comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lieet resistere tantaegratiae quã que non solũ nichil ꝓdesset qđ fieret. ue¬
rũ etiam inde rectus ac cresceret qui sxp̃i anus ignoret : Dicimus ergo
inbaptii atis paruulis quã uis id nesciant habita resp̃mscm. Sic enim eũnes¬
ciunt quãuis sit ineis. que admodum nesciunt et mentẽ suã cuius ineisratio qua
uti nondum possunt uelud quaedam scintilla sopita ẽ excitanda aecaitisaccessu
Neque hoc in paruuli smirũ debet uideri : cũ apłsetiam quibus damm aioribus dicat
Nescitis quiatem plum dĩ estis et sp̃sdĩ habitat in uobis. dequalibi paulo antedixe¬
rat. Animalis autẽ homo non ꝑcipit quae sunt sp̃sdĩ : quo setiam paruulos uocate
non carnis aetate sed mentis : Nonitaq ꝑcipiebant cognitiones pmsem quilia
nondũ poterant habitator ẽsuũ spm̃cognitione ꝓcipere : Habitareaut i deo et

Expanded text:
li esset resistere tantae gratiae quamque non solum nihil prodesset, quod fieret, ueli esset resistere tantae gratiae quamque non solum nihil prodesset, quod fieret, uerum etiam inde reatus adcresceret, quis Christianus ignoret?. Dicimus ergo in baptizatis paruulis, quamuis id nesciant, habitare spiritum sanctum. sic enim eum nesciunt, quamuis sit in eis, quem ad modum nesciunt et mentem suam, cuius in eis ratio, qua uti nondum possunt, uelut quaedam scintilla sopita est excitanda aetatis accessu. neque hoc in paruulis mirum debet uideri, cum apostolus quibusdam etiam maioribus dicat: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? de qualibus paulo ante dixerat: Animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei, quos etiam paruulos uocat non carnis aetate sed mentis. non itaque percipiebant cognitione spiritum sanctnondum poterant habitatorem suum spiritum cognitione percipere. Habitare autem ideo et
Abbreviated transcription (Latin):
tu infantiae. uel in ipso adhuc uteri silentio credamus paruulos fuisse sapien¬
tes osteauero quãnobiscum coeperunt loqui. Ad hanc ignorantiam quam
ridemus crescendo uenisse : Quo dopinariuides quã sitab surdũ cum puerorũ
sensus in qualiacum que uerba ꝓrum pens qui certeadea quaema iores sapiunt
poenenullus c̃ tam en comparatus illunquonascuntur intellegentia dici potest:
Vndeuut in ipso tanto scdutis praesidio quando eis xp̃iana gratia subuenitur. qđ
uocib quib: pos sunt et motib reluctatur. non ei simputatur atq omnis renisus
corum nichili penditur donec in eis sacramenta peragantur: Quib id qđ
deoriginalidam pnatione tractum ẽ expietur nisi quia in tantũ nesciunt
qđ faciunt ut nec facere iudicentur : Porrosiam uterentur rationis etuo¬
luntatis arbitrio quo illi scificationi adhiberi deberet assensus. quantũ ma¬

Expanded text:
tu infantiae uel in ipso adhuc uteri silentio credamus paruulos fuisse sapientu infantiae uel in ipso adhuc uteri silentio credamus paruulos fuisse sapientes, postea uero. quam nobiscum coeperunt loqui, ad hanc ignorantiam, quam ridemus, crescendo uenisse. quod opinari uides quam sit absurdum. cum puerorum sensus in qualiacumque uerba prorumpens, qui certe ad ea, quae maiores sapiunt. paene nullus est, tamen comparatus illi, in quo nascuntur, intellegentia dici potest. unde autem in ipso tantae salutis praesidio, quando eis Christiana gratia subuenitur, quod uocibus, quibus possunt, et motibus reluctantur, non eis inputatur atque omnis renisus ipsorum nihili penditur, donec in eis sacramenta peragantur, quibus id, quod de originali damnatione tractum est, expietur, nisi quia in tantum nesciunt, quod faciunt, ut nec facere iudicentur? porro si iam uterentur rationis et uoluntatis arbitrio, quo illi sanctificationi adhiberi deberet adsensus, quantum ma
Abbreviated transcription (Latin):
uulis figo: Immo in illo ꝓpterea mirabiliter predico quia in aliis non inue¬
nio łtab et quidem aliquid simile etiamilla in rebeccȩutero luctagemino¬
rr Verumadiocusque a deo prodigium fuit. ut diuinũ ꝓptereamulier
orurulũ quaerer& et audiret duob illis infantulis duospopulos fuissefigura¬
onsicnles cireautem paruulosdiuina qui nechumana adhuc nouerint Si uer¬
bs uelimus ostendere uereor neipsis sensib nr̃is facere uide cmur in iuiriam
quandoidloquendo suademus ubiom̃ suires officium que sermonis facillime su¬
pecit euidentia ueritatis : An non uidecomꝰ etiam cumarticulate uocis qualia cũq
pema edereroeperintatq initium s andi transire abinfantia. ad huc eostalia
semare ardicere  In quib siremansissent annis qua eaccedentib tales eẽ ꝑsisterent.
nullus eos uel fatuus nimiũ fatuos eẽ dubitaret : Nisi forte idrestat. ut in uagi¬

Expanded text:
uulis, figo; immo id in illo propterea mirabiliter praedico, quia in aliis non inueuulis, figo; immo id in illo propterea mirabiliter praedico, quia in aliis non inuenio. habet quidem aliquid simile etiam illa in Rebeccae utero lacta geminorum; uerum et hoc usque adeo prodigium fuit, ut diuinum propterea mulier oraculum quaereret et audiret duobus illis infantulis duos populos fuisse figuratos.- i Nescire autem diuina paruulos, qui nec humana adhuc nouerint, si uerbis uelimus ostendere, uereor. ne ipsis sensibus nostris facere uideamur iniuriam. quando id loquendo suademus, ubi omnes uires officiumque sermonis facillime superat euidentia ueritatis. annon uidemus, etiam cum articulatae uocis qualiacumque signa edere coeperint atque ad initium fandi transire ab infantia, adhuc eos talia sentire ac dicere, in quibus si remansissent annisque accedentibus tales esse persisterent, nullus eos uel fatuus nimium fatuos esse dubitaret? nisi forte id restat, ut in uagi
Abbreviated transcription (Latin):
selicomitione uenientẽ. Sed haec plane inusitata et noua extiat: quia in
nalico ptadeius aduentum quae hominum saluatorem fuerat paritura. Ideo
mira. Id eoinmagnis signis deputanda. Ideo haec exultatio ettam quã ma
mid̃i reddita resalutatio sicut solent fierimirãcula factaẽ diuinitus in in¬
tade nonhumanitus ab infante Quam quam etiam siusque ad eo est in illo
puero acceleratusususrationis et uoluntati s ut in trauiscera materna iampos¬
seia qnoscere credere consentire: quod in aliis paruulis a etas expectat᷑
ut possuetiam hoc inmiraculis habendum diuinae potentiae : Non adhu¬
imanẽ trabendũ ẽ exem plarnaturae : Nam quando d s̃ uoluit etiam iumen¬
manutumrationabiliter ẽ locutũ : siec ideo sunt ad moniti homine s in
deliberationibi suis etiam a sinina ex pectare consilia : Quocirca nec quod
sactume inohanne contempno: nec inderegulam quid sentiendũ sit depar¬

Expanded text:
nali cognitione uenientem; sed haec plane inusitata et noua extitit, quia in nali cognitione uenientem; sed haec plane inusitata et noua extitit, quia in utero et ad eius aduentum, quae hominum saluatorem fuerat paritura. ideo mira, ideo in magnis signis deputanda, ideo haec exultatio et tamquam matri domini reddita resalutatio, sicut solent miracula fieri, facta est diuinitus in infante, non humanitus ab infante. Quamquam etiam si usque adeo est in illo puero acceleratus usus rationis et uoluntatis, ut intra uiscera materna iam posset agnoscere, credere, consentire, quod in aliis paruulis aetas expectatur ut possint, etiam hoc in miraculis habendum est diuinae potentiae, non ad humanae trahendum exempla naturae. nam quando deus uoluit, etiam iumentum mutum rationabiliter est locutum nec ideo sunt admoniti homines in deliberationibus guis etiam asinina expectare consilia. quocirca nec, quod factum est in Iohanne, contemno nec inde regulam, quid sentiendum sit de par
Abbreviated transcription (Latin):
tisteres ponderit. Haec sunt certe uerba elisabeth matris iohannis
Bectatu in termulieres etbectus fructus uentristui. Et unde hoc mihi
ut ueniatmater dñimeiadme. Ecce enim ut facta ẽ uox salutationis
tua ein aurib: meis exultauit ingaudio infans inuteromeo. Hoc autẽ
dubi or euelante cognouit quidilla exultatio significasset infantis
id est illius uenisse matrem cuius ipsep̃cursor et demonstrator esset
futurus. Potuit ergo eẽista significatio reitante amaiorib cognos¬
cende non a paruulo cognite. Nam nequecum hoc ante in euangelio
narraretur dictum ẽ credidit in fansinutero eius : sed exultauit
Neque ipsa dixit ex ultauit infide in fansinuteromeo : sed ex ultauit
ingaudio : Videmus autem exultactionem non solum paruulorũ
sed etiam pecorum : Nonuti que deciliqua fide ud religione uel quacũq ratio¬

Expanded text:
tistae responderit\'. Haec sunt certe uerba Elisabeth, matris Iohannis: tistae responderit\'. Haec sunt certe uerba Elisabeth, matris Iohannis: Beata tu inter mulieres et beatus fructus uentris tui. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? ecce enim, ut facta est uox salutationis tuae in auribus meis, exultauit in gaudio infans in utero meo. hoc autem dubio reuelante cognouit, quid illa exultatio significasset infantis, id est illius uenisse matrem, cuius ipse praecursor et demonstrator esset futurus. potuit ergo esse ista significatio rei tantae a maioribus cognoscendae, non a paruulo cognitae. nam neque, cum hoc ante in euangelio narraretur, dictum est: \'Credidit infans in utero eius\', sed \'exultauit\', neque ipsa dixit: \'Exultauit in fide infans in utero meo\', sed \'exultauit in gaudio\'. uidemus autem exultationem non solum paruulorum sed etiam pecorum non utique de aliqua fide uel religione uel quacumque ratio
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscentium nonsit : Nec illienim adtemplum dĩ pertinent qui cognos¬
centes dm̃ non sicut dm̃ glorificauerunt aut gratia segerunt: Et ad
templum dĩ pertinent paruuli scĩ ficati sacramentoxp̃i regeneratispũ
erunt illinos senechabere : isti potuerunt habere ante quam nosse:Bea¬
tissimi sunt autem quibus hoc est dm̃ habere quod nosse. Ipsa quippe
notitia plenissima uerissima felicissim a est Hlinciam oportetetiam
illam quam post epłaetuae subscriptionem ad disti. pertracta reques¬
tionem. Si adhuc ignorant paruuli dm̃ quomodo i ohannes etiam ante¬
quam nasceretur ad aduentum et p̃sentiam matris dñi in suaematrisute¬
Ropotuit exultare : cum enim commemoras ses legis sete librum meum
debaptismoparuulorum : ad didisti et a istide pregnantib quid sentias
obto cognoscere. Cum credulitatis fidem ꝓpueromater iohannis bap¬

Expanded text:
cognoscentium non sit. nec illi enim ad templum dei pertinent, qui cognoscognoscentium non sit. nec illi enim ad templum dei pertinent, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt, et ad templum dei pertinent paruuli sanctificati sacramento Christi, regeneratierunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. beatissimi sunt autem, quibus hoc est deum habere quod nosse; ipsa quippe notitia plenissima, uerissima, felicissima est. Hie iam oportet etiam illam, quam post epistulae tuae subscriptionem addidisti, pertractare quaestionem: \'Si adhuc ignorant paranti deum, quo modo Iohannes, etiam antequam nasceretur, ad aduentum et praesentiam matris domini in suae matris utero potuit exultare?\' cum enim commemorasses legisse te librum meum de baptismo paruulorum, addidisti et aisti: De praegnantibus quid sentias opto cognoscere, cum credulitatis fidem pro puero mater Iohannis Bap
Abbreviated transcription (Latin):
poris capud estxp̃s. huius corporisunitas nr̃o sacrificio commendatur quod
breuiter significauit apłsdicens. Vnus panisunum corpus multi sumus. per
caput nr̃m reconciliam urdõ quia in illo ẽdiuinitas unigeniti facta particeps
mor talitati snrãe ut et nos participes eius inmortalitatis essemus: Hoc sa¬
cramentum longeest a cordib: sapientium suꝑborum etideo non xp̃ianorũ
Acperhoc necuere sapientium . illorum etiam dico sapientium qui cogno¬
uerunt dm̃ quia cognoscentes dm̃ sicut dicita płs non sicut dm̃ glorifica¬
uerunt aut gratia segerunt :: Nlosti autem in quo sacrificiodicatur gra¬
tiasagamus dño dõ nr̃o: Acuius sacrificii humilitate longe abesttiphus
et coturnus illorum. Et ideo multum mirabilis resest : quem admodum quo¬
rundam nondum cognoscentium dm̃ sit in habita tords. et quorundam

Expanded text:
poris caput est Christus, huius corporis unitas nostro sacrificio commendatur, quod poris caput est Christus, huius corporis unitas nostro sacrificio commendatur, quod breuiter significauit apostolus dicens: Unus panis is, unum corpus multi sumus. per caput nostrum reconciliamur deo. quia in illo est diuinitas unigeniti facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes eius inmortalitatis essemus. ; Hoc sacramentum longe est a cordibus sapientium superborum et ideo non Christianorum ac per hoc nec uere sapientium, illorum etiam dico sapientium, qui cognouerunt deum, quia cognoscentes deum, sicut dicit apostolus, non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt. nosti autem, in quo sacrificio dicatur: Gratias agamus domino deo nostro. a cuius sacrificii humilitate longe abest typhus et ęothurnus illorum. et ideo multum mirabilis res est, quem ad modum quorundam nondum cognoscentium deum sit inhabitator deus et quorundam
Abbreviated transcription (Latin):
aedificat. et donationum quidem dictȩ sint diuisionestam quã perpartes
et mem brauniuscorporis ubi et simul om̃s unum templum et singuli singu¬
latem plasumus quia non ẽ ds̃ in omnib: quã in singulismaior. Et fit ple¬
rumq: ut plures eum minus capiant unus amplius. Sedcum dixisset apłs
diuisiones autem donationum sunt: continuo subiecit. Idemautem sp̃s : Itẽ
cum ipsas donationum diuisi ones comiemorasset . omniautem haec in¬
quid operatur unus adqueidem sp̃s diuidens ꝓpria unicui que ꝓutuult.
Diuidens ergo non ipsediuisus. quia ipseunus atqueidem illeuero diuisiones
dicte sunt sicut membrorum in corpore. qui a nonidem ualent aures qđ
oculi at que itamem bracetera diuersis officiis concorditer distributa:
quaet amencum sanisumus unanequediuersa . nec alibimaiore alibiminore
sed cum sint ipsa disparia. communi et parilisalute congaudet. huiuscor¬

Expanded text:
aedificat! Et donationum quidem dictae sunt diuisiones tamquam per partes aedificat! Et donationum quidem dictae sunt diuisiones tamquam per partes et membra unius corporis, ubi et simul omnes unam templum et singuli singula templa sumus, quia non est deus in omnibus quam in singulis maior et fit plerumque, ut plures eum minus capiant, unus amplius. sed cum dixisset apostolus: Diuisiones autem donationum sunt, continuo subiecit: Idem autem spiritus; item cum ipsas donationum diuisiones commemorasset, omnia autem haec, inquit, operatur unus atque idem spiritus diuidens propria unicuique, prout uult; diuidens ergo, non ipse diuisus, quia ipse unus atque idem. illae uero diuisiones dictae sunt sicut membrorum in corpore, quia non idem ualent aures quod oculi atque ita membra cetera diuersis officiis concorditer distributa. quae tamen, cum sani sumus, una neque diuersa nec alibi maiore alibi minore sed, cum sint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. huius cor
Abbreviated transcription (Latin):
aliam sui partem huic tribuens. illi aliam sicut luxistaꝑaditus et fenes¬
tras domorũ sed potius siquem libet sonum cum corporet ressit ac tran¬
sitoria surdus non capit. surdasternon totum capit. Atque in his quiaudi¬
untcum pariter ei ꝓpinquent. tantomagis alius alio capit. quanto ẽacu¬
tioris tanto autemminus quanto ẽ obtunsioris auditus. cumille non uariae
magis minus ue in sonet. sed in eo loco in quo sunt omnib: aequaliter presto
sit quanto excellentius ds̃natura in corporea et in mutabiliter uiua qui
non sicut sonus permorastemporum tendi et diuidi potest. Nec sp atio
aeriotam quã loco suo indiget. ubi p̃sentib: prestosit sed ac terna stabili¬
tate in seipsemanens totus ad eẽreb: omnibus potest: et singulis totus quã¬
uis inquib: habitat habeant eum ꝓsuaeca pacitatis diuersitate alii am¬
plius aliiminus. quos ipsedilectissimum templum gratia sua ebonitatis

Expanded text:
aliam sui partem huic tribuens illi aliam sicut lux ista per aditus et fenesaliam sui partem huic tribuens illi aliam sicut lux ista per aditus et fenestras domorum, sed potius, si quemlibet sonum, cum corporea res sit ac transitoria, surdus non capit, surdaster non totum capit atque in his, qui audiunt, cum pariter ei propinquent, tanto magis alius alio capit, quanto est acutioris, tanto autem minus, quanto est obtunsioris auditus, cum ille non uarie magis minusue insonet, sed in eo loco, in quo sunt, omnibus aequaliter praesto sit, quanto excellentius deus natura incorporea et inmutabiliter uiua, qui non sicut sonus per moras temporum tendi et diuidi potest nec spatio aerio tamquam loco suo indiget, ubi praesentibus praesto ait, sed aeterna stabilitate in se ipso manens totus adesse rebus omnibus potest et singulis totus, quamuis, in quibus habitat, habeant eum pro suae capacitatis diuersitate alii amplius alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis
Abbreviated transcription (Latin):
totum constat ẽẽ quam partem. Si autem in aequaliter sit sanũ aut in aequa
liter candidũ fieri potest ut inminore partesit sanita smaior aut candorcũ
minora quãmaiora saniora uel candidiora sunt membra. Vsque adeo non mo¬
leconstat quod in qualitatibus magnũ dicitur ẽẽ uel paruum. Uerum tamen
simoles ipsa corporis quantacum que uel quantula cumque sit poenitus aufe¬
ratur qualitates eius nonerit ubi sint quamuis non mole metiende sint : At
uero ds̃ non simius capitur ab illo cui p̃sensẽ ideo ipseminor est. Totusenim
inseipso ẽ. Nec in quib: est itaẽ ut indigetit ei stam quã non possit ẽẽ nisun eis
Sicutautem nec ab illo ab est in quo non habitat. et totus ad est quãuiseũ ille non
habeat: Itaet illi in quohabitat totus ẽ p̃sens. quam uis non extoto eum capi¬
at. Neque enim ad habitandum diuidit sem perhominũ corda seucorpora

Expanded text:
totum constat esse quam partem. Si autem inaequatotum constat esse quam partem. Si autem inaequaliter candidum, fieri potest, ut in minore parte sit sanitas maior aut candor, cum minora quam maiora saniora uel candidiora sunt membra: usque adeo non mole constat, quod in qualitatibus magnum dicitur esse uel paruum. uerum tamen si moles ipsa corporis, quantacumque uel quantulacumque sit, penitus auferatur, qualitates eius non erit ubi sint, quamuis non mole metiendae sint. at uero deus non, si minus capitur ab illo, cui praesens est, ideo ipse minor est. totus enim in se ipso est nec, in quibus est, ita est, ut indigeat eis, tamquam non possit esse nisi in eis. sicut autem nec ab illo abest, in quo non habitat, et totus adest, quamuis eum ille non habeat, ita et illi, in quo habitat, totus est praesens, quamuis non ex toto eum capiat. Neque enim ad habitandum diuidit se per hominum corda seu corpora
Abbreviated transcription (Latin):
etiam silux presto sit atqueo culos perfundat extinctos. Propinquareaũt
lucimerito phibentur oculi qui sanitatis accessu aciem recipiendo ꝓficiunt
Porro autem qđ parum distincte putauimus posse intellegi. cum diceremꝰ dm̃
ubique ẽẽ tocum nisi ad deremus inscipso. uideo diligentius exponendum¬
Quo modo enim ubique sun seipso : ubi que scilicet qui anus quam est absens:
In seipso autem : quia continetur eis quib: ẽ p̃senstam quam sineiseẽ non possit
Nam spatia locorũ tolle corporib: nusquam erunt: et quianusquã erunt:
necer : tolleipsacorpora qualitatib: corporũ : nonerit ubi sił. Et id eone¬
cesse ẽ ut non sint : Et enim cum ꝑ totam suã molem corpus aequaliter sanumẽ
at a equa liter candidum. non ẽ in ulla qͣaminalia parte eius sanitasmaior
autcandor Nec maior in toto quam in parte : quia non sanus aut candidus

Expanded text:
etiamsi lux praesto sit atque oculos perfundat extinctos? propinquare autem etiamsi lux praesto sit atque oculos perfundat extinctos? propinquare autem luci merito perhibentur oculi, qui sanitatis accessu aciem recipiendo proficiunt. Porro autem, quod parum distincte putauimus posse intellegi, cum diceremus deum esse ubique totum, nisi adderemus in se ipso\', nideo diligentius exponendumquo modo enim ubique, si in se ipso? ubique scilIn seipso autem, quia non continetur ab eis quibus est praesens, tanquam sine eis esse non possit. Nam spatia locorum tolle corporibus, nusquam erunt, et quia nusquam erunt, nec erunt. Tolle ipsa corpora qualitatibus corporum, non erit ubi sint, et ideo necesse est ut non sint. Etenim cum per totam suam molem corpus aequaliter sanum est, aut aequaliter candidum, non est in una quam in alia parte ejus sanitas major aut candor, nec major in toto quam in parte ejus; quia non sanius aut candidius
Abbreviated transcription (Latin):
tius habendo habitatorem dm̃ : Quomodo ergo uerum supra diximus qđ dsubiq
sit totus quando in aliis ẽamplius in aliisminus : Sed non est neglegenter in tu¬
endum qđ diximus in seipso ẽẽ ubi que totum : Nonergo in eis quia alia plus
eum capiunt aliaminus Ideo enim ẽẽ ubi quedicitur qui anulli partirerũ
ab sensest : Ideo totus quia non partirerum partem suam p̃sentem p̃bet:
et alteriparti alteram partem aequales aequalibus. minoriuero minorem
maiorique maiorem sed non solum uniuersi tati creaturae uerum etiam
cuilibet partieuis totus pariter ad est. Hique ab eo longe essedicuntur qui
peccando dissimillimi facti sunt. Et hi ei ꝓpinquare: qui eius similitudinem
pieuiuendo recipiunt. sicut rectedicuntur oculi tanto ẽẽ ab hacluce longi¬
us quanto fuerint caeciores. Quid enim tam longeẽ aluce quam cecitas

Expanded text:
tius habendo habitatorem deum? quo modo ergo uerum supra diximus, quod deus ubique tius habendo habitatorem deum? quo modo ergo uerum supra diximus, quod deus ubique sit totus, quando in aliis est amplius in aliis minus? sed non est neglegenter intuendum, quod diximus in se ipso esse ubique totum, non ergo in eis, quae alia plus eum capiunt alia minus. ideo enim ubique esse dicitur, quia nulli parti rerum absens est, ideo totus, quia non parti rerum partem suam praesentem praebet et alteri parti alteram partem, aequales aequalibus, minori uero minorem maiorique maiorem, sed non solum uniuersitati creaturae uerum etiam cuilibet parti eius totus pariter adest. hique ab eo longe esse dicuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt, et hi ei propinquare, qui eius similitudinem pie uiuendo recipiunt, sicut recte dicuntur oculi tanto esse ab hac luce longius, quanto fuerint caeciores; quid enim tam longe est a luce quam caecitas,
Abbreviated transcription (Latin):
hancenim habitationem ubi ꝓcul dubio gratiadilectionis eius agnoscitur.
Von dicimus pater nr quie s ubi quecum et hocuerum sit sed pater nr̃t quie s in
caclisut templum eius potius inoratione commemoremus qđ etnosipsi eẽ de¬
bemus . Et in quantum sumus intantum ad eius societatem et adoptionis fa¬
miliam ꝑtinemus. Sienim populusdĩ nondum factus aequalis angelis eius-
Adhuc in ista peregrinatione dicitur templum eius. Quanto magis est tem¬
plumeius incaelis ubiẽ populus angelorum. quibus aggregandi et coequan¬
disumus Cum finita peregrinatione qđ promissum ẽ sumpserimus: Cumigi¬
tur qui ubi que ẽ non in om̃nib: habitet: Etiam in quib: habitat non aequa¬
liter habitat. Nam unde ẽ illud qđ heliseus poposcit ut dupliciter in eo
fieret sp̃sdĩ qui erat in helia. et unde in omnibus scĩs sunt alii ssanctiores nisi abun¬

Expanded text:
hanc enim habitationem, ubi procul dubio gratia dilectionis eius agnoscitur, hanc enim habitationem, ubi procul dubio gratia dilectionis eius agnoscitur, non dicimus: Pater noster, qui es ubique\', cum et hoc uerum sit, sed: Pater noster. qui es in caelis. ut templum eius potius in oratione commemoremus, quod et nos ipsi esse debemus et, in quantum sumus. in tantum ad eius societatem et adoptionis familiam pertinemus. si enim populus dei nondum factus aequalis angelis eius adhuc in ista peregrinatione dicitur templum eius, quanto magis est templum eius in caelis, ubi est populus angelorum. quibus adgiegandi et coaequandi sumus, cum finita peregrinatione, quod promissum est, sumpserimus! Cam igitur. qui ubique est, non in omnibus habitet, etiam ia quibus habitat, non aequaliter habitat. nam unde est illud, quod Helisaeus poposcit, ut dupliciter in eo fieret spiritus dei. qui erat in Helia? et unde in omnibus sanctis sunt aliis alii sanctiores, nisi abundan
Abbreviated transcription (Latin):
nisi stultissime potest. non haberelocum in nr̃o corpore sp̃m̃ scm. quod totũ
nr̃a anima compleuerit. quanto stultius dicitur illi sangustus impediri alicubi
trinitatem ut pater et filius et sp̃s sc̃s ubi quesimul eẽ non possint. Verum illud
est multomirabilius quod cumds̃ ubi quesit totus. non tamen in omnib: habitat
tis quia templum dĩ estis et sp̃sdĩ habitat in uobis. unde econtrario dequib¬
dam idem dicit quis qui sautem sp̃m xp̃i non habet hicnonẽ eius. quis porro
audecit opinarinisiquis quis in separabilitatem penitus trinitatis ignorat qđ
in aliquo habita reposcit pater aut filius in quonon habitat sp̃s sc̃s aut in ali¬
quo sp̃s sc̃s in quo non etpater et filius. Vnde fatendum est ubique essedm̃ per
diuinitatis p̃sentiam sed non ubique perhabitationis gratiam. Propter

Expanded text:
nisi stultissime potest non habere locum in nostro corpore spiritum sanctum; quod totum nisi stultissime potest non habere locum in nostro corpore spiritum sanctum; quod totum nostra anima impleuerit. quanto stultius dicitur ullis angustiis impediri alicubi trinitatem, ut pater et filius et spiritus sanctus ubique simul esse non possint! Verum illud est multo mirabilius, quod, cum deus ubique sit totus, non tamen in omnibus habitat.tis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? unde et e contrario de quibusdam idem dicit: Quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est eius. quis porro audeat opinari. nisi quisquis inseparabilitatem penitus trinitatis ignorat, quod in aliquo habitare possit pater aut filius, in quo non habitet spiritus sanctus, aut in aliquo spiritus sanctus, in quo non et pater et filius? unde fatendum est ubique esse deum per diuinitatis praesentiam sed non ubique per habitationis gratiam. propter
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Non tamen ꝑspatialocorũ quasi mole diffusa. Itaut in dimidio
mundi corpore sit dimidius. et in alio dimidio dimidius. Atq ita ꝑtotum
totus. sed in caelo totus et in sola terra totus. et in caelo et interratotus
et nullo contentus loco sed inseipso ubi que totus. Ita pater ita filius. ita
sp̃s sc̃s Itatrinitasunus ds̃ Neque enim mundũ interse intres partes
diui serunt quas singulas singuli implerent quasi non habetet ubi eẽt fi¬
lius aut sp̃s sc̃s inmundo si totum occupas sec pater. Namita sehabet uera
incorporea immutabilisq: diuinitas. non enim corpora sunt quorum
amplior sit intrib: quam in singulis magnitudo. nec loca suis molib tenent
ũ distantib: spaciis simuleẽ non possintꝰ. Si enimanima in corporecons¬
tituta non solum nullas angustias uerum etiam quandam latitudin ẽ inuenit
non corporalium locorum sed spiritadium gaudiorum cumfit qđ ait apłs.

Expanded text:
dum non tamen per spatia locorum quasi mole diffusa ita, ut in dimidio dum non tamen per spatia locorum quasi mole diffusa ita, ut in dimidio mundi corpore sit dimidius et in alio dimidio dimidius atque ita per totum totus, sed in solo caelo totus et in sola terra totus et in caelo et in terra totus et nullo contentus loco sed in se ipso ubique totus._ Ita pater, ita filius, ita spiritus sanctus, ita trinitas unus deus. neque enim mundum inter se in tres partes diuiserunt, quas singulas singuli implerent, quasi non haberet, ubi esset, filius aut spiritus sanctus in mundo, si totum occupasset pater. non ita se habet uera incorporea inmutabilisque diuinitas. non enim corpora sunt, quorum amplior sit in tribus quam in singulis magnitudo, nec loca suis molibus tenent, ut distantibus spatiis simul esse non possint. si enim anima in corpore constituta non solum nullas angustias uerum etiam quandam latitudinem inuenit non corporalium locorum sed spiritalium gaudiorum, cum fit, quod ait a
Abbreviated transcription (Latin):
pertotum Qualita suero corporis quae sanitasdicitur. cum sanum cor
pus est totum tanta ẽ in maiorib: quanta inminorib: partib: Nonenim
qua eminus magnae sunt ide ominus sane sunt. aut que ampliores ideo
saniores. Ab sit ergo ut quod potest incorpore qualitascreati corpo¬
ris non possit inseipsa substantia crectoris. Est ergo ds̃ percuncta dif¬
fusus Ipsequippeait ꝑprophetam. Caelum et terram ego impleo. Et
quod paulo ante posui desapientiaeius. At tingit afine usque ad finẽ for¬
titer et disponit omnia suauiter. Itemq scriptum ẽ. Sp̃s dñi repleuit
orbem terrarum. Ei quedicitur in quodam psalmo. Quo ibo absputuo
et a facietua quo fugiam. si a scendero incaelum tuillices et si descendero
in infernũ ades. Sic est ds̃ ꝓcuncta diffusus ut non sit qualita smundidei
substantia creatrixmundi sinel abore regens et sine onere continens mun¬

Expanded text:
per totum. Qualitas uero corporis, quae sanitas diper totum. Qualitas uero corporis, quae sanitas dipus est totum, tanta est in maioribus quanta in minoribus partibus: non enim quae minus magnae sunt, ideo minus sanae sunt aut quae ampliores ideo saniores. absit ergo, ut, quod potest in corpore qualitas creati corporis, non possit in se ipsa substantia creatoris. Est ergo deus per cuncta diffusus. ipse quippe ait per prophetam: Caelum et terram ego impleo, et quod paulo ante posui de sapientia eius: Adtingit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suauiter; itemque scriptum est: Spiritus domini repleuit orbem terrarum, eique dicitur in quodam psalmo: Quo abibo ab spiritu tuo et a facie tua quo fugiam? si ascendero in caelum, tu ibi es; si descendero in infernum, ades. sed sic est deus per cuncta diffusus, ut non sit qualitas mundi sed substantia creatrix mundi sine labore regens et sine onere continens mun
Abbreviated transcription (Latin):
in illis in aequalib: aequalis ẽ ipsa quando itabreuiora grandiorib com¬
parantur. ut quod tam magnum eẽ non potest: quam ẽ aliud possit ẽẽ tam
sanum Esset autem maior sanitas inmaiorib: membris. si essent maiora
saniora. Cum uero nonitaẽ sedmaiora atq minora tam sana sunt
dispar est profecto in membrorum molibus quantitas. sed par est in dispa¬
ribus sanitas. Cumergo sit corpus aliqua substantia. quantita seuis est
inmagnitudine molis eius. sanitas uero eius non quantitas sed qualita seiẽ:
on ergo potuit obtinere quantitascorporis. quod potuit qualitas. Nã
ita distantib: partib: quaesimulẽe non possunt qm̃ sua quequespatialo¬
corum tenent minoresminora et maiores maiora. Non potuitẽẽ in sin¬
gulis quib: que partib tota ueltanta. Sed am plior ẽ quantitas in am pli¬
orib: partib: breuior in breuioribus: Et innulla partetanta quanta

Expanded text:
in illis inaequalibus aequalis est ipsa, quando ita breuiora grandioribus comin illis inaequalibus aequalis est ipsa, quando ita breuiora grandioribus comparantur, ut, quod tam magnum esse non potest, quam est aliud, possit tamen esse tam sanum. Esset autem maior sanitas in maioribus membris, si essent maiora saniora. Cum uero non ita est, sed maiora atque minora tam sana sunt, dispar est profecto in membrorum molibus quantitas, sed par est in disparibus sanitas. Cum ergo sit corpus, aliqua substantia, quantitas eius est in, magnitudine molis eius. Sanitas uero eius non est quantitas, sed qualitas eius est. Non, ergo potuit obtinere quantitas corporis, quod potuit qualitas. Nam ita distantibus partibus, quae simul esse non possunt, quoniam sua quaeque spatia locorum tenent, minores minora et maiorcs maiora, non potuit esse in singulis quibusque partibus tota uel tanta. Sed amplior est quantitas in amplioribus partibus, breuior in breuioribus et in nulla parte tanta, quanta
Abbreviated transcription (Latin):
rum sit alter corpore grandior neuter sapientior. Nonẽ illa in maiore
maior minor inminore. Autminor in uno quam in duobus. sed tanta in
hoc quanta in illo. Et tanta in uno quoq: quanta in utroque : Neque enĩ
si aequaliter sunt omnino sapientes plussapiunt ambo quam singuli. Quẽ
ad modum sia equaliter sint in mortales non plusuiuunt ambo quam sin¬
guli. Ip sadenique im mortalitascorporis qua e in xp̃icarne p̃cessit no¬
bis que infine futura ꝓmittitur. Cum magna sit resnonest profecto
molemagna. sed licet corporaliter habeatur in corporea quaedam ex¬
cellentia est. Et cum sint aliis aliamaiora. non tamen alus alia immorta
liora sunt membra sicut nunc quando omni exparte sanisumus secundũ mo¬
dum p̃sentis incorpore sanitatis non quia maiorẽmanus tota quam digi¬
tus: Id eom anus totius sanitatem maiorem dicimus esse quam digiti. ged

Expanded text:
rum sit alter corpore grandior neuter sapientior, non est illa in maiore rum sit alter corpore grandior neuter sapientior, non est illa in maiore maior, minor in minore aut minor in uno quam in duobus, sed tanta in hoc quanta in illo et tanta in unoquoque quanta in utroque: neque enim. si aequaliter sunt omnino sapientes, plus sapiunt ambo quam singuli, quem ad modum, si aequaliter sint inmortales, non plus uiuunt ambo quam singuli. Ipsa denique inmortalitas corporis, quae in Christi carne praecessit nobisque in fine futura promittitur, cum magna sit res, non est profecto mole magna sed, licet corporaliter habeatur. incorporea quadam excellentia. liora sunt membra; sicuti nunc, quando omni ex parte sani sumus secundum modum praesentis in corpore sanitatis, non quia maior est manus tota quam digitus, ideo totius manus sanitatem maiorem dicimus esse quam digiti; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecto i mortali tatem dedit naturã non abstulit. Secundum hanc for¬
mam non est putandus ubi que diffusus. Eauendum ẽ enim neita diuini¬
tatem ad struamus hominis ut ueritatem corporis auferamus. Non ẽ
autem consequensut quod indõ est ita sit ubique sicut ds̃. Nam et de nobis
ueracis sima scriptura dicit quodin illo uiuimus mouemur et sumus. Nec
tam en sicut ille ubi que sumus sed aliter homo ille in dõqm̃ et aliter et ds̃ille
in homine ꝓprio quidẽ st et singulari modo : Vn a enim personaẽ ds̃ethomo
homo Quam quã et in eo ipso quoddicitur dsubique diffusus. carnalire¬
sistendum ẽ cogitationi et mensa corporis sensib: a uocanda nequasi spa¬
tio sconagnitudi n eo pinionemur dm̃ ꝑcuncta diffundi sicut humus aut hu¬
di minorẽm in sui parte quam in toto. sedita potius sicut est magna sapi¬
entia etiam in homine cuiuscorpusẽ paruum. Et siduo sunt sapientes quo¬

Expanded text:
profecto inmortalitatem dedit, naturam non abstulit. secundum hanc forprofecto inmortalitatem dedit, naturam non abstulit. secundum hanc formam non est putandus ubique diffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstruamus hominis, ut ueritatem corporis auferamus. non est autem consequens, ut, quod in deo est, ita sit ubique sicut deus. nam et de nobis ueracissima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et mouemur et sumus, nec tamen sicut ille ubique sumus, sed aliter homo ille in deo quoniam aliter et deus ille in homine proprio quodam et singulari modo. una enim persona est deus et homo homo. Quamquam et in eo ipso, quod dicitur deus ubique diffusus. carnali resistendum est cogitationi et mens a corporis sensibus auocanda. ne quasi spatiosa magnitudine opinemur deum per cuncta diffundi, sicut humus aut hutudo minor est in sui parte quam in toto —, sed ita potius. sicuti est magna sapientia etiam in homine, cuius corpus est paruum. et, si duo sint sapientes, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ gloriae crucifixissent. Ac perhoc et filius hominis secundum dm̃erat in
cacloꝰ et filius dĩ secundum hominem crucifigebatur in terra. Sicut ergo po¬
tuit rectedici dñs gloria ecrucifixus cum ad solam carnem illa passio perti¬
neret : it a recte dicipotuit. hodi emecumeris in paradrso. Cumiuxta
humanam humilitatem ꝑcarnem in sepulchro ꝑanimã in inferno illo die
futurus eẽt. Iuxta diuinã uero in mutabilitatem num quam depara dyso
quia ubi que sem ꝑ est recessissec. Noliitaque dubitareibi nunc eẽ hominẽ
x pmilim undeuenturus ẽ memoriter que recole et fidelitertene xp̃ianã
confessionem qm̃ resurrexit a mortuis a scendit in caelum sed et addexte¬
ram patris. Nec aliunde quam in deuenturus ẽ aduiuosinortuos que uidi¬
candos. Et sicuenturus est illa angelica uoce testante. quemadmodũ
est ire uisus incaelum id est in eadem forma carnisatq substantia. cui

Expanded text:
dominum gloriae crucifixissent. ac per hoc et filius hominis secundum deum erat in dominum gloriae crucifixissent. ac per hoc et filius hominis secundum deum erat in caelo et filius dei secundum hominem crucifigebatur in terra. sicut ergo potuit recte dici dominus gloriae crucifixus, cum ad solam carnem illa passio pertineret, ita recte dici potuit: Hodie mecum eris in paradiso, cum iuxta humanam humilitatem per carnem in sepulcro, per animam in inferno illo die futurus esset, iuxta diuinam uero inmutabilitatem numquam de paradiso, quia ubique semper est, recessisset. Noli itaque dubitare ibi nunc esse hominem Christum Iesum, unde uenturus est, memoriterque recole et fideliter tene Christianam confessionem, quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum est ire uisus in caelum, id est in eadem forma carnis atque substantia, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ad hominem creatus ẽ xp̃s. Factus ẽ enim ex semine dauid secundum carnẽ:
et in similitudine hominum factus. Item qui a in homine duo sunt anima et
caro. secundum animã tristis fuitus que ad mortem. sec undum carnẽpas¬
sus ẽ mortem. Nec tamen cum filium dĩ xp̃m dicimus hominem separam
autcum eundem xp̃m filiũ hominis dicimus separamus dm̃ secundum homi¬
nem nam que in terra erat . non in caelo ubinunc est quando dicebat. Nemo
ascendit in caelum nisi quid ecaelo descendit filius hominis quiẽ in caelo. quã¬
uis secundum id quod dĩ filius erat eẽt incaelo. Secundum iduero quod filius
hominiserat. ad huc eẽt in terra. Nondum que ascendisset incaelum. simili¬
tercum secundum id quodfiliusdĩ est sit dñs gloriae secundum idautem qđ ẽ
filius hominis crucifixussit. Ait tamen apt᷑s. Sienim cognouissent. Nũquã

Expanded text:
ad hominem. creatus est Christus, factus est enim ex semine Dauid secundum carnem ad hominem. creatus est Christus, factus est enim ex semine Dauid secundum carnem et in similitudine hominum factus. item quia in homine duo sunt, anima et caro, secundum animam tristis fuit usque ad mortem, secundum carnem passus est mortem. Nec tamen, cura filium dei Christum dicimus, hominem separamus aut, cum eundem Christum filium hominis dicimus, separamus deum. secundum hominem namque in terra erat, non in caelo, ubi nunc est, quando dicebat: Nemo ascendit in caelum nisi, qui de caelo descendit, filius hominis, qui est in caelo, quamuis secundum id. quod filius dei erat, esset in caelo, secundum id uero, quod filius hominis erat. adhuc esset in terra nondumque ascendisset in cadam. similiter, cum secundum id, quod filius dei est. sit dominus gloriae, secundum id autem, quod est filius hominis, crucifixus sit, ait tamen apostolus: Si enim cognouissent, numquam
Abbreviated transcription (Latin):
quam ui secmn tenebrae non com prehendant. Est uirtus et sapientia dĩ dequa
scriptum est quod attingat a fineusq ad finem fortiter et disponat om̃a suaui¬
ter et ad tingatubique ꝓpter suam munditiam. et nichil inquinatum in eam in¬
currat. ubicum que sitergo para dysus. quisquis becctorum ibi ẽcum illo ibi ẽ
qui ubique ẽ. Cum enim sit xp̃s ds̃ et homo dsutique undedicit Ego et pater
unum sumus. Homo autem undedicit: patermaiormeẽ idem que filius dĩ
unigenitus a patre et filius hominis exseminedauid sec undum carnem :
Vtrum que in illo obseruandum ẽ cum loquitur. uelcum de illo scriptura
loquitur et quid secundum quiddicatur intuendum : Nam sicut unus homo
ẽ anima rationalis et caro. sic et unus xp̃s est uerbum et homo. Pro inde qđ ad
uerbum attinet creator. ẽ xp̃s : Omnia enim peripsum facta sunt : Quod uero

Expanded text:
quamuis eam tenebrae non comprehendant; est uirtus et sapientia dei, de qua quamuis eam tenebrae non comprehendant; est uirtus et sapientia dei, de qua scriptum est, quod adtingat a fine usque ad finem fortiter et disponat omnia suauiter et adtingat ubique propter suam munditiam et nihil inquinatum in eam incurrat. ubicumque sit ergo paradisus, quisquis beatorum ibi est, cum illo ibi est, qui ubique est. Cum enim sit Christus deus et homo — deus utique, unde dicit: Ego et pater unum sumus: homo autem, unde dicit: Pater maior me est — idemque filius dei unigenitus a patre et filius hominis ex semine Dauid secundum carnem, utrumque in illo obseruandum est, cum loquitur uel cum de illo scriptum loquitur, et, quid secundum quid dicatur, intuendum. nam sicut unus homo est anima rationalis et caro, sic unus Christus est uerbum et homo. proinde quod ad uerbum adtinet, creator est Christus, omnia enim per ipsum facta sunt; quod uero
Abbreviated transcription (Latin):
pauper illelaetabatur in inferno ẽẽ credendaẽ. Quis audeat dicere dñm iħm
ad poenales infernipartes uenis se tantum modo Nec fuis seapudeos qui in abra¬
haesinu re quiescunt : ubi si fuit : ipseest intellegendus paradysus quem latronis
animae illo diedignatus ẽ polliceri: Quae suta sunt generalepara drsinomen ẽ
ubi feliciter uiuitur: Nequeenim quia para dysus ẽ appellatu s ubi adam fuit
ante peccatum: ꝓpterea scriptura prohibita ẽ etiam ecclesiam uocare parady¬
sumcum fructũ pomorum: est autem sensus multo expeditior et ab his omnib:
ambiguitatib: liber si non secundum id quod homo erat sed secundum id quod
ds̃ erat x p̃s dixisse accipiatur hodie mecum erisin paradyso: Homo quippexp̃s
illo die secundum carnem insepulchro secundũ animã in inferno futurus erat
Osuero idem ipsex p̃s ubiq: semper ẽ : Est enim lux quae lucet etiam in tenebris

Expanded text:
pauper ille laetabatur, in inferno esse credenda est, quis audeat dicere dominum legum pauper ille laetabatur, in inferno esse credenda est, quis audeat dicere dominum legum ad poenales inferni partes uenisse tantum modo nec fuisse apud eos, qui in Abrahae sinu requiescunt?ubi si fuit, ipse est intellegendus paradisus, quem latronis animae illo die dignatus est polliceri. quae si ita sunt, generale paradisi nomen est, ubi feliciter uiuitur. neque enim quia paradisus est appellatus, ubi Adam fuit ante peccatum, propterea scriptura prohibita est etiam ecclesiam uocare paradisum cum fructu pomorum. Est autem sensus multo expeditior et ab his omnibus arabiguitatibus liber, si non secundum id. quod homo erat, sed secundum id. quod deus erat. Christus dixisse accipiatur: Hodie mecum eris in paradiso. homo quippe Christus illo die secundum carnem in sepulcro, secundum animam in inferno futurus erat: deus uero idem ipse Christus ubique semper est. est enim lux. quae lucet etiam in tenebris,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ppediuite legimus dictum eẽ : Mortuus ẽ autem et diues et sepultus ẽ in in
ferno Etcum apud infero sintormenti s eẽt. in pauperis autemmorte uel requie
non sunt inferinominati. sed contigit inquid mori in opem illum et auferri ab
angelis insinum abrahae: De inde ardeñ diuiti dicit abraham. internosetuos
dras magnum firmatum ẽ tam quam inter inferossedesquebeatorum:
Von enim facile alicubi scripturarum inferorum nomen positum inuenitur in
bono : Vnde etiam quaeri solet si non nisi ponalia recte in tellꝗguntur inferna
quomodo animã dñ ixp̃i piecredamus fuis se in inferno. Sed beneres pondecur
id eo descendisse ut quib: oportuit subueniret : Vnde becctus petrus eũ dicit
soluis sedolores inferni in quib: in possibile erat tenerieum: Porro siutraque
regio et dolentium et requi escentium id est et ubi diues ille torquebatur etubi

Expanded text:
quippe diuquippe diuferno; et, cum apud inferos in tormentis esset. In pauperis autem morte vel requie non sunt inferi nominati: sed, Contigit, inquit, mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae. Deinde ardenti diviti dicit Abraham, Inter nos et vos chaos magnum firmatum est : tanquam inter inferos sedesque beatorum. Non enim facile alicubi Scripturarum inferorum nomen positum invenitur in bono. Unde etiam quaeri solet, si nonnisi poenalia recte intelliguntur inferna, quomodo animam Domini Christi pie credamus fuisse in inferno. Sed bene respondetur ideo descsoluisse dolores inferni, in quibus inpossibile erat teneri eum. porro si utraque regio et dolentium et requiescentium, id est et ubi diues ille torquebatur et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
decorpore quod in sepulchro corrumpiceleriresurrectione non potuit Sed
in sepulchro parads sum nullu sintellegit. Etsiquisquam ita eẽt absurdusut hoc
sapere conaretur. eo quod illud sepulchrum in horto eratcertehinc abistaop¬
nionereuocaretur qđ illecui dictũ ẽ hodie mecum eris in paradyso : Nullo die
fuit cum xp̃oin illo sepulchro nec eius fidei ꝓmagnomunere offerretur sepultu¬
ra carnis nichilgaudii uel doloris in morte sentientis. cum illederequi eubi sen¬
sus ẽ cogitaret : Restatigitur ut si secundum hominẽ dictum ẽ hodiem ecũeri
inparad yso in inferno intellegatur eẽ paradysus ubierat eodie futurus secun¬
dum humanam animã xp̃s: Vtrum autem sinusille abrahae ubidiue simpiuscũ
in tormentis eẽt infernire quiescentem pauperem uidit uel para dysicensendus
uocabulo uel ad inferos ꝑtinere existim andussit. non facile dixerim: Deillo

Expanded text:
de corpore, quod in sepulcro corrumpi celeri resurrectione non potuit. sed de corpore, quod in sepulcro corrumpi celeri resurrectione non potuit. sed in sepulcro paradisum nullus intellegit. et si quisquam ita esset absurdus, ut hoc sapere conaretur eo. quod illud sepulcrum in horto erat, certe hinc ab ista opinione reuocaretur, quod ille. cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso, nullo die fuit cum Christo in illo sepulcro. nec eius fidei pro magno munere offerretur sepultura carnis nihil gaudii uel doloris in morte sentientis, cum ille de requie, ubi sensus est, cogitaret. Restat igitur, ut, si secundum hominem dictum est: Hodie mecum eris in paradiso, in inferno intellegatur esse paradisus, ubi erat eo die futurus secundum humanam animam Christus. utrum autem sinus ille Abrahae, ubi diues ille impius, cum in tormentis esset inferni, requiescentem pauperem uidit, uel paradisi censendus uocabulo uel ad inferos pertinere existimandus sit, non facile dixerim. de illo
Abbreviated transcription (Latin):
didisses Pro fecto cum dicis hominem perfectum. totam illicnaturam
humanam uisintellegi. Nonestautem homo ꝑfectus. siuel anima carni.
uel animeipsimens hum ana defuerit. Siergo secundum hominem quem uer¬
bum ds̃ suscepit putamus dictum esse. hodiemecumeris in para diso. non
ex hisuerbis incaelo existimandusẽ esse paradisus. Neque enimipsodie
incaelo futurus erat hom ox p̃sih̃s sed in inferno secundum animã. in se¬
pulchro autem secundum carnem. Et decarne quidem quodeo die in se¬
pulchrosit posita manifestissimum ẽ euangelium. Quoduero illa anima in in¬
fernũ descenderit apłi cadoctrina p̃dicatꝰ. quando quidem becitus petrus
ad hancrem testimoniũ depsalmis adhibet. ubi p̃dictum eẽ demonstrat: Qm̃¬
non derelinques animã meã in inferno neq: dabisscmtuũ uidere corruptionẽ:
llud decenima dictum ẽ quia non ibiẽ derelicta undetam citorem ecuit: llud

Expanded text:
didisses. profecto. cum dicis hominem perfectum, totam illic naturam didisses. profecto. cum dicis hominem perfectum, totam illic naturam humanam uis intellegi; non est autem homo perfectus, si uel anima carni uel animae ipsi mens humana defuerit. Si ergo secundum hominem, quem uerbum deus suscepit, putamus dictum esse: Hodie mecum eris in paradiso. non ex his uerbis in caelo existimandus est esse paradisus: neque enim ipso die in caelo futurus erat homo Christus Iesus sed in inferno secundum animam, in sepulcro autem secundum carnem. et de carne quidem, quod eo die in sepulcro sit posita, manifestissimum est euangelium; quod uero illa anima ia infernum descenderit, apostolica doctrina praedicat, quando quidem beatus Petrus ad hanc rem testimonium de psalmis adhibet, ubi de ipso pranon derelinques animam meam in infernum neque dabis sanctum tuum uidere corruptionem. illud de anima dictum est. quia non ibi est derelicta, unde tam cito remeauit; illud