comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licet ipse peatori suum denegarit ob¬
sequium Unde apparet quid sue feli¬
citor detraxer cum peronun mit¬
ta eius statumadi ut ribu ñ possiut.
excusabili pena astringeris. Contemꝑ¬
nis creatorem: & eius imꝑas creature
Despicis dñm: & de eius exigis crea¬
& cius om̃ipotentiam ñ extunesi.
Et cum tibi ꝑ eum cuncta descrui ant:
&e geminum ac duplex crimen incur¬
ris : dum nec ꝓconditione ut seruus
obsequeris: nec pro potestait data do¬
decoratur. In nocte clarissimo lunt spe¬
culo ce astrorum fulgore uario. polus
ipse lustratur: ut oiti noctisq uicissi¬
tudine & numerositas temporum oi¬
noscatur: & post diurnum laborem
requies miseris mortalib p̃beatur.
Tempora alternis uicib immutant᷑.
frondescunt silue. amenant᷑ campi.
prata iurescunt: animantia cuncta
diuersis usib ꝓcreata edunt fetus: pa¬
rent imꝑio: ob̾sequia seruant: scaterĩ
fontes: amnes fluunt:instinitis ter¬

Expanded text:
licet ipse Creatori suo denegaret oblicet ipse Creatori suo denegaret obsequium. Unde apparet quid suae felicitati detraxerit, cum peccatorum merita ejus statum adhuc mutare non possunt. excusabili poena astringeris. Contemnis Creatorem, et ejus imperas creaturae. Despicis Dominum, et de ejus creaet ejus potentiam non extimescis. Et cum tibi per eum cuncta deserviant, s o homo, et geminum ac duplex crimen incurris, dum nec pro conditione ut servus obsequeris, nec pro potestate data Dodecoratur, in nocte clarissimo lunae speculo et astrorum fulgore vario polus ipse illustratur, ut diei noctisque vicissitudine et numerositas temporum dignoscatur, et post diurnum laborem requies miseris mortalibus praebeatur. Tempora alternis vicibus immutantur, frondescunt silvae, amoenantur campi, prata virescunt, animantia cuncta diversis usibus procreata edunt fetus, parent imperio, obsequia servant, scatent fontes, omnes fluunt, institutis ter
Abbreviated transcription (Latin):
ignitas huma¬
ne originis fa¬
cile agnoscit᷑:
considerata
sublimitate
auctoris. Nec
enu facile
poterat esse
uel leue qͦd
manus sacra confinxit. & celestis flatꝰ
inuitalem substantiam animauit:
maxime cum idem artifex d̃s. potesta¬
tem suam in omnem fabricam eidẽ
ndem faceret plenum atq ꝑfe¬
e n habentem in sese &e dignitatẽ
qua S̃celleret. & potestatem qua cun¬
ctis auimantib imꝑaret: soli scrui¬
entẽ illi. a que cuncta ei fuerant
suliugata. uic imꝑaret mundo. seruiret
dõ s oiem susciperet. creaturam sibi
patire cmpellerit: tantumq ditionis
sese dño debere ꝑspiceret. quantum
ipse a croatura exigeret : habens in ꝑ¬
pria porestate & obedientiam &e con¬
tra in: obedientiam qua uiueret:
conte pcum quo digne ꝓ meritis in¬
teuret. Unde effectum ẽ. ut contemp¬
nendo mortem incideret: qui obedien¬
do iuitre potiursset. Unde potestatem
conces.m. dum incontemptum ꝓtulit:
ce uite riuilegium ꝑdidit:. & morns
sibi scuentiam adquisiuit. Et tamen

Expanded text:
ignitas humanae originis facile agnoscitur, considerata sublimitate auctoris. Neque enim facile poterat esse vel leve quod manus sacra confinxit et coelestis manus in vitalem substantiam animavit, maxime cum idem artifex Deus potestatem suam in omnem fabricam eidem eumdem faceret plenum atque perfectum, habentem in se et dignitatem qua praecelleret, et potestatem qua cunctis animantibus imperaret, soli serviens illi a quo ei cuncta fuerant subjugata, ut imperaret mundo, serviret Deo, Creatorem suspiceret, creaturam sibi parere compelleret, tantumque ditionis sese Domino debere prospiceret, quantum ipse a creatura exigeret, habens in propria potestate et obedientiam et contemptum, obedientiam qua viveret, contemptum quo digne pro meritis interiret. Unde effectum est ut contemnendo in mortem incideret, qui obediendo vivere posset. Unde potestatem concessam dum in contemptum protulit, et vitae privilegium perdidit, et mortis sibi sententiam acquisivit. Et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stita uel collata. uel modum habere
poterunt uel numerum: certe nec ter¬
minum: quippe cum nec sensus ad in¬
uestigandum sufficiat: nec scientia
suppetat ad laudandum. Imm̃sitas
enim beneficiorum suꝑat cogitationeᷤ̃
sensuum: & innumera multitudo do¬
noꝵ uincit uolubilitatem uerborum.
Nec si totum uite tempꝰ oris obsequia
occupent. laudes teneant: gr̃arum acti¬
ones insistant: poteris pensare quod
debes. Quare danda nobis est oꝑa. ut

Expanded text:
praestita atque collata, vel modum poterunt praestita atque collata, vel modum poterunt habere, vel numerum, certe nec terminum, quippe cum nec sensus ad investigandum sufficiat, nec scientia suppetat ad laudandum: immensitas enim beneficiorum superat cogitationes sensuum, et innumera multitudo donorum vincit volubilitatem verborum. Nec si totum vitae tempus oris obsequia occupent, laudes teneant, gratiarum actiones insistant, poteris pensare quod debes. Qua in re danda nobis est opera, u
Abbreviated transcription (Latin):
cenegare. rerum dñs p̃orpisiet: &e cre¬
atura cunta uiduata honi.: rema¬
neret. nec qui contempneret ulterus
eẽt: quia contempto homo digne a.
merito interiret. Deniq quisq talis
es. qui in hoc contemptu consistis: qui
creature imꝑas & ci eatori non seruis:
qui dominatum exerces. & dñm non
agnescis: time dñm patientem: ne se¬
uerum seritias udicem. Corrigat te
dilatio differentis: ne censura puniat
uindicanus. Facile enim obscouio tuo
facies om̃ ꝓpicium: si conu̾sus iã mu¬
taueris uicium. Usucatum enim red¬
ditur quioquid dilactione temporis fe¬
neratur: nec poterit esse iam impuni¬
tuni: cui mora temporis non potuit da¬
re remedium. Quid retribuam dño:
Si humana conditio genitori quid de¬
beat noscat: atq eius beneficiorũ i¬
numeram multitudinem momentis
onmib retractando intelligat:. inue¬
niet s̃ue seruitutis obsequia continu¬
is laudib iugi gratulatione equare
non posse. Neq enim beneficia ab eo

Expanded text:
denegare rerum Dominus praecepisset, creatura cuncta viduata homine remaneret, nec qui contemneret ulterius esset, quia contemptor homo digne ac merito interiret. Denique quisquis talis es, qui in hoc contemptu consistis, qui creaturae imperas et Creatori non servis, qui dominatum exerces et Dominum non agnoscis, time Dominum patientem, ne severum sentias judicem. Corrigat te dilatio differentis, ne censura puniat judicantis. Facile enim obsequio tuo facies Deum propitium, si conversus jam mutaveris vitium. Usurarum enim redditur quidquid dilatione temporis feneratur: nec esse jam poterit impunitum, cui mora temporis non potuit dare remedium. Quid retribuam Domino? Si humana conditio genitori quid debeat, noscat, atque si ejus beneficiorum innumeram multitudinem momentis omnibus tractando intelligat, inveniet suae servitutis obsequia continuis laudibus jugi gratulatione aequare non posse. Neque enim beneficia ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
amus. Iuste enim noħ instat pre¬
cepto qui p̾currit auxxilio: & beni¬
gne incitat ad obedientiam: qui du¬
cit ad głam. Unde merito nobis
autẽ ad ipsum tendit: qui ꝑ semi¬
tam patientię & humilitatis eiꝰ
incedit. In qͦ plane. ttinere nec e¬
stꝰ deest laboris: nec nubes tͥsticię
nec ꝓcella formidinis. Ibi sunt in¬
sidie iniquoꝵs. ꝑ sequittiones infi¬
delium: nunȩ potentium. contu¬
meliȩ suꝑboꝵs: quia dñs uirtutũ
& rea głe. idõ omĩa in infirmita¬
tis nr̃e. forma. & in carnis peccati
similitudine ꝑcucurrit: nec int̾
presentis uite ꝑicula. ñ tã optan¬
duii nobis sit declinando. ista
trausformans: qđ olim in psalmo
eructuarat. id in supplicio crucis
sub redemptoꝵ suoꝵs uoce clamat
D s̃ ds nĩs respice in me. quare me
dereliquisti: Uoxe ista dilectissi¬
mi doctrina ẽ: ñ querela. Nam
cum in xxp̃o. dei et hoĩs una ꝑso¬
ua sit. nec ab eo potiit relinqui.

Expanded text:
amus . Juste enim nobis instat praeamus . Juste enim nobis instat praecepto qui praecurrit auxilio, et benigne incitat ad obedientiam qui ducit ad gloriam. Unde merito Dominuautem ad ipsum tendit qui per semitam patientiae et humilitatis ejus incedit: in quo plane itinere nec aestus deest laboris, nec nubes tristitiae, nec procella formidinis. Ibi sunt insidiae iniquorum, persecutiones infidelium, minae potentium, contumeliae superborum: quae Dominus virtutum et Rex gloriae ideo omnia in infirmitatis nostrae forma, et in carnis peccati similitudine percurrit , ut inter praesentis vitae pericula non tam optandum sit nobis declinando ista etransformans, quod olim in psalmo eructaverat, id in supplicio crucis sub redemptorum suorum voce clamabat: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? Vox ista, dilectissimi, doctrina est, non querela. Nam cum in Christo Dei et hominis una persona sit, nec ab eo potuerit relinqui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ & mortuus. ac sepultus: ñ ꝓpriȩ
conditionis necessitas: sed nr̃e cap¬
tiuitatis redemptio fuit. Idõ enĩ
u̾bum caro factum ẽ: ut de uto
uirginis sumeretur natura passi¬
bilis: ut qͦd in filium di ñ poterat
ꝑpetrari: in filium hominis posset
admiti. Nam licet in ipso ortu
coruscarent signa ditatis: & om¬
ma increm̃ta corporalitm ꝓuec̾¬
tuum. duunis ẽẽnt plena mira¬
culis: infirinitatũ tamen nr̃aruni
susceꝑat ueritatem. Et excepta
cominumone peccati. nichil a se
humane infirmitatis excluserat:
ut & sua nob̾ uisereret ÷ & in se no¬
stra curaret. Ab omipotente enĩ
medico: duplex miseris remedu̾
pparatum ẽ. Cuius aliud ẽ in sa¬
eram̃to aliuo in exemplo: ut per
unum conferantur diuina. per
aluid exigantur humana: quia
sicut ds̃ iustificationis c̃ auctor:
ita homo deuotionis ẽ debitor.
nob̾ nec desidię relinquit᷑ locus:
qͥa & nichil habemus nisi qd̾ acce¬
pinus: & iugiter ammonemur.
ut gr̃e d̃i dona ñ negligent̃ habe¬

Expanded text:
et mortuus et sepultus est, non propriae conditionis necessitas, sed nostrae captivitatis redemptio fuit. Ideo enim Verbum caro factum est, ut de utero Virginis sumeretur natura passibilis, et quod in Filium Dei non poterat perpetrari, in filium hominis posset admitti. Nam licet in ipso ortu coruscarent in eo signa Deitatis, et omnia incrementa corporalium provectuum divinis essent plena miraculis, infirmitatum tamen nostrarum susceperat veritatem, et excepta communione peccati, nihil a se humanae infirmitatis excluserat, ut et sua nobis inferret, et in se nostra curaret. Ab omnipotenti enim medico duplex nobis miseris remedium praeparatum est, cujus aliud est in sacramento, aliud in exemplo; ut per unum conferantur divina, per aliud exigantur humana. Quia sicut Deus justificationis est auctor, ita homo devotionis est debitor.nobis, nec desidiae locus relinquitur: quia et nihil habemus nisi quod accepimus, 263 et jugiter admonemur ut dona gratiae Dei non negligenter habe
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ratio ut tantillus pecunię mo¬
dꝰ̾ preponeretur acceptis: Imꝑabas
dȩmonibꝰ : medebaris infirmis: ho¬
norabaris cum apłis: & ut famẽ
tuȩ cupiditatis expelleres. pate¬
bant tibi furta de loculis: sed ani¬
mum interdictorum ammonitum
quo minus licuit. amplius incita¬
uit : nec tam placuit quantitas
p̃cii. quam magnitudo peccati.
Unde facinus cominercii tui ñ idđo
detestandum ẽ.: quia dñm uiliter
estimasti: sed quia redemptorem
etiã tuũ ne tͥ parceres uendidisti:
& merito tibi tua pena cominissaẽ:
quia supplicium tuum nemo te. se¬
uior potuit inuenire. Qd̃ igitur¬

Expanded text:
fuit ratio ut tantillus pecuniae mofuit ratio ut tantillus pecuniae modus praeponeretur acceptis? Imperabas daemoniis, medebaris infirmis, honorabaris cum apostolis, et ut famem tuae cupiditatis expleres, patebant tibi furta de loculis. Sed animum interdictorum avidum, quod minus licuit, amplius incitavit; nec tam placuit quantitas pretii quam magnitudo peccati. Unde facinus commercii tui non ideo detestandum est quia Dominum viliter aestimasti, sed quia Redemptorem etiam tuum, ne tibi parceres, vendidisti. Et merito tibi tua poena commissa est, quia in supplicium tuum nemo te saevior potuit inveniri. CAP. V. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
nibus qui longe sunt quoscũq
addidit scriptor & dicit. Qui
gͦ recepunt sermonẽ eius bapti¬
tati sunt: & appositȩ sunt in
illa die anumę circit̾ tria milia
tium pati uoluit. in nullo au¬
ctor eoꝵ criminum fuit: nec
egit ut hoc uellent. sed cessit ut
possẽt: & sic usus ẽ obcecate ple.¬
bis uisania. quomodo & ꝑfidia
traditoris: quam ab iminanitate
concepti sceleris. & beneficiis re¬
uocare ẽ dignatꝰ & uerbis: ad su¬
mendo in discipulum. ꝓuehen¬
do in apłmr: monendo signis. con¬
secrando mysteriis: ut cui nich¬
il beniuolentiȩ. deesset ad corre¬
ctionẽ: nichil occasionis suꝑesset
ad crimen. Sed tu impiissime
homo. semen chanaan & ñ uida:
nec iam uas lectionis sed filius
ꝑditionis & mortis: utiliora tibi
diaboli incitam̃ta credebas: ut fa¬
cilius inflaminatus auaritia. ad
tͥginta argenteoꝵ lucrum inar¬
desceres: & quid diuitiarum amiit¬
teres ñ uideres. Nam & si ñ puta¬
bas credendum ẽẽ ꝓmissis: quȩ

Expanded text:
nibus qui longe sunt, quoscumqur; moxque addidit Scriptura, et dixit: Qui ergo receperunt sermonem ejus baptizati sunt, et appositae sunt in illo die animae cintium pati voluit, in nullo auctor eorum criminum fuit; nec egit ut haec vellent, sed cessit ut possent; et sic usus est obcaecatae plebis insania, quomodo et perfidia traditoris, quem ab immanitate concepti sceleris, 262 et beneficiis revocare est dignatus et verbis, assumento in discipulum, provehendo in apostolum, monendo signis, consecrando mysteriis, ut cui nihil benevolentiae deesset ad correctionem, nihil occasionis superesset ad crimen. CAP. IV. Sed tu, impiissime homo, semen Chanaan, et non Juda , nec jam vas electionis, sed filius perditionis et mortis, utiliora tibi diaboli incitamenta credebas: ut facibus inflammatus avaritiae, ad triginta argenteorum lucrum inardesceres, et quid divitiarum amitteres non videres. Nam etsi non putabas credendum esse promissis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ta perpessus ẽ. Sed quia ꝑ os eius
ille loquebatur. qui carnem passi¬
bilem ex ipsiuis erat styrpe sump
hystoria crucis: qui in se gerebat
corpoream originem saluatoris.
Nere cium dauid in xp̃o ẽ passus: qͥa
uere iħc in dauid ẽ carne crucifiaus.
tis. iudaica admisit impietas. tan¬
to ante p̾dicta sunt. ut ñ tam de
futuris quã de p̾teritis ꝓpħicus sit
sermo contextꝰ : quid aliud nobis.
quam sempit̾narum dispositionũ
di in cominutabilis ordo reseratur ⁊
apud quẽ & discernenda iã diuidi¬
cata. & futura iã facta sunt:
Cum enim & qualitates actionum
nr̃arum. & effectus ominiũ uolun¬
tatum scientia diuina p̃ueniat: qͣn¬
tomagis nota sunt do oꝑa sua. &
recte placuit quasi facta recoli. qui
ñ poterant omino ñ fieri: Unde

Expanded text:
ta perpessus est. Sed quia per os ejus ta perpessus est. Sed quia per os ejus ille loquebatur qui carnem passibilem ex ipsius erat stirpe sumptaemittitur historia crucis, qui in se gerebat corpoream originem Salvatoris. Vere enim David in Christo est passus, quia vere Jesus in David est carne crucifixus. tis Judaica admisit impietas, tanto ante praedicta sint, ut non tam de futuris, quam de praeteritis propheticus sit sermo contextus, quid aliud nobis, quam sempiternarum dispositionum Dei incommutabilis ordo referatur? Apud quem discernenda jam dijudicata, et futura jam facta sunt. Cum enim et qualitates actionum nostrarum, et effectus omnium voluntatum scientia divina praeveniat, quanto magis nota sunt Deo opera sua? Et recte placuit quasi facta recoli, quae non poterant omnino non fieri. Be
Abbreviated transcription (Latin):
EMPERE QUIO¬
dẽ dilectissimi fidelium
mentes in diuinoꝵ oꝑũ
decet ammiratione uersari: & ra¬
tionales animos his maxxime co¬
gitationibꝰ inherere: ꝑ quas incre¬
mñtum fidei consequantur. Cum enĩ
pii cordis iitentio. uel ad generalia
beneficia. uel ad spetialia gr̃e ipsiꝰ
tates abigit: & a corporalibꝰ curis
in quoddã secretũ sp̃itale secedit.
Sed hoc in tempore dnicȩ passionis
multo auidius excellentuisq faci¬
endum ẽ: ut ea quȩ sacris sunt
lectionibꝰ recensita. sane intelligen¬
tię suscipiantur auditu: & quȩ ma¬
gna sunt uerbis. appareant maio¬
ra mysterus. Prumna nanq erigen¬
di sursum nr̃i cordis ẽ ratio: qd̾
ea quȩ euangłica ueritas en arra¬
uit. uoces ꝓpħiȩ ñ tanquã gerenda
sed tanquam gesta cecinerunt: &
qđ humanę aures nondũ cognõ
bat impletum. Nam reax dauid cuꝰ
cis dni mille & plus quã centum
annors ȩtate p̾cessit: & nichil eors
supplicioꝵ quę sibi memorat illa¬

Expanded text:
emper quidem, dilectissimi, fidelium mentes in divinorum operum decet admiratione versari, et rationales animos iis maxime cogitationibus inhaerere, per quas incrementum fidei consequantur. Cum enim pii cordis intentio, vel ad generalia beneficia, vel ad specialia ipsius grattates abigit, et a corporalibus curis in quoddam secretum spiritale secedit. Sed hoc in tempore Dominicae passionis multo avidius excellentiusque faciendum est, ut ea quae sacris sunt lectionibus recensita, sanae intelligentiae suscipiantur auditu, et quae magna sunt verbis, appareant majora mysteriis. Prima namque erigendi sursum nostri cordis est ratio quod ea quae etiam evangelica veritas enarravit, voces propheticae non tamquam gerenda, sed tamquam gesta cecinerunt; et quod humanae aures nondum cognovebat impletum. Nam rex David, cujus cis Domini mille et plus quam centum annorum aetate praecessit, et nihil eorum suppliciorum quae sibi memorat illa
Abbreviated transcription (Latin):
miscditer ĩparatȩ ÷ quando & ip¬
sos qui fuderant sanguinẽ re¬
demptoris. reciperet unda bap¬
tismatis. Nam sicut scriptura
quȩ apłoꝵ actus continet lo¬
quitur: cum p̃dicatio beati petri
& agnita impietate. sui facinoriᷤ
dicerent. quid facienus uri
fratres: idem apłs ait. Penitentiã
agite. & baptizetur unusquisq¬

Expanded text:
misericorditer praeparata, quando et ipmisericorditer praeparata, quando et ipsos qui fuderant sanguinem Salvatoris, reciperet unda baptismatis. Nam, sicut Scriptura, quae apostolorum actus continet, loquitur, cum praedicatio beati Petri  agnita impietate sui sceleris dicerent: Quid faciemus, viri fratres? idem Apostolus ait: Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uxisti. herodes & pontiꝰ pilatꝰ.
cum gentibus & populis isrł face¬
re. que manus tua & consilium
decreuerunt fieri. Nunquid iniqͥ¬
taᷤ ꝑsequentium xp̃m & di ẽ orta
consilio: & illud facinus qđ omni
maius ẽ crimine. manus diuinę
p̃parationis armauit: Non hoc
plane de summa iusticia sentien¬
dum ẽ : quia multum diu̾sum.
endi unde moriendi: nec de uno
extitit sp̃u atrocitas sceleris. &
tolerantia redemptoris. Impias
furentium manus ñ inmisit in se
dns sed adinisit: nec p̾sciendo qͥd
faciendum ẽẽt. coegit ut fieret:
cum tam̃ ad hoc carnem suscepis
causȩ sunt: ut qͦd a xp̃o susceptũ
ẽ ñ possit resolui: qͦd ab illis com¬
iuissum possit aboleri. Qui eni
uenit peccatores saluos facere. nec
ipsis quidẽ interfectoribꝰ suis mi¬
scd̃iam denegauit. sed impiors
malum in bonum credentium
uertit: ut mirabilior fieret gr̃a
ai non scd̾m merita hominum.
sed scđm multitudinem miserati¬
onum. sapientie & scientiȩ dei.

Expanded text:
sti, Herodes et Pontius Pilatus cum gentibus et populis Israel facere, quae manus tua et consilium tuum decreverunt fieri . Numquid iniquitas persequentium Christum ex Dei est orta consilio, et illud facinus quod omni majus est crimine manus divinae praeparationis armavit? Non hoc plane de summa justitia sentiendum est, quia multum diversum mendi, unde moriendi; nec de uno exstitit spiritu atrocitas sceleris, et tolerantia Redemptoris. Impias furentium manus non immisit in se Dominus, sed admisit; nec praesciendo quod faciendum esset, coegit ut fieret, cum tamen ad hoc carnem suscepisscausae sunt, ut quod a Christo susceptum est, non possit resolvi; quod ab illis commissum, possit aboleri. Qui enim venit peccatores salvos facere , nec ipsis quidem interfectoribus suis misericordiam denegavit, sed impiorum malum in bonum credentium commutavit: ut mirabilior fieret gratia Dei, non secundum merita hominum, sed secundum multitudinem divitiarum sapientiae et scientiae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tenter ascendit. aliquid significare uo¬
luisse. Dam consequentia docebunt sic
eum ascendisse mediato die festo. id est
mediatis illis dicb: non ut etiam pala
doceret. s quasi latenter᷑. ne se ostenderet
hominib. Non uacat quod latent̃ ascen¬
dit xp̃c ad diem festum: quia ipse late¬
bat in illo die festo. Adhuc etiam ego qd̃
dixi: in latibulo est. Manifestenir ergo.
Tollatur uelum: appareat quod erat se¬
etum. Omia que dista sunt antiquo po¬
ulo isrł in multipuitib scriptins sc̃e le¬
is. que egerunt siue in sacrificiis. siue
n sacerdotiis. siue in dieb festis. ⁊ om̃mo

Expanded text:
tenter ascendit, aliquid significare votenter ascendit, aliquid significare voluisse: nam consequentia docebunt sic eum ascendisse mediato die festo, id est mediatis illis diebus, ut etiam palam doceret. Sed quasi latenter dixit, ne se ostenderet hominibus. Non vacat quod latenter ascendit Christus ad diem festum, quia ipse latebat in illo die festo. Adhuc etiam ego quod dixi, in latibulo est. Manifestetur ergo, tollatur velum, et appareat quod erat secretum. 9. Omnia quae dicta sunt antiquo populo Israel in multiplici scriptura sanctae Legis, quae agerent sive in sacrificiis, sive in sacerdotii
Abbreviated transcription (Latin):
de addit: Non potest mundꝰ disse uos.
Quid est hoc. nisi non potest mundus
odisse amatores suos: testes falsos suos
Bona enim dicitis que mala sunt: ⁊ mi¬
la que bona sunt. Me autem odit: qui
ego testimonium ꝑhibeo de illo: quia o¬
pera cius mala sunt. Uos ascendite add¬
em festum hunc. Quid est hunc: Ubi
non eterna cogitare. Ego non ascendo
ad diem festum hunc: quia meũ temp
noridum unpletum est. In die festo hoc
glãm uos humanam requiritis: meum
uero tempꝰ id est głe mee nondum uenit
fine: eternitas sine labe: screnitas sine¬
nube. Hec cum dixiss: ipse mansit inca¬
lilea. Ut autem ascenderunt fres euis:
tunc ⁊ ipse ascendit ad diem festũ: non
manifeste: s quas in occulto. Idõ non ad
diem festum hunc: quia ñ głari tempo¬
raliter. s aliquid docere salubrĩt. Corn¬
gere homines: de festo eterno ammonere.
latenter ascendit ad diem festum:
Non uacat ⁊ hoc factum domini. Uidet᷑
michi fr̃s : etiam hinc quod quasi la¬

Expanded text:
de addit? Non potest mundus odisse vos. Quid est hoc, nisi, Non potest mundus odisse amatores suos, falsos testes? Bona enim dicitis quae mala sunt, et mala quae bona sunt. Me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de illo, quia opera ejus mala sunt. Vos ascendite ad diem festum hunc. Quid est hunc? Ubi non aeterna cogitare. Ego non ascendo ad diem festum hunc, quia meum tempus nondum impletum est. In die enim festo hoc gloriam vos humanam quaeritis, meum vero tempus, id est, gloriae meae, nondum venit. fine, aeternitas sine labe, snube. Haec cum dixisset, ipse mansit in Galilaea. Ut autem ascenderunt fratres ejus, tunc et ipse ascendit ad diem festum; non manifeste, sed quasi in occulto. Ideo non ad diem festum hunc, quia non gloriari temporaliter, sed aliquid docere salubriter, corrigere homines, de die festo aeterno admonere, latenter ascendit ad diem festum? Non vacat et hoc Domini. Videtur mihi, fratres, etiam hinc, quod quasi la
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si liceat ꝑunentes. Laborat quidem.
s non repellit dominus plebem suam:
⁊ hereditatem suam non derelinquet
quoadusq iusticia conuertat᷑ in iudiciũ.
Quoadusq iusticia que modo est in scĩs
cius. conuertanur inuidicium : cum im¬
plebitur quod eis dictum est. sedebitis
suꝑ duodecim sedes. uidicantes duodeci
trib isrł. Habebat iusticiam apłsͬ sed
nondum illud udicium de quodicit.
nescitis qm̃ angelos iudicabimus. Sit
gͦ modo tempus iꝰte uiuendi : postra erit
temp᷑ eos qui male iuxerunt udicandi.
Quousq iusticia inquit conuertatur in¬
in humilitate: ueniet in altitũdine. Q
uenit iudicandꝰ: ueniet iudicaturus.
Qui uenit occidi a mortuis: ueniet uidi¬
care de iuius ⁊ mortuis. Ds̃ inquit ꝑsal¬
mus manifeste ueniet.d̃s nr̃. ⁊ ñ silebit.
Quid est manifestus ueniet: Querttis for¬

Expanded text:
et si liceat, perimentes. Laborat quidem; et si liceat, perimentes. Laborat quidem; sed non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet, quoadusque justitia convertatur in judicium . Quoadusque justitia quae modo est in sanctis ejus, convertatur in judicium; cum implebitur quod eis dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Habebat justitiam Apostolus, sed nondum illud judicium de quo dicit, Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sit ergo modo tempus juste vivendi, postea erit tempus eos qui male vixerint, judicandi. Quoadusque justitiain humilitate, veniat in altitudine. Qui venit judicandus, veniet judicaturus: qui venit occidi a mortuis, veniet judicare de vivis et mortuis. Deus, inquit Psalmus, manifestus veniet, Deus noster et non silebit . Quid est, manifestus veniet? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
mors xp̃i. Patria est mansio xp̃i: uia est
passio xp̃i. Qui recusat uiam: quid q̃¬
uit patriam:Demiq ⁊ulis hoc respondit:
querentib altitudinem. Potestis bibe¬
le calicem: quem ego bibiturus sum:
Ecce. qua uenitur ad celsitidinem: qũã
desideratis. Calicem quippe commemo¬
rabat humilitatis: atꝙ passionis. frgo
⁊ hic: tempus neum nondum uenit. Tẽ¬
pus autem ur̃m id est mundi gła: sem¬
ꝑ est paratum. Hoc est tempꝰ. de quo in ꝓ¬
tempꝰ iudicandi: s iniquos tolerandi.
ferat gͥ modo corpꝰ xp̃i: ⁊ toleret iniquita¬
tem male uiuentium : habeat tamen ui¬
sticiam modo antequam habeat uidiciũ.
ꝑiusticiam enim ꝑuenit ad uidicium.
Tolerantib itaq menbris iniquitatem
scłi huius : quid scriptura scã duit in psai¬
mos Non repellit dominus plebem suã.
Laborat quidem plebs eus int indignosͥ
inter mniquos:inter blasphemantes.
Murmurantes: detrahentes: insectantes:

Expanded text:
mors Christi: patria est mansio Christi, via est mors Christi: patria est mansio Christi, via est passio Christi. Qui recusat viam, quid quaerit patriam? Denique et illis hoc respondit, quaerentibus altitudinem: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Ecce qua venitur ad celsitudinem quam desideratis. Calicem quippe commemorabat humilitatis atque passionis. 6. Ergo et hic, Tempus meum nondum venit; tempus autem vestrum, id est, mundi gloria, semper est paratum. Hoc est tempus de quo in protempus judicandi, sed iniquos tolerandi. Ferat igitur modo corpus Christi, et toleret iniquitatem male viventium. Habeat tamen justitiam modo, antequam habeat judicium: per justitiam enim perveniet ad judicium. Tolerantibus quippe membris iniquitatem saeculi hujus quid Scriptura sancta dicit in Psalmo? Non repellet Dominus plebem suam. Laborat quippe plebs ejus inter indignos, inter iniquos, inter blasphemantes, inter murmurantes, detrahentes, insectantes,
Abbreviated transcription (Latin):
mus apłm dicentem: cum autem uenit
plenitudo temporis. misit ds̃ filium suũ:
Si gͦ plenitudine temꝑis missẽ. q̃n debuit
misse̾. qñ oportuit uenit. Quid ẽ tempꝰ
incum nondum uenit: Intelligite frõs
quo animo illi loquebantur: qui quasi
frẽm suum monere uidebantur. Dabãt
enim consilium consequende głe: uelu¬
ti seculariter ⁊ terreno affectu monenteᷤᷤ
ne esset ignobilis. ⁊ lateret. Quod gͦ ait
dominus tempus meum nondũ uenit:
illis respondit qui ei consilium de gla
dabant. Tempus gle mec nondũ uenit.
Uidete quam ꝓfundum sit. De gł̾a illi
ammonebant: s ille uoluit altitudine
humilitate p̃cedere:⁊ ad ipsam celsitudi¬
nem ꝑhumilitatẽ uiam sternere. Nã ⁊
illi discipuli utq glam requirebant:
qui uolebant sedere unus ad dexteram
cius. alter ad sinistram. Attendebant
quo:⁊ non uidebant qua. Dominus eos
ut ordinate uenirent ad patriam: reuo¬
cauit ad uiam. Excelsa est enim patria:
humilis uia. Patria est uita xp̃i: uia est

Expanded text:
em, Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum ? Si ergo in plenitudine temporis missus est; quando debuit missus est, quando oportuit venit: quid est, Tempus meum nondum venit? Intelligite, fratres, quo animo illi loquebantur, qui quasi fratrem suum monere videbantur. Dabant ei consilium consequendae gloriae, veluti saeculariter et terreno affectu monentes, ne esset ignobilis et latitaret: quod ergo ait Dominus, Tempus meum nondum venit, illis respondit qui ei consilium de gloria dabant, Tempus gloriae meae nondum venit. Videte quam profundum sit: de gloria illi admonebant, sed ille voluit altitudinem humilitate praecedere, et ad ipsam celsitudinem per humilitatem viam sternere. Nam et illi discipuli utique gloriam requirebant, qui volebant sedere unus ad dexteram ejus, et alter ad sinistram: attendebant quo, et non videbant qua; Dominus eos, ut ordinate venirent ad patriam, revocavit ad viam. Excelsa est enim patria, humilis via. Patria est vita Christi, via est
Abbreviated transcription (Latin):
in sepulchro ub positum est corpꝰ dñi
nec antea nec postea mortiuis iacui.
sic uterus marie nec antea nec postea
quiequam mortale concepit. Diximus
frẽs qui fucrunt: audiamus quid diti¬
Oꝑa domini discipilos non latebanti s
istos latebant. Isti enim frẽs id ẽ consan¬
guinci xp̃m consanguineũ habere po¬
tuerunt: credere autem in eum ipsa ꝓ¬
pinquitate fastidierunt. Dictum ẽ in e̾¬
uangelio. Non enum hoc nos audemus
opinari. Modo audistis. Addunt ⁊ mo¬
nent. Nemo in ecculto quid facit. ⁊ que¬
rit ipse in palam esse. Si hec facis: na¬
nifesta te ipsum mundo. & contimio di¬
q eium frẽs eius credebant in eum sł̃
in cum non credebantt: Quia humanã
głam irquirebant. Nam ⁊ quod eum
uidentur moncre frẽs: głe ipsius consu¬
lunt. facis mirabilia ł innotesce id est
appare om̃ib. ut laudari possis ab om̃ib.
Loquebatur caro carni: sed caro sine dõ car¬
ni cum dõ. Loquebatur cnim prudentia

Expanded text:
in sepulcro ubi positum est corpus Domini, in sepulcro ubi positum est corpus Domini, nec antea nec postea mortuus jacuit; sic uterus Mariae nec antea nec postea quidquam mortale concepit. 4. Diximus fratres qui fuerint; audiamus quid dixeae tu facis. Opera Domini discipulos non latebant, sed istos latebant. Isti enim fratres, id est consanguinei, Christum consanguineum habere potuerunt, credere autem in eum ipsa propinquitate fastidierunt. Dictum est in Evangelio: non enim hoc nos audemus opinari, modo audistis. Addunt, et monent: Nemo enim in occulto quid facit, et quaerit ipse in palam esse: si haec facis, manifesta teipsum mundo. Et continuo: Neque enim fratres ejus credebant in eum. Quare in eum non credebant? Quia humanam gloriam requirebant. Nam et quod eum videntur monere fratres, gloriae ipsius consulunt: Facis mirabilia, innotesce; id est, appare omnibus, ut laudari possis ab omnibus. Loquebatur caro carni: sed caro sine Deo, carni cum Deo. Loquebatur enim prudentia
Abbreviated transcription (Latin):
habitauerunt. cum ex egypto educti pe¬
regrinarentur in heremo. Iste erat dies
festus: magna sollempnitas. Celebrabãt
hoc uidei uelut reminiscentes benefici
domini: qui oocisuri erant dominum
Hoc gͦ die festo quia plures erant dies fi
sic enim appellabat᷑ apud udcos dies
festus. ut non esset dies unus s plur
nouum est quod audistis. Consangui
uirginis marie: frẽs domini dicebant
Frat autem consuctudinis scripturau
appcilare frẽs quoslibet consangum eos
⁊ cognationis ꝓpinquos: extra usum
nr̃m. non quo more nos loquimur. d
quis dicat frẽs: auinculum ⁊ filiũ sor¬
ris: Scriptura tam̃ etiam hriuisino
cognatione frẽs appellat. Nam abrals
⁊ loth frẽs sunt dicti: cum eẽt abrahẽ
patruus loth. & laban ⁊ iacob frẽs sun
dicti: cum eẽt laban auiinculus iaci
Cum gͦ auditis frẽs domini. maraie ce¬
tate consanguinitatem: non ittrum po¬
rientis ullam ꝓpaginem. Sicut enim

Expanded text:
habitaverant cum ex Aegypto educti pehabitaverant cum ex Aegypto educti peregrinarentur in eremo. Iste erat dies festus, magna solemnitas. Celebrabant hoc Judaei, velut reminiscentes beneficia Domini, qui occisuri erant Dominum. Hoc ergo die festo quia plures erant dies festi; sic enim appellabatur apud Judaeos dies festus, ut non esset dies unus, sed plunovum est quod auditis. Consanguinei virginis Mariae, fratres Domini dicebantur. Erat enim consuetudinis Scripturarum, appellare fratres quoslibet consanguineos et cognationis propinquos, et extra usum nostrum, non quo more nos loquimur. Nam quis dicat fratres avunculum et filium sororis? Scriptura tamen etiam hujusmodi cognationes fratres appellat. Nam Abraham et Lot fratres sunt dicti, cum esset Abraham patruus Lot : et Laban et Jacob fratres sunt dicti, cum esset Laban avunculus Jacob . Cum ergo auditis fratres Domini, Mariae cogitate consanguinitatem, non iterum parientis ullam propaginem. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
maretur. Sic enm dictum est. nolebat
ambulare in uideam quia querebant
eum uidei interficere: quas non posset
xp̃c ⁊ ambulare int̃ iudcos. ⁊ non occidi
aiudeis. Hanc enim potentiam: qͣndo
uoluit demonstrauit. Nam cum eum
iam passurum tencre uellent: ait ilł
Quem queritis: Responderunt. Iħm.
&e ille: ego sum: non se occultans. sedma¬
nifestans. Ad eam tamen manifestatio¬
nem illi non substiter̃t: s redeuntes retro
ccciderunt. & tamen quia pati uenerat.
resurrexerunt. tenuerunt: ad iudicem ad¬
duxerunt: ⁊ occiderunt. S quid fecerunt :
Quod ait quedam scriptura. Tradita ẽ¬
t̾̃ra in manib impii. Caro data ẽ in po¬
testatem uideis. Et hoc ꝓpterea ut quass
sacculus scinderetur: unde nr̃m p̃tium
manaret. Eiat autem in proximo dies
festus indeorum: scenophegia. Quid sit
scenophegia: stripturas qui legerunt no¬
uerunt. faciebant dic festo tabernacula:
ad simuitudinem tobernacuioꝵ in quib

Expanded text:
maretur. Sic enim dictum est, Nolebat maretur. Sic enim dictum est, Nolebat ambulare in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei occidere: quasi non posset Christus et ambulare inter Judaeos, et non occidi a Judaeis. Hanc enim potentiam, quando voluit, demonstravit: nam cum eum jam passurum tenere vellent, ait illis, Quem quaeritis? Responderunt: Jesum. Et ille: Ego sum; non se occultans, sed manifestans. Ad eam tamen manifestationem illi non substiterunt, sed redeuntes retro ceciderunt . Et tamen quia pati venerat, surrexerunt, tenuerunt, ad judicem adduxerunt, et occiderunt. Sed quid fecerunt? Quod ait quaedam Scriptura, Terra tradita est in manus impii : caro data est in potestatem Judaeis. Et hoc propterea, ut quasi sacculus conscinderetur, unde nostrum pretium manaret. 3. Erat autem in proximo dies festus Judaeorum Scenopegia. Quid sit Scenopegia, Scripturas qui legerunt, noverunt. Faciebant die festo tabernacula, ad similitudinem tabernaculorum in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
pite ⁊ in corpore. Quod ergo menbra eiꝰ:
ipse. Quod autem ipse: non continuo
menbra eius. Nam nisz ipsi essent men¬
bra eius: non diceret. Saule: quid me
ꝑsequeris: Non enim saulus ipsumss
diẽ scõs nuos. seruos meos: postremo houora¬
bilius frẽs meos: s me hoc ẽ menbra
mea quib ego sum caput. His predictis:
puto nos in hoc capitulo quod modo le¬
ctum est non esse laboraturos. Sepe cnĩ
significatum est in capite: quod funurũ
erat in corpore. Post hec inquit ambula¬
bat ihc in galileam. Non enim uolebat
in udeam ambulare: quia querebant eũ
uidei interficere. Hoc est qued dixi: in¬
firmitati nr̃e p̃bebat exemplum. Non ip¬
se ꝑdiderat potestatem: sed nr̃am consola¬
batur fragilitatem. futurum enun erat
ut dixi. ut aliquis fidelis eius abscon¬
deret se: ne a ꝑsecutorib inueniretur.
et ne illi ꝓcrimine obiceretur latibulum:
p̃cessit in capite quod in menbro confir¬

Expanded text:
pite et in corpore. Quod ergo membra ejus, pite et in corpore. Quod ergo membra ejus, ipse: quod autem ipse, non continuo membra ejus. Nam si non ipse essent membra ejus, non diceret: Saule, quid me persequeris ? Non enim Saulus ipsum, sedicere, sanctos meos, servos meos; postremo honorabilius, fratres meos: sed, Me, hoc est membra mea, quibus ego sum caput. 2. His praedictis, puto nos in hoc capitulo quod modo lectum est, non esse laboraturos: saepe enim significatum est in capite, quod futurum erat in corpore. Post haec, inquit, ambulabat Jesus in Galilaeam: non enim volebat in Judaeam ambulare, quia quaerebant eum Judaei interficere. Hoc est quod dixi; infirmitati nostrae praebebat exemplum. Non ipse perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat, ut dixi, ut aliquis fidelis ejus absconderet se, ne a persecutoribus inveniretur; et ne illi pro crimine objiceretur latibulum, praecessit in capite quod in membro confir
Abbreviated transcription (Latin):
se plurimum commendauit fidei nr̃e.
Etenim semꝑ hoc agit dictis ⁊ factis suis:
ut ⁊ homo credatur ⁊ d̃s̃. Ds qui nos fe¬
cit: homo qui nos quesiuit. Ds̃ cum pa¬
tre semꝑ: homd nobiscum ex tempore.
Non enim quereret quem fecerat: ni¬
si fieret ipse quod fecerat. Uerum hoc
mementote. ⁊ de cordib ur̃is nolite di¬
mittere. sic esse xp̃m hominẽ factum:
ut non destiterit esse ds̃. manens ds̃:
accepit autem hominem qui fecit ho¬
minem. Quando gͦ latuit uͭ homo: ñ
potentiam ꝑdidisse putandꝰ est: s exem¬
plum infirmitati prebuisse. Ille enĩ qͣndo
uoluit detentus est: quando uoluit occi¬
sus est S qm̃ futura erant menbra eiꝰ
id est fideles eius. qui non haberent illã
potestatem quam habebat ipse dñs nr̃:
quod latebat. quod se tanquam ne occi¬
deretur occultabat. hoc indicabat fadu¬
ra esse menbra sua: in quib utiq men¬
bris suis ipse erat. Non enu xp̃c in ca¬
pite ⁊ non in corpore: s xp̃c totus in ca¬

Expanded text:
se plurimum commendavit fidei nostrae. Etenim semper hoc agit dictis et factis suis, ut Deus credatur et homo: Deus qui nos fecit, homo qui nos quaesivit; Deus cum Patre semper, homo nobiscum ex tempore. Non enim quaereret quem fecerat, nisi fieret ipse quod fecerat. Verum hoc mementote, et de cordibus vestris nolite dimittere, sic esse Christum hominem factum, ut non destiterit Deus esse. Manens Deus accepit hominem, qui fecit hominem. Quando ergo latuit ut homo, non potentiam perdidisse putandus est, sed exemplum infirmitati praebuisse. Ille enim quando voluit detentus est, quando voluit occisus est. Sed quoniam futura erant membra ejus, id est fideles ejus, qui non haberent illam potestatem quam habebat ipse Deus noster; quod latebat, quod se tanquam ne occideretur occultabat, hoc indicabat factura esse membra sua, in quibus utique membris suis ipse erat. Non enim Christus in capite et non in corpore, sed Christus totus in ca
Abbreviated transcription (Latin):
Quando exieram a recto corde. pene cõmoti
sunt pedes mei: paulominus effusi st̃
gressus mei. Quare: Quia zelaui in pec¬
catorib: pacem peccatorum uidens. Uidi
inquit malos felices: ⁊ displituit mͥ ds̃.
Hoc enim uolebat: ut non ꝑmitteret ds̃
malos esse felices. Intelligat homo. Nũ¬
quam hoc ꝑmittit ds̃: scd ideo malus pu
tatur felix: quia quid sit felicitas ignora¬
tur. Simus ergo recti corde: tempꝰ gle
nr̃e nondum uenit. Dicatur amatorib
scłi huius. quales erant frẽs domini. Tem¬
pus ur̃m semꝑ est paratum. tempꝰ nr̃m
nondum uenit. Audeamus enim hoc di¬
sumus: qm̃ menbra eius sumus: qm̃
caput nr̃m gratant̃ agnoscimus. Dicamꝰ
prorsus : qm̃ ꝓpt̃ nos ⁊ ipse hoc dignatꝰ ẽ
dicerẽ. Quando nobis insultant ama¬
tores huius scł̃i. dicamus eis Tempus
ur̃m semꝑ est paratum: tempꝰ nr̃m nondũ
uenit. Nobis enun dixit apłs. Mortiu eꝰ¬
nim estis. ⁊ uita ur̃a abscondita ẽ cumnxͦ

Expanded text:
quando non eram recto corde, pene commoti quando non eram recto corde, pene commoti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei. Quare? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens . Vidi, inquit, malos felices, et displicuit mihi Deus; hoc enim volebam, ut non permitteret Deus malos esse felices. Intelligat homo: nunquam hoc permittit Deus; sed ideo malus felix putatur, quia quid sit felicitas ignoratur. Simus ergo recti corde: tempus gloriae nostrae nondum venit. Dicatur amatoribus hujus saeculi, quales erant fratres Domini, Tempus vestrum semper est paratum; tempus nostrum nondum venit. Audeamus enim hoc disumus, quoniam membra ejus sumus, quoniam caput nostrum gratanter agnoscimus, dicamus prorsus; quoniam propter nos et ipse hoc dignatus est dicere. Quando nobis insultant amatores hujus saeculi, dicamus eis, Tempus vestrum semper est paratum; tempus nostrum nondum venit. Nobis enim dixit Apostolus, Mortui enim estis, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
uenit occultus. sicut ouis ad immolan¬
dum ductus est: ⁊ sicut agnus coram ton¬
Ueniet. ⁊ non silebit. Tacui ait̾ nunqͥd
semꝑ tacebo: Modo autem quid neces¬
sarium est eis qui habent iusticiam e Qd
in illo ipso psalmo legitur. Quoadusq ui¬
sticia conuertanir in udicium: ⁊ qui ha¬
bent cam. om̃s recti corde. Queritis fortasse
qui sunt recti corde: illos inuenimus in
scriptura rectos corde. qui tolerant scli ma
lai ñ acuisãt dm̃. Uidete fr̃es: rara auis c̃ ista qͣm
loqͦr. Hescio qͦ enĩmͦ q̃ñ eutnit hõi aliqͥd mal.
dm̃ currit accusare qͥ debet se. Qñ boni aliqͥd agis
tur quod faciebas. Ante enim quid faci¬
ebas: Laudabas te in bonis dĩ. accusa¬
bas dm̃ in malis nus. Conu̾so corde ⁊ di¬
recto laudabis dm̃ in bonis siuis: accusa¬
bis te in malis tuis. Ibi sunt recti cordẽs
Deniq ille nondum recto corde. cui displi¬
cebat felicitas malorum ⁊ labor bonorum:
ait correctus. Quam bonus isrł ds̃. rectis

Expanded text:
mmolandum ductus est, et sicut agnus coram tonVeniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui mala saant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis,ium quod faciebas. Antea enim quid faciebas? Laudabas te in bonis Dei, accusabas Deum in malis tuis: converso corde et directo, laudabis Deum in bonis suis, accusabis te in malis tuis. Isti sunt recti corde. Denique ille nondum recto corde, cui displicebat felicitas malorum et labor bonorum, ait correctus: Quam bonus Deus Israel rectis
Abbreviated transcription (Latin):
ad radicem arborum posita est. Om̃is ergo
arbor que non facit fructum bonum. ex¬
cidetur. ⁊ in ignem mutetur Dicant ergo
de te si ꝓficis in xp̃o. dicant homines. Se¬
to corpore xp̃i hoc dicitur. Cogita corpꝰ xp̃i
adhuc inmundo: cogita corpus xp̃i ad¬
huc in area: uide quemadmodũ blasphe¬
metur a palca. Simul quidem teitium¬
tur: s palee conterunt᷑: frumenta pur¬
gantur. Quia dictum est gͦ de domino:
ualet ad consolationem nrãm: de quo¬
cunq hoc dictum fucrit xp̃iano. Nemo
tamen palani loquebatur de illo: ꝓpt̃
metum udeoꝵ. S qui non loquebant᷑
de illo ꝓpter metum uideoꝵ: utiq dicebãt
bas: sonits eoꝵ apparebat tanquã aridoꝵ
folioꝵ. Seducit turbas clanius sonabãt:
bonus est pressius susurrabant. Modo
autẽ frẽs. quamuis nondum uenerit
illa głã xp̃i. que nos ciernos factura est:¬
modo tamen ita crescit eccłia eius. itaem
dignatus est ꝑ cuncta defendere: ut ior

Expanded text:
ad radicem arborum posita est. Omnis ergo ad radicem arborum posita est. Omnis ergo arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Dicant ergo de te, si proficis in Christo, dicant homines, Setoto corpore Christi hoc dicitur. Cogita corpus Christi adhuc in mundo, cogita corpus Christi adhuc in area; vide quemadmodum blasphemetur a palea. Simul quidem triturantur; sed paleae conteruntur, frumenta purgantur. Quod dictum est ergo de Domino, valet ad consolationem, de quocumque hoc dictum fuerit christiano. 12. Nemo tamen palam loquebatur de illo, propter metum Judaeorum. Sed qui non loquebantur de illo propter metum Judaeorum? Utique rbas, sonitus eorum apparebat tanquam aridorum foliorum. Seducit turbas, clarius sonabant. Bonus est, pressius susurrabant. Modo autem, fratres, quamvis nondum venerit illa gloria Christi, quae nos aeternos factura est,modo tamen ita crescit Ecclesia ejus, ita eam dignatus est per cuncta diffundere, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicebant quia bonus est: alii autẽ:
non. sed seducit turbas. De om̃ib serius etꝰ
intelligenduni hoc dici modo. Quicunq
c̃. alii non. sed seducit turbas. Unde hoc e
Quia uita nr̃a abscondita est cum xp̃o in
dõ. Ideo licet dicere hominib ꝑhyemem:
mortua est ista arbor. Uerbi gr̃a. arbor fici.
arbor piri. ⁊ huiusmodi pomoꝵ. similis est
aride: ⁊ quandiu est hiemps. non apparet
estas. Probat indicium: ꝓbat estas. Nam
reuelatio xp̃i est. Ds manifestus uenier:
ds̃ ñr ⁊ non silebit: ignis ante ipsum pre¬
cedet. Ignis iste inflamiabit ininicos eiꝰ.
Aridas arbores ignis comp̃hendet. Tunc
erum aride apparebunt: quando illis dicet᷑.
fsuriur: ⁊ non dedistis michi manducare.
In alia uero parte hoc est in dextera. ap¬
parebit fecunditas fructuum: dignitas ꝙ
foliorum. Uiriditas: eternitas erit illis.
Ergo tanquam aridis dicetur. Ite in ig¬
nem eternum. Eoce inquit enim: securis

Expanded text:
enim dicebant, Quia bonus est; alii autem, enim dicebant, Quia bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas. De omnibus servis ejus intelligendum: hoc dicitur modo. Quicumque enim est; alii, Non, sed seducit turbas. Unde hoc? Quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo . Ideo licet dicere hominibus per hiemem, Mortua est ista arbor, verbi gratia, arbor fici, arbor piri, et hujusmodi pomorum, similis est aridae; et quamdiu hiems est, non apparet. Aestas probat, judicium probat. Aestas nostra, revelatio Christi est: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit ; ignis ante eum praeibit: iste ignis inflammabit inimicos ejus ; aridas arbores ignis comprehendet. Tunc enim aridae apparebunt, quando eis dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare: in alia vero parte, hoc est in dextera, apparebit fecunditas fructuum, dignitasque foliorum; viriditas, aeternitas erit. Illis ergo tanquam aridis dicetur, Ite in ignem aeternum . Ecce enim, inquit, securis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo hec que fiebant in figura: manifestan¬
tur in nobis. & non uacat. quod de dño
dictum est. Asceredit ad diem festum uon
manifeste: sed tanquam in occulto. figu¬
ra enim erat in occulto ipsum: quia in ip¬
so die festo xp̃c latebat: quia ipse dies
festus xp̃i menbra peregrinatura signifi¬
cabat. Iudei gͦ querebant eum in die festo:
autequam ascenderet. Priores enun frẽs
ascenderunt: ⁊ non tune ascendit ille qͣndo
illi putabant ⁊ uolebant: ut etiam hoc
impleretur quod ait non adhunt. id est
ad quem uos uultis. primum uł sed̃m
diem. Ascendit autem postea ut euange¬
lium loquitur mediato die festo: id est
cum iam illius diez festi tot dies prete¬
rissent. quot remansissent. Ipsã enim fe¬
stiuitatem quantum intelligendum est:
dieb plurib celebrabant. Dicebant crgo
Ubi est ille: & murmur multum de co
erat inturba. Unde murmur. De con¬
tentione. Que fuit contertio: Quidam

Expanded text:
ergo haec quae fiebant in figura, manifestanergo haec quae fiebant in figura, manifestantur in nobis. Et non vacat quod de Domino dictum est, Ascendit ad diem festum, non manifeste, sed tanquam in occulto. Figuratum enim erat ipsum in occulto, quia in ipso die festo Christus latebat; quia ipse dies festus, Christi membra peregrinatura significabat. 10. Judaei ergo quaerebant eum in die festo: antequam ascenderet. Priores enim fratres ascenderunt, et non tunc ascendit ille, quando illi putabant et volebant: ut etiam hoc impleretur quod ait, Non ad hunc, id est, ad quem vos vultis, primum vel secundum diem. Ascendit autem postea, ut Evangelium loquitur, mediato die festo; id est, cum jam illius diei festi tot dies praeteriissent quod remansissent. Ipsam enim festivitatem, quantum intelligendum est, diebus pluribus celebrabant. 11. Dicebant ergo: Ubi est ille? Et murmur multum de eo erat in turba. Unde murmur? De contentione. Quae fuit contentio? Quidam