comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris p̃donibꝰ largiaris spoliansꝙ tuis
pascendi opibꝰ fuissent ditansq a qͥbꝰ
õm ĩgenio extorꝙ̃di legꝭ Sic maio¬
rũ uel ex empla uel monita uluerũt
S hoc pessimũ h tyranoꝵ uita ut
quibꝰ fidendũ est metuãt sꝑ fidantq
quibꝰ fidei nichil est. totũq hoc malũ
hinc ĩ mei̾tis ĩrogat e ĩiurie faciunt¬
huic ĩdignis erogata bñficia et ambitõe
turbatus urdo rerũ amici ex hostibꝰ. ho¬
stes ex ciuibꝰ S Tyrãnus prĩe meesũ
Riõ Auꝙpͣ illud esses. si illã tuã esse patͤ¬
am meĩnisses. Si obseruaret᷑ aiõ pub ᶜͭ ͤ
mrĩs effigies. nũꝙͣ fratres lacedres tuos
cũ qͥbꝯ equã puericiã atq adolescentiã
egisses eodẽ celo usus hiisdem aq̃ͥs atz
ludis ac luctibꝰ qua nũc mẽte. de illoꝵ
tergo potes lude̾ atq illis flentibꝰ gau¬
de qua postremo ĩpudẽcia ĩ ea urbe ui¬
uis ĩ qua uitam tuã oĩbus scis ẽẽ ĩuisam

Expanded text:
ris predonibus largiaris, spolians qui tuis ris predonibus largiaris, spolians qui tuis pascendi opibus fuissent ditansque a quibus omni ingenio extorquendum legis: sic maiorum vel exempla vel monita viluerunt! Sed hoc pessimum habet tyrannorum vita, ut quibus fidendum est metuant semper fidantque quibus fidei nichil est totumque hoc malum hinc immeritis irrogate iniurie faciunthinc indignis erogata beneficia et ambitione turbatus ordo rerum: amici ex hostibus, hostes ex civibus. Tyrannus patrie mee sum. Nunquid id esses, si illam tuam esse patriam meminisses? Si observaretur animo publice matris effigies, nunquam fratres lacerares tuos cum quibus equam pueritiam atque adolescentiam egisses, eodem celo usus, iisdem aquis, ludis et luctibus: qua nunc mente de illorum tergo potes ludere atque illis flentibus gaudere? Qua postremo impudentia in ea urbe vivis, in qua vitam tuam omnibus scis invisam,
Abbreviated transcription (Latin):
meliores iusti uelo ĩꝑii trucẽ texere tỹ¬
nem. domitiauũ et cõmodũ et bassianũ
reliquosq eius ordĩs solo nomĩe prm¬
cipes. quoru mens tyrãnica. et tyrã¬
nicus finis fuit s ad illos quos auorũ
patrũq memoria. seu ẽt̃ quos etas.
ac regio presens uidit hos ergo ne
distãtibꝰ te fatigẽ tͥcũspice̾ et ꝯtẽplari
iubeo uidebis usitatũ et ꝯmuẽ tyrã-¬
noruz exituz. aut gladiũ aut uenenu.
uereq illud a satyrico dictũ dices. Ad
generũ cedẽris siue cede et uuln̾e pau¬
ci descendũt reges. et si cra morte tyrã¬
ni S Tyrãmdẽ in ciues ex̾ceo. biõ p̃-¬
dam atq tarnificinã auro ĩplendꝰ et
sanguĩẽ auri fitiens mouedula tenax¬
q nec missura cutẽ nisi plena truoris
hyrũdo. S qua fronte quo ue aiõ seu
sang̾uẽ illũ fundis pro quo ẜuãdo si hõ
esses tuus sanguis ultro tibi fundendus
erat seu crubꝯ tuis aurũ rapis. qd̾ di-¬

Expanded text:
meliores iusti velo imperii trucem texere tymeliores iusti velo imperii trucem texere tynem, Domitianum et Commodum ac Bassianum reliquosque eius ordinis, solo nomine principes, quorum mens tyrannica ac tyrannicus finis fuit —, sed ad illos quos avorum patrumque memoria, seu etiam quos etas ac regio presens vidit. Hos ego, ne distantibus te fatigem, circumspicere et contemplari iubeo: videbis usitatum et communem tyrannorum exitum, aut gladium aut venenum vereque illud a satyrico dictum dices: Ad generum Cereris sine cede et vulnere pauci, descendunt reges et sicca morte tyranni. Tyrannidem in cives exerceo. Predam atque carnificinam, auro implendus et sanguine, auri sitiens monedula tenaxque nec missura cutem nisi plena cruoris hirudo. Sed qua fronte quove animo seu sanguinem illum fundis, pro quo servando, si homo esses, sanguis tuus ultro tibi fundendus erat, seu civibus tuis aurum rapis quod di
Abbreviated transcription (Latin):
Nuasi tirãnidem in ciues meos¬
io Rependisti dignã uicẽ stultꝭ
amãtibꝰ illi equo te alciꝰ extulerunt.
illos tu ẜuicii iugo inique dep̃ssisci
Tyrãmdẽ arripui Rõ Abstulisti lib̾tatẽ
aliis. securitatẽ tibi. requiẽ utrisq G
Tyrãmdẽ consecutꝰ sum Rd Statũ
certi laboris. euẽtus ambigui. s ut pł ͫ
ĩfelicꝭ. non te ad hystorias uetes atq
ex t̾nas mittem quis ferrei alexandri
exitus. qͥs dronis tyracusii qͥs argẽ¬
tini phalaid̃ qͥs huãnonis peni quis
clearti heraclenẜ. qͥs hepirẽẜ aristotim
quis lachedemonii ualidis qͥs hisꝑti dẽi¬
q athemen quẽ occidisse ĩmorͣlis gloria
ĩterfectoibꝰ fuit non ad retẽciores atq
domesticas cassiũ aureliũq meliũq et
maliũ Rõnos ciues kathelinã ꝙͦ et gͣ¬
tos et apuleũ. nõ tyrãnos qͥde. s tyrã¬
nidẽ affectantes inq ĩpiis conatibꝰ de¬
p̃hensos ceptoq prohibitos atq opp̃ssos
Non postremo ad illos qui maiores nõ

Expanded text:
nvasi tyrannidem in cives meos. Rependisti dignam vicem stultis amantibus: illi te equo altius extulerunt, illos tu iniquo iugo servitii depressisti. Tyrannidem arripui. Abstulisti libertatem aliis, securitatem tibi, requiem utrisque. Tyrannidem consecutus sum. Statum certi laboris, eventus ambigui sed, ut plurimum, infelicis. Non te ad historias veteres atque externas mittam — quis Pherei Alexandri exitus, quis Dionysii Syracusii, quis Agrigentini Phalaridis, quis Annonis Peni, quis Clearchi Heracliensis, quis Ephirensis Aristotimi, quis Lacedemonii Nabidis, quis Hipparchi denique Atheniensis, quem occidisse immortalis gloria interfectoribus fuit? —, non ad recentiores atque domesticas — Cassium Meliumque et Manlium, Romanos cives, Catilinam quoque et Gracchos et Apuleium, non tyrannos quidem, sed tyrannidem affectantes inque impiis conatibus deprehensos ceptoque prohibitos atque oppressos —, non postremo ad illos qui maiores, non
Abbreviated transcription (Latin):
uolũt oẽs: an nõ ille miserrimꝰ qͥ tã
miser ẽẽ non possit. qͥn sit dignꝰ esse
miserior GHabeo sumũ int̾ ciues.
lotu Rõ habes ĩ maĩbus tyrãnde
ĩ arenis domũ ĩ uepribꝰ stratũ ĩ pre¬
rupto sedem ĩ rapinis ĩopiam ĩ miseriis

Expanded text:
volunt omnes? An non ille miserrimus, qui tam volunt omnes? An non ille miserrimus, qui tam miser esse non possit, quin sit dignus esse miserior? Habeo summum inter cives locum. Habes in civibus tyrannidem, in arenis domum, in vepribus stratum, in prerupto sedem, in rapinis inopiam, in miseriis
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẜuicio qñ tñ pauor aberit aĩo reco¬
lenti quod ille huiꝰ qͥd legittimi nomẽ
habet ĩperii metator ac fũdator pͥmꝰ
audiuit a laberio rõno eq̃te Necesse e¬
ñ est ĩquit młtos timeat quẽ multi ti¬
ment Cuiꝰ dc̃i racio est illa quã posuit
nasoꝰ qͥa quẽ metuit qͥsq ꝑtre cupit po¬
sitã pͥus ab enͣmo ubi ait quẽ metuũt
oderũt quẽ qͥsq odit perisse expetit.
Uñ tñ ꝑiculũ et metus ec̃ õiis cesset
quod nõnulli tyrãnoꝵ uel nutrita pu ꝰ
malis audacia uel nota tiuiũ spond
ignauia. An nõ saltẽ ullꝰ est pudor hñs
p̃esse qͥbꝯ te subesse sit digniꝰ p̃t̾ ĩui¬
sta uim rebus oĩbꝯ ĩparem D Tyrã¬
indẽ indui Rõ Huãĩtatem ergo et iu¬
sticiã exuisti simul et procellosam ui¬
tam et cruẽtam aut c̾te morte dubiã
elegisti ĩfelix de quo sola priã q̃ te ge¬
nuit atq aluit mortem speret. An
nõ uo ille satꝭ ẽ miser que miserum

Expanded text:
 quando tamen pavor aberit animo recolenti quid ille huius, quod legitimi nomen habet imperii, metator ac fundator primus audivit a Laberio Romano equite: “Necesse est” inquit “multos timeat, quem multi timent”? cuius dicti ratio illa est, quam posuit Naso, quia: Quem metuit quisque perire cupit, positam prius ab Ennio ubi ait: Quem metuunt oderunt, quem quisque odit periisse expetit. Ut tamen et periculum et metus etiam omnis cesset, quod nonnullis tyrannorum vel nutrita publicis malis audacia vel nota civium spondet ignavia, an non saltem ullus est pudor, his preesse quibus te subesse sit dignius, preter iniustam vim rebus omnibus imparem? Tyrannidem indui. Humanitatem ergo et iustitiam exuisti, simul et procellosam vitam et cruentam aut certe dubiam mortem elegisti: infelix, de quo solam patria que te genuit atque aluit mortem speret! An vero non ille sat miser est, quem miserum
Abbreviated transcription (Latin):
et multoꝵ odii cõflaueris. Saꝑientis
dictũ est cuiꝰ da Mors et uita ĩ maũ.
toru quoydĩlingue totas euerte res¬
publicas eu̾tentq pessimũ nocẽtissͫ¬
q mali hõĩs mẽbrũ lingua est: nil hac
est  u et sonoꝵ fulmẽ. S Eloquẽ cia
florida est. R Et floridũ ac nitidũ de¬
mq u̾sa ut libet et reuersa et gloriẽ
uiamhabes arduã et ĩuidie ꝓnã ualde

Expanded text:
et multorum odia conflaveris. Sapientis et multorum odia conflaveris. Sapientis dictum est cuiusdam: “Mors et vita in manu torum. Quorundam lingue totas everterunt respublicas evertentque; pessimum nocentissimumque mali hominis membrum lingua est: nichil hac est. Et sonorum fulmen. Eloquentia florida est. Et floridum aconitum. Denique versa ut libet et reversa: et glorie viam habes arduam et invidie pronam valde
Abbreviated transcription (Latin):
oscendit i mbelles cautissimos ꝓbauit
ĩcautos utq ad te redeam/. qui disertis¬
simi uidebantur infantissimos patefe¬
cit G Eloquẽcia ingens est Ri ut sie
fides historico inter uicia infinita eloꝙp̃¬
cia habitasse uiq locũ teneat auctoitas
neq dubiũ sit qdͥ eloꝙ̃ cie pn̾ceps in re¬
thoticis scribit Eloquẽciã sine sapiencia
esse non posse que ut liquet suꝑioibus
adu̾sant᷑ ista tũ quolib mõ sũpta elo¬
quẽcia certe quia maior eo dampnosi¬
or funestior q si sola est. i Eloquẽci¬
a snigularis est R Hec est que singu¬
lares biros et grecoꝵ et nr̃os in ꝑniciẽ
traxit quod ita esse demoschenes et
Cicero et antoniꝰ non negabũt M
Eloquẽtia pͥausibilis est Ri. Si ĩno¬
cent absq iactancia utans uix uila re
itiꝰ multitudinis amorem tibi cõcibes
et gloriã queres. que quo insi me̾ uir¬
tutis artificio queri potest Sin arro¬
gant᷑ atq imꝓbe ꝑfacile tibi disc̾mẽ

Expanded text:
ostendit imbelles, cautissimos probavit ostendit imbelles, cautissimos probavit incautos utque ad te redeam, qui disertissimi videbantur, infantissimos patefecit. Eloquentia ingens est. Ut sit fides historico inter vitia infinita eloquentiam habitasse verique locum teneat auctoritas neque dubium sit quod eloquentie princeps in Rethoricis scribit, eloquentiam sine sapientia esse non posse, que, ut liquet, superioribus adversantur, ista tamen, quolibet modo sumpta, eloquentia certe quo maior, eo damnosior funestiorque, si sola est. Eloquentia singularis est. Hec est que singulares viros et Grecorum et vestros in perniciem traxit, quod ita esse Demosthenes et Cicero et Antonius non negabunt. Eloquentia plausibilis est. Si innocenter et absque iactantia utare, vix ulla re citius multitudinis amorem tibi concilies et gloriam queras, si quo nisi mere virtutis artificio queri potest; sin arroganter atque improbe, perfacile tibi discrimen
Abbreviated transcription (Latin):
quid blandũ seu dolosũ non uirile nec
sinceruz prefert. s non pluris ese apud
rectos iudices suauis et compta uiri
fallatis orõ. ꝙͣ uel me̾tricis fucꝰ ł melli¬
tũ uirus uel frenetici robur uł auari
aurũ nã ꝙͥꝙͥ est. ꝙ̃ris appareat ac mł¬
ceat si rnͥcipiũ essenciale defue̾it nͣ
penitus aut nichilo ꝓximũ uideĩ deb¬
G Eloquẽcie fiducia magna est. Ri Mig¬
na sepe fiducia magnis ꝑiculis uiam
fecit ut añm actollat atq adiuuet frenũ
accipiat se se norit quod agendũ ĩstat
ex aminet absit insolencia pariter et
cõtemptus. Sin ꝓgressa liberius uiri¬
um obliuisci ceꝑis iam non fiducia. sed
temei̾tas et audacia est. quo nichil est
a sapiente r̾mocius. Hec in rebꝰ oĩbꝰ
agendis ut aspͤtu speciosior sic effectu
ꝑiculosior ignauia est Illa enĩ domi
pigras et ĩglorios tenet hec ĩpellit ar¬
dentes et quos extimabatur ꝓ motura
.p̃cipitat hec sepe bellicosissimos uios

Expanded text:
quid blandum seu dolosum, non virile nec quid blandum seu dolosum, non virile nec sincerum prefert; sed non pluris est apud rectos iudices suavis et compta viri fallacis oratio quam vel meretricis fucus vel mellitum virus vel phrenetici robur vel avari aurum: quicquid est, quamvis appareat ac mulceat, si precipuum essentiale defuerit, nichil penitus aut nichilo proximum videri debet. Eloquentie fiducia magna est. Magna sepe fiducia magnis periculis viam fecit; ut animum attollat atque adiuvet, frenum accipiat, sese norit, quid agendum instat examinet: absit insolentia pariter et contemptus. Sin progressa liberius virium oblivisci ceperit, non iam fiducia, sed temeritas et audacia est, quo nichil est a sapiente remotius. Hec in rebus omnibus agendis ut aspectu speciosior, sic effectu periculosior ignavia est: illa enim domi pigros et inglorios tenet, hec impellit ardentes et quos extimabatur promotura precipitat, hec sepe bellacissimos viros
Abbreviated transcription (Latin):
tũ suffice̾ nisi et ꝑicia assit et copia
ita ut pͥme ille due uirũ bonũ sapi¬
entemqz dũ taxat hee aũt sole nec
sapientem nec bonũ nec eloquẽtẽ
quidem efficiant s loquacem Om̃s
uero ꝯiũcte ꝑficiant oratorẽ eiꝰ q
artificiu quod ꝓfecto rariꝰ atq al¬
tius est ꝙͣ putent qui ĩ multiloquio
sitũ sperant. Tu ergo si oratoi̾s no¬
men et eloquẽcie uera laudẽ q̃ris
uirtuti et sapiencie pͥmũ stude. B¬
Eloquẽtia plena atq ꝑfecta est R
Pleno atq ꝑfecto nichil deest dee̾it
aut̃ multũ si p̃missa defuerint An¬
te igitur ꝙͣ de uniu̾so pronũcies
hoc unũ tacitus ip̃e tecũ uolue. O¬
Eloquẽtia sũma est R Supͣ sũmũ
nichil est hiis ergo cessantibꝰ iam
sũma non erit s caducũ quiddã et
ĩ forme cui fũdamẽtũ fastigiu qꝙ
detraxeris E Eloquẽcia ditais et orna¬
ta est ħ Dulcedo et ornatus iste nescio

Expanded text:
tamen sufficere, nisi et peritia adsit tamen sufficere, nisi et peritia adsit ille due virum bonum sapientemque duntaxat, he autem sole nec bonum nec sapientem nec eloquentem quidem efficiant sed loquacem, omnes vero coniuncte perficiant oratorem eiusque artificium, quod profecto rarius atque altius est quam putent qui in multiloquio situm sperant. Tu ergo, si oratoris nomen et eloquentie veram laudem queris, virtuti et sapientie primum stude. Eloquentia plena atque perfecta est. Pleno atque perfecto nichil deest; deerit autem multum, si premissa defuerint. Ante igitur quam de universo pronunties, hoc unum tacitus tecum volve. Eloquentia summa est. Supra summum nichil est. His ergo cessantibus, iam summa non erit sed caducum quiddam et informe, cui fundamentum fastigiumque detraxeris. Eloquentia dulcis et ornata est. Dulcedo et ornatus iste nescio
Abbreviated transcription (Latin):
et sapiens si enĩ putabas ad oratoĩas
laudes/ ꝑfectũq munꝰ eloꝙ̃cie hũc
ꝟ̾boru ĩpetu qui sepe ꝓcacibꝰ atq ĩ¬
ue̾cũdis uberior est sue hanc ipsam
dicendi ꝑiciam sacis esse fala fallelãis.
lingue uolubilitas et u̾boru copia/
atq eciã ars quedã scele̾atis piis q
cõminia esse possũt id quod quers
bonoꝵ est non õn quidẽ s paucissi¬
moꝵ, ita ut mali omẽs huiꝰ laudis
exortes sint ad qͣua scilicet aĩbona
quibus carent uirtas ac sapiã rͥqͥrũt᷑
quod ut sic ẽẽ ĩtelligas dicam s me¬
mineris duaꝵ de quibꝰ loquor ĩ ꝑ
diffinicõnes ĩ mẽtem redeant qͣru
altera catonis. Ciceronis est altea ille
ait orator est uir bonus dicendi ꝑitꝰ
Iste aut̃ Nichil est inquit aliud eloꝙ̃¬
cia nisi copiose loquẽs sapiã. Ex hiis
uides. ad oratoi̾s atq eloꝙ̃tie eeñtiã
et bonitatem et sapienciã exigi nec

Expanded text:
et sapiens putabas ad oratorias et sapiens putabas ad oratorias laudes perfectumque munus eloquentie hunc verborum impetum, qui sepe procacibus atque inverecundis uberior est, sive hanc ipsam dicendi peritiam satis esse, fallebaris: lingue volubilitas et verborum copia atque etiam ars quedam sceleratis piisque communia esse possunt; id quod queris bonorum est, non omnium quidem, sed paucissimorum, ita ut mali omnes huius laudis exortes sint, ad quam scilicet animi bona quibus carent, virtus ac sapientia, requiruntur. Quod si sic esse non intelligas, dicam. Sed memineris duarum, de quibus loquor, rerum: diffinitiones in mentem redeant, quarum altera Catonis, Ciceronis est altera. Ille ait: “Orator est vir bonus dicendi peritus”; iste autem “nichil est” inquit “aliud eloquentia nisi copiose loquens sapientia”. Ex his vides ad oratoris atque eloquentie essentiam et bonitatem et sapientiam exigi nec
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃claru est eloquiu. R mag̾¬
nu fateor ĩstrumẽtu gloi̾e sed
anceps cuspide gemima, et hoc ꝙͦ qualr
utiscias refert plurimu B Eloqͥũ tor¬
rens est et rapidu R haud ĩepte qͥdã
stulti atq ĩprobi eloꝙ̃tiã furiosi gladio
equiparant utrũq emñ publice expedͭ
ĩermẽ esse. S Eloqͥu claru est. R Cla¬
ru aliquid uarie dicit᷑ clarus sol clarũ
ĩcendiu E Prefulgiduz eloqͥu est.R
Et lugubres comete et infesti gladii
hostiles galee fulgent ut fulgor eloꝙ̃¬
cie clarus et gloriosus si sc̃itate et
sapiã temꝑetur U Copia eloquii in¬
gens est. R Si quidem ĩuĩcta mode¬
stie magnu aliquid supͣq coẽm hoĩm
mẽsurã non ĩficior alioqͥn mutũ esse
p̃stabat᷑. D Eloquẽtie satis est.RSa¬
tis eloꝙ̃cie paru sapĩe fuisse in hoĩe
illo scelestissimo apud crispum legis
a sed loquacitas illa fuit. Uerus enĩ
orator hoc est eloquẽcie magister
nͥ uir bonus esse non pot/ ꝙ si bonꝰ

Expanded text:
eclarum est eloquium. Magnum, fateor, instrumentum glorie, sed anceps, cuspide gemina; et hoc quoque qualiter uti scias refert plurimum. Eloquium torrens est et rapidum. Haud inepte quidam stulti atque improbi eloquentiam furiosi gladio equiparant: utrunque enim reipublice expedit inermem esse. Eloquium clarum est. Clarum aliquid varie dicitur: clarus sol, clarum incendium. Prefulgidum eloquium est. Et lugubres comete et infesti gladii et hostiles galee fulgent. Ut fulgor eloquentie gloriosus sit, sanctitate et sapientia temperetur. Copia eloquii ingens est. Si quidem iuncta modestie, magnum aliquid supraque communem hominum mensuram non inficior; alioquin mutum esse prestabat. Eloquentie satis est. Satis eloquentie, parum sapientie fuisse in homine illo scelestissimo Catilina apud Crispum legis,a, sed loquacitas illa fuit —. Verus enim orator, hoc est eloquentie magister, nisi vir bonus esse non potest. Quod si bonus
Abbreviated transcription (Latin):
cultũ suo more noui ad̾ cogitabat uel
rem publicam miseratus de statu prĩe
ꝯceptu aĩ dolorem oculoꝵ oblectatiõe
leuiebat/ Qũ ab illo oĩs hoste uirtutis
ĩmissi carnifices talem uiru abstulerũt
mũdo. Qualem ut auguror seculai
nulla restituẽt. Sic est igitur / loca de¬
lcãbilia sepe insidiis oportuna sut̃ du
licẽtiꝰ ibi laxiꝯ q degit᷑ auersisq m̃gi
sensibꝰ a cͥ ꝯspͤtione ꝑiculi nã et laqueo
densis ĩ siluis fere. et uisco uolucres fa¬
cilius ĩ ramis uiridibꝰ capiũtur. letꝰ
in uiridariis et curaꝵ uacuus dego. Rẽ¬
leticia curaꝵq uacuitas cauciom sꝑ ad¬
uersa est dũ sua nẽpe quisq ꝑ icula dũ
coẽm hũami generis statũ om̃s acriter
cogitant uix aue letus ualde a cuaꝵ
uacius quisq uiuet neq locoꝵ spẽs n
opum spes obliuionẽ actulerit ĩpudẽciũ
maloru B libent᷑ in utridariis meis
uersor. Rõ Non hercde libẽtiꝰ ꝙͣ apri:

Expanded text:
cultum suo more novi aliquid cogitabat vel cultum suo more novi aliquid cogitabat vel rempublicam miseratus de statu patrie conceptum dolorem animi oculorum oblectatione leniebat, quando ab illo omnis hoste virtutis immissi carnifices talem virum abstulerunt mundo, qualem, ut auguror, secula nulla restituent. Sic est igitur: loca delectabilia sepe insidiis opportuna sunt, dum licentius ibi laxiusque degitur aversisque magis sensibus a circumspectione periculi. Nam et laqueo densis in silvis fere et visco volucres facilius in ramis viridibus capiuntur. Letus in viridariis et curarum vacuus dego. Letitia curarumque vacuitas cautioni semper adversa est: dum sua nempe quisque pericula, dum communem humani generis statum omnes acriter cogitant, vix aut letus valde aut curarum vacuus quisquam vivet neque locorum species neque opum spes oblivionem attulerit impendentium malorum. Libenter in viridariis meis versor. Non hercle libentius quam apri
Abbreviated transcription (Latin):
aĩs solu s corpoi̾bꝰ uiteq hoĩm int̾dũ
loca hꝯ ͦ ͥ nocuisse ꝯꝑtũ est nõ tñ hau¬
sto aeris ĩ modico s ferro eciã occulto¬
q ĩpetu. Quis non legit apud tur¬
tiũ a meĩssimos nemoꝵ r̾cessus. et ui¬
reta illa medoru maru cõsita rͥgũ
ac sat᷑parũ cura et p̃cipuã ut phibet̃
uoluptatem at qui m illis iussi ebrii et
uesam regis adolescentis int̾fectus est
parmenio clarus senex Et ni fallor.
macedonũ pͥmꝰ ducu. Quis nõ no¬
uit Caretam littoris flexũ illũ quo
nullꝰ sub celo pulchrior nullꝰ ameĩor
Illic iussu tenulẽti et crudelis antonii
occisus est cicero Et poterat utrũq
me mori fato uetitũ erat Nlorido ĩ ru¬
re morẽtur. florẽtissimꝰ oratoꝵ uir¬
q optimꝰ. S et modus et auctor mor¬
tis ꝓrsus ĩdignus fuit Epaciabat᷑ ilł
forte tunc ĩ lotis Cicero. urbanas fu¬
giens ꝓcellas et uel ad phĩam uite q

Expanded text:
animis solum sed corporibus viteque hominum interdum animis solum sed corporibus viteque hominum interdum loca huiusmodi nocuisse compertum est, non tantum haustu aeris immodico sed ferro etiam occultoque impetu. Quis non legit apud Curtium amenissimos nemorum recessus et vireta illa Medorum manu consita, regum ac satraparum curam et precipuam, ut perhibent, voluptatem? Atqui in illis iussu ebrii ac vesani regis adolescentis interfectus est Parmenio clarus senex et, ni fallor, Macedonum primus ducum. Quis non novit Caietani litoris flexum illum, quo nullus sub celo pulchrior, nullus amenior? Illic iussu temulenti et crudelis Antonii occisus est Cicero. Et poterat utcunqueme mori fato vetitum erat, florido in rure moreretur florentissimus oratorum virque optimus; sed et modus et auctor mortis prorsus indignus fuit. Spatiabatur illis forte tunc in locis Cicero urbanas fugiens procellas et vel ad philosophiam viteque
Abbreviated transcription (Latin):
hiis aĩꝰ uti sciret et non aliter/ ꝓm̃
quẽ tu de uiretis tuis fructũ colliges
expͤtandu erit ac cũ demũ quid ꝓnũ¬
ciem uideto nã si locis tantũ glorials
que tua nudius terciꝰ non erant et
tua forsitan cras non erunt ac si ri¬
te cõsideres tua eciã nuc nõ sũt alieo
ꝓculdubio gloriaris quis hic glorie
tue locus quid ad te si gelide ꝑ estatẽ
alpes si olimpus nubibꝰ alcior si ra¬
mosus ac frondifer apẽninus quid
si lucidus ticiuus si amenꝰ athesis si
sonorus sorga hee si laudes/. certe non
sunt hoĩ s locoꝵ tuũ sic expedit qͦ
lauderis R̃ Decoris spacior uiretis¬
Rõ Refert quẽ nã cure ĩterĩ tuo in
p̾tore spacientur. nã quid inuat ar¬
tula in eburnea unguẽta olida ꝯdidis.¬
se. quid pulchris in locis turpem aĩm
Quot in rupibꝰ horridis scĩssimi flo¬
ruerũt utri. quot ĩ pratis florẽtibꝰ f¬
pes adulteri martuerũt. Adde qd̾ nõ

Expanded text:
his animus uti sciret, et non aliter: proinde his animus uti sciret, et non aliter: proinde quem tu de viretis tuis fructum colliges expectandum erit. At tu demum quid pronuntiem videto; nam si locis tantum gloriaris, que tua nudiustertius non erant et tua forsitan cras non erunt — ac, si rite consideres, tua etiam nunc non sunt —, alieno procul dubio gloriaris. Quis hic glorie tue locus? Quid ad te si gelide per estatem Alpes, si Olympus nubibus altior, si ramosus ac frondifer Apenninus? Quid si lucidus Ticinus, si amenus Athesis, si sonorus Sorga? He si laudes sunt certe, non sunt hominum sed locorum; tuum sit expedit quo lauderis. Decoris spatior viretis. Refert quenam cure interim tuo in pectore spatientur. Nam quid iuvat arcula in eburnea unguenta olida condidisse, quid pulchris in locis turpem animum? Quot in rupibus horridis sanctissimi floruerunt viri? Quot in pratis virentibus turpes adulteri marcuerunt? Adde quod non
Abbreviated transcription (Latin):
Habent hec int̾du fate or hoẽste
ad uolupͣtis nõnũꝙͣ eciã ĩhoneste e¬
que eciã studiosos ac uoluptuosos ui¬
deas umbrosis successib ꝯ delc̃ari nã
et ingeĩ ͫ locus excitat et ad peĩtẽ ͣ
quosdã alios ad ĩꝯtinẽͣ ac lasciuia
Exhortatur. Nec de nichilo est ꝙysũ
orator dũ ĩfesto reo adultei ͫ obicẽt
amena ĩ qͥbꝯ id cõmissũ eẽt loca de¬
sc̃psit qͣͣ ad flagitiu stimulos nõ lo¬
.tis ergo s aĩo gaudendũ est si talis
obtigit qui bñ locis oĩbus uti noris
Secretis uiretis affluo. RoEecre¬
tum tyberii uiretũ et secessũ capree qͥs
ignorat. pudet pigetq exequi q̃ õm¬
bus itidem nota sunt. Ile senex hyrci¬
nꝰ loca illa sepõĩta quibꝰ probris ĩfe¬
cerit Qͣto aũt gloriosius arido in
rure ex ul scipio aff̾canꝰ uixeãt ꝙͣ su¬
is in uolupͣtibꝰ puceps ille roͣnꝰ Re¬
et qui solitariã uitam recessusq abdi¬
tos laudarũt sic ĩtelligi uoluerũt si

Expanded text:
Habent hec interdum, fateor, honeste aliquid voluptatis, nonnunquam etiam inhoneste; eque igitur studiosos ac voluptuosos videas umbrosis secessibus delectari. Nam et ingenium locus excitat et ad penitentiam quosdam, alios ad incontinentiam et lasciviam exhortatur: nec de nichilo est quod summus orator dum infesto reo adulterium obiceret, amena in quibus id commissum esset loca descripsit quasi ad flagitium stimulos. Non locis ergo sed animo gaudendum est, si talis obtigit qui bene locis omnibus uti norit. Secretis viretis affluo. Secretum Tiberii viretum et secessum Capree quis ignorat? Pudet pigetque exequi que itidem omnibus nota sunt: ille senex hircinus loca ipsa seposita quibus probris infecerit! Quanto autem gloriosius arido in rure exul Scipio Africanus vixerat quam suis in voluptatibus princeps ille Romanus? Reet qui solitariam vitam recessusque abditos laudaverunt sic intelligi voluerunt, si
Abbreviated transcription (Latin):
bus tñ negociis haud ĩsanũ qui mĩt iõ
ad mẽoriã rediit ut cõstae̾t ꝙtũ ĩ r̾bꝰ
õnibus poss opiõ. D Ranarũ et cica¬
darũ strepitu offendor. Nõ Non ille
quidẽ ut offendant strepũt s neͣ coĩs
aurũ uoluptas. S ut fabula urĩ erro¬
rurãd anti uas fabulas remittã. Eogi¬
ra nus uel ranas suã ueterẽ querelam
et uieiem latonẽ raucis uocibꝰ rauas
uel citadus uorsas in ip̃az spẽm ticonuy
sen dulis plausibs memoraris sines for¬
siran sus iuas age negonũ tuũl ages En¬

Expanded text:
bus tamen negotiis haud insanum, qui nunc ideo bus tamen negotiis haud insanum, qui nunc ideo ad memoriam rediit, ut constaret, quantum in rebus omnibus possit opinio. Ranarum et cicadarum strepitu offendor. Non ille quidem ut offendant strepunt, sed nature caurium voluptas. Sed, ut fabulam vestri erroris ad antiquas fabulas remittam, cogita nunc vel ranas suam veterem querelam, et ultricem Latonam raucis vocibus, vel cicadas versum in suam speciem Titonum stridulis plausibus memorare, sinesque forsitan suum illas agere negotium, et
Abbreviated transcription (Latin):
uitã agitis ut discatis alt̾a optae atq
illic añ habeatis ubi nec mures nec
fures nec aranee nec tinee nec dãp¬
na nec tedia ulla sunt D Procates
rane et strepidule tediũ pariũt et ci¬
cade. Nõ fing̾e solaciũ ꝑare solaciũ eĩt
opimo te quocũq uult trahit non ut
na᷑m mutet s ut iudiciũ regat et sen¬
sibꝰ moderet᷑. Inuẽtꝰ est nuꝑ qui rue
habitans ad fagandas noctis lasciuias
saxis armatꝰ subdibꝰq ꝯsurgẽt quo.
cũ parũ profitet circũscisas arbores iu¬
bet̾ abscindi ut uel sic p̃repto frondẽti
domicilio abirent quibꝰ manẽtibꝰ abie
illũ oportẽt cũq ĩportunis cantibꝰ pulsꝰ
sopor abiiss Is cũ proxĩe paludis ĩ ripa
nocturnos strepitꝰ ranaru modulan¬
tissimã qi fidiũ armoĩa intensius haũ¬
riebat ĩhumanũ ferreũq hoiẽm uix¬
q int̾ hoĩes nuand et moi̾b ꝯ quidem
qualẽ audis forsitan et uidisai uulgai¬

Expanded text:
vitam agitis, ut discatis alteram optare, atque vitam agitis, ut discatis alteram optare, atque illic animum habeatis, ubi nec mures, nec fures, nec aranee, nec tinee nec damna, nec tedia ulla sunt. Procaces rane et strepidule tedium pariunt cicade. Finge solatium parere: solatium erit. Opinio rem quocunque vult trahit, non ut verum mutet, sed ut iudicium regat et sensibus moderetur. Inventus est nuper qui, rure habitans, ad fugandas nocte luscinias, saxis armatus sudibusque consurgeret, quo cum parum proficeret, circumfusas arbores iuberet abscindi, ut vel sic prerepto frondenti domicilio abirent; quibus manentibus, abire illum oporteret, iamque importunis cantibus pulsus sopor abiisset; is tamen proxime paludis in ripa, nocturnos strepitus ranarum modulatissimam quasi fidium harmoniam intentissimus hauriebat; inhumanum ferreumque hominem, vixque inter homines numerandum, et moribus quidem qualem audis forsitan et vidisti, vulgari
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fletus. et suaue carmen et delcãbi¬
les sũt querele s mestior te forsitã
tam̃ ꝙͣ leti fui̾t augurii apud Iosephũ
legis ꝙͣuis utrũq ridiculũ huic spe¬
metũ ue cõciꝑe. huiꝰ enĩ ut multoꝵ
tristis aspectus ac lugubris cantꝰ ac
uterq ñalis. non sic canũt ut nobis
runt da illis philoniene uocẽ flebunt
dulcius nũc neͬ parent sue uos nãz
ip̃am suꝑsticoĩbus uestris ut pareãt co¬
ge deuando intinũ D Proxima ĩ
turri ꝑnox noctua ĩportuãm̾ est Rõ
Noctuã in quietas noctes augusto fa¬
cẽ solitã audisti et quẽ queso uerebi¬
tur qui mũdi dñm inquietat D Mu¬
res thalamũ ĩfestant łõ Que scis
an hoc ip̃o in thalanio exorti in quẽ
tu forsan ꝑegrinꝰ inhabitas de te nisciꝰ
queri pñt. qui natale illis aduena so¬
lũ turbas. S amisẜ iocis horũ oĩm
racõ est una idcirco equide hiis ĩfestã

Expanded text:
enim fletus, et suave carmen, et delectabienim fletus, et suave carmen, et delectabiles sunt querele. Mestior te forsitan tamen quam leti fuerit augurii, apud Iosephum legis; quamvis utrunque ridiculum, hinc spemetumve concipere. Huius enim et multorum tristis aspectus ac lugubris cantus, at uterque naturalis; non sic canunt ut vobis runt. Da illis philomene vocem: flebunt dulcius; nunc nature parent sue. Vos naturam ipsam, superstitionibus vestris ut pareat, cogere delirando nitimini. Proxima in turri pernox noctua importuna michi est. Noctuam inquietas noctes Augusto facere solitam audisti; et quem, queso verebitur, que mundi dominum inquietat? Mures thalamum infestant. Quid scis an hoc ipso in thalamo exorti, quem tu forsitan peregrinus inhabitas, de te iustius queri possint, qui natale illis advena solum turbas? sed omissis iocis, horum omnium ratio una est: idcirco equidem his infestam
Abbreviated transcription (Latin):
impar aĩali nobilissimũ aggrederis et
pulicũ cibus hoĩes uoras. D Pulicibꝰ
agitor. Rõ Terrena oĩa hoĩs ab ob¬
sequ facta sũt pars ut pascat pars ut
uestiat pars ut uehat alia ut defẽdat᷑
alia ut ex̾ceant. doceantq et condicõ¬
nes ãmoueãt queda denq ut dlec¬
tent fessũq rͥbus aĩm leuẽt queda
uero ut delcãtione noxiã frenẽt et sa¬
lubribꝰ tediis contemptũ huiꝰ lucis sil¬
q desideriũ uite melioris ĩcuciant. Qͣ¬
to enĩ queso mors tinietur ꝙͣtu ue si
tediis uacua eẽt placitura morͣlibꝰ eãt
hͨ uita cũ cediis plena sit placeat sic ab¬
itus timeatur nec uite iocũditas ui¬
uẽti nec amenitas uie semꝑ est utilis
occurre quo optabilior finis sit.
Nocturne aues flebilibꝰ uocibus ĩfeste
sũt. Nõ Non ut arbitror philomena
que apud uirgiliu flet nocte. ramoq
sedens miẜabile carmẽ integrat et
mestis lete loca questibꝰ ĩplet. Dulces

Expanded text:
impar animali, nobilissimum aggrederis, et, impar animali, nobilissimum aggrederis, et, pulicum cibus, homines voras? Pulicibus agitor. Terrena omnia hominis ad obsequium facta sunt, pars ut pascat, pars ut vestiat, pars ut vehat, alia ut defendant, alia ut exerceant doceantque et conditionis admoneant, quedam denique ut delectent fessumque rebus animum levent, quedam vero ut delectationem noxiam frenent, ac salubribus tediis contemptum huius lucis simulque desiderium vite melioris incutiant. Quantum enim, queso, mors timeretur, quantumve, si tediis vacua esset, placitura mortalibus erat hec vita, cum tediis plena sic placeat, sic abitus timeatur? nec vite iucunditas viventi, nec amenitas vie semper est utilis occurrere, quo optabilior finis sit. Nocturne aves flebilibus notis infeste sunt. Non ut arbitror philomena, que apud Virgilium: Flet noctem, ramoque sedens miserabile carmen integrat, et mestis late loca questibus implet. Dulcis
Abbreviated transcription (Latin):
mũ exponẽs et musca et pulex et bui¬
cus et culex. et cinifex. et locusta ce¬
reaq huiꝯ ᵈ ͥ non sine certa cã treata
stͥ ab illo qui uidit cũcta q̃ fecerat et
erant ualde bona et si nulla eẽt alla
sola illa sufficet ut hiis armis huano
suꝑbia domaretur. Potuit enĩ dñs de¬
us egypciis leones tygresq draco e
ĩmitte minuta et uilia ĩmisit aĩan¬
cia quo clarius et celestis potencia
licibꝰ inquietor Rẽ Sanis coget¬
tibus cõqiuiesce. cogĩta nichil mali p̃
profuerũt quid scis an si pulices abi¬
rent sopor nimiꝰ aut male libidies
subirent crede bñ in oĩbus tecũ agi
bñent D Nocturno pulicũ plio uic¬
tus sum Rõ Quid suꝑbis igitur uni¬
bra et cinis. quid te erigis mers lutũ
a pulicibꝰ uictus cont᷑ deũ calcitras. Iu¬
mẽtu ĩdomitu ac stolidu D. Offen¬
dor pulicibꝰ. Rẽ uis ne tu homines
offende a pulicibꝰ te defende. uilissiõ

Expanded text:
mum exponens. Et musca et pulex, et brucmum exponens. Et musca et pulex, et bruchus, et culex, et cinifex, et locusta, ceteraque huiusmodi non sine certa causa creata sunt ab illo qui vidit cuncta que fecerat, et erant bona valde; et si nulla esset alia, illa sola sufficeret, ut his armis humana superbia domaretur; potuit enim Deus Egyptiis leones, tigres, vel dracones immittere; minuta et vilia immisit animantia, quo clarius et celestis potentia licibus inquietor. Sanis cogitatibus conquiesce. Cogita nichil mali preprofuerunt. Quid scis an, si pulices abirent, sopor nimius, aut male libidines subirent? Crede bene in omnibus tecum agi: bene erit. Nocturno pulicum prelio victus sum. Quid superbis igitur, umbra et cinis? quid erigeris, iners lutum? a pulicibus victus contra Deum calcitras, iumentum indomitum ac stolidum. Offendor pulicibus. Visne tu homines offendere? a pulicibus te defende; vilissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ligustice rupes chirems fiuctibꝰ furẽ¬
te austro uel caribdis oblatͣnti sille se¬
canis uerticibꝰ torta rũdet ꝯsuetudo
p̃stabit ut quod tediosissimũ sentis
quadã cu uolupͣte ꝑcipias. D latͣ¬
tibꝰ canũ uexor. Rĩo Qui uulgila¬
tratꝰ ferre didicit nullos horrebit
canes nam neqz tam multi alii n
tam rabidi aut mordaces O Iin¬
mitis equꝰ et fremẽs infidus ẜuꝰ
et cõtumax non tantu tedio s ꝑicu¬
lo et̃ michi sunt Rõ De utroq ali
quid sentire dixi olim et nũc nichil
nuto addo aquid ut uitae̾ quidẽ pos¬
sis equi tediuz si nil aᵈ pedes tibi st̃.
tis minꝰ dignũ quo care̾ ualeas cu
uelis D Muscaru tedio affectꝰ su¬
MRõ uide ne muscarũ tedio musca fias
et ab aliquo ꝙͣ a deo creataz musçam
credens ĩ illũ qui muscaru pnceps d.
potestatẽ uemias/ quod affecto cuidar
tediis siłibus accidisse augtor ẽ Augu¬
stin ꝯ pñcipiũ illud Iohãms famosissi¬

Expanded text:
s fluctibus furenti austro, vel Charybdis oblatranti Scylle Sicanis vorticibus torta respondet, consuetudo prestabit ut quod tediosissimum sentis, quadam cum voluptate percipias. Latratibus canum vexor. Qui vulgi latratus ferre didicit, nullos horrebit canes; nam neque tam multi alii, neque tam rabidi aut mordaces. Immitis equus ac fremens, infidus servus et contumax, non tantum tedio, sed periculo etiam michi sunt. De utroque animali quid sentirem dixi olim, et nil nunc muto. Addo aliquid; ut vitare quidem possis equi tedium, si nil aliud, pedes tibi, ut lamentis dignum quo carere valeas, cum velis. Muscarum tedio affectus sum. Vide ne muscarum tedio musca fias, et ab alio quam a Deo creatam muscam credens, in illius qui muscarum princeps dicitur potestatem venias; quod affecto cuidam tediis similibus accidisse, auctor est Augustinus, Principium illud Ioannis famosissi
Abbreviated transcription (Latin):
fractus orbis ut dcm̃ est si utrobiq nich
ampliꝰ est ꝙͣ mori nͥ qr quibusdi fortasse
mors clarior uideri põt que maioi ĩfu¬
gitur ĩstrumẽto hec tandem nostri ꝯsilii
fũma est qm̃ et adu̾sus fulmẽ aliꝙͣ dixi¬
mꝰ ẽẽ remedii et utcũq uel stando uel
sedendo r̾liquis malis occurrit᷑ cont᷑ hoc
unũ nec fuga ualet nec ĩgeniu nec uis
ulla. s hũc qui unꝯ horribibia cũcta facit
ponend añ õnia metũ mortis aliꝙͣto non
ĩficior factu difficilius ꝙͣ dictu. Ez ne¬
qͣꝙͣ ĩpossibile. Et qm̃ ab hac peste nec
tempꝰ ullu nec locus ĩmunis ẽ õnbus
locis atq temꝑibꝰ ad õma que uel nałr¬

Expanded text:
fractus orbis, ut est dictum, si utrobique nil fractus orbis, ut est dictum, si utrobique nil amplius est quam mori? nisi quia quibusdam fortasse mors clarior videri potest, qua maiore infligitur instrumento. Hec tandem nostri consilii summa est: quando et adversus fulmen aliquid diximus esse remedii, et utrunque, vel obstando vel cedendo, reliquis malis occurritur; contra hoc unum nec fuga valet, nec ingenium, nec vis ulla; hunc qui unus horribilia cuncta facit, ponendum ante omnia: metum mortis. Aliquanto non inficior factu difficilius, quam dictu, sed nequaquam impossibile. Et quoniam ab hac peste, nec tempus ullum, nec locus immunis est, omnibus locis atque temporibus ad omnium que vel na
Abbreviated transcription (Latin):
manit qñ et herculaneã et pompeianã.
ꝯcta se quar que ĩfinita mat̾ia est nuꝑ
alpãs aereas: que ytalos a gͥmanis sẽ¬
ꝑant quaru motus ĩsolitos maro ait
et mõtes multis in locis disiectos cer¬
nere potuisti et confestim postea ip̃az
urbiũ regiã gͣuit̾a agitata usq ad rui¬
nã turriũ ac tẽploru aliquotq alias
hium stratas moxq uelud ꝓpetuo ma¬
loruz ordine g̾manne ꝑtẽ illazq nobi¬
lior habet᷑ et totam. sc reni ballẽ tre¬
muisse atq in ripis basileam urbem
funditus et octognnta eo amplius castel¬
la uno sił temporis momẽto corrusse
notũ est. horrendũ plane negociũ nͥ ar¬
tem t̾ribiluiz mors teneret haut qͥ tinie
desierit nil timebat utiq elegant᷑ ait
flactꝰ.si fractus illabitur orbis ĩpauidũ
ferient ruine. Nam quid refert an in te
lapis exiguus sit descendat ut pei̾mat
aut ingens obruat apẽuinꝰ. seu pocius

Expanded text:
minit, quando et Herculaneum et Pompeios minit, quando et Herculaneum et Pompeios  Ac ne cuncta sequar, que infinita materia est, nuper Alpes aerias, que Italos a Germanis separant, quarum motus insolitos Maro ait, et motas et multis in locis disiectas cernere potuisti. Et confestim postea ipsam urbium reginam, graviter agitatam usque ad ruinam turrium ac templorum, aliquotque alias humi stratas; moxque velut perpetuo malorum ordine, Germanie partem illam, que nobilior habetur, totam scilicet Rheni vallem tremuisse atque in ripis Basileam urbem funditus, et octoginta eoque amplius castella, uno simul temporis momento corruisse notum est, horrendum plane negotium, nisi arcem terribilium mors teneret. hanc qui timere desierit, nil timebit, utque eleganter ait Flaccus: Si fractus illabatur orbis. impavidum ferient ruine. Nam quid refert an in te lapis exiguus sic descendat ut perimat, an te ingens obruat Apenninus, seu potius
Abbreviated transcription (Latin):
unt et uerbis extenuari et que fama
t̾ribilia uisa erant reipã nut̃ tolleꝰ ᷝͥꝰ
nuc et cõtemptibilia uideant᷑. Id sane
de quo agit᷑ tale est ut sua quedã huã¬
in elo quii argumẽta discutiat. unu
est solamen ut dicebam. raritas. uidisti
etate pene integra t̾remotibꝰ bacãtẽ
quo in spacio ĩnuãbiles obiisse nõ est
dubiu quos in uita solu rei t̾ribilis
nomẽ audierũt nullũ res uisa t̾ruerit.
Alio qn quẽ non ꝯspecta ꝑmoueant aut
antiqua illa uel hec noua quoꝵ uel ĩ
libris uel in aĩmis hor̃m qui uiderũt
memoria r̾cens est qm̃ et olim uno e¬
odemq die motu horrifico et cõcussa tͣ¬
hodꝰ et noue insule e profũdo maris
emerserũt et uetuste urbes a sie duode¬
cim corruerũt nõnulle eciã t̾re hyati¬
bus hauste st̃ De hinc eadẽ pestis in
achaya macedomaq deseuit demũ ĩ
cãpania illa pulchrima non ytalie tñ
s tocius ec̃ mũdi parte circa senece e¬

Expanded text:
unt et verbis extenuari, ut que fama unt et verbis extenuari, ut que fama terribilia visa erant, re ipsa nunc tolerabilia, nunc et contemptibilia videantur; id sane de quo agitur tale est, ut sua quadam vi humani eloquii argumenta discutiat. Unum est solamen, ut dicebam: raritas. Vidisti etatem pene integram terremotibus vacantem, quo in spatio innumerabiles obiisse non est dubium, qui in vita solum rei terribilis nomen audierint, nullum res visa terruerit; alioquin quem non conspecta permoveant, vel antiqua illa, vel hec nova, quorum vel in libris vel in animis hominum qui viderunt, memoria recens est? Quando et olim uno eodemque die, motu horrifico et concussa Rhodus, et nove insule e profundo maris emerserunt, et vetuste urbes Asie duodecim corruerunt, nonnulle etiam terre hiatibus hauste sunt. Dehinc eadem pestis in Achaia Macedoniaque deseviit, demum in Campania illa pulcherrima, non Italie tantum, sed totius etiam mundi parte, circa Senece e
Abbreviated transcription (Latin):
ibi nec gaudiũ nec tnͣquillitas eẽ pt̃.
Tu si litibus uis care̾ litiũ ꝯtempne
mat̾iaꝵ auaricia lites parit et ꝑtes
pe si quid̃ ĩgans tomtru celi facies me¬
sta p̃nũciet t̾remotꝰ p̃sagiũ nullũ est
et si eñ sopheretides aqua putei hau¬
sta p̃dixisse referatur adde quod ad¬
u̾sus celi minas ali quod fortasse re¬
fugiu subt̾ranee offerũt cauerne
quale illud legitur. Augusti cesaris
fulgura metuẽtis ꝙ adhuc rõne uia
ꝙͣ t̾remotũ mille sũt latebre nulla fu¬
ta. Quo en exͣ t̾ra fugiat t̾renꝰ
homũcio aut quid fiet si et sup̃ u̾ticem
celũ tonat et sub pedibꝰ tra tremit
nisi forte quis in pelagꝰ figiend di¬
cat qd et celestis et t̾restris uaietatrꝰ
est ꝑticeps et suis ĩsuꝑ motibꝰ ĩ qui¬
ets O Non tu mͥ remediuz das ut
soles s piculus exaggeras. Rõ Sen¬
tieba ita tibi uisu iri et sic haud du¬
bie se res hñt sunt que dissilari que¬

Expanded text:
ibi nec gaudium nec tranquillitas esse potest. ibi nec gaudium nec tranquillitas esse potest. Tu, si litibus vis carere, litium contemne materiam: avaritia lites parit, et partpe quidem instans tonitru celi facies mesta prenuntiat, terremotus presagium nullum est, etsi eum Pherecydes aqua putei hausta predixisse referatur. Adde quod adversus celi minas aliquod fortasse refugium, subterranee offerunt caverne, quale illud legitur Augisti Cesaris fulgura metuentis, quod adhuc Rome via Contra terremotum nulle sunt latebre, nulla fuga: quo enim extra terram fugiat terrenus homuncio? aut quid fiet si et supra verticem celum tonat, et sub pedibus terra tremit? nisi forte quis in pelagus fugiendum dicat, quod et celestis et terrestris varietatis est particeps, et suis insuper motibus inquietum. Non tu michi remedium das ut soles sed periculum exaggeras. Sentiebam ita tibi visum iri, et sic haud dubie se res habet. Sunt que dissimulari que
Abbreviated transcription (Latin):
uimi dolea ꝙͣ multa nitentis aq̃ flumi¬
na ꝯtmẽt fateorq ebrioru leticia ml
tristꝰ nil opificibꝰ ac tab̾nariis quos
merito tiuitãtũ fecẽ. Cycero uocat ĩ¬
eptius. uel ferend tñ uel urbibꝰ abeñ¬
dũ uel foro saltem atq plateis ac tab̾¬
narũ seins tãq scopulis abstinendu
DTrbis p̾mor freꝙ̃ciaq ciuiũ o¬
portua. Rõ Trux et inhumanũ uotũ
est optae patrie solitudinẽ quo ipse
sis laxior ob hoc enĩ illã olim ut no¬
sti soror appii claudii mulctata et iͣ
iocen: ultio apud scͥptores celeb̾ta
est. ut uero istud ñquũ et supplicõ dig¬
nu sit uitandi studio fastidii se tͣbis
eripe ut si res poscat urbi cede mo¬
destũ ac sapiẽtibꝰ usitatũ est D lõ¬
go et segni iudicio laboro Rad qͥd
Inuẽta tnͣsacꝰ est nͥ ut litem fimat et
tarditatẽ iudicii añcedat D Mesto
et turbido arceor litigio. Rõ Pro ĩ
ceptis apothecis bsus est. ubi eni lis.

Expanded text:
vini dolia, quam multa nitentis aque flumivini dolia, quam multa nitentis aque flumina continent. Fateorque ebriorum letitia nil tristius, nil opificibus et tabernariis, quos merito “civitatum fecem” Cicero vocat, ineptius, vel ferendum tamen, vel urbibus abeundem, vel foro saltem ac plateis tabernarum scenis, tanquam scopulis abstinendum. Turbis premor frequentiaque civium importuna. Trux et inhumanum votum est, optare Patrie solitudinem, quo ipse sis laxior. Ob hoc enim illa olim, ut nosti, soror Appii Claudii mulctata et illa in voces ultio apud scriptores celebrata est; ut vero istud iniquum et supplicio dignum, sic vitandi studio fastidii se turbis eripere et, si res poscat, Urbi cedere modestum ac sapientibus usitatum est. Longo et segni iudicio laboro. Ad quid inventa transactio est, nisi ut litem finiat, et tarditatem iudicii antecedat? Mesto et turbido atteror litigio. Pro te aptis epithetis usus es: ubi enim lis,
Abbreviated transcription (Latin):
terũ metꝰ hic nͥ ad emẽdatione uite
spectat ĩntilis est. Quid ꝓdẽe enĩ pt̃
timor ubi nullu est remediu formi¬
date rei huc uertenda res agit᷑ ut lz
ominꝰ tã cõmonitoriũ estimet᷑ illius
qui nullis obstrictꝰ causis ip̃e fons est¬
oim̃ causaꝵ. Ille quidẽ iõ tonat in celis.
ut tn ĩ t̾ris bñ uiuas et obliuioẽ discus¬
sa irascente deũ r̾cognoscas qd̾q amo¬
re debueas saltẽ metu facias Noli quei
õma eque bona et mala expedit uobis
in credite ut sepius tonet et ꝙͣ sepius
tonuisse traditur mẽorie est eo ãno qͦ
uerꝰ dei adu̾sariꝰ ac pietatis hosti do¬
micianꝰ ĩteriit ut non exclametꝭ sicͭ
ille feriat iam quez uollet. s ut irã dei
piis lacͥmis atq hũili p̃ce unicatis. T¬
Ebrioru cõgressibꝰ leticiaq ꝯtristior¬
Ro uinũ letifica̾e cor hoĩs et bachuz
ait flumĩs ĩpetus letificat cĩtatẽ dei¬
et plus ts̃ feruidi gandii seu leticie

Expanded text:
hic, nisi ad emendationem vite spectet, inutilis est. Quid prodesse enim potest timor, ubi nullum est remedium formidate rei? Huc vertenda res igitur ut, lominus tamen commonitorium existimetur illius, qui nullis obstructus causis, ipse fons omnium causarum est. Ille quidem ideo tonat in celis, ut tu in terris bene vivas, et oblivione discussa, irascentem dominum recognoscas, quodque amore debueras, saltem metu facias. Nolite queri omnia eque bona et mala; expedit vobis, michi credite, ut sepius tonet; et quam sepe tonuisse memorie traditum est eo anno, quo verus Dei adversarius ac pietatis hostis Domitianus interiit, non ut exclametis, sicut ille “Feriat iam quem volet”, sed ut iram Dei piis lacrimis ac humili prece vincatis. Ebriorum congressibus letitiaque contristor. Vinum letificare corait: “Fluminis impetus letificat civitatem Dei”, plus tamen fervidi gaudii seu letitie
Abbreviated transcription (Latin):
spũs ꝓcellaru ꝑs calicis eoꝵ. Audi al¬
teruz. Ignis grando. fames et mors
hec õnia ad uindicta  Tẽpestati¬
bus torbor equoris. Rẽ Noli hic na
s tuã et stulticiã uel aualtiã accusare
Q̾s huc te coegit D Tenebrosis nu¬
bibus et qͣriis uentis afficior. Nõ I¬
tenebris natus et in tenebris moiturꝰ¬

Expanded text:
spiritus procellarum pars calicis eorum”, audi alspiritus procellarum pars calicis eorum”, audi alterum: “Ignis, grando, fames et mors, hec omnia ad vindictam”. Tempestatibus turbor equoreis. Noli hic naturam sed tuam vel stultitiam vel avaritiam accusare; quis huc te coegit? Tenebrosis nubibus et contrariis ventis afficior. In tenebris natus, et in tenebris moritur
Abbreviated transcription (Latin):
Ad t̾rorem uero formidineq morliũ
spectare. s ante alios illoru qui re¬
bellant deo non solu nate gnarus mẽt¬
nit poeta. s natos illa eciã dĩni ꝯscia
ꝯsilii que ait dñm formidabũt adu̾sa¬
rii eius et suꝑ ip̃os in celis tonabit for¬
midate uerũ tonãte adilsarii enitimĩ
in gr̃a redire ut amici dei effecti nł
oĩo nͥ eius offensionẽ timeatis hoc po¬
cius agite et querelas mittite. O ffus¬
co et nubiloso contristor aere. Rõ Nul¬
la tempestas durat: serene nubes suc¬
cedũt et serenũ nubibꝰ freꝙ̃s ymo iu¬
gis alt̾natio et ferend sine questibus
quod tam breue est. A Offendor nu¬
cõ est ut iã hnnc tibi ꝓuideas ne tẽbs
quas momẽtaneas egre fers aln ꝓpetu¬
as paciaris. O Igne celi turbor et gͣn¬
dine et ꝓcellis. Nõ hec et hiis siłia
ad timorẽ salutiferũ uel si sꝑnitꝭ ad uĩ¬
dicta sunt. Audi unũ Ignis sulfur et

Expanded text:
Ad terrorem vero hec formidinemque mortalium Ad terrorem vero hec formidinemque mortalium spectare, sed, ante alios, illorum qui rebellant Deo, non solum nature gnarus meminit poeta, sed vates illa etiam divini conscia consilii, que ait: “Dominum formidabunt adversarii eius, et super ipsos in celis tonabit”. Formidate verum tonantem, adversarii! Enitimini in gratiam redire, ut amici Dei effecti nichil omnino nisi eius offensionem timeatis; hoc potius agite, et querelas mittite. Fusco et nubilo contristor aere. Nulla tempestas durat: et sereno nubes succedunt, et serenum nubibus. Frequens immo iugis alternatio, et ferendum sine questibus quod tam breve est. Offendor nudam est, ut iam hinc tibi provideas, ne tenebras, quas momentaneas egre fers, aliquando perpetuas patiaris. Igne celesti turbor et grandine et procellis. Hec et his similia ad timorem salutiferum, vel, si spernitis, ad vindictam sunt. Audi unum: “Ignis, sulphur et