comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
montem garizĩ iucedunt. clecti ad
benedictõe: eos siguralit insinuant
qui non metu pene. s celestis ꝓmis¬
sioms amore succensi uenint ad sa¬
lutem. illi uero dimidii qui ixta:
montem gebal incedunt. in q̃ male¬
cliccõeo piolate sunt: illo indicant
quiñ amore benedictionum uł pro¬
missionum. s futurorum supplicio¬
rumtimore. complent que in lege sꝙͥ¬
ta sunt ut peruemiant. ad salute. Ss
autem curu archam uicedut: qr de e¬
oreqd̾ bominẽ agunt: qͣm illos ꝗ
pro mali metu bonũ sectaniti. plo
ergo ihc: pot̾ ex omnib ppłis hiꝰ in¬
quidem statuerunt inmoute gan¬
⁊ini ad benedicendum. aliq ueto i¬
statuerunt inmonte gebal ad ma¬
ledictõem. nonut inaledict̾ceo ac¬
cipiant. s ut intueutes perscͥptas
maledi crões et penas peccatorib
costitutas uicurrere caueant. ac se¬
metuxo timoris supplicio corugãt

Expanded text:
montem Garizim incedunt electi ad benedicendum, eos figuraliter indicant, qui non metu poenae, sed coelestis promissionis amore succensi, veniunt ad salutem. Illi vero dimidii, qui juxta montem Gebal incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, illos indicant, qui non amore benedictionum vel promissionum, sed futurorum suppliciorum timore complent quae in lege scripta sunt, ut perveniant ad salutem. Omnes autem circa arcam incedunt, qui ab Eore quod bonum est agunt, quam illos qui pro mali metu bonum sectantur. Solus ergo Jesus potest ex omnibus populis hquidem statuerunt in monte Garizim ad benedicendum; alios vero statuerunt in monte Hebal ad maledicendum, non ut maledictiones accipiant, sed ut intuentes perscriptas maledictiones, et poenas peccatoribus constitutas, incurrere caveant, ac semetipsos timoris supplicio corrigant
Abbreviated transcription (Latin):
tib: iosue sorte diuidit ppłis t̃
gentilium errorum malignes spe. et
sorte cdiuisit tr̾am annobis om̃ia ope¬
rans umio atq idem sp̃c. ac dundeno
Effertur aut in hiis cliuinis elo¬
ꝗuus: prima et secundabrdira¬
tis fr̃a duusio. Prima quitemper in¬
orsen: secunda uero que fortiorẽ ꝑ ihe
su. s morsesi transiordanẽ duabus
tantum ⁊ semnis tribub. ruben .s. igat᷑.
et cdimiche tubumnaise possõem decreũ.¬
cet̾i u̾o omnes ꝑ ih̾m suscipiunt. ꝑ qd̾
miss a celestia ee̾nt percepturi q̃ qui pet
legem adepti sunt. Nam ille due ĩ em¬
istrib prcculdubio pͥoremppłin adimi¬
ꝑribant s i deo due semis dicuntunq
bi qui mloge agebant᷑ contigerunt i¬
cognitionm tratatie: s ꝑfc̃ameins
scientiam non habu̾nt. sicut et eccͣasti¬
cus liber loquat᷑ dicens. Q ui non ꝑfe¬
cit primo icire sapientia.⁊ infitmior
non muestigaint illam. ħͥ autẽ no

Expanded text:
tibus, Josue sorte dividit populis tgentilium errorum malignos spiritus, et sorte divisit terram in nobis: omnia operans unus atque idem Spiritus, ac dividens efertur autem in his divinis eloquiis prima et secunda haereditatis facta divisio. Prima quidem per Moysen, secunda vero, quae fortior est, per Jesum. Sed Moyses trans Jordanem duabus tantum semis tribubus, Ruben scilicet, Gad, et dimidiae tribui Manasse possessionem darevero omnes per Jesum suscipiunt. Per quod missa coelestia essent percepturi, quam qui per legem adepti sunt. Nam duae illae semis tribus procul dubio priorem populum adumbrabant; sed ideo duae semis dicuntur, quia hi qui in lege agebant contigerunt cognitionem Trinitatis, sed perfectam ejus scientiam non habuerunt. Sicut et Ecclesiasticus liber loquitur dicens: Qui non perfecit primo scire sapientiam, et infirmior non investigavit illam . Hinc autem no
Abbreviated transcription (Latin):
autem libri uet̾is testamẽti.
q̃s ob amorem deetrine ⁊ pietatis
moysi libri quinq sunt. Genesis.
nomisũ. hos secͥuntur historici lib̾
et duo mac̾abeorũ. Super hes ꝓphe¬
ticilibri sedecim: hysaias. ierennas.
ezechiel. xii. ꝓpharum libri singuli.
mum .iiiiͦ. euangelia sũt: mathei.

Expanded text:
autem libri Veteris Testamenti, quos ob amorem doctrinae et pietatis Moysi libri quinque sunt. Genesis, nomium. Hos sequuntur historici libri373 et duo Machabaeorum. Super hos prophetici libri sedecim sunt, Isaias, Jeremias, et Ezechiel, et Daniel, libri singuli: mum quatuor Evangelia sunt: Matthaei,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inunũ cẽgreget. Catholica autez
ideodicitur: qr ꝑ unu̾sum mũdu
est cõstituta.uł quĩ catholica ħ ẽ ge¬
neralis in ea doctrina ẽ ad instrue¬
tc̃em hominu de uisibilib atq ĩ¬
uisibilib reb celestium acterres¬
ad pietatens sb̃iectionem tam prin¬
cipumꝙͣ ⁊ qui prncipantur. orato¬
curat hominũ pcc̃a. que per corpo¬

Expanded text:
greget. Catholica autem ideo dicitur, quia per universum mundum est constituta, vel quoniam catholica, hoc est, generalis in ea doctrina est, ad instructionem hominum de visibilibus atque invisibilibus, coelestium ac terresad pietatis subiectionem, tam principum quam principatui subiectoipso omnium peccata, que per corp
Abbreviated transcription (Latin):
destrueret: ne glietur omnis caro.
Lex ẽ camalis potentia corã illo. u¬
nus enim dominus. equalit̾ et do¬
uius fert consultũ et senus. Me¬
lior ẽ subiecta ẜuitus: quam elata
libertas. Multi eĩ inue̾iuntur dõ
libere serui entes. sub dominis cõs¬
cituti flagiciosis. qui et subiecti st̃
illis corpore. p̃lati tamẽ sunt men

Expanded text:
destrueret, ne glorietur omnis caro, destrueret, ne glorietur omnis caro, hoc est, carnalis potentia coram illo. Unus enim Dominus, aequaliter et dominis fert consultum et servis. Melior est subjecta servitus, quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes sub dominis constituti flagitiosis, qui et subjecti sunt illis corpore, praelati tamen sunt men
Abbreviated transcription (Latin):
lo suo consistentem ñ sentiunt: ⁊ he¬
rentem festucam in luminefrĩs in
bilia ẽẽ minus sentimns et qd̾ in ali¬
is reprehendimꝯ age̾ ip̃i ñ erubesci¬
nirtutes intendimus. nec quid bõĩ
quisq gesserit agngre. s quid ina¬
liegenis ꝑscrutamus.
Ropt᷑ pcc̃m primi hominigchu¬
manogeneri pena diuinitus
mlata ẽ ẜintutis.itaut quib aspic̃
non congnuere libertatez. His mise¬
ricordius iitrget fuitutez. Et licet
per peocatum humane originio: ta¬
men ẽ qd̾ deus ideo disc̾uit homini¬
b uitam alios ẜuos cõstituens: alios
dominos ut licentia male agendi ser¬
uorũ. potestate dominantumi restrĩ¬
gatur. Nam si omnes si ne metu
fuissent. quis eẽt qui amalis quẽ¬
piam cohileret: Ince et in gentibꝰ
principes regesq electi sunt: ut
terrore suo ppłos a malo coherxerẽt:
atq ad recte unuendu legib subde
mundi elegit ignobilia et contẽp¬
tibilia. ⁊ que non sunt ut ea q̃ sunt

Expanded text:
lo suo consistentem non sentiunt, et haelo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris bilia esse minus sentimus; et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescivirtutes intendimus; nec quid boni quisque gesserit agnoscere, sed quid mali egerit, perscrutamur.ropter peccatum primi hominis humano generi poena divinitus illata est servis, ita ut quibus aspicit non congrue libertatem, his misericordius irroget servitutem: et licet per peccatum humanae originis, tamen aequus Deus ideo discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset, qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus principes, regesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum legibus subdermundi elegit ignobilia et contemptibilia, et quae non sunt, ut ea quae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rendo: siẽ euis qui corripitut ex¬
postula salus. qued siopo ẽ aliq̃m:p
medicamentis salutem uerbo mere¬
pationis arguere lenitatez tñ corde
opo ẽ retinete. Doctores nũꝙͣ duris
feriunt inc̾rationib subclitoᷤ. qui
tamen a caritate eorum quos corri¬
piuntur non recedunt. Sepe eccłie
censura a rrogantib uidetur ẽẽ super
putatur apraius. qr ñ disceruũt rec¬
to oculo. qued a bonis recto fit aĩo.
Notandum ab omni pontifice ue¬
hement̾. ut tanto cancio erga coĩs¬
sos agat. quanto durio a xp̃o udica¬
reͥformidat. Nainsiẽ scriptumẽ:i
qua mensura mensi fueritis: in p̃a¬
remetietur ub. Cotidie namq qs
delinquimꝰ et inmultis errorib lab¬
mun. qui enim minĩo delictis clemẽ¬
tes sumꝰ: in alieno poc̃o ngorẽ tene̾
nequaquam debemo. Multi alio¬
num uicia c̃nunt: sua non aspiciũt.
et cumip̃is maximis criminib ob¬
noxii teneant᷑. iinora poca fratribꝰ
ñ dimittuntur. Ypoente trabẽ in ocu¬

Expanded text:
ui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Saepe ecclesiae censura arrogantibus videtur esse superbputatur a pravis: quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. Nam sicut scriptum est, in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Quotidie namque omnes delinquim. Qui enim nostris delictis clementes sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt. Et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. 21. Hypocritae trabem in ocu
Abbreviated transcription (Latin):
los cautos sibi subclitesq ac solli¬
citos faciant. ¶Sic medici mor¬
bos inminentes curandes suscipi¬
unt. fu turos uero ne uripiant me¬
dicme obiectu quadam presẽtia
añcedunt. Ita et dectores boni sie
ea que male acta sunt resecant. ut
ea que adimiti possunt ne ppetrent᷑
dectrma succiurente p̃uẽiant. quibl¬
anco uerbo castigatus i coragitur:
acrius neces se ẽ arguatur cũ dolore
eium abecidentu sunt. que leuit̾ san¬
ari ũ posunt. Qui ad monito secretĩ
corngi de poc̃o negligit: publice argu¬
endo ẽ. ut uulnus quoel ooculte sana¬
re nescit. in auifeste debeat emendari.
Manfesta prc̃a: ñ sunt occulta corr ee¬
tione purganda. palam enun sunt
arguetroi qui palamuocent ut duz
ꝑ aꝑta obiurgatione sanantur bii
qui eos uintando deliq̃rant corugãt᷑.¬

Expanded text:
lis cautos sibi, subjectosque, ac sollilis cautos sibi, subjectosque, ac sollicitos faciant. 335 10. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objecto quadam praescientia antecedunt, ita et doctores boni, sic ea quae male acta sunt resecant, ut ea quae admitti doctrina sua succurrente praeveniant. Qui blando verbo castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deliq
Abbreviated transcription (Latin):
iore ineo ignis ardens totadie. lde
non imitatione erroris: set cõpas
aliẽa fleret: quemadinclum si tali
et ip̃e inplicaretur errore. Rompas¬
tores ppłi debent delicra deflere. et to¬
tos se planctib trad̾e. imitantes ib¬
erenniam ꝓpham dicentez. quis da¬
bit capiti meo aqͣm. et occulis inis
fontem la crimarum. ⁊ plorabo die
ac nocte interfectos pplimei; Tãꝙͣ
ꝓpͥa igitur delicta: plebis pec̃a sac̃¬
dos flere debet.s affectu compacien¬
di. ñ actione cõmissi. Nonnulli p̃¬
sules gregis queclam pro pet̃o a
cõmuu̾one ei cuĩt. lit peniteant. sec
quali sorte uinere debeant: ad meliꝰ
exortandes nonuisitant. quib con
natur pastores qui pascunt ppłmi¬
in eumaies disꝑsistis gregem meu:
egͥecistio ⁊ non iusitastis eos. Ecce
ego insitabo suꝑ ues maliciam stu¬
diorum ur̃orum. Bonorum stuclia
saclotum: multa diligentia etiam
praua plebiumfõa pquirunt. ut dũ
inminimis subditorum peccatis:
se a cerruos prestant: maiores ina¬

Expanded text:
rore meo, ignis ardens tota die . In, non imitatione erroris, sed compassitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. 7. Boni pastores populi debent delicta deflere et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontemac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectu compatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus connatur: Pastores qui pascunt populum meum, vos dispersistis gregem meum: ejecistis, et non visitastis eos. Ecce ego visitabo super vos malitiam studiorum vestrorum » . 9. Bonorum studia sacerdotum multa diligentia etiam parva plebis facta perquirunt, ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus ma
Abbreviated transcription (Latin):
ut oportebat reclarguit: Sac̾clos
exqrere debet peccata ppłorum ⁊
aagaci sollicitudine unũquẽq
probari. iuxta testimoniũ domini
ad iheremiam loquentis. probato¬
rem inquit dedi te ppło meorobꝯ¬
to. ⁊ scies et ꝓbabis uias eorum.
Sacerdotes stuclio corigendi fa¬
cta prescrutare debent subiectoꝵ.
ut emendatos lucri facere posint.
Sic̃ aũt poc̃orem couuẽit argui:
ita iustum ñ exulcerari. Sac̾dotes
curam cebent a hr̃e dehis qui pere
rigantur a pecratis: aut si ĩcorr¬
uptibiles existunt ab eccłia sepa¬
rentur. Atrocit̃ arguuntur qui
decipiendo peccantes ñ solum qr¬
nõ arguunt pro pcc̃o. s ⁊̃ adulã¬
ter decipiunt. dicente ꝓpħa. Et
erunt qui beatificant ppłm̃ istũ
seclucentes ⁊ qui beatifican tͣp̃ci¬
pitati. Atrocit̃ it̾um arguuntur.
qui peccantem non recipiĩt:S
despiciunt ⁊ sꝑnũt. uec alt̾us
delictũ tanqͣm ꝓpriuz in gemise¬
unt. Detalib ꝑ ysaiam dñs cõ

Expanded text:
ut oportebat redarguit . Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in populo meo robustum: et scies, et probabis vias eorum . Sacerdotes studio corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab ecclesia separentur. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum, seducentes: et qui beatificantur, praecipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum, tanquam proprium, ingemiscu
Abbreviated transcription (Latin):
illic libatur.: quiu̾o nec subflag¬
ello conaguntur. ⁊ temporali pena
et et̾ua dampnantur. ⁊ ĩ hec prius
uidicantur seculo: ⁊ illic denuo in
futura. his dupłx dampnatio est.
gemuina hiis peꝯsio ẽ.qr et hicha¬
bent micium tormentorũ: ⁊ illie
pefectionem penaniĩ. scito autem¬
iss in te potestatem aduersariuo:
nisi ꝑuntt̾et deus. unuisa que tͥac
cielunt: absq deinon uẽiunt uo¬
imutate. Iniquorum potestas:
super te. ex dei datur lieentia. qui
tibi aduersantur. dei consilio faci¬
unt. Manus dei te ad penãtiati¬
dit: inelignatio dei te affug̾e nis
sit. ip̃e iratus nissit te mala ouaia
experire: Namet qd̾ infirĩris. ꝙ
carius morb afficetis. qd̾ corporis
debuitatib frangeris. ꝙ langoꝵ
tia torqus.ꝙ crassante inpugna¬
tionis sp̃u agitatis: ⁊ hoc ipo t̾ ꝓ¬

Expanded text:
illic liberatur; qui vero nec sub flagillic liberatur; qui vero nec sub flagello corriguntur, et temporali poena, et aeterna damnantur, et in hoc prius judicantur saeculo, et illic denuo in futuro. His duplex damnatio est, gemina his percussio est, quia et hic habent initium tormentorum, et illic perfectionem poenarum. Vide quite potestatem adversarius, nisi permitteret Deus, universa quae tibi accidunt absque Dei non veniunt voluntate, iniquorum potestas super te ex Dei datur licentia. Omnes qui tibi adversantur Dei consilio faciunt, manus Dei te ad poenam tradidit, indisit, ipse iratus iussit te mala omnia experiri, nam et quod infirmaris, quod carnis morbis afficeris, quod corporis debilitatibus frangeris, quod languorum stia torqueris, quod grassante impugnationis spiritu agitaris, et hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
plius ꝓuccat: iramdei indignãtis
plos eraggerat. qui uero adu̾sa pa¬
cient̾ tolerat : deunns ciciꝯ plac¬
at. si euimius purgar. in penitẽ¬
tia te acclisa. et deuusticiam lauo¬
a. ad purgationem tuam profiẽ.
si ea que pateris: ad iusticiam d̾i
retuleno. sipro irrogata iniuria:
humilis deum glificaius. Corri¬
pit enuinte d̾s flagello pie castig¬
atioins. ererret inte disciplinam.
et qui parcẽdote ad se reucrauit.
feriendo clamat ut redeas. Cogi¬
ta o homo quossibet mundi cruti¬
atus. intende anmo quascumq se¬
culipenas: quoscumq cormento¬
rum dolores. quascumq dolorũ
a cerbitates. ꝯpara ħ totum gehẽne:
et leueẽ onme qd̾ patis. si timeo.
cedunt: in illis uero moriendo et̃¬
nus dolor succedit. Si eium conũ¬
sus fuers: ementatio ẽ qd̾ pat̾io.
Conu̾sum namqi: flagella a pec¬
catis absoluũt. ꝯu̾so. nstantes.
plage proficiunt ad purgatõe. qͥ
enuu hie castigatus conigitur.

Expanded text:
plius provocat, iram Dei indignantis plius provocat, iram Dei indignantis plus sibi exaggerat. 30. Qui vero adversa patienter tolerat, Deum citius placat. Si enim vis purgari, in poena te accusa, et Dei justitiam lauda; ad purgationem tuam proficit, si ea quae pateris ad justitiam Dei retuleris, si pro irrogata injuria humilis Deum glorificaveris. Corripit enim te Deus flagello piae castigationis, exercet in te disciplinam, et qui parcendo te ad se revocabat, feriendo clamat, ut redeas. Cogita, o homo, quoslibet mundi cruciatus, intende animo quascunque saeculi poenas, quoscunque tormentorum dolores, quascunque dolorum acerbitates; compara hoc totum gehennae et leve est omne quod pateris; si times, cedunt, in illis moriendo aeternus dolor succedit. 31. Si enim conversus fueris, emendatio est quod pateris; conversum namque flagella a peccatis absolvunt, converso instantes plagae proficiunt ad purgationem. Qui enim hic castigatus corrigitur,
Abbreviated transcription (Latin):
huius inte pressure. malorum pra¬
uitas non te eccidit: s erudit : pͣ¬
norum aduersitas nõ te deicit:s
extollit. Hum̃na temptatio argu¬
it te : ñ int̾ficit. quantũ eĩ in hoc se¬
culo frangunur: tantum in ꝑpetuo
selo solicanuir: Quanto in pẽti¬
affligimur: tanto in futuro gaude¬
bimiꝯ. sihic flagellis atterimur:
purgati inuidicio inuenimur. sẽ¬
sauicemppetuam p̃parat. ĩ forñce
ꝓbatur aurum: ut sorde̾ careat :
tribulationis camino purgano:
ut puri or appareas. ꝑpecutonis ig¬
ne ꝯflaris: ut omm poc̃orum sor
eo ⁊ ñ dicas. quare sustineo m̃la:
cur affligor: ut quid uiala pacioie
s mag̾ elic. pecraui: ut eram dig¬
nus non recepi: equalem iunt¬
ictamni on sentio peccati meno
rebar agugco. uixta medum cri¬
minis: inmorest retributio ulci¬
onis. Soclin m̾itum poc̃orum: disp¬
arẽ causa penaꝵ. non sunt tãta
supplicia:. quauta extiti̾nt pec̃a.
quieĩ inflagellis minimirat: de
unis plus ititat. furorẽ dei am¬

Expanded text:
itae pressurae. 28. Malorum pravitas non te occidit, sed erudit; pravorum adversitas non te dejicit, sed extollit; humana tentatio arguit te, non interficit; quantum enim in hoc saeculo frangimur, tantum in perpetuo saeculo solidamur; quantum in praesaffligimur, tantum in futuro gaudebimus. Si hic flagellis atterimur, purgati in judicio inveniemur. Semsalutem perpetuam praeparat. In fornace probatur aurum, tu, ut sorde careas, tribulationis camino purgaris, ut prior appareas, persecutionis igne conflaris, ut omnium peccatorum sordsphemes, non dicas: Quare sustineo mala? cur affligor? ut quid mala patior? sed magis dic: Peccavi, ut eram dignus recipio. Aequalem vindictam peccati mei non rebar agnosco, juxta modum criminis minor est retributio ultionis, secundum meritum peccatorum dispar est causa poenarum, non sunt tanta supplicia quanta exstiterunt peccata. Qui enim in flagellis murmurat, D plus irritat, furorem Dei am
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ eccupisces bxorem proximi tui.
Ecimũ. non concupisces rez¬
secundum. errorem. t̾ciũ int̾ficit se¬
culi amorem : qͣrtum impiecͣte:
quintumallidit fornicatõe ⁊ sex¬
tum. crudelitt᷑e. septimũ rapacit̾tẽ:
adult̾ii cogitatõe: decimũ mũcli

Expanded text:
concupisces uxorem proximi tui. Decimum: « Non concupisces resecundum errorem, tertium interficit saeculi amorem, quartum impietatem, quintum allidit fornicationem, sextum crudelitatem, septimum rapacitatem, adulterii cogitationem, decimum mundi
Abbreviated transcription (Latin):
mine gentili ꝯsiluiz acciperet. ⁊ fac̾et
omnia quecumq diceret illi⁊ nͥut:
formam bunulitatis pplorum princi¬
pib daret: ⁊ fucimi eacram̃ti designa¬
ret ymagniem sciebat enm qñ futu¬
rum: qd̾ per populum ex gentib cõ¬
gregatum. ea que en lege deerant eo
suggente compellerentur ⁊ bonum¬
qr et sp̃ualem milłctum affertet ad
legem dei et sciebat qr au diret eundez
legisq diminutio sugg̾ente eu ãgłio
complenir.¬
Laressit itaq post ħ ppłs q̃dr a¬
ge suua septima die egressionis
Ex egipto ad montem sina ⁊ ibiq mo
cem ascendit ⁊ ⁊ dñs in montẽ des¬
scendit muns quippe alticiromis
contemplationis nie ẽ: in qua as¬
cendimus. uit ad ea que ultra infir¬
mitatem nam sunt intuenda sb̾¬
leuemur. s mnhanc dñs descendit
qr scis młtum proficientib: parũ
quagesima die pꝰ passione dñ qͣm
uascha illud prefigurabat. dato est
tum .xx. mocayce etatis numero cõs¬

Expanded text:
mine gentili consilium acciperet, et faceret mine gentili consilium acciperet, et faceret omnia quaecunque diceret illi, nisi ut formam humilitatis populorum principibus daret, et futuri sacramenti designaret imaginem. 2. Sciebat enim quandoque futurum quod per populum ex gentibus congregatum ea quae in lege deerant, eo suggerente, complerentur, bonumque et spiritualem intellectum afferret ad legem Dei, et sciebat quia audiret eumdem legisque diminutio, suggerente Evangelio, compleressit itaque post haec populus quadragesima septima die egressionis Israel ex Aegypto ad montem Sina; ibique Moytem ascendit et Dominus in montem descendit? Mons quippe, altitudo contemplationis nostrae est, in qua ascendimus; ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt, intuenda sublevemur. Sed in hanc Dominus descendit, quia sanctis multum proficientibus parum inquagesima die post passionem Domini, quam pascha illud praefigurabat, datus esttum viginti Mosaicae aetatis numero cons
Abbreviated transcription (Latin):
mes nomen dm̃ dĩ tui inuanu. sdx
ne estunes c̾aturam esse filium dei
qm̃ om̃is c̾atun uanitati subiectaẽ
requies nob̾ sempit̾ua ꝓmittitur:
septimu diem sc̃ĩficauit ds. In aliis
enim dieb. oꝑum non ẽ nõiata scĩfi¬
catio: nͥ in sabbato ubi dicitur. Re¬

Expanded text:
mes nomen Domini Dei tui in vanum . Id est, mes nomen Domini Dei tui in vanum . Id est, ne aestimes creaturam esse Filium Dei, quia omnis creatura vanitati subjecta est; requies nobis sempiterna promittitur. septimum diem sanctificavit Deus. In aliis enim diebus operum non est nominata sanctificatio, nisi in Sabbato, ubi dicitur: Re
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli xp̃i inuarietate lingua¬
tum p̾ceptio et signio inconueriit.
Int̾ytatur aũt synai rb: qd̾ signi¬
ficat ecc̃am. in qua et dominus moy¬
si loquitur. Q autez legem da turus
dominus migne et fumo desce̾dit:
hec significatq et fideles clantt᷑io
sue ostentͥõe illuminat.⁊ infideliũ
cculos ꝑ finiũ erroris obscurat. Ꝙ
uero indetur in caligine. hocsigͥcat
qr impii qui terrena sapiunt caligie̾
malicie eum descendente .i.in hũi
as in caligine uisꝯ legem dedit: qr
ueri tatem sue legis ñ secut̾is infide¬
ib qĩ per caliginem dixit. ut uuidẽ
ignorantie nr̃e et cognitõis
sue. E antẽq in decem u̾ba ꝯstituit:
et saxeis tabulis digito suo scripsit.
precepta ita sunc distributa ⁊ ut ta
Rimum de calogi mãdatũ. xxi¬
ad deum pr̾em ꝑtinet: duz dicit.
qr ut ħ aucliens unum diñ pre̾m co¬
lao: ⁊ nmultos fictos deos fornicatõ¬
nem tuam ñ esfundas.
Ecundum p̾ceptum ẽ ad filii
ꝑtinet: dum dicit. Non assu¬

Expanded text:
arietate linguarum, praeceptis et signis intonuerunt. Interpretatur autem Sinai rubus, quod significat Ecclesiam, in qua et Dominus Moysi loquitur. Quod autem legem daturus Dominus, in igne fumoque descendit, hoc significat quia et fideles claritas suae ostensionis illuminat, et infideles oculos per fumum erroris obscurat. Quod vero videtur in caligine, hoc significat quia impii qui terrenmalitiae eum descendentem, id est, 37as in caligine visus legem dedit, quia veritatem suae legis non secuturis infidelibus quasi per caliginem dixit: Ut videnteinnocentiae nostrae, et cognitionis suae. Eamdemque in decem verba constituit, et saxeis tabulis digito suo scripsit.praecepta ita sunt distributa, ut triaana. Primum Decalogi mandatum ad Deum Patrem pertinet, dum dicit: que ut haec audiens unum Deum patrem colas, et in multos fictos deos fornicationem tuam non effundas. Secundum praeceptum ad Filium pertinet, dum dicit: Non assu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsꝙͣ pret̾ matrimonii fedus
salusꝰ feminis misceatur ad explen
dam libicdinem. Nam sp̃alr̃ adult¬
um facit: qui pret̾ ouam ad alt̾a
Extum. non cocides. Et enini
ri posit. nͥ indumentum cibumq
porrigendo subuemat: ⁊idem ut¬
homicida tenebr.
Eptimii. non furtum facies.
qd̃ ẽ iniciũ rapacitt᷑is.
ecaniun: non falsum testimo¬
niuĩ dices. qd̾ ẽ crimẽ inẽdacii

Expanded text:
 praeter matrimonii foedera, aliis feminis misceatur, ad implendam suam libidinem. Nam specialiter adulterium facit, qui praeter suam, ad alteram Sextum: Non occides. Etenim nori possit nisi indumentum cibumque porrigendo subveniat, et idem homicida tenebitur. Septimum: Non furtum facies , quod est vitium rapacitatis. Octavum: Non falsum testimonium dices , quod est crimen
Abbreviated transcription (Latin):
Quo apeno: a que cuncte fluxer̾t.
Ad quemułut uirga lignũ passi¬
oms accessit. ut emauaret credẽ¬
tib grãm. Pxussa enimpetua: for̃
manauit. Paissꝰ in cruce xp̃e: si ci¬
entib lanacri gr̃am ⁊ donum spẽ¬

Expanded text:
Quo aperto, aquae cunctae fluxerunt, ad quem velut virga lignum passionis accessit, ut emanaret credentibus gratia. Percussa enim petra fons manavit. Percussus in cruce Christus sitientibus lavacri gratiam, et donum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mandatum pͥmũ ẽ in .uii. sicut
et dñs in euangelio ait: honora pa¬
trem tuum ⁊ mr̃em tuam qd̾ ẽ man¬
qͣrtum. nͥ qr ut p̾dictum ẽ in septeño
numero qui pertin ad diłctẽe pro¬
tum. Prunũ est in alt̾a cabula: Naz
ideo due cabule legio date sunt. Iube¬
turergo in hec p̃cepto filiis honorare
parentes. neq contuieliosos illis
cxiste̾. o officio piet̾tis reuerẽtiam
debitamprare. Nam qui parentibꝰ
honorem deferreñ nouit. quib part̾e

Expanded text:
hoc mandatum primum est in septem, sicut hoc mandatum primum est in septem, sicut et Dominus in Evangelio ait: Honora patrem tuum, et matrem tuam , quod est manquartum, nisi quia, ut praedictum est, in septenario numero, qui pertinet ad dilectionem proximi, primum est in altera tabula? nam ideo duae tabulae legis datae sunt. Jubetur ergo in hoc praecepto filiis honorare parentes, neque contumeliosos illis existere, sed officio pietatis reverentiam debitam praestare. Nam qui parentibus honorem deferre non novit, quibus parcere
Abbreviated transcription (Latin):
ad donum sp̃e oci pertinente. Dici¬
tur emmibi: Memento ut cliem sa¬
bbati sanctifices. Sex dies oꝑabis.
et facies omuia opatua. Septimꝰ
aũt dies sabbatum ẽ clincłitur: nõ
facies omne opo. In sex dieiuz opere:
sex miliuz amiorum oꝑatõ ꝯtinetur.
In septimo uero requies illio beati
regni. ⁊ temp ostenclitur qd̾ carnͣ¬
liter uidei sapientes et celebrãtes
peccant. Et hoc nenos ad fitem fal¬
nias et sabbata ur̃a: odiuit anima
mea: Quomͦ ergo sc̾ĩficata erunt:
sabbata illa q̃ elunt ds: Illud ergo
salbatum ẽ sanctificatum⁊ uͥ post:
bona uite eio huius oꝑa. requi eo no¬
b̾ et̾na ꝓmittit᷑. Ideoq quicꝗd agi¬
mus.si pp̃ futim seculirequiẽ faci¬
amus: ueracit᷑ sabbatum obseni¬
auius.
st hec tria p̾cepta: septenͣrio
succeclit innero mandatorũ.
ad dilectt̾e proximi ꝑtinẽs. et inci¬
pit ab honore parentũ. Q tñ mor
suis homo aperit oculos: ut ħ uitͣ
ab eorum dilectõe sumit exordiũ Ind̾

Expanded text:
ad donum Spiritus sancti pertinentem. Dicitur enim ibi: Memento ut diem Sabbati sanctifices. Sex dies operaberis et facies omnia opera tua; septimus autem dies Sabbatum est nomini Dei tui, non facies omne opus. 6. In sex dierum opere sex millium annorum operatio continetur. In septimo vero requies illius beati regni et tempus ostenditur, quod carnaliter Judaei sapientes et celebrantes peccant. Et hoc ne nos ad fidem nias et sabbata vestra odivit anima mea. » Quomodo ergo sanctificata erunt sabbata illa quae odivit Deus? Illud ergo sabbatum sanctificatum est, ubi post bona vitae hujus opera requies nobis aeterna promittitur; ideoque quidquid agimus, si propter futuri saeculi requiem faciamus, veraciter Sabbatum observamus. Post haec tria praecepta septenarius succedit numerus mandatorum, ad dilectionem proximi pertinens, et incipit ab honore parentum, quod tamensuis homo aperit oculos, et haec vita ab eorum dilectione sumit exordium; inde
Abbreviated transcription (Latin):
leditur. Et notanclum qr eicut
decem plagis ꝑcutuntur egrpcii:
Sic decem preceptis ꝯscribuntur
ur autem in duab tabłisi
scripta ẽ lex. nͥ aut pp̃ duo tes¬
tamenta significanta⁊ aut pp̃ illa
duo p̾cepta dilectionis proximũ ꝗbꝰ
bulis singulis explicata sunt. In ⁊¬
miu enimtria p̾cepta: ad deipertinẽ¬
tia cari tatem. In alt̾a uero septem:
pertinentia ad ꝓximitatem. s cur
lapidee hecclem tabule fuerint ⁊ in¬
si ad significandum eorum cor inde
feram ab eis cor lapideum. ⁊ aibo:
eis cor carneum unde et apło ait. Nõ
in tabulis lapideis: d in tabulis
cordis camnalib. Neq emm heci
tabule carnales uolunt. ut carna¬
lit̾ sapiamus. o qr in comꝑatt̃e
lapidis qui sine sensuẽ caro sẽtit:
idenco per lapidis dinicie signi¬
ficatuẽ cornon intłłigens. ⁊ ꝑ
no ñ facietis nob̾ decs argẽteo
etau̾reo. altare detr̃a facietiom. Al¬
tare emin deterra deo fac̾e ẽ in car¬
natõem mecliatoris spetare. Tũc qꝑ¬

Expanded text:
t. Et notandum quia sicut decem plagis percutiuntur Aegyptii, sic decem praeceptis conscribuntur lis. 1. Cur autem in duabus tabulis scripta est lex, nisi aut propter duo Testamenta significanda, aut propter illa duo praecepta dilectingulis tabulis explicata sunt. In una enim tria praecepta ad Dei pertinentia charitatem, in alia vero septem pertinentia ad proximi societatem. Sed cur lapideae eaedem tabulae fuerint, nisi ad significandum cor Judaeoferam ab eis cor lapideum, et dabo eis cor carneum . Unde et Apostolus: Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Neque enim hoc tabulae carnales volunt, ut carnaliter sapiamus, sed quia in comparatione lapidis, qui sine sensu est, caro sentit, idcirco per lapidis duritiem significatum est cor non intelligens, et per no: Non facietis vobis deos argenteos et aureos, altare de terra facietis mihi. Altare enim de terra Deo facere est incarnationem Mediatoris sperare; tunc quip
Abbreviated transcription (Latin):
apud dĩn imuitari. nec uaniari eum
qr ꝑ uaria tempora diu̾sa p̃cepit: S
cõfilii. Nõusunrõ aliud dm̃putãi.
aliud pulcritudinem eiꝰ. atq aliud
aliud pulcritudo.qr desistente pul¬
cutudine homo manet. ac ꝑ hoc q
ita intlligit. deum corpeum ẽe c̾dit:
dumpulcritudo et magnitudo dei
ẽ ip̃e. ⁊ aliuid qd imp̃oẽ. In orom̃te
dici seu conferte uiciis ea q̃ ordinͣte
aliqũ dicitur ꝓ stulticia et ñ ẽ apdꝰ
deum uero sũma simplicitao ẽ. Iuxͣ
hanc regulam. ⁊ cet̾a estimãda st.
Q umensus ⁊ ouũpotẽs sit de. Nõ
i deo celumet cr̃amimplet d̾s. ut coñ¬
tineant enur s ut ip̃a pocio contine¬
antur ab eo. Nec particula̾m d̾̃s im
plet omnia: s cum sit idẽuius uͥq
tainẽ ẽ totꝰ. Nõ ita putando ẽ ẽẽ
iom̃ibo deusut unaq̃qͣ res prom¬
agnitudine porcionio sue capiat
euni .i. maximͣ manus. ⁊ minima mi¬
nꝰ. dum sit pociꝯ ip̃e toti ui om̃ib.¬
siũ oumia imp̃o. Oumpotentia di¬

Expanded text:
dimus mutari; nec 117 variari eum, quia per varia tempora diversa praecipit, sed consilii. 5. Non usu nostro aliud Deum putare, aliud pulchritudinem ejus, atque aliud aliud pulchritudo; quia, desistente pulchritudine, homo manet. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo Dei est ipse, et aliud quod in ipso est. Inordinate dici seu conferri vitiis ea quae ordinataliquando dicitur pro stultitia, et non est. Apud Deum vero summa simplicitas est. Juxta hanc regulammensus et omnipotens sit Deus. 1. ideo coelum et terram implet Deus, ut contineant eum; sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus 118 implet omnia, sed cum sit idem unus, ubique tamen est totus. Non ita putandus est esse in omnibus Deus, ut unaqagnitudine suae portionis capiat te, id est maxima majus, minima minus, cum sis potius ipse totus in omnibussive omnia in ipso 2. Omnipotentiae di
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ĩmortał. qr solꝯ incõmuta¬
bilis ẽ. Nã aĩa morit᷑: dũ desẽte deo
de bono in malũ mutatur sic ⁊ ãgłꝯ.
forim ad formam transit. Q uͦ ñ
habet mat̾iam. innuita bile ẽ. sic̃:¬

Expanded text:
dicitur immortalis, quia solus incommutabilis. Nam anima moritur, dum, deserente Deo, de bono in malum mutatur, sic angelus,formi ad formam transit; quod vero non habet materiam, immutabile est, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmonẽ de usunro siunc hum̃na
inopia: Sic̃ et reliq̃u̾ba. quate¬
nus id quod ineffabileẽ: ut cũq
diei p̾sit. qui dec̾o ncħ digne hũa¬
mis ẜmo dicit. dum localis non sit
deus. localit̾ tũ in suis ambulat scĩs.
d̾s qui nec loco mouet̾ nec tp̃r. ĩ ser¬
uis tũ suis et rp̃r et loco mouetur.
quoriẽs ab eisdem localit̾ p̃dicat᷑.
Dum de do̾ nec secundũ quantita¬
te. nec sodin qualitate. nec scdin
situm. nͨ secundu habitũ aut mo¬
tum aliquid digne dicatur. In ẽ
tũ ei quodãmo latitudo caritatis.
qͣuos et ab errore colligit. et cõti¬
net inueritate. Inẽ ⁊̃ ei ⁊ longitu¬
do. que nos longaniinit̾ malos por¬
tat. donec emendatos patrie futẽ
restituat. Inẽ ergoquoq ei et alti¬
tu do ꝑ quam on mem sensũ sue sci¬
entie iumensitate exsuꝑat. Inẽ ei ⁊
ꝓfundũ quo tãpuãdos inferuis uix
taequitatem disponens pordiat.

Expanded text:
sermonem de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est, utcunque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit. 5. Dum localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat 119 sanDeus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco movetur, quoties ab eisdem localiter praedicatur. 6. Dum de Deo nec secundum quantitatem, nec secundum qualitatem, nec secundum situm, nec secundum habitum aut motum aliquid digne dicatur, inest tamen ei quodammodo latitudo charitatis, qua nos et ab errore colligit, et continet in veritate. Inest ei et longitudo, qua nos longanimiter portat, donec emendatos patriae futurae restituat. Inest ei et altitudo, per quam omnem sensum suae scientiae immensitate exsuperat. Inest ei et profundum, quo damnandos inferius justa aequitate disponens praeordinat.
Abbreviated transcription (Latin):
hrsis ob quam rẽ sit .i. ad excercitatc̃ẽ
fidei. Uisuero ꝑ qͣm fit. obscurit̾s ẽ dĩa¬
Male enim sentiẽdoreentiã ñ adq¬
runt adinchilum enĩtẽdũt. hraici
ingentistudio mendacia sua discũt.
et labore uehem̃ti ne ad unitatẽ eccłie

Expanded text:
sis ob quam rem fit, ad exercitationem fidei. Vis ergo per quam fit, obscuritas est diviMale enim sentiendo essentiam non acquirunt; ad nihilum enim tendunt haeretici, ingenti studio mendacia sua discunt, et labore vehementi, ne ad unitatem Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
syd̾ũ. ac discussione elemẽtoꝵ. Et tñ ħ¬
ñ nͥ ad̾o hunt. uolando eĩ sr̃be ut aues
aere. ⁊ ĩnergẽtes inꝑfinidũ ut pisces
mare.⁊ ut peccora gradiẽtes tũmi dis¬
cupsunt. Uerũptũ totamente aucto¬
rẽs eorũ intllig̾e nolu̾nt. Quare nõ
posunt mialia bruta intirgare : quia
neccuit rõciñre. Id̾o u dissimiles gẽ
usq ad eorum cultum euanuerunt.
qmͦ uẽiat addĩ. philgophi aute
mũcli utiq deum oognou̾ũt. s quia
displicuit illis humilitas xͥ. in ĩuio
transierunt.⁊ ñ inuia. Idoq euanec¬
centes: gliam d̾i inmentacio mutan¬
erũt. ⁊ rectitudinem iue relinq̃nteo:
ni auftacros incederunt erroꝵ. Pri¬
Inꝑfc̃a quippe sapientia ẽ. ꝙ ten
etrando graditur ñ proficiendo. Qu¬
antoq plus ambulat. tanto mag̃
ab eoquod querit elongat. Quiuiã
metip̃m rel arguat. dñ in diaboli
fancib hesent¬

Expanded text:
siderum, ac discussione elementorum; et t habuerunt. Volando enim superbe, ut aves, aerem; et demergentes se in profundum, ut pisces, mare; et ut pecora gradientes, terram descripserunt, verumtamen tota mente Auctorem eorum intelligere noluerunt. 3. Quare non possunt animalia bruta interrogare? Quia nesciunt ratiocinari. Ideo non dissimiles gentsque ad eorum cultum evanuerunt. quomodo veniat ad Deum. Philosophi autem mundi utique Deum cognoverunt, sed quia displicuit illis humilitas Christi, in invio transierunt, et non in via. Ideoque evanescentes, gloriam Dei in mendacium mutaverunt, et rectitudinem viae relinquentes, in anfractus inciderunt errorum. 5. PriImperfecta quippe sapientia est, quo tend perdidit errando graditur, non proficiendo; quantoque plus ambulat, tanto magis ab eo quod quaerit elongatur. 6. Qui viam metipsum redarguat, dum in diaboli faucibus haese
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ mutatõe filiq posse alicuius uccare
mutantur fidẽ. ũ ꝗ ex ei generatist᷑
came. De etrore auctoris crahit᷑ a ꝙͦ¬
dã et nom̃ ⁊ culpa. uc ip̃ius uocabulo
cẽseat᷑: cuus errorẽ et sequit᷑. si c̃ ecc̃e
ꝑgumi inapocalipsin dicit᷑. Habes ten¬
entes doctͥuam balaam. ⁊ zͥ ezabel. Dor¬

Expanded text:
mitatione filios posse alicujus vocari. imitantur fidem, non qui ex ejus generati sunt carne. 18. De erroris auctore trahitur a dam et nomen, et culpa, ut ipsius vocabulo censeatur cujus et errorem insequitur, sicut Ecclesiae Pergami in Apocalypsi dicitur: Habes tenentes doctrinam Balaam, et Jezabel; doc
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dicitur catholica pro eo qd̾ uni¬
u̾salit̾ ꝑ omnẽ sit mũdũ diffusa.i
Namhr̃ticorũ eccłie in ꝑtib mun¬
di coartãtur: hec u̾o in toto orbe dif¬
fusa expanditur. paulo atrestan te

Expanded text:
ideo dicitur catholica pro eo, quod universaliter per omnem sit mundum diffusa. Nam hereticorum ecclesia in partibus mundi coartatur. Hec vero in toto orbe diffusa expanditur Paulo attestante
Abbreviated transcription (Latin):
eccłi am eatholicam siẽ et amici
nͥ eis. ꝓdẽ testante donnno ꝑieremi¬
am. qr mei oblitꝰẽ. Ecce ego adnũ¬
tibi. Heretici q̃uis legem et ꝓpħas ad
adimpleant. ex eo tñ ꝙ ca tholicinõ
tante. Si stet̾it moyses et samuel corã
me. ñ ẽ auima mea ad ppłm ustũ. Ei¬
ce eq a facie m̃a et egrediant᷑. Pinoy¬
sẽ quippe et samuel. legem accipe et ꝓ¬

Expanded text:
Ecclesiam catholicam: sicut et amici il eis prodest, testante Domino per ecce ego annuntibi . » Haeretici, quamvis legem aut prophetas adimpleant, ex eo tamen quod catholici non tante: « Si steterit Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum. Ejice eos a facie mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et
Abbreviated transcription (Latin):
temptatur gladus. Causa p̃uitt̃is
hitice. doctrinis ẽ ꝓpagata eccłia.:
Qam ana simplici tindẽ fice uige¬
bat. Herericorũ gͥ crcasione ꝓpagati
sunt doctores in fide. et ꝑ accumẽ hĩ¬

Expanded text:
tentatur gladiis. Causa prauitatis haeretice, doctrina est propagata aecclesiae. Nam antea simplici tantum fide uigebat. Hereticorum igitur occasione propagati sunt doctores in fide, et per acumen her
Abbreviated transcription (Latin):
nes existunt.idẽ siue quas apagũis
ꝑtulit in marciubꝵ siũ qͣs ab ħrti¬
cis ꝑft̃ in lui̾sis concertationib. Utr¬
ꝯͥ q aũt ꝑ gr̾am dei exsuꝑat. partim
male c̾clentes a se repllit. Sc̃a eccłia
contra gentiliuz atq hr̃ticorũ ꝑnu¬
caciam sũmo ꝑe sapientia et paci¬

Expanded text:
nes existunt, id est, sive quas a paganis pertulit in martyribus, sive quas ab haereticis perfert in diversis concertationibus. Utrasque autem per gratiam Dei exsuperat, partim male credentes a se repellit. 4. Sancta Ecclesia contra gentilium atque haereticorum pervicaciam summopere sapientiam et pati
Abbreviated transcription (Latin):
Uesote anina. ob¬
secro te. dep̃cor te.
imploro te. neqͥd
ultra leuiter agas
ne quid incõsul¬
te geras. ne cem̾e
aliquid facias: ne repetat᷑ malui.
nerenascatur pocõ ⁊ neredeat:
inquitas. ne recurrat malicia:
ne denuo exoriatur nequicia.
ne resuuiat inusticia uires. Ra¬
tio ixudet. scito homo temetipor.
scito quid sis. scito cur ortus sis.
quarenatus sis. in quemusuz
geuito sis. quare sis fcũs. qua
condlitionesis elitus. ad quam¬
remsis inseculo ꝓcreato. memĩto
conditionis tue ⁊ uature tueor¬
dinem serua. esto qd̾ fcuo es ⁊ qͣ¬
lem te deus fecit. qualem te fr̃or
coͣlidit. qualem te c̾ator instituit.
Serua rectamfidem ⁊ ceue sin¬
cerun fidem: custocli ĩ temeratã
fitem. maneat inte recta fites. sit
uite incorrupta confessionis fi¬
des: nulla te insipiens dectrina
decipia. nulla religio ꝑuersa cor¬
uꝑiat corrumpat: nulla prauit¬
aꝯ afitei sccietate diuertat. nich
temere de xp̃o loquaris ⁊ nichil
de deo prauum ut impium sensi¬

Expanded text:
eso te, anima, obsecro te, deprecor te, imploro te, ne quid ultra leviter agas, ne quid inconsulte geras, ne temere aliquid facias, ne repetatur malum, ne renascatur peccatum, ne redeat iniquitas, ne recurrat malitia, ne denuo exoriatur nequitia, ne resumat injustitia vires. 2. Scito, homo, temetipsum; scito quis sis, scito cur ortus sis, quare natus sis, in quem usum genitus sis, quare sis factus, qua conditione sis editus, aut quare sis in hoc saeculo procreatus; memento conditionis tuae, naturae tuae ordinem serva. Esto quod factus es, qualem te Deus fecit, qualem te factor condidit, qualem te creator instituit. 3. Serva rectam fidem, tene sinceram fidem, custodi intemeratam fidem, maneat in te recta fides. Sit in te incorrupta confessionis fides, nulla te insipiens doctrina decipiat, nulla religio perversa corrumpat, nulla pravitas a fidei soliditate avertat. Nihil temere de Christo loquaris, nihil de Deo pravum, nihil impium senti
Abbreviated transcription (Latin):
Ustumẽ principem legib legibꝰ te¬
obtemperare sus. Tuc enimineãt¬
uira sua ab omnib custoclienda
existimet: qñ ⁊ ip̃e illis reuerẽtiã
urebet. Principes legib tenereͥ
sins. nec in se posse dampnare in¬
ra que in subi ectis ꝯsticiunt. Ins¬
ta est enim uocis eorumauctori¬
tagisi qd pplis phitent sͥ paciã¬
tur. Enbreligionis disciplina scłi
potestates subiectesunt. ⁊ ꝙͣuisi
lo tamenfideitenentur adstricti. ut
fi deiplicationez morib boniᷤ con

Expanded text:
ustum est principem legibus obtemperare suis. Tunc enim jura sua ab omnibus custodienda existimet, quando et ipse illis reverentiam praebet. Principes legibus teneri suis, nec in se posse damnare jura quae in subjectis constituunt. Justa est enim vocis eorum auctoritas, si quod populis prohibent, situr. Sub religionis disciplina seculi potestates subjectae sunt. Et quamvis lo tamen fidei tenentur astricti, ut fidei praedicationem moribus bonis con
Abbreviated transcription (Latin):
magnitud mẽ diuinitatis eiꝯ
nullꝯ pꝯsit sensꝯ atting̾e: etiã
nͨ angelicꝰ. quamuis usq ad pa¬
rilitatẽ angelicam hinnana post
resurrectionẽnature᷑ ꝓficiat. et
ad contemplandum deumindefes¬
sa consurgat. Uidere tñ ciꝯ essẽ¬
tiam plene nõ ualet qmuec ip̃a
ꝑfectio angłica in totum attĩgit
dei que exsuꝑat omnẽ seu sũait
subaudias ⁊ angłoruz. dola enl
cunitas sibi in cegra nota ẽ ⁊ hũa¬
nitas axp̃o sꝯcepta. que t̾cia ẽ in
triuitate poã Incelligibilit̃ qͦda
miro m̾o dei eẽntia scire̾ pot̾ duz
eẽ cclitur: Opꝰ u̾o eius quol utiq
equan ei non pot. ⁊ iudicia a null¬
o penitꝰ sciuntur. Dei secreta iu¬
dicia. ñ pꝯse sensu penetrare uel
uenerar ea opꝯ ẽ er tim̾e̾ ñ discu¬

Expanded text:
magnitudinem divinitatis ejus nullus possit sensus attingere, etiam nec angelicus, quamvis usque ad parilitatem angelicam humana post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa consurgat, videre tamen ejus essentiam plene non valet, quam nec ipsa perfectio angelica in totum attingit Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias, etiam angelorum. Sola enim nitas sibi integre nota est, et humanitas a Christo suscepta, quae tertia est in Trinitate persona: 2. Intelligibiliter quodam miro modo Dei essentia sciri potest, dum esse creditur. Opus vero ejus, quod utique aequari ei non potest, atque judicia a nullo penitus sciuntur. Dei secreta judicia non posse sensu penetrari, vel venerari ea opus est, et timere, non discu
Abbreviated transcription (Latin):
rõ usu ds̃ zelare dicitur uł
dolere. Horũ enminotiuu
apa deum ꝑturbatio nulla ẽ: apel
quẽ tranqllitas sũma ẽ. Nõita
ẽ p̃cipitanda mentis sinaut c̃cla

Expanded text:
ro usu zelare Deus dicitur, vel dolere. Horum enim motuum apud Deum perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est. Non ita est praecipitanda mentis sententia
Abbreviated transcription (Latin):
pub̃ que ꝑlinguam fuit sepe clici¬
mus illa ⁊ illa lingua: Ita ⁊ ꝓ di̾ u̾bo
osponitur. qr mos ẽ ut oreu̾ba for¬
mentur. ⁊ si uolueris gen̾e lecutio¬
nis illo demostrareis ꝗ efficit ꝑidꝙ

Expanded text:
uae per linguam fiunt, saepe dicimus illa et illa lingua, ita pro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut verba ore formentur. Et si volueris genere locutionis illo demonstrare, quo is qui
Abbreviated transcription (Latin):
siones q̃s de affectione humnͣ du¬
cit scriptura ad deum. ut et uix̃ se
incõmutabił sit c̃dendo. ⁊ tũ pro
causarum effectib ut faciliꝯ in¬
telligatur: nr̃e locutionis ⁊ nuita¬
bilitatio gen̾e applłetur.Tã cle¬
ment̾ deus humaue consulit et ĩ

Expanded text:
siones, quas de affectione humana ducit Scriptura ad Deum, ut et juxta se incommutabilis sit credendus, et tamen pro causarum effectibus, ut facilius intelligatur, nostrae locutionis et mutabilitatis genere appelletur. 3. Tam clementer Deus
Abbreviated transcription (Latin):
liter u̾ba legis ꝑcurrit. s io
qui eam sensu int̾roris intlligẽ¬
tie ꝑspicit. Nam quilitr̾am legis
intendunt. eiꝯ occulta penetrareũ
posunt. Qultienim nouinelłi¬
gendo spuitalit̾ scripturas. nec e¬
as recte sentiento in heresim deu¬
olutisunt: atq in multis erron¬
b defluxerunt. In solis fidelibus
religata ẽ lex: restante domno ꝑ¬

Expanded text:
liter verba legis percurrit, sed is qui eam sensu interioris intelligentiae perspicit. Nam qui litteram legis intendunt, ejus occulta penetrare non possunt. 2. Multi enim non intelligendo spiritualiter Scripturas, nec eas recte sentiendo, in haeresim devoluti sunt, atque in multis erroribus defluxerunt. 3. In solis fidelibus religata est lex, testante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
legere poetarum: qr ꝑ obletim̃ta
i anium fabularum mentẽ exti¬
tant ad incentiua libroiũ. ⁊ĩ enĩ
solum t̾ura offerento demombus
immolatur: s ⁊̃ eoruuidẽa libencio¬
plius meclitareͥ dełetantur genti¬
lium dcã ꝓpt̾ rum entẽ et oruatu
ẜinonem: quam scripturã scãm pp̃
eloquium humile. s quid ꝓcest ĩ
et in anisc̾e in diuiuis. caduca se¬
qui signienta. et celestia fastidire
nustia: Cauendi sunt tales libri:
et pp̃ amorem sc̃arũ scripturaꝵ ui¬
tandi. Gentilum dcã extĩo u̾boꝵ
el oq̃ntia intent. intĩ ꝯ uacua uͥ tu¬
tio sapientie manent. El quia
mus inquit thesaurũ istũ ĩ uasis
fictilib. Sermo quippe dei cocult¬
um habet fulgorem sapientie ⁊
ueritatis. repositum in uerboru
uilissimis uasculio. Iteo libri sci
simplici sermone conscupti sũt:
ut nou in sapientia u̾bi s in ost

Expanded text:
legere poetarum, quia per oblectamenta legere poetarum, quia per oblectamenta inanium fabularum mentem excitant ad incentiva libidinum. Non enim solum thura offerendo daemonibus immolatur, sed etiam eorum dicta libentiplus meditari delectantur gentilium dicta propter tumentem, et ornatum sermonem, quam Scripturam sanctam propter eloquium humile. Sed quid prodest in et inanescere in divinis; caduca sequi figmenta, et coelestia 297 fastidire mysteria? Cavendi sunt igitur tales libri, et propter amorem sanctarum Scripturarum vitandi. 3. Gentilium dicta exterius verborum eloquentia nitent, interius vacua virtutis sapientia manent; eloquia mus, inquit, thesaurum istum in vasis fictilibus . 4. Sermo quippe Dei occultum habet fulgorem sapientiae et veritatis repositum in verborum vilissimis vasculis. 5. Ideo libri sancti simplici sermone conscripti sunt, ut non in sa