comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥ introducunt᷑ in t̾ram reꝓmissionis. ꝙ de¬
sentꝰ gentes multe coram eis: ꝙ tradint̾
in manus eoꝵ nationes maioris nuimeri
et robustiores quã ppłs iscł. dei esse grãm
scͥptura ꝓminciat. Uirum aũt ꝑcutiat ea
urł usq ad int̾uitionem. au reseruet eas ⁊
ꝑcat. ⁊ utrũ ineat nec ne cũ eis fedus. et
utrũ societ cũ eis diugia an nõ societ ip̃oꝵ
esse testatur. Quo testimonio manifeste de¬
cernitur. Qd libero arbitrio. qͥd ue dispẽsa¬
tioni uel cotidiano adiutorio dñi debeamꝰ
adsc̾bere. et ꝙ diuine sit gr̃e p̾stare nobis
octasiones salutis. ⁊ ꝓuentus sclos atq uic¬
toriam: nr̃m ño esse ut concessa dei benefi¬
cia uel intentiuo uel segnius exeqͣmur. quã
rõem ⁊. in illoꝵ cecoꝵ curatione satis e¬
uident̾ uidemus expͣssam. Qd̃ er̃ tnͣsit
ante eos ihs. diuine ꝓuidentie ⁊ dignati¬
onis est gr̃a. Qd̃ uociferant᷑ ⁊ dicunt mise¬
rere nr̃i dñe fili danid. fidei ip̃õꝵ et credu¬

Expanded text:
ntroducontur in terram repromissionis, quod delentur gentes multae coram eis, quod traduntur in manus eorum nationes maioris numeri et robustiores quam populus Israhel, dei esse gratiam scriptura pronuntiat. utrum autem percutiat eas Israhel usque ad internicionem, an reseruet eas et parcat, et utrum ineat necne cum eis foedus et utrum societ cum eis coniugia an non societ, ipsorum esse testatur. quo testimonio manifeste discernitur, quid libero arbitrio quidue dispensationi uel cotidiano adiutorio domini debeamus adscribere, et quod diuinae sit gratiae praestare nobis occasiones salutis et prouentus secundos atque uictoriam, nostrum uero ut concessa dei beneficia uel intentius uel segnius exsequamur. quam rationem etiam in illorum caecorum curatione satis euidenter uidemus expressam. quod enim transit ante eos Iesus, diuinae prouidentiae et dignationis est gratia: quod uociferantur et dicunt: miserere nostri, domine, fili Dauid, fidei ipsorum et credu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ita dispensatio dei et auxiliil eiꝰ nersicu¬
li ip̃ius mitio dedaratur ac fine. Cum se
et pͥorem locutũ fuisse ꝯmemorat: et post¬
ca mimicos eius humiliatursi. si ab eodem
fusset auditus. Nos enim ꝑ hec que ꝑtuli¬
mus nõ liberum arbit̾um hominis uolumꝰ
submouere. S hunc adiutoriũ ⁊ gr̃ãm dei ꝑ
singulos dies ac momenta necessariam
ꝯptare. hiis nos sermonib eruditos alli
paphuucuis e sua cella nõ tam alacres ꝙͣ
ꝯpunctos corde aute mediũ noctis emi¬
mationem. quãm tota uirtute studebamꝰ
implere: attingenda nobis ꝑfectionis cul¬
mina crederemꝰ incipemꝰ ag̾noscere nec¬
dum nos cepisse monachoꝵ fastigia som¬
uiare. Quippe: qui de scd̾a abrenũtiatõe
parum quid incenobiis eruditi. t̾ciã in qͣ
oĩs ꝑfectio ꝯtinetur. queq illas imfenores
duãs multis p̾cedit modis. ne auditu qͥd̾
nos antea ꝑcepisse nossemꝰ. contuli cum¬

Expanded text:
tur, ita dispensatio dei et auxilium eius uersiculi ipsius initio declaratur ac fine, cum se et priorem locutum fuisse commemorat et postea inimicos eius humiliaturum, si ab eodem fuisset auditus. nos enim per haec quae protulimus non liberum arbitrium hominis uolumus submouere, sed huic adiutorium et gratiam dei per singulos dies ac momenta necessariam conprobare. His nos sermonibus eruditos abba Pafnutius e sua cella non compunctos corde ante medium noctis emimationem, quam toto virtutis nisu studebamus implere, attingenda nobis perfectionis culmina crederemus, inciperemus agnoscere necdum nos coepisse monachorum fastigia somniare: quippe qui de secunda abrenuntiatione Patrum in coenobiis eruditi, tertiam in qua omnis perfectio continetur, quaeque illas inferiores duas multis modis praecedit, ne auditu quidem nos antea percepisse nossemus. COLLATIO QU
Abbreviated transcription (Latin):
uib mamfestissime ꝑdocem᷑: et intinm
uoluntatis bone nobis dño inspirante
concedi. cũ aut ꝑ se aut ꝑ exhortationem ai¬
iusl hoĩs. ant ꝑ necessitatem nos ad salu¬
tis datrahit iuam. et ꝑfectionem uirtutũ
ab codem similit̾ condonari. min nõ hoc
esse: nt adhortationẽ airiliũ q dei uel remissiꝰ
uel emxius exequam᷑. Et ꝓ hoc nos uel remu¬
nerationeni. uel supplicia dignissime ꝓm̾eri.
quo eius dispensationi ac ꝓuidentie erga
nos benignissima dignatione collate. uel
negleximus. uel studinmꝰ. nr̃e obedientie
deuotiomi ꝯgruere. Quod euident̾ in dent̾o¬
nonio aꝑteq describitur. Cum inquid in¬
trodux̾it te dñs deus tuus in t̾ram quani
possessurꝰ ingredieris. ⁊ deleuerit gentes n¬
multas coram te. etheũ. ⁊ gergeseũ. ⁊ amor
um. seꝑtem gentes msto maioris nimieri¬

Expanded text:
uibus manifestissime perdocemur et initium voluntatis bonae nobis Domino inspirante concedi, cum aut per se, aut per exhortationem cujuslibet hominis, aut per necessitatem nos ad salutis attrahit viam, et perfectionem virtutum ab eodem similiter condonari: nostrum vero hoc esse, ut adhortationem auxiliumque dei uel remissius uel enixius exsequamur, et pro hoc nos uel remunerationem uel supplicia dignissime promereri, quod eius dispensationi ac prouidentiae erga nos benignissima dignatione conlatae uel negleximus uel studuimus nostrae oboedientiae deuotione congruere. quod euidenter in Deuteronomio aperteque describitur: cum, inquit, introduxerit te dominus deus tuus in terram, quam possessarus ingrederis, et deleuerit gentes multum: septem gentes multo majores numer
Abbreviated transcription (Latin):
put senem pasiũ. ĩ heremo uastis¬
sima cõmorantẽ. cum senex iob̾s
magno cenobio ac młtitudim am̃
p̃posito adueniss. ⁊ ab eodem uł ut an¬
latꝰ ĩsolitudĩe. minime a fr̾ibꝰ int̾pel¬
latꝯ egiss. mũquã me sol ait reficientẽ
udit. Et ille. Nec me ĩquid iratum
undẽ senẽ cũ alacr̃e tanꝙͣ¬

Expanded text:
pud senem Paesium in heremo uastissima commorantem cum senex Iohannes magno coenobio ac multitudini fratrum praepositus aduenisset, et ab eodem uelut anratus in solitudine minime a fratribus interpellatus est, egisset, numquam me sol, ait, reficientem uidit. et ille, nec me, inquit, iratum. Eundem senem cum alacrem ta
Abbreviated transcription (Latin):
gcatuito esse ꝓmissam. Aut penitentiam
dauid regis. illam unꝰ u̾bi qua dixit. p̾ca¬
ui dño. duotam ginia eius cͥmina et
nõ potius dementiã dei abstulisse cre¬
deudum est: ut ꝑ nachan ꝓpham mercat᷑
audire. Et dñs cñstulit unquitatem tuã
nõ morieris. Quod igitur homicidiũ adult̾io
addidit. liberi utiq fuit arbitrii. Qdautem
arguitur ꝑ ꝓpham. diuine dignationis est
gr̃ẽ. sfiursum qd̾ pccm̃ suũ humiliatus agnos¬
cit ꝓprie libertatis est opus. Qͦd uero sub
breuissimo tꝑ̃is puncto indulgentiã tãtoꝵ
c̾minũ ꝓmeretur: dm̃ miserencio est douũ
Et qͥd de hac tã bren ꝯfessione ⁊ inꝯpabili
diuine retͥbutionis minsitate dicatnꝰ cũ
beatus apło ad illam magnitudĩem fute̾
renumerationis aspiciens. quid de illio tam
ini mueris ꝑsecutionib sius ꝓminciau̾it.¬

Expanded text:
gratuito esse promissam, aut paenitentiam gratuito esse promissam, aut paenitentiam Dauid regis illam unius uerbi qua dixit: peccaui domino, duo tam grauia eius crimina et non potius clementiam dei abstulisse credendum est, ut per Nathan prophetam mereretur audire: et dominus transtulit iniquitatem tuam: non maddidit, liberi utique arbitrii fuit; quod autem arguitur per prophetam, divinae dignationis est gratia. Rursum quod peccatum suum humiliatus agnoscit, propriae libertatis est opus. Quod vero sub brevissimo temporis puncto indulgentiam tantorum criminum promeretur, Domini miserentis est donum. Et quid de hac tam brevi confessione et incomparabili divinae retributionis immensitate dicamus? cum beatus Apostolus ad illam magnitudinem futurae remunerationis aspiciens, quid de illis tam innumeris persecutionibus suis pronunt
Abbreviated transcription (Latin):
queritur et ip̃e absponsai flebilit̾ ꝯquerẽte
Incubili meo in noctib queslui quem dile¬
rit asa mea. que siui eũ et nõ inuemi. uo¬
çaui eum et nõ respondit michi.
Tita semꝑ gr̃a dei in nr̃o in bonam
illud adiuuat ꝓtegit ac defendit. ut non¬
numꝙͣ eciam ab eo quosdam conatuo bo¬
ne uoluntatis uel exigat uel expectet
ne penitus dormientiant mercia disso¬
luto sua dona ꝯferre uideatur. octasioneᷤ
quodam modo querens. quib hu mane
segnicie torpore discusso. non irrationabi¬
lis nunificentie sue largitas uideatur.
dum eam sub colore cuiusdã desideru ac la¬
boris imꝑtit. Et nch̃oꝰ gr̃a dei gͣtuita ꝑ¬
senerat. dum exiguis quibdã paruis q
conatib tantã ĩmortalidatis głam tanta
ꝑhemins bĩtudans dona in estimabilitri¬
buit largitate. Nec em̃ qr illius in cruce
latroms p̾cesserat fides. id circo ꝓminician¬
dum est non ei bãm ꝯmorationem ꝑadisi

Expanded text:
sponderet, quaeritur et ipse a sponsa flebiliter conquerente: sponderet, quaeritur et ipse a sponsa flebiliter conquerente: in cubili meo in noctibus quaesiui quem dilexit anima mea: quaesiui eum et non inueni eum, uocaui eum et non respondit mihi. Et ita semper gratia dei nostro in bonam illud adiuuat, protegit ac defendit, ut nonnumquam etiam ab eo quosdam conatus bonae uoluntatis uel exigat uel expectet, ne penitus dormienti aut inerti otio dissoluto sua dona conferre uideatur, occasiones quodammodo quaerens quibus humanae segnitiae torpore discusso non inrationabilis munificentiae suae largitas uideatur, dam eam sub colore cuiusdam desiderii ac laboris inpertit: et nihilominus gratia dei gratuita perseuerat, dum exiguis quibusdam paruisque conatibus tantam inmortalitatis gloriam, tanta perennis beatitudinis dona inaestimabili tribuit largitate. nec enim quia illius in cruce latronis praecesserat fides, idcirco pronuntiandum est non ei beatam conmorationem paradisi
Abbreviated transcription (Latin):
arbitriumi: uoluntas pͥuemit nr̃a cilm dẽ.¬
Et mane or̃o mea p̾ueniet te. ⁊ it̾m. Pre¬
ueni in maturitate et clamani. et preue¬
nennt oculi mei adte diluculo. ad uocat
eciam nos et inuitat cum dicit. Totadie
expandi manus meas ad ppłm nõ creden¬
tem mͥ. et ꝯtradicentem. et inuitatur
a nob̃ cũ dicimꝰ ei. Tota die expandi ma¬
nus meas ad te. Expectat nos cum dr̃
Expectans expectami dñm et respexit me.
et expectabam salutare tuũ dñe. Confor¬
tat nos cum dicit. et ego erudiui et ꝯfor¬
tam brachia eoꝵ. et in me cogitauerunt
maliciam. et ut nosmet ip̃os ꝯfortemus
hortatur cum dicit. Confortate manus dis¬
solutas. et genua debilia roborate. Cla¬
mat dñs ihesus si quis sitit ueniat ad me
et bibat clamat eciam ad eum ꝓphã. labo¬
raui clamans. rauce facte sunt fauces nͤ¬
mee: defocerunt oculi mei dum spero in
deo meo. Querit nos dñs dicẽs. Quesiu

Expanded text:
arbitrium, uoluntas praeuenit nostra, cum darbitrium, uoluntas praeuenit nostra, cum dt te, et iterum: praeueni in maturitate, et clamatti, et: praeuenerunt oculi mei ad diluculum. aduocat etiam nos et inuitat, eum dicit: tota die expandi manus meas ad populum non credentem mihi et contradicentem, et innitatur a nobis, cum dicimus ei: tota die expandi manus meas ad te. expectat nos, cum dicexpectans expectaui dominum, et respexit me, et: expectaui salutare tuum domine. confortat nos, cum dieit: et ego erudiui, et confortaui bracchia eorum: et in me cogitauerunt malitiam, et ut nosmet ipsos confortemus hortatur, cum dicit: confortate manus dissoltitas, et genua debilia roborate. clamat lesus: si quis sitit, ueniat ad me et bibat, clamat etiam adu eum propheta: laboraui clamans, raucae factae sunt fauces meae: defecerunt oculi mei, dum spero in deum meum. quaerit nos dominus dicens: quaesiui,
Abbreviated transcription (Latin):
egere subumgit. Deus ẽ eĩ qui oꝑat᷑ in no¬
bis. et uelle et ꝑfic̾e̾ ꝓ bona uolũtate. ⁊
idcirco timotheum monens. noli ĩquid
neglig̾e gr̃am dei q̃ est inte. Et it̾m. ob
quam cãm moneo ut resuscitet gr̃am dĩ
que ẽ inte. Inde est quod eciam chorintiis
scribens. hortatur et ꝯmonet. ne indig¬
nos gr̃a dei infructuosis oꝑib exhib̾ent
dicens. aduiuantes aũt et obsecramus
le in uacuum grãm dei recipiatis. Qmͣ sine
dubio qr in uacuum receꝑat simon. nõ pro¬
fuit ei ꝑceptio grẽ salutaris . nõ em̃ p̾cep¬
tis beati petri malut obedire dicentis
Penitenciam age ab hac nequitia tua. et
dra deum si forte remiitatur tibi hec co¬
gitatio cordio tui. Infelle emin amaritu¬
dinis et obligõne imquitatis uideo te
esse preuenit ergo hoĩs uolunt atem. qr
dicitur. Deus meus mĩa eius p̾uemẽt¬
me. et tursus. deum remorantem atq
utilit̾ quodã mͦ subsistentẽ: ut nr̃m exꝑia

Expanded text:
egere, subiungit: deus est enim qui operatur in uoegere, subiungit: deus est enim qui operatur in uobis et uelle et perficere, pro bona uoluntate. et idcirco Timotheum monens noli, inquit, neglegere gratiam dei quae est in te, et iterum: ob quam causam moneo ut resuscites gratiam dei quae est in te. inde est quod etiam Corinthiis scribens hortatur et conmonet, ne indignos se gratia dei infructuosis operibus exhiberent, dicens: adiuuautes autem et obsecramus neinuacuum gratiam dei recipiatis. quam sine dubio quia in uacuum receperat Simon, non profuit ei perceptio gratiae salutaris. non enim praeceptis beati Petri maluit oboedire dicentis: paenitentiam age ab hac neroga Deum, si forte remittatur tibi hec cogitatio cordis tui: in felle enim ama.ritudinis et obligatione iniquitatis uideo te esse. praeuenit ergo hominis uoluntatem, quia dicitur: deus meus misericordia eius praeueniet me, et rursum deum remorantem atque utiliter quodammodo subsistentem, ut nostrum experiatur
Abbreviated transcription (Latin):
li dauid bonũ ex semet ip̃o cogitare conces¬
sum est. aut nobis nequid boni unqmͣ sa¬
ꝑe aut cogitare possiimꝰ nalit̾ denegatur
creatoris inserta. Sed nisi hec opitulatõe
dm̃ fuerint excitata ad incrementũ ꝓfec¬
tionis non pot̾iñt ꝑuenire. Quia scdm̃
beatum apłm. neq qui plantat est aliquid
neq qui rigat: sed qui increm̃tũ dat deus.
adiacere aũt homini in qualib ꝑtem arbi¬
tcii libertatem. eciam liħille qui dicitur ꝑa¬
storis aꝑtissime deçet. in quo duo angeli
unicuiq nr̃ta adh̾ere dũr. id est bomis
ac malus. In hoĩs uͦ optõne ꝯsist̾e ut eligat
quem sequatur. ⁊ id circo manet in hoĩe
liberum sꝑ arbitͥum. quod gr̃am dei possit¬
uel neglig̾e̾ nel amare. ¶ lon enim prece¬
pisset apło dicens. Cum metu et tremo
le urãm salutem oꝑamini. nisi scisset eã
uel ex coli a nob̃ posse uel negligi. S ne cͤ¬
d̾e̾nt se ad opus salutis diuino auxilio nõ

Expanded text:
li Dauid bonum ex semet ipso cogitare concesli Dauid bonum ex semet ipso cogitare concessum est, aut nobis, ne quid boni umquam sapere aut cogitare possimus, naturaliter denegatur.  beneficio creatoris inserta: sed nisi haec opitulatione dei fuerint excitata, ad incrementum perfectionis non poterunt peruenire, quia secundum beatum apostolum neque qui plantat est aliquid, neque qe autem homini in quamlibet partem arbitrii libertatem etiam liber ille qui dicitur Pastoris apertissime docet, in quo duo angeli unicuique nostrum adhaerere dieuntur, id est bonus ac malus, in hominis uero optione consistere, ut eligat quem sequatur. et idciroo manet in homine liberum semper arbitrium, quod gratiam dei possitvel neglegere uel amare. non enim praecepisset apostolus dicens: cum metu ettremore uestram salutem operamini, nisi scisset eam uel excoli a nobis posse uel neglegi. sed ne crederent se ad opus salutis diuino auxilio non
Abbreviated transcription (Latin):
est: Qͦd utiq eio nõ dixisset. insi eos u¬
dicio nãli. id quod equũ est scisset posse
disc̾nere. Unde cauendum est nobͣ. ue iͣ
nisi id qd̾ malũ atq ꝑu̾sum est/ humane
adscribamus nature In quo quid̾ sapiẽ¬
tissimi salomonis ymmno dñi cuius hec
uerba sunt testimomo ꝯfutamur. Ita eĩ¬
cũ cõsumati templi extructione oraret
effatus est. Uoluit q dauid pat̾ meus
edificare domũ noĩs dñi dei isrł et ait
dũs ad dauid prẽm meũ. Quos cogitasti
in corde tuo edificare domũ noi meo. be¬
nefecisti. hoc ip̃m mẽte tractans. Derĩ¬
ptamen. tu non edificabis domũ nõi mõ.
hec gͦ cogitatio atq iste tractatus. regis
dauid utiũ ne bonus et ex deo. an mal
et ab hoĩe fuisse dicendus est  Si emin
bone atq ex deo fuit illa cogitatio. cur abeo
quo inspirata est eid negat᷑ efftũs: si aũt
mala et ex hoie fuit: cur laudat᷑ a dũo:
Restat em̃ ut et bona et ex hoĩe fuisse cre¬
datur. In quẽ modum et̾ nr̃as cogitatio

Expanded text:
 Quod utique eis non dixisset, nisi eos judicio naturali id quod aequum est scisset posse discernere. Unde cavendum est nobis ne itanisi id quod malum atque perversum est humanae ascribamus naturae. In quo quidem sapientissimi Salomonis, immo Domini, cujus haec verba sunt, testimonio cum consummata templi extructione oraret, effatus est: uoluitque Dauid pater meus aedificare domum nominis domini dei Israhel: et ait dominus ad Dauid patrem meum: quod cogitasti in corde tuo aedificare domum nomini meo, bene fecisti, hoc ipsum mente tractans. uerumtamen non tu aedificabis domum nomini meo. haec ergo cogitatio atque iste tractatus regis Dauid utrumne bonus et ex deo, an malus et ab homine fuisse dicendus est? si enim bona atque ex deo fuit illa cogitatio, cur ab eo a quo inspirata est eidem negatur effectus? si autem mala et ex homine fuit, cur laudatur a domino? restat ergo ut et bona et ex homine fuisse credatur. in quem modum etiam nostras cotidi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tore. nõ solum nlłam resoluere epła
difimũ. sed ne ip̃m qͥdem fasciculũ resia¬
nare. ne scilicet eoꝵ qui scripẜunt. ues
nña recensendo. uł uultꝰ recordando. asp̃s
sui ĩtentione cessaret. Itaq ut eũ cõstric¬
tum susceꝑat. igni tradidit cõcremand̃.
Ite ĩqͥens cogitationes pate ꝑit̾ cõcrema¬
min. nec me ult̾iꝯ ad illa que fugi. re¬

Expanded text:
pectore non solum nullam resoluere epistulam pectore non solum nullam resoluere epistulam definiuit, sed ne ipsum quidem fasciculum resignare, ne scilicet eorum qui scripserant uel nomina recensendo uel uultus recordando a spiritus sui intentione cessaret. itaque, ut eum constrictum susceperat, igni tradidit concremandum: ite, inquiens, cogitationes patriae, pariter concremamini nec me ulterius ad illa quae fugi
Abbreviated transcription (Latin):
su cordis ĩtenti: ⁊ erga cõtemplatõ¬
ne diuinã ualde solliciti. cõmemorare ne¬
uincia ponti. cõplures epłe delate fuissẽt.
accipiens grandẽ fasciculũ lrãꝵ diuq
ap̃t semetipm uoluens. qnͣtaꝵ inquid
cogitatõnũ causa erit mͥ haꝵ lectio. que
me. uł ad mane gaudiũ. uł ad tͣsticias ĩ¬
fructuosas impellant: qͦt diebꝰ hoꝵ rocor
datione qͥscͥpserũt. itentõem p̾toris mei
a ꝓposita cõtemplatione reuocabunt. po
quantũ tp̃ris digerenda ẽ hec mentis
cõcepta confusio. quantoq labore rursũ
tranquillitatis reꝑandus ẽ status. si se
retensendo ẜmones ac uultꝰ qͦs tanto tẽ¬
pore dereliquid. itum eos reuisere. ip̃isq
quo habitare. am̃o ac m̃te cepit int̾ee.
quos ꝓfecto corꝑalr̃ deseruisse nicħ ꝓde¬
rit. si corde eos incipiat ĩtueri. ac memo¬
riam quã scło hinc remĩcians quisqr uł¬
ut mortuꝰ abdicꝗuit. reuiuescens eidẽ
rursꝯ admiserit. Hec uoluens in suo

Expanded text:
sui cordis intenti, et erga contemplationem divinam valde solliciti, commemorare nevincia Ponti complures epistolae delatae fuissent, accipiens grandem fasciculum litterarum, diuque apud semetipsum volvens, Quantarum, inquit, cogitationum causa erit mihi harum lectio, quae me vel ad inane gaudium, vel ad tristitias infructuosas impellent! Quot diebus hordatione qui scripserant intentionem pectoris mei a proposita contemplatione reuocabunt post quantum temporis digerenda est haec mentis concepta confusio quantoque labore rursus iste tranquillitatis reparandus est status, si semrecensendo sermones ac uultus, quos tanto tempore dereliquit, iterum eos reuisere ipsisque cohabitare animo ac mente coeperit interesse. quos profecto corporaliter deseruisse nihil proderit, si corde eos incipiat intueri ac memoriam, quam saeculo huic renuntians quisque uelut mortuus abdicauit, reuiuiscens eidem rursus admiserit. haec uoluens in suo
Abbreviated transcription (Latin):
leodorus. ⁊ los de ꝓpͥetate boni maliq
uel eius quod dicinius esse medium dis¬
puririud non de affectu eoꝵ qui ista com¬
luntisut q dec euim quio inpiuo uel iniꝰ
idcirco impunitus erit. qr malicia sua iusto
nocere non potuit. tolerantia eñ et uirtus
uisti. nõ illi qui mortem uel supplicia intulit.
sed illi ꝓficit ad mercedem qui illaca sibi pa¬
cienter excepit. idõq et hic merito pumetꝰ
ꝯctudelitatis sue seintia. qua malum uoluit
inferce. ⁊ ille nichomꝰ nichil mali ꝑpessus esti
qr u̾ͥtuce aĩ sui pacient̾ temptationes dolo¬
res q sustentans. ea que malo ꝓposito illaca
sunt. ad ꝓfectum melioris status. ⁊ et̾ne uite

Expanded text:
EODORVS: Nos de proprietate boni malique uel eius quod diximus esse medium disputamus, non de affectu eorum qui ista conmittunt. nec enim quia impius uel iniquus idcirco inpunitus erit, quia malitia sua iusto nocere non potuit. tolerantia enim et uirtus iusti non illi qui mortem uel supplicia intulit, sed illi proficit ad mercedem qui inlata sibi patienter excepit. ideoque et hic merito punietur pro crudelitatis saeuitia, quia malum uoluit inferre, et ille nihilominus nihil mali perpessus est, quia uirtute animi sui patienter temptationes doloresque sustentans ea quae malo proposito inlata sunt ad profectum melioris status et aete
Abbreviated transcription (Latin):
non posset. Ita ergo filii sech libidinis in¬
stigatione tnͣsgressi illud mandatũ quod
ab exordio mũdi huius nali instinctu diu¬
tissime fuerat custoditum. necesse fuit per
litt̾am legis post ea reꝑari. filiã tuã non
dabis filio eius in uxorem. nec de filiabus
eoꝵ accipies filio tuo. qr seducẽt corda
ur̃a ut discedatis a deo ur̃o. ⁊ seqͣmim dõs
eaꝵ ac sermatis eio.

Expanded text:
non posset. ita ergo filiis Seth libidinis innon posset. ita ergo filiis Seth libidinis instigatione transgressis illud mandatum, quod ab exordio mundi huius naturali instinctu diutissime fuerat custoditum, necesse fuit per litteram legis postea reparari: filiam tuam non dabis filio eius uxorem nec de filiabus eorum accipies filio tuo, quia seducent corda uestra, ut discedatis a deo uestro etsequamini deos earum ac seruiatis eis.
Abbreviated transcription (Latin):
minis que scil aqͣꝵ corrũpi inundatidne
nõ possent. et diissimis lapidib inscułp¬
sit. Que ꝑacto dilio ead̾ qua celane¬
rat curiositate ꝑquirẽo. sacͥlegioꝵ ac ppe¬
tue neꝗcie semiuariũ tnͣsmisit inpostero¬
l. ac itaq rõne. illa uulgi oꝑimo qua
credunt angłos uel maleficia. uel diuer¬
sao arteo hominib tradidisse. in uertate
complecta est. De illis eigo ꝙͣad̾m dixunꝰ
filiis sech. et filiab cam. ueqͥores filii ꝓcrea¬
ti sunt. qͥ fuerũt robustissimi uenatores.
uiolentissimi ac truculentissimi uiri. qͥ pro
enormitate corpoꝵ. uel crudelitatis atq ma¬
litie. gigantes mĩcupati sunt. hii namq fi¬
intimos ppłari. ac rapinas int̾ hoĩes pͥmi¬
ex̾cere ceperũt. preda potius exigentes ui¬
t̾am suam ꝙͣ sudore oꝑis ac labore otenti.
et qͦꝵ usq eo scẽlera suꝑ creuerant. ut ex¬
piari mũdus alias nisi dilumi mũdatõe

Expanded text:
mminis, quae scilicet aquarum conrampi inundatione mminis, quae scilicet aquarum conrampi inundatione non possent, et durissimis lapidibus insculpsit. quae peracto diluuio eadem qua celauerat curiositate perquirens sacrilegiorum ac perpetuae nequitiae seminarium transmisit in posteros. hac itaque ratione illa uulgi opinio, qua credunt angelos uel maleficia uel diuersas artes hominibus tradidisse, in ueritate conpleta est. de illis ergo quemadmodum diximus filiis Seth et filiabus Cain nequiores filii procreati sunt,, qui fuerunt robustiviolentissimi ac truculentissimi viri, qui pro enormitate corporum vel crudelitatis ac malitiae, gigantes nuncupati sunt . Hi namque finitimos populari ac rapinas inter homines exercere primi coeperunt, praeda potius exigentes vitam suam, quam sudore operis sui ac labore contenti; et quorum usque adeo scelera supiari mundus alias nisi diluuii inundatione
Abbreviated transcription (Latin):
ita eciam uel ad dei cultũ. uel adutilit̾atẽ
ni fiusset ad mixtũ. ad res ꝓfanas ac no¬
xias. que pie didicerat inst̾ictu qͦ demo¬
num diriuanit: curiosasq ex ea maleficioꝵ
artes. atq p̾stigias ac magicas suꝑsticio¬
nes audacter instituit: docens posteros su¬
os. ut sacro ilło cultu diuin noĩs derelicto.
uel elementa hes/ uel ignem/ uel aerios de¬
mones uenerarentur. et colerent .¶ yec gͥ
ꝙͣ diximꝰ curiosaꝵ reꝵ noticiu. quomͦ indi¬
luuio nõ ꝑierit. ac suꝑuenientib scłis in notu¬
erit. licet hoc minime absolutio ꝓposite q̃¬
stionis expostat. tam̃ qr nos occasio humo
expositõnis ã monuit. ꝓstͥngend̃ breniter puto.
Qnͣtũ itaq antiq̃ trliditiones ferñt: cam
filius noc. qui suꝑstitoĩb istis et sacͥ legiiᷤ
ac ꝓfanis erat artib institut᷑. sciens nullũ
se posse suꝑ biis memorialem librũ in ar¬
cham ꝓrsss inferre. in quam erat una cum
tes ac ꝓfana com̃ta. diu̾soꝵ metalloꝵ la¬

Expanded text:
ita etiam uel ad dei cultum uel ad utilitatem ni fuisset admixtum, ad res profanas ac noxias quae pie didicerat instinctu quoque daemonum deriuauit curiosasque ex ea maleficiorum artes atque praestigias ac magicas superstitiones audaciter instituit, docens posteros suos, ut sacro illo cultu diuini numinis derelicto uel elementa haec uel ignem uel aerios daemonas uenerarentur et colerent. haec igitur quam diximus curiosarum rerum notitia quomodo in diluuio non perierit ac superuenientibus saeculis innotuerit, licet hoc minime absolutio propositae quaestionis exposcat, tamen, quia nos occasio huius expositionis admonuit, praestringendum breuiter puto. quantum itaque antiquae traditiones ferunt, Cham filius Noê, qui superstitionibus istis et sacrilegis ac profanis erat artibus institutus, sciens nullum se posse super his memorialem librum in aream prorsus inferre, in qua erat una cum tes ac profana conmenta diuersorum metallorum la
Abbreviated transcription (Latin):
dii estio. ⁊ filii excelsi om̃s. Dos añt sicut ho¬
mines moriemim: et sic̃ unus de pͥncipib
cadetio. Quiq ab illa uera fisice pħiloso¬
phie disciplina tradita s̾ a maioribus
extiderũt: quã pͥmus homo ille. qͥ unuier
est potuit enident̾ atting̾e sinoq post̾io
c̾ta rõne tũsmitt̾e. Ꝙͥppe ꝙ mũdi ip̃ius
ĩfantiã adhuc ten̾am ⁊ auodã modo pal¬
pitantẽ udẽq ꝯspex̾at. ⁊ in quẽ tanta fuit
hĩtator ĩpon̾et. Ac nõ solũ om̃igenũ besti¬
aꝵ atq serpentũ furores. uirusq discer¬
neret. s ⁊̃ uirtutes herbaꝵ ⁊ arboꝵ la¬
pidũq naturas. ac tempũ nec dũ exꝑto¬
tum incissicudĩes ꝑtiretur. ita ut effica
scĩam ueram. ut sciam dispositionem or¬
bis t̾raꝵ. et uͥtutes elem̃toꝵ. initiũ et
ꝯsũmationẽ ⁊ medictatẽ tp̃ꝵ. incissitudi¬

Expanded text:
dii estis, et filii excelsis omnes. uos autem sicut hodii estis, et filii excelsis omnes. uos autem sicut homines moriemini: et sicut unus de principibus cadetis, quique ab illa uera physicae philosophiae disciplina tradita sibi a maioribus exciderunt, quam primus homo ille, qui uniuerest, potuit euidenter ad tingere suisque posteris certa ratione transmittere. quippe qui mundi ipsius infantiam adhuc teneram et quodammodo palpitantem rudemque conspexerat et in quem tanta fuit habitator inponeret ac non solum omnigenum bestiarum atque serpentum furores uirusque discerneret, sed etiam uirtutes herbarum et arborum lapidumque naturas ac temporum necdum expertorum uicissitudines partiretur, ita ut efficac, quae sunt, scientiam ueram: ut sciam dispositionem orbis terrarum et uirtutes elementorum, initium et consummationem et medietatem t
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq illa generatio q̃ de sech insri ꝓpogi¬
ne descendebat. sue linee ingit̾ agnitõi¬
q ꝑmixta. in patrũ atq atani scĩtate lõ¬
uebat insertũ. Donec ergo ꝑseuerauit ĩt̾
illos gu̾ationis eoꝵista disccetio: semẽ
illud sech. ut pote de optima radice ꝑcedẽs
ꝓmerito scĩtatis angeli der siue ut diũ¬
sa exemplaria ꝯtinẽt filii dei uocati sũt
⁊ eꝯt̾rio illi. pp̃ ĩpietatem uł suam uł pa¬
trũ suor et oꝑa t̾rena. filii hoĩm nũcupã¬
tur. Cum esset gͦ int̾ ipos usq ad illud tp̃s
hec utilio scñ q dimsio. uidentes post hec fi¬
lii sech qͥ dei filii erant filias eoꝵ q̃ de cam
ꝓgene nascebantur: desid̾io pulcritudĩs eiꝵ
succensi. acceperunt de ip̃io sibimet uxdreᷤ
que uiris suis pentũ suoꝵ neqͥcias ĩfilrdẽ¬
tes. ab illa eos ingenita sc̃itate ac simpli¬
citate pat̾na ꝓtanis corruperũt. ad quos
satio. ꝯgiue d̾irectũ ẽ illud eloqͥum. Ego dixi

Expanded text:
itaque illa generatio quae de Seth iusti propagine descendebat suae lineae iugiter agnationique permixta in patrum atque ataui sanctitate lonnebat insertum. donec ergo perseuerauit inter illos generationis eorum ista discretio, semen illud Seth, utpote de optima radice procedens, pro merito sanctitatis angeli dei siue ut diuersa exemplaria continent . filii dei uocati sunt, et e contrario illi propter inpietatem uel suam uel patrum suorum et opera terrena filii hominum i nuncupantur. cum esset ergo inter ipsos usque ad illud tempus haec utilis sanctaque diuisio, uidentes post haec filii Seth qui dei filii erant filias eorum qui de Cain progenie nascebantur desiderio pulchritudinis earum succensi acceperunt de ipsis sibimet uxores, quae uiris suis parentum suorum nequitias infundentes ab illa eos ingenita sanctitate ac simplicitate paterna protinus conruperunt. ad quos satis congrue directum est illud eloquium: ego dixi:
Abbreviated transcription (Latin):
artib. uel merciam eoꝵ. uel fortitudinem
seuãq neqͥtiam fu̾ant freꝙter exꝑti. mul¬
tũ cognitonis accepius. I ꝯi namq des¬
picientes beatũ antomil uelut ĩꝑitũ ac si¬
ne litt̾is rurũ. uolẽtesq eũ si nnch ampliuo
led̾e potuissent: saltun de cella sua magicio
p̾stigiis ccũuentione demonũ ꝑturbare. sp̃c̃
ei neqͥssimos imiserunt. ad impugnatõm¬
hanc morsu liuoris adducti. eo qd̾ maxime
hom̃i turbe ad eũ uelut famulũ dei cotidie
quenirent. Cũq illo nũc quid̃ imp̾mente
ptori suo frõtiq signaculũ crucis. nunc uͦ
or̃oni simplicit incubante. ne apprimare
quid̾ dinssimi demones eid̃ ꝓrsus aude¬
rent. atq ad eos qͥ illos direxerant absq
ullo reu̾tent᷑ effectu: et alios qui ĩ neqͥcia
uehemẽtiores rursus ĩmittent. ididemq
ip̃is in cassum suas expendentib uires.
atm maint̾ redenitib potentiores nichomꝰ
ad u̾sus militera xp̃ uictorẽ tt̾m destinati

Expanded text:
el fortitudinem saevamque nequitiam fuerant frequenter experti, multum cognitionis accepimus. Hi namque despicientes beatum Antonium velut imperitum ac sine litteris virum, volentesque eum si nihil amplius laedere potuissent saltem de cella sua magicis praestigiis et circumventione daemonum perturbare, spiritus ei nequissimos immiserunt, ad impugnathanc morsu liuoris adducti, eo quod maximae hominum turbae ad eum uelut famulum dei cotidie conuenirent. cumque illo nunc quidem inprimente pectori suo frontique signaculum crucis, nunc uero orationi suppliciter incubante ne adproximare quidem dirissimi daemones eidem prorsus auderent atque ad eos qui illos direxerant absque ullo reuerterentur effectu et alios illi in nequitia uehementiores rursus inmitterent itidemque ipsis in cassum suas expendentibus uires atque inaniter redeuntibus potentiores nihilominus aduersus militem Christi uictorem iterum destinati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfessioni xanoꝵ inesse uͥtatem. quib illecã
seue ⁊ tam potentes umbre. quas estima¬
bant solem lunãq si ad eas directe fuissẽt
obduce potuisse hunc nõ sobã nichil ledere
ued ne ad princtum quid̃ de moast̾io suo ua

Expanded text:
stianoTQm inesse uirtutem, quibus illae tam saeuae et tam potentes umbrae, quas aestimabant solem lunamque, si ad eas directae fuissent obducere potuisse, hunc non solum nihil laedere, sed ne ad punctum quidem de monasterio suo ua
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ꝯsuetudĩem q̃ norant suos magos uel
maleficos ꝑ m̃ocatõem noĩs illis. ac ritũ
sacficioꝵ. quo eũ delectar et gaud̾e cognos¬
cunt. uelut domesticos eiꝰ hr̃e ⁊̃ in demonas¬
ei sẜ̃ditos pot̃atem.
Exmanus. Qa geneseos lectio panlo ante
in mediũ dei dispensatõe ꝓlata ẽ. que
nodꝰ oꝑtime ꝯmonuit ut id quod disc̾e cu¬
pielumꝰ. nunc possimꝰ ꝯgiue sciscitari: quid
⁊ de illis apostatis angelis senciend̾ sit
optumꝰ agnosc̾e̾: q̃ se cũ filiab hõm mis¬
cuisse dñr. utrũ hoc possit spãli nature se¬
cundii lr̃am ꝯuenire. Illud quoq euͣngelii
testimonium ꝙ de diabolo panlo ante duri¬
sti. qr m̃dax est et ꝑẽ eius. diłr desideram

Expanded text:
suetudinem, qua norant suos magos vel suetudinem, qua norant suos magos vel maleficos per invocationem nominis illius ac ritum sacrificiorum quo eum delectari et gaudere cognoscunt, velut domesticos ejus, habere etiaei subditos potestatem. GERMANVS : Quia Geneseos lectio paulo ante in medium dei dispensatione prolata est, quae nos oportune commonuit, ut id quod semper discere cupiebamus nunc possimus congrue sciscitari, quid etiam de illis apostatis angelis sentiendum sit optamus agnoscere, qui se cum filiabus hominum miscuisse dicuntur, utrum hoc possit spiritali naturae secundum litteram conuenire. illud quoque euangelii testimonium quod de diabolo paulo ante dixisti: quia mendax est et pater eius similiter deside
Abbreviated transcription (Latin):
adunatione. ꝯfestim uenientes ad alba¬
tem antoniũ. ĩpugnatõnũ suaꝵ magitu¬
dĩem et cãs atq iusidias pate fecissent. liuo¬
rio occulti xͥanos se fieri ꝓtinus poposcer̃t.¬
r  eguisito añt ab illis ꝓdite ĩpugnatiomis
die. Asserint se amatissims coggitatiomĩ
ꝓbanit ac diffimuit bestus antomus mil¬
latenus demones posse mentẽ cunsam̃
uel corpꝰ inuad̾e̾ ñ hr̃e facultatẽ incuiꝰlibet
aĩam penitus irruendi. nͥ eam pͥmo destitu̾mt
oĩbus ccgitatoib scĩs. ac spãli ꝯtemplatõe
uacuam nudamq reddiderint¶ Sciendũ
tam̃ duob modis spc ĩmũdos hoib obedi¬
re. Aut ei sc̃itati fideliũ diuina gm̃ ac uͥtu¬
te subdut᷑. aut sacͥficiis ĩpioꝵ sen qͥbusdam
carcunib deliiti. ułut fargiliarib adulau¬
cur. &ꝰ opimione pharisei qͦ decepti. ar bi¬
trati sunt ⁊̃ dñm saluatorem. hac arte de¬
moniis ĩꝑasse dicẽtes. In behel zebub pͥnci¬
pe demomioꝵ. hic eic̃ demones. ẜm illã¬

Expanded text:
admiratione confestim uenientes ad abbatem Antonium inpugnationum suarum magnitudinem et causas atque insidias patefecissent liuoris occulti, Christianos se fieri Requisito autem ab illis proditae impugnationis die, asseruit se amarissimis cogitationum probavit ac definivit beatus Antonius, nullatenus daemones posse mentem cujusquam vel corpus invadere, nec habere facultatem in cujuslibet animam penitus irruendi, nisi eam primo destituerint omnibus cogitationibus sanctis, ac spiritali contemplatione vacuam nudamque reddiderint. Sciendum tamen duobus modis spiritus immundos hominibus obedire: aut enim sanctitati fidelium divina gratia ac virtute subcarminibus deleniti uelut familiaribus adulantur. qua opinione Pharisaei quoque decepti arbitrati; sunt etiam dominum saluatorem hac arte daemoniis imperasse, dicentes: in Beelzebub principe daemoniorum hic eicit daemones,
Abbreviated transcription (Latin):
tuisset. qͦmͦ nũc qͦ id ip̃m ñuł raro ꝯting̾et
et absq semine uel coitu mii aliquos nas¬
ci siłr de mulierib ꝯceptu demonũ cer¬
neremꝰ. cũ p̾sertem ꝯstet eos libidinm
sordib ad modum delectari: Qs ꝑcul du¬
bio ꝑsemet ip̃os eitere quã ꝑ honñeo mal¬
lent. si id ullo modo posset ĩpleri: ecc̃aste
qͦ idip̃m ꝓ nũciante. Qͥd est quod fuit pp̃
quod est. et quid est ꝙ fcm̃ est ip̃m quod
fiet. et nõ est om̃e recens sub sole qd lcqͣ¬
tur et dicat. Etce hoc nouũ est. iã fuit in
scłis q̃ fuerũt aute nos. sed ita q̃stio huiꝰ
ꝓpositionis absoluit᷑ . ¶dost necẽ abel insti.
ne a frĩcida et impio om̃e hoĩm genꝰ exor¬
diũ sum̾et. in locũ frĩs extincti nascit᷑ sedh.
qͥ nõ solũ post̾itati s ⁊̃ frat̾ne insticie pie¬
tati q succede̾t. Cuiꝰ ꝓgenies prĩs secuta
iusticiam a societate ⁊ ꝯimictione cog¬
nationis illius. q̃ ex caym sacͥlego desten¬

Expanded text:
tuisset, quomodo nunc quoque id ipsum non uel raro contingeret et absque semine uel coitu uiri aliquos nasci similiter de mulieribus conceptu daemonum cerneremus? cum praesertim constet eos libidinum sordibus admodum delectari, quas procul dubio per semet ipsos exercere quam per homines mallent, si id ullo modo posset inpleri, Ecclesiaste quoque id ipsum pronuntiante: quid est quod fuit? ipsum quod est: et quid est quod factum est ? ipsum quod fiet: et non est omne recens sub sole quod loquatur et dicat: ecce hoc nouum est, iam fuit in saeculis quae fuerunt ante nos. sed ita quaestio huius propositionis absoluitur. post necem Abel iusti, ne a fratricida et impio omne hominum genus exordium sumeret, in locum fratris extincti nascitur Seth, qui non solum posteritati sed etiam fraternae iustitiae pietatique succederet. cuius progenies patris secuta iustitiam a societate et coniunctione cognationis illius quae ex Cain sacrilego descen
Abbreviated transcription (Latin):
p̾senti iudicat puritate cui pena gͣ¬
ius ẽ uł iurtutũ ꝑniciosa trangressio
ur ip̃ius uicii iurulenta c̾tagio. huic
ĩqua nec ren̾encia humane p̾sencie qͥe¬
qua adiciet honestatis nec minuet soli¬
tudo s ubiq semꝑ secũ circunferens ar¬
bitram nõ solũ actuũ seciam cogitatio¬
suffuge̾ se posse cognoscit¬

Expanded text:
praesenti judicat puritate, cui poena grpraesenti judicat puritate, cui poena gravis est, vel virtutum perniciosa trangressio, vel ipsius vitii virulenta contagio. Huic, inquam, nec reverentia humanae praesentiae quidquam adjiciet honestatis, nec minuet solitudo, sed ubique secum semperque circumferens arbitram non solum actuum, sed etiam cogitatiosubterfugere se posse cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
manus ẽ pp̃ bonũ ip̃m a bono nolle
discede̾ qua pp̃ metũ malis nõ p̾bere
consensũ. In illo eĩ uolũtariũ bonu
est In isto uero uelut coactũ ⁊ tanꝙ̃
nolenti uolent̾ extortũ ur metu suꝑ¬
plicii uł cupiditate p̾miorũ. Nam qͥ
timons obtentu ab uicioꝵ abstinet
blandiciis adempto timoris obsta¬
culo rrsũ ad illud qd̾ diligit reu̾tet᷑
Et obid sine dubio nec stabilitate bo¬
ni uigit̾ obtinebit s ne ab impugna¬
tione quid̃ alñ requiescit quia necꝰ fir¬
mã nec ꝑꝑetuã pacẽ castimonie possi¬
debit. Ubi eĩ est inquietudo belloꝵ non
poss. ñ ecia uulnerũ int̾uenire discri
u̾o supata impugnatone uicioru. pa¬
cis iã securitate ꝑfruit᷑ i tͣnsiit in ip̃uis
uirtutis affectũ iugẽ statũ illius boni
cuiꝰ ĩa totus ẽ retentabit qr dãpno in¬
time castitatis nichil credit ẽe dãpno¬
sius. s ec eĩ carius ac p̾ciosius quicꝙp

Expanded text:
majus est propter bonum ipsum a bono nolle majus est propter bonum ipsum a bono nolle discedere, quam propter metum mali malis non praebere consensum. In illo enim voluntarium bonum est, in isto vero velut cnolenti uiolenter extortum uel metu supplicii uel cupiditate praemiorum. nam qui timoris obtentu a uitiorum abstinet blandimentis, adempto timoris obstaculo rursum ad IIIud quod diligit reuertetur et ob id nec stabilitatem boni iugiter obtinebit, sed ne ab inpugnatione quidem almam ac perpetuam pacem castimoniae possidebit. Ubi est enim inquietudo bellorum, non possunt non etiam vulnerum intervenire discrimvero superata impugnatione vitiorum, pacis jam securitate perfruitur, et transiit in ipsius virtutis affectum, jugem statum illius boni, cujus jam totus est, retentabit, quia damno intimae castitatis nihil credit esse damnosius. Nec enim charius ac pretiosius quidquam
Abbreviated transcription (Latin):
fũture uiciorũ ex se extinguit incẽdia
⁊ eũ qui diuine caritatis affectu ip̃a
maliciam ⁊ ĩmũdiciã phorrescit. ac p¬
purctatis possidet bonũ amore tãtu
ac desid̾io castitat is. Nec iã remime.¬
rat̃om future ꝓmissionis aspiciens
s p̾sentis bomi᷑ delectatus ꝯscia. agit
omĩa nõ ꝯtemplatione penaꝵ s delec
tatione uirtutu. hic nãq status nec
subinotis cunctoꝵ hõim testimoniis
abuti occasione peccati nec occultis
cogitationũ iuolari oblectationibus
potest dũ affectũ ip̃ius iurtutis medul¬
licus retinens quiequid illi ꝯͣriũ est
nõ solũ corde nõ recipit u̾meciã sũ¬
mo detestat᷑ horrore. aliud nãq ẽ p̾sẽ¬
ti bono quẽ piã delectatũ odio h̾re iu¬
ciorũ carnis sue ꝯtagia aliud future
remun̾atõnis illicitas intuitu cõcupis¬
cencias refrenare. Aliud qr ẽ presens n¬
metuere det̾m̃tum ⁊ aliud ẽ futurũ for¬
nuidare suppliciũ. Postremo multo ⁊¬

Expanded text:
uitiorum in se extinguit incendia, et eum qui diuinae caritatis affectu ipsam malitiam et inmunditiam perhorrescit ac puritatis possidet bonum amore tantum ac desiderio castitatis, nec iam remunerationem futurae promissionis aspiciens, sed praesentis boni delectatus conscientia agit omnia non tatione virtutum. Hic namque status nec, submotis cunctorum hominum testimoniis, abuti occasione peccati, nec occultis cogitationum violari oblectationibus potest, dum affectum virtutis ipsius medullitus retinens, quidquid illi contrarium est, non solum corde non recipit, verum etiam summo detestatur horrore. Aliud namque est, praesenti bono quempiam delectatum, odio habere vitiorum carnisve contagia, aliud futurae remunerationis intuitu illicitas concupiscentias refrenare; aliudque est praesens metuere detrimentum, et aliud futurum formidare supplicium. Postremo multo
Abbreviated transcription (Latin):
bitu uenatorio ueĩentẽ subito cõspetis¬
se. Qui mirat᷑ qd̾ uir tante opĩonis ac
fame. ad tam ꝑua ⁊ huĩlia se oblectam᷑¬
ta sumitt̾et. tunc es ĩqͥd ille iohs cuiꝰ
fama insignis atq celeberrima. mñ qͦ
sũmo desideno tue agnitõnis illex̃ Cu
gͦ oblectam̃tis tã inlibꝰ. occuparis. Ei
ille. Athꝰ. ĩquid. & cur ait ñ eutensũ sꝑ
ubiq cͥcufers. Cui ille ip̃. Nõ oportes
ne iugi cͤuamĩe rigoris fortitudo laxa¬
ta. mollescat atq depeat. et cũ oportu¬
ecit ut forciora inaliquã ferã spiculadi¬
rigant᷑. rigore ꝑ nimietatẽ cõtimie ĩ¬
tẽtionis amisso molencior hictus. non
q laxacio. Que nͥ remisslone q̃dã rigo¬
rẽ ĩtentõnis sue ĩt̾dũ teleuet ac relaret.
ĩte misso uigore lentescẽs. uͥtuti spo cũ
qͥbꝰ. qͣtiebam᷑ ĩsidie. ꝑ doctͥnã tuã dño do¬

Expanded text:
 uenatorio uenientem subito conspexisse. qui miratus quod uir tantae opinionis ac famae ad tam parua et humilia se oblectamenta submitteret, tune es, inquit, ille Iohannes; cuius fama insignis atque celeberrima me quoque summo desiderio tuae agnitionis inlexit? cur ergo oblectamentis tam uilioribus occille: arcus, inquit. et cur, ait, non eum tensum semper ubique circumfers? cui ille respondit: non oportet, ne iugi curuamine rigoris fortitudo laxata mollescat atque depereat, et cum oportuerit ut fortiora in aliquam feram spicula dirigantur, rigore iam per nimietatem continuae intentionis amisso uiolentior ictus non que laxatio, quae nisi remissione quadam rigorem intentionis suae interdum releuet ac relaxet, inremisso uigore lentescens uirtuti spiritus, cum ibus quatiebamur insidiae per doctrinam tuam no
Abbreviated transcription (Latin):
Deo qͦo dic̃. dimitte nob̾ debita nr̃a. ⁊ reliqua.
De eo ꝙdicit᷑. ⁊ ne iducus nos ĩtemptatcri d c̃.
De co qͦd nõ debeant alia postulari. quã hoc
cantũ que or̃onis dice modulo ꝯtinentur
DE qualitate sublimitatis orationis
DE diu̾sis ꝯpinictionũ causis
Ii lt̾iogatio de eo qd̾ nõ sit in nr̃a potestate
profusio lacͥmaꝵ. Eespõsio de dinsitate ̾ᷤ¬
ꝑunctionun que ꝑ lac̾mas eligerunt.
DE eo qd̾ eligi nõn debeant lac̾me. añ nõ sps̃¬
tanee ꝓferunitur. Sentencia albĩs anconii

Expanded text:
De eo quod dicit: dimitte nobis debita nostra, et reliqua. De eo quod dicit: ne inducas nos in temptationem. De eo quod non debeant alia postulari quam haec tantum, quae orationis dominicae modulo continentur. De qualitate sublimioris orationis. De diuersis conpunctionum causis. us. Interrogatio de eo quod non sit in nostra potestate profusio lacrimarum. Responsio de diuersitate conpunctionum quae per lacrimas digeruntur. De eo quod elici non debeant lacrimae, quando non spontaneae proferuntur. Sententia abbatis Antonii
Abbreviated transcription (Latin):
uerant. Hiñlitatẽ ꝑpetuam cõquirebãt.
parit̾ semꝑ ĩueniebant. Inttłigentes se¬
met ip̃os ad illam puritatẽ cordis quã
cupiunt. obsistente carnis sarcina ꝑue¬
ite non posse.

Expanded text:
bant lerent semper inueniebant, in tellegentes semet ipsos ad illam puritatem cordis quam cupiunt obsistente carnis sarcina peruenire non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
ne debilitati corporis. deardius ad ꝑm¬
ciosissima p̾rupta deuolui. In hoc uero
magnammitas salutaris. que ualcat
nõ solum q̃ uident᷑ ꝓsꝑa mũdi p̾sẽtis
despicere. ueꝵ etiam aduersis. tristibꝰq
nõ frangi.⁊ ea uł ut ꝑua nlłaq cõtẽp¬
nere. Illic habens defrxum iugif sue
mentis ĩtintũ qͦquotidie singulisq
Iomentis accersiendũ ẽẽ se credit. In¬

Expanded text:
ne debilitati corporis de arduis ad pene debilitati corporis de arduis ad perniciosissima praerupta deuolui, in hoc uero magnanimitas salutaris, quae ualeat non solum quae uidentur prospera mundi praesentis despicere, uerum etiam aduersis tristibusque non frangi et ea uelut parua nullaquo contemnere, illic habens defixum iugiter suae mentis intuitum, quo cotidie singulisque momentis accersiendum esse se credit.
Abbreviated transcription (Latin):
tã itineris lassitudĩe. quã inedia. sitiq
confecti. fixis genibꝰ in or̃onis offitõ.
sp̃m dño reddid̾unt. Qui post hec ue̾
imp̾ssa signantur. donec ea uł leui
flatoꝵ uentu. tenuis harena discur¬
rens rurso oꝑiat. ĩuenti sũt ficus ĩ¬
tactas ut acceꝑant reẜuasse.eligentes
scilicet aĩam magis quã fidẽ depositi ꝓ¬
dere. uitãq potio amitt̾e temporalem.
quã senioris uiolare mandatdi.x
dhuc unũ bĩ macharii ꝓferetͤ
nb̾ salutare mandatũ. quo libel¬
sum ieiumoꝵ ⁊continencie. tanti in¬
ri claudat sin̾a. Ita ĩquid debere nch̾
ieumis oꝑam dare. ut centũ anis
ĩ corpore cõmoraturil. ita motꝰ animi
reffenare. T̾iuriam obliuisci. tristici¬
asq respuere. dolores quoq ac detrim̃¬
ta cõtempn̾e: tanꝙͣ cotidie morituru.
In illo namq utilis ẽ prudensq discre¬
tio. equali nch̃m districtione faciens
sꝑ incedere. Nec ꝑmittens sb̃ occasio¬

Expanded text:
tam itineris lassitudine quam inedia sitique tam itineris lassitudine quam inedia sitique confecti fixis genibus in orationis officio spiritum domino reddiderunt. qui post haec uesinpressa signantur, donec ea uel leui uentorum flatu tenuis harena discurrens rursus operiat, inuenti sunt ficus intactas ut acceperant reseruasse, eligentes scilicet animam magis quam fidem depositi prodere uitamque potius amittere temporalem quam senioris uiolare mandatum. Adhuc unum beati Macari proferetur nobis salutare mandatum, quo libellum ieiuniorum et continentiae tanti uiri claudat sententia. ita inquit debere monachum ieiuniis operam dare ut centum annis in corpore commoraturum, ita motus animi refrenare et iniuriarum obliuisci tristitiasque respuere, dolores quoque ac detrimenta contemnere tamquam cotidie moriturum. in illo namque utilis est prudensque discretio, aequali monachum «listrictione faciens semper incedere nec permittens sub occasio
Abbreviated transcription (Latin):
nentie rigore. dicere aliqͥd pposui¬
m̃ꝯ. affectio ⁊ oꝑa caritatis uid̾elit᷑ ad¬
mixta.rursũ ad ꝓpositũ reu̾tentes. qd̾¬
dam pu̾oꝵ etate nõ sensu. ftm̃ memo¬
rabile. oplisculo huic ĩseremꝰ. Nam cũ
ultra oẽm admiratõem. ficus quidam
uisã. abbi ioh̃i ceconomo ĩheremo sci¬
tii detuliss. qui dispensatõ ip̃iꝰ eccle̾ tẽ¬
poribꝰ bĩ pafmicii p̾sb̾ri. ab eodem sibi
creditam gub̾nabat. hic cõfesti eas ad
senẽ ꝙ̃dam. qui in ĩt̾ioribꝰ deẜti mala
ualitudĩe laborabat. ꝑ duos adolescẽtu¬
los misit. si qͥdem decem ⁊ octo milibus
longe ab eccã cõmanebat. Qui pomis
acceptis. cũ ad p̾dc̃i senis tenderet cel¬
lam. qd̾ ibi ꝑticile solet. etiam semori¬
bꝰ euenire: infusa repente densissima
nube. tramitẽ recti itineris ꝑdid̾ũt.
Cũq tota die ⁊ nocte discurrentes ꝑ
auiã heremi uastitatẽ. nequaquam po¬
tuissent egrotantis cellulam repperire.

Expanded text:
nentiae rigore dicere aliquid proposuimus, affectio et opera charitatis videntur admixta, rursum ad propositum revertentes, quodam puerorum aetate, non sensu, factum memorabile opusculo huic inseremus. nam cum ultra omnem admirationem ficus quidam uisam abbati Iohanni oeconomo in heremo Sciti detulisset, qui dispensationem ipsius ecclesiae temporibus beati Pafnutii presbyteri ab eodem sibi creditam gubernabat, hic confestim eas ad senem quendam, qui in interioribus deserti mala ualitudine laborabat, per duos adulescentulos misit: siquidem decem et octo milibus longe ab ecclesia commanebat. qui pomis acceptis cum ad praedicti senis tenderent cellam, quod ibi perfacile solet etiam senioribus euenire, infusa repente densissima nebula tramitem recti itineris perdiderunt. cumque tota die ac nocte discurrentes per auiam heremi uastitatem nequaquam potuissent aegrotantis cellulam repperire,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe cõsumatũ. nsi ꝓcurati fuissent de in¬
dustua frẽs. q̃ sollicite ripam fluminis ob¬
sid̾ent. ꝓiectũq iam et qd̾ ãmodo de flumͥ¬
nis alueo paruulũ rapuissent. Et cõsũmͣ¬
tõnẽ p̾cepti obsequio patris ac deuotione
cõpleta. ab effectu oꝑis atq ab ip̃o fine re¬
uocassent.

Expanded text:
opere consummatum, ni procurati fuissent de inopere consummatum, ni procurati fuissent de industria fratres, qui sollicite ripam fluminis obsiderent, proiectumque iam et quodammodo de Summis alueo paruulum rapuissent, et consummationem praecepti obsequio patris ac deuotione conpletam ab effectu operis atque ab ipso fine reuocassent.