comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidam etiam puro pastori ouiũ
querenti cum canes ñ haberet qͥd
faceret si lupus quilib ouem ei au¬
ferret. iocose responsum ẽ ut ex parte
magr̃i sui precipet ne auderet eam
deferre ul lederez Non post multum
uero contigit ut ille idem more solito
seruaret oues in campo: ⁊ lupus ue¬
niens unam ex eis rapuit ⁊ concito
cursu deferens eam fugiebat: Quem
fr̃ a longe aspiciens: precepti ñ inme¬
mor alta uoce clamare cepit. Quo fu¬
gis ait malignissime raptor solito ue¬
rius deferre presumas. Qui statun ille¬
sam deposuit: ⁊ille festinus in hume¬
ꝯris siuis sublatam ad alias reportauit.
trum¬
ne ille an alius fu̾it nescitur: sci¬
tur tamen quia cum die alia missus
suisset fr̃ quidam clericus in agro ad
animalia custodienda lupus eis ꝑ to¬
tam diem eo presente astitit ⁊ quasi
custodie ferens solatium uullam pre¬
tendebat feritatem. Cumq apppinqͣ¬
te uesꝑa hora esset ut grex introduce¬
retur: sicut ex altera parte fr̃. sic ex al¬

Expanded text:
uidam etiam puero pastori ovium, quaerenti, cum canes non haberet, quid faceret, si lupus quilibet ovem ei auferret, jocose responsum est ut ex parte magistri sui praeciperet, ne auderet eam deferre vel laedere. Non post multum vero contigit, ut ille idem more solito servaret oves in campo; et lupus veniens unam ex eis rapuit, et concito cursu deferens eam fugiebat. Quem frater a longe suscipiens, praecepti non immemor, alta voce clamitare coepit: Quo fugis, ait, malignissime raptor, solito verius deferre praesumas. » Qui statim illaesam deposuit, et ille festinus in humeris suis sublatam ad alias reportavit. 84. Utrumne ille an alius fuerit, nescitur. Scitur tamen quia cum die alia missus fuisset frater quidam clericus in agro ad animalia custodienda, lupus eis per totam diem astitit eo praesente; et quasi custodiae ferens solatium, nullam praetendebat feritatem. Cumque appropinquante vespera, hora esset ut grex introduceretur, sicut ex altera parte frater, sic ex al
Abbreviated transcription (Latin):
dos frẽs ⁊ religionem quͣdam ecclesiolã
suam in uillam flloreffie uellet suscipere.
Habebat et enum ip̃a multo temꝑe in
uoluntate obremedium amĩe sue
⁊ predecessorum suorũ in eadem
ecciã religionem ꝓpagare. Nidens aũt
ille affectuosam mulieris deuotionem:
respexit eam ⁊ suscepit quod petebat.
Et ibidem altero reliquiarũ uasculo de¬
relicto festiuauit p̃monstratum. erat
enim instans natiuitatis dies: habens
cłicorum ⁊ laicorum fr̃es circiter.xxx.
nouitios.

Expanded text:
dos fratres et religionem, quondam ecclesiolam dos fratres et religionem, quondam ecclesiolam suam in villa Floreffiae vellet suscipere. Habebat etenim ipsa multo tempore in voluntate, ob remedium animae suae et praedecessorum suorum, in ecclesia eadem religionem propagare. Videns autem ille affectuosam mulieris devotionem, respexit eam, et suscepit quod petebat. Et ibidem altero reliquiarum vasculo derelicto, festinavit Praemonstratum erat enim instans Nativitatis dies habens clericorum et laicorum fratres circiter triginta novitios.
Abbreviated transcription (Latin):
deo dignum esferentes ꝑ quem tantus
⁊ talis thesaurus duiq desideratus me-¬
iebatur inueniri. Et ne quis dubitet
ip̃m non ẽẽ: sciat ꝓcerto uerum agni¬
tionis eius fuisse siguum quod de mor¬
te ⁊ martyrio suo legebatur quod ꝑs
capitis ⁊ ñ totum capuo eẽt abscisum.
Hauc ꝑtem habebant: sed reliqum corpꝰ
ubi eẽt ꝓrsus ignorabant. Susceptum
ẽ itaq corpus sanctum ut digne debuit
⁊ eleuatum: parsq inde uiro dei data ẽ.
quod reliquin fuit magnifice a clero ⁊
a ppło repositum ẽ. Assũptis ñ post mul¬
tum reliquiis collectofrm̃ tam cdericoꝵ
qmͣ laicorum collegio. quos dõ ꝑ uerbũ
predicationis genuerat: redeundi iter ag¬
gressus ẽ. Qui ubiq ui ecdiis ⁊ congre¬
gationib cum ꝓcessiõe magnifice susci¬
piebatur. Audiens aut̃ tnͣsitum eius
matrona quedam nobilis Ermensendiᷤ
nomine Namucensis comitissa uelocit̃
occurrit ei: obuixe p̃cans ut ad imponẽ¬

Expanded text:
Deo dignum efferentes, per quem talis Deo dignum efferentes, per quem talis et tantus thesaurus, diuque desideratus, merebatur inveniri. Et ne quis dubitet ipsum non esse, sciat pro certo, verum agnitionis ejus fuisse indicium, quod de morte et martyrio ejus legebatur, quod pars capitis, et non totum caput esset abscissum. Hanc partem habebant, sed reliquum corpus ubi esset, ignorabant. Susceptum est itaque corpus sanctum ut digne debuit, et elevatum; parsque inde viro Dei data est: quod reliquum fuit, magnifice a clero et populo repositum est. Assumptis non post multum reliquiis, collectoque fratrum tam clericorum quam laicorum collegio, quos Deo per verbum praedicationis genuerat, redeundi iter aggressus est; qui ubique in ecclesiis et congregationibus cum processione magnifice suscipiebatur. Audiens autem transitum ejus matrona quaedam nobilis, Ermensendis nomine, Namurcensis comitissa, velociter occurrit ei; obnixe deprecans, ut ad imponen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuisionẽ cuidam designatus ẽ. ⁊ in cra-¬
stinum ex ordins uisionis corpus ibsd̃
quesitum integrum inuentũ est. Quo
cum ignis hymnis ⁊ laudibz dei ⁊ grãꝵ
actiõe suscepto. de reliquiis etiam auiaꝵ
uidelicet. Gereonis. Mauiorum. Ouorum
Euualdorum. Ouo uascula inmodum
feretri ad efferencdum ei impleta sunt.
reonis sibi similiter reliquias dari sup¬
dabat attentius. Mane aut̃ stõ. in medi¬
chrum effodi precepit ubi corpus inttegrũ
asq cerebro reptunr᷑ honorifice ⁊ cum omi
diligentia collocatum. Q cum canonici ⁊
plebs innumerabilis q̃ conuenerat cerne¬
ret. ecce inquiunt hic nr̃ dominus sc̃s
Gereon ⁊ mrm̃ uenerauile patrocinium
quod a nobis ⁊ apredecessorib urĩs ꝑ mł¬
tos annos diligenter quesitum ẽ: ⁊ pec¬
catis nris exigentib inueniri ñ potuit.
Et ex clamantes uoce magna cum gau¬
dio ĩmensas deo grãs agebant: hominẽ

Expanded text:
per visionem cuidam designatus est, et in craper visionem cuidam designatus est, et in crastinum, ex ordine visionis, corpus ibidem quaesitum, integrum repertum est. Quo cum hymnis et laudibus Dei et gratiarum actione suscepto, de reliquis etiam aliarum artyrum, videlicet Gereonis, Maurorum, duorum Ewaldorum, duo vascula, in modum feretri, ad efferendum ei impleta sunt. 49. reonis sibi similiter reliquias dari supdabat attentius. Mane autem facto, in medilcri patebat vestigium, effodi praecepit; ubi corpus integrum absque cerebro repertum est, honorifice et cum omni diligentia collocatum. Quod cum canonici, et plebs innumerabilis, quae convenerat, cerneret: « Ecce, inquiunt, noster dominus S. Gereon, et nostrum venerabile patrocinium, quod a nobis et a praedecessoribus nostris per multos annos diligenter quaesitum est, et, peccatis nostris exigentibus, inveniri non potuit. » Et exclamantes voce magna cum gaudio, immensas Deo gratias agebant, hominem
Abbreviated transcription (Latin):
hec deuenit coloniam: ubi ⁊ liben¬
ter suscipitur ⁊ libentius in sermone
⁊ confessione auditur eo quod prius ip¬
sum iuuenem nouerant. ⁊ modo mi¬
rabiliter mutatum uidebant: Et qr po¬
płoꝵ consuetudo nouitatum imitatͥx
ẽẽ solet multi ad uerbum ⁊ exhortatõem
ipũs tam clerici qmͣ laici concurren¬
tes unitatores pauꝑtatis xp̃i effecti. ipm̃
secuti sunt. Habebat ⁊ ip̃e iam tunc in
uoluntate edificare eccliam in qua cho¬
adunatos reciꝑet. ob hanc causam peti¬
uit ab archiep̃o frederico ⁊ ceteris fideli¬
b̾ ut aliqua sanctarũ reliquiarum
mereretur patrocinia susciꝑe: equibus
ñ minimum ab antiquo repleta ⁊ dota¬
ta erat felix colonia. Annuit ep̃c: annu
⁊quos ibidem ds ei contulerat ieiumo
indicto hoc pretiosum donum dõ commñ¬
dabat quatinus uenerabile prõcinium
daret inuenire. Nocte gͥ eadem uirgo ex
numero .xi. milium uirginium ⁊ no¬
men ipĩus uirguus ⁊ locus ubi iaceret

Expanded text:
ec devenit Coloniam, ubi et libenter suscipitur, et libentius in sermone et confessione auditur, eo quod ipsum prius juvenem noverant, et modo mirabiliter immutatum videbant. Et quia populorum consuetudo novitatum imitatrix esse solet, multi ad verbum et exhortationem ejus tam clerici quam laici concurrentes, imitatores paupertatis Christi effecti, ipsum secuti sunt. Habebat et ipse jam tunc in voluntate aedificare ecclesiam in qua coadunatos reciperet. Ob hanc causam petivit archiepiscopo Frederico et caeteris fidelibus, ut aliqua sanctarum reliquiarum mereretur patrocinia suscipere, e quibus non minimum ab antiquo repleta et dotata erat felix Colonia. Annuit episcopus, annuiquos ibidem Deus ei contulerat, jejunio indicto, hoc pretiosum donum Deo commendabat, quatenus venerabile patrocinium daret invenire. Nocte vero eadem, virgo ex numero undecim millium virginum, et nomen ipsius virginis, et locus ubi jaceret,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ppͣ uenerabili laudunensi
ep̃o Gartholomeo precepit: ut curam eiꝰ
susciꝑet. erat enim ip̃e homo habens ex
ꝓgenie mris sue quosdam in ep̃atu ⁊
in eadem ciuitate ꝓpinqͦs quorũ iusce¬
ra pietatis affectu suꝑ eo mota st̃. ⁊ coꝵ
instinctu submonitus erat ep̃. huma¬
nitatis ei manum licet inuito ꝑ ali¬
quod tempus ministrare. Quo dedu¬
cto ⁊ finito concilio: papa ũ post mul¬
tum laudunũ deuenit. Initoq ep̃c cũ
ppͣ consilio quomodo eum retiuere pos¬
set: obtulit ei eccłiam bĩ martini que
in suburbro sita ẽ in qua pauci frẽs e¬
rant sub regula canonice ꝓfessionis de¬
gentes: qui om̃i modis renuebat. Can¬
dem cum cogere tur ne sumii pon¬
tificis offensam ⁊ mobedientie notam in¬
curreret: quod petebatur anniuit: si ta¬
men cauonici in eadẽ commorantes
mores suos quos scdm euuͣgłitam ⁊ a

Expanded text:
nus papa venerabili Laudunensi episcopo Bartholomaeo praecepit, ut curam ejus susciperet; erat enim ipse homo habens ex progenie matris suae quosdam in episcopatu, et in eadem civitate propinquos; quorum viscera pietatis affectu super eo mota sunt; et eorum instinctu submonitus erat episcopus, humanitatis ei manum, licet invito, per aliquod tempus ministrare. Quo deducto et finito concilio, papa non post multum Laudunum devenit; initoque episcopus cum papa consilio, quomodo eum retinere posset, obtulit ei ecclesiam B. Martini, quae in suburbio sita est, in qua pauci fratres erant sub regula canonicae professionis degentes; qui omnibus modis renuebat. 39. Tandem cum cogeretur, ne summi pontificis offensam et inobedientiae notam incurreret, quod petebatur annuit, si tamen canonici, in eadem commorantes, mores suos, quos secundum Eva
Abbreviated transcription (Latin):
tur eum precib quibuscumq poterat
adiũctis. quatinus in episcopatu suo
uellet remanere: cotidie cucumdu¬
ceus eum ⁊ ostendens si qua sit eccã
que ei placeat. si que solitudines. si
qua deserta. si qua terra terra culta ł
inculta ad edificandum ⁊ cõmanen¬
dum: Uictus tandem ip̃ius ⁊ multo¬
rum tam religiosoꝵ. qmͣ aliorum no¬
bilium precib: elegit locum ualde deser¬
tum ⁊ solitarium. qui ab uicolis an¬
tiquitus premonstratum uocabatur. ĩ
quo si qnͣ daret ei deus colligere socios
se mansurum spopondit.

Expanded text:
tur eum, precibus quibuscunque poterat tur eum, precibus quibuscunque poterat adjunctis, quatenus in episcopatu suo vellet remanere, quotidie circumducens eum et ostendens, si qua sit ecclesia quae ei placeat, si quae solitudines, si quae deserta, si quae terra culta vel inculta, ad aedificandum et commanendum. Victus tandem ipsius et multorum, tam religiosorum quam aliorum nobilium, precibus, elegit locum valde desertum et solitarium, qui ab incolis antiquitus Praemonstratum vocabatur; in quo si quando daret ei Deus colligere socios, se mansurum spopondit.
Abbreviated transcription (Latin):
deret eis modum euuangłice institu¬
tionis. quomodo unitatores xp̃i contẽ¬
ptores muucli ẽẽ deberent quomodo
uoluntarii pauꝑes. quomodo ad opp¬
tientes. quomodo preceptis ⁊ regłis sc̃õꝵ
patrum obeclientes: illi statim ad ñ
hunc suꝑ uos: qr talem magistrum no¬
stra ñ nouit nec predecessorum mõrum
consuetudo. Liceat nos sic iuuere: ca¬
stigare quidem deus uult ñ mortifica¬
re. Sic homo ⁊ obediuit:⁊ ab obedien¬
tia solutus ab ip̃a ũ recessit. Mansit
itaq ibidem: socus suus uero de quo su¬
ꝑius mentio frã est. cum cameracensi e¬
piscopo. Borchardo ꝑrexerat. Harebat enuim
ip̃e de rebus suis quas nouiter relique¬
rat indiscussas. quedam disponere. que
qr alias diripiebantur qmͣ uellet. noui¬
tius quidem erat equanimiter ñ pote¬
rat sustinere. Interea ep̃ atenuata ⁊
dissoluta ieiuuio ⁊ frigore hospitis
sui menbra nitebatur reficere: sed ip̃e
hanc causam amore numio ⁊ carita¬
tis igne in eo accensus assidue hortaba¬

Expanded text:
deret modum evangelicae institutionis, quomodo imitatores Christi, contemptores mundi esse deberent, quomodo voluntarii pauperes, quomodo ad opprotientes, quomodo praeceptis et regulis sanctorum Patrum obedientes, illi statim, ad vehunc super nos, quia talem magistrum nostra non novit nec praedecessorum nostrorum consuetudo; liceat nos sic vivere. » Castigare quidem Deus vult, sed non mortificare, sic homo et obedivit, et ab obedientia solutus, ab ea non recessit. Mansit itaque ibidem; socius vero suus, de quo superius mentio facta est, cum Cameracensi episcopo Burchardo perrexerat; habebat enim ipse de rebus suis, quas noviter reliquerat indiscussas, quaedam disponere. Quae quia aliter diripiebantur quam vellet novitius quidem erat aequanimiter non poterat sustinere. Interea episcopus, attenuata et dissoluta jejunio et frigore hospitis sui membra nitebatur reficere; sed ipse hanc causam amore nimio et charitatis igne in eo accensus, assidue hortaba
Abbreviated transcription (Latin):
ut ratio ⁊ narrationis ordo suggesse¬
rit eoꝵ que de ip̃o legitimo ⁊ fideli tes¬
timonio ab aliis narrata dicdici ⁊ scio
pauca summatim ꝑstringã. Et ne ser¬
mo continuꝰ atq pͥlixus lectori fasti¬
dium ingerat. hoc ipm̃ qd̃ diligent̃.
potero distinctim ⁊ ꝑ capła ordinare.
⁊ titulum annotare curabo: ab eod̃
p̃fato patre. competens dicendi. sum̃s
exordium qui huiꝰ congregationis ex¬
titit primus. Preterea sciendum ẽ qr
cum multi huiꝰ uitam uł gesta con¬
scripserunt: nullus omĩno inuenitur
qui rem plenarie aut ex orcline ꝓseq̃¬
tur. Ꝙ ne hic quoq accideret diligen

Expanded text:
ut ratio narrationis et ordo suggesseut ratio narrationis et ordo suggesserit, eorum quae de ipso legitimo et fideli testimonio ab aliis narrata didici et scio, pauca summatim perstringam. Et, ne sermo continuus atque prolixus lectori fastidium ingerat, hoc ipsum, quoad diligenter potero, distincte et per capitula ordinare et titulis adnotare curabo; ab eodem praefato Patre competens dicendi sumens exordium, qui hujus congregationis exstitit primus. Praeterea sciendum est quia, cum multi hujus Vitam et gesta conscripserint, nullum omnino invenerim qui rem plenarie et ex ordine persequatur; quod ne hic quoque accideret, diligen
Abbreviated transcription (Latin):
continuo ⁊ confictum ẽẽ iudicare ñ
metuunt. Et qr fedam ⁊ inmundam
conscientiam gerunt. exosam habẽ¬
tes iusticiam ⁊ suspectam ueritatem:
simplices auia salutis auertere. ⁊ su¬
is coruptis acꝑditis morib subuerte¬
re ñ desistunt. Oter istoꝵ itaq obsti¬
natam ⁊ pudendam iupudentiam cũ
ꝓposuerim scribere de premonstratensi¬
b uiris nr̃is temporib. omĩs religi¬
onis ⁊ sancte uite meritis coram deo
⁊ apud homines approbatis. cogor ml¬
ta pretermutere ea dumtaxat bre¬
uiter actingens que omĩb nota it̃.
neq ipĩ ulla imꝓbitate audeant
diffiteri. Hoꝵ ꝑfecto uiroꝵ cum consi¬
datus ꝓinde illius euuanglice sentẽ¬
tie quam magister bonus ⁊ saluator
li me ad arborem unde tot ⁊ tanti fru¬
ctus ꝓcessissent indagandam. Cumq
paulo diligentius rei originem ⁊ ra¬
dicem ꝑquirerem occurrit mͥ pie ac re-¬
uerende memorie pr̃ Norb̾tus: de quo ꝓ¬

Expanded text:
continuo et confictum esse judicare non continuo et confictum esse judicare non metuunt; et quia foedam et immundam conscientiam gerunt, exosam habentes justitiam et suspectam veritatem; simplices quosque a via salutis avertere, et suis corruptis et perditis moribus subvertere non deistunt. 2. Propter istorum itaque obstinatam avertendam impudentiam, cum proposuerim scribere de Praemonstratensibus viris, nostris temporibus omnis religionis et sanctae vitae meritis coram Deo et apud homines approbatis, cogor multa praetermittere, ea duntaxat breviter attingens, quae omnibus nota sunt, neque ipsi ulla improbitate audeant diffiteri. Horum profecto virorum cum considatus proinde illius evangelicae sententiae, quam Magister bonus et Salvator li me ad arborem, unde tot et tanti fructus processerant, indagandam. Cumque paulo diligentius rei originem et radicem perquirerem; occurrit mihi piae et reverendae memoriae Pater Norbertus: de quo, pro
Abbreviated transcription (Latin):
similiter una ⁊ singłaris ẽ iua qua
tenclimus. In ht aũt uia laborib ⁊ er̃p¬
nis uarie ac multipliciter intersep¬
ta. ñ defuer̃t nob̾ ab initio mundi. ĩ ter
cetera liuine dispensationis bñficia.
scõr uiroꝵ exempla quoꝵ uestigia se¬
quentes et̾ne beatitudiis gaudia
⁊ auilius quer̾emus: ⁊ certus capere¬
mus. Hor nimirum quedam st̃ que
preterita ⁊ ab aliis conscripta legimꝰ:
ex magna iam ꝑte uidimꝰ ⁊ uidemꝰ.
Quaꝓoter cum nichil sit homini xp̃i¬
ano. inꝑegrinatione sua tam cõmo¬
dum ⁊ ad sempit̾ne głe p̃mia capes¬
cenda necessarium. ꝙͦ uitam informa
re morib ⁊ laudabilib studiis occu¬
pare. gratanter ꝓfecto. ⁊ cũ om̃i deuo¬
tiõe suscipit. quecumq de huiꝰmodi
uiris. memorie comm̃data potuerit
inuenire. ut quoꝵ satagit emulari
uirtutem: studeat etiam merita iu¬
gi meditatidẽ reuoluere. S in fideles
⁊ impii quoꝵ deus nenter ⁊ sumnũ
bonum corꝑis uoluptas qlucqͥo legũt

Expanded text:
iliter vera et singularis est via qua tendimus. In hac autem via, erroribus et aerumnis valde et multipliciter intersepta, non defuerunt nobis ab initio mundi, inter caetera divinae dispensationis beneficia, sanctorum virorum exempla; quorum vestigia sequentes, aeternae beatitudinis gaudia et avidius quaereremus et certius caperemus. Horum nimirum quaedam sunt quae praeterita et ab aliis conscripta legimus; ex magna jam parte vidimus et videmus. Quapropter, cum nihil sit homini Christiano in peregrinatione sua tam commodum, et ad sempiternae gloriae praemia capessenda necessarium, quam vitam informadabilibus studiis occupari; gratanter profecto et cum omni devotione suscipit, quaecunque de hujusmodi viris memoriae commendanda potuerit invenire, ut quorum satagit aemulari virtutem, studeat etiam merita jugi meditatione revolvere. Sed infideles et impii, quorum Deus venter est, et summum bonum corporis voluptas, quidquid legunt
Abbreviated transcription (Latin):
anto ꝓcul clubio
qͥsq fidelis ⁊ pius animus ad
omnipotentis dei amorem ⁊ gram̃ ꝓme¬
rendam ꝓpius accedit quanto bonum
ñ credit ñ imitatur qui uero ñ imita

Expanded text:
anto procul dubio quisque fidelis piusque animus ad omnipotentis Dei amorem et gloriam promerendam propius accedit quanto bonum n credit, non imitatur; qui vero non imita
Abbreviated transcription (Latin):
dicatic̃e.: scriptum ẽ. Siqiuis conuer¬
ti fecerit pecõrem ab errore uie sue
sauiabit animam suam amorte.⁊
apit multitudinem pcc̃oꝵ.S de pote¬
state: datur nobis in susceptic̃e sa cer¬
dotii cum dicitur. Accipite potestatẽ:
iestote udatores uerboꝵ dez. Si postre¬
mo deueste: docet nos primus ecclie pa¬
stor. Qr ũ in ueste preciosa acceptum
S coram deo. Et iohes bapt̃auestitit
pilis cameloꝵ. ⁊ cecilia que indue¬
batur cilitio ad carnem ⁊ quod huis
puream uestem. sed pellitiam tuni¬
cam fecit ⁊ dedlit. Caliter gͥ inuictus
adiuuante se grã diuina: recessit
abeis qr ñ erat conueniens testimoni¬
um eoꝵ aduersus eum. Om̃i gͥ desti.¬
tutus subsidio. duuno tm̃ fultus au¬
xilio orationib ⁊ psalmodiis incũ¬
bebat. uanitati ⁊ uoluptati scłariũ
cont̾rius ꝓrsus existens: ꝓpter qd̃ ⁊ ip̃e¬

Expanded text:
dicatione, scriptum est: « Si quis converti fecerit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam suam a morte, et operiet multitudinem peccatorum . » Si de potestate, datur nobis in susceptione sacerdotii, cum dicitur: « Accipite potestatem, et estote relatores verborum Dei. » Si postremo de veste; docet nos primus Ecclesiae pastor, quia non in veste pretiosa acceptum est coram Deo ; et Joannes Baptista vestitus pilis camelorum; et Caecilia, quae induebatur cilicio ad carnem; et, quod hipuream vestem, sed pelliceam tunicam fecit et dedit . Taliter igitur invictus, adjuvante se gratia divina, recessit ab eis, quia non erat conveniens testimonium illorum adversus eum. Omni ergo destitutus solatio, divino tantum fultus auxilio, orationibus et psalmodiis jugiter incumbebat, vanitati et voluptati saecularium contrarius prorsus existens; propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ita se. habentib accidit ut ꝯ¬
silium quodlam fieret in theotonicis
ꝑtib apud opilum quod dicitur frix¬
lare. coram dño conone sedis aplice
legato. Ex quare. occasione accepta e¬
piscopi archiep̃i. alt̾es. alieq multe ꝑ¬
sone qui negotioꝵ suoꝵ tausas illuc
conuenerant tractaturi: inito consi¬
lio uocauerunt hominem di. Quo
presente ceꝑunt eum ex communi
om̃ium assensu coram p̃fato dño ac¬
cusantes redarguere q̃re uidelicet p̃di¬
cationis officium usurpasset. eosq in
ip̃a p̃dicatione quare uerbis ⁊ conui¬
tus tam acriter insequeretur: cum a
nullo muteretur nͥ eoꝵ princeps eẽt
constitutus. Quare insuꝑ habitum
religionis pretenderet. cum in nullo
religio ⁊ ꝓprietas conuenirent.⁊ qua
ratione pretiosas uestes abiecisset. cũ
mos terre id ño habeat ⁊ maxime
apud nobiles qualis ip̃e erat: ut qmͣ¬
clui uersantur in scło agninis seu ca
piens a deo edoctus: sapienter responde¬
bat diceus. Si de religione impetor te¬

Expanded text:
go ita se habentibus, accidit ut concilium quoddam fieret in Teutonicis partibus, apud oppidum quod dicitur in Friteslare, coram domino Conone sedis apostolicae legato. Ex qua re occasione accepta, episcopi, archiepiscopi, abbates, aliaeque multae personae, qui negotiorum suorum causas illuc convenerant tractaturi, inito consilio vocaverunt hominem Dei. Quo praesente, coeperunt eum ex communi omnium assensu coram praefato domino accusantes redarguere, quare videlicet praedicationis officium usurpasset, eosque in ipsa praedicatione quare verbis et conviciis tam acriter insequeretur, cum a nullo mitteretur, nec eorum princeps esset constitutus, quare insuper habitum religionis praetenderet, cum in nullo religio et proprietas convenirent, et qua ratione pretiosas vestes abjecisset, cum mos terrae id non habeat, et maxime apud nobiles, qualis ipse erat, ut quandiu versantur in saeculo, agninis seu cappiens, a Deo edoctus, sapienter respondebat, dicens: « Si de religione impetor: Re
Abbreviated transcription (Latin):
e quodam uiuene a demonio arrepto
⁊ ꝑ fratres curato.
e itinere romano ⁊ quomodo comiti
De lupo adhoram domestico facto.
uomodo demon coram patre norb̃to ur

Expanded text:
e quodam juvene a daemonio arrepto, et per fratres curato. i. CAP. XXXIV. De itinere Romano, et quomodo comiti  CAP. XXXVIII. De lupo ad horam domestico facto. uomodo daemon coram Patre Norberto ur
Abbreviated transcription (Latin):
luminib ⁊ capite uerso retrorsum.
nesciens quid suꝑ eum disponeretur
inposterum.⁊ ignarus qͥd sibi crasti¬
nus pararet dies. immo quod deteriꝰ
erat penitus ñ curans. religionis ⁊
quietis impatiens: in quietudinis ⁊
impatientie seruus. Amplificabant
preterea his omib spem uotoꝵ eius.
⁊ dilatabant desideria corclis scdõꝵ ꝑ¬
uentuum tpr̃aliᷤ successio. aura fauo-¬
ris humani plausu dulcisono. ⁊ uo¬
ce homini sic affecto melliflua accla-¬
mantium uncdiq atq dicentium
euge euge: Pre cuius dulcedine ⁊ sua-
uitate ꝓmissio regni celoꝵ. seu cõmi¬
natio gehenne ignis ardentis.⁊ queq
similia insonabant aurib eius tamꝙͣ
uerba lenta. ⁊ sompnolenta ꝑstrepẽ¬
tia ⁊ tumultuosa indignationis ⁊
molestie plena: qiͣ deliramenta seniu¬
a ⁊ mepcie pueriles. Omĩs deniq can¬
tio que ñ gemiñ in circuitu eius
duplicaret euge: uidebatur ei ueluo
locutio in anis ⁊ narratio fabulosa.

Expanded text:
luminibus, et capite verso retrorsum, luminibus, et capite verso retrorsum, nesciens quid super eum disponeretur in posterum, et ignarus quid sibi crastinus pareret dies, imo, quod deterius erat, penitus non curans; religionis et quietis impatiens, inquietudinis et impatientiae servus. 5. Amplificabant praeterea in his omnibus spem votorum ejus, et dilatabant desideria cordis, secundorum proventuum temporalis successio, et aura favoris humani, plausu dulcisono, et voce, homini sic affecto melliflua, acclamantium undique atque dicentium: Euge, euge; prae cujus dulcedine atque suavitate, promissio regni coelorum, seu comminatio gehennae ignis ardentis, et quae his similia, insonabant auribus ejus, tanquam verba lenta et somnolenta, perstrepentia et tumultuosa, indignationis et molestiae plena, quasi deliramenta senilia et ineptiae pueriles. Omnis denique cantio, quae non geminum in circuitu ejus duplicaret Euge, videbatur ei veluti locutio inanis et narratio fabulosa.
Abbreviated transcription (Latin):
familia. Gratus om̃ib. ⁊ habilis uni¬
uersis. Magnus inter magnos. inter
ꝑuos exiguus inter nobiles illustris.
⁊inter ignobiles rusticauus. int̾ pe¬
ritos diseitus: ⁊ ĩter idiotas tamꝙͣ fa¬
tuus. cunctis se amabilem exhibebat.
Omĩb deniq omia fc̃s. omnium inter
quos uersabatur studiis congruebat.
Erat euim homo aspectu hilaris. iil¬
tu serenus sermone iocundus. ꝯuer¬
satiõe mansuctus. sotietate affabilis.
sius bñficus. ⁊ extraneis pacatus.
uidando ꝓfusus in accipiendo pucdibũ¬
d̾. in manu ꝯsilii sui positus et ante
uitam. nichil sibi denegans. neq intẽp¬
tatum relinquens quod ꝓprie uolun¬
tati suggereret apetitus: ñ attendẽs qͥd
liceat ⁊ quid ñ deceat ñ cauens. dum
trũ quod libet suppetat ⁊ quod displi¬
cet ñ obsistat transglitiens pret̾ita.
presentia deuorans. p̾occupans ⁊ futu¬
ra. ciuis seculi huiꝰ egregius ⁊ inditꝰ
babilonie colonus. clausis incendens

Expanded text:
familia; gratus omnibus, et habilis unifamilia; gratus omnibus, et habilis universis; magnus inter magnos, et inter parvos exiguus; inter nobiles illustris, et inter ignobiles rusticanus; inter peritos disertus, et inter idiotas tanquam fatuus, cunctis se amabilem exhibebat: omnibus denique omnia factus, omnium, inter quos versabatur, studiis congruebat. Erat enim homo aspectu hilaris, vultu serenus, sermone jucundus, conversatione mansuetus, societate affabilis, suis beneficus, extraneis pacatus; in dando profusus, in accipiendo pudibundus; in manu consilii sui positus, et ante vitam: nihil sibi denegans, neque intentatum relinquens, quod propriae voluntatis suggereret appetitus; non attendens quid liceat, et quid non deceat non cavens, dum tantum quod libet suppetat, et quod displicet non obsistat; transglutiens praeterita, praesentia devorans, praeoccupans et futura: civis saeculi hujus egregius, et inclytus Babyloniae colonus; clausis incedens
Abbreviated transcription (Latin):
uit in dieb henri¬
ci unioris cesaris
augusti. paschasio
sũmo pontifice. se¬
dis aplice regim̃ am¬
ministrante anno
nomine norbertus natione tentoni¬
cus nuni cipio de sanctis quod antiqͥ
gͣcilis ac paululum longus. etate adul
officio licus. ordine subdiaconus: u¬
ta ⁊ morib. ꝓ etate ⁊ sclari consuetudine
admodum leuis. Nomen patris eius
eum gestaret inutero audiuit ꝑ somp¬
nium ddicentem sibi. Equo animo e¬
citas ⁊ rerum tpr̃alium ꝓsꝑitas arri¬
deret: factum ẽ inter cetera ut etiam
in magnatum curiis ꝑspicuus habe¬
retur. Primo quidem in curia dĩ
frederici coloniensis archiep̃i deinde ĩ
aula imꝑatoris. In hac nimirum ꝓpt̾
officium cłicatus ⁊ scientiam littera¬
rum. in illa uͦ ꝓpter geno̾sitatem ami¬
mi ⁊ excellentiam urbauitatis: in u¬
traq aũt ꝓpter affabilitatem uite ⁊
elegantiã morum. Hic clarus. ibi nobi¬
lis strenuꝰ utͦbiq. Dilestus ⁊ honoratꝰ
ñ minus a dominis: qmͣ ab uniu̾ sa

Expanded text:
uit in diebus Henrici Junioris Caesaris Augusti, Paschale summo pontifice sedis apostolicae regimen administrante, annonomine Norbertus, natione Teutonicus, municipio de Sanctis, quod antiquitus gracilis ac paululum longus, aetate adultofficio clericus, ordine subdiaconus, vita et moribus pro aetate et saeculari consuetudine admodum levis. Nomen patris ejus um gestaret in utero, audivit per somnum dicentem sibi: « Aequo animo ecitas, et rerum temporalium prosperitas arrideret, factum est inter caetera, ut etiam in magnatum curiis perspicuus haberetur; primo quidem in curia domini Friderici Coloniensis archiepiscopi, deinde in aula imperatoris: in hac nimirum, propter officium clericatus et scientiam litterarum; in illa vero, propter generositatem animi et excellentiam urbanitatis; in utraque autem, propter affabilitatem vitae et elegantiam morum. Hic clarus, ibi nobilis; strenuus utrobique: dilectus et honoratus non minus a Dominis quam ab universa
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib regula uno modo intelligatur: uno mo¬
do teneatur. Deinde ut ibidem libri duntax¬
at ad diuinũ offitium ꝑtinet. scilicet missale¬
textus. epłare. collc̃aneus. graduale. antipho¬
narius. hymnarius. psalterium. lectionarius.¬

Expanded text:
i uno modo intelligatur, uno modo teneatur; dehinc ut iidem libri quantum duntaxat ad divinum officium pertinet; idem viTextus, Collectaneum, Graduale, Antiphonarium, Regula, Hymnarium, Psalterium, Lectionari
Abbreviated transcription (Latin):
um hospitalitatem nobis specialit̾
frequent̾ diuina scriptura ꝯmenda
ut pote que illa om̃ia ꝯprehendit. ꝓpt̾ quan
dñs in ultimo discussionis examine remuis¬
turum se bonos: et malos asserit puniturs¬
possibilitatem locoꝵ hospitalitas obseruetur
et elemosine Fant ibi certo hospitio ad recin

Expanded text:
um hospitalitatem nobis specialiter et frequenter diuina scriptura commendet, utpote que illa omnia comprehendit propter que Dominus in ultimo discussionis examine remuneraturum se bonos et malos asserit punitureiusdem ordinis hospitalitas non seruetur nec elem
Abbreviated transcription (Latin):
De magr̃o nouitioꝵ.uiii.
agister nouitioꝵ debet nouitios instruere¬
et ordinem suum docere. in ecclesia excitare. et ubi¬
cũꝙ negligenter se habuerint uerbo uel signo qͣn¬
tum potuerit emendare. In labore nisi ip̃e magr̃
prior ꝯuentus fuerit: non loquatur cũ eis. Ne¬
dum sermonem adducere. de aꝑtis negligentiis
cum ante eum ueniam petierint uel ꝓclamati fu¬
erint penitentiam dare : diem pͥmum ingressio

Expanded text:
De magistro novitiorum. Magister novitiorum debet novitios suos ordinem suum docere: in ecclesia excitare, et ubicunque se negligenter habuerint verbo vel signo, quantum potuerit, emendare. In labore tamen nisi tunc prior conventus fuerit, non loquatur cum eis, ndducere. De apertis negligentiis, cum ante eum veniam petierint, poenitentiam dare. Diem primum ingressionis
Abbreviated transcription (Latin):
pparare. Candelas. ramos post benedcõem cum suo
nem suscipere Ad ungendum infirmum oleum li¬
crum. et ad tergendum stupas uel pãnũ lineũ p̃¬
rare. Et post ter sionem in piscinam ad hoc depi
lconarium. uasa. uestimenta. lintheamina et cer¬
ra utensilia in ecclesia et altari necessaria seruat
pparare et quotiens expedit mutare. Corpis
offertoria. t̾soria quib digiti sacerdotũ exters
tur. et pallam altaris suꝑ qͣm extenditur corpot¬
le in uase ad hoc deputato separatim lauans erlh¬
gulas lauationes in pisdinam fundens. pallam a¬
tum est lauandum reddat. Cetero uero in ollil
hoc deputata aqua cinericia calefcã ip̃emet al¬
at. Quib lotis et diligent̾ exsiccatis indutꝰ ali

Expanded text:
ptare. Candelas et ramos post benedictionem cum s suscipere. Ad inungendum infirmum oleum sacratum, ad tergendum stupas vel pannum lineum portare, et post tersionem in piscina comburere. Advasa, vestimenta, linteamina, et caetera utensilia in ecclesia et ad altare necessaria servare, parare, et quoties expedit, mutare. Corporalia, offertoria, tersoria, quibus digiti sacerdotis post communionem terguntur, et pallam altaris super quam extenditur corporale, in vase ad hoc deputato separatim lavans, singulas lavaturas in piscinam projiciat. Palladam cellerario reddat, caetera vero in olla ad hoc deputata, aqua cinericia calefacta, ipsemet abluat. Quibus lotis et diligenter exsiccatis, indutus al
Abbreviated transcription (Latin):
gendo albate discordia fuerit uel seissura lib.¬
oeta. er ip̃i facile ad concordiam uel unitatuã
sane et illi eam sine ꝯtradcõe accipiantꝰ uras¬
batem. Ndi recipere ꝯtemꝑserntasentea¬
ti subiaceant quam p̃r abbas de consilioto¬
atbacum suoꝵ in eos duxerit auctoritate. ut¬

Expanded text:
tuendo abbate discordia fuerit vel scissura suborta, et ipsi facile ad concordiam vel unitatem ram; et illi eam sine contradictione recipiant in abbatem. Quam si recipere contempserint, sententiae subjaceant quam Pater abbas cum consilio coabbatum suorum in eos duxerit auctoritate or
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ante laborem non potuerit: insinuet ei¬
post laborem. Ferramenta qͦ et alia instrumẽn
laborib necessaria prior ꝓuideat: ꝓut uiderit q¬
pedire. Exeuntes autem et redeuntes unus pl¬
fuerit. Peruenientes quoq ad laborem non mi¬
tiplicent inter se signa nec p̃sumant loqui ẽ nisi
forte de ip̃o labore breuit̾ ac netessario. ac silẽt¬
te abbate : presente uero ob reu̾entiam ip̃ius il¬
rissime. Non repausent nec digredaantui: ali
bi qͣtũq neressitate sine lñia. Sed et si ꝯtigerit᷑
digredi: ex płeta necessitate citius et in silentio
reuertantur. Cum repausauerint scd̾m ꝙ qͣli
tas aeris et sitꝰ loci ꝑmiserit: circa pͥorem repau¬

Expanded text:
it: si ante laborem facere non potuerit, post laborem innuat. Ferramenta et alia instrumenta ad laborem necessaria prior dividat prout viderit expedire. Exeuntes autem sequantur perit. Pervenientes vero ad laborem non multiplicent inter se signa: nec praesumant loqui, nisi forte de ipso labore breviter et necessario et silentnte abbate, praesente vero ob reverentiam ipsius rarissime. bi quacunque necessitate sine licentia. Sed si contigerit digredi, expleta necessitate ad laborem citius revertantur. tas aeris et situs loci permiserit, circa priorem repau
Abbreviated transcription (Latin):
euertenti adiciatur ad penam . et usq ad
serruens gen̾ale capitłm uelo carear et serui¬
at ut ancilla. non tamen hac occasio e egres¬
sura de claustro.

Expanded text:
evertenti adjiciatur ad poenam, ut usque ad sequens generale capitulum velo careat, et serviat ut ancilla; non tamen hac occasione egressura a claustro.
Abbreviated transcription (Latin):
et saphira uxor sua oblatis apłoꝵ pͥncipi hus
que transitorie possidebant. et retenta parte
pretu cuiusdam agri uenditi ab eisdem. morte
subitanea st̃ ꝑcussi. Quia uero ea que scͥpta st̃
ad nrãm doctrinã scripta st̃ ut ꝓprieratis ui¬
tium uel saltem species exstirpetur: statumꝰ

Expanded text:
et Saphira, uxor sua, oblatis apostolorum Principi iis quae transitorie possidebant, et retenta parte pretii cujusdam agri venditi ab eisdem, morte subitanea sunt percussi. Quia ergo quaecunque scripta sunt ad nostram doctrinam scripta sunt, ut proprietatis viti
Abbreviated transcription (Latin):
tur nisi forte mittant᷑ de claustro ad clausti
morature ad minus ꝑ annũ. uerum si euidẽs
necessitas ingruerit ꝓpter qͣm oporteat ali¬
dum tamen sine ꝑiclo eius possit expectari
assensus. Si quis abbas aliter emiserit aliqͣn
puniatur. scd̾m qͣntitatem excessus arbitrio
capitłi generalis et maxime si scandalũ emi¬
serit de sorore emissa. Tempore uero guerra¬
rum liceat cuilibet abbati sorores sibi subdi¬
tas ad loca tuta fnsferre. Ꝙ si aliter fererit
abbas sub quo hoc contigerit ꝑ annũ continũ¬
um om̃i sexta feria ieiuiner in pane et aq s¬

Expanded text:
r, nisi forte mittantur de claustro ad claustrum moraturae ad minus per annum. Verum, si evidens necessitas ingruerit, propter quam oporteat alidum tamen sine gravi periculo ejus possit exspectari assensus. Si quis abbas aliquam aliter emiserit, puniantur secundum quantitatem excessus, arbitrio capituli generalis, et maxime si scandalum emerserit de sorore emissa. Tempore vero guerrarum liceat cuilibet abbati sorores sibi subditas ad loca tuta transferre. Quod si aliter fuerit, abbas, sub quo hoc contigerit, per annum continuum in feria sexta jejunet in pane et aq
Abbreviated transcription (Latin):
dñice passionis. Incipiens uero. supplices te ro¬
ris participatiõe. et tunc erigat se osculans
labium altaris ante calicem. signans se post
signatum corpus et sanguinem. quando uide¬
licet dixerit. Om̃i benedc̃oe ceł. Ꝙ qñ dixerit No¬

Expanded text:
ipiens autem, Supplices te roris participatione: et tunc erigat se osculans labium altaris ante calicem signans se, post signatum corpus et sanguinem: quando videlicet dixerit, Omni benedictione. Et quando dixerit, No
Abbreviated transcription (Latin):
cat orationẽ ꝓ pace. dñe iħu xp̃e qui dedisti.
Qua finita diuertat os suũ ad diaconũ oscu¬
lans illum. et diaconꝰ subdiaconũ sibi inucẽ
supplicando: et subdiaconꝰ similit᷑ aliũ si pacẽ
quesierit eundo ad gradum et non ultra. Da¬

Expanded text:
cio: divertat os suum ad diaconum osculans illum, et diaconus subdiaconum sibi invicem supplicando, et subdiaconus similiter alium, si pacem quaesierit eundo ad gradum. Sacerd
Abbreviated transcription (Latin):
corporale cum calice inter utramq manun
et eleuet eũ paululũ usq ad signũ faciendũ.
et tũc deponat faciens signũ crucis desuper.
Q̾ postqm fecerit. eleuet sicut pͥus suꝑiꝰ doñ
dicat. in mei memoriã faciatiꝯ: et tunc dimit¬

Expanded text:
corporale cum calice inter utramque manum, et sic elevet eum paululum usque ad signum faciendum, et tunc deponat faciens signum crucis desuper. Quod postquam fecerit, elevet sicut superius donec dicat, In mei memoriam facietis: et tunc dimit
Abbreviated transcription (Latin):
nerit. ut ꝑlecto canone et ꝑacta consecratio¬
ne. nec uinũ nec aqua reꝑiat᷑ in calice. debet
statim refundi utrũq: et sacerdos iterabit
consecratõem ab illo loco consecrationis. Simi¬
li modo post qͣm cenatũ est. et cͣ. usq ad finem:
ita tamen ꝙ illas duas cruces omittat que sin
fiat conserratio. uinũ reputatur ꝓ sacramẽto:
ciderit suꝑ corporale : reponendũ est ip̃m corpo¬
rale et in loco reliquiaꝵ seruandum. Si palla al¬
taris inde intincta fuerit. rescindenda est par¬
seruanda. Si suꝑ casulam uel suꝑ albam degut
cõburenda est pars illa: et cinis in sacrario re¬
condet᷑. Si uero in terrã ceriderit. lingendꝰ. ext̾¬

Expanded text:
nerit ut, praelecto Canone et peracta consecratione, nec vinum nec aqua reperiatur in calice, debet statim infundi utrumque, et sacerdos reiterabit consecrationem ab illo loco Canonis: Simili modo postea quam coenatum est. , usque ad finem, ita tamen ut illas duas cruces omittat quas sinfiat consecratio, vinum reputatur pro sacramento, super corporale, rescindendum est ipsum corporale, et in loco reliquiarum observandum; si palla altaris inde tincta fuerit, rescindenda parservanda. Si super infulam, casulamcomburenda est pars illa, et pulvis in sacrarium reponendus est; si vero in terram ceciderit, lingenda est
Abbreviated transcription (Latin):
cetiderit. uel suꝑ aliqd aliud uestimentũ non in¬
scindet᷑. sed om̃ino abluit᷑: et a ministro sumit᷑
lice cũ uino ab aliqͦ sumat᷑. si integrũ sumi
non potest: eo ꝙ de alterius ore reiectum est.
Reus autem huiꝰ negligentie. et qui cum eo

Expanded text:
e Domini super quodlibet aliud vestimentum, non incidatur, sed vino abluatur, et a ministro sumaturum cum vino in calice sumatur; sed integrum sumi non potest, eo quod ore alterius projectum est. 25. Reus autem hujus negligentiae, et qui cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
famuloᷤ tud scłarib actib renũtianti. lar¬
ge tue pietatis grãm infundere digne¬
ris. q̃tinꝰ castris tuis insertꝰ ita tibi militã¬
do stadiũ uite p̃sentis ualeat ꝑcurrere.
ut brauium et̾ne remuneratõis te donã¬
te ꝓcipiat ꝑ dñm nr̃m.

Expanded text:
famulo tuo saecularibus actibus renuntianti largae tuae pietatis gratiam infundere digneris, quatenus castris tuis insertus ita tibi militando stadium vitae praesentis percurrere valeat, ut bravium aeternae remunerationis te donante percipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
qui hereticũ hominem post correctionẽ adhi-¬
bitam et incorrigibilitatem pateftãm deuita¬
ri iuibet tanqͣm peccantem ad mortem: quia
subuersus est qui huiusmodi est. Hic siqui¬
lari indutus exire ꝯpellendus est. si tamen

Expanded text:
us hereticum hominem post correctionem adhibitam et incorrigibilitatem patefactam devitare iubet, tanquam peccantem peccatum ad mortem, quia subversus est qui huiusmodi est. Hic quilaribus indutus exire cogendus est
Abbreviated transcription (Latin):
Omẽs qͣmuis
ꝑ grãm baptismi frẽs simꝰ in xp̃o. et unũ
prẽm habeamus in celo si eius p̃ceptis ꝓui
possumꝰ exequim᷑. ꝓculdubio tunc marine
unimur. quando orationib et beneficus
inuicem copulamur. quemadinodũ pͥmi¬
tiua eccłia quibus cor unũ ⁊ anima una
erat. Quoꝵ amore plures accensi mente
possessiones ⁊ facultates rerum uenden¬
tes congregatis cum matre ihũ in unũ
pretia deferebant gaudentes. Que apli ac¬
cepta tribuebant om̃ib ꝓut cuiq opus
erat. Sicq iste nichilominꝰ d̾o inspirãte
eoꝵ exemplo ꝯmonitus. nr̃is optat iun¬
gi consortus. Idcirco damꝰ eiꝰ ꝯmunem
societatem uiuendi nobiscum qͣntum a
dño possumꝰ ꝑmereri. et nr̃m est largiri
quatinꝰ cũ electis a reuuinoeratore om̃i¬
um bonoꝵ ualeat p̃mia reꝓmissa ꝑcipere. añ¬

Expanded text:
Omnes quamvis am baptismi fratres simus in Christo, et unum Patrem habeamus in coelo, si ejus praeceptis, prout possumus, obsequamur; procul dubio tunc maxime unimur, quando orationibus et beneficiis invicem copulamur quemadmodum primitiva Ecclesia, quibus cor unum et anima una erat; quo amore plures accensi mente, possessiones et facultates rerum vendentes, congregatis cum matre Jesu in unum pretia deferebant gaudentes, quae apostoli accepta tribuebant omnibus, prout opus erat, sicque iste nihilominus Deo inspirante eorum exemplo communitus nostris optat jungi consortiis. Idcirco damus ei communem societatem vivendi nobiscum, quantum a Deo possumus promereri, et nostrum est largiri, quatenus cum electis a remuneratore omnium bonorum valeat praemia repromissa percipere: pra
Abbreviated transcription (Latin):
nontanẽs preceptõ regule iubimas
habere cor unum et animam unas
dño iustum est ut qui sub una regul
et unius professionis uoto uiuimus. uniformis
in obseruantis canonice religionis inueniamur
d foudat et representet uniformitas exteruis
retineri: si ea que agenda sunt scripto fuerint

Expanded text:
enim ex precepto regule iubeantur habere cor unum et animam unam in Domino. Iustum est ut qui sub una regula et unius professionis uoto uiuunt uniformes in obseruantia canonice religionis inuenianturdibus foueat et representet uniformitas exterius ea que agenda sunt scripto fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
antor debet stare in dextro choro et su¬
tor in sinistro. unusquisq in suo choros
tres ad uigilandum et cantandũ excitare. negl¬
gentias de antiphonis. psalmis. responsoriis hi¬
altero si alter non emendauerit corrigere. i
frẽs ordinate stent uel sedeant ꝓuidere. In fel¬

Expanded text:
antor debet stare in dextro choro, et succentor in sinistro. Et unusquisque in choro suo fratres ad vigilandum et cantandum excitare. Negligentias de Antiphonis, Psalmis, Responsoriis altero, si alter non emendaverit, corrigere: ut fratres ordinate stent vel sedeant, providere: ad
Abbreviated transcription (Latin):
uices suas sani carnes comedant: neq sanis cano¬
qualibet comestione. tͥb sextis feriis in pane et
aqua ieiunent. canonicis et ꝯuersis pena simili
puniendis. exceptis debilib et infirmis potiona¬
tis et minutis. quib ꝑ abbates esus carniũ conce¬

Expanded text:
um sani carnes et ipsi comedunt et sanis canoqualibet comestione tribus sextis feriis in pane et aqua jejunet: canonicis et conversis modo simili puniendis, exceptis tamen debilibus et infirmis, potionatis ac minutis, quibus per abbates esus carnium conce
Abbreviated transcription (Latin):
ta semꝑ sine carne et sagimine p̃parentur. Sed ex
artifices uel oꝑarii conducticii cum alit̾ non pos¬
sint haberi de facili: aut aliqui scl̃ares qui extra
septa ipĩs monasterii uel inf̾ra ip̃a poterũt uesci
carnib de gr̃a speciali. hoc ꝓuiso ꝙ carnes nec in¬

Expanded text:
sine carne et sanguine preparentur. Sed excartifices vel operum conductorii, cum aliter non possunt haberi de facili, aut aliqui saeculares, qui extra septa ipsius monasterii vel intra ipsa poterunt vesci carnibus de gratia speciali. Nonnulli etiam vesti
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatis induere dignatꝰ es obsecramꝰ
ĩmensam tue pietatis habundantiã. ut hoc
genus uestimenti. qd̾ sc̃i patres ad innocen¬
tie uel humilitatis indiciũ abrenũtiantib¬
sclo̾ ferre sanperunt ita bñdicere digneris
ut hic famulu̾s t̾uus qui hoc usus fuerit ᷑

Expanded text:
mortalitatis induere dignatus es, obsecramus immensam tuae largitatis abundantiam, ut hoc genus vestimenti, quod sancti Patres, ad innocentiae vel humilitatis indicium, saeculo abrenuntiantes ferre sanxerunt, ita benedicere digneris, ut hic famulus tuus, qui hoc usus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Oremus. Heus qui renuntiantib scło mã¬
sionem paras in telo. dilaia huius congre¬
gationis temporale habitacłm celestib bo¬
ant. sobrii simplices et quieti. gratis sibi¬
datam ꝓfessionis tue grãm fuisse cognoscãt
concordes illoꝵ uita cũ nomine ut ꝓfessie
sentiatur in eꝑe .ꝑ.

Expanded text:
m: Deus qui renuntiantibus saeculo mansionem paras in coelo, dilata hujus sanctae congregationis temporale habitaculum coelestibus boant sobrii: simplices et quieti gratis datam sibi gratiam fuisse agnoscant: concordet illorum vita cum nomine, professio se
Abbreviated transcription (Latin):
Qui pedes lauant et et cui pedes lauan
post ablutionem sibi inuicem inclinent
militer qui tergit et cui terguntur. Pon
tur. ne sedentib uestimenta defluant se¬
te ante se ꝯponant. Ante lcõem om̃s sinta¬
ciati. Expleto itaq mandato et ablutis mai¬
bus et uasis reponant uasa et tersoria ibi
poni solent: et sic in capitulo in loca sua reo¬

Expanded text:
Qui pedes lavat, et cui lavantur, post ablutionem invicem se inclinent. Similiter qui tergit, et cui terguntur. Porrdantur. Nec sedentibus maapte eas ante se componant. Ante lectionem, omnes sint recalciati. Expleto itaque Mandato et ablutis manibus et vasis, reponant vasa et tersoria ubi poni solent; et sic in capitulo cucullas re
Abbreviated transcription (Latin):
iaat antio chiȩ. Fodem die. beati larari: quem dͥns
chesororis eius: quoꝵ uenerabilem memoriam extru
eccła. non longe abethania. ubi eiuicino domus
a fuit. conseruat. In oriente apud eleutheropo¬
lm ciuitatem. sc̃oꝵ martyrum quinquaginta: qui
sub sarracenis passi sunt. Et alioꝵ plurimoꝵ.
pud macedoniam. ciuitate phi unilo deciro driaruara

Expanded text:
iae. Eodem die, beati Lazari, quem Dominthae, sororis ejus, quorum venerabilem memoriam extructa ecclesia non longe a Bethania, ubi e vicino domus eorum fuit, conservat. In Oriente apud Eleutheropolim civitatem, sanctorum martyrum quinquaginta, qui sub Sarracenis passi sunt. XV Kal. pud Macedoniam, civitate Philippis, nata
Abbreviated transcription (Latin):
tiani. nicandri. & apollonii: quoꝵ gesta habentur. Soden
die. passio scĩ bonefacii mr̃is. sub diocletiano & maximia¬
no apud tharsum ciuitatem passi: s romȩ in uia que la¬
tina nuncupatur sepulti. Hic cũ diu in stupro misceret
tandem diuino nutu compunctus. non solum cui sub¬
cebat uitium deseruit: uerum quoq ꝑ diu̾sa tormenta
ad palmam mͣrtyrii ardenter cucurrit.tem sc̃ĩ bonet¬
zans. cum maximam multitudinẽ in frisia xp̃ianȩ reli¬
giom subiugasset: nouissime gladio ꝑemptus. martym¬
um consummauit. cum eobanco ep̃o. & aliis seruis dei.

Expanded text:
iani, Nicandri et Apollonii, quorum gesta habentur. Eodem die, passio sancti Bonifacii martyris, sub Diocletiano et Maximiano apud Tarsum civitatem passi, sed Romae in via quae Latina nuncupatur, sepulti. Hic cum diu in stupro misceretur, tandem divino nutu compunctus, non solum, cui subjacebat, vitium deseruit, verum quoque per diversa tormenta ad palmam martyrii ardenter cucurrit. Item sancti Bonifzans, cum maximam multitudinem in Frisia Christianae religioni subjugasset, novissime gladio peremptus, martyrium consummavit cum Eobano episcopo et aliis servis Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
atale sc̃ĩ archippi cõmilitonis beati pauli: T̃cio decimo hł apͥl¬
cuiꝰ meminit idẽ apłs in epła sua scribens colosensibus.
puo britanniã. depositio sc̃i cuthb̃ti:qui ex anachoreta
eccłe lind iffarnensis antistes. totã ab infantia ad senium
uitã. miracłoꝵ signis inclitam duxit.nsyria: scõꝵ pau¬
li. cirilli. eugenii. cũ aliis quatuor. Monasterio fontinel

Expanded text:
atalis sancti Archippi commilitonis beati Pauli, cujus meminit idem Apostolus in epistola sua scribens Colossensibus. Apud Britanniam, depositio sancti Chutberti, qui ex anachoreta, ecclesiae Lindisfarnensis antistes totam ab infantia ad senium vitam miraculorum signis inclytam duxit. In Syria, sanctorum Pauli, Cyrilli, Eugenii cum aliis quatuor. Ipso die,