comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui unculo suo colligauerat om̃s gentes.
& orditꝰ est ipsam telam trahens omnia
in mortẽ corporis: & multos in mortẽ
tur potestas eiꝰ. & auferet dñs lacrimã
abomĩ facie subaudis electorũ suorum
In prȩsenti si quide scło scĩ in lacrimis se
affligunt: idõ in ȩt̾na requie omĩs plo¬
ratꝰ & lacrimas amittent. Unde & ioħs
in apocalipsin sua dicit & absterget ds̃
om̃em lacrimã aboculis eorũ. & reliqua
s & opꝓbriũ popłi sui auferet. hoc ÷ seruitu¬
tem & dominationẽ diaboli Genꝰ huma-¬
nũ postquam primꝰ parens nr̃ peccauit
in paradiso lignũ uetitȩ arboris comedens.
seruituti diaboli subiectũ est. Istud op¬
ꝑbriũ tam mortis quã seruitutis dissipa¬
bit dñs indie iudicii. retrudens illũ
claustris inferni: qui dominatꝰ fuerat
uniuerso orbi Ꝙ dicent uisti in die illa
gno cȩlorũ. Montem appellat eccłam
edectorũ: quicũ dño regnabunt. Q tri-¬

Expanded text:
qui vinculo suo colligaverat omnes gentes, qui vinculo suo colligaverat omnes gentes, et orditus est ipsam telam, trahens omnia in mortem corporis, et multos in mortem tur potestas ejus. « Et auferet Dominus lacrymam ab omni facie, » subaudis electorum suorum. In praesenti siquidem saeculo sancti in lacrymis se affligunt: ideo in aeterna requie omnes ploratus et lacrymas amittent. Unde et Joannes in Apocalypsi sua dicit: « Et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum , » et reliqua. « Et opprobrium populi sui auferet, » hoc est servitutem et dominationem diaboli. Genus humanum postquam primus parens noster peccavit, in paradiso lignum vetitae arboris comedens, servituti diaboli subjectum est . Et istud opprobrium tam mortis quam servitutis, dissipabit Dominus in die judicii, retrudens illum de claustris inferni, qui dominatus fuerat universo orbi. « Et dicent justi in die illa, » gno coelorum. Montem appellat Ecclesiam electorum, qui cum Domino regnabunt. « Et tr
Abbreviated transcription (Latin):
le conuiuiũ prȩparabit eis: Conuiuiũ
pinguiũ. & uindemiȩ defecatȩ. fexpur¬
gamentũ uim est Hindemia defecata
est: uinũ purũ sine fece. Animaduer¬
tendũ est aut̃. quod scĩ in illa beatitu¬
dine neq manducabunt neq bibent
sed idõ dicit eis conuiuiũ prȩparari:
qr ontĩb deliciis & suauitate pleni er̃.
& nulla re unquã indigebunt. Ꝙ pͣ
cipitabit dñs in monte isto. faciem
uinculi colligati. Qd appellat uincu¬
lum. hoc mortem: hoc telam:. Uin¬
culũ enĩ mortis quod a primo paren.¬
te nr̃o quasi tela orditum est suꝑ om̃e
genꝰ humanũ. prȩcipitabit dñs: id est
destruet in die iudicii. reddens omnes
immortales tam electosquã reꝓbos
Iusti enĩ unmortales erunt ingła. & impii in
supplicio: &e postea neq mors corporis neq
animȩ erit. sicut dicit apłs Absorpta est
mors inuictoria xp̃i. Sicut eciã uinculũ
mortis & telam appellat ipsũ diabolum

Expanded text:
le convivium praeparabit eis? « Convivium le convivium praeparabit eis? « Convivium pinguium, et vindemiae defaecatae. » Faex purgamentum vini est. Vindemia defaecata, est vinum purum sine faece. Animadvertendum est autem, quod sancti in illa beatitudine neque manducabunt neque bibent, sed ideo dicit eis convivium praeparari, quia omnibus deliciis et suavitate pleni erunt, et nulla re unquam indigebunt. « Et praecipitabit Dominus in monte isto faciem vinculi colligati. » Quod appellat vinculum, hoc mortem, hoc telam. Vinculum enim mortis quod a primo parente nostro quasi tela orditum est, super omne genus humanum praecipitabit Dominus, id est, destruet in die judicii: reddens omnes immortales, tam electos quam reprobos. Justi enim immortales erunt in gloria, et impii in supplicio: et postea neque mors corporis neque animae erit, sicut dicit Apostolus: « Absorpta est mors in victoria Christi . » Sicut etiam vinculum mortis et telam appellat ipsum diabolum,
Abbreviated transcription (Latin):
unde memoriã illius conati sunt auferre:
phoc nomen eiꝰ ꝑuniuersũ orbẽ dilata¬
nesdat de passione dñi Quidã codices
habent sicut ȩstus insiti: qđ duob mo.¬
dis potest intelligi. Sicut insiti & estu
tumultus hominũ ꝓ afflictione cessat᷑.
& sicut marcescunt ꝓpagines uitis sub
nube dũ fortit̃ torret calor solis: sicut
deficit & flos cadens. sic facta ÷ fortitu¬
do iudeorũ contra dñm. Si aut̃ legerisita
positũ insiti: sic defecerunt illi. Et faciet
dñs exercituũ omĩb popłis in monte
hoc conuiuiũ. Reuertitur ꝓpħa ad diẽ
iudicii: & faciet indie iudicii. Quod
aut̃ dicit omĩb. sinedochicos loquit᷑
a parte totũ ponens Omĩb enĩ popłis
dicit om̃ib electis. in monte hoc id ÷
in eccła regni cȩlestis ł in monte hoc id
÷ suꝑ montẽ oliueti. suꝑque dñs ueniet
innube. non tamen ad tras descendet:
sed inspatio huius aeris sedebit. Et qua-¬

Expanded text:
unde memoriam illius conati sunt auferre, unde memoriam illius conati sunt auferre, per hoc nomen ejus per universum orbem dilatanes dat de passione Domini. Quidam codices habent sicut aestus in siti, quod duobus modis potest intelligi. Sicut in siti et aestu tumultus hominum pro afflictione cassatur, et sicut inarescunt propagines vitis sub nube dum fortiter torret calor solis, sicut deficit et flos cadens: sic facta est fortitudo Judaeorum contra Dominum. Si autem legeris, positum in siti, sic defecerunt illi. « Et faciet Dominus exercituum omnibus populis in monte hoc convivium. » Revertitur propheta ad diem judicii, et faciet iautem dicit omnibus, synecdochicos loquitur, a parte totum ponens. Omnibus enim populis dicit omnibus electis, in monte hoc, id est, in Ecclesia regni coelestis. Vel in monte hoc, id est super montem Oliveti, super quem Dominus veniet in nube. Non tamen ad terras descendet, sed in spatio hujus aeris sedebit. Et qua
Abbreviated transcription (Latin):
factus est. Ipse enĩ dicit Hulpes foueas ha.¬
bent. & uolucres celi nidos. filius aut̃ ho¬
minis ñ habet ub̃i caput reclinet Ipsum
etiã nuncupat egenũ. Spes aturbine
subaudis fuisti eiꝰ id÷ solatiũ a tribulati¬
one passionis: qr te oꝑante passionẽ su¬
stinuit patienter. Ipse enĩ dicit. Potesta¬
tem habeo ponendi animã meã: e iterum
sumendi eam Umbraculũ abestu. id est
ꝓtectio abęstu mortis fuisti ei: ut t̾cia die
resurgeret. Sp̃s enĩ robustorũ quasi tur¬
bo impellens parietem. Robustos uocat
iudeos: parietẽ dũm. Turbinẽ: uirtutẽ
illorũ. Sicut enĩ paries impulsus atur¬
bine immobilis ꝑmanet: sic dñs impul¬
sus quidẽ a iudeis tempore passionis.
sed ñ potuerunt illi uictores existere
Licet enĩ humanitatẽ int̾fecissent. ipse
ꝑdiuinitatẽ citoresurrȩx̃ uiuificans il¬
lam Dixerunt nanq Henite mittamus
lignũ in panem eiꝰ. id ÷ lignũ crucis incarne
illius: & ꝑdamꝰ memoriã illius det̾ra. s

Expanded text:
se enim dicit: « Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos: Filius autem hominis non habet, ubi caput reclinet . » Ipsum etiam nuncupat egenum. « Spes a turbine, » subaudis fuisti ei, id est, solatium a tribulatione passionis: quia te operante passionem sustinuit patienter. Ipse enim dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam. « Umbraculum ab aestu, » id est, protectio ab aestu mortis fuisti ei, ut tertia die resurgeret. « Spiritus enim robustorum, quasi turbo impellens parietem. » Robustos vocat Judaeos, parietem Dominum. Turbinem, virtutem illorum. Sicut enim paries impulsus a turbine immobilis permanet, sic Dominus impulsus quidem a Judaeis tempore passionis, sed non potuerunt illi victores exsistere. Licet enim humanitatem interfecissent, ipse per divinitatem cito resurrexit vivificans illam. Dixerunt namque: « Venite, mittamus lignum in panem ejus, » id est, lignum crucis in carnem illius, « et perdamus memoriam illius de terra . » Sed
Abbreviated transcription (Latin):
est. Exꝑgiscimini & laudate dñm: qui ha-¬
bitatis inpuluere. Hortatur & ꝓpħa scõs¬
Ouos martyres scĩ exꝑgiscimini. hoc ÷ surgi.¬
te de sepulchris urĩs & laudate dñm: quia
ros lucis ros tuus Apostro pham facit ꝓpħa
ad dũm. Rorem ponit ꝓmiscdia Ros lucis
ros tuus: hoc ÷ miscdia tua illuminans est
qr illuminat corda illorũ suꝑ quos requies¬
cit. Magnã uirtutẽ ꝓfert: ꝓ frugib t̾rȩ
ꝓ icitur semen in t̾ra. & humore nris excrescit
in herbam: ac deinde facit excrescerei
fructũ. Sic & miscđia di generat fidẽ & ip¬
sam fidẽ conuertit ad opationẽ Et t̾ram gi¬
gantũ detrahes in ruinã Terram gigartum
dicit. corpora t̾renorũ hominũ & supborum.
Corporagͦ sc̃õrũ cũ animab illorũ transferent᷑
indie iudicii ad ꝑpetuã requiẽ: &e corpora

Expanded text:
est. « Exspergiscimini et laudate Dominum, qui haest. « Exspergiscimini et laudate Dominum, qui habitatis in pulvere. » Hortatur et Proos martyres sancti, expergiscimini, hoc est, surgite de sepulcris vestris, et laudate Dominum: quia « ros lucis ros tuus. » Apostropham facit Propheta ad Dominum. Rorem ponit pro misericordia. Ros lucis ros tuus, hoc est, misericordia tua illuminans est, qui illuminat corda illorum super quos requiescit. Magnam virtutem profert pro frugibus terrae. Projicitur semen in terra, et humore roris excrescit in herbam, ac deinde facit excrescere in fructum. Sic et misericordia Dei generat fidem, et ipsam fidem convertit ad operationem. « Et terram gigantum detrahes in ruinam. » Terram gigantum dicit corpora terrenorum hominum, et superborum. Corpora ergo sanctorum cum animabus illorum transferentur in die jud
Abbreviated transcription (Latin):
requirere tempore ꝓsꝑitatis. requirant tp̃re
angustiȩ & ꝑsecutionis Intribulatione mur¬
muris. doctrina tua eis subauditur sit
Ac si diceret. Qui noluerint doctrinã tuã disce¬
re tempore pacis. ꝑ tribulationẽ erudi eos: &
sit doctrina tua eis in recordatione. Ae sic ꝑcu¬¬
te illos ut prȩtimore ñ audeant ad te palam
clamare : sed quasi sub murmure. Concepimꝰ
filios carnis. sed sp̃m salutis: ut illuminati
& inflãmati a scõ sp̃u. quo amplius crucia.¬
rentur & amplius arderent amore dĩ: & toto
mentis ardote in eũ crederent. Salutes hoc
tantes id÷ amatores t̾rȩ qui nos opprimunt
& ꝑsecuntur. Qui sunt amatores t̾rȩ: Qui
totam spem suã int̾renis reb ponunt. serui¬
entes plus mundoquã dõ Nuent mortui tui.
hoc ÷ martyres tui: int̾fecti mei id ÷ socii
pti sunt. Socios aut̃ suos uocat eos ꝓpħa isa¬
ias: qr ipse ꝓdi nomine serra lignea sectus

Expanded text:
requirere tempore prosperitatis, requirant tempore requirere tempore prosperitatis, requirant tempore angustiae et persecutionis. « In tribulatione murmuris doctrina tua eis, » subauditur sit. Ac si diceret: Qui noluerint doctrinam tuam discere tempore pacis, per tribulationem erudi eos: et sit doctrina tua eis in recordatione. Ac sic percute illos, ut prae timore non audiant ad te palam clamare: sed quasi sub murmure. « Concepimfilios carnis, sed Spiritum salutis ut illuminati et inflammati a sancto Spiritu, quo amplius cruciarentur, et amplius arderent amore Dei, et toto mentis ardore in eum crederent. « Salutes, » htantes, » id est amatores terrae, qui nos opprimunt et persequuntur. Qui sunt amatores terrae? Qui totam spem suam in terrenis rebus ponunt, servientes plus mundo quam Deo. « Vivent mortui tui, » hoc est, martyres tui. « Interfecti mei, » id est socii pti sunt. Socios autem suos vocat eos propheta Isaias, quia ipse pro Dei nomine serra lignea sectus
Abbreviated transcription (Latin):
latio &e transitio animȩ. Mors animȩ est
peccatũ. & ꝑpetratio sceleris: sicut dr̃ in lege
erga dm̃ & ꝓximũ: ita mors impiorũ suꝑbia.
odium. & auaricia cȩteraꝙ uicia. Proptera
uisitabis eos. Sic loquit᷑ ꝓpħa de futuro:
quasi de prȩterito. Propterea sub audis quia
mortui sunt peccato. & fortes ad oꝑandum
malum: uisitabis eos in die uidicii in malũ
non inbonũ. & conteres eos: & ꝑdes eorũ me¬
moriã de regno & beatitudine iustorum.
Indulsisti dnẽ genti Acsi diceret. Sȩpe indul¬
sisti eis. & misertuses eis dnẽ: sed idõ non st̃
conuersi ad te Hunquid glorificatꝰ es subaudit᷑
abeis: acsi diceret. Quanquã u eis misertus
esses. nunquid glorificauerunt te: Non es
glorificatꝰ abeis Elongasti om̃s t̾minos t̾iȩ.
id ÷ delongari ꝑmisisti om̃i nationes a te:
ut ꝑmanerent in errore suo. Domine it
positi requirant te : quatinꝰ qui noluerunt te

Expanded text:
latio et transitio animae. Mors animae est latio et transitio animae. Mors animae est peccatum, et perpetratio sceleris: sicut dicitur in lege:erga Deum et proximum: ita mors impiorum superbia, odium et avaritia, caeteraque vitia. « Propterea visitabis eos. » Sic loquitur Propheta de futuro, quasi de praeterito. Propterea, subaudis quia mortui sunt peccato, et fortes ad operandum malum: visitabis eos in die judicii in malum non in bonum, et conteres eos, et perdes eorum memoriam de regno et beatitudine justorum. « Indulsisti, Domine, genti, » ac si diceret: Saepe indulsisti eis, et misertus es eis, Domine: sed ideo non sunt conversi ad te. « Nunquid glorificatus es, » subauditur ab eis? Ac si diceret: Quanquam tu eis misertus esses, nunquid glorificaverunt te? Non es glorificatus ab eis. « Elongasti omnes terminos terrae, » id est, elongari permisisti omnes nationes a te, ut permanerent in errore suo. « Domine, positi requirant te: quatenus qui noluerunt te
Abbreviated transcription (Latin):
hilaratꝰ animo ꝓpħa: dixit. Dñe dabis
pacem nobis Acsi diceret. Cum hoc feceris tra-¬
dens impios morti: tunc dabis pacem nobis.
Omĩa enĩ bona quȩ oꝑamur: tua miscđia largi.
passionem dnĩ ad fidẽ uenerunt Dnẽ. possede¬
runt nos dnĩ: demones uidelicet quos ini¬¬
dolis ad orauimus. derelinquentes te creatorẽ
& dnm̃ nr̃m. Iantũ in te recordemur nominis
tui. Acsi diceret aliis uerbis. Iamen licet pec¬
cauerimꝰ coram te adorantes idola. tu fac
ut credamꝰ in te: & digni simus recordari no-
non resurgant. Non loquitur ꝓpħa optando
illis mala: sed preuidens quȩ uentura
erant suꝑ illos. talia loquebatur. Morien¬¬
tes subaudis peccatis & iniquitate: non ui.¬
uant in gła. quam diu in peccatis ꝑmanse¬¬
rint. Gigantes hoc est suꝑbi & qui fortes
sunt ad ꝑpetranda mala: non resurgant
ad głam indie iudici i. Duȩ morteꝰ sunt
corporis &e animȩ. Mors corporis est: exha-¬

Expanded text:
hilaratus animo propheta, dixit: « Domine, dabis hilaratus animo propheta, dixit: « Domine, dabis pacem nobis. » Ac si diceret: Cum hoc feceris tradens impios morti, tunc dabis pacem nobis. Omnia enim bona quae operamur, tua misericordia largiripassionem Domini ad fidem venerunt. Domine, possederunt nos domini, daemones videlicet quos in idolis adoravimus, derelinquentes te Creatorem et Dominum nostrum. Tantum in te recordemur nominis tui. Ac si diceret aliis verbis: Tamen licet peccaverimus coram te adorantes idola, tu fac ut credamus in te, et digni simus recordari nominon resurgant. » Non loquitur Propheta optando illis mala, sed praevidens quae ventura erant super illos, talia loquebatur. Morientes subaudis peccatis et iniquitate, non vivant in gloria quandiu in peccatis permanserint. Gigantes, hoc est, superbi et qui fortes sunt ad perpetranda mala, non resurgant ad gloriam in die judicii. Duae mortes sunt corporis et animae. Mors corporis est exha
Abbreviated transcription (Latin):
scorum quȩ futura erat: & quasi causabat᷑
cũ illo. ut int̾siceret iniquos Et non uide.
dedit. Per int̾rogationẽ legendũ est. Et
÷ sensus Melius ÷ ut uideat głam dĩ patris
id ÷ me indie iudicii: & erubescat suꝑ
malis suis Sed quidei respondit ꝓpheta:
Dnẽ exaltetur manus tua id ÷ potentia tua
in die iudicii suꝑ impios: & non uideant
subaudis głam di pattis. Hoc obsecratiue di¬
xit & affirmatiue. Non uult ꝓpħa ut impi.
usgłam dñi indie iudicii cernat Uideant
& confundantur ⁊elantes. id ÷ inuidentes
popłi. Et hostes tuos ł scõrũ meorũ deuoret
ignis Uox dĩ ad ꝓpħam. Et est sensus Holo
ut uideant me ęxaltatũ. & magnitudi nẽ
electorũ meorũ indie ũdicii. om̃s popłi
qui inuident electis meis: & ignis suie pie¬
nitentiȩ siue gehennȩ uł ardoris deuort
postea hostes tuos: & scõrũ meorũ Et ex¬

Expanded text:
sanctorum quae futura erat, et quasi causabatur sanctorum quae futura erat, et quasi causabatur cum illo, ut interficeret iniquos. « Et non viddedit . Per interrogationem legendum est. Et est sensus: Melius est ut videat gloriam Dei Patris, id est, me in die judicii, et erubescat super malis suis. Sed quid ei respondit propheta? « Domine, exaltetur manus tua, » id est potentia tua in die judicii super impios: « et non videant, » subaudis gloriam Dei Patris. Hoc obsecrative dixit et affirmative. Non vult propheta, ut impius gloriam Domini in die judicii cernat. « Videant et confundantur zelantes, » id est, invidentes « populi » et hostes tuos vel sanctorum meorum devoret ignis. Vox Dei ad prophetam. Et est sensus: Volo ut videant me exaltatum, et magnitudinem electorum meorum in die judicii omnes populi qui invident electis meis, et ignis sive poenitentiae sive gehennae vel ardoris devoret postea hostes tuos, et sanctorum meorum. Et ex
Abbreviated transcription (Latin):
ubi omĩa uidicia & p̃cepta tã ueteris testa.¬
menti quã noui continent᷑. Anima mea
enim. certe & in nocte hoc ÷ in t̾ribulatione.
& mane hoc ÷ in ꝓsꝑitate semꝑ uigilabo: desi¬¬
deranste uidere. Uł alit̃ De manẽ uigilabo
adte: hoc ÷ in oꝑa mandatorũ tuoruꝰ nocte
& die labom. sꝑans prȩmiũ ate recipere.
Cũ feceris iudicia tua in t̾ra. iusticiã discent
immensa pietas. Quamdiu non facis iudicia
tua suꝑ habitatores orbis. ñ cognosceris ab.
impiis ꝑcute inquit ꝓpħa impios: & dis¬
cent tuas leges Misereaniur impio Uox ꝓ.¬
sensus. Et non ostendeseis tuã potentiam:
Certe alit̃ non credent: nisi eos flagellaueris
Addiditq ꝓpħa loquens In t̾ra scorum iniꝗͣ
gessit. Sinedochicos ꝑunũ: om̃s reꝓbi int̾el¬
liguntur. Terrã scõrũ uocat apłos. martyres
& om̃i scõs: qui ab impi is multa tulerunt
Ac si diceret Idõ non debes parcere illi: quia
scõs peremit Condolebat enim ꝓpħa neu

Expanded text:
ubi omnia judicia et praecepta tam Veteris Testamenti quam Novi continentur. « Anima mea enim: Certe et in nocte, hoc est in tribulatione: et mane, hoc est, in prosperitate, semper vigilabo, desiderans te videre. Vel aliter: De mane vigilabo ad te, hoc est in opera mandatorum tuorum nocte et die laboro, sperans praemium a te recipere. « Cum feceris judicia timmensa pietas, quandiu non facis judicia tua super habitatores orbis, non cognosceris ab impiis? Percute, inquit propheta, impios, et discent tuas leges. « Misereamur impio. » Vox prsensus: Et non ostendes eis tuam potentiam. Certe aliter non credent, nisi eos flagellaveris. Addiditque propheta loquens: « In terra sanctorum iniqua gessit. » Sinecdochicos per unum, omnes reprobi intelliguntur. Terram sanctorum vocat apostolos, martyres, et omnes sanctos, qui ab impiis multa tulerunt. Ac si diceret: Ideo non debes parcere illi, quia sanctos peremit. Condolebat enim propheta neci
Abbreviated transcription (Latin):
mitates eiꝰ Uitulũ appellat titũ & roma norum
exercitũ. quẽ in psalmo dauid incauit aprum
dicens: uastauit eam aꝑ de siltia. Sicuti uinea
exiccatur. si palmites & ꝓpagines excisȩ fue¬
rint: sic illa ciuitas exiccata est abhabitatori
uiculus id ÷ in uinea: seruauit metaphoram
cũ dixit. & deuorabit sũmitates eiꝰ In siccita¬¬
te messis illius conterentur mulieres uenien-¬
tes & docentes eã. Metaphorice loquitur ꝓ¬¬
pħa. ꝑ messem ł uineã uolens ostendere ple-¬
bem israheliticã. Mulieres appellat hic si¬
nagogas diuersatũ genciũ. egiptiorum.
philistinorũ. cȩterarumq Quando aut̃ ierłm
destructa ÷ a romanis. & omĩs popłs eiꝰ p̃da
futo gentib. sinagogȩ diuer sarũ gentiũ q̃¬

Expanded text:
mitates ejus. » Vitulum appellat Titum et Romanorum mitates ejus. » Vitulum appellat Titum et Romanorum exercitum, quem in psalmo David vocavit aprum dicens: « Vastavit eam aper de silva . » Sicuti vinea exsiccatur, si palmites et propagines excisae fuerint: sic illa civitas exsiccata est ab habitatorivitulus, id est in vinea, servavit metaphoram cum dixit: Et devorabit « summitates ejus. » « In siccitate messis illius conterentur mulieres, venientes et docentes eam. » Metaphorice loquitur Propheta, per messem vel vineam volens ostendere plebem Israeliticam. Mulieres appellat hic synagogas diversarum gentium Aegyptiorum, Philistinorum caeterarumque. Quando autem Jerusalem destructa est a Romanis, et omnis populus ejus praeda fuit gentib
Abbreviated transcription (Latin):
Idoq dicit ꝓpħa. Cum posueris choros apłcꝵ
om̃s lapides altaris. diabolo dedicatos sicut
cineres: auferet᷑ peccatũ domui iacob De
illis dico qui baptitati sunt: & fidem scȩ
trinitatis susceperunt. de quib dicit lucas
qr crediderunt una die triamilia. altera
die quinq milia: & deinceps multa milia
Nonstabunt id ÷ ñ ꝑmanebunt luci & delu¬
bra: uhicunq apłi predicauerunt. Delubra
sunt templa idolorũ. luci aut̃ nemora ubi
erant ȩdificatȩ arȩ demonũ Cuittas muni-¬
ta: desolata erit. Transit ꝓpħa ad subuersi¬
onem ierłm quȩ fuit ꝑacta a romanis. Ciui¬
tatẽ munitã appellat ierłm: quȩ quondã
fuit munita custodia angłoꝵ & muris
Speci osa cuittas quȩ fuit temporib dauid &
salomonis. plena om̃i dignitate: relinquet᷑
quasi desertũ. & dimtcetur a dõ. Ibi pascet᷑
uitulus. & ibi accubabit: & consumet sum.¬

Expanded text:
Ideoque dicit Propheta: « Cum posueris choros apostolorum Ideoque dicit Propheta: « Cum posueris choros apostolorum omnes lapides altaris diabolo dedicatos sicut cineres, auferetur peccatum domui Jacob. » De illis dico qui baptizati sunt, et fidem sanctae Trinitatis susceperunQuia crediderunt una die tria millia, altera die quinque millia, et deinceps multa millia . « Non stabunt, » id est non permanebunt, « Luci et delubra: » ubicunque apostoli praedicaverunt. Delubra sunt templa idolorum. Luci autem nemora ubi erant aedificatae arae daemonum. « Civitas munita desolata erit. » Transit Propheta ad subversionem Jerusalem quae fuit peracta a Romanis. Civitatem munitam appellat Jerusalem, quae quondam fuit munita custodia angelorum et muris. « Speciosa » civitas, quae fuit temporibus David et Salomonis, plena omni dignitate, « relinquetur quasi desertum, et dimittetur » a Deo. « Ibi pascetur vitulus, et ibi accubabit, et consumet sum
Abbreviated transcription (Latin):
de suis iniquitatib. & apłos eiꝰ fugaiit a
se: nolens recipe predicationẽ illorũ. Medi¬
tatꝰ est in spu suo duro ꝑ diem estus Uox
ꝓpħȩ. Qui est meditatus. ds̃ omp̃s ipse :
metlitatus. id ÷ ipse cogitauit & locutꝰ est
ꝑdiem estus: hoc ÷ tempore tribulatio
Quid redditurus esset eis: uidelicet uastati¬
onẽ romanorũ missurus suꝑ eos lccuro
suꝑ hoc dimittet᷑ iniquitas domui iacob.
quis dicere. Quid commeruit iste popłs uel
quid longe sit post resurrectionẽ dñi. ut
aliquis illorũ sit cui ds dimi serit peccatũ
eius. dansei cor ut in eũ crederet Adhȩc
& om̃ĩs fructꝰ eiꝰ malus: quia apłi ex illoꝵ
ꝓsapia originẽ duxerunt. Hȩc adño ꝓme-¬
ruerunt. ut aliquis illorũ saluaretur eo
qđ ipsi omĩa altaria sua predicatione ꝑ
uniuer sũ pene orbem destruxerunt: &
lapides illorũ altariũ incineres rediger̃

Expanded text:
de suis iniquitatibus, et apostolos ejus fugavit a de suis iniquitatibus, et apostolos ejus fugavit a se, nolens recipere praedicationem illorum. « Meditatus est in spiritu suo duro per diem aestus, » vox prophetae. Qui est meditatus? Deus omnipotens ipse est meditatus, id est ipse cogitavit et locutus est per diem aestus: hoc est tempore tribulatioQuid redditurus esset eis? Videlicet vastatorem Romanorum missurus super eos? « Idcirco super hoc dimittetur iniquitas domui Jacobi:  aliquis dicere: Quid commeruit iste populus, vel quid longe post resurrectionem Domini, ut aliquis illorum sit cui Deus dimiserit peccatum ejus, dans ei cor ut in eum crederet? Ad haeet omnis fructus » ejus malus: quia apostoli ex illorum prosapia originem duxerunt. Haec a Domino promeruerunt, ut aliquis illorum salvaretur eo, quod ipsi omnia altaria sua praedicatione per universum pene orbem destruxerunt, et lapides illorum altarium in cineres redegerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut occidit int̾fectos eiꝰ. sic occisus est
sub auditur abeo᷑. Uox ꝓpħȩ loquens de
filio dĩ & ÷ sensus Nunquid sic ꝑcussit
filius di popłm iudeorum quomodo
ipse ꝑcussus est abeis: aut sic int̾fecit
eum. quomodo int̾fecit marty res eiꝰ:
Minime. Illi immisericordes exticerunt
erga illũ illudentes ei: & flagellantes ce
crucifigentes. Ipse aut̃ non eodẽ mom̃ito
ꝑcussit illos ut merebantur: sed ꝑ .xl. du¬
nitentiȩ concessit eis: quib: poeniterent
mala quȩ patrauerunt. occidendo illũ
&e discipłos eius. Sed quid dicit de illis
ꝓpħa dñi. nolentib conuerti ad poeni¬
tentiam: In mensura contra mensurã.
Cũ abiecta fuerit ate. udicabis eã plebẽ.
hoc ÷ dicere. qualia egerunt talia reci-¬
pient a romanis: & ęt̾num suppliciũ
in inferno modo patiuntur: & indie iu¬
dicii augebitur illis poena gehennę
Optandũ quod dicit. cum abiecta fuerit
a te : quando poenttentiam noluit agere

Expanded text:
sicut occidit interfectos ejus, sic occisus est, sicut occidit interfectos ejus, sic occisus est, » subauditur ab eo? Vox prophetae loquens de Filio Dei. Et est sensus: Nunquid sic percussit Filius Dei populum Judaeorum, quomodo ipse percussus est ab eis? Aut sic interfecit eum, quomodo interfecit martyres ejus? Minime. Illi immisericordes exstiterunt erga illum illudentes ei, et flagellantes et crucifigentes. Ipse autem non eodem momento percussit illos ut merebantur, sed per quadragnitentiae concessit eis, quibus poeniterent mala quae patraverunt, occidendo illum et discipulos ejus. Sed quid dicit de illis Propheta Domini, nolentibus converti ad poenitentiam? « In mensura contra mensuram. Cum abjecta fuerit a te, judicabis eam plebem, » hoc est dicere: Qualia egerunt, talia recipient a Romanis. Et aeternum supplicium in inferno modo patiuntur, et in die judicii augebitur illis poena gehennae. Notandum quod dicit, cum abjecta fuerit a te, quando poenitentiam noluit agere
Abbreviated transcription (Latin):
reconciliauit nos dõ patri Qui ingredum¬
Stur impetu ad iacob: florebit & germina¬
bit isrł. & implebunt faciem orbis semine.
quuntur a spu scõ illuminati. non possu¬
mꝰ ꝑ omĩa ad contextũ orationis conuerte¬
re tamen sensus ibit subtilissime requi¬
rentibus Sensus istius uersiculi talis est.
A płi xp̃i cũ ingrediuntur. id ÷ cũ regressi
fuerint impetu ad iacob id ÷ colent᷑ łcũ
uelo citate: tunc florebit isrł fide Et ger¬
minabit oꝑationẽ. in illis dico qui ꝑ¬
predicationẽ apłorũ ad dnm̃ conuersi sunt.
psi etiam apłi impleuerunt faciem orbis se¬
mine p̃dicationis. sicuo scriptũ est. i nom̃em
t̾ram exiutt sonus eorũ. Quando impleuerꝰ
apłi uniuersũ orbem sua predicatione:
Quando audientes a dño. euntes in mundiĩ
uniuersum predicate euangłium. ꝓfecti
sunt: predicantes ubiq dño coopante.
Nunquid uixta plagam ꝑcutientis se ꝑcus¬
sit eum. id ÷ populum iudeorum: Aut

Expanded text:
reconciliabit nos Deo Patri . « Qui ingrediureconciliabit nos Deo Patri . « Qui ingrediuntur impetu ad Jacob, florebit et germinabit Israel, et implebunt faciem orbis semine.quuntur a Spiritu sancto illuminati, non possumus per omnia ad contextum orationis convertere, tamen sensus ibit subtilissime inquirentibus. Sensus istius versiculi talis est: Apostoli Christi cum ingrediuntur, id est cum regressi fuerint impetu ad Jacob, id est colenter vel cum velocitate, tunc florebit Israel fide, et germinabit operationem, in illis dico qui praedicatione apostolorum ad Dominum conversi sunt. Ipsi etiam apostoli impleverunt faciem orbis semine praedicationis, sicut scriptum est. « In omnem terram exivit sonus eorum . » Quando impleverunt apostoli universQuando audientes a Domino: « Euntes in mundum universum praedicate Evangelium , profecti sunt praedicantes ubique Domino cooperante. » « Nunquid juxta plagam percutientis se percussit eum, » id est populum Judaeorum? « Aut
Abbreviated transcription (Latin):
prauã a succendam eam ac destruam.
anpotius tenebo forticudinẽ meam
Uox dĩ patris. In quibusdam codicib inue¬
nicur. tenebit fortitudinem meam: sed
mendaciũ ibi habetur. Dubitatiue
uidetur loqui ds̃ pat̾: isto in loco. Sed
quomodo potest dubitare apud quẽ om̃ia
iam facta sunt. & qui omĩa cognoscto: Mo¬
re nrõ loguitur. Fortitudo dĩ patris filius
est: qr ꝑ iplũ fecit omĩa. & ꝑ ipsum redemit
genus humanum. ꝑ ipsum etiam decreuit
omnigenas gentes udicare. Dicit gͦ. ꝑmit¬
tam incarnari fortitudinem meam. hoc:
filiũ meũ ꝓ redemptione totius generis ho.¬
minũ. an potius tenebo illũ ad me: mit¬
tam illũ assumere carnẽ exuirgine. qui sua
incarnatione faciat pacem mͥ: Pacem faci¬¬
at mͥ. id ÷ hominẽ quẽ condidi ꝑipsum qͥ
a pace mea recessit transgrediendo legem
meam. sua incarnatione & passione recon¬¬
ciliabit michi: Ipse nanq sicut dicit apłs.

Expanded text:
pravam gradiar, et succendam eam, ac destruam. pravam gradiar, et succendam eam, ac destruam. « An potius tenebo fortitudinem meam? » Vox Dei Patris. In quibusdam codicibus invenitur, tenebit fortitudinem meam: sed mendacium ibi habetur. Dubitative videtur loqui Deus Pater isto in loco. Sed quomodo potest dubitare, apud quem omnia jam facta sunt, et qui omnia cognoscit? More nostro loquitur. Fortitudo Dei Patris Filius est, quia per ipsum fecit omnia , et per ipsum redemit genus humanum, per ipsum etiam decrevit omnigenas gentes judicare. Dicit ergo: Permittam incarnari fortitudinem meam, hoc est filium meum pro redemptione totius generis hominum. An potius tenebo illum ad me? Mittam illum assumere carnem ex virgine, qui sua incarnatione faciat pacem mihi. Pacem faciat mihi, id est hominem quem condidi per ipsum, qui a pace mea recessit transgrediendo legem meam, sua incarnatione et passione reconciliabit mihi. Ipse namque, sicut dicit Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
nabo er Hox drũ: Acsi diceret ali is uerbis.
Ego qui modo abhominib aduersis seruo
eam: repente hoc ÷ indie iudicii ꝓpina¬
bo ei potũ ȩt̃nȩ damnationis. ne forte
uisicetur contra eam aliqua calamitas
ad labencdũ Indignatio non ÷ michi:
Nox dĩ omĩpotentis. & legendũ ÷ subint¬
rogatione. Acsi diceret aliis uerbis Hun¬
quid nescio indignari. si ꝓuocatꝰ fuero
a de : Tu semꝑ it̃uq agis contra me. cũ
e contra bonatibi semꝑ impendam. & non
indignabor contra te ꝓpt̾ hoc: Quis dabit
me spinas ce ueprem in proelio: Hox dñi
ad iudeos. Quis dabit me hoc est quis me
faciet durũ. crudelẽ & asꝑum. uł quis
docebit me. ẽt̾. ꝙẏrannum. & in surgam
in proelium contra uos: Ego mitis &
mi sericordissimus existens. urã malicia
me excitante efficiar uobis durus. Gra¬
diar suꝑ eam. succendam eam pariter.
Hox dĩ ad uineam dicit. Suꝑ uineam istam

Expanded text:
nabo ei. » Vox Domini. Ac si diceret aliis verbis: nabo ei. » Vox Domini. Ac si diceret aliis verbis: Ego qui modo ab hominibus adversis servo eam, repente, hoc est in die judicii, propinabo ei potum aeternae damnationis, « ne forte visitetur contra eam, » aliqua calamitas.ad labendum. « Indignatio non est mihi? » Vox Dei omnipotentis, et legendum est sub interrogatione. Ac si diceret aliis verbis: Nunquid nescio indignari, si provocatus fuero a te? Tu semper inique agis contra me, cum econtra bona tibi semper impendam, et non indignabor contra te propter hoc? « Quis dabit me spinas et veprem in praelio? » Vox Domini ad Judaeos. Quis dabit me, hoc est, quis me faciet durum, crudelem et asperum? Vel quis docebit me esse tyrannum, et insurgam in praelium contra vos? Ego mitis et misericordissimus existens, vestra malitia me excitante efficiar vobis durus. « Gradiar super eam, succendam eam pariter, » vox Dei ad vineam dicit: Super vineam istam
Abbreviated transcription (Latin):
cii : uinea meri cantabit ei. Cui cantabit
dño. Non tamen canticũ lȩticiȩ. sed do¬
loris & tristiciȩ Est canticũ lȩticiȩ: & est
canticũ tristiciȩ. Moy ses. debbora. dauid
& salomon cantauerunt dnõ canticũ lȩti¬
ciȩ. leremias aut̃: canticũ tristiciȩ. Fodem
modo cantabit in die iudicii uinea meri.
eiꝰ interfecit. Merũ dicunt greti purum
Ꝙ quare uocatur ista uinea mẽra: qr sȩpe
bibit dñs ex ea merũ uinũ. & sȩpe ꝓtulit
botros & palmites iocundos. uidelicet in
ꝓpħis & regib iustis. Quando aut̃ hoc isa¬
ias dixit: non erat iã mera. sed ꝓuuis
labruscas ꝓferebat. Uinea meri hoc est
uinea plebis israheliticȩ cantabit dño in
die iudicii canticũ tristiciȩ quia damna¬
bitur: eoqđ factorem & redemptorem
nrm̃ crucis patibulo suspendit De illis
dico: qui postea non sunt conuersi adsi¬
dem. Ego dñs qui seruo eam: repente ꝓpi¬

Expanded text:
cii: « vinea meri cantabit ei. » Cui cantabit? cii: « vinea meri cantabit ei. » Cui cantabit? Domino. Non tamen canticum laetitiae, sed doloris et tristitiae. Est canticum laetitiae, et est canticum tristitiae. Moses, Debbora, David et Salomon cantaverunt Domino canticum laetitiae. Jeremias autem canticum tristitiae. Eodem modo cantabit in die judicii vinea meri, nctum ejus interfecit. Merum dicunt graeci purum. Et quare vocatur ista vinea mera? Quia saepe bibit Dominus ex ea merum vinum, et saepe protulit botros et palmites jucundos, videlicet in prophetis et regibus justis. Quando autem hoc Isaias dixit, non erat jam mera, sed pro uvis labruscas proferebat. Vinea meri, hoc est vinea plebis Israeliticae cantabit Domino in die judicii canticum tristitiae, quia damnabitur, eo quod factorem et redemptorem nostrum crucis patibulo suspendit. De illis dico, qui postea non sunt conversi ad fidem. « Ego Dominus qui servo eam, repente propi
Abbreviated transcription (Latin):
quinẽ scõrũ martyrũ indie iudieri quȩ
fudierunt illĩ: & ultra non latebit scelus
eorũ Qmĩb eni hominib patebit & cogni¬
tũert inhie illa: quẽ quis occideru In¬
usq & occidet coetũ qui in mari estro
Quisest iste gladius in quo iudicabit as pat̃
indie iudicii uniuersũ orbem: Uerbũ dĩ
drum sp̃s quod uerbũ di Iste gladius
ustis e scĩs in nocuus est. impiis aut̃
& peccatorib &e patri illoꝵ diabolo durꝰ
erit indie uuidicii: quando dicet ite
secabit id est diuidet in die illa iustos ab in¬
iustis leuiathan intpretatur additam̃tum
eorũ siue aduersaruis. significat diabolũ:
qui semꝑ nicitur aduersari humano gener
Qua re appellatur leuiathan serpens uetis
& tortuosus: quia in rectitudine stat sẽꝑ
anfractuosus. decipiens sua calliditate
multos Ipse appellatur coetus qui & serpens
& leuiathan: id ÷ diabolus Ferunt enim qr
draco inaquis natat ut piscis. in t̾ra repit.
in aere uolat In die illa hoc ÷ in die iudi.¬

Expanded text:
guinem sanctorum martyrum in die judicii quae fuderunt illum, et ultra non latebit scelus eorum. Omnibus enim hominibus parebit et cognitum erit in die illa, quem quis occideri» usque « et occidet caecum qui in mari est. » Quis est gladius iste, in quo judicabit Deus pater in die judicii universum orbem? Verbum Dei, d est Verbum Dei . » Iste gladius justis et sanctis innocuus est, impiis autem et peccatoribus et patri illorum diabolo, durus erit in die judicii, quando dicet: « Isecabit, id est dividet in die illa justos ab injustis. Leviathan interpretatur additamentum eorum sive adversarius, significat diabolum, qui semper nititur adversari humano generi. Quare appellatur Leviathan serpens vectis et tortuosus? Quia in rectitudine stat semper anfractuosus, decipiens sua calliditate multos. Ipse appellatur caecus qui et serpens et Leviathan, id est diabolus. Ferunt enim, quia draco in aquis natat, ut piscis, in terra repit, in aere volat. « In die illa, » hoc est in die judi
Abbreviated transcription (Latin):
gethsemani: ob huiusmodi causã quam
suꝑius diximꝰ. Dat similitudine. ꝓpha. qua¬
liter dissipatȩ sunt illȩ decẽ trib Sicit in¬
quit siinuentꝰ fuerit iacemꝰ ante macurta¬
tem autumni. ł in aliqua arbore sructus
ante estatt̃ statim ut conspererit aliquis
concupiscentia duci deuoiatut. adenna¬

Expanded text:
causam quam superius diximus. Dat similitudinem Propheta, qualiter dissipatae sunt illae decem tribus. Sicut, inquit, si inventus fuerit racemus ante maturitatem autumni, vel in aliqua arbore fructus ante aestatem, statim ut conspexerit aliquis concupiscentia ductus de
Abbreviated transcription (Latin):
sumłserunt Uox ꝓpħȩ Ipse assur ue.¬
nit suꝑ te o tyre in captiuitatẽ transdu¬
xerunt᷑ robustos: siue captiuos eiꝰ. Cuius
captiuos. tyri: Suffoderunt domos eiꝰ
Quando nabuchodonosor naiuigio uenit ad
tirũ: non solũ muros. sed etiã om̃s domos
subuertit. & quȩ antea erat negotiatio ciui¬
tatũ. facta ÷ siccatio sagenaruꝰ ꝑ.lxx. annos.¬

Expanded text:
sumpserunt. Vox prophetae. Ipse Assur vesumpserunt. Vox prophetae. Ipse Assur venit super te, o Tyre, « in captivitatem transduxerunt robustos » sive captivos « ejus. » Cujus captivos? Tyri « suffoderunt domos ejus. » Quando Nabuchodonosor navigio venit ad Tyrum, non solum muros, sed etiam domos omnes subvertit, et quae antea erat negotiatio civitatum, facta est siccatio saginarum per s
Abbreviated transcription (Latin):
aũt tirus indiuiti is suis. & accusabat᷑
abom̃ib incircumitu suo qd suꝑba
ẽẽt: idõ dixit. O uirgo filia sidonis.
postquã destructa fueris ñgloriaberis
amplius. & non accusabunt te populi
quod tipo suꝑbiȩ in flata sis Incęthim
consurgens: transfreta Uox ꝓpħȩ ad tiruĩ
Incech̃m id ÷ in gretiam si ieris uot ⁊¬
habebis requiem. De illis dicit qui tran-¬
sierunt mare: & fugerunt inegiptũ
& in greciam. Ꝙ quare non habuerunt
ibi requiem: quia comprehensi sunt
a nabuchodonosor. Ecce t̾ra chaldeoꝵ
talis popłs non fuit Notandũ quia ñ
dixit non erio: sed not fuit Herũ est
enim. quia usq ad mortẽ nabuchodo-¬
nosor fortissim suꝑ om̃s gentes chaldei
assiriiq fuerunt. Postea aut̃: grecorum
& romanorum popłs forcior fuit
Assur funcdauit eam subaudis illã t̾ram
Assur potentissimꝰ & forcissimꝰ homofuit:
a quo fundata ÷ id ÷ a quo originem

Expanded text:
autem Tyrus in divitiis suis, et accusabatur autem Tyrus in divitiis suis, et accusabatur ab omnibus in circuitu suo quod superba esset, ideo dixit: O virga filia Sidonis, postquam destructa fueris non gloriaberis amplius, et non accusabunt te populi quod typo superbiae inflata sis. « In Cethim consurgens transfreta. » Vox prophetae ad Tyrum. In Cethim, id est, in Graeciam si ieris, non habebis requiem. De illis dicit qui transierunt mare: et fugerunt in Aegyptum et in Graeciam. Et quare non habuerunt ibi requiem? Quia comprehensi sunt a Nabuchodonosor. « Ecce terra Chaldaeorum talis populus non fuit. » Notandum, quia non dixit non erit, sed non fuit. Verum est enim, quia usque ad mortem Nabuchodonosor fortissimi super omnes gentes Chaldaei Assyriique fuerunt. Postea autem Graecorum et Romanorum populus fortior fuit. « Assur. fundavit eam, » subaudis illam terram. Assur potentissimus et fortissimus homo fuit, a quo fundata est, id est, a quo originem
Abbreviated transcription (Latin):
capiemur achaldeis. Sic factũ ÷ de regno
egiptiorũ legimꝰ in et echiele. quia regnũ
egipti ẜ subuersione tiri dedit dr̃s
nabuchodonosor dicens. fili hominis. nabu¬¬
chodonosor seruo meo merces non ÷ reddita
ꝓ seruitute qua seruiuit mͥ contra tyrum.
da ei egiptũ ꝓ tyro. Dñs mandauit adũ¬
sũ chanaan hoc qđ suꝑius dixit extendet
manũ suã: modo dicit mandauit. ẜx¬
tendere manꝰdĩ: ÷ mandare. Mandate:
illius uoluntas. Holuntas oꝑatio. Ea uir¬
tute mandauit nabuchodonosor. Quid
Ut ueniret aduersũ chanaan: & contereret
fortes eiꝰ id ÷ forteschananeorũ: Tirus ut
iam diximus chananeorũ ciuitas erat :
& fortissimi illorũ in tyrohabitabant.
& in contritione tirorum illorũ fortes
ꝑemptisunt. Et dixit subaudis dñs.
non adicies ultra: & cȩtera Calũnia :
accusatio Filia sidonis appellatur tirꝰ:
qr ipsi ȩdificauerunt eam: Gloriabatur

Expanded text:
capiemur a Chaldaeis. Sic factum est de regno capiemur a Chaldaeis. Sic factum est de regno Aegyptiorum. Legimus in Ezechiele , quia regnum Aegypti pro subversione Tyri dedit Dominus Nabuchodonosor, dicens: Fili hominis, Nabuchodonosor servo meo merces non est reddita pro servitute, qua servivit mihi contra Tyrum, da ei Aegyptum pro Tyro. « Dominus mandavit adversum Chanaan. » Hoc quod superius dixit, extendet manum suam, modo dicit, mandavit. Extendere manus Dei, est mandare. Mandare illius voluntas, voluntas operatio. Ea virtute mandavit Nabuchodonosor. Quid? Ut veniret adversum Chanaan, « et contereret fortes ejus, » id est fortes Chananaeorum. Tyrus, ut jam diximus, Chananaeorum civitas erat: et fortissimi illorum in Tyro habitabant, et in contritione Tyrorum, illorum fortes perempti sunt. « Et dixit, » subaudis Dominus, « Non adjicies ultra » etc. Calumnia est accusatio. Filia Sidonis appellatur Tyrus, quia ipsi aedificaverunt eam. Gloriabatur
Abbreviated transcription (Latin):
pes &e incliti poterant. ẽẽ. in regnis. Dñs
cogitauit ut de suꝑbia deducatur ad rui.¬
nam. & uniuersos inclitos t̾rȩ subaudis
Scananeorũ: ponat ignominiã: Transi
t̾ram tuã o filia maris: quasi aliquis qui
Scito transnauigat aliquẽ riuulũ. Quare
hoc: quia non est cingulum tibi. id÷
ñ habes ultra uires resistendi chaldeis.
ꝑ cingulũ fortitudinẽ siue uires intellige:
qr in lumbis qui cinguntur cingulo:
uis hominis consistit. Consiliũ dat ꝓpħa
tiriis. Manũ suã extendet supͣ mare
Uox ꝓpħȩ est. Quis extendet manũ suam:
Dñs Adquid faciendũ : Ut conturbentur
regna. Quȩ regna: legiptiorũ. moabita.¬
rum. & cȩterorum in circumitutiri. Cũ
enĩ audissent uniuersa regna quȩ erant
in curcũitu titorũ. quod illi de predatio¬
nis ruinã sustinerent: nimio timore
ꝑc̃riti dixerunt. Quid faciemus nos mͦ
quando regina nrã predȩ ÷ data: Certe

Expanded text:
pes et inclyti poterant esse in regnis. « Dominus pes et inclyti poterant esse in regnis. « Dominus cogitavit » ut de superbia deducatur « ad ruinam et universos inclytos terrae, » subaudis Chananaeorum, « ponat ignominiam. Transi terram tuam » o filia maris. « Quasi » aliquis qui cito transnavigat aliquem « rivulum. » Quare hoc? « Quia non est cingulum tibi, » id est, non habes ultra vires resistendi Chaldaeis. Per cingulum, fortitudinem sive vires intellige, quia in lumbis qui cinguntur cingulo, vis hominis consistit . Consilium dat propheta Tyriis. « Manum suam extendet supra mare. » Vox prophetae est. Quis extendet manum suam? Dominus. Ad quid faciendum? Ut conturbentur regna. Quae regna? Aegyptiorum, Moabitarum, et caeterorum in circuitu Tyri. Cum enim audissent universa regna quae erant in circuitu Tyrorum, quod illi depraedationis ruinam sustinerent, nimio timore perterriti dixerunt: Quid faciemus nos modo, quando regina nostra praedae est data? Certe
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia inflata suꝑbia gloriata est: ducent eã
pedes sui inchaldeam:. De illis modoloqͥt᷑.
quos duxit nabuchodonosor in babilo-¬
nem. Quis cogitauit hoc suꝑtirũ ut de-¬
strueret᷑. quȩ quondã fuit coronata: Iox
ꝓpħȩ quis hoc cogitauerit. & ipse demon.¬
strat quis cogitauit. cũ dr̃ dñs exercituũ
cogitauit hoc Nnde erat coronata: Sicut
rex habens diadema incapite. sceptrũ in
manu. altior onĩ suo popło &e p̃clarior
existit: sic illa residens in medio mari.
plena diuitiis & negotiationib. omĩb
ciuitatib locupletior & prȩcelsior erat.
Hel etiam ex hoc appellatur coronata:
qđ om̃s ciuitates & negotiatores in cutũ¬
itu illius positi. confluebant undiq :
quib erat cirtundata quasi excorona.
Institores uocantur negotiatores: eoqđ
suꝑ insistant negociis & mercimoni is. Dicit
gͦ ꝓpħa. quia tam dignos & nobiles habe¬
bat negotiatores & institores: qui princi¬

Expanded text:
Et quia inflata superbia gloriata est, « ducent eam Et quia inflata superbia gloriata est, « ducent eam pedes sui in Chaldaeam. » De illis modo loquitur quos duxit Nabuchodonosor in Babylonem. « Quis cogitavit hoc super Tyrum, » ut destrueretur, quae « quondam » fuit « coronata? » Vox prophetae quis hoc cogitaverit, et ipse demonstrat quis cogitavit, cum dicitur: Dominus exercituum cogitavit hoc. Unde erat coronata? Sicut rex habens diadema in capite, sceptrum in manu, altior omni suo populo et praeclarior exsistit: sic illa residens in medio mari, plena divitiis et negotiationibus, omnibus civitatibus locupletior et praecelsior erat. Vel etiam ex hoc appellatur coronata, quod omnes civitates et negotiatores in circuitu illius positi, confluebant undique, quibus erat circumdata quasi ex corona. Institores vocantur negotiatores, eo quod superinsistant negotiis et mercimoniis. Dicit ergo propheta, quia tam dignos et nobiles habebat negotiatores et institores, qui princi
Abbreviated transcription (Latin):
accipientes econtra ab illis frumentũ
& cȩtera quȩ in ȩxechiele plenius cõme¬
morantur: idõq dicit. Cum audierint
egiptii subuersam ẽe. tirũ: dolebunt suꝑ
cam Transite Maria Uox ꝓphȩ dansconꝰ¬
silium tiriis. Sicut enim suꝑius diximꝰ.
cũ mente ꝑtractassent non posse resistere
se nabuchodonosor: pars maxima illoꝵ
conscenderunt naues. & fugerunt trans
mare: pars etiam illorũ carens nauib
remansit inciuitate. Loquit᷑ gͦ ꝓpħa
ad illosqui fuga lapsi sunt dicens: transi¬
te maria. lilis aut̃ qui inciuitate relicti surt
dicit ululate qui habitatis tẏri: capieni¬
ni enĩ a chaldeis Hunquid ñ hȩc ÷ uiã¬
subaudis ciuitas. quȩ gloriabatur ꝓpt
iniquitatem sui: Uox ꝓphetȩ ad negotia¬
tores cartaginis: & aliarũ ciuitatum
Frigebatur enĩ in suꝑbiam tirus: diceus
łgo in antiquo tempore ȩdificata reple¬
ta sum diuitiis: & domina omñiũ uego¬
Ptiatorumꝰ

Expanded text:
accipientes e contra ab illis frumentum, accipientes e contra ab illis frumentum, et caetera quae in Ezechiele plenius commemorantur. Ideoque dicit: Cum audierint Aegyptii subversam esse Tyrum, dolebunt super eam. « Transite maria. » Vox prophetae dans consilium Tyriis. Sicut enim superius diximus, cum mente pertractassent non posse resistere se Nabuchodonosor, pars maxima illorum conscenderunt naves, et fugerunt trans mare; pars etiam illorum carens navibus remansit in civitate. Loquitur ergo propheta ad illos qui fuga lapsi sunt, dicens: Transite maria. Illis autem qui in civitate relicti sunt, dicit: « Ululate qui habitatis Tyri: » capiemini enim a Chaldaeis. « Nunquid non haec subaudis civitas « quae gloriabatur propter antiquitatem sui? » Vox prophetae ad negotiatores Carthaginis, et aliarum civitatum. Erigebatur enim in superbiam Tyrus, dicens: Ego in antiquo tempore aedificata repleta sum divitiis, et domina omnium negotiatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
eius erant concurrebant ad eã qr ipsa
erat locupletior om̃ibus Prubesce sidon
ait enimare: & fortitudo maris dicens
D uob modis intelligendus ⁊ iste uersi¬
¶culus
Potest enĩ sic intelligi: quod ꝓpħa loquat᷑ ex pso¬
namaris. quasi ipsũ fretum animã habeat.
ae condoleat ciuitati tyio ił alio modo. ut
habitatores diuersarũ ciuitattĩ qui in mari
residebant. &e quib tyrus mertimonia pre¬
bebat: dicerent ad sidonios. qui tirume¬
dificauerunt compatiendo miseriis eorũ.
turiui & ñ peꝑi filios Uox popłi habitan¬
tis inmari uł etiam ipsũ mare loquitur
siita potest cdici Hon ꝓpterea dicit quod
non peperit filios. sed condolendo dicit qđ
ñfuerunt filii eiꝰ tales qui tirũ possent
defendere. uł etiã ad incrementũ non
puenerunt: id÷ adꝑfectionẽ uirgines
Allius & filii ante abhostib intetꝰ fecti
conexi amiciciȩ uinculis Peferebant
enim tyri in egiptũ hoc qđ illi carebant.

Expanded text:
ejus erant concurrebant ad eam, quia ipsa ejus erant concurrebant ad eam, quia ipsa erat locupletior omnibus. « Erubesce, Sidon, ait, » enim « mare: et fortitudo maris, dicens. » Duobus modis intelligendus est iste versiculus. Potest enim sic intelligi, quod propheta loquatur ex persona maris, quasi ipsum fretum animam habeat, et condoleat civitati Tyro. Vel alio modo, ut habitatores diversarum civitatum qui in mari residebant, et quibus Tyrus mercimonia praebebat dicerent ad Sidonios, qui Tyrum aedificaverunt, compatiendo miseriis eorum: O turivi, et non peperi filios. » Vox populi habitantis in mari, vel etiam ipsum mare loquitur, si ita potest dici. Non propterea dicit quod non peperit filios, sed condolendo dicit, quod non fuerint filii ejus tales qui Tyrum possent defendere: vel etiam ad incrementum non pervenerunt, id est, ad perfectionem virgines illius et filii ante ab hostibus interfecti, connexi amicitiae vinculis. Deferebant enim Tyri in Aegyptum hoc quo illi carebant,