comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nomine grãmatici uocant qui latine
modi locutionũ interp̃tantur. Fiunt
autẽ a ꝓpria significatione ad ñ ꝓpriam
similitudinẽ. quoꝵ omniũ nomina dif¬
ficillimũ est annotare. s ex omnib do¬
natus tredecĩ usui tradenda conscripsit
Methafora est uerbi alicuiꝰ usurpata tnͣs¬
latio. sicut cũ dicimꝰ fluctuare segetes.
gẽmare uites. dum in his reb fluctus
& geminas ñ inuenimꝰ. in quib hec
uerba aliunde transferunt᷑. S heȩ atq
aliȩ tropicȩ locutiones ad ea quȩ intel¬
ligenda st̃. ꝓpterea figuratis amictib
obteguntur. ut. sensus legentis exerce¬
ant. & ne nuda atq in promptu uilescañ
Fiunt etiã methaforȩ modis quatuor.
ab animali ad animale. ut. aligeros
conscendit equos. m etaforice loquens
cursu deserta petiuerit. miscuit uola¬
tili quadrupedis cursũ. Ab manima¬
li ad inanimale. ut. pontũ pinus arat.
sulcũ premit alta carina. Miscuit
usũ terrȩ aquis. dum arare & sulcum

Expanded text:
nomine Grammatici vocant, qui Latine modi locutionum interpretantur. Fiunt autem a propria significatione ad non propriam similitudinem. Quorum omnium nomina difficillimum est adnotare, sed ex omnibus Donatus tredecim usui tradenda conscripsit. Metaphora est verbi alicuius usurpata translatio, sicut cum dicimus 'fluctuare segetes', 'gemmare vites', dum in his rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur. Sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu vilescant. Fiunt autem metaphorae modis quattuor: ab animali ad animate, ut: Aligeros conscendit equos. Metaphorice loquens cursu deserta petiverit; miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum
Abbreviated transcription (Latin):
ceptas uocari etiã quȩ ñ de crurib ossibq
essent. hinc & tibicen quasi tibiarũ cantꝰ
idest fundendo uoces uocatꝰ. Fistulam
quidã putant a mercurio inuentã. alii
a fauno quẽ greci uocant pan. ñnullietiã
ab i de pastore agrigentino ex cicilia.
Fistula autẽ dicta qđ uocẽ emittat. Nam
Sambuca in musicis species ẽ simphonia¬
rũ. est enĩ genꝰ ligni fragilis unde tibiȩ
cera coniungere plures instituit. pan cu¬
rat oues. ouiũq magistros. Fuit enĩ apud
gentiles ds pastoralis qui primꝰ dispares
calamos ad cantũ aptauit. & studiosa
arte cõposuit

Expanded text:
ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantusid est fundendo voces vocatus. Fistulam quidam putant a Mercurio inventam, alii a Fauno, quem Graeci vocant Pan. Nonnulli eam ab Idi pastore Agrigentino ex Sicilia. Fistula autem dicta, quod vocem emittat. Nam Sambuca in musicis species est symphoniarum. Est enim genus ligni fragilis, unde et tibiae cera coniungere plures instituit, Pan curat ovis oviumque magistros. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis, qui primus dispares calamos ad cantum aptavit, et studiosa arte conposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cdã. est diuisio organica in his quȩ spu
reflante completa in sonũ uocis ani¬
mantur. ut st̃. tubȩ. calami. fistulȩ. orga¬
na. pandoria. & his similia instrumentã
Organũ uocabulũ est generale. uasoꝵ om̃i¬
um musicoꝵ Hoc autẽ cui folles adhiben
tur. alio greci nomine appellant. Ut autẽ
organũ dicat᷑. magis ea uulgaris ẽ grecoꝵ
consuetudo. Tuba primũ a tirrenis
batur autẽ ñ solũ in prȩlus. s & in om̃ib
festis dieb ꝓpter laudes. uł gaudii clari¬
tatẽ. Unde & in psalterio dicit᷑. Canite
in initio mensis tuba in die insigni sol¬
lemnitatis ur̃ȩ. Preceptũ enĩ fuerat iudeis.
ut in mitio nouȩ lunȩ tuba clangerent.
qd etiã adhuc usq faciunt. Tibias exco¬
gitatas in phrigia ferunt. has diu quidẽ
tantũ funerib adhibitas. mox etiã sacris
gentiliũ. Tibias autẽ appellatas putant.
qđ primũ de ceruinis tibiis cruribq
huinuloꝵ fierent. deinde ꝑ abusionem

Expanded text:
da est divisio organica, in his que spiritu reflante completa, in sonum vocis animantur, ut sunt tube, calami, fistule, organa, pandoria et his similia instrumenta. Organum vocabulum est generale omnium vasorum musicorum; hoc autem cui folles adhitur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis ea vulgaris est Graecorum consuetudo. Tuba primum a Tyrrhenisbatur autem non solum in proeliis, sed in omnibus festis diebus propter laudis vel gaudii claritatem. Unde et imensis tuba, in die insignis sollemnitatis vestrae.' Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut in initio novae lunae tuba clangerent, quod etiam et hucusque faciunt. Tibias excogitatas in Phrygia ferunt: has diu quidem funeribus tantum adhibitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑsonale. ut. obsequiũ amicos. ueri¬
tas odiũ parit. huic si ꝑsona fuerit adie¬
cta. chrian erit. ita offendit achilles aga¬
menonem uera dicendo. ut metra fanes
ꝓmeruit grãm methridatis obsequendo.
tentiȩ ꝑsona adiciat᷑. fit chrian. si detraha¬
tur. fit sententia¬

Expanded text:
sonale, ut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic si persona fuerit adiecta crian erit; ita, offendit Achilles, Agamemnonem, vera dicendo; Metrofanes promeruit gratiam Mithridatis obsequendo.tentie persona adiciatur, fit crian, si detrahatur, fit sententia
Abbreviated transcription (Latin):
lasticen est parietũ exgipso effigies si¬
autẽ dictũ grece qđ latine ẽ singere. t̾ra uł
gipso similitudines. nam & imp̃ssa argilla
formã aliquã facere plastis est. unde & pro¬
thoplastꝰ ẽ dictus homo. qui est primus

Expanded text:
lastice est parietum ex gypso effigies siautem dictum Graece, quod Latine est pingere terra, vel gypso, similitudines. Nam impressa argilla formam aliquam facere plastae est. Unde et protoplastus est dictus homo, qui ex limo
Abbreviated transcription (Latin):
uadrige & bige. & trige. & serugȩ. a
nũmero equoꝵ & iugo dicte. ex quib
quadrigas soli. bigas lunȩ. trigas inferis.
seiugas ioui. desultores lucifero. & hespero
sacrauerunt. Quadrigã ido soli iunguns.
quia ꝑ quatuor anni tẽpora uertitur.
uere. estate. autumno. & hieme. Bigas lu¬
nȩ qm̃ gemino cursu cũ sole contendit.
siue qͥa & nocte & die uidetur. Iungunt enĩ
unũequũ nigrũ. & alterũ candidũ Trigas
diis inferis. qr hiᷤ ꝑ tres etates homines ad
se rapiunt. idest ꝑ infantiã. iuuentutem.
atq senectutẽ. Seiuga maximus currus
eum esse credunt. Id̾o autẽ rotis qͣdrigas
currere dicunt. siue quia mundus iste
circuli sui celeritate transcurrit. siue
ꝓpter solem quia uolubili ambitu rotat.
candida cęlũ.¬

Expanded text:
uadrigae et bigae, et trigae et seiugae a numero equorum et iugo dicti. Ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iungunt quia per quattuor tempora annus vertitur: vere, aestate, autumno et hieme. Bigas lunae, quoniam gemino cursu cum sive quia et nocte videtur, et die. Jungunt enim unum equum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia hi per tres aetates homines ad se rapiunt, id est, per infantiam, juventutem, atque senectam. Sejuga maximus currus rum esse eum credunt. 3. Ideo autem rotis quadrigas currere dicunt, sive quia mundus iste circuli sui celeritate transcurrit, sive propter solem, quia volubili ambitu rotat, candida coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
mimerꝰ propt̾ monadicũ idest ternariꝰ
numerus qui nouẽ mensurat. & ter terni.
& .xu. ter quini. Item pariũ numeroꝵ alii
st̃ suꝑflui. alii diminutiui. alii perfecti.¬
Suꝑflui sunt. quoꝵ partes simul ductȩ ple¬
nitudinẽ suã excedunt. utputa duodena¬
rius. Habet enĩ partes .u. Duodecimã qđ
est unũ. Sextã qd duo. Quartã qđ tres
faciunt. & longe a duodenario excedunt
Sic & alii similes plurimi. ut .iͦ. deuigesimꝰ.
& multi tales. Diminutiui numeri sunt.
qui partib suis cõputati minorẽ summã
efficiunt. ut puta denariꝰ. cuiꝰ partes st̾. in.
decima qđ est unũ. Quinta qđ duo. Dimi¬
dia qđ quinq. Unũ enĩ & duo. & .u. simul
ducta. octonariũ faciunt longe a denario
minorẽ: Similis est huic octonariꝰ uł alii
plurimi qui in partes redacti infra c̃sistuñ:
Perfectus numerus. est qui suis partib ad
impletur ut senariꝰ. habet enĩ tres partes.

Expanded text:
numerus praeter monadicum, id est ternarius numerus praeter monadicum, id est ternarius numerus; quia novem mensurat ter terni, et quindecim ter quini. Item parium numerorum alii sunt superflui, alii diminutisuperflui sunt, quorum partes simul ducte plenitudinem suam excedunt, utputa duodenarius; habet enim partes quinque: duodecimam, quod est unum, sextam quod duo, quartam quod trifaciunt et longe a duodenario excedunt, sic et alet multi tales. Diminutivi numeri sunt, qui partibus suis computati minorem summam efficiunt, utputa denarius, cuius partes sunt tres: decima, quod est unum; quinta, quod duo; dimidia, quod quinque. Unum enim et duo et quinque simul ducta octonarium faciunt, longe a denario minorem. Similis est huic octonarius, vel alii plurimi qui in partes redacti infra consistunt. Perfectus numeruimpletur, ut senarius; habet enim tres partes,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. sex: Deinde in aliã tres. & ultra diui¬
sionẽ ñ recipit sectio illa. s ante unitatẽ
inuenit᷑ termimis quẽ seccare ñ possis.
Imparit impar. est qui ab impari numero
imparit̾ mensurat᷑. ut xxx. xluiiii. qui
dũ sint impares numeri. ab imparib etiã
partib diuidunt᷑. ut septies septem qͣdra¬
es. Impariũ numeroꝵ alii simplicesst̃. ali
compositi. alii mediocres. Simplices st̃
qͥ nullã aliam partẽ habent. nͥ solã unita¬
tem. ut ternariꝰ solã terciã. & quinariꝰ
solã quintã. & septenariꝰ solã septimã.
his enĩ una pars sola est. Compositi sunt
qui ñ sola unitate metiuntur. s etiã alie¬
no numero ꝓcreantur. ut uiiii.xu.&xxi.
& xxu. Dicimꝰ enĩ ter terni. & septies tͣni.
sunt numeri qui quodã mͦ simplices et
in cõpositi esse uident᷑. Alo mͦ scđi & cõpo¬
ratus fuerit primꝰ. est & in compositꝰ. quia
ñ habet communẽ numerũ nisi solum

Expanded text:
tem VI, deinde in aliam III; et ultra divitem VI, deinde in aliam III; et ultra divisionem non recipit sectio illa, sed ante unitatem invenitur terminus quem secare non possis. 6. Impariter impar est qui ab impari numero impariter mensuratur: ut XXV, XLIX; qui dum sint impares numeri, ab imparibus etiam partibus dividuntur, ut septies septem, XXV. Imparium numerorum alii simplices sunt, alii compositi, alii mediocres. 123 7. Simplices sunt, qui nullam aliam partem habent nisi solam unitatem, ut ternarius solam tertiam, et quinarius solam quintam, et septenarius solam septimam. His enim una pars sola est. Compositi sunt, qui non solum unitate metiuntur, sed etiam alieno numero procreantur, ut IX, XV, XXI et XXV. Dicimus enim ter terni IX, et septies terni numeri sunt, qui quodammodo simplices et inconpositi esse videntur, alio vero modo et conporatus fuerit, primus est et inconpositus, quia non habet communem numerum nisi solum
Abbreviated transcription (Latin):
umerꝰ diuidit᷑ in his. parib & impari¬
bus. Par numerꝰ diuiditur in his. parit̾ par
parit᷑ impar. & imparit᷑ par. Impar numerꝰ
diuidit᷑ in his. primũ & simplũ. scđm &
compositũ. terciũ mediocrẽ. qͥ quodã modo
primꝰ & incompositꝰ est. alio uero mͦ scds̃
& compositꝰ est. Par numerꝰ. est qͥ in duab
equis partib diuidi potest. ut duo. & qͣtuor
& octo. Impar uͦ numerꝰ. est qui diuidi
equis partib nequit. uno medio uł defi¬
reliqui. Parit᷑ par numerꝰ est qui scđm
parẽ numerũ parit᷑ diuiditur qͦusq ad
indiuisibilem pueniat unitatẽ. utputa
.iiII. quaternariꝰ duos. binariꝰ unũ. qui
singularis indiuisibilis ẽ. Parit̃ impar.
est qui in partes ȩquas recipit sectionẽ
s partes erꝰ mox indissecabiles ꝑmanent.
res in numerũ quẽ seccare non possis.¬
diuidi posst̾. s usq ad unitatẽ ñ ꝑueni¬
unt. ut.xxiiii. hi eni᷑ in medietatẽ diui¬
si:xii. faciunt: rursũq in aliã medieta¬

Expanded text:
m dividitur in paribus et in imparibus. Par numerus dividitur in his pariter: Par pariter, impar, impariter. Par, impar numerus, dividitur in his: Primum et simplum, secundum et compositum, tertium mediocrem, qui quodammodo primus et incompositus est:alio vero modo secundus et compositus est. Par numerus est, qui in duabus equis partibus dividi potest, ut duo, quatuor et octo. Impar vero numerus est, qui dividi equis partibreliqui. Pariter par numerus est, qui secundum parem numerum pariter dividitur, quousque ad indivisibilem perveniat unitatem; ut puta quatuor, quaternarius duos, binarius unum, qui singularis indivisibilis est. Pariter impar est, qui in partes equas recipit sectionem, sed partes eius mox indissecabiles permanentris in numerum quem secare in dividi possunt, sed usque ad unitatem non perveniunt, ut XXIV. Hi enim in medietatem divisi XII faciunt rursumque in aliam medieta
Abbreviated transcription (Latin):
stronomiam primi ȩgyptii inuenert̾.
astrologiam uͦ & natiuitatis obser¬
uantiã chaldei primi docuert̾. Abrahã
autẽ instituisse egẏptios astrologiam
iosephus auctor asseuerat. Greci autẽ
dicunt hanc artẽ ab athlante priꝰ exco¬
gitatã. Ideoq dictus est. sustinuisse cȩlũ
Quisqͥs autẽ ille fuit motu cęli & ratione
animi excitatus. ꝑ tempoꝵ uices. ꝑ astroꝵ
raros diffinitosq cursus. ꝑ interualloꝵ
spatia moderata. considerauit dimen¬
siones quasdã & numeros. quȩ diffini
endo ac seçernendo in ordinem necteis
N utraq autẽ lingua diuersoꝵ st̃ mi
quidẽ de astronomia scripta uolumina.
Inter quos tam̃ ptholomeus rex alexan¬
driȩ apud grecos p̾cipuus habetur. hic
etiã & canones instituit. quib cursus
astroꝵ inueniatur inti. De differen¬
tia astrominiȩ & astrologiȩ̨.

Expanded text:
stronomiam primi Aegyptii invenerunt. Astrologiam vero et nativitatis observantiam Chaldaei primi docuerunt. Abraham autem instituisse Aegyptios Astrologiam Iosephus auctor adseverat. Graeci autem dicunt hanc artem ab Atlante prius excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse caelum. Quisquis autem ille fuit, motu caeli et ratione animi excitatus per temporum vices, per astrorum ratos definitosque cursus, per intervallorum spatia moderata, consideravit dimensiones quasdam et nendo ac secernendo in ordinem nectens, n utraque autem lingua diversorum quidem sunt de astronomia scripta volumina, inter quos tamen Ptolemaeus rex Alexandriae apud Graecos praecipuus habetur: hic etiam et canones instituit, quibus cursus astrorum inveniatur. § 27 De differentia Astronomiae et Astrologiae.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & austronothus dicit᷑. His duob
polis moueri sperã celi dicunt. & cum
motu eiꝰ sidera in ea fixa ab oriente
usq ad occidentẽ circũire septentrio¬
nibus breuiores giros iuxta cardinẽ
pagentibus¬
XII. De eiꝰdẽ sꝑȩ cursu.

Expanded text:
tur, et Austronotius dicitur. His duobus polis moveri sphaeram caeli dicunt, et cum motu eius sidera in ea fixa ab oriente usque ad occidentem circuire, septentrionibus breviores gyros iuxta cardinem peragentibus. De eiusdem sphaerae cursu
Abbreviated transcription (Latin):
isciplinȩ liberaliũ artiũ septẽ sunt.
Prima grammatica idest loquendi
peritia: Scda rhethorica quȩ ꝓpter ni¬
torem & copiam eloquentiȩ suȩ maxi¬
me in ciuilib questionib necessaria
existimat᷑. Tercia dialectica cognom̃to
loica quȩ legitimis disputationib et
subtilissimis uera secernit a falsis.
Quarta arithmetica quȩ continet nume¬
roꝵ causas & diuisiones. Qnta musica
quȩ in carminib cantibq consistit.
Sexta geometrica quȩ mensuras terrȩ¬
dimensionesq complectit᷑. Septima
astronomia quȩ continet legẽ astroꝵ.
III.De litteris communibus.

Expanded text:
isciplinae liberalium artium septem sunt. Prima, grammatica, id est, loquendi peritia. Secunda, rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia, dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. 2. Quarta, arithmetica, quae continet numerorum causas, et divisiones. Quinta, musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta, 3 Geometria, quae mensuras dimensionesque complectitur. Septima, astronomia, quae continet legem astrorum. CAPUT III. De litteris communibus.
Abbreviated transcription (Latin):
id est ꝓpositione. assumptione. conclusione
Quadriptus est. qui constat ex menbris.iiiͬ.¬
Prima ꝓpositione. scda assumptione. & una
ꝓpositionis siue assũptionis coniunctione.
tercia ꝓbatione. & conclusione. Iuinq ꝑti¬
tus est itaq qui constat ex menbris quinq
idest prima ꝓpositione. scda eiꝰ ꝓbatione¬
tercia assumptione. quarta ciꝰ ꝓbatione.
quinta conclusione. Hunc cicero ita facit
in arte rhethorica. si deliberatio & de¬
monstratio genera st̃ causarũ. ñ possunt
recte partes alicuiꝰ generis causȩ putari.
Eadem enĩ res alii genꝰ. alii pars esse potest.
idem genus & pars esse ñ potest. & cętera
quousq sillogismi huiꝰ menbra claudant᷑¬

Expanded text:
id est, propositione, assumptione, conclusione. id est, propositione, assumptione, conclusione. Quadripertitus est qui constat ex membris quattuor, propositione, assumptione et una propositionis siue assumptionis coniuncta probatione, et conclusione. Quinquepertitus est itaque qui constat ex membris quinque, id est, propositione et eitertia assumptione, quarta ejus probatione, quinta conclusione. Hunc Cicero ita facit in Arte Rhetorica: Si deliberatio et demonstratio genera sunt causarum, non possunt recte partes alicujus generis causae putari; eadem enim res, alii genus, alii pars esse potest: eidem genus et pars non potest, et caetera, quousque syllogismi hujus membra claudant
Abbreviated transcription (Latin):
hunc uoluit cũ aliquoꝵ querela. quẽ iure.
quẽ loco. quẽ tempore. ñ est ausus. hunc
iniuria alieno tempore cũ periculo capi¬
tis ñ dubitauit occidere. Prȩterea scđm
uictorinũ. enthimematis alt̾a difinitio ẽ.
ex sola ꝓpositione sicut iam dictum est.
est nauigatio requirenda. ex sola assum¬
ptione. ut illud est. sunt autẽ qͥ mundũ
dicunt sine diuina amministratione
discurrere. ex sola conclusione. ut ẽ illud.
uera est gͥ diuina sententia. ex ꝓpositione
& assumptione. ut est illud. si inimicꝰ est.
occidit. in imicus autẽ est. & quia illi
deest conclusio: enthimema uocatur.¬
dens de ratiocinatione latior & executior
rhethoricis sillogismnis. latitudine distanꝰ
& ꝓductione sermonis a dialecticis sillo¬
gismis. ꝓpter qd rhethorib datur. Hic
autẽ constat trib modis. Primꝰ modus
quinq ꝑtitus. Triꝑtitus epicerematicꝰ
sillogismꝰ est. qui constat menbris trib.

Expanded text:
hunc voluit cum aliquorum querela, quem jure, hunc voluit cum aliquorum querela, quem jure, quem loco, quem tempore non est ausus; hunc injuria, alieno tempore cum periculo capitis non dubitavit occidere. Praeterea secundum Victorinum enthymematis altera est definitio. Ex sola propositione, sicut jam dictum est, est navigatio requirenda. Ex sola assumptione, ut est illud: Sunt autem qui mundum dicunt sine divina administratione discurrere. 15. Ex sola conclusione, ut est illud: Vera est igitur divina sententia. Ex propositione et assumptione, ut est illud: Si inimicus est, occidit; inimicus autem est. Et quia illi deest conclusio, enthdens de ratiocinatione latior rhetoricis syllogismis, latitudine distans et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic autem constat tribus modis, primus modus us datur. Tripertitus epichirematicus syllogismus est qui constat membris tribus,
Abbreviated transcription (Latin):
inrhethoricus & latior sillogismꝰ. Enthi¬
mematis menbra sunt quinq. primum
conuincibile. scdđm ostentabile. tercium
sententiale. quartũ exemplabile. quintũ
collectiuũ. Conuincibile est. qđ euidenti
ratione conuincit᷑. sicut fecit cicero ꝓ mi¬
lone. eiꝰ gͥ mortis sedetis ultores. cuiꝰuitã
si putetis ꝑ uos restitui posse nolitis. Osten¬
tabile est. qd certae rei demonstratione con¬
stringitur. sicut cicero in catilina. hic tam̃
uiuit immo etiã in senatũ uenit. Senten¬
tiale est. qđ sententia generalis addicit.
ut apud terentiũ. obsequiũ amicos. ueri¬
tas odiu̾ parit. Exemplabile est. qđ alicuiꝰ
exempli comꝑatione euentũ simile cõmi¬
natur. sicut cicero in philippicis. te miror
antoni quoꝵ exempla unitaris eoꝵ exitũ
ñ ꝑtimescere. Collectiuũ est cũ in unum
quȩ argum̃tata st̃ colligunt᷑. sicut ait
cicero ꝓ milone. quẽ gͥ cum gr̃a noluit.¬

Expanded text:
in rhetoricis latior syllogismus. 9. Enthyin rhetoricis latior syllogismus. 9. Enthymematis membra sunt quinque: primum convincibile, secundum ostentabile, tertium sententiale, quartum exemplabile, quintum co dicemus. Conuincibile est quod euidenti ratione conuincit, sicut fecit Cicero pro Milone: 'Eius igitur mortis sedetis ultores, cuius uitam si putetis per uos restitui posse, nolitis. Ostentabile est quod certa rei demonstratione constringit, sicut Cicero in Catilinam: 'Hic tamen uiuit. Viuit? Immo etiam in senatum uenit.' Sententiale est quod sententia generalis adicit, ut apud Terentium: 'Obsequium amicos, ueritas odium parit.' Exemplabile est quod alicuius exempli comparatione euentum simile comminatur, sicut Cicero in Philippicis, 'Te miror, Antoni, quorum exempla imitaris, eorum exitus non pertimescere.' Collectiuum est cum in unum quae argumentata sunt colliguntur, sicut ait Cicero pro Milone: 'Quem igitur cum gr
Abbreviated transcription (Latin):
quo instituta est. siue inter philosophos
siue int᷑ rethores siue int̾ sermocinanteᷤᷤ.
Propositio inductionis est. quȩ similitudi¬
nes concedendȩ rei. necessario uniꝰ indu¬
cit aut pluriũ. Illatio inductionis est.
quȩ & assumptio dicit᷑ quȩ rem de qua
contenditur. & cuiꝰ causa similitudines
habitȩ st̃ introducit. Conclusio inducti¬
onis est. quȩ aut concessionẽ illationis
confirmat. aut quid ex ea conficiatur.
declarat. Ratiocinatio est. oratio qua id
de quo questio est comꝓbat᷑. Enthimema
gͥ latine interp̾tatur mentis conceptio
quẽ imꝑfectum sillogisiũ solent arti¬
graphi nuncupare: Nam in duab par¬
tib eiꝰ argumenti forma consistit. qnͣdo
id qd ad fidem ꝑtinet faciendã utitur
esse ꝑfectumunde magis rhethoribus
quã dialecticis conuenire iudicatum est
Ratiocinationis modi sunt duo. Primus
enthimema qui est imꝑfectus sillogismꝰ
atq rethoricus. Scd̃s epicerema qui est

Expanded text:
cui instituta est, sive inter philosophos, cui instituta est, sive inter philosophos, sive inter rhetores, sive inter sermocinantes. Propositio inductionis est quae similitudines concedendae rei necessario unius inducit, aut plurium. 6. Illatio inductionis est, quae et assumptio dicitur, quae rem de qua contenditur et cujus causa similitudines habitae sunt introducit. Conclusio inductionis est quae aut concessionem illationis 83 confirmat, aut quid ex ea conficiatur declarat. Ratiocinatio est oratio qua id de quo est quaestio comprobatur. 7. Euthymema igitur Latine interpretatur mentis conceptio, quem imperfectum syllogismum solent artigraphi nuncupare. Nam in duabus partibus ejus argumenti forma consistit, quando eo quod ad fidem pertinet faciendam utitur,  perfectum; unde magis rhetoribus quam dialecticis convenire judicatum est. 8. Ratiocinationis duo sunt modi. Primus enthymema, qui est imperfectus syllogismus, atque rhetoricus. Secundus epicherema, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
illogismus grece latine argumenta¬
tio appellatur. Argumentatio autẽ
dicta est quasi argutȩ mentis oratio. qua
inuentũ ꝓbabile exequitur. Sillogismꝰ
gͥ est. propositionis. & assumptionis. con¬
firmationisq extrema conclusio. aut
ex ambigentis incerto. aut ex fiducia cõ¬
ꝓbantis. Constat autẽ trib partib ꝓpo¬
sitione. assumptione. conclusione. Propo¬
sitione. utputa qđ bonũ est turpem usũ
habere ñ potest. consentit audiens. assum¬
psit ille. pecunia turpem usũ habet. con¬
cluditur. ergo pecunia bonũ ñ est. Sillo¬
gisinis gͦ ñ solum rethores. s maxime utun¬
mat. confirmet. concludat: quȩ ut diximꝰ.
ꝓpriȩ artis dialecticȩ & rhethoricȩ sunt
Sillogismoꝵ apud rethores principalia
genera duo sunt. inductio. & ratiocinatio.
Inductionis sunt menbra tria. Prima ꝓpo¬
sitio. scda illatio quȩ & assumptio dicit᷑.
tercia conclusio. Inductio est uł oratio¬
quȩ reb ñ dubiis captat assensionẽ eiꝰ cũ

Expanded text:
llogismus Graece, Latine argumentatio appellatur. Argumentatio autem dicta est, quasi argutae mentis oratio, qua inventum probabile exequimur. Syllogismus igitur est propositionis et adsumptionis confirmationisque extrema conclusio aut ex ambigentis incerto, aut ex fiducia conprobantis. Constat enim tribus partibus: propositione, adsumptione, conclusione. Propositione, ut puta, quod bonum est, turpem usum habere non potest'. Consensit audiens; adsumpsit ille 'pecunia turpem usum habet'. Concluditur, 'ergo pecunia bonum non est'. Syllogismis autem non solum rhetores, sed maxime mat, confirmet, atque concludat, quae, ut diximus, propria artis dialecticae, atque rhetoricae sunt. 4. Syllogismorum apud rhetores principalia genera duo sunt: inductio, et ratiocinatio. Inductionis membra tria sunt: prima propositio, secunda illatio, quae et assumptio dicitur, tertia conclusio. 5. Inductio est quae rebus non dubiis captat assensionem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ceruicẽ & a laterib colli diuisũ utrarũq
alarũ sinus ambit. atq hinc inde sub¬
cingit. ut constringens latitudinẽ uestiũ
corpus contrahat atq comungendo cõ¬
ponat. hunc uulgo brachilem qͣsi brachi¬
alem dicunt. quãuis nunc ñ brachioꝵ.
s renũ sit cingulũ. Succinctoriũ autẽ
uocatũ qđ ut dictũ est sub brachiis du¬
ctum alarũ sinũ ambit. atq hinc inde
succingit. Fascia est qua tegitur pectus.
& papillȩ comprimunt᷑ atq crispanti
cingulo angustiꝰ pectus artatur. & dicta
fascia qđ in modũ fasciculi corpꝰ alligat
hinc & fasciolȩ quib uulnera colligant᷑.
Uitta dicta qd ea pectus uincitur. instar
uitis ligantis. Limbus ẽ quã nos orna¬
turã dicimꝰ. fasciola est quȩ ambit
extremitatẽ uestium. aut ex filis aut¬
ex auro contexta assumptaq extrinse¬
cus in extrema parte uestimenti uel

Expanded text:
per cervicem et a lateribus colli divisum, utrumque per cervicem et a lateribus colli divisum, utrumque alarum sinus ambit atque hinc inde subcingit, ut constringens latitudinem vestiat corpus, contrahat atque coniungendo conponat. Hunc vulgo brachilem, quasi brachialem, dicunt, quamvis nunc non brachiorum, sed renum sit cingulum. Subcinctorium autem vocatum quod, ut dictum est, sub brachiis ductum alarum sinum ambit atque hinc inde subcingit. Fascia est qua tegitur pectus et papillae conprimuntur, atque crispanti cingulo angustius pectus artatur: et dicta fascia quod in modum fasciculi corpus alligat. Hinc et fasciolae, quibus vulnera conligantur. Vitta dicta quod ea pectus vincitur instar vitis ligantis. Limbus est quam nos ornaturam dicimus. Fasciola est quae ambit extremitatem ex auro contexta assumptaque extrinsecus in extrema parte vestimenti vel
Abbreviated transcription (Latin):
modũ arȩ ex lignis construi solet. ut ardeat.
piro enĩ ignis dicitur. s pira est lignoꝵ
congeries cum nundũ ardet. Rogus est cũ
ardere cȩꝑit. Bustũ uero iam exustum uo¬
catur. fa̾rum turris est maxima quã greci.
ac latini in commune ex ipsiꝰ rei usum fa¬
rum appellarunt. eo qd flammarũ indicio
longe uideatur a nauigantib sicut supͣ¬

Expanded text:
modum arae ex lignis construi solet ut ardeat; modum arae ex lignis construi solet ut ardeat; πῦρ enim ignis dicitur. Sed pyra est ipsa lignorum congeries quum nondum ardet; rogus est, quum ardere coeperit; bustum vero iam exustum vocatur. Farum turris est maxima, quam Graeci ac Latini in commune ex ipsius rei usu farum appellarunt eo quod flammarum indicio longe videatur a navigantibus, sicut sup
Abbreviated transcription (Latin):
Funalia dicunt᷑ quȩ intra cerã sunt. dicta
a funib. quos ante usũ papiri cera cir¬
cumdatos habuere maiores. unde & fune¬
ra dicunt᷑. fũnalia autẽ greci scolaces di¬
cunt. qđ sint scoliciȩ idest mortis. hos
romani funes & funalia nominabant
Funalia candelabra apud ueteres extantes
stimulos habuerunt ab uncos. quib fu¬
niculi cera uł huiꝰcemodi alim̃to lumi¬
nis obliti figebantur. idem itaq & stimu¬
li prȩacuti. funalia dicebantur. Lampas
flamina est in uertice lucens. dicta qd̾ lam¬
bentis motũ ostendere uideat᷑. Fax dicta.
qd focos faciat. cuiꝰ diminutiuũ facula
Lant̾na inde uocata. qđ lucem interius
habeat clausam. fit enĩ ex uitro clauso int̾
lumine. ut uenti flatus adire ñ possit. &
ad p̾bendum lumen facile ubiq circũfera¬
tur. Lucubrũ uocatũ qđ luceat in umbra.
est enĩ modicus ignis. qui solet ex tenui
stuppa. ceraq formari. Pira est quȩ in

Expanded text:
Funalia dicuntur quae intra ceram sunt, dicta Funalia dicuntur quae intra ceram sunt, dicta a funibus quos ante usum papyri cera circumdatos habuere maiores; unde et funera dicuntur. Funalia autem Graeci scolaces dicunt, quod sint scoliae, hoc est intorti. Hos Romani funes et funalia nominabant. Funalia candelabra apud veteres extantes stimulos habuerunt obuncos, quibus funiculi cera vel huiuscemodi alimento luminis obliti figebantur. Idem itaque et stimuli praeacuti funalia dicebantur. Lampas flamma est in vertice lucens, dicta quod lambentis motum ostendere videatur. Fax dicta quod focos faciat: cuius diminutivum facula. Lanterna inde vocatur quod lucem interius habeat clausam. Fit enim ex vitro, recluso intus lumine ut venti flatus adire non possit, et ad praebendum lumen facile ubique circumferatur. Lucubrum vocatum quod luceat in umbra; est enim modicus ignis qui solet ex tenui stuppa ceraque formari. Pyra est quae in
Abbreviated transcription (Latin):
& ligna antiqui appellarunt focum.
Fos enim grece. latine ignis ẽ. unde et
iuxta philosophos quosdã cuncta procre¬
antur. & reuera sine calore nichil nascit᷑
adeo ut de septentrione dicant. sterili ñ
focos ait dictos qd̾ fõueant ignes. nã ignis
ipsa flamina ẽ. quicquid autẽ ignẽ fouer
focus uocatur. seu ara sit. siue quid aliud
in quo ignis fouetur. Lucerna a licinio
dicta est. unde & breuis est .lu. ut persius.
disponite pinguẽ nebulã uomuere lucerne
Si enĩ a luce diceretur. ñ staret uersꝰ. Licimꝰ
autẽ quasi lucinius. est enĩ cicendela lu
cernȩ. Candelabrũ a candelis dictum.
qͣsi candelaforũ qđ candelas ferat
Cereus ꝑ diriuationẽ a cera nom̃ habet.
ex qua formatur. de quo quidã. hic tibi
nocturnos prestabo cereus ignes: subdu¬
pendentia sunt lumina. qͣsi lacuaria id:
fieri solet. uł ex parte aliquid. Sporta ab
isparto dicta. ñ ab isportando sicut qͥdã
uolunt primꝰ enĩ ab isparto fieri solebat.

Expanded text:
 Focum antiqui appellarunt ignem; fos enim Graece, Latine ignis est, unde et juxta philosophos quosdam cuncta procreantur, et revera sine calore nihil nascitur: adeo ut de septentrione a poeta dicatur: Stfocos ait dictos, quod foveant ignes. Nam ignis ipsa flamma est. Quidquid autem ignem fovet, focus vocatur, sive ara, sive aliud, in quo ignis fovetur. Lucerna a lychno dicta est. Unde et brevis est lu, ut Persius: Dispositae pinguem nebulam vomuere lucernae. Si enim a luce diceretur, non staret versus. Lychnus autem quasi lucinius: est enim cernae. 3. Candelabrum a candelis dictum, quasi candelaferum, quod candelam ferat. Cereus per derivationem a cera nomen habet ex qua formatur, de quo quidam: Hic tibi nocturnos praestabo cereus ignes. Subdupendentia sunt lumina, quasi lucanaria, id est, fieri solet, vel quod exportet aliquid. Sporta ab sparto dicta, non ab exportando sicut quidam volunt: prius enim de sparto fiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
uideamur. s aꝑtissime falsũ est. quia
multo priꝰ gignitur anima quã conci¬
pi aer ore possit. quȩ iam in genitricis
utero uiuit. Non est gͥ aer anima qđ
putauerunt quidã qui ñ potuerunt
incorporeã eiꝰ cogitare naturã. Sp̃m

Expanded text:
videamur: sed apertissime falsum est, quia videamur: sed apertissime falsum est, quia multo pripi aer ore possit, quae jam in genitricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod putaverunt quidam, qui non potuerunt incorpoream ejus cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
dicta est. ab
eo qđ nasci
aliquid faciat
gignendi enĩ &
faciendi potens
est. Hanc enim
dictũ. cui diriuatũ nom̃ a terra ex qua
at nascendi atq crescendi. unde & arbo
res uitã habere dicunt᷑ quȩ gignuntur &
crescunt. Homo dictus. quia ex humo
totus homo idest ex societate animȩ &
corporis.nam ꝓprie homo ab humo.
Greci autẽ hominẽ anthropũ appella¬
uerunt. eo qđ sursũ aspectet. subleuatꝰ
ab humo ad contemplationẽ artificis
sui. Qđ ouidiꝰ poeta designat cũ dicit:
terrã. os homini sublime dedit. cȩlumq
uidere. iussit. & erectos ad sidera tollere
uultus. Qui ideo erectus cȩlũ aspicit
ut dm̃ quęrat. ñ ut terrã intendat. uelu¬
ti pecora quȩ nãtura ꝓna & uentri obe¬
dientia finxit. Duplex autẽ est homo.
interior & exterior. interior homo ani¬
ma. exterior homo corpus. Animã
autẽ a gentilib nom̃ accipit. eo qđ
uentus sit. unde & grece uentꝰ animos
dicit᷑ qd ore trahentes aerem. uiuere

Expanded text:
dicta est ab eo, quod nasci aliquod faciat, gignendi enim et faciendi potens est. Hanc quidadictum, cui derivativum nomen a terra, ex quaat nascendi, atque cres vitam habere dicuntur, quia gignuntur et crescunt. Homo dictus, quia ex humo totus homo, id est ex societate animae et corporis. Nam proprie homo ab humo. Graeci autem hominem ἄνθρωπον appellaverunt, eo quod sursum spectet sublevatus ab humo ad contemplationem artificis sui. Quod Ovidius poeta designat, cum dicit terram, os homini sublime dedit caelumque videre iussit, et erectos ad sidera tollere vultus. Qui ideo erectus caelum aspicit, ut Deum quaerat, non ut terram intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. Duplex est autem homo: interior et exterior. Interior homo anima, et exterior homo corpus. Anima autem a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graece ventus ἄνεμος dicitur, quod ore trahentes aerem vivere
Abbreviated transcription (Latin):
ad suras: T̃ ibiȩ uocatȩ quasi tubȩ. st̾ enĩ
& longitudine & specie similes. Talus
dictus a tolo. nam tolus est eminens ro¬
tunditas. unde & fastidũ templi rotun¬
di tolus uocatur. Talus autẽ sub crure ẽ
sub talo calcanei. Pedes ex greca ethimolo¬
gia nomen sortiti sunt. hos enĩ greci po¬
das dicunt. qui alternis motib solo fixi¬
incedunt. Plantȩ a planicie nuncupatȩ
quia ñ rotundȩ ut in quadrupedib ne
stare ñ possit bipes homo. s planȩ atq
longiores formatȩ sunt. ut stabile corpꝰ
efficerent. Sunt autẽ plantȩ anteriores
partes. quȩ etiã de multis ossib constant.
Calcis prima pars plantȩ a callo illi nom̃
impositũ qđ terrã calcamꝰ. hinc & calca¬
neus. Solum inferior pars pedis. dictũ
solidũ. unde & terra solũ qđ cuncta susti¬

Expanded text:
ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibincedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae, anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calx vel calcs vel calcis prima pars plantae, a calco illi nomen impositum, quod terram calcamus, hinc et calcaneus. Solum est inferior pars pedis, dicta qsolidum, unde et terra solum dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
do tergis equoꝵ inheremꝰ. unde olim &¬
pͣliatores sub feminib equos amisisse di¬
cebantur. Corȩ qͥuasi coniunctȩ axes. ex¬
ipsis enĩ femora mouentur. quoꝵ conca¬
ua uertebra uocantur. qđ in eis capita
femoꝵ uertuntur. Suffragines qͥa subtꝰ
frangunt᷑. idest flectunt᷑. ñ supra sicut
in brachiis. Genua sunt cõmissiones fe¬
mor & crurũ. & dicta genua eo qđ in ute¬
ro sint genis opposita. coherent enĩ sibi &
cognata sunt oculis lacrimarũ indicib
& miscđia. nam a genis genua dicuntur.
Demq complicatũ gigni formariq hominẽ
ita ut genua sursum sint quib oculi for¬
mantur. ut caui ac reconditi fiant. fnmꝰ.
est qo̾ homines dũ ad genua se ꝓsternunt
statim lacrimant᷑. Uoluit eos enĩ natura
uterũ maternũ rememorare. ubi qͣsi in
tenebris considebant. antequã uenirent
ad lucẽ. Crura dicta quia in his currimꝰ
& gressũ facimꝰ. sunt autẽ sub genib usq

Expanded text:
do tergis equorum adhaeremus. Unde et prdo tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Enniusest quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulũ. qd̾ in his ꝓcreatur &gignit᷑.
hȩc & pudenda ꝓ uerecundia. sine a pu¬
be. unde & indumento opiuntur.
Dicuntur autẽ ista & in honesta. quia ñ
habent eam speciẽ decoris. sicut menbra
quȩ in ꝓnitu locata st̃. idem & ueretrũ
quia uiri est tantũ. siue qđ ex eo uirus
emittitur. nam uirus ꝓprie dicit᷑ humor
fluens a natura uiri: Testiculi ꝑ diminu¬
tionẽ a testib dicti. quoꝵ numerus inci¬
pit a duob. hi semen calamo ministrant.
qđ ab spinȩ medulla & renes & lumbi
suscipiunt. ad grãm ꝓcreandi. Uiscus
est pellis in qua testiculi st̃. Posteriora
uͦ uocata qđ retro sunt & a uultu auersa.
ne dum aluu purgamꝰ. inquinaremꝰ
aspectũ. Meatus inde appellatus qđ per
eũ meant idest egeruntur stercora.
Femora dicta qđ ea parte a femina sexꝰ
uiri discrepet. sunt autẽ ab inguinib
usq ad genua. femina autẽ ꝑ diriuati¬
onẽ femoꝵ partes sunt. quib in equitan¬

Expanded text:
vocabulum, quod his procreatur et gignitur. vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris sicut membra quae in promptu locata sunt. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive quod ex eo virus emittitur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Testiculi per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant, quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus est pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus, quia per eum meant, id est egeruntur, stercora. Femora dicta sunt, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitan
Abbreviated transcription (Latin):
desudant in renib. qui liquor rursus
a renib calore uenerio resolutꝰ decur¬
rit. Lumbi oblibidinis lasciuiã dicti.¬
quia in uiris causa corporeȩ uoluptatis
in ipsis est. sicut in umbilico feminis.
unde & ad iob in exordio sermonis di¬
ctum est. accinge sicut uir lumbos tuos.
ut in his esset resistendi p̃paratio. in qͥb
libidinis est usitata dominandi occasio.
Umbilicus est medius locus corporis. di¬
ctus qđ sit umbus ilioꝵ. unde & umbo
appellatur locus in medio clipei a quo
pendet. ex eo enĩ infans in utero pendet.
ex eo etiam enutritur. Ilium greco ser¬
mone appellatur. qđ ibi nos obuoluamꝰ.
grece enĩ ileos obuoluere dicit᷑. Clunes
uocati qđ sint iuxta colum. qd̾ est longũ.
Nates qd̃ in ipsis innitimur dũ sedemꝰ.
unde & conglobata est in eis caro. ne
prementis corporis mole ossa dolerent
Genitalia corporis partes st̾ ut nomen
istud docet gignendȩ sobolis acceꝑunt

Expanded text:
desudant in renibus, qui liquor rursus desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinis lasciquia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est 38, 3: 'Accinge sicut vir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
gestat res clipeũ. ensem. pharetram. &
reliqua onera. ut expedita sit dextera ad
agendũ. Dorsũ est a ceruice usq ad renes
Dic̾tũ autẽ dorsũ. qđ sit suꝑficies durior
corporis in modũ saxi fortis. & ad por¬
tandũ. & ad ꝑcutiendum. Terga. quia
in ea supini iacemꝰ in terra. qd̾ solus ho¬
mo potest. nam muta animalia tantũ
aut in uentre. aut in latere iacent. unde
in animalib abusiue terga dicuntur.
Scapula a scandendo dicit᷑. Int̾ scapilium
est spaciũ qđ inter scapulas est. unde &
nominatũ. Palȩ sunt dorsi dextra leuaq
eminentia menbra. dicta qđ in luctan¬
Spina est iunctura dorsi. dicta qđ habe¬
ras corporis partes. Sacra spina ẽ ima
uocant. qm̃ primũ infante concepto
nascitur. idoq & hostia id primum
agentib diis suis dabatur. unde & sacra
spina dicit᷑. Renes ait uarro dictos qd̾
riui ab his obscem humoris nascuntur.
nam uenȩ & medullȩ tenuem liquorẽ

Expanded text:
gestat clipeum, ensem, pharetra et gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibus Scapula a scandendo dicitur. Interscapulium est spatium quod est inter scapulas, unde est nominatum. Palae sunt dorsi dextra levaque eminentia membra, dicta quod in luctanSpina est junctura dorsi, dicta quod haberas corporvocant, quoniam primum infante concepto nascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem
Abbreviated transcription (Latin):
rentur ab antiquis. siue ut alii putanT
ab ore eo qd̃ ibi pateant.namq ubiq
cute. uisceribq obtecta celantur
Medullȩ appellate. qđ madefaciant ossa
irrigant enĩ & confortant. Uertibula
st̃ suminȩ ossium partes. crassi orib no¬
dis conglobate: dictȩ ita eo qđ ad infle¬
xionẽ menbroꝵ illa uertant᷑. Cartila¬
gines ossa mollia. & sine medulla. qđ
genꝰ auriculȩ & nariũ discrimen. &
costarũ extremitates habent. siue oꝑcula
ossiũ quȩ mouentur. & dicte cartilagi¬
nes. qđ len attritu carent dolore dũ
plectuntur. Costas appellari quidã
prtant qd̾ ab ipsiꝰ int̾iora custodiantur. &
tora mollicies uentris uallata saluetur.
Latus. quia iacentib nobis latet. est
enĩ leua pars corporis. dextro autem
lateri habilior est motus. est leua forti¬
or. & oneri ferendo accõmodatior. unde
& leua nuncupata. qđ aptior sit ad
leuandum aliqͥd. & portandũ. ipsa eniꝰ

Expanded text:
rentur ab antiquis, sive, ut alii putant, rentur ab antiquis, sive, ut alii putant, ab ore, quod ibi pateant, nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. 87. Medullae appellatae, quod madefaciant ossa, irrigant enim, et confortant. Vertibula sunt summae ossium partes nodis crassioribdis conglobata, dicta eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae, et narium discrimen, et costarum extremitates habent, sive opercula ossium quae moventur. Et dictae cartilagines, quod levi attritu carent dolore dum flectuntur. Costas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim
Abbreviated transcription (Latin):
do cuti adherens. Pulpa est caro sine pin
guedine. dicta qđ palpitet. resilit enim
sepe.hanc pleriq & uiscum uocant. ꝓpt᷑
qđ glutinosa sit. Menbra sunt partes
corp̾oris. artus quib colligant᷑ m̃bra
ab artando dicti. Nerui greca diriciati¬
one appellati. quos illi nerua uocant.
alii latine uocatos neruos putant. eo
qd artuũ coniunctiones inuicem his
inhereant. Uaximã autẽ uiriũ sub¬
stantiã neruos facere certissimum est.
nam qnͣto fuerint densiores. tanto ꝓ¬
pensius augescere firmitatẽ. Artus
dicti qd colligati inuicẽ neruis coar¬
tentur idest stringant᷑. quoꝵ diminu¬
tiua st̃ articuli. nam artus dicimꝰ men¬
bra maiora ut brachia. articulos mi¬
nora m̃bra ut digiti. Compago capita
sunt ossium. dicta eo qđ sibi compacta¬
st̃ neruis. uelut glutino quodã adhe¬
reant. Ossa sunt corporis solidam̃ta
in his enĩ positio om̃is roburq subsistit.
ossa autẽ ab usto dicta ꝓpter qd crema¬

Expanded text:
do cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pindo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti, quod conligati invicem nervis artentur, id est stringantur; quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora sunt ossium, dicta, eo quod sibi compacta nervis, velut glutino quodam adhaereant. 86. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod crema
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. uł quia lacte uberta. uł quia
humida humore scilicet lactis in
modũ uuarũ plena. Lac uim nomi¬
nis a colore trahit qd̾ sit albꝰ liquor.
leocos enĩ greci album dicunt. cuiꝰ
natura ex sanguine cõmutatur. nam
post partũ si quid sanguinis nundũ
fuerit uteri nutrimento consumptũ.
naturali meatu fluit in manimas.
& earũ uirtute albescens lactis accipit
qualitatẽ. Cutis est quȩ in corpore
prima est appellata. q ipsa corpori
supposita incisionẽ prima patitur.
Cutis enĩ grece incisio dicit᷑. idem &
pellis qd̾ externas imurias corporis
tegendo pellat. pluuiasq & uentos
solisq ardores ꝑferat. pellis autẽ mox
detracta subiecta iam corium dicitur.
Coriũ autẽ ꝑ diriuationẽ caro appellauit.
qd eo tegatur. s hoc in brutis animalib¬
ꝓprium. Pori corporis greco nomine
appellant᷑. qui latine ꝓprie spiram̃ta
dicuntur. eo qd eos uiuificus spiritus
ex teriꝰ ministretur. Aruina ẽ pingue¬

Expanded text:
dicta, vel quia lacte uberta, vel quia dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in morem uvarum plena. 77. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor, λευκὸς enim Graece album dicunt, cujus natura ex sanguine commutatur; nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento 14 consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. 78. Cutis est quae in corpore prima est appellata, quod ipsa corpori superposita incisionem prima patitur, κοπτὴ enim Graece incisio dicitur. Eadem et pellis, quod externas injurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. 79. Pellis autem mox detracta, subacta jam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur; sproprium est. Pori corporis Graeco nomine appellantur qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pingue