comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab ĩmensib draconib usq ad exigu¬
es uͥmicłos. nõne se ẽẽ uelle. atq ob
hoc interitum fugere. oĩb quib qͥb
post̃ motib indicant. Quid arbusta
om̃sq fructices quib nullus fit sẽ¬
sus ad uitandam manifesta moĩtõe
puitiem. nõne ut in auras tutum
cacumiuis germen emittãt altiꝰ t̾re
radices affigunt. quo alimentũ tra¬
hant. atq ita suũ quodãmodo esse
cõẜuent. Ip̃a postremo corpora quibꝰ
prenia uł in yma descendunt. uł li¬
brant᷑ in mediis. et eẽntiam suam
ubi ẜm naturam possint in ẽe custe¬

Expanded text:
ab inmensis draconibus usque ad exiguab inmensis draconibus usque ad exiguos uermiculos nonne se esse uelle adque ob hoc interitum fugere omnibus quibus possunt motibus indicant? Quid? arbusta omnesque frutices, quibus nullus est sensus ad uitandam manifesta motione perniciem, nonne ut in auras tutum cacuminis germen emittant, aliud terrae radicis adfigunt, quo alimentum trahant adque ita suum quodam modo esse conseruent? Ipsa postremo corpora, quibuerna uel in ima descendunt uel librantur in mediis, ut essentiam suam. ubi secundum naturam possunt esse, cust
Abbreviated transcription (Latin):
Itaui quadam naturali Ipm̃ eẽ
Iccutoum est. Ut non ob aliud
ee hii qui misi sunt noluit int̾re
Et cũ se miẜcs ẽẽ sentiant. non se
np̃cs de reb. sed miẜianisua poti
anfferi uelint. Illis etiam q̃ et sibi
miẜrimi apparẽt. et plane sunt.
putant. miẜi indicant᷑. Qma
paupes atq mẽdici sunt. si qͥs ĩ¬
mortalitatem daret quanes ip̃a
miẜia moreretur. ꝓposito sibi ꝙs
ĩ eadem miẜia semꝑ ẽẽ uellent nl
et misqm̃ eẽnt futuri. S onno do
ꝑituri. Profecto ecłtarẽt letitia
et malũt ĩ illa erũpna uiu̾e. ꝙͣs
am morte finire. u
non eẽ. atq ita cũ se nou̾int ẽẽ moi¬
tures ꝓ magno bñficio sibi hanc ĩpẽ¬
di mĩam desid̾ant. ut aliqñ ꝓductiꝰ
in eadem miẜia uiuant. tardiꝰq mi¬
riant᷑. ꝓcł dubio gͦ indicant ĩmor¬
talitate saltẽ talem q̃ nõ hẽat fine
mendicitatis. qnͣta gratulatione su¬
scipent. Quid aĩalia om̃ia etiã irratõ¬
nalia omib datum nõ ẽ ista cogitare

Expanded text:
ui quadam naturali ipsum esse iucundum est, ut non ob aliud et hi qui miseri sunt nolint interire et, cum se miseros esse sentiant, non se ipsos de rebus, sed miseriam suam potius auferri uelint. Illis etiam, qui et sibi miserrimi apparent et plane sunt putant, miseri iudicantur, quia pauperes adque mendici sunt, si quis inmortalitatem daret, qua nec ipsa miseria moreretur, proposito sibi quod, si in eadem miseria semper esse nollent, nulli et nusquam essent futuri, sed omni modo perituri, profecto exultarent laetitia et malunt in illa aerumna uiuere, quam eam morte finire, ninon esse? Adque ideo cum se nouerint esse morituros, pro magno beneficio sibi hanc inpendi misericordiam desiderant, ut aliquanto productius in eadem miseria uiuant tardiusque moriantur. Procul dubio ergo indicant, inmortalitatem, saltem talem quae non habeat finem mendicitatis, quanta gratulatione susciperent. Quid? animalia omnia etiam inrationalia, quibus datum non est ista cogitare,
Abbreviated transcription (Latin):
teantur qd̃ st̾ atq ĩpetrato adiu¬
corio possint ẽe qd̾ nõ sunt. Nam
et pcca ignorantie et neglie. meli
accusant᷑. ut peant. qm̃ excusant᷑
ut maneant. meliꝰq purgant᷑ ĩuo¬
cato deo qm̃ firmantur irato.

Expanded text:
o adjutorio possint esse quod non sunt. Nam etiam peccata ignorantiae vel negligentiae melius accusantur ut pereant, quam excusantur ut maneant; meliusque purgantur invocato Deo, quam firmantur irritato.
Abbreviated transcription (Latin):
rorem fides redarguit increduli¬
tatem. Cõu̾sio corrigit adu̾sione¬
Quod instituit multitu¬
D erroris abstulit uiau̾itatis. Et
adu̾sio. abstulit ad u̾um umũ dm̃

Expanded text:
rorem, fides redarguit incredulitatem, conversio corrigit aversionequod instituit multitudo erroris, abstulit uia ueritatis; qrsio, abstulit ad unum uerum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Quia erat in
eo similitudo carnis pcc̃i mutatões
etatum ppeti uoluit ab ip̃a exorsꝰ
ĩfancia ut ad mortẽ udeatur sene¬
scẽdo illa caro ꝑuenite potuisse. nͥ¬
iiuienis fuiss occisꝰ que tñ mors in
carne pcc̃i. ñ ĩ obedĩe debita reddit᷑
insimilitudĩe ãt carnis pcc̃i obedi¬
entie uolũtate suscepta ẽ

Expanded text:
quia erat in eo similitudo carnis peccati, mutationes aetatum perpeti uoluit ab ipsa exorsus infantia, ut ad mortem uideatur etiam senescendo illa caro peruenire potuisse, nisi iuuenis fuisset occisus. quae tamen mors in carne peccati inoboedientiae debita redditur, in similitudine autem carnis peccati oboedientiae uoluntate suscepta
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit dñs ad moysen. Petat
uit a proximo suo. et mulier a
ꝓxima sua uasa aurea et argẽtea
et uestem. Non hinc quisq sum̃d̾̃
exẽplum putare d ad expoliand̾
isto modo ꝓximũ. Huc enim deus
uissit. qui nou̾at qͥd ꝙ̃q pati oporte¬
at. Nec istłite furtum fecerunt

Expanded text:
Dixit Dominus ad Moysen: Petat vir a proximo, et mulier a proxima, vasa aurea et argentea, et vestem. Non hinc quisquam sumendum exemplum putare debet et exspoliandum isto modo proximum. Hoc enim Deus jussit, qui noverat quid quemque pati oporteret. Nec Is
Abbreviated transcription (Latin):
misto mari quo naues comeant.
s non cantã ut faciat aliqͥd nesciẽ¬
te aut nolente dño suo. Quid gͦ¬
times. Tẽptaturꝰ est forte carnẽ
tuam. flagellũ ẽ dñi tui. nõ pote¬
stas tẽptatoris tui. Uult nocere
saluti que ꝓmittit᷑. Sed nõ ꝑmit¬
titur. St aũt nõ ꝑmittatur
habe capd̃ xp̃m. repelle caput d¬
conis. Sb̃gestioni eiꝰ noli cõsen¬

Expanded text:
in isto mari, qua naves commeant, in isto mari, qua naves commeant, sed non tantam ut faciat aliquid nesciente aut nolente Domino suo. Ne times? Tentaturus est forte carnem tuam: flagellum est Domini tui, non potestas tentatoris tui. Vult nocere saluti quae promittitur; sed non permittitur: ut autem non permittatur, habe caput Christum; repelle caput draconis, suggestioni ejus noli consen
Abbreviated transcription (Latin):
ibieni dem̃ ẽ. Ad illudend̃ ei ab
angłis meis. Dis illude dra¬
coni: Esto angelꝰ dei. Sed nõd̃
es angelꝰ dei donec sis. si eũ cur¬
sum tenes ut sis. Sunt angłi
qui illudant draconi netibino¬
ceat. Prepõiti sunt enĩ angłi
celoꝵ suꝑ põtates aereas. et ide
ꝓcedit uerbum qd̾ fit ħ. Intuẽt᷑
enĩ legem fixam legẽ eternam
iubentem sine scͥptura sine sisla¬
bis sine strepitu fixã sẽꝑ et stãtẽ
ĩtuẽt᷑ angeli corde mũdo. et ex
ex illa ordinant᷑ asumis usq . ao
yma. Et si potestates sũmoꝵ celoꝵ
reguntur uerbo dei. qnͣtomag̾ infe¬
riores acq terrene. Remanet gͦĩ
malis sola nccẽdi cupiditas. Hanc
ht̃ in potestate cupiditatẽ nocendi
uolũtatem ad ꝑnitiẽ. Si aũt cui¬
q nocere potuerit. nõ głiet᷑. nõ ip̃e
nisi adõ. Quid times gͦ. In aquis
sit dracho. In mari sit draco.Ille tnͣ¬
siturꝰ sic ẽ fictꝰ ut illudatur ei. hĩc
qr non nosti sedes angłoꝵ uñ lap¬

Expanded text:
ibi enim dictum est: «Ad illudendum ei ab Angelis meis.» Vis illudere draconi? Esto angelus Dei. Sed nondum es angelus Dei. Donec sis, si eum cursum tenes ut sis, sunt angeli qui illudant draconi, ne tibi noceat. Praepositi enim sunt Angeli coelorum super potestates aereas, et inde procedit verbum quod fit hic. Intuentur enim legem fixam, legem aeternam, jubentem sine scriptura, sine syllabis, sine strepitu, fixam semper et stantem; intuentur Angeli corde mundo, et ex ex illa ordinantur a summis usque in ima. Et si potestates summorum coelorum reguntur verbo Dei, quanto magis inferiores atque terrenae? Remanet ergo in malis sola nocendi cupiditas. Hanc habet homo in potestate cupiditatem nocendi, voluntatem ad perniciem. Si autem cuiquam nocere potuerit, non glorietur; non ipse nisi a Deo» . Quid ergo times? In aquis sit draco, in mari sit draco; illac transiturus es. Sic est fictus ut illudatur, hic quia non nosti sedes Angelorum unde lap
Abbreviated transcription (Latin):
Dracho antiqꝰ hostis nr̃ ira
feruidꝰ. insidiis astutꝰ. ĩ ma¬
ni. Adhoc em̃ hic factꝰ ẽ draco ip̃e ca¬
dens pcc̃o suo de sb̃limi hĩtatione
celoꝵ. et ex angelo factꝰ ẽ dyabo

Expanded text:
draco, antiquus hostis noster, ira fervidus, insidiis astutus, in mani: ad hoc enim hic factus est draco. Ipse cadens peccato suo de sublimi habitatione coelorum, et ex angelo factus
Abbreviated transcription (Latin):
Non omia quib utend̾ est dili¬
genda sunt. sed ea sola que aut
nob̾cũ societate quadã referutur
in dni sicut ẽ homo uł angelꝰ. ant
ad nos relata bñficio dei ꝑ nes ĩdi¬
gent sicut est corpꝰ. Nam utiq
martires non duex̾unt scelus ꝑsi¬
quentium se. quo tñ usi sunt ad
sint diligenda unũ quod supͣ noc
est. alteꝵ quod nos simiꝰ. Tertiũ

Expanded text:
 omnia quibus utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicuti est homo vel angelus; aut ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, sicuti est corpus. Nam utique martyres non dilexerunt scelus persequentium se; quo tamen usi sunt ad sint diligenda, unum quod supra nos est, alterum quod nos sumus, tertium
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aatura humana ẽ qm̃ uiciata
ẽ. Nõ tñ malũ ẽ ꝙ natura ẽ. Nulla
enĩ na in qnͣtũ natura ẽ. mialum.
Sed prorsus bonũ. sine quo bono
nullũ ẽẽ põt uitium qmuis sine
uitio possit ẽẽ. uł nũqmͣ uitiata
uł sanata natura.

Expanded text:
mala est, quia vitiata est; non tamen malum est, quia natura est. Nulla enim natura, in quantum natura est, malum est: sed prorsus bonum, sine quo bono ullum esse non potest vitium; quamvis sine vitio possit esse vel nunquam vitiata, vel sanata natura.
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt᷑. Et ip̃e cectissime dicit᷑
sensus. Uñ sẽtẽtia uocabłm acce¬
pit. hoc ẽ de ĩnisibilib que aur̃o
sensu int̾iore remota sunt. Miis
lumine dispõĩta didi c̾unt uł
manẽtia cõtuẽt᷑.

Expanded text:
 et ipse rectissime dicitur sensus, unde et sententia uocabulum accepit, hoc est de inuisibilibus quae a nostro sensu interiore remota sunt, his nlumine disposita didicerunt uel manentia contuentur.
Abbreviated transcription (Latin):
mãq ꝓpłarem non more uulgi ẽe
le tabilem. S in reb ip̃is q̃ etiam
uulgo displiceant. ꝓpͥo tam̃ fulgore
ac ponde̾ non imꝑitoꝵ cõmendatõe
p̾ciose sunt. mag̃q miẜandꝰ ẽ. qui
calia improbat qmͣ ille qui de calibꝰ
improbatur iudicandꝰ ẽ miẜ. Cum
uo placent. et sibi debita laude ppła¬
riter qͦ p̾dicant᷑. nec siquide ipse
maiores meliores q fiunt alieno
udicio qm̃ integrant᷑ intima u̾ita¬
te. Et solius conscĩe robore solidan¬
tur. Unde mag̾ homĩb rõne existi¬
mantib ꝙͣ ei de quo nulgꝰ existĩat.
aliquid ex eo felicitatis accidit. Que
cum optime non̾is uir bone intu¬
ere ut cepisti fortissĩa cordis acie dͫ
qui nõuentose alleuat cõuersos ad
se. Sed certis fidei passib initẽtes.
atq adscendentes collocat ĩsẽpiter¬
no fastigio celestis atq dignitatis

Expanded text:
mamque popularem non in ore vulgi esse laetabilem, sed in rebus ipsis: quae etiamsi vulgo displiceant, proprio tamen fulgore ac pondere, non imperitorum commendatione pretiosae sunt; magisque miserandus est qui talia improbat, quam ille qui de talibus improbatur judicandus miser. Cum vero placent, et sibi debita laude populariter quoque praedicantur, nec sic quidem ipsae majores melioresque fiunt alieno judicio; quoniam integrantur intima veritate, et solius conscientiae robore solidantur. Unde magis hominibus recte existimantibus, quam ei de quo vulgus bene existimat, aliquid ex eo felicitatis accidit. 3. Quae cum optime noveris, vir bone, intuere, ut coepisti, fortissima cordis acie Domqui non ventose allevat conversos ad se, sed certis fidei passibus innitentes atque ascendentes collocat in sempiterno fastigio coelestis atque
Abbreviated transcription (Latin):
Quo
ẜicordiam penitendo / cuiꝰ potestate
peccando contempsas. Nemo recte
fugit abillo uisi ad illum ab eius
seueritate ad eius bonitate¬

Expanded text:
quo sericordiam poenitendo, cujus potestatem peccando contempseras? Nemo enim recte fugit ab illo, nisi ad illum, ab ejus severitate ad ejus bonitate
Abbreviated transcription (Latin):
uos magni. Mag̃ en cogitare de¬
betis. quod nob̾ desit. ꝙͣ quod uob̾
adsit. Qd̾ hẽs cane ne ꝑdas. Qd̾
nõdũ hẽs supplica ut hẽas. In qnͣtis
sis minor tibi cogitandum ẽ. non
in qnͣtis sis maior /Si enim cogitas
qñͣtu p̾cessisti. alteꝵ time tumore
deest ĩgemiscis. Et cũ ĩgemiscis cura¬
ris. Hinlis sieris. tutior ambłabis.
Nõ p̾cipitab̾is non inflaberis. et ut
re. sola ẽ enĩ que uincit que uiuct
omña. Et sine qua nichil ualent oiã
et que ucũq fuerit trahit ad seoñna

Expanded text:
enim cogitare debetis quid vobis desit, quam quid vobis adsit. Quod habes, cave ne perdas: quod nondum habes, supplica ut habeas. In quantis sis minor, tibi cogitandum est; non in quantis sis major. Si enim cogitas quantum praecessisti alterum, time tumorem. deest, ingemiscis; et cum ingemiscis, curaris, humilis eris, tutior ambulabis, non praecipitaberis, non inflaberis. CAPUT re. Sola est enim quae et vincit omnia, et sine qua nihil valent omnia, et quae ubicumque fuerit trahit ad se omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
edes panem tuum. et terra spinas et
tribules pariet tibi. Auctorinro dcm̃
est. Aut si est alud uitanrã. Si potes
cõu̾ti adaliquã uoluptatem. uͥ spinas
nõ sentias elige qd̾ uolueris. auarus
ardore auaritie quam te spine in luxia¬
qnͣtas molestias hñt. qnͣtas solicitudĩe
hic ĩ ista uta omitto gehẽna. Dioe ne
finitur labor nisi cũ finita fu̾t uia. Opõ¬
tet innia laborare. ut in patria gander¬
mꝰ. Ergo consulatꝰ ꝑfessione sua laborẽ
tuũ. sicorem tuũ. et molestias tuas. cũ
dicit t̾ Non in finem irascetur deꝰ et cͣ¬

Expanded text:
edes panem tuum, et terra spinas et tribulos pariet tibi» ? Auctori nostro dictum est. Aut si est aliud vita nostra; si potes, convertere ad aliquam voluptatem, ubi spinas non sentias. Elige quod volueris, avarus, ardore avaritiae quantae spinaquantas molestias habent? quantas sollicitudines hic in ista vita? Omitto gehennas. Vide ne finitur labor, nisi cum finita fuerit via. Oportet in via laborare, ut in patria gaudeamus. Ergo consolatur promissione sua laborem tuum, sudorem tuum, molestias tuas, et dicit tibi: «Non in finem irascetur, neque
Abbreviated transcription (Latin):
mina eccłias catholicas uoluit in¬
telligi ut iubeat angelos in apoca¬
lipsi ꝑm̃am age̾. Non enĩ angeli
qui sine poc̃o uiuere non possunt.
adnũtiat. merito angelus dicitꝰ¬

Expanded text:
mine Ecclesias catholicas voluit intelligi, ut jubeat angelos poenitentiam agere. Non enim Angeli,qui sine peccato esse non possunt. annuntiat, merito angelus D
Abbreviated transcription (Latin):
aut euitandis. aut differendis
t necia illa quoꝵ ei põt contige̾
Inopia. E tñ nõ desiit eis oñ
uti s ip̃a non desunt. uissimã ẽ
sis stultum ẽ admitt᷑e. Ditabit
ergo mortẽ aut dolorem. qñtu
potest. et qnͣtum decet. nesimmi¬
mine uitauit non ex eo mis sit
qr ħ accioũt. E qr uitare cũ pos¬
s noluit qd̾ mãifestũ stultitie est
no eaꝵ reꝵ ꝓpessione s stulticia
nus. Si aũt nõ ualuerit euita¬
re. cum ea sedulo aut decenter
egerit. non eum ista irruentia

Expanded text:
s uel differendis sunt necessaria illa, quorum ei potest contingere inopia. sed tamen non desinit eis bene uti, si ipsa non desunt. uerissima essis, stultum admittere est. uitabit ergo mortem ac dolorem, quantum potest et quantum decet, ne, si minime uitauerit, non ex eo miser sit, quia haec accidunt, sed quia uitare cum posset, noluit, quod manifestum stultitiae non earum rerum perpessione, sed stultitia miser. Si autem non valuerit evitare, cum id sedulo ac decenter egerit, non eum ista irruentia
Abbreviated transcription (Latin):
um caro ĩ
dolorib ẽ et in penis ꝓfecto aĩa tc̃
ht̃ magnũ agone patĩe. in qͦ ne defi¬
ciat. laborandũ et orand̃ ẽ nicħ ẽ at̃
aĩe sua cirne ꝓpĩqͥus. Io mundi huiꝰ
quilibet magnꝰ ꝑfectus q contẽptor
cum alibi patitur. nicħ pacitur. pot
enim adhibere iugile rõne cum
amitcit uona que extͥncecꝰ sunt. et
ab aĩo sapientis qui ex cupiditate
nõ heret sine dubio longe sunt. et̃
non curare quod pacitut. qr nec pacit᷑.
Cum u̾o amictit p̾cipua corporis bo
na .i. corporis uitam ac salutẽ. Iam
faciet qualz rõne iut nõ doleat cum
corꝰ nuluerat᷑ aut urit᷑. cui tanto ĩ¬
plicat᷑ consortio ut pati possit non
dolere nõ possit.¬

Expanded text:
um caro in doloribus est et in poenis, profecto anima tunc habet magnum agonem patientiae, in quo ne deficiat, laborandum et orandum est. nihil est autem animae sua carne propinquius. ideo mundi huius quilibet magnus perfectusque contemptor cum alibi patitur, nihil patitur. potest enim adhibere uigilem rationem, cum amittit bona, quae extrinsecus sunt et ab animo sapientis, qui ex cupiditate non haeret, sine dubio longe sunt, et non curare, quod patitur, quia nec patitur. cum uero amittit praecipua corporis bona, id est corporis uitam ac salutem, iam facit qualibet ratione, ut non corpus vulneratur aut uritur, cui tanto implicatur consortio, ut pati possit, non dolere non possit
Abbreviated transcription (Latin):
sura debes amaĩ et laudaiͣ abhii
ques p̾tioso sangͥne redemisti. A
catis iudicio decernis hoc rectu
et iustũ eẽ ut filii hiꝰ scłi noctis
et tenebraꝵ p̾stantiori desidio
u̾tute atq scudio diligãt. et que¬
rant ꝑituras diuitias et fugiti
tanta dilectione ut alt̾ alteꝵ nix
patiatur abesse. Si sponsa sponso.
tanto conglutinat᷑ mentis ardo¬
re ut p̾ magnitudine amoĩs nul¬
la ꝑfrui ualeat reqͥe uiri sui ab¬
sentiam/ non sine magno merce
fẽns. Qua gͦ dilectione / quo stu¬
dio quo feruore /aĩa quã despon¬
sasti tibi fide et mifationib d
dilige̾ te deum ueꝵ et płcherri¬
inum sponsũ qui nes sic amasti
sti. Qm̃ꝙͣ aũt hec infima hẽant
suas delectationes suosq amõe
non tñ tali modo hẽant delectãt
sicut tu deus nr̃. Inte enĩ delectat᷑
iustus. qr amortius suauis est
et quietꝰ. Nam pectora que possi¬
des dulcedine suauitate. et tñs¬
quillitate reples. Econtͣ amor

Expanded text:
sura debes amari et laudari ab iis quos tuo pretioso sanguine redemisti. Amitatis judicio discernis hoc rectum et justum esse, ut filii hujus saeculi, noctis et tenebrarum, praestantiori desiderio, virtute atque studio diligant et quaerant perituras divitias et fugitivigit dilectione, ut alter alterum vix patiatur abesse; si sponsa sponso tanto conglutinatur mentis ardore ut prae magnitudine amoris nulla perfrui valeat requie, chari sui absentiam non sine magno moerore ferens, qua ergo dilectione, quo studio, quo fervore anima, quam desponsasti tibi fide et miserationibus, debet diligere te verum Deum, et pulcherrimum sponsum, qui nos sic amasti sti? Quanquam autem haec infirma habeant suas delectationes, suosque amores, non tamen tali modo delectant, sicut tu, Deus noster. In te enim delectatur justus, quia amor tui suavis est et quietus; nam pectora quae possides, dulcedine et suavitate et tranquillitate reples. Econtra amor
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitat eas. Tu itaq delectaͦ
rectoꝵ et merito qͥes ualida est
apio te. et inꝑturbabił iuta. Qͥ
iutrat in te domine. mtͣt ĩgau¬
diũ dni sui. et non timebit᷑ am¬

Expanded text:
sollicitat eas. Tu itaque es delectatio rectorum, et merito; quies enim valida est apud te et imperturbabilis vita. Qui intrat in te, bone Domine, intrat in gaudium Domini sui: et non timebit am
Abbreviated transcription (Latin):
mit cum dormit in eccłiastica diser¬
plina. ut nõ corripiat in quietos.
Neq enĩ appło dei seꝑamꝰ ques uł
degradando uł excõicando ad hũili¬
orem penitẽdi locũ redigimꝰ. Et
u̾ ħ facere pacis et tnͣsquillitatis ecͤ
iam disciplinam refutamꝰ. s tolle¬
ramus que nolumꝰ. ut ꝑueĩamus
quo uolumꝰ. utentes cantela p̾cep¬

Expanded text:
men dormit ecclesiastica disciplina, ut corripiat inquietos. neque enim a populo dei separamus, quos uel degradando uel excommunicando ad humiliorem paenitendi locum redigimus. et ubi hoc facere pacis et tranquillitatis eccliae disciplinam refutamus, sed toleramus quae nolumus, ut perueniamus quo uolumus, utentes cautela praecep
Abbreviated transcription (Latin):
detur uolũtate pranitatis correpta
tanꝙͣ si quisqmͣ cum ipĩe solus ex¬
poliare nõ possit. ĩueĩat sociũ iniqͥ¬
tatis qui cum eo patiscat᷑ ut simł
ħ faciant spoliaq ꝑtiant᷑ ut facino¬
re cõmisso. totũ scełꝰ auferat᷑. Uolet
quide ille et ẜuatam sibi fide nõ
eẽ cõquerit᷑. Neꝵ in ip̃a sua q̃rela
cogitare d potius in bona uita ip̃i
humane societati fice fuisse ẜuan¬
dam ne p̾da ĩiqua ex homĩe fieret.

Expanded text:
detur uoluntatis prauitate correcta. tamquam si quisque, cum hominem solus expoliare non possit, inueniat socium iniquitatis et cum eo paciscatur, ut simul id faciant spoliumque partiantur, quo facinore commisso totum solus auferat. dolet quidem ille et fidem sibi seruatam non esse conqueritur; uerum in ipsa sua querela cogitare debet potius in bona uita ipsi humanae societati fuisse soruandam, ne praeda iniqua ex homine fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uemt ad me
non eiciam foras. Quale ẽsslo
intꝰ unde non exitur foras magnũ¬
et penetrale. et dulce secretu. O
secretũ sine tedio sine amaritudi¬
ne malaꝵ cogitacõnũ sine int̾pella¬
tione temptationũ et doloꝵ. Illud
secretũ ẽ quo ĩtrauit ille cui dcũrus

Expanded text:
qui venit ad me non ejiciam foras. Quale est illud intus, unde non exitur foras? Magnum penetrale et dulce secretum. O secretum sine taedio, sine amaritudine malarum cogitationum, sine interpellatione tentationum et dolorum! Nonne illud secretum est quo intra
Abbreviated transcription (Latin):
corporeaꝵ intore atꝙ põpa. s etiã
in ip̃is sordib luctuosis. ẽẽ põt iac¬
tantia. et eo ꝑicłosior quo sẜ̾ noĩe
ẜuitutis dei decipit. Qui gͦ ĩmod̾ato
cultu corporis atq uestitꝰ. uł cęt᷑aꝵ
rer nitore p̾fulget. facile cõuĩcit᷑¬
in rebrp̃is. pompaꝵ scłi ẽẽ sectator
tentos in se hoĩnu occłes facit. Cu
to noluitate faciunt nõ nccͣitate.
patiatur cet̾is eius oꝑerib possit
cõnici. Utrũ ħ contẽptu supet fluicł¬
tꝰ. an ambitione aliqua saciat. Qͥa
et sb ouina pelle cauendos eẽ lupo
eoꝵ cognoscetis eos. Cũ em̃ ceꝑint
aliquib tẽptationib ea ip̃a illis
sbstrahi uł negari q̃ isto uelamine
consecuti sunt. uł cõsequi cupiunt
tunc ncc̃e ẽ ut aꝑpeat utrum luꝑ
ĩ ouina pelle sit. an ouis in sua.
parcũ hĩtum ac nc̃cium etiam siłato¬
res sepe usurpãt. ut incautos decipiãt
qr et iue oues non debent depon̾e
pellas suas si aliqũ lupi eis se con¬
tegũt.

Expanded text:
pompa sed etiam in ipsis sordibus luctuosis esse posse iactantiam, et eo periculosiorem, quo sub nomine seruitutis dei decipit. qui ergo immoderato cultu corporis atque uestitus uel ceterarum rerum nitore praefulget, facile conuincitur rebus ipsis pomparum saeculi esse sectator tentos in se hominum oculos facit, cum id uoluntate faciat, non necessitate patiatur, ceteris eius operibus potest conici, utrum hoc contemtu superflui cultus an ambitione aliqua faciat, quia et sub ouina pelle cauendos lupos eorum cognoscetis eos. cum enim coeperint aliquibus temtationibus ea ipsa illis subtrahi uel negari quae isto uelamine uel consecuti sunt uel consequi cupiunt, tunc necesse est appareat, utrum lupus in ouina pelle sit an ouis in sua. parcum habitum ac necessarium etiam simulatores saepe usurpant, ut incautos decipiant, quia et illae oues non habent deponere pelles suas, si aliquando eis lupi se contegunt.
Abbreviated transcription (Latin):
agit qnͣtũ põt ut saluꝰ corͤ saluꝰ¬
q aĩo sit. Sed cura corͣs ad salu¬
tem aĩ refẽnda ẽ. Agit gͦ hiĩs gͣ¬
pͥmo timeat. Deinde diligat deũ.
hiimores optimi. ꝑ ques nobis
etiam ip̃a prouenit. ad quã om̃i
studio rapim᷑.agnitio uĩtatis.

Expanded text:
agit quantum potest ut salvus corpore salvusque animo sit: sed cura corporis ad sanitatem animi referenda est. Agit ergo his grprimo timeat, deinde diligat Deum. Hi mores sunt optimi, per quos nobis etiam ipsa provenit, ad quam omni studio rapimur, agnitio veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
inr die i coitu udicem᷑. Noir oixit uade
in orientem quere iusticia nauiga in
ccctdentem. ut accipias ntouigentiam
mitcet᷑ tibi. Iuoulge. et indigetur
tibi. Da et dabitur tibi. nichil a ce ex̃
dirigit in te eni posuit quod req̾rit᷑.
Nonͦ ein medicam̃ta nuluerib tins lõ¬

Expanded text:
in die judicii judicemur. Non dixit, Vade in Orientem, et quaere justitiam; naviga usque ad Occidentem, ut accipias indulgentiam:mittetur tibi; indulge, et indulgebitur tibi; da, et dabitur tibi. Nihil a te extrauam te Deus dirigit: in te enim posuit quod requirit. Non enim medicamenta vulneribus tuis lo
Abbreviated transcription (Latin):
Sedueꝵ gandium om̃s homĩes
hre nolunt. minis tñ te se circum¬
uenit. qui nõ uult agrum colere.
et uult de fructu gustare. Ipẽ se deci¬
pit. Qui non uult᷑ arborem planta¬
re. et uult pomo colligere. ueꝵ¬
enim gaudium non posfidetur. nͥ
dium. De iusticia namq nascitur
pax. et de pace gaudium generatur.
iusticia enim et pax qi opera esse
uitentur. gandium u̾o fructus bonoꝵ oꝑũ¬

Expanded text:
erum gaudium omnes homines habere volunt: sed ipse se circumvenit, qui non vult agrum colere, et vult de fructu gaudere; ipse se decipit, qui non vult arborem plantare, et vult poma colligere. Verum gaudium non possidetur, nisdium: de justitia nascitur pax, de pace gaudium generatur. Justitia et pax quasi bona opera esse videntur; gaudium vero fructus esse
Abbreviated transcription (Latin):
Inimitꝰ posuit
ĩ musipula errorem et terrore.
Errore quo illiciat. terrorem qͦ
frãgat et rapiat. Tu clande ia¬
uuam cupiditatis contͣ errorẽ.
Et clande ianuã timoris contra
terrorem. et edu c̾is de mucipła
himõi pugͦ¬

Expanded text:
inimici. Posuit in muscipula errorem et terrorem: errorem quo illiciat, terrorem quo frangat, et rapiat. Tu claude januam cupiditatis contra errorem; tu claude januam timoris contra terrorem, et educeris de muscipula. Hujusmodi pug
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmone. Ga. Quia alius ẽ alio for¬
tior. alius alio sapientior. Ideo dixit
nabitur ab illa domo ubi mansio¬
nem prosuo quisq accepturꝰ est
merito denarius quidem ille eqͣl
ẽ om̃ib. quem pacer familias eis
qui oꝑati sunt in uineam iubet
dari om̃ib. nõ in eo disceruens qͥ
minꝰ et qui ampliꝰ laborau̾unt.
Quo utiquo denario uita significa¬
cur eterna ubi amplius alio neõ
diu̾sa in ecernitate mensura. S
canꝙͣ stelle scĩ diuersas mansio¬
nes diu̾se claritates tanqmͣ lucẽ
sortiunt᷑ in regno. sed ꝓpt̾ unũ
deuarium nulius seꝑatur a reg
facit ut qd̾ hñt singłi cõe sit oĩbus.
Bic enim quisq e̾tiam ip̃e ht. cũ
amat in alt̾o quod ip̃e non ht̃. nõ

Expanded text:
os. Quia etsi alius est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio nabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus et qui amplius laborarunt : quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alio nemo diversa in aeternitate mensura. SedTanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo, sortiuntur in regno; sed propter unum denarium nullus separatur a regnfiat ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in a
Abbreviated transcription (Latin):
erigiuoluit. Nam cet̾i enangliste.
tanꝙͣ cum hodie dño in terra ãbła¬
bãt. de diuinitate eius panca dix̃e¬
runt. Istũ aũt qͣiͣ pigcuerit ĩ terra
ambulare. sicut ip̃e in exordio sui ẜmo¬
nis ĩtonuit. erexit se nõ solum suꝑ
tram. S suꝑ om̃em ambitum aeris
omĩemq constitutõem ĩuisibiliu po¬
cestatum. et ꝑuenit. ad eum ꝑ quem¬

Expanded text:
erigi voluit. Nam caeteri tres evangelistae, tanquam cum homine Domino in terra ambulabant, de divinitate ejus pauca dixerunt: istum autem quasi piguerit in terra ambulare, sicut ipso exordio sui sermonis intonuit, erexit se, non solum super terram et super omnem ambitum aeris omnemque constitutionem invisibilium potestatum, et pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
edat. et cͣ. Qñ enim eum accipe
uolumꝰ/ ante ad confessionẽ et pe¬
nitentiam recurr̾e debenus et
om̃s actꝰ nr̃os curiosius discute̾.
et pcc̃a obnoxia siin nobis sense¬
rimus cito festinemus ꝑ cõfessi¬
onem et ueram pnĩam abluere.
ne cum iuda ꝓditore dyabolum
intͣ nos celantes ꝑeamꝰ¬

Expanded text:
Domini . Quando enim eum accipere debemus, ante ad confessionem et poenitentiam recurrere debemus, et omnes actus nostros curiosius discutere: et peccata obnoxia si in nobis senserimus, cito festinemus per confessionem et veram poenitentiam abluere; ne cum Juda proditore, diabolum intra nos celantes, perea
Abbreviated transcription (Latin):
liͦ hͦ. Quida suꝑb et dolosus
xp̃o dixerat. Domine seqͣr te quo¬
cunq ieris. Cui respondit. Uulpes
Arguebat nẽpe uulpium astutiam
dolosa et nomĩe uolucrũ uentosã
elatione in quo ut requiescẽt nõ
ĩueniebat piam hũilitate. ac ꝑ ħ

Expanded text:
 et quidam superbus et dolosus hoc ei dixerat: domine, sequar te quocumque ieris. cui respondit: uulpes arguebat nomine uulpium astutam dolositatem et nomine uolucrum uentosam elationem, in quo ubi requiesceret piam non inueniebat humilit
Abbreviated transcription (Latin):
sc̾nere indagare descoerare. crea¬
torem laudare. et inhere illi. Hec
om̃ia accipit pcc̃or. s non bene ui¬
uendo non reddit quod d non¬
rependet malapro bonis. ut blasphe¬
mias et murmura adusꝰ deũ. et¬
ĩdignatione. Ergo ille fen̾at᷑ et

Expanded text:
sit indagare, desiderare Creatorem, laudare et inhaerere illi. Haec omnia accepit et peccator, sed non bene vivendo non reddit quod drependet mala pro bonis, blasphemias, murmur adversus Deum, indignationem. Ergo ille feneratur, et
Abbreviated transcription (Latin):
semittam meam factꝰ sũ longinquus
ate. Discessi ate cũ quo mͥ bñ eras. et
bouo mõ male mͥ fint sine te. Iam si
m̾bũ eẽt sine te. nollem forsitan re¬

Expanded text:
semitam meam, factus sum longinquus a te; discessi a te, cum quo mihi bene erat, et bono meo male mihi fuit sine te. Nam si mihi bene esset sine te, nollem forsitan re
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ adscensura es ex sacratissimo fõ¬
te rubore atq decore ꝑfusal oĩmo¬
dis specõsa et nimis candida ẜua
decorem tuũ. agnosce qͥd fueris.
et quid eris. Dide ne deẜas m̃saz
sponsi tui. Ut pulcra ꝑmaneas car¬
nes eiꝰ cotidie mandicab ut uitã
eternam hẽas sang̾ne eius pota¬
bis. Bice ne deẜas hanc mensã.

Expanded text:
 ascensura es ex sacratissimo fonte, rubore atque decore perfusa, speciosa nimis et candida, serva decorem tuum: agnosce quid fueris et quid eris, vide ne deseras mensam sponsi tui. Ut pulchra permaneas, carnes ejus quotidie manducabis; ut vitam aeternam habeas, sanguinem ejus potabis: vide ne deseras hanc mensam.
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ fuisse. S ccõ ueꝵ est illud
nͥ fit. hec uera sm̃a prius ĩuenitur
in aĩo nr̃o. cũ io ueꝵ scimus et dici¬
m.Sed et si de aĩo nr̃o ablata
fuerit. cum io ꝙ scimus obliti fui̾¬
mus manemꝰ in ip̃a u̾itate. Eemꝑ
em̃ ueꝵ erit fuisse illico quod erat.
et nõ ẽ. et ibi illico ueꝵ erit iam fui¬
sse quod erat ubi ueꝵ erat añom
fieret futuꝵ esse qd̾ nõ erat. Huic
u̾itati deus nõ põt aduersari in quo
ẽsũma et ĩcõmutabilis u̾itas qͦ
islustrat᷑ ut sit. quitqͥd in quoꝵ ꝙ
aĩs et mentib ueꝵ ẽ. Oñpotenter
aut deum nõ ita dicimus ac si eum
etiã mori posse credamꝰ Et qr hoc
non põt. io nõ sit dicendꝰ oĩpotens.
Ille plane op̃s u̾e solus dicit᷑. quia
uere ẽ. et aquo solo est. quidquid
aliquo ño ẽ. uł spũale uł corpora¬
le. quia uniu̾sa creatura sua utitur
ut ei placet. Placet aũt illi ẜmue¬
rã et ĩcõmutabilẽq iusticiam qd̃

Expanded text:
dicimus fuisse, sed ideo uerum est illud dicimus fuisse, sed ideo uerum est illud ubi sit haec uera sententia, prius inuenitur in animo nostro, cum id uerum scimus et dicimus. sed si et de animo nostro ablata fuerit, cum id, quod scimus, obliti fuerimus, manebit ipsa ueritate. semper enim uerum erit fuisse illud, quod erat et non est; et ibi uerum erit iam fuisse, quod erat, ubi uerum erat, antequam fieret futurum esse, quod non erat. huic ueritati deus non potest aduersari, in quo est ipsa summa et incommutabilis ueritas, quo inlustratur, ut sit, quicquid in quorumque animis et mentibus uerum est. omnipotentem autem deum non ita dicimus, acsi eum etiam mori posse credamus, et quia hoc non potest, ideo non sit dicendus omnipotens. ille plane omnipotens uere solus dicitur, quia uere est et a quo solo est, quicquid aliquo modo est uel spiritale uel corporale, quia uniuersa creatura sua utitur, ut ei placet; placet autem illi secundum ueram incommutabilemque iustitiam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
deꝰ fecit. nõ illio. Qd̾ si futurũ eẽt. ħ
feciss. Nam deus qd̃ facturꝰ erat
utiq sciebat. Et ioro simł sciebat
istd̃ futurum non fuisse. qd n ͨ fieret
faturꝰ erat. Et ꝓcul dubio potius
uer est quod scit. deꝰ. qmͣ quod op¬
ppinat᷑ homo. Dñ tam non post̾
eo sit aliquio fłm quod ueꝵ ẽ. Qua¬
pp̃ omia que uere futura sunt sñ
dubio fient. Si aũt fcã non fu¬
erint fcũra non erant. Ita oĩa que
ue p̾terita sunt. sine dubio p̾t̾ierũt
Quisq itaq dicit. Si oĩpotens ẽ
deus faciat. ut que fcãsunt fcã ñ
fum̃t. Non uidet hoc se dice̾. si oĩ¬
potens est faciat. nͭ ea q̃ u̾a sũt eo
Tñe emĩ facit ut nõ sit. qñ io ẽẽ
ĩueu̾it d̾ quo fiat. Uelut cũ aliꝙ̃
qui cepit eẽ nascendo facit ñ eẽ mo¬
riendo. Hoc enĩ fcm̃ ĩueĩt de quo
fie̾t. Quis aut̃ dicat ut io qd̾ iã ñ
tum ẽ.iam nõ est. Quod et si de
ip̃o fieri aliquid põt. adhuc ẽ de qͦ¬

Expanded text:
d si futurum esset, hoc fecisset. nam deus, quod facturus erat, utique sciebat et ideo simul sciebat illud futurum non fuisse, quod ne fieret facturus erat; et procul dubio potius uerum est. quod scit deus quam quod opinatur homo. unde tam non possunt eo sit aliquid falsum, quo uerum est. quapropter omnia, quae uere futura sunt, sine dubio fient; si autem facta non fuerint, futura non erant . ita omnia, quae uere praeterita sunt, sine dubio praeterierunt. Quisquis itaque dicit: si omnipotens est deus, faciat. ut quae facta sunt, facta non fuerint, non uidet hoc se dicere: si omnipotens est, faciat, ut ea, quae uera sunt, eo tunc enim facit. ut non sit, quando id esse inuenerit, de quo fiat; uelut cum aliquem, qui coepit esse nascendo, faciat non esse moriendo; hoc enim factum inuenit, de quo fieret. quis autem dicat, ut id, quod iam non tum est, iam non est. quod et si de ipso fieri aliquid potest, adhuc e
Abbreviated transcription (Latin):
quecũq sibi uult bona ꝓueĩre et
proximo uelit. Et que accidere sͥ
mala nõ uult et proximo nolit.
Hanc uolũtater erga om̃s hoĩes
fuet. Nam erga neĩem ẽ oꝑand̃
malum. et dilectio ꝓximi malũ

Expanded text:
quae sibi uult bona prouenire et illi uelit, quae accidere sibi mala non uult et illi nolit. hanc uoluntatem erga omnes homines seruat; nam erga neminem operandum est malum et dilectio proximi malu
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Dederat enĩ deus panez
p̾cepti. Nam panis aĩe quid ẽ. nisi
u̾bum dei sugre̾nte ẜpente. p̾nari¬
cat᷑ a muliere. cetigit uecitum. obli¬
tus ẽ p̾ceptum merito ꝑcussũ sicut

Expanded text:
meum.» Dederat enim Deus panem praecepti. Nam panis animae quid, nisi verbum Dei? Suggerente serpente, praevaricante muliere, tetigit vetitum , oblitus est praeceptum: merito percussum est sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Sit gra nature attri¬
buta qua sumꝰ aĩalia tõnalia disc¬
nim᷑q a pecorib. Sit etiã gr̃a na¬
ture attributa qua in ip̃is hom̃ib
a deformib pulcͥ. uł ingeniosi di¬
sc̾nũt᷑ a tardis.

Expanded text:
ia naturae attributa, qua sumus animantia rationalia, discernimurque a pecoribus; sit etiam gratia naturae attributa, qua in ipsis hominibus a deformibus pulchri, vel ingeniosi discernuntur a tardis,
Abbreviated transcription (Latin):
S oĩb sint hũiles. qr huilitas uir¬
tutu sb̃limitas ẽ. et eo adregnu
celoꝵ quil ueniet. insi ꝑ hũilitatẽ
Multoꝵ aũt tprm sabores et
orones. et eleõsine et ieunua et
uigilie. Si cu suꝑbia fine hũerint
ꝓ nichilo apud deu cõputantur.
acceptꝰ ẽ deo uir hũił. et inse deu
gestat. Iam paulatim suꝑiꝰ disẜui¬
mus de suꝑbie malo. s p̃p̃ tues sub
iectes. nccͣium hunc locum ĩueĩ. ut cõ¬
tra sagitas dẏaboli discãt dipeũ hũilitatis
erigere. Suꝑb autem est deo odibi¬
lis et dyabolo similis. Hũilis licet¬
de corpore elatꝰ uideatur. aspectu tñ
apud deum oꝑib uilis ẽ. et u̾bis
et gestis et nultu. et incessu semꝑ
eiꝰ dignoscitur suꝑbia. et ieuitas
Cupit se semꝑ laudari ab hoĩb
et bonis quib eit alienꝰ predicari
se uult Nonse pacitur cuiꝙͣ ẽẽ so¬
iectum. sed semꝑ int̾ suo pares pͥ¬
matũ cupit ĩuadere et in maiore
gradum ascendere. et quod uiitis

Expanded text:
as virtutum sublimitas est: nec ad regnum coelorum quislibet veniet, nisi per humilitatem. Multorum autem temporum labores, et orationes, et eleemosynae, jejunia et vigiliae, si cum superbia finem habuerint, pro nihilo apud Deum computantur. Acceptus est Deo vir humilis, et in se Deum gestat. Jam paulatim superius disseruimus de superbiae malo; sed jectos necessarium hunc locum inveni, ut contra sagittas diaboli discant clypeum humilitatis erigere. Superbus autem Deo est odibilis, et diabolo similis. Hudecorus videatur aspectu, tapud Deum operibus vilis est: et verbis et gestis, et vultu et incessu semper ejus dignoscitur superbia et levitas. Cupit se semper laudari ab hominibus, et bonis quibus alienus est praedicari se vult: non se patitur cuiquam esse subjectum, sed semper inter suos pares primatum cupit tenere, et in majorem gradum ascendere: et quod meritis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m dũ l et cũ dei adiutorio ĩ potate
nr̃a consistit et pcc̃a uitare et qd bonũ
ẽ ex̾cere ꝯtendat. ut cum ille dies tͣ¬
tibil et metuendꝰ aduen̾it. nõ cũ ĩpis
et pecõrib ꝑẽpni ĩcendio ꝯcrememur
S cũ iustis et deũ cimentib ꝑuenire

Expanded text:
m licet, et cum Dei adjutorio in potestate nostra consistit, et peccata vitare, et quod bonum est exercere contendat; ut cum ille dies terribilis et metuendus advenerit, non cum impiis et peccatoribus perenni incendio concremetur; sed cum justis
Abbreviated transcription (Latin):
patre accepit. qͥ nascenti filio tãtã
bonitate. qnͣtam cũq illi ẽ. qr deꝰ ẽ
dare potuit. et dedit. et qr bonus
ĩuidere non potuit. Namsi minus
minꝰ bonꝰ est. et ip̃e dare debuit.
qd̾ cõtra sentire dementie. ẽ. Ergo
qnͣtũ ip̃e ht̃ boĩtatis tantũ filio de¬
dit. et qr natura ẽ. nõ gr̃a filius.
n ascenti non ĩdigenti dedit. et ple¬
nus plenũ fons bonitatis fonte
genuit boĩtatis. ac ꝑhoc u̾e hausit
in se ħͣ qd̾ accepit. Nec minuit ĩ se
ille qui dedit. qr nõ ht̃ ĩmuutabłita
unde deficiat. Nõ ht̃ plenitudo quo
crescat. Quid ẽ aũt ip̃a bonitas
genuit sicut pater suscitat mor¬

Expanded text:
Patre accepit, qui nascenti Filio tantam bonitatem quantacumque illi est, quia Deus est, dare potuit; et dedit, quia bonus invidere non potuit? Nam si minus minus bonus est et ipse quam debuit: quod sentire dementiae est. Ergo quantum ipse habet bonitatis, tantum Filio dedit. Et quia natura est, non gratia Filius, nascenti, non indigenti dedit; et plenus plenum, fons bonitatis fontem genuit bonitatis. Ac per hoc nec auxit in se hic quod accepit, nec minuit in se ille qui dedit: quia non habet immutabilitas unde deficiat, non habet plenitudo quo crescat. Quid est autem ipsa bonitas, genuit, sicut Pater suscitat mor
Abbreviated transcription (Latin):
tuo sp̃m scm. Fons ergo defonte. fi¬
uꝰ de pre. et simł ambo fons unꝰ lux
de luce. filius de pr̃e. et simł ambo
lux una. Sicut deus de dõ. et siml
ambo ẽ deus unus. Et hoc cotũ nõ
sine spũ scõ amboꝵ ex hoc fonte boni¬
tatis. Ex hoc fonte uite. Ex hoc ĩmu¬
tabili lumine. Ex hac indeficiente
plenitudine .i. patre et filio. et sp̃u
scõ .i. uno domino dõ solo ẜm men¬
surã fidei sue. Quiciq u̾aciter cre¬
dũt sumẽtes boni fiunt uiuificant᷑
illuĩant᷑ ĩplent᷑.¬

Expanded text:
us es. Fons ergo de fonte, Filius de Patre, et simul ambo fons unus: lux de luce, Filius de Patre, et simul ambo lux una: sicut Deus de Deo, et simul ambo utique Deus unus: et hoc totum non sine Spiritu amborum. Ex hoc fonte bonitatis, ex hoc fonte vitae, ex hoc immutabili lumine, ex hac indeficiente plenitudine, id est, Patre, et Filio, et Spiritu sancto, uno Domino Deo solo, secundum mensuram fidei suae quicumque veraciter credunt, sumentes boni fiunt, vivificantur, illuminantur, implent
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ ait. et inducã ues in
terra ur̃am. et paulo post tanqmͣ
id ipm̃ repetens. Et hĩtabitis ĩ qͥt
in terra quam dedi pr̃ĩb ur̃is / nõ
quippe sine macła et ruga. ex oĩb
gẽtib cõgregata atq meternũ re¬
gnatura eñ xp̃o. ip̃a terra btõrum.
derra uiuẽtium. ip̃a intefligenda
ẽ patrib data. qñ certa et imuita

Expanded text:
d ait, Et inducam vos in terram vestram; et paulo post, tanquam idipsum repetens, Et habitabitis, inquit, in terra quam dedi patribus vestris; non quippe sine macula et ruga ex omnibus gentibus congregata, atque in aeternum regnatura cum Christo, ipsa est terra beatorum, terra viventium ; ipsa intelligenda est patribus d
Abbreviated transcription (Latin):
qr bene oꝑatus est. Eed uene oꝑ¬
ari nõ posse nisi ꝑ fidem ꝑceꝑit gr̃a.
Incipit aũt homo ꝓciꝑe gratiã ex oͦ
incipit deo credere. uł int̾na uł ex¬
terna moĩtione motus aofidem.
conseq̃nt̾ sunt opera bona. non q̃g̾
ciam ꝑiant. sed que grã pariantur.
Non enim ut ferueat calefacit ig¬
uis. s qr feruet. nec bñ currit rõ
sed qr accepit. Qũo em̃ põt iuste
uiu̾e qui non fuerit iustificatꝰ. Iusti¬

Expanded text:
us est; sed bene operari non posse, nisi per fidem perceperit gratiam. Incipit autem homo percipere gratiam, ex quo incipit Deo credere, vel interna vel externa admonitione motus ad fidem. enter sunt opera bona: non quae gratiam pariant, sed quae gratia pariantur: non enim ut ferveat, calefacit ignis, sed quia fervet. Nec ideo bene currit rotased quia accepit. Quomodo enim potest juste vivere, qui non fuerit justificatus
Abbreviated transcription (Latin):
uera. et fides recta fides catholica
non oppĩone p̾sumptõis. Sedtesti¬
monio leccionis colłcta. nec hetica
tem̾itate inẜta. s apłica u̾itate fũ¬
data

Expanded text:
vera, fides recta, fides catholica, non opinione praesumptionis, sed testimonio lectionis collecta, nec haeretica temeritate incerta, sed apostolica veritate fundata
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscia mala qiͣ ardor ẽ et ignis. Ioᷤᷤ
ꝯsumit ueste libido adult̾ii nõne
ꝯsumit aĩam: De cogitato adulterio
cũ lcq̃retur scͥptura ait. Alligabit qͣr
igne in simi. et nestim̃ta sua nõ cõ¬
buret. Gestas ĩsumm primas ꝑforat
timica. Gestas in cogitatoe aduitu
et ĩtegra ẽ consciẽtia. s istas penas

Expanded text:
cupiscentia mala, quasi ardor est et ignis. Ignis consumit vestem, libido adulterii non consumit animam? De cogitato adulterio cum loqueretur Scriptura ait: Alligabit quis ignem in sinu suo, et vestimenta sua non comburet? Gestas in sinu prunas, perforatur tunica: gestas in cogitatione adulterium, et integra est anima ? 18. Sed istas poenas
Abbreviated transcription (Latin):
ter diligis. Si plus te diligis dm̃.
Quod igit᷑ agis tecũ id agendũ
cum ꝓximno est. hoc ẽ ut etiã ipse¬
ꝑfecto amore diligat dm̃i. Non
em̃ eũ diligis tãqmͣ teip̃m si nõ
adidbonũ ad quod ip̃e attendis
aducis. Illud ẽ enĩ unũ bonũ /qd̾
omib tecũ tendentib nonfit an¬
gustum. Ex hoc p̾cepto nascuntur
offitia sccietatic humane in quibꝰ
non errare difficile ẽ Agend̃ ẽ

Expanded text:
ter diligis, si plus quam te diligis Deum. Quod ergo agis tecum, id agendum cum proximo est; hoc est, ut ipse etiam perfecto amore diligat Deum. Non enim eum diligis tanquam teipsum, si non ad id bonum ad quod ipse tendisagis. Illud est enim unum bonum, quod omnibus tecum tendentibus non fit angustum. Ex hoc praecepto nascuntur officia societatis humanae, in quibus non errare difficile est. Agendum
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ in hoĩes in hoc scło felicitate falsa
atq uentosa. et prorsꝰ seductoria.
deum. et fit dur adu̾sus ymbre
grẽ ip̃iꝰ. nefructum ferat p̾sim̃te
enim oĩa sibi habundare q̃ udẽt᷑
tollunt᷑. Et cũ sint homines ꝑ ñqͣ¬

Expanded text:
erantur in hoc saeculo felicitate falsa atque ventosa et prorsus seductoria; Deum, et fit durum adversus imbrem gratiae ipsius, ne fructum ferat. Praesumentes enim omnia sibi abundare, quae videntur tolluntur; et
Abbreviated transcription (Latin):
nõ om̃s heretici ꝑ totam faciẽ terre.
S tñ heretici ꝑ tota faciẽ terre.
alii hic. alii ibi. Nusqm̃ tñ de fiit. ip̃i
se nõ norunt. alia secta in affrica. a¬
ua heresis ĩ oriente. alia in egipto.
alia ĩ mesopotamia. Bude super

Expanded text:
Non omnes haeretici per totam faciem terrae: sed tamen haeretici per totam faciem terrae. Alii hic, alii ibi, nusquam tamen desunt: ipsi se non norunt. Alia secta in Africa, alia haeresis in Oriente, alia in Aegypto, alia in Mesopotamia, ver
Abbreviated transcription (Latin):
.Si oblectandꝰ ẽ aĩmꝰ
et aspectare delectat exhibet nob̾
scã mat̾ ecciͣa uen̾anda ac salubͥa
spectacła que et mentes nr̃as ob¬
lectent sua delectatõe. et in nobis
non corrũpant. S custodiãt fide.

Expanded text:
si oblectandus est animus, et spectare delectat; exhibet vobis sancta mater Ecclesia veneranda ac salubria spectacula, quae et mentes vestras oblectent sua delectatione, et in vobis non corrumpant, sed custodiant fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
in carce uictu mitto. Nudos ue¬
stio. Pegn̾os suscipio. Dare te pu¬
tas. cossere noli et dedisti. Cui
dedĩs gaudet. Cui abstuleris plo
accepisti. S aliꝰ tͥ ex alia parte
dicit. Ego gemo cui abstulisti.
et pene dotum tulisti. et exiguũ
illi dedisti. Si totum qd̾ alti ab¬
tulisses egentib dedisses. Nec
calia oꝑa diligit deus. Dicit eñ
tͥ. Stulte iussi ut dares. s non
de alieno. si hẽs. da de tuo. Si nõ
habes qd̃ des tuo. Meliꝰ nulli da¬
bis qmͣ alt̾m spoliabis. Eodem¬

Expanded text:
in carcere victum mitto, nudos vestio, peregrinos suscipio. Dare te putas? Tollere noli, et dedisti. Cui dederis, gaudet; cui abstuleris, ploaccepisti. Sed alter tibi ex alia parte dicit: Ego gemo cui abstulisti. Et pene totum tenuisti, et exiguum illi dedisti. Si ergo quod alteri abstulisti egentibus dedisses, nec talia opera diligit Deus. Dicit tibi Deus: Stulte, jussi ut dares, sed non de alieno. Si habes, da de tuo: si non habes quod des de tuo, melius nulli dabis, quam alteros spoliabis. D
Abbreviated transcription (Latin):
mitare malos tollera. om̃s ama
qr nescis quid eras futurꝰ sit. qui
hodie malus est. nec eoꝵ ames ĩ iu¬
sticia. sed ip̃os idõ ama. ut app̾hẽdãt
iusticiam. qr nonsolu nob̾ dilectio
dei ẽ p̾cepta. s et̃ dilectio ꝓrimi

Expanded text:
mitare, malos tolera: omnes ama, quoniam nescis quid cras futurus sit qui hodie malus est: nec eorum ames injustitiam, sed ipsos ideo ama ut apprehendant justitiam: quia non solum dilectio De
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ innicos. S dicit aliquis. Quis
pot diligere ĩnnicos. porius te dilexͣ
ĩpiũ deus tuus. qui nĩqm̃ fuit ĩpiꝰ.
Tn aũt et̃ si iam nõ es impiꝰ. fiusti
dimissũ est. ille te insequit᷑ qui mũ¬
dus ẽ et iustꝰ. Et tu ante qm̃ iustifi¬
careris. Alics ꝓsequebaris. pieras et
ĩuentꝰ es. et ille qui tibi adu̾satur
ieniet᷑. et non ꝑsequet᷑ Noli cogi¬
tare ꝙ tuis mitis tał fc̃s sis. qr gr̃a
dei te talem fecit. Et bñ cõsto̾ans
uidebis potentẽ ẽẽ deum qͥ talẽ fa¬
ciet eumi. quẽ iuste te uideris odisse¬

Expanded text:
mus inimicos? Sed dicit aliquis: Quis potest diligere inimicos? Prius te dilexit impium Deus tuus, qui nunquam fuit impius: tu autem etiamsi jam non es impius, fuisti dimissum est, ille te insequitur qui nondum est justus. Et tu antequam justificareris, alios persequebaris; perieras, et inventus es: et ille qui tibi adversatur, invenietur, et non persequetur. Noli cogitare quod tuis meritis talis factus sis; quia gratia Dei te talem fecit. Et bene considerans videbis potentem esse Deum, qui talem faciat eum, quem juste videris odisse