comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udouitus dñi regis frantoꝵ pͥmogenitus Nou̾int
hec est continentia carte. Theoderiti illustris quondam flandrie
comitis quam burgenses nr̃i de sc̃o audom̃ ab eo hñt. Ego theoderitꝰ¬
dei pacientia fiandrensium Comes consensu uxoris mee Sybisse
concedente itaq. ph. filio meo. t̾ram in qua ghildhalla cũ scopis.¬
⁊ cet̾a ut supra. usq in ghild̾ halla seu magis uelint in ꝓpria
burgensiũ nr̃oꝵ. consuetudines. cartas. ⁊ iura uosentes illesa

Expanded text:
udouicus domini regis Francorum primogenitus. Nouerint hec est continentia carte Philippi illustris quondam Flandrie et Uiromandie comitis quam burgenses nostri de Sancto Audomaro ab eo habentdei patientia Flandrensium comes consensu uxoris męę Sibille concedente itaque Philippo filio meo terram in qua ghidhalla cum scoppisensibus in foro in ghildhalla seu magis uelint in propria burgensium nostrorum consuetudines, cartas et iura uolentes illesa
Abbreviated transcription (Latin):
udouitꝰ dei grã franc̾ Rex. Nou̾int uniu̾si p̾sentes
parit̾ ⁊ futuri ꝙ nos cartam clare memorie lud̃.
genitoris nr̃i regis frant̾ illustris: inspeximus in hec u̾ba
pͥmogenitꝰ. Nou̾int uniu̾si p̾sentes parit̾ ⁊ fut᷑i: qd̾ hec
est continentia carte. philippi illustris quondam flandꝵ
⁊ uiromandie comitis qͣm burgenses nr̃i de sc̃o audom̃
eiꝰdem genitoris nr̃i uestigiis in h̾entes p̾dc̃oꝵ burgensiũ
nr̃oꝵ. consuetudines. cartas.⁊ iura uolentes illesa conser¬
uare. sigilli nr̃i conseruare auct̃ ⁊ regii noĩs karacte
inferiꝰ annotato: p̾sentẽ paginam confirmamꝰ. Actũ apud

Expanded text:
udouicus, Dei gratia Francorum Rex. Nouerint uniuersi, presentes pariter et futuri, quod nos cartam clare memorie Ludouici, genitoris nostri, regis Francorum illustris, inspeximus in hec uerbaprimogenitus. Nouerint uniuersi presentes pariter et futuri quod hec est continentia carte Philippi illustris quondam Flandrie et Uiromandie comitis quam burgenses nostri de Sancto Audomaro eiusdem genitoris nostri uestigiis inherentes, predictorum burgensium nostrorum consuetudines, cartas et iura uolentes illesa conseruare, sigilli nostri auctoritate et regii nominis karactere inferius annotato, presentem paginam confirmamus. Actum
Abbreviated transcription (Latin):
dcas consue tudines ⁊ cõuentõnes ẽẽ obseruandas side pmi¬
serunt. ⁊ sactamento confiriauerunt Ludouitus tex francoꝵ.
Guilleim comes flandrie Radulfus de parona. Hugo canda¬
uena. Hosto castellanus ⁊ willelmꝰ fratꝰ eius Robertus
de beruna ⁊ Eniselmꝰ filius eius. Anselmꝰ de hesdinio. Sthe¬
phanus comes Roloñ. saanasses Comes. Gis nensis. Galterꝰ
de lilers. Baldeuinus gand̾. Iwanus frater eius. Roge¬
rus Castellanus insuł. ⁊ Robertus filius eiꝰ Razo de gauera.
Daniel de tenremont. Helyas de sensen. Henricͦ de bro¬
borg. Eustachius aduocatus ⁊ Arnulfus silius eiꝰ. Castel¬
lanus gand̾ Geruasius. Petrus Dapifer. Stephanus de
seningaham. Consirmatũ est hoc priuilegium. ⁊ a Comite
Guilł. ⁊ p̃dc̃ĩs Baronib istis fide ⁊ sacramento sanctitũ ⁊
collaudatũ. Anno dñice incarnatõnis.mͦ cͦ xxuii.xuiii.

Expanded text:
radictas consuetudines et conuentiones esse obseruandas fide promiradictas consuetudines et conuentiones esse obseruandas fide promiserunt et sacramento confirmauerunt Ludowicus rex Francorum Guillelmus comes Flandrię Raulfus de Parona Hugo Candauena Hosto castellanus et Guillelmus frater eius Robertus de Betuna et Guillelmus filius eius Anselmus de Hesdinio Stephanus comes Boloniensis Manasses comes Gisnensis Galterus de Lilers Balduinus Gandensis Hiwanus frater eius Rogerus castellanus Insulensis et Robertus filius eius Razo de Gauera Daniel de Tenremont Helias de Sensen Henricus de Brocborc Eustachius aduocatus et Arnulfus filius eius castellanus Gandensis Geruasius Petrus dapifer Stephanus de Seningaham. Confirmatum est hoc priuilegium et a comite Guillelmo et predictis baronibus istis fide et sacramento sancitum et collaudatum. Anno dominicę incarnationis M
Abbreviated transcription (Latin):
Detuniam eoꝵ que post mortẽ cõitis. k eis ablata est.⁊
que ꝓpterꝰ fidelitatẽ quam erga me hñt ad huc eis detinetur:
aut infra annũ reddi faciam. aut iudicio scabinoꝵ iusticiã eis
fieri cõcedam. Preterea rogauerunt regem francie. ⁊ ⁊adus¬
phiim de parona ut Robitũq in t̾ram illoꝵ uen̾int: lib̾eri
sint ab os̃i theloneo ⁊ trauerso ⁊ passagio qõ ⁊ concedi uo¬
lo. Cõmunionẽ aũt suã.⁊ c̾ usq ab eis requiro ⁊ dicit pt
Monetam meam in sc̃o audom̃ unde ꝑ annũ.xix. libras
bẽbam ⁊ quicͥd in ea habere debeo ad restauratõnẽ damp¬
nor suoꝵ ⁊ gilde sue sustentam̃tũ constitus. ĩp̃i uero burgeñ
monetam ꝑ totam uitam meam stabilem ⁊ bonam: unde
iuulla sua melioretur stabiliant. Custodes qui singulis
dicit. Si cũ Boloniensium comite.s. cõtordiam bũero
in illa recontiliatõne eos atheloneo ⁊ zewerp apd̾ spisant
⁊ per totam terran.¬

Expanded text:
Pecuniam eorum quę post mortem comitis Karoli- eis ablata est et Pecuniam eorum quę post mortem comitis Karoli- eis ablata est et quę propter fidelitatem quam erga me habent adhuc eis detinetur aut infra annum reddi faciam aut iudicio scabinorum iusticiam eis fieri concedam. Preterea rogauerunt regem Francię et Raulfum de Parona ut ubicumque in terram illorum uenerint liberi sint ab omni teloneo et trauerso et passagio quod et concedi uolo. Communionem autem suam sicut eam Monetam meam in Sancto Audomaro unde per annum XXX libras habebam et quicquid in ea habere debeo ad restaurationem dampnorum suorum et gildę suę sustentamentum constituo. Ipsi uero burgenses monetam per totam uitam meam stabilem et bonam unde uilla sua melioretur stabiliant. Custodes qui singulis it. Si cum Boloniensium comite Stephano- concordiam habuero in illa reconciliatione eos a teloneo et sewerp apud Witsant t per totam terra
Abbreviated transcription (Latin):
go Guillelmus dei grã flandrensiũ Comes pe¬
titõni burgensiũ sc̃i audom̃ contͣire nolens ꝓ eo
maxĩe quia meam de consulatu flandꝵ petitõnẽ libenti
animo receperunt. ⁊ qr honestiꝰ ⁊ fidelius cet̾is flandren¬
sibus erga me semper se habuer̃t: lagas seu consuetu¬
dines sb̃scriptas perpetuo eis iure concedo: ⁊ ratas ꝑma
nere paetipio T mo quidem ut erga unũ quemq. ⁊ cetera sic¬
de dichesmude. ⁊ graueningis.⁊ ꝑtotam t̾ram flandꝵ eos
liberos a zewerd fatio. Apud batpalias theloneũ quase
donant. attrebateñ eis constituo. Quisquis eoꝵ ad t̾cam
ĩperatoris pro negotiatõne sua ꝑrex̾it a nemine meoꝵ
hansam ꝑsolu̾e cegatur Si contig̾it mͥ aliquo tp̃r pret t̾rã
flandꝵ aliam cõqure̾. aut si cõcordia pacis int̾ me ⁊ auũcũ¬
lum meum. H regem anglie fc̃a fu̾it. in cõquisita t̾ra illa.
aut in toto regno angloꝵ eos liberos ab om̃i theloneo. ⁊ ab
om̃i consuetudine in cõcordia illa recipi faciam. In om̃i

Expanded text:
go Theodericus dei gratia Flandrensium comes petitioni burgensium Sancti Audomari contraire nolens pro eo maxime quia meam de consulatu Flandrię petitionem libenti animo receperunt et quia honestius et fidelius cęteris Flandrensibus erga me semper se habuerunt lagas seu consuetudines subscriptas perpetuo eis iure concedo et ratas eas permanere precipio. Primo quidem ut erga unumquemque hominem pacm Dichesmudę et Graueningis et per totam terram Flandrię eos liberos a sewerp facio. Apud Batpalmas teloneum quale donant Atrebatenses eis constituo. Quisquis eorum ad terram imperatoris pro negotiatione sua perrexerit a nemine meorum Hansam persoluere cogatur. Si contigerit mihi aliquo tempore preter terram Flandrię aliam conquirere aut si concordia pacis inter me et auunculum meum Henricum- regem Anglię facta fuerit in conquisita terra illa aut in toto regno Anglorum eos liberos ab omni teloneo et ab omni consuetudine in concordia illa recipi faciam. In omni
Abbreviated transcription (Latin):
ui ꝑmitto. & om̃e rectum rectamq iusticiã sic̃ inelius stat in tota flandria eis concedo. &
sic̃ meliores & lib̾iores burgenses flandrie. ab om̃i consuetudine praua lib̾os deinceps eos
esse uolo. Nullũ seot nullam taliam. muillã pecunie peticionẽ ab eis exigo. Custodes qͥ
singulis noctibꝰ ꝑ annũ uigilantes castellu scĩ aud custodiunt. & p̾ter feodũ suũ & p̾ben
dam antiquitꝰ sibi constitutam in auena & caseis & in pellibꝰ arietũ . imuste ix uolenter
ab unaquaq domo in eade uilla scilicet ad sc̃m aud sc̃m̃q b̾tinũ in natali dn unũ¬

Expanded text:
ui permitto et omne rectum rectam que iustitiam sicut melius stat in tota Flandria eis concedo. Et ui permitto et omne rectum rectam que iustitiam sicut melius stat in tota Flandria eis concedo. Et sicut meliores et liberiores burgenses Flandrie ab omni consuetudine praua liberos deinceps eos esse uolo. Nullum scot nullam talliam nullam pecunie peticionem ab eis exigo. Custodes qui singulis noctibus castellum sancti Audomari custodiunt dam antiquitus sibi constitutam in auena et caseis et in pellibus arietum iniuste et uiolenter ab unaquaque domo in eadem uilla scilicet ad Sanctum Audomarum sanctum qu
Abbreviated transcription (Latin):
defendere debebunt. Om̃s qui gildam eoꝵ habent. & ad illam ꝑtinent. & infia cingu
lã uille suȩ manent. libos om̃s facio ad pcrtũ grauenigis. & ꝑ tot̾a t̾ram meã a seuerꝑ
libi sint. Apd̾ batꝑalmas teloneũ q̃le dant atrebatenses: eis constituo. & aꝑd gandauũ
teloneũ quale dant burgenses de brugis: ipsi dent. Quisqͥs eoꝵ ad t̾ram imꝑatoris pro
negotiatione sua ꝑrexerit. a nemine meorũ hansã ꝑsolu̾e cogatur. In om̃i mereato flan-¬
driȩ siqͥs elamorẽ adu̾sus eos suscitauerit: iudiciũ scabinoꝵ de om̃i clamore sine duello
subeant. Aduello uͦ ulteriꝰ u̾q in t̾ra mea lib̾i sint. Om̃s qͥ infra murũ scĩ auđ̃ habitant
& deinceps sunt habitaturi: lib̾os a cauagio hoc est a capitali censu & de aduocationibꝰ
constituo. Comunionẽ autẽ suã sic̃ eam iurauerunt ꝑmanere p̃cipio. & a nemine dissol¬

Expanded text:
defendere debebunt. Omnes qui gildam eorum habent et ad illam pertinent et infdefendere debebunt. Omnes qui gildam eorum habent et ad illam pertinent et info facio ad portum Greueningis et per totam terram meam a sewerp liberi sint. Apud Batpalmas teloneum quale dant Atrebatenses eis constituo et apud Gandauum teloneum quale dant burgenses de Brugis ipsi dent. Quisquis eorum ad terram imperatoris pro negotiatione sua perrexerit a nemine meorum hansam persoluere cogatur. In omni mercato Flandrię, si quis clamorem aduersus eos suscitauerit iuditium scabinorum de omni clamore sine duello subeant a duello uero ulterius ubi que in terra mea liberi sint. Omnes qui infra murum Sancti Audomari habitant et deinceps sunt habitaturi liberos a cauagio hoc est a capitali censu et de aduocationibus constituo. Communionem autem suam sicut eam iurauerunt permanere precipio et a nemine dissol
Abbreviated transcription (Latin):
donec om̃ia reddat retineantur. si ꝑsolue noluerit. aut negauerit hanc conuentio¬
nem. & estimonio duorii scabinoꝵ uł duoꝵ uratoꝵ inde conuictꝰ fuerit. donec
debitum soluat retineatur. Siqͥs de iure xꝑianitatis ab aliquo int̃pellatus fuerit:
de uilla seĩ aud̃ alias ꝓ iusticia exequenda ñ exeat. s in eadem uilla cor̃a ep̃o. uł
cio exequat᷑. Nec respondeat alicui nisi tͥbus de causis. uidelicet de infractura
eccłiȩ. uł atrii. de lesione clerici. de opp̃ssione & uolatione feminȩ. Quod si de
aliis causis querimonia facta fuerit: cora iudicibus & p̾posito meo hoc finiatur.
Sic eni cora Rarolo comite. & ep̃o iohe statutũ fuit. Lib̾tatẽ uͦ qu̾a antecessoꝵ ineoꝵ
temporibꝰ habuerunt eis conerdo. scilicet qͦd numqu̾a de uilla sua in expedicionem
ꝓficissent᷑ excepto si hostilis exercitꝰ t̾ram flandrie inuaserit: tunc me & t̾ram meã

Expanded text:
donec omnia reddat retineantur. Si persoluere noluerit aut negauerit hanc conuentiodonec omnia reddat retineantur. Si persoluere noluerit aut negauerit hanc conuentionem et testimonio duorum scabinorum uel duorum iuratorum inde conuictus fuerit donec debitum soluat retineatur. Siquis de iure christianitatis ab aliquo interpellatus fuerit de uilla Sancti Audomari alias pro iustitia exequenda non exeat sed in eadem uilla coram episcopo uel cio exequatur nec respondeat alicui nisi tribus de causis uidelicet de infractura ecclesie uel atrii de lesione clerici de oppressione et uiolatione femine. Quod si de aliis causis querimonia facta fuerit coram iudicibus et preposito meo hoc finiatur. Sic enim coram Karolo comite et episcopo Iohanne statutum fuit. libertatem uero quam antecessorum meorum temporibus habproficiscentur excepto si hostilis exercitus terram Flandrie inuaserit tunc me et terram meam
Abbreviated transcription (Latin):
Ego philippus di gr̃a flandrensium comes peticioni burgensium sc̃i audomͣ
satisfacere uolens ꝓ eo maxime quia honestus & fidelius ceteris flandrensibus
erga patreni meum & me semꝑ se habuerunt. lagas & consuetudines eorum subscͥptas
sicut pat̃ meus eis eoncessit & sigilli sui imp̃ssione confirmauit: ratas & inconutilsas
iure ꝑpetuo eis habendas concedo. & tenendas precipio. Primo quidem ut erga ũiqueq
hominem pacem eis faciam. eosq sicut homines meos sine malo ingenio manuteneã
& defendam. rectumq iudicium scabinorũ erga unuqũeq hominem & erga me ipsũ
eis fieri concedam. ipsisq scabinis libertatem qualem melius habent seabin terre
mee constituam. Siquis burgensis sc̃i aud̃ alicui pecunam suam crediderit. &¬
ille cui credita est eoram legitimis hominibus & in uilla sua hereditariis sponte
concesserit. quod si die constituta peruniam illam ñ ꝑsoluerit ipse uł bona ipsius

Expanded text:
Ego Philippus dei gratia Flandrensium comes peticioni burgensium Sancti Audomari satisfacere uolens pro eo maxime quia honestius et fidelius ceteris Flandrensibus erga patrem meum et me semper se habuerunt lagas et consuetudines eorum subscriptas sicut pater meus eis concessit et sigilli sui impressione confirmauit ratas et inconuulsas iure perpetuo eis habendas concedo et tenendas precipio. Primo quidem ut erga unumquemque hominem pacem eis faciam eos que sicut homines meos sine malo ingenio manuteneam et defendam rectum que iudicium scabinorum erga unumquemque hominem et erga me eis fieri concedam ipsis que scabinis libertatem qualem melius habent scabini terrę meę constituam. Siquis burgensium Sancti Audomari alicui pecuniam suam crediderit et ille cui credita est coram legitimis hominibus et in uilla sua hereditariis sponte concesserit quod si die constituta pecuniam illam non persoluerit ipse uel bona ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
sua integ̃ & fine aliqͣ diminutiõe inuestiat᷑. Itẽ siqͥs alicui filiũ suũ uł filiã in matmonio c̃iunxẽit
& filꝰ ille tił filia sine ple obierint ad patr̃e & matĩȩ coꝵ si suꝑuixerint. si aũ mortu fuerint ad alioᷤᷤ
filios eoꝵ uł filios filioꝵs redeat hereditas quȩ ꝑtinebat ad filiũ uł filiã qͦs aliis matͥmonio
copulauerant. & uiuentibꝰ patre uł matre eoꝵ hereditas illa eũ sup̃dictis ꝑsonis tantum
diuidat᷑. mortus auͦ illis ꝓpinquiores consangiuinei ilło ꝓut iustum est sortiantur
Hanc gͥ comunionẽ tenenda & supͣdictas institutiones & conuentiones esse obseruandas fide

Expanded text:
inutione inuestiatur. Item si quis alicui filium suum uel filiam in matrimonio coniunxerit et filius ille uel filia sine prole obierint ad patrem et matrem eorum si superuixerint si autem mortui fuerint ad alios filios eorum uel filios filiorum redeat hereditas quę pertinebat ad filium uel filiam quos aliis matrimonio copulauerant. Et uiuentibus patre uel matre eorum hereditas illa cum supradictis personis tantum diuidatur mortuis autem illis propinquiores consanguinei illam prout iustum est sortiantur. Hanc igitur communionem ten
Abbreviated transcription (Latin):
stenford qͥcũq aliquẽ burgensiũ s̃ audi ꝑt̾lauĩt. ł molestaui̾t: reus ꝓditioĩs ⁊ mortis.R. eomitiꝰ
eo qd eos benigniꝰ tͣclaret. ⁊ lagas suas eis libentiꝰ ratas teneneret. ⁊ isuꝑ ut cȩt̾i flandrens es eidẽ¬
sua ĩcrem̃ta coleriꝰ tebdent. Teloneũ uͦ suũ ab eoł ĩ ꝑpetuo censu recepunt: qͦt annis .C. soł dancdo.
Siqs etũ eoꝵ moutuo aliqͥ osinguineo suo portionẽ aliꝗ̃ posessiõis illiꝰ s̃ obuenire creders.i n comitatu flan¬
ariȩ matieis cũ eo qͥ posesionẽ illã tenebit ut partiri infra anũ ueglexerit. uł eã siꝑ hoc ꝑ uudices .a

Expanded text:
mortis Karoli comitis eo quod eos benignius tractaret et lagas suas eis libentius ratas teneret et insu pesua incrementa celerius redderent. Teloneum uero suum ab eodem in perpetuo censu receperunt quotannis C solidos dando. Si quis etiam eorum mortuo aliquo consanguineo suo portionem aliquam possessionis illius sibi obuenire credens et in comitatu Flandrię manens cum eo qui possession
Abbreviated transcription (Latin):
meos sine malo ĩgenio manuteneã. ⁊ defendã. recbũq uiditiũ seabino erga
unũ quẽq hominẽ ⁊ erga me ipsũ eis fieri concetlã. ipsisq scabinis lib̃ tatẽ qͣlẽ
niã suã credidit. ⁊ ille cui c̃dita ẽ. corã legisimis hõib.⁊ ĩ uilla sua heredi¬
taris sponte ccesserit. qd si cdie istituta pecuniã illã ñ ꝑsolũt: ipse uł bona
ipsĩ donec oiã redlat retiuneant᷑. Si ꝑsolue noluerit: aut negauit hãc quentio¬
nẽ. ⁊ testimonio duo scabinoꝵ uł duoe iuratoe iñ ꝯuictꝰ suerit: donec debitũ
seluat retieat᷑.qͥs de iure xp̾iantatis ab aliq̃ intpellatꝰ fuerit: de uilla
s̃ audi alias ꝑ iustitia exequencla ñ exeat. s ĩ ead uilla corã ep̃o ł eiꝰ arcdidiac̃
aut decano. ⁊ suo prbo. qd̾ ĩtũ ẽ clericoꝵ. scabim&q uiditio ereq̃t᷑. Nec respondeat

Expanded text:
ingenio manuteneam et defendam rectum que iuditium scabinorum erga unumquemque hominem et erga me ipsum eis fieri concedam ipsis que scabinis libertatem qualemniam suam crediderit et ille cui credita est coram legitimis hominibus et in uilla sua hereditariis sponte concesserit quod si die constituta pecuniam illam non persoluerit ipse uel bona ipsius donec omnia reddat retineantur. Si persoluere noluerit aut negauerit hanc conuentionem et testimonio duorum scabinorum uel duorum iuratorum inde conuictus fuerit donec debitum soluat retineatur. Siquis de iure christianitatis ab aliquo interpellatus fuerit de uilla Sancti Audomari alias pro iustitia exequenda non exeat sed in eadem uilla coram episcopo uel eius archidiacono aut decano uel suo presbitero quod iustum est cl
Abbreviated transcription (Latin):
annos daseretiois ueñs. : oportamũ fueris: heraditate sia miegre ⁊ sme aliq̃ auinutione inuestuat᷑. It̃ si qͥs
alicma filiũ sita uł suiã in mat̾monio ẽiunxerit. o sibꝰ ille uł filia sine ꝓle obierint: ad patrẽ ⁊ matrem
eorum si suꝑuixerint. si autem mortui fuerit ad alos filios cor. uł filios filiort redeat hereditas
quȩ ꝑtinebat ad filiũ uł siliã q̃s alis mat̾mnonio copulauerant. ⁊ intuentibꝰ patre uł marte eorum
hereditas ila ea sap̃distis ꝑsonis tantũ dnudit᷑. mortus uit᷑ illis ꝓpinqͥores consangimei ilam ꝓut iustã est

Expanded text:
estiatur. Item si quis alicui filium suum uel filiam in matrimonio coniunxerit et filius ille uel filia sine prole obierint ad patrem et matrem eorum si superuixerint si autem mortui fuerint ad alios filios eorum uel filios filiorum redeat hereditas quę pertinebat ad filium uel filiam quos aliis matrimonio copulauerant. Et uiuentibus patre uel matre eorum hereditas illa cum supradictis personis tantum diuidatur mortuis autem i
Abbreviated transcription (Latin):
stenford qͥcũq aliquẽ burgensiũ s̃ audi ꝑt̾lauĩt. ł molestaui̾t: reus ꝓditioĩs ⁊ mortis.R. eomitiꝰ
eo qd eos benigniꝰ tͣclaret. ⁊ lagas suas eis libentiꝰ ratas teneneret. ⁊ isuꝑ ut cȩt̾i flandrens es eidẽ
sua ĩcrem̃ta coleriꝰ tebdent. Teloneũ uͦ suũ ab eoł ĩ ꝑpetuo censu recepunt: qͦt annis .C. soł dancdo.
Siqs etũ eoꝵ moutuo aliqͥ osinguineo suo portionẽ aliꝗ̃ posessiõis illiꝰ s̃ obuenire creders.i n comitatu flan¬
ariȩ matieis cũ eo qͥ posesionẽ illã tenebit ut partiri infra anũ ueglexerit. uł eã siꝑ hoc ꝑ uudices .a

Expanded text:
mortis Karoli comitis eo quod eos benignius tractaret et lagas suas eis libentius ratas teneret et insuper ut cęteri Flandrenses eidem sua incrementa celerius redderent. Teloneum uero suum ab eodem in perpetuo censu receperunt quotannis C solidos dando. Si quis etiam eorum mortuo aliquo consanguineo suo portionem aliquam possessionis illius sibi obuenire credens et in comitatu Flandrię manens cum eo qui possession
Abbreviated transcription (Latin):
tense us constituo. Quisqͥs eoꝵ ad trã imꝑatoris ꝓnegotratioe sua prexerit: a nemine meoꝵ hansã ꝑsolu̾e cogat᷑geusiotna¬
telames s  suecuiline inoii fucrã. In oĩ mercato flandriȩ si qͥs clamorẽ adu̾s eos suscitauerit.: iudiciũ scabinoꝵ de oĩ clamore sine

Expanded text:
tenses eis constituo. Quisquis eorum ad terram imperatoris pro negotiatione sua perrexerit a nemine meorum Hansam persoluere cogatur. Sitenses eis constituo. Quisquis eorum ad terram imperatoris pro negotiatione sua perrexerit a nemine meorum Hansam persoluere cogatur. Siam persoluere cogatur. In omni mercato Flandrie si quis clamorem aduersus eos suscitauerit iudicium scabinorum de omni clamore sine
Abbreviated transcription (Latin):
mo qͥdẽ. ut erga unũq̃q hominẽ pacẽ eis faciã eosq sic̃ hoĩes meos sine malo ĩgenao ma¬
uteneã. & defendã. rectũq iudiciũ scabinoꝵ ergi unũ q̃q hõiẽ & erga meipsũ eis fieri concedã. ipsisq scabmus lib̾tatẽ qualẽ meliꝰ hm̃t
scabini t̾rȩ meȩ c̃stituã. Siqͥs burgens s audomari alicui pecuniã suã credidit. ⁊ ille cui ẽdita ̃. corã legitimis hõibꝰ. ⁊ in uilla sua heredita
olu̾it. ipse ł bona ipsi donecoiã redciat recineant᷑. Si ꝑsolũe noluerit. aut negauerit
ac c̃uentionẽ. ⁊ testimonio duoꝵ scabinoꝵ. uł. duoꝵ iurator ĩde cuist fuerit.: donec debitũ soluat retineat᷑. Si qͥs de iure xpiamtati ab alis
aintpellatꝰ fuerit: & uilla s̃ aud̃i alias ꝓiusticia exseqñda ñ exeat s in eade uilla corã ep̃o. ł eiꝰ archidiaẽ. aut decarto. ł suo p̾rb̃o qđ iustũ ẽ. clerico

Expanded text:
mo quidem ut erga unumquemque hominem pacem eis faciam eos que sicut homines meos sine malo ingenio manuteneam et defendam rectum que iudicium scabinorum erga unumquemque hominem et erga me ipsum eis fieri concedam ipsis que scabinis libertatem qualem melius habent scabini terrę meę constituam. Si quis burgensis Sancti Audomari alicui pecuniam suam crediderit et ille cui credita est coram legitimis hominibus et in uilla sua hereditaoluerit ipse uel bona ipsius donec omnia reddat retineantur. Si persoluere noluerit aut negauerit hanc conuentionem et testimonio duorum scabinorum uel duorum iuratorum inde conuictus fuerit donec debitum soluat retineatur. Si quis de iure christianitatis ab aliquo interpellatus fuerit de uilla Sancti Au
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to ẽfirmauert̃. Ludo Wic̾ rex francoꝵ. Guillelmꝰ eomes flandrie. Raulf de parona. Hugo candauena. Hosto castellanꝰ: Gtiuselmꝰ freiꝰ. Ro

Expanded text:
ramento confirmauerunt Ludowicus rex Francorum Guillelmus comes Flandrię Raulfus de Parona Hugo Candauena Hosto castellanus et Guillelmus frater ramento confirmauerunt Ludowicus rex Francorum Guillelmus comes Flandrię Raulfus de Parona Hugo Candauena Hosto castellanus et Guillelmus frater
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. aut si qͥspiã uuln̾atꝰ. uel occisus fuerit: nullũ corꝑis. aut rerũ sud rum ꝑiculũ qͥ uindicta ꝑpet̾uit incurrat. nec offensã meã super ħ
sentiat. uel ꝑtimescat. Siuͦꝰ qͥ iniuriã intulit . p̃sentialit tentꝰ fuerit : scd̾m leges. ⁊ c̃suetudines uillȩ p̾sentialit̃ iudicabit᷑.lti tem
& molestauerit : reus ꝓditiõis ⁊ mortis . R. comitis habeat᷑ qm̃ ꝓfidelitati ͫ factũ ẽ. qͥcqͥd de eo factũ ẽ. & si c̃ iuraui & fidẽ dedi: sic eos erga parenteᷤᷤ
aꝰ reconciliare ⁊ pacificare uolo Hanc gͥ ẽmimionẽ tenendã. has supͣdictas c̃suetudin es. & c̃uentianes eẽ obseruand̾as fide pinisert̃. & sac¬

Expanded text:
fuerit aut si quispiam uulneratus uel occisus fuerit nullum corporis aut rerum suarum periculum qui uindictam perpetrauit incurrat nec offensam meam super hoc fuerit aut si quispiam uulneratus uel occisus fuerit nullum corporis aut rerum suarum periculum qui uindictam perpetrauit incurrat nec offensam meam super hoc sentiat uel pertimescat si uero qui iniuriam intulit presentialiter tentus fuerit secundum leges et consuetudines uillę presentialiter iudicabitur et secundum quantitatem  molestauerit reus proditionis et mortis Karoli- comitis habeatur quoniam pro fidelitate mea factum est quicquid de eo factum est et sicut iuraui et fidem dedi sic eos erga parentes eius reconciliare et pacificare uolo. Hanc igitur communionem tenendam has supradictas consuetudines et conuentiones esse obseruandas fide promiserunt et sac
Abbreviated transcription (Latin):
a. scilic ads̃ audomarũ.sem̃q b̃tinũ. in natali dnũ.i. panẽ.⁊ .i. denar̃. Aut .ii. denarios exiger solent: aut ꝓ his pauꝑm uadimonia toli¬
bant : nichũ omino deineeps pt̃ feodũ ⁊ p̃bñda suã exig̃e audeant. Quisqͥs ad Niuuerleda uenerit. undecuq uenerit: licentiã habeat
uemendi ads audomarũ tũ reb suis. in q̃cũq naui uoluerit¬
ĩ Pasturã adiacentẽ uillȩ s audomari in nemore qđ dr̃ lõ.⁊ inpaludii ⁊ in
xii. denar. & debyrban.xii.deñ: uacue autẽ.nichil dabt̃. Siquis extͣneus aliquẽ burgensiũ s̃ aud̃ aggressus fuerit. & ei contumeliã uel in iuria
irrogauerit. uel uiolent̃ ei sua abstulert. & cũ hac ĩuiria. manꝰ eoꝵ euaserit: pꝰmodũ uocatꝰ a castellano. uel uxore eiꝰ. seu ab eiꝰ dapifero. infri
triduũ ad satisfactionẽ uenire c̃tempserit aut neglexrit: ipsi c̃munit̾ inuriã fr̃is sui in eo undicibt̃: In qͣuindicta si domꝰ diruta aut ẽbusta

Expanded text:
ad Sanctum Audomarum sanctum que Bertinum in natali domini I panem et I denarium aut II denarios exigere solent et pro his pauperum uadimonia tollebant nichil omnino deinceps preter feodum et prebendam suam exigere audeant. Quisquis ad Niuuerledam uenerit undecumque uenerit licentiam habeat ueniendi ad Sanctum Audomarum cum rebus suis in quacumque naui uoluerit. Pasturam adiacentem uillę Sancti Audomari in nemore quod dicitur Lo et in paludibus et de byrban denarios XII. Vacuę autem nichil dabunt. Si quis extraneus aliquem burgensium Sancti Audomari aggressus fuerit et ei contumeliam uel iniuriam irrogauerit uel uiolenter ei sua abstulerit et cum hac iniuria manus eius euaserit postmodum uocatus a castellano uel uxore eius seu ab eius dapifero infra triduum ad satisfactionem uenire contempserit aut neglexerit ipsi communiter iniuriam fratris sui in eo uindicabunt in qua uindicta si domus diruta uel combusta
Abbreviated transcription (Latin):
tiebat abuth Cum dauix
rediixis sec artam in hicrusulen
postanuos uiginti ruo cata
abatous Emansit indomo
amenatiab. Hanc inposure
insubiugali ncuo. & addircie
omre generefiliorum ispachel
lxx milisuros. Detribu
uiras. ex quib: quattu or prinespes

Expanded text:
tiebat Abiud, cum David reduxisset arcam Dei in Jerusalem post annos quadraginta revocatam ab Azotiis, et mansit in domo Aminadab: hanc imposuit in subjugali novo, et abduxit omni genere filiorum Israel LXX viris. Ex tribu viros, ex quibus quatuor viros
Abbreviated transcription (Latin):
mutatus.Legimus diniitu¬
spsalmorum seo psaami tios
secundum hioriam. sed secui¬
dum propheaas legurun
ta ordinem psalmotũ tutbar
nom patist ordo uts orum
pssalmi omnes qui inscribuntur
espsidauid ad xp̃i pestinen
sicramenũ. qui adauia dictusi¬

Expanded text:
mutatum legimus in titulis psalmorum. Sed psalmi non secundum historiam, sed secundum prophetias leguntur: et ita ordinem psalmorum turbare non potest ordo titulorum. Psalmi vero omnes, qui inscribuntur ipsi David ad Christi pertinent sacramentum, quia David dictus
Abbreviated transcription (Latin):
Tr. EIgnus dei quĩ tollis
peciata mundi parce nobis
domine. Agnus dei qͥ tollis
peccata mundi. exaudi nos
domine. ¶Agnus dei qͥ tollis
pcc̃a mundi miserere nobis

Expanded text:
us. Agnus Dei qui tollis peccata mundi. Parce nobis Domine. Agnus Dei qui tollis peccata mundi. Exaudi nos Domine. Agnus Dei qui tollis peccata mundi. Miserere nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
ancta maria piarum pi¬
issima intercede ꝓ nobis
sanctarum sanctissima ut per
qui pro nobis ex te natus re¬
gnat super ethera ut sua ca¬

Expanded text:
Sancta Maria, piarum piissima, intercede pro nobis, sanctarum sanctissima, ut per qui pro nobis natus regnat super aethera, ut tua p
Abbreviated transcription (Latin):
edet ammam meam
uite mee: dimittam ad¬
uersum me eloquium meũ
Lazuar in amaritudĩe amme
mee: dicam deo. noli me con¬
demnare. Indica m. cur me
ita iudices. Nunqud bonũ
tibi uidecur si calumnieris
et opprimas me opus ma¬
mium tuarum: et cõsiliũ
impiorum adiuues. Nunꝙͥ
oculi carnei tibi sunt: aut si

Expanded text:
m vitae meae dimittam adversum me eloquium meum loquar in amaritudine animae meae dicam Deo noli me condemnare indica mihi cur me ita iudices numquid bonum tibi videtur si calumnieris et opprimas me opus manuum tuarum et consilium impiorum adiuves numquid oculi carnei tibi sunt aut s
Abbreviated transcription (Latin):
unicuiq qd suũ est restituit Nõ .n. pentib
urĩs derogamꝰ qͥb ĩ hͦ regno nr̃o debitũ exibi¬
niꝰ honorẽ Aqͥb uidelic progenitoris nrũ ⁊ re¬
gni dignitatẽ suscipint᷑ ⁊ coronã. Nusꝙͣ aũ
ecc̃e. libtas restituta sst qͥdqͥd hodie p̾patꝰ ur̾
regale. ħere dinoscit᷑ largitione pͥncipũ optiu¬
nr̃m ur̃o p̾poniuiꝰ Ab hiis aũ qͥ dii st̃ per
adoptionẽ ⁊ regalia nr̃a tenẽt. Cux homagi¬
bis dimictãt aut si h̃ sͥ utilia iudicauerint¬
orbis corroboratores s pecunie uitͣ mod̾ ĩsacia¬
biles corrosores. Cũ uidimꝰ eos qͣles reqͥrit
ecc̃a portãtes pacẽ illuminãtes pr̾iã ⁊ fissistẽ¬
tes cause humiliũ ĩ eqͥtate Eis necessariis sti¬
pẽdiis ⁊ cõmeatu sustentare. nõ diffẽmꝰ Hu¬
militatis aũ q̃ custos ẽ oĩm iltutũ ⁊ mãsue¬
tudinis ur̃e nõ minimã notã ĩcͣritis ꝯhino

Expanded text:
unicuique quod suum est restituit. Non enim parentibus nostris derogamus, quibus in hoc regno nostro debitum exhibemus honorem, a quibus, videlicet progenitoribus nostris, et regni dignitecclesie, libertas restituta, et quicquid hodie papatus vester regale habere dinoscitur, largitione pvestro preponimus. Ab his autem, qui dii sunt per adoptionem et regalia nostra tenent cur hominagibis dimittant, aut si hec sibi utilia judicaverintorbis corroboratores, set pecunie ultra modum insatiabiles corrosores. Cum viderimus eos quales requirit Ecclesia, portantes pacem, illuminantes patriam, assistentes cause humilium in equitate, necessariis eos stipendiis et commeatu sustentare non differemus. Humilitatis autem, que custos est virtutum, et mansuetudinis vestre non minimam nota
Abbreviated transcription (Latin):
eã obserues qͥ ab hiis qͥ dii st ⁊ filii exelsi dẽs
epc̃is scilie homagiũ reqͥris fidelitatẽ exigis
manꝰ eoꝵ cõsec̾tas manib tus ĩnectis Et
cõcessa captas ne ꝯcessa ꝑdas tue nobilitati
timemꝰ Data penestre uiii. kr iulii

Expanded text:
lii Excelsi omnes, episcopis scilicet, hominagium requiris, fidelitatem exigis, manus eorum consecratas manibus tuis innectis, etconcessa captas, ne concessa perdas, tue nobilitati timemus. Data Preneste 8 Kal. Julii.
Abbreviated transcription (Latin):
childebaldꝰ. Richolphus. Arnon. wafarius
Bernoniꝰ Laidardus. Iolx̃s. Txodulfus. Iesse.
Herto. Walgandus. Albates Fridogisus. Ada¬
langus. Engelbertus. Irmino Comites.
walach. Megenbere. Cculfus. Stephanus. Uir¬
nocus. Burchardus. Megniardus. harto. Ki¬
chuinꝰ. Edo. Erkãgariꝰ Seroldus. Bero. Hil¬
digernꝰ. Herochossus. Ludouicꝰ filius eius

Expanded text:
Hildibaldus, Richolfus, Arn, Wolfarius, Bernoinus, Laidradus, Iohannes, Theodulfus, Iesse, Heito, Waltgaudus. Abbates: Fridugisus, Adalungus, Engilbertus, Irmino. Comites: Walah, Meginherus, Otulfus, Stephanus, Unruocus, Burchardus, Meginhardus, Hatto, Rihwinus, Edo, Ercangarius, Geroldus, Bero, Hildigernus, Hroccolfus». Haec omnia filius eius
Abbreviated transcription (Latin):
frarribus ⁊ cͣ Actum in basilica ip̃a sub
die .xuiii. may ãno .ui. domini nostri lotha¬
rii regis In xpusti nomine quãius pecca¬
tor ego audomarus nommne absque me
ui ⁊ recensire audiu ⁊ qui sb̃terius scribe¬
re deberent rogaur hec abocellis feci ⁊ alius
manũ meara tenens scripsit ⁊ sub scrip¬

Expanded text:
avi. « Actum in basilica ipsa, sub die XVIII Maii, anno VI regni domni nostri Clothacarii regis. « In Christi nomine, quamvis peccator, ego, Audomarus, nomine absque mervi et recensere audivi; et qui subterius scribere deberent, rogavi. Haec ab ocellis feci, et alius manum meam tenens scripsit et subscrip
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ fluuiũ qͥ tiria dr̃ pedestri p̃lio adorsus tãtã
ex eis stragẽ fecit ut ex ĩmunnabili eoꝵ mlt̾i¬
mosa riganiã ⁊ ardẽnã uastãdo ꝑuagãtes

Expanded text:
r fluvium, qui Tilia dicitur, pedestri praelio adorsus, tantam ex eis stragem fecit, ut ex innumerabili multiMosa Ribuariam et Arduennam vastando pervagantes,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo tñi cecos facis iude claudos auibulare. le¬
prosos niũdas ⁊ i̾nu̾dos sp̃s ac demones citis
mortuos qͦ suscitas Quib oĩb auditis dete
statur ĩ aĩs meo unũ eduob et̃ aut qr tu sis
Proptca gͥ scridẽs rogauerĩ te ut digneris usq
me fatigari ⁊ egritudine meã qͣ iã diu. laboro
curare Na t illud cõperi ꝙ iuoei iurniurant
adusũ te ⁊ uolũt tibi insidiari Est aũ nchi
ciuitas pua quidẽ s honesta q̃ sufficiat utris

Expanded text:
um facis cecos videre, claudos ambulare et leprosos mundas et inmundos spiritus ac demones eicis mortuos quoque suscitas. Quibus omnibus auditis de te, statui in animo meo unum esse e duobus: aut quia tu sis Propterea ergo scribens rogavi te, ut digneris usque ad me fatigari et egritudinem meam, qua iam diu laboro, curare. Nam illud comperi, quod Iudei murmurant adversum te et volunt tibi insidiari. Est autem michi civitas quidem parva, sed honesta, que sufficiat utris
Abbreviated transcription (Latin):
erat defũctꝰ cclipsis. Urbs stetit. urbano stãte
ruẽte ruit. Lege regẽs ⁊ pace fouẽs terema tea¬
uit. Suãs abicuis. it ab hoste foris. sõ flexit¬
nõ extulit hũc nõ fruit unꝙͣ. Diues lama
potẽs. inun̾e laudo nimis. Eleqͥũ lĩgͣ sapĩa
p̃tꝰ honestas. Mores ornabãt. extiora. decus
Ecre ꝑ hũc urbs st̃a pat lex nr̃a t̾ũphat. Gen¬
tes st̃ bicte crescit ĩ orbe fides. S ciciꝰ rapitire
rosa q̃ plus u̾nat ĩorto. Sic ⁊ florẽtẽ fc̃a tulere.
uitũ. Mors hoĩem reqͥes aiam cist̾na cadau̾.¬

Expanded text:
erat, defunctus eclipsis, Urbs stetit, Urbano stante, ruente ruit. Lege regens et pace fovens, te, Roma, beavit. Servans a vitiis intus, ab hoste foris. Non flexitnon extulit hunc, non terruit unquam Dives, fama, potens, munere, laude, minis. Eloquium li honestas Mores ornabant, exteriora decor. Ecce per hunc urbs sancta patet, lex nostra triumphat, Gentes sunt victae, crescit in orbe fides. Sed citius rapitur rosa, quae plus vernat in horto; Sic et florentem fata tulere virum. Mors hominem, req
Abbreviated transcription (Latin):
karoio regurlm illustri petrus dei grã er
ragonũ ⁊ sicilie rex Cũ uenissemꝰ ad ꝑtes bar¬
barie ad ipugnadũ sarracenos misimus
rebellantes ꝙuos eos gͣuatis ⁊ hostiliter
ĩpugnatis uñ nrm̃ auxiliũ ĩplorauerũt
Et q nolumꝰ eis defice nͣ possumꝰ ꝓp̾ uxorem
⁊filios ad q̃s regnũ ip̃m iure heditario
noscitur ꝑtin̾e uos rogaui᷑ qͣtinꝰ ab iurriis
⁊ iuolestiis hmodi desistatis Et talib laco¬
rib pñciũ credatis ĩ hiis qͥ uobis dicent ex

Expanded text:
alem illustri, Petrus Dei gracia Aragonum et Sycilie rex. Cum venissemus ad partes Barbarie ad impugnandum Saracenos, misimusuerelantem, quod vos gravastis eos et hostiliter impugnatis. Unde nostrum consilium implorarunt et quia nolumus eos deficere, nec possumus propter uxorem et filios ad quos regnum ipsum jure hereditario noscitur pertinere; vos rogamus quatinus ab injuriis et molestiis hujusmodi desistatis. Et talibus datoribus presentium credatis in hiis que vobis dixerint ex
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus eucerius aurelianensis episcopꝰ
qui in monasterio sancti trudõis hasba¬
torqueri Cui interroganti responsam c̃
ab angelo ductore quot in anima ⁊ cor
Qui inse reucrsus sanctum bonifacuun
altatem sancti dionisii ad se uocans et¬
het omnia narrans iussit ut ad sepulcru

Expanded text:
Sanctus Eucherius Aurelianensium episcopus, qui in monasterio sancti Trudotorqueri. Cui interroganti responsum est ab angelo ductore, quia sanctorQui in se reversus sanctum Bonifacium e sancti Dionisii ad se vocavit; eisque talia dicens, jussit ut ad sepulchru
Abbreviated transcription (Latin):
antea reginaꝵ nulla cc̃cupisce uel aude bat
Sicq ĩtroducta ⁊ añ altare bĩ b̾tini prostrata
Deuote or̃oe fula plenã corporis lolpiratem
accepit Intrãdo u plura huic loco ꝯtulit or¬
namẽta Et ꝙͣ diu uixit nuꝙͣ donare cessarut

Expanded text:
antea reginarum nulla concupiscere vel audebat. Sicque introducta, et ante altare B. Bertini prostrata, devote oratione fusa plenam corporis sospitatem recepit. Intrando autem plurima huic loco ornamenta
Abbreviated transcription (Latin):
uia quoq patens per quam deuna ecclesia ad
aliam ac de hopitali ad utrumq patebat in¬
gressus Demoni igne fortuito consomptis
ecclesiis beatorum petri apostoli. ⁊ bertini tep̃o¬
quod adhuc hodic seruatur i templi nostri
maius altare xͦmo ipsummet templum
semper consociatur in honorem beate marie
uirginis beatorum apostolorum petu ⁊ pau¬
li atq beati. bertini. confessoris xp̃i sccondũ
uero abtare in quo lolet dici milla matutina¬
lis semper appropriaun ⁊ consecratur ĩ hono¬
re beati martini turonensis episcopi

Expanded text:
via quoque patens, per quam de una ecclesia ad via quoque patens, per quam de una ecclesia ad aliam, ac de hospitali ad utramque patebat ingressus. Demum igne fortuito consumptis ecclesiis beatorum Petri apostoli ac Bertini, tempoquod adhuc hodie servatur, quod templi nostri majus altare, imo ipsummet templum semper consecratur in honore B. Mariae Virginis, beatorum apost. Petri et Pauli atque B. Bertini confessoris Christi; secundum vero altare in quo solet dici missa matutinalis, semper appropriatur et consecratur in honore S. Martini Turonensis episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
uero beati patris Erlefridus basilicam bea¬
ti martim supra beati uiri tumulũ amplio¬
structa ueneracionis ara. ad capud tumu
li Tnde notandum ꝙ ecclesia ista diuersis
successiue temporibus diuersimode nomina¬
ta fuit. pͦ .n. dicta fuit sythiu anomine uille
uel loci qui sithiu dicebatur quam ecdesiam
bratus bertinus fondauit in honore beati pe¬
tri apli qui noster adhuc est ⁊ pater ⁊ patronus
Deinde beato patre nostro bertino numero
sanctorum ad aucto qr ipse primus fonda¬
tor noster extiterat Ab eo denomunatus est
locus. Monasteriũ sancti bertini sithiensis
Et ut nominis recompensacio fieret construc¬
ta fuit ecclesia beato petro ad occidentalem
partem templi ad plagam septritrionalẽ
aqua ad huc nommatur porta sancti petri
ibidem. Seato uero martino facta fuit ectle¬
sia iuxta illam que nũc est ꝑrochialis eccã¬
sancti martini in insula ⁊ inter bas duas
ecclesias fanctorum petri ⁊ martini factum
est hospitale pauperum seu domus clemosine

Expanded text:
us abbas Erlefridus basilicam S. Martini supra S. P. Bertini cumulum ampliostructa venerationis ara ad caput tumu est quod ecclesia ista diversis successive temporibus diversimode nominata fuit. Primo enim dicta fuit Sithiu a nomine villae vel loci qui Sithiu dicebatur, quam ecclesiam B. Bertinus fundavit in honore B. Petri apostoli, qui adhuc nunc est et Pater et patronus. Deinde B. P. Bertino numero sanctorum adaucto, quia ipse primus fundator noster exstiterat, ab eo denominatus est locus monasterium S. Bertini Sithiensis. Et ut nominis recompensatio fieret, constructa fuit ecclesia B. Petro ad occidentalem partem templi ad plagam septentrionalem, a qua adhuc nominatur porta S. Petri ibidem. Beato vero Martino facta fuit ecclesia juxta illam quae nunc est parrochialis ecclesia S. Martini in insula. Et inter duas has ecclesias sanctorum Petri et Martini factum est hospitale pauperum seu domus eleemosynae;
Abbreviated transcription (Latin):
bolognie comes ⁊ uxor eiꝰ yda parentes
acgẽitores illiꝰ clarissimi. ac illustrissint
gidefridi de billione at balduim postea regu
irlmi fõdauert mõstiũ be marie de capella ĩ
tra de merk iux̃ calesiũ ĩ loco qͥ pͥus dicebat

Expanded text:
Boloniae comes et uxor ejus Ida, parentes et genitores illius clarissimi et illustrissimi Godefridi de Bullione, ac Balduini, postea regum Jerusalem, fundaverunt monasterium B. Mariae de Capella, in terra da Merck, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
les q̃ dicebãtur ꝯu̾se sb̃ hĩtu teligionis non
tũ sb̾ ꝓfessione reguiari ĩt duas portas mo
elemiosina mõstii uiuetes ĩ hospitali pau¬
perib seruientes uestes sacras ⁊ ornatnẽta
ecc̃e ꝯ opus cet̾ cõsuebat ⁊ abluebat Et qr nõ
licrbat mulierib ĩgressus ĩtͣ moͣchorũ mo

Expanded text:
les quae dicebantur conversae sub habitu religionis, non tamen sub professione regulari inter duas portas moneleemosyna monasterii viventes, in hospitali pauperibus servientes, vestes sacras et ornamenta ecclesiae cum opus esset consuebant et abluebant. Et quia non licebat m
Abbreviated transcription (Latin):
sic incipunt Dominis sanctis patribus
Hertino. Momolino ⁊ Ebertrãno. Ego in
dei nomine adroaldus ⁊ cͣ facta donacio¬
.uiiiͦ. idus septembris anno .xiͦ. regni dnĩ
nostri clodonei regis actum aq̃g ĩ uilla do¬
minica ⁊e¬

Expanded text:
i. « Dominis sanctis Patribus Bertino, Mammolino, Ebertranno. Ego in Dei nomine Adroaldus, sana menVIII idus Septembris anno XI regni Domini nostri Clodovei regis. « Actum Ascio, villa dominica
Abbreviated transcription (Latin):
blico sermone p̃dixit fcm̃ coradini tã ꝙͣ fu¬
mũ tñsiturũ ⁊ ip̃m ꝯradinũ ad uictimam
apuliã intraturũ ut rei postea ꝓbauit euẽt¬
intrauit gͥ ⁊ ꝯ appropĩquasset bñuẽtũ se dis
ponc̃s ad p̾lui tres acies ordinauit. Primã¬

Expanded text:
blico sermone facto Coradinum tanquam fumum transiturum et ipsum tamquam ad victimam Apuliam intraturum; quod et rei postmodumblico sermone facto Coradinum tanquam fumum transiturum et ipsum tamquam ad victimam Apuliam intraturum; quod et rei postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
marie . &. ĩ honorȩ oimũ seoꝵ qͥ tibi placuert abitu¬
tio mundi. & eoꝵ quoꝵ hodie festiuitas celebratur.
& quoꝵ nomina &e. reliquie habentur. ut illis ꝓ¬
ficiat ad honorꝰȩ. nob̾ aut̾e ad salut᷑e. &ut illi ꝓno
bis intercede dignentur incelis. quoꝵ memori¬
uscipe sca trinitas hanc oblation̾e qua tibi
muloꝵ famular᷑ uq tuaru ut requiẽ et̃na do¬
nes eis int᷑ tuos scos electos. quatmꝰ illoꝵ con¬
sorcio uita ꝑfruantur aetna. ꝑ euqui uenuur̾¬

Expanded text:
tibi placuerunt ab initio mundi, et eorum quorum hodie festivitas celebratur, et quorum hic nomina, et reliquiae habentur, ut illis proficiat ad honorem, nobis autem ad salutem, ut illi omnes pro nobis intercedere dignentur in coelis, quorum memoriblationem, quam tibi mularumque tuarum, et requiem aeternam dones eis inter tuos sanctos, et electos, ut in illorum consortio vita perfruantur aeterna. Per e
Abbreviated transcription (Latin):
itũ ꝑuenit. hnsqͥ leprosus esse puta batur. de collo ei exibi
te redut eiq ascendens dixit. Marciritu me ñer ubiusti su
ꝯterrꝰa ego aut̾e ñerubesc̃a te suꝑ celos aui sc̃s uir monas

Expanded text:
itum pervenit, is qui leprosus esse putabatur, de collo ejus exsiitum pervenit, is qui leprosus esse putabatur, de collo ejus exsite rediit, eique ascendens dixit: Martyri, tu me non erubuisti super terram, ego te non erubescam
Abbreviated transcription (Latin):
a exortus ĩ ncina fac tũ terra licaonie sol&. narrare
miraculuͦ Ait enĩ quod ĩea qͥda marcirius nomine uite
ualde uenerabilis monachus fuit qͥ quada dũ ex suo mona¬
terio uisitationis gr̃a ad aliud monasteriũ tendebat eui
spiritalis pat̾ p̾erdt. ꝑgens ita leprosũ quenda qu̾e
densis uulnerib elefactinꝰ morb ꝑm̃bra fedauerat. In
uenit ĩuia uolent᷑s ad suu̾ hospietũ redire. & p̃lassitudi¬
ne u̾ualent̾e. ipso uero itinere se habe ꝑibebat hospiei
.quo ide martirius manachus ire festinabat lar aud
dĩ eiusdẽ lepsi lassicudin̾e miiertꝰ. palluĩ qͦuestiebatur
ĩ t̾rã ꝓtinꝰ piecit & expandit de idesuꝑ leꝓsu deposuit
eũq suo pallio undiq constrictu suꝑ humer̾u leuauit se¬
cũq reu̾tens detulit. Cũq ĩa monastern forib ꝓpinqͣr&.
spiritalis pat̾ eiusdy̾ monaster u magnis clamar e uocib¬
dñm porcans. Stati uero ut martirius ad monasterir ad¬

Expanded text:
Lycaoniae solet narrare miraculum. Ait enim quod in ea quidam, Martyrius nomine, vitae valde venerabilis monachus fuit, qui ex suo monasterio visitationis gratia ad aliud monasterium tendebat, cui spiritualis pater praeerat. Pergens itaque, leprosum quemdam, quem densis vulneribus elvenit in via, volentem ad suum hospitium redire, sed prae lassitudine non valentem. In ipso vero itinere se habere perhibebat hospitium quo idem Martyrius monachus ire festinabat. Vir autem Dei ejusdem leprosi lassitudinem misertus, pallium quo vestiebatur in terram protinus projecit et expandit, ac desuper leprosum posuit, eumque suo pallio undique constrictum 1651 super humerum levavit, secumque revertens detulit. Cumque jam monasterii foribus propiaret, spiritualis pater ejusdem monasterii magnis vocibDominum portans. Statim vero ut Martyrius ad monasterii ad
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑r Qͥait adeũ. Quecuq dixeris mͥ facia. Et aot adeu
Abrenuntias xp̃o iͦseripto: Hicit eietiaꝰ Imqͥtatis au¬
te operator dixit ei susto parotꝰ extiterii. coope¬
to tͥ naͣ Quiait. deũ parat᷑ iuͣ tant̾u consequar
desioeriũ Et faciens malignicatis minister opistola mist
ere & tue adducere uoluntati ut multiplicetur parstua
mui tͥhunc qͥp̾sentes meas beferd lit teras cupiditate iͥpu¬
glorier & cu multa ald critatȩ e̾grege̾ placitores tuos
ł dueene tr diabolo dͥalaerit hoc fuciens iactait mue¬
rꝰa uoce iuocans diaboli auxiliũ et c̃tinuo adstitert ei
principes potertatis tenebrar̾u sp̃ualia neqͥcie &. ad¬
hendentes errant̾e eu gaudio magno. duxert᷑ eu ubi
erat diabolus & ostendert ei ipsũ sedent̾e iꝰ alta sede &i
cireuitu ei malignitatis sp̃s adstantes. Et suscipiens mis¬
ĩas amalesico litteras. dixit admiseru. Credis ĩme uinait

Expanded text:
um: Quaecunque dixeris mihi faciam. Et ait ad eum: Abrenuntias Christo in scripto? Dixit ei: Etiam. Iniquitatis autem operator dicit ei: Si in isto paratus exstiteris, cooperator fiam. Qui ait ad eum: Paratus sum, tantum consequar desiderium. Et faciens malignitatis minister epistolam here, et tuae adducere voluntati, ut multiplicetur pars tua, misi tibi hunc qui praesentes meas defert litteras, cupiditate in puglorier, et cum multa alacritate congregem placitores tuos.  ducere te diabolo. Qui alacriter hoc faciens, jactavit miseram vocem invocans diaboli auxilium. Et continuo astiterunt 659 ei principes potestatis tenebrarum spiritalia nequitiae, et apprehendentes errantem cum gaudio magno, duxerunt eum ubi erat diabolus, et ostenderunt ei ipsum sedentem in sede alta, et in circuitu ejus malignitatis spiritus stantes, et suscipiens missas a malefico litteras dixit ad miserum: Credis in me? Qui ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Elladiui aute ipsius sciime memorie uisor & muinistei
obitu iadicte memoriȩ apostoliee basilu uir mirabi¬
lis & ĩ omi uirtuce decoratꝰ enorrauit mͥ qͥa senator
quida fidelis nomine ꝓterius abut adsc̃a uenerabilia
loca. ibiq filiã sua cͣsecrare aeiuna de beactionali
domib monasteriorͦu mittere. atꝙ sacrificiu̾ do
offerre uolens. s abinitio homicida diabolus ĩuiden
diuine uoluntati mouit unũ deseruii suii & ĩcendit ad
puelle amor̾e. Iii aute euͥ fuissae huiis ĩchoationis ĩdignit᷑
& nͥ auder& appropinquare adyposit̾u alloqͥtꝰ unu¬

Expanded text:
Elladius autem, ipsius sanctissimae memoriae visor et minister obitum jam dictae memoriae apostolicae Basilii, vir mirabilis, et in omni virtute decoratus, enarravit mihi quia senator quidam fidelis, nomine Proterius, abiit ad sancta et venerabilia loca, et ibi filiam suam consecrare, ac in uno de bene actionalibus domibus monasteriorum mittere, atque sacrificium Deo offerre volens. Sed ab initio homicida diabolus, invidens divinae voluntati, movit unum de servis suis, et incendit ad puellae amorem. Is autem cum fuisset hujusmodi inchoationis indignus, et non audens appropinquare ad propositu
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores peribt᷑. Et celuͣ
plicabit᷑ sicut liber ꝯmiare siccalit᷑. Et montes
sicut cera fluent. et t̾ra ardebit usq: inferos¬
⁊ sol conuertet᷑ in tenebras. Et luna noͣ dab
lum̃ suũ. Et stelle cadent it᷑ra decelo & t̾o eppare¬

Expanded text:
peccatores peribunt, et coelum plicabitur, et mare siccabitur, et montes sicut cera ardebunt , et terra ardebit usque ad inferos. Sol convertetur in tenebras, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo in ter