comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ stultitie humane. credentibꝰ sa¬
lus tͥbuit᷑. dũ & infideles quȩ extͣsen¬
sũ suũ st̃. stulta eẽ dec̾nt̃. & fideles
potestati ac uͥtuti di oĩã largiende.
sibi salutis sue sacͣmta ꝑmittunt.
Non gͦ st̃ stulta que dĩst̾. s humaue
nat᷑e insipiens prudentia ẽ. quȩ a
d̾o suo aut signa aut sapientiã ad
fidẽ postulet. Et iudeoruꝰ qͥde ẽ po¬
stulare signa. qͥa in dĩ noĩe ꝑ legis
familiaritatẽ. ñ ad moduꝰ rudes cru¬
cis scandalo cõmouent᷑: grecoꝵs auͦ
ẽ sapientiã posc̾e̾: qͥa gentili in eptia
humanaq prudentia rationẽ
sublati in crucẽ dĩ querant. Quȩ qͥa
scd̾m sensũ nature infirmis occulta
in sacm̃to sit. fit stultitia infideli.
cũ qđ nat᷑alit̾ mens imꝑfecta ñ con¬
cipit. id extͣprudentiȩ causã ẽẽ de¬
cernant. S ob hanc imprudent̾ẽ
mundi sapientiã. que ꝑdĩ sapientiã
dm̃ añ nesciuit. idẽ ꝑ hanc magni¬
ficentiã mundi. aotã sapienter in¬

Expanded text:
umanae credentibus salus tribuitur: dum et infideles, quae extra sensum suum sunt, stulta esse decernunt, et fideles potestati ac virtuti Dei omnia largiendae sibi salutis suae sacramenta permittunt. Non ergo sunt stulta quae Dei sunt; sed humanae naturae insipiens prudentia est, quae a Deo suo aut signa aut sapientiam ad fidem postulet. Et Judaeorum quidem est postulare signa; quia in Dei nomine per legis familiaritatem non admodum rudes, crucis scandalo commoventur. Graecorum autem est sapientiam poscere, quia gentili ineptia humanaque prudentia rationem sublati in crucem Dei quaerant. Quae quia secundum sensum naturae infirmis occulta in sacramento sit; fit stultitia infidelis: cum quod naturaliter mens imperfecta non concipit, id extra prudentiae causam esse decernat. Sed ob hanc imprudentem mundi sapientiam, quae 68 per Dei sapientiam Deum ante nescivit, id est, per hanc magnificentiam mundi ac tam sapienter in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e intelligentia imperitiã nat᷑alii nob
imprudentie senserimꝰ. tũ ꝑ diui¬
ne sapientie prudentia ad di sapi¬
entiã imbuemur. cũ sine mͦ uͥtutes
di ac potestatẽ metiam᷑. cuͦ natu¬
re dm. ñ intra naturales leges co¬
hibeamꝰ. cũ hoc solũ de do bene
credi intelligamꝰ. ad qđ de secre¬
dendu ipse sibi nobiscũ & testis
& auctor existat.

Expanded text:
imperitiam naturalis in nobis imprudentiae senserimus, tum per divinae sapientiae prudentiam ad Dei sapientiam imbuemur: cum sine modo virtutes Dei ac potestatem metiamur, cum naturae Dominum non intra naturales leges cohibeamus, cum hoc solum de Deo bene credi intelligamus, ad quod de se credendum ipse sibi nobiscum et testis et auctor exsistat.
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ uoluntatẽ creationẽ. adoptionẽ:
inspice & militiã. & stipenduiꝰ xp̃i.
Nẽpe ꝓclamat. Pat̾. manifestaui no¬
m̃ tuũ hominibꝰ. Non audis. crea¬
torẽ celestiũ creasti. ñ audis effecto¬
rẽ t̾restͥũ effecisti: s audiᷤ pat̾ mani¬
festaui nom̃ tuũ hoĩbꝰ. Utere sal¬
uatoris tui mune̾. scito patrẽ eẽ qui
genuit. filiũ eẽ qͥ natꝰ ẽ. natũ ex eo
patre qͥ ẽ ex u̾itate nat᷑e. Mem̃to
ñ tͥ patrẽ manifestatũ eẽ qđ d̾s ẽ. s dm̃
manifestatũ eẽ qđ pat̾ ẽ. Audis. ego¬

Expanded text:
ionem: inspice et militiam et stipendium Christi. Nempe proclamat: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus; non audis, creatorem coelestium creasti; non audis, effectorem terrestrium effecisti; sed audis: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus. Utere Salvatoris tui munere: scito patrem esse qui genuit, filium esse qui natus est; natum ex eo patre, qui est, veritate naturae. Memento non tibi patrem manifestatum esse quod Deus est, sed Deum manifestatum esse q
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ẽ di fortius ẽ hominibꝰ. & qđ stul¬
tius ẽdi. sapientius ẽ hominibꝰ.
Om̃s itaq infidelitas stulta ẽ. qͥa imꝑ¬
fecti sensus sui usa sapientia. dũ oĩa
infirmitatis sue opinione moderat᷑:
ptitat effici ñ posse qđ ñ sapit. Cau¬
sa enĩ infidelitatis. de sententia ẽ in¬
firmitatis. dũ gestũ eẽ qͥs ñ putat qđ
sciens nat᷑e humane imꝑfectã cogita¬
tionẽ: hoc solũ putare in ueri ratio¬
ne eẽ qd saꝑet. ait. ñ in sermone se
sapientie p̾dicare. ne p̃dicationis suȩ
manis eet᷑ assertio. ac ne stultitie
eẽ p̾dicator estunaret᷑: adecit. uerbũ
crucis stultitiã eẽ ꝑeuntibꝰ: qa eã solã
in fideles prudentiã crederent eẽ ꝗͣ
saꝑent. Et cũ nicħ nͥ intra infirmita¬
tis suȩ saꝑent naturã : eã quȩ sola dĩ

Expanded text:
mum est Dei, fortius est hominibus; et quod stultum est Dei, sapientius est hominibus . Omnis itaque infidelitas stultitia est: quia imperfecti sensus sui usa sapientia, dum omnia infirmitatis suae opinione moderatur, putat effici non posse quod non sapit. Causa enim infidelitatis de sententia est infirmitatis, dum gestum esse quis non putat, quod sciens naturae humanae imperfectam cogitationem hoc solum putare in veri ratione esse quod saperet, ait non in sermone se sapientiae praedicare, ne praedicationis suae inanis esset assertio. Ac ne stultitiae esse praedicator existimaretur, adjecit, verbum crucis stultitiam 67 esse pereuntibus: quia eam solam infideles prudentiam crederent esse, quam saperent; et cum nihil nisi intra infirmitatis suae saperent naturam, eam, quae sola Dei
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis. ex qua.
& in qua natus est
optinentem. uerum
& infinitum. & ꝑfec¬
tum deum. Hec enĩ
di est plenitudo. Nã
si horum aliquid de¬
erit. iam ñ erit ple¬
nitudo. quã ineo ha¬
bitare cõplacuit. Hoc
a filio predicat᷑. hoc
ignorantib manife¬
stat᷑. sic clarificatur ꝑ
filiũ pater. cũ pater fi¬
lii talis agnoscit᷑. Uo

Expanded text:
divinitatis ex qua divinitatis ex qua et in qua natus 60 est obtinentem, verum et infinitum et perfectum Deum; haec enim Dei est plenitudo. Nam si horum aliquid deerit, jam non erit plenitudo, quam in eo habitare complacuit . Hoc a Filio praedicatur, hoc ignorantibus manifestatur; sic clarificatur per Filium Pater, cum pater filii talis ag
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑet. ut in dĩ uirtutem. et spiritꝰ
incorruptionem transformata car¬
nis corruptio absorberetur. Hȩc
oratio ad dm̃ est: Hec ad patrem
confessio filii est. Hec carnis dep̃¬
catio est. in qua eum iudicii die
compunctum. et de cruce recogni¬
tum uniuersi uidebunt. inqua
prefiguratus in monte est. inqͣ
eleuatus ad celos est. inqua deo
assedit adextris. in qua uisus a
paulo est. in qua honorificatus
hominib nomine patͥs. hec po¬
stulat. Sed quo nomine: Nun¬
quid nomen dĩ ignorabatur:
Hoc moyses de rubo audiit. hoc
genesis in exordio creationis or¬
bis nuntiauit. hoc lex exposuit.
ꝓpħe ꝓtulerunt. homines in his
mundi oꝑib senserunt. gentes
etiam mentiendo uenerate sunt.
Nongͦ ignorabat᷑ dĩ nom̃. S plane ig¬
norabatur. Nam deum nemo
noscit. nisi confice¬
atur & patrem pa¬
trem unigeniti filii.
emissione. sed ex eo
natum inenarrabi¬
liter:. incomprehen¬
sibiliter. ut filium
a patre. plenitudinẽ

Expanded text:
peret; ut in Dei virtutem et spiritus peret; ut in Dei virtutem et spiritus incorruptionem transformata carnis corruptio absorberetur. Haec itaque oratio ad Deum est, ad Patrem haec confessio Filii est, haec carnis deprecatio est: in qua eum judicii die compunctum et de cruce recognitum universi videbunt, in qua praefiguratus in monte est, in qua elevatus ad coelos est, in qua Deo assedit a dextris, in qua visus a Paulo est, in qua honorificatus hominibus nomine Patris, haec postulat: sed quo nomine? Numquid nomen Dei ignorabatur? Hoc Moyses de rubo audivit, hoc Genesis in exordio creati orbis nuntiavit, hoc lex exposuit, prophetae praetulerunt, homines in his mundi operibus senserunt, gentes etiam mentiendo veneratae sunt; non ergo ignorabatur Dei nomen. Sed plane ignorabatur. Nam Deum nemo noscit, nisi confiteatur et Patrem patrem unigeniti filii, emissione; sed ex eo natum inenarrabiliter, incomprehensibiliter, ut filium a patre, plenitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ni est parte ꝑfectus. et ante om̃e
tempus in diuinitatis plenitudine
natus. nunc a carnis suȩ origine
homo consummabatur ad mortẽ.
clarificari se apud dm̃ postulat.
sicut patrem ipse clarificabat inter¬
ris. quia tum dei uirtutes igno¬
ranti scło clarificabantur in car¬
ne. Nunc autem quid ẽ quod ap̃
patrem clarificationis expectet:
Nempe hoc quod habuit apud eum.
pͥus qͣm mundus eẽt. Habuit ple¬
nitudinem diuinitatis. atq habet.
Namq dei filius. Sed qui erat dei
Erat enim uerbum caro factum.
Non amiserat quod erat. sed ceꝑat
eẽ quod non erat. Non de suo de¬
ritatis expostulat. unde non de¬
stitit. Ergo quia filius uerbum.
et uerbum caro factꝰum. et ds uer¬
bum. et hoc in pͥncipio apud de¬
um. et uerbum ante constitutio¬
nem mundi filius. filius nunc ca¬
ro factus orabat. ut hoc patͥ caro
inciꝑet ẽẽ quod uerbum. ut id qͦd
de tempore erat. glam eius quȩ
sine tempore est claritatis acci¬

Expanded text:
qua est parte perfectus, et ante omne qua est parte perfectus, et ante omne tempus in divinitatis plenitudine natus, nunc a carnis suae origine homo, consummabatur ad mortem; clarificari se apud Deum postulat, sicut Patrem ipse clarificabat in terris: quia tum Dei virtutes ignoranti saeculo clarificabantur in carne. 59 Nunc autem quid est quod apud Patrem clarificationis exspectet? Nempe hoc quod habuit apud eum, prius quam mundus esset. Habuit plenitudinem divinitatis; atque habet, namque Dei filius. Sed qui erat Dei erat enim Verbum caro factum. Non amiserat quod erat, sed coeperat esse quod non erat; non de suo deritatis expostulat unde non destitit. Ergo quia Filius Verbum, et Verbum caro factum, et Deus Verbum, et hoc in principio apud Deum, et Verbum ante constitutionem mundi Filius: Filius nunc caro factus orabat, ut hoc Patri caro inciperet esse quod Verbum; ut id, quod de tempore erat, gloriam ejus quae sine tempore est claritatis acci
Abbreviated transcription (Latin):
suarũ oꝑa eũ ex quo ẽ ipse clarificat.
Et ħ qͥdẽ clarificationis uicissitudo.
ñ ꝑtinet ad diuinitatis ꝓfectũ. s ad
honorẽ eũ qui ex cognitione igno¬
rantiũ suscipiebat᷑. Quo enĩ pater
ñ abundabat ex quo sunt om̃ia. uł
qͥd filio deerat. in quo cõplacuerat
omnẽ plenitudinẽ diuinitatis habi¬
tare: Ergo darificat᷑ pat̾ in terra.
tionis expectet. et absolutum ẽ. Nã
incontinentib ẽ. E go clarificaui te¬
suꝑ terram. opꝰ consũmaui qđ dedi¬
sti mͥ ut facerem. Et nunc cdarifi
ca me tu pater ap̃ temetipsum. ea
claritate quã habui pͥus qͣm mundꝰ
ẽẽt ap̃te. Manifestaui nom̃ tuũ ho¬
minib. Oꝑib gͦ filii clarificatus ẽ
pater. dum ds eẽ intelligit᷑. dum dĩ
unigeniti pater manifestatur. dũ
ad salutem nr̃am filium suum etiã
ex uirgine natum eẽ hominẽ uo¬
luit. in quo explentur ea om̃ia in
passione. quȩ de partu uirginis cep¬
ta sunt. Itaq quia dĩ filius ex om

Expanded text:
ificat. Et haec quidem clarificationis vicissitudo non pertinet ad divinitatis profectum, sed ad honorem eum qui ex cognitione ignorantium suscipiebatur. Quo enim Pater non abundabat, ex quo sunt omnia? Vel quid Filio deerat, in quo complacuerat omnem plenitudinem divinitatis habitare? Ergo clarificatur Pater in terra, tionis exspectet: et absolutum est. Nam in continentibus est: Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi utsum ea claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te. Manifestavi nomen tuum hominibus . Operibus ergo Filii clarificatus est Pater: dum Deus esse intelligitur, dum Dei unigeniti pater manifestatur, dum ad salutem nostram filium suum etiam ex virgine natum esse hominem voluit, in quo explentur ea omnia in passione, quae de partu virginis coepta sunt. Itaque quia Dei filius ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
factorũ suorũ nob̃ po¬
suit exemplũ. ut ꝑ ine¬
narrabiliũ gestoꝵ su¬
cientiam de uirtute
natiuitatis menarra¬
bilis doceremus. Cũ
aqua fit uinum. cum
qͥnq panes saturatis
qͥnq milib uirorum.
excepto sexu & etate
reliqua. replent frag¬
mentis cophinos duo¬
decim. Res cernit᷑ et
nescit᷑. fit. & non intel¬
ligit᷑. ratio non appre¬
hendit᷑. effectus inge¬
ritur. Stultum ẽ aũ
calumpniam in eo in¬
quisitionis intendere.
in quo comp̃hendi id
unde queritur ꝑ natu¬
rã suã non potest. Ut
enim inenarrabilis ẽ
pater in eo quod inge¬
nitus est. ita enarrari
filius meo quod uni¬
genitus est ñ potest.
quia ingeniti imago¬
est qui genitus est. Tũ
enim sensu atq uerb
imaginem apprehen¬
damus. necesse est cum
eum cuius imago est
consequemur. Sed in¬
uisibilia ꝑsequimur
& incomp̃hensibilia tẽp¬
tamus. quib intelligñ¬
tia ad comspicabiles res
& corporeas coartatur.
Non erubescimus stulti¬
cie. non nosmet ipsos

Expanded text:
rum suorum nobis posuit exempla, ut per inenarrabilium gestorucientiam de virtute nativitatis inenarrabilis doceremur: cum aqua fit vinum, cum quinque panes, saturatis quinque millibus virorum, excepto sexu et aetate reliqua, replent fragmentis cophinos duodecim. Res cernitur, et nescitur; fit, et non intelligitur; ratio non apprehenditur, effectus ingeritur. Stultum est autem, calumniam in eo inquisitionis intendere, in quo comprehendi id unde quaeritur per naturam suam non potest. Ut enim inenarrabilis est Pater in eo quod ingenitus est; ita enarrari Filius in eo quod unigenitus est non potest; quia ingeniti est imago qui genitus est. Cum enim sensu atque verbis imaginem apprehendimus, necesse est etiam eum cujus imago est consequamur. Sed invisibilia persequimur, et incomprehensibilia tentamus, quibus intelligentia ad conspicabiles res et corporeas coarctatur; non erubescimus stultitiae, non nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
unitatẽ ꝑ uicissitudinẽ dande
& referendȩ clarificationis osten¬
dunt. Sed clarificatio hec quȩ
sit. & ex qͥbus sit noscendũ ẽ. Non
opinor demutabilis d̾s ẽ. neq in
eternitatẽ cacht uiciũ aut em̾da¬
tio. aut ꝓfectꝰ aut dãpnũ: s qđ ẽ sẽ¬
ẽz habere aliqnͣdo in nat᷑a ñ pot̾it.
ut ñ sit. Quomͦ gͦ cdarisicabit᷑ qđ
suo ñ eget. neq a se deficit. neq
moram᷑. S intelligentiȩ ur̃ȩ in¬
firmitate euangłista ñ deserit.
qͥ ꝗͣ clarificauione pat̾ filiꝰ eẽt red¬

Expanded text:
unitatem, per vicissitudinem dandae unitatem, per vicissitudinem dandae et rependendae clarificationis ostendunsit, et ex quibus sit, noscendum est . Non, opinor, demutabilis Deus est, neque in aeternitatem cadit aut vitium aut emendatio, aut profectus aut damnum; sed quod eest, habere aliquando in natura non poterit ut non sit: quo modo ergo clarificabitur, quod suo non eget, neque a se deficit;  supmoramur. Sed intelligentiae nostrae infirmitatem Evangelista non deserit, qui quam clarificatione
Abbreviated transcription (Latin):
da stͣ s cauendũ ẽ ne apud imꝑi¬
tos głam filii honor pat̾s infirmet.
nec infirmari se patit᷑. hec ipsa cla¬
rificatio postulata. Ad idem̃ qdđ
dictũ est pat̾ clarifica filiũ tuũ:
seqͥt᷑ &. illud. ut filius clarificet te.
Non gͦ infirmꝰ ẽfiluis: uicẽ clarifica¬
tionis ipse cuꝰ clarificandus sit red¬
diturꝰ. S si ñ insirmꝰ: qͥd postula¬
bat.. Nemo enĩ nͥ hoc quo ᷤ eget
postulat. Aut nũqͥd infirmꝰ ẽ &
pat᷑: aut eoꝵ quȩ habet ita ꝑfessꝰ
e̾. ut ei clarificatio sit reddenda
ꝑ filiuꝰ. S nec hic eguit. neq ille
desiderat: & tam̃ alteri alt̾ imꝑti¬
et. Ergo expostulatio clarifica¬
tionis dandȩ. uicissiq reddende.
nec patͥ quicꝗͣ adimit. nec infir¬
mat filiũ : sed eande diuinitatis
ostendit in utͦq u̾tutẽ.: cũ & cla¬
rificari se filiꝰ apatre oret. & cla¬
rificationẽ pater ñ dedignet᷑ a
filio et hec in patre & filio uͥtutis

Expanded text:
da sunt: sed cavendum est, ne apud imperida sunt: sed cavendum est, ne apud imperitos gloriam Filii honor Patris infirmet. Nec infirmari patitur haec ipsa clarificatio postulata: ad id enim quod dictum est, Pater, clarifica Filium tuum; sequitur et illud, ut Filius clarificet te. Non ergo infirmus est Filius, vicem clarificationis ipse, cum clarificandus sit, redditurus. Sed si non infirmus, quid postulabat? nemo enim nisi hoc quod eget postulat. Aut numquid infirmus est et Pater? Aut eorum quae habet ita profusus est, ut ei clarificatio sit reddenda per Filium? Sed neque hic eguit, neque ille desiderat: et tamen alteri alter impertiet. Ergo expostulatio clarificationis dandae, vicissimque reddendae, nec Patri quidquam adimit, nec infirmat Filium; sed eamdem divinitatis ostendit in utroque virtutem cum et clarificari se Filius a Patre oret, et clarificationem Pater non dedignetur a Filio: sed haec in Patre et Filio virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatẽ & uͥtutẽ saxa ñ retinent.
qͥ cruei affixerant. uere dĩ filiũ
confitent᷑ p̃dic tioni consentit
effectus. Dñs dixerat. clarifica
filiũ tuũ ñ solũ nomine conte¬
status e̾ eẽ se filiũ. s & ꝓpͥetate.
qua dicit᷑. tuũ. Alulti enĩ nos
filii di . s ñ talis Hic filius hic
nuncupatione. natiuitate ñ crea¬
none. E rgo post clarisicationẽ
eiꝰ. ueritatẽ confessio consecuta ẽ.
Nam uere dĩ filiũ centurio confi¬
tetur: ne qͥs credentiũ ambigeret.
qđ homo ꝑsequentiũ ñ negasset.
S forte ea clarificatione credet᷑
eguisse filius quã orabat. & infir¬
mus repꝑiet᷑. dũ clarificationẽ
potioris expectat. Et qͥs ñ patrẽ
potiorẽ confitebit᷑. ut ingenitũ
agenito. ut patrẽ a filio. ut euꝰ
qͥ misit. & ab eo qͥmissus sit. ut
uolentẽ. ab ipso qͥ obediat. Et
ipse nob erit testis pater maior
me est. Hec ita ut st̃. intelligen¬

Expanded text:
firmitatem et virtutem saxa non retinent. firmitatem et virtutem saxa non retinent. Qui cruci affixerant, vere Dei Filium confitentur: praedicationi consentit effectus. Dominus dixerat: Clarifica Filium tuum. Non solum nomine contestatus est esse se filium, sed et proprietate, qua dicitur tuum. Multi enim nos filii Dei, sed non talis hic filius. Hic nuncupatione; nativitate, non creatione. Ergo post clarificationem ejus, veritatem confessio consecuta est. Nam verum Dei filium centurio confitetur; ne quis credentium ambigeret, quod homo persequentium non negasset. forte ea clarificatione creditur eguisse Filius quam orabat: et infirmus reperietur, dum clarificationem potioris exspectat. Et quis non Patrem potiorem confitebitur, ut ingenitum a genito, ut patrem a filio, ut eum qui miserit ab eo qui missus sit, ut volentem ab eo qui obediat? Et ipse nobis erit testis: Pater major me est . Haec ita ut sunt, intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
erat. filius Nãq natꝰ ex uͥgine.
gellandus. crucifigendus. Quid
nob solũ hominẽ in xp̃o hec
erant contestatura S ñ confun¬
dimꝰ cruce. ñ flagellis p̃dapnam᷑.
cruci. Deinde qͥd seqͥt᷑ Solñ
occidit: s refugit. Quid refugis¬
sedico & Non receptꝰ in nubẽ est.
s decursu oꝑis defecit: & interitũ
suũ cũ eo reliqͣ mundi elem̃ta
sensert̃. Et ne huic facinori ul¬
le cȩlestes oꝑationes int̾essent. in¬
t̾cessionis huiꝰ necessitate quada
sui abolitione caruert᷑. S t̾ra qͥd
fecit.s Ad onus d̾ni in ligno pen-¬
dentis intremuit. eũ qͥ moriturus
erat intra se contestata ñ capere.
Nũqͥd & portionẽ suã rupes & saxa
concedt᷑. S rupta dissiliunt. &
naturã suã ꝑdunt. cesãq ex se ar¬
chã in continentẽ condendi corpo
mat qͦ cent᷑io. cohortis. & crucis cu¬
stos. s Uere dĩ filiꝰ erat iste. Crea¬
tura int̾cessione huiꝰ piaculi lib̾at᷑.

Expanded text:
erat Filius? Namque natus ex virgine, erat Filius? Namque natus ex virgine, gellandus, crucifigendus. Quid ergo? Nobis solum hominem in Christo haec erant contestatura. Sed non confundimur cruce, non flagellis praedamnamur, cruci. Deinde quid sequitur? Sol non occidit, sed refugit. Quid refugisse dico? Non receptus in nubem est, sed de cursu operis defecit: et interitum suum cum eo reliqua mundi elementa senserunt: et ne huic facinori ullae coelestes operationes interessent, intercessionis hujus necessitate quadam sui abolitione caruerunt. Sed terra quid fecit? Ad onus Domini in ligno pendentis intremuit, eum qui moriturus erat intra se contestata non capere. Numquid et portionem suam rupes et saxa concedunt? Sed rupta dissiliunt, et naturam suam perdunt, caesamque ex se arcam incontinentem condendi corpomat quoque centurio cohortis, et crucis custos, vere Dei 56 Filius erat iste . Creatura intercessione hujus piaculi liberatur;
Abbreviated transcription (Latin):
hora clarifica filiũ tuũ. ut filiꝰtuꝰ cla¬
rificet te. Non diẽ. ñ tẽpꝰ. sed ho¬
rã uenisse dicit. In hora diei: por¬
tio ẽ. Et que hec erit hora Nẽ¬
pe illa: de qua in tẽpore passionis
discipulos confirmans locutus est.
Ecce uenit hora. ut filiꝰ hominis dari¬
ficetur. Hec gͦ hora ẽ in qua se apa¬
tre clarificari orat. ut patrẽ ipse
clarificet. Sed qͥd ẽ istudas Cla¬
rificari se clarificaturꝰ expectat. &
honorẽ reddit᷑us expostulat. & ẽ¬
gec h qͦd rursũ imꝑtiat:. Et hic
occurrant sophyste mundi. & sa¬
pientes greciȩ. & syllogisinis suis
ueritatẽ irretiant. qͦmꝰ & unde.
& quid causȩ sit. querant. Et cũ
heserint. audiant: qͥa stulta mun¬
di elegit ds. Ergo ꝑ stultitiã nr̃ãm
intelligamꝰ hȩcꝰ intelligibilia sa¬
pientibꝰ mundi dixerat dns. Pat̾
uenit hora. Horã passionis osten¬
derat: nã hec sub mom̃to loque¬
batur. Deinde adiecit clarifica
filiũ tuũ. Sed qͦmͦ clarificandus

Expanded text:
hora, clarifica filium tuum, ut filius tuus clarificet te. Non diem, non tempus, sed horam venisse dicit. In hora dici portio est. Et quae haec erit hora? Nempe illa, de qua in tempore passionis discipulos confirmans locutus est: Ecce venit hora, ut filius hominis clarificetur : Haec ergo hora est, in qua se a Patre clarificari orat, ut Patrem ipse clarificet. Sed quid est istud? Clarificari se clarificaturus exspectat, et honorem redditurus expostulat, et eget hoc quod rursum impertiet? Et hic occurrant sophistae mundi et sapientes Graeciae, et syllogismis suis veritatem irretiant. Quomodo et unde et quid causae sit quaerant: et cum haeserint, audiant, Quia stulta mundi elegit Deus . Ergo per stultitiam nostram intelligamus inintelligibilia sapientibus mundi. Dixerat Dominus, Pater, venit hora: horam passionis ostenderat; nam haec sub momento eo loquebatur: deinde adjecit, Clarifica filium tuum. Sed quomodo clarificandus
Abbreviated transcription (Latin):
ritas accepta sic reddit᷑. ut quod
claritatis in filio ẽ. id totum clari¬
tas patͥs sit. qͥa apatre accepit
om̃ia. qͥa honor famulantis in ho¬
nore mittentis est. ut honor gig¬
nentis in honore nascentis ẽ. Sed
in quo tandẽ et̾nitatis uita ẽ. ait
ipse. Ut cognoscant te solũ uerũ
deũ. & quẽ misisti iħm xp̃m. Que
hic difficultatũ q̃stiones st̃. & quȩ
pugna u̾borũ ẽ: Nita ẽ uerũ deũ noᷤ¬
se. Sed ñdũ hoc facit uitã. Quid gͦ con¬
nectitur: Et quẽ misisti iħm xp̃m.
Debitus patͥ a filio honor reddit᷑. cũ
dic̃ te solũ uerũ deũ. Non tñ se filius
a cłi u̾itate secernit. cũ adiungit. et
quẽ misisti iħm xp̃m. Non ht̃ int̾¬
uallũ confessio credentiũ. qͥa mutͦꝰq
spes uite ÷. Nec d̾s uerus ab eo defe¬

Expanded text:
ritas accepta sic redditur, ut quod ritas accepta sic redditur, ut quod claritatis in Filio est, id totum claritas Patris sit: quia a Patre accepit omnia; quia honor famulantis in honorem mittentis est, ut honor gignentis in honorem nascentis est. in quo tandem aeternitas vitae est? Ait ipse: Ut cognoscant te solum verum Deum; et quem misisti Jesum Christum. Quae hic difficultatum quaestiones sunt, et quae pugna verborum est? Vita est verum Deum nosse: sed nudum hoc non facit vitam. Quid ergo connectitur? Et quem misisti Jesum Christum. Debitus Patri a Filio honor redditur, cum dicit te solum verum Deum. Non tamen se Filius a Dei veritate secernit, cum adjungit: et quem misisti Jesum Christum. Non habet intervallum confessio credentium, qui in utroque spes
Abbreviated transcription (Latin):
tem uita eterna. ut cognoscant te
solum uerum deum. et quem misi¬
sti iħm xp̃m. Clarificatur ergo ꝑ
filium pater. in eo quod sit intelli¬
gendus a nobis. Claritas autem
hec erat. quod ab eo filius potesta¬
tem omnis carnis acceꝑat. Caro¬
autem factus ipse. quod uite ȩter¬
nitatem erat caducis et corporeis
et mortalib redditurus. Uitȩ au¬
tem nr̃e eternitas non oꝑationis
erat. sed uirtutis effectus. cum ȩ¬
ternitatis głam non iam molitio
noua. sed sola dei eẽt cognitio sũp¬
tura. E rgo non claritas deo ad¬
ditur. neq enim decesserat. ut
addẽtur. sed ꝑ filium clarificat᷑
apud nos imꝑitos. refugas. sordi¬
dos. sine spe mortuos. sine lege
tenebrosos. et clarificatur ꝑ id qđ
abeo filius potestatem omnis car¬
nis acceꝑit. uitam ei eternam da¬
turus. Per hec igitur fili oꝑa cla¬
rificatur pater. Itaq cum om̃ia
filius accepit. clarificatus a pa¬
tre ẽ. et contra clarificat᷑ pater.
cum fiunt uniu̾sa ꝑfilium. & cla¬

Expanded text:
em vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Clarificatur ergo per Filium Pater, in eo quod sit a nobis intelligendus. Claritas autem haec erat, quod ab eo Filius potestatem omnis carnis acceperat caro factus ipse, quod vitae aeternitatem erat caducis et corporeis et mortalibus redditurus. Vitae autem nostrae aeternitas non operationis erat, sed virtutis effectus: cum aeternitatis gloriam non jam molitio nova, sed sola Dei esset cognitio sumptura. Ergo non claritas Deo additur; neque enim decesserat ut adderetur: sed per Filium clarificatur apud nos imperitos, refugas, sordidos, sine spe mortuos, sine lege tenebrosos; et clarificatur per id, quod ab eo Filius potestatem omnis carnis acceperit, vitam ei aeternam daturus. Per haec igitur Filii opera clarificatur Pater. Itaque cum omnia Filius accepit, clarificatus a Patre est; et contra clarificatur Pater, cum fiunt universa per Filium. Et cla
Abbreviated transcription (Latin):
telligibilia oꝑa tãquã egentẽ
laudis ornarent: s ꝓuidens d̾s neqͥ¬
tiȩ & stultitie humanȩ. errorẽ.
& sciens eo usq infidelitatẽ ꝓrup¬
turã eẽ. ut sibi de dĩ rebꝰ iudiciũ
p̾sumeret: audatiã nr̃am earũ
de qͥbꝰ ambigeret᷑ rerũ uicit ex¬
emplis. Sunt enĩ plures scłi pru¬

Expanded text:
telligibilia opera tamquam egentem telligibilia opera tamquam egentem laudis ornarent. Sed providens Deus nequitiae et stultitiae humanae errorem, t sciens eo usque infidelitatem prorupturam esse, ut sibi de Dei rebus judicium praesumeret, audaciam nostram earum, de quibus ambigeretur, rerum vicit exemplis.
Abbreviated transcription (Latin):
est do ad placendu fallenduq si¬
mulatio. Hec filii dĩ oꝑa. ñ de
iactantie studio st̃ ꝓfecta. Neq
enĩ ille cui innum̾abilia milia mi¬
liũ angłorũ seruiunt: adulatꝰ ẽ
homini. Quid enĩ eoꝵ quȩ nr̃a st̃
indigebat: ꝑ quẽ st̃ uniu̾sa quȩ
nrã st̃ & An honorẽ a nob̾ expo¬
stulabat. nunc a sõno stupidis
nc̃ post rixas & cedes dierũ male
consciis. nc̃ post conuiuia ebriis:
cipatꝰ. & potestates. sine sõno. sine
occupatione. sine crimine. ȩtͣ̃nis
& indefessis in cȩlo uocibꝰ laudait.
& laudant : qͥa ipse inuisibilis di
imago om̃s in se creau̾it. scła fece¬
rit. celũ firmauerit. astra distin¬
xerit. t̾rã fundauerit. abyssos de¬
m̾serit. ipse deinceps homo nat᷑
sit. mortẽ̾ uicerit. portas inferni
fregerit. coheredẽ sibi plebẽ ac¬
qͥsierit. carnẽ in etͣnitatis głam
ex corruptione transtulerit as
Nicħ gͦ iste eguit a nob̃. ut hȩc eũ
apud nos in enarrabilia. & min¬

Expanded text:
ad placendum fallendumque simulatio. Haec filii Dei opera non de jactantiae studio sunt profecta: neque enim ille, cui innumerabilia millia millium angelorum serviunt, adulatus est homini. Quid enim eorum quae nostra sunt indigebat, per quem sunt universa quae nostra sunt? An honorem a nobis expostulabat, nunc a somno stupidis, nunc post rixas et caedes dierum male consciis, nunc post convivia ebriis, cipatus, et Potestates sine somno, sine occupatione, sine crimine aeternis et indefessis in coelo vocibus laudant: et laudant, quia ipse invisibilis Dei imago omnes in se creaverit, saecula fecerit, coelum firmaverit, astra distinxerit, terram fundaverit, abyssos demerserit; ipse deinceps homo natus sit, mortem vicerit, portas inferi fregerit, cohaeredem sibi plebem acquisiverit, carnem in aeternitatis gloriam ex corruptione transtulerit. Nihil ergo iste eguit a nobis, ut haec eum apud nos inenarrabilia et inin
Abbreviated transcription (Latin):
nalibꝰ predica ret uoluntatẽ
in eo dĩ patͥs efficiens. cũ dicit. Non
ueni uoluntate̾ in eã facere. s uo¬
luntatẽ eiꝰ qui me misit:. Non qđ
nollet & ille qd faciat. sed obedien¬
tiã suã sub effectu pat̾nȩ. uolunta¬
tis ostendit. uolens ipse uolunta¬
tẽ patris explere. Erat autẽ hec
efficiende uoluntatis uoluntas:¬

Expanded text:
tatem in eo Dei Patris efficiens, cum dicit: Non veni voluntatem meam facere, sed voluntatem ejus qui me misit. Non quod nollet et ille quod faciat, sed obedientiam suam sub effectu paternae voluntatis ostendit, volens ipse voluntatem Patris explere. Erat autem haec efficientia voluntatis voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
suã ñ potest. Ut enĩ inenarrabi¬
lis ẽ pat᷑ in eo qđ ingenitus ẽ: ita
enarrari filiꝰ in eo qđ unigenitꝰ est
ñ potest. qͥa ingeniti ẽ imago qui
genitus ẽ. Tũ enĩ sensu atq uerbis
imagineꝰ app̃hendamꝰ. necesse est :¬
inuisibilia ꝑseqͥm᷑. & in cõp̃hensi

Expanded text:
nenarrabilis est Pater in eo quod ingenitus est; ita enarrari Filius in eo quod unigenitus est non potest; quia ingeniti est imago qui genitus est. Cum enim sensu atque verbis imaginem apprehendimus, necesse est einvisibilia persequimur, et incompre
Abbreviated transcription (Latin):
cillimȩ istiꝰ questionis consequi
possimꝰ: pͥus patrẽ & filiũ. se¬
cundu diumarũ script᷑arũ
doct᷑nã cognosci a nob̾ oportet. ut
de cognitis ac familiaribꝰ ab soluti¬
or sermo sit: aet̾nitas patͥs. ut libro
ant̾iore tractauimꝰ: locũ. tẽpora.
spẽm. & qͥcqͥd illud humano sensu
concipi poterit. ẽxcedit. Ipse extͣ
omia. & in omibꝰ. capiens uniu̾sa.¬
& capiendus anemine. non acces¬
su descessuue mutabilis: sed inui¬
sibilis. in cõpͣhensibilis. plenꝰ. ꝑfectꝰ
qđ ita manet. sibi ipse sufficiens.
Hic gͦ ingenitꝰ ante omne tẽpꝰ exse
filiũ genuit: ñ ex aliqͣ subiacente
materia. qͥa ꝑ filiũ omĩa. ñ exni.¬
chilo. qͥa ex se filiũ. ñ ut partũ. qͥa
nicħ in do demutabile. aut ua¬
cuũ ẽ: ñ partẽ sui uel diuisã. uel
discissã. uel extensã: qͥa impassĩ¬
bilis & incorporeus ds ẽ. Hec aũ
passionis & carnis st᷑: & scđ̾m apłm.

Expanded text:
e istius quaestionis consequi possimus, prius Patrem et Filium secundum divinarum Scripturarum doctrinam cognosci a nobis oportet, ut de cognitis ac familiaribus absolutior sermo sit. Aeternitas Patris, ut libro anteriore tractavimus, locos, tempora, speciem, et quidquid illud humano sensu concipi poterit, excedit. Ipse extra omnia et in omnibet capiendus a nemine. Non accessu decessuro mutabilis, sed invisibilis, incomprehensibilis, plenus, perfec sed ad id quod ita manet, sibi ipse sufficiens. Hic ergo ingenitus ante omne tempus ex se Filium genuit; non ex aliqua subjacente materia, quia per Filium omnia; non ex nihilo, quia ex se Filium; non ut partum, quia nihil in Deo demutabile aut vacuum est. Non partem sui, vel divisam, vel discissam, vel extensam, quia et impassibilis et incorporeus Deus est. Haec autem passionis et carnis sunt, et secundum Ap
Abbreviated transcription (Latin):
cant. quibꝰda sententiarũ collecti¬
onibꝰ inherentes. cũ dict᷑. Nasci
nicħ potuit ab imo: qͥa om̃is ex du¬
obꝰ natiuitas ẽ. Iã si ab uno natꝰ
hic filiꝰ ẽ. partẽ eiusdẽ qͥ genuit ac¬
cepit. Et si pars: neutergͦ ꝑfectꝰ
est: deẽ enĩ ei unde discessit: nec
plenitudo in eo erit. qui ex porti¬
one constiterit. Neut̃ gͦ ꝑfectꝰ ẽ.
cũ plenitudinẽ suã. & qui genuit
amittat. nec qͥ natꝰ eꝰ consequat᷑.
Hanc mundi sapientiã. etiã ꝑ ꝓphe¬
tã p̃uidens ds̃. ita dãpnat dicens.
Perda sapientiã sapientiũ. ⁊ intelle¬
ctũ prudentiũ reꝓbabo. Itẽ in apło.
Yͥ ẽ sapiens. ubi scriba: ubi conqui

Expanded text:
llectionibus inhaerentes, cum dicunt: « Nasci nihil potuit ab uno, quia omnis ex duobus nativitas est. Jam si ab uno natus hic filius est, partem ejus qui genuit accepit: et si pars, neuter ergo perfectus est; deest enim ei unde decessit: nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit: neuter ergo perfectus est, cum plenitudinem suam et qui genuerit amittat, nec qui natus est consequatur. » Hanc mundi sapientiam etiam per prophetam providens Deus, ita damnat, dicens: Perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium reprobabo . Item in Apostolo: Ubi est sapiens, ubi scriba
Abbreviated transcription (Latin):
ratiofa cti & uisũ frustrat᷑ & sens ũ.
uͥtꝰ tñdi i his quȩ st̃ gesta sentit᷑.
admiratio ẽ increm̃tis eoꝵs qͥnq
miliaĩ uirorũ. & innum̾abiliũ mu¬
lierũ ac pueroꝵs fames uincit᷑. fu¬
git oculos sensus nr̃i oꝑis intelligen¬
tia: qͥnq panes offerunt᷑. & fr̃an¬
gunt᷑. subrepunt infringentiũ
manibꝰ. quedã fragm̃tors ꝓcrea-¬
fragm̃ta occupant᷑. Fallunt mo¬
m̃ta uisũ: & dũ plenã fragm̃tis ma-¬
nũ sequeris alt̾ã sine dãpno por¬
tionis suȩ contueris: int̾hȩc fragm̃¬
toꝵs cumulus auget᷑. prefringentes
in minist̾io st̃. edentes in negotio
st̃ esurientes saturati st̃. duodeciꝰ
cophinos replent reliqͥe: non sens
ñ uisus. ꝓfectũ conspicabilis tãm¬
oꝑationis asseqͥt᷑. Est qđ ñerat.
uidet᷑ ađ ñ intelligit᷑: solũ suꝑ ẽ
ut łs om̃ia posse credat᷑. Non habent¬

Expanded text:
Ratio facti et visum frustratur et sensum: Ratio facti et visum frustratur et sensum: virtus tamen Dei in his quae sunt gesta sentitur.admiratio est . Incrementis eorum, quinque millium virorum et innumerabilium mulierum ac puerorum fames vincitur: fugit oculos sensus nostri, operis intelligentia. Quinque panes offeruntur et franguntur, subrepunt praefringentium manibus quaedam fragmentorum procreafragmenta occupant. Fallunt momenta visum; dum plenam fragmentis manum sequeris, alteram sine damno portionis suae contueris; inter haec fragmentorum cumulus augetur. Praefringentes in ministerio sunt, edentes in negotio sunt, esurientes saturi sunt, duodecim cophinos replent reliquiae. Non sensus, non visus profectum tam conspicabilis operationis assequitur. Est quod non erat, videtur quod non intelligitur: solum superest ut Deus omnia posse credatur. 7. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
luto est nec hoc in spiritalibꝰ tantũ.
s etiã in corporalibꝰ dep̃hendimꝰ. ñ
ad natiuitatis exẽpłu s ad ad mira¬
tionẽ facti intelligibilis osten¬
sũ nuptiaꝵdie uinũ in galy¬
lea ex aqua factũ est. Nũquid
conseqͥt᷑ aut sermo nr̃. aut sens
aquȩ simplicitas defecerit. & uini
sapornatꝰ sit: Non ꝑmixtio fuit s
creatio. & creatio ñ abse ꝯcepta. sed
ex alio in aliud existens. ñꝑ transfu¬
sionẽ potioris optinet᷑ qđ infirmius
ẽ s ab oletur qđ erat. & qđ nerat
cepit: sponsus tristis ẽ. familia tͣba¬
tur. sollẽpnitas nuptialis conuiuii
ꝑiclitat᷑. Ihc rogat᷑: ñ exsurgit
aut instat. sed qͥescentis eiꝰ hoc opꝰ
ẽ: aqua ydriis infundit᷑. uinũ ca¬
licibꝰ haurit᷑: infundentis scientiȩ
sensus ñ conuenit haurientis: qui
infudert᷑ hauriri aquã ex istima¬
bant. qͥ hauriunt uinũ. infusũ ar¬
bitͣnt᷑: tẽpꝰ qđ in medio ẽ ñ sufficit.
ut li quoris nat᷑a & nascat᷑ & ꝑerat:

Expanded text:
italibus tantum, sed etiam in corporalibus deprehendemus; non ad nativitatis exemplum, sed ad admirationem facti intelligibilis ostensum. Nuptiarum die vinum in Galilaea ex aqua factum est : numquid consequetur aut sermo noster aut sensus, aquae simplicitas defecerit, vini sapor natus sit? Non permixtio fuit, sed creatio; et creatio non a se coepta, sed ex alio in aliud existens: non per transfusionem potioris obtinetur quod infirmius est, sed aboletur quod erat, et quod non erat coepit. Sponsus tristis est, familia turbatur, solemnitas nuptialis convivii periclitatur. Jesus rogatur: non exsurgit, aut instat, sed quiescentis ejus hoc opus est. Aqua hydriis infunditur, vinum calicibus hauritur; infundentis scientiae sensus non convenit haurientis. Qui infuderunt, hauriri aquam existimant; qui hauriunt, vinum infusum arbitrantur; tempus, quod in medio est, non proficit ut liquoris natura et nascatur et pereat.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ rebꝰ diuinis cõꝑatio humana
p̃stabit: s qđ in intelligibile ẽ
homini. do eẽ possibile eͦ. Hoc
ñ ita ã me dictũ sit. ut ad ratio¬
nẽ dicti ea tantũ sufficiat aucto¬
ritas. qđ ado dictũ sit. Cognoᷤ¬
cendu itaq atq intelligendu ẽ.
quid sit illud. ego in patre. &
pat̃ in me: si tnꝰ cõp̾hendẽ hoc
ita ut ẽ ualebimꝰ. ut qđ nat᷑a re¬
rũ pati non posse existimat᷑. id
diumnȩ ueritatis rauo conseqͣt᷑:¬

Expanded text:
tio humana praestabit: sed quod inintelligibile est homini, Deo esse possibile est. Hoc non a me ita dictum sit, ut ad rationem dicti ea tantum sufficiat auctoritas, quod a Deo dictum sit. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid 50 sit illud: Ego in Patre, et Pater in me; si tamen comprehendere hoc ita ut est valebimus: ut quod natura rerum pati non posse existimatur, id divinae veritatis ratio conseq
Abbreviated transcription (Latin):
genit᷑ ꝑfectꝰ filiꝰ ds̃ natꝰ sit: qaͥ sensũ
& sermonẽ humanȩ nat᷑e u̾tꝰ gen̾atio¬
niꝰ excedat. Et oĩa qͥde insuꝑ mundi
ne abig̾e de direbꝰ atq u̾tutibꝰ fas
credẽmꝰ. s in ipsã u̾itatẽ infidelitas
nr̃a ꝓcurrit. & uiolenti in excidiũ
dĩ potestatis irrũpimꝰ. Si liceret
corpora & manꝰ ad celũ eleuaremꝰ.
solẽ. astraq cet᷑a annui cursus. suis
limitibꝰ ꝓtͣbaremꝰ. ꝑmisceremꝰ de¬
cessus occeani & access fluenta etiã
fontiũ inhiberemꝰ. & nat᷑as flumi¬
nũ referiremꝰ. coneute̾mꝰ fundam̃¬
ta t̾re. & toto in hec oꝑa dĩ parrici
hanc modestiȩ necessitatẽ natura
corporuꝰ detinet. Certe ñ fallimꝰ.
qͥd si lic̾et eẽmꝰ acturi. Nãq qͥa
possumꝰ ꝑfana uoluntatis audatia
naturã ueritatis conuellimꝰ. & bel¬
lũ dictis di cõparamꝰ. Filiꝰ dixit.
Iat̾: manifestaui nom̃ tuũ hoͣibꝰ.

Expanded text:
genitus et perfectus filius Deus natus sit, quia sensum genitus et perfectus filius Deus natus sit, quia sensum et sermonem humanae naturae virtus generationis excedat. ne ambigere de Dei rebus atque virtutibus fas crederemus. Sed in ipsam veritatem infidelitas nostra procurrit, et violenti in excidium Dei potestatis irrumpimus. Si liceret, et corpora et manus ad coelum levaremus, solem astraque caetera annui cursus suis limitibus proturbaremus, permisceremus decessus Oceani et accessus, fluenta etiam fontium inhiberemus, et naturas fluminum referremus, concuteremus fundamenta terrae, et toto in haec opera Dei parricidos intra hanc modestiae necessitatem natura corporum detinet. Certe non fallimus, quid, si liceret, essemus acturi: namque quia possumus, profana voluntatis audacia naturam veritatis convellimus, et bellum dictis Dei comparamus. 33. Ex lib. Pater, manifestavi nomen tuum hominibus .
Abbreviated transcription (Latin):
ficatione. idẽ mittentis & missi. non
patͥs ⁊ filii ueritas ⁊ diuinitas sub
aliqua aut significationis aut dila¬
tionis diu̾sitate discernit᷑. s ad gig
trem filius clarificat. in eo qđ sequit᷑.
Ego te clarificaui suꝑ terrã oꝑe ꝯsũma¬
to qđ dedisti mͥ ut faciã. Laus patͥs
om̃is a filio ẽ. qͥa in quib laudabit᷑
filius. laus erit patͥs. Consũmat enĩ
om̃ia que pat̾ uoluit. Dei filius ho¬
mo nascit᷑. s dĩ in partu uirginis uir.
tus÷. Dei filius homo gñat᷑. s ds
in oꝑib homꝑnis existit. Dĩ filius
crucifigit᷑. s incruce hominis mor¬
om̃is caro uiuificat᷑ in xp̃o. Ds̃ filius
in inferis ẽ. s homo refert᷑ ad celũ.

Expanded text:
ficatione, id est, mittentis et missi, non Patris et Filii veritas et divinitas sub aliqua aut significationis aut dilationis diversitate discernitur, sed ad gigntrem Filius clarificat in eo quod sequitur: Ego te clarificavi super terram opere consummato, quod dedisti mihi ut faciam. Laus Patris omnis a Filio est: quia in quibus laudabitur Filius, laus erit Patris. Consummat enim omnia, quae Pater voluit. Dei Filius homo nascitur; sed Dei in partu virginis virtus est. Dei Filius homo cernitur; sed Deus in operibus hominis existit. Dei Filius cruci figitur; sed in cruce hominis moromnis caro vivificatur in Christo. Dei Filius in inferis est; sed homo refertur ad coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
RISQ OP¬
scuritatẽ sermo
dñicũ dicit. Ego
in patre. & pat̾ in me.. Et ñ im¬
merito natura enĩ intelligentiȩ.
humane rationẽ dicti istiꝰ ñ ca¬
pit. Uidet᷑ nãq ñ posse effici.
ut cũ in altero sit eque idipsũ
extra alterũ sit. Et cũ necesse
sit ea de qͥbꝰ agit᷑ ñ solitaria si
conseruantia. ñ posse se inuicẽ
continere. ut qͥa aliqͥd aliud in¬
tra se habeat. atq ita maneat.
manensq sẽꝑ ext̾ior. ei uicissim
quẽ intra se habeat. maneat ȩque
sẽꝑ interior hec qͥdẽ sensus ho

Expanded text:
risque obscuritatem sermo Domini, cum dicit: Ego in Patre, et Pater in me , et non immerito; natura enim intelligentiae humanae rationem dicti istius non capit. Videtur namque non posse effici, ut quod in altero sit, aeque id ipsum extra alterum sit; et cum necesse sit ea, de quibus agitur, non solitaria sibconservantia, non posse se invicem continere, ut qui aliquid aliud intra se habeat, atque ita maneat manensque semper exterior, ei vicissim, quem intra se habeat, maneat aeque semper interior. Haec quidem sensus ho
Abbreviated transcription (Latin):
cũ talis data ẽ. qͣlis & habetur. Post
hanc gͦ tã multiplicẽ ac ꝓpͥã demon¬
stͣnde in se pat̾nȩ nat᷑e significatio¬
enĩ pat᷑ signauit ds. Signaculoꝵ
nat᷑a ea ẽ. ut omnẽ imp̃ssȩ in se spẽi
explicent formã. & nicħ minꝰ ex eo ins
habeant unde signent᷑: & dũ totũ
accipiunt qđ impͥmit᷑. totũ ex se p̃se

Expanded text:
Post hanc ergo tam multiplicem ac propriam demonstrandae in se paternae naturae significatioenim Pater signavit Deus . Signaculorum natura ea est, ut omnem impressae in se speciei explicent formam, et nihil minus ex eo in se habeant unde signentur: et dum totum accipiunt quod imprimitur, totum ex
Abbreviated transcription (Latin):
idipsũ scđ̾m diuinitatis ẽ plenitudinẽ:
Quid humana sectaris: qͥd in amũ de¬
ceptionũ doct̾ns inheres: Qa mͥ as¬
fers unanimitatẽ. concordiã. creatu¬
rã. Plenitudo diuinitatis in xp̃oẽ
fidi sue lege̾. ut corporalit̃ in xp̃o in-¬
habitare plenitudinẽ diumitatis do¬
ceret. ne ad unionẽ impiã fidĩ sermo
decaderet: ne in alt̾iꝰ nat᷑e intelligen¬
tiã furor irreligiosus erũꝑet. Habi¬
tans enĩ in xp̃o plenitudo diuinita¬
tis corporalit᷑. nec singłaris nec se¬
parabilis ẽ. dũ nec se patit᷑ a corpo¬
iali plenitudine corporalis pleni¬
tudo discerni: nec habitans diuini¬
tas ea ipsa intelligi potest ẽẽ diui¬
nitatis habitatio. Atq ita xp̃s ẽ. ut
corporalit᷑ plenitudo diuinitatis in

Expanded text:
id ipsum secundum divinitatis est plenitudinem: id ipsum secundum divinitatis est plenitudinem: quid humana sectaris? 253 quid inanium deceptionum doctrinis inhaeres? quid mihi affers unanimitatem, concordiam, creaturam? Plenitudo divinitatis in Christo fidei suae legem, ut corporaliter in Christo inhabitare plenitudinem divinitatis doceret: ne ad unionem impiam fidei sermo decideret, nec ad alterius naturae intelligentiam furor irreligiosus erumperet. Habitans enim in Christo plenitudo divinitatis corporaliter, nec singularis nec separabilis est: dum nec se patitur a corporali plenitudine corporalis plenitudo discerni, nec habitans divinitas ea ipsa intelligi potest esse divinitatis habitatio. Atque ita Christus est, ut corporaliter plenitudo divinitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
ipse qđ ds ẽ : elem̃ta mundi c̃ int sint
ñ posst̃ ã se exstare ne intͣ sint. đ̃m sub
sacͣm̃to in se habens xp̃c in dõ ẽ. Ele¬
m̃ta mundi cũ ex se sui gen̾is gen̾ant
ad uitã. ꝑ corporales qͥde passior̾s p̾beit
ex seinitia nascendi: cet̾ũ ñ inst̃ uiua ipsa
nascentibꝰ. Omĩs uͦ corporalit̾ plenitu¬
in eo diuinitatis plenitudo ẽ. Quȩ siñ
pat̾s ẽ: quẽ m d̾m aliũ umꝰ dĩ fallax p̃di¬
cator imponis. cuiꝰ diuinitatis pleni¬
nitudo. Si enĩ corporali mͦ patrẽ infi¬
lio claudis. pat̾̃ in filio habitans ñ exsta¬
in eo manens diuinitas. nat᷑e in eo di
ex dõ significat u̾itatẽ.dũ in eo ds est.
Non aut ꝑ dignationẽ. aut ꝑ uoluntatẽ
s ꝑ generationẽ uerꝰ & totꝰ corporali
scđm se plemtudine manens. dũ qđ
ipse ẽ. id etiã ꝑ natiuitatẽ dĩ in d̾m
natũ÷ neq diu̾sũ aut differens aliqd
in do ẽ. quã id qđ corporalit̃ habitat
in xp̃o: Et qͥcqͥd inhabitat corporalit̃.

Expanded text:
ipse quod Deus est. Elementa mundi cum intra sint, non possunt a se exstare ne intra sint: Deum sub sacramento in se habens Christus in Deo est. Elementa mundi cum ex se sui generis generant ad vitam, per corporales quidem passiones praebent ex se initia nascendi; caeterum non insunt viva ipsa nascentibus: omnis vero corporaliter plenitui divinitatis plenitudPatris est, quem mihi Deum alium unius Dei fallax praedicator imponis, cujus divinitatis pleninitudo. Si enim corporali modo Patrem in Filio credis; Pater in Filio habitans non exstaraliter in eo manens divinitas naturae in eo Dei ex Deo significat veritatem; dum in eo Deus est, non aut per dignationem aut per voluntatem, sed per generationem verus et totus corporali secundum se plenitudine manens; dum quod ipse est, id etiam per nativitatem Dei in Deum natum est; neque diversum aut differens aliquid in Deo est, quam id quod corporaliter habitet in Christo; et quidquid inhabitet corporaliter,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ forma ẽ: hoc uecesse ẽ totũ in se
conmaginatũ habere qđ dĩ ẽ. Et
icc̾co apłs eũ quẽ signauit ds̃ indi
forma manentẽ dm p̾dicauit. Nã
assũpii & connati in eo corꝑis sacm¬
tũ. locuturꝰ: ait. Nõ rapinã arbutͦ¬
erat: ꝑ signantẽ se đm̃ ds̃ manebat:
s qͥa suscipienda erat forma serui. &
obediens eẽt futurꝰ ad mortẽ. ñ sibi
rapiens eẽ se eqͣlẽ dõ. ad susceptionẽ se
formȩ seruilis ꝑ obedientiã exinan¬
uit. Exinaniũ aũ se ex dĩ forma. id exeo

Expanded text:
 hoc necesse est totum in se coimaginatum habere, quod Dei est. Et idcirco Apostolus eum, quem signavit Deus, in Dei forma manentem Deum praedicavit. Nam assumpti et connati in eo corporis sacramentum locuturus ait, Non rapinam arbiterat, per signantem se Deum Deus manebat. Sed quia suscipienda erat forma servi, et obediens esset futurus ad mortem; non sibi rapiens esse se aequalem Deo, ad susceptionem se formae servilis per obedientiam exinanivit. Exinanivit autem se ex
Abbreviated transcription (Latin):
significare spẽm: signatũ se a dõ pat ait
Et in hoc ido qͥa uite et̃nȩ escã filiꝰ hõĩs
eẽt daturꝰ. ut ꝑ hoc potestas in eodan¬
de ad et̾nitatẽ escȩ intelligi posset:
quia omnẽ in se pat̾tiȩ formȩ ple¬
nitudinẽ signantis se di contineret.
ut qđ signasset d̾s. ñ aliud ex se ꝗͣ for¬
mã di signantis afferret. Hȩc qͥdẽ¬
ad iudeos dñs ob infidelitatẽ illoꝵ
dicti istiꝰ incapaces. locutꝰ ẽ: s nobis

Expanded text:
signatum se a Deo Patre ait. Et hoc ideo, quia vitae aeternae escam filius hominis esset daturus, ut per hoc potestas in eo dandae ad aeternitatem escae intelligi posset; quia omnem in se paternae formae plenitudinem signantis Dei contineret, ut quod signasset Deus, non aliud ex se, quam formam Dei signantis afferret. » In ead Judaeos Dominus ob infidelitatem suam dicti istius incapaces locutus es
Abbreviated transcription (Latin):
xpm uerũ dm̃ nescit. qͥsqͥs in eo plenitu¬
dinẽ diuiniratis ignorat: humana
mens hoc solũ sapit qđ intelligit: &
mundꝰ hoc tantũ qđ potest credit. Se¬
cundũ elem̃toꝵs naturas. id tantũ possi¬
bile existimans. qđ aut uideret. aut
manet. nec cȩpit ad originẽ. s originẽ
ab origine sũpsit et̾nã. Clem̃ta enim
mundi aut ĩ amma st̃aut in animam

Expanded text:
m verum Deum nescit, quisquis in eo plenitudinem divinitatis ignorat. Humana mens hoc solum sapit quod intelligit, et mundus hoc tantum quod potest credit, secundum elementorum naturas id tantum possibile existimans, quod aut videret, aut manet, nec coepit ad originem, sed originem ab origine sumpsit aeternam. Elementa enim mundi aut inanima sunt, aut ad animam
Abbreviated transcription (Latin):
quoq eiꝰ st̃ uirtus & diuinitas. Huiꝰ
itaq diuinitas corporalis inxꝑo ẽ.
non ex parte s tota: neq portio est.
s plenitudo. ita corporalit̃ manens
ut unũ sint. ita unũ st̃ ut adõ nͥ
differat ds. ita indifferens a do ds̃.
ut ꝑfectũ dm̃ substituerit ꝑfecta
natiuitas. qͥa in dõ ex do nato¬

Expanded text:
 ejus virtus et divinitas . Hujus itaque divinitas corporalis in Christo est, non ex parte, sed tota; neque portio est, sed plenitudo: ita corporaliter manens, ut unum sint; ita unum sunt, ut a Deo non differat Deus; ita indifferens a Deo Deus, ut perfectum Deum substituerit perfecta nativitas
Abbreviated transcription (Latin):
cui spiritalia debent in pͥmogenito ere¬
ata qđ maneant: ei & humana debe¬
ant qđ in pͥmogenito ex mortuis uite¬
renascantur eterne. Ipse ẽ enĩ initiũ.
Qui cũ filiꝰ sit: imago ẽ. Cũ imago dĩ est.
pͥmogenitꝰ qͦ om̃is create᷑ ẽ continens
inse uniu̾sitatis exordiũ. Et rursum
ex mortuis. ut in om̃ibꝰ teneat ipse
pͥmatũ. Et qa ei oĩa constant. & in
ipso cõplacita plenitudo confistit. dũ

Expanded text:
cui spiritalia debent, in primogenito creata, quod maneant; ei et humana debeant, quod in primogenito ex mortuis renascantur aeterna. Ipse est enim initium, qui cum filius sit, imago est; cum imago est, Dei est. Primogenitus quoque omnis creaturae est, continens in se universitatis exordium. Et rursum primogenitus ex mortuis, ut in omnibus teneat ipse primatum. Et quia omnia ei constant, in ipso complacita plenitudo consistit; dum