comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
occidentaliũ autumat: ut quomͦ corpꝰ
ex corꝑe. sic anima nascat᷑ ex anima: ꝙ
simili cũ brutis animantib conditione
subsistat. Suꝑ quo qͥd mͥ uideret᷑. in opꝰ¬
culis cont᷑ rufinũ olim scͥpsisse me no¬
ui: aduersus eũ libellũ. quẽ sc̃e memo¬
riȩ anastasio ep̃o Romane ȩccł̃iȩ dedit:
in quo lubrica ae subdola immo stulta
confessione. du auditoꝵ simplicitati
illudere nititur: suȩ fidĩ immo ꝑfidie
illusit. Quos libros reor scm̃ parentẽ
ur̃m habere occeanũ: olim enĩ editi
st̾. in multis rufini libris aduersus noᷤ
calũpnias respuentes. Certe habes
ibi uirũ scm̃ &e eruditũ augustinum
ep̃m: qui uiua ut aiunt uoce docere
de poterit: & suã. immno ꝑ se nr̃am ex¬
plicare sententiã. Iez echielis uolumen
olim aggredi uolui: & sponsionẽ cre¬
berrimã studiosis lectorib reddere:
s in ipso dictandi exordio. ita animꝰ
ms̃ occidentaliũ ꝓuintiarũ. & maxi¬

Expanded text:
occidentalium autumat, ut, quomodo corpus occidentalium autumat, ut, quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex anima et simili cum brutis animantibus condicione subsistat. super quo quid mihi uideretur, in opusculis contra Rufinum olim scripsisse me noui aduersus eum libellum, quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in quo lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inludere nititur, suae fidei, immo perfidiae, inlusit; quos libros reor sanctum parentem uestrum habere Oceanum. olim enim editi sunt multis Rufini libri aduersus nos calumnias respuentes. certe habes ibi uirum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui uiua, ut aiunt, uoce doceie te poterit et suam, immo per se nostram, explicare sententiam. Ezechielis uolumen olim adgredi uolui et sponsionem creberriman studiosis lectoribus reddere, sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium prouinciarum et maxi
Abbreviated transcription (Latin):
ominis uere scĩs. atq om̃i offici¬
oꝵ caritate uenerandis filiis.
marcellino & anapsyciȩ: hiero¬
nimꝰ in xp̃o sal. Tandem ex africa ur̃e
litteras unanimitatis accepiͭ ce ñ me
penitet. impudentiȩ. qua tacentibꝰ uo¬
bis epłas meas frequent̃ ingessi. ut
rescriptũ mererer: ce uos ẽẽ sospites ñ
aliis nuntiantib. s ur̃o potissimũ ser¬
mone cognoscerẽ. Suꝑ animȩ statu me¬
mini ur̃ȩ questiunculȩ. immo maxime
eccłiasticȩ questionis: utrũ lapsa de cȩlo
sit. ut pytagoras phylosophus om̃sq
platonici. ce origenes putant: anapor¬
riã di substantie ut stoiei. manicheus
ce hispaniȩ priscilliani hereses suspicait᷑:
an in thesauro habeant᷑ dĩ olim condi¬
dȩ. ut qͥdam excłiastici stulta ꝑsuasione
confidunt: an cotidie a dõ fiant &mit¬
tantur in corpora. scdm illud qd in euã¬
głio scͥptum ẽ. pat̾ m̃s usq mͦ oꝑat᷑ et
ego operor: an certe ex traduce ut ter¬
tullianꝰ apollinaris. & maxima pars

Expanded text:
ominis uere sanctis atque omni officiorum caritate uenerandis filiis Marcellino et Anapsychiae Hieronymus in Christo salutem. Tandem ex Africa uestrae litteras unanimitatis accepi et non paenitet inpudentiae, qua tacentibus uobis epistulas meas frequenter ingessi, ut rescriptum mererer et uos esse sospites non aliis nuntiantibus sed uestro potissimum sermone cognoscerem. super animae statu memini uestrae quaestiunculae, immo maximae ecclesiasticae quaestionis, utrum lapsa de caelo sit, ut Pythagoras philosophus omnesque Platonici et Origenes putant, an dsiOQVOia dei substantiae, ut Stoici, Manicheus et Hispana Priscilliani heresis suspicantur, an in thesauro habeantur dei olim conditae, ut quidam ecclesiastici stulta persuasione confidunt, an cotidie a deo fiant et mittantur in corpora secundum illud, quod in euangelio scriptum est: pater meus usque modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris et maxima pars
Abbreviated transcription (Latin):
enerabili ac desiderabili. &
toto sinu caritatis ample¬
ctendo ep̃o augustino: seuerus. Deo
grãs fr̃ augustine: cuiꝰ donũ est. qͥc¬
qͥd in nobis bonoꝵ gaudioꝵ ẽ. fãteor
bene mͥ tecũ est: multũ te lego. Mirũ
dicam s uerũ plane: quã mͥ absens
solet ẽẽ p̾sentia. tã p̃sens facta ẽ ab¬
sentia tui. Nullȩ se nobis int̾ponun
turbulentȩ actiones tẽporaliũ rerũ.
Ago qntum possũ: & si ñ tantũ possũ
quantũ uolo. Qd ego dic̃a qͣntũ uo

Expanded text:
ENERABILI AC DESIDERABILI ET TOTO SINU CARITATIS AM- 20 PLECTENDO EPISCOPO AUGUSTINO SEVERUS. Deo gratias, frater Augustine, cuius donum est, quicquid in nobis bonorum gaudiorum est. fateor, bene mihi tecum est, multum te lego; mirum dicam sed uerum plane: quam mihi absens solet esse praesentia, tam praesens facta est absentia tui. nullae se nobis interponunt turbulentae actiones temporalium rerum. ago, quantum possum, etsi non tantum possum, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
seribe mͥ qnͣdo aut uͥ occurrere debeam:
ꝓpt̃ ilła causã qua me iussisti occurre¬
re. ¶d si est integra. & ñ forte aliud me¬
lius placuit: tẽ occurrã. Sinminꝰ: ro¬
go te nolo me acursu meo reuoces. Il¬
la enĩ sola uisa ẽ: quã p̃ponerem mͥ. fr̃s
omĩs qͥ nobis in dño conseruist̃: &e desi¬
dero multũ ce saluto

Expanded text:
scribe mihi, quando aut ubi occurrere debeam scribe mihi, quando aut ubi occurrere debeam propter illam causam, qua me inssisti occurrere. quod si est integra et non forte aliud melius placuit, tunc occurram; sin minus, rogo te, nolo me a cursu meo reuoces; illa enim sola uisa est, quam praeponerem mihi. fratres omnes, qui nobis in domino conserui sunt, et desidero multum et saluto
Abbreviated transcription (Latin):
sticia facilitate actionũ. de liberali ocio
qd̾ tecũ mͥ agere licuit in hoc rure posi¬
do. nã ita licere potuit. letiorẽ offert. n¬
tequã sane uenerabilis ep̃e nos uisita¬
re dignaret᷑. quasi meta illoꝵ gaudioꝵ
scripta ẽ: et qͦd uere mirer. eodẽ die ue¬
nit quo scͥpta ẽ. Qdͥ hoc ẽ queso anima
meaͬ nͥ forte qd̃ nos delectat tã & si ho¬
nestũ est. ñ tam̃ satis utile. qͥa in parte
est. Interĩ licet uniu̾so hanc ipsã partẽ.
id ẽ nos ipsos qnͣtum ꝓ peccatis nrĩs
nobis cędit materia ad ẽ nosipsi cȩdimꝰ
nobis: elimatiores &e cõpaginatiores si
tam̃ admittis hoc uerbũ. aptare mo: ⁊¬
liamur. Habes ȩpłãm. ñ ꝓ tua magnitu¬
dine s ꝓmea paruitate longiorẽ: qua
& ꝓuocauerim. ut iam ñ ꝓ mea paruita
de.s ꝓ tua magnitudine mͥ epła mittat᷑.
Quȩ tam̃ quantacũq erit m̃ longa ñ erit:¬
cui totũ tempꝰ breue ẽ ad legendũ. Re¬

Expanded text:
stitia facilitate actionum de liberali otio, stitia facilitate actionum de liberali otio, quod tecum mihi agere licuit in hoc rure posito — nam ita licere potuit —, laetiorem offert, antequam sane uenerabilis episcopus nos uisitare dignaretur, quasi meta illorum gaudiorum scripta est et, quod uere mirer, eodem die uenit, quo scripta est. quid hoc est, quaeso, anima mea, nisi forte quod nos delectat, tametsi honestum est, non tamen satis utile, quia in parte est? interim licet uniuerso hanc ipsam partem, id est nos ipsos, quantum pro peccatis nostris nobis cedit materia, id est nos ipsi cedimus nobis, elimatiores et compaginabiliores, si tamen admittis hoc uerbum, aptare moliamur. habes epistulam non pro tua magnitudine sed pro mea paruitate longiorem, qua et prouocauerim, ut iam non pro mea paruitate sed pro tua magnitudine mihi epistula mittatur. quae tamen quantacumque erit, mihi longa n tempus breue est ad legendum. re
Abbreviated transcription (Latin):
simplex &e pulcher es: & illi agentes
grãs de bono tuo dono suo. dignet᷑
nos tͥ adiungere uł quoquo mͦ sub¬
iungere: ut pleniꝰ subiciam᷑ illi euiꝰ
te ductu ac moderatione talẽ gaude¬
mus: ut &e tͥ contingat gaudere de no-¬
bis: qd̾ ñ diffido fore si tuis me oratio¬
nib adiuues: cuiꝰ imitatione ñ nehil
iã ꝓfeci. ut talis eẽ desiderẽ. Uides qͥd fa¬
cias. qd̃ sic bonꝰ es. quã nos rapias in a¬
morem ꝓrimi. qͥ nobis pͥmus ad dilecti¬
onem di ae ultimꝰ gradus ẽ: & quasi li¬
mes. quo sͥ uterq annectit᷑ dĩ & primi:
in quo nos ut dixi quasi limite stanteᷤᷤ
amboꝵ calore tangim᷑: & amboꝵ flagra¬
mus amore. S qnͣto nos iste ignis exus¬
serit &e purgauerit ꝑximi. tantũ nos
in illũ puriorẽ dĩ ire cõpellit: in quo
iam nullus nobis amandi modus im¬
ponitur: qnͣdo ipse ibi modus ẽ. sine mͦ
amare. Non gͦ uerendũ est. ne plus a

Expanded text:
simplex et pulcher es, et illi agentes simplex et pulcher es, et illi agentes gratias de bono tuo, dono suo dignetur nos tibi adiun- « gere uel quoquo modo subiungere, ut plenius subiciamur illi, cuius te ductu ac moderatione talem gaudemus, ut et tibi contingat gaudere de nobis. quod non diffido fore, si tuis me orationibus adiuues, cuius imitatione non nihil iam profeci, ut talis esse desiderem. uides, quid facias, quod sic bonus es. quam nos rapias in amorem proximi, qui nobis primus ad dilectionem dei et ultimus gradus est et quasi limes, quo sibi uterque adnectitur, dei et proximi, in quo nos, ut dixi, quasi limite stantes amborum calore tangimur et amborum flagramus amore. sed quantum nos iste ignis exusserit et purgauerit proximi, tantum nos in illum puriorem dei ire compellit. in quo iam nullus nobis amandi modus inponitur, quando ipse ibi modus est sine modo amare. non ergo uerendum est, ne plus am
Abbreviated transcription (Latin):
bulare possimꝰ O uere artificiosa apiᷤ
dĩ construens fauos diuini nectaris
plenos:. manantes miscdiam & ueri¬
tatem: ꝑ quos discurrens deliciatur
anima mea: &e uitali pastu qͥcquid in
se minꝰ inuenit. aut imbecillũ sentit.
resarcire &e suffulcire molit᷑. Bñdici¬
tur dñs ꝑ p̾conium oris tui: & fidele
ministeriũ. qd̾ sic concinere & respoi¬
dere facis canenti tͥ dño: ut qͥcquid
de eiꝰ plenitudine ad nos usq re¬
dundat. iocundiꝰ efficiat᷑ &e gratiꝰ
ꝑ tuũ elegantẽ famulatũ &e suecinc¬
tam mundiciã. & fidele ac castũ sim¬
plexq ministeriũ: qd̾ ita resplendẽ¬
re facis ꝑ argutias tuas ae uigilanti¬
am tuã. ut ꝑstringat ocłos & in se
rapiat. nͥ tu idem innuas dñm: ut qͥc¬
quid in te delectabile lucet. referen¬
tes nos ad illũ. ipsiꝰ ẽẽ noscamꝰ. de cuiꝰ
bonitate tã bonꝰ es. de cuiꝰ puritate
de simplicite & pulchritudine. purꝰ

Expanded text:
bulare possimus. o uere artificiosa apis bulare possimus. o uere artificiosa apis dei construens fauos diuini nectaris plenos, manantes misericordiam et ueritatem, per quos discurrens deliciatur anima mea et uitali pastu, quicquid in se minus inuenit aut inbecillum sentit, resarcire et suffulcire molitur. Benedicitur dominus per praeconium oris tui et fidele ministerium, quod sic concinere et respondere facis canenti a tibi domino, ut, quicquid de eius plenitudine ad nos usque redundat, iucundius efficiatur et gratius per tuum elegantem famulatum et succinctam munditiam et fidele ac castum simplexque ministerium, quod ita resplendere facis per argutias tuas et uigilantiam tuam, ut perstringat oculos et in se rapiat, nisi tu idem innuas dominum, ut, quicquid in te delectabile lucet, referentes nos ad illum ipsius esse agnoscamus, de cuius bonitate tam bonus es et de cuius puritate et simplicitate et pulchritudine purus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tam̃ murmuro. qͥa ñ tantũ ago
quantũ uolo: qm̃ rursus ñ minꝰ ago
qnͣtum possũ. Dõ gͦ grãs fr̃ dul:¬
cissime: bene mͥ tecũ est. Gaudeo
tecũ artius coniunctꝰ. & ut ita di¬
cam. unissime qnͣtum potest adhe¬
rens tͥ. Redundantiã uberũ tuoꝵ
suscipiens. uires comparo. si possim
idoneus effici ad ea concutienda
expͥmenda: ut qͥcquid secretiꝰ & int̾rꝰ
clausũ custodiunt. remotis pellib
quas adhuc lactenti sugendas inse¬
runt. ipsa se mͥ uiscera si possibile ẽ
dignentur effundere. Uiscera inꝙͣ
mͥ ut refundant᷑ cupio: uscera tua.
uiscera ꝑinguia sagina cȩlesti: &e cos¬
dita omi dulcedine sp̃ãli. Uiscã tua
uiscera pura. uiscera simplicia. nͥ qͦd
duplici st̃ uinculo redimita geminȩ
caritatis. Uiscã tua uiscã ꝑfusa lumi¬
ne ueritatis: ae refulgentia ui̾tatem.
Hoꝵ me manationi uł resultationi sub¬
icio: quo nox mea in lumine tuo de¬
ficiat: ut in diei claritate simulam¬

Expanded text:
 murmuro, quia non tantum ago, quantum uolo, quoniam rursus non minus ago, quantum possum. deo ergo gratias, frater dulcissime, bene mihi tecum est, gaudeo tecum artius coniunctus et, ut ita dicam, unissime, quantum potest, adhaerens tibi redundantiam uberum tuorum suscipiens uires comparo, si possim idoneus effici ad ea concutienda et exprimenda, ut, quicquid secretius et interius clausum custodiunt, remotis pellibus, quas adhuc lactanti sugendas inserunt, ipsa mihi uiscera, si possibile est, dignentur effundere. uiscera, inquam, mihi ut refundantur cupio, uiscera tua, uiscera pinguia sagina caelesti et condita omni dulcedine spiritali, uiscera tua, uiscera pura, uiscera simplicia, nisi quod duplici sunt uinculo redimita geminae caritatis, uiscera tua, uiscera perfusa lumine ueritatis et refulgentia ueritatem. horum me manationi uel resultationi subicio, quo nox mea in lumine tuo deficiat, ut in diei claritate simul am
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Quanto nos melius. qͥ ñ eoꝵ insi¬
pientiȩ t̃minos figimꝰ s ut desipiant
ꝓrsus nolumꝰ: Multa ꝓferri posst̾ ad
istam dementiã refutand̾a: s si aliqͣn¬
do irruerint aurib tuis. hȩc eis inte.¬
rim lege: & qͥd respondeant. ñ te pige¬
at rescribere ut potes. Ad hoc enĩ fi¬
de corda nr̃a mundant᷑: qͥa nobis fid̃i
merces. uisio dĩ ꝓmittit᷑. Quȩ si ꝑ corꝑis
ocłos erit: frustra ad eã ꝑcipiendã sc̃oꝵ
animꝰ exercet᷑: inmo uͦ tam ꝑuerse
sentiens animꝰ ñ exercet᷑ in se. s totꝰ
in carne ẽ. Ubi enĩ tenacius habitabit
&e fixius: nisi unde se d̾m uisurũ eẽ
p̾sumit: Qd̃ certe quantũ malũ sit:
intelligentiȩ potiꝰ dimitto tuȩ. qũã
longo sermone molior explicare.

Expanded text:
unt? quanto nos melius, qui non eorum insiunt? quanto nos melius, qui non eorum insipientiae terminos figimus, sed, ut desipiant prorsus, nolumus! Multa proferri possunt ad istam dementiam refutandam. sed si aliquando inruerint auribus tuis, haec eis interim lege et, quid respondeant, non te pigeat rescribere, ut potes. ad hoc enim fide corda nostra mundantur, quia nobis fidei merces uisio dei promittitur. quae si per corporis oculos erit, frustra ad eam percipiendam sanctorum animus exercetur, immo uero tam peruerse sentiens animus non exercetur in se, sed totus in carne est. ubi enim tenacius habitabit et fixius, nisi unde se deum uisurum esse praesumit? quod certe quantum malum sit, intellegentiae potius dimitto tuae, quam longo sermone molior explicare.
Abbreviated transcription (Latin):
saltim dõ uidendo faciant idoneam:
ñ tanta diuersitate dissimiłe̾. Qũã ua¬
nitatẽ credo istos abigere a fide sua:
fortasse & ab aurib. Et tñ si int̾rogatiõe
de hoc similiter urgeant᷑. possit ne hoc
ds an ñ possit efficere: utrũ eiꝰ potesta¬
ti detrahant. si ñ posse responderint.
an hoc futurũ fatebunt᷑. si posse conceᷤ
queõ. sic exeant de suo. Deinde eur solis
ocłis corꝑis xꝑi hoc donũ attributũ eẽ
contendunt: ñ etiã ceteris sensibꝰ. Sonꝰ
gͦ erit ds̃. ut possit etiã aurib ꝑcipi:
&e alitus erit ut sentiri possit olfactu:
&e liquor aliquis erit. ut possit ebibi:
ae moles erit ut possit & tangi: Non
inquiunt. Ed gͦ.An illud potest ds:
ae hoc ñ potest. Si ñ posse dixerint:
eur derogant omĩpotentiȩ d̃i. Si pos¬
se & nolle responderint: eur solis ocłis
fauent. inuident aũt cȩt̾is sensibꝰ cor¬
poris.xꝑi: An quousq uolunt. desipi¬

Expanded text:
saltem deo uidendo faciant idoneam saltem deo uidendo faciant idoneam non tanta diuersitate dissimilem. quam uanitatem credo istos abigere a fide sua, fortasse et ab auribus. et tamen si interrogatione de hoc similiter tft-geantur, possitne hoc deus, an non possit efficere, utrum eius potestati detrahent, si non posse responderint, an hoc futurum fatebuntur, si posse concessqueo, sic exeant de suo. deinde cur solis oculis corporis Christi hoc donum adtributum esse contendunt, non etiam ceteris sensibus? sonus ergo erit deus, ut possit eius etiam auribus percipi? et halitus erit, ut sentiri possit eius olfactu? et liquor aliquis erit, ut possit et bibi? et moles erit, ut possit et tangi? non>, inquiunt. quid ergo? an illud potest deus et hoc non potest? si non posse dixerint, cur derogant omnipotentiae dei? si posse et nolle responderint, cur solis oculis fauent, inuident autem ceteris sensibus corporis Christi? an, quousque uolunt, desipi
Abbreviated transcription (Latin):
aũt utrũq interioris hominis munꝰ
est: siue cũ in ista ꝑegrinatione ad¬
huc ꝑ fide̾ ambulat. in qua utit᷑ spe¬
culo &e enigmate: siue in illa patria
cũ ꝑspeciem contemplabit᷑: ꝓ qua ui¬
sione positũ est. facie ad faciẽ. Audiat
caro carnalib cogitationib ebria.
sp̃c est ds: & iło qui adorant dm̃. in sp̃u
&e ueritate oportet adorare. Si adorare.
quantomagis uidere: Qs enĩ aude¬
at affirmare d̃i substantiã corpora-¬
liter uideri. cũ eã noluerit corporali¬
ter adorari: S argute sibi uidentur
dicere. & quasi int̾rogando p̾mere. po¬
tuit xp̃e prestare carni suȩ. ut ocłis
corporeis uideret patrẽ. anñ potuit:
ut si ñ potuisse responderimꝰ. omipo¬
tentiȩ dĩ nos derogasse ꝓclament: si
aũt potuisse concesserimꝰ argum̃tati¬
onem suã ex nr̃a responsione. eludant.
Quanto iã tolerabilius desipiunt. qui
carnẽ asserunt conu̾sumiri in sub̾am
di: & hoc futurã ẽẽ qd̾ ds est: ut sic eã

Expanded text:
s hominis munus est, siue cum in ista peregrinatione adhuc per fidem ambulatur, in qua utitur speculo et aenigmate, siue in illa patria, cum per speciem contemplabitur, pro qua uisione positum est facie ad faciem\'. Audiat caro carnalibus cogitationibus ebria: Spiritus est deus et ideo, qui adorant deum, in spiritu et ueritate oportet adorare. si adorare, quanto magis uidere! quis enim audeat adfirmare dei substantiam corporaliter uideri, cum eam noluerit corporaliter adorari? sed argute sibi uidentur dicere et quasi interrogando premere: Potuit Christus praestare carni suae, ut oculis corporeis uideret patrem, an non potuit?\' ut, si non potuisse responderimus, omnipotentiae dei nos derogasse proclament; si autem potuisse concesserimus, argumentationem suam ex nostra responsione concludant. quanto iam tolerabilius desipiunt, qui carnem adserunt conuersum iri in substantiam dei et hoc futuram esse, quod deus est, ut sic eam
Abbreviated transcription (Latin):
ctrinã tenent. nicħ istoꝵ audeas
usurpare de tuo: s cũ legis beati
mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uideb̾t᷑. intel¬
lige impios ñ uisuros. Neq enĩ beati
& mund corde. st̃ impii. Itẽ cũ legis. ui¬
demus nẽ ꝑ specułu in eniginate. tc̃
aũt facie ad faciem: intellige inde noͤ

Expanded text:
ctrinam tenent, nihil istorum audeas ctrinam tenent, nihil istorum audeas usurpare de tuo; sed cum legis: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, intellege impios non uisuros; neque enim beati et mundi corde sunt impii. item cum legis: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc au
Abbreviated transcription (Latin):
ce cȩtera absurda dictu &e cogitatu
impia: quib animalis homo ñ ꝑci¬
piens quȩ st̃ sp̃c di. fallacissimis ua¬
nitatib illuditur. Dicunt. enĩ qͥdã
eoꝵ qui talia garriunt. sic̃ ad me
potuit ꝑuenire:. nos d̾m uidere nẽ
mente. tc̃ corpore: ita ut etiã impioᷤᷤ
eũ pari mͦ asseuerent ẽẽ uisuros.
U ide quantũ in peius ꝓfecerint: du
sine lumnite timoris uł pudoris. hac
atq hac uagabunda fert᷑ impuni¬
ta loquacitas. Antea dicebant car¬
ni suȩ tantũ hoc p̾stitisse xp̃m. ut
corporeis oculis uideret dm̃: deinde
addidert̃. etiã om̃s scõs receptiᷤ in
resurrectione corporib. eodem mͦ
d̾m ẽẽ uisuros: nẽ iam istã possibi¬
litatem. etiã impiis donauert̃. Do¬
nent sane quantũ uolunt: &e quibꝰ
uolunt. Nam qͥs audeat contradi¬
cere hominib de suo donantib:
Qui enĩ loquit᷑ mendaciũ: de suo lo¬
quitur. Eu aũt cũ his qui sana do¬

Expanded text:
et cetera absurda dictuque et cogitatu et cetera absurda dictuque et cogitatu impia, quibus animalis homo non percipiens, quae sunt spiritus dei, fallacissimis uanitatibus luditur. Dicunt enim quidam eorum, qui talia garriunt, sicut ad me potuit peruenire, nos deum uidere nunc mente tunc corpore, ita ut etiam impios eum pari modo adseuerent esse uisuros. uide, quantum in peius profecerint. dum sine limite timoris uel pudoris hac atque hac uagabunda fertur inpunita loquacitas. antea dicebant carni suae tantum hoc praestitisse Christum, ut corporeis oculis uideret deum; deinde addiderunt etiam omnes sanctos receptis in resurrectione corporibus eodem modo deum esse uisuros; nunc iam istam possibilitatem etiam impiis donauerunt. donent sane, quantum uolunt et quibus uolunt; nam quis audeat contra dicere hominibus de suo donantibus? qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur. tu autem cum his, qui sanam do
Abbreviated transcription (Latin):
inquantũ similes erimꝰ. qͥa &e nẽ in
tantũ ñ uidemꝰ in quantũ dissumi¬
les sumꝰ. Inde gͥ uidebimꝰ unde simi¬
les erimꝰ. Quis aũt dementissimꝰ dix¬
erit. corpe nos uł ẽẽ uł futuros esse
similes dõ: In interiore gͥ homine
ista similitudo ẽ: qͥ renouat᷑ in agni¬
tione di. scd̾m umaginẽ eiꝰ qͥ ereauit
eũ: & tanto efficim᷑ similiores illi. qnͣ¬
tomagis in eiꝰ cognitione & carita¬
te ꝓficimꝰ. qr ce si exterior homo nr̃
corrumpit᷑. s interior renouat᷑ de
die in diem: ita sane ut in hac uita
quantuscũꝙ ꝓuectus sit. longe absit
ab illa ꝑfectione similitudinis. quȩ
idonea erit ad uidendu dm̃̾ sicut di¬
cit apłs facie ad faciem. In qͥbꝰ certe
uerbis si corporale̾ faciẽ uoluerimꝰ
acciꝑe: consequens erit ut etiã d̾s
talem habeat faciem: &e sit aliqd int̾¬
ualłu int̾ nr̃am & ipsiꝰ cũ eũ uide¬
bimꝰ facie ad faciem. Et si int̾ualłu:
utiq finis. & m̃broꝵ habit᷑ t̾minatꝰ.

Expanded text:
antum similes ei erimus; quia et nunc in tantum non videmus, in quantum dissimiles sumus. Inde igitur videbimus, unde similes erimus. Quis autem dementissimus dixerit, corpore nos vel esse, vel futuros esse similes Deo? In interiore igitur homine ista similitudo est; qui renovatur in agnitionem Dei, secundum imaginem ejus qui creavit illum . Et tanto efficimur similiores illi, quanto magis in ejus cognitione et charitate proficimus, quia, etsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem ita sane, ut in hac uita, quantuscumque prouectus sit, longe absit ab illa perfectione similitudinis, quae idonea erit ad uidendum deum, sicut dicit apostolus, facie ad faciem. in quibus certe uerbis si corporalem faciem uoluerimus accipere, consequens erit, ut etiam deus talem habeat faciem et sit aliquod interuallum inter nostram et ipsius, cum eum uidebimus facie ad faciem, et si interuallum, utique finis et membrorum habitus terminatus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ilła lucẽ uideat: qd̾ nẽ nondũ
est. Hoc aut̃ ocłus corꝑis uidere neq¬
nẽ potest. neq tẽ poterit. Om̃e qͥppe
qd̾ oculis corꝑis conspici potest:. in
loco aliquo sit necesse ẽ. nec ubiꝙ
sit totũ: s minore sui parte minorẽ
locũ occupet: & maiore maiorẽ. Non
ita ds ẽ inuisibilis & incorruptibilsꝰ:
qui solus habet immortalitatem.
& lucẽ habitat in accessibile̾: quẽ

Expanded text:
at, quod nunc nondum est. Hoc autem oculus corporis neque nunc potest neque tunc poterit. omne quippe, quod oculis corporis conspici potest. in loco aliquo sit necesse est nec ubique sit totum, sed minore sui parte minorem locum occupet et maiore maiorem. non ita est deus inuisibilis et incorruptibilis, qui solus habet inmortalitatem et lucem habi
Abbreviated transcription (Latin):
in accessibilis: ñ diceret᷑. accedite ad
eum & illuminamini: &e si mentib
pioꝵ ess inuisibilis: ñ diceret᷑. uide¬
bimus eũ sicuti est. Nam ꝑspice totã
ipsam in epła ioħ̾is sententiã. Dilec¬
tissimi inquit filii dĩ sumꝰ. de nondu
apparuit qͥd erimꝰ. scimꝰ qͥa cũ appa¬
ruerit similes ei erimꝰ qm̃ uidebimꝰ¬

Expanded text:
 Accedite ad eum et inluminamini, et si mentibus piorum esset inuisibilis, non diceretur: Videbimus eum, sicuti est. nam perspice totam ipsam in epistula Iohannis sententiam: Dilectissimi. inquit, filii dei sumus et nondum apparuit, quod erimus. scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebim
Abbreviated transcription (Latin):
scit quȩ st̃ hominis. nisi sp̃c hominiᷤ
qui in ipso ẽ: S cũ uenerit dñs.
& illuminauerit abscondita tene¬
brarũ. & manifestauerit cogitatio¬
nes cordis: tẽ nichil latebit ꝓximũ
in ꝓximo: nec erit qd̃ suis quisq a
ꝑiat. abscondat. alienis: uͥ nullꝰ erit
alienꝰ Lux uͦ ipsa qua illuminabun¬
tur hȩc omĩa. quȩ mͦ in cordib recon¬
dunt᷑: qualis aut quanta sit qͥs lin¬
gua ꝓferat: quis saltum infirma m̃te

Expanded text:
scit, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis. scit, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis. qui in ipso est? sed cum uenerit dominus et inluminauerit abscondita tenebrarum et manifestauerit cogitationes cordis, tunc nihil latebit proximum in proximo nec erit, qperiat, abscondat alienis, ubi nullus erit alienus. Lux vero ipsa, qua illuminabuntur haec omnia quae modo in cordibus reconduntur, qualis aut quanta sit, quis lingua proferat, q
Abbreviated transcription (Latin):
gustinꝰ ep̃c in dño salutẽ. Don sołu
litteris tuis. uerumetiã ipso referen¬
te qui ꝑtulit. comperi multũ te. fla¬
gitare litteras meas: credentẽ qd̾ ex
eis consolationẽ habere plurimã poᷤ¬
sis. Tu itaq uideris qͥd exinde capi¬
as: ego tam̃ eas negare uł differre
te desolatã putare debe̾ eũ ĩ ĩtĩore
corde. tuo: aut sic te contristari opor¬
tet. quẽ admodu gentes quȩ spem ñ
habent: cũ ueracissima ꝓmissione
sꝑemꝰ nos de hac uita unde migra¬
turi quoscła nrõs migrantes ñ ami¬
simus s premisimꝰ ad eã esse uenturoᷤᷤ¬
uitã. ubi nobis erunt quanto notio¬
res tanto utiq cariores: & sine timo¬
re ulliꝰ dissensionis amabiles. Hic
aũt & si tuus coniũx cuiꝰ abscessu
uidua diceris. tͥ notissimꝰ erat: no¬
tior tam̃ erat sibi quã tͥ. Et unde
hoc. cũ tu eiꝰ corporalẽ faciẽ uidereᷤ
quã ipse utiq ñ uidebat: nisi qͥa no¬
ticia nr̃i certior intus ẽ. ubi nemo

Expanded text:
US IN DOMINO SALUTEM. Non solum litteris tuis uerum etiam ipso referente, qui pertulit, comperi multum te flagitare litteras meas credentem, quod ex eis consolationem habere plurimam possis. tu itaque uideris, quid exinde capias, ego tamen eas negare uel differre te desolatam putare debes, cum in interiore  fidem in corde tuo, aut sic te contristari oportet quem ad modum gentes, quae spem non habent, cum ueracissima promissione speremus nos in hac uita, unde migraturi quosdam nostros migrantes non amisimus, sed praemisimus, ad eam uitam esse uenturos, ubi nobis erunt quanto notiores tanto utique cariores et sine timore ullius discessionis amabiles. Hic autem etsi tuus coniux, cuius abscessu uidua diceris, tibi notissimus erat, notior tamen erat sibi quam tibi. et unde hoc. cum tu eius corporalem faciem uideres, quam ipse utique non uidebat, nisi quia notitia nostri certior intus est. ubi nemo
Abbreviated transcription (Latin):
re consolandu. exhortandũ instru¬
endum: ñ tam oris sono: quã exemplo
roboris tui. Ardeo qͥppe. ut dũ adhuc.
ȩtas eiꝰ in uiridi feno ẽ. zirania conu̾¬
tat in frugem: e credat exꝑtis:. qd̾ ex¬
periri ꝑiculose desiderat. Nunc gͦ ex eiꝰ
carmine & ex ȩpła quã ad eũ misi: in¬
delligit beniuolentissima & mansue¬
tissima prudentia tua. qͥd de illo dole¬
am᷑. qͥd timeã. qͥd cupiam. Nec despero
affuturũ dnm̃: ut ꝑ te ministrũ eiꝰ.
tantis curarũ estib liberer. Sane qͥa
multa scͥpta nr̃a lecturus es: multo
mͥ erit gratior dilectio tua. si ex his
quȩ tͥ displicuerint. em̃daueris me
iustus in miscd̾ia. & argueris me. Nõ
enĩ talis es: cuiꝰ oleo timeã impingua¬
ri caput meũ. fr̃s non solũ qͥ nob̾cũ
dõ pariter seruiunt: s ꝓpe õs qui nos
in xꝑo libent̃ nouerunt: salutant ue¬
nerantur: desiderant germanitatem
beatitudinẽ. humanitatẽ tuã. Non

Expanded text:
re consolandum, exhortandum, instrure consolandum, exhortandum, instruendum non tam oris sono quam exemplo roboris tui. ardeo quippe, ut, dum adhuc aetas eius in uiridi faeno est, zizania conuertat in frugem et credat expertis, quod experiri periculose desiderat. nunc ergo ex eius carmine et ex epistula, quam ad eum misi, intellegit beniuolentissima et mansuetissima prudentia tua, quid de illo doleam, quid timeam, quid cupiam. nec despero adfuturum dominum, ut per te ministrum eius tantis curarum aestibus liberer. sane quia multa scripta nostra lecturus es, multo mihi erit gratior dilectio tua, si ex his, quae tibi displicuerint, emendaueris me iustus in misericordia et argueris me. non enim talis es, cuius oleo timeam inpinguari caput meum. fratres non solum qui nobiscum deo pariter seruiunt, sed prope omnes, qui nos in Christo libenter nouerunt, salutant, uenerantur, desiderant germanitatem, beatitatem, humanitatem tuam. non
Abbreviated transcription (Latin):
onus ab illo in humeros meos transtuli:
si dñs adiuuerit: totũ alipiũ inseram
p̃cordiis tuis. Nam hoc sũ ego maxime
ueritus. ne ille uereretur aꝑire omĩa.
que in eũ dñs contulit: ne alicui minꝰ
intelligenti. ñ enĩ abs te solo illa lege¬
rentur. ñ diuina munera concessa
hominib. s se ipsũ p̾dicare uideretur:
cauendã infirmitatẽ. fr̃nȩ noticiȩ de¬
bito fraudareris. Qd̃ ĩa fecissem. iaq
illũ legeres: nͥ ꝓfectio fr̃i imꝓuisa re¬
quasi ñ nunc illũ s mecũ ante didice¬
ris. Si enĩ cordi tuo ñ dubitauerit a¬
ꝑire se ipsũ: aut ex om̃i aut ex magna
parte sanabit᷑ ꝑ linguã tuã. Uolo enĩ
eum numerosiꝰ contundi eoꝵ uocibꝰ.
qͥ amicũ non scłariter diligunt. filiũ
aũt eiꝰ filiũ nr̃m. cuiꝰ etiã nom̃ in a¬
liquib nrĩs libris inuenies. &si ad
tuȩ caritatis p̾sentiam ipse ñ ꝑger&.
statuerã in litteris manu tua trade.¬

Expanded text:
onus ab illo in umeros meos transtuli; onus ab illo in umeros meos transtuli; si dominus adiuuerit, totum Alypium inseram praecordiis tuis; nam hoc sum ego maxime ueritus, ne ille uereretur aperire omnia, quae in eum dominus contulit, ne alicui minus intellegenti — non enim abs te solo illa legerentur — non diuina munera concessa hominibus, sed se ipsum praedicare uideretur cauendam infirmitatem fraternae notitiae debito fraudareris. quod iam fecissem iamque illum legeres, nisi profectio fratris inprouisa requasi non nunc illum, sed mecum ante didiceris. si enim cordi tuo non dubitauerit aperire se ipsum, aut ex omni aut ex magna parte sanabitur per linguam tuam. uolo enim eum numerosius contundi eorum uocibus, qui amicum non saeculariter diligunt. Filium autem eius, filium nostrum, cuius etiam nomen in aliquibus nostris libris inuenies, etsi ad tuae caritatis praesentiam ipse non pergeret, statueram litteris in manum tuam trade
Abbreviated transcription (Latin):
or est qͥ maiorib &e plurib: quã qͥ mi¬
norib ce pauciorib donis dĩ diues ẽ.
Qͥs negat: S rursus melius ẽ. uł de par¬
uo dĩ dono grãs ipsi agere: quã sͥ agi
uelle de magno. Hȩc ut ex animo semꝑ
confitear. meũq cor a lingua mea noi
dissonet.ora ꝓ me fr̃ ora obsecro: ut ñ
laudari uolens. s laudans inuocem
dum: & ab inimicis meis saluus ero.
Est etiã aliud: quo istũ frẽm amplis di¬
ligas. Nam ẽ cognatꝰ uenerabilis &
uere beati epĩ alipii: quẽ toto pectore
amplecteris. Et merito. Nam qͥs quis
de illo uiro benigne cogitat: de mag¬
na di miscdia. & de mirabilib dĩ mu¬
nerib cogitat. Itaq cũ legiss petici¬
onem tuã. qua desiderare te indica¬
sti. ut historiã suã tͥ scriberet: & uole¬
bat facere ꝑꝑt̃ beniuolentiã tuã: ce nole¬
bat ꝓꝑt̾ uerecundiã suã. Quẽ cũ uide¬
rem int̾ amorem pudoremq fluctuantẽ:

Expanded text:
or est, qui maioribus et pluribus quam qui mior est, qui maioribus et pluribus quam qui minoribus et paucioribus donis dei diues est. quis negat? sed rursus melius est uel de paruo dei dono gratias ipsi agere quam sibi agi uelle de magno. haec ut ex animo semper confitear meumque cor a lingua mea non dissonet, ora pro me, frater; ora, obsecro, ut non laudari uolens, sed laudans inuocem dominum, et ab inimicis meis saluus ero. Est etiam aliud, quo istum fratrem amplius diligas; nam est cognatus uenerabilis et uere beati episcopi Alypii, quem toto pectore amplecteris et merito. nam quisquis de illo uiro benigne cogitat, de magna dei misericordia et de mirabilibus dei muneribus cogitat. itaque cum legisset petitionem tuam, qua desiderare te indicasti, ut historiam suam tibi scribat, et uolebat facere propter beniuolentiam tuam et nolebat propter uerecundiam suam. quem cum uiderem inter amorem pudoremque fluctuantem,
Abbreviated transcription (Latin):
ad eoꝵ qͥ extra eccłiam di st̃. siue. ad au¬
res fr̃m scripsisse. qd ipse ñ habeat. S tu
cũ legis mi sc̃e pauline. ñ te ita rapiañ
quȩ ꝑ nr̃ãm infirmitatẽ ueritas loqͥt᷑:
ut ea quȩ ipse loquor minꝰ diligent̃ ad¬
uertas: ne dũ auidus hauris bona &
recta. quȩ data st̃ ministro: ñ ores ꝓpec¬
catis & erratis quȩ ipse cõmitto. In his
enĩ quȩ tͥ recte si adu̾tis displicebui.
ego ip̃se conspicior. In his aũt quȩ ꝑ
in libris meis. ille amandus ille p̃di¬
candus ẽ: apud quẽ est fons uitȩ: & in
cui lumine uidebimꝰ lum̃ sine enig¬
mate. & facie ad faciem:. nc̃ aũt in enigina¬
de uidemꝰ. In his gͦ quȩ ipse de uetere
ferm̃to eructuaui. cũ ea legens agnoᷤ¬
co: me iudico eũ dolore. In his uͦ quȩ
de arimo sinceritatis &e ueritatis do¬
no di dixi: exulto cũ tremore. Qd enĩ
habemꝰ: qd̾ ñ accepimꝰ: At eo enĩ meli¬

Expanded text:
ad eorum, qui extra ecclesiam dei sunt, siue ad auad eorum, qui extra ecclesiam dei sunt, siue ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant, quae per nostram infirmitatem ueritas loquitur, ut ea, quae ipse loquor, minus diligenter aduertas, ne, dum auidus hauris bona et recta, quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis, quae ipse committo. in his enim, quae tibi recte, si aduerteris, displicebunt, ego ipse conspicior, in his autem, quae in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est, apud quem est fons uitae et in cuius lumine uidebimus lumen sine aenigmate et facie ad faciem, nunc autem in aenigmate uidemus. in his ergo, quae ipse de ueteri fermento eructaui, cum ea legens agnosco, me iudico cum dolore; in his uero, quae de azymo sinceritatis et ueritatis dono dei dixi, exulto cum tremore. quid enim habemus, quod non accepimus? at enim meli
Abbreviated transcription (Latin):
ne minꝰ optes mͥ adici ad id qͦd sũ: dũ
me existimas ia esse qd non sũ. Ec̃ce ca-¬
rissimus ms est. & ab in eunte adolescen¬
tia mͥ familiarit᷑ amicissimꝰ. qͥ hanc ex-¬
imietati tuȩ ac p̾stantissimȩ caritati
ȩpłam apportat. Huiꝰ nom̃ est in libro
de uera religione: quẽ tua sc̃ĩtas qnͣ¬
tum litteris indicas libentissime legit.
factus est enĩ tͥ etiã tanti uiriqͥ eũ misit
comm̃datione iocundior: neq huic
tam̃ tam familiari amico meo uelim
credas. quȩ de me forte laudans dixe¬
rit. Sensi enĩ etiã ipsũ sepe ñ m̃tiendi
studio. s amandi ꝓpensione falli iudi¬
cantem: & arbitrari iã me accepisse q̃¬
dam: quib accipiendis a dño. patente
ore cordis mhiarem. Et si hoc in os me¬
um: qͥs ñ coniciat. qnͣta de me absente
meliora quã ueriora lȩtus effundat:
Libroꝵ aũt̃ nr̃oꝵ copiam faciet uenera¬
bili studio tuo: nã nescio me aliqͥd siue

Expanded text:
ne minus optes mihi adici ad id, quod sum, dum ne minus optes mihi adici ad id, quod sum, dum me existimas iam esse, quod non sum. Ecce carissimus meus est et ab ineunte adulescentia mihi familiariter amicissimus, qui hanc eximietati tuae ac praestantissimae caritati epistulam adportat. huius nomen est in libro de religione\', quem tua sanctitas, quantum litteris indicas, libentissime legit; factus enim tibi etiam tanti uiri, qui tibi eum misit, commendatione iucundior. neque huic tamen tam familiari amico meo uelim credas, quae de me forte laudans dixerit. sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli iudicantem et arbitrari iam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a domino patente ore cordis inhiarem. et si hoc in os meum, quis non coniciat, quanta de me absente meliora quam ueriora laetus effundat? librorum autem nostrorum copiam faciet uenerabili studio suo; nam nescio me aliquid siue
Abbreviated transcription (Latin):
sunt an ardentiores: Luminosiores. an
fecundiores: Qd est enĩ qd ita nos mul¬
cent. ita accendunt: ita cõpluunt. & ita
serenȩ st̃: Qdͥ est queso te aut qͥd tͥ ꝓ eiͤ
rependam: nisi qͥa totus sũ tuus. in eo
cuiꝰ totus es tu: Si parũ est: plꝰ certe
ñ habeo. Tu aũt fecisti ut ñ mͥ uideat᷑
parũ: qͥ me in illa ȩpła tantis laudib
honorare dignatꝰ es: ut cũ tͥ me refun¬
do si parũ hoc putem: tͥ ñ credidisse con¬
uincar. Pudet me qͥdem tantũ boni de
me credere:. s plus piget tͥ ñ credere. Est
qͥd faciam. Non me credã talem qualẽ
putas. qm̃ ñ agnosco: &e crecda me abs
te diligi. qm̃ sentio & plane ꝑcipio. Ita
nec in me temerariꝰ: nec in te ingratus
existam. Et cũ me tͥ totũ offero: parũ
ñ est. Offero enĩ quẽ uehem̃tissime di¬
ligis: ce offero si ñ qualem me ẽẽ arbit᷑¬
ris̾. eũ tam̃. ꝓ quo ut talis ẽẽ merear
dep̃caris. Hoc enĩ magis iã peto facias.

Expanded text:
sunt, an ardentiores? luminosiores, an sunt, an ardentiores? luminosiores, an fecundiores? quid est enim, quod ita nos mulcent, ita accendunt, ita compluunt et ita serenae sunt? quid est, quaeso te, aut quid tibi pro eis rependam, nisi quia totus sum tuus in eo, cuius totus es tu? si parum est, plus certe non habeo; tu autem fecisti, ut non mihi uideatur parum, qui me in illa epistula tantis laudibus honorare dignatus es, ut, cum tibi me refundo, si parum hoc putem, tibi non credidisse conuincar. pudet me quidem tantum boni de me credere, sed plus piget tibi non credere. est, quod faciam. non me credam talem, qualem putas, quoniam non agnosco, et credam me abs te diligi, quoniam sentio et plane percipio. ita nec in me temerarius nec in te ingratus extitero. et cum me tibi totum offero, parum non est; offero enim, quem uehementissime diligis, et offero, si non qualem me esse arbitraris, eum tamen, pro quo, ut talis esse merear, deprecaris. hoc enim magis iam peto facias,
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̾alib tͥ tanto firmiorib qnto casti¬
orib nexib copulatã: officuis ur̃ȩ scĩta¬
ti debitis. in te uno resalutamꝰ. Ibi cedri
libani ad t̾̃ram depositȩ. & in arce fabri¬
cam cõpagine caritatis erecte: mundi
huiꝰ fluctus imputribilit̾ secant. Ibi gła
ut acqͥratur contẽpnitur: & mundus
ut optineat᷑ relinquit᷑. Ibi paruuli si¬
ue etiã grandiuscłi filii babylonis. eli¬
dunt᷑ ad petrã. uitia scilicet confusioĩs
suꝑbiȩq scłaris. Hȩc atq huiꝰmodi su¬
auissima & sacratissima spectacła. lit¬
terȩ tuȩ p̾bent legentib. Litt̾e ille lit¬
terȩ fidi ñ fictȩ. litterȩ spei bonȩ. litt̾e
purȩ caritatis. Quomͦ nobis anhelan
sitim tuã: & desideriũ defectũq ani¬
mȩ tuȩ in atria dñi: Qd amoris scĩs¬
simi spirant: qnͣtam opulentiã sinceri
cordis exestuant: Quas agunt grãs
dõ: quas impetrant adõ: Blandiores

Expanded text:
et spiritalibus tibi tanto firmioribus, quanto castiet spiritalibus tibi tanto firmioribus, quanto castioribus nexibus copulatam officiis uestrae sanctitati debitis in te uno resalutamus. ibi cedri Libani ad terram depositae et in arcae fabricam compagine caritatis erectae mundi huius fluctus inputribiliter secant; ibi gloria, ut adquiratur, contemnitur et mundus, ut obtineatur, relinquitur; ibi paruuli siue etiam grandiusculi filii Babylonis eliduntur ad petram, uitia scilicet confusionis superbiaeque saecularis. Haec atque huius modi suauissima et sacratissima spectacula litterae tuae praebent legentibus, litterae illae, litterae fidei non fictae, litterae spei bonae, litterae purae caritatis. quo modo nobis anhelant sitim tuam et desiderium defectumque animae tuae in atria domini! quid amoris sanctissimi spirant! quantam opulentiam sinceri cordis exaestuant! quas agunt gratias deo! quas impetrant a deo! blandiores
Abbreviated transcription (Latin):
dis tui. in qua queris dñm᷑ sentiens
de illo inbonitate: & afferens ei clari¬
tatem &e honorem. Legerunt fr̃s: ae gau¬
dent infatigabilit̾ & ineffabilit̃. tam
uberib &e tã excellentib donis dĩ bo¬
nis tuis. Qtquot eas legert̃ rapiunt:
qͥa rapiunt᷑ cũ legunt. Quã suauis o¬
dor xꝑi: ce quã fraglat ex eis. Dici ñ pot̃
illȩ litterȩ cũ te offert̃ ut uidearis:
quantũ nos exeitent ut queraris.
Nam ae ꝑspicabilẽ faciunt: ae deside¬
rabilem. Qnͣto enĩ presentiã tuã nob̃
quodammͦ exhibent: tanto absentiã
nos ferre ñ sinunt. Amant te. om̃s in
eis: &e amari abs te cupiunt. Laudat᷑
&e benedicit᷑ ds: cur grã talis es. Ibi ex¬
citatur xp̃c: ut uentos &e maria tibi
placare dignet᷑. tendenti ad stabilita¬
tem sua Uidet᷑ a legentib ibi coniũx.
ñ dux ad mollitiẽ uiro suo: s ad forti¬
tudinẽ redux in ossa uiri sui. Quã m
tuam unitatẽ redactã & redditam.

Expanded text:
dis tui, in qua quaeris dominum sentiens dis tui, in qua quaeris dominum sentiens de illo in bonitate, et adferentes ei claritatem et honorem. legerunt fratres et gaudent infatigabiliter et ineffabiliter tam uberibus et tam excellentibus donis dei, bonis tuis. quotquot eas legerunt, rapiunt, quia rapiuntur, cum legunt. quam suauis odor Christi et quam fraglat ex eis, dici non potest. illae litterae cum te offerunt, ut uidearis, quantum nos excitant, ut quaeraris! nam et perspicabilem faciunt et desiderabilem. quanto enim praesentiam tuam nobis quodam modo exhibent, tanto absentiam nos ferre non sinunt. amant te omnes in eis et amari abs te cupiunt. laudatur et benedicitur deus, cuius gratia talis es. ibi excitatur Christus, ut uentos et maria tibi placare dignetur tendenti ad stabilitatem suam. uidetur a legentibus ibi coniunx non dux ad mollitiem uiro suo, sed ad fortitudinem redux in ossa uiri sui, quam in tuam unitatem redactam et redditam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam:. tanto patientiꝰ sustinemꝰ oĩa
ꝓpter ipsã. Quis gͥ potest ñ gaudere
de uiso: ut possit quã diu te ñ uida
ñ dolere: Ego neutrũ possũ: & q̃m
si possem immanit̃ possem. ñ posse
delector: atq in eo qd delector.ñnul¬
lum solatiũ est. Dolentẽ itaq me: ñ
sedatus s consideratꝰ consolat᷑ dolor.
Ne rep̾hendas queso sanctiore graui¬
tate qua p̾uales &e dicas. ñ recte me
dolere qd adhuc te ñ nouerim: cũ a¬
nimũ mͥ tuũ. hoc ẽ teipsũ interiorem
aspiciendũ patefeceris. Qd enĩ: Si uspi¬
am te uł in t̾rena tua ciuitate. didici ᷤ¬
sem frẽm & dilectorẽ meũ. & tantũ in
dño ac talem uirũ: nullũne me do¬
lorem sensurũ fuisse arbitrareris: si
ñ sineres nosse domũ tuã. Quomͦ gͦ
ñ doleam. qd̾ ñdum faciẽ tuam noui.
hoc ẽ domũ animȩ tuȩ: quã sic̃ meã
noui. Legi enĩ litteras tuas fluenteᷤᷤ
lac & mel: p̾ferentes simplicitatẽ cor¬

Expanded text:
ipsam, tanto patientius sustinemus omnia ipsam, tanto patientius sustinemus omnia propter ipsam. quis igitur potest non gaudere te uiso, ut posset, quamdiu te non uidet, non dolere? ergo neutrum possum et, quoniam, si possem, immaniter possem, non posse delector atque in eo, quod delector, nonnullum solatium est. dolentem itaque me non sedatus, sed consideratus consolatur dolor. ne reprehendas, quaeso, sanctiore grauitate, qua praeuales, et dicas non recte me dolere, quod adhuc te non nouerim, cum animum mihi tuum, hoc est te ipsum interiorem aspiciendum patefeceris. quid enim? si uspiam te uel in terrena tua ciuitate didicissem fratrem et dilectorem meum et tantum in domino ac talem uirum, nullumne me dolorem sensurum fuisse arbitrareris, si non sinerer nosse domum tuam? quo modo ergo non doleam, quod nondum faciem tuam noui, hoc est domum animae tuae, quam sicut meam noui? Legi enim litteras tuas fluentes lac et mel, praeferentes simplicitatem cor
Abbreviated transcription (Latin):
nerabili. & eximia in xꝑo lau¬
de p̾dicando fr̃i paulino: augꝰ¬
tinus in dño sal. O bone uir ce bone fr̃.
latebas animã meã: & ei dico ut tole¬
ret qd̾ adhuc lates ocłos meos: ce uix
mͥ obtemꝑat immo ñ obtemꝑat. Anuͦ
tolerat: Cur gͦ me excruciat deside¬
rium tui. apud ipsã intꝰ anim̃a: Nã
si molestias corꝑis paterer. & si ñ ꝑtͣ¬
barent eqͥtatem animi mei: recte il¬
las tolerare dicerer. Cũ aũt ñ equo
animo fero qd̾ te ñ uideo: intolerabi¬
le ẽ istã appellare tolerantiã. S qñ
te fortasse intolerabiliꝰ toleraretui:
Bene ẽ gͦ quia ȩquo animo ferre ñ
possũ: qd̾ si ȩquo animo ferrem: eqͦ
animo ferendus ñ eẽm. Mirũ est: s
tam̃ uerũ qd̾ mͥ accidit. Doleo qͦd
de ñ uideo: & me ipse consolat᷑ do¬
lor. Ita mͥ displicet fortitudo: qua pa¬
tienter fertur absentia bonoꝵ. sicuti
es. Nam &e hirłm futurã desideramꝰ
utiq: &e qnͣto impatientiꝰ desideramꝰ

Expanded text:
NERABILI ET EXIMIA IN CHRISTO LAUDE PRAEDICANDO FRATRI PAULINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. O bone uir et bone frater, latebas animam meam. et ei dico, ut toleret, quod adhuc lates oculos meos; et uix mihi obtemperat, immo non obtemperat. an uero tolerat? cur ergo me excruciat desiderium tui apud ipsam intus animam? nam si molestias corporis paterer et si non perturbarent aequitatem animi mei, recte illas tolerare dicerer; cum autem non aequo animo fero, quod te non uideo, intolerabile est istam appellare tolerantiam. sed quando te fortasse intolerabilius toleraretur. bene est ergo, quia aequo animo ferre non possum, quod si aequo animo ferrem, aequo animo ferendus non essem. mirum est, sed tamen uerum, quod mihi accidit: doleo, quod te non uideo, et me ipse consolatur dolor. ita mihi displicet fortitudo, qua patienter fertur absentia bonorum, sicuti es. nam et Hierusalem futuram desideramus utique et, quanto inpatientius desideramus
Abbreviated transcription (Latin):
ominiᷤ dilectissimis merito¬
q hono randis frĩb felieie
hilarino: argustinꝰ in dño sal
Non miror sat̾anan fideliũ animos ꝑ¬
turbantẽ. cui resistite ꝑmanentes in
spe ꝓmissoꝵ di. qui fallere ñ pot̾. Qui
ñ solũ nob̾ in se credentib ce sꝑantib.
&e in eiꝰ caritate usq in finẽ ꝑseueran¬
tib. polliceri p̾mia ȩt̾na dignatꝰ ẽ. ue¬
rumetiã tẽporalia scandala ñ defutura
p̃dixit. quib fidẽ nrãm exerceri & ꝓba¬
ri oporteret. Ait enĩ. Qm̃ habundabit
iniquitas: refrigescet caritas multoꝵ.
S continuo subiecit. Qui aũt ꝑseuera

Expanded text:
OMINIS DILECTISSIMIS MERITOQVE HONORANDIS FRATRIBUS FELICI ET HILARINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Non miror satanan fidelium animos perturbantem. cui resistite permanentes in spe promissorum dei, qui fallere non potest, qui non solum nobis in se credentibus et sperantibus et in eius caritate usque in finem perseuerantibus polliceri praemia aeterna dignatus est, uerum etiam temporalia scandala non defutura praedixit, quibus fidem nostram exerceri et probari oporteret; ait enim: Quoniam abundauit iniquitas, refrigescet caritas multorum; sed continuo subiecit: Qui autem perseuera
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem resurrectio largiet᷑. ut aude¬
amus in uirtute xp̃i ae bonitate dei
patris. uł indigni p̃sumere. Quare
lum desideriis nrĩs magnũ conferret᷑
gaudiũ. s etiam mentib lum̃ aceres¬
ceret: & ex tua copia locupletaret᷑ mo¬
pia nr̃a. Qͦd quidẽ & absentib largiri
potes: hac p̾sertim occasione. qua filii
nrĩ unanimes &e carissimi nobis in
dño romanꝰ &e agilis. quos ut nos a¬
lios tͥ commendamꝰ in nomine dñi.
reuertent᷑ oꝑe caritatis impleto: in
quo tuȩ caritatis affectu specialiter
utantur rogamꝰ. Nosti enĩ. quã celsa
ꝓmittat altissimꝰ frĩ frẽm adiuuanti.
ꝑquos si quo me grẽ quȩ tͥ data ẽ. dono
remunerari uoles: tuto facies. St̃ enĩ
uelim credas: unũ cor & una anima in
dño nob̾cum. Grã dĩ tecũ ut est in et̃¬
nos om̃ib scĩs: ut tecũ ꝓ nobis orare
dignent᷑.¬

Expanded text:
rnitatem resurrectio largietur, ut audernitatem resurrectio largietur, ut audebimus in uirtute Christi et bonitatis dei patris uel indigni praesumere. quare lum desideriis nostris magnum conferretur gaudium, sed etiam mentibus lumen adcresceret et ex tua copia locupletaretur inopia nostra. quod quidem et absentibus largiri potes hac praesertim occasione, qua filii nostri unanimes et carissimi nobis in domino, Romanus et Agilis, quos ut nos alios tibi commendamus, in nomine domini reuertentur opere caritatis impleto. in quo tuae caritatis affectu specialiter utantur, rogamus. nosti enim, quam celsa promittat altissimus fratri fratrem adiuuanti. per hos, si quo me gratiae, quae tibi data est, dono remunerari uvelim credas, unum cor et una nobiscum in Domino anima. Gratia Dei tecum, ut est, in aeternos omnibus sanctis, ut tecum pro nobis orare dignent