comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius afisco distrahantr. ¶Qu
tñadu̾sus uenditoremexpie¬
tur quo consequatur queclĩ¬
ter fint eus uedecipetur.¬
colo uenditoris fcm̃sit ad ꝑi¬
cui uisẜas erat uenditõ nonũ¬
let. Idem iusẜis uiris ẽ inlib̾a
psona ẽ cum ꝑ ficiuendito nõ
po tuit meiis ꝑ sona est cin do¬
muus uenire eam uouit.¬
Hemonstratõn fundi fr̃a no
minarifines suꝑ uacuumẽet
sinominetur etiam ip̃m uendi¬
torem nominan o.siforteɨ
alium agrum ꝯ finem possid
emptus quero utrum imptẽ

Expanded text:
 si paterna eius a fisco distrahantur.Qui tamen aduersus uenditorem experietur, ut con sequatur quod interfuit eius, ne d‹e›ciperetur.dolo uenditoris factum sit, ad pericui iussus erat, uenditio non ualet: idem iuris in libera persona est: cum perfici uenditio non potuit in eius persona, cui dominus uenire eam noluit.Demonstratione fundi facta fines nominari superuacuum est: si nominentur, etiam ipsum uenditorem nominare oportet, si forte alium agrum confinem possidetemptus: quaero, utrum in
Abbreviated transcription (Latin):
meꝑtin̾e nũm regularum m
dares c̾to p̾cio quas tu fac̾es
quociens u̾io ininutatur et ali¬
enatur em pt̃o niag̃ qͣm loca¬
to inilli. debẽt. ¶ Ompo.¬
sino dicantur pranda sunt. uł¬
iter accum aque ductum p̾sti¬

Expanded text:
merum tegularum mihi dares certo pretio quod ut faceres:quotiens uero et immutatur et alienatur, emptio magis quam locatio intellegi debet. 66 Pomposi non dicantur, praestanda sunt, ueliter actum aquae ductum p
Abbreviated transcription (Latin):
Acta ꝯuenta que postea fc̃a de¬
trahunt aliquid emptõrtim̃
bet in hiis que ad uũcła sunt
emptõnis ułii ne cautõ dup¬
le pͥstetur aut cumi fideuissore

Expanded text:
acta conuenta, quae postea facta detrahunt aliquid emptioni, coabet in his, quae adminicula sunt emptionis, ueluti ne cautio duplae praestetur aut ut cum fi
Abbreviated transcription (Latin):
or s sciens ẽẽ retic̾unt. et obid
pignoranciam reiemptor ñ
utendo ꝑ statututum tp̃us eã
ẜuitutem amisẜit quidam re¬
cteputant uenoitorem tem
ex empto ob dolum. ¶ Quĩ
idscriptum sit namnea cess¬
a easunt queneq edium n¬
dĩu. ad alium traffenms
que ẽet futura siapudnos i¬
eares mansiss idq toto iure
ciuili ita se habet p̾terq̃m siali
oixisses quod cum m̾cedis ł¬
nom ine a dlucto exegisses it
emptori accessurum eẽ exi¬
gendo nonsolum bonam ficẽ
deat ent ergo exempto actõ ñ
ut uenditor nacuam possõm
tradet cũ multis mocus accu¬
de pot̾it netra d̾e̾ possit. sut siqͥ

Expanded text:
or, sed sciens esse reticuerit et ob id per ignorantiam rei emptor non utendo per statutum tempus eam seruitutem amiserit, quidam recte putant uenditorem teneri ex empto ob dolum.Quintus idem scriptum: nam ruta caesa ea sunt quae neque aedium nium ad alium transferimus, quae esset futura, si apud nos ea res mansisset, idque toto iure ciuili ita se habet, praeterquam si aliixisses, quod mercedis nomine a conductore exegisses, id emptori accessurum esse, exigendo non solum bonam fidem,deat. erit ergo ex empto actio, non ut uenditor uacuam possessionem tradat, cum multis modis accidere poterit, ne tradere possit, sed ut, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ quis sub hoc pacto nepdid̾it
res en prores mancipum
s si parsdonium maneat.neraçi
ait inhane questionez multũ
int̾ẽe quta pars domus incen¬
dio ꝯ sumptaꝑmaneat ut si qd̃
apliordomus pars exnsta est
nonꝯpuatur emptor ꝑfic̾e ẽp¬
tõm. ¶ Gz etiam qd forte som¬
numabeo est repet. ¶Sinn̾o
dimidia pars uł minor q̃m di¬
midia exustia fiu̾t tunc coarta¬
dus ẽ emptoruenditõm adim¬
plere estimatombonium arbi

Expanded text:
 quis sub hoc pacto uendiderit res emptores mancipiumd si pars domus maneret, Neratius ait hac quaestione multum interesse, quanta pars domus incendio consumpta permaneat, ut, si quidem amplior domus pars exusta est, non compellatur emptor perficere emptionem, sed etiam quod forte solutum ab eo est repetet: sin vero vel dimidia pars vel minor quam dimidia exusta fuerit, tunc coartandus est emptor venditionem adimplere aestimatione vi
Abbreviated transcription (Latin):
ab emptore uenditorisi non d̾¬
pensum est solui. ułsi solutum
sit nomepeti. ¶Quol si uter¬
qr sciebat. ex emptor et uenoit¬
or domuzẽe exustam totam uł
expte nichil actum fuisse. do¬
lo int̾utramq ꝑtem ꝯ pensã¬
do et iudicium qd̃ ex bona fide
descendit dolo ex uttaq ꝑtei
ueniẽte stare ño xetlente.
apinianus M¬
Rboribus quor uento de iectis
uł asuptis igne dicturẽ emp
torscie bat uł ignorabat ut̾i¬
fundum non dixisti ira. ut o p¬
timus maximus que uerumẽ
q̃quinto mutio piacebar non
libum squalis ẽet fundus p̾¬
stan oporte idem et in urbans
tõnus doliasexagnita emptori

Expanded text:
ab emptore uenditori, si non depensum est, solui uel si solutum sit, non repeti.Quod si uterque sciebat et emptor et uenditor domum esse exustam totam uel ex parte, nihil actum fuisse dolo inter utramque partem compensando et iudicio, quod ex bona fide descendit, dolo ex utraque parte ueniente stare non concedente. 58 Papinianus rboribus quoque uento deiectis uel absumptis igne dictum est emtor sciebat uel ignorabat ufundum, non dixisti 'ita ut optimus maximusque': uerum est, quod Quinto ‹Mu›cio placebat, non liberum, sed qualis esset, fundum praestari oportere. idem et in urbanis tionis dolia sexaginta emptori
Abbreviated transcription (Latin):
et pom ponius. ꝓbat in quaiu
lianus ẽ quiait. siquidem ig¬
norabat uenditorip̃ius rei ł¬
nomine tenensisciebat etia
dampniqd ex eo ꝯtingit quẽ¬
ad modum siuas aun calto ꝓ
auro uendidiss ignorans te¬
netur.ut amum qd uendidit

Expanded text:
et Pomponius probat, in qua et Iulianus est, qui ait, si quidem ignorabat, uenditor, ipsius rei nomine teneri, si sciebat, etiam damni quod ex eo contingit: quemadmodum si uas aurichalcum pro auro uendidisset ignorans, tenetur, ut aurum quod uendidit
Abbreviated transcription (Latin):
E natus censuit nequis dom
uillam ne dirueret quopluss
acquiritur ne ue quis negoci¬
andi cansa eorum quid eniet
uend̾et ne. pena in cumqui adũ¬
sus senatus ꝯsuil. frciss ꝯstitut᷑

Expanded text:
enatus censuit, ne quis domum uillamue dirueret, quo plus sibi adquire‹re›tur neue quis negotiandi causa eorum quid emer‹e›t uenderetue: poena in eum, qui aduersus senatus consultum fecisset, constitu
Abbreviated transcription (Latin):
Lam loc ip̃o plunis uendita¬
uenditorem non obligant. si
ita impmptum res sit ut eam
emptor non ignoraint. us uti
siquis hominem luminibus
effossum emat et sanitate stip¬
uletur. Nam deta ꝑte corpis st¬
ipulatus iui. quamde eo in quo
se ip̃e dcipiebat. ¶Dolumma¬
lumase ab ẽẽ prare uenditord.
qui non tm̃n in eo ẽ qui fallen

Expanded text:
am hoc ipso pluris uendit.uenditorem non obligant, si ita in promptu res sit, ut eam emptor non ignorauerit, ueluti si quis hominem luminibus effossis emat et de sanitate stipuletur: nam de ceteripulatus uidetur, quam de eo, in quo se ipse decipiebat.Dolum malum a se abesse praestare uenditor debet, qui non tantum in eo est, qui fallen
Abbreviated transcription (Latin):
eimbiliotecam itauẽno iõis
si decimones campanilocum
mͥuenditlissent in quoeam po¬
nem et ꝑmneitet quominus id
campains inpetiem non eẽdy¬
bitandum qui p̾scriptis u̾bis¬
quia nuluus sunt s iuregen¬
cium om̃ibus uacanͣt nec uie
p.ant loca religiosa uł sacra it¬
qr ut ꝓficiant uenditorisolẽt¬

Expanded text:
bibliothecam ita uendideris, si decuriones Campani locum mihi uendidissent, in quo eam ponerem, et per me stet, quo minus id a Campanis impetrem, non esse dubitandum, quin praescriptis uerbisquia nullius sunt, sed iure gentium omnibus uacant: nec uiae publicae aut loca religiosa uel sacra. itaque ut proficiant uenditori
Abbreviated transcription (Latin):
est totũ amuliere petendũ qiͣ locu¬
ditore eam libauit quid .n. int̾¬
est.anatditor soluat armedito¬
risuroris. ¶ Urori siquis doau̾it
sinimita ut eũ intya antrũ mau¬

Expanded text:
est totum a muliere repetendum, quasi locuditore eam liberauit: quid enim interest, creditori soluat an uenditori? Uxori quis donauit seruum ita, ut eu
Abbreviated transcription (Latin):
anis quem defendit ħrs.ul qta
cit p̾iuditiumu̾am ita que eẽce¬
lsi suĩam dubiu non e. mnergo
uideatur defende sinon respond
uidendum qd̾ utiq sequens ent coi
dic̾e quianonplene defendit.
Quocl in t̾rogatus se hrdem ẽe
respond̾it. nec ad iec̾it exquaꝑ
te ex asse respodisse dicenoumi ẽ
nisi forte itamtrogatur a nexdi
sita sit. aut̃ ꝑ eos quos suo i¬
n subiectos habet. uł ꝑ eum cui
br̃s extit̾it. sumatun igitur p¬
tor cognosc̾e debebit cumquera¬
turaut quis responde debeat qͦ
iureb̾rs sit ut siualde int̾ ẽẽ ꝯpe¬
rit plenius responde iubeat. que
optine debent. nonsolum in h̃r¬
dibus. s etiam in hon̾ariis suc¬
cessoribus deniq uił scrib̾ eum
quo cui ẽ hrditas restituta debe
iniure int̾rogatum respond̾e. a

Expanded text:
an is quem defendit heres uel quota cit praeiudicium. ueram itaque esse Celsi sententiam dubium non est. an ergo non uideatur defendere, si non responderit, uidendum: quod utique consequens erit dicere, quia non plene defendit. Qui interrogatus heredem se responderit nec adiecerit ex qua parte, ex asse respondisse dicendum est, nisi forte ita interrogetur, an ex ditas an per eos quos suo iuri subiectos habet uel per eum cui heres extitit. summatim igitur praetor cognoscere debebit, cum quaeratur, an quis respondere debeat quo iure heres sit, ut, si ualde interesse compererit, plenius responderi iubeat. quae optinere debent non solum in heredibus, sed etiam in honorariis successoribus.Denique Iulianus scribit eum quoque, cui est hereditas restituta, debere in iure interrogatum respondere, a
Abbreviated transcription (Latin):
utisi ex cipho massa facta sit qq
eium massam eribeat. ad exhi
rcellus scribit. ¶ Sitibi .x. nũ¬
mismata sint subolitionele¬
gata et mͥ.x. usum fructum pu
re de inde hrs pendente oclitione
non exacta cautione .x.fructua¬
no soi̾ut adexhibendum eum
possidet  dolus aũt meo ẽ qd car¬

Expanded text:
uti si ex scypho massa facta sit: quamquam enim massam exhibeat, ad exhibrcellus scribit, si tibi decem nomismata sint sub condicione legata et mihi decem usu‹s› fructus pre, deinde heres pendente condicione non exacta cautione decem fructuario solverit, ad exhibendum eum possideret: dolus autem in eo est, quod cau
Abbreviated transcription (Latin):
tecliendum alicuidat᷑
situm. ut ostendat totum fi
endiineq rume neq naufi¬
angii causa depositum sit in
esimpliunearum autem rerũ
induplum inh̾rdem eius qd̾
dolo maio eius fc̃m ẽẽ dicetur.
causas deponechi sepaint pre¬
tor que ꝯtiuent fortuitam c¬
ułcet̾arum causarum grãint¬
elligentlum ẽ. qui nullam it¬
aliam causaz deponendi h̃tꝙ̃
mminens ex causis supraser¬
iptis ꝑiculum. ¶ Hoc aũt se¬
patio causarim iustãmione
bt̃ quippe cumquis fidem ⁊¬
clegit nec depositum rectlitur
contentur ẽe debet simplo cũ
u̾o exigente. necessitate depo¬
nat. crescit ꝑfidiecrim̃ et publ¬
icacrim utilitate cosxendum
ẽ. uidicande reipublice causa
est enim imitile in caĩs huius¬
mnoclifidem frang̾e. ¶ Que
de positis rebus accedunt ñs

Expanded text:
todiendum alicui datusitum, ut ostendat totum fidendii neque ruinae neque naufragii causa depositum sit, in simplum, earum autem rerum, in duplum, in heredem eius, quod dolo malo eius factum esse dicetur causas deponendi separavit praetor, quae continent fortuitam caceterarum causarum gratia intellegendum est, qui nullam aliam causam deponendi habet quam imminens ex causis supra scriptis periculum. Haec autem separatio causarum iustam rationem habet: quippe cum quis fidem elegit nec depositum redditur, contentus esse debet simplo, cum vero extante necessitate deponat, crescit perfidiae crimen et publica utilitas coercenda est vindicandae rei publicae causa: est enim inutile in causis huiusmodi fidem frangere. Quae depositis rebus accedunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
amosumpẜit ꝯdepnabitur.
quiadolo fecit. quominus
possidet. ¶Elegant ap̾niliañ
quentur sipeccuniam ẜuus
apudine deposint. ita ut do
mio ꝓubtatreius demiego¬
que deło. añtenear depositi¬
siquidem sic decło q̃iad haoc pe¬
nes me depositamteq tertior¬
no. non conpete tibi depositi ac¬
tom. quiasciens icipisti carco
igitur dolosiio quasimeam

Expanded text:
tur, quia dolo fecit quo minus possideret. Eleganter apud Iulianum quaeritur, si pecuniam servus apud me deposuit ita, ut domino pro libertate eius dem, egoque dedero, an tenear depositisi quidem sic dedero quasi ad hoc penes me depositam teque certioravero, non competere tibi depositi actionem, quia sciens recepisti, careo igitur dolo: si vero quasi meam
Abbreviated transcription (Latin):
uendidisti camq postea re¬
denusti inc̃am depositi. etiam¬
si sũ dolo malo postea pienit
ten̾ite depositi. quia semeldo¬
lum fecisti cumuendes. ¶q
de positi etiam actionem in li¬
temiuratur. ¶Ronsolum si
nulimo et si usum fructũ ins¬

Expanded text:
endidisti eamque postea redemisti in causam depositi, etiamsi sine dolo malo postea perierit, teneri te depositi, quia semel dolo fecisti, cum venderes. In depositi quoque actione in litem iuratur. Non solum si mili modo et si usum fructum in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iñ siambo dolo fec̾ut. etal¬
ter qd̾ int̾ ẽ p̾stit̾it alt̾ non ꝯ¬
uenietur ẽxemplo duorum ⁊¬
non fec̾it et idento sir ab so¬
lutus. namadaluim ꝑuenie̾
¶S siduo deposunt et ambo ag¬
ant siquidem sic deposuunt᷑
item tuam rectlas. et tecum
et cumb̾de tuo possum deposi
tuam depositum repeteꝓ inde
ego  murata uoluntate. ¶O
autꝰ dolus dum taxat in hac
accõne uenit quesitum est.si
hrs remapud testatorem de¬
positamuł ꝯmodatam distrͣr¬
it ignorans depositam ułomn¬
ocdatam. anteneatur et quia
dolononfecir. nontenebitur

Expanded text:
inde si ambo dolo fecerunt et alter quod interest praestiterit, alter non convenietur exemplo duorum non fecerit et idcirco sit absolutus, nam ad alium pervenietur. Sed si duo deposuerint et ambo agant, si quidem sic deposueruntrtem tuam reddas, et tecum et cum herede tuo possum deposittuam depositum repetereego mutata voluntate. Quia autem dolus dumtaxat in hanc actionem venit, quaesitum est, si heres rem apud testatorem depositam vel commodatam distraxit ignarus depositam vel commodatam, an teneatur. et quia dolo non fecit, non tenebitur
Abbreviated transcription (Latin):
suodan. ¶Sipeccuma apud
re abimitio hac lege deposita si
ut situuoluisses uterreris pͥns
qmutaris depositi teneb̾is.
¶ depreuenit ut res deposita ul
intuoum piculosint enus. ap̃
q̃m deponuturut putasi hoc
nominatimouenitis et siseqͥs si
deposito obtulit.idem iuł. ser¬
bit piculo se depositi illigasse
ata tñut nonsolum dolm s
ctiam culpam et custodiam p̾¬

Expanded text:
suo dare. Si pecunia apud te ab initio hac lege deposita sit, ut si voluisses utereris, prius quam utaris depositi teneberis. Saepe evenit, ut res deposita vel nummi periculo sint eius, apud quem deponuntur: ut puta si hoc nominatim convenit. sed et si se quis deposito obtulit, idem Iulianus scribit periculo se depositi illigasse, ita tamen, ut non solum dolum, sed etiam culpam et custodiam p
Abbreviated transcription (Latin):
nestim̃ta suanda balneatori
data ꝑierint si quidem nullã
m̾cedem ẜuandorum uestim̃¬
torum accepit depositeumte¬
ñ et dolumdum taxat pr̃are
deb̾e puto qd̾ si accepit ex cl¬
ueto. ¶ Siquis ẜunm custo¬
dieuendum ꝯiec̾it forte in p̃.¬
stimi. siquidem m̾ces int̾ue

Expanded text:
estimenta seruanda balneatori data perierunt, si quidem nullam mercedem seruandorum uestimentorum accepit, depositi eum teneri et dolum dumtaxat praestare debere puto: quod si accepit, ex conducto.Si quis seruum custodiendum coniecerit forte in pistrinum, si quidem merces inte
Abbreviated transcription (Latin):
turtaletibi depositi qͣm acto mit
p̾stabis mandati inditio ꝯuẽ
tu custorines nec eam recepͥ
uidenoumẽ utrum ceposin tã¬
tum anmandati actio sit et
pomponius dubitat putoi
tũ mandati et̃ actõm quiapl¬
enius fuit mandatum habẽs
dias idq fecis mandati an

Expanded text:
ille tibi depositi, quam actionem mihi praestabis mandati iudicio convetu custodires, nec eam recepit, videndum est, utrum depositi tantum an et mandati actio sit. et Pomponius dubitat: puto tamen mandati esse actionem, quia plenius fuit mandatum habens dias, idque feceris, mandati an
Abbreviated transcription (Latin):
ius ẽ adu̾sus altum rerum defẽ¬
dere hoc ẽ eum qui depositum s¬
uscepit qd̾ sinent̾ hoc honus¬
suscipiat cum modissimedi¬
ei ait nonẽe cogendum ap̾to¬
re iudicium suscipere. oꝑret gͥ
remdeponi mede. inqua donͤ
deh̾rditate iudicetur. ¶Siq̃s
tabulas testañin apudse dei¬
positas plimibus p̾semibus
ieg̾it. air labeo deposin actõne
recte detabulis agi possesergo
nbitror et imuriarum agipo¬
sse. si hoc auimo recitatum test̃
eo qd̃ teneantur. ¶Siquis ar¬
gentum usaurum depositum
petat. utrim spem̃ an et pondꝰ
conplecti debent et magis est
ut utrumq qulis ꝯplectatur.
theram dicendo et materiam
et pondus addendos et sipur¬
pura infecta. uł lana pondus
sumnilit addiciendum. saluo ⁊¬
co. ut si dequant̃te pondis
duic̃tumẽ. iuranti suceurratur
¶Giscista signata cepositasit.
ncrucistatantum petatur
cistam deponir singulas quo
ignorau̾it is quide positum
suscipiebat ies ibi ẽẽ non ml¬
tum ẽe face ciun suscep̃ depo¬

Expanded text:
us est aduersus alterum reum defendere, hoc est eum qui depositum suscepit: quod si neuter hoc onsuscipiat, commodissime dici ait non esse cogendum a praetore iudicium suscipere: oportere igitur rem deponi in aede aliqua, donec de hereditate iudicetur.Si quis tabulas testamenti apud se depositas pluribus praesentibus legit, ait Labeo depositi actione recte de tabulis agi posse. ego arbitror et iniuriarum agi posse, si hoc animo recitatum testameo, quod teneantur.Si quis argentum uel aurum depositum petat, utrum speciem an et pondus complecti debeat? et magis est, ut utrumque complectatur, teram dicendo et materiam et pondus addendo. sed et si purpura sit infecta vel lana, pondus similiter adiciendum salvo eo, ut, si de quantitate ponderis incertum est, iuranti succurratur. Si cista signata deposita sit, utrum cista tantum petatur cistam deponit singulas quoquignoraverit is, qui depositum suscipiebat, res ibi esse? non multum facere, cum suscepit depo
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad u̾sano dare iubendo.
quo innuo hr̃i non o portet
sitestium nominaexsña ar¬
bitri exhibita non sint.
arbit diemopromissi prof¬

Expanded text:
um aduersario dar‹e› iubendo: quo in numero haberi non oportet, si testium nomina ex sententia arbitri exhibita non sunt. Cum arbiter diem compromissi prof
Abbreviated transcription (Latin):
q conpmissum ita fem̃ sit ut
presente utroqꝵ aut brdib
eorum arbit snĩam dicat. et
oris au̾ctas intposita fiit¬
¶ Item sialter exopromin¬
sentenciam dicat quia ni¬
chil corani furoso fien in¬
telligitur. qd sipro furio sus
cura torembt.uł habuit ad¬
huc litigio pendente. põt qͥ
ici. ¶ Arbit ad eẽ litigato¬
res uł ꝑ muncium uł per

Expanded text:
 compromissum ita factum est, ut praesente utroque aut heredibus eorum arbiter sententiam dicat et oris auctoritas interposita fuerit. Item si alter ex compromittensententiam dicat, quia nihil coram furioso fieri intellegitur. quod si furiosus curatorem habet uel habuerit adhuc litigio pendente, potest ici. Arbiter adesse litigatores uel per nuntium uel
Abbreviated transcription (Latin):
actum ẽ ut custocliamis qi
iogauit preitet dicendum
ent prestaro s intͣcium et m¬
ortis dampnum ad eum qui
ꝯmoclatum rogauit ꝑtinet
namsitibi eqũ comoclano
ut aduillam duces tuadix¬
llum duris comoctatitene¬
bis idement et in homine.

Expanded text:
actum est, ut custodiam is qui rogauit praestet, dicendum erit praestare.Se‹d› interdum et mortis damnum ad eum qui commodatum rogauit pertinet: nam si tibi equum commodauero, ut ad uillam adduceres, tu ad bellum duxeris, commodati teneberis: idem erit et in homine.
Abbreviated transcription (Latin):
icium cor porale us ad anm
umꝑnenire et eumuctare
netico quia id ei exfrbribus
aceidit q̃ indergo ẽ siquidta¬
ditore excipi oport̾et /u id nẽ¬
ditor cum seiret exempto eũ¬

Expanded text:
uitium corporale usque ad animum peruenire et eum uitiare: ητικῷ, quia id ei ex febribus acciderit. quid ergo est? si quid sditore excipi oporteret neque id uenditor cum sciret pronu
Abbreviated transcription (Latin):
fallatur ignorancia uenclito¬
ns ancalliditate. ¶Illud sci¬
endumest eclictum hoc nõ ꝑti¬
sitũres publica. aliq̃m faciat
uenditom. eclictum ħ locim
piatur. ¶ Sr sciendum ẽ mor¬
bum ap̃sabinum sic disfnity
cẽ habitur cuiuscũ corporis ꝯ̃
naturam qui usimienus adid
facit de t̾ioremcuius causana¬
tamnobis ei corꝑis fanitatẽ
accid̾e dechit id aut̃ alias into¬
to corpore.alias imparte acce¬
morbus ẽ puta febris partis
ułuti cecitas lhomo itasit
muitimi differe ut putasiqͣ¬
Sum mag̾ ẽẽ qm morbosum⁊
ego pũto ecdiles tollende du
quinsum inunst̾ium que ho¬
mims impecliat id dabit re
semper pot uł uullinisculũ
ciacum ꝯtempni enim potu¬
erunt hoc excemplitaq grã
referamus qui morbosincõ
semp iactaret et auqua pro fa¬
tus eẽt ani̾lominus samis
uide̾tur etiamait uiuianus
iucio aliquos sanos ẽẽ uicel¬
ligere debe̾ alioquin in quit fu¬
turum ut iucnnto hacrõe
multos iãnos ẽẽ negarens¬

Expanded text:
fallatur, ignorantia uenditoris an calliditate. Illud sciendum est edictum hoc non perSi tamen res publica aliqua faciat uenditionem, edictum hoc locum piatur. Sed sciendum est morbum apud Sabinum sic definitum esse habitum cuiusque corporis contra naturam, qui usum eius ad id facit deteriorem, cuius causa natura nobis eius corporis sanitatem dedit: id autem alias in toto corpore, alias in parte accimorbus est puta φθίσις febris, partis ueluti caecitas, licet homo itaque multum differre, ut puta sisum magis esse quam morbosum. ego puto aediles tollendae duquod usum ministeriumque hominis impediat, id dabit redsperni potest uel uulnusculum contemni enim haec potuerunt. exempli itaque gratia referamus, qui morbosi uiticaput iactaret et aliqua profatus esset, an nihilo minus sanus uideretur. et ait Uiuianus uitiis aliquos sanos esse intellegere debere: alioquin, inquit, futurum, ut in infinito hac ratione multos sanos esse negare
Abbreviated transcription (Latin):
bit eclictum edilium curuliũ
deuenditõnibus ienim eẽ.ta
eanim quesoli sẽ. q̃m earum q̃
quis fugituus ero uesit. noria¬
ue solutus non fit eadem qr oĩa
cum e mancipia uesunt palam¬
a crecte ꝓnutiant qd̾ simanci¬
u̾sus qddicarmi ꝓmissimiue
prannomine oportere di cetiꝰ
emptom om̃ibus qr ad quos
eares ꝑtin indiciumdabimꝰ
ut id mancipium relibeatur
fructus octõne ꝑuen̾it. ademp¬
torem ut ea om̃ia restituat. It̾
siquas accessiones ip̃i p̾stin̾i
ut recipiat.⁊ temsi qd mancip¬
uim capitalem frandemami¬
sẜit. montis ꝯsenciende sibi
causa quid fec̾it in ue arena
depugnãdi causa ad bestias

Expanded text:
bit edictum aedilium curulium de uenditionibus rerum esse tam earum quae soli sint quam earum quae quis fugitiuus erroue sit noxaue solutus non sit: eademque omnia, cum ea mancipia uenibunt, palam recte pronuntianto. quodsi manciuersus quod dictum promissumue praestari oportere dicetur: emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus, ut id mancipium redhibeaturfructus peruenerit ad emptorem, ut ea omnia restituat. item si quas accessiones ipse praestiterit, ut recipiat. item si quod mancipium capitalem fraudem admiserit, mortis consciscendae sibi causa quid fecerit, inue harenam depugnandi causa ad bestias
Abbreviated transcription (Latin):
remtitio ẽditori obligarer
suipignoris remississe uid̾i
non et᷑iam t̃ciuminocum eiꝰ
successisse et iõ mediic̾cuto¬
ris meliorem cãmeffectam id
obsuandumest. et sires pub¬
lice f̾cio loco c̾cliclit. ¶ Quip¬
ignoris iure rempsequentiu
auendicatõne reieos remou̾e

Expanded text:
rem tertio creditori obligaret, ius suum pignoris remississe uideri, non etiam tertium in locum eius successisse, et ideo medii creditoris meliorem causam effectam. idem obseruandum est et si res publica tertio loco crediderit. Qui pignoris iure rem persequuntur, a uindicatione rei eos remoue
Abbreviated transcription (Latin):
einu tunc mea cã heros eẽ cep¬
Iss ut inuito locatore ius pign¬
oris solui nõ poss pociorẽ enis
cam̃ hñdamam plius et̃ subs
dicõm c̾ditorem tuenclum pu
pleri non possit s et sihr̃s ob
ealegata que sub olitõnedat᷑
erit depignore rei sue conueĩ¬
ss et postea eadem ip̃ãpignora
obpeccimiam c̾ctitum pignor
declii ac post ꝯlitõ locatorum
extit̾it ħ quoq tuendum eum
eiupignus datum est. s extima
ni. ¶ Sicia p̾slium alienum
titõ pignori dedit post meuio
deind̾ dña eius pignoris fc̃a
manto suo indotemertimatũ
decut sititio soluta sit peccunia
gnus cum resmbonis debitoris
inuenitur imꝓposito aut̃ m̃¬
ritus emptoris loco ẽ atꝙiõ

Expanded text:
n ea causa Eros esse coepisset, ut invito locatore ius pignoris in eo solvi non posset, potiorem eius causam habendam. Amplius etiam sub condicione creditorem tuendum putpleri non possit. Sed et si heres ob ea legata, quae sub condicione data erant, de pignore rei suae convenisset et postea eadem ipsa pignora ob pecuniam creditam pignori dedit ac post condicio legatorum exstitit, hic quoque tuendum eum, cui prius pignus datumuit.Titia praedium alienum Titio pignori dedit, post Maeuio: deinde domina eius pignoris facta marito suo in dotem aestimatum dedit. si Titio soluta sit pecunia, gnus, cum res in bonis debitoris inueniatur: in proposito autem maritus emptoris loco est: atque ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
fisco debe si postrafisco debuor
obligatus est. quia et priuatip
peccunam c̃litam pignorid̾¬
dit ꝯsuitum aut̃ ad u̾sũs hũc
cclitorem petentem e rotem¬
p̾tor locatorem e tuer deb̾et.R.¬

Expanded text:
fisco debere, si postea fisco debitor obligatus est, quia et priuati ppecuniam creditam pignori dedit. consultus, an aduersus hunc creditorem petentem Erotem locatorem praetor tueri deber
Abbreviated transcription (Latin):
postea nascuntur ten̾etur. s
et siprioribus eapitibus dec¬
endentibus totus grexfu̾t
renouatus pignoritenebitur¬
Statulib quoq dani ypotece po¬
rempignoratam ac cipi posse
cidantla ẽ qd̾ sidñs soluuit pec¬
tur. s pot̃ dubitar mĩquid c̾¬
cditori nũmorum solutorum
nomine utilis actõ danda sit
auit̾ non. Quid enim soluta si

Expanded text:
postea nascuntur tenentur: sed et si prioribus capitibus decedentibus totus grex fuerit renouatus, pignori tenebitur.Statuliber quoque dari hypothecae porem pigneratam accipi posse ei danda est: quod si dominus soluerit pectur. sed potest dubitari, numquid creditori nummorum solutorum nomine utilis actio danda sit a
Abbreviated transcription (Latin):
tor tebitur sũ int̾ c̃ditorem
et eum ad quem usus f. ꝑtinz
p̾tor. curnõ et c̾ditorem tueb̾r
ead̾ rõne et debitori obicitur
tum urbanorum p̾clii pignori
darisipossũt igitur nec ouemi

Expanded text:
tor tuebitur: 'si non inter creditorem et eum ad quem usus fructus ppraetor, cur non et creditorem tuebitur? eadem ratione et debitori obicietur rum urbanorum pignori dari non possunt: igitur nec conueni
Abbreviated transcription (Latin):
patur cum legata quidem nałe
aliter non possunt qmͣ sitestam̃¬
pignus decit ergo submone¬
bitir reuudicate exceptõne. tã¬
et simaxime nullamꝓpriam qͥ¬

Expanded text:
ratur, cum legata quidem aliter ualere non possunt, quam si testamepignus dedit. ergo summouebitur rei iudicatae exceptione, tametsi maxime nullam propriam q
Abbreviated transcription (Latin):
Ed et quodad eas res quas co
ip̃r quo patiscebatur in bonis
hu̾it. idem obsuan debuit. qd̃
emptõm nenditõmq receꝑit
et pignoratom recipe pot. Uip̃¬

Expanded text:
ed et quod ad eas res, quas eo tempore quo paciscebatur in bonis habuit, idem obseruari debet.Quod emptionem uenditionemque recipit, etiam pignerationem recipere p
Abbreviated transcription (Latin):
falcidia pmutit. suam hant
ptatem. ¶Quonam fem¬
na nullum ad optare filiu
siue iuissu principis pt. nec
eaprouincia de in officioso
oꝑtionem datipater nati¬

Expanded text:
Falcidia permittit, suam habent potestatem. Quoniam femina nullum adoptare filium sine iussu principis potest, nec ea prouincia de inofficiosoadoptionem dati pater nat
Abbreviated transcription (Latin):
accusare autem sequens. ad¬
mittitur uidendum est. et p¬
lacuit posse. ut fiat successio¬
in locus. ¶ Quantum ad ĩ¬
offõsi libtorum uł pentu
que relamptinet nichilmn
inter est quis sit br̃s scnp¬
tus exlibis anexͣneis uł i¬
uNicipalibus. E Sihrs er

Expanded text:
accusare, an sequens admittatur, uidendum est. et placuit posse, ut fiat successioni locus. Quantum ad inofficiosi liberorum uel parentium querellam pertinet, nihil interest, quis sit heres scriptus ex liberis an extraneis uel municipibus. Si her
Abbreviated transcription (Latin):
aguere uolo non michĩno¬
cabit maxime sicam portio¬
ne non possidanis ul uire
suo possidam. ¶ Dũi sumdi¬
cemus si legauit michieam
remqͣmquis ex eo tͦ. acceꝑit.¬
lat abactionẽ. Quidergo si
allas uosuntatem testator¬
is pluum puta in cestam̃to
ascripsim post mortem pri
Axtestamento. ad uocation¬
emp̾buit. ꝓcuracionem nc
susceꝑit iemouetin ab accã¬
tione agnonisse nidetur qu

Expanded text:
arguere uolo, non mihi nocebit, maxime si eam portionem non possideam uel iure suo possideam. Diuersum dicemus, si legauerit mihi eam rem, quam quis ex eo testamentuid ergo si alias uoluntatem testatoris probauerim? puta in testamento adscripserim post mortem patris ex testamento aduocationem praebuit procurationemue susceperit, remouetur ab accusatione: adgnouisse enim uidetur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ueũ̃s titius mense nũmmulanie
q̃m excebat. huit lib̾tun p̾pont᷑.
I gaio seio cauit mbec uerba
¶Oe t̾asiuis t̾minalis remagens
obtani felitris domitio salutẽ.

Expanded text:
us Titius mensae nummulariae quam exercebat habuit libertum praepositum: is Gaio Seio cauit in haec uerba: 'Octauius Terminalis rem agens Octauii Felicis Domitio Felici salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
I cuius noĩe defenior extitĩt
si an̾ litem ꝯtestatã in p̾sẽtia
fu̾it. ⁊ postulet suo nõie litem
suscipe c̾a cognita audiendo ẽ
dñs sattlatone relenare nelit
utt̃as suas ad adũsanũ dinge
debebit quib significet que
adũsus eũ pcuratorẽ. ⁊ ĩ qua
cã fec̾it. ratim q se hiturum¬

Expanded text:
 cuius nomine defensor exstitit, si ante litem contestatam in praesentia fuerit et postulet suo nomine litem suscipere, causa cognita audiendus esminus satisdatione releuare uelit, litteras suas ad aduersarium derigere debebit, quibus significet, quem aduersus eum procuratorem et in qua causa fecerit, ratumq
Abbreviated transcription (Latin):
curator prare togendo nõ est.
¶Is qui ꝓcuratorem alicin
tor agat ⁊ presens sit absentiꝰ
suus. atillicinus ait ẜ̃no cauẽ¬
udiciũ acciꝑe ei cogendu c̃
osieuei̾t aut affintas dir¬
epta sit aut innicicie mites¬
serint aut bona absentis pos¬
siden ceperint. ¶Ipianus. n¬

Expanded text:
curator praestare cogendus non est. Is, qui curatorem alicui tor agat et praesens sit absentis seruus, Atilicinus ait seruo caueniudicium eum accipere cogendum: quod si aut adfinitas dirempta sit aut inimicitiae intercesserint aut bona absentis possideri coeperint 44 Ulpianus
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad lice̾ suscipiedã ꝓcurto¬
dit sempinu creditore suu
io admistrata tutela reliquid
bitoris ticio reliquit.eiq mã¬
date sunt actones ab h̾rdib¬

Expanded text:
qui ad litem suscipiendam procuratodit Sempronium creditorem suum: is administrata tutela reliquit bitoris Titio reliquit eique mandatae sunt actiones ab heredib
Abbreviated transcription (Latin):
accepiss. si uellet. ꝓcuratore
dare in quẽ actor transferati
iudicul audiri d.sollepnit̾¬
qr pro eo uidicatum solui cau¬
fendit eum euiꝰ noĩe ip̃e non
agit liberum ẽ uł ĩ unam re
defende. ¶ Qui aliũ defendit
sat̾clare cogetur. nemo cnim¬

Expanded text:
accepisset, si vellet procuratorem dare, in quem actor transferat iudicium, audiri debet sollemniterque pro iudicatum solvi safendit eum, cuius nomine ipse non agat, liberum est vel in unam rem defendere. Qui alium defendit, satisdare cogitur: nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
lico agunt.ut priuatũ ꝯ mod̾
defendunt ẽa cognita ꝑmitu¬
tur ꝓcuratorem dare ⁊postea
alius agens exeptõne repelli¬
tur. E Si ꝓcuratori opꝰ nouu̾
ris ptes eũ sustiñe ñec ꝯpelli
cauere ratamxem dim hitu

Expanded text:
lico agunt, ut priuatum commodum defendant, causa cognita permittuntur procuratorem dare, et postea alius agens exceptione repelletur. Si procuratori opus nouum ris partes eum sustinere nec compelli cauere ratam rem dominu
Abbreviated transcription (Latin):
nullas pͥtoris ꝑtes e̾e ad cõpel¬
lendreu defende s exstipula¬
tu obrem ñ defensam agipos¬
se. at si iusta ca hat cur iudici¬
um accipe nolit fideuissoresi
nͥ tem. quia uirbonus arbitra

Expanded text:
nullas praetoris partes esse ad compellendum defendere, sed ex stipulatu ob rem non defensam agi posse: a‹t› si iustas causas habeat, cur iudicium accipere nolit, fideiussores non teneri, quia uir bonus arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
impensumẽ et quid naute oꝑ¬
Arum nomine petent ẽ. ¶E
si mutua peccuna sumpritan
cius remomie iudeatur gestũ
et pegassus existimat. si adusũs

Expanded text:
impensum est uel si quid nautae operarum nomine petent.Quid si mutuam pecuniam sumpserit, an eius rei nomine uideatur gestum? et Pegasus existimat, si ad usum
Abbreviated transcription (Latin):
itur ne ad emptorem granse¬
at s hoc aut locatio ¶st aut alin
aureos subusuris dectit pign¬
ori sũ ypotete p̾diaet fide iusso¬
rem lucuimcupmisit intraci¬
enmum ꝓximum se enmlib̾atu¬
ium qd̃ sud non fecent dic sup̃
senpta et soluit debitum fideu¬
u̾it c̃clitoriempta habet supra

Expanded text:
itur, ne ad emptorem transeat, sed hoc aut locatio est aut aliu‹aureos sub usuris, dedit pignori siue hypothecae praedia et fideiussorem Lucium, cui promisit intra triennium proximum se eum liberaturum: quod si id non fecerit die supra scripta et soluerit debitum fideiuuerit creditori, empta haberet supra
Abbreviated transcription (Latin):
Ummanusata inuenditone
tuo satasunt excipi uidentur
bores om̃s excepte uidebunt
to agi. ¶ Silua ceduamquͣ¬
q̃m mum uenerat que rebat᷑
cum glans decidiss utrius eet

Expanded text:
um manu sata in uenditione tuo sata sunt excipi uiderentubores omnes exceptae uidebuntto agi.Silua caedua in quinquennium uenierat: quaerebatur, cum glans decidisset, utrius esset.
Abbreviated transcription (Latin):
soluit. ꝑtem familih̾r ciscun¬
de iuditio ẜuabit nec siꝑtem
soluat exempto cum eouendi
Mtaq inherbis erant cum ne̾¬
dislisses dixistite siquid ui⁊
ant tempestate fr̃m ẽẽt p̾stati¬

Expanded text:
soluerit, partem familiae herciscundae iudicio seruabit: nec, si partem soluat, ex empto cum uenditenta quae in herbis erant cum uendidisses dixisti te, si quid ui aut tempestate factum esset, praestatu
Abbreviated transcription (Latin):
tius ꝓmissit de functosuo .e. mi¬
lia mocnorum fruriti annua
uendidit fimdum addicis u̾b̾
hiis quo iure quaq condone
eap̾clia luciititii hodie sunt ita
ueneunt itaqr kabebunti. q̃to
anciptor gnioseio ad p̾stator
frmĩti sit obnoxius .R. empto¬

Expanded text:
tius promisit de fundo suo centum milia modiorum frumenti annua uendidit fundum additis uerbis his: 'quo iure quaque condicione ea praedia Lucii Titii hodie sunt, ita ueneunt itaque habebuntur': quaero, an emptor Gaio Seio ad praestationem frumenti sit obnoxius. respondit empto
Abbreviated transcription (Latin):
nifis. et ante qͣm soluas d¬
icendum est te age posse ui
mutare cau̾e tibi debeo defẽ
mandante aliquo actionem
nacti cogius eam pr̃are iu¬

Expanded text:
is, et antequam soluas dicendum est te agere posse, mutare, cauere tibi debeo defensmandante aliquo actionem nacti cogimur eam praes
Abbreviated transcription (Latin):
Ominemetum ꝓr. dari fice in¬
ssi et solui. cum inandati agat᷑
estimatio eius ad io pocius tp̃e
quo solutus sit non quo aga¬
tur referii debet. et io et iamsi
asiter instipiuatione ẜ̃uatur
Nam tunc id tp̃c spectatut qͦ
agitur nisi forte aut ꝑprom¬
issorem stetitit quominus
pinissit nondõnis causa c̃¬
ditori filii obligare. ¶ Poste
memo de functo relicta pu¬
pila tutores cius iudicer
adu̾sus ttium accepunt d̾¬
mutius et ticius de mutiuc
petitonibus quero andom
pars q̃m titius o bligandar
filiosuo accomocdauit. ab¬
itratu uidicis liban debeat.
turum est enime. anmi specie
etum. ¶Nec tu semper spee¬
tandus ut soluataut indi¬
cio accepto ꝯdempnetur si
diu insolutione ieus cessa¬
ut aut c̾trbona sua dissipͣ¬
ut p̾ stimsi domi peccumã
fide uissor non hebit quanua¬
ta cclitori mandati actionereũ¬
Ganstom ex celso ꝑlacuit. po¬
sse remhac condirone depor
mandatumq suscipiut res

Expanded text:
ominem certum pro te dari fideiussi et solui: cum mandati a‹g›atur, aestimatio eius ad id potius tempus, quo solutus sit, non quo agatur, referri debet, et ideo etiamsi aliter in stinam tunc id tempus spectatur quo agitur, nisi forte aut per promissorem steterit, quo minus permisit non donationis causa creditori filii obligare: postea Maevio defuncto relicta pupilla tutores eius iudicem aduersus Titium acceperunt et Titius de mutuis petitionibus: ‹quaero, an domus pars, quam Titius› obligandam filio suo accommodauit, arbitratu iudicis liberari debeat. maturum: est enim earum specieretur. nec tamen semper exspectandum est, ut solvat aut iudicio accepto condemnetur, si diu in solutione reus cessabit aut certe bona sua dissipabit, praesertim si domi pecuniam fideiussor non habebit, qua numerata creditori mandati actione reustoni et Celso patri placuit posse rem hac condicione deponi mandatumque suscipi, ut res
Abbreviated transcription (Latin):
sit nom idemut cuiius c̾dãs
turccipias nsuras piculum d̾¬
tarat ad me ꝑtincatsiam exͣ
mandati formam est qmadi¬
modunsimandem ut tibiq̃m¬
ins fundum emas. ¶Arcellꝰ

Expanded text:
sit nomen, id est ut cuivis credas, tu recipias usuras, periculum dumtaxat ad me pertineat, iam extra mandati formam est, quemadmodum si mandem, ut mihi quemvis fundum emas. Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
fundrimems unum cum
decłis p̾cium Angens mecũ
mandatian et antr qͣmi des
nec necesse heas res tuas nẽ¬
cere et rectedicitur in hoc ee
mandati actõm ut suscipiã
obligatõm que adu̾sus teꝯ
ag̾e possum ut p̾stes mͥ adnͥ¬
sus uenditorem empti actoẽs
¶s simandato meo iudicium
susccpistimanente iudicio.
sũ iusta cauia non debes m̃¬
cumag̾e ut tranfferratur in¬
dicummme nondum enĩ¬

Expanded text:
fundum emeris, utrum cum dederis pretium ageres mecum mandati, an et antequam des, ne necesse habeas res tuas vendere? et recte dicitur in hoc esse mandati actionem, ut suscipiam obligationem, quae adversus te agere possum, ut praestes mihi adversus venditorem empti actiones. Sed si mandatu meo iudicium suscepisti, manente iudicio sine iusta causa non debes mecum agere, ut transferatur iudicium in me: nondum eni
Abbreviated transcription (Latin):
Uimandatum suscepit ut
peccumam in diem conocarer
usq hoc fecit. mandan conuẽ¬
mendus ẽ. ut cum dilatioe ⁊¬
tp̃ris actonibus cecdãt.

Expanded text:
ui mandatum suscepit, ut pecunias in diem collocaret, isque hoc fecerit, mandati conveniendus est, ut cum dilatione temporis actionibus cedat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ protepͥsente et uetente sid̃¬
uissit. nec mandatio actio nͤ
negõrum gestorum ẽ s qui¬
dam utilem putant danoꝑ¬
re quibus non consento s¬

Expanded text:
 praesente et uetante fideiusserim, nec mandati actio nec negotiorum gestorum est: sed quidam utilem putant dari oportere: quibus non consentio, s
Abbreviated transcription (Latin):
actio ne iudicat uł uti pactis
ucti dolimali imĩs uirandi
exhibitionis efficit ut q̃muis
ad exhibendumaginon possir.
in fem̃ tñ actio deum. ut niuianus
uendicare eas possum nam ẽ
quarta measit et qd̾ serip tur
est.s et si est quar ta mn ea non
fuit.quia uendicare non possũ
ne ad exhibendum ex ꝑin in
factum igitur michi acnonẽ
ꝯpet̾e. ¶ Sciendumẽ ad uͥsus
cpossesso remactõ ne aͣgendu¬

Expanded text:
action‹e› iudicat, ueluti pacti conuenti, doli mali, iurisiurandi exhibitionis efficit, ut, quamuis ad exhibendum agi non possit, in factum tamen actio detur, ut Iulianus uindicare eas possum: nam cum charta mea sit, et quod scriptum est meum est: sed si charta mea non fuit, quia uindicare non possum, nec ad exhibendum, experiri: in factum igitur mihi actionem conpetere. Sciendum est aduersus possessorem hac actione agendu
Abbreviated transcription (Latin):
riuna alind intuam aream ł
intua edes cecid̾it tenebis ri
exhñdum lic non possidas
Item siquis facultatem resti¬
tuendr non babeat licr possid¬
erat. mad exb̾ndum non te

Expanded text:
ruina aliquid in tuam aream uel in tuas aedes deciderit, teneberis ad exhibendum, licet non possideas. Item si quis facultatem restituendi non habeat, licet possideat, tamen ad exhibendum non te
Abbreviated transcription (Latin):
¶ pͥfea in hac actione notandum
est. qd̾ reus ꝯtumax pnulitem
ns uirandum peticori dam pua
rpossit euudice qntitatem tar¬
ante. ¶Est antemꝑsonalis
hec actio et eiꝯ petit qui mrem
Daeturus. qualicumqr intem x¬
atione ctiam pigera titia ẜuiañ
sũ ypotec.ana que c̾cluoribus ꝯ¬
Io ꝯ pet̾r adexhibendum pompõ
aliam renicanis optio miehi
ic licita ẽ. ad ethibendum me
agere posse ꝯstat ut erhibitis
possimi uendicate. ¶Siquis
norat moitio expiriuelit. ad
ethibendumeiactio est ncrͣiai
quid enim sidomimus quidem
partus sit defende actornon de¬
stinare non possit. nsi ex p̃senti¬
bus. quia ant fuum non recog¬
noscitant nomen non teuet n
dum eunicunus nomme noua¬

Expanded text:
eterea in hac actione notandum est, quod reus contumax per in litem iusiurandum petitoris damnari possit ei iudice quantitatem taxante. Est autem personalis haec actio et ei competit qui in rem acturus est qualicumque in rem actione, etiam pigneraticia Seruiana siue hypothecaria, quompetere ad exhibendum Pomponialiam rem, cuius optio mihi relicta est, ad exhibendum me agere posse constat, ut exhibitis possim uindicare. Si quis noxali iudicio experiri uelit, ad exhibendum ei actio est necessaria: quid enim si dominus quidem paratus sit defendere, actor uero destinare non possit nisi ex praesentibus, quia aut seruum non recognoscit aut nomen non tenet? ndum eum, cuius nomine noxa
Abbreviated transcription (Latin):
Amet cum eoapudquem de¬
positam uł cui comoxiatauł loc¬
tares sit agipot.¬
Iquis m̾ces quas ne hñdas
duxit inhorreo posuit cumo¬
ductore ad exhibendum agi
põt. Itrmsimortuo olucto re
hrs existat cumbrde agendũ
qui poinit exhibere. idem ait qͦ
net que spẽs ostendit. etiamqͣ
facultatem exhibendi hñt adex¬
liamis aut̃ ita stribit.ad exhi¬
bendum actionetem qui retũ

Expanded text:
am et cum eo, apud quem deposita uel cui commodata uel locata res sit, agi potquis merces, quas exvehendas conduxit, in horreo posuit, cum conductore ad exhibendum agi potest: item si mortuo conductore heres existat, cum herede agendum: qui possit exhibere. idem ait: qunet? - quae species ostendit etiam eos, qui facultatem exhibendi habent, ad exlianus autem ita scribit ad exhibendum actione teneri eum,
Abbreviated transcription (Latin):
cumuo qui usum fuictum ha¬
bet. sic ut actorrem possid̾at. is¬
uo cum quo agetur ntatur fru¬
atur. ¶Idem seribit. iuł empto¬
rem qui rupta cesa non restitu¬
it ad exhndum tcm inquant᷑

Expanded text:
uero qui usum fructum habeat sic, ut actor rem possideat, is cum quo agetur utatur fruatur. Idem Iulianus scribit emptorem, qui ruta caesa non restituit, ad exhibendum teneri in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
numatone ꝓbibeat preses pro¬
uincie. Item nequis in.qũ luciͣ
aut dampnum sentiat ꝓuicie
preses prouicie sequiturid ꝙ
conueit eum ex fide corum que
probabuturne potentõres uin
humiliores nũtus afficians. ne¬
ue defensores eorum cauipnio¬
sis crimiibus insectentur in otẽ¬
tur ad religionem presidis ꝓiũ¬
cieptinct. illicita minist̾ĩa sub
precextu adunãtiu militares
uiros ad concutiendos homies
precedencia prohere et deprehen¬
sa cołxe preses ꝓumcie curet.et

Expanded text:
numeratione prohibeat preses provincie et ne quis iniquum lucrum aut damnum sentiat, ne praeses prouinciae id sequatur quod conuenit eum ex fide eorum quae probabuntur. Ne potentiores uiri humiliores iniuriis adficiant neue defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes, ad religionem praesidis prouinciae pertinet. Illicita ministeria sub praetextu adiuuantium militares uiros ad concutiendos homines procedentia prohibere et depraehensa coercere praeses prouinciae curet, et
Abbreviated transcription (Latin):
inomido iuditio tenebitur ⁊
siquidem ꝯ mumno niẽ idfẽ¬
eit neq uicrum. n dampnu
ninomineszut lucretur so lo
magis eẽ oport ut et dampñ
ad ipsum rescipiat. ¶ Hoc

Expanded text:
vidundo iudicio tenebitur, et si quidem communi nomine id fecit, neque lucrum neque damnum ni nomine, sed ut lucretur solus, magis esse oportet, ut damnum ad ipsum respiciat. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dampnidatum fem ue ẽ siũ
quid eo nomine aut abest
alicui sociorum aut ad eum
puenit ex reꝯmun. ¶Siqo
lp̃isine dolo malo int̾se pep¬
igĩt id inprimis et familias
B̾rciscunde et ꝯmunidundũ¬

Expanded text:
damni datum factumve est sive quid eo nomine aut abest alicui sociorum aut ad eum pervenit ex re communi. Si quid ipsi sine dolo malo inter se pepigerunt, id in primis et familiae erciscundae et communi d
Abbreviated transcription (Latin):
ideo sisic ꝯtestatussit. qd uolę
cum sticho suo meo negm̃ gere
piculo m eo indetur adomniar
iussisse insic̾talex atnd ꝓhibe¬
atssz ego que o an renocarc h̾i
iussum ante qͣm c̾ciatur possit
reuocass et me c̾tiorassad et si

Expanded text:
ideo et si sic contestatus sit: 'Quod uoles cum Sticho seruo meo negotium ge‹re› periculo meo', uidetur ad omnia iussisse, nisi certa lex aliquid prohibet. Sed ego quaero, an reuocare hoc iussum antequam credatur possit:reuocasset et me certiorasset.
Abbreviated transcription (Latin):
nonsit eogitatum auenditore
detanta simma ułutisi ponas
agitatorem posteafem uł pan¬
tomimum eictum ẽe eum qui
nũmo uenit p̾cio iniquum inde̾
imagnam qntitatem obliga
canus refert qd iistũ ẽ ꝯmiũ

Expanded text:
n sit cogitatum a uenditore de tanta summa ueluti si ponas agitatorem postea factum uel pantomimum euictum esse eum, qui minimo ueniit pretio, iniquum uidetur in magnam quantitatem obligarcanus refert: quod iustum
Abbreviated transcription (Latin):
quis alienm uendid̾it om̃i i¬
mõ tenen debeatssuꝑ ẽ t̾cia de¬
libato cuius debet eẽt lib̾ta are¬
thusa que recussat emptorez

Expanded text:
quis alienum uendiderit, omnimodo teneri debet.Superest tertia deliberatio, cuius debet esse liberta Arescusa, quae recusat emptore
Abbreviated transcription (Latin):
sicerem tuqz cepisses petͥe. a
mecum adu̾sus te urasse
exceptione me utidebe uire¬
iurandi. ¶ Planc si aluis
a. mebrditatem pete ceꝑit
et si petissen .a. tehrditatẽ
et probassem meam nlomi
ab soluto petento id ip̃m ꝑ¬

Expanded text:
siderem tuque coepisses petere eam a me, cum adversus te iurassem, exceptione me uti debere iurisiurandi. plane si alius a me hereditatem petere coeperit, et si petissem a te hereditatem et probassem meam, nihilo minus ab altero petendo id ipsum p
Abbreviated transcription (Latin):
Us ciuile est. qd̾ n in totu ana¬
turali uire uł gentiũ recedit. ne
ꝑonña ei ẜuit. ¶ Itaq cũ aliqd
adlimus uł detrahimus iure
aut ex senpto. aut ex nõ scrpto
Us aũt eiuile est qd̾ ex legibus
plebiscitis senatus consultisd

Expanded text:
 in totum a naturali uel gentium recedit nec per omnia ei seruit: itaque cum aliquid addimus uel detrahimus iuri aut ex scripto aut sine scripto, us autem ciuile est, quod ex legibus, plebis scitis, senatus consultis,