comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
collocatum didicerant. Uerum o¬
ctauum dimidium ꝑfecerant: quia
eum prius resurrecturum credide¬
rant: sed cum de eius resurrectio¬
ne dubii ab hierłm recederent: ab¬
cus tam̃ amore funditꝰ non reces¬
serant. Unde & bene subditur.
Et ipsi loquebantur ad inuicemr: de
his ominibꝰ quȩ acciderant. Notan
nem ꝑtinent: neq uerba risum
mouentia loquebantur: seo ad in¬
uicem de his omnibus quȩ acci¬
oerant: scilicet qualit̃ in nocens¬
mundo. qualtter signa & mira¬
cula oꝑatus sit: quomͦ odiis uidę¬
ors & calumpniis traditꝰ sit ad
crucifigendum: qualtt̾ se resurre¬
cturum p̃dixerat. qd̾ nondum u¬
debant. Quia gͦ hec & huiusmodi
de illo loquebantur: contigit ut
etiam illum quem absentem puta¬
bant. corporaliteriuderent: et
in his etiam ad luteram. suam
ꝓmissionem dns adimpleret in qua
illis. Ubi notandum: quia uxeta
mentis illors qualitatemꝰ dñs suã
formauit apparitionẽ. Illi enim in

Expanded text:
collocatum didicerant. Verum ocollocatum didicerant. Verum octavum dimidium perfecerant, quia eum prius resurrecturum crediderant, sed ex ejus resurrectione dubii ab Jerusalem recedebant. ejus tamen amore funditus non recesserant. Unde et bene subditur: « Et ipsi loquebantur ad invicem de his omnibus quae acciderant. » Notanem pertinent, neque risum moventia loquebantur, sed ad invicem de his omnibus quae acciderant, scilicet qualitmundo, qualiter signa et miracula operatus sit, quomodo odiis Judaeorum et calumniis traditus sit ad crucifigendum, qualiter se resurrecturum praedixerat, quod nondum videbant. Quia ergo haec et hujusmodi de illo loquebantur, contigit u etiam illum, quem absentem putabant, corporaliter viderent, et in his etiam ad litteram suam promissionem Dominus adimpleret, in qua illis. » Ubi notandum quia, juxta mentis illorum qualitatem. Dominus suam formavit apparitionem. Illi enim in
Abbreviated transcription (Latin):
emaus numerantur. Stadium enĩ
a stando dictum est uel statuendo:
eo qđ mauis aliquod incerto statu¬
eretur loco ad exertitationẽ cur¬
rentium. Et cum apud ueteres sta¬
dioꝵ mensura diuersa habeatur:
legitimi tam̃ stadii auctorẽ her¬
culem tradunt: qui sub uno anhe¬
litu centũ uigiti qͥnq passus. cucur¬
risse dicitur. Ae ꝑhoc si recte cõ¬
putetur: sexaginta stadia septi¬
mum miliarium & dimidiũ cõ¬
plent. Et sex quidẽ ad bona oꝑa
ꝑtinent: quia sex dies sunt in qͥbꝰ
licet oꝑari: septem autẽ ad requiẽ
animarum: quia septimo die reqͥe¬
uit ds ab omnibus oꝑibus: octo
ad resurrectionẽ: quia octauo die
dns resurrexit. Et ꝑ salomonem
dicitur. Da partem septem: nec non
& octo. Quasi enum isti discipuli
sextum miliarium cum dno cucur¬
rerant: quando eum in p̃senti uita
in bonis oꝑibꝰ conu̾santem uiderãt:
quasi uͦ ad septimum miliarium ꝑue¬
nerant: quando illum in sepulchro

Expanded text:
Emmaus numerantur. Stadium enim Emmaus numerantur. Stadium enim a stando dictum est, vel statuendo, eo quod munus aliquod in certo loco statueretur ad exercitationem currentium. Et cum apud veteres stadiorum mensura diversa habeatur, legitimi tamen stadii auctorem Herculem tradunt, qui sub uno anhelitu centum viginti quinque passus cucurrisse dicitur, ac per hoc, si recte computetur, sexaginta stadia septimum milliarium et dimidium complent. Et sex quidem ad bona opera pertinent, quia sex dies sunt in quibus licet operari: septem autem ad requiem animarum, quia septimo die requievit Deus ab omnibus operibus suis: octo ad resurrectionem, quia octavo die Dominus resurrexit. Et per Salomonem dicitur: « Da partes septem, necnon et octo . » Quasi enim discipuli isti sextum milliarium cum Domino cucurrerant, quando eum in praesenti vita in bonis operibus conversantem viderant. Quasi enim ad septimum milliarium pervenerant, quando illum in sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
qui sic de se quasi de alio loquebat᷑
dicens. Q̾ erat moyses uir mitis¬
simꝰ: suꝑ om̃s homines qui morabant᷑
in terra. Similiter & beatꝰ iob de
x quasi de alio ait. Uir erat in t̃¬
ra hus: nomine iob. Qui enĩ lucã
ex his duob discipłis fuisse putãt:
scdm hoc exemplum suum nom̃
silu asse dicunt. Sed quilibet ho¬
rum fuerit: sciendum ẽ quia de
dni resurrectione dubii ab hieru¬
salem recedebant: qd̃ non solum
uerbis. sed etiam factis ipsi demo¬
nstrant. Quia enim usq tertiam
diem in hierłm expectauerunt.
estunantes eum tertia die resur¬
recturum sicut ipsc ꝓmiserat:
quia resurrexisse non audierant:
dubitantes ab hierłm recedebant.
Sed ignoscendum ẽ eor fragilitati:
qm̃ sicut dicit euangłista. nondu
erat sp̃s datus: quia iħe nondu fu¬
erat głificatus. Unde. bene spati¬
um itineris quo tendebant: eoꝵ
mentibꝰ congruere uidetur. Sexa¬
ginta enim stadia ab hierłm. usq

Expanded text:
qui sic de se quasi de alio loquebatur, qui sic de se quasi de alio loquebatur, dicens: « Et erat Moyses vir mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra . » Similiter et beatus Job de se, quasi de alio ait: « Vir erat in terra Hus, nomine Job . » Qui enim Lucam unum ex his duobus discipulis fuisse putant, secundum hoc exemplum suum nomen siluisse dicunt. Sed quilibet horum fuerit, sciendum est, quia de Domini resurrectione dubii ab Jerusalem recedebant, quod non solum verbis, sed etiam factis ipsi demonstrant. Qui enim usque in tertiam diem in Jerusalem exspectaverant, aestimantes eum tertia die resurrecturum, sicut ipse promiserat, quia sponsionem non viderant, dubitantes, ab Jerusalem recedebant. Sed ignoscendum est eorum fragilitati, quoniam, sicut dicit evangelista, nondum erat Spiritus datus, « quia Jesus nondum fuerat glorificatus . » Unde bene spatium itineris, quo tendebant, eorum mentibus congruere videtur. Sexaginta enim stadia ab Jerusalem usque
Abbreviated transcription (Latin):
N exordio huius lectionis solet
mouere non nullos ad quęrendu
qui nã isti duo discipłi fuerint:
aui ipsa die resurrectionis ab hic¬
rłm recedentes castellum emaus
ꝓpauerint. Qd̃ enim ex duodecimi
apłis non fuerint in fine huius le¬
ctionis euangłista comꝓbat: cui
dicit eos reuersos in hierłm. & in¬
uenisse congregatos undecim.
Unde apparet cos ex septuaginta
fuisse discipłis: ñ ex duodecĩ apłis
Et uius nomen quidem infra de¬
cleophas. d̾no respondisse dicitur.
Alterum uero non nulli putant
uocatum fuisse emaus sicut &
castellum qͦ ibant: & ido suꝑfluũ
uisum fuisse euangłistȩ. ut in uno
breui uersiculo unum nom̃ gemi¬
naret. Alii etiam arbitrant᷑ hunc
fuisse lucam euangłistam. qui hoc
scͥpsit euangłm: & humilitatis cau¬
sa suum nom̃ non expressisse.
Consuetudo enim ẽ scoꝵ. ut cumi
de se mira & magna loquuntur:
ꝓpt̾ custodiam humilitatis. sic de
sua ꝑsona quasi de aliena loquuan¬
tur: sicut moy ses fecisse inuenitur:

Expanded text:
n exordio hujus lectionis solet movere nonnullos ad quaerendum quinam isti duo discipuli fuerint, qui ipsa die resurrectionis ab Jerusalem recedentes, ad castellum Emmaus properaverint. Quod enim ex duodecim apostolis non fuerint, in fine hujus lectionis evangelista comprobat, cum dicit eos reversos in Jerusalem, et invenisse congregatos undecim. Unde apparet eos ex septuaginta fuisse discipulis, non ex duodecim apostolis. Et unius nomen quidem infra deCleophas fuisse dicitur: alterum vero nonnulli putant vocatum fuisse Emmaus, sicut et castellum quo ibant, et ideo superfluum visum fuisse evangelistae ut uno brevi versiculo unum nomen geminaret. Alii etiam arbitrantur hunc fuisse Lucam evangelistam, qui hoc scripsit evangelium, et humilitatis causa suum nomen siluisse. Consuetudo enim est sanctorum ut, cum de se mira et magna loquuntur, propter custodiam humilitatis, sic de sua persona quasi de aliena loquantur, sicut Moyses fecisse invenitur,
Abbreviated transcription (Latin):
in sermone dicitur: quia qd̃ docuit
ũbis. ostendit exemplis: sic̃ scͥptũ ẽ.
que cepit iħe facere & docere. Or¬
dinata enim p̃dicatio ẽ: ut pͥmum
oꝑe impleas. qd̃ postea ũbis doceas:
iuxta exemplum dui qui ait. Disci¬
te a me quia nitis sum & humlis
corde : & inuenietis reqͥẽ aĩabꝰ ur̃is.
Bene quidem primum coram dło. de¬
inde coram omni populo potens eẽ
dicitur: ut in omni oꝑe ante omia
dõ placere studeamus. Non enĩ pri¬
inum placendum ẽ hominibꝰ: seo
pͥinum placere. debemus dõ. deinde.
hominibꝰ: non ob nr̃am głam: s ut
ipsi homines placeant đo. cui nos
placere uiderint: iuxta qd̃ dns noᷤ
admonet dicens. Luccat lux ur̃a
coram hominibus: ut uideant ur̃a

Expanded text:
sermone dicitur: quia quod docuit verbis, ostendit exemplis, sicut scriptum est: « Quia coepit Jesus facere et docere . » Ordinata enim praedicatio est, ut primum opere impleas quod postea verbis doceas, juxta exemplum Domini, qui ait: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . » Bene quidem primum coram Deo, deinde coram omni populo potens esse dicitur, ut in omni opere ante omnia Deo placere studeamus. Non enim primum placendum est hominibus, sed primum placere debemus Deo, deinde hominibus: non ob nostram gloriam, sed ut ipsi homines placeant Deo, cui nos placere viderint, juxta quod Dominus nos admonet, dicens: « Luceat lux vestra coram hominibus, u
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i gr̃a spauerunt. qd resurgens a
mortuis saluator redemꝑturꝰ eet
isrł. id ẽ reguum isrł corporaliter
multo nobilius quam quondam
moti fuerant illi duo: qͥ psuascrumnꝰ
matri ut peteret ab eo diceus. Dñe.
dic ut sedeant hi duo filii mei unꝰ
ad dexteram tuan. & alter ad sini¬
stram: in regno tuo. Hac etiã dubi¬
tatione tenebantur illi: qui post
resurrectionẽ int̾rogabant eum
dicentes. Dne: si in tempore hoc re¬
stitues regnum isrł: Et nunc su

Expanded text:
cti, speravere quod resurgens a mortuis Salvator redempturus esset Israel, id est regnum Israel, corporaliter multo nobilius quam quondam moti fuerant illi duo, qui suaserunt matri ut peteret ab eo dicens: « Domine, dic ut sedeant hi duo filii mei unus ad dexteram tuam, et alter ad sinistram tuam, in regno tuo . » Hac etiam dubitatione tenebantur illi, qui post resurrectionem interrogabant eum, dicentes: « Domine, si in tempore hoc restitues regnum Israel ?
Abbreviated transcription (Latin):
iudȩoꝵ metuebant. Iam enĩ con¬
spirauerant udei: ut siquis eũ
confiteretur palam. eoetra sina¬
gogam fieret. Quia gͦ iħe hebre¬
o sermone latine saluator dicit᷑:
recte hoc nomine censctur: cuiꝰ
resurrectio salutem credentibus
contulit. sicut ait apłs petrus.
Non enim ẽ in alio aliquo salus:
lo hominibꝰ: in qͦ oporteat nos sal¬
uari. Quia uͦ nazarenus int̾pre

Expanded text:
Judaeorum metuebant. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis cum confiteretur palam, extra synagogam fieret. Quia ergo Jesus Hebraeo sermone, Latine Salvator dicitur, recte hoc nomine censetur, cujus resurrectio salutem credentibus contulit, sicuti ait apostolus Petrus: « Non enim est in alio aliquo salus, st hominibus, in quo oporteat nos salvari . » Quia vero Nazaraeus interpre
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ pater tradidit filium. & filius
semet ipsum ÷ nunqͥd udei & iudas
inculpabiles sunt. Si hoc fecerunt
qd̃ pat̃ & filius: Non. sed uno tra¬
ditionis uerbo: diuerse noluntate.
ex pressȩ sunt. Tradidit eũ iuda.
seo ꝓpt̾ auaritiam÷ tradiderunt.
eum iudei. sed ꝓpt̾ inuidiã : tradi¬
disse. etiam eum dicitur pylatus.
cum eum crucifigere ꝑmisit: tra¬
didit cum pater. sed ꝓpt̾ nram li¬
berationem: tradidit semet ipsum
filius. sed ꝓpt̾ nrãm dilectionem.
Ergo pat̾ & filius ñ solum amandi.
sed etiam głificandi: uidas autem
& iudei non solum detestandi. seo
etiam condempnandi: quia qd̃ pa
t̃ & filius fecerint caritate: illi¬

Expanded text:
Si ergo Pater tradidit Filium et Filius semetipsum, nunquid Judaei et Judas inculpabiles sunt, si hoc fecerunt quod Pater et Filius? Non, sed uno traditionis verbo diversae voluntates expressae sunt. Tradidit enim Judas propter avaritiam: tradiderunt eum Judaei, sed propter invidiam: tradidisse eum dicitur Pilatus, cum eum crucifigi permisit; tradidit eum Pater, sed propter nostram liberationem; tradidit semetipsum Filius, sed propter nostram dilectionem. Ergo Pater et Filius non solum sunt amandi, sed etiam glorificandi. Judas autem et Judaei non solum detestandi, sed etiam condemnandi, quia quod Pater et Filius fecerunt charitate, illi
Abbreviated transcription (Latin):
cata recolerent. Et non solum il¬
lor. uerum etiã & nr̃a ignauia
atq tepiditas redargitur: qͥ nec
p̃clara discere. uolentes. nec ea
quȩ didicimus oꝑe implere sa¬
tagimus: & ido ad discendũ tardi
& ad opus pigri inuenimur. Qui¬
bꝰ recte dicitur. Nonne hec oporte¬
bat pati xp̃m÷ & ita intrare in
głam suam: Qd̃ int̾rogatiue legen¬
dum est: ut subaudiatur oportuit.
ꝓ nob̃. Dicitur autẽ intrare in glo¬
riam suam a qua nunquam dis¬
cessit. eo qd̃ nos intrare fecerit: qͥ
longe ꝑ peccatum ab illa expulsi
fueramus. Sicut enun uidere &
confiteri dicitur. eo qd̃ nos aliquid
uidere & confiteri faciat: ita qͦq
passionem. Igitur d̾ns in głam
suam intraiit: ostendens nos ꝑ
multas tribulationes intrare in
regnum di. Tanquam enim caput
git. ut frequenter ipse agere di¬
catur aliquio: cum ad faciendi
nos idoneos efficit. Sed quia ad
intelligendum scͥpturas stulti &
tardi erant: post increpationem

Expanded text:
cta recolerent. Et non solum ilcta recolerent. Et non solum illorum, verum etiam et nostra ignavia atque tepiditas redarguitur, qui nec praeclara discere volentes, nec ea quae discimus opere implere satagimus: et ideo ad discendum tardi, et ad opus pigri invenimur. Quibus recte dicitur: « Nonne haec oportuit pati Christum, et ita intrare in gloriam suam? » Quod interrogative legendum est, ut subaudiatur, oportuit. pro nobis. Dicitur autem intrare in gloriam suam, a qua nunquam discessit, eo quod nos intrare fecerit, qui longe per peccatum ab illa expulsi fueramus. Sicut enim videre et confiteri dicitur, eo quod nos aliquid videre et confiteri faciat, ita quoque passionem. Igitur Dominus in gloriam suam intravit, ostendens nos per multas tribulationes intrare debere in regnum Dei. Tantum enim caput git, ut frequenter ipse agere dicatur, ad quod faciendum nos idoneos efficit. Sed quia ad intelligendum Scripturam stulti et tardi erant, post increpationem
Abbreviated transcription (Latin):
quida ex nr̃is ad monumentũ:
& ita inuenerunt sicut muliereᷤ
dixerunt: ipsum uͦ ñ inueneruit.
Q d̾ hic discipłi commemorant bre¬
uit̃. suꝑior textꝰ euangłii narrat
sufficient̃: scilicet quomͦ mulierẽ
quȩ sequiute dnm fuerant a ga¬
lilea. cum p̃paratis aromatibꝰ ad
monumentum uenerunt: & re¬
sponso ab angło accepto. de erꝰ
resurrectionẽ discipłis nuntiaue¬
r̃t. Tunc quoq duo ex illis pe¬
trꝰ & ioħis scilicet cucurrerunt
ad monum̃tum: & ita inuene.¬
runt sicut mulieres dixerunt:
ipsum uͦ ũ inuenerunt. Et ait
ad illos. O stulti & tardi corde
ad credendum: in oñbus quȩ lo¬
cuti sunt ꝓpħe. Merito ñ solum
discipłor stulticia redarguitur.
seo etiã tarditas increpatur: quia
cum omnia in doctrina dñi. in
miracłis. in passione sicut de illo
ꝓpħȩ p̃dixerant completa ceruerẽt:
de eius resurrectione dubitare nͣ
debuerant: & iaxime cum omĩa
quȩ in eo uentura erant antequã
pateretur. ab ipso dño prius p̃di¬

Expanded text:
d monumentum, et ita invenerunt sicut mulieres dixerunt, ipsum vero non invenerunt. » Quod discipuli commemorant breviter, superior textus Evangelii narrat sufficienter, scilicet quomodo mulieres quae secutae Dominum fuerant a Galilaea, cum praeparatis aromatibus ad monumentum venerunt, et, responso ab angelo accepto de ejus resurrectione, discipulis nuntiaverunt. Tunc quoque duo ex illis, Petrus et Joannes scilicet, cucurrerunt ad monumentum, et ita invenerunt sicut mulieres dixerunt, ipsum vero non invenerunt. « Et ait ad illos: O stulti et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae. » Merito non solum discipulorum stultitia redarguitur, sed etiam tarditas increpatur: quia cum omnia in Domini doctrina, in miraculis, in passione, sicut de illo prophetae praedixerant, completa cernerent, de ejus resurrectione dubitare non debuerant: et maxime, cum omnia quae in eo ventura erant, antequam pateretur, ab ipso Domino prius praedi
Abbreviated transcription (Latin):
dns scm̃ suum. & iterum. ñ dabis
sc̃m̃ tuum uidere corruptionem:
bene a discipłis licet quẽ uidebant
ignorantibꝰ. saluator uir appellatur.
Uir nanq a uiribꝰ dictus ẽ: & illi spe¬
tialiter hoc nom̃ aptatur: qui solꝰ
diaboli uires resurgendo a mortuis
potuit confringere. De quo scͥptũ ẽ.
Ecce uir: oriens nom̃ eius. Discanius
gͦ & nos ab illo confortati uiri eẽ:
ut diaboli temptationibꝰ fortiter re¬
sistamus: & cuncta adu̾sa uirilit̃
tolcremus: sicut fecit ille eui dictum
e accinge sicut uir lumbos tuos: &
sicut fortis restringe luxuriam.
Hinc & in laude ioseph dictum ẽ. Mi¬
sit ante eos uiruni. Hinc etiã psal¬
mista nos admonet dicens. Uiri

Expanded text:
nctum suum . » Et item: « Non dabis sanctum tuum videre corruptionem . » Bene autem a discipulis, licet quem videbant ignorantibus, Salvator vir appellatur. Vir namque a viribus dictus est, et illi specialiter hoc nomen aptatur, qui solus diaboli vires resurgendo a mortuis potuit confringere, de quo scriptum est: « Ecce vir, oriens nomen ejus . » Discamus ergo et nos ab illo confortati viri esse, ut diaboli tentationibus fortiter resistamus, et cuncta adversa viriliter toleremus, sicut fecit ille cui dictum est: « Accinge sicut vir lumbos tuos, et sicut fortis restringe luxuriam . » Hinc et in laude Joseph dictum est: « Misit ante eos virum . » Hinc etiam Psalmista nos admonet, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Heu michi quia in colatus m̃s pro¬
longatus ẽ. habitaui cum habita¬
ntibꝰ cedar: multum incola fuit
anima mea. Sed adhue causas me¬
roris: dns diligentius inquirit di¬
cens. Quȩ: At illi unde tristes
erant: aꝑuerunt dicentes. De ihu
nazareno: qui fuit uir ꝓpħa potẽs
in oꝑe & sermone: coram ło & oĩ

Expanded text:
eu mihi, quia incolatus meus prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar, multum peregrinata est anima mea . » Sed adhuc causas moeroris Dominus diligentius inquirit, dicens: « Quae? » At illi unde tristes essent aperuerunt, dicentes: « De Jesu Nazareno, qui fuit vir propheta, potens in opere et sermone cora
Abbreviated transcription (Latin):
radysi gaudia amisimꝰ ÷ quã diu
in hac uta sumisͤan aliena consisti¬
nus. Unde necesse C: ut cotidic eũ
A emitu ad ꝓpriam patriam redire
festinemus: dicentes cum apło.
E inquirimus. In hac ꝑegͥnatione se
ec̃ sentiebat dauid cum dicebat:

Expanded text:
diu in hac vita sumus, in aliena patria consistimus. Unde necesse est ut quotidie cum gemitu ad propriam patriam redire festinemus, dicentes cum Apostolo.  futuram inquirimus . » In hac peregrinatione se esse sentiebat David, cum dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ ꝑuersitas crescit: non solum fran¬
gi predicatio non debet: s etiam augeri.
Quod suo dominus exemplo nos ammo¬
net: qui postquam habere denionium di¬
ctus est. p̃dicationis sue beneficia largiꝰ
unpendit dicens: amen amen dico uobis.
siquis sermonem meum seruauerit:. non
uidebit mortem ineternum. S sicut bo¬
nis necesse est. ut meliores etiam ꝑcontu¬
melias existant: ita semꝑ repbi de benefi¬
cio peiores fiunt. Nam accepta predicati¬
one: iterum dicunt. Dunc cognoscimus:
quia demonium habes. Quia enim et̃ne
morti uiheserant. ⁊ candem mortẽ cui in¬
heserant non uidebant: dum solam in eo¬
mortis carnem aspiterent. in ueritatis
sermone caligabant dicentes: abraham
mortuus est ⁊ ꝓpħe : ⁊ tu dicis.siquis ser

Expanded text:
malorum perversitas crescit, non solum franmalorum perversitas crescit, non solum frangi praedicatio non debet, sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium dictus est, praedicationis suae beneficia largius impendit dicens: Amen, amen dico vobis: si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est, ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt, nam accepta praedicatione iterum dicunt: Nunc cognovimus, quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, eamdem mortem cui inhaeserant, non videbant; dum solam mortis carnem aspicerent, in veritatis sermone caligabant, dicentes: Abraham mortuus es
Abbreviated transcription (Latin):
ne ñ dixisse ueritatem: s ꝓuocatꝰ contu¬
meliam irddidisse uideretur. Ex quare
quidnobis innuicur. nisi ut co tempore
quo a proximis ex falsitate contumelias
accipimus. corum etiam uera mala tate¬
amus: ne ministerium iuste correptioĩs
in arma uertamus furoris: S quia qͥs¬
quis dĩ zelo utitur. a praius hominibus
dehonestatur: in semet ipso nobis dñs
patientie prebuit exemplum qui ait. s
honorifico patrem meum ⁊ uos in honora¬
stisme. S quid nobis adista faciendum sit.
ad huc exemplo nos animonet cum sub¬
uingit: ego autem non quero głam meãͤ
est qui querat ⁊ iudicet. Scimus certe qd̾
scriptum est quia pat̃ om̃e iudicium de¬
dit filio: ⁊ tamen ecce idem filius inriirias
accipiens. glãm suam non querit. Iuatas
contumelias patris uidicio reseruat. ut
nobis profecto insinuet quantum nos
esse patientes debemus: dimni se adhuc ul
cisci non uult ⁊ ipse qui iudicat. Cum uͦ

Expanded text:
ne non dixisse veritatem, sed provocatus contune non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod scriptum est, quia Pater omne judicium dedit Filio, et tamen ecce idem Filius injurias accipiens gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis presse patientes debemus, dum adhuc se ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
custodierit ciuitatem inuanũ iugilant
qui custodiunt cam: ⁊ cui ꝑ ysaiam dicit᷑
custos quid de nocte. custos quid de necte:
respondere noluit dominus samaritanus
non sum: s ego demoniũ non habco. Duo
quippe ei illata fuerant. Unum negauit:
aluid tacendo consensit. Custos namq hu¬
mani generis uenerat: ⁊ si samaritanum
se non esse diceretͥ esse se custodem negaret.
S tacuit quod iecognouit: ⁊ patienter iep¬
pulit quod dictum fallaciter audiuit. di¬
cens. ego demonium non habeo. In quib
uerbis quid aliud nis suꝑbia nr̃a confim¬
ditur: Que si exagitata uel leuĩt fuerit:
A trociores iniurias reddit quam acceꝑit.
facit mala que potest: minatur ⁊ que fa¬
cere non potest. Eoce iniuriam suscipiens
ihc non irascitur: non contumeliosa u̾ba
respondet. Qui si eisdem ista dicentib
respondere uoluisset. demonium uos ha¬
betis: uerum ꝓfecto diceret: quia nis
quod uerum erat dicere ueritas noluit:

Expanded text:
custodierit civitatem, in vanum vigilant custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam ; et cui per Isaiam dicitur: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? respondere noluit Dominus: Samaritanus non sum; sed, Ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerunt: unum negavit, aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, minatur et quae facere non potest. Ecce injuriam suscipiens Dominus non irascitur, non contumeliosa verba respondet. Qui si eisdem ista dicentibus respondere voluisset: Daemonium vos habetis, verum profecto diceret, quia nisi quod verum erat dicere Veritas noluit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipere dignantur: ⁊ sunt non nulli qui
hec quidem corporis aure ꝑcipunt: sed
nullo ca mentis desiderio complectunt᷑.
ft sunt nonnulli qui libenter uerba dei
suscipiunt. ita ut etiam in fietib compim¬
gantur: s post lacrunaꝵ tempꝰ ad iniqui¬
tatem redeunt. Hi ꝑfecto uerba dĩ non
audiunt: quia hec exercere in oꝑe contẽp¬
lis oculos iruocate. alta consideratione ꝑ¬
timescite hoc quod ex ore ueritatis sonat:
ꝓꝓterea uos ñ auditis quia ex dõ non estis
S hoc quod de reꝑbis ueritas loquitur: ip¬
si hec de semncripsis iepb suis oꝑib osten¬
dunt. Nam sequitur. Responder̃t igitur
uidei.⁊ dixerunt ei. Nonne benedicimus
nos quia samaritanus estu.⁊ demonium¬
habes: Accepta autem tanta contumelia:
quid ds respondeat audiamus. Ego demo¬
nium non habco: s honorifico patrem
nicum: ⁊ uos inhonorastis me. Quia enĩ
samaritanus dicitur custos ⁊ ⁊ ipse ueratĩt
custos est de quo psalmista ait. nisi dñs

Expanded text:
cipere dignantur, et sunt nonnulli qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur: et sunt nonnulli, qui libenter verba Dei suscipiunt, ita ut jam in fletibus compungantur, sed post lacrymarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba Dei non audiunt, quia haec exercere in opere contemntis oculos revocate, et alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responderunt igitur Judaei, et dixerunt ei: Nonne 1507 bene dicimus nos quia Samaritanus es tu, ehabes? Accepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat, audiamus. Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
etudinem dĩ Relaxare
peccata uenerat: ⁊ dice¬
bat. Quis ex uobis ar¬
guet me de peccato:
Non dedignat᷑ ex ra¬
cione ostendere se peccatorem non esse: qui
ex urtute diuinitatis poterat peccatores
iustificare. S terribile est ualde quod sub¬
ditur ÷ qui ex dõ est uerba dĩ audit: ꝓptẽ¬
ira uos non auditis. quia ex dõ ñ estis.
Si enun ipse uerba dĩ audit qui ex dõ ẽ.
iaudire uerba dĩ non potest quisquis ex
illo non est: interroget se unusquisq si u̾¬
ba dĩ in aure cordis ꝑcipit᷑ ⁊ intelligit un¬
desit. Celestem patriam desiderare ueritas
iubet: carius desideria contẽrereł mundi
glam declinare: aliena non appetere: ꝓpͥa
laigtiri. Penset gͦ apud se̾ unusquisq ur̃m.
si hec uox dĩ in cordis eius aure conualu¬
it ⁊ quia iam ex d̾o sit agnoscit. Nam st̃¬

Expanded text:
etudinem Dei. Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare. Sed terribile est valde quod subditur: Qui ex Deo est verba Dei audit; propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Si enim ipse verba Dei audit qui ex Deo est, et audire verba ejus non potest quisquis ex illo non est, interroget se unusquisque si verba Dei in aure cordis percipit, et intelliget unde sit. Coelestem patriam desiderare Vejubet, carnis desideria conterere, mundi gloriam declinare, aliena non rapere, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque vestrum, si haec vox Dei in cordis ejus aure convaluit, et quia jam ex Deo sit, agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
quenti scripturarũ meditatione
fugemꝰ: iuxta exemplũ psalmistę
qui dicit. Quomͦ dilexi legem tuã
dñe . tota die meditatio mea est.
Petamiꝰ suꝑnã clementiã. quod est
uere in nomine saluatoris pẽtere:
ut & cordis nobis mundiciã. & bo¬
ni oꝑis prestet efficaciã: & ante
omnia illam sẽdula mente recola¬
mus horam. illam citius inuenire
õptemꝰ. in qua non iam ꝑscriptu¬
ras loquat᷑ nobis dñs s palam de
patre annuntiet. nobis: cũ quo
uiuit &e regnat ds. in unitate sp̃c¬

Expanded text:
quenti Scripturarum meditatione quenti Scripturarum meditatione fugemus, juxta exemplum Psalmistae, qui dicit: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Petamus supernam clementiam, quod est vere in nomine Salvatoris petere, ut et cordis munditiam, et boni operis praestet efficaciam, et ante omnia illam sedula mente recolamus horam, illam citius venire optemus, in qua non jam per Scripturas loquatur nobis Dominus, sed palam de Patre annuntiet nobis, cum quo vivit et regnat Deus in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ctis autẽ his cogitationũ nequam
generib castigati uionuit salomon
cũ dicit. Omni custodia serua tu
Cuius mõnita sequentes agãmus
solliciti. ut siquid consensu ꝑpetͣn¬
di facinoris. in animo delinquimꝰ.
cita hoc confessione & dignis pe¬
nitentię fructib abstergamus.
Si delectatione peccandi nos tẽptari¬
sensẽrimꝰ. noxiam delectationẽ cre¬
bris p̃cib ac lacrimis. crebra ama¬
ritudinis ꝑpetuȩ recordatione pel¬
lamus. Et si nos solos ad hanc ꝓpul¬
sandam. sufficere non posse uidẽri¬
mus. fratrũ queramꝰ auxilia: ut qđ
nr̃is uirib nequimꝰ: illoꝵ consilio
& int̾cessione sumamꝰ. Multum
enĩ ualet dep̾catio iusti assidua.
Et sicut idem ꝓmisit. oratio fidei
saluabit infirmũ. & alleuabit eũ
dñs. & si in peccatis sit dimitent᷑
ei. Quia uͦ suꝑuacuis cogitationibꝰ¬
ad integrũ carere non ualemꝰ. has
inquantũ possumꝰ in missione bo¬
narũ cogitationũ & maxime fre¬

Expanded text:
ctis autem his cogitationum nequam ctis autem his cogitationum nequam generibus castigari monuit Salomon, cum dicit: « Omni custodia serva cor cujus monita sequentes agamus solliciti, ut si quid consensu perpetrandi facinoris in animo deliquimus, cita hoc confessione et dignis poenitentiae fructibus abstergamus; si delectatione peccandi nos tesenserimus, noxiam delectationem crebris precibus ac lacrimis, crebra amaritudinis perpetuae recordatione pellamus. Et si nos solos ad hanc propulsandam sufficere non posse viderimus, fratrum quaeramus auxilia, ut, quod nostris viribus nequimus, illorum consilio et intercessione sumamus. Multum enim valet deprecatio iusti assidua. Et sicut idem praemisit: Oratio fidei salvabit infirmum, et allevabit eum dominus, et si in peccatis sit, dimittentur ei. Et quia suad integrum carere non valemus, has in quantum possumus, immissione bonarum cogitationum, et maxime fre
Abbreviated transcription (Latin):
Memores simꝰ dñicȩ cõminationis
qua dicit᷑: ego enĩ oꝑa &e cogitati¬
ones coꝵ uenio ut congregem:
talem cordis nr̃i parẽmꝰ mansio¬
nem. cuius ipse dignet᷑ inẽẽ man¬
sor: qui eiꝰ in euitabilis inspector
& iudex ẽ. Sciendũ autẽ: quia
triplex ẽ modus cogitationum
nequam. Vnus earum quȩ delibe¬
ratione & ꝓposito peccandi men¬
tem contãininant: alius earum
quȩ delectatione quidem pecca¬
ti mentẽ ꝑturbant. nec tam̃ haue
ad peccandi consensum ꝑtrahuns.
tercius earũ quȩ naturali motu
mentẽ ꝑcurrentes. non tam hanc
ad patranda uicia illiciunt quam
a bonis quȩ cogitare debuit im¬
pediunt: ueluti ẽ cũ fantasiata
rerũ quȩ aliquando suꝑuacue ge¬
sta uel dicta nõuimꝰ ad memoriã
reducimꝰ. quarũ crebra retractatio
quasi importuna muscarũ imꝓbi¬
tas. oculos cordis circũuolare. ac
sp̃ualem eiꝰ aciem inquietare. ma¬
gis quã excecare consueuit. A cun¬

Expanded text:
memores simus dominicae comminationis, memores simus dominicae comminationis, qua dicitur: Ego enim opera et cogitationes eorum venio ut congregem . talem cordis nostri paremus mansionem, cujus ipse dignetur inesse mansor, qui ejus inevitabilis inspector et judex est. Sciendum autem quia triplex est modus cogitationum nequam: unus earum quae deliberatione, et proposito peccandi mentem contaminant; alius earum quae delectatione quidem peccati mentem perturbant, nec tamen hanc ad peccandi consensum pertrahunt; tertius earum quae naturali motu mentem percurrentes, non tamen hanc ad perpetranda vitia illiciunt, quam a bonis quae cogitare debuit impediunt, veluti est cum phantasmata rerum, quae aliquando supervacue gesta vel dicta novimus, ad memoriam redquasi importuna muscarum improbitas, oculos cordis circumvolare ac spiritalem ejus aciem inquietare magis quam excaecare consuevit. A cun
Abbreviated transcription (Latin):
te int̾roget. in hoc credimꝰ quia
a deo existi: aꝑte ostendunt qr
loquens ad eos dñs. de his maxi¬
me disputabat quȩ illos delecta¬
bat audire: &e quȩ illi int̾rogare
uolebant. Hȩc ipse preuẽniens eos.
ultro ꝓferebat. Unde merito illũ
scire omnĩa quasi dm: &e quasi cłi
filiũ a deo uenisse credunt & con¬
fitent᷑. Aꝑtũ namq diuinitatis
indiciũ ẽ cogitationũ nosse secre¬
ta: salomone affirmante. qui deo
supplicans ait. Tu enĩ solus nosti
corda omniũ filioꝵ hominum.
Unde ctiã hieremias ait. Tu autẽ
dñe sabaoth qui iudicas iuste: &
ꝓbas renes & cor. Neq hȩc transe¬
unt᷑ aut negligent̃ cõmemoran
mei. ut non uerba tantũ ce oꝑa
nr̃a: s ipsa quoq cordiũ secreta.
diuinis aspectib digna reddamꝰ.
Non in tẽplo nr̃i pẽctoris odium.
non inuidiȩ rubigo resideat. non
inde turpis uel contumeli osi ser¬
monis radix oriat᷑: non ibi medi¬
tatio facti nocentis in nascatur.

Expanded text:
te interroget. In hoc credimus, quia te interroget. In hoc credimus, quia a Deo exiisti: aperte ostendunt quia loquens ad eos Dominus, de his maxime disputabat, quae illos delectabat audire et quae illi interrogare volebant. Haec ipse praeveniens eos, ultro proferebat, unde merito illum scire omnia quasi Deum, et quasi Dei Filium a Deo venisse credunt et confitentur. Apertum namque divinitatis indicium est, cogitationum nosse secreta, Salomone affirmante, qui Deo supplicans ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Unde etiam Hieremias ait: Tu autem, Domine Sabaoth, qui judicas juste, et probas renes et cor . Neque haec transeunter aut negligenter commemei, ut non verba tantum, et opera nostra, sed ipsa quoque cordium secreta divinis aspectibus digna reddamus. Non in templo nostri pectoris odiorum flamma, non invidiae rubigo resideat, non inde turpis vel contumeliosi sermonis radix oriatur, non ibi meditatio facti nocentis innascatur:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ prȩbuit. Iterũ reliquit mun¬
dum ce rediit ad patrẽ: quia
ab aspectu amatoꝵ mundi quod
uiderant abstulit: & se amatori¬
bus suis. ȩqualem patri ẽẽ creden¬
dum docuit. Reliquit mundũ
&e rediit ad patrẽ: quia humani¬
tatẽ quã induit. ꝑ ascensionẽ ad
inuisibilia ꝑduxit. Hec quidem
uerba dñi mystica & sicut ipse
testat᷑ in prouerbiis sunt dicta:
s &e discipłi quib dicebant᷑. adeo
carnales adhuc erant. ut eos pro¬
funditatẽ minime cãperent. &
non solũ archana dictoꝵs. s nec
ipsam ignorantiã suã intelligerens.
putantes simplicit᷑ & dilũcide
ꝓlata. quȩ non intelligentib pro¬
uerbia erant. Vnde continuo re¬
sponderunt. Ecce nc̃ palam lõque¬
ris: & ꝓuerbiũ nullũ dicis. Pała
gͥ eũ loqui auctumabant: cuius¬
mysteria dictorum. necdũ cõpre¬
hendere ualebant. Quod autem
adiungunt. nẽ scimus quia scis
omnia. &e non opus ẽ tͥ ut quis

Expanded text:
dum praebuit. Iterum reliquit mundum praebuit. Iterum reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia ab aspectu amatorum mundi quod viderant abstulit, et se amatoribus suis aequalem Patri esse credendum docuit. Reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia humanitatem quam induit per ascensionem ad invisibilia perduxit.verba Domini mystica, et sicut ipse testatur, in proverbiis sunt dicta. Sed discipuli quibus dicebantur adeo carnales adhuc erant, ut eorum profunditatem minime caperent; et non solum arcana dictorum, sed nec ipsam ignorantiam suam intelligerent, putantes simpliciter et dilucide prolata, quae non intelligentibus proverbia erant: et continuo responderunt: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Palam igitur eum loqui aestimabant, cujusmysteria dictorum necdum comprehendere valebant. Quod autem adjungunt: Nunc scimus, quia scis omnia, et non opus est tibi ut quis
Abbreviated transcription (Latin):
sine filio aut spu scõ amare uel
amoris possit munera dare: nec
rursus ęstimandũ quia filius sine
patre & spu sco ualeat amari uel
credi. Quod gͦ ait ipse enĩ pater
amat uos: intelligendum ẽ una
cũ filio & spũ scõ amare. quos a¬
more dignos iudicat. Et quod
adiunxit. quia uos me amastis. ea
ratione sentiendũ est: quia quicũq
filiũ recte amat. hunc cũ patre &
amborũ sp̃u amet: quia quoꝵ in¬
separabilis ẽ natura diuinitatis. ho¬
rum una cademq sunt dona uir¬
tutis. Exiui a patre &e ueni in mun¬
dum: iterũ relunquo mundũ. & ua¬
do ad patrẽ. Exiuit a patre ce ue
nit in mundũ: quia uisibilis mun¬
do apparuit ii humanitate: qui
erat inuisibilis apud patrẽ in di¬
uitate. Exiuit a patre. quia non
in ea forma quȩ ȩqualis ẽ patrrs
in assumpta creatura minor appa¬
ruit. & uenit in mundũ: quia in
forma serui quã accepit. etiam
mundi huius amatorib se uiden¬

Expanded text:
sine Filio et Spiritu sancto amare, vel sine Filio et Spiritu sancto amare, vel amoris possit munera dare. Nec rursus aestimandum quia Filius sine Patre et Spiritu sancto valeat amari vel credi. Quod ergo ait: Ipse enim Pater amat vos, intelligendum est una cum Filio et Spiritu sancto amare, quos amore dignos judicat. Et quod adjunxit: quia vos me amastis, eadem ratione sentiendum est, quia quicunque Filium recte amat, hunc cum Patre et amborum Spiritu amat, quia quorum inseparabilis est natura divinitatis, horum una eademque sunt dona virtutis. Exivi a Patre, et veni in mundum. Iterum relinquo mundum, et vado nit in mundum, quia mundo visibilis apparuit in humanitate, qui erat invisibilis apud Patrem in divinitate. Exivit a Patre, quia non in ea forma qua aequalis est Patri, sed in assumpta creatura minor apparuit. Et venit in mundum, quia in forma servi quam accepit, etiam mundi hujus amatoribus se viden
Abbreviated transcription (Latin):
teruenit. Potest & ita non inconue¬
nienter accipi quod ait. & non di¬
co uobis quia ego rogabo patrem
de uobis: quia non de presenti ro¬
go. s de suturo tempore posuit
receptis non opus sit iam aliquid
rogari de illis. quia nimirũ tanta
beatitudine donati sunt. que ampli¬
or ẽẽ non potest. Ipse enĩ pat̾ amat
uos: quia uos me amatis & credidi¬
stis quia a deo exiui. Non ita intel¬
ligendum ẽ. quasi amor & credulitaᷤ
discipuloꝵ precesserit amorẽ quo
illos pat̾ amaret: meritũq humanũ
prius sit munerib gr̃ȩ cȩlestis. cum
aꝑtissime dicat apłs. aut quis pͥor
dedit illi & retribuet᷑ ei: q̃m ex ip¬
so. c ꝑ ipsum. ce in ipso. sunt omĩa.
sed ita potius. quia pat̾ gratuito
amore p̾uenerit atq ad amandũ
credendũq filiũ amando sustule¬
rit: & quia ipsi agnitam filii dile¬
ctionẽ ac fidem . pio & sollicito cor¬
de seruauerint: maiorib eos donis
paternȩ dilectionis ẽẽ remuneratos.
Non autẽ arbitrandũ. quia pater

Expanded text:
de vobis. Potest enim non inconvenienter accipi quod ait: Et non dico vobis, quia ego rogabo Patrem de vobis: quia non de praesenti, rogo; sed de futuro tempore posuit receptis, non opus sit jarogari de illis, quia nimirum tanta beatitudine donati sunt, quae amplior esse non potest. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis, et credidistis quia a Deo exivi. Non ita intelligendum est, quasi amor et credulitas discipulorum praecesserit amorem quo illos Pater amaret, meritumque humanum prius sit muneribus gratiae coelestis, cum apertissime dicat Apostolus: Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ; sed ita potius, quia Pater illos gratuito amore praevenerit, atque ad amandum credendumque Filium amando sustulerit, et quia ipsi agnitam filii dilectionem ac fidem pio et sollicito corde servaverint, majoribus eos donis paternae dilectionis esse remuneratos. Non autem arbitrandum quia Pater
Abbreviated transcription (Latin):
singulȩ stolȩ albȩ: ce dictũ est illiᷤ
ut requiẽscerent tẽpus adhuc mo¬
dicũ: donec implerent᷑ conserui eo¬
rũ & fr̃s eoꝵ. Singulas quippe sto¬
las albas nc̃ habent animȩ: cũ sola
sua felicitate fruunt᷑. Binas tẽ acci¬
pient: cũ impleto in fine numero
tatis humilia loquendo designat.
Quod enĩ dicit non rogaturũ se pa¬
trem de discipulis: ꝓpt̃ consubstan¬
tialem patri diuinitatis suę poten¬
tiam dicit: in qua non patre ipse
rogare. s rogata cũ patre consue¬
uit donare. Quod uͦ petro ait ego
autẽ rogaui ꝓ te ut non deficiat
fides tua: &e de illo ioħs aduocatũ
inquit habemus apud patrẽ iħm¬

Expanded text:
 est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec implerentur conservi eorum, et fratres eorum. Singulas quippe stolas albas nunc habent animae, cum sola sua felicitate fruuntur; binas tunc accipient cum, impleto in fine numero tatis humilia loquendo designat. Quod enim dicit non rogaturum se Patrem, de discipulis propter consubstantialem Patri divinitatis suae potentiam dicit, in qua non Patrem ipse rogare, sed rogatam cum Patre consuevit donare. Quod vero Petro ait: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua ; et de illo Joannes: Advocatum, inquit, habemus apud Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
Quã scoꝵ petitionẽ aptissime in die
futuram ꝓmisit: illo inquiens
die in nomine meo petetis. In die
etenim petunt: quia non inter
funditur. Possunt autẽ idem sp̃s
electorũ in illa cęlesti ciuitate po¬
siti. etiã ꝓ seipsis in nomine salua¬
toris petere intelligi: quia uideli¬
cet ad tẽpus uniuersalis iudicii &e
resurrectionis corpoꝵ. in quib ꝓ

Expanded text:
quam sanctorum petitionem aptissime in die quam sanctorum petitionem aptissime in die futura promisit: Illo, inquiens, die in nomine meo petetis. In die etenim petunt, quia non in tens intercessio funditur. Possunt autem idem spiritus electorum in illa coelesti civitate positi, etiam pro seipsis in nomine Salvatoris petere intelligi, quia, videlicet, tempus universalis judicii et resurrectionis corporum in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ erat grãm daturus. Tunc et¬
enĩ spiritalit̾ intus in fructu. spi¬
ritali dilectione succensi: quo ꝑfe¬
ctius omĩa quȩ de agnitione di¬
uinitatis mortalib erant capienda
cepunt: eõ ardentius sola quȩ ad
eius uisionẽ ꝓmerendam iuuarens.
petere ac desiderare curarunt.
Hoc ẽ eñi quod subiunxit: illo die
in nomine meo petetis. Possumus
horam quã pollicẽt᷑. in futura uita
intelligere: in qua palam de patre
annuntiabit. id ẽ palam patrem
ostendet electis: quando sicut apłs
ait uidebimꝰ eũ facie ad faciem.
De qua annuntiatione dicit &e
ioħs. Carissimi nc̃ filii dĩ sumꝰ: ce
nondũ apparuit quid erimꝰ. Scimꝰ
quia cũ apparuerit. similes ei erimꝰ:
uidebimꝰ enĩ eũ sicuti ẽ. Ulii uera¬
cit̃ in nomine iħu petunt electi:
dũ ꝓ nr̃a fragilitate int̾cẽdunt:
quatinꝰ ad suȩ saluationis sortẽ
ꝑtingamꝰ: a qua adhiic int̾ insidi¬
as hostiũ ꝑegrinamur in terris.

Expanded text:
sancti erat gratiam daturus. Tunc etsancti erat gratiam daturus. Tunc etenim spiritualiter intus instructi, spirituali dilectione succensi, quo perfectius omnia quae de agnitione divinitatis mortalibus erant capienda, ceperant, eo ardentius sola quae ad ejus visionem promerendam juvarent, petere ac desiderare curarent. Hoc est enim quod subjunxit: Illo die in nomine meo petetis. Possumus horam quam pollicetur in futura vita intelligere, in qua palam de Patre annuntiat, id est, palam Patrem ostendet electis, quando, sicut Apostolus ait: Videbimus eum facie ad faciem . De qua annuntiatione dicit et Joannes: Charissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus enim quia, cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ubi veraciter in nomine Jesu petunt electi, dum pro nostra fragilitate intercedunt, quatenus ad suae salvationis sortem pertingamus, a qua adhuc inter insidias hostium peregrinamur in terris,
Abbreviated transcription (Latin):
xia. sed illud singulare gaudium
a patre pẽtite: cuius plenitudo.
nullo cinislibet inquietudinis
adtactu minuit᷑: ȩternitas nullo
umquã t̃mino dissoluit᷑. Si enim
perstitẽritis in petendo: ꝓculdu¬
bio quȩ petitis accipietis. De huiꝰ
plenitudine gaudii: petrus fide¬
lib scribit dicens. Credentes autẽ
exultabitis lȩtitia inenarrabili ce
glorificata: reportantes finẽ fidei
ur̃ȩ. salutẽ animarũ ur̃arũ. Pẽte¬
re autẽ huuismodi gaudiũ est:
non uerbis tantũ modo patriȩ cȩ¬
Est s intrõitum flagitare: s &e dig¬
na oꝑatione ꝓ eiꝰ ꝑceptione certa¬
re. Neq enĩ quippiam utilitatis
affert bene orando suꝑna querere:
qui non destitit ꝑuerse uiuen¬
do infimis implicari. Hȩc in pro¬
uerbiis loquutꝰ sum uobis. Uenit
hoia cũ iam non in ꝓuerbiis lo¬
quar uobis: s palam de patre
annuntiabo uobis. Illam nimirũ
hoiam significat: qua eis ꝑacta
sua passione ac resurrectione sp̃s

Expanded text:
xia, sed illud singulare gaudium xia, sed illud singulare gaudium a Patre petite, cujus plenitudo nullo cujuslibet inquietudinis attactu minuitur, aeternitas nullo unquam termino dissolvitur. Si enim perstiteritis in petendo, procul dubio quae petitis accipietis. De cujus plenitudine gaudii Petrus fidelibus scribit, dicens: Credentes autem exsultabitis laetitia inenarrabili et glorificata, reportantes finem fidei vestrae salutem animarum vestrarum . Petere autem hujusmodi gaudium est, non verbis tantummodo patriae coestis introitum flagitare, sed et digna operatione pro ejus perceptione certare. Neque enim quidpiam utilitatis affert bene orando superna quaerere, qui non desistit perverse vivendo infimis implicari. Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Illam nimirum horam significat, qua eis, peracta sua passione ac resurrectione, Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
la dubietate eis qui fidelit̾ in pe¬
tendo ꝑstiterint sit paraudũ a pa¬
tre: dñs subdendo manifestat duens.
Petite &e accipietis: ut giudiũ ur̃m
sit plenũ. Ordo quippe sensus est.
Pẽtite ut gaudiũ ur̃m sit plenum:
& accipietis. Penũ gͦ gaudiũ: beati¬
tudinẽ ꝑpetuȩ pacis appellat siam
ut taceamꝰ de gaudio reproborũ
quo sibi luctũ mercant᷑ ęternũ: ha¬
bent scĩ etiam in p̾senti gaudium
de spe cęlestiũ bonoꝵ: cũ ꝓ dño ter¬
renis exercent᷑ aduersis. Haoent gau¬
diũ: cũ amore frat̾nitatis suadence
discunt gaudere cũ gaudentib fle¬
re cũ flentib. Sed non ẽ plenum
gaudiũ: quod fletu uariante miscẽ¬
tur. Plenũ quippe gaudiũ fit: ubi
nẽmine flente. cũ solis dat᷑ gaudẽ¬
re gaudentib. dit itaq. Petite ce
accipietis : ut gaudiũ ur̃m sit ple¬
num. Ac si patent̃ dicat. Non flu¬
xa scłi gaudia. quȩ ce merore sem¬
per mixta. & certo sunt fine obno¬

Expanded text:
la dubietate eis qui fideliter in pela dubietate eis qui fideliter in petendo perstiterunt sit parandum a Patre, Dominus subdendo manifestat, dicens: Petite et accipietis ut gaudium vestrum sit plenum. Ordo quippe sensus est: Petite ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Plenum ergo gaudium beatitudinem perpetuae pacis appellat. Nam ut taceamus de gaudio reproborum, quo sibi luctum mercantur aeternum, habent sancti etiam in praesenti gaudium de spe coelestium bonorum, cum pro Domino terrenis exercentur adversis: habent gaudium cum amore fraternitatis suadente, discunt gaudere cum gaudentibus, et flere cum flentibus. Sed non est plenum gaudium quod fletu variante miscetur. Plenum quippe gaudium fit, ubi, nemine flente, cum solis datur gaudere gaudentibus. Ait itaque: Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Ac si patenter dicat: Non fluxa saeculi gaudia, quae et moerore semper mista, et certo sunt fine obno