comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duas filias pristino munere. & scło
nobiles & in xp̃i timore deditas
Post ista munera mater ipsorũ flauia
post mariti obitũ monasteriũ pu¬
ellarũ in supra dicta urbe ueson¬
tione construxit. om̃iq munimine
roborans. multarũ puellarũ contio¬
nẽ adunauit. Iantũ in ris uiri dĩ
gr̃a flagrauit. ut omnia faleramen¬
ta presentis uitȩ tempnentes ad
omni potentes dĩ cultũ anhelarent.
parua hominib uideant᷑. erit ob̾¬
trectatorũ latratib patens. condi-¬
toris tamen largitio arque in mini¬
mis. ut in magnis miseri corditer
aspirat: nec difert in modicis au¬
rem pi&atis ac comodare. sicut
in maximis exaudit uota p&entis
Quadã die cũ uir argregnis colum¬
banus ad precidendã messẽ. cum
fratrib penes calmẽ quã baniariciã
uocant uenisset. & blando cõmodoq
austro flante falce segetẽ se carent.
euenit ut unus eorum teudegifilus
nomine digitũ falce p̃cideret. nrc

Expanded text:
duas filias pristino munere et seculo duas filias pristino munere et seculo nobiles et in Christi timore deditas. Post ista munera mater ipsorum Flavia post mariti obitum monasterium puellarum in supradicta urbe Vesontionis construxit, omni munimine roborans, multarum puellarum contionem adunavit. Tantum in eis viri Dei gratia flagravit, ut omnia faleramenta praesentis vitae temnentes, ad omnipotentis Dei cultum anhelarent. parva hominibus videantur, erit obtrectatorum latratibus patens; conditoris tamen largitio aeque in minimis, ut in magnis, misericorditer adspirat nec defert in modicis aurem pietatis accommodare, sicut in maximis exaudit vota petentis. Quadam etenim die cum vir egregius Columbanus ad precidendam messem cum fratribus poenes calmen quam Baniaritiam vocant venisset et, blando commodoque austro flante, falce segetem secarent, evenit, ut unus eorum Theudegisilus nomine digitum falce praeciderit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
de monstrat. Grates conditori
ait qui sic apeticiones famulorũ
suorũ quasita dona largit᷑. Quẽ
uir sc̃is suis manib receptũ sacra¬
uit sacroq lauacro ablutũ ipse¬
suscrpit: Donatũq nomen in¬
ponit. matriq ad nutriendũ reddit.
Q ui post altus in eodẽ monasterio sapi¬
entia inbutus. uesontionẽnsi pontifex
prefectus. nunc usq suꝑ est randẽ
cathedram regens. Qui post inamo¬
re beati columbani. ipsius regulȩ
monasteriũ uirorũ construx̃. quod
palaciũ non cupant. ob ueterũ mo¬
nimenta murorũ. Ad diditq post
rũ bonitatis largitor famuli sui
promissũ. aliũ filiũ ramelenum
nomine. qui nobilitate & sapientia
pollens. post patris obitũ uirius
honore est suffectus. quã uis secu¬
lari abitu. tamen increatoris amore
uigil. Nam & ipse inamore brati
uiri insaltu uirense suꝑ hunc ui¬
sonã fluuiolũ. monasteriũ exrius
regula construxit in quo siagriũ
abbatẽ prefecit. Ad deditq adhuc

Expanded text:
demonstrat, grates conditori demonstrat, grates conditori agit, qui sic ad petitiones famulorum suorum quesita dona largitur. Quem vir sanctus suis manibus receptum sacravit sacroque lasuscepit, Donatumque nomen imponit, matrique ad nutriendum reddit; qui post alitus in eodem monasterio sapientia inbutus, Vesontionensis pontifex praefectus, nunc usque superest, eandem cathedram regens. Qui post in amore beati Columbani ex ipsius regula monasterium virorum construxit, quem Palatium nuncupant ob veterum monimenta murorum. Addiditque post eum bonitatis largitor famuli sui promissum alium filium Chramelenum nomine, qui nobilitate et sapientia pollens, post patris obitum in eius honore est suffectus, quamvis seculari habitu, tamen in creatoris amore vigil. Nam et ipse in amore beati viri in saltum Iorensem super Novisona fluviolum monasterium ex eius regula construxit, in quo Siagrium abbatem praefecit. Addiditque adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
arua in colunt regebat. Huic so¬
boles nulla erat: ut iuuencus de
racharia & eli sabeth ait. grauius
ut donũ iam disperantib esset.
Hic cũ coniuge sua flauia nomine
& genere & prudentia nobili. ad
beatũ columbanũ ex ue soncioni
dño dep̃caret᷑. se multis opibus
esse ditatos. sed cui hereditatẽ
post obitũ relinquerent heredẽ
eius nomini consecretis. mibiq
ex lauacro suscipiendũ tradatis.
ꝓuobis ego dñi clementia inplo¬
rabo ut non solũ eũ quẽ dño uo
ueritis habeatis. uerũ etiã quan¬
ta uolueritis post pignora susci¬
piatis. At illi lȩto animo promit¬
tunt se rius imperus parituros.
tantũ pro ipsis dñi misedĩam
non desinat inplorare. Spondet
uir dĩ munerib plenus se in prom¬
tu habere tantũ ne pacti foedus
studeant molare. Mirũ dictu.
uix domi remeant. donũ creato¬
ris aluo grauida mater futura
expectat. Editũ aduirũ dĩ de¬
fert. suis orationib largitũ munꝰ

Expanded text:
arva incolent regebat. Huic soarva incolent regebat. Huic sobolis nulla erat, ut Iuvencus de Zacharia et Helisabeth ait: Gratius ut donum iam disperantibus esset. Hic cum coniuge sua Flaviam nomine et genere et prudentia nobilem ad beatum Columbanum ex VesontionensDominum deprecaretur: se multorum opum esse ditatos, sed, cui hereditatem post obitum linquerent, heredemeius nomini consecretis mihique ex lavacro suscipiendum tradatis, pro vobis ego Domini clementiam implorabo, ut non solum eum quem Domino vovetis habeatis, verum etiam, quantum volueritis, post pignora suscipiatis'. At illi laeto animo promittunt se eius imperiis parituros, tantum pro ipsis Domini misericordiam non desinat implorare. Spondet vir Dei muneribus plenus se in promptum habere, tantum ne pacti foedus studeant violare. Mirum dictu! vix domi remeant, donum creatoris alvo gravida mater futura expectat. Editum ad virum sanctum defert, suis orationibus largitum munus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uehementia imbriũ. nec om̃ino
nubila celi dare terris pluuiam
quie scebant. Quid inter hȩc uir
dĩ ager&. anxio corde pensabat.
Armauit mente fides. docuit im¬
petrare oportuna. Accersiuitq
om̃s. ac segetẽ precidi iubet.
Mirant᷑ illi patris imprriũ. nec quis¬
quã patri cognitũ depromit. Ue¬
nerunt om̃s falceq inter diffusio¬
nẽ imbriũ secant segetẽ. patrẽq
quidagat conspiciunt. Ille quatu¬
or plenos religione uiros per qua¬
tuor angulos messis preponit
nũ ex sco thorũ genere. quartũq
gurginũ genere brittonẽ. His
ordinatis. ipse cũ reliquis medius
messem precidebat. Mira uirtus
fugiebat imber a segete. & undiq
pluuia diffundebat᷑. medios tan¬
tũ messores solis ardor torrebat.
&tusq uehemens quo usq conde
rent messem afflauit. Sic fidrs
& oracio meruit. ut pulsa pluuia
ȩstũ inter imbres haber&.
nomine uualdelenꝰ. qui gentes
quȩ intra alpiũ septa. & iuranis altꝰ

Expanded text:
cum vehementia imbrium, nec omnino cum vehementia imbrium, nec omnino nubila coeli dare terris pluviam quiescebant. Quid ad haec vir Dei ageret anxio corde pensabat: armavit mentem fides, docuit impetrare opportuna, accersivitque omnes, ac segetem praecidi jubet. Mirantur illi Patris imperium; nec tamen quisquam Patri cogitatum depromit. Venerunt omnes falcibusque inter diffusionem imbrium secant segetem, Patremque quid agat conspiciunt. Ille quatuor plenos religione viros per quatuor angulos messis praeponit, num ex Scottorum genere quartumque Gurganum genere Brittonem. His ordinatis, ipse cum reliquis medius messem praecidebat. Mira virtus ! fugebat imber a segete, et undique pluvia diffundebatur; medios tantum messores solis ardor torrebat, aestusque vehemens, quousque messem conderent, afflavit. Sic fides et oratio meruit, ut, pulsa pluvia, aestum inter imbres haberet.nomine Waldelenus, qui gentes qui intra Alpium septa et Iurani saltus
Abbreviated transcription (Latin):
ad areamq uenientes uirga messẽ
cedere cum fidei gr̃a aggressist̃.
Uidens ergo pat̾ fitẽ infiliis. & o¬
boedientiȩ grãm habundare : sinite
inquit fessa egritudure menbra
a labore reficere. Mirant᷑ de sospi¬
tate oboedientes. nullo doloris
uestigio remanente. mensasq
parare iubet. ut uberi gaudio om̃s re¬
ficerent᷑. Increpant᷑ deinde in oboe¬
dientes. ignauia fidei arguit᷑. longi¬
tudo egritudinis denuntiat᷑. Mira
ultio. Nam supra metã anni obor¬
dientes egritudinis pęna ita uelre¬
menter exiussit. ut uix mortem
euaderent. Impleueruntq mensu¬
rã poenitentiȩ. de suscepto in oboe
uenerat. ut copia segetũ horreis
conderet᷑ nec prorsus uis uentorũ
nubes cũpilare cessabat. Urgue¬
bat sanr necessitas. ne inare mes¬
sis spice instipulã germine misso
perirent. Eratq uir dĩ apud fon-¬
tanas coenobiũ. ubi & messium
copiã nouus ager locupletẽ dede¬
rat. Irruebantꝰ uentorũ flabra.

Expanded text:
ad areamque venientes, virga messem ad areamque venientes, virga messem cedere cum fidei gratia adgressi sunt. Videns ergo pater fidem in filiis et oboedientiae gratiam habundare: 'Sinite', inquit, 'fessa egritudine membra a labore reficere'. Mirantur de sospitate oboedientes, nullum doloris vestigium remanente, mensasque parare iubet, ut uberi gaudio omnes reficerent. Increpantur deinde inoboedientes, ignavia fidei arguitur, longitudo egritudinis denuntiatur. Mira ultio ! nam supra metam anni inoboedientes egritudinis poena ita vehementer exussit, ut vix mortem evaderent; impleverunt mensuram poenitentiae de suscepto inoboedievenerat, ut copia segetum horreis conderentur, nec prorsus vis ventorum nubes cbat sane necessitas, ne maturae messis spicae in stipulam germine emisso perirent. Eratque vir Dei apud Fontanas coenobium, ubi et messium copiam novus ager locupletem dederat. Irruebant ventorum flabra
Abbreviated transcription (Latin):
duxit. ut ad lignonẽ annẽ perger&
dinẽ aduenire. nec prorursus reti
teneri. seduelut in parietẽ inpin¬
gerent retro reuertere. Labo¬
rauit itaq pertotã diẽ. neue
unũ capere quiuit. Reuersus
patri renntiat defrustrato labore.
Ille in obedientẽ increpat. cur non
ad enuntiatũ perge locũ properass&
Attq denuo uade cito. & ad denun¬
tiatũ perge locũ. Peruenit itaq
& undis rete opposuit. copia est
rete impletũ. ut uix p̃multitudi-¬
ne trahi potuiss&. Hȩc nobis supͣ
dictus gallus sȩpe narrauit
puli sinu a quo ursũ expulerat.
diuq ibi oratione & iriunio corpꝰ
afflixerat. cognouit per reuela¬
tionẽ fratres qui penes luxouiũ
erant diuersis morborũ generib
uexare. nec amplius remansisse.
quã qui egrotis ad ministrabant.
Egressus itaq despecii. ad luxouiũ
uenit. Cumq om̃s afflictos cer¬
ner&. imperat ut om̃s surgant.
adq messem in arra uirga cędant.
Surrexerunt ergo. quorũ consci¬
entiã oboedientiȩ ignis urebat.

Expanded text:
duxit, ut ad Lignonem amnem pergeretdinem advenire nec prorsus retem tenere, sed, velut in parietem inpingerent, retro revertere. Laboravit itaque per totam diem neve unum capere quivit; reversus, patri renuntiat de frustraIlle inobedientem increpat, cur non ad denuntiatum locum properasset. Aitque denuo: Vade cito, ad denuntiatum perge locum'. Pervenit itaque et undis rete opposuit, tantaque piscium copia est rete impletum, ut vix prae multitudine trahi potuisset. Haec nobis supra dictus Gallus sepe narravit. puli sinu', a quo ursum expulerat, diuque ibi oratione et ieiunio corpus adflixerat. Cognovit per revelationem, fratres qui poenes Luxovium erant diversis morborum generibus vexari nec amplius remansisse, quam qui egrotis administrabant. Egressus itaque de specu, ad Luxovium venit; cumque omnes adflictos cerneret, imperat, ut omnes surgant atque messem in area virga cedant. Surrexerunt ergo, quorum conscientiam oboedientiae ignis urebat,
Abbreviated transcription (Latin):
conseia obiurgaretur. nisi quia presentiũ
penarũ humanitas. non siner& animani
postmodũ cruatibus dampnari: & di¬
consentientis depromere. perquem fur¬
rat transgressio propagata & hunc
habere indicẽ cuius suasionib malis
diu decepta obtemperauerat. ut post
penas illatas cognoscer&. non diabolo
sed creatori debere creaturã obȩdire:

Expanded text:
conscia objurgaretur, nisi quia praesentium conscia objurgaretur, nisi quia praesentium poenarum immanitas non sineret animam postmodum cruciatibus damnari, et diconsentientis depromere, per quem fuerat transgressio propagata; et hunc habere judicem, cujus suasionibus malis diu decepta obtemperaverat, ut post poenas illatas cognosceret non diabolo sed Creatori debere creaturam obedire
Abbreviated transcription (Latin):
in iustã animã. corripuit grauissimũ
facinus plena grauiori. ac suꝑ fessos
artus excitauit odiũ liciti cibi. nec
ualebat turbata mens aliud quicquã
quã furfures. frondesq & herbarũ
agrestiũ mixturã edere. Cumq
iam per multos dies hȩc ultio super
animã trans gessione deceptã mane¬
r&. et sihora refectionis supra dictũ
cibũ ad duci postularet. uidit spe¬
ciem a primagni secũ comedere.
& more cornosȩ suos cibos grunmo
uentilare. At illa paue factaᷤ. in ter¬
rogauit quȩ ess&. Respondit bestia.
Annescis quia egosũ: cibos quos modo
usq pertrans gressionẽ comedisti.
tecũ rgo comẽdi. & amodo scias.
per anni circulũ hunc cibũ habebis.
Per mansit ergo cib peruertentis
annimetã. nec prorsus aliud edebat
quã furfures. frondesq arborũ
autherbarũ agresta & fecis quar
excerinsȩ reliquiis proicit᷑. Quid
enim fuerit. ut diaboli uoce fragi¬
lis mens misere trans gressionis

Expanded text:
injustam animam, corripuit gravissimum injustam animam, corripuit gravissimum facinus poena graviori, ac super fessos artus excitavit odium liciti cibi, nec valebat turbata mens aliud quidquam quam furfures frondesque et herbarum agrestium misturam edere. Cumque jam per dies multos haec ultio super animam transgressione deceptam maneret, etsi hora refectionis supradictum cibum adduci postularet, vidit speciem apri magni secum comedere, et more coenosae suis cibos grunnio ventilare. At illa pavefacta interrogavit quae esset. Respondit bestia: An nescis quia ego sum? cibos quos usque modo per transgressionem comedisti, tecum ego comedi, et amodo scias per anni circulum hunc cibum habebis. Permansit ergo cibus per vertentis anni metam, nec prorsus aliud edebat quam furfures frondesque arborum aut herbarum agrestium, et faecis quae ex cervisiae reliquiis projicitur. Quid enim fuerit ut diaboli voce fragilis mens miserae transgressionis
Abbreviated transcription (Latin):
animã reddidiss&. tanta suauitas
odoris cellulã repleuit. ac sibal¬
sama inibi crederes desudare.
Quid hoc fuerit. ut hanc creaturã
aquȩ in lactis speciẽ uerteret. uel
oleũ fluendo multiplicare iube¬
r& nisi quia miseratio diuina aliis
ostendere uoluit. qualiter supra¬
dicta nocte diuina clementia egrã
uisitauit. & dũ illa sodalib no
studiũ conlatarũ. non omisimus
tradere postrritati. simulq quȩ ad ter¬
rorem durȩ acignane menti profuisse
comperimus. intimare curamus. Quȩ¬
dam & enim puella nobilis genere.
bonȩ uite intentã ac religionis formã
aggressus antiquus anguis. denuo
per transgressionis uitiũ deparadyso
euellere excitauit. gulȩ auiditatẽ
ac esuriem furtiuo cibo aggressa
est satiare. quod facinus per spatia
temporũ non deprehensa patrauit.
nec prorsus alicui ex sodalib pate¬
factum est. Cumq ergo diugulȩ
auiditas animã macularet. dedit
iustus arbiter iustã sententiã suꝑ

Expanded text:
animam reddidisset, tanta suavitas animam reddidisset, tanta suavitas odoris cellulam replevit, acsi balsama inibi crederes desudare. Quid hoc fuerit ut hanc creaturam aquae in lactis speciem verteret, vel oleum fluendo multiplicare juberet, nisi quia miseratio divina aliis ostendere voluit qualiter supradicta nocte divina clementia aegram visitavit? Et dum illa sodalibus nostudium collatarum miracula non omisimus tradere posteritati, simulque quae ad terrorem durae et ignavae menti profuisse comperimus intimare curamus. Quaedam etenim puella nobilis genere abonae vitae intentam ac religionis formam aggressus anguis, denuo per transgressionis vitium de paradiso evellere excitavit. Gulae a viditatem ac esuriem furtivo cibo aggressa est satiare: quod facinus per spatia temporum non deprehensa patravit, nec prorsus alicui ex sodalibus patefactum est. Cumque ergo diu gulae aviditas animam macularet, dedit justus Arbiter justam sententiam super
Abbreviated transcription (Latin):
oppleuerat. in lacte commutatum
quęrit experimentũ. utrũ hoc quis¬
piam sodaliũ commutass&. Ille in¬
quiunt. Annescis quia hic lac non
fuerit. Tunc egra ait. Nequaquã
hoc lac oro uram animã consumite.
ac inquirere sinite. Cumq illȩ
attentius cognoscere uellent. ma¬
trẽ uocant. reiq causã indicant.
Illa itaq ut diligentius cognoscer&.
oleũ alacte separare iubet. Cumq
segregassent oleũ alacte. & nibil
super specie lactis remansiss&. cepit
oleũ denuo crescere. & uberius
auase manare. Tunc demũ hȩ quȩ
astabant di uirtutẽ cognouere.
quod studio om̃i colligerunt. & de
inlustria sacrario condiderunt.
Testes sunt huius rei burgundofora
pontifexq meldensis urbis. & uual¬
debertus abba luxouiensis. cenobii.
Nam & ygrȩ quȩdã quae deeodem
oleo sunt ad trectate pristinę sunt
sanitati redditȩ. Blithildis uero
omni iocunditate repleta. felicẽ
prestolabatur xitũ. Quȩ cũ cȩlo

Expanded text:
oppleverat in lacte commutatam, oppleverat in lacte commutatam, quaerit experimentum utrum hoc quispiam sodalium commutasset. Illae inquiunt: An nescis quia hic lac non fuerit? Tunc aegra ait: Nequaquam hoc lac oro vestram animam consumite, ac inquirere sinite. Cumque illae attentius cognoscere vellent, Matrem vocant, reique causam indicant. Illa itaque ut diligentius cognosceret, oleum a lacte separare jubet. Cumque segregassent oleum a lacte et nihil super specie lactis remansisset, coepit oleum denuo crescere et uberius a vase manare. Tunc demum hae quae astabant Dei virtutem cognovere, quod studio omni collegerunt et de industria sacrario condiderunt. Testes sunt hujus rei Burgundofara, pontifexque Meldensis urbis, et Waldebertus abba Luxoviensis coenobii. Nam et aegrae quaedam quae de eodem oleo sunt attrectatae, pristinae sunt sanitati redditae; Blithildis vero omni jucunditate repleta felicem praestolabatur exitum. Quae cum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
ac ut correptȩ debitos cantus per¬
solurrent monuit. ipsaq per sep¬
tem de inceps dies grauib febriũ
ictuata correptionibus octauo die
bonitatis ac muneris institutor. rur¬
sus pietatis suȩ munera largiri non
distulit. Nam quȩdã puella nomine
blithildis intra adolescentiȩ annos
insupra dicto eenobio conuersa est.
Quȩ cũ diu regularis discipline ab¬
ȩnis confecta immobili desiderio
celestia premia desideraret. eur-¬
nit ut iustus arbiter iustã animã
iustitiȩ copia plenã. cęlis condere
uell&. Cumq iam in extremis
posita lumen posceret. noctium
per successiones corã sẽ accendit.
& sacre lectionis preconia ante
sẽ legit. una rarũ quȩ assistebant
uas quoddã oleo limphaq reples¬
s&. om̃s sopor oppressit. Sicq
noctis mȩta trarecta. absq soclaliũ
solamine egra noctẽ per egit.
Ruenti ergo diei crepusculo. cu
matutinas laudes dño cecinissent.
in tuita lucernã quam oleo limphaq

Expanded text:
ac ut correptae debitos cantus perac ut correptae debitos cantus persolverent monuit; ipsaque per septem deinceps dies gravibus febrium ictuata correptionibus, octavo diebonitatis ac muneris institutor rursus pietatis suae munera largiri non distulit. Nam quaedam puella nomine Blithildis intra adolescentiae annos in supradicto coenobio est conversa. Quae cum diu regularis disciplinae habenis confecta immobili desiderio coelestia praemia desideraret, evenit ut justus Arbiter justam animam justitiae copia plenam coelis condere vellet. Cumque jam in extremis posita lumen posceret noctium per successiones coram se accendi, et sacrae lectionis praeconia ante se legi, una earum quae assistebant vas quoddam oleo lymphaque replesset, omnes sopor oppressit: sicque noctis meta trajecta, absque sodalium solamine aegra noctem peregit. Ruenti ergo diei crepusculo cum matutinas laudes Domino cecinissent, intuita lucernam quam oleo lymphaque
Abbreviated transcription (Latin):
mole uallata. ualidis ictuata dolo¬
rũ stimulis. tantum modo exitus uitę
expectabat solamen. Cumq iam ad¬
esset uocatio persilentẽ noctẽ. & om̃s
quȩ argram excubare curabant. so-¬
porȩ depressȩ somniũ carpebant.
una tantũ modo aegritudine fessa
nomine gernomeda. inbi iter soda¬
les peruigil remanserat. Cumq
ergo ut diximus rxtremas expec¬
tar& exitus. nubes densa atq ru-¬
tilo quodam modo fulgore permix¬
ta stratũ operuit. simulq uoces
canentiũ auditȩ atq exultantium.
cantemus dño gloriose enĩ honori¬
ficatus est. Ut ergo audiuit gerno¬
meda canentiũ personare uoces
cȩpit anxcia excitare sodales. Sed
cũ nullomodo quemquã excitare
potuiss&. attentius finẽ rei expre¬
tauit qua paulatim nubẽ abstrato
subleuare. simulq animã acorpore
ab duci uidit. Cumq iam in altũ
nubes eleuata fuiss&. & eius aures
canentiũ uoces non audirent. tũ
demũ egra sodales excitare ualuit.

Expanded text:
mole vallata, validis ictuata dolomole vallata, validis ictuata dolorum exspectabat solamen. Cumque jam adesset vocatio per silentem noctem, et omnes quae aegram excubare curabant sopore depressae somnum carpebant, una tantummodo aegritudine fessa nomine Gernomeda inibi inter sodales pervigil remanserat. Cumque ergo, ut diximus, extremos exspectaret exitus, nubes densa atque rutilo quodammodo fulgore permista stratum operuit, simulque voces canentium auditae atque exsultantium: Cantemus Domino, gloriose enim glorificatus est. Ut ergo audivit Gernomeda canentium personare voces, coepit anxia excitare sodales. Sed cum nullo modo quanquam excitare potuisset, attentius finem rei exspectavit, qua paulatim nubem ab strato sublevari, simulque animam a corpore abduci vidit. Cumque jam in altum nubes elevata fuisset, et ejus aures canentium voces non audirent, tum demum aegra sodales excitare valuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ mihi. ue mihi. Cernens itaq mater
monasterii iustã sententiã auisto iu¬
dice suꝑ iniustas animas inlatam.
manifestius dampnatarũ sententiam
est aggressa comperere. Accedensq
ad tumulũ. experimento querit
sicadauera quam uis putredine cor¬
rupta. in sepulchro maneant. Iamq
mensis ex quo functa corpora condita
fuerant. repperit interius sepulchrũ
igne exustũ. nec quicquã terrę re¬
sidui super esse cadaueris. preter
fauillas uestitũ. Mansitq pertrien¬
niũ inlatę sententiȩ̨ seueritas. ut terror
dampnatarũ timorẽ preberet soda¬
liũ remanentiũ. essetq correptio
uiuentiũ. pęna illata mortuarum.
Et eac neglegentia uel tepore. immo
duritia mentis pereuntiũ. salus ex
religione ac uigoris studio propina¬
de temporũ spati. rursus consolatio¬
nis solamina prodiere. Nam quȩdã
uirgo nomine landoberga. cũ iam
extremas. presentis uitar expectar&
amittere horas. omniq anxietatũ

Expanded text:
vae mihi! vae mihi!' Cernens itaque mater vae mihi! vae mihi!' Cernens itaque mater monasterii iustam sententiam a iusto iudice super iniustas animas inlatam, manifestius damnatarum sententiam est aggressa comperire, accedensque ad tumulum, experimento querit, si cadavera quamvis putredine corrupta in sepulchro maneant. Iamque menses sex, quo functa corpora condita fuerant, repperit interius sepulchrum igne exustum nec quicquam terrae residui superesse cadaveris praeter favillae vestigium. Mansitque per triennium inlatae sententiae severitas, ut terror damnatorum timorem praeberet sodalium remanentium essetque correptio viventium poena inlata mortuarum et ex neglegentia vel tepore, immo duritia mentis, pereuntium salus ex religione ac vigoris studio propagade temporum spatio, rursus consolationis solamina prodiere. Nam quaedam virgo nomine Landeberga, cum iam extremas praesentis vitae expectaret amittere horas, omnique anxietatum
Abbreviated transcription (Latin):
armate. ad spallendi officiũ deten¬
tę ualeant astare. Tanti doloris
atq meroris euentu mater urgu&
ut perconfessionẽ pandant uitia.
& sacri corporis communione robo¬
rentur. At illȩ audita sacri corpo
ris mentione. garrire dentib ac fren¬
dere corperunt. & stridentes dicere
cras cras. & interim supradictã uocẽ
repetere . expectate expectate.
sustinete paululũ sustinete. In ter
quas uoces. extremũ alitũ dimise.¬
runt. Quas cũ incollegio ceterarũ
nequaquã sepelire mater monasteru
ratũ duceret. segregatim humandas
in extremũ sepeliendas for& iubet.
Supra quarũ tumulos. glob ignis
in modũ clepei intra triennium
sepe apparuit. Presertim quad ra¬
gesimȩ diebus. usq aduentũ scĩ pascȩ.
uel &iam uigilia natalis dñi feruentior
apparebat. simulq uoces tu multuantis
turbe multȩ personabant. Iuterquas
duȩ ululantes rrumpebant. uelut
intormentis resonare solent. Te mihi.

Expanded text:
armatae ad psallendi officium detenarmatae ad psallendi officium detentae valeant astare. Tanti doloris atque moeroris eventu Mater urget, ut per confessionem pandant vitia, et sacri corporis communione roborentur. At illae audita sacri corpris mentione, garrire dentibus ac frendere coeperunt et stridentes dicere: 'Cras, cras', et interim supradictam vocem repetere: 'Expectate, expectate, sustinete paululum, sustinete'. Inter quas voces extremum alitum dimiserunt. Quas cum in collegio ceterarum nequaquam sepelire mater monasterii ratum duceret, segregatim humandas ac in extremum sepeliendas fore iubet. Supra quarum tumulos globus ignis in modum clipei intra triennium crebro apparuit, praesertim quadragesimae diebus usque adventum sancti paschae, vel etiam vigilia natalis Domini ferventior apparebat, simulque voces tumultuantis turbae multae personabant. Inter quas duae ululantes erumpebant, velut in tormentis resonare solent: 'Vae mihi!
Abbreviated transcription (Latin):
obiurgarentur. & nequaquã cunc¬
tarum proficer& correptio. diuina
ultione ambȩ percussȩ. meritas lurre
didicere penas. Cumq anxia mater
monasterii sepe prefata quȩ reret.
quȩ pęnȩ occasio foret. & nullatenꝰ
ueritatem ex primere ualerent. hor-¬
tatur iterato. ut inter suppremas ho-¬
ras per confessionẽ facinus pandant.
Cumq obdurato corde nihil remedu
capere uellent. inter flagella clamare
cȩperunt. Sustinete paululũ sustinete
nec prorsus expectantes urgurte.
Cumq aliȩ inquirerent aquib sus-¬
tineri rogarent. aiunt. Non aspicitis
turbas & hiopũ aduentantiũ. quȩ
nos rapere & abducere uolunt:
Cumq hȩ quȩ aderant terribibe
dictu mirarentur. audiunt fragorẽ
supra cellulã & tegumenta personan¬
tia. ostiumq cellulȩ ui patefactũ.
ita ut nigrescentes umbras astare
cernerent. & uoces crebro eas cla¬
mantes per nomina audirent. ita
ut uix quȩ aderant signo crucis

Expanded text:
obiurgarentur, et nequaquam cuncobiurgarentur, et nequaquam cunctarum proficeret correptio, divina ultione ambae percussae, meritas luere didicere poenas. Cumque anxia mater monasterii saepefacta quaereret, quae poene occasio foret, ac nullatenus veritatem exprimere valeret, hortatur iterato, ut inter suppremas horas per confessione facinus pandant. Cumque obdurata corda nihil remedii capere vellent, inter fcoeperunt: Sustinete paululum, sustinete, nec prorsus expectantes urgete. Cumque aliae inquirerent a quibus sustineri rogarent, aiunt: Non aspicitis turbas Aethiopum adventantium, quae nos rapere et abducere volunt? Cumque haec quae aderant terribile dictu mirarentur, audiunt fragorem supra cellulam et tegumenta personantia, ostiumque cellulae patefactum vi, ita ut nigrescentes umbras astare cernerent, et voces crebro eas clamantes per nomina audirent, ita ut vix quae aderant signo crucis
Abbreviated transcription (Latin):
insermone uel inopere. ne uera
confessio perpęnitentiȩ medicamen-¬
ta. rursus redder& sospitati.
Cumq lȩtifer anguis paula¬
tim corda oblurando uirus in fu¬
diss&. & sibi deceptas sua nequitia
mentes parere comperiss&. aggres¬
sus est. ut quadã nocte extia
septa monasterii progresse fugã
arriperent. Ac ad propria remrare
uellent. Cumq perdensã noctẽ
abirent. nec prorsus prodensitate
caliginis uiã tenere quiuissent.
astitit adleuã diabolus. aclumen
in modũ lucernȩ arte qua ualuit
assimilauit. Monstrauitq uiam
ad sȩculi reducẽ ac tergi uersatio¬
ni uires aduexit. Cumq ad locũ
peruenissent destinatũ. subsequen-¬
tib in quisitorib nullis obstantib
ad prȩfatũ coenobiũ rugato fronte
redeunt. Quocũ redissent. actoq
scrutamine quȩ causa discedendi
cogiss&. respondent se telis fore
stimulatas diaboli. & mentes nequa¬
quã habere posse directas. Quȩ
dui cum abomni congregatione

Expanded text:
in sermone, vel in opere, ne vera in sermone, vel in opere, ne vera confessio per poenitentiae medicamenta rursus redderet sospitati. Cumque lethifer anguis paulatim corda obdurando virus infudisset, et sibi deceptas sua nequitia mentes parere comperisset, aggressus est ut quadam nocte extra septa monasterii progressae fugam arriperent, et ad propria remeare vellent. Cumque per densam noctem abirent, nec prorsus pro densitate caliginis viam tenere quivissent, astitit ad laevam diabolus, ac lumen in modum lucernae arte qua valuit assimilavit, monstravitque viam ad saeculi reducem ac tergiversationi vires advexit. Cumque ad locum pervenissent destinatum, subsequentibus inquisitoribus nullis obstantibus ad praefatum coenobium rugata fronte redeunt. 16. Quo cum redissent, actoque scrutamine quae causa discedendi coegisset, respondent se fore telis stimulatas diaboli, et mentes nequaquam habere posse directas. Quae diu dum ab omni congr
Abbreviated transcription (Latin):
pedes aliquȩ rarũ traiecissent. &¬
tanto fragore perterritȩ intra septa
uellent referre. uelut plumbo ad¬
grauatos nequaquã ualebant redu¬
cere. quia diabolus qua ualebat
arte studebat ad grauare. quas
diuina correptio nequaquam
sinebat perire. Confusȩ trgo cul¬
pas agnoscunt. matriq reuersae
perconfessionẽ produnt. Aggres¬
sus de inceps alias duas antiquus
anguis. quas nouiores ac multo
inbelliciores conuersatio redde¬
bat. temptare compulit. primũ
ne confessionẽ uerã nequaquã abore
promerent. Erat enim consuetudi¬
nis monasterii. ut ter in die per
confessionẽ una quȩque earũ mentẽ
purgar&. & qualem cumq rugam
mens fragilitate ad traxissrt. pia
proditio abluer&. In hanc ergo la¬
bem mentes supra dictarũ puella¬
rũ diaboli iacula dimerserant.
ut nulla confessio uera abore pro¬
dir&. Seu quȩ in hoc scło commist¬
rant. seu quȩ cotidiana fragilitas
adtra hebat. uel in cogitatione uel

Expanded text:
pedes aliquae earum trajecissent, et pedes aliquae earum trajecissent, et tanto fragore perterritae intra septa vellent referre, velut plumbo aggravatos nequaquam valebant reducere, quia diabolus qua valebat arte studebat aggravare, quas divina correptio nequaquam sinebat perire. Confusae ergo culpas agnoscunt, Matrique reversae per confessionem produnt. 15. Aggressus deinceps alias duas antiquus anguis, quas noviores ac multo imbecilliores conversatio reddebat, tentare compulit, primum ne confessionem veram nequaquam ab ore promerent. Erat enim consuetudinis monasterii, ut ter in die per confessionem unaquaeque earum mentem purgaret, et qualemcunque rugam mens fragilitate attraxisset, pia proditio ablueret. In hanc ergo labem mentes supradictarum puellarum diaboli jacula demerserant, ut nulla confessio vera ab ore prodiret, seu quae in hoc saeculo commiserant, seu quae quotidiana fragilitas attrahebat, vel in cogitatione, vel
Abbreviated transcription (Latin):
contra hanc plebem xp̃i nequitia
diabolicȩ fraudis. & dũ pollere
uirtutib cerner&. aggressus est
temptationib maculare. Quasclam
ex his quas noua conuersatio rudes
reddebat. aceterarũ conubentia
nisus euellere. ac septa monasteru
uolare temptare. precipitauitq
exitiabilẽ uitã scłi desiderare.
ac canino more reiecta uiscerum
putrimenta denuo sumere uelle.
Cumq iam per opacas umbras siben¬
tiaq fuscȩ noctis. ad immane per¬
ficendũ consiliũ aspirarent. & septa
monastexit
perrepagula scalȩ
transilire conarent᷑
subito emedio dormitorii massa
ignis in modũ modi egressa. totã
domũ perlustrauit atq illumina¬
uit. ac post intres diuisa globos.
per ostiarũ meatus cũ magno to¬
nitrui fragore progressaest.
Totidem & enim ostia domus habebat.
per quos suos ignis globos proferr&
Qui tonitrui fragor & dormientes
excitauit. & egredientes monasteru
septa correxit. Et cumiam uallũ

Expanded text:
contra hanc plebem Christi nequitia contra hanc plebem Christi nequitia diabolicae fraudis; et dum pollere virtutibus cerneret, aggressus est tentationibus maculare quasdam ex his quas nova conversatio rudes reddebat, a caeterarum continentia nisus evellere, ac septa Monasterii violare tentare; praecipitavitque exitiabilem vitam saeculi desiderare, ac canino more relicta viscerum putrimenta denuo sumere velle. Cumque jam per opacas umbras silentiaque fuscae noctis ad immane perficiendum consilium aspirarent, et septa monasterii per repagula scalae transilire conarentur, subito a medio dormitorii massa ignis in modum modii egressa totam domum perlustravit atque illuminavit, ac post in tres divisa globos per ostiorum meatus cum magno tonitrui fragore progressa est. Totidem etenim ostia domus habebat, per quos suos ignis globos proferret. Qui tonitrui fragor et dormientes excitavit, et egredientes monasterii septa correxit, et cum jam vallum
Abbreviated transcription (Latin):
uiaret. quia cito asuperis segregatu¬
ra ess&. Nec distulit diu promissi
muneris largitor benignus donum
accumulare: corripuitq argritudine.
ac inpropalatulo ad suppremũ exitũ
perduxit. Quo cũiam ad extremos
tam mater quam sodales rependere
astarent honores. subito post longũ
silentiũ uocẽ promit acdicit. Qua
hora gloriose apostolorũ princeps
petre uis ut eamus Quod cum aliȩ
quidager& nosse uellent. illa in¬
quit. Non uidetis patronẽ uestrũ
apostorũ principẽ in teruos astare.
& me dehae uita ducere uelle
Uix hȩc dicere licuit. lȩtos omnes
circum ex pectat uultus. extremosq
dimisit alitus. superasq linquens
auras. ad eterna gaudia est prouee¬
ta. Nam icleo rerũ sator post longa
silentia in hanc uocẽ flebilẽ promo¬
uere linguam permisit. ut alias
ad eius uitȩ exempla pro uocar&.
& tantas munerũ copias superis de¬
monstraret. quibus ab hac luce in
suo timore uel amore migrantes

Expanded text:
viaret, quia cito a superis segregatuviaret, quia cito a superis segregatura esset. Nec distulit diu promissi muneris Largitor benignus donum accumulare, corripuitque aegritudine, ac in propatulo ad supremum exitum perduxit. Quo cum jam ad extremos tam Mater quam sodales rependere astarent honores, subito post longum silentium vocem promit ac dicit: Qua hora, gloriose apostolorum princeps Petre, vis ut eamus? Quod cum aliae quid ageret nosse vellent, illa inquit: Non videtis patronum vestrum apostolorum principem inter vos astare, et me de hac vita ducere velle? Vix haec dicere licuit, laetos omnes circumexspectant vultus, extremosque dimisit halitus, superasque linquens auras, ad aeterna gaudia est provecta. Nam ideo rerum Sator post longa silentia in hanc vocem flebilem promovere linguam permisit, ut alias ad ejus vitae exempla provocaret, et tantas munerum copias superis demonstraret, quibus ab hac luce in suo timore vel amore migrantes
Abbreviated transcription (Latin):
anima a carne elapsa est. Qua egres¬
sa. cantus angelicus mox est in
arre auditus. Nam quȩdã earũ
longius ecellula qua corpus iace¬
bat exanimȩ fuerant progressȩ.
audiunt angelorũ cortus per
aera resultantes atq canentes.
Ex quo cantii. compererunt uuil-¬
sindam carnis nexibus solutam.
Currentesq reppererunt menbra
functa atq sororũ ey̧tũ exequiarum
officia implentem. Agnoscuntq psal¬
lentiũ coetũ. quemper auras audierant
concrepare. eius supplementũ fuisse
nitas munerũ suorũ congerit supple¬
menta. aliamq uirginẽ leutdebertã
nomine. monitis salubribus ac cȩlestis
prosapiȩ documentis. munire nondis¬
tulit. Nam cũ scãm in eodẽ cornobio
per aliqua temporũ spacia uitã age¬
ret. per soporẽ eam ds ammonere
non distulit. ut aduitę exitũ paratio¬
rem se efficeret. Aiebatq ei uox cũ
sopor menbra laxass&. ut se asupra¬
dictȩ matris monitis nullatenus de¬

Expanded text:
anima a carne elapsa est; qua egresanima a carne elapsa est; qua egressa, cantus angelicus mox est in aere auditus. Nam quaedam earum longius e cellula qua corpus jacebat exanime fuerant progressae, audiunt angelorum coetus per aera resultantes atque canentes; ex quo cantu compererunt Wilsindam carnis nexibus solutam; currentesque repererunt membra functa, atque sororum coetum exsequiarum officia implentem; agnoscuntque psallentium coetum quae per auras audierant concrepare, ejus supplementum fuisse nitas munerum suorum congerit supplementa, aliamque virginem Leudebertam nomine, monitis salubribus ac coelestis prosapiae documentis munire non distulit. Nam cum sanctam in eodem coenobio per aliqua temporum spatia vitam ageret, per soporem eam Deus admonere non distulit, ut ad vitae exitum paratiorem se efficeret: aiebatque ei vox cum sopor membra laxasset, ut se a supradictae Matris monitis nullatenus de
Abbreviated transcription (Latin):
& cenosã. nec omnino perconfessio¬
nẽ pectoris sui areã purgare stu¬
duit. quã in scło adhuc posita pri¬
usquam huc clauderetur. omni
spurcitia maculauit: Perculsa
metu. uerecundia correpta. & a
lumine sp̃s scĩ deprehensa. cui
talia dicebantur solo prosternit᷑.
celataq uitia matri perconfessio¬
nẽ prodit. Cepitq posthȩe quȩ
uitȩ exitũ expectabat rogare. ut
spatio facto locũ uementib darent.
Quodcũ optemperarent. hilari uul¬
tu capiteq inclinato dicit. Bene¬
dicite dominȩ mee. benedicite
dominȩ meȩ. Inquirentesq quȩ
astabant quibus salutẽ prȩmitte¬
r&. respondit. Noncernitis sorores
ur̃as. qu̾ȩ de ur̃o collegio migraue¬
runt ad celos Quȩrentesq ille
si agnoscer&. increpanti uoce ad
unam earũ ansitrudẽ nomine lo-¬
quitur. uel tu inquit non agnos¬
cis sororẽ tuã ansildẽ. quȩ dudũ
ad cȩlos migrauit. candidatarũ
choris insertã. Hȩc ergo dicens.

Expanded text:
et coenosam, nec omnino per confessioet coenosam, nec omnino per confessionem pectoris sui aream purgare studuit, quam in saeculo adhuc posita priusquam huc clauderetur, omni spurcitia maculavit? Perculsa metu, verecundia correpta, et a lumine Spiritus sancti deprehensa cui talia dicebantur, solo prosternitur, celataque vitia Matri per confessionem prodit, coepitque posthaec quae vitae exitum exspectabat rogare, ut spatio facto locum venientibus darent. Quod cum obtemperarent, hilari vultu, capiteque inclinato dicit: Benedicite, dominae meae, benedicite, dominae meae. Inquirentesque quae astabant quibus salutem praemitteret, respondit: Non cernitis sorores vestras quae de vestro collegio migraverunt ad coelos? Quaerentesque illae si agnosceret, increpanti voce ad unam earum Ansitrudem nomine loquitur: Vel tu, inquit, non agnoscis sororem tuam Ansildem, quae dudum ad coelos migravit, candidatarum choris insertam? Haec ergo dicens
Abbreviated transcription (Latin):
re. nese quȩ superstites remaneant.
tristitiȩ subdant. cito exeorum
ad uersarus dñm ultionẽ daturũ.
sibiq promissã esse hanc consolatio¬
nem daturã. Erat enĩ aduersarius
monasterii ega nomine. uir in scło
sublimis. cui dogobertus moriens
filiũ clodourumꝰ cũ regno com¬
mendauerat. Is ergo aduersabat᷑
supradicto cenobio. terminosq uio¬
labat. omnemq familiã eius circũ¬
manentẽ. quacumq potuerat oc¬
casione persequebatur. Sed non
diu corpte pertina tiȩ. potitus. t̃.
uota: Nam mox post promissam
ultionẽ. percussus interiit. Cepitq
deinde orationes ac dep̃cationes
quȩq sacerdotũ officia depromunt.
dulci modulamine canere. Quȩ
cum uehementer murarent᷑ quȩ adsta-¬
bant. unã exastantib allocuta est.
Eier inquit foras eiee. iacta quisqui¬
lias. Cumq aliȩ conquirerent quid
dicere uellet ait. Non aspicitis quan¬
tis sordib mentẽ habeat occupatã

Expanded text:
re ne se quae superstites remaneant re ne se quae superstites remaneant tristitiae subdant, cito ex eorum adversariis dominum ultionem daturum, sibique promissam esse hanc consolationem daturam. Erat enim adversarius monasterii, Ega nomine, vir in saeculo sublimis, cui Dagobertus moriens filium Clodoveum cum regno commendaverat. Is ergo adversabatur supradicto coenobio, terminosque violabat, omnemque familiam ejus circummanentem quacunque poterat occasione persequebatur. Sed non diu coeptae pertinaciae potitus est voto; nam mox post promissam ultionem percussus interiit. Coepitque deinde orationes, ac deprecationes quaeque sacerdotum officia depromunt, dulci modulamine canere. Quae cum vehementer mirarentur quae astabant, unam ex astantibus allocuta est: Ejice, inquit, foras, ejice, jacta quisquilias. Cumque aliae conquirerent quid dicere vellet, ait: Non aspicis quantis sordibus mentem habeat occupatam
Abbreviated transcription (Latin):
ut per apparitionẽ pietatis diuinȩ
uberius a marent᷑ lucra uitȩ xt̃nȩ.
Q uȩclam & enim exgenere saxonorũ
uuillesinda nomine. in eorũ monas¬
terio est conuersa. Quocũ permultos
annos uitã religiosã egiss&. quadã
die cũ inortũ intra monasterii sep¬¬
ta labolaret. cũ sodalib locuta est.
Cito a nobis quȩ inhac area excoli¬¬
mus una itura est. & ideo paratas
esse debere. neneglegentiȩ tepi¬
ditatis pariant dampna uitȩ ȩt̃nȩ
Cumq illȩ quererent quȩ esset.
nequaquã promere uoluit. Nec
morata diu. corporis infirmitate
correpta est. Quȩ cumdiuersis an-¬
xixtatibus ageretur. coepit lȩta
ad celũ uultus referre. & ignotas
sibi dudũ scripturarũ paginas enar¬
rare. Exorsaq a principio libros
moysi. per ordinẽ recitare. Euange¬
liiq uitalia sacramenta ac apostolica
post urterũ documenta narrare.
omnesq de inceps scripturas. ex
ordine memorare. Simulq dice¬

Expanded text:
ut per apparitionem pietatis divinae ut per apparitionem pietatis divinae uberius amarentur lucra vitae aeternae. Quaedam etenim ex genere Saxonum Willesinda nomine, in eorum monasterio est conversa. Quo cum per multos annos vitam religiosam egisset, quadam die dum in hortum intra monasterii septa laboraret, cum sodalibus locuta est: Cito a nobis quae in hac area excolimus una itura est; et ideo paratas esse debere, ne negligentiae tepiditatis pariant damna vitae aeternae. Cumque illae quererent quae esset, nequaquam promere voluit, nec morata diu corporis infirmitate correpta est. Quae cum diversis anxietatibus ageretur, coepit laeta ad coelum vultus referre, et ignotas sibi dudum Scripturarum paginas enarrare, exorsaque a principio libros Moysi per ordinem recitare, Evangeliique vitalia sacramenta ac apostolica post veterum documenta narrare, omnesque deinceps Scripturas ex ordine memorare, simulque dice
Abbreviated transcription (Latin):
sodaliũ cohortes. & adpsallendi of¬
ficiũ in eorũ exitu sẽ prepararent.
cepit una earũ in audita auribus
humanis ac dulcia modulamina pio
ore canere. Orare conditorẽ miris
sermonibus. in auditis precibus. in¬
effabilib sacramentis. Odorq simul
cellulã replens. mirȩ suauitatis.
Eratq hora diei nona. qua odor cel¬
lulã repleuerat. Balsami odor fla¬
grabat epectore. sicq pertotã super¬
uenientem noctem. sic per subsequen¬
tem diem usq adaliam horã nonam.
ut odoris suauitas & cantus modu¬
lamina perseuerarent. Deinde ma-¬
trem canere poscunt. seq abituras
predicant. Amissoq deincde sp̃u cũ
rius amissione recessit & odor fla¬
grantiȩ. Hoc nempe indubitanter
credendumest. quod gloriã hanc
boni exitus quȩ iste habere merue¬
runt. supra dicta domna habuiss&.
siper elationis ac arrogantiȩ uitium
inceps hortamina huius gloriar
supra dicto cȩnobio adorta sunt.

Expanded text:
sodalium cohortes, et ad psallendi ofsodalium cohortes, et ad psallendi officium in eorum exitu se praepararent, coepit una earum inaudita auribus humanis ac dulcia modulamina pio ore canere, orare Conditorem miris sermonibus, inauditis precibus, ineffabilibus sacramentis, odorque simul cellulam replens mirae suavitatis. Eratque hera diei nona, qua odor cellulam repleverat. Balsami odor fragrabat e pectore, sicque per totam supervenientem noctem, sic per subsequentem diem usque ad aliam horam nonam, ut odoris suavitas et cantus modulamina perseverarent. Deinde Matrem canere poscunt, seque abituras praedicant, amissoque deinde spiritu cum ejus amissione recessit et odor fragrantiae. Hoc nempe indubitanter credendum est, quod gloriam hanc boni exitus quae istae habere meruerunt, supradicta Domna habuisset, si per elationem arrogantiae vitium inceps hortamina hujus gloriae supradicto coenobio adorta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ad stantes. quas innocentiã macula¬
tas reddebat. conspicant᷑ radios ab
ore supra dictȩ inter cantus modu¬
lamina eximio fulgore micare.
Nec prorsus silere scientes. dicere mi¬
serantes coeperunt. Aspicite rutilan¬
tem globũ. abore domnȩ micare.
Quod cũ mater audiret. increpando
imperat silere. neuanitatis noxa
sicut post actum est eius corfusca¬
r& percuius os affluens gratia
lumen reddebat amoenũ. Sed fragili¬
tate corrupta. cȩpit post sp̃s scĩ lucra.
elationis uel superbiȩ stimulos amare.
contumatiȩ crimen incuttere. arro¬
gantiȩ superciliũ prȩferre. ita ut
matrẽ contempner&. sodales despi¬
cer&. & omniũ monita sperneret.
Nec mora febre correpta. ac in extre¬
mũ dȩlucta. nec sic studuit emen¬
dare. Har uero quȩ uiderant. una
earũ nomine ansitrudis dolore ca¬
pitis. alia febre correpta. atq ad ex¬
tremũ deducte. suppremũ expec¬
tant exitũ. Cumq iam ad essent

Expanded text:
astantes quas innocentia immaculaastantes quas innocentia immaculatas reddebat, conspicantur radios ab ore supradictae inter cantus modulamina eximio fulgore micare: nec prorsus silere scientes, dicere mirantes coeperunt: Aspicite, aspicite rutilantem globum ab ore Domnae micare. Quod cum Mater audiret, increpando imperat silere ne vanitatis noxa sicut post actum est ejus cor fuscaret, per cujus os affluens gratia lumen reddebat amoenum. Sed fragilitate corrupta coepit post Spiritus sancti lucra elationis vel superbiae stimulos amare, contumaciae crimen incurrere, arrogantiae supercilium praeferre, ita ut Matrem contemneret, sodales despiceret et omnium monita sperneret. Nec mora, febre correpta ac in extremum deducta, nec sic studuit emendare. Hae vero quae viderant, una earum nomine Ansitrudis, dolore capitis, alia febre correpta, atque ad extremum deductae supremum exspectant exitum. Cumque jam adessent
Abbreviated transcription (Latin):
euadere ruinas. in teruentu filiȩ me¬
ruit penitendo in paruo spatio per
penas in latas saluari. Siea quȩ ad
profectũ uel augmentũ facta sunt
perfectorũ. uel &iam ad emendatio¬
nem delinquentiũ inserimus. nequa¬
quam nos non necessarias res quispiã
iudic& compilare. Nulli quippe
dubium est. quod aliorũ dampna.
plerosq monenda ad capienda lucra
uigilantiores reddant. Quadam
& enim die dominico. cũ missarum
sollemnia sepe facta burgundofora
cum famularũ collegio expectar&.
& iam sacri corporis communione
participarentur. quȩlã ex his nomine
domna. cũ iam corpus dñi accepis-¬
s&. ac sanguinẽ libasset. & sacro cho¬
ro inserta cum comparibus caneret.
hoc sacrũ corpus dñi & saluatoris san-¬¬
guinẽ sumite uobis in uitã perhen¬
nẽ inore eius globus ignis candido
fulgore rutilans micabat. Sed cum
anulla astante ignis illustratio per¬
spiceretur. duȩ infantule comminꝰ

Expanded text:
evadere ruinas, interventu filiae meevadere ruinas, interventu filiae meruit paenitendo in parvo spatio per poenas inlatas salvari. 16. De Dperfectum vel augmentum facta sunt perfectorum, vel etiam ad emendationem delinquentium inserimus, nequaquam nos non necessarias res quispiam judicet compilare. Nulli quippe dubium eplerosque movendo ad capienda lucra vigilantiores reddant. Quadam etenim die dominico cum missarum sollemnia saepefacta Burgundofara cum famularum Dei collegio expectaret, et iam sacri corporis communione particDomna, cum jam corpus Domini accepisset, ac sanguinem libasset, et sacro choro inserta cum comparibus caneret: Hoc sacrum corpus Domini et Salvatoris sanguinem sumite vobis in vitam aeternam; in ore ejus globus ignis candido fulgore rutilans micabat. Sed cum a nulla astante ignis illustratio perspiceretur, duae infantulae cominus