comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum iudicio erithomo aibscondens
sermones suos. homo qui perna¬
turrm ds̃ est et abscondet sermo
nes suos loquense is in parabolis.
rum quiin instaraquae proma¬
gistrorum uoluntate huc illucq
festur et trahitur : qui homo abs¬
condens pud incredulos sermones
suos apparebitinsion. hocestin
ecdesia quasi fluuius inclitus etde¬
currens in terra sitienti: Appare¬
bitenim gentilium populo quipri¬
us gentilitatis patiebatur sitim:
etrigaibatarua sitientia fluuius
dũ dequo scriptum esł: fluminis
impetus lactificat ciuitatem dĩ:
et in adioloco flumendĩ repletũ
estaquis Ipse enimloquitur in
euangelio : qui sitit ueniat ad me
et bibat : qui creditin me sicut
dixit scriptura. flumina deuen¬
tre eius fluent a qua euiue : Tunc
nequaquam habebunt fiduciam
in magistris sed praebebunt
auressuas ad audiendum dnm̃
et tam corde quam lingua pa¬
cem dñi factebuntur : deserentes
stultos principes et ministros
eorum quicredentibus inihm

Expanded text:
cum judicio, erit homo abscondens cum judicio, erit homo abscondens sermones suos, homo qui per naturam Deus est, et abscondet sermonnes suos, loquens eis in parabolis .rum, qui instar aquae pro magistrorum voluntate huc illucque fertur et trahitur. Qui homo abscondens apud incredulos sermones suos, apparebit in Sion, hoc est, in Ecclesia quasi fluvius inclytus, et decurrens in terra sitienti. Apparebit enim gentilium populo, qui prius veritatis patiebatur sitim; et rigabit arva sitientia fluvius Dei, de quo scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Flumen Dei repletum est aquis . Ipse enim loquitur in Evangelio: Qui sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Tunc nequaquam habebunt fiduciam in magistris; sed praebebunt aures suas ad audiendum Dominum; et tam corde quam lingua pacem Domini fatebuntur, deserentes stultos principes et ministros eorum, qui credentibus in Jesum,
Abbreviated transcription (Latin):
et potum auferunt sitientib
turbis. Nec ipsuntrantes nec
cilios intrare patientes: fuocu¬
dulentienim dostores et princi
& pessima : qui concinnat dolos
ad perden dossi mplices in ser¬
mone mendacii : dicens ad deceptum
populum scrutareetuide qm̃
cum loquetur adeos. pauper
iudicium : quicum diues esset. pro
nobis pauper factus est : Vere
dicens si non sticio operix patris mei
nolite crederemihi: si autem fticio
et mihi non uultis credere : o perib
credite . Is tepauper quilo quitur
iudicium princeps et iñs ẽciquȩ prip¬
cipe digna sunt cogitauit dicens:
Nonueninisi ado ues perditas domus
isrł. et sollicitus erit proinfidelib
sciluat recupiens non credentes: et
stabit superduces suos apostolos
quorum adunum loquitur : Tricut̃
homo unianimis dux meus et
notus meus : Haec iuxta hebraricũ
aquolxx non solum uerbum: sed
et sensibus in plerisque discordant
Cumenim rexiustus regnauerit
et principes illius imperauerint

Expanded text:
et potum auferunt sitientibus et potum auferunt sitientibus turbis, nec ipsi intrantes, nec alios intrare patientes. Fraudulenti enim doctoris et princip pessima; qui concinnat dolos ad perdendos simplices in sermone mendacii, dicens ad deceptum populum: Scrutare et vide, quoniam Cum loqueretur ad eos pauper judicium, qui cum dives esset, pro nobis pauper factus est . Vere dicens: Si non facio opera Patris mei, nolite credere mihi: si autem facio, et si mihi non vultis credere, operibus credite . Iste pauper qui loquitur judicium, princeps et Dominus, ea quae principe digna sunt cogitabit, dicens: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel . Et sollicitus erit pro infidelibus salvare cupiens non credentes; et stabit super duces suos Apostolos, quorum ad unum loquitur: Tu autem homo unanimis, dux meus et notus meus . Haec juxta Hebraicum, a quo LXX non solum verbis, sed et sensibus in plerisque discordant. Cum enim rex justus regnaverit, et principes illius imperaverint
Abbreviated transcription (Latin):
bitur magnus inpopulis. scriba
uidelicet etpharisaei quibus dñs
loquebatur : stulti etcaeci quid
maius est aurum. aantemplum
quod significat aurum: ftituus
enim ftitua loquetur: ꝑquod
in hebracico scriptum est nab al
nabalidaber hocdiximusuit
uerba aibigail exponamus
dicentis denabcil carmelio¬
secundum nomen suum insipiens
est : Vere enim fatuus fatualo¬
quetur : et cor eius perficit iniqui¬
tatem : quiibi timuit ubi nonerat
timor : Et aibutebatur stultitia
proscipientia dicens. hic si exdõ
esset non soluer& scibbatum
quodusque hodie facit magis ter
synagogarum ut perficiat
simulationem : Proqua in hebra¬
ico scribitur oñephi id est
ΥΠOΚΡΙCΙ undesaepius ad
pharisieosdicitur: Vae uobis
scribae et pharisciei hypocritae:
Etloquatur inquitaddnm fiudu¬
lenter Magis terscimus quia
exdõ es et quod ad te non pertin&
de hominibus : licetcensumdare
cȩsariannon : quiuacuae faci¬
unt animas esurientis populi:

Expanded text:
bitur magnus in populis: Scribae bitur magnus in populis: Scribae videlicet et Pharisaei, quibus Dominus loquebatur: Stulti et caeci, quid majus est, aurum an templum quod sanctificat aurum . Fatuus enim fatua loquetur, pro quo in Hebraico scriptum est: NABAL NABALA IDABBER  . Hoc dicimus, ut verba Abigail exponamus, dicentis de Nabal CarmelioSecundum nomen suum insipiens est . Vere enim fatuus fatua loquetur, et cor ejus perficiet iniquitatem, qui ibi timuit ubi 428 non erat timor, et abutebatur stultitia pro sapientia, dicens: Hic si ex Deo esset, non solveret sabbatum . Quod usque hodie facit magister synagogarum, ut perficiat simulationem, pro qua in Hebraico scribitur ONEPH  , id est, ὑπόκρισις. Unde saepius ad Pharisaeos dicitur: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae . Et loquatur, inquit, ad Dominum fraudulenter: Magister, scimus quia ex Deo es, et quod ad te non pertinet de hominibus, licet censum dari Caesari, an non . Qui vacuefaciunt animas esurientis populi,
Abbreviated transcription (Latin):
angustus et inmundiistius tempes¬
tatem : quomodo qui uentum et tur¬
binem fugiens setotocibscondidoco
et qui purissimos fontes inuenitin
desesto et qui in uehementi cestu.
solis cirdore cunstatorrente subpro¬
minenti scxo requieuerit: Vb inos
bit insion quasi fluuius currens:
Verbum enim hebitcicum de quo
supra disputauimus ba scuon
quod dicitur insiti siue insiccitate
interp̃tati sunt. Pro scon
id est sitilegentession quae eisde
litteris scribitur : Cumergo
xp̃s regnauerit et principeseius
prȩfuerint iniudicio non cedi¬
gtibunt oculi credentium et
aurescudientium diligenter
adtendent quaeprius surda eeran
et corquondam stultorum intedl¬
leget scientiam et linguabal¬
but tientium atq mutorum.
qua ex pm̃ sonare non poterat
pleno a pestoque sermone dnm̃
confitebitur: Non uocabitur
ultra isquis tultus est princeps:
stultam enim fecitds̃ scipientiam
huius scłi neq fraudulentus
doctor atque peruersus appella¬

Expanded text:
angustiis, et in mundi istius tempesangustiis, et in mundi istius tempestate, quomodo qui ventum et turbinem fugiens, se tuto abscondit loco; et qui purissimos fontes invenit in deserto; et qui in vehementi aestu solis ardore cuncta torrente, sub prominenti saxo requieverit. Ubi nos bit in Sion quasi fluvius currens. Verbum enim Hebraicum, de quo supra disputavimus, BASAION  , quod dicitur in siti, sive in siccitate,interpretati sunt: pro SAION, id est, siti, legentes SION, quae eisdem litteris scribitur. Cum ergo Christus regnaverit, et principes ejus praefuerint in judicio, non caligabunt oculi credentium, et aures audientium diligenter attendent, quae prius surdae erant, et cor quondam stultorum intelliget scientiam, et lingua balbutientium atque mutorum, quae Christum sonare non poterat, pleno apertoque sermone Dominum confitebitur. Non vocabitur ultra is qui stultus est, princeps . Stultam enim fecit Deus sapientiam hujus saeculi. Neque fraudulentus doctor atque perversus appella
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatem : et loquendum addm
errorem : ut dis gatanimcis esurien¬
tes et animassitientes uacuasfacat
consilium enim pessimorum in iqua
cogitauit interficere humiles ser¬
monib: iniquis et dissipacre uer¬
ba humilium iniudicio. pucutẽ
scipientiam cogqitarunt: et hoc
consilium permanet
Iuxtalax interpirx̧tes quidixer̃
ecceenim rexiustus regnabit et
principescum iudicio prceerun:¬
quae secuntur. superioribus. Co¬
pulanda sunt hi suidelicet inqui¬
bus prius capitulum finitum est
becitus qui habet semen insion.
et domesticos in bierus cdem : Iuxta
hebrxicum finita priorae prophetia
dehisqui inaegyptum descendebant:
Nunc alterius uaticinationis exhor¬
dium est: deciduentu scilicet xp̃i
et apostolorum eius. Is teenim pex
regnabitius tenonaccipiens perso¬
nam in iudicio et principes illius
cum ueritate praeerunt : causcos
non homines considerantes : et qui¬
cumq sub eius umbiaculo fuerit
sic totus crit intribulationibus et

Expanded text:
iniquitatem, et loquendum ad Dominum iniquitatem, et loquendum ad Dominum errorem, ut dispergat animas esurientes, et animas sitientes vacuas faciat. Consilium enim pessimorum iniqua cogitabit: interficere humiles sermonibus iniquis, et dissipare verba humilium in judicio. Pii autem sapientiam cogitarunt, et hoc consilium permanet. Juxta LXX Interpretes qui dixerunt: Ecce enim rex justus regnabit, et principes cum judicio praeerunquae sequuntur superioribus copulanda sunt, his videlicet, in quibus prius capitulum finitum est: Beatus qui habet semen in Sion, et domesticos in Jerusalem. Juxta Hebraicum finita priore Prophetia, de his qui in Aegyptum descendebant: nunc alterius vaticinationis exordium est, de adventu scilicet Christi et Apostolorum ejus. Iste enim rex regnabit juste: non accipiens personam in judicio, et principes illius cum veritate praeerunt, causas, non homines considerantes. Et quicumque sub ejus umbraculo fuerit, sic tutus erit in tribulationibus et
Abbreviated transcription (Latin):
loquetur : et corcius faciet ini¬
qui tatem : ut perficiat simllatio¬
nem: etloquatur addnm̃ fiocu¬
dulenter: et uacua faciat animã
esurientis: et potum sitienti au¬
feroct fixcudulentis uasa pessima
sunt: Ipseenim cogitationescon¬
cinnabit adꝑdendosmites inser¬
÷mone mendaciicum loqueretur
pauper iudicium. princeps
Iuero ea quaed igna sunt principe
cogitabit et ipse su perduces stcibit:
lxx Ecceenim rexiustus regna¬
bit et principes iniudicio praeer̃:
et erithomo occultđs sermones
suos. et abscondetur ab aqua
quaefestur : et appa rebitinsion
sicut fluuius currens inditus inter¬
ra sitienti: et nequaquã erunt con¬
fidentes in hominibus sed auressuas
ad audiendum dabunt et cor in fir¬
morum adtendet auditui: Et lin¬
guaebalbutientium cito discent
loqui pacem : et nequaquã dicent
stulto ut princepssit Nec ultra
dicent minis tritui tace: faituus
enim factua loquetur : et coreius
uana intelleget adperficiendam

Expanded text:
loquetur, et cor ejus faciet iniloquetur, et cor ejus faciet iniquitatem, ut perficiat simulationem, et loquatur ad Dominum fraudulenter, et vacuefaciat animam esurientis, et potum sitienti auferat. Fraudulenti vasa pessima sunt: ipse enim cogitationes concinnavit ad perdendos mites in sermone mendacii: cum loqueretur pauper judicium. Princeps vero ea quae digna sunt principe cogitabit, et ipse super duces stabit. LXX: Ecce enim rex justus regnabit, et principes cum judicio praeerunt. Et erit homo occultans sermones suos, et abscondetur quasi ab aqua quae fertur: et apparebit in Sion, sicut fluvius currens, inclytus in terra sitienti, et nequaquam erunt confidentes in hominibus: sed aures suas ad audiendum dabunt, et cor infirmorum attendet auditui: et linguae balbutientium cito discent loqui pacem: et nequaquam dicent stulto ut princeps sit, nec ultra dicent ministri tui, tace. Fatuus enim fatua loquetur, et cor ejus vana intelliget ad perficiendam
Abbreviated transcription (Latin):
becititudo promittitur : ut h̃i
defendatur et protegatur
ccuxilio: Et inalioloco de ete
scriptum sit eritgloriadomus
huius nouissima suꝑ priorem:
Quod et adecdesiam referripo¬
tesł uisionem pacis et specula
dequa scriptum est: gloriosa
dictti sunt dete ciuitasdĩ: et alibi.
fluminis impetus laetificat
ciuitatem dĩ : In hac enimignis
est et caminus quideuor& pec¬
catores et ligna foenum stipu¬
lam que consumat siuelumen
et clibanus ẽtiustorum clari¬
tas et peccatorum poenamons
bit rex et principes iniudicio
prȩ ercunt : et erituir sicut
qui cibs conditur auento et caelat
secc tem pestate: sicut riuia qua¬
rum insiti: et umbra petrare
prominentis interrade sc̃sta non
caligabunt oculi uidentium et
cu rescudientium diligenter
cuscultabunt etcorstultorum
intelleget scientiam: edingua
balborum uelociter loquetur
et planae non uoctibitur ultar
his quiinsipiens est princeps neq
fracudelentus appellabitur
magnus. fatuus enim fatua

Expanded text:
beatitudo promittitur, ut Domini beatitudo promittitur, ut Domini defendatur et protegatur auxilio. Et in alio loco de ea scriptum sit: Erit gloria domus hujus novissimae super priorem . Quod et ad Ecclesiam referri potest, visionem pacis et speculam, de qua scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Et alibi: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . In hac enim ignis est et caminus, qui devoret peccatores, et ligna, foenum, stipulamque consumat; sive lumen et clibanus, ut justorum claritas, et peccatorum poena monsbit rex, et principes in judicio praeerunt. Et erit vir sicut qui absconditur a vento, et celat se a tempestate: sicutrivi aquarum in siti, et umbra petrae prominentis in terra deserta. Non caligabunt oculi videntium, et aures audientium diligenter auscultabunt. Et cor stultorum intelliget scientiam, et lingua balborum velociter loquetur et plane. Non vocabitur ultra is qui insipiens est, princeps: neque fraudulentus appellabitur magnus. Fatuus enim fatua
Abbreviated transcription (Latin):
dogmaperuersum ad crucis signũ
tergeues terent : dnĩ quippe senteñ¬
taesł ut hoc fiat: cuius ignissiue
lumen estinsion. et libanus in hie¬
rusclem Ignis et lumen: hebracicȩ
isdem scribuntur litteris: aleph.
uau. rẽs: quod silegatur ur̃
ignẽ sonat : siõr lucem : Hoc
ideo dictum esł quia proigne quẽ
solus interptatust symmchus
aquila et heodotio lumentranstu
in lxxlegitur petrax circum da¬
buntur quasi uallo et uincentur
Quicutem fugerit capietur. scire
non ualeo nisi foste boc possimus
dicere quod iuuenes regis asfrri
qui uincendi sunt atque capiendi:
ita circumdentur petra. hoc est
fostitudined ñi: quomodo uallo
circumdatur ciuittas: porro
quod sequitur. Becitus quihabet
semen insion. et domesticos in hie¬
ru salem: sic interpr&ari
possumus utdicamus prresen¬
tis loci sensui conuenire : quod
exͥostetur sermodiuinus fugi¬
entes inaegrptum reuesti hierłem
et filios procreare : cui tanta

Expanded text:
dogma perversum ad crucis signum dogma perversum ad crucis signum terga convertent. Domini quippe sententia est, ut hoc fiat: cujus ignis sive lumen est in Sion et clibanus in Jerusalem. Ignis et lumen Hebraice eisdem scribuntur litteris ALEPH, VAU, RES; quod si legatur UR, ignem sonat: si OR, lucem. Hoc ideo dictum est, quia pro igne, quem solus interpretatus est Symmachus, Aquila et Theodotio lumen transtuin Septuaginta legitur: Petra circumdabuntur quasi vallo, et vincentur: qui autem fugerit, capietur: scire non valeo. Nisi forte hoc possumus dicere, quod juvenes regis Assyrii qui vincendi sunt atque capiendi, ita circumdentur petra, hoc est, fortitudine Domini, quomodo vallo circumdatur civitas. Porro quod sequitur: Beatus qui habet semen in Sion, et domesticos in Jerusalem, sic interpretari possumus, ut dicamus praesentis loci sensui convenire, quod exhortetur sermo divinus fugientes in Aegyptum, reverti in Jerusalem, et filios procreare. Cui tanta
Abbreviated transcription (Latin):
uersarios suo sinstarstipulae
atque lignorum egrediens ab hie¬
rus alẽ flamia consumat alios:
hoc quod dicitur. Indie illa cibicien
tur idola argentisui etreliqua
sic interp̃tatur : ut postreditum
decaptiuitate babylonia: usque
adaduentum xp̃inum quã filios
isrł idola coluisse testatur a ssrri¬
um quoque in pracesenti loco signi¬
ficari non abangelo sed a medis
esse superandum quod uetustis¬
simum etquondam potens reg¬
num postoffensam dñi deletum
sit uistoribusque seruierit nazarei
Locum istum sic intelleguntiõ filii
isrł qui consilio pessimo dĩ filium
de negstis reuestimini ad eum
et᷑ ti postolos eius: sienim feceritis
omniat abicitis idola quaeuobis
prius fuenat in peccatum: et cadet
uobis dicibolus non ues tris uirib
sed miseri cordiadĩ : et iuuenes eius
quiquondam propugna ueraent.
erunt eclesice uistigales omnisq
fostitudo et petraillius per trani¬
sibit. philosophiquoque etomne

Expanded text:
versarios suos instar stipulae versarios suos instar stipulae atque lignorum egrediens de Jerusalem flamma consumat. Alius hoc quod dicitur: In die illa abjiciet vir idola argenti sui, et reliqua, sic interpretatur, ut post reditum de captivitate Babylonia usque ad adventum Christi, numquam filios Israel idola coluisse testetur. Assyrium quoque in praesenti loco significari, non ab Angelo, sed a Medis esse superandum, quod vetustissimum et quondam potens regnum, post offensam Domini deletum sit, victoribusque servierit. Nazaraei locum istum sic intelligunt: O filii Israel, qui consilio pessimo Dei filium denegastis, revertimini ad eum et ad Apostolos ejus. Si enim hoc feceritis, omnia abjicietis idola quae vobis prius fuerant in peccatum, et cadet vobis diabolus, non vestris viribus, sed misericordia Dei: et juvenes ejus qui quondam pro illo pugnaverant, erunt Ecclesiae vectigales, omnisque fortitudo et petra illius pertransibit: philosophi quoque et omne
Abbreviated transcription (Latin):
pugnante d ño supermontem
sion contraaduerscirioseius
Et protegente ea instarauium:
Conues timini o filusrł siueut sym¬
machus transtulit agite paeni¬
tentiam: quipro fundo consilio
at que peccato adnõ recessistis:
sienim hoc feceritis abicientes ido la
aureatq: argentea qua e uob̃
fuere peccato. propter quȩ urbs
ur̃a capta est: Cadetas surcuius
metununcfugitis nongladioho¬
minum nec exercitus robore:
sed dĩ potentia. significat autem
cngelum : a quocentum ostoginta
quinq milia as srriorum una
noste delett sunt : Ipse quoque
rex as syrius fugiet non homi¬
num gladium sed iracm dĩ Ita
ut iuuenes illius atq robusti uec¬
tigtdes fiant medis. De quibus
supra contrababylonem dicit᷑:
Ecceego suscitabo uobis medos
et fostitudo cissyriidnĩ terrore
tran sibit atq prceteriet:
Omnesque principes illius per¬
tremescent : Dixit enim d̃s
citque pollicitus est cuius dixis se
fecisseest : et quihabet ignem insion
et caminum in hierusedem : ut ad¬

Expanded text:
Pugnante Domino super montem Sion contra adversarios ejus, et protegente eam instar avium: Convertimini, o filii Israel; sive ut Symmachus transtulit: Agite poenitentiam, qui profundo consilio atque peccato a Domino recessistis. Si enim hoc feceritis, abjicientes idola aurea atque argentea, quae vobis fuerunt in peccatum, propter quae urbs vestra capta est: cadet Assur, cujus metu nunc fugitis, non gladio hominum, nec exercitus robore, sed Dei potentia. Significat autem Angelum, a quo centum octoginta quinque millia Assyriorum una nocte deleta sunt. Ipse quoque rex Assyrius fugiet non hominum gladium, sed iram Dei: ita ut juvenes illius atque robusti, vectigales fiant Medis, de quibus supra contra Babylonem dicitur: Ecce ego suscitabo vobis Medos. Et fortitudo Assyrii Domini terrore transibit 425 atque praeteriet, omnesque principes illius pertremiscent. Dixit enim Dominus atque pollicitus est, cujus dixisse, fecisse est: et qui habet ignem in Sion, et caminum in Jerusalem, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta hebrocicum superuallẽ
pinguium id est gesemanim:
inqu &iam nomen locisigni¬
ficatur. in quoiuda sdrim̃ too¬
didit : Vcllis cutem pinguis
siue pinguium dicitur prop¬
terubes tatem et scribas etpha¬
riseos quiibidnm̃ conprehen¬
derunt: De quibus in psalmo
scriptum est : Tauripingu es
obsederuntme : Haec uallis
pinguium. idest gesemanim
in hoc capitulo secundo appella¬
tur: Et miror quomodolxx
primum eam dixerint montẽ
pinguem: et postta montem
excelsum Ebrius cutem fure
proditor nonuino sed auari¬
tia Et furoreaspidum in soc¬
nabile et diabolicibus quipost
buccellam intricuit in eum: et
paenitis deuoratus est: quia
oractio eius uerscces ł inpeccatũ.
Et nepuenitentia quidem fructiũ
sclutis habuit: Verbum he¬
bitxicum sec chore Ambiguũ
est & uelebrios uel mercena¬
rios sonatunde & isachar
interprae tatus est merces.
ebrictas ceterique ebrios.
soli Ixx mercennariostraens¬
tulerunt: Indie illaerit
dñs exercituum corona glo

Expanded text:
juxta Hebraicum: super vallem juxta Hebraicum: super vallem pinguium, id est, Gessemanim: in qua etiam nomen loci significatur, in quo Judas Dominum tradidit. Vallis autem pinguis, sive pinguium dicitur, propter ubertatem, et Scribas et Pharisaeos qui ibi Dominum comprehenderunt: de quibus in psalmo scriptum est: Tauri pingues obsederunt me . Haec vallis pinguium, id est, Gessemanim, in hoc capitulo secundo appellatur; et miror quomodo LXX primum eam dixerint montem pinguem, et postea montem excelsum. Ebrius autem fuit proditor non vino, sed avaritia et furore aspidum insanabili, et diaboli cibo, qui post buccellam intravit in eum , et penitus devoratus est, quia oratio ejus versa est in peccatum, et ne poenitentia quidem ejus fructum salutis habuit. Verbum Hebraicum SACCHORE ambiguum est, et vel ebrios, vel mercenarios sonat. Unde et Issachar interpretatur, est merces: ebrietas: caeterique ebrios: soli LXX mercenarios transtulerunt. In die illa erit Dominus exe
Abbreviated transcription (Latin):
tatem mannae et humilitatem
ecclesiasticam sed in monte pinguis¬
simo uersantur ebrucibsqueuino:
Propterea fostis etdurus furor
dñi qui eo spuniturus est grandini
pracecipitiquae non in testa. sed in
capita mortalium ruit: Et multa
tur : Quae quicquid obuium inue¬
nerittichunt : Haec corona
in iuriae mercen nariiappellan¬
turephicim : qui i uxta apostoł
turpis lucri gratiã deflore et
specagloria pristincie fidei
corruerunt. etuersantur in sup¬
bic et dulcissimus cibus diaboli
sunt quieosco tidie deuo iaet:
Gecundum prophetiam illud
possumus dicere : quod coronã
in iuriae uocet scribas etpha¬
riseos quid rim̃ blas phemabant
et cippellantur mercenna¬
riiephicim. propteriudam
qui de tribu ephrocim et deui¬
co eiusdem tribus carioth
drm̃pre tiouendidit. Quic
uere flos a postolicae glorice
caecidit sup montem pinguis¬
simum dequodictum putamus
Manducet etbibitiacob et sctu¬
ictus est et inpinguatus et
recalcitya uit dilectus siueut

Expanded text:
tatem mannae, et humilitatem tatem mannae, et humilitatem Ecclesiasticam; sed in monte pinguissimo versantur ebrii absque vino. Propterea fortis et durus furor Domini, qui eos puniturus est, grandini praecipiti, quae non in tecta, sed in capita mortalium ruit, et multistur, quae quidquid obvium invenerint, trahunt. Haec corona injuriae, mercenarii appellantur Ephraim, qui juxta Apostolum turpis lucri gratia, de flore et spe ac gloria pristinae fidei corruerunt, et versantur in superbia, et dulcissimus cibus diaboli sunt, qui eos quotidie devorat . Secundum prophetiam illud possumus dicere, quod coronam injuriae vocet Scribas et Pharisaeos, qui Dominum blasphemabant. Et appellabantur mercenarii Ephraim, propter Judam, qui de tribu Ephraim et de vico ejusdem tribus Iscarioth, Dominum pretio vendidit, qui vere flos apostolicae gloriae cecidit super montem pinguissimum, de quo dictum putamus: Manducavit et bibit Jacob, et saturatus est, et impinguatus, et recalcitravit dilectus . Sive
Abbreviated transcription (Latin):
minati : quod sicut grandinis tur¬
bo uniuersa confringit et impetus
aquarum inundantium quicquid
obuium inuenerit rocpit: sic assy¬
riorum delecitur exercitus. et qđ
reliqum fuerit in montes si ue urbes
mediae traensferctur: Compa¬
paxtautem gloriam decem tribuũ
coronae uariorum florum. quae
tantam habuerit pulchritudinẽ
Vt quomodo siquis cintequam aestis
ueniat et autumnus tpo¬
ApO Monficum uiden sin arbore
statim ut manu tenuerit deuorat
sic et decem tribus cum assyrios
uiderit uas tet acdeuoret. et ni¬
hil omnino pristini populi relin¬
quat in samaria:
Hocbreuiter iux tahistoriam
dictum sit traenscamus adalle¬
goriam secundum expositionẽ
osecie prophette : inquo ephitem
et ioseph et samariam et decem
tribus quae scissȩ sunt a corpore duo¬
decimtribuum et templumdñi reliis¬
querunt Retulimus adhereti
corona in iuriae sunt dnm̃blas¬
phemantes et omnia mercedis
cusc ficiunt Et degloriadnĩ
conciderunt. Nec sequuntur tenui¬

Expanded text:
minatur, quod sicut grandinis turminatur, quod sicut grandinis turbo universa confringit, et impetus aquarum inundantium quidquid obvium invenerit, rapit: sic ab Assyriorum deleantur exercitu, et quod reliquum fuerit, in montes sive urbes Mediae transferatur. Comparat autem gloriam decem tribuum coronae variorum florum, quae tantam habuerit pulchritudinem, ut quomodo si quis antequam aestas veniat et autumnus, πρόδρομον ficum videns in arbore, statim ut manu tenuerit, devorat: sic et decem tribus cum Assyrius viderit, vastet et devoret, et nihil omnino pristini populi relinquat in Samaria. Hoc breviter juxta historiam dictum sit. Transeamus ad allegoriam. Secundum expositionem Osee prophetae, in quo Ephraim et Joseph et Samariam et decem tribus, quae scissae sunt a corpore duodecim tribuum, et templum Domini reliquerunt, retulimus ad haeretcorona injuriae sunt, Dominum blasphemantes, et omnia mercedis causa faciunt, et de gloria Domini conciderunt: nec sequuntur tenui
Abbreviated transcription (Latin):
Dicamus primum iuxta
historiam: de in iuxtatro¬
phologiam. Et ad extremum
iuxta uaticinium prophettle :¬
oquitur sermodiuinus aiduer¬
sum decem tribus quaeregnabas
insaimaria. Et propterhiero¬
boam quid etribu ephyacim fuit
aippellabantur ephrocim: et
uocateos coronã superbiae
quia conparacti ducibus tribub
quaetippellabantur iuda sub¬
limioreserant etnumero etro¬
bore Ebriosque cosdicit ephrac¬
im qui suum non in tellegant
crecitorem sed prod nõ adorer̃
uitulos cureos indan etinbe¬
thel. isti quondam in flore
fueruntdñi et ingloria: quan¬
do regnabantur adauid et sa¬
lomone et induo decimtribub
erant adoraentes dnm̃ intem¬
plohierusadem: qui fuerunt in
ues ticeuallis pinguissimȩ quod
hebracicedicitur gessamanim:
Si gnificat autem locum ubi trx¬
ditus est dp̃s. supercuius uallis
uesticem templum dñi situm est:
Isti in ebricti sunt uino erroris eta¬
menticie quod cis miscuit hierobiã
Qu propter paenam illis dñi com¬

Expanded text:
Dicamus primum juxta Dicamus primum juxta historiam, deinde juxta tropologiam, et ad extremum juxta vaticinium prophetale. Loquitur sermo divinus adversum decem tribus quae regnabant in Samaria, et propter Jeroboam, qui de tribu Ephraim fuit, appellabantur Ephraim. Et vocat eos coronam superbiae: quia comparati duabus tribubus, quae appellabantur Juda, sublimiores erant et numero et robore. Ebriosque eos dicit Ephraim, qui suum non intelligant Creatorem, sed pro Domino adorent vitulos aureos in Dan et Bethel. Isti quondam in flore fuerunt Domini, et in gloria, quando regebantur a David et Salomone, et in duodecim tribubus erant adorantes Deum in templo Jerusalem, qui fuerunt in vertice vallis pinguissimae, quod Hebraice dicitur GE SEMANIM . Siginificat autem locum ubi traditus Dominus est; super cujus vallis verticem templum Domini situm est. Isti inebriati sunt vino erroris et amentiae, quod eis miscuit Jeroboam. Quapropter poenam illis Dominus com
Abbreviated transcription (Latin):
et fostis dñs sicut impecus gran¬
dinis turbo confringens sicut
impetus a quarum multarum
inundantium et emissccrum
superterram spactiosam pedibus
conculcabitur corona suꝑbiae
ebriorum epbrocim: et erit
flos decidens gloriae exultati¬
oniscius quiest super uesticem
ucillis pinguium Quasi tempo¬
pacneum ante maturi tatem
cuitumni: quod cum aspexerit
uidens stactim ut manu tenu¬
erit de uorabit illud:
in uiriae mercennarii ephitx¬
im flos cadens degloria super
uesticem montis pinguis. qui
ebruestis cibsqueuino : Eccefor¬
tis etdurus furor dni sicut grop¬
do quae festur in profundum
non habensumbraculum : et¬
quoe uiolenter decidit sicut a¬
quarum multitudo trochens
humum et faciens sibi spatium:
manibus et pedibus conculcabi¬
tur corona iniuriae mercen¬
naru ephracim : et erit flosqui
caccidit despegloriae summita¬
temmonis excelsi sicut proce¬
matura ficus : quam qui uiderit.
an tequã sumat manu capiet
eam deuorac re

Expanded text:
et fortis Domini, sicut impetus granet fortis Domini, sicut impetus grandinis turbo confringens; sicut impetus aquarum multarum inundantium et emissarum super terram spatiosam. Pedibus conculcabitur corona superbiae ebriorum Ephraim. Et erit flos decidens gloriae exsultationis ejus, qui est super verticem vallis pinguium, quasi temporaneum ante maturitatem autumni, quod cum aspexerit videns, statim ut manu tenuerit, devorabit illud. injuriae mercenarii Ephraim: flos cadens de gloria super verticem montis pinguis, qui ebrii estis absque vino. Ecce fortis et durus furor Domini, sicut grando quae fertur in pronum, non habens umbraculum, quae violenter decidit sicut aquarum multitudo trahens humum, et faciens sibi spatium: manibus et pedibus conculcabitur corona injuriae mercenarii Ephraim. Et erit flos qui decidit de spe gloriae in summitate montis excelsi, sicut praematura ficus, quam qui viderit, antequam sumat manu, cupiet eam devorare.
Abbreviated transcription (Latin):
interualla dictamus: Vnde
expleto otauo uolumine
nunc post aliquantum tempo¬
ris spatium transimus aidno¬
num Non absque morsuetob¬
trectationibus inuidorum
quiignorantes quid audiant
quidio quantur deco audi ꝰ
iudicare quod nesciunt : Et as¬
te despiciunt quam probent:
eruditosque seciestimant
et disestos si decunctis scripto¬
ribus detrabant: quorum
uorem et mussitationem
xtrrulam contemnentes. Di
poscamus cuxilium et psalmistȩ
in praecationẽ dicamus: Dissipa
xentes quaebella uolunt: Dñĩ enim
locus in paceest: quae ex superot
omnem sensum: Quam & prophe¬
ta deside rat clamitans: Dñẽds̃
noster pacem danobis omnia
enim reddidistinobis Sediam
proponamus escuce capitulum:
et cummorsen in grediamur nu¬
bem etcaliginem. ut cdarificetur
uultus noster et iuxta hebracicum
cornuta sit facies. Audianturq
etrutilent tonitrua et fulgura
gloriae exultationis eius qui
erant in uesticeuallis pinguissimȩ
errantes aiuino: Ecceualidus

Expanded text:
intervalla dictamus. Unde intervalla dictamus. Unde expleto octavo volumine, nunc post aliquantum temporis spatium transimus ad nonum: non absque morsu et obtrectationibus invidorum, qui ignorantes quid audiant, quid loquantur, de eo audent judicare quod nesciunt, et ante despiciunt quam probent, eruditosque se aestimant et disertos, si de cunctis Scriptoribus detrahant. Quorum livorem et mussitationem garrulam contemnentes, Dei poscamus auxilium, et Psalmistae imprecatione dicamus: Dissipa gentes quae bella volunt . Domini enim locus in pace est, quae exsuperat omnem sensum. Quam et Propheta desiderat clamitans: Domine Deus noster, pacem da nobis: omnia enim reddidisti nobis . Sed jam proponamus Isaiae capitulum, et cum Moyse ingrediamur nubem et caliginem, ut clarificetur vultus noster, et, juxta Hebraicum, cornuta sit facies: audianturque et rutilent tonitrua et fulgura,gloriae exsultationis ejus, qui erant in vertice vallis pinguissimae, errantes a vino. Ecce validus
Abbreviated transcription (Latin):
paulum omnesqui perierant
in assyrus et in aegypto addñm
ueniant: Nec dixit omnes filio¬
rum isrł: sed omnes qui perieraNt:
Per quod significat gentium
multitudinem : quod etidolatriȩ
et magicis aacphiloso pͥrae astib
obligati. ueniant ad fidem xp̃i.
etadorent eum in ecdesia
Tubacutem magna: potestin¬
tellegi sermo euangelicus: de
quo in hoceo demprophettilegi¬
mus: supermontem excelsum
ascende qui e uan gelitassion:
exalta uocem tuam qui euange¬
litas hicrusclem: Mon sergo
sc̃s et hieru sedem illa est : dequa
sce pediximus : Accessistis cidsion
montem et ciuitatem dĩ uiuentis
hierusclem caelestem: et multo¬
rum angelorum milia et ec̃de¬
sicm primitiuorum quiscripti
sunt incaelis : Hucusquede¬
consummationemundi dictum
est : Ab eo loco in quo exponere
Nunc adiuuante immo inspiran¬
te nosxp̃o : tran sea mus ad nonum
quod alterius prophetiae habebi
exordium¬
ARIIS MOLESTUS
occupati: explanatio¬
nes in escuam prophetam per

Expanded text:
Paulum , omnes qui perierant Paulum , omnes qui perierant in Assyriis et in Aegypto ad Dominum veniant: Nec dixit omnes filios Israel, sed omnes qui perierant, per quod significat gentium multitudinem, quod et idololatriae, et magicis, ac philosophiae artibus obligati, veniant ad fidem Christi, et adorent eum in Ecclesia. Tuba autem magna potest intelligi sermo Evangelicus, de quo et in hoc eodem Propheta legimus: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion: exalta vocem tuam, qui evangelizas Jerusalem . Mons ergo sanctus et Jerusalem illa est, de qua saepe diximus: Accessistis ad Sion montem et civitatem Dei viventis, Jerusalem coelestem, et multorum Angelorum millia; et Ecclesiam primitivorum, qui scripti sunt inconsummatione mundi dictum est ab eo loco in quo exponere Nunc adjuvante, immo inspirante nobis Christo, transeamus ad nonum, quod alterius prophetiae habebit exordiumariis molestiis occupati, explanationes in Isaiam prophetam per
Abbreviated transcription (Latin):
etis cum gentium populo. Vtimple¬
acur illud quod pauluscipostolus
et barnabas loquntur adiudaes
Vobis quidem primum opostebat᷑
ad nuntiare uerbum dĩ sed quia
indignosuos iudicastis sclute ec¬
ceconuestimur ad gentes:
Et erit in dieilla cdlangetur intu¬
bamagna et uenient quiperdi¬
tifuerant decerracassyriorum
et qui eiestierant interracegrp¬
ti et cido raebunt dnm in monte
scõ in hieru scilem:
LAX Et erit indie illa canent tuba
magnã : et uenientquiperierant
inregione assyriorum. et quiperi¬
erant inaegypto. et adortebunt
dnm̃ suꝑ montem scm̃ in hieru sclẽ:
Inhocloco iudaei cassa sibi uota
promittunt : quod in consumma
aegypti dispersus populus congre¬
getur. et ueniat in hierusalem et
suum: quod secundum litteram
omnino stare non potest : Neque
enim decissyriis tantum et decegrp¬
to sed de toto orbe terrarum qui
in xp̃m credituri sunt uocabuntur:
Ergo hoc significat quod in nouis¬
sima tuba iuxtaapostolum

Expanded text:
eas cum gentium populo, ut impleeas cum gentium populo, ut impleatur illud, quod Paulus Apostolus et Barnabas loquuntur ad Judaeos: Vobis quidem primum oportebat annuntiare verbum Dei; sed quia indignos vos judicastis salute, ecce convertimur ad gentes . Et erit in die illa: clangetur in tuba magna; et venient qui perditi fuerant de terra Assyriorum, et qui ejecti erant in terram Aegypti: et adorabunt Dominum in monte sancto in Jerusalem. LXX: Et erit in die illa, canent tuba magna; et venient qui perierant in regione Assyriorum, et qui perierant in Aegypto: et adorabunt Dominum super montem sanctum in Jerusalem. In hoc loco Judaei cassa sibi vota promittunt, quod in consummatAegypti dispersus populus congregetur, et veniat in Jerusalem, et um Deum suum. Quod secundum litteram omnino stare non potest. Neque enim de Assyriis tantum et de Aegypto, sed de toto orbe terrarum, qui in Christum credituri sunt, vocabuntur. Ergo hoc significat, quod in novissima tuba, juxta Apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
oppidum inaegypti palestinaeq
confinio nõtam uerba scripturae¬
rum quam sensum uerborum ex¬
primentes: Quod autem nos dixi¬
mus percuet dñs. et proquolxx
PABAICEI interpretatisunt
quod siue uirga percutiet. siue ad
uir gã recenselut numerum gregis
su intellegi potest:. ut non in malã
sed inbonam pastem accipiatur:
Etuos congregtibiminiunus etu¬
nus filiisrł Lxx. uosciutem con¬
gregateunum etunum filio sisrł:
Sfiliinquidisrł. Proquo interpre¬
tatus est syminachus domus isrł:
Percussi sciduersariis uestris ariuo
fluminis us quetid torrentem aegypti.
idest abeufracte usquecidnilum:
Vosuelipsi congregamini cid fidemdñi
unusetunus quia iudaeorum turba
non credidit. perquod significat pciu¬
cosexiuda eis insciluatorem him̃cye¬
dituros. Vel ceste oapostoli
et apostoliciuiri. iudaeorum multi¬
tud ine non credente. uosde toto orbe
quospotuerim quasio ues morbidas
refeste cidcaula s chñi. et congregate

Expanded text:
oppidum in Aegypti Palaestinaeque oppidum in Aegypti Palaestinaeque confinio, non tam verba Scripturaram, quam sensum verborum exprimentes. Quod autem nos diximus, percutiet, pro quo ῥαβδήσει interpretati sunt, quod sive virga percutiet, sive ad virgam recensebit numerum gregis sui, intelligi potest: ut non in malam, sed in bonam partem accipiatur. Et vos congregabimini unus et unus, filii Israel. LXX: Vos autem congregate unum et unum, filios Israel. O filii Israel, pro quo interpretatus est Symmachus, domus Israel: percussis adversariis vestris a rivo fluminis, usque ad torrentem Aegypti, id est, ab Euphrate usque ad Nilum, vos vel ipsi congregabimini ad fidem Domini unus et unus, quia Judaeorum turba non credidit, per quod significat, paucos ex Judaeis in Salvatorem Dominum credituros. Vel certe, o Apostoli et apostolici viri, Judaeorum multitudine non credente, vos de toto orbe, quos potueritis, quasi oves morbidas referte ad caulas Domini, et congregate
Abbreviated transcription (Latin):
uin ecie et omnia siccabuntur.
qm̃non est populus habens intelle¬
genti᷑ m. et propterstultitiam
eius nullam a creatore suo miseri¬
cordiam consecutus est: Id circoꝑ
cutiet siue condudetdñs cibalueo
uel riuo fluminis usquecid torrentẽ
degypti. ut inuniuersc iud ae qua
quondam re promissionis terrox
fuit. Nullus repperiatur sermo
dostrinae. nihil scientiae scriptu¬
rxrum. de quibus et cipostolus
loquitur ut non adtendamus iuda¬
icis stibulis et mandatis hominum
quiauestuntur aueritate: Et iterum
sunt enimmulti et non subditi cicuam¬
loqui et seductores quos opostet et¬
redarguere : pracecipue ȩtex circumci¬
sione : Alueum autem si ueriuum
fluminis iuxtahistoriam eufraten
possumus dicere: sicut et in septuagem
simo primo scriptum est: domina
iudecie terminis fluuius cippelletur.
inaegyptifinibus torrens qui turb¬
dasaquas habet et non perpetuas:
Protorrente aegrpti. Ixx rinocor¬
uraem traenstulerunt. quod est

Expanded text:
vineae, et omnia siccabuntur, vineae, et omnia siccabuntur, quoniam non est populus habens intellectum, et propter stultitiam ejus, nullam a Creatore suo misericordiam consecutus est. Idcirco percutiet, sive concludet Dominus ab alveo vel rivo fluminis usque ad torrentem Aegypti, ut in universa Judaea, quae quondam repromissionis terra fuit, nullus reperiatur sermo doctrinae, nihil scientiae Scripturarum, de quibus et Apostolus loquitur: Ut non attendamus Judaicis fabulis et mandatis hominum, qui avertuntur a veritate ; et iterum: Sunt enim multi et non subditi ac vaniloqui, et seductores, quos oportet redarguere, praecipue ex circumcisione . Alveum autem, sive rivum fluminis juxta historiam Euphratem possumus dicere, sicut et in septuagesimo primo psalmo scriptum est: DominabJudaeae terminis, fluvius appelletur; in Aegypti finibus, torrens, qui turbidas aquas habet, et non perpetuas. Pro torrente Aegypti, LXX Rhinocoruram transtulerunt, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
simulinutiles facti sunt non est
qui sticiat bonum non estusque
adunum: Vo canturmulieres
despestaculo ut quodipsȩ uiderunt
apostolis nuntient: isrł autem
uitme. et populus meus non in tel¬
lexit: Clementissimum creccco¬
rem ẽffectorem suum prouoca¬
uit in amaritudinem: ut numquã
eius misereatur: Haec piȩ quidẽ
dicuntur:. sed quomodo cum cete¬
ris congruant: et consummatio¬
nismundi temporibus coapten¬
tur: difficilis interprcetatioest:
Et erit indie illa percutiet dñs
ebalueo fluminis. usqueadcor¬
rentem aegypti : LaVerit
in dieilla condudet dñs aifossa
Rinocoruram: nisi iunexisset
indie illa perquod docemur ea
quaedicturus est superioribus
copulanda poteramus quasiꝑ
prium capitulihuius sensum ex¬
ponere : Nunc autem ad superio¬
ra referenda sunt omnia : qnm̃
ciuitas munita desolataerit. ets¬
peciosi quondam relinquetur
qua si desestum: et ibiuitulu s ciccu¬
bcibit. et consum& propagines

Expanded text:
simul inutiles facti sunt: non est simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , vocantur mulieres de spectaculo, ut quod ipsae viderunt Apostolis nuntient. Israel autem Israel non cognovit me, et populus meus non intellexit, clementissimum Creatorem et factorem suum provocavit in amaritudinem, ut nequaquam ejus misereatur. Haec pie quidem dicuntur; sed quomodo cum caeteris congruant, et consummationis mundi temporibus coaptentur, difficilis interpretatio est. Et erit in die illa, percutiet Dominus ab alveo fluminis usque ad torrentem Aegypti. LXX: Et erit in die illa, concludet Dominus a fossa nocoruram. Nisi junxisset, in die illa, per quod docemur, ea quae dicturus est superioribus copulanda, poteramus quasi proprium capituli hujus sensum exponere; nunc autem ad superira referenda sunt omnia. Quoniam civitas munita desolata erit, et speciosa quondam relinquetur quasi desertum, 368 et ibi vitulus accubabit, et consumet propagines
Abbreviated transcription (Latin):
lore conceptãȩ. Et docebunt popu¬
lum miserabilem : quia non est po¬
pulus sapiens nec intellexit cre¬
citorem suum. quia neglestus cib
eis citque contenitus. non miserebi¬
tur fasturoce. et non parcet
crecture succe Iuxtalxx dema¬
riadicitur magdalena et alia
maria et ceteris mulieribus. qua
primum uiderunt dnm̃ resurgen¬
tem : et tenuerunt pedes eius. et
aib eo cudire meruerunt: nolite
timere: Itetid nuntiate frac tribus
meis ut uadant ingalilet : etibi
meuidebunt: Delstis mulieribus
multo prius quam nascerentur
propheticus sermo pracenuntiat:
et uocatea sa spestaculo domini¬
cae pcssionis et resurrestionis
ut euangelium pracedicent : Et
iuxtahebraricum doceanthieru¬
sclem siue teram isrł. quo diste
sith̃s et ds̃: populo enimisrł
non habentiscipientiam illo tem¬
pore quando passus estdñs. etim¬
pletum est uaticinium prophe¬
taler. Saluum me ftcdñe ꝗm̃¬
defecit sc̃s: et omnes declinaueruni

Expanded text:
lore confectae, et docebunt populore confectae, et docebunt populum miserabilem, quia non est populus sapiens, nec intellexit Creatorem suum, qui neglectus ab eis atque contemptus non miserebitur facturae, et non parcet creaturae suae. Juxta LXX, de Maria dicitur Magdalene, et alia Maria, et caeteris mulieribus, quae primum viderunt Dominum resurgentem, et tenuerunt pedes ejus, et ab eo audire meruerunt: Nolite timere: Ite, nuntiate fratribus meis ut vadant in Galilaeam, et ibi me videbunt . De istis mulieribus multo priusquam nascerentur, propheticus sermo praenuntiat, et vocat eas a spectaculo Dominicae Passionis et Resurrectionis, ut Evangelium praedicent, et, juxta Hebraicum, doceant Jerusalem sive terram Israel, quod iste sit Dominus et Deus. Populo enim Israel non habente sapientiam illo tempore, quando passus est Dominus, et impletum est vaticinium prophetale: Salvum me fac, defecit sanctus . Et: Omnes declinaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uenient: non est enimpopulus habers
intellegentiam: propterea non mise¬
rebitur eorum qui fecit eos. et quifor¬
mabiteas non parcethoc. quod dici¬
tur in siccitatem messis illius conterent᷑.
iuxta hebrcicum sequentibus copu¬
latur. iuxtalax priori sensu
Dicamusergo primum iuxtahebnri
cum siccittis et messionis hierusalẽ
et ut apestius loquar. uastitatis tem¬
pus ciduenerit de toto orbe synago¬
garum turba concur ret ut plan¬
lentur siue a peste demulieribus
loquitur quae nudatis pectoribus
sanguinantes feriunt lacestos: et un
sclem in olite meflere sed plangitesis
uos et superfilios uestros Magnaq
infelicitos populia mulieribus lamen¬
tationis carmina discere : sicut reprae¬
hensio fuit populii srł quando in iudi¬
cum libro inmanumulieris debborre
fecit sclutemd̃s et tempore uicinȩ
captiuitatis. tacentibus uiris. holda
mulier prophetauit: Propterea
cutem mulieres longo conterentur
itinere. ine illi tatem fam&e et squa¬

Expanded text:
venite: non est enim populus habens venite: non est enim populus habens intelligentiam; propterea non miserebitur eorum qui fecit eos; et qui formavit eos, non parcet. Hoc quod dicitur, In siccitate messis illius conterentur,juxta Hebraicum sequentibus copulatur; juxta LXX, priori sensui. Dicamus ergo primum juxta Hebraicum. Cum siccitatis et messionis Jerusalem, et ut apertius loquar, vastitatis tempus advenerit, de toto orbe synagogarum turba concurret, ut planlentur. Sive aperte de mulieribus loquitur, quae nudatis pectoribus, sanguinantes feriunt lacertos, et impsalem, nolite me flere, sed plangite super vos et super filios vestros . Magnaque infelicitas populi, a mulieribus lamentationis carmina discere; sicut reprehensio fuit populi Israel, quando in Judicum libro , in manu mulieris Debborae fecit salutem Dominus, et tempore vicinae captivitatis, tacentibus viris, Holda mulier prophetavit . Propterea autem mulieres longo conterentur itinere, imbecillitate, fame et squa
Abbreviated transcription (Latin):
comedistietspeciosa faltues uehe¬
menternimis et inqua habitabat
ille dequo scriptum est speciosus for¬
ma pracefiliis hominum: relinque¬
tur &dimittetur quasi desestum
dicen tedño ada postolos surgite
abecmus hinc : Ibi pasceturuitu¬
lus romanus exercitus: dequo et
in adioloco sub nomine a pridictum
est: Vas tabit eam a perde silua et
singularis ferus depastus esteam.
Et ibi accubabit et consumetsum¬
mitates eius sub metai forx uineae.
et propaginem eius ut nihilin eti
uiride nibilremaneat flagello¬
rum. sed omnia consumat inimicus
iux talxx quia non receperunt
pastorem bonum: proptereci
erunt quasi grex derelistus. et
patebunt morsibus bestiarum
et nibil in eis uiride remanebit
quia siccitas omnia possidebit:
In siccitate messis illius conterentur:
mulieres uenientes et docentes ea:
Non est enimpopulus sapiens. Prop¬
tereci non miserebitur eiusqui feciteũ
et qui formabit eum non parcetei:
LXX. Mulieres uenientes abspestaculo

Expanded text:
comedisti, et speciosa facta es vehecomedisti, et speciosa facta es vehementer nimis , et in qua habitat ille de quo scriptum est: Speciosus forma prae filiis hominum , relinquetur et dimittetur quasi desertum, dicente Domino ad Apostolos: Surgite, abeamus hinc . Ibi pascetur vitulus, Romanus exercitus, de quo et in alio loco sub nomine apri dictum est: Vastabit eam aper de silva: et singularis ferus depastus est eam . Et ibi accubabit et consumet summitates ejus sub metaphora vineae et propaginum ejus, ut nihil in ea viride, nihil remaneat flagellorum, sed omnia consumat inimicus. Juxta LXX, quia non receperunt pastorem bonum: propterea erunt quasi grex derelictus, et patebunt morsibus bestiarum; et nihil in eis viride remanebit, quia siccitas omnia possidebit. In siccitate messis illius conterentur mulieres venientes et docentes eam. Non est enim populus sapiens: propterea non miserebitur ejus qui fecit eum: et qui formavit eum, non parcet ei. LXX: Mulieres venientes a spectaculo,
Abbreviated transcription (Latin):
impe poctus dicens: sanguis eius
supernos & superfilios nostros:
quia pera postolos deftirpe
issł in toto orbe euangelium
semincibitur & destruetur
idolatria & comminuentur
cr ȩusquecid puluerem succi¬
dentur lucide lubya corruent.
& dĩunius submisterio trinita¬
tis notitia praedicabitur:
Ciuitasenimmunita desolata¬
erit: speciosa yelinquetur: &
dimittetur quasi desertum:
ibi pascetur uitulus & ibi ciccu¬
babit & consũm& summitates
eius: LXX &idolceorum suc¬
cendentur qua si lucus & longe
haibitans ꝗ rex dimittetur
sicut grex derelictus &erit
multo tempore inpascuai &
ibi ixquiescent & post multum
tempus nonerit in eo omne uiri¬
doquiai ex siccatus est: hyerusa¬
lem ciuitas quondamfirma at¬
que munita quia non suscepit
patris familid filium. sed dixit
uenite occidamustum. quicuste
heres est. et nr̃a erithereditts
de solataerit: et que quondam fuit
specios Dequa et in hiez echihel
dicitur similam et inel et oleum

Expanded text:
imprecatus, dicens: Sanguis ejus imprecatus, dicens: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . quia per Apostolos de stirpe Israel in toto orbe Evangelium seminabitur, et destruetur idololatria, et comminuentur arae usque ad pulverem, succidentur luci, delubra corruent, et Dei unius sub mysterio Trinitatis notitia praedicabitur. Cierit, speciosa relinquetur, et dimittetur quasi desertum; ibi pascetur vitulus, et ibi accubabit et consumet summitates ejus. LXX: Idola eorum succidentur, quasi lucus, et longe habitans grex dimittetur sicut grex derelictus, et erit multo tempore in pascua, et ibi requiescent greges, et post multum tempus non erit in ea omne viride, quia exsiccatum est. Jerusalem civitas quondam firma atque munita, quia non suscepit patrisfamilias, filium sed dixit: Venite, occidamus eum, quia iste haeres est et nostra erit haereditas , desolata erit. Et quae quondam fuit speciosa, de qua et in Ezechiele dicitur: Similam, et mel et oleum