comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c sc̃s icło p̾dicatur ds. quia ex sc̃o¬
patre filioq ꝓcedit &e substantiã eͥuis
hãbet neq enim aliud de parre ꝓcedẽ po¬
tuit ꝙͣ qd̾ ipse ẽ pater. Sp̾c autem dictꝰ scd̃m
id qd̾ ad aliquid refertur spirans &e inspi¬
rans utiꝙ sp̃u inspirans est. & ex eo appellatꝰ

Expanded text:
ctus ideo praedicatur Deus, quia ex Patre Filioque procedit, et substantiam eius habet. Neque enim aliud de Patre procedere potuit quam quod ipse est Pater. Spiritus autem dictus secundum id quod ad aliquid refertur spiratus; et spirans utique spiritu inspirans est, et ex eo appellatus
Abbreviated transcription (Latin):
minima pars ponderis. qrͣta pars oboli ẽ. ꝯstais
lentis geminis granis. Appellat᷑ aũ calculꝰ. qd̾
sit paruulꝰ sic̃ &e lapis calculꝰ. qͥ ad eo minimꝰ ẽ
ut sine molestia sui calcet᷑. Siliqua ugesima
qrͣta pars solidi ẽ. ab arbore cuiꝰ sem̃ ẽ uocabu¬
lũ tenens. Ceratim oboli pars media ẽ. habens¬
siliquã unã &e semis. hunc latinitaᷤᷤ seniobolum
uocat. Ceratim aũ grece. latine siliqua cormu-¬
um int̃p̃tat᷑. Obolꝰ siliquis trib appendit᷑. habeis
ceratim duos. calcos qͣtuior. fiebat enĩ olim ex
ere ad instar sagitte. um̃ & nom̃ accep̃ a grecis.
hoc ẽ sagitta. Seripulꝰ sex siliquarũ pondere
ꝯstat. hic ap̃ grecos gramma uocat᷑. Stripulꝰ aũ
dictꝰ ꝑ diminutionẽ a lapillobreui qͥ scrupꝰ uo¬
cat᷑. Bragma octaua pars uncie ẽ. & denarii
pondꝰ argenti trib ostans scripulis. id ẽ decẽ ⁊

Expanded text:
minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis; appellatur autem calcus, quod sit parvulus sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est, ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore cuius semen est vocabulum tenens. Cerates oboli pars media esiliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus adpenditur, habens ceratin duos, calcos quattuor. Fiebat enim olim ex aere ad instar sagittae. Unde et nomen a Graecis accepit, hoc est sagitta. Scripulus sex siliquarum pondere constat. Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi qui scrupus vocatur. Dragma octava pars unciae est et denarii pondus argenti, tribus constans scripulis, id est decem et
Abbreviated transcription (Latin):
derũ rationẽ in grecia ꝯstituit. slicet alii an¬
tiquiores extiterint. s iste hac arte exꝑientior
fuit. Pondꝰ dictũ eo qd̾ in statera libratũ pende¬
at. hinc &e pensũ. abusiue aũ pondꝰ libra una
ẽ. uñ etiã dipondius dictꝰ ẽ. qs duo pondera.
qd nom̃ adhuc in usu retinet᷑. Trutina ẽ gemi¬
na ponderũ lances eqͣli examine pendens. fac¬
ta ꝑpt̃ talenta. & centenaria appendenda.sic̃ mo¬
m̃tana ꝓ parua modicaq pecunia. Hec & mo-
neta uocata. ide & statera nom̃ ex numero ba¬
bens. qd̾ duab lancib. & uno in medio stilo lib̾ta
ȩqualit̃ stet. Campana a regione italie nom̃
accepit. uͥ pͥmũ eiꝰ usus reꝑtꝰ ẽ. hec duas lances
ñ habet. s uirga ẽ signata libris & unciis ⁊ ua¬
go pondere m̃surata. Examen ẽ filum mediũ
qͦ trutine statera regit᷑. &e lances equant᷑. uñ
& in lancib amentũ dr. Uncuiq aũ ponderi
certꝰ ẽ modꝰ. nominib ꝓpͥis designat᷑. Calculꝰ

Expanded text:
derum rationem in Graecia constituit, et licet alii antiquiores exstiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo, quod in statera libratum pendeat: hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondium dictum est, quasi duo pondera: quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aeqta propter talenta et centenaria appendenda, sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Hec est neta vocata. Idem et statera nomen ex numero habens, quod duobus lancis et uno in medio stilo librata aequaliter stet. accepit, ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est signata libris et unciis, et vaer stet. Examen est filum medium, quo trutine statera regitur et lances equantur: unde et in lanceis amentum dicitur. Unicuique autem ponderi certus est modus, nominibus propriis designatus. Calcus
Abbreviated transcription (Latin):
or libras. Est aũ triplex. id ẽ. minor. mediꝰ. sũmꝰ.
M inor qͥnqͣginta. mediꝰ septuaginta duarũ li¬
brarũ. summꝰ centũ uiginti ꝯstat. Centenari¬
um numeri nom̃ ẽ. eo qd̾ centũ librarũ pon¬
numeri instituert romani.

Expanded text:
or libras. Est autem triplex, id est, minus, medium, summum; or libras. Est autem triplex, id est, minus, medium, summum; Minor quinquaginta, medius septuaginta duarum librarum, summus centum viginti constat. Centenarium numeri nomen est eo quod centum librarum ponnumeri instituerunt Romani.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uͦ ingentiliũ. qrta pars uncie ẽ. Uncia dic¬
ta qd̾ uniu̾sitatẽ minoꝵ ponderũ sua unitate
uinciat id ẽ cõplectat᷑. Constat aũ dragniᷤᷤ octo
id ẽ seripulis uiginti qͣtuor. Qd̃ ꝓinde legiti¬
mũ pondꝰ habet᷑. qr numerꝰ seripuloꝵ eiꝰ horaᷤᷤ¬
diei noctisq metit᷑. uł qd̾ librã efficit duõde¬
cies cõputata. libra duodecĩ uncuis ꝑficit᷑. &¬
inde habet᷑ ꝑfecti ponderis genꝰ. qr tot ꝯstat
unciis qͦt mensib annꝰ. Dicta aũ libra qđ sit
libera. & cuncta intͣ se pondera p̃dicta ꝯeludat.
Mna in ponderib centũ dragmis appenditur.
phibet᷑ in grecis. nã nicħ ẽ calco minꝰ. nichil
talento marꝰ. cuiꝰ uariũ ap̃ diu̾sas gentes pon¬
dus habet᷑. ap̃ romanos enĩ talentũ ẽ. septua-
ginta duarũ librarũ. sic̃ plautꝰ ostendit. qͥ
ait. duo talenta ẽẽ centũ quadraginta qͣtu¬

Expanded text:
cum vero in gentilium, quarta pars unciae est. Uncia diccum vero in gentilium, quarta pars unciae est. Uncia dicta quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est conplectat. Constat autem dragmis octo, id est scripulis viginti quattuor. Quod proinde legitimum pondus habetur, quia numerdiei noctisque metitur; vel quia libram efficit duodecies computatus. Libra XII unciis perficitur; et inde habetur perfecti ponderis genus, quia tot constat unciis, quot mensibus annus. Dicta autem libra, quod sit libera et cuncta inter se pondera predicta concludat. Mina in ponderibus centum dragmis appenditur, rhibetur in Grecis; nam nihil est calco minus, nihil talento maius; cuius varium apud diversas gentes pondus habetur. Est LXX duarum librarum, sicut Plautus ostendit, qui ait duo talenta esse centum quadraginta quatu
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ argenteꝰ. erat. hoc enĩ ab assyriis cep̃. Dic̃t
aũ iudei qd̾ abraham in t̾ra chanaan pͥmꝰ hãc
aduexerit formã. Soliduᷤ ap̃ latinos alio nõie
sextula dr. qd̾ his sexuncia cõpleat᷑. hunc ut
diximꝰ. uulgꝰ aureũ solicłu uoeat. cuiꝰ terciã
partẽ ido dixert̃ tremissem. eo qd̃ solidu faciat
ter missus. Sextula bis assũpta. duelła fac̃. ter
missa. stater̾ẽ reddit. Stater aũ medietas uncie
ẽ. appendens aureos tres. uñ & uocatꝰ stater. qͦd
trib solidis stet. hec & semiuncia. qr semis habae
deuncia. hec &e semissis. qr ponderis semis ẽ. qiͣ
semiassis. Quadrantẽ ebrei similit̾ cõdrantẽ uo¬
cant. & uocat᷑ quãdrans. qd uncie qrtã partẽ
appendeat. Sicel qͥ latino sermone siclus corrup
te appellat᷑. ebreũ nom̃ ẽ. habens ap̃ eos uncie
pondꝰ Apud latinos aũ & grecos qrta pars uncie
ẽ. & stateris medietas dragmas appendens duaᷤ.
uñ cũ in litteris diuinis legit᷑ siclus. uncia ẽ.

Expanded text:
argenteus erat; hoc enim ab Assyriis coepit: dicunt autem Iudaei quod Abraham in terram Chanaan primus hanc advexerit formam. Solidum apud Latinos alio nomine sextula dicitur, quod his sex uncia conpleatur. Hunc, ut diximus, vulgus aureum solidum vocant; cuius tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. Sextula bis adsummata duellam facit; ter posita staterem reddit. Stater autem medietas unciae est, adpendens aureos tres; unde et vocatus stater quod tribus solidis stet. Haec et semuncia, quia semis habet de uncia. Haec et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis. Quadrantem Hebraei similiter codrantem vocant; et vocatur quadrans quod unciae quartam partem adpendeat. Sicel, qui Latino ste appellatur, hebreum nomen est, habens apud eos uncie pondus; apud Latinos autem et Grecos quarta pars uncie est et stateris medietas dragmas appendens duas; Unde cum in litteris divinis legatur siclus, uncia est;
Abbreviated transcription (Latin):
bris quatuor. Prima ꝓpositione. scda assump¬
tione &e una ꝓpositionis siue assumptionis
comunctione tercia ꝓbatione &. conclusio¬
ne. Quinq ꝑtirus est itaq qui constat ex
membris quinq. id est prima ꝓpositione scdã
ꝓbatione. quinta conclusione. Hunc cicero ita
facit in arte rethorica. si deliberatio & demon¬
stratio genera sunt causarũ. ñ possunt recte
partes alicuiꝰ generis cause putari. Eadem enĩ
res alii genus. alii pars esse potest. idem genꝰ
&e pars esse ñ potest. ce cetera quousq sillogis¬
mi huiꝰ membra claudantur. x.D

Expanded text:
bris quattuor, propositione, assumpbris quattuor, propositione, assumptione et una propositionis siue assumptionis coniuncta probatione, et conclusione. Quinquepertitus est itaque qui constat ex membris quinque, id est, propositione et obatione, et conclusione. Hunc Cicero ita facit in Arte Rethorica: 'Si deliberatio et demonstratio genera sunt causarum, non possunt recte partes alicuius generis causae putari; eadem enim res alii genus, alii pars esse potest, eidem genus et pars non potest' uel cetera, quousque syllogismi huius membra claudantur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit cum aliquoꝵ querela. quẽ iure. quẽ
loco. quẽ temꝑe. ñ est ausus. hunc imuria¬
alieno tempore cum ꝑiculo capitis ñ du¬
bitamtoccidere. Preterea scdm uictorinũ
enthimematis altera diffinitio est ex so¬
la propositione sicut iam dictũ est qus¬
ĩt autem qui a mundum dicunt sine diui¬
na amnuĩst ⁊tratione discurrere. ex sola conclu¬
ex ꝓpositio ẽ ie &e assumptione ut est ilud si mni¬
mituꝰ est & ꝯccidit. inunicus autẽ est ce: quia illi
deest soroilusio. enthimema uocatur. Sequit᷑¬
epnteriema. Epicerema est. descendens de ra¬
tios qinatione latior & executior rhethoricis sil¬
losgismis. latitudine distans & ꝓductione ser¬
monis a dialecticis sillogismis. ꝓpt̾ qđ rhetho¬
rib datur. Hic autem constat t̾rib modis.
maticus sillogismꝰ est. qui constat membris
trib. idest ꝓpositione. assumptione conclu¬
sione Quadriꝑtitus est. qui constat ex mem¬

Expanded text:
uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem loco, quem tempore non est ausus, hunc ialieno tempore cum periculo capitis non dubitavit occidere. Praeterea secundum Victorinum enthymematis altera est definitio. Ex sola propositione, sicut jam dictum est, it autem qui mundum dicunt sine divina administratione discurrere. 15. Ex sola concluEx sola adsumptione, ut est illud: Si inimicus est, occidit; inimicus autem est. Et quia illi deest conclusio, enthymema vocatur. Sequitur epichirema, descendens de ratiocinatione latior et executior rhetoricis syllogismis, latitudine distans et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic autem constat modis tribus. maticus syllogismus est qui constat membris tribus, id est, propositione, assumptione, conclusione. Quadripertitus est qui constat ex mem
Abbreviated transcription (Latin):
Lhilometer amnĩ .xxxi.
Scipio affricam uicit.
Euergetes anñ .xxuiiii.
Brutus hispaniã subegit.
Alexander ann̾x. Syria
romanis subiecta est.
Pholomeus anñ. uui. Rethorica
romanis subditur.
chiam optinuit.

Expanded text:
Philometer ann. XXXV. Scipio Africam vicit. VMLIII. Euergetes ann. XXIX. Brutus Hispaniam subegit. Alexander ann. X. Syria a Romanis subiecta est. VMCIX. Ptolomaeus ann. VIII. Rhetorica Romanis subditur. chiam tenuit.
Abbreviated transcription (Latin):
bere originẽ nominis. illi aũ dicunt .o. a .ii.¬
littera ablata. oua enĩ q̃da inani uento
ꝯcipiunt᷑. s ñ st̃ generabilia nͥ q̃ fuerint
ꝯcubitu masculino ꝯcepta. ⁊feminali spũ
penetrata. Quoꝵ uim tantã dicunt ut
lignũ ꝑfusũ eo ñ ardeat. ac ne uestis qͥdẽ
ot᷑ adurat᷑. admixta qͦ calce fert᷑ glutinare

Expanded text:
bere originem nominis. Illi autem dicunt ᾠὰ, j littera ablata. Ova autem quaedam inani vento concipiuntur; sed non sunt generabilia, nisi quae fuerint concubitu masculino concepta et seminali spiritu penetrata. Ovorum vim tantam dicunt ut lignum perfusum eo non ardeat, ac ne vestis quidem contra aduratur. Admixta quoque calce glutinare
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uias certas ñ habeant. s ꝑ auia q̃ꝙ dis¬
currt̃. Alites qd̾ alis alta intendant. ⁊ ad
sublimia remigio alarũ ꝯscendant. Uolu¬
eres a uolando. nã un uolare. inde s ambu¬
lare dicimꝰ uola enĩ dr̃ media parspedis
siue manꝰ. sin auib uola media pars alax
quaꝵ motu penne agitant᷑. inde uolueres.
ulli dicunt᷑ om̃iũ auiũ nati. s ⁊ animaliũ
qͣdrupedu nati pulli dicunt᷑. & homo par
uus pullus. recentes gͥ nati pulli. eo qͦd
polluti st̃. uñ ⁊ uestis nigra. pulla dicit᷑.
A lȩ st̃ in qͥb penne ꝑ ordinẽ fixe. uolandi
exhibent usũ. uocate aũ ale qd̃ his aues
cõplexos alant. ac foueant pullos. Penna
a pendendo id ẽ a uolando dicta. uñ ⁊ pen¬
dere. uolucres enĩ pennax auxilio moueit᷑
qnͣdo se aeri mandant. Pluma qi piluma.
nã sic̃ pili in qͣdrupedũ corꝑe. ita pluma
in auib. Auiũ nomina multa a sono uo¬

Expanded text:
quod vias certas non habeant, sed per avia quaque disquod vias certas non habeant, sed per avia quaque discurrunt. Alites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remigio alarum conscendant. Volucres a volando. Nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicitur media pars pedis sive manus, et in avibus vola media pars alarum quarum motu pennae agitantur; inde et volucres. Pulli dicuntur omnium avium nati. Sed et animalium quadrupedvus pullus. Recentes igitur nati pulli, eo quod polluti sint. Unde et vestis nigra pulla dicta est. Alae sunt, in quibus pinnae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Vocatae autem alae quod his aves conplexos alant ac foveant pullos. Pinna a pendendo, id est a volando, dicta; unde et pendere. Volucres enim pinnarum auxilio moventur, quando se aeri mandant. Pluma quasi piluma; nam sicut pili in quadrupedum corpore, ita pluma in avibus. Avium nomina multa a sono vo
Abbreviated transcription (Latin):
Ositacus in indie litorib gignit᷑. colore uiri-¬
di. torque puniceo. gnͣdi lingua. ⁊ cȩteris
auib letior. uñ s articulata uerba expͥmit.
ita ut si eã ñ uideris hoĩem loqui putes.
cȩtã nomina institutione discit. hinc ẽ illd̾¬

Expanded text:
Psittacus Indiae litoribus gignitur, colore viriPsittacus Indiae litoribus gignitur, colore viridi, torque puniceo, grandi lingua et ceteris avibus latiore. Unde et articulata verba exprimit, ita ut si eam non videris, hominem loqui putes. Cetera nomina institutione discit. Hinc est ill
Abbreviated transcription (Latin):
ausa uolaret ardea sublimis. formidat enĩ ym¬
bres ⁊ supͣ nubes auolat. ut ꝓcellas nubium
sentire: ñ possit. eũ aũ altiꝰ auolauerit s¬
nificat tẽpestatẽ. hanc multi tantałũ nominad̃.
Fenix arabie auis dicta qd̃ colorẽ feniceũ ha¬
beat. uł qd̾ sit in toto orbe singłaris ⁊ unica.
nã arabes singularẽ ⁊ unicã fenicẽ uocant.
hec qͥngentos ult annos uiuens dii se uide¬
rit senuusse. collectis aromatũ uirgultis rogũ
sͥ instruit. ⁊ ꝯu̾sa adradiũ solis alarũ plau¬
su uoluntariũ s incendiũ nutrit. sicq itm
de cinerib suis resurgit. Cinomolgꝰ ⁊ ipsa
arabie auis. ꝓude. ita uocata qd in excelsis
nemorib texit nidos exfructib cinnami.¬
⁊ qm̃ ñ posst̃ hoĩes ibi ꝯscendere ꝓpt̾ ramoꝵ
altitudinẽ ⁊ fragilitatẽ eoscłẽ nidos płubatiᷤᷤ
appetunt iaculis. ⁊ sic cinnama illa deponũt.
⁊ preciis ampliorib uendunt. eo qd̃ hec cin¬
nama magis ꝙͣ alia mercatores probent.

Expanded text:
ausa volare Ardea. Formidat enim imbres, et supra nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit. Cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi Tantalum nominant. Phoenix Arabiae avis, dicta quod colorem phoeniceum habeat, vel quod sit in toto orbe singularis et unica. Nam Arabes singularem 'phoenicem' vocant. Haec quingentis ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit. Cinnamolgus et ipsa Arabiae avis, proinde ita vocata quod in excelsis nemoribus texit nidos ex fruticibus cinnami non possunt ibi homines conscendere propter ramorum altitudinem et fragilitatem, eosdem nidos plumbatis appetunt iaculis, ac sic cinnama illa deponunt, et pretiis amplioribus vendunt; eo quod cinnamum magis quam alia mercatores probent.
Abbreviated transcription (Latin):
suauit̃ eũ canere dicunt. qr collu longũ
⁊ inflexũ habet. ⁊ necesse ẽ eluctantẽ uocẽ
ꝑlongũ ⁊ flexuosũ iter uarias reddere mo¬
dulationes. ferunt aũ in hy ꝑboreis partib̾
p̾cinentib citharedis olores plurimos ad¬
uolare. apteꝙ ad modu ꝯcinere. olores aũ
latinũ nom̃ ẽ. nã grece cigni dicunt᷑. Hauto
uͦ sͥ hunc bonã prognosiã facere dicunt. sic̃¬
emilianꝰ ait. eignꝰ in auspiciis semꝑ lȩtissimꝰ
ales. hc̃ optant nautȩ qr se ñ mergit in undas.
Strutio greco noĩe dr. qd̾ animal in simibitudi¬
nẽ auis pennas habere uidet᷑ tñ de t̾ra alte
ñ eleuat᷑. oua sua fouere negligit. s ꝓiecta¬

Expanded text:
dicunt, quia collum longum et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. 19. Ferunt in Hyperboreis partibus, praecinentibus cytharoedis, olores plurimos advolare, apteque admodum concinere. Olores autem Latinum nomen est; nam Graece cygni dicuntur. Nautae vero sibi hunc bonam prognosin facere dicunt, sicAemilius ait 4: Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales; hunc optant nautae, quia se non mergit in undas. Struthio Graeco nomine dicitur, quod animal in similitudine avis pinnas habere videtur; tamen de terra altius non elevatur. Ova sua fovere neglegit; se
Abbreviated transcription (Latin):
ciclum ypolitus ep̃c temporib alexan¬
dri imꝑatoris primus conscripsit. post quẽ
ꝓbatissimi auctores eusebius cesariensis. theo i¬
philus alexandrinꝰ. ꝓsper quoq natione aqͥu¬
tanus atq uictorinꝰ amplificatis eiꝰde festi¬
uitatis rationib multiplices circulos edideui¬
runt. Cuiꝰ quidem rationem beatissimus uiii
quies decem nouies calculans quoto kł. die
uł luna debeat paschalis sollemnitas celebra¬
ri. sũma breuitate notauit. Ciclus autẽ uo¬
catus eo qd̃ in orbem digestus sit. ⁊ quasi inu
circulo disposito ordinem complectat annoii.¬
rum. sine uarietate ⁊ sine ulla arte. Unde fa¬
ctum est. ut cuiq materiȩ carmina simpli¬
ci formitate facta cielia uocarent. hinc ⁊ la xi¬
terculũ dictũ. qd ordinẽ stratũ habeat an¬

Expanded text:
cyclum Hippolytus episcopus temporibus Alexandri imperatoris primus conscripsit: post quem probatissimi auctores Eusebius Caesariensis, Theophilus Alexandrinus, Prosper quoque natione Aquitanus, atque Victorius, amplificatis ejusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. 2. Cujus quidem rationem beatissimus Cyrilinquies decem novies calculans, quoto Kalendas, vel luna debeat paschalis solemnitas celebrari, summa brevitate notavit. 3. Cyclus autem vocatus, eo quod in orbem digestus sit, et quasi in circulo dispositum ordinem complectatur annorum sine varietate et sine ulla arte. 4. Unde factum est ut cujusque materiae carmina simplici formitate facta cyclica vocarentur. Hinc et laterculum dictum, quod ordinem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
quendiꝑitia Sccła rethorica quȩ
ipter intorem & copian elo unuosue
maxime in cuuilib uestion b necessara
exastimatur. Tertia dialeca ea cognom̃ io
loica quȩ legitimis disputationib & sub ciliᷤᷤ¬
simis uera secerut a falsis. Quarta arith¬
metica quȩ continet numeroꝵ causas &
diuisiones. ¶uurta musica que in carmi¬
nib cantib q consistit. Sexta geometͥ¬
ca que m̃suras t̾re di̾isionesq comple¬
ctitur Septuma astrononia que conti¬
net legem astroꝵ

Expanded text:
Secunda, rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia, dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. 2. Quarta, arithmetica, quae continet numerorum causas, et divisiones. Quinta, musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta, 3 Geometria, quae mensuras dimensionesque complectitur. Septima, astronomia, quae continet legem astroru
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. qđ nomitib p̾ponatur. &e uerb
Iccusatiuȩ aut ce ablaniue p̃positiones a
casib quib seruiunt dicte. Loquelares
ui qui a loquelis idest uerbis semꝑ coherent
nes aliquid ualent sole posite ut di dis. re¬
se. an. con. Comuncte ũ uerbis figurã faci¬
ilest int̾posim. affectum cõmoti anii
expͥmit. sicut cum dicitur ab gxultante.
uah. a cdolente ieu. ab irascente hum. a ti¬
mente ei. quȩ uoces quarũq linguarũ
ꝓpͥe sunt. nec in aliam linguam facile tns¬
feruntur.

Expanded text:
dicta, quod nominibus praeponatur, et verbis. Accusativae autem, et ablativae praepositiones a casibus quibus serviunt dictae. Loquelares vero, quia loquelis, id est, verbis semper cohaerent, nec aliquid valent solae positae, ut di, dis. Conjunctae vero verbis figuram faciid est, interposita, affectum commoti animi exprimit, sicut cum dicitur ab exsultante vah! a dolente, heu! ab irascente hem! a timente hei! Quae voces quarumcunque linguarum propriae sunt, nec in aliam linguam facile transferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ualgiꝰ uic me ne longo succedens ꝓra remul.¬
eo letantẽ gratis sistit in hospitiis. Struppi uin¬
cula loro. uł lino facta qͥb remi ad sealmos
gare struppis. Catapia rates linea cũ massa
plũbea. qua maris altitudo tẽptat᷑. luciliꝰ ait
hane catapioratẽ ꝑuer eod̾e defore tc̃ eũ plũ¬
bi paucillũ rudꝰ lineeq mataxam.¬
U De retibꝰ

Expanded text:
quo Valgius 4: Hic mea me longo succedens prora remulquo Valgius 4: Hic mea me longo succedens prora remulco laetantem gratis sistit in hospitiis. Struppi vincula loro vel lino facta quibus remi ad scalmos gare struppis. Catapirates linea cum massa plumbea, qua maris altitudo temtatur. Lucilius 1191: Hunc catapiratem puer eodem devoret unctum plumbi paucillum rudus lineique mataxam. De retib
Abbreviated transcription (Latin):
unes dicti qd̃ antea inuisũ luminis fuerint
cireũdati cera. uñ &e funalia. Restes siue qd
rates ꝯtineant. seu qd̃ his retes tendant᷑. Bu¬
dentes st̃ funes nauiũ. ex numio stridore ita di¬
cti. Spire funes q̃ in tẽpestatib utunt᷑ quas
nautici suo more cucurbas uocant. sꝑirȩ aũ
ab sparto uoeate. Propes fimis qͦpes ueli alli¬
semistr ũ ł ormentũ funis in nauib longꝰ qͥ
a pra ad puipĩ extendit᷑ qͦ magis ostringant᷑.
torm̃ta a torto dicta. restes funesꝙ. Safonfue¬
nis in ꝓra positꝰ de q̃ ciciliꝰ. uenerio eur su ue¬
ni plato pede usq ad safone. Opisfera funes
qui cornib antemue dextra sinistraq ten¬
dunt᷑ retroũso. Pronesiũ funis qͦ in litore na
uis religat᷑ ad palũ. mitra funis ẽ qͦ nauis
mectia uincitur. Anquina funis qͦ ad malũ
autemna ꝯ stringit᷑ de qua cinna. attꝑ anq̃¬
na regat stabilem fortissima eur sũ. Remul¬
eũ funis qͥ delieata nanis trahit᷑ uice remi. de

Expanded text:
unes dicti quod antea in usum luminis fuerint circumdati cera; unde et funalia. Restes, sive quod rates contineant, seu quod his retes tendantur. Rudentes sunt funes navium ex nimio stridore ita dicti. Spirae funes quae in tempestatibus utuntur; quas nautici suo more cucurbas vocant. Spirae autem ab sparto vocatae. Propes funis quo pes veli alliormentum funis in navibus longus, quo prora ad puppim extenditur, quo magis constringantur; tormenta autem a tortu dicta, restes, funesque. 5. Saphon, funis in prora positus. De quo Caecilius: Venerio cursu veni prolato pede usque ad saphonem. 6. Opisphora, funes, qui cornibus antennae dextra sinistraque tenduntur retroverso. Prosnesium funis quo navis in litore ligatur ad palum. Mitra funis qua navis media vincitur. Anquina quo ad malum antemna constringitur. De qua Cinna 5: Atque anquina regat stabilem fortissima cursum. Remulcum funis quo deligata navis trahitur vice remi. De
Abbreviated transcription (Latin):
intelligunt᷑. & ꝓ hac ipsa distribunione os¬
ficioꝵ alii throni. alii dnãtiones. alii pͥncip¬
tus. alii potestates dicunt᷑ pro cextis digui¬
tatib quib inuic̃ẽ distingunt᷑. Uietute¬

Expanded text:
intelleguntur; et pro hac ipsa distributione ofintelleguntur; et pro hac ipsa distributione officiorum alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguntur. Virtut
Abbreviated transcription (Latin):
de & eo tpr̃e qͦ erat dñs nasciturꝰ & tumpla¬
turꝰ de mundo. gabrihel mutit᷑ ad mariam
ut illũ annuntiaret. qui ad debellandas ae¬
reas potestates humilis uenire dignatꝰ est. Ui¬
chahel int̾p̾tatur quis sicut ds̃. Quando enim
aliquid in mundo fit mire uirtutis. hicarhan¬
gelus mittit. & ex ipso oꝑe nomen ẽ eꝰ qͥa ne¬
q enim curandi & medendi opꝰ necessarium
di uocatur. Unde &e. ad tobiã idem archan¬
głs missus. oculis eiꝰ curationẽ exhibuit. ce
cecitate detersa uisũ ei restituit. nominꝰ eñ
int̾pͣtationẽ ce angłi officiũ designat. yrihal
int̃p̾tat᷑ ignis cłi. sicut legimꝰ apparuisse ig¬
nẽ in rubo. legimꝰ etiã ignem missũ desuꝑ
ce impleuisse qđ p̾ceptũ est. Throni autẽ &
dnãtiones. & pͥncipatꝰ. & potestates. & uirtu¬
tes. quib uniuersam celestẽ societatẽ apls
complectit᷑. ordines angłoꝵ & dignitates

Expanded text:
de et eo tempore, quo erat Dominus nasciturde et eo tempore, quo erat Dominus nasciturturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum annuntiaret, qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. Michael interpretatur quis sicut Deus? Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est ejus, quia neque enim curandi et medendi opus necessarium Dei vocatur. 14. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus oculis ejus curationem adhibuit, et caecitate detersa visum restituit; nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. Uriel interpretatur ignis Dei, sicut legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et inplesse quod praeceptum est. Throni autem et dominationes et principatus et potestates et virtutes, quibus universam caelestem societatem Apostolus conplectitur, ordines angelorum et dignitates
Abbreviated transcription (Latin):
enim grece latine nuntiꝰ dicit᷑. Archangeli
greca lingua summi nuntii int̾pretanture
ui enim parua uł minima annuntiant
angłi. qui uͦ summa archangłi nuncupan¬
tur. Archangłi autẽ dicti eo qđ pͥmatũ te¬
neant int̾ angłos. Archos enĩ grece. latine
pͥnceps int̾pretat᷑. Sunt enĩ duces & pͥnci¬
ꝑes sub quoꝵ ordine unicuiq angłoꝵ
officia deputata. Nam quia archangłi an¬
głĩ p̾sunt. ⁊ acharias ꝓpħa testatur dicens.
ecce angłs qui loquebatur in me egrediebat
& aliꝰ angłs egrediebat᷑ in occursũ eiꝰ. & dixit
ad eum curre. loquere ad puerũ istũ dicens.
do hoc qđ homini diceret angłs ab angło
cognouisset. Quida autẽ archangłoꝵ pͥua¬
tis nominib appellant᷑. ut ꝑ uocabula ip¬
sa in oꝑe suo quid ualeant designet᷑. Gabri¬
hel ebraice in linguã nr̃am conuertit᷑ forti¬
tudo d̃i. Ubi enim potentia diuina uł for¬
titudo łi demonstrat᷑. gabrihelmittit᷑ un¬

Expanded text:
enim Graece, Latine nuntius dicitur. Archangeli enim Graece, Latine nuntius dicitur. Archangeli Graeca lingua summi nuntii interpretantur. Qui enim parva vel minima annuntiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur. Archangeli dicti eo quod primatum teneant inter angelos; archos enim Graece, Latine princeps interpretatur. Sunt enim et duces principes, sub quorum ordine unicuique angelorum officia deputata sunt. Nam quia archangeli anpraesunt, Zacharias propheta testatur dicens: Ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur: et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad angelum: Curre, et loquere, dubium non est do hoc, quod homini diceret, angelus ab angelo cognovisset. Quidam autem archangelorum privatis nominibus appellantur, ut per vocabula ipsa in opere suo quid valeant designetur. Gabriel Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
łs unus est. scilicet ut & trinitas sit et̾nitaᷤ
grecos hoc modo est una usia. ac si dicat una
natura. aut una essentia. tres ypostasis qd̾
resonat in latinũ uł tres ꝑsonas. uł tres sub¬
stantias. nam latinitas ꝓprie ñ dicit de
do nisi essentiã. substantia uͦ ñ ꝓprie diti
s abusiue. qm̃ uere substantia apud gre¬
cos ꝑsona intelligitur ñ natura .u. De an
ngeli grece uocantur ebraice
malaoth latine uͦ nuntii int̾p̾tantur.
ab eo qdđ dñi uoluntatẽ ppłis anmntient.
Angłoꝵ autẽ uocabula officii nomen est¬
ñ naturȩ semꝑ enĩ sp̾c sunt. s cũ mittun¬
tur uocant᷑ angłi. Cuib ideo pictoꝵ li¬
centia pennas facit. ut celerẽ eoꝵ in cunc¬
ta discursũ significent. sicut & iuxta fabu¬
ni. dominationes. uirtutes. potestates. pͥnci¬
patus. cherubin. & seraphyn: quoꝵ officioꝵ
uocabula curita dicta sint. int̾pretando
exequam. Angłi uocant᷑ ꝓpter qđ de celis
ad nuntiandum hominib mutant᷑. Angłs

Expanded text:
s unus est,' scilicet ut et Trinitas sit, et unus nitate hoc modo est: una οὐσία, ac si dicat una natura aut una essentia: tres ὑποστάσεις, quod resonat in Latinum vel tres personas vel tres substantias. Nam Latinitas proprie non dicit de Deo nisi essentiam; substantiam vero non proprie dicit, sed abusive; quoniam vere substantia apud Graecos persona intellegitur, non natura. De angelis . Angeli Graece vocantur, Hebraice malachoth, Latine vero nuntii interpretantur, ab eo quod Domini voluntatem populis nuntiant. Angelorum autem vocabulnon naturae. Semper enim sunt spiritus, sed cum mittuntur, vocantur angeli. Quibus ideo pictorum licentia pennas facit, ut celerem eorum in cuncta discursum significent: sicut et juxta fabuni, dominationes, virtutes, potestates, principatus, cherubin et seraphim. Quorum officiorum vocabula cur ita sint dicta, interpretando exsequimur. Angeli vocantur propter quod de coelis ad annuntiandum hominibus mittuntur. Angelus
Abbreviated transcription (Latin):
nulla suꝑbia cadentes. s firmit̾ in di a¬
more & contemplatione manentes. ni¬
chil aliud dulce habent. nisi eũ a quo cre¬
ati sunt. ¶uod autẽ duo seraphym in ysa¬
ia legunt᷑. figuralit̾ uet̾is & noui testam̃¬
ti significationẽ ostendunt. qđ uͦ faciem
&e pedes dñi oꝑiunt. quia p̾terita ante
mundũ. & futura post mundũ scire ñ
possumꝰ. s media tantũ eoꝵ testimonio
contemplam. Singuli senas alas habent.
quia de fabrica t̾m mundi que in sex dieb
fact̾a sunt esse in p̾senti scło nouimꝰ. uod
clamat ter sc̃s ad alterũ. tͥnitatis in una
diuinitate demonstrat᷑ mysterium.ui
De hominib qui quodam p̾sag

Expanded text:
nulla superbia cadentes: sed firmiter in Dei anulla superbia cadentes: sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes nihil aliud dulce habent, nisi eum a quo creati sunt. Quod autem duo seraphim in Isaia leguntur, figuraliter Veteris et Novi Testamnti significationem ostendunt. Quod vero faciem et pedes Dei operiunt, quia praeterita ante mundum et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum eorum testimonio contemplamur. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamat ter Sanctus alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate demonstrat mysterium. De hominibus qui quodam pra
Abbreviated transcription (Latin):
ordine specialit̾ designentur. tam̃ ꝑ psal
isti ordines angłoꝵ pͥuatis nominib appel¬
lantur. quia hoc ipsũ officiũ in ꝓprio ordi¬
ne plemꝰ acceꝑunt. & cũ sint omnib cõ¬
munia ꝓprie tamen hȩc nomina suis or-¬
dinib deputantur. Uncuiq enim sicut
p̾dictum est ꝓpria officia sunt iniuncta.
que ꝓmeruisse eos in mundi constat ex¬
ordio. Nam quia angłi &e. locis. & homi¬
Unde apparet locum nullũ esse cui angłi
ñ p̾sint. p̾sunt enĩ & auspiciis oꝑũ om¬
niũ. Hic est ordo uł distinctio angłoꝵ. qͥ
post lapsũ maloꝵ in celesti uigore stȩtert.
nam postqͣm apostate angłi cecidert. hi
ꝑseuerantia et̾ne beatitudinis solidati
sunt. Unde & post celi creationẽ in pͥnci
pio repetitur: fiat firmam̃tũ. & uocatũ
qđ post ruinã angłoꝵ maloꝵ hi qͥ ꝑman¬
serunt firmam̃tum eterne ꝑseuerantiȩ
consecuti sunt. nullo ian lapsu euersi.

Expanded text:
ordine specialiter designentur, tamen per Psordine specialiter designentur, tamen per Psisti ordines angelorum privatis nominibus appellantur, quia hoc ipsud officium in proprio ordine plenius acceperunt. Et cum sint omnibus communia, proprie tamen haec nomina suis ordinibus deputantur. Unicuique enim, sicut praedictum est, propria officia sunt iniuncta, quae promeruisse eos in mundi constat exordio. Nam quia angeli et locis et homiaret nullum esse locum cui angeli non praesint. Praesunt enim et auspiciis operum omnium. Hic est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum malorum in caelesti vigore steterunt. Nam postquam apostatae angeli ceciderunt, hi perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et popio repetitur: Fiat firmamentum ; nimirum post ruinam angelorum malorum hi qui permanserunt, firmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo jam lapsu aversi,
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ sublimiora agmina angłoꝵ qui ꝓ eo qd̵
uiciniꝰ positi diuina scientia cet̾is amplius
sunt pleni cherubyn. idest plenitudo scien¬
ne appellant᷑. Ipsa sunt illa duo animalia su
ꝑ ꝓpitiatoriũ arche ficta ex metallo. ꝓpt̾ sig¬
nificanda angłoꝵ p̾sentiam. in quoꝵ me¬
dio ostendit᷑ ds. Seraphim quoq similiter
multitudo est angłor. qui ex ebreo in lati¬
nũ ardentes uł incendentes int̾p̾tant᷑ qui
iccirco ardentes uocant᷑. quia int eos &e dm
nulli alii angłi consistunt. & ido qͣnto uici¬
niꝰ coram eo consistunt. tantomagis clarita¬
te diuini luminis inflammantur. Unde
& ipsi uelant faciem &e pedes sedentis in
throno dĩ. & iccirco cetera angłoꝵ turba¬
uidere essentiam di plene ñ ualet. qm che¬
rubyn eam tegit. Hec gͥ uocabula agminũ
angłoꝵ. ita sunt specialia ordinũ singłoꝵ
ut tam̃ sint ex parte cõmunia omniũ nã
dum throm sedes di in quoꝵda angłorũ

Expanded text:
enim sublimiora agmina angelorum, qui pro eo, quod enim sublimiora agmina angelorum, qui pro eo, quod vicinius positi divina scientia ceteris amplius pleni sunt, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arcae ficta ex metallo, propter significandam angelorum praesentiam, in quodio ostenditur Deus. 24. Seraphim quoque similiter multitudo est angelorum qui ex Hebraeo in Latinum ardentes, vel incendentes interpretantur, qui idcirco ardentes vocantur, quia inter eos et Deum nulli angeli consistunt et ideo quanto vicinius coram eo consistunt, tanto magis claritate divini luminis inflammantur. 25. Unde et ipsi velant faciem et pedes sedentis in throno Dei, et ividere Dei essentiam plene non valent, quoniam Cherubin eam tegit. Haec igitur vocabula agminum angelorum ita sunt specialia ordinum singulorum, ut tamen sint ex parte communia omnium. Nam dum Throni sedes Dei in quorundam angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt. ꝓpt̾ qͦd & uirtutes dicunt᷑. Potesta¬
tes sunt quib uirtutes aduerse subieche
sunt. & inde potestatũ nomine nuncupi¬
tur. quia maligni sp̃s eoꝵ potestate coercen¬
tur ne tm mundo noceant qͣntu cupi¬
unt Principatꝰ st̃ hi qͥ angłoꝵ agminib p̾st̾
qui ꝓ eo qd̾ subditos angłos ad explendũ
ministeriũ diuinũ disponunt pͥncipa¬
tus uocabulum acceꝑunt. nam alii st̃ qͥ
amministrant. alii qui assistunt sicut ꝑ
danihelem dicitur: milia miliũ ministͣ¬
bant ei. & decies milies centena milia as¬
sistebant ei. Dominationes sunt hi qͥ etiã
uirtutib & pͥncipatib p̾minent. qui ꝑ eo
qd ceteris angłoꝵ agminib dñãntur dña¬
tiones uocantur Throni st̃ agmina ange¬
lor qui latino eloquio sedes dicunt᷑ & uo¬
nidicia sua disponit. Cherubyn autẽ & ip¬
si sublimes cȩloꝵ potestates & angłica mi¬
nisteria ꝑhibentur. qui ex ebreo in linguã
nrãm intp̃tantur scientie multitudo. St̃

Expanded text:
dicuntur. 18. Potestates sunt quibus virtutes adversae subjectae sunt, et inde 315 potestatum nomine nuncupantur, quia maligni spiritus eorum potestate coercentur, ne tantum mundo noceant quantum cupiunt. 19. Principatus sunt hi qui angelorum agminibus praesunt. Qui pro eo quod subditos angelos ad explendum ministerium divinum disponunt, principatus vocabulum acceperunt. Nam alii sunt qui administrant, alii qui assistunt, sicut per Danielum dicitur 7, 10: 'Milia milium ministrabant ei, et decies milies centena milia adsistebant ei.' Dominationes sunt ii qui etiam Virtutibus et Principatibus praeeminent, qui pro eo, quod ceteris angelorum agminibus dominantur, Dominationes vocantur. Throni sunt agmina angelorum, qui Latino eloquio sedes dicuntur; et voer eos iudicia sua disponit. Cherubin autem et ipsi sublimes caelorum potestates et angelica ministeria perhibentur; qui ex Hebraeo in linguam nostram interpretantur scientiae multitudo. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ relatiue dicit᷑. quia est ei pater. sic & spẽ
Proide trinitas in relatiuis ꝑsonarũ no¬
minib est. ditas ñ triplicatur. s in singu¬
aritate est. qͥa si triplicatur d̃oꝵ inducins
pluralitatem. Nomen autem doꝵ in angłiꝰ
e scĩs hominib id̾o pluralit̾ dicit᷑ ꝓpter
quod ñ sint merito ȩquales. dequib psal¬
mus cantat: ego dixi dii estis. De parre au¬

Expanded text:
Filius relative dicitur, quia est ei pater: sic et SpirFilius relative dicitur, quia est ei pater: sic et SpirProinde Trinitas in relativis personarum nominibus est; deitas non triplicatur, sed in singularitate est; quia si triplicatur, deorum inducimus pluralitatem. Nomen autem deorum in angelis et sanctis hominibus ideo pluraliter dicitur, propter quod non sint merito aequales. De quibus Psalmus 81, 6: 'Ego dixi: Dii estis.' De Patre au
Abbreviated transcription (Latin):
appellata qđ fiat totũ unũ ex quib¬
dam trib quasi trinitas. ut memoria. in¬
telligentia. & uoluntas. in quib mens ha¬
bet in se quanda imaginẽ diuine tͥnita¬
tis. nam dum tria sunt unũ sunt. quia
singula in semanent. & omĩa in omnib¬
ide enim unũ. idem & tria. in natura unũ
in ꝑsonis triãunũ ꝓpter maiestatis cõmu
cõmutabile bonũ. & coeternũ. Pater so¬
lus ñ est de alio. ido solus appellat᷑ in geni¬
tus. filiꝰ solus de patre est natus. ido solus
Inhac trinitate alia appellatiua nomina.
alia ꝓpria sunt. Ppria sunt essentialia ut
sicant qua unũ sunt. Appellatiua uͦ pat̾
dens. eadem & relatiua quia ad se inuicẽ
referuntur. Cum enĩ dicitur ds essentia ẽ
quia ad seipsũ dicit᷑. cum uͦ dicit᷑ pater ce
siliꝰ & sp̾c sc̃s relatiue dicunt᷑. quia ad se
inuicẽ referunt᷑. nam pater ñ ad se ipsum.
s ad filiũ relatiue dicit᷑. quia ẽ ei filiꝰ. sic &e

Expanded text:
appellata quod fiat totum unum ex quibusdam tribus, quasi trinitas: ut memoria, intelligentia et voluntas, in quibus mens habet in se quamdam imaginem divinae Trinitatis. Nam dum tria sint, unum sunt; quia et singula in se manent, et omnia in omnibIdem enim unum, idem et tria. In natura unum, in personis tria. Unum propter maiestatis communcommutabile bonum et coaeternum. Pater solus non est de alio; ideo solus appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus; ideo solus In hac Trinitate alia appellativa nomina, alia propria sunt. Propria sunt essentialia, utficant qua unum sunt. Appellativa vero Pater dens: eadem et relativa, quia ad se invicem referuntur. Cum enim dicitur Deus, essentia est, quia ad seipsum dicitur: cum vero dicitur Pater, et iritus sanctus, relative dicuntur, quia ad se invicem referuntur. Nam Pater non ad se ipsum, sed ad Filium relative dicitur, quia est ei filius: sic et
Abbreviated transcription (Latin):
Nhoc ui libello qi in quad̾a breui tabula qͣscła
celi causas situsꝙ trarũ ꝙ maris spacia anno¬
tauimꝰ ut in modico lector ea ꝑcurrat. ⁊ cõ¬
pendiosa breuitate. eoꝵ ethimologias causas ꝙ
cognoscat.¬
.i. De mundo.

Expanded text:
hoc vero libello quasi in quadam brevi tabella quasdam caeli causas situsque terrarum et maris spatia adnotavimus, ut in modico lector ea percurrat, et conpendiosa brevitate etymologias eorum causasque cognoscat. De mundo
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑ cireulũ ferreũ incluso lapide dgt
circũdedisse qͣ ꝯsuetudine homine sis au¬
los habere ceꝑunt. Anuli aũ st̃ ꝑ dimintio¬
nẽ dicti a circulis &e anis. qͥ st̃ circũ bracna
&e cireũ crura. uñ & signa eoꝵ ꝑ diminutionẽ
sigilla. nã signa maiora st̃. sigilla uͦ qi minora
signa. Anulos homines pͥmũ gestare ceꝑunt.
qͣrto a pollice digito. qd eo uena q̃da ad corusa¬
ꝑtingat.ꝙͣ notandã ornandãq aliqͦ insigui
uetẽs putauert̃. Apud romanos anuli depib¬
lico dabant᷑. & ñ sine diserimine. na dignitate
p̃cipuis uiris gemmati dabant᷑. eetis solidi
Anulũ aureũ neq seruus. neq libertinꝰ gestiba
in publico. s anulo aureo liberi utebantur.
Lib̾tim argenteo. seru ferreo. licet emulti
honestissimi anulo ferreo utebant᷑ ap̃ uetẽs
ult᷑ unũ anulũ uit. in fame habitũ urahas¬

Expanded text:
fertur circulum ferreum incluso lapide digito circumdasse; qua consuetudine homines usi anulos habere coeperunt. Anuli autem per diminutionem dicti a circulis et anis, qui sunt circum brachia et circum crura; unde et signa eorum per diminutionem sigilla: nam signa maiora sunt, sigilla vero quasi minora signa. Anulos homines primum gestare coeperunt quarto a pollice digito, quod eo vena quaedam ad cor ustingat, quam notandam ornandamque aliquo insigni veteres putaverunt. Apud Romanos anuli de publico dabantur, et non sine discrimine; nam dignitate praecipuis viris gemmati dabantur, ceteris solidi: anulum aureum neque servus neque libertinus gestabat in publico, sed anulo aureo liberi utebantur, libertini argenteo, servi ferreo; licet et multi honestissimi anulo ferreo utebantur. Apud veteres ultra unim anulum uti infame habitum
Abbreviated transcription (Latin):
cm in seuectute dios anulos habuit. causã
pferens qs peeunua ei imensa creruss. Nul¬
a etia tomianoꝵ ꝓ gratitate anusii gestare
u digito abstinaiert. fẽmine ñ use antilis. nͥ
o uegini spõisus miserat. neꝙ ampliꝰ ꝙͣ bino̾
anulos aureos in digitis habere solebant. at
nẽ pͥ auro nullũ feminis leue ẽ atꝙ immius
mbrũ. Int̃ genera antiloꝵ sẽ unguł: samotra¬
qr sic̃ ungula carni ita gẽma anuli auro accm¬
git᷑ Samotrachiꝰ aureꝰ qͥdẽ. s capitulo ferreo
⁊loco ita uocatꝰ. Tinius purus ẽ pͥmũ in bi¬
thina fabricatꝰ. ꝙͣ olim tinam uocabant. flaceꝰ.
mͥ flaece. nec nitentes ꝑ candida margarita q̃ro.
nec qͦs tinica lima ꝑpoliuit anulos. nec iaspios
mũ cingulũ. nã a cincto ꝑdiminutionẽ cin¬
gulũ nominatũ. Cincto aũ iuuenes in exerci¬
tatione cãpestri uerecunda uelabant. uñ ce
cãpestres dicebant᷑. Baltheũ cingulũ milita¬
re ẽ dictũ ꝓpt̃ qd̃ ex eo signa dependent ad de¬

Expanded text:
 causam praeferens, quod pecunia ei immensa crevisset. Multi etiam Romanorum pro gravitate annulum gestare in digito abstinuerunt. Feminae non usae annulis, nisi quos virgini sponsus miserat, neque amplius quam binos annulos aureos in digitis habere solebant. At nunc prae auro nullum feminis leve est atque immune membrum. 5. Inter genera annulorum sunt: ungulus, samothraquia, sicut ungula carni, ita gemma anuli auro adcingitur. Samothracius aureus quidem, sed capitulo ferreo; a loco ita vocatus. Thynius purus est, primum in Bithynia fabricatus, quam olim Thyniam vocabant. FlaccusMmihi, Flacce, nec nitentes nec percandida margarita quaero, nec quos Tunnica lima perpolivit anellos nec iaspios ma cingulum; nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatum. Cinctu autem iuvenes in exercitatione campestri verecunda velabant; unde et campestre dicebatur. 2. Balteus cingulum militare est, dictus, propter quod ex eo signa dependent, ad de
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ olim ꝓut qͥsq ad finẽ cursꝰ uenerat desi¬
liebat. & currebat. uł qd̃ de equo in equũ tnͣsili¬
tat. Ob hoc a suꝑiori parte currt̃ ad inferiora
id ẽ ab oriente ad occidentẽ. qr mortales ori¬
unt᷑ & occidunt. Nudi currt̃. qr & hominis
in scło nulle reliquie st̃. Recto spatio curr̃t
fingunt. ut uanitat¬
re conentur.
.xu. De solorib equorũ:

Expanded text:
prout quisque ad finem cursus venerat, desiliebat et currebat; sive quod de equo in equum transilitati. Ob hoc a superiori parte currunt ad inferiora, id est ab oriente ad occidentem, quia mortales oriuntur et occidunt. Nudi currunt, quia et homini in saeculo nullae reliquiae sunt. Recto spatio curruntfingunt ut vanitare conentur. § 41 De coloribus equoru
Abbreviated transcription (Latin):
tima nomina ꝑ unũ casum denuntianturai
est illucł. s neq currentem s nec cognoseit eun¬
tem. tollentemq manꝰ saxũq immane mo¬
uente U moeutelenton est cũ uno modo uer¬
ba plurima finiunt᷑. ut abiit. ab cessit euasit.
erupit. Poliptoton est. cum diuersis casib sen
pe marco spondente recusas. Marcus dixit
ita est. assigna marce tabellas. Hyrmosẽ con¬
tinuate sententia orationis tenorem suum
sinteton est dictio multis concatenata con¬
buit. Dialiton uel asintheton. est figura que
e contrario sine comunctionib solute ac sum¬
pliciter effertur. ut uenimꝰ. uidimꝰ. placuit
Antitheton. ubi contraria contrariis oppo¬
nuntur & sententiȩ pulchritudinẽ reddt̃.
mentia siccis. Mollia cum duris sine pondere
habentia pondus. Ypallage quotienscũq
ꝑ contrarium uerba intelligunt᷑. ut dare
classib austros cum uents naues demus.
ñ nauib uentos

Expanded text:
rima nomina per unum casum denuntiantur, ut rima nomina per unum casum denuntiantur, ut est illud: Sed neque currentem se, nec cognoscit euntem, Tollentemque manus, saxumque immane moventem. 16. Homoteleuton est, cum uno modo verba plurima finiuntur: ut erupit'. Polyptoton est, cum diversis casibus senpae! — Marco spondente, recusas? Marcus dixit. — Ita est. — Adsigna, Marce, tabellas. Hirmos est sententia continuatae orationis tenorem suum syntheton est dictio multis concatenata con. Dialyton vel asyntheton est figura, quae e contrario sine coniunctionibus solute ac simpliciter effertur, ut: 'Venimus, vidimus, placuit'. Antitheton, ubi contraria contrariis opponuntur et sententiae pulchritudinem reddunt, mentia siccis; Mollia cum duris; sine pondere, habentia pondus. 22. Hypallage quotiescunque per contrarium verba intelliguntur, ut dare classibus austros., cum ventis naves demus, non navibus ventos
Abbreviated transcription (Latin):
congeminatio uerbi. ut. sic sic iuuat me ire ꝑ
umbras. Epanalempsis est sermonis in pͥn¬
cipio uersus posit eui̾dem in fine replicatio. ut
est illud crescit amor numini qͣntum ipsa
pecunia crescit. Paranomasia. in significatio¬
ne diuersa dictio pene ipsa. ut est illud. abire.
an obire. te conuenit. idest exulem fieri. an mo
ri. Scesisonamaton. multitudo nominum
comunctoꝵ quodam ambitu copulata. ut nu¬
bila. nix grando. ꝓcelle. fulmina. tienti. Para¬
nomeon. est multitudo uerboꝵ ex unalitĩã
inchoantium. quale est apud ennium. o tite
tau. tibi tanta tyranne tulisti. S bene hos
temꝑat uirgiliꝰ dum ñ toto uersu utitur hac
siguraut enmꝰ. s nunc in pͥncipio uersus tautũ.
ut est illucł. seua seclens suꝑ arma. Nunc in me¬
dio ut quȩq lacus late. liquidus quoq aspera
dumis. Nunc in fine ut sola michi tales casus
cassandra canebat. Omoeptoton est. cum plu¬

Expanded text:
congeminatio verbi, ut: sic sic juvat ire sub congeminatio verbi, ut: sic sic juvat ire sub umbras 11. Epanalepsis est sermonis in principio versus positi ejusdem in fine replicatio, ut est illud: Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. 12. Paronomasia est in significatione diversa dictio pene ipsa, ut illud: Abire an obire te convenit, id est, exsulem fieri, an mori? 13. Schesis onomaton, multitudo nominum conjunctorum quodam ambitu copulata, ut nubila, nix, grando, procellae, fulmina, venti. 14. Paromoeon est multitudo verborum ex una littera inchoantium, quale est apud Ennium: O Tite tute Tati tibi tanta tyranne tulisti. Sed hoc bene temperat Virgilius, dum non toto versu utitur hac figura ut Ennius, sed nunc in principio versus tantum, ut est illud: Saeva sedens super arma; nunc in medio, ut: Quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis; Nunc autem in fine, ut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat. 58 15. Homoeoptoton est, cum plu