comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aderant cõsopito Rõ cesta aderũt exꝑ¬
recto. G leta dormiens uidebam. Nõche¬
sta uigilans bidebis. E felix era ꝑ qui¬
etem Nõ Miser eris per laborem sepe
nichil sõpnia denũciant. et sepe ꝯͣriũ.
Sepe uera uident᷑ ni sompniis. Ro Qͣ¬
to sepius falsa pax est aut̃ huiꝰ et reli¬
quarũ husꝯtemoĩ uaĩtatũ ratio. unũ ca¬
pulatur. uenturoq ĩhyans. p̃teritũ mẽs
non uidet. O Multa nũciant diuimi Rõ
In posteros hos ego nõ miror, qui de
more suo pascũtur artificio. S uos stu¬
pro qui illorũ uenturi aĩas/ et ĩgema ue¬
stra submittitis pro inde tu quid teãs
uide si me sequi uoles/ expectabis equa¬
miis ac tñquillus. non quid astra de
te s quid astrorũ treator et regnator.
sanxerit agens aliquid ĩ dies ardẽtius
quo illius amore fias dignior de euẽtu
tibi non ueĩat ĩ am̃n sollicitae istos. quibꝰ
ignocior est ueritas ꝙͣ tibi deniq s ͨ hẽ¬

Expanded text:
aderant consopito. Mesta adeunt expaderant consopito. Mesta adeunt experrecto. Leta dormiens videbam. Mesta vigilans videbis. Felix eram per quietem. Miser eris per laborem; sepe nichil somnia denuntiant et sepe contrarium. Sepe vera videntur in somniis. Quanto sepius falsa! Par est autem huius et reliquarum huiusmodi vanitatum ratio: unum capulatur venturoque inhians preteritum mens non videt. Multa nuntiant divini. Impostores ego hos non miror, qui de more suo pascuntur artificio, sed vos stupeo, qui illorum ventri animas et ingenia vestra submittitis. Proinde quid tu teneas videris; si me sequi voles, expectabis equaminis et tranquillus, non quid astra de te sed astrorum creator ac regnator sanxerit, agens aliquid in dies ardentius, quo illius amore fias dignior. De eventu non tibi veniat in animum sollicitare istos, quibus ignotior est veritas quam tibi. Denique sic habe
Abbreviated transcription (Latin):
grippe hebreo instare carceris exitu
finẽq miẜie et prosꝑitatis ĩiciu nũ¬
ciauit suꝑ ꝟticẽ sedens bubo auis alio¬
qn ĩfamis cuiꝰq uirgilii carmĩe.car¬
men ferale describitur. D letũ õeĩnd¬
Ro Omen ab homĩe ductuz nomẽ hu¬
mane demẽcie argumõtu est quo a¬
liqua semꝑ. non ex tͥnaiũ modo reru
s earũ ꝙͦ que in uobis sunt aĩos ĩ er¬
rorem trahat ne deliramẽtis auilibꝰꝰ
ulla pars rerũ uacet. Itaq et sternuta¬
mẽta ẜ uoru et natorũ. fortuito lap¬
ses uoces eo trahitis. non quo uis illa¬
ru.s quo urã cupiditas uocat .s. quia
centurio ille dixit. Hic optime maẽbi¬
mꝰ. ne mũdi caput tñsferetur cã fuit
aut qr persã periisse flens ĩfantulus ꝓ¬
fecturo ĩ bellũ nsitiauit prĩ uinci mac̾e¬
donũ regem consequẽs iudicatũ est. O
humana mens ebria et mutabũda ꝙ̃ fa¬
cili ĩpulsu erroris in foueã ruis. Gleta

Expanded text:
grippe Hebreo instare carceris exitum grippe Hebreo instare carceris exitum finemque miserie ac prosperitatis initium nuntiavit supra verticem sedens bubo avis, alioquin infamis cuiusque Virgilii carmine carmen ferale describitur. Letum omen int. Omen ab homine dictum nomen humane dementie argumentum est, quo aliquid semper non externarum modo rerum, sed earum quoque que in vobis sunt animos in errorem trahat, ne deliramentis anilibus ulla pars rerum vacet. Itaque et sternutamenta servorum et natorum fortuito lapsas voces eo trahitis non quovis illarum, sed quo vestra cupiditas vocat, scilicet quia centurio ille dixit: “Hic optime manebimus”, ne mundi caput transferetur causa fuit, aut quia Persam periisse flens infantula profecturo in bellum nuntiavit patri, vinci Macedonum regem consequens iudicatum est! O humana mens ebria et mirabunda, quam facili impulsu erroris in foveam ruis! Leta
Abbreviated transcription (Latin):
ti forte qͣriu dicturi sũt. quibꝰ qd̾ ꝯsta
magno quidem oĩmq familiarissimo
teste marco tullio. caldei om̃s aruspices¬
q ꝓ miserũt qd̾ p̃claro fine. om̃s bt̃ĩ
senes in prĩa morerent᷑. Id q ꝙͣ uerũ
fuerit non expectas audire ferro om̃s
diro miserabilius qͣm longissiẽ ab ytali¬
co romanoq orbe. sectis. fedoq ludibo
reconditis. ueneratisq illis totoꝙ diu
formidatis orbe capitibꝰ. reliqui ĩhua¬
ti ferarũq et pisciu mortibꝰ ac uoluꝙꝵ
rostris expositi cesi et lacerati miserã¬
du fortuẽ spectaculũ iacu̾e̾ .i. nũc dĩnos¬
q uates nega qui tam certa pronũ ci¬
ant G Gratũ auguriũ notaui RõO
amẽtiã ĩportunã. miser hõ successu
noticiã suoꝵ que sibi nulla est a uolu¬
cribꝰ sꝑat. qͥd hoc stulcius fie̾i põt. qr si
dinis placet. et deiotharũ regẽ. uisa a¬
quila ĩpendenti p̃ripuit ruine et a¬

Expanded text:
ti forte contrarium dicturi sint quibus, quod constat ti forte contrarium dicturi sint quibus, quod constat magno quidem omniumque familiarissimo teste Marco Tullio, Chaldei omnes aruspicesque promiserant quod preclaro fine omnes beati senes in patria morerentur. Idque quam verum fuerit non expectas audire: ferro omnes, duo miserabilius quam longissime ab Italico Romanoque orbe, sectis fedoque ludibrio reconditis veneratis illis totoque diu formidatis orbe capitibus, reliqua inhumati ferarumque et piscium morsibus ac volucrum rostris expositi, cesi et laceri miserandum fortune spectaculum iacuere. I nunc divinosque vates nega, qui tam certa prenuntiant! Gratum augurium notavi. O amentiam importunam! Miser homo successuum notitiam suorum, que sibi nulla est, a volucribus sperat. Quid hoc stultius fieri potest? quia, si diis placet, et Deiotarum regem visa aquila impendenti preripuit ruine et A
Abbreviated transcription (Latin):
illustribꝰ agitatũ. ut non suꝑuacua tm̃
repeticio s temeraria uideatur ur̃e aut̃
ĩeptissime uaĩtati quid aliudi dici põt
nͥ dignos uos sab homũculis non trestri¬
bus modo s luterꝰ et nulliꝰ nisi qua st¬
tos ludant noticiã artis habẽtibꝰ.sciẽ
ĩsignis obtentu et celo insuꝑ auctõe
fallanũ. S ꝑsuasũ est mͥ prospera
ĩstare quoru expectatõ dulcis leta tnͣ¬
quilla est Nõymo equidez amara t̾stꝭ
turbida. s uos sensu ꝑdico. de obiecto
sensuũ iudicatis ꝑsuasũ sane nullo ne¬
gocio crediderim promptũ est ꝑsuade̾
uolentibꝰ quibusdã ꝑsuasor nccͣis non
est ip̃i sibi sũt uates. et occursus aianti¬
u. uolatusq auiu et garritus ĩ auguri¬
u ducũt. At si quociens te ista fefelleĩt
illi ꝑticeps erroris q̃ris facile dep̃hen¬
des quoruz hiis p̃stigiis credenduz sit
nisi tres illi sũmi hoĩm rerũq modea¬
tores pompeius crassas et cesar iura¬

Expanded text:
illustribus agitatum, ut non supervacua tantum repetitio, sed temeraria videatur. Vestre autem ineptissime vanitati quid aliud dici potest, nisi dignos vos qui ab homunculis non terrestribus modo, sed luteis et nullius nisi qua stultos ludant notitiam artis habentibus, scientie insignis obtentu et celo insuper auctore fallamini? Persuasum est michi prospera instare, quorum expectatio dulcis, leta et tranquilla est. Immo quidem amara, tristis, turbida; sed vos sensu perdito de obiecto sensuum iudicatis. Persuasum sane nullo negotio crediderim; promptum est persuadere volentibus, quibusdam persuasor necessarius non est: ipsi sibi sunt vates et occursus animantium volatusque avium et garritus letum in augurium ducunt. At si quotiens te ista fefellerint illi participes erroris querunt, facile deprehendes quorsum his prestigiis credendum sit, nisi tres illi summi hominum rerumque moderatores Pompeius, Crassus et Cesar iura
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑ certe is totũ hoc illusionũ ac fal¬
laciarũ genꝯ dampnat ridet et despicͭ
et ad sũmã obmissis que locus iste nõ
sis nec sancti modo. s docti om̃s hac
respuũt uanitatem p̃ter illos solos
qui uel huic uinũt uel ab hiis sedu¬
cti. mneoru tendiculas laps. sũt ꝙͦ
dampnis atq erroibꝰ lucrũ sibi atq ar¬
tem faciunt. In qua illud sũmũ ac p̃¬
cipuũ. obscuritate fraudẽ tege̾ et sic
biceps ambignũq rñsũ dare ut p̃dictũ
uideri possit quid ꝙ euenit. ꝙ õmbꝰ fu¬
ars ipã que nulla est non ingemuz
quod sine lrĩs rerũq notitia nudũ est.
s illorũ calliditas et audacia et ĩpudẽtia
ip̃a mirabilis. Uñ quod festiue ad mod
ait catho ille rigidus mirai se ꝙ non
ridet aruspex aruspicẽ cũ uidiss id ad
om̃s eq augures/ aruspices sortilegos
ꝯiectores casdeosq et matheãticos ac
cotã quã dixi manchirẽ trahi pt̃ eñ ĩ¬

Expanded text:
videatur? Certe is totum hoc illusionum ac falvideatur? Certe is totum hoc illusionum ac fallaciarum genus damnat, ridet ac despicit et, ad summam, omissis que locus iste non sis, nec sancti modo, sed et docti omnes hanc respuunt vanitatem, preter illos solos, qui vel hinc vivunt, vel ab his seducti in eorum tendiculas lapsi sunt, quorum damnis atque erroribus lucrum sibi atque artem faciunt, in qua illud summum ac precipuum, obscuritate fraudem tegere et sic biceps ambiguumque responsum dare, ut predictum videri possit quicquid evenerit; quod ars ipsa, que nulla est, non ingenium, quod sine literis rerumque notitia nudum est, sed illorum calliditas et audacia et impudentia ipsa mirabilis, unde quod festive admodum ait Cato ille rigidus, mirari se, quod non rideret aruspex aruspicem cum vidisset. Id ad omnes eque augures, aruspices, sortilegos, coniectores Chaldeosque et mathematicos ac totam, quam dixi “manticen” trahi potest, tam in
Abbreviated transcription (Latin):
ciet credetur, deniqz sine ulla suspi¬
cõne mẽdatii mẽtiri põt õma. qͥs¬
qͥs semel potuit non mẽtiri et p̃tei
bus suis fauens D diuinis letan
nũciãtibꝰ credo. Rõ ffurẽtibꝰ crede̾
sensisse alr̾ ꝯuẽĩencius huic rei noͫ
a grecis inditã ꝙͣ a nrĩs iudico lati¬
ni euĩ a dĩnis seu a dĩnitate diuina¬
tionẽ. Itli autẽ quod est mãticẽ a fu¬
rore dixerũt uos fortassis ornaciꝰ
s uerius illi hanc sacri doctores u¬
no om̃s ore ꝯdempnãt Ambrosius
Augustinꝰ ceteriq qui se forte qñ ĩ¬
ter multos. hic quoq mos pestifer
ĩualuit ut int᷑ hos garrulos ĩ ĩ q̾sicõ¬
ne ueri ob ip̃m professiomis sue noꝰ
suspecti habeãtur uere fidei professoes
auditi non erũt cũ õnbus idem sen¬
cientibꝰ qui sunt ĩnuimeri. et ꝙͣuis di¬
uenationem ĩprobent diuan uni qͥd
tandem cause est. quid ue suspicõnis
Ut non audiendus unꝯ et ĩ multis..

Expanded text:
tiet, credetur. Denique sine ulla suspitiet, credetur. Denique sine ulla suspitione mendacii mentiri potest omnia quisquis semel potuit non mentiri. Unum enibus suis favens. Divinis leta nuntiantibus credo. Furentibus credere sensisse aliter, convenientius huic rei nomen a Grecis inditum quam a vestris iudico. Latini enim a divis seu a divinitate divinationem, illi autem quod est “manticen” a furore dixerunt: vos fortassis ornatius, at illi verius. Hanc sacri doctores uno omnes ore condemnant: Ambrosius, Augustinus ceterique qui, si forte quando inter multos hic quoque mos pestifer invaluit, ut inter hos garrulos in questione veri ob ipsum professionis sue nomen suspecti habeantur, vere fidei professores auditi non erunt, cum omnibus idem sentientibus, qui sunt innumeri. Et quamvis divinationem improbent divini viri, quid tandem cause est quidve suspitionis, ut non audiendus unus et in multis
Abbreviated transcription (Latin):
ent qrͣ consilio celestisi inf̾fuerĩt. r̾¬
centiq nũc in de ueniãt memoria rũ
tamẽ ĩterim quid ĩt̾ris. ꝙͥ in patria.
quid in domo. quid ĩ thalomo suo fiat
nesciãt sic penitꝰ uerũ est qd̾ apd̾
tulliũ legis. quod est ante pedes. nẽo
spectat celi scrutãtur phalãgas.
Magna nũciat mathematicꝰ ĩsigͥs
et uerax. Rõ Quo diuimis ĩligmor
et mẽtiendi libertas maior et fides
pronior mendatio est. Sepe quidem
mirari soleo. nosterq nõ ĩmerito mi¬
rata est cycero ꝙ hoc ĩgne nouũ ĩso¬
lenciuãq accidĩt. Et cũ in cũctis hoĩbꝰ
multa uera mẽorabili uno mẽdanio
obscurẽtur et suspecta fides ĩposteꝵ
loquẽtis fiat. In hiis ꝙͣ gͣuib ꝯ mille
mendaciis una leuis et fortuita ueri¬
tas. uelũ quoddã et mendatio pubͨ ͦ
fidem q̃it. Si bũ uel semel qm̃ nẽo
rũ uerũ forte aliqua effluxerit actũ
est si casura hodie de celo astra dnũ¬

Expanded text:
ent quasi consilio celestium interfuerint reent quasi consilio celestium interfuerint recentique nunc inde veniant memoria, cum tamen interim quid in terris, quid in patria, quid in domo, quid in thalamo suo fiat nesciant! Sic penitus verum est quod apud Tullium legis: Quod est ante pedes nemo spectat, celi scrutantur plagas. Magna nuntiat mathematicus insignis et verax. Quo divinus insignior, et mentiendi libertas maior et fides pronior mendacio est: sepe quidem mirari soleo nosterque non immerito miratus est Cicero, quid hoc in genere novum insuetumque accidit, ut cum in cunctis hominibus multa vera memorabili uno mendacio obscurentur et suspecta fides in posterum loquentis fiat, in his contra gravibus mille mendaciis una levis ac fortuita veritas velum quoddam et mendaci publico fidem querit, si quando vel semel — quoorum veri forte aliquid effluxerit: actum est, si casura hodie de celo astra denun
Abbreviated transcription (Latin):
Ruspices multa michi pollicẽt᷑¬
No Inuenisti aliquod genꝰ hoĩ.
profugas captans huic ꝓmisẜ ĩpulsas
ysiono sꝑ more rotaberis. E Epẽ bo¬
na inͥ tribuit aruspex. Nõ Non maiꝰ
ẽ spem credulo. ꝙͣ metũ pauido ĩferre
cõstantes animi neutrã in partẽ faci
ꝙ̃ ꝓmissis afflu̾e̾ hiis qui careãt pu¬
dore quos mẽtiri aut̃ pudet ad ꝓmͭ¬
tenduz tardi sũt B leta spondẽt ma¬
thematici Riõ Spõsores quere alios
seu pignꝰ ꝓmissi fragrũ genꝰ ẽ nu¬
do uerbo male creditur E Matheã ͭ¬
ĩpleau̾t satis est sꝑem dedisse nõ pot
unꝯ dare õma R Promissis aruspi¬
cu exꝑrectus su. Nõ Consopieris
euẽtibꝰ cũ nichil eueniet promisso¬
ruz E Magna it iubeor sperae.
hec isserit difficile licet. ac pessimũ
paretur. E Mathematici leta p̃mĩ¬
ciant. Rõ Miri homĩes futura sola¬
q̃ nouerĩt. p̃cei̾toru atq presenciũ
ignari. et que in celo fuĩt ita nũci¬

Expanded text:
ruspices michi multa pollicentur. Invenisti ecce aliud genus hominum, profugas captans, hinc promissis impulsus ixionio semper more rotaberis. Spem bonam michi tribuunt aruspices. Non maius est spem credulo quam metum pavido inferre; constantes animi neutram in partem facilmptius quam promissis affluere iis qui careant pudore; quos mentiri autem pudet ad promittendum tardi sunt. Leta spondent mathematici. Sponsores quere alios seu pignus: promissifragum genus est, nudo verbo male creditur. Mimpleat: satis est spem dedisse, non potest unus dare omnia. Promissis aruspicum experrectus sum. Consopieris eventibus: nichil eveniet promissorum. Magna iubeor sperare.uicquid hec iusserit, difficile licet ac pessimum, paretur. Mathematici leta pronuntiant. Miri homines, futura qui noverint preteritorum atque presentium ignari, et que in celo fiunt ita nunti
Abbreviated transcription (Latin):
pectabã audio cognate enĩ st q̃re¬
uei amicꝰ ĩ õmbus uerũ dixit. ꝯñs est
ut quod altei̾ obest prosit altei̾. Ꝙ si spi¬
ritus carne nobilior meliorq est. Cui
maxiẽ sit fauẽdu uides ac fortasẜ in¬
telligis ualitudinez quã adu̾sam dicis eẽ
ꝓsꝑrimã Do Inualida ualitudo est Rio
gistra modestie. d Mala ualitudo cor¬
poris. Rõ Si ualitudo aĩ bona est pone
Multis ad salutẽ aĩe ꝓfuit corꝑis eg̾¬
tudo. Illeᷤ uic  alter ex huili ex aquis
uectus ad sydera celiq clauiger effc̃s
cuiꝰ umibra sola morbos corporis mole¬
sic expediat.  Dnꝰ corpore sic af¬
fectus suz Nõ Ille idem de quo loquor
filiã mox ut tuto sanã fie̾i posse cogno¬
uit et sanauit et sanãdis aliis abilẽ fec.
Et tu facito ut secura tibi sanitas tua sͭ
fortasse sanabe deniq ꝙ tuũ est aĩm cu¬
ra ce ͭ ͥq medĩco curandũ offer. de re¬
liquo unũ hoc ĩtrepide dixerĩ et si nõ
quod iuuat ac ꝓfecto quod expediat

Expanded text:
pectabam audio, cognate etenim sunt quereveri amicus, in omnibus verum dixit, consequens est ut quod alteri obest, prosit alteri. Quod si spiritus carne nobilior meliorque est, cui maxime sit favendum vides, ac fortassis intelligis valitudinem, quam adversam dicis, esse prosperrimam. Invalida valitudo est. gistra modestie. Mala est valitudo corporis. Si valitudo animi bona est, ponemumque est. Multis ad salutem anime profuit corporis egritudo. Ille vir altus ex humili, ex aquis vectus ad sidera, celique claviger effectus, cuius umbra sola morbos corporum molesic expediat? Diu corpore sic affectus sum. Ille idem de quo loquor, filiam mox ut tuto sanam fieri posse cognovit, et sanavit, et sanandis aliis habilem fecit. Et tu facito ut secura tibi sanitas tua sit: fortasse sanabere. Denique, quod tuum est, animum cura, celestique medico curandum offer. De reliquo unum hoc intrepide dixerim: etsi non quod iuvat, at profecto quod expedit
Abbreviated transcription (Latin):
grabit mobilia sũt bona moi̾liũ ro¬
tũdã nĩmi p̃cipue formã dicũt ut
perpetuo rote᷑ motu q̃siisti heredi¬
tatem successori tuo mestus forsitan
gauisuro solicitus ocioso et sperasti
de alio propter quod idẽ alii de tespe¬

Expanded text:
grabit. Volubilia sunt bona mortalium: rograbit. Volubilia sunt bona mortalium: rotundam nummi precipue formam dicunt, ut perpetuo rotetur motu. Quesivisti hereditatem successori tuo, mestus forsitan gavisuro, sollicitus otioso et sperasti de alio propter quod idem alii de te spe
Abbreviated transcription (Latin):
gemies se quidẽ octogenario maior ca¬
tho filiũ geniut nonagenario iã pro¬
etate nr̃is senibꝰ euenit. qui utina
p̾stis illis ut gignẽdi ui. sic uigore
certe ligitimꝰ captatori obstat atq ĩ¬
ꝓbam spem p̃cidit B Iam testamẽto
senis heres sũ. RoS uiuentis forsi¬
tan et uicturi. testamẽta autẽ in uita
fiũt ĩ morte firmãtur. funꝰ et cadau̾
cogitas lupus quidẽ expectatõs lassã¬
dus et media.  herẽditas ad me
rcõ calle uentura est. R̃ Quid qd̾
ut testatur sic he̾ditas casibꝰ subiacz
Ut neq semꝑ quẽ uelis. habeas herc¬
dem. et sepẽ nil aliud ꝙͣ mane nomẽ
sit hereditas quid quod inteñ uasto
tilitas que decoris ĩpendio extimãda
sit E Nulla legũ aut fortime obite
hereditas ad me ueuit Rõ uñ id no¬
sti cũ sit scitũ illud marci Cathonis sa¬
piẽtissimi senis dictu. Sepe in qͥt au¬
diui int̾ os et offam multa ĩt̾uenire

Expanded text:
rogenies, si quidem octogenario maior Carogenies, si quidem octogenario maior Cato filium genuit, nonagenario iam proetate vestris senibus evenit — qui utinam priscis illis ut gignendi vi, sic vigore certe legitimus captatori obstat atque improbam spem precidit. Iam testamento senis heres sum. Sed viventis forsitan et victuri; testamenta autem in vita fiunt, in morte firmantur: funus et cadaver cogitas, lupus quidem expectatione lassandus et inedia. Hereditas ad me recto calle ventura est. Quid quod ut testator, sic hereditas casibus subiacet, ut neque semper quem velis habeas heredem et sepe nil aliud quam inane nomen sit hereditas? Quid quod interim vasto tilitas, que decoris impendio extimanda sit. Nullo legum aut fortune obice hereditas ad me venit. Unde id nosti, cum sit scitum illud Marci Catonis sapientissimi senis dictum: “Sepe” inquit “audivi inter os atque offam multa intervenire
Abbreviated transcription (Latin):
accidit non solũ ut uiuentis ꝓmitt̾e.
hẽditas. s sup̃mo eciã morientis am¬
plexu et osculo anulisq aurers dota¬
rentur quod apud illos ĩdubie suc¬
cessi onis iudiciũ erat. Cum ĩterĩ et
heredes alii. et quorũ mentio penitu
nulla esset in tabulis testamẽti. tm̃.
media de morte ꝑfidia causa est. Te¬
ne igitur uiuoruz fraudibꝯ ĩmune
res cũ dolis moriẽciũ circũuentos
legis sũmos eciã et illustres uiros.
nã ne singulis ĩmorer. Genꝯ hoc
ludibrii. passus est lucius lucillꝰ uir
ãplissim ꝰ quodq est alcius. augusta
cesar. horrenda longeq mirabilis
libido fallendi q nepharias aĩas. nͨ
in morte descituat S sic est mos et
tu promissa ĩ he̾ditate spẽ defigis qm
frustari possit et uita longior testãtꝭ
et breuior fides ꝙͣ ꝙͣ hiis cessãtibus
mutandi cã proposuisti possit ẽẽ iuistis¬
sima ẜuus heres noua seni oriens ꝓ¬

Expanded text:
accidit, non solum ut viventis promitteretur accidit, non solum ut viventis promitteretur hereditas, sed supremo etiam morientis amplexu et osculo anulisque aureis donarentur, quod apud illos indubie successionis indicium erat, cum interim et heredes alii et eorum mentio penitus nulla esset in tabulis testamenti: tantum media de morte perfidia ausa est! Tene igitur vivorum fraudibus immunem reris, cum dolis morientium circumventos legas summos etiam et illustres viros? Nam, ne singulis immorer, genus hoc ludibrii passus est Lucius Lucullus vir amplissimus quodque est altius, Augustus Cesar. Horrenda longeque mirabilis libido fallendi, que nefarias animas nec in morte destituat! Sed sic est mos; et tu promissa in hereditate spem defigis, quam frustrari possit et vita longior testantis et brevior fides, quanquam hic cessantibus mutandi causa propositi possit esse iustissima: suus heres, nova seni oriens p
Abbreviated transcription (Latin):
falle̾ possit uolens. qui quẽ noluit fe¬
fellit cui suꝑ uiue nequeat qui filio sb̾¬
suꝑuxit. B Orbi iam senis eligio sc̃p¬
tus sum heres Rõ An in tabellis for¬
san adamãtinis. Unde non facili delear
an ignoras. ꝙͣ leuibꝰ causis testam̃ta
nuitãt senes multis in ip̃o uite exitu
qd per om̃e uitã uolue displicuit.
Heredem me uult orbus senex Rõ
Potest nolle. nichil est aut̃ indignãci¬
us orbo sene. ac diuite ubi sua diligi
seq sperm senserit actũ est E Here¬
ditas orbis sems ꝓmissa est Rõ Et u¬
tniã mocẽçia atq ca mortalibꝯ fides
esset. Ut et nũꝙͣ nisi honesta ꝓmitte¬
rent et semꝑ promissa ẜuarent. nũc
nec ꝓmittendi modus. nec ꝓmissa
frangẽda pudor ullus. quod ĩ hedi ͭ ͤ
potissimũ lice̾ sibi homines putant.
Itaq uolũtatem testatoris ambulatori
am uotant. non te exemplis pͥunia.
nota res est legisti credo. quibꝰ hoc

Expanded text:
fallere possit volens, qui quem noluit fefallere possit volens, qui quem noluit fefellit? cui supervivere nequeat qui filio supervixit? Orbi iam senis elogio scriptus heres sum. An in tabellis forsan adamantinis, unde non facile delearis? An ignoras quam levibus causis testamenta mutant senes? Multis in ipso vite exitu quod per omnem vitam voluere displicuit. Heredem me vult orbus senex. At qui potest nolle; nichil est autem indignantius orbo sene ac divite: ubi sua diligi seque sperni senserit, actum est. Hereditas orbi senis promissa est. Ea utinam innocentia atque ea mortalibus fides esset, ut et nunquam nisi honesta promitterent et semper promissa servarent! Nunc nec promittendi modus nec promissa frangendi pudor ullus, quod in hereditate potissimum licere sibi homines putant: itaque voluntatem testatoris ambulatoriam leges vocant. Non te exemplis premam; nota res est, legisti credo quibus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ereditatem orbi senis expecto.
ẽmodo te tnͣquillũ predicebas
ip̃e tibi ne ꝯͣrius sis attende nũꝙͣ expͣ¬
tatio tnͣquillitasq cohabitant. uix ullũ
uite tediũ expectatiõe molestius. O¬
Expecto sems heditatem nõ Nescit,¬
forsan quid ille expectet/ est ea quidẽ
int̾ homĩes uulgaris in sania. ut fere
omẽs non coeuis tm̃. s nmoribꝰ quoq
diuiciis se uicturiͦs sꝑent Inuiti sua
de morte cogitant mortales de aliẽa
si ille interim tuã sperat falli alt̾utrũ
est necesse quot autẽ senes ĩuenias
nuenũ expectantes et sane nemo tã
senex. qui non possit ãnĩ uiu̾e. nemo
tam iuuenis qui non possit hõdiei
mori ¶ hereditatẽ orbi sems spero¬
Rẽ Iustius hanc sꝑabat filius iumorẽ
iustior spes elusit O hereditas orbi
senis ad me uenit Rõ Quid scis. an
ad illũ tua gayo claudiꝰ neroni gal¬
ba domiciano nerua quo mõ ꝑtinax
successit successionũ taliũ plena est
hoĩ uita  Orbi senis hereditas ii¬

Expanded text:
ereditatem orbi senis expecto. Modo te tranquillum predicabas; ipse tibi ne contrarius sis attende: nunquam expectatio tranquillitasque cohabitant, vix ullum vite tedium expectatione molestius. Expecto senis hereditatem. Nescis quid ille forsan expectet. Est ea quidem inter homines vulgaris insania, ut fere omnes non coevis tantum, sed iunioribus quoque diutius se victuros sperent. Inviti sua de morte cogitant mortales, de alienasi ille interim tuam sperat? Falli alterutrum est necesse. Quot autem senes invenias mortem iuvenum expectantes? Et sane nemo tam senex, qui non possit annum vivere, nemo tam iuvenis, qui non possit hodie mori. Hereditatem orbi senis spero. Iustius hanc sperabat filius, iuniorem iustior spes elusit. Hereditas orbi senis ad me venit. Quid scis, an ad illum tua? Gaio Claudius, Neroni Galba, Domitiano Nerva, Commodo Pertinax successit et successionum talium plena est hominum vita. Orbi senis hereditas
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs trahit. Sunt enĩ qui aspcũ ł elo¬
quio uicia moꝵ tegũt ꝙ de altibiade
accipimꝰ de multis uidimꝰ. Sũt qui
seu ec̃ arte quadã studioq adn̾sꝯ id qd̾
uulgo ꝯcupiscit᷑ adhibito. Nã ut multi
qui se bonos fit sic aut qui se malos fĩ¬
gerent st rꝑti quo uel hũani fauoris
pestilẽtem aurã uel ĩuisã honor tꝑali¬
ũ sarcinã declinarent quod de Ambro¬
sio lectũ est accedit amor atq odiũ ac¬
cedit ira et ĩuidia spes et metꝰ affectꝰ¬
q aĩ uarii et occulti hiisq ipis int̾dũ
quoꝵ sũt ĩcogniti semꝑ aut̃ iudicii ueri
hostes accedit ꝙ uiuentis laus diuim

Expanded text:
qui aspectu vel eloquio vitia morum tegunt. Quod de Alcibiade accepimus, de multis vidimus. Sunt qui seu etiam arte quadam studioque adversus id quod vulgo concupiscitur adhibito. Nam ut multi qui se bonos, sic aliqui qui se malos fingerent sunt reperti, quo vel humani favoris pestilentem auram, vel invisam honorum temporalium sarcinam declinarent. Quod de Ambrosio lectum est. Accedit amor atque odium, accedit ira et invidia, spes et metus, affectusque animi varii et occulti, hisque ipsis interdum, quorum sunt incogniti, semper autem iudicii veri hostes. Accedit quod viventis laus, divino
Abbreviated transcription (Latin):
or ueni ut̾q ut dixi mala error sit pe¬
ior est ultimꝰ. D Iaudãdo m̃iei̾tũ er¬
raui Rõ Error discit᷑ sepe error unꝰ
multis obstat erroibꝰ dũq errasse se¬
mel pudet ne sił igit᷑ itͥi error obre¬
pat cõcirrit᷑ laudasti ĩcaute. lingua
frena. hoc boni saltẽ issi ĩsit malo U
Indignũ laudasse pudet ac peĩtet¬
Rõ Pudor et penitẽa et dolor scale
resipiscẽcia et salutem. Paucisunt
qui ꝑ rcm iter nͥ ꝑ demia multa cespi¬
tando ꝑuemãt multosq ideo uolupͣ¬
tis ẜuos ĩ inuẽtute uidimꝰ qui u̾tut
auici in semo euaserũt᷑. De amicis¬

Expanded text:
ue enim, ut dixi, malus error sit, peior est ultimus. Laudando inmeritum erravi. Errando discitur. Et sepe error unus multis obstat erroribus, dumque errasse semel pudet, ne similis iterum error obrepat occurritur. Laudasti incaute, linguam frena. Hoc boni saltem illi insit malo. Indignum laudasse pudet aut penitet. Pudor et penitentia, et dolor scale resipiscentiam et salutem: pauci sunt qui ad rectum iter nisi per devia multa cespitando perveniant, multosque ideo voluptatis servos in iuventute vidimus, qui virtutis amici in senio evaserunt. 27
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Malũ quidẽ qd̾ est bona se¬
pe orit᷑ radice boni enĩ et ĩnocui quales
ipĩ sut tales alios opinãt᷑. Hinc ad lau¬
dandũ equo et̃ promoe̾s st̾ et ꝙͣuis ĩdigͭ
laudae malũ fatear uituꝑare tñ in mes¬
tũ multo est pͤius D. laudani ĩdigͫ¬
Rõ Wi id sciens rep̃hensibilis ac si ig¬
norans excusabilis minꝰ est malũ falli.
ꝙͣ falle̾. falli eĩ alienũ falle̾ aũt ꝓpͥũ fal¬
lentis est cͥmen. & Aliena laus ĩ meã
u̾git ĩ famiã Rõ ymo quid̾ tua uel cul¬
pa uel ignorã᷑ ex alieno enĩ ut laus sic
ĩfamia nulla est D laudasse ĩ dignũ
ualde doleo. Ñ Wide gͦ ne ip̃m̃ sepe do¬
leas caue ne temie ad laudãdũ uitu¬
ꝑand q prosilias. Est enĩ utͥusq rei
libido et ut dicã ꝓp̾e morb ac pruritꝰ
quidã lingue mobilis et qͣuietis ĩscie
cuiꝰ frenũ ac custodia int᷑ oꝑa ꝑfcĩoĩs
eximie nũatur dicente sc̃ptura si qͥs
in uerbo non offendit hic ꝑfecti ẽ uir

Expanded text:
 Malum quidem e bona sepe oritur radice: boni enim et innocui quales ipsi sunt, tales alios opinantur; hinc ad laudandum equo etiam proniores sunt, et quamvis indignum laudare malum fatear, vituperare tamen inmeritum malo est peius. Laudavi indignum. Si id sciens, reprehensibilis, at si ignorans excusabilis; minus est malum falli, quam fallere: falli enim alienum, fallere autem proprium fallentis est crimen. Aliena laus in meam vergit infamiam. Immo quidem tua, vel culpa, vel ignorantia: ex alieno enim ut laus, sic infamia nulla est. Laudasse indignum valde doleo. Vide ergo ne id ipsum sepe doleas: cave ne temere ad laudandum vituperandumque prosilias; est enim utriusque rei libido, et ut dicam proprie, morbus ac pruritus quidam lingue mobilis et quietis inscie; cuius frenum ac custodia, inter opera perfectionis eximie numerantur, dicente scriptura: “si quis in verbo non offendit, hic perfectus est vir.”
Abbreviated transcription (Latin):
seneca. addo ego oẽm habuisse qd̾ q̃¬
retur habiturãq oẽm rũctis seculs
quod queratur. P Spero leriora
temꝑa Rõ Una est ad hoc uia. qua
leciora sez tꝑa habeas. non expectes.
tute fieri nequit ubi hoc feceris le¬
ta erũt õma triste nchil P Melio¬
ra temꝑa expecto. R ut uemant
quod est dubiu certe illis uemẽtibꝰ
tu recedis. ꝙͣto est tuaus tite uti pñ¬
tibꝰ. ꝙ anxie expectare uel que for¬
te non ueniãt uel mĩme uisier ꝯ sit
De sperato principis aduẽtu.c.

Expanded text:
Seneca; addo ego omnem habuisse quod quSeneca; addo ego omnem habuisse quod quereretur habituramque omnem cunctis seculis quod queratur. Spero letiora tempora. Una est ad hoc via, qua letiora scilicet habeas, non expectes. tute fieri nequit; ubi hoc feceris, leta erunt omnia, triste nichil. Meliora tempora expecto. Ut veniant, quod est dubium, certe illis venientibus tu recedis. Quanto est tutius rite uti presentibus quam anxie expectare que vel forte non veniant, vel minime sis visurus! 116 DE SPERATO PRINCIPIS ADVENTU
Abbreviated transcription (Latin):
letiora tempora. Nõ leticia seu tristi¬
cia temporu ut dixi. non ĩ tẽpoibꝰ
s in uobis est. eo aut̃ quo ĩtelligis
mõ non letiora tibi sꝑanda essẽ sed
tristiora ꝑpendes. si ad etatez tuam
ip̃e respĩcis que in dies tristior ut
a poetis descͥbitur et a plerisq ĩsem¬
bus ĩuẽitur. Et sane si ocilos ĩ ter¬
ga reflexeris et nuare atq ex tiã¬
re annos tuos ceꝑis simul ĩcipies
desperare qd̾ speras. Non est cur mu¬
tari cursũ rerũ speres non meliora
ĩstant tꝑa ugreor pocius ue peiora¬
Cur causaz qͣueso nͥ qr peiores erũt
hoiẽs. qd̾ et magni diuinarũt uiri.
et a ꝑtis iudiciis res declarat. nͥ uos
morles bone semꝑ spei. magnũ ali¬
quid de ur̃a nobili ac modestia iu¬
uentute cõcipitis a qua ego quidẽ
opĩone longe absur nichil oĩz boĩ pe-¬
nitꝰ mẽs p̃sagit. sic in uiciũ et ruma
prona sũt õmia P Mala sũt tẽ¬
etatem de moribꝰ suis. questã ĩquit

Expanded text:
letiora tempora. Letitia seu tristiletiora tempora. Letitia seu tristitia temporum, ut dixi, non in temporibus, sed in vobis est; eo autem quo intelligis modo, non letiora tibi speranda esse, sed tristiora perpendes, si ad etatem ipse tuam respicis, que in dies tristior, ut a poeta describitur et plerisque in senibus invenitur; et sane si oculos in terga reflexeris et numerare atque extimare annos tuos ceperis, simul incipies desperare quod speras. Non est cur mutari cursum rerum speres: non meliora instant tempora; vereor potius ne peiora. Cur, queso, nisi quia peiores erunt homines? quod et magni divinarunt viri et apertis inditiis res declarat, nisi vos mortales bone semper spei magnum aliquid de vestra nobili ac modesta iuventute concipitis, a qua ego quidem opinione longe absum; nichil enim boni penitus mens presagit: sic in vitium ac ruinam prona sunt omnia. Mala sunt temetatem de moribus suis questam inquit
Abbreviated transcription (Latin):
inq hoc ut ĩ aliis culpas ur̃as rebꝰ
asscribitis. fac ut homñes boni sunt
et temꝑa bona erũt.  Temꝑa hec
stare neq̃nt̃ letiora succedent.
Uullũ tempꝰ stat. oĩa p̃tereũt cũ
tnͣsierint non redeũt uirtute et in¬
dustria bonaꝵq arciũ stũdiis fre¬
nari possint non qm̃ fugiãt s ne pe¬
reãt. Nichil est aut̃ dulcius bñ ĩpõ¬
si temꝑis memoria s uos nulla re
uti scientes ut oportet nͥ om̃e uitã
uel ĩ sõpmũ aut desidiã uł ĩsollicitu¬
dinez atq usus pessinios effuditis
tempꝰ ĩnoxiũ accusatis. nũꝙͥ mẽ¬
nor: Infanciã ac puericiã in banos
ludos adolesçentiã atq inuẽtaz in
libidinẽ atq auariciã senectã ac seni¬
um in querelas ac lamẽta assimes
que nã hec tꝑin culya est fluũt illa fa¬
tror. hec nã est uos illa dũ dantur
occupare negligitis non est na ista
s culpa. uos nã culpatis. culpaz ex¬
cusatis res non noua. B Spero

Expanded text:
inque hoc ut in aliis culpas vestras rebus ascribitis. Fac ut homines boni sint: et tempora bona erunt. Tempora hec stare nequeunt, letiora succedent. Nullum tempus stat, cuncta pretereunt cumque transierint, non redeunt; virtute et industria bonarumque artium studiis frenari possunt, non quin fugiant sed ne pereant. Nichil est autem dulcius bene impensi temporis memoria. Sed vos nulla re uti scientes ut oportet, ubi omnem vitam vel in somnum ac desidiam, vel in sollicitudinem atque usus pessimos effudistis, tempus innoxium accusatis. Nunquid mentior? Infantiam ac pueritiam in vanos ludos, adolescentiam ac iuventam in libidinem atque avaritiam, senectam et senium in querelas ac lamenta consumitis: quenam hec temporum culpa est? Fluunt illa, fateor, hec natura est; vos illa dum datur occupare negligitis: non est natura ista sed culpa. Vos naturam culpatis, culpam excusatis: res non nova. Spero
Abbreviated transcription (Latin):
familiaribꝰ int̾ruptis ꝙ smũculis qͥn et
multa sepe loquẽte silencio acquiescit
Disce tuz illo teste contentꝰ eẽ qui nõ
quałr s quid dicas seu quid potius
dice̾ uelis attendit: disce tu theatru
honestissimu medio pectoris extruẽ
disce non hoĩm s u̾itatis applausũ op¬
tare et ały si ne strepitu gaude̾ ꝯtẽ puat¬
q modestia quẽ ꝑfecta nõ nũꝙͣ extin¬
guit eloquẽcia disce deniq disce de¬
nq non ad pompã uiuere non ad põ¬
lũ uita hom̃i põt. O blesi oris sum.¬
Rõ fles ne tibi aliquid coẽ cũ moyse
tali uiro et tam bl dei amico at qui an¬
tiqua repetis seu moderna cricũspitis
ut multi occurrent blesi uiri optimi
multiq dif̃tissimi scelerati sit ꝑrari qͥ¬
bus utrũq ꝯtigerit singularis eloꝙ̃¬
cia et excellens uirtus
de amissa
Uid ꝙ linguã ac loquelã ꝑdidi.

Expanded text:
familiaribus interruptisque sermunculis, quin et familiaribus interruptisque sermunculis, quin et multa sepe loquenti silentio acquiescit. Disce tu illo teste contentus esse, qui non qualiter sed quid dicas, seu potius quid dicere velis attendit. Disce tibi theatrum honestissimum medio pectoris extruere. Disce non hominum, sed veritatis applausum optare, et aliquando sine strepitu gaudere, contentaque modestia, quam perfecta nonnunquam extinguit eloquentia. Disce denique non ad pompam vivere, non ad pomlum vita hominum habet. Blexi oris sum. Fles ne aliquid tibi commune cum Moyse tali viro et tam Dei amico? atqui seu antiqua repetis, seu moderna circumspicis, ut multi occurrent blesi viri optimi, multique disertissimi scelerati, sic perrari quibus utrunque contigerit, singularis eloquentia et excellens virtus. 103 DE AMISSA uod linguam ac loquelam perdidi?
Abbreviated transcription (Latin):
uox et uolubilis lingua non suppetit qͥes¬
ce. Noli ꝙ infelicit᷑ succedit retempta¬
re quid ergo bono tuo non tm̃ eqͣni mit
sed lete utere alienũ lnique aliis.ner
linguã stilũq suꝑuatuo atteras siue in¬
ꝙͣ loqui alios tu ĩte llige cũ secretior ac
maior ex ĩgemo uoluptas ꝙͣ eloquio ꝑ¬
cipitur magq cõtinua et plus quietis
et ĩuidie mina hñs. D. Corã multis
pudor ĩpedit. Rõttiagnis hoc uiris
accidisse notum est frontis ĩbecillitate
non ex uicio lingue s uł ingenii. Qd
si cũ multis refugis ał cũ p̾aucis et
cũ uno loqu̾e̾. ut clariores fatear ꝯcio¬
nes dulciora colloquia non negabis si
non idip̃m põt ad te redi tecũ loquere
ꝙ iã supͣ mẽim tuũq domestitu collo¬
cutorem extita semꝑ ille quidez p̃sto est
non insidiatur non ĩuidet non irridet
non fastidit nõ exacta atq laboriosam
querit eloquẽtia ꝯfabulatioĩbꝰ gaud

Expanded text:
vox et volubilis lingua non suppetit, quiesvox et volubilis lingua non suppetit, quiesce: noli quod infeliciter succedit retentare. Quid ergo? Bono tuo non tantum equanimiter, sed late utere; alienum linque aliis, neu linguam stilumque supervacuo atteras. Sine, inquam, loqui alios, tu intellige; cum secretior, tum maior ex ingenio voluptas, quam ex eloquio percipitur, magisque continua, et plus quietis et invidie minus habens. Coram multis loqui pudor impedit. Magnis hoc viris accidisse notum est, frontis imbecillitate, non vitio lingue vel ingenii. Quod si cum multis refugis, at cum paucis et cum uno loquere, ut clariores, fatear, conciones, dulciora colloquia non negabis. Si ne id ipsum potes, ad te redi, tecum loquere, quod iam supra monui, tuumque domesticum collocutorem excita: semper ille quidem presto est, non insidiatur, non irridet, non invidet, non fastidit, non exactam atque laboriosam querit eloquentiam, confabulationibus gaudet,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i non te ĩsignis poetaru non te ma¬
ior oratoru raritas trahat ỹmoue ut
subito dc̃m mutẽ si te raritas allicit hoc
age hac ad illa itur uia. Indignũ quidẽ
ut nil melius sic nil iam rarus uirtute
Eloquẽtia ip̃a quã paucoru dixi multꝰ
negligunt qd ꝑauci pũt omes appetũt
ones eripũt. D Uerboruz mops suz¬
Nõ Riebus intende aĩm In uerbis einz
flatus et labor et eloqͥum. In rebꝯ em̃
quies uirtus ac felicitas. D loqui nes¬
cio. Nõ Multi qui minꝰ sciũt magis
age̾ gestut equitandi iusciu equo im¬
pone uix illũ inde di uulseris te loꝙ̃di
ignaru saltem pudor ad tacendũ cogat
Et si loqui nescis ꝙ alii audiant disces
loquẽtes alios audieͤ. non est minꝰ ar¬
tificiu tace̾ ꝙͣ loqui cu sit tuciꝰ atq fa¬
cilius D Non possu expͥmẽ quod ĩ cor¬
de est RẽSi ĩtelicũ polles magͥnisq
et altis qui in aĩo sunt sensibꝰ iocũda

Expanded text:
omnium. Non te insignis Poetarum, non te maomnium. Non te insignis Poetarum, non te maior oratorum raritas trahat, immo vero vide ut subito dictum mutem: si te raritas allicit, hoc age, hac ad illam itur via. Indignum quidem, ut nichil melius, sic nil iam rarius virtute; eloquentia ipsa quam paucorum dixi, multo negligunt; quod pauci possunt, omnes appetunt, omnes experiuntur. Verborum inops sum. Rebus intende animum: in verbis enim flatus et labor et eloquium, in rebus quies, virtus ac felicitas. Loqui nescio. Multi que minus sciunt magis agere gestiunt. Equitandi inscium equo impone: vix illum inde divulseris, te loquendi ignarum, saltem pudor ad tacendum cogat; et, si loqui nescis quod alii audiant, disce loquentes alios audire: non est minus artificium tacere, quam loqui, cum sit tutius atque facilius. Non possum exprimere quod in corde est. Si intellectu polles, magnisque et altis qui in animo sunt sensibus iucunda
Abbreviated transcription (Latin):
dii ĩstrumẽto cares ne̾ bñfictum
agnosce que ut magnu tibi in ancipi¬
tes reos sic in te non ꝑuũ fortune ius
eripuit multi propt̾ eloquẽciã ꝑiere Sn
hinc dubitas ut̾usq eloquii pñceps in¬
t̾roga Nam mĩorꝭ ob hanc cam̃ passim
ꝑeũciuz plena sũt õma in qͥbus idez ip̃e
ꝑiculo qui exceuencie propͥor ac nocior
fama. Sunt quibꝰ obscurũ nomẽ ꝓpugͣ¬
culũ est salutis finge aut̃ abẽẽ ꝑiculũ di¬
ẜtis nũꝙͣ abẽ labor. Nichil est in rebus
tam mane pro quo tanti labores. tanteq
uigilie ultro suscipiant᷑ flatusq uolatilis.
sic exͥceas añ solida quasi uirtꝰ in ubis
fit. D Eloꝙcie nichil est Rõ Est for¬
tasse multũ securitatis. ꝙ non eẽt si elo¬
quẽcie multũ eẽt multoru ꝙͦ in quibus
et tua forsitan ut uita sic et tucior et¬
fama erit D Nichil est eloꝙ̃cie Rõlu¬
ra ut sapiencie sit aliquid ut ĩnocẽtie
ut uirtutis. Illa enĩ paucoru hec sunt

Expanded text:
dii instrumento cares: nature beneficium agnosce, que ut magnum tibi in ancipites reos, sic in te non parvum fortune ius eripuit. Multi propter eloquentiam periere; si hinc dubitas, utriusque eloquii principes interroga: nam minorum ob hanc causam passim pereuntium, plena sunt omnia; in quibus idem ipse periculo, qui excellentie est propior ac notior fama. Sunt quibus obscurum nomen propugnaculum est salutis. Finge autem abesse periculum: disertis nunquam abest labor. Nil est in rebus tam inane, pro quo tanti labores tanteque vigilie ultro suscipiantur; flatus volatilis sic exercet animum, solida quasi virtus in verbis sit. Eloquentie nichil est michi. Est, fortasse multum securitatis, quod non esset, si eloquentie multum esset, multorum quoque in quibus et tuta forsitan ut vita, sic et tutior fama erit. Nichil est eloquentie. Cura ut sapientie sit aliquid, ut innocentie, ut virtutis: illa enim paucorum, hec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
elemẽta. Tu homũtio dñi tu sortẽ fers
moleste nec ĩepte pudet ĩsolencie Cer¬
te qͥs qͥs illũ cogitans se ꝟ̾tute uallaue¬
rit ĩ ipã pauꝑtate ditissimꝰ nulliꝰq e¬
gens rei opes regias non reqͥret T
Uuulla nͥ opũ copia ẽ Ro Ut aĩo ĩopi ac
deiecto mille sufficiũt opes sic diuiti
atq erectꝰ nulla nõ sufficit pauꝑtas.
nẽpe ille alienꝯ mbi᷑ hic ꝓpͥo fidit edi¬
ficare ĩ alieno iactura est questꝰ ĩ ꝓpͥo¬
D Pauprimꝰ sum. Rõ Si ncͣitibus
obsequeris pauꝑ ẽẽ nũꝙͣ potes s cupi¬
ditatibꝰ nũꝙͣ diues. D Hactenꝰ pauꝑ
ỹmo mendicꝰ su. Rõ ffortuã hoĩm nõ¬

Expanded text:
elementa: tu, homuncio, domini tui sortem fers moleste, nec inepte pudet insolentie. Certe quisquis, illum cogitans, se virtute vallaverit, in ipsa paupertate ditissimus nulliusque egens rei, opes regias non requiret. Nulla michi opum copia est. Ut animo inopi ac deiecto nulle sufficiunt opes, sic diviti atque erecto nulla non sufficit paupertas. Nempe ille alieno nititur, hic proprio fidit. Edificare in alieno iactura est, questus in proprio. Pauperrimus sum. Si necessitatibus obsequeris, pauper nunquam esse potes, si cupiditatibus, nunquam dives. Hactenus pauper, imo mendicus sum. Fortuna ho
Abbreviated transcription (Latin):
liũ comiciã nõ pot aut sperae̾ opes
a ꝯtempne. D. Solito pauꝑior sũ¬
Rõ bñ habes et solito oris huilior
expeditior liberior uacui amãt ĩcede̾
qui arduũ iter agũt. Carebis solite
opibꝰ siłq solitis muribꝰ ac furibus
et ꝓt̾ius ẜuis hiisq quibꝰ solẽt ha¬
bũdare diuicie fictis aĩcitie sequaci¬
bus atq tenacibꝰ ꝑasitis totoq illo
grege domestico arridẽgũ tibi atq
amisẜ te diis ꝯferas lucrũ uoces. Cte
et sec̾itatem sileã hũilitatẽ sobrietatĩ
requiẽ modestiã pauꝑtatis comites
Si nil bom aliud illa secũ afferret ꝙͣ
ꝙ et fallaciũ gregibꝰ adulãtiui et ẜ¬
noru tyrãmde suꝑborũ libea̾t habũ¬
de erat cause ut non ferenda mõ eẽt
s optanda ỹmo eciã artẽssenda pau¬
ꝑies. E iam satis sit maior enĩ ꝙͣ
pro re q̃rela est ꝙͣni te mirarer nͥ
olim ferme ĩ oĩbus notassẽ nullũ gra¬

Expanded text:
lium comitiva non potes aut sperare opes, lium comitiva non potes aut sperare opes, aut contemnere? Solito pauperior sum. Bene habet: et solito eris humilior, expeditior, liberior. Vacui amant incedere, qui arduum iter agunt. Carebis solitis opibus, simulque solitis muribus ac furibus et protervis servis, hisque quibus solent abundare divitie, fictis amicitiis, sequacibus atque tenacibus parasitis, totoque illo grege domestico arridentium tibi tequamissis tediis conferas, lucrum voces. Certe, ut securitatem sileam, humilitatem, sobrietatem, requiem, modestiam paupertatis comites, si nichil boni aliud illa secum afferret, quam quod et fallacium gregibus adulantium, et servorum tyrannide superborum liberat, abunde erat cause, ut non ferenda modo esset, sed optanda, immo etiam arcessenda pauperies. Sed iam satis sit. Maior enim quam pro re querela est, quam in te mirarer, nisi olim ferme in omnibus notassem nullum gra
Abbreviated transcription (Latin):
nas crebre est tñsitꝰ legisti r̾or apud
quĩtũ curtium hystoi̾tu ut abdalonim ꝰ
qd alexand̾ iussu seu ꝑmissu ex ortu¬
lano ĩopi sydonis rex et cõtemptu r̾gni
maior est hĩtus ꝙͣ regno. Certe ꝙ non
legisse non putes Et romulꝰ e pastoã¬
li tugurio tante urbis conditor roma¬
nũ pͥm ꝯ dyadema suscepit. Et regũ
sextus ex huilima utq aliqui credide¬
rũt e ẜuili fortua ad ip̃m r̾gni culmẽ
ascendit nec alexandri p̾amide nec
tiri illius int̾ ꝑsarũ reges famosissim
opulẽtiora pͥmordia aut alia fe᷑ stͥ rudi¬
mẽta ꝙͣ romuli. Gaius marius qͥ fuiss
gradus ullos attinget mi̾cenariꝰ arator
pͥnios ĩ arius uite ãnos egeãt dem̃
post tot uictorias ac tͥũphos int̾ illos
suos septem ꝯsulatꝰ pot la tebias pa¬
lustres et carcerẽ exiguũ quoq mẽ¬
dicaouit panẽ. Iuliꝯ cesar futurꝰ.
mũdi dñs et testamĩto mũdi. r̾licturꝰ¬
dnõs adolescẽs pauꝑ fuit. Tu hac ta¬

Expanded text:
or apud Quintum Curtium historicum, ut Abdolominus quidam Alexandri iussu seu permissu, ex hortulano inopi Sidonis rex, et contemptu regni maior est habitus quam regno. Certe, quod non legisse non potes, et Romulus e pastorali tugurio, tante urbis conditor Romanum primus diadema suscepit, et Regum sextus ex humillima, utque aliqui credidere e servili fortuna ad ipsum regni culmen ascendit; nec Alexandri Priamide, nec Cyri illius, inter Persarum reges famosissimi, opulentiora primordia, aut alia fere sunt rudimenta, quam Romuli. Gaius Marius qui fuisset, gradus ullos attingeret, mercenarius arator, primos in arvis vite annos egerat, et deinde post tot victorias ac triumphos, interque illos suos septem Consulatus, preter latebras palustres ac carcerem exiguum quoque mendicavit panem. Iulius Cesar, futurus mundi dominus, et testamento dominos mundi relicturus, adolescens pauper fuit. Tu hac ta
Abbreviated transcription (Latin):
deo excitanda mẽo. est theophrasti
quodͤ mẽorabã dictu ad hũc se h mo¬
du doctũ ex õnbꝰ solũ neq ĩ aliens
ꝑegrinũ neq amisẜ faĩliaribꝰ et nccͣa¬
riis ĩ opẽ amicoꝵ s ĩ õm ciuitate esse
cuẽ dissiłesq fortuẽ sũ timore posse
despice casus at qui nõ doct̾narũ sed
felicitatis p̃sidiis putaret se esse ualla¬
tũ labidis itmeribꝰ uadẽte nõ stabł
s ĩfirma ꝯflictari uita Do patmõĩ
pr̃nũ habui ꝑdidi quid cõsili capiam¬
Rõ Pat̾nũ pat̾mõi duplex alterũ
ex rebus pereũtibꝰ quod fortũa mode¬
rat᷑ ex u̾tutibꝰ ac doctͥns alterũ qd̾
exͣ fortũe r̾gnũ procul ĩ tuto poĩtu
ledi neꝙ hoc est illud quod ĩ p̾mis a¬
mãtissum pr̃es filiis tradũt qd̾ non¬
nͥ repudietur illos ĩ finẽ et pꝰ finẽ
et eloquerie et legũ parẽs athenarũ
ciuitas Cũ grecarũ oñn leges urbiũ ĩ¬

Expanded text:
deo, excitanda memoria est, Theophrasti deo, excitanda memoria est, Theophrasti quod memorabam dictum, ad hunc se habet modum: “Doctum ex omnibus solum, neque in alienis peregrinum, neque amissis familiaribus et necessariis, inopem amicorum, sed in omni civitate esse civem, difficilesque fortune sine timore posse despicere casus: at qui non doctrinarum, sed felicitatis presidiis putaret se esse vallatum, labidis itineribus vadentem, non stabili sed infirma conflictari vita”. Patrimonium paternum habui, perdidi; quid consilii capiam? Patrimonium paternum duplex: alterum ex rebus pereuntibus, quod fortuna moderatur; ex virtutibus et doctrinis alterum, quod extra fortune regnum procul in tuto positum, ledi nequit. Hoc est illud quod, in primis, amantissimi patres filiis tradunt; quod nisi repudietur, eos in finem et post finem et eloquentie et legum parens Athenarum civitas, cum Grecarum omnium leges urbium in
Abbreviated transcription (Latin):
res furibꝰ uolupͣtes ꝑuigil ex cubitrix
adu̾sꝯ uulgi morsꝰ et ĩsulsa iudicia at
auai̾cie seu ꝓdigalitatis ĩfamiã q̃ raro
alibi ꝙͣ locupletũ sedet ĩ limine ab hiis
malis nullo mebiꝰ ĩgemo custodĩ po¬
tuit domꝰ tua quã illã custodiet pau¬
ꝑtas ut diues et si largus sit si quid
tñ sibi r̾ẜuat auarꝰ uulgo dici solet
det opiba uicina pauperiẽ miẜeatur
Illas cupit ac uituꝑat hanc horret et
laudat. D Domũ meã occupat pau¬
ꝑtas. ¶o Iam nullꝰ ibi suꝑbie locus
erit nec ĩuidie nec dãpnis ĩsignibus
nec dap̃noꝵ metui n ec suspicoibus
nulle nec ĩsidiis nec nausee nͨ podag ͤ
diuitũ hospitibꝰ Quibꝰ exchuẜ habi¬
tura latens tecũ quies ac tnͣquillitas
et uirtus Cui eo plus loci erit. quo molliꝰ
autẽ opes sũt quibꝰ non sit aũponẽda se¬
curitas Cu ad felicitate em õmia q̃cũz
agũt cupuit ut hoĩes disponãt᷑ esse illa

Expanded text:
res furibus voluptates, pervigil excubitrix, res furibus voluptates, pervigil excubitrix, adversus vulgi morsus et insulsa iudicia, atque avaritie seu prodigalitatis infamiam, que raro alibi quam locupletum sedet in limine. Ab his malis nullo melius ingenio custodiri potuit domus tua, quam illam custodiret paupertas. Ut dives, etsi largus sit, si quid tamen sibi reservat, avarus vulgo dici solet, det opibus vicinia, pauperiem miseratur: illas cupit ac vituperat, hanc horret et laudat. Domum meam occupat paupertas. Iam nullus ibi superbie locus erit, nec invidie, nec damnis insignibus, nec damnorum metui, nec suspitionibus mille, nec insidiis, nec nausee, nec podagre, divitum hospitibus: quibus exclusis habitatura latius tecum quies et tranquillitas et virtus, cui eo plus loci erit, quo fortuneautem opes sunt, quibus non sit anteponenda securitas. Cum ad felicitatem enim omnia quecunque agunt cupiu