comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Contra eleazaro cum suis. & iani
superiorẽ urbem quae uocabat᷑
syon inuadere: studium erat.
eptem dieb sine intermissione
aliqua bellatum: octauus sollẽ¬
nitatis dies. qua ligna omnibus
altęrib solebant imponere. neqͣndo
ignis deficeret. quen oportebat
in extinguibilem ꝑseuerare. furorẽ
addidit: ut om̃s a templo ministri
excluderent᷑. Audacius solito si
cariis sese proripientib cessere
regii: nec insuperiorib partibus
consistere ausi. Incensae aedesagrip¬
pae. et beronicis: dirutum omnemt
instrumentum regium ignis circũ¬
ferebatur. ut &iam chirographa
debitorum quaere condita intabu¬
laruis publicis exurerentur. & quo
feneratorib suis in opes in solentius
insargerent: omĩne xu sese ab solutos
arbitrati. Incendebant urbẽ manib
suis: exurebantur nerui ciuitatis.
Expugnatum. ẽ. castrum cui nom̃
antonia: caesi om̃s custodes reꝑti.
incensum pͦ ea. Masada quoque
ꝓripiens sese manibus iudae gali¬

Expanded text:
contra Eleazaro cum suis, etiam contra Eleazaro cum suis, etiam superiorem urbem quae vocabatur Sion, invadere studium erat: septem diebus sine intermissione aliqua bellatum est. Octavus solemnitatis dies, quo ligna omnes altaribus solebant imponere, ne quando ignis deficeret, quem oportebat inexstinguibilem perseverare, furorem addidit, ut omnes a templo ministri excluderentur. cariis sese proripientibus cessere regii nec in superioribus partibus consistere ausi. Incensae aedes Agrippae et Beronices, direptum omne instrumentum regium. Ignis circumferebatur, ut etiam chirographa debitorum quae recondita in tabulariis erant publicis exurerentur, quo feneratoribus suis inopes insolentius insurgerent. Omni nexu sese absolutos arbitrati incendebant urbem manibus suis. Exurebantur nerui ciuitatis, expugnatum est castrum cui nomen Antoniae, caesi omnes custodes reperti, incensum postea. Masadam quoque proripiens sese Manaemus Iudae Gali
Abbreviated transcription (Latin):
legatis responsi reddit. Agrippa¬
q̃. quem maxime ambiebat cyli et
legatio incõmtne bonus ut et iu¬
daeos romanis seruaret. et iudaeis
religionẽ patriae. templũ. urbem
ciuibus. sibiq imperii decus. etre¬
gni tranquillitatẽ: misit tria mi¬
lia equitum dario et philippo tur
marum ducib. ut auxilio freti bo¬
narum consultares partium ad ni¬
terentur. Hinc fiducia bonis orta:
improbis indignatio bellũ adoleuit.
Cum hos causã iustior: quã nichil
tamen armorũ conflictus iuuaret.
illos furor et multitudo numerosa¬
iuisae acies p̃liatorum. Prin¬
cipes sacerdotum. et uulgi portio.
inferiorib siti templũ. et ꝓpinqua
loca sacris sibi uindicabant. Primo
lapidib et saxis. et iaͤtutelorum.
utr ĩq bellum lacessunt. decernuq̃
sagittis. Post ea ut sese forte obtu¬
lit p̃liandi necessitas: consertȩ
manus peritia usuq praestabant.
uolentes arcere accessu belli ex¬
citores. nec templum intaminareñ.

Expanded text:
legatis responsi reddit. Agrippalegatis responsi reddit. Agrippa, quem maxime ambiebat Cyli et suorum legatio, in commune bonus, ut et Iudaeos Romanis seruaret et Iudaeis religionem, patriae templum, urbem ciuibus sibique imperii decus, regni tranquillitatem, misit tria milmarum ducibus, ut auxilio freti, bonarum consultores partium promptius adniterentur. Hinc fiducia bonis orta, improbis indignatio, bellum adolevit. Cum hos causa justior, quae nihil tamen armorum conflictus juvaret; illos furor et multitudinis numerus adivisae acies praeliatorum. Principes sacerdotum et vulgi portio qinferioribus siti, templum et propinqua loca sacris sibi vindicabant. Primo lapidibus et saxis et jactu telorum utrimque bellum lacessunt, decernunt sagittis. Postea ut sese forte obtulit praeliandi necessitas, consertae manus: peritia usuque regii praestabant, volentes arcere accessu belli excitatores, ne templum intaminarent:
Abbreviated transcription (Latin):
fensione haud dubie faͤturum. ut
eriperet iudaeis omnẽ usum sãcrifi¬
ciorum: ut nec prose sacrificarent.
qui sacrificium caesaris refutauis¬
sent. p̃ueniendum mature. Nam ta¬
lia consulta si ad florum afflictorũ¬
atq inde haud dubiae ad caesarem
ꝑuenirent: iudaeorum genti pestẽ
factura. Simul haec adstruere sacer¬
dotum testimonus desiderantes in¬
t̃rogabant. siumquã amaioribus
tẽt. sacrificiis gentilium renuncia¬
tum. Id quo minus liceret: obstrepe¬
bant ad seditionem parati. ue minis¬
tri quideni audebant. Seditio tan¬
ta discordantiũ est: ut florus atq
agrippa rex cũ militari manu
adeeñt. ut saltsm metu desisterent.
qui consilio ne quaquã reuocarent᷑.
Sed florus qui augeri uellet sediti¬
onẽ. ne ullus iudaeo. eẽt. ueniae lo¬
cus: quib si inuoluti bello forent.
urgendi rapinas eius et grauia cõ¬
missa facultas omis extingueretur:
passus. ẽ. crecere belli furorẽ. nihilq

Expanded text:
fensione haut dubie facturum, ut fensione haut dubie facturum, ut eriperet Iudaeis omnem usum sacrificiorum; ut nec pro se sacrificarent qui sacrificium Caesaris refutauissent, praeueniendum mature; nam talia consulta si ad Florum atque inde haut dubie ad Caesarem peruenirent, Iudaeorum genti pestem factura. Simul haec adstruere sacerdotum testimoniis desiderantes interrogabant si umquam a maioribus esset sacrificium gentilium renuntiatum. Id quo minus liceret, obstrepebant ad seditionem parati, ne ministri quidem sese audebant tantae discordantium Agrippa rex cum militari manu adessent, ut saltem metu desisterent qui consilio nequaquam reuocarentur. Sed Florus, qui augeri uellet seditionem ne ullus Iudaeis esset ueniae locus, quibus si inuoluti bello forent urguendi rapinas eius et grauia commissa facultas omnis extingueretur, passus est crescere belli furorem nihilque
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: uniuersosq intumultũ excita¬
uit. Uidentes itaq podentissimi
quiq qđ ea res p̃ruptae causa dis¬
sensionis foret: agebant cũ popło.
non solum caesari bellum in rogari
sed uiolari etiam instituta religio¬
nis. templiq reuerentiam inminu
argui. et condempnari patrũ traditi¬
onss. qui ex inuneribus alieni genarũ
cemplum ornauerint. cui multum
accesserit diuitiarum excon̾latione
gentium. donisq diuersarũ et in nu¬
merabilium nationum. obliterari
scã maiorum. sacros ritus nouari.
Quid futurũ dehis quae ante con¬
lata sunit: Sed simili modo confer¬
ri inposterum.:dona gentium ꝓhibe¬
antur: aut si solis romanis int̾dictũ
sit quod om̃ib liceat. quantũ incen¬
tuum belli futurum sit: Postremo
imptum: si apud iudaeos tantum.
nec sacrificare. nec inferre munera
alienis ꝑmitteretur. Considerare
eos oportere: quia caesaris pax solue¬
retur. Quẽ huius modi motum of¬

Expanded text:
fuit uniuersosque in tumultum excitafuit uniuersosque in tumultum excitauit. Videntes itaque potissimi quique quod ea res praeruptae causa discessionis foret, agebant cum populo non solum Caesari bellum inrogari sed uiolari etiam instituta religionis templique inminui reuerentiam, argui et condemnari patrum traditiones, qui ex muneribus alienigenarum templum ornauerint, cui multo amplius accesserit diuitiarum ex conlatione gentium donisque diuersarum et innumerabilium nationum, obliterari sancta maiorum, sacros ritus nouari. Quid futurum de his quae ante conlata sint, si simili modo conferri in posterum dona gentium prohibeantur? Aut si solis Romanis interdictum sit quod omnibus liceat, quod incentiuum belli futurum? Postremo inpium, si apud Iudaeos tantum nec sacrificare nec inferre munera alienis permitteretur. Considerare eos oportere quia Caesaris pax solueretur, quem huiusmodi motum of
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sẽ auobis. sed caesaris imꝑium
repudiatum. Ad qui euerat popłs
his dictis: ita ut cum agrippa in
templum ascenderent. porticus
ut fuerant inciperent aedificare:
tributum cogerent. Deniq breui
missis in huius modi munus indus¬
trus exsecutorib congregata sunt
talenta quadrigenta. quae erant
tributariae solutioni. Comp̃sus
his agrippa uolens ut floro obaẽ¬
perarent. donec ei accesare successor
ueniret: ita plebem exasperauit.
ut ne ab eius quidem contumelia
temꝑaret᷑. Sed extruso urbe: non¬
nulli iactis lapidib incertum an
ꝑcusserint: Qua motus in uiria rex
auctores eorum comp̃hensos adfio¬
rum direxit. Ipse aũt: in regnum
tores belli compositis insidiis. ma¬
sada castellum occupauerunt:
Necatisq romanorum custodibus.
suos constituere.
leazarus quoq principis sacer¬
dotum filius. p̃ruptae uir auda¬
ciae: suasit. ne cuius alieni genae
donũ uel sacrificiũ reciperet᷑. Qua
turbatio belli adũsum romanos

Expanded text:
non se a vobis, sed Caesaris imperium non se a vobis, sed Caesaris imperium repudiatum. Acquieverat populus his dictis, ita ut cum Agrippa in templum ascenderent, porticus ut fuerant inciperent aedificare, tributum cogerent. Denique brevi missis in hujusmodi muniis industriis exsecutoribus, congregata sunt talenta quadraginta, quae deerant tributariae solutioni. Compressuhis Agrippa volens, ut Floro obtemperarent, donec ei a Caesare successor veniret, ita plebem exasperavit, ut ne ab ejus quidem contumelia temperaretur, sed extrusum urbe nonnullis jactis lapidibus, incertum an percusserint. Qua motus injuria rex, auctores eorum comprehensos ad Florum direxit. Ipse autem in regnum tatores belli compositis insidiis, Massada castellum occupaverunt, necatisque Romanorum custodibus suos constituere. Eleazarus quoque principis sacerdotum filius praeruptae vir audaciae suasit, ne cujus alienigenae donum vel sacrificium reciperetur: quae tuba belli aduersus Romanos
Abbreviated transcription (Latin):
quos pepertisse poenitet. qm̃ iã
dudum uolunt omnẽ gentis
quae adur̃am spectant salutem.
Hoc uobis sua deo: quod mͥ eligo
Uos considerate: quid uobis utile
sit. Opto uobis et michi: pacẽ
.eẽ. cũ populo romano. Si recusa¬
tis: ipsi uobis eripitis meã societa¬
tem. Aut comunis erit gratia:
aut sine me periculum:
AEC DICENS: in Lacrimauit:
beronicȩ quoq soror eius. nã
& ipsa erat insixti superioribus:
Et multum eos agrippa suis la¬
crimis inflexerat: ita ut dicerent
iudaei. Non romanis rebellamus :¬
sed floro: qui bello digna cõmisit.
bellum inferendum arbitramur:
Respondit agrippa. Hoc . ẽ: ro¬
manis bella mouere. Facta ur̃a:¬
floro: sed romanis.Non floro:sed
caesari tributum negayi. Non
flori. sed romanorum miles in
castro. ẽ: quod appellatur anto¬
nia: a quo dirutis diuisisq porti¬
cibus templum separastis. utcus¬
todia sequestraretur: restitui¬
tamentum superiorem. Tribu¬
tum quod caesari debetur. caesari

Expanded text:
quos pepercisse paenitet, quoniam iam quos pepercisse paenitet, quoniam iam dudum uolunt omnes gentes quae ad uestram spectant salutem. Hoc uobis suadeo quod mihi eligo, uos considerate quid uobis utile sit. Opto uobis et mihi pacem esse cum populo Romano. Si recusatis, ipsi uobis eripitis meam societatem. Aut communis erit gratia aut sine me periculum .’ Haec dicens inlacrimauit, Beronice quoque soror eius, nam et ipsa erat in Xysti superioribus. Et multum eos Agrippa suis lacrimis inflexerat, ita ut dicerent Iudaei: ‘Non Romanis rebellamus sed Floro qui bello digna, commisit bellum inferendum arbitramur.’ Respondit Agrippa: ‘Sed hoc est Romanis bellum mouere, facta uestFloro sed Romanis, non Floro sed Caesari tributum negatur, non Flori sed Romanorum miles in castro est, quod appellatur Antonia, a quo dirutis diuisisque porticibus templum separastis ut custodia sequestraretur. Restituite statum superiorem. Tributum, quod Caesari debetur, Caesari
Abbreviated transcription (Latin):
Dum adhuc inportunaiuis est
p̃uidere tempestatẽ futurã. nec in¬
minentib quẽ quã sese obiectare
periculis: nec cum in altum pro¬
cesseris. iam nau fragium non pos¬
sis cauere. Et plerumq quidem.
repentina exurgit ꝓcella: bellũ
excipitur. &iam si non inferatur.
Sed inter est. Lacessas hostem
an excipias: magis parcit ñ laces¬
situs. et necessitas excusat in solen¬
tiam. Ubi uero inp̃ruptum quis¬
quã se mergit periculum: onera¬
tur &iam obprobrio: Non his
hostis. ẽ. quem fuga possitis uitare.:
quocũq ibitis. sequetur ꝑiculum:
immo ibiq om̃s reperietͥs Om̃s
enĩ: romanorũ amici sunt : et qui¬
cũq praeter romanorumꝰ amici¬
tias . ẽ. hostis uiiuersorum est.
Subeat uos. patriae amor. Siñ
pignorum ur̃orum. ñ coniugum
uos contemplatio reuocat: reuocet
templi contuitus. Sacratissimȩ
parcite saltan religioni: parcite
scissimis sacerdotib. quib iam ñ
parcent romani. neq ipsi tẽplo.

Expanded text:
dum adhuc in portu nauis est, dum adhuc in portu nauis est, praeuidere tempestatem futuram, nec inminentibus quemquam sese obiectare periculis, ne, cum in altum processeris, iam naufragium non possis cauere. Et plerumque quidem repentina exsurgit procella, et bellum excipitur, etiamsi non inferatur; sed interest lacessere hostem an excipere. Magis parcit non lacessitus et necessitas excusat insolentiam, ubi uero in praeruptum quisquam se inmergit periculum, oneratur etiam opprobrio. Non is hostis est, quem fuga possitis uitare. Quocumque ibitis, sequetur periculum, immo utique reperietis. Omnes enim Romanorum amici sunt, et quicumque praeter Romanorum amicitiam est, hostis uniuersorum est. Subeat uos patriae amor. Si non pignorum uestrorum, non coniugum uos contemplatio reuocat, reuocet templi contuitus sacratissimi, parcite saltem religioni, parcite sanctissimis sacerdotibus, quibus iam non parcent Romani neque ipsi templo,
Abbreviated transcription (Latin):
nec diuina opitul etur gratia:
Alterum horum: aliquos inuitare
adbellum solet. Uobis utrumq
de est. Quid ergo suꝑ est. nisi ma¬
nifestum excidium : quod si ñ
declinatis dum cauere licet: nihil
aliud nisi uos ipsi ur̃am patriã
concremabitis. templumq exure¬
as coniugesq et liberos dabitis
neci. quib auctores eritis supre¬
mȩ amissionis cum malorum
onintũ increm̃tum inconsolabi¬
le sit nr̃ae culpae adscribi quae
sustinemus. Accidit hoc quod
aliarum urbium bella suorum
incolarum excidiis determinan¬
tur: ur̃a rebellio. totius excidium
regionis. quaetoto diffusa orbe.
populos ubiq dissemi nauit. et in
omnib urbibus. nr̃i portio est.
Ur̃o igitur pręlio: iudaei om̃s
inplicabuntur. nec erit ulla re¬
gio. nr̃i expers cruoris. Aut sita¬
les sunt romani ut iudaeos ñ ꝑse¬
quantur nec bello lacessiti quam
iniustum. ẽ. his bellum inferri.
quorum humanitatem speretis:
bonum.ẽ. Karissimi bonum est.

Expanded text:
nec diuina opituletur gratia? nec diuina opituletur gratia? Alterum horum aliquos inuitare ad bellum solet, uobis utrumque deest. Quid ergo superest nisi manifestum excidium? Quod si non declinatis dum cauere licet, nihil aliud nisi uos ipsi uestram patriam concremabitis templumque exuretis, coniuges quoque et liberos dabitis neci. Quibus auctores eritis supremae amissionis, cum malorum omnium incrementum inconsolabile sit nostrae culpae adscribi quae sustinemus. Accedit huc quod aliarum urbium bella suorum incolarum excidiis determinantur, uestra rebellio totius erit excidium religionis, quae toto diffusa orbe populos ubique disseminauit, et in omnibus urbibus nostri portio est. Vestro igitur proelio Iudaei omnes inplicabuntur, nec erit ulla regio nostri expers cruoris. Aut si tales sunt Romani, ut Iudaeos non persequantur nec bello lacessiti, quam iniustum est his bellum inferri quorum humanitatem speretis? Bonum est, carissimi, bonum est,
Abbreviated transcription (Latin):
orbem iam romanum iħu discipłi
repleuerint : Aut sine dĩ nutu
putamꝰ illam crescere religionẽ.
ubemq romã supra om̃s regiones
ꝓferre imperium suũ: Nr̃a nos
iam dudum religio deseruit. qͥa
nos deseruimꝰ fidem: et frequenter
int̃ dicta mandatis caelestibus
requisiuimus. Vnde in nosuenit
aegiptius. quẽ ad modum capti¬
ui factisumꝰ assiriorum. non ne
scriptura dixit haec euenturaꝰ
non ne scriptum. ẽ. ꝓfananda
om̃ia templi sacram̃ta. quae iam
sȩpius ꝓfanata uim suam att
omnẽ diuinorum misteriorum
grãm non rep̃sentant: Contami¬
natũ. ẽ. templum humano sau¬
gune: repleta sunt puluinara
aada ueribus. perfusȩ arȩ cruore.
qugnatũ. ẽ. sabbato. p̃uaricatio
pda ẽ: dum templum non sua ob¬
siuatione. et feriarũ sollemnitate.
ed eruento defenditur proelio:
unum auxiltum mereri cũ ipsi
quaricationẽ inferamus nr̃ae re¬
ligioni: qđ igitur remediũ. cum
& humanae opes ñ suffragentur:

Expanded text:
orbem iam Romanum Iesu discipuli orbem iam Romanum Iesu discipuli repleuerint? Aut sine dei nutu putamus illam crescere religionem urbemque Romam supra omnes regiones proferre imperium suum? Ne nostra nos iam dudum religio deseruit, quia nos deseruimus fidem et frequenter interdicta mandatis caelestibus requisiuimus. Vnde in nos uenit Aegyptius? Quemadmodum captiui facti sumus Assyriorum? Nonne scripNonne scriptum est profananda omnia templi sacramenta? quae jam saepius profanata vim suam atque omnem divinorum mysteriorum gratiam non repraesentant: Contaminatum est templum humano sanguine, repleta sunt pulvinaria cadaveribus, perfusae arae Romano cruore, pugnatum est sabbato: praevaricatio facta est, dum templum non sua obseruatione et feriarum sollemnitate sed cruento defenditur proelio. uinum auxilium mereri, cum ipsi praeuaricationem inferamus nostrae religioni? Quod igitur remedium, cum et humanae opes non suffragentur,
Abbreviated transcription (Latin):
romanis: atq ipsis messe in suam
colligit: In occasu quaedam ulti¬
ma terrarum gaditana ora no¬
uos suscpit hõspites: qui romano
imperio tributa sua deferant:
Habet et ipsa: quo dirigat mer¬
cedes suas ubi ante solum naufra¬
gium putabatur. Ibi nunc muta¬
tur cõmertium. Cum igitur ro¬
manorum omnia sint: unde uob̾
aduersum romanos praesidia
quaeretis: ex qua uobis habitabili
parte socios postulabitis: qͥcũq
eñi in orbeni terrarum: sunt ro¬
mani om̃s sunt: An ultra eufraten
adiabenos dirigetis lagationem:
sed nec ipsis uacat sua relinquere.
nec parthus sinit p&itã sibi pacem
Ninterpolari. ne ipse infinitimisre¬
us sit rebellionis. Ne istud bellum
putetis: ac si aduersum arabas
& aegiptios uobis gerenda proelia
sint. Alia romana arma: aliae
opes. extoto quaesitae orbe. Nec
hierosolimitana uobis blandiant᷑
p̃sidia murorum: ualidiorem mu¬
rum oceani ruperunt. Sed dereli¬
gionis auxilio praesumitis. cũ

Expanded text:
Romanis atque ipsis messem suam Romanis atque ipsis messem suam colligit. In occasu quondam ultima terrarum Gaditana ora nouos suscipit hospites, qui Romano imperio tributa sua deferant, habet et ipsa quo dirigat merces suas. Vbi ante solum naufragium putabat, ibi nunc mutuatur commercium. Cum igitur Romanorum omnia sint, unde uobis aduersum Romanos praesidia quaeretis? Ex qua uobis inhabitabili parte socios postulabitis? Quicumque enim in orbe terrarum sunt Romani omnes sunt. An ultra Euphraten ad Adiabenos dirigetis legationem? Sed nec ipsis uacat sua relinquere nec Parthus sinit petitam sibi pacem interpolari, ne ipse in finitimis reus sit rebellionis. Ne istud bellum simile putetis ac si aduersum Arabas et Aegyptios uobis gerenda proelia sint: alia Romana arma, aliae opes et toto quaesitae orbe. Nec Hierosolymitana uobis blandiantur praesidia murorum: ualidiorem murum oceani ruperunt. Sed de religionis auxilio praesumitis cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui romano imperio clauditur.
& definitur. Deniq aplerisq orbis
romanus appellatur: Nam si uerũ
quaeramus ut supra diximus: terra
ipsa infra romanũ imperium est:
Supra quam ꝓgressa romana
uirtus: ultra oceanum alterum
sibi orbem quaesiuit. et inbritan
nia remotam aconfinio terra¬
rum: notam uiuenit possessionẽ.
Deniq quib ius non solum ciui¬
tatis romanae. sed &iam ipsius
prope humanȩ conuersationis ne¬
gatur: illo diriguntur. ut illic
habitaent sicut mundi exules.
Cessit oceanus finibus suis: nouit
romanus interiora petere secreta.
Cum ipsis uobis erit bellum:
aduersũ quos nec natura suum
is possidet. Eufratres ille in ac¬
cessibilis ante nisi suis incolis.
exutraq iam parte romanus. ẽ.:
& suib imperio romano. totum
.ẽẽ. significat orientem. Hister
in sep̃tem trionalibus partibus
inter sȩuas et in numeras. ꝓflubs
gentes: obsides suscipit. hostes
coercet. Meridiana plaga quo¬
usq habitabilis. eẽ. potest: arat

Expanded text:
qui Romano imperio clauditur qui Romano imperio clauditur et definitur, denique a plerisque orbis Romanus appellatur. Nam si uerum quaeramus, ut supra diximus, terra ipsa infra Romanum imperium est, supra quam progressa Romana uirtus ultra oceanum alterum sibi orbem quaesiuit et in Brittania sibi remotam a confino terrarum nouam inuenit possessionem. Denique quibus ius non solum ciuitatis Romanae sed etiam ipsius prope humanae conuersationis negatur illo diriguntur, ut illic habitent quasi mundi exules. Cessit oceanus finibus suis, nouit Romanus interiora eius petere secreta. Cum ipsis uobis erit bellum, aduersum quos nec natura suum ius possidet. Euphrates ille inaccessibilis ante nisi suis incolis ex utraque iam ripa Romanus est et sub imperio Romano totum esse significat orientem. Hister in septentrionalibus partibus inter saeuas et innumeras profluus gentes obsides suscipit, hostes cohercet. Meridiana plaga, quousque habitabilis esse potest, arat
Abbreviated transcription (Latin):
rebellare: Creta quoq centũ urbib
nobilis. uberrima p̃ferens regna.
circum fusa undiq mari fluctib.
tamquã moenib solita hostem
reppellere. unum consularem ue¬
retur: et plurimi populi exfasciũ
uirgulis metu inclinantur: Asia.
pontus. enioche. scithae. numades.
tauroscithae. Meotiaq regna. Bos¬
foraniq om̃s. romano imperio subi¬
ciuntur: et illud ante innauigabile¬
q̃ pelagus quad ringentas ad pacem
exercent:Nam dearmenia quid
dicam. quae non solum limitis sui
seruat quietem. uerum etiam por¬
tarum itenta custodiȩ diligenter
explorat. ne pacem turbaturus ali¬
quis increpat: om̃s ergo romanis
seruire gest̾unt. uos solide digna¬
nuni his̃. eẽ. subditi. quib subici¬
untur uniuersis: Quib fr& i armis&
Quo suꝑbi milite: Ubi. ẽ. tolus
nauium ur̃ãrum. qui obsideat fr&a.
ꝑcurrat maria romanorũ: In ipsoꝵ
eñĩ nom̃ elem̃ta etiam transierunt:
in quos transiuit &iam orbis t̾rarũ.

Expanded text:
rebellare? Creta quoque centum urbibus rebellare? Creta quoque centum urbibus nobilis, uberrima praeferens regna, circumfusa undique mari et fluctibus tamquam moenibus solita hostem repellere, unum consularem veretur, et plurimi populi sex fascium virgulis metu inclinantur. Asia, Pontus, Eniochi, Scythae Nomades, Taurici Scythae, Maeotiaque regna, Bosphoranique omnes Romano imperio subjiciuntur, et illud ante innavigabile pelagus, quadraginta naves ad pacem exercent. Nam de Armenia quid dicam, quae nseruat quietem, uerum etiam Portarum intenta custodiae diligenter explorat, ne pacem turbaturus aliquis inrepat? Omnes ergo Romanis seruire gestiunt, uos soli dedignamini his esse subditi, quibus subiciuntur uniuersi? Quibus freti armis, quo superbi milite? Vbi est stolus nauium uestrarum, qui obsideat freta, percurrat maria Romanorum? In ipsorum enim nomen elementa etiam transierunt, in quos transiuit etiam orbis terrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
bellandum quã aegypͥcios excitari
quae decies septin genta et quinqͦ¬
gena milia hominũ pret̾ alexan¬
driae incolas. populos romanis fas¬
cibus numerat adscriptos:: et cum
habeat tantam multitudinẽ: ma¬
uult tam̃ romani imperu tributis
se exertere: quã suis militare stipen¬
dus. Non transiliam cyrenenses.
lace demoniorum genus: qui quon¬
dam cũ certaginien sibus definib:
atq imperio certarunt. finem
certaminis mortem offerentes: Qua
oblatione uicti sed uti tamen: file¬
nis fr̃ibus uictoriam concessere: Nec
sirtes p̃teribo terribiles. etiam solo
auditu qđ om̃ia ad setrahant: & ad¬
ꝓpinquantes uadoso marihereant:
Terciam partem orbis totius abath¬
lant̾so mari et columnis herculis.
usq ad mare rubrum. ad & Inopias
defiuiri: rerum periti asseruere:
Quis tot gentium populos numero
recenseat. quib fulta chartago
scipionis dexteram nontulit. ma¬
luitq romam duab aniii partib
aduersum se pascere. quã aliorum
opib nixa aduersum romanos

Expanded text:
bellandum quam Aegyptus excitari, quae decies septingenta et quinquaginta millia hominum, praeter Alexandriae incolas populos Romanis fascibus numerat ascriptos? Et cum habeat tantam multitudinem, mavult tamen Romani imperii tributis se exercere, quam suis militare stipendiis. Non transiliam Cyrenenses Lacedaemoniorum genus, qui quondam cum Carthaginiensibus de finibus atque imperio certarunt, finem certaminis mortem offerentes. Qua oblatione victi, sed ulti tamen ineis victoriam concessere: nec Syrtes praeteribo terribiles, etiam solo auditu, quod omnia ad se trahant, et appropinquantia vadoso mari haereant, tertiam partem orbis totius ab Atlantico mari et columnis Herculis usque ad mare Rubrum, atque Aethiopas definiri rerum periti asseruere. Quis tot gentium populos numero recenseat, quibus fulta Carthago Scipionis dextram non tulit, maluitque Romam duabus anni partibus adversum se pascere, quam aliorum opibus nixa adversum Romanos
Abbreviated transcription (Latin):
lauã adusum dominorũ exercent᷑
illa nam pretia merciũ sed functio¬
ntum munia: Persarum audiuimꝰ
suꝑba imꝑia: sed eorum quoq ob¬
sides uidimus Et cum ipsi imperi¬
tant plurib nationib tam̃ offeruns
liberos suos. et nobilitatẽ suã serum
romanis gaudent: ꝓfide pacis Si¬
mul: ut seruiendo discant suis imn¬
perare: Offerunt uestes. monilia.¬
q̃ elefantos quoq romanis unum
tributum reges imponere. Adteri¬
mus aegiptũm abundantẽ opibus
suis. uec indigentẽ pluuiae calestis
quae sibi ipsã imbres generat. et
pluuiarũ ubertates: Teniq cũsit
frequent̃ omnib regionib sola ñ
queritur desiccitate: Et qđ nulli
alii sup petit: alit in riguo messes.
nauigatur in harenis: nauigatur
tam̃ noua gratia et naturalis fe¬
cunditas romanis militat: ut quat¬
tuor mensibus dñs alat. Quid ipsa¬
q̃ urbem loquar cognominẽ regis
fortissimi. quae septa fluminis mus¬
nescit obsidionem. cui uniuersorum

Expanded text:
lanam suam: ad usum dominorum exercentur lanam suam: ad usum dominorum exercentur illa, non pretia mercium sed functionum munia. Persarum audimus superba imperia sed eorum quoque obsides uidemus, et cum ipsi imperitent plurimis nationibus, tamen offerunt liberos suos et nobilitatem suam seruire Romanis gaudent pro fide pacis, simul ut seruiendo discant suis imperare. Offerunt uestes, monilia, elephantos quoque. Romanis unum tributum reges inponere. Adtexamus Aegyptum abundantem opibus suis nec indigentem pluuiae caelestis, quae sibi ipsa imbres generat et pluuiarum ubertates creat. Denique cum sit feruentior omnibus regionibus, sola non queritur de siccitate, et quod nulli alii loco suppetit, alit inriguo suas messes. Nauigatur in harenis, nauigatur tamen nova gratia et naturalis fecunditas Romanis militat, ut quatuor mensibus dominos alat. Quid ipsam urbem loquar cognomine regis fortissimi, quae septa fluminis munescit obsidionem, cui uniuersorum
Abbreviated transcription (Latin):
aesti mabantur: Romanis tamen
supra nubes uiantibus. et ultra
columnas herculis imperium
ꝓpagantibus : nichil inuiũ fuit.:
Tanta facilitate. hostis et qͥ latebat
reꝑtus : et qui resistebat uictus est.
Quorũ in prouiso aduentu: conse¬
disse montes germania cͥedidit.
salutis defensionem: Itaq iam ñ
perrantes toto usq ad mare bic osns
amnis fluento quondam liberas
gentes seruitio premunt: ut quȩ
ante totius orbis imꝑium p̃sũpse¬
rant. nunc seruitutis ꝓpͥae merce¬
dem exoluant: Quiꝰ illiriis erutũ
uenis terrarũ suarũ aurũ ꝓfuit.
qͥb ñ habundauit ad lib̾tatis pliũ:
quanto p̃ciosus ferrũ romanorum.
cui seruit aurum panNo¬
ni orum. Dat itaq pannonius atr
tributum. et opes suas ad romanũ
aerarium uolens transfert: ut sit
tutior inseruitute: Nec incolam
suũ auro turbida pactoli unda ex¬
tulit insuꝑbiam: seruit libenter.
quib seruire imꝑia uidet: nec mi¬
q̃ ratur: Illos gẽmam suã aut seres

Expanded text:
aestimabantur. Romanis tamen aestimabantur. Romanis tamen supra nubes uiantibus et ultra columnas Herculis imperium propagantibus nihil inuium fuit: tanta facilitate hostis et qui latebat repertus et qui resistebat uictus est. Quorum inprouiso aduentu consedisse montes Germania credidit, salutis defensorem. Itaque iam non pererrantes toto usque ad mare bicornis amnis fluento quondam liberas gentes seruitio premunt, ut quae ante sibi totius orbis imperium praesumserant, nunc seruitutis propriae mercedem exsoluant. Quid Illyriis erutum uenis terrarum suarum aurum profuit, quibus non abundauit ad libertatis proelium? Quanto pretiosius ferrum Romanum, cui seruit aurum Pannoniorum! Dat itaque Pannonius auri tributum et opes suas ad Romanum aerarium uolens transfert, ut sit tutior in seruitute. Nec incolam suum auro turbida Pactoli unda extulit in superbiam: seruit libenter quibus seruire imperia uidet. Nec miratur Indus gemmam suam aut Seres
Abbreviated transcription (Latin):
cuit illos oceantis seruitatis pa¬
cientiã: pͦ quam trans fretantib
& ipse romanorum nauigiis
insuetam sibi seruitutem
Agnouerat.
am deannibale quid rete-¬
xeam quid tot regionũ
uictor. romanis et ipse milita¬
uit triumphis: quib alpes
aperuit. uiam strauit. urbes
subȩgit: quȩ uictoribus ad qui¬
rerentur: Et qui frequenter
superior: spem tam̃ uictis
nus quã inter clusit. Semel
uictus reparare sene qui uit: cessit
sponte uictorib. quos uictor ñ susti¬
nebat. Adiectisq armis uictricib:
ad prusiam se contulit regem ȩdu¬
ce mercennariꝰ. extrium phatore
fugitiuus: Ueniamꝰ ad galliarum
incolas. popłos natura feroces. et
naturalibus muris feroc iores.
quos non cementa parietum. sed
iuga alpium ab ortu solis tuentur.
ab occasu oceanus includit. a me¬
ridie preruta perenei. a septem¬
trione reni fluenta: in manisq ger¬
mania. insuꝑabiles. in accessibiles.
red didisse. claustrorũ beneficus

Expanded text:
cuit illos oceanus seruitutis pacuit illos oceanus seruitutis patientiam, postquam transfretantibus et ipse Romanorum nauigiis insuetam sibi seruitutem agnouerat. Nam de Hannibale quid retexam? Qui tot regionum uictor Romanis et ipse militauit, triumphis quibus Alpes aperuit, uiam strauit, urbes subegit quae uictoribus adquirerentur. Et qui frequenter superior spem tamen uictis numquam interclusit, semel uictus reparare sese nequiuit. Cessit sponte uictoribus, quos uictor non sustinebat, abiectisque armis uictricibus ad Prusian sese contulit regem, ex duce mercennarius, ex triumphatore fugitiuus. Veniam ad Galliarum incolas populos natura feroces et natquos non caementa parietum, sed juga Alpium ab ortu solis tuentur, ab occasu oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta, immanesque Germani insuperabiles, et inaccessibiles reddidisse se claustrorum beneficiis
Abbreviated transcription (Latin):
atq indorum secreta uictor per¬
ueniens. magni nom̃ obtinuit.
quia maximos omniũ ñ lacessi¬
uit: Quem licet in matura mors
triumpho romanorum subtra¬
xerit: seruit tam̃ et ipse inposte¬
ris suis. Quib orientis spolia
non ad flilchrum dampnationis
quaesita: sed ad p̃cium seruitutis.
ut nobilitas famulantiũ. ad iucto¬
ris opes ꝑueniret: Magna uir¬
tus: in alexandro quid mirum
tamen ille usq ad oceanum: uic¬
toriã extendit : romani: ultra
oceanum. Testis. ẽ. britannia.
extra orbem posita: sed romanoꝵ
uirtute in orbem redacta:
Quos aetas ignorauit superior:
didicit romanorum uictoria.
Seruiunt et ipsi : qui quid eẽt.
seruitus ignorabant. Solissibi
nati. et semꝑ sibi liberi. quia
superiorum potentiã int̾fuso
oceano secreti. metuere non pot̾ant:
quos nesciebant. Plus itaq fuit
transsisse adbritannos: quam
trium phase debritannis. Quid
facerent enĩ elementis iam ro¬
mano imperio subiectis : Do¬

Expanded text:
atque Indorum secreta uictor peratque Indorum secreta uictor peruenit. Magni nomen optinuit, quia maximos omnium non lacessiuit. Quem licet inmatura mors triumpho Romanorum subtraxerit, seruit tamen et ipse in posteris suis, quibus orientis spolia non ad fulcrum dominationis quaesita sed ad pretium seruitutis, ut nobilitas famulantium ad uictoris opes perueniret. Magna uirtus in Alexandro: quid mirum tamen? Ille usque ad oceanum uictoriam extendit, Romani ultra oceanum. Testis est Brittania extra orbem posita sed Romanorum uirtute in orbem redacta. Quos aetas ignorauit superior didicit Romanorum uictoria. Seruiunt et ipsi qui quid esset seruitus ignorabant soli sibi nati et semper sibi liberi, qui a superiorum potentia interfuso oceano secreti metuere non poterant quos nesciebant. Plus itaque fuit transisse ad Brittanos quam triumphasse de Brittanis. Quid facerent enim elementis iam Romano imperio subiectis? Do
Abbreviated transcription (Latin):
tem̃ fluctibus xerxen. subigen¬
tem maria. in eo ipso qđ sibi sub¬
iectum putabat elemento. glori¬
ossissime debellatum fugarint.
nunc romanis seruiunt. et pͥncipes
totius grat italorum imperus
obtemperant: Atq illȩ athenae.
quae leges aliis dabant: nunc
alienis legibus famulantur :
Iacedemonii quoq qui pꝰ ther¬
mo philas et leonidae de functi
trium phos. post arcͥ eselaum
seruatorẽ asiae : nunc amant
dominos suos.
acedonia atq africa quae
ꝑduos ualidissimos duces.
totius orbis impertum in sua
iura possessionẽq trans fuderant:
trans latam a se potentiã non
indignant᷑. tanta rerum mutatio¬
ne contentȩ. optant ꝓpitios qͦs
adseruitẽ petebant: Nec philippi
diuitiis machedones: nec alexan¬
dri excitantur triumphis. Quos
duces omniũ prudentissimos:
non in merito arbitrantur Quib
alterse intra greciam tenuit: alt̃
fugiens a rom̃a usq ad regna
capia et extra sub actae persidis

Expanded text:
tem fluctibus Xerxen subigentem fluctibus Xerxen subigentem maria in eo ipso quod sibi subiectum putabat elemento gloriosissime bellatum fugarunt, nunc Romanis seruiunt, et principes totius Graeciae Italorum imperiis obtemperant, atque illae Athenae, quae leges aliis dabant, nunc alienis legibus famulantur. Lacedaemonii quoque post Thermopylas et Leonidae defuncti triumphos, post Agesilaum seruatorem Asiae nunc amant dominos suos. Machedonia atque Africa, quae per duos ualidissimos duces totius orbis imperium in sua iura et possessionem transfuderant, translatam a se potentiam non indignantur tantaque rerum mutatione contentae optant propitios, quos ad seruitutem petebant. Nec Philippi diuitiis Machedones nec Alexandri excitantur triumphis, quos duces omnium prudentissimos non inmeritos arbitrantur, quia alter se intra Graeciam tenuit, alter fugiens arma Romana usque ad regna Caspia et extrema subactae Persidis
Abbreviated transcription (Latin):
non sustinuere: Uicti sunt: sed
re seruati agnouerunt iugum
seruitutis: ne tolerarent poenã
cupiditatis: Quid recusatis. quod¬
debetis iure successionisꝰ adstrin¬
gunt uos negotia patrum: Quo¬
modo obediẽtiam refugitis. tan¬
to inferiores obedientibus : aut
quid uobis reliquerit. qui inuos
caesarem et omnem uircutem
romanã mouetis: Quomͦ potestis
sustinere eos quide omnib triũ¬
pharunt. atq ab om̃ib sibi mili¬
tantib̾ Nunc adiiuantur: et
athenienses quidem ꝓ libertate
totius ftrae incendio patriã tra¬
diderunt. exilio mutantes domos.
ne sibi xer xes dominaretur:
nec maria caperent. nec terra
sustineret. qđ europae totius
spacia transitꝰ eius itineris in¬
cluderet angustioribus trarum
finibus quã exercitus cõmeatu.
ita ꝑsecuti sunt fugientem: ut
uix una naue fugiens auxiliiq
indigens. se sub traheret captiui¬
tati: Uerum illi ipsi uiri. qui
totam frixerunt asiam propt̃
exiguam salaminã. et imꝑitan¬

Expanded text:
non sustinuere. Victi sunt sed non sustinuere. Victi sunt sed reseruati. Agnouerunt iugum seruitutis, ne tolerarent poenam captiuitatis. Quid recusatis debetis iure successionis? Adstringunt uos negotia patrum. Quomodo oboedientiam refugitis tanto inferiores oboedientibus? Aut quid uobis reliqui erit qui in uos Caesarem et omnem uirtutem Romanam mouetis? Quomodo potestis sustinere eos, qui de omnibus triumpharunt atque ab omnibus sibi militantibus nunc adiuuantur? Et Athenienses quidem pro libertate totius Graeciae incendio patriam tradiderunt, exilio mutantes domos ne sibi Xerxes dominaretur, tem, cum eum nec maria caperent nec terra sustineret, quod Europae totius spatia transitus eius itineris includeret, angustioribus terrarum finibus quam exercitus commeatu, ita persecuti sunt fugientem, ut uix una naui fugitans auxiliique indigens se subtraheret captiuitati. Verum ipsi illi uiri, qui totam fregerunt Asiam propter exiguam Salamina et imperitan
Abbreviated transcription (Latin):
conditio: aduersum romanos ulti
ma: Quos si fugere uelis. cum saꝑa¬
re non queas: orbis terrarũ tibi
relinquendus sit.Sed libertatis
cupiditatem: p̃tenditis Sera ista
deliberatio: Prius certandum
fuit. ne ã mitteretis libertatem:
quã ut ãmissam reposceretis: Durꝰ
seruitutis usus est Ideo. aut pͥn¬
cipio subieunda non fuit: aut
suscepta. aequanimit̾ ferenda :
Tunc decuit restitisse: cum ad
seruitium uocaremini: In ill& ius¬
tior pugna: Qui aũt se semel
dederit᷑ inseruitutẽ. & si postea
suli trahere uelit: non ille tãꝗ
amator libertatis adseritur.
sed tamquã seruus contumax
adiudicatur Ubi erat ista lib̾¬
tatis defensio. cũ pompeius ur̃is
inrueret regionib urbem dñs
intraret: Ubi erant arma pro
libertate: Curde posita sunt
apatribus nr̃is : & certe. illi for¬
tiores nobis fiere Uigebant
animis: ab undabant subsidiis:
Capiebant repugnare : sed exi¬
guam portionẽ romani exercitꝰ.

Expanded text:
condicio, aduersum Romanos ultima condicio, aduersum Romanos ultima est. Quos si fugere uelis cum superare non queas, orbis terrarum tibi relinquendus est. Sed libertatis cupiditatem praetenditis. Sera ista deliberatio. Prius certandum fuit ne amitteretis libertatem, quam ut amissam reposceretis. Durus seruitutis usus et ideo aut a principio subeunda non fuit aut suscepta aequanimiter ferenda. Tunc decuit restitisse, cum ad seruitium uocaremini. Illa iustior pugna. Qui autem semel se dederit in seruitutem, etsi postea subtrahere uelit, non ille tamquam amator libertatis adseritur, sed tamquam seruus contumax adiudicatur. Vbi erat ista libertatiingrueret regionibus: urbem dominus intraret, ubi erant arma pro libertate? Cur deposita a patribus nostris? Et certe illi fortiores nobis fuere. Vigebant animis, abundabant subsidiis, cupiebant repugnare sed exiguam portionem Romani exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
Sed esto. fuerit intolerabilis
romanorum uidicum insolentia:
Quid igitur tolerabilius. unĩsos
an unum perpeti: Quae autem
iusticia. cum unus laeserit bellũ
inferre omnibus: Num qͥd om̃s
romani iniuriae auctores: Nũqͥd
ipse ꝰ aut studiose electus. ẽ. in pro¬
bus. qui aduos mitteretur: Sed
neq speculari possunt trans maria.
oculosq adorientem aboccidente
intendere: ut illic uideant. quae
hic geruntur. neq audire facile:
Quod et si sollicitudo exigat:
longin. quitas negat. ꝓbationum
difficultate. Unius igitur culpa
descidiũ parietorbis romani. cũ
& iam sine qu erelis ur̃is ꝓpera
correctio sit. nulla accusationis
inuidia: itineris nullo labore:
Annuis enĩ uicib romani ma¬
gistratus mutantur: Quo fitut
nec in solens diu maneat: et mode¬
rator cito succedat. Nichil igit᷑
oberit qui euisse: cũ remedium
deferatur etiam quiescentib Cau¬
sas aũt belli intexere: ꝑniciosum:
Quia belli dura aduersum om̃s

Expanded text:
Sed esto, fuerit intolerabilis Sed esto, fuerit intolerabilis Romanorum iudicum insolentia, quid igitur tolerabilius, uniuersos an unum perpeti? Quae autem iustitia, cum unus laeserit, bellum inferre omnibus? Numquid omnes Romani iniuriae auctores? Numquid ipse Caesar? Aut studiose electus est inprobus qui ad uos mitteretur? Sed neque speculari possunt trans maria oculosque ad orientem ab occidente intendere ut illic uideant quae hic geruntur, neque audire facile, quod, etsi sollicitudo exigat, longinquitas negat probationum difficultate. Vnius igitur culpa discidium pariet orbis Romani, cum etiam sine querellis uestris propera correctio sit nulla accusationis inuidia, itineris nullo labore? Annuis enim uicibus Romani magistratus mutantur, quo fit ut nec insolens diu maneat et moderatior cito succedat. Nihil igitur oberit quieuisse, cum remedium deferatur etiam quiescentibus. Causas autem belli intexere perniciosum, quia belli dura aduersum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
hostem caueri. ne alterum exacer¬
bes: alterum arcessias Cum et ille¬
delinim̃to mitior fiat: & iste de¬
clinari debeat. ne possit nocere:
Cauendum igitur deiudicibus :¬
ne maior quaerela quã inuiria
sit. grauiorq obiectionũ inuidia
quam missorum p̃tia. Saepe enĩ
qui pͥmo uerecundius deliquerint:
accusati in solentiores sunt Et
qui oculte furati sunt: et postea
palam latrocinantur:
ichil itaq tam exasperat
feruorẽ uulneris: quã feren¬
di inpacientia Deniq in ipsis
agrestib feris. artissima uinculo¬
rum si se excitent inprimuntur:¬
si quiescant: relaxantur: Grauisq
febrium uis. tolerando minuit᷑ :
inquietudine augetur. Quod si
norunt sibi consulere a grestia.
ut naturae obliuiscant᷑ quo dolo¬
rem adleuent. quanto magis in
hominib frequens docuit usus.
quod eorum qui laesi sunt tole¬
rantia: lȩdentib fuerat uerecundi&.
& sine accusatore correxerint.
quod accusati non emendassent:

Expanded text:
hostem caueri, ne alterum acerhostem caueri, ne alterum acerbes, alterum arcessas, cum et delinimento mitior fiat et iste declinari debeat ne possit nocere. Cauendum igitur de iudicibus ne maior querella quam iniuria sit grauiorque obiectionum inuidia quam commissorum pretia. Saepe enim qui primo uerecundius deliquerint accusati insolentiores sunt, et qui occulte ante furati sunt postea palam latrocinantur. Nihil itaque tam exasperat feruorem uulneris quam ferendi inpatientia. Denique in ipsis agrestibus feris artissima uinculorum, si se excitent, inprimuntur,si quiescant, relaxantur, grauisque febrium uis tolerando minuitur, inquietudine augetur. Quodsi norunt sibi consulere agrestia ut naturae obliuiscantur, quo dolorem ableuent, quanto magis in hominibus frequens docuit usus quod eorum qui laesi sunt tolerantia laedentibus fuerit uerecundiae, ut sine accusatore correxerint quod accusatione non emendassent!
Abbreviated transcription (Latin):
inpedim̃to: Duo sunt itaq quib
primo respondendũ arbitror qua
in maximo sunt querelarum
pondere: qđ pleriq uoci ferautur
de in iuriis p̃sidum. et qđ pleriq
perisse sibi libertatẽ gemant:
Quarum ꝓpositionum: separan.¬
da mͥ complexio uidetur. Siem̃
p̃sides in probi. quid opus . ẽ. lib̾a¬
tem attollere. neuideamini ñ
eorum merito. sed seruitutis fastidio
accussare p̃sides. quasi dominatio¬
nis ministros: Aut si intolerabilis
seruitꝰ: suꝑ flua ergo dep̃sidibus
quaerimonia: Nam et si m illis mo¬
deratio est: nichilominus turpis
seruitus est: Consideremus igitur:
ne inutroq eorum non ꝑfunctoria
bellorum materia sit. Quid autẽ
ineptius quã de in iuriis quaeri.
& bellum subtexere. ac periculis
mutare contumelias. Dũ iudicem
refugias. hostem incitas. cũ iudex
iniquus plerumq in iuriarũ inter¬
pressit. hostis aũt &iam iustussit.
ac p&itor salutise temperari ergo
non exasperari iudicem decet.

Expanded text:
impedimento. Duo sunt itaque quibus impedimento. Duo sunt itaque quibus primo respondendum arbitror, quae in maximo sunt querellarum pondere, quod plerique uociferantur de iniuriis praesidum et quod plerique perisse sibi libertatem gemunt. Quarum propositionum separanda mihi conplexio uidetur. Si enim praesides inprobi, quid opus est libertatem attollere? Ne uideamini non eorum merito sed seruitutis fastidio accusare praesides quasi dominationis ministros. Aut si intolerabilis seruitus, superflua ergo de praesidibus querimonia. Nam etsi in illis moderatio sit, nihilominus tamen turpis seruitus est. Consideremus igitur ne in utroque eorum non perfunctoria bellorum materia sit. Quid autem ineptius quam de iniuriis queri et bellum subtexere ac periculis mutare contumelias, dum iudicem refugias, hostem inducas, cum iudex iniquus plerumque iuris interpres sit, hostis autem etiam iustus semper sit adpetitor salutis? Temperari ergo non exasperari iudicem decet,
Abbreviated transcription (Latin):
nos quae conducere nobis arbitra¬
mur aperiamus. et ur̃m nemo per¬
turbet: si aliquam rem p̃ter suam
uoluntatem audiat. Nemo eniin
poterit aestimare qualesit quod
dicitur: nisi audierit prius. Quo
cum ipse futurus arbiter sit. ꝓbet¬
ne an respuat: frustra conturbat
ne audiat. Licet eñi et pͦ consuła¬
tionem. unicuiq sentire qđ sentit:
Et si discessisse placet: etiam pꝰ
sobrios monitus seruare in consultȩ
uoluntatis sententiã. Sed dicit
aliquis. Cur frustra audire uelim.
si non ad quiescant qui audiunt:
quia si nolint adquiescere cum
audierint: portio mͥ contionis ñ
om̃is populus periclitabitur: Si
aũt audire nolint: & iam cũ pars
conturbata audiri. uniuerso popło
eripitur audiendi ꝓ fectus.
taq apud eos sermo orietur. qui
audire uoluerint: si uel exparte
aliqua mͥ silentiũ deferatur. Inter¬
cipitur eñi sermo om̃is et quasi totꝰ
decidit: sicontia nalis fragoris et
inquieti strepitus examinaretur

Expanded text:
nos quae conducere uobis arbitranos quae conducere uobis arbitramur aperiamus, et uestrum nemo perturbet, si aliqua praeter suam uoluntatem audiat. Nemo enim poterit aestimare quale sit quod dicitur, nisi audierit prius, cuius cum ipse futurus arbiter sit, probetne an respuat, frustra conturbat ne audiat. Licet enim et post consultationem unicuique sentire quod sentit et, si discessio placet, etiam post sobrios monitus seruare inconsultae uoluntatis sententiam. Sed dicit aliquis: cur frustra audiri uelim, si non adquiescant qui audiunt? Quia si nolint adquiescere cum audierint, portio mihi contionis, non omnis populus periclitabitur; si autem audire nolint, etiam cum pars conturbat auditorii, uniuerso populo eripitur audiendi profectus. Itaque apud eos mihi sermo morietur qui audire uoluerint, si uel ex parte aliqua mihi silentium non deferatur. Intercipitur enim sermo omnis et quasi totus decidit, si contionalis fragoris et inquieti strepitus exanimetur
Abbreviated transcription (Latin):
melioris partis. et tranquillio¬
ris sententiae quod pacis. ẽ. pre¬
optare. quod quietis preferre:
nec uenire aduos ausus forem.
nec consilium dare. Suꝑ fluum
.ẽ. eium fuadere quid fieri oporteat:
cũ ad audiendum adsensus in
deteriorasit. Sed quia aliis in¬
expertus bellicorum usus maloꝵ
aliis ꝑfunctoria spes libertatis
p̃dulcis ad expetendum: sed ple¬
rũq in rationabilis ad ad ipiscendũ:
Multis eñi dũ libertas pecitur:
seruitus ad cumulatur : Et frequen¬
ter totum eripitur: quib uel nom̃
libertatis remanserat. Alios qͥb
p̃sentia uilitate sui displicent:
rerum nouitas inuitat. acsitur¬
bent᷑ negotia. lucrum putatur: Idõ
uobis cũ consilium conferendum
putaui: nec aut prudentiorum
sobrietas p̃ripiatur insolentiorum
audacia. aut qui recte sapere
nesciunt. nr̃o saltem ad moniti
sermone cognoscant. ad qͥescendũ
ẽẽ. consul toribus Silentium
igitur deferendum censeo: ut et

Expanded text:
melioris partis et tranquilliomelioris partis et tranquillioris sententiam quod pacis est praeoptare et quod quietis praeferre, nec uenire ad uos ausus forem, nec consilium dare. Superfluum enim est suadere quid fieri oporteat, cum audientum adsensus in deteriora sit. Sed quia aliis inexpertus bellicorum usus malorum, aliis perfunctoria spes libertatis, praedulcis ad expetendum sed plerumque inrationabilis ad adipiscendum, — multis enim dum libertas petitur seruitus adcumulatur, et frequenter totum eripitur, quibus uel nomen libertatis remanserat, — alios, quibus praesentia uilitate sui displicent, rerum nouitas inuitat, ac si turbentur negotia lucrum putatur, ideo uobiscum consilium conferendum putaui, ne aut prudentiorum sobrietas praeripiatur insolentiorum audacia, aut qui recte sapere nesciunt nostro saltem admoniti sermone cognoscant adquiescendum esse consultioribus. Silentium igitur deferendum censeo, ut et