comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliud auitem sunt qtram quod est ipse: que fua sitnt. et hec ꝑꝑ nature intel¬
ce quta duuia natura non aluid est abhis que fira sunt. ita ut in sint et ꝑ
ala in omnibꝰ esse siis que non infunt. Sita enim sunt: etram que non
in sunt .i. omines creature: et sua sunt: que in sunt. ut tres ꝑsone que
sunt eiusdem nature. et eadem natura. sicut supͣ augustini testimoniofir¬
mattimus. dicentis tres ꝑͣs. esse euisdem essentie. uel eand̾ essentiam. s nõ
excadiem essentia. ne aliud intelligatur essentia: aluid ꝑsonta. Nec ca¬
men duifficemtir distinctionem aliquam habendam foze. scd̾m intel¬
ligentie rationem: cum dicit᷑ ypostasis: et cum dicit᷑ essentra quiaibi
sinificatur: quod est commune tͥb: hic uero: non est tamen tpostasis
essentia. et econierso. fateam̃ gͦ unum atq idem esse tres ꝑͥs: scãm esse¬

Expanded text:
aliud autem sint, quam quod est ipse, quae sua sunt. « Haec intaliud autem sint, quam quod est ipse, quae sua sunt. « Haec intce, quia divina natura non aliud est ab his quae sua sunt, ita ut insint; et per illa in omnibus suis est quae non insunt. Sua enim sunt etiam quae non insunt, id est, omnes creaturae; et sua sunt quae insunt, ut tres personae, quae sunt ejusdem naturae et eadem natura; sicut supra August. testimonio firmavimus, dicentis tres personas esse ejusdem essentiae vel eamdem essentiam, sed non ex eadem essentia, ne aliud intelligatur essentia, aliud persona. Non tamen diffitemur aliquam distinctionem habendam fore secundum intelligentiae rationem, cum dicitur hypostasis, et cum dicitur essentia; quia ibi significatur quod est commune tribus, hic vero non. Est tamen hypostasis essentia, et e converso. Fateamur ergo unum atque idem esse tres personas secundum esse
Abbreviated transcription (Latin):
crtaturarum tespiciens inquit. non iocm et ratura qd nature res.
Subitiens exempla de ipsis creaturis. lnde ostendens erroxis esse sub
mensura creaturarum mentiri creatorem: addit. et scdm hoc non idem est
d̃s. et quod dei est: ac si diceret. Si ad instat creaturarum de creatoꝵe senti̾:
cogeris fateri quod non idem ẽ ds̃: et quod dei est: quod dicere impium est.
opionem eoꝵ qui tta pritant aluid esse dm̃: et aluid quod dei est: aliuaq ita¬
turam dei. et rem nature ut est increaturis: aꝑte docet. non aliud esse
simile. cum alicubi erit: alibi non erit. quia id quod est illic continet᷑: ubi
se uirtutis uitiens potestas. quando usqiam non adsit. nec desit usqiam: s
omnem ꝑ sua edocet. et sita non aluid. quam se esse significat. ut ubi sia in
sint: ipse et esse ꝑsua intelligatur. Non autem corpozali modo cum alicu¬
bi sit: non et ubiq esse credatur. cum ꝑsita in om̃ibꝰ esse non desutat. Non

Expanded text:
creatarum respiciens, inquit: Non idem est natura quod res naturae, subjiciens exempla de ipsis creaturis. Inde ostendens erroris esse sub mensura creaturarum metiri Creatorem, addit: Et secundum hoc non idem est Deus et quod Dei est; ac si diceret: Si ad instar creaturarum de Creatore sentis, cogeris fateri quia non idem est Deus et quod Dei est; quod dicere impium est, opinionem eorum qui ita putant aliud Deum esse et aliud quod Dei est, aliudque naturam Dei et rem naturae, ut est in creaturis, aperte docet non aliud esse Dsimile cum alicubi erit, alibi non erit, quia id quod est illic continetur ubi nsae virtutis, vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit usquam, quae se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse signsint, ipse esse intelligatur: non autem corporaliter: ut cum alicubi sit, non etiam ubique esse credatur; cum per sua in omnibus esse non desinat: non
Abbreviated transcription (Latin):
loci: magna inter conqiuirentes disceptatio uersatur. Sunt eñi qiu sa
dicunt nullũ sp̃m aliciuomꝰ posse mutari loco: ab om̃i sp̃u locum uniuer les¬
salit̾ remouere uolentes. qm̃ scd̃m dimensionẽ tm̃ et cͥcum scͥptionẽ: Iocũ
constare asserunt. atq id solũ esse locale uel inloco esse dicunt qd̾ dimen-¬
sionem recipit et distantiam in loco facit. ex ħ dicunt augustinũ sensisse: muta¬
tionẽ temporis tm sp̃uali creat᷑e tͥbuentẽ. loci uero et temporis: corporee.

Expanded text:
loci magna inter conquirentes disceptatio versatur; sunt enim qui dicunt nullum spiritum aliquo modo posse mutari loco, ab omni spiritu locum universaliter removere volentes; quoniam secundum dimensionem tantum et circumscriptionem locum constare asserunt, atque id solum esse locale vel in loco esse dicunt, quod dimensionem recipit, et distantiam in loco facit. Et hoc dicunt Aug. sensisse, mutationem temporis tantum spirituali creaturae tribuentem; loci vero et temporis corporeae.
Abbreviated transcription (Latin):
scł̃m tropum dei uoluntas. quia signa sunt diuine uoluntatis que u¬
na est. et immutabilis et dei benep lacitum. Ileoq diligenter distinguat lecto uͥ
de uoluuitate dei scripturat commenoꝵat: uixta quen modum accipi oporteat.
utram scilicet ꝓ beneplacito dei an ꝓ aliquo signo euis. Magna enun est adhi¬
benda diseretio: incognitione diuine uoluntatis. quia et bene pfacitum dei: est
uoluntas eitis. et sigurim beneptaciti eiis: dicit᷑ uoluntas euis. S beneplacitum
euis eternum ẽ signum uͦ beneplaciti: non. et consonat rerum effectibꝰ: bene-¬
placitum ipsuis. et ipsi effectus rerum abillo non discorctant. ẜ it enimomine:
quod beneptacito itult fieri. et om̃e quod uult non fieri: nequaquam fit.
Non ita ecram est: designis. quta precipit deus multis: ea que non fatiunt.
et prohibet: que non carient: et consulit: que non unplent

Expanded text:
dum tropum Dei voluntas, quia signa sunt divinae voluntatis, quae una est et immutabilis, scilicet Dei beneplacitum. Ideoque diligenter distinguat lector ubi de voluntate Dei Scriptura commemorat, juxta quem modum accipi oporteat, utrum pro beneplacito Dei an pro aliquo signorum ejus. Magna enim est adhibenda discretio in cognitione divinae voluntatis, quia et beneplacitum Dei est voluntas ejus, et signum beneplaciti ejus dicitur voluntas ejus. Sed beneplacitum ejus aeternum est, signum vero beneplaciti ejus non, et consonat rerum effectibus beneplacitum ipsius, et ipsi effectus rerum ab illo non discordant. Fit enim omne quod beneplacito vult fieri; et omne quod non vult fieri, nequaquam fit. Non ita autem est de signis, quia praecepit Deus multis ea quae non faciunt, et prohibet quae non cavent, et consulit quae non implent.
Abbreviated transcription (Latin):
qui adhuo. uł cred̾e nescuit. sic̃ etiõ pro egris mitis. uł surdis. alius ꝓficetur. dũ bapti zantꝰ.
sic̃ ⁊ de penitentib agendũ ẽ. Si uero pio eo qui responde pͣ aliꝰ respondeat. nõ u̾t ide̾ ualet ac

Expanded text:
qui adhuc loqui vel credere nesciunt: sicut etiam pro aegris, mutis, vel surdis alius profitetur dum baptizantur, sic et de poenitentibus agendum est. Si vero pro eo qui respondere potest, alius respondeat, non itidem valet
Abbreviated transcription (Latin):
duertendum etiuam est quomodo fides. spes. ⁊ scientia: dicantur euacuari. qui
ex parte sunt et non caritas cum et ipsa ede parte sit Ex parte enimq
idest imperfec t̾e diligimus sicut ex parte seimuc ut esitus dicit siper le¬
uiticum. Cum igitur omne quod ex parte es⁊ enacuetur cum caritas Edecipi¬
tur qua dicitur numquam excidere. Canta quidem etiam e paite est
sepe sanct̾i docent. quia e de parte diligimus nunc & ideo: ipsa euacuabitur. in qu¬
tum ẽ ex patte quia tolletur imperfect̾io ⁊̃ addidetur perfectio. temaneuit ꝙ ipsa¬
suit de. s imꝑfectionis modus eliminabitur fides ⁊ spes. penitus euacuabuntur. Edeien¬

Expanded text:
dvertendum etiam est quomodo fides, spes et scientia dicantur evacuari quia ex parte sunt, et non charitas, cum et ipsa ex parte sit. Ex parte enim, id est, imperfecte, diligimus, sicut ex parte scimus, ut ait Hesychius super Leviticum. Cum ergo omne quod ex parte est, evacuetur, cur charitas excipitur, quae dicitur nunquam excidere? Charitas quidem etiam ex parte est, ut saepe sancti docent, quia ex parte diligimus nunc; et ideo ipsa evacuabitur in quantum ex parte est, quia tolletur imperfectio et addsicut te. Sed imperfectionis modus / eliminabitur, fides vero et spes evacuabuntur. Scien
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ĩ una ꝑsona dei ut omnes fideles ꝑ mortẽ reconcihauit deo dũ sanati
sunt ab infirmitate quicũq xp̃i humilitatẽ. xp̃m credendo dilexerunt et
diligẽdo unitati sunt. Ecce hic aliquatenꝰ insinuatur quare xp̃o solus medi
argento redempti sumus. s p̃tioso sanguine agni immacdati. Si uero qr
fuisse possibilẽ deo cuius potestati cuncta subiacent. s nr̃e miserie sanande.
ꝯuenientiorẽ modũ aliũ nõ fuisse nec ẽẽ oportuisse. Quid enim tantũ mentes nr̃as
erigit et abimmortalitatis lib̾at desꝑatione quam qui nos tanti fec̃ deus ut dei
filius immittabilr̃ bonꝰ in se manẽs qd erat.⁊ a nob̾ accipiẽs qͦs nõ erat dignat᷑¬

Expanded text:
fideles per mortem reconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate quicumque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligendo imitati sunt. Ecce hic aliquatenus insinuatur quare Christus solus Mediauro et argento redempti sumus, sed pretioso sanguine Agni immaculati. DISTINCTIO XX. fuisse possibilem Deo, cujus potestati cuncta subjacent; sed nostrae miseriae sanandae convenientiorem modum alium non fuisse, nec esse oportuisse. Quid enim mentes nostras tantum erigit et ab immortalitatis desperatione liberat, quam quod tanti nos fecit Deus, ut Dei Filius immutabiliter bonus, in se manens quod erat, et a nobis accipiens quod non erat, dignat
Abbreviated transcription (Latin):
talem. est deus homo recõcilians hominẽ deo. in tancũ mediator in qͣntũ est
hõ. In qͣntũ aũ uerbũ: non est medius. quia imus cum patre deus. iurgi
im̃ meduuis erit: uisi ita sit mediꝰ ut deus sit pp̃ diuinitatis naturã: et hõ¬

Expanded text:
talem est Deus et homo, reconcilians hominem Deo; in tantum Mediator, in quantum est talem est Deus et homo, reconcilians hominem Deo; in tantum Mediator, in quantum est homo; in quantum autem Verbum non est medius, quia unus cum Patre Deus. Si unde medius erit? et nisi ita sit medius, ut Deus sit propter divinitatis naturam, et ho
Abbreviated transcription (Latin):
cantur.
ude et mediator dicitur scd̾m humanitatẽ. nõ scd̾m diuinitatẽ. Hon est
enim mediator int̃ deum et deum quia umis ÷ deus. s int̾ dm̃ et ho-¬
minem quasi int̾ duo extͤma quia medius eẽ nõ pͭ. insi int̾ aliqua. Mediator
est gͥ in qͣntũ homo. Nam in qͣntũ deus nõ est mediator. s equał patri est.
hoc idẽ quod pat̾ cum patre unus deus. Mediat gͦ uiter homines et deuincͥ¬
nitatẽ scd̾m hominis naturã in qͣ suscip̃ illa qͣ reconciliamur deo trinitati.⁊
et scd̾m eandẽ ht̃ aliquid simile deo. et aliquid simile hominibus quod medi¬
atori congruebat ne ꝑ omnia simił hominib: longe eẽt a deo aut ꝑ omnia
deo similis longe eẽt ab hominibus et ita mediator non ẽẽt. Uerus gͥ media¬
mortał cũ hominibus. uistus cum deo. ꝑ infirmitatẽ ꝓpinquans nobis. per
uisticiam deo. Recte gͦ mediator dictus ÷ qui int̃ deũ mortalẽ et hominẽ mor¬

Expanded text:
tor. Unde et Mediator dicitur secundum humanitatem, non secundum divinitatem, non enim est mediator inter Deum et Deum, quia tantum unus Deus; sed inter Deum et hominem, quasi inter duo extrema, quia medius esse non potest nisi inter aliqua. Mediator est ergo, in quantum homo. Nam in quantum Deus, non Mediator, sed aequalis Patri est hoc idem quod Pater, cum Patre unus Deus. Mediat ergo inter homines et Deum Trinitatem, secundum hominis naturam, in qua suscepit illa per quae reconciliamur Deo Trinitati: et secundum eamdem habet aliquid simile Deo, et aliquid simile hominibus, quod Mediatori congruebat, ne per omnia similis hominibus, longe esset a Deo, aut per omnia Deo similis, longe esset ab hominibus, et ita mediator non esset Unus ergo Mediamortalis cum hominibus, justus cum Deo; per infirmitatem propinquans nobis, per justitiam Deo. Recte ergo Mediator dictus est, quia inter Deum immortalem et hominem mor
Abbreviated transcription (Latin):
.is. panis. et uini. hꝰ aut̃ sacmti gemina est res. Una .s. contenta et significata. altã sig̾̃cata etꝰ nõ cõcẽta.

Expanded text:
 panis et vini. Hujus autem sacramenti gemina est res: una, scilicet, contenta et significata; altera significata et non contenta.
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uimensa ingenio suo metiri presumentes: hoc ita fore intelli ꝑs¬
gendum tradiderunt. quod dõ ubiq ꝑ essentiam esse dicitur: non quos
dei essentra ꝓprie sit et in omni loco et in omni creatura: s quia omnis
natura atq omne quod naturaliter est in quo cumq loco sit ꝑ eum hit
eise. et omnis locus inquo illud est. Iadem etram dicunt. ideo dm̃ ubiq
dici esse ꝑ presentiam. uel potentiam: quia cuncta loca sunt ei preᷤ¬
efitra et que in eis sunt. nec meis: aliquando oꝑarari cesfat. Nam ÷
ipsa loca et quicquid in eis est. nisi ipse conseruet: manere non pos¬
frt. Ineis S per sub stantiam deus eie dicit᷑ ut auuint: quia iurtute pro¬
pnie substantie sue facit: ut ettam loca sint et omnia que in eis funt. S.
licet hec uera sint que asserunt. explanandis intelligentiis predicto um.
in illis tamen uerbis. quib dicit᷑ deus ubiq per essentam contineri plus

Expanded text:
tamen immensa ingenio suo metiri praesumentes, hoc ita fore intelligendum tradiderunt, quod Deus ubique per essentiam esse dicitur; non quod Dei essentia proprie sit in omni loco et in omni creatura, sed quia omnis natura atque omne quod naturaliter est, in quocumque loco sit, per eam habet esse; et omnis locus, in quo illud est. Iidem etiam dicunt ideo Deum ubique dictum esse per praesentiam vel per potentiam, quia cuncta loca sunt ei praesentia, et quae in eis sunt, nec in eis aliquid operari cessat. Nam et ipsa loca, et quidquid in eis est, nisi ipse conservet, manere non possunt. In eis ergo per substantiam Deus esse dicitur, ut aiunt, quia per virtutem propriae substantiae suae facit ut etiam loca sint, et omnia quae in eis sunt. Sed licet haec vera sint quae asserunt in explanandis intelligentiis praedictorum, in illis tamen verbis quibus dicitur Deus ubique esse per essentiam, plus
Abbreviated transcription (Latin):
erum nob magis placet ut ipsa lib̾tas arbitriz sit. & illa qua
quis lib̃ ÷ ad malum: et illa qua quis hb÷ ad bonum fatien¬
dum. Ex causis enim uariis sortit᷑ diu̾sa uocabula. Dicit᷑ enim liber¬
tas ad malum fatiendum: antequam ꝑ grãm sit reparata: scilis
cum ꝑ grãm fuerit reparata: dr lib̾tas ad bonum faciendum. qr
ante grãm: lib̃a : uoluntas ad malum. ꝑ grãm uͦ: lib̾a fit ad
bonum. Semꝑ gͥ uoluntas hominis aliqu̾o mͦ ẽ s non semper
libera. Unde aug̃ in libͦ de grã et lib̾o. arbito. Semꝑ in nobis no¬
luntas libera ẽ: s non semꝑ bona ẽ. Ilut enim libera ẽ iusticie
quando seruit pecctito. & tunc ẽ mala: ant apecc̃o libera ẽ quan¬
Do seruit iusticie. et tunc ẽ bona

Expanded text:
erum nobis magis placet ut ipsa libertas arbitrii sit, et illa qua quis liber est ad malum, et alia qua quis liber est ad bonum faciendum. Ex causis enim variis sortitur diversa vocabula. Dicitur enim libertas ad malum faciendum, antequam per gratiam sit reparata; sed cum per gratiam fuerit reparata, dicitur libertas ad bonum faciendum, quia ante gratiam libera est voluntas ad malum, per gratiam vero libera fit ad bonum. Semper ergo voluntas hominis aliquo modo libera est, in tom. 7, in lib. de Gratia et libero Arbitrio: Semper in nobis voluntas libera est, sed non semper bona est. Aut enim libera est justitiae, quando seruit peccato, et tunc est mala; aut a peccato libera est, quando seruit iustitiae, et tunc est bona
Abbreviated transcription (Latin):
creatirra peccasset. idest non quod ille s quod uoluit ipsa fecissec: etram per
eandem creature uoluntatem qua factum est quod creatoꝵ non uoluit: im¬
pleret ipse quod uoluit. bene utens et malis tanqiram summe bonus
ad eorum dampnationem quos uiste p̃destinauit ad penam: et ad eorui
salitem quoc benigne p̃destinauit ad gram. Q irantum enim ad ipsos
attinet: quod ds̃ noluit fecerunt. Qiantum uͦ ad omnipotentram dĩ:
nullo mͦ id facere taluerunt. hoc quippe ipso quod contͣ eiris uolunta
tem fecerunt: de ipsis facta est uoluntas eius. ꝓptẽa namq magna oꝑa
din sunt exquisita inom̃s uoluntates cuis. ut miro et in effabiti mͦ
non ftat preter eius uoluntatem: quod ettam fit contra eius uoluntatem.
quia non fieret: si non sineret. nec utiq nolens suit: s uolens. non sineret
boniis fieri male: nisi orñipotens ⁊̃ de malo fieri bonum posse facere

Expanded text:
creatura peccasset, id est, non quod ille, sed quod voluit ipsa fecisset, etiam per creatura peccasset, id est, non quod ille, sed quod voluit ipsa fecisset, etiam per eamdem creaturae voluntatem, qua factum est quod Creator noluit, impleret ipse quod voluit; bene utens et malis, tanquam summe bonus, ad eorum damnationem quos juste praedestinavit ad poenam, et ad eorum salutem quos benigne praedestinavit ad gratiam. Quantum enim ad ipsos attinet, quod Deus noluit fecerunt: quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id efficere valuerunt. Hoc quippe ipso quod contra volutem fecerunt, de ipsis facta est voluntas ejus. Praeterea namque magna opera Domini sunt exquisita in omnes voluntates ejus, ut miro et ineffabili modo non fiat praeter ejus voluntatem quod etiam fit contra ejus voluntatem, quia non fieret si non sineret; nec utique nolens sinit, sed volens; nec sineret bonus fieri male, nisi omnipotens etiam de malo posset facere
Abbreviated transcription (Latin):
quod uelit. et nichil fiat quod nolit. que de homine semꝑ implet᷑: quo¬
cumq se uercat. Nichil enim ut ait aug̃. in libꝰ arbitrio constitutum: suꝑat uo-¬
luntatem dei. et si fatrat contͣ uoluntatem euis: tamen contͣ uoluntatem eiꝰ
que ipse est nichil putandum ͤ ita fieri tanquam uelit fieri. et non fiat: uel
aut de nobis: auit anobis. de nobis implet᷑: s tamen non implemꝰ eam qian¬
do peccamus. I nobis impletur: quando bonum fatimus. Ideo enim fatimꝰ.
nichil facit homo: de quo non oꝑetur deus quod utt. Non enim uult
deus: ut peccet homo quilibet. Si autem peccauerit: penitenti uult parce¬
re ut uurat. In peccatis uero ꝑseuerantem pirnire: ut uisticie potenttam
contumax non eiractat. Sicut alios ab ecerno p̃parauit ad pentam: alios p̃-¬
parauit ad gł̃am. et hec sunt magna opera domini exquisita in omues
uoluntates enis. Q tam sapienter exquisita: ut cum angelica et humatra

Expanded text:
quod velit, et nihil fiat quod nolit; quae de homine semper impletur, quocumque se vertat. Nihil enim, ut ait Aug., in libero arbitrio constitutum superat voluntatem Dei: etsi faciat contra ejus voluntatem, tamen contra ejus voluntatem, quae ipse est, nihil putandum est ita fieri tanquam velit fieri et non fiat, vel etur, aut de nobis aut a nobis. De nobis impletur; sed tamen non implemus eam quando peccamus. A nobis impletur, quando bonum facimus; ideo enim facimus, , quia nihil facit homo de quo Deus non operetur quod vult. Non enim vult Deus ut peccet homo quilibet. Si autem peccaverit, poenitenti vult parcere ut vivat, in peccatis vero perseverantem punire, ut justitiae potentiam contumax non evadat. Sicut alios ab aeterno praeparavit ad poenam, ita alios praeparavit ad gloriam; et haec sunt magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus . Et tamen sapienter exquisita, ut cum a
Abbreviated transcription (Latin):
ubi arbit̾i. ante peccatum enim ad bonum nichil impedi¬
ebãt: ad malum nil impellebat. Hon habiit infirinitatẽ ad
malum: ec habuit adiuitorium ad bonumi. T̃ unc sine eriore ratis
iudicare: et uoluntas ime difficultate bonum appetere poterat. N
et habet infirmitatem inmalo: et non bt gram in bono. et ideo
potest peccare: et non pͭ. nõ peccare. etiam dampnabilit̾. P repai¬
rationem uͦ ante ꝯfirmicitionem: p̃mit᷑ a.cupiscentia s non ui¬
cit᷑. et ht̃ quidem infirmitatem inmalo: s grãm in bono. ut
possit peccare ꝓpt̾ lib̃tatem. & in firmitatem ⁊ possit non peccare
ad mortem ꝓpt̾ lib̾tatem. et grãm adiuriantem. non dum cñ
ht̃ posse omnino non peccare uel non posse peccare: ꝓpt̾ infirmi¬
tatem non dumi ꝑfecte absortam: et ꝓpt̾ grãm non dum ꝑfecce
ꝯ summatam. Post ꝯfirmationem uͦ infirmitate penitꝰ ꝯsumpca
et grã ꝯsumpinata nec uinci poterit: nec premi. et tunc habe¬
bit non posse peccare.

Expanded text:
i arbitrii. Ante peccatum enim ad bonum nil impediebat, ad malum nil impellebat. Non habuit infirmitatem ad malum, et habuit adjutorium ad bonum. Tunc sine errore ratio judicare, et voluntas sine difficultate bonum appetere poterat. Poia et vincitur, et habet infirmitatem in malo, sed non habet gratiam in bono; et ideo potest peccare, et non potest non peccare etiam damnabiliter. Post reparationem vero ante confirmationem premitur a concupiscentia, sed non vincitur; et habet quidem infirmitatem in malo, sed gratiam in bono, ut possit peccare propter libertatem et infirmitatem, et possit non peccare ad mortem propter libertatem et gratiam adjuvantem: nondum tamen habet posse omnino non peccare, vel non posse peccare, propter infirmitatem nondum perfecte absorptam, et propter gratiam nondum plene consummatam. Post confirmationem vero infirmitate penitus consumpta, et gratia consummata, nec vinci poterit, nec premi, et tunc habebit non posse peccare. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
onsistit uninersitatis admirabił pulcͥtudo. inqua eciam illud qd malum
saucit᷑ bene ordinatum et loco suo positum: eminentiꝰ commendat bona. nt
imazis placeant et laudabiliora sint: dum oꝑantur malis. Seato tͦ cdie. fic

Expanded text:
consistit universitatis admirabilis pulcritudo, in qua etiam id quod malum dicitur, bene ordinatum et loco suo positum, eminentius commendat bona ut magis placeant et laudabiliora sint dum comparantur malis». Exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. libati a pecc̃o: ieri fu̾ti estis iusticie. ꝙ. item. Cum serui essecis pec¬
cati: liberi finstis iusticie: hanc libtatem: homo peccando amisit.
qina ꝑdita: ꝑ peccatum libtas: non a necessitate s a peccato: qui
enim facit peccatum: scruuis peccati

Expanded text:
justitiae. Et idem: Cum servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae. Hanc libertatem peccando homo amisit. quia perdita est per peccatum libertas, non a necessitate, sed a peccato. Qui enim facit peccatum, servus est peccati
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ: ignis ẽ. s ꝑ ignem: sit in homine. ita ꝑ pecem corrumpitur
natuã: et inminuit᷑ bonum nate̾. ⁊ ip̃a : mininucio ec corruptio bom:
passio et pena. ⁊ non ÷ eentialit ip̃m pecc̃m: ꝑ qd̾ fit. s io peccm dicit᷑.
ruptio. qͥ cam̃ fit: deo auctore. Illa enim pena siue passio que ẽ boni cor¬
ruptio: adeoẽ. Illiꝯ tam̃ q̃ sic dicam mat̾ia et cã: peccatum: qd̾ a d̾o

Expanded text:
malorum ignis est, sed per ignem fit in homine. Ita per peccatum corrumpitur natura, et imminuitur bonum naturae; et est ipsa imminutio et corruptio boni, passiruptio, quae tamen fit Deo auctore. Illa enim poena sive passio, quae est boni corruptio, a Deo est. Illius tamen, ut sic dicam, materia et causa est peccatum, quod a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
intendentib insinnare uid̾r qd̾ ea q̃ pecc̃a sunt ⁊ pene pecci. non
inqͣntum peccata sunt s inqͣntum pene: dĩ eẽ. Nam cum dixisset
dm̃ non eẽ factum mala aliqua .i. peccata q poss ei obici quedã
peccata eẽ etiam penas peccati: & pena pecẽi om̃is iusta: et ideo a dõ¬
reliqua. Iuxta uͦ predictam incelligentiam: peccata sane dur̃ pene.
Inde apłs appellat eas: passiones ignomime. ꝙ ut ait auctoritas licet que¬
dam peccata sint que delectent: sunt tam̃ passiones. nate᷑ non nominũ¬
de quia ꝑ ea: corrumpitur natura.

Expanded text:
nsinuare videtur ea quae peccata sunt et poenae peccati, non in quantum peccata sunt, sed in quantum poenae, Dei esse. Nam cum dixisset Deum non esse facturum mala aliqua, id est, peccata, quia posset ei objici quaedam peccata esse etiam poenas peccati, et poena peccati omnis justa ereliqua. Juxta vero praedictam intelligentiam peccata sane dicuntur poenae, unde Apostolus, Rom. 1, appellat eas passiones ignominae, quia, ut ait auctoritas, licet quaedam peccata sint quae delectant, sunt tamen passiones naturae non nominandae, quia per ea corrumpitur natura.
Abbreviated transcription (Latin):
utt̃ approbandus ẽt haptisius qui sio daret᷑. diuinũ incditiũ ꝑ alicuꝰ reuelationis muracłmn oĩaẽ
implorandũ ẽẽ ceusert̃. Uidr̃ cñ sapientib non fuisse baptisma: it cum aliqui inbalneũ uł ia aqͥ
ssuuũ m̃guit᷑ in nomine tͥuitatis. nõ est cũ baptisimꝰ. quia non intentione haptizandi: illud gertꝰ
Num in hoc et in alius sacram̃tas. siõ forna est seruanda. ita et itentio illud celebrandi est hũda. ps
reutur ec̃nã. s eos putant hoc remedio temꝑalẽ recinere uł reciꝑe sanitatẽ. Non . It. pp̃ea illi p̾ea nõ
regenerant᷑. qr neo ab ilł hac intentione offeruntur

Expanded text:
um judicium per alicujus revelationis miraculum oratione implorandum esse censerem. Videtur tamen sapientibus non fuisse baptisma, ut cum aliqui in balneum vel in flumen merguntur in nomine Trinitatis, non est tamen baptismus, quia non intentione baptizandi illud geritur. Nam in hoc et in aliis sacramentis sicut forma est servanda, ita et intentio illud celebrandi est habenda. Ierentur aeternam; sed eos putant hoc remedio temporalem accipere sanitatem; non enim propterea illi non regenerantur, quia nec ab illis hac
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ intelligi qͦo eciã ore tacente ueniã intilũ conseqr̃. hic etiã leprosi: illi quib dñs p̃cep̃ ut
ostendẽt se fac̾docib in itinẽ. anteqͣm ad fac̾dotes uenerint mundati sunt. Ex quo insinuat᷑
eciã nõ pͥus ẽmonum̃to est eductus et pꝰ a dño suscitatꝰ s intꝰ suscitatꝰ. ꝓdiit foras uiuꝰ ut
re laborant. nec non in huiꝰ sentut ͤᷤ dep̃ssionẽ ⁊ sue opinionis assertionẽ auctorũ testimo¬
sua pecom̃ nõ uult confiti. Illa ꝯfessio lib̾at: que fit cum penitentia. Pententia uera ⁊
ago. noũ deꝰ qui nuchi ignosc̃ qm̃ in corde ago. gͦ sine cã dictũ ẽ. q̃ solu̾tis int̾ra ert̃¬

Expanded text:
lli quibus Dominus praecepit ut ostenderent se sacerdotibus, in itinere, antequam ad sacerdotes venirent, mundati sunt. Ex quo insinuaturetiam non prius de monumento est eductus, et post a Domino suscitatus; sed intus suscitatus, prodiit foras vivus, ut re laborant; nec non in hujus sententiae depressionem, et ad suae opinionis assertionem auctorum testimosua non vult peccatum confiteri. Illa confessio nos liberat, quae fit cum poenitentia. Poenitentia vera est ago, novit Deus, qui mihi ignoscit , quia in corde ago. Ergo sine causa dictum est: Quae solveritis in t
Abbreviated transcription (Latin):
euades. Claudit suꝑ illũ qui in ꝓfundo concẽpint. a qͦ mortuᷤ uelut qui nõ sit: ꝑit ꝯfesso.
Itẽ nullꝰ debite grauioris pene accip̃ ueniã nisi qͣlenicũq ⁊ si longe minorẽ quam debeat

Expanded text:
te, Domine, et evades. Claudit super illum, qui in profundo contemnit, a quo mortuo, velut qui non sit, perit confessio.Item, nullus debitae gravioris poenae accipit veniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
tre. In eodem libio ⁊̃ tractauimn
quo modo ihesus . qui est suꝑ sub¬
stantialis ẜm deitatem. ftũs est
homo ẜm ueram humanitatẽ
expressa scripture testimona. i.
¶In libro cit̃ de d̾iis nõibus
tractamimis quomodo deus di¬
citur bonus. quõ existens qũo
uita aut sapiencia. aut de ciliis
intelligibilib dei nõibus in sim¬
bolica autẽ theologia tractaui
sensibilium ad designandum:
anagogice ĩmsibilia d̾ma ostẽ¬

Expanded text:
tre. In eodem etiam libro tractavimus, quomodo Jesus, qui est supersubstantialis secundum deitatem, factus est homo secundum veram humanitatem, expressa Scripturae testimonia. In libro autem de divinis nominibus tractavimus, quomodo Deus dicitur bonus, quomodo existens, quomodo vita et sapientia, et de aliis intelligibilibus Dei nominationibus. In symbolica autem theologia tractavimus sensibilium ad designanda anagogice invisibilia divina, monst
Abbreviated transcription (Latin):
tã apud se cogitacõe tumentibus
inest clamor ĩ locutione. amarctu¬
do ĩsilẽcio dissolucio ĩ hyllaritate.
.furor ĩ tusticia. i honestas ĩ actione.¬
hpnestas ĩ ẏmagĩe. erectio ĩ incessu rã¬
cor ĩ rensione. mẽs semꝑ ad irrogãdas

Expanded text:
erba apud se cogitatione tumentibus, inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, inhonestas in actione,honestas in imagine, erectio in incessu, rancor i
Abbreviated transcription (Latin):
mis i gemia deosculari ĩcdiato ĩ ter¬
rã capite. ołis q deiectis. hũilitatem
ac mansuetudinẽ polliteri. lenta uo¬
suspirare crebriꝰ. ⁊ ad om̃e u̾bum.
pctõre ac miserũ se clamare. S si.

Expanded text:
nus et genua deosculari, inclinato in terram capite, oculisque dejectis, humilitatem ac mansuetudinem polliceri, lenta vosuspirare crebrius, et ad omne verbum peccatorem ac miserum se clamare. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
debis. ibi em̃ uniu̾sa oꝑa restauracõ.
nis nr̃e a pr̃cipio mũdi us ad finẽ
plenissime cõtinẽtur. ⁊ status ułis et
clesie figuratur ibi hystoria reꝵ ges¬
tarũ texitur. ibi mist̾ia sacr̃oꝵ iuẽi¬
ũtur. ibi dispõiti st̃ gradus affectuũ.
oꝑosa apparẽt facilia. ⁊ q̃ ꝑ se inderi po¬
tẽrant. minꝰ ꝯgrua in ordĩe suo con

Expanded text:
estaurationis nostrae a principio mundi usque ad finem plenissime continentur, et status universalis Ecclesiae figuratur. Ibi historia rerum gestarum texitur, ibi mysteria sacramentorum inveniuntur, ibi dispositi sunt gradus affectuum, operosa apparent facilia, et quae per se videri poterant minus congrua, in ordine suo cons
Abbreviated transcription (Latin):
ad pecend̾ ꝓmptꝰ. ad dand̾ car¬
dus. ad negand̾ siꝯutosus. Si
quid expẽdit totũ amctit. tristis.
queiulus et morosus sollicitꝰ
S paitus ĩ ꝓpuio gulã euatuatut
archã ĩploar. corpꝰ extenuat ut lu¬

Expanded text:
ad petendum promptus, ad dandum tardus, ad negandum frontuosus. Si quid expendit, totum amittit. Tristis, querulus et morosus, sollicitused parcus in proprio. Gulam evacuat, ut archam impleat, corpus extenuat, ut lu
Abbreviated transcription (Latin):
tributũ exigit. S uilissimũ reddit
qr ꝙͣto st delicacõra cibaria. tantob
tidiora st̃ stercora. ticipiꝰ eg̾it. ꝙ a
piter ingerit. suꝑiꝰ ⁊ infeuꝰ horrbis
flatũ exp̃rmẽs ⁊ ab hoĩabile flat
emittens. gula ꝑadysũ clausit. pu¬
mogẽita uendidit. suspẽdit pistor̃
decollauit ioħem. nabuzardam co¬

Expanded text:
tributum exigit, sed vilissimum reddit, quia quanto sunt delicatiora cibaria, tanto fetidiora sunt stercora. Turpius egerit quod turpiter ingerit, superius et inferius horribilem flatum exprimens, et abhominabilem sonum emittens. Gula paradisum clausit, primogenita vendidit, suspendit pistorem, decollavit Baptistam. Nabuzardam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ purpura coctꝰ ⁊ byssus ĩ lim
putrescũt. aurũ ⁊ argẽtu lape
⁊ gẽme In luro sordelat. dig
⁊ potestas male iacẽt in pulues
honor igłia male sedent m onde¬

Expanded text:
 purpura, coccus et byssus, in limo putrescunt, aurum et argentum, lapides et gemmae in luto sordescunt. Dignitas et potestas male jacent in pulvere, honor et gloria male sedent in
Abbreviated transcription (Latin):
gradil ꝑu̾tit. Imadit eĩ senes ⁊ in¬
uenes. Mares ⁊ feĩas pridẽtes ⁊ in¬
prudẽtes suꝑiores ⁊ inferiores ad
extixinũ i sacerdotes. qui ĩ nocte be¬
uerẽ amplexantur. Mane uirgĩe
uenerantur. turpe d̾m. S turpissim̃
actudia liceat. ut agi nõ libeat. noc¬
te filiũ ben̾is agitant ĩ cubili ⁊ ma¬
ne filiũ uirgĩs. offerũt ĩ altari  et sul
ei pẽcapolim cũ adiatẽti regione sy¬
uertit. sychen. cũ ppło ĩteremit. Her.
⁊ onam. filios ide ꝑcussit. Madia¬

Expanded text:
gradum pervertit. Invadit enim senes et iuvenes, mares et feminas, prudentes et simplices, superiores et inferiores, ad extremum etiam sacerdotes, qui nocte Venerem amplexantur, mane vero Virginem venerantur. Turpe dictu, sed turpissimum actu, dici liceat ut agi non libeat: nocte filium Veneris agitant in cubili, mane filium Virginis offerunt in altari. XXIII enim Pentapolim cum adiacenti regione subvertit, Sichem cum populo interemit, Her et Onam filios Iuda percussit, Iud
Abbreviated transcription (Latin):
bili angustia dãpnatoꝵ ĩ libro sa
piẽcie. uidẽtes turlabĩctur timore
horribili gem̃tes p̾ ãgustia sp̃t et
dicẽtes. hii st̃ quos aliqũ hĩumꝯ ĩ
deusũ ⁊ ĩ siłitudĩe ĩ properi. nos

Expanded text:
bili angustia damnatorum. « Videntes turbabuntur timore horribili, gementes prae angustia spiritus, et dicentes: Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum, et in similitudinem improperi
Abbreviated transcription (Latin):
exam̃i. ĩ quo id̾. accusator. ad uocatꝰ.
⁊ ñ dedistis michi mãducare. sitiui.
⁊ ñ dedistis michi bibere. aduocabit
cũ sb̾det. ꝙͣ di ñ fecistis um de mĩori¬
b hiis nͨ michi fecistis. iudicabit

Expanded text:
catus et non dedistis michi manducare, sitivi et non dedistis michi bibere». Advocabit cum subdet: «Quandiu non fecistis uni de minimis meis, nec michi fecistis». Iudicabit
Abbreviated transcription (Latin):
dã pħs ĩ hĩtu ꝯtẽpti ᷝͥ prĩcipis au¬
lam adiiss. ⁊ diu pulsans nõ tu¬
iss admissus. lic quotiẽs tẽpuis¬
set igreditotiẽs corigill repelli
Mutanit hĩtũ ⁊ assũpsit ornaũ
Tunc ad primã uocẽ aditus p¬
tuit uẽienti . Oii ꝓtedens ad p¬
biliter osculati. Suꝑ quo prin¬
ceꝑs admirans. air hoc ageret ex¬

Expanded text:
s in habitu contemptibili principis aulam adisset, et diu pulsans non fuisset admissus, sed quoties tentasset ingredi, toties contigisset eum repelli, mutavit habitum, et assumpsit ornatum. Tunc ad primam vocem aditus patuit venienti; qui procedens ad pbiliter osculari. Super quo princeps admirans, quare hoc ageret, ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tuciatus. studor ⁊ clamor timor et
tremor. dolor ⁊ labor. ardor ⁊ fetor.
obscuritas ⁊ anxietas. acerbitas ⁊
asꝑitas. calãitas ⁊ egestas. ãgus¬
nã ⁊ tristĩa. obliio ⁊ cõfusio. torsi¬
ones ⁊ pũctiones. amaritudĩes fa¬

Expanded text:
cruciatus, stridor et clamor, timor et tremor, dolor et labor, ardor et fetor, obscuritas et anxietas, acerbitas et asperitas, calamitas et egestas, angustia et tristitia, oblivio et confusio, torsiones et punctiones, amaritudines
Abbreviated transcription (Latin):
Illabere ig̾ nobis . O dulcis ⁊ sua¬
ins caritas. dilata cor .i. ñm . ex¬
pande desid̾iu. discende mẽtis nr̃e
sinũ. amplifica cordis nr̃i hĩtał̾m
ut caꝑe possit hospitem ⁊ mansorẽ
caritatis. ut sb̾lata de meͤ udeat̾¬
Hodie eĩ periclitat᷑. ¶ Quẽ da¬
i deliciis. bis michi

Expanded text:
Illabere igitur nobis, o dulcis et suavis charitas, dilata cor nostrum, expande desiderium, distende mentis nostrae sinum, amplifica cordis nostri habitaculum, ut capere possit hospitem et mansorem dat te Illabere igitur nobis, o dulcis et suavis charitas, dilata cor nostrum, expande desiderium, distende mentis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
quo ordĩe / quo studio. quo fine/ queq
nosce. oporteat. quo ordĩe. ut id priusͤ.
qd̃ maturius ad salt̾m / quo studio.
ut a id ardẽciꝰ qd̾ uehemẽcius ad
amorẽ quo fine. ut nõ ad curiositatẽ.¬

Expanded text:
quo ordine, quo studio, quo fine quaeque nosse oporteat? Quo ordine, ut id prius, quod 1400 maturius ad salutem: quo studio, ut id ardentius, quod vehementius ad amorem: quo fine, ut non ad inane
Abbreviated transcription (Latin):
oculor. Nõne hiis qui morantir
in unio ⁊ studẽt ĩ calicib epotandis
functis diebus. in quo pese¬
uerancia bom oꝑis designatur.
coronatur. Multum siquidem
ualet deprecacio iusti acridua. ꝙ
in oracione moysi mamfeste l¬
quet. Dũ enm oraret dum ma¬
nus eilgeret. uincebat ppłs dei. ¶
autem derittebat mamis aut ab
oracionc cessabat. a malech preuale¬
bat Ideo q Iob cunctis diebus offere¬
bat holocausta. pro filiis. qr se i cot¬
dianis comminiis peccandi materia
ingerebat. Oportebat q in commno
esse remedium. ubi contimia erat
occasio ⁊ pronitas ad peccandum.
die cum uenissent filii dei. ut
assisterent coram dño. assisut inter

Expanded text:
occulorum nonne hiis qui morantur in vino et student in calicibus epotandiscunctis diebus. In quo perseverantia boni operis designatur. erseverantia coronatur: Multum siquidem valet deprecatio justi assidua : quod in oratione Moysi manifestissime liquet. Dum enim oraret, dum manus erigeret, vincebat populus Dei; dum autem dimittebat manus, aut ab oratione cessabat, Amalech praevalebat. Ideoque Job cunctis diebus offerebat holocausta pro filiis, quia se in quotidianis conviviis peccandi materia ingerebat, oportebatque continuum esse remedium, ubi continua erat occasio et pronitas ad peccandum. die cum venissent filii Dei, ut assisterent coram Domino, adfuit in
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Quia in iuro sancto sachan. mala
uertit in mala. false ⁊ maliciose uici¬
um ingratitudins ei uolens initere.
quem aliter non poterat depredare.
Quasi diceret. Te
ingratus.

Expanded text:
. Quia in viro sancto Satan mala quertit in malum falso, et malitiose vitium ingratitudinis ei volens inferre, quem aliter non poterat depravare; quasi diceret: Nec ingratus
Abbreviated transcription (Latin):
sathan inuenitur in singulis. Ei au¬
tem qui est acciriator fratium bonos¬
operum. deprauator occultus. on
aduersarius. ⁊ quasi angins inter
anguillas legaciones frequentius
niuriguntur ⁊ forte ꝙ sibi ascibit
ad gloriam. dei iudicio inponitur ad
laborem. Mittuntur qñdoq a dño bo¬
tatem capiunt ucrbum salutis. Mit¬
tñtur eciam mali angeli ad ueraci¬
onem maloꝵ ut fiant᷑ sicut dicit pro
plecai. ĩunssiones per angelos malos
aucatia. presumpsit illc filius suptr¬
bu ille angelus apostaita inter fi
Superbia quid̾ nacione celestis est.
In celo concepit dolorem ⁊ pepent mi¬
quitatem. atq illuc libencius tendit
uñ cecidit. Nec ido apparet scrchm
inter angelos dei ut indeat iltirm
ablatus est peccator ne uideat gl̾az
atur ab eo quẽm nõ pot̾ indere. sicut
cecus qui est in radio solis ⁊ bñficio
solis nõ utitur. hoc solum indere per¬
mittitur. quod sibi reputet ad tor-¬
mentum. torquetur enim
ti. angelorum felicitati ⁊ prosperi¬

Expanded text:
semper invenitur in singulis. Est autem, qui est accusator fratrum et bonorum depravator, occultus omnium adversarius et quasi anguis inter anguillas, legationes frequentius injunguntur, et forte quod sibi ascribitur ad gloriam, Dei judicio ei imponitur ad laborem. Mittuntur quandoque a Domino botatem capiunt salutis. Mittuntur etiam mali angeli ad vexationem malorum, ut fiant, sicut Propheta dicit: immissiones per angelos malos.audacia praesumit ille filius superbiae, ille angelus apostata inter Dei Superbia enim natione coelestis est, in coelo concepit dolorem et peperit iniquitatem, atque illuc libentius tendit, unde cecidit. Ideo nec apparet Satan inter angelos Dei, ut videat vultum Ablatus est peccator, ne videat gloriam atur ab eo, quem videre non potest: sicut caecus, qui in radio solis est, et beneficio solis non utitur, et hoc solum videre permittitur, quod sibi reputat ad tormentum; torquetur enim ngelorum felicitati, et prosperi
Abbreviated transcription (Latin):
qui se cõmendat ille probatus est
s qm deus comendat. Illas irtu¬
tes ei ꝓposuit quas amplius hebut
tari. ut faciat cum temptacione pro¬
uentin. Gaudet princeps milicie
pugnantem consperent. Gxultat xp̃x
cum martyrem sium indet flagesla
unguibus. minc sagitis expom. ñc
menbus truncari. ninc ignibus
suppom. Stat martyr acflictus quid̾
S inuictus. Uidens q sangumem
suum ex diuersis partibus corporis:
ebullue. non sua. s mlnera redemp¬
toris attendit. Inter auxietates ergo
acerrimas tripudians ⁊ tinmphans
dolores corporis lacerati non sentit.
qr peregimatur a corpore nec facit.
hoc scupor. s amor nec deest dolor.
s pro xp̃o contempnntur. Sic dñs
⁊ possessiones ⁊ personam serin sin
Iob malicie temptatoris exponit.
nt per interiora ⁊ exteriora afflic¬
tus: Minitus tñ a dño a dextus. et
a sinstus. crescat in gracia ⁊ profio¬
at ad coronam Respondit sathan

Expanded text:
qui se ipsum commendat, ille probatus est, sed quem Deus commendat; illasque virtutes ei proponit, quas amplius habebat tari, ut faciat etiam cum tentatione proventum. Gaudet princeps militiaepugnantem aspexerit. Exsultat Christus cum martyrem suum videt nunc flagunguibus, nunc sagittis exponi, nunc membris truncari, nunc ignibus superponi. Stat martyr afflictus quidem, sed invictus, vidensque sanguinem suum ex diversis partibus corporis ebullire, non sua, sed Redemptoris vulnera attendit. Inter anxietates ergo acerrimas tripudians et triumphans, dolores corporis lacerati non sentit, quia peregrinatur a corpore. Non facit hoc stupor, sed amor; nec deest dolor, sed pro Christo contemnitur. Sic Dominus et possessiones, et personam servi sui Job malitiae tentatoris exponit, ut per interiora et exteriora afflictus, munitus tamen a Domino a dextris et a sinistris, et crescat in gratiam, et proficiat ad coronam. Cui respondens Satan,
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Si ĩuenent religiosus cata
se tuit pulsũ uelocem. uriam intẽ¬
sam. aut ebetem appetitum. tõsulit
medicos. eraĩat sp̃es. electuaria facit.
mllis utitur salsamẽtis que nõ sint
condita ex cynamonio. ganofilo. et̃
mite muscata. O quam odiosũ est in
rat loqui. de ietapigra ⁊ ieralogodiõ.
dispitare. Dic̃ religiosus. Discipu¬
lus pocus epicim quam ip̃i. hoc capi¬

Expanded text:
 Si invenerit religiosus circa se pulsum velocem, aut urinam incensam, aut hebetem appetitum, consulit medicos, examinat species, electuaria facit, nullis utitur salsamentis, quae 465 non sint condita ex cinnamomo, gariophilo, et nuce muscata. O quam odiosum est in rat loqui, de hierapicra, et hieralogadi  Sic  disputare discit. Religiosus iste discipulus potius est Epicuri quam Christi. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pres orplanor uiduaꝵ. iudices. puni¬
toros excesliũ religionis aduotati. ec¬
clesie defensores. audi quid dicat Iob.
dentib impn auferebã preda. Nõ ne¬
gabã pauꝑib qd uolelat ⁊ petencum

Expanded text:
patres orphanorum, viduarum judices, punitores excessuum, religionis advocati, Ecclesiae defensores. Audi, quid dicat Job: dentibus iniquis auferebam praedam: non negabam p
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Temerartum em̃ est de corde
De cordib aut̃ iudicet cui õe cor pat
qui solus iciutatur corda ⁊ renes. Dicit
udicer. aut ab humano die. Offerebat
ne in ꝯumiis sins dño detrarissent
diues ille qui epulabatur cotidie spleu¬
dide gramus nõ arderet in lingua di¬
tenrs. Pater abrabam miserere mei⁊
mitte lazarũ ut intingat extremu
digiti su in aqͣm. ut refrigeret lingͣ
meam. qr orucior in hac flamina. lin¬
gua siquidem modicũ mẽbrum est.
⁊ mobile. cetera q menbra qñq mł¬
tiplici maligni ͭ ͤ contanĩat. Est eĩ
lingua dissoluta. lingua inpudica.
lingua magniloqua. lingua disso¬
luta in uerbis ociosis Inpudita in
ignomine uerbis. Magniloqua in
suꝑbia ⁊ abusione. Prima scuilitati
secunda lascime. Tertia arrogancie
famulatur. Et quid est decestabiliꝰ
lingua illa babilonii regis qua dice¬
bat. Nõne hec est babilon magna
qmͣ edificam ĩ domo regmi mei ĩ for¬
titudie mea in gloria dẽcoris mei.:

Expanded text:
dicit, temerarium enim esset, de corde de cordibus autem judicat, cui omne cor patet, qui solus scrutatur corda et renes. Proptjudicer, aut ab humano die. Offerebat ne in conviviis suis Domino detraxissent. dives ille, qui epulabatur splendide, gravius non arderet in lingua, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. Lingua siquidem membrum modicum est et mobile, caeteraque membra quandoque multiplici malignitate contaminat. Est enim lingua dissoluta, lingua impudica, lingua magniloqua. Lingua dissoluta est in sermonibus otiosis, impudica in ignominiae verbis, magniloqua in superbia et abusione. Prima scurrilitati, secunda lasciviae, tertia arrogantiae famulatur. Et quid est detestabilius lingua illa regis Babylonis, qua dicebat: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni mei, et fortitudine mea, et in gloria decoris
Abbreviated transcription (Latin):
tos fucit. Caules melancolici st̃. por¬
ri coleram accendunt. pisa guitam
uniu̾saliter est pessimus. Dni ad
oracione frare neruos debilitat. Ie¬
desictat. Nũquid ĩueniuntur iste dif¬
ferencie in euͣngelio aut ꝓphetis. Cer¬
misens ħ reuelat caro ⁊ sanguis:
De ebuetate que est cõmessacio¬
nis pecico ⁊ sequela illud subcc¬
ta breuitate perstrngam. qr sicut᷑
adam gule sic ⁊ noe. ⁊ loth ebucͭ
lubiacuit. Certe dicit ambrosius
ñqmͣ fuisset seruitus si ebuetas
nõ fuisset. Quid autem dicemus
de illis perdite mentis ip̃ib qui po¬
tando decertant. qui plus biberit
cios indeunt lingua titistare et
tantur qui ebrietati non studet. ⁊
si ebui non fueunt. dormire noi
possunt. Audiant quid dñs oicat

Expanded text:
tos facit, caules melancholici sunt, porri choleram accendunt, pisa guttam universaliter est pessimus. Diu ad orationem stare nervos debilitat, jedesiccat. Nunquid inveniuntur istae differentiae in Evangelio, aut prophetis? cermiseris hoc revelat caro et sanguis. De ebrietate vero, quae est comessationis portio et sequela, illud succincta brevitate perstringo, quia sicut Adam gulae, sic et Noe et Loth ebrietati subjacuit. Certe, dicit Ambrosius, nunquam fuisset servitus, si ebrietas non fuisset. Quid autem dicemus de illis perditae mentis hominibus, qui potando decertant, qui plus bibere vcios vident lingua titubare et tantur, qui ebrietati non studet, et si ebrii non fuerint, dormire non possunt? Audiant quid dicat Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
opłni ⁊ phinees semꝑ occłi. Caus¬
ant ergo pres sp̃uales qui ĩ catry¬
duis sẽdent. ne ob negligenciam
posor̃ filii sin occidantur. ne des¬
tiuatur ecclesia. ne in pp̃or con¬
fusionem ⁊ ꝑniciem cathe dre
euertantur. Turq in orbem ta¬

Expanded text:
Ophni et Phinees sunt occisi. Caveant patres spirituales, qui in cathedris sedent, ne ob negligentiam ipsorum sui filii occidantur, ne destruatur Ecclesia, ne in ipsorum confusionem et perniciem cathedrae subvertantur. Cumque in orbem tra
Abbreviated transcription (Latin):
dicas dic̃ sason. bade ⁊ cras reuitie. ⁊
tras dabo tibi aͥ stati possis dare. qr sic
magr̃ meus elegantissiẽ dicͣ. Be¬
igrat m̃itũ dantis mora. sũpta q
raptim. Min̾a plus laudis. plus q
fauors hñt. Quodcu p̃t manis

Expanded text:
dicas, dicit Salomon, vade, et cras revertere, et dabo tibi: cum statim possis dare; quia, sicut magister meus elegantissime dicit: Denigrat meritum dantis mera, factaque raptim Munera plus laudis plusque favoris habent. Quodcunque potest manus
Abbreviated transcription (Latin):
pastorib si mim̾ant᷑ in sumstra cum
hedis. De pastorib si cũ malis piscib
eiciãtur foras. Ue cultorib dñite messis
si cũ palea ⁊burãt᷑. Isti st̃ pastores quib
ysaias ĩꝓperat dicẽs. pasrores erãt ⁊ in¬
telligẽtia ignorabãt. Et Ierem̾. Tenẽ¬
tes lege̾ nescierũt me. In eo forsitã sũt

Expanded text:
pastoribus, si numerantur in sinistra cum haedis! Vae piscatoribus, si cum malis piscibus ejiciuntur foras! Vae cultoribus dominicae messis, si cum palea comburuntur! Isti sunt pastores, quibus Isaias improperat, dicens: Pastores erant, et intelligentiam ignorabant. Et Jeremias: Tenentes legem n
Abbreviated transcription (Latin):
te ĩ quid piudẽtes sic̾ scipẽtes ⁊ sĩplices
Nectus. ꝑ nsticiã. Tundus ad cautelã.
Sĩplex ad se ip̃m Rectus ad ꝓrim̃. Timẽs
ad d̾m. Nõ ẽ ailiqͥs rectus. si recte ñ iudi¬
cat. Benc offerebat caym. S pessĩe dim

Expanded text:
es sicut serpentes, et simplices rectus ad justitiam, timidus ad cautelam: simplex ad se ipsum, rectus ad proximum, timens ad Deum. Non est aliquis rectus, si recte non dividat. Bene offerebat Cain, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
tissime distinguebat angelus cum
dicebat. Gloria in exceisis deo ⁊ in ter¬
ra pax hp̃ibus bone uoluntatis. Ot¬
ferebat inqmͣ Iob holocausta ꝑ filiis
Scielat eĩ ꝙ ex ꝯmessacõe freq̃nter
surgit ebrictas. ex ebrictate tem̾itas¬
tis. Cõmessaao turbat aĩt statum.
Ebuetas confundit rationis iudi¬
cium. Tem̾ntas p̾cipitat in reatum
młtphater interdicit. Quoꝵ enim
d̾s uenter est ⁊ gloria in ꝯfusione

Expanded text:
tissime distinguebat angelus, cum tissime distinguebat angelus, cum dicebat: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Offerebat itaque Job holocausta pro filiis. Sciebat enim quod ex comessatione frequenter surgit ebrietas, et ex ebrietate temeritas. Comessatio turbat animae statum, ebrietas confundit rationis judicium, temeritas praecipitat in reatum.multipliciter interdicit. Quorum enim eus venter est, et gloria in confusionem.