comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ehinc alba induitur. que
in lege tunica linea uel
talaris. apud g̾eos poderis
dr̃. ꝑ hano castitas designat᷑
Qͣ tota uita sac̾dotis decoratur
Hec descendit usq ad talos. qͥa
usq ĩ finẽ uite debet ĩ casti¬
moiua ꝑseu̾are sac̾dos. Capiti.¬
uni qͦ alba ĩduitur. ẽ ꝓfessio
qͣ castitas serlianda ꝓmittitur
Iingua q̃ in capitio nc̃ innec¬
titur nẽ insoluit᷑. ẽ potestas
lingue sac̃dotis q̃ nõ ligat pec¬
cantes. nc̃ soluit penitentes.
Hec uestis ĩ medio ooangusta¬
tur. ĩ extremo dilatat᷑ muttis
ꝯmissuris młtiplicat᷑. qͥa casti¬
tas p̾ssuris qͥdẽ m̃di coartat᷑. s
ĩ caritate dilatat᷑. ⁊ multis uͥtu¬
tib młtiplicat᷑. Hec uestis al¬
bedine candet. qͥa scĩtas corã dõ
int̾ angłos splendet.

Expanded text:
ehinc alba induitur, quae in lege tunica linea vel talaris, apud Graecos podis dicitur; per hanc castitas designatur, qua tota vita sacerdotis decoratur. Haec descendit usque ad talos, quia usque in finem vitae debet in castimonia perseverare sacerdos. Caputium quo alba induitur est professio, qua castitas servanda promittitur. Lingula, quae in caputio nunc innectitur, nunc resolvitur, est potestas linguae sacerdotalis, quae nunc ligat peccantes, nunc solvit poenitentes. Haec vestis in medio coangustatur, in extremo dilatatur, multis in commissuris multiplicatur; quia castitas pressuris quidem mundi coarctatur, sed in charitate dilatatur, multis virtutibus multiplicatur. Haec vestis albedine candet, quia sanctitas coram Deo inter Angelos splendet.
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ĩtelligitur. q̃ õib uirtu.¬
tib eminentior creditur. Ca
caritas totũ corpꝰ uͥtictũ cõ¬
plectit᷑. hec uestis ⁊ planeta
qd̾ error sonat uocatur. eo qd
errabundꝰ limbus eiꝰ utrĩ¬
q ĩ brachia subleuetur. Hec
in duob locis scilicet ĩ pecto¬
plicatur. in duob locis uideli.¬
eet ĩ utroq hrachio tͥplicatur.
In pectore duplicatur. qͥa ꝑ
caritatẽ scã cogitatio ⁊ bonã
uoluntas generatur. Int̾ hu¬
mexos duplicatur. qͥa ꝑ illã
adu̾sa a ꝓximis ⁊ aduersariis
supportantur. Uestis a brachi
Oeleuatur: Aũ caritas bona
oꝑatur. in dextro brachio tͥpli-¬
cãtur dũ ĩ dilectione dei mo¬
tur. In sinistro triplicat᷑. dũ
ꝑ dilectionẽ ꝓximi malis ca¬
tholicis seu uideis siue paga¬
nis necessaria corꝑi p̾bentur.
Casula suꝑ dextrum brachiũ
leuatur. ut amici in deo am̃t᷑.
suꝑ sinistrũ plicatur. ut mi-¬
mĩci ꝓpt̾ dm̃ diligant᷑. Huic

Expanded text:
charitas intelligitur, quae omnibus virtucharitas intelligitur, quae omnibus virtutibus eminentior creditur. Cascharitas totum corpus virtutum complectitur, Haec vestis et planeta quod error sonat vocatur, eo quod errabundus limbus ejus utrinque in brachia sublevatur. Haec in duobus locis, scilicet in pectoplicatur; in duobis locis, videlicet in utroque brachio triplicatur. In pectore duplicatur, quia per charitatem sancta cogitatio et bona voluptas generatur. Inter humeros duplicatur, quia per illam adversa à proximis et ab adversariis, supportantur. Vestis ad brachia elevatur, dum charitas bona operatur. In dextro brachio triplicatur, dum in dilectione Dei motur. In sinistro triplicatur, dum per dilectionem proximi malis Catholicis seu Judaeis sive paganis necessaria corporis praebentur. Casula in dextrum brachium levatur, ut amici in Deo amentur; super sinistrum plicatur, ut inimici propter Dominum diligantur. Huic
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ꝑ stolam qͦ ĩnocentia
expͥmitur. q̃ ur pͥmo hoĩe
amissa ꝑ uitulum sagina¬
tum occisũ recipit᷑. Beati
qͥ hano stolã a cͥminũ labe custo.¬
diunt. ł maculatã lac̾ms la-¬
uant. qͥa illoꝵ potestas in ligno
uite scilicet. in p̃o amissã głam
possideb̾t. Hac etiam patͥarche
ante legẽ utebant᷑. ⁊ pͥmogenit᷑a
dicebatur. Erat aũ uestis sac̾do¬
tał. quã maiores natu cũ bñdi.¬
ctione patris ut iacob ab ysa¬
ac uiduebant. ⁊ iuctunas deo¬
õipotenti ut pontifices offere
Stola dr̃ missa. Erat eiũ uestis
candida ꝑtingens ad uestigia.
s postꝗͣ cep̃ portari alba: muta¬
ea ẽ ut hodie cernitur. De sub¬
xin subeingulũ cigulo.
diettur contra pudenda duplex
suspenditur. Per hoc elemosi-¬
narũ studiũ accipitur. qͣuib¬
ꝯfusio pecc̃oꝵ ꝯtegitur. Hoc
duplicatur. qͥa pͥmũ aĩe sue
misereri peccata deuiitando. de¬
inde ꝓximo necessaria ĩpenden.
m̃tis suꝑponitur. ꝑ ꝗͣ ca-

Expanded text:
r stolam quoque innocentia exprimitur, quae in primo homine amissa, per vitulum saginatum occisum recipitur. Beati qui hanc stolam à criminum labe custodiunt, vel maculatam lacrymis lavant; quia illorum potestas est in ligno vitae, scilicet in Christo amissam gloriam possidebunt. Hac enim patriarchae ante legem utebantur, et primogenita dicebantur. Erat autem vestis sacerdotalis, quam majores natu cum benedictione patris, ut Jacob ab Isaac, induebant, et victimas Deo ut pontifices offerebStola dicitur missa: erat enim vestis candida pertingens ad vestigia, sed postquam coepit portari alba, mutata est, ut hodie cernitur, shinc subcingulum, quod dicitur, circa pudenda duplex suspenditur. Per hoc eleemosynarum studium accipitur, quo confusio peccatorum contegitur. Hoc duplicatur, quia primum animae suae misereri peccata devitando, deinde proximo necessaria impendendomentis supponitur, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
ne maiestatis tue. Angłs dicitur
nuntus. Xp̃e magni consilu
angłs extitit. dũ consilio pa¬
tris ꝑ filiũ hunc mundum
redẽptũ nuntiauit. Sublime
altare in conspectu dei est. xp̃e
in dextera dei. Suꝑ qd̾ altare
eccła hostias sp̃uales ĩmolat
et suꝑ quod deus uota fide¬
licĩ sacrificia usticie acceptat
Hic angłs hec sacramenta in
sublime altare fert: dum i¬
terpellans ꝓ nob̃ uultui dei
apparet. Qui ex hoc altari scilioet
xp̃o participantur: oñu bñ¬
dictione celesti & gr̃a replebun

Expanded text:
tare. Angelus dicitur nuntius. Christus magni consilii Angelus exstitit, dum consilio Patris per Filium hunc mundum redimi nuntiavit. Sublime altare in conspectu Dei, est Christus in dextera Dei. Super quod altare Ecclesia hostias spirituales immolat, et super quod Deus vota fidelium et sacrificium justitiae acceptat. Hic angelus haec sacramenta in sublime altare fert, dum interpellans pro nobis vultui Dei apparet . Qui ex hoc altari, scilicet Christo, participantur, omni benedictione coelesti et gratia replebun
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ. I Hic pot̾is nomina¬
uoꝵ scribebant᷑ ui libro que
suꝑ altare infra canonem re¬
ettabantur. et hic liber uiuen¬
tiũ uocabatur. Similit hic
nomina defunctoꝵ de libro
recitabantur. sed hoc dñicis di¬
ebus intermittebantur. qͥa
ob resurrectionem dñicam re¬
quiem habere credebantur.

Expanded text:
nominabro scribebantur, quae ad altare infra canonem recitabantur, et hic liber viventium vocabatur. Similiter hic nomina defunctorum de libro recitabantur, sed hoc Dominicis diebus intermittebatur, quia ob resurrectionem Dominicam requiem habere credebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatione colligitur. Iapides or¬
mento conglutinantur. ⁊ fide¬
les uincło dilectionis cõpagi¬
nantur. Sc̃uariũ ẽ pͥmitiua
eccła de uideis collecta. ant̾i¬

Expanded text:
atione colligitur. Lapides caemento conglutinantur, et fideles vinculo dilectionis compaginantur. Sanctuarium est primitiae Ecclesiae de Judaeis collectae; anteri
Abbreviated transcription (Latin):
abbatũ dr requies. Ideo
istud sabbatũ scm̃ dicitur.
quia sic̃ d̃s septima die ab oi
reqͥeuisse legitur. Hodie totꝰ¬
ignis extinguit᷑. ⁊ nouus de
christallo uel de filice reaocen¬
ditur. qͥa in morte. xp̃i tota
legis obseruantia sopitur. et
lux noue legis in resurrone

Expanded text:
abbatum dicitur requies, ideo istud Sabbatum sanctum dicitur, quia sicut Deus septima die ab omnrequievisse legitur. CAP. ignis exstinguitur, et novus de crystallo vel silice reaccenditur, quia in morte Christi tota legis observantia sopitur, et lux novae legis in resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
ppło ł de utroq sexu ad fidẽ eu¬
tine decantatur: qͥa ꝑ has duas
oĩs lingua denotatur. Greci qͥppe
om̃s gentes phylosophia precel-¬
lebant. roniani aũ om̃ib genti¬
b ĩꝑabant. ꝑ grecã gͦ lingliã sa¬
pientes. ꝑ latuiam: accipiunt᷑ pͥn¬
cipes. Grece itaq ⁊ latuie fides
canitur. qͥa om̃is lingua dño con¬
fitebitꝰ: Hiis rite ꝑactis de eccł̃a
nec int̾ filios ꝯpittari potert̃
due lectiones ad missã legun¬
dur. qͥa cathecumim ad doctri¬
nã utriusq testam̃ti. uł ad o¬
ꝑationẽ gemine dilectionis in
culturã qͣntociꝰ currant. bap¬
tirati aũ inceptũ opꝰ exple¬
ant. qͣtuiꝰ cũ oeco nato eterm̃
lum̃ reciplant. Seinel aũ flec¬
tamꝰ genua dr̃. ut in untta¬

Expanded text:
quod de utroque sexu ad fidem evquod de utroque sexu ad fidem evtine decantatur, quia per duas has omnis lingua denotatur. Graeci quippe omnes gentes philosophia praecellebant; Romani autem omnibus gentibus imperabant. Per Graecam ergo linguam sapientes, per Latinam accipiuntur principes. Graece itaque et Latine fides canitur, quia omnis lingua Domino confitebitur. His rite peractis de Ecclesinec inter filios Dei computari poterunt, missam leguntur, quibus catechumeni ad doctrinam utriusque Testamenti, vel ad operationem geminae dilectionis insculturam quantocius currant. Baptizati autem incoeptum opus expleant, quatenus cum caeco nato aeternum lumen recipiant. Semel tamen Flectam
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: qͣi tẽplũ deĩ ꝯtra demones
doctrina que de ore fluens ꝑ
alires eiꝰ intrau̾it suauit̃ ei re¬
doleat quã diu spm narib tͣ¬
hat. Post hec ab accolito qͥ aocen¬
sor ẽ luminũ cathecumimi il¬
lumninant᷑. ut tenebre pecc̃oꝵ
⁊ cecitas erroris expulse limi¬
ne intelligentie illustrentur.
Deunde eugłm a diacono suꝑ
eos legit᷑. quia euangłica do¬
ostiario ordinatĩ introducun.¬
tur qͥa cõpleto euangłio ab o
serittiniũ septles ante pascha
agitur. qͥa hoc rite ꝑ septẽ dona
spiritꝰ sancti efficitur. Postquã¬
introducti fuerint cathetumim
st̃ mascłi in austro. femine̾ ir
aqͥlone statuende. qͥa uidelicet
fortiores cont᷑ estũ tẽptationũ
sunt poneldi. infirmiores sub
magist̾io erudiendi. Deinde. uͦii
lectiones leguntur. qͥb ad qͣtuor
euangłioꝵ p̃cepta inbuuntur.
Unde mox quatuor inicia euan¬
ĩdi ad celi palacia euocantur.
Tunc duo infantes unꝰ e mascu¬
lis alt̃ e feminis ab aocolitis in¬

Expanded text:
dicit, quasi templum Dei contra daemones doctrina, quae de ore ejus fluens per aures ejus intraverat, suaviter etiam redoleat, quam diu spirit. Post haec ab acolytho, qui est accensor luminum catechumeni illuminantur, ut tenebrae peccatorum et caecitas erroris expulsae lumine intelligentiae illustrantur. Deinde Evangelium a diacono super eos legitur, quia Evangelica doostiario ordinatim introducuntur, quia completo Evangelio ab osscrutinium septies ante Pascha agitur, quia hoc rite per septem dona Spiritus sancti perficitur. CAintroducti fuerint catechumeni, sunt masculi in Austro, feminae in Aquilone statuendi, quia videlicet fortiores contra aestum tempestatum sunt ponendi, infirmiores sub magisterio erudiendi, deinde quatuor lectiones leguntur, quibus ad quatuor Evangeliorum praecepta imbuuntur. Unde mox quatuor initia Evanmundi ad coeli palatia evocantur. Tunc duo infantes, unus e masculis, alt
Abbreviated transcription (Latin):
placere legitur. Post hanc con¬
fessionẽ cuiabolus exsufflatur
ut sp̃ui scõ habitaełm in eis con
obsignant᷑. ⁊ domꝰ dei contra
hostes muniuuitur. Ideo aũ ñ
mox effugat᷑ Crux aũ ideo
fronti ubi sedes ẽ uerecundie
ĩprunitur: qͥa xp̃m crucifixũ
se ñ erubesorre confitent᷑ sune¬
ꝑ orõnes in unitatẽ eccłe reci¬
piuntur. ꝑ salis gustũ doctri.
na sapĩe condiunt᷑. Denide̾
exorciratur diabolus ut rece¬
dat a sibi contradicentib. Seor¬
sũ aũ mascłi. seorsũ femine ex¬
oreizant᷑ qͥa conuenit ut nnꝰ
intelligentes hystorla. magis

Expanded text:
placere legitur, post hanc conplacere legitur, post hanc confessionem diabolus exsufflatur, ut Spiritu sancto habitaculum in eis condobsignatur, et domus Dei contra hostes munitur. Ideo autem non mox effugatur. Crux autem ideo fronti, ubi sedes est verecundiae, imprimitur, quia Christum crucifixum se non erubescere confitentuones in unitatem Ecclesiae recipiuntur. Per salis gustum doctrinae, et sapientiae condiuntur. Deinde exorcizatur diabolus, ut recedat a sibi contradicentibus. Seorsum autem masculi, seorsum feminae, exorcizantur, quia convenit, ut minus intelligentes
Abbreviated transcription (Latin):
primo qͥa.iiii. feria cũ sole ⁊
luna stelle create in celo ponun¬
tur. Ita ⁊ hac feria qͣrta fideles
xp̃o soli ⁊ eccłe lune additi ⁊
stelle in celo ascribunt᷑. Scdo:
qͥa qͣrta etate tẽplũ dño edi¬
ficatur. Ita ⁊ nc̃ quarta feria
ita ipsi quarta ferla assignan¬
tris feminis a dextris statutis:
ab accolito noĩa eoꝵ scribun
eccłam intratur. ⁊ cuiusq fi¬
delis nom̃ in celo notatur. Et
uirilit̾ agentes a dextͥs dei in
iudicio statuent᷑. effeminate
autẽ iiuentes a sinistris ponen¬
tur. Deinde exorcista cuius i.¬
stud ꝓpͥe officiũ ẽ int̾rogat si
diabolo renuntient. ⁊ ꝑ hane
subeant. Om̃is qͥppe homo qͥ
in originali peccato nasettur
dialoli dñio iure ascribitur.
Cuiꝰ ius fideles fugiunt. dũ
xp̃i iugo se subdunt. Oꝑib qͦ¬
dã sp̃e: quedã caro eius instin¬
ctu ꝑpetrat. Sp̃e: ut ẽ suꝑbia.
maiis gła. ira ⁊ alia. Caro: ut
tiant. que st̃ spectacła. ludi.
int̾rogantur. sine qͣ nemo deo

Expanded text:
primo, quia quarta feria cum sole et luna stellae creatae in coelo ponuntur, ita et hac feria quarta fideles Christo soli et Ecclesiae lunae additi, et stellae coelo ascribuntur; secundo, quia quarta aetate templum Domini aedificatur, ita et nunc quarta feria ita ipsi quarta feria assignantris, feminis a sinistris statutis. Ab acolytho nomina scribunEcclesiam intratur, et cujusque fidelis nomen in coelo nominatur. Et viriliter agentes a dextris Dei in judicio statuentur, effeminate autem viventes a sinistris ponentur. llud proprie officium est, interrogat si diabolo renuntiant, ut per hanc subeant. Omnis quippe homo, quia in originali peccato nascitur, diaboli dominio jure ascribitur. Cujus jus fideles effugiunt, dum Christi jugo se subdunt. CAP. dam spiritus, quaedam caro ejus instinctu perpetrant. Spiritus, ut est superbia, inanis gloria, ira, et talia, caro, ut tiant, quae sunt spectacula, ludi, sancti interrogantur, sine qua nemo Deo
Abbreviated transcription (Latin):
suna quoq septuagesuneꝰ
inseritur. que in paschali die
funt᷑ P hanc penstentia expͥ¬
mitur. Unde ⁊ qͥnqͣgesimꝰ p̃s
in penitentia ponitur. Iͥdeo ⁊
notandũ quod in pͥmis de di-¬
luuio. deinde de abrahe obe-
illuminato subiungitur. qͥa qͥ
b abluerit. ac deuide manda¬
tis dei obedierit: a xp̃o illumi¬
natꝰ gaudebit. Qn quies aut̃
decem qͥnqͣ guita sunt. qͥa qͥ¬
oꝑa qͥnq sensuũ ꝑ decalogũ
legis penitendo diluunt: ad
ad huc tecũ sũ. In hac die̾ in¬
antipħa scdđm multituduiẽ ⁊
in missa esto mͥ in deũ diui¬

Expanded text:
sima quoque Septuagesimae inseritur, quae in Paschali die finitur; per hanc poenitentia exprimitur. Unde et quinquagesimus psalmus in poenitentia ponitur. Ideo et notandum quod in primis de diluvio, deinde de Abrahae obedilluminato subjungitur, quia qucatorum abluerit, ac deinde mandatis Dei obedierit, et Christo illuminari gaudebit. Quinquies autem decem quinquaginta fiunt, quia opera quinque sensuum per decalogum legis poenitendo diluunt, ad adhuc tecum sum. In hac die antiphona, Secundum multitudinem, et, in missa, Esto mihi in Deu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ olum sacerdotes de
suigulis domib uel famili¬
is faruiã accipiebant. qd̾
adhuc greci seruant et inde
dũicũ panẽ faciebant. quẽ
popło offerebant. et hunc
consecratũ eis distribuebãt.
stã singłi farinã offerentiũ
misse int̾erant. et ꝓ hiis in
calione dicebatur. omniũ
circuastantiũ qͥ tͥ hoc sacri¬
ficiũ laudis offeriuit. Postꝗͣ
aũ eccła niunero quidemi
augebatur sed scĩtate minu¬
ebatur ꝓpt̃ carnales statu¬
tũ ẽ: ut qui possent singłis
ante confessionẽ ⁊ peniten.¬
tiã ꝓ aliqͦ criminẽ iudiciũ
sibi suiu̾ent. Et gͥa popło
ñ cõmunieante nou erat
necesse pauẽ tã magnũ fieri.
ꝑ oblatione farine deuarios
narii in usũ pauꝑũ qui
uel in aliqͥd quod ad hoc
sacrificiũ ꝑtinet.¬

Expanded text:
d olim sacerdotes e singulis domibus vel familiis farinam accipiebant. Quod adhuc Graeci servant, et inde Dominicum panem faciebant, quem pro populo offerebant, et hunc consecratum eis distribuebant. Nam singuli farinam offerentium missae interfuerunt, et pro his in Canone dicebatur Omnium circumstantium qui tibi hoc sacrificium laudis offerunt. Postquam autem Ecclesia numero quidem augebatur, sed sanctitate minuebatur propter carnales, statutum est ut qui possent singulisante confessionem et poenitentiam pro aliquo crimine judicium sibi sumerent. Et quia, populo non communicante, non erat necesse panem tam magnum fieri, pro oblatione farinae denarios narii in usum pauperum, qui vel in aliquid quod ad hoc sacrificium pertine
Abbreviated transcription (Latin):
secreto dicitur. Cũ sacrificium
suꝑ crucem ponunꝰ in altari cũ
chrisinatẽ a pontifice factã. qͣsi
quia onuiuis salus anime et
corporis in eo ꝑcipitur. Uinũ
quasi a uttẽ natum dr̃. Hoc i¬
deo offertur. qͥa sic̃ palinites
uiti: ita xp̃o uisceram᷑. Aqua
ab equalitate dr̃. Hec ideo offer

Expanded text:
secreto dicitur. Cum sacrificium secreto dicitur. Cum sacrificium super crucem in altari cum schismate a pontifice factum ponituquia omnis salus animae et corporis in eo percipitur. Vinum quasi a vite natum dicitur. Hoc ideo offertur, ut sicut palmites viti, ita Christo inseramur. Aqua ab aequalitate dicitur, haec ideo sacr
Abbreviated transcription (Latin):
uangelium ideo legunus
quia ꝑ eius doctrinam
angłm dicimꝰ nuuitiũ. Nun¬
tiat enĩ uitã post mortẽ. re¬
quiem post laborem. regnũ
post seruitiũ. Sequentia ideo
dicttur. quia p̃cedentia inicii
sequitur. Ideo etiã in seium
euangelu dieitur. quia ibi
liber euangebi incipit. Ubi
post euangeliũ obemꝰ dicit᷑
apud grecos oratio sequitur.
Offertoriũ dicit᷑ quasi offe¬
rentiũ canticũ. Hoc ideo canta¬
mus: qͥa nosipsos in sacrificiũ
deo offerre debemꝰ. Sac̃dos la¬
uat manꝰ. id est oꝑa ꝑ lacrlnas
complctionis Hic liber in
sinistra parte altaris ponitur
ut expeditior ad suscipiendũ
sacrificiũ reddatur. et quia ꝑ
siistrani tristicia designatur.
que tunc un passione xp̃i fuisse
quasi sacrũ factũ. Inimiolatio
dicitur quia in mola altaris te¬
rebatur. Hostia dicitur quasi
pinguia offerebant᷑. Uictima
locaustũ totũ uoensũ dicitur
totũ eiũ in altari incendebatur
Sacranentũ dr̃ quasi sacrum
iuramentũ. Secreta dr̃: qͥa

Expanded text:
angelium ideo legimus, quia per ejus doctrinam angelon dicitur nuntium. Nuntium enim vitam post mortem, requiem post laborem, regnum post servitium. Sequentia ideo dicitur, quia praecedentia nuntii sequuntur. Ideo et initium Evangelii dicitur, quia ibi liber Evangelii incipitur. Ubi post Evangelium Oremus dicitur, apud Graecos oratio sequitur. Offertorium dicitur quasi offerentium canticum. Hoc ideo cantamus, quia nos ipsos in sacrificium Deo offerre debemus. Sacerdotes lavant manus, id est, opera per lacrymas compunctionis. Hic liber in sinistra parte ponitur, ut expeditior ad suscipiendum sacrificium reddatur. Et quia per sinistram tristitia designatur, quae tunc in passione Christi quasi sacrum factum. Immolatio dicitur quia in mola altaris terebatur. Hostia dicitur, quia ante gnam offerebatur. Victima locaustum totum incensum dicitur. Totum enim in altari incendebatur. Sacramentum dicitur quasi sacrum juramentum. Secreta dicitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
baptiste conceptione ⁊ natiuitate in
tumno conceptus. xp̃c in hyeme. ioħes
in estare natus seribit᷑. Ubi aũ nos tͤs
dies obseruamꝰ. ibi religiosos qͣdragesi¬
mã ag̃e ñ ignoramꝰ. Sicut enĩ tota
eccła in uere ante pascha qͣdragesimã
stũ scĩ ioħis baptiste. Similit̾ in au¬
tiumo ante memoriã scĩ mychaelis
itemq in hyeme ante natiuttatẽ
qͣrta due lectiones legunt᷑. qͥa
quia ħ ieiunia a uet̾i ⁊ nolo testa.¬
mento instituuntur. Antiquus nã¬
q popłs in uere pascha celebrabat.
et tc̃ se affligens arima edebat. In
estate pentecosten solennizabat. ⁊ tc̃
se affligebat. ⁊ pͥmitias offerebat. In
antunno sornophegia id ÷ tab̾nacło¬
rũ festa agebat. In hyeme encenia
id ÷ tẽpli delicationem recolebat. ⁊ in
utroq festo se ieuiniis affligebat.
deo etiã due lectiones feria qͣrta bes¬
gunt᷑. qͥa qͣrta etate m̃di lex ⁊ ꝓphe.¬
tia seruanda tradunt᷑. et ordinandi
ut᷑q lege instructi ẽe p̃cipiunt᷑. Se¬

Expanded text:
Baptistae conceptione et nativitate instumno conceptus, Christus in hieme, Joannes in aestate natus scribitur. Ubi autem nos tres dies observamus, ibi religiosos Quadragesimam agere non ignoramus. Sicut enim tota Ecclesia in vere ante Pascha Quadragesimam stum sancti Joannis Baptistae, similiter in autumno ante memoriam sancti Michaelis, itemque in hieme ante Nativitatem quarta duae Lectiones leguntur, quia haec jejunia a Veteri et a Novo Testamento instituuntur. Antiquus namque populus in vere Pascha celebrabat, et tunc se affligens azyma edebat, in aestate Pentecosten solemnizabat, tuncque se affligendo primitias offerebat, in autumno Scenopegia, id est tabernaculorum festa agebat; in hieme Encaenia, id est templi dedicationem recolebat; et in utroque festo se jejuniis affligebat. Ideo enim duae Lectiones feria quarta leguntur, quia quarta aetate mundi lex et prophetia servanda traduntur, et ordinandi utraque lege instructi esse praecipiuntur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
nos dies abstine p̃cipit᷑. Quadragesi¬
mã ideo ieuinamꝰ. qͥa decimã creato¬
ri nr̃o de dieb nr̃s reddimꝰ. S qͥa
hoc cũ uel om̃i tẽpore agimus. ideo
ideo qͣtuor tẽporib t̾ni dieb reunamꝰ.
qͥa eadẽ qͣtuor tẽpora t̾ns m̃sib ascribi¬
mꝰ. Quatuor aũ tẽporib qͣlitates qͣtuor¬
elem̃toꝵ scilicet calidũ. frigidũ. siccum.
humidũ inesse scimꝰ. ex qͥb delectam̃ta
mundi cont᷑himꝰ. Et ut hec suꝑemꝰ: uiii.

Expanded text:
esimam ideo jejunamus, quia decimam Creatori nostro de diebus nostris reddimus. Sed quia hoc cum corpore agimus, ideo ideo quatuor temporibus ternis diebus jejunamus, quia eadem Quatuor Tempora ternis mensibus ascribimus. Quatuor quoque temporibus qualitates elementorum, scilicet calidum, frigidum, siccum, humidum inesse scimus, ex quibus delectamenta mundi contrahimus. Et ut hoc superemus quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa facie ad chorũ laboran¬
tes intuetur. quia xp̃e a
dextris dei sedens uersa fa¬
cie ad eccłam singłoꝵ corda
intuetur. et ꝓ se patientes
de dũ scephanꝰ ꝓ eo labo-¬
rauit ad adiuuandũ eũ
surrexit. Cantores qͥ chorũ

Expanded text:
sa facie ad chorum laborantes intuertur, quia Christus a dextris Dei sedens versa facie ad Ecclesiam singulorum corda intuetur, et pro se laborantes de dum Stephanus pro eo laboravit, ad adjuvandum eum s
Abbreviated transcription (Latin):
sigẽant eos qui in actiua
uita xp̃o seruiunt. In gͣdi.¬
b cantantes stant: quia
la caritatis ibunt. Qͥ alła
cantant: designant eos qͥ
laudant. hi cantantes al¬
tius stant. qͥa tales in celsi¬
tudine uͥtutũ celestia con¬
tẽplando scandt̃. Seq̃ntiã
chori alternando uibilant
quia frequentia angłoꝵ ⁊
hominsi in domo dei deũ¬

Expanded text:
i in activa vita Christo serviunt. In gradibus cantantes stabunt, quia la charitatis ibunt. Qui Alleluia cantant, designant eos qui in laudant. Hi cantantes altius consistunt; quia tales in celsitudine virtutum coelestia contemplando scandunt. Sequentiam chori alternatim jubilabunt, quia frequentiae angelorum et hominum in domo Dei D
Abbreviated transcription (Latin):
icut aũ in aspiciens ap̃idi
uinitas: ita in aspiciebam
honorat᷑ eiꝰ humanitas. Unde
cantat᷑. Ecce in nubib orli filiꝰ
hõis uenit. Qualit̾ deitas in car¬
nata sit: t̾cium responsoriũ
ostendit missus ẽ gabriel: qui
ad uͥginẽ dixit. Aue maria gr̃a

Expanded text:
icut autem in aspiciens Christi divinitas, ita in aspiciebam honoratur ejus humanitas. Unde cantatur: Ecce in nubibus coeli Filius hominis venit. Qualiter divinitas incarnata sit, tertium responsorium ostendit, Missus est Gabriel angelus qui ad virginem dixit, Ave, Maria, gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Matutine baudes utrũq ap̃i
aduentũ sonant. primũ in
illa diẽ qͣndo monentes apłi
⁊ colles doctores lac ⁊ mel do¬
ctrine fluebant. Tunc iocun¬
data ẽ filia syon. id ÷ eccła
de uideis. Tunc exultaũ fili¬
a ierłm id ẽ ecclesia de genti

Expanded text:
Matutinae Laudes utrumque Christi adventum sonant, primum in illa die quando montes apostoli  colles doctores lac et mel doctrinae fluebant. Tunc jucundata est filia Sion, id est Ecclesia de Judaeis, tunc exsultavit filia Hierusalem, id est Ecclesia de gent
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtuor uͥtutib prudentia. for¬
titudine. iusticla ac tẽpantia¬
p̃diti fuisse noscunt᷑. Anty¬
phona ꝑ ꝗͣ modulant᷑. lau
ecunda hora huiꝰ uigilie
a noe usq ad abrahã e¬
rat. in qͣ noe. sem. heber et
thare uigilabant. ut seq̃ntes
psalmi insinuant. Dñe ds̃ mĩs¬
in te sꝑaui noe expͥmit. quẽ
dñs in illa gen̾atione iustũ
inuenit. ⁊ ideo a ꝑseq̃ntib

Expanded text:
 prudentia, fortitudine, justitia, temperantia, fulsisse noscuntur. Antiphona, per quam modulantur, laudecunda hora hujus vigiliae a Noe usque ad Abraham erat. In qua Noe, Sem, Heber, Thare vigilabant, ut sequentes Psalmi insinuant. Domine Deus meus , Noe exprimit, quem Dominus in sua generatione justum invenit, et ideo a pe
Abbreviated transcription (Latin):
nore coronauit: dũ eũ bũdi.¬
ctione patris suꝑ fr̃s sulli:¬
mauit. Conficebor tͥ d. heber
gens ignẽ adorare coegit. cuiꝰ
pars calicis ignis ⁊ sulphur
fuit. hii qͦ quat᷑m psalmi
sub una gła pr̃i caniuitur.

Expanded text:
nore coronavit, dum eum benedictione patris super fratres sublimavit. Confitebor , Heber gens ignem adorare coegit, cujus pars calicis, ignis et sulfur fuit. Hi quoque quaterni psalmi sub uno Gloria Patri canuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
urb̾ occubuit. Quare frem̃.¬
gñtes enos deñtiat. qͥ dñio ĩ
timore seruiebat. quem seͥp¬
tura pͥmũ nom̃ domitui in¬
uocasse ꝯmemorat. Dñe qͥd
multiplicati s̃. enoch ĩnuit. q̃¬

Expanded text:
rocubuit. Quare fremuerunt , Enos denuntiat, qui Domino in timore serviebat, quem Scriptura primum nomen Domini invocasse commemorat . Domine, quid multiplicati , Enoch innuit, q
Abbreviated transcription (Latin):
ma hora huiꝰ uigilie̾ ab adã
usq ad noe erat᷑. in qͣ excubi¬
as huiꝰ ciuitatis abel. enos.
enoch. lamech seruabant. si c̃
pͥmi psalmi ĩdieant. Beatꝰ uir
abel expͥmit. qͥ tãquã lignũ

Expanded text:
ma hora hujus vigiliae ab Adam usque ad Noe erat, in qua excubias hujus civitatis Abel, Enos, Enoch, Lamech servabant, sicut primi Psalmi indicant. Beatus vir . Abel exprimit, qui tanquam lignum
Abbreviated transcription (Latin):
ministrauit cũ marcha debet
postmodũ audire uerbũ dei
cũ maria. Subdiaconlis etiã
casulã portat. quia inutatur
diaconem cui inuustrat.
indiuue ab antiquis
accepte sunt. Hus nempe
cantores ĩ tẽplo usi sunt.
sicut dauso ⁊ salomon ꝯsti¬
tuert̃. Huiuscemodi etiam
uestib senatores usi sunt. ex
qͥb in eccłasticũ usũ transiert.
He aũ albe uestes m̃diciã uiteꝰ
ĩdicant. qͥa iustũ ẽ ut clerici ĩ

Expanded text:
ministravit cum Martha, debet ministravit cum Martha, debet postmodum audire verbum Dei cum Maria. Subdiaconus etiam casulam portat, quia imitatur diaconum, cui ministrat.induviae ab antiquis sunt acceptae. His nempe cantores in templo usi sunt, sicut David et Salomon instituerunt . Hujuscemodi vestibus etiam senatores usi sunt, ex quibus in ecclesiasticum usum transierunt. Hae autem albae vestes munditiam vitae indicant, quia justum est ut
Abbreviated transcription (Latin):
diaconꝰ casulã portat
tunc p̃dicatores significat.
qͥ toto desiderio contẽpla¬
tiue uite inhiant. ⁊ dileo¬
tione feruentes aliis cele¬
stia p̾dioant. Qui int̾dũ
casulam exeͣunt ⁊ se illa
p̃cingunt. quia illa q̃ ore
predicant exẽplis bonoꝵ.
opũ demonstrant. Unde
diaconꝰ de choro exit. casu¬
lã exuit. duplicatã hum̾o
ĩponit. ĩ dextro lat̾e eam
cingit. qͥa oportet p̃dicato¬
res int̾dum opꝰ p̃dicatio¬
nis uł orõnis uel lectionis
int̾mitte. ⁊ proximis in
necessitate succurrere. Qua¬
si duplicatã casulã hum̾s ĩ¬
ponit. dũ ob geminã dilecti¬
onem laborem ꝓ fr̃ib subit.
In dextro cingit. si ꝑ hoc tm̃
et̾nã requirit. Iatꝰ enĩ denu¬
datũ designat xp̃m ꝓ nobis
uulneratum. Diacorus ĩ cho¬
rũ redit. euglm legit. qͥa po¬
stquã p̃dicator xp̃o in mem¬
bris suis ministrauerit: ad
opus p̃dcationis redire de¬
bet quod deseruit. Pacto mu¬
sterio diaconꝰ induitur ca
sula. qͥa p̃dicator qui prius

Expanded text:
diaconus casulam portat, tunc praedicatores significat, qui toto desiderio contemplativae vitae inhiant, et in dilectione ferventes aliis coelestia praedicant. Qui interdum casulam exuunt, et se illa praecingunt; quia illa, quae ore praedicant, exemplis bonorum operum demonstrant. Unde diaconus de choro exit, casulam exuit, duplicatam humero imponit, in dextro latere eam cingit; quia oportet praedicatores interdum opus praedicationis vel orationis vel lectionis intermittere, et proximis in necessitate succurrere. Quasi duplicatam casulam humeris imponit, dum ob geminam dilectionem laborem pro fratribus subit. In dextro cingit, si per hoc tantum aeterna requirit. Latus etiam denudatum designat Christum pro nobis vulneratum. Diaconus in chorum redit, Evangelium legit; quia, postquam praedicator Christo in membris suis ministraverit, ad opus praedicationis redire debet, quod deseruit: peracto ministerio, diaconus casula induitur; quia praedicator, qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
degant.⁊ clerũ ad seruitium
dei expediant. Uñ ⁊ illoꝵ ue.¬
stes sinit stricte. quatinꝰ ex¬
pediti reddantur pugne. Sic̃
ficiũ usurpare: ita ñ debent
clericalem uestẽ portare. Et
sic̃ clericis ñ licet nec ꝯͣ pa
ganios arma portare: tta ñ
debent lascas uestes assum̃e.

Expanded text:
egant, et clerici se ad servitium Dei expediant. Unde et illorum vestes sunt strictae, quatenus expediti reddantur pugnae. Sicut ficium usurpare, ita non debent clericalem vestem ferre, et sicut clericis non licet nec contra paganos arma ferre, ita non debent la
Abbreviated transcription (Latin):
eb qͣdragesime ł alio ꝯgo
tẽꝑe laneis tunicis utunt᷑.
in humilitate seriire pre¬
cipiuntur: Si enĩ xp̃i man¬
suetudinẽ ⁊ humilitatẽ se¬

Expanded text:
ebus Quadragesimae vel alio congruo tempore laneis tunicis utuntur, in humilitate servire praecipiuntur. Si enim Christi mansuetudinem et humilitatem se
Abbreviated transcription (Latin):
misia sacerdotũ duabus
liguis format᷑ qͥa eis bina
potestas tradit᷑. Una qͥppe
lingua lingant peccantes. a¬
lia soluuit penitentes. Cap¬
pa uidet᷑ a casula tͣcta. Per
hanc ãmonent᷑ derici ĩ cari.¬
tate ãbulare. hanc aluis u̾bo
⁊ exẽplo demonstrare. que so¬
let om̃s uͥtutes decorare. Cur
i deo ñ debent arma portaᷝͫ
demõnes debent uͥtutib
pugnare. sic̃ moyses arma
non portaũ. sed isrł cũ ama.¬
lech pagnante ip̃e p̃cibus
pugnauit. Sic apłi ⁊ eoꝵ se¬
quaces ñ armis s p̃cib pu.¬

Expanded text:
m sacerdotum duabus linguis formatur, quia eis bina potestas traditur. Una quippe lingua ligant peccantes, alia solvunt poenitentes. Cappa videtur a casula tracta. Per hanc admonentur clerici in charitate ambulare: hancque aliis verbo et exemplo demonstrare, quae solet omnes virtutes decorare. CAP. on debent arontra daemones debent virtutibus pugnare, sicut Moyses arma non portavit, sed Jesu cum Amalech pugnante ipse precibus pugnavit . Sic apostoli et eorum sequentes non armis,
Abbreviated transcription (Latin):
startino politanã cũuitatẽ auxerat.
quã eccła undiq confluens uisitare
desicłat. Regina aurũ ⁊ gẽmas attu¬
lit. ⁊ eccła sapĩa ut auro fulgidos. et
uͥtitib ut gẽnus splendidos ꝓtulit

Expanded text:
stantinopolitanam civitatem auxerat, quam Ecclesia undique confluens visitare desiderat. Regina aurum et gemmas attulit, et Ecclesia sapientia ut auro fulgidos, et virtutibus ut gemmis splendidos, protulit.
Abbreviated transcription (Latin):
sed ex uoluntate sua ei confiteri ꝓnũ¬
tiat. In alła dm̃ salutis sue laudat.
In phariseo euangłico suꝑbꝰ grex here¬
ticoꝵ. in publicano accipit᷑ humilis
popłs catholicoꝵ. In offert̾. laudes dõ¬
soluit eccła. qͥ eã ad se uenientẽ suscep̃.
Cõio eã hortat᷑ ut bona sua cũ m̃¬
bris xp̃i partiat᷑ ⁊ sic uistificata ad
patriã paradysi reu̾tat᷑. In hac etiã
cõmunione gr̃a deo agit᷑. qͥa t̃c̃ fru¬
mentũ et uinũ colligitur
alomone mortuo regnũ diui¬
dit᷑. ideo ⁊ mensis septẽber in
hystorias partitur. Prior pars eius
in una hystoria solidat᷑ sequens in di¬
u̾sas mutat᷑ qͥa ⁊ regnũ nida in u¬
na familia dauid stabilit᷑. regnũ aũ
ifrł a plurib inuadit᷑. Undẽ ⁊ hy¬
storia de his qͥ gentib int̾mixti erant
ut iob. tobyas. iudith. hester: legit᷑
qͥa post mortẽ salomonis. reges cũ
popło derelicto cultu dei. cultiu gen¬
tiũ ãmisorbant᷑. Quod helyas ꝓpħa

Expanded text:
sed ex voluntate ei confiteri praenuntiat . In Alleluia Deum salutis suae laudat. In Pharisaeo Evangelii superbus grex haereticorum; in Publicano accipitur humilis populus Catholicorum. In Offertorio laudes solvit, qui eam ad se venientem suscepit. Communio eam hortatur, ut bona sua cum membris Christi partiatur, et sic justificata ad patriam paradisi revertatur. In hac enim Communione gratia Deo agitur, quia tunc frumentum et vinum collalomone mortuo regnum dividitur, ideo et mensis September in historiis partitur. Prior pars ejus in una historia solidatur, sequens in diversas mutatur, quia et regnum Juda in una familia David stabilitur, regnum autem Israel a pluribus invaditur. Unde et historia de his qui gentibus intermisti erant, ut Job, Tobias, Judith, Esther legitur, quia post mortem Salomonis reges cum populo, derelicto cultu Dei, cultui gentium admiscebantur. Quod Elias propheta
Abbreviated transcription (Latin):
de xp̃iano popło accipitur
qui hic a ꝑsecutorib in martyri-¬
b oppressus ad suꝑnũ regnum
euocat᷑. Qui de suã ereptione g¬
tulabundus dicit. factus ẽ dñs¬
ꝓtector meus. In oratione uno.¬
tescit qd̾ ꝑ tuorẽ ad amorem
plien̾it. Iectio dicit qd̾ eos mundꝰ
odio habuerit. s ñc de morte ad
uitã translati sunt. In gͣdali se

Expanded text:
de Christiano populo accipitur, qui a persecutoribus in martyribus oppressus ad regnum supernum evocatur. Qui de sua ereptione gratulabundus dicit, Factus est protector Dominus. In Oratione innotescit, quod per timorem ad amorem pervenerit. Lectio dicit quod eos mundus odio habuerit, sed nunc de morte ad vitam translati sint . In Offe
Abbreviated transcription (Latin):
dei inuitati sunt. In offertorio
ꝓ ammab suis orant. quas cor¬
poribus adhuc sociari non du¬
bitant. In cõmunione domino
loudes soluunt. a quo bona o¬
officiũ conuenienter eirea festũ

Expanded text:
translati sint . In Offertorio pro animabus suis orant, quas corporibus adhuc sociari non dubitant. In Communione Domino laudes solvunt, a quo bonofficium convenienter circa festum
Abbreviated transcription (Latin):
olent pastores loca muta¬
re.⁊ greges ad alla loca
minare. Hos religiosi imitan¬
tur dũ p̃latũ de eccła seq̃ntes
in capitoliũ ꝯg̃gantur. Ibi
dei animalibus sal ad lamben¬
dũ datur. dũ eis in martyri-¬
logio passio uł uita scõꝵ ꝓ-¬
nuntiatur. Opilio u̾o eis qua-¬
si pabulũ ponit dũ ꝑ u̾sum
p̾ciosa ẽ patientiã scõꝵ ꝓponit.
deinde diuinũ auxilium ter
ꝑ d̃s in adilitorium inuocat.
ut grex dei ꝑlcłm aĩarũ eua-¬
dat. Deinde quasi ouile bĩa¬
dicit. dũ eos dirigi ⁊ scĩfica¬
ri in lege dei poscit. Post hec
lectione reficiuntur. ⁊ tunc
singłi in oꝑa qͣsi uinee culto¬
res diriguntur.
De tereia¬
ab aliis labor suscipit᷑ Dũ
nona psallitur quasi iterũ¬
ab aluis onus suscipitur. In
uesꝑa denarius recipitur.
Tercia ⁊ sexta atq nona ideo
ternis psalinis celebrantur.
quia in his trib horis tri.¬
nttas uen̾atur. S q̃ritur cũ
pͥsna dicat᷑ cur t̾cia ⁊ ñ potiꝰ

Expanded text:
olent pastores loca mutare, et greges ad alia pascua minare. Hoc religiosi imitantur, dum praelatum de ecclesia sequentes in capitulum congregantur; ibi Dei animalibus sal ad lambendum datur, dum eis in Martyrologio passio vel vita sanctorum pronuntiatur. Opilio vero eis quasi pabulum ponit, dum per versum Pretiosa patientiam sanctorum proponit. Deinde divinum auxilium ter per Deus, in adjutorium invocat, ut grex Dei periculum animarum evadat. Deinde quasi ovile benedicit, dum eos dirigi et sanctificari in lege Dei poscit. Post haec lectione reficiuntur, et tunc singuli in opera quasi vineae cultores diriguntur. De Tertiaab aliis labor suscipitur. De Nonaab aliis onus suscipitur. In Vespera denarius recipitur. Tertia, Sexta, et Nona, ideo ternis psalmis celebrantur, quia in his tribus horis Trinitas veneratur. Sed quaeritur, cum Prima dicatur, cur Tertia et non potius
Abbreviated transcription (Latin):
ex pax uobiscum ue do¬
nunus uobiscum popu¬
lum saliitat. sicut dominus
uigressu suo mundũ salu¬
tabat. Presbiter cum saluta¬
tione ueteris testanĩti. ⁊ ep̃c
eum salutatione noui testa-¬
meirti salutat populum. qͥa
digiuus est nouum testam̃
autem dominuni cũ sp̃u eiꝰ
esse orat. ut eum sp̃u ⁊ m̃te
orare admoneat Ore orat:
qui tantũ uerba ꝓnuitiat¬
Spiritu et mente orat: qui¬
per uerba que dicit deuni
et celestia intendit. Non oro
sed oramꝰ dicit. quia uocẽ
totuis ecclesie exprimiit. Orõ¬

Expanded text:
er Pax vobiscum, vel Dominus vobiscum, populum salutat, sicut Dominus ingressu suo mundum salutavit. Presbyter cum salutatione Veteris Testamenti, et episcopus cum salutatione Novi Testamenti salutat populum; quia dignius est Novum quam autem Dominum cum Spiritu ejus esse orat, ut cum spiritu et mente orare admoneat. Ore orat, qui tantum verba Spiritu et mente orat, qui verba quae dicit, Domini et coelestia intendit. Non oro sed Oremus dicit, quia vocem totius Ecclesiae exprimit.
Abbreviated transcription (Latin):
tius populi in unũ colligi¬
tur. Hec autem differentla
int̾ orationem ⁊ collectam di¬
lcitur quod hec oratio uocat᷑
que ad missam dicitur. hec
autem collecta que ad proces¬
sionem in statione super po¬
pulum dicitur: hec et nussa
dicitur. quia in ea oratio po¬
puli ꝑ sacerdotem ad deuin
mittitur. Hanc in dextera
parte altaris ideo dicinius.
quia cum dextris in iudici¬
O statui olanius. Omines o¬
rationes ad deum patrem
dirigimus. et per dominũ
sancto concludinius. quia
cuncta iuste petita a patre ⁊
filio in unitate sp̃c sancti
dari erdimus. Per eum qui
uenturus est non nisi in ex¬
orcisiis diciinus. in quib

Expanded text:
igitur. Haec est autem differentia inter orationem, et collectam, quod haec oratio vocatur, quod ad missam dicitur; haec autem Collecta, quod ad processionem in statione super populum dicitur. Haec et missa dicitur; quia in ea oratio populi per sacerdotem ad Dominum mittitur: hanc in dextra parte altaris ideo dicimus; quia cum dextris in judicio statui oramus. Omnes orationes ad Deum Patrem dirigimus, et per Dominum piritu sancto concludimus, quia cuncta juste petita a Patre per Filium in unitate Spiritus sancti dari credimus. Per eum qui venturus est, nonnisi in exorcismis dicimus, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
um apłis et martyrib
cũ iohanne. Quidam
ioħem baptistã uolunt in¬
delligi. qͥdam marcũ. qͥ etiã¬
ioħes lectus legitur. qui
magis intelligitur. octo
martyres ⁊ septẽ uͥgines
hic ponuntur. quoꝵ sangͥ¬
ne hoc sacram̃tum approbat᷑.
quia ꝑ hoc sacrificuim in
septem donis sp̃s seĩ ad oc¬
Tbeatitudines ꝑuenitur.
introducuntur. qͥa ꝑ om̃s
orines ⁊ sexus hoc saeram̃¬
tũ confirmatur. Ex euangłi¬
stis quippe ioħs qui et mar.¬
cus ponttur. qͥ alexanclrie
p̾sul et martyr fuit. Ex dia
mathyas qui ꝓ xp̃o occubu
antyochenensis epyscopus.
Ex papis alexander romanꝰ
pontifex. ex prb̃is marcelli¬
nus. gx exoreistis petrus. ex
coniugatis felicitas. ꝓpetu¬
a.ex iurginib agatħa et
relique. Que om̃s hoc sacͥ¬
ficiũ suo sanguine firina¬
uer̃t. et in corpore xp̃i con¬
numerari meruerunt.
uenite bñdicti. Et prestas
nob̃. scilicet uitã eterlam
post mortẽ. ꝑ ipsũ nos cre¬
as. cũ ipso nos ereas. in ip̃o

Expanded text:
um apostolis et martyribus, cum Joanne. Quidam Joannem Baptistam volunt intelligi, quidam Marcum, qui et Joannes dictus legitur: qui magis hic intelligitur. Octo martyres et septem virgines hic ponuntur, quorum sanguine hoc sacramentum approbatur, quia per hoc sacrificium in septem donis Spiritus sancti ad octo beatitudines pervenitur. introducuntur, quia per omnes ordines et sexus hoc sacramentum confirmatur: ex evangelistis quippe Joannes, qui et Marcus ponitur, qui Alexandriae praesul et martyr fuit; ex diacMatthias, qui pro Christo occubuiAntiochenus episcopus; ex papis Alexander Romanus pontifex; ex presbyteris Marcellinus; ex exorcistis Petrus: ex conjugatis Felicitas et Perpetua; ex virginibus Agatha et reliquae, quae omnes hoc sacrificium suo sanguine firmaverunt, et in corpore Christi connumerari meruerunt. Venite, benedicti ,-- et praestas nobis, scilicet vitam aeternam post mortem. Per + ipsum nos creas, cum + ipso nos creas, in + ipso
Abbreviated transcription (Latin):
australi parte stant. desig.¬
nantes quod fortiores in
fide ardore sp̃c scĩ feruidi
p̃lati fieri debeant qͥ estũ
tẽptationũ mundi ferre ua¬
leant. femine u̾o in boriali
parte stant. demonstrantes
qd̾ fragiliores sube̾e̾ debe¬
ant. qui estũ tẽptationum
ferre nequeunt. atq nup¬
tiali medicamine estumi
qq post partũ eccł̃am ũ
intrant. qa ĩmundos a cele
Alioquin si pre infirmitate
uolerent eadeu die qua pa¬
rerent itrare ecclas liceret:
ut dõ gr̃as ag̾ent. Propter
hanc etiã significationem
multis locis meustrue uel
uiris cõuuxte foras eccłaui
stare solent et ob hoc pelui¬
tentes intrare eccłam non
clebent

Expanded text:
Australi parte stant, signantes quod fortiores in fide ardore Spiritus sancti fervidi praelati fieri debeant, qui aestum tentationum mundi ferre debeant. Feminae vero in Boreali parte stant, demonstrantes quod fragiliores subesse debeant, qui aestum tentationum ferre nequeant, atque nuptiali medicamine aestum quoque post partum ecclesiam non intrant, quia immundos a templo Alioquin si prae infirmitate valerent, eadem die, qua parerent, intrare ecclesias eis liceret, ut Deo gratias agerent. Propter hanc significationem in multis locis menstruae viris commistae, foris ecclesiam stare solent, et ob hoc poenitentes intrare ecclesiam non debent
Abbreviated transcription (Latin):
Terra seinditur qͣndo cor¬
qͥa fideliũ cõpunguntur.
Tales oꝑarii cũ de agro hu¬
ius mundi redeunt: eter¬
nũ coniuuiũ cũ dño ine¬

Expanded text:
Terra scinditur, quando corda auditorum compunguntur. Tales operarii cum de agro hujus mundi redeunt, aeternum convivium cum Domin
Abbreviated transcription (Latin):
deo autẽ cum tur oleo. o.¬
dicans sanat. aqͥs infusũ eas ꝑ.¬
spicuas reddit et suꝑeniatat. Ita
spiritꝰ sc̃s flãma caritatis ⁊ splen¬
dore sapłe aĩas illustrat. meli¬
camine intelligentie ꝑ ueniam
pecc̃oꝵ uuluera sanat. admixti¬
one sue uͥtutis aqͣs baptisma¬
tis effugatis pecc̃oꝵ tenebris
clarificat. Hanc confirmatio
ac̃dos ouis infantes de bap¬
⁊ debitor fideq uissor manet
cõm̃lat. ut ipsi eos fidẽ catholicã
⁊ or̃onẽ dĩicam instruant. Que
duo om̃is patͥni ĩmo ouĩs xp̃ia¬
ni scire debent aut patria auit
tiratũ nullo modo admittatur
Nullus nͥ unꝰ uł una ad leuan¬
dũ infantẽ accedat. isq se fidȩ¬
iussorẽ illiꝰ sciat. ut ita eũ xp̃o
sicut eũ suscep̃ restituat. Qd̾ si
eũ xp̃ianitatem docere negleye¬
rit: ꝓ eo suppliciũ subibit. Q
infantẽ de baptismo suscepit:
idem etiã ad confiriationẽ¬

Expanded text:
deo autem cum oleo dicans, sanat, aquis infusum eas perspicuas reddit, et superenatat. Ita Spiritus sanctus flamma charitatis et splendore sapientiae animas illustrat, medicamine clementiae per veniam peccatorum vulnera sanat, admistione suae virtutis aquas baptismatis effugatis peccatorum tenebris clarificat. Hanc confirmationSacerdos omnes infantes de bapet debitor fideique jussor manet.commendat, ut ipsi eos fidem catholicam et orationem Dominicam instruant. Quae duo omnes patrini, imo Christiani scire debent, aut patria aut Ltizatum nullo modo admittitur. Nullus nisi unus vel una ad levandum infantem ac cedat, iisque se fidejussorem illius sciat, ut ita eum, sicut suscepit, restituat. Quod si eum Christianitatem docere neglexerit, pro eo supplicium subibit. Qui infantem de baptismo suscepit, idem etiam ad confirmatione
Abbreviated transcription (Latin):
rea canentiũ exordiũ sũp¬
sit. quã antiqͥtas ydolis in
stituit. ut uidelicet deos
suos et uoce laisdarent ⁊
toto corpore eis seruirene.
reuolutionem. ꝑ manuũ
cõplexionẽ elem̃toꝵ cone¬
xionẽ ꝑ sonũ cantantiũ:
armoniã planetarũ reso

Expanded text:
ordium sumpsit, quam antiquitas idolis ibi constituit, ut videlicet decepti deos suos et voce laudarent, et toto corpore eis servirent. revolutionem: per manuum complexionem, elementorum connexionem: per sonum cantantium, harmoniam planetaru
Abbreviated transcription (Latin):
screpitũ: tonitrloꝵ crepi¬
tũ. Qd̾ fideles mmitati st̃
et ui seruitiũ ueri dei cõ¬
uerter̃t. Nã ppłs de mari
rubro egssus choreã dixis¬
se. et maria cũ tẏmpano
p̃ciuisse. et dauid aute
archã totis iuirib saltasse.
et cũ eẏthara psalmos orci¬
nisse legitur. et salomoir
cantares cireũ altare insti¬
tuisse legitur. qͥ uoce. tu¬
bis. organis. cymbalis. cy¬
tharis. cantica ꝑsonuisse le¬
guntur. Unde et adhuc
in choreis musicis instrum̃¬
tis uti intuntur. qͥa globi
celestes dulci melodia cir¬
siue a corona cireuastantiũ
Olim nãq in modũ corone
çirca aras cantantes stabãt.
s flauuianus et didoriis
ep̃i choros alt̾natim psalle¬
re urscituebant. Duo chori
psallentiũ designant augłos
et sp̃s iustoꝵ. quasi reciproca
uoce deũ laudantiũ. Cancelli
ii qͥb stant multas mansio¬
nes ui domo patͥs designant.
Qd̃ aliquando de choro cũ
ꝓcessionẽ ad altare uadunt
et ibi in statione caniuit. sig¬

Expanded text:
crepitum. Quod fideles imitati sunt, et in servitium veri Dei converterunt. Nam populus de mari Rubro egressus choream duxisse, et Maria eis cum tympano praecinuisse , et David ante arcam totis viribus saltasse, et cum cithara psalmos cecinisse legitur . Et Salomon cantores circa altare instituisse dicitur, qui voce, tubis, organis, cymbalis, citharis, cantica personuisse leguntur. Unde et adhuc in choreis musicis instrumentis uti nituntur, quia globi coelestes dulci melodia cirsive a corona circumstantium. Olim namque in modum coronae circa aras cantantes stabant; sed Flavianus et Diodorus episcopi choros alternatim psallere instituebant. Duo chori psallentium designant angelos, et spiritus justorum, quasi reciproca voce Dominum laudantium. Cancelli in quibus stant, multas mansiones in domo Patris designant. Quod aliquando de choro cum processione ad aliquod altare vadunt, et ibi in statione canunt, sig
Abbreviated transcription (Latin):
tos esse monuit. uc iudelicet ĩ
duunis ⁊ huãis sint pruden¬
tes. ĩ adu̾sis ⁊ ꝓsꝑis fortes. in
endo iusti. ĩ om̃ib actib suis
tẽꝑati. his qͣtuor responsoria

Expanded text:
tos monuit, ut videlicet in divinis et humanis sint prudentes, in adversis et prosperis fortes, in endo jussum omnibus actibus suis temperati, his quatuor etiam
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatẽ in fide spe ⁊ karita¬
te laudari uoluit. Uñ eadẽ
cantica eũ alleluia cantari in¬
stituit. qͥa laudatores tͥnitatis
ad canticum celestis leticie uo¬
cari docuit. Deilide qͣtuor lec¬
tiones de euangłio legi p̃cep.¬

Expanded text:
Trinitatem in fide, spe et charitate, laudari voluit. Unde eadem cantica cum Alleluia cantari instituit, quia laudatores Trinitatis ad canticum coelestis laetitiae vocare docuit. Deinde quatuor lectiones de Evangelio legi prae
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicata qdragenariũ
numerũ ꝯficiunt ad ꝑady¬
sũ reu̾iti debemꝰ. ut corpore xp̃i
pasti ⁊ sanguine eiꝰ potati ad
terrã lac ⁊ mel fluentẽ seilicet

Expanded text:
cata quadragenarium numerum conficiunt ad paradisum reverti debemus, ut corpore Christi pasti, et sanguine ejus potati, ad terram lac et mel fluentem, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ab egypto ad patriam redis¬
onẽ recolimꝰ. qua de hoc mũdo
ad suꝑnã patriã tendunꝰ. Filii
qͥppe isrł qͥ longo tẽpore in
egypto sub pharaone seruiert̃
sed ꝑ moysen lib̾ati. .xl. ãnis¬

Expanded text:
ab Aegypto ad patriam rediisonem recolimus, qua de hoc mundo ad supernam patriam tendimus. Filii quippe Israel longo tempore in Aegypto sub Pharaone servierunt, sed per Moysen liberati quadragi