comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regem iudeoꝵ. & sciscitante a scribis
herode dñice natiuitatis locum: illi
uixta ꝓpħam nom̃ ciuitatis edicunt.
Cumq recessissent magi et reliquissent
iudeos: ecce stella quã uiderant in
oriente antecedebat eos. Hinc manife¬
ste datur intelligi. q̃m humanũ flagi¬
tantes consilium. diuinũ amisere du¬
catum: ce conũsos ad terrenum do¬
cum̃tum. signum celeste deseruit. Un¬
de et relicto herode. continuo gauisi
sunt gaudio magno ualde. Stella enĩ
antecedebat eos: usq dum ueniens sta¬
ret supra ubi erat puer. Et intrantes
domum inuenert̃ puerũ cum maria
matre eiꝰ: & ꝓcidentes adorauert̃ eum.
Unde uobis hoc o alienigene: Neq
Sic non uos offendit uilis habitatiosta¬
buli: ñ pauꝑes cune p̾sepii: Non uos
pauꝑis matris p̃sentia: ñ lactentis in¬
fantia scandalizat: Deniq aꝑtis the¬
sauris suis ait eungłista obtulerunt ei
munera: aurum. thus et myrrã. Si so¬

Expanded text:
Regem Judaeorum, et sciscitante a Scribis Regem Judaeorum, et sciscitante a Scribis Herode Dominicae Nativitatis locum, illi juxta prophetam nomen civitatis edicunt. Cumque recessissent Magi, et reliquissent Judaeos, ecce stella quam viderant in Oriente, antecebat eos. Hinc manifeste datur intelligi quoniam, humanum flagitantes consilium, divinum amisere ducatum; et conversos ad terrenum documentum, signum coeleste deseruit. Unde et relicto Herode, continuo gavisi sunt gaudio magno valde. Stella enim antecedebat eos, usque dum veniens staret supra ubi puer erat. Et intrantes domum invenerunt puerum cum Maria matre ejus, et procidentes adoraverunt eum. Unde vobis hoc, o alienigenae? Neque Sic vos non offendit vilis habitatio stabuli, non pauperes cunae praesepii? non vos pauperis matris praesentia, non lactentis infantia scandalizat? 5. Denique apertis thesauris suis, ait evangelista, obtulerunt ei munera, aurum, thus, et myrrham. Si so
Abbreviated transcription (Latin):
uidete fr̃s qͣntum noceat iniqua pote¬
stas: quomͦ caput impium subiectos
quoq sue conformat impietati. Mi¬
sera plane ciuitas in qua regnat he¬
rodes: q̃m herodianȩ sine dubio parti¬
ceps erit maliciȩ: & ad nouȩ salutis
ortum herodiana mouebitur curba¬
tione. Confido ego in dño. qm̃ inter
nos minime regnabit. etiam si ad esse
contingat: qͦd & ipsum ds aũtat. Nam
herodiana malicia. et babilonia cru¬
delitas ẽ. nascentem uelle extinguere
religionem: & allidere paruulos isra¬
helis. Si quid enim ad salutẽ ꝑtinens.
si quid religionis oritur: quicumq
resistit. quicũq repugnat. plane cũ
egyptiis paruulos urłitici germinis
necare conatur: immo cum herode
nascentẽ ꝑsequit᷑ saluatorẽ. S iam
in choatam ꝓsequamur hystoriam:
credo siquis sibi consciꝰ ẽ huiꝰ rei. stu¬
diosius cauebit de cecero: & herodia¬
num execrabit᷑ animũ. ne similem exi¬
tum sortiatur. Ergo querentib magis

Expanded text:
Videte, fratres, quantum noceat iniqua poteVidete, fratres, quantum noceat iniqua potestas; quomodo caput impium subjectos quoque suae conformat impietati. Misera plane civitas, in qua regnat Herodes; quoniam Herodianae sine dubio particeps erit malitiae, et ad novae salutis ortum Herodiana movebitur turbatione. Confido ego in Domino, quoniam inter nos minime regnabit, etiamsi adesse contingat; quod et ipsum Deus avertat! Nam Herodiana malitia et Babylonica crudelitas est, nascentem velle exstinguere religionem, et allidere parvulos Israelis. Si quid enim ad salutem pertinens, si quid religionis oritur, quicunque resistit, quicunque repugnat, plane cum Aegyptiis parvulos Israeitici germinis necare conatur; imo cum Herode nascentem persequitur Salvatorem. Sed jam inchoatam prosequamur historiam. Credo, si quis conscius est hujus rei, studiosius sibi cavebit de caetero; et Herodianum exsecrabitur animum, ne similem exitum sortiatur. 4. Ergo quaerentibus Magis
Abbreviated transcription (Latin):
eri: qm̃ et dulcissima ẽ. et specialiꝰ hodie
noscitur celebrari. Hodie gͦ sicut audi¬
uimus in eungłica lectione magi ihero¬
solimam uenerunt aboriente. Merito
sane ab oriente ueniunt qui solis iusti¬
tiȩ nouum nobis ortum annuntiant:
qui letis rumorib totum mundũ illu¬
nisi quod infelix iudea quia lucẽ ode¬
rat ad fulgorem nouȩ claritatis obtene¬
bratur: & caligantes ocłi eiꝰ choruscan¬
te radio solis ȩterm. multomagis exce¬
cantur. uenientes gͦ ab oriente magi.
quid dixerint audiamꝰ. Ubi ẽ qui na¬
tus ẽ rex iudeoꝵ: Qm certa fides. & ni¬
chil penitꝰ hesitans. Non querunt utr̃
natus sit: s fiducialit̾ loquunt᷑ & int̾¬
rogant sine dubitatione ubisit qui na¬
tus ẽ rex iudeoꝵ. Porro audito nomine
regis. rex herodes successorẽ suspicatꝰ ex¬
pauit. Nec mirũ siturbat᷑ herodes: sed
qͦd iherłm ciuitas di. quod uisio paciᷤ
cum herode turbat᷑ quis ñ miretur:

Expanded text:
eri, quoniam et dulcissima est, et specialius hodie eri, quoniam et dulcissima est, et specialius hodie noscitur celebrari. 3. Hodie ergo, sicut audivimus in evangelica lectione, Magi Jerosolymam venerunt ab Oriente. Merito sane ab Oriente veniunt, qui Solis justtiae novum nobis ortum annuntiant, qui laetis rumoribus totum mundum illuisi quod infelix Judaea, 802 quia lucem oderat, ad fulgorem novae claritatis obtenebratur, et caligantes oculi ejus coruscante radio Solis aeterni multo magis excaecantur. Venientes ergo ab Oriente Magi, quid dixerint audiamus: Ubi est, qui natus est Rex Judaeorum? Quam certa fides, et nihil penitus haesitans! Non quaerunt utrum natus sit; sed fiducialiter loquuntur, et interrogant sine dubitatione, ubi sit qui natus est Rex Judaeorum. Porro, audito nomine regis, rex Herodes successorem suspicatus expavit. Nec mirum si turbatur Herodes; sed quod Jerusalem civitas Dei, quae visio pacis est, cum Herode turbatur, quis non miretur?
Abbreviated transcription (Latin):
tius recogitantes subtiliora quȩq tan¬
qͣm munda animalia ruminauerint
que parum incelligibiles animos pre
subtilitate effugerint. Sollemnitas gͥ
hodiernȩ diei ab apparitione nomen
accepit. Epiphania quippe: apparitio
ẽ. Hodie gͦ apparitio dñi celebratur:
ñ tantum una. s trina sicut a patͥb
nr̃is accepimus. Hodie enim paruulus
rex nr̃ paucis a natiuitate dieb tͣns¬
actis stella declarante primitiis genti¬
um apparuit: hodie quoq cum iam
triginta ferme in dispensatione car¬
nis egisset annos. qui scd̾m diuinitatẽ
idem ipse ẽ et anni eius ñ deficiunt.
inter ppłares turbas absconditꝰ ad
iordanem baptizandꝰ aduenit. s testi¬
monio di patͥs innotuit: hodie nichil¬
ominꝰ cum discipłis sus uocatꝰ ad nup¬
tias deficiente uino signo ãmirabili
suȩ potentiȩ aquas in uina mutauit.
S delectat eam que in infantia salua¬
toris fact̾a ẽ. apparitionẽ diligentiꝰ intu¬

Expanded text:
tius recogitantes subtiliora quaeque, tantius recogitantes subtiliora quaeque, tanquam munda animalia ruminaverint quae parum intelligibiles animos prae subtilitate effugerint. 2. Solemnitas igitur hodiernae diei ab apparitione nomen accepit. Epiphania quippe apparitio est. Hodie ergo apparitio Domini celebratur, non tantum una, sed trina, sicut a patribus nostris accepimus. Hodie enim parvulus rex noster, paucis a Nativitate diebus transactis, stella declarante primitiis gentium apparuit. Hodie quoque, cum jam triginta ferme in dispensatione carnis egisset annos qui secundum divinitatem idem ipse est, et anni ejus non deficiunt, inter populares turbas absconditus, ad Jordanem baptizandus advenit; sed testimonio Dei Patris innotuit . Hodie nihilominus cum discipulis suis vocatus ad nuptias, deficiente vino, signo admirabili suae potentiae aquas in vinum mutavit . Sed delectat eam, quae in infantia Salvatoris facta est, apparitionem diligentius intu
Abbreviated transcription (Latin):
ceteraꝵ sollemnitatũ consuetu¬
dinem. etiam sollemnitatis ho¬
diernȩ uobis exponere racionẽ Inter¬
dum enim contra uitia loquimur: et
genus illud sermonis ꝑutile: s dieb
ceteris indicitur oportumnus conueni¬
re. festiuis autẽ et maxime in p̃cipuis
sollemnitatib magis circa ea quȩ sol¬
lemnitatis sunt immorandũ uidetur:.
ut pariter et erudiat᷑ animus. et exci¬
tetur affectus. Quomͦ enim celebratis
qͦd nescitis. aut quom̃ scitis nisi annun¬
tietur uobis. Pꝑterea ñ sit molestum
his qui sunt in lege ꝑiti: si parum docts
morem gerimus ut exigit ratio cari¬
tatis. Credo enim ne ipsos quidem suiᷤ
epulis eẽ fraudandos: si minus erudi¬
tis tanqͣm popłarib turbis grossiores
priꝰ apposueruit cibos. Ita uͦ apponent
si fraternȩ caritatis intuitu placuerint
eis. quȩ necessaria sunt ñ satis intelli¬
gentib: ce si fortasse sibi minus uidean¬
tur necessaria. Sic autem fragm̃ta post¬
modum recoiligent sibupsis. si diligen¬

Expanded text:
eterarum solemnitatum consuetudinem, etiam solemnitatis hodiernae vobis exponere rationem. Interdum enim contra vitia loquimur, et genus illud sermonis perutile; sed diebus caeteris videtur opportunius convenire. Festivis autem, et maxime in praecipuis solemnitatibus, magis circa ea quae solemnitatis sunt, immorandum videtur, ut pariter et erudiatur animus, et excitetur affectus. Quomodo enim celebrabitis quod nescitis? aut quomodo scietis, nisi annuntietur vobis? Propterea non sit molestum his qui sunt in lege periti, si parum doctis morem gerimus, ut exigit ratio charitatis. Credo enim ne ipsos quidem suis epulis esse fraudandos, si minus eruditis, tanquam popularibus turbis, grossiores prius apposuerint cibos. Ita vero apponent, si fraternae charitatis intuitu placuerint eis quae necessaria sunt non satis intelligentibus, etsi fortasse minus necessaria videantur. Sic autem fragmenta postmodum recolligent sibi ipsis, si diligen
Abbreviated transcription (Latin):
fulgidanubes: supra quã ascensurũ eũ
ꝓpħa p̃dixerat. ut descenderet in egyptũ.
Tempꝰ ẽ iam ipsum quoq considerare
tempus: quo saluator aduenit. Uenit enĩ
qͦd et uos credimꝰ ñ latere: ñ in untio. ñ
in medio temporis. s in fine. Nec incon¬
grue factum ẽ: s uere sapient̾ disposuit
sapientia: ut cum magis ẽet necessariũ.
tunc pͥmo ferret auxiliũ ꝓnos ad ingra¬
titudinẽ filios ade ñ ignorans. Uere enim
aduesꝑascebat. et inclinata erat iam die ᷤ:
recesserat paulominꝰ sol iustitiȩ: ita ut
exiguus miis splendor eiꝰ. aut calor eẽt
in t̾ris. Nam et lux diuinȩ notitiȩ parua
admodũ erat: & abundante iniqͥtate fer¬
uor refriguerat caritatis. Iam ñ apparebat
angłs: ñ loquebat᷑ ꝓpħa: cessabant ue¬
lut desꝑatione uicti. pre minia utiq du¬
ritia hominũ. et obstinatione: at ego
ait filiꝰ tunc dixi ecce uenio. Sic sic. dum
medium silentiũ tenerent omĩa. & nox

Expanded text:
fulgida nubes, supra quam ascensurum eum fulgida nubes, supra quam ascensurum eum propheta praedixerat, ut descenderet in Aegyptum . 9. Tempus est jam ipsum quoque considerare tempus, quo Salvator advenit. Venit enim quod et vos credimus non latere non in initio nec in medio temporis, sed in fine. Nec incongrue factum est, sed vere sapienter disposuit Sapientia, ut cum magis esset necessarium, tunc primo ferret auxilium, pronos ad ingratitudinem Adae filios non ignorans. Vere enim advesperascebat et inclinata erat jam dies, recesserat paulo minus sol justitiae: ita ut exiguus nimis splendor ejus aut calor esset in terris. Nam et lux divinae notitiae parva admodum erat, et abundante iniquitate fervor refriguerat charitatis. Jam non apparebat angelus, non loquebatur propheta; cessabant velut desperatione victi, prae nimia utique duritia hominum et obstinatione: at ego, ait Filius, tunc dixi: Ecce venio . Sic, sic dum medium silentium tenerent omnia, et nox
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsiti. In qua si głari uoluerit. ñ erit insipi¬
ens: ñ qd aliquid ẽẽ uideat᷑ tanqͣm a se¬
ipso: s qͦd tanti eum fecerit ipse. qͥ fecit.
Om̃s enim diuitiȩ. om̃is gła mundi. et
nos uenit ille: aut quare ñ magis iui¬
mꝰ nos ad illum. Nr̃a enĩ necessitas erat.¬
S nec consuetudo diuitũ. ut ad pauꝑes
ueniant: nec si prestare uoluerint. Ita ẽ
fr̃s. nos magis ad eum uenire dignum
fuit: s dupplex erat impedim̃tũ. Nam
& caligabant ocłi nr̃i. ille uͦ lucem ha¬
bitat maccessibilẽ: &e iacentes paralitici
in grabato. diuinã illam ñ poteramus
attingere celsitudinẽ. Propt̾ea benignis¬
simus saluator ac medicꝰ animaꝵ. & deᷤ¬
cendit ab altitudine sua. & claritatem
suam infirmis ocłis temꝑauit. In duit se
laterna qͣ dam. illo utiq glorioso et ab
ommi labe purissimo corpore qͦd susce¬
pit. Hec est enĩ illa leuissima plane. ⁊ pre¬

Expanded text:
quaesiti! In qua si gloriari voluerit, non erit insipiquaesiti! In qua si gloriari voluerit, non erit insipiens: non quod aliquid esse videatur tanquam a seipso; sed quod tanti eum fecerit ipse qui fecit. Omnes enim divitiae, omnis gloria mundi, et nos venit ille, aut quare non magis ivimus nos ad illum. Nostra enim erat necessitas: sed nec est consuetudo divitum ut ad pauperes veniant, nec si praestare voluerint. Ita est, fratres, nos magis ad eum venire dignum fuit; sed duplex erat impedimentum. Nam et caligabant oculi nostri: ille vero lucem habitat inaccessibilem ; et jacentes paralytici in grabato divinam illam non poteramus attingere celsitudinem. Propterea benignissimus Salvator et medicus animarum descendit ab altitudine sua, et claritatem suam infirmis occulis temperavit. Induit se laterna quadam, illo utique glorioso et ab omni labe purissimo corpore quod suscepit. Haec est enim illa levissima plane et prae
Abbreviated transcription (Latin):
entib unde ueniat. grandis plane patu¬
it uia: scdm eius testimoniũ qui ꝓpħico p̃¬
uentꝰ spũ. ecce inqͥt nom̃ dñi uenit de lon¬
ginquo. Porro quo ueniat intuentib ap¬
paruit inestimabilis dignatio. & penitus
in excogitabilis: qͦd in carceris huiꝰ horiorẽ
tanta descendere dignata ẽ celsitudo. Iam
quis dubitet magnũ aliqͥd in causa fuisse:
ut maiestas tanta de tam longinquo. in lo¬
cum tam indignũ descendere dignaretur
Plane magnũ aliqͥd. qͥa miscdłia magna:
qͥa miseratio multa: qͥa caritas copiosa.
Ad qͥd enĩ uenisse credendus ẽ: Hoc nãq
ẽ qͦd uixta ꝓpositũ ordinẽ oporteat iam
ꝑscrutari. Nec sane laborandũ nobis ẽ in
hac parte: cum manifeste aduentꝰ eiꝰ causã.
& uerba ipsius &e oꝑa clament. Ad queren¬
dam quippe ouem centesimã quȩ erraũat
hominũ. ꝓpter nos uenit. Mira qͦrentis dĩ
dignatio: magna dignitas hominis sic

Expanded text:
entibus unde veniat, grandis plane patuentibus unde veniat, grandis plane patuit via, secundum ejus testimonium qui proptu, Ecce, inquit, nomen Domini venit de longinquo . Porro quo veniat intuentibus, apparuit inaestimabilis dignatio et penitus inexcogitabilis, quod in carceris hujus horrorem tanta descendere dignata est celsitudo. 7. Jam quis dubitet magnum aliquid in causa fuisse, ut majestas tanta, de tam longinquo, in locum tam indignum descendere dignaretur? Plane magnum aliquid, quia misericordia magna, quia miseratio multa, quia charitas copiosa. Ad quid enim venisse credendus est? Hoc namque est quod juxta propositum ordinem 720 oporteat jam perscrutari. Nec sane laborandum est in hac parte, cum manifeste adventus ejus causam et verba ipsius, et opera clament. Ad quaerendam quippe ovem centesimam, quae erraverat, hominum, propter nos venit. Mira quaerentis Dei dignatio, magna dignitas hominis sic
Abbreviated transcription (Latin):
tuos liber: sicut lux quȩ in tenebris lu¬
cet. & tenebre eamũ comp̾bendunt. Unde
nec relinquit᷑ anima in inferno: nec scm̃
corpus in terra uidet corruptionẽ. Xp̃e
enĩ qui descendit. ipse ẽ qui et ascendit. ut
adimpleret omĩa. De quo & scͥptum est.
Qui ꝑtransiit benefaciendo: &e sanando
om̃s opp̃ssos a diabolo. Et alibi. Exultaũ
ut gygas ad currendã uiã: a sũmo celo e¬
g̃ssio eiꝰ & occursꝰ eiꝰ usꝙ ad sũmũ eiꝰ. Me¬
rito ꝓiide clamat apłs dicens. Que sursũ
st̃ querite: ubi xp̃c ẽ in dextera dĩsedens.
Incassũ enim laboraret erigere corda nĩci:
nisi collocatum incelis salutis nr̃e doceret
auctorẽ. S uideamꝰ iam quȩ sequunt᷑. Nã
& simateria qͥdem copiosa inuenit᷑. et uber¬
rima ualde: s angustiȩ temporis tantam
sermonis longitudinẽ ñ admittunt. Con¬
siderantib gͦ quis ueniat: magna omĩno
et ineffabilis maiestas innocuit. Suspici¬

Expanded text:
tuos liber: sicut lux quae in tenebris lutuos liber: sicut lux quae in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Unde nec relinquitur anima in inferno, nec sanctum corpus in terra videt corruptionem. Christus enim qui descendit, ipse est et qui ascendit ut adimpleret omnia; de quo scriptum est: Qui pertransiit benefaciendo, et sanando omnes oppressos a diabolo : et alibi: Exsultavit ut gigas ad currendam viam: a summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus Merito proinde clamat Apostolus, dicens: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Incassum laboraret erigere corda nostra, nisi collocatum in coelis salutis nostrae doceret auctorem. Sed videamus jam quae sequuntur. Nam etsi materia quidem copiosa invenitur et uberrima valde, sed angustiae temporis tantam sermonis longitudinem non admittunt. Considerantibus ergo quis veniat, magna omnino et ineffabilis majestas innotuit. Suspici
Abbreviated transcription (Latin):
& cognite adhesero ueritati. Alioqͥn non
humana erit temptatio. nec humanũ
peccatũ: s obstinatio diabolica. Nempe¬
ꝑseuerare in malo diabolicũ ẽ: & digni
sunt ꝑire cum illo. quicũq in similitudi¬
nẽ eiꝰ ꝑmanent in peocato. Ecce fr̃s au¬
distis quis sit qui ueniat: considerate iã
unde ueniat. & quo. Uenit utiq de
corde dĩpatͥs in uterũ uirginis matris:
uenit a sũmo celo in inferiores partes tr̃e.
Quid gͦ. Nonne et nobis in terra ẽ conũ¬
sandũ: Est. si tam̃ in ea ꝑstitit ille. Ubi enĩ
bene erit sine illo: aut ubi male poterit¬
ẽẽ cum illo: Quid mͥ ẽ in celo: & a te qͥd
uolui suꝑ terrã: Qs̃ cordis mei. et pars
mea d̾̃s ineternũ. siam et si ambulauero
in medio umbrȩ mortis. ñ timebomala:
si tam̃ tu mecũ es. Nunc autẽ ut uideo.
ce ad terras. et ad ipsũ quoq descendisin¬
fernũ. ñ tanqͣm uinctꝰ s canqͣm intermor¬

Expanded text:
et cognitae adhaesero veritati. Alioquin non et cognitae adhaesero veritati. Alioquin non humana erit tentatio, nec humanum peccatum, sed obstinatio diabolica. Nam perseverare in malo diabolicum est: et digni sunt perire cum illo, quicunque in similitudinem ejus permanent in peccato. 6. Ecce, fratres, audistis quis sit qui veniat; considerate jam unde veniat, et quo. Venit utique de corde Dei Patris in uterum virginis Matris; venit a summo coelo in inferiores partes terrae. Quid ergo? nonne et nobis in terra est conversandum? Est, si tamen in ea perstitit ille. Ubi enim bene erit sine illo? aut ubi male esse poterit cum illo? Quid mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Deus cordis mei, et pars mea, Deus in aeternum . Nam et si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, si tamen tu mecum es . Nunc autem, ut video, et ad terras, et ad ipsum quoque descendit infernum; non tanquam vinctus, sed tanquam inter mor
Abbreviated transcription (Latin):
damm ꝓpt̃ me amisisse uidet᷑. Si ꝓpterme
tempestas hec orta ẽ. ait ionas tollite me.
nio et talem exhibeo memetipsũ. ut qͥsqͥs
inuid̾e uolũit. quisqͥs gestierit imitari fi¬
at eiemulatio istam bonũ Noui tñ in affe¬
ctum malitiȩ et neqͥtiȩ transisse angłos
desertores. nec ex ignorantia aliqua. seu
infirmitate peccasse: ideoꝙ ꝑire necesse
ẽ penitere nolentes Patͥs amor &e honor re¬
gis. iuditiũ diligit. Propt̃ hoc enĩ et iple
deundiuiam: nempe nouit suꝑbiã moab.
quippe quẽ supplantauit aliena malitia:
ideoq ꝓdesse ei potest caritas aliena. Ita dñe
obsecro complaceat tͥ ut eruas me. qm̃ ego
infirmꝰ sum: q̃m de terra mea furtim sub¬
latꝰ sum. ⁊ innocens in lacum missus sum.
ut possit falsitas dep̃hendi: et cognoscam
ueritatẽ. & ueritas liberabit me: si tam̃
dep̃hense falsitati penitꝰ abrenuntiauero.

Expanded text:
odammodo propter me amisisse videtur. Si propter me odammodo propter me amisisse videtur. Si propter me tempestas haec orta est, ait Jonas, tollite me, nio, et talem eis exhibeo memetipsum, ut quisquis invidere voluerit, quisquis gestierit imitari, fiat ei aemulatio ista in bonum. Novi tamen in affectum malitiae et nequitiae transisse angelos desertores, nec ex ignorantia aliqua seu infirmitate peccasse; ideoque perire necesse est poenitere nolentes. Patris enim amor, et honor Regis judicium diligit. 5. Propter hoc enim et ipse deundi viam. Nempe novit superbiam Moabquippe quem supplantavit aliena malitia; ideoque prodesse ei potest charitas aliena. Ita, Domine, obsecro, complaceat tibi, ut eruas me, quoniam ego infirmus sum: quoniam de terra mea furtim sublatus sum, et hic innocens in lacum missus sum .Veritas, ut possit falsitas deprehendi, et cognoscam veritatem, et veritas liberabit me; si tamen deprehensae falsitati penitus renuntiavero,
Abbreviated transcription (Latin):
li ꝑ serpentẽ consilio surriꝑe temptant.
Nec dissimulat in iuriã filii pater: pater¬
hominẽ iundictã retͥbuit: & aggrauat su
ꝑnos manũ suam. Om̃s enĩ in adam pecca¬
uimꝰ. &e in eo sententiã damnationis exce¬
pimus om̃s. Quid agat filius uidensꝑ se
relare patrẽ: et nulli penitꝰ parcere crra¬
ture: Erge inquit occasione mei creat᷑as
suas pater amittit. Altitudinẽ ineã primꝰ
angłs affectarit. et ppłm qui sibi crederet
habuit. s continuo patris zelus grauiter
iundicauit in illum. ꝑcutiens eum ꝑarit
cum omib suis plaga incurabili. castiga¬
tione crudeli. Scientiã quoq que nichilo¬
minus mea ẽ surriꝑe uoluit homo: et
ne uli quidem misertus ẽ nec peꝑcit ods eiꝰ
Niumqͥd de bob cura ẽ dõꝰ Duas tantum
fecerat nobiles creaturas rationis partici¬
pes. capaces beatitudinis angłm udelicet
& ego diligo patrẽ: ꝑ me recipiat quos qͦ¬

Expanded text:
li per serpentem consilio subripere tentant. li per serpentem consilio subripere tentant. Nec dissimulat injuriam Filii Pater , shominem vindictam retribuit, et aggravat super nos manum suam. Omnes enim in Adam peccavimus, et in eo sententiam damnationis accepimus omnes. Quid agat Filius, videns pro se zelare Patrem, et nulli penitus parcere creaturae? Ecce, inquit, occasione mei creaturas suas Pater amittit. Altitudinem meam primus angelus affectavit, et populum qui sibi crederet, habuit: sed continuo Patris zelus graviter vindicavit in illum, percutiens eum pariter cum omnibus suis plaga incurabili, castigatione crudeli. Scientiam quoque, quae nihilominus mea est, subripere voluit homo: et ne illi quidam misertus est, nec pepercit oculus ejus. Nunquid de bobas cura est Deo? Duas tantum fecerat nobiles creaturas rationis participes, capaces beatitudinis, angelum videliet ego diligo 719 Patrem; per me recipiat, quos qu
Abbreviated transcription (Latin):
dens ut lignũ uetitũ gustans. fieret sicut
ds̃. sciens bonũ et malum. Quid enĩ ꝑolui¬
ceris quid ꝓmittis miser. cum filius altis¬
sum scientiȩ clauem habeat: immo & ip̃e
sit i ir .s. clauis dd. qui claudit et nemo
aꝑit: In eo tr̃ om̃s thesauri sapientie. et
scientiȩ absconditi. Tu ne eos ut homimi
p̃stes inique furaberis: Midetis qͥa uere
luxta dñi sententiã m̃dax iste ẽ & pater
eiꝰ Nlam et iñdax fuit dicens. similis ero
altissimo: ce m̃datii pater. cum in homuiẽ
quoq uenenatũ suȩ fallitatis seminariũ
fudit dicens. eritis sicut dii. Tu quoq oho¬
mo si uides furem eurris cum eo. Adũtistis
fr̃s qd̾ hac nocte lectumẽ in ysaia dicente
dño. Principes tui infideles: uł ut alia
transiatio ht̃ inobedientes. socii furum.
Reuera enĩ pͥncipes nr̃i adam et eua pͥn¬
cipia nr̃e ꝓpaginis in obedientes & socii
furũ: qd̾ fili dĩ ẽ. serpentis. ĩmo diabo¬

Expanded text:
dens ut lignum vetitum gustans fieret sicut dens ut lignum vetitum gustans fieret sicut Deus, sciens bonum et malum. Quid enim polliceris, quid promittis, miser: cum Filius Altissimi scientiae clavem habeat, imo et ipse sit clavis David, qui claudit, et nemo aperit . In eo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi : tunc eos, ut homini praestes, inique furaberis? Videtis quia juxta Domini sententiam mendax iste est, et pater ejus . Nam et mendax fuit, dicens: Similis ero Altissimo ; et mendacii pater, cum in hominem quoque venenatum suae falsitatis seminarium effudit, dicens: Eritis sicut dii . Tu quoque, o homo, si vides furem, curris cum eo. Audistis, fratres, quid hac nocte lectum est in Isaia, dicente Domino: Principes tui infideles; vel, ut alia translatio habet, inobedientes, socii furum . 4. Revera enim principes nostri Adam et Eva, principia nostrae propaginis, inobedientes et socii furum; qui quod filii Dei est, serpentis, imo diabo
Abbreviated transcription (Latin):
mo trinitatis consilio factum ẽ: ut filiuᷤ
adueniret. Et si consideramꝰ exisii ñri cau¬
sam: fortassis adũtere possumꝰ uł exparte
qͣm congruũ fũit a filio nos maxime lib̾ar.
Lucifer enĩ ille qui mane oriebat᷑ ꝓ eo quod
altissimi similitudinẽ usurpare tẽptauit.
& rapinã arbitratus ẽ eẽ se equalẽ do. qd̾
utiq filii ẽ precipitatꝰ ilico corruit: qm ⁊e¬
lauit ꝓ filio pater:: et oꝑe dixisse uidetii.
Michi uindictã ego retribuã: continuo u¬
debis sathanã tanqm fulgur cadentem de
bientib angłis ds ñ peꝑcit: qͣntomagis tͥ
putredo et u̾mis: Nichil ille fecit nichil
oꝑatus ẽ. tantũ cogitauit suꝑbiam: et in
itium omnis peccati suꝑbia: que tam ue¬
lociter ipsum quoꝙ siderib cunctis clariꝰ
micantẽ ȩterna caligine obtenebr iuit
pͥmum in diabolũ cõmutauit. Unde et
ptinus inuidens homini. quã concepat
in semecipso. in eo peꝑit iniquitatẽ. sua¬

Expanded text:
mo Trinitatis consilio factum est, ut Filius mo Trinitatis consilio factum est, ut Filius adveniret: et si consideramus exsilii nostri causam, fortassis advertere possumus vel ex parte, quam congruum fuerit a Filio nos maxime liberari. Lucifer enim ille, qui mane oriebatur, pro eo 718 quod Altissimi similitudinem usurpare tentavit, et rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo quod utique Filii est, praecipitatus illico corruit, quoniam zelavit pro Filio Pater et opere dixisse videtur: Mihi vindictam, et ego retribuam . Continuo videbam Satanam tanquam fulgur cadentem de erbientibus angelis Deus non pepercit; quanto magis tibi, putredo et vermis? Nihil ille fecit, nihil operatus est: tantum cogitavit superbiam; et in itium omnis peccati superbia: quae tam velociter ipsum quoque sideribus cunctis clarius micantem aeterna caligine obtenebravit Lelorum primum in diabolum commutavit. Unde et protinus invidens homini, quam conceperat in semetipso, in eo peperit iniquitatem; sua
Abbreviated transcription (Latin):
emergere et saluare possent animas suas.
ta sunt a sapientib et prudentib: cura ea
que uere salutaria sunt. sedula cogitatio¬
ne uersamin. Diligenter pensate intionẽ
aduentꝰ hui᷑. querentes nimirũ quis sit qͣ
ueniat unde. quo. adqͥd q̃n. et qua. Lau¬
dabilis sine dubio. euriositas ista ẽ. ⁊ salu¬
bris: neq enintam deuote eccłia uniũsa
p̃sentem celebraret aduentũ. insi lateret in
eo magnũ aliquod sacram̃tum Primo g̾
ni et uos qͣntus sit iste qui ingredit᷑. Ipse
enĩ est scđ̃m gabrielis testimoniũ aftissimi
filius ac ꝑinde ooaltissim ipse. Neq enim
fas est di filium degenerẽ suspicari s eq̃t
fateri necesse ẽ altitudinis ⁊ eiꝰdem pemt᷑
dignitatis Nam et pͥncipum filios pͥncipes:
⁊ filios regum reges eẽ quis nesciat: Qerũp¬
tam̃ quid sibi uult qͦd etrib ꝑsonis. quas
causa. S quis cognouit sensũ dñi: aut qͥs
consiliariꝰ eius fuit: Neq enĩ sine altissi¬

Expanded text:
emergere et salvare possent animas suas. emergere et salvare possent animas suas. ta sunt a sapientibus et prudentibus; circa ea quae vere salutaria sunt, sedula cogitatione versamini, et diligenter pensate rationem Adventus hujus, quaerentes nimirum quis sit qui veniat, unde, quo, ad quid, quando, et qua. Laudabilis sine dubio curiositas ista est et salbris: neque enim tam devote Ecclesia universa praesentem celebraret Adventum, nisi lateret in eo magnum aliquod sacramentum. 2. Primni et vos, quantus sit iste qui ingreditur: ipse enim est secundum Gabrielis testimonium, Altissimi Filius , ac proinde coaltissimus ipse. Neque enim fas est Dei Filium degenerem suspicari: sed aequalis fateri necesse est altitudinis, et ejusdem penitus dignitatis. Nam et filios principum principes, et filios regum reges esse quis nesciat? Verumtamen quid sibi vult quod e tribus personis, quas causa. Sed quis cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Neque enim sine altissi
Abbreviated transcription (Latin):
cut &e ceteraꝵ sollemni¬
tatum nom̃ quidẽ cele¬
bre satis.⁊ notũ mundo:
s ratio nominis forte
non ita. Infelices etenim filii adam. omis¬
sis ueris ⁊ salutarib studiis. caduca potiꝰ
et transitoria querunt. Quib assimilabi¬
mus homines generationis huius: aut qͥ¬
b comparabimꝰ illos. quos uidemꝰ a ter¬
renis ⁊ corporalib consolationib auessi.
separariq ñ posse:. ꝑfecto similes st̃ his
qui submersi ꝑiclitant᷑ in aquis. Nimirũ
uideas eos tenentes tenere: nec ulla rati¬
one deserere. qd̾ primũ occurrerit mani¬
b quicqͥd sit illud. licet tale aliquid qͦd
ꝓdesse omĩno ñ possit: ut sunt radices ħ¬
baꝵ. ceteraq similia. Nam ⁊ siqui adeos
forte uemant. ut subueniant. ñ nunqͣm so¬
lent apprehensos inuoluere secum: adeo
ut iam nec sibi nec illis auxisiũ ferre p̃ua¬
leant. Sic ꝑeunt in hoc mari magno et
spacioso. sic ꝑeunt miseri: dum ꝑitura sec¬
tantes omnintunt solida quib app̃hensis

Expanded text:
cut et caeterarum solemnitatum nomen quidem celebre satis, et notum mundo, sed ratio nominis forte non ita. Infelices enim filii Adam, omissis veris et salutaribus studiis, caduca potius et transitoria quaerunt. Quibus assimilabimus homines generationis hujus, aut quibus comparabimus illos, quos videmus a terrenis et corporalibus consolationibus avelli separarique non posse? Profecto similes sunt his qui submersi periclitantur in aquis. Nimirum videas eos tenentes tenere, nec ulla ratione deserere quod primum occurrerit manibus, quidquid sit illud, licet tale sit aliquid, quod omnino prodesse non possit, ut sunt radices herbarum, caeteraque similia. Nam et si qui ad eos forte veniant ut subveniant, nonnunquam solent apprehensos involvere secum: adeo ut jam nec sibi, nec illis auxilium ferre praevaleant. Sic pereunt in hoc mari magno et spatioso, sic pereunt miseri; dum peritura sectantes, amittunt solida, quibus apprehensis
Abbreviated transcription (Latin):
& exinde flos ascendit. suꝑ quẽ reqͥeuit
sp̃c septiformis. Qͦd manifestius alio in
loco aꝑiens idem ꝓpha: ecce inqͥt uirgo ꝯ¬
cipiet &e pariet filium: & uocabit᷑ nom̃
eiꝰ emmanuel: qd̾ int̾precat᷑ nob̃cum ds̃.

Expanded text:
et exinde flos ascendit, super quem requievit et exinde flos ascendit, super quem requievit Spiritus septiformis . Quod manifestius alio in loco aperiens idem propheta: Ecce, inquit, virgo concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanu
Abbreviated transcription (Latin):
semite eiꝰ pacifice. Ecce inqͥt sponsa uenit
is saliens in montib: transiliens colles. ue¬
mientẽ uides o pulchra: s cubantẽ ante
uidere ñ poteras. Dixisti enĩ. In dica mͥ
quẽ diligit anima mea: ubi pascis ubi
cubas. Cubans pascit angłos in illas per¬
petuas eternitates quos satiat uisione
et̾nitatis et immutabilitatis suȩ: s ne ig¬
nores te opulchra. qm̃ mirabilis fact̾a ẽ
uisio illa ex te. confortata ẽ et ñ poteris
ad eam. Uerumptam̃ ecce egressus ẽ delo¬
co scõ suo: et qui cubans pascit angłos. ip̃e
cepit sicq sanabit nos: & uidebit᷑ ueniens
& pastus. qui cubans et pascens uiderian¬
te ñ poterat. Ecce uenit hic saliens in mon¬
tib: transiliens colles. Montes et colles
patͥarchas et ꝓph̃as accipe: et quẽadmo¬
dum uenerit saliens et transiliens in li¬
bro generationis lege. Abrahã genuit
ẏsaac. ysaac genuit iacob. & cetera. Ex
his montib ꝓdiit ut inuenies. radix
iesse. unde iuxta ꝓpħam. egressa ẽ uirga:

Expanded text:
semitae ejus pacificae . Ecce, inquit sponsa, venit is saliens in montibus, transiliens colles . Venientem vides, o pulchra, sed cubantem videre ante non poteras. Dixisti enim: Indica mihi, quem dilicit anima mea, ubi pascas, ubi cubes . Cubans pascit angelos in illas perpetuas aeternitates, quos satiat visione aeternitatis et immutabilitatis suae. Sed ne ignores te, o pulchra: quoniam mirabilis facta est visio illa ex te; confortata est, et non poteris ad eam. Verumtamen ecce egressus est de loco sancto suo: et qui cubans pascit angelos, ipse coepit, sicque sanabit nos; et videbitur veniens et pastus, qui cubans et pascens ante videri non poterat. Ecce venit hic saliens in montibus, transiliens colles. Montes et colles, patriarchas et prophetas accipe; et quemadmodum venerit saliens et transiliens, in libro generationis lege: Abraham genuit Isaac, Isaac genuit Jacob , etc. Ex his montibus prodiit, ut invenies, radix Jesse, unde juxta prophetam, egressa est virga,
Abbreviated transcription (Latin):
gentes. Propt̾ea dignũ ẽ ut siñ ualet in¬
firmꝰ in occursũ tanti medici ꝓcedere
longius: saltem conet᷑ erigere caput. et¬
aliquatenꝰ assurgere uenienti. Non te
oportet o homo maria transfretare: ñ
penetrare nubes: ñ transalpinare ne¬
cesse ẽ. Non grandis in qͣm tͥ ostendit᷑
uiaͥ usq ad temetipsũ occurre dõ tuo:
ꝓpe ẽ enĩ uerbũ in ore tuo. et in corde tuo.
Usq ad cordis compunctionẽ. et confes¬
sionẽ oris occurre. ut saltẽ exeal de sterqͥ¬
lino miserȩ conscientiȩ: qm̃ indignum ẽ
illuc auctorẽ puritatis intrare. Et hec qͥdẽ

Expanded text:
gentes . Propterea dignum est, ut si non valet infirmus in occursum tanti medici procedere longius, saltem conetur erigere caput, aliquatenus assurgere venienti. Non te oportet, o homo, maria transfretare, non penetrare nubés, non transalpinare necesse est. Non grandis, inquam, tibi ostenditur via: usque ad temetipsum occurre Deo tuo. Prope est enim 721 verbum in ore tuo, et in corde tuo . Usque ad cordis compunctionem et oris confessionem occurre, ut saltem exeas de sterquilinio miserae conscientiae; quoniam indignum est illuc auctorem puritatis intrare. Et
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Nimirũ plenitudo et abundan¬
tia temporaliũ: obliuionẽ et mopiã
fecerat eternoꝵ. Oportune gͦ tunc ad¬
uenit eternitas: qͣndo magis tempora¬
litas p̃ualebat. Nam ut cetera sileam.
ipsa quoq pax temporalis illo in tẽ¬
pore tanta fuit: ut ad hominis unius
edictum describeret᷑ uniũsus orbis. Ha
betis iam et ꝑsonam uenientis. et locum
utrũq. id est a quo. et ad quẽ uenit:
causam quoq ce tempꝰ non ignoratis.
Unum restat adhuc. uia scilicet ꝑ quã
uenit: & hec quoq diligent̃ reqͥrenda.
ut possimꝰ sicut dignum ẽ occurrere ei.
uerũptam̃ sicut ad oꝑandã salutẽ in

Expanded text:
ndantia temporalium oblivionem et inopiam fecerat aeternorum. Opportune ergo tunc advenit aeternitas, quando magis temporalitas praevalebat. Nam ut caetera sileam, ipsa quoque pax temporalis illo in tempore tanta fuit, ut ad hominis unius edictum describeretur universus orbis . 10. Habetis jam et personam venientis, et locum utrumque, id est, a quo, et ad quem venit: causam quoque et tempus non ignoratis. Unum restat, via scilicet per quam venit: et haec quoque diligenter requirenda; ut possimus, sicut dignum est, ei occurrere. Verumtamen sicut ad operandam salutem in
Abbreviated transcription (Latin):
ni cõmendata. Beccti inquitꝰ pau¬
peres. beati mites beati qui lugẽt.
Beacti qui tuctura sapiunt: proe de¬
siderio coclestiũ interno quodã sa¬¬
pore mentis proesentia respuẽtes.
Beccti qui nouissima prouident: in
mansuetudine suscipientes insitũ
perbum quod eoram saluare ani:¬
mas potest. et pietate cordis ad fu¬¬
turam tendunt hereditotem. Becdi
qui pristiniam intelligentes erro¬
rem crebris lauant lachrymis lec¬
tam scium Uides quid optat uir
sanctus: quid obtinere cupit eis. pro
quibus erat. Utinam inquit saper¬
ent et intelligerent. ac nouissimai
prouuiderent. Ac si manifestias dicat.
Utinam esset in eis spiritus sapientice
et intelligentiae atque consilii. Utinã
hoec in nobis inueniantur fratres:
it suautter omnia nostra per sapi¬
entiam disponamus ⁊ ut intellectir
preterita peccata damnemus. ⁊t pro¬
uideamts fictura consilio. Utinam
sapiamus ad presentis utae modera¬
tionem:ytinam intelligamus cid proe¬

Expanded text:
ni commendata: Beati, inquit, pauni commendata: Beati, inquit, pauperes, beati mites, beati qui lugent . Beati qui futura sapiunt, prae desiderio coelestium interno quodam sapore mentis praesentia respuentes. Beati qui novissima provident, in mansuetudine suscipientes insitum verbum, quod eorum salvare animas potest, et pietate cordis ad futuram tendunt haereditatem. Beati qui pristinum intelligentes errorem, crebris lavant lacrymis lectum suum. Vides quid optat vir sanctus, quid obtinere cupit eis, pro quibus orat? Utinam, inquit, saperent, et intelligerent, ac novissima providerent! Ac si manifestius dicat: Utinam esset in eis spiritus sapientiae, et intelligentiae, atque consilii! Utinam haec in nobis inveniantur, fratres, ut suaviter omnia nostra per sapientiam disponamus, ut intellectu praeterita peccata damnemus, ut provideamus futura consilio! Utinam sapiamus ad praesentis vitae moderationem! utinam intelligamus ad prae
Abbreviated transcription (Latin):
hoec forma studii spiritualis ut sa¬¬
pienter disponamus presentia nr̃a
recogitemus in amaritudine animae
nostroe preterita: fictura quoque
sollicite prouideamus. Sobrie et iu¬
ste et pie iiuamas in hoc seculo scũt
apostolus/ it uidelicet in presenti so¬
brietas obserueture ⁊ uł iusta satis¬
factione preberita que nobis sint
fructu salictis preteriere tempora
cedimantur: it pietatis chpeum
imminentibus de futuro periculis
opponamus. Sola est enim quor ad
omnia i alet pietas cultus scilicet
Dei humilis et deuotus ⁊ nec aliter
nobis est prouidere nouissima: ni¬
si ut inurersa quoe nobis immine¬
re uidentur pericula. sedula nob¬
iscum cogitactione uersantes dis¬
camus de nostra omnino industria.
magis arctem de nostris diffidere
meritis ⁊ et soli duunce nos protec¬
tioni cõmiltere pio quodam men¬
perfectum est: consũmatio felor el
mors pretiosa. Nabes in euange¬
lio tria hoec ipso tibi sermone domi¬

Expanded text:
haec studii spiritualis; ut sahaec studii spiritualis; ut sapienter disponamus praesentia nostra, recogitemus in amaritudine animae nostrae praeterita, futura quoque 993 sollicite provideamus. Sobrie, et juste, et pie vivamus in hoc saeculo, ait Apostolus : ut videlicet in praesenti sobrietas observetur: ut justa satisfactione praeterita, quae nobis sine fructu salutis praeteriere, tempora redimantur; ut pietatis clypeum imminentibus de futuro periculis opponamus. Sola est enim quae ad omnia valet pietas, cultus scilicet Dei humilis et devotus: nec aliter nobis est providere novissima, nisi ut universa, quae nobis imminere videntur pericula, sedula nobiscum cogitatione versantes, discamus de nostra omnino industria, magis autem de nostris diffidere meritis, et soli divinae nos protectioni committere pio quodam mentiperfectum est consummatio felix, et mors pretiosa. 8. Habes in Evangelio tria haec ipsa, tibi sermone Domi
Abbreviated transcription (Latin):
curans: ipsa quae sibi copulanda
sunt caprta iniformiter parat ne
dissideant a seipsis: cta dico iobis
quantum libet extiterit conuersactio
spirctualis si carnalis fuerit confum:¬
matio nostra ritoe illi spirituali pemãtꝰ
non colieret: nec caro et sangus re¬
gnaum Dei poterunt possidere.Fili
Cart sapiens ⁊ memorare nouissima
tua: et non peccabis. Nimirum quͦa
licec marime recordatio faciat timo¬
roctum: tior expellat peccatũ negli¬
gentia non admallat. Hinc et Noy¬
ses de quibusclam: itinamsait /scipe¬
rent et intelligerent ac noussim a
prouiderent. In quibus ⁊tique uerbis
tiam intelligentiam: proradentiã.
Arbitror sane tribus eas assignari
posse temporibus: ut eternitatis quae¬
dam imago resormtixi uideactur in
nobis: presentia moderantibus pec
sçipientiam ⁊ preterita per intelligen¬
ticon diuidic antibus: nouissĩmoi pro¬
uidentibus ad cautelam. Haec nem¬
pe spiritualis est erercitii summa.

Expanded text:
curans, ipsa quae sibi copulanda curans, ipsa quae sibi copulanda sunt capita, uniformiter parat, ne dissideant a se ipsis; ita dico vobis, quantumlibet exstiterit conversatio spiritualis, si carnalis fuerit consummatio nostra, vitae illi spirituali penitus non cohaeret, nec caro et sanguis regnum Dei poterunt possidere. Fili, ait Sapiens, memorare novissima tua, et non peccabis . Nimirum quod haec maxime recordatio faciat timoratum; timor expellat peccatum, negligentiam non admittat. 7. Hinc et Moyses de quibusdam: Utinam, ait, saperent, et intelligerent, ac novissima providerent! In quibus utique verbis tiam, intelligentiam, providentiam. Arbitror sane tribus eas assignari posse temporibus, ut aeternitatis quaedam imago reformari videatur in nobis, praesentia moderantibus per sapientiam, praeterita per intelligentiam dijudicantibus, novissima providentibus ad cautelam. Haec nempe spiritualis est exercitii summa,
Abbreviated transcription (Latin):
spiritum domini: in cuus conspecta
sicat habes in psalmoꝰ pretiosa est
mors sanctorum. Quantos enim:
dum paterentar Apostoli credimus
affuisse ÷ qui ne quaquam precioss
mortibus illorum inuiderent: Uisi
sunt enim oculis insipientiũ mori.
honoracti sunt amici tui Deus: nĩ¬
mis confortoctus est principatus
eorum. Fratres ⁊ amici Dei mori
udentur oculis insipientium: sed
in oculis sapiendium iudĩcantur
potius obdormire. Denique et Laza¬
rus dormiebat : quia amicus erat:
et cum dederit dilectis suis somnũ
ecce hereditas domini. Studeamꝰ
fratres riuere icta iustorum: sed
morte eorum mori malto magis
desideremus. Sapientia enim iu¬
stoxum nouissima prefert: ibi nos
indicos ubi nos inuenerit. om¬
nino necesse est ritoe presentis sinẽ
futura coherere principio: nec ibi
tolerabilis dissimilitado est. Sicut
enim si quis duo sibi Ct ita dixerĩ
cinctoria consuere aud colligare
uoluerit ⁊ minus de reliquis partibꝰ

Expanded text:
spiritum Domini: in cujus conspectu, spiritum Domini: in cujus conspectu, sicut habes in psalmo: Pretiosa est mors sanctorum . Quantos enim, dum paterentur apostoli, credimus adfuisse, qui nequaquam pretiosis mortibus illorum inviderent? Visi sunt enim oculis insipientium mori, honorati sunt amici tui, Deus; nimis confortatus est principatus eorum. Fratres, amici Dei mori videntur oculis insipientium; sed in oculis sapientium judicantur potius obdormire. Denique et Lazarus dormiebat, quia amicus erat : et cum dederit dilectis suis somnum, ecce haereditas Domini . 6. Studeamus, fratres, vivere vita justorum, sed morte eorum mori multo magis desideremus. Sapientia enim justorum novissima praefert, ibi nos judicans, ubi nos invenerit. Omnino necesse est vitae praesentis finem futurae cohaerere principio, nec ibi tolerabilis dissimilitudo est. Sicut enim si quis duo sibi, ut ita dixerim, cinctoria consuere aut colligare voluerit, minus de reliquis partibus
Abbreviated transcription (Latin):
quia etsi passas pro Ctiristo est cũ
pro iustitia el ueritate occubiłit ⁊
nimirũ homo missus a Deo qui in
hoc noctus est. et cd hoc uenit inm¬
undum ⁊ ut perhiberet testioniũ
ueritoctĩ. Sed neque conuersionẽ Apo¬
stolorum auł eorum miracula hod¬
ie recensemus sicut ceteris diebus
aliis: alterius quidem conuersio 
alterias de cocrcere liberatio facta
per Angelum testuus ecclesice gau¬
dus ad memoriam reuocatur. Mor¬
tem specialius ueneramur: qua ni¬
nil inter homines humano iudicio plꝰ
horretur. Considerate froctres eccle¬
sice sanctor iudicia secundum fidem:
non secundum faciem iudicantis.
Hortem siquidẽ Aposto lorum in eocũ
recolit solemnitate precipua. Hodie
nimirũ Petrus crucifirus est: hod¬
ie decollatus est paulus. Hac hodi¬
ernoe causa festiutatis: hoec presen¬
tium macteria gaudioram. In his i¬
gitur festum agens diem et loctum:
sine dubio spiritũ sponsi habet eclesia

Expanded text:
quia etsi passus pro Christo est, cum quia etsi passus pro Christo est, cum pro justitia et veritate occubuit, nimirum homo missus a Deo, qui in hoc natus est, et ad hoc venit in mundum, ut perhiberet testimonium veritati . Sed neque conversionem apostolorum, aut eorum miracula hodie recensemus, sicut certis diebus aliis, alterius quidem conversio, alterius de carcere liberatio facta per angelum festivis Ecclesiae gaudiis ad memoriam revocatur. Mortem specialius veneramur, qua nihil inter homines humano judicio plus horretur. 5. Considerate, fratres, Ecclesiae sanctae judicium, secundum fidem, non secundum faciem judicantis. Mortem siquidem apostolorum in eorum recolit solemnitate praecipua. Hodie nimirum Petrus crucifixus est, hodie decollatus est Paulus. Haec hodiernae causa festivitatis, haec praesentium materia gaudiorum. In his igitur festum agens diem et laetum, sine dubio spiritum sponsi habet Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
possĩt aliquis exhabere: hesito sa¬
tis. Nimis enim honoracti sunt cami¬
ci tui Deus inimis confortatus est
principatus corum. Ouid enimi Sy
in terra adhuc positi omnici poter¬
ant non quidem in se sed in Chrristo:
quid non poterunt hodie riuentes
in aeterna felicitate cum ipiõ.
Mortales adhut el morituri impe¬
rium uilce et morlis uidebantur
habere: solo nimirũ uerbo morti¬
ficantes riuos. et mortuos suscitãtes:
quantomagis nunc cum honorati
sunt nimis ⁊ nimis confortotus prĩ¬
cipectus eorum Sed quid est frat¬
res Cum apostolorum beata hodie
memoria celebretur: nunquid na¬
tiuilatis ieu conuersionis eorum ⁊
aut certre uitor uel miraculorum so¬
lemnis agitur cõmemoractio. Nõ est
fratres noctiuitoctis humance solẽni-
tas sicut parilo ante beccti Ioannis
diem noctalitium celebrastis. Ille enĩ
nascens honoratur: quia nascitur
scinctificoctus. Deniqae in Ioanne so¬
lo celebrior est passione noctiurtas.

Expanded text:
possit aliquis exhiberi, haesito sapossit aliquis exhiberi, haesito satis. Nimis enim honorati sunt amici tui, Deus; nimis confortatus est principatus eorum . Quid enim? si in terra adhuc positi omnia poterant, non quidem in se, sed in Christo; quid non poterunt hodie viventes in 992 aeterna felicitate cum ipso? Mortales adhuc et morituri imperium vitae et mortis videbantur habere, solo nimirum verbo mortificantes vivos, et mortuos suscitantes: quanto magis nunc, cum honorati sunt nimis, nimis confortatus est principatus eorum? Sed quid est, fratres? cum apostolorum beata hodie memoria celebretur, nunquid nativitatis seu conversionis eorum, aut certe vitae vel miraculorum solemnis agitur commemoratio? Non est, fratres, nativitatis humanae solemnitas ista, sicut paulo ante beati Joannis diem natalitium celebrastis. Ille enim nascens honoratur, quia nascitur sanctificatus. Denique in Joanne solo celebrior est passione nativitas;
Abbreviated transcription (Latin):
sparsi in agro tuo Unde ergo ha¬
bet lapides: Sed tu inimice homor
quoniam qui diligit iniquitatem
odit animam suame tu inquam
inimice homo hoc fecisti : qui desi¬
diam tuam non excutere sed excu-¬
sare pergens fimum tibi peruertis
in lapides ⁊ et unde impinguari de¬
bueras: lapidaris. Hoec idcirco dic¬
ta sunt fratres⁊ it noueritis quã
benigne audiendum sit : quã deco¬
te suscipiendum⁊ quam sollicite cõ¬
seruandum quicquid ad animarũ
salulem pertinet: et non sicut uer¬
bum hominum ⁊ sed sicuit quod re:¬
re est uerbum Dei: siue illud conso.¬
latorium⁊ sie cõmonitorium⁊ ñ¬
Excessi facteore ipsus propemodum
festiuilatis oblitus sed it arbitror
non ad insipientiam robis: si tirmi :¬
ter inheserint animo quie audĩstis.
Et nanc ĩam de iõlemmitate ipsa uel
breuiter aliquĩd loqui tentemus.
Apostolorum Christi festas agctur
dies: quibus scne plarimũ a no¬
bis honorem deberi scio. Sed ytrũ

Expanded text:
sparsi in agro tuo? Unde ergo lasparsi in agro tuo? Unde ergo lapides habet? Sed tu, inimice homo; quoniam qui diligit iniquitatem, odit animam suam: tu, inquam, inimice homo, hoc fecisti; qui desidiam tuam non excutere, sed excusare pergens, fimum tibi pervertis in lapides, et unde impinguari debueras, lapidaris. Haec idcirco dicta sunt, fratres, ut noveritis quam benigne audiendum sit, quam devote suscipiendum, quam sollicite conservandum quidquid ad animarum salutem pertinet, et non sicut verbum hominum, sed sicut quod vere est verbum Dei, sive illud consolatorium, sive commonitorium, siExcessi, fateor, ipsius propemodum festivitatis oblitus, sed, ut arbitror, non ad insipientiam vobis, si firmiter inhaeserint animo quae audistis. 4. Et nunc jam de solemnitate ipsa vel breviter aliquid loqui tentemus. Apostolorum Christi festus agitur dies, quibus sane plurimum a nobis honorem deberi scio; sed utrum