comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorib ⁊ infidelib diceret᷑: non estis ex deo. Nlam ⁊
nos fortasse implorato in auxilium deo facile iuidere
possemus. aliud ẽẽ inuere aliud peccare: ⁊ quamquam
uita in peccatis in comparatione iuste uite mors applła¬
ta sit. utrumq tamen in homine uno posse inueniri:
ut simul sit uiuus atq peccator. Sed quo uiuus excło:
quo peccator non ex deo Inqua diuisione utimur ea par¬
te de duab animabus. que nr̃e sententie competit: ut
cum cłi conditoris omnipotentiam in sinuare uolumus:
etiam peccatorib dicamus. quod ex deo sint. Dicimus enĩ
hiis qui aliqua spem continent᷑: dicimus animantib
dicimus r̾omnabilib: dicimus postremo quod ad rem
maxime attinet uiuentib: quia omnia ꝑ se ip̃a diui¬
na sunt munera. Cum aũ malos arguere ꝓpositum ẽ.
recte dicimus non estis ex deo: dicimus enim. se au̾ita¬
te auertentib infidelib. facinorosis. flagitiosis.⁊ quod

Expanded text:
peccatoribus et infidelibus diceretur: non estis ex deo. nam et peccatoribus et infidelibus diceretur: non estis ex deo. nam et nos fortasse inplorato in auxilium deo facile uidere possemus aliud esse uiuere, aliud peccare. et quamquam uita in peccatis in conparatione iustae uitae mors appellata sit. utrumque tamen in homine uno posse inueniri, ut simul sit uiuus atque peccator. sed quod uiuus, ex deo, quod peccator. non ex deo. in qua diuisione utimur ea parte de duabus, quae nostrae sententiae conpetit, ut, cum dei conditoris omnipotentiam insinuare uolumus, etiam peccatoribus dicamus. quod ex deo sint — dicimus enim his, qui aliqua specie continentur, dicimus animantibus, dicimus rationalibus, dicimus postremo, quod ad rem maxime adtingit, uiuentibus, quae omnia per se ipsa diuina sunt munera-, cum autem malos arguere propositum est. recte dicimus: non estis ex deo. dicimus enim se a ueritate auertentibus, infidelibus, facinorosis. flagitiosis, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
quo omnia. ipsi gloria: Hortarerꝙ homines. si tamen ho¬
mines inuenirem: ut nicħ nos quasi iam conperisse pre¬
sum̾emus. s quereremus potius magistros. qui senten¬
tiarũ istarum. que nobis inter se pugnare uiderentur.
pacem concordiamq monstrarent. Nam in una atip
eadem auctoritate scͥpturarum. cum alibi sonaret omĩa
ex deo. ⁊ alibi uos non estis ex dõ q̃m libros temere con¬
dempnare nefas eẽt. quis non uideret. peritum doctorẽ
cui questionis huius solutio nota eẽt inueniendum fu¬
isse: Qui ꝓfecto si eẽt bonus intellector. ⁊ ut diumnitus
nib. quas de intelligibli sensibiliq natura qnͣtum potui
tractaui atq disserui. immo si eas ipse multo melius. ⁊
ad docendum aptius aperiret: nich ab eo aliud de hac
questione audiremus. nisi quemadmodũ fieri posset. ut¬
⁊ nullum animarum genus non eẽ exdeo. ⁊ recte tamen

Expanded text:
quo omnia, insi gloria, hortarerque homines — si tamen hoquo omnia, insi gloria, hortarerque homines — si tamen homines inuenirem —, nihil nos iam quasi conperisse praesumeremus, sed quaereremus potius magistros, qui sententiarum istarum, quae nobis inter se pugnare uiderentur, pacem concordiamque monstrarent. non in una atque eadem auctoritate scripturarum cum alibi sonaret: omnia ex deo, et alibi: uos non estis ex deo, quoniam libros temere condemnare nefas esset, quis non uideret peritum doctorem, cui quaestionis huius solutio nota esset, inueniendum fuisse? qui profecto si esset bonus intellector et. ut diuinitusnibus, quas de intellegibili sensibilique natura, quantum potui, tractaui atque disserui. immo eas ipse multo melius et ad docendum aptius aperiret. nihil ab eo aliud de hac quaestione audiremus, nisi quemadmodum fieri posset, ut et nullum animarum genus non esset ex deo, et recte tamen
Abbreviated transcription (Latin):
rebus que ad eundem sensum noscende similiter per¬
tinerent. Quo constituto: qñ illi mͥ uel quisqͣm negare au¬
deret. animas qnͣtum uelit malas. tamen qm̃ amime ec̃nt
intelligibiliũ rerum numero contineri: neq illas ꝑde
fectum intelligi: Siquidem anime non alio ẽẽnt. nisi
quo uiuerent. Licet enim per defectum intelligerentur
uiciose: quia uirtutis egestate uiciose: non tamen ꝑ defe¬
ctum anie:: quia uiuendo anime. Nec fĩ pot̾. ut uite
p̾sentia sit causa deficiendi: cum tanto quidq deficiat
qnͣto deseritur uita. Omnimodo gͥ cum pateret non
posse ullas animas ab eo auctore separari a quo lux ista
ñ seꝑaretur: iam quicqͥd afferrent non acciperem: mo¬
neremq potius. ut eos mecum sequi mallent. qui omne
rent: ⁊ recitarent aduersum me uoces illas enuͣglicas. uos
ꝓpterea ñ auditis quia ex deo non estis: uos ex parte dia¬
bolo estis. Ego quoq contra recitarem: omnia ꝑ ip̃m facta

Expanded text:
rebus, quae ad eundem sensum cognoscendum similiter perrebus, quae ad eundem sensum cognoscendum similiter pertinerent. quo constituto quando ille mihi uel quisquam negare auderet animas, quantum uellet malas, tamen, quoniam animae essent, intellegibilium rerum numero contineri neque illas per defectum intellegi ? siquidem animae non alio essent, nisi quo uiuerent licet enim per defectum intellegerentur uitiosae, quia uirtutis egestate uitiosae, non tamen per defectum animae, quia ui. uendo animae. nec fieri potest, ut uitae praesentia sit causa deficiendi, cum tanto quidque deficiat, quanto deseritur uita. Omni modo igitur cum pateret non posse ullas animas ab eo auctore separari, a quo lux ista non separaretur, iam quicquid adferrent, non acciperem admoneremque potius, ut eos mecum sequi mallent, qui omne,rent. Recitarent aduersum me uoces illas euangelicas: uos propterea non auditis, quia non estis ex deo; uos ex patre diabolo estis. ego quoque contra recitarem: omnia per ipsum fac
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd in sydib. quicqͥd deniq in hoc igni nr̃o atq ter¬
reno luce uisibili effulget. cdo tͥbuat: animas quaslibet
que profecto nisi uiuendo anime non sunt: cum tantũ
hoc lumen uita p̾cedat. ex deo ẽẽ nolle concedere: Et
cum ille uerum dicat qui dicit. inqͣnͣtum nitet ex deo
est: egone tandem ds magne mentiar: si dicam inqͣntũ
uiuit ex deo ẽ: Non usq a deo queso cecitas mentis sup¬
pliciaq augeantur animoꝵ: ut ħ homines ñ intelligãt.
S quo quomodo illorum error. aut ꝑtinacia se ħret:
hiis ego fretus armatusq rationib. credo cum ad eos
rem ita condatam ꝑspectamq detulissem. ⁊ cum hiis
placide contulissem. uererer ne mͥ quisqͣm eoꝵ alicuiꝰ
momenti ẽẽ uideretur: si aut intellectum aut ea que¬
per intellectũ non ꝑdefectum ꝑciperentur. sensui cona¬
retur p̾ferre aut saltem conparare corporeo: uel hiis

Expanded text:
quicquid in sideribus, quicquid denique in hoc igni nostro atque terquicquid in sideribus, quicquid denique in hoc igni nostro atque terreno luce uisibili effulget, deo tribuat, animas quaslibet, quae profecto nisi uiuendo animae non sunt, cum tanto hoc lumen uita praecedat. ex deo esse nolle concedere? et cum ille uerum dicat. qui dicit: in quantum nitet. ex deo est, egone tandem. deus magne. mentiar, si dicam: in quantum uiuit. ex deo est? non usque adeo. quaeso, caecitas mentis subpliciaque augeantur animorum. ut haec homines non intellegant. sed quoquo modo illorum error aut pertinacia sese haberet, his ego fretus armatusque rationibus credo, cum ad eos rem ita consideratam perspectamque detulissem et cum his placide contulissem. uererer. ne mihi quisquam eorum alicuius momenti esse uideretur, si aut intellectum aut ea, quae intellectu, non per defectum perciperentur, sensui conaretur praeferre aut saltem conparare corporeo uel his
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus non est aurum non est uirtus: qͣmuis inter
aurum ⁊ uirtutem sit plurimum: nicħ tamen inter
negationes quas eis adiunximus. distat. Uerum enim-¬
uero penis est non ẽẽ uirtutem: qm non ẽẽ aurum. Ne¬
mo sanus hinc ambigit. quod non ꝓpt̾ ip̃as negationes.
s ꝓpter res quibus adiungunt᷑ accidere: quis non intelli¬
gat: Auro enim uirtus qnͣto p̾stat. tanto est uirtute
qm auro carere miserius. Qm obrem cumres intelligibi¬
les sensibilib rebus antecellant: defectum in intelligibili¬
bus. qm insensibilib merito egrius toleramus: non eoꝵ
defectus. s ea que deficiunt carius uel uilius estimantes.
Ex quo iam illud apparet defectum uite que intelligibił
est: multo miserabiliorem eẽ qmͣ huns sensibilis lucis: qd̾
scł multo ẽ carior intellecta uita qm lux ista conspecta. Que
cum ita sint: audebit ne quisqͣm cum solem ac lunam ⁊

Expanded text:
 dicimus: non est aurum, et: non est uirtus, quamuis inter  dicimus: non est aurum, et: non est uirtus, quamuis inter aurum et uirtutes plurimum, nihil tamen inter negationes, quas eis adiunximus, distat. uerum enimuero peius est non esse uirtutem quam non esse aurum, nemo sanus hinc ambigit, quod non propter ipsas negationes, sed propter res, quibus adiunguntur, accidere quis non intellegat? auro enim uirtus quanto praestat, tanto est uirtute quam auro carere miserius. quamobrem cum res intellegibiles sensibilibus rebus antecellunt, defectum in intellegibilibus quam in sensibilibus merito aegrius toleramus, non eos defectus, sed ea, quae deficiunt, carius uel uilius aestimantes. ex quo iam illud adparet defectum uitae, quae intellegibilis est, multo miserabiliorem esse quam huius sensibilis lucis, quod scilicet multo est carior intellecta uita quam lux ista conspecta. Quae cum ita sint, audebitne quisquam, cum solem ac lunam et
Abbreviated transcription (Latin):
non uidendo.⁊ hoc non audiendo cognoscimus: rursusq
intelligibilia non ea tantum que illustrata mente conspi¬
cimus. sicuti est ip̃a sap̃ia. s etiam illa que ipsius illustra¬
tionis pͥuatione au̾samur. ut est insipientia. quas tene¬
bras animi congrue dixerimus: nullam de uerbo facerẽ
cont᷑uersiam: s totam questionem facili diuisione dissol¬
uerem: statimq approbarem bene attendentib. substan¬
tias intelligibiles sensibilib substantiis diuina ⁊ incor¬
rupta ueritatis lege p̾poni: non earum substantiarum
defectus.: qͣmuis hos intelligibiles illos sensibiles appel¬
lare uellemus Quappter qui ⁊ ħ lumina uisibilia. ⁊ illa itel¬
ligibiles animas substantias ẽẽ faterent᷑: omni modo eos
cogi. ⁊ sublimiores partes animis tͥbuere atq concedere.
defectus uero utriusq generis ñ posse alt̾oᷤ alteris antepo¬
ni. ẜriuant enim tantum. ⁊ non ẽẽ indicant: quod usq

Expanded text:
non uidendo et hoc non audiendo cognoscimus — rursusque non uidendo et hoc non audiendo cognoscimus — rursusque intellegibilia, non ea tantum, quae inlustrata mente conspicimus, sicuti est ipsa sapientia, sed etiam illa, quae ipsius inlustrationis priuatione auersamur, ut est insipientia, quam tenebras animi congrue dixerimus: nullam de uerbo facerem controuersiam, sed totam quaestionem facili diuisione dissoluerem statimque adprobarem bene adtendentibus substantias intellegibiles sensibilibus substantiis diuina et incorrupta ueritatis lege praeponi, non earum - substantiarum defectus, quamuis hos intellegibiles, illes sensibiles appellare uellemus. quapropter qui et haec lumina uisibilia et illas intellegibiles animas substantias esse faterentur, omni modo eos cogi sublimiores partes animis tribuere atque concedere, defectus uero utriusque generis non posse alteros alteris anteponi; priuant enim tantum et non esse indicant, quod usque
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus. Porto ab hac luce iurtutis defectus quidam ñ
ꝑimens animum s obscurans: incium uocatur. Pot̃
gͥ recte uicium quoq animi nequaqͣm int̾ intelligi¬
bilia numerari: ut lucis ille defectus recte de sensibiliũ
num̾o eximitur. Illud tamen quod remanet anime
idest ħ ip̃m quod uiuit. atq anima ẽ. tam est intelligi¬
bile. qm sensibile illud quod in hoc uisibili lumine pꝰ
defectũ qͣntũcũq fulget: ⁊ icło animã in qͣntum anima
eẽt. ⁊ uite participaret. sñ qua nullo pacto anima ẽt̃ pot̾:
rectissime omnib sensibilib anteferri. Q mobrem maxi¬
mi erroris est ullam animam dicere non ẽẽ ex cdo: ex quo
ẽẽ solem lunamq glorieris. quod si iam placeret omnia
sensibilia nominare. non modo ea que sentiremus. sed
etiam que ñ sentiendo tamen ꝑ corpus iudicaremus. sic̃
per oculos tenebras. ⁊ per aures silentium. ⁊ illas enim

Expanded text:
dicimus. porro ab hac luce uirtutis defectus quidam non dicimus. porro ab hac luce uirtutis defectus quidam non perimens animam. sed obscurans uitium uocatur. potest igitur recte uitium quoque animi nequaquam inter intellegibilia numerari. ut lucis ille defectus recte de sensibilium numero eximitur: illud tamen quod remanet animae, id est hoc ipsum. quod uiuit atque anima est, tam est intellegibile quam sensibile illud, quod in hoc uisibili lumine post defectum quantumcumque fulgeret: et ideo animam in quantum anima esset et uitae participaret, sine qua nullo pacto esse anima potest. rectissime omnibus sensibilibus anteferri. quamobrem maximi erroris esse ullam animam dicere non esse ex deo. ex quo esse solem lunamque glorieris. Quod si iam placeret omnia sensibilia nominare, non modo ea, quae sentiremus, sed etiam ea, quae non sentiendo, tamen per corpus iudicaremus, sicut per oculos tenebras et per aures silentium — et illas enim
Abbreviated transcription (Latin):
qua niterer: ⁊ in qua gradũ illum inquisitionis meȩ necesła¬
rio collocarem. ꝑgerem attendere quid ageret᷑ hoc modo:
mecũq ita sermocinarer Si sol iste tanta claritate conspitu¬
us. ⁊ diei luce sufficiens. usq: ad lune similitudinẽ in conspe¬
ctu nr̃o paulatim deficeret: num aliud quicqͣm oculis sen¬
tiremus. qͣm lucem ut cumq fulgentem lucem tñ querentes
quod fuerat non uiuendo.⁊ haurientes uidendo quod aderat:
Nongͦ illum defectum uideremꝰ: s lucem que defectui re¬
maneret. Cum autem non uiclemus ñ sentiremꝰ: quicqͥd
enuim sentimus aspectu ñ pot̾ non uideri. Quare si defe¬
ctus ille neq uisu. neq alio sensu sentiret᷑: non posset init̾
sensibilia numerari. Nicħ enim sensibile est.: quod senti¬
rinon pot̾. Referamus nunc considerationem ad uirtutẽ.
cuius intelligibili luce splendere animum conuenientissime

Expanded text:
qua niterer et in qua gradum illum inquisitionis meae necessaqua niterer et in qua gradum illum inquisitionis meae necessario conlocarem, pergerem adtendere, quid ageretur hoc modo. mecumque ista sermocinarer: si sol iste tanta claritate conspicuus et diei luce sufficiens usque ad lunae similitudinem in conspectu nostro paulatim deficeret, num aliud quicquam oculis sentiremus quam lucem utcumque fulgentem, lucem tamen quaerentes. quod fuerat, non uidendo et haurientes uidendo quod aderat? non ergo illum defectum uideremus, sed lucem. quae defectui remaneret. cum autem non uideremus, non sentiremus: quicquid enim sentimus aspectu. non potest non uideri. quare si defectus ille neque uisu neque alio sensu sentiretur, non posset inter sensibilia numerari. nihil enim sensibile est. quod sentiri non potest. referamus nunc considerationem ad uirtutem, cuius intellegibili luce splendere animum conuenientissime
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ille desereret: ammoneret potius suis illis in effabi¬
lib modis: ut considerarem & atqꝙ̾. utrum animi uicia
de quib estuarẽ. int̾ intelligibilia num̾anda eẽnt. Quodur
repirem ꝓpt̾ imbecillitatẽ int̾ioris oculi mei. que mͥ pegcatis
meis iure accidisset. aliqͦm mͥ ad inuisibilia contuenda nip¬
sis uisibilib machinarer gradum: quoꝵ eẽt nob̾ nullomodo
certior cognitio: s consuetudo fidentior. Itaq statim querere
quid ad sensum ꝓpͥe pertineret oculoꝵ. Inuenirem colores
quoꝵ pͥncipatũ lux ista optineret. Hec enim sunt: que nulsꝰ
alius sensus attingit. Nam motus corporum ⁊ magnitudi¬
nes. ⁊ int̾ualla. ⁊ fuguras: qmuis ⁊ oculis. non tamen ꝓprie
s tactu ꝙ̃ posse sentiri. Unde collig̾em tanto ceteris corporeis
⁊ sensibilib p̾stare lucem: qͣnͣto aliis sensib ẽẽt aspetus i¬
lustrior. E lecta gͥ ex omibus que corpore sentiunt᷑ ista luce

Expanded text:
ctum ille desereret. admoneret ergo suis illis ineffabictum ille desereret. admoneret ergo suis illis ineffabilibus modis, ut considerarem etiam atque etiam. utrum animi uitia. de quibus aestuarem, inter intellegibilia numeranda essent. quod ut reperirem propter inbecillitatem interioris oculi mei, quae mihi peccatis meis iure accidisset, aliquem mihi ad inuisibilia contuenda in ipsis uisibilibus machinarer gradum: quorum esset nobis nullo modo certior cognitio, sed consuetudo fidentior. itaque statim quaererem, quid ad sensum proprie pertineret oculorum. inuenirem colores, quorum principatum lux ista obtineret. haec enim sunt. quae nullus alius sensus adtingit: nam motus corporum et magnitudines et interualla et figuras. quamuis et oculis. non tamen proprie. sed tactu etiam posse sentiri. unde colligerem tanto ceteris corporeis et sensibilibus praestare lucem, quanto aliis sensibus aspectus esset inlustrior. eiecta igitur ex omnibus, quae corpore sentiuntur, ista luce.
Abbreviated transcription (Latin):
studiosior. qm ꝑtinatior me ãmoneret. non de uiciosis. anui¬
mabi s. de ipsis potius uiciis ẽẽ querendum: qure q̃m sensu
co poris non agnosetrent᷑ ⁊ tamen cognoscerent᷑ ñ msi inceli¬
dig oni aosse accipi: que si sensibulib omuib aũcellãt. eur
bacem qo auctori ee tribuendam inter nos conueniret: au¬
dorim uero anctorem d̾m. nemo nisi sacrilegue dires edi. daa¬
poride eem homini si aut statim ⁊ repente ut borss di eus¬
poros folet Duinit infulsisset buius solutio questrionieor̃
uut ruisset antea p̃parata. Quorum si neutrum met urssent
arti potuisem.: cepta differrem. qđo etiam ꝓpositum cuis¬
fee ret ad dmocenddum atꝙ arcdium conficerer. sr ec irre¬
ben rer̃rae prosteruer do. alte ingemiscem querens nene
libus sidmittere ac subcdere. ant ip̃m uiciorum clicere au¬
e torem cum eẽt utrũins horum falsitatis impietatieq¬
plenissimum. Nullom̾ possem existimare. quod me sic aste¬

Expanded text:
uitiosis animis. sed de ipsis uitiis esse quaerendum — quae quoniam sensu corporis non cognoscerentur. et tamen cognoscerentur, non nisi intellegibilia posse accipi; quae si sensibilibus omnibus antecellunt, cur lucem deo auctori esse tribuendam inter nos conueniret, uitiorum uero auctorem deum nemo nisi sacrilegus diceret — responderem homini, si aut statim et repente. ut bonis dei cultoribus solet. diuinitus infulsisset huius solutio quaestionis, aut fuisset antea praeparata: quorum si neutrum meruissem atque potuissem, coepta differrem; quodque esset propositum, diesse ad dinoscendum atque arduum confiterer. recurrerem in me, prosternerer deo, alte ingemerem quaerens, ne me libus submittere ac subdere. aut ipsum uitiorum dicere auctorem: cum esset utrumuis horum falsitatis inpietatisqplenissimum. nullo modo possem existimare. quod me sic adfe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in temperant es animas. qm sunt in telligibiles ẽẽ depu¬
tandam: qminis istas non uicia dampnatione dignissi¬
mas nidicemus. Querimꝰ namq in hiis quod coneilies. de oe

Expanded text:
et intemperantes animas, quoniam sunt intellegibiles, esse depuet intemperantes animas, quoniam sunt intellegibiles, esse deputandam, quamuis istas non iniuria damnatione dignissimas iudicemus. quaerimus namque in his quod concilietur d
Abbreviated transcription (Latin):
s intelligant᷑ : quomͦ fiat ut ⁊̃ ista que detestam᷑. ⁊ damp¬
nanda censemꝰ. tam̃ qm intelligibilia sunt anteire hanc lu¬
cem queant. cum in suo gn̾e ista realia laudanda sint:
Suggeret᷑ enim animo bñ s se do subicienti. pͥmo ñ omne
quod̾ laudamꝰ. omni quod uituꝑamus ẽẽ anteponendum.
Neq enim quia laudo purgatissimũ plumbum: ob hoc
illud uituperando auro pluris estimo. In suo enim gn̾e
quidq considerandum ẽ. Impbo uris consultũ multas
leges ignorantem: s eum tamen. ꝓbatissimo sutori sic pre¬
fero. ut ne conparandũ quidem putem.: At istum laudo
quod sue artis peritissimꝰ sit: illum autem quod suam
ꝓ fessionem minus impleat iure reyhendo. Ex quo repire
deberemi. lucem istam quod ing̾ne propͥo ꝑfecta eẽt uire
lanlari. tamen quia sensibilium rerum numero meluditͤ
quod genus intelligibiliũ gem̃ cedat neceẽ est. infra iniustas

Expanded text:
sed intellegantur: quomodo fiat, ut etiam ista, quae detestamur et damsed intellegantur: quomodo fiat, ut etiam ista, quae detestamur et damnanda censemus, tamen quoniam intellegibilia sunt, anteire hanc lucem queant, cum in suo genere ista laudanda sit. suggeritur enim animo bene se deo subicienti primo non omne, quod laudamus. omni. quod uituperamus. esse anteponendum. neque enim quia laudo purgatissimum plumbum. ob hoc illud uituperando auro pluris aestimo. in suo enim genere quidque considerandum est. inprobo iurisconsultum multas leges ignorantem, sed eum tamen probatissimo sutori sic praefero, ut ne comparandum quidem putem. at istum laudo, quod suae artis peritissimus sit; illum autem. quod suam professionem minus inpleat, iure reprehendo. ex quo reperire deberem lucem istam, quod in genere proprio perfecta esset. iure laudari; tamen quia sensibilium rerum numero includitur, quod genus intellegibilium generi cedat necesse est, infra iniustas
Abbreviated transcription (Latin):
uegetet: quid huc atq illuc ꝓ naturali appetitu tantillum cor¬
pusculũ duca. quid currentis pedes innumerũ moueat: quid
uolantis pennulas moderet᷑ ac uibret. ¶uod qualemcũq est
bñ ꝯsiderantib in tã paruũ tam magnũ eminet: ut cui us
fulgori p̾stringenti oculos p̾ferat᷑. Certe qd̾ nemo dubitat
quicqͥd id est intelligibile ẽ: qd̾ omni sensibili. ⁊ ob hoc &̾ huis
luci diuinis legib antecellit. Quid enim cognitione percipi¬
mus queso. si hoc ñ ꝑcipimꝰ: aliud scł eẽ mente intelligere.
aliud sentire ꝑ corpus. & prius illud ab hoc posteriore incõ¬
parabili sublimitate distare idõq ñ posse intelligibilia sensi¬
bilib ñ p̾ferri: cum ipse intellectus sensib p̾feratur. Hinc illd̾
⁊̃ fortasse cognoscerem. qd̾ conseqñs ẽẽ manifestũ ẽ: cum in¬
iusticia ⁊ intemperantia. cet̾aq animi uicia ñ sentiantua.

Expanded text:
uegetet, quid huc atque illuc pro naturali adpetitu tantillum coruegetet, quid huc atque illuc pro naturali adpetitu tantillum corpusculum ducat, quid currentis pedes in numerum moueat, aut quid uolantis pennulas moderetur ac uibret. quod qualecumque est, bene considerantibus in tam paruo tam magnum eminet, ut cuiuis fulgori praestringenti oculos praeferatur. Certe quod nemo dubitat, quicquid id est, intellegibile est, quod omni sensibili et ob hoc huic etiam luci diuinis legibus antecellit. quid enim cogitatione percipimus, quaeso, si hoc non percipimus aliud esse mente intellegere, aliud sentire per corpus et prius illud ab hoc posteriore incomparabili sublimitate distare ideoque non posse intellegibilia sensibilibus non praeferri, cum ipse intellectus tantum sensibus praeferatur? Hinc illud etiam fortasse cognoscerem, quod consequens esse manifestum est, cum iniustitia et intemperantia ceteraque animi uitia non sentiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
cessa sunt. ⁊ qͣm eẽnt concedenda monstrarẽ: hortarer. ut
in commune consulerent: uiderent certe quid nobis ne¬
gandum eẽt. utr̃ intellectũ istis carneis luminib pͥferendũ
an excellentius eẽ. quod animi excellentia quam qd̃ debili
sensu corꝑis cognoscit᷑ falsum putarent: an illas animas
quas abiemgenas credẽnt. tantum intelligendo i d est ip̃ã anim
excellentia sciri posse nollent fateri: ansolem ac lunã ñ nͥ istis o¬
lis notos fieri uellent abnuere. Quod si nicħ hoꝵ nͥ absurdisi¬
me atq impudentissime negari posse animadu̾terent. suader̃
non eos oportere dubitare istam lucẽ qͣm colendam p̾dicarent:
ẽẽ antma illa debiliorem qm fugiendam mon̾ent. Atq hic si fore
turbati ame quererent. nũ ⁊̃ musce animã buic luci p̾stare en¬
serem: responderem ⁊̃: nec me terreret musca qd parua est. ed
quod uiua firmãt. Querit᷑ enim quid illa m̃bra tam exigua

Expanded text:
cessa sunt, et quam essent concedenda, monstrarem. hortarer ut cessa sunt, et quam essent concedenda, monstrarem. hortarer ut in commune consulerent; uiderent certe. quid nobis negandum esset: utrum intellectum istis carneis luminibus praeferendum, an excellentius esse, quod animi excellentia quam quod debili sensu corporis cognoscitur, falsum putarent; an illas animas, quas alienigenas crederent. tantum intellegendo. id est ipsa animi excellentia sciri posse nollent fateri: an solem ac lunam non nisi istis oculis notos fieri uellent abnuere. quod si nihil horum nisi absurdissime atque inpudentissime negari posse animum aduerterent, suaderem non eos oportere dubitare istam lucem, quam colendam praedicarent , esse anima illa uiliorem, quam fugiendam monerent. Atque hic si forte turbati a me quaererent, num etiam muscae animam huic luci praestare censerem, responderem: etiam. nec me terreret musca quod parua est, sed quod uiua firmaret. quaeritur enim, quid illa membra tam exigua
Abbreviated transcription (Latin):
hiis oculis uid̾em. id est intelligerẽ. Ubi negauissent. collig̾em
primo longe eẽ sensui oculoꝵ istoꝵ intelligentiã m̃tis añpo¬
nendam. deinde subiungerẽ id qd re meliore ꝑciperemus ne¬
cessario melius iudicandũ. Quis hoc non daret: Ergo ꝑgerem
querere animã illam quam malã dic̾ent. oculis ne sentiret᷑
istis. an mente intelligeret᷑. Mente fat̾entur. Quib omnib
int̾ nos conuenientib atq firmatis. quoͥd conficeret᷑ osten¬
derem. animam illam scilicet qͣm execrarentur. luce ista quã
uenerarentur ẽẽ meliorem: quando quidem illa intellectu mentis.
hec sensu corꝑis innotescit. Hic uero hererent fortasse ducẽꝙ
ronẽ sequi recusarent: tanta est uis uet̾nosarum opinionũ.
⁊ diu defense atq credite falsitatis. S ego instarem mag̾
herentib. ñ asꝑe. ñ purilit̾. ñ peruicaciter: repeterẽ que con¬

Expanded text:
his oculis uidere id est intellegere; ubi negauissent, colligerem his oculis uidere id est intellegere; ubi negauissent, colligerem primo longe esse sensui oculorum istorum intellegentiam mentis anteponendam; deinde subiungerem, id quod re meliore perciperemus, necessario melius iudicandum. quis hoc non daret? ergo pergerem quaerere animam illam, quam malam dicerent, oculisne sentiretur istis. an mente intellegeretur. mente faterentur. quibus omnibus inter nos conuenientibus atque firmatis. quid conficeretur ostenderem, animam illam scilicet. quam execrarentur. luce ista, quam uenerarentur, esse meliorem, quandoquidem illa intellectu mentis. haec sensu corporis innotescit. hic uero haererent fortasse ducemque rationem sequi recusarent: tanta est uis ueternosarum opinionum et diu defensae atque creditae falsitatis. sed ego instarem magis haerentibus. non aspere. non pueriliter, non peruicaciter; repeterem quae con
Abbreviated transcription (Latin):
apatre xͥ ẽt confirmait. Egone tand̾e quod ab eo eẽt qͥcũq
inmna dubitarem: Eg̃o uero ñ modo Se anima. sed de qͥuis etiã
copore. quin ab ipso eẽt nich om̃ĩno. ne tũ quidem homo scł illiꝰ
imperitie atq illius etatis ambig̾em: si forma qͥd eẽt. quod uͭ formanũ
quid sp̃es ⁊ quid indutũ specie: deinde quid hoꝵ qua causa eẽt
ꝑie cauteq cogitarem. S de corꝑe int̾im taceo. deanima conq̃ror.
de spontaneo ⁊ uiuido motu. de actu. de uita. de inmortalitate.
Deniq conqueror. quod aliqͣm rem ista omnia sñ dĩ bonitate
ħre posse miserrimꝰ credidi: qd̾ qͣnta eẽtit negligent̾ attendi.
Hoc mͥ gemendũ: ac deflendũ puto. Noluerẽ mecum loquerer
mecum: deferrem ad illos quȩ uis eẽt intelligendi: qͣm nicħ eẽt
i homine. quod huic excellentie possemꝰ conferre. ꝓpon̾em. Ubi
mͥ hoc homines si modo eẽnt homines concessissent. q̃rerẽ utrũ

Expanded text:
ti esse confirmant: egone tandem, quod ab eo esset quaecumque ti esse confirmant: egone tandem, quod ab eo esset quaecumque anima, dubitarem? ego uero non modo de anima, sed de quouis etiam corpore, quin ab ipso esset, nihil omnino ne tum quidem homo scilicet illius inperitiae atque illius aetatis ambigerem, si forma quid esset quidue formatum, quid species et quid indutum specie, deinde quid horum cui causa esset, pie cauteque cogitarem. Sed de corpore interim taceo; de anima conqueror, de spontaneo et uiuido motu, de actu, de uita, de inmortalitate, denique conqueror, quod aliquam rem ista omnia sine dei bonitate habere posse miserrimus credidi, quod quanta essent, neglegenter adtendi: hoc mihi gemendum ac deflendum puto. uoluerem mecum haec, loquerer mecum, deferrem ad illos; quae uis esset intellegendi, quam nihil esset in homine. quod huic excellentiae possemus conferre, proponerem. ubi mihi hoc homines, si modo essent homines, concessissent, quaererem, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiduandam putare. Non enim quid sit uiuere. qͣmq sec̾tum
ab omni corporis sensu. qͣmq omnino incorporeum. si meipsũ
inuocato dõ int̾rogarẽ. aut respondere non possi m. aut ñ alli
quoq fateant᷑ ñ solum uiu̾e illas quas de testãt᷑ animas: s ⁊̃
inmortalit̾ uiu̾e. quodq axp̃o dictũ est. dimitte mortuos
sepelire mortuos suos. ñ de omĩno ñ uiuentib s de peccan¬
tib dictũ est. que in mortalis anime sola mors ẽ: scribente
paulo. mortua est uidua que indeliciis uiuit. Simul enĩ ⁊
mortuã ẽẽ dix̃. ⁊ uiu̾e. Quare ñ ego qͣnto decoloratiꝰ uiuat
peccatrix anima: s illd̾ ip̃m tantũ qd̾ uiuat attend̾em. qd̾
si ꝑcipere nͥ intelligñdo ñ possem: credo ueniret inm̃tem. tan¬
to eẽ qͣmlib anuã luci ꝙͣ ꝑ hos sentimꝰ ocłos p̾ferendam.: qͣnto
intelligentiã ipsis oculis p̾ferimus. Lucem autẽ illã: illi ꝙͣ

Expanded text:
et uiduandam putare. num enim quid sit uiuere quamque secretum et uiduandam putare. num enim quid sit uiuere quamque secretum ab omni corporis sensu quamque omnino incorporeum, si me ipsum inuocato deo interrogarem, respondere non possim? aut non illi quoque fateantur non solum uiuere illas, quas detestantur animas, sed etiam inmortaliter uiuere? quodque a Christo dictum est: dimitte mortuos sepelire mortuos suos, non de omnino non uiuentibus, sed de peccantibus dictum, quae inmortalis animae sola mors est scribente Paulo: mortua est uidua, quae in deliciis uiuit; simul enim et mortuam esse dixit et uiuere. quare non ego quanto decoloratius uiuat peccatrix anima, sed illud ipsum tantum, quod uiuit adtenderem. quod si percipere nisi intellegendo non possem, credo, ueniret in mentem tanto esse quamlibet animam luci, quam per hos sentimus oculos, praeferendam, quanto intellegentiam ips
Abbreviated transcription (Latin):
alteq p̾stare: ⁊ excellere: quis mͥ ñ uł ingratꝰ impiusq concedẽt:
Quo constitut o atq firmato: illud ꝯseq̃ret᷑ uͭ cuncta que tactu
⁊ uisu uł quolibet alio modo corporalit̾ sentirent᷑. tanto eẽnt
inferiora hiis quȩ intelligendo assequerem᷑. qnͣto ipsos sensus
intelligentie cedere uidẽmus. Qmobrem eum omnis uita. ⁊ ob
hoc om̃is anima. nullo corpis sensu. s solo intellectu ꝑcipi
q̃at. sol aũ iste atq luna. omnisq lux que mortalib hiis
oculis c̾nit᷑. ab ipsis quoq manicheis uero ⁊ sũmo do tͥbuen¬
do ẽẽ dicat᷑: sũmã ẽẽ dem̃tiã id p̾dicare pertin̾e ad d̾m. quod
ꝑ corpus intuem᷑. qd̾ uͦ non solum animo. s ip̃a sublimitate
animi ñte scilicet atq intelligentia caꝑemus. id est uitam. qua¬
lemcũq illa dic̾etur. tamen uitam eodem dõ auctore pͥuanda

Expanded text:
alteque praestare et excellere, quis mihi non uel ingratus inpiusque concederet ? alteque praestare et excellere, quis mihi non uel ingratus inpiusque concederet ? quo constituto atque firmato illud consequi, ut cuncta, quae tactu et uisu uel quolibet alio modo corporaliter sentirentur. tanto essent inferiora his, quae intellegendo adsequeremur. quanto ipsos sensus intellegentiae cedere uideremus. quamobrem cum omnis uita et ob hoc omnis anima nullo corporis sensu, sed solo intellectu percipi queat, sol autem iste atque luna omnisque lux. quae mortalibus his oculis cernitur, ab ipsis quoque Manichaeis uero et bono deo tribuenda esse dicatur: summam esse dementiam id praedicare pertinere ad deum, quod per corpus intuemur, quod uero non solum animo. sed ipsa sublimitate animi, mente scilicet atque intellegentia caperemus, id est uitam, qualiscumque illa diceretur. tamen uitam eodem deo: auctore priuandam
Abbreviated transcription (Latin):
aut carere uita. ⁊ animas ñ ẽẽ. neq quicqͣm uelle.
seu nolle. aͥpetere łfug̾e: aut si uiuerent: ut ⁊ aĩe
ẽẽ possent. ⁊ aliqͥd tale ag̃e quale illi opinarentur.
nullomͦ eas nisi uita uiuere. At si xp̃m dixisse cõstaret
ut ꝯstat. ego sum uita nicħ ẽẽ cause. cui ñ om̃s animas
qͤstionẽ de ip̃a ⁊ de participatione uite. mea cogitatio
ferre ac sustinere ñ posset. quȩ profecto magna est.¬
⁊ multum serene disputationis int̾ doctissimos indi-¬
gñs. ilłd inspic̾e fortasse ualuissem. quod om̃i homi¬
ni sese sñ studio partiũ b̃ñ consicdanq manifestissime
apparet. om̃e quod scire ⁊ nosse dicim̃. aut sensu cor¬
poris. aut intelligentia nos ħre conp̾hensum. Sensus autẽ
corporis ⁊̃ uulgo quinq numerari solent: uisus. auditꝰ odo¬
ratus. gustus atq tactus. Quib omib intelligentiam longe

Expanded text:
aut carere uita et animas non esse neque quicquam uelle aut carere uita et animas non esse neque quicquam uelle seu nolle. adpetere uel fugere, aut si uiuerent, ut et animae esse possent et aliquid tale agere, quale illi opinarentur nullo modo eas nisi uita uiuere; ac si Christum dixisse constaret, ut constat: ego sum uita. nihil esse causae, cur non omnes animas, quaestionem de ipsa uita et de participatione uitae mea cogitatio ferre ac sustinere non posset — quae profecto magna est et multum serenae disputationis inter doctissimos indigens — illud dispicere fortasse ualuissem, quod omni homini sese sine studio partium bene consideranti manifestissime adparet omne, quod scire et nosse dicimur aut sensu corporis aut intellegentia nos habere conprehensum. sensus autem corporis etiam uulgo quinque numerari: uisum, auditum, odoratum. gustatum atque tactum: quibus omnibus intellegentiam longe
Abbreviated transcription (Latin):
pitulante di miscdĩa diruptis ⁊ derelictis
manicheoꝵ laqueis: tande catholice gre¬
mio restitutũ. lib considare nẽ saltem ac
deplorare illam miseriam meã. Multa enĩ
erant quȩ fac̾e debui: ne tam facile ac dieb paucis.
religionis u̾issime semina mͥ apueritia salub̾t̾ insita
errore uel fraude falsoꝵ fallaciũ ue hominũ effõsa
ex animo pelłe̾nt᷑. Nam pͥmo animarũ illa duo
gn̾a. quib ita singłas nat᷑as propͥasq tribuer̃t. ut
alterum de ipsa d̾i eẽt substantia. alteriꝰ uͦ d̾m ne
cõditorẽ quidem uelint accipiet. si mẽc sobrie diligen¬
terq ꝯsicd̾assem. m̃te in d̾m supplici ⁊ pia: fortasse mͥ
satagenti apparuisset. nlłam ẽẽ qualemlibet uitam
q̃ ñ eo ip̃o quo uita est. ⁊ in qͣntum omĩno uita est
ad sũmũ uite fontẽ pͥncipiumq ꝑtineat: quod nich
aliud qͣm sũmũ ⁊ solũ ⁊ uerũ dm possumꝰ confiteri.
Qua propt̾ animas illas q̃ a manicheis uocant᷑ male.

Expanded text:
pitulante dei misericordia disruptis et derelictis Manichaeorum laqueis tandem catholicae gremio restitutum libet considerare nunc saltem ac deplorare illam miseriam meam. multa enim erant, quae facere debui, ne tam facile ac diebus paucis religionis uerissimae semina mihi a pueritia salubriter insita errore uel fraude falsorum fallaciumue hominum effossa ex animo pellerentur. nam primo animarum illa duo genera, quibus ita singulas naturas propriasque tribuerunt, ut alterum de ipsa dei esse substantia, alterius uero deum ne conditorem quidem uelint accipi. si mecum sobrie diligenterque considerassem mente in deum subplici et pia, fortasse mihi satagenti adparuisset nullam esse qualemlibet uitam, quae non eo ipso, quo uita est et in quantum omnino uita est, ad summum uitae fontem principiumque pertineat: quod nihil aliud quam summum et solum et uerum deum possumus confiteri. quapropter illas animas, quae a Manichaeis uocantur malae,
Abbreviated transcription (Latin):
desĩnant. Quod si faciant: manichei ẽẽ utiq disinent.
Nam tota illa facta ista bicipiti. uel potius p̃cipiti ani¬
marum uarietate fulcitur. At mͥ quidem satis est. sic
scire quod manichei errent: ut scio penitendum esse.
peccati. Et tamen si nunc amicorum meorum aliqͣm
qui usq ad huc illos audiendos putat cõpellem iure
amicitie. ⁊ ei dicam: scis ne utile ẽẽ cum quisq peccaue¬
uerit penitere : sine cunctatione se scire iurabit. Si gͦ
te fecero ita scire falsam ẽẽ manicheorum heresim: desi-¬
derabisne ampluis: Quid amplius se posse in hac re
desiderare respondeat: Bene quidem huc usq. S cum
ostendere cepero certas necessariasq rõnes. que illam pro¬
posiotionem a damantinis ut dicitur cathenis nere cõ¬

Expanded text:
desinant: quod si faciant, Manichaei esse utique desinent; desinant: quod si faciant, Manichaei esse utique desinent; nam tota illa secta ista bicipiti uel potius praecipiti animarum uarietate fulcitur. Ac mihi quidem satis est sic scire, quod Manichaei errent, ut scio paenitendum esse peccati. et tamen si nunc amicorum meorum aliquem, qui usque adhuc illos audiendos putat. conpellam iure amicitiae et ei dicam: scisne utile esse, cum quisque peccauerit, paenitere? sine dubitatione se scire iurabit. si ergo te fecero ita scire falsam esse Manichaeorum haeresim, desiderabisne amplius? quid amplius se posse in hac re desiderare respondeat. bene quidem huc usque. sed cum ostendere coepero certas necessariasque rationes, quae illam propositionem adamantinis, ut dicitur, catenis nexae co
Abbreviated transcription (Latin):
dicere audebit. Que cum ita sint: quers exduob
illis gñib animarum cuius sit penitere peccati. Scio
quidem neq illius ẽẽ posse. qui male faceres. neq illtꝰ
qui bene facere non pot̾. Quare ut eorum uerbis si pos¬
sum loquar. si animam tenebrarum peccatipenitet:
non est de substantia sumini mali. Si animam lucis:.
non est de substantia summi boni. Penitendi enimat᷑¬
fectio illa que ꝓdem. ⁊ male fecisse peratentem. ⁊ bñe
facẽ potuisse testatur. Quomͦ gͥ nicħ ex me mali: si ego
perperam feci: Aud quomodo recte penitet: si ego non
feci: Audi partem alteram. Quomͦ ex me nicħ bom est
cui bona uoluntas mẽ: Aut quomodo me recte peni¬
tet. si non est: Quamobrem aut negent isti ẽẽ peniten¬
di magnam utilitatem: ut non solum a xp̃i nomine.
s ab omni etiam uel imaginaria rõne pellant᷑: aut
animarum duo illa gña. unum est ex quo nicħ mali.
alterum iex quo nicħ boni sit. discere atq docere iam

Expanded text:
dicere audebit. quae cum ita sint, quaero ex duobus illis generibus animarum, cuius sit paenitere peccati ? scio quidem neque illius esse posse, qui male facere, neque illius, qui bene facere non potest. quare ut eorum uerbis loquar, si animam tenebrarum peccati peccati, non est de substantia summi mali; si animam lucis, non est de substantia summi boni. paenitendi enim adfectio illa, quae prodest, et male fecisse paenitentem et bene facere potuisse testatur. quomodo igitur nihil ex me mali, si ego perperam feci ? aut quomodo me recte paenitet, si ego non feci? audi partem alteram: quomodo ex me nihil boni est, cui bona uolunta.s inest? aut quomodo me recte paenitet, si non inest? quamobrem aut negent isti esse paenitendi magnam utilitatem, ut non solum a christiano nomine, sed ab omni etiam uel imaginaria ratione pellantur, aut animarum duo illa genera, unum ex quo nihil mali, alterum ex quo nihil boni sit, discere atque docere iam
Abbreviated transcription (Latin):
misccłiam tuam: ne homines cum quib mͥ a pueritia
in hominum uictu fuit summa cõsensio. in tuo cultu
a me dissentire permittas. Uideo maxime expectari
hoc loco. quomͦ etiam catholicas scripturas a maniche-¬
is accusatas. uel tunc defenderem. si ut dico cantus eẽm.
uel nunc defendi posse demonstrem. S in aliis uolumi¬
nib d̾s adiunabit propositum meum: nam hꝰ iam
qnͣtũ arbit᷑r mod̾ata parci sibi postulat longitudo.

Expanded text:
misericordiam tuam, ne homines, cum quibus mihi a pueritia misericordiam tuam, ne homines, cum quibus mihi a pueritia in omni conuictu fuit summa consensio, in tuo cultu a me dissentire permittas. uideo maxime expectari hoc loco. quomodo etiam catholicas scripturas a Manichaeis accusatas uel tunc defenderem, si, ut dico, cautus essem, uel nunc defendi posse demonstrem. sed in aliis uoluminibus deus adiuuabit propositum meum; nam huius iam, quantum arbitror, moderata parci sibi postulat longitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
rõnes. que illã ꝓpositionẽ ad amantinis ut dicitur cathe¬
nis nexe consequuntur: rẽq totã ad ꝯclusionẽ qua ille
utatur secta ꝑduxero: negabit se forsitan scire utilitatẽ
illam penitendi quã nemo doctus. nemo indoctus igno¬
rat: ⁊ potius sescire contendet cum dubitamus ⁊ delibe¬
ramus duas in nobis animas patrocinia propria singłis
questionis partib ad hibere. O consuetudo peccati. o co¬
mes pene peccati: uos me tunc a rerum tam manifestaa¬
rum consideratione auertistis: s non sentienti noceba¬
tis: nunc uͦ in familiarissimis meis similiter non sen¬
tientib me uulneratis: torquetisq sentientem. Atten¬
uos qualiscumq hominis mentem rõnemq conceditis:
multo certiora sunt. qmͣ que ibi uel uidebamur discere:
uel magis credere cogebamur. D̃s magne. ds om̃ĩpotens.
d̾s summe bonitatis. quem in uiolabilem atq incom¬
mutabilem credi atq intelligi fas est. trinaunitas.
quam catholica eccłia colit: supplex oro expertus in me

Expanded text:
amantinis, ut dicitur, catenis nexae consequuntur. remque totam ad conclusionem, qua illa euertitur secta, perduxero: negabit se forsitan scire utilitatem illam paenitendi, quam nemo doctus, nemo indoctus ignorat, et potius se scire contendet, cum dubitamus et deliberamus duas in nobis animas patrocinia propria singulis quaestionis partibus adhibere. o consuetudo peccati! o comes poena peccati! uos me tunc a rerum tam manifestarum consideratione auertistis, sed non sentienti nocebatis; nunc uero in familiarissimis meis similiter non sentientibus me iam uulneratis torquetisque sentientem. Adtenuos qualiscumque hominis mentem rationemque conceditis, multo certiora sunt quam quae ibi uel uidebamur discere uel magis credere cogebamur. deus magne, deus omnipotens, deus summae bonitatis, quem inuiolabilem atque incommutabilem credi atque intellegi fas est, trina unitas. quam catholica ecclesia colit, subplex oro expertus in me
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽ. S qͣm ñ potest ẽẽ ipsũ ẽẽ rerũ. nͥ a pͥmo eẽ defluxerit idẽ
bono. iccirco ipsũ ẽẽ bonũ ẽ. nec ẽ simile ei ã. qͦ ẽ. Illud enĩ qͦqͦ mͦ
sit. bonũ ẽ in eo qͦd ẽ. ñ enĩ aliud ẽ p̃ter qͣm bonũ. Hoc autẽ nͥ
ab illo eẽt. honũ fortasse ẽe posset. s bonũ in eo qͦd ẽ ẽẽ ñ pos¬
set: it̃ enĩ participaret forsitan bono. ipsũ uͦ ẽẽ qͦd ñ haberet

Expanded text:
NUM EST, SED QUONIAM NON POTEST ESSE IPSUM ESSE RERUM, NISI A PRIMO ESSE DEFLUXERIT, ID EST BONO; IDCIRCO IPSUM ESSE BONUM EST NEC EST SIMILE EI A QUO EST. ILLUD ENIM QUOQUOMODO SIT BONUM EST IN EO QUOD EST; NON ENIM ALIUD EST PRAETERQUAM BONUM. HOC AUTEab illo esset, bonum fortasse esse posset, sed bonum in eo quod est esse non posset. Tunc enim participaret forsitan bono; ipsum uero esse quod non haberent
Abbreviated transcription (Latin):
pit ut itideat. Deod̾. Non gͦ tu uides. cũ me tiaes: Augꝰ. Quis
hoc insanꝰ dixerit: Om̃mo ego uideo. s emisso ꝑ ocłos uisu ui¬
deo. Deod̃. At si tuuides. tu sentis. Si tusentis. tu pateris. nͨ potes
ibi aliqͥd pati. ubi ñ es. Ibi autẽ me uides. ubi ego sũ. Ii gͥ pate¬
ris ubi ego sũ. At si ubi sũ. tu ibi ñ es: qͦ pacto audeas dicere uide¬
rime abste. prorsꝰ ignoro. augꝰ Uisu inqͣm porrecto ineum
loctĩ in qͦes. ideo te ubi es. at me ibi n ee̾ conficeor. S quẽad¬
modũ si uirga te tangerẽ ego utiq te tangerẽ. idq sentirẽ.
neq ibi tn ego eẽm ubi te tangerẽ: ita qd̾ dico uisu me uidere
chilgͦ temere concessisti. Nã ⁊ ocłi tui hoc mͦ defendi posst̃. quoꝵ
ẽ qͣi uirga uisꝰ ut dicis. Neq illa ẽ absurda conclusio. qd̾ ibi oculi
tui uident. ubi ñ st̃. an alit̾ tͥ idet᷑: Deod̾. Ita ẽ sane ut dicis.¬

Expanded text:
pit ut videat. Non ergo tu vides, cum me vides? E. Quis pit ut videat. Non ergo tu vides, cum me vides? E. Quis hoc insanus dixerit? omnino ego video, sed emisso visu per oculos video. A. At si tu vides, tu sentis; si tu sentis, tu pateris; nec potes ibi pati aliquid, ubi non es: ibi autem me vides, ubi ego sum; ibi igitur pateris, ubi ego sum. At si ubi ego sum, tu ibi non es; quo pacto audeas dicere videri me abs te, prorsus ignoro. E. Visu, inquam, porrecto in eum locum in quo es, video te ubi es: at me ibi non esse confiteor. Sed quemadmodum si virga te tangerem, ego utique tangerem, idque sentirem; neque tamen ego ibi essem, ubi te tangerem: ita quod dico visu me videre,  44. A. Nihil ergo temere concessisti: nam et oculi tui hoc modo defendi possunt, quorum est quasi virga visus, ut dicis; neque illa est absurda conclusio, quod ibi oculi tui vident, ubi non sunt. An tibi aliter videtur? E. Ita sane est ut dicis
Abbreviated transcription (Latin):
meũ ẽ. Ibi gͥ patiunt᷑. ubi ñ st̃. Deod. Ego qͥdẽ illa om̃na concessi
quȩ ñ concedere absurdũ uidebã. S hoc ultimũ qd ex his confe¬
ctũ ẽ. ita ẽ absurdiꝰ. ut illoꝵ potiꝰ aliqͥd temere me dedisse. qͣm hoc
uerũ e̾e̾ consentiã. Nã oculos meos ibi sentire ubi ñ st̾. ne insom¬
nis qͥdẽ dicere auderẽ. dugꝰ. Uide gͥ ubi obdormeris. qͥd enĩ
tandẽ tͥ elaberet᷑ incautiꝰ. si ut paulo ante uigilares: Deodatꝰ.
Enĩ uͦ id ipsũ mecũ sedulo pertracto ac reuoluo. Nichil tã satis elu
cet qd̾ me dedisse peniceat. nͥ forte islud. qd̾ oculi nr̃i sentiunt cũ ui¬
demꝰ. Uisus nanq ip̃e. forsitan sentit. Augꝰ. Immo ita e̾. Is enĩ se
foras porrigit. ⁊ ꝑ ocłos emicat iongiꝰ. quaqͣ uersũ potest lustrare
qd̾ cernimꝰ. Unae fit. ut ibi potiꝰ uideat ubi ẽ qd̾ uidet. ñ unde erũ¬

Expanded text:
meum est: igitur ibi patiuntur ubi non sunt. E. Ego quidem illa omnia concessi, meum est: igitur ibi patiuntur ubi non sunt. E. Ego quidem illa omnia concessi, quae non concedere absurdum videbam: sed hoc ultimum quod ex his confectum est, ita est absurdius, ut illorum potius aliquid temere me dedisse, quam hoc verum esse consentiam: nam oculos meos ibi sentire ubi non sunt, ne in somnis quidem dicere auderem. A. Vide igitur ubi obdormieris: quid enim tibi tandem elaberetur incautius, si ut paulo ante vigilares? E. Enimvero idipsum mecum sedulo pertracto ac revolvo: nihil tamen elucet satis, quod me dedisse poeniteat, nisi forte illud, quod oculi nostri sentiunt cum videmus: visus namque ipse forsitan sentit. A. Imo ita est: is enim se foras porrigit, et per oculos emicat longius quaquaversum potest lustrare od cernimus. Unde fit ut ibi potius videat, ubi est id quod videt, non unde erum
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ. Qͥd: om̃e qd̾ sentimꝰ. ñ ne ⁊ patim᷑: Deod̃. Ita est. Aaugꝰ
Igit᷑ si om̃e qd̾ uidemꝰ sentimꝰ. ⁊ om̃e qd sentimꝰ patim᷑. patit᷑ om̃e
qd̃ uidemꝰ. Deod̃. Nichil resisto. Augꝰ. Pateris gͦ me. ac uicissim
te ego. cũ inuicẽ nos uidemꝰ: Deod. Sic existimo. ⁊ ad hoc me ra¬
tio instant̾ cogit. Augꝰ. Accipe cȩcera. Nã credo absitrdissimũ
⁊ stultissimũ itideri tͥ. siqͥs affirmet tͥ te pati aliqd̾ corpꝰ ubi ñ
ẽ ipsũ corpꝰ qd̾ pateris. Deod. Uidet᷑ absurdũ.⁊ ita e̾ẽ opmor ut
dicis. Augꝰ. Qͥd illud : nonne manifestũ ẽ. alto loco eẽ corpꝰ me.¬
ũ. alio tuũ: Deõd. Manfestũ ẽ. Augꝰ. Sentiunt autem
corpꝰ meũ oculi tui. Et si sentiunt. utiq patiunt᷑. Nec posst̾
ibi pati. ubi id qd̾ patiunt᷑ ñ e̾. Nec t̾n ibist̃ illi. ubi corpꝰ

Expanded text:
A. Quid? omne quod sentimus, nonne et patimur? E. Ita est. A. A. Quid? omne quod sentimus, nonne et patimur? E. Ita est. A. Igitur si omne quod videmus, sentimus, et omne quod sentimus, patimur; patimur omne quod videmus. E. Nihil resisto. A. Pateris ergo me, ac vicissim te ego, cum invicem nos videmus. E. Sic existimo, et ad hoc me ratio instanter cogit. 43. A. Accipe caetera: nam credo absurdissimum et stultissimum videri tibi, si quis affirmet ibi te pati aliquod corpus, ubi non est ipsum corpus quod pateris. E. Videtur absurdum, et ita esse opinor, ut dicis. A. Quid illud? nonne manifestum est alio loco esse meum corpus, alio tuum? E. Manifestum est. A. Sentiunt autem corpus meum oculi tui; et si sentiunt, utique patiuntur; nec possunt ibi pati, ubi id quod patiuntur, non est; nec tamen ibi sunt illi, ubi corpus