psalmo, Cantate Domino canticum novum; cantate Domino omnis terra. Non ergo sicut antea ex monte Sina locutus est uni populo, quem vocavit ex Aegypto Deus deorum; sed sic locutus est, ut vocaret terram a solis ortu usque ad occasum. Quam si Judaeus vellet intelligere locutionem, audiret
Abbreviated transcription (Latin):
it radix patriarcharũ ⁊ ꝓphe¬
tarũ. Quia et si fuerit inqͥt
ẏsaias numerus filioꝵ isrł qͣsi
arena maris: reliqͥe salue fiẽt.
Sed ꝑ eum de quo dicitur:
Et suꝑ filiũ hominis quẽ confir¬
masti tibi. Per hunc filiũ homi
liquiis hoc est apłis.⁊ aliis mul¬
tis qͥ ex irahelitis in xp̃m dñi
crediderũt. accedente plenitudi¬
ne gentiũ uinea scã ꝑficit᷑. ⁊ in re-¬
motione ueterũ atq institutione
nouoꝵ sacram̃toꝵ. titulus enis
psalmi pro his que commutabun¬
tur impletur. Apertioribꝰ itaq tes¬
timoniis cũ eis agendum est: que
siue consentiant. siue dissentiãt.
tam̃ sentiant. Ecce dies ueniunt
dicit dñs:⁊ confirmabo suꝑ do¬
mum iacob testam̃tum nouum:
nõ scđm testamentũ quod consti¬
tui patribꝰ eoꝵ. in die qua app̃¬
hendi manũ eoꝵ: ut educerem
eos de terra egypti. Ista certe p̃¬
dicta mutatio. nõ per psalmoꝵ
titulos intelligentibꝰ paucis sig¬

Expanded text:
it radix Patriarcharum et Propheit radix Patriarcharum et Prophetarum. Quia etsi fuerit, inquit Isaias, numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient : sed per eum de quo dicitur, et super Filium hominismus a te. Per hunc filium hominliquis, hoc est Apostolis, et aliis multis, qui ex Israelitis in Christum Deum crediderunt, accedente plenitudine Gentium, vinea sancta perficitur: et in remotione veterum, atque institutione novorum sacramentorum titulus ejus psalmi, Pro his quae commutabuntur, impletur. 8. Apertioribus itaque testimoniis cum eis agendum est, quae sive consentiant, sive dissentiant, tamen sentiant. Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et confirmabo super domum Jacob testamentum novum, non secundum testamentum quod constitui patribus eorum, in die qua apprehendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti . Ista certe praedicta mutatio, non per Psalmorum titulos intelligentibus paucis sig
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus septuagesimꝰ nonus simili
titulo prenotat᷑: ꝓ his que immu¬
tabunt᷑. In quo psalmo int̾ cetera
scriptũ est. Respice de celo ⁊ uide:
⁊ uisita uineã istam. Et ꝑfice eam
quã plantauit dextera tua. ⁊ suꝑ
filiũ hominis quẽ confirmasti tibi.
Ipsa est enim uinea de qua dicitur.
Uineam ex egypto transtulisti. Nõ
enĩ xp̃s aliã plantauit:. sed ipsam
ueniendo in melius cõmutauit. Sic
⁊ in eugłio legit᷑. Malos male ꝑdet:
et uineam suam loquabit aliis agri¬
colis. Non enim ait eradicabit. aliãq
plantabit: sed eandem ipsam locabit
aliis agricolis. Eadẽ namq est scõꝵ
societate ciuitas dei. ⁊ congregatio
filioꝵ ꝓmissionis mortaliũ succes¬
sione ac decessione cõplenda. atq
in fine scłi simul in omnibꝰ inmor¬
talitatẽ debitã receptura. Que alio
modo in alio psalmo ꝑ oliuã frue-¬
ti sunt infideles ⁊ suꝑbi ac ꝑ hoc
infructuosi rami. ut insereret᷑
oleaster gentiũ: ideo ꝑire potu¬

Expanded text:
psalmus septuagesimus nonus simili titulo praenotatur: Pro iis quae immutabuntur. In quo psalmo inter caetera scriptum est, Respice de coelo, et vide, et visita vineam istam: et perfice eam quam plantavit dextera tua; et super Filium hominis, quem confirmasti tibi. Ipsa est enim vinea de qua dicitur: Vineam ex Aegypto transtulisti. Non enim Christus aliam plantavit; sed ipsam, veniendo, in melius commutavit. Sic et in Evangelio legitur: Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis . Non enim ait, Eradicabit, aliamque plantabit; sed, eamdem ipsam locabit aliis agricolis. Eadem namque est sanctorum societate civitas Dei et congregatio filiorum promissionis, mortalium decessione ac successione complenda, atque in fine saeculi simul in omnibus immortalitatem debitam receptura: quae alio modo in alio psalmo per olivam fructi sunt infideles et superbi, ac per hoc infructuosi rami, ut insereretur oleaster Gentium, ideo perire potu
Abbreviated transcription (Latin):
eternũ scd̃m ordinẽ melchisedec.
Quid ẽ uirauit dñs : nisi inconcussa
ueritate firmauit : Et qͥd est nõ
penitebit eũ nisi hoc sacerdotiũ
nulla omnino ratione mitabit:
Neq enĩ sic̃ hominẽ penitet deũ
sed dei dicit᷑ penitetia: quãuis ab
illo institueret᷑. rei cuiꝰq mutatio
que credebat᷑ esse mansura. Ninde
cũ dicit nõ penitebit eũ. tu es sa¬
cerdos in eternũ scdm ordinẽ mel¬
chisedec: satis ostendit eñ penitu¬
isse :ͥ hoc ẽ mutare uoluisse sacer¬
dotiũ quod constituerat scd̃m or¬
dinem aaron: sic̃ de utroq uidemꝰ
impletũ. Nam ⁊ atron sacerdotiũ

Expanded text:
aeternum secundum ordinem Melchisedec . aeternum secundum ordinem Melchisedec . Quid est, Juravit Dominus; nisi, inconcussa veritate firmavit? et quid est, non poenitebit eum, nisi, hoc sacerdotium nulla omnino ratione mutabit? Neque enim sicut hominem, poenitet Deum: sed Dei dicitur poenitentia, quamvis ab illo institutae, rei cujusque mutatio, quae credebatur esse mansura. Proinde cum dicit, Non poenitebit eum, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec; satis ostendit eum poenituisse, hoc est, eum mutare voluisse sacerdotium quod constituerat secundum ordinem Aaron: sicut de utroque videmus impletum. Nam et Aaron sacerd
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ad hec respondetiss Aꝑite ocłos
tandem aliquando: ⁊ uidete ab ori¬
ente sole usq in occidentẽ. nõ in
uno sicut uob̾ fuerat constitittũ.
sed in omĩ loco offerri sacrificium
xpĩanoꝵ: non cuilibet deo. sed ei
qͥ ista p̃dixit deo ifrł. Unde alibi
dicit ecłẽ sue. ł qui eruit te: ipse
ds isrł uniuerse terre uocabitur.
Scͣutamini scripturas: in qͥbus uos
putatis habere uitã eternã. Et ꝓ¬
fecto haberetis: si xp̃m in eis in
⁊ ipse testimoniuĩ ꝑhibent de hoc
sacrificio mundo quod offert᷑ deo
ifrł. nõ ab una gente urã de
cuiis manibꝰ nõ se accepturũ esse¬
p̃dixit: sed ab omnibꝰ gentibꝰ que
dicũt. Uenite ascendamꝰ in montẽ
dnĩ. Nec in uno loco sicut p̃ceptũ
erat in terrena ierłm: sed in omĩ
loco usq in ipsam ierłm. Nec scđm
ordinẽ aaron. sed scđm ordinẽ mel¬
chisedec. Apõ enim dictũ est. ⁊ de
xpõ ante p̃dictũ est Iurauit dñs
⁊ nõ penitebit eũ. tu es sacerdos in

Expanded text:
Quid ad haec respondetis? Aperite oculos tandem aliquando, et videte, ab oriente sole usque in occidentem, non in uno, sicut vobis fuerat constitutum, sed in omni loco offerri sacrificium Christianorum; non cuilibet deo, sed ei qui ista praedixit, Deo Israel. Unde et alibi dicit Ecclesiae suae: Et qui eruit te, ipse Deus Israel, universae terrae vocabitur . Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos habere vitam aeternam . Et profecto haberetis, si Christum in eis int ipsae testimonium perhibent de hoc sacrificio mundo, quod offertur Deo Israel; non ab una gente vestra, de cujus manibus non se accepturum praedixit; sed ab omnibus gentibus, quae dicunt, Venite, ascendamus in montem Domini . Nec in uno loco, sicut vobis praeceptum erat in terrena Jerusalem; sed in omni loco, usque in ipsam Jerusalem. Nec secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchisedo ante praedictum est, Juravit Dominus, et non poenitebit eum, Tu es sacerdos in
Abbreviated transcription (Latin):
domũ isrł: hoc est plebem ipsius
quã dimisit. Quomͦ enĩ iuxta
eundem ꝓpħam lapis quẽ reꝓba¬
uer̃ edificantes factus ẽ in caput
anguli  nisi quia ex circũcisione
⁊ p̃pucio ppłi tanquã parietes de
diuerso uenientes. in angulo sibi¬
met tanquã in paicis osculo copu-¬
lantur e llnde dicit apłs. Ipse ẽ
eñ pax nrã: qui fecit utraq unũ.
Qui gͦ ex domo iacob siue isrł

Expanded text:
domum Israel, hoc est, plebem ipsius domum Israel, hoc est, plebem ipsius quam dimisit. Quomodo enim juxta eumdem prophetam, Lapis quem reprobaverunt oedificantes, hic factus est in caput anguli ; nisi quod ex circumcisione et praeputio populi tanquam parietes de diverso venientes, in angulo sibimet tanquam in pacis osculo copulantur? Unde dicit Apostolus: Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum . Qui ergo ex domo Jacob sive Isr
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ ppłm magnũ. un¬
de iam superius diximꝰ. Himisit
aũt illos quos etiã uos nõ cre-¬
dendo imitamini: ⁊ uos ipsos qͥ
eos imitando in eridẽ ꝑnicie de¬
moramini. Aut si uos estis quos
inde uocauit ÷ ubi sũt qͦs dimi-¬
sit: Non enim potestis dicere.
qͦd nescio quam gentem aliam
dimiserit: cũ ꝓpheta clamet. Di¬
misit enim plebem suã domũ
isrł. Ecce qͦd estis: non qͦd uos ẽẽ
iactatis. Simifit enĩ ⁊ uineã de
qua expectauit ut faceret unas:
fecit aũt spinas. Et mandauit
nubibꝰ: ne pluerent suꝑ eã imbrẽ.
Sed inde etiã uocauit: quibꝰ dicit.
Iudicate inter me ⁊ uineã merĩ.
De quibus ⁊ dñs ait. Si ego in beel¬
zebub eicio demonia:: filii urĩ in
quo eiciunt: Ideo ipsi iudices er̃
urĩ: quibꝰ hoc ꝓmittens. sedebitis
inquit suꝑ duodecim sedes: iudi¬
cantes duodecim tribꝰ isrł. Sede¬
bit itaq domꝰ iacob que in luce
dni uocata ambulauit. iudicare

Expanded text:
resurrectionem populum magnum; unresurrectionem populum magnum; unde superius jam diximus: dimisit autem illos, quos etiam vos non credendo imitamini; et vos ipsos, qui eos imitando in eadem pernicie demoramini. Aut si vos estis quos inde vocavit, ubi sunt quos dimisit? Non enim potestis dicere, quod nescio quam aliam gentem dimiserit; cum Propheta clamet: Dimisit enim plebem suam, domum Israel. Ecce quod estis, non quod vos esse jactatis. Dimisit enim et vineam, de qua exspectavit ut faceret uvas, fecit autem spinas; et mandavit nubibus suis ne pluerent super eam imbrem. Sed etiam inde eos vocavit, quibus dicit: Judicate inter me et vineam meam . De quibus et Dzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices erunt vestri . Quibus hoc promittens: Sedebitis, inquit, super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Sedebit itaque domus Jacob, quae in luce Domini vocata ambulavit, judicare
Abbreviated transcription (Latin):
pheta quẽ legitis. ꝑ quẽ dm̃ locu¬
tũ non potestis negare : quẽ de
auctoritate diumnarũ scripturaꝵ
nõ potestis auferre: quẽ ridmodũ
illi dñs imꝑauit exclamat uehe¬
ment̾ : sicut exaltat uocẽ suam.
uosq increpat dicens. U̾ nuc̃ tu
domus iacob uenite ambulemꝰ
in lucem dnĩ. Occidistis. xp̃m in
parentibꝰ urĩs. Tam diu nõ cre¬
didistis: ⁊ contradixistis. Sed nõ¬
dũ ꝑistis: quia nondũ de corpore
existis. Et nc̃ habetis spriciũ pe¬
nitendi:⁊ nũc uenite. Blim qui¬
dem debuistis: sed ⁊ nũc uenite.
Nondũ finiti sũt dies: cui nondũ
uenit ultimꝰ dies. Aut si uos tan¬
quã domꝰ iacob ꝓpħam secutos iã
in luce dnĩ creditis ambulare:
domũ isrł quam dimisit osten¬
dite. Nos enĩ utrosq monstramꝰ:
⁊ quos ex illa domo uocando dis¬
creuerit: ⁊ quos illic remanen-¬
tes dimiserit. Uocauit enĩ inde
non solos apłos  sed etiã post. xp̃i

Expanded text:
ropheta quem legitis, per quem Deum locuropheta quem legitis, per quem Deum locutum non potestis negare, quem de auctoritate divinarum Scripturarum non potestis auferre, quemadmodum illi Dominus imperavit, exclamat vehementer, et sicut tuba exaltat vocem suam , vosque increpat, dicens: Et nunc tu, domus Jacob, venite, ambulemus in luce Domini. Occidistis Christum in parentibus vestris. Tamdiu non credidistis, et contradixistis: sed nondum peristis, quia nondum de corpore existis; et nunc habetis spatium poenitendi, et nunc venite. Olim quidem debuistis, sed et nunc venite: nondum finiti sunt dies, cui nondum venit ultimus dies. Aut si vos tanquam domum Jacob Prophetam secutos, jam in luce Domini creditis ambulare, domum Israel quam dimisit ostendite. Nos enim utrosque monstramus, et quos ex illa domo vocando discreverit, et quos illic remanentes dimiserit. Vocavit enim inde non solum Apostolos, sed etiam post Christi
Abbreviated transcription (Latin):
re conam᷑. Nempe sic̃ uos fatemi¬
ni. ⁊ lectio libri geneseos mani
est domꝰ iacob que domꝰ isrł.
Quid gͦ est qͦd idem ipse ꝓpheta cũ
p̃nunciasset montẽ futurũ in ca¬
cumine montiũ paratũ. ad quẽ
uenture essent uniuerse gentes:
quia non de monte syna uni
genti. sed de syon ⁊ ierłm lex et
uerbũ dnĩ ꝓcessurũ esset omĩbꝰ
gentibꝰ . quod manifestissime in
xp̃õ ⁊ xp̃ianis uidemꝰ impletũ:
priulopost dicit. ⁊ nũc tu domꝰ
iacob uenite ⁊ ambulemꝰ in lucẽ
dm̃: hic ꝓfecto dicetis ut soletis:
nos sumꝰ. Sed qͦt sequitur pau¬
⁊ dicit. Dimisit enĩ plebem suã.
domũ isrł. Hic dicite: nos sumꝰ.
Hic uos agnoscite: ⁊ nobis qͥ ista
cõmemoramꝰ ignoscite. Si enĩ li¬
benter auditis: ad ur̃m dicunt᷑
alloquiũ si uͦ indignanter:. ad¬
ur̃m dicunt᷑ opprobriũ. Dicant᷑
tam̃ oportet. sire uolentibꝰ siue
nolentibꝰ uobis. Ecce nõ ego sed ꝓ¬

Expanded text:
re conamur. Nempe sicut vos fatemire conamur. Nempe sicut vos fatemini, et lectio libri Geneseos manifest domus Jacob, quae domus est Israel. Quid ergo est, quod idem ipse propheta, cum praenuntiasset montem futurum paratum in cacumine montium, ad quem venturae essent universae gentes; quia non de monte Sina uni genti, sed de Sion et Jerusalem lex et verbum Domini processurum esset omnibus gentibus; quod manifestissime inianis videmus impletum: paulo post dicit, Et nunc tu, domus Jacob, venite, ambulemus in luce Domini? Hic profecto dicetis, ut soletis, Nos sumus; sed quod sequitur, pau dicit, Dimisit enim plebem suam, domum Israel . Hic dicite, Nos sumus; hic vos agnoscite, et nobis quia ista commemoravimus, ignoscite. Si enim libenter auditis, ad vestrum dicuntur alloquium; si vero indignanter aum dicuntur opprobrium. Dicantur tamen oportet, sive volentibus, sive nolentibus vobis. Ecce, non ego, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ  ⁊ aures eoꝵ oppila:. ⁊ ocłos
eoꝵ graua. Tũc dicite nos sumꝰ:
quando auditis. Tota die expan¬
di manꝰ meas ad ppłm nõ creden¬
tẽ:⁊ contradicentẽ michi. Tuc̃
dicite nos sumꝰ: quando auditis.
Excecent᷑ ocłi eoꝵ ne uideant:
⁊ dorsũ eoꝵ seꝑ incurua. In his
atq huiꝰmodi ꝓpheticis uocibus
dicite nos sumꝰ: ubi sine ulla
dubitatione uos estis. Sed sic ceci
estis. ut ẽẽ uos dicatis ubi nõ es¬
tis: ⁊ non uos agnoscatis ubi estis.
rus sum paulisꝑ attendite. Cer¬
te cũ auditis in bono isrł: tunc
causa requirit᷑: respondetis Em̃
iacob ipse est ifrł: ex quo patri-¬
archa ꝓpagati sumꝰ. Unde meri-¬
to. pritris nrĩ apellatione cen¬
semͣ. Non gͦ uos alto ⁊ graui som¬
no dormientes ad spiritalia que
non capitis excitamꝰ.: neq nũc
quomͦ spiritalit̾ accipienda sint
ista uocabula. uobis auditu ⁊ ui¬
su spiritali surdis ⁊ cecis ꝑsuade¬

Expanded text:
hujus, et aures eorum oppila, et oculos hujus, et aures eorum oppila, et oculos eorum grava . Tunc dicite, Nos, sumus; quando auditis, Tota die expandi manus meas ad populum non credentem, et contradicentem . Tunc dicite, Nos sumus; quando auditis, Excaecentur oculi eorum ne videant, et dorsa eorum semper incurva . In his atque hujusmodi propheticis vocibus dicite, Nos sumus; ubi sine ulla dubitatione vos estis: sed sic caeci estis, ut esse vos dicatis ubi non estis, et non vos agnoscatis ubi estis. rus sum, paulisper attendite. Certe cum auditis in bono Israel, diccausa requiritur, respondetis, Quoniam Jacob ipse est et Israel, ex quo patriarcha propagati sumus, unde merito patris nostri appellatione censemur. Non ergo vos alto et gravi somno dormientes, ad spiritualia quae non capitis excitamus; neque nunc quomodo spiritualiter accipienda sint ista vocabula, vobis in auditu et visu spirituali surdis et caecis persuade
Abbreviated transcription (Latin):
linguis omniũ gentiũ fecitꝰ. U inde
exier̃ predicare eugłium in no¬
ticiam omniũ gentiũ. Sic̃ enim
lex illa que ꝓcessit de monte sy¬
na quinquagesimo die post cele¬
bratũ pascha conscripta est digi¬
to dei. quo significat᷑ sp̃s sc̃s: ita
pascha passionis ⁊ resurrectionis
sus: qui fuerat ante ꝓmissus.
Ite nũc o israhelite scdm carnẽ.
contradicite aꝑtissime ueritati.
̾ cũ auditis. uenite ascendamꝰ
in montẽ dñĩ.⁊ in domũ dei ia¬
cobꝰ dicite nos sumꝰ: ut ceci offen¬
datis in montẽ: ubi collisa facie
peius ꝑditis frontem. Si uere uul¬
tis dicere nos sumꝰ: ibi hoc dicite
ubi auditis. ab iniquitatibꝰ ppłi
mei ductus ẽ ad mortẽ. De xpõ
enim dictum est: quẽ uos in pa¬
rentibꝰ urĩs duxistis ad mortem:
qui sicut ouis ad immolandum
ductus est. ut pascha qͦd nescien¬
tes celebratis. nescientes seuien¬
do impleretis. Si uere uultis di¬
cere nos sumus: tuc̃ dicite qͣndo
auditis: incrassatũ est cor ppłi

Expanded text:
linguis omnium gentium fecit : et inde exierunt praedicare Evangelium in notitiam omnium gentium. Sicut enim Lex illa, quae processit de monte Sina, quinquagesimo die post celebratum Pascha conscripta est digito Dei, quo significatur Spiritus sanctus: ita Pascha passionis et resurrectionis sus, qui fuerat ante promissus. 10. Ite nunc, o Israelitae secundum carnem, ritati: et cum auditis, Venite, ascendamus in montem Domini, et in domum Dei Jacob; dicite, Nos sumus; ut caeci offendatis in montem, ubi collisa facie pejus perdatis frontem. Si vere vultis dicere, Nos sumus; ibi hoc dicite, ubi auditis, Ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem . De Christo enim dictum est, quem vos in parentibus vestris duxistis ad mortem; qui sicut ovis ad immolandum ductus est, ut Pascha, quod nescientes celebratis, nescientes saeviendo impleretis. Si vere vultis dicere, Nos sumus; tunc dicite, quando auditis, Incrassa cor populi
Abbreviated transcription (Latin):
cabit᷑ tibi semen. Hoc est nõ hii qͥ
filii carnis hii filii dei. sed filii pro¬
missionis deputant᷑ in semen. Sed
hi ꝑtinent ad spiritalem syon. et
cnitates uide id ẽ ecclas: de quibꝰ
edificabunt᷑ ciuitates iude.ł in habi¬
tabũt eã. et hereditate adquirent
eã. Et sem̃ seruoꝵ eiꝰ possidebit eam:
⁊ qui diligũt nom̃ eius in habitabũt

Expanded text:
cabitur tibi semen: hoc est, non ii qui cabitur tibi semen: hoc est, non ii qui filii carnis, hi filii Dei, sed filii promissionis deputantur in semen . Sed hi pertinent ad spiritualem Sion et civitates Judae, id est, Ecclesias: de quibus aedificabuntur ciuitates ludae. et inhabitabunt in ea et hereditabunt terram. et semen seruorum eius possidebunt eam. et qui diligunt nomen eius inhabitabunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui hec nobis obiciunt. adhuic ama¬
ri sũt ex parentibꝰ suis qui deder̃
in escam dnõ fel: ⁊ adhiic ueteres
ex aceto quod ei potandũ obtuler̃.
Et ideo nõ intelligut: quia in eis im¬
plet᷑ quod sequit᷑. Fiat mensa eoꝵ
coram ipsis in mucipulã: ⁊ in re¬
tributionẽ ⁊ in scandalũ. Ipsi enĩ
fellei ⁊ acidi facti sũt: felleas ⁊ aci¬
das escas pani uiuo ministrando.
Quomͦ enĩ hec uideant: de quibus
ibi p̃dictũ est. excecent᷑ oculi eoꝵ
ne uideant: Et quomͦ sint recti ut
sursũ cor habeant: de quibus ibi¬
predictũ est.⁊ dorsum eoꝵ semꝑ in¬
curua:. Nec de omnibꝰ dicta sunt:
immo de omnibꝰ ad quos ꝑtinẽt
que p̃dicta sũt. Ad eos enim qͥ uel
tunc ex illis crediderũt in xp̃m. uel
nunc usq credunt. uel deinceps
usq in finem scłi credituri sũt. ista
non ꝑtinent. aduersus isrł qui ui¬
isrłite . nec qui sunt sem̃ abrahã
om̃s filii: sed in ẏsaac inquit uo¬

Expanded text:
qui haec nobis objiciunt, adhuc amaqui haec nobis objiciunt, adhuc amari sunt ex parentibus suis, qui dederunt in escam Domino fel, et adhuc veteres ex aceto quod ei potandum obtulerunt: et ideo non intelligunt, quia in eis impletur quod sequitur, Fiat mensa eorum coram ipsis in muscipulam, et retributionem et scandalum. Ipsi enim fellei et acidi facti sunt, felleas et acidas escas pani vivo ministrando. Quomodo enim haec videant, de quibus ibi praedictum est, Excaecentur oculi eorum, ne videant? et quomodo sint recti, ut sursum cor habeant, de quibus praedictum est, Et dorsum eorum semper incurva? Nec de omnibus haec dicta sunt: imo vero de omnibus ad quos pertinent quae praedicta sunt. Ad eos enim qui vel tunc ex illis crediderunt in Christum, vel nunc usque credunt, vel deinceps usque in finem saeculi credituri sunt, ista non pertinent, ad verum Israel : neque qui sunt semen Abraham, omnes filii sunt; sed in Isaac, inquit, vo