comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ue sunt uiȩ:una lata ad ꝑditi¬
onem: alia arta ad uitam. Illa
quȩ lata ẽ: multos habet incedenteᷤᷤ
ꝑ se. Illa quȩ arta ẽ: paucos capit. In
onũ enim genere quȩ p̾ciosa sunt
rara sunt: & quȩ uilia sunt numo
abundant. Lata autẽ uia ẽ: ire qͦli¬
bet. d̾e facere quod placet. Arta uia
ẽ. preceptis regi: & desidioꝵ fluxa
restringere ad regulam equitatis.
Duȩ gͦ uie sunt. una mortis. alia
cedit uterq exercitũ suũ. unus ad
mortẽ. alius ad uitam: xp̃c humili¬
tate. diabolus elatione xp̃c puritate
diabolus impuritate: xp̃c obedien¬
tia. diabolus contumatia. Et quem
quisq ducem sequit᷑ in uia: habe¬
bit regem in patria¬

Expanded text:
e sunt viae, una lata ad perditionem, altera arcta ad vitam. Illa quae lata est, multos habet incedentes per se. Illa quae arcta est, paucos capit. In omni enim genere quae pretiosa sunt, rara sunt, quae vilia sunt, numero abundant. Lata autem via est ire quo libet, et facere quod placet. Arcta via est praeceptis regi, et desideria fluxa stringere ad regulam aequitatis. Duae ergo viae sunt, una mortis, altera t praecedit uterque exercitum suum, unus ad mortem, alter ad vitam. Christus humilitate, diabolus elatione; Christus puritate, diabolus impuritate: Christus obedientia, diabolus contumacia. Et quem quisque ducem sequitur in via, habebit regem in patria
Abbreviated transcription (French):
Semma de horodi. Helica de ar¬
rodi. Helas de felthi.
ira filius achis de thecua.
Abiezer de anatoth. Mobon¬
torrentegaa. Abialbon arbathiteᷤ
smaneth de beroim. Heliaba de

Expanded text:
Semma de Arari Helica de Arodi Helas de Felthi Hira filius Aces de Thecua Abiezer de Anathoth Mobontorrente Gaas Abialbon Arbathites Azmaveth de Beromi Eliaba de
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ saasbai. Heliam filiꝰ achito.¬
srai de carmelo. Farai de aradi.¬
gaal filius nathan de soba.
onni de gaddi. Seleth de ammoni.
areb item hiethrites
rias etheus.
mnes triginta.uii.

Expanded text:
filii Maachathi Heliam filius Ahitosrai de Carmelo Farai de Arbi Igaal filius Nathan de Soba Bonni de Gaddi Selech de Ammoni b et ipse Hiethrites Urias Hettheus omnes triginta
Abbreviated transcription (Latin):
rere: s in ꝓximũ ñ potest. De ꝓximo:
ut de eius salute &e ꝓfectu gaudeat.
Cum ꝓximo: ut eum in uia di. & co¬
mtẽ itineris & socium ꝑuentionis ha¬
bere concupiscat. S in ꝓximũ ñ potest:
ut in homine spem & fiduciã suam
constituat. Hȩc sunt duo quȩ ad ꝓxi
& ñ in ipsum. Unum ẽ mundi: de
ipso currere. ñ eum ipso. aut in ipsũ.
De mundo enim desid̾ium currit. qͣn¬
do inspecto foris di oꝑe. ꝑ admiratio¬
nem &e laude ardentius intus ad ip¬
sum se conu̾tit. Cum mundo curre¬
ret. si se ꝓ mutabilitate temporaliũ.
siue deiciendo in adu̾sis. siue eleuan¬
do in ꝓsꝑis. huic scło conformaret.
In mundũ eurreret: si in eiꝰ delectatio¬
nib semꝑ requiescere uellet. Ordina¬
te gͦ caritatẽ: ut ꝑ desideriũ currat de
deo. cum dõ & in dm̃. De ꝓximo cum
ꝓximo: e non in ꝓrimũ. De mundo
nec cum mundo. nec in mundũ: & in
solo do requiescat ꝑ gaudium. Hec ẽ

Expanded text:
rrere, sed in proximum non potest. De proximo, rrere, sed in proximum non potest. De proximo, ut de ejus salute, et profectu gaudeat. Cum proximo, ut eum in via Dei et comitem itineris, et socium perventionis habere concupiscat. Sed in proximum non potest, ut in homine spem et fiduciam suam constituat. Hn in ipsum. Unum est mundi, de ipso currere; non cum ipso, aut in ipsum. De mundo enim desiderium currit, quando inspecto foris Dei opere, per admirationem et laudem ardentius intus ad ipsum se convertit. Cum mundo curreret, si se pro mutabilitate temporalium, sive dejiciendo in adversis, sive elevando in prosperis, huic conformaret. In mundum curreret, si in ejus delectationibus semper requiescere vellet. Ordinate ergo charitatem, ut per desiderium currat de Deo, cum Deo, et in Deum: de proximo, cum proximo, et non in proximum: de mundo, nec cum mundo, nec in mundum, ut in solo Deo requiescat per gaudium. Haec est
Abbreviated transcription (Latin):
Sicurrit. bene currat: si requiescit be¬
ne requiescat. Desiderium currit: gau¬
dium requiescit. Propt̾ quod gaudiũ
uniforme ẽ: quia semꝑ in uno ẽ. nec
uicissitudine uariari potest. Desideri¬
um autẽ motuᷤ mutabilitatẽ susci¬
pit: ce iccirco ñ se continet in uno:sed
uarias species rep̾sentat. Omĩs namꝙ
cursus: aut de illo ẽ. aut cũ illo. aut
in illo ad quod ẽ. Quomͦ gͦ currere de¬
bet desideriũ nr̃me Tria sunt. Ds̃. ꝓxi¬
mus. & mundꝰ. Tria ds̃: duo ꝓximus:
unũ mundꝰ habet in cursu desid̃ii
nr̃i: &e ẽ in desidio orcsinata caritas.
Amor namq ꝑ desidĩum: & de dõ. &
cũ dõ. & in dm ordinate currere pot̾.
De dõ currit: qͣndo de ipso accipit. un¬
de eum diligit. Cum d̃o currit: qͣndo
eiꝰ uoluntati in nullo contradicit. In
dm̃ currit: qͣndo in ipso requiescere
appetit. Hȩc sunt tria: que ad d̾m ꝑ¬
tinent. Duo sunt ꝓximi. Potest enim

Expanded text:
Si currit, bene currat; si requiescit, beSi currit, bene currat; si requiescit, bene requiescat. Desiderium currit, gaudium requiescit. Propter quod gaudium uniforme est, quia semper in uno est, nec vicissitudine variari potest: desiderium autem motus mutabilitatem suscipit, et idcirco non se continet in uno, sed varias species repraesentat. Omnis namque cursus aut de illo est, aut cum illo, aut in illo ad quod est. Quomodo ergo currere debet desiderium nostrum? Tria sunt, Deus, proximus, mundus. Tria Deus, duo proximus, unum mundus habeat in cursu desiderii nostri; et est in desiderio ordinata charitas. Amor namque per desiderium et de Deo, et cum Deo, et in Deum ordinate currere potest. De Deo currit, quando de ipso accipit unde eum diligit. Cum Deo currit, quando ejus voluntati in nullo contDeum currit, quando in ipso requiescere appetit. Haec sunt tria, quae ad Deum pertinent. Duo sunt proximi. Potest enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi: ut ꝑ caritatẽ di om̃suni cohe¬
rerent. ꝑ caritatẽ ꝓximi om̃s ad inuicẽ
unũ fierent: ut qͦd de illo cui om̃sinhe¬
rebant. quisq in semetipso ñ caperet:
plenius atq ꝑfectuis ꝑ caritatẽ ꝓximi
in altero possideret: &e bonũ omniũ.
fieret totũ singłoꝵ. Ordinate gͦ caritatẽ.
Quid ẽ ordinate caritatẽ: Si desideri¬
um ẽ amor bene currat: si gaudiũ ẽ.
bene requiescat. Est enim amor siẽ
dictum ẽ delectatio cordis aliciuꝰ ad
aliquid ꝓpt̾ aliqͥd: desideriũ in appe¬
tendo & inꝑfruendo gaudiũ: ꝑ deside¬
rium currens. & requiescens ꝑ gaudiũ.
Currens ad illud: &e requiescens in illo.
explicare possimus. quo currere debe¬
at amor nr̃: aut in quo requiescere.Tri¬
a queda sunt quȩ amari bene aut ma-¬
le possunt: id est ds .ꝓximꝰ. & mundus.
Ds̃ supra nos ẽ ꝓximus uixta nos: mũ¬
dus subtus nos. Ordinate gͦ caritatẽ.

Expanded text:
proximi: ut per charitatem Dei omnes uni cohaeproximi: ut per charitatem Dei omnes uni cohaererent, per charitatem proximi omnes ad invicem unum fierent; ut quod de illo uno, cui omnes inhaerebant, quisque in semetipso non caperet, plenius atque perfectius per charitatem proximi in altero possideret, et bonum omnium fieret totum singulorum. Ordinate ergo charitatem. Quid est, ordinate charitatem? Si desiderium est amor, bene currat; si gaudium est, bene requiescat. Est enim amor, sicut dictum est, delectatio cordis alicujus ad aliquid propter aliquid, desiderium in appetendo, et in perfruendo gaudium, per desiderium currens, et requiescens per gaudium, currens ad illud, et requiescens in illo. explicare possimus quo currere debeat amor noster, aut in quo requiescere. Tria quaedam sunt quae amari bene aut male possunt; id est, Deus, proximus, et mundus. Deus supra nos est, proximus juxta nos est, mundus subtus nos est. Ordinate ergo charitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑet:eiq infatigabili desiderio in¬
hereret. ꝑ dilectionem gͦ copulauit
sibi ds creaturã rationałe: ut ei semꝑ
inherendo. ipsum quo beatificanda
erat bonũ. & ex ipso quodamm᷑ ꝑ af¬
fectum sugeret: & de ipso ꝑ desid̃ĩum
biberet: & in ipsoꝑ gaudium posside¬
ret. Suge o apicula suge. Suge & bibe
dulcoris tui inenarrabiłe suauitatem.
Immergere &e replere: quia ille defice¬
re nescit. si tu ñ incipias fastidire. Ad¬
here gͦ &e inhere.: sume. fruere. Si sempi¬
t̾nus gustus fuerit: sempit̾na quoq
beatitudo erit. Non iam pudeat noᷤᷤ:
neq peniteat de amore fecisse uerbum.
Non peniteat uͥ tanta ẽ utilitas: ñ pu¬
deat ubi talis honestas. Igit᷑ ꝑ amorẽ
sociata ẽ factori suo ereatura rationaliˢ.
solumq ẽ dilectionis uinculũ. qͦd ligat
utrosq in idipsum: &e tanto felicius. qͣn¬
to fortius. Propt̾ qͦd ut & indiuisa so¬
cietas & concordia ꝑfecta. utrobiq ha-¬
beret᷑: geminatꝰ ẽ nerus in caritate di &

Expanded text:
igabili desiderio cohaereret. Per dilectionem ergo copulavit sibi Deus creaturam rationalem, ut ei semper inhaerendo, ipsum quo beatificanda erat bonum, et ex ipso quodammodo per affectum sugeret, et de ipso per desiderium biberet, et in ipso per gaudium possideret. Suge, o apicula, suge. Suge et bibe dulcoris tui inenarrabilem suavitatem. Immergere, et replere, quia ille deficere nescit, si tu non incipias fastidire, adhaere ergo et inhaere, sume et fruere. Si sempiternus gustus fuerit, sempiterna quoque beatitudo erit. Non jam pudeat nos neque poenieat de amore fecisse verbum. Non poeniteat ubi tanta utilitas: non pudeat ubi talis honestas. Igitur per amorem sociata est Factori suo creatura rationalis: solumque est dilectionis vinculum quod ligat utrosque in idipsum, et tanto felicius quanto fortius. Propter quod etiam, ut indivisa societas, et concordia perfecta utrobique haberetur, germinatus est nexus in charitatem Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur. Ipsum gͥhunc cordis motũ
quẽ amorẽ appellamꝰ q̃ua diffinitione
signare poterimꝰ: Expedit nob̾ ꝓpius
intueri eum. ne lateat aliquatenus &
ñ sciatur. ꝓptereaq nec caueat᷑. cum ma¬
lus ẽ. nec appetatur aut inueniat᷑ cũ
bonus: qe quo &e cum malus ẽ. tanta

Expanded text:
appellatur. Ipsum ergo hunc cordis motum appellatur. Ipsum ergo hunc cordis motum quem amorem appellamus, qua definitione signare poterimus? Expedit nobis propius intueri eum, ne lateat aliquatenus, et non sciatur, proptereaque nec caveatur cum malus est, nec appetatur aut inveniatur cum bonus, de
Abbreviated transcription (Latin):
Et sermo dĩ deamore loquitur. Nũ¬
quid hoc negociũ ñ potius illoꝵ ẽ.
qui pudicitiã ꝓstitiiere consueuert᷑:
Ecce quã multi qui eiꝰ mysteria uo¬
ta imꝓbitate frontẽ fractã habeamꝰ.
qui ñ uerecundem᷑ amorẽ indictatũ
formare: quẽ a&e impudici aliqͣndo
ñ possunt sine uerecundia in uerbis ex¬
pͥmere: S aliud ẽ inuestigare uitiũ ut
eradicetur: aliud exhortari ad uitium.
ut uirtus ce ueritas ñ amet᷑. Nos gͥ in¬
uestigamus & querimꝰ ut sciamꝰ de sci¬
entes caueamus. qͦd illi inuestigant ut
sciant. s sciant ut faciant: quid illudin
nobis sit. qͦd desid̾ia nr̃a sic multifariã
diuidit: & cor unũ in diu̾sa deducit.
Inuenimus autẽ hoc aliud ñ eẽ preter
amorẽ: qui cum sit motus cordis scđm
naturã singulariᷤᷤ &e unicus: scđ̾m ac¬
tionẽ autẽ diuisus: cum se mordinate
moriet. idest ad ea que ñ debet. cupi¬
ditas dicit᷑: cum uͦ ordinatꝰ ẽ. caritas

Expanded text:
Et sermo Dei de amore loquitur. NumEt sermo Dei de amore loquitur. Numquid hoc negotium non potius illorum est, qui pudicitiam prostituere consueverunt? Ecce quam multi qui ejus ministeria vota improbitate frontem fractam habemus, qui non verecundamur amorem indictatum sonare: quem et impudici aliquando non possunt sine verecundia verbis exprimere. Sed aliud est investigare vitium, ut eradicetur; aliud exhortari ad vitium, ut virtus et veritas non ametur. Nos igitur investigamus et quaerimus, ut sciamus, et scientes casciant, sed sciant ut faciant, quid illud in nobis sit quod desideria nostra sic multifariam dividit, et cor nostrum in diversa deducit. Invenimus autem hoc aliud non esse praeter amorem, qui, cum sit motus cordis, secundum naturam singularis et unicus, secundum actionem autem divisus cum se inordinate movet, id est, ad ea quae non debet, cupiditas dicitur, cum vero ordinatus est, charitas
Abbreviated transcription (Latin):
otidianum de dilectione ser¬
monẽ serimꝰ ne forte scintillet in cor¬
dib nr̃is & ardescat ignis flaminã
faciens: aut totũ consumens. aut pur¬
gans totũ. Ex eo namꝙ totũ ẽ quod
bonum ẽ: & totũ quod malũ ẽ ex eoẽ.
Unus fons dilectionis intus salienᷤͤ:
duos riuos infundit. Al t̾ ẽ amor
mundi cupiditas: alter est amor di
caritas. Medium quippe ẽ corhomi¬
nis. unde fons dilectionis erumpit:
ce cum ꝑ appetitũ ad ext̾iora decur¬
rit. cupiditas dicitur: cũ uͦ desideri¬
um suũ ad int̾iora dirigit. caritas
nominat᷑. Ergo duo sunt riui qui
de fonte dilectionis emanant. eupidi¬
tas &r caritas: & omniũ muler ma¬
loꝵ radix ẽ cupiditas: &e omniũ bo¬
noꝵ radix caritas. Ex eo gͥ totũ ẽ qͦd
bonum ẽ: & totum qͦd malũ ẽ ex eo ẽ.
Quicqͥd gͦ illud ẽ. magnũ ẽ qͦd in no¬
bis ẽ: & ex eo totũ ẽ quod ex nobis est.
Hoc autẽ amor ẽ. Quid ẽ amor: Et
qͣntũ ẽ amor: Aut unde ẽ amorꝰ

Expanded text:
otidianum de dilectione sermonem serimus, ne forte scintillet in cordibus nostris et exardescat ignis flammam faciens, aut totum consumens, aut purgans totum. Ex eo namque totum est, quod bonum est: et totum quod malum est, ex eo est. Unus fons dilectionis intus saliens, duos rivos effundit: alter est amor mundi, cupiditas; alter est amor Dei, charitas. Medium quippe est cor hominis, unde fons amoris erumpit: et cum per appetitum ad exteriora decurrit, cupiditas dicitur; cum vero desiderium suum ad interiora dirigit, charitas nominatur. Ergo duo sunt rivi, qui de fonte dilectionis emanant, cupiditas et charitas: et omnium malorum radix cupiditas, et omnium bonorum radix charitas. Ex eo igitur totum est, quod bonum est; et totum quod malum est, ex eo est. Quidquid ergo illud est, magnum est quod in nobis est; et ex eo totum est, quod ex nobis est: hoc autem est amor. Quid est amor, et quantum est amor, aut unde est amor?
Abbreviated transcription (Latin):
faceret. Porro ut idem aptus eẽt tan¬
ta beatitudine ꝑfrui. fecit in eo dile¬
ctionem spiritale palatũ quod̃amͦ
ꝑhanc senfificans ad gustũ dulcedi¬
nis int̾nȩ: quatinꝰ ꝑ ipsã uidelicet di¬
lectionẽ. sue iocunditatẽ felicitatis

Expanded text:
faceret. Porro ut idem aptus esset tanfaceret. Porro ut idem aptus esset tanta beatitudine perfrui, fecit in eo dilectionem. Spirituale palatum quodammodo per hanc sensificans ad gustum dulcedinis internae, quatenus per ipsam videlicet dilectionem suae felicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ꝓpter aliquid: desideriũ in
appetendo. & in ꝑfruendo gaudium:
ꝑ desid̾ium currens &e requiescens per
gaudium. Hic bonum ẽ. & hic malũ
ẽ tuũ cor humanũ: quia nec aliunde
bonum es si bonũ es. nec aliunde ma-¬
lum es simalũ es: nͥ qͦd uł bene uł ma¬
le amas quod bonũ ẽ. Nam omẽ qͦd
ẽ bonum ẽ: s cũ id qͦd bonũ ẽ male
amat᷑ illud bonum ñ ẽ. & hoc malũ
ẽ. Igit᷑ nec qui amat malum ẽ. nec qͦd
amat malum ẽ. nec amor quo amat
malum ẽ: s qͦd male amat malũ ẽ.
&e hoc om̃e malũ ẽ. Ordinate gͦ ca¬
ritatẽ de iã malũ nullũ ẽ. Magnam
rem cõmendare uolumus: si tam̃
ualemus qͦd uolumꝰ. Ompe d̾s qui
nullo indiget. qͥa ipse summũ ce ue
pere potest quo crescat. qm ex ipso st̃
omĩa: nec de suo amittere qͦ decidat
qm̃ in ipso immutabilit̾ consistunt
uiu̾sa: ipse rationałe sp̃m creauit
sola caritate. nulla necessitate: ut
eum suȩ beatitudinis participem

Expanded text:
pter aliquid, desiderium in appetendo, et in perfruendo gaudium, per desiderium currens, requiescens per gaudium. Hinc bonum est, et hinc malum est cor humanum; quia nec aliunde bonum es, si bonum es, nec aliunde malum es, si malum es, nisi quod vel bene vel male amas quod bonum est. Nam omne quod est, bonum est: sed cum id quod bonum est male amatur, illud bonum non est, et hoc malum est. Igitur nec qui amat, malum est; nec quod amat, malum est; nec amor quo amat, malum est: sed quod male amat, malum est, et hoc omne malum est. Ordinate ergo charitatem, et jam malum nullum est. rem commendare volumus, si tamen valemus quod volumus. Omnipotens Deus qui nullo indiget, quia ipse summum et verpere potest quo crescat, quoniam ex ipso sunt omnia, nec de suo amittere quo decidat, quoniam in ipso immutabiliter consistunt universa, ipse rationalem spiritum creavit sola charitate, nulla necessitate, ut eum suae beatitudinis participem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: singula bona ꝓ merito suo ȩstima¬
re. Item meditatio moꝵ. finẽ &e dire-¬
ctionẽ in omĩ conu̾satione conside¬
rat. fĩnis ẽ: ad quod tendit᷑. Directio:
qua facilius ꝑuenit᷑. Omĩs enĩ qui
ad aliquid tendit. scdm aliquid cͤ¬
sum suum dirigit: & qui directuᷤ
ꝑgit. citius ꝑuenit. Sunt enĩ quȩd̃ã
bona: in quib etiã multũ moueri.
parum ẽ ꝓmoueri. Alia cõpendioso
labore: fructum magnũ addiicunt.
Et hec gͦ discernenda sunt: & eligen¬
da magis quȩ magis ꝓsunt. Quecũq
enim magis ꝓsunt. meliora sunt: &e
om̃e opus scdm fructum suũ iudi¬
cari oportet. Multi hanc discretionẽ
ñ habentes. plurimum laborauert̃.
& parum ꝓfecerunt: qm̃ oculũ ha-¬
buerunt foris tantũ ad speciem oꝑiᷤ :
& non intus ad fructum uirtutis.
Gaudebant enim magna se facere.
magis quã utilia exercere: ae dilexert̃¬

Expanded text:
est singula bona pro merito suo aestimaest singula bona pro merito suo aestimare. Item meditatio morum finem et directionem in omni conversatione considerat. Finis est, ad quod tenditur. Directio, qua facilius pervenitur. Omnis enim, qui ad aliquid tendit, secundum aliquid cursum suum dirigit, et qui directius pergit, citius pervenit. Sunt enim quaedam bona, in quibus etiam multum moveri parum est promoveri. Alia compendioso labore fructum magnum adducunt. Et haec ergo discernenda sunt, et eligenda magis, quae magis prosunt. Quaecunque enim magis prosunt, meliora sunt, et omne opus secundum fructum suum judicari oportet. Multi hanc discretionem non habentes, plurimum laboraverunt, et parum profecerunt, quoniam oculum habuerunt foris tantum ad speciem operis, et non intus ad fructum virtutis. Gavisi sunt enim magna se facere, magis quam utilia exercere, et dilexer
Abbreviated transcription (Latin):
ab homine: ita frequent̾ alienum ẽ
ab humana rationẽ. Ut uerbi gr̃a nuꝑ
satiatꝰ. famem patiat᷑: &e pauloante in¬
ebriatus siti estuet: post longam dor¬
mitionẽ consurgens. somno p̾grauet᷑.
In hoc gͦ oꝑa diaboli discernunt᷑: q̃m
extranea sunt ab homine: &e aliena
ab humana ratione. Oꝑa autẽ carniᷤ
&e suggestiones eiꝰ. sepius p̾cedente ha¬
bent causam. necessitatẽ: s qͥa modũ
&r mensuram transeunt: excrescunt
in suꝑfluitatẽ. Ut uerbi gr̃a. cũ pꝰt
famem cib sumendus. immoderate
appetit᷑: & post abstinentiã in sum̃do
edulio mensura ñ tenet᷑. Itẽ m edita¬
tio moꝵ. tͥplici iudicio exercetur. Pri¬
mo. qͦd iudicat int̾ diem &e noctem:
scdõ. quod iudicat int̾ diem & diem:
tercio. qͦd iudicat omnẽ diem. In t̾
noctem & diem iudicare ẽ: mala a
bonis diuidere. Inter diem &e diem
iudicare ẽ: int̾ bonũ &e melius discre¬
tionẽ habere. Omnẽ diem iudicare

Expanded text:
ab homine, ita frequenter alienum est ab homine, ita frequenter alienum est ab humana ratione, ut, verbi gratia, nuper satiatus famem patiatur, paulo ante inebriatus siti aestuet, post longam dormitionem consurgens somno pergravetur. In hoc ergo opera diaboli discernuntur, quoniam extranea sunt ab homine, et aliena ab humana ratione. Opera autem carnis, et suggestiones ejus saepius praecedentem habent causam necessitatem. Sed quia modum et mensuram transeunt, excrescunt in superfluitatem. Ut verbi gratia cum post famem cibus sumendus immoderate appetitur, et post abstinentiam in sumendo edulio mensura non tenetur. Item meditatio morum triplici judicio exercetur. Primo quod judicat inter diem et noctem. Secundo quod judicat inter diem et diem. Tertio quod judicat omnem diem. Inter noctem et diem judicare, est mala a bonis dividere. Inter diem et diem judicare, est inter bonum et melius discretionem habere. Omnem diem judicare,
Abbreviated transcription (Latin):
gestionũ: & om̃s aspirationes quȩ in¬
uisibilit̾ cordi adueniunt. ab istis ꝓ¬
cedunt. Item quȩ occulta sunt. aliqͣn¬
do bona sunt. & occulta: aliquando
mala. &e dubia. Et quȩ bona sunt a d̾o
sunt: quȩ autẽ mala sunt. uł a dia¬
bolo. uł a carne sunt. Quȩ gͥ manife¬
sta sunt siue bona. siue mala. pͥma
sua origine iudicant᷑. Quȩ autẽ du¬
bia sunt in origine: ꝓbantur a fine.
Exitus enim manifestat: qͦd a pͥnci¬
pio celabat᷑. Et ꝓpterea qͥ motꝰ suos
a pͥncipio iudicare ñ potest: finem
inuestiget & consummationẽ. Quȩ
enim dubia sunt. uł incerta bona st̃.
uł mala occulta: & quȩ mala sunt. sic̃
dictum ẽ. uł a diabolo uł a carne st̃:¬
& sunt mala utraq:: nec differunt in
eo qͦd mala sunt: s differunt. qm quȩ
a carne sunt. frequentius surgunt
ꝓpter necessitatẽ: quȩ uͦ a diabolo st̃.
sepius oriunt᷑ preter rationẽ. Qd̃ enĩ
a diabolo suggeritur. sicut alienũ ẽ

Expanded text:
gestionum, et omnes aspirationes, quae ingestionum, et omnes aspirationes, quae invisibiliter cordi adveniunt, ab istis procedunt. Item quae occulta sunt, aliquando bona sunt et occulta, aliquando mala, et dubia. Et quae bona sunt, a Deo sunt; quae autem mala sunt, vel a diabolo, vel a carne sunt. Quae igitur manifesta sunt, sive bona sive mala, a prima sua origine judicantur. Quae autem dubia sunt in origine, probantur a fine. Exitus enim manifestat quod a principio celabatur, et propterea qui motus suos a principio judicare non potest, finem investiget et consummationem. Quae enim dubia sunt vel incerta, bona sunt vel mala occulta. Et quae mala sunt, sicut dictum est, vel a diabolo, vel a carne sunt. Et sunt mala utraque, nec differunt in eo quod mala sunt, sed differunt, quoniam quae a carne sunt, frequentius surgunt propter necessitatem, quae vero a diabolo sunt, saepius oriuntur praeter rationem. Quod enim a diabolo suggeritur, sicut alienum est
Abbreviated transcription (Latin):
foris: quid expediat. & quid deceat.
Deceat ad exemplũ: expediat ad me¬
ritum. Nobis ad meritũ: ꝓximis ad
exemplũ. Intꝰ ad conscientiã: ut sit
munda conscientia: ne accusationẽ
patiatur. uł ꝓ torpore boni:uł ꝓ pre
sumptione mali. Munda autẽ consci¬
entia ẽ: quȩ nec de preterito iuste ac¬
cusatur: nec de presenti iniuste dele¬
ctatur. Item in morib meditatio
considerationẽ suam exercet: ut om̃
motus qui oriunt᷑ in corde. dep̾hen¬
dat unde ueniant: & quo tendant.
Unde uemiant scđm originem: quo
tendant scdm finẽ. Omĩs enĩ motuᷤ
de aliquo ẽ: &e ad aliquid. Alotꝰ igit᷑
cordis aliquando manifestã habent
originẽ. aliqͣndo occultã: &e que ma¬
nifesta ẽ. aliq̃ndo manifeste bona est.
aliqͣndo manifeste mala. Quȩ mani¬
feste bona ẽ: a dõ ẽ. Quȩ autẽ manife-¬
ste mala ẽ: siue a diabolo ẽ. siue a car¬
ne. Isti enim tres auctores st̃ omniũ sug¬

Expanded text:
Foris quid deceat, et quid expediat: Foris quid deceat, et quid expediat: deceat ad exemplum, expediat ad meritum: nobis ad meritum, proximis ad exemplum. Intus ad conscientiam, ut sit munda conscientia, nec accusationem patiatur, vel pro torpore boni, vel pro praesumptione mali. Munda autem conscientia est, quae nec de praeterito juste accusatur, nec de praesenti injuste delectatur. Item in moribus meditatio considerationem suam exercet, ut omnes motus qui oriuntur in corde deprehendat, unde veniant et quo tendant. Unde veniant secundum originem, quo tendant secundum finem. Omnis enim motus de aliquo est, et ad aliquid. Motus igitur cordis aliquando manifestam habent originem, aliquando occultam, et quae manifesta est aliquando manifeste bona est, aliquando manifeste mala. Quae manifeste bona est a Deo est; quae autem manifeste mala, sive a diabolo est, sive a carne. Isti enim tres auctores sunt omnium sug
Abbreviated transcription (Latin):
sint mundȩ & ordinate. Munde sunt.
quando neq de malis affectionib ge-¬
nerant᷑: neq malas generant affectio¬
nes. Ordinatȩ sunt. qͣndo rationabili-¬
t̾. hoc ẽ tempore suo adueniunt.Tẽ¬
pore enĩ non suo etiam bona cogita¬
re sine uitio ñ ẽ: ut in lectione. de ora¬
tione: & in oratione. de lectione. In
oꝑib considerandũ ẽ pͥmum: ut bo¬
na intentione fiat̃. Bona intentio ẽ:
quȩ simplex ẽ &e recta. Simplex sine
malitia: Recta sine ignorantia. Quȩ
enim sine malitia ẽ. zelum habet.
am ñ habet. Itaq intentionẽ opor¬
tet eẽ & rectam ꝑ discretionẽ: & sim¬
plicem ꝑ benignitatẽ. Scdõ in oꝑib
considerandũ ẽ.: ut exrecta intentio¬
ne inchoata. cum ꝑseueranti feruore
ad finem ꝑducant᷑: ut nec ꝑseueran¬
tia torpeat: nec amor tepescat. Item
meditatio in morib duplici consi¬
deratione discurrit: intus & foris.
foris ad famam: intꝰ ad conscientiã.

Expanded text:
sint mundae et ordinatae. Mundae sunt, sint mundae et ordinatae. Mundae sunt, quando neque de malis affectionibus generantur, neque malas generant affectiones. Ordinatae sunt, quando rationabiliter, hoc est tempore suo adveniunt. Tempore enim non suo etiam bona cogitare sine vitio non est, ut in lectione de oratione, et in oratione de lectione. In operibus considerandum est primum, ut bona intentione fiat. Bona intentio est, quae simplex est, et recta. Simplex sine malitia. Recta sine ignorantia. Quae enim sine malitia est, zelum habet. tiam, zelum non habet. Itaque intentionem oportet esse et rectam per discretionem, et simplicem per benignitatem. Secundo in operibus considerandum est, ut ex recta intentione inchoata cum perseveranti fervore ad finem perducantur, ut nec perseverantia torpeat, nec amor tepescat. Item meditatio in moribus duplici consideratione discurrit, intus et foris. Foris ad famam, intus ad conscientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ad eruditionẽ: qͥd ad exhorta¬
tionem: qͥd ad consolationẽ: qͥd ad
t̾rorem scripture lectio ꝓponat: quid
ad intelligentiã uirtutis illuminet:
qͥd nutriat asfectionẽ. qͥd formã ui¬
uendi ad iter uirtutis edoceat. Me¬
ditatio in morib: scđm affectus. & co¬
gitationes. & oꝑa. In affectib conside¬
randum ẽ. ut sint recti sincers. Hoc ẽ
ad id ad qͦd debent eẽ: & quom̃ de¬
bent eẽ. Diligere enim qͦd ñ oportet.
malũ est: & similit̾ quod diligere
oportet. diligere quomͦ ñ oportet. ma¬
lum ẽ. Itaq bonus affectus ẽ: qui est
ad id ad qͦd debet: &e quomͦ debet. A¬
mon sororẽ dilexit: & erat affectus ad
qͦd debuit. s quia male dilexit: non
erat quomͦ debuit. Igitur affectus ẽẽ
potest ad id ad qͦd debet: & ñ quomͣ
debet. Nunquã autẽ eẽ potest quomͣ
debet: nͥ ad id ad qͦd debet. In eo quod
Debet rectus: & quomͦ debet sincerus:
In cogitationib considerandu: ut

Expanded text:
quid ad eruditionem, quid ad exhortaquid ad eruditionem, quid ad exhortationem, quid ad consolationem, quid ad terrorem scripturae lectio proponat, quid ad intelligentiam virtutis illuminet, quid nutriat affectionem, quid formam endi ad iter virtutis edoceat. Meditatio in moribus secundum affectus, et cogitationes, et opera. In affectibus considerandum est ut sint recti, sinceri, hoc est ad id ad quod debent esse, et quomodo debent esse. Diligere enim quod non oportet malum est, et similiter quod diligere oportet, diligere quomodo non oportet, malum est. Itaque bonus affectus est, quando est ad id, ad quod debet et quomodo debet. Amnon sororem dilexit, et erat affectus ad quod debuit, sed quia male dilexit, non erat quomodo debuit . Igitur affectus esse potest ad id, ad quod debet et non quomodo debet. Nunquam autem esse potest quomodo debet, nisi ad id ad quod debet. In eo ad quod debet rectus, et quomodo debet sincerus. In cogitationibus considerandum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Item meditatio in lectione ẽ. qͦmͦ
da sunt. Est enĩ meditatio excogita¬
tio consilii. quomͦ impleant᷑. quȩ sci¬
unt᷑: qͥa inutilit̾ sciunt᷑ nͥ impleant᷑.
Item meditatio in lectione ẽ tripliciᷤᷤ
considerationis: scđ̾m hystoriã. alle¬
goriam. tropologiã. Scd̾m hystoriã
e: quando eoꝵ quȩ facta sunt. ratio¬
nẽ uł querimꝰ uł admiram᷑. suis tẽpo¬
rib & locis. & modo congruo ꝑfectã.
In hac: consideratio iudicioꝵ diru¬
noꝵ meditantẽ exercet: quȩ nullis tẽ¬
porib recta defuerunt & iusta: quib
factum ẽ qͦd oportuit: &e redditũ qͦd
ustum fuit. Scd̾m allegoriã medita¬
tio oꝑatur. in dispositione p̾cedenti¬
um. futuroꝵ significationẽ attendeis.
mira ratione & ꝓuidentia coaptat̃ã:
sicut oportuit ad intelligentiã. & fi¬
dei formã fabricandã. In tropologia
meditatio oꝑatur. quẽ fructũ dicta
afferant: exquirens qͥd faciendũ insi¬
nuent: uł quid doceant ẽẽ uitandu.

Expanded text:
atio in lectione est, quomodo da sunt. Est enim meditatio excogitatio consilii quomodo implentur quae sciuntur, quia inutiliter sciuntur nisi impleantur. Item, meditatio in lectione est triplicis considerationis. Secundum historiam, allegoriam, tropologiam. Secundum historiam est, quando eorum quae facta sunt rationem vel quaerimus, vel admiramur suis temporibus, et locis, et modo congruo perfectam. In hac consideratio judiciorum divinorum meditantem exercet, quae nullis temporibus recta defuerunt et justa, quibus factum est quod oportuit, et redditum quod justum fuit. Secundum allegoriam meditatio operatur in dispositione praecedentium, futurorum significationem attendens mira ratione et providentia coaptatam sicut oportuit ad intelligentiam, et fidei formam fabricandam. In tropologia meditatio operatur quem fructum dicta afferant, exquirens quid faciendum insinuent, vel quid doceant esse vitandum;
Abbreviated transcription (Latin):
suam extra m̾suram fuã ñ extendat.
Item meditatio moꝵ alia conside¬
ratione formam uiuendi diiudicat.
ꝓbans nec bonum eẽ. ea quȩ ñ fiunt.
impatient̾ appetere: nec bonũ eẽ. ea
quȩ fiunt. insipient̾ fastidire. Qui
eiuim semꝑ qͦd ñ facit appetit. & qͦd
facit fastidit: nec presentib friutur:
nec futuris satiatur. Inchoata enim
ante consummationẽ deserit: &e in¬
choanda ante tempus app̾hendit.
Propterea bonũ ẽ. bono suo ẽẽ conten¬
tum: & presentia bona suꝑuenienti¬
b bonis augere: ñ ꝓfuturis abicere.
Leuitatis enim ẽ bonoꝵ cõmutatio.
exerritatio autẽ. uirtutis. Multũq
diuersa currunt uia. qui ꝓ nouisue¬
tera abiciunt: & qui ab inferiorib ad
suꝑiora conscendunt. Qui enĩ mu¬
tationẽ querit fastidiosus ẽ: sicut qͥ
ꝓfectum appetit. studiosus ẽ. Rectis¬
sime gͦ incedit: qui sic ẽ feruens ad
melius. ut in bono fastidiosꝰ ñ sit:¬

Expanded text:
suam extra mensuram suam non extendat. suam extra mensuram suam non extendat. Item meditatio morum alia consideratione formam vivendi dijudicat probans nec bonum esse ea, quae non fiunt, impatienter appetere, nec bonum esse ea, quae fiunt, insipienter fastidire. Qui enim semper quod non facit appetit, et quod facit fastidivit, nec praesentibus fruitur, nec futuris satiatur. Inchoata enim ante consummationem deserit, et inchoanda ante tempus apprehendit. Propterea bonum est bono suo esse contentum, et praesentia bona supervenientibus bonis augere, non pro futuris abjicere. Levitas enim est bonorum commutatio, exercitatio autem virtutis, multumque diversa currunt via, qui pro novis vetera abjiciunt, et qui ab inferioribus ad superiora conscendunt. Qui enim mutationem quaerit, fastidiosus est sicut qui profectum appetit, studiosus est. Rectissime ergo incedit, qui sic est fervens ad melius, ut in bono non sit fastidiosus, s
Abbreviated transcription (Latin):
siderat. quȩ debita sunt siue ex p̾cep¬
to. siue ex uoto:& ea pͥmũ agenda
iudicat. quȩ sic facta habent meritũ:
ut ñ facta generent reatũ. Hȩc gͦ pͥ¬
mum facienda sunt: quȩ sine culpa
dimitti ñ possunt. Post hȩc siquid
uoluntaria exercitatione suꝑaddit᷑:
sic faciendũ ẽ. ut debitũ ñ impedia¬
tur. Alii uolunt qͦd ñ debent. qui ñ¬
menta adducunt. uolendo quodñ
debent. Item meditatio moꝵ. duo ma-¬
la in bona actione que p̾cipue cauẽ¬
da sunt considerat: hoc ẽ afflictionẽ.
&e occupationẽ. Afflictio ẽ ad ama¬
ritudinẽ: occupatio ad dissipatio¬
nẽ. Per afflictionẽ dulcedo m̃tis a¬
maricat᷑: ꝑ occupationẽ tranquilli¬
tas dissipatur. Afflictio ẽ: qͣndo ꝓ
his quȩ ñ ualet ꝑ impatientiã urit᷑.
Occupatio ẽ: quando in his quȩ ua¬
let agendis ꝑ intemꝑantiã agitat᷑
Negͥ male amaricet᷑ anmus. suã
impossibilitatẽ patient̾ sustineat:
ne autẽ male occupet᷑. possibilitatẽ

Expanded text:
onsiderat quae debita sunt, sive ex praecepto, sive ex voto, et ea primum agenda judicat, quae sic facta habent meritum, ut non facta generent reatum. Haec ergo primum facienda sunt, quae sine culpa dimitti non possunt. Post haec si quid voluntaria exercitatione superadditur, sic faciendum est, ut debitum non impediatur. Alii volunt quod non debent, qui nmenta adducunt, volendo quod non debent. Item meditatio morum duo mala in bona actione praecipue cavenda considerat, hoc est afflictionem et occupationem. Afflictio est ad amaritudinem. Occupatio ad dissipationem. Per afflictionem dulcedo mentis amaricatur. Per occupationem tranquillitas dissipatur. Afflictio est, quando pro his, quae non valet per impatientiam uritur. Occupatio est, quando in his quae valet agendis per impatientiam agitatur. Ne igitur male amaricetur animus, suam impossibilitatem patienter sustineat: ne autem male occupetur, possibilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
exultat. In scͥpturis meditatio ẽ: q̃ mͦ
scire oporteat. Exemplũ. Scͥptum ẽ.
Declina a malo & fac bonũ. Accedit
meditatio lectioni: quare dixit pͥus
declina a malo: &e postea fac bonum.
Causa: qͥa nͥ pͥusmala recedant: ñ ad¬
ueniunt bona. Ratio. Sicut prius
mala germina eradicant᷑: postea plã¬
tantur bona. Item:. quare dixit decli-¬
na amalo. Quia in itinere occurrunt.
Item declina: quia uͥ fortitudine re¬
sistere ñ possumus: consilio & ratione
declinando euadimus. Itẽ declinamꝰ
mala. uitando materiam peccati:ut
ꝓ suꝑbia diuitias: ꝓ incontinentia
abundantiã: ꝓ concupiscentia sp̃em
carnis: ꝓ inuidia & contentione ui¬
tanda. amorẽ possessionis. Hoc ẽ de¬
clinare. Item si quẽadmodũ ome ma¬
lum declinandũ precipit᷑ sic om̃e bo¬
num faciendũ iubet᷑. Et sicut qui ñ
omẽ malũ declinat: sic qui ñ om̃e bo¬
nũ facit. reus ẽ. S si sic ẽ. quis ñ reus ẽ:

Expanded text:
exsultat. In Scripturis meditatio est, quomodo exsultat. In Scripturis meditatio est, quomodo scire oporteat. Exemplum scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Accedit meditatio lectioni, quare dixit prius, declina a malo, et postea fac bonum. Causa, quia nisi prius mala recedant, non adveniunt bona. Ratio, sicut prius mala germina eradicantur, postea plantantur bona. Item quare dixit: Declina a malo? Quia in itinere occurrunt. Item declina, quia ubi fortitudine resistere non possumus, consilio et ratione declinando evadimus. Item declinamus mala vitando materiam peccati, ut pro superbia, divitias, pro incontinentia abundantiam, pro concupiscentia speciem carnis, pro invidia et contentione vitanda amorem possessionis. Hoc est declinare. Item, si quemadmodum omne malum declinandum praecipitur, sic omne bonum faciendum jubetur. Et sicut qui non omne malum declinat, sic qui non omne bonum facit, reus est. Sed si sic est quis non est reus? Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
editatio est frequens
cogitatio: modum &e
causam. & rationem
uniꝰcuiusq rei inuesti¬
gans. M odum: qͥd sit. Causam: qua¬
re sit. Rationẽ: quomͦ sit. Tria sunt
genera meditationũ. Unũ in creatu¬
ris: unũ in scͥpturis: unũ in moribus.
Primũ surgit ex admiratione: scđm
ex lectione: terciũ ex circũ spectione.
In pͥmo admiratio questionẽ gene¬
rat: questio inuestigationẽ: inuesti¬
gatio inuentionẽ. Admiratio ẽ dis¬
positionis: questio cause: inuestiga¬
tio rationis. Dispositio ẽ: in cęlo cun¬
cta ȩqualia. In terra alta &e depressa.
Pro hac admiratio. Causa: ꝓpter ui¬
tam terrenã. terra. Propter uitã cele¬
stem: celũ. Pro hac questio. Ratio. Qua¬
lis terra. talis uita terrena: quale ce¬
lum. talis uita celestis. Pro hac inue¬
stigatio. In lectione fic considerandũ¬
ẽ. Primo. lectio ad cognoscendam ue¬
ritatem materiam ministrat: madi¬
tatio coaptat: oratio subleuat: oꝑa¬
tio componit: contẽplatio in ipsa

Expanded text:
editatio est frequens cogitatio modum, et causam et rationem uniuscujusque rei investigans; modum quid sit, causam quare sit; rationem quomodo sit. Tria sunt genera meditationum, unum in creaturis, unum in scripturis, unum in moribus. Primum surgit ex admiratione, secundum ex lectione, tertium ex circumspectione. In primo admiratio quaestionem generat, quaestio investigationem, investigatio inventionem. Admiratio est dispositionis, quaestio causae, investigatio rationis. Dispositio est in coelo cuncta aequalia, in terra alta et depressa: pro hac admiratio. Causa, propter vitam terrenam terra, propter vitam coelestem coelum: pro hac quaestio. Ratio, qualis terra, talis vita terrena; quale coelum, talis vita coelestis: pro hac investigatio. In lectione autem sic considerandum. Primo lectio ad cognoscendam veritatem materiam ministrat, meditatio coaptat, oratio sublevat, operatio componit, contemplatio in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
oncupiscentia mundi duas
partes habet: honestatẽ & uti¬
litatem. Quȩ duo cum parit̾ insuit.
magis moderata funt. quia uicis¬
sim se temperant: & qui ab altero
se restringunt: ad alterum immo¬
deratius se effundunt. Alii honesta
appetunt. quia laudabiles apparere
uolunt: alii honesta appetunt. qͥa
despicabiles uideri erubescunt. Alii
honesta fugiunt ꝓpter humilitatẽ.
alii honesta fugiunt ꝓpter simula¬
tionem. Utilitas appetenda est:¬
ita ut natura foueatur: &e culpa
extinguatur.

Expanded text:
oncupiscentia mundi duas partes habet, honestatem et utilitatem. Quae duo cum pariter insunt magis moderata sunt, quia vicissim se temperant; et qui ab altero se restringunt ad alterum immoderatius se effundunt. Alii honesta appetunt, quia laudabiles apparere volunt. Alii honesta appetunt, quia despicabiles videri erubescant. Alii honesta fugiunt propter humilitatem. Alii honesta fugiunt propter simulationem. Utilitas ita appetenda est, ut natura foveatur, et culpa exstinguatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ccipe frat̾ km̃e munusculum
decet inueneris: tuũ puta qui me co¬
canit ȩcclia: compendiosa expositioe¬
t reserari flagitasti. illa uł maxime ut
tu ipse mͥ confessus es causa ad ductus:
qͦd monast̾ium tuũ in honorẽ eiꝰdem
uirginis consecratũ ẽ: & iccirco omĩno
decens sit. eos qui speciali titulo illiꝰ
insignes sunt. singulari qͦq deuotiõe
carissimos inueniri. His qͥdem uerbiᷤ
ñ indignũ puto. qͦd ipsa licet eo modo
quo scͥpta continent᷑ in serie libri sũp¬
ta ñ sint. a pͥstina tam̃ auctoritate ñ re-¬
cedant: & caritas eiꝰ in cuius laudẽ di¬
cunt᷑ nos urgeat. maximũ eẽ debere qͥc¬
quid ei fuerit acceptũ. Et hoc ipsum
prius a me factum ẽ in alio quodam
cantico. qͦd similit̾ compulsus sum a
qͦdam fratre scđm eundẽ modũ cõpi¬
ti libent᷑ obtemꝑans. licet quod̾amͦ minꝰ
grauitatis habere uideant᷑. nequaqͣm tam̃
arguendum me puto: cũ ñ multũ int̾eẽ
existimem. quacunq occasione. salua

Expanded text:
ime frater, munusculum decet inveneris, tuum puta, qui me cocanit Ecclesia, compendiosa tibi expositione reserari flagitasti: illa vel maxime, ut tuipse mihi confessus es, causa adductus, quod monasterium tuum in honorem ejusdem virginis consecratum est; et idcirco omnino decens est eos qui speciali titulo illius insignes sunt, singulari quoque devotione charissimos inveniri. His quidem verbis non indignam puto, quod exposita licet eo modo, quo scripta continentur in serie libri, sumpta non sint a pristina tamen auctoritate non recedant; et charitas ejus in cujus laudem dicuntur, nos urgeat, maximum esse debere quidquid ei fuerit acceptum. Et hoc ipsum prius a me factum est in alio quodam cantico, quod similiter compulsus sum a quodam fratre secundum eumdem modum compiti libenter obtemperans, licet forte minus gravitatis habere videantur, nequaquam tamen arguendum me puto, cum non multum interesse existimem quacunque occasione, salva
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ dicitur: quicqͥd habent hi qui ei uł
ꝑ dilectionẽ. uł ꝑ subiectionẽ famu¬
lantur. Siue gͥ illa quȩ tͥ seruiunt. si¬
ue illa quȩ tͥ seruientib necessaria st̃:
om̃ia tͥ data sunt. omĩa tͥ obsequium
impendunt. Anima. Quod me moue¬
bat. p̃cidisti potiꝰ quã eradicasti. Ego
namq hoc querebar. qͦd unice diligenᷤᷤ
unice dilecta ñ sum: quia pignuᷤ amo¬
ris mei aliis ȩque uideo eẽ concessum.
Tuȩ uͦ rationes hoc ꝑsuaserunt. ut illa
quoꝙ singularit̾ mͥ donata crederem:
quȩ in usum seruientiũ mͥ cõmuniter
data uiderem. In quo conuenienter
satis s ñ sufficient̾. de hoc qͦd me moue¬
bat te locutũ eẽ confiteor. Hinc enĩ do¬
ceor. omĩa quib uita irrationabiliũ
fouet᷑. mee potiꝰ ditioni eẽ assignanda.
ꝓpterea qͦd illa quoꝙ quȩ his alit᷑.
in usum meũ sunt deputata. Priuile

Expanded text:
ejus dicitur, quidquid habent ii, qui ei vel ejus dicitur, quidquid habent ii, qui ei vel per dilectionem, vel per subjectionem famulantur. Sive igitur illa, quae tibi serviunt, sive illa, quae tibi servientibus necessaria sunt, omnia tibi data sunt, omnia tibi obsequium impendunt. ANIMA. Quod me movebat, praecidisti potius quam eradicasti. Ego namque hoc querebar, quod unice diligens, unice dilecta non sum, quia pignus amoris mei aliis aeque video esse concessum. Tuae vero rationes hoc persuaserunt, ut illa quoque singulariter mihi donata crederem, quae in usum servientium mihi communiter data viderem. In quo te convenienter satis, sed non sufficienter de hoc, quod me movebat, locutum esse confiteor; hinc enim doceor omnia, quibus vita irrationalium fovetur, meae potius ditioni esse assignanda, propterea quod illa quoque, quae iis aluntur, in usum m
Abbreviated transcription (Latin):
multis nec tam̃ omĩb ꝓpter te tecũ
sunt concessa. Singularit̾ data sunt:
quȩ tͥ soli sunt data. Quid gͥ Nunqͥd
ideo minus te diligit: quia qued̃a do¬
na sua tecũ simul om̃ib concessit: Nũ¬
quid feliciorem te fecisset. si tͥ soli mũ¬
dum dedisset: Ecce ñ sunt creati hoĩes
suꝑ t̾ram: ñ sunt bestiȩ: sola mundi
diuitias possides. Ubi gͥ illa grata ce
utilis societas humanȩ conu̾sationis:
Ubi solatia. uͥ oblectam̃ta .̃ quib nẽ
frueris: Uide gͥ quia & in hoc mul¬
tũ tͥ contulit: qͦd hec ad solam̃ tuũ te¬
cũ crrauit. Si mundꝰ istis. & hȩc om̃ia
tͥseruiunt: quomͦ etiã omĩa ad obseqͥũ
tuũ facta ñ sunt: Nunquid pat̾fami¬
lias solus panẽ suum comedit: Nunqͥd
solus poculum suũ bibit: Hunqͥd soluᷤ
uestimentis suis induit᷑: Nunqͥd soluᷤ
calefit igne suoͦ. Nunquid solus habitat
in domo suaͦ Totũ tam̃ non immerito

Expanded text:
multis nec tamen omnibus propter te tecum multis nec tamen omnibus propter te tecum sunt concessa. Singulariter data sunt, quae tibi soli sunt data. Quid igitur, nunquid ideo minus te diligit, quia quaedam dona sua tecum simul omnibus concessit? Nunquid feliciorem te fecisset, si tibi soli mundum dedisset? Ecce non sunt creati homines super terram, non sunt bestiae, sola divitias mundi possides, ubi igitur illa grata et utilis societas humanae conversationis? ubi solatia, ubi oblectamenta, quibus nunc frueris? vide igitur quia et in hoc multum tibi contulit, quod haec ad solamen tuum tecum creavit. Si mundus iste, et haec omnia tibi serviunt, quomodo etiam omnia ad obsequium tuum facta non sunt? Nunquid paterfamilias solus panem suum comedit? nunquid solus potum suum bibit? nunquid solus vestimentis suis induitur? nunquid solus calefit igne suo? nunquid solus habitat in domo sua? Totum tamen non immerito
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ. Quid hoc tam magnũ: Qͥd
hoc tam singulare: Uides certe quale
ẽ. Non itaꝙ satis congrue singularit̾
diligendum ꝓbas: si ñ &e ipsum quoq
uł in aliquo singłarit̾ dilexisse demõ¬
stras. Magna qͥdem fateor hȩc ce singy¬
lari amore digna forent:si singłariter
data fuissent. homo. Non mͥ displice¬
re potest hec diligentia tua: qͥa in hoc
patet. quod ꝑfecte amare desideras: q̃m
causam ꝑfecti amoris tam diligenter
inuestigas. Gratanter gͥ hoc totũ dis¬
serendum suscipio: ut & tam optimi
amorẽ ab hac ꝓ qua causariᷤᷤ inuria
defendam: & simul te nequa ab illiꝰ
dilectione suspitione uacilles. ad inte¬
grum restituam. Tria quedam sunt:
in quib id quod te mouet inuenias.
Discerne que dona a sponso tuo accepi¬
sti. Alia enim communit̾: alia specia¬
liter: alia singłarit̾ data sunt. Cõmu¬
nit̾ data sunt: quȩ omĩb ꝓpter te te¬
cum seruiunt. Specialit̾ data sunt. qͦͤ

Expanded text:
omnium, quid hoc tam magnum? quid omnium, quid hoc tam magnum? quid hoc tam singulare? vides certe quale est. Non itaque satis congrue singulariter diligendum probas, si non et ipsum quoque vel in aliquo singulariter dilexisse demonstras. Magna quidem fateor haec et singulari amore digna forent, si singulariter data fuissent. HOMO. Non mihi displicere potest haec diligentia tua, quia in hoc patet, quod perfecte amare desideras, quoniam causam perfecti amoris tam diligenter investigas. Gratanter igitur hoc tecum disserendum suscipio, ut et tam optimi amorem ab hac, pro qua causaris, injuria defendam, et simul te, ne qua ab illius dilectione suspicione vacilles, ad integrum restituam. Tria quaedam sunt, in quibus id quod te movet, invenias. Discerne quae dona a sponso tuo accepisti; alia enim communiter, alia specialiter, alia singulariter data sunt. Communiter data sunt, quae omnibus propter te tecum serviunt. Specialiter data sunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd pauloante cũ tu ꝓbabilẽ &e hone¬
stum amorẽ cõmendares: dixeris ñ solũ
unicũ. s & unice electum eẽ debere amo¬
rem. id est in solum dilecto. & solum di¬
ligendo constitutũ: eo qͦd ꝑfecte lauda¬
bilis amor ñ sit. si uł alter cũ solo dili¬
gitur: uł qui summe diligendꝰ ñ est.
solus amatur. Ecce gͥ ego unice electum
&e unice dilectũ diligo: s hanc huiꝰ di¬
lectionis meȩ inuiriã patior: qͦd solum
diligens. sola ñ amor. Nam hanc dile¬
ctionis eiꝰ arram quã mͥ obicis: qͦt sunt.
uł certe quales cum quib hȩc mͥ cõmu¬
nis ẽ. tu ipse agnoscis. Quomͦ gͥ de pͥui¬
legio singularis amoris potero głari:
quȩ hoc quod tam magnũ asseris non
dicam cum bestialib. s & cum ipsis
bestiis commiine accepi: Quid mͥ lux
solis ampliꝰ confert: quã reptilib &
uermib terrȩ: Omnia similit̾ uiuũt.
omĩa spirant: idem pastus idem potꝰ

Expanded text:
quod paulo ante cum tu probabilem et honequod paulo ante cum tu probabilem et honestum amorem commendares dixeris non solum unicum. sed et unice electum esse debere amorem, id est in solum dilecto et solum diligendo constitutum, eo quod perfecte laudabilis amor non sit, si vel alter cum solo diligitur, vel qui summe diligendus non est, solus amatur. Ecce igitur ego unice electum et unice dilectum diligo. Sed hanc hujus dilectionis meae injuriam patior, quod solum diligens sola non amor. Nam hanc dilectionis ejus arrham, quam mihi objicis, quot sint, vel certe quales, cum quibus haec mihi communis est, tu ipse agnoscis. Quo igitur de privilegio singularis amoris potero gloriari, quae hoc, quod tam magnum asseris, non dicam cum bestialibus, sed et cum ipsis bestiis commune accepi? Quid mihi lux solis amplius confert, quam reptilibus et vermibus terrae? Omnia similiter vivunt, omnia spirant, idem pastus, idem potus
Abbreviated transcription (Latin):
stitate. iocunda dulcedine. stabilis
ȩternitate. Anima. uerba tua infła¬
mauerunt. me: concepi ardorẽ. &
estuo intus. Quamuis enim ñ dum
uiderim hunc. quẽ tam amabilem
ẽẽ asseriᷤ: ipsa me tam̃ fateor sermoni ᷤ
tui dulcedine. & exhortationis suaui-¬
tate ad amorẽ eiꝰ accendis. Cogor siqͥ¬
dem rationib tuis. illum suꝑ om̃ia
diligere: a quo me uideo omĩa in pi¬
gnus dilectionis accepisse. Uerũpta¬
men unũ adhuc suꝑest. qͦd apud me
ualde felicitatẽ huiꝰ amori ᷤ imminu¬
at: nisi illud quoꝙ sicut cęt̾a manus
tuȩ consolationis abstergat.
fiducialit̾ tͥ ꝓmitto in hoc amore nicħ
eẽ. qͦd iure displicere debeat: ettam̃ ne
magis uidear credulitatẽ tuã fallere.
quã ueritati testimoniũ ꝑhibere᷑. uo¬
lo ut qͦd inde te mouet aꝑias: ut me¬
is iterum rationib confirmata. am-¬
pliꝰ in eiꝰ desidio conualescas.
Meminisse te uolo. s nec oblitũ estimo.

Expanded text:
stitate, jucunda dulcedine, stabili stitate, jucunda dulcedine, stabili aeternitate. ANIMA. Verba tua inflammaverunt me, concepi ardorem, et aestuo intus. Quamvis enim nondum viderim hunc, quem tam amabilem esse asseris, ipsa me tamen fateor sermonis tui dulcedine et exhortationis suavitate ad amorem ejus accendis. Cogor siquidem rationibus tuis illum super omnia diligere, a quo me video omnia in pignus dilectionis accepisse. Verumtamen adhuc unum superest, quod apud me valde felicitatem hujus amoris imminuat, nisi illud quoque sicut caetera manus tuae consolationis abstergat. HOMO. Fiducialiter tibi promitto in hoc amore nihil esse, quod jure displicere debeat, et tamen ne magis videar credulitatem tuam fallere, quam veritati testimonium perhibere, volo ut mihi quod te movet aperias, ut meis iterum rationibus confirmata amplius in ejus desiderio convalescas. ANIMA. Meminisse te volo, sed nec oblitum existimo,