comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iste ascendens Qđ enundic̃ apłs misit dns̃ filiũ suũ in similitudinem carnispeccat: haec ẽ susceptio pecca¬
torũ. Qđ aut̃ addidit ut depeccato damnaret peccatum in carne .: Haec ẽ expictio peccatorum
Proinde matheus ab ipso dauid ꝑsclomonem descendit incuuis matre ille peccauit. Lucas uero adip¬
sum dauud ꝑnathan ascendit ꝑquem prophetam ds̃ peccatum illius expiauit . Ipse quoq: numerus
quem lucas exequit᷑ certissime prorsus abolitionẽ indicat peccatorum . Quia uero iustitiae suȩ
quem ꝓuenit connumerantur et fit numerus septucgesimus septimus quo significatur omnium
prorsus remissio et abolitio peccatorum : Quam etiam ipsedñs ꝑ huius numeri mysteriũ euidets
expressit dicens remittendũ eẽ peccant non solum septies sed et̃s eptuagies septies. Nec frus¬
tra istenumerus ad peccatorum omniũ ꝑtinet mundationẽ sidiligentius inquirat᷑. Denarius quippe

Expanded text:
 misit deus filium suum in similitudinem carnis peccati, haec est susceptio peccatorum; quod autem addit: ut de peccato damnaret peccatum in carne, haec est expiatio peccatorum. proinde Mattheus ab ipso Dauid per Salomonem descendit, in cuius matre ille peccauit; Lucas uero ad ipsum Dauid per Nathan ascendit, per quem prophetam deus peccatum illius expiauit. ipse quoque numerus, quem Lucas exsequitur, certissime prorsus abolitionem indicat peccatorum. quem peruenit, connumerantur et fit numerus septuaginta septem, quo significatur omnium prorsus remissio et abolitio peccatorum. quam etiam ipse dominus per huius numeri mysterium euidenter expressit dicens remittendum esse peccanti non solum septiens, sed etiam septuagiens septiens. Nec frustra iste numerus ad peccatorum omnium pertinet mundationem, si diligentius inquiratur. denarius quippe
Abbreviated transcription (Latin):
baptizaris inspũ scõ. Sic enim decet nos prero gare exemplum imolende omnis iustitiȩ ut uidelicet discam
fideles neminem posse hominem absque undabaptis matis perfecte iustum existeret. Omnibusq
quamuis in nocenter et iuste uiuentibus necessanum uiuicae regeneraitionis officiũ
cum me qui sp̃s sum opere conceptus et natus sum cognouerint secunde natiuitatis subise
uel potius sibi conseeras se lauacrum. Nulla persona maiorum contemnat ab humilibus
meis in remis sonem peccatorum baptizari cum meminerint dñm qͥuui in spũ sc̃o baptizans
parta dinatete solet suum bigti tindat ima qua sab mis so seru manibus caprt. Dequitur

Expanded text:
baptizaberis in spiritu. Sic enim decet nos praerogare exemplum implendae omnis justitiae, ut videlicet discant baptizaberis in spiritu. Sic enim decet nos praerogare exemplum implendae omnis justitiae, ut videlicet discant fideles neminem posse hominem absque unda baptismatis perfecte justum existere, et esse omnibus quamvis innocenter et juste viventibus necessarium vivificae regenerationis officium, cum me qui Spiritus vel potius sibi consecrasse lavacrum. Nulla personarum majorum cmeis in remissionem peccatorum baptizari, cum meminerit Dominum, qui in Spiritu sancto baptizans peccata dimittere solet, suum baptizandum in aqua submisisse servi manibus caput. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
obannem Vo dlseue mente drcisse nocalur io E ece agnus dĩ ecce quitollit peccata mundo Ah llo
eham debenos onsbattitari. quia d hocuenit inmundum ut peccata tolleret mani nabi lo de¬
buit iposeb sosunnes baotiati idẽ a peciatieriginari contagione mundari. Quro cã iusnulloru
eaui mitis abeo qunatus exius gine ds̃ incarne ap paruit opus habebat ablu: emeo siomtuqua
siẽ imo en inmusuee et sobidapȩ macila nonimmunis bapti tire dm̃ quẽ ex uir gine natũ nouer
nullam prorsus habere maculam culpae. Sed quia uera ẽ humilitas ipsa quam oboediencia comes non dese¬
rit qđ prius officium recusauit. Post modum humilit̃ impleuit Nam sequitur : Respondens autem dixit
ei. Sinemodo. Sicenim decet nos implere omnem iusticiã. tunc dimisit eum : Id ẽ tunc demum dimistt
tunc consensit tunc passus ẽ um a sebaptirari cum taliordine cognouis set omnem iusticiam debere
compleri. Sinemodo inquid sinemodo ut iussia tebaparari in aqua ut tu post modum ame quod queri

Expanded text:
ente dixisse narratur: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi Ab illo enim debemus omnes baptizari qui ad hoc venit in mundum ut peccata tolleret mundi. Ab illo debuit ipse Joannes baptizari, id est a peccati originalis contagione mundari, qui quamvis nullus erum natis ab eo qui natus ex virgine Deus in carne apparuit, opus habebat ablui. Quoniam ergo sen ex muliere, et ob id a culpae macula non immunis, baptizare Dominum, quem ex virgine natum noverat nullam prorsus habere maculam culpae. Sed quia vera est humilitas ipsa, quam obedientia comes non deserit, quod prius officium recusavit, postmodum humiliter implevit; nam sequitur: Respondens autem Jesus, dixit ei: Sine modo, sic enim decet nos adimplere omnem justitiam: tunc dimisit eum. Id est, tunc demum dimisit, tunc consensit, tunc passus est eum a se baptizari, cum tali ordine cognovisset omnem justitiam debere compleri. Sine modo, inquit, sine me modo, ut jussi, a te baptizari in aqua, et tu postmodum a me quod quaeris,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ner uolais E consolaori quia non supt Significat ecłam quidem mora rascel ue letioe sc falossuos
redea nt qia nimirapo nonsunt ultra rauoandi in mundumi dequus cdi urtanunise serui tolit anda

Expanded text:
dicitur, nec voluisse consolari quia non sunt, significat Ecclesiam quidem plorare sanctorum de hoc saeculo dicitur, nec voluisse consolari quia non sunt, significat Ecclesiam quidem plorare sanctorum de hoc saeculo redeant. Quia nimirum non sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis, semel evaserunt
Abbreviated transcription (Latin):
corun praefigurat passionem omnium martyrum xp̃i qui paruuli et in Nocentes sunt idẽ huparar
se d eo mon dolo malitia e alien : et qui nonsolum in bechleom hoc ẽ iniudica unde ecclosiae eoepitbrin
sedet n on poibus eusdem eccłas finib: pertotũ orbemte rrarũ ꝑsetutione passi d Et Aesum eoepit orieo¬
qoissimis perse utoribus quorũ herodes truculentissimus ⁊ pumtenut  hi ereo bimpoesisi sule
terus esuiuentibus uel occisis posseauferri quod iuxta uaticinium hieremae ub sunna sacurta ntlla
en colso audita er plomatus eo nlulatos multus manifese denunciat luctum scae ec desue quo de iniu p
membiporum suorsm necagemit non ue hostes garriunt inuacuu icedere sedusq lesaetiuno de uniusta
dicetodere iudicis sicut desan guine abel protõma rtoris scmiptu enquotautena che ssaburtestaios suos

Expanded text:
lorum praefigurat passionem omnium martyrum Christi, qui parvuli et innocentes sunt, id est humiles, lorum praefigurat passionem omnium martyrum Christi, qui parvuli et innocentes sunt, id est humiles, et ab omni dolo malitiae alieni, et qui non solum in Bethlehem, id est in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, sed et in omnibus Ecclequissimis persecutoribus, quorum Herodes truculentissimus typum tenuit. Hi ergo bimi occisi sunt, tenus eis viventibus vel occisis, posse auferri. Quod juxta vaticinium Jeremiae vox in rama, id est in excelso, audita est, ploratus, et ululatus multus, manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quo de injusta membrorum suorum nece gemit, non, ut hostes garriunt, in vacuum cedere, sed usque ad solium superni ascendere judicis, sicut de sanguine Abel protomartyris scriptum est. Quod autem Rachel plorare filios suos
Abbreviated transcription (Latin):
cogrouerunit noti eẽ habitaredum nisi inhierusalem ubi erat templumdaui et proptenea rede¬
untes ex aegrpto illuc eos ituros fuisse et illic habitaturos nisia rchelai pracserotia terrerentare¬
Neque etum̃ diuinitus iubebantur ibi habitare ut de archelao quod timebatur debeant contenere
Et ueniens habitauit iniciuitatem quae uocatur naza reth: ut adimpleretur quod dictum ẽ ꝑ
prophetas qnm̃ nata reus uocabitur Si fixum de scripturis posuis se exemplum numquã diceret
quod dictum ẽ perprophetas sed simpliciter quod dictum ẽ per prophetam. muno autem pleret¬
liter prophetas uocanis osteridit se Non uerba sed seni sum de scripturis sumpsisse  atreusa
dicere quod etiam eisdem uerbis uxta haebraicam ueritatem inoesua scriptumsit Exut uinga
de radice esse et na tareus de radice eius ascendet. Allegorice autẽ haec mors ita Nocenetum paruu¬

Expanded text:
cognouerant, non esse habitandum nisi in Hierusalem, ubi erat templum domini, et propterea redecognouerant, non esse habitandum nisi in Hierusalem, ubi erat templum domini, et propterea redeuntes ex AegNeque enim divinitus jubebantur ibi habitare, ut de Archelao quod timebant deberent contemnereit in civitate quae vocatur Nazareth, ut adimpleretur quod dictum est per prophetas: Quoniam Nazaraeus vocabitur. Si fixum de Scripturis posuisset exemplum, nunquam diceret, quod dictum est per prophetas, sed simpliciter quod dictum est per prophetam. Nunc autem pluraliter prophetas vocans, ostendit se non verba, sed sensum de Scripturis sumpsisse. Nazaraeudicere, quod etiam eisdem verbis juxta Hebraicam veritatem in Isaia scriptum est: Exiet virga de radice Jesse et Nazaraeus de radice ejus ascendet . Allegorice autem haec mors Innocentum parvu
Abbreviated transcription (Latin):
porum produnt Siquem autem mouet quo modo dicat matheus propterea cum puerdibũ paron¬
tes eius isse ingilileam quia metu archelai iniuda eamire aioluerunt cum propterea magisisse
inigalileam uide antur quia ciuitaseorum erat nataret galileae sicut lucas non tacuit sediateluigendũ
est̃ cbia togelus in somitis inae gypto dixit adioseph Surge et accipe puerum et matrem eius et uadde
interramisrł sic in tellectum ẽe primo a ioseph ut putaret ius sum se cẽ pergere iniudae am
ꝑsa etum primitus in telligi potuit terra isrł porro autem postea quam cõmperit illic regnars
filium herodis archelaum noluit obicere se illipericulo cum posset terra isrł etiam sic irtelligi
ut galilea illic deputa retur quia e ipsam populus isrł incolebat Quanqua metalio mosio oliuslsit
haec quaestio. Quia potuit uidem paremtibus xpĩ cumpuero dequo talia peratgelica responsa

Expanded text:
porum produnt. Si quem autem movet quomodo dicat Matthaeus propterea cum puero Jesu parenporum produnt. Si quem autem movet quomodo dicat Matthaeus propterea cum puero Jesu parentes ejus isse in Galilaeam, quia metu Archelai in Judaeam ire noluerunt, cum proptin Galilaeam uideantur, quia ciuitas eorum erat Nazareth Galilaeae, sicut Lucas non tacuit. sed intellegendum est, ubi angelus in somnis in Aegypto dixit ad Ioseph: surge et accipe puerum et matrem eius et uade in terram Israhel, sic intellectum esse primo a Ioseph, ut putaret iussum se esse pergere in Iudaeam — ipsa enim primitus intellegi potuit terra Israhel — porro autem posteaquam conperit illic regnare filium Herodis Archelaum, noluit obicere se illi periculo, cum posset terra Israhel etiam sic intellegi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia et ipsam populus Israhel incolebat. quamquam et alio modo solui possit haec quaestio. quia potuit uideri parentibus Christi cum puero, de quo talia per angelica responsa
Abbreviated transcription (Latin):
cipibus iuda eorum ante mortẽ suam necas se. Et merito ut eis cum quib: anite paululum de i¬
nocentum morte tractabat ipse moriens causa mortis existeret . Qui surgens accepit puerũ et matr¬
eius et uerut intorram isrł. Nondix̃ accepit filium suum et uxorem suam sed puerũ et matrẽ eiꝰ
qua sinutricius non maritus Audiens autẽ quod arthelaus regnaret inuidaea prohero de patr
suo timuit illo ire Et ammanitus in somnis. secessit in partẽs gallileae. Arche laus iste qui
herodi patri in regaium successerat touematorus iudaeȩ regnũ tenuit Quia iudaeis obit¬
tolerabilem animi fero citatem a pad augustum criminatus aeterno apud galliae urbem disperut exillo
Regnum uero iudaeae quominus ualidum fieret idem augustus perte trarchias scindere curauit
quas iĩ fr̃s archelai tenere fecit herodem antipatrum lis a nam et philippam ut scriptores tem¬

Expanded text:
cipibus Judaeorum ante mortem suam necasse, et merito ut eis, cum quibus ante paululum de Icipibus Judaeorum ante mortem suam necasse, et merito ut eis, cum quibus ante paululum de Innocentium morte tractabat, ipse moriens causa mortis existeret. Qui surgens accepit puerum et matrem, et venit in terram Israel. Non dixit accepit filium suum, et uxorem suam, sed puerum et matrem ejus quasi nutritius, non maritus. Audiens autem quod Archelaus regnaret in Judaea pro Herode patre suo, timuit illuc ire, et admonitus in somnis, secessit in partes Galilaeae. Archelaus iste qui Herodi patri in regnum successerat, novem annis Judaeae regnum tenuit. Qui a Judaeis ob intolerabilem animi ferocitatem apud Augustum criminatus, aeterno apud Viennam Galliae urbem disperiit exsilio. Regnum vero Judaeae quo minus validum fieret, idem Augustus per tetrarchias scindere curavit, quas quatuor fratres Archelai tenere fecit, Herodem, Antipatrum, Lisaniam et Philippum, ut scriptores tem
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq consolari se noluit quae dolebat : Nonenĩ non erant ħi qui mortui putabantur. Inae terni¬
tatis enĩ profectũ permartirii gloriã efferebantur Consolatio autẽ rei a misse erat praestanda
pernorem putantes eundem ẽẽ herodem a quo in passione sua dñis irridetur ł rgo herodes ille qui
cumpilato postea amicitias facit huius herodis filius fuit qui nunc mortuus ẽe refertur. frat̃
autẽ a rchelat qui testimonio patris suiherodis adiudicante eiã cesare augusto regni iuda eorum
eu angeliũ narrat de functus ẽ qui fuit augusti caesaris ra iiͦ. luxta chronicorum fidem
efuncti sunt enim qui querebant animã pueri ł x hoc loco intelligimus non solũ herodẽ sed et sacerdotes
et scmbas iameo tempore necẽ dñ fuis se meditatos legitur etiã in iosepho herodẽ Nonniullos de prin¬

Expanded text:
Denique consolari se noluit, quae dolebat. Non enim non erant hi qui mortui putabantur, in aeterniDenique consolari se noluit, quae dolebat. Non enim non erant hi qui mortui putabantur, in aeternitatis enim profectum per martyrii gloriam efferebantur. Consolatio autem rei amissae erat praestanda,errore, putantes eumdem esse Herodem a quo in passione sua Dominus irridetur. Ergo Herodes ille, qui cum Pilato postea amicitias facit, hujus Herodis filius fuit, qui nunc mortuus esse refertur, frater autem Archelai, qui testimonio patris sui Herodis, adjudicante etiam Caesare Angusto regni Judaeorum Evangelium narrat, defunctus est, qui fuit Augusti Caesaris quadragesimus quartus, juxta Chronicorum fidem. Defuncti sunt enim qui quaerebant animam pueri. Ex hoc loco intelligimus non solum Herodem, sed et sacerdotes et Scribas, jam eo tempore necem Domini fuisse meditatos. Legitur etiam in Josepho Herodem nonnullos de prin
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autẽ plorat filios suos rachel et non recepit consolationẽ secundũ duplicem intelligentiã acci¬
pipotest Siue quodeos in aeternũ mortuos a estimaret siue quod consolarise nollet debis quos sciret
eẽ uicturos quod autẽ dicitur inrama non potemus loci nom̃ eẽ qui ẽ iuxta gabaa. Sed rama
excelsum in terp̃tatur ut sit sensus uox in excelso audita ẽ idẽ longe lateq: dispersa rachel uxor
ia cobfuit diusterilis sed nullũ exhis quos genuerat a misit uerũ haec in genesi eccłae trpũ praetuli
Non igitur illius uox et ploratus auditur quae nullũ habuit a missorũ filiorum dolorem sed
huius ecłe diusterilis nunc uero fecundȩ Cuius ploratus ex filiis nonidcirco quia per emptos
dolebat auditur sed quia ab his perimebantur quos primũ genitos filios retinere uoluisset

Expanded text:
Quod autem plorat filios suos Rachel, et non recepit consolationem, secundum duplicem intelligentiam acciQuod autem plorat filios suos Rachel, et non recepit consolationem, secundum duplicem intelligentiam accipi potest. Sive quod eos in aeternum mortuos aestimaret, sive quod consolari se nollet de his quos sciret esse victuros. Quod autem dicitur in rama, non putemus loci nomen esse, qui est juxta Gabaa, sed rama excelsum interpretatur. Ut sit sensus: Vox in excelso audita est, id est, longe lateque dispersa. Rachel Jacob uxor fuit diu sterilis, sed nullum ex his quos genuerat amisit. Verum haec in genere Ecclesiae typum praetulit. Non igitur illius vox et ploratus auditur, quae nullum habuit amissorum filiorum dolorem, sed hujus Ecclesiae diu sterilis, nunc vero fecundae. Cujus ploratus ex filiis, non idcirco, quia peremptos dolebat, auditur, sed quia ab his perimebatur, quos primum genitos filios retinere voluisset.
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo sub hac conditione temporis omiues occidit quos prior et alter arinus habebat
Tunc ad impletum ẽ quod dictum ẽ. ꝑ hieremiam prophetã dicenitẽ. Vox inrama audita ẽ plora¬
tus ot ululatus multus racholploraus filios suos noluit consolari quia non sunit. De rachel qͥdȩ
natus e beniamin in cuius tribu non ẽ bethleẽ queritur ergo quomodo rachel filios ude idest
botbleẽ quasi suosploret respondebimus breuit̃ quia rachel sepulta sit iuxta berhleemin
efratha sicuttitulus monumenti ipsius manens usq: hodiȩ testatur ad occidentem ciuitatis ultra
uiam quaeducit hebron et exterreno corpusculi hospitio matris nom̃ acceperit: siue qrom̃ iuda et
beniamin uinctȩ duae trib: erant et herodes p̃ceperat non solũ in bethleem in terficipueros sed et
in omnib: circa fines eius ꝑ occasionẽ bethleem intelligimus multos etiam debenia minfuisse caesos

Expanded text:
et ideo sub hac conditione temporis, omnes occidit, quos prior et alter annus habebat. et ideo sub hac conditione temporis, omnes occidit, quos prior et alter annus habebat. Tunc adimpletum est quod dictum est per Jeremiam prophetam, dicentem: Vox in rama audita est, ploratus, et ululatus multus; Rachel plorans filios suos noluit consolari, quia non sunt. De Rachel quidem natus est Benjamin, in cujus tribu non est Bethlehem. Quaeritur ergo quomodo Rachel filios Judae, id est Bethlehem, quasi suos ploret. Respondebimus breviter quia Rachel sepulta sit juxta Bethlehem in Ephratha, sicut titulus monumenti ipsius, manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis ultra viam quae ducit Hebron, et ex terreno corpusculi hospitio, matris nomen acceperit. Sive quoniam Juda et Benjamin junctae duae tribus erant. Et Herodes praeceperat, non solum in Bethlehem interfici pueros, sed et in omnibus circa finibus ejus. Per occasionem Bethlehem intelligimus multos etiam de Benjamin fuisse caesos.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tamen non apparet uerum post annum natiuitatis dominicae . at post duos annos haneo¬
t iecem maximam puerorum confecerit Nisi forte dicamus quod postannum euolutum et
quatuordies sequentis anini a natiuitate drũ quae y in kł ianuaruicelebratur it̃ kalendarũ
carutadem it ⁊ facatos occidi iusserit : ubi dies passionus coruma scã et a postolica ecclesia uenerat᷑
etia regem uorsutis simum manidasse ut usq adbientes omies in terficiantur quatenus
ille quem solum modo occidore iam pridem decreuit nullo modo inta nta multitudinee interfecto¬
rum euadere posset. potorat enim rexiniquus et subtilis cogitare quod regidõ Nascerti cui caelesti
sidera famulabantur. possibile esset inualidiore aetate idẽ quasi unius aNni uel duorũ ꝓuero
culis omnium apparere et rursus siuellet in paruitate corporis aetatem naturae celares

Expanded text:
Sed tamen non apparet utrum post annum nativitatis Dominicae, an post duos annos hanSed tamen non apparet utrum post annum nativitatis Dominicae, an post duos annos hanc necem maximam puerorum confecerit. Nisi forte dicamus quod post annum evolutum et quatuor dies sequentis anni a nativitate Domini, quae VIII Kal. Jan. celebratur, in V Kalen. earumdem infantes occidi jusserit, ubi dies passionis eorum a sancta et apostolica Ecclesia veneratur. Et ita regem versutissimum mandasse ut usque ad biennes omnes interficiantur, quatenus ille quem solummodo occidere jampridem decrevit nullo modo in tanta multitudine interfectorum evadere posset. Poterat enim rex iniquus et subtilis cogitare quod regi Deo nascenti, cui coeli sidera famulabantur, possibile esset in validiore aetate, id est, quasi unius anni vel duorum puer, oculis omnium apparere, et rursus, si vellet, in parvitate corporis, aetatem naturae celare;
Abbreviated transcription (Latin):
plofactae dictaeq fuerant herodessea magis sensit in lusum. Acdẽ inde ad xpĩ morte cupiens peruenire
multos in fantes sicut matheus narrat occidit in bethlee et in omnub: finib: eus et hoc ab imatu et in fra
euia crudelitas animi ꝑ inuidiã et furorẽ ex ardescens modũ in nullo tenuit. sed malicia om̃s superar
contendit nã non contenta ẽ sola uastatione bethleẽ sed et om̃s simulfines eiꝰ deuasta uite
Nec etiã paruule aetatis ullam misericordiã habuit qui nom̃s afilio unius Noctis usque ad filium
duorum a tnorum pariter occidit : Inade sequitur Secundum tempus quod ex quisierat amagis
iligenter quoq: ut supra dictum est tyrannus impiissimus et omni doloatq te quicia plenus¬
sim̃us didicit a magis. tempus stellae quae apparuit eis quia occidere puerũ tatũ cogitabat

Expanded text:
plo dictae factaeque fuerant, Herodes a magis se sensit illusum, ac deinde ad Christi mortem cupiens pervenire plo dictae factaeque fuerant, Herodes a magis se sensit illusum, ac deinde ad Christi mortem cupiens pervenire multos infantes, sicut Matthaeus narrat, occidit in Bethlehem, et in omnibus finibus ejus, et hoc a bimatu et infra. Quia crudelitas animi per invidiam et furorem exardescens, modum in nullo tenuit, sed malitia omnes superare contendit. Nam non contenta est sola vastatione Bethlehem, sed et omnes simul ejus fines devastavit, nec etiam parvulae aetatis ullam misericordiam habuit, quin omnes a filio unius noctis usque ad filium duorum annorum pariter occidit. Unde sequitur. Secundum tempus quod exquisierat a magis. Diligenter quoque, ut supra dictum est, tyrannus impurissimus et omni dolo atque nequitia plenissimus didicit a magis tempus stellae quae apparuit eis, quia occidere puerum natum cogitabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc herodes uidens qm̃ inlusus ẽẽ amagis iratus ẽ ualde et mitten s ocaiditomnies pueros quieraut
inbetbleem et in omnubus finibus eius ab imatu et infra ueri simile est ergo quod postquam
magi berodi Nihil renunciauerunt eũ credere potuisse illos fallacis stellae uisione decceptos¬
et postea quam non inuenerunt quẽ natũ puta uerant erubuis se ad seredire atq: ita eũ timore depulso
ab inquirendo ac ꝑsequendo puero tantũ temporis quieuis se Cũ ergo post purgationẽ matriseiꝰ in hierus alem
cũ illo uenis sent et ea gesta essent in tẽploquȩ aluca narrant᷑ quia uerba simeoms et anne de illo prophetan¬
tiũ eũ coepis sent abeis quiaudierant praedicari ad pristinã intentionẽ reuocatura erant animũ regis
admonitus ꝑsoninium iosephcũ infante et matre eius fugit in aegrptũ deinde uulgat sreb: q̃ intẽ¬

Expanded text:
III. Tunc Herodes videns quomodo illusus esset a magiIII. Tunc Herodes videns quomodo illusus esset a magiin Bethlehem et in omnibus finibus ejus, a bimatu et infra. Verisimile est ergo, quod postquam Herodi magi nihil renuntiaverunt, eum credere potuisse illos fallacis stellae visione deceptos, posteaquam non invenerunt quem natum putaverant, erubuisse ad se redire, atque ita eum, timore depulso, ab inquirendo ac persequendo puero quievisse. Cum ergo post purgationem matris ejus, in Jerusalem cum illo venissent, et ea gesta essent in templo, quae a Luca narrantur, quia verba Simeonis et Annae de illo prophetantium, cum coepissent ab eis qui audierant praedicari, ad pristinam intentionem revocatura erant animum regis, admonitus per somnum Joseph cum infante et matre ejus fugit in Aegyptum. Deinde vulgatis rebus, quae in tem
Abbreviated transcription (Latin):
priscis teuebnis remati seruat . Ipsa uero redeunde quicũq digni existunit perpo tuo lucis fulgo¬
re iuluminantur Quo dautem dtus ipse tue occideretur ab herode sublatus ẽ aparetatibus inagor¬
tum significit electos saepius malorum im probitate suis effagatidos esedibus uel etiam ex ilo dam¬
randos edibisimul exemplum datur fidelibas ne dubitent rabiem persequentium ubi õportaqñ
fuerit declittare fugienido. cum hoc dm̃ ac dnm̃ suum fecisse memineritat. Si quidem ipse qui suis
endo bominem qua si homo interra quẽ magis paulo ante adorandum qua sidm̃ monstrauit stella de
caelo ut adimpleretur qđ dictũ ẽ ꝑ prophetã dicentẽ. ex aegrpto uoca ui filiũ meũ : Haec in lacinter¬
et innumerorũ libro scriptũ .ẽ. Dicente bala ã ds exaegrpto uocauit eũ gloru cius sicut utui cornis

Expanded text:
priscis tenebris remanserunt. Ipsa vero redeunte quicunque digni existunt perpetuo lucis fulgopriscis tenebris remanserunt. Ipsa vero redeunte quicunque digni existunt perpetuo lucis fulgore illuminantur. Quod autem Dominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus est a parentibus in Aegyptum, significat electos saepius suis m exsilio damnandos. Ubi simul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, ubi opportunum fuerit, declinare fugiendo, cum hoc Deum ac Dominum suum fecisse meminerint. Si qendo homine, quasi homo in terra, quem magis paulo ante monstravit stella de coelo. Ut adimpleretur quod dictum est per prophetam di centem: Ex Aegypto vocavi Filium meum. Haec in SeEt in Numerorum libro scriptum est, dicente Balaam: Ex Aegypto vocavit eum, gloria ejus sicut unicornis.
Abbreviated transcription (Latin):
facta commemorat et sic deinde iosephanigeli apparitione commoraitus cum puero et matre
enus fugit inaegrptum Vnide euan gelista: sub sequitur dicens. Qui cot surgenis accepit puorũ
et matrem eius Nocte et recessit inae grptum et erat ibiusq ad obitum herodis : Io se ph perr
a nigedum monietur ut ibm̃ ini aegrptum trats ferat aegrptum uidelicet idolis plenuam et
cpiuigerium dm̃ moistra uenerantem Iam post iuda eorum iaosectationem et ini ex titiguen¬
do propha e plebis assensum xp̃s ad gentes matus simis relirionibus deditas tretiste t uduen
relinquens igauorauitiam saeculo colendus inferturQuaruio igtuleetollit iosepbꝰ ꝑuerun et
matremeius ut itd aegrptum traniseat Nocte tollit et intenebris Qua tido uero reueraitur
noecseis x tecotas iebre poruietur in euangelio: Quia luce uera recedente lucis ipsus exosores ix

Expanded text:
facta commemorat. Et sic deinde Joseph, angeli apparitione commonitus, cum puero et matre facta commemorat. Et sic deinde Joseph, angeli apparitione commonitus, cum puero et matre ejus fugit in Aegyptum, unde Evangelista subsequitur dicens: II. Qui surgens accepit puerum et matrem ejus nocte, et recessit in Aegyptum, et erat ibi usque ad obitum Herodis. Joseph per angelum monetur ut Jesum in Aegyptum tromnigenum Deum monstra venerantem. Jam post Judaeorum insectationem et in exstinguendo profanae plebis assensum, Christus ad gentes inanissimis religionibus deditas transit, et Judaeam relinquens ignoranti eum saeculo colendus infertur. Quando igitur tulit Joseph puerum et matrem ejus, ut in Aegyptum transeat, nocte tulit et in tenebris. Quando vero revertitur nec nox nec tenebrae ponuntur in Evangelio. Quia luce vera recedente, lucis ipsius exosores in
Abbreviated transcription (Latin):
lec tamenta discessimus ad hocꝑlamenta reuocamur Quicũ recessis sent ecce angelus dñi apparuit
in somnis io sepbdicens Surge et accipe puerum et matremeius et fuge in aegyptum. et esto ibi asq dumdicã
tibi Futurum ẽ enim ut bero des quaerat puerum ad perdendum eum hic matheus praeaer mitat quae
lucas narrat de xpõ quod post impletos dies purgationus mariue attuileriat eum ad hieru salem
et desi mepnie et a rina qua e dixerinit deillo intemplo post quam cognouerunt eum impleti spũ scõ:
Omnia haec tacet praedictus eua ngelista ubiait somno ad moruitos magos ne redire. it ad hero¬
dem peraliam uero uiam regressos iN regionem suam cum statim subiutigit. Quicum reces¬
si sent ecce angelus diũ apparuit in somnis ioseph postmagosrũ enim recessum impletum ẽ
purgationis tempus et allato ipso it hierusalem perficiebantur omtuia quae eoloco lucas tunc

Expanded text:
lectamenta discessimus, ad hoc per lamenta revocamur. Qui cum recessissent, ecce angelus Domini apparuit lectamenta discessimus, ad hoc per lamenta revocamur. Qui cum recessissent, ecce angelus Domini apparuit in somnis Joseph, dicens: Surge, et accipe puerum, et matrem ejus, et fuge in Aegyptum, et esto ibi usque dum dicam tibi; futurum est enim ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. Hic Matthaeus praetermittit quae Lucas narrat de Christo, quod post impletos dies purgationis Mariae, attulerunt eum Jerusalem, et de Simeone et Anna, quae dixerunt de illo in templo, postquam cognoverunt eum impleti Spiritu sancto. Omnia haec tacet praedictus, ubi ait somnio admonitos magos ne redirent ad Herodem, per aliam vero viam regressos in regionem suam. Cum statim subjungit: Qui cum recessissent, ecce angelus Domini apparuit in somnis Joseph. Post magorum enim recessum impletum est purgationis tempus, et allato ipso in Jerusalem, perficiebantur omnia quae eo loco Lucas tunc
Abbreviated transcription (Latin):
et cognitã ueritatem retrorsũ ire et in infidelitatem relabi alicui ñ licet sequens sententiã signi¬
ficatꝰ cũ subiungitur. Et responso accepto in somnis ne redirent adherodẽ ꝑ aliã uiã reuersi sunt in
regionẽ suã. Ergo magimunera obtuler dño et consequent̃ responsũ ab eo accipiunt Reuertunt᷑
autẽ ꝑ aliã uiã quia in fidelitati miscendi non erant uideorũ. Ineo nãq: qđ ad moniti faciunt nob ꝓfecto
insinuant quid faciamus regio quippe nrã paradysus ẽ ad quã ihũ cognito redire ꝑuiã qua uenimus
prohibemur A regione et enĩ nrã superbiendo in oboediendo uisibia fequendo Cibum uetitum gus¬
tando discessimus: sed ad eam necesse est flendo oboediendo uisibilia contẽnendo atq: appetitum
carnis refrenando redeamus peraliãuiam ad regionẽ nram regredim᷑ qm̃ qui a paridigaudio perde¬

Expanded text:
et cognitam veritatem retrorsum ire, et in infidelitatem relabi alicui non licet, sequens sententia signiet cognitam veritatem retrorsum ire, et in infidelitatem relabi alicui non licet, sequens sententia significat, cum subjungitur: Et responso accepto in somnis ne redirent ad Herodem, per aliam viam reversi sunt in civitatem suam. Ergo magi munera obtulerunt Domino, et consequenter munera ab eo accipiunt. Revertuntur autem per aliam viam, qui infidelitati miscendi non erant Judaeorum. In eo enim quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quem Jesu cognito redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando discessimus, sed necesse est ad eam flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam viam ad regionem nostram regredimur, quando qui a Paradisi gaudio per de
Abbreviated transcription (Latin):
filiis noe procreatũ et a trib: partib: orbis ad xpĩ fidem uenientẽ. Stella quidẽ propheticum sermone
significat ueraciter dnĩ natiuitatẽ de monstrantem. herodes uero typum tenet diaboliqui cognita
salua toris natiuitate ꝑsequitur illũ membris eius temporalẽ praeparans mortẽ a quo magi ꝑgunt
ꝑma nens cotidie dõ patrifilios generat iosephinde sequestrato hoc ẽ iudeorũ populo propt̃ ꝑfidiam
secluso et aꝑtis thesaurissuis idẽ litterarũ peritia obtulerunt ei terna munera hoc ẽ phisicã aethicã
logicã Siue historiã tropologiã et allegoriã uel fidem scae trinitatis munera ergo inthesauris
clausa significant fidem incorde reconditã munera uero de thesauris apertis prolata signifi¬
cant fidemoris confessione atq: operis probatione manifestatã. Sed quia post praeceptã fidem

Expanded text:
filiis Noe procreatum, et a tribus partibus orbis ad Christi fidem venientem. Stella quidem propheticum sermonem filiis Noe procreatum, et a tribus partibus orbis ad Christi fidem venientem. Stella quidem propheticum sermonem significat veraciter Domini nativitatem demonstrantem. Herodes vero typum tenet diaboli, qui cognita Salvatoris nativitate persequitur illum, membris ejus temporalem praeparans mortem. A quo magi pergunt, tidie Deo patri filios generat, Joseph inde sequestrato, id est, Judaeorum populo propter perfidiam secluso. Et apertis thesauris suis, litterarum peritia, obtulerunt ei terna munera, id est, physicam, ethicam, logicam, sive historiam, tropologiam, et allegoriam, vel fidem sanctae Trinitatis. Munera ergo in thesauris clausa significant fidem in corde reconditam. Munera vero de thesauris apertis prolata significant fidem oris confessione atque operis probatione manifestatam. Sed quia post receptam fidem
Abbreviated transcription (Latin):
dõ incenditur uirtis orationis ex primit᷑ psalmifta adtesante qͥdieit. Dirigit᷑ oratiomee sicit in censũ
in consorctutuio permirre uero carnis nrae mortificatiofiguratur unde in scã ecđa desus opera¬
mis usq ad mortam prodnõcertantib: dicit manus meae distillauer̃ myrrã natoergo regiaurũ
offerimus si in conspectu illius claritate superne sapientia e resplendemus tTus offerimus sicogitati¬
ones carnis ꝑscã orationã studia in ara cordis incendimꝰ ut suaue aliquid dõ ꝑ caeleste desideriũ redolore
ualeamus morra offerimus si carnis uitia ꝑ abstinentiã mortificamus ꝑ mirrã nãq ut dixim̃
agitir Ne mortua caroputre fiat mortuã uero carnẽ putrescere ẽ. hoc mortale corpus fluxui
luxuriae deseruire myrrã ergo dõ offerimus quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine
ꝑ condimentũ continentiae custodimus . mysace autẽ tresmagisimificant gentilẽ populũ extribus

Expanded text:
primitur, Psalmista attestante, qui dicit, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur. Unde et sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Domino certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus, thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta operationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur, ne mortua caro putrefiat. Mortuam vero carnem putrescere, est hoc mortale corpus fluxui luxuriae deservire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. Mystice autem tres magi significant Gentilem populum ex tribus
Abbreviated transcription (Latin):
plaudebant. Vnde et alibi dicebant Nos semer habrahae sumus et nemini seruiuimusumquam.
ed quia tanto patri condigna opera non habebant ideo propheta illis lapides praeferebat. Quid
enimla pides nisi corda gentilium fuerunt ad intellectum dĩ omnipotents in ser sibilia: sicut quib: dã
significate sunt quae lapides coluerunt. unide scriptum ẽ Similes illis fiant qui faciunt ea et
omnes qͥ confidunt ineis De quibus nimirũ lapidib: filu habrahae suscitati sunt quia dũ dura corda
gentiliũ in habrabae semine idẽ in xpocrediderunt eius filii facti sunt cuius semini sunt uniti. unde
et isdem gentib: ꝑ ȩgregium praedicatorẽ dicitur. Si aut̃ uos xp̃i ergo habrabae sem̃ estas Sugit᷑ nos ꝑfidẽ¬

Expanded text:
plaudebant, et dicebant: Nos semen Abrahoe sumus et nemini servivimus unquam . plaudebant, et dicebant: Nos semen Abrahoe sumus et nemini servivimus unquam . Sed quia tanto patri condigna opera non habebant, ideo propheta illis lapides praeferebat. Quid enim lapides, nisi corda gesignificatae sunt, quae lapides coluerunt. Unde scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . De quibus nimirum lapidibus filii Abrahae suscitati sunt. Quia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. Unde et eisdem gentibus per egregium praedicatorem dicitur: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Si igitur nos pe
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ debet eius quiminus et eius quiamplius deliquit. aut eius qui innullis et eius qui in quibusdam faci¬
noribus cecidit . per hoc ergo quod dicitur facite fructus dignos penitentiae unius cuiusq: conscientia
conuenitur . ut tanto maiora quaerat bonorum operum iucra perpenitentiam quanto grauiora sibi
intulit damna ꝑculpã. Sed iudeide generis nobilitate gloriantes idcirco sea gnoscere peccatores no¬
lebant quia de abrahae styrpe descenderant . Quibus recte dicitur. It ne uellitis dicere intrauos
patrem habemus abraham. Dico enĩ uobis ꝗm̃potens ẽ ds̃ de lapidibus istis suscita refilios abrabae
Quia ergo praeco ueritatis ad dignum penitentiae fructum faciendum eos incitare uolebat : ad humi¬
gebat quia omnis arrogantia ab ominatio ẽ apud dm̃ Iuda ei quippe de nobilitate generis sepissime¬

Expanded text:
, debet ejus qui minus, et ejus qui amplius deliquit, aut ejus qui in nullis, et ejus qui in quibusdam faci, debet ejus qui minus, et ejus qui amplius deliquit, aut ejus qui in nullis, et ejus qui in quibusdam facinoribus cecidit. Per hoc ergo quod dicitur: Facite fructus dignos poenitentiae, unusquisque conscientia convenitur, ut tanto majora quaerat bonorum operum lucra per poenitentiam, quanto graviora sibi intulit damna per culpam. Sed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus Abraham. DQuia ergo praeco veritatis ad dignum poenitentiae fructum faciendum eos incitare volebat, ad humigebat, quia omnis arrogantia abominatio apud Dominum, qua Judaei ob nobilitatem generis
Abbreviated transcription (Latin):
de cidiuisi uocant᷑ a populo quasi ꝑ priuatã iusticiã Sad ducei uero interp̃tant᷑ iufa Vindicant etĩ
sibi qđ non sunt corporis resurrectionẽ negant et animã intenire cũ corpore p̃dicant: hi
demqn tantũ libros legis recipiunt prophetarũ uaticinia respuunt: Tales quoq ad baptismũ suũ
uemieniens iob increpat᷑ quia penitencia et correptione maxime indigebant uentura eni ira est
anĩ aduersio ultionis extremae Quã tunc peccator fugere ñ ualet qui nunc adlam̃ta penitentie non
canturri Et notandũ qđmale suboles malorũ parentũ acciones imitantes progeniȩs iiperarũ uo¬
cantur: Q tua ꝑhoc qđ bonis inuident eosq ꝑ sequuntur qđ quib:dã mala retribuunt qđ lesiones proximis¬
sunt. Sed quia iã peccauimus quia usumale consuetudinis in uoliti sumus dicat quid nobis faciendũsit
ut fugere auentura ira ualeamus. Facite ergo fructũ dignum peniten ciaẽ in quib: uerbis notan¬

Expanded text:
justitiam; Sadducaei vero interpretantur justi, vendicant enim sibi quod non sunt, corporis resurrectionem negant, et animam interire cum corpore praedicant. Hi quinque tantum libros legis recipiunt, prophetarum vaticinia respuunt. Tales quoque ad baptismum suum venientes increpat Joannes, quia poenitentia et correctione maxime indigebant. Venanimadversio ultionis extremae. Quam tunc fugere peccator non valet, qui nunc ad lamenta poenitentiae non recurrit. Et notandum quod malae scantur, quia per hoc, quod bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, sunt. Sed quia jam peccavimus, quia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira valeamus. Facite ergo fructus dignos poenitentiae. In quibus verbis notan
Abbreviated transcription (Latin):
gionis acsic fidei xpĩane sac ram̃tis imbutos inscae eccłae membra cõmuta uidens autẽ multos¬
phariseorũ et sad duceorũ uenientes ad baptismũ suũ dix̃ eis Progenies uiperarũ quis demonstra¬
uit uobis fugere abira uentura: pharisa eiergo et sadduca ei ex hereticis fuere iudaeorũ sed iam̃
interse coñtraria senciebant sicut liber actuũ a postolorũ memorat Nã pharisei ex hebreo inla

Expanded text:
gionis, ac sic fidei Christianae sacramentis imbutos in sanctae Ecclesiae membra commuta. Et erat Jogionis, ac sic fidei Christianae sacramentis imbutos in sanctae Ecclesiae membra commuta. Et erat Jorum venientes ad baptismum suum, dixit eis: Progenies viperarum, quis demonstravit vobis fugere ab ira ventura? Pharisaei ergo et Sadducaei, ex haereticis fuere Judaeorum, sed tamen inter se contrarie sentiebant, ut in actibus apostolorum dicitur. Nam Pha
Abbreviated transcription (Latin):
confitentes peccata sua lordanis enĩ hebreo uocabulo descensio eorũ dicitur Nã bene in gordane
baptitabantur. qui desuꝑbia uite et actib: ueteris hominis. ad humilitatẽ uere confessionis et em̃¬
dationẽ morũ descenderant Quia tunc rite quisq baptismũ ꝑcipit. si ꝑ confessionẽ peccatorũ a
suꝑbra recesserit et melioris uitȩ professione prisce conuersationi penitus int̃dixerit Exẽplũ enim
iamtunc confitendi peccata ac meliorẽ uitã promittendieis quibaptisma accipere desiderant dabantur
Sic etiã post ascensionẽ dñĩ praedicante paulo in epheso multi credentiũ ueniebant confitentes et ad¬
in linteo caelesti diuersigeneris animantib: dictũ ẽ. Surge petre occide et manduca. Quodẽ aꝑte
dicere Occide infideles abeo qđ fuerant prius abrenuntiatione scelerũ et promissione piae reli¬

Expanded text:
confitentes peccata sua. Jordanis enim Hebraeo vocabulo descensio eorum dicitur. Nam bene in Jordane confitentes peccata sua. Jordanis enim Hebraeo vocabulo descensio eorum dicitur. Nam bene in Jordane baptizabantur, qui de superbia vitae, et actibus veteris hominis ad humilitatem verae confessionis et emendationem morum descenderant. Quia tunc rite quisque baptismum percipit, si per confessionem peccatorum a superbia recesserit, et melioris vitae professione, priscae conversationi penitus interdixerit. Exemplum enim jam tunc confitendi peccata, ac meliorem vitam promittendi eis qui baptisma accipere desiderant, dabatur. Sic etiam post ascensionem Domini, praedicante Paulo in Epheso, multi credentium veniebant, confitentes et anin lineo coelesti diversis generis animantibus dictum est: Surge, Petre, occide et manduca . Quod est aperte dicere: Occide infideles ab eo quod fuerant prius, ab renuntiatione scelerum et promissione piae reli
Abbreviated transcription (Latin):
uolitant et spicas succidunt significant iudeos qͥ prius legẽ tenentes sac ram̃ta spiritalia ñ intelli¬
gebant nunc autẽ spũ scõ actis piritale secuntur sensũ uanam stipulã litterȩ relinquenes. ut aesca dnĩ fi¬
eri mereantur. Mel autẽ dulcedo ẽ sensus spiritalis in foliis uerborũ inuentus. qui cũ ꝑdoctorũ mi¬
nisteriũ infideliũ cordib: recondit᷑ suauit̃ corpus xp̃i saciatur. Tunc exiebant ad eum ex hiero¬
solimis et omnis iudaea et omnis regio circa iordanen et baptizabantur ab illo iniordane con¬
fitentes peccata sua. Bene autẽ qui bapti tandierant exire ad prophetã dicuntur quia nisiquis ab
ufidelitate recedat et a ꝑfidorũ consortio egrediens pompae diaboli ac mundi in lecebris abrenuntie:
baptismũ salubre consequi non poterit. unde apte sequitur. Et baptitabantur ab illo iniordane

Expanded text:
volitant, et spicas succidunt significant Judaeos, qui prius legem tenentes, sacramenta spiritalia non intellivolitant, et spicas succidunt significant Judaeos, qui prius legem tenentes, sacramenta spiritalia non intelligebant, nunc autem Spiritu sancto acti, spiritalem sequuntur sensum, vanam stipulam litterae relinquentes, ut esca Domini fieri mereantur. Mel autem dulcedo est sensus spiritalis, in foliis arborum inventus, qui cum per doctorum ministerium in fidelium cordibus reconditur, suaviter corpus Christi satiatur. II. Tunc exibant ad eum ex Hierosolymis, et omnis Judaea, et omnis regio circa Jordanem, et baptizabantur ab illo in Jordane confitentes peccata sua. Bene autem qui baptizandi erant exire ad prophetam dicuntur. Quia nisi quis ab infidelitate recedat, et a perfidorum consortio egrediens pompae diaboli ac mundi illecebris abrenuntiet, baptismum salubrem consequi non poterit. Unde apte sequitur: Et baptizabantur ab illo in Jordane,
Abbreviated transcription (Latin):
Surdi audite. Et quis ẽ in uobis qui audiat hoc : attendat et auscultet futura. Iram merueruN
de quibus propheta dicit . Dñs sicut fortis egreditur. sicut uir praeliator suscitabit zelum.
Vociferabitur et clamabit super inimicos suos confortabitur. et item prouocauerunt me
inquid indiis alienis. et ego infurore expellameos uia mergo ih̃s dno tunc praepa rauit
ipse ueniturus piliquoque camelorum signiificant gentes in d nm̃ credituras quae ab in¬
fidelitatis errore et a tortitudine peccatorum erepte in xp̃i uestimentũ redacte s. unde ꝑpro¬
phetam dicit᷑. Omnib: his uelut ornamento uestieris Toña uero pelliciaq depelle animantis
mortui carne et sanguine de raso efficitur similit̃ significat gentes quae de mortuorũ idẽ pec ca¬
torũ hominũ sotietate abstracte ultra carniet sanguini non seruiunt. haec lũbos xp̃i ueraciter
cingunt quia incarnationẽ eius fideliter credunt porro locustae quaeuento agitate ꝑsegetes

Expanded text:
iam dicitur: Surdi, audite; et: Quis est in vobis qui audiat hoc, attendat, et auscultet futura . Iram meruerunt, de quibus propheta dicit: Dominus fortis egredietur sicut vir praeliator, suscitabit zelum, vociferabitur, et clamabit, super inimicos suos confortabitur . Et item: Provocaverunt me, inquit, in diis alienis et ego in furore expellam eos . Viam ergo Domino tunc praeparavit,ipse venturus . Pili quoque camelorum significant gentes in Dominum credituras, quae ab infidelitatis errore, et a fortitudine peccatorum ereptae in Christi vestimentum redactae sunt. Unde per prophetam dicitur: Omnibus his velut ornamento vestieris . Zona vero pellicea, quae de pelle animantis mortui carne et sanguine deraso efficitur, similiter significat gentes quae de mortuorum, id est peccatorum hominum, societate abstractae, ultra carni et sanguini non serviunt. Hae lumbos Christi veraciter cingunt, quia incarnationem ejus fideliter credunt. Porro locustae quae vento agitatae per segetes
Abbreviated transcription (Latin):
sentilis tribusq p̃teritis iam regalis in quarta generationũ consequentiũ origo numerat᷑. Et poet
Ertiismigrtitioniem babillotiis ieconias getiuit salathihel. Si uoluerimꝰ iechoniã infine pr¬
mae tesserescae decadisponere. in sequenti nonerunt xiiii sed xiii. Sciamus ergo iethoniam prio¬
rem ipsum eẽ quemet io achim. secundum autem id ẽ ioachinfilium non patrem quorũ prior ꝑΚA

Expanded text:
gentilis, tribusque praeteritis, jam regalis in quarta generationum consequentium origo numeratur. Et post gentilis, tribusque praeteritis, jam regalis in quarta generationum consequentium origo numeratur. Et post transmigrationem Babylonis Jechonias genuit Salathiel. Si voluerimus Jechoniam in fine primae tessaradecadis ponere, in sequenti non erunt quatuordecim, sed tredecim. Sciamus ergo Jechoniam priorem ipsum esse, quem et Joakim, secundum autem, id est Joachin filium, non patrem. Quorum prior per
Abbreviated transcription (Latin):
Portim cut geiuit or icĩ orius aut̃ genuit io athã In quartoregũ uolumine deiorã ochoriã¬
fuisse legim generitũ Quomortuo io sabeth filia regis iorã soror ochoriae tulitioas filũ fass suie
stiuĩ intnetioni q̃ exercebatur ab athalia subtraxit. Cui successit in reenũ filius eiꝰ amasias post que
hic euange siupensisit Nora qui ppen genuit otiã sed ochoriã. Et reliques quas enumerauimꝰ Verm̃¬
quie cun neliustaeror uocsitum eratrTres tesserescedecades indiuerso temieorũ stictupomnere et iaram
⁊ne cilcin selertat inpii simnim erab el idcirco usq adtertiam geterati onero ieusme monia teduatita
ne inicemniscuertat tscordine poneretur. Dutum quoque itaerat perprophetam nonnisi quarta
generatione inthrono regni isrł quem quam dedomo hachabeẽ sessurũ . Purgataigitur labe familiȩ

Expanded text:
Joram autem genuit Oziam, Ozias autem genuit Jonathan. In quarto Regum volumine legimus Joram autem genuit Oziam, Ozias autem genuit Jonathan. In quarto Regum volumine legimus mortuo, Josabeth filia regis Joram, soror Ochoziae, tulit Joas filium fratris sui, et eum internecioni, quae exercebatur ab Athalia, subtraxit: cui successit in regnum filius ejus Amasias, post quehic Evangelista praetermisit. Joram quippe non genuit Oziam, sed Ochoziaquia evangelistae propositum erat, tres tessaradecades in diverso temporum statu ponere, et Joram generi se miscuerat impiissima Jezabel, idcirco usque ad tertiam generationem ejus memoria tollitur, ne in sanctae nativitatis ordine poneretur. Dictum quoque ita erat per prophetam, non nisi quarta generatione in throno regni Israel quemquam de domo Achab esse sessurum. Purgata igitur labe familiae