comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Setico nuum pcc̃m in ⁊ ĩno¬
te assent᷑ pcc̃m originale. ex uolũ¬
tate a deꝓcescisse. ac ꝑer ĩ obedi¬
enciam iinundum intrasse. Q
iste qui nascitur nec p̾cat ule
dia innocentie pocm̃ fingis ĩg̾s¬

Expanded text:
etico nullum peccatum in parvte asserit peccatum originale ex voluntate Adae processisse, ac per ejus inobedientiam in mundum intrasse. Quiste qui nascitur, non peccat ille dia innocentiae, peccatum fingis ingres
Abbreviated transcription (Latin):
de ppło suo. qr pactum meum irri¬
tum fecit. forte tñ sublege megru¬
ente ncc̃ĩtate mortis añ octauũ
diem cͥcuncidebant sũ pcc̃o filios:

Expanded text:
de populo suo, quia pactum meum irritum fecit. Forte tamen sub lege, ingruente necessitate mortis ante octavum diem circumcidebant sine peccato filios,
Abbreviated transcription (Latin):
it. Non turbatur eius uͥtus. non tur¬
batur eius diuinitas. s turbat᷑ er̃
auima. ẜ humane fraguitatic as¬
aĩptom. Niam qui suscepit aliẽ pas¬
sionem. Non enum eo qd deus erat.
aut turbari aut mori possz Idẽ m
eonfident̃ tͥciciam nomino: qui
crucem p̾dico. ut ħ̾o hũĩt tͥstitiam.
qmͣ meo suscepit affectu. mͥ ꝯpati
doluit qui ꝓ se uͥl hũit qd̾ doset. do¬

Expanded text:
it. Non turbatur ejus virtus, non turbatur ejus divinitas, sed turbatur anima, secundum humanae fragilitatis assumptionem. Nam qui suscepit animasionem. Non enim eo quod Deus erat, aut turbari aut mori posset. Idem et confidenter tristitiam nomino, qui crucem praedico. Ut homo habuit tristitiam, quam meo suscepit affectu, mihi compdoluit, qui pro se nihil habuit quod doleret. Do
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ male sen sicse inueniunt᷑ asseren¬
tes similitudinem atq ymagniẽ
passionis ⁊ doloris xp̃ĩ hoĩnem ꝑ¬
tulisse. s millum omĩno dolorem
r passionem sensisse: auctoͣtum tes¬
timoniis eos ⁊uincentes. indubita¬
bile fatiamus ꝙ supͣ diximus. ꝓ¬

Expanded text:
 asserentes similitudinem atque imaginem passionis et doloris Christum hominem pertulisse, sed nullum omnino dolorem vel passionem sensisse; auctoritatum testimoniis eos convincentes, indubitabile faciamus quod supra diximus. P
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ d̾i u̾tutem ⁊ dei sapĩam. Aut
gͥ non fuit qũ non fuit filius.
aut aliqũ deus non huĩt uir¬
tutem ⁊ saprãm. qd dementis
ẽ drẽ. Constat enim qd̾ semꝑ¬

Expanded text:
e Dei virtutem et Dei sapientiam. Aut ergo non fuit quando non fuit Filius, aut aliquando Deus non habuit virtutem et sapientiam, quod dementis est dicere; constat enim quia sem
Abbreviated transcription (Latin):
bsa fuint cupidi ẽ .n. ut ait ac hõ
qui non eẽt amator pecunie. nͥ ꝑ
ħ putarest se excellentorẽ ẽẽ Io ut
excellat: diuicias cupit. tͣau ex
qui non amaret excellere: nͥ puta
cupiditate aliqñ sr̾bia oritur. ⁊

Expanded text:
bia fiunt cupidi. Est enim, ut ait Aug., homo qui non esset amator pecuniae, nisi per hoc putaret se excellentiorem esse; ideoque ut excellat, divitias cupit; tali homqui non amaret excellere nisi putacupiditate aliquando superbia oritur, et
Abbreviated transcription (Latin):
secuti sunt. Recte pauꝑib uioi
cium tͥbuit. qͥ qnͣto huic mundo
magna humilitate despecti sũt.
creatorem tũc maioriᷤ culmine
p̾tatis excrescent. de talib drͣ &¬

Expanded text:
secuti sunt. Recte pauperibus cium tribuit, qui quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc majori culmine potestatis excrescent. De talibus d
Abbreviated transcription (Latin):
guent᷑ ut ꝑeant. Qͥ u̾o nec fid̾i
sacramenta tenu̾nt increpato¬
nem uidicis inse fi̾ ñ audient. qr
infidelitatis suetenebͥs p̾iudica¬
tieus quẽ despexant inuectoe
reclairgui nõ m̾ent᷑. Iui saltẽ u̾ba¬

Expanded text:
guentur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in se fieri non audient, quia infidelitatis suae tenebris praejudicati, ejus quem despexerant invectione redargui non m
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat. ꝑ ħ ꝙ sensib cors appare¬
bat. siu̾o dnrͣ credi que uident᷑.
sicut dixͤit nusquisz ocłis suis cre¬
didisse. non ip̃a ẽ que innobis e¬
dificatur fides. s ex reb que ui¬
dent᷑ agitur in nobis. ut ea credẽl¬
tur que non uident᷑ sxhii aꝑte
intelligitur qd ꝓpͥe fides ñ apꝑen¬
tium ẽ. nec illa ẽ fides qua in xp̃o
edisicam᷑: qͣ dñs uisitata locu¬
toe nos ea credere que uiderans. a

Expanded text:
quod sensibus corporis apparebat. Si vero dicuntur credi quae videntur, sicut dicit unusquisque oculis suis credidisse, non ipsa est quae in nobis aedificatur fides; sed ex rebus quae videntur, agitur in nobis ut ea credantur quae non videntur. Ex his aperte intelligitur quod proprie fides non apparentium est. Nec illa est fides qua in Christo aedificamur, qua dicimus, usitata locutione, nos ea credere quae videmus. A
Abbreviated transcription (Latin):
calix iste. ⁊ c̃. Sic̃ nec sͥ s suis tnu¬
uit. nec eum nouusse ut s̾ͥ nõ eẽt
passio. s ut a sins tnͣsiret salix pas¬
sionis. inquiens. Si passõ hono¬
rificatura eum erat sicut ida
exeunte ait Numc honotiticat᷑ ẽ
filius homĩs. quõ tͥstem eum me¬
tus passionis effecerat. nisi forte
tam nrr̃onar fu̾it ut patitmunt
metum tnͣsferri dep̾caretur a se ꝙ
ꝑ dispñsatͥonis studium festina¬
iet iiplere: Non .n. ꝯuenit ut pa¬
tinout qui pati uenit ⁊ cum pa¬
ti eum uelle ꝯgnosceres religio¬
suis fu̾at ħ efiteri qmͣ ad id ĩpie
stulticie ꝓrumꝑe. ut eum assere¬
res. ne patetur orasse. ꝙ̃ pati uel¬
bat quem a se tnͣssire orat. nec inhiis
.s. maneat. Non .ii. rogat ne secũ
sit. szut a setnͣseat deinde ait. Nõ¬

Expanded text:
 sed suis timuit; nec enim voluisse ut sibi non esset passio, sed ut a suis transiret calix passionis, ita inquiens: Si passio honorificatura eum erat, sicut, Juda exeunte, ait: Nunc honorificatus est filius hominis; quomodo tristem eum metus passionis effecerat, nisi forte tam irrationabilis fuerit, ut pati mortmetum transferri deprecaretur a se quod per dispensationis studium festinaret implere? Non enim convenit ut pati nolit, qui pati velit; et cum pati eum velle cognosceres, religiosius fuerat hoc confiteri, quam ad id impiae stultitiae prorumpere, ut eum assereres ne pateretur orasse, quem pati velbat, quem a se transire orat, ne in his scilicet maneat. Non enim rogat ne secum sit, sed ut a se transeat. Deinde ait,
Abbreviated transcription (Latin):
mata passione metum calicis mͣs¬
siturum qui nisieum dibiss tnͣ¬
sire non pꝰsz nec fnus t̾roris nͥ cõ¬
sũmata passione t̾rori succed̾et.
pelłetur. Intende lector hus u̾b̾
mortis.

Expanded text:
ummata passione metum calicis transiturum, qui nisi cum bibisset transire non posset; nec finis terroris nisi consummata passione, terrori succederet:pelleretur. Intende, lector, his verbis mortis.
Abbreviated transcription (Latin):
uñ orxputo inquid sane qd̃ sci
repunguantes adu̾sos illos incẽ¬
tores ⁊ uincentes minuant ex̾ci¬
tum demonum. ułd̃ qmͣpłimos
eoꝵ int̾imant ne ultra fas litil¬
li spũi. qui ab aliquo sc̃õ caste ⁊
puclice niendo uictus est. inpugͣ¬
re it̾m alium hominem. ħ aut̃
quidam putant interindũ tm̃ de¬
tat nuncitur. ult̾io non liceat ei

Expanded text:
 Puto, inquit, sane quia sancti repugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc autem putant at, et vincitur, non liceat ei
Abbreviated transcription (Latin):
locum psalmi. Que ñ rapui tũc
exsoluebam. Rapuit adam ⁊ e¬
ua p̾sumens ut diabłs de diui¬
uitate raꝑe nolu̾nt cliunitatẽ:
⁊ ꝑdiderunt felititatẽ. Idem sł il
ium locum. deus quis similis
uult eẽ simir deout diabłs qui
noiuit sub eo cẽ. ⁊ hõ qui ut ser¬

Expanded text:
locum psal. 68: Quae non rapui tunc exsolvebam. Rapuit Adam et Eva praesumentes ut diabolus de divinitate; rapere voluerunt divinitatem, et perdiderunt felicitatem. Idem super illum locum: Deus, quis similis vult esse similis Deo; ut diabolus, qui noluit sub eo esse;
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ut dicamꝰ parem utriusq fu¬
isse factum. mexcusat̾one pccĩ
⁊ ⁊̃ in esu ligni ueciti. s disꝑem. ⁊ ĩ
muliere mrto maiorem meo qd
c̃didit ⁊ uoluit ẽẽ sicut deus: nõꝙ¬

Expanded text:
ut dicamus parem utriusque fuisse fastum in excusatione peccati, et etiam in esu ligni vetiti; sed disparem, et in muliere multo majorem, in eo quod credidit et voluit esse sicut Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
or omẽm tram caturam ẽ uene¬
randa ⁊ diugenda. Non tũ a deo ut
cultus diuinitati debitus ei exhi¬
beatur qͥ cuitus indilectõne. ⁊ sa¬
crificu ex mibitõne atq reuentĩa
⁊sictit. q̃ latine dr pietas. grece a:
theosebia .i. dei cuitus. uł eusebia¬

Expanded text:
super omnem creaturam est veneranda et diligenda, non tamen adeo ut cultus Divinitati debitus ei exhibeatur. Qui cultus in dilectione et sacrificii exhibitione, atque reverentia consistit. Qui Latine dicitur pietas, Graece autem theosebia.
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝯfitemur arbutium: s̃i clicamꝰ
nos semꝑ indig̾e dei auxilio ⁊ tã
ilos errare qui cum mainicheo
dñt hõiem pccm̃ uitare non pͥole
qui illos qui cum iouiniano asse¬
runt hommnes non posse p᷑care. ut̾z¬

Expanded text:
sic confitemur arbitrium, ut dicamus nos semper Dei indigere auxilio: et tam illos errare qui cum Manichaeo dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem non posse peccare: ut
Abbreviated transcription (Latin):
namita eẽ demonsttͣ. in qui¬
ent. homo p̾rsi potuissz equalem
filium genuiss Quis gͦ audeat
lioremq se ipõ gigneret filiũ.
ais genuit filium. cui nec au
an forte noluit: gͦ qd̾ absit mui¬
dit. s non inuiclit: equalẽ sͥ ge¬

Expanded text:
ita esse demonstrat, inquiens: « Homo Pater, si potuisset, aequalem sibi Filium genuisset. Quis ergo audeat liorem se ipso gigneret Filium,  genuit Filium, cui nec annAn forte noluit? Ergo, quod absit, invidit. Sed non invidit: aequalem igitur ge
Abbreviated transcription (Latin):
ua ncciͣtate non solun lati¬
nus sermo. s ⁊̃ g̾c̾is eadem.
pene sr hac re laboranus nomi¬
num penuria coartat᷑ uñ aua
Quid a gretis. ł alatinis nocĩtate
de mestabui tͥnitate dcm̃ sit aꝑi¬
ens in .ui.li. detͥ ait. loqñdi causa¬
demesfabilib ut fari aliquo ñõ
pꝰsemus: dcm̃ẽ. a grecis una es
unt subam qmͣ latiuii a latiuis.

Expanded text:
ua necessitate non solum Latinus sermo, sed etiam Graecus eadem pene super hac re laborans nominum penuria coarctatur. Unde Aug. quid a Graecis vel Latinis necessitate de ineffabili Trinitate dictum sit aperiens, in lib. de ineffabilibus ut fari aliquo modo possemus, dictum est a Graecis una essunt substantiam quam Latini. A Latinis
Abbreviated transcription (Latin):
qr emune est.en id qd ꝑsonaẽ
Ex p̾dictis aꝑte intelligi põt. qua
nccĩtate dictum sit a latinis tͤs
catur. uñ ⁊ trib ꝯmune ẽ id qd
ꝑsoira est.¬

Expanded text:
mune est eis id quod persona est. Ex praedictis aperte intelligi potest qua necessitate dictum sit a Latinis trescatur. Unde et tribus commune est id quod persona est
Abbreviated transcription (Latin):
ad illa sponsa que
tm̃ infuturao ẽ pacta. mortuo ⁊¬
tuo sponso non remanet uiuiro¬
dua. qr non fu̾at uireuis. uñ⁊q̃
siquis eam duxit: ad sacrosorũ¬
dines ⁊scendere non ꝓhibetur.
qr non duxit uduam. uidue
.ii. maritꝰ eque sicut bigamus
sacerdos fi phibetur. Ex tali aũ
copula. nullus arcet᷑ a sacris

Expanded text:
d illa sponsa quae tum in futuro est pacta, mortuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, quia non duxit viduam. Viduae enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtum ad hũc articłm attiu:
qd̾ ei obuiet decanonicis insti¬
tutis qͥn ad sacros ordines ꝓmo¬
ui ualeat. Siu̾o talis sponsa fu¬
iss int̾ qmͣ ⁊ sponsum eius ⁊sẽ¬
sus dep̾senti int̾cessiss. eo mor¬
tuo uidua remansiss. cui copu
erit. Non ẽ gͥ ambigend̾ qͥn solꝰ
ce p̾senti ⁊ sensus. rugnum effi¬
ciat. ⁊ ex inde u̾i ꝯiuges appellã¬
tur. Iõ post talem ꝯsensũ siquis
alii se copulau̾it ⁊ si carnis ⁊mix¬
tio illic sequatur: ad pͥorem co¬
poͣlam reuocandus ẽ¬

Expanded text:
ntum ad hunc articulum attinet, quod ei obviet de canonicis institutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulerit. Non est ergo ambigendum quia solus de praesenti consensus conjugium efficiat, et exinde veri conjuges appellentur. Ideo post talem consensum si quis alii se copulaverit, etiamsi carnis commixtio illic sequatur, ad priorem copulam revocandus e
Abbreviated transcription (Latin):
N p̾missis aꝑtum est qd̾ ind̾i
rgnitõne suemp̾sentia sunt
⁊ qd̾ indeo bona tm̃ sunt. sic̃ ex
ipõ ⁊ ꝑ ip̃m non mala ⁊ ex quo
sensu s accipienda sint. assig

Expanded text:
missis apertum est quod in Dei cognitione sive praescientia sunt,et quod in Deo bona tantum sunt, sicut ex ipso, et per ipsum, non mala. Et ex quo sensu haec accipienda sint assigna
Abbreviated transcription (Latin):
tes diñs creatores hominũ
nec agͥcolas creatores frugum
qmͣius eorum extͥnsecus adhibi¬
ti motib ista canda dei lltno inͣ.¬
t̾ius oꝑetui: ita nõ solum malos
sznec bonos angelos fas ẽputa¬
re creatores.s ꝓsubtilitate sui sẽ¬
nobis occultiora nount. ⁊ ea que
rum rer̃ ⁊ accelerancłix incre¬
mentoꝵ p̾bũt occasiones. s nͤ
boni ħ nͥ qnͣtum deuc iubet. nͨ
mali ħ inuiste faciunt. nͥ qnͣt
iuste ipẽ ꝑmittit. Nam iniqͥ
malitia uolntatẽ suam h in¬
iustam. potestatem & non nͥ iꝰ¬
te accipit siue. ad suam penã.
siue ad alioꝵ. łpenam maloꝵ¬
ł ad lancem bonoꝵ¬

Expanded text:
tes dicimus creatores hominum, nec agricolas creatores frugum, quamvis eorum extrinsecus adhibitis motibus ista creanda Dei virtus interius operetur: ita non solum malos, sed nec bonos Angelos fas est putare creatores, si pro subtilitate sui nobis occultiora noverunt, et ea rum rerum et accelerandorum incrementorum praebent occasiones. Sed nec boni haec nisi quantum deus iubet, nec mali haec iniuste faciunt nisi quantum iuste ipse permittit. nam iniqui malitia uoluntatem suam habent iniustam, potestatem autem non nisi iuste accipiunt siue ad suam poenam siue ad aliorum uel poenam malorum uel laudem bono
Abbreviated transcription (Latin):
um.qr non eum seꝑ amus ab ap¬
peuatoue catoris qr scͥptum est
de illo qd̾ oꝑetur. ⁊ utiq inse ma¬
nens: oꝑatur. Non enim in aliꝙͥ
eorum que oꝑatur ipẽ mutat᷑ ⁊

Expanded text:
um, quia non eum separamus ab appellatione creatoris, et scriptum est de illo quod operetur, et utique in se manens operatur: non enim in aliquid eorum quae operatur, ipse mutatur et
Abbreviated transcription (Latin):
tres nontria s unũ pͥncipium cre¬
mõ: pͥncipiũ rerum sunt. Non. n.
aliter sunt res a pr̃ẽ: ⁊ alit̾ a filio.
s penitus codem mõ . Ioͣ apłs intel¬
ligens hnͣc trinitatem eẽ unum
am ipo sunt omĩa. Cumu̾o au¬
dimus omĩa ẽẽ exdeo. ut ait augͦ¬
ili. de nͣ. boni. om̃s utiq naturas
intellig̾e debemꝰ ⁊ omĩa q̃ natu¬
ralit̾ sunt. non enim ex ip̃o sunt

Expanded text:
tres, non tria, sed unum principium omnium cremodo principium rerum sunt. Non enim aliter sunt res a Patre, et aliter a Filio, sed penitus eodem modo. Ideo Apostolus intelligens hanc Trinitatem esse unum  ipso sunt omnia. Cum vero audimus omnia esse ex Deo, ut ait Aug., de Natura boni, omnes utique naturas intelligere debemus, et omnia quae naturalia sunt. Non enim ex ipso sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ognitomi ꝙͦ creatoris pͥmus hõ
tuuisse creclit᷑. Cognouit enim
aquo creatus fi̾lat. non eo modo
rgnoscẽdi quo exauditu soio ꝑci¬
pit᷑. quõ acredentib ab sens q̃rit᷑
s qͣdam int̾iori aspirat᷑one qͣdeip̾¬
sentiam ⁊templabatur non tñ iͣ
excellent̾ sic̃ pꝰ hnͣc uitam sci uisu¬
ri sunt. n s in eigmate qͣlr in hac

Expanded text:
oque Creatoris primus homo habuisse creditur. Cognovit enim a quo creatus fuerat; non eo modo cognoscendi quo ex auditu solo percipitur, quo modo a credentibus absens quaeritur, sed quadam interiori aspiratione qua Dei praesentiam contemplabatur; non tamen ita excellenter sicut post hanc vitam sancti visuri sunt, neque ita in aenigmate qualiter in hac
Abbreviated transcription (Latin):
ticia enun dei ipiꝰ equissima
uoluntas accipit᷑. qͣlit̾ accip̃.
auꝰ illa u̾ba diũ ingenesi lo¬
non posse inquid sedix qd̾ sũ
s non uolebat ⁊ illa uoluntas
iusta erat. Siu̾o ꝑħ u̾ba intelu¬
gas eum non posse fac̾e. insi
illd̃ qd̾ si fieret. insticie eis ⁊¬
ueniret u̾ni dicis. siłr distin¬
cia eius exigit ut non fatiat.
sũma iusticia non uult fa¬
tere falsum est. si autem intel¬
facere io qd̾̃ iusticie eius rue¬
nire non po̾t um dicis Terti¬

Expanded text:
titia enim ipsius Dei aequissima voluntas accipitur: qualiter accipit Aug. illa verba Domini in Gen. loNon posse, inquit, se dixit, quod sine  non pointelligis eum non posse facere nisi illud quod si fieret, justitiae ejus conveniret, verum dicis. Similiter distinjustitia exigit ut non faciat, id summa justitia, non vult faere, falsum est. Si autem his verfacere id quod justitiae ejus convenire non potest, verum dicis
Abbreviated transcription (Latin):
uista qr nec sũt nec erunt nec
bene fuit ł fierͣet qr nũquͣ fi¬
ent. Itẽ qd̃ ẜo oppoĩtum fuit.
non põt fac̾e nͥ qd̃ iusticia sua
exigit. ⁊ non pot id fac̾e qd̾ iusti¬
tia sua exig̾ ut non fiat dnĩs
qrexactõnis u̾bum dedeo ⁊ge¬

Expanded text:
justa, quia nec sunt, nec erunt, nec bene fiunt, nec fient quia nunquam fient. Item quod secundo oppositum fuit. Non potest facere nisi quod justitia sua exigit; et, non potest id facere quod justitia sua exigit ut non fiat. Dicimus quia exactionis verbum de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
labore. quent gr̾ami laborat eñĩ
mens paciendo embescentram. st
qim̃ uecundra magna ẽ pena qͥ
erubestit ꝓ xp̃o: fit dignus mĩa.
in spe uenie turpitudinem cͥmi¬
nis: tanto facilius consequitur
grãm remussionis. Ip̃i enĩ sacer¬
dostes plus ian pꝰsunt ꝓficere plꝰ
ꝯfitentib ꝑcere. Item leo ppͣ. Qmͣ
homines erubescere non u̾etur.
peccata. ut ea que pnĩam p̾scũt
non tuneant publicare. remo¬
neatur inꝓpbabir consuetudo
ne multi. a pu̾e remeduis arce¬
ant᷑. dum aut erubescunt: aut
timent mimicis sua fc̃a resera¬
offertur. tũc ⁊̃ sac̾doti qui ꝑdelic¬
tis pũĩeentiũ p̾cator acceclit. ẽc̃
enim plures ad pnĩam pot̾unt
ꝓuocari: si ppłi aurib non pub¬
licet᷑ esciencia efitente̾s. Ex hiis

Expanded text:
 Laborat enim mens patiendo erubescentiam. Et quoniam verecundia magna est poena, erubescit pro Christo, fit dignus miseriin spe veniae turpitudinem criminis, tanto facilius consequetur gratiam remissionis. Ipsi enim sacerdotes plus jam possunt proficere, plus confitenhomines erubescere non veretur; peccata, ut ea qui poenitentiam poscunt, non timeant publicari, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reseraoffertur, tum etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium precator accedit. Tunc enim plures ad poenitentiam poterunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia confitentis. Datum
Abbreviated transcription (Latin):
memoria delebr̃ succedentibus
bonis et̾nis ne sit ꝑs maloꝵ pͥo¬
ris angustie memorari. s b̾ ⁊ huc
smuilia pꝰsunt accipi sic: ut non
excludant memonam pcetenti¬
um mialoꝵ. s ex ea molestiam ⁊
iiuit: qͦmõ aũt plena bĩtudo.
si memoria reatus mentem tã¬
git: s sepe le leti tristium memi¬
nimus ⁊ sani doloꝵ meminusin
dolore. ⁊ uide amplius leti ⁊ gͣci
sumus. ex hus apparet qd̾̃ si pͥ¬

Expanded text:
r, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentum malorum, sed ex ea molestiam etminit? Quomodo autem plena beatitudo, si memoria reatus mentem tangit? Sed saepe laeti tristium meminimus, et sani dolorum meminimus sine dolore; et inde amplius laeti et grati sumus. Ex his apparet quod si p
Abbreviated transcription (Latin):
sic b pr uitam in iemet ipo: sic
dedit filio uitam hr̃e in semet ip¬
so. non smne uita existenti iam
fiuo. uitam prẽm declisse. s ĩ eũ
sme tempore genuisse ut uita
quͣ pr filio gngnendo declit.
coet̾na sit uite prĩs qui declit:

Expanded text:
 Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso; non sine vita existenti jam Filio vitam Patrem dedisse, sed ita eum sine tempore genuisse, ut vita quam Pater Filio gignendo dedit, cooeterna sit vitae Patris qui dedit;
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓfecto. ⁊ ꝑeum misso. It̃ ante
temꝑa umigenitus tuns exte
lum. It meodem. Conserua hnͣc
oro fidei mee religionẽ ut qd̃
in regenerdnis mee simbolo
te ꝑuugenitum tuiie ꝑmear¬

Expanded text:
profecto, et per eum misso. Item: Ante tempora Unigenitus tuus ex te sum. Item in eodem: Conserva hanc, oro, fidei meae religionem, ut quod in regenerationis meae symbolo te per Unigenitum tuum e
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait auꝰ meocͣem deus ẽ in hĩcĩ¬
tator quoꝵdam hond̾ ꝯgnosce¬
cium dm̃ ⁊ ñ quorumdã ꝯgnos¬
centium dñi. Illi enim ad tem¬
plum d̾i non ꝑtinent. qui cogͦs¬
centes dñi non sic̃ dn głificant.
ad templum diꝑtinent ꝑuuli
scĩficatiscramento xͥ ⁊remi.¬
egnosc̾e dm̃i. gͥ quem potuer̃t
iui nosse uon brẽ isti potu̾nt hẽ¬
re añqmͣ nosse beatissimi aũt

Expanded text:
 eodem, Deus est inhabitator quorumdam, nondum cognoscentium Deum, et non quorumdam cognoscentium Deum. Illi enim ad templum Dei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent parvuli sanctificati sacramento Chricognoscere deum; unde, quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. beatissimi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
inquib dã efflagitaret ordĩs
sentiam ⁊ totꝰ sit. nsi huis ⁊side¬
rat̃ouis sublimitas atqĩmen¬
sitas humane mentis sensus
ommino exced̾et. ut enit ait cii¬
sic̃ multa de deo intelligimꝰ
q̃ loqui penitus non ualem
aũt̃ uͥz sit intellectu non capi¬
mus. It qd est incorꝑea q̃ dã
ultus q̃ omĩum est causa bo¬
sit: penitus ignoram

Expanded text:
fflagitaret ordinis essentiam et totus sit; nisi hujus considerationis sublimitas atque immensitas humanae mentis sensum omnino excederet, ut etiam ait ChSicut multa de Deo intelligimus quae loqui penitus non valemus, autem ubique sit, intellectu non capimus. Item quod est incorporea quaedam virtus, que omnium est causa bosit, penitus ignoram
Abbreviated transcription (Latin):
pia ẽ ꝓmissio: que scelere ad im¬
pietur. Idem non ẽ obẜuandũ
sacramentũ: quo malum ĩ cau¬
te ꝓmittit᷑ ut siquis ad ult̾e ꝑ
pe̾tuam fidem cum ea ꝑmaneu¬
di polliceat᷑. tollerabiliꝰ enini ñ
implere sa crament: qmͣ ꝑma¬
n̾e instupro. It beda. si quid noc
in cautiꝰ iurare ⁊tig̾it qd̾ obser¬
uatum peiorem u̾gat mexitũ:
lib̾e illud salubriori ⁊ silio mu
tand̾ nou̾smus ac mag̾ instan¬
te nocitate peierand̾ eẽ nobis: ꝙͣ¬
ꝓuitando ꝑucio maliud crim̃ẽ
uit dd̾ ꝑ deuin occidere nabal
dentit: remisit minas. reuoca¬
uit ensem inuagniam. nec aͥd
culpe se tali ꝑuirio ꝯtraxisse

Expanded text:
adimpletur. Idem: Non est observandum sacramentum, quo malum incaute promittitur: ut si quis adulterae perpetuam fidem cum ea permanendi polliceatur. Tolerabilius enim est non implere sacramentum, quam permanere in stupro. Item Beda: Si quid nos incautius jurare contigerit, quod observatum pejorem vergat in exitum, libere illud salubriori tandum novimus, ac magis instante necessitate peierandum nobis, itando perjurio in aliud crimen vit David per Dominum occidere Nabal udentis mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse
Abbreviated transcription (Latin):
dunissa fuit mau̾e inuuptam.
fer reclundat ad feminam. Non
enm adultera uxor dimitten¬
da ẽ: ⁊ uir mechꝰ tenendus. Item
apud nos qd non lz feminis: e¬
que non lz uiris ⁊ eadem seruitꝰ.

Expanded text:
dimissa fuerit, manere innuptam . nter redundat in feminas. Neque enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. Item: Apud nos quod non licet feminis, aeque non licet viris, et eadem servitus
Abbreviated transcription (Latin):
tant ⁊ lõ pnĩam non assumunt
⁊ qͥ miquitati tam ꝑtinati men¬
mentes quib placz maucia ppͥ se:
sic̃ pũs bonitas. Isti nmia ꝑtina¬
cia ⁊ p̾sumpt̾one peccant anitu-¬
tiantes deum non ẽẽ iustũ. illi des¬
ꝑatõne deum ñ bonũ estimant.
tollentes mi turbulentissimo mi¬
quitatum mari portum indulgẽ
autes atq ip̃ea desꝑatõne addũt
pcc̃a pccĩs: dicentes mĩam nuillã¬

Expanded text:
tentiam non assumunt; et qui iniquitati tam pertinaci menmentes; quibus placet malitia propter se, sicut piis bonitas. Isti nimia pertinacia et praesumptione peccant, aestimantes Deum non esse justum. Illi desperatione, Deum non bonum existimant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari portum divinae iantes. Atque ipsa desperatione addunt peccata peccatis, dicentes miseri
Abbreviated transcription (Latin):
deus uelli: n lũ boui eent. Etͣħ qͥ¬
ꝙ uellent eeñt. ⁊ boni quidem nõ
infructuose: mali u̾o non inpune
e ẽnt sitem in quiunt. pꝰsz deuc no¬
luntatem eox uͥtere inbonũ. qr
oĩpotens ẽ. p̾s reu̾a. Curnõ fe¬
cit: qr noluit: cur noluit: ip̃e no¬
uit. Non debemꝰ plus sape qmͣ¬

Expanded text:
Deus vellet, et illi boni essent. Et hoc ququod vellent essent; et boni quidem non infructuose, mali vero non impune essent. Item, inquiunt: Posset Deus voluntatem eorum vertere in bonum, quia omnipotens est; posset revera. Cur non fecit? Quia noluit. Cur noluit? Ipse novit. Non debemus plus sape
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea q̃ri solz cur deus hoĩem
temptari ꝑmserit: que de¬
cipĩendum eẽ p̾scitebat. s non
eẽt laudablle homini: si iõ bñ
po̾tate hret uelle non ꝯsentire
cur creauit deus quos fut᷑os ma¬
los p̾sciebat: qr p̾uidit. quid bo¬
ni de mar eorum eẽt fcũra sic .n.
eos fecit relinq̃x ͥ eͣis und̃ auqͥd
facent: illum de se laudabut oͣ
ꝑantem inuenirent. a sehñt uo¬
unitatẽ malam ab illo nmͣ bon¬
am. ⁊ uistam᷑ pena. frustra gͥd̾r
non deberz deus creare quos p̾sci¬
ebat malos futuros. sciebat .n.
bonis ꝓfuturos: ⁊ iuste ꝑmala
uoluntate puniendos sadount
let omĩno pcc̃are. Concedimꝰ qͥd̾
meliorẽ nm eẽ: q̃ om̃ino p̾care
uoliet. concedant ⁊ ip̃i nõ eẽ
ialam q̃ tas fc̃a ẽẽt ut pͣsz non
p̾care suellet ⁊ iuste punitã
q̃uoluntate: ñ ncc̃tate p̾cauit
cũ gͦ ħ bona sit illa melior: cur
non utramq fac̾et: ut ubenꝰ
laudaret᷑ deutͣqͣ. Illa .n. de scĩs

Expanded text:
aeri solet cur Deus hominem tentari permiserit, quem decipiendum fore praesciebat. Sed non esset laudabile homini, si ideo benpotestate habere vellet non consentire Cur creavit Deus quos futuros malos praesciebat? Quia praevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerantem invenirent. A se habent voluntatem malam, ab illo naturam bonam, et justam poenam. Frustra ergo dicitur: Non deberet Deus creare quos praesciebat malos futuros; sciebat enim bonis profuturos, et juste pro mala voluntate puniendos. Addunt let omnino peccare. Concedimus quidem meliorem naturam esse quae omnino peccare nollet. Concedant et ipsi non esse malam quae talis facta est, ut posset non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utraque? illa enim de sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ resuctõem p̾cipiens eis de uo¬
catone gentiũ quos añ passõ¬
nem biuos ⁊binos miserat ad
p̾dicandumm inuidea ⁊ ad bapti¬
erat bap̃s: qr baptirabant si

Expanded text:
rectionem, praecipiens eis de vocatione gentium, quos ante passionem binos miserat ad praedicandum in Judaea et ad baptie
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis duoꝵ ẽ. quo ut̾q ꝯumgi¬
tur quo genitus a gignente dui¬
gatur genitorẽq suum diligat.
Suntq non ꝑticipatone s eenti¬
a sua. nz dono st̃ioris alicui s sno¬

Expanded text:
aliquis duorum est quo uterque conjungitur, quo genitus a gignente diligatur, generatoremque suum diligat; sintque non participatione, sed essentia sua; neque dono superioris alicujus, s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rem sacramenti: aliquos satra¬
mentũ ⁊ ñ rẽ. aliqͦs rem ⁊ non sa¬
crament. Sacrament̾ ⁊ rem sinie¬
tis efficiunt qd̾ figurant. nonĩ¬
tessigentes illd̾ ita eẽ accipiend.
qd cum maliis effitiant satra¬
menta remissionenr nol̾ eis
satiunt ad salutem s soł electis.

Expanded text:
sacramentum et non rem, aliquos rem et non sacramentum. Sacramentum et rem sitis efficiunt quod figurant; non intelligentes illud ita esse accipiendum, quia cum in aliis efficiant sacramenta remissionem, non hoc eis faciunt ad salutem, sed solis electis.
Abbreviated transcription (Latin):
mit̾ id fieri maqua p̾cipit᷑. ut in¬
telligatur qd sicut aqua sordes
cors ac uestes abluit: ita baps̃ aĩe
macłas anime. sordesq uitioꝵe¬
uino łoleo fieret. ⁊ ut ꝯmunis

Expanded text:
miter id fieri in aqua, ut intelligatur quod sicut aqua sordes corporis aut vestis abluit, ita baptismus maculas animae sordesque vitiorum evino vel oleo fieret; et ut communis
Abbreviated transcription (Latin):
ic querit᷑ utrum ⁊ uiri scĩdẽt
ł possint dare aliis spm̃ scm̃.
Quem si aliis dant cum eius do¬
natõ supra sit dicta ꝓtessio. ur̃
mittit᷑. si estat gͦ ut ip̃i non deut

Expanded text:
ic quaeritur utrum et viri sancti dent vel possint dare aliis Spiritum sanctum. Quem si aliis dant, cum ejus donatio supra sit dicta processio, videtur mitti, se
Abbreviated transcription (Latin):
dimittend̾ eẽ. ⁊ inculpabile iudi¬
cand̾: qd̾ ncaĩtas intulit. Nam
baptizandi oplis laicis fidelib
tẽ aspicieus ne aiãm ꝑpetuo ꝑre
dimittet. indabapĩiauit ute¬
um cepotate mortis enꝑet: bñ¬

Expanded text:
dimittendum esse, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit. Nam baptizandi opus laicis fidelibustem aspiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, b
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ quasdam feniias desidio¬
se. quasdam no fraudulent̾ ut
auiris suis seꝑarent᷑: ꝓpͥos filios¬
suos coram epĩs ad ⁊firmand̾
tenuise. uñ nos dignũ duximꝰ
nt si qua mulier filium susl de¬
sidia aut fraude aliqua coram
ep̃o tenuit ad ⁊firmandũ pp̃ fal¬

Expanded text:
 quasdam foeminas desidiose, quasdam vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia, aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum propter fal
Abbreviated transcription (Latin):
limina b̃i pretri homo nomĩe
stepħs ueniens nr̃õ p̾sulatui
innotuit. qd̾ fuium suũ mex¬
tremo uite positum. nec dum
bapĩ un̾a lotum ab sentia sacer¬
hominem asua riuge iudicauit

Expanded text:
limina sancti Petri homo nomine Stephanus veniens, nostro praesulatui innotuit, quod filium suum in extremo vitae positum, necdum Baptismi unda lotum, absentia sacerhominem a sua conjuge judicavit
Abbreviated transcription (Latin):
uinus¬
exindustria ħ fec̾int ut filium
suũ defonte suscipent. si innup¬
ti man̾e noluirt: bonum ẽ. Sun
aũt grauis pnĩa isidiatori in¬
iuugatur ⁊ simulmaneant. ⁊ si
aquis filiolam suam ramrẽm nõ
põt sibi copulare nuptiałr. ⁊si p̾¬
sumptũ fu̾it seꝑandi sunt. Qͥ
aut legittime conuncti sũt nõ
ti fiuum ex alia femina genit̾
de sacro fonte leuau̾it pꝰmodũ
p̾sit cum eodem uiro coplari
quos iõ riungi p̾sedceuimꝰ. quia
ẜni canones satros nͥ amboꝵ ⁊
sensu ulłi religionis optentud¬

Expanded text:
unusex industria hoc fecerint, ut filium suum de fonte susceperint, si innupti manere voluerint, bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant; et si aliquis filiolam suam vel commatrem non potest sibi copulare nuptialiter; et si praesumptum fuerit, separandi sunt. Qui autem legitime conjuncti sunt, non ri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi posse decernimus, quia secundum canones sacros, nisi amborum consensu, nullius rel
Abbreviated transcription (Latin):
aies fuir ut ⁊ ip̃i quos ł nob̾
suscipientib ł subtrino mer¬
sionis uocabło m̾gentib un¬
nullus sac̾dos accedat. qr scͥpt̾
cepti quoꝵ omĩum flagicio¬

Expanded text:
os vel nobis suscipientibus, vel sub trinae mersionis vocabulo mergentibus, unnullus sacerdos accedat, quia scripcepti; quorum omnium flagitio
Abbreviated transcription (Latin):
tum. sicut dr sacrament diuini¬
tatis. ut sacramentum sit. sacr̃
signas ⁊ sactum signatum. s nc̃
agit᷑ de sacramento sccłm qd̾ ẽ
signum Item satram̃t̃ ẽ inuisibi¬

Expanded text:
tum, sicut sacramentum divinitatis, ut sacramentum sit sacrum signans, et sacrum signatum; sed nunc agitur de sacramento secundum quod est signum. Item sacramentum est in
Abbreviated transcription (Latin):
nͥl hoꝵ est: nec qͦndam fornicatõ¬
uxorem dimitt̾e p̾dc̃am mulierẽ
oris relicte in seculo fi̾̃ postssit ꝑoi
tõnis occasio: uouimꝰ ut marit
suũ ulli ĩ si iam tonsorat᷑ e: redde
debeas omĩ extusatone cessante

Expanded text:
nihil horum est, nec quondam fornicatiouxorem dimittere praedictam mulierem oris rtionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiam si iam tonsoratus est, reddere debeas omni excusatione cessante
Abbreviated transcription (Latin):
sicut .n. deflorat̾o uͥgmitatis nõ
facit inr̃imoniũ nisi p̾cedat pae¬
lis aũqmͣ ad sit copula carnar.
expactone gͥ riugali sponsi ⁊ spõ¬
se fiunt ante coitum. incoituu̾o
efficunt᷑ ⁊iuges. facit .n. pac¬
to ꝯuigar ut que pͥus erat sp̃o¬
sa: incoitu fiat

Expanded text:
efloratio virginitatis non facit matrimonium, nisi praecedat paclis, antequam adsit copula carnalis. Ex pactione ergo conjugali sponsi et sponsae fiunt ante coitum; in coitu vere efficiuntur conjuges. Facit enim pactio conjugalis ut quae prius erat sponsa, in coitu fiat
Abbreviated transcription (Latin):
gularit̾ ꝓuiso estituaut᷑ loco.
nam uxore nolentes ł altero il¬
sine uxoris uoluntate: tribuit
ei fornicandi licenciam. ⁊ pcc̃m
illiꝰ tue iputabit᷑ abstinencie.
Item nicholaus ppͣ. scripsit no¬
re cui scripsimꝰ non ħ alit̾ fieris
pꝰse: nͥ eandem uitam uir er lo¬
tharius elegerit. Ex hiis p qd̾
mere non ualent.⁊ si fecerint
nocarib debent. sponsiuo psũt
sine coĩ sensu monastiũ elige.
uñ uidet᷑ inter sponsum ⁊ spon¬
sam ⁊iugium non eẽ. Iõ asserũt
a pͥma fide desponsatdius ⁊iuges
appellari non rep̾sentium: s se¬
pe futuroꝵ qr ex fide qmͣ ex des¬
ponsatone sͥ muicem debent:
postea efficiunt᷑ ⁊iuges. ¶Premis¬
sas ⁊̃ auctoͣtes quib asseritur
Intelligi uolunt ut esensus ł

Expanded text:
ngulariter proviso constituantur loco. Nam uxore nolente, vel altero ilsine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam; et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae. Item Nicolaus papa, supra: Scripsit nore. Cui scripsimus non hoc aliter fieri posse, nisi eamdem vitam vir ejus Lotharius elegerit. Ex his patet qumere non valent; et si fecerint, revocari debent. Sponsi vero possunt sine communi consensu monasterium eligere. Unde videtur inter sponsum et sponsam conjugium non esse. Ideoque asserunt a prima fide desponsationis conjuges appellari, non re praesentium, sed spe futurorum, quia ex fide quam ex desponsatione sibi invicem debent, postea efficiuntur conjuges. Praemissas autem auctoritates, quibus asseritur intelligi volunt
Abbreviated transcription (Latin):
audeat accusare: Sio.n. multos
⁊ pͥus ⁊tinentẽ uitam duxisse: ⁊
post ad scẽ eccĩe regimina migͣi¬
se. Su̾io ⁊tinentiam qmͣ uir ap¬
petit młr non seqͣr aut qmͣ uxor
appetit uir recusat ⁊iugium di¬
uidi non põt. qr scriptum ẽ. Mułr¬

Expanded text:
e? Sic enim multos et prius continentem vitam duxisse, et post ad sanctae Ecclesiae regimina migrasse. Si vero continentiam quam vir appetit, mulier non sequitur, aut quam uxor appetit, vir recusat, conjugium dividi non potest, quia scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis causa mentitis: si nõ
te dixis pccõrem ut ⁊̃ ẽẽ cognascas
u̾itas autem ip̃a ẽ. it qd es dicas.
nam quõ ẽ s̾uitas uͥ regnat fłitas:¬

Expanded text:
humilitatis causa mentiris, etsi noita dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut, quod es, dicas. Nam quomodo est humilitas, ubi regnat falsitas
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum qui sũ ⁊ si quesierit no¬
men meuni. nadie ⁊ dic eis. Qͥ est
misit me aduos. dicens enim ego
sum. non nos sumus. ⁊ qui ẽ. nõ
qui sum ⁊ aꝑtissime declarauit uñ
solum deum ẽẽ. In gaiifato ⁊̃ exõdi

Expanded text:
Ego sum qui sum, et si quaesierint nomen meum, vade et dic eis: Qui est, misit me ad vos. Dicens enim: Ego sum, non, Nos sumus; et qui est, non qui sumus, apertissime declaravit unum solum Deum esse. In cantico etiam Exodi
Abbreviated transcription (Latin):
de omib que non uident᷑ accipiẽ¬
dum ẽ. s de hiic tm̃ q̃ credere. ut a
metuend ẽ qr non iõ a religione
ceuiat.
it . Quot moĩs dr̃ fides:

Expanded text:
de omnibus quae non videntur accipiendum est, sed de his tantum quae credere, ut aimetuendum est, quia non ideo a religione deviat. 3. Quot modis dicitur fides
Abbreviated transcription (Latin):
sunt actiones pnĩe: quas mecum
eruclito ur̃a recognoscit: unaest:
tio fiat pec̃orum. qr nullus sue no¬
luntatis arbit̾ nisi peniteat eũ
uetis uite: nouam in choare nõ¬
põt. aqua ꝑuuli sunt inmimes
cum baptirant᷑. qr non dum posst̃
uti lib̾o arbitͥo. quib tñ ad remissi¬
onem originalis pocĩ ꝓdest eorũ
fides a quib offerunt᷑. Alt̾a ẽ actõ¬

Expanded text:
sunt actiones poenitentiae, quas mecum eruditio vestra recognoscit. Una est tio fiat peccatorum; quia nullus suae voluntatis arbiter, nisi poeniteat eum veteris vitae, novam inchoare potest; a qua parvuli sunt immunes cum baptizantur, quia nondum possunt uti libero arbitrio, quibus tamen ad remissionem originalis peccati prodest eorum fides a quibus offeruntur. Altera est act
Abbreviated transcription (Latin):
cau̾nt ut excoĩcari ⁊ pꝰrecontiliari
humilium fidelium pena cotrtlia¬
na inqua p᷑tora tundimus clicen¬
humane fragilitati. qmͣiuis ꝑua:
tñ crebra surrepunt. que si collecta
ccͣ nos fu̾int ita nos grauabunt ⁊
oppͥment sic̃ unum aliquid grau̾e
pccm̃. Quid .n. int ẽ adnaufragi¬
um an uno grãdi fluctu naius
oꝑiatur ⁊ obruatur. an paulatĩ
surrepens aqua inisentinam ꝑ negli¬
gentium culpam impletat nauẽ
mittat᷑ ⁊ in hiis u̾bis humilian¬
tes animas ur̃as: cotidianam age
pnĩam non cessamꝰ De satifac

Expanded text:
unt, ut excommunicari et reconciliari humilium fidelium poena quotidiana, in qua pectora tundimus dicenhumanae fragilitati, quamvis parva, tamen crebra subrepunt; quae si collecta contra nos fuerint, ita nos gravabunt et oppriment, sicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim inter est ad naufragium an uno grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam per negligentium culpam impleat navem, mittatur; et his verbis humiliantes animas nostras, quotidianam agere poenitentiam non cessamus. 4. De satisfac
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturarũ utrum se fides ĩ tur.
hẽbat. demonstnd ẽ. de inde adu¬
sisus gartuloe rõtinatores elati¬
licis ⁊ similitudĩo ꝯgruis ad de¬
fensionẽ ⁊ assertõm fidei utend̾
ẽ ut eorum inqͥsitõib satisfatiẽ¬
tes: mansueoͬs plenis iustruaui.
⁊ illi si ueq̃unt inuenire qd q̃runt:
de siuis mentib potius qmͣ de ip̃a¬

Expanded text:
pturarum, utrum fides ita se habeat demonstrandum est. Deinde adversus garrulos ratiocinatores, elatilicis et similitudinibus congruis ad defensionem et assertionem fidei utendum est; ut eorum inquisitionibus satisfacientes, mansuetos plenius instruamus, et illi si nequiverint invenire quod quaerunt, de s
Abbreviated transcription (Latin):
ũ dm̃ non genuent. mani sestũ
ẽ. qr unus tm̃ deus est. Ꝙ autẽ
dem cẽ potentie dñi ut se ip̃m
se genuit ip̃e: eo plus errant.
sp̃ar nec corͣe cͥatura. Nulla. enĩ
res est. que se ip̃am gignat ut
sit. ⁊ iõ non est cͥdend̾ ur clicend̾.
centes. si deus pr̃ genuit deum.
deum qui nou ẽ deus pr. Sige¬
nuit diuĩ qui non est d̾s p̾r gͦ
deus ẽ: qui non ẽ deus pr̃nõ gͦ u¬
nus tm̃ deuc ẽ. Siu̾ogenuit dñi¬

Expanded text:
um Deum non genuit manifestum est, quia unus tantum Deus est. Quod autem Deum ejusdem potentiae, ut seipsum ipse genuerit, eo plus errant, poralis creatura. Nulla enim res est quae seipsam gignat ut sit; et ideo non est credendum vel dicendum centes: Si Deus Pater genuit Deum, Deum qui non est Deus Pater. Si genuit Deum qui non est Pater, ergo Deus est qui non est Deus Pater. Non ergo unus tantum Deus est. Si vero genuit D
Abbreviated transcription (Latin):
trum ⁊ceclend sit qd deus genu¬
it deum. Sienm deus genuit
dĩ genu̾it. Sil̾io aliũ dñi genu¬
it. nonẽ tm̃ uus deus. Si aũt
se ipĩn deun genuit. aliqua res

Expanded text:
trum concedendum sit, quod Deus genuit Deum? Si enim Deus genuit Deum genuit. Si vero alium genuit non est tantum unus Deus. Si autem seipsum Deum genuit, aliqua res
Abbreviated transcription (Latin):
causa religionis. siue ad tempus.
uiuunt si legittime ꝑsone sint.
lem. ⁊̃ si aliis a se discedentes ad
ent int̾ uinentes semr mita iu¬
ra nuptiarum. ut pꝰcius sint in¬
t̾ se ꝯiuges ⁊̃ seꝑati: qmͣ cum aliis
quib ad heserunt. It. Manet int̾ͥ
uiuentes qddam ⁊ugale iuncu¬
lum qd̃ nec seꝑat̾o. nec cum alte¬
ro copulatio pͦsit auferre. Sicut
cro regen̾at̾onis acceꝑat. Redd̾et᷑
supplicii: non ad m̾itum p̾mii.
It quib placuit exconsensu ab¬
mius erit quo mag̾ ea pacta se¬
seruaucla sunt. non uoluntari¬
is nexib corꝑumi. s uoluntariis¬

Expanded text:
causa religionis, sive ad tempus sm vivunt, si legitimae personae sint. ter eos, etiamsi aliis a se discedentes adhent inter viventes semel inita jura nuptiarum, ut potius sint inter se conjuges, etiam separati, quam cum aliis quibus adhaeserunt. Item: Manet inter viventes quoddam conjugale vinculum, quod nec separatio, nec cum altero copulatio possit auferre; sicut cro regenerationis accepit. Redderetur supplicii, non ad meritum praemii . Item: Quibus placuit exmius erit, quo magis ea pacta seservanda sunt, non voluptariis nexibus corporum, sed voluntariis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ri cum masculus ⁊ femina iͤnsii¬
le maritꝰ. nec illa uxor alt̾i sibi¬
copulant᷑. ea fide meclia ut nec il¬
le cum altera. nec illa cum altero
cande. ⁊ põt fortasse non absurde
l applłari conubium. siusq ad
mortem alicuiꝰ eorum idint̾ eos
non ea causa ꝯiuncti sunt ñ tñ
muitau̾int ut ł nount sͥ nasci
filios. ł ĩ oꝑe malo aliquo agãt
has nuptias appleare p̾simꝰ. Et .n.
si aliqmͣ sͥ ad tp̃r adhiou̾it douͦ
aliqmͣ dignam honorib aut su¬
is facłtatib inueniat qmͣ in ⁊¬
iugio ducat: animo ipõ adutt̾ ẽ.
nec cum illa qmͣ cupit inuenire.
s cum ista cum qua sic cubat. ut
cum ea non hẽat maritale ⁊sor¬
cium. eoce ꝯiuges cluͣr qui soi̾us
⁊cubitus caus eueniunt. si tñp
lis gn̾onem aliquo malo dolonͣ

Expanded text:
ri cum masculus et femina, nec ille maritus, nec illa uxor alterius, sibicopulantur, ea fide media ut nec ille cum altera, candae. Et potest fortasse non absurde hoc appellari connubium, si usque ad mortem alicujus eorum id inter eonon ea causa conjuncti sunt, non tamen vitaverint, ut vel nolint sibi nasci filios, vel etiam opere malo aliquo agant has nuptias appellare possimus. Etenim si aliquam sibi ad tempus adhibuerit, donec aliquam dignam honoribus aut suis facultatibus inveniat, quam in conjugio adducat, animo ipso adulter est; nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. Ecce conjuges dicuntur, qui solius concubitus causa conveniunt, si tamen prolis gene
Abbreviated transcription (Latin):
ost ħ de bonis auigii q̃iuigi
sint. ⁊ quałr coitum excus
tur ne post uincłm riugalecũ
alio . ł alia coeat᷑. In ꝓleut aman¬
t̾ suscipiatur religiose educet᷑.
In sacramento: ut riugiũ non
seꝑetur ⁊ dimssus ł dimissa nͦ

Expanded text:
ost haec de bonis conjugii quae sint, et qualiter coitum excusetur, ne post vinculum conjugale cum alio vel alia coeatur; in prole, ut amanter suscipiatur, religiose educetur; in sacramento, ut conjugium non separetur, et dimissus vel dimissa ne
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sciendum ab aliquib cͣchi
mittantur. Deẽ .n. fides uͥuir cuni
alia e mulier cum alio coit. ħ gͥ
bonum ita zigio adħet ut exeo si
assit amplius ꝯmendetur ⁊iugi¬
um. sinon assit. non inde ad nͥlet᷑.
Que .n. adult̾a est: non iõ ꝯuiux
nonẽ. ĩmͦsi riuux non eẽt: adult̾a
non foret. qd̾ cum sit: culpa ꝯmit¬
tit᷑. sacramentum u̾o. non quas¬
sat̃. Sonum quo ꝓlis. ñ omnib
ad est ziugibz. quidam enim. pa¬
ri uoto ꝯtinenciam seruant. alii ꝓ
etatis defectu .ł alt̾i rei cã gn̾are nͣ
ualent. nec oms illi ⁊̃ qui ꝓlem re¬
ut cum quis h̾edes t̾rene psessionit
hẽre desiderat: s spes ac desidenum
formetur. Multi gͦ plem hñt: qui
tũ bono plis carent. nec omĩno ta¬
mẽ ꝯuigium eẽ desmnit
acramentum u̾o ita inseꝑabi

Expanded text:
t sciendum ab aliquibus contromitantur. Deest enim fides, ubi vir cum alia, vel mulier cum alio coit. Hoc ergo bonum ita conjugio adhaeret, ut ex eo, si adsit, amplius commendetur conjugium, si non adsit, non inde annihiletur. Quae enim adultera est, non ideo conjux non est; imo si conjux non esset, adultera non foret. Quod cum fit, culpa committitur, sacramentum vero non cassatur. Bonum quoque prolis non omnibus adest conjugibus. Quidam enim pari voto continentiam servant. Alii pro aetatis defectu vel alterius rei causa generare non valent. Nec omnes illi etiam qui prolem reut cum quis haeredes terrenae possessionis habere desiderat, sed spes ac desideriumformetur. Multi ergo prolem habent, qui tamen bono prolis carent, nec ideo tamen conjugium esse desinit. Sacramentum vero ita
Abbreviated transcription (Latin):
sũt in hac uita. angeli num qmͣ
bonos.ł malos ad custodiam uł
ex̾ticiũ destinatos. Eeterum siue
i sit siuenõ: non ẽdubitandũ
unũ quemz hre augelum sibi
deputatũ siũ psib simł destina¬
tus sit: siue uni singularit̾. nec
ẽmirandũ unũ angelũ płib
hoĩb ad custodiam deputari:
cũ uni homini płium custodia
deputetur. itaut eoꝵ quisq

Expanded text:
sunt in hac vita, angeli vero nunquam dbonos vel malos ad sui custodiam vel exercitium destinatos. Caeterum sive ita sit, sive non, non est dubitandum unumquemque habere angelum sibi deputatum, sive pluribus simul destinatus sit, sive uni singulariter. Nec est mirandum unum angelum pluribus hominibus ad custodiam deputari, cum uni homini plurium custodia deputetur, ita ut eorum quisque
Abbreviated transcription (Latin):
te alit̾ qmͣ supra accipiens supr
uti ⁊ frui: sic dicit. uti ẽ assume a
auquid infacuitatẽ uouintats.
frui autẽ ẽ uti cum gaudio. non
ad huc spei s iam rei. Ideoz omĩs
qͥfruit᷑ utit᷑ assumit enĩ aͥd ĩ fa¬
cultatem noluntatis cũ fine delec¬
tatous. Non autẽ omĩs qui uti

Expanded text:
 aliter quam supra accipiens uti et frui, sic dicit: Uti est assumere aliquid in facultatem voluntatis. Frui autem est, uti cum gaudio, non adhuc spei, sed jam rei; ideoque omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis cum fine delect
Abbreviated transcription (Latin):
dam scandalizatos fuisse. qui p̾s
tati sunt ꝓhibiumꝰ. ⁊ nos quidẽ ẜ¬
ueterem usum nr̃e ecc̃e fecimus. s
si omĩo debe̾at re aliqui ⁊ tͥstant᷑
ubi ep̃i desunt: ut p̾sb̃ri ⁊̃ infrõ¬
tib baptizatos crismate tang̾e

Expanded text:
dam scandalizatos fuisse, quod prezati sunt, prohibuimus. Et nos quidem sundum usum nostrae aecclesiae fecimus. Sed si omnino hac de re aliqui contristantur, ubi episcopi desunt, ut presbyteri etiam in frontibus baptizatos crismate tangere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dedit ꝓ nob̾. dui̾sa gͦ intẽtõ di¬
u̾sa fc̃a fatit. cũ tñ sit una res ex
diu̾sis. Eoce unam rem dicit ibi
fusse. ⁊ diu̾sa fc̃a. Qͥa una fuit
ibipassõ: s du̾si actus. Et actꝰ¬

Expanded text:
 dedit pro nobis. Diversa ergo intentio diversa facit, cum tamen sit una res ex diversis. Ecce unam rem dicit ibi fuisse, et diversa facta, quia una ibi fuit passio, sed diversi actus. Et act
Abbreviated transcription (Latin):
dei ppe se tradidit: qr sponte ad pas¬
sionem accessit. Et pr eum tradi¬
dit: qr uouintate prĩs ĩmo totius
tͥnitatis passus ẽ udas tͣclidit ꝓ¬
qr bona prĩs ⁊ fiui uoluirtas. Ma¬
la fuit intentõ. diu̾sa su̾nt ibi fc̃a
siue fcm .s. passio ip̃a. Io doctores
aliqñ uniunt in fc̃o illo: patre
uingunt. Respicientes .n. ad passi¬
onemimũ opus illoꝵ dñt. Atten¬
deutes intent̾ones ⁊ actus. fc̃a di¬
u̾sa disc̾nunt. uñ auꝰ. fc̃a ẽ in qͥd¬

Expanded text:
Ipse se tradidit, quia sponte ad passionem accessit; et Pater eum tradidit, quia voluntate Patris, imo totius Trinitatis passus est; Judas tradidit pquia bona Patris et Filii voluntas; mala fuit intentio. Diversa fuerunt ibi facta icet, passio ipsa. Ideoque doctores aliquando uniunt in facto illo Patrem, jungunt. Respicientes enim ad passionem, unum opus illorum dicunt; attendentes intentiones et actus, facta diversa disc