comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
centur Qua propter diligenter. o¬
porta adtendere quomodo accipi¬
enda sit a postolipauli illa sententia
plune ad intellegendum difficilis
ubi ait fundu mentum enim aliud
Nemo potest ponere praeter id
fundamentum aurum argentum
Lapides praetiosos ligna fenum stipu¬
la unius cuiusque opus mani festabi¬
tur Diesenim declurauit quia in
igne reuela. bitur et unius cuius¬
que opus qualis sit ignis probabit
sicuius opus manserit quod super aedi¬
ficabit mercedem accipiot sicuius
autem opus arserit damnum patietur
Ipse autem saluus erit sitamen qua si per
ignem quod ita intelle gendum putant
ut illiuide antur aedificare superhoc
fundamentum aurum argentum la¬
pides praetiosos qui fidei quae in xp̃o est
bona opera adiciunt illi autem ligna fe¬
num stipula quicume andem fidem ha¬
beant operantur unde arbitrantur
perquus dam penas ignis eospossepur¬
gari ad salutem percipiendam merito
funda menti hoc sutaest fatemur istos.

Expanded text:
centur! Quapropter diligenter ocentur! Quapropter diligenter oportet adtendere, quo modo accipienda sit apostoli Pauli illa sententia, plane ad intellegendum difficilis, ubi ait: fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam, uniuscuiusque opus manifestabitur. dies enim declarabit, quia in igne reuelabitur, et uniuscuiusque opus quale sit ignis probabit. si cuius opus permanserit, quod super er aedificauit, mercedem accipiet; si cuius autem, opus arserit, damnum patietur; ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem. quod ita intellegendum putant, ut illi uideantur aedificare super hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, qui fidei, quae in Christo est, bona opera adiciunt; illi autem ligna, fenum, stipulam, qui cum eandem fidem habeant, male operantur. unde arbitrantur per quasdam poenas ignis eos posse purgari ad salutem percipiendam mento fundamenti. Hoc si ita est, fatemur istos
Abbreviated transcription (Latin):
nedicentes ipse autem saluus erit sic ta¬
men quasi perignem sed quoniam ali¬
bi legimus inquis & non cognouit eam
donec peperit quod ita interpretari
non possumus id circo dehoccupimus fie¬
ricertiores hucusque est propisitiotua
cuirespondeo ex libro meo qui scribitur
defide & operibus ubideacre italo cu¬
Tus sum Iacobus autem inquantum ue¬
hementer infusus esteis qui sapiunt fi¬
dem sine o peribus ualere ad salutem
ut illos etiam dae monibus compararet
dicens. Tucredis quoniam unus est ds̃
tius dicipotuit Cum et in euangelio
legamus hoc dixisse daemonia cum
xp̃m filium dĩ confi e terentur et
ab illo corriperentur quod in pecri
confessione laudatum est quid pro¬
deerit Aitla cobus fratres meisi
fidem dicat sequis habere opera
autem nohhabeat Numquid pote¬
rit fides saluare eum dicit etiam quia
fides si o peribus mortua est quoui¬
que igitur falluntur quide fide¬
mortua sibiuitam perpetuam polli¬

Expanded text:
ne dicentis, Ipse autem salvus erit, sic tane dicentis, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Sed quoniam alibi legimus, inquis, Et non cognovit eam, donec peperit , quod ita interpretari non possumus; idcirco de hoc cupimus fieri certiores. » Huc usque est propositio tua. 2. Cui respondeo ex libro meo, qui inscribitur, de Fide et Operibus, ubi de hac re ita locutus sum: « Jacobus, inquam, tam vehementer infestus est eis qui sapiunt fidem sine operibus valere ad salutem, ut illos etiam daemonibus comparet, dicens, Tu credis, quoniam unus est Deustius dilegamus hoc dixisse daemonia, cum Christum filium dei confiterentur et ab illo corriperentur, quod in Petri confessione laudatum est? quid proderit, ait Iacobus, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? numquid poterit fides saluare eum? dicit etiam, quia fides sine operibus mortua est. quousque igitur falluntur, qui de fidemortua sibi uitam perpetuam polli
Abbreviated transcription (Latin):
ut rum sit in aliquolibro uelepistulamea
nescio acperhoc quoniam mibi dehoc in¬
tulisti nouae disputationis nec essitatem
in hacme arescriptione idultimum feci
Prius uol ens eaponere quaeh abebam
inalus meis uoluminibus praeparatum
ut nec studio tuae scitatis deess & quodmihi
est gratissimum nec alio modo eadem dicero
Cogerer quod mibi esset laboriosissimum
necte aliquo amplius adiuuaret
Primaitaque praepositiotua est utrum
aliquando qui sint postbaptisinum peccato¬
pes ex tant degehenna aliquantorum nam¬
que superhoc inquis diuersa sententia est
respondentium sicut iustorum praemium
łtapeccatorum finem non baberet tormen¬
ta ad seuerare Etenim cupiunt tampir¬
petem uindictum manere quampraemi¬
um quibus contrapraescribitur. e sange¬
lia uilla sententia ciuae ait ton indeexi¬
es donec reddas nouissimum quadran¬
tem superestergo ut hoc reddito possit
exire Credimus hoc & a postoli definitio¬

Expanded text:
utrum sit in aliquo libro meo vel epistola utrum sit in aliquo libro meo vel epistola nescio. Ac per hoc quoniam mihi de hoc intulisti novae disputationis necessitatem, in hac mea rescriptione id ultimum feci, prius volens ea ponere quae habebam aliis meis voluminibus praeparata: ut nec studio tuae sanctitatis deessem, quod mihi est gratissimum; nec alio modo eadem dicere cogerer, quod mihi esset laboriosissimum, nec te aliquo amplius adjuvaretPrima itaque propositio tua est, « Utrum aliquando, qui sunt post Baptismum peccatores, exeant de gehenna. Aliquantorum namque super hoc, inquis, diversa sententia est, respondentium, sicut justorum praemium, ita peccatorum finem non habere tormenta. Asseverare etenim cupiunt tam perpetem vindictam manere, quam praemium. Quibus contra praescribitur evangelica illa sententia, quae ait, Non inde exies, donec reddas novissimum quadrantem . Superest ergo ut hoc reddito possit exire. Credimus hoc et Apostoli definitio
Abbreviated transcription (Latin):
uantum mihi uidetur filidilectissime
dulciti non tarda uires pondere inter¬
rogationibus tuis: perpascha quippe
anno quo dominicum eius fuit tertio
leł aprilis a carthagine mihi missas lit¬
teras tuae dilectionis accepi posteos
autem dies scõs confestim cartuginẽ
sum profectus in quaciuitate Nihilme
dictarepermisit occupationum quaeibi
non potest deesse nimia multitudo: sed
postea quam inderegressussum perac¬
tis apud nostros quindecim diebus. quime
post absentiam diuturnam curare alia
conpulerunt nam post tresmenses re¬
dire permissus sum fescribere ista nondis¬
uuili: et absterursus qua estionibus quae
ame perdiuersa op̃uscula mea iam fue¬
rant pertractatae: exeisdem opuscubis
reddere ud solutionem uel certe discepta¬
tionem meam: illud tantum modo ibi
quaeris quare dixera dñs nimirum
praescius futurorum eligidauid secun¬
dumcormeum. cum ille talia et tanta
commiserit ubitrastauerim & quomo¬
do id exposuerim non potui repperire. Et

Expanded text:
uantum mihi videtur, dilectissime fili Dulciti, non tardavi respondere interrogationibus tuis. Per Pascha quippe hoc anno, quo Dominicus ejus fuit tertio calendas aprilis, a Carthagine mihi missas litteras tuae dilectionis accepi. Post eos autem dies sanctos confestim Carthaginem sum profectus: in qua civitate nihil me dictare permisit occupationum, quae ibi non potest deesse, nimia multitudo. Sed posteaquam inde regressus sum, peractis apud nostros quindecim diebus, qui me post absentiam diuturnam curare alia compulerunt nam post tres menses redire permissus sum; rescribere ista non distuli, et abs te missis quaestionibus, quae a me per diversa opuscula mea jam fuerant pertractatae, ex eisdem opusculis reddere vel solutionem vel certe disceptationem meam. Denique illud tantummodo, ubi quaeris quare dixerit Dominus nimirum praescius futurorum, Elegi David secundum cor meum , cum ille talia et tanta commiserit, ubi tractaverim, et quomodo id exposuerim, non potui reperire, et
Abbreviated transcription (Latin):
& sperant eẽ inͥlustri¬
us in xp̃i hȩreditate ful¬
gere : quanto magis
uos adulteria cauen¬
do uiuere continent̃ de¬
betis. metuentes non
inregnodĩminus lu¬
cere sed in gehenna
ignis ardere : Hȩc at.¬
q: huius modi eis ut pos¬
simꝰ dicimus. Quiquo¬
quomodo a sedisceden¬
tib ł ꝓpter adulteri¬
um dimissis coniugib:
suis alias uolunt ducere.
& cũ ꝓhibentur infirmi¬
tatem nobis carnis oppo¬
nunt: Sediam liber e¬
tiã isteclaudendus est.¬
& rogandus ds̃. ut aut
eos tẽptari non sinat sepa¬
rationib: coniugu: Aut
itasinat. ut timor perili¬¬
tantis salutis. fiat illis
amplioris siue probatio¬
ris occasio castitatis.

Expanded text:
 sperantes se inlustrius in Christi hereditate fulgere, quanto magis uos adulteria cauendo uiuere continenter debetis, metuentes non in regno dei minus lucere, sed in gehenna ignis ardere! haec atque huius modi eis, ut possumus, dicimus, qui quoquo modo a se discedentibus uel propter adulterium dimissis coniugibus suis alias uolunt ducere et. cum prohibentur, infirmitatem nobis carnis obponunt. sed iam liber etiam iste claudendus est et rogandus deus, ut aut eos temptari non sinat separationibus coniugum aut ita sinat, ut timor periclitantis salutis fiat illis amplioris siue probatioris occasio castitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
in huius scribtura etractatione atq ex positione
admittatur sed illo excluso imaginaria simula
tio samuhelis diabolicoritu facta intellegatur sed
qrm si ue illud ficripossit siue non pos sit tamero
fallacia sathanae adimaginem simulani decrũ
callidao peratio decipiendis humanis censibi
multi formis inuigilat pede temtim quidemNe

Expanded text:
in huius scripturae tractatione atque expositione admitio Samuelis diabolico ritu facta intelligatur. Sed quoniam, sive illud fieri possit, sive non possit, tamen fallacia Satanae atque imaginum simulandarum, callida operatio decipiendis humanis sensibus multiformis invigilat, pedetentim quidem
Abbreviated transcription (Latin):
meũ quifaci& om̃s uoluntates meas. Sedqm
secutus ad iungit & dicit. Huius ełs ex semine
scđm pmissionẽ adduxit isrł saluator ẽ ił m.
altius significauit in dño iħu potius esse nteli¬

Expanded text:
meum, qui faciet omnes voluntates meas. Sed quoniam secutus adjungit, et dicit: hujus Deus ex semine, secundum promissionem adduxit Israel Salvatorem Jesum, altius significavit in Domino Jesu potius esse intel
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuicri suã uitã cupraebebat ipseuitã
quã de traexit & cedens & red diturus
ẽ rediens q̃ñm poncaro spũi sed sp̃s carui
etiã ipsius pesurrectionis meritũ compa¬
rat utrũ ad poenã anad gloriã reuiuis¬
cat: legimus in ecclesiastica historia quã
grȩce scripsit eusebius & in latinũ lingũa
uertprufinus mastrrũ corpora ingulla
canib: & positatanũq: reliquias ađq:
ossic mostuorũ usq ad&tremũ consũ¬
ptionẽ ignib: concremata. eosdẽ quae
cineres fluuiorodano nequid admemo¬
riã qualẽ cũq relinquer&ur inspersos :
quod non ob aliud credendũ ẽ diuinitus
fuisse ꝑmissũ nisi ut dicerent xp̃i ani in
confidendo xp̃mdum contempnunt
hanc uitã multo mugis conẽnere sepul¬
turã hoc enĩ in genti saeuite decorporib
mastrrũ factũ ẽ: sed si quicquã noceret

Expanded text:
adiuuari suam uitam, cui praebebat ipse uitam, adiuuari suam uitam, cui praebebat ipse uitam, quam detraxit excedens et redditurus est rediens, quoniam non caro spiritui, sed spiritus carni etiam ipsius resurrectionis meritum comparat, utrum ad poenam an ad gloriam reuiuescat. Legimus in ecclesiastica historia, quam graece scripsit Eusebius et in latinam linguam uertit Rufinus, martyrum corpora in Gallia canibus exposita canumque reliquias atque ossa mortuorum usque ad extremam consumptionem ignibus concremata eosdemque cineres fluuio Rhodano, ne quid ad memoriam qualemcumque relinqueretur, inspersos. quod non ob aliud credendum est diuinitus fuisse permissum, nisi ut discerent christiani in confitendo Christum, dum contemnunt hanc uitam, multo magis contemnere sepulturam. hoc enim quod ingenti saeuitia de corporibus martyrum factum est, si eis quidquam noceret
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilis quieos facit augetur : ac ꝑ hoc cordis
adfectus quiut fiereNTt ista pracecessit qui a
facta sunt crescit: uerũ tamensi eo modo
quisq: teneatur uel &iã lig&ur ut haec de
suis mẽbris facere nequeat : nonideo non
eret interior homo &ane oculos dĩ In se¬
cr&issimo cubili ubi conpungitur sterni¬
tur: ita &iã cũ plurimũ inersi tubi ponat
corpus mortui sui quiꝓspũ eius dõ supplicat.
quia & praecedens adfectus locũ elegat
scm̃ & illic corpore possto recordatus locis
sc̃s̃ eũ qui praecesserat renouat & aug&
ad fectũ tamen&iã si non possit ubireli¬
giosus animus elegit humarequem
diligit nullomodo deb&e supplicationi¬
b necessariis in eius commendationẽ ces¬
sare : ubicũq enimiac& uel poniaceat
de functi carospũi re quiescit ad qui¬
rendaẽ: quicũ inde exir& secum abs¬
tulit sensum quo inter es sepossit
quomodoquisq sit siue inbonissiue
in malis: pec abea carne & pectat

Expanded text:
inuisibilis qui eos fecit augetur, ac per hoc cordis inuisibilis qui eos fecit augetur, ac per hoc cordis affectus. qui, ut fierent ista, praecessit, quia facta sunt crescit. uerum tamen si eo modo quisque teneatur uel etiam ligetur, ut haec de suis membris facere nequeat, non ideo non orat interior homo et ante oculos dei in secretissimo cubili, ubi conpungitur, sternitur. ita etiam cum plurimum intersit, ubi ponat corpus mortui sui, qui pro spiritu eius deo supplicat, quia et praecedens affectus locum elegit sanctum et illic corpore posito recordatus locus sanctus eum qui praecesserat renouat et auget affectum, tamen etiamsi non possit ubi religiosus animus elegit humare quem diligit, nullo modo debet a supplicationibus necessariis in eius commendatione cessare. ubicumque enim iaceat uel non iaceat defuncti caro, spiritui requies adquirenda est, qui cum inde exiret, secum abstulit sensum, quo interesse possit quomodo quisque sit siue in bonis siue in malis, nec ab ea carne expectat
Abbreviated transcription (Latin):
meritis mastrris adiuuari hoc
quod ita credidit supplica tio quȩ dic̃ fuit :¬
& haec ꝓfuit : siquid ꝓfuit : & quod adiem
sepulcrũ recurritanimie & filũ precib
magis magisq: cõmendat adiuuat de func¬
tispm̃ : nonmostui corporis locus. sed &
loci memoria uiuus matris affectus:
simulem̃ & quis. & cui commendatus
sit nonutiq: in fructuos erelegiosũ mene
pricecanis ađ tingit: Nũ &oranes de
mẽbris suicorporis faciaNt quod sup pli¬
canłib: congruit. cũ genua figun cũ &ten¬
dunłmanus uel &iã prosternuntur solo
& siquid aliud faciunT uisibiliter quũ¬
uis eorũ in uisibilis uoluntas & cordis
inTentio dõ potusit. nec ille indigeat
his indiciis ut animus ei pendatur huma¬
nus : sed his magisseipsum &citathomo
adorandũ gemendũq humilius adq
feruentius : & pescio quo modo cum bii
motus corporis fierinisi motua nimi
pracecedente ponpossuł eisdẽ rursus
exterius uisibilter factis. ille ilerior

Expanded text:
meritis martyris adiuuari, hoc, meritis martyris adiuuari, hoc, quod ita credidit, supplicatio quaedam fuit, et haec profuit, si quid profuit. et quod ad idem sepulcrum recurrit animo et filium precibus magis magisque commendat, adiuuat defuncti spiritum non mortui corporis locus, sed ex loci memoria uiuus matris affectus. simul enim et quis et cui commendatus sit, non utique infructuose religiosam mentem precantis adtingit. nam et orantes de membris sui corporis faciunt quod supplicantibus congruit, cum genua figunt, cum extendunt manus uel etiam prosternuntur solo et si quid aliud faciunt uisibiliter, quamuis eorum inuisibilis uoluntas et cordis intentio deo nota sit nec ille indigeat his indiciis, ut animus ei pandatur humanus. sed hinc magis se ipsum excitat homo ad orandum gemendumque humilius atque feruentius, et nescio quomodo, cum hi motus corporis fieri nisi motu animi praecedente non possint, eisdem rursus exterius uisibiliter factis ille interior
Abbreviated transcription (Latin):
& precantis affectus : quicum de funtis
a fidelib curissimis & ib&ur : eum
prodesse pon dubiumẽ his quicũ in cor¬
pore uiueren talia sibi posthuncuitũ pro¬
desse meruerun: uerũ &n aliqua ne ces¬
sitas uel humuri corpora uel in talb
locis humuripulladata facultate
ꝑmittat pon sun p̃termittendȩ suppli.¬
cationes prospiritib mostuorũ : quus
faciendas proomnib: in xp̃iana & catho¬
hca societute de functis iu tucitis eĩ¬
pominib: eorũ sub generali cõmemoroe¬
tione suscepit ecclessa : ut quib: adistu
de sunt pareNt es aut fili i. aut quicũq:
cognatiuel amici. ab una eis &ibeatur
pumatre cõmuni:si autẽ de essenista
supplicationes quae fiunt recta fide ac
pi&ite ꝓmostuis puto quod nihilꝓdes¬
seđ spiritib: eorũ quã hb& locis scĩs
&cumma corpora ponerentur : cũ ergo
fidelis mater. fidelis filii defuncticor¬
pus desideracuit nibusilicũ mustrris
poni siquidẽ credidit eius animã

Expanded text:
et precantis affectus. qui cum defunctis et precantis affectus. qui cum defunctis a fidelibus carissimis exhibetur, eum prodesse non dubium est his, qui cum in corpore uiuerent, talia sibi post hanc uitam prodesse meruerunt. uerum et si aliqua necessitas uel humari corpora uel in talibus locis humari nulla data facultate permittat, non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus in christiana et catholica societate defunctis etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes aut filii aut quicumque cognati uel amici, ab una eis exhibeantur pia matre communi. si autem deessent istae supplicationes, quae fiunt recta fide ac pietate pro mortuis, puto, quod nihil prodesset spiritibus eorum, quamlibet locis sanctis exanima corpora ponerentur. Cum ergo fidelis mater fidelis filii defuncti corpus desiderauit in basilica martyris poni, si quidem credidit eius animam
Abbreviated transcription (Latin):
adiumena mostuorũ pisi adhocut
dũ recoluNt ubisiN posita eorũ quos dili¬
gunt corporo eis dẽ scĩs illos tũ quũ
patris susceptos apud dñma diuuandos
orando cõmendent: quod quidẽ ftere
pos suN &iũ sitalib: locis eos humare
nonpos seNt: sed ponobaiud uel memo¬
riae uel monumena dicuntur eaquue
iu signitͦfiaNt sepulcbramostuorũ.
nisi quia eos quiui ueniũ oculis morte sub trac¬
ta sunt ne oblibidine &iã cordib: subtra¬
hanur in memoriũ reuocint & ad monendo
faciunt cogitari: nũ & memoriae nomen
id pertissime ostendit : & monumentum
eo quod moneatmentẽ idẽ admoneat
nuncupatur: propter quod & gȩci
NNnauoꝵ uocan quod nos memoriam
s eumonumenTum appellamus q̃ nm̃ lingua
eorũ me moria ipsa quu me minimus mntmn
dicitur: cũ itaq recolitanimus ubisese pul¬
tũ sit carissimicorpus. &occurrit locus no¬
mine mastrris uenerabilis: eidẽ mastrri
animã dilectã cõmendat recorduntis

Expanded text:
adiumenta mortuorum nisi ad hoc, ut, adiumenta mortuorum nisi ad hoc, ut, dum recolunt, ubi sint posita eorum quos diligunt corpora, eisdem sanctis illos tamquam patronis susceptos apud dominum adiuuandos orando commendent. quod quidem facere possent, etiamsi talibus locis eos humare non possent. sed non ob aliud uel \'memoriae\' uel monumenta> dicuntur ea quae insignite fiunt sepulcra mortuorum, nisi quia eos, qui uiuentium oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus subtrahantur, in memoriam reuocant et admonendo faciunt cogitari. nam et memoriae nomen id apertissime ostendit et monumentum eo quod moneat mentem, id est admoneat, nuncupatur. propter quod et Graeci μvημεῑοuocant, quod nos memoriam seu monumentum appellamus, quoniam lingua eorum memoria ipsa, qua meminimus, μvήμη dicitur. cum itaque recolit animus, ubi sepultum sit carissimi corpus, et occurrit locus nomine martyris uenerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis
Abbreviated transcription (Latin):
cũdesunT ea quie cunindis funeribus
condisq corporib: defunctorũ adhibe¬
risoleNt ponefficiuNt mis eros in occultis
piorumsedib: iam quietos : acꝑ hocquando
ista cada uerib xp̃ianorũ ipilla magnȩ ur¬
bis uel &iã aliorũ opidorũ uastatione
defuerun necuiuorũ culpaẽ qui non po¬
tuerunT istap̃bere: pec poenũ mostuorũ
qui ponpossunistas enłire : haecẽ me a
de sepulturoce causu ađq: ractione senen¬
tia quã propterea & aliolibro meo inistum
transtuli quiaffatilus hocame recenseri
potuit quã id ipsũ alio modo eloquendum
fuit: quod siuerũ ẽ profecto &iũ ꝓuisds
sepeliendis corporib: apud memorias
scõrum locus bonȩa ffectionis humanȩ
ẽ erga funera suorũ qñm si non nulla
religio ẽ ut sepehanTar non potest
pulla esse quando ubis epeliantur ut¬
tenditur: sed cũ taliauiuorũ solatia
requiruntur quib: eorũ pius in suorũ
animus appureat. nonuideo quuesint

Expanded text:
cum desunt ea, quae curandis funeribus cum desunt ea, quae curandis funeribus condendisque corporibus defunctorum adhibesolent, non efficiunt miseros in occultis piorum sedibus iam quietos! ac per hoc, quando ista cadaueribus Christianorum in illa magnae urbis uel etiam aliorum oppidorum uastatione defuerunt, nec uiuorum culpa est, qui non potuerunt ista praebere, nec poena mortuorum, qui non possunt ista sentire\\ haec est mea de sepulturae causa atque ratione sententia. quam propterea ex alio libro meo in istum transtuli, quia facilius hoc a me recenseri potuit, quam\' id ipsum alio modo eloquendum fuit. Quod si uerum est, profecto etiam prouisus sepeliendis corporibus apud memorias sanctorum locus bonae affectionis humanae est erga funera suorum, quoniam, si nonnulla religio est, ut sepeliantur, non potest nulla esse, quando ubi sepeliantur adtenditur. sed cum talia uiuorum solacia requiruntur, quibus eorum pius in suos animus adpareat, non uideo quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ iste auctoritatis pon hoc ad monerꝰ
quodinsit astus cuda uerib: sensus
sed a ddĩ ꝓuidenbiã cu plucenT &iã tulia pi&u¬
tis officia corpora quoque mostuorũ ꝑtine¬
re significaNt propterfidẽ resurr ec¬
dionis adstruendũ : ubi & illud sa lubriter
distitur quanta possit esset esse remunera¬
tio ꝓelrmosinis quas uiuentib: & senłi enib:
&ibemus sineq: hoc apud dm̃ perit quod
& unimis hominũ mẽbris officiidil entieq:¬
quue ꝑ solutur: suN quidẽ &aha quie sc̃ĩ pu¬
triarce decorporib: suis uel condendis uel
tranferendis propheticospũ dicta inelligi
uoluerunt: ponautẽ hic locus ẽ ut eaꝑ trac¬
temus cũ sufficianT istaquue diximus: sed
si ea quae sustenan dissui uentib: sun ne ces¬
sucria sicut uictus ẽamicus quam uis
cũ gricui afflictione desiñ non fraengun᷑
inbonis ꝑferendi tolerandi qua e uistutẽ
ueceradicaNt & animo pi&a tẽ sed &¬
ercitã faciunT fecundiorẽ quaNomugis

Expanded text:
uerum istae auctoritates non hoc admonent, uerum istae auctoritates non hoc admonent, quod insit ullus cadaueribus sensus, sed ad dei prouidentiam, cui placent etiam talia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectionis astruendam. ubi et illud salubriter discitur, quanta possit esse remuneratio pro elemosynis, quas uiuentibus et sentientibus exhibemus, si neque hoc apud deum perit, quod exanimis hominum membris officii diligentiaeque persoluitur. sunt quidem et alia, quae sancti patriarchae de corporibus suis uel condendis uel transferendis prophetico spiritu dicta intellegi uoluerunt; non autem hic locus est, ut ea pertractemus, cum sufficiant ista quae diximus. sed si ea quae sustentandis uiuentibus sunt necessaria, sicut uictus et amictus, quamuis cum graui afflictione desint, non frangunt in bonis perferendi tolerandique uirtutem nec eradicant ex animo pietatem, sed exercitatam faciunt fecundiorem: quanto magis,
Abbreviated transcription (Latin):
scs usus ẽ sp̃s : si enĩ paternauox & anulis
acsiqͥd huius moditanocariisẽ pesteris
quanto erga parentes maior affectus : Nullo
modo ipscs pernenda sun corporo quae utiq:
multo familiarius ađq: coniunctius quã quae¬
lib& indumenta gestamus : haec enĩ non ador na-¬
mentũ uel adiutoriũ quod adhib&ut̃ &trin¬
secus sed adipsĩ naturãe hominis ꝑtineN
unde & aniquorũ iustorũ funeroc officiosa
pi&atecurta suNt & exsequiae celebratae
& sepultur& ꝓuisa ĩpsiq cũ uiuerent de sepeli¬
endis uel &iũ trronferendis suiscorporib:
filis mandauerun & tobis sepeliendomortuos
ipso quoque dñs dietertio resur recturus.
religiosȩ mulieris bonũ opus predicat.
prcedicandũ quae commendat : quod ungen¬
tũ priceciosũ suꝑ caput eius effuderit
ađq: hocadeũ sepeliendũ fecerit: & luudabi¬
liter commemorNur in euangelio quicor¬
pus eius de cruce acceptũ diligenter ađq:
honoro fice tegendũ sepebendũq: curacrint :

Expanded text:
 usus est Spiritus. Si enim paterna uestis et anulus, ac si quid huius modi, tanto carius est posteris, quanto erga parentes maior adfectus: nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique multo familiarius adque coniunctius quam quaelibet indumenta. gestamus. Haec enim non ad ornamentum uel adiutorium, quod adhibetur extrinsecus, sed ad ipsam naturam hominis pertinent. Unde et antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt et exsequiae celebratae et sepultura prouisa, ipsique cum uiuerent de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt, et Tobias sepeliendo mortuos ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rectorum benedicetur idesto pera eorum
quorumbonus di isrł quiarecto sunt corde
rectum autem cor est non resistere patriemens¬
dantie grederepollicentinoneorum quib
commouentur pedes & esfunduntur gressus atq
Tocbuntur. Sicut incliops almolabiturdum
elanthi peccatorib pacem peccatonomui¬
de ises & putant perire o pera sua quia none i
aptatur Nec gloriam hominũ querNorte
terrenas diuitias concupisoit & tamen glorius
aor cuiaequam hominib: adulantib: inmarino¬
aibissus & aepulaes plendidae. &cumpres¬
tosussestenseuns. E cum ad finemnuenerin
quice guttam exigit ostillante desideransar¬

Expanded text:
rectorum benedicetur; id est, opera eorum rectorum benedicetur; id est, opera eorum quorum bonus Deus Israel, qui recto sunt corde; rectum autem cor est, non resistere patri emendanti, et credere pollicenti: non eorum quibus commoventur pedes, et effunduntur gressus atque labuntur, sicut in alio psalmo canitur, dum zelant in peccatoribus pacem peccatorum videntes, et putant perire opera sua, quia non eis aptatur, nec gloriam hominum quaerit, nec terrenas divitias concupiscit; et tamen, «Gloria eaeternae, quam, hominibus adulantibus, in marmot byssus et epulae splendidae, et cum praesto sunt, transeunt; et cum ad finem venerint, aquae guttam ex digito stillante desiderans, ar
Abbreviated transcription (Latin):
iudicaredebem: donecueni at dñs & inlumi¬
n& absconditatenebrarum & manifestauii
cogiationes cordis & tunc lauseritunici
adõ. Vi deritergo ille quantum quisq ꝓficiunT
inmandatis eius tamen uol& nimis quipacemil¬
lius quo aedificationis ad amauerit. Nec lam
desperare deb& qñm in mandatiscius uol& nimis
bonaeuoluntatis inde potens interraerit semeri
eius semen fructus ae messis o pera es se misericor¬
diae apostolus testis qui dicitbonum autem facieni¬
tes non deficiamus Tempore enim proprio
m&em: Miterum hocautem inquid quipar¬
ceseminat parce & meet quid autem fratres po¬
tentius quam ut regnum caelorum non solum
⁊ acheus emat dimidiorerum suarum sed & uidua
duob minutis & tantum dem ibiuterq: possideat:
quid potentius quam utidemregnũ. & thensau¬
ris diuitis & calicem quae frigidae pauperis ua¬
leat sunt autem quiista facian dumterren a
conquirunt aut hicmercedem sperantes ad ño.
aut hominib: placere cupientes sed generatio

Expanded text:
iat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo . Viderit ergo ille quantum quisque proficiat in mandatis ejus: tamen volet nimis qui pacem illius coaedificationis adamaverit; nec jam desperare debet, quoniam «in mandatis ejus volet nimisbonae veluntatis . 3. « Inde, Potens in terra erit semen ejus. Semen futurae messis, opera esse misericordiae Apostolus testis est, qui dicit, Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus : et iterum, Hoc autem, inquit, qui parce seminat, parce et metet . Quid autem, fratres, potentius, quam ut regnum coelorum, non solum Zachaeus emat dimidio rerum suarum , sed et vidua duobus minutis , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem regnum et thesauris diviti, et calice aquae frigidae pauperi valeat? Sunt autem qui ista faciant dum terrena conquirunt, aut hic mercedem sperantes a Domino, aut hominibus placere cupientes: sed, Generatio
Abbreviated transcription (Latin):
quod dñs addidit dicens siuis perfectus esse
uadeuinde omnia quaeh abes & da paupe¬
ribus & habebis thesaurum Incaeio & ueni¬
sequereme. E dificar& superillut funda¬
mentum aurum argentum lapides prae¬
praeciosos. porro si circa diuicias suas
quodam carnali tener&ur affectur quã¬
uis exeis multas demo sr̃nas facer& :
Necadeas augendas fraudis aliquid rapi¬
naeque molr&ur. Aut earum minuenda¬
rum uel amitten darum m&u In aliquod
fucinus flagitium uel aberetur. Alio quipo
lam seistomodo ab illsus fum damenti stu¬
bilitate subtraber&. Sed propter carnalẽ
ut dixi quem lreis habebat affectum quo
tułbus bonis sine dolore carere norpos¬
s&. Edificure suꝑ fundamentum illut
lignã fenum stipula maxime scuxorem
ihuber& ut eut̃ propteripsum cogitur&
eu quae sunt mundi quomodo plucet uxori:

Expanded text:
quod dominus etiam addidit dicens: si uis esse perfectus, quod dominus etiam addidit dicens: si uis esse perfectus, uade, uende omnia quae habes, et da pauperibus, sequere me, aedificaret super illud fundamentum aurum, argentum, lapides prepretiosi. porro si circa diuitias suas quodam carnali teneretur affectu, quamuis ex eis multas elemosynas faceret nec ad eas augendas fraudis aliquid rapinaeque moliretur aut earum minuendarum uel amittendarum metu in aliquod facinus flagitiumue laberetur — alioquin iam se isto modo ab illius fundamenti stabilitate subtraheret —, sed propter carnalem, ut dixi, quem in eis habebat affectum, quo talibus bonis sine dolore carere non posset, aedificaret super fundamentum illud ligna, fenum, stipulam, maxime si et uxorem sic haberet, ut etiam propter ipsam cogitaret ea, quae sunt mundi, q
Abbreviated transcription (Latin):
operatur posita infundamento Neminẽ
perire permittit sed quid sit ȩdificare
suprahoc fundamento aurũ argentum
lapides praeciosos & ligna senũ stipu¬
Lam sĩ subtilius disserere que coner ue¬
reos nead intellegendum difficilior
sit apsa expositio enitar tamen quantũ
dñs adiuuabat & breuiter & quantũ
potero dilucide expe dire quod sentio:
ecce ille qui quae siuit amagistrobono
quidboni facer& ut haber& uitam ae¬
ternã & audiuit si aduitam uenire.
uell&. seruanda sibi esse mandata & cũ
que rer& quaemandata dictũ estei. Non
occides nor moecaberis Non furtum fa¬
cies. Non falsum testimonium dicis hono¬
ra patremtuum & matrem tuam & dili¬
giss proximum tuum tam quamte i psut .
Haec facies Infidex pĩtener& proculdubi¬
o fidem quae perdilectionẽ operatur. Ne¬
quae enim diliger& proximum tam quã
seipsum Nisi recepta dilectionedĩ sineqͥa
nor diligeret seipsum. Porrosifacer& &iã

Expanded text:
operatur, posita in fundamento neminem operatur, posita in fundamento neminem perire permittit. sed quid sit aedificare super hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos et ligna, fenum, stipulam, si subtilius disserere coner, uereor, ne ad intellegendum difficilior sit ipsa expositio; enitar tamen, quantum dominus adiuuat, et breuiter et, quantum potero, dilucide expedire quod sentio. ecce ille, qui quaesiuit a magistro bono, quid faceret, ut haberet uitam aeternam, et audiuit, si ad uitam uenire uellet, seruanda sibi esse mandata, et cum quaereret, quae mandata, dictum est ei: non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, honora patrem tuum et matrem tuam et: diliges proximum tuum tamquam te ipsum, haec faciens in fide Christi teneret procul dubio fidem, quae per dilectionem operatur. neque enim diligeret proximum tamquam se ipsum nisi recepta dilectione dei, sine qua non diligeret se ipsum. porro si faceret
Abbreviated transcription (Latin):
prod ẽ. sidicat quis fidem sehabere ope¬
sir autem nonhabeat. Num quid poterit
fides saducre eum. Dicamtumen quã
breuissime potero. &iam ips equid sentiã
deilla sententium pcauli apostoli ad intel¬
legendum difficili dum modo illud ad
meam professionem adten& procecipue
teneatur quod dehani me melledixi
audire melior ẽ. funda mentum xp̃s. ẽ.
intructura archi tectis apientis. hoc expo
dubio fides xp̃i. perfidem qui ppe hubitat
xp̃s incordibus nostris. Sicutidem a posto¬
lus dicit porro sifides xpĩ illa utique quã
definiuit apostolus quae ꝑ dilectionẽ operatur
Non enim fides illa daemonum cumipsicre¬
dant & contremescant & filium di confite¬
anturihm̃ potest accipiin fundamento qua¬
renisiquia nop est fides quaeo peratur ꝑ
dilectionem sed quae ex pramiturtimo¬
rer fides ita quae xpĩ fides gratiae xpĩ¬
anae. Id est ea fides quae perdilectionẽ

Expanded text:
prodest, si dicat quis fidem se habere, opeprodest, si dicat quis fidem se habere, opera autem non habeat? numquid poterit fides saluare eum? dicam tamen, quam breuissime potero, etiam ipse quid sentiam de illa sententia Pauli apostoli ad intellegendum difficili; dummodo illud, quod ad meam professionem adtinet, praecipue teneatur, quod de hac me malle dixi audire meliores. fundamentum Christus est structura architecti sapientis. hoc exposistus, procul dubio fides Christi; per fidem quippe habitat Christus in cordibus nostris, sicut idem apostolus dicit. porro si fides Christi, illa utique, quam definiuit apostolus, quae per dilectionem operatur. non enim fides illa daemonum, cum et ipsi credant et contremescant et filium dei confiteantur Iesum, potest accipi in fundamentum. quare? nisi quia non est fides, quae operatur per dilectionem, sed quae exprimitur per timorem. fides itaque Christi, fides gratiae christianae, id est ea fides, quae per dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
dicit esse Inscriptis eius quaedam diffici¬
la intollectus quam non debent homines
pert uestere ad proprium suum interitũ
ut contra eui dentissima testimonia
scripturarum securos facciant deperci¬
pienda salute Nequissimos nequiti¬
ccesuce pertinacissimae coerentes nec
emendando autpaenitendo mutatos
hic ame fortas sequueratur. deipsc pau¬
li a postoli sententic quid ego sentiã
& q modo intollegendam putem fate¬
ormalle mehinc audire intellegentio¬
res atque doctiores. quisiceam ex po¬
nant ut illa comnia uera & in concussec
permanecNT quace su pra com memora¬
ui & quececum que alia non comine¬
moraui quib: apestissime scribturatestatur
Nihil prodes sefidem nisieum quam difiniuit
apostolus Id ẽ quue perdilectionẽ opesor¬
tur. sineo perib: autem saluare nonpos se
Neq pra&er ignem. peq perignem. Quasi
perignem saluat utiq: ips utiq: sciluat
Absolute autem dictum . ẽ. & apeste quid

Expanded text:
dicit esse in scriptis eius quaedam difficidicit esse in scriptis eius quaedam difficilia intellectu: quam non debent homines peruertere ad proprium suum interitum, ut contra euidentissima testimonia scripturarum securos faciant de percipienda salute nequissimos, nequitiae suae pertinacissime cohaerentes nec emendando aut paenitendo mutatos. Hic a me fortasse quaeratur, de ipsa Pauli apostoli sententia quid ego sentiam et quonam modo intellegendam putem. fateor, hinc mallem audire intellegentiores atque doctiores, qui sic eam exponant, ut illa omnia uera et inconcussa permaneant, quae supra commemoraui et quaecumque alia non commemoraui, quibus apertissime scriptura testatur nihil prodesse fidem, nisi eam, quam definiuit apostolus, id est quae per dilectionem operatur, sine operibus autem saluare non posse neque praeter ignem neque per ignem: quia, si per ignem saluat, ipsa utique saluat. absolute autem dictum est et aperte: quid
Abbreviated transcription (Latin):
hic dicipoterit. Inquo non nulli seipsos
ipsam poenam ȩhetam. perignero quippe
qui a&ernus erit transituros arbitrantur
eos quibus propterfidem mortuam per
ignem promittunt salutem. ut uidelic&
ipseignis a&ernus sit conbustio uero eorũ
hoc est operatio ignis non sit in eis c&erna
Cum & hoc praeuidens dñs sententiam su
in conbustionem aernam. Iusti autem
inuitam aeternam. Erit ergo a&erna
conbustio sicut ignis. & eos in illam ituros
ueritas dixit. quorum non fidem sed bo¬
nao percade fuisse declarauit. siergo haec
omnia & c&erto quaceinnumerabilica
peromnes scripturas sine ambiguita¬
te dictarepperiri possunt falsu erunt
Poterit uerus esseille intellectus delignis
fenu &stipula quod hi seduierunt perignem
qui solam in xp̃o fidem tenentes bonoperc
peglexerunt. si cutem ista & uera & clara
sunt proculdubio in illaa postoli sen¬
tentia alius requirendus est intollec¬
tus at quein his deputanda est quaepetrus

Expanded text:
hic dici poterit, in quo nonnulli se ipsos ipsam poenam aeternam. per ignem quippe, qui aeternus erit, transituros arbitrantur eos quibus propter fidem mortuam per ignem promittunt salutem, ut uidelicet ipse ignis aeternus sit, conbustio uero eorum, hoc est operatio ignis, non sit in eos aeterna, cum et hoc praeuidens dominus tamquam domin conbustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. erit ergo aeterna conbustio, sicut ignis; et eos in illam ituros ueritas dixit, quorum non fidem, sed bona opera defuisse declarauit. Si ergo haec omnia et cetera, quae innumerabilia per omnes scripturas sine ambiguitate dicta reperiri possunt, falsa erunt, poterit uerus esse ille intellectus de lignis et feno et stipula, quod hi salui erunt per ignem, qui solam in Christum fidem tenentes bona opera neglexerunt. si autem ista et uera et clara sunt, procul dubio in illa apostoli sententia alius requirendus est intellectus atque in his deputanda est, quae Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
ta gestantem ut non solũ uideriualeat sed& ag¬
nosci & sipotestutrum&iam iusti anima non
quidem cogatur magissacris sed dignecur ostor¬
doccultiorib imperiis sum melezis obtem pe¬
rnsut sifier i non posse claruerit᷑ uterq: sensus

Expanded text:
ta gestantem, ut non solum videri valeat, sed et agta gestantem, ut non solum videri valeat, sed et agnosci. Et si potest, utrum etiam justi anima, non quidem cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus imperiis summae legis obtemperans: ut si fieri non posse claruerit, non uterque sensus
Abbreviated transcription (Latin):
quippe interuallo postmortem sep arccribonos
amalis in euangeliolegim: cum dñs itersuꝑbũ
illum diuitem cum lamapud inferostormen ac
pacter&ur & illum qui ad eius lanuam ulcerosis
lacebatlam inrequie constitutum magnum cha¬
os iterlectumes setestatur aut si propterea
samuhel sauli dixit mecumeris ut non adae¬
qualitatem felicitatis sed ad parem conditio¬
nemmortis referatur quo duterq: homofue¬
rit & ut erq: morimoripotuerit cumq: mortuus
mortem uiuo p̃nuntiabat perspicit quantum opi¬
nor prudentiatua secundum utrumq: Inellec¬
tum habere exitum illam lectionem quiNΟN
sit contra fidem nisi forte ꝓfundiore & ꝑplexiore
in quisitione quae uel uirium me arum uel temporis
ex cedit ari gustias inueniatur aliquidum uel posse
uel nom posse animam humanam cumex hacuita
emi grt uerit magicis carminib euocatam uiuorũ
apparere conspectib &iam corporis linia men¬

Expanded text:
quippe intervallo post mortem separari bonos quippe intervallo post mortem separari bonos a malis in Evangelio legimus, cum Dominus inter superbum illum divitem, cum jam apud inferos tormenta pateretur, et illum qui ad ejus januam ulcerosus jacebat, jam in requie constitutum, magnum chaos interjectum esse testatur . Aut si propterea Samuel Saüli dixit, Mecum eris, ut non ad aequalitatem felicitatis, sed ad parem conditionem mortis referatur, quod uterque homo fuerit, et uterque mori potuerit, jamque mortuus mortem vivo praenuntiabat; perspicit, quantum opinor, prudentia tua, secundum utrumque intellectum habere exitum illam lectionem, qui non sit contra fidem: nisi forte profundiore et perplexiore inquisitione, quae vel virium mearum vel temporis excedit angustias, inveniatur ad liquidum, vel posse vel non posse animam humanam, cum ex hac vita migraverit, magicis carminibus evocatam vivorum apparere conspectibus, etiam corporis lineamen
Abbreviated transcription (Latin):
tans figurtet seuelut an gelumlucis &s enuistros
suos uelut ministroriustitiae. Iamuero sullud
mou& quomodo & amaligno spũs auluerte
p̃dictasun potest & illud mirumui deriquo¬
modo daemones agnouerin xp̃m quemlu
ꝑ infimos infernosq sp̃s aliquem ueta cogno¬
dicuntur ut mclum quo deis ipend& antequã
ueniiat p̃noscendo patiatur occulto appaitetũ
ministeriorũ suorum &iams piritib talib: ali¬
quid diuinationis i ptiat ut quodaudiunT ab angels¬
p̃nuntient hominib: tantum autem audiun quanũ
omnium dñis atq moderoctor uel iub& uelsin
unde &iam sp̃sprtonius inaeib apostolorum
ad testatur paulo a postolo & euan gelista esse
conaturmiscenttamenisti fallacias & uerum qđ
nossepotuerint non docendimagis quam decipi¬
en difine pracenuntiant & fortehoc est quod cum
illa imago samub elis saulem p̃dicer& moriturum
dix̃ &i am secum futurum quodutiq falsum est magno

Expanded text:
transfigurat se uelut in angelum lucis et ministros transfigurat se uelut in angelum lucis et ministros suos uelut ministros iustitiae. Iam uero si illud monet, quomodo et a maligno spiritu Sauli uera praedicta sunt, potest et illud mirum uideri, quomodo daemones agnouerint Christum, per infimos supremosque spiritus aliquem cognoraedicuntur, ut malum quod imminet eis antequam veniat, praenoscendo patiantur, occulto apparatu ministrorum suorum etiam spiritibus talibus aliquid divinationis impartiat, ut quod audiunt ab angelenuntient hominibus. Tantum autem audiunt, quantum omnium Dominus atque moderator vel jubet vel sinit. Unde etiam spiritus pythonius in Actibus Apostolorum attestatur Paulo apostolo, et evangelista esse conatur . Miscent tamen isti fallacias, et verum quod nosse potuerint, non docendi magis quam decipiendi fine praenuntiant. Et forte hoc est quod cum illa imago Samuelis Saülem praediceret moriturum, dixit etiam secum futurum: quod utique falsum est. Magno
Abbreviated transcription (Latin):
cum inuene stabulam aut pari&em dicim
illecicero est illȩs clustius ille a chilles ille¬
hector hoc flumen simons illa romacũ
aliudnihilsin quampicte imaginesuN¬
decherubin cum sinteaelites potestatei.
fiete tamen ex metallo quo dimpertt uit ds
suꝑ corcam testameni magnuerei signi¬
fi candae gratianon cliud quam cheru¬
bIN illa quoq: figmenta uocitanur idem
quis quis uidit somnium non dicit. uidiimagi¬
Nẽ augustini aut simpliciani sed uidiccu¬
gustinũ aut simplicianũ cumeo tempore
quot adeali quid uidit nonignosterem usis¬
quad eo mani festum est. Non ipsohomines
sedimagineseorũ uideri & phastrospicas se
dix̃ ui disseisomnis & boues nonspicarũ
imagines siigiturliquido constat nominib
euru rerũ quarũ imagines sun eas demima¬
gines appellari nonmirum est quod scripturto
dicit samubelem uisum & iamsi fostel mago
samuhelis apparuit machin amento eius qui

Expanded text:
cum intuentes tabulam aut parietem, dicimus, cum intuentes tabulam aut parietem, dicimus, Ille Cicero est, ille Hector; hoc flumen Simois, illa Roma", cum aliud nihil sint quam picturae, imagines. unde cherubin cum sint caelestes potestates, fictae tamen ex metallo, quod imperauit deus, super arcam testamenti magnae rei significandae gratia non aliud quam cherubin illa quoque figmenta uocitantur. item quisquis uidet somnium, non dicit: „uidi imaginem Augustini aut Simpliciani," sed: "uidi Augustinum et Simplicianum", cum eo tempore, quo tale aliquid uidit, nos ignoraremus. usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum uideri. et Pharao spicas se dixit uidisse in somnis et boues, non spicarum aut boum imagines. si igitur liquido constat nominibus earum rerum, quarum imagines sunt, easdem imagines appellari, non mirum est, quod scriptura dicit Samuhelem uisum, etiam si forte imago Samuhelis apparuit machinamento eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
ueniant & agant cum eis quo doffitium.
postulat aequitatis seruato atq: In concus so
decoreuistutis suae & illorumuitiis ꝓrerum
p̃sentium uelusu. uel nec essitate trarctatus
quam quam in hoc facto potestesse alius
faciliorexitus expeditior intellectus ut
nonuere s pm̃samuh elis excitictum are¬
quiesua credam: sed ali quod fantas ma
& imaginariam inlisionem dicbolima¬
chinationib factã quam proptereascrip¬
tura nomines amuhelis appellat qui a solent
imagines earum rerum Nominib: appel¬
lariquarum imagines sun sicut omnia
quae pinguntur atq finguntur exaliqua
materiae metalli a ut ligni uelcuiuscum q:¬
rei apte ad operorhuiusmodi quace &iam.
uidentur in somnis & omnes pereimagines
earum rerum quacrum imagines suntap¬
pellicrinominib: soleN quis enimest qui
hominempictum dubit& uocare hominẽ
quando quide & singulonum quorumq:
pictunt cumaspicim: propricquoꝙ
nomina incunetaner adhibem: uelud

Expanded text:
ueniant et agant cum eis quod officium ueniant et agant cum eis quod officium postulat aequitatis, seruato atque inconcusso decore uirtutis suae et illorum uitiis pro rerum praesentium uel usu uel necessitate tractatis? Quamquam in hoc facto potest esse alius facilior exitus et expeditior intelnon vere spiritum Samuelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma, et imaginariam illusionem diaboli machinationibus factam, quam propterea Scriptura nomine Samuelis appellat, quia solent imagines rerum earum nominibus appellari, quarum imagines sunt. Sicut omnia quae pinguntur atque finguntur ex aliqua materie metalli aut ligni, vel cujusque rei aptae ad opera hujusmodi, quaeque etiam videntur in somnis, et omnes fere imagines, earum rerum quarum imagines sunt, appellari nominibus solent. Quis est enim qui hominem pictum dubitet vocare hominem? Quandoquidem et singulorum quorumque picturam cum aspicimus, propria quoque nomina incunctanter adhibemus: velut
Abbreviated transcription (Latin):
rum receptaculis reuocare. Nonnem cgis
miran dum est quodsatanas ipsum dñm ad¬
sumpsit & constituit suꝑpinnaculũ templ qđ¬
lib& enimmo do feceritille &iammodus
quod sa muhelifactum est ut excitar& ursi¬
militer lat&. Nisi forte quis dixerit facib¬
orem di abulo fuisselicentiam ad dm̃uiuum
unduoluit ad sumendum & ubi uoluit constitu¬
endũ quam ad samuhelis defunctispm asuis
deminuti onesuaepot estatis & diuinitatis id
fierisicut ab ipsis iudaeis quan quam ꝑuersis
terficipassus est non absurdũ credere ex ab¬
qua dispensatione diuinae uolun atis ꝑmussũ
fuisse ut non inuitus uecdomin antt at̃ q s ub iugr̃
magica potentiam sed uolens atq: obtemperaens
occulte dis positioni di quaeprthonissam
illam & saulem latebat. Consentires p̃sp
eum sententiam ꝑcussurus. Curenimanima
bonihominis amalis uiuis euocata siuene¬
rit amittere uideatur dignitatem suam
Cum & uiui plerumq: boniuocat ad malos

Expanded text:
rum receptaculis euocare, nonne magis rum receptaculis euocare, nonne magis mirandum est, quod satanas ipsum dominum assumsit et constituit super pennam templi? quolibet enim modo fecerit, ille etiam modus, quo Samuheli factum, ut excitaretur, similiter latet. nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad dominum uiuum unde uoluit assumendum et ubi uoluit constituendum quam ad Samuhelis defuncti spiritum a suisdeminutione suae potestatis et diuinitatis id fieri, sicut ab ipsis Iudaeis, quamquam peruersis terfici passus est: non est absurdum credere ex aliqua dispensatione diuinae uoluntatis permissum fuisse, ut non inuitus nec dominante atque subiugante magica potentia, sed uolens atque obtemperans occultae dispositioni dei, quae pythonissam illam et Saulem latebat, consentiret spirieum sententia percussurus. cur enim anima boni hominis, a malis uiuis euocata si uenerit, amittere uideatur dignitatem suam, cum et uiui plerumque boni uocati ad malos