comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fus. Quid sperest insi in preuaricacio fuerit It orĩa
amoliu nõ pottiã in plina moliebar horem occisũ esse
constat. nõ in solundine / ur a lacionib suspicer non
prede gratia quia inspoliatꝰ est nõ hereditatis spe quia
pauper fimi odiũ igit᷑ in cariiã quis iniuntꝰ. que res
aucẽ faciliorẽ dinisioni uĩa p̾stat eadẽ inuẽcioni quoq
excutere quirqͥd dici potest. et uelut rerectione facta ad
optimũ ꝑuenne. accusatur nulo quod clodiũ ocaderet
aut fecit ant nõ optinũ erat negare. si nõ porest. ocadit
ergo. aut ine aut minria utiq ut aut uolutate. aut
neccessitate. nã ignorãcia pretendi nõ pot uolutas an¬
ceps est. Sed quia honnies putãt actingenda deffensio
ut id pro re .p. fuerit neccessitates. subita igit᷑ pugna¬
nõ nõ preparata. Alter igitm insidiatus est. nter pro¬
fecto aodiue uides ne: aut ipsa reꝵ neccessitas deducat

Expanded text:
fuit: quid superest, nisi ut praevaricatio fuerit? Si omnia fuit: quid superest, nisi ut praevaricatio fuerit? Si omnia amoliri non poteram, plura amoliebar. hominem occisum esse constant, non ex solitudine, ut a latronibus suspicer; non praedae gratia, quia inspoliatus est; non hereditatis spe, quia pauper fuit: odium igitur ex causa, cum sis inimicus. quae res autem faciliorem divisioni viam praestat, eadem inventioni quoque, excutere quidquid dici potest, et velut reiectione facta ad optimum pervenire. accusatur Milo, quod Clodium occiderit. aut fecit aut non. optimum erat negare; sed non potesgo aut iure aut iniuria utique. iure : aut voluntate aut necessitate, nam ignorantia praetendi non potest. voluntas anceps est, sed, quia ita homines putant, attingenda defensio, ut id pro re publica fuerit. necessitate ? subita igitur pugna, non praeparata; alter igitur insidiatus est. uter ? Profecto Clodius. videsne , ut ipsa rerum necessitas deducat
Abbreviated transcription (Latin):
uenerũt duce cucifixũ quonis uox fuit canete pro¬
dicorẽ rcus patei quod tõuenit. prodicio nob p̾duta
et et predura a duce queumꝰ proditorẽ te isse ad ho-¬
stes faceris et ip̃e daret ab his incolume redisse aux
retulisse. et auiũ occuliũ habuisse. Nã quod fect id
nõ uñquã potẽcius sit in proposicione que si añnos
occupaiit prope amres ipse defensiomi precludunt᷑.
In totiũ aurẽ congregacio comnuuĩ accusante adiuuat
seperacio defendentẽ. Solebam id qd̾ fieu et in arctiunt¬
cie dixi in tota facere mateua proposins extia que
ihͣa esset om̃ĩbus deinde cetenis remotis nõ solũ
ud suꝑesse quod credi uolebam ut ꝑuancacõnũ c̾ĩb¬
ut ab soluat tens aut mocẽcia ip̃ius fit aut interue¬
mente aliqua potestate aut ui aut cormuꝑto indicio
aut dissitultare probatõie aut preuaritacõne noceutẽ
Iuisse cõsireris nilla potestas obsistie. milla uis cor¬
iptũ indiciũ nõ quertus. nulla probandi disticlĩas

Expanded text:
te proditorem. reus est pater. quid convenit? proditio nobis praedicta est et praedicta a duce; quaerimus proditorem. te isse ad hostes fateris et isse clam et ab his incolumem redisse, aurum retulisse et aurum occultum habuisse. nam , quod fecit, id nonnunquam potentius fit propositione; quae si animos oIn totum autem congregatio criminum accusantem adiuvat, separatio defendentem. solebam id, quod fieri et ex argumentis dixi, ex tota facere materia, ut propositis extra quae nihil esset omnibus, deinde ceteris remotis, solum id superesset quod credi volebam, ut ex praevarit absolvatur reus, aut innocentia ipsius fit aut interveniente aliqua potestate aut vi aut corrupto iudicio aut difficultate probationis aut praevaricatione. nocentem fuisse confiteris, nulla potestas obstitit, nulla vis, corruptum iudicium non quereris, nulla probandi difficultas
Abbreviated transcription (Latin):
est. et illud preceptũ ur a cõminb ad propra ueiãmꝰ
feue eñn commã generalia sut cõmnẽm tyiãnũ oc¬
cidi propriũ tamẽ tyrãnũ ocadit. muliei ocadit. ux¬
or occidit. Solebã et excerpere quid nihi cũ aduersa¬
uo cõueniret. si modo id pro ue eiar Nec solũ p̾mere
contestionẽ. sed partiendo młuplicare ur in illa con¬
trouersia dux qui cõpetitorẽ parrẽ in iuffragus᷑ uice¬
rar captus est. euuces ad redempcoem eius legati obui¬
um habuerũt partẽ reuertẽtẽ ab hostib legans dixit
deronis excusserut ili patrẽ et aurũ in ium eius

Expanded text:
est et illud praeceptum, ut a communibus ad propria veniamus. est et illud praeceptum, ut a communibus ad propria veniamus. fere enim communia generalia sunt. commune est, tyrannum occidit; proprium, patrem tyrannum occidit; mulier occidit, uxor occidit. solebam et excerpere, quid mihi cum adversario conveniret, si modo id pro me erat, nec solum premere confessionem, sed partiendo multiplicare, ut ex illa controversia, dux ., qui competitorem patrem ex suffragiis vicerat, captus est; euntes ad redemptionem eius legati obvium habuerunt patrem revertentem ab hostibus. is legatis dixit: Sero itis. excusserunt illi patrem et aurum
Abbreviated transcription (Latin):
Uxorem ulnina spcciee est an optare possit a lieuã uxo¬
ue ginciale est an quirqͥd optauent acapere debtat.¬
debat inde an ex prinato an nptias an maritũ
habartis. ded hoc nõ quẽadmedũ dicitir ita et sritur.
rouimũ eũn occurut fere qued ẽ ultimũ dicẽdũ ut hoc
ns aibee alieuã ueorẽ optare: ideoq diuitiorm perdit
pisimacio nõ oporter igitur offerẽtibus se cõcentũ esse
qere aliquid nene ultra sit. ut uiduã quidẽ ad huc
plure si nrhil ex priuaro ultimũ rexorsum quod idem
acapite priniũ est. inhil iniquũ. Itaq proposicione
iuisa quod est facillimũ cogitemus si freri põt qued na¬
tuale sit primũ responderi id si tanquã res agatur
et nobis ip̃i respondendi neccestios sit mtueri uolumꝰ
se obtulerit et ipsi nobiscũ sit loquam. Qnod si hoc
nõ esset/ id irerũ et terciũ et dum inhil fit reliqui ira
infenora quoq seintabim que tractata faciliorem
nobie iudicẽ in suma qõnt facient nõ dissimile hiie

Expanded text:
uxorem. ultima species est, an optare possit alienam uxorem. generale est, an quidquid optarit, accipere debeat. inde , an ex privato, an nuptias, an maritum habentis. sed hoc non, quemadmodum dicitur, ita et quaeritur. primum enim occurrit fere, quod est ultimum dicendum, ut hoc, non debes alienam uxorem optare, ideoque divisionem perdit festinatio. non oportet igitur offerentibus se contentum esse, sed quaerere aliquid quod ultra est, ne uiduam quidem. adhuc plus est, nihil ex privato. ultimum retrorsum, quod idem a capite primum est, nihil iniquum. itaque propositione visa, quod est facillimum, cogitemus, si fieri potest, quid naturale sit primum responderi. id si, tanquam res agatur et nobis ipsis respondendi necessitas sit, intueri voluese obtulerit, et ipsi nobiscum sic loquamur: quid si hoc non esset? id iterum et tertium et dum nihil sit reliqui. itaque inferiora quoque scrutabimur, quae tractata faciliorem nobis iudicem ex summa quaestione facient. non dissimile huic
Abbreviated transcription (Latin):
ANħ hic criio nobis mehicanda est ca pare artie ex
qua capere mitiũ soltut. qui priora omistrũt. quã¬
ꝙͣ uides quesdã in ipst statim imine obstatinos mihi
qm inha ectire enifinodi preceptis eloquẽtiã pritẽt
ses natina sua et uulgari modo. et stlarũ excercita¬
ciont coruenti ubrant etiã diligẽciã nostiã exemplo
magim quoq nouũs prosissot. Quoꝵ aliquis ut opinor
ses si ad rom pertureret esse in sua declamationt respondit
alius ꝑcontauu Theadorens an appebladoras esfet: ego
inquit parinularius sum. nec sant potuit uibanius ex
confessione insticie sue elabi: Porio h quia et benefficio
iugrim prestantee sunrhabur et multa eniã inauoria
digira excamauerũs plrrines habent siuales necligẽns
sire pauassonos nacure. Iguni impetu dicere se et uib
uti gleriant᷑ ncq eñn opus esse probacione aut dispo¬
sicione in ficus rebus: fed quoius rei gracia plarm̃ fit au¬
diconiũ scinencus aranibus: quaꝵ opti q a periculo

Expanded text:
am hinc ergo nobis inchoanda est ea pars artis, ex qua capere initium solent, qui priora omiserunt; quanquam video quosdam in ipso statim limine obstaturos mihi, qui nihil egere huiusmodi praeceptis eloquentiam putent, sed natura sua et vulgari modo et scholarum exercitatione contenti rideant etiam diligentiam nostram exemplo magni quoque nominis professorum, quorum aliquis, ut opinor, sed, si ad rem pertineret, esse in sua declamatione respondit. alius percontanti, Theodoreus an Apollodoreus esset? ego , inquit, parmularius sum. nec sane potuit urbanius ex confessione inscitiae suae elabi. porro hi, quia et beneficio ingenii praestantes sunt habiti et multa etiam memoria digna exclamaverunt, plurimos habent similes negligentiae suae, paucissimos naturae. igitur impetu dicere se et viribus uti gloriantur; neque enim opus esse probatione aut dispositione in rebus fictis, sed, cuius rei gratia plenum sit auditorium, sententiis grandibus, quarum opti
Abbreviated transcription (Latin):
cena sibi inma priusꝙͣ seuium inuentr̃t destonãt qͥb
aliquid diierti iubiũgrudr̃ fit: ea quediu st cmepst
tunt. Qui pluimũ uident᷑ habere iacõius nõ in cãr
tantũ laborẽ suũ sed in locos incc̃dũt atq in nẽ nõ cor¬
pori prospiciũt: sed abrupra quedã: in forie ad manũ
uencre iaculant. Unde fir ue dissolina et ox diuersie
coutesta oracio cohaiere nõ possit sumlisq sir coniaanie
pueroꝵ in quos taque alue declamãtib laudara sut
regeun maitnas tamẽ scucetias et ree bonas. ita eñm
glouari solent elidũt. Iam erbarbaris et seruis et si
hot sat est: nulla est racio dicendi.

Expanded text:
certa sibi initia, priusquam sensum invenerint, destinant, quibus aliquid diserti subiungendum sit, eaque diu secum ipsic nota devertunt. qui plurimum videntur habere rationis, non in causas tamen laborem suum sed in locos intendunt, atque in iis non corpori prospiciunt sed abrupta quaedam, ut forte ad manum venere, iaculantur. unde fit, ut dissoluta et ex diversis congesta oratio cohaerere non possit similisque sit commepuerorum, in quos ea, quae aliis declamantibus laudata sunt, regerunt. magnas tamen sententias et res bonas, ita enim gloriari solent, elidunt; nam et barbari et servi; et si hoc sat est, nulla est ratio dicendi.
Abbreviated transcription (Latin):
certe delectatõne nihil iuigi maiꝰ põt: sed sũma regres¬
sus est in ulixe facũdiã et magnidint illi intisset
cm orõnẽ nubibus hiberuis et copia uerboꝵ atq
impetu parẽ tubuit. cum hoc igit᷑ nemo morcaliũ¬
conrendet. hũc ur deũ honiẽs intuebunt̾ hãc uim et¬
cebeutarẽ inpericle muat᷑ eupolis hãc fluminib
aristophanes cõperat. Hec est uere dicẽdi faculias
sed neq his tribus quati formis inclusa eloquẽcia ẽ.
nõ ur inrer gracile ualidũq teraũ aliquid cõstitu¬
tum est. ira hoꝵ inrerualla sunt. atq inter hec ipsa
nuxxtũ quidã ex duobus mediũ est. quoꝵ et tubtili
plerus aliquid atq subtilius et uehemẽti reuristiꝰ

Expanded text:
certe delectatione nihil fingi maius potest; sed summam ecerte delectatione nihil fingi maius potest; sed summam esurus in Ulixe facundiam et magnitudinem illi vocis et vim orationis niuibus hibernis et copia verborum atque impetu parem tcontendet; hunc, ut Deum, homines intuebuntet. hanc vim ettatem in Pericle miratur Eupolis, hanc fulminibus Aristophanes comparae: haec est vera dicendi facultas. Sed neque his tribus quasi formis inelusa eloquentia est. Nam ut, inter gracile validumque, tertium aliquid constitutum est; ita horum intervalla sunt. Atque inter haec ipsa mistum quiddam ex duobus medium est corum. Nam et subtisi plenius aliquid, at que subtilius, et vehementi remissius
Abbreviated transcription (Latin):
tur hic et amplificacõnib ex tollet orõem. et ĩ suꝑ¬
lacionũ quoq eriget. que caribdis tã noiax. et occe¬
anus uredius fidius ip̃e. nota sunt eñm iã studiosis
hec lumina hic deos ip̃os in cõgressum prope suũ ser¬
monẽq deducet. Uos eñ albari tumuli acq luci
les hic irã huic miiericordiã inspirabit. hic dicit teudet
appellauit et fleuit et ꝑ om̃es affectus tractat᷑. naq
illlinc sequet᷑ nec doceu deriderabit. Quare si ex tribi
his generibus necessario sit eligendũ unũ qͥs dubiret
hũc preferre omib et ualidistimũ alioquĩ et maxĩs
quibusq cansis accõmodaristum̃. nã et homẽtus
breue quidẽ eum incũditate et propriã id cũm est nõ
errare uerbis et carẽtẽ iuꝑuaciuis eloquẽtiã Nenelao
dedit que sunt iurtuces geieris illiꝰ primi et ex ore¬
urestoris dixit dulciorẽ melle profluere sermõnẽ qua

Expanded text:
tur. Hic et amplisicationibus extollet orationem, et visupertur. Hic et amplisicationibus extollet orationem, et visuperlationum quoque eriget. Quae charyb dis tam vorax etc. Ocennus medius fidius ipse etc. Philip. 2. Nota sunt enim iam studiosis haec lumina. Hic Deos ipsos in congressum prope suum sermonemque deducet. Vos enim Albani tumuli atque luci: ales. Hic iram, hic misericordiam inspirabit, hoc dicente iudex deos appellabit et flebit et per omnes adfectus tractatus huc atque illuc sequetur nec doceri desiderabit. quare si ex tribus his generibus necessario sit eligendum unum, quis dubitet hoc praeferre omnibus et validissimum alioqui et maximis quibusque causis accommodatissimum? nam et Homerus brevem quidem cum iucunditate et propriam, id enim est non deerrare uerbis, et carentem supervacuis eloquentiam Menelao dedit, quae sunt virtutes generis illius primi, et ex oreNestoris dixit dulciorem melle profluere sermonem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
syllabã et ille eũ sic optime norat huiꝰ medi casꝰ
effrant᷑ ur aliquãdo dicar᷑ alicer quã stribit. quom
dicere quomodo stribendũ est nõ licet altera ẽ diui¬
sio que in tr̾is part̾is et ipa destendit qua discer¬
i posse eciã recte dicẽdi gerrera mẽ se uident᷑. Nãq
quoꝵ tamẽ ea fere racio est. in pͥmũ docedi secũdũ
admonẽdi. tercũ illud utrocũq noĩe delectandi.
suie aliud intei cõciliandi p̾stare iudeat officuĩ. In
probandiq cõsistet. sei quod eciã detractis crtenis
crebrior et tigurie eut incudior, egressionibz amoe¬
mis composicõne aptus. seurẽcus dulcis. lemor
camẽ ut amius luadus quidẽ et iurẽtib utrinq
siliuis mũbratus. At ille qui saxa deuoluat. et põ¬
tenr: indigner᷑ ex ripas sibi faciat multus. et torrg̃.
indioe uel intetẽ contra feret. cogetq ne qua rapit᷑.
hic oraror. et de fuctos excirabit. ut apiũ cetum
Apud hũe et patria ip̃a exclamabit aliquãdo q

Expanded text:
di casus efficient, ut aliquando dicatur liter quam scribitur, cum dicere, quomodo scribendum est, non licet. altera est divisio, quae in tres partes et ipsa discedit, qua discerni posse etiam recte dicendi genera inter se videntur. namque Quorum tamen ea fere ratio est. ut primum docendi, secundum movendi, tertium illud, utrocumque nomine, dele ctandi, sive aliud interconciliandi piaestare videtur officium. in probandique consistet; sed quod etiam detractis ceteris crebrior, et figuris erit iucundior, egressionibus amoenus, compositione aptus, sententiis dulcis. lenior tamen; ut amnis lucidus quidam, et vitentibus utrimque filuis inumbratus. At ille qui saxa devoluat, et pontem dedignetur, et ripas sibi faciat multas, ut torrens Iudicem. vel contra nitentem, feret, cogertque ire qua rapit. Hic orator et defunctos excitabit, ut Appium coecum Apud hunc et patria ipsa exclamabit, ali quemque
Abbreviated transcription (Latin):
ille et iublinus et locuplex circũfluẽtb ũdiq eloꝙ̃cie
copũs imperat. defunt eim̃ in aduersa uniti qui ꝑtienit
in s̃mnũ scandenti crca ima labor est. Ceterũ quãtũ
processeris. mollier̾ diues. at letius solũ et li hes quoq
iam lemus suprema ꝑseuerãtibus studus enastris ide¬
frinctus illaborati offerũt. se se et omiã sponte proueũt.
quae tamiẽ quotudie insi decerpant̾ arescũt. Sed et copia
habet modũ. sure quo inhil nec laudabile. nec salutare
est et inroi ille cultũ mulẽ et inuẽcio iudiciũ sic erũt
magtua nõ mima subluma nõ abrupta forcia nõ te-¬
meraria senera nõ tristicia grauia nõ tarda leta nõ
furxuriosa incũra nõ dissolura. forcia nõ tuuida. suł

Expanded text:
ille et sublimis et locuples circumfluentibus undique eloquentiae ille et sublimis et locuples circumfluentibus undique eloquentiae copiis imperat. desinit enim in adversa niti, qui pervenit in summum. scandenti circa ima labor est; ceterum quantum processeris, mollior clivus ac laetius solum. et si haec quoque iam lenius supina perseverafructus illaborati offerunt sese, et omnia sponte proveniunt, quae ramen quotidie, nisi decerpantur, arescunt. Sed et copia habet modum, sine quo nihil nec laudabile, nec salutare est: et nitor ille cultum virilem, et inventio iudicium. Sic erunt magna, non nimia: sublimia, non abrupta: fortia, non temeraria: severa, non tristia: gravia, non tarda: laeta, non luxuriosa: iucunda, non dissoluta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩento. nã ne illud quidẽ tacile est. Sed euanescũt hec
atq moriũt᷑ comparacõne melioꝵ: ut lana tincta. fuco
cuã piripurae̾ plocet. ac si cõtuleris eciã lacerus cõspꝰ¬
tu melioris obruat᷑ ut oiidiꝰ ait. si uero iudiciũ his cor¬
iuptis acrius adhibeas. ut bucinũ purpura iã illd̾ quo
tesellerat exuat mẽtitũ colorẽ. et quadã iux euarrabili
tedirate palescat. Luceat igit᷑ hec citra solem et ur q̃dã
exigna aĩalia iguiculi iudent᷑ in tenebris. demq mala
uulti probant. nemo improbat bona. Neq uero omĩa
ista de quibus loquuti iumꝰ orator optune tãtũ sede
enã facilime faciet. neq eĩm ius̾ sũma dicẽdi ess adimi¬
racõne digna si infelix usq ad ultimiũ sollicitudo per¬
sequit᷑ ac oracorẽ macerat et coquit egre uerba uertẽ¬
tem et ꝑproẽdis coauginẽtandisq eis in tabescentẽ imudꝰ

Expanded text:
immerit o: nam ne illud quidem facile est. Sed evanescunt haec, immerit o: nam ne illud quidem facile est. Sed evanescunt haec, atque emoriuntur, comparatione meliorum. utlana tincta suco, citra purpuram placet. at si contuleris etiam lacernae conspectu melioris obruatur, ut O vidius ait. si vero iudicium his corruptis aerius adhibeas, ut buccinis purpuram: iam illud quod fefellerant, exuant mentitum colorem et quadam vix enarrabili foeditate pallescant. lucent igitur haec citra solem, ut quaedam exigua animalia igniculi videntur in tenebris. denique mala multi probant, nemo improbat bona. neque vero omnia ista, de quibus locuti sumus, orator optime tantum sed etiam facillime faciet. neque enim vim summam dicendi et os admiratione dignum infelix usque ad ultimum sollicitudo persequitur, quae oratorem macerat et coquit aegre verba vertentem et perpendendis coagmentandisque eis intabescentem. nitidus
Abbreviated transcription (Latin):
remisse: subtilicer blãde lenicei dulcirei. breuiter. ui¬
bane nõ ubiq simul. sed ubicũqz par sibi sic fier quom
id ꝓpter quod maxeĩe repertus ẽ iius oratõnis. ur dicat
milicei et ad ẽfsiciendũ qd̾ intendit poteurer. tñ lau¬
dem quoq: inec doctoꝵ modo. sed eciã uulgi consequat᷑.
Sallunt eim̃ plurrimũ qui niciosum et conuptũ dicedi
genus quod aut uboꝵ licẽcia resultat aut puerilibz
sentẽciolis laseuuat. aut in modico tumore turgescit.
aut maibus locis bracchat᷑ aut casuris si leuirer
excuciant᷑. flosculis intẽt. aut precipicia pro sublun¬
bus haber. aut specie libertatis inanit. magis exi¬
stimẽt populare atqr plansibile. quod quidẽ placere
multis nec inficior nec miror. Eit eñm iucũdioris
agenciũ parata uulgi coroua est. Ubi uero qͥd exqui¬
sicius dictũ accidit auribus imperitoꝵ qualetũq id
quod modo se ip̃i poshe desperent habet aduiuacionẽ. neq

Expanded text:
remisse, subtiliter, blande, leniter, dulciter, breviter, urremisse, subtiliter, blande, leniter, dulciter, breviter, urbane, non ubique similis, sed ubique par sibi. sic fiet cum id, propter quod maxime repertus est usus orationis, ut dicat utiliter et ad efficiendum quod intendit potenter, tum laudem quoque nec doctorum modo sed etiam vulgi consequatur. falluntur enim plurimum, qui vitiosum et corruptum dicendi genus, quod aut verborum licentia exultat aut puerilibus sententiolis lascivit aut immodico tumore turgescit aut inanibus locis bacchatur aut casuris, si leviter excutiantur, flosculis nitet aut praecipitia pro sublimibus habet aut specie libertatis insanit, magis existimant populare atque plausmultis nec inficior, nec miror. Est enim iucundioris, agentium parata vulgi corona est. Ubi vero quid exquisitius dictum accidit auribus imperitorum, qualecumque id sic; modo sic ipsi posse desperent, habet admirationem. neque
Abbreviated transcription (Latin):
ac flimimũ proprii deprehendunt᷑. Cadẽ q inusiis
racio ist. qui cum in chychaia qͥuq cõsicuerũt sonos
plurima deinde narietate cõplent spacia illa nirnoꝵ
atq nẽ quos incerposuerũt inserũt alios ut pana
illitransitus młros gradus habeant. plures igitur
eciã eloquẽcie facies. sed stultissimũ q̃rere ad quam
recturus se sit orator quom om̃ĩs species q̃ modo recta
est. habeat uium arq id ip̃m nõ sit oraroris qd uulgo
genus dicendi nocant uretur eñ ut res exiget oĩb
nec pro causa modo. sed pro ꝑtibus cause nõ ut nõ
eodẽ modo pro reo capitus et in certauue herediratis
et de interis ac sponsiomibus et de cerça credita dicet
semabit discruiuã uitã ex differẽcia ꝑsonaꝵ. locorim.
ad docendũ alics ad mouẽdum adhibebit artis. non
unis color prohemii: narracõis: argumẽtoꝵ egrei¬
siomis per oracõius sernabitur. dicet idẽ grauiter seue¬
ic acriter irehementei cõcitate copiost amare: conuier

Expanded text:
ac fluminum proprii deprehenduntur. eademque musicis ratio est, qui, cum in cithara quinque constituerunt sonos, plurima deinde varietate complent spatia illa nervorum, atque his, quos interposuerunt, inserunt alios, ut pauci illi transitus multos gradus habeant. plures igitur etiam eloquentiae faces, sed stultissimum quaerere, ad quam se recturus sit orator, cum omnis species, quae modo recta est, habeat usum, atque id ipsum non sit oratoris, quod vulgo genus dicendi vocant. utetur enim, ut res exiget, omnibus, nec pro causa modo, sed pro partibus causae. nam ut non eodem modo pro reo capitis et in certamine hereditatis et de interdictis ac sponsionibus et de certa credita dicet,servabit discrimina, multa ex differentia personarum, locorum ad docendum alias ad movendum adhibebit artes. non unus color prooemii, narrationis, argumentorum, egressionis, perorationis servabitur. dicet idem graviter, severe, acriter, vehementer, concitate, copiose, amare, comiter,
Abbreviated transcription (Latin):
semper su aget orator. ut stribet si licebit semꝵ
data untũ ex eo quod potuit dici recidetur editio
habebit omniõ que ancẽ secũdũ narinã indicãciũ
dita sunt nõ ira posteris tradent᷑. ne uideamt pro¬
posin fuisse nõ temporie. Nã id quoq płianim̃ : efeit
quomodo audue indix uelit. aq ins miliꝰ sepe ipẽ

Expanded text:
semper sic aget orator, ut scribet? si licebit, sempsemper sic aget orator, ut scribet? si licebit, sempdata, multum ex eo, quod oportuit dici, recidetur; editio habebit omnia. quae tamen secundum naturam iudicantium dicta sunt, non ita posteris tradentur, ne videantur propositi fuisse, non temporis. nam id quoque plurimum refert, quomodo audire iudex veli
Abbreviated transcription (Latin):
des consiliũ iudiciũ sapiẽtiũ: per quã multa readam
ex orõnib nõ ciceronis modo. sed eciã eius qui est dis¬
trictior multo demostheuis neq eim̃̃ affeaus omino
mouẽdi erũt nec aures delectatõne mulcede cũ eciã
prohenna iuꝑuacua esse apud tales aristoceles existi¬
met. Nõ eĩm traheut᷑. his illi sapiẽtes proprit et
sigrticãterrem indicare probacõne colligere satis est.
quom ciero index detui aut populus aut ex populo
iacuriq sentiam indocti sepuis atq interim rustici
omĩa que ad optinẽdũ quod intendimꝰ prodesse crede¬
mus. Adhibenda tunt ea que eciã quom dicimꝰ pro¬
opoircat. an demasthenes male sic egisset. ie st̾ ꝑsit:¬
et aut ciceronrẽ aut ioe p̾stãtissimos oracores alio qua
seriptis coguolamꝰ. melius egerũt igicur an peius.
nã si peiꝰ sit pocias oportuit dici ut stripserũt. si meliꝰ.
sic pocius oporeet stribi ut dixerũt. Eudent

Expanded text:
des consilium iudicum sapientium, perquam multa recidam des consilium iudicum sapientium, perquam multa recidam ex orationibus non Ciceronis modo, sed etiam eius, qui est strictior multo, Demosthenis. neque enim adfectus omnino movendi erunt, nec aures delectatione mulcendae, cum etiam prooemia supervacua esse apud tales Aristoteles existimet; non enim trahentur his illi sapientes; proprie et significanter rem indicare, probationes colligere satis est. cum vero iudex detur aut populus aut ex populo, laturique sint sententiam indocti saepius atque interim rustici, omnia quae ad obtinendum, quod intendimus, prodesse credemus adhibenda sunt; eaque et cum dicimus prooporteat. An Demosthenes male sic egisset, ut scripsit, aut Cicero? aut eos praestantissimos oratores alia re quam scriptis cognoscimus? melius egerunt igitur an peius? nam si peius, sic potius oportuit dici, ut scripserunt; si melius, sic potius oportuit scribi, ut dixerunt. quid ergo?
Abbreviated transcription (Latin):
arbitient᷑ Quocirca mihi ne hic quidẽ locus mractꝰ
est omatẽdus. qd̾ plures eiuditoꝵ aliã esse dicendi raci¬
onẽ aliã scribendi putauerũt. Ideoq in agr̃do clarissiõe
quosdã inhil posteritati mãsuris q̃ mox luteris reliqͥsse
ut ꝑiu̾em: ut demaden rinirs alios ad cõponendum
optimos accionib ydoneos nõ fuisse ut ysocratem.
preterea in agendo plus impetũ plerũq et petiras uel
paulo licentius uoluptates. cõmouẽdos eñn esse docẽ¬
dos aĩnos imperitoꝵ. At quod libris dedicatir et in
exemplum editur tertum achiatũ et ad legem ac
regulam compositum esse oportere. quia ueiat ĩ manꝰ
doctorũ et indices artis habeat artifices quin illi subti¬
dicendo ecisinana stribendo esse alcius tradiderũt.
mihi unũ acq idem indetur benedicere. atq bene stribe
neq aliud esse oracio scripta quã monumẽtũ accõis
que maioso suit. Icio quo disterent igitur, quod si mihi

Expanded text:
i ne Hic quidem locus intactus est omittendus; nam plurimi eruditorum aliam esse dicendi rationem, aliam scribendi putaverunt; ideoque in agendo clarissimos quosdam nihil posteritati mansurisque mox litteris reliquisse, ut Periclem, ut Demaden; rursus alios ad componendum optimos actionibus idoneos non fuisse, ut Isocraten; praeterea in agendo plus impetus plerumque et petitas vel paulo licentius voluptates, commovendos enim esse ducendosque animos imperitorum; at quod libris dedicatum in exemplum edatur, id tersum ac limatum et ad legem ac regulam conpositum esse oportere, quia veniat in manus doctorum et iudices artis habeat artifices. quin illi subtidicendo, ἐνθύμημα scribendo esse aptius tradiderunt. mihi unum atque idem videtur bene dicere ac bene scribere, neque aliud esse oratio scripta quam monumentum actionis quae vitiosa sint, scio. quo different igitur? quodsi mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed me actenus cedentẽ nemo insequat᷑ ultra do
tempon ne crassa toga sit nõ ut seuca. ne intõtum
caput. uo in gradus acq amilos totũ comptũ cũ
eo quod si nõ ad lueuriã ac libidinẽ referas eadem
speciosiora quoq suit que honestiora. Ceterũ hoc qd̾
nulgo sentẽcias uocamꝰ ueterib. precipueq grecis ĩ
usu non fuit. Apud cicerone eim inuemo dũ rẽ cõti¬
neant et copiosa nõ redũdent et aduictoriã spectẽt
quis utile negẽt. Ierũt aium. et unꝰ ntu freꝙ̃ter
impellũt et ip̃a breuitate magis herent et dereccõne¬
persuadent Ac sunt qui hec exciratona luiã eciã si

Expanded text:
sed me hactenus cedentem nemo insequatur ultra. do tempori, ne hirta toga sit, non ut serica; ne intonsum caput, non ut in gradus atque anulos comptum, cum eo quod, si non ad luxuriam ac libidinem releras, eadem speciosiora quoque sint, quae honestiora. ceterum hoc, quod vulgo sententias vocamus, quod veteribus praecipueque Graecis in usu non fuit apud Ciceronem enim invenio, dum rem contineant et copia non redundent et ad victoriam spectent, quis utile neget? feriunt animum et uno ictu frequenter impellunt et ipsa brevitate magis haerent et delectatiopersuadent. at sunt qui haec excitatiora lumina, etia
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo taciet n⁊ quia prodesse uuꝙ̃ satie Iu . ex illa
mĩre anꝙ illa facultate prediro. nõ cõuemiat operis pul¬
cheniu quã longissimũ tempus. sed quia decet hoc qͥqi
prospicere ir quid peuis quã fecerit faciat. Nleq em̃n stiã
modo constat oiator que anget᷑ annus. sed uoce latere
frruiare quibis srattis. aut m̃mimitis etate seri ualitudiẽ¬

Expanded text:
tis sit et illa mente atque illa facultate praedito non optandum operis pulcherrimi quam longissimum tempus, sed quia decet hoc quoque prospicere, ne quid peius, quam fecerit, faciat. neque enim scientia modo constat orator, quae augetur annis, sed voce, latere, firmitate; quibus fractis aut imminutis aetate seu valetudi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possunt ũbram magui nouũs delicescũt quib
quia multa et plurib locis cicero ip̃e respondit tu¬
cior nihi de hoc disserendi breuitas erit et aiiqua
quidẽ illa diriiio inter accicos acq asiauos fuit
quom hi pressi et meegri contra inflati illi et mang
haberentur In his inhil iuꝑflueret illis indicũ
mareie ac modus deesset Quod quidã quoꝵ et sãcta
est hoc putant acaidisse quod paulatun sermone
greco in proximas asie ciuitatie influet̃e nõdium

Expanded text:
non possunt, umbra magni nominis delitescunt. quibus non possunt, umbra magni nominis delitescunt. quibus quia multa et pluribus locis Cicero ipse respondit, tutior mihi de hoc disserendi brevitas erit. et antiqua quidem illa divisio inter Atticos atque Asianos fuit, cum hi pressi et integri, contra inflati illi et inanes haberentur, in his nihil superflueret, illis iudicium maxime ac modus deesset. quod quidam, quorum et Santra est, hoc putant accidisse, quod, paulatim sermone Graeco in proximas Asiae civitates influente, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
mimũ. et in salib aligñ trigidũ et in cõposicõne froc¬
tum exultantẽ ac pene quod procul ab sit uno mol¬
liorem. Postea uero quã triũ uali prostriptione
cõsũp̃tus est passim qui oderãt passim qui iuderãt
qui emulabant᷑. adulatores eciã presentis potẽcie
nõ reponiurã inuaserũt. Ille tamt̃ qui reiinus a
quibusdã et audus habebat᷑ aliter ab ip̃is mimicie
quã minuis florib et ingenii a fluẽcia potuit. fal¬
sum utrũq sed toniẽ illa mẽciendi proprior occasio
preciput uero presserũt eũ qui uideri aricoꝵ muta¬
tores cõcupiebant. hec manus quasi quibuidã sacs
miciata. ut alieigenã et uiiũ inꝑsticiorũ deuictũ¬
q illis legibus insequebat᷑. Unde m̃t quoq aiudi
et sucti. et exãgues hi iuut eñn qui sue inbecillicati
sautatis app̃łłonem q̃ est maxit coniraria eptẽdãt
qui quia clauorẽ uim eloquẽtie. uelut solem ferre

Expanded text:
nimium et in salibus aliquando frigidum et in compositione fracnimium et in salibus aliquando frigidum et in compositione fractum, exultantem ac paene, quod procul absit, viro molliorem; postea vero quam triumuirali proscriptione consumptus est, passim qui oderant, qui invidebant qui aemulabantur, adulatores etiam praesentis potentiae non responsurum inuaserunt. ille tamen, qui ieiunus a quibusdam et aridus habetur, non aliter ab ipsiquam nimiis floribus et ingenii affluentia potuit. falsum utrumque, sed tamen ilia mentiendi propior occasio. praecipue vero presserunt eum, qui videri Atticorum imitatores concupierant. haec manus quasi quibusdam sacris initiata ut alienigenam et parum superstitiosum devinctumque illis legibus insequebatur; unde nunc quoque aridi et exsuci et exangues. hi sunt enim, qui suae imbecillitati sanitatis appellationem, quae est maxime contraria, obtendant; qui, quia clariorem vim eloquentiae velut solem ferre
Abbreviated transcription (Latin):
rencia hinc suic laclii africami catones eciã grachi¬
qz. quos tu licet polignoros uel callonas appelles. me¬
diã illã formã tencant L. crassus. Qhortensius.¬
tum deiude est florescat nõ multũ inter Ie distanciũ
tempore orarorũ ingens prouẽtus. Hĩc uimi cesaris
indolem celi: Iubtilitatẽ callidii. diligẽciã calidii¬
pollionis duguitatẽ messalle. Iactitatẽ calui. grau¬
tatẽ buti acume sulpicii. acerbitarẽ castii: reꝑiemꝰ
In hic eciã quos ip̃i iudimꝰ copiã scerrete uires africa¬
in matuntatẽ atri iocũditatẽ chrytpi. lonũ tracha¬
li. elegãciã secũdi. ac M. tulliũ nõ illũ habemius
enfianorẽ cuca pluiũ arciũ species p̾stantẽ. sedin
om̃ib que in quoq laudant᷑ emumẽtissũ. quem
tamẽ et iuoꝵ hoies tempoꝵ incessere audebanraux
tiuindiorẽ et asianũ et redũdantẽ et in repeticõnib

Expanded text:
rentia. hinc sint Laelii, Africani, Catones etiam Gracchirentia. hinc sint Laelii, Africani, Catones etiam Gracchique, quos tu licet Polygnotos vel Callonas appelles. mediam illam formam teneant L. Crassus, Q. Hortensius.tum deinde efflorescat non multum inter se distantium tempore oratorum ingens proventus. Hic vim Caesaris, indolem Caelii, subtilitatem Calidii, diligentiam Pollionis, dignitatem Messalae, sanctitatem Calvi, gravitatem Bruti, acumen Sulpicii, acerbitatem Cassii reperiemus; in iis etiam, quos ipsi vidimus, copiam Senecae, vires Africani, maturitatem Afri, iucunditatem Crispi, sonum Trachali, elegantiam Secundi. at M. Tullium non illum habemus Euphranorem circa plures artium species praestantem, sed in omnibus, quae in quoque laudantur, eminentissimum. quem tamen et suorum homines temporum incessere audebant ut tumidiorem et Asianum et redundantem et in repetitionibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ue humane forine decorẽ addiderit ipia uerũ
ira nõ expleuisse deoꝵ auctoritatẽ iudet᷑ quin etatẽ
quoq grauiore dicitui retugisse. ihil ausus ultro
leues genas arq polycleto de fuerũr tidie acq alchi¬
meni dant᷑. phidias tauit dus ꝙ̃ hoĩbus esticiedis
meliorartitex creditui. in ebore uero longe. citia eniu¬
lũ. uel si inhil isi mineruã athenis. aut olymphũ
in elide iouẽ fecisset cuiꝰ pulcutudo adiecisse aliqͥd
eciã recepte religioni indetiu. a deo marestas operis
deũ equauit. Adueritatẽ lysippũ ac prasitelem ac¬
cessisse optime astirinant nõ deuretrius tãꝙͣ nimiꝰ
in ea reprehendicu. et fuit solĩtudis quã pulcrtu¬
dins amãcior. In orõne uero si species iutueri uelis
totidem pene recipios ingenioꝵ quod corpoꝵ formas.
sed fuere quedã genera dicẽdi condicone temporum
horridiora alioqiuĩ magnã iã uim ingenui prese fe¬

Expanded text:
nam ut humane formae decorem addiderit supra verum, nam ut humane formae decorem addiderit supra verum, ita non explevisse deorum auctoritatem videquoque graviorem vide tur refugisse, nihil ausus ultra laeves genas. At quae Polycleto defuerunt Phidiae atque Alemeni dantur. Phidas tamen Diss quam hominibus efficiendis melior artifex traditur: in ebore vero longe citra aemulum, vel si nihil nisi Mineruam Athenis, aut Olympium in Elide Iovem fecisset. Cuius pulchritu do adiecisse aliquid etiam receptae religioni videtur. adeo maiestas operis Deum aequavit. Ad veritatem Lysippum et Praxitelem accessisse optime affirmant. Nam Demettius tamquam nimius in ea reprehenditur et fuit similitudinis quam pulchritudinis amantior. in oratione vero si species intueri velis, totidem paene reperias ingeniorum quot corporum formas. sed fuere quaedam genera dicendi condicione temporum horridiora, alioqui magnam iam ingenii vim prae se fe
Abbreviated transcription (Latin):
suna queq forma eciã in fenñs placet. Ille uero ira
araifiripsit onnã it eũ legũ lators̃ uocent. quod
dẽoꝵ atq hetroũ estigies quales ab eo suni nadite. ce¬
teri tanꝙͣ ua ntcesse sit sequũt. floriit autẽ airca
philippĩ et usq ad furcessores alexandu puturo pre¬
apue. sed diuersis uirtutib. nã cura protogenes. ra¬
cone pamphilus ac melontius faciliate̾. anchiphi¬
lus coapiendis uisionib quas Gacilaciore. uocant.
Thuosannus ingemo et gratia quã in se ipe maxinie
iactat appelles est p̾stantissimꝰ Tuphiauorẽ adimuã¬
dum facit. quod et ceteris optuis suidus iurer preci¬
puos puigedi turtendiq idẽ nuiꝰ arcifex tuit. simił
instarius differencia. nã durioia et tuscanis proxiã
callon atq hegisias. iã minꝰ frigida calinus moliora
ad huc supiadictis myron fect diligẽcia ac decor in
policleo supra ceteros quoiꝙͣ quã aplerisq tribuitur
palina tamẽ ue inhil detrahatur deesse pondꝰ putat

Expanded text:
s placet. ille vero ita circumscripsit omnia, ut eum legum latorem vocent, quia deorum atque heroum effigies, quales ab eo sunt traditae, ceteri, tanquam ita necesse sit, sequuntur. floruit autem circa Philippum et usque ad successores Alexandri pictura praecipue, sed diversis virtutibus. nam cura Protogenes, ratione Pamphilus ac Melanthius, facilitate Antiphilus, concipiendis visionibus, quas φαντασίας vocant, Theon Samius, ingenio et gratia, quam in se ipse maxime iactat, Apelles est praestantissimus. Euphranorem admirandum facit, quod et ceteris optimis studiis inter praecipuos et pingendi fingendique idem mirus artifex fuit. similis in statuariis differentia Nam duriora et Tuscanicis proxima Callon atque Hegesias, iam minus rigida Calamis, molliora adhuc supra dictis Myron fecit. diligentia ac decor in Polyclito supra ceteros, cui quamquam a plerisque tribuitur palma, tamen, ne nihil detrahatur, deesse pondus putant.
Abbreviated transcription (Latin):
diendũ est. et id quod ubiq. ne crebre suit false ne
palain false. quales frequenter ab iis dicut᷑ qui hec
cacholica uotãt. et quitquid pro cania uidetur quast
indubitatũ prouũciant. et ne passim et quocũq̃ di¬
catui magis eũ decet eos in quib est auctoritas
ut rei pondus eciã ꝑsona cõfiriet. Quis cũm ferat
puerũ aut adulescentulũ. aut eaã iam ignobilẽ
si iudicet in dicendo et quodãmedo precipiat. Cnhi¬

Expanded text:
diendum est et id quidem ubique; ne crebrae sint, ne diendum est et id quidem ubique; ne crebrae sint, ne palam fallae quales frequenter ab iis dicuntur, qui haec 'Καθολικὰ vocant: et quicquid pro causa videtur, quasi indubitatum pronuntiant et ne passim et a quocumque dicantur Magis enim docent eos in quibus est auctoritas ut rei pondus etiam persona confirmet. Quis enim ferat puerum aut adolescentulum, aut etiam ignobilem, si iudicet in dicendo, et quodammodo praecipiat? En
Abbreviated transcription (Latin):
opulentior est eciã si ampit ĩuriã tanpẽ quia plut
potest facere uidetu. nõ nĩꝙ̃ duꝑlicẽ obsequi aun¬
cos. uentas odiũ parit sunt eciã qui dece᷑ cenera se¬
tem̃t ses eomodo quo fieri uel plura possunt ꝑ mice¬
rogtatõem per cõparacõem inficiacõem Iumlidãdinẽ¬
et cetria huiꝰ modi per omee c̃m̃ figiras tartaꝵ pot
Illus notabile ex diuersis more infera nõ est. aditus ẜ e¬
auaro quod habet ꝙͣ quod nõ habet. sed maiorẽ uim
accipiñt ex inuracõne figure ut usq adeo nemori
miserũ est. acrius hoc eĩm quã. per se mors miseraꝵ
nõ est. et translacõe a comiu ad propriũ. ¶lã cũ su
rectũ nocere facile est. prodesse disticile uehemẽcus
apud omdiũ medea dicit semare potui perdere. an
possim rogas. uerut ad ꝑsonã cicero. in hil hab cesar.
nee tortima tua maius ꝙͣ ut possis. nec narura.
inelius. ꝙͣnt uelis seruare quã plurimos. ira que
erant reiũ propria fecit homĩs. In hoc genere custo¬

Expanded text:
pit iniuriam, tamen, quia plus potest, facere videtur; nonnumquam dupliceim: obsequium amicos, veritas odium parit. Sunt etiam, qui decem genera fecerint, sed eo modo, quo fieri vel plura possunt, per interrogationem, per comparationem, infitiationem, similitudineet cetera huiusmodi. Per omnes enim figuras tractari potest. Illud notabile ex diversis. Mors misera non est, aditus avaro quod habet, quam quod non habet. Sed maiorem vim accipiunt commuratione figurae: ut Usque adeone mort miserum est? acrius enim hoc, quam per se. Mors misera non est. Et translatione a communi ad proprium Nam cum sit rectum. Nocere facile est, prodesse difficile: vehementius apud Ovid. Medea dicit. Servare potur, perdere an possim rogas? Vertit ad personam Cicero. Nihil ha et, Caesar, nec fortuna tua maius, quam ut possis: nec natura melius, quam ut velis servare quam plursmos. Itaquae erant rerum, propria fecit hominis. In hoc genere custo
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ habet laudẽ. Red quãuis eis secũdas fere grã¬
muncos cosensus de ferat. ec astectib et iouĩditate
et dispositione et om̃ino arte defiar᷑. ir planema¬
insesto apparcat: quãto sir aliud proxium̃ ẽẽ aliud
secudiũ paninasin ex utroq mixtũ pntat᷑: ĩ elequẽdo
i uiriusq equare utures. Alterũ tamẽ ab eo mate¬
riã abreꝵ disponẽdi racõne inperan. Apolomiꝰm or
dinẽ a grãmaticis datũ nõ uenit: quia aristarchꝰ
atq anstophanes poetaꝵ iudices neminẽ lui tpõris
in mimoꝵ redeger̃t. nõ tame tõteninẽdũ edidit opꝰ
eqnali quadã mtdiocitate: arati materia motu

Expanded text:
genus habet laudem. sed quamvis ei secundas fere grammaticorum consensus deferat, et adfectibus et iucunditate et dispositione et omnino arte deficitur, ut plane manifesto appareat, quanto sit aliud proximum esse aliud secundum. panyasin ex utroque mixtum putant in eloquendo neutriusque aequare virtutes, alterum tamen ab eo materia alterum disponendi ratione superari. Apollonius in ordinem a grammaticis datum non venit, quia Aristarchus atque Aristophanes, poetarum iudices, neminem sui temporis in numerum redegerunt; non tamen contemnendum reddidit opus aequali quadam mediocritate. arati materia motu
Abbreviated transcription (Latin):
ena facũdie uirtus et N. tulliꝰ nõ modo inter age¬
dum ñiꝙͣs destitutut stiẽtia urris. sed eciã compon̾e
aliqua de coteperat ut appartat posse orarore nõ
diicendo tãtũ iurinacare sed eciã docendo. uerũ ea
que de moubus excolendis studioq iuris precepiius
ne quis es ciedat reprehendẽda. qd multos cognouimꝰ
qui tedio labonis quẽ ferre tendẽtibus ad eloquẽtiã
necesse est. confugerint ad hec deuerticula defidie.
quoꝵ alii se album. ac rubricas trãsculerũt et foru¬
lair uelur cicero au legulei quidẽ esse maluerũt tãꝙͣ
uriliora eligentes ea quoꝵ solam tacilitarẽ seq̃bant᷑
alii ꝙ pigucis arrogãcioris qui subito fronte cõficta
imissa qͣr barba ueluti despexissent oratoria precepta
paulũ aliquid sederũt in stholis philosophoꝵ ur deĩde
in publico tristes domi dissoluti captarent auctorita¬
tem. cõtemptu ceteroꝵ. philosophia cĩm sumulari

Expanded text:
M. Tullius non modo inter ageM. Tullius non modo inter agendum nunquam est destitutus scientia iuris, sed etiam componere aliqua de eo coeperat, ut appareat posse oratorem non discendo tantum iuri vacare, sed etiam docendo. verum ea, quae de moribus excolendis studioque iuris praecipimus, ne quis eo credat reprehendenda, quod multos cognovimus, qui taedio laboris, quem ferre tendentibus ad eloquentiam necesse est, confugerint ad haec deverticula desidiae. quorum alii se ad album ac rubricas transtulerunt et formularii vel, ut Cicero ait, leguleii quidam esse maluerunt, tanquam utiliora eligentes ea, quorum solam facilitatem sequebantur; alii pigritiae arrogantioris, qui subito fronte conficta immissaque barba, veluti despexissent oratoria praecepta, paulum aliquid sederunt in scholis philosophorum, ut deinde in publico tristes, domi dissoluti captarent auctoritatem contemptu ceterorum. philosophia enim simulari
Abbreviated transcription (Latin):
nmissaq cogicatõius sunt eĩm nõ iuẽcionis atq
conultor responsis explicant᷑. aut in uerboꝵ interpre¬
tatõne sunt posita. aut in recti prauiq discrimine.
Uim quomsq nocis iielligere: aut cõmũe prudẽciũ
est. aut propriũ oratoris equitas optimo quoiq
notissima est. Nos porro et bonũ iurũ et prudẽtem
i pannis otatorẽ putaniꝰ qui cum se ad id quod et
opiniũ natiua duxerit nõ magnopere cõmonebit᷑
siqus ab eo consilus dissenciet quom ip̃is illis di¬
nersas interse opimiones tueri cõceslumtit. sed eciã
ħ mosse quod quisq fenserit uolet lectionis opiri est
qua nrhit est in studiis mmꝰ laboriosum qd̾ si pleriq
desperara facultate agendi ad discendũ ius ciuile¬
delmanerũt. quã id̾stire facile ẽ orarori qd̾ discũt.
qui Iua quoq cõfessione oratoree essẽ nõpostus. Uerm̃
eraltato qnom in dicedo pstãtissimꝰ tũ enuis idern
fuit pitissimꝰ et sceuole Renuoq iulpicio cõcesla est¬

Expanded text:
m, cognitionis sunt enim, non inventionis; at quae consultorum responsis explicantur, aut in uerborum interpretatione sunt posita aut in recti pravique discrimine. vim cuiusque vocis intelligere aut commune prudentium est aut proprium oratoris; aequitas optino cuique notissima. nos porro et bonum virum et prudentem in primis oratorem putamus, qui cum se ad id, quod est optimum natura, direxerit, non magnopere commovebitur, si quis ab eo consultus dissentiet; cum ipsis illis diversas inter se opiniones tueri concessum sit. sed etiam, si nosse, quid quisque senserit, volet, lectionis opus est, qua nihil est in studiis minus laboriosum. quodsi plerique, desperata facultate agendi, ad discendum ius declinaverunt, quam id scire facile est oratori, quod discunt qui sua quoque confessione oratores esse non possunt? verum et M. Cato cum in dicendo praestantissimus, tum iuris idem fuit peritissimus, et Sc
Abbreviated transcription (Latin):
puu̾s est tm certe parare uella ꝙ gerere. Atque siul¬
lmus hine sit aduocatus si pliua que ad iucendũ
ualent alus ielĩquerit. quom preiertim hoc qd̾ est
maxie ntcessariũ. inec tam sit arduũ quã procul

Expanded text:
prius est enim certe parare bella quam gerere. atqui similprius est enim certe parare bella quam gerere. atqui simillimus huic sit advocatus, si plura, quae ad vincendum valent, aliis reliquerit, cum praesertim hoc, quod est maxime necessarium, nec ta
Abbreviated transcription (Latin):
gi quis nõ scitis inr eare doctus falsum aliquid iubie¬
cedit hoc tĩm maxĩe est ignorãcie malũ quod credit
eum strre qui moneat : ireq ego sum nostri moris in¬
ignarus oblitus ne eoꝵ qui uelut ad arculas sedent
et tela agẽtibus subuũstrant. neq ide grecos quoq
nescio factitassẽ unde nomẽ his praginaticoꝵ datũ
est sed loquor de orarore qui nõ clamorẽ modo suũ
cansis. sed omĩa que prosura sunt debet. Itaq eum
nec iutilẽ si ad horã forte cõstiterit. ieq in testacõib
facĩdis esse imperitũ uelim quis rñm pocius prepar¬
rabitra que quom aget esse in causa uelit insi forte
imꝑatorẽ quis ydoneũ credit in prelus quidẽ stremiũ
et fortẽ. et omiũ que pugua poscit artificẽ. ded neq
dilectus agere. nec copias contrahere acq instruere.
uet prospicere cõmeatus. nec locũ capere castris stiẽtẽ.

Expanded text:
, si quis non satis in ea re doctus falsum aliquid subie, si quis non satis in ea re doctus falsum aliquid subiecerit? hoc enim est maximum ignorantiae malum, quod credit eum scire qui moneat. neque ego sum nostri moris ignarus oblitusve eorum, qui velut ad arculas sedent et tela agentibus subministrant, neque idem Graecos quoque nescio factitasse, unde nomen his pragmaticorum datum est. sed loquor de oratore, qui non clamorem modo suum causis, sed omnia, quae profutura sunt, debet. itaque eum nec inutilem, si ad horam forte constiterit, neque in testationibus faciendis esse imperitum velim. quis enim potius praeparabit ea quae, cum aget, esse in causa velit? nisi forte imperatorem quis idoneum credit in proeliis quidem strenuum et fortem et omnium, quae pugna poscit, artificem, sed neque delectus agere nec copias contrahere atque instruere nec prospicere commeatus nec locum capere castris scientem;