comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligere .ẜ ꝙ dens factus est homo ꝙ iustus pro
impiis. zomnus pro seruus. creator pro ccea¬
tura. ind̾rit᷑ ⁊ c̃. huusmͦ. iõ uolo uos scire is¬
tum actõne. sicut prĩata ⁊ filio honorem eꝑ¬
hibeatis. ut sic plena diuinicatis professĩo
filium sic cognoscit: alicer non ẽ integra
pro fessio deitatis. qr fides nec in solo ꝑfe ĩ¬
tegra est. nec in soio filio ꝑfecta. Ei autẽ¬

Expanded text:
licet quod Deus factus est homo, quod justus pro impiis, Dominus pro servis, Creator pro creatura moritur, etc. hujusmodi: ideo volo vos scire isrum actione, sicut Patri ita et Filio honorem exhibeatis, ut sit plena divinitatis professio Filium sic cognoscit: aliter non est integra professio deitatis, quia fides, nec in solo Patre integra est, nec in solo Filio perfecta. Ei aute
Abbreviated transcription (Latin):
tolle crucem tuam ⁊ seq̃re me. collitur crux.
crux cum sp̃u fc̃a cams mortificatit᷑ qũ¬
diũ gͦ euatuatur corpus pect̃o quͣdu ext̾i¬
or homo cornmpitur ut int̾ior renouet᷑
de die in diem dempus ẽ ocucis. In cuus
ergo pat̾ate erat mori. uł non mori ⁊ sic¬
ł uor sic mor. non fcustra crucem elegit uͥ
hiuc mundo ercifiget᷑. Nam latiaido ẽ
in cruce taͣsũsum lignum ubi figunt᷑
manusiꝙ̃ ad boua oꝑa ꝑtinet. qr ibu ex¬
cenduntur manꝰ. longicato est in ea ꝑte
ligni q̃ ab ip̃o transũso ad c̾ram ceud̾it.
⁊ ab ip̃o liguo usq ad t̾ram conspiena.
ibi corpiũ enicifigitur ⁊ qͣuodam ino do
stat. ⁊ ip̃a stacõ ꝑseũantiam significat alti¬
tudo ã in illo ligno est ꝙ ab eodem transũso
sursum ũsus ad caẜ eminet. ꝑ ꝙ sĩgcat᷑ suꝑi

Expanded text:
Tolle crucem tuam, et sequere me . Tollitur crux, cum spiritu facta carnis mortificantur: quandiu autem evacuatur corpus peccati, quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. In cujus ergo potestate erat mori vel non mori, et sic vel sic mori, non frustra crucem elegit, ubi te huic mundo crucifigeret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur manus, quod ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. Longitudo est in ea parte ligni quae ab ipso ram conspicua est: ibi corpus crucifigitur, et quodammodo stat, et ipsa statio perseverantiam significat. Altitudo autem in illo ligno est, quod ab eodem transverso sursum versus ad caput eminet: per quod si
Abbreviated transcription (Latin):
lũ cantati. caritas
batitudin habeatis plenitudunem. hane
plenitũdinem d̾i quidara in hus ubis sic iu¬
cellexunt. ut pucarent uos ħ idem futuros
ꝙ deus ẽ. diccuces. Si aliquid minus qmͣ deus
habebius ⁊ nmores erimus quam imple¬
biiur ĩ omnem plentudinem di: S qm̃ ini
psbinuu: p̃rofecto enmus equales dõ. deces¬
tandus: eiror iste. Non enĩsis implebuntur
ut suit ⁊ ip̃e paenus deus s ut ꝑfecte sinc płe¬

Expanded text:
lii charitati. Charitas beatitudinis habeatis plenitudinem. Hanc plenitudinem Dei quidam in his verbis sic intellexerunt, ut putarent nos hoc idem futuros quod Deus est, dicentes: Si aliquid minus quam Deus habebimus et minores erimus, quomodo implebimur in omnem plenitudinem Dei? Sed quoniam implebimur, profecto erimus Deo aequales. Detestandus est error iste. Non enim sic implebuntur ut sint et ipsi plenus Deus, sed ut perfecti sint ple
Abbreviated transcription (Latin):
gamur. extendentes manus ĩ latitudine bo¬
norum oꝑm ⁊ longitudiue usq in finem.
ꝑ seũ autes atq hũtes cor sursunm ubi xp̃c est
sicis ẽtiam scire ex ꝑ¬
ce ut ĩmitemini.
lexit que ur̃am su

Expanded text:
gamur extendentes manus in latitudine bonorum operum et longanimitate usque in finem perseuerantes atque habentes cor sursum, ubi Christsitis etiam scire, ex parte ut imitemini lexit, quae nostram su
Abbreviated transcription (Latin):
s acramento enim crucis horum u̾borum iutel¬
tensum in cuice sua fuit. q̃ ui latum tensa est
a dextra ĩ sistram. ubi manus fixe ꝑ quas
oꝑa signantur que ui hylaritate decet esse ẽt
sub iunitas caritatis .i. quo cendat caritas .s.¬

Expanded text:
Sacramento enim crucis, horum verborum inteltensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilaritate decet esse, et sublimitas, charitatis, id est quo tendat charitas, s
Abbreviated transcription (Latin):
ficit. ut seͥcun de auxi¬
lio eius sicisdum ꝑ¬
fidem habitat ĩ nẽb̾.
ut cum fidem hm̃s¬
des enim in uobisxͤ
est in nobis. si des tua
tuo. nau sine causa.
nut̃ plautati id si¬
nuliudiuem arboriͤ
que quͣto plui t̃te¬
figitur rauto plus
trahit humorem.
tuctum reddit ⁊ fũ.¬
ad sinulicadinem
domus. qr ĩ eis sp̃c¬
saucius habitat. po

Expanded text:
ficit ut securi de auxilio ejus sitis, fidem habitat in vobis, ut cum fidem des enim in nobis, est in nobis. Fides tua tuo. Non sine causa cmiter plantati, ad situdinem arboris, quae quanto plus tefigitur, tanto plus trahit humorem ructum reddit, ad similitudinem domus, quia in eis Spsanctus habitat, po
Abbreviated transcription (Latin):
nã ħ non pp̃ iũcedem suꝑnam facũ alticudinẽ
nou hs ⁊ illa iam nec longitudo er nec latitudo.
N aui hr̃e alcitudinem ẽ cogitare dm̃. amare de¬
um. ⁊ gratis amare ip̃m aduntorem. Ip̃m coro¬
natorem: postrenio ip̃m p̾mumi deputare: nõ
aliud ab ip̃o qniͣ ip̃m expectare. Si amas. gra¬
tis ama. si u̾e amas ipse sit merces q̃mamas.
⁊ ꝙ sic pro. caritatis .i. possitis incellig̾e ocul¬
tuui dei iuditiuum eẽ qrͣ isti dat. illi non. de pro¬

Expanded text:
 altitudinem non habet: et ita jam nec latitudo erit, nec longitudo. Nam habere altitudinem est cogitare Deum, amare Deum, et gratis amare ipsum adjutorem, ipsum coronatorem, postremo ipsum praemium deputare non aliud ab ipso, quam ipsum exspectare. Si amas, gratis ama. Si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et profundum. Charitatis, id est possitis intelligere occultum Dei judicium; quare isti dat,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi salus ominium est consulunt quid¬
possitis comp̃hendere que sit .i. qnͣta esse
tendi. ⁊ cum hỹlantate bñ oꝑari qr qui
tastis dat ꝑdic ꝙ dat. opiis ergo est latitu¬
diue cantatis. ne ꝑeat quicqrid bom facis.
S qr habundante unquitate pefugescit

Expanded text:
ubi salus omnium est consultant. Quidssitis comprehendere? Quae sit, id est quanta esse tendi, et cum hilaritate bene operari, quia qui tristis dat, perdit quod dat. Opus ergo est latitudine charitatis, ne pereat quidquid boni facis, sed quia abundante iniquitate refrigescit
Abbreviated transcription (Latin):
uin dormientis uiułr facta est. ⁊ ii locũ¬
coste uon costa. sec caro suppleca est uon hu̾it
ħ prima rer̃ conditõ. ut femina ex eo sic fieret.
quas ioliuitate iustituit. mutabili ualunta
T deo sunt q̃ nunistrantib augłis facta c̃ẽ cre¬
diuitur. uñ subdit. ut in no .e. dico abscondi¬

Expanded text:
a est, et in locostae non costa, sed caro suppleta est. Non habuit hoc prima rerum conditio ut femina ex eo sic fieret, quas voluntate instituit, mutabili voluntatin Deo quae administrantibus angelis facta esse creduntur. Unde subdit: Ut innotescat dico, abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ p̃dictis sendencus sacre pagine doctores ita pot̾
dec̾minari ꝙ dictum est ũt illis qui inaioris
diguitatis sunt ⁊ ꝑ qnorur minist̾umi illa
nutiata sunt. cognita fuu̾int ex ꝑte. ut pote fa¬
dei nuliarib ⁊ nuntũs. illis uo qui mͥ noris digni¬
tans sunt. indoguita ẽẽnt. qmͣ p̃ funtõem fec̃¬

Expanded text:
in praedictis sententiis sacrae paginae doctores, ita potest determinari quod dictum est, ut illis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum mysterium illa nuntiata sunt, cognita fuerint ex parte, utpote familiaribus nuntiis, illis vero qui minoris dignitatis sunt, incognita essent. Quam praefin
Abbreviated transcription (Latin):
sit d.sa. ħ non mutatur. sacramenti dics
dam fc̃orum eãs. quas reb conditis nou in¬
senut easq implz. nou illo opere prouiden¬
tie quo uaturas substiaat ut suit. s eo
quo illas adnmustrat ut uolũit quas u̾
ualuit condid̾. ĩbi est. ⁊ gr̃a ꝑ qmͣ salu fi

Expanded text:
i, hoc non mutatur. Sacramenti dico,umdam factorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque implet; non illo opere providentiae quo natura substituit ut sint, sed eo quo illas administrat ubi voluerit, quas ut voluit condidit, ibi est et gratia per quam salvi
Abbreviated transcription (Latin):
meas. qͥue sunt ꝓ uoi
probandis. quẽ est.
to ut nou desitiatis¬
⁊ iõ supplico deo pr̃i
bis ⁊ hoc est quod ait
dere pprie botiintaris¬
acbitcium. s ne ilłs̾
sufficere putent ad¬
dit. huiuis rer gr̃a
liõ seusum mentis
poris gerua flecto.

Expanded text:
meas, quae sunt pro vobis, probandis, quae est gto ut non deficiatisideo supplico Deo Patri bis. Et hoc est quod ait,bere propriae voluntatisarbitrium, sed ne illud sufficere putent, addit, hujus rei gratia lio sensum mentis rporis genua flecto,
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus quomodo sit multiforinis. Iu
sepio. s ab angelis laudatur in celo: ħo¬
des ꝑ sequitur. s magi adorant. ignorant
phisei. s stella demonstrat. Saptizatur a
seruo. s uox conantis panis auditu. ti¬
met pati s sponte ad passionẽ uen. uult
tnͣsfem ealicen. s petrum qui calicem ti¬
mebat accꝰat. Quid hac uĩtate distinetius.
muitiformis ergo dr̃ dei sapĩa . & multi

Expanded text:
ideamus quomodo sit multiformis. Immeaesepio, sed ab angelis laudatur in coelo; Herodes persequitur, sed magi adorant; ignorant Pharisaei, sed stella demonstrat; baptizatur a servo, sed vox tonantis Patris auditur; timet pati, sed sponte ad passionem venit; vult transferri calicem, sed Petrum qui calicem timebat accusat. Quid hac veritate districtius? Multiformis ergo dicitur Dei sapientia, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥ postea plenius acturiis est dicit enu qr sibi
hoet ab hiis sumptus accipere. sic̃ alĩ apłi acci¬
piebaut a subditis sius s qm̃ sciebat pͥsendo oc¬
casio nem querere acopiendi noluit ab hũs ac¬
cipere. ne causa uentrisiugor emingence sutati

Expanded text:
 postea plenius acturus est. Dicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus accipere, sicut alii apostoli accipiebant a subditis suis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne causa ventris vigor ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia uetantur ut facienda ⁊̃ non suit si ab ei
laudentur quib in nociciam fũiunt ꝑlata. o si ita
est so non usi illicita prohicent᷑ a dominout ea
que nicita sunt ⁊ uon expediuiut non iegis uuneu¬
lo s libera dilectonis beneficentia ⁊ consilio cari¬
catis caueautur. ħ asit sunt q̃ ampliuis uro gant
saucio qui curandus ad stabulum samantan
Alius miseratõ ne ꝑductus est iec ũ p̃cipuuitur a
domino quͣiuis dommo moneantur offem. ut
tanto intelligant᷑ ee gratuora quto magis osten¬
diuitur indebita. Illicica ergo prohibent᷑. licita u̾o
q̃ non exspediunt libere caueautius equit᷑. om̃ia
m liceut hie reperit ꝙ dixat ut addat ꝙ non dixat¬

Expanded text:
facienda non sint, etiamsi ab eis laudentur quibus in notitia fuerint prolata. Quod si ita est, ideo non nisi illicita prohibentur a Domino, ut ea quae licita sunt, et non expediunt, non legis vinculo, sed libera dilectionis beneficentia et consilio charitatis caveantur. Haec sunt quae amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus est. Haec non praecipiuntur a Domino, quamvis Domino moneantur offerri, ut tanto intelligantur esse graviora, quanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohibentur, licita vero quae non expediunt libere caveantur. Omnia mihi licent. Hic repetit quod dixerat ut addat quod non dix
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ turpius est si
reditis⁊ nou solũ
abluti s sanctifi¬
cati estis .i. confir¬
maci ad bs̃ oꝑan¬
dum. sp̃u sco dato
⁊ non modo sancti
pondus dare sentẽ¬

Expanded text:
i reditis. Et non solum abluti, sed sanctificati estis, id est confirmati ad bene operandum, Spiritu sancto dato. Et non modo sanctifpondus dare senten
Abbreviated transcription (Latin):
truet. hoc quod dix non sut repeten¬
de. uen. pro quo creata est. Refi cimus ergo eo¬
tidianas nimas eorporis erendo ⁊ bibendo per
escam nota neccia nature ⁊ uenter debetui es:
qr aliter non pot̾ sustentari. ⁊ id̃ licet nr̃a re¬

Expanded text:
ter hoc quod dixi non sunt repetena debetur ventri, pro quo creata est. Reficimus enim quotidianas ruinas corporis edendo et bibendo. Per escam, nota necessaria naturae; et venter debetur escis, quia aliter non potest sustentari; et ideo licet nostra re
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ ego non repetã.
qr tum si m liber sub
a te nullius redi
pot̾ate iudicis uł no¬
io eẽ. sub. non alicu¬
uis rei ut cansa eius¬
fr̃m. offendam. tũc
mnium hc̃ cum a¬
morem enis amori¬
proximi p̃pomiiꝰ.¬

Expanded text:
men ego non repetam, quia cum sim liber, sub ate nullius redigpotestate judicis, lo esse sub dominio alicujus rei, ut causa ejusm offendam. Tunc inium habet, cum amorem ejus amoriproximi p
Abbreviated transcription (Latin):
coruichii soletis sec de¬
do .i. senutio domini.
⁊ domius debetur cor¬
ut glorificet illud ec
suscidec ⁊ suscicabit.
suscitauit

Expanded text:
o Corinthii, soletis, sed deid est servitio Domini, et Dominus debetur corut glorificet illud et suscitet, et suscitabit, suscitavit
Abbreviated transcription (Latin):
illius ppͥ prohibuit hoc dicit qr licebat ei
acciperet quos in tantis Giciis atguobat
auecoritatem magist̾ũ iueliuaret. Non enĩ
pot̃ instant̃ argui a quo accipr̃ max̃c̃ ille
promptus ad dandum sit ut sibi humiliet
ꝙ fac̾em si sumptus ab eis acciꝑem ꝓ seu¬
d̾o aũt apłi .4. non cã religionis s qͥstus pre¬
dicant noliaimari ẽẽ peccantib. Esda. ⁊ c̃
.e. ũe licet mͥ accipere necc̃ios sumptus qr

Expanded text:
illius populi prohibuit. Hoc dicit quia licebat ei acciperet quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii inclinaret. Non enim potest instanter argui a quo accipitur, maxime cum ille promptus sit ad dandum ut sibi humiliet quod facerem, si sumptus ab eis susciperem. Pseudo autem apostoli qui non causa religionis, sed quaestus praedicant, nolunt amari esse peccantibus. Esca, etc. Vere licet mihi accipere necessarios sumptus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dictis osfenditis. sec etiam in cibis. omnia quid̃
m licent .i. omnib cibis uescilicet non lega
om ex nota quod pot̃ aliquid ncere ⁊ non ex¬
pẽdue. expedire autem ꝙ non licet non pol. ae
ꝑ h uon omnia que licita sunt .i. que nullo
ao
p̃cepto tomii prohibent᷑ exspediunt omnia
u̾o illicita non expediunt sicut enim omnis qui
xp̃i sanguie retemptus est homo ẽ non tã om¬
ita omue ꝙ non licec non expedit nec tũ omnie
to fine uitanu distinguere fateorꝙ ca m in

Expanded text:
dictis offenditis, sed etiam in cibis. Omnia quidem mihi licent, id est omnibus cibis vesci licet, non legalxpediunt. Nota quod potest aliquid licere et non expedire; expedire autem quod non licet non potest, ac per hoc non omnia quae licita sunt, id est ae praecepto Domini prohibentur, expediunt. Omnia vero illicita non expediunt. Sicut enim omnis qui Christi sanguine redemptus est homo est, non tamen omIta omne quod non licet non expedit, nec tamen omne to fine nitamur distinguere. Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
ter̃ ex empiar ẽ ad cuus sinusitudinẽ ałi¬
auid fit. exemplum ꝙ iuĩ trabit᷑. deusĩ mõ¬
de ĩicacem moysi ostendit .i. ordinem celes¬
tis cune. quomodo .s. angeli deo otediant.
landant. ⁊ diligaut. seq iniucem.⁊ nos gili¬
giit nr̃s ꝙ profectib studeaut. ⁊ atia hiꝰ in¬

Expanded text:
 Exemplar est ad cujus similitudinem aliquid fit. Exemplum quod inde trahitur. Deus in monte veritatem Moysi ostendit, id est ordinem coelestis curiae, quomodo, scilicet angeli Deo obediant, laudent, et diligant, seque invicem et nos diligant, nostrisque profectibus studeant, et alia h
Abbreviated transcription (Latin):
siqutis uicatem futuram p̃signantibus
qm̃ eremplar aliqñ ẽ rũtas. non figura
nĩcatis leuit̾ ab itura ueniente xpo cesee¬
ulm muita fignus exp̃sserats c̃ ꝑ se non
poss consumate consulit domisũ. quir

Expanded text:
iguris veritatem futuram praesignantibus, et quoniam exemplar aliquando est veritas non figura,veritatis leviter abitura veniente. Deserjam multa figuris expresserat, sed cum per se non posset consummare, consulit Dominum, qui d
Abbreviated transcription (Latin):
omni temptatõne ut illi non crepent ĩ for¬
cadit ꝑuutur. ⁊ qr anxlumi d̾i non deest pp̃
catõ. nemo ergo sit asłidiuisin ydolio nicħ
speret de co. de eo enim sꝑare est de deo dubi¬
tare ut ⁊ saul relicto deo qui ei fuerat pro
delicto yratus ad ydolatriam rediit sꝑans a¬
licruid de ea. cui ⁊ in p̃senti offint ⁊ in future
gemã ultricem generanit. sõ apłs istos or¬
catur fugere ab ydolat̾e suꝑstitõne .s.uł
ne commedant sapientes ydolotita ẽ offẽ¬
dendo sub ydoli ueñatõne ⁊ ꝑutando ydolum
aliquid ẽsse. ⁊ ut fugiatis. Ioquor uo. ut
Et prudentib

Expanded text:
omni tentatione, ut illi non crepent in forcadit punitur, et quia auxilium Dei non deest, pro Deum tentatio. Nemo ergo sit assiduus in idolio, nil speret de eo. De eo enim sperare est, de Deo dubitare, ut Saul, relicto Deo qui ei fuerat pro delicto iratus, ad idololatriam rediit sperans aliquid de ea, cui et in praesenti obfuit, et in futuro gehennam ultricem generavit. Ideo Apostolus istos hortatur fugere ab idololatriae superstitione, scilicet ne comedant sapientes idolothyta cum offendendo sub idoli veneratione, et putando idolum aliquid esse. Et, ut fugiatis, loquor vobis ut prudentib
Abbreviated transcription (Latin):
indamd. hodie. qr
dauid futuris tp̃re
tus dicta ⁊ ħ post am̃¬
temporis. ex quo illa
pãtrib dicta sunt ĩ¬
deserco. uñ patet nõ
dudũ habebatur. In

Expanded text:
in David, hodie, quia David futuris tempore tribus dicta, et hoc post temporis, ex quo illa patribus dicta sunt deserto. Unde patet non dudum ha
Abbreviated transcription (Latin):
naret diem. dauid nempe licet essec sub lege. iñ¬
ce cũ positus in tempore gr̃e dicens hodie. cercio nr̃¬
aat requiem illo tempore consinuaudam⁊ qi
ẽ qͣm t̾ra ꝓmissionis designabat. ad qmͣ ⁊̃ uõ
es celestis. ergo suꝑest quos .iii. nuł ⁊ qm̃. l¬

Expanded text:
naret diem. David, nempe licet esset sub lege, mente tamen positus in tempore gratiae dicens, hodie, tertio nuntiat requiem illo tempore consummandam. Et quasi em, quam terra promissionis designabat, ad quam etiam es coelestis. Ergo superest, quosdam introire.
Abbreviated transcription (Latin):
tunt pr̃es in illa ex¬
acerbatõne. Et uoca
ꝙ dicendo diem q̃n¬
dam ⁊ hodie. a git de
t̃cia requie sig̃cata¬
obscure q̃ ꝑ xp̃m c̃¬

Expanded text:
runt patres in illaacerbatione. Et nota quod dicendo, diem qdam et hodie, agit de tertia requie significataobscure quae per Ch
Abbreviated transcription (Latin):
usq in finẽ.¬
ĩ fi. ira dei ẽ aduentus tomanorum qñ ꝑdi¬
t̃i sunt gladio fame. pestilentia. captinĩtate.
q̃ ira durat eis captinis usq in fi. seculi. quia
illi et̃ualicer punientur p̃uenit ħ cemꝑat

Expanded text:
usque in finem. Ira Dei est adventus Romanorum, quando perditi sunt gladio, fame, pestilentia, captivitate, quae ira durat eis usque in finem saeculi, quia illi aeternaliter puniantur, praevenit haec t
Abbreviated transcription (Latin):
statum quo apparuit
nns concito pede currentes xp̃m in futuro.
sentient rnclicent. io petra scandali. dr̃. uł
sic̾ petra di ande pollitionem.⁊ lapis ꝑ poli
tra scandali. qr in eo tempore scandalirati ft̃
in eum indei irascentes. ⁊ ĩdignantes. qd̾ fi¬
lium dei se faceret. Lap̃ uora po uͦ offensionis

Expanded text:
statum quo apparuit nis concito pede currentes, Christum in futuro sentient vindicem, ideo petra scandali dicitur. Vel sicut petra dicitur ante politionem, et lapis per polittra scandali, quia illo tempore scandalizati sunt in eum Judaei irascentes et indignantes, quod Filium Dei se faceret. Lapis vero offensionis
Abbreviated transcription (Latin):
uectigal qd̵ ad domum¬
domin uehitur. cͥ dẽbe¬
tis timorem. redditeti
morem. ut dominum
tuneamnus. ⁊ ꝑsonas¬
uercam᷑. cui honorem
debetis reddite honosẽ¬
ut assurgunt ⁊ huius¬
modi. ed ꝑ singula:¬
Hemini quicquam:
debeatis. nisi ut ĩuicem

Expanded text:
vectigal quod ad domumdomini vehitur. Cui debetis timorem reddite morem, ut Dominum timeamus, et personasvereamur. Cui honorem debetis, reddite honut assurgere, et hujusmodi. Quis per singulaNemini quidquam debeatis nisi ut
Abbreviated transcription (Latin):
uulc incelligi sic̃ ĩ
emungelũ multis lo¬
cis xp̃c ad patrem re¬
fert. que ht̃ nou so¬
lum pp̃ formam ser¬
iii. s etiam pp̃ prin¬
cipium de quo ẽ. et¬
de quo equalis est¬
ei de quo est. ħ andẽ
scnptura quo modo¬
indelligi debeat ostẽ¬
dit subdens. umã
scriptura dicat ilud
constat ex eiꝰ auctorita¬
te qr omnia sũ dubi¬
o subiccta sunt ei .i.¬

Expanded text:
vult intelligi, sicut in Evangelio multis locis Christus ad Patrem refert quae habet, non solum propter formam servi, sed etiam propter principium de quo estde quo aequalis esei de quo est. Haec autem Scriptura quomodintelligi debeat, ostendit, subdens: Cum Scriptura dicat, illud constat ex ejus auctoritauod omnia sine dubio subjecta sunt ei
Abbreviated transcription (Latin):
met ꝙ pr̃ sic subiecerit omnia filio ut ip̃m
filium sibi omina subiecisse nou putent. ĩ¬
seꝑabilis eiuum est operatõ prĩs ⁊ fini lio¬
lioquin qͥd

Expanded text:
m, quod subiecerit omnia filio, ut ipsum filium sibi omnia subiecisse non putet; inseparabilis enim est operatio patris et fililioquin
Abbreviated transcription (Latin):
ne ominiun ex quo omnia sunc. Eum enĩ
discet omnis creatura xp̃m eẽ suum ex quo
sunt omiia caput. xpĩ añt caput esse deũ
quo sunt omuia qr omnia ex ip̃o sunt. Si
ũo dixisset ut sit deus in omnib incellig̃etur
in omnib quidem esse. uł ꝑ affectum. uł ꝑ
ꝯmunen sensum non tñ omma ex ip̃o esse
ip̃o sunc omnia. In ip̃is antem qr in om̃ũ
h̾ent amec adũsus eum. suam ꝓpriam sn¬
luntatem. Ipse ẽ. finis q̃m sup̾ra ꝯmemo¬

Expanded text:
ne omnium ex quo omnia sunt Cum enim discet omnis creatura Christum esse suum caput, Christi autem caput esse Deum, quo sunt omnia, quia omnia ex ipso sunt. Si vero dixisset ut sit Deus in omnibus, intelligeretur in omnibus quidem esse vel per affectum, vel per communem sensum, non tamen omnia ex ipso esse.  sunt. In ipsis autem qui in omnium haerent amet adversus eum suam propriam voluntatem. Ipse est finis quem supra commemo
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscant. ⁊ ẽ sensꝰ
Int̾im oportet regnũ
eius maiifestari.
douec eum reguare
fateantur oinnos
qui ex iiustis iusti¬
ficantur ⁊ ei fide sub
ins manifestatione confusi fatebuntꝰ. ⁊teude
posint inimicos sub pedib non sit postea reg̾¬
naturus. s ad cantam eidentiam regnum ꝑ¬
ducet ut ininuci non andeant reguare ꝙ teg¬
net. quo amplius non er̃ manifestius ⁊ si
amplius duret. Aliud est non ampluis ma¬
nnfestar. aluid non amplus ꝑmanere. Ni
ampluis manifestan ẽ. non fien manifestiꝰ
aũt manifestius er̃ regnum xp̃i qmͣ cũ om¬
iuib clarsut numicis dicendo. donec. maiorẽ
excludit manifestatõem regni ñ ampliorẽ
alia u̾o constat quod ⁊ pocestatem suscitã

Expanded text:
agnoscant. Et est sensus: Interim oportet regnum ejus manifestari, donec eum regnare fateantur omnes iqui ex injustis justificantur, et ei fide subdjus manifestatione confusi fatebuntur. Augusposuerit inimicos sub pedibus, non sit postea regnaturus, sed ad tantam evidentiam regnum perducet, ut inimici non audeant negare quod regnet, quo amplius non erit manifestius, etsi amplius duret. Aliud est non amplius manifestari, aliud non amplius permanere. Non amplius manifestari est, non fieri manifestius; autem manifestius erit regnum Christi quam cum omnibus claruerit inimicis? Dicendo ergo, donec, majorem excludit manifestationem regni, non ampliorem alia vero constat quod et potestatem suscitand
Abbreviated transcription (Latin):
sinic. Eum autem thaiamus fu̾it clausuꝰ
ẽ intraiut rex indere discimibentes ẽ ad sinũ
pũarche ueñint qui eo facti sũuit digni cunc
malis er̃ desꝑationis tempus. Nunc aut̃ cum
ad huc agon ꝑmanet ⁊ paliua ꝑmanet ꝑ pen¬
det non est desꝑandum s ẽ fiducia .i. sũ dubi¬
catõne accedend̾. ut ꝑ gr̃am accedatur inue¬

Expanded text:
ssunt. Cum autem thalamus fuerit clausus, cum intraverit rex videre recumbentes, cum ad sinum patriarchae venerint qui eo facti fuerint digni, tunc malis erit desperatioadhuc agon permanet et palma pendet, non est desperandum, sed cum fiducia, id est sine dubitatione accedendum, ut per gratiam accedatur, inve
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ut exemplum daret aliis similia sustinen¬
di. ens cũ absq pec. et iõ poc̃ liberare. ex eo
enim ꝙ cemptatus est scit compati. ex eo ũo
ꝙ sũ pecc̃o ẽ potens ẽ liberare. impossibile est
euim scire afflictorum afflictione honuimi qͥ
afflictionis exꝑmĩtum non hũit ⁊ sensibilicer
tificem qui pot̃ com¬
pati nobis ergo ade:¬
fide. utentionẽ ⁊ oꝑ¬
lic̾et pecc̃ore simus
qr compatiens est¬
non dico ad tribu
in quo regnat gr̃a.¬
ut ꝑ eum cousequa¬

Expanded text:
 ut exemplum daret aliis similia sustinendi, ens tamen absque peccato. Et ideo potest liberare. Ex eo enim quod tentatus est, scit compati; ex eo vero quod sine peccato est, potens est liberare. Impossibile est enim scire afflictorum afflictionem homini qui afflictionis experimentum non habuit, et sensibiliter tificem qui potest compati nobis, ergo adefide intentione et oplicet peccatores simus, quia compatiens estnon dico ad tribunin quo regnat graper eum consequa
Abbreviated transcription (Latin):
ce. con .i. fidem cordĩs
c̃ confessione oris.
ut fides sic etiam ui
ore que fides ⁊ con¬
fessio est causa spei
cudinis qmͦ sꝑari.¬
⁊ m̃uto cen̾e debemꝰ.
qr idem ipse senno

Expanded text:
 id est fidem cordis cum confessione oris, ut fides sit etiam in ore: quae fides et confessio est causa spei tudinis quam sper merito tenere debemus, quia idem ipsae sunt: imo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is ħ dicit ne pro priorib desꝑent que ad
euis ꝑtinent alcitudinem. ⁊ si enim ita sic altꝰ
cũ pot̾ compati. hoc dicit ueso quia altus ẽ
a diabolo ⁊ ab haminib qui urisus ⁊ ciucisix
fuit. ⁊ iõ pot̃ compati. cemptatũ dico ꝑ om. q

Expanded text:
nostris. Hoc dicit ne pro prioribus desperent quae ad ejus pertinent altitudinem. Et si enim ita sit altus tamen potest compati. Hoc dicit ne ideo quia altus est, a diabolo, et hominibus, quia irrisus et crucifixus fuit, et ideo potest compati. Tentatum
Abbreviated transcription (Latin):
recognonero õmes
ex dilectõne obedi¬
entes Time emm
dientiam c̃ illam cõ¬
dempnat ꝑ obedi¬
entiam. tunc illaui
cestniens qñ eos qͥ
resistunt ꝑducit
ad fidem. ⁊ hec est
digna ultio ut per¬
fidia ab hũs quib
defendebatur damp
dixi. quib ostendi
uobis ⁊ nus cetere
nos seqͥni qmͣ psen¬
do. q̃ si nobis non
susficit quod dixi.
qͣre me potius qmͣ

Expanded text:
recognovero omnes ex dilectione obedientes. Tunc enim dientiam, cum illam condemnat per obedientiam; tunc illam destruens quando eos qui resistunt perducit ad fidem. Et hoc est digna ultio, ut perfidia ab his quibus defendebatur, damndixi quibus ostendi vobis potius debere nos sequi quam pseudo, et si vobis non sufficit quod dixi, quare me
Abbreviated transcription (Latin):
quasdam incorrec¬
dacter puniam eos
emendaũit. hoc ergo
rogat ut cales illos
inueniat ne cogat
irasci ⁊ uiudicare ĩ
eos. sec p̃ssa seũitate
lececur cumi eis. quos¬
mus ambulandes
in car .i. licet simus
degentes ui carne q̃¬

Expanded text:
quosdam incorrecdacter puniam eos, emendaverint. Hoc ergo rogat ut tales illos inveniat, ne cogatur irasci et audere in eos, sed praemissa severitate laetetur cum eis. Quosmus ambulantes in carne, id est licet simus degentes in carne, q
Abbreviated transcription (Latin):
cata celabat ⁊ uela¬
bat deitatem. uł iõ
uelamme fidei su
les ut uiatic̃ camẽ
sin. urͣ enĩ panis ⁊

Expanded text:
caro velabat et celabat deitatem. Vel ideo velamine fidei sumles, ut viaticum carnem Videtur enim panis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut iusti iudeantur re¬
cedunt. culpat gͦ hic¬
illas scindentes imi¬
tatem caritatis .e. iut̃¬
A alios non possenc hĩcare
cã sancticatis sue qui pocui

Expanded text:
ut justi videantur recedunt. Culpat ergo scindentes unitatem charitatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae, qui poti
Abbreviated transcription (Latin):
pacem inmiditiam.
⁊ fr̃mtatis canitatem.
⁊ infert ex omnibus
hostia consummiat. et
qr nobis est sa certas¬

Expanded text:
pacem, munditiam, et fraternitatis charitatem, et infert ex omnibus hostia consummat, et quia nobis est, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
pro pcc .i. cessac oblatio legalis. ħ ũces itaq
finico graudi sermone de Pontifice magno eiꝰ¬
q noua lege ⁊ sacrifiro que uet̃ĩb lege. pte¬
culit sub dicur moralis instaictiõ iñ qud eas
hortat᷑ ad nuata: s max̃ ad fidem pacientiam.¬

Expanded text:
 id est cessat oblatio legalis. Habentes itaque. Finito grandi sermone de pontifice magno, ejusque nova lege et sacrificio, quae veteribus praetulit, subditur moralis instructio, in qua eos hortatur ad multa, sed maxime ad fidem, patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ia susficiens ẽ. pro
pectis ominum offe.
uuami hosti q̃ salu¬
cãre pot̃ ꝑ acta obedi¬
bũ ergo pot̃ consum¬
are qui sie nunt ex¬
altan. sedec dico de ce¬
tero .i. de eo ꝙ restat

Expanded text:
est, pro peccatis omnium offerens unam hostiam, quae salvare potest peracta obediBene ergo potest consummare qui sic meruit exaltari. Sedet, dico, de caetero, id est de eo quod restat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ spemi q̃ est eus causa
q̃ spes uou ẽ uacua nõ
sis ita nos sibi uult si¬
deles cẽ. in ꝓmissis nũs:
cencanus dico. ⁊ con.¬

Expanded text:
st causa ae spes non est vacua, non sis, ita nos sibi vuldeles esse in promissis nostris. Teneamus dico, et cons
Abbreviated transcription (Latin):
nniqͣm s a deo c̃tus est de iũ¬
tate enimͣgelii sui ꝙ si eciã
angelus alud niitiaret non crederet. sec
anatħmati aret. Attͣende ⁊ ꝙ nou ait plus¬
qmͣ accepistis. s precer quiͣ accepistis. Nam
si illud dr̃ec sibi ipse p̃mdicaret qui cupi¬
ebat uenire ad quosdam quib scribebat
sic̃ ad chessalontences. ut suppleret que
illorum fid̾i deerant. s qui suppł ꝙ inui
erat addit non quod merat cͣallit. n
ã p̃cergreditur fid̾i tegłam non accedit ĩ

Expanded text:
nquam, sed adeo certus est de vetate Evangelii sui, quod etiam angelus si aliud nuntiaret, non crederet sed anathematizaret. Attende etiam quod non ait plusquam accepistis, sed praeter quam accepistis. Nam, si illud diceret, sibi ipse praejudicaret, qui cupiebat venire ad quosdam quibus scribebat, sicut ad Thessalonicenses, ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit, non quod inerat tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam, non accedit in
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuc in samuele. Qui ẽ non cc̃t de tabu
lenitica. s de tubu efframi electiis ẽ sacer¬
dos a domino. reꝑ batis filius hely domino
diceute. o in honorauĩt me honorato eũ
⁊ qui iuhonorasit me inhonoriꝰ er Iugus.

Expanded text:
ta fuit in Samuele, qui 247 cum non esset de tribu Levitica, sed de tribu Ephraim, electus est sacerdos a Domino, reprobatis filiis Heli, Domino dicente: Qui honoraverit me, honorabo eum; et qui me inhonoraverit, inhono
Abbreviated transcription (Latin):
ad peccand̾ lib̾ ẽ qͥ pec̾ti
bere seruit. qui amat. qͥ
letatur. Ip̃a ẽ u̾a lib̾tas
pp̃ recte facti leticiã. simł
obedientiam. hec ẽ oͦ:
bona seruitꝰ. ⁊ lib̾tas uͦ¬

Expanded text:
ad peccandum liber est quia peccati bere servit, qui amat, qui laetatur. Ipsa est vere libertas ter recte facti laetitiam, simul obedientiam. Haec est ergo bona servitus et lib
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃s. munc nͥ ou̾si estis. lib̾ati estis a pecco. cꝰ:
tunc serui eratis. No̾ta ꝙ supra diit eos lib̾o Ø
fuisse iusticie. no lib̾atos. nũc ã a pec̃co. ñ libe¬
ros dicit. ne sibi hoc tribuant. S diẽ ꝓuide
ac uigiland lib̾atos referens. hoc ad illã dñi:
potest hõ aliquid boni uelle. nisi adiuuetur ab
eo. qui malum ñ pt uelle. ⁊ io̾ uigilantissime hie¬
dixit. lib̾atos a pecc̃o.⁊ supra lib̾os iusticie. Lib̾ũ
enim ar bitrium. usq ad eo in peccore. ñ ꝑiit. Ut
ꝑ ip̃m pcͣccent maxime Om̃s. quic̃ delectatõe
ꝑeccant. ⁊ quib placet ꝙ eis lib̾et. lib̾i gͦ. aui¬
sticia ñ sunt. nisi arbitͥo lib̾tatis. liberi ã a pec¬
qui tunc bberi finstis iusticie.⁊ uos lib̾ati ⁊ s̾m

Expanded text:
cum conversi estis, liberati estis a peccato, cujus tunc servi eratis. Nota quod supradixit eos liberos fuisse justitiae, non liberatos; nunc autem a peccato non liberos dicit, ne sibi hoc tribuant, sed dicit provide ac vigilanter liberatos, referens hoc ad illam Domini potest homo aliquid boni velle, nisi adjuvetur ab eo qui malum non potest velle. Et ideo hic vigilantissime dixit liberatos a peccato, et supra, liberos justitiae. Liberum enim arbitrium usque adeo in peccatore non periit, ut per ipsum peccent, maxime omnes qui cum delectatione peccant, et quibus placet, quod eis libet. Liberi ergo a justitia non sunt nisi arbitrio libertatis; liberati autem a pecqui tunc liberi fuistis justitiae, et vos liberati et
Abbreviated transcription (Latin):
Agunt ⁊̃ homines pnĩam si post baptistũ
ira peccauenne uc excommumicari ⁊ poste¬
a reconcliari m̃eantur sic̃ agunc ĩ omĩb
eccłiis. illi qui ꝓpue penicentes appellantur
est ⁊̃ penicentia bonorum ⁊ humiluim fi¬
delium pene cotidiana in qua pecora tuti¬
dutiꝰ dicentes dimitteno. deiir⁊c̃. Non e
mus. iu bapcismo. sec illa que humane
fragilicati qmͣuis parua tũ crebra siure¬
punt. que si collecta contra nos fu̾unt. it a
nos grauabunt ⁊ oppriment. sic̃ unum ali
ꝙ grande pecãm. e u̾id enim int̾est ad nau¬
fraguini anutio ginudi fluctu nauis oꝑi¬
atur. ⁊ obruatur. an paulatim surepeds
aqͣ ui sentinam impleat nauem atq subm̃¬
gilanter ⁊ cocidianam agere pñiam. non
cessamus. humiliantes animas uĩas ⁊ di¬

Expanded text:
t baptismum ita peccaverint, ut excommunicari, et post reconciliari mereantur, sicut agunt in omnibus Ecclesiis illi qui proprie poenitentes appellantur. Est etiam poenitentia bonorum et humilium fidelium pene quotidiana, in qua pectora tundunt, dicentes: Dimitte nobis debita, etc. ptismo, sed illa utique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. quod grande peccatum. Quid enim interest ad naufragium, an grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam impleat navem atque submeigilant, et quotidianam agere poenitentiam non cessamus, humiliamus animas nostras di
Abbreviated transcription (Latin):
nec uult. uec iutelligit quod dicit. s ille
ꝓprie dicit qui uult ⁊ intelligit ꝙ nemo
pot᷑ iusi in spũ sc̃o. quod est dicere bene
oꝑan ⁊ omne bonum est ꝑ sp̃m sanctum¬
⁊ cum maior non despitri minorem quia
tubuebant. osteridens nullum benefitiũ
cẽ uisi humanum. s domim dei dum di
mano errore est. ut omne faisimm. ⁊ nẽo
sim. omne enim ũma quocum dicatur
a spũ scõ est. Non enim adulatõne hõi¬
num ih̾c dr̃ dominus. ut est in ydolis que
ex hominib dii dñr c̾ non sunt. homo e¬
ium adinuenit uł diabolus ut deus dica

Expanded text:
telligit quod dicit, sed ille proprie dicit qui vult, et intelligit quod nemo potest, nisi in Spiritu sancto, quod est dicere, bene operari, et omne bonum est per Spiritum sanctum: tunc major non despiciet minorem, quiatribuebant, ostendens nullum beneficium esse humanum, sed donum Dei, dum dicmano errore est, ut omne falsum, et nemo verum. Omne enim verum a quocunque dicatur, a Spiritu sancto est. Non enim adulatione hominum Jesus dicitur Dominus, ut est in idolis, quae ex hominibus dii vocantur, cum non sint. Homo enim invenit, vel diabolus, ut Deus dicat
Abbreviated transcription (Latin):
donum dei qui nisfium suum homini-¬
b declarauit. uec qui ħ dicit. p̃stat bene¬
gula sio xp̃iana alicer est qr non p̃stant re¬
s accipiunt uñ humilian dẽbeut ut pati¬
aut᷑ se argui. uon q̃ranc adulatõnib deli

Expanded text:
donum Dei, qui mysterium suum hominibus declaravit; nec qui hoc dicit praestat benegula vero Christiana aliter est, quia non praestant resed accipiunt unde humiliari debent, ut patiantur se argui, no
Abbreviated transcription (Latin):
nm dici̾t ille qui
uoluncatem ⁊ uĩtem snam sono uo¬
cis enuntiat⁊ pprie ergo apłs po¬
suit ħ uerbum ꝙ eit̾ dicit̃ signifieãs
uoluntatem ⁊ intellectum dicentis. Sũs uꝰ¬

Expanded text:
m dicit ille qui voluntatem et mentem suam sono vocis enuntiat. Proprie ergo Apostolus posuit hoc verbum quod est, dicit, significans voluntatem et intellectum dicentis. Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. culturam dõ debitã. qr incorruptibił ẽ. muta¬
ĩ similitudinem ymagnns. uobacr̃. Ecce maior ebe¬
milum ebsudinis ostendend̾. Sic it. dĩ maiesta¬
rem. ⁊ gloriam: ¶ unuerũt. Ut eorum q̃ mirima
⁊ parua ft̃. similitudini. dĩ honorificentiã darẽt.
hic̃ gͦ. dampuat simulacra impioꝵ. in quib alii
solem alui trãm. alii hoĩes mortuos. ⁊ hiꝰ. pła ue¬

Expanded text:
 culturam debitam Deo, qui incorruptibilis est, mutain similitudinem imaginis volucrum. Ecce major hebeinis ostendendum. Sic enim Dei majestatem et gloriam minuerunt, ut horum quae minima et parva sunt similitudini, Dei honorificentiam darent. Hic ergo damnat simulacra impiorum in quibus alii solem, alii terram, alii homines mortuos, et hu
Abbreviated transcription (Latin):
uobis promissus. cunc
confluent ad eum õs¬
indei. ⁊ reedifi cabunt templum a
romaius destiuetum. sedebit q ib
diceiri se eẽ deni uł ita. Nonͣ nulli non ipsũ
principem añ. s uniũsum corpus eiꝰ .i. ad euna
ꝑtiuentem homineũ mulcitu dinem simul cs̃
ip̃o principe suo. ħ loco untelligi uolunt tectius¬
omnis micnitas habicabit. qr in ip̃o er̃ cap̃
omnium malori .s. diabolus qui est tex¬

Expanded text:
us promissus. Tunc confluent ad eum omJudaei, et reaedificabunt templum a Romanis destructum, sedebitque ibi dicens se esse Deum. Vel ita: Nonnulli non ipsum principem tantum, sed universum corpus ejus, id est ad eum pertinentem hominum multitudinem simul cum ipso principe suo, hoc loco intelligi volunt: rectiusomnis iniquitas habitabit, quia in ipso erit caput omnium malorum, scilicet diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
constat legem quos
eile translãt. lmi. s¬
qi forte ad tnͣferen¬
de legis demoustra¬
tionem sacert o cu¬
ponit hic cam que
omnium homniũ¬
aĩs satisfacit si cau¬
u̾int. ostendit enĩ
destructum ẽ dens¬

Expanded text:
constat legem quoque esse translatam. Sea forte ad transferene legis demonstrationem sacerdoponit hic causam, quae omnium homimis satisfacit, si cauverint. Ostendit enim destructum
Abbreviated transcription (Latin):
luntate. nĩ ex timore. obe¬
distis fidei. de hoc ã agit:
tales. modõ non estis uoᷤ
dico tendentes ĩ eã for.¬
trina euangłu. ẽ forma.

Expanded text:
luntate non ex timore obedistis fidei. De hoc autem, agtales, modo non estis, vos dico tendentes in eam fortrinam qua
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e gloriam ap̃ dm̃ qui spicit corda homimum¬
⁊ scit qui credit in ccculto. Uł nõ. ⁊ ẽ sensꝰ
Si enim abra¬
ham ex oꝑib
legis iustifica¬
tus est habet

Expanded text:
habere gloriam apud Deum, qui inspicit corda hominum scit qui credit in occulto, vel non. Et est sensus: Si ergo Abraham ex operibus legis justificatus est, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uos. iuter quos nõ
decet pec̃e eium est li¬
tigare cum pax esse
cẽbeat. ex hoc appa¬
ret qr pecc̃m est iudi¬
cuimi ht̃e contra ali¬
q̃n s ne excuses q d̾
inuinam quam iu¬
dicũ sententia uis a

Expanded text:
vos, inter quos non decet. Peccatum enim est l80 cum pax esse debeat. Ex hoc appauia peccatum est judicium habere contra aliSed ne excuses quod injuriam quam judicii sententia vis a
Abbreviated transcription (Latin):
sinri ad exprm̃dam
suꝑbiam: quarum¬
dam gentilium forte
dicentium totũ genꝰ¬
c̃ẽ dampnatũ. ꝓbat
ꝑ nat᷑e suilitudĩẽ¬
tis o gentiles non posse fi̾. qͣi dotum genus sit
pauci de słł. assumpti. ad fidem. ut apłi. ⁊ a

Expanded text:
sumi ad reprimendam superbiam quorumdam gentilium forte dicentium totum gense damnatum, probat per naturae similitudinetis, o gentiles non posse fieri, qua si totum genus sit pauci de illis assumpti ad fidem, ubi a
Abbreviated transcription (Latin):
sanctificari. Est ã delibatio parua ex aliqua
te assumptio. ad exꝑmientum tociꝰ masse
ut ex cibo uel potu. cum .Nt. delibato uniꝰ
humorem fidei scĩ fuerunt. tunc. ⁊ ran .i.
diffundit ĩ ramos ubi fũit fructus boni sa¬
porisqͥta apłi ⁊ ali qͥ origmẽ dux̃unt a sc̃s¬
patrib eoꝵ. ⁊ fidem mutati sunt. boni ⁊ sc̃i:¬
fuerunt. Oudsia¬
liqui. ꝓbat adhl̃c.¬
iudeoi posse assumi.
ut reprimat g̾s qͣsi:
rami possunt iustifi¬
aliqͥs ex ramis nͣlib
fracti sinit .i. a ꝓmissi

Expanded text:
sanctificari. Est autem delibatio parva ex aliqua re assumptio ad experimentum totius massae, ut ex cibo vel potu. Cum enim delibatio unius humorem fidei sancti fuerunt, tunc rami, id esdiffundit in ramos, ubi fiunt fructus boni saporis, ita apostoli et alii qui originem duxerunt a spatribus et eorum fidem imitati sunt, boni fuerunt. Quod si aliqui. Probat adhuceos posse assumi ut reprimat gentes, Rami possunt saliqui ex ramis naturalibus fracti sunt, id est a promissi
Abbreviated transcription (Latin):
care ualeam. carnẽ
quib natus sum. ad¬
emulandum .i. im
modis experiar. ꝯu̾t̾e
uideos. ut si hac ñ suc¬
cedit uia. aggredia
si de salute eoꝵ desꝑ

Expanded text:
care valeam carnem quibus natus sum, ademulandum, id est modis experiar convertere Judaeos ut si hac nocedit via, aggrediar si de salute eorum des
Abbreviated transcription (Latin):
cit linguas quibus
uelatur m̃icas non
eẽ appetendas. qr ⁊̃ omnia uelamina le¬
gis uec̾is dominus ꝑ ꝓpħam esse mutanda
dixit. ut fidelib ꝑspitua fieret sutas. remo¬
co legalum figtranm uelamine ⁊ hac
smulitudine ostendit liguas quib de¬
gitur uitas non esse appetendas. nec dari
pp̃ fideles. s infideles sicut in uet̾i lege
Uelamen exat uc iudignis ⁊ infidelib

Expanded text:
cit linguas quibus velatur veritas non esse appetendas, quia etiam omnia velamina legis veteris Dominus per prophetam esse mutanda dixit, ut fidelibus perspicua fieret veritas to legalium figurarum velamine. Et hac similitudine ostendit linguas, quibus obtegitur veritas, non esse appetendas, nec dari propter fideles, sed infideles, sicut in veteri lege velamen erat, ut indignis et infidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
qi non dat deus loqui lingis sñ int̃pre¬
catõne. Significatur pp̃ infideles ħ fier
ne eis reueletur itas uel it̃a aliĩ linq
lo qui ⁊ aliis labiis dicit ꝑ abolice ⁊ obscure
loqui. qualit̾ uic̃dulis loqintur cominus
fidelib antem in reuelatione m̃tatis. uñ
dñs apłis ait uob̾ datum ẽ nosse nustiunt
regni dei. cet̃is autẽ in ꝑabolis ⁊ uelamine
incognite luigue obicurantur zmonen
der ue uideantur a ꝑfidis ⁊ iõ lingna non
est appetenda. ⁊ conuenit ĩ ꝑte c̃ p̾cedente

Expanded text:
retatione, significatur propter infideles hoc fieri, ne eis reveletur veritas. Vel ita: aliis linguis loqui, et aliis labiis dicit parabolice et obscure loqui, qualiter incredulis loquitur Dominus; fidelibus autem in revelatione veritatis. Unde Dominus apostolis ait: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis . Et velamine incognitae linguae obscurantur sermones Dei, ne videantur a perfidis, et ideo lingua non est appetenda, et convenit in parte cum praecedente
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non sunt ad edifi¬
sa ecc̃a. comueniat
in unum.⁊ om̃es
loqnͣtur luguis
sũ int̾prete. intret
non ne.di quidi
uidebuntur cum
alder alterum nõ
indelligat. fit enĩ
tunmultus quidã
ductõem qui audiunt putabant eẽ. ⁊ ba¬
intatem que ĩo liugnis canatur qr ꝓudo¬
nis sic si reueletur sicut fit ap̃ paganos
quib aliquo modo illa que ab eis uocã¬
tur sacra b̾ elantur ue se banitatib c̾nan¬
tur illudi. Omnis enĩ inpostura cenebras
quer̃ ⁊ falsa pro ĩus ostenduntu sic̃ pa¬
gam cecti uanitatib illudunt᷑. ap̃ nos ã
cum pudor ẽẽt renelari. Si añt .q. si om̃s

Expanded text:
et non sunt ad aedifirsa Ecclesia conveniat in unum, et omnes loquantur linguis, sine interprete, intret nonne dicet quid videbuntur cum alter alterum non intelligat. Fit enim tumultus quidam ductionem qui audiunt putabunt esse et vanitatem, quae ideo linguis canatur, quia pudoris sit si reveletur, sicut fit apud paganos, quibus aliquo modo illa quae ab eis vocantur, sacra velantur, ne se vanitatibus cernant illudi. Omnis enim impostura tenebras quaerit, et falsa pro veris ostendit, sicut pagani, tectis vanitatibus illuduntur. Apud vos autem cum pudor esset revelari. Si a
Abbreviated transcription (Latin):
de incognita liugua ⁊ ꝑegrina. obscuri st̃.
ue iuideautur a ꝑfidis ut̃ cum audunitur
signum sit qr pp̃ ꝑfidiam factum ẽ ne au¬
diences intelligant ħ utiq fic infidelibus.
quib degnutur sensus. fidelib sio conueñ
ꝓpħ̃ia. nou liugua incognita. uñ subdit.
b ꝑfecti sint fideles
date sunt. non ĩfł.¬
ũ infidelibus
ne sanctum decur
set fidelibus.
Si gͦ conuent

Expanded text:
Dei incognita lingua et peregrina obscuri sunt ne videantur a perfidis, ut cum audiuntur, signum sit quia dientes non intelligant. Hoc utique fit infidelibus quibus teguntur sensus. Fidelibus vero convenit prophetia, non lingua incognita. Unde subdit: perfecti sint fideles, datae sunt, non infidelibus, ne sanctum detur sed fidelibus, Si ergo co
Abbreviated transcription (Latin):
ala. q̃ ex tenebris ig¬
norantie uenerunt.
uł q̃ tenebras amat̃.¬
⁊ ad tene̾bras ducũt.
induamur¬
ornamientum. arma¬
armis lucis.
sunt arma. q̃ exigit᷑
iuitutib. ambule¬
mus honeste .i. ĩ actu
earum excerceamuo
Sic̃ decet ĩ die fid̾i
Q̾ ã sunt oꝑa tene¬
brarum. ostend̾ sb̾dẽs
ĩ cõmessatio

Expanded text:
ala quae ex tenebris inorantiae venerunt, vel quae tenebras amt ad tenebras ducunt. Et induamurornamentum, arma lucis, sunt arma, quae exigit irtutibus, ambulemus honeste, id est in actu earum exerceamur sicut decet in die fidei. autem sunt opera tenebrarum ostendit, subdens: Non in commessatio
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. tote clie expandim
mauus meas. hoc non
dicit de manib extẽ¬
sis. ĩ cruce. uͥ tota die.¬
non fuit. S de oꝑib:
q̃ illi populo exhibũ
⁊ ẽ tota die .i. toto tempore. qͦ cum eis omoratꝰ
sum. ⁊ minidim illuminaui. ma in .i. oꝑa. ⁊
stendi. udeis. qr huillum eis bñficiũ negauit
nam mortuoi illoꝵ suscitauti. diu̾sas ĩfirmi
tae¬

Expanded text:
i. Tota die expandi manus meas. Haimo dicit de manibus extensis in cruce, ubi tota dienon fuit, sed de operibus quae illi populo exhibuit. Et est tota die, id est toto tempore quo cum eis commoratus sum, et mundum illuminavi. Manus meas, stendi Judaeis. Etenim nullum eis beneficium negavit; nam mortuos illorum suscitavit, diversas eorum ta
Abbreviated transcription (Latin):
q uictoriam. Gnitate. occ̃one caritatis hoc¬
eorum itium tecigit qr dissensio inimica
est dilectõis. hoc enim maxime uitia con¬
tentionis ⁊ uimidie ꝑniciosa int̾ eos iurgia
nitͥeb antur quib consumitur sociecas ⁊
uita. Dico antem. postqm᷑ a lege fcõrum
eos prohibuit in qna sunt precepta car¬
nalia. uunca uici¬
is carnis se contine¬
ant p̃cipit ⁊ osteud̾.
qmͣ susfitiens ẽ fi¬
des xp̃i sue lege qr

Expanded text:
 victoriam unitate. Occasione charitatis hoceorum tetigit, quia dissensio inimica est dilectionis. Hoc enim maxime vitio contentionis et invidiae, perniciosa inter eos jurgia nutriebantur, quibus consumitur societas et vita. Dico autem. Postquam a lege factorum eos prohibuit, in qua sunt praecepta carnalia, nunc uis carnis se contineant, praecipit, et ostendit m sufficiens est fides Christi sine lege,
Abbreviated transcription (Latin):
sum ꝑ ħ decipiebant ⁊ ego inmister xp̃i¬
minis se laudare. ꝑ hoc ostendit se coae¬
tum in laudem sitam prorupisse. sam ꝯ¬
qui ea sponte refeit que ad landem ci
proficiant imprndencem se uon dicit
deuĩ ostendit quomodo sit minister xp̃i
mimister xp̃i. In
la. plurimis quib
plus qmͣ illi. imo

Expanded text:
inister Chriminis se laudare. Per hoc ostendit se coactum in laudem suam prorupisse. Nam qui sponte ea refert quae ad laudem ejus proficiant, imprudentem se non dicit. Deinde ostendit quomodo sit minister Chrisminister Christi bus plurimis, quibus plusquam illi, imo
Abbreviated transcription (Latin):
apłos tangit qui¬
b plus laborauit
ne in se iudeatur¬
minor gr̃a. deinde
labores ꝑ paites
ostendit̾ subdens¬
In car. ostensus sũ

Expanded text:
apostolos tangit, quus plus laboravit, ne in se videatminor gratia. Deinde labores per partes ostendit, subdenseribus, ostensus sum
Abbreviated transcription (Latin):
ico illos audere qr insipĩa
se dicit non pro sin iactantia facit s ut
cos humiliet. Hebreu ⁊ c̃. dico ꝙ in quo
quis audet ⁊ ego. itant in hiis apparec. he.
sunt. lingua. ⁊ uatione. ⁊ ego.is. sunt. ẜ

Expanded text:
ico illos audere, quia insipise dicit, non pro sua jactantia facit, sed ut eos humiliet. Hebraei, etc. Dico quod in quo quis audet et ego, ita ut in his apparet. Hebraei sunt lingua et natione, et ego