comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus rationis & m̃tis dis¬
cretio. fub sapientia militant.
omĩsq actio ordinata. & mñsura
& pondus. & om̃is equitas ao
iusticiã se inclinant Honestas
moꝵ ex temꝑantia. ex fortitudine
uͦ patientia nascitur & ite ex his
sub diuisionibꝰ in numeris. series
grãrũ multiplicibꝰ uoluminibꝰ ꝓ
diu̾soria animȩ nr̃ȩ illabitur. ne¬
q ista fusio ꝑpetuis exundationi¬
bꝰ minuitur s augetur Fison
itaq qui ẽ oris commninutatio. sa
pientiam uel prudentiam diximꝰ.
quȩ circuit om̃em t̾ram eiulath.
qr uere ħ prudentie opꝰ ẽ. mutare
& conu̾tere irrationabiles & ani¬
males homines. in cognitionem
dĩ & laitoem Animales enim
nascimur. s ꝑ doctͥnam sap̃ie.
illuminati sp̃uales efficimur
Uñ apłs. Non pͥus qͦd spĩtale.
s quod animale. deinde quod sp̃uale
Mitamus gͦ hos & purgatis illo ꝓpheti¬
co carbone labiis non erubescimus.
s p̾dicamiis imꝑium crucis. nec ir¬

Expanded text:
intellectus rationis, et mentis disintellectus rationis, et mentis discretio sub sapientia militant, omnisque actio ordinata, et mensura et pondus, et omnis aequitas ad justitiam se inclinant. Honestas morum ex temperantia, ex fortitudine vero patientia nascitur, et item ex iis subdivisionibus innumeris series gratiarum multiplicibus voluminibus per diversoria animae illabitur, neque ista diffusio perpetuis exundationibus minuitur, augetur. Phison itaque qui est oris commutatiovel prudentiam, ut diximus, quae circuit omnem terram Hevilath, quia vere hoc prudentiae opus est, mutare et convertere irrationabiles et animales homines in cognitionem Dei, et laudem. Animales enim nascimur, sed per doctrinam sapientiae illuminati, spirituales efficimur. Unde Apostolus: Non prius quod spirituale: sed quod animale, deinde quod spirituale . Mutamus igitur os, et purgatis illo prophetico carbone labiis, non erubescimus, sed praedicamus improperium crucis, nec ir
Abbreviated transcription (Latin):
diligit non offendit. & si forte ce¬
cidit ruentem excipiens caritas mat̾
manum supponit. Hȩc erũpit
in flumina lacͥmarum. & in peni-¬
tentię gurgite lapsos baptizat &
renouat. & elisos illico restituit
& reformat. Occurrit conpunctis.
suscipit penitentes. quos̃ tñ ip̃a
afficit & conpungit. Solos illos
qui in malitia ꝑseuerant abhor¬
ret & fugit. & licet ꝓphes uel ar¬
deas. licet ieiunes uel montes
transferas licet in pauꝑm uisce¬
ra quiqͥo possides congeras. si
tu peccati seruus es in uanum
laboras. nec in uisceribꝰ caritatis ullũ
locum ficti cordis habet dupplicitaᷤ
num quoꝵ nomina fupra posui¬
mus. qr de caritate emanat. pru¬
dentia fluit iustitia. fortitudo e¬
rumpit. & temꝑantia Ex his car¬
dinalibꝰ bonis. sub alt̾nis discur¬
sionibꝰ ruuili & minoris fame
fontis. secretis meatibꝰ omne a¬
ridam imbuunt. & ex earũ tor¬
rente uirtutũ nascitur unde
homo ꝓficit & mundatur Om̃iꝰ

Expanded text:
diligit non offendit, et si forte cediligit non offendit, et si forte ceciderit, ruentem excipiens charitas mater manum supponit. Nec erumpit in flumina lacrymarum, et in poenitentiae gurgite lapsos baptizat et renovat et elisos illico restituit et reformat. Occurrit compunctis, suscipit poenitentes, quos tamen ipsa et afficit et compungit. Solos illos qui in malitia perseverant abhorret et fugit; et licet prophetes vel ardeas, licet jejunes vel montes transferas, licet in pauperum viscera quidquid possides congeras, tu si peccati servus es, in vanum laboras: nec in visceribus charitatis ullum locum ficti cordis habet duplicitas. num quorum nomina supra posuimus, quia de charitate emanat prudentia, fluit justitia, fortitudo erumpit et temperantia. Ex iis cardinalibus bonis sub alternis discursibus, rivuli et minoris famae fontes, secretis meatibus omnem aridam imbuunt, et ex harum torrente virtutum totum nascitur, unde homo proficit et mundatur. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
quisqua admittit᷑ alienus In lingͥs
in fide. in abstmentia. & signis. in
elemosinis. & in martiriis. Simul
boni & mali cõmunicant. sola cari¬
tas ab imꝑioꝵ cetibꝰ se absentat. &
si defuerit huius unius pura af¬
fectio sterilis ẽ. cuiuscũq estima¬
tionis uideatur reigio. Xp̃e quippe ẽ
caritas fincerissimus liquor uirtus
mundissima refrigerium animarũ
purificatio mentium. nec uasis inqͥna¬
tis mera sc̃i sp̃c bonitas illabitur.
ne quis quam in mundus unctione
illa regali linitur. Caritas quippe
ẽ amor. & qui non amat non potest¬
amari O dailigit non negligit nec
otiosa unquam pot̾ ẽẽ dilectio Sine
dilectione confusa ẽ & indiscreta
om̃is oblatio. & om̃ino peccas: fi ñ
diuidis pͥusquam offeras. Non in¬
diget deus nec sub nomine pieta¬
tis cruentum uult et̃ satellitem.
nec oppressorem pauꝑm. nec con¬
ductitium iudicem. quasi ipse ad
illas recumbat delitias. quas de fus¬
piriis & sanguine miseroꝵ execran¬
danda extrusit crudelitas. Qui

Expanded text:
quisquam admittitur alienus. In linguis, in fide, in abstinentia et signis, in eleemosynis, in martyriis simul boni et ficti communicant, sola charitas ab impiorum se coetibus absentat, et, si defuerit unius hujus pura affectio, sterilis est cujuscunque aestimationis videatur religio. Christus quippe est charitas, sincerissimus liquor, virtus mundissima, refrigerium animarum, purificatio mentium; nec vasis inquinatis mera spiritus bonitas illabitur, nec quisquam immundus unctione illa regali linitur. Charitas quippe est amor, et qui non amat, amari non potest. Qui diligit non negligit, nec otiosa unquam potest esse dilectio; sine dilectione confusa est et indiscreta omnis oblatio, et omnino peccas, si non dividis priusquam offeres. Non indiget Deus, nec sub nomine pietatis cruentum vult esse satellitem; nec oppressorem pauperum, nec conductitium judicem, quasi ipse ad illas recumbat delicias quas de suspiriis et sanguine miserorum exsecranda exstruxit crudelitas. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
in timore humilitas. & in amore m̃tis
puritas requiescit. Nichil uacat in
uinea sc̃̾itatis. ubi nec folium cadit
situm. ligna impitt̾bilia. quot uolums¬
na emiserunt. qu̾a longe & late pal¬
mites extenderunt Scͥpturarũ ꝓpagi¬
nes mundi climata impleuerunt. &
has arbores p̾cidendas. dui scrutantes
scrutationes laborauerunt heretici.
s plantatio cȩlestis. uexationibꝰ ñ defe¬
cit s creuit Decorticauerunt ramoᷤ
folia combuxerunt .s. elisis fructibꝰ
uel ipsis etiam ad solum arboribꝰ di¬
rutis. radix illesa & iuuatior ꝑseue¬
rans. multiplitius pullulauit. nec
ẽ ex p̾scisione inminita. s aucta
In pace confessio In t̾bulatione claru¬
erunt martyria. & sepe scisfus ꝑse¬
qutionũ uomẽ ager dominicꝰ. copi¬
osiorem reddidit segetem: In contẽ¬
patione cdĩ carnalis torporis abstsa ru¬
Bigine. mens eliminata & defeccata
fecit. & fructus uberes spũał cultu¬
ra de exercitatione religiosa ꝓdux̃

Expanded text:
in timore humilitas, et in amore mentis in timore humilitas, et in amore mentis puritas requiescit. Nihil vacat in vinea sanctitatis, ubi nec folium cadit, situm ligna imputribilia, quod volumina emiserunt, tam longe et late palmites extenderunt. Scripturarum propagines mundi climata impleverunt, ethas arbores praecidendas diu scrutantes scrutationes laboraverunt haeretici, sed plantatio coelestis vexationibus non defecit, sed crevit; decorticaverunt ramos, folia combusserunt, sed, elisis fructibus vel ipsis etiam ad solum arboribus dirutis, radix illaesa, et vivacior perseverans multiplicius pullulavit, nec est ex praecisione imminuta, sed aucta. In pace confessio, in tribulationibus claruerunt martyria, et saepe scissus persecutionum vomere ager Dominicus copiosiorem reddidit segetem. In contemplatione Dei carnalis mens, corporis abstersa rubigine, elimata et defaecata profecit, et fructus uberes spiritualis cultura de exercitatione religiosa produxit.
Abbreviated transcription (Latin):
nio u̾itatis & ipsi morituri occurrãt
Aliqua in suꝑioribꝰ de loci huiꝰ ame¬
nitate quantũ nos quoꝵ conũsatio
tota in amaritudine ẽ. sentire pos¬
fumus descͥpta sunt. & ut uerũ dicã
tacta sunt non definita Nunc de
sp̃uali ꝑadiso. ut aliquid tangamus.
urget ꝓmissio. Ortus ille delitiarũ
intus in anima ẽ. ħ pax. hȩc fructiti¬
catio. intus in spu. ubi lignum uite ẽ
caritas. ubi lignum sapientiȩ ẽ intel¬
lectus. dĩ. & ubi lignum ẽ scentiȩ bo¬
ni & mali uĩtatis & falsitatis discre¬
tio. ubi ẽ. lignum iustitiȩ. fua cuiq
reddens rationabilis & ordinata dis¬
tͥbutio O mẽ illud uirgultũ uirtu¬
tes fructificat & ꝓducit carismata.
& quasi surcule palmitũ baule sũt
ibi quedam fustentacula. quibꝰ uitis
honusta incumbit. & famulantur ibi
& adinuicem genimina ila grãrũ sub¬
seruiunt. Austinentia castitati obse¬
quitur. innititur orationi deuotio.

Expanded text:
nio veritatis morituri occurrant. nio veritatis morituri occurrant. Aliqua in superioribus de loci hujus amoenitate, quantum nos, quorum conversatio tota in amaritudine est, sentire possumus, descripta sunt, et, ut verum dicam, tacta sunt, non definita. Nunc de spirituali paradiso, ut aliquid etiam tangamus urget promissio. Hortus iste deliciarum intus in anima est, haec pax, haec fructificatio intus in spiritu, ubi lignum vitae est charitas et lignum sapientiae intellectus Dei; et ubi est lignum scientiae boni et mali veritatis et falsitatis discretio; ubi est lignum justitiae, sua cuique reddens rationabilis et ordinata distributio. Omne illud virgultum virtutes fructificat, et producit charismata, et, quasi surculae palmitum bajulae, sunt ibi quodam sustentacula, quibus vitis onusta incumbit, et famulantur sibi et ad invicem genimina illa gratiarum subserviunt. Abstinentia castitati obsequitur, innititur orationi devotio;
Abbreviated transcription (Latin):
tigritas. Bona quidem & iocunda e-¬
rat loci illius uoluptas. s sine creato¬
re manere non potãt. sine quo nec
anglõ sursum. nec homini deorsum.
in tantȩ excellentiȩ glã ulla põtuit
ẽẽ stabilitas Qͦo si peccati radix ñ
germinass in homine. nec diffusa
tabes agr̃ii hinius ꝓpaginis occupass: locus
ile corporalis ita om̃ta cõmota colono
suo uttro largiretur. ut nichil om̃ino
decẽt extrinsecus si sp̃s sc̃s in corde qͦo
yͥum domitiliũ eius ẽ manẽt intͥnsecꝰ¬
S apor autẽ om̃iũ illarũ delitiarũ. & tota
illius gr̃a in colatus ex suꝑna constabant
dulcedine. & ipse tonus illius uolupta¬
tis temꝑies erat & condam̃tum łra¬
dunt non nuilli doctoꝵ heliam & e¬
noch ibi a dõ translatos. in illa mise¬
riarum exꝑte affluentia. uniẽ & qui¬
escere donec in extremis diebꝰ ꝑdito
homini in quo om̃is plenitudo dia¬
bolice uirtitis habitabit ꝓ testimo¬

Expanded text:
tegritas. Bona quidem et jucunda etegritas. Bona quidem et jucunda erat loci illius voluptas, sed sine Creatore manere non poterat, sine quo nec angelo sursum, nec homini deorsum in tantae excellentiae gloria ulla potuit esse stabilitas. Quod si peccati radix non germinasset in homine, nec diffusa tabes agrum hujus propaginis occupasset, locus ille corporalis ita omnia commoda colono suo ultro largiretur, ut nihil omnino deesset extrinsecus, si Spiritus sanctus in corde, quo domicilium ejus, maneret intrinsecus. Sapor enim omnium illarum deliciarum et tota illius gratia incolatus ex superna constabant dulcedine, et ipse totius illius voluptatis temperies erat et condimentum. Tradunt nonnulli doctorum Eliam et Enoch ibi a Deo translatos illa miseriarum experte affluentia vivere et quiescere, donec in extremis diebus perdito homini, in quo omnis plenitudo diabolicae virtutis habitabit, pro testimo
Abbreviated transcription (Latin):
multo robustiorem pꝰea exꝑtus ẽ iob sca¬
tentem uermibus sedentem in st̾core
euam illum adam in loco uoluptatis
constitutum manente integra & substan-
tia ꝑsona Nec deerat etiam iob linguȩ
femineȩ stimulus. s irrifit mens solida
nugas uxorias. & increpatione modestiꝰ¬
simas p̃sumptionem muliebrem uirili
dignitate coercuit Erat utiq in
ꝑadiso mentis impittͥbilis. int̾ uirtu¬
tum delitias. & bonȩ conscientiȩ glã.
nulla ulcerum saniȩ poterat inquinari
Non erubescebat iob. nec ad occultan¬
dam plagam suam diu̾sorium que¬
rebat. qui in arce uirtutũ ꝓ tͥbu li
sedens. de cunciis labentibꝰ iudicabat.
nec pauebat a facie dĩ coram quo de
innocentia głi̾abatur. & int̾rogatus
securissime respondebat A dam lon
ꝑcussus nec attͥtus defecit. ut discẽt
infirmata pꝰteritas. ex languore & e¬
rumpna. qr nulla sine dõ pot̾ eẽ. filici¬
tas. nulla sanitas. nulla pax. nulla in¬

Expanded text:
multo robustiorem postea expertus est Job, scamulto robustiorem postea expertus est Job, scatentem vermibus, sedentem in stercore , quam illum Adam in loco voluptatis constitutum, manente integra et substantia, et persona. Nec deerat etiam Job linguae femineae stimulus, sed irrisit mens solida nugas uxorias, et increpatione modestissima praesumptionem muliebrem virili dignitate coercuit. Erat utique in paradiso mentis imputribilis inter virtutum delicias, et bonae conscientiae gloria nulla ulcerum sanie poterat inquinari. Non erubescebat Job, nec ad occultandam plagam suam diversorium quaerebat, qui in arce virtutum pro tribunali sedens, de cunctis labentibus indicabat, nec pavebat a facie Dei, coram quo de innocentia gloriabatur, et interrogatus securissime respondebat. Adam longpercussus, nec attritus defecit, ut disceret infirmata posteritas ex languore et aerumna, quia nulla sine Deo potest esse felicitas, nulla sanitas, nulla pax, nulla in
Abbreviated transcription (Latin):
lus. Physon intelligitur oris cõmutatio
Euilath parturiens uel dolens. In
pͥmis consatui oportet quid intellec¬
tualis padisus sit. deinde quid fons
ille. Postea uͦ quid flumina quatuor
Ut intellectis rerum cardinibꝰ. & qͦsi
ꝑ quosram alueos fluminis narratio¬
nis ordine ꝓfluente. suis limitibus
singula coaptentur. ne forte deliti¬
arũ & uoluptas matia. si confuse
tractetur. quod in natura pͥa ẽ. ap¬
petibile imꝑitia fiat. tractatoris odi¬
bile C orporalem & spũalem & in¬
tellectualem ꝑadisum eẽ. quicũq
scpͥturarũ scãrũ diligens inquisi¬
tor ẽ. ex ipsis intelligit. & corꝑalem
quidem in loco. spũalem uͦ in anima.
intellectualem uͦ in dõ. ratiõe & aue¬
torttate decernit. In corporali quod
eden dicimꝰ. positus ẽ homo. facta
ẽ mulier. & benedictio & maledictio
in eodem loco ꝓ tatione causarũ in humanã
ẽ. ꝓmulgata naturam. Ibi potuit diabo¬
lus & temptare & uince̾ hominem. &

Expanded text:
lus. Phison intelligitur oris commutatio, lus. Phison intelligitur oris commutatio, Hevilath parturiens vel dolens. In primis quaerere oportet quid intellectualis paradisus sit, deinde quid fons ille, postea vero quid flumina quatuor, ut intellectis rerum cardinibus, et quasi per quosdam alveos fluminum narrationis ordine profluente suis limitibus singula coaptentur, ne forte deliciarum et voluptatis materia, si confuse tractetur, quod in propria natura est appetibile, imperitia fiat tractatoris odibile. Corporalem, et spiritualem et intellectualem paradisum esse quicunque sanctarum Scripturarum diligens inquisitor est ex ipsis intelligit, et corporalem quidem in loco, spiritualem vero in anima, intellectualem vero in Deo ratione et auctoritate discernit. In corporali quod Eden dicimus positus est homo, facta est mulier, et benedictio et maledictio in eodem loco pro ratione causarum in humanam promulgata est naturam. Ibi potuit diabolus et tentare et vincere hominem, et
Abbreviated transcription (Latin):
de corde eius fons lacͥmarum. irri¬
gaus uniu̾si corꝑis ariditatem. in
satisfactionum fluenta decurrens
Non declinasset suꝑbꝰ & uanus ĩ u̾ba
malitiȩ. nec excusationes in peccatis
quesiss si ꝓnuntiass aduersum se
iniusticiã suam: & forsitan peccati
remissionem impetrass S repba
anima quã iam serpens tamquã
cinerem manducabat. reppebat quipꝑe in
pectore. & uentre illuis terreni & anima¬
lis & quȩ dĩ sunt non attendentis Qͦo
si ipse serpente absorto. uel ꝑ remedium
confessionis illuso. cucurrisset ad fontẽ
miscdĩȩ. lotus ex eo redisset ad iusticiã
recepiss fortitudinem. amplectẽtur tẽ¬
þantiam. inuenisset prudentiam
Hȩc enim sunt intellectualia flumi¬
na. de caritate xꝑi. quȩ ẽ fons uiuuꝰ
emanantia Physon gͦ pͥmus fluminũ :¬
prudentiam significat. & ipse circuit
omnem t̾ram eiulath. ubi ẽ aurum
optimũ. & lapis prasinus. & carbuncu¬

Expanded text:
de corde ejus fons lacrymarum irride corde ejus fons lacrymarum irrigans universi corporis ariditatem in satisfactionum fluenta discurrens! Non declinasset superbus et vanus in verba malitiae, nec excusationes in peccatis quaesisset, sed pronuntiasset adversum se injustitiam suam, et forsitan peccati remissionem impetrasset. Sed reprobam animam jam serpens tanquam cinerem manducabat; repebat quippe jam in pectore et ventre illius terreni et animalis, et quae Dei sunt, non attendentis. Quod si ipse serpente absorpto, vel per remedium confessionis illuso, cucurrisset ad fontem misericordiae, lotus redisset ad justitiam, recepisset fortitudinem, amplecteretur temperantiam, invenisset prudentiam. Haec enim sunt intellectualia flumina, de charitate Christi qui est fons vivus, emanantia. Phison igitur primus fluminum prudentiam significat, et ipse circuit omnem terram Hevilath: ibi est aurum optimum, et lapis prasinus, et carbuncu
Abbreviated transcription (Latin):
eis nomina imposuerit. dubiũ non ẽ.
de cȩtis uͦ nominibus rerum pͥmordia¬
lium queri potest. utrum ab adam
an a moyse suit uruenta Ego esti¬
mo adam illis fluminibꝰ qui in qua¬
tuor partes ab illo fonte emanant.
diuisi aptasse uocabula. quoꝵ pͥmꝰ
ẽ phison scd̃s gyon. tertius ty¬
gris. euartus eufrates. Nec ra¬
tio nominum latuit unuentorem.
&̃ intelligebat cum in honore eẽt
rei ꝓfunde mistĩum Uerum corpꝰ
corruptibile iam aggrauabat animã
& t̾rena in habitatio depinebat sen¬
sum multa cogitantem. & uaga mẽs
antiũ motuũ pelagus discurrebat
Neq iam creatorem ꝑ se neq ꝑ ea quȩ
facta funt excecatus confiderabat.
s int̾ passiones & stimulos quibus
pungebatur. anxius anhelabat Ipsa
nomina fluminũ quoꝵ auctor &
int̾pres exstiterat possent conpun¬
gere miserum. & utinã sp̃m contͥ¬
bulatum & penitentiȩ humilita¬
tem ꝓ sacͥficio obtuliss & erupisset

Expanded text:
eis nomina imposuerit dubium non est; eis nomina imposuerit dubium non est; de caeteris vero nominibus rerum primordialium quaeri potest utrum ab Adam an a Moyse inventa sint. Ego aestimo Adam illis fluminibus, quae in quatuor partes ab illo fonte divisa emanant, aptasse vocabula, quorum primus est Phison, secundus Gehon, tertius Tygris, quartus Euphrates. Nec ratio nominum latuit inventorem; et intelligebat, cum in honore esset, rei profundae mysterium, verum corpus corruptibile jam aggravabat animam, et terrena inhabitatio deprimebat sensum multa cogitantem , et vaga mens antium pelagus discurrebat. Neque jam Creatorem per se, neque ea quae facta sunt excaecatus considerabat, sed inter passiones et stimulos quibus pungebatur anxius anhelabat. Ipsa nomina fluminum quorum auctor et interpres exstiterat, possent compungere miserum, et utinam spiritum contribulatum, et poenitentiae humilitatem pro sacrificio obtulisset, et erupisset
Abbreviated transcription (Latin):
datis aliquibꝰ induciis suspensa iterum
sententia hii quibus discustio pͣgmnati¬
ca incombit. in medio actionũ fuarũ
munim̃ta ꝓducant. Aut confessus
aut conuictus. necesse ẽ. seruato anti¬
quo ordine ille fit qui punitur. & in
ħ quoq pietas diuina humanis ꝓuidit
errorbus. ne festinatio. uel impetus aut
ira in rebꝰ in exanimatis ueritatẽ oppͥme¬
rent. & innocentem aliquando rõnis
intuitum caligantibꝰ estimationibꝰ con¬
dempnarent Arescebat Adam p̾timo¬
re & expectatione irȩ. & reuelatione
iudicii imminens. miseram animã af¬
fligebat. iam nec loci temꝑies. nec pͣta
uernantia. nec umbrantia nemnora.
nec ligna fructifera. nec aroinatica gͣ¬
mina. nec melodia uocum. non odor
fraglantia. nec fontis illius salubruns
uiuacitas demulcebat. s totius digni¬
tatis suȩ immemor. cȩtis rebus uacuis.
honoratus contumelia: etiã pecora.
furmidabat Et de animalibꝰ quod

Expanded text:
datis aliquibus induciis, suspensa interim datis aliquibus induciis, suspensa interim sententia, ii quibus distrusio pragmatica incumbit in medio actionum suarum munimenta producant. Aut confessus, aut convictus necesse est, servato antiquo ordine, ille sit qui puniatur. Et in hoc quoque pietas divina humanis providit erroribus, ne festinatio, vel impetus, aut ira in rebus inexaminatis veritatem opprimerent, et innocentem aliquem a rationis intuitu caligantibus aestimationibus condemnarent. Arescebat Adam prae timore et exspectatione irae, et revelatio judicii imminens miseram animam affligebat. Jam non loci temperies, nec prata vernantia, nec obumbrantia nemora, nec ligna fructifera, nec aromatica gramina, non melodia vocum, non odorum fragrantia, nec fontis illius saluberrimi vivacitas demulcebat, sed totius dignitatis suae immemor caeteris rebus vacuus, oneratus contumelia, etiam pecora formidabat. Et de animalibus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
copiis affluẽ. non implet possessorẽ
s semꝑ uacuũ & in anem. quantuscũ¬
q sit nebularũ. globus utrẽ dimit¬
tit. Et hic exꝑtus ẽ homo quam
longe eẽt a di̾tate quam concupie¬
rat. qui iam in latebris nudus quasi
miseriȩ & turpitudanis suȩ oꝑim̃tũ
mendicabat. Sane nulla purpura
nullus regiȩ dignitatis amictus illiꝰ
nuditatis q̃ añ peccatum erat. imita¬
ri potuit glãm. Honestas quippe
non egebat diploide. ficut hodie non houesta¬
tur. s celatur turpitudo. quantilibet p̾tii
suꝑducto uelamine. abscondatur Absente
dõ uere a corde suo misellus pauebat. & tur
batus non tam in amaritudine peuiten¬
tiȩ. Quam instupore mentis. & rationis
extasi tabescebat Dilata ẽ aliquatitu¬
lum sententia. nec dum conclamatum
erat. quia oportebat iam tunc legis
formã exemplo diuino conscribi. & ante
urdicium in causis humanis. accusati¬
onis & defensionis locum non p̾ripi .s

Expanded text:
us affluere, non implet possessorem, us affluere, non implet possessorem, sed semper vacuum et inanem, quantuscunque sit nebularum globus, utrem dimittit. Et hic expertus est homo quam longe esset a deitate quam cupierat, quia jam in latebris nudus quasi miseriae et turpitudinis suae operimentum mendicabat. Sane nulla purpura, nullus regiae dignitatis amictus illius dignitatis quae ante peccatum erat imitari potuit gloriam. Honestas quippe non egebat diploide, sicut hodie non honestatur, sed celatur turpitudo, quantilibet pretii superducto velamine abscondatur. Absente Deo vere a corde suo misellus pavebat et conturbabatur, et non tam in amaritudine poenitentiae, quam in stupore mentis, et rationis exstasi tabescebat. Dilata est aliquantulum sententia; necdum conclamatum erat quia oportebat jam tunc legis formam divino exemplo conscribi, et ante judicium in causis humanis, accusationis et defensionis locum non praeripi, sed,
Abbreviated transcription (Latin):
aa lignum uitȩ reu̾ti Iam de sententia
expulsionis & maledictionis aliqua eẽnt
dicenda. s de fonte & fluuiis qui ex eo
ꝓcedunt pͥus pauca tanginda funt. nec
rem magni sacram̃ti fubt̃ fugisse uide¬
amur non quo singula quȩ usq ad
abel circa adam acta funt. susceꝑimus
exponenda . s quia capitulis quȩ ꝓposu¬
imus ita circumstantes ooherent senten¬
tiȩ. ut ea ipsa quȩ loqui uolumꝰ quasi
multitudinem conuiuarũ affines intel¬
lectus. ad m̃sam nr̃e dictationis inuitẽt
& intrare compellaNt
on statim pꝰ p̾uaricationẽ eiectus
ẽ homo. de loco uoluptatis. s con¬
bant. tota enim nr̃a non in loco s ĩ m̃te
ẽ. glã ẽ. Quia non felicem facit locus
s uita. Quȩcũq pͥus subditam dõ ani¬
mam delectabant in torm̃tum. uersa
funt transgressori tum quia sciebat
se cito amissurũ nec sibi posse stare
quod stans ipse possedãt. tum quia
quicqͥo fine dõ. pot̾ de temꝑalibꝰ¬

Expanded text:
ad lignum vitae reverti. Jam de sententia ad lignum vitae reverti. Jam de sententia expulsionis et maledictionis aliqua essent dicenda, sed de fonte et fluviis qui ex eo procedunt prius pauca tangenda sunt, ne rem tanti sacramenti subterfugisse videamur, non quod singula quae usque ad Abel et Cain circa Adam acta sunt susceperimus exponenda, sed quia capitulis quae proposuimus ita circumstantes cohaerent sententiae, ut ea ipsa quae loqui volumus, quasi multitudinem convivarum affines intellectus ad mensam nostrae dictationis invitent, et intrare compellant. Non statim post praevaricationem ejectus est homo de loco voluptatis, sed conbant. Tota enim nostra non in loco, sed in mente est gloria, quia non felicem facit locus, sed vita. Quaecunque prius subditam Deo animam delectabant, in tormentum versa sunt transgressori, tum quia sciebat se cito amissurum, nec sibi posse stare quod stans ipse possederat, tum quia quidquid sine Deo potest de temporib
Abbreviated transcription (Latin):
legitur qr fur erat & loculos habebat
Unde de hac unitate maligni hõis
& demonis scͥptum est. Cũ maledicit
impius diabolum maledicit animȩ fue
Nullũ uͦ incomieniens ẽ. si ꝑadisum ꝑ¬
mittente dõ diabolus intrauit: cum a¬
pud iob int̾ filios dĩ legatur astitisse.
& in regnoꝵ libro. circũstante sc̃oꝵ an¬
glõꝵ exercitu. ad decipiendũ ahab sp̃c
mendax sedenti in solio seductionis suȩ
obtulerit famulatum. Nec desunt
qui allegorcis legibꝰ ꝑ serpentẽ delec¬
tationem. ꝑ mulierem sensũ. ꝑ uirũ
mentem accipiant. ut cũ delectatio
sensum cõmouerit. mens uͦ carnali
sensui ad quiescens delectationis gꝰ
foras pellatur. nec iam ad lignũ uitȩ
reditus pareat nisi ꝑ miscdĩam dĩ che¬
rubin qui ẽ plenitudo scientię infa-¬
tuatum peccatorẽ reducat ad sapien¬
tiam inflãmans cor eiꝰ ad penitentiã
ꝑ quam solet u̾sari & mutari ultioñ
Tententia & possunt morti destinati

Expanded text:
legitur quia fur erat, et loculos habebat legitur quia fur erat, et loculos habebat . Unde et de hac unitate maligni hominis et daemonis scriptum est, cum maledicit impius diabolum, maledicit animae suae . Nullum vero inconveniens est si paradisum permittente Deo diabolus intravit, cum apud Job, inter filios Dei legatur astitisse , et in Regum libro circumstante sanctorum angelorum exercitu ad decipiendum Achab spiritus mendax sedenti in solio seductionis suae obtulerit famulatum . Nec desunt qui allegoricis legibus per serpentem delectationem, per mulierem sensum, per virum mentem accipiat, ut cum delectatio sensum commoverit, mens vero carnali sensui acquiescens delectationis gusforas pellatur; nec jam ad lignum vitae ei reditus pateat, nisi per misericordiam Dei cherubim, qui est plenitudo scientiae, infatuatum peccatorem reducat ad sapientiam, inflammans cor ejus ad poenitentiam per quam solet versari et mutari ultionis sententia, et possunt morti destinati
Abbreviated transcription (Latin):
cati similitudinẽ. Adam tñ non
ex diabolo s ex muliere u̾ba audiũ¬
illa quibꝰ nec restitit nec contradix̃.
& licet forsitan non credẽt quod
diabolus uel mulier fua oebant: au¬
su tũ nefario sese actioni illi cõmiᷤ¬
cuit Senserunt quidem serpentẽ
illum non uerbo s signo aliquo p̃¬
uaricationem illam homini ĩtimaᷤ
se. s ħ sententia diu̾sũ a re gesta
exigit intellectu Alii nec diabolũ
fuisse in ꝑadĩso affirmant. nͥ eo mͦ
quo uagis & inconstantibꝰ m̃tibꝰ
temptationũ inmirtit incendia.
quas idõ incendẽ & exagitare dr̃.
qr cũ corpus eiꝰ om̃s repbi suit: ip̃e
corpis nicħ aliud ẽ. qua malitiȩ consensꝰ
& unitas ꝑ quam cõmimicationẽ quod
ille facit nos mediante assensu effici¬
mus. sicut in morte .xꝑi. quod diabolus
quod uidas. q̃ iitoĩ qͦo pilatus fecert̃.
uicissim & simul ab om̃ibꝰ actum est.
& autequã cõmemoraret ȩuangłium
quod intrauit in cor iudȩ diabolus

Expanded text:
cati similitudinem; Adam tamen non cati similitudinem; Adam tamen non ex diabolo, sed ex muliere verba illa audivit, quibus nec restitit, nec contradixit; et licet forsitan non crederet quod diabolus vel mulier suadebant, ausu tamen nefario sese illi actioni commiscuit. Senserunt quidam serpentem illum non verbo, sed signo aliquo praevaricationem illam homini intimasse; sed haec sententia diversum a re gesta exigit intellectum. Alii nec diabolum fuisse in paradiso affirmant, nisi eo modo, quo vagis et inconstantibus motibus tentationum immittit incendia, quas ideo incendere, vel exagitare dicitur, quia cum corpus ejus omnes reprobi sint, ipse  quam malitiae consensus et unitas, per quam communicationem quod ille facit, nos mediante assensu efficimus, sicut in morte Christi quod diabolus, quod Judas, quod Judaei, quod Pilatus fecerunt, vicissim et simul ab omnibus actum est; et antequam commemoraret Evangelium quod intraverit in cor Judae diabolus,
Abbreviated transcription (Latin):
entes diabolũ eẽ. qui ꝑsonalit̾ in eor
auribꝰ erat. contempto dõ ꝑnitiosis¬
simis se se consentaneos tradidere
consiliis. hic non tantũ soelus in obe-¬
dientiȩ. s & idolatͥȩ fide abnegata intelli¬
go Idolatͥa quippe ẽ. cum quis nel se ipsũ
dm̃ uel alium quemlibet p̾ter unũ dm̃
uerum constituit. De serpente enim
dubium eẽ non poterat quin illa u̾ba
ex sua non ꝓferret natura. nec erat int̾
om̃s creaturas dĩ aliqua ratione p̾dita
ꝑsuadendi uel consulendi uel ratiotinan¬
di habens scientiam uel potestatem p̃t̾
solam anglicam & humanam Con¬
stat itaq non ignorasse mulierẽ. quia
uere ei in serpente diabolus loqueba¬
tur. s appetitu libẽ potestatis op̃ssa.
ouia fine dĩ dominio ẽẽ uoluit. eũ
qui contra diñ & uoluntatem suam
loquebatur libent᷑ airoiuit. Confu¬
se aliqñ uiri & mulieris nomina po¬
sita sunt. ꝑꝑ corꝑis unitatem. & pec¬

Expanded text:
entes diabolum esse qui personaliter in eorum entes diabolum esse qui personaliter in eorum auribus erat, contempto Deo perniciosissimis sese consentaneos tradidere consiliis, hic non tantum scelus inobedientiae, sed et idololatriae, fide abnegata, intelligo. Idololatria quippe est, cum quia vel seipsum Deum, vel alium quemlibet propter unum Deum constituit. De serpente enim dubium esse non poterat quin illa verba ex sua non proferret natura; nec erat inter omnes creatura Dei aliqua ratione praedita, persuadendi, vel consulendi, vel ratiocinandi habens scientiam vel potestatem praeter solam angelicam et humanam. Constat itaque non ignorasse mulierem quia vere ei diabolus in serpente loquebatur; sed appetitu liberae potestatis oppressa, quia sine Dei dominio esse voluit, eum qui contra Deum et ad voluntatem suam loquebatur libenter audivit. Confuse aliquando viri et mulieris nomina posita sunt propter corporis unitatem et pec
Abbreviated transcription (Latin):
pͥetates dabant signa uel sonos uel motꝰ.
oiubꝰ posset eorũ affectus intelligi: u¬
bum soluis hominis erat. Et si ali¬
quando d̾s uoce humana loquebat᷑
non ꝑtinebat ad eum curiose inqͥrere
euomͦ loqueretur eum de loquente non
dubitaret: quia deus eẽt & posset elo¬
qui ut uellet. Qui enim homini de¬
dat̃ uerbum. potãt quod suũ erat cũ
uellet caꝑe. & formare in quolibet cor¬
pore. Nunc autem serpens qui contra
naturam & blasphemans dm̃ loque¬
batur. utiq ex dõ non erat s cont᷑
dm̃. Auctor & inuentor idolatͥȩ iam
plures dõs futitros eẽ docebat. & semi¬
nabat errorem quo ꝑ multitudinem fal¬
soꝵ numinum una & uera ignoraret᷑
diuinitas ruunquid sathanȩ p̃sen¬
tia illi innotuit femine quẽ forfitãt
putauit uerum dicẽ. qr ħ audiebat
quod uolebat. Solemus quippe cito
credẽ cum id nobis confulitur quod
optatur. Quod si adam uol ęua sci¬

Expanded text:
proprietatos, dabant signa, vel sonos, vel motus, proprietatos, dabant signa, vel sonos, vel motus, quibus posset eorum affectus intelligi; verbum solius hominis erat. Et si aliquando Deus voce humana loquebatur, non pertinebat ad eum curiose inquirere quomodo loqueretur, cum de loquente non dubitaret quia Deus esset, et posset loqui ut vellet. Qui enim homini dederat verbum, poterat quod suum erat, cum volebat, capere et formare in quolibet corpore. Nunc autem serpens qui contra naturam et blasphemans Deum, loquebatur, utique ex Deo non erat, sed contra Deum auctor et inventor idololatriae jam plures Deos futuros docebat, et seminabat errorem quos per multitudinem falsorum numinum una et vera ignoraretur divinitas. Nunquid Satanae praesentia illi notuit feminae; quem forsitan putavit verum dicere, quia hoc audiebat quod volebat. Solemus quippe cito credere, cum id nobis consulitur quod optatur. Quod si Adam vel Eva sci
Abbreviated transcription (Latin):
differentias. tͥnitatis similitudin̾e nat᷑ȩ
humane integritas expͥmebat Nunc
autem sciens malum actione: quod ui-¬
tare potuerat ratione. pͥuata ẽ. et̃ni¬
tate & potentia ħ editate. & sapientia
bonitate & iustitia & a ligno uite lon¬
ge piecta. donec satffactione condig¬
na expiaretur admissum & inobedien¬
tiȩ scelus. malumq suꝑbiȩ nr̃ȩ. hu¬
militatis penitentia expurgaret
Acsi dicet᷑ deus Uoluit adã ẽẽ sic̃
ds̃. discat ex pena & miseria. quid
loci huiꝰ amenitate & exꝑiatur qnͣ¬
tum distet int̾ bonum & malum
Non possum satis mirari ad illius
temptationis fallatiam. & ad uerba
mendatii tam cito animũ hominis
inclinatum Adduxerat quippe a d¬
adam ũs om̃e illua uiuentiũ genꝰ
in ħ ipso ostendens subiectam fibi om¬
nem irrationabilem creaturam. quȩ
taretur ut uidẽt ipse fuꝑior & dignior
infra se plebem illius gnĩs obtemꝑantem
pͥa mancipia. sciens ufum om̃iũ uocaret ex

Expanded text:
differentias, Trinitatis similitudinem naturae differentias, Trinitatis similitudinem naturae humanae integritas exprimebat. Nunc autem sciens malum actione, quod vitare potuerat ratione, privata est aeternitate et potentia, haereditate et sapientia, bonitate et justitia, et a ligno vitae longe projecta, donec satisfactione condigna expiaretur admissum, et inobedientiae scelus, malumque superbiae, verae humilitatis poenitentia expurgaret. Ac si diceret Deus: Voluit Adam esse sicut Deus, discat ex poena et miseria quid loci hujus amoenitate, et experiatur quantum distet inter bonum et malum. Non possum satis mirari ad illius tentationis fallaciam, et ad verba mendacii tam cito animum hominis inclinatumAdam Deus omne illud viventium genus; in hoc ipso ostendens subjectam sibi omnem irrationabilem creaturam quae taretur, ut videret ipse superior et dignior et infra se plebem illius generis obtemperantem i propria mancipia, sciens usum omnium, vocaret ex
Abbreviated transcription (Latin):
& dampnationem iustissimã quasi
infultans & increpans d̾s dicit
nobis. sciens bonum & malũ. Hoc
scema in scͥpturis scĩs hyronia dr̃.
cum figurata locutio ꝑsonam uel
exꝓbrantis uł indignantis assum̃
Unde apłs solidatis pꝰ resurrectionẽ
corporibus & carnis stimuł compo¬
sitis. quasi iam intuens quod futurũ
erat. expbrans morti exclamat
Ubi ẽ mors uictoria tua. ubi ẽ
mors stimulus tuus: Deridebat
apls mortem. quȩ glãbatur quasi
iuctrix occiso saluatore. & posito
in sepulchro. & quia in generali
resurrectione ipsa mors destruet᷑.
applaudebat illi uictoriȩ & mortis
defectui insultabat Ita ꝑhane
siguram hierlm̃ ciuitas scã cũ iam
in mortem dñi confptrass. & ꝑ isaiam
uallis uifionis inuectiue dr̃. Utitur
in mrultis locis. ħ gnẽ locutionis scͥtu
ra scã Unde de adã dicit deus. Ecce
& hereditatis glã refertur ad filium. ad
spm scm̃ bonitatis insigne. scdm̃ quas d̾a¬

Expanded text:
et damnationem justissimam quasi et damnationem justissimam quasi insultans et increpans Deus dicit: nobis sciens bonum et malum . Hoc schema in Scripturis sanctis ironia dicitur, cum figurata locutio personam vel exprobrantis vel indignantis assumit. Unde Apostolus, solidatis post resurrectionem corporibus, et carnis stimulis consopitis, quasi jam intuens quod futurum erat, exprobrans morti clamabat: Ubi est victoria tua? Ubi est, mors, stimulus tuus? Deridebat Apostolus mortem, quae gloriabatur quasi victrix occiso Salvatore et posito in sepulcro. Et quia in generali resurrectione ipsa mors destruetur, applaudebat illi victoriae, et mortis defectui insultabat. Ita per hanc figuram, Jerusalem civitas sancta, cum jam in mortem Domini conspirasset, per Isaiam vallis visionis invective dicitur . Utitur in multis locis hoc genere locutionis sancta Scriptura. Unde de Adam dicit Dominus: Ecce et haereditatis gloria transfertur ad Filium, ad Spiritum sanctum bonitatis insigne. Secundum quas
Abbreviated transcription (Latin):
tens a spu alibus diumnis in intellectũ.
uentris animal in inferioribꝰ m̃bris
degeneri paruit famulatu. sensit
caro nudata uirtutibꝰ caarmatica. &
algores. sensit uacius spũ sc̃o putreddi¬
nes. & fetores. senfit inanis grã miseria
& dolores. Sic idem serpens ille. ausꝰ
ẽ. in alia ꝑadiso non delitiarũ s absti¬
nentiȩ aggredi sallatorem. ꝑfuadens
Ut panem de lapidibꝰ faceret. ut
se de puma templi deorsũ mittẽt.
& uecundĩ dementia. ut se de¬
monem ꝓcidens adoraret x ꝑc uͦ
qui non rapinam arbitratus ẽ. ẽẽ se
equalem dõ. s cum in forma dĩ eẽt.
usq ad p̃fmitum tempꝰ a patre. cũ
eẽt dñs om̃tum seruiles t̾minos ñ
excedens. uitam animȩ uitȩ corꝑi
pponendam. nec glãm nec potestatẽ
mundi huiꝰ expetendam edocuit.
& ppͥo exemplo quam facile si pati¬
possit. mansuetissimus magist᷑ osten¬
dit. Ad pͥmum sibilum ille pͥmus
homo contabuit. de quo pꝰ peccatũ

Expanded text:
rtens a spiritualibus divinum intellectum, rtens a spiritualibus divinum intellectum, ventris animal inferioribus membris degeneri paruit famulam, et sensit caro nudata virtutibus caumata et algores; sensit vacuus spiritus putredines et fetores, sensit inanis gloria miserias et dolores. Sic ille idem serpens ausus est in altero paradiso non deliciarum, sed abstinentiae aggredi Salvatorem, persuadens ut panem de lapidibus faceret, ut se de pinna templi deorsum mitteret, et vecordi dementia ut se daemonem procidens adoraret ; Christus vero qui non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo , sed cum in forma esset servi usque ad praefinitum tempus a Patre, cum esset Deus omnium, serviles terminos non excedens, vitam animae vitae corporis praeponendam, nec gloriam nec potestatem mundi hujus expetendam edocuit, et proprio exemplo quam facile, si patipossit, mansuetissimus magister ostendit. Ad primum sibilum ille primus homo contabuit, de quo post peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
radice non nĩquã consertis simul ma¬
npulis exurgunt. ita ut uirgulas qͥdẽ
discernas num̃o. s in crem̃ti non uideas
rationem. Umis sapor uiti & paliniti unꝰ
color crini & corꝑi. unus odor ligno & corti¬
ci. & om̃ibꝰ menbris humanis. licet ualida
diu̾sa sint. & multiplex eoꝵ sit actio.
unum tñ ẽ. pͥncipiũ & indiuisa creatio
Unum uenenũ diu̾sas efficit passiones.
& eadem diffusio frenesim q̃ apoplex-¬
iam creat. & quosdam quidem eadem
tabe subito int̾cipi. & emori uideas. quoᷤ¬
dam uͦ diu languere. Duo ꝓmissa st̃
mulieri. immortalitas & diuinitas.
neutrum ꝓuenit. s urm̃toꝵ conditio
litudine is comꝑatione. dampnatione
ꝓmulgata censetur E cce adam in
cuius faciem insufflauerat ds̃. quasi
om̃s sensus quoꝵ ibi sedos est. & domesti¬
ca cathedra. puricans & fecundans besti¬
ali itrationalitate oculos & aures & re¬
liquos senfus. ad inferiora repssit. & aũ¬

Expanded text:
radice nonnunquam consertis simul maradice nonnunquam consertis simul manipulis exsurgunt, ita ut virgulas quidem discernas numero, sed incrementi non videas rationem. Unus sapor viti et palmiti, unus color carni et corpori, unus odor ligno et cortici, et omnibus membris humanis licet sint valde diversa et multiplex eorum sit actio, unum tamen principium et indivisa creatio. Unum venenum diversas efficit passiones, et eadem diffusio phrenesim quae apoplexiam creat, et quosdam quidem eadem tabe subito intercipi et emori videas, quosdam vero diu languere. Duo promissa sunt mulieri, immortalitas et divinitas: neutrum provenit, sed jumentorum conditio, litudinis comparatione et damnatione promulgata censetur. Ecce Adam, in cujus faciem insufflaverat Deus, quasi omnes sensus, quorum ibi sedes est, et domestica cathedra, puricans et fecundans, bestiali irrationabilitate oculos et aures et reliquos sensus ad inferiora repressit, et ave
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ ꝓph̃am om̃s impitates & iniustitias
simul in eodem articulo penitentibꝰ condo¬
nari. & negligentibꝰ & reuersis ad ilomi¬
tum etiam condonata requiri Om̃is qͥppe
lentie appetitor semꝑ ẽ. alienȩ felicitatis
detractor Ita prudentia quȩ in bono ẽ
sine temꝑantia nrulla ẽ. & quecũq intẽ¬
ꝑans ẽ. nec de fornitudine glãri potest
nec de iustitia Unum ẽ corpus uirturũ
Quod nec scisma scindat nec heresis. &
uniu̾sitas gr̃arũ ex radice pullulat carita¬
tis fundam̃tum ẽ. & origo om̃is malitiȩ
ut om̃e uitioꝵ ipsa uulgus parturiat.
sic tam habet in se unita & coessentia sua
genimina ut absq sua sobole nichil
omĩno effitiat. nec unqu̾a possit solitaria
ineniri. Suꝑbiuit & in eodem monĩto
in obediens mulier fuit. nec estimenda
ẽ temꝑalit̾ hȩc inobedientię fuccessio.
cum eadem & iundiuisa utͥusq conexio
& ougo. Adult̾mi. surculi. lasciuiente

Expanded text:
apud Prophetam omnes impietates et injustitias apud Prophetam omnes impietates et injustitias simul in eodem articulo poenitentibus condonari, et negligentibus et reversis ad vomitum, etiam condonata requiri. Omnis quippe lentiae appetitor semper est alienae felicitatis detractor. Ita prudentia, quae in bono est, sine temperantia nulla est; et quicunque intemperans est, nec de fortitudine gloriari potest, nec de justitia. Unum est corpus virtutum quod nec schisma scindat nec haeresis, et universitas gratiarum ex radice pullulat charitatis. Fundamentum et origo est omnis malitiae omne vitiorum vulgus parturiat, sic tamen habet in se unita et coessentia sua genimina, ut absque sua sobole nihil omnino efficiat, nec unquam possit solitaria inveniri. Superbivit, et in eodem momento inobediens mulier fuit, nec aestimanda est temporaliter haec inobedientiae successio, cum eadem sit et indivisa utriusque connexio et origo. Adulterini surculi lasciviente
Abbreviated transcription (Latin):
meo ita hunc locum accipio ut suꝑ¬
biam & inobedientiam in eodem puncto
concludam. nec añ gustum pomi in elati¬
onis malo ȩuam contabuisse p̾iudicẽ
Uere qui in uno offendit: reus ẽ om̃iũ.
& ubi mat̾ uirtutum caritas leditur
uniũsitas bonorũ quasi p̾cisa radice
siccatur. Septem sp̃s nequ̾a simil co¬
habitant simul. nec facile ẽ. alterũ
auelli ab altõ. s forsitan idem ip̃e ẽ
oui scdm̃ plures malitiȩ effectus. diũ¬
sis nominibꝰ nuncupatur. Sp̃c quoq
sc̃s dicitur septi formis cum non fit
nͥ unus. ouia ubi timor castus. ubi ẽ
pietas nec pueteta potest. ade c̃t scratus
Ubi uͦ ẽ scientia. non ade ẽ consilium. & consilio
constantia. & fortitudo accedit. Sic intelli¬
gitur. sic amatirr sapientia dĩ. quȩ ẽ ũbũ
ƿatris. ubi humilitas mansuetudinem.
mansuetudo conpunctionẽ. conpuntio
feruorem. feruor benignitatem. benignitas
puritatem. puritas expͥmit pacem. Nides

Expanded text:
mea ita hunc locum accipio, ut supmea ita hunc locum accipio, ut superbiam et inobedientiam eodem puncto concludam, nec ante gustum pomi in elationis malo Evam contabuisse praejudicem. Vere qui in uno offendit, est omnium reus, et ubi mater virtutum charitas laeditur, universitas bonorum quasi praecisa radice siccatur. Septem spiritus nequam simul cohabitant, nec facile est alterum avelli ab altero, sed forsitan idem ipse est qui, secundum plures, malitiae effectus diversis nominibus nuncupatur. Spiritus quoque sanctus dicitur septiformis, cum non sit nisi unus, quia ubi timor castus, ibi est pietas, nec pietati potest deesse scientia; ubi vero est scientia, non deest consilium, et consilio constantia et fortitudo accedit. Sic intelligitur, sic amatur sapientia Dei quae est Verbum Patris, ubi humilitas mansuetudinem, mansuetudo compunctionem, compunctio fervorem, fervor benignitatem, benignitas puritatem, puritas exprimit pacem. Vides
Abbreviated transcription (Latin):
cantes diuinis aspectibꝰ non quasi
latere possent. effugẽ iudicem. sed
quasi rei. & iam in pistrino pͥe consci-¬
entiȩ deputati. ad molam sese in ali¬
quibꝰ recessibꝰ timidi absconderunt
Hoc solũ uerum in illa om̃i ꝑsuasioẽ
diabolica fuit. quod aꝑti sunt oculi
eor. non ad quod ille ꝓmirtebat.
s ad id potius sentiendũ quod suggestor
mentiens intendebat. qui ei quasi fuoces¬
sori inuidebat parricidali odio. Hoc
illius philosophi non in congrue aptat᷑
sententia. Insidiosissime inquit nocet
cui grẽ aguntur ꝓ iniuria. Odendax
in reliquis om̃ib quȩ pollicebatur. &
detestatione dignissimus. ad illuad ubũ
quod nequaqũã eos mori. s sicut dõs fu¬
turos asseruit. statim & agnosci & repelli
rationis indignatione deberet. s facilem
accessum ad cor fimine illa habuit ꝓ¬
missio q̃ iam ambiebat pͥam potestatẽ
excusso a ceruite sua creatoris dominio
tractiatorũ senserunt. s ego ꝓ modo

Expanded text:
cantes divinis aspectibus, non quasi cantes divinis aspectibus, non quasi latere possent vel effugere judicem, sed quasi rei et jam in pistrino propriae conscientiae deputati ad molam, sese in aliquibus recessibus timidi absconderunt. Hoc solum verum in omni illa persuasione diabolica fuit, quod aperti sunt oculi eorum, non ad id quod ille promittebat, sed ad id potius sentiendum quod suggestor mentiens intendebat, qui ei quasi successori, parricidali odio invidebat. Hic illius philosophi non incongrue aptatur sententia: « Insidiosissime, inquit, nocet, cui gratiae aguntur pro injuria. » Mendax in reliquis omnibusque pollicebatur, et detestatione dignissimus, ad illud verbum, quo eos nequaquam mori, sed sicut deos futuros asseruit, statim et agnosci et repelli rationis indignatione debebat; sed facilem accessum ad cor feminae illa habuit promissio, quae jam ambiebat propriam potestatem, excusso a cervice sua Creatoris dominio.tractatorum senserunt; sed ego pro modo
Abbreviated transcription (Latin):
ge factus a sanitate. miser & incurua¬
tus. putres & corruptas cicatͥces. illusio¬
nes lũborũ plorabat. & cucurrit ad fo¬
lia. ipse iam folio quod a uento rapit᷑
similis. & rontextis succinctoriis. abscon¬
dit carnes enormes. & oꝑruerunt tã
ip̃e quam mrulier. iam ardentibꝰ intꝰ
libidinum carbonibꝰ. horrendas
uisu. sordium officinas. Et cum eadẽ
inhonestum erat in corꝑe. s habebant
om̃ia menbra sua in fuo ordine congru-¬
am dignitatem. uenerabilem sꝑem
ufum rõnabilem. modestiam cõpeten¬
tem. Om̃ia intra modũ. nichil con¬
tra uoluntatem. nulla lex dissentiẽs
omĩa quieta & pacifica. oũa ipsũ cre-¬
atorem quam ipsam creaturã hono¬
rabant naturam U ere sicut serpẽs
p̾dixerat aꝑti sunt oculi eoꝵ. ad pͥe
confusionis cognoscendiã miseriã. non
ad illiꝰ p̃sũptionis qua dii eẽ affecta¬
uerunt glam consequendã Uidert̃
se & erubuerunt. & indignos se uidi¬

Expanded text:
ge factus est a sanitate, miser et incurvage factus est a sanitate, miser et incurvatus putres et corruptas cicatrices illusiones lumborum plorabat, et cucurrit ad folia ipse jam folio quod a vento rapitur similis et contextis succinctoriis. Abscondit carnes enormes, et operuerunt, tam ipse quam mulier, jam ardentibus intus libidinum carbonibus, horrendas visu sordium officinas. Et cum eadem inhonestum erat in corpore, sed habebant omnia membra in suo ordine congruam dignitatem, venerabilem speciem, usum rationabilem, modestiam competentem. Omnia intra modum nihil contra voluntatem, nulla lex dissentiens, omnia quieta et pacifica tam ipsum Creatorem quam ipsam creatam honorabant naturam. Vere, sicut serpens praedixerat, aperti sunt oculi eorum ad propriae confusionis cognoscendam miseriam, non ad illius praesumptionis qua dii esse affectaverunt gloriam consequendam. Viderunt se, et erubuerunt, et indignos se judi