comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
on solũ hȩc religionẽ nobilitabant sed &iã abbacuc
& micheȩ ꝓphetarũ corpora. sic̃ Audiui hoc temp̃r
sunt ostensa reuelatione diuina. Dũ zebennus
elutheropolitanã gubnar& eccłam. ininco qđ pͥus
uocabat᷑ inceila. inberatasia p̃dio. qđ distat aburbe
quasi stadiis .x. circa hunc locũ sepultura michee
fuit. Quã nescientes quid dicerent ꝓuinciales.¬

Expanded text:
onem haec tunc nobilitabant, sed etiam Habacuc et Michaeae prophetarum corpora, sicut audivi, hoc tempore sunt ostensa revelatione divina, cum Zebennus tunc Eleutheropolitanam gubernaret Ecclesiam, in vico qui prius vocabatur Ceila, in Berethasia praedio, quod distat ab urbe quasi stadiis decem. Circa hunc locum sepultura Michaeae fuit, quam nescientes quid dicerent provinciales,
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ꝓpͥã necessitatẽ sustinentib erogass&. &
mũltis quoq offerentib ei pecunias manu
largissima dispensar&. contigit ut pecunus
deficientib: eochonomus eccłȩ murmurar&
Quo facto asfistens quidã in domo qua mane¬
bat eo chonomꝰ. sacculũ multarũ pecuniarũ
dedit. & ita disparuit. ut nec quidedit. nec
qui misit agnoscerctur. Qđ factũ. om̃s diuinũ
esse iudicauer̃. Aliud quoq eiꝰ lib& reforre
miraculũ. Quidã pauperes studentes epipha¬
niũ arte deludere. ut eis aliquid dar& dũ
it̃ ager& unꝰ coꝵ supinũ se ꝑstrauit in t̾rã.
Alt̃ stabat quasi mortuũ deflens nec habens
unde cũ sepelire potuiss&e. Epiphanius auti
suꝑueniens orauit ut sub quiete dormire
& sepulturȩ necessaria p̾buit. Simulq con
ñ etũ fletu resuscitari potent. Est em̃ in eui¬
tabile qđ euonit. Cũq discefsiss&e epiphani¬
us. coepit ille pulsare sociũ ut ex surgert

Expanded text:
tiam propriam necessitatem sustinentibus erogasset, et tiam propriam necessitatem sustinentibus erogasset, et multis quoque offerentibus ei pecunias manu largissima dispensaret, contigit ut, pecuniis deficientibus, oeconomus ecclesiae murmuraret. Quo facto assistens quidam in domo qua manebat oeconomus, sacculum multarum pecuniarum dedit, et ita disparuit, ut nec quae dedit, nec quae misit, agnosceretur. Quod factum omnes divinum esse judicaverunt. Aliud quoque ejus libet referre miraculum. Quidam pauperes studentes Epiphanium arte deludere, ut eis aliquid daret. Dum iter ageret, unus eorum supinum se prostravit in terram, alter stabat quasi mortuum deflens, nec habens unde eum sepelire potuisset. Epiphanius autem superveniens oravit, ut sub quiete dormiret, et sepulturae necessaria praebuit, simulque conili, non enim fletu resuscitari poterit, est enim inevitabile quod evenit. Cumque discessisset Epiphanius, coepit ille pulsare socium ut exsurgeret.
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ uirtutẽ diligenutes barbari trans
histrũ habitantes. dm̃ romanaꝵ. eẽ p̃dicaban
Oiuinarũ qͥppe ineo rerũ experim̃ta. sepius ꝑceper̃.
Nã cũ aliquo tẽpore it̃ ir& illius t̾rȩ. barbari occur¬
rer̃ei. Et dũ qui erant circa eũ t̃rore turba.¬
rent᷑ quasi continuo morituri. exequo descen¬
dens orauit. Porro barbari neq cũ neq sequa¬
ces eiꝰ nec equos dequib descenderant uiden¬
tes. ꝑ transier̃. Dũ igit᷑ crebro transeuntes scy¬
tas natͥulit̃ feroces epulis muneribq mansue tos¬
facer&. quidã barbarius arbitratus cũ. eẽ
locupletẽ. coepit infidiari ut eũ caper&. alliga
inaere mox ligata. & barbarus ille inusibi¬
lib uinculis ÷ obstrictus. Tunc alus ꝑ eorogan-¬
tib: supplicauit dõ theotimꝰ ut barbarus sol
phanius ciprioꝵ ep̃s. ad cuiꝰ sepulchrũ hacte¬
nus demones expelluntur. Is enũ dũ substan¬

Expanded text:
cujus virtutem diligentes barbari trans cujus virtutem diligentes barbari trans Istrum habitantes, Deum Romanorum esse praedicabant. Divinarum quippe in eo rerum experimenta saepius perceperunt. Nam cum aliquo tempore iter faceret, illius terrae barbari occurrerunt ei. Et dum hi qui erant circa eum trentur, quasi continuo morituri, ex equo descendens, oravit. Porro Barbari neque eum neque sequaces ejus, nec equos de quibus descenderant, videntes, permanserunt. Dum igitur crebro transcuntes Scythas naturaliter feroces epulis muneribusque mansuefaceret, quidam Barbarus arbitratus eum esse locupletem, coepit insidiari, ut eum caperet, alligaret aere mox ligata, et Barbarus ille invisilibus vinculis est obstrictus. Tunc aliis pro eo rogantibus supplicavit Deo Thothimus ut Barbarus solvphanius Cypriorum episcopus, ad cujus sepulcrum hactenus daemones expelluntur. Is enim dum substan
Abbreviated transcription (Latin):
plurimi int̾ ep̃os effulgebant. sic̃ donatus
eurye hepiri. de quodũ ꝓuinciales miracula
multa testant᷑. maximũ tam̃ ÷ qđ dedra.¬
cone gessit. Is enĩ circa pontẽ inuia publica
iacens cibũ habebat. oues capras. equos. boues
& om̃s abripiens deuorabat. Ad quã bestiã
donatꝰ sine gladio. sine quolib& iaculo ueniens
dũ leuass& caput quasi uoratura uirũ. tẽ ille
uex illũ crucis ante faciẽ eiꝰ digito designans
in aere i n õseiꝰ expuit. Bestia uͦ sputũ maxori
suo suscipiens expirauit. Quã sic̃ dudiui octo
paria boũ inuicinũ cãpũ traxer̃. & mox misso
igne cõbustaẽ ne atrẽ foetore corrũper&.
Huiꝰ itaq donati sepultura insignis ÷ ũbiora¬
toriũ exeiꝰ  nomine uocitatur. habens
fontẽ aquarũ quẽ ipse fertur orationib in¬
uenisse. Nãdũ eãẽ locus inaquosus & illic
exitine Aliquando ueniss&. diunt qͥa fatiga¬
tis qͥcũ eo erant orassae & mox aquȩ inunda¬
gubnabat. uir inphilosophia nutritus.

Expanded text:
plurimi inter episcopos effulgebant, sicut Donatus Euroeae Epiri. De quo dum provinciales miracula multa testentur, maximum tamen est quod de dracone gessit. Is enim circa pontem in via publica jacens, cibum habebat oves, capras, equos, et homines abripiens devorabat. Ad quam bestiam Donatus sine gladio, sine quolibet jaculo veniens, cum illa levasset caput, quasi voratura virum, tunc ille vexillum crucis ante faciem ejus digito designans in aere, in os ejus exspuit. Bestia vero sputum mox ore suo suscipiens, exspiravit. Quam, sicut audivi, octo paria boum in vicinum campum traxerunt; et misso igne combusta est, ne aerem fetore corrumperet. Hujus itaqtorium ex ejus nomine vocitatur, habens fontem aquarum, quem ipse fertur orationibus invenisse. Nam dum esset locus inaquosus, et illuc ex itinere aliquando venisset, aiunt quia, fatigatis qui cum eo erant, orasset et mox aquae inundagubernabat, vir in philosophia nutritus,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ baccarius magist᷑ militũ eiꝰ. repente sic
confortatus ÷ ut cũ primis ducib concurrer&
adeã partẽ. qua barbari p̃mebantur. Quo
facto disrupit acies & infugã mox uercit
inimicos. Entq denuo ea hora miraculũ. Uentꝰ
enĩ uehem̃tissimꝰ inspirans. emissa iacula ab
eugenii partib. contra eos denuo reuocabat:
& apartib imp̃ris adhostes cũ magna fartitu¬
dine deferebat. Cantũ ualuit imp̃ris oratio.
Hoc itaq mͦ dimicatione consũpta. tẏrannꝰ ẽcur¬
rens ad pedes imp̃ris. exorabat ꝓmereri salutẽ.
Qui riłta pedes eiꝰ. amilitib capite sectus ÷. Hȩc

Expanded text:
enim Bacurius magister militum ejus repente sic enim Bacurius magister militum ejus repente sic confortatus est, ut cum primis ducibus concurreret ad eam partem qua barbari premebantur. Quo facto disrupit acies, et in fugam mox vertit inimicos. Fitque denuo ea hora miraculum; ventus enim vehementissimus inspirans, emissa jacula ab Eugenii partibus contra eos denuo revocabat, et a partibus imperatoris ad hostes cum magna fortitudine deferebat. Tantum valuit imperatoris oratio. Hoc itaque modo dimicatione consumpta, tyrannus currens ad pedes imperatoris, exorabat promereri salutem. Qui circa pedes ejus a militibus capite sectus est. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
sapore cõp̃ssus. uidit in sõnis quasi iacerde in cãpo
& astarent ei duo quidã uiri inuestib albis & eqͥs
candidisimis residentes. cũq iubentes habere
fiduciã. & diluculo armare milites aduictoriã.
Dicebantq se ꝓsolatio destinatos. Quoꝵ alt̃ iohan¬
uisione cõꝑta. nequaquã ab oratione cessauit.
sedlacrimas uberiores effudit. Quȩ uisio. &iam
alicui militi reuelata ÷ & ꝑ diuersos uenit ad
pͥnciꝑẽ: At illẽ ñ ꝓpt̃ me inquit hec iste uidit
sed nequis creder& quia finxi qđ ego uidi. idõq
&iã isti monstratũ: Nãprimo m̾ hoc dñs cõ¬
munis ostendit. SOCLATES
Igitur inparte qua romani contra romanios
confligebant. bella erant ȩqualia. Unde uero
barbari auxiliatores imp̃ris. pars cugenu
potio. eẽ. uidebat᷑. Imp̃r dutẽ uidens bar¬
baros deperire. in maxima ueniens estuatio¬
ne. ꝓstrauit sem& ipsũ int̾rã. adiutorẽ in uo¬
cans dm̃ & petione frustratus ñ .ẽ. Quidã

Expanded text:
sopore compressus, vidit in somnis, quasi jaceret in campo, et astarent ei duo quidam viri in vestibus albis, et equis candidissimis residentes, eumque jubentes habere fiduciam, et diluculo armare milites ad victoriam, dicebantque se pro solatio destinatos. Quorum alter Joanvisione comperta, nequaquam ab oratione cessavit, sed lacrymas uberiores effudit. Quae visio etiam alicui militi revelata est, et per diversos pervenit ad principem. At ille: Non propter me, inquit, haec iste vidit; sed ne quis crederet quia finxi quod ego vidi. Ideoque etiam isti monstratum est; nam primo mihi hoc Dominus communis ostendit. THEODORETIgitur in parte qua Romani contra Romanos confligebant, bella erant aequalia. Unde vero barbari auxiliatores imperatoris, pars Eugenii potior esse videbatur. Imperator autem videns barbaros deperire, in maxima veniens aestuatione, prostravit semetipsum in terra, adjutorem invocans Deum, et petitione frustratus non est. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
baidã adiohannẽ monachũ. tunc p̾sscientia cla¬
rũ. adquẽ destinauit cutropiũ cunuchũ. sibim&
fidelissimũ. ut aut cũ siuell& ueni re deducer&
aut nolentẽ. de euentu belli requirer&. Atille
iohannẽ qͥdẽ deducere ñ p̃ualuit. sed mandatũ¬
quidẽ retulit eius. qui abello uncer&. & ꝑime¬
r& tẏrannũ. & post uictoriã initalia moreret᷑.A
filiis inurbe constantinopolĩ cũ ꝑgerte contra.
eugeniũ bellaturus. plurimi trans histrũ bar
bari sunt sccuti. cũ eo pugnari contra tyrannũ.
Paruoq tempore. cũ manu maxima uenit ad
gallias. Illic enĩ p̃parabat bellũ. ubi iã multa
milia habebat exercitus. ⁊neo doritus

Expanded text:
scientia clarum. Ad quem destinavit Eutropium eunuchum sibimet fidelissimum, ut aut eum, si vellet venire, deduceret, aut nolentem de eventu belli requireret. At ille Joannem quidem deducere non praevaluit; sed mandatum retulit ejus, quia bello vinceret, et perimeret tyrannum, et post victoriam in Italia moreretur. filiis in urbe Constantinopoli, cum pergeret contra Eugenium bellaturus, plurimi trans Isbari sunt secuti, cum eo pugnaturi contra tyrannum, parvoque tempore cum manu maxima venit ad Gallias. Illic enim praeparabat bellum, ubi jam multa millia habebat exercitus. Eugenius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ paterttur ulterius baptista portaricessit.
At imp̃r amplectens suapurpura thecã. inqua
caput baptiste iacebat. eãq portans uenit.
& ante ciuitatẽ constantino politanã recondi¬
dit inseptimo miliario. ibiq magnã atq pul¬
cherrimã dõ ȩdificauit ecłam. Trebroq de¬
p̃catus : matronã: ꝓmisitq dona gratissima

Expanded text:
non pateretur ulterius Baptista portari, cessit. non pateretur ulterius Baptista portari, cessit. At imperator amplectens sua purpura thecam in qua caput Baptistae jacebat, eamque portans venit, et ante civitatem Constantinopolitanam recondidit in septimo milliario, ibique magnam et pulcherrimam Deo aedificavit ecclesiam; crebroque deprecatus est matronam, promisitque dona g
Abbreviated transcription (Latin):
odẽ tempore. dr̃ delatũ constantinopoli io¬
hannis baptistȩ caput : qđ herodias petut ab
herode te trarcha. Fertur enĩ inuentũ caput
amonachis macedonians : qͥ pͥmũ qͥdẽ inbieru¬
solimis habitaba̾t. post ea tͦꝰ cilitiã migrauer.
Cũ eñi ante hoc imperiũ mardonius imperalis
crũ c̃stantinopoli deportan. Qua iussione di¬
recti & imponentes uehiculo. deportabant
Qũq uenissent adlocũ qͥ uocatur pantichĩ. est
enĩ cuta calcedoniã : nequaquã poterat trabi
uehiculũ. lic& multis plagis burdones affli¬
gerent᷑ : & cũ hoc inopinabile uideretur uni¬
uersis. & ipsi simul imp̃ri : sacrũ hoc caput
recondider̃ inuico appellato cofilãi. Erat
enĩ possessio ipsa mardonii. Illo siqdẽ tempo¬
re. aut dõ aut ipso ꝓpheta monente : in hunc
locũ usq ꝑductũ ÷. Cũq postea theodosius
imp̃r has baptistȩ reliquias uoluiss& aufer
car&. ut eũ ꝑmitter& sua uota cõple
hȩc putans. qͥa sic̃ tempore ualentis &iã tunc

Expanded text:
odem tempore dicitur delatum Constantinopolim Joannis Baptistae caput, quod Herodias petiit ab Herode Tetrarcha. Fertur enim inventum caput a monachis Macedonianis, qui primum quidem Hierosolymis habitabant, postea vero Ciliciam migraverunt. Cum enim ante hoc imperium Mardonius major domucrum Constantinopolim deportari. Qua jussione directi, et imponentes illud vehiculo deportabant. Cumque venissent ad locum qui vocatur Pantichium, est enim circa Chalcedonem, nequaquam poterat trahi vehiculum, licet multis plagis burdones affligerentur. Et cum hoc inopinabile videretur universis, et ipsi simul imperatori, sacrum hoc caput recondiderunt in vico appellato Cosilai. Erat enim possessio ipsa Mardonii. Illo siquidem tempore aut Deo, aut ipso propheta monente, in hunc locum usque perductum est. Cumque postea Theodosius imperator has Baptistae 350 reliquias voluisset auferrcaret ut eum permitteret sua vota complere: haec putans quia sicut tempore Valentis, etiam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
iudicũ ab eo missoꝵ : in media ciuitate utriusq
clamidẽ cõp̃hendens ab equis suis ut dẽscen¬
derent imperabat. At illi paruulũ senẽ pan¬
nis obsitũ uilissimis intuentes: pmitꝰ indignat
sunt. Cũ uͦ quidã obsequia ꝑhibentiũ uirtu¬
tẽ uiri illius indicassent : repente ab equis
exilientes. & genua ciꝰ tenentes. ueniã sup¬
plicit̾ implorabant. At ille sapientia diuine
repletus: hȩc eis uerba locutus ẽ. Damici: dici¬

Expanded text:
judicum ab eo missorum, in media civitate utriusque judicum ab eo missorum, in media civitate utriusque chlamydem comprehendens, ab equis suis ut descenderent imperabat. At illi parvulum senem pannis obsitum vilissimis intuentes, primitus indignati sunt. Cum vero quidam obsequia perhibentium virtutem viri illius indicassent, repente ab equis desilientes, et genua ejus tenentes, veniam suppliciter implorabant. At ille sapientia divina repletus, haec eis verba locutus est: O amici, dici
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit pͥncipatũ. credens hinc maxime
antiochenos affligere. Post hȩc autẽ incende¬
re & destruere. atq ad instar uicoꝵ. antiodnã
redigere minabat᷑. Administratoros autẽ
locoꝵ. &iã quosdã cõp̃hensos int̾emer̃: ante¬
quã hanc p̃sũptionẽ cognosceret imp̃r. Hȩc
igitur onĩa imp̃r qͥdẽ p̃cipiebat: ñ tam̃ fiebant
phibente lege quã pferri fecit ambrosius.
Qũigitur uenissent qui portabant minas un¬
p̃ris. hellebicus magister militũ. & cȩsarius
magist᷑ officioꝵ: erant om̃is sub formidine con¬
stituti. Porro uiri heremũ habitantes. uirtu¬
tis ꝓpugnatores multi tẽ &optimi uiri : pluri¬
ma monita simul & p̃ces eis qͥ apͥncipe missi
fuerant offerebant. Macedonius autẽ uir
sc̃s nihil huiꝰ uitȩ sciens. sed &iã diuinoꝵ li¬
broꝵ penitus in exꝑtꝰ. insũmitatib habitans
montiũ. noctib ac dieb saluatori omĩũ puras
offerens p̃ces ñ imp̃ris indignatione ꝑ motꝰ. ñ

Expanded text:
primatum tradidit: credens hinc maxime Antiochenos affligere. Post haec autem incendere, et destruere, et adinstar vicorum Antiochiam redigere minabatur. Administratores autem locorum quosdam comprehensos interemerunt, antequam hanc praesumptionem cognosceret imperator. Haec autem omnia imperator quidem praecipiebat, non tamen fiebant, prohibente id lege quam proferri fecit Ambrosius. Cum igitur venissent qui portabant minas imperatoris Hellebichus magister militum, et Caesarius magister officiorum, erant omnes sub formidine constituti; porro viri eremum habitantes, virtutis propugnatores,, multi tunc et optimi viri, plurima monita, simul et preces eis qui a principe missi fuerant offerebant. Macedonius autem vir sanctus, nihil hujus vitae sciens, sed etiam divinorum librorum penitus inexpertus, in summitatibus habitans montium, diebus ac noctibus Salvatori omnium puras offerebat preces, non imperatoris indignatione permotus, non
Abbreviated transcription (Latin):
sulatũ inimicitias int̃se bellaq gesscrunt:
Gothi nãq defendebant agapiũ. Quã obrẽ.
plurim dericoꝵ eoꝵ uana głam fugientes : ad
fidẽ consubstantialitatis utilit̃ accesser Arria
post ca sub imperio theo dosii iunioris consula¬
tu plintȩ. ab hẽtese psatbytinoꝵ recedentes
uniti sunt. ueluti lege decernentes. nũquã
capitulũ ꝓpt̃ qđ diuisi fuerant memoraro
S edhoccoristant iopolĩ gtstũ ÷. Uerũ in alnis ciui¬
tatib: sub diuisione manser̃. Hȩc de amanis

Expanded text:
aesulatum inimicitias inter se bellaque gesserunt. aesulatum inimicitias inter se bellaque gesserunt. Gothi namque defendebant Agapium. Quamobrem plurimi clericorum eorum vanam gloriam fugientes, ad fidem consubstantialitatis utiliter accesserunt. Arianpostea sub imperio Theodosii junioris consulatu Plintae ab haeresi Psathyrianorum recedentes, uniti sunt, veluti lege decernentes nunquam capitulum propter quod divisi fuerant memorare. Sed hoc apud Constantinopolim gestum est. Verum in aliis civitatibus sub divisione manserunt. Haec de Arian
Abbreviated transcription (Latin):
orotheus & enĩ ab antiochia euocatus ab eis. dice¬
bat ñ posse patrẽ. cẽ. neq uocari. filio ñ subsisten¬
te. Porro marinus quẽ atratia ante dorotheũ
cuocauerant. occasionẽ inueniens oportunã.
dorocheo enĩ erat aduersus. Respondit sermo¬
nẽ de hac ꝗͣestione contrariũ. & ppt̃ ea sunt int̃
cos facde diuisiones. diuisiq ꝓpt̃ hoc uerbũ seor¬
sũ singuli sollemnia coelebrãbant. Alu enĩ se¬
quebantur dorotheũ. alii uͦ marinũ. Quippe
dicentes patrẽ. semꝑ tẽ. patiẽ. &iã filio ñ extan¬
te Uocabantur enĩ isti psathiriani. eoqđ qͥdã
theoctistus syrus genere psatbyra id÷ dupplicia
uendens. hanc ꝓpositionẽ ualde defender&e
Hos quoq secutꝰ ÷ selenas gothoꝵ ep̃s. Sedis ti
quoq paulo post separati sunt cũ marinus cũ
Agapio discordiã habuiss&. quẽ ipse ep̃m fece¬
rat efesi. Ucrũ isti ñ ꝓpt̃ itligionẽ sed ꝓpt̃ p̃¬

Expanded text:
orotheus etenim ab Antiochia vocatus ab eis, diceorotheus etenim ab Antiochia vocatus ab eis, dicebat non posse Patrem esse, neque vocari, Filio non subsistente. Porro Marinus, quem a Thracia ante Dorotheum vocaverant, occasionem inveniens opportunam, Dorotheo enim erat adversus, respondit sermonem de hac quaestione contrarium. Et propterea sunt inter eos factae divisiones. Divisique propter hoc verbum, seorsum singuli solemnia celebrabant. Alii enim sequebantur Dorotheum, alii vero Marinum: dicentes quippe Patrem semper esse Patrem, etiam Filio non exstante. Vocabantur enim isti Psathyriani, eo quod quidam Theoctistus, Syrus genere, Psatyropola, id est duplicia vendens, hanc propositionem valde defenderet. Hos quoque secutus est Selenas, Gothorum episcopus. Sed isti quoque paulo post separati sunt, cum Marinus cum Agapio discordiam habuisset, quem ipse episcopum fecerat Ephesi. Verum isti non propter religionem, sed propter pr
Abbreviated transcription (Latin):
romanos in uno quoq anno scmel psallunt abł
hymnũ dudire mereantur. Inqua ecła neq¬
andrinos hoc opinabile ÷ quia dũ leguntur euan¬
gelia ñ surgit ep̃s: qđ apud alios nũquã fieti
noui Vbi solus archidiaconus. hanc lectionẽ lo¬
gie in alus locis diaconi: inmultis uͦ ȩcđus sa¬
cerdotes soli. Constantinopolĩ. pͥma die resur¬
rectionis dominicȩ. pontifex leg̃. Socrates¬
IRoue ncrunit &iã apud arrianos diuisiones : &l¬
ꝓpt̃ huiꝰ modi causã. Singulȩ uidelic& eoꝵ
contentiones. ad ineptos eos ꝑduxere sermones.
Qũ enĩ in eoꝵ ȩccła credatur ds̃ pat̃ eẽ. filii uer¬
bi ex hoc apud eos quȩstio ꝓcessit : ñ possibile
sit. ut &ciã antequã exister& filius dĩ. pat̃ uo¬
cari potuiss&: qm̃ dĩ uerbũ. ñ expatre natu¬
ralit̃ sed ex ñ existontib substitisse credebant.
Circa pͥmũ itaq capitulũ ertantes : nte depu¬
ro nomine. incertam̃ illicitũ irruerunt.

Expanded text:
Romanos in unoquoque anno semel psallunt Allehymnum audire mereantur: in qua Eccleandrinos hoc opinabile est, quia dum leguntur Evangelia, non surgit episcopus; quod apud alios nusquam fieri novi, ubi solus archidiaconus hanc lectionem legit; in aliis locis diaconi; in multis vero ecclesiis sacerdotes soli; Constantinopoli prima die Resurrectionis dominicae pontifex. SOZOMErunt enim etiam apud Arianos divisiones propter hujusmodi causam. Singulae videlicet eorum contentiones ad ineptos eos perduxere sermones. Cum enim in eorum Ecclesia credatur Deus Pater esse Filii Verbi, ex hoc apud eos quaestio processit, si possibile sit, ut etiam antequam existeret Filius, Deus Pater vocari potuisset: quoniam Dei Verbum non ex Patre naturaliter, sed ex non existentibus substitisse credebant. Circa primum itaque capitulum errantes, rite de puro nomine in certamen illicitum irruerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt currat ille fluuius si magicis artib &
fluxi sanguinis. unde pulluendȩ sunt sacri
paradisi. Noc acto post paululũ ita ubrime
nilus effusus ÷ ut &iã altius quã solebat fluc¬
tus asꝑger&. Cũq solitas cõpless& m̃suris
& adhuc inculm̃ extollertur. int̃rorẽ ni¬
miũ egiptii sunt redacti: metuentes ne & a¬
lexandnã & lybrȩ partes forte destruer&
Tunc enĩ fertur paganos alexandrinos inthe¬
atro clamasie: quia uelut senex & delirus eua¬
nuisso nilus. Quã obrẽ plurimi egiptioꝵ
de rogantes pat̾nȩ religioni: adxpianitatis
iura conuersi sunt

Expanded text:
inquit, currat ille fluvius, si magicis artibus et fluxu sanguinis undae polluendae sunt sacri Paradisi. Hoc acto, post paululum ita uberrime Nilus effusus est, ut etiam altius quam solebat fluctus spargeret. Cumque solitas complesset mensuras, et adhuc in culmen extolleretur, in terrorem nimium Aegyptii sunt redacti: metuentes ne et Alexandriam et Libyae partes forte destrueret. Tunc enim fertur paganos Alexandrinos in theatro clamasse, quia velut senex et delirus evanuisset Nilus. Quamobrem plurimi Aegyptiorum derogantes paternae religioni, ad Christianitatis jura conversi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ q gratant̃ sententiã excipio. Siuͦ de sede
& p̃sulata contendunt : neq litigo. neq hȩc
habere uolentib resulto : sed abscedo & me ab
episcopatu suspendo. Daigitur antiochenã sedẽ
cuicũq uolueris õimp̃r. Hanc eiꝰ fortitudinẽ
sapientiãq miratꝰ princeps: redire ad patriã
& cõmissã sibi regere p̃cepit eccłam. Post ali¬

Expanded text:
tanter excipio. Si vero de sede tanter excipio. Si vero de sede et praesulatu contendunt, nec litigo, nec haec volentibus habere resulto; sed abscedo, et me ab episcopatu suspendo. Da igitur Antiochenam sedem cuicunque volueris, imperator. Hanc ejus fortitudinem sapientiamque miratus princeps, redire ad patriam, et commissam sibi regere praecepit Ecclesiam. Post ali
Abbreviated transcription (Latin):
sedẽ. ꝑstiter̃ flauiano uehem̃t̃ infensi : lic&
euagrius p̃t̃ ȩcclesiasticã regulã fuerit or¬
dinatus. Solus enĩ paulinꝰ eum instituerat :
plurimas regulas p̃uaricatꝰ ecclesiasticas. Non
enĩ p̃cipiunt ut ꝑse qͥlib& ordina te possit.
sed conuocart uniuersos ꝓum cie sacerdo¬
tes & p̃t̃ tres pontificesordinationẽ fieri
penitus int̃ dicunt Ucrum tam̃ nihil
hoꝵ respicientes. euagrii st̃ amplexi cõmu¬
nioriẽ : & ad uersus flauianũ. auditus pͥnci¬
pis cõmoucr̃. Qui frequent̃ impulsus. de
one hiemis. ꝓmissione facta qua tempore
solũ mrabilis damasus. sed &iã post cũ
siricius & a nastasius imp̃ri ueb om̃t᷑ insisterent.
flauianꝰ sapientissimꝰ dĩgna fiduciꝰa usus. dit.
Siqͥdẽ fidẽ meã õimp̃r quas ñ rectã accusant
quidã dut uitã dicunt sacerdocio ñ . eẽ. dignã.:
&iã ipsos accusatores habere ñ refuto iudices.¬

Expanded text:
sedem, perstiterunt Flaviano vehementer infensi, licet sedem, perstiterunt Flaviano vehementer infensi, licet Evagrius praeter ecclesiasticam regulam fuerit ordinatus. Solus enim Paulinus eum instituerat, plurimas regulas praevaricatus ecclesiasticas. Non enim praecipiunt ut pro se qu libet ordinare possit, sed convocare universos provinciae sacerdotes, et praeter tres pontifices ordinationem fieri penitus interdicunt. Verumtamen nihil horum respicientes, Evagrii sunt amplexi communionem, et adversus Flavianum auditus principis commoverunt. Qui frequenter impulsus, dedone hiemis, et promissione facta, quia tempore solum mirabilis Damasus, sed etiam post eum Siricius et Anastasius imperatori vehementer insisterent, Flavianus sapientissimus digna fiducia usus ait: Siquidem fidem meam, o imperator, quasi non rectam accusant quidam, aut vitam dicunt sacerdotio non esse dignam, etiam ipsos accusatores habere judices
Abbreviated transcription (Latin):
obseruabat confuiss& & catholicȩ cõmunicas¬
s& eccłȩ. Perunt enĩ qͥa coniurationẽ habe¬
ant macedoniani. nũquã se a sua secta recede¬
rẽ. Uerũ is prbt dũ ageretur demigratione
sacri capitis. apud se definiuit : qͥa sisequere¬
tur baptista imperatorẽ. & ipse cõmunica¬
r& ei. Quo facto conuersus ÷. XLIIII TNEODORI¬
gitur in antiochia meletii maximi succes¬
sionẽ flauianꝰ accepit : qͥ cũ diodoro plurima
ꝓouib certamina passus :. Uoluerat & enĩ
paulinꝰ ȩccłȩ suscipere p̃sulatũ. sed pontificũ
restitit chorus dicens non oportere eũ qui.
mȩletu c̃siliũ ñ receperat. post illius mortẽ
in eiꝰ sede consistere : sed eũ potius qui pluri¬
mis laborib effulgebat. & pouiũ cura peri¬
cula sustinuerat. Hoc factũ romanos & egip¬
tios fecit infestos. aduersus orientales. Sed
neq morte paulini. inimicitiȩ sunt destruc¬
tȩ. Nã & post illũ cũ euagrius eiꝰ ꝑcepiss&

Expanded text:
onversus fuisset, et catholicae communicasset Ecclesiae. Ferunt enim quia conjurationem habeant Macedoniani nunquam se a sua secta recedere. Verum is presbyter, dum ageretur de migratione sacri capitis, apud se definivit, quia si sequeretur Baptista imperatorem, et ipse communicaret ei. Quo facto, conversus est. SOZOgitur in Antiochia Meletii maximi successionem Flavianus accepit, qui cum Diodoro plurima pro ovibus certamina passus est. Voluerat enim Paulinus Ecclesiae suscipere praesulatum: sed pontificum restitit chorus, dicens non oportere eum qui Meletii consilium non receperat, post illius mortem in ejus sede consistere; sed eum potius qui plurimis laboribus effulgebat, et pro ovium cura pericula sustinuerat. Hoc factum Romanos et Aegyptios fecit infestos adversus Orientales. Sed neque morte Paulini inimicitiae sunt destructae. Nam et post illum, cum Evagrius ejus percepisset
Abbreviated transcription (Latin):
spud sc mce apsũ p̃cedentius ieiunabat & noctant᷑
sałimpnẽ dic̃ paschȩ sabbato celebrabat. & rur¬
sus cũ om̃ib in ȩcła conueniebat. & mysterus
fruebatur. Hoc gͦ multis annis faciens. latere
ñ potuit. Qua ꝓpt̃ qͥdã simpliciũ. & maxime
phrygũ & galathoꝵ ex hac rt iustificari cre¬
dentes ⁊elabant᷑ cũ : & pascha cũ illo celebra¬
bant. Sed sabbatius postea & romotas collectas
faciebat: paruiq pendens ius iurandũ suoꝵ¬

Expanded text:
apud semetipsum praecedenapud semetipsum praecedensolemnem diem Paschae sabbati celebrabat, et rursus cum omnibus in ecclesia conveniebat, et mysteriis fruebatur. Hoc ergo, multis annis faciens, latere non potuit. Quapropter quidam simplicium, et maxime Phrygum et Galatarum ex hac re justificari credentes, zelabantur eum, et Pascha cum illo celebrabant. Sed Sabbatius postea et remotas collectas faciebat, et parvipendens jusjurandum, suo
Abbreviated transcription (Latin):
dinauerat. cũ gemitu dicebat. Melius fais¬
se suꝑ spinas ponert manꝰ suas. quã sabbati¬
ũ ordinasse prbm. Proinde synodũ in san¬
gario bythiniȩ. nouatianoꝵ fecit ep̃oꝵ. Quo
congregati euocauer̃ eos: ut corã s nodo cau¬
tius discordiã festiuitatis paschalis suã dice¬
obseruationẽ cã colebrare firmar&. sic̃
inpago fuerit c̃stitutũ: ȩstimantes ep̃i qm̃
uirandũ eiimposuer̃. qͥa nũquã desiderar&
cpiscopatũ. Quo uirante : regulã de paschȩ
festiuitate ꝓtuler̃. qua singulis licerae quo
uellent celebrare pascha: ne ꝓpt̃ discordiã
festiuitatis diuiderent eccłam: cũ antiqui¬
& eccłus ꝓxumi. lic& discordantes decali festi¬
uitate cõmunicassent tam̃ alterutris. & no¬
natiani in regia urbe roma constituti. quĩque¬
secuti fuissent iudȩos sed semꝑ post acqͥ noc¬
tũ celebrarent pascha. Cũ hȩc ab eis tẽ fuissae
ttgula definita: sabbatius iuram̃to obstrictus.
si quando paschalis festiuitas discordar&. ill

Expanded text:
dinaverat, cum gemitu dicebat: Melius fuisse super spinas ponere manus suas, quam Sabbatium ordinasse presbyterum. Proinde synodum in Sangario Bithyniae Novatianorum fecit episcoporum: quo congregati evocaverunt 347 eos, ut coram synodo cautius discordiam festivitatis paschalis suam diceobservationem eam celebrari firmaret, sicut in Pazo fuerat constitutum, aestimantes episcopi jurandum ei imposuerunt quia nunquam desideraret episcopatum. Quo jurante, regulam de Paschae festivitate protulerunt qua singulis liceret quo vellent celebrare Pascha, ne propter discordiam festivitatis dividerent Ecclesiam; cum antiqui, Ecclesiis proximi, licet discordantes de tali festivitate, communicassent tamen alterutris, et Novatiani in regia urbe Roma constituti nunquam fuissent secuti Judaeos, sed semper post aequinoctium celebrarent Pascha. Cum haec ab eis tunc fuisset regula definita, Sabbatius juramentis obstrictus, si quando paschalis festivitas discordaret, ille
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ solũ afundam̃tis tẽpla subuertit : sed
aiã fallatiã sacerdotũ. his qͥ seducebant᷑¬
in notuit. Erant enĩ simulachra aerea¬
ligncaq intꝰ uacua. & dorsũ copulatũ ad parie¬
tes habentia. ubi quȩ dã foramina relinquebant.
quȩ uolebant ꝑ eoꝵ oraloquebant᷑: & hoc mͦ se¬
ducebant᷑ iugit̃ audientos. Inse rapidis igit᷑
ascendens tẽplũ uidit simulachrũ : qđ mag¬
nitudine sua t̃rebat inspicientes. Ferebat᷑
cciã sermo fallax: qͥa si qͥs uixta eũ acceder&
mox t̃ra cõmoueret᷑. & pestis cunctos inua¬
dens magnitudinẽ despex̃ uelut ex animẽ :
iussitq alicui habentẽ sccurĩ. ut serapim for¬
mauer̃ om̃s illas seniles fabulas formidan¬
tes. Porto serapis neq doluit nẽpeligneus :
neq uocẽ emisit. sic̃ exanimis. Cũ uͦ eiꝰ abs¬
tulissent caput. greges sõricũ ex̃ inde cucur¬
ror̃. Erat enĩ habitatio soricũ. agͥiptioꝵ ds̃
Tunc enĩ partib incidentes. igne c̃eremauer᷑.

Expanded text:
non solum a fundamentis templa subvertit, sed etiam fallaciam sacerdotum his qui seducebantur aperuit. Erant enim simulacra aerealigneaque intus vacua, et dorsum copulatum ad parietes habentia: ubi quaedam foramina relinquebant, quae volebant per eorum ora loquebantur; et hoc modo seducebantur jugiter audientes. In Serapidis igitur ascendens templum, vidit simulacrum quod magnitudine sua terrebat aspicientes. Referebatur etiam sermo fallax, quia si quis juxta illud accederet, mox terra commoveretur, et pestis cunctos invadens, magnitudinem despexit velut exanimem, jussitque alicui habenti securim, ut Serapim formaverunt omnes illas aniles fabulas formidantes. Porro Serapis neque doluit, nempe ligneus; neque vocem emisit, sicut exanimis. Cum vero ejus abstulissent caput, greges soricum exinde cucurrerunt. Erat enim habitatio soricum Aegyptiorum deus. Tunc eum per partes incidentes igne concremaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ doctrina multi corrũperentur. Etoqua
causa eũ multauit exilio : nullũq aliũ
fatigauit. neq sibimo cõmunicare cõ¬
Autẽ concordes suȩ fidei. intra urbẽ ec¬
atẽporib constantini usq ad annũ sextũ the¬
odosu. Qui cũ uenissoe ad mortẽ: sisinniũ prbm¬

Expanded text:
ejus doctrina multi corrumperentur. Pro qua ejus doctrina multi corrumperentur. Pro qua causa eum mulctavit exsilio, nullumque alium fatigavit neque sibimet communicare comautem concordes suae fidei, intra urbem eca temporibus Con tantini usque ad annum sextum Theodosii. Qui cum venisset ad mortem, Sisinnium pr
Abbreviated transcription (Latin):
dõ operib supplicar& : dũ obhoc obseruar&
crebrius in ȩccła. cũ diacono se c̃cubuisse con-¬
fessa ÷. Hoc dũ popłs agnouissoc : serebat
ȩccłȩ. Tunc nectarius ep̃s: remouit diaco¬
nũ sceleratũ. & qͥb: dã suadentib ut singu¬
los ad cõmunicandũ iudicio conscientiȩ suȩ
nitentes . eẽ p̃cepit. Et ex illo antiquitatis
consuetudo sublata ÷ dũ ut arbitror inino¬
ra peccata ꝓpudore confessionis. & subtilita¬
te ex aminantiũ patrarentur. SOCRATES¬
Pignũ itaq uidico ñ tacere . quȩ apud ali¬
os gesta sunt : id÷ apud arrianos. nouatia¬
nos macedonianos & eunomianos: Aeccđa
nãq diuisa erat. & apud sem &e ipsos singu¬
li congregabantur. Quẽ ad modũ enĩ & ꝓ
qͥb causis diuisi sint : sermone ꝓcedente nar¬
rabimꝰ. Hoc autẽ sorendũ ÷ qͥa imp̃r theo¬
dosius nullũ hoꝵ ꝑsequebatur: p̃t̃ eunomiũ
qͥ c̃stantinopolĩ collectas in domo faciebat.
& conscriptos a se libros rocitabat: ita ut

Expanded text:
Deo operibus supplicaret, cumque hoc servaret crebrius in ecclesia, cum diacono se concubuisse confessa est. Hoc dum populus agnovisset, saeviebat ria Ecclesiae. Tunc Nectarius episcopus removit diaconum sceleratum, et quibusdam suadentibus ut singulos ad communicandum judicio conscpoenitantes esse praecepit. Et ex illo antiquitatis consuetudo sublata est, dum, ut arbitror, minora peccata pro pudore confessionis et subtilitate examinantium patrarentur, SOZOMEDignum itaque judico non tacere quae apud alios gesta sunt, id est, apud Arianos, Novatianos, Macedonianos, et Eunomianos. Ecclesia namque divisa erat, et apud semetipsos singuli congregabantur. Quemadmodum enim, et pro quibus causis divisi sunt, sermone procedente narrabimus. Hoc autem sciendum est, quia imperator Theodosius nullum horum persequebatur praeter Eunomium, qui Constantinopoli collectas in domo faciebat, et conscriptos a se libros recitabat, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ antẽ obȩdientiã. Illius ⁊li feruorẽ. huiꝰ
fidei puritatẽ. Porro regulas pietatis quas a
magno sacerdote ꝑcepit : & iã reuersus in c̃stan¬
tinopolitana urbe scruauit. Nã dũ festiui¬
tatis tẽpore ad eccłam ꝓcessiss&: oblatis in alta.
re munerib mox egressus ÷. Cũq nectarius tc̃
p̃sul ȩcđȩ mandassoc cur intꝰ stare noluissoc :
mandauit pnceps. Uix in qͥt potui discere. quȩ
differentia sit imp̃ris & sacerdotis: iuix enĩ ue
titatis inueni magistrũ. Ambrosiũ solũ nãq
nori uocari digne pontificẽ: Tantũ itaq ꝓd¬

Expanded text:
hujus autem obedientiam; illius zeli fervorem, hujus hujus autem obedientiam; illius zeli fervorem, hujus fidei puritatem. Porro regulas pietatis, quas a magno sacerdote percepit, etiam reversus in Constantinopolitana urbe servavit. Nam dum festivitatis tempore re muneribus, mox egressus est. Cumque Nectarius tunc praesul Ecclesiae mandasset, cur intus stare noluisset, mandavit princeps: Vix, inquit, potui discere quae distantia sit imperatoris et sacerdotis. Vix enim inveni veritatis magistrum. Ambrosium namque solum novi vocari digne pontificem. Habebat
Abbreviated transcription (Latin):
acceder& qͥmunꝰ ad altare solebat offerre :
furgens cũ lacrimis. ẽ ingressus. Cũq uͦ optulissae
sicuti solitus erat intra cancellos stecit. Rur¬
sus autẽ ãbrosius ñqͥeuit : sed differentiã
locoꝵ edocuit. Et pͥmo qͥdẽ reqͥsiuit : quid
ibidẽ exspectar&. Imperatore dicente sus¬
tineͥ se sacroꝵ ꝑceptionẽ mysterioꝵ: ꝑ archidi¬
aconũ remandauit. Oimp̃r. interiora loca tan¬
tũ sacerdotib st̃ conlata : quȩ ceteri nec ingre¬
di nec contingere ꝑmictunt᷑. Egredere igit᷑:
& hanc expectationẽ cũ ceceris habe cõmunẽ.
Purpura nãq imperatores. ñ sacerdotes facit.
Tunc fidelissimꝰ imp̃r. &rã hanc traditionẽ ani¬
mo gratanti suscipiens. temandauit. Non au¬
daciȩ causa intra cancellos mansi: sed inc̃stan¬
tinopolitana urbe .h anc c̃suetudinẽ . ẽẽ cog¬
go nãq utriusq opus admiror. illius fiduciã

Expanded text:
accederet quo munus ad altare solebat offerre, accederet quo munus ad altare solebat offerre, surgens cum lacrymis est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidem requisivit quid ibidem exspectaret: imperatore dicente sustinere se sacrorum perceptionem mysteriorum; per archidiaconum remandavit: O imperator, interiora loca tantum sacerdotibus sunt collata, quae caeteri nec ingredi, nec contingere permittuntur. Egredere igitur, et hanc exspectationem cum caeteris habe communem. Purpura namque imperatores, non sacerdotes facit. Tunc fidelissimus imperator etiam hanc traditionem animo lubenti suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuetudinem esse cogEgo namque utriusque opus admiror, illius fiduciam,
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiens. &optimã. eẽ. confidens. legẽ sibi con¬
scribi repente p̃cepit : & ꝓpͥȩ manus litteris¬
confrrmauit. Quo facto : uinculũ ciꝰ soluit
nianus & theodosius augusti. Flauiano p̃fecto p̃toru
yllirici. Siuindicari in aliquos seuerius contra
nr̃am consuetudinẽ ꝓ causȩ intuitu iusserimus.
nolumꝰ statim cos aut subire pęnã. aut excipere
sententiã : sed ꝑdies .xxx. suꝑ statu eorũ sors &
fortuna suspensa sit. Reos sane accipi& uinci¬
ri atq custodia. & excubis sollertib uigilant᷑ ob¬
seru&. Sic igitur sacratissimꝰ imp̃r in gredilimi
na p̃sumens. ñ stans dño supplicauit. neq genua
flexit : sed pnꝰ in pauum̃to iacens. dauiticã ꝓcla¬
mauit uocẽ. Adhesit pauim̃to anima mea : uiui.¬
ficame scđm uerbũ tuũ. Manib capillos euellens
frontẽq ꝑcutiens. & pauim̃to lacrimarũ guitas
asꝑgens ueniã impetrare poscebat. Cũq tẽpꝰ

Expanded text:
suscipiens, et optimam esse confitens, legem consuscipiens, et optimam esse confitens, legem conscribi repente praecepit, et pconfirmavit. Quo facto, vinculum ejus Ambrosius nianus, Theodosius augusti Flaviano prefecto pretorii Yllirici. Si vindicari in aliquos severius contra nostram consuetudinem pro causae intuitu jusserimus, nolumus statim eos aut subire poenam aut excipere sententiam; sed per dies 30 super statuta eorum sors et fortuna suspensa sit. Reos sane accipiant vincula, atque custodia et excubiis sollertibus vigilanter observentur. » Sic igitur sacratissimus imperator ingredi limina sacra presumens, non stans Domino supplicavit, neque genua flexit, sed pronus in pavimento jacens, Daviticam proclamavit vocem: Adhaesit pavimento anima mea, vivifica me secundum verbum tuum . Manibus autem capillos evellens, frontemque percutiens, et pavimentum lacrymarum guttis aspergens, veniam impetrare poscebat. Cumque tempus
Abbreviated transcription (Latin):
nec mͥ ianuã claudi. quã cunctis pęnitentiã agen¬
tib dñs nr̃ aperuit. Tunc antistes. quã in qͥt pȩ¬
nitentiã ostendisti. post tantas iniqͥ tates
Quib medicaminib incurabilia uulnera plagasq
curasti At imp̃r tuũ inqͥt opus ÷ & docere
& medicamina tẽperare : meũ uͦ oblata suscipere
potius iracundia : scribe legẽ quȩ decreta furo¬
ris euacu& : & a .xxx. dicb sententia necis atq
ꝓscriptionis inlitteris. tantũ mͦ mancat. & iudi¬
ciũ rationis expect&. Quib trans actis dicb:
ira uidelic& iã cessante. ratio causã indicans apud
semocipsã quȩ cognouerit subueritate disponat
Tnhis enĩ dieb agnoscitur: utrũ iusta sit quã ꝓtu¬
leris aut iniusta sententia. Et siqͥdẽ ratio ꝓba¬
uerit iniusta quȩ st̃ plata distũp& : siuͦ iusta fir¬
mabit. Dierũ uͦ numerꝰ: adhec examinanda suf¬
ficio. Hanc ad monitionẽ ump̃r animo libenti

Expanded text:
nec mihi januam claudi, quam cunctis poenitentiam agennec mihi januam claudi, quam cunctis poenitentiam agentibus Dominus noster aperuit. Tunc antistes: Quam, inquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasque curasti? At imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata suscipere.potius iracundia: scribe legem quae decreta furoris evacuet, ut triginta diebus sententia necis atque proscriptionis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactis diebus, ira videlicet jam cessante, ratio causam judicans, apud semetipsam quae cognoverit sub veritate disponat. In his enim diebus agnoscetur an justa sit quam protuleris, an injusta sententia. Et siquidem ratio probaverit injusta quae sunt prolata, disrumpet; si vero justa, firmabit. Dierum vero numerus ad haec examinanda sufficiet. Hanc admonitionem imperator animo lubenti
Abbreviated transcription (Latin):
necis auctor existens. pudorẽ exfronte de¬
t̃gens nec erubescis nec metuis contra umnagi¬
nẽ latrare diuinã. Cũq rufinus supplicarte
lo accensus ambrosius. ego in qͥt rufine p̃dico
nuntiauit imp̃ri uotũ antistitis : monens ne
depalatio forte ꝓceder&. At imp̃r hȩc in me¬
dia iã platea cognoscens : ꝑgo inqͥt & iustas m
facie suscipio c̃tumelias. Uũq ad sacra limi¬
na ꝑueniss&e inscãm qͥdẽ basilicã ñ p̃sũpsit
intrare: sed ueniens ad antisticẽ & inuenienseũ in
salutatorio residentẽ. supplicabat. ut &eiꝰ uincu¬
la resoluer&. Atille txrannicã dicebat eiꝰ ec̃.
p̃sentiã & contia dm̃ uesanire theodosiũ : eiꝰq
calcart leges. Uerũ imp̃r. ñ inqͥt insurgo ad¬
uersus ecclesiasticas sanctiones. neq iniq ingre¬
di limina sacra c̃tendo : sed tẽ soluere mea uincu¬
la deposco & cõmunis dñi ꝓ me exorare clem̃tiã.

Expanded text:
necis auctor existens, et pudorem ex fronte denecis auctor existens, et pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec metuis, contra imaginem latrare divinam. Cumque Rufinus supplicaret lo accensus Ambrosius, ait: Ego tibi, Rufine, predico, nuntiavit imperatori votum antistitis, monens ne de palatio forte procederet. At imperator haec in media jam platea cognoscens: Pergo, inquit, et justas in facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra limina pervenisset, in sanctam quidem basilicam non praesumpsit intrare; sed veniens ad antistitem, et inveniens eum in salutatorio residentem, supplicabat ut ejus vincula resolveret. At ille tyrannicam dicebat ejus esse praesentiam, et contra Deum vesanire Theodosium, ejusque calcare leges. Verum imperator: Non, inquit, insurgo adversus ecclesiasticas sanctiones, nec inique ingredi limina sacra contendo; sed te solvere mea vincula deposco, et communis Domini pro me exorare clementiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cipẽ fiduciã habens. & uidens pͥncipẽ in lam̃¬
tatione ꝓstratũ: accessit ut lacrimarũ causas
inqͥrer&. Atille amarissime ingemiscens. &
uehem̃tius lacrimas fundens: tu inqͥt rufine¬
ludis. & mea mala ñ sentise Ego autẽ lam̃tor
tes licent̾ exorant : mͥ uͦ ingressus adeũ ñ .ẽ.
insuꝑ &iã cęli st̃ clausi. Hȩc dicens uerba sin¬
gula singultib irrũpebat. Rufinus curro¬
uatur unculũ qđ ligauit. At imp̃r. ñ inquit
suadebis ãbrosio. Noui ego decretũ illius. ct̃.
iustũ. Neq reuerebitur imperialẽ potentiã :
ut legẽ possit p̃uaricari diuinã. Cũq rufinus
uerb̵ plurimis ut eretur. & ꝓmitter& ambrosiũ
ẽẽ. flectendũ imp̃r cũ ꝑgere cũ festinatione
p̃cepit. Ipse uͦ spe data. post paululũ ÷̃ secutus:
credens rufini ꝓmissionib Porro uir mirandus
ambrosius. moxut uidit rufinũ ait. Inpudon¬
tiã canũ. imitatus esorufine. Tantȩ uidelios

Expanded text:
cipem fiduciam habens, et videns principem in lamecipem fiduciam habens, et videns principem in lamentatione prostratum, accessit ut lacrymarum causas inquireret. At ille amarissime ingemiscens et vehementius lacrymas fundens, Tu, inqludis, et mea mala non sentis; ego autem lamentor tes licenter exorant; michi vero ingressus ad eum non est, insuper etiam coeli clausi sunt. Haec dicens, verba singula singultibus irrumpebat. Rufinus: Curvatur vinculum quod ligavit. At imperator: Non, inquit, suadebis Ambrosio. Novi ego decretum illius esse justum, neque reverebitur imperialem potentiam, ut legem possit praevaricare divinam. Cumque Rufinus verbis plurimis uteretur, ut promitteret Ambrosium esse flectendum, imperator eum cum festinationeprecepit; ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius mox ut Rufinum vidit, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
oculis aspicies cõmunis dñi tẽplũ Quib cal¬
cabis pedib scm̃ illius pauim̃tũ. Quo modo
manꝰ extendes. de qͥb adhuc sangius stillat in¬
iustꝰ.: Quomͦ huiꝰ modi manib suscipies scm̃
dnĩ corpus Qua p̃sũptione ore tuo poculũ¬
sanguinis p̃ciosi ꝑcipies: dũ forore sermonũ
tantꝰ in iuste sit sangius effusus.ͦ Rdde
igit᷑ recede: ne scđo peccato pͥorẽ neqͥtiã
augere c̃tendas. Suscipe uinculũ: qđ om̃iũ
dñs nc̃ ligauit. Est enĩ medicina maxima sa¬
nitatis. His sermonib imp̃r obȩdiens erat
enĩ diuinis eruditionib enutritꝰ. & aptȩ sci¬
ens quȩ st̃ ꝓpa sacerdotũ. quȩ regũ. gemens
& deflens. ad regalia remeauit. Cũq octo m̃siũ
c̃tinuũ transissent tempora: ꝓpinquauit na¬
tiuitatis saluatoris nr̃i festiuitas. Imp̃r aut̃
lam̃tationib assidius in palatio residens con
tinuas lacrimas incessabilit̃ expendebat. Ingros¬

Expanded text:
oculis aspicies communis Domini templum? Quibus paloculis aspicies communis Domini templum? Quibus palpabis pedibus sanctum illius pavimentum? Quomodo manus extendes, de quibus adhuc sanguis stillat injustus? Quomodo hujusmodi manibus suscipies sanctum Domini corpus? Qua psanguinis percipies, dum furore sermonum tantus injuste sit sanguis effusus? Recede igitur, recede, nec secundo peccato priorem nequitiam augere contendas. Suscipe vinculum quo te omnium Dominus nunc ligavit. Est enim medicina maxima sanitatis. His sermonibus obediens erat enim divinis eruditionibus enutritus, et aperte sciens quae sunt propria sacerdotum, quae regum, gemens et deflens ad regalia remeavit. Cumque octo mensium continuo transissent tempora, propinquavit nativitatis Salvatoris nostri festivitas. Imperator autem lamentationibus assiduis in palatinuas lacrimas incessabiliter expendebat. Ingres
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ: sediussit iniustos gladios suꝑ om̃s euagi¬
nari. & unãcũ nocentib in nocentes interim.
eptẽ milia & enĩ hominũ sic̃ fert᷑ occisi sunt :
ñ p̃cedente iudicio. sed tãquã in messib om̃s
simul incisi sunt. Huiꝰ modi cladẽ. plenã ual¬
de gemitib audiens abrosius. cũ pͥnceps medo¬
lanũ ueniss&. & sollẽ pnit̃ in sacrũ uoluiss&
intrart tẽplũ. occurit foras adianuas. & ingre
dientẽ his sermonib asacri liminis incessup
sit magnitudo: neq post causã tanti fdroris.
mens tua molẽ p̃sũptionis agnoscit: Sedfor¬
te rtcognitionẽ peccati: ꝓhib& potestas impe
Dec& tam̃: ut uincat ratio potestatẽ. Sciendã
qͥppe natura ÷ ciꝰq mortalitas atq resolutio
& puluis ꝓgenitoꝵ. ex qͦ facti. adquẽ redigen¬
di sumꝰ. & ñ flore purpureo confidentẽ. infir¬
mitates oꝑti corporis ignorart. Coȩqualiũ

Expanded text:
tatem; sed jussit injustos gladios super omnes evagitatem; sed jussit injustos gladios super omnes evaginari, et una cum nocentibus innocentes interimi. Septem millia etenim hominum, sicut fertur, occisa sunt, non praecedente judicio; sed tanquam in messibus omnes simul caesi sunt. Hujusmodi cladem, plenam valde gemitibus, audiens Ambrosius, cum princeps Mediolanum venisset, et solemniter in sacrum voluisset intrare tempdientem his sermonibus a sacri liminis incessu sit magnitudo, neque post causam tanti furoris mens tua molem praesumptionis agnoscit; sed forte recognitionem peccati prohibet potestas imperii. Decet tamen ut vincat ratio potestatem. Scienda quippe natura est, ejusque mortalitas, atque resolutio, et pulvis progenitorum ex quo facti et ad quem redigendi sumus, et non flore purpureo confidentem infirmitates operti corporis ignorare. Coaequalium