comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłas uõ arrianorũ De eccłis arrianor
ubicũq inueneritis catholioas eas diumis
p̃cib & oꝑib absꝙ ulla mora consetrate. qͥ a
& nos quando fuimus constantinopolim tam pro
religione catholica quã & ꝓregis theodorici causa
negocu. suadente atq hortante arrianosq exstir¬
pante. pussimo atq ap̃ianissimo iustino orthadoro
imꝑatore : quascumqillis inparcib cor ȩocłas
repperire pocuimus. citholicas eas dño opem
sanas ȩccłas desticutas. d qua re id constitutione
decreuimꝰ. ut antiquȩ consuctudins ordo seruet᷑
& annissingulis ab ep̃o diocests iusitentur. & si¬
qua forte basilica repta suert destituta. oratione
quã traditionẽ ut accipiatur ab ep̃is. & prencipib¬
It temporalis necessitas nos purga. & in¬
minutio exigit ꝑsonarum : ut destituus ȩcclis
salubri ac ꝓuida debeamꝰ disposttiont succurrere.
quã plebis destitutam desolatiane cognouimꝰ
tuamq ꝓta petitionẽ. quatenꝰ formianȩ ȩccłȩ

Expanded text:
Ecclesiis Arianorum. Ecclesias vero Arrianorum ubicunque inveneritis, catholicas eas divinis precibus et operibus absque ulla mora consecrate: quia et nos, quando fuimus Constantinopoli, tam pro religione catholica quam et pro regis Theodorici causa negotii suadente atque hortante, Arianosque exstirpante piissimo atque Christianissimo Justino orthodoxo imperatore, quascunque illis in partibus eorum Ecclesias reperire potuimus, catholicas eas Domino opem sanas Ecclesias destitutas. Pro qua re id constitutione decrevimus ut antiquae consuetudinis ordo servetur, et annis singulis ab episcopo dioeceses visitentur, qua forte basilica fuerit reperta destituta, ordinatorquam traditionem ut accipiatur ab episcopis novimuEt temporalis necessitas nos perurget, et imminutio exigit personarum, ut destitutis Ecclesiis salubri ac provida debeamus dispositione succurrere. quam plebis destitutam desolatione cognovimus, tuamque pro ea petitionem quatenus Formianae Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
e causis de quib nulla pluendiligandiq ia
auctoritas in libris ueteris testamenti. quattuo
euangeliorũ. cum scriptis totis apłoꝵ ñ appareat.
ad diuina recurrito scripta grece. Sinec in ills
adcatholicȩ eccłȩ historias catholicas. ad octoribus
catbolicis scriptas manũ mitte. Sinec in illis
canones apostolicȩ sedis intuere. Sinit in illis
scõrũ exempla ꝑspicatiter recordare. Quod
si his om̃ib inspectis. huiꝰ questionis qualitas non
lucide inuestigatur: seniores ꝓuicie congrega.
&tos interroga. Faciluiꝰ nãq inuenitur. quoa
aplurib fentientib quȩritur. Utrꝰ eñĩ reꝓmisor
dñs ait. Si duo exuobis ꝗ tres conueniant super
terram in nomine meo. de om̃i re quãcũq peci¬
erint. fie illis apatre meo It cuncta que dõ¬

Expanded text:
e causis de quibus nulla solvendi, ligandique auctoritas in libris Veteris Testamenti, quatuor Evangeliorum, cum scriptis totis apostolorum non appareat, ad divina recurrito scripta Graece. Si nec in illis, ad catholicae Ecclesiae historias catholicas, a doctoribus catholicis scriptas manum canones apostolicae sedis intuere. Si nec in illis, sanctorum exempla perspicaciter recordare. Quod si his omnibus inspectis, hujus quaestionis qualitas non lucide investigatur, seniores provinciae congrega, et eos interroga. Facilius namque invenitur, quod a pluribus senioribus quaeritur. Verus etiam repromissor Dominus ait: Si duo ex vobis, vel tres conveniunt super terram in nomine meo, de omni re quamcunque petierint, fiet illis a Patre meo . CAP. 71.
Abbreviated transcription (Latin):
catorũ ẽ. endõ non glorientur talibus sũptibus
uti: sed magis timrant quod inueter testam̃to
de sacerdotibus dictumẽ. iniquitatem populi eos
debere portare. Et idõ cũ magno timore supeos
solliciti sint. quorũ donis participantur. quia
magnum ꝑiculum ẽ. uidicem fieri uitȩ alienȩ
qui nescit tenere moderamina uite sue. Ur¬

Expanded text:
catorum est: et ideo non glorientur talibus sumptibus catorum est: et ideo non glorientur talibus sumptibus uti, sed magis timeant quod in Veteri Testamento de sacerdotibus dictum est, iniquitatem populi eos debere portare. Et ideo cum magno timore super eos solliciti sint, quorum donis participantur: quia magnum periculum est judicem fieri vitae alienae, qui nescit tenere moderamina vitae suae.
Abbreviated transcription (Latin):
matutinali officio expleto. pensu seruitutis
suȩ. canendo pͥmã. t̃tiam. sextã. nonamq per¬
soluat. ita tam̃ ut postea horis competentibus
& signis designantib uixta possibilitatẽ. aut
ase aut ascolarib publice cõpleantur. Deinde
ꝑactis horis. insirmis uisitatis. si uoluerit ad opꝰ
rurale exeat. ieumꝰ: ut iterũ necessitatib pe¬
grinorũ & hospitum. siue diũsorũ cõmeantium:
infirmoꝵ quoq atq defunctoꝵ succurrere pos¬
sit usq add statutã horã ꝓqualitate temporis
rophti dicente. septies indie laudem
dixi tibi. Qui septenaruiꝰ numerꝰ a nob̃ sic
implebitur .s. matutino priniȩ. tertiȩ soctȩ
nonȩ uespe con pletorũq tempore: nr̃ȩ ser¬
uitutis officia ꝑsoluamꝰ. quia dehis dixit pro¬
referamus laudes. creatori nr̃o. suꝑ uidicia uisticiȩ
Quite aliene. qui nescit suã tẽperare
Ammonendi sunt pb̃ri. ut ꝓpendant. quia
quicquid afidelib datur. redemptio pec.¬

Expanded text:
matutinali officio expleto, pensum servitutis suae canendo primam, tertiam, sextam nonamque persolvat, ita tamen, ut postea horis competentibus et signis designantibus juxta possibilitatem aut a se, aut a scholaribus publice compleantur. Deinde peractis horis, infirmis visitatis, si voluerit, ad opus rurale exeat jejunus, ut iterum necessitatibus peregrinorum et hospitum sive diversorum commeantium, infirmorum quoque atque defunctorum succurrere possit usque ad statutam horam pro qualitate temporis Propheta dicente, Septies in die laudem dixi tibi: qui septenarius numerus a nobis sic implebitur, si Matutino, Primae, Tertiae, Sextae, Nonae, Vesperae, Completoriique tempore, nostrae servitutis officia persolvamreferamus laudes creatori nostro super judicia justitiae vitae alienae, qui nescit suam temperare. Admonendi sunt presbyteri ut perpendant quia quidquid a fidelibus datur, redemptio pec
Abbreviated transcription (Latin):
t pb̃ri nullatenus ubioumq hospitari
sinantur aut aliquomodo ipsi p̃sumant. srã assi.¬
due apud suas ȩccłas eẽ studeant ꝓpt̾ sacra
mysteria ł ministeria. fidelibus exhibenda. nec
&iam alibi habitart ꝑmittantur. Neq muli.
in quib pb̃ri aliquen recursũ habuerint. Qđ
si obseruare parupenderint: ita ut transgres¬
sores & qui contra interdicta fecerint iudicent᷑.¬

Expanded text:
teri nullatenus ubicunque hospitari sinantur, aut aliquo modo ipsi praesumant; sed assidue apud suas ecclesias esse studeant propter sacra mysteria vel ministeria fidelibus exhibenda, nec etiam alibi habitare permittantur. Neque muliein quibus presbyteri aliquem recursum habuerint. Quod si observare parvipenderint, ita ut transgressores, et qui contra interdicta fecerint, judicent
Abbreviated transcription (Latin):
in latinũ uercitur conuocatio ꝓpt̃
quod om̃s ad se uocat. Catholica id est
uniuer salis idõ dicitur: quia puniũsũ mundũ
est constituta. uel qm̃ catholica hoc t̃ generalis.
in eandem doctrina ẽ. ad instructionem. de

Expanded text:
in Latinum vertitur convocatio, propter quod omnes ad se vocet. Catholica, id est universalis, ideo dicitur, quia per universum mundum est constituta, vel Catholica, quoniam generalis in eadem doctrina est ad constructionem De
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ut loca semel dedicata ꝑpetuosie ꝑinant
t loca quȩ stmeldõ dicata funt aut monaste¬
ria fuerunt. maneant ꝓpetuo sic. nec possunt
ultra fieri secularia ħ abitacula. De locis dirdũ
aliud altare erigat. isi quod ab ep̃o loci ł eiꝰ. ratũ :
& ñ sacratũ nec dedicationt̃ fingat. nisi sit.
monasteria concilio ep̃orũ qui¬
. ciuitates tenent. manere ꝑ petuo monasteria
& res quȩ ad ta ꝑtinent. monasterus restruari
debere. nec posse ea ultra steri habitaoula. Qui

Expanded text:
oca semel dedicata, perpetuo sic permaneant. Ut loca quae semel Deo dedicata sunt, aut monasteria fuerunt, maneant perpetuo sic, nec possunt ultra fieri secularia habitacula. CAP. XVI.-- De aliud altare erigat, nisi quod ab episcopo loci fuerit sanc non sacrum; nec dedicationem fingat, nisi sit. monasteria consilio episcoporum qui civitates tenent, manere et res quae ad ea pertinent, monasteriis reservari debere, nec posse ea ultra fieri saecularia habit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ambigua sunt de consecratione. con¬
secrent᷑. &nt suꝑ flua altaria destruantur:
consecretur ȩcoła. si parittes mutant᷑ & non
altare. salibus tentum exorcietur Si eccła
diligentissime expurgetur & denuo constoret᷑.¬
eccłam ubi paganꝰ sepultꝰ ẽ. ñ liceat consterare᷑

Expanded text:
quae ambigua sunt de consecratione, consecrentur, et ut superflua altaria destruantur. consecretur Ecclesia; si parietes mutantur, et non altare, salibus tantum exorcizetur. CAP. XIIdiligentissime expurgetur, et denuo consecreturam ubi pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ab illo &e cñi tempore & deinceps iuri reli sius¬
giosi non solum possessiones & prȩdia fundis¬
quȩ possederant : sed &iam sema ipsos dño con¬
secrarunt. edificantes basilicas in suis fundis in
honore scõrũ martẏrũ pciuitates. ac monasit.¬
ria innumera: in quib cetus dño seruientium
conuenir&e. Deniq reges. & presides. ac magis¬
tratus non solum hanc bicentiam tribuere. sed
&iam ipsi ꝓpria largiti sunt puniũia regna
terrarũ. naberent᷑ egentes qui nihil in mundo
possidebant. ȩccłxq fabricarentur atq restau¬
rarentur. dõq & ȩccłe ciuisrite famulantiũ seruo¬
rumq illui supplementa atq necessitate tribue

Expanded text:
Ab illo enim tempore et deinceps viri religiosi non solum possessiones et praedia quae possederant, sed etiam semetipsos Domino consecrarunt, aedificantes basilicas in suis fundis in honore sanctorum martyrum per civitates, ac monasteria innumera in quibus coetus Domino servientium conveniret. Denique reges et praesides ac magistratus non solum hanc licentiam tribuere, sed etiam ipsi propria largiti sunt per universa regna terrarum, unde alerentur egentes qui nihil in mundo possidebant, Ecclesiaeque fabricarentur atque restaurarentur, Deoque et Ecclesiae ejus rite famulantium, servorumque illius supplementa absque necessi
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq uoluerit usuasꝓprietate
eccłam gdificire. & consensũ & uoluntatem
ep̃ĩ habebit in cuiꝰ parrochia fuerit. licitũ
sit. Ueruntam̃ om̃ino p̃uidendum ẽ. ep̃o.
ut aliȩ ȩccłȩ antiquiores ꝓpt̃ nouas siapi
iusticiam aut decimam non ꝑdant. sea seꝑ
ad antiquiores ȩccłas ꝑ soluatũr. It om̃s

Expanded text:
uicunque voluerit in sua proprietate ecclesiam aedificare, et consensum et voluntatem episcopi habebit, in cujus parochia fuerit, licitum sit. Verumtamen omnino praevidendum est episcopo, ut aliae ecclesiae antiquiores, propter novas, suam iustitiam aut decimam perdant, sed semper ad antiquiores ecclesias persolvantur. 4. Unus
Abbreviated transcription (Latin):
reliqui fideles plus utilitatis posse afferre.
si hereditates & agros quos uendebant. ȩccłis
quib prȩsidebant ep̃i traderent: eo qđ ex sump¬
tibus eorũ tam prȩsentibus quã futuris tempo¬
ribus plura & eligantiora possent ministrare.
fidelib cõmunem uitã deducentib quã exp̃cio
ipsorũ: ceꝑunt p̃dia & agros quos uendere solt¬
bant. matricib ꝑccłis tradere & ex simptibus

Expanded text:
eliqui fideles plus utilitatis posse afferre, si haereditates et agros quos ante vendebant, ecclesiis quibus praesidebant episcopi traderent, eo quod ex sumptibus eorum tam praesentibus quam futuris temporibus plurima et elegantiora possent ministrare fidelibus communem vitam ducentibus quam ex pretio eorum, coeperunt predia et agros quos vendere solebant, matricibus ecclesiis tradere, et ex sumptibus
Abbreviated transcription (Latin):
quib uir religiosissim constantinꝰ primꝰ
sidem ueritatis patenter adeptus: licentiã dedit
ꝑ uniũ sum orbem. in suo degentes imꝑio ñ solũ
fieri apĩanos. sed aiam fabricandas ꝑccłas & p̃dia
tribuenda constituit. Demq idem p̃fatus pͥnceps.
donaria inmensa. & fabricã templi primȩ sedis
brati Petri pͥncipis apłorũ instituit. adeo ut sedẽ
quer&. & brato petro suisq successorib ꝓfutura
ueniat. & ibidem crucem sigat publice. & atriũ
designa. & ante prȩfiniat qui ediflcare uult.
quã ad luminaria & ad custodiam &e stipendia
custodum sufficiat. & ostensa donatione. sic de¬
mũ ędific&. Et postꝗ consecrata fuerit. atriũ

Expanded text:
quibus vir religiosissimus Constantinus, primus fidem veritatis patenter adeptus, licentiam dedit per universum mundum in suo degentes imperio non solum fieri christianos, sed et fabricandas ęcclesias et predia tribuenda constituit. Denique idem prefatus princeps donaria inmensa et fabricam templi primę sedis beati Petri principis Apostolorum instituit, adeo ut sedem queret, et beato Petro suisque successoribus profuturam veniat, et ibidem crucem figat publice, et atrium designet; et ante praefiniat qui aedificare vult, quod ad luminaria et ad custodiam, et stipendia custodum sufficiat, et ostensa donatione, sic domum aedificet Et postquam consecrata fuerit, atrium
Abbreviated transcription (Latin):
e pb̃ris. qui crinine fornicationis siue
aliquo capitali flagitio accusentur. &ñ habent
collegas cum quib se excusare possint. aut si forte
lipsi fuerint. quomodo satis faciant. in quorũ
udicio neq addexterã neq ad sinistram decli¬
nandum ẽ. sed recta uia gradiendũ ẽ. In con¬
cilio namq neocesariensi capituł scriptũ ẽ.
Presbit̃ siuxorẽ acceꝑit. deponaturꝰ ab ordine
Si uõ fornicatꝰ suerit aut ad ulteriũ ꝑpetraue.

Expanded text:
eris qui de crimine fornicationis sive aliquo capitali flagitio accusantur, et non habent collegas cum quibus se excusare possint, aut si forte lapsi fuerint, quomodo satisfaciant. In quorum judicio neque ad dexteram neque ad sinistram declinandum est, sed recta via gradiendum. In concilio namque Neocaesariensi capitulo primo scriptum est: Presbyter si uxorem acceperit, deponatur ab ordine; si vero fornicatus fuerit aut adult
Abbreviated transcription (Latin):
exccłt tẽ non possint.
Ut regularia monasteria. nec uendi nec
mutari possunt. nisi cum alio monasterio.
iiii Ut ñ lieeat alicui unius ȩccłȩ terrã nisi cambiat
uertere ad aliam.
Ut altaria nisi sint lapidea. crismate non
consecrentur.
Ut monasteriũ ad meliorandũ. inalium

Expanded text:
esse non possint. XXIII. Ut regularia monasteria nec vendi nec commutari possint nisi cum alio monasterio. XXIV. Ut non liceat alicui unius Ecclesiae terram, nisi cambiatur, vertere ad aliam. XXV. Ut altaria, nisi sint lapidea, chrismate non consecrentur. XXVI. Ut monasterium ad melior
Abbreviated transcription (Latin):
& festis dieb om̃s aduespas. & nocturnas
uigilias. & ad missam omĩmodo occurrant &
ut atcani inciuitatib Simuas publicis iuiri
ueraces & dm̃ timentes constituantur: qui desi¬
drs & neglegentes cõmontant. ut addĩ strui¬
cium absq occasione pperent. & ut ipsi decani
sacramento ad stringantur ut nulla int̃ueniente
causa scilic& aut amoris. aut timoris aut ꝓpin¬
quitatis aut muneris. neglegentes & transgresse¬
res retictant. quin sacerdotibus ꝓprias corum
culpas manifestent. Sacerdotũ aut̃ erit. ita
coꝵ incia zelo & amore diumo cũ debita disci¬
plina corrigere. sicut ipsi nolunt. ꝓ aliorum
erratib sententiã iustȩ dap̃nationis: suscipere.
ce ut dics sesti auesꝑa usq aduesꝑam absq oꝑe
seruili cum debito honore cȩlebrentur

Expanded text:
et festis diebus omnes ad vesperas et nocturnas vigilias, et ad missam omnimodo occurrant, et ut decani in civitatibus et in vicis publicis viri veraces et Deum timentes constituantur, qui desides et negligentes commoneant, ut ad Dei servitium absque occasione properent, et ut ipsi decani sacramento astringantur, ut nulla interveniente causa, scilicquitatis, aut muneris, negligentes et transgressores reticeant, quin sacerdotibus proprias eorum culpas manifestent. Sacerdotum autem erit ita eorum vitia zelo et amore divino 354 cum debita disciplina corrigere sicut ipsi nolunt pro aliorum erratibus sententiam justae damnationis suscipere. Et ut dies festi a vespera usque ad vesperam absque opere servil
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multitudine credentiũ in quib trat̾ cor unũ
& anima una quiq uendentes predia & pos¬
sessiones suas. afferebant prȩtia. & diudebant᷑
singulis. ꝓut cuiq opuserat. Futuram nãq tocłam
ingentib apłi p̃uidebant. maxime quia dñs¬
illis p̃dixerat. euntes in mundum uniũsum
prȩdicate euangeliũ ł quia expellendoset̃.
aiuidȩa nouerant se. & ingentib disꝑgendos
ecclãmq congregandm ex rudipopulo idcuro
predia in uidȩa minime. sunt adepti. sed p̃tia
tantã modo ad fouendos egentes. At uõ cum
int̃ turbines & aduersa mundi suc crescer& eccła¬
adeo usq puenit. ut non solum gentes. sed ciã
romani principes qui pene totius orbis monar.¬
chiam tenebant: ad fidem xp̃i & adbaptismi
sacramenta concurrerent. Qđ sac eydotes

Expanded text:
cum multitudine credentium, in quibus erat cor unum et anima una, quique vendentes praedia et possessiones suas, afferebant pretia, et dividebatur singulis, prout cuique opus erat. Futuram namque ecclesiam in gentibus apostoli previdebant, maximeque quia Dominus praedixerat: Euntes in mundum universum, praedicate evangelium. Vel quia expellendos se noverant a Judaea, et in gentibus dispergendos, Ecclesiamque congregandam ex rudi populo; idcirco praedia in Judaea minime sunt adepti, sed pretia tantummodo ad fovendos egentes. At vero cum inter turbines et adversa mundi succrescret Ecclesia, eo usque pervenit, ut non solum gentes, sed etiam Romani principes, qui pene totius orbis monarchiam tenebant, ad fidem Christi et baptismi sacramenta concurrerent. E quibus
Abbreviated transcription (Latin):
on facia in futurũ cor miserũ uistoꝵ
cõpassio ne dãpnatoꝵ condolendi af¬
fectio. ubi tantũ erit scõꝵ de dĩ contẽplati¬
one gaudiũ. ut tristitiȩ nullũ tribuatur
introitũ. Sicut cõparatꝰ color candidus igro
colori fit pulchrior ita & scõꝵ requies com¬
parata dãpnationi maloꝵ gloriosior erit.
Sicut iustitia inustitiȩ. sic̃ uirtꝰ uitio. Crescit
Post resurrectionẽ scĩs in carne pmissa est
celoꝵ ascensio. dicente ad patre̾ xp̃o. uolo
ut ubi sũ ego. & ipsi sint metũ. Si enĩ m̃bra
capiti sumu̾s : & unꝰ inse & in nobis ẽ xp̃c. Utiq
ubi ipse ascendit: & nos ascensuri sumnus
hoc cęlũ & terra. quando incipi& ẽe nouu

Expanded text:
on faciet in futurum cor miserum justorum compassione damnatorum condolendi affectio, ubi tantum erit sanctorum de Dei contemplatione gaudium, ut tristitiae nullus tribuatur introitus. Sicut comparatus color candidus nigro colori sit pulchrior, ita et sanctorum requies comparata damnationi malorum gloriosior erit. Sicut justitia injustitiae, sic virtus vitio. Crescit Post resurrectionem sanctis in carne promissa est coelorum ascensio, dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum. Si enim membra capitis sumus, et unus in se et in noubi ipse ascendit, et nos ascensuri sumus. hoc coelum et haec terra, quando incipiet esse
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qui uidicant᷑ & regnant illi ordini con¬
trarius est. de quo sunt qͥ uidicant᷑ & percant
Quartꝰ ordo eoꝵ qui ñ uidicant᷑ & regnant
opponit᷑ illi ordim cͥontrario qui illi sunt
qui non uidicantur & perennt. Gemina
sententia punit᷑ impus. dũ aut hic ꝑ suis
meritis m̃tis cecitate ꝑcutitur. ne utritatẽ
nideat. aut dũ infine dãpnabitur. ut debitas
quis fecerat ipso uiso statim imtellig&.
qui ẽ inte. & uidicati sunt mortui ex hisquę
scripta erant in libris. Liber nãq uitȩ est.
ipsa usio aduenientis uidicis. In quo quaesi
scriptũ ẽ omne mandatũ. quia quisquistũ
uiderit. mox teste conscientia quicquid
non fecit intelligit. Libri &iã apti referunt᷑.
quia iustoꝵ tunc uita conspicitur. in quib
mandata cęlestia opere inpressa cernunt᷑.
& iudicati sunt mortui ex his quȩ scripta
erant in libris. quia mostensa uita iustoꝵ
quasi in expansione libroꝵ legunt bonũ
comparatione dãpnantur: Negͦ unꝰquisq

Expanded text:
eorum qui judicantur et regnant: illi ordini contrarius est de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicantur et regnant, opponitur illi contrario ordini qui illi sunt qui non judicantur et pereunt. Gemina punitur sententia impius: dum aut hic pro suis meritis mentis caecvideat, aut dum in fine damnabitur ut debitas quis fecerit, ipso viso statim intelliget. qui est vitae: et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris . Liber namque vitae est ipsa visio advenientis judicis, in quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox teste conscientia quidquid non fecit, intelligit. Libri etiam aperti referuntur, quia justorum tunc vita conspicitur, in quibus mandata coelestia opere impressa cernuntur, et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quia in ostensa vita justorum, quasi in expansione librorum legunt bonum comparatione denuntiantur. Ne ergo unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
Intuentur potentiã illius mnagnitudinis.
& pensant quanto reatu constricti sunt ꝓpͥt
infirmitatis. Tnumerant mala ꝓpruõpis
& contrahex exaggerant bona gr̃t condi¬
toris. Considerant praua quã districte ii¬
dic& bona oꝑa quã subtilit̃ pens&e. & peri¬
turosse absq ambiguitate p̃sciunt. siremota

Expanded text:
Intuentur potentiam illius magnitudinis, Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona gratiae Conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset: et peritu
Abbreviated transcription (Latin):
In iudiciũ quidem ueniens peccatorẽ
uid& ut feriat. Sed non uid& ut sad
largiendã salutis grãm recognoscat.
Culpas examinat. & uitã pereuntium
riendũ uidens. & ad saluandũ ñ uidens.
istrictus iudex ad iudiciũ ueniens.
& ad saluandũ ñ indens. & ad feriendu
indens. quia quẽ in p̃senti uita dispensati¬
oms tuȩ miferatione ñ respicis. respiciendo
post modũ ꝑ iustitiã extinguis. Nunc eñ
peccator quisq dũ ñ mrtuit & uiuit:
& blasphemat & ꝓficit. quia scilic& iniserꝰ¬
cors que expectando uult corrigere as¬
piciendo non uult punire. sic̃ scriptũ est.
Dissimulas peccata Iommũ. ꝓpt̃penitentiã.
S tc̃ peccator cũ respicit᷑ non subsistit.
quia cũ districtꝰ iudex merita subtiliter
inquirit. res ad torm̃ta ñ sufficit. Quãuis
hoc &iam iustoꝵ uoci congruit: quoꝵ mens
semꝑ sollicita uenturo txamini intendit.
Omne enim qđ agunt metuunt dũ cauit
considerant ante quantũ udicẽ stabunt.

Expanded text:
In judicium quippe Dominus veniens, peccatorem videt ut feriat, sed non videt ut ad largiendam salutis gratiam recognoscat; culpas examinat, et vitam pereuntium riendum videns, et ad salvandum non videns. Districtus Judex ad judicium veniet, et ad salvandum non videns, ad feriendum videns: quia quem in praesenti vita dispensationis suae miseratione non respicit, respiciendo postmodum per justitiam extinguit. Nunc enim peccator quisque dum non metuit, et vivit, et blasphemat et proficitor quem expectando vult corrigere, aspiciendo non vult punire; sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam. Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit: quia cum districtus Judex merita subtiliter inquirit, res ad tormenta non sufficit. Quamvis hoc etiam justorum voci congruit: quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant, ante quantum judicem stabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eclũ arterra noua. Mutationẽ namq rerũ
omnimꝰ interitu transiuit hic mundus.
unde & apłs dicit. Preterit gͦ figura huius
rit conflagratio mundi ubitune ese
poterunt sĩ. qͥ ñ contingunt᷑ flana uictudi

Expanded text:
et terra nova . Mutatione namque rerum, non omnimodo interitu transibit hic mundus. Unde et Apostolus dicit: Praeterit enim figura hujus erit conflagratio mundi, ubi tunc esse poterunt sancti, qui non contingantur flamma incendi
Abbreviated transcription (Latin):
Qnappt̃ nos euangelicam & apłicã consi¬
derantes auctoritatẽ ñ questũ pecuniarũ
sed lucrũ quȩ rentes animarũ statuimus
& confirmamus. ut siquis post h anc huius
scĩ conalu desinitionẽ inuentus suerit
corrupisse bannũ ab ep̃is impositũ. xl

Expanded text:
Quapropter nos evangelicam et apostolicam considerantes auctoritatem, non quaestum pecuniarum, sed lucrum quaerentes animarum, statuimus et confirmamus, ut si quis post hanc hujus sancti concilii definitionem inventus fuerit corrupisse bannum ab episcopis impositum, XL
Abbreviated transcription (Latin):
Ei dissidentiũ fr̃m oblationes ñ rccipiantur.
blationes dissidentiũ fr̃m. neq insacrario. neq
tes. si hoc ñ ꝓ illusiont̃ aliquã. sed ecueritate
fecerunt. nec ante parentes & affectantes
atq suadentes. ut estimarent quidẽ torm̃tis
aptari. sed his tantũ uisu & habitu subici. hos
placiit honorẽ quidẽ retinere ꝓpͥȩ sedis: offer¬
re aut̃ aut alloqui populũ. autꝰ om̃ino feer
ia coni similiter qui inmolauerint honorẽ¬
quidem habeant : cessent uõ ab om̃i sacro misterio.
siue apane. suit acalice offerendo. ł prȩdicando
quod siquidam ep̃orũ conscu sunt laboris torum
& humilitatis & mansuetudinis. & uoluerunit
eis aliquid amplius tribuere ł adimere. penes
qͣuȩ ꝑsominiũ sola accidere. ł corpus dñi qui¬
lib& accipere ualeat. ł si sacerdos sit. ut sacra

Expanded text:
 dissidentium fratrum oblationes non recipiantur. Oblationes dissidentium fratrum, neque in sacrario, neque tes, si hoc non per illusionem aliquam sed ex veritate fecerunt, nec ante parentes et affectantes, atque suadentes, ut aestimarent quidem tormentis aptari, sed his visu tantum et habitu subjici, hos placuit honorem quidem propriae sedis retinere: offerre autem, aut alloqui populum, aut omnino sacerdm re. Diaconi similiter, qui immolaverunt, honorequidem habeant, cessent vero ab omni sacro mysterio, sive a pane, sive a calice offerendo, vel praedicando. Quod si quidam episcoporum conscii sunt laboris eorum, et humilitatis, et mansuetudinis, et voluerint eis aliquid amplius tribuere, vel adimere, penes  somnium solet accidere, vel corpus Domini quilibet accipere valeat,
Abbreviated transcription (Latin):
nabat. Si aut̃ pugnabat. captuus ñ erat Itaq
ipsius offerre ñ possunt. nec panẽ sacrificati
dare. calicemq porrigere. Si uõ absentes hi
furrunt. & addandani orationẽ uocentur.
soli dare debebunt. Dẽ eadeor re.
autẽ calicem dabunt. Qđ si ab sentes sunt
ciuitatis sacerdotes: & fuerint inuitati in
orationẽ soli possunt dare. De illis qui ꝑ ebri

Expanded text:
nabat. Si autem pugnabat, captivus non erat. Itaque nabat. Si autem pugnabat, captivus non erat. Itaque ipsius, offerre non possunt, nec panem sanctificatum dare calicemque porrigere. Si vero absentes hi fuerint, et ad dandam orationem vocentur, soli dare debebunt. CAP. 54. autem calicem dabunt. Quod si absecivitatis sacerdotes, et fuerint ivitati in orationem, soli possunt dare. CAP. 55. - De i
Abbreviated transcription (Latin):
oxpit. tunc peccatũ incipit nasci: si aut̃ giani
ad consensum exdeliberatione consentit : tunc
peccatũ cognoscitur ꝑfici. bn suggestione igitur
peccati si mens ẽ. in delectatione. fit mitrim̃tũ
incanseasu ꝑfectio. Et sepe contingit. ut hoc qđ
malignus spo seminat incogitatione. caro in de.¬
lect̾ione trabat. nec tamen aniniꝰ eidem de¬
beotatione consentiat. & cũ caro delectarisine
animo nequeat. ipse tam̃ animus carmis uolup.¬
tatib reluctans indelectatione carnali aliqͦ
mͦ hgatur muitus. ut ei exratione contradi¬
dt ne consentiat. & tam̃ delectatione ligatus
sit. sed ligatũ se ue hem̃ter ingemiscat. Ulnde
& illo celestis exercitus prȩcipuus miles geme¬
bat dicens. udto aliam ltgem in membris meis
repugnantem legi mentis nitȩ. & captiuum
me ducentẽ in lege peccati : qu ẽ in menbras.
Si aut̃ captiuus crat: minime pugnabat. Qua
legi mentis eiꝰ. lex quȩ in membris ẽ. repug¬

Expanded text:
coeperit, tunc peccatum incipit nasci. Si autem etiam coeperit, tunc peccatum incipit nasci. Si autem etiam ad consensionem ex deliberatione descendit, tunc peccatum cognoscitur perfici. In suggestione igitur peccati semen est, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectatione trahat, nec tamen anima eidem delectationi consentiat. Et cum caro delectari sine animo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat, ne consentiat, et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde et ille coelestis exercitus praecipuus miles gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in Si autem captivus erat, minime pugnabat: quaplegi mentis ejus, lex quae in membris est repug
Abbreviated transcription (Latin):
reis menunit ingluuem eccidisse. Sin nõ
exturpi cogitationeuigilantis oritur illusio
dormientis pat& animo reatus suus. Tlidae
enmi aqua radict inquinatio illi ꝑcesserit.
quia quod cogitauit sciens. hoc ꝑtulit nesciens.
Propter talem pollutionẽ. asacro mysterio
eo dit abstinere opori&. Sed pensandum
ẽ. ipsa cogitatio uirũ insuggestione. an in
delectatione. ł quod maiꝰ ẽ. inpeccati constn.¬
su ceciderit. Tribus enĩ modis impletur ome
peccatũ. uidelio& suggestiont. delectatione.
consensu. Suggestiont quippe sit ꝑdiabolũ
delectatione ꝑcarnẽ. consens ꝑ sp̃m. quia
& primã culpam serpens suggessit. cua uelut
necessaria c̃. magna discretio. int̃ suggestio¬
nẽ atq deleotationẽ. inter delectationẽ. atq
consensum. iudicẽ sibi prȩsidere. animũ. cũ
enĩ malignus spc̃ peccatum suggerit in mente.
si nulla peccati delectio sequatur. peccatũ om̃i¬
modo ꝑpetratum non ẽ. Cum uõ delectari caro

Expanded text:
reis meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero reis meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio dormientis, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit: quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Propter talem pollutionem, a sacro mysterio eo die abstinere oportet. Seest, ipsa cogitatio utrum in suggestione, an in delectatione, vel quod majus, in peccati consensu ceciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio per carnem, consensus per spiritum, quia et primam culpam serpens suggessit. Eva, velut necessaria est magna discretio inter suggestionem atque delectationem; inter delectationem atque consensum. judicem sui praesidere animum. Cum enim malignus spiritus peccatum suggerit in mente, si nulla peccati delectatio sequatur, peccatum omnimodo perpetratum non est. Cum vero delectari caro
Abbreviated transcription (Latin):
sumendis alim̃tis rapitur. atq ilciro humorũ
receptacula grauantur. hab& exinde animus
aliquẽ reatum. ñ tam̃ usq ad ꝓhibicionẽ ꝑci.¬
piendi corporis xp̃i ł missarũ sollempnia cele¬
brandi. Cum forcasse aut festus dies exigit. aut
xhiberi ministeriũ ꝓeoqđ sacerdos alius in loco
dtest ipsa necessitas cõpellit. mutatis uestib
cant&. Nam si ad funt alii qui implere miste¬
riũ nalrant. illusio ꝑcrapulã facta aꝑceptiont
sacri misteru ꝓhibere ñ deb&. sed ab immola.¬
tione facri mysteru abstinere. ut. arbitror
humilit̃ deba. si tamen dorinientis mente
turpi imaginatione ñ concusserit. Nã sunt
quib ita illusio plerũq nascitur. ut animus
eorũ &iam in somino corporis positus. turpib
miagiationib non sedetur. Quia inre unũ
ibi ostenditur ipsa mens rea. ñ tam̃ sit ł suo
iudicio libera. cũ st & dormienti corpore
nihil memut uidisse. tam̃ in uigilus corpo¬

Expanded text:
sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi corporis Christi vel missarum solemnia celebrandi, quum fortasse, aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit, mutatis vestibus cantet. Nam si adsunt alii, qui implere mysterium valeant, illusio per crapulam facta a perceptione sacri mysterii prohibere non debet, sed ab immolatione sacri mysterii abstinere, ut arbitror, humiliter debet, si tamen dormientis mentem turpi imaginatione non concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea non tamen sit, vel suo judicio libera: quum se et dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corpo
Abbreviated transcription (Latin):
t quidem hoc testamentum ueteris
legis sicut insupiori capitulo iã diximus
pollutum dicit. & nͥ loto aqua. ei usq aduespũ
intrare in eccłam non conceditur. Qđ tamen
aliter populus spiritalis intelligens. sub eodem
intellectu accipi&. quo prȩsati sumus. qui quasi
ꝑsomniũ illuditur. Qui teniptatus in mundicia
ueris imaginib incogitatione inquinatur. sed
lauandus ẽ. aqua. ut culpas cogitationis lacri¬
mis abluat. & nisi pruis ignis temptationis reces.¬
serit. reũ sequasi usq ad iresꝑpum cognoscat. Sed
est in eadẽ illusione netessaria ualde discretio
quȩ subtiliter pensari debtat. ex quare accidat
menti dormientis. Nam aliquando ex crapula.
aliquando ex naturȩ suꝑfluitate. ł infirmitate.
aliquando excogitatione contingit. Et quidt̃
cũ exnaturȩ suꝑfluitate ⁊ infirmitate euenerit
om̃imodo hec illusio ñ ẽ. timenda. quia hanc
animꝰ nesciens ꝓtulisse magis dolendus ẽ. quã
fecisse. Cũ uõ ultra modũ appetitus gulx in

Expanded text:
tquidem hunc Testamentum veteris legis, sicut in superiori capitulo jam diximus, pollutum dicit, nisi lotum aqua ei usque ad vesperum intrare Ecclesiam non conceditur. Quod tamen aliter populus spiritalis intelligens, sub eodem intellectu accipiet, quo praefati sumus quia quasi per somnium illuditur, qui tentatus immundicia veris imaginibus in cogitatione inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat, et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed est in eadem illusione necessaria valde discretio, quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis. Nam aliquando ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate, aliquando ex cogitatione contingit. Et quidem quum ex naturae superfluitate, vel infirmitate evenerit, omnimodo haec illusio non est timenda: quia hanc animus nesciens pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Quum vero ultra modum appetitus gulae in
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is aut̃ qui hanc diffinitionẽ ꝑ mobedientũ
euacuate p̃sũpserit. a nathemate pcellatur:¬
Qđ ministris altaris supra altare solis
cipasui altare accedere. & cõmunicare liceat.
Ut nullꝰ infra pbroi ordinatꝰ. rẽ apresbitero
consecratam altari porrigat.
ullꝰ acholitorũ ł sub diaconorũ rẽ constera¬
p̃ usm. tam apb̃ro.iã aliis porrigat: quia aliud est
minister aliud assistens. nisi tantũ supporta
quod ei sacerdos imposuerit. ore suo benidictũ¬

Expanded text:
Omnis autem qui hanc diffinitionem per inobedientiam Omnis autem qui hanc diffinitionem per inobedientiam evacuare praesumpserit, anathemate percellatur ministris altaris super altare commun altare accedere et communicare liceat. Ut nullus infra presbyterum ordinatus, rem a presbytero consecratam in altari porrigat.ullus acolythorum, vel subdiaconorum rem consecratam a presbytero jam aliis porrigat, quia aliud est minister, aliud assistens, nisi tantum supportet quod ei sacerdos imposuerit ore suo benedictu
Abbreviated transcription (Latin):
erurnit ad noticiam nr̃am quod quidam
pbri intantũ parui pendant diuma nsteria
ut luico ł semine sacrum corpꝰdñi tradant.
ad atferendum infirmis. & quib ꝓhibetur
ne sacrariũ ingrediantur. nec ad altare apꝓ.¬
pinquent. illis scã scõrũ cõmittunt᷑. Qł quã
sit horribile quã decestabile: om̃iũ religio¬
sorũ anim aduertit prudentia. Igit᷑ mtt¬
dicit ꝑ om̃ia synodus. ne talis temeraria pie¬
tem placuit. ut corporibus ristia ñ decur¬
de functoꝵ. eucharistia non detur. Scriptũ ẽ.
c̃. Accipite. & edite. Cadautra aut̃. nit accipe
possunt nec edere. Et nec iã mortuos homines
baptizari faciat pbrorũ ignauia. Ut oblationes¬
maiorib festis ab om̃ib dequalit̃ fiant :¬
nsy nodo matiscensi decretũ ẽ. ut in om̃ib dib
dominicis alusq festiuitatib oblatio ab om̃ib
qui ad missã conurnerint utrius sexus offerat᷑
in ꝑcoła. Singuli singulas oblationes ofse.¬
rentes. finita missa apbro oblationes accipiant

Expanded text:
ervenit ad notitiam nostram, quod quidam presbyteri in tantum parvipendunt divina mysteria, ut laico aut feminae sacrum corpus Domini tradant ad deferendum infirmis; et quibus prohibetur ne sacrarium ingrediantur, nec ad altare appropinquent, illis sancta sanctorum committuntur. Quod quam sit horribile, quamque detestabile omnium religiosorum animadvertit prudentia. Igitur interdicit per omnia synodus, ne talis temeraria praetem placuit ut corporibus defunctorum Eucharistia non detur: scriptum est enim: Accipite et edite. Cadavera autem nec accipere possunt, nec edere; et ne jam mortuos homines baptizari faciat presbyterorum ignavia. CCXLVIin majoribus festis ab omnibus aequanimiter fiant. In synodo Matiscensi decretum est, ut in omnibus diebus Dominicis, aliisque festivitatibus oblatio ab omnibus, qui ad Missam convenerint, utriusque sexus offeratur in Ecclesia, singuli singulas oblationes offerentes. Finita Missa a presbytero oblationes accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
rie. Unde gͦ uictores sunt. nisi quia contra
antiqui hostis insidias decertauerunt : Malignꝰ
quippc sp̃s. cogitationi. locutioni. atq oꝑi nr̃o
semꝑ asistunt s̃i fortasse quid iueniat. unde
apud exam̃ et̃m uidicis accusator existat. Uisaxm̃
nosse quomͦ ad decipiendũ semꝑ existat: Quidã
qui nunc nobiscũ sunt : rem quã narro testant᷑
quada die de itinert domũ regressus mancipio
suo neglegent̃ loquens: p̃cepit dicens. Uen
diabolt discalciame. Ad cuiꝰ uoct̃. mox ceperunt se
caligarũ corrigiȩ: in sũm a uelocitate dissoluere
ut a ꝑte constar&. qđ ei ipse qui nominatꝰ fuit
ad txtrahendas caligas habolus obȩdifs&. Qd
mox ut pbr uidit. uehem̃ter ex pauit. magnisq
uocib clamart cȩpit dicens. Recede miser.
recede. Non enĩ tibi dixi. s mancipio meo locutꝰ
sum. Ad cuiꝰ uocem ꝓtinꝰ recessit. ita ut inuentȩ
sint magna iã ex parte dissolutȩ corrigiȩ. ex
parte remanserint. Quare colligi potest antiquũs

Expanded text:
riae. Unde ergo victores sunt, nisi quia contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper assistit, si fortasse quid inveniat unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Quidam qui nunc nobiscum sunt rem quam narro testantur, quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens, praecepit, dicens: « Veni, diabole, discalcea me. » Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas diabolus obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus coepit clamare, dicens: « Recede, miser, recede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jam ex parte dissolutae corrigiae, ex parte remanserint. Qua in re colligi potest antitiquus
Abbreviated transcription (Latin):
adiutoriũ mͥ. Ꝙ paulopost. Nc̃ reuertar ut
p̃lier aduersus principẽ ꝑsarũ. Cũ tm̃ egre¬
derer: apparuit princeps grecoꝵ ad uemens
Quos itaq alios principes gentiũ. nisi angłis ap¬
pellat. qui sibi resistert exrunti potuisfent :
Que gͦ esse pax in fsublimib pocest. sunt̃ ipsos
ꝗꝗ angelicos sp̃s p̃handi certam̃ agitur. qͥ semꝑ

Expanded text:
c revertar ut praelier adversus principem Persarum. Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens. Quos itaque alios principes gentium nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo esse pax in sublimibus potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ singulis hominib singuli angłi dent᷑
gredien ᷤ in exdam sene s aspicer&. & ex
ipsa facie ea uniuicuiꝰq cogitationes
ue malȩ essent seu bone sentir&. Cũ gͦ uenissti
ad ecđam & ingrederent᷑ senes: uidit eos clara
facie & leto animo ingredi. & angłos eoꝵ cũ¬
inde trabentes cũ. cũ admisso freno innarib
Beatꝰ gͦ pauł cepit flere amarissime. & pectꝰ
suũ tundere. sedens ante ȩccłam ꝓpt̃ eũ. quẽ
talem uiderat. Om̃s autẽ alii senes uidentes
cũ sic flentẽ cepert̃ eũ rogare. ut si qđ i illis
uidiss&. cũ cis ingrederetur in congregationẽ
Ille autẽ noluit ingredi: s semꝑ flebat. ꝓpt̃
eũ quẽ sio uiderat. Post paululũ autẽ cũ abso¬
luta congregatio disceder&. iterũ omnium
uultꝰ cirtũspiciebat. si tales egrederent᷑: quales
ingressi sunt. Et uidit illũ quẽ antea uderat
ingrũ & ntbulosũ. eg̾ressũ de ecła clara facie
& cancdido corport. & demones delonge se.¬

Expanded text:
 singulis hominibus singuli angeli dentugredientes in ecclesiam senes aspiceret, ipsa facie eorum uniuscujusque cogitationes, seu malae essent seu bonae, sentiret . Cum ergo venissent ad ecclesiam, et ingrederentur, senex vidit eos clara facie et laeto animo ingredi, et angelos eoinde trahentes eum, cum admisso freno in naribuBeatus ergo Paulus coepit flere amarissime, et pectus suum tundere, sedens ante Ecclesiam propter eum quem talem viderat. Omnes autem alii senes videntes eum sic flentem, coeperunt eum rogare, ut si quid in illis vidisset, cum eis ingrederetur in congregationem. Ille autem noluit ingredi, sed semper flebat propter eum quem sic viderat. Post paululum autem, cum absoluta congregatio discederet, iterum omnium vultus circunspiciebat, si tales egrederentur, quales ingressi sunt. Et vidit illum quem antea viderat nigrum et nebulosum egressum de Ecclesia clara facie, et candido corpore, et daemones de longe se
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ mimsteria dispensandis singulis quibq
gentib sunt p̃lata. cũ subiectoꝵ mores adũsũst
uicissim p̃positoꝵ spũũ opem merent᷑ : ipsi
qui p̃sunt sp̃s contrast uenire referunt᷑. Isnãq
angłs qui daniheli loquebatur captiuis israhe.¬
litici populi in pside constitutis p̃latꝰ cognoscit᷑
Michahes autẽ coꝵ qui ex tadẽ plebe in uidȩa
terra remanserant. p̃positꝰ inuenitur. Unde ab-
todem angło paulopost daniheli dicitur slemo
est adiutoi m̃s in omnib his nisimichahel princeps

Expanded text:
andis singulis, quibusque gentibus sint praelata, cum subjectorum mores adversum se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is nanque angelus qui Danieli loquebatur, captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus agnoscitur Michael autem eorum, qui ex eadem plebe in Judaea terra remanserant, praepositus invenitur. Unde ab eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dũ nequaquã simule̾t᷑ s uenire in adiuto¬
riũ dicit᷑ apte cipopło p̃latꝰ agnoscit᷑. qui captꝰ
nũꝗ potestas iniusta. quia asem&ipso uo¬
luntatẽ haba s ad nõ potestatẽ. Qđ enĩ ipse facere
inique appetit: hoo ds fieri ñ nisiiste ꝑmittit.
& małꝰ. Dnĩ uidelic& ꝑlicentiã potestatisiustȩ
małꝰ autẽ ꝑ desideriũ uoluntatis iniustȩ. Formi¬
dari igitur ñ deb&: qui nihil nisi ꝑmiss ual&
Solagͦ iusilla tim̃da ÷ quȩ cũ hostẽ seuire ꝑmi¬
serit: ei ad usũ uisti iudicu & in iusta illuꝰ uoluntas
seruit. Paululũ uero manũ postulat extendi.
quia exteriora sunt quȩ expent conteri. Neq
cũ manima sauciat. ut ab illa patria feriens reuoc&
loquit᷑ dr̃ ad diabolũ: trib modis diabol
quia & iniustas uias eiꝰ arguit. & electoꝵ suoꝵ
contra illũ iustitiã ꝓponit. & temptandã eoꝵ
innocentiã ei concedendo ꝑmittit. & aliquando
cum ne temptart audeat ꝓhib&. iniustas enim

Expanded text:
dum nequaquam simul esse, sed venire in adjutorium dicitur, aperte ei populo praelatus agnoscitur, qui captus nunquam potestas injusta, quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem: quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri non nisi juste permittit. mini videlicet, per licentiam potestatis justae; malus autem, per desiderium voluntatis injustae. Formidari igitur non debet qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda est quae, cum hostem saevire permiserit, ei ad usus justi judicii et injusta illius voluntas servit. Paululum vero manum postulat extendi, quia exteriora sunt quae expetit conteri. Neque tat, nisi cum in anima sauciat, ut ab illa patria feriens revocetloquitur Deus ad diabolum, tribus modis diabolus lectorum suorum contra illum justitiam proponit, et tentandam eorum innocentiam ei concedendo permittit, et aliquando cum ne tentare audeat prohibet. Injustas enim
Abbreviated transcription (Latin):
in pars anglor elitti. Sinistra autem riꝰ
pirs angelorum i proba.
tiꝰ stare phibet᷑. Ds̃ enĩ qui itat̃ intra
omnĩa. ut ceiã sit getra omĩa. nec dexteranto
sinistra concludit᷑. S dextera dĩ pars angloꝵ¬

Expanded text:
 pars electa, sinistra autem ejus pars angelorum reproba. ejus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur; sed dextra Dei, angelo
Abbreviated transcription (Latin):
ed extremo ifrahelitę om̃s ad fidem.
cognita p̃dicationt heliȩ conourrunt. arq ad
eiꝰ ꝓrectionẽ quẽ fugerant redeunt. & tunc
illud eximiũ multiplici aggregatione po¬
cur in hac uita ñ nũꝗ bonis male fit:
malis bene. tunc occultiora sunt. cũ & bonis
hic bene est: &malis male. llam cũ bonis male
ẽ oomalis bent. hoc fortasse dep̃benditur qͥa
& boni siqua deliquerunt. hic recipiunt.
ut ab ꝑt̃na plenius dampnatione liberent᷑.
Et mali bona quȩ ꝓ hac uita faciunt. hic
inuenunt. ut ad sola m posterũ sit torm̃ta
ꝑtrahantur. Unde & ardenti in inferno diuiti
dicitur. Memento fili. quia recepisti bona
in uita tua. & lazarus similit mala. At cũ
boms hic bent sit & malis male. incertũ
ualde sit. utrũ boni idciroo bona accipi¬
ant. ut ꝓuocati ad aliquid melius crescar
an iusto latentiq iudicio hic suoꝵ operũ
remunerationẽ accipiant. ut a p̃mris
uitꝑ sequentis in anescant. Et utrũ malos
id circo ona aduersa feriant. ut ab ẽtnis

Expanded text:
ed extremo Israelitae omnes ad fidem cognita Eliae praedicatione concurrunt, atque ad ejus protectionem quem fugerant redeunt, et tunc illud eximium multiplici aggregatione pocur in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur, et mali bona quae pro hac vita faciunt hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit, utrum boni idcirco bona accipiant ut provocati ad aliquid melius crescant, an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant. Et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis
Abbreviated transcription (Latin):
suscepimꝰ. Uerũ quia sunt & alii ȩquȩ catho¬
lici & erudii uiri. qui credĩ anima incor:¬
port manenit̃. mitandos ad corruptionẽ
& in mortalitatt̃ eos qui in aduentu dñi uiui
inuemendi sunt. & hoc eis reputare ꝓ resur.¬
rectione ex mortuis qđ mortalitatt᷑ in mu¬
tationt deponant non morte. quolib& quis
acquiescat modo. non hereticꝰ. nisi inconten¬
tione hereticꝰ fiat. Sufficit enĩ in ecdȩ lege

Expanded text:
suscepimus. Verum quia sunt et alii aeque cathosuscepimus. Verum quia sunt et alii aeque catholici et eruditi viri, qui credunt anima in corpore manente immutandos ad incorruptionem et immortalitatem eos, qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eis reputari pro resurrectione ex mortuis, quod mortalitatem immutatione deponant, non morte: quolibet quis acquiescat modo, non est haereticus, nisi contentione haereticus fiat. Sufficit enim in Eccle