comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uelut esca appłis ethiopũ .i. agentib
conu̾sis. Idem etiam figuratum est̾
cum draco moysi dracones magorum
absorbuit. Sic enim. ⁊ modo gentes qͥ
credlunt. corpus diaboli deuorant. uł
ita delisti escam ppłis ethiopum.
qr sicut esca mordetur acomedente.
ita credentes ip̃m diabolum mordent.
reprehendendo. accusando. inculpan
fidelib qr ex eius tempratione ꝓ fici¬
unt. dum ꝑ eius molumina purga¬
ti. quod desiderant assequuntur uiꝰ
dedisti eum escam inqua .s. delecten¬
tur populis echiopũ .i. nolentib cõ¬

Expanded text:
velut esca, a populis Aethiopum, id est gentibus velut esca, a populis Aethiopum, id est gentibus conversis. Idem etiam figuratum est cum draco Mosi dracones magorum absorbuit. Sic enim et modo gentes quae credunt corpus diaboli devorant. Vel ita: Dedisti eum escam populis Aethiopum, quia sicut esca mordetur a comedente, ita credentes ipsum diabolum mordent, reprehendendo, accusando, culpando.fidelibus, quia ex ejus tentatione proficiunt, dum per ejus molimina purgati, quod desiderant assequuntur. Vel, dedisti eum escam, in qua scilicet delectentur, populis Aethiopum, nolentibus co
Abbreviated transcription (Latin):
qñ legem accepit. Cumq de monte des¬
cenderet audiuit sonitum isrłitarũ
ludentiũ ante uitulum atq accinctꝰ
gladdio cum filiis leui transiuit.a por¬
tausq ad portã ꝑcussitq multos iu¬
deoꝵ. deinde misit uitulum inignem.
ut prius ⁊ funderetur ipsa forma de¬
inde ĩmutatim eminuit.ut paulatĩ
rsumeretur usq ad puluerem. postͤ¬
mo misit in aquam. ⁊ delit populo
bibere. Quid est hoc nisi quod adorato¬
res diaboli corpus eius erant. sicut
diaboli esumunt formamq eius ĩ ig¬
ne ⁊ fundunt. qn̾ amore dei ab om̃i¬
specie mala abstin̾e docent. deinde mi¬
nutatim eminuit cum paulatim
renuntiare malis faciunt. dem̃ mit¬
tunt in aquã. ⁊ dant ppło bibere. cum
ꝑimbrem grẽ.⁊ aquam baptismiu¬
nitati catholice eccł̾ie incorporant. uñ
dictum ẽ petro. ostensis indisco rep¬
tilib omnis gen̾is macta eu̾tendo
sunt mali. manduca edificando ĩ bo¬
nis quod ẽ ⁊minuere. ⁊̃ bibere sicdia¬
bolus amissis membris esumitur

Expanded text:
quando legem accepit, cumque de monte descenderet, audivit sonitum Israelitarum ludentium ante vitulum, atque accinctus gladio cum filiis Levi, transivit a porta usque ad portam, percussitque multos Judaeorum. Deinde misit vitulum in ignem, ut prius confunderetur ipsa forma. Deinde minutatim comminuit, ut paulatim consumeretur, usque ad pulverem. Postremo misit in aquam, et dedit populo bibere . Quid est hoc nisi quia adoratores diaboli corpus ejus erant, sicut diaboli consumunt, formamque ejus in igne confundunt, quando amore Dei ab specie mala abstinere docent; deinde minutatim comminuunt. Cum paulatim malis renuntiare faciunt, deinde mittunt in aquam, et dant populo bibere, cum per imbrem gratiae et aquam baptismi unitati catholicae incorporant. Unde dictum est Petro, ostensis in disco reptilibus omnis generis: Macta evertendo  manduca, aedificando in bonis , quod est comminuere et bibere. Sic diabolus amissis membris consumitur,
Abbreviated transcription (Latin):
catores bonos. ut manarẽt liquo¬
rem sapientie.⁊ cliuitias fidei. ⁊tor¬
rentes .i. eos qui ad tempus pͥclicãt.
s tempore temptationis desistunt.
Discretum est ergo int̾ fontes ⁊ tor¬
rentes. In aliis enim fit u̾bum fõs
aque salientis inuitam et̾nam. ⁊ ĩ
aliis torrens ẽ. que est aqua currens.
s estate sicatu. Hii sunc illi quiac
cepto uerbo predicant. currunt s temp¬
tationib cecłurt. qui non sic hñt uer¬
bum ut beneuiuant. s ut aliis non
taceant. tñ exutriusq rigatur terra.
adeo. uł torrens in proprie accipitur
hic s pro fluuio. ⁊ notat hãbundantiã
p̃icationis qua boni doctores fidem
et sapientiã aliis copiose profundũt.
et accipit eosdem fontes. ⁊ torrentes. se¬
quiturtu siceasti. fi et. quod int̾pretatur
fortis. ⁊ significat de sep̾sumentes .i. tu
secasti omnes doctoinas gentium ma
tes .i. illos quoꝵ mala iugit̾ influebãt.
torrentes .i. qui subito. ⁊ rapide peccãti

Expanded text:
catores bonos, ut manarent liquorem sapientiae. Et divitias fidei, et torrentes, id est eos qui ad tempus praedicant, sed tempore tentationis desistunt. Discretum est ergo inter fontes et torrentes. In aliis enim fit verbum vitae, fons aquae salientis in vitam aeternam. In aliis torrens est, qui est aqua currens. Sed aestate siccatur. Hi sunt illi qui cepto verbo praedicationis currunt, sed tentationibus cedunt, qui non sic habent verbum ut bene vivant, sed ut aliis non taceant; tamen ex utrisque rigatur terra a Deo. Vel torrens improprie accipitur hic, scilicet pro fluvio. Et notat abundantiam praedicationis, qua boni doctores fidem et sapientiam aliis copiose profundunt. Et accipit eosdem fontes et torrentes, tu siccasti fluvios Ethan, quod interpretatur fortis, et significat de se praesumentes, id est tu siccasti omnes doctrinas gentium, mates, id est illos quorum mala jugiter influebant, et torrentes, id est qui subito et rapide peccant,
Abbreviated transcription (Latin):
tria. ĩnu
tota nocte in illumina¬
ignis. tioneignis. sic ⁊ fide¬
leo post baptismũ ducit spũali uin̾e.
añquam ponat. inpatria sacram̃to
eius manifestato. in hoe scło quasi in
die ꝑnũbem .i. carnẽ. iniulicio uero
qiͣ in nocte in illuminatiõe ignis. qr
tunc magna trĩbulatio tamꝙͣ ignis
lucebit iustis et ardebit in iustis. yl
alit̾ scd̾m allegoricũ sensum. Et de¬
duxit eos. ⁊.c. hoc futurũ indicãbãt.
Dies enim xp̃c est. tñ nube carnis ce¬
latur ꝑ ficdis. ⁊ sicut columpnanu¬
bis erat illis umbraculum etra calorem
solis. sic ꝑ incarnationẽ dat nobis refri¬
gerium etra estum uitioꝵ. ⁊ uota nocte
.i. toto tempore uite. in illuminatiõe

Expanded text:
triam in tota nocte in illuminatione ignis. Sic et fideles post baptismum ducit spirituali itinere antequam ponat in patria, sacramento ejus manifestato, in hoc saeculo, quasi in die per nubem, id est carnem. In judicio vero quasi in nocte, in illuminatione ignis, quia tunc magna tribulatio tanquam ignis lucebit justis et ardebit injustis. Vel ita secundum allegoricum sensum: Et deduxit eos, etc. Hoc futurum indicabant. Dies enim Christus est, tamen nube carnis celatur perfidis. Et sicut columna nubis erat eis vel illis umbraculum contra calorem solis; sic per Incarnationem dat nobis refrigerium contra aestum vitiorum. Et tota nocte, id est toto tempore vitae, in
Abbreviated transcription (Latin):
fferte dño. Tytulus p̃s dauid ĩ ꝯsumatõe
tab̾natuli. In libͦregum legł᷑ qd̾ temꝑe
dm̃i capta ẽ aphilisteis ⁊ tͣnslata inarotũ
posuert̃q eam philistei iur ydolum dagõ.
Incrastino autem inuen̾unt dagon ante
in crastino inuen̾unt ꝓstͣcum quẽ iterũ
erexerũt.⁊ int̾cio inuen̾ unt itẽ archã ꝓsira
t̾um absciso capite ⁊ palnus manuum.
tulerũt archam ingabaa atq ꝓ pecrati
plaga sananda miseĩt cũ archa uxͣ nu¬
merum ꝓuinciaꝵ qrunq anulos ⁊ totid̃
mures aurec. Cum aũ dauid ꝓsꝑe regna¬
ret mortuo saule ⁊ filio eiꝰ yhosech tulit ar¬
cham de gabaa ⁊ detulit in ierłm. Qua edu¬
cta fecit ei tab̃nałm ⁊ obtulit holccausta.
Ad ꝙ iuxͣ licc̾am udet᷑ hic hortati alioꝵ
hostias offerre. s pociꝰ de significato tab
rabit. Et ẽ sñsus tytłi. psalmꝰ iste comuenit
dauid ꝓpħe qui hic loquit᷑ habitꝰ in con¬
sr̃imatiõe tab̾natuili .i. ag̃ns de ꝑfectione¬

Expanded text:
fferte Domino. Titulus. Psalmus David in consummatione tabernaculi. In libro Regum legitur, quod tempore Domini capta est a Philisthaeis, et translata est in Azotum. Posueruntque eam Philisthaei juxta idolum Dagon. In crastino autem invenerunt Dagon ante in crastino invenerunt prostratum, quem iterum erexerunt. tum, absciso capite et palmis manuum. tulerunt arcam in Gabaa, atque pro peccati plaga sananda, miserunt cum arca juxta numerum provinciarum quinque anos, et totidem mures aureos. Cum autem David prospere regnaret, mortuo Saüle et filio ejus Hisboseth, tulit arcam de Gabaa, et detulit in Jerusalem. Qua reducta fecit ei tabernaculum, et obtulit holocausta.d juxta litteram videtur hic hortari alios hostias afferre, sed potius de significato taberabit. Et est sensus tituli: Psalmus iste, convenit David prophetae, qui hic loquitur, habitus in consummatione taberna
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm lcci qͣlitate ordinẽ apłicum sig̃cat. In¬
t̾pretat᷑ enim helym atietes hii st̃ apłi gre¬
emanat a qua iua saliens inuitã et̾riã.
Septuaginta palie sunt. alii seꝑtuagĩta
duo discipłi in euͣngłio luce a dño designa¬
ti ⁊ ad p̃dicand̾ missi qͥ parmã uictorie xͥ
toti mundo nunciauerunt. Et scientlũ

Expanded text:
ci qualitate ordinem apostolicum significat. Interpretatur enim Elim arietes. Hi sunt apostoli, greemanat aqua viva saliens in vitam aeternam . Septuaginta palmae sunt alii septuaginta duo discipuli in Evangelio Lucae designati, et ad praedicandum missi, qui palmam victoriae Christi toti mundo nuntiaverunt. Et sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
diuine dispositõni tribuit᷑ non qr ip̃a pec¬
catores faciao. s qi ip̃a de mał eoꝵ ordinat.
tum peccau̾int. uł de bonis utrumq pot̃
accipi. eidem eiũ sunt uasa mortis. quib¬
dam. ⁊ sagrite aliis scdm illud apłi. aliis
sumꝰ odormortis inmortẽ aliis odoruite
inuitam. Et ẽ. Et in eoarru .i. insacͣ scͥpt᷑a¬
sunt odormortis. Et eosdem fecit sagitas
suas .i. odorem uite inuitam. ardentib
amore u̾bi. Post hnͣc autẽ dispensatiõem
⁊ ꝓ pect̃is maioꝵ ueniet iustum iuditum
de quo dicit qd̃ nõ pax dei ⁊ in effabile lu¬
men de se ꝓfert. unde puniant᷑ iniqui. s
ip̃a pecc̃a uertunt᷑ homĩ inpenam. ut q̃
fuerunt delectam̃ta homĩ facienti sint
cce parcurit

Expanded text:
divinae dispositioni tribuitur, non quia ipsa pecdivinae dispositioni tribuitur, non quia ipsa peccatores faciat, sed quia ipsa de malis eorum ordinat, cum peccaverint; vel de bonis utrumque potest accipi. Idem enim sunt vasa mortis, quibusdam, et sagittae aliis, secundum illud Apostoli: Aliis sumus odor mortis in mortem, aliis odor vitae in vitamsunt odor mortis. Et eosdem effecit sagittas suas, id est odorem vitae in vitam, ardentibus amore Verbi. Post hanc autem dispensationem, et pro peccatis malorum veniet justum judicium. De quo dicitur, quod non pax Dei et ineffabile lumen de se profert, unde puniantur iniqui; sed ipsa peccata vertuntur homini in poenam, ut quae fuerunt delectamenta homini facienti, sint cce parturit
Abbreviated transcription (Latin):
arcum minat᷑ ita ⁊ ꝑsacram scͥpt᷑am mina¬
tur deꝰ mał. ne putetur remissa dei paciẽtia
Et qͣi parauit ut mox missurꝰ fa gitam pu¬
tetur. sicut quis arcũ parat ut sagitã miitat
Et ineo pauit.
sacra scriꝑtura¬
ꝑauit uasamor.¬
scripturis uen̾e¬
nant anunas¬
id̾oq uasa mor¬
tis dituntur᷑. quos parat inscͥptura ñ facsẽco.
s errare ꝑmnittendo. Et ex eodem aituu iaculat᷑
ati. tanto amore regni celoꝵ arclent. ũ oĩa
resistñtia ⁊ aꝓposito reuorantia contẽpnãt
dicentes. Quis me seꝑabit a cartate xp̃i:
uł uasa mortis ⁊ sagittas ꝓ eodem accipit
⁊ sagittas dicit ħericos. qui ex eodem artu
sccip̾ture sacre in animas ñ caritate ĩtlã¬
mandas s uenenis ꝑimendas insiliunt.
pecc̃a male iutlłigant inscripturis. qd est
eis pena pect̃i ⁊ illi qͣi spine ⁊ sagitte a sõp¬
no excitant bonꝙ catholice eccłie filios. ũ
scripturis intlłigadis inuiguẽt ut mani¬
festi fiant qui ꝓbati sunt argñto. Nocaũ

Expanded text:
arcum minatur, ita per sacram Scripturam minatur Deus malis, ne putetur remissa Dei patientia eo paravit ut mox missurus sagittam putetur, sicut quis arcum parat, ut sagittam mittat, et in eo arcum sacra Scripturaavit vasa morScripturis venenant animasideoque vasa mortis dicuntur, quos parat in scriptura non faciendo, sed errare permittendo: et ex eodem arcu jaculatur ati, tanto amore regni coelorum ardent, ut omnia resistentia, et a proposito revocantia contemnant, dicentes: Quis nos separabit a charitate Christi? Vel, vasa mortis, et sagittas, pro eodem accipit,  vasa mortis et sagittas dicit haereticos, qui ex eodem arcu sacrae Scripturae in animas non charitate inflammandas, sed venenis perimendas insiliunt: peccata male intelligant in Scripturis, quod est eis poena peccati; et illi quasi spinae et sagittae, a somno excitant bonos catholicae Ecclesiae filios, ut Scripturis intelligendis invigilent, ut manifesti fiant qui probati sunt argento. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓtati sunt mamfesti fiant. Inde ẽ qd̾
marte arg̃ntea exclusores uecantur qui
de.confusione masse nouerũt formã uasĩ
expͥm̾e. ułita exponit int̾ntõem hereticoꝵ
ad ħ contͥgantur nt exelutant eos auaiti

Expanded text:
qui probati sunt, manifesti fiant . Inde est quod in arte argentaria exclusores vocantur, qui de confusione massae noverunt formam vasis exprimere. Vel ita expone intentionem haereticorum; ad hoc congregantur, ut excludant e
Abbreviated transcription (Latin):
pars hacte¬
quom d̾s
tem adducit. qͦ
quenter ip̃a eccłia. emendat᷑ ita.¬
ut nõbis in omnib dei gratia p̾dice¬
tur. qui suꝑbꝰ resistit. ⁊ humilib dat gra¬
tiam. ⁊ ut euident᷑ appareat de qua ps̃
ab initio loquebatur ⁊indatur eccl̃ia
ubi dicit. quomͦ ⁊̃ mala inimicorum
ꝓdẽe facit eccłie. Hic gͦ est emenda¬
tio eccłie que ꝑ grãm dei salua fa¬
cta est. ñ ꝑ mitum suũ. ⁊ memorat᷑
subsequent᷑ inimicoꝵ afflictio ꝓpt̾
suꝑbiam eoꝵ quib extinctis ere¬
cta est eccłia que pro fecit propt̾ in¬
siclias. ⁊ domestica detrim̃ta que fi¬
unt ab heticis. Uñ. ⁊ erga dei eccle¬
siam dei bñficia euident̾ monstr̃a
tur.q.d. Exaltent eum in eccłia. ⁊ si qͥ¬
us quare. quid enim in eccłia fecit. Ec
xp̃i. nec sacerdos. nec sacrificiũ nec tẽ¬
plum. Item aliis u̾bis eidem dicit po¬
suit exitus aquar in sitim .i. iudeos.
Unde aliis manabant. aque doctne
in sitim. Item idem dicit. Et. er¬
Terram fruc¬
tiferam.¬

Expanded text:
pars. Hactequomodo em adducit quomquenter ipsa Ecclesia commendatut, nobis in omnibus Dei gratia praedicetur, qui superbis resistit, humilibus dat gratiam . Et ut evidenter appareat, de qua psalmus ab initio loquebatur, commendatur econtra ubi dicit, quomodo etiam mala inimicorum prodesse facit Ecclesiae. Hic ergo est commendatio Ecclesiae quae per gratiam Dei salva facta est, non per meritum suum, et memoratur subsequenter inimicorum afflictio propter superbiam eorum, quibus exstinctis erecta est Ecclesia, quae profecit propter insidias et domestica detrimenta, quae fiunt ab haereticis. Unde et erga Ecclesiam Dei beneficia evidenter monstrat: Exaltent eum in Ecclesia. Et si quaeris, quare? quid enim in Ecclesia fecit? eccChristi, nec sacerdos, nec sacrificium, nec templum. Item aliis verbis idem dicit: Posuit exitus aquarum, id est Judaeos. Unde aliis manabant aquae doctrinae, in sitim. Item idem dicit: VERS. 34Terram fructiferam
Abbreviated transcription (Latin):
tent eum
omnes in
tis ⁊ laudẽt
cathedra .i.
ꝓ eathedri
tib uel ira¬
exaltent e¬
um illi qui
.i. laudent eũ populi minores qui re¬
gunt᷑. ⁊ lauderit cũ illi qui sunt in
cathedra senioꝵ .i. laudent eũ senio¬
res qui regunt. Ecce cum dicit in ec-¬
clesia aꝑte demonstrat. unde omĩa
dixiti s. de eccłia ubi omĩa predc̃a¬
aguntur

Expanded text:
tent eum omnes in tis: Et laudent cathedra, id o cathedra tibus. Vel itaExaltent eum, illi qui laudent eum populi minores qui reguntur. Et laudent eum, illi qui sunt in cathedra seniorum, id est laudent eum seniores qui regunt. Ecce cum dicit in Ecclesia, aperte demonstratur unde dixit, scilicet de Ecclesia, ubi omnia praaguntur
Abbreviated transcription (Latin):
pes eoꝵ .i. amor qͥ ꝑfraudemuenit aduanã
leticiam ꝯp̃hñsus ẽ qr illa delestatio alligat
eos ut in de abrumꝑe amorem ⁊ adutilia ũ¬
tere nõ atideant. Si enim conent᷑ dolorẽ. de¬
serere que deleftant. ⁊ ille dolor ñ siit absce¬
dere ⁊ ħ fiuint occulto der udicio qͦ ñc iudicat
uidicia faciẽs

Expanded text:
est amor qui per fraudem venit ad vanam laetitiam, comprehensus est, quia illa delectatio alligat eos, ut inde abrumpere amorem, et ad utilia vertere non audeant. Si enim conentur, dolor est deserere quae delectant, et ille dolor non sinit abscedere. Et haec fiunt occulto Dei judicio quo nunc judicat. udicia faci
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓbauerunt łm hr̃e innocentiã ita det illo
deus in repbum sñsum. uł de fut᷑o iudicio pot̃
accipi totum abilloloco. cognoscet᷑. a. d. hic cõ¬
malos a bonis. Inde sciet᷑ dñs u̾a iudicia fac̾e¬
qͣlitate oꝑum dampnatꝰ penis exteriorib¬
cassiodoꝵ ubi pecc̃orib cum antrxpo finẽ ma

Expanded text:
nt Deum habere in notitiam sui, ita det illos Deus in reprobum sensum. Vel de futuro judicio potest accipi totum ab illo loco, cognoscetur. Cassiomalos a bonis. Inde scietur Dominus vera judicia facequalitate operum, damnatus poenis exterioribCassiodorum, ubi peccatoribus cum Antichristo finem m
Abbreviated transcription (Latin):
stiblin. mea .i. qd̾ intus habeo. ꝙ exͣ loquor
⁊ ẽ sñsus. clamami ⁊ exultaui .i ip̃m publi¬
ce preclicaui ⁊ insecreto confessus sum: ꝙ in
ore: ħ incorte habeo. inde holocausta sunt
medullata. hiis duob ꝑfectus ẽ xp̃iamis.¬
niquitatem si

Expanded text:
d intus habeo, extra loquor. Et est sensus: Clamavi et exaltavi, id est ipsum publice praedicavi, et in secreto confessus sum quod in ore, hoc in corde habeo. Inde holocausta sunt medullata: his duobus perfectus est ChristianIniquitatem si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit aiãm quã posuit. ⁊ ꝯgregati sũt
catuli leonũ. qr recedunt a ꝑsecutiõe
eccłie in toto orbe clarificato xp̃o. Qui¬
b enim ortus est sol: ñ audent eos ĩ¬
uadere leones. qr hñt signũ tau scͥp¬
tum in frontib suis. ut illi qui in
catuli leonũ. ⁊ inortu ꝯgregant᷑. sic
xp̃o in aliquo occidente ꝑ peceatũ: iu¬
gent mala. eodem resurgente ꝑ gra¬
ne iam faciant impecũ in scõs ⁊ sic.
Exi

Expanded text:
pit animam quam posuit, et congregati sunt catuli leonum, quia recedunt a persecutione Ecclesiae in toto orbe clarificato Christo. Quibus enim ortus est sol, non audent eos invadere leones, qui habent signum thau scriptum in frontibus suis, ut illi qui in catuli leonum, et in ortu congregantur, sic Christo in aliquo occidente per peccatum, vigent mala, eodem resurgente per granisi jam facient impetus in sanctos. Exi
Abbreviated transcription (Latin):
Imuenis pecutuã. ꝑddes iusticiã prela enim
qͣmuis raꝑe in rauscipła ẽ tenes alienum.
atenis a diabolo. ⁊ẽ sñsus. Ne spetis nͨcupiatis
fonte pleno currant. nolite cor appon̾e .i. no
Ille ergo qui ñ ht̃ ñ ambiat. ħ qmht̃ ñ super¬
biat. ⁊ notand̾ qi non dicit nolite hr̃e s cor
appon̾e. non enim dampnat diuicias unde
m̾camur celum. s cor appositum ꝙ .s. si expẽ

Expanded text:
Invenis pecuniam, perdis justitiam. Praeda enim quam vis rapere in muscipula est; tenes alienum, et teneris a diabolo. Et est sensus: Nec speretis, nec cupiatis pleno fonte currant. Nolite cor apponere, id est Ille ergo qui non habet, non ambiat; qui habet non superbiat. Et notandum quod non dicit nolite habere, sed cor apponere. Non enim damnat divitias, unde mereamur coelum, sed cor appositum, quod scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
co. il .c. ii .i. pͣuas cogitationes nr̃as ꝯfitudo
petc̃a sꝑandobona. depcandouemam ꝑlorõ¬
effundite. nolite int retin̾e iurus pect̃i. Nec
effusio sig̃catur intusic̃e pectoꝵ. Dñ enim
penit̃tes extͥnsetus pectora tundunt. Qnẽ
pecũ consc̃ia animã pungat monstrat᷑. uñ

Expanded text:
 Aug. id est pravas cogitationes vestras confitendo peccata, sperando bona, deprecando veniam, ploranergo, nolite intus retinere virus peccati. Haec effusio significatur in tunsione pectorum. Dum enim poenitentes extrinsecus pectora tundunt, quantum peccati conscientia anima pungat, monstratur. Unde:
Abbreviated transcription (Latin):
expletus p̾¬
catur quod
futurũ udet. sait ec
tib congregetur ⁊ laudes et̾nas can
dinẽ hic seruari. quẽ dñs seruat
in euuangłio. Hic enim prius agi¬
tur de eiectione demonũ postea de
sanitate. Tertio de głificatione uͥ
subditi ⁊ głiemur in laude tua sic
enim dixit dñs in euuangło. Ecce
eicio demonia. ⁊ sanitates ꝑfitio.¬

Expanded text:
expleta, precatur quod futurum videt, scilicet tibus congregetur, et laudes aeternas cantdinem hic servari, quem Dominus servat in Evangelio. Hic enim prius agit de ejectione daemonum; postea de sanitate; tertio de glorificatione, ubi subdit: Et gloriemur in laude tua. Aug. Sic enim dixit Dominus in Evangelio: Ecce ejicio daemon
Abbreviated transcription (Latin):
significatiõe celebrantur in ueteri
testam̃to. tres p̾cipue festiuitates .s. pas¬
cha pentecostes. cenophegia. In pascha
immolabat᷑ agnus. ⁊ comedebat᷑
axima cum lactucis aggrestib
nificabatur carnis mortificatio. ⁊
penitentie amaritudo. In penteco¬
sten: noui panes de nouis fructi
gia que erat festiuitas tabernacu¬
loꝵ offerebatur de cunctis fructibͦ
aimui in templo. ꝑ quod significat᷑
status future esummatioĩs qñdo
scĩ in ĩmortalitare dedieati ueni¬
ent cũ exultatiõe portantes ma¬
nipulos suos. Isteidem tres sta¬
tus significati sunt ꝑ ea qͥ sama¬
ritanus circa uulneratũ fecitin¬
fudit enim prius uinum postea oleũ.
es. Inuino enim intelligit᷑ feruor
penitentie. In oleo lenitas iusticie.
ꝯsummatio głificatioĩs et̾ne. hii ꝙͦ¬

Expanded text:
ficatione celebrantur in Veteri Testamento tres praecipuae festivitates, scilicet Pascha; Pentecoste, Cenopegia . In Pascha immolabatur agnus, et comedebatur azyma cum lactucis agrestibus,ae significabatur carnis mortificatio, et poenitentiae amaritudo. In Pentecoste, novi panes de novis frugibugia, quae erat festivitas tabernaculorum, offerebatur de cunctis fructibus anni in templo, per quod significatur status futurae consummationis, quando sancti in immortalitate dedicati, venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Isti iidem tres status significati sunt per ea quae Samaritanus circa vulneratum fecit. Infudit enim prius vinum, postea oleum; est. In vino enim intelligitur fervor poenitentiae; in oleo, lenitas justitiae, nsummatio glorificationis aeternae. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
mationẽ future głificationis ꝑ¬
fectio intelligit᷑. Idem quoq tres sta¬
tus signantur ꝑ ea que hic dicu¬
tur primus itaq penitentie statꝰ¬
hic notatur. ꝑ hoc quod dicit. dedit
scd̾s iusticie status. ꝑ ħ quod dicit
saluos fac nos tercius głificatiois
statꝰ ꝑ ħ quod dicit ut ⁊fireamur
⁊ gloriem᷑. Sequit᷑ ⁊ egrega nos de
nationib .i. degentib. Unde dñs a¬
.i. filios d̾i qui disꝑsi erant ingenti¬
b un iohes enuangłista ait. de cay¬
s cum eẽt anni illius pontifex pro¬
ꝓ gente. ⁊ nõ tantũ ꝓgente. sau¬
dẽoꝵ. s ut filios d̾i quiꝰ erant dis¬
ꝑsi. ⁊gregaret in unũ .i. filios d̾i
disꝑsos dẽ gentib egregaret cum
iudeis. ut fieret unum ouile. ⁊ unꝰ
pastor. Quod hic orat. cũ clicit egre¬
ga nos denationib ħ aut̃ falso
iudei impleri ꝓutant. ꝑ antixp̃m.¬

Expanded text:
nem, futurae glorificationis perfectio intelligitur. Iidem quoque tres status signantur per ea quae hic dicuntur. Primus itaque poenitentiae status notatur per hoc quod dicit, dedit secundus justitiae status, per hoc quod dicit, salvos fac nos, tertius glorificationis status, per hoc quod dicit, ut confiteamur et gloriemur. Et congrega nos de nationibid est filios Dei, qui dispersi erant in gentibus. Unde Joannes evangelista ait de Caised cum esset anni illius pontifex, propro gente, et non tantum pro gente, sd ut filios Dei qui erant dispersi, congregaret in unum , id est filios Dei dispersos de gentibus, congregaret cum Judaeis, ut fieret unum ovile et unus pastor : quod hic orat cum dicit: Congrega nos de nationibus. Hoc autem falso Judaei impleri putant, per Anti
Abbreviated transcription (Latin):
scientie est scrire deum. tanta p̾sta¬
re. que humanꝰ sensus. ñ ualet at¬
tingere. ee delectasti in oꝑibus.
si scit ñ cauet sibi. nõ intelliget
hec. que supra dixit. uel que dicit

Expanded text:
scientiae est, scire Deum tanta praestare quae humanus sensus non valet attingere. Me delectasti in operibussi scit, non cavet sibi, non intelliget haec, quae supra dixit, vel quae dicit
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Ipsius
tum. creati
ĩ operib bo¬
nis. Nlisi enĩ
te formaret
deus. ad oꝑa bona. non nosses nisi pec
Omne aũt pecc̃m mendatium est.
qr contra legem. ⁊ u̾itatem est Er¬
go qui loquitur mendaciũ de suo
loquit᷑i. de suo peccat. qui peccat.S
qui loquit᷑ u̾itatem de deo loquitur
qr solus deus uerax. omnis hõ men¬
dax ħ est bona ⁊fessio. sequit᷑ ⁊ in
ctura tua. Et dem exultabo non in
mea felicitate. s in oꝑib manuũ
tuarum .i. siquid boni ago. de te
exulto. sed quid de his qui maleui¬
uunt. ⁊ florent. Inde ꝑturbatur ani¬
mus. ⁊ ꝑdit sabbatum. qr uidet se.¬

Expanded text:
Ipsius us, creati in operibus bonis ; nisi enim reformaret Deus ad bona opera, non nosses nisi peccOmne autem peccatum mendacium est, quia contra legem et veritatem est. Ergo qui loquitur mendacium, de suo loquitur, id est de suo peccat qui peccat; sed qui loquitur veritatem, de Deo loquitur, quia solus Deus verax, omnis homo mendax . Haec est bona confessio: Et in cat: Et deinde exsultabo non in mea felicitate, sed in operibus manuum tuarum, id est, si quid boni ago de te exsulto. Sed quid de his qui male vivunt et florent? Inde perturbatur animus, et perdit sabbata, quia videt se
Abbreviated transcription (Latin):
ex here dato.
cui parcit¬
a flagello
ñ intelliget
hꝰ que sequũ¬
tur. ⁊ que dicta sunt. Nota insipiens
est ille. qui celesti sapientia uacuus
humauio u̾suciis plenus ẽ. qui ñ nos¬
cit oꝑa dei. qr casu putat omnia agi.
stultus est. brutus qui scłaria nouit.
Aliter põt legi ab illo loco. eiuia de¬
lectasti. ⁊ agit de oꝑib creationis.
in quib laudandus est creator .Q.
me in factura tua ⁊ in decore ipsiuis
mundał fabrice. ⁊ in obeclientia. ⁊
indispositione. ⁊ in causis. ⁊ inef¬
fectib. ⁊ exultabo in oꝑib manu

Expanded text:
exhaeredato, cui parcita flagello, non intelliget  quae sequuntur, et quae dicta sunt. Nota, insipiens est ille qui coelesti sapientia vacuus, humanis versutiis plenus est, qui non noscit opera Dei, quia casu putat omnia agi, stultus est, brutus, qui nec saecularia novit.Aliter potest legi ab illo loco: quia delectasti me, et agit de operibus creationis, in quibus laudandus est Creator. Quame in factura tua, scilicet et in decore ipsius mundialis fabricae, et in obedientia, et in dispositione, et in causis, et in effectibus. Et exsultabo in o
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ pecc̃ores
intereant
cum ipsi pecc̃ores exorti fuerint .i.¬
postquã excreu̾int in temporalib
sicut fenũ. qr in hieme scłi huius
uirent et in estate futuri iudicii
arescent. ⁊ cũ prospexerint. alia
litr̾a illos . s. orientes. ⁊ ad tempus
florentes omnes qui opantur ini¬
quitatẽ .i. qui nõ reste sentiumt. de d̾o
incorde. ⁊ imitant᷑ florem illoꝵ ⁊ i
ta int̾eant cum illis in et̾num. uñ

Expanded text:
liter peccatores intereant sine fine cum ipsi peccatores fuerint postquam excreverunt in temporalibus, sicut fenum quia in hieme hujus saeculi virent, et in aestate futuri judicii arescent. Et cum prospexerint, alia littera, illos scilicet orientes, et ad tempus florentes, omnes qui operantur iniquitatem, id est qui non recte sentiunt de Deo in corde, et imitantur florem illorum: et ita intereunt cum illis in aeternum. Un
Abbreviated transcription (Latin):
en eum degregib ouium. dd̾¬
eiiin. ad lutͥam: ex pastorali offi¬
cio pecoꝵ ad regnum hominũ translatus
aiuideis ad gentes. tñ scd̾m parabolam
ab ouib ad oues. Non enim sunt tm̃mͦ
lis fetib erant. uñ in canticis dentes tui¬

Expanded text:
it eum de gregibus ovium. David ad litteram ex pastorali officio pecorum ad regnum hominum translatus a Judaeis, ad gentes; tamen secundum parabolam ab ovibus ad oves; non enim modo sunt lis fetibus erant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
que omnes geminos creant. ⁊ sterilis ñ
est in eis. Gentes eccłie sunt. illi ꝑ quos
loquitur: uel ꝑ quos in corpus suum ue¬
sarum dicitur. qr honera scłi uelut uel¬
dens de lauacro .s. baptismi gemimos cͤ
ñ erat ineis. Abhis gͦ translatus est
xp̃c. sed pascit gregem ingentib qͥ sũt
iacob et isrł. uñ sequitur. De loco ubi

Expanded text:
e omnes gemellos creant, et sterilis non est in eis. Dentes Ecclesiae sunt illi per quos loquitur. Vel per quos in corpus suum, vesarum dicitur quia onera saeculi velut veldens de lavacro, scilicet baptismi geminos cree sterilis non erat in eis. Ab his ergo translatus est Christus, sed pascit gregem in gentibus, quae sunt in Jacob et Israel. Unde sequitur, et de loco ubi
Abbreviated transcription (Latin):
de quo alibi dicitur. unam¬
Cila. petii adño hanc requiram.
Scifictum est plebs scã regale sacerdoti¬
fundauit in scła. ⁊ si enim eccłia presens
mortalit̾ transit: tñ in et̾num est funda¬
t elegit dauid amn deus¬

Expanded text:
de quo alibi dicitur: Unam petii a Domino, hanc requiram . Sanctificium est plebs sancta regale sacerdotfundavit in saecula; etsi enim Ecclesia praesens mortaliter transit, tamen in aeternum est fundaEt elegit David s
Abbreviated transcription (Latin):
uetutum ppłm repulsum ado intelligi¬
mus. ⁊ electam tribum uideñ promeri¬
latur ñ terrena Sic ab initio electio¬
nis hebreegentis usq ad xp̃m proce¬
dit. uñ subsequent̾ dicit. Et elegit
dauid. ⁊ est sensus. Et reppulit taber¬
naculũ ioseph. s tribum eff. ñ elegit.
.i. udeos qui in augm̃to terrenorũ
mlitant. ⁊ in fruge scłi p̾sumunt.
Iosephenim intpretat augm̃tũ.
scfraim. fructificatio. s elegit tribũ

Expanded text:
vetustum populum repulsum a Deo intelligivetustum populum repulsum a Deo intelligimus: et electam tribum Judae, non pro merilatur, non terrena: sic ab initio electionis Hebraeae gentis, usque ad Christum procedit. Unde subsequenter dicit: Et elegit David. Et est sensus: Et repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephrem non elegit, id est Judaeos, qui in augmento terrenorum militant, et in fruge saeculi praesumunt. Joseph enim interpretatur augmentum, Ephrem fructif
Abbreviated transcription (Latin):
de rege do̾
ni.Q. dicat inimi¬
suos reedificauit. quod ibi ostendit
elegit tribũ iuda ⁊ hoc est. Et reppulit
tabernaculũ ioseph ad litt̾am ne inde
eẽt rex. ⁊ tribum effrem ñ elegit. ut de
ed elegit tribũ nciret¬
iuda montẽ sy¬
cetera qͥ
sequunt᷑.¬
accipi possunt. s melius in his u̾bis si¬
primogenitus fuit. ⁊ ceteros qui fue¬
runt ante iudam. qui m̾ito uideren¬
tur repulli cum ia cobpeccata eorum
detestetur uel non clixit. reppulit beniamĩ
ex quo saul fuit. qui uicino tempore rep¬
batus fuerat. uñ ex ipsa uicinitatetem¬
poris. qñ ille est repulsus atq reprobatꝰ
et dauid electus ꝯuenient̾ posset hoc dici.
nec tñ dictum est. s pocius eos nomina¬
uit. qui clariorib m̾itis uidebantur ex¬
cellere .s. ioseph qui impie uenditus ꝓ
iusticia sublimatus pauit prẽm. ⁊ fra¬
tres dequo fuit effrem qui maiori fr̃i
bñdictione aui sui iacob p̾latus ẽ Per
hec gͦ p̾ͥclari meriti nominatotum illũ

Expanded text:
de rege David si dicat: Inimisuos reaedificavit, quod ibi ostendit, elegit tribum Juda. Et hoc est, Et repuli tabernaculum Joseph, ad litteram, ne inde esset rex, Et tribum Ephrem non elegit, ut de ed elegit tribuJuda, montem Scaetera quae sequuntuaccipi possunt, sed melius in his verbis siprimogenitus fuit , et caeteros qui fuerunt ante Judam, qui merito videntur repulsi, cum Jacob peccata eorum detestetur. Vel non dixit, repulit Benjamin, ex quo Saul fuit, qui vicino tempore reprobatus fuerat. Unde ex ipsa vicinitate temporis, quando ille est repulsus atque reprobatus, et David electus convenienter posset hoc dici; nec tamen dictum est, sed potius eos nominavit, qui clarioribus meritis videbantur excellere, scilicet Joseph, qui impie venditus pro justitia sublimatus pavit patrem et fratres, de quo fuit Ephrem, qui majori fratri benedictione avi sui Jacob praelatus est. Per haec ergo praeclari meriti nomina, totum illum
Abbreviated transcription (Latin):
et pulcheritudi em
uidebantur
placebant honesti int̾ gentes. Mi¬
C.stice sic ⁊ in malis abitrii liberta¬
tem imminuit. ⁊ uirtutes abstulit.
quod ñ fit in bonis. Licet cum malis
int̾clum corporalit̾ captiuentur. Si
enim cum peccantib boni traduntꝰ¬
captiuitati exercituũ est. nec inmẽ¬
te captiui sunt uł hosti tratliti. sed

Expanded text:
et pulchritudinem videbantur placebant honesti inter gentes. Mystice, sic et in malis arbitrii libertatem imminuit, et virtutes abstulit. Quod non fit in bonis, licet cum malis interdum corporaliter captiventur. Si enim cum peccantibcaptivitati, exercitium est, non in mente captivi sunt. Vel, hosti traditi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ ihy¬
storia sed
credendum¬
ẽ tantum
cultorem
ñ desolis
corporalib
curã ges¬
sisse. Et
intrauitis¬
rahel ine¬
gyptum
it accola .i.

Expanded text:
legimus in historia, sed credendum tantum cultorem non de solis corporalibus curam gessisse. VERS. intravit Israel in Aegyptum,  accola fuit
Abbreviated transcription (Latin):
portunis cegita¬
cħ ext̾nsetũ ado
petamꝰ. ꝙ si petimꝰ ostium cordis patet turba
malarũ rogitatõnum udet atq subintrat.
uñ salomon. Musce moriẽtes ꝑclũt suaui¬
tatẽ ungntes .i. ĩ portune cogitatc̃es sibi sutte¬
dñtes ext̾minant dulcedinẽ pure or̃onis.
Nnͣc turbã amonuit dñs qñ filiam archi¬
synagogi in domo suscitauit. ⁊ moyse̾ legẽ
acceptuꝰ ⁊ tum dño loquuturꝰ relictis turbiᷤ
in infi̾oribꝰ mõtis u̾ticẽ asiñdit. ysboseth qͦ
filiꝰ saulis ab hostib antilla hostiaria ñ bñ
incribili quiestant mũdo cotde. Si gͦ extra ẽ¬

Expanded text:
unis cogital extrinsecum a Deo petamus: quod si petimus, ostium cordis patet, turba malarum cogitationum videt atque subintrat. Unde Salomon: Muscae morientes perdunt suavitatem unguenti , id est importunae cogitationes sibi succedentes exterminant dulcedinem purae orationis. Hanc turbam amovit Dominus, quando filiam archisynagogi in domo suscitavit . Et Moses legem accepturus, et cum Domino locuturus, relictis turbis in inferioribus montis, verticem ascendit . Isboseth quoque filius Saulis ab hostibus, ancilla ostiara non bene in cubili quiescunt mundo corde. Si ergo extra es
Abbreviated transcription (Latin):
domo qͥesc̾e .s. fumus. stillicidiũ ⁊ mala uxor
fumꝰ sunt pecẽa q̃ ex tarnis ꝯcupiscia nata
mentẽ obtenebnt. stillicidiũ pect̃a q̃ aliũde
Si quẽ gͦ sua uł aliena inqͥetaĩnuit uitia
ꝯfugiat ad cubile. ibiq si bõam reꝑit diugẽ:
quiescet. si malam ampliꝰ tuibabit᷑ astitit.¬

Expanded text:
 scilicet fumus, stillicidium et mala uxor. Fumus, sunt peccata, quae ex concupiscentia nata mentem obtenebrant; stillicidium, peccata quae aliunde Si quem ergo sua vel aliena inquietaverint vitia, confugiat ad cubile, ibique si bonam receperit conjugem, quiescet; si malam, turbabitur ampli
Abbreviated transcription (Latin):
tes sciłue
terem homi¬
nem cum
actib suis
quod cantat qui amar. uetus autem
cantieũ cantat cupiditas. nouũ cari¬
tas que ip̃a est nouũ canticũ. Canta
re ipsum ẽ edificare. Quicquid gͦ cã¬
taueris decupiditate uetus cantas.
quicquid de caritate: nouus resonas.
melius est ut nouus taceas ꝙͣ ut ue¬
tus eantes. qr si nouus tacueris au¬
rib hominũ: sonas aurib dei. ypo¬
chrisis qñq uetus canticũ canticat.
Paries enim de albatus ẽ hypocrisis
que foris lucet intus lutum ẽ. De isto
pariete dicitur. In pariete eiuncto ñ¬
ilis. s singularit᷑ erecto. sed hostium
facias quisquis intrauit foris est.
hic est ỹpochrita qui dum parietem
uult struere dealbatũ non solidatũ.
et ideo qui imitatur tamꝙͣ in eo
petit cantate dño filio. deinde quos
mus dei reedificatur. Item repetit.
Canta

Expanded text:
tes, scilicet veterem homim cum actibus quod cantat qui amat. Aug. Vetus autem canticum cantat cupiditas; novum charitas, quae ipsa est novum canticum. Cantare autem, ipsum aedificare est. Quidquid ergo cantaveris de cupiditate, vetus cantas; quidquid de charitate, novum resonas. Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes, quia si novus tacueris auribus hominum, sonas auribus Dei. Hypocrisis quoque vetus cantat canticum. Paries enim dealbatus est hypocrisis , quae foris lucet, intus lutum est. De isto pariete dicitur, in pariete non conjuncto aliis, sed singulariter erecto si ostium facias, quisquis intraverit, foris est. Hic est hypocrita qui parietem vult struere dealbatum, non solidatum. Et ideo, qui imitatur tanquam in eo petit, cantate Domino Filio. Deinde quos mus Dei reaedificatur. Item repetit. Canta
Abbreviated transcription (Latin):
linquas me.uuea
grãmecum sit nich ero. uł sic distin¬
guntur quatuor tẽpora eccłie uelut
quatuor etates. Iuuentꝰ enim eccłie
fuit tẽpore mẽm qñ fortes erant ꝓ¬
grediente uero tempore ẽ nunc.i
ꝑnunc significat᷑ ꝓgrediens tem¬
pus quod modo ẽ eum fides ꝑ eccl̃ias ꝓ¬
culierit seniũ .i. decrepitũ qñ hãbun¬
danteiniqͥ refrigescet caritas mul
tofine claudet᷑ hoc opus fuit dliciin
scripturis propt̾illos quidicunt qd̾
ad ꝑuum tempus sint xp̃iani etra qd¬

Expanded text:
linquas me, gratia mecum sit, nihil ero. Vel distinguuntur hic quatuor tempora Ecclesiae, velut quatuor aetates. Juventus enim Ecclesiae fuit tempore martyrum, quando fortes erant. Progrediente vero tempore, est nunc, nunc. Significatur enim progrediens tempus, quod modo est, cum fides per Ecclesias proculi erit senium, id est decrepitum, quando abundante iniquitate refrigescet charitas multo fine claudetur. Haec opus fuit dici in Scripturis propter illos qui dicunt quod ad parvum tempus sint Christiani. Contra q
Abbreviated transcription (Latin):
o .n. a occidente. neq a desertis monti
U iasecretis locis. subaulis ẽ absens.
quare : qm̃deus uidex est. Idem pene sẽ
Occidens u̾o sunt quib occidit sol iu¬
sticiea. mali deserti montes sunt fal¬
si pͥlicator es suꝑbi heretici qui lccũ
montium usurpant s au̾itate dei sunt de¬
serti quib deus p̾sens est. ñ tamen ita ut
bonis quib p̾sens est ꝑ grãm non modo
ꝑ cognitionem. ⁊ ħ est cur hoc ñ faciatis. qr
deus neq deẽ. ab oriente .i. abonis. neq
ab occidente .i. amal. neq deẽ a desertis
montib .i. afalsis p̾dicatorib .i. omni

Expanded text:
 occidente, neque a desertis montibus, id est a secretis locis, subaudi est absens. Quare? Quoniam Deus judex est, idem pene sensOccidens vero, sunt quibus occidit sol justitiae, id est mali. Deserti montes sunt falsi praedicatores, superbi haeretici, qui locum montium usurpant; sed a veritate Dei sunt deserti, quibus Deus praesens est, non tamen ita ut bonis quibus praesens est per gratiam, non modo per cognitionem. Et est cur non faciatis: Quia Deus, neque deest ab oriente, id est a bonis; neque ab occidente, id est a malis. Neque deest a desertis montib
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ꝑfeto. Et alibi. Sine m̃te excelunꝰ de
siue sobui sumꝰ uob̾. Exceclunt cum mente
tes incdispensatõe u̾bi dei. Rars enim est¬
doctor qͥ eloquiis dhiuinis aliquid adisttina
opinicẽ ñ ammisceat Ranor qui singłis
congina iudicet. Ili gͦ ñ sunt dispensatões
s ꝓdigi extupatores. qr celanda irreu̾tent
quib non oportet detegunt ⁊ studiose que¬
renda sñmensura ꝓfundt̃ incauti uinoꝙ
debnant. qͦs opꝰ ẽ ali lacte plus curantes
ingenium ossñtare. qͣm primis ꝓdẽẽ uñ
intab̾natulo dm̃ ĩmensa erãt acetabla ⁊
fiaile. acciathi. quib offebant᷑ li bamina
In acceptabuł mordax. ⁊ asꝑa preclicatio
ĩ cominatõnib infiał. larga preclicatio
Alr eniminstruendist̃ sapientes. ałr insi¬
pientes. alit̾ senes. alit̾ uiuenes alẽ celi¬
bes. alit̾ coniugati ⁊ ita dies diei erustar¬

Expanded text:
inter perfectos . Et alibi: Sive excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Excedunt, dum mente tes in dispensatione verbi Dei. Rarus enim doctor est, qui eloquiis divinis aliquod adulterina opinione non admisceat; rarior quod singulis congrua dijudicet. Illi ergo non sunt dispensatores, sed prodigi exstirpatores, quia celanda irreverenter, quibus non oportet detegunt, et studiose quaerenda sine mensura perfundunt incauti, vinoque debriant quos opus est ali lacte, plus curantes ingenium ostentare quam proximis prodesse. Unde in tabernaculo Domini in mensa erant acetabula ac phialae, ac cyathi, quibus offerebantur libamina. In acetabulis mordax et aspera praedicatio, in comminationibus; in phialis larga praedicatio; Aliter enim instruendi sunt sapientes, aliter insipientes, aliter senes, aliter juvenes, aliter coelibes, aliter conjugati. Et ita, dies diei eructa
Abbreviated transcription (Latin):
uitleoꝵ quoꝵ ad crutẽ eum ꝑdut̾nt ut
sit resurget. ualuto ⁊ m̃datiñ fassoꝵ testrũ
runt ⁊̃ menclatio custodes sepulchii qͥ⁊ pro¬
batisunt ferssi. auctus eium numer᷑ ẽ men¬
datium:. ut augeatur r̾ces credñtium.
Mentiti sunt. ⁊ contͣ m̃ilaces apparuit xp̃e¬

Expanded text:
um, quo ad crucem eum perduxerunt, ut sic resurgeret. Valuit et mendacium falsorum testium runt etiam mendacio, custodes sepulcri, qui probati sunt falsi. Auctus est et numerus mendacium, ut augeatur merces credentium. Mentiti sunt, et contra mendaces apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
luce sapĩe uestit. que pꝰ deeis ⁊ si ñ ab eis ab
Ido dicodeeis ⁊ si ñ abeis. inmistͥ.n. st̃ doctri¬
ne ñ austores. s de illuminat. Piusticiam
fiunt mõtes ⁊ ꝑ uidicia tua fuint alii abys¬
mines Ostñdit supͣ spũalia bõa eẽ ado̾. hic

Expanded text:
luce sapientiae vestit, quae post de eis, et si non ab eis, abIdeo dico de eis, et si non ab eis; ministri enim sunt doctrinae, non auctores, sed illuminati per justitiam fiunt montes, et per judicia tua, fiunt alii abysmines. Ostendit supra spiritualia bona esse a Deo, hic
Abbreviated transcription (Latin):
.s. t̾rigene .s. ⁊ filii homurũ ad utr̃q etum
refert᷑. ac siclicat. uulli sermoriẽ subtra ho
uet. ut sic diligat ꝑ ostea sequit᷑ bieius ex¬
plicatõ istoꝵ cum subdr̃ diues ⁊ pauꝑ. Di¬
nes refert᷑ ad t̾cigenas. pauꝑ ad filios ho

Expanded text:
 terrigenae, et filii hominum, ad utrumque enim refertur. Ac si dicat: Nulli sermonem subtraho,  est unde regnet, ut sic diligat. Postea sequitur brevis explicatio justorum, cum subditur, dives et pauper, dives refertur ad terrigena
Abbreviated transcription (Latin):
centesimꝰ est. ⁊ sicut centenarius est
⁊ docet formã ꝑfecte scĩtatis. Hic
enim docemur bona appet̾e. mala re¬
nuere. que est ꝑfecta euersatio ui¬
buendũ est. ideo tytulus ht̃ ip̃i dd̾¬
i. xp̃o. ut hoc totum. quod hic docem᷑.
uirtutib xp̃i applicetur. nicħ illi t̾¬
reno regi. Et cantat ħ xp̃c. ⁊ nos ĩ
Intentione monet bona appetere
mala renuere. Modus triꝑtitus
ponit. Scd̾o exponit que sit uia im¬
maculata. Ibi. Perambulabã. Tercio
dicit quis sit fins maloꝵ. Ibi. In u¬

Expanded text:
centesimus est, et sicut centenarius perf docet formam perfectae sanctitatis. Hic enim docemur bona appetere, mala renuere: quae est perfecta conversatio vibuendum est, ideo titulus habet: Ipisto, ut hoc totum quod hic docemur, virtutibus Christi applicetur, nihil illi terreno regi. Et cantat hoc Christus, et Intentio: Monet bona appetere, et mala renuere. Modus: Casroponit. Secundo exponit quae sit via immaculata, ibi, perambulabam. Tertio dicit quis sit finis malorum, ibi, in
Abbreviated transcription (Latin):
te eũ ut inualidũ qr non est qͥeripiat¬
esto longe¬
putatiu.
dumtar¬
E ĩauxiliũ meũ respice. qr sciome¬
¶ affligendũ. uł hec omĩa post̃
cias me. uñ. ⁊ iere torũ hunc plalmũ

Expanded text:
te eum, ut invalidum, quia non est quiesto. Longeputat, dum tarn auxilium meum respice, quia scio me affligendum. Vel haec omnia possunt cias me. Unde et Hierony. totum hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ubi agit
degratia
senectu¬
tis tem¬
niidanda¬
tute mea.ti. ⁊̃. neꝓicias me ĩ. tise qũ¬
ẽ senectus: ecce cũ defecerit uirtusĩa.
l. cum panentiamea pulsata molleseit.
d̾s ne delinquas me. qr tunc plus indi¬
get iuuari. uel cũ defec̾it uirtus mea .i.

Expanded text:
ubi agit de gratia senectutis enii dandatute mea. Tu etiam ne projicias me in teest senectus? ecce, cum defecerit virtus mea, id est cum patientia pulsata mollescet, Deus, ne derelinquas me, quia tunc plus indiget juvari. Vel, cum defecerit virtus mea, id
Abbreviated transcription (Latin):
alła. Quidam dicunt unũ alła
gulam clicit ieronimꝰ esse tenen¬
dam. ut ubicũq duo alła p̾scri¬
bunt᷑ ps̃o: unũ sciamꝰ ẽẽ define
prioris ps̃i ⁊ alt̾um eiꝰ qui seqn
Cui assertioni: cassiodorus quo.¬
sequenti pd̃o dant: ⁊ aliqñ semł.¬
aliqñ bis poniturs ut dñs in euuan¬
głio. nunc dicit am̃. nunc: am̃ am̃.
quod fit ꝓmaiori certitudine rei.
Istis ꝯsentit augꝰ. qr quod alii licũt
certis ñ ꝑsuadent docum̃tis. ⁊ pre¬
mat̾ia. Agit enim iste ps̃ de eodem
ppło isrł: de quo. ⁊ suꝑior. S istea¬
git de illo ppło. scd̾m iniquos qui
ĩbi erant. Precedens uero de eodem se¬
cuncdũ electos. Aliquos enim in illo
ppł̃o ueros ẽẽ filios abrahe innuit
ps̃o cd̃icitur de iniquitatib amaricã¬
tium.s hic sequens ps̃. agit de ini¬
quis. ⁊ qr eis ñ solũ iusticia s ⁊ mi¬
scd̾ia dei fc̃ã est. de his loqr̃ cum lau¬
dib d̾i: ex ꝑsona eoꝵ qui ueniam ⁊¬
rantur iniquos. ⁊̃ peccantes. diues

Expanded text:
a. Quidam dicunt unum allelgulam dicit Hieronymus esse tenendam, ut ubicunque duo alleluia praescribuntur psalmo, unum sciamus esse de fine prioris psalmi, et alterum ejus qui sequitur; cui assertioni Cassiodorus quosequenti psalmo dant, et aliquando semaliquando bis ponitur, ut Dominus in Evangelio, nunc dicit amen, nunc dicit amen amen: quod fit pro majori certitudine rei. Istis consentit Augustinus, quia quod alii dicunt certis non persuadent documentis, et praeia. Agit enim iste psalmus, de eodem populo Israel, de quo et superior, sed iste agit de illo secundum iniquos, qui ibi erant; praecedens vero, de eodem secundum electos. Aliquos enim in ipso populo veros esse filios Abrahae, innuit citur de iniquitatibus amaricantium. Sed hic sequens psalmus agit de iniquis; et quia eis non solum justitia, sed et misericordia Dei facta est, de his loquitur cum laudibus Dei ex persona eorum, qui veniam crantur, in quos etiam peccante
Abbreviated transcription (Latin):
nes scłi uob̾ dure uident᷑. iosepħ
in carcare. xp̃m in cruce rogitate.
Si uero prosꝑitas ad ẽ. non propt̾
ip̃am deo: sed ea propt̾ deũ utimi¬
ni. Nec eum putetis. necessariũ
suis. propt̾ea que dat. ⁊ malis ⁊¬
blasplatorib suis. S primũ que¬
rite regnũ dei. ⁊ hec omĩa adiciẽ¬
tur uobis.¬

Expanded text:
obis durae videntur, Joseph in carcere, Christum in cruce cogitate. Si prosperitas adest, non propter ipsam Deo, sed ea propter Deum utimini, nec eum putetis necessarium suis, propter ea quae dat etiam malis blasphematoribus suis. Sed primum quaerite regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis
Abbreviated transcription (Latin):
corporalit̾ s spũalit̾ nunc implenda
sunt. ⁊ ideo querenda ẽ lex que ẽ um¬
bra futuroꝵ. Hoꝵ aũt exemplo qͥ¬
b data sunt tẽporalia. ut ꝑ ead̾m
querant. monet᷑ uerum sem̃ abra¬
he. qualit̾ uti dẽbeat temporaliũ
ꝓsꝑitate. sicut ip̃ius ioseph xp̃iq¬
ubiq informat᷑ exemplo. quã pa¬
cient̾ ferre debet temporalẽ adu̾si¬

Expanded text:
ualiter nunc implenda sunt. Et ideo quaerenda est lex, quia est umbra futurorum, horum autem exemplo quibus data sunt temporalia ut per ea Deum quaerant; monetur verum semen Abrahae qualiter uti debeat temporalium prosperitate, sicut ipsius Joseph Christique informatur exemplo: quam patienter debet fe
Abbreviated transcription (Latin):
ħ temporã¬
lia declit ut
no: s ad illd̾
retulit ubi
suminum.
bonum dẽbet
eis a deo. ista t̾rena bona. ut in eis lu¬
xu diffluant. uł ꝑ uersa securitare
torpescant. s ut eis uacent. uñ bo¬
num et̾num possit ad quiri .s. ut
custodiant electi iustif᷑ eiꝰ. Iustificatõ

Expanded text:
 temporalia dedit, ut no, sed ad illud retulit, ubi summum bonum debet ieis a Deo ista terrena bona, ut in eis luxu defluant, vel perversa securitate torpescant; sed ut eis vacent unde bonum aeternum possit acquiri; scilicet ut custodiant, electi, justifica
Abbreviated transcription (Latin):
miãm. dei eu̾sus: suadet aliis. ad
bñplacito socient᷑. qui erat inad¬
pr̃m que in egypto fecerunt eme¬
morat. quos tñ clñs lib̾auit. ibi. Pec¬
cauimꝰ. Tercio: dicit pecc̃a que post
exitũ fecerunt. ibi. Cito fecerunt.
locis. In ꝑsona gͦ alicuius hebrei de

Expanded text:
iam Dei conversus; suadet aliis ad ebeneplacito socientur. Cassiod. qui erat in adPatrum quae in Aegypto fecerunt commemorat; quos tamen Dominus liberavit, ibi, peccavimus. Tertio dicit peccata, quae post exitum fecerunt, ibi, cito defeceruntlocis. In persona igitur alicujus Hebraei, de
Abbreviated transcription (Latin):
prius lucem excipiunt. ꝑ quod sedẽces
untenebris. illuminantur quoꝵ bĩtu
sisti. S de hac illuminatione omnes
insipientes corde .i. desideria mũda
sequentes turbati sunt annuntiate
eio aliauita que ñ esthic ormie

Expanded text:
prius lucem excipiunt, per quos sedentes in tenebris illuminantur, quorum beatitudo sisti. Sed de hac illuminatione omnes insipientes corde, id est desideria mundi sequentes, turbati sunt, annuntiata eis alia vita quae non est hic. De