comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. & siuł ad modicũ remiserit manꝰ. extinguet᷑.
Quod si etiã ardor portantis manꝰ ut qͣndoq fieri
solet adusserit. eligat potiꝰ pati qͣm rethere manꝰ
suas. quia ĩ mom̃to ĩ ictu ocłi poterit exsufflari.
Si ex̃mus ĩ domo illa ñ manufacta ȩtna ĩ celis. ubi
nullus in imitꝰ intͣt. nullꝰ exit amit̾᷑. nichil ẽȩt ci¬
mendũ. Nc̃ uero tͥb malignissimis & ualidissi¬
mis uentis expositi sumꝰ. carii. diabolo. & mun¬
do: qͥ conscientiã illuminatã moliunt᷑ extinguere
ĩsuffiantes ĩ corda nr̃a desideria mala. motꝰ ili¬
citos. & ita te repente tbantes. ut uix p̾noscere
ualeas. unde uenias. aut qͦ uadas. Ex qͥb̾ & si
duo sepiꝰ int̾mitunt᷑. a tercio cam̃ nemo unꝗͥ
suffiandi ĩducias extorsit. Ido ut̾sq manibꝰ &
cordis & corꝑis anima tegenda est: ne forte quȩ
iã illuminata fuerat extinguat᷑. nec cedendũ uł

Expanded text:
bitur; etsi vel ad modicum manus remiserit, lumen extinguetur. bitur; etsi vel ad modicum manus remiserit, lumen extinguetur. Quod si etiam ardor portantis manus ut quandoque fieri solet adusserit, eligat potius pati quam retrahere manus suas; quia in momento, in ictu oculi poterit exsufflari. Si essemus in domo illa non manufacta, aeterna, in coelis, ubi nullus inimicus intrat, nullus exit amicus, nihil esset timendum. Nunc vero tribus malignissimis et validissimis do, qui conscientiam illuminatam moliuntur exstinguere, insufflantes in cordibus nostris desideria mala, motus illicitos, et ita te repente turbantes, ut vix praenoscere valeas unde venias aut quo vadas. Ex quibus, etsi duo saepius intermittunt, a tertio tamen nemo unquam sufflandi inducias extorsit. Ideo utrisque manibus, et cordis, et corporis, anima est tegenda, ne forte quae jam illuminata fuerat, exstinguatur; nec cedendum vel
Abbreviated transcription (Latin):
& timoris magnitudinẽ sp̃ali lȩticia tẽꝑare: ne
suoꝵ enormitate scȩlerũ abundantiori tͥsticia
absorbeat᷑. Hinc & si timet a iudice. sperat a
saluatore: cũ iã in animo timor & leticia ab¬
ȩqͥtent & obuiẽt sibi: plerũq timor leticiã suꝑ¬
et. lȩticia sepiꝰ timorẽ excludat. & infra suigau¬
dii concludat archanũ. felix conscientia. in qua
luctam̃ huiꝰmodi ĩdesinent̾ conficit᷑: donec qͦd
mortale ẽ. ab sorbeat᷑ a uita. donec euacuet᷑ ci¬
mor qͥ ex parte no ẽ: & succedat leticia qͦd ꝑfec-¬
tũ est: quia ñ timor sempit̾ñ. s leticia sempit̾¬
na erit ei. Iã uͦ sic ardẽs & lucens. nondũ se eẽ
ĩ domo confidat. ubi sine om̃i timore uentoꝵ
accensũ lum̃ soleat deportari. s memin̾it se eẽ
sub diuo: & utͣq manu studeat oꝑire qͦd por¬
cat: nec credat aeri. etiã si uiderit ẽẽ tͣnquillũ.
Repente enĩ & hora qua non putauerit muta¬

Expanded text:
etitia temperare, ne suorum enormitate scelerum abundantiori tristitia absorbeatur. Hinc etsi timet a Judice, sperat a Salvatore; cum jam in animo ejus timor et laetitia obsequitent et obvient sibi; plerumque timor laetitiam superet, laetitia saepius timorem excludat, et intra sui gaudii concludat arcanuia, Felix conscientia, in qua luctamen hujusmodi indesinenter conficitur, donec quod mortale est absorbeatur a vita, donec evacuetur timor qui ex parte est, et succedat laetitia, quod perfectum est; quia non timor sempiternus, sed laetitia sempiterna erit ei. Jam vero sic ardens et lucens, nondum in domo se esse confidat, ubi sine omni timore ventorum accensum lumen soleat deportari; sed meminerit se esse sub dio, et utraque manu studeat operire quod portat; nec credat aeri, etiam si videat esse tranquillum. Repente enim, et hora qua non putaverit, muta
Abbreviated transcription (Latin):
alibꝰ minimisq peccatis. Hec enĩ est dilectissimi
impenitentia. hec blasphemia in sp̃m scm. blas¬
phemia in remissibilis. Paulus qͥdẽ blasphemꝰ
dulitate. Non in sp̃m sc̃m dixit blasphemiã: &¬
ideo consecutꝰ est miscłiam. Quis es dñe: Et dis
ad eũ. Ego sũ ñc nazarenꝰ. quẽ tu ꝑseqͥris. Ẽgo

Expanded text:
ialibus minimisque peccatis. Haec est enim, dilectissimi, ialibus minimisque peccatis. Haec est enim, dilectissimi, impoenitentia, haec blasphemia in Spiritum sanctum, blasphemia irremissibilis. Paulus quidem blasphemudulitate. Non in Spiritum sanctum dixit blasphemiam; ideo consecutus est misericordiam. 6. Quis es, Domine? Et Dominus ad eum: Ego sum Jesus Nazarenus, quem tu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ resistit. sic nec assistit qͥdeme Deniq si
quis ad eo pusillanimis est. ut satis sibi repu¬
tet nec ꝑsecutorẽ ẽẽ nec coadiutorẽ di: audi¬
at qͥd ipse loquat᷑. Qui ñ est mecũ contra me
est: & qui ñ colligit mecũ disꝑgit. Saule. sau¬
le. qͥd me ꝑsequeris: Et ille. Quis es dñe: Hinc
ꝓfecto dat᷑ intelligi: qͥa uere curumfusa erat il¬
li claritas. ñ infusa. Audiebat paulus dñi
uocẽ. s faciẽ dñi ñ uidebat. qm̃ erudiebat᷑ ad
fidẽ: & ut ipse pꝰtea docuit. fides exauditu. Qs
es inqͥt: Ignotũ enĩ ꝑseqͤbat᷑: & uło consecutꝰ
est miscdiam. qͥa ignorans in incredulitate hoc
fecit. Discite ex hoc fr̃s. iustũ udicẽ dm. non
mͦ qͥd fiat. s & quo animo fiat considerare:
& cauete deincenps ne qͥs parua reputet. ꝗͣ¬
libet parua scienter delinquere conuineat᷑
corrigere: ñ est magnũ si in hiis maneã uem¬

Expanded text:
ut non resistit, sic nec assistit quidem? Denique si ut non resistit, sic nec assistit quidem? Denique si quis adeo pusillanimis est, ut satis sibi reputet nec persecutorem esse, nec coadjutorem 957 Dei, audiat quid ipse loquatur: Qui non est mecum, contra me est; et qui non colligit mecum, dispergit . 5. Saule, Saule, quid me persequeris? Et ille Quis es, Domine? Hinc profecto datur intelligi quia vere circumfusa erat illi claritas, non infusa. Audiebat Paulus vocem Domini, sed faciem Domini non videbat; quoniam erudiebatur ad fidem: et ut ipse postea docuit, Fides ex auditu . Quis es, inquit? Ignotum enim persequebatur, et ideo consecutus est misericordiam, quia ignorans in incredulitate hoc fecit. Discite ex hoc, fratres, justum judicem Deum, non modo quid fiat, sed et quo animo fiat, considerare; et cavete deinceps, ne quis parva reputet, quamlibet parva scienter delinquere convincaturcorrigere; non est magnum si in his maneam ven
Abbreviated transcription (Latin):
tenter patiant᷑ torm̃ta potentes. Cereor di¬
lectissimi ne qͥs forte sit & in nob̃ dñ ꝑsetu¬
tor: quia mnanifesta docuit ratio. impedire
salutẽ. ẽȩ ꝑseqͥ saluatorẽ. Quas ego de salute
animȩ meȩ fr̃i illi gr̃as agere possũ: qͥ michi
ꝓpinat decractionis fr̃nȩ uenenũ: Merito
detractores deo odibiles describunt᷑ tanquã
ꝑse cutores Quid & is qͥ exemplo suo ad
remissiꝰ agendũ cȩteros ꝓuocat
aut singularitate turbat. aut in¬
tat curiositate. aut impacientia
sua & murmuratione molestat. aut quocũq
modo cont̾stat sp̃m d̃i qͥ in eis est. scandalitais
unũ de minimis istis credentibꝰ in eũ: non¬
ne & hic manifeste ꝑsequit᷑. xp̃m: Ut ergo
ꝑsecutoꝵ & nom̃ & crim̃ longe sit semꝑ a
nobis. oblecro uos dilectissumm. benignos sem¬
ꝑ & mites exhibeamꝰ nos inuicẽ supportan¬
tes in omni patientia: & ad il quod mneliꝰ

Expanded text:
tentes patiantur tormenta potenter. 4. Vereor, ditentes patiantur tormenta potenter. 4. Vereor, dilectissimi, ne quis forte sit et in nobis Domini persecutor, quia manifesta docuit ratio, impedire salutem, esse persequi Salvatorem. Quas ego de salute animae meae fratri illi gratias agere possum, qui mihi propinat detractionis fraternae venenum? Merito detractores Deo odibiles describuntur , tanquam persecutores. Quid et is qui exemplo suo ad remissius agendum caeteros provocat, aut singularitate turbat, aut inquietat curiositate, aut impatientia sua et murmuratione molestat; aut quocunque modo contristat Spiritum Dei qui in eis est, scandalizans unum de minimis istis credentibus in eum? nonne et hic manifeste persequitur Christum? Ut ergo persecutorum et nomen, et crimen longe sit semper a nobis, obsecro vos, dilectissimi, benignos semper et mites exhibeamus nos, invicem supportantes in omni patientia, et ad id quod melius
Abbreviated transcription (Latin):
estimant pietatẽ. C opiosissime siqͥdẽ pieta¬
tis inueniunt᷑. in suscipienda immo accipi¬
enda magis animarũ cura: s hec apud eos
cura minor. & de animarũ salute nouissima
cogitatio est. An uero saluatori animarum
grauior ulla eẽ poterat ꝑsecutio: Iniꝗͣ agunt¬
& cȩteri contra xp̃m: multiq sunt nr̃is tem¬
poribꝰ antixp̃i. Merito tam̃ & crudeliorẽ eã
censet ꝑsecutionẽ ꝓ acceptis beneficiis. & gra-¬
uiorẽ sentit ꝓ potestaie. ꝗͣ ꝓpriis sustinet a¬
rũ salutẽ multifarie multisq modis & ua¬
rus occasionibꝰ agere uideant᷑. Hȩc uidet xp̃c
& silet: hȩc saluator patit᷑. & dissimulat. Prop¬
terea dissimulemꝰ & nos qͦq necesse est: & sile¬
amꝰ interim. maximeq de pręlatis nr̃is. ma¬
gistris eccłiarũ. Sic nimirũ sic placet & ipsis.¬
ut euadant nunc humana iudicia. ueniatq
semel iudiciãi graue hiis qͥ presunt. & po¬

Expanded text:
extimant pietatem. Copiosissime siquidem pietaextimant pietatem. Copiosissime siquidem pietatis inveniuntur in suscipienda, immo accipienda magis, ammarum cura, sed hec apud eos cura minor, et de animarum salute novissima cogitatio est. An vero Salvatori animarum gravior ulla esse poterat persecutio? Inique agunt et ceteri contra Christum, multique sunt nostris temporibus Antichristi. Merito tamen et crudeliorem eam censet persecutionem pro acceptis beneficiis et graviorem sentit pro potestate, rum salutem multifarie, multis in modis et variis occasionibus agere videantur. Hec videt Christus et silet, hec Salvator patitur et dissimulat; propterea dissimulemus et nos quoque necesse est, et sileamus interim maxime de prelatis nostris, magistris ecclesiarum. Sic nimirum, sic placet et ipsis. Evadant nunc humana iuditia, veniatque semel judicium grave his qui praesunt, et po
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑. Amici tui ds & ꝓximmi tui: aduersũ te
appropinqͣuerunt & stecert̃. Coniurasse ui¬
det̾ contra te uniuersitas popłi xp̃iam: a mi¬
nimo usq ad maximũ. a planta pedis usq
ad uerticẽ non est sanitas ulla. Egressa est mni¬
quitas a semoribꝰ iudicibꝰ uicaniis tius. qui
uident᷑ regere popłm tuũ. Non est iam dicere.
sicut popłs sic sacerdos: qͥa nec sic popłs ut
sacerdos. Heu heu dñe ds. qͥa ipsi sunt in ꝑ¬
secutione tua pͥmi: qͥ uident᷑ in eccła tua pͥma¬
tũ diligere. gerere pͥncipatũ. Arcẽ syon occu¬
pauerunt. apprehenderunt munitiones: &
uniuersam deinceps libere & potestatiue tra¬
dunt incendio ciuitatẽ. Misera eoꝵ conuer¬
satio: plebis tuȩ miserabilis subuersio est.
Atq utinã sola hac parte nocerent. Esset forte
qui dñica premonitꝰ & premunit᷑ exhortatio¬
ne daret oꝑam ipsoꝵ ñ imitari exempla. sed¬
tri gradꝰ in occasionẽ turpis lucri. & quęstũ

Expanded text:
cuntur. Amici tui et proximi tui, Deus, adversum te apropinquaverunt et steterunt. Coniurasse videtur contra te universitas populi Christiani: a minimo usque ad maximum, a pianta pedis usque ad verticem non est sanitasulla. Egressa est iniquitas a senioribus iudicibus, vicariis tuis, qui videntur regere populum tuum. Non est jam dicere, Ut populus, sic sacerdos ; quia nec si populus, ut sacerdos. Heu, heu! Domine Deus, quia ipsi sunt in persecutione tua primi, qui videntur in Ecclesia tua primatum diligere, gerere principatum! Arcem Sion occupaverunt, apprehenderunt munitiones, et universam deinceps libere et potestative tradunt incendio civitatem. Misera eorum conversatio, plebis tuae miserabilis subversio est. Atque utinam sola hac parte nocerent! Esset forte qui Dominica praemonitus et praemunitus exhortatione, daret operam ipsorum non exempla cri gradus in occasionem turpis lucri, et questum
Abbreviated transcription (Latin):
necesse habet minister e uicariꝰ xp̃i qͥd sibi pre¬
cipi uelint: ñ ipsi considerant quȩ uoluntas
sit prȩceptoris. Non est eoꝵ obedientia plena:
ñ in om̃ibꝰ parati sunt obseqͥ. ñ ꝑ om̃ia seqͥ ꝓpo¬
suert̃ eũ. qͥ ñ suã s pr̃is uenit facere uoluntiu
Discernunt & diudicant. eligentes in qͥbꝰ obe

Expanded text:
necesse habent ministri et vicarii Christi, quid sibi praenecesse habent ministri et vicarii Christi, quid sibi praecipi velint: non ipsi considerant quae voluntas sit praeceptoris. Non est obedientia eorum plena, non in omnibus parati sunt obsequi, non per omnia sequi proposuerunt eum, qui non suam, sed Patris venit facere voluntatem. Discernunt et dijudican
Abbreviated transcription (Latin):
ti inueniunt᷑ in hac ꝑfecte obedientiȩ
forma: qͥ suã ita abiecerint uoluntatẽ. & ne
ipsũ qͥdẽ cor ꝓpͥum habeant. ut ñ qͥd ipsi. sed
quid dñs uelit omni hora reqͥrant dicentes.
sine int̾missione. dñe qͥd me us facere: & illud
samuhelis. loquere dñe qͥa audit seruus tuus
Heu plures habemꝰ eugłici illiꝰ cȩci qͥm noui apłi
imitatores. Qͥo ius ait dñs ad cȩcũ illũ ut faciã
tibie Quanta est miscd̾ia tua ddñe. qͣnta alix¬
natio tua. Siccine dñs serui quęnit ut faciatꝰ
uoluntatẽ: Cere cȩtꝰ ille: qͥa ñ considerauit.
expauit. ñ exclamauit. Absit hoc dñe. tu ma
no dignũ est. ñ meã a te. s a me tuã queri & ħ¬
eri uoluntatẽ. Uidecis fr̃s. qͥa uere necessaria
erat hoc in loco conuersioe Sic ꝓfecto sic multoy
usq hodie pusillanimitas & ꝑuersitas exigi
ut ab eis queri oporteat. qͥd uis ut faciam t. ñ
ipsi guerant. dñe qͥd me uis facere. Considerare

Expanded text:
untur in hac perfectae obedientiae forma, qui suam ita abjecerint voluntatem, ut ne ipsum quidem cor proprium habeant, ut non quid ipsi, sed quid Dominus velit, omni hora requirant, dicentes sine intermissione, Domine, quid me vis facere? et illud Samuelis, Loquere, Domine, quia audit servus tuus? . Heu! plures habemus evangelici illius caeci, quam novi apostoli imitatores. Quid vis, ait Dominus ad caecum illum, ut faciam tibi? . Quanta est miseratio tua, Domine, quanta dignatio tua! Siccine Dominus quaerit, ut servi faciat voluntatem? Vere caecus ille, quia non consideravit, non expavit, non exclamno dignum est, non meam a te, sed a me tuam quaeri et fieri voluntatem. Videtis, fratres, quia vere necessaria erat hoc in loco conversio. Sic profecto, sic multorum usque hodie pusillanimitas et perversitas exigit, ut ab eis quaeri oporteat. Quid vis ut faciam tibi? non ipsi quaerant, Domine, quid me vis facere? Considerare
Abbreviated transcription (Latin):
cet. Exinde iubet̃ ananias manꝰ imponere
saulo: s tanquã bene eruditꝰ non continuo
adquiescit. Cide enĩ si ñ etiã paulus ipse doc¬
crinã hanc deinde tͣdidit discipło: nemini in¬
quiens cito manꝰ imponas. Uidit ait dñs ui¬
rũ imponentẽ sibi manꝰ. ut uisũ recipiat. fr̃s
paulus hoc cũ udisset: ñ continuo illumi¬
natus est. Nunqͥd ñ expectauit anamȩ manũ:
qͥa uenturũ eũ forte in somnis prȩuidit: Hȩc
dico kmñi: qͥa uereor ne qͥs forte sit int̾ uos. qͥ
solo sese sommo presumat illuminatũ ẽẽ. ne
iã eqͣnimiter patiat᷑ ad manũ trahi. s ducto¬
rẽ sese ꝑfiteat᷑ alienũ. Cui enĩ nec dũ admini¬
strationis cura iniuncta est. cui necdũ credita
dispensatio. cui necdũ preceptii ut uideat. & ꝓ¬
uideat hiis qͥ aꝑtos ocłos habentes nichil ui¬
ident: qͥd hoc presuinere tẽptat. nisi qͥa me
abiecti eligamiꝰ eẽ. & ad manꝰ trahi: mansuetu¬

Expanded text:
tet. 8. Exinde jubetur Ananias manus imponere tet. 8. Exinde jubetur Ananias manus imponere Saulo; sed tanquam bene eruditus, non continuo acquiescit. Vide enim si non etiam Paulus ipse doctrinam hanc deinde tradidit discipulo, Nemini, inquiens, cito manus imponas . Vidit, ait Dominus, virum imponentem sibi manus, ut visum recipiat. Fratres, Paulus hoc cum vidisset, non continuo illuminatus est. Nunquid non exspectavit Ananiae manum, quia venturum eum forte in somniis praevidit? . Haec dicosolo se somnio praesumat illuminatum esse; nec jam aequanimiter patiatur ad manum trahi, sed ductorem sese profiteatur aliorum. Cui enim necdum administrationis cura injuncta est, cui necdum credita dispensatio, cui necdum praeceptum ut videat, et provideat his qui apertos oculos habentes nihil vident: quid hoc praesumerabjecti eligamus esse, et ad manus trahi; mansuetu
Abbreviated transcription (Latin):
ad desiderandã uoluntatẽ suã: ipse tͥ dixit. sur¬
ge & ingredere ciuitatẽ. Sed audi quã manife¬
ste in hiis quȩ secunt᷑ uoluntaria simplicitas
& xp̃iana. comiñdat᷑ mansuetudo. Aꝑtis ocłis
nichil uidebat: ad manꝰ trahebat᷑ ab hiis qui
comitabant᷑ eũ. Felix cȩcitas: qua male quonda
illuminati in prȩuaricatione. tandẽ in conuer¬
sione ocłi salubriter excetant᷑. Sane quod tͥduo
paulus sine cibo manet ꝑsistens in oratione.
ad eos maxime ꝑtinet. qͥ nouiter selo abre-¬
nuntiantes. nec dũ in celesti consolatione re¬
spirant. Sustineant gͦ & ipsi dñm in omni
patientia. orent sine int̾missione. querentes.
pecentes. pulsantes: qͥa exaudiet eos pater cele¬
Nis in temꝑe oportuno. Non obliuiscet᷑ in fi¬
ne: ueniet & non tardabit. Si tͥduo sustinue¬
ris eũ. non habens qͦd manduces: confide. qͥa
misericors & miserator dñs ieiunũ te ñ dimit¬

Expanded text:
ad desiderandam voluntatem suam, ipse tibi dixit: Surad desiderandam voluntatem suam, ipse tibi dixit: Surge, et ingredere civitatem. Sed audi quam manifeste in his quae sequuntur voluntaria simplicitas et Christiana commendatur mansuetudo. Apertis oculis nihil videbat: ad manus autem trahebatur ab his qui comitabantur eum. Felix caecitas, qua male quondam illuminati in praevaricatione, tandem in conversione oculi salubriter excaecantur. Sane quod triduo Paulus sine cibo manet persistens in oratione, ad eos maxime pertinet, qui noviter saeculo abrenuntiantes, necdum in coelesti consolatione respirant. Sustineant ergo et ipsi Dominum in omni patientia; orent sine intermissione, quaerentes, petentes, pulsantes, quia exaudiet eos Pater coelestis in tempore opportuno. Non obliviscetur eorum in finem; veniet, et non tardabit. Si triduo sustinueris eum non habens quod manduces, confide quia miserator et misericors Dominus jejunum te non dimit
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ necesse sit obȩdire uoluntati:. huiꝰmoii
itaq & si tolerari se uideant. & condescendi at
morẽ geri infirmitati suę. ꝓficiant obsecro. pu¬
deatq semꝑ paruulos inueniri: ne qͣndo forte
audiant. quid debui uob̾ facere & ñ fȩci: & ab¬
utentibꝰ patientia & benignitate prȩlati. fiat
tandẽ multitudo exhibite miserationis. cu¬
mulus iuste dampnationis: Dñe qͥd me ius
facere: Et dñs ad eũ. Surge ingredere ciuita¬
tẽ: ibi dicet᷑ tͥ qͥd te oporteat facere. O sapien¬
tia suauiter uere  uniuersa disponens.
Eum cui tu loqueris. erudiendũ de uolunta¬
te tua mutis ad hominẽ. ut socialis uitȩ com¬
m̃det᷑ utilitas: & edoctꝰ ꝑ hominẽ. discat. &
ipse scdm datã sibi gr̃am hominibꝰ subuenire.
Ingredẽ ciuitatẽ. Uidetis fr̃s ñ sine diuino con¬
silio factũ ẽẽ: ut hanc ciuitatẽ dm̃ uirtutũ
ingrederemim. diuinã discere uoluntatẽ: Pla¬
ne qͥ te salubriter terruit. & conuertit cortuũ

Expanded text:
 necesse sit voluntati. Hujusmodi itaque, etsi tolerari se videant, et condescendi ac morem geri infirmitati suae, proficiant, obsecro, pudeatque semper parvulos inveniri, ne quando forte audiant. Quid debui vobis facere, et non feci? et abutentibus patientia et benignitate praelati, fiat tandem multitudo exhibitae miserationis cumulus justae damnationis. 7. Domine, quid me vis facere? Et Dominus ad illum: Surge, et ingredere civitatem; ibi dicetur tibi quid te oporteat facere. O Sapientia suaviter vere universa disponens! Eum cui tu loqueris, erudiendum de voluntate tua mittis ad hominem, ut socialis vitae commendetur utilitas; et edoctus per hominem discat et ipse secundum datam sibi graredere civitatem. Videtis, fratres, non sine divino consilio factum esse, ut hanc civitatem Domini virtutum ingrederemini, divinam discere voluntatem. Plane qui te salubriter terruit, et convertit cor tuum
Abbreviated transcription (Latin):
audita. Saule saule. qͥd me ꝑsequeris: Ciere
deprehensus est saulus: ñ est dissimulandi
loc̾. non est facultas ulla negandi. In manibꝰ
patibulo: & ñ ꝑsequebat᷑ eũ qui aduersus
corpꝰ eiꝰ qͦd est eccłia. est enĩ corpꝰ eiꝰ etiã ipsa odio
furebat iniquo: deniq si ꝓpͥum sanguinẽ de¬
dit in preciũ: redẽptionis animarii: ñ tͥ uide¬
tur grauuiorẽ ab eo sustinere ꝑsecutionẽ. qui
suggestione maligna. exemplo ꝑnicioso. scan¬
dali occasione auertit ab eo animas qͥs rede¬
mit. quã a iudeo qͥ sanguinẽ illũ fudit: Ag¬
noscite dilectissimi expauescere consortia eoꝵ:
qͥ salutẽ impediunt  animarũ. Horren¬
dũ penitꝰ sacrilegiũ: quod & ipsoꝵ iudet᷑ ex¬
cedere facinꝰ. qͥ dño maiestatis manꝰ sacͥlȩgas
iniecert. Uidebat᷑ iam cessasse ꝑsecutionis

Expanded text:
audita : Saule, Saule, quid me persequeris? Vere audita : Saule, Saule, quid me persequeris? Vere deprehensus est Saulus: non est dissimulandi locus, non est facultas ulla negandi. In manibuspatibulo, et non persequebatur eum qui adversus corpus ejus, quod est Ecclesia est enim corpus ejus etiam ipsa, odio furebat iniquo? Denique si proprium sanguinem dedit in pretium redemptionis animarum, non tibi videtur graviorem ab eo sustinere persecutionem, qui suggestione maligna, exemplo pernicioso, scandali occasione, avertit ab eo animas quas redemit, quam a Judaeo qui sanguinem illum fudit? 3. Agnoscite, dilectissimi, et expavescite consortia eorum qui salutem impediunt animarum. Horrendum penitus sacrilegium, quod et ipsorum videtur excedere facinus, qui Domino majestatis manus sacrilegas injecerunt. Videbatur jam cessasse persecutionis
Abbreviated transcription (Latin):
dere pressus. assurgere ad studia meliora ñ
ualeo: qͣndo in ipso itinere. quo sanguinẽ
sitieus xp̃ianũ. dirũ toto pectore uitꝰ essiabat
ꝑsecutor crudelissimꝰ. infidelissimũ repente
mutatꝰ est prȩdicatorẽ: Magnifice siquulẽ
in hac tina conuersione. & miscłiȩ magni¬
tudo. & efficatia gr̃ȩ comm̃ilat᷑. Subito ait
lucas cͥcũ fulsit eũ lux de cęlo. O uere mesti¬
mabilis diuinȩ dignatio piȩtatis Iilustrat
cedlesti fulgore uł aforis: intꝰ adhuc luminis
incipatẽ. Qui necdũ infundi poterat: diui¬
ni saltẽ circu sundit᷑ claritate. Et uox facta
bilia nimis: nec dubitare est de ueritate. quȩ
sese ingerit ꝑ utrasq ocłoꝵ scilicet auriũq fẽ¬
nestras. Sic nimitũ iniordane qͦq supra
caput am̃ & colũba. apparuit. & uox sonuit.
sic & in monte qͥndo tͣnsfiguratꝰ est corã disci¬
płis. claritas uisa est: & uox nichilominꝰ pacs

Expanded text:
dere pressus: Assurgere jam ad studia meliora non dere pressus: Assurgere jam ad studia meliora non valeo; quando in ipso itinere, quo sanguinem sitiens Christianum, dirum toto pectore virus efflabat, persecutor crudelissimus in fidelissimum repente mutatus est praedicatorem? Magnifice siquidem in hac una conversione et misericordiae magnitudo, et efficacia gratiae commendatur. 2. Subito, ait Lucas, circumfulsit eum lux de coelo . O vere inaestimabilis divinae dignatio pietatis! Illustrat coelesti fulgore vel a foris, intus adhuc luminis incapacem: qui necdum infundi poterat, divina saltem circumfunditur claritate. Et vox facta sunt nimis, nec dubitare est de veritate, quae sese ingerit per utrasque, oculorum scilicet auriumque fenestras. Sic nimirum, sic in Jordane quoque supra caput Domini et columba apparuit, et vox sonuit : sic et in monte, quando transfiguratus est coram discipulis, et claritas visa est, et vox nihilominus Patris
Abbreviated transcription (Latin):
erito quidẽ dilectissimiiꝰ
conuersio doctoris gentiũ. ab un¬
uersitate gentiũ festuus hodie
gaudiis celebrat᷑. Multos enĩ ab
hac radice ramos ꝓiliisse uidemꝰ. Conuersus
paulus. conuersionis minister factꝰ est uniuer¬
so mundo. Et multos qͥdẽ olim in carne ad¬
huc. s ñ iam scđ̾m carnẽ ambulans. predica¬
tionis officio conuertit ad dm̃. Nunc qͦq in
ipso feliciꝰ uiuens & apud ipsũ. ne adhuc
quidẽ cessat ab hominũ conuersione: dico
autẽ exemplo. oratione. dodrina. Propterea
deniq conuersionis eius memoria frequen-¬
tat᷑: qͦd & ipsa quoq memorantibꝰ utilis in¬
ueniat᷑. In hac enĩ menioria & peccator spem
ueniȩ concipit. ut ꝓuocet᷑ ad pęnitentiã: & qͥ
iã penitet. ꝑfecte conuersionis accipit formã.
Quis desꝑet ultra ꝓ magnitudine cuiꝰlibet cri¬
minis: qͣndoqͥdẽ saulũ audiat adhuc spiran¬
tẽ minarũ & cędis in discipłos dm̃. subito fac¬
tũ uas electionis: Quis dicat iã inqͥtatis pon¬

Expanded text:
i, conversio Doctoris gentium ab universitate gentium festivis gaudiis hodie celebratur. Multos enim ab hac radice ramos prodiisse videmus. Conversus Paulus, conversionis minister factus est universo mundo. Et multos quidem olim in carne adhuc, sed non jam secundum carnem ambulans, praedicationis officio convertit ad Deum; nunc quoque in ipso felicius vivens, et apud ipsum, ne adhuc quidem cessat ab hominum conversione: dico autem, exemplo, oratione, doctrina. Propterea denique conversionis ejus memoria frequentatur, quod et ipsa quoque memorantibus utilis inveniatur. In hac enim memoria et peccator spem veniae concipit, ut provocetur ad poenitentiam; et qui jam poenitet, perfectae conversionis accipit formam. Quis desperet ultra pro magnitudine cujuslibet criminis, quandoquidem Saulum audiat adhuc spirantem minarum et caedis in discipulos Domini, subito factum vas electionis? Quis dicat iniquitatis pon
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m ueritatis: ploremꝰ & oremꝰ. ut dignos nos inue¬
niat. uł potiꝰ efficiat. & repleat domũ istã ubi su¬
mꝰ sedentes: quatinꝰ ñ uexatio s unctio eiꝰ doceat
nos de om̃ib. sicq & intellectu clarificato & affec¬
tu purificato ueniat ad nos. & apud nos faciat
mansionẽ. Et serpens moysi deuorauit om̃s ser¬
pentes magoꝵ sic iste cũ uenerit. absorbebit om̃s
ut de labore requiẽ. de tribulatione letitiã. de con¬
tumelia głam habeamꝰ: sicut illi qͦs repleuerat.
ibant gaudentes a conspectu concilii. qm̃ digni
habiti sunt ꝓ nomine ĩu contumeliã pati. Sp̃s¬
pͥncipalis. qͥcqͥd in hoc scł o. nequã uidet᷑ difficile
& angustũ. leue facit & latũ. opprobriũ gaudiũ
iudicat: despectionẽ. exalcationẽ. ẽẽ ꝑsuadet. Scru¬
tem̃ ergo iuxta ꝓpħam uias nr̃as & studia nr̃a: le¬
uemꝰ corda nr̃a cũ manib. ut in sollemnitate scĩ¬

Expanded text:
Spiritum veritatis: ploremus et oremus, ut dignos nos inveSpiritum veritatis: ploremus et oremus, ut dignos nos inveniat, vel potius efficiat, et repleat domum istam, ubi sumus sedentes, quatenus non vexatio, sed unctio ejus doceat nos de omnibus; sicque et intellectu clarificato et affectu purificato veniat ad nos, et apud nos faciat mansionem. Et sicut serpens Moysi devoravit omnes serpentes magorum ; sic iste cum venerit, absorbebit omnesut de labore requiem, de tribulatione laetitiam, de contumelia gloriam habeamus; sicut illi, quos repleverat, ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Sps, quidquid in hoc saeculo nequam videtur, difficile et augustum, leve facit et latum: opprobrium gaudium judicat, despectionem exaltationem esse persuadet. Scrutemur ergo, juxta prophetam, vias nostras et studia nostra; levemus corda nostra cum manibus , ut in solemnitate s
Abbreviated transcription (Latin):
gabit᷑ affectꝰ. & uoluntas renouabit᷑: uł potiꝰ noua
cieabit᷑: ut om̃ia quȩ priꝰ difficilia unmo impossi¬
bilia uidebant᷑. cũ multa ꝑ currant᷑ dulcedine &
auiditate. Emitte inqͥt sp̃m tuũ & creabunt᷑. &
renouabis faciẽ terre. Sicut ꝑ faciẽ exterior homo
cognoscit᷑: sic ꝑ uoluntatẽ demonstrat᷑ interior.
E misso ergo sp̃u creat᷑. & renouat᷑ facies terre. id est
terrena uoluntas sit cȩlestis: parata ad nutũ nutu
citiꝰ obedire. Beati qͥ tales sunt: quia ñ solũ malũ
ñ sentiunt. s in mira qͥdã cordis dilatatione com¬
morant᷑. De illis enĩ quos supͣ memorauimꝰ terri¬
biliter ait ds. Non ꝑmanebit sp̃s meus in homim¬
b istis. qͥa caro suit. idẽ carnales: & qͥcqͥd in eis sp̃s¬
es est. in qͥ sponsus aufert̃ a nobis. & ñ sine tumul¬
tu aliqͦ animoꝵ nr̃oꝵ. ad hoc tam̃ ut mittat nobis

Expanded text:
gabitur affectus et volgabitur affectus et volitur, ut omnia quae prius difficilia, imo impossibilia videbantur. cum multa percurrantur dulcedine et aviditate. Emitte, inquit, Spiritum tuum, et creabuntur, et renovabis faciem terrae . Sicut per faciem exterior homo cognoscitur, sic per voluntatem demonstratur interior. Emisso ergo Spiritu creatur et renovatur facies terrae, id est terrena voluntas fit coelestis, parata ad nutum nutu citius obedire. Beati qui tales sunt; qui non solum malum non sentiunt, sed in mira quadam cordis dilatatione commorantur. De illis enim quos supra commemoravimus, terribiliter ait Deus: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia caro sunt , id est carnales; et quidquid in eis spes est, in qua sponsus aufertur a nobis, et non sine tumultu aliquo animorum nostrorum, ad hoc tamen ut mittat nobis
Abbreviated transcription (Latin):
de est qͦd raro affectiones suas dirigunt in dm̃.
illis euacuabit᷑. tanto ampliꝰ istis implebit. si
multũ. multũ: si parũ. parũ. Cel forte si magis
ꝓbas nunquã iste illis misceri poter̃t in ȩcernũ:
quia ubi uasa uacua ñ inuenit: oleũ stare neces¬
se est. nec mittunt uinũ nouũ nisi in utres no¬
uos: ut ambo conseruent᷑. Neq enĩ sp̃s & caro
gnis & tepiditas. in uno domicilio cõmorant᷑:
preseitĩ cũ cepiditas ipsi dño soleat uomitũ pro¬
uerc̃ donec tolleret᷑ ab eis: tu carni tue que sordi¬
dissuma est & diuersaꝵ spurciciaꝵ phantasiis re¬
pleca astrictꝰ & conglutinatꝰ. illũ meracissimũ sp̃m
te posse putas susciꝑe: nisi carneis istis consolatio¬
nib funditꝰ renuntiare temptaueris: Reuera
cũ incȩꝑis. tͥsticia implebit cortuũ: s si ꝑseueraue¬
ris. tͥsticia tua conuertet᷑ eo in gaudiũ. Tunꝰ enĩ pur¬

Expanded text:
de est quod raro affectiones suas dirigunt in Deum, de est quod raro affectiones suas dirigunt in Deum, illis evacuabitur, tanto amplius istis implebitur; si multum, multum; si parum, parum. Vel certe si magis probas, nunquam istae illis misceri poterunt in aeternum; quia ubi vasa vacua non invenit oleum, stare necesse est; nec mittunt vinum novum nisi in utres novos, ut ambo conserventur. Neque enim spiritus et caro, ignis et tepiditas, in uno domicilio commorantur, praesertim cum tepiditas ipsi Domino soleat vomitum proverint, donec tolleretur ab eis; tu carni tuae, quae sordidissima est, et diversarum spurcitiarum phantasiis repleta, astrictus et conglutinatus, illum meracissimum Spiritum te posse putas suscipere, nisi carneis istis consolationibus funditus renuntiare tentaveris? Revera cum incoeperis, tristitia implebit cor tuum; sed si perseveraveris, tristitia tua convertetur in gaudium. Tunc enim pur
Abbreviated transcription (Latin):
lationis ñ ita. Nunqͥd adbreuiata est manꝰ cdñi. ut
om̃ib donare ñ possit: qui aꝑit manũ suã &
implet om̃e ammal benedictione: Quid ergo
in causa est: Illud om̃ino. qͥa ñ uident. xp̃m cũ
collit᷑ ab eis: idẽ ñ cogitant quomͦ eos orphanos
reliquerit: qͦd ꝑegrim & aduene sunt suꝑ cerram
qͦd cãdiu feculenti corporis horrudo carcere tenean¬
tur. & ñ sint cũ xp̃o. Huiꝰmodi autẽ si diui ita per¬
mansetint. sub ouere aut oppͥmunt᷑ & succũbunt.
aut quodãmͦ in inferno sunt. ut nunquã ad ple¬
nũ respirent in luce miserationũ dm̃. nec in liber¬
tatẽ sp̃s. que sola facit iugũ suaue & onus leue.
Inde autẽ tam ꝑniciosa tepiditas emanat. quia
affectꝰ idest uoluntas eoꝵ nondũ p̃gata est: nec
bonũ sic uolunt sicut nouerunt a ꝓpͥa concupi
sua terrenas consolatiunculas siue in uerbo. siue
nisigno. siue in facto. siue in aliquo alio: & si hec
interrũpunt aliqͣndo ñ tam̃ penitꝰ rũpunt. In¬

Expanded text:
est manus Domini, ut omnibus donare non possit, qui aperit manum suam, et implet omne animal benedictione? Quid ergo in causa est? Illud omnino, quia non vident Christum cum tollitur ab eis; id est, non cogitant quomodo eos orphanos, reliquerit, quod peregrini et advenae sint super terram, quod tandiu faeculenti corporis horrido carcere teneantur, et non sint cum Christo. Hujusmodi autem, si diu ita permanserint sub onere, aut opprimuntur et succumbunt, aut quodammodo in inferno sunt, ut nunquam ad plenum respirent in lucem miserationum Domini, nec in libertatem spiritus, quae sola facit jugum suave, et onus leve. 7. Inde autem tam perniciosa tepiditas emanat, quia affectus, id est voluntas eorum nondum purgata est, nec bonum sic volunt sicut noverunt, a propria concsua terrenas consolatiunculas, sive in verbo, sive in signo, sive in facto, sive in aliquo alio; et si haec interrumpunt aliquando, non tamen penitus rumpunt. In
Abbreviated transcription (Latin):
& uite huiꝰ exercicia. ñ solũ ambulant s & cur¬
runt. inmo pociꝰ uolant: ut eis & uigilie breues
& cibi dulces. & pann suaues. & labores ñ solũ to¬
lerabiles. s appetibiles uideant᷑. Alii autẽ non sic
s corde arido & affectione recalcitrante uix trahun¬
cur ad hȩc: uix gehennali timore cõpellunt᷑. Mise¬

Expanded text:
et vitae hujus exercitia non solum ambulant, sed et curet vitae hujus exercitia non solum ambulant, sed et currunt, imo potius volant, ut eis et vigiliae breves, et cibi dulces, et panni suaves, et labores non solum tolerabiles, sed et appetibiles videantur. Alii autem non sic; sed corde arido et affectione recalcitrante, vix pudore trahuntur ad haec, vix gehennali timore compelluntur.
Abbreviated transcription (Latin):
deris qͣndo tollar a te: erit qͦd petisti. Nichil est
qͦd ꝓpter hoc habeant ꝑdere uł debeant alum¬
ni cui dñe nĩu. qͥa uidentib illis eleuatꝰ es in ce¬
iũ. & desiderantib ocłis te secuti sunt gradien¬
tẽ in multitudine fortitudinis tue. uel ceite sp̃m
duplicẽ dicere possumꝰ illud qͦd saluator ad disci¬
płos ait. qͥ credit in me oꝑa quȩ ego facio & ipse
teis ponebant᷑ in firmi in lectulis ut ueniente pe¬
tro saltẽ umbra illiꝰ obũbraret quẽquã illoꝵ & sa
narent᷑ ab infirmitatibꝰ suis: Nusquã enĩ um
bra sua dñs inuenit᷑ in firmitates sanasse. Non
dubito ego intellectũ omniũ ur̃m qui hic estis il¬
iuminatũ esse. s ñ affectũ ȩẽ purgatũ manifestis
approbabo comecturis. Om̃s qͣ bonũ est nostis: &
uiã ꝑ quã incedere & quomͦ in ea incedere debea¬
tis: s uoluntas ñ una est. Quidã enĩ ad om̃ia uie

Expanded text:
deris quando tollar a te, erit quod petiisti. Nihil est deris quando tollar a te, erit quod petiisti. Nihil est quod propter hoc habeant perdere vel debeant alumni tui, Domine Jesu, quia videntibus illis es elevatus in coelum, et desiderantibus oculis te secuti sunt gradientem in multitudine fortitudinis tuae. Vel certe spiritum duplicem dicere possumus illud, quod Salvator ad discipulos ait: Qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse teis ponebantur infirmi in lectulis, ut veniente Petro saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum, et liberarentur ab infirmitatibus suis? Nusquam enim Dominus umbra sua invenitur infirmitates sanasse. 6. Non dubito ego intellectum omnium vestrum, qui hic estis, illuminatum esse; sed non affectum aeque esse purgatum, manifestis approbabo conjecturis. Omnes quod bonum est nostis, et viam per quam incedere, et quomodo in ea incedere debeatis: sed voluntas non una est. Quidam enim ad omnia viae
Abbreviated transcription (Latin):
conuertet᷑ in gaudiũ. Sic ergo coꝵ intelligentia ꝑ
ip̃m illuminata est. & uoluntas emundata ꝑ
sp̃m: tit sicuc bonũ nouerint. sic & uelint: quod
solũ ꝑfecta religio uł religiosa ꝑfectio est. Recordor
nc̃ helysei sc̃ĩ: cui cum helyas dixissec. ut in dis¬
scessu uł ascensu suo postularet qͦd uellet: respon¬
dit. Oro ut fiat sp̃s tuus duplex in me. At ille.
Rc̃ difficilẽ postulasti. Actam̃ si udetas quando
tollar a te: erit qͦd petisti. Nonne t uidet̃ helyas
ascendentis dñi signare psonã: heliseus uero
choꝵ apłicũ. inascensione xͥ anxie suspirantẽ.
Sicut enĩ helyseus ab helya nullo pacto auelli
poterat. sic nec apłi a xp̃i presentia poterant
separari. uix enĩ tandẽ eis psuasit: qͥa sine fide
impossibile eẽt placere d̾o. Qͥ est ergo sp̃s iste
duplex qͥ querit᷑: nisi illuminatio incellectus
& affectꝰ purgatio. Res difficilis: qͥa rarꝰ in ter¬
ris est qui illã habere mereat᷑. Attam̃ inqͥt si ui¬

Expanded text:
ra vertetur in gaudium . Sic ergo eorum intelligentia per Christum illuminata est, et voluntas emundata per Spiritum; ut sicut bonum noverint, sic et velint: quod solum perfecta religio, vel religiosa perfectio est. 916 5. Recordor nunc Elisaei sancti, cui cum Elias dixisset, ut in discessu vel ascensu suo postularet quod vellet, respondit: Oro ut fiat spiritus tuus duplex in me. At ille: Rem difficilem postulasti. Attamen si videris quando tollar a te, erit quod petiisti . Nonne tibi videtur Elias ascendentis Domini signare personam; Elisaeus vero chorum apostolicum in ascensione Christi anxie suspirantem? Sicut enim Elisaeus ab Elia nullo pacto avelli poterat, sic nec apostoli a Christi praesentia poterant separari. Vix enim tandem eis persuasit, quia sine fide impossible esset placere Deo. Quis est ergo spiritus iste duplex qui quaeritur, nisi illuminatio intellectus, et affectus purgatio? Res difficilis, quia rarus in terris est qui illum habere mereatur. Attamen, inquit, si vi
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos uenire ñ potest: An carnis illiꝰ consortiũ
ab horrebat: que de ipso & ꝑipsũ in uirgine & de
uirgine. matre concepta erat & nata: Absit. Sed
ut ostenderet nobis ꝑ quã ambularemꝰ uiã. for¬
mã apponeret. cui impͥmetem̃. Et ille qͥdẽ illis

Expanded text:
ad eos venire non potuit? An carnis illius consortium abhorrebat, quae de ipso et per ipsum in Virgine et de Virgine matre concepta erat et nata? Absit! sed ut ostenderet nobis per quam ambularemus viam, formam apponeret cui imprimeremur. Et ille quidem illis,
Abbreviated transcription (Latin):
dens quia oportebat xp̃m pati & resurgere a mor¬
tiuis. & ita intrare in glam suã e Sed illi scissime
carni eiꝰ assuefacti. uerbũ de discessu eꝰ audire ñ
poterant: ut eos relinqueret. ꝓ quo om̃ra reliqͥsseñ.
Quare hoc: Quia intellectꝰ illuminatꝰ erat: s ñdũ
purgat᷑ affectꝰ. unde & benignꝰ magister blande
cos ac dulciter cõpellabat dicens. Expedit uobis

Expanded text:
resurgere a mortuis , et ita intrare in gloriam suam? 4. Sed illi sanctissimae carni ejus assuefacti, verbum de discessu ejus audire non poterant, ut eos relinqueret pro quo omnia reliquissent. Quare hoc? quia intellectus illuminatus erat, sed nondum purgatus affectus. Unde et benignus magister blande eos ac dulciter compellabat  alias, cons
Abbreviated transcription (Latin):
Animã uero hic existimo dici affectiones. quȩ cor-¬
rupto corpore diuersis passionib afficiunt᷑ :
que micigari nunꝗͣ possunt. nedica sanari. do¬
nec uoluntas unũ querat. & tendat ad unũ. Duo
ergo sunt que in nobis purganda sunt: intellec¬
tꝰ & affectꝰ. intellectꝰ ut nouerit: affectꝰ ut uelic.
Felices & nere felices illi duo uiri. helyas & enoch:
qͥb om̃s materie & occasiones ablate sunt que
eoꝵ intellectũ impecdiant. eͣ affectũ: qͥa soli deo

Expanded text:
Animam vero hic aestimo dici affectiones, quae, corAnimam vero hic aestimo dici affectiones, quae, corrupto corpore, diversis passionibus afficiuntur, quae mitigari nunquam possunt, ne dicam sanari, donec voluntas nuum quaerat, et tendat ad unum. 2. Duo ergo sunt quae in nobis purganda sunt, intellectus et affectus: intellectus, ut noverit; affectus, ut velit. Felices, et vere felices illi duo viri, Elias et 915 Enoch, quibus omnes materiae et occasiones ablatae sunt, quae eorum intellectum impediant,
Abbreviated transcription (Latin):
celesti potentia penetrauit: & infir¬
ma carnis tanquã nubila quȩdã ex¬
cutiens. induit stolã głe. Eieuatꝰ est
lol inortu suo. incaluit. & inualuit: dilatauit &
multiplicauit radios suꝑ terrã. nec est qͥ se abscon
dat a calore eiꝰ. Rednt ad regionẽ sapientiȩ sapien¬
tia di: ubi om̃s bonũ & intelligunt & requruil.
intellectu ꝑfpicacissumi affectui paratissimi ad
audiendã uocẽ sermonũ eiꝰ. Nos autẽ in regione
ista sumꝰ. uibi plurimũ est malitiȩ. sapientiȩ pa-¬
rũ: qͥa corpꝰ quod corrũpit᷑ aggrauat animã. &
depͥmit terrena in habitatio sensũ multa cogitan¬
tẽ. ꝑ sensũ hic ego arbitror intellectũ designari:
qui tunc uere uere depͥmit᷑. cũ multa cogitat. cũ
ñ colligit se circa illã unã & unicã meditationẽ.
que concipit᷑ de ciuitate illa. cuiꝰ participatio eiꝰ
in idipsũ. Huiꝰmodi intellectũ oportet depͥmi &
distrahi ꝑ multa: multis & multiplicib modis.

Expanded text:
elesti potentia penetravit, et infirma carnis tanquam nubila quaedam excutiens, induit stolam gloriae. Elevatus est Sol in ortu suo, incaluit et invaluit; dilatavit et multiplicavit radios super terrantiae Sapientia Dei, ubi omnes bonum et intelligunt et requirunt, intellectu perspicacissimi, affectu paratissimi ad audiendam vocem sermonum ejus. Nos autem in regione ista sumus, ubi plurimum est malitiae, sapientiae parum; quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Per sensum hic ego arbitror intellectum designari: qui tunc vere deprimitur, cum multa cogitat, cum non colligit se circa illam unam et unicam meditationem, quae concipitur de civitate illa, cujus participatio ejus in idipsum.distrahi per multa, multis et multiplicibus modis.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ immerito intellectũ ur̃m ab om̃ib mundanis
reb euocaterit: ut sẽꝑ cogitemꝰ. & nunquã cogitare
sufficiamꝰ. qͥa mirabilia fecit. Clere lacissimos nob̾
ad spanciandũ intelligentie cãpos dereliqͥt: & tor¬
rens cogitationũ istaꝵ ꝓfundissimꝰ est: qͥ iuxta ꝓ¬
nos. subuenerit nobis: & singłaris illa maiestas
uoluerit mori ut iuueremꝰ: seruire ut regnaremꝰ.
exulare ut repatriaremꝰ: & usq ad seruilissima oꝑa
inclinari. ut constitueret nos suꝑom̃ia oꝑasua:
ipse facie ad faciẽ uideret̃. qui oĩa fecit. Et qͥa disci¬
puli carnales erant. & d̃s sp̃s est. nec bene conue¬
nit spui & carm: umbra corporis sui tẽperauit se
eis: ut obiectu uiuifice carnis uiderent uerbũ in
carne. solẽ in nube. lum̃ in testa. cereũ in laterna.
ñ inter angłos: ubi purissimũ lum̃ purissimis
nitatis fulgut etiã illa singularis aqͥla tolerate
ñ posset. Ad hoc autẽ carnẽ eis ꝓposuit. ut omnẽ

Expanded text:
nis rebus evocaverit; ut semper cogitemus, et nunquam cogitare sufficiamus, quia mirabilia fecit. Vere latissimos nobis ad spatiandum intelligentiae campos dereliquit; et torrens cogitationum istarum profundissimus est, qui juxta pnos, subvenerit nobis, et singularis illa majestas voluerit mori ut viveremus, servire ut regnaremus, exsulare ut repatriaremur, et usque ad servilissima opera inclinari, ut constitueret nos super omnia operaipse facie ad faciem videretur qui omnia fecit. Et quia discipuli carnales erant, et Deus spiritus est, nec bene convenit spiritui et carni; umbra corporis sui temperavit se eis, ut objectu vivificae carnis viderent Verbum in carne, solem in nube, lumen in testa, cereum in laterna. non inter angelos, ubi purissimum lumen purissimis nitatis fulgur etiam illa singularis aquila tolerare non posset. Ad hoc autem carnem eis proposuit, ut omnem
Abbreviated transcription (Latin):
quia qui potens in terra. potentior in celis est: an¬
te faciẽ dñi di sui. Si enĩ dũ hic aduiueret miser¬
tus est peccatorib & orauit ꝓ eis: nunc tanto am¬
pliꝰ quanto ueriꝰ agnoscit miserias nr̃as. orat pro
nobis patrẽ: quia beata illa pat̾a caritatẽ eius ñ
mutauit s augmentauit. Neq enim quia im
potiꝰ induit sibi uscera miscdiȩ cũ ante fontẽ mi
scõs. ut solliciti sint de nobis: qͥa iuxta uocẽ apli
d̾s ꝓuidet ꝓ nobis ne sine nobis consũment᷑ si¬

Expanded text:
quia qui potens in terra fuit, potentior est in coelis anquia qui potens in terra fuit, potentior est in coelis ante faciem Domini Dei sui. Si enim dum hic viveret, misertus est peccatoribus, et oravit pro eis; nunc tanto amplius, quanto verius agnoscit miserias nostras, orat pro nobis Patrem: quia beata illa patria charitatem ejus non immutavit, sed augmentavit. Neque enim quia imppotius induit sibi viscera misericordiae, cum ante fontem missanctos ut solliciti sint de nobis, quia, juxta vocem Apostoli, Deus providet pro nobis, ne sine nobis consummentur , si
Abbreviated transcription (Latin):
qui xp̃m secuti estis. qͥ om̃ia reliqͥstis: qͥ uigilanti
oculo uigiliaꝵ nom̃ debetis attendere. Ad hoc enĩ
iugilie preponunt᷑: ut euigilemꝰ si in aliquo pecca¬
to uł negligentia dormitamꝰ. & preoccupemꝰ sc̃oꝵ
faciẽ in confessione. Non sic filii huiꝰ scłi ñ sic: qͥ
potentes sunt ad bibendũ uinũ. & uiri fortes ad
miscendã ebrietatẽ: qͥ obdormierunt in slagituis
& facinorib suis. Illud ñ uos lateat. qͥa qui ebriĩ
sunt. nocte ebriĩ sunt: & qͥ dormiunt nocte dor mi¬
unt. & frustra sonat eis nom̃ uigiliaꝵ sc̃aꝵ: cũ
ipsi magis dormire studeant quã ugilare. uos
aucẽ ñ estis filii noctis neq tenebraꝵ. s lucis &
diei: ut ñ uos preoccupent natalitii scoꝵ dies. &
inueniant imparatos. Tria sunt igit᷑ quȩ in festi¬
uitatib scoꝵ uigilanter considerare debemꝰ: auxi¬
liũ sc̃ĩ. exemplũ eiꝰ. confusionẽ nr̃am. Auxiliũ eiꝰ.

Expanded text:
um secuti estis, qui omnia reliquistis, qui vigilanti um secuti estis, qui omnia reliquistis, qui vigilanti oculo vigiliarum nomen debetis attendere. Ad hoc enim vigiliae proponuntur, ut evigilemus, si in aliquo peccato vel negligentia dormitamus, et praeoccupemus faciem sanctorum in confessione. Non sic filii hujus saeculi, non sic, qui potentes sunt ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem; qui obdormierunt in flagitiis et facinoribus suis. Illud vos non lateat, quia qui ebrii sunt, nocte ebrii sunt; et qui dormiunt, nocte dormiunt: et frustra sonat eis nomen Vigiliarum sanctarum, cum ipsi magis dormire studeant, quam vigilare. Vos autem non estis filii noctis, neque tenebrarum, sed lucis et diei , ut non vos praeoccupent natalitii sanctorum dies, et inveniant imparatos. 2. Tria sunt igitur quae in festivitatibus sanctorum vigilanter considerare debemus: auxilium sancti, exemplum ejus, confusionem nostram. Auxilium ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
& eo mediante transeamꝰ ad xp̃m. qͥa ut ait ipse.
illũ oportet crescere. me autẽ minui. Quo uero
minui: Splendore utiq ñ feruore. Retraxit radi
suũ. Iuũ in qͥt oportet crescere. qui exhauriri ñ po¬
test. de cuiꝰ plenitudine om̃s accipiant: me autẽ
minui. cui datꝰ est sp̃s ad mensurã. & danda ma¬
gis oꝑa ut ardere semꝑ ualeã quã lucere. P recessi
solẽ tanqͣm sidus matutinũ: abscondi necesse
est. orto iã sole. Non est mͥ nisi modicũ olei quo
unguar: uolo illud in uase tutiꝰ quã in lampade
possidere.
N sc̃oꝵ uigiliis necesse est uigilare hominẽ uiiꝰ.¬
sp̃italẽ: qui sollemnitates eoꝵ celebrare desiderat
in sp̃u & ueritate. Aliȩ enĩ carnaliũ: aliȩ sp̃uali¬
um uigiliȩ. Iui & itidiores cultꝰ & epłas prepa¬
rant lautiores: & fortassis in ipsis uigiliis oꝑant᷑
oꝑa tenebraꝵ: letant᷑ enĩ: cũ male fecerint. & ex¬
ultant in reb pessimis. Cos ñ ita didicistis xp̃m

Expanded text:
 eo mediante transeamus ad Christum, quia, ut ait ipse: Illum oportet crescere, me autem minui . Quomodo minui? Splendore utique, non fervore. Retraxit radiosuum. Illum, inquit, oportet crescere, qui exhauriri non potest, de cujus plenitudine omnes accipiunt; me autem minui, cui datus est spiritus ad mensuram, et danda magis opera ut ardere semper valeam quam lucere. Praecessi solem, tanquam sidus matutinum; abscondi necesse est, orto jam sole. Non est mihi nisi modicum olei quo ungar; volo illud in vase tutius quam in lampade possidere.nctorum Vigiliis necesse est vigilare hominem spiritualem, qui solemnitates eorum celebrare desiderat in spiritu et veritate. Aliae enim carnalium, aliae spiritualium vigiliae. Illi et nitidiores cultus, et epulas praeparant lautiores; et fortassis in ipsis vigiliis operantur opera tenebrarum, laetantur cum male fecerint et exsultant in rebus pessimis. Vos
Abbreviated transcription (Latin):
se quẽadmodũ arsit ioħes & luxit: Ego utrũq
in eo tͥplicẽ posse arbitror inueniri: & ardorẽ scili¬
cet & splendorẽ. Ardens enĩ in scipso uehem̃ti au¬
steritate conuersationis. erga xp̃m intimo qͦdã
& pleno feruore deuotionis. erga peccantes ꝓrti¬
mos constantia libere increpationis: luxit nichil¬
ominꝰ ut paucis dixerĩ exemplo. digito
ostendens ad
imitationẽ. & luminare maiꝰ quod late¬
bat ad peccatoꝵ remissionẽ: & ipsas quoq tene¬
ad correctionẽ. Considera igit᷑ hominẽ angłico ꝓ¬
missũ oraculo. conceptũ miraculo. scificatũ in uto

Expanded text:
se quemadmodum arsit Joannes, et luxit? Ego utrumque se quemadmodum arsit Joannes, et luxit? Ego utrumque in eo triplicem posse arbitror inveniri, et ardorem scilicet, et splendorem. Ardens enim erat in se ipso vehementi austeritate conversationis: erga Christum, intimo quodam et pleno fervore devotionis; erga peccantes proximos, constantia liberae increpationis. Luxit nihilominus, ut paucis dixerim, exemplo, digito, endens ad imitationem, et luminare majus quod latebat, ad peccatorum remissionem, et ipsas quoque tenead correctionem. 6. Considera igitur hominem angelico promissum oraculo, conceptum miraculo, sanctificat