comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onirt induest as nagn alaude predicandum qđ tantuaritade¬
iuromit unitutem ut quos preuari catores ueritatis arbera¬
lan. Qumeis in unitate ꝑseuerantes ab eis pollu montr oeret
Ma ciuste dicisse ulud murandũ est quod quuidã nri pren¬
naatores ueritatis herdũcissuffragant᷑ axpianis aduersat

Expanded text:
mirandum est et magna laude praedicandum, quod tantum isti dilexerint unitatem, ut, quos praeuaricatores ueritatis arbitrabantur, cum eis in unitate perseuerantes ab eis pollui non timerent. nam cum iste dixisset: illud mirandum est quod quidam nostri praeuaricatores ueritatis haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
nato insua ꝑuersitate p̃cisi ab ecđa remanser̃ : sic istur
pria noꝑ abundapia caritatis in sortẽ scõrum passionisca¬
ritate suscepto seipsos exule sunitatis agnoscunt
& contra unitatis patriã ꝓsuiscalũ¬
nus ciuẽ unitatis obponunt : lã itaq c&eras illius concilii
sententias eadõ ratione uide amfcxxuiii.¬

Expanded text:
nato in sua peruersitate praecisi ab ecclesia remanserunt, sic isti nato in sua peruersitate praecisi ab ecclesia remanserunt, sic isti Cypriano per abundantiam caritatis in sorte sanctorum passionis claritate suscepto se ipsos exules unitatis agnoscunt et contra unitatis patriam pro suis calumniis ciuem unitatis obponunt. iam itaque ceteras illius concilii sententias eadem ratione uideamus
Abbreviated transcription (Latin):
eius quantũ possumꝰ imitem᷑ : Siquid autẽ alitersensit & qui¬
bus dã fratrib: collegis que ꝑsua sit qđ nunceo quẽ dilexcit
re uel ante lamcernit : noslonge impares meritis suis ec¬
đȩ tamen ca tholicȩ auctoritatẽ cuiꝰ ipse egregiũ & carissi¬
mũ membrũ est ꝓnr̃ a infirmitate sectantes aduersꝰ here¬
ticos uł scismaticos enodemꝰ quos prȩcisos abunitate quã te¬
nuit : & a rescenes a caritate quauiguit & elapsos abhu¬
militate quastetit . tanto ãplius iiꝓbat atq: condẽpnat
quancomagis eos nouit ad insidiandũ ꝑscratari uelle qđ
scripsit & ad pauificandũ imutari nolle qđ fe c̃sicut illiqui
sexp̃i a nos nazaronos uocant & more iuda ico carnalia p̃¬
putia circũ cidunt : natiher&iciex illoerrore inquẽ petrus
deui ansã paulore uocatꝰ est in hoc ad hucusq ꝑsistunt: sicut
ergo illip& ro in primatua postolorũ martr rugloria coro

Expanded text:
eius quantum possumus imitemur. si quid autem aliter sensit et quieius quantum possumus imitemur. si quid autem aliter sensit et quibusdam fratribus collegisque persuasit, quod nunc eo quem dilexit reuelante iam cernit, nos longe inpares meritis suis ecclesiae tamen catholicae auctoritatem, cuius ipse egregium et carissimum membrum est, pro nostra infirmitate sectantes aduersus haereticos uel schismaticos enodemus, quos praecisos ab unitate quam tenuit et arescentes a caritate qua uiguit et elapsos ab humilitate qua stetit tanto amplius inprobat adque condemnat, quanto magis eos nouit ad insidiandum perscrutari uelle quod scripsit et ad pacificandum imitari nolle quod fecit; sicut illi, qui se christianos Nazarenos uocant et more Iudaico carnalia praeputia circumcidunt, nati haeretici ex illo errore, in quem Petrus deuians a Paulo reuocatus est, in hoc adhuc usque persistunt. sicut ergo illi Petro in primatu apostolorum martyrii glori
Abbreviated transcription (Latin):
nluiplenaru auc toritatemanitast tamenet noncon¬
cenpendisurisa mancime cipria nolnpsa anreaoseala¬
qua ndo aliter ui sumest : eiusuti aduer uemoesiucto¬
itate conant᷑ quilonge abeius caritatere motisunt
Propterea cogim ec oportunitate tractandis cons¬
dorandiominiaque bn eius concilio dehaere dit ceri que
compotunti hance andem questione ali quanoo duce¬
ostã quam inmanb uersare & ostendere qua cierus¬
us taiqr si tatioedis catholi ce placuerit ut hereticuil
susmatici qui lam ap̃ibaptismũ allicunde ue nuacus¬
psrua iqi datholicã commuanionẽ cum illo amnuturt
aberr oresuo correcti in caritatera dicatiarq funas¬
to ett qł adtino abbaptis misacramentum non ad segd
terrena in habitatione sensum multa cogitanto serenu¬
is pspicit ueritatem quã meruitacduipsciper caritatẽ:¬
A diuue itaq nos orationib suis in istius carnis mortalitate tã¬
quã in caliginosa nubelaborantes . ut donante dñobona

Expanded text:
plenarii auctoritate munita sit, tamen, quia non contemnendis uiris et maxime Cypriano in ipsa unitate aliquando aliter uisum est, eius uti aduersum nos auctoritate conantur qui longe ab eius caritate remoti sunt. propterea cogimur ex opportunitate tractandi et considerandi omnia, quae . in eius concilio de hac re litterisque conperimus, hanc eandem quaestionem aliquanto diutius tamquam in manibus uersare et ostendere, quam uerius uniuersitati ecclesiae catholicae placuerit, ut haeretici uel schismatici, qui iam Christi baptismum illic unde ueniunt acceperunt, in catholicam communionem cum illo admittantur ab errore suo correcti, in caritate radicati adque fundati, ut, quod adtinet ad baptismi sacramentum, non adsit quod terrena inhabitatione sensum multa cogitantem, serenius perspicit ueritatem, quam meruit adipisci per caritateadiuuet itaque nos orationibus suis in istius carnis mortalitate tamquam in caliginosa nube laborantes, ut donante domino bona
Abbreviated transcription (Latin):
ficciunt carnalia sunt. Dicente apło. Mani¬
festa enim suNł opera carnis. Quȩ sunt. forni¬
Vbi hereses commemort uit : Iste executus ẽ. :
qm̃ quicumq: hȩc stcciuNt regnum dĩ non here¬
dittebunt.: Deinde adiecit et dic̃: Condem¬
nat itatq apłs cũ omnibus malis. et quidiui¬
sioniẽ fecciunt: hoc .ẽ. schismaticos. et here¬
ticos: bene quod enu menens opent carnis.
interqͣ et hereses sunt. inuenit et dix̃ Simulom̃a
dãn antem a płm: Interro ergo ipse scm̃cypri¬
anũ. &audiat ab eo. quã multi &iã intus
secundũ opera mecla carnis uiuunt. quȩ cũ here

Expanded text:
faciunt carnalia sunt, dicente Apostolo: Manifesta enim sunt opera carnis, quae sunt, forni haereses commemorauit, iste exsecutus est: quoniam quicumque haec faciunt regnum dei non heredi tabu ni. deinde adiecit et dixit: condemnat itaque apostolus cum omnibus malis et qui diu-isionem faciunt, hoc est schismaticos et haereticos. bene quod enumerans opera carnis, inter quae et haereses sunt, inuenit et dixit simul omnia damnantem apostolum. interroget ergo ipse sanctum Cyprianum et audiat ab eo, quam multi etiam intus secundum opera mala carnis uiuunt, quae cum haere
Abbreviated transcription (Latin):
quo angelus cecidit: quocircumueniri & sub¬
uertialtt illec et prȩclarit sublimitas potuit
quodeceptus c̃ ipse qui decepit: ex inde inuidia
grassat̃ interris. dũliuore peritur magistro ꝑditionis
obsequitur
Dum dicabolum quizeat. imitatur. Sicut serip¬
tum ẽ snui dict autem diciboli. morsingraeuit
in orbemterrarum: Imittentur ergoillum quisun
expci teciꝰ: Hacc uerbi cypriani incpisto lapopu

Expanded text:
res dilectissimi, quo angelus cecidit, quo circumueniri et subres dilectissimi, quo angelus cecidit, quo circumueniri et subuerti alta illa et praeclara sublimitas potuit, quo deoeptus est ipse qui decepit. exinde inuidia grassatur in terris, dum liuore periturus magistro perditionis obsequitur, dum diabolum qui zelat imitatur, sicut scriptum est, inuidia autem diaboli mors intrauit in orbem terrarum. imitantur ergo \'illum qui sunt ex parte eius\'. haec uerba Cypriani in epistula popu
Abbreviated transcription (Latin):
sonuit xp̃onato. Gloria in excelsisdõ et in
terpe pax hominibus bonȩ uoluntatis
Quodutiq nato interris xp̃ononsonaret
dre angelico: nisids̃ hoc uellet intelle̾gi eos
Porrosicut inbeni uolentia bonauoluntas.
sic inmali uolentia. mala uoluntas ẽ
limuero ipsa inuidia quȩ non potest cẽ nisi malis
quantum malum ẽ : non quȩramus aliostestes.
sufficit nobis ipsecyprianus perquemtã mul¬
tecdetelo & liuore dñsuenr cissima intonuit.¬
& salubria prȩcepit: legamus ergo epistola m
cspriani dezelo & liuore. et uideamus quantũ
malum sit inuidee melioribus. cuius maliori¬
ginem ab ipsodiabolo extitisse memoriter
doc&. Telacre inquit quod bonum uidecis
& inuidete meliorib leueapud quosdam et
modicum crimen uidet᷑ fr̃s dilestism Pe in depau¬
lo postcumeius mali caput atque originem
quȩre r&: Hinc diabolus inquit interinitia
statim mundi et periit primus & ꝑdidit ꝗ lesis¬

Expanded text:
sonuit Christo nato: gloria in excelsis deo et in sonuit Christo nato: gloria in excelsis deo et in terra pax hominibus bonae uoluntatis. quod utique nato in terris Christo non sonaret ore angelico, nisi deus hoc uellet intellegi, eos porro sicut in beniuolentia bona uoluntas, sic in maliuolentia mala uoluntas est.. Iam uero ipsa inuidia, quae non potest esse nisi maliuola, quantum malum est! non- quaeramus alios testes. sufficit nobis ipse Cyprianus, per quem tam multa de zelo et liuore dominus ueracissima intonuit et salubria praecepit. legamus ergo epistulam Cypriani de zelo et liuore et uideamus quantum malum sit inuidere melioribus, cuius mali originem ab ipso diabolo extitisse memoriter docet. zelare, inquit, quod bonum uideas et inuidere melioribus leue aput quosdam et modicum crimen uidetur, fratres dilectissimi. deinde paulo post, cum eius mali caput adque originem quaereret: hinc diabolus, inquit, inter initia statim mundi et periit primus et perdidit. e
Abbreviated transcription (Latin):
predicabat ad plurimorum notitiam¬
ꝑuenir&. et noua adhuc acrudis sermo¬
his seminatio. Loquentium predicatione
crebresceret: Porro aliud ẽ eos quintus
cos queforis sunt et contrr ecłe ftcci¬
unt In nomine xp̃ibaptizari:¬
Nec uerba eppriani ammonere
nosuidentur. uł distĩguamus Inter
cosquistoris mali suntꝰ & eos qui intus
malisunt ut illos qͣuibus dicit apłs quod euan¬
melium noncaste et ꝑ inudiam adnunti¬
ardut iitus fuis sedicit & uerumdi sto
Hoctimen putome nontemere dicere sfo¬
sus potuit habere spincis diboli: Eor
nonet extncortum potuit mune̾re sonsx pi
iuutem Non potuit undeinhis qui intus
enent &icemipsius apłi paulitem porib
tantumalũ inuidię et mali uolȩ disseri¬
sionis Hȩcenim uerba eyprianisiato p¬
amsortȩ inuidia & mali uola dis sensiopar¬
uum malum ẽ: Quomodo ergoisti ereNt
inunitate. qui ponerit inpace
Vox enim nonmett aut alicuius hominis
sed ipsius dñi. Nec ꝑ homines sedꝑangȩlos

Expanded text:
prprperveniret, et nova adhuc ac rudis sermonis seminatio loquentium praedicatione crebresceret. Porro aliud est eos qui intus eos qui foris sunt et contra Ecclesiam faciunt in nomine Christi baptizarhaec uerba Cypriani ammonere nos uidentur, ut distinguamus inter eos qui foris mali sunt et eos qui intus mali sunt. et illos de quibus dicit apostolus, quod euangelium non caste, sed per inuidiam adnuntiarent, intus fuisse dicit et uerum dicit. hoc tamen puto me non temere dicere: si fosus potuit habere spinas diaboli, cur non et extra hortum potuit manare fons Christi? si autem non potuit, unde in his qui intus erant etiam ipsius apostoli Pauli temporibus tantum malum inuidiae et maliuolae dissensionis? haec enim uerba Cypriani sunt. an forte inuidia et maliuola dissensio paruum malum est? quomodo ergo isti erant in unitate qui non erant in pace? uox enim non mea. nec cuiusquam hominis, sed ipsius domini, nec per homines, sed per angelos
Abbreviated transcription (Latin):
et scriptuntrum testimonus. potest¬
quidam cypriani disputati onibus
opponebint Quodait apłs Verum¬
causim hercticorum nonꝑtinere
Qm̃dehis dicebat apłs quicum mali uola
inuidia suc quę̧rentes interius
uersabantur . Xp̃m quidem annun¬
tiabant sicut sebab& ueritas quaxp̃o
credimus: sednoneo animo quo abonis
euangelistis illiuscolumbȩ filii sannun¬
tiabatur: Neque enim dehereticis inquit
aut deeorum baptismo loquebatur inepisto¬
lasucc paulus ut aliquid quod ad hanoꝑtinetit. rem
posuis scostendatur.: Loquebatur defra
tribus suc in ordinite et contra ecđȩ disci
ueritatem Dedĩtimorẽ ñ seruantibus.
& quos dim excis posuit uerbum di con¬
stanter atq: intrepide locutos : Quosdam
uero in inuidict & dissensione uersitos
quosclim seruasse circa sebeni uolam cari¬
tectem : Alio suero habuis sẽmali uolam
dissensi oniem. se tamen patienter om̃a
sustinere : Dum modo siue inuerita te
sue ꝑocca sonemNiomenxp̃i quod paulus

Expanded text:
et Scripturarum testimoniis, potest etet Scripturarum testimoniis, potest etquidam Cypriani disputationibus opponebant, quod Apostolus ait, Verumcausam haereticorum non pertinere; quoniam de his dicebat Apostolus, qui cum malevola invidia, sua quaerentes interius versabantur: Christum quidem annuntiabant, sicut se habet veritas qua Christo credimus, sed non eo animo quo a bonis evangelistis illius columbae filiis annuntiabatur. Neaut de eorum baptismo loquebatur in epistula sua Paulus, ut aliquid quod ad hanc rem pertineat posuisse ostendatur. loquebatur de fratribus siue inordinate et contra ecclesiasticueritatem de dei timore seruantibus. et quosdam ex eis posuit uerbum dei constanter adque intrepide locutos, quosdam uero in inuidia et dissensione uersatos, quosdam seruasse circa se beniuolam caritatem, alios uero habuisse maliuolam dissensionem, se tamen patienter omnia sustinere, dummodo siue in ueritate siue per occasionem nomen Christi quod Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Rect eaba płis trrdita creditur : Etalia mul¬
tusun quelongum est repetere : Qua ppt
si non nihil dicebant quib: id quod eiui sum
est uolens ꝑsuadere Cyprianus ait
dicimus. quodecłȩ consuetudo semper
tenuit. quodhȩȩ disputatio dissuadere
ut prȩponat: quia pauli apłi edoctus litteris
& ipsius imedȩ consuetudine robortus. Non
cogit gentes iudaitare. quod petrus aliqui¬
do coegenit : Honergo inuenimus ab apłis
aliquem̃ cum apudhereticos baptitatus c̃ĩ
ineo demba p᷑mo admis sum ẽẽ & communi¬
cas sẽ. Sedneq hoc inuenimꝰ abhereticis
Aliquem uenientem qui apudillos fuerit
baptitatus: ab apłis denuobaptitatum
Sedilla consuctudo quam &iamtunc
homines sursum uersus respicientes
ionuidebant a posteri oribus institutã.¬
non potuit: Et quod plenarium con:¬
cilium confirmauit. hoc sequimur
Nuc accedit quia perspectis exuioq
latere disputtitioniis nrtionibus

Expanded text:
recte ab apostolis tradita creditur, et talia mulrecte ab apostolis tradita creditur, et talia multa sunt, quae longum est repetere. quapropter si non nihil dicebant, quibus id quod ei uisum est uolens persuadere Cyprianus ait: dicimus, Quod Ecclesiae consuetudo semper tenuit, quod haec disputatio dissuadereut praeponat, quia Pauli apostoli edoctus litteris et ipsius iam ecclesiae consuetudine roboratus non cogit gentes iudaizare, quod Petrus aliquando coegerat. Non ergo inuenimus ab apostolis aliquem, cum aput haereticos baptizatus esset, in eodem baptismo admissum esse et communicasse. sed neque hoc inuenimus, ab haereticis aliquem uenientem, qui aput illos fuerit baptizatus, ab apostolis denuo baptizatum. sed illa consuetudo, quam etiam tunc homines sursum uersus respicientes non uidebant a posterioribus institutanon potuit, et quod plenarium concilium confirmavit, hoc sequimur? Huc accedit, quod bene perspectis ex utroque latere disputationis rationibus
Abbreviated transcription (Latin):
lio c̃firmata ẽ. tam robustam et ante idem
cyprianus inuenerit. ut cum eiꝰ muttondę
auctoritatem quam sẽqueretus uir tunta
scientia prȩditus quȩ rer& : Nonnisi
in sola africa stcctum piucis anteseannis
igrippini concilium repperir&: Quod ũ
sibi aduersus totius orbis morem pionsuf ficere
cerner hassationes arripuit. quasmo¬
dono santiquitate ipsius consuctuditus
& plenarii postea concilii auctoritate
firmati Diligentius considerentes ueri¬
similes potius quam uenisẽt̃ i iuenimus
quȩ illiuerȩ uise sunt in obscuti sũma
apuedhereticos ficri: Vbi eisiminus aliquid
reuelatum ẽ ut magnitudo caritatiscuꝰ
qua unita temnon deseruit probaretur
Nonideoquis quam tuntisciꝰ firmamentis
meritisq uirtutum & tantȩ copiȩgixtiarũ
deb&st audere preponere : quia uniuer¬
salis concilii ad monitus firmitate uidet
aliquid quodillenonuidit. quia plenari¬
um dehacre concilium nondum habebat ecła
Sicutꝰ petri apłi meritis quis quam tuminsatꝰ¬

Expanded text:
lio confirmata est, tam robustam et antea idem Cyprianus invenerit, ut cum ejus mutandae auctoritatem quam sequeretur vir tanta scientia praeditus quaereret, nonnisi in Africa sola factum paucis ante se annis Agrippini concilium reperiret. Quod cum sibi adversus totius orbis morem non sufficere cerneret, has rationes arripuit, quas modo nos antiquitate ipsius consuetudinis, et plenarii postea concilii auctoritate firmati, diligentius considerantes, verisimiles potius quam veras esse invenimus: quae illi verae visae sunt in obscurissima apud haereticos fieri: ubi si minus ei aliquid revelatum est, ut magnitudo charitatis ejus qua unitatem non deseruit probaretur, non ideo quisquam tantis ejus firmamentis meritisque virtutum et tantae copiae gratiarum debet se audere praeponere, quia universalis concilii admonitus firmitate, videt aliquid quod ille non vidit, quia plenarium de hac re concilium nondum habebat Ecclesia. Sicut nec Petri apostoli meritis quisquam tam insa
Abbreviated transcription (Latin):
inmanis simum scelus Siue ꝑmanserint in
eis peccata siue continuo dimissa redierint.
ut ad salutem pacis atq caritatis ueniant
adhortamur non solum ut aliquid habeant
quod non habebant. sedut eis &iam illud ꝓdesse
incipiat quod habebant: Frustra ergo nobis
dicunt: sibaptismum nrũm acceptatis. quid
minus habemus. ut nobis deur̃a communione
consulendum pute tIs Respondemus enim:
non baptismum ur̃m acceptamus. quia non ẽ.
baptismus ille scis maticorum ł hereticorũ.

Expanded text:
inmanissimum scelus, siue permanserint in inmanissimum scelus, siue permanserint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis adque caritatis ueniant adhortamur, non solum ut aliquid habeant quod non habebant, sed ut eis etiam illud prodesse incipiat quod habebant. Frustra ergo nobis dicunt: \'si baptismum nostrum acceptatis, quid minus habemus, ut nobis de uestra communione consunon baptismum uestrum acceptamus — quia non est baptismus ille schismaticorum uel haereticoru
Abbreviated transcription (Latin):
gationem paucorum uerborum uixpericulitẽ¬
pus admittat : quantominus sermonem longis¬
simum ut illud odium corde pellatur &iam si
baptirati sit cognitum: certe ista non solumapud
nos sed etiam apud illos euenire noncessant:
Qui dergo dicimus dimittuntur peccata huic
homini. annon dimittuntur : prorsus quoduo¬
lunt eligant : Si enim dimit tuntur . continuo
redeunt : euangelium loquitur ueritas clamat :
Siue ergo dimittantur. si ue non dimit tantur:
necessaria Est postea medicina: nec tamen siuixerit
atq id corrigendum eẽ didicerit atq: correxerit.
denuo baptizatur. siue apud illos siue a pudnos: Sic
nec aliter agunt. quamuera ecła : Cum ad nos ueni¬
unt non emedamus sed potius approbamus: In quib
enim non dissentiunt a nobis in eis non dis: ungunt̾
a nobis : sed itimenquia nihileis ꝓsunt quamdiu schis¬
matici uel heretici sunt. propter aliain quibus aue¬
ritate dissentiunt. et propter ipsum separationis

Expanded text:
gationem paucorum uerborum uix periculi temgationem paucorum uerborum uix periculi tempus admittat, quanto minus sermonem longissimum, ut illud odium corde pellatur, etiam si baptizanti sit cognitum. certe ista non solum apud nos sed etiam apud illos euenire non cessant. quid ergo dicimus? dimittuntur peccata huic homini an non dimittuntur? prorsus quod uolunt eligant. si enim dimittuntur, continuo redeunt, euangelium loquitur, ueritas clamat. siue ergo dimittantur siue non dimittantur, necessaria est postea medicina, nec tamen, si uixerit atque id corrigendum esse didicerit atque correxerit, denuo baptizatur siue apud illos siue apud nonec aliter agunt quam vera Ecunt non emendamus, sed potius adprobamus. in quibus enim non dissentiunt a nobis, in eis non disiunguntur a nobis. sed tamen quia nibil eis prosunt, quamdiu schismatici uel haeretici sunt, propter alia in quibus a ueritate dissentiunt et propter ipsum separationis
Abbreviated transcription (Latin):
dño eius. quominus in illo tempore accipiendera¬
tionis dimitter& er omnia quȩ debebat: sed
quid profuit quando quidem in caput eius ꝓpt̃
odiorum ꝑseuerantiam rursus omnia continuo
replicata sunt Sic non impeditur baptismi
gratia. quominus omnia peccata dimit tat.¬
&ĩam siodium fraternum in eius cuidimittunt᷑
animo ꝑseuerat: soluitur enim hester nus dies. &
quicquid supra ẽ soluitur &iam ipsahora momentũ¬
q: antebaptismum. et in baptismo: De inceps autem
continuo reus. eẽ incipit non solum consequentiũ.
sed &iam preteritorum dierum hortirũ. momentorũ.
redeuntibus omnibus quaedimissa sunt. & sepe
contingunt in ecđa : Nam plerumq: sit ut homo
habeat inimicum queminiquissime oderit. quã¬
quam &iam. iniquos inimicos diligere iubeam᷑
et orare proeis: Subito autem periculo mortis
incipit ꝑturbari & poscit baptismum: quem tan¬
ta festinatione accipit ut necessariam Interro

Expanded text:
domino eius, quominus in illo tempore accipiendae radomino eius, quominus in illo tempore accipiendae rationis dimitteret ei omnia quae debebat. sed quid profuit, quandoquidem in caput eius propter odiorum perseuerantiam rursus omnia continuo replicata sunt? sic non impeditur baptismi gratia quominus omnia peccata dimittat, etiamsi odium fraternum in eius cui dimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quidquid supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo. deinceps autem continuo reus esse incipit non solum consequentium sed etiam praeteritorum dierum horarum momentorum, redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. et saepe ista contingunt in ecclesia. Nam plerumque fit ut homo habeat inimicum quem iniquissime oderit, quamquam etiam iniquos inimicos diligere iubeamur et orare pro eis. subito autem periculo mortis incipit perturbari et poscit baptismum, quem tanta festinatione accipit, ut nece
Abbreviated transcription (Latin):
seruus eius cum ipse rationem domino suored¬
dens tantinumeri debito solueretur : Nec dimi¬
serat conseruo suo quod ei debebat & sicacces¬
serat uteidimitter& dominus: hoc indicant
uerba conserui dicentis. Pacientiã habeinme etredđã
tibi : Alioquin diceret : iam mihi hocdimi seras cur
iterum repetis: hocet ipsius dñi uerba manifestius
a periunt: Aitenim: egressus autẽ seruus ille. in uẽ¬
nitunum de conseruis suis. quidebebat ei centum
denarios : Non dix̃ cui debitum iamcentum dena¬
riorum dimiserat : Sienim dimiserat non ei de¬
bebat : quia ergodixit debebatei manifestum ẽ
quod non dimiserat : et melius quidem fuerat atq
hoc potius congruebat tanto debitori reddituro
rationem etexpectanti miseri cordia mdñi sui.
ut priorconseruo dimitter& quod ei debebatur
et sic adrationem reddendam ubimi sericordia
dñi imploranda erat acceder&: Nectamenillud
quod nondum conseruo dimiserait impediuit

Expanded text:
seruus eius, cum ipse rationem domino suo redseruus eius, cum ipse rationem domino suo reddens tanti numeri debito solueretur; nec dimiserat conseruo suo quod ei debebat et sic accesserat, ut ei dimitteret dominus. hoc indicant uerba conserui dicentis: patientiam habe in me, et reddam tibi. alioquin diceret: "iam mihi hoc dimiseras; cur iterum repetis?" hoc et ipsius daperiunt. ait enim: egressusus autem seruus ille inuenit unum de conseruis suis qui debebat ei centum denarios. non dixit: ccui debitum iam centum denariorum dimiserat\'; si enim dimiserat, non ei debebat. quia ergo dixit: debebat ei, manifestum est quod non dimiserat. et melius quidem fuerat adque hoc potius congruebat tanto debitori reddituro rationem et expectanti misericordiam domini sui, ut prior ipse conseruo dimitteret quod ei debebatur et sic ad rationem reddendam, ubi misericordia domini imploranda erat, accederet. nec tamen illud quod nondum conseruo dimiserat impediuit
Abbreviated transcription (Latin):
scm ẽ ꝑ seipsum: et ideo non .ẽ : quise separcuł
sed eius unde seseparant : Valecta menapudeos ac¬
tenus ut ꝑ eius lucẽ transeant ad dissensionis suae
tenebras. continuo redeuntibus peccatis. quȩ baptis¬
matis sc̃itas in illo temporis puncto dimiserat.
tamquam redeunte obscuritate : quam lux intran¬
situ excus serat : Nam redire dimissa peccata ubi
fraterna caritt snon .ẽ.: A pertissime dñs in euan¬
gelio doc& deilloseruo quẽ cuminuenis s& debito¬
rem decim milium talentorum deprecantiomnia
dimisit: Ille autem conseruum suum qui eidebe¬
batcentum denarios cummiseratus non fuiss&.
ius siteum dñs reddere quȩ eidimi serat : Tempꝰ
ergo quo accipitur indulgentia ꝑ baptismum
tamquam tempus . ẽ. reddendȩrationis. ut omnia
debita quȩ inuenta fuerint dimittantur : N
tamenille seruus postea dedit conseruo suomu¬
tuam pecuniam. quam cum ille non poss& redde¬
re non eius misercus. ẽ : Sediamei debebat con¬

Expanded text:
st per se ipsum et ideo non est eorum qui se separant sed eius unde se separant, ualet tamen et aput eos hactenus, ut per eius lucem transeant ad dissensionis suae tenebras, continuo redeuntibus peccatis quae baptismatis sanctitas in illo temporis puncto dimiserat, tamquam redeunte obscuritate quam lux in transitu excusserat. Nam redire dimissfraterna charitas non est, apertissime Dominus in Evangelio docet, de illo servo, quem cum invenisset debitorem decem millium taldimisit; ille autem conseruum suum, qui ei debebat centum denarios, cum miseratus non fuisset, iussit eum dominus reddere quae ei dimiserat. tempus ergo, quo accipitur indulgentia per baptismum, tamquam tempus est reddendae rationis, ut omnia debita, quae inuenta fuerint, dimittantur. non tamen ille seruus postea dedit conseruo suo mutuam pecuniam; quam cum ille non posset reddere, non eius misertus est, sed iam ei debebat con
Abbreviated transcription (Latin):
ma unum haborent. quiunam spem non haberał.
uo modo enimhabebant unamspemcumsc̃ĩs etiustis
illi quidicebant MManducemus etbibamus cras
enimmoriemurDicentes quod non. eẽt rosur¬
rectiomor tuorum: & tamen in ipsis erNt

Expanded text:
ma unum haberent, qui unam spem non haberent. ma unum haberent, qui unam spem non haberent. Quomodo enim habebant unam spem cum sanctis et justis illi qui dicebant, Manducemus et bibamus, cras enim moriemur , dicentes quod non esset resurrectio mortuorum? Et tamen in ipsis erant
Abbreviated transcription (Latin):
ille melius docet qui cotidie crescit & pro¬
ficit discendo meliorte His utique uerb̵
satis indicat uir sc̃s et pia carite tep̃ditus
non eẽ metuendum sic eiꝰ epistolas legere :
Vt siquid postea plurib & diutur niorib inqui¬
sitionibus comꝑtum ecclesiam confirmauit
son ambigamus quia sicut muliacerent quȩ
doctuscyprianus doceret : sic erat &aliquid
quodcyprianus docibilis disceret: Quiꝰdaũt
nos ammonet ut ad fontem recurrimus.
Idẽ ada postolicam tr ditionem : et indecanalẽ
in nr̃a temporto dirigamus : Obtimũ ẽ. et
sine dubitatione ftcciendum : Tracditum . ẽ.
ergo nobis sicut ipse commemorat ab apos
Cumergosi a postolorum temporib: inuenia¬
mus fuis sequosdam quibus uncspesnone¬
rrt . &unus baptismus erat. ex ipso fonte
iti innos ducitur ueritas. ut teppareat nob
sic fieriposse ut cum sit unac ecclesia sicut spes
unco & baptis iacunum : Habecont aa men
unum baptis maqui non habent unamecclesiã.
icut illsctiam temporibus fi cripotuit. utbaptis¬

Expanded text:
ille melius docet qui cotidie crescit et proficit discendo meliora, his utique uerbis satis indicat uir sanctus et pia caritate praeditus non esse metuendum sic eius epistulas legere, ut, si quid postea pluribus et diuturnioribus inquisitionibus conpertum ecclesia confirmauit, non ambigamus, quia, sicut multa erant quae doctus Cyprianus doceret, sic erat et aliquid quod Cyprianus docibilis disceret. quod autem nos ammonet, ut ad fontem recurramus, id est ad apostolicam traditionem, et inde canalem in nostra tempora dirigamus, optimum est et sine dubitatione faciendum. traditum est ergo nobis, sicut ipse commemorat, ab aposcum ergo ipsis apostolorum temporibus inueniamus fuisse quosdam quibus una spes non erat et unus baptismus erat, ex ipso fonte ita sic fieri posse ut cum sit una Ecclesia, sicut spes una, et Baptisma unum; habeant tamen unum Baptisma qui non habent unam Ecclesiam: sicut illis etiam temporibus fieri potuit ut Baptis
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus c̃. Aut in nomine paulibaptizati
estis : Ad eosenim apertis sime scribit dicens.
uomddicunt qui dom in uobis. quiare surrec¬
tiomortuorum non .ẽ. et quod incaentico
canticorum ecclesiasiedescribitur : hortus
condusus soror mebo fons signatus. puteus

Expanded text:
crucifixus est aut in nomine Pauli baptizati estis? ad eos enim apertissime scribit dicens: quomodo dicunt quidam in uobis quia resurrectio mortuorum non est? Et quod in Canticis canticorum ecclesia sic describitur: hortus conclusus, soror mea sponsa, fons signatus, puteus
Abbreviated transcription (Latin):
itai quamuis commotius. sed iamen fraterne
indignetur : Vi cit tamen paxxp̃i incordib
eorum ut inteli disceptoctione nullũ inter
eos malum schis mactis oriretur. Nonaũt
hinc uberius ex creuerunt hereses et schisma¬
tquia id quodin eis xp̃i .ẽ. ad probatur.
Quod autem ipsorum ẽ. in ꝓbatur: Mags
enim qui hanclegem rebapti z anditenue¬
runt inplur frustto concisisunt: Iamue¬
rocum dicit ep̃m docibilem eẽ debereetad¬
iungit. Pocibilis autem ille .ẽ : qui ẽ ad dis¬
cendi patientiam lenis et initist O postet
enim ep̃os non tantum docere: Quia et

Expanded text:
ita quamuis commotius sed tamen fraterne indignetur, uicit tamen pax Christi in cordibus eorum, ut in tali disceptatione nullum inter eos malum schismatis oreretur. non autem hinc uberius excreuerunt haereses et schismata, quia id quod in eis Christi est adprobatur, quod autem ipsorum est inprobatur. magis enim qui hanc legem rebaptizandi tenuerunt in plura frusta concisi sunt. Iam uero cum dicit episcopum docibilem esse debere et adiungit: docibilis autem ille est qui est ad discendi patientiam lenis et mitis. oportet enim episcopos non tantum docere, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
tissimȩ animȩ in eunitate marerrium meruis se
unde sedi uersũ sentiens noluit separare : Nomines
enim sumus : unde aliquid sapere quam sȩres hab&

Expanded text:
tissimae animae in ea unitate martyrium meruisse, unde se diuersum sentiens noluit separare. homines enim sumus, unde aliquid aliter sapere quam se res hab
Abbreviated transcription (Latin):
dixit Aiure communionis nonamo uebans.
Ecceaquib: non polluebantur: in conuersatio¬
ne unitatis . : Eccequantum amandum sit
uinculum pacif. Eccequid considerant qui
nobis depreces sorum ep̃oꝵ contilio calum¬
niantur qorum caritatem nonimitantur
Et qorum exemplo considerato iuredã nantur.
Si consuecudo erat sicuthȩc sententia testis est
ut eretici uenientes ad ecdesiam cum baptis¬
mate quod habebant susciperentur : Aut
hocrecte fiebat. aut malibonos inunitate
non maculant: si recte fiebat:cur orbẽ
terrarum quia sic recipiuntur accu sant
Si autem malibonos inunitate non macu¬
lant: Quomodo sea crimine sacrilegȩ
separationis excusant: XXUIIII¬
ueratius axhenis dixit: pademira netdapris¬

Expanded text:
dixit, a iure communionis non amouebant, dixit, a iure communionis non amouebant, ecce a quibus non polluebantur in conseruatione unitatis, ecce quantum amandum sit uinculum pacis, ecce quid considerent qui nobis de praecessorum episcoporum concilio calumniantur, quorum caritatem non imitantur et quorum exemplo considerato iure damnantur. si consuetudo erat, sicut haec sententia testis est, ut haeretici uenientes ad ecclesiam cum baptismate quod habebant susciperentur, aut hoc recte fiebat aut mali bonos in unitate non maculant. si recte fiebat, cur orbem terrarum, quia sic recipiuntur, accusant? si autem mali bonos in unitate non maculant, quomodo se a crimine sacrilegae separationis excusant? Eucratius a Thenis dixit: Fidem nostram et baptis
Abbreviated transcription (Latin):
corrigentur rursus baptizarentur. sed
unouita libaptis mate sc̃i ficarentur. Quod
quidem in catholica ẽ sed non in sola si et¬
in sc̃is solis quiȩdi ficati sunt suꝑ petramet
ex quibus unicailla columba perfiutunt
astus asic cadixit. Qui concepta uerttate
presumit consuetudinem sequisca hius¬
aut curca frs inuidus ẽ et malignus quibus
ueritareue latur: aut cir cadm̃ ingratus
e uuus inspiratione ecclesia eius instruitur.
stesi conuinceretcos quidiuersa RESΡONSIO¬
sentiebant et hoctenebarit quod etiã totus
orbis postea xp̃iano consilio confirmatus
obtinuit ita consuetudinem sequi ut cora¬
temneret ueritatem:. Haec uerba formidare
deberemus cum uero illa consuetudo et aue¬
ruate propagata et ueritate roborata
reperiatur. nihi linsententia ꝑtimes uimus: et
tamen sullicirca fr̃s inuidi erant et maligni aut
circadm̃ in grati: Eccequalib: communicabant.
eccequales diuersa sentientes. sicut cyprianus p̃¬

Expanded text:
corrigerentur, rursus baptizarentur, sed corrigerentur, rursus baptizarentur, sed uno uitali baptismate sanctificarentur. quod quidem in catholica ein sanctis solis, qui aedificati sunt super petram, et ex quibus unica illa columba perficitur astus a Sicca dixit: Qui contempta ueritate praesumit consuetudinem sequi aut circa fratres inuidus est et malignus quibus ueritas reuelatur aut circa Deum ingratus cuius inspiratione ecclesia eius instruitur. Iste si conuinceret eos qui diuersa sentiebant et hoc tenebant, quod etiam postea totus orbis christiano concilio confirmatus optinuit, ita consuetudinem sequi ut contemnerent ueritatem, haec uerba formidare deberemus; cum uero illa consuetudo et a ueritate propagata et ueritate roborata repperiatur, nihil in hac sententia pertimescimus. et tamen si illi circa fratres inuidi erant et maligni aut circa deum ingrati, ecce qualibus communicabant, ecce quales diuersa sentientes, sicut Cyprianus prae
Abbreviated transcription (Latin):
quidem habet. sed non ei proficit ad salutem.
Si autem ille a quobapti zatur talis . ẽ: Isteue¬
ronon falso addm̃ corde conuertitur. non ab
illomortuo baptizatur. sedbillouiuo de quo
dictum .ẽ Ipse ẽ qui baptizat. quolibet corpo¬
raliter operante baptizet: Quod aut ait de
hereticis : Si enim quiapud illos baptizantur.
perremisionem pec catorum uitam e ternã
consecuntur. curad ecclesiam ueniunt
Res pon detur: Ideoueniunt. quietiam si
xp̃ibaptis mum usque ad sacra menti cãelebra¬
tionem perceperunt : Iamen uitameterña
nisi perunitatis carita temnon consequntur
Sicut necilli maliuoli et inuidi. quib nondi¬
mĩterentur peccata. nec siaduersus eos
odium tenerent: aquib paterentur in¬
iuriam Quiaueritas dixit. Sinon dimise¬
ritis. nec pater uester dimĩtetuobis
Qquanto magis cu eos oderant quibus tetribuu¬
bant mala probonis: Nectamenis tis đo uer¬
bis solis et non factis renuntiantes : Si postca

Expanded text:
quidem habet, sed non ei proficit ad salutem? quidem habet, sed non ei proficit ad salutem? si autem ille a quo baptizatur talis est, iste uero non falso ad deum corde conuertitur, non ab illo mortuo baptizatur, sed ab illo uiuo de quo dictum est: ipse est qui baptizat, quolibet corporaliter operante baptizet. quod autem ait de haereticis: per remissionem peccatorum uitam aeternam consequuntur, cur ad ecclesiam ueniuntrespondetur: \'ideo ueniunt, quia, etiamsi Christi baptismum usque ad sacramenti celebrationem perceperunt, tamen uitam aeternam nisi per unitatis caritatem non consequuntur, sicut nec illi maliuoli et inuidi, quibus non dimitterentur peccata nec si aduersus eos . odium tenerent a quibus paterentur iniuriam, quia ueritas dixit: si non dimiseritis, nec pater uester dimittet uobis; quanto magis cum eos oderant quibus retribuebant mala pro bonis!\' nec tamen isti saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, si postea
Abbreviated transcription (Latin):
zatur amortuo : Quid proficit lauatio eiꝰ.¬
quod utiq dehis quiab hereticis tingunaoridi
decinguentb loquitur : Si cnum quia pudil¬
los baptizantur. perremisionem peccatonũ
uitam acternam consecuntur. cur ad
ecdesiam ueniunt : Siuero amortuo saluti
nihilaccipitur : Ac propterea cognito
errore pristino adueritatem cum poeni¬
tentia reuertuntur: unouitali baptis¬
maite quodinecclesia catholica ẽ sc̃i fi¬
uid sit amortuo baptizaris ineprȩuidi¬
co diligentioris eius dem scripture
considerationis alibiiam diximus. quȩ ro
autem cur herecicos solosuelint intellegi
mortuos : Cum paulus a postolus generalit̃
depeccatodixerit. Stipendium peccati
mors. Etiterum: sapere autem secundum
arnem mors ẽ : Et cummor tuamdicat
uiduam quȩ in delicus uiuit: Quomodo
non suntmortui quisđo uerbis et non factis¬
renuntiant: quidergoproficit lauatio eius quiab
istis baptizatur. nisi quia et ipsesitalis . ẽ. lauacrũ

Expanded text:
atur a mortuo quid proficit lauatio eiuatur a mortuo quid proficit lauatio eiuquod utique de his qui ab haereticis tinguntur et de tinguentibus loquitur. si enim qui aput illos baptizantur per remissionem peccatorum uitam aeternam consequuntur, cur ad ecclesiam ueniunt? si uero a mortuo salutis nihil accipitur ac propterea cognito errore pristino ad ueritatem cum paenitentia reuertuntur, uno uitali baptismate quod in ecclesia catholica est sanctifiuid sit a mortuo baptizari sine praeiudicio diligentioris eiusdem scripturae considerationis alibi iam diximus. quaero autem cur haereticos solos uelint intellegi mortuos, cum Paulus apostolus generaliter de peccato dixerit: stipendium peccati mors, et iterum: sapere autem secundum carnem mors est. et cum mortuam dicat uiduam quae in deliciis uiuit, quomodo non sunt mortui qui saeculo uerbis et non factisrenuntiant? quid ergo proficit lauatio eius qui ab istis baptizatur, nisi quia et ipse, si talis est, lauacrum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ diuturna tabe polluta ẽ: sc̃i ficatione
lauacripur gata inmelius reformetur: RΕgΡΛ
Fortasis is tequiindiutur natabepurganda
Lcausam posuit cur deberent hercticibaptita¬
ripar ceret eis quiin aliquam heresem inruentes.
exiguo illic tempore fuisent. et cito corresti ad
cuholicam in demigra sent. Oeinde et ipsepa¬
rum aduertit Itadicpos se. ut in iquiomnes
qui ad illam petram in qua ec desia significat᷑
ac currunt baptizentur ut mens iniquaquȩ
extrapetram in arena ȩdificabat audien do
uerba xp̃i et non faciendo scĩ ficatione lauacri
purgatam melius reformetur ec tamenñ
fit suam baptirati sunt : etiã si probentur ta¬
les fuis se cumbeptidentur idẽ ut sȩculo
uerbis et non factis renuntiarent: XXUVII¬
Quictus aburuc dixit. Qui fideuiuimus.
sequihisquȩ ins truendis nobis antep̃¬
dicta sunt : Credula obseruatione debemus:
nam scriptum ẽ. apud salomonem: qui baptr

Expanded text:
quae diuturna tabe polluta est, sanctificatione quae diuturna tabe polluta est, sanctificatione lavacri purgata in melius reformetur. 64. Fortassis iste qui in diuturna tabe purganda causam posuit, cur deberent haeretici baptizari, parceret eis qui in aliquam haeresim irruentes exiguo illic tempore fuissent, et cito correcti ad Catholicam inde migrassent. Deinde et ipse parum advertit, ita dici posse, ut iniqui omnes qui ad illam petram in qua Ecclesia significatur, accurrunt, baptizentur; ut mens iniqua quae extra petram in arena aedificabat audiendo verba Christi et non faciendo, sanctificatione lavacri purgata in melius reformetur; et tamen non fit, si iam baptizati sunt, etiam si probentur tales fuisse cum baptizarentur, id est ut saeculo uerbis et non factis renuntiarent. Quietus a Buruc fi.rit: Qui: fide uiuimus obsequi his quae instruendis nobis ante praedicta sunt credula obseruatione debemus. nam. scriptum est aput salomonem: qui bapti:
Abbreviated transcription (Latin):
filus alienis quos tamen ortatur ut cȩlestia
mandata seruando missas ibi perunicũ filiũ:
toricus athabra cadixit : Silicet heretics bapti¬
tare . et remissa peccatorum dare: Quid
illos in famamus ut ereticos appellemus Reo
uudisialius diceret Silicet iniquis bagricun
a temus sapeccatorum dare : Quidillos infama¬
nus ut mniquos illos appellemus: Q uod haueris¬
ponderetur. deiniquis. hoc et illi respondeatur
itreticis Id ẽ neq eorum. ẽe baptis muni
quo baptizant : et non cẽ consequens ut quiso¬
quis habet baptis mumxp̃i etiam depercano¬
sum remisione securus sit: Si hoc insa cramen¬
totantum habet nec ueraci cordis confessione
um e sc̃is simi consacer dotes : Nonintantum
Memores ergo periculi . hoc quoq nontantum
obseruare debemus uerumetiam abomnib
nobis confirmare : ut om̃s heretici qui ad sinũ
matris ccłȩ accurrunt baptirentur. ut mens ereticti

Expanded text:
filiis alienis? quos tamen hortatur ut coelestia filiis alienis? quos tamen hortatur ut coelestia mandata servando, missa sibi per unicum Filium, toricus a Thabraca dixit: Si licet haereticis baptizare, et remissam peccatorum dare; quid illos infamamus, ut haereticos appellemus? 62. Quid, si alius diceret: Si licet iniquis baptizare, et remissam peccatorum dare; quid illos infamamus, ut iniquos illos appellemus? Quod huic responderetur de iniquis, hoc et illi respondeatur de haereticis; id est, neque eorum esse Baptismum quo baptizant, et non esse consequens ut quisquis habet Baptismum Christi, etiam de peccatorum remissione securus sit; si hoc in Sacramento tantum habet, nec veraci cordis conversione est, sanctissimi consacerdotes, non in tantum Memores ergo periculi, hoc quoque non tantum observare debemus, verum etiam ab omnibus nobis confirmare, ut omnes haeretici qui ad sinum matris Ecclesiae accurrunt, baptizentur; ut mens haeretica,
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ filieorũ uelut pouellȩ constrebilitȩ
łilieorũ ornectȩ sicut similitudotempli
Cellari eorũplena eructtentice ex hoc in hoc:
Ouescorũ fecundȩ multiplicaentes in exitibus
suis boueseorum crrsse. Non ẽ. ruincema¬
cerie nec exitus neq elamor in placteis eorũ¬
Beatumdxerunt populum cui hȩç sunt . beatus popi¬
qui in rebus temporalibus etabundantaterre¬
ne felicitatis bcatitudinem ponunt: Et diui¬
na prȩcepta contennunt : Vid eamus sinon
idem ipsi sunt dequibus crprianus ita dicit
Iri sequoque trans figurans cos ut debis sȩdi¬
cere ostendat cum quib: sacrarmenta cõmu¬
nicabat : dumuiam drũ inquit non tenemus
nec data nobis ad salutem cȩlestia mandata
seruamuf łecit dñs nr̃ uoluntatempatris
etnosponfacimus dñ uoluntatem Patrimo¬
nio educro studentes. Superbiã sectantes
etcetera. At siisti baptismum ecłabere etra¬
derepoterant : cur negatur. ẽe posseui

Expanded text:
nouellae constabilitae. nouellae constabilitae. filiae eorum ornatae sicut similitudo templi; cellaria eorum plena, eructuantia ex hoc in hoc; oues eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis; boues eorum crassi. non est ruina maceriae necexitus neque clamor in plateiseorubeatum dixerunt populum cui haec sunt: beatus popuqui in rebus temporalibus et abundantia terrenae felicitatis beatitudinem ponunt, et divina praecepta contemnunt, videamus si non iidem ipsi sunt de quibus Cyprianus ita dicit, in se quoque transfigurans eos, ut de his se dicere ostendat, cum quibus Sacramenta communicabat: « Dum viam Domini, » inquit, « non tenemus, nec data nobis ad salutem coelestia mandata servamus. Fecit Dominus noster voluntatem Patris, et nos non facimus Domini voluntatem, patrimonio et lucro studentes, superbiam sectantes, et caetera » . At si isti Baptismum et habere et tradere poterant, cur negatur esse posse in
Abbreviated transcription (Latin):
cuids lametiam plenario concilio reuel auet
quodtuns aedhiuc aliter quidam sa piebatis ex
quia in uobi scantas saluaerat. lraunitate
permanebatis : XXXIII Itemalius felixabac¬
cura dixit &ipses ecutus diuinarum scriptura¬
rum auctoritatem: baptizandos hereticos. ẽe. cen¬
seo ÷ Sedeceos quia puds hismaticos baptizatos
ẽẽ. contendunt. Sieninis ecundum cautum
xp̃i priuatus fons nr̃t . ẽ Intellegunit cancti
ec desiȩnrȩ aduersarii. quia alienus. ẽe non po¬
test. Nec duobus populis salutarem aquam
tribuere pocest Illequiunius gregis pastor
ẽ : etideo manifestum ẽ. nec hereticos nec schis¬
maticos aliquid cȩleste suscipere. quia peccan¬
tib: hominib: et ab eccłã extraneis audentaccipere
quandodantis locus non .ẽ: utiq: accipienti
prodest¬
tur scripturas diuinas nus quã prȩcepisse.
utheretici apudꝰ ereticos baptizati denuo
baptirentur : Sed multis locis ostendisse

Expanded text:
cui deus iam etiam plenario concilio reuelauit, cui deus iam etiam plenario concilio reuelauit, quod tunc adhuc aliter quidam sapiebatis et, quia in uobis caritas salua erat, in unitate permanebatis. Item alius Felix a Bamaccura dixit: Et ipse secutus diuinarum scripturarum auctoritatem baptizandos haereticos esse censeo, sed et eos qui aput schismaticos baptixatos esse contendunt. si enim secundum cautum Christi priuatus fons noster est, intellegant cuncti ecclesiae nostrae aduersarii quia alienus esse non potest. nec duobus populis salutarem aquam tribuere potest ille qui unius gregis pastor est. et ideo manifestum est nec haereticos nec schismaticos aliquid caeleste suscipere, qui a peccantibus hominibus et ab ecclesia extraneis audent accipere. quando danti locus non est, utique nec accipienti prodesttur scripturas diuinas nusquam praecepisse, ut haeretici aput haereticos baptizati denuo baptizentur, sed multis locis ostendisse
Abbreviated transcription (Latin):
tete in qua nullorum malorum contagone
pollui poterant frustraseparauerunt.:
Manifestum sacrilegium schis matisa dmi¬
serunt: Siaũt perillam consuetudinem
oms polluti perierunt dequacauernaisti
sipeoriginaliueritate et cum calune callidque
sroreduna : Siue rorecta suerat consuetusdo qra
sic susupiebantur hereti cĩrelinquant furorer
satantur erroremueniant ad catho licumron
ut retingutentur sacramento baptisiatis
sedut curentur a plaga concisionis  asp¬
Abut us at ebe stredixit. Hereticos blasphe¬
mosatqin qͥs uerbis uaris decerpentes sar
oro dorabilica scripturarum uer ba execran¬
dos consebi eideo exorcitando secbapa condos¬
dons gonsetrandoscenseo Sed nonideo nensut¬
Ei andos ebupitiiandos s pserum estenim fig¬
mentum quod ex ecror xp̃i autem sacra ieib¬
tum quoduentror: XXXII Euge niosechã¬
medera dixit: & egohoc idem cens eohereti¬
cosbaptirandos ce RESΡOΝIΟ
ucres pondetur sed non hoc censet eede siec

Expanded text:
tate, in qua nullorum malorum contagione tate, in qua nullorum malorum contagione pollui poterant, frustra separauerunt, manifestum sacrilegium schismatis admiserunt. si autem per illam consuetudinem omnes polluti perierunt, de qua cauerna isti sine originali ueritate et cum calumniae calliditate procedunt? si uero recta fuerat consuetudo qua sic suscipiebantur haeretici, relinquant furorem, fateantur errorem, ueniant ad catholicam, non ut retinguantur sacramento baptismatis, sed ut curentur a plaga concisionis. Leucius a Theueste dixit: Haereticos blasphemos adque iniquos uerbis uariis decerpentes sancta et adorabilia scripturarum uerba execrandos censeo et ideo exorcizandos et baptizandos. Et ego execrandos censeo, sed non ideo exorcizandos et baptizandos. ipsorum est enim figmentum quod execror, Christi autem sacramentum quod ueneror. Eugenius ab Ammedera dixit: Et ego hoc idem censeo haereticos baptizandos esse. Huic respondetur: Sed non hoc censet ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ii fes sobis batablaspemia sue prescomn prionis
rum deputetur: ecini quum a nobis omnigontes¬
tatione refutetur: Siciutem hoc in eo norer
an ooscimuis melius uerba euangelucdihers¬
tuĩcorumes oredis tingiumur etquod ineis
probum e approbamus quod mendo sumest
emdndamus:: dxX Libosus aba ga dixit¬
In euangeliodñsgosum inquit ueritas non dixit:
Ego sum consuetudo itaque ueritate manifesta¬
ta: cedat consuecudo ueritatiut ec sipp̃teritũ
quis in eclesia hereticos non baptirabat nunc
baptizare incipiat. RESPONSIO
ic nihi lostendere conatus. ẽ. quomodo
sit ueritas. cideberedicit consuecudiñe
cedere : Plus tamen nos adiuuat aduersus is¬
tos quis eabunitate diuiserunt quod illam
fiusse consuetudinem conficetur: quam qđ
eamueritati quã non ostendit cedere oporte¬
re arbitratur : Illaẽ enim consuetudo
quȩsi sacrilegoiad alta rexp̃i sinebaptismis
purgatione amit tebat et nullum bonorum
inunitate polluebat : quicumq se ab eadem uni¬

Expanded text:
nifestum est, ut a blasphemia suae praesumptionis rum deputetur et iniquum a nobis omni contestatione refutetur; si autem hoc in eo nomen agnoscimus, melius uerba euangelica ab haereticorum errore distinguimus et quod in eis probum est adprobamus, quod mendosum est emendamus. Libosus aIn euangelio Dominus, ego sum, inquit, ueritas. non dixit: ego sum consuetudo. itaque ueritate manifestata cedat consuetudo ueritati, ut etsi in praeteritum quis in ecclesia haereticos non baptizabat, nunc baptizare incipiat. Leucius ic nihil ostendere conatus est quomodo sit ueritas, cui debere dicit consuetudinem cedere. plus tamen nos adiuuat aduersus istos qui se ab unitate diuiserunt, quod illam fuisse consuetudinem confitetur, quam quod eam ueritati quam non ostendit cedere oportere arbitratur. illa est enim consuetudo, quae si sacrilegos ad altare Christi sine baptismi purgatione admittebat et nullum bonorum in unitate polluebat, quicumque se ab eadem uni