comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taret sͥ amarito donitam. ł adexhibẽ¬
dum.ł dãpn̾i inuirie cumea agipote¬
rit maxime sipost aiuortium id con
eius pueꝵ donanit uxori. frĩs ꝓq̃ par¬
uxorem haberet. ⁊ rem ꝯmunẽ uxori
donass. namext̃cia parte mulieris res
ratum habuissent. non debere muli
puletur. illa cumid feciss prius quani
pecuniam auferret diuortium fecit.
quero utrũ uir eam sũmã pet̾e debeat
anexea promissione ꝑꝑdoationis cãm

Expanded text:
taret sibi a marito donata, uel ad exhibendum uel damni iniuriae cum ea agi poterit, maxime si post diuortium id commeius puerum donauit uxori fratris: pro qua paruxorem haberet et rem communem uxori donasset: nam ex tertia parte mulieris res ratum habuissent, non debere muliepuletur: illa cum id fecisset, priusquam pecuniam aufer‹r›et, diuortium fecit: quaero, utrum uir eam summam petere debeat an ea promissione propter donationis causam
Abbreviated transcription (Latin):
principeis autonini recepta est. alia
causa donanionis quam dicimus hono¬
tenti grã donatiomᷤ uelut equestri. õ¬
Sciente eamsuam ͤ donauit. ĩulier
familias ẽẽ urori patris donauerit
s siur nescierit suam remeẽ prsꝰ ꝗͣ
usu capiatur uñdicare ᷤ eam poterit.
tionis ip̃ius mulieris scientia ꝓpieiuso ẽ
utnullum ad quisitioĩs dñĩ eius ad¬
ferat impedim̃tum. ñ enim omuĩ modo

Expanded text:
principis Antonini recepta est alia causa donationis, quam dicimus honotenti gratia donet vel ut equestris orsciente eam suam esse, donauerit, mulier familias esse uxori patris donauerit. sed si uir rescierit suam rem esse, priusquam usucapiatur, uindicareque eam poterit ntionis. ipsius mulieris scientia propius est, ut nullum adquisitioni dominii eius adferat impedimentum: non enim omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
quanti eares sit. iq etiam pedio uid̾¬
t᷑ ¶ sponsus alienũs anulum sponse
ficri eum mulieris quiatunc factãdo¬
nationẽ ꝯfirmare uidr̃: non nͣouam
inchoare. quam sententiam minierã¬

Expanded text:
quanti ea res sit: idque etiam Pedio uidetur. Sponsus alienum anulum sponsaefieri eum mulieris, quia tunc factam donationem confirmare uidetur, non nouam inchoare, quam sententiam uera
Abbreviated transcription (Latin):
ptias ꝙͣ nuptie eẽ ñ potuu̾it. icõꝙ si
sponsalia antecesserunt ualẽt᷑ doãtio:
siminus nulla ẽ. quiañqiͣ adextͣneã.
si qͣnasi aduxorẽ effi̾cit. ⁊ idõnec orõ
locunhabebit. fi si senator lib̾tinam
despond̾it. ł tutor pupillam. ł qdͥ aliuᷤ
exhis quimatͥmonium copulate ꝓ hi¬
s̃ ab latãfisco uũdicari.

Expanded text:
ptias, quod nuptiae esse non potuerunt. ideoque si sponsalia antecesserint, valet donatio: si minus, nulla est, quia non quasi ad extraneam, sed quasi ad uxorem fecit et ideo nec oratio locum habebit. Sed si senator libertinam desponderit vel tutor pupillam vel quis alius ex his, qui matrimonium copulare prohisunt ablata fisco vindicari.
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã orationis ꝑ tͣinere. ut sidumũ it
uoluntas usq admortẽ ualeat doãtio.¬
siue aũt res fuĩt quedonata ẽ siue obli¬
gatio remissa pot odicidonationẽ effe.¬
ctum habĩturam. ut puta urori accep¬
to tulit donationis causa ꝙ debeat põt
dici pendere acceptilationẽ ñ ĩpãm s⁊
effectum eius. ⁊ gnãlit̃ uuui̾se oona¬
tioues quas impediri diximꝰ exorati¬
oneualebunt. ¶ Sunt̃ iuiꝵ ⁊uxorẽ
sdcietas conationis causa ꝯtcͣtasit ui¬
n ob̾sgatõ nulla est. necpꝰ decretũ sena¬
tus emolum̃ntũ ealibalitas. ut accõ psotio
ꝯstituatur hr̃e poterit. que tn̾ in ꝯmune
tenuer̃. siue ⁊ stituto reuocandañ sũt.
id c̾co cogͥ ꝓ socio accõ nonerit quia uł¬
la societas ẽ quedonatioĩs cã uit̃ponit̃.
porem. id̾ erit dicendum. ⁊ siẽptio cõ¬
tractasit donationis cã nã uullaerit.
ꝯsultĩmm. ¶ Si quis sponsamhuĩt dem̃¬
qĩ insponsalib facte ualeãt iudeamꝰ.

Expanded text:
tentiam orationis pertinere, ut, si durauerit uoluntas usque ad mortem, ualeat donatio.Siue autem res fuit quae donata est siue obligatio remissa, potest dici donationem effectum habituram: ut puta uxori acceptum tulit donationis causa quod debeat: potest dici pendere acceptilationem non ipsam, sed effectum eius. et generaliter uniuersae donation‹e›s, quas impediri diximus, ex oratione ualebunt.Si inter uirum et uxorem societas donationis causa contracta sit, iure uulgato nulla est, nec post decretum senatus emolumentum ea liberalitas, ut actio pro socio constituatur, habere poterit: quae tamen in commune tenuerunt fine praestituto, reuocanda non sunt. idcirco igitur pro socio actio non erit, quia nulla societas est, quae donationis causa interponitur, xorem. Idem erit dicendum et si emptio contracta sit donationis causa: nam nulla erit. consultum. Si quis sponsam i in sponsalibus factae valeant, videamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd exremulieris pꝰfideat solũ .ii. seꝑat
qͣtenus res ualet ñ ultra idtam̃ quod do¬
natum est ꝯ dicaͣtur q̃uãsicotis iuiditio
conueniatur. si nich i ꝓħb euam in
ren utilem mulier in ipsas res acc̃om
ñualet qdiurori iubeo dari. quia illo
conualescente condictione teneor in¬
ortuoꝵ nichil ominus pauꝑior sum
nonenim habeo quod habiturꝰ ẽẽm.
auii. e Ea que marito suo pecuniam
excausa donationis acceꝑat litteras ad̾
eummisit huiusmodi cumpetenti mi¬
chiate d̾ h̾arissime aduenierit indul¬
gentiam tuam .xx. adexpediendas qͣs
res meas que sumina mi chi nuãta est
subea conditione. ut si ꝑme meos ꝙ mo¬
ies quid steterunt quomiinus indiem
iitenẽ matrimonium ꝑmaneat. siũ
inuito eo decessero. dedomotua uł re¬
pudium tibi sine ulla querela mise
causa dare uolunticidaturamꝰ meresti¬
tuturam mesineulla dilatione spon¬
peᷤtipͤosse qm̃ ex donatione inpecumã
creditam conuersaẽ. qd̾ si stipulatio

Expanded text:
quid ex re mulieris possideat. solo enim separatur quatenus res ualet, non ultra id tamen quod donatum est, condicatur, quam si dotis iudicio conueniatur. sed nihil prohibet etiam in rem utilem mulieri in ipsas res accommonon ualet quod uxori iubeo dari, quia illo conualescente condictione teneor, mortuo autem nihilo minus pauperior sum: non enim habeo quod habiturus essem. ae a marito suo pecuniam ex causa donationis acceperat, litteras ad eum misit huiusmodi: "Cum petenti mihi a te, domine carissime, adnuerit indulgentia tua viginti ad expediendas quasdam res meas, quae summa mihi numerata est sub ea condicione, ut, si per me meosque mores quid steterit, quo minus in diem vitae nostrae matrimonium permaneat, sive invito te dpudium tibi sine ulla querella misecausa dare uoluisti, daturam restituturam me sine ulla dilatione: sponpeti posse, quoniam ex donatione in pecuniam credita‹m› conuersa est: quod si stipulatio
Abbreviated transcription (Latin):
seuoluntatem ꝙ si inobseruo sit. ꝓcli¬
tͣionẽ. ¶ Simaritus ea q̃ conaui̾t n¬
xori pignori ded̾it. uiꝙ eum penitius¬
finge inpossione p̃caria p̃cͤariã mulie¬
iem remansisse. ꝑatãq eẽ satis facere
taitori. dicen dum ẽ donationẽ uałe.
uã si abuutio ei remob ligatã ħ aĩo do¬
satis facere mulier hrẽt doliexceptio
mortis ẜuitus ꝯparet̃. ꝓ inde ⁊ si ipsa

Expanded text:
se uoluntatem: quod si in obscuro sit, proclise uoluntatem: quod si in obscuro sit, proclitionem.Si maritus ea quae donauerit pignori dederit, utique eum paenituisonatum? finge in possessionem precaria‹m› mulierem remansisse paratamque esse satisfacere creditori. dicendum est donationem valere: nam si ab initio ei rem obligatam hoc animo dosatisfacere mulier haberet doli exceptionmorti servitus comparetur: proinde et si ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uio ⁊ numinio albino ꝯsulib ut aliꝗ
laxaret ex uiris rigore. oratioaũt mi¬
ꝑatoris nr̃i de confirmandis donatioĩb
ñ solum adeam ꝑtiz q̃ nomineuxori
auiro conparatas. sra dom̃s donationes
int̃ uinĩ ⁊uxorẽ factos ut ipõ iure res
fiant eius cuidonaites ⁊ obliganio st ci¬
u̾ilis. ⁊ defalcidia ubipossit locum hr̃e
tractandumsit cuilocũ ⁊tafore opͣisior
quasitestam̃to sit ꝯfirĩnatun ꝙ. conatũ
est ¶ Ait omtio sas ec̃ eumquid̾ ꝗ doã¬
donauit. durũ ⁊ auarũ eẽ ¶ Peintẽniã
accipe debemus supp̃mã ꝓ inde siurori
donauit deinde eumpenituu̾t. mox
desiit. penitere dicendumẽ donatiõe
uałe ut sup̃mũ eius spectemus iuditi
dicere. ł inilegatis. cum dedoli excepti o¬
one opposita tractamꝰ. ut sit ambulato¬
ria uolun᷑tas eius usq aduite sup̃mũ exi¬
tum. s nͣbi semel douatorẽ penituit. ⁊̃
hedi reuocandi potestatẽ iribuinius.
si appareat defimetum euident̃ reuoca̾¬

Expanded text:
o et Nummio Albino consulibus, ut aliquid laxaret ex iuris rigore. Oratio autem imperatoris nostri de confirmandis donationibus non solum ad ea pertinet, quae nomine uxoris a viro comparata sunt, sed ad omnes donationes inter virum et uxorem factas, ut et ipso iure res fiant eius cui donatae sunt et obligatio sit civilis et de Falcidia ubi possit locum habere tractandum sit: cui locum ita fore opinor, quasi testamento sit confirmatum quod donatum est. Ait oratio "Fas esse eum quidem donauerit durum et auarum esse'.Paenitentiam accipere debemus supremam. proinde si uxori donauit, deinde eum paenituit, mox desiit paenitere, dicendum est donationem ualere, ut supremum eius spectemus iudiciel in legatis cum de doli exceptione opposita tractamus, ut sit ambulatoria uoluntas eius usque ad uitae supremum exitum.Sed ubi semel donatorem paenituit, etiam heredi reuocandi potestatem tribuimus, si appareat defunctum euidenter reuocas
Abbreviated transcription (Latin):
factumẽ. deinde matrimon̾ium resti¬
tuat᷑. ⁊ in diuortioł mutata ẽ uolunta.
tas testatoris reconciliata. andonatio
duretur. si ꝯstante matrĩmoniẽ doãtor
d̾cesserit. ⁊ pot̃ defendi ualere.ꝙ. si di¬
uortium int̾̃cesserit s⁊ fruiusculum¬
int̾rauerint ꝓfecto ualebit coñatio si
fruiusculus quieͤuit. ¶ Simulier ⁊
maritus diuseorsum ꝗ d̾ habitauit.
fihonorẽ inuicẽ matrimonii hab̾e̾nt.
A scimus int̃dum ⁊ in t̃ ꝯsulares ꝑso¬
nas subsecutũ puttdõatioẽs ñ uałe qi do¬

Expanded text:
factum est, deinde matrimonium restauratur, et in diuortio uel mutata est uoluntas tate donatoris reconciliata an donatio duret, si constante matrimonio donator decesserit? et potest defendi ualere. Quod si diuortium non intercesserit, sed friuusculum, profecto ualebit donatio, si friu‹u›sculum quieuit. Si mulier et maritus diu seorsum quidem habitauerint, sed honorem inuicem maquod scimus interdum et inter consulares personas subsecutum, puto donationes non ualere,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ int̃ iuꝑ ⁊ uxorem ualere. Itaue
ꝵ ẽ utñ solum eadonatio ualeat scdm
uilianũ queħ animosit ut tunc res fiat
uporis ł mariti cum moro insequet᷑. s oĩ
mortis cã dõatio qnitaq ñ ret᷑ agat᷑ dc̃a¬
modi maritus uxori mortis causa ama¬
tum uoluit. int̃po suit mulier filiui.f.
qui a marito accip eiꝙ trad̾. deinde
cũmoritur maritus pat᷑.f. inuenit᷑ an¬
uiuo adhuc marito siuu̾iris fuit effecta

Expanded text:
tionem inter uirum et uxorem ualere, ita uerum est, ut non solum ea donatio ualeat secundum Iulianum, quae hoc animo fit, ut tunc res fiat uxoris uel mariti, cum mors insequetur, sed omnis mortis causa donatio. Quando itaque non retro agatur donamodi. maritus uxori mortis causa donatum voluit: interposuit mulier filium familias, qui a marito acciperet eique traderet: deinde, cum moritur maritus, pater familias inuiuo adhuc marito sui iuris fuerit effecta
Abbreviated transcription (Latin):
oitori dedit. diuortio facto omĩmodo
uir eam summam exigi̾t. neꝙ ad ꝑtinz.
ciꝰum anmulier exiuri patrimonio lo
suom t̃untu unilibata e quod potuss
aohuc debere suinr pecuniam ñ solun¬
si. neꝙ enim int̃ est ex quacausa inuli¬
er pecumam debuit utrum hec rrodi¬
tamaneat iꝑnon exeptione p̃stare

Expanded text:
itori dedit, diuortio facto omnimodo uir eam summam exiget neque ad rem perenim, an mulier ex uiri patrimonio locsuo interuentu uiri liberata est, quod potuisset adhuc debere, si uir pecuniam non soluisset: neque enim interest, ex qua causa mulier pecuniam debuit, utrum credit
Abbreviated transcription (Latin):
eͥtamus tp̃s. ut dicamus donatioẽs ua¬
łe qͣ simuloecessernt. anneũtrũ quia
inuis eius finitum eẽt matͥmonium
anspectamus ut pͥor de̾cesserit. ut in eiꝰ
ꝑ sonañualeat donatio. auneut̃ mbdi¬
it ut eius ualeat. Metͣm fert opinio u¬
bi ñ reuertunt᷑ ut tps̃ spectandum sit
captiuitatis qrͣtunc decessetint. qd si

Expanded text:
s tempus, ut dicamus donationes ualere, quasi simul decesserint? an neutram, quia uiuis eis finitum est matrimonium? an spectamus, uter prius decesserit, ut in eius persona non ualeat donatio? an uter rediit, ut eius ualeat? mea tamen fert opinio, ubi non reuerterunt, ut tempus spectandum sit captiuitatis, quasi tunc defecerint: quod si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uxorem bona side gestam ũretractaĩ.
¶ Sit̾ibi maritus pignori ꝓpt̃ dotem ⁊ pec¬
cuniam ẽditam data donationis causa
uñdidit qd̾ bonafide gestumẽ habebut
ratum. atsititulus cdonationis q̃ situs o¬
stenditur atꝙ idõ im̃ditionẽ irritã eẽ
consabitur uirepublico causã pignoꝵ
unegiam obĩmnebit ¶uuxõrem rem
int̃ dum dicendum ẽ totum amuliere:
repetendum quasi locuplenor ex ea in
soudum factasit. utputa siemit quidẽ
int̃ est creditorisoluat aͣnñditori:¬
¶Uxoris quis donauit ẜuum ita ᷝ uma
annũ mamunutt̃et. ⁊ an simulier ñ
pinianus cum sabtnu sit fententia. re

Expanded text:
tractari. "Si tibi maritus pignora propter dotem et pecuniam creditam data non donationis causa vendidit, quod bona fide gestum est, manebit ratum. At si titulus donationis quaesitus ostenditur atque ideo venditionem irritam esse constabit, iure publico causam pignorum integram obtinebis". Si uxor rem interdum dicendum est totum a muliere repetendum, quasi locupletior ex ea in solidum facta sit: ut puta si emit quidem interest, creditori soluat an uenditori?Uxori quis donauit seruum ita, ut eum intra annum manumitteret: an, si mulier non pinianus, cum Sabini sit sententia re
Abbreviated transcription (Latin):
tus factus locupleti or ded̾it᷑ tñ tantam
qnͣtitatẽ eaque extet dicendumẽ sus
decessit. qui factus ẽlocũpletior poͣsse
repetere ia qd̾ cedit. nẽcͤ ꝯpensare id qd̾
satio locumhit. ¶ Si diuortum pꝰ̾doã¬
tionẽ in t̃ cessit. aut prior decesserit ꝗ
donĩ accip uetĩs iuris staturħ ẽ sima¬

Expanded text:
sit factus locupletior, dederit tamen tantam quantitatem eaque exstet, dicendum est, si is decessit, qui factus est locupletior, posse repetere id quod dedit nec compensare id quod satio locum habeat.Si diuortium post donationem intercessit aut prior decesserit qui donum accepit, ueteri iuri statur,
Abbreviated transcription (Latin):
ei cuidonatum ẽ. nulluis mom̃ti eẽ do¬
nitionẽ uoluit. gͦsiambo decesserint qͥ
dicemus naufiagio forte. ł ruina ł m
cendio. ⁊ siquidꝰ possit apparere ꝗͥ ante
spm̃ pͥosuit. expedita ẽ questio. siuõ
ñ appareat diffi cilis ẽ questio. ⁊ magiᷤ
puto donationẽ ualuisset. ⁊ eͣxubis o¬
rationis defen dimus. ait enim oratio
sip̃or uita decesserit quidonatũ accep̃
sĩuidet᷑ ant prior uita decessisse quido¬
natum accep̃. cum si m᷑ul decesserit ꝙ
inde rectissi medi cet. inrasꝙ donatio¬
nee uałe. si forte inuicẽ conationib
factis simul cecesserĩt. quianeut̃ altĩ
suꝑ uixit. lic⁊ deꝯmorientib oratio
ñ senserit. si cumnent᷑ aͥtĩ donatioẽs
mutue ualebunt. nã i circa mortiᷤ cã
tes igͥ heredes donatiõĩb relinquunt

Expanded text:
ei cui donatum est, nullius momenti donationem esse uoluit: ergo si ambo decesserint, quid dicemus, naufragio forte uel ruina uel incendio? et si quidem possit apparere, quis ante spiritum posuit, expedita est quaestio: sin uero non appareat, difficilis quaestio est. et magis puto donationem ualuisse et his ex uerbis orationis defendimus: ait enim oratio 'si prior uita decesserit qui donatum accepit': non uidetur autem prior uita decessisse qui donatum accepit, cum simul decesserint. proinde rectissime dicetur utrasque donationes ualere, si forte inuicem donationibus factis simul decesserint, quia neuter alteri superuixerit, licet de commorientibus oratio non senmutuae ualebunt: nam et circa mortis caustes igitur heredes donationibus relinquent
Abbreviated transcription (Latin):
p̃.ł. Sisiuir lanasua uestim̃tam
pedire ꝙ mea re utor. tã quã lampẽ¬
dia fut ⁊ uiri negotium ꝓcuraret.¬
suixor lana sua oꝑis ancillaꝵ uiriue¬
stmmĩta sumoĩe ꝯfecit muliebria ue
stim̃ta mulieris eẽ. ⁊ poꝑis ancillaꝵ¬

Expanded text:
 si uir lana sua uestimentum pedire, quod in ea re uxor tamquam lanipendia fuerit et uiri negotium procurar‹i›t.Si uxor lana sua, operis ancillarum uiri, uestimenta sui nomine confecit muliebria, et uestimenta mulieris esse et pro operis ancilla
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum aũt ẽ ita int̃ dictam uiter
iuꝵ ⁊ uxorem donationẽ ut ipõ iure
nicħ ualeat ꝙ actumẽ. ꝓ indesicorpu̾
sit qd̾ donatur. nec traditio quicquam
ualetssi stipulanti ꝓmissumsit łaccep¬
tolatũ. ncħualet. ip̃o enim uire qͣ int̃
iuꝵ ⁊ uxorem donationis causa gerũt.
corporis eius fieripalamẽ. ¶S ⁊ sidebi
torem suum ei soluẽ uisserit. ħ queni

Expanded text:
ciendum autem est ita interdictam inter virum et uxorem donationem, ut ipso iure nihil valeat quod actum est: proinde si corpus d donatur, nec traditio quicquam valet, et si stipulanti promissum sit velatum, nihil ualet: ipso enim iure quae inter uirum et uxorem donationis causa gerunturcorporis eius fieri palam est. Sed torem suum ei soluere iusserit, hic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cummẜuũ ꝗ̃ exmũimuꝰ amarito doãtiᷤᷤ
mulier adquisiss forte legatum ł ħe¬
ditatem aut partus cditus ect eõ qͦ ꝙ.
nomine petitionẽ eẽ faciendã silluo
lier ipã desuo aut etiã mutuati impẽ¬
dit. uideri tm̃ iã exanino cõ sũpͦdi¬
¶Inũ tecit oictũ celsugait. Si doti̾usu

Expanded text:
mis a marito donatis mulier adquisisset forte legatum, hereditatem aut partus editus esset, eo quoque nomine petitionem faciendam esse.Illud mulier ipsa de suo aut etiam mutuata impenderit, uideri tantum iam ex annuo consumptum.Illud recte dictum Celsus ait: si doti
Abbreviated transcription (Latin):
nẽm᷑m donat ꝗ necessariis honerib
succurrit. gͦ ⁊ si ꝯ sensu maritiꝓfectaẽ
mulier ꝓpt̾ suas necessarias eãs ⁊ sia¬
liquio maritus expensaꝵ nomine ei
p̃stitit. ħ reuocandumnẽst. ¶ Siuxor
uirodotem ꝓmiserit ⁊ dots usura. sñ
oubio dicendumẽ peti uiuiras posse.
quia ñẽ ista goͣnatio cumphom̾bꝰ ma¬
trimonii petantur. quio tam̃ simaritꝰ¬

Expanded text:
oneribus succurrit. ergo et si consensu mariti profecta est mulier propter suas necessarias causas et aliquid maritus expensarum nomine ei praestiterit, hoc reuocandum non est.Si uxor uiro dotem promiserit et dotis usuras, sine dubio dicendum est peti usuras posse, quia non est ista donatio, cum pro oneribus matrimonii petantur. quid tamen, si marit
Abbreviated transcription (Latin):
rõnẽ diuiscueri ad reꝵ donationẽ ꝑ¬
tinere. deniꝙ sistipulanti spospon¬
dissi uxorisue ñputałut ꝯueniri pꝰ se
heredem mariti. liez ourante uolũta¬
natio ⁊ añ qͣ ꝑ tempus legntimuĩ om̃¬
nus ꝓcede tẽporis suffiaguimꝯ stat.
quia altõ mõ siñ iuditio tradita est
posessio ałtero qdifuit uitum̃ a
res aliena uxori amarito donata fue¬
rit dicendum ẽ ꝯfestim adusu capi¬
onẽ eius uxorẽ admiti. quia ⁊ sinon
mortis causa donaret᷑ ei ñ inpediret̃
usucapionã ius ꝯstitutum ad eãdõa¬

Expanded text:
onem divi Severi ad rerum donationem pertinere: denique si stipulanti spopondisset uxori suae, non putabat conveniri posse heredem mariti, licet durante voluntanatio et antequam per tempus legitimum dominus procedere temporis suffragium constat, quia altero modo sine vitio tradita est possessio, altero quod fuerit vitium, amres aliena uxori a marito donata fuerit, dicendum est confestim ad usucapionem eius uxorem admitti, quia et si non mortis causa donaverat ei, non impediretur usucapio. nam ius
Abbreviated transcription (Latin):
uorisue quis mortis cã ẜuũ
nanionis sedixit pͣenituisse uałe̾ insti¬
tutionẽ. ⁊ necessarium hered dño ser¬
uũ fierrcetm̃ sipostea ꝗͣ heredẽ iusti¬
tuit donauit oonatio p̃ualeb̾. ł siãn

Expanded text:
ori suae quis mortis causa sernationis se dixit paenituisse, ualere institutionem et necessarium heredem domino seruum fieri: ceterum si, posteaquam heredem instituit, donauit, donatio praeualebit, uel si an
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Et in ead̾ op̃mione siquid exea
pecã ꝯparauit. añꝗͣ eados fieret ita
ut nec possi deat eaͣm nec dolo fecenit s
minus eampossid̾erẽt.
ꝓmissio futuri tatrimonii tacitam
petet᷑ cũmaioranniᷤᷤ ap̃ eum dẽeẽ ce

Expanded text:
cepit. et in eadem opinione sum, si quid ex ea pecunia paravit, antequam ea dos fieret, ita, ut nec possideat eam nec dolo fecerit, quo minus eam possideret. omipetetur, cum maior annis apud eundem e
Abbreviated transcription (Latin):
enum uxoriꝰ don ẽt maritus.
quieus eint conditionis neumꝗ̃ ad lib̾¬
tatem ꝑ ducipossit dicendumẽ omĩno
ñicħ agitꝰ acdonatione s sipeccuiua ac¬
cepta mulier manumiserit. ł opis ei m¬
posũt. ait uillanus oꝑasn quid̾ eam lici
touire posituram ⁊ tenẽ ob laͣtionẽ. nec
uideri mulierẽ exreuiri locupletiorẽ
fiericumeãs lib̾tus ꝑmittit. ꝙ sip̃ cuim
ob manumissionẽ accepit mulier ⁊ sic
manumisit. si quid̾ expeculio suo dedit
nũmos: marit mancre sinõ alius ꝓeo

Expanded text:
eum uxori donet maritus, qui eius erat condicionis, ne umquam ad libertatem perduci possit, dicendum est omnino nihil agi hac donatione. Si pecunia accepta mulier manumiserit vel operas ei imposuto iure imposituram et tenere obligationem nec uideri mulierem ex re uiri locupletiorem fieri, cum eas libertus promittat: quod si pretium ob manumissionem acceperit mulier et sic manumiserit, si quidem ex peculio suo dedit, nummos mariti manere, si uero alius
Abbreviated transcription (Latin):
aus .ł. Pee indotemdate q̃ pondere
nud̃ m̃suia constant. maritiꝑiculos̃
quia mnħ dant̃ utea̾ maritus a darbitͥ¬
um suũ distrabat. ⁊ qñꝙ soluto matͥ¬
motuo eius gnĩs ⁊ qualit᷑atis alia̾ re¬
stituat. ł ipse. ł hr̃s eius.

Expanded text:
ale Res in dotem datae, quae pondere numero mensura constant, mariti periculo sunt, quia in hoc dantur, ut eas maritus ad arbitrium suum distrahat et quandoque soluto matrimonio eiusdem generis et qualitatis alias restituat vel ipse
Abbreviated transcription (Latin):
potest. sedsimanente m̃mo decesfisse
maritus ꝓponatur puto quia in annuo
ꝙͦ do᷑natio uertitur possedici stipula¬
tionẽ ꝯfirmari ex sena̾tus ꝯsulto. ¶si
uxor marito annuum reu̾sa uicep̃ stite¬
rit retruetur ehoc.⁊ poñt̃ nindica¬
re idꝙ extat. oedipoterit ⁊ ꝯdic̃e in
qnͣtum locupletior factuo ẽ quiañtã
sollẽpneẽ annuum qd̾ maritus uxo¬
iͥmpendit ut ꝗ uxor marito prãt in
mo inꝯ gruens ẽ.⁊ ccͣsexus natnram
⁊ si fortemaritus abu xorestipulatꝰ
sit idaunuũ excesserit ꝗ milier ꝯ stã:¬
te mat̾ monio dicendumerit exorta¬
x. i Sireᷤ uxor marito co᷑nass ĩ ꝙ
eas indotẽ ꝓ ꝯmimi filia dediss. siue
pꝰ donationẽ quani inmaritum ꝯtu¬
lit uxor passa est eũꝓ filia indotẽ care.
bengne dicipõt sipma donatio uulliꝰ
mom̃tiẽ: ar tam̃ ex sequenti ꝯ sensu
ualere ootis donationẽ.¬

Expanded text:
potest. sed si manente matrimonio decessisse maritus proponatur, puto, quia in annuo quoque donatio uertitur, posse dici stipulationem confirmari ex senatus consulto.Si uxor marito annuum uersa uice praestiterit, restituetur ei hoc et poterit uindicaquod exstat: credo poterit et condicere, in quantum locupletior factus est, quia non tam sollemne est annuum, quod maritus uxori pendit et quod uxor marito praestat, immo incongruens est et contra sexus naturam. Et si forte maritus ab uxore stipulatus sit id annuum decesseritque mulier constante matrimonio, dicendum erit ex ora Sive uxor marito res donasset isque eas in dotem pro communi filia dedisset, sive post donationem, quam in maritum contulit, uxor passa est eum pro filia in dotem dare, benigne dici potest, etsi prima donatio nullius momenti est, attamen ex sequenti consensu valere dotis d
Abbreviated transcription (Latin):
uir uron indꝰͥtem deb sine metu doã¬
tionis p̃sẽs soluẽ põt. quãius ꝯmodum
tpr̃ĩs retenta pecunia sentire potu̾erit.¬
Q uods legatũs mͥ. aut ħeditatis noĩe
relicturus es. poteo rogatus a meuxori
mee reluquere. ⁊ ñ uidr̃ eameẽ doãtio
qui anicħ exbonis meis aminuit̃ in qͦ
matime maiores donanti succurrisse.
ꝓculus ait. nec amore altĩus alt̃ dispoli¬
aretur ñ qua si si maliuolos. nealt̃ locu¬
plecior fieret. ¶ Siuir uxori minu̾i¬
modĩcum halendis marciis aut nata li
die dedił dõuationẽ ⁊ si imꝰpenłas quas
fa ceret mulier quo honestuiᷤᷤ sehabetur¬
contͣ ñ uidr̃ locupletiõ facta eẽ nuilier.
Siaut inobsonio aut inunguentis aut
cibariis familie donatam s peciuam ĩ¬
pendent. ¶Queuir cibaria uxoris fami¬
lie uim̃tis sue p̃stiterit que uiusu ꝯmu
merãt ñ condicẽntur. quid si famue. d
domesticam uxoris aut uenaliciam pa¬
uit contra puto obẜuarideb̾e.¬

Expanded text:
uir uxori in diem debet, sine metu donationis praesens soluere potest, quamuis commodum temporis retenta pecunia sentire potuerit.Quod legatur‹u›s mihi aut hereditatis nomine relicturus es, potes rogatus a me uxori meae relinquere et non uidetur ea esse donatio, quia nihil ex bonis meis deminuitur: in quo maxime maiores donanti succurrisse Proculus ait, ne amore alterius alter despoliaretur, non quasi maliuolos, ne alter locupletior fieret.Si uir uxori munus immodicum calendis Martiis aut natali die dedisset, donatio est: sed si impensas, quas faceret mulier, quo honestius se tuon uidetur locupletior facta esse mulier, si aut in opsonio aut in unguentis aut in cibariis familiae donatam sibi pecuniam impenderit.Quae uir cibaria uxoris familiae iumentisue praestiterit, quae in usu communi erant, non condicentur: quod si familiam domesticam uxoris aut uenaliciam pauit, contra puto obseruari debe
Abbreviated transcription (Latin):
cũ amimũ maritus uñdĩdi ñhaberet¬
ñht̃ idcirro uñditionẽ ꝯmẽtussit ut
conaret. enimuõ sicũ animũ undẽdi
haberet exp̃cio eirenusit. am̃ditionẽ
quid̾ uałe. remissionẽ aut̃ acctenus
ñuale. quatenus fac̾t᷑a ẽ locupletior.

Expanded text:
cum animum maritus vendendi non haberet, idcirco venditionem commentus sit, ut donaret: enimvero si, cum animum vendendi haberet, ex pretio ei remisit, venditionem quidem valere, remissionem autem hactenus non valere, quatenus facta est locupletior:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eo opꝰpublicuui ꝙ ꝓnuserat faceret
ł ut eo publicam dedicaret fiet locus
dubium nẽst quindebeat uałe. Qr̃ ⁊ si
olcum ꝓea medes sa cras posiũt ualrdo¬
nat᷑o ¶ Simaritus hr̃s institustus repudi¬
sit ruii. dig̃. donationẽ uałe. neq enim
pauꝑior sit quiñ adquirat S. ꝗ de putri¬
riti mulier ꝓdẽ sił subͤtituta sit mulierł¬

Expanded text:
in quo opus publicum quod promiserat facere, in quo opus publicum quod promiserat facere, uelut aedem publicam, dedicaret, fiet locus dubium non est, quin debeat ualere: quare et si oleum pro ea in aede sacra posuerit, ualet donatio.Si maritus heres institutus repudistorum donationem valere: neque enim pauperior fit, qui non adquirat, sed qui de patririti mulieri prodest, si vel substituta sit mulier
Abbreviated transcription (Latin):
sa conatio ẽ sepulture causa nã sepul¬
ture cansalo cum marito abuxore łceͣ:
posse aonari ꝯstat. ⁊ si quidꝰ mntułit faci¬
et locun religiosum. ħ aut̃ exeoueñ.
ꝙ defimrisol eam ł demũ donationẽ
impediri solẽ. que ⁊ donantẽ pauꝑio
rem ⁊ accipientem faciet locupletiorẽ.
porro hñuidetur fieri locupletior me
a re quã religioui̾dicauit. nec m̾ouit ꝗc
ñtam̃ iocuro fit locupletior ꝙ ñ expen
iture causa donauĩt ita demũ locũ fie¬
ri intelligi mulieris cum corpꝰ humat᷑.
cetm̃ añ quã fir religiosus donãtis ma¬
net. ꝑ uide si distraxerit uulier. manz
locus conatoris. scd̃m ħ suixori suemo¬
num̃tum purũ maritus magni p̃ciido¬
nauit. ualeb̾ donatio. sictam̃ uttũsit
teligiosus: ualeat. S⁊ ⁊ supã fuerit
illo illata lier morte eius fintumẽ mra¬
tͥmonium fauorabilit̃ tam̃ dicet̃ locũ
religiosum fieri. ꝓide ⁊ simaritus ad
oblationẽ deiuxori donauit illũ cũ

Expanded text:
sa donatio est sepulturae causa: nam sepulturae causa locum marito ab uxore vel contra posse donari constat et si quidem intulerit, faciet locum religiosum. hoc autem ex eo venit, quod definiri solet eam demum donationem impediri solere, quae et donantrem et accipientem faciet locupletiorem: porro hic non uidetur fieri locupletior in ea re quam religioni dicauit. nec mouit quemnon tamen idcirco fit locupletior, quod non expenturae causa donaverit, ita demum locum fieri intellegi mulieris, cum corpus humatur: ceterum antequam fiet religiosus, donantis manet. proinde si distraxerit mulier, manet locus donatoris. Secundum haec si uxori suae monumentum purum maritus magni pretii donaverit, valebit donatio, sic tamen, ut, cum fit religiosus, valeat. Sed et si ipsa fuerit illo illata, licet morte eius finitum est matrimonium, favorabiliter tamen dicetur locum religiosum fieri. Proinde et si maritus ad oblationem
Abbreviated transcription (Latin):
factas tẽ facta paͬctio ualebit.i. pꝰ diuoẽ¬
nũ. ¶ Si extñeus d̾suo darus sit dotẽ ꝗcꝗ
uult pacutiᷤ et ignorantẽ muliere sic̃.
stipulari põt. legemenm suerei dicit:
tuert nforte añdtre tum sit manimoĩũ
q̃ faculta tempaendi haberet.
.ł.  S imulierdotis causa ꝓmiẜit
tem ddit ea conditione ut ꝑiculo eiꝰ eẽt
⁊ si quid exhis natũ eẽt ad eam ꝑtineat᷑
staripacto conim̃to oporteb̾ namꝯ stat

Expanded text:
factas tunc facta pactio ualebit, id est post diuortium.Si extraneus de suo daturus sit dotem, quidquid uult pacisci et ignorante muliere, sicut et stipulari potest: legem enim suae rei dicit: tuerit: nisi forte ante diremptum sit matrimonium, quam facultatem petendi haberet.causa promiserit tem dederit ea condicione, ut periculo eius essent et si quid ex his natum esset ad eam pertineat, stari pacto convento oportebit: nam constat
Abbreviated transcription (Latin):
sxtam donationẽ ħ est antenuptas at¬
ꝙ idõ quãuis ꝯmaictis nuptis titius tra¬
did̾it᷑ donationẽ ualerr.¶ Simaritus du¬
os rtos ht̃ tititum t mulierẽ. ⁊ mulien
ccepto tułit dorationis cã. neut̃ ułat᷑.¬

Expanded text:
tam donationem, hoc est ante nuptias, atque ideo quamvis contractis nuptiis Titius tradiderit, donationem valere. Si maritus duos reos habeat Titium et mulierem et mulieri accepto tulerit donationis causa, neut
Abbreviated transcription (Latin):
.ccc. uti bonis ꝯsuleret tam uberem
dotem ꝯsecntus ẽ quid dicemus si pactũ
tale int̃uenit ut maritus fructus indo¬
te ꝯuerteret. ⁊mulier sesuosꝙ aleret
tuereturue ⁊ unulsa honera sua expedir¬

Expanded text:
 uti boni consuleret tam uberem dotem consecutus. et quid dicimus, si pactum tale intervenit, ut maritus fructus in dotem converteret et mulier se suosque aleret tuereturve et universa onera sua expedir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuingendaꝵ int̃ĩe aetionũ. unã acniꝰ¬
nam ⁊ sus quic̾ditoris tuiseꝓcuratorẽ
eẽ sinulauĩt adebitore tuo iubente te
pecuniam acceꝑit.⁊ furtiãccõnẽ te ha¬
bere ꝯstat. ⁊ ipã pecuniai tuã eẽ. huie
sententie ẽ ꝯ sequẽs ꝙ uilianꝰ.ł.xuii. dĩg¬

Expanded text:
ungendarum inter se actionum unam acnam et si is, qui creditoris tui se procuratorem esse simulaverit, a debitore tuo iubente te pecuniam acceperit, et furti actionem te habere constat et ipsam pecuniam tuam esse. Huic sententiae conseque
Abbreviated transcription (Latin):
res int̃ iuꝵ tuxorẽ donatioẽs ꝓhibue
concordia p̃cio ꝯciliari uideret̃. neue
melior inpiuꝑtatẽ incidẽt. Detĩor di¬
cior fieret. ¶ uideamus int̾ quos s̃ ꝓ
hibite donationes. ⁊ quid̃ simatͥmoni¬
b̾. s⁊ sialiꝗ inpedim̃tum int̾ueniat
nesit omĩno matrimomũ donatioua¬
lebĩt. gͦ sisenatoris filia libtino contͣ
senatus ꝯͣsul tum nupserit. ł ꝓuintia
fas nonẽ eas donationes mͣtas eẽ ne

Expanded text:
ri inter uirum et uxorem donationes prohibuerconcordia pretio conciliari uiderentur neue melior in paupertatem incideret, deterior ditior fieret'.Uideamus, inter quos sunt prohibitae donationes. et quidem si matrimonibit. sed si aliquod impedimentum interveniat, ne sit omnino matrimonium, donatio valebit: ergo si senatoris filia libertino contra senatus consultum nupserit, vel provinfas non est eas donationes ratas esse, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cessas nerat᷑ius ait. G̾ socergnõ
mortis ł diuortii cã donddut. si et
coituris antenupnas donatio facta
uire ꝯsisti ͭ enam si eod̾ die nuptie
fu̾nt ꝯsecute.
Si id ꝙ donatum sit perie¬
rit ł consũptum sit ei quidedit de tͥ¬
cotalib natoᷤmaritꝰ inpend̾it. aut
ẜuatur ꝙ nutricidatũ ẽ adeducãdũ.
ꝙ ꝙ cãpite ꝗd dedissrt q̃ admodũ siap̃eo¬
nib redemiss ẜuos dotaleꝰ Si quisẜuio¬
placuit nullamhñdam eau tationẽ ⁊ sa¬
maximo affectu ⁊ solam in opiã tũtes.

Expanded text:
cessas Neratius ait. ergo socer genero mortis vel divortii causa donabit, sed et coituri sunt, ante nuptias donatio facta iure consistit, etiamsi eodem die nuptiae fuerint consecutae.Si id quod donatum sit perierit vel consumptum sit, eius qui dedit est detrdotalibus natos maritus inpenderit aut iservatur quod nutrici datum est ad educendum, quia pro capite quid dedisset, quemadmodum si a praedonibus redemisset servos dotales. Si quasplacuit, nullam habendam earum rationem: et samaximo affectu et solam inopiam timentes.
Abbreviated transcription (Latin):
bat bonafideꝰ longrtpñs inpossessione¬
potetat sͥ querere mulier u suũ marito.
dedit in dotem eumꝙ petẽ neglex̃ uir
adquisitionẽ ñ tam̃ int̃pellat eam po
ꝯstitueret᷑ dotalis fundus iamcẽperat.
plane si paucissimi dies adꝑ ficiend ã
longi tpris possessionẽ suꝑfuerunt ni¬
chilerit qd̾ imputabitur marito.
⁊tiadidit simatrunoiuo mulier deces¬
seritꝰ dos lucro mariti cessit fundus ep̃¬
facto queritur marmor ꝙ. cesum neq
exportatũs eẽ cuĩ eet᷑ ipensas in lapi¬
dicinã factaᷤmuliet. anuit prãiedꝰ de¬
beret. labeo marior uirieẽt.⁊ ait ce¬
tantum necessarias ĩpensas hr̃utiles

Expanded text:
bat bona fide longi temporis possessionepoterat sibi quaerere, mulier ut suum marito dedit in dotem eumque petere neglexerit vir, adquisitionem, non tamen interpellat eam ponstitueretur dotalis fundus, iam coeperat. plane si paucissimi dies ad perficiendam longi temporis possessionem superfuerunt, nihil erit, quod imputabitur marito. tradidit: si in matrimonio mulier decesserit et dos lucro mariti cessit, fundus empfacto quaeritur, marmor quod caesum neque exportatum esset cuius esset et impensam in lapidicinas factam mulier an uir praestare deberet. Labeo marmor uiri esse ait: cetantum necessarias, sed etiam utiles
Abbreviated transcription (Latin):
difitum lexiulia ꝑtineb̾. p̃ dii appel¬
latione etiampars ꝯtinetur. ꝓinide si¬
ue totum p̃ dium indotẽ sit datũ. siue
um marito q̃ situmẽ. nitũ demũ alieni¬
tioꝓhibeatur ħedi quoꝙ mulieris idẽ
auxilium pr̃ãbitur. ꝙ mulieri prãbat̃.

Expanded text:
Praedii appellatione etiam pars continetur. proinde sive totum praedium in dotem sit datum sive um marito quaesitum est, ut tunc demum alienatio prohibeatur. Heredi quoque mulieris idem auxilium praestabitur, quod mulier
Abbreviated transcription (Latin):
ad dotem supplendam desit iddum¬
taxat exeis remanere ap̃ mulierẽ ait:
ꝗ quannłatidotis de est
eius fundum dotisnomine meruo
tͣcdidit dos eius c̃itioniserit cuius
esset supsiticio fundum tclidisset.
¶Simulieris nomme quis fundũ¬
mine qui fũdum in dotem dederit. do¬
talis fundus erit ꝓpt̃ uͣrorẽ enimuide¬
bit̃. hi fundus ad maritum ꝓuenisse.
adeum pͣuem̃t.¶si fũdũ i legatum sibi
cotis causa muliet repudiquit᷑ ĩ slai

Expanded text:
ad dotem supplendam desit, id dumtaxat ex eo remanere apud mulierem ait, quod quantitati dotis deest. eius fundum dotis nomine Maevio tradit, dos eius condicionis erit, cuius esset, si ipsi Titio fundum tradidisset. Si mulieris nomine quis fundum in dotem dederit, dotalis fundus erit: propter uxorem enim videtur is fundus ad maritum pervenisse.ad eum peruenerit.Si fundum legatum sibi dotis causa mulier repudiauerit uel eti
Abbreviated transcription (Latin):
uigͣms. ł qui ins alius in potestate ma¬
riti sub iectus si deca strensi suopeculio
cõnauit ñerit irrita donatio. ꝓhi¬
betur gͥ urori ⁊ nurui douare. etiã is ꝗ
est insõ ͥeri potestate. simodo maritus
sit inpatris potestate ab uxoris nutꝰue
parte ꝓhibitumẽ oonari uiro ł genero.

Expanded text:
ignus vel quivis alius potestati mariti subiectus de castrensi suo peculio donavit, non erit irrita donatio. gitur et uxori et nurui donare etiam is, qui est in soceri potestate, si modo maritus sit in patris potestate. Ab uxoris nurusve parte prohibitum est donari viro vel genero.
Abbreviated transcription (Latin):
maritus prãt t c qᵈ suꝑ ͤ rẽuocabit᷑ sisa¬
tis nmodicrumẽ. idẽ supͣ uir̃esdõ¬
ti ¶ smaritus uroripecumã donauĩt
eaq usuras exdonata pecuna ꝑ ceperit
lucr̾abit̃. ħ itauilianis inmarito. lib̾.¬

Expanded text:
st revocabitur, si satis immodicum est, id est supra vires dotis. Si maritus uxori pecuniam donaverit eaque usuras ex donata pecunia perceperit, lucrabitur. haec ita Iulianus in marito lib
Abbreviated transcription (Latin):
emolum̃tumq̃ si tum sequent̃. sceũ. a
p̃ marcellum notat siẜuum in t̃po fuit
mulier utei tradatur mortis causa his a
adhuc ẜuus ded̾it mulieti deinde mortiꝰ¬
eri ⁊ sic admulierẽ transire ꝙ itaꝓcedit
siea cui donabat᷑ eũ int̃posuut. ñhis ꝗ
donabat. porro si amaritos int̾positus ẽ
res ipius statim facta ẽ. ⁊ siañ mortem
egit aliquio ut tam̃ hoc traditio pẽd̾at
donec mors sequat᷑. ¶Siuxorͭ ͤ titio oe¬
d̾it ut ie marito s mortis causa trad̾reqͣ
defuncta inuitus ħedib eius titius ma¬
rito ded̾itͥ int̃ ẽ ntẽ amnulieresit int̃¬
positus titius  anamarito eiudonabat᷑
si amuliere int̃po situsnẽ ob ligauit se
conditione simarito tradid̾i̾t. si aũt a
marito sit in t̃positus mortua muliere
mulieris fuĩt. plane inquib casibuᷤ
ti habebit᷑. ¶ simarituᷤ uxoridonaui̾t

Expanded text:
emolumentum quaesitum. Consequenter Scaevola apud Marcellum notat, si servum interposuit mulier, ut ei tradatur mortis causa, isque adhuc servus dederit mulieeri et sic ad mulierem transire: quod ita procedit, si ea cui donabatur eum interposuit, non is qui donabat. porro si a marito interpositus est, et res ipsius statim facta est et, si ante mortem egit aliquid, ut tamen haec traditio pendeat, donec mors sequatur.Si uxor rem Titio dederit, ut is marito mortis causa traderet eaque defuncta inuitis heredibus eius Titius marito dederit, interest, utrum a muliere sit interpositus Titius an uero a marito cui donabatur: si a muliere interpositus est, obligabit se condictione, si marito tradiderit, si autem a marito sit interpositus, mortua muliere mulieris fuit. plane in quibus casibuti habebitur. Si maritus uxori donaverit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaritum uis fundi deterius factum
quiog̃ ẽ õffitio dedote iudicantis ꝯtiꝰ¬
nebitur ut redintegrata ẜuitute ube¬
at fundum mulieri uł heradieius ĩas¬
uellum reponeret᷑ pꝰea uir moriuus e¬
int. ⁊ uporidotẽ legauãt ligna que¬

Expanded text:
maritum ius fundi deterius factum. quid ergo est? officio de dote iudicantis continebitur, ut redintegrata seruitute iubeat fundum mulieri uel heredi eius uellum reponeret: postea uir mortuus erat et uxori dotem relegauerat. ligna, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias ł pꝰnuptias ut exfundi frueti¬
b q̃ dedit indotẽ cͥditor mulieris di¬
mtttatur anualeat pactũ dico siante
nuptias idꝯne̾u̾it ualepactum eoq mͦ
minorẽ dotem ꝯstitutã. pꝰnuptias uõ
cũ honera matrimonii fructus releua¬
turi sunt. iam desuo maritus pacisca¬
t ut dimittat editore. ⁊ erit mera co
mata p̃dia indotẽ acceꝑat manẽte ma¬
tͥmonio pactus ẽ ciresi scribendi demu¬
lieris grã utp̃dia inestumataẽẽt. et sũ
piculo suo ea oeteriora fac̾ q̃ sitũ ẽ
mimo factum ẽet.s si deteriore loco
doͣs ñeẽt nicħominus eopacto admis

Expanded text:
nuptias vel post nuptias, ut ex fundi fructibus quem dedit in dotem creditor mulieris dimittatur, an valeat pactum? dico, si ante nuptias id convenerit, valminorem dotem constitutam: post nuptias uero cum onera matrimonii fructus releuaturi sunt, iam de suo maritus paciscitur ut dimittat creditorem, et erit mera domata praedia in dotem acceperat, manente matrimonio pactus est circumscribendae mulieris gratia, ut praedia inaestimata essent, ut sine periculo suo ea deteriora faceret: quaesituio factum esset, si deteriore loco dos non esset: nihilo minus eo pacto admiss
Abbreviated transcription (Latin):
ratañ habetur auctoritas dolo.in. facta.
querendum tñ ẽ utrum tota obligatio.
anqułi amplius ꝓmissum ẽ ꝗͣ ꝓmitti õ¬
⁊ inpecuͦnia indotem conu̾ti. siut ex¬
pediatur questio. Siquid̾ res in dotẽ
maritus acciꝑe maliũt. nicħ ampliuᷤᷤ
querendumẽ. Sinaũt ñalit̃ cont̾he
matrimonium uir patitur. nisi pecu¬
niis uidotem datis.tc̃ offitium ẽ cuã¬
totis ap̃eud̾ intrare uidicem. ꝗ eũ
constituit. utei causa oꝗgnita etiam
uiro ab sente ꝑmittat reꝵ uñdicioẽ
celebrata. dorẽ ꝯstituere.
tus qͣuartã hereditatis matꝰsue coẽm

Expanded text:
rata non habetur auctoritas dolo malo facta. quaerendum tamen est, utrum tota obligatio an quod amplius promissum est, quam promitti ot pecunia in dotem conuerti. sed ut expediatur quaestio, si quidem res in dotem maritus accipere maluerit, nihil amplius quaerendum est: sin autem non aliter contrahere matrimonium uir patitur nisi pecuniis in dotem datis, tunc officium est curatoris apud eundem intrare iudicem, qui eum constituit, ut iterum ei causa cognita etiam uiro absente permittat rerum uenditione celebrata dotem constituere. quartam hereditatis matris suae communem
Abbreviated transcription (Latin):
admulierem placr. ñ enim qd ꝓderitn
nĩ maritũ ꝯsecuturũ eo tp̃r quo exigẽ
ñpotũit. Qd̾ si iam tc᷑ debitor cumisu
conditione ꝓmitteret. solũndo ñ fuĩt
ꝑiculum uirieẽ. quisciens talen̾om̃
secutus uideret̃. quale mobligatiõe
fuĩt. ¶ Si debitor mulieris dotẽ ꝓ¬
misit. ⁊ mulierẽ heredem reliquerit.
labeo ꝑ inde hñdnmait. ac simulier

Expanded text:
ritum nomen secutum eo tempore, quo exigere non poterit. quod si iam tunc debitor, cum sub condicione promitteret, soluendo non fuerit, periculum uiri esse, quod sciens tale nomen secutus uideretur, quale initio obligationis fuerit.Si debitor mulieris dotem promiserit et mulierem heredem reliquerit, L
Abbreviated transcription (Latin):
ut uortua. iiimatrimonio filiado̾ ap̃ uꝵ
remanĩ putopactum ẜuandum etiamsi
lib̾i m̃n̾t̃ ueniãt expictis conuentis q̃ añ
nuptias. ł post nuptias int̾roni solent
aua aduolimtatẽ ꝑtinent ^ mulier dote
ius ꝑtin̾ueluti qñ dos petatur q̃ admo¬
hentium ẜͦuaretur. cetiñ si quenit ne
omĩno dos petatur ũ indotata erit mu¬
lier. ¶ Simulier pacta sit neampluiᷤ
quã pars dumidia ootis asopẽtatur ⁊ penã
stipulãtasit mela agit. alt̾̃utro eã ꝯtẽp¬
tã ẽe oꝑtẽ. uel exceptiõe pacti ⁊ acceptã fa¬
cẽ pene oblig̾onẽ ⁊ si exsnplatu agarde¬

Expanded text:
ut mortua in matrimonio filia dos apud uirum remaneret, puto pactum seruandum, etiamsi liberi non interueniant.Ex pactis conuentis, quae ante nuptias uel post nuptias interponi solent, alia ad uoluntatem pertinent, ut mulier dote ius pertinent, ueluti quando dos petatur, quemadmohentium servatur. ceterum si convenerit, ne omnino dos petatur, indotata erit mulier. Si mulier pacta sit, ne amplius quam pars dimidia dotis a se petatur et poenam stipulata sit, Mela ait alterutro eam contentam esse oportere: vel exceptione pacti et acceptam facere poenae obligationem,
Abbreviated transcription (Latin):
ihis sine deducutone restituerit. cels
fi dei prãnde functũ maritum ꝗͣ conas¬
se uideri. ⁊ roctam racione huic sentẽ¬
tie celsus adiecit. ꝙ plenq magiꝰ fidẽ
exsoluunt ꝓuihũe casum ꝗͣ donant nꝰ¬

Expanded text:
et is sine deductione restituerit, Celsufidei praestandae functum maritum s‹e› uideri: et rectam rationem huic sententiae Celsus adiecit, quod plerique magis fidem exsoluunt in hunc casum quam donant n
Abbreviated transcription (Latin):
ł morteuir soluto mi̾no scipłõis ꝯditioe
simulier inmattimonio decesserit ex
stipulatu fuco dotis accio quereretur.
pꝰ ueꝵ aũt diuortiũ renouatis nuptii
ñ ei connuitit̃ fisco stipulatio. licrde¬
fumcta sit imatrimonio filia qm̃ ad
um ꝑ onsimulationẽ mulier ueluti

Expanded text:
od si mulier in matrimonio decesserit, ex stipulato fisco dotis actio quaereretur: post uerum autem diuortium renouatis nuptiis non committitur fisco stipulatio, licet defuncta sit in matrimonio filia, quoniaum per dissimulationem mulier ueluti
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Cetm̃ sifundus totus ueniss qͣmi¬
i deb uenireᷤ detracto usu .f. intelligi.
mulierẽ dote̾m m̾auẽte mat̾monio rece¬
pisse. ¶ Sifundus coĩs indotẽ danieñ
⁊ socius egerit cum marito comnundi¬
uidundo adiudicatus ꝙ fundus socio
fui̾t indotem erit qnͣtitas qua socuĩ ma¬
rito dãpnatus fuĩt aut si omissa licitati¬
one extraneo ad diͤtus fundus sui̾t p̃cu
portio quo diffricta ẽ. sita ut ñuidice
p̃sẽntidie ꝙ innuo ẽ restituatur.s ⁊ sta¬
oltera qͣuoq antnur inretinenaa sran
ꝯ stante mat̾monio ũsolumpars dotał
sit quedata fuit indotem. s⁊ etiam altͥa
patfe uideamꝰ iulianus de parte tantũ
dotali loquit᷑. ⁊ egodiximnauditorio il¬
lamsolã dotalẽ ce¶simarito donsnoiẽ
stipulanti ꝓmisi̾t ꝑ errorẽ.is ꝗ exceptõe
ꝓtutus erat nesoluat. coget᷑ ei solucre
ihabebit condinonẽ adu̾sus mulierẽ.

Expanded text:
tem. ceterum si fundus totus uenisset, quanti debet uenire ‹non› detracto usu fructu, intellegi mulierem dotem manente matrimonio recepisse.Si fundus communis in dotem datus erit et socius egerit cum marito communi diuidundo adiudicatusque fundus socio fuerit, in dote erit quantitas, qua socius marito damnatus fuerit aut, si omissa licitatione extraneo addictus is fundus fuerit, pretii portio, quae distracta est, sed ita, ut non uicesenti die quod in numero est restituatur, sed staaltera quoque aut uir in restituenda. sed an constante matrimonio non sola pars dotalis sit, quae data fuit in dotem, sed etiam altera port‹io›, uideamus.Iulianus de parte tantum dotali loquitur, et ego dixi in auditorio illam solam dotalem esse.Si marito dotis nomine stipulanti promisit per errorem is qui exceptione tutus erat ne soluat, cogetur ei soluere et habebit condictionem aduersus mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
łab hostib capto filius famili is du̾cit
uxorem filia ꝙ familias nubit necessario
etiampactio cun᷑pĩs dumitarat dotis no¬
mine fieti potuit.
taconueniat ut siuiuo socert
mormasit filia. ip̃s socero simortuo si
mortuo filio eius filio qͦius ꝙ defuncto to¬
tum suo heredi reddatut benigna in t̃p̃ta¬
tone. põt̃ oefendi utilem stipulationẽeẽ
ꝓnepote su scepiss nease neue a filio doͣs
peteret̾ ab alio uõ quã filio heredꝰ ut dos
teterẽ sulaacepͣtione ꝯuñtionis filliꝰ tuen¬
dus entquippehedi nõ cauere ꝯcessum
ẽ nͨeqͣuicquã obstat quoniinus certe pͭsi¬

Expanded text:
ab hostibus capto filius familias ducit uxorem filiaque familias nubit, necessario etiam pactio cum ipsis dumtaxat dotis nomine fieri poterit.conueniat, ut, si uiuo socero mortua sit filia, ipsi socero, si mortuo, filio eius, si filio quoque defuncto totum suo heredi reddatur, benigna interpretatione potest defendi utilem stipulationem essnepote suscepisset, ne a se neue a filio dos peteretur, ab alio uero quam filio herede ut dos peteretur. exceptione conuentionis filius tuendus erit, quippe heredi nostro cauere concessum est, nec quicquam obstat quo minus certae p
Abbreviated transcription (Latin):
ftr̃ .i. ⁊ Pat̃ cumfilie sue nomiine doꝰ¬
temdaret pactus ẽ. itmortꝰa filia u¬
noplib ue lib is suꝑ stiti aduc̃ta par¬
ret̃cia reliqua dos sibi. autpꝰmoitẽ
fuã sin antilui. fiuus quõ in potestate᷑
habelut reddat᷑. oxinde ħ itafieristiplaͦ¬

Expanded text:
tionum Pater cum filiae suae nomine dotem daret, pactus est, ut mortua filia uno pluribusve liberis superstitibus deducta parte tertia reliqua dos sibi aut post mortem suam illi aut illi filiis quos in potestate habebat reddatur: deinde haec ita fieri stipula
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ uisserĩ uporitra deronecrẽferie ꝯua¬
luĩt donator: anmortuu sit. Neip existi¬
mndũẽ si dixetimus u̾ale domĩnonẽ ñ
sien ^ ͣanꝑiorem qͦuia siue᷑ ꝯualuit doͣna¬
tor ꝯditione tenebor siuemortuus sit¬
fuerit tem quã habiturꝰ etã in boniꝰ mei̾.
deserã ꝓpt̃ donatiouẽ habe̾re.

Expanded text:
usserim uxori tradere, nec referre, conualuerit donator an mortuus sit. neque existimandum est, si dixerimus ualere donationem, non fieri me pauperiorem, quia siue conualuerit donator, condictione tenebor, siue mortuus fuerit, rem, quam habiturus eram, in bonis meis desinam propter donationem habere.
Abbreviated transcription (Latin):
mõ sͥ deberet indotem filie ꝯmunis daẽ
nisserat. ⁊ idfecisse dicatur puto aĩadu̾¬
tendum ẽẽ utrũ eamdotem suo anuxoriᷤ
noiẽ dedit sisuoicħ ominus uxorieũ
debere pecuniam siuxoris uoĩe dederit
ipm abuxore lib̾atũs õẽ.

Expanded text:
m sibi deberet in dotem filiae communis dare iusserit et id fecisse dicatur, puto animadvertendum esse, utrum eam dotem suo an uxoris nomine dedit: si suo, nihilo minus uxori eum debere pecuniam: si uxoris nomine dederit, ipsum ab uxore liberatum esse.