comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Dem profatultatula sua
pauꝑib atq cõseruis petunia distai¬
buta prexit bethleem et indexte¬
ea parte itineris stetit ad sepulchꝵ
rachel in quo bemamin nõ ut ma¬
tor uocauerat moriens bennomi
hoc est filius doloris mei. sed ut
pater prophetauit inspũ filiũ dex¬
tere procreauit. Acq in de specũ
sciluatoris introiens post ꝙͣ uidit
sucriĩ uirginis diuersoriũ et sta¬
bulũ in quo agirouit bos posses¬
sorẽ sinĩ et asinus presepe dĩ sui
ut impleretur illud quod in eode
propheta scriptũ est. Reatus qui
senrinat suꝑaquas ubi bos et as inꝰ
criltrnt. me audiente iurabat cor¬
nere se fidei oculis in fantẽ pãnis
inuolutiẽ uagientẽ in pre sepio.
Pnñ uiaigos adorantes stellã de¬
tritiũ sedulũ. pastores de nocte ue¬
ientes ut uderent uerbũ quod fas
tũ erat ut etiãtuc̃ euuãgeliste iohũ
principiũ dedicorent. In principio
erat uerbũ. et uerbi ĩ carro factũ est. par¬

Expanded text:
tur. Deinde pro facultatula sua tur. Deinde pro facultatula sua pauperibus atque conseruis pecunia distributa perrexit Bethlem et in dextra parte itineris stetit ad sepulchrum Rachel, in quo Beniamin non, ut mater uocauerat moriens, Benoni, hoc est \'filium doloris mei\', sed, ut pater prophetauit in spiritu, \'filium dexterae\' procreauit. atque inde specum saluatoris ingrediens, postquam uidit sacrum uirginis diuersorium et stabulum, in quo agnouit bos possessorem suum et asinus praesepe domini sui, ut inpleretur illud, quod in eodem propheta scriptum est: beatus, qui seminat super aquas, ubi bos et asinus calcant, me audiente iurabat cernere se fidei oculis infantem pannis inuolutum uagientem in praesepe, deum magos adorantes, stellatricium sedulum, pastores nocte uenien-tes, ut uidertum erat ; et jam tunc Evangelistae Joannis principium dedicarent: In principio erat Verbum, et Verbum caro factum est ; par
Abbreviated transcription (Latin):
rritus aquas fidei ore lambebat. Qͥd
ibi lacrimaꝵ. quãtũ genitũ quid
doloris effuiderit testis est cuc̃ta ihe¬
rosoluna testis ipẽ dñs quẽ ⁊ ogabat
Uude egrediens a scendit sron que
in arcem uel speluncã uertitur.
Hant urbem quondã expugnauit
et edificauit dauid Uude expu¬
gnatu scribitur. Ue tibi ciuituis a¬
uhel idest leo dei et quondã for¬
tissimra quã expugnauit dauid de
ea que edificata est. fũdamẽta eius
m miõtibus sanctis diligit dũs por¬
tris sron suꝑoimiã tabernacula ia¬
cos. Non eas portas quas hodie cer¬
nimus in fuuillã et cinerẽ dissolu-¬
tas sed portas quib infernus nõ pre¬
ualer et per quas credentiũ ad apñ
ingrediatur. multitudo. Ostende¬
batur illi coliĩna eccliẽ porticũ su¬
stmens infecta truore dñi ad quã
mc̃tus dicitur flagelatus. Mon¬
strabatur locus ubiscentũ credẽtiũ
⁊ugniti animas spĩs stũs descen¬
dit ut iohelis naticiniũ cõplere¬

Expanded text:
ratas aquas fideratas aquas fideibi lacrymarum, quantum gemituum, quid doloris effuderit, testis est cuncta Jerosolyma: testis est ipse Dominus, quem rogabat. Unde egrediens ascendit Sion, quae in arcem, vel speculam vertitur Hanc urbem quondam expugnavit et reaedificavit David. De expugnata scribitur: Vae tibi civitas Ariel, id est, leo Dei, et quondam fortissima -, quam expugnauit Dauid; de ea, quae aedificata est: fundamenta eius in montibus sanctis; diligit dominus portas Sion super omnia tabernacula Iacob, non eas portas, quas hodie cernimus in fauillam et cinerem dissolutas, sed portas, quibus infernus non praeualet, per quas credentium ad Christum ingreditur multitudo. ostendebatur illic columna ecclesiae porticum sustinens, infecta cruore domini, ad quam uinctus dicitur flagellatus. monstrabatur locus, ubi super centum uiginti animas spiritus sanctus descendisset, ut Iohelis uaticinium conplere
Abbreviated transcription (Latin):
rẽpestate belloꝵ deletas ad dextũ
aspiciens hailon et gabaon uhi ie¬
sus filius naue cõtra quĩq reges de¬
ingabao urbe. que ad solũ dirute pau¬
lulũ subsistit. ⁊ ecordata ptñ eius ep
cõcubine infrustra diuise et tribus
beniamin intrecẽtos uiros ꝓprerpau¬
lũ apliĩ reẜuatos. Quid diu mo¬
ror. Ad leuã mauseolo elent dore¬
licto que iabenoꝵ reginaifame
ppliũ frumẽto uiuarãt in greya
ciuitatis in heliã sustitata est. Cũq
proconsul palestine qui finuliã eis
obtime nouorat ꝓmlsh apparitorib
uississet parari pretoriũ. elegit hiulem
cessulã. et cũc ta loca tauto ardore ac
studio circuiuit ut nisi ad reliqua fe¬
stiuaret a primis uõ posset abduci pro¬
strata q ante crucẽ quasi pendẽte do¬
nimũ cerneret adorabat. In gressa se¬
pulchiũ resurixectionis ostulabatur
lapidẽ quẽ ab hostio sẽpulchri amoue¬
mt angelus et ipnõ corporis locũ in
quo dñs iacuerat quasi sitieus deside¬

Expanded text:
empestate deletas, ad dextram aspiciens Aialon et Gabaon, ubi Iesus, filius Naue, contra quinque reges diin Gabaa urbe usque ad solum diruta paululum substitit recordata peccati eius et concubinae in frusta diuisae et tribus Beniamin bis trecentos uiros propter Paulum apostolum reseruatos. Quid diu moror? ad laeuam mausoleo Helenae derelicto, quae Adiabenorum regina in fame populum frumento iuuauerat, ingressa ciuitatis in Aeliam suscitata est. cumque proconsule Palaestinae, qui familiam eius optime nouerat, praemissis apparitoribus iussisset parari praetorium, elegit humilem cellulam et cuncta loca tanto ardore ac studio circumiuit, ut, nisi ad reliqua festinaret, a primis non posset abduci, prostrataque ante crucem, quasi pendentem dominum cerneret, adorabat. ingressa sepulchrum resurrectionis osculabatur lapidem, quem ab ostio sepulchri amouerat angelus, et ipsum corporis locum, in quo dominus iacuerat, quasi sitiens deside
Abbreviated transcription (Latin):
iiter obiurgantes propiuquos ma¬
iprẽ se eis hereditatem xp̃i misicor¬
diam dimttere lonuebatur. Nec
diu potuit excelsi apud sclmũ gene¬
riset nobilissime familie nisitatio¬
nes et freꝙ̃tiã sustinere. Merebat
honore suo. et ora lauuidantiũ declina¬
ro ac fugere festiuabat. Cũq orien¬
tis et occidentis epõs ob quasdã ecclia¬
rũ dissensiones romã imperiales lit¬
tore cõtaxissent. uidit adinirabiles
uiros xpĩq pontifices ꝑcuilinũ caitiꝰ¬

Expanded text:
inter obiurgantes propinquos mainter obiurgantes propinquos maiorem se eis hereditatem Christi misericordiam dimittere loquebatur. Nec diu potuit excelsi apud saeculum generis et nobilissimae familiae uisitationes et frequentiam sustinere. maerebat honore suo et ora laudantium declinare ac fugere festinabat. cumque orientis et occidentis episcopos ob quasdam ecclesiarum dissensiones Romam imperiales litterae contraxissent, uidit admirabiles uiros Christique pontifices: Paulinum, Anti
Abbreviated transcription (Latin):
ratis ot otcłde inonile preciosiĩ est. ⁊ ufsi¬
nã que in maturo fimere piũ matris
nuiiĩ cõsternauit. et taxociũ post quẽ
parere desiit ut iutelligeres eã uõ diu
periuie uoluisse offitio cõiugali et uia¬
riti de sideriõ qui maresoptabat libe¬
ros edidisse. Post quã uir eius mor¬
tuus est. ita elĩ plangit ut prope ipci
moreretur. itai se cõuertit ad dei ser¬
uitutẽ. ut mortẽ eis uideretur optas¬
so. Quid ergo referã ample et nobi¬
sis donuus et quõdã opulẽtissime. omẽs
pene diuitias in pauꝑes er ogatas:
Quid incunctos clemõtissimũ am̃y.
et bonitatẽ etiã n eosquos nũꝙͣ inde¬
etit euagantẽ. Quis mopũ moriẽs
nõ illius uestinẽtis obuolutus est
Bisclericoꝵ nõ eius facultatibus su¬
steutatus est: Quos curiosissime ur¬
be perquirens dampnũ pucabat si ꝗs¬
Q debilis et esuriens cibo sustentare¬
tur alterius. Expoliabat filios et

Expanded text:
tatis et ecclesiae monile pretiosissimum est, Rufitatis et ecclesiae monile pretiosissimum est, Rufinam, quae inmaturo funere pium matris animum consternauit, et Toxotium, post quem parere desiuit, ut intellegeres eam non diu seruire uoluisse officio coniugali, sed mariti desiderio, qui mares optabat liberos, oboedisse —, postquam uir mortuus est, ita eum planxit, ut prope ipsa moreretur, ita se conuertit ad domini seruitutem, ut mortem eius uideretur optasse. quid ergo referam amplae et nobilis domus et quondam opulentissimae omnes paene diuitias in pauperes erogatas? quid in cunctos clementissimum animum et bonitatem etiam in eos, quos numquam uiderat, euagantem? quis inopum monens non illiusm uestibus obuolutus est, quis clinicorum non eius facultatibus susten-I tatus? quos curiosissime tota urbe perquirens damnum putabat, si quisquam debilis et esuriens cibo sustentaretur alterius. expoliabat filios et
Abbreviated transcription (Latin):
Tali igitur stirpe generata iuc̃ta¬
q uiro toxonio qui enee et iulioꝵ
altissimũ sanguinẽ tralit. Unde
etiã xpĩ uirgo filia eius enstochiũ
młia iĩcupatur. et ip̃e iulius a
iaguo demissũ nomẽ uilio. Et hoc
ditimuis nõ quo habentib grandia
sint. sed quo cõtẽpnẽtib mirabilia
Ecli hoies suscipiũt cosqui hie
pollent preuilegiis. uos laudamus qui
pro saluatore ista despexerit. et urũ
mi modũ quos habẽtes pariũpendimꝰ
si habere noluerint predicaniꝰ. His in¬
quã ortei maiorib et fecũditate ac pu¬
diticia probata. pͥinũ uiro dempropur¬
quis et totius orbis testimionio cũ quĩq
liberos edidisset blesillã suꝑ cuiꝯ morte
cam rome cõsolatussũ pciulinũ q stm̃ et
admirabilem uirũ et propositi etrerũ
suaꝵ pãmiachiũ. ⁊ eliquid horedẽ ad quẽ
suꝑ obitũ eiiis pciruĩ libellũ edidimus.
Eustochiũ quenut̃ niscĩs locisuirgini¬

Expanded text:
Tali igitur stirpe generata iunctaTali igitur stirpe generata iunctaque uiro Toxotio, qui Aeneae et Iuliorum altissimum sanguinem trahit. unde etiam Christi uirgo, filia eius, Eustochium Iulia nuncupatur et ipse Iulius, a magno demissum nomen Iulo. et haec dicimus, non quo habentibus grandia sint, sed quo contemnentibus mirabilia. saeculi homines suspiciunt eos, qui his pollent priuilegiis; nos laudamus, qui pro saluatore ista despexerint. et mirum in modum, quos habentes parui pendimus, si habere noluerint, praedicamus. his, inquam, orta maioribus et fecunditatė ac pudicitia pro- bata primum uiro, dein propinquis et totius urbis testimonio, cum ! quinque liberos edidisset—Blesillam, super cuius morte eam Romae consolatus sum, Paulinam, quae sanctum et admirabilem uirum et propositi et rerum suarum Pammachium reliquit heredem, ad quem super obitu eius paruum libellum edidimus, Eustochimñ, quae nunc in sanctis locis uirgini
Abbreviated transcription (Latin):
et antilłis saluator reddit in pre¬
senti.Nam que nuinis urbis cõtep̃¬
sit gloriã totius orbis opinione ce¬
lebratur. Quã rome habitãtẽ nul¬
lus extra romã nouerat. latentẽ in
bethleem et barbara et romana ter¬
raniatur. Cuius enĩ gentis ho¬
mines ad scã loca nõ ueniũt. Qͥs
ante in sc̃is locis preter paulã quod
plus inter hoĩes miraret᷑ inuenit:
et sicut inter multris gẽmas precio¬
sissima gẽna micat. et iubar solis
paruos ignitulos stelłaꝵ obruit et
obscurat. ita cũctoꝵ uirtutes et po¬
tentiã sia huĩlitate suꝑauit iiui¬
maq fuit inter omes ut om̃iũ ma¬
ior esser. et quãto plus se deiciebat
tanto magis a xp̃o subleuabatur
Latebat Et nõ latebat suigiendo glo¬
nam. gloriã merebatur.que uirtu¬
tes quasi umibrã sequitur et aꝑpeti¬
tores siui deserens appetit cõteptores
Eted quid ago narrandi ordinem
pretermntens dũ in singulis te¬
neor. nõ seruo precepta dicendi

Expanded text:
et ancillis Salvator, reddidit in praeet ancillis Salvator, reddidit in praesenti. Nam quae unius urbis contempsit gloriam, totius orbis opinione celebratur: quam Romae habitantem, nullus extra Romam noverat, latentem in Bethleem, et barbara et Romana terra miratur. cuius enim gentis I homines ad sancta loca non ueniunt? quis autem in sanctis locis praeter Paulam, quod plus inter homines miraretur, inuenit ? et sicut inter multas gemmas pretiosissima gemma micat et iubar solis paruos igniculos stellarum obruit et obscurat, ita cunctorum uirtutes et potentias sua humilitate superauit minimaque fuit inter omnes, ut omnium maior esset, et quanto se plus deiciebat, tanto magis a Christo subleuabatur. latebat et non latebat. fugiendo gloriam gloriam merebatur, quae u i uirtutem quasi umbra sequitur et adpetitores sui deserens adpetit contemptores. sed quid ago? narrandi ordinem praetermittens, dum in singulis teneor, non seruo praecepta dicendi.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ et paupeꝵ turba de plangit.
Uult loctor breuiter ciusstire uit¬
tutes: Om̃ẽs suos pauꝑes pauꝑior
ipsa diuisit. Neciniꝵ de proxinuis
et familiola quã in utroq sexu de
seruis et ancilłis in fratres sorores qr
mutriuerat. Ista proserre cũ eustochiũ
uirginem et douotã xp̃o filiã in cuius
consolatione libellus hic editu pro¬
cula nobili genere sola fide et grã
diuite derchquerit. Carpamiꝰ igit
nartud ordinẽ alii altius ⁊epetant.
et ab nicunabulis eius ipisq ut ita
dicam crepundis inatre blesillã et
stematib et diuituis cic nobilitate
agameniionis fertur sanguiuẽ tra¬
here. qui decennali troiam obsidione¬
deleuit. Nos nichil laudamis nisi
sistitantes quid sibi ⁊ edditurus sit
qui omĩa sila ꝑro noiẽ eius dimise¬
tuit. centuplũ in presentiaꝵ recep¬
turos et in futuro uitã eteriiã Ex
quo intelligimus nõ laudis esse pos¬
Uere qd pollicitus est. et seruis suis

Expanded text:
rum et pauperum turba deplangit. rum et pauperum turba deplangit. uult lector bremter eius scire uirtutes ? omnes suos pauperes pauperior ipsa dimisit. nec mirum de proximis et familiola, quam in utroque sexu de seruis et ancillis in fratres sororesque mutauerat, ista proferre, cum Eustochium, uirginem et deuotam Christo filiam, in cuius consolationem libellus hic cuditur, procul a nobili genere sola fide et gratia diuitem reliquerit. Carpamus igitur narrandi ordinem. alii altius repetant et ab incunabulis eius ipsisque, ut ita dicam, crepundiis matrem Blesillam et stemmatibus et diuitiis ac nobilitate Agamemnonis fertur sangui- I nem trahere, qui decennali Troiam obsidione.deleuit-, nos nihil lau- I dabimus, nisi sciscitantes quid sibi redditurus sit, qui omnia sua pro nomine ejus dimiserunt: centuplum in praesentiarum recepturos, et in futuro vitam aeternam . Ex quo intelligimus, NON LAUDIS esse posVere quod pollicitus est servis suis
Abbreviated transcription (Latin):
sum et ꝑegrina sicut omẽs patres
uiei. Et iteꝵ. Cupio dissolui et
esse cũ xp̃o. Quotiens autẽ infir¬
mitate corpustuli qd̾ in credibili ab¬
tio corpus iueũ et inseruitutẽ ⁊e¬
digo. ne aliis predicans ipã ⁊epro¬
ba mueniar. Et bonũ est iumĩ uõ
bibere et caruẽ nõ manducare. Et
humiliaui in ieiunio aĩam meã Et
totũ lectic̃ meũ uerscisti in infirun¬
trite mea. Et uersatussi m mnsera
dũ michi configitur spiua atq in¬
ter doloris aculeos quosiuira patien¬
tia sustinebat quass apertos sibi celos
aspiceret loquebatur. Quis dabit
michi pennas sicut colũbe et uola¬
bo et requiescam. Cestor ihiũ et
scõs angelos eius. ipiñq prop̾e or¬
gelũ qui custos fuit et comes aidimi¬
⁊abilis femine. me nichil in gra
nichil uiore laudantiũ sed quitꝗd
dicturus sũ protestimonio dicere
et minus eius esse meritis quã totus
orbis caant. sacerdotes mirãtur.
uirgimũ chori desiderant. monacho¬

Expanded text:
sum et peregrina sicut omnes patres sum et peregrina sicut omnes patres mei, et iterum: cupio dissolui et esse cum Christo. quotiens autem infirmitate corpusculi, quam incredibili abcio corpus meum et in seruitutem redigo, ne aliis praedicans ipsa reproba inueniar, et: bonum est uinum non bibere et carnem non manducare et: humiliaui in ieiunio animam meam et: totum lectum meum uersasti in infirmitate et: uersata sum in miseria, dum mihi infigitur spina. atque inter doloris aculeos, quos mira patientia sustinebat, quasi apertos sibi caelos aspiceret, loquebatur: quis dabit mihi pinnas sicut columbae et uolabo et requiescam? Testor Iesum et sanctos angelos eius ipsumque proprie angelum, qui custos fuit et comes admirabilis feminae, me nihil in gratia, nihil more laudantium, sed, quidquid dicturus sum, pro testimonio dicere et minus eius esse meritis, quam totus orbis canit, sacerdotes mirantur, uirginum chori desiderant, monacho
Abbreviated transcription (Latin):
si cuncta mei corporis
mẽbra uerterẽtur mlmn¬
guã et omẽs artus hu¬
wana noce resonarent.
nichil digiũ scẽ ac uenerabilis pau¬
le uirtutib dicerẽ. Nobilis ge̾ne
sed multo nobilior sactitate. Potes
quondã diuiciis. sed nũt xpi pauper¬
tate in sigiior. Graccor stps pbo¬
les sipiouũ. pauli heres. tiuꝯ nocabu¬
puni uera et gerinana progeines
Rome pretulit bethleem et aiuro
tecta fulgentia in formis liti uili¬
tate unitauit. Non meremus qd̾ ta¬
lem amisimꝰ. sed grãs agimus qdͣ
ad dinũ in fanulie nmioro cõputnt:¬
quãquã autiissio illius celestis domus
inichi quia ꝑegͥuatio niea ꝓlongtut
est habitaui cũ habitrntib cedag
multũ ꝑegͥnata est amma uca
Rec nuiꝵ si plauxerit so uersari in
tenebris hoc enĩ cedar inter pretatur
cũ mũdus in maligno positresitir
et sicut tenebre illius. ita et lumẽ
enis. luxq inteirebris luceat. et tene¬
bre eã nõ cõprehenderint. Undeet
illud crebrius inferebat. Aduenee

Expanded text:
Si cuncta mei corporis membra uerterentur in linguas et omnes artus humana uoce resonarent, nihil dignum sanctae ac uenerabilis Paulae uirtutibus dicerem. nobilis genere, sed multo nobilior sanctitate, potens quondam diuitiis, sed nunc Christi paupertate insignior, Gracchorum stirps, suboles Scipionum, Pauli heres, cuius uocabucani, uera et germana progenies, Romae praetulit Bethlem et auro tecta fulgentia informis luti uilitate mutauit. non maeremus, quod talem amisimus, sed gratias agimus, quod ad dominuQuamquam amissio illius, coelestis domus mihi, quia peregrinatio mea prolongata est, habitavi cum habitantibus Cedar, multum peregrinata est anima mea , Nec mirum si planxerit se versari in tenebris hoc enim Cedar interpretatur 691 cum mundus in maligno positus sit; et sicut tenebrae illius, ita et lumen ejus ; luxque in tenebris luceat et tenebrae eam non comprehenderunt Unde et illud crebrius inferebat, Advena
Abbreviated transcription (Latin):
rabatur si iꝑiores et in feriores aquas
quas othonihel filius iephone iue
pro australi terra et arida possessione
susceperat et aquaꝵ ductus sictos
prioris inst iuuẽti agros futiebat ir¬
inaquis baptisimi ⁊ epperurot. altero
die orto iaui sole stetit ni suꝑcilio et¬
phar arboruche idest illa benedit¬
tionis quẽ adiuodũ abraham dum̃ p
sequutus est. Uude latã despitiens
solitudinẽ et teirã quondã sodome
et gomorre adame et sebomi cõtem¬
plata est balscuni uincas mengaddi
et segor uitulã cõsteriũte quẽ pri¬
us bale uocabatur ot inzoaram id
est parnulã syro sermone trauslata
est. Recordabatur speliuite loth.
et uersa in lacrimas uirgnies soti¬
as ãiuouebat cauẽdũ esse uinũ in
quo est luxuria cuiꝰ opes moabite
sunt et amante. Diu ergo in meridie

Expanded text:
mirabatur mirabatur quas Othoniel filius Jephone Kenez pro australi terra et arida possessione susceperat , et quarum ductu, siccos prioris Instrumenti agros faciebat irin aquis baptismi reperiret. Altera die, orto jam sole, stetit in supercilio Caphar Barucha, id est, villae benedictionis: quem ad locum Abraham Dominum prosecutus est.solitudinem et terram quondam Sodomae et Gomorrae, Adamae et Seboim contemplata est balsami uineas in Engaddi et Segor, uitulam conternantem , quae prius Bala uocabatur et in Zoaram, id est \'paruulam\', Syro sermone translata est. recordabatur speluncae Loth et uersa in lacrimas uirgines socias admonebat cauendum esse uinum, in quo est luxuria et cuius opus Moabitae sunt et Ammonitae. Di
Abbreviated transcription (Latin):
rore cõplitũ est et ciuiꝰ sangius tu¬
lit ꝓc̾tã mũdi. et exteriumatorem
egipti litis fugauit in postibus. stutĩ¬
q cõcito gradu cepit per uiã ueterẽ
pergere que ducit grizã ad pontiam
uel diuitias dei et tucita secũ nol¬
uere quomõ ennuchus ethiopsgen
fontem repperit euuãgelii atq inde
ad dexterã transit betħsur uemit
pũ eius qui dicit. Torcular ceilcaui
solus. et de gentibus uir nõ fuit mẽ¬
cũ. ex ploratores borrũ mire magni¬
tuduns portauerũt. nec post longũ
spatiũ intrauit sare tełłulã uidẽms
cunabula isciec et uestigia quer¬
cus abraham sub quauidit dichi xpĩ
et letatus est. Atq inde consurgens
ditũ iuxta librũ iesi hebrei auti¬
mant licet pleriq caleb quartum
putent cuiꝯ ex latere iuemioria de¬
mõstratur Noluit pergere ad cari¬
ath sepher idest uintulũ luteraꝵ
qr cõtepuens occidẽtẽ litterã ⁊ eppo¬
derat spm̃ niuificantẽ magisꝙ ñe

Expanded text:
rore conplutum est et cuius sanguis turore conplutum est et cuius sanguis tulit peccata mundi et exterminatorem Aegypti litus fugauit in postibus.I Statimque concito gradu coepit per uiam ueterem pergere,I -<quae ducit Gazam, ad potentiam uel diuitias dei, et tacita secum uoluere, quomodo eunuchus Aethiops gennstrumentum, fontem repperit euangelii. atque inde ad dexteram transit. a Bethsur uenittypum eius, qui dicit: torcular calcaui solus et de gentibus uir non fuit mecum, exploratores botruum mirae magnitudinis portauerunt. nec post longum spatium intrauit Sarrae cellulas uidens incunabula Isaac et uestigia quercus Abraham, sub qua uidit diem Christi et laetatus est. atque inde consurgens ditum iuxta librum Hiesu Hebraei autumant, licet plerique Chaleb quartum putent, cuius ex latere memoria demonstratur. noluit pergere ad Chariath-sepher, id est uinculum litterarum , quia contemnens occidentem litteram reppererat spiritum uiuificantem. magisque
Abbreviated transcription (Latin):
meis et palpebris meis dormitatoe
Et requiem temporib meis doues
nueniam locũ dño tubernaculiã
deo incob. Et statim quid desideret
exposuit atq oculis prophalibus quẽ
nosuenisse iam credimus. ille uentu¬
rĩ esse ceruebat. Ecce audiuinuis
pis silue. Cop quippe sermo hebrai¬
cus est ut te docente didici. nõ ma
fidenter. Iutroibuiꝰ intabernacu¬
hĩ enis adorabimus in loco ubi stete¬
rut podes euis. Et ego misera acq
poctatrix dignasũ iudicata deostula¬
ri presepe in quo dñs pariulus ua¬
gut. Orare in spelunca in quauir
elegit eami. paraui lucernã xp̃e
ineo. Ainina mea illi iuiuet er se¬
men ineũ seruiet ip̃i. Haud ꝓtul
descendit inde adturriui ader. id est gre¬
gis iuxta quã incob paunit greges suos
et pastores iugilãtes nocte audire me¬
ruerunt. Gloria in excelsis deo. et su¬
pen terram pax hom̃ib bone uolim¬
tatis. dũq seruãt oues muenerut a¬
gnũ dei puro et mũdissimo uellere
quod in hereditate totuis terre celesti

Expanded text:
t palpebris meis dormitationem et requiem temporibus meis, donec inueniam locum domino, tabernaculum deo Iacob. et statim, quid desideraret, exposuit atque oculis prophetalibus, quem nos uenisse iam credimus, ille uenturum esse cernebat: ecce audiuimus pis siluae. \'zoth\' quippe sermo Hebraicus, ut te docente didici, non Marfidenter: int ro ibimus in tabernacula eius; adorabimus in loco, ubi steterunt pedes eius. et ego, misera atque peLcatrix, digna sum iudicata deosculari praesepe, in quo dominus paruulus uagiit, orare in spelunca, in qua uirelegit eam. paraui lucernam Christo meo. anima mea illi uiuet et semen meum seruiet ipsi\'. haut procul inde descendit ad turrem Ader, id est 'gregi\', iuxta quam Iacob pauit greges suos et pastores nocte uigilantes audire meruerunt: gloria in excelsis deo et super terram Paxho mini- m bus bonae uoluntatis. dumque seruant oues, inuenerunt agnum dei puro et mundissimo uellere, quod in ariditate totius terrae caelesti
Abbreviated transcription (Latin):
si legere uolueris probabis quãte dif¬
ficultatis sit diuinã scripturã et ma¬
Xuueprophãs itelligere et iterpre¬
tũ uicio que apud suos purissimo cut¬
su orõiis labuntunapud nos statere
uitus. Porro eloquẽtiã quã proxpõ
ni cicerone cõtep̃nis in paruuilis ne re¬
quiras. Et clĩastica nnt̾pretatio etiã si
habet eloquis uenustatõ dissimulare
eaui debet et fugere. ut nõ ociosis phõ¬
⁊ ũ st̾olis paucisq discipulis. sed nui¬
uorso loquatur honĩi generi .ella¬

Expanded text:
si legere uolueris, probabis, quantae difficultatis sit diuinam scripturam et maxime prophetas intellegere, et interpretum uitio, quae apud suos purissimo cursu orationis labuntur, apud nos scatere uitiis. porro eloquentiam, quam pro Christo in Cicerone contemnis, in paruulis ne requiras. ecclesiastica interpretatio, etiam si habet eloquii uenustatem, dissimulare eam debet et fugere, ut non otiosis philosophorum scholis paucisque discipulis, sed uniuerso loquatur hominum generi.
Abbreviated transcription (Latin):
eniendare possim. Statiu ut aliquid
scupsero. aut amatores mei aut inui di
diuerso quidem studio sed pari certami¬
ne innulgus urã dissemmãt. et uel ĩ
laude nel niuituperatione niui sunt
nõ meritũ stili sed siũ stomachiĩ seꝙ̃¬
tes. Itaq quod solũ facore potuui. opolo¬
in qua de uirginitate et impciis dispu¬
tat aliter disserere cõpelleris. Nec
hoc dico quote ad scribendĩ ꝓuocẽ
cuĩ in sacuis litteris studiũ prefero.
sed ut alios qui nos lacerant hoc face̾
cõpellas. Norunt licteras uidentur
sibi scioli possunt me nõ reprehende̾
sed docere. Si aliquid scripserint.
magis operis eoꝵ cõparatione mea
interpretatio ueglogetur. lege queso
te et diligẽter apłi uerba cõsidera. et
tunc uidebis me propter calup̃nia
de cliuãdã multo plus ꝙͣ ille uoluit
inmaritos fuisse clementẽ. Origenes
dionisius. pierius. eusebius. cesarien¬
sis. didimus apollinaris. latissime

Expanded text:
emendare possim. statim ut aliquid emendare possim. statim ut aliquid scripsero, aut amatores mei aut inuidi diuerso quidem studio, sed pari certamine in uulgus nostra disseminant et uel in laude uel in uituperatiorie nimii sunt non meritum stili, sed suum stomachum sequentes. itaque, quod solum facere potui, ajEoXoin qua de uirginitate et nuptiis disputat, aliter disserere conpelleris. Nec hoc dico, quo te ad scribendum prouocem, cuius in sacris litteris studium prae me fero, sed ut alios, qui nos lacerant, hoc facere conpellas. norunt litteras, uidentur sibi scioli: possunt me non reprehendere, sed docere. si aliquid scripserint, magis ex operis eorum conparatione mea interpretatio neglegetur. lege, quaeso te, et diligenter apostoli uerba considera, et tunc uidebis me propter calumniam declinandam multo plus, quam ille uoluit, in maritos fuisse clementem. Origenes, Dionysius, Pierius, Eusebius Caesariensis, Didymus, Apollinaris latissime
Abbreviated transcription (Latin):
pĩaui interdũ pudoris est etiã
apudamicos tacere et hui¬
litatẽ suã magis silentio cõ¬
solari ꝙͣ retrac tando ueteres
amicicias amibitionis cͥmen nicurre¬
re. Quãdiu tacuisti tacui. nec ex¬
pustulare nuuꝙͣ suꝑhat reuolui ne
nõ amicũ querere sed potẽtiorẽ uide¬
rer expetere. Nuc̃ autẽ prouocatus
officio licterarũ. pͥmas semꝑ partes
habere tẽp̃tabo. et nõtam rescubere
ꝙͣ stribere ut et uerecunde huc usq
tatuisse et uerecundius loqui ce¬
pisse cognoscar. De opustulis meis
contra iouimanũ quod et prudẽter
et auiautor feceris exemplaria subtra¬
hendo optiue uoui. sed uichil piofuit
ista diligentia. cũ aliquãti ex urbe ue¬
nientes michi eadem lectitarent que
se rome excepisse referebant. In hac
quoq prouĩcia iam libri fuerant di¬
uilgati et ut ipẽ legisti nestit nox
missa reuerti. Non siuntante feli¬
citatis quãte pleriq huiꝰ tprĩs kacta¬
tores ut uugas meas quãdo noluerim

Expanded text:
iani interdum pudoris est etiam apud amicos tacere et humilitatem suam magis silentio consolari quam retractando ueteres amicitias ambitionis crimen incurrere. quamdiu tacuisti, tacui nec expostulare umquam super hac re uolui, ne non amicum quaerere, sed potentiorem uiderer expetere. nunc autem prouocatus officio litterarum primas semper partes habere temptabo et non tam rescribere quam scribere, ut et uerecunde hucusque tacuisse et uerecundius loqui coepisse cognoscar. De opusculis meis contra Iouinianum quod et prudenter et amanter feceris exemplaria subtrahendo, optime noui. sed nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex urbe uenientes mihi eadem lectitarint, quae se Romae excepisse referebant. in hac quoque prouincia iam libri fuerant diuulgati et, ut ipse legisti, nescit uox missa reuerti. non sum tantae felicitatis, quantae plerique huius temporis tractatores, ut nugas meas, quando uoluerim,
Abbreviated transcription (Latin):
ricia: Uniuersa que scupsi huit
sentencie cõparata lenissima sit
Reuolue om̃iũ quos supra menio¬
raui cõmẽtarios et eccliaꝵ bibłiote¬
cis fruere et magis concito gradu
ad optata ceptaq peruenies. Audio
totius uite orbis studia cõcitata. au¬
dio pontificis et ppłi uo luritatem
pari mõte cõgruere. Mimis est te¬
nere sacerdotiũ ꝙͣ iuereri Libros
sex decun prophetaꝵ quosin lati¬
nũ de hebreo sormone uerti.si lege¬
ris et delectari te hoc opere cỹpere¬
ro prouocabis uos eciã cerera clausa
armario nõ tenere. Transculi nuꝑ
iob in linguã eram̃ cuiꝰ exemplar
ascã marcessa cõ sobrina tua poteris
iutuare. Lege eiuidẽ grecũ et lati¬
nũ et ueterẽ editionẽ ur̃e trauslati¬
oni cõpara. et liquido per udebis ꝙͣ¬
tum distet inter ueritatem et mẽda¬
tium. Miseram quedam ĩ oNĩsio

Expanded text:
ritia? uniuersa, quae scripsi, huic sententiae couparata lenissima sunt. reuolue omnium, quos supra memoraui, commentarios et ecclesiarum bibliothecis fruere, et magis concito gradu ad optata coeptaque peruenies. Audio totius in te urbis studia concitata, audio pontificis et populi uoluntatem pari mente congruere. minus est tenere sacerdotium quam mereri. libros sedecim prophetarum, quos in Latinum de Hebraeo sermone uerti, si legeris et delectari te hoc opere conperero, prouocabis nos etiam cetera clausa armario non tenere. transtuli nuper Iob in linguam nostram; cuius exemplar a sancta Marcella, consobrina tua, poteris mutuari. lege eundem Graecum et Latinum et ueterem editionem nostrae translationi conpara, et liquido peruidebis, quantum distet inter ueritatem et mendacium. miseram quaedam τῶν
Abbreviated transcription (Latin):
omino sancboac beatissimo
pape augustino hieromiinꝰ.
Om̃i quidẽ tpre beatitudi¬
nem tuam eo quo decet honoreue¬
neratusm. et habitantẽ inte dile¬
xi dim̃ saluatorẽ. ed nonic sifi¬
eri porest cuulo aliquid addimꝰ
et plene cõplemis: et absq tui no¬
ninis inentione ne unã quidẽ ho¬
ram preterire patiam᷑. qui cõtra
flantesuentos ardore fidei ꝑstitisti.¬
maliustiq ꝙͣtũ in te fuit solũ libe¬
rari a sod̾omiis. quã cũ ꝑcuntib cõ¬
niorar: dcit quid dicam pruden¬
cla tua. macte iurtute in urbece¬
lebiarisi tatholici te conditorẽ auti¬
que nir sum fidei uenerantur acq
Iuscipiũt et qdꝰ signũ maioris glie
est omes herẽticiꝰ detestantur. et
me pari per sequutur odio. ut quos
Madnsire quernt uoto interficiãt¬
din clemencia tueatur. dñe uene¬
rande et beatissime papa.

Expanded text:
OMINO SANCTO AC BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMIS Omni quidem tempore beatitudinem tuam eo, quo decet. 10 honore ueneratus sum et habitantem in te dilexi dominum saluatorem; sed nunc. si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione ne unam quidem horam praeterire patiamur, qui contra flantes uentos ardore fidei maluistique, quantum in te fuit, solus liberari de Sodomis quam cum pereuntibus commorari. scit, quid dicam, prudentia tua. macte uirtute, in orbe celebraris. catholici te conditorem antiquae rursum fidei uenerantur atque suscipiunt et — quod signum maioris gloriae est — omnes heretici detestantur et me pari persequuntur odio, ut, quos gladiis nequeant, uoto interficiantdomini clementia tueatur, domine uenerande et beatissime papa.
Abbreviated transcription (Latin):
nie quidani garruit. titulũ fidei ser¬
nusaguosto. Magñ uocant en
nudei dinũ suũ. Ezeouctor et apłi
dictus est. Temꝑtatio me nõ apprehend
uisi humana. Quotã partẽ augusti¬
arũ per pessus sui qui cruci uulitoe
Infumia falsi criuunis importariuit.
sed scio per bonã et inalã famã ꝑueuire
ad regua celoꝵ. Saluta paulã et eu
luta matrẽ albinã sororẽ iuarcellam.
marcelsiuã quoq et stam̃ felicitatem.

Expanded text:
quidam me garriunt: titulum fidei, servus agnosco. Magum vocant, et Judaei Dominum meum. Seductor et Apostolus dictus est. Tentatio me non apprehendat, nisi humana . Quotam partem angustiarum perpessus sum, qui cruci milito? Infamiam falsi criminis imputarunt: sed scio per bonam et malam famam perveniri ad regna coelorum. 7. Saluta Paulam et Eusluta matrem Albinam, sororemque Marcellam, Marcellinam quoque, et sanctam Felicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
diu irerra alieua et deserto mõte
syna egrpti auxiliũ flagitabami.
ditur. Sed licet sacerdos despitiat
arq leuites samaritanus ilłe mise¬
ritb is est. Cui cũ diceretur sua¬
ritaiuis es et demoniũ habes. demo¬
nũ renuens siunaritanũ se nõ nega

Expanded text:
domini in terra aliena et deserto monte domini in terra aliena et deserto monte Sion Aegypti auxilium flagitabam. ditur. sed licet sacerdos decipiat atque leuites, Samaritanus ille misericors est, cui cum diceretur: Samarites es et daemonium habes, daemonem rennuens
Abbreviated transcription (Latin):
liena desideras. ille cõtempiuũt sua.
Te delibuta melle uina delectant
ille ponuit aquã frigidã sualuiorẽ.
Ripte perdore estimas quitꝗd inp̃¬
senti no habueris. comederis. deuora¬
neris. ilłe futura desiderant/. et cre¬
duunt uera esse que scripta sunt. Esto
iepte et maniter. quib ⁊ esurrectio
bis ocoutrario tua uita displicet
Bono tuo crassus sis. me maties de¬
lectat et pallor. Eu tales unserosar¬
bitrauis. noste miserabiliorẽ putam̃.
Par pari refertur seutentia. et in¬
nicem nobis nideniur insanire. Hec¬
tibi diiã aselła cũ iam nauẽ cõsten¬
derẽ. raptiniq fleus dolensq con¬
scripsi. Et giãs ago deo meo qd di¬
gnus sui quẽ mũdus oderitniuara
autẽ ut debabilone iherosolunã re¬
grediar. ne michi duẽtur nabugo¬
Souosor ses niesus filius iosedech aie¬
mat egras qui int̾pretat᷑ ad uitori
eteedũcat lc in patriã meã. Etul¬
tus ego qui uolebam cantore cũticũ

Expanded text:
liena desideras, illae contemnunt sua; liena desideras, illae contemnunt sua; te delibuta melle uina delectant, illae potant aquam frigidam suauiorem; tu te perdere aestimas, quidquid in praesenti non hauseris, comederis, deuoraris, et illae futura desiderant et credunt uera esse, quae scripta sunt. esto: inepte et aniliter, quibus resurrectio bis e contrario tua uita displicet. bono tuo crassus sis, me macies delectat et pallor; tu tales miseros arbitraris, nos te miseriorem putamus. par pari refertur sententia: inuicem nobis uidemur insani, mi domina Asella, cum jam navem conscenderem, raptim flens dolensque 198 conscripsi, et gratias ago Deo meo, quod dignus sim, quem mundus oderit. Ora autem ut de Babylone Jerosolymam regrediar, ne mihi dominetur Nabuchodonosor, sed Jesus filius Josedec: venniat Hesdras, qui interpretatur \'adiutor\', et reducat me in patriam meam. stultus ego, qui uolebam cantare canticum
Abbreviated transcription (Latin):
leuauere uexillũ. Si balnras pote¬
rent unguenta eligerent. diuitias
et iuduitatem haberent materies lu¬
xurie libertatis due uocarentiur
et sancte nunc iu sacco et ciuere formo¬
se uolint iuderi. et in gehenua igniscũ¬
ienunis et pudore descendere. Uidelz
nõ eis licet applandente ppło perire cũ
turbis  Si gentiles hauc uitã carperẽt
si uidei haberent solatiũ nõ placendi
eis quibus displicet xpũs. Nuc uero
mo suoꝵ cura et ꝓprii oculi trabe ne¬
glecta in alicno oculo festucã q̃rũt
Baicerant stiũ ꝓposi tũ. et remediũ pene
sũe arbitrautnt si nemo sit sauctus.
Ni om̃ib detrahatur.si turba sit ꝑeuu¬
tuĩ multitudo peccantiũ. Tibi pla¬
cet lauare quottidie. Alius has inũ¬
dicias sordes putat. Tu ad taginez
ructas. et de comeso accipieus egre¬
gre gloriaris. ego faba uentrẽ nupleo.
Te debectant cachinãtiũ greges. pau¬
lam melamũq plangentiũ. Tu a¬

Expanded text:
leuauere uexillum. Baias peteleuauere uexillum. Baias peterent, unguenta eligerent, diuitias et uiduitatem haberent, materias luxuriae et libertatis, domnae uocarentur et sanctae: nunc in sacco et cinere formonsae uoljejuniis, et pedore descendere: videlicet non eis licet applaudente populo perire cum turbis. Si Gentiles hanc vitam carperent, si Judaei haberent solatium non placendi eis, quibus displicet Christus. Nunc vero, mfim suarum cura et proprii oculi trabe neglecta in alieno festucam quaerunt. lacerant sanctum propositum et remedium poenae suae arbitrantur, si nemo sit sanctus, si omnibus detrahatur, si turba sit pereuntium, multitudo peccantium. Tibi placet lauare cotidie, alius has munditias sordes putat; tu attagenam ructuas et de comeso acipensere gloriaris, ego faba uentrem inpleo; te delectant cachinnantium greges, Paulam Melaniumque plangentium; tu a
Abbreviated transcription (Latin):
nebar. Beate memorie damasus
meus sermo erat. Dicebar scũs dice¬
bar hiũlis et disertus. Nũquid donĩ
alicuuis lascuuoris ingressusso
Nũquid me uestes sorite. incẽtes gẽmie.
picta faties. ciuri ⁊ apuit ambitio
que meã posset edomare mẽtem. insi
lugens atq ienuians squalenis sordib
fletib pene secata. quã cõtimus noc¬
tibus diũ misncordiã de precãtemi sol
sepe deprehendit. cuiꝰ cauticuĩ ꝓsal
muista. sermo euuãgeliũ dolitie cõ¬
tmẽtia. uita ieninisi. Hulla me po¬
tuit aliqua delectare. uisi illa qui
mãducantẽ inĩꝙͣ udi. ed post ꝙͣ eã
pro suo merito castitatis uenerari . cost
suscipere. cepi onĩe ilico deseruere ui¬
tutes: Omidia pͥmũ mordax tut.
O sathane talliditas semꝑ seã ꝑsequẽs.
Nulle alie ⁊ omane urbis fabilã pre¬
buerũt nisi paula et melamius. que
cõtẽp̃tis facultatib pignorib q dos¬
tis. crucẽ dĩ quasi quoddã pietatis

Expanded text:
nebar; beatae memoriae Damasi os nebar; beatae memoriae Damasi os meus sermo erat; dicebar sanctus, dicebar humilis et disertus. numquid domum alicuius lasciuioris ingressus sum? numquid me uestes sericae, nitentes gemmae, picta facies, auri rapuit ambitio? quae meam posset domare mentem, nisi lugens atque ieiunans, squalens sordibus, fletibus paene caecata, quam continuis noctibus domini misericordiam deprecantem sol smi, sermo Evangelium, deliciae continentia, vita jejunium? Nulla me potuit alia delectare, nisi illa, quam manducantem nunquam vidi? Sed postquam eam pro merito castitatis venerari, colere, suspicere coepi, omnes me ilico deseruere uirtntes. 0 inuidia primum mordax tui! o satanae calliditas semper sancta persequens! nullae aliae Romanae urbi fabulam praebuerunt, nisi Paula et Melanium, quae contemptis facultatibus pignoribusque desertis crucem domini quasi quoddam pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
meũ calũpmabatur et risũ. Ille mul¬
tui detrahebat. hic in simplicitate
aliud suspicabatur. Pene certe trĩe¬
mũ cũ eis uyci. mnulta ie uirgunu
tiebro turba cirtũdedit. Diuinos
libros ut potiu nõiuillis sepe disseiui.
Lectio assidiuitatẽ. assiduitas feaui¬
oritatẽ. fimliaritas fiduciã fecerat
Dicant quid nꝙͣ in me aliter sense
cuiusꝙͣ accepi. nuimera uel parua
uel magua nõ spreui. i maun inea¬
es alicuius insonuit. Obliquus ser¬
mo. oculus peculans fuit rlidit
michi aliud obicitur insi sexus iẽ
er hoc nĩꝙͣ obiteretur nisi cũ ihe¬
rosolimã paula proficiscitur. Iste
crediderũt mẽtienti.cur nõ c⁊edũ
neganti. Idem est homo ipẽ q̃dut
fuerat futet᷑ in sonir̃. qui dud iu
noxiũ lequebatur. Et certe uratã¬
tẽ magis expͥmũt torniẽta ꝙͣ asus
nisi quod facilius creditur. quod
aut fictũ libenter cuidit᷑ aut nõ
dicio dignus sũmo sacerdono decer¬

Expanded text:
meum calumniabatur et risum, ille uulmeum calumniabatur et risum, ille uultui detrahebat, haec in simplicitate aliud suspicetur. paene certe triennio cum eis uixi; multa me uirginum crebro turba circumdedit; diuinos libros, ut potui, nonnullis saepe disserui; lectio adsiduitatem, adsiduitas familiaritatem; familiaritas fiduciam fecerat. dicant, quid umquam in me aliter sensercuius accepi? munera uel parua uel magna non spreui? in manu mea aes alicuius insonuit? obliquus sermo, oculus petulans fuit? nihil mihi aliud obicitur nisi sexus meus?, et hoc numquam obicitur, nisi cum Hierosolyma Paula proficiscitur. esto: crediderunt mentienti; cur non credunt neganti? idem est homo ipse, qui fuerat: fatetur insontem, qui dudum noxium loquebatur; et certe ueritatem magis exprimunt tormenta quam risus, nisi quod facilius creditur, quod aut fictum libenter auditur aut non dicio dignus summo sacerdotio decer
Abbreviated transcription (Latin):
si tibi putem grãs a me referri
posse nõ sapiam. Potens est
deus suꝑ persona meã stẽ
anime tue restituere quod
meretur. Ego eĩ indiginis nec estima¬
re upͣ potui nec optare ut michi tan¬
tũ inxp̃o largireris a ffectũ. Et licet
me sceleratũ quidã putent et omĩbus
flagitiis obrutũ et pro pctĩs meis etiã
hec parua sint. tñ tu bene facis qd̾ ex
rua mente etiã malos bonos putas. Peri¬
culosũ quippe est de seruo alterius iudi¬
care. et nõ facilis uenia parua dixisse
de rectis. Ueniet illa dies et mocum
dolebis ardore nõ pauco. Ego ꝓbrosus.
ego uersipelłis. et lubricus. ego mẽdax
et sachane arte decipiens. Quidistas
astucias hec uel credidisse uel finxisse
de insontib. An etiã de noxus credere
noluissẽ: Ostulabant᷑ quidã nudhi
manus et ore uipereo det rahebant.
Dolebant labiis corde gaudebant.
Uidebat dñs et subsãnabat iłos et
mniserũ me seruũ suũ futuro cũ eis
iudicio reseruabat. Alius incessum

Expanded text:
Si tibi putem a me gratias referri posse, non sapiam. potens est deus super personam meam sanctae animae tuae restituere, quod meretur. ego enim indignus nec aestimare umquam potui nec optare, ut mihi tantum in Christo largireris adfectum. et licet me sceleratum quidam putent et omnibus flagitiis obrutum et pro peccatis meis etiam haec parua sint, tamen tu bene facis, quod ex tua mente etiam malos bonos putas. periculosum quippe est de seruo alterius iudicare et non facilis uenia praua dixisse de rectis. ueniet, ueniet illa dies, et mecum dolebis ardere non paucos. Ego probrosus, ego uersipellis et lubricus, ego mendax et satanae arte decipiens! quid est astutius, haec uel credidisse uel finxisse de insontibus, an etiam de noxiis credere noluisse? osculabantur mihi quidam manus et ore uipereo detrahebant; dolebant labiis, corde gaudebant: uidebat dominus et subsannabat eos et miserum seruum suum futuro cum eis iudicio reseruabat. alius incessum
Abbreviated transcription (Latin):
netur diaconus et prbr minor di¬
acono cõprobetur ni quẽ crescit ex
paruo. aut si ex diacono ordinatur
ꝑbr̃ nouerit se lutris minorem.
sacerdotio esse maiorem. Et ut
sciamus traditiones apłicas sũp¬
tas de ueteri restamento. quod
a arou et filii eius atq lertem
templo fuerũt hoc sibi ep̃i et pbri
et diaconi in eccł̃ia uendicent

Expanded text:
netur diaconus, ut presbyter minor dinetur diaconus, ut presbyter minor diacono conprobetur, in quem crescit ex paruo, aut si ex diacono ordinatur presbyter, nouerit se lucris minorem, sacerdotio esse maiorem. et ut sciamus traditiones apostolicas sumptas de ueteri testamento: quod Aaron et filii eius atque leuitae in templo fuerunt, hoc sibi episcopi et presbyteri et diaconi in ecclesia uindicent
Abbreviated transcription (Latin):
Quomõ romo ad testimoinũ diaco¬
in prbr ordiuatun: Quid nuchi
profers inus urbis consuetudineꝵ.
Quid pauçitatem dequa ortũ est
suꝑciliũ: in leges eccłie uendicas:
Ouẽ quodrarũ est. plus appotitur.
Pulegiĩ apudindos pipere pretio¬
sius est. Diaconos paucitas horioꝰ¬
rabiles ꝑibros turba cõtep̃tibiles
facit. Ceteꝵ in ecclĩa et iani romo
prbri sedent et stant diacomi. licer
paulatun introbres centibus uitũs
niter prbros absente ep̃o sedeie dia¬
conũ uderim et idomesticis cõ¬
uiuns benedictiones pbris dare
discant. Qui hoc fatiũt nõ se
recte facere sciaut.et audiant a¬
postolos. Non est dignũ ut reli¬
quẽtes uerbũ dei im̃mstremus mẽ¬
sis. Sciant quare diacomi cõstituti
nomen. Unde et adtitũ et tuno
theũ de ordinatione epĩ et diaco¬
ni dicitur. de pbris onño rencetur
quia in ep̃o et prbr cõtinetur. Qui
prouchitur de irinori ad maius pro¬
uehitur. Aut igitur ex prbro ordi¬

Expanded text:
\'quomodo Romae ad testimonium diaco\'quomodo Romae ad testimonium diaconi presbyter ordinatur?\' quid mihi profers unius urbis consuetudinem ? quid paucitatem, de qua ortum est supercilium, in leges ecclesiae uindicas? omne, quod rarum est, plus adpetitur; puleium apud Indos pipere pretiosius est. diaconos paucitas honorabiles, presbyteros turba contemtibiles facit. ceterum in ecclesia etiam Romae presbyteri sedent et stant diaconi, licet paulatim increbrescentibus uitiis inter presbyteros absente episcopo sedere diaconum uiderim et in domesticis conuiuiis benedictiones presbyteris dare. discant, qui hoc faciunt, non se recte facere et audiant apostolos: non est dignum, ut relinquentes uerbum dei ministremus mensis. sciant, quare diaconi constituti nomen. unde ad Timotheum et ad Titum de ordinatione episcopi et diaconis dicitur, de presbyteris omnino reticetur, quia in episcopo et presbyter continetur. qui prouehitur, de minori ad maius prouehitur. aut igitur ex presbytero ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ego diligo niueritate. Quod autẽ
postea unus electus est qui ceters
preponerctur iuscisinatis remediũ
factũ est ne unusquisq ad setra¬
hens xp̃i eccliãm rumperet. Nlam
et alexandrie amarcho euuãgelia
usq ad eraclam et dionisiũ ep̃os.
iu excelsiori gradu collocatũ ep̃
noĩabant. quomͦ si exercitus nupe¬
ratorem faciat aut diaconi eligat
de sẽ quẽ idustriũ nouerint et
archidiaconũ uocent. Quid em̃
ne urbis ecliã. altera totus orbis
estimanda est. Et gallie et britan¬
me et affrica et persia. et orieus
et india. et oiues barbare nationes.
unũ xp̃m adorant. uuã obseruaut re¬
gitlau ueritatis. Si auctoritas que
ritur orbis malor est urbe. Ubique¬
q fuerit epũs siue roine siuo eugu¬
bñ siue cõstantinopoli siuenttis
siue alexandrie siuc thanis eius¬
dem est meriti et cisdem sacerdo¬
ti Potentia diuiciaꝵ et pauꝑta¬
tis humilitas. uł sublinuorẽ ues m¬
feriorem epĩ nõ facit. Eeteꝵ om̃es
apłoꝵ suctessoros sunt. Sed dicis

Expanded text:
ego diligo in ueritate. quod autem postea unus electus est, qui ceteris praeponeretur, in scismatis remedium factum est, ne unusquisque ad se trahens Christi ecclesiam rumperet. nam et Alexandriae a Marco euangelista usque ad Heraclam et Dionysium episcoptum et in excelsiori gradu conlocatum episcopum nominabant, quomodo si exercitus imperatorem faciat aut diaconi eligant de se, quem industrium nouerint, et archidiaconum uocent. quid enimnae urbis ecclesia, altera totius orbis aestimanda est. et Galliae et Brittaniae et Africa et Persis et Oriens et India et omnes barbarae nationes unum Christum adorant, unam obseruant regulam ueritatis. si auctoritaritur, orbis maior est urbe; ubicunque fuerit epyscopus, sive Rome sive Eugubii sive Constantinopoli sive Regii sive Alexandrie sive Thebatie sidem meriti, eiusdem et sacerdotii. potentia diuitiarum et paupertatis humilitas uel sublimiorem uel inferiorem episcopum facit, ceterum omnes apostolorum successores sunt. Sed dices:
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatorẽ. Et ad thimoteũ. No
cor conpbr̃ et testis passiouũ xp̃i et
future glie que reuxlauda est par¬
ticeps regere gregeni xp̃i et inspi¬
cere nõ ex necessitate sed noliuita¬
die iuxta denni Quodquidẽ grece
significantius dicitur. e¬
Yocteec᷑. unde et uouiẽ ep̃i tractũ
est. Parua tibi uidentur tantoꝵ iu¬
roꝵ testimonia: clangat tuba en¬
uangelica filius conitrui. quẽ ihus
amauit plurnuũ. qui de pec tore
saluatoris doctrinaꝵ fluentiam po¬

Expanded text:
dispensatorem . » Et ad Thimotheum: « dispensatorem . » Et ad Thimotheum: « cor, conpresbyter et testis passionum . Christi et futurae gloriae, quae reuelanda est, particeps, regere gregem Christi et inspicere non ex necessitate sed uoluntarie iuxta deum. quod quidem Graece significantius dicitur  unde et nomen episcopi tractum est. parua tibi uidentur tantorum uirorum testimonia? clangat tuba euangelica filius tonitrui, quem Iesus amauit plurimum, qui de pectore saluatoris doctrinarum fluenta po