comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mucet inter monachos scłarẽ totũ¬
ꝙ a te ex petã. cuiꝰ audio mẽtẽ diui¬
no cultui deditã. Si huic cõsiliono¬
renititur. et te ad delicias uel ad splẽ¬
dentẽ mensã aduocat intelligit eũ
nõ de tua cunina sed de suo uentre
cogitare et omẽs opes lautaq con¬
uiuia si ibita morte firri/. Octo et
sex annoꝵ in uiginti dies duas filies
amifisti et arbitraris senẽ diu posse
iinere. Euuis ut etas longa tenda¬
tur audiet dauid. Dies uite ñẽ
septuaginta aaui si autẽ amplius
ot tognita et quitꝗd siiꝑest labor et
dolor. felix et onũ laude digiis¬
et beatitudine quẽ senectus xpõ oc¬
cupat seruientẽ. quẽ extrema dies
saluatori niuenit inilitantẽ qui nõ
cõfundetur cũ loquetur ininucis
siuis inporta. Cum in introitu pa¬
radisi dicetur ⁊ecepisti mala in uita
tua. nc̃ nitẽ hic lerare. Nec em̃
ulcistitur bis dñs in eadẽ re. Diui¬
tem purpuratũ gehemie flanuna

Expanded text:
hum et inter monachos saecularem totumhum et inter monachos saecularem totumque a te expetam, cuius audio mentem diuino cultui deditam. si huic consilio norenititur et te ad delicias splendentis mensae reuocat, intellegito eum non de tua anima, sed de suo uentre cogitare et omnes opes lautaque conuiuia subita morte finiri. octo et sex annorum intra uigmti dies duas filias amisisti et arbitraris senem diu posse uiuere ? cuius ut aetas longa tendatur, audiet Dauid: dies uitae nostrae septuaginta anni; si autem amplius, octoginta et, quicquid supra est, labor et dolor est. felix et omni dignus beatitudine, quem senectus Christo occupat seruientem, quem extrema dies saluatori inuenerit militare, qui non confundetur, cum loquetur inimicis suis in porta, cui in introitu paradisi dicetur: \'recepisti mala tua in uita tua, nunc autem hic laetare\'. nec enim ulciscetur dominus bis in eadem re. diuitem purpuratum gehennae flamma
Abbreviated transcription (Latin):
tio tollere que accedere possimt tre
et instar undaꝵ ex fluctuũ a suc¬
cedentib sibi diorn oortu pãtir atm¬
ut uno cucta sermone cõphẽdamꝰ¬
que uelis nolis in morte dimissu¬
Iuses qllud offer quoduullus
tibi possit hostis eiferre nulla eri¬
petpramidis qd̾ tecũ ꝑgut ad in¬
feros nnmo adregua celoꝵ et ꝑadisi
delicias. Extruis monasteria .mul¬
tusa te per in sulas dalmatiestõꝑ
mimerus sustentatur. sed inelius fa¬
ceress⁊ et ipẽ stũs niter scõs uiueres
Eei estote quia et egostũssũ dicit
dñs Apłi gloriãt᷑ qd om̃a dimise¬
rñt et sequa sinit saluatore Et
corte pretar ⁊ethia et uaiĩ nichil
eos leginus dimisisse. et teuuẽ testiõ¬
mo fuituri iudicis coronãtur. Quia
se o fferentes totuĩ diuniseraũt quod
habebant Hec loquor nõ insugilla¬
tione opeꝵ tuoꝵ uel quod extenues
libertatẽ fuã et clemosinas tuas. sed
qd uolim temter scłores esse mona-¬

Expanded text:
tio tollere, quae et accedere possunt et recedere tio tollere, quae et accedere possunt et recedere et instar undarum et fluctuum a succedentibus sibi dominis occupanturatque—ut uno cuncta sermone conprehendam-quae-uelis nolis — in morte dimissurus es; illud offer, quod nullus tibi possit hostis auferre, nulla eripere tyrannis, quod tecum pergat ad inferos, immo ad regna caelorum et ad paradisi delicias. extruis monasteria, multus a te per insulas amatae sanctorum numerus sustentatur; sed melius faceres, si et ipse sanctus inter sanctos uiueres. sancti estote, quia ego sanctus sum, dicitstoli gloriantur, quod omnia dimiserint et secuti sunt saluatorem; et certe praeter retia et nauem nihil eos legimus dimisisse et tamen testimonio futuri iudicis coronantur, quia se offerentes totum dimiserant, quod habebant. Haec loquor non in suggillationem operum tuorum uel quod extenuem liberalitatem et elemosynas tuas, sed quod nolim te inter saeculares esse monac
Abbreviated transcription (Latin):
git dñs corripit. flagellat omenĩ
filus quẽ rccipit. Panpercula iudua
duo era misit in gazophailatiũ et qr
totũ obtulit qd̾ habebat. om̃ĩs dicitur
ioblatione muneꝵ dei suꝑare lo¬
cupletes que nõ pondere sui sed offe¬
rentũt noluntate pensatur. At mł¬
tiserogaueris censũtuũ ut quidã tua
gandoant libertate.tũ multo pliues
sunt quibinchil dedisti. Neq em̃
daru opes et croesi diuitie explere
ualent pauꝑes iuũdi. Qd si tripm̃
deo dederis et cipłica iurtute ꝑfectus
sequi ceperis sciluatorẽ tũc̃ intelliges
ubi fueris in exercitu xp̃i qd̾ extremũ
renuerir locũ. Non plamxisti filias
mortuas et patern ĩ genii lacrime
xpi tunore sictate sunt. Quãto ma¬
uor aibraham qui inucũ filiũ uolũta¬
te ingulanit et quẽ heredẽ mũdi
futuꝵ audierat nõ desperat etican
post mortẽ esse uictuꝵ. Iepthe ob
fur raꝑe hostis umiadere proscrip¬

Expanded text:
git dominus, corripit, flagellat autem omnem git dominus, corripit, flagellat autem omnem filium, quem recipit. paupercula uidua duo aera misit in gazophylacium et, quia totum obtulit, quod habebat, omnes dicitur in oblatione munerum dei superasse locupletes, quae non pondere sui, sed offerentium uoluntate pensantur. ut multis erogaueris censum tuum, ut quidam tua gaudeant liberalitate, tamen multo plures sunt, quibus nihil dedisti; neque enim Darei opes et Croesi explere ualent pauperes mundi. quodsi te ipsum domino dederis et apostolica uirtute perfectus sequi coeperis saluatorem, tunc intelleges, ubi fueris et in exercitu Christi quam extremum tenueris locum. non planxisti filias mortuas et paternae in genis lacrimae Christi timore siccatae sunt ? quanto maior Abraham, qui unicum filium uoluntate iugulauit et, quem heredem mundi futurum audierat, non desperat etiam post mortem esse uicturum! Iepthe obtfur rapere, hostis inuadere, proscrip
Abbreviated transcription (Latin):
so nolũt uidere pauperes et ignobi¬
les priora oruamẽta desider anobi
Nec est quod excuses nobilitate et
diuitiaꝵ pondere/. Respite st̾nĩ
iurũ pãmachiũ et feruentissime
fidei pauluiũ pbrm qui nõ solũ
diuitias s se ip̃os dno obtulerũt
qui contra diaboli torquier satoem̃
nequaꝙͣ pellem ꝑro pelłe sedcar¬
nes et ossa et mias suas dũo conse¬
⁊arũt. qui te exemplo et eloquis
id est et oꝑe et lingͣ possint adina¬
tus. et issi inmo ex diuitib paupe
fonere monachos. eccłiis offenr ꝙͣ pluri¬
ma⁊ seo yec ruidimienta sũt militie tue
Tontẽpinsauꝵ. cõtep̃serũt et mũdi
philosophi Equibus inus ut ceteros
sileaui multaꝵ possuonũ p̾ciũ ꝓrecit
casin urtutũ culmie cõstitutum
si partẽ ex toto offeras. Te ipm̃ uult
dñs hostiã uiuã placentr̃ deo. Te
nquã nõ tua Et ideo uariis tep̃tati¬
onibus te cõmonet qr multis plagis
et dolorib oruiditur nsł. et quẽ dili¬

Expanded text:
so nolunt uideri pauperes et ignobiso nolunt uideri pauperes et ignobiles, propria ornamenta desiderant. Nec est, quod te excuses nobilitate et diuitiarum pondere. respice sanctum uirum Pammachium et feruentissimae fidei Paulinum presbyterum, qui non solum diuitias, sed se ipsos domino obtulerunt, qui contra diaboli tergiuersationem nequaquam pellem pro pelle, sed carnes et ossa et animas suas domino consecrarunt, qui te et exemplo et eloquio, id est et opere et lingua, possint ad matus: et illi, immo ex diuitibus et ifouere monachos, ecclesiis offerre quam plurima; sed haec rudimenta sunt militiae tuae. contemnis aurum: contempserunt et multi philosophi, e quibus unus, ut ceteros sileam, multarum possessionum pretium proiecit tas in uirtutum culmine constitutum, si partem ex toto offeras ? te ipsum uult dominus hostiam uiuam, placentem deo, te, inquam, non tua. et ideo uariis temptationibus commonet, quia multis plagis et doloribus eruditur Israhel et, quem dili
Abbreviated transcription (Latin):
apprehenso aratio nõ respicere post ter¬
gim. si insublimi tecto positus pristi¬
na uestiuẽta cõtep̃ius. et ut eiadas
egyꝓtiã dnam̃ scli palsiũ dereliuꝗs.
Unde et helias ad celoꝵ ⁊equa fosq¬
nans nõ potest ire cũ pallio s̃ inũdi
sis. An quia uxorẽ haber habit
et petrus. et innẽ cũ rethe ex̃ut
nauicula dereliquit. Prouidentis¬
simus dñs et onũũ salutẽ desiderãs
ialeusq pentẽtiã pctoris quã mortẽ.
tulit tibi etiã excusationẽ honie. ut
nõ illa te trahat cid temas sed cũ cam
sequaris ad paradisi regna tendẽtem
Rona liberis paras quete ad dum̃pre¬
cesserũt ut partes caꝵ nõ ndinitias
sororis ꝓficiant sed in redẽptionẽ a¬
niuuetue atq alimẽta misoꝵ. Het
monilia ⁊ te filie tue expetimt. hĩs
gẽmis cupita sua ornariꝰ uolimt
Quod periturũ erat in serito in uili¬
bus paupeꝵ tunicis reseruetur. N¬
petunt a te ꝓcutes suas iuncte spon¬

Expanded text:
adprehenso aratro non respicere post teradprehenso aratro non respicere post tergum, si in sublimissimo tecto positus pristina uestimenta contemnis et, ut euadas Aegyptiam dominam, saeculi pallium derelinquis. unde et Helias ad caelorum regna festinans non potest ire cum pallio, sed mundisis ? an quia uxorem habes ? habuit et Petrus et tamen cum rete eam et nauicula dereliquit. prouidentissimus dominus et omnium salutem desiderans malensque paenitentiam peccatoris quam mortem abstulit tibi etiam hanc excusationem, ut non illa te trahat ad terras, sed tu eam sequaris ad paradisi regna tendentem. bona libens paras, qui te ad dominum praecesserunt, ut partes eorum non in diuitias sororis proficiant, sed in redemptionem animae tuae atque alimenta miserorum. haec monilia filiae tuae a te expetunt, his gemmis ornari. capita sua uolunt. quod periturum erat in serico, in uilibus pauperum tunicis reseruetur. repetunt a te partes suas, iunctae spon
Abbreviated transcription (Latin):
ras. Non contristor quod recepisti
sed grãs ago qd̾ dedisti . quod quondã
diues adolestens oinĩa que in lege
precepta sũt se nplesse iactabait
Ad que dñs in enuãgelio nna i¬
quit tibi deest. Si ius perfectue
esse uade uende onnã que habes et
da panꝑibus ot ueni Requero met
mo certanit ne diuicias iuncere
nõ potest. Unde et difficulteti¬
traut diuites in regna celoꝵ.
q expeditos et aid lucrũ leuitatẽ
subuixos habitatores desidorcate
Sade inquit uende nõ partẽ suabstatie.
sedumueriã que possideset da nõ aui¬
cis uõ consãguieis nõ propniquin.
nõ uxori. nõ liberis. pliss aliquidad¬
damꝰ. Nichil tibi obiictũ niopiere¬
seruaueris ne cum auania er saphra
dampueris. sed da cuncta pauꝑibut
et sac tibi imicos de iniquo iãmona
quite recipiant in eterna tuberaicaua
ta. pars mea dñs. Ut uerus leiita m¬
chil de terre hereditate possideas iethot
hortor si uisesse perfectus si apłice do¬
guitatis si sublata cruce xpiũ sequi si

Expanded text:
ras. non contristor, quod recepisti, sed ago gratias, quod dedisti\'. quondam diues adulescens omnia, quae in lege praecepta sunt, se inplesse iactabat, ad quem dominus in euangelio: unum tibi, inquit, deest: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habda pauperibus: et veni, sequere me. mo certamine divitias vincere non potest. Unde difficile intrant divites regna coelorum, quae expeditos et alarum levitate subnixos habitatores desiderant. Vade, inquit, vende: non partem substantiae, sed universa quae possides: et da, non amicis, non consanguineis, non propinquis, non uxori, non liberis: plus aliquid addam: nihil tibi ob metum inopiae reseruaris, ne cum Anania damneris et Sapphira — sed d a cuncta pauperibus et fac tibi amicos de iniquo mamona, qui te recipiant in aeterna tabernacula, ta: pars mea dominus, ut uerus Leuita nihil de terrae hereditate possideas. et hoc hortor, si uis esse perfectus, si apostolicae dignitatis, si sublata cruce Christum sequi, si
Abbreviated transcription (Latin):
mare tibi sublata est optima ut muse¬
marũ solatĩ perderes. Aluid autẽ est
sustiere quã nolis. aliud desiderare
quã diligis. Ille in tot mortib filioꝵ
uouuis sue ruinci iniũ habuit sepiila¬
chrĩ. et scissis uestibus ut parentis iõ¬
sbraret affoctũ protidens in terrcan

Expanded text:
mare; tibi sublata est optima, ut misemare; tibi sublata est optima, ut miseriarum solacium perderes. aliud autem est sustinere, quam nolis, aliud desiderare, quam diligas. ille in tot mortibus filiorum domus suae ruinam unum habuit sepulchrum et scissis uestibus, ut parentis monstraret
Abbreviated transcription (Latin):
guitulas filias uuictis pene extulisse
fuueribus et pudicissuuã ac fidelissi¬
maetobigẽ tuã fausturã nimo fidei
mlore ger iauã in qua sola pest amis¬
sos libeios aicquaescebas. subita tibi doni¬
uiitione subtiaictam quasi naufragus
inlitore latroires ⁊eperias. et iuxta
mordratur. Cũ se puttiret familia¬
Ris dap̃ii uastatione totius barbaro
hoste prouitie et in cõnuiui depo¬
pulatome priucitus tuaꝵ possionũ
ruiuias cib actos cirmentoꝵ ac pecoꝵ
greges nuctos occisosq seruulos et
ĩmicam filiã quã tibi tam rebra or¬
bituis fecerat cariorẽ electũ nobilis¬
simiigoneꝵ ex quo ut onnã taceã
plus meroris pͣ gdudii suscepisti
Hic est catalogus temptationũ tuaꝵ.
et cũ uiliano trrunculo xpĩ pugua ho¬
stis aintiqui. Que si adte respitias gau¬
dia sunt si ad pugnatorẽ fortissuut
duduset inubra certamiiis. Beato
lob post iualoꝵr extumina uxor pessima
reseruaitu est ut per eã disceret blasphe¬

Expanded text:
gunculas filias junctis pene extulisse gunculas filias junctis pene extulisse fumam coniugem tuam Faustinam, immo fidei calore germanam, in qua sola post amissos liberos adquiescebas, subita tibi dormitione subtractam, quasi si naufragus in litore latrones repperiat et iuxta mordeatur. consecuta rei familiaris damna uastationem totius barbaro hoste prouinciae et in communi depopulatione priuatas tuarum possessionum ruinas, abactos armentorum ac pecorum gregebrae orbitates fecerant cariorem, electum nobilissimum generum, ex quo, ut omnia taceam, plus maeroris quam gaudii suscepisti. hic est catalogus temptationum tuarum, haec cum Iuliano, tirunculo Christi, pugna hostis antiqui. quae, si ad te respicias, grandia sunt, si ad bellatorem fortissimum, ludus et umbra certaminis. beato Iob post malorum examina uxor pessima reseruata est, ut per eam disceret blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
Silius ieus frater tuus Cyd.
ansonius in ip̃o iani profec¬
tionis airticulo cũ inichi p̃¬
sentiã sui tuede dedisser et
cito abstulisset atq in puc̃to tprĩs salue
pariter ualeq dixisset uacuũ se redire
tario cogebat loqui que uelociter edica
uelo cosequert intinus et ligue
teleritate frenderent signa uerboꝵ
Ituq nõ stribentis diligentia sod dic¬
frutis temieritate longũ ad te silenti¬
Mordine sensuũ. sine lenocinio et
topositione uerboꝵ ut totũm illã et¬
ciponcha de oratore reꝑias in procine¬
tu effiiscim putes et habere cupiẽti¬
uaatio. Uiide nos leporẽ artis retho¬
rite cõtep̃uẽtes et puerilis atq plausi¬
bilis eloquii uenustatẽ ad scãꝵ striptu¬
uera mnedicina ubi doloꝵ certa reme¬
dia inquib recipit uuicũ filiũ ma¬
tor inferetro Ubi turbe dicitur cur¬
cũstanti uõ est mortua puella sed dor¬
unt. Ubi quatridianuis mortiuis ad
notem inclamantis diñ ligatus egre¬
ditin. Audio te mbrem tp̃re duas uir¬

Expanded text:
Filius meus, frater tuus, Ausonius in ipso jam profectionis articulo, cum mihi praesentiam sul tarde dedisset: et cito abstulisset, atque in puncto temporis, salve pariter valeque dixisset: vacuum se redire tario cogebat loqui, quae velociter edita, velox consequeretur manus, et linguae celeritatem prenderent signa verborum. Itaque non scribentis diligentia, sed dictantis temeritate, longum ad te silentila, absque ordine sensuum, sine lenocinio et compositione verborum: ut totum in illa amicum, nihil de oratore reperias. In procinctu effusam putes, et abire cupienarratio . » Unde nos leporem artis rhetoricae contemnentes, et puerilis atque plausibilis eloquii venustatem, ad sancta rum Scriptuulnerum medicina est, ubi dolorum certa remedia: in quibus recipit unicum filium mater in feretro: ubi turbae dicitur circumstanti, Non est mortua puella, sed dormit : ubi et quatriduanus mortuus ad vocem inclamantis Domini ligatus egreditur . 2. Audio te in brevi tempore, duas vir
Abbreviated transcription (Latin):
tenti homo minocens uerus dei cultor
cibstiues se aib onĩ malo et aidhuc per¬
seuerat iinuocentia. Pulchreaddi¬
Sit et adhuir ꝑseuerat ĩ innotẽtia quia¬
difficile et pressiũ ialis in in uocetia
et hoc ip̃s fide ꝑiclitari quo sẽ uidet ĩ¬
iuste sustiuere quod plcitur. Ad
que ⁊ espondens diabolus duõ ait¬
q orut pio corio et ouuã que habet¬
dabit prodũa sua. Sed extende nia¬
nũtua et tange oseius et carnẽ ansi
i fatiẽ berredixerit tibi. Callidissi¬
mus aduorsenus et in ueteratus dieꝵ
miloꝵ nonit alia ess que extr insetus
sint et aopirtozophis quoq imũdia
et de siderata cogant dolere per dentẽ
Unde audacter dei renuit predicatio
dazi qui nichil de se sed totu extra se
ded rilto qiu prosorio suo coria obtule

Expanded text:
terram? homo innocens, uerax dei cultor, terram? homo innocens, uerax dei cultor, abstinens se ab omni malo et adhuc perseuerat in innocentia. pulchre addidit: et adhucperseuerat in innocentia, quiadifficile est pressam malis innocentia hoc ipso fide periclitari, quod se uideat iniuste sustinere, quod patitur. ad quae respondens diabolus domino ait: corium pro corio et omnia, quae habdabit pro anima sua. Sed extende manum tuam, et tange ossa, et carnes ejus, nisi in faciem benedixerit tibi . Callidissimus adversarius et inveteratus dierum malorum, novit alia esse quae extrinsecus sint, et Philosophis quoque mundi et desiderata cogant dolere perdentem. Unde audacter Dei renuit praedicatiodari, 794 qui nihil de se, sed totum extra se dederit, qui pro corio suo coria obtule
Abbreviated transcription (Latin):
tdo iuatus nee. nudus et redeã. dĩ de¬
dit uñs abstulit sicut duõ placiut im
factũ est sit noniẽ diũ benedichum
Suut parcissime dicã inter młtoꝵ
officia propiuquoꝵ et cõsolantesanu¬
costuoꝵ exequias prosequtuses. Per¬
didit ilte sumil omẽs diuitias et suc¬
dedentib sibi inaloꝵ nuĩcus ad singłas
plagas ferebatur iniuobilis cõpłeus
pllas de sapiente preconim̃ i ficir
tus illabatur orbisin paudũ ferient
ruine. Tibi maior pars substantie de¬
relic̾ta est. et tantũ tep̃taris ꝙͣtumi
fere pores. Nec dñ ad eũ peruemi¬
sti gradũ ut totisciduersũ te cuneis
duncetur Piues quondã dũs et di¬
tior pater subito orbus et nudiis est.
Eñ q in om̃ibus hisque contigerant
ei nb peccasset corã dnõ. nec quitꝙͣ
coqu usesset nisipieus exiltaus dũs
iuauictoriã funuili sui et silii patiẽ¬
tiami siũ ducens tuũphũ dicit dia¬
bolo Aurmaduertisti ftiiulũ incum
rob quia uõ sit qui sꝙ similis illi super

Expanded text:
us et redeam. dominus dedit, dominus abstulit; sicut domino placuit, ita factum est. sit nomen domini benedictum. tu, ut parcissime dicam, inter multorum officia propinquorum et consolantes amicos tuorum exequias prosecutus es. perdidit ille simul omnes diuitias et succedentibus sibi malorum nuntiis ad singulas plagas feriebatur inmobilis conplens in se illud de sapiente praeconium: si fractus in inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. tibi maior pars substantiae derelicta est et tantum temptaris, quantum ferre potes. necdum enim ad eum peruenisti gradum, ut totis aduersum te cuneis dimicetur. Diues quondam dominus et ditior pater subito orbus et nudus est. cumque in omnibus his, quae contigerant ei, non peccasset coram domino nec quicquam locutus esset insipiens, exultans deus in uictoria famuli sui et illius patientiam suum ducens triumphum dixit ad diabolum: animaduertisti famulum meum Iob, quia non est quisquam similis illi super
Abbreviated transcription (Latin):
tiret. sed ad tem̃phũ martimstisi¬
tures. quod santissimã cõnigemtuã
nõ quas̃ mortuã sed quusi prositstẽ¬
tem deduxeris. Ego tonequaqp astũ¬
lucione decipiã. ne lubrita lalide
supplantẽ loquarq illud potude
quod te audire nõ decet falt acce

Expanded text:
tiret, sed ad triumphum martyris exutiret, sed ad triumphum martyris exultares, quod sanctissimam coniugem tuam non quasi mortuam, sed quasi proficiscentem deduxeris; ego te nequaquam adulatione decipiam nec lubrica laude subplantem loquarque illud potius, quod tibi audire
Abbreviated transcription (Latin):
dedisse te coruĩ procorio pells̃ ꝓ pelle
ouuãq que habes parũ esse pro auui¬
matuadare. Nec diĩ aute extentã
in te manũ dei. nec factascarnesuec
nedicere pro eo qd̾ est maledicere. Un¬
dixisse dicitur deũ et regemnꝰ et idcr¬
co lapidatur appło. Sciensautẽ dũ
athletã suũ innio uirũ fortissunũs
etiã in isto extreioq certamine posse
suꝑare. Eeco inquit trado eñ tibi nci¬
tũ aiam̃ ilsuis tustodi Ero iurriito
datur in diaboli ptãtẽ.etanne sa¬
uitas reseruatur : Hlin illud ꝑtusis¬
set in quo sensus mentisq inditiũ. nõ
esset culpa peccantis sedeius qui attõ¬
tũ mentis euerterat. Caudent exgote
alii tuasq contia diabolu iictostal
paue gericis prosequãtur quod leto
uultũ mortes tuleris filiaꝵ qd iq
drage suno dic dormitionis edꝵ ligu¬
biem uestem mutaueris. et dedicatio
os suũ martiris candida tibi indinue¬
ta ieddiderit. ut nõsentures dolore
orbitatis tue quẽ cinitus inmũsa seu¬

Expanded text:
pelle omniaque, quae habeas, paratum esse dare pro anima tua, necdum autem extentam in te manum dei nec tactas carnes nec i benedicere pro eo, quod est maledicere. undixisse dicitur deum et regem et idcirco lapidatur a populo. sciens autem dominus athletam suum, immo uirum fortissimum etiam in isto extremo perfectoque certamine posse superare: ecce, inquit. trado illum tibi; tantum animam ipsius custodi. caro uiri sancti datur in diaboli potestatem et animae sanitas reseruatur, ne, si illud percussisset, in quo sensus est mentisque iudicium, non esset culpa peccantis, sed eius, qui statum mentis euerterat. Laudent te alii tuasque contra diabolum uictorias panegyricis prosequantur, quod laeto uultu mortes tuleris filiarum, quod in quadragesimo die dormitionis earum lugubrem uestem mutaueris et dedicatio ossuum martyris candida tibi uestimenta reddiderit, ut non sentires dolorem orbitatis, quem ciuitas uniuersa sen
Abbreviated transcription (Latin):
rituali audacter impera ut stiant
scła post futura eũ qui dicit in esa¬
ia. posuit me ut sãgittã electam iu
pharetra sua abscoudit me. duos ui¬
ros tantis maris atq terraꝵ inter se
spatus separatos suo accuinine ulue¬
rasse et tũ mutuo in carne se nesti¬
ant amore spũs copulentur. Sub¬
scriptio. Stam̃ te corpore et sꝑũ
struet ille samaritamis id est salua¬
tor et custos de quo in psaliuo stribi¬
tur. Nlon dorinitabit ueq dormi¬
tet qui custodit ifrł. ut isił qui in¬
terpretatur uigil qui descendit
ad danihel. ad te quoq uemat. et
possis dicere ego dormio et cor¬
meũ uigilat

Expanded text:
ritali, audaciter impera, ut sciant ritali, audaciter impera, ut sciant saecula post futura eum, qui dicit in Esaia: posuit me ut sagittam electam, in pharetra sua abscondit me, duos uiros tantis maris atque terrarum inter se spatiis separatos suo acumine uulnerasse, ut, cum mutuo in carne se nesciant, amore spiritus copulentur. Subscriptio. Sanctam te et corpore et spiritu seruet ille Samarita, id est seruator et custos, de quo in psalmo scribitur; non dormitabit neque obdormiet, qui custodit Israhel, ut Hir, qui interpretatur \'uigil\', qui descendit ad Danihel, ad te quoque ueniat et possis dicere: ego dormio et cmeum uigilat
Abbreviated transcription (Latin):
sit aurẽ ne audiret iudiciũ sangͥnis
et omie substantiã suã dispersĩt dedit
pauꝑibus ut iusticia eius maneretĩ
eterinĩ. Nec patrie sue largitate cõ¬
tentus. misit ierosolunaꝵ et alexan¬
drie ecclĩe tantũ auri quãtũ młtoꝵ
possit mopie subueniri. Quẽ cumi
multi mirentur et predicent. ego ĩ
ĩllo magis laudabo feruorẽ et studiũ
scripturaꝵ quo ille desiderio opuscu¬
la nr̃ã flagitaut et missis sex nota¬
riis quia in hac proiuĩcia latini ser¬
mouis scriptoꝵ ꝙ pemiria est destri
bi focerit quecuꝙ ab adolescentia
usq in presens epũs dictauimus
scientiã ꝓctõꝵ bethlemitici ruris saxa
in colinis. sed xpĩ qui houoratur iu
seruis suis et apłis reprouuttit dicẽs
Qui uos recipiũt nie recipiũt. et qui
me rccipiũt ⁊ecipiit̃ eũ qui me mi¬
sit. Itaq carissima filia hanc ẽpła
amoris mei nullũ habeto epitaphiũ.
et quitꝗd posse mescieris mopere spi¬

Expanded text:
sit aurem, ne audiret iudicium sanguinis, sit aurem, ne audiret iudicium sanguinis, et omnem substantiam suam dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternisit Jerosolymarum et Alexandrinae Ecclesiae tantum auri, quantum multorum possit inopiae subveniri. Quod cum multi mirentur et praedicent, ego in illo magis laudabo fervorem et studium Scripturarum. Quo ille desiderio opuscula nostra flagitavit, et missis sex notariis quia in hac provincia Latini sermonis scriptorumque penuria est, describi sibi fecerit, quaecumque ab adulescentia usque in praesens tempus dictauimus,scientiam pecca-, torum Bethlemitici ruris saxa incolimus, sed Christum, qui honoratur in seruis suis et apostolis repromittit dicens: qui uos recipiunt, me recipiunt; et qui me recipiunt, recipiunt eum, qui me misit. Itaque, carissima filia, hanc epistulam amoris mei in illum habeto epitaphium et, quicquid posse me scieris in opere spi
Abbreviated transcription (Latin):
rentes sonout quẽ nõ intelligunt
plus mirent Refort hi ieutus iur
res euuãgeliste ioħis discipuli epus¬
q ecclĩe lugdiinensi. qdmartu
quidã de basilidis guosticistitpe
descendens ꝑͥnñ ad galliasnenrur
et cas partes per quas ⁊odameet
garrina fluũt sua doctrina ma¬
culaueit. maxin qd nobilerte¬
minas quedam in occulto inysteria pro¬
unttenis hoc etrore seduxerit in agicis ar¬
tibus et secreta corpoꝵ uoluptate amorẽ
siu concilians. Inde pyreneũ tausiens¬
cũ hispaiuas occupasset. et ħ studii ha¬
buerit ut diuitũ domoset n ip̃is femi¬
nas maximo sibi appeteret que ducun¬
tur uariis desiderus. semꝑ discentes et
nũꝙͣ ad scientiã ueritatis ꝑuenientes
Hoc ilłe scripsit aute anuos circiter
trecentos et scribit in his libris quos
aduersus omĩes hereses doctissimo et
eloquẽtissimo sermone cõposuit. Ex
quo perpendit prudentia tua qua lu¬
cinus inr̃ laude sit dignus qui clau¬

Expanded text:
rentes sono, ut, quod non intellegunt, rentes sono, ut, quod non intellegunt, plus mirentur? refert Irenaeus, uir ris euangelistae Iohannis, discipulus episcopusque ecclesiae Lugdunensis, quod Marcus quidam de Basilidis Gnostici stirpe descendens primum ad Gallias uenerit et eas partes, per quas Rodanus et Garunna fluunt, sua doctrina maculauerit maximeque nobiles feminas quaedam in occulto mysteria repromittens hoc errore seduxerit magicis artibus et secreta corporum uoluptate amorem sui concilians, inde Pireneum transiens Spanias occuparit et hoc studii habuerit, ut diuitum domus et in ipsis feminas maxime adpeteret, I quae ducuntur uariis desideriis semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes. hoc ille scribit ante annos circiter trecentos et scribit in his libris, quos aduersus omnes hereses doctissimo et eloquentissimo sermone conposuit. Ex quo perpendit prudentia tua, qua Lucinus noster laude sit dignus, qui clau
Abbreviated transcription (Latin):
tur. sed erũt sicut angeli in extels.
Non natura et substantia corpoꝵ
tollitur. sed glorie magintido mro¬
geli. sed sicut angeli. Ubi similitu¬
do pronuttit᷑ ueritas nõ negatiuliti
Erũt inquit sicut angeli idest si¬
uules augeloꝵ. Ergo hoiẽsesse nõ
desimnũt. inxpo quidem et angeli¬
co splendore decorati. sed tamẽ hoies
cõfiuidant hereses que ideo nicertã
et magna promittũt. ut que terta¬
sunt et moderata aufrrãt. Et quia
hereseos semel fecinius inẽtionr qua
luciuus ur̃ digna tuba eloquer q pꝰ¬
dicari potest qui spurtissuha perhis¬
panias baslidis heresi senientp et
histor pestis et morbi totas nitra pi¬
tencũ et oceanũ uastante proip¬
cius fi dei eccliãstice tenuit purita¬
tem. Nequaꝙ suscipiens a dma iel
barbelon abraxan.balsamuneti¬
diculũ. leu seborã. tetora q magis
portẽta quã noiã que ad imperitoꝵ
et muberculaꝵ aiinos cõcitados
quasi de hebraicis fontibus hauo¬
riant barbaro simplices quosq tor¬

Expanded text:
tur, sed erunt sicut angeli in caelis, non natura et substantia corporum tollitur, sed gloriae magnitudo monerunt angeli, sed: sicut angeli, ubi similitudo promittitur, ueritas denegatur. erunt, inquit, sicut angeli, id est similes angelorum: ergo homines esse non desinunt, incliti quidem et angelico splendore decorati, sed tamen homineconfundatur heresis, quae ideo incerta et magna promittit, ut, quae certa et moderata sunt, auferat. Et quia hereseos semel fecimus mentionem, qua Lucinus noster dignae tuba eloquentiae praedicari potest, qui spurcissima per Spanias Basilidis heresi saeuiente et instar pestis et morbi totas intra Pireneum et Oceanum uastante prouincias fidei ecclesiasticae tenuit puritatem nequaquam suscipiens Armazel, Barbelon, Abraxan, Balsamum et ridiculum Leusiboram ceteraque magis portenta quam nomina, quae ad inperitorum et muliercularum animos concitandos quasi de Hebraicis fontibus hauriunt barbaro simplices quosque ter
Abbreviated transcription (Latin):
lato miltu fatiem diñ cõcẽplatut
Uude obsecro te quã curiente lattu
auint impello at lucim tun de¬
si deres qui dem ur fratre. sed gaudeas
regnare cũ xpo quia raptusest ne ma¬
litia mutaret mẽtẽ eins. Piacita eñ¬
deo erat anuia illius. et in breni sp̃a¬
tio. tẽpora multa cõpleuit. Hosdo¬
leudi magis qui quottidie stanius
in prelio peccatoꝵ uicuis sordidamꝰ.
accipiuius uulnera. et de otioso uerbo
redditiri sumus rationẽ. Ille iam
securus et nictor te aspicit de extel¬
so et fauet laboranti. iuxta se lotui
preparat eodem amore et eadem
caritate qua oblitus officii cõnigalis.
interra quoq sororẽ te habere ceꝑas
nnmo fratrem quia casta cõiĩctio
sexũ nõ habet nptialẽ. Et si ad¬
hit incarre pos̃ti et tenati in xpõ
nõ sirimis grecus et barbarus seruus
et liber. inasculus et feruma sed om¬
cũ corruꝑtinũ hoc induerit nicor

Expanded text:
latur. Unde obsecro te et currentem, ut aiunt, inpello, ut Lucinum tuum desideres quidem ut fratrem, sed gaudeas regnare cum Christo, quia raptus est, ne malitia mutaret mentem eius. placita enim erat deo anima illius et in breui spatio tempora multa conpleuit. nos dolendi magis, qui cotidie stamus in proelio peccatorum, uitiis sordidamur, accipimus uulnera et de otioso uerbo reddituri sumus rationem. ille iam securus et uictor te aspicit de excelso et fauet laboranti et iuxta se locum praeparat eodem amore et eadem caritate, qua oblitus officii coniugalis in terra quoque sororem te habere coeperat, immo fratrem, quia casta coniunctio sexum non habet nuptialem. et si adhuc in carne positi et renati in Christo non sumus Graecus et barbarus, seruus et liber, masculus et femina, sed omcum corruptiuum hoc induerit incor
Abbreviated transcription (Latin):
ifantẽ qui calore spũs stĩ ex siccare
fontes libidinĩ et caueret in psalino
i terra deferta et in uia et sine aquo
sic i stõ aparui cibi. Adue siĩ nquaͣ
ergo diritiã et crudelissinrã iecei¬
tatem hoc solatio crigininir.quia ni¬
breui insia suniꝰ eos quos doleraus
absentes. Neqenĩ mors sed dormitio
et sõmis appellatur. Uud et beattuo
aplũs uetat de dormientib contatia¬
N ut quos dormne nouius ifeistiri
posse credauius. et post digestĩ sopo¬
dem uigilare et cũ stĩs et augelipo
cere. gloria in extelsis deo et in terra
pax hom̃ib bone nolũtatis : In celo
ubi nõ est ꝑctiã gloria est et ꝓpemia
laus er ni defessa precoma. mperra
autẽ ubi seditio et bella atq discor¬
die pax imprecanda est. et pae nro
in homĩb sed inhis quibone sunruo¬
luntatis et salutatiouẽ audint apło¬
cam. Grã uobis et pax a deo patre¬

Expanded text:
infantem, qui calore spiritus sancti exsiccaret infantem, qui calore spiritus sancti exsiccaret fontes libidinum et caneret in psalmo: in terra deserta et inuia et sine aqua, sic in sancto apparui tibi. aduersum mortis ergo duritiam et crudelissimam necessitatem hoc solacio erigimur, quod breui uisuri sumus eos, quos dolemus absentes. neque enim mors, sed dormitio et somnus appellatur. unde et beatus apostolus uetat de dormientibus contristari, ut, quos dormire nouimus, suscitari posse credamus et post digestum soporem uigilare cum sanctis et cum angelis dicere: gloria in excelsis deo et super terram pax hominibus bonae uoluntatis. m caelo, ubi non est peccatum, gloria est et perpetua laus et indefessa praeconia; in terra autem, ubi seditio, bella atque discordiae, pax inprecanda est et pax non in omnibus, sed in his, qui bonae sunt uoluntatis et salutationem audiunt apostolicam: gratia uobis et pax a deo patre
Abbreviated transcription (Latin):
dictare potui. nõ quo eius uite
doleam quẽ scio adincliora trdusisse dice¬
teui. Trausiens iudebo iusionẽ hantma¬
gnani. sed quo torquear desiderio non
meruisse me eius uiri uidere faciẽ que
in brem iprẽ huc uentuꝵ esse sedbar
Ueꝵ est illud suꝑ uecessitatẽ mortas pio¬
phetale naticimũ qd fraities dyitis pt¬
et carissima niter se noĩa cradelis et
dura dissotiet. ded habenius cosolati¬
dicitur ad cã. Ero mors tua o moes
morsus tiuis ero inferit. Et in coseas¬
tibus. Adducet inentẽ uentũ dñẜde
deserto ascendetẽ. qui sictabit om̃es ue¬
naseius et desolabit fontẽ illius. Exun
enĩ iurga de radice iesse. et flos deuit¬
giuali frutice pullulauit qui loque¬
retur incantieo canticoꝵ. E ꝑque
campi et liluĩ cõualin flos utemor¬
tis interitus. ideoq in ortunsest iritior
mors. illius moree moreret᷑. Qui au¬
teni de deserto dicit᷑ ad ducendus nuan¬
nalis uterus demõstratur qui absꝙ tõ¬
itu et semine nrri. deũ nobis fbpto

Expanded text:
eius uicem doleam, quem scio ad meliora transisse dicentem: transiens uidebo uisionem hanc magnam, sed quo torquear desiderio non meruisse me eius uiri uidere faciem, quem in breui tempore huc uenturum esse credebam. uerum est illud super necessitate mortis prophetale uaticinium, quo fratres diui, et carissima inter se nomina crudelis et dura dissociet. Sed habemus consolatidicitur ad eam: ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne; et in consequentibus: adducet urentem uentum dominus de deserto ascendentem, qui siccabit omnes uenas eius et desolabit fontem illius. exiuit enim uirga de radice Iesse et flos de uirginali frutice pullulauit, qui loqueretur in Cantico canticorum: ego flos campi et lilium conuallium. flos noster mortis interitus; ideoque et mortuus est, ut mors illius morte moreretur. quod autem de deserto dicitur adducendus, uirginalis uterus demonstratur, qui absque coitu et semine uiri deum nobis fudit
Abbreviated transcription (Latin):
eate papa angiistine inscrip¬
turarũ si placet campo sine
nr̃o sncem dolore ludamius.
Noli igitur annoꝵ existimare nos
mimero. nec sapientiam cais re¬
putes sed cauos sapientie scriptura
restante. cam hominis prudentia eĩ
Noli inquã fidem pensart tpribus
nec me iocirco meliorem putes qd̾
priori xpĩ exercitu militare cepe

Expanded text:
eate papa Augustine, in Scripturarum, si placet, campo, sine nostro invicem dolore ludamus. Noli igitur annorum existimare nos numero: nec sapientiam canos reputes, sed canos sapientiam, Scriptura testante: Cani hominis, prudentia ejus. Noli, inquam, fidem pensare temporibus: nec me idcirco meliorem putes, quod prior in Christi exercitu coepe
Abbreviated transcription (Latin):
ggraueris. Questio de auiina
multos inouet in quibus et me esse cõ¬
titeor Nam quid de amma teneai¬
Hieronimus

Expanded text:
graveris. Quaestio de anima multos movet, in quibus et me esse confiteor: nam quid de anima firmisHieronymus
Abbreviated transcription (Latin):
uit Qui om̃iũ gentiũ lingnis predi¬
cationẽ sibi contra origenem iniñt¬
taui putat. Qui ideo eũ legipro¬
hibet ne alii eius furta coquostunt.
Lege stripta tua et epłam eius immo
epłas e quibus imũ proferã tuo fidei
testimoniũ. ut nõ inmerito iuĩt ate
laudatus esse uideatur

Expanded text:
it; qui omnium gentium linguis praedicationem sibi contra Origenem injunctam putat; qui ideo eum legi prohibet, ne aliis ejus furta cognoscant. » Lege scripta tua, et epistolam ejus, immo epistolas, e quibus unum proferam tuae fidei testimonium, ut non immerito nunc a te lauda
Abbreviated transcription (Latin):
icut nescis uiam
spritus et annc ingredientis
Dii parilũ et ignorasos sũ
et uenarũ uarietates. in ueutre p̃¬
gnantis qͦmͦ ex uili elemento cor¬
pus banniursnidiuersas effigies
uarietur. et de eodẽ semine aliud
molescat in carmbus aliud dure¬
tus in ossibus aliud inucius palp¬
tet alud ligetur in neruis. Ita
dei opera scire nõ poteris qui fãc¬
tor est om̃um. Aligustinie
e auime in carnatõe
utrũ ex illa una que pͥmo
homini data est sic cetere
propagentur an singulis quibiusq
noue etiã modo fiant. an alicubr
iam existentes uel mutant᷑ diu¬
nitus uel sponte labantur incor¬
pora. que uaru sit eligenda opĩo
scire desidero. Hieroninus

Expanded text:
icut nescis viam spiritus et animae ingredientis in parvulum, et ignoras ossium et venarum varietates in ventre praegnantis, quomodo ex vili elemento corpus hominis in diversas effigies artusque varietur, et de eodem semine aliud mollescat in carnibus, aliud duretur in ossibus, aliud in venis palpitet, aliud duretur in nervis: ita Dei opera scire non poteris, qui factor est omnium. Augustinus. De animae incarnatione utrum ex illa una quae primo homini data est, sic caeterae propagentur? an singulis quibusque novae etiam modo fiant: an alicubi jam existentes vel mittantur divinitus, vel sponte labantur in corpora? Quaenam sit eligenda opinio scire desidero. Hieronymus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓulchium
Hospituĩ paule est. celestia regna tenõtis.
fratrẽ. coguatos. romiã. patriãq relĩquẽs
Siuitias sobolẽ. bethlecmitico cõdit᷑ antro
Hic p̾sepe tuũ xꝑẽ atq hic mistica magi
kaleudas februauas tercia sabbati post
solis occrbitũ. sepulta est quĩto kalẽ
sito rome amios quĩq bethleem an¬
nos xoxͭ ͥ Oumne uete tpũs impleuit¬

Expanded text:
um? Hospitium Paulae est, coelestia regna tenentis. Fratrem, cognatos, Romam, patriamque relinquens 725 Divitias, sobolem, Bethlemiti conditur antro. Hic praesepe tuum, Christe, atque hic mystica magi Kalendas Februarias, tertia subbati post solis occubitum. Sepulta est quinto Kalendsito, Romae annos quinque, Bethleem annos viginti. Omne vitae tempus implevit
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitus filius eius et spñs sẽs
Sentiui̾t angeli et ptãtes cetereq
uirtutes : seutt nifior homo qui
ad maginẽ et similitudinẽ dei cõ¬
ditus est. Ex quo conchuditur deũ
et hec quodã modo unius esse substã¬
cie. Uiũ addit uerbũ quodãmo¬
do ut tanti sacri legii crent̃ effu¬
geret et qui mnalio loco filiũ et spi¬
ritũ scm̃ nõ uult de patris esse sub¬
stantia. ne diuinitatẽ in partes se¬
care uideatur naturã omuĩpoten¬
tis dei angelis honũbus q largir᷑
Cum hec se ita habeant que ui¬
sama est paucis defilio et spũ scõ
cõmiutatis. que apertam blasphe¬
miam preferebant. cetera ira ut
scripta sunt protulisse in mediũ.
protesserin adueriũ omĩa scrib̾e
nec huuiꝰ est tprĩs et omẽs qui adũ¬
sũ arriũ et en nomiiũ manicheũ
q diuersas scripserint hereses. his
quoq impietatib respondisse cre¬
dendi sunt. Qui igit᷑ hos uolue
hegere libros et calciatis pedib

Expanded text:
unigenitus filius eius et spiritus sanctus, unigenitus filius eius et spiritus sanctus, sentiunt angeli et potestates ceteraeque uirtutes, sentit interior homo, qui ad imaginem et similitudinem dei conditus est. ex quo concluditur deum et haec quodam modo unius esse substantiae. unum addit uerbum \'quodam modo\', ut tanti sacrilegii crimen effugeret, et, qui in alio loco filium et spiritum sanctum non uult de patris esse substantia, ne diuinitatem in partes secare uideatur, naturam omnipotentis dei angelis hominibusque largitur. Cum haec se ita habeant, quae insania est paucis de filio et spiritu sancto commutatis, quae apertam blasphemiam praeferebant, cetera ita, ut scripta sunt, protulisse in medium eprocesserint? aduersum omnia scribere nec huius est temporis et omnes, qui aduersus Arrium et Eunomium Manicheumque et diuersas scripserunt hereses, his quoque inpietatibus respondisse credendi sunt. quisquis igitur hos uoluerit legere libros et calciatis pedibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
quoq̃ et abolitione corpoꝵ hec tur¬
sum consentire cõuuicitur. Si
quis autem potuerit ostendere in¬
corporalem ⁊ ationalẽq naturã cũ
ex poliauerit se corpore uiuere per
semet ipãm et in peiori conditione
esse quando curporibus uestiebatur
in meliori qñ illa deponit. milli
dubiũ est corpora principaliter sub¬
sistere sed per interualla obuarios
motus ⁊ ationaliũ creaturaꝵ niiit
fieri ut qui in digent uestiautur
Et rursũ cũ illa de prauatione lap¬
sum se ad meliora correxerint dissol
in iuuichil et hac semꝑ successioẽ
nariari. Et ne parũ putatems mi¬
pieratem esse eoꝵ que premiserat
meiusdem nolumims fine cõiun¬
git omes ⁊ anonales creaturas. id est
patrẽ et filiũ et spĩ scm̃. angelos
potestates. dũationes. ceterasꝙ uir¬
tietes ip̃m quoq hoiẽm scdm̃ ami¬
me diguitatem unnius essẽ subst ã¬
cie Intellectualem inquit ⁊atio¬
nalemq naturam sentit deus et

Expanded text:
quoque et abolitionem corporum hic rurquoque et abolitionem corporum hic rursum sentire conuincitur: si quis autem potuerit ostendere incorporalem rationabilemque naturam, cum expoliauerit se corpore, uiuere per semet ipsam et in peiori condicione esse, quando corporibus uestiebatur, in meliori, quando illa deponit, nulli dubium est corpora non principaliter subsistere, sed per interualla ob uarios motus rationabilium creaturarum nunc fieri, ut, qui his indigent, uestiantur, et rursum, cum illa deprauatione lapsuum se ad meliora correxerint, dissolui in nihil et hac semper successione uariari. et ne parum putaremus inpietatem esse eorum, quae praemiserat, in eiusdem uoluminis fine coniungit omnes rationabiles naturas, id est patrem et filium et spiritum sanctum, angelos, potestates, dominationes ceterasque uirtutes, ipsum quoque hominem secundum animae dignitatem unius esse substantiae. intellectualem, inquit, rationabilemque naturam sentit deus et
Abbreviated transcription (Latin):
filius iudetur ineo quodnonit
patreni posse eũ cõprehẽdere: ut
si dicanus artificis auimũ artu
scire mensurã. nec dubiũ quin
sit pater infilio et cõprehendat᷑
ab eo in quo est.Sinautẽ cõpre¬
hensionem cam dicius ut nõ
solimi sensũ quis et sapiãni cõ¬
prehendat. sed untute et potẽ¬
tia cũcta teneat qui cogirouit.
nõ possimius dicere qd̾ cõpiehen¬
dat filius patrẽ. pateruero oĩa
cõprehendit. Inter ouña aute
et filius est. Ergo et filiũ com̃¬
preheudit ut sciremus causas
quibus pater cõprehendat fili¬
ui. et filius patrem nequeat
cõprehendere. hec uerba subiec¬
tit. Curiosus lector inquirat
utrũ ita a semet ip̃o cognoscat᷑
pater quomͦ cognostitur afilio.
scieusq illud quods criptũ est
Pater qui me misit maior est.
In omĩb ueꝵ esse contendit ut
dicat et in cognitione filii patrẽ
esse maiorẽ. dum perfectius et
pinius a semet ip̃o cognostitur

Expanded text:
filius, uidetur in eo, quod nouit filius, uidetur in eo, quod nouit patrem, posse eum conprehendere, ut si dicamus artificis animum artis scire mensuram. nec dubium, quin, si pater in filio, et conprehendatur ab eo, in quo est. sin autem conprehensionem eam dicimus, ut non solum sensu quis et sapientia conprehendat, sed uirtute et potentia cuncta teneat, qui cognouit, non possumus dicere, quod conprehendat filius patrem. pater uero omnia conprehendit, inter omnia autem et filius est: ergo e t filium conprehendit. et ut sciremus causas, quibus pater conprehendat filium et filius patrem non queat conprehendere, haec uerba subnectit: curiosus lector inquirat, utrum ita a semet ipso cognoscatur pater, quomodo cognoscitur a filio, sciensque illud, quod scriptum est: \'pater, qui me misit, maior me est\', in omnibus uerum esse contendet, ut dicat et in cognitione filio patrem esse maiorem, dum perfectius et purius a semet ipso cognoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
est cerimoniaꝵ celestiũ. diligẽtiꝰ
requirendũ utrũ recte intelliga¬
mus legem quoq celestem et ceri¬
monias superuicultus pleuitudi¬
nem nõ hre sediu digere euuãge¬
lu uentate. quod in iohãuis apo¬
calipsi eiuiã geliũ leginis sempi¬
teriñ ad cõparationẽ uidelicet
huĩ ur̃i enuiãgelii qd̾ tẽporale ẽ.
et intransicuro mũdo a seculo pre¬
dicatũ. Qd̃ quidẽ etiã si usq. ad
passionẽ diũ saluatoris uolueri¬
nuis inquirere. quã quã audax et
temerariũ sit in celo eius querere
passionẽ et tamẽ si s̃pintalia ne¬
quitie in celestibus sunt. et non
erubestunus crucẽ drũ cõfiteri
ꝓpter destructionẽ eoꝵ que sua
passione desteuxit ecurstiuitia¬
inus etiam nisuꝑins locis i con¬
sũmationẽ scłoꝵ aliquid simile
suspicari. ut onũiũ locoꝵ gentes
illuis passione saluẽtur: Rur¬
sum blasfemans de filio. sic loqu¬
tus est. Si eiũ patrẽ cognostit

Expanded text:
est cerimoniarum caelestium, diligentius est cerimoniarum caelestium, diligentius requirendum, utrum recte intellegamus legem quoque caelestem et cerimonias superni cultus plenitudinem non habere sed indigere euangelii ueritate, quod in Iohannis Apocalypsi euangelium legimus sempiternum, ad conparationem uidelicet huius nostri euangelii, quod temporale est et in transituro mundo ac saeculo praedicatum. quod quidem etiam si usque ad passionem domini saluatoris uoluerimus inquirere, quamquam audax et temerarium sit in caelo eius quaerere passionem, tamen, si spiritalia nequitiae in caelestibus sunt et non erubescimus crucem domini confiteri propter destructionem eorum, quae sua passione destruxit, cur timeamus etiam in supernis locis in consummatione saeculorum aliquid simile suspicari, ut omnium locorum gentes illius passione saluentur? Rursumque blasphemans de filio sic locutus est: si enim patrem cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
dei bella consurgere. ut nõ sit coꝵ
ociosa uirtus sed ecercȩ antur ad
prelia iet habeant mat̾iam roboris
qua e sequi nõ possũt insi fortes:
prunũ aduersarus resisterint qd̾
batione et ordine et sollerçia repu¬
guandi mlibro mimeroꝵ legini᷑
esse suꝑatos. Cuinq dixisset iux¬
ta ichaimis apocalipsin euuan¬
gelui sempiternũ id est futuꝵ
incelis tantũ precedere hoc nriũ
etisucteris satramenta: ad extre¬
i̾uuĩ initulit quod et cogitasse sa¬
crlegiũ est pio salute demonum
sotis esse passuꝵ. Et licet ille nõ
dixerit. tñ per hoc quod cõsequi
tur intelligitur. Sicut prohomi¬
nbus homo factus est ut homi¬
nos liberaret. sic et pro salute de¬
monũ deũ futuꝵ qd̾ sunt hi qui
ao qos uentur ns est uberendo.
Quos ue forsitan deuro sensu
putenius asserere ipsius uerba ponẽ¬
da sunt. Sicut em̃ per ubrã eu¬
uangelii umibram legis iupleuiti
sic quia om̃is lex exemplũ et inubra

Expanded text:
dei bella consurgere, ut non sit eorum dei bella consurgere, ut non sit eorum otiosa uirtus, sed exerceantur ad proelia et habeant materiam roboris, quam consequi non possint, nisi fortes primum aduersariis restiterint, quos ratione et ordine et sollertia repugnandi in libro Numerorum legimus esse superatos. Cumque dixisset iuxta Iohannis Apocalypsin euangelium sempiternum, id est futurum in caelis, tantum praecedere hoc nostruegis ueteris sacramenta, ad extremum intulit — quod et cogitasse sacrilegium est — pro salute daemonum locis esse passurum. et, licet ille non dixerit, tamen, quod consequens sit, intellegitur: sicut pro hominibus homo factus est, ut homines liberaret, sic et pro salute daemonum deum futurum, quod sunt hi, ad quos uenturus est liberandos. quod ne forsitan de nostro sensu putemur adserere, ipsius uerba ponenda sunt: sicut enim per umbram euangelii umbram legis inpleuit, sic, quia omnis lex exemplum et umbra