comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luminet. qͥ inflãmet affectũ: Erit utiq si con¬
uertam̃ ad xp̃m: ut uelam̃ de cordib auferat᷑.
Hic enĩ est. de quo scͥptũ est. habitantib in regio¬
ne umbre mortis: lux orta est eis. Siqͥdẽ pͥoris
ignorantie tẽpora despiciens d̃s. annuntiauit
hominib ut om̃s ubiq agerent pęnitentiã.
scđm qͦd paulus athemensib tradidit. Mem̃to
etenĩ d̃i uerbũ & sapientiã incarnatã. cuiꝰ utiq
opꝰ erat toto illo tempore qͦ uideri in terris &
int̾ homines conuersari dignata est in effabił
illa uͥtꝰ. illa gła. illa maiestas. illuminare ocłos
cordis: & suadere fidẽ hominib predicatione
pariter & ostensione signoꝵ. Demq sp̃s dñi ait

Expanded text:
luminet, qui inflammet affectum? Erit utique, si conluminet, qui inflammet affectum? Erit utique, si convertamur ad Christum, ut velamen de cordibus auferatur. Hic est enim de quo scriptum est: Habitantibus in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Siquidem prioris ignorantiae tempora despiciens Deus, annuntiavit hominibus, ut omnes ubique agerent poenitentiam, secundum quod Paulus Atheniensibus tradit . Memento etenim Dei verbum et Sapientiam incarnatam: cujus utique opus erat toto illo tempore, quo videri in terris, et inter homines conversari dignata est ineffabilis illa virtus, illa gloria, illa majestas, illuminare oculos cordis, et suadere fidem hominibus praedicatione pariter et ostensione signorum. Denique Spirisignata, Enoch raptus , et translatus Elias . Felices plane,
Abbreviated transcription (Latin):
sca declinat: nec misceri pocert̃ uera uanis. eter¬
na caducis. sp̃ualia corꝑalib sumina imis: ut
pariter sapias quȩ sursũ sunt. & que suꝑ terrã.
Felices nimiũ uiri illi. ꝑ qͦs diũca legit᷑ ascensio pre¬
signata: enoch raptꝰ & tͣnslatꝰ helẏas. felices plane
q̃ soli iã deo uinunt: soli uacant. intelligendo. di¬
ligendo. fruendo. Neq enĩ corpora que corrũ pant᷑.
illas aggrauant animas. aut terrena inhabitatio
sensus eoꝵ tanqͥ multa cogitantes depͥmit: qͥ cũ
deo ambulasse noscunt᷑. Factũ est impedimentũ
om̃e de medio. occasio uniuersa sublata: materia
nulla relicta est. que eoꝵ affectũ aggrauet. uł de¬
pͥmat intellectũ. Nã & pͥorẽ ob hoc raptũ scͥpt᷑a
memorat. ne forte uincat malicia sapientiã: &
tari. Nobis autẽ unde in hiis tenebris ueritas.
unde caritas in hoc scło nequã: in hoc mundo. qͥ
positꝰ est in maligno: Putas erit qͥ intellectũ il¬

Expanded text:
sancta declinat; nec misceri poterunt vera vanis, aetersancta declinat; nec misceri poterunt vera vanis, aeterna caducis, spiritualia corporalibus, summa imis, ut pariter sapias quae sursum sunt, et quae super terram. 9. Felices nimirum viri illi, per quos Dominica ascensio signata, Enoch raptus , et translatus Elias . Felices plane, qui soli jam Deo vivunt, soli vacant intelligendo, diligendo, fruendo. Neque enim corpora quae corrumpuntur, illas aggravant animas, aut terrena inhabitatio sensus eorum, tanquam multa cogitantes deprimit, qui cum Deo ambulasse noscuntur. Factum est impedimentum omne de medio, occasio universa sublata, materies nulla relicta est, quae eorum affectum aggravet, vel deprimat intellectum. Nam et priorem ob hoc raptum Scriptura commemorat, ne forte vincat malitia sapientiam, et tari . 10. Nobis autem unde in his tenebris veritas, unde charitas in hoc saeculo nequam, in hoc mundo, qui totus positus est in maligno? Putas, erit qui intellectum il
Abbreviated transcription (Latin):
& exercitii sp̃ualis leuare studeamꝰ ad dm̃. Om̃s ni
fallor que siisũ sunt quęrimꝰ intellectu fidei & iu¬
dicio racionis. s ñ eque forsitan sapimꝰ om̃s quȩ
sursũ sunt: tanqͣm mescati hiis quȩ sunt suꝑ cer¬
rã uiolento qͦdã prȩuidicio affectionis. Tude enĩ
ea quã pauloante ostendimꝰ. animoꝵ tanta diuer¬
sitas: disparilitas studioꝵ conuersationũ dissi¬
militudo: Ande sp̃ualis gr̃ȩ inopia tanta qͥb̾dã.
cũ aliis copia tanta exuberet: Profecto nec auarꝰ
nec inops est. gr̃ẽ distributor. s ubi uacua uasa
desunt. oleũ stare necesse est. Undiq sese ingerit
amor mundi. cũ consolationib immo desolatio¬
nib suis: obseruiat adit̾. ꝑ fenestras irruit. mentẽ
occupat. s ñ eꝰ qui dixit. renuit consolari am¬
ma mea. memor fui dei & delectatꝰ sum. Preoccu¬
patũ nẽpe secłarib desiderũs ammũ delectatio

Expanded text:
et exercitii spiritualis levare studeamus ad Deum. Omnes, ni et exercitii spiritualis levare studeamus ad Deum. Omnes, ni fallor, quae sursum sunt quaerimus intellectu fidei et judicio rationis; sed non aeque forsitan sapimus omnes quae sursum sunt, tanquam inescati his quae sunt super terram, violento quodam praejudicio affectionis. Unde enim ea, quam paulo ante ostendimus, animorum diversitas, tanta disparilitas studiorum, conversationum tanta dissimilitudo? Unde spiritualis gratiae inopia tanta quibusdam, cum aliis copia tanta exuberet? Profecto nec avarus, nec inops est gratiae distributor; sed ubi vacua vasa desunt, stare oleum necesse est. Undique sese ingerit amor mundi: cum consolationibus, imo desolationibus suis observat aditus, per fenestras irruit, mentem occupat, sed non ejus qui dixit: Renuit consolari anima mea; memor fui Dei, et delectatus sum . Praeoccupatum nempe saecularibus desideriis animum delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
ta inferno penitꝰ appropinqͣre uidet᷑: dũ incellec¬
tu affectui. & affectu intellectui repugnance. ne¬
cesse habent mittere manũ ad oꝑa fortiũ. qͥ cibo
fortiũ minime sustentant᷑. socii plane tͥbulatio¬
nis. s ñ consolationis: Exurgamꝰ obsecro qͥcũq
eĩmodi sumꝰ. resarciamꝰ animas. sp̃m recolligamꝰ.
abicientes ꝑniciosã tepiditatẽ. & si ñ qͥa ꝑiculosa
est. & do solet ut interdũ miserabiliter plangimꝰ
etiã uomicũ ꝓuocare: certe qͥa molestissima est
plena miseriȩ & doloris: & inferno plane ꝓxima.
umbra mortis uire censet᷑. Si querimꝰ que sursũ
sunt: etiã saꝑe & p̾libare interim studeamꝰ. Forte
enĩ poterit intellectui & affectui ñ inconuenient᷑
aptari. qͦd & querere quȩ sursũ sunt. & saꝑe admo¬
nemͣ: tit in pͥncipalib quẽadmodũ supͣdictũ est
membris siuis. corda nr̃a manib qͥb dã pii conatͦ.

Expanded text:
vita inferno penitus appropinquare videtur, dum intellecvita inferno penitus appropinquare videtur, dum intellectu affectui, et affectu intellectui repugnante, necesse habent mittere manum 925 ad opera fortium, qui cibo fortium minime sustentantur, socii plane tribulationis, sed non consolationis? Exsurgamus, obsecro, quicunque hujusmodi sumus, resarciamus animas, spiritum recolligamus, abjicientes perniciosam tepiditatem, etsi non quia periculosa est, et Deo solet, ut interdum miserabiliter plangimus, etiam vomitum provocare; certe quia molestissima, plena miseriae et doloris, inferno plane proxima, et umbra mortis jure censetur. 8. Si quaerimus quae sursum sunt, etiam sapere et praelibare interim studeamus. Forte enim poterit intellectui et affectui non inconvenienter aptari, quod et quaerere quae sursum sunt, et sapere admonemur, ut in principalibus, quemadmodum supra dictum est, membris suis nostra corda manibus quibusdam pii conatus
Abbreviated transcription (Latin):
tere potes. inom̃ib fere religiosis congrega¬
tionib uitos repletos consolatione suꝑ habun-¬
dantes gaudio. iocundos semꝑ & hilares. feruentes
sp̃u. die ac nocte meditantes in lege dei. cre-¬
bro suspicientes in cȩlũ. & puras manꝰ in oratio¬
ne leuantes. sollicitos obseruatores conscientiȩ.
& deuotos sectatores bonoꝵ oꝑum: qͥb amabi¬
us disciplina. dulce ieiuniũ. iugiliȩ breues. labor
manuũ delectabilis: & uniuersa deniq conuersa¬
tionis huiꝰ austeritas. refrigeriũ iudeat᷑. Contra
sane inuenire est homines pusillanimes & remis¬
sos. deficientes sub onere. uirga & calcarib indi¬
gentes: quoꝵ remissa leticia pusillanimis tͥsticia
est. quoꝵ breuis & rara compunctio. animalis
cogitatio. tepida conuersatio: quoꝵ obedientia
sine deuocione. sermo sine gircũspectione. oratio si¬
nat ratio. uix disciplina cohercet. Non tͥ hoꝵ u

Expanded text:
tere potes in omnibus fere religiosis congregatere potes in omnibus fere religiosis congregationibus viros repletos consolatione, superabundantes gaudio, jucundos semper et hilares, ferventes spiritu, die ac nocte meditantes in lege Dei, crebro suspicientes in coelum, et puras manus in oratione levantes, sollicitos observatores conscientiae, et devotos sectatores bonorum operum: quibus amabilis disciplina, dulce jejunium, vigiliae breves, labor manuum delectabilis, et universa denique conversationis hujus austeritas refrigerium videatur. Contra sane invenire est homines pusillanimes et remissos; deficientes sub onere, virga et calcaribus indigentes: quorum remissa laetitia, pusillanimis tristitia est: quorum brevis et rara compunctio, animalis cogitatio, tepida conversatio: quorum obedientia sine devotione, sermo sine circumspectione, oratio sinat ratio, vix disciplina coercet. Nonne tibi horum
Abbreviated transcription (Latin):
Sic sic assligi plangimꝰ miseros: qui corporalit̾ inter
uos conuersances illuminati forte similit̾. s dissi¬
milit̾ inueniunt᷑ affecti. Incelligunt parit̾ bona
que faciant: s ñ parit̾ diligunt incellecta. Nã de
ignorantia fr̃s quenã excusio uobis. qͥb nunqͣm
doctͥna celestis. nunqͣm diuina lectio. nunqͣm sp̃u¬
alis eruditio deest: Quecũq st̃ uera. quecũq pu¬
dica. quecũq iusta. quecũq amabilia. quecũq bo¬
nȩ fame. siqͥ uirtꝰ. siqͣ laus disciplinȩ. hec discitis
& accipitis. hec audicis parit̾ & uidetis. in exẽplis
iudelicet & uerbis eoꝵ qͥ int̾ uos sunt ꝑfecti: quoꝵ
& exhortatio & conuersatio pleniꝰ erudit uiuer¬
sos. Utinã autẽ hȩc ut intellectũ admonent. mo¬
ueant & affectũ: ne sit intꝰ amarissima contradic¬
tio. & diuisio molestissima: dũ hinc qͥd ẽ sursum
trahim̃. s retrahim̃ inde deorsũ. Nimirũ aduer¬

Expanded text:
Sic, sic affligi plangimus miseros, qui corporaliter inter Sic, sic affligi plangimus miseros, qui corporaliter inter nos conversantes, illuminati forte similiter, sed dissimiliter inveniuntur affecti. Intelligunt pariter bona quae faciant, sed non pariter diligunt intellecta. Nam de ignorantia, fratres, quaenam excusatio nobis, quibus nunquam doctrina coelestis, nunquam divina lectio, nunquam spiritualis eruditio deest? Quaecunque vera sunt, quaecunque pudica, quaecunque justa, quaecunque amabilia, quaecunque bonae famae; si qua virtus, si qua laus disciplinae, haec discitis et accipitis, haec auditis pariter et videtis, in exemplis videlicet et verbis eorum qui inter vos sunt perfecti, quorum ex exhortatio, et conversatio plenius erudit universos. Utinam autem haec, ut intellectum admonent, moveant et affectum! ne sit intus amarissima contradictio, et divisio molestissima, dum hinc quidem sursum trahimur, sed retrahimur inde deorsum. 7. Nimirum adver
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna illa ierłm colligant᷑. cuiꝰ participatio eiꝰ in id¬
ipsũ: ubi ñ tantũ singłi s & om̃s parit̾ incipiant
habitare fr̃s in unũ: ñ mͦ scilicet ñ diuisi in se¬
mecipsis. s nec int̾ seipsos. Ecce enĩ ut tanqͣm pͥn¬
cipalia cordis ipsiꝰ membra distinguã. est intellec¬
tus in nob̃. est & affectꝰ. & hii qͦq sepiꝰ sibi inuicẽ
aduersantes: ut alter summa pet̾e alt̾ appetere
infia uideat̃. Quantꝰ uero is dolor. qͣm grauis
animȩ cruciatꝰ. dũ sic distrahit᷑ sic dilacerat᷑. sic
abrũpit᷑a seͥpsa. uł ex ea saltẽ quã om̃ib exꝑiri
in ꝓmptu est corporis scissions comciat: siqͥs in
suo sp̃u animaduertere ꝑmeiosa & piculosa insen¬
sibilitate neglexit. Distrahunt᷑ hominũ crara & lon¬
gioris obice ligi remouent᷑ ab inuicẽ pedes. & dũ
cutis adhuc integia manec. qͥs tam̃ ille est cruciat᷑:

Expanded text:
superna illa Jerusalem colligantur, cujus participatio ejus in idsuperna illa Jerusalem colligantur, cujus participatio ejus in idipsum: ubi non tantum singuli, sed et omnes pariter incipiant habitare in unum, non modo scilicet non divisi in semetipsis, sed nec inter seipsos. Ecce enim ut tanquam principalia cordis ipsius membra distinguam, est intellectus in nobis, est et affectus; et hi quoque saepius sibi invicem adversantes, ut alter summa petere, alter appetere infima videatur. Quantus vero is dolor quam gravis animae cruciatus, dum sic distrahitur, sic dilaceratur, sic abrumpitur a seipsa, vel ex ea saltem, quam omnibus experiri in promptu est, corporis scissione conjiciat, si quis in suo spiritu animadvertere perniciosa et periculosa insensibilitate non neglexerit. Distrahuntur hominum crura, et longioris obice ligni removentur ab invicem pedes; et dum adhuc cutis integra manet, quis tamen ille est cruciatus? 6.
Abbreviated transcription (Latin):
consurge. coascende: qͦd est. declina a malo & fac
bonũ. inquire pacẽ & ꝑsequere eã. Sic nimirũ
paulus in actib apłoꝵ de continentia & iusticia
& spe uitȩ eternȩ memorat᷑ docuisse discipłos: sic
ueritas ipsa monet in englo lumbos precingete.
lucernas acendere: & dcuniceps hominib expectan¬
tib dñm suũ similes inueniri. Cȩterũ gemina
quȩlã si bene aduertistis ascensio nobis ab apło
commñdat᷑. in eo qͦd & quererȩ & sape monuit ñ
infima s suꝑna. Quã fortasse distinctionẽ. ne ipse
qͦꝙ ꝓpħa preterisse om̃ino uidebit dicens. inqͥre
pacẽ & ꝑsequere eã: ut hoc sit pacẽ seqͣndã querere
ꝑseqͥ inqͥsitã. qͦd est sapienda querere. qͥsita saꝑt. que
sursũ sunt. ñ quȩ suꝑ terrã. Nimirũ donec diuisa
sunt corda nr̃a. & multos interĩ sinus inueniunt᷑
habere. nec sibi om̃ino coherere uident᷑. uł parti¬
culatĩ ea & m̃bratĩ qͦdammꝰ leuare necesse est. ut in

Expanded text:
conresurge, coascende: quod est: Declina a malo, et fac bonum, inquire pacem, et persequere eam . Sic nimirum Paulus in Actibus apostolorum de continentia, et justitia, et spe vitae aeternae memoratur docuisse discipulos . Sic Veritas ipsa monet in Evangelio praecingere lumbos, lucernas accendere, et deinceps hominibus exspectantibus Dominum suum similes inveniri . 5. Caeterum gemina quaedam, si bene advertistis, ascensio nobis ab Apostolo commendatur, in eo quod et quaerere, et sapere monuit, non infima, sed superna. Quam fortasse distinctionem nec ipse quoque Propheta praeteriisse omnino videbitur, dicens: Inquire pacem, et persequere eam, ut hoc sit pacem sequendam quaerere, persequi inquisitam, quod est sapienda quaerere, quaesita sapere, quae sursum sunt, non quae super terram. Nimirum donec divisa sunt corda nostra, et multos interim sinus inveniuntur habere, nec sibi omnino cohaerere videntur; vel particulatim ea et membratim quodam modo levare necesse est, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatis illũ illã sꝑare gr̃am sp̃s uehem̃tis:
quã ut ueritas ipsa testat᷑. ne cũ ipsa quidẽ uer¬
bi carne ꝑciꝑe ullatenꝰ apłi pocuert̃: Errat
om̃ino: siqͥs cȩlestẽ illã dulcedinẽ huic cineri. diu¬
nũ illud balsamũ huic ueneno. charismata illa
sp̃s misceri posse huiꝰmodi illecebris arbitrat᷑. Pal¬
los ñ ei diuersoria placent: in medio stat. disci¬
lectat᷑. Usq qͦ miser diuerticła captas. & consola¬
tiones ꝓpͥe uoluntatis tanto labore queritas. tan¬
to rubore mendicas: Et qͥd facio inqͥs: E ice
ancillã & filiũ eiꝰ ñ enĩ heres erit filiꝰ an cille cũ
filio libere. Nulla ut dictũ est conuencio uerita¬
ti & uanitati. luci & tenebris. sp̃ui & carur: igni
& tepiditati. Sed dũ illa morat᷑ inqͥes: sine aliqua
consolatione ẽẽ ñ possũ. Immo tiero si morã fece

Expanded text:
voluptatis illum, illam sperare gratiam Spiritus vehementis, voluptatis illum, illam sperare gratiam Spiritus vehementis, quam, ut Veritas ipsa testatur, nec cum ipsa quidem Verbi carne percipere ullatenus apostoli potuerunt? Errat omnino, si quis coelestem illam dulcedinem huic cineri, divinum illud balsamum 927 huic veneno, charismata illa spiritus misceri posse hujusmodi illecebris arbitratur. Fallos, non ei diversoria placent. In medio stat; id est discilectatur. Usquequo, miser, diverticula captas, et consolationes propriae voluntatis tanto labore quaeritas, tanto rubore mendicas? Et quid facio, inquis? Ejice ancillam, et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae . Nulla, ut dictum est, conventio veritati et vanitati, luci et tenebris, spiritui et carni, igni et tepiditati. 14. Sed dum ille moratur, inquies, sine aliqua consolation
Abbreviated transcription (Latin):
raclitꝰ ñ ueniet. Grande mysteriũ fĩs mei. Quid
enĩ sibi uult. nͥ ego abiero. paraclit̾ ñ ueniet Ita¬
ne inuisa paraclito p̾sentia xͥ aut contuberniũ
nuntiante cognouimꝰ. ne concipi qͥdẽ nͥ eo suꝑue¬
mente potuerit: Qͥd est ergo. nisi ego abiero para¬
ditꝰ ñ ueniet: Nisi carnis presentia tir̃is subtraha¬
tͣ aspectib sp̃italis gr̃e plenitudinẽ occupata meis
ñ adinittit. ñ recipit animꝰ. ñ capit affectꝰ. Quid
uobis udec᷑ fr̃s: Si hec ita sunt: immo qͥa ita suał.
audeat qͥs de cet̾o phantasticis qͥb dã illecebris de¬
ditꝰ sectans lenocinia carnis sue. carnis utiq pecta¬
tͥcis. genite in peccatis. assuete peccatis. in qͥ deniq
bonũ ñ est: illũ parit̾ expedare paraclitũ : Aude¬
at in quã qͥ huic sterqͥlinio semꝑ inheret. qͥ car¬
nẽ fouet. in carne seminat. carnẽ sapit. illã niebil¬
ominꝰ consolationẽ suꝑne iusitationis. correntẽ

Expanded text:
t ad vos . Grande mysterium, fratres mei. Quid enim sibi vult: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet? Itane invisa Paracleto praesentia Christi, aut contubernium nuntiante cognovimus, nec concipi quidem, nisi eo superveniente potuerit? Quid est ergo: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet? Nisi carnis praesentia vestris subtrahatur aspectibus, spiritualis gratiae plenitudinem occupata mens non admittit non recipit animus, non capit affectus? 13. Quid vobis videtur, fratres? Si haec ita sunt, imo quia ita sunt, audeat quis de caetero phantasticis quibusdam illecebris deditus, sectans lenocinia carnis suae, carnis utique peccatricis, genitae in peccatis, assuetae peccatis, in qua denique bonum non est, illum pariter exspectare Paracletum? Audeat, inquam, qui huic sterquilinio semper inhaeret, qui carnem fovet, in carne seminat, carnem sapit; illam nihilominus consolationem supernae visitationis, torrentem
Abbreviated transcription (Latin):
quod duplicati utiq sp̃s opꝰ fuit Quos enĩ uer
intellectu adimpleuerat corda eoꝵ. adueniens utiq
postinodũ ignis diuinꝰ & inueniens iã receptacła
munda. infudit uberiꝰ dona charismatũ. & in sp̃i¬
talẽ om̃ino mutauit amorẽ: ut accensa in eis
caritas fortis ut mors. iã ñ mͦ fores. s ne ipsa qͥdẽ
ora ꝓpt̾ metũ udeoꝵ claudere dignaret᷑. C ui
nos gr̃e ꝓ nr̃ȩ exiguitatis modulo p̃parantes. ex¬
inanire. ꝑ om̃ia nosmetipsos & a delectationib
miseris & caducis consolationib euatuare studea¬
mꝰ dilectissum corda nr̃a: maximeq nunc instan
te die festo. & feruentiꝰ & fiducialiꝰ unanmiter ꝑse¬
ueremꝰ in oratione: ut sua nos usitatione. sua con¬
solatione & confirmatione dignet᷑ sp̃s ille benig¬
nus. sp̃s dulcis. sp̃s fortis. infirma roborans. asꝑa
planans. corda  purificans: qͥ cũ patre &
filio idipsũ. ẜ ñ isipse est: ut ges tinũ. & unum¬
esse tres. uerissime ꝓrsus & fidelissime cacholica

Expanded text:
quod duplicati utique spiritus opus fuit. Quos enim Verbintellectu adimpleverat corda eorum; adveniens utique postmodum ignis divinus, et inveniens jam receptacula munda, infudit uberius dona charismatum, et in spiritualem omnino mutavit amorem, ut accensa in eis charitas fortis ut mors, jam non modo fores, sed ne ipsa quidem ora propter metum Judaeorum claudere dignaretur. Cui nos gratiae pro nostrae exiguitatis modulo praeparantes, exinanire per omnia nosmetipsos, et a delectationibus miseris, et caducis consolationibus evacuare studeamus, dilectissimi, corda nostra; maximeque instante nunc die festo, et ferventius, et fiducialius unanimiter perseveremus in oratione, ut sua nos visitatione, sua consolatione et confirmatione dignetur Spiritus ille benignus, spiritus dulcis, spiritus fortis, infirma roborans, aspera planans, corda purificans: qui cum Patre et Filio idipsum, sed non is ipse est: 928 ut tres unumesse verissime prorsus et fidelissime catholica
Abbreviated transcription (Latin):
aures que uerba uitȩ ab ipsiꝰ incarnati uerbi
ore ꝑciꝑe merebant᷑: quib enarrabat tinigenitꝰ
qͥ est in sinu paiͥs. & nota faciebat quecũq au¬
disset a patre: ut fluenta doctrine celestis ab ip¬
suis ueritatis purissimo fonte haurirent: uimi¬
uersis postiodũ gentib ꝓpinanda. immoeruc¬
tilanda potarent. Quid mirũ fr̃s si implebat
tͥsticia cor eoꝵ. cũ ab eis sese ꝓnuntiaret iturũ:
&e adderet. quo ego uado uos ñ potestis uenire
mͦ: Qͥd i concuterent᷑ uscera. turbaret᷑ affetꝰ.
besitaret animꝰ. hereret uultꝰ. paueret auditꝰ.
nec om̃ino eqͣnimiter discessionis eiꝰ sermo posset
adiniti: ut relinqueret eos. ꝓ qͦ om̃ia reliqͥsserĩ:
Ceterũ ñ ut maneret in carne. s ut tͣnsferret᷑ adi
sp̃m. totꝰ ab eo in illã carnẽ discipłoꝵ fuerat col-¬
lectꝰ. affectꝰ: ut dicere eẽt aliqͣndo. & si cognouimꝰ

Expanded text:
e ab ipsius incarnati Verbi ore percipere merebantur, quibus enarrabat Unigenitus qui est in sinu Patris, et nota faciebat quaecunque audisset a Patre: ut fluenta doctrinae coelestis ab ipsius Veritatis purissimo fonte haurirent, universis postmodum gentibus propinanda, imo eructanda potarent. 12. Quid mirum, fratres, si implebat tristitia cor eorum, cum ab eis sese pronuntiaret iterum, et adderet: Quo ego vado, vos non potestis venire modo? Quidni concuterentur viscera, turbaretur affectus, haesitaret animus, haereret vultus, paveret auditus, nec omnino aequanimiter discessionis ejus sermo posset admitti, ut relinqueret eos, pro quo omnia reliquissent? Caeterum non ut maneret in carne, sed ut transferretur ad spiritum, totus ab eo ut illam carnem discipulorum fuerat collectus affectu
Abbreviated transcription (Latin):
tiorẽ. & resurrectionis dignitas altiorẽ expecit gra¬
dũ: sequam̃ etiã ascendentẽ. querere indelicet &
saꝑe que sursũ sunt: ubi ille est: ñ que suꝑ terrã.
Queris qͥs ille sit locus: Audi apłm. Que sursũ snt
inqͥt ierłm libera est: quȩ est mater nr̃a. Cis scire

Expanded text:
tiorem, et resurrectionis dignitas altiorem expetit gradum: sequamur etiam ascendentem, quaerere videlicet et sapere quae sursum sunt ibi ille est, non quae super terram. Quaeris quis ille sit locus? Apostolum audi: Quae sursum est, inquit, Jerusalem libera est, q
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ uenire: ne deficiat & damnet᷑. Nimirũ
si in hac tam infirma uoluntate induceret᷑.
in eã quȩ supͣ ipsũ est temptationẽ. nec uolun¬
tas roboraret᷑. qͥs illũ dubitet defecturũ. nega¬
turũ. & si m eo mori contigerit. etiã condẽnan¬
dũ: Qui enĩ erubuerit me corã hominibꝰ. eru¬
bescã & ego eũ ait dñs corã angłis dei. In ea gͥ
imꝑfecta uoluntate in q̃ saluat̃. ubi deest facul
uł opꝰ defectionis. Idẽ uͦ & in ignorantia pos¬
set accidere. Emulem̃ ꝓuide caritatẽ. & sectem̃
bona oꝑa fr̃s mei: nec infirmitatis. nec igno¬
rantiȩ peccata. ullomͦ paruipendentes. magis
autẽ solliciti & timorati agamꝰ gr̃as benignis¬
simo & largissimo saluatori: qͥ humanȩ salu¬
tis occasiones tã copiosa caritate ꝑqͥrit. ut in
hiis uoluntatẽ & opꝰ. in hiis sine oꝑe uolunta

Expanded text:
tationem venire, ne deficiat et damnetur. Nimirum tationem venire, ne deficiat et damnetur. Nimirum si in hac tam infirma voluntate induceretur in eam, quae supra ipsum est, tentationem, nec voluntas roboraretur; quis illum dubitet defecturum, negaturum, et, si in eo mori contigerit, etiam periturum? Qui enim erubuerit me coram hominibus, erubescam et ego eum, ait Dominus, coram angelis Dei . In ea igitur imperfecta voluntate, in qua savel opus defectionis. Idem vero et in ignorantia posset accidere. Aemulemur proinde charitatem, et sectemur bona opera, fratres mei, nec infirmitatis, nec ignorantiae peccata ullo modo parvipendentes. Magis autem solliciti et timorati, agamus gratias benignissimo et largissimo Salvatori, qui humanae salutis occasiones tam copiosa charitate perquirit, ut in his voluntatem et opus, in
Abbreviated transcription (Latin):
laus: donec ueniat qͥ dicat. sinite paruulos ue
nire ad me. qͥa taliũ est regnũ cȩloꝵ: & pax
hominibꝰ etiã sine uoluntatis usu. in sacͣmen¬
oꝑe contentiosis solent disputationibꝰ conrixa¬
ri. considerent & adu̾tant neutrũ negligi
oportere. ubi ñ uidet᷑ deesse facultas: p̾sertim
cũ utrũq sine altero ubi tam̃ facultas deest. ñ
mͦ salutẽ conferre possit. s etiã sc̃itatẽ. S & hoc
qͦq firmiter teneant. ꝓdesse qͥdẽ opꝰ sine uolun
tate. ñ autẽ contͣ uoluntatẽ: ut unde saluan-¬
t᷑ infantes. inde magis damnent᷑ ficte acce¬
dentes. Nichilominꝰ sane in qͥbꝰdã uoluntas
sine oꝑe sufficere est. ñ autẽ cont̃ opꝰ. Cierbi
causa rapit᷑ qͥs in bona uoluntate. s necdũ
ꝑfecta: necdũ idonea martyriũ sustinere.
Quis illi audeat ꝓ hac inꝑfectione negare sa¬
lutẽ: forte enĩ ꝓpt̾ea ñ sinit᷑ in illã grauẽ tẽp¬

Expanded text:
laus, donec veniat qui dicat: Sinite parvulos ad laus, donec veniat qui dicat: Sinite parvulos ad me venire, quia talium est regnum coelorum ; et pax hominibus, etiam sine voluntatis usu in sacramenoluntate contentiosis solent disputationibus corrixari; considerent et advertant neutrum negligi oportere, ubi non videtur deesse facultas, praesertim cum utrumque sine altero ubi tamen facultas deest non modo salutem conferre possit, sed etiam sanctitatem. Sed et hoc quoque firmiter teneant, prodesse quidem optamen contra voluntatem; ut unde salvantur infantes, inde magis damnentur ficte accedentes. Nihilominus sane in quibusdam voluntas sine opere sufficiens est, non autem contra opus. Verbi causa, rapitur quis in bona quidem voluntate, sed necdum perfecta, necdum idonea martyrium sustinere: quis illi audeat pro hac imperfectione negare salutem? Forte enim propterea non sinitur in illam gravem ten
Abbreviated transcription (Latin):
tyriũ illis sufficeret ad sc̃itatẽ: Si quęris eoꝵ
apud diñ meritũ ut coronarent᷑. qͣre & apud
herodẽ cͥmina ut trucidarent᷑. An forte mi¬
nor xͥ pietas quã herodis impietas: ut ille qͥ¬
dẽ potuerit innoxios neci dare. xp̃c ñ potue¬
rit. ꝓpt̾ se occisos coronare: Sit gͦ scephanꝰ mar¬
tyr apud homines cuiꝰ uoluntaria passio eui¬
dent̾ apparuit. in eo uł maxime qͦd in ipso
poree passionis. int̾ne cõpassionis affectꝰ. ut
illoꝵ magis scelera quã sua uulnera plange¬
ret: sit ioħes apud angłos martyr. qͥbꝰ canquã
sp̃ualibꝰ creat᷑is sp̃ualia deuotionis ciꝰ signa
certiꝰ innotuerunt. Ceterũ hii sunt plane
martyres tui d̾s: ut in qͥbꝰ nec homo nec angłs
meritũ inuenit. singłaris tuȩ p̾rogatiua gr̃ȩ
euidentiꝰ comm̃det᷑. Ex ore ufantiũ & lacten¬
tiũ ꝑfecisti laudẽ. Gła in excelsis aleo angłi
dicunt: & in t̾ra pax hominibꝰ bone uolunta¬
tis. Magna qͥdẽ s audeo dicere nec dũ ꝑfecta

Expanded text:
tyrium illis sufficeret ad sanctitatem. Si quaeris eorum apud Deum merita, ut coronarentur, quaere et apud Herodem crimina, ut trucidarentur. An forte minor Christi pietas, quam Herodis impietas, ut ille quidem potuerit innoxios neci dare, Christus non potuerit propter se occisos coronare? Sit ergo Stephanus martyr apud homines, cujus voluntaria passio evidenter apparuit in eo vel maxime, quod in ipso poreae passionis internae compassionis affectus; ut illorum magis scelera, quam sua vulnera plangeret. Sit Joannes apud angelos 788 martyr, quibus, tanquam spiritualibus creaturis, spiritualia devotionis ejus signa certius innotuerunt. Caeterum hi sunt plane martyres tui, Deus, ut in quibus nec homo nec angelus meritum invenit, singularis tuae praerogativa gratiae evidentius commendetur. Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . Gloria in excelsis Deo, angeli dicunt, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Magna quidem, sed, audeo dicere, necdum perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
petrus. & si ñ om̃ino sicut petaꝰ. Quod enĩ sic
mansit. ut ñ etiã passione corporea dñm se¬
queret᷑. diuini fuit consilii. sicut ipse ait: sic
eũ uolo manere donec ueniã. Ac si dicat: ciult
quidẽ & ipse seqͥ. s ego eũ sic uolo manere.
An uero de innocentũ coronis qͥs dubitat: Iue
ꝑ ip̃o trucidatos infantes dubitet int̾ martytes
coronari: qͥ regeneratos in xp̃o ñ credit int̾ ad¬
optionis filios numerari. Alioqͥn qͣndo coe¬
phibere. ñͥ meliꝰ eis aliqͥd ꝓuideret: ut qͣmad¬
modũ cȩt̾is infantibꝰ tẽ quidẽ cͥcũcisio. ñc̃ uͦ

Expanded text:
Petrus, etsi non omni modo sicut Petrus. Quod enim sic Petrus, etsi non omni modo sicut Petrus. Quod enim sic mansit, ut non etiam passione corporea Dominum sequeretur, divini fuit consilii, sicut ipse ait: Sic eum volo manere donec veniam ; ac si dicat: Vult quidem et ipse sequi, sed ego sic eum volo manere. 2. An vero de Innocentium coronis quis dubitet? Ille pro Christo trucidatos infantes dubitet inter martyres coronari, qui regeneratos in Christo non credit inter adoptionis filios numerari. Alioquin quando coaeprohibere, nisi melius aliquid eis provideret? ut, quemadmodum caeteris infantibus tunc quidem circumcis
Abbreviated transcription (Latin):
s copiose diffundit. & nom̃ &
gr̃am scĩtatis. Numnirũ inde stephanꝰ sc̃s. inde
iołis sc̃s. inde sc̃i etiã inuocentes. Utili ꝑmde
comitat᷑: ut ñ modo int̾ contiguas sollẽpnita¬
tes deuotio contigua ꝑseueret: s & fructꝰ dĩcȩ
natiuitatis ex inde nobis uelut ex qͣdã ꝑsecu¬
tione eudentiꝰ innotescat. Siqͥdẽ aduertere est
in hiis tͥbꝰ sollemnitatibꝰ tͥplicẽ qͣndã speciem
Habemꝰ in beato stephano martyrii simul & op
& uoluntatẽ: habemꝰ solã uoluntatẽ in beato
ioħe. solũ in beatis innocentibꝰ opꝰ. Biberunt
om̃s hii calicẽ salutaris: aut corꝑe simul & sp̃u.
aut solo sp̃u. aut corꝑe solo. Calicẽ qͥdẽ meũ
ret sequere me. euidenter eũ ad unitationem
passionis suȩ ꝓuocans. conu̾sus ille uidit dis¬
cipłm quẽ diligebat iħc seqͤntẽ. ñ tam gressu
corꝑis quã ꝓmpte deuotionis affectu. Et bibit
gͦ ioħes calicẽ salutaris. & secutꝰ est dñm sicut

Expanded text:
sed copiose diffundit et nomen et gratiam sanctitatis. Nimirum inde Stephanus sanctus, inde Joannes sanctus, inde sancti etiam Innocentes. Utili proincomitatur: ut non modo inter continuas solemnitates devotio continua perseveret, sed et fructus Dominicae Nativitatis exinde nobis velut ex quadam prosecutione evidentius innotescat. Siquidem advertere est in his tribus solemnitatibus triplicem quamdam speciem Habemus in beato Stephano martyrii simul et opus et voluntatem: habemus solam voluntatem in beato Joanne; solum in beatis Innocentibus opus. Biberunt omnes hi calicem salutaris, aut corpore simul et spiritu, aut solo spiritu, aut corpore solo. Calicem quidem meum ret: Sequere me, evidenter eum ad imitationempassionis; conversus ille vidit discipulum, quem diligebat Jesus, sequentem, non tam gressu corporis, quam promptae devotionis affectu. Et bibit ergo Joannes calicem salutaris, et secutus est Dominum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
test desideriũ auimȩ: nulla alia preter iusticiã
beatificare animã potest. Cũ ergo repleuerit as̃
concupiscibile nr̃m iusticia. qͥ cqͥd respuere debet
anuna respuet. qͥcqͥd debet concupiscere. concu¬
piscet. & ex om̃ib id magis appecet. qͦd magis sue¬
rit. appetendũ. Merito deniq concupiscibili nr̃o
iusticiã. attribuimꝰ: ex qͦ nimirũ. aut iusti. aut
iniusti reputamͣ. Iã uero quod dicit᷑ in nobis ura¬
scibile. cũ repleuerit illud ds. ꝑfecta erit in nob̾
tͣnqͥllitas. & in sũmã iocunditatẽ atq lȩticiã reple¬
bit᷑ pace diuina. Et uide si ñ hiis tͥb ꝑfecta qͣntũ¬

Expanded text:
test desiderium animae, nulla alia praeter justitiam test desiderium animae, nulla alia praeter justitiam beatificare animam potest. Cum ergo repleverit Deus concupiscibile nostrum justitia; quidquid respuere debet anima, respuet; quidquid debet concupiscere, concupiscet: et ex omnibus id magis appetet, quod magis fuerit appetendum. Merito denique concupiscibili nostro justitiam attribuimus, ex quo nimirum aut justi, aut injusti reputamur. Jam vero quod dicitur in nobis irascibile, cum repleverit illud Deus, perfecta erit in nobis tranquillitas, et in summam jucunditatem atque laetitiam replebimur pace divina. Et vide si non eti
Abbreviated transcription (Latin):
de ipso: sicut ipse ñ aliis fruit᷑. s semetipso. lam
uero quẽadmodũ in nobis habendꝰ sit: & hoc
uel ex parte possumꝰ cogitare. Constat enĩ ani¬
maꝵ triplicẽ ẽẽ natuiã: unde & sapientes mun¬
di huiꝰ. animã humanã rationalẽ. irascibibem.
concupiscibilẽ. ẽȩ̃ tradidert̃. Quã utiq tͥplicẽ.
ium animȩ. ipsa quoq nat᷑a. & cotidiana. exꝑi-¬
menta. nos docent. Potro quẽ admodũ circa
rationale nr̃m. & scientia & ignorantia constat.
tanquã habitꝰ & pͥuatio: sic & circa concupiscibi¬
le. desideriũ & contẽptus: & circa id qͦd dicit᷑ irasci¬
bile. & leticia pariter & ira uersat᷑. Implebit ergo
ds rationale nr̃m lucȩ sapientiȩ: ita ut nichil pe
nitꝰ desit. in illa scientia. Implebit concupiscibile
nr̃m fonte iusticiȩ: ut omĩno desideremꝰ eã. &
ea penitꝰ repleam᷑. Nulla enĩ alia res implere po¬

Expanded text:
non aliunde quam de ipso, sicut et ipse non aliis fruitur, sed semetipso. 5. Jam non aliunde quam de ipso, sicut et ipse non aliis fruitur, sed semetipso. 5. Jam vero quemadmodum in nobis habendus sit, et hoc vel ex parte possumus cogitare. Constat enim animarum triplicem esse naturam. Unde et sapientes mundi hujus animam humanam, rationalem, irascibilem, concupiscibilem esse tradiderunt: quam utique triplicem vim animae ipsa quoque natura et quotidiana experimenta nos docent. Porro quemadmodum circa rationale nostrum, et scientia, et ignorantia constat, tanquam habitus et privatio: sic et circa concupiscibile, desiderium et contemptus: et circa id quod dicitur irascibile, et laetitia pariter, et ira versatur. Implebit ergo Deus rationale nostrum luce sapientiae, ita ut penitus nobis nihil desit in ulla scientia. Implebit concupiscibile nostrum fonte justitiae, ut omnino desideremus eam, et ea penitus repleamur, si
Abbreviated transcription (Latin):
in cieat᷑is. quomͦ in nob̃ habendꝰ. possumꝰ uł ex par¬
te conicere. ex ipsis nimirũ. quas accepimꝰ. iã pri¬
mitiis sp̃s: cognitio autẽ illa om̃mo adhuc nobis
uicognita est: mirabilis facta est confortata est. ut
ñ possimꝰ ad eã. At uero quẽadmodũ in creatis
uidendꝰ sit. possumꝰ aliqͥtenꝰ intelligere: nimirũ
cũ & mͦ uideat᷑ in ipsis. unde. & philosophi apło
teste ꝑ ea quȩ facta sunt. di inuisibilia conspexe
re. Cerũ qͣntũcũq ꝓficiat qͥs intelligendo con¬
spicere. quã potentissime. quã prudentissime.
quã benignissime maiestas ȩterna creet om̃ia.
cuncta regat. ordinec uniuersa: ꝓrsus modicũ
ab eo quod est comprehendit. Ueniec autẽ qͣn¬
do iam ut in precedente sermone diximꝰ. sequam᷑
agnũ quocũq ietit: & in om̃ib consequemͣ crea¬
turis. ut in om̃ib gaudeamꝰ. quod est gaudium

Expanded text:
in creaturis, quomodo in nobis habendus, possumus vel ex parin creaturis, quomodo in nobis habendus, possumus vel ex parte conjicere, ex ipsis nimirum, quas accepimus jam, primitiis spiritus. Cognitio autem illa omnino adhuc nobis incognita est: mirabilis facta est; confortata est, ut non possimus ad eam. At vero quemadmodum in creaturis videndus sit, possumus aliquatenus intelligere, nimirum cum et modo videatur in ipsis: unde et philosophi, Apostolo teste, per ea quae facta sunt, Dei invisibilia co quantumcunque proficiat quis intelligendo conspicere, quam potentissime, quam prudentissime, quam benignissime majestas aeterna omnia fecerit, cuncta regat, ordinet universa; prorsus modicum ab eo quod est comprehendit. Veniet autem, quando jam, ut in praecedenti sermone diximus, sequemur Agnum quocunque ierit, et in omnibus consequemur creaturis, ut in omnibus gaudeamus, quod est gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
licet aut cȩteris creaturis: sed sicut est in semet¬
ipso. Qnde duo illa uelut circũiacentia ẽẽ uiden¬
tur. quȩ p̾diximꝰ. & qͣsi cortex tritici: hȩc uero cog¬
nitio sũma beatitudinis. tratici medulla: adeps
magna est beatitudo illa. tã abscondita est ab
oculis nr̃is: qm̃ nec ocłs uidit. nec auris audiuit.
nec in cor hominis ascendit. qͣnta claritas. qͣnta
suauitas. qͥnta iocunditas maneat nos in illa cog¬
nitione. Pax dei est illa quȩ exuꝑat omnẽ intel¬
lectũ: quantomagis omnẽ sermonẽ nr̃m: Qͦ gͦ
nulli datũ est exꝑiri: nullus conet᷑ effari. Mensu¬
rã ait dñs plenã & confertã. & coagitatã. & suꝑ¬
efsiuentẽ dabunt in sinũ ur̃m. Plenã in uniuer¬
sitatẽ creaturarũ: confertã in interiori homine
nr̃o. coagitatã in exteriori: suꝑeffluentẽ in deo
ipso. Ibi cumulus felicitatis: ibi suꝑeminens gła.

Expanded text:
licet, aut caeteris creaturis, sed sicut est in semetlicet, aut caeteris creaturis, sed sicut est in semetipso. Unde duo illa velut circumjacentia esse videntur quae praediximus, et quasi cortex tritici: haec vero cognitio, summa beatitudinis, tritici medulla, adeps atur . Verum quam magna est beatitudo illa, tam abscondita est ab oculis nostris; quoniam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor 1037 hominis ascendit, quanta claritas, quanta suavitas, quanta jucunditas maneat nos in illa cognitione. Pax Dei est illa, quae exsuperat omnem intellectum; quanto magis omnem sermonem nostrum? Quod ergo nulli datum est experiri, nullus conetur effari. Mensuram, ait Dominus, plenam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinus sitate creaturarum, confertam in interiore homine nostro, cogitatam in exteriore, supereffluentem in Deo ipso. Ibi cumulus felicitatis, ibi supereminens glo
Abbreviated transcription (Latin):
plationis. Unde & beatꝰ ioh̃s in epła sua. nunc
inqͥt filii di sumꝰ. s ñdũ apparuit qͥd erimus.
q sponsã in cantico canticoꝵ. fiducialiter loqͥn¬
tẽ: & spe quidẽ iã suꝑ altare locatã. Leua in
qͥt eiꝰ haud dubiũ qͥn sponsi sub capite meo: &
aextera illiꝰ amplexabit᷑ me. TRanscenait enĩ
beata amina xͥ incarnationẽ. & humanitatẽ.
quȩ niinirũ leua eiꝰ iure uocat᷑: ut diuinitatẽ
ac maiestatẽ eiꝰ quã ñ incongrue dexterã nomi¬
nat sublimiꝰ contẽplet᷑. Tr iplicit̾ enĩ fĩs in ȩter¬
na illa & ꝑfecta beatitudine fruemͣ deo: tuden¬
tes eũ in om̃ib creat̾is. habentes eũ in nob̾ ipsis.
& qͦd hiis om̃ib in effabilit̾ iocundiꝰ sit atq bea¬
tius ipsã qͦq cognoscentes in semetipsa tͥnitatẽ.
& głam illã sine ullo eniginate mundo cordis
oculo contemplaniss. In hoc enĩ erit uita et̃na.¬
mꝰ dm̃ sicuti est: idest ñ mͦ sicut in est nobis. uide¬

Expanded text:
plationis. Unde et beatus Joannes in Epistola sua: Nunc, inquit, filii Dei sumus, sed nondum apparuit quid erimus; ique sponsam in Cantico canticorum fiducialiter loquentem, et spe quidem jam super altare locatam. Laeva ejus, haud dubium quin sponsi, sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Transcendit enim beata anima Christi incarnationem et humanitatem, quae nimirum laeva ejus jure vocatur; ut divinitatem ejus et majestatem ejus, quam non incongrue dexteram nominat, sublimius contempletur. 3. Tripliciter enim, fratres, in aeterna illa et perfecta beatitudine fruemur Deo, videntes eum in omnibus creaturis, habentes eum in nobis ipsis, et quod his omnibus ineffabiliter jucundius sit atque beatius ipsam quoque cognoscentes in semetipsa Trinitatem, et gloriam illam sine ullo aenigmate mundo cordis oculo contemplantes. In hoc enim erit vita aeternamus Deum sicuti est: id est, non modo sicut inest nobis vide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis optulit hostiã preciosiorẽ quã habuit
nimirũ qua preciosior ẽȩ non potuit. Et nos
gͦ faciamꝰ quod possumus. optimũ quod ha¬
bemꝰ offerentes illi quod sumꝰ utiq nosmetipsi.
Iile scipsũ optulit: tu qͥs es qui te offerre cunc¬
teris: Quis inͥ tribuat. ut oblationẽ meã dig¬
netͣ maiestas tanta susciꝑe: duo minuta ha¬
beo dñe. corpꝰ & animã dico. utinã hec tͥ ꝑfecte
possim in sacrificiũ laudis offerre. Bonũ enĩ
mͥ. longeq gloriosius atq utiliꝰ est: ut tͥ magis
offerar. quam deserar mͥ. Nam ad meipsum
iudeus mortuas hostias offerebat: s iam nunc.
uiuo ego dicit dñs nolo mortẽ peccatoris. s ma¬
gis ut conuertat᷑ & uiuat. Non uult dñs mor¬
tẽ incã: & ñ libenter offero illi uitã meã: Hȩc
hostia uiua. Sed in oblatione illa cres fuisse

Expanded text:
pro nobis obtulit hostiam pretiosiorem quam habuit, pro nobis obtulit hostiam pretiosiorem quam habuit, nimirum qua pretiosior esse non potuit: et nos ergo faciamus quod possumus, optimum quod habemus offerentes illi, quod sumus utique nosmetipsi. Ille seipsum obtulit; tu quis es qui te ipsum offerre cuncteris? Quis mihi tribuat, ut oblationem meam dignetur majestas tanta suscipere? Duo minuta habeo, Domine, corpus et animam dico: utinam haec tibi perfecte possim in sacrificium laudis offerre! Bonum enim mihi, longeque gloriosius atque utilius est, ut tibi magis offerar, quam ut deserar mihiipsi. Nam ad meipsum Judaeus mortuas hostias offerebat; sed jam nunc: Vivo ego, dicit Dominus nolo mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat . Non vult Dominus mortem meam; et non libenter offero illi vitam meam? Haec  Sed in oblatione illa Domini tres fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
mero pueroꝵ. Circũcidi uoluit: & ñ multoma¬
gis uelit offerri: Offer filiũ uirgo sacrata. & be¬
nedictũ fructũ uentͥs tui dño representa. Of¬
fer ad nr̃am omniũ reconciliationem. hostiã
scam. deo placentẽ. Om̃ino acceptabit ds pr̃
oblationẽ nouã. & preciosissimã hostiã. de
qua ipse ait: hic est filiꝰ meus dilectꝰ in quo
mͥ bene complacuit. Sed oblatio ista fr̃s satis
deliciata uidet̃: ubi tantũ sistit᷑ dño. redimi¬
tur auibꝰ. & ilico reportat᷑. Ueniet qͣndo non
in templo offeret̃. nec inter brachia symeonis:
Illud erit sacͥficiũ uesꝑtinũ: istud est matutinũ.
Istud quidẽ iocundiꝰ. s illud pleniꝰ. Istud enĩ
tempore natiuitatis. illud iã in plenitudine
ȩtatis. De utroq tam̃ potes acciꝑe qͦd ꝓpħa
prȩdixit: oblatꝰ est qͥa ipse uoluit. Nam & mͦ
oblatꝰ est. ñ qͥa opꝰ habuit. ñ qͥa sub legis ȩdicto

Expanded text:
mero puerorum. Circumcidi voluit, et non multo mamero puerorum. Circumcidi voluit, et non multo magis velit offerri? Offer filium tuum, Virgo sacrata, et benedictum fructum ventris tui Domino repraesenta. Offer ad nostram omnium reconciliationem hostiam sanctam, Deo placentem. Omnino acceptabit Deus Pater oblationem novam, et pretiosissimam hostiam, de qua ipse ait: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Sed oblatio ista, fratres, satis delicata videtur, ubi tantum sistitur Domino, redimitur avibus, et illico reportatur. Veniet, quando non in templo offeretur, nec inter brachia Simeonis, Illud erit sacrificium vespertinum, istud est matutinum. Istud quidem jucundius, sed illud plenius. Istud enim tempore nativitatis, illud jam in plenitudine aetatis. De utroque tamen potes accipere quod propheta praedixit: Oblatus est, quia ipse voluit . Nam et modo oblatus est, non quia opus habuit, non quia sub legis edicto
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiet. ñ humana lege concipiet hominẽ.
s intra uiscera intacta & integra uirũ clau¬
det. ita sane ut intrante & exeunte dño. iuxta
aliũ ꝓpħam porta orientalis clausa iugiter ꝑ¬
scueret. Putas ergo non poterat moueri animꝰ
eiꝰ. & dicere: quid michi opꝰ est purificatione:
Cur abstineã ab ingressu templi: cuiꝰ uterus ne¬
sciens uirũ. templũ factꝰ est sp̃c sc̃i: Cur ñ in¬
grediar templũ. quȩ peꝑi dñm templi: Nichil
in hoc conceptui. nichil in partu impurũ fuit.
nichil illicitũ. nichil pͣgandũ: nimirũ cũ ꝓles
ista fons puritatis sit:. & pͣgationẽ facere uene¬
nt delictoꝵ. Quid in me legalis purificet obser¬
uatio: quȩ purissima facta sũ ipso partu im¬
maculato: Uere õ beata uirgo. uere ñ habes
causam. nec tͥ opꝰ est purificatione: s nunqͥd
filio tuo opꝰ erat circũcisione: Esto inter mulie¬
res tanꝗͣ una earũ: nã & filiꝰ tuus sic est in nu¬

Expanded text:
suscipiet, non humana lege concipiet hominem; suscipiet, non humana lege concipiet hominem; sed intra viscera intacta et integra virum claudet: ita sane ut intrante et exeunte Domino, juxta alium prophetam, porta orientatis clausa jugiter perseveret . 2. Putas ergo, non poterat moveri animus ejus, et dicere: Quid mihi opus purificatione? cur abstineam ab ingressu templi, cujus uterus nesciens virum, templum factus est Spiritus sancti? cur non ingrediar templum, quae peperi Dominum templi? Nihil in hoc conceptu, nihil in partu impurum fuit, nihil illicitum, nihil purgandum: nimirum cum proles ista fons puritatis sit, et purgationem venerit facere delictorum. Quid in me legalis purificet observatio, quae purissima facta sum ipso partu immaculato? Vere, o beata Virgo, vere non habes causam, nec tibi opus est purificatione. Sed nunquid filio tuo opus erat circumcisione? Esto inter mulieres tanquam una earum; nam et filius tuus sic est in nu
Abbreviated transcription (Latin):
nem beate uirginis hodie cȩle¬
bramꝰ: quȩ scđ̃m legem moy si fac¬
ta est. tͣnsactis ã natiuitate dm̃i
quadraginta diebꝰ. In lege enim scriptũ erat. ut
mulier quȩ suscepto semine peꝑissec filiũ. im
rũ: dehinc ablutioni & purificationi intenta
abstineret ab ingressu templi tͥginta tͥbꝰ diebꝰ.
qͥbꝰ expletis. offerret filiũ dño cũ muneribꝰ. Sed
quis non ãuertat in ipso sententiȩ huiꝰ initio.
quia dictur᷑ moyses mulierẽ quȩ pepissec fili¬
um immundã ẽẽ. ñ timuerit suꝑ matre dñi
blasphemie crim̃ incurtere: & id circo premise¬
nt. suscepto semine: Auoqum nisi pariturã
preuidisset sine semine uirginẽ: quȩ necessitas
erat dde suscepto semine fieti mentionẽ: Pacet
itaq quod lex ista matrem dñi non includit.
que non suscepto semine filiũ peperit: sicut pre¬
dictum fuerat ꝑ ieremiã. quia nouũ faceret
dñs suꝑ tertã. Queris quod nouũ: Mulier inqͥt
circumdabit uirũ. Non ab altero uiro uirũ

Expanded text:
Mariae Virginis hodie celebramus, quae secundum legem Moysi facta est, transactis a Nativitate Domini quadraginta diebus. In lege enim scriptum erat, ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, icumcideretur puer: dehinc ablutioni et purificationi intenta, abstineret ab ingressu templi triginta tribus diebus: quibus expletis, offerret filium Domino cum muneribus . Sed quis non advertat in ipso sententiae hujus initio,quia dicturus Moyses mulierem, quae peperisset filium, immundam esse, non timuerit super per matre Domini blasphemiae crimen incurrere, et idcirco praemiserit, suscepto semine? Alioquin nisi parituram praevidisset sine semine Virginem, quae necessitas erat de suscepto semine fieri mentionem? Patet itaque quod lex ista matrem Domini non includit, quae non suscepto semine filium peperit, sicut praedictum erat per Jeremiam, quia novum faceret Dominus super terram. Quaeris quod novum? Mulier, inquit, circumdabit virum . Non ab altero viro virum
Abbreviated transcription (Latin):
matͥs dñi. cuiꝰ filiꝰ putabat᷑. fuit & ipsa uirgo
mater: & puer ĩc qͥ offerebat᷑. Sit gͦ & in obla¬
tione nr̃a constantia uirilis: sit continentia
carnis. sit conscientia humilis. Sit i ni pposito
ꝑseuerandi animꝰ uirilis: sit in continentia
castitas uirginalis. sit in conscientia simplici¬
tas & humilitas puerilis

Expanded text:
utabatur; fuit et ipsa Virgo mater, et puer Jesus qui offerebatur. Sit ergo et in oblatione nostra constantia virilis, sit continentia carnis, sit conscientia humilis. Sit, inquam, in proposito perseverandi animus virilis, sit in continentia castitas virginalis, sit in conscientia simplicitas et humilitas puerilis
Abbreviated transcription (Latin):
nor gła cõplacet sibi. s in ipsis quoq ut pote
iustis suppliciis impioꝵ. Qd eigo: Putasne po¬
terit humana anima in hoc gaudiũ am̃ siui.
& in hanc eiꝰ reqͥem int̾re. ut & ipsa qͦq in om̃ib̾
delectet᷑: nec aliq̃ iã pͥuata affectione contraha¬
t̃ in rugã. s tͣnseat in affectũ quendã genera¬
lem atq diuinũ: Pocerit sine dubio. si fideł
inueniat᷑ suꝑ pauca quȩ accepit militiȩ sue
tepore: idẽ. suꝑ artꝰ. suꝑ sensꝰ. suꝑ appetitꝰ suos.
quos suscepit regendos: ut in hiis ꝓbet᷑ quã
fidelis sit dño suo. Sciat igit᷑ seruus xͥ uas suũ
possidere in sc̃ificationẽ: glorificet & portet
dm̃ in corpore suo: nec dubiũ qͥn fidelem in
modico seruũ supͣ multa constituat añs libe¬
ralis & diues. Supͣ multa plane: qm̃ consti¬
tuet eũ dñm domꝰ sue: & pͥncipẽ om̃is possessi¬
onis sue. Neq id uobis incredibile uiqͥeat᷑ fĩs.

Expanded text:
 complacet, sed in ipsis quoque, utpote  complacet, sed in ipsis quoque, utpote justis, suppliciis impiorum. Quid ergo? putasne, poterit humana anima in hoc gaudium Domini sui, et in hanc ejus requiem intrare, ut et ipsa quoque in omnibus delectetur; nec aliqua jam privata affectione contrahatur in rugam, sed transeat in affectum quemdam generalem atque divinum? Poterit sine dubio, si fidelis inveniatur super pauca, quae accepit militiae suae tempore, id est, super artus, super sensus, super appetitus suos, quos suscepit regendos, ut in his probetur, quam fidelis sit Domino suo. Sciat igitur servus Christi vas suum possidere in sanctificatione, glorificet et portet Deum in corpore suo: nec dubium quin fidelem in modico servum supra multa constituat Dominus liberalis et dives. Supra multa plane, quoniam constituet eum dominum domus suae, et principem omnis possessionis suae. Neque id vobis incredibile videatur, fratres,