comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gui quam õim ꝑfectoꝵ uita et cõuersatione
monstratur. Qͥ cum reliquaꝵ passionũ rece¬
derint stimulos. atq heremũ tota mentis fer¬
uore ⁊ corꝑis expectant nuditate. nichomus
cotidian uictus ꝓuidentia. et annui panis
sparatione nequeu̾nt liberari. X¬
Uius passionis figura. qua necesse est ꝙͣ¬
uis spalem sũmumq monachum coax¬
tari. ꝓpͥe satis aquile silitudie designatur. Q
cũ excelsissimo uolatu ultͣ nubiũ fuerit alti¬
tudiẽm sublimata. seseq ab oculis cunctoꝵ
mortalium. ac facie t̾re tocius absconderit nir¬
sus ad ualliũ inma summitti. ⁊ ad t̾rena des¬
cendere. ac morticims cadauetib implicari.
uentris necessitate ꝯpellit᷑. Qͥb manibestissi¬
me cõpbatur: castͥmargie sp̃m nequaquaui
posse ut cet̾a uicia resecari. uel ꝑ omnia simi¬
liter extingui. Sed acculeos eius ac suꝑflu¬
os appetitus uͥtute aĩ retundi tantũ atq coi

Expanded text:
gui quam omnium perfectorum uita et conuersatione gui quam omnium perfectorum uita et conuersatione monstratur. qui cum reliquarum passionum reciderint stimulos atque heremum toto mentis feruore et corporis expetant nuditate, nihilominus cotidiani uictus prouidentia et annui panis praeparatione nequeunt liberari. Huius passionis figura, qua necesse est quamuis spiritalem summumque monachum coartari, proprie satis aquilae similitudine designatur. quae cum excelsissimo uolatu ultra nubium fuerit altitudines sublimata seseque ab oculis cunctorum mortalium 10 facie terrae totius absconderit, rursus ad uallium ima submitti et ad terrena descendere ac morticinis cadaueribus inplicari uentris necessitate conpellitur. quibus manifestissime conprobatur gastrimargiae spiritum nequaquam posse ut cetera uitia resecari uel per omnia similiter extingui, sed aculeos eius ac superfluos adpetitus uirtute animi retundi tantum atque cohiberi.
Abbreviated transcription (Latin):
retinemus affectũ. euident̾ egỹptiam na¬
tionem. non extinguimꝰ. sed ab ip̃a quadã
discretione seꝑamur: non de suꝑfluis ͦ seu
lanciorib epulis cogitantes. sed scd̃m a¬
postolũ uictu cotidiano indumentoq cõ¬
tenti. Quod ita figuralit̾ eciam in lege
mandatur. ⁊ lon ab homineris egiptium.
qr fiusti incola in t̾ra eiuo. Necessarius
euini uictus corꝑi. nõ sine uel ipsiuo per¬
incie uel aĩe scelere denegatur Illaꝵ uͦ
septem ꝑturbationũ. uel ut om̃imodis
noxiaꝵ. de recessib aĩe nr̃e penitꝰ ext̾¬
minandi sunt motuo. De hiis erm
ita dicitur. Om̃is amaritudo et ira. et
indignatio. et damor. et blasphemia tol¬
latur a uobis cum omni malicia et it̾m.
fornicatio aũt et om̃is inmundicia. et
auaritia nec nominetur in uobis. aut
turpitudo. aut stultiloquium: aut scurrili
sunt radices abscidere uicioꝵ usum uero
nascimur. Quodita esse tam nr̃a qͥ sumus exi¬

Expanded text:
retinemus affectum, euidenter Aegyptiam naretinemus affectum, euidenter Aegyptiam nationem non ertinguimus, sed ab ipsa quadam discretione separamur, non de superfluis seu lautioribus epulis cogitantes, sed secundum apostolum uictu cotidiano indumentoque contenti. quod ita figuraliter etiam in lege mandatur: non abominaberis . Aegyptium, quia fuisti incola in terra eius. necessarius enim uictus corpori non sine uel ipsius pernicie uel animae scelere denegatur. illarum uero septem perturbationum uelut omnimodis noxiarum de recessibus animae nostrae penitus exterminandi sunt motus. de his enim ita dicitur: omnis amaritudo et ira et indignatio et clamor et blasphemia tollatur a uobis cum omni malitia, et iterum: fornicatio autem et omnis inmunditia et auaritia nec nominetur in uobis, aut turpitudo aut stultiloquium aut scurrilitsunt radices abscidere uitiorum, usum uenascimur. quod ita esse tam nostra qui sumus exi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mundo huic abrenunciaremꝰ ab ieci¬
mus. Quod figuralit̾ illi ꝑpessi sunt. qui
egressi in solitudine uͥtutum. rursus de¬
siderauerunt ollas carmum. suꝑ quas
sedebant in egypto.
Dod aũt illa gens in qua nati sunt
filii isrł. nõ penitꝰ extingui. sed tm̃¬
modo deseri eiuo t̾ra p̾cipitur. Hee uero
septem usq ad int̾icionem iubent᷑ ex¬
tingni. hec ratio est. Quod quantol sp̃s
ardore succensi heremũ u̾tutum fuerimꝰ
ingressi inciuitate ac minist̾io cast̾mar¬
gie. ⁊ quodã modo cotidiano eius ꝯmercio¬
nequaꝙͣ carere pot̾imus. Semꝑ enĩ in no¬
bis edulii ⁊ escaꝵ. ut ingenitus ac nalis
eius appetitus ac desideria festinemus.
Que sicut ꝑ omia deleri non possunt ĩ
debent q̃dam declinatõe uitari. De hac eĩ
dr̃. Et carms curam ne fec̾itis in desideriis
dum huius ergo cure quani p̾cipimꝰ nõ per
omia abscidere. sedabsq desideriis exibere

Expanded text:
cum mundo huic abrennntiaremas abiecicum mundo huic abrennntiaremas abiecimus, quod figuraliter illi perpessi sunt, qui egressi in solitudinem uirtutum. rursus desiderauerunt ollas carnium super quas sedebant in Aegypto. Quod autem illa gens, in qua nati sunt filii Israhel, non penitus extingui, sed tantummodo deseri eius terra praecipitur, hae uero septem usque ad internicionem iubentur extingui, haec ratio est, quod quantolibet spiritus ardore succensi heremum uirtutum fuerimus ingressi, uicinitate ac ministerio gastrimargiae et quodammodo cotidiano eius nequaquam carere poterimus. Semper enim in nobis edulii et escarum ut ingenitus ac naturaeius adpetitus ac desideria festinemus: quae sicut per omnia deleri non possunt, ita debent quadam declinatione uitari. de hac enim dicitur: et carnis curam ne feceritis in desideriis. dum huius ergo curae quam praecipimur non per omnia abscidere, sed absque desideriis exhibere,
Abbreviated transcription (Latin):
Erapion. Octo ẽẽ pͥncipalia uicia que
impugnant monachum. cunctoꝵ ab¬
dluta sentencia est. Que figuralit sub
gentul uocabulo nominata. id circo uiuc
omma non ponunt᷑. eo quod egressis iam de
egypto et liberatis ab una gente ualidissi¬
ma id est egyptioꝵ. moyses uel ꝑ ip̃m dũs
in deuterononno loquebat᷑. Que figura ĩ
nobio quoq rectusime stare dep̾hendit᷑.
qui de scli laqueis expediti. cast̾margie.i.
uentrio uel gule uitid caruis se cognosci¬
mur. et hemus iam contͣ hao residuas
septem gentes simili rõne conflictũ. pͥma
si que iam deuicta est minime ꝯputata. Cu¬
iuo ⁊ t̾ra in possone isrłi non datur. sed
ut deserat eam ppetuo. et egrediat᷑ ab
ea dñ p̾ceptione sanctit. et idcuto ita sũc
moderanda ieiuma. ut non necesse sit ꝑ
ĩmoderationem ꝯtinentie que defectio¬
ne camnis. uel infirmitate contracta est.
reuerti rursus ad egiptiam t̾ram .i. pͥsti¬
nam gule ⁊ carnis cõcupiscentiam. qmͣ

Expanded text:
erapion: Octo esse principalia vitia quae impugnant monachum, cunctorum absoluta sententia est. Quae figuraliter sub gentium vocabulo nominata, idcirco nunc omnia non ponuntur, eo quod egressis jam de Aegypto et liberatis ab una gente validissima, id est, Aegyptiorum, Moyses, vel per ipsum Dominus, in Deuteronomio loquebatur. quae figura in nobis quoque rectissime stare deprehenditur, qui de saeculi laqueis expediti gastrimargiae, id est uentris uel gulae uitio caruisse cognoscimur. et habemus iam contra has residuas septem gentes simili ratione conflictum, prima scilicet quae iam deuicta est minime conputata. cuius etiam terra in possessionem Israheli non datur, sed ut deserat eam perpetuo et egrediatur ab ea domini praeceptione sancitur. et idcirco ita sunt moderanda ieiunia, ut non necesse sit per inmoderationem continentiae, quae defectione carnis uel infirmitate contracta est, reuerti rursus ad Aegyptiam terram, id est pristinam gulae et carnis concupiscentiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
bemus. non esse omnes emodem ferocta¬
tis ac desiderii. sed ne unius quidem foctitudir
atq nequitie. Et incipientib quid̾ atqr ĩfi¬
mis. non msi ifirmiores spc̃ incertamine
ꝯꝑari. Et hiis nequiciis spalib suꝑatis gra¬
datim semꝑ aduersus atlecam xp̃isti robu¬
stior ꝓugña succedet. ꝑcõꝑatione si quidẽ
uiriũ ac ꝓfectus hum̾am etiam difficultas
colluctationis augetur. Nullo eĩ modo quił
scõꝵ suffic̾e̾t taliũ tantoꝵ q hostiũ sufferre
nequitiam. uel insidiio eoꝵ posset occintere.
sed nec crudelitatem quid̾. ac seuitiam susti¬
nere. si non certamini nostro clementissimꝰ
arbit̾ atq agoneceta presidens xp̃c et exe¬
quaret colluctantiũ uires. et ĩmoderatos
eoꝵ repelleret. ac refrenaret incursus. fa¬
ceret q cum temptatione et exitũ. ut susti¬
nere possimuo¬

Expanded text:
bemus, non esse omnes ejusdem ferocitabemus, non esse omnes ejusdem ferocitatis et desiderii, sed ne unius quidem fortitudinis atque nequitiae; et incipientibus quidem atque infirmis non nisi infirmiores spiritus in certamine comparari, et his nequitiis spiritalibus superatis, gradatim semper adversus athletam Christi robustior pugna succedet. Pro comparatione siquidem virium ac profectus humani, etiam difficultas colluctatisanctorum sufficeret talium tantorumque hostium sufferre nequitiam uel insidiis eorum posset occurresed nec crudelitatem quidem ac saevitiam sustinere, si non certamini nostro clementissimus arbiter atque agonotheta praesidens Christus, et exaequaret colluctantium vires, et immoderatos eorum repelleret ac refrenaret incursus, faceretque cum tentatione exitum, ut sustinere possimu
Abbreviated transcription (Latin):
licia nequitie spalis manfestissime ꝑuide¬
mus. ut nõ solũ tp̃a int̾ se uicissitudinis
custodiant. s eciam locis quibdã specialit᷑¬
inh̾ere. ea que iugit̾ obsid̾e̾ noscant᷑. ⁊ am
qr necesse sit eos immutatis temptatõib
certioq uicib atq tp̃ib ex̾cere ĩpugna¬
tiones suas hiic liquido ꝯprobamꝰ qr nul¬
lus potest simul cenodorie uanitate delu¬
di. et ꝯcupiscentia forntationis exuri. i loc
potest tumida imflari elatione sp̃alis suꝑbie
submitti. nec potest quis cachinnis fatius
risuq dissolui. et iracundie sub eodem tempe
stimulis incitari. sen certe edacis tristicie me¬
rore suppleri. sed necesse est unũquẽq spm
ita singillatima impugnationẽ mentis arcipe
ut cũ aut uictus abscesserit. alii eam spm̃ ce¬
dat accius impugnandam. aut c̾te si iuctor
ertit̾it. alti nichomꝰ tradat silit̾ illudend̾¬
llud eciam nequaqmͣ ignorate dex¬

Expanded text:
litia nequitiae spiritalis manifestissime peruidelitia nequitiae spiritalis manifestissime peruidemus, ut non solum tempora inter se uicissitudinesque custodiant, seinhaerere, eaque jugiter obsidere noscantur. Nam quia necesse sit eos immutatis tentationibus certisque vitiis atque temporibus exercere impugnationes suas, hinc liquido comprobamus quia nullus potest simul cenodoxiae vanitate deludi, et concupiscentia fornicationis exuri; nec potest tumida inflari elatione superbiae spirisubmitti. Nec potest quis cachinnis fatuis risuque dissolvi, et iracundiae sub eodem tempore stimulis incitari, seu certe edacis tristitiae moerore suppleri, sed necesse est unumquemque spiritum ita sigillatim impugnationem mentis arripere, ut cum aut victus abscesserit, alii eam spiritui cedat acrius impugnandam, aut certe si victor exstiterit, alteri nihilominus tradat similiter illudendllud etiam nequaquam ignorare de
Abbreviated transcription (Latin):
Ermanus. Grgo credendim est int̾
eoo. ordinatam et ut ita dix̾m dis¬
ciplinatam esse nequiciam. ut quidã ui¬
cissitudinis ab eis ordo seruetur: ac rõna¬
bilis geratur impugnationis incursio.
cum constet nec modum nec rationem
nisi int̾ bonos atq honestos posse subsist̾e
scdm illam sc̾pture sentenciam. Quere sa¬
pĩam apud malos. et nõ inuenies. et ĩnui¬
ci nr̃i insensati. Illud et̾ nõ est sapĩa. nõ est
fortitudo nec ẽ ꝯsiliũ apud impios.
E tenus. Non esse int̾ malos ꝑpetuam in
omibus consensionẽ. nͨ posse ꝑfectã stare
ꝯ̃cordiam. eciam ĩ illis ip̃io uiciis quib cõ¬
mumnit̾ oblectant᷑. certa diffintio est. i nͣ¬
em̃ pot̾it ꝙ̃ad̾m dixistis in rebus indiscips¬
natis. disciplina modus q seruari. In non¬
nullis tamen. ubi scil uel oꝑatõnis ꝯmu¬
no. uel necessitas exigit. seu ciuusdam lutꝰ
inuitat consortiũ. necesse est eos temꝑalem
cõmodare consensum. Quod esse in hac mi¬

Expanded text:
ERMANVS : Ergo credendum est inter eos ordinatam et ut ita dixerim disciplinatam esse nequitiam, ut quidam uicissitudinis ab eis ordo seruetur ac rationabilis geratur inpugnationis incursio, cum constet nec modum nec rationem nisi inter bonos atque honestos posse subsistere secundum illam scripturae sententiam: quaeres sapientiam apud malos et non inuenies, et: inimici nostri insensati, illud etiam: non est sapientia, non est fortitudo nec est consilium apud inpios? SERENVS: Non esse inter malos perpetuam in omnibus consensionem nec posse perfectam stare concordiam etiam in illis ipsis uitiis quibus conmunitemadmodum dixistis, in rebus indisciplinatis disciplina modusque seruari. in nonnullis tamen, ubi scilicet uel operationis communio uel necessitas exigit seu cuiusdam lucri inuitat consortium, necesse est eos temporalem conmodare consensum. quod esse in hac mi
Abbreviated transcription (Latin):
uec pͥmam quid̃ que ꝑfacilis est ꝑfete
arripientes. atq antiquas pecumaꝵ suaꝵ
sordes cũ in fidelitate pristina retentante:
nudo tantũ sibimet aut iuiuant mona¬
choꝵ uocabulo głand̃: Ergo pͥma quam
diximꝰ abreminciatio reꝵ alienaꝵ est
ideoq ꝑse solam ad ꝑfectionem renunci
Quam adepti expulsione om̃ uicioꝵ. t̾¬

Expanded text:
nec primam quidem, quae perfacilis est, perfecte nec primam quidem, quae perfacilis est, perfecte arripientes, atque antiquas pecuniarum suarum sordes cum infidelitate pristina retentantes, nudo tantum sibimet autumant monachorum vocabulo gloriandum? Ergo prima, quam diximus, abrenuntiatio rerum alienarum est, ideoque per se solam perfectionem renuntiaquam adepti expulsione omnium
Abbreviated transcription (Latin):
docet. uerũ ⁊ sentencia dñi ip̃sa applłone
signauit. De miusibilib uͣo pessimis ꝙ diui¬
cuis. loquitur petrus ad dm̃. Ecce nos reli¬
quimus oĩa: et secuti sumius te. quid ergoe
ent nobis: quos utiq nichil amplius quam
uilissima ꝯcissaq retia certum est dmnsisse
Que oĩa insi in hac abrenũciatione uicioꝵ
que uere magna et suma est fu̾nt intelle¬
cta. nec p̾ciosum aliquid ĩuenimꝰ apłos reli¬
bĩtudinis gliam largiretur. ut ab eod̾ m̾eren¬
tur audire. In regu̾atione cũ sederit filius ho¬
iinis in sede maiestatis sue. sedebrtis ⁊ uoꝰ
rael. Si gͥ hii qui ꝑfecte t̾renas istas iusibi¬
lesq abdicant facultates. certis ex causiꝰ
ad illam aplĩcam caritatem ꝑuenire non¬
possunt.: ilec illũ sublimorem paucoꝵ ꝙ̃
admodum reminciationis t̾cu gradũ
expedito queunt uigore conscendere. qͥd
illi de semet ip̃is iudicare debebunt. qui

Expanded text:
docet, uerum etiam sententia domini ipsa appellatione docet, uerum etiam sententia domini ipsa appellatione signauit. de inuisibilibus uero pessimisque diuitiis loquitur Petrus ad dominum: ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te: quid ergo erit nobis? quos utique nihil amplius quam uilissima conscissaque retia certum est dimisisse. quae omnia nisi in hac abrenuntiatione uitiorum quae uere magna et summa est fuerint intellecta, nec pretiosum aliquid inueniemus apostolos relibeatitudinis gloriam largiretur, ut ab eodem mererentur audire: in regeneratione, cum sederit filius hominis in sede maiestatis suae, sedebitis et uos rael . Si igitur hi qui perfecte terrenas istas ac visibiles abdicant facultates, certis ex causis ad illam apostolicam charitatem  possunt, nec illum sublimiorem paucorumque admodum renuntiationis gradum tertium expedito vigore conscendere queunt: quid illi de semetipsis judicare debebunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
to diuitiaꝵ. s in deo qui p̾stat nob̾ habun¬
de oĩa ad fiuendum beneface̾. facile tͥbuere.
cõmuicare. thesaurizare sibi fundamen¬
tum bonũ in futuro: ut apphendant uerã
uitam. Quas it̾m diues ille in euñgłio re¬
fores eius. expositus cupiebat: intõlerandis
gehenne ignib. et̾uo deputatꝰ ardori.
as gͥ uisibiles mundi huius. diuicias
relinquentes. nõ nr̃as sed alienas abi¬
cinus facultates: ꝙͣuis eas głiem. uel nr̃o¬
labore quesitas. uel ꝑentũ ad nos iuire tnͣsmis¬
sas. Nlichil enĩ ut dixi nr̃m est. insi tantũ
hoc qd̾ corde possessũ atq aĩe nr̃e cohereno.
a nemine potest ꝓrsus aufferri. de illis ãt
uisibilib diuicus ad cos qui illas tanꝙͣ
ꝓpͥas retentantes ꝯmunicare indigentib
nolunt. increpans loquitur xp̃c. Si in alie¬
no fideles non fuistis. qd̾ ur̃m est auis da¬
bit uobis: Quid est gͥ has diuicias alie¬
nas esse non solum cocidiana exꝑrentia

Expanded text:
to diuitiarum, sed in deo qui praestat nobis abunto diuitiarum, sed in deo qui praestat nobis abunde omnia ad fruendum, bene facere, facile tribuere, communicare, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. quas iterum diues ille in euangelio refores eius expositus cupiebat, intolerandis gehennae ignibus et aeterno deputatur ardori. Has igitur uisibiles mundi diuitias relinquentes non nostras, sed alienas abicimus facultates, quamuis eas gloriemur uel nbore quaesitas, vel parentum ad nos haereditate transmissas. Nihil enim, ut dixi, nostrum est, nisi hoc tantum quod corde possessum, atque animae nostrae cohaerens, a nemine potest prorsus auferri. De illis autem visibilibus divitiis ad eos qui illas tamquam proprias retentantes, communicare indigentibus nolunt, increpans loquitur Christus: Si in alienis fideles non fuistis, quod uestrum est quis dabit uobis? euidenter igitur has diuitias alienas esse non solum cotidiana experientia
Abbreviated transcription (Latin):
et in ꝓsalmo. Iste pauꝑ clamauit. et dñs ex¬
audunt eum. et it̾m. pauꝑ et in ops lauda¬
bit nomen tuũ Sunt eciam bone: quas ad¬
quisisse magne uͥtutis ac meriti est: quas
uir iustus possidens conlaudatur. dicente
dauid. Gẽneratio rectoꝵ bñdicetur głia
et diuicie in domo eius et iustĩa eius ma¬
net in sclm sclĩ et it̾m. Redemptio aĩe iuri
ꝓpͥe diuicie. de quib diuicus in apochalisin
dr̃ ad illum qui eas nõ hẽbat uituꝑ ab ilrͣ.
pauꝑ et nudus es: incipiam te inquid e¬
nomere ex ore meo. quia dicis qd̾ diues sũ
et locuplex.⁊ nullius egeo: et nescis qr tu
es miser. et miserabilis. et pauꝑ. et cecus. et
midus. Suadeo t̾ͥ emere a me aurũ ignitũ
ꝓbatũ: ut locuplex fias. et uestim̃tis albis
imduaris. ⁊ non aꝑpeat ꝯfusio iuditatis tue.
Sunt quoq medie: idest que possunt uel bo¬
ne esse uel male ad utramq eĩ ꝑtem pro
arbitrio uel qualitate utenciũ tnͣsferuntur.
p̾cipe nõ sublime sapere. nec sperare ĩincer¬

Expanded text:
Et in Psalmo: Iste pauper clamavit, et Dominus exaudivit eum . Et iterum: Pauper et inops laudabit nomen tuum . Sunt etiam bonae, quas acquisisse magnae virtutis ac meriti est, quas vir justus possidens collaudatur, dicente David: Generatio rectorum benedicetur, gloria et divitiae in domo ejus, et justitia ejus manet in saeculum saeculi, et iterum: redemptio animae uiri propriae diuitiae. de quibus diuitiis in Apocalypsi dicitur ad illum qui eas non habens uituperabiliter pauper et nudus est: incipiam te, inquit, euomere ex ore meo. quia dicis quod diues sum et locuples et nullius egeo, et nescis quia tu es minudus, suadeo tibi emere a me aurum ignitum probatum ut locuples fias, et uestimentis albis induaris et non appareat confusio nuditatis tuae. sunt quoque mediae, id est quae possunt uel bonae esse uel malae. ad utramque enim partem pro arbitrio uel qualitate utentium transferuntur. praecipe non sublime sapere, nec sperare in incer
Abbreviated transcription (Latin):
tam p̾sumptor ⁊ cecus. qui se erga huio
custodiam cotidiano dm̃i credat ad iutorio
nõ egere: presertim cum ip̃e dño in eui¬
glĩo hoc ipsũ euident᷑ exp̾ssent dicens. Sit
palines nõ potest fructũ facere a semet ipo
nisi inuite manserit: ita ⁊ uos isi ĩme
mansentio. et it̾m. Qͥa sine me nicħ po¬
testio facere. Quã sit gͥ meptil ac sac logũ
quicꝙͣ de bonis actib nr̃e industrie ⁊ nõ
dei gr̃e uel adiutorio deputare. manife¬
ste pbatur diũca ꝓtestante sĩa. sine suai¬
spiratione uel ccoꝑatione. sp̃ales fluctus exi¬
bere nennnem posie. Ome euini datu boni
et omne donĩ ꝑfectũ desursum est. descen¬
dens a patre luminum. ⁊̃ acharias qͦ dicit.
Quia si quid bom ipsius est. et si quid opti¬
nun ab ipso. Et ideo ꝯstant̾ beatus apłs
quid in quid habes quod non accepisti
simus. non taui in nr̃a uͥtute. quam ĩ de¬

Expanded text:
tam praesumptor et caecus, qui se erga huius tam praesumptor et caecus, qui se erga huius custodiam cotidiano domini credat adiutorio non egere ? praesertim cum ipse dominus in euangelio hoc ipsum euidenter expresserit dicens: sicut palmes non potest fructum facere a semet ipso nisi in uite manserit, ita et uos nisi in me manseritis, et iterum: quia sine me nihil potestis facere. quam sit igitur ineptum ac sacrilegum quicquam de bonis actibus nostrae industriae et non dei gratiae uel adiutorio deputare, manifeste probatur dominica protestante sententia sine sua inspiratione uel cooperatione spiritales fructus exhibere neminem posse. omne enim datum bonum et omne donum perfectum de sursum est descendens a patre luminum. Zacharias quoque: quia si quid bonum, ipsius est, et si quid optimum, ab ipso. et ideo constanter beatus apostolus quid, inquit, habes quod non accepisti? simus non tam in nostra uirtute quam in de
Abbreviated transcription (Latin):
d fẽndam. Deniq docet nos ip̃e auctor saluicis
humane. quam ip̃a fides nr̃a lub̾ca sit et ĩfir¬
ma. ⁊ nequaꝙͣ sibi sufficiens. insi fuerit au¬
xilio dm̃ roborata. dicens ad petrum. Symõ
Sẏmon. ecte sathanas expetint uos ut cri¬
braret tanꝙͣ tuticum. Sed ego rogam pr̃e
meũ: ne defic̾et fides tua. Quod alius in se¬
met ip̃o sentiens fieri. et quodã modo fidẽ su¬
am infidelitatio fiuctib ad ꝑniciosi nanfra¬
gii iundeno scopulos purgueri. ad euindem
dũm auxilium fidei sue postulans dicit.
dñe. adiuna inifidelitatem meã. In tantũ
itaq senserit cuangeli et aplici uiri iimũ¬
sa que bona sunt. auxilio dũi ꝯsũmari: et
ue ipsam qͥdem fidem suam confisi sunt il¬
lesam se posse sins uirib uel arbitrũ liberta¬
te seruare: ut hanc uel adiuuari in se nel
donari sibi a dño postularent. Que si ĩ pe¬
tro ne defic̾e̾t dñi egebat aurilio. quis ent

Expanded text:
conferendam. Denique docet nos idem auctor salutis conferendam. Denique docet nos idem auctor salutis humanae, quam ipsa fides nostra lubrica sit et infirma et nequaquam sibi sufficiens, nisi fuerit auxilio domini roborata, dicens ad Petrum: Simon Simon, ecce Satanas expetiuit uos ut cribraret uos tamquam triticum: sed ego rogaui patrem meum, ne deficeret fides t u a. quod alius in semet ipso sentiens fieri et quodammodo fidem suam infidelitatis fluctibus ad perniciosi naufragii uidens scopulos perurgueri ad eundem dominum auxilium fidei suae postulans dicit: domine, adiuua infidelitatemmeam. in tantum itaque senserunt euangelici et apostolici uiri uniuersa quae bona sunt auxilio domini consummari, et ne ipsam quidem fidem suam confisi sunt inlaesam se posse suis uiribus uel arbitrii libertate seruare, ut hanc uel adiuuari in se uel donari sibi a domino postularent. quae si in Petro ne deficeret domini egebat auxilio, quis erit
Abbreviated transcription (Latin):
natuo ad capessendum tam iinniane pͥmiũ
ꝑuritatis: nisi nobis adiutorio dm̃ ac nũa
fu̾it ꝯtͥoutum. Equo eĩ ꝑatur in diẽ belli: a
dño aũt est adiutoriũ. qr nõ est ĩ fortitudine
potens uir. Oꝑtet ergo nos sꝑ cũ beato da¬
uid canere. fortitudo mea et laudatio mea
nõ liberũ arbit̾um. sed dñs. et fcũs est mi̾i
in salutẽ. Quod doctor qͦ gentis̃ nõ ignoran.
idoneum se effectum munst̾io nortestam̃¬
ti. nõ suo merito nec sudore. sed dei misdirntõne
ꝓclamat. nõ quod sumꝰ inquid ⁊donei cogitare
aliquid ex nobis quasi a nob̃̾. sed sufficientia
nr̃a ex doo est. qd̾ minꝰ latine s exp̾ssius di¬
ci potest idoneitas nr̃a ex deo est. Demq seqͦ
qui et idoueos nos fecit miinstͦs noui te¬
saa q̃ ad salutem ꝑtinent. apłi sibimet a
dũo largita senserunt. ut ip̃am quoꝙ fidem
nobis fidem. Plenitudĩem eius. nõ libero ar¬
bito presumentes. s der s̾ credentes munere

Expanded text:
natus ad capessendum tam inmane praemium natus ad capessendum tam inmane praemium puritatis, nisi nobis adiutorio domini afuerit contributum. equus enim paratur in diem belli: a domino autem est adiutorium, quia non est in fortitudine potens uir. oportet ergo nos semper cum beato Dauid canere: fortitudo mea, et laudatio mea non liberum arbitrium, sed dominus: et factus est mihi in salutem. quod doctor quoque gentium non ignorans idoneum se factum ministerio noui testamenti non suo merito nec sudore, sed dei miseratione, proclamat: non quod simus, inquit, idonei cogitare aliquid ex nobis quasi a nobis, sed sufficientia nostra ex deo est. quod minus Latine, sed expressius dici potest: idonitas nostra ex deo est. denique sequitur: qui et idoneos nos fecit ministros noui tequae ad salutem pertinent apostoli sibimet a Domino largita senserunt, ut ipsam quoque fidem ne, auge nobis fidem; plenitudinem ejus non libero arbitrio praesumentes, sed Dei sibi credentes munere
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑ xp̃o. non solum ut in eum credatis.
ued̾ ut ⁊ ꝓ illo paciamini. L. ic quoꝵ et ñ¬
tum du̾sionis ac sidei nr̃e et padionum to¬
leranciam. donari nobis a dño declarauit.
Quod intelligens dauid qͦ siłr orat sibi hoc
ip̃m dũi miseratione dcedi dicens. Conftr¬
ma hoc deus qd̾ opetus es in nobis. Osten¬
dens nõ suffic̾e sibi salutio principia. dono
dei gr̃a q conlata: nisi fu̾it eadem misera¬
tione iplus. et cotidiana opitulatione ꝑ¬
fecta. ⁊ lon em̃ liberum arbittiũ: s dñs
soluit ꝯpeditos. ion nr̃a uirtus: S dñs
engit elisos. nõ lectionis inductͥa. ẜed
dũs illuminat cecos. nõ nr̃a cautio: sed
Dño custodit aduenas. nõ nr̃a fortitudo.
sed dñs alleuat siue suffulzit omues qͥ
cornumt. hec aũt ar dicimꝰ nõ ut studiũ
nr̃ui uel laborem atq indust̾ͥam quasi
manit᷑. et suꝑfluo impendenda uacuemꝰ
sed ut nouetim. nos sine auxilio dei nͨ
ad nti posse. nec efficaces nr̃os esse co¬

Expanded text:
ut in eum credatis, sed ut etiam pro illo patiamini . Hic quoque et initium conversionis ac fidei nostrae, ac passionum tolerantiam donari nobis a Domino declaravit. Quod intelligens David quoque similiter orat sibi hoc ipsum Domini miseratione concedi, dicens: Confirma, Deus, hoc quod operatus es in nobis ; ostendens non sufficere sibi salutis principia dono Dei gratiaque collata, nisi fuerint eadem miseratione ipsius et quotidiana opitulatione perfecta. Non enim liberum arbitrium, sed Dominus solvit compeditos; non nostra virtus, sed Dominus erigits facit caecos: non nostra cautio, sed dominus custodit aduenas: non nostra fortitudo, sed dominus adleuat siue suffulcit omnes, qui conruunt. haec autem dicimus, non ut studium nostrum uel laborem atque industriam quasi inaniter et superfluo inpendenda uacuemus, sed ut nouerimus nos sine auxilio dei nec adniti posse nec efficaces nostros esse co
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Exi de t̾ra tua. ⁊ de cognatione tua. ⁊ de¬
de cognatione tua: idest de ꝯu̾satione ⁊ mo¬
rib uiciisq pͥorib. q̃ nobis a nr̃a natiuitate
coherentia. uel uit affinitate quadam et cõ¬
sanguinitate cognata sunt. Tercio. de domo
prĩs tui .i. ouĩi memoria mundi huiꝰ. que
i siue de illo qui dese̾ndus siue de eo qui er¬
petendus est. ita ꝑ dauid ex ꝑsona dei ca¬
nitur. audi filia et̾ uide. et inclina aurem
tuam. ⁊ obliuiscere ppłm tuũ. et domum:
patris tui. ulam qui dicit audi filia: pacer
litiq est. ⁊ illũ cuius. domũ uel ppłm obliui¬
om tradi debere ꝑsuadet. patrem nich̃o mnꝰ
sue filie fuisse test̾atur. Q uod ita fit cũ mor
Sed que nõ uident᷑. Q ue eĩ uidentur. tem¬
palia sunt: que aũt nõ uidentur. et̾na. Et
exenntes corde de hac tp̃ali ac in sibili do
tunc ĩplebimꝰ cũ in carne ambulantes
non scdm carnem militare ceꝑimꝰ. illam

Expanded text:
dicit ad eum: Exi de terra tua, et de cdicit ad eum: Exi de terra tua, et de cde cognatione tua, id est de conuersatione et moribus uitiisque prioribus, quae nobis a nostra natiuitate cohaerentia uelut adfinitate quadam et consanguinitate cognata sunt: tertio de domo patris tui, id est omni memoria mundi huius quaeatribus, id est aiue de illo qui deserendus siue de eo qui expetendus est, ita per Dauid ex persona dei canitur: audi, fBia, et uide, et inclina aurem tuam: et obliuiscere populum tuum, et domum patris tui. nam qui dicit audi, filia, pater utique est, et illum, cuius domum uel populum obliuioni tradi debere persuadet, patrem nihilominus suae filiae fuisse testatur. quod ita fit, cum mortsed quae non uidentur: quae enim uidentur, temporalia sunt, quae autem non uidentur, aeterna, exeuntes corde de hac temporali ac visibili domtunc implebimus, cum in carne ambulantes non secundum carnem militare Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ac filargirio pestifero sine ꝯsũmaris usq
ad traditionem dñi cradelissimus parti¬
cida ꝓrupit: ant quid obfunit paulo quod
repente cecatus ad mam salutio uelut ĩ¬
uitus uidetur ad tractus qui post ea do¬
minũ toto aĩ fernore sectatus. mitiũ ne¬
cessitatis uoluntaria denotione ꝯsũman.
głosam tantis uͥtutib. uitam ĩ ꝯꝑabili
te adtractus ad nomẽ monachi ꝑfitendil
effici per timorem dei diligõciam q ꝑfectꝰ.
Nnc de abrenũciatiombus. disserendim.
est auas tres esse patrum traditio. et scͥptu¬
raꝵ scaꝵ demonstrat auctoritas. Quasꝙi
qua corpalit̾ uniu̾sas diuitias mũdi facul¬
cutes ꝙ dtempnimꝰ Scd̾a qua mores ac iu¬
cia affectusq pstinos amini carms̃ꝙ respiu¬
mus Tercia: qua mentem nr̃am de p̾sencib
uinuersis ac usibilib euocantes. futura tã¬
tum modo ꝯtemplamur et ea que sunt n¬
nisibilia ꝯcupiscimus. Que t̾ͥa ut sinul ꝑ¬
ficiant᷑ ⁊ abrahe leguinis dñm p̾cepisse cũ

Expanded text:
 pestifero fine consummans usque ad traditionem domini crudelissimus parricida prorupit? aut quid obfuit Paulo quod repente caecatus ad uiam salutis uelut inuitus uidetur adtractus, qui postea dominum toto animi feruore sectatus initium necessitatis uoluntaria deuotione consummans gloriosam tantis uirtutibus uitam inconparabili te adtractus ad nomen monachi profitendum effici per timorem dei diligentiamqueperfectus. Ntmc de abrenuntiationibus disserendum est, quas tres esse patrum traditio et scripturarum sanctarum demonstrat auctoritas, quasque qua corporaliter universas divitias mundi facultatesque contemnimus; secunda qua mores, ac vitia, affectusque pristinos animi carnisque respuimus; tertia qua mentem nostram de praesentibus universis ac visibilibus evocantes, futura tantummodo contemplamur, et ea quae sunt invisibilia concupiscimus. Quae tria, ut simul perficiantur, etiam Abrahae legimus Dominum praecepisse, cum
Abbreviated transcription (Latin):
siderabo mirabilia de lege tua. Et doce me fa¬
cere uoluntatem tuam qr deus meno es
tu. et iterum. Qͥ doces hoĩem scĩam .xu.
psum eciam intellectum beatus dauid quo
mandata dei possit agnosc̾e̾. que in libro
legio nouerat esse p̾scripta a dño postulat ꝓ¬
stitum possidebat noticiam qͦ mandatoꝵ
dei q̃ descripta tenebãt᷑ in lege. utiq ħe̾bat
in ꝓmptum: et tñ ut hanc plemꝰ app̾hen¬
eius. aꝑcius agnoscenda. sensus ipsius ab
eodem fu̾it illustratus. Ip̃o et̾ uas electio¬
ns hoc qd̾ dicimus clariu̾s p̾dicante. deus
est em̃ qui oꝑatur in nobis. et uelle et

Expanded text:
siderabo mirabilia de lege tua . Et, Doce me fasiderabo mirabilia de lege tua . Et, Doce me facere voluntatem tuam, quia Deus meus es tu . Et iterum: Qui doces hominem scientiam .psum etiam intellectum beatus David, quo mandata Dei possit agnoscere, quae utique in libro legis noverat esse perscripta, a Domino postulat prostitum possidebat, notitiam quoque mandatorum Dei, quae descripta tenebantur in lege, utique habebat in promptu: et tamen ut hanc plenius apprehenejus apertius agnoscenda, sensus ipsius ab eodem fuerit illustratus; ipso etiam Vase electionis hoc quod dicimus clarius praedicante, Deus est enim qui operatur in nobis et velle, et
Abbreviated transcription (Latin):
optinendam iustĩam: nisi ꝑ momenta si¬
gula titubanti ei. ⁊ corruenti. fulcunenta
manus sue supposuerit diuina clementia.
ne ꝓstratus. int̾eat penitus cum fuerit li¬
leg arbitrũ imfirmitate conlapsus .xiii.¬
Et sane umqmͣ uiri sc̃i. directionem uie
qua gradiebantur. ad ꝑfectum uirtutũ
dsũmationemq tendentes industͥa se ppͥa opti¬
nuisse testati sunt. sed eam potius a dño p̾cabã¬
tur dicentes. Dinge me in ueritate tua. et
dirige in ꝯspectu tuo riam meam. Alius
aũt non solum fide. sed ⁊ exꝑimentoꝵ. et
qͦdam ͦ ip̃a teꝵ nata. hoc ip̃sum se dep̾hen¬
disse ꝓclamat. Cognoui dñe qr non est in
hoĩe ina eius. nec uiri est ut ambulet ⁊
dirigat gressus meos. ⁊ ip̃e dñs ad isrł et
stria sed magisterio et illuminatione dei. co¬
tidie desid̾ant adipisci. dicentes ad eum Ui
as tuas dñe demonstra nuchi: et semittas
tuas edoce me. Et reuela ocalos meos. et cõ¬

Expanded text:
obtinendam iustitiam, nisi per momenta sinobtinendam iustitiam, nisi per momenta singula titubanti ei et conruenti fulmenta manus suae subposuerit diuina clementia, ne prostratus intereat penitus, com fuerit liberi arbitrii infirmitate conlapsus. Nec sane umquam uiri sancti directionem uiae qua gradiebantur ad profectum uirtutum consummationemque tendentes industria se propria obtinuisse testati sunt, sed eam potius a domino precabantur dicentes: dirige me in ueritate tua, et: dirige in conspectu tuo uiam meam. alius autem non solum fide, sed etiam experimento et quodammodo in ipsa rerum natura hoc ipsum se deprehendisse proclamat: cognoui domine quia non est in homine uia eius: nec uiri est ut ambulet, et dirigat gressus suos. et ipse dominus ad Israhelem et stria, sed magisterio et inluminatione dei cotidie desiderant aas tuas, Domine, demonstra mihi, et semitas tuas edoce me . Et, Revela oculos meos, et con
Abbreviated transcription (Latin):
salicet arbitcii facultate: nĩa tua dñe adiu
ualat me. iteꝵ mobilitati sue dei ꝯiungit au¬
rilium. qr ne mouerecur pes fidei sue non
meo. qui libero utiq micħi nascebantur ar¬
bito. ꝯsolationes tue letificauerunt aĩam
meam. Partuam .s. inspirationem uenienteᷤᷤ
in cor nr̃m. et reserantes ꝯtemplationem
futuroꝵ bonoꝵ. que ꝓ cuo noĩe laboranti¬
bus. pparasti. non solum abstulerunt oẽm
antietatem cordis mei. uerum ⁊ sũmam
leticiã contulerunt. Et rursum. Nisi quia
dñs adiuit me. paulominꝰ hitauerat
i ĩferno aĩa mea. libi utiq arbitrii praui¬
tote. in ĩferno se hĩtaturũ fuisse testatur: insi
dñ fuisset adiutorio ac ꝓtectione saluatus.
⁊ dũo eñ non a libero arbitrio gressus hoĩs
diniguut᷑. et cum cecid̾it iustus libero dum¬
tarat arbitrio. non coslidetur. Q ua pp̃: quia
dñs supponit manum suam. hoc est aꝑtis¬
sime dre. Nullus iustoꝵ sibi suffĩcit ad

Expanded text:
scilicet arbitrii facultate, misericordia tuscilicet arbitrii facultate, misericordia tuvabat me , iterum mobilitati suae Dei conjunxit auxilium; quia ne moveretur pes fidei suae, non meo, qui libero utique mihi nascebantur aronsolationes tuae laetificauerunt animam meam: per tuam scilicet inspirationem uenientes in cor meum et reserantes contemplationem futurorum bonorum, quae pro teo nomine laborantibus praeparasti, non solum abstulerunt omnem anxietatem cordis mei, uerum etiam summam laetitiam contulerunt. et rursum: nisi quia dominus adiuuit me: paulo minus habitauerat in inferno anima mea. liberi utique arbitrii prauitate in inferno se habitaturum fuisse testatur, nisi domini fuisset adiutorio ac protectione saluatus. a domino enim, non a libero arbitrio gressus hominis diriguntur, et cum ceciderit iustus, libero dumtaxat arbitrio, non conlidetur. quapropter ? quia dominus subponit manum suam. hoc est apertissime dicere: nullus iustorum sibi sufficit ad
Abbreviated transcription (Latin):
sis conatib er̾centes. neqͣqñ diligentia uel
studio nr̃o ꝑfectionem possimꝰ attingere. nͥ
sufficiat humana sedulitas laboꝵ mento ad
tam sublimissima beatitudĩs pͥmiã ꝑuenire nͥ
ea dũo nobis cohopante. ⁊ cor nr̃m ad io qua
expedit dirigentẽ fumꝰ indepti. ideoq dele¬
inus cum dauid orantes momentis singuł
cia bon uel oblectatione passionũ fertur
ad uicia. ille niuisibilis rector mentis hu¬
mane. ad uirtutum potius studia retorq̃re
dignetur. & uod ino uersiculo ꝑ ꝓphx̾im manite¬
dismie leginius decantar. Impulsus uersatꝰ
sumuit cadem. in quo liberi arbitui infirun¬
caro designatur. et dñs suscepit me. rursum
aduitorus dñi iunctum eidem semꝑ ostendi¬
tur auo ne penitus libero conlabamlir arbito
cuni citulasse nos uiderit porrectione quodaᷤ¬
modo mnamiũ suarũ sustentat atq ꝯfir mat. et
itm. Si dicẽbam motus est pes meus. lubrica

Expanded text:
sis conatibus exercentes nequaquam diligentia uel sis conatibus exercentes nequaquam diligentia uel studio nostro perfectionem possimus adtingere nec sufficiat humana sedulitas laborum merito ad tam sublimia beatitudinis praemia peruenire, nisi ea domino nobis cooperante et cor nostrum ad id quod expedit dirigente fuerimus indepti. ideoque debemus cum Dauid orantes momentis singuliione boni uel oblectatione passionum fertur ad uitia, ille inuisibilis rector mentis humanae ad uirtutum potius studia retorquere dignetur. quod uno uersiculo per prophetam manifestissime legimus decantari: inpulsus uersatus sum ut caderem: in quo liberi arbitrii infirmitas designatur. et dominus suscepit me: rursum adiutorium domini iunctum eidem semper ostenditur, quo, ne penitus libero conlabamur arbitrio, cum titubasse nos uiderit, porrectione quodammodo manuum suarum sustentat atque confirmat. et iterum: si dicebam: motus est pes meus, lubrica.
Abbreviated transcription (Latin):
renti monstrauero. ex quo manifeste cos¬
ligitur. qd̃ ꝙ̃ ad̾m inspiratione dñi ꝓuoca¬
ti ad uiam salutis accurrimꝰ ita ⁊ magi¬
sterio ipĩus et illuminatione deducti. ad
ꝑfectionem sũme bĩcudinus ꝑueriinus.
Ermanus. In quo ergo liberum.x¬
ꝯsistit arhitrul nr̃eq qd̾ laudabiles
sumus reputanir ĩdustrie si deus in ncb
ouũa que ad nram ꝑfectionem ꝑtinent
aphinicius. hoc uos recte mouisset. si
in om̃i oꝑe uel disciplina pͥncipium
sis modis deum cognoscimꝰ oꝑari. ⁊ta ur̃m
est occasionib a diminitate ꝯcessis. uel
emixius uel remissius famulari. Nam si¬
cut dei fuit uocantis oblatio exi de t̾ra tua
ita abrahe fuit exentis obediencia. Et
ꝙ̃adm illud qd̃ dicitur. et ueni in t̾ram ut
fiat obtemꝑantis est opus.: ita illud qd̾
addicur quam tibi monstͣliero. iubentis
dei uel ꝓuuttentis est gracia. Certos cam̃
esse nos ꝯuenit. quod omẽm u̾tutem in defes¬

Expanded text:
renti monstrauero. ex quo manifeste colrenti monstrauero. ex quo manifeste colligitur, quod quemadmodum inspiratione domini prouocati ad uiam salutis adcurrimus, ita etiam magisterio ipsius et inluminatione deducti ad perfectionem summae beatitudinis peruenimus. GERMANVS: In quo ergo liberum consistit arbitrium nostraeque quod laudabiles sumus reputatur industriae, si deus in nobis omnia quae ad nostram perfectionem pertinent PAFNVTIVS : Hoc uos recte mouisset, si in omni opere uel disciplina principium sis modis deum cognoscimus operari, ita nostrum est occasionibus a diuinitate concessis uel enixius uel remissius famulari. nam sicut dei fuit uocantis oblatio exi de terra tua, ita Abrahae fuit exeuntis oboedientia, et quemadmodum illud quod dicitur et ueni in terram ut fiat obtemperantis est opus, ita illud quod additur quam tibi monstrauero iubentis dei uel promittentis est gratia. certos tamen esse nos conuenit, quod omnem uirtutem indefes
Abbreviated transcription (Latin):
supp̾mum mnereamur audire qd̾ dicitur ad
abraham. ⁊ uemi in t̾ram quã tͥ monst᷑uero
P quod euident̾ ostenditur. qd̾ insi quio
tres supiores illas abreminciationes omni
ĩpleuerit mentis ardore ad quas tñ hoc ꝑ¬
uenire non possit qd̾ renuineratõis ac
premii uite ꝑfecte renuncianti tribuitur.
ut t̾ram reꝑmissionis mereatur intrate
sequaqũ libi iam uicioꝵ spinas ac ttibu¬
los germinantem. Que post expulsionem
passionũ cunctaꝵ puricate cordis in hoc cor¬
pore posidetur. Quam nõ uirtus uel ĩdusa
laborantis: sed ip̃e dñs ostensurũ se esse ꝑ¬
mictit. ⁊ ueni inquiens in terram quam
monstrauero. ꝑ quod maiifeste ꝓbatur
et mitiũ salutłs nr̃e dñ uocatione fieri
dicentis exi de t̾ra tua. et ꝯsũmationem
fectionis ac puritatis ab eodem simiħt
tribui cum dic̾. Et ueni in t̾ram quam
t̾ monst̃uerd idest nũꝙͣ tu ex temet ipso
nosse uel ĩdust̾a tua ualeas reꝑire: sed ꝙͣ
ego tͥ non solum ignoranti. s ⁊̃ non ĩ qui¬

Expanded text:
r ad Abraham: et ueni in terram, quam tibi monstrauero. per quod euidenter ostenditur, quod as quis tres superiores illas abrenuntiationes omni inpleuerit mentis ardore, ad quartum hoc peruenire non possit, quod remunerationis ac praemii uice perfecte renuntianti tribuitur, cut terram repromissionis mereatur intrare nequaquam sibi iam uitiorum spinas ac tribulos germinantem: quae post expulsionem passionum cunctarum puritate cordis in hoc corpore possidetur, quam non uirtus uel industria laborantis, sed ipse dominus ostensurum se esse promittit etueni, inquiens, in terram, quam tibi monstrauero. per quod manifeste probatur et initium salutis nostrae domini uocatione fieri dicentis: exi de terra tua, et consummationem perfectionis ac puritatis ab eodem similiter tribui, cum dicit: et ueni in terram, quam tibi monstrauero, id est non quam tu ex temet ipso nosse uel industria tua ualeas repperire, sed quam ego tibi non solum ignoranti, sed etiam non inqui
Abbreviated transcription (Latin):
huuĩlitatẽ sĩc̾am ꝯsortib. suis añ ñ d̾tulit.
quom d̾sferri sͥ ab alus pacient̾ admtit. cũ
grauari se coꝵ obseqͥis ĩtlligat potiꝰ. ꝙͣ foueri
cũ p̾ssiuis scĩ hiꝰ. ac sũmis angoribꝰ. passionũ.
Q̾ sic̃ ille sapiẽtissimꝰ ꝯtestat᷑. qͥ suauis ⁊ sñ do¬
lore ẽ. inegestate erit. Regnũ ⁊ eĩ celoꝵ nõ
desides. ñ remissi. ñ d̾licati. ñ ten̾. s molenti
diripiũt. Qͥ gͦ hi molẽti st̃. Nẽpe illi qͥ ñ aliis
reptõe laudabłi/ oĩ se p̾sẽciũ reꝵ uoluptate fr¬

Expanded text:
tibus suis ante non detulerit, quomodo deferri sibi ab aliis patienter admittet, cum gravari se eorum obsequiis intelligat potius quam fovercum pressuris saeculi huius ac summis angoribus passionum, quia, sicut ille sapientissimus contestatur, qui suauis et sine dolore est in egestate erit. regnum enim caelorum non desides, non remissi, non delicati, non teneri, sed uiolenti diripiunt. qui ergo hi uiolereptione laudabili omni eam praesentium rerum uoluptate fr
Abbreviated transcription (Latin):
t at nb̾ eꝯͣrio iugũ xͥ nõ leue nͨ suaue
uid̾at᷑. cõtumacie nr̃e ẽ iustius ascribũ¬
dũ. Qui diffidentia atq ĩcredulitate deiec
ti. ꝯͣ illiꝰ imꝑiũ immo cõsiliũ qui ait. si uis
ꝑfecto ẽẽ uade uende siue dimitte oĩa tua.
⁊ ueĩ seq̃re me. ĩepta ꝑu̾sitate pugnamꝰ.
t̾renaꝵ scilic facultatũ mat̾ias retenten¬
tes. quaꝵ cũ nexibꝰ. animũ nr̃m dỹabolꝰ
teneat illigatum. qͥd suꝑẽ nͥ ut cĩt uolu̾it
nos ab sp̃alibꝰ. gaudus. seꝑare. eaꝵdẽ ĩmi¬
mitõe ac pͥuatõe mestificet᷑. Io u̾sucis siaitoi¬
B̾. elaborans. ut cũ iugi illiꝯ. suauitas et
hoñs leuitas. uiciose cõcupiscentie praui¬
tate nb̃ fu̾it adgrauata. ip̃iꝯ fatłtatis atq¬
funiculis namiq pccõꝵ suoꝵ imusquisq
constringit᷑. audiens ꝑ ꝓpham. Ecce õs uos

Expanded text:
trario iugum Christi non leue nec suaue uideatur, contumaciae nostrae est iustius adscribendum, qui diffidentia atque incredulitate deiecti contra illius imperium, immo consilium, qui ait: si uis perfectus esse, uade uende siue dimitte omnia tua, et ueni sequere inepta peruersitate pugnamus, terrenarum scilicet facnlta-10 tum materias retentantatum, quid superest nisi ut cum uoluerit nos a spiritalibus gaudiis separare earundem inminutione ac priuatione maestificet, id uersutis fraudibus elaborans, ut, cum iugi illius suauitas et oneris leuitas uitiosae concupiscentiae prauitate nobis fuerit ingrauata, ipsius facultatis atqfuniculis namque peccatorum suorum unusquisque constringitur, audiens per prophetam: ecce omnes uos
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃m ip̃iꝰ caritatis iocũditas repẽsat᷑. et̾ si iulis sit
m̃s. cẽtuplũ tñ hec maioratq p̾clarior ẽ. ꝙ ut hoc
eindẽtiꝰ. crebra repetitõe retexeat᷑. uxorẽ antea ĩ pas¬
tuplũ creũ meritũ cautatis. Siãt ⁊ pire ac furoris¬
ꝑturbatõe. iugẽ pacĩe lenitatẽ. ꝓ sollicitudĩs ac
disfẽtõnis angore. securitatis qͥetẽ. ꝓ ĩfructuosa
scłi huiꝰ. penaliq tristicia. salutaris tristicie fiuc¬

Expanded text:
s repensatur, etiamsi ipse sit numerus, centuplo tamen haec major atque praeclarior est. Et ut hoc evidentius crebra repetitione reddatur, uxorem antea in pastuplum crevit meritum charitatis. Si autem et pro iperturbatione iugem patientiae lenitatem, pro sollicitudinis ac distentionis angore securitatis quietem, pro infructuosa saeculi huius poenalique tristitia salutaris tristitiae fruc
Abbreviated transcription (Latin):
custodire. nõ alioꝵ cõusatõem uitamq
discute̾. sccłm illud apłi p̾ceptũ. Gu at
qͥd iudicas fim tui  suo dño stat aut ca¬
dit. Et nolite iudicare ut nõ iudicemin.
ĩ quo eĩ iudicio iudicaueritis. sudicabi¬
mini. Pret̾ hanc eĩ quã diximꝰ causã.
etiã obhoc iudicare dealus ꝑiculosum ẽ.
Qd̃ ignorantes uł necessitatẽ uł intõe.
qua illi hec ĩqͥbꝰ offendimꝰ aut recte co¬
iam dõ. aut ueniabilit̾ agunt. muemi¬
mͦ eos temere ludicasse. Et ꝑ hoc admit¬
timꝰ nõ leue pct̃m secus qua ꝙ̃ admodũ¬

Expanded text:
onuersationem uitamque discutere, secundum illud apostoli praeceptum: tu autem quid iudicas fratrem tuum? suo domino stat a.ut cadit., et: nolite iudicare, ut non iudicemini: in quo enim iudicio iudicaueritis iudicabimini. praeter hanc enim quam diximus causam etiam ob hoc iudicare de aliis periculosum est, quod ignorantes uel necessitatem uel rationem, qua illi haec in quibus offendimus aut recte coram deo aut ueniabiliter agunt, inuenimur eos temere iudicasse et per hoc admittimus non leue peccatum, secus quam op
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ scilicet. uuã sibi nõ nlłi pat̾ent᷑ absci¬
di. qd̾ hab̾ent ĩ cellulis sagum. qd̾ oleum
bñdicentes exposcentibꝰ scłaribꝰ darent. Et
ĩhec om̃ia se incurrisse dicebat. Nã egri¬
tudĩe uue cõtrahñs. tandiu ĩquid eio
langore distabui.donec tã doloris neces¬
sitate. quã senioꝵ oĩũ adhortatione con¬
pulsus. abscidi eã ꝑmitt̾em. Cuiꝰ etiam
infirmitatis optentu. sagũ quoq he̾re
q̾actꝰ sum. Oleum etiam bñdic̾e̾ ac sup¬
plicantibꝰ dare. qd̾ p̃ oĩbꝰ execrabar. ut po¬
te iudicans illd ex magna cordis p̾sũp¬
tione descende. Cutũdantibꝰ me repente
scłaribꝰ młtis. ita cõstricto sum. ut alias
euad̾e nlłatenus possẽ. nͥ a me sũmaui ⁊
obtestationibꝰ extorsissent. ut oblato ab
eis uasculo. manũ meã imp̾sso crucis
signacło suꝑ ponere. Itaq se credentes be¬
nedconis oleum consecutos. tandẽ me
aliquando relaxarũt. Quibꝰ mͥ maĩfeste

Expanded text:
d scilicet uuam sibi nonnulli paterentur abscidi, quod haberent in cellulis sagum, quod oleum benedicentes exposcentibus saecularibus darent, et haec omnia se incurrisse dicebat. nam aegritudinem uuae contrahens tamdiu, inquit, eius languore distabui, donec tam doloris necessitate quam seniorum omnium adhorta-tione conpulsus abscidi eam permitterem. cuius etiam infirmitatis obtentu sagum quoque habere coactus sum. oleum etiam benedicere ac supplicantibus dare, quod prae omnibus execrabar, utpote iudicans illud ex magna cordis praesumptione descendere, circumdantibus me repente saecularibus multis ita constrictus sum, ut alias eos euadere nullatenus possem, nisi a me summa ui et obtestationibus extorsissent, ut oblato ab eis uasculo manum meam inpresso crucis signaculo superponerem: itaque se credentes benedictionis oleum consecutos tandem me aliquando relaxarunt. quibus mihi manifeste
Abbreviated transcription (Latin):
ccedendum est. sed medium quiddam. Quod
cum pectatori malum sit. iusto requies. et
absolutio fit maloꝵ. Mors enira uiro iusto
requies. cuius uita abscondita est. et ideo
nec uir iustus ex hac aliquod ꝑpetitur de¬
trimentũ qui nichil ꝑtulit nom. S qd̾ ei
accessurum fuerat necessitate nature. mi¬
mici nequicia non sine pͥmio uite phẽmo
excepit. ac debitũ mortis humane. quod in ex¬
cusabile reddendum est. cum fructu uberimo
passioms ac magne renumerationis merte¬
de persoluit.uii.

Expanded text:
credendum est, sed medium quiddam. Quod credendum est, sed medium quiddam. Quod cum peccatori malum sit, justo requies et absolutio fit malorum. Mors enim viro justo requies, cujus vita abscondita est . Et ideo nec vir justus ex hac aliquid perpetitur detrimenti qui nihil pertulit novi; sed id quod ei accessurum fuerat necessitate naturae, inimici nequitia non sine praemio vitae perennis excepit, ac debitum mortis humanae, quod inexcusabili lege reddendum est, cum fructu ubepassionis ac magnae remunerationis mercede persoluit.