comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃cisione m̃broꝵ: ne simul concidi
anima putaret᷑ . fcce uulnꝰ erat in aĩa
dinoeratis: qd eam ui sua qnͣdo erat.
in ei corpore. exclusit e corpore. Quomͦ
p̃ciduntur ab ictu se subtrahit. & in
alias partes densando se colligit. ne
aliqua pars er uulnere corꝑis ampu¬
tetur: etiã si dormienti atq nescienti m̃¬
broꝵ aliqͥd p̾cidatur. Tantã qͥppe illi
tribiusti uigilantiã. ut etiã uisis oceu¬
pata somnioꝵ. si plaga irruerit igno¬
ranti qua caro feriat᷑. se illa ꝓuident᷑
ꝑnicit̾ꝙ subducat. ne possit feriri atq
uexari. siue concidi: nec attendis ho¬
mo prudens. qd̾ si se anima inde subdu¬
ceret᷑. nec illa ꝑcussio sentiret᷑. S inueni
qd̾ potueris. qd inde respondeas: qͦmͦ
anima partes suas arripiat e recondat
introrsus. ne ubi p̃ciditur seu ꝑcutit᷑. corꝑiᷤ
m̃brum: amputet᷑ & ipsa. atq uexet᷑. Di¬
nocratem aspice. ce dic cur erꝰ anima nos

Expanded text:
de praecisione membrorum, ne simul concidi de praecisione membrorum, ne simul concidi anima putarctur? ccce uulnus erat in anima Dinocratis, quod eam ui sua, quando erat in eius corpore, exclusit e corpore. quomodo praeciduntur, ab ictu se subtrahit et in alias partes densendo se colligit, ne aliqua pars eius uulncre corporis amputetur\', etiamsi dormienti atque nescienti membrorum aliquid praecidatur? tantam quippe illi tribuis uigilantiam. ut etiam uisis occupata somniorum, si plaga inruerit ignoranti, qua caro feriatur. se illa prouidenter perniciterque subducat, ne possit feriri atque uexari siue concidi, nec adtendis, homo prudens, quod, si sc anima inde subduceret, nec illa percussio sentiretur. sed inueni quod potueris quid inde respondeas, quomodo anima partes suas abripiat et recondat introrsus, ne, ubi praeciditur seu percutitur corporis membrum, amputetur et ipsa atque uexetur, Dinoeratem aspice et dic, cur eius anima non
Abbreviated transcription (Latin):
le corꝑis: in quo sane uerus labor aut
uera lȩtitia sentiret᷑. Iam ne tandem
uides quẽadmodũ fieri possit: ut sit
in anima similitudo qued̃a corꝑis:
nec ipsa sit corpꝰ. Qd̾ si tale aliqͥd apd̃
inferos gerit᷑: & in eis se ñ corꝑib sed
corpoꝵ similitudinib animȩ agnosend
Cum enĩ tristia patimur quãuis in som¬
nis. & si m̃broꝵ corporeoꝵ sit illa simil¬
tudo. ñ m̃bra corporeã. ñ est tam̃ pene
similitudo. s pena: sic etiã ubi lȩta senti
tua. ñ uis hinc tͥ fortasse p̾scribi. cum
ualde ad rem ꝑtineat. ciuiris ẽẽ naturȩ
existimes illas similitudines corpoꝵ.
quas habemus in somnis: & tota causa
ista finita sit: sieas cesimiles corporib.
ce non ẽẽ corpora confiteris. Uerũtam̃
dinoerates fr̃ er mortuus erat: hunc
uidit cũ illo uulnere. qd̾ uiuus habu¬
it. & unde ẽ ꝑductus ad mortẽ. Ubi est
qd̾ tantis conatib laborasti. cũ ageres

Expanded text:
le corporis, in quo sane uerus labor aut le corporis, in quo sane uerus labor aut uera laetitia sentiretur, iamne tandem uides quemadmodum fieri possit, ut sit in anima similitudo quaedam corporis nec ipsa sit corpus? Quid si tale aliquid apud inferos geritur et in eis se non corporibus, sed corporum similitudinibus animae agnoscunt? cum enim tristia patimur quamuis in somnis, etsi membrorum corporeorum sit illa similitudo, non membra corporea, non est tamen poenae similitudo, sed poena; sic etiam ubi laeta sentiuntua, non uis hinc tibi fortasse praescribi, cum ualde ad rem pertineat, cuius esse naturae existimes illas similitudines corporum quas habemus in somnis. et tota ista causa finita sit, si eas et similes corporibus et non esse corpora confiteris. uerum tamen Dinocratcs frater eius mortuus erat; hunc uidit cum illo uulnere quod uiuus habuit et unde est perductus ad mortem. ubi est quod tantis conatibus laborasti, cum ageres
Abbreviated transcription (Latin):
quando anima eiꝰ in illa uirilis corꝑis
similitudine luctabat᷑: Qd hic dicis:
uerũ ne erat corpꝰ illa uiri similitudo.
anñ erat corpꝰ quamuis haberet simi¬
litudinem corꝑis:. Elige qͥd uelis. Si cor¬
pus erat: cur ñ seruabat uaginȩ suş
formã: Qeq enĩ in illiꝰ feminȩ carne
uirilia reppererat genitalia: unde. ita
poss ẽẽ coartando. & ut tu loqueris ge¬
lando formari. Deinde obseero te cum
corpus dormientis adhuc uueret. qͣndo
eiꝰ anima luctabat᷑. in sua uagina erat
utiq om̃ib m̃bris iuuentis inclusa :¬
& in ei corꝑe suã formã de qͦ fuerat for¬
mata seruabat: ñdum qͥppe artꝰ illoᷤ
sicut fit in morte reliquerat. ñdum
m̃bra ex m̃bris formata. ex formanti¬
b cogente ui mortis extraxerat᷑. Un¬
de gͥ erat uirile animȩ corpꝰ in qͦ sibi
luctari cũ aduersario uidebat᷑: Si
aũt ñ erat corpꝰ. ea tam̃ erat aliqͥd simi¬

Expanded text:
quando anima eius in illa uirilis corporis quando anima eius in illa uirilis corporis similitudine luctabatur? quid hic dicis? uerumne erat corpus illa uiri similitudo an non erat corpus, quamuis haberet similitudinem corporis? elige quid uelis. si corpus erat, cur non seruabat uaginae suae formam? neque enim in illius feminae carne uirilia repererat genitalia, unde ita posset sese coartando et, ut tu loqueris, \'gelaudo\' formari. deinde, obsecro te, cum corpus dormientis adhuc uiueret, quando eius anima luctabatur, in sua uagina erat utique omnibus membris uiuentis inclusa et in eius corpore suam formam, de quo fuerat formata, seruabat — nondum quippe artus illos, sicut fit in morte, reliquerat; nondum membra ex membris formata ex formantibus cogente ui morti, extraxerat —: unde igitur erat uirile animae corpus, in quo sibi luctari cum aduersario uidebatur? si autem non erat corpus et tamen erat aliquid simi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suo corpore sibi apparet in sominis: &
tam̃ in ea ipsa similitudine corꝑis sui.
quasi ꝑ loca ignota &e nota discurrit:
&e leta sentit multa uł tristia. S puto
qd̾ nec tu audeas dicere figurã illła cor¬
poris atq m̃broꝵ: quã sibi habere ui¬
detur in somnis uerũ corpꝰ ẽẽ. Nam isto
mͦ erit uerus mons. quẽ sibi uidetur
ascendere: & corporea domꝰ quã sibi ui¬
detur intrare: &e arbor uera lignumq
uerũ corpꝰ habens. sub qua sibi uidet᷑
iacere: & aqua uera quã sibi uidet᷑ hau¬
rire. & omĩa in quib quasi corporibꝰ u̾sat᷑.
corꝑa erunt: si ce ipsa corpꝰ ẽ. quȩ simili
imagine int̃ cuncta illa uersat᷑. De con¬
sa sibi ẽ in somnis: cũ quodã egyptio in
uirũ conuersa luctari. Qs aũt clubitet
in illa similitudine corꝑis. anim̾a eiꝰ fuis¬
se ñ corpꝰ: qd̾ utiq in suo femineo sexu
manens. sopitis sensib iacebat in strate.

Expanded text:
cum suo corpore sibi apparet in somnis et cum suo corpore sibi apparet in somnis et tamen in ea ipsa similitudine corporis sui quasi per loca ignota et nota discurrit et laeta sentit multa uel tristia. sed puto, quod nec tu audeas dicere figuram illam corporis atque membrorum, quam sibi habere uidetur in somnis, uerum corpus esse. nam isto modo erit uerus mons, quem sibi uidetur ascendere, et corporea domus, quam sibi uidetur intrare, et arbor uera lignumque uerum corpus habens, sub qua sibi uidetur iacere, et aqua uera, quam sibi uidetur haurire, et omnia in quibus quasi corporibus uersatur corpora erunt, si et ipsa corpus est, quae simili imagine inter cuncta illa uersatur. De consa sibi est in somnis cum quodam Aegyptio in uirum conuersa luctari. quis autem dubitet in illa similitudine corporis animam eius fuisse, non corpus, quod utique in suo femineo sexu manens sopitis sensibus iacebat in stratis,
Abbreviated transcription (Latin):
significantia diuinitus demonstrantur.
siue in somnio siue in extasi: quȩ unde
fiant. idẽ quȩ nã sit uelut materies coꝵ:
quis indagare potest aut dicere: Scul
dubio tam̃ spũalis est: ñ corꝑalis. Namq
huiusmodi species uelut corpoꝵ ñ tam̃ cor¬
pora. & uigilantiũ cogitatione formant᷑:
& ꝓfunditate memorie continent᷑. & ex
eius abditissimis siuib. irescio qͦ mirabi¬
li & ineffabili mͦ cũ recordam᷑ ꝓdeunt:
& quasi ante oculos ꝓlata uersant᷑. Tam
multas gͥ &e tam magnas corpoꝵ imagi¬
nes: si anima corpꝰ eẽt. caꝑe cogitando
uł memoria continendo ñ poss. Scdm
tuam qͥppe diffinitionẽ: corporea sub:¬
stantia sua corpꝰ hoc exterrꝰ ñ excedit.
Qua gͥ magnitudine quȩ nulla illi ẽ. ima¬
gines tam magnoꝵ corpoꝵ ae spatiorũ
atq regionũ capit: Qd gͦ mirũ: si et
ipsa sibi sui corꝑis similitudine apparde
ce qͣndo sine corpore apparet: Deq enim

Expanded text:
significantia diuinitus demonstrantur significantia diuinitus demonstrantur siue in somno siue in extasi. quae unde fiant, id est quaenam sit uelut materies eorum, quis indagare. possit aut dicere? procul dubio tamen spiritalis est, non corporalis. namque huiusmodi species uelut corporum, non tamen corpora et uigilantium cogitatione formantur et profunditate memoriae continentur et ex eius abditissimis sinibus nescio quo mirabili et ineffabili modo cum recordamur prodeunt et quasi ante oculos prolata uersantur. tam multas igitur et tam magnas corporum imagines, si anima corpus esset, capere cogitando uel memoria continendo non posset. secundum tuam quippe definitionem corporea substantia sua corpus hoc exterius non excedit. qua igitur magnitudine, quae nulla illi est, imagines tam magnorum corporum et spatiorum atque regionum capit? quid ergo mirum, si et ipsa sibi in sui corporis similitudine apparet et quando sine corpore apparet? neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
ppositus. sicut d̾m abraham. &e d̃m ysaac.
& dm̃ iacob se uocari ds̃ uoluit. eũ sit
innumerabiliũ ds̃. Deq hȩc ita me
diserere existimes: tanquã negem fie¬
ri posse. ut anima mortui sicut dormi¬
entis. in similitudine corꝑis sui sentiat.
seu bona seu mala. Cam ce in sompnis
qͣndo aliqua dura ce molesta ppetimur.
nos utiq sumꝰ & nisi euigilantib nob̾
illa p̃tereant. penas grauissimas pendi¬
mus. S corꝑa ẽẽ credere. quib hac atꝙ
illac quasi ferimur &e uolitamꝰ in somniᷤ
hominis ẽ: qui parũ uigilant̃ de reb
talib cogitauit. De his qͥpe uisoꝵ ima¬
ginib maxime anima ꝓbatur ñ eẽ cor¬
porea: nisi uelis ce illa corꝑa dicere quȩ
pret̃ nos ipsos tam multa uidemꝰ in som¬
nis. cȩlum. t̾ram. mare. solem. luña. stel¬
las. fluuios. montes. arbores. animalia.
Hec qͥ corꝑa ẽẽ credit. incredibilit desi¬
ꝑit: sunt tam̃ corporib omnino similli¬
ma. Ex hoc genere sunt etiã quȩ aliqua

Expanded text:
icut deum Abrahajn et deum Isaac et deum Iacob se deus uocari uoluit, cum sit innumerabilium deus. Neque. haec ita me disserere existimes, tamquam negem fieri posse, ut anima mortui sicut dormientis in similitudine corporis sui sentiat seu bona seu mala. nam et in somnis quando aliqua dura et molesta perpetimur, nos utique sumus et, nisi euigilantibus nobis illa praetereant, poenas grauissimas pendimus; sed corpora esse credere, quibus hac atque illae quasi ferimur et uolitamus in somnis, hominis est, qui parum uigilanter de rebus talibus cogitauit. de his quippe uisorum imaginibus maxime anima probatur non esse corporea, nisi uelis et illa corpora dicere, quae praeter nos ipsos tam multa uidemus in somnis: caelum, terram, mare, solem, lunam, stellas, fluuios, montes, arbores, animalia. haec qui corpora esse credit, incredibiliter desipit; sunt tamen corporibus omnino simillima. ex hoc genere sunt etiam, quae aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
diderun: s acie m̃tis ipso tuȩ recitatio¬
nis impetu. cursuq ꝑstricta hȩc parũ
aduertere potuisse: aut certe etiã illos
qui aduertere potuert̃. ñ in te rerũ
liquidissimã ueritatẽ. s uerboꝵ afflu¬
entiam & ingenii facultatẽ indolemq
laudasse. Plerumq enĩ p̃dicatur ce a¬
matur eloquiũ in spe uiuenis: & si ñ¬
dum habeat maturitatẽ fideq docto¬
ris. Quapꝑt̾ ut & tu recte sapias. & alios
ñ tantummꝰ delectare possit. uerũetiã
ȩdificare qd̵ loqueris: cur̃a te. oportet
gerere de sermonib tuis remotis plau¬
sib alienis.

Expanded text:
diderim, sed acie mentis ipso tuae recitatiodiderim, sed acie mentis ipso tuae recitationis impetu cursuque perstricta haec parum aduertere potuisse ant certe etiam illos qui aduertere potuerunt non in te rerum liquidissimam ueritatem, sed uerborum afluentiam et ingenii facultatem indolemque laudasse. plerumque enim praedicatur et amatur eloquium in spe iuuenis, etsi nondum habeat maturitatem fidemque doctoris. quapropter ut et tu recte sapias et alios non tantummodo delectare possit, uerum etiam aedificare quod loqueris, curam te oportet gerere de sermonibus tuis remotis plausibus alienis.
Abbreviated transcription (Latin):
potest docente ce auferri: ce habere in se
animas corpoꝵ similitudines ineorꝑeas.
ipsas aũt non ẽẽ. corꝑa. &e salua distine¬
tione animȩ ae sp̃c. etiã uniuersalit ani¬
mam sp̃m nuncupari: puto qd̾ ꝑsuaserĩ
caritati tuȩ. Si aũt ꝑsuadere ñ potur: u¬
trum tam̃ ea dixerim quȩ ꝑsuadere de¬
bueru. qui legent potrꝰ iudicabt. Si qͣ
sane alia quȩ plurima in tuis libris em̃¬
danda mͥ uident᷑. scire fortasse desideraᷤ.
uenire tͥ ñ sit onerosum. ñ tam qũã dis¬
cipulo ad magistrũ. s primeuo ad gran¬
deuum:. forti ad infirmũ. Et sienĩ ñ eos
edere. debuisti: maiore tam̃ & ueriore gła
quisq correptus sua confessione rep̃hen¬
ditur. quã euius libet errantis ore lau¬
datur: quãuis in eoꝵdem recitatione
libroꝵ auditores et laudatores tuos
ñ om̃s ista quȩ sana doctrina impbat
uł ante sensisse. uł ad ea t̾ consensisse ere¬

Expanded text:
potest docente et auferri, et habere in se potest docente et auferri, et habere in se animas corporum similitudines incorporeas, ipsas autem non esse corpora et salua distinctione animae et spiritus etiam uniuersaliter animam spiritum nuncupari puto quod persuaserim caritati tuae; si autem persuadere non potui, utrum tamen ea dixerim quae persuadere debuerim qui legent potius iudicabunt. Si qua sane alia, quae plurima in tuis libris emendanda mihi uidentur, scire fortasse desideras, uenire tibi non sit onerosum, non tamquam discipulo ad magistrum, sed primaeuo ad grandaeuum, forti ad infirmum. etsi enim eos non edere debuisti, maiore tamen et ueriore gloria quisque correctus sua confessione reprehenditur quam cuiuslibet errantis ore laudatur. quamuis in eorundem recitatione librorum auditores et laudatores tuos 11011 omnes ista quae sana doctrina inprobat uel ante sensisse uel ad ea tibi consensisse cre
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ. adq ad hunc sensũ eetã ꝑti¬
nentia: aut earũ aliquas mansiones
extra regnũ dĩ eẽ. quas multas in do¬
mo patris sui dñs dixit ẽẽ: aut sacrifi¬
cium corꝑis ce sanguinis xꝑi ꝓ his qͥ
ñ baptirati de corꝑe exierint. offeren¬
xꝑi moriunt᷑ in parady sũ interĩ recipi.
ac postmodũ &e regni celoꝵ beatitudinem
consequi. Hȩc p̃cipue caue fili̾. nec cogno¬
minari uincentius delecteris. siuis ẽẽ
uictor erroris: nec te qnͣdo aliqͥd nescis
existimes scire. s ut scias disce nescire.
Neq enĩ aliqͥd in occultis dĩ oꝑib ignoran¬
dos temere incognita ꝓ cognitis astruen¬
do. &e falsa ꝓueris ꝓferendo ac desenden¬
do. peccatur. Ignorantiam uͦ meã utrũ
animȩ hominum nouȩ fiant. an de paren¬
tib. quas tam̃ acreatore dõ. ñ de ipsius
substantia fieri dubitare fas ñ ẽ. aut ñ
debere rep̃hendi. aut ab eo debere a qͦ

Expanded text:
intellectum atque ad hunc sensum cetintellectum atque ad hunc sensum cetnentia: aut « earum aliquas mansiones extra regnum Dei esse, quas multas in domo Patris sui Dominus dixit esse » : aut « sacrificium corporis et sanguinis Christi pro his qui non baptizati de corpore exierint offerenmate moriuntur in paradisum interim recipi ac postmodum et regni caelorum beatitudinem consequi\'. haec praecipue caue, fili, nec cognominari Vincentius delecteris, si uis esse uictor erroris, nec te, quando aliquid nescis, existimes scire, sed, ut scias, disce nescire. neque enim aliquid in occultis dei operibus ignorando, sed temere incognita pro cognitis astruendo et falsa pro ueris proferendo ac defendendo peccatur. ignorantiam uero meam, utrum animae hominum nouae fiant an de parentibus — quas tamen a creatore deo non de ipsius substantia fieri dubitare fas non est — aut non debere reprehendi aut ab eo debere, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
primi tui libri audis & teipsũ. aestudes
sicut dixisti tuã sententiã non tueri. si
imꝓbabilis detegat᷑ illa p̃cipue undecĩ
caue. de quib te in libro suꝑiori cõmonur:
ne animã sic dicas ex dõ. ut eam ñ de
nulla. nec de alia s de sua natura cre¬
auerit: aut qd̾ ꝑ infinitũ tempꝰ atqita
semꝑ animas det. sicut semꝑ ẽ ipse qͥ
dat: aut animã meritũ aliqͦd ꝑdidisse
ꝑ carnẽ. qd̾̃ habuerit ante. carnẽ: aut.
animã ꝑ carnem reparare habitudinẽ.
priscã. ꝑq ipsã carnẽ renasci. ꝑ quam
meruerat inquinari: aut qd̾ anima
ante om̃e peccatũ meruerit ẽẽ peccatͥr:
aut infantes sine regeneratione baptisˢ¬
matis mortuos. ad indulgentiã ꝑueni¬
re originaliũ peccatoꝵ: aut eos quos
dñs p̃destinauit ad baptismũ. posse an¬
uit impleri: aut de his qui priusquã
baptizent᷑ expirant. dictũ esse. qd scͥptũ
ẽ. raptus ẽ ne malicia mutaret illius

Expanded text:
primi tui libri audis et te ipsum et studes, primi tui libri audis et te ipsum et studes, sicut dixisti, \'tuam sententiam non tueri, si inprobabilis detegatur\', illa praecipue undecim caue, de quibus in libro superiore commonui: ne \'animam sic dicas ex deo, ut eam non de nulla nec de alia, sed de sua natura creauerit\'; aut \'quod per infinitum tempus atque ita semper animas det, sicut semper est ipse qui dat\'; aut \'animam meritum aliquod perdidisse per carnem, quod habuerit ante carnem\'; aut animam per carnem reparare habitudinem priscam perque ipsam carnem renasci, per quam meruerat inquinari\'; aut \'quod anima ante omne peccatum meruerit esse peccatrix\'; aut \'infantes sine regenerationis baptismate mortuos ad indulgentiam peruenire originalium peccatorum\'; aut \'eos, quos dominus praedestinauit ad baptismum, posse anestinauit inpleri\'; aut \'de his, qui priusquam baptizentur exspirant, dictum esse quod scriptum est: raptus est, ne malitia mutaret illius
Abbreviated transcription (Latin):
mouebat᷑ suꝑ t̾ram: uolatiliũ pecorũ. &
ium̃toꝵ ceferarũ: ce omĩs serpens qͥ mo¬
uetur suꝑ t̾ram. & omĩs homo: & omĩa
quecũq habent sp̃m uiteᷤ. ybi remotis
om̃ib dubitationis ambagib genera¬
le animȩ nom̃ ẽẽ intelligimꝰ spm̃: euius
qͥdem nominis significatio tam late pa¬
tet. ut etiã ds̃ uocet᷑ sp̃c̃: & iste flatus a¬
ereus quãuis sit corporeus. appellat᷑ in
p̃almo sp̃c tẽpestatis. Quapꝑt̃ ce quȩ ani¬
ma ẽ etiã sp̃m nuncupari. puto qd am¬
monitus his q̃ cõmemoraui diuinaꝵ
destimoniis paginarũ. uͥ &e anima peco¬
ris eui ñ est intellectꝰ appellata legit᷑ sp̃c̃.
ñ negabis ulteriꝰ. Quo cirea si ce illa q̃
de anima inccrꝑea disputata st̃ capis
&e sapis: ñ est unde tͥ displiceã. qd̾ eã me
nuncupat᷑. Quã obrem si nos ad te libroᷤᷤ
impensa dilectione conscriptos. repen¬
sa dilectione sumis ce legis: si in pͥncipio

Expanded text:
mouebatur super terram, uolatilium, pecorum et mouebatur super terram, uolatilium, pecorum et iumentorum et ferarum; et omnis serpens qui mouetur super terram et omnis homo et omnia quaecumque habent spiritum uitae, ubi remotis omnibus dubitationis ambagibus generale animae nomen esse intellegimus spiritum. cuius quidem nominis significa.tio tam late patet, ut etiam deus uoeetur spiritus; et iste flatus aerius, quamuis sit corporeus, appellatur in psalmo spiritus tempestatis. quapropter eam quae anima est etiam spiritum nuncupari puto monitus his, quae commemoraui, diuinarum testimoniis paginarum, ubi et anima pecoris, cui non est intellectus, appellata legitur spiritus, non negabis ulterius. quocirca si et illa quae de anima incorporea disputata sunt capis et sapis, non est unde tibi displiceam, quod eam me nuncupatur. Quamobrem si hos ad te libros inpensa dilectione conscriptos repensa dilectione sumis et legis, si in principio
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit aninia̾. ñ sicut sentit᷑ corꝑis
sensib. s sicut ẽ ille intimꝰ sensꝰ ex quo ẽ
appellata sententia: hinc aũt peroribꝰ sine
dubitatione p̃ponim᷑. eo qd̾ st̃ illa rationd̾
exꝑtia. Non habent itaq sp̃m pecora id
ẽ intellectũ. &e rationis ac sapientiȩ sensũ
s animã tantũ. Dam ce de illis dictũ ẽ.
ꝑducant aque repentia animarũ iuuen¬
tium: &e ꝓducat t̾ra animã uiuentem.
Et gͦ plenissime ac planissime noueris.
eam quȩ anima ẽ more diuinoꝵ eloqui¬
oꝵ etiã spm̃ dici: appellat᷑ corꝑis sp̃c. Et
utiq ñ habent pecora illũ sp̃m̃: quẽ tua
dilectio discernens ab anima diffiniuit.
Unde manifestũ ẽ. qd̾ generali uocabu¬
lo anima pecoris recte potuit sic uoca
sum: &e sp̃c pecoris si descendat. ipse deor¬
sum in t̾ra. Itemq in diluiii uastitate¬
ita scͥptum ẽ. Et mortua ẽ omĩs caro quȩ

Expanded text:
intellegit anima, non sicut sentitur corporis intellegit anima, non sicut sentitur corporis sensibus, sed sicut est ille intimus sensus, ex quo est appellata sententia. hinc autem pecoribus sine dubitatione praeponimur, eo quod sunt illa rationis expertia. non habent itaque spiritum pecora, id est intellectum et rationis ac sapientiae sensum, sed animam tantum. nam et de illis dictum est: producant aquae repentia animarum uiuentium, et: producat terra animam uiuentem. ut ergo plenissime ac planissime noueris eam quae anima est more diuinorum eloquiorum etiam spiritum dici, appellatur pecoris spiritus. et utique non habent pecora illum spiritum, quem tua dilectio discernens ab anima definiuit. unde manifestum est, quod generali uocabulo anima pecoris recte potuit sic uocarsum et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram? itemque in diluuii uastitate scriptum est: et mortua est omnis caro, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreauerit: his tuis uerbis satis asse¬
riusti. qd omino uerissimũ ẽ hominẽ
ẽẽ cõpotem rationis. atq intelligentiȩ
capacem: qd̃ utiq ñ sunt animalia rati¬
onis exꝑtia Unde ce testimonio diuino
eos qui ñ intelligunt pecorib cõpara¬
sti: ñ utiq habentib intellectũ. qd̾ et
alio loco scͥptum ẽ: nolite ẽẽ sicut equuᷤ
& mulus. quib ñ est intellectus. Que
cum ita sint: attende etiã quib spm̃
diffinieris atq descripseris.: eũ illũ ab
anima distinguere niteris. Hȩc anima
inquis quȩ ex flatu di habet. originẽ:
sine sensu ꝓpͥo atq intellectu intimo eẽ
ñ potuit: qd̾ est sp̃c. Et paulopost. Et
sentit. qd̃ sapit. qd̾ uiget: sp̃c sit necesse
ẽ. Item paulopost. Aliud inqͥs erit aĩa.
&e aliud sp̃c: sapientia &e sensus animȩ. hiᷤ
uerbis satis indicas qͥd eẽ sp̃m hominis
sentias. id ẽ rationale nr̃m. qͦ sentit atq

Expanded text:
procreauerit." his tuis uerbis satis asseprocreauerit." his tuis uerbis satis asseruisti, quod omnino uerissimum est, hominem esse compotem rationis atque intellegentiae capacem, quod utique non sunt animalia rationis expertia; unde testimonio diuino eos qui non intellegunt pecoribus comparasti non utique habentibus intellectum. quod et alio loco scriptum est: nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. quae cum ita sint, attende etiam quibus uerbis spiritum definieris atque descripseris, cum illum anima distinguere niteris. haec anima, inquis, quae ex flatu dei habet originem, sine sensu proprio atque intellectu intimo esse non potuit, quod est spiritus. et paulo post: et sentit, quod sapit, quod uiget, spiritus sit necesse est. item paulo post: aliud erit, inquis, anima et aliud spiritus, sapientia et sensus animae. his uerbis satis indicas quid esse spiritum hominis sentias, id est rationale nostrum, quo sentit atque
Abbreviated transcription (Latin):
telligentia distincte dicit᷑ spẽ: poteris ne¬
gare uniu̾sum sem̃ iacob. appellari isrł.
qm̃ excepto uda etiã distincte appellat᷑
ẽ isrł in tribub decem. quȩ insamariatẽ
fuert̃. S qͥd opus ẽ hic diutiꝰ immorari:
Iam nunc unde faciltꝰ ostendamꝰ. attende
eam quȩ anima ẽ etiã spm dici. Cũ audiᷤ
uł legis dño moriente qd̾ scͥptum ẽ. & in
elinato capite tradidit spm̾ita uis in¬
telligi. tanquã a parte significauerit to¬
tum: ñ qd̾ ea que anma ẽ. possit &e sp̃c nĩ
cupari. At ego ut possim expeditius ꝓ¬
bare. qd̃ dico: te ipsũ testemeitius ce cõmo¬
dius adhibebo. Sic eñ sp̃m diffinisti: ut¬
re. Irrationabilia qͥppe ido dicunt᷑: qd̾
suam nosse naturã: ita locutꝰ es. Nam
cũ ds̃ bonus nicħ ñ rationale condide¬
rit: ipsumq hominẽ animal rationale.
intellectus capacem. rationis cõpotem.
sensuq iuuacem. qui omĩa rationis ex¬
ꝑtia prudenti ordinatione distribuat.

Expanded text:
tellegentia distincte dicitur spiritus, poteris negare uniuersum semen Iacob appellari Israhel, quoniam excepto Iuda etiam distincte appellatus est Israhel in tribubus decem, quae in Samaria fuerunt. sed quid opus est hic diutius immorari? Iam nunc unde facilius ostendamus attende eam quae anima est etiam spiritum dici, quam audis uel legis. domino moriente quid scriptdeclinato capite tradidit spiritum. Ita vis intelligi tanquam a parte significaverit totum, non quod ea quae anima est, possit et spiritus nuncupari. At ego ut possim probare expeditius quod dico, teipsum testem citius et commodius adhibebo; sic enim spiritum definisti, utre. Irrationalia ideo quippe dicuntur, quod re uoluisses suam nosse naturam, ita locutus es: "nam cum deus bonum nihil non ratione condiderit ipsumque hominem, animal rationale, intellectus capacem, rationis compotem sensuque uiuacem, qui omnia rationis expertia prudenti ordinatione distribuat,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut oportet nescimꝰ : ubi ẽẽ nr̃a maxime
debet. intentio. ut nos in ea que ante st̃
extendam: Et me siin eis quȩ retro st̃
aliqͥd de mea origine. oblitꝰ sum. pecoribꝰ
cõparas: cũ audias eundẽ apłm dicen¬
tem quȩ retro oblitus. in ea quȩ ante st̃
extentus. scd̃m intentionẽ sequor ad pal

Expanded text:
sicut oportet, nescimus? ubi esse nostra maxime sicut oportet, nescimus? ubi esse nostra maxime debet intentio, ut nos in ea quae ante sunt extendamus; et me, si in eis quae retro sunt aliquid de mea origine oblitus sum, pecoribus comparas, cum audias eundem apostolum dicentem: quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus secundum i intentionem sequor ad pal
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃: qd̾ ille exclamauit in p̾almo. Ui¬
rificata ẽ scientia tua ex me: inualuit.
ñ potero ad ilła. Cur enĩ adiecit ex me.
nisi qͥa ex se ipso quã in comp̃hensibilis
eẽt dĩ scientia coniciebat: qñdoquidẽ
se ipsũ comp̾hendere ñ ualebat: Rapi¬
ebatur apłs in t̾cium cȩłu. &e audiebat.
ineffabilia uerba quȩ ñlicet homini
loqui: ce utrũ in corpore hoc. illi accidiss
an extra corpꝰ nescire se dicit: nec a te
comparari pecorib ꝑtimescit. Sciebat
utrũ eẽt in corꝑe nesciebat. Et utiq ter¬
cium cęłu &e paradysus ñ erat ipse apłs
paulus: corpꝰ uͦ ei ce anima atq sp̃s erꝰ
ipse erat. fcce sciebat magna alta atq
diuina. quȩ ipse nouerat: a hoc nescielnt
qd̾ adnaturã ipsius ꝑtinebat. Qs in tan¬
ta occultarũ rerũ seientia. tantã sui ipseꝰ
ignorantiam ñ miret᷑. Qͥs postremo crede.¬
ret. nisi qͥ ñ fallit hoc diceret. qͥd oremꝰ

Expanded text:
ad deum, quod ille exclamauit in psalmo: miad deum, quod ille exclamauit in psalmo: mirificata est scientia tua ex in e; inualuit, non potero ad illam. cur enim adiecit \'ex me\' nisi quia ex seipso quam inconprehensibilis esset dei scientia coniciebat, quando quidem se ipsum conprehendere non ualebat? rapiebatur apostolus in tertium caelum et audiebat ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, et utrum in corpore hoc illi accidisset an extra corpus nescire se dicit nec a te comparari pecoribus pertimescit. sciebat utrum esset in corpore nesciebat. et utique tertium caelum et paradisus non erat ipse apostolus Paulus; corpus uero eius et anima atque spiritus eius ipse erat. ecce sciebat magna, alta atque diuina, quae ipse non erat; et hoc nesciebat, quod ad naturam ipsius pertinebat. quis in tanta occultarum rerum scientia tantam sui ipsius ignorantiam non miretur? quis postremo crederet, nisi qui non fallit hoc diceret: quid oremus,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiȩ tuȩ nescis qͥ naturȩ tuȩ sei¬
beatissimꝰ apłs petrus uolebat ꝓ dño
animã ponere. plane. uolebat: neq eñĩ
dm̃ id pollicendo fallebat᷑. s qñtas uires
haberet uoluntas ipsa nesciebat: ꝓ m¬
se latebat. Scimꝰ nos itaq aliqͥd uelle
seu nolle. s uoluntas nr̃a etiã eũ bona
est. qͣntum ualeat. qntas uires habe¬
at. quib tẽptationib cedat. qͥb ñ cedat:
si nos ñ fallimꝰ fili dilecte nescimꝰ. Hide
gͥ quã multa ñ p̾terita s p̾sentia de na¬
tura nr̃a. nec tantũ qd ad corpꝰ uerũetĩa
qd̾ ad interiorẽ hominẽ ꝑtinet ignoremꝰ.
nec tam̃ pecorib cõparemur: & tu qͥa p̾te¬
ritam originẽ. animȩ mes ñ om̃ino nescio
s ñ plene scio. nan scio mͥ ẽẽ datã a deo
nec tam̃ ẽẽ de dõ. tanto me conuitio dig¬
num putastr: Et qñdo possũ de natura
nescimus.: Ubi potius exclamare debemꝰ

Expanded text:
intellegentiae tuae nescis, qui naturae tuae sciintellegentiae tuae nescis, qui naturae tuae scibeatissimus apostolus Petrus uolebat pro domino animam ponere, plane uolebat; neque enim deum id pollicendo fallebat, sed quantas uires haberet uoluntas ipsa nesciebat: proinouerat, sc latebat. scimus nos itaque aliquid uelle seu nolle; sed uoluntas nostra, etiam cum bona est, quantum ualeat, quantas uires habeat, quibus temptationibus cedat quibusue non cedat, si nos non fallimus, fili dilecte, nescimus. Vide igitur quam multa non praeterita, sed praesentia de natura nostra nec tantum quod ad corpus, uerum etiam quod ad interiorem hominem pertinet ignoremus nec tamen pecoribus comparemur; et tu, quia praeteritam originem animae meae non omnino nescio, sed non plene scio — nam scio mihi esse datam a deo nec tamen esse de deo —, tanto me conuicio dignum putasti I et quando possum de natura nescimus? ubi potius exclamare debemus
Abbreviated transcription (Latin):
neq nos ipsi ad nos ipsos ueluti alibi po
nob̾: & aliquo recesserimꝰ a nob̃: Nonne
attendis &e exhorrescis tantã ꝓfundita¬
tem. Et qͥd ẽ hoc aliud quã nr̃a nata:
nec qualis fuit. s qualis nẽ est᷑. Et ecce
magis querit᷑: quã comp̃hendit᷑. Sepe
mͥ ꝓpositam questionẽ putaui me intelle¬
cturũ si inde cogitarem: cogitaui nec po¬
tui. sepe ñ putaui. & tam̃ potuiꝰ. Uires ita¬
q intelligentiȩ meȩ ñ sunt mͥ utiq cog¬
nitȩ: &e credo qͥa nec tͥ. S me contempndᷤ
forsitan confitentẽ: & ꝓꝑt̃ hoc qͦq peco¬
rib cõparabis. Ego aũt monere uł si ñ
dignaris. certe ammonere ñ desino. ut
agnoscas potius cõmunem infirmitatẽ
in qua uirtꝰ ꝑficitur: ne ꝓ cognitis inco¬
gnita p̃sumendo. ad ueritatẽ ꝑuenire
ñ possis. Puto enĩ ẽẽ aliqͥd qd̾ et tu intel¬
ligere queris nec potes: nec tam̃ quere¬
res nisi te posse sꝑares: ac ꝑhoc ae tu uireᷤ

Expanded text:
neque nos ipsi ad nos ipsos ueluti alibi posneque nos ipsi ad nos ipsos ueluti alibi posnobis et aliquo recesserimus a nobis? nonne adtendis et exhorrescis tantam profunditatem ? et quid est hoc aliud quam nostra natura nec qualis fuit, sed qualis nunc est? et ecce magis quaeritur quam conprehenditur. saepe mihi propositam quaestionem putaui me intellecturum, si inde cogitarem; cogitaui nec potui, saepe non putaui et tamen potui. uires itaque intellegentiae meae non sunt mihi utique cognitae et credo quia nec tibi. Sed me contemnis forsitan confitentem et propter hoc quoque pecoribus comparabis. ego autem monere uel, si non dignaris, certe ammonere non desino, ut agnoscas potius communem infirmitatem, in qua uirtus perficitur, ne pro cognitis incognita praesumendo ad ueritatem peruenire non possis. puto enim esse aliquid, quod et tu intellegere quaeris nec potes nec tamen quaereres, nisi te posse sperares. ac per hoc et tu uires
Abbreviated transcription (Latin):
uoliumꝰ sursũ uersus secutꝰ est Cũ am¬
mirarem̃. testatus ẽ dm̃ nescisse se. hoc
posse. ante illud exꝑim̃tum: ita qntum
ad memoriã ꝑtinet. tc̃ se erꝰ animꝰ didi¬
eit: & qͣndocũq disceret. nisi tẽptando
&e exꝑiendo ñ posset. Et utiq antequã
tẽptaret: idẽ ipse erat. Cur gͥ se nesciebat:
Sepe nos p̃sumimꝰ aliqͥd memoria reten-¬
turos: & cũ id putamꝰ ñ seribimꝰ: nec no¬
bis postea cũ uolumꝰ uenit in mentem:
nosq penitet eredidisse uentur ũ. uel
litteris illigasse ne fugeret: &e subito ruy¬
sus eũ id ñ queramꝰ occurrit. Dumqͥd
nos ñ eramꝰ. qñdo id cogitabamꝰ: nec tñ
hoc sumꝰ qd̾ fuimꝰ qndo id cogitare nos
possumꝰ: Qd̾ ẽ gͦ qd̾ nescimꝰ quom̃ subtra-¬
himur negam᷑q nobis: itenq nescio qͦmͦ
ꝓferim᷑ ad nos. reddim᷑q nobis. quasi alii
simus. & alibi simꝰ. quando querimꝰ. nec
inuenimꝰ qd̵ in memoria nr̃a posum:

Expanded text:
uoluimus sursum uersus secutus est. cum amuoluimus sursum uersus secutus est. cum ammiraremur, testatus est deum nescisse se hoc posse ante illud experimentum. ita, quantum ad memoriam pertinet, tunc se eius animus didicit et, quandocumque disceret, nisi temptando et experiendo non posset; et utique antequam temptaret, idem ipse erat: cur se igitur nesciebat ? Saepe nos praesumimus aliquid memoria retenturos et eum id putamus, non scribimus nec nobis postea cum uolumus uenit in mentem nosque paenitet credidisse uenturum nec litteris inligasse, ne fugeret; et subito rursus, cum id non quaeramus, occurrit: numquid nos non eramus, quando id cogitabamus ? nec tamen hoc sumus quod fuimus, quando id cogitare non possumus. quid est ergo, quod nescio quomodo subtrahimur negamurque nobis itemque nescio quomodo proferimur ad nos reddimurque nobis, quasi alii simus et alibi simus, quando quaerimus nec inuenimus quod in memoria nostra posuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
scio utrũ id scierim oblitusꝙ sim: an
uͦ nec tẽ qñdo factũ est id sentire ac noᷤ¬
se potuerim. Ecce mͦ. modo dũ sum. dum
uiuimꝰ dũ nos uiuere scimꝰ. dũ memi¬
nisse nos. & intelligere. &e uelle certissum
sumꝰ. qͥ nos nature nr̃e magnos cogni¬
tores ẽẽ iactamus: qͥd ualeat memoria
nr̃a uł intelligentia uł uoluntas. oĩno
nescimꝰ Amicus qͥdam ms iam inde ab
adolescentia simplicius nomine. homo
excellentis mirabilisq memoriȩ. cũ int̾¬
rogatus eẽt a nob̃. quos uersus uirgiliꝰ
in om̃ib libris fupra ultimos dixerit:
continuo celerit᷑ memorit̃q respondit.
Quesuuimꝰ etiã suꝑiores ut diceret: dix̃.
Ecredidimꝰ eũ posse. retrorsus recitare
uirgiliũ. De quocũq loco uoluimꝰ peti¬
uimꝰ ut faceret: fecit. Prosa etiã de quacũ¬
q oratione ciceronis quã memoris com¬
m̃cdauerat. id eũ facere uoluimꝰ: qnͣtũ

Expanded text:
scio, utrum id scierim oblitusque sim, an scio, utrum id scierim oblitusque sim, an uero nec tunc quando factum est id sentire ac nosse potuerim. Ecce modo, modo dum sumus, dum uiuimus, dum nos uiuere scimus. dum meminisse nos et intellegere et uelle certissimi sumus, qui nos naturae nostrae magnos cognitores esse iactamus quid ualeat memoria nostra uel intellegentia uel uoluntas omnino nescimus. amicus quidam meus iam inde ab adulescentia, Simplicius nomine, homo excellentis mirabilisque memoriae, cum interrogatus esset a nobis, quos uersus Vergilius in omnibus libris supra ultimos dixerit, continuo celeriter memoriterque respondit. quaesiuimus etiam superiores ut diceret: dixit. et credidimus eum posse retrorsus recitare Vergilium; de quocumque loco uoluimus, petiuimus ut faceret: fecit. prosa etiam de quacumque oratione Ciceronis, quam memoriae commendauerat, id eum facere uoluimus: quantum
Abbreviated transcription (Latin):
datus fueris. Neq enĩ altiora st̃ quã
potest nr̃a statura contingere. s quã
potest nr̃a coniectura comp̾hendere:
& fortiora quã potest uis humani inge¬
nii penetrare. Et tam̃ non ẽ cȩlũ celi. ñ
dim̃sio syderũ: ñ modus maris atq t̾ra¬
rum. ñ infernus inferior. Nos sumꝰ qui
nos comp̃hendere ñ ualemꝰ. nos modu¬
lum scientiȩ nr̃e altiores fortioresq su¬
ꝑamꝰ: nos ñ possumꝰ capere nos. & certe
ñ sumꝰ extra nos: nec ido̾ cõparandi peco¬
rib qͥa id qd̾ sumꝰ ñ penitus inuenimꝰ :
e cõparandos nos pecorib putas. si qͦd
fuimꝰ obliti sumꝰ. si tam̃ id aliqndo no¬
ueramꝰ. Deq enĩ nunc anima mea
trahit᷑ ex parentib. aut insufflat᷑ a
dõ. utrũlibet hoꝵ fecerit. tc̃ fecit q̃n
me creauit. non etiã nc̃ de me uł in
me facit: actũ illud atq tnͣsactum ẽ.
nec p̾sens mͥ est. nec recens: ne id qͥde

Expanded text:
tatus fueris. neque enim altiora sunt quam tatus fueris. neque enim altiora sunt quam potest nostra statura contingere, sed quam potest nostra coniectura conprehendere et fortiora quam potest uis humani ingenii penetrare; et tamen non est caelum caeli, non dimensio siderum, non modus maris atque terrarum, non infernus inferior, nos sumus, qui nos conprehendere non ualemus, nos modulum scientiae nostrae altiores fortioresque superamus, nos non possumus capere nos et certe non sumus extra nos. nec ideo comparandi pecoribus, quia id quod sumus non penitus inuenimus; et comparandos nos pecoribus putas, si quod fuimus obliti sumus, si tamen id aliquando noueramus? neque enim nunc anima mea trahitur ex parentibus aut insufflatur a deo: utrumlibet horum fecerit, tunc fecit quando me creauit, non etiam nunc de me uel in me facit; actum illud atque transactum est nec praesens mihi est nec recens. ne id quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ab alio discamꝰ. qui nescit qd̾ cogi¬
tamꝰ. Nec ignoro cũ audimꝰ ut ex toto
corde diligamꝰ dm̃: ñ hoc dici de illa
particula carnis nr̃e quȩ sub costis
latet᷑: s de. illa ii. qua cogitationes fiui:
quȩ merito appellat᷑ hoc nomine. Qͥa
sicut motꝰ ñ cessat in corde. unde se
pulsus diffundit usq̃quaq uenarũ:
ita ñ quiescimꝰ aliqͥd cogitando uersare.
& erumptam̃ cũ omnis sensus ab anima
insit corꝑi: cur etiã in tenebris ce oculis
clausis. sensu corꝑis qͥ uocat᷑ tactus iñ¬
bra forinsecus nr̃a numeremꝰ. ipsius aũt
animȩ interiore p̾sentia. qua cunctis
quȩ uiuificat atq animat p̾sto ẽ. nulla
intrinsecꝰ nr̃a uiscera nouerimꝰ: ñ medi¬
cos empiricos nec anatomicos nec do¬
ginaticos nec metodicos s hominẽ seire
arbitror neminẽ. Et qͥsquis fuerit cona¬
tus hȩc discere: ñ frustra ei dicit᷑. altio¬
ra te ne quesieris: a fortiora te. ne scru¬

Expanded text:
nisi ab alio discamus qui nescit quod coginisi ab alio discamus qui nescit quod cogitamus. nec ignoro, cum audimus, ut ex toto corde diligamus deum, non hoc dici de illa particula carnis nostrae, quae sub costis latet, sed de illa ui, qua cogitationes fiunt; quae merito appellatur hoc nomine, quia sicut motus non cessat in corde, unde se pulsus diffundit usquequaque uenarum, ita non quiescimus aliquid cogitando uersare. uerum tamen cum omnis sensus ab anima insit et corpori, cur etiam in tenebris et oculis clausis sensu corporis, qui uocatur tactus, membra forinsecus nostra numeremus, ipsius autem animae interiore praesentia, qua cunctis quae uiuificat atque animat praesto est, nulla intrinsecus nostra uiscera nouerimus, non medicos empiricos nec anatomicos nec dogmaticos nec methodicos, sed hominem scire arbitror neminem. Et quisquis fuerit conatus haec discere, non frustra ei dicitur: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scru
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa illi didicert̃ artẽ anatomicã uł em¬
piricam quas medicinalis continet
disciplina. quã pauei assequunt᷑: cȩt̾i uͦ
ista discere noluerunt cũ potuissent. si
utiq uoluissent: ubi omitto dicere. cur
multi conent᷑ discere ista nͨ possint: qͥa
tardo qd multũ mirũ est impediunt᷑
ingenio ea discere ab aliis. quȩ agunt᷑
ab eis ipsis &e in eis ipsis. S hec. ipsa est
maxima questio. cur arte ñ mͥ opꝰ sit.
ut ẽẽ in cęlo solem sciam & luña ce alia
sydera: &e arte mͥ opus sit. ut sciam q̃n
digitũ moueo̾ unde incipiam. a corde
an a cerebro. an ab utroq an neutro:
ce doctore ñ egeam ut sciam qͥd sit tã
longe altius suꝑ me. ab alio aũt hoĩe
discere expectem unde agat᷑ a me qd
agitur in me. Dam cũ in corde cogita¬
re dicam᷑. & qd̾ cogitamꝰ nullo alio ho¬
mine seiente seiamꝰ ipsũ tñ cor uͥ cogitamꝰ.
nescimꝰ in qua parte corꝑis habeamꝰ

Expanded text:
quia illi didicerunt artem anatomicam uel emquia illi didicerunt artem anatomicam uel empiricam, quas medicinalis continet disciplina, quam pauci assequuntur, ceteri uero ista discere noluerunt, cum potuissent, si utique uoluissent. ubi omitto dicere, cur multi conentur discere ista nec possint, quia tardo. quod multum mirum est, inpediuntur ingenio ea discere ab aliis. quae aguntur ab eis. ipsis et in eis ipsis. sed haec ipsa est maxima quaestio, cur arte non mihi opus sit, ut esse in caelo sciam solem et lunam et alia sidera, et arte mihi opus sit, ut sciam quando digitum moneo, unde incipiam, a corde an a cerebro an ab utroque an neutro, et doctore non egeam. ut sciam quid sit tam longe altius super me, ab alio autem homine discere exspectem, unde agatur a me quod agitur in me. nam cum in corde cogitare dicamur et quod cogitamus nullo alio homine sciente sciamus, ipsum tamen cor ubi cogitamus nescimus in qua parte corporis habeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
uenas moueat. ut uiuat. in corꝑe. ner¬
uos aũt ut m̃bris corꝑis opetur: et si
ita ẽ. cur neruos ñ moueat nisi uelit.
pulsus aũt uenarũ etiam si nolit sine
int̾missione agat: de qua parte corpis
utr̃u de corde an de cerebro. andisꝑtit.
de corde motib. de cerebro sensib. an
de cerebro &e sensib. et uoluntariis mo¬
tib. de corde aũt ñ uoluntariis uenax
pulsib : & si de cerebro illa duo facit cur
sentiat. & si nolit. m̃bra uͦ ñ moueat nͥ
uelit: eũ gͥ hȩc in corꝑe nͥ ipsa ñ faciat.
cur nescit qd̾ facit. uł unde facit. nec ei
turpe ẽ ista qd̾ nescit: et turpe ẽẽ existi¬
mas si nesciat unde uł quomͦ facta sit.
cũ se ipsa ñ fecerit: Anima uͦ nulli senuis
quomͦ hȩc e unde agat in arꝑe: ido ad
illa altiora atq fortiora id ꝑtinere. ñ pu¬
tas. At ego hinc tͥ maiorẽ moueo questi¬
onem: cur paucissimi nouerint unde a¬
gant qd̾ om̃s agunt. fortasse dicturuᷤ es

Expanded text:
uenas moueat ut uiuat in corpore, neruenas moueat ut uiuat in corpore, neruos autem utres membris corporis operetur, et si ita est, cur neruos non moueat, nisi uelit, pulsus autem uenarum, etiam si nolit, sine intermissione agat, de qua parte corporis utrum de corde an de cerebro an dispertite de corde motibus, de cerebro sensibus an de cerebro et sensibus et uoluntariis motibus, de corde autem non uoluntariis uenarum pulsibus, et si de cerebro illa duo facit, cur sentiat etsi nolit, membra uero non moucat nisi uelit? cum igitur haec in corpore nisi ipsa non faciat, cur nescit quod facit uel unde facit ? nec ei turpe est ista quod nescit et turpe esse existimas, si nesciat unde uel quomodo facta sit. cum se ipsa non fecerit? an quia nonnulli sciunt, quomodo haec et unde agat in corpore, ideo ad illa altiora atque fortiora id pertinere non putas ? At ego hinc tibi maiorem moueo quaestionem, cur paucissimi nouerint unde agant, quod omnes agunt. fortasse dicturus es,
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ce erescere cõmune illis ẽ eũ capilliᷤ:
qͥsnam sit usus uenarũ ñ sanguinis s
aeris quas arterias uocant: hec atqy
huimodi de natura corꝑis sui si anima
nosse desideret: tunc ne dicendũ est ho¬
mini. altiora te ne quesieris. & fortiora te
ne serutatus fueris: Si aũt de sua origine.
qd̾ nescit inquirat. ñ est altius neq fortiꝰ.
quã ut id possit app̾hendere: &e absurdu
existimas atq in congruũ rationi. ut ne¬
sciat aĩa utrũnã diuinitꝰ insufflata sit.
an de parentib tracta: cũ hoc ĩa p̃teri¬
tum ñ meminerit. et int̾ illa deputet.
quȩ irreuocabilit̾ ficut infantiã et cȩt̾a
retentis ab utero ȩtatis oblita ẽ. si tam̃
cũ sensu er aliqͦ factũ ẽ qñ factũ ẽ nͨ putaᷤᷤ
absurdũ atq in congruũ ut corpꝰ sibi
subditum nesciat. et qd̃ ñ est de p̃teritiᷤ
eius s de p̾sentib ꝓrsus ignoret᷑ utrũ

Expanded text:
autem et crescere commune illis est cum capillis, autem et crescere commune illis est cum capillis, quisnam sit usus uenarum non sanguinis, sed aeris, quas arterias uocant: haec atque huiusmodi de natura corporis sui si anima nosse desideret, tuncine dicendum est homini: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris, si autem de sua origine quod nescit inquirat, non est altius neque fortius quam ut id possit adprehendere ? et absurdum existimas atque incongruum rationi, ut nesciat anima utrum noua diuinitus insufflata sit an de parentibus tracta, cum hoc iam praeteritum non meminerit et inter illa deputet, quae inreuocabiliter sicut infantiam et cetera recentis ab utero aetatis oblita est, si tamen cum sensu eius aliquo factum est quando factum est, nec putas absurdum atque incongruum, ut corpus sibi subditum nesciat et quod non est de praeteritis eius, sed de praesentibus prorsus ignoret, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ est in intestinis corꝑis ubi ñ ẽ ipsa
et tam̃ etiã queq interna atq uitalia
ocłis corꝑis inquisiuit: e qͥcqͥd ex eis di¬
scere potuit. ꝑ ocłos corꝑis didicit.
Et certe ibi erat etiã quando illa nesci¬
ebat: &e eũ uiscera intrinsecus nr̃a nos
possint sine anima uiuere. facilius ea
potuit anima uiuificare. quam nosse.
An forte ad ei cognitionẽ altius illa ẽ
corpus erꝰ quã ipsa: Et idõ si uelit inqͥ¬
rere atq disserere qñdo sem̃ hominuis
conuertat᷑ in sanguinẽ. qnͣdo insolidã
carnẽ. qñ in ossa durari. qͣndo incipiat.
medullari: qͦt sint genera uenarũ. atq
neruoꝵ. quib discursib &e anfractib
unuiersũ corpꝰ ille irrigent. illi alligen:
utrũ inneruis deputanda sit eutis. u¬
trũ in ossib dentes. distant eñĩ qd̾ me¬
dulla carent. & qͥd ab utrisq differant
ungues qm̃ his duricia similes st̃. p̃cidi

Expanded text:
enim est in intestinis corporis, ubi non est ipsa? enim est in intestinis corporis, ubi non est ipsa? et tamen etiam quaeque interna atque uitalia oculis corporis inquisiuit et quicquid ex eis discere potuit per oculos corporis didicit. et certe ibi erat, etiam quando illa nesciebat. et cum uiscera intrinsecus nostra non possint sine anima uiuere, facilius ea potuit anima uiuificare quam nosse. an forte ad eius cognitionem altius illa est corpus eius quam ipsa et ideo si uelit inquirere atque disserere, quando semen hominis conuertatur in sanguinem quando in solidam carnem, quando ossa durari quando incipiant medullari, quot sint genera uenarum atque neruorum, quibus discursibus et anfractibus uniuersum corpus illae inrigent illi alligent, utrum in neruis deputanda sit cutis utrum in ossibus dentes — distant enim, quod medulla carent — et quid ab utrisque differant ungues, quoniam his duritia similes sunt, praecidi
Abbreviated transcription (Latin):
unde origo sit animarũ: sic ego saltem
scirem utrũ mͥ in hac uita sciendu eẽt.
Si enĩ ex illis ẽ altiorib quȩ inquirere
serutariq ꝓhibem᷑: timendũ ẽ. ne. hoc
ñ ignorando s querendo peccemꝰ. Heq
enĩ ꝑꝑt̾ea non ẽẽ de illis altiorib putare
debemꝰ: qͥa ñ ad dĩ naturã ꝑtinet. s ad
nrãm. Qd̾ qd̾ ñnulla in oꝑibꝰ cłĩ quã d̃s
ipse. inqntum cognosei pot̃. difficilius
cognoscunt᷑. Dam didicimꝰ dm ẽẽ tri¬
nitatẽ: quot aũt aninialiũ genera ere¬
auerit. saltem t̾restrium quȩ in archam
noe intrare potuerunt adhuc usq nes¬
cimꝰ nisi forte hoc iã tu didicisti. In libro
etiã sapientiȩ scͥptum est. Si enĩ tantum
potuerunt ualere ut possent estimare
Interior enĩ est animȩ nr̃e natura: quam
corpꝰ. Quasi uͦ corpꝰ ipsũ non facilr nosse
potuit anima extrinsecus ꝑ ocłos ipsiꝰ
corꝑis: quã intrinsecus ꝑ se ipsam. Qͥa

Expanded text:
unde origo sit animarum, sic ego saltem unde origo sit animarum, sic ego saltem scirem utrum mihi in hac uita sciendum esset! si enim ex illis est altioribus, quae inquirere scrutarique prohibemur, timendum est, ne hoc non igenim propterea non esse de illis altioribus putare debemus, quia non ad Dei naturam pertinet, sed adnostram. Quid quod nonnulla in operibus dei quam deus ipse, in quantum cognosci potest, difficilius cognoscuntur ? nam didicimus deum esse trinitatem; quot autem animalium genera creauerit, saltem terrestrium, quae in arcam Noe intrare potuerunt, adhuc usque nescimus, nisi hoc tu iam forte didicisti. in libro etiam Sapientiae scriptum est: si enim tantum potuerunt ualere ut possent aestimareinterior enim est animae nostrae natura quam corpus. quasi uero corpus ipsum non facilius nosse potuit anima extrinsecus per oculos ipsius corporis quam intrinsecus per se ipsam. quid