comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de mẽ: s uos non creditis. quia non
estis ex ouib meis. Iam supra didicistis
que sunt oues: estote oues. Ones creden¬
do sunt: oues pastoreni sequendo sunt:
oues exeundo ⁊ pascua inueniendo st̃.
oues eterna ꝑfruendo sunt. Quomodo
ergo istis dicit᷑ non estis ex ouib me¬
is: Quia uidedat eos ad sempiternũ
utteritum predostinatos: non ad uitã
cternam sui sangiunis pretio compa¬
ratos. Oues mee uecem intam audiunt:
⁊ cognosco eas & sequuntur me: ⁊ ego
uitam eitinam do eis. Erce sunt pascua
Si recolitis suꝑius dixerat: ⁊ ingredi¬
etur ⁊ egredietur & pascua inueniet.
Ingressi sumꝰ credendo: egredim monen¬
do. S quomodo ꝑ ostium fidei ingres¬
si sumus: sic fideles de corpore exeamꝰ.
Sic enim ꝑ ipsum ostium egredinur:
ut pascua inuenire possimus. Bona
pascua: uita eterua dicitur: Ib nulla
herba arescit: totum uiret: totũ uiget.
Solet quedam herba dici semꝑ uiu̾ĩt
ib solum iuuere ĩnuenitur. Uitam et̃¬

Expanded text:
 Sed vos non creditis, quia non estis ex ovibus meis . » Jam supra didicistis quae sint oves: estote oves. Oves credendo sunt, oves pastorem sequendo sunt, oves exeundo et pascua inveniendo sunt, oves aeterna vita perfruendo sunt. Quomodo ergo istis dixit: « Non estis ex ovibus meis? » Quia videbat eos ad sempiternum interitum praedestinatos, non ad vitam aeternam sui sanguinis pretio comparatos. 5. Oves meae vocem meam audiunt, et cognosco eas, et sequuntur me: et ego vitam aeternam do eis. Ecce sunt pascua. Si recolitis, superius dixerat, Et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingressi sumus credendo, egredimur moriendo. Sed quomodo per ostium fidei ingressi sumus, sic fideles de corpore exeamus: sic enim per ipsum ostium egredimur, ut pascua invenire possimus. Bona pascua, vita aeterna dicitur: ibi nulla herba arescit, totum viret, totum viget. Solet quaedam herba dici semper viva: ibi solum vivere invenitur. Vitam aeter
Abbreviated transcription (Latin):
sub pedib tius: Si ergo dauid in
spu dicit eum dominum: quomͦ filiꝰ
eus ẽ÷ Non negauit s int̾rogauit: ne
quis hoc cum audicrit. putet qd̃ dñs
iħe negauerit se filium ẽe dauid. fili¬
um dauid dominus xp̃c si se negaret:
cecos sic eum inuocantes ñ iluminaret.
Transibat enim aliquando: ⁊ duo ceci
sedentes iuxta uiam clamauerunt
Miserere nr̃i fili dauid. Qua uoce audita.
miseratus est: stetit: sanauit: lum̃ dedit:
quia nomen agnouit. Ducit apłs pau¬
lus. Qui factus ẽ ei ex semine dauid
scd̃m carnem. Quia de semine dauid orz
ginem maria uirgo ducebat: inde dñs
de semine dauid. Hoc ꝓ magno iudez a
xp̃o querebant᷑ ut s diceret ego sum
xp̃e scdm̃ qd̃ill solum sapiebant dese¬
mine dauid: calumpniarentur quodsi¬
bi arrogaret regiam potestatem. Pius
ẽ quod eis respondit. Iu de filio dauid
uolebant calumpniari: ille filium d̃i
se esse respondit. & quomodo: Audi.
Respondit dominus. Loquor uobis &
non creditis: oꝑa que ego facio in noĩe¬

Expanded text:
ub pedibus tuis? Si ergo David in spiritu dicit eum Dominum, quomodo filius ejus est ? Non negavit, sed interrogavit. Ne quis hoc cum audierit, putet quod Dominus Jesus negaverit se filium esse David. Filium David Dominus Christus si se negaret, caecos sic eum invocantes non illuminaret. Transibat enim aliquando, et duo caeci sedentes juxta viam clamaverunt: Miserere nostri, fili David. Qua voce audita, misertus est; stetit, sanavit, lumen dedit ; quia nomen agnovit. Dicit et apostolus Paulus, Qui factus est ei ex semine David secundum carneginem Maria virgo ducebat, inde Dominus de semine David. 4. Hoc pro magno Judaei a Christo quaerebant, ut si diceret, Ego sumecundum quod illi solum sapiebant de semine David, calumniarentur quod sibi arrogaret regiam potestatem. Plus est quod eis respondit: illi de filio David volebant calumniari, ille Filium Dei se esse respondit. Et quomodo? Audite: Respondit eis Jesus: Loquor vobis, et non creditis; opera quae ego facio in no
Abbreviated transcription (Latin):
mam assumpto homine ꝑmanebat:
au illis. Quid uobis uidetur de xp̃o:
uius filius est: Responderunt scdm̃
opinationem suam. dauid. Sic enum
literant: ⁊ hoc solum tenebant: quia
diunitatem eius legebant: s non in¬
teligebant. Dominus autem ut cos
susbenderet ad querendam eius diui¬
nitatim. cuius contempnebant infir¬
nitatem: respondit eis. Quomodo gͦ

Expanded text:
etiam assumpto homine permanebat, etiam assumpto homine permanebat, ait illis: Quid vobis videtur de Christo? cujus filius est? Responderunt secundum opinationem suam: David. Sic enim legerant, et hoc solum tenebant: quia divinitatem ejus legebant, sed non intelligebant. Dominus autem ut eos suspenderet ad quaerendam ejus divinitatem, cujus contemnebant infirmitatem, re
Abbreviated transcription (Latin):
Iuum enim dien quo templum dedicatuĩ
est: uidri sollempniter celebrabant. Ipse
dies festus agebatur: cum ca que lecta st̃
locutus est dominus. Hyemps eratꝰ. ⁊ am¬
bulabat ihc in templo: in porticu salo
monis. Circundederunt eum iuder: ⁊ dicẽ¬
int.er. Quorisq animam nr̃am tollis:
itu es xp̃s. dit nobis palam. Non ue¬
parem desiderabant: s calum pinami¬
rabant. Hyempserat: ⁊ frigidi erãt
ulum enuim diuinum ignom acce¬
ut pigri erant: s accedere est eredere.
Lui credit accedit: qui negat recedit.
on mouetur anima pedib. sed affectib.
oguerant a diligenti caritate : ⁊ arde¬
pint nocendi cupiditate. Longe ab¬
pant: ⁊ ibi erant. Non acce debant ere¬
pendo: ⁊ p̃mebant ꝑsequendo. Quere¬
mut audire a domino ego sum xp̃e. &
fortasse de xp̃o scd̃m hominem sapiẽ¬
uaneclio nec heretici intelliguntꝰ qͥnͣ¬
cominus iudei: quamdui uelamen ẽ
quod homo erat: non scdm̃ id quod ds̃.

Expanded text:
Illum enim diem quo templum dedicatum Illum enim diem quo templum dedicatum est, Judaei solemniter celebrabant: ipse dies festus agebatur, cum ea quae lecta sunt, locutus est Dominus. 3. Hiems erat. Et ambulabat Jesus in templo in porticmonis. Circumdederunt ergo eum Judaei, et dicebant ei: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Hiems erat, et frigidi erant: ad illum enim divinum ignem accedere pigri erant. Sed accedere est credere: qui credit, accedit; qui negat, recedit. Non movetur anima pedibus, sed affectibus. Friguerant a diligendi charitate, et ardebant nocendi cupiditate. Longe aberant, et ibi erant: non accedebant credendo, et premebant persequendo. Quaerebant audire a Domino, Ego sum Christus: et fortasse de Christo secundum hominem sapievangelio nec haeretici intelligunt; quanto minus Judaei, quamdiu velamen est um id quod homo erat, non secundum id quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
rod iam commenda¬
ui dilectiõi ur̃e: stas¬
liter meminisse de¬
euangelista ñ uiu
uos semꝑ lacte nu¬
triri i solido cibo uesci. Quisquis autẽ
ad sumendum solidum cĩbum uerb dei
ad huc minus idoneus est. lacte fidei nu¬
triatur: ⁊ uerbum quod inteiligere non
potest. credere non cunctetur. fides eni
meritum est: inteuectus p̃mium. In ip¬
so labore intentionis desudat acies mer¬
tis nr̃e: ut ponat sordiculas nebule hu¬
mane: ⁊ serenetur ad uerbum di. Don gͦ
retusctur labor: si adest amor. Nostise
nini: qm̃ qui amat non laborat. Om̃is
labo ñ amantib grauis ẽ. Si tantos
labores cum auaris portat cupiditas: no¬
biscum non portat caritas: Euangłiũ
intendite. facta sunt autem encenia in
iherosolimis. Encenia: festiuitas crat de¬
dicationis templi. Grece enim chenon.
dicitur nouum. Quandocumq nouum
aliquid fuerit dedicatum: encema uoca¬
t᷑. Iam ⁊ usus habet hoc uerbum: Si qͥs
noua tunica iuduatur: enceniare dicũ.

Expanded text:
od jam commendavi Dilectioni vestrae, stabiliter meminisse deevangelistam nolle nos semper lacte nutriri, sed solido cibo vesci. Quisquis autem ad sumendum solidum cibum verbi Dei adhuc minus idoneus est, lacte fidei nutriatur, et verbum quod intelligere non potest, credere non cunctetur. Fides enim meritum est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat sordiculas nebulae humanae, et serenetur ad Verbum Dei. Non ergo recusetur labor, si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscum non portat charitas? 2. Evangelium intendite: Facta sunt autem Encaenia in Jerosolymis. Encaenia festivitas erat dedicationis templi. Graece enim καινὸν dicitur novum quandocumque novum aliquid fuerit dedicatum, Encaenia vocantur. Jam et usus habet hoc verbum: si quis nova tunica induatur, encaeniare dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ lux in d̾no. In die gͦ ꝑ nu
bem columpna monstrata est &
in nocte ꝑ ignem: quia om̃ps
ds & blandꝰ iustis: & t̾ribilis ap¬
parebit iniustis. Istos in iudicio
ueniens ꝑ lenitatis mansuetudi¬
nem demulcet: illos uͦ ꝑ iusticię
districtionẽ terret. Sed iam quid¬

Expanded text:
autautbem columna monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos per justitiae districtionem terret. Item ali
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Paueant illi: qui non amãt
aduentum suꝑnoꝵ ciuiũ. Perti¬
mescant illi: qui carnalibus de¬
sideriis pressi. ad eoꝵ se societa¬
tem ꝑtingere posse desꝑant.
Uos autẽ cur ꝑtimescitis: quȩ ue¬
stros conciues uidetis: Unde &
matheus angłm apparuisse descͥ¬
bens ait. Erat aspectus eius sic̃
fulgur: & uestim̃ta eiꝰ sicut niac.
In fulgure & enim t̾ror tunoris ẽ:
in niue autẽ blandim̃tũ candoriᷤ.
catoribus & blandus iustis: re¬
cte testis resurrectionis eiꝰ angłs.
& in fulgure uultꝰ & in candore
habitus demonstrat᷑: ut de ipsa¬
sua spetiȩ & treret repbos: et
mulceret pios. Unde recte quo¬
q popłm ꝑ deserta gradientem
columpna ignis in nocte: & colũi¬
na nubis prȩibat in die. In igne¬
& enim terror est: in nube autẽ
uisionis lene blandimentum.
Dies uero uita iusti: & nox accipi¬
tur uita peccatoris. Unde & con¬
uersis peccatoribꝰ paulus dicit.
Fiustis aliquando tenebre: nunc

Expanded text:
cat: Paveant illi qui non amant cat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive aucatoribus, et blandus justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratsua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Unde recte quoque populum per deserta gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die . In igne enim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum; dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis abstulit: & montis uerti
in facto: quem nisi redeptorem no¬
strum samson ille significat:
Quid gata ciuitas: nisi infernũ de¬
signat: Quid ꝑ phylisteos : nisi u¬
deoꝵs ꝑfidia demonstratur: Qui
cum mortuum dum uiderent. ciꝰq
corpus in sepulchro iam positum:
custodes ilico deputauerunt: & eũ
qui auctor uitę claruerat. inferni
claustris retentum quasi sainson
in gata. se dep̃hendisse letati sunt.
Samson uero nocte media ñ solum
exiit. sed etiam portas tulit: quia
uidelicet redemptor nr̃ ante lucem
resurgen. ñ solũ liber de inferno ex¬
iit : sed & ipsa etiam inferni clau¬
stra destruxit. Portas tulit & mon¬
tis uerticem subiit: quia resurgendo
claustra inferni abstulit: & ascen¬
dendo cęlors regna penetrauit
Hanc gͦ resurrectionis eius głam.¬
fr̃s km̃ii. quȩ & prius demonstraba¬
tur ex signo. & post patuit ex fa¬
cto. tota mente diligamus. ꝓ eius
amore moriamur. Eece in resurre¬

Expanded text:
civitatis abstulit, et montis verticcivitatis abstulit, et montis verticin facto, quem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero modia nocte non solum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejus grissimi, quae et prius demonstrabatur ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurre
Abbreviated transcription (Latin):
stulit ammirationem. Et qui de
cruce descendere noluit: de sepul¬
chro surrexit. Plus gͥ fuit de se¬
pulebro surgere: quam de cruce
descendere. Plus fuit mortem re¬
surgendo destruere: quam uitam
descendendo seruare. Sed cũ iudȩi
hunc ad iusultationes suas de
cruce descendere minime errnerẽt
cum morientẽ uiderent: eum se
uicisse crediderunt: nomen illus
se quasi exctincisse gauisi sunt.
Sed ecce de morte nomen eiꝰ ꝑ mun¬
dum creuit: ex qua hunc infidr¬
lis turba extuxisse sc credidit:
& quȩ gaudebat occisum dolet
mortuum: quia hunc ad suam
głam. cognoscit ꝑuenisse̾ ꝑ petiã.
Q d̾ bene in libro udicum samson
illius facta significant: qui cum
gazam cuuitatem phylistinorum
fuisset ingressus. phy listei ingressũ
eius ꝓtinus cognoscentes. cuutatem
repente obsidionibꝰ cire undederuis:
custodes deputauerunt: & saiison
fortissimum se iam comp̃hen̾disse
gauisi sunt. Sed quio sainson fecit
agnouinus. Media nocte portas

Expanded text:
stulit admirationem; et qui de stulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas
Abbreviated transcription (Latin):
Ad instruendam gͦ ignorantiã nram
ad roborandam infirmitatẽ nr̃am:
suȩ resurrectionis exemplum nob̾
sufficere noluit. Solus illo in tẽ¬
pore. mortuus ẽ: & tam̃ solus mi¬
nine surrexit. Nam scriptum ẽ:
multa corpora scõrs qui dormie¬
rant surrexerunt. Ablata gͦ sunt
om̃ia argum̃ta ꝑfidie. Ne quis
enim dicat sꝑare de se ñ debet ho¬
mo. qd̾ in carne sua exchibuit ho¬
mo d̃s: ecce cum dõ homines resur¬
rexisse cognoscimus: & quos puroᷤ
menbra nr̃i redemptoris sumus:
p̃sumamus in nob̾. qd̃ gestum con¬
stat in caꝑite. Si inultum nos ab¬
menbra ultima: qd̾ de menbris eiꝰ
suꝑioribus audiuimus. Ecce uͦ ad
memoriam redit: qđ crucifixo dĩ
filio udȩi insultantes dicebant.
Si rex isrł est: descendat de cruce &
ret: nimirum insultantibꝰ cȩdenꝰ.
uirtutem nob̾ patientie non de¬
monstraret. Sed expectauit paulu¬
lum: tolerauit ꝓbra. irrisiones
sustinuit: seruauit patientiã. di¬

Expanded text:
Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere noluit. Solus in illo tempore mortuus est, et tamen solus minime resurrexit. Nam scriptum est: Multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt . Ablata ergo sunt omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat, sperare de se non debet homo quod in carne sua exhibuit homo Deus, ecce cum Deo homine surrexisse cognovimus quos puros membra nostri Redemptoris sumus, sumamus in nobis quod gestum constat in capite. Si multum nos abmembra ultima quod de membris ejus superioribus audivimus. 7. Ecce vero ad memoriam redit quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et ret, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis patientiae non demonstraret. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, di
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionẽ. in galilea a diᷤ¬
cipulis uidetur: quia resurrectio¬
nis cus głam post leti uidebimꝰ:
si mͦ a uitiis ad uirtutum celsitu¬
dinem transmigramus. Qui gͦ in
sepulchro nuntiatur in transmi¬
gratione ostenditur: quia is qui
tate de lectionis euangłice expo¬
sitione transcurruus: sed libet
ut de hac eadem sollempnitate a¬
liquid subtilius loquamur. Duȩ
et enin uitȩ erant: quarum unã
nouimꝰ : alteram nesciebamus. Una
quippe mortalis est. alia immorta¬
lis: una corruptionis. alia incorrup¬
ostendit alteram. Unam ꝑtulit
moriendo: ostendit alteram resur¬
gendo. Si gͥ nob̾ mortalem uitã
scientibꝰ resurrectionẽ ꝓmitteret
carnis & tamem hanc uisibiliter
ñ exhiber& : quis eius ꝓmissionibꝰ
crederet: Factus itaq homo ap¬
paruit in carne : mori dignatꝰ ẽ
ex uoluntate. resurrexit ex pote
misit nob̾ in p̃mio. Sed fortasse ali¬
qͥs dicat. Iure ille surrexit: qui
cum ds cẽt teneri morte ñ potuit.

Expanded text:
alilaea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, quia is qui tate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorrupostendit alteram. Unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potess promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dictatum loqui consueui: sed qͥa
lasiscente stomacho ea quȩ dicta¬
uerã legere ipse non possum: qͦs¬
dam ur̃m minus libenter audi¬
entes intueor. Unde nunc amemet¬
ipso exigere contra morem uolo:
ut inter sacra missarum sollẽpnia.
lectiones sc̃i euangłii ñ dictando
sed colloquendo edisseram. Sicq ex¬
cipiantur ut loquimur: quia col¬
locutionis uoae corda torpentia
plus quam sermo lectionis excitat:
& quasi quada manu sollicitudi¬
nis ut eiugilent pulsat. Et qͥdẽ
ad hoc opꝰ me sufficere posse n
uideo: sed tamen uires quas im¬
ꝑitia denegat: caritas ministrat.
¶Scio nanq qui diacit. Aꝑi os tuũ:
& ego adimplebo illud. Bonum
gͦ opꝰ nob̾ inuoluntate. sit: nã exc
diuino adiutorio erit in ꝑfectiõe.
Dat loquendi ausum etiam resur¬
rectionis dnicȩ tanta sollempnitaᷤ:
quia & indignum ualde ẽ. ut eo
die laudes debitas taceat lingua

Expanded text:
 dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debita
Abbreviated transcription (Latin):
queritis nazarenum. Iħe latino
eloquio salutaris id est saluator
uiterp̃tatur. At uͦ multi tune¬
iħc dici poterant: ñ tam̃ substan¬
tialit̃. sed nuncupatiue. Idõ & locꝰ
subuingitur: ut de quo iħu die¬
tũ sit manifestetur. Nazarenũ.
Et causam ꝓtinus subdidit. cruci¬
ꝑ p̾sentiam inaiestatis. Sed ite di¬
cite discipłis eus & petro: quia
p̃cedit uos in galileani. Querendũ
nob̾ ẽ: cur nominatis discipulis
petrus designatur ex nomine.
Sed si hunc angłs nonunatim non
expͥmeret. qui magistrũ negaue¬
rat: uenire int̾ discipłos ñ audera.
Nocatur gͦ ex nomine: ne despar&
ex negatione. Qua in re conside¬
randum nob̾ est: cur om̃ps đs
eum quem cuncte eccłiȩ p̃ferre
disposuerat: ancillȩ uocem ꝑti¬
mescere & seipsum negare ꝑmisit.
Qd̾ nimirum magnȩ actum pie¬
tatis. dispensatione cognoscunꝰ
ut is qui futurus erat pastor
eccłiȩ. in sua culpa disceret: qua¬
liter aliis mnisereri debuisset.
mitate cognosceret: quam miscdi¬

Expanded text:
quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est, Salvator, interpretatur. At vero multi hoc nomine dici poterant tunc, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideoque locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit, manifestetur: Nazarenum; et causam protinus subdit, Cruciper praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum est nobis cur, nominatis discPetrus designatur ex nomine, sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperarit ex negatione, qua in re considerandum nobis est, cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat, ancillae vocem pertimescere, et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa disceret, qualiter aliis misereri debuisset. mitate cognosceret, quam misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
fectum quem ad humane formidinis
excusationem recepit. alium illum qũe
ex eterno placito patris ꝓmundi recen¬
ciliatione p̃elegit : Unde ipsa uox ñ ex¬
auditi. magna est expositio sacramenti
quod nichil humano generi conferret
redemptoris potestas: si quod petebat
nr̃a optineret infirmitas.

Expanded text:
fectum, quem ad humanae formidinis fectum, quem ad humanae formidinis excusationem recepit, alium illum quem ex aeterno placito Patris pro mundi reconciliatione praeelegit? Unde ipsa vox non exauditi, magni est expositio sacramenti, quod nihil humano generi conferret Redemptoris potestas, si quod petebat nostra obtineret infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
crucis sub redemptorum suoꝵ uoce ela¬
mabat: ds̃ d̃s m̃s respice in me quare
me dereliquisti. Uox ista dilectissimi.
doctrina est non querela. Nam cum
in xp̃o dĩ ⁊ hominis una ꝑsona sit.
nec ab eo potuit relinqui a quo non
potuerat separari: ꝓ nobis trepidis
infirmis interrogat. cur caro pati me¬
tuens exaudita non fuerit. Instante
enim passione. ad sanandum ⁊ corriger¬
dum nr̃e fragilitatis metũ dixerat. pa¬
ter si possibile est transcat calix iste a¬
me: uerumptam̃ non sicut ego uolo s
sicut tu. & iterum. Dater s non po¬
test hic calix transire nisi bibam illum
fiat uoluntas tua. Qui gͦ trepidatione
carnis euicta iam ad paternam tran¬
sierat uoluntatem. ⁊ toto mortis t̃rore
calcato opus sue constitutionis imple¬
bat÷ cur in ipso tanto uictorie exalta¬
tus triumpho. causam ⁊ rationem qua
sit relictus id est non exauditus. inqui¬
rit: nisi ut ostendat alium ẽẽ illum af¬

Expanded text:
crucis sub redemptorum suorum voce clacrucis sub redemptorum suorum voce clamabat: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? Vox ista, dilectissimi, doctrina est, non querela. Nam cum in Christo Dei et hominis una persona sit, nec ab eo potuerit relinqui a quo non poterat separari, pro nobis trepidis et infirmis interrogat cur caro pati metuens exaudita non fuerit. Instante enim passione ad sanandum et corrigendum nostrae fragilitatis metum dixerat: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu, et iterum: Pater, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Qui ergo trepidatione carnis evicta, jam in paternam transierat voluntatem, et toto mortis terrore calcato, opus suae constitutionis implebat, cur in ipso tantae victoriae exaltatus triumpho, causam et rationem qua sit relictus, id est non exauditus, inquirit, nisi ut ostendat alium esse illum af
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius aluid in sacramento. aliud in ex¬
emplo ÷ ut ꝑ unum conferant᷑ diuina.
ꝑ aliud exigantur humana: quia sicut
ds sc̃ĩficationis est auctoꝵͤ. ita homo deuo¬
cus: quia ⁊ nichil habemus nisi quod ac.¬
citat ad obedientiam: qui ducit ad głani
Unde merito nobis ipse dominꝰ factus ẽ
uia: quia nisi ꝑ xp̃m non itur ad xp̃m.
ꝑipsum autem ad ipsum tendit: qui
ꝑ semitam patientie ⁊ humilitatis eius
incedit. In quo plane itinere nec estus
deest laboris: nec nubes tristicie: nec ꝑ¬
cella formidinis: Ibi sunt insidie ini¬
quoꝵ: ꝑsecutiones infidelium ÷mine
potintium: contumelie suꝑboꝵ. Que do¬
minus uirtutũ ⁊ rex głe ideo omia in
infirmitatis nr̃e forma.⁊ in caris pecra¬
ti similitudine ꝑcucurrit: ut int̃ p̃sen¬
tis uite ꝑitula. tion tam optandum no¬
bis sit declinando ista effugere : quam
poris menbra transformans. quod oli
in psalmo eructuarat. id in supplicio

Expanded text:
cujus aliud est in sacramento, aliud in excujus aliud est in sacramento, aliud in exemplo; ut per unum conferantur divina, per aliud exigantur humana. Quia sicut Deus justificationis est auctor, ita homo devo: quia et nihil habemus nisi quod acincitat ad obedientiam qui ducit ad gloriam. Unde merito Dominus ipse nobis factus est via , quia nisi per Christum non itur ad Christum. Per ipsum autem ad ipsum tendit qui per semitam patientiae et humilitatis ejus incedit: in quo plane itinere nec aestus deest laboris, nec nubes tristitiae, nec procella formidinis. Ibi sunt insidiae iniquorum, persecutiones infidelium, minae potentium, contumeliae superborum: quae Dominus virtutum et Rex gloriae ideo omnia in infirmitatis nostrae forma, et in carnis peccati similitudine percurrit , ut inter praesentis vitae pericula non tam optandum sit nobis declinando ista effugere, quam poris sui membra transformans, quod olim in psalmo eructaverat, id in supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
bant tib furta de loculis. S animum
interdictoꝵ ammonitum: quo minus li¬
cuit. amplius mertauit. Nec tam placuit
quantitas pretii: quam magnitudo pec¬
cati. Unde facinus commertu tui ñ ideo
detestandum est. quia dominũ uiliter
estimasti: s quia redemptorem etiam ni¬
um ne tibi parceres uendidisti. & merito
tibi pena commissa est: quia suppliuũ
tis redemptio fuit. Idõ enim uerbum
caro factum est. ut de uttro uirgnus su¬
meretur natura passibilis: ut quod in
filium dĩ non poterat ꝑpctrari: in filium
hominis posset admitti. Nam licet in
ipso ortu coruscarent signa deitatis. ⁊
om̃ia incrementa corporalium ꝓuectuũ
diuinis essent plena miraculis÷ infirmi¬
tatum tamen nr̃aꝵ susceꝑat ueritatem.
⁊ excepta commiinionẽ peccati. nichil
a se humane infirnutatis excluserat: ut
et sua nobis insereret: ⁊ in se nr̃a cura¬
ret. Ab omnipotente enim medico: du¬
plex miscris remedium p̃paratum est

Expanded text:
bant tibi furta de loculis. Sed animum bant tibi furta de loculis. Sed animum interdictorum avidum, quod minus licuit, amplius incitavit; nec tam placuit quantitas pretii quam magnitudo peccati. Unde facinus commercii tui non ideo detestandum est quia Dominum viliter aestimasti, sed quia Redemptorem etiam tuum, ne tibi parceres, vendidisti. Et merito tibi tua poena commissa est, quia in supplicium tis redemptio fuit. Ideo enim Verbum caro factum est, ut de utero Virginis sumeretur natura passibilis, et quod in Filium Dei non poterat perpetrari, in filium hominis posset admitti. Nam licet in ipso ortu coruscarent in eo signa Deitatis, et omnia incrementa corporalium provectuum divinis essent plena miraculis, infirmitatum tamen nostrarum susceperat veritatem, et excepta communione peccati, nihil a se humanae infirmitatis excluserat, ut et sua nobis inferret, et in se nostra curaret. Ab omnipotenti enim medico duplex nobis miseris remedium praeparatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
pati uoluit: in nullo auctor eoꝵ crimi¬
num fuit. Nec egit ut hoc uellent: sed
cessit ut possent. Et sic usus est obrecate
plebis nisania quomodo ⁊ ꝑfidia tradi¬
toris: quem ab immanitate conceptisce¬
leris. ⁊ beneficiis reuocare est dignatus
⁊ uerbis: assumendo in discipulum. ꝓue¬
hendo in apłin⁊ monendo signis. conse¬
crando mysteriis : ut cui nichil beniuo¬
lentie deesset ad correctionẽ: nichil occa¬
issime homo. semen chanaan ⁊ non uida.
nec iam uas electionis. s filius ꝑditionis
⁊ mortis: utiliora tibi diaboli incitamen¬
ta credebas: ut facib iniflammatus aua¬
ritie ad triginta argenteoꝵ lucrum in¬
ardesceres: ⁊ quid diuitiaꝵ amitteres ñ
uideres. Nam ⁊ si non putabas creden¬
dum ẽẽ ꝓmissis̾ que fuit ratiout tan¬
tillus pecunie modus p̃poneretur accep¬
tis: Imꝑabas demonibͥ medebaris in¬
firmis: honorabaris cum apłis. Q̾ ut
famem tue cupiditatis expleres: patẽ¬

Expanded text:
pati voluit, in nullo auctor eorum crimipati voluit, in nullo auctor eorum criminum fuit; nec egit ut haec vellent, sed cessit ut possent; et sic usus est obcaecatae plebis insania, quomodo et perfidia traditoris, quem ab immanitate concepti sceleris, 262 et beneficiis revocare est dignatus et verbis, assumento in discipulum, provehendo in apostolum, monendo signis, consecrando mysteriis, ut cui nihil benevolentiae deesset ad correctionem, nihil occaissime homo, semen Chanaan, et non Juda , nec jam vas electionis, sed filius perditionis et mortis, utiliora tibi diaboli incitamenta credebas: ut facibus inflammatus avaritiae, ad triginta argenteorum lucrum inardesceres, et quid divitiarum amitteres non videres. Nam etsi non putabas credendum esse promissis, quae fuit ratio ut tantillus pecuniae modus praeponeretur acceptis? Imperabas daemoniis, medebaris infirmis, honorabaris cum apostolis, et ut famem tuae cupiditatis expleres, pate
Abbreviated transcription (Latin):
orta consilio: ⁊ illud facinus quodõi
maius ẽ crimine. manus duune p̃pa¬
rationis armauit: Non hoc plane de
summa iusticia sentiendum est: qͥa
multum diuersum multumq contͣ¬
uoluntas interficiendi. unde moriendi:
nec de uno extitit spũ atrocitas sceleris:
⁊ tolerantia redemptoris. Impias furen¬
tium manus non immisit in se dñs.
s admisit: nec p̃sciendo quod faciendũ
esset coegit ut fieret: cum tam̃ ad hoc
carnem suscepisset ut fieret. Deniq int̃
rei cause sunt: ut quod a xp̃o susceptũ ẽ
non possit resoluui: quod ab illis cõmis¬
sum. possit aboleri. Qui en im uenit pec¬
catores saluos facere: ne ipsis quidem
interfectorib siuis miscd̃iam denegauit.
S impioꝵ malum in bonum credenti
um uertit᷑ ut mirabilior fieret gr̃a dĩ.
non scd̃m merita hominum. s scdm̃
multitudinem diuitiaꝵ sapientie &
scientie dĩ miscd̃iter p̃parate: quando
⁊ ipsos qui fuderant sangumẽ saluato¬
ris. reciperet unda baptismatis. Quod¬

Expanded text:
orta consilio, et illud facinus quod omni majus est crimine manus divinae praeparationis armavit? Non hoc plane de summa justitia sentiendum est, quia multum diversum multumque contravoluntas interficiendi, unde moriendi; nec de uno exstitit spiritu atrocitas sceleris, et tolerantia Redemptoris. Impias furentium manus non immisit in se Dominus, sed admisit; nec praesciendo quod faciendum esset, coegit ut fieret, cum tamen ad hoc carnem suscepisset ut fieret. CAP. III. Deres causae sunt, ut quod a Christo susceptum est, non possit resolvi; quod ab illis commissum, possit aboleri. Qui enim venit peccatores salvos facere , nec ipsis quidem interfectoribus suis misericordiam denegavit, sed impiorum malum in bonum credentium commutavit: ut mirabilior fieret gratia Dei, non secundum merita hominum, sed secundum multitudinem divitiarum sapientiae et scientiae Dei misericorditer praeparata, quando et ipsos qui fuderant sanguinem Salvatoris, reciperet unda baptismatis.
Abbreviated transcription (Latin):
inter iudeos postea constitutũ. ut plu¬
res essent:⁊ ꝑ annos singuios uicib mi¬
nistrarent. Nam ⁊ de zacharia hoc dicitur:
factum est autem cum sacerdotio fung¬
retur in ordine uitis sue ante dm̃. scd̃m
consuctudinem sacerdotii: sorte exiit u
incensum poneret ingressus in tempi.
domini. Hinc apparet plures eos fuise
⁊ iices suas habuisse. Nam incensim
non licebat ponere nisi summo sacerdo
Et forte etiam unum annum plures a¬
ministrabant: quib alio anno alii su¬
cedebant. ex quib forte exiebat quisit
incensum pontret. Quid est gͦ quod ꝓosi¬
uit caiphas: Quia ihc moriturꝰ erats
gente: ⁊ non tantum ꝓ gente: s ut filis
dĩ qui erant disꝑsi congregaret inuñ
Hoc euangelista addidit. Nam cayples
de sola iudeorum gente ꝓpħ̾auit: in qͥ
erant oues de quib ait ipse dominus
Non sum missus:. nisi ad oues que ꝑiert
domus isrł. S nouerat euangelista esse
alias oues que non erant de hoc ouili: q̃s

Expanded text:
inter Judaeos postea constitutum ut pluinter Judaeos postea constitutum ut plures essent, et per annos singulos vicibus ministrarent. Nam et de Zacharia hoc dicitur: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suae ante Deum, secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini . Hinc apparet plures eos fuisse, et vices suas habuisse: nam incensum non licebat ponere nisi summo sacerdoti . Et forte etiam unum annum plures administrabant, quibus alio anno alii succedebant, ex quibus sorte exibat quis, ut incensum poneret. Quid est ergo quod etavit Caiphas? Quia Jesus moriturus erat pro gente: non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui erant dispersi, congregaret in unum. Hoc evangelista addidit; nam Caiphas de sola Judaeorum gente prophetavit, in qua erant oves, de quibus ait ipse DomNon sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed noverat Evangelista esse alias oves, quae non erant de hoc ovili, quas
Abbreviated transcription (Latin):
Si dimitamus eum sic om̃s credent in
eum: ⁊ uenient romani. ⁊ touent nr̃m
locum ⁊ gentem. Temporalia ꝑdere timu¬
erunt: ⁊ uitam et̾̃nam non cognouerunt.
acsie utrumq amiserunt. Nam ⁊ roma¬
ni post domini passionem ⁊ glorificatio¬
nem. tulerunt eis ⁊ locum ⁊ gentem ex¬
pugnando ⁊ transferendo: quando titus¬

Expanded text:
Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum: Et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem. Temporalia erunt, et vitam aeternam non cogitaverunt; ac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificationem, tulerunt eis et locum et gentem, expugnando et transferendo: et i
Abbreviated transcription (Latin):
nifestat. Collegerunt inquit pontifics
⁊ pharisei concilium: ⁊ dixerunt. Quid
faci mu: N ec tamen dicebant credamꝰ.
sius enim ꝑditi homines cogitabautt.
quomodo nocerent ei. quem nemo fallere

Expanded text:
nt. 26. Collegerunt pontifices et Pharisaei concilium, et dicebant: Quid facimus? Nec tamen dicebant, Credamus. Plus enim perditi homines cogitabant quomodo nocerent ut perdere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc in actuum libro ita scribit᷑. Erant
autem in ihrłm habitantes uiri uidei ti¬
mentes dm̃: ab om̃i gente que sub celo ẽ.
Popuil itaq isti. meditat sunt mania. Con
gregati itaq reges astiterunt: pilatus sci¬
licet ⁊ herodes. in quib reges tr̃e intelligin¬
tur: ⁊ uterq prolegum quib p̃erant noces¬
sitate. presentie sue adhibuit officium.
Qui autem impio irreligiosoq consilio.
multis conuenientib aduersum um̃ tra¬
ctabant: hi principes conuenert̃ in unũ:
frequenter scilicet in donium caiphe om̃ib
sacerdotum principib congregatis. Deniq
reges tre cognominati sunt herodes te¬
trarcha ⁊ pilatus preses: quia iure treni
imꝑii astiterunt. Ceteri autem qui in u¬
num conuenerunt. neq reges terre sunt.
neq principes sacerdotum: quia nec ius
regni sui presidi romano ⁊ tetrarche sub¬
diti obtinebant. Neq ultra iam pͥncipes
saccidotum cognominari merebantur: q

Expanded text:
et hoc in Actorum libro ita scribitur: erant et hoc in Actorum libro ita scribitur: erant autem in Hierusalem habitantes Iudsei, uiri timentes deum, ab omni gente, quae sub caelo est. pogregati. Reges quoque adstiterunt, Pilatus scilicet et Herodes, in quibus reges terrae intelleguntur: et uterque pro legum, quibus prseerant, necessitate praesentiae suse adhibuit officium. qui . autem impio inreligiosoque consilio multis conuentibus aduersus dominum tractabant, hi principes conueniunt in unum: frequenter scilicet in domum Caiphse omnibus sacerdotum principibus congregatis. denique reges terrae cognominati sunt Herodes tetrarcha et Pilatus pra-tor. quia iure terreni imperii adstiterunt. ceteri autem, qui in unum conuenerunt, neque principes terrae sunt. neque principes sacerdotum, quia nec ius regni sui prsetori Romano et tetrarchae subditi obtinebant, neque ultra iam principes sacerdotum cognominari merebantur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
g ambiguum est: quid tanto anteri¬
ore tempore ꝓpħice psalmꝰ ostenderit.
Nam ꝑmixtĩ sibi in herode atq pilato
gentes frementes ⁊ pplĩ uana medi¬
tantes. in unum cum ipsis suis regib
⁊ presidis ⁊ terrarche iudicio. in dño con.¬
firmata dampnatio est ⁊ passio & qui¬
tes fremucrunt. imꝑito scilicet motu
inconditoq commote. dĩ filium in cor¬
erunt. ut corona spinea compunxerint:
ueste regia indutum salutatione atꝙ
honore regis illuserint: arundine caput
contuderint ⁊ aceto ac felle potauerut:
lancea latus foderint. Cohors enim mi¬
litum pilato subditoꝵ: ex fremitu ire
intemperantis hec gessit. Popul autem
mania meditati sunt: ro est inani in do¬
ctrinis dĩ meditatione uersati. eum ꝑ me¬
ditationem legis non inteilexerunt. qui
predicabatur in lege. Iam cnu tunc non
tantum ex iua scdm̃ carnem abrahe gene¬
ratione. sẏnagoge ppłi abundabant: sed
ex muitis ppłis inuno isrł ppłi nomine.
multorum ppłoꝵ diuersitas continebat᷑:

Expanded text:
ergo ambiguum est, quid tanto anteriore tempore prophetiae psalmus ostenderit. Nam permixti tum sibi in Herode atque Pilato gentes frementes et populi vana meditantes, in unum cum ipsis suis principet praetoris et tetrarchae judicio in Dominum confirmata damnationis est passio. 6. Gentes fremuerint, inperito scilicet motu inconditoque commotae, dei filium in corerunt, ut corona spinea conpunxerint, ueste regia indutum salutatione atque honore regis inluserint, harundine caput contuderint, aceto ac felle potauerint, lancea latus foderint. cohors enim militum Pilato subditorum ex fremitu irse intemperantis haec gessit. Populi autem inania meditati sunt id est inani in doctrinis dei meditatione uersati, cum per meditationem legis non intellexerint, qui prsedicabatur in lege. iam enim tum non tantum ex illa secundum carnem Abrahae generatione synagogse populus abundabat, sed ex multis populis; in uno Israhel populi nomine multorum populorum diuersitas continebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Subsannati igit᷑ ⁊ irrisi sunt. Nam qui
testes falsos concinnauerant. qui ꝑditionẽ
mereatierant. qui suꝑse ac filios suos san¬
guinem cius receperant: qui crucifigi da¬
mauerant. qui descendat de cruce si filus
dĩ ẽ uociferauerant: qui sepulchrum obsig¬
nauerant. qui resurrectionis silentium a
militib ⁊ famam furati corporis emerant:
ꝑdiderunt tantum impietatis sue laborẽ :
quia ds̃ est quem crucifixerant: et̾nus est
cuius sepulchrum obsignauerant. Irude¬
tur enim impictas dum ad illicita nititur
dum inconcessa expetit: dum quod optinu¬
isse se sperat amittit: dum dm̃ esse quem
tanquam hominem condempnat agnoscit.

Expanded text:
subsannati igitur et ■ inrisi sunt. nam qui testes falsos concinnauerant., qui proditionem mercati erant, qui super se ac filios suos sanguinem eius receperant, qui: crucifige clamauerant, qui: descende de cruce, si filius dei es dixerant, qui sepulchrum obsignauerant, qui resurrectionis silentium a militibus et famam furati corporis emerant, perdiderunt tantum impietatis suae laborem. deus est, quem cruci adfixerant: aeternus est, cuius sepulchrum obsignauerant. inridetur impietas, dum ad inlicita nititur. dum inconcessa expetit, dum quod obtinuisse se sperat amittit, dum deum esse, quem tamquam hominem condemnat, agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
nius: consolatur nos ueritas. quȩ
ꝑpsalmistam dicit. Imꝑfectũ meũ
uiderunt oculi tur: & in libro tuo
omnes seribentur. Non omĩno erit
nob̃. noxia nr̃a imꝑfectio: si in dei
itiuere constituti & ad transacta
ũ respicinius: & ea quę restant
transsire festinamus. Nam qui
imꝑfectoꝵs desideria dignanter
inflaminat: hȩc quandoq ad ꝑfe¬

Expanded text:
mus. Consolatur nos Veritas quae mus. Consolatur nos Veritas quae per Psalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Non omnino erit nobis noxia nostra imperfectio, si, in Dei itinere constituti, et ad transacta non respicimus, et ad ea quae restant transire festinamus. Nam qui imperfectorum desideria dignanter inflammat, haec quandoque ad perfe
Abbreviated transcription (Latin):
ni estis: & nostis si ad illuo conui¬
uium ꝑuenire ualeatis. Quisquiꝰ
nanq ille est quem nunc sp̃s iste
non reparat: ꝓfecto ab illa ȩt̃ni
conuiiui refectione ieiunat. Me.¬
m̃tote quid de eodem sp̃u paulus
dicat. Si quis sp̃m xp̃i non hab&
hic non c̃ cius. Quasi quidam titu¬
lus. diuinę possessioins ẽ: iste sp̃s
elatio inflat:ira usq ad dunsionẽ
mͣtis exasꝑat: auaritia cruciat:
lux uria eneruat: Pensate: quis
amicos & inimicos diligi÷ terrena
despici: ꝓ celestibus estuari : carnẽ
ꝓpt̃ uitia conteri: inentẽ a concu¬
piscentiis refrenari. Si gͦ uultis ius¬
coguoscere possessionis di: ꝑsonam
ꝑpendite possessoris ur̃i. Ecce enĩ
qd̃ diximus: uoce ueridica paulus
Qui nune do in habitante ñ regitur:
de diuine claritatis spetie. pꝰmodũ
non lętatur. Sed nos tam̃ ad hȩc q̃
dicta sunt infirmamur: necdum
culmen ꝑfectionis attingimꝰ. In uia
cłi cotidie scĩ desidii gressus pona¬

Expanded text:
ni estis, nostis si ad illud convini estis, nostis si ad illud convivium pervenire valeatis. Quisquis namque ille est quem nunc spiritus iste non reparat, profecto ab illa aeterni convivii refectione jejunat. Mementote quid de eodem spiritu Paulus dicat: Si quis spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Quasi quidam titulus divinae possessionis est iste spiritus elatio inflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, avaritia cruciat, luxuria enervat? Pensate quis samicos et inimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus Qui nunc Deo inhabitante non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur. Sed nos tamen ad haec quae dicta sunt infirmamur, necdum culmen perfectionis attingimus, in via Dei quotidie sancti desiderii gressus pona
Abbreviated transcription (Latin):
designatur. Illi gͦ ultimo conunu¬
o de p̾sentia ueritatis epulantur.
qui nunc ꝑfectionis studio t̾rena
transcendunt : qͦs mundi huius
amor non ligat: quibꝰ & si ut cũq
ꝑ temptam̃ta obstrepit: cepta ta¬
men eors desideria ñ retundit.
De hoc extrenio conuiuio alias per
ioħm dicitur. Beati qui ad cęnã
nuptiarũ agni uocati sunt. Iccir¬
co enim non ad prandium sed ad
cęnam uocatos narrat: quia nimi¬
rui in fine diei conuiuiũ cȩna ẽ.
Qui gͦ finito p̾̃sentis uitȩ tempore.
ad refectionem. suꝑnę contempla¬
tionis ueniunt: non ad agni pn¬
dium. sed ad cęnam uocantur.
Quȩ uidelicet cęna hoc ultimo co¬
nuiuio expͥmitur: cui septem dis¬
cipłi adesse memorant᷑: quia illo
ut dixxuus tune int̾na refectio
reparat ⁊ qui plem nunc septifor¬
mis gr̃a in amore sp̃e anhelant.
repleri p̾sentia desiderate: qͥd uos
sequi in futurum possit ex p̃scn¬
ti ꝑpendite. Pensate si hoc sp̃u ple¬

Expanded text:
designatur. 1544 Illi ergo ultimo convivdesignatur. 1544 Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hujus amor non ligat, quibus etsi utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. De hoc extremo convivio alias per Joannem dicitur: Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo, finito praesentis vitae tempore, ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad Agni prandium, sed ad coenam vocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo convivio exprimitur, cui septem discipuli adesse memorantur, quia illos, ut diximus, tunc interna refectio reparat, qui pleni nunc septiformi gratia in amore Spiritus anbelant. repleri praesentia desiderate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti perpendite. Pensate si hoc spiritu ple
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ adimitandum congruat
uidemus. Sic enim sua redemptor
indicat: ut imitationis uiam nob
sequentibꝰ sternat. Ecce in eybo
suo dñs nr̃. pisci asso coniunge¬
re fauum uoluit: quia uidelicet.
illos in suo corpore ad et̾nam qui¬
etẽ suscipit. qui cum hic tribulati¬
ones ꝓ dõ sentiunt: ab amore int̾¬
nȩ dulcedinis. non recedunt. Cũ
asso pisce fauus sumitur: qͥa qͥhie
affuctionẽ ꝓ ueritate. suscipiunt:
illic dulcedine. uera satiantur.
Notandum quoq qđ ultimũ conui¬
uiũ d̾ns cũ septem discipłis. habu¬
isse describitur. Petrus nanq &¬
÷ thomas. & uathanahel. & filii ze¬
bedei. & alii ex discipłis eius duo:
in eo fuisse memorantur. Cur cũ
̃septem discipłis ultimum conui¬
uium celebrat: nisi qd̃ eos tantũ¬
mͦ. qui septi formis gr̃a sc̃i sp̃s ple¬
ni sunt. futuros secum in ęt̾̃na re¬
fectione deniuitiat: Septẽ quoq
diebus. ouine hoc opuᷤᷤ euoluitur:
& sepe septenario uimero ꝑfectio

Expanded text:
qualiter ad imitandum congruat qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse describitur; Petrus namque et Thomas, Nathanael, filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo, in eo fuisse memorantur. Cur cum septem discipulis ultimum convivium celebrat, nisi quod eos tantummodo qui septiformi gratia sancti Spiritus pleni sunt futuros secum in aeterna refectione denuntiat? Septem quoque diebus omne hoc tempus evolvitur, et saepe septenario numero perfectio