comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris au exspectabis ut redeat Aluge aũt
spen qũi nich̃is est dulcius ꝙͣ falli nõ
ego tibi speni quaui mordaciter tenes
eripiam tm̃ illud ad moneo nou esse spe
bena quani tu reris non est spes bõã
que bonũ sibi ꝓposuit s que bene Po¬
num quoq sperare celestissim honnẽs
possunt ỹmo et solent uere ita ꝙ bona
spes est que de uero bono rite concepta
est hanc qui habet stiugat teneat uez
abire eam uel in ultuns suat sorores¬
que illi suas iũgat caritatem et fi¬
dem hec spes leta dulcis uerax felyx
est que nec sꝑantem fallit nec confiu¬
dit s adoptatum ꝓuehit añu que ite¬
rim sperati bom anticipacione letifi¬
cat at uos seu uerum bonũ male m̾ti
sꝑatis seu malis ueri falsu nomen
boui imponitis Iure igitur ur̃a exspec¬
tacio anteꝙͣ ueniat mesta est mestior¬
que cum uen̾it ¶ Humañ̃ sapio
et de his loquor que homines uocant bõ¬
R Hinꝰ nouũs doctos olui inter hoiẽs

Expanded text:
ris, an expectabis ut redeat? Age autem, ris, an expectabis ut redeat? Age autem, spera, quando nichil est dulcius quam falli. Non ego tibi spem quam mordicus tenes eripiam; tantum illud admoneo, non esse spem bonam quam tu reris: non est spes bona que bonum sibi proposuit, sed que bene. Bonum quidem sperare scelestissimi quoque homines possunt, immo et solent; vere itaque bona spes est, que de vero bono rite concepta est. Hanc qui habet stringat, teneat neque abire eam vel in ultimis sinat sororesque illi suas iungat, caritatem, fidem. Hec spes leta, dulcis, verax, felix est queque nec sperantem fallit nec confundit, sed ad optimum provehit animumque interim sperati boni anticipatione letificat. At vos seu verum bonum male meriti speratis, seu malis veris falsum boni nomen imponitis, iure igitur vestra expectatio, antequam veniat, mesta est mestiorque cum venerit. Humanum sapio et de his loquor que homines vocant bona. Huius nominis doctos olim inter homines
Abbreviated transcription (Latin):
folitum ꝓ uerbio magnus labor ex¬
spectare ¶ Rei bona exspect acio blã¬
da est R Sed et fallax et anxia hͦ
et se fallenciũ mextunabilis turba
est quibus ad id quod agunt ms
ꝓrsus in efficaxsese offert ml respint
nilli se negat flecti facilis et falli
parua credulitas argumentũ uero
leuitatis ngeus atq amencie dix¬
erui passun obinas spes amplecti
et huis illito certis ut bonis pasci
ad quas docti et exꝑti rerum omnes¬
tradit suut/ ¶ Bonam anternu
spem habeo E Intermi dicicredo dũ
te illa fefellerit hic est eñi mos nui¬
ti spem depenitis/ nũꝙͣ illam relictu¬
ri iisi uos illa reliquerit quin cum
uos sepe reliquerit miruui dictu ateꝵ
atq iterum redemntem cupide semꝑ
accipitis ꝓgressi q obuiam quasi ob¬
liti ueterũ noius armatam delis in
lusi tocieus cordis archa reponitis¬
.
¶Opem bonam usq ad ultiniũ non
deserami R Enid si du ante illa te
deserit au nel illam retrahes an seque¬

Expanded text:
solitum proverbio: “Magnus labor exsolitum proverbio: “Magnus labor expectare”. Rei bone expectatio blanda est. Sed fallax et anceps eted se fallentium inextimabilis turba est, quibus ad id quod agunt nichil prorsus inefficax sese offert, nichil respuit, nulli se negat, flecti facilis et falli prona credulitas. Argumentum vero levitatis ingens atque amentie dixerim passim obvias spes amplecti et his illico certis ut bonis pasci, ad quas docti omnes et experti rerum tardi sunt. Bonam interim spem habeo. Interim dicis: credo dum te illa fefellerit. Hic est enim mos: inviti spem deponitis, nunquam illam relicturi nisi vos illa relinqueret; quin cum vos sepe reliquerit, mirum dictu!, iterum atque iterum redeuntem cupide semper excipitis progressique obviam quasi obliti veterum novis armatam dolis in clusi totiens cordis arce reponitis. Spem bonam usque ad ultimum non deseram. Quid si diu ante illa te deseruit? Anne illam retrahes, an seque
Abbreviated transcription (Latin):
tatio sit consequens est sperante ꝓ
ea saltei ꝑte qua sperat aliquid
pari¶ Dulce est sperare R Audio
quidem multos hoc dicere s ego hanc
dulcediuem non agnosco/ nam sispera¬
re et optato Carere eciara dulce est
quod qui dixi̾t haud dubie gustu ca¬
ret ¶ Sperare delectabile est R
Ergo et pendere et affiçi et torqueri
spes est lengi suꝑꝑlicu longa spes nil
sit aũũ fatigat nil sit senũ p̃cipitat
Itria sepe uir sapiens spem ꝑditam lucrũ
uocat seq infutura cupidiue liberta¬
tum ab exspectationibꝰ uanis ad gan¬
dendura bouis sius cogi gaudet/ ¶¬
De euentu sors uiderit ego iuspe gan¬
deo R uide antei neqũ forsan ni
redeleas et eptasse et s ꝑasse et sperata
consuetum esse peniteat multos quos
suspensa diu torserat adexitum spez
ducta pessundedit / multi uotiis et
ualde licet non satis seris et longe spei
ꝑue suctessibus ¶ Nemo michi tollat
spem ENlemo igitur tollat tedium
ac laboren aiuni audisti ueteri dici

Expanded text:
tatio sit, consequens est sperantem pro tatio sit, consequens est sperantem pro ea saltem parte qua sperat mali aliquid pati. Dulce est sperare. Audio quidem multos hoc dicere; sed hanc ego dulcedinem non agnosco. Nam si sperare, et optato carere etiam dulce est; quod qui dixerit haud dubie gustu caret. Sperare delectabile est. Ergo et pendere et affici et torqueri spes est et longi supplicii longa spes est: nil sic animum fatigat, nil sic senium precipitat. Itaque sepe vir sapiens spem perditam lucrum vocat seque infinita cupidine liberatum ab expectationibus vanis ad gaudendum bonis suis cogi gaudet. De eventu sors viderit; ego in spe gaudeo. Vide autem ne quando forsan in re doleas et optasse et sperasse et sperata consecutum esse peniteat: multos quos suspensa diu torserat, ad exitum spes ducta pessumdedit, multi votivis et valde, licet non sat, seris longe spei periere successibus. Nemo michi tollat spem. Nemo tibi tollat tedium ac laborem animi: audisti vetere dici
Abbreviated transcription (Latin):
Uid quid in resit spem michi nul¬
lus eripat R Banc auferre
petest nemo ip̃a sese sensimi eripit et
mopnus euentibus sepe lusa consuit¬
¶ Epero multa R Et multa me¬
tuas oportet sine metu eñĩ spes non
hĩtat ¶ Epero bona R Mala igit
tuues ut euĩ epposita spes tinori est
sic adu̾so se fonte oritur et ncce estͥ
ut cum sꝑare ceperis eius contͣrnm
tu formides ¶E Spero leta R Sed i¬
certa quorum studio terta negligere
demencia certa est qui quidem qd̾
non habet sꝑat quod habet obliuis¬
citur ¶. Sperare meliora non ꝓhi¬
beor R Quid si difficilia quod si ni¬
possibilia bentura que nũꝙͣ s si peio¬
ra si pessima sunt que speras et meli¬
ora tibi fingis¶ Iuuat in spe biuere¬
R Dic uerius in spe meu nam et fu¬
tura cogitantibus pñcia dilabuntrir
et qui longuiqua prospiciunt que sub
oculis sunt non uident et qui tras
ut uiue̾ destmant hodie non uiuũt
nũdum est cuiꝰ miciũ speratur ita
tiun spes omĩs boni absentis exspet¬

Expanded text:
uicquid in re sit, spem michi nullus eripiat. Hanc auferre potest nemo, ipsa sese sensim eripit et inopinis eventibus sepe lusa consumitur. Spero multa. Et multa metuas oportet; sine metu enim spes non habitat. Spero bona. Mala igitur times; ut enim opposita spes timori est, sic adverso de fonte oritur et necesse est, quod sperare ceperis, eius contrarium ut formides. Spero leta. Sed incerta, quorum studio certa negligere dementia certa est; qui equidem quod non habet sperat, quod habet obliviscitur. Sperare meliora non prohibeor. Quid si difficilia, quid si impossibilia venturaque nunquam? Quid si peiora, si pessima sunt que speras et meliora tibi fingis? Iuvat in spe vivere. Dic verius: in spe mori; nam et futura cogitantibus presentia dilabuntur et qui longinqua prospiciunt, que sub oculis sunt non vident, et qui cras vivere destinant hodie non vivunt. Nondum est cuius initium speratur; ita, cum spes omnis boni absentis expec
Abbreviated transcription (Latin):
sit insi cuiꝰ ꝓiũda nita fuit. Nani
quo pacto ⁊erum maxima negligat
ẜ solitus humanis aũt in rebus quid
michi maius in morte ño st au̾is ꝙͥ
par mori  uelocissime morior R
Imp̃meditata mõ sit mors quo ue¬
lotior eo facilior et suppliciũ eñi si qd̾
leritate p̾ueniens et morte detrabit᷑
quod est in morte durissimũ inetus
mortis
De egritudine extra
patriam Dolor

Expanded text:
sit nisi cuius improvida vita fuit. Nam sit nisi cuius improvida vita fuit. Nam quo pacto rerum maxima negligat,  solitus? humanis autem in rebus, quid michi maius morte monstraveris, quid par morti? Velocissime morior. Impremeditata modo non sit mors: quo velocior, eo facilior. Supplicium enim, si quod leritate preveniens, et morti detrahitur, quod est in morte durissimum, metus mortis. 124 DE EGROTANTE EXTRA PATRIAM Al
Abbreviated transcription (Latin):
Amiuis morior E p aulo ante
si recolo senuisse tedicebas mors go
repentiua semi est qui inisi non dicã
delirat sed insaint semper ante ocu-¬
los mortem habet/ namq cũ ommi
etati salubriter sit consultum ut
onmem diem sibi ultimũ credat hͦ
amplius rite consulitur senectuti
ut omnem horam sibi putet extre¬
mani neq illud mo non audiat qd̾
quidem quod seneça ait diemd
Eubito morior R Quid lac ditam
nisi ut repetam quod ip̃e oliui sũ¬
mus hom̃i nec mĩor ingemor ꝙͣ for¬
tuua uno ne integro quidem ante
exꝑiencie inciuitute presagiens dũ
de hoc ageret ⁊epentinã atq np¬
uisam mortem ꝯmodissimã iudi¬
tanit quod iudiciũ ab ea iudebit᷑
que ab hac morte liberari flexis
grembs deuin orat Neq ego hant
siñam ubi sit libertas amplector ali¬
ud tibi nempe cogitandum est nc
mortem dico Si quidei pacienti
quiq eminꝰ cuncta p̾niderit in opi¬
nũt inchil accidere posse nõ ambi¬
gitur unde fit ut inꝓiusa mors ñ

Expanded text:
mis morior. Paulo ante, si recolo, senuisse te dicebas; mirum quomodo repentina mors seni est, qui nisi non dicam delirat, sed insanit, semper ante oculos mortem habet; namque cum omni etati salubriter sit consultum, ut omnem diem sibi ultimum credat, hoc amplius rite consulitur senectuti, ut omnem horam sibi putet extremam, neque illud modo non audiat quod quidem quod Seneca ait, “diem”. Subito morior. Quid hic dicam, nisi ut repetam, quod ille olim summus hominum, nec minor ingenio quam fortuna, uno ne integro quidem ante experientie vicinitate presagiens, dum de hoc ageret, repentinam atque improvisam mortem commodissimam iudicavit; quod iudicium, ab ea videbitur que ab hac morte liberari flexis genibus deum orat. Neque ego hanc sententiam ubi sit libertas amplector; aliud tibi nempe cogitandum est; ne tolerabilem mortem dico, si quidem sapienti, quique eminus cuncta previderit, inopinum nichil accidere posse non ambigitur. Unde sit ut improvisa mors non
Abbreviated transcription (Latin):
Ouercani habeo R Ergo
et preni sic sunt ferme res hu¬
mane tristia letis. et amara dulcibꝯ
temꝑant᷑ ata btinam ex equo ni¬
ꝑmixtum hic dulce non habitat¬
D Imusta est michi nouercai R¬
Nen nempe uirgiliano emphiteto nt̾is
quanto aũt muistior illa tibi tanto
in illam ut sis iustior enitere D No-¬
uerca michi suꝑbissima est RE que
femine ꝓp̾um suꝑbia et nouerce est
si gemne tause Pariunt effectum
Suꝑbissima est nouca R Nulla re
melius ꝙͣ hiulitate unicitur suꝑ¬
bia O Nouercam ferre nequeo¬
⁊ at fer prem si hunc ualde diligis
facile illam feres  Nou̾ca impia
atq m orportuna esti micħi R Esto
illi pus ac paciens pietatem prĩ
debes pacienciam femine ⁊ euerenciã
nouerte ⁊ In solens est nouerca ⁊
noli pati ut potentior illius nisolẽ¬
tia sit quͣi pietas tua nichil dux̃ũ
nchil arduum est pietati hec ad deũ
est nouerca R̾ Muliebres murie
sontemptu melius qmͣ ultione plec¬
tiuitur D Grauem pacior nouer¬

Expanded text:
overcam habeo Ergo et patrem; sic sunt ferme res humane, ut tristitia letis, et amara dulcibus temperentur, atque utinam ex equo! Impermixtum hic dulce non habitat. Iniusta michi est noverca Non inepte Virgiliano epitheto uteris; quanto autem illa iniustior tibi, tanto in illam ut sis iustior enitere. Noverca michi superbissima est. Est femine proprium superbia, et noverce est. Si gemine cause unum pariunt effectum, Superbissima est noverca. Nulla re melius quam humilitate vincitur superbia. Novercam ferre nequeo. At fer patrem: si hunc valde diligis, facile illam fers. Noverca impia et importuna est michi. Esto illi pius ac patiens: pietatem patri debes, patientiam femine, reverentiam noverce. Insolens est noverca. Noli pati ut potentior sit illius insolentia, quam pietas tua. Nichil durum, nichil arduum est pietati: hec ad Deumest noverca. Muliebres iniurie contemptu melius quam ultione plectuntur. Gravem patior nover
Abbreviated transcription (Latin):
ut aneris philosophicum consiliũ¬
D Nouerca me odit R Si patrem
tuũ amat satis est odiose patris
amatricem ꝑio filio non licet Sm
et illiuu odit quem non oderit
nani si altuͣ ꝑlus qmͣ uirum umiat
tu ille ne fueris O Nimis odit¬
me nouerca E Minus malim
forsan nouerce odium ꝙͣ nimius
amor phidiam nosti et ypolitun
mihil est quartum querele sepe o¬
dium exigerant
De duricia pat̾na . G. O

Expanded text:
ut ameris, philosophicum est consilium. Noverca me odit. Si patrem tuum amat, satis est tibi: odisse patris amatricem filio non licet; sin et illum odit, quem non oderit? Nam et si alterum plus quam virum amat, tu ille ne fueris. Nimis me odit noverca. Minus malum forsitan noverce odium, quam nimius amor: Phedriam nosti et Hippolytuferendum est; nichil est quartum: querele sepe odium exaggerant. 43 DE DURITIE PATERNA
Abbreviated transcription (Latin):
et qui potentissin uidentur quam
suit fragiles multa eciam prete ⁊
mortem s precipue mors declaret et
breiiter uere q dici pess ml nbecil¬
luis homine nl q superbuisM
Filius est michi magnaminꝰ K gã¬
de ergo habebis ergo maguoruna co¬
natuũ plenam domiñ ocri uacuã
et quietis / et sepe optabis non tam
maguamiũ fiłiũ hũisse Ad sum¬
mam clara est fortitudo magnam¬
natas speciosa ut aq uero laboriera
et turbida tuta modesta et tnͣquilla
De filie castitate. O

Expanded text:
et qui potentissimi videntur quam et qui potentissimi videntur quam sint fragiles multa etiam preter mortem, sed precipue mors declaret, ut breviter vereque dici possit nichil imbecillius homine nilque superbius. Filius est michi magnanimus. Gaude ergo, habebis magnorum conatuum plenam domum, otii vacuam et quietis, et sepe optabis non tam magnanimum filium habuisse: ad summam, clara est fortitudo, magnanimitas speciosa, utraque vero laboriosa et turbida, tuta modestia et tranquilla. 74 DE FILIE CASTITATE
Abbreviated transcription (Latin):
achillem so lus expectet quid ne ali¬
iud hunt ip̃m mater anxia p̾catur
insi ut fugiat bellicosum uirura ꝙ
demiq aluid uxor hectorea post uiri
mortem fati ignara tumere se dicit
inisi ꝓbitatem uiri miseram et fer¬
bellatorum s ceteros p̃currentem quod
ip̃m̃ Sam ante ab micio for midabat
ubi enntem ad bellum hñs uerbig̾
alloquitut demoince corrũpet te tua
uis neq miseas filii pueri et mer
miser̾e que cito uidna tui ero/ quid
postremo genitrix achillis pro nato
tundam dun diceret Iam pelago
terris que meus queretur achisses᷑
et uolet ip̃e sequi dumq illuu frustra
Iam feruentes belli motibus ereptum
et in bellem tuͣquilli senis in regiam
iuectum uirgiieis latebris occulta̾et
Om̃s hos quidem fletus et hos mestꝯ
nichil alud quam merçia uis et uirta
ammosai pepereat ¶alde nuchi
magnanimꝰ est filius R Mag¬
nus anmꝰ sine magna potentia
stulticia magna est magnamimitas
recta hominũ est pancerum quãuis

Expanded text:
Achillem solus expectet? Quidve alAchillem solus expectet? Quidve aliud hunc ipsum mater anxia precatur, nisi ut fugiat bellicosum virum? Quid denique aliud uxor Hectoris post viri mortem fati ignara timere se dicit, nisi probitatem viri miseram et ferbellatorum sed ceteros precurrentem, quod ipsum iam ante ab initio formidabat, ubi euntem ad bellum his verbis alloquitur: “Demonice, corrumpet te tua vis neque misereris filii pueri et mei misere matris, que cito vidua tui ero”? Quid postremo Achillis genitrix pro nato timida dum diceret: Iam pelago terrisque meus queretur Achilles, et volet ipse sequi? dumque illum, frustra iam ferventis belli motibus ereptum et imbellem tranquilli senis in regiam invectum, virgineis latebris occultaret? Omnes hos quidem fletus et hos metus nichil aliud quam martia vis et virtus animosa pepererat. Valde michi magnanimus est filius. Magnus animus sine magna potentia stultitia magna est. Magnanimitas recta hominum est paucorum, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
Et michi filius/ O.¬
uir fortis E Eeto ille fortior
tanto tu tnradior sis oportet in ml¬
los em̃ homines ꝙlura ꝑicula quã
in sui contemptores hoc est uiros for¬
tes cogerit fortuna nec in merito ce¬
teri ẽm̃ sese abdunt euitant q impe¬
tum illi se obiciunt fulminanti ⁊e¬
turre memoril preteritum tempus
fortissimos fere omnes uiolenta mor¬
te ꝯsumptos muemes ¶Fortitu-¬
do filii ingens est R fortitudo
pult̾amia uirtus est s comitata
cassibus uarus ꝑatas lat̾mas et
instriuuentũ feretrum habeto em̃ibꝰ
mors uigina uiris fortibus contigna
est ¶ Uir fortissimꝰ est filus¬
mens R Est qui patrie libertatem
forsitan stragem hestibus sibi dedecꝰ
tibi fletum aliqñ metum semper
afferat ¶ Natus michi fortis ac
magnammꝰ est Rolt qui aliud inter¬
fecto filio creon gemit nisi magna¬
minũ bellice laudis ardorem quid e¬
uauder in pallande suo insi uana
gloriam armorum et predulce decus
p̾mi certaminis/ quid aliud p̾amus
hectorem pauens mouet insi ne

Expanded text:
t michi filius vir fortis. Quanto ille est fortior, tanto tu timidior sis oportet. In nullos enim homines plura pericula quam in sui contemptores, hoc est viros fortes, congerit fortuna, nec immerito: ceteri enim sese abdunt evitantque impetum, illi se obiciunt fulminanti. Recurre memoria preteritum tempus: fortissimos fere omnes violenta morte consumptos invenies. Fortitudo filii ingens est. Fortitudo pulcherrima virtus est sed comitata casibus variis: paratas lacrimas et instructum feretrum habeto. Omnibus mors vicina, viris fortibus contigua est. Vir fortissimus est filius. Est qui patrie libertatem, forsitan stragem hostibus, sibi decus, tibi fletum aliquando, metum semper afferat. Natus michi fortis ac magnanimus est. At quid aliud interfecto in filio Creon gemit, nisi magnanimum bellice laudis ardorem? Quid Evander in Pallante suo, nisi novam gloriam armorum et predulce decus primi certaminis? Quid aliud Priamus Hectorem pavens monet, nisi ne
Abbreviated transcription (Latin):
oppugnant quid hic ferro locus insi il¬
lud adornatuni corporis non ad mĩe
tutelam indiutur Sunt qui dicant
nichil pulc̾us uiro armato ego quid
pectus et quid caput freñ pulchus ha¬
beãt qm̃ pacificum et mermc non uideo
q̃ñ antem het uoluptas tibi est age
fero membra constngito ymbrenz
solem a galeam excipies ferro nidutus
clipeo oꝑare humi dornnes classito excita¬
bre adeptus tibi magnũ aliquod uide¬
bare s errabas anceps et truentun
officium elegisti multe sunt auteni frã¬
des spei multe fateor sunt cathene
que auimos boni illius quod omma
appetunt nn consulde aiudos mex̾ci¬
ciũ trahunt neq nificior quesdam
milicia ad amplissimas opes sine eciã
ad sumnũ imꝑĩ ꝑuenisse Crede aũt
michi plures ad mopiam ad careerẽ
ad ẜnitutem ad uiolentam subitam¬
q mortem eadem tranite ꝑuenerũt
Tu ex quo miliciam proslteri ãnis fuit
insi de honestate artificiũ tuũ uis sꝑ¬

Expanded text:
oppugnant: quis hic ferro locus, nisi iloppugnant: quis hic ferro locus, nisi illud ad ornatum corporis, non ad anime tutelam induitur? Sunt enim qui dicant nichil pulchrius viro armato; ego quid pectus et quid caput ferreum pulchrius habeat quam pacificum et inerme non video. Quando autem hec voluptas tibi est, age, ferro membra constringito, imbrem solemque galea excipiens ferro indutus clipeo operire; humi dormiens classico excitabere. Adeptus tibi magnum aliquid videbare, sed errabas: anceps et cruentum officium elegisti. Multe sunt autem fraudes spei, multe sunt, fateor, catene, que animos boni illius quod omnia appetunt inconsulte avidos in exitium trahunt. Neque inficior quosdam militia ad amplissimas opes, sive etiam ad summum imperium pervenisse; crede autem michi, plures ad inopiam, ad carcerem, ad servitutem, ad violentiam subitamque mortem eodem tramite pervenerunt. Tu ex quo militiam profiteri animus fuit, nisi dehonestare artificium tuum vis, se
Abbreviated transcription (Latin):
Ilitari si cingulo exornatus sũ¬
ꝑ Pauca ne tibi uite mala ui¬
sa erant amsi nuliciam addidisses qua
uel in quietus semper nel inglorius
uel ꝑiculo expositus / nel contemꝑtiu
sis oportet E Miliciam sum ꝓfessut¬
P anc nascendo ꝓfiteñ quod
ꝑfessione alia opus erat l ferro corpꝰ
N amn dolis hic argntis et linguamt
armat neno urm est mermie hic
ferit hic edifitat hic declanat ille cãt
ornat hit pedibus ille equo seu car¬
perito uehitur bic currit h nauigat
ħ parat ille imꝑat nemo ur̃m ociosus
que nam est hec noua milicia est erũ
luc ni castrie hic mrostris h niscolis
nulitant neq homines modo si mili¬
fare insilius catulum flactus ait
Et militanciũ quidem multa sunt gn̾a
milicia eñi una est uita honũs super t̾¬
ram quam qui miliciam diffiunt e
Uisi deniũ uero et atro iudicio rem libe¬
rauerit/ modo milicie p̃liuu addidiss
GArmate milicie sum asscriptꝰ ꝑ
Quid armaris exterus intus ni amma
bellum est illam uicia obsident at 

Expanded text:
ilitari cingulo exornatus sum. Paucane tibi vite mala visa erant nisi militiam addidisses, qua vel inquietus semper vel inglorius vel periculo expositus vel contemptui sis oportet? Militiam sum professus. Hanc nascendo profitemini; quid professione alia opus erat? Hic ferro corpus, hic animum dolis, hic argutiis linguam armat; nemo vestrum est inermis: hic ferit, hic edificat, hic declamat, ille causas orat, hic pedibus, ille equo seu carpento vehitur, hic currit, hic navigat, hic paret, ille imperat. Nemo vestrum otiosus: quenam hec nova militia est? Hic in castris, hic in rostris, hic in scholis, militant neque homines modo, sed militare in silvis catulum Flaccus ait. Et militantium quidem multa sunt genera, militia una est: vita hominis super terram, quam qui militiam diffinivit, ille michi demum vero et acri iudicio rem libravit, modo militie prelium addidisset. Armate militie sum ascriptus. Quid armaris exterius? Intus in anima bellum est, illam vitia obsident atque
Abbreviated transcription (Latin):
tuni exibe hee artes hee Delicie tue er̃t
sine uero satiricũ lequi p̾mia unlicie
numerantens innumerabilia guidem
prefatus uir pancissima colligit inq̃b ꝯ
pͥma et sinuma liaencia est peccandi
p̾mum herde non tam nstie uiris opta¬
bile qmͣ armatis legibus ut aiit it̾
arma silentibus ¶Milicie filiũ asc̾psi¬
ꝑ Est id ferme usitatum ut nulitis
filius mles sit non põt eñ nisi auã
habet here ditatem filio pater dare ar¬
cuua scutum gladium et bellum et qd̾
ludum conficit auro tincta caltaria
s quod ꝓrĩ diximus sibi filius dictu
sciat G Belli dux uictoriis clarus
sum R Quanto melius ꝑ acis dux
uirtutibus clarus esses E Multa
bella confeci R Quetem tibi ata
toris atq triumphis notus sun R
Sepe malui bone notius et arta tẽ¬
pestas screntate famosior demq ꝑ asti
busto titulos uulgo famam tibi nchil¬
wesu De amicciis regum u.

Expanded text:
 He artes, he delitie tue erunt. Sine vero satyricum loqui, premia militie numerantem: innumerabilia equidem prefatus, vix paucissima colligit, in quibus prima et summa licentia est peccandi, premium hercle non tam iustis viris optabile quam armatis, legibus, ut aiunt, inter arma silentibus. Militie filium ascripsi. Est id ferme usitatum, ut militis filius miles sit; non potest enim nisi quam habeat hereditatem filio pater dare: arcum, scutum, gladium et bellum et, quod ludum conficit, auro tincta calcaria. Sed quod patri diximus, sibi filius dictum sciat. Belli dux victoriis clarus sum. Quanto melius pacis dux virtutibus clarus esses! Multa bella confeci. Quietem tibi atquetoriis atque triumphis notus sum. Sepe malum bono notius et atra tempestas serenitate famosior. Denique parasti busto titulos, vulgo fabulam, tibi nichil. 49 DE AMICITIIS REGUM
Abbreviated transcription (Latin):
esse uestitũ magis illo magis q sm¬
gula nuranti Inde ubi pr̃ne donius
limen actigit uix ꝑentes uixq ip̃os
ꝑretes cognoscens. nec amiuiracione
iam simplia s scupore plenus citq ex¬
tasi thalanũ atq arculam festuuis¬
di addiit ubi cum ext̾nis ul muta¬
tam cerneret parũꝑ ammo ꝯquieuit
Et qm̃ collegarum pñtia et festmacio
amplius non finebant raptim arcu¬
lam aꝑuit. sacculisq conspcĩs solito
morẽ turgentibus ałq obstruẜ lam
securus ab iit mox negoçio publico
expedito domũ rediens thalanio se
uiclusit tħ alanũ aꝑuit sacculos in¬
trospexit aurum q marenã uersũ
repperiens exclam auit Accur rite p̃r
et quid inquit rei est fili quid queris
cuit quid fles Amnsi inquit ille pec¬
ciuãni quam multis quesitaui uigi¬
niultis q laboribus n hiis sacculis
diiseram Spoliatus sum tua ni
Arena inquit pater non peciũa est
simul hec diceris aꝑtos pr̃i sacculos

Expanded text:
esse vestitu; magis ille magisque sesse vestitu; magis ille magisque s mirari; inde, ubi paterne domus limen attigit, vix parentes, vix ipsos parietes recognoscens, nec admiratione iam simplici, sed stupore plenus atque extasi thalamum atque arculam festinus adiit, ubi cum exterius nil mutatum cerneret, parumper animo conquievit. Et quoniam collegarum presentia ac festinatio amplius non sinebant, raptim arculam aperuit, sacculisque conspectis solito more turgentibus atque obstrusis, iam securus abiit; mox negotio publico expedito, domum rediens, in thalamo se inclusit, arculam aperuit, sacculos introspexit, aurumque in harenam versum reperiens exclamavit! Accurrit pater, et “quid inquit rei est, fili? Quid queris, aut quid fles?” “Amisi inquit ille pecuniam, quam multis quesitam vigiliis, multisque laboribus in his sacculis dimiseram, spoliatus tua sum in “Harena, inquit, pater non pecunia est”. Simul hec dicens, apertos patri sacculos
Abbreviated transcription (Latin):
th alani arcule q clauibus initrogressꝰ
thesaurum nulli utilem cruit elata
latebris seq ac coniugem et filios
familiam q omnem ex quisitiss ime
indiut eunt equos ornatissimos ua¬
sa argentra. suppelailem p̾ciosam
ultimo doniũ amplam s nũme cul¬
tam . noiuis auxit edificus et picturis
insignibus adoruauit mumuit q
rebus onũbus q lib̾alis et lauta
ac habundans u̾ita exigit multa
p̾terca ꝑ auperibus dedit Sactulos
uero in quibus aurum illud filii fue¬
⁊at arena lapillis q flumineis o b¬
strictos q et obserata omnia quoqe
p̾us nstatu fuerant dimisit que cũt¬
ta breuissmo temꝑe gesta sunt eo ꝙ
et uoluntas egregii semis et peciũa
prompta esset Redeunti dehnic
filio frẽs obuii fuerunt quorũ ille
uestes. leti atq om̃i ignari simpletiͭ ͤ
pu̾ili dñ prĩs ẽẽ multos q alios do¬
mi instabulo substitisse dixerunt uaͫ
eciam ꝙ enten multiplici ac regio

Expanded text:
thalami arculeque clavibus introgressus, thalami arculeque clavibus introgressus, thesaurum nulli utile e latebris eruit, seque coniugem et filios familiamque omnem exquisitissime induit, emit equos ornatissimos, vasa argentea, suppellectilem speciosam, ultimo domum amplam, sed minime cultam, novis auxit edificiis, et picturis insignibus adornavit munivitque rebus omnibus, quas liberalis et lauta et abundans vita exigit. Multa preterea pauperibus dedit. Sacculos vero in quibus aurum illud filii fuerat, harena lapillisque flumineis plenos obstrictosque, et obserata omniaque quo prius in statu fuerant, dimisit. Que cuncta brevissimo tempore gesta sunt, quod et voluntas egregii senis et pecunia prompta esset. Redeunti dehinc filio fratres obvii fuere, quorum ille vestes; leti atque omnium ignari, simplicitate puerili, domini patris esse, multosque alios domi in stabulo substitisse dixerunt, utrunque etiam parentem multiplici ac regio
Abbreviated transcription (Latin):
sionũ antiquarum diues satis dicior
Uirtutum s peciũe eitis non ita ut eus
non custos s dispensator atq dñs ẽẽ
didicisset Erat illi pͥmo genitus filius
fori negocus ad p̾mie industrier qui
lugili cura et ꝑtimonia ingenti mag¬
nãs opes multun az auri quesierat
et erat nurũ iusu in pr̃e sene Iuueni¬
lis largitas iniuuene filio senilis te¬
nacitas Sepe illum p̃r hortabatur
ne suũ semũ fraudaret. ne pietatis
obluusceretur ac fame ne ue ni comꝑ¬
aicionẽ auri et decus et debitum et na¬
lis sibi iuta ulesceret Dema ut sibi¬
sang̃neis et amicis et egentibus pro¬
desse aliq̃ñ diuicias suas uellet In
hos eñi usus non incuscodia fñi ac
suppliciũ partas esse dicebat hic pater
s frustra uel surdo cantur uel auaro
Contigit tandem pro re publica filiũ
ab eẽ et tum electis uiris ad romanũ
pontificem perficisti quo digresso sta¬
trm pater occasione accepta nouis

Expanded text:
sionum antiquarum dives satis, ditior sionum antiquarum dives satis, ditior virtutum, sed pecunie non ita, ut cuius non custos, sed dispensator ac dominus esse didicisset. Erat illi filius primogenitus, fori negotiis apprime industrius, qui, vigili cura et parsimonia ingenti, magnas opes multumque auri quesierat, et erat mirum visu, in patre sene iuvenilis largitas, et in iuvene filio senilis tenacitas. Sepe illum pater hortabatur, ne suum genium fraudaret, ne pietatis oblivisceretur ac fame, neve, in comparationem auri, et decus et debitum et naturalia sibi iura vilescerent, denique ut sibi, et consanguineis, et amicis, et egentibus prodesse aliquando divitias suas vellet. In hos enim usus, non custodiam tantum ac supplicium partas esse dicebat; hoc pater, sed frustra vel surdo canitur vel avaro. Contingit tandem pro Republica filium abesse, et cum electis viris ad Romanum pontificem proficisci, quo digresso, statim pater, occasione arrepta, novis
Abbreviated transcription (Latin):
tante scripsit tycero Eum amorem
isset adm̃ixit Et o utinam michi sił¬
q illis om̃ibus fides ess nusꝙͣ eñĩ hu¬
i anũ genus tam incredulũ siue
tani surdum esset Inexh austus la¬
bor homi auerendi q ardor terras az
et maria uersans ꝓbat auarici a
atq amore cultu q diuinaꝵ non
nĩo uirtutibus s uite odiũ indictimi¬
D Pecũãm magnam amnsi R Mag¬
nũ pondus et durũ et graue. siniul¬
q custodis officiũ. ut incipiens dixi
nempe de diũs uos custodes imꝑiosa
cupiditas fecit omĩa facere atq oĩa
pati iubens sola ut peciũã cummule᷑
cere domorũ incendia furũ incidias
ncubare hec diuicie ur̃e sunt D Ppe¬
cuiãm̃ domi dinussam abstulit nes¬
cio quis R Utile et caducum est¬
et certe non ꝓp̾um quod furto uel ui eri¬
pi p̃t̃ D Pecũani ni loculis assigna¬
tam non ĩuenio. R Dicam tibi nõ
antiquam remi ⁊ fuit nuper apud yta¬
los nobilis et egregius quidam uir posses¬

Expanded text:
tante scripsit Cicero; cum amorem tante scripsit Cicero; cum amorem isset, adiunxitulque illis omnibus fides esset! Nusquam enim humanum genus tam incredulum, seu tam surdum esset, inexhaustus labor hominum, querendique ardor terrasque et maria versans, probat, avaritia atque amore cultuque divitiarum non modo virtutibus, sed vite odium indictum. Pecuniam magnam amisi. Magnum pondus, et durum et grave simul custodis officium, ut incipiens dixi. Nempe de dominis vos custodes imperiosa cupiditas fecit, omnia facere atque omnia pati iubens, sola ut pecunia cumuletur cere domorum incendia, furum insidias, incubare: he divitie vestre sunt. Pecuniam, domi dimissam, abstulit nescio quis. Vile et caducum estet certe non proprium quod furto vel vi eripi potest. Pecuniam in loculis consignatam non invenio. Dicam tibi non antiquam rem. Fuit nuper apud Italos nobilis et egregius quidam vir, posses
Abbreviated transcription (Latin):
iactura ꝯdempnitur ꝓxmiũ q illi fa¬
me dampnũ fame spernitur. et amis¬
sum tempus inter leuia mĩatur lente
ad amorem obstinatis annus nil di¬
cendo ac quieitur nisi odii aut ꝯtẽp¬
tus. quid quid uulgatis obstat erroribꝰ
uel sisatum creditur uel insanũ D
Perdidi peciuiam R Exꝑrectus est te
duutem somꝑniabas D Peciũa quã
amabam ꝑnt R Peciũe neq amo¬
rem. neq odiũ s fagalitatis studiũ
auaricie q fugam laudo. ut amare
pusilli ãi sic pati non posse aueum
infirmi est parũ q sibi fidentis ata
auro succumbere metuentis Magnꝰ
ille est inquit. Anueus qui fictilibꝰ
sit ntitur queni ad modimi argento
nec ille nuuor est qui sic argento
utitur quem ad modum fictilibus ut
intelligas seu uiciũ seu irtutẽ non¬
⁊ in rebus esse s in aĩs nec amatorẽ
petiue nec osorem s absentis ꝯtemp¬
toreni p̃ũtis q dispensatorem egregiũ
magnĩa putes Hanc siant mo dic¬

Expanded text:
iactura, contemnitur, proximumque illi faiactura, contemnitur, proximumque illi fame damnum spernitur, et amissum tempus inter levia numeratur. Lentead amorem obstinatis animis, nil dicendo aliud queritur nisi odium aut contemptus, quicquid vulgatis obstat erroribus, vel simulatum creditur vel insanum. Perdidi pecuniam. Experrectus es, te divitem somniabas. Pecunia quam amabam periit. Pecunie neque amorem neque odium, sed frugalitatis studium avaritieque fugam laudo. Ut amare enim pusilli animi, sic pati non posse aurum, infirmi est parumque sibi fidentis, atque auro succumbere metuentis. “Magnus ille est”, inquit Anneus, “qui fictilibus sic utitur quemadmodum argento, nec ille minor est, qui sic argento utitur quemadmodum fictilibus: ut intelligas, seu vitium, seu virtutem, non in rebus esse, sed in animis. Nec amatorem pecunie nec osorem, sed absentis contemptorem presentisque dispensatorem egregium, magnum putes.” Hanc sententiam me dic
Abbreviated transcription (Latin):
mali materiam putant Certatĩ¬
q om̃s ut sũmũ bonũ pre onuibus
appetunt Iam qui murbiũ plateis
haut yronice proclamatur O cuies
ciues querenda peciuã pͥmũ est ꝟtꝰ
post nĩmos atq illud alterius uñ
amnam lucio mercare atq excute
sollers om̃e latus niudi sit nundũ
intellectũ dei minus s magnũ pau¬
peries obꝓbriũ iubet quid uis et facere
et pati uerum cotidie cernitur quod
a̧ib alio dictũ est Pars nilissima ⁊ ez
certa men nouistis opes Quis em̃ que¬
so non hodie sceleris insigni p̾mio
et optione ꝓpõita fas omne abrupit
polidorum obtruncat et auro ui pati᷑
pone fidos frẽs pone un animes a¬
micos inconsilio inconuiuio in chorea
de huit modicum inter illos non di¬
tam poniũ aurẽũ s pomi fructum
iacrat discordia hns olim armis soli¬
ta gladus seua iociq frangentur
Sicut autem auro incgil scelestus
queritur sit ut ad rem redeam nichil
mestius ꝑditur pcc̃m aũt̃ ingens aĩe

Expanded text:
omnis materiam boni putant, certatimque omnes ut summum bonum pre omnibus appetunt. Iamque in urbium plateis haud ironice proclamatur: O cives, cives, querenda pecunia primum est; virtus post nummos! atque illud alterius: vende animam lucro, mercare atque excute solers omne latus mundi. Sic nondum intellectum Dei munus, sed magnum pauperies opprobrium iubet, quid vis et facere et pati. Verumque quotidie cernitur, quod ab alio dictum est: pars vilissima rerum certamen movistis opes. Quis enim, queso, non hodie, sceleris insigni premio et occasione proposita, fas omne abrumpit; Polydorum obtruncat, et auro vi potitur? Pone fidos fratres, pone unanimes amicos in consilio, in convivio, in chorea; dehinc modicum inter illos non dicam pomum aureum, sed pomi frustum: iaciat discordia; his olim armis uti solita, gladiis seria iocique frangentur. Sicut autem auro nichil scelestius queritur, sic, ut ad rem redeam, nil mestius perditur. Peccatum nempe, ingens anime
Abbreviated transcription (Latin):
sa apud paucos deinde fructuosa est
Amisi peciliam quam amabam¬
R Turapi amore ⁊elaxatus es Nã
amor peciue auaritia est nuꝰ ħãc
amabis nuꝰ hant optabis Na
et illud satreiciu exꝑmento cogni¬
tuni ꝙ minꝰ li anc optat qui non
habet optanda aũt anussio est magui
etiam boni tui in seꝑabiliter malimi
maius adiũctum est D al misi dulte
uite p̃sidiũ R Euid scis an amaꝵ
pocius excidiũ plures multo ꝓpter opes
quam ꝓpet propter m opiani periere
De uadimonio.

Expanded text:
sa, apud paucos demum fructuosa est. Amisi pecuniam quam amabam. Turpi amore relaxatus es: nam amor pecunie avaritia est. Minus hanc amabis, minus hanc optabis: nam et illud Satyricum experimento cognitum, quod “minus hanc optat qui non habet”: optanda autem amissio est magni etiam boni, cui inseparabiliter malum maius adiunctum sit. Amisi dulce vite presidium. Quid scis an amarum potius excidium? Plures multo propter opes quam propter inopiam periere. 14 DE VADIMONIO
Abbreviated transcription (Latin):
dare in incerto diuiciaꝵ s indeo uiuo
qui prestat nobis omĩa habuudant᷑
ad ferert fruendun bene agere duutes
fieri in opibus bonis Nam qui uolũt
diuites fieri harmu sc que uulgo
optantur diuiciaꝵ nicidunt et temp¬
tacionem et ni laqueunt dyaᷝͥ et de¬
sidena multa et mnutilia et nocua
que mergunt hoiẽm̃ in interitum
et perdicionem Radix eñ oñi mceloꝵ
est cupiditas Non magis hunc audi¬
unt ꝯsultorem qm̃ qui ait Nolite
sperare in miquitate et rapinas noli¬
te concupiscere diuicie si affluant
nolite cor apponere Non hunc mage
quam ip̃ius filiũ dicentem Qui tõ¬
fidit in diuiciis suis corruet neq
rursiis hiis om̃ibus magis illũ qui
super. omis est. ciuꝰ est doct̾na celestis
uisi abnisaus plaue q fruentibus
dẽmui nequit Qui profecto diuicias
et duuciarum conntes uolupt.ates ata
sollicitudines spuras dixit senien ꝟboꝵ
salubriũ suffocantes dixit hic cuiꝰ ⁊̃

Expanded text:
ncerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui prestat nobis omnia abunde ad fruendum, bene agere, divites fieri in operibus bonis. Nam qui volunt divites fieri” harum scilicet que vulgo optantur divitiarum, incidunt in tentationem et laqueum diaboli, et desideria multa et inutilia et nociva, que mergunt homines in interitum et perditionem. Radix enim omnium malorum est cupiditas”. Non magis hunc audiunt consultorem, quam qui ait: “Nolite sperare in iniquitate et rapinas nolite concupiscere, divitie si affluant, nolite cor apponere”, neque hunc magis quam ipsius filium dicentem: “Qui confidit in divitiis suis corruet”, neque rursus his omnibus magis illum qui super omnes est, cuius doctrina celestis, nisi ab insanis planeque furentibus contemni nequit, qui profecto divitias et divitiarum comites, voluptates atque sollicitudines spinas dixit, semen verborum salubr
Abbreviated transcription (Latin):
duuicias auariciam et habundantes
uolupt.ites desiderũ per luxum atq li¬
bidinem ꝑeundi perdendi que omĩa ĩ¬
uenisse et scriptum et re ip̃a cemꝑtuni
est nonne auarum semper egere Nõne
nocens ferrum ferro q nocencius au¬
⁊um sacramq auri famẽ inl non
mortalia pectora cogere peciũe q as¬
pectu debilitatos spiritus nõne auaꝵ
hinc pudicicie simul ac uite insidie¬
danaes expugnata uirgntas ut ua¬
tis argolici casus probat aure q sił
quigis una si quidem ⁊iune duplicis
causa fuit aurum fatale quod uene
spretum argie euphile male optatũ
male partum ilius penates irrupit
scelerun q ingentia semĩa mouit
Nonne opes falsas et caducas nez
prestare. posse quod spondeant nez
leͥnire aniiui sitim s accendere ueq
curas fugare. s accressere. uerissimre

Expanded text:
divitias, avaritiam, et abundantes divitias, avaritiam, et abundantes voluptates, desiderium per luxum atque libidinem pereundi perdendique omnia invexisse, et scriptum, et re ipsa sepe compertum est? nonne avarum semper egere? nonne nocens ferrum ferroque nocentius aurum, sacramque auri famem, nil non mortalia pectora cogere, pecunieque aspectu debilitatos spiritus? Nonne auruhinc pudicitie simul ac vite insidiDanaes expugnata virginitas, ac vatis Argolici casus probat, avareque simul coniugis: una si quidem ruine duplicis causa fuit, aurum fatale; quod bene spretum Argie, Eriphile male optatum, male partum illius penates irrupit, scelerumque ingentia semina movit. Nonne opes falsas et caducas, neque prestare posse quod spondeant, neque lenire animi sitim sed accendere, neque curas fugere sed arcessere, neque
Abbreviated transcription (Latin):
cunie est ut ex qua om̃ia que optan᷑¬
pendere persuasit Clamant ab ad¬
uerso doctissmiorũ uoces honĩ Cla¬
mant expiencia et ueritas flamat¬
et metus et recens exemplorũ tur¬
ba magnam peciuãm nulli utilem
multis fuisse pestiferam cimm pcc̃o
at labore querendam cum sollicitu¬
dine at ꝑ auore ẜuanda cum que¬
relis merore perdendan / dicant pe¬
cĩuẽ amatores quid uel ii hiis ub̾
Falsi uel in suis opibus bomi sit et
ut uera sit extimiacio tani laudate
rei quid de hoc quisq legerit aut ui¬
derit integrum ac sucerũ spretis
uuliri clamoribus sepe sitis q siulgo¬
dibus met allarum ad memori anĩ
reuertatur quia uero non om̃ibus
uendendi exꝑiendi q sors eadem fuit
illa aminte subeant que ab aucto¬
ribus scuipta nulli usꝙͣ docto legedi
audiendi q defuit facultas Nonne
ergo pecuniam ꝑ eg̾nos mores intulisse
et molles diuicias turpi luxu secula p̃¬
us integrima fregisse nõne ip̃as quo

Expanded text:
cunie est, ut ex qua pendere omnia que optacunie est, ut ex qua pendere omnia que optantur persuasum sit. Clamant ab adverso doctissimorum voces hominum, clamat experientia et veritas, clamat vetus et recens exemplorum turba, magnam pecuniam nulli utilem, multis fuisse pestiferam, cum peccato ac labore querendam, cum sollicitudine ac pavore servandam, cum querelis ac merore perdendam. Dicant pecunie amatores, quid vel in his verbis falsi, vel in suis operibus boni sit. Et, ut vera sit extimatio tam laudate rei, quid de hoc quisque viderit aut legerit integrum ac sincerum, spretis vulgi clamoribus sepositisque fulgoribus metallorum, ad memoriam revertatur: quia vero non omnibus videndi experiendique sors eadem fuit, illa animum subeant, que famosis ab auctoribus scripta, nulli unquam docto legendi audiendique defuit facultas. Nonne ergo pecuniam peregrinos mores intulisse, et molles divitias turpi luxu, secula prius integerrima fregisse? nonne ipsas quoque
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝓperantis auari hant sinani
hebreorum sapiens quam paucis ab¬
soluit Qui festinat ditari nõ erit
innocens Audistis aliũ ex uestris seu
satiricus sit ille seu liritus dicentem
non domius aut fundus non eris
ac̾ius et auri E groto dñi deduxit
corpore febres non anino curas. dixit
hoc ext̾nus sapiens breuissime non
proderunt diuicie in die ultionis et
addidant quid ꝓdesset Iusticia ẽĩ
in quit liberabit amorte ¶uni gͦ
periũam quant auussani luges in
ucritatibus sũnus nec corpori quidẽ¬
possit opem ferre nec ammo inirũ
tur tantoꝑe uel optari abñs ualeat
nel amari pũs hrs atq aliis motꝰ
orator nr̃ Nichil est inquit tani
augusti animi tamq parui auã
multorum in hoc unũ ꝯsentit ỹmo
ꝙͣ nullius dissentit auctoritas frus¬
tra quidem p̾ualuit sapientũ siis
uulgi furor itaq ut nullũ nuquiꝰ
ita nullũ ardencius uotin ꝙ̃ pec¬

Expanded text:
quam properantis avari? Hanc sententiam quam properantis avari? Hanc sententiam Hebreorum sapiens quam paucis absolverat: “Qui festinat ditari, inquit, non erit innocens”. Audistis alium ex vestris, seu Satyricus sit ille, seu Lyricus, dicentem: non domus aut fundus, non eris acervus et auri, egroto domini deduxit corpore febres, non animo curas. Dixerat hoc externus sapiens ille brevissime: “Non proderunt divitie in die ultionis”, et addiderat quod prodesset. “Iustitia enim, inquit, liberabit a morte”. Cum ergo pecunia, quam amissam luges, in necessitatibus summis nec corpori possit opem ferre nec animo, mirum cur tantopere vel optari absens valeat, vel amari presens. His atque aliis motus Orator vester “nichil est, inquit, tam angusti animi, tamque parvi, quam multorum in hoc unum consentit, immo quam nullius dissentit auctoritas. Frustra quidem prevaluit, sapientum sententiis, vulgi furor, itaque ut nullum iniquius, sic nullum ardentius votum quam pe
Abbreviated transcription (Latin):
ces ita nec tu de tro ali auid nec de
suo illa quidem ꝑdidit. s tñstulitd
Amisi peciũam R Et non amisis¬
ses si tua esset. sic si tua non erat
amittere nequiuisti. uere aũt nõ tua
s illius erat quem secuta est. ĩmo
Me illius quidem s fortune ut dyxi
que eam cui iusum fueraͥt breuem
ad usum magno subfenore mutuat
Petiuam amisi R S⁊ te adeo nõ
tue truciant iacture tibi quod ali¬
enuni aliquid dem doles disce illa
ꝯquirere que tua sunt ꝓp̾a atq per¬
petua quorum et acquisicio facilior
amittes nos autem sapiencie contẽp¬
tores cultores que et armatores pe¬
cume facti estis absurdusse uidenũ
salubribus consillis atq monitis
quecũq perfectos atq eruditos uiros
contra hanc p̾ferti humane ꝑteni
insame dicta sunt. Audistis satiricũ.
ur̃ñ protestantem nam diues qui
fieri uult et cito uult fieri atq hiis
dictis addentem s que reuerencia re¬
guni quis nietus aut pudor est un¬

Expanded text:
ces. Ita nec tu de tuo aliquid, nec de ces. Ita nec tu de tuo aliquid, nec de suo illa quidem perdidit, sed transtulit. Amisi pecuniam. Ut non amisisses si tua esset, sic, si tua non erat, amittere nequivisti. Vere autem non tua, sed illius erat quem secuta est; immo ne illius quidem, sed fortune, ut dixi, que eam, cui visum fuerit, brevem ad usum magno sub fenore mutuat.Pecuniam amisi. Si te adeo non tue quoque cruciant iacture, tibique vel alienum aliquid demi doleas, disce illa conquirere, que tua sint, propria atque perpetua, quorum et acquisitio facilior amittes. Vos autem sapientie contemptores, cultoresque et amatores pecunie facti estis? Obsorduisse videmini salubribus consiliis ac monitis, quecunque, per sanctos atque eruditos viros, contra hanc presertim humane partem insanie dicta sunt. Audistis Satyricum vestrum protestantem: nam dives qui fieri vult, et cito vult fieri; atque his dictis addentem: sed que reverentia legum, quis metus aut pudor est un
Abbreviated transcription (Latin):
Ecumami amisi R Et cũ
illa curas multas ꝑiculum¬
q ꝑꝑctuũ D. Perdidi peciũam R
Et laborem custodie et ꝑdendi nierũ.
sic perdendo penũaui duo bona uͫ¬
quoda prestancius amisso. securita¬
tem et requiem muenistio Penũa
pordidi R Bene si te illa non per¬
didit quod multis iam suis posses-¬
soribus fecit Noxia cm̃ peciũe for
est uenenosus fulgor ar pestifer
Itaq uelud serperis sauamis aureus
placens mulcedo oculos alam ferit
pro ide si huic saluus es gaude tibi
ablatimi unde infici. posses. teq ille¬
sum inter ꝑicula tñsiuisse letus stu¬
pens q recogita sui infectus exstir¬
patam mali tausam scito quo fa¬
cilior ad salutem reditus si  misi
aurũ atq argentinu R Quid
Qui mollius bona dicunt s non
auimi horũ quid quid elegeris siue
non bonũ siue non tuũ fuerit eque
nulla tibi est materia auerelarum
nam ut omnino bonũ dici uelis qd̾
multi magni q negant ui non tñũ
certe s fortume bonũ. uel nutus di¬

Expanded text:
ecuniam amisi. Et cum illa curas multas periculumque perpetuum. Perdidi pecuniam. Et laborem custodie, et perdendi metum. Sic, perdendo pecuniam, duo bona, unumquodque et prestantius amisso, securitatem et requiem invenisti. Pecuniam perdidi. Bene, si te illa non perdidit, quod iam multis possessoribus suis fecit: noxia enim pecunie forma est, venenosus fulgor ac pestifer, itaque velut serpens squamis aureis placens, mulcendo oculos, animam ferit. Proinde si hinc salvus es, gaude tibi ablatum, unde infici posses, teque illesum inter pericula transivisse, letus stupensque recogita. Sin infectus extirpatam mali causam scito, quo facilior ad salutem reditus sit. Amisi aurum atque argentum. Quid qui mollius, bona dicunt, sed non animi. Horum quicquid elegeris, sive non bonum, sive non tuum fuit: eque nulla tibi materia est querelarum. Nam ut omnino bonum dici velis, quod multi magnique negant viri, non tuum certe sed fortune bonum, vel invitus, di
Abbreviated transcription (Latin):
contra nulli non maiorem sui
cupidinem imp̾ssit. neq id minꝰ
Crescentem sequitur cura petũãm
maior q fames atq illud mult a
petentibus desunt, et ꝑ multis eos
indigere qui per multa possideant
demq quid quid sint non esse ꝑpetuũ
nec longenũ quidem ut quod põĩtũ
sit in in auibus fortune sine inter¬
missione uola uolubilie subiectimi
casibus et saltem morte ꝑdenduni
diues eñi cura dormuierit nich il se¬
cum affert aꝑiet oculos suos et inchil
inueniet. neq id ip̃e sũũ nichil em̃

Expanded text:
contra, nulli non maiorem sui cupidinem incussit”. Neque illud minus: crescentem sequitur cura pecuniam, maiorumque fames. Atque illud: multa petentibus desunt multa. Et “permultis eos indigere, qui permulta possideant.” Denique quicquid sint, non esse perpetuum, nec longevum quidem, ut quod positum sit in manibus fortune, sine intermissione volubilibus subiectum casibus, et saltem morte perdendum. “Dives” enim “cum dormierit nichil secum auferet, aperiet oculos suos et nichil inveniet”; ne