comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo a pec̃oꝵ peste sanaret. Quẽ tu qͦ utina cogno¬
uisses. eiq te potius qͣm uł tue uirtuti que huma¬
na fragilis ⁊ infirma ẽ uł ꝑnitiosissimȩ curiositati
sanandum tuciꝰ cõmisisses. Nõ eni te decepiss. quẽ
urã ut tu ipse scͥbis oracula scm̃ inmortalemq cõ¬
fessa sunt. De quo ⁊̃ poeta nobilissimꝰ. poetice qͥdẽ
qr in alt̾iꝰ adumbrata ꝑsona. u̾acit̾ tam̃ si ad ipsum
referas dixit. Te duce si qua manent scełis uesti¬
gia nr̃i urita. ꝑpętua soluent formidine t̾ras.
Ea quippe dix̃. que etiam młtum in uͥtute iusticie

Expanded text:
homo, a peccatorum peste sanaret. Quem tu quoque utinam cognohomo, a peccatorum peste sanaret. Quem tu quoque utinam cognouisses eique te potius quam uel tuae uirtuti, quae humana, fragilis et infirma est, uel perniciosissimae curiositati sanandum tutius commisisses. Non enim te decepisset, quem uestra, ut tu ipse scribis, oracula sanctum inmortalemque confessa sunt; de quo etiam poeta nobilissimus poetice quidem, quia in alterius adumbrata persona, ueraciter tamen, si ad ipsum referas, dixit: Te duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, Inrita perpetua soluent formidine terras. Ea quippe dixit, quae etiam multum proficie
Abbreviated transcription (Latin):
magistris tuis. q eos qui philosophari ñ possunt.
ad ista seducis. quȩ ÷ tanqͣm supioꝵ capaci ex̧̃ iiti¬
lua confit̾is. ut uidelicet quiciiq a philosophiȩ uͥ¬
tute remoti sunt. quȩ ardua nimis. atq paueoꝵ
e. te auctore theungos homines a quib ñ quidẽ
in am̃a intellectuali. ueꝵ saltẽ in am̃a sp̃uali p̾gent᷑
inquirant. ⁊ qmi istoꝵ quos philosophari piget in¬
comparabilit̾ maior ẽ mulaitudo. plures ad secretos
⁊ illicitos magistros tuos qͣm ad seolas platonicas
uenire cogant᷑. Hoc eni tͥ inmundissimi demones
dõs ethereos se eẽ fingentes quoꝵ p̾dicator ⁊ angłis
factus es ꝓmiser̃. quod in ama spũali theurgica ar¬
tȩ purgati ad patrẽ quidẽ non redeunt. s suꝑ aexiaᷤ
plagas int̾ dõs ethereos habitabunt. Nam audit
ista hominũ multitudo ꝓpt̾ quos a demonii dñatu
tum hoĩem sine pcẽo ille suscep. ut totiĩ quo constat

Expanded text:
magistris tuis, quod eos qui philosophari non possunt, magistris tuis, quod eos qui philosophari non possunt, ad ista seducis, quae tibi tanquam superiorum capaci esse inutilia confiteris; ut uidelicet quicumque a philosophiae uirtute remoti sunt, quae ardua nimis adque paucorum est, te auctore theurgos homines, a quibus non quidem in anima intellectuali, uerum saltem in anima spiritali purgentur, inquirant, et quoniam istorum, quos philosophari piget, incomparabiliter maior est multitudo, plures ad secretos et inlicitos magistros tuos, quam ad scholas Platonicas uenire cogantur. Hoc enim tibi inmundissimi daemones, deos aetherios se esse fingentes, quorum praedicator et angelus factus es, promiserunt, quod in anima spiritali theurgica arte purgati ad Patrem quidem non redeunt, sed super aerias plagas inter deos aetherios habitabunt. Non audit ista hominum multitudo, propter quos a daemonum dominatu tum hominem sine peccato ille suscepit, ut totum, quo constat
Abbreviated transcription (Latin):
celũ.⁊ int̾ dõs ur̃os ętiam sid̾eos collocare. uł ipsa
⁊ tołabiliꝰ consentaneꝰ tuus platonicus apuleiꝰ er¬
rauit. qui tantũmͦ demones a luna ⁊ infra ordi¬
natos agitari morb̾. passione m̃tisq turbelis. hono¬
rans cos quidem. s uolens nolensq confessꝰ ẽ. dõs tñ
celi fuꝑiores ad etherea spatia ꝑtinentes. siue uisi
biles. quos conspicuos lucere cernebat solẽ ac luna.
⁊ cȩt̾a ibroẽ humina. siue inuisibiles quos putabat.
ab om̃i labe istarum ꝑt᷑bationum qͣnta potuit diᷤ
s a chaldeis magistris ut in ethereis uł emphiriaᷤᷤ
mundi sublimitates ⁊ firmamĩta cęlestia. excollereᷤ
uieia humana. ut possent dii ur̃i theurgis ꝓmi¬
eiare diuina. Quibꝰ dnunis te tam̃ ꝑ intellectual¬
gice artis purgationes neq̃qͣm necessarie iideant᷑.
s aliis eas tñ portas. ut hanc ułiti m̾cedẽ reddas.

Expanded text:
caelum et inter deos uestros etiam sidereos conlocare, uel ipsa caelum et inter deos uestros etiam sidereos conlocare, uel ipsa et tolerabilius consectaneus tuus Platonicus Apuleius errauit, qui tantummodo daemones a luna et infra ordinatos agitari morbis passionum mentisque turbelis honorans eos quidem, sed uolens nolensque confessus est: deos tamen caeli superiores ad aetheria spatia pertinentes, siue uisibiles, quos conspicuos lucere cernebat, solem ac lunam et caetera ibidem lumina, sive invisibiles quos putabat, ab omni labe istarum perturbationum quanta potuit dispsed a Chaldeis magistris, ut in aetherias vel empyreas mundi sublimitates et firmamenta coelestia extolleres vitia humana, ut possent dii vestri theurgis pronuntiare divina: quibus divinis te tamen per intellectualgicae artis purgationes nequaquam necessariae videantur; sed aliis eas tamen importas, ut hanc veluti mercedem reddas
Abbreviated transcription (Latin):
ophilosohȩ ad u̾sus potestates ⁊ ueris uͥtiraibꝰ ⁊
ui aĩ muneribꝰ inuidas. hĩe lib̾am uocẽ: Iã dixciꝰ¬
ti angłos qui patris annuntiant uoluntatẽ. ab
eis angłis qui ad theurgos homines nescio qua
deducti arte descendunt. Quid adhuc honoras ut
dicas ꝓnunciare diuina : Iuȩ tandẽ diuina ꝓniĩ¬
ciant. qui non uoluntatẽ patris nunciant: Nẽpe
illis quos sacͥs p̃cibꝰ inuidꝰ alligauit. ne p̾rarent
amẽ pͣgationem. nec ab eo ut dicis pͣgari cupienti
ab illis uincuł solui ⁊ suę potestati reddi potuer.
A dhuc dubitas hȩc maligna ẽẽ demonia. uł te fingis
fortasse nescire dum non uis theurgos offende. a
quibꝰ curiositate deceptꝰ ista ꝑniciosa ⁊ insana ꝓ
magno bñficio didicisti : Andes istam inindã non
potentiã s pestilentiã ⁊ iñ dicam dͥnãm s q̃ tu fat̾iᷤ
ancillã potiꝰ ĩuidoꝵ. isto aere tͣnscenso leuare in

Expanded text:
o philosophe, aduersus potestates et ueris uirtutibus et o philosophe, aduersus potestates et ueris uirtutibus et ueri Dei muneribus inuidas habere liberam uocem? Iam distinxisti angelos, qui Patris adnuntiant uoluntatem, ab eis angelis, qui ad theurgos homines nescio qua deducti arte descendunt. Quid adhuc eos honoras, ut dicas pronuntiare diuina? Quae tandem diuina pronuntiant, qui non uoluntatem Patris adnuntiant? Nempe illi sunt, quos sacris precibus inuidus adligauit, ne praestarent animae purgationem, nec a bono, ut dicis, purgare cupiente ab illis uinculis solui et suae potestati reddi potuerunt. Adhuc dubitas haec maligna esse daemonia, uel te fingis fortasse nescire, dum non uis theurgos offendere, a quibus curiositate deceptus ista perniciosa et insana pro magno beneficio didicisti? Audes istam inuidpotentiam, sed pestilentiam, et non dicam dominam, sed, quod tu fateris, ancillam potius inuidorum isto aere transcenso leuare in
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ uidet᷑. amicis suis theurgis erubescebat pa¬
phiriꝰ.Nam ista ut cumq sapiebat. s contram¬
torum doꝵ cultum ñ lib̾e defendebat. & anflis
quippe alios eẽ dix̃. qui deorsum descendentos
dum ẽ uelle nos subdi nͥ ei cutꝰ nob̵̾ anminius
uoluntatẽ. Uñ optimȩ admonet ętiam ipse pl¬
tonicus. umnitandos eos potuis qͣm inuocand&.
Ion itaq debemus metuere. ne in mortals ᷤᷤ
um dõ subditos ñ eis sac̾ficando offendam. Qnoᷤ
enim non nisi uni u̾o dõ deb̾i scunt. cui ⁊ pli
adherendo bĩ sunt. ꝓculdubio neq pulla sign¬
ficantẽ figuram. neq ꝑ ipsam rem quȩ saẽmtis
significatur. s̾ exhibi uolunt. Demonũ ẽ hec a¬
rogantia suꝑboꝵ atq miseroꝵ. a quibꝰ longe
diuisa pietas subditoꝵ dõ. nec aliunde qͣmn il
cohetendo bõrum. Ad q̃ bonum ꝑcipiendĩ ȩtiam
nob̾ sincera benignitate oportet faueant. neq sͥ
anigent quo eis subiciamur. s eũ annuntient
sub quo eis in pace sociemur. Quid adhuc trepidas

Expanded text:
 uidetur amicis suis theurgis erubescebat Porphyrius. Nam ista utcumque sapiebat, sed contra multorum deorum cultum non libere defendebat. Et angelos quippe alios esse dixit. qui deorsum descendentes ndum est uelle nos subdi nisi ei, cuius nobis adnuntiant uoluntatem? Unde optime admonet etiam ipse Platonicus imitandos eos potius quam inuocandos. Non itaque debemus metuere, ne inmortales et beatos uni Deo subditos non eis sacrificando offendamus. Quod enim non nisi uni uero Deo deberi sciunt, cui et ipsi adhaerendo beati sunt, procul dubio neque per ullam significantem figuram, neqsignificatur, sibi exhiberi uolunt. Daemonum est haec adrogantia superborum adque miserorum, a quibus longe diuersa est pietas subditorum Deo nec aliunde quam illi cohaerendo beatorum. Ad quod bonum percipiendum etiam nobis sincera benignitate oportet ut faueant, neque sibi adrogent quo eis subiciamur, sed eum adnuntient sub quo eis in pace sociemur. Quid adhuc trepidas,
Abbreviated transcription (Latin):
mea. ut annuntiẽ inquit os laudationes tuas i
portis filiȩ syon. ħ ẽ głosissima ciuitas dĩ. ħ un
d̃m nouit ⁊ colit. hanc angłi scĩ annuntiauer. qͥne
ad eiꝰ societate inuitauer. eiuesq suos in illa ex
dõs. s cum eis ⁊ illoꝵ ⁊ nr̃m d̃m. nec eis sacͥficemꝰ
s cũ ipsis sacͥficium simus dõ. Hullo itaq dubita¬
te qui hec deposita inaligna obstinatione consid̃a
onis inmortales bĩq nob̾ ñ inuident. naq eni si n¬

Expanded text:
meam, ut adnuntiem, inquit, omnes laudes tuas in portis filiae Sion. Haec est gloriosissima ciuitas Dei: haec unum Deum nouit et colit; hanc angeli sancti adnuntiauerunt, qui nos ad eius societatem inuitauerunt ciuesque suos in illa essdeos, sed cum eis et illorum et nostrum Deum; nec eis sacrificemus, sed cum ipsis sacrificium simus Deo. Nullo itaque dubitante, qui haec deposita maligna obstinatione considerat, omnes inmortales beati, qui nobis non inuident neque enim si in
Abbreviated transcription (Latin):
clariores ⁊ honoratiores eiues ht. qͣnto forenus ad¬
ũsus impietatis pecẽm ⁊ usq ad sanguinẽ certant.
Hos multo elegantius si eccłiastica loqndi consue¬
tudo pateret᷑. nrõs heroas uocaremus. ħ eni nomꝰ
a uinone dr̃ tractum. qd̾ grece uino heroa appel¬
latur. ⁊ idõ nescio quis filius eiꝰ scđ̾m grecoꝵ fabu¬
las heros fuerit nuncupatꝰ. ħ uidelicet misticũ
significante. fabula. q̃ aer iunoni deputet᷑. uͥ uo¬
lunt cum demonibꝰ heroas habitare. quo nomine
eccłiastici sermonis admittent. ñ quo eis eẽt eñ
dęmonibꝰ in aere societas. s quod dȩmones id ẽ
aereas uincerent potestates: ⁊ in eis ipsam qͥcqͥd
putatur significare uinonẽ. quȩ ñ usq q̃ꝙ ĩcõne¬
nient̾ a poetis indncit᷑ inmica uͥtutibꝰ ⁊ eli
petentibꝰ uiris fortibꝰ inuidia. s rursꝰ ei succb
infelicit̾ ceditq uͥgiluis. ut eũ ap̃ eũ illa dicit¬

Expanded text:
clariores et honoratiores ciues habet, quanto fortius adclariores et honoratiores ciues habet, quanto fortius aduersus inpietatis peccatum et usque ad sanguinem certant. Hos multo elegantius, si ecclesiastica loquendi consuetudo pateretur, nostros heroas uocaremus. Hoc enim nomen a Iunone dicitur tractum, quod Graece Iuno Ἥρα appellatur, et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulas Heros fuerit nuncupatus, hoc uidelicet ueluti mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi uolunt cum daemonibus heroas habitare, quo nomine ecclesiastici sermonis admitteret, non quo eis esset cum daemonibus in aere societas, sed quod eosdem daemones, id est aerias uincerent potestates et in eis ipsam, quidquid putatur significare, Iunonem, quae non usquequaque inconuenienter a poetis inducitur inimica uirtutibus et caelum petentibus uiris fortibus inuida. Sed . rursus ei succumbit infeliciter ceditq
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣntum formam serui accipiens mediator effec
ds̃ ẽ. tam̃ in forma serui sacͥficium maluit ẽẽ
qͣm sum̃e. ne uł occasione quisqͣm estimaret cui¬
lib sacͥficandum eẽ ereature. P ħ ⁊ sac̾dos ẽ ipse
luit eccłiȩ sacͥficnĩ. Quȩ cum ipsius capitis corpꝰ
sit. se ipsã ꝑ ipsum discit offerre. Huiꝰ ñi sacͥficii
multiplicia uariaq signa erant sacͥficia pͥsca scõꝵ
eum hoc unum ꝑ multa figuraret᷑. tamqͣm u̾b̾
multis res una diceret᷑. ut sine fastidio młtum
cõm̃daret᷑: huic sũmo u̾oq sacͥficio. cuncta sacͥfi¬
quos possident excitatis inimicitias adu̾sus dĩ
ciuitatẽ thirannicȩ ex̾ceant. sͥq sacͥficia ñ solu
ab offerentibꝰ sumant ⁊ a uolentibꝰ expetant. ueꝵ
etiã inuitos ꝑsequendo uolent̾ extorqueant. nõ
solum ꝑnitiosa nõ ẽ s. ętiam utilis inuenit᷑ eccłiȩ
ut mr̃m numerꝰ impleat᷑. quos ciuitas dĩ tanto

Expanded text:
in quantum formam servi accipiens, mediator effectin quantum formam servi accipiens, mediator effectest Deus, tamen in forma servi sacrificium maluit esse quam sumere, ne vel hac occasione quisquam existimaret cuilibet sacrificandum esse creaturae. » V. Item eluit ecclesiae sacrificium, quae cum ipsius capitis corpus sit, se ipsam per ipsum discit offerre. Huius ueri sacrificii multiplicia uariaque signa erant sacrificia prisca sanctorum, cum hoc unum per multa figuraretur, tamquam uerbis multis res una diceretur, ut sine fastidio multum commendaretur. Huic summo ueroque sacrificio cuncta sacrifisus Dei ciuitatem tyrannice exerceant sibique sacrificia non solum ab offerentibus sumant et a uolentibus expetant, uerum etiam ab inuitis persequendo uiolenter extorqueant, non solum perniciosa non est, sed etiam utilis inuenitur ecclesiae, ut martyrum numerus inpleatur; quos ciuitas Dei tanto
Abbreviated transcription (Latin):
biti. nissiq hoc ei deferre ciuifas ẽẽ nouer̃. Imitati
sunt scõs angłos. etiam scĩ homines dĩ. Nam paulꝰ
⁊ barnabas in licaonia facto quodã miraculo¬
scĩtatis. putati sunt dii. eisq licaonii uictimas
ymolare uoluerunt. Qõ a se humili pietatę re¬
mouentes. eis in quẽ ered̾ent annunciauer̃ dm̃
Nec ob aliud fallaces illi suꝑbȩ sibi exigunt. nͥ qr
uͦ dõ deb̾i sciunt. Non enĩ reu̾a ut ait porphiriꝰ
iñ nulli putant. cad auermis nidoribꝰ s dinims¬
honoribꝰ gaudent. Copiam u̾o nidoꝵ magnam
hiit undiq ⁊ si amplius uellent ipsi sͥ pot̾ant
exhib̾e. Qui gͦ diuinitatẽ sͥ anogant sp̃c. ñ euiꝰ¬
lib corꝑis fumo. s supplicantis amõ delectant᷑. ein
decepto subiectoq dominent᷑. iit̾ eludentes it̾ ad
dm̃ uerũ. ne sit homo illiꝰ sacͥficium. dum sacͥfi¬
eat᷑ cuipiã p̾t̾ illum. Uñ uerus ille mediator.

Expanded text:
biti, jussique sunt hoc ei deferre, cui uni fas esse noverunt. Imitati biti, jussique sunt hoc ei deferre, cui uni fas esse noverunt. Imitati sunt angelos sanctos etiam sancti homines Dei. Nam Paulus et Barnabas in Lsanitatis putati sunt di, eisque Lycaonii uictimas immolare uoluerunt; quod a se humili pietate remouentes eis in quem crederent adnuntiauerunt Deum. Nec ob aliud fallaces illi superbe sibi hoc exigunt, nisi quia uero Deo deberi sciunt. Non enim re uera, ut ait Porphyrius et nonnulli putant, cadauerinis nidoribus, sed diuinhonoribus gaudent. Copiam uero nidorum magnam habent undique, et si amplius uellent, ipsi sibi poterant exhibere. Qui ergo diuinitatem sibi adrogant spilibet corporis fumo, sed supplicantis animo delectantur, cui decepto subjectoque dominentur, intercludentes iter ad Deum verum, ne sit homo illius sacrificium, dum sacrificatur cuipiam praeter illum. Unde verus ille mediator,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ putant hȩc iusibilia sacͥficia diis aliens
congruere. illi uͦ tamqͣm inuisibili inuisibilia ⁊
maiora maiori. melioriq meliora. qͣlia s̃ purȩ m̃tis¬
⁊ bone uoluntatis offitia. ꝓfecto nesciunt ħ ita signa
ẽẽ illoꝵ. sic̃ u̾ba sonantia signa s̃ reꝵ. Quo cirea si
orantes atq laudantes ad eũ dirigimus significãteᷤ
uoces. cui res ipsas in corde quas significamꝰ offeri¬
mus. ita sacͥficantes. ñ alti uisibile sac̾ficiũ offeren¬
dum ẽẽ nouerimꝰ. qͣm illi cuiꝰ in cordibꝰ nr̃is ininsi
bile sacͥficiũ nos ipsi ẽẽ debemꝰ. Tunc nob̾ fauent
nob̾q congaudent atq adħ ipsum nos ꝓsius uiribꝰ
adiuuant angłi quiq uͥtutesq suꝑiores. ⁊ ipsa bo¬
nitate ac pietate potentiores. Si aut̃ illis ħ exhib̾e
uoluerimus. ñ libent̾ accipiunt. ⁊ cũ ad homines
ita inttant᷑ ut eoꝵ p̾sentia sentiat᷑. aꝑtissime

Expanded text:
Qui autem putant haec visibilia sacrificia diis alienis Qui autem putant haec visibilia sacrificia diis alienis congruere, illi vero tanquam invisibili invisibilia, et majora majori, meliorique meliora, qualia sunt purae mentis, bonaeque voluntatis officia: profecto nesciunt haec ita signa esse illorum, sicut verba sonantia signa sunt rerum. Quocirca sicut orantes atque laudantes, ad eum dirigimus significantes voces, cui res ipsas in corde quas significamus, offerimus: ita sacrificantes, non alteri sacrificium visibile offerendum esse noverimus, quam illi cujus in cordibus nosbile sacrificium nos ipsi esse debemus. Tunc nobis favent, nobisque congaudent, atque ad hoc ipsum nos pro suis viribus adjuvant angeli quique virtutesque superiores, et ipsa bonitate ac pietate potentiores. Si autem illis haec exhibere voluerimus, non libenter accipiunt; et cum ad homines ita mittuntur ut eorum praesentia sentiatur, apertissime
Abbreviated transcription (Latin):
ad ques coipisendum oñia officia itferr ndi suit
Nȩc dix̃ iste. mͥ aut diuitiis habundare bomi ẽ aut
insigniri purpura ⁊ sceptro. uł diademate excelłe.
aut q̃ ñ nulli etiam philosophoꝵ dicẽ ñ erubuer̃.
mͥ uoluptas corꝑis bonum ẽ. aut q̃ meliꝰ uł melioreᷤ
dic̾e ausi sunt. mͥ uͥtꝰ am̃i mĩ bonũ ẽ. s mͥ inquit
adhetere dõ bonm ẽ. Hoc eum docu̾rat. cui um tã¬
tione monuer̃. Uñ ⁊ ipse sacͥficium eiꝰ factꝰ erat.
cꝰ igne intelligibili correptꝰ ardebat. ⁊ in eiꝰ ĩ effabibẽ
incorporeumq complexũ scõ desid̾io ferebat᷑. Porro
aut si młtoꝵ doꝵ cultores quales cũq dõs suos ẽẽ
arbitrent᷑ .⁊ ab eis facta eẽ miracła uł euuliũ reꝵ
hystoriȩ. uł libris magicis. siuȩ qd honestiꝰ putant
theurgicis c̾dunt. quid cause ẽ cur illis litt̾is nolut
credẽ ista facta eẽ qͥbꝰ tanto maior debet᷑ fides. qͣnto
suꝑ om̃s ẽ magnus cui soli sacͥficandum ẽẽ p̃cipuit:

Expanded text:
ad quod adipiscendum omnia officia referenda sunt. Nec dixit iste: Mihi autem diuitiis abundare bonum est, aut insigniri purpura et sceptro uel diademate excellere, aut, quod nonnulli etiam philosophorum dicere non erubuerunt: Mihi uoluptas corporis bonum est; aut quod melius uelut meliores dicere uisi sunt: adhaerere Deo, bonum est. Hoc eum docuerat, cui uni tantione monuerunt. Unde et ipse sacrificium ejus factus erat, cujus igne intelligibili correptus ardebat, et in ejus ineffabilem incorporeumque conplexum sancto desiderio ferebatur. Porro autem si multorum deorum cultores qualescumque deos suos esse arbitrentur ab eis facta esse miracula uel ciuilium rerum historiae uel libris magicis siue, quod honestius putant, theurgicis credunt: quid causae est, quur illis litteris nolint credere ista facta esse, quibus tanto maior debetur fides, quanto super omnes est magnus, cui uni s
Abbreviated transcription (Latin):
lege conspecta. Nec mou̾ȩ debet: cum sit q̃ inusi¬
bilis. sepe insibilit̾ patribꝰ apparuisse memorat.
Sic̃ eni somis quo audit᷑ sententia in silentio ind¬
ligentiȩ ꝯstituta. ñ ẽ ħ q̃ ipsa. ita ⁊ species qͣm
uisꝰ ẽ ds̃ in nat᷑a ininsibili constitutꝰ. ñ erat q̃
ipse. Uerũptam̃ ipse in eadẽ spetiȩ corprali u¬
debat᷑. sic̃ illa sententia ipsa in sono uocis andl̃.
Hȩc illi ignorabant ininsibilẽ đm in speciȩ cop̃a¬
li q̃ ipse non erat. se uide. Nam ⁊ loquebat il
loquente moyse.s ei tamen dicebat si inuemi si
ante te. ostende mͥ temedipsum scient̾. ut idil
te. Cum gͥ oport̾et di legem in edictis angłor
s uniu̾se genti ⁊ ppło ingenti. eoram eodi pͥ
magna facta s̃ in monte uͥ lex ꝑ unũ dabisl
conspiciente multitudine metuenda ⁊ tremil
fiebant. Non enĩ ppłs isrł sic moysi credidit q
ad modii suo ligungo lacedemonii. qd̾ a ioue se

Expanded text:
lege conspecta. Nec movere debet, quod cum sit invisilege conspecta. Nec movere debet, quod cum sit invisibilis, saepe visibiliter patribus apparuisse memoratur. Sicut enim sonus qui auditur, sententia in silentio intellegentiae constituta, non est boc quod ipsa: ita et species, qua uisus est Deus in natura inuisibili constitutus, non erat quod ipse. Verum tamen ipse in eadem specie corporali uidebatur, sicut illa sententia ipsa in sono uocis auditur; nec illi ignorabant inuisibilem Deum in specie corporali, quod ipse non erat, se uidere. Nam et loquebatur cum loquente Moyses et ei tamen dicebat: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum, scienter ut uideam te. Cum igitur oporteret Dei legem in edictis angelorsed uniuersae genti et populo ingenti: coram eodem populo magna facta sunt in monte, ubi lex per unum dabatur, conspiciente multitudine metuenda et tremenda quae fiebant. Non enim populus Israel sic Moysi credidit, quem ad modum suo Lycurgo Lacedaemonii, quod a Ioue seu
Abbreviated transcription (Latin):
dim̃ta. quȩ uera pietate cauenda sunt prudent̾
intelligantur: Poro aut̃ quecũq miracła siue ꝑ
angłos siue quocũq mͦ ita diuinitꝰ fuit. ut dĩ unꝰ
in quo solo bã uita ẽ cultũ religionẽq cõm̃dent.
ea uere ab eis uł ꝑ eos qui nos scđ̾m caritatẽ pie¬
tatemq diligunt fieri. ipso dõ in illis oꝑante crt¬
dendñ ẽ. Neq enĩ audiendi sunt. qui dm inuisi¬
gare ñ possunt. Qineqͥd gͥ mirabile fit in ħ min¬
do. ꝓfecto ininus ẽ qͣm totus hic mundꝰ. celũ: ⁊ ñ̾a.¬
ditã. Uͥ u̾o ⁊ qño faciat. incomutabile consilium
penes ip̃m eẽ: in cuiꝰ dispositione iã tempora fici
s quec̃q futa sũt. Hla tp̃ralia mouens tp̃ralit ĩ
mouet᷑. nec alit̾ nonit facienda qͣm facta. nec alit̾
inuocantes exaudit. qͣm inuocaturos uidet. Nla
⁊ cum exaudiunt angłi eiꝰ. ipse in eis exaudit
tamqͣm in uͦ nec manufacto templo suo. sic̃ mb¬

Expanded text:
dimenta, quae uera pietate cauenda sunt, prudenter dimenta, quae uera pietate cauenda sunt, prudenter intellegantur? Porro autem quaecumque miracula siue per angelos siue quocumque modo ita diuinitus fiunt, ut Dei unius, in quo solo beata uita est, cultum religionemque commendent, ea uere ab eis uel per eos, qui nos secundum ueritatem pietatemque diligunt, fieri ipso Deo in illis operante credendum est. Neque enim audiendi sunt, qui Deum inuisigare non possunt. Quidquid igitur mirabile fit in hoc mundo, profecto minus est quam totus hic mundus, id est caeditam; ubi uero et quando faciat, incommutabile consilium penes ipsum est, in cuius dispositione iam tempora facta sunt quaecumque futura sunt. Nam temporalia mouens temporaliter non mouetur, nec aliter nouit facienda quam facta, nec aliter inuocantes exaudit quam inuocaturos uidet. Nam et cum exaudiunt angeli eius, ipse in eis exaudit, tamquam in u
Abbreviated transcription (Latin):
illos quibꝰ conu̾satio cum diis ad ħ eẽt. ut ob in¬
ueniendĩ figitiuĩ. uł p̃diũ comparandũ. aut
ꝓpt̾ miptias uł mereatura. uł qui hcemodi m̃tẽ
aiuinã inquietarent. frustra eos uidi dic̃ coluissȩ
sapientiã. Illa etiam ipsa numina cum quibꝰ cõ¬
u̾sarentur. ⁊ si de cęt̾is rebꝰ uera p̾dicarent. tam̃
qm̃ de bitudine nicħ cautum nec satis ydoneum
men̾ent. nec d̃os illos ẽẽ nec benignos demoneᷤ.
fꝰͥ ut illum qui dr̃ fallax. aut humanũ om̃e cõ¬
m̃tũ. Uerum qr tanta ⁊ talia gerunt᷑ his artibꝰ.
ut uniu̾sum modũ humanȩ facultates excedant.
quid restat nisi ut ea quę mirificȩ tamqͣm diuinitꝰ
p̃dici uł fieri uident᷑. nec tñ ad umiꝰ di eultũ refe¬
runt᷑. cin simplicit̾ in herere fatentibꝰ quoq pla¬
tonicis ⁊ ꝑ multa testantibꝰ solũ bificũ boni ẽ.
malignoꝵ demoniĩ ludibria.⁊ seductoria impe¬

Expanded text:
illos, quibus conuersatio cum dis ad hoc esset, ut ob inillos, quibus conuersatio cum dis ad hoc esset, ut ob inueniendum fugitiuum uel praedium conparandum, aut propter nuptias uel mercaturam uel quid huius modi mentem diuinam inquietarent, frustra eos uideri dicit coluisse sapientiam; illa etiam ipsa numina, cum quibus conuersarentur, etsi de ceteris rebus uera praedicerent, tamen quoniam de beatitudine nihil cautum nec satis idoneum monerent, nec deos illos esse nec benignos daemones, sed aut illorum quod dicitur fallax, aut humanum omne cotur. Verum quia tanta et talia geruntur his artibus, ut uniuersum modum humanae facultatis excedant: quid restat, nisi ut ea, quae mirifice tamquam diuinitus praedici uel fieri uidentur nec tamen ad unius Dei cultum referuntur, cui simpliciter inhaerere fatentibus quoque Platonicis et per multa testantibus solum beatificum bonum est, malignorum daemonum ludibria et seductoria inpe
Abbreviated transcription (Latin):
exeq̃ndis. totũ ħ ad eosdẽ ipsos deiones ꝑtinet.
ludificatores am̃aꝵ sibimet subditaꝵ.⁊ uolup¬
taria sibi ludibria de hominii enoribꝰ exchiben¬
tes. Aut gͦ reuera dubitans ⁊ inquirens ista por¬
phiriꝰ. ea tam̃ cõmemorat quibꝰ couincat᷑ ⁊ redar¬
guant᷑. nec ad eas potestates que nob̾ ad bam uitã
capessẽdã fauent s ad deceptores demones ꝑtin̾e
monstrant᷑. aut ut meliora de philosopho suspi¬
cemur. eom̃ uoluit hominẽ egiptiũ talibꝰ enoribꝰ
deditum. ⁊ aliqua magna se scire opinantẽ. ñ suꝑ¬
bia qͣsi auctoritate doctoris offende. nec aꝑte ad¬
n̾santis att̾catione tbare. s quasi querentis ⁊ disce
cupientis humilitate ad ea cogitanda ꝯu̾̃t̾e. ⁊ qͣm
sint contempnenda uł etiã deuitanda monstrare.
Demq ꝓpȩ ad ȩpłe finẽ. petit se ab eo doceri quȩ
sit adbĩtudinẽ uia exegiptia sapientia. Cet̾um

Expanded text:
exsequendis, totum hoc ad eosdem ipsos daemones pertinet exsequendis, totum hoc ad eosdem ipsos daemones pertinet ludificatores animarum sibimet subditarum et uoluptaria sibi ludibria de hominum erroribus exhibentes. Aut ergo re uera dubitans et inquirens ista Porphyrius ea tamen commemorat, quibus conuincantur et redarguantur, nec ad eas potestates, quae nobis ad beatam uitam capessendam fauent, sed ad deceptores daemones pertinere monstrentur; aut, ut meliora de philosopho suspicemur, eo modo uoluit hominem Aegyptium talibus erroribus deditum et aliqua magna se scire opinantem non superba quasi auctoritate doctoris offendere, nec aperte aduersantis altercatione turbare, sed quasi quaerentis et discere cupientis humilitate ad ea cogitanda conuertere et quam sint contemnenda uel etiam deuitanda monstrare. Denique prope ad epistulae finem petit se ab eo doceri, quae sit ad beatitudinem uia ex Aegyptia sapientia. Ceterum
Abbreviated transcription (Latin):
saclegioꝵ ꝑitii. ea quȩ apud egiptios sunt celebͣta
rumoribꝰ uł de yside uł de osyride marito eiꝰ ma¬
ximã uĩ hr̃e cogendi dõs ut faciant imꝑata. qño
si face̾ uissa neglex̾int. Hec atq huiꝰ modi uesana
⁊ insana hominem diis minari. nec quibꝰlibet s
ipsis celestibꝰ ⁊ sid̾ea luce fulgentibꝰ nec sinȩ effectu
s uolenta potestate cogentem. atq his t̾roribꝰ ad
ymmno uero sub speciȩ mirantis ⁊ causas reꝵ tali¬
ipse posuit natura s uitio fallaces. qui simulant
dos ⁊ am̃as defunctoꝵ. Demones aut̃ nõ ut ait ip̃e
simulant. s plane sunt. & qd̾ ei uidet᷑ erb̃ ⁊ lapi
dibꝰ ⁊ am̃antibꝰ ⁊ sonis e̾tis quib̾dã ac uocibꝰ ⁊ fi¬
gurationibꝰ atq figm̃tis. quibꝰdã etia obseruatiᷤᷤ
in cęli conũsione motibꝰ sydum fabricari int̾ra
ab hominibꝰ potestates ydoneas uariis effectibꝰ

Expanded text:
sacrilegiorum peritum, ea quae apud Aegyptios sunt celebrata sacrilegiorum peritum, ea quae apud Aegyptios sunt celebrata rumoribus, vel de Iside, vel de Osiride marito ejus, maximam vim habere cogendi deos, ut faciant imperata, quando si facere jussa neglexerint. Haec atque hujusmodi vana et insana hominem diis minari, nec quibuslibet, sed ipsis coelestibus et siderea luce fulgentibus, nec sine effectu, sed violenta potestate cogentem, atque his terroribus ad immo uero sub specie mirantis et causas rerum taliipse posuit, natura, sed uitio fallaces, qui simulant deos et animas defunctorum, daemones autem non, ut ait ipse. simulant, sed plane sunt. Et quod ei uidetis certis quibusdam ac uocibus et figurationibus adque figmentis, quibusdam etiam obseruatis in caeli conuersione motibus siderum fabricari in terra ab hominibus potestates idoneas uariis effectibus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nisi malignis ⁊ fallacibꝰ potestatibꝰ. Querit
trectatum re ueneria nõ exaudiant ĩp̃cantẽ. cũ ipsi
ad incestos quosq ꝯcubitꝰ quoslibet duc̃̾e nõ moret᷑.
cum am̃antibꝰ suos antistites oport̾e̾ abstin̾e denun¬
cient ne uaporibꝰ ꝓfecto corporeis polluant᷑. ipsi
uͦ ialiis uaporibꝰ illiciant᷑. re ndoribꝰ hostiaꝵ. cũq
a cadaueris contactu ꝓhibeat᷑ inspector. pleꝵq illi
cadau̾ibꝰ celebrent᷑. quid sit q̃ ñ demoni uł alicui aĩe
defuncti. s ipsi soli ⁊ lunȩ aut cuicũq celestuĩ hõ
inicio cuilibet ob noxiꝰ intendit minas. eosq t̾ritat
falso. ut eis extorqueat ueritatem. nam ⁊ celũ se
collide cõminat᷑ ⁊ cȩt̾a similia homini inpossibilia.
ut illi dii tamqͣm insipientissimi pueri. falsis ⁊
ridicuł cõminationibꝰ t̾riti q̃ imꝑat᷑ efficiant. Dic̃
etiã scͥpsisse cerimone qͣndã talui sacroꝵ uł potius

Expanded text:
sunt nisi malignis et fallacibus potestatibus. Quaerit sunt nisi malignis et fallacibus potestatibus. Quaerit trectatum re venerea non exaudiant imprecantem, cum ipsi ad incestos quosque concubitus quoslibet ducere non morentur: cur animantibus suos antistites oportere abstinere denuntient, ne vaporibus profecto corporeis polluantur, ipsi vero et aliis vaporibus illiciantur et nidoribus hostiarum; cumque a cadaveris contactu prohibeatur inspector, plerumque illa cadaveribus celebrentur: quid sit, quod non daemoni vel alicui animae defuncti, sed ipsi soli et lunae aut cuicumque caelestium homo uitio cuilibet obnoxius intendit minas eosque territat falso, ut eis extorqueat ueritatem. Nam et caelum se conlidere comminatur et cetera similia homini inpossibilia, ut illi di tamquam insipientissimi pueri falsis et ridiculis comminationibus territi quod imperatur efficiant. Dicit etiam scripsisse Chaeremonem quendam, talium s
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uidentur bona eẽ uł pͣua. cętũ eirra ea que n̾e
bona sunt nicħ opitulari. ymino uͦ ista nec nosse.
s. male conciliare.⁊ insimulare aliquẽ. impedire
nõ numqͣm uirtutis sedulos sectatores. ⁊ plemum
eẽ tem̃itatis ⁊ fastꝰ. gaude nidoribꝰ adulationibꝰ ca¬
pi. icet̾a que de hoc gen̾e fallatium malignoꝵq sp̾uũ
qui exetͥnsecus in amãm ueniunt. humanosq sensꝰ
sopitos uigilantes ue deludunt ñ taq̃m sibi ꝑsuasa
confirmat. s secum tenuit suspicat᷑ aut dubitat.
nt hec alios asserat opinari. Difficile quippe fuit
tanto philosopho cuncta adbłicam societatẽ uł nosse
uł fident̾ arguere. qͣm quelibet amcula x p̃iana
ipsum ad quẽ sebit anubontẽ tamqͣm taluuĩ sacroꝵ
p̾clarissimũ antistite. ⁊ alios taliũ oꝑũ tamqͣm di¬
uinoꝵ iaddos colendos ꝑtinentiũ ad miratores u̾e¬
cundatur offende. Sequit᷑ tam̃. ⁊ ea ułut inquiren¬
do cõmemorat. quȩ sobriȩ consid̾ata. tribui ñ pos¬

Expanded text:
quae uidentur bona esse uel praua; ceterum circa ea, quae uere bona sunt, nihil opitulari, immo uero ista nec nosse, sed et male conciliare et insimulare adque inpedire nonnumquam uirtutis sedulos sectatores, et plenum esse temeritatis et fastus, gaudere nidoribus, adulationibus capi, et cetera, quae de hoc genere fallacium malignorumque spirituum, qui extrinsecus in animam ueniunt humanosque sensus sopitos uigilantesue deludunt, non tamquam sibi persuasa confirmat, sed tam tenuiter suspicatur aut dubitat, ut haec alios adserat opinari. Difficile quippe fuit tanto philosopho cunctam diabolicam societatem uel nosse uel fidenter arguere, quam quaelibet anicula Christiana ipsum, ad quem scribit, Anebontem tanquam talium sacrorum praeclarissimum antistitem, et alios talium operum tanquam divinorum et ad deos colendos pertinentium admiratores verecundatur offendere. 2. Sequitur tamen, et ea velut inquirendo commemorat, quae sobrie considerata tribui non pos
Abbreviated transcription (Latin):
oceuirit more gentium dõs płimos colens. sepas
eade aicha circũ acta muri repente cecide all
manii oppugnanti. nullo ariete ꝑcussi. Pot head
eorum pcca fuiss ab hostibꝰ capta. hii qui cepd̃
in templo eande di sui quem ꝑ̃ cet̾is colebane
formt̾ꝰ puniti. archam diuni testimonii ppło
uñ ceꝑant reodid̾unt. Ipsa aut̃ red̾itio quał fuit.
I myosuer eam plaustro eiq iunencas a quibꝰ uitu¬
lor suggentes abstrax̾ant subiunxer. ⁊ eas quo uel¬
ient ire siuerunt: ̃ hic ui diuinam explorare cu¬
pientes. At ille sinȩ duce homine atq rectore ad
hebrros uiã ꝑtinacit̾ gͣdientes. nec reuocate mugi¬
tibꝰ esurientium filioꝵ. magnum sac̾m̃tii suis culto¬
ribꝰ itportar̃. hec atq hui modi dõ parua sunt. s
magia t̾rendis salubrit̾ erudiendisq mortalibꝰ. Si
an philosophi p̃cipueq platonici rectiꝰ cęt̾is sapiuᷤ¬
se laudant᷑. sic paulo añ comemoraui. q̃ diumnam

Expanded text:
occurrit more gentium deos plurimos colens, septiens occurrit more gentium deos plurimos colens, septiens eadem arca circumacta muri repente ceciderunt, nulla manu oppugnati, nullo ariete percussi. Post haec etiam um peccata fuisset ab hostibus capta, hi qui eam ceperant, in templo Dei sui, quem prae caeteris colebant, formiusque puniti, Arcam divini testimonii populo, unde ceperant, reddiderunt. Ipsa autem redditio qualis fuit? Imposuerunt eam plaustro, eique juvencas, a quibus vitulos sugentes abstraxerant, subjunxerunt, et eas quo vellent ire siuerunt, etiam inde uim diuinam explorare cupientes. At illae sine duce homine adque rectore ad Hebraeos uiam pertinaciter gradientes nec reuocatae mugitibus esurientium filiorum magnum sacramentum suis cultoribus reportarunt. Haec adque huius modi Deo parua sunt, sed magna terrendis salubriter erudiendisque mortalibus. Si enim philosophi praecipueque Platonici rectius ceteris sapuisse laudantur, sicut paulo ante commemoraui, quod diuinam
Abbreviated transcription (Latin):
coli. alii uͦ quilib ꝓhibiti. in archa erat posita
quȩ archa testimonii nuncupata ẽ. Quo nomm
satis significat᷑ ñ dm̃ qui ꝑ illa omĩa colebatur
curumcludi sołe. uł contiñi loco. cum responsi
eiꝰ ⁊ quedã humanis sensibꝰ darent᷑ signa exił
arce loco. s uoluntatis eiꝰ hinc testimonia ꝑh̃o.
q̃ etiam ipsa lex erat in tabulis conscͥpta lapdel
⁊ in archa ut dixi posita. qͣm tp̃r ꝑegͥnationis n
heremo eum tab̾nacło qd̾ similit̾ appellatũ ẽ tad¬
nacłm testimonii cum debita sac̾dotes uen̾atio
quȩ sic̃ ignis nocte fulgebat. quȩ nubes cũ moi̾a
miracłi testimonia. p̾t̾ ista quȩ dixi ⁊ p̃t̃ uotẽ
que ex illrus archȩ loco edebant᷑. Nam cũ uella¬
tͣnsire. iordanis fluuiꝰ ex parte suꝑiore subsisti
⁊ ex inferiore deciurens.⁊ ipsis ⁊ ppło siccũ p̃bis
tͣnseundi locum. Dem̃ enutatis quȩ pͥma holl

Expanded text:
coli, alii uero quilibet prohibiti, in arca erat posita, coli, alii uero quilibet prohibiti, in arca erat posita, quae arca testimonii nuncupata est. Quo nomine satis significatur non Deum, qui per illa omnia colebatur, circumcludi solere uel contineri loco, cum responsa eius et quaedam humanis sensibus darentur signa ex illius arcae loco, sed uoluntatis eius hinc testimonia perhiberi; quod etiam ipsa lex erat in tabulis conscripta lapideis et in arca, ut dixi, posita, quam tempore peregrinationis in eremo cum tabernaculo, quod similiter appellatum est tabernaculum testimonii, cum debita sacerdotes ueneratione quae sicut ignis nocte fulgebat; quae nubes cum moueretur, miraculi testimonia praeter ista, quae dixi, et praeter uoces, quae ex illius arcae loco edebantur. Nam cum terrtransiret. Iordanes fluuius ex parte superiore subsistens et ex inferiore decurrens et ipsi et populo siccum praebuit transeundi locum. Deinde ciuitatis, quae prima hostilis
Abbreviated transcription (Latin):
unus cõidat᷑ ds̃. qui se nullis talibꝰ indigere. ⁊ scͥp¬
turaꝵ suaꝵ testificatione ⁊⁊ eoꝵdẽ postea sacͥficioꝵ
remotione demonstrat. Si gͦ angłi sͥ exepetunt sac̃¬
cui seruiunt.: hinc eni ostendunt qͣm sincero am̃ore
nos diligunt. ꝙiõ ꝑsac̾ficium ñ gͥ s ei nos fub̾ade
uolunt. cꝰ ⁊ ipsi contẽplatione bi s̃ ⁊ ad eũ nde
ꝑ uenire a quo ipsi non recesserunt. Si g̾ angsi
qui nõ umi s płimis sac̾ficia fieri ublunt. ñ .
ficari sic iubent ut alicui alt̾i uetent. cũ eoꝵ mis
huic uetet.⁊ cui uni isti sacͥficari iubent. Porr si
solum ac siimũ dm̃. s se ipsos sacͥficiis coli uolurt
qd̃ magis qͣm uniꝰ dĩ contͣ eos eligendũ ẽ p̃siduĩ
cui seruiunt angłi bom. qui ñ sͥ s illi uibent
ut sacͥficio seruiamꝰ. cui nꝰ ipsi sacͥficia ẽẽ debe¬
in qua unus ds̃ doꝵ religione sacroꝵ iussus est

Expanded text:
unus commendatur Deus, qui se nullis talibus indigere, et Scripunus commendatur Deus, qui se nullis talibus indigere, et Scripturarum suarum testificatione, et eorumdem postea sacrificiorum remotione demonstrat. Si ergo angeli sibi expetunt sacrtori omnium, cui serviunt. Hinc enim ostendunt quam sincero amore nos diligunt, quando per sacrificium non sibi, sed ei nos subdere uolunt, cuius et ipsi contemplatione beati sunt, et ad eum nos peruenire, a quo ipsi non recesserunt. Si autem angeli, qui non uni sed plurimis sacrificia fieri uolunt, non sficari sic iubent, ut alicui alteri uetent, cum eorum nullus huic uetet, cui uni isti sacrificari iubent. Porro si, solum ac summum Deum, sed se ipsos sacrificiis coli uolunt: quod maius quam unius Dei contra eos eligendum est praesidium, cui seruiunt angeli boni, qui non sibi, sed illi iubent ut sacrificio seruiamus, cuius nos ipsi esse sacrificium debein qua unus Deus deorum religione sacrorum iussus est
Abbreviated transcription (Latin):
matris frigie uehebatur tantis hominũ boũq co¬
natibꝰ inmobilẽ redditã una muliercula ⁊ ona
alligatã ad suȩ pudicitiȩ testimoniũ moũ ⁊ tͣx̃.
quod u̾go uestał de cuiꝰ corruptione questio uer¬
tebatur. aqua impleto cribõ d tyb̃i neq ꝑ fluen¬
te abstulit controu̾sia. hȩc gͦ ⁊ alia huiꝰ modi neqͣ¬
qͣm illis quę in ppło di facta sunt. uͥtute ac mag¬
nitudine conferenda s̃. qͣntominis ea quȩ illoꝵ qͦ.¬
ppłoꝵ qui tales dõs coluer legibꝰ uidicata sunt ꝓhi¬
benda atq plectenda. magica scił uł theurgiea. qͦ
pleraq specietenꝰ mortaluu sensꝰ ymaginaria ludi¬
ficatione decipiunt. quale ẽ lunã depon̾e donec sup¬
positas ut lucanus ait ꝓpior despumet in herbas.
Quedã uero ⁊ si non nulłis p̾oꝵ factis indeant᷑ oꝑe
coequari. finis ipse quo disc̾nunt᷑ in comparabilit̾
hec nr̃a ostñdit excelłe. Illis enĩ multi tantominꝰ

Expanded text:
matris Phrygiae uehebatur, tantis hominum boumque comatris Phrygiae uehebatur, tantis hominum boumque conatibus inmobilem redditam una muliercula zona adligatam ad suae pudicitiae testimonium mouit et traxit; quod uirgo Vestalis, de cuius corruptione quaestio uertebatur, aqua inpleto cribro de Tiberi neque perfluente abstulit controuersiam — haec ergo adque huius modi nequaquam illis, quae in populo Dei facta legimus, uirtute ac magnitudine conferenda sunt; quanto minus ea, quae illo qui tales deos coluerunt, legibus judicata sunt prohibenda atque plectenda, magica scilicet vel theurgica? quorum pleraque specie tenus mortalium sensus imaginaria ludificatione decipiunt, quale est lunam deponere, donec suppositas, ut ait Lucanus, propior despumet in herbas quaedam vero etsi nonnullis piorum factis videantur opere coaequari, finis ipse quo discernuntur, incomparabiliter haec nostra ostendit excellere. Illis enim multi tanto minus
Abbreviated transcription (Latin):
eo q̃ sensibꝰ eoꝵ quedã stupenda monstrarent. quẽ
tandẽ ita desiꝑe libeat. ut ñ uera eligat quȩ sectet᷑.
nͥ ampliora inuenit quȩ miret᷑ : Illa quippe mi¬
racła dõꝵ gentilium quȩ cõm̃dat historia. ñ ea dico
quȩ int̾uallis tp̃ꝵ occults ipsiꝰ mundi causis. ue¬
rumptam̃ sub diuina ꝓuidentia constitutis ⁊ or¬
dinatis. monstruosa ꝯtingunt. qͣles s̃ imisitati
partꝰ am̃alium. ⁊ celo t̾req rerũ insolita facies. siuȩ
tantum t̾renis siue ętiam nocens. que ꝓcurari atq
mitigari demonicis ritibꝰ fallacissima eoꝵ astucia
ꝑhibent᷑. sed ea dico quę ui ⁊ potestate eoꝵ fieri sa¬
tis euident̾ apparet. ut ẽ qd effiges doꝵ penatum
qͣs de troia eneas fugiens aduex̃ ꝙ loco in locum
migrasse referunt᷑. qd cortem tarquinius nouacłã
secuit. qd epidaurius serpens esculapio uauigan¬
ti romã comes adhesit. quod nauẽ qua sumilaer̃

Expanded text:
eo quod sensibus eorum quaedam stupenda monstrarent: quem eo quod sensibus eorum quaedam stupenda monstrarent: quem tandem ita desipere libeat, ut non uera eligat quae sectetur, ubi et ampliora inuenit quae miretur? Illa quippe miracula deorum gentilium, quae commendat historia non ea dico, quae interuallis temporum occultis ipsius mundi causis, uerum tamen sub diuina prouidentia constitutis et ordinatis monstrosa contingunt; quales sunt inusitati partus animalium et caelo terraque rerum insolita facies, siue tantum terrens siue etiam nocens, quae procurari adque mitigari daemonicis ritibus fallacissima eorum astutia perhibentur; sed ea dico, quae ui ac potestate eorum fieri satis euidenter apparet, ut est quod effigies deorum Penatium, quas de Troia Aeneas fugiens aduexit, de loco in locum migrasse referuntur; quod cotem Tarquinius nouacula secuit: quod Epidaurius serpens Aesculapio nauiganti Romam comes adhaesit; quod nauem, qua simulacrum
Abbreviated transcription (Latin):
parte uiuit in eis. respondeant inqͣm. eis ne sacͥfi¬
candum sit diis uł angłis qui sibi sac̾ficari iubent.
an illi uni eui uibent hii qui ⁊ sibi ⁊ istis ꝓbibent.
Si nec isti nec illi ulla miracła fac̾e̾nt. s tantũ p̾ci¬
ꝑent. alii quidẽ ut sibi sacͥficaret᷑. alii uero id ue¬
tarent s uni tantum iub̾ent dõ. satis deb̾et pietaᷤᷤ
ipsa discern̾ȩ. quid hoꝵ de fastu suꝑbiȩ. quid de u̾a
religionȩ descend̾et. Flꝰ etiã dicam. Si tantũ mi
uui tantum d̾o sacficari uibent. naͣquani
ista uisibilia miracła fac̾e dignaient᷑. ꝓfecto¬
auctoritas. Cum uͭ ds̃ id ag̾it ad cõm̃danda ȩloqͥa iu¬
tatis suȩ. ut ꝑ istos inmortales nuntios ñ se ipsos
sui factui. s maiestatẽ illiꝰ p̃dicantes fac̾et maiora.
certiora. clariora miracła. ne infirmis illi qui sacͥ¬
ficia sͥ expetunt falsam religionem faciliꝰ ꝑ suadẽt.

Expanded text:
parte uiuit in eis; respondeant, inquam, eisne sacrifiparte uiuit in eis; respondeant, inquam, eisne sacrificandum sit dis uel angelis, qui sibi sacrificari iubent, an illi uni, cui iubent hi qui et sibi et istis prohibent? Si nec isti nec illi ulla miracula facerent, sed tantum praeciperent, alii quidem ut sibi sacrificaretur, alii uero id uetarent, sed uni tantum iuberent Deo: satis deberet pietas ipsa discernere, quid horum de fastu superbiae, quid de uera religione descenderet. Plus etiam dicam: si tantum hi uni tantum Deo sacrificari iubent, nequaquam ista uisibilia miracula facere dignaauctoritas. Cum uero Deus id egerit ad commendanda eloquia ueritatis suae, ut per istos inmortales nuntios non sui fastum, sed maiestatem illius praedicantes faceret maiora, certiora, clariora miracula, ne infirmis piis illi, qui sacrificia sibi expetunt, falsam religionem facilius persuaderent,
Abbreviated transcription (Latin):
angłis de bã ⁊ sempit̾na uita credendũ ẽẽ censemꝰ.
utrum eiꝰ qui se religionis ritibꝰ coli uolunt. sibi sacͣ
⁊ sacͥficia flagitantes a mortalibꝰ exehib̾i an eis qͥ
huc om̃ẽ cultum um dõ creatori omiiĩ debi dicut.
eiq roddendum uera pietate pcipiunt. cuiꝰ ⁊ ipsi
otemplatione bĩ sunt.⁊ nos futuros eẽ ꝓmittunt :
Illa namq nisio dĩ tantę pulcͥtudinis iusio ẽ.⁊
tanto amore dignissima. ut sine hac quibꝰ libet
aliis bonis p̾ditum atq habundantẽ ñ dubitet
plotins infelicissimum dic̃ẽ. Cũ gͦ ad bẽ unum
qͥdam angłi quidam uero ad se ipsos latͥa signis mi
isti aut̃ illum ꝓhib̾e non audeant. quibꝰ potius
sit credendum respondeant platomei. respondeat
quicumq philosophi. respondeant theurgi uł
potius ꝑt̾gi. Hoc enun sunt om̃s ille artes uoca¬
bulo digniores. postremo respondeant homines
si ullus nat᷑e suę sensꝰ quod rationales c̃ati s̃ ex aliqͣ

Expanded text:
angelis de beata et sempiterna uita credendum esse censemus? Utrum eis, qui se religionis ritibus coli uolunt sibi sacra et sacrificia flagitantes a mortalibus exhiberi, an eis, qui hunc omnem cultum uni Deo creatori omnium deberi dicunt eique reddendum uera pietate praecipiunt. cuius et ipsi contemplatione beati sunt\' et nos futuros esse promittunt? Illa namque uisio Dei tantae pulchritudinis uisio est et tanto amore dignissima, ut sine hac quibuslibet aliis bonis praeditum adque abundantem non dubitet Plotinus infelicissimum dicere. Cum ergo ad hunc unum quidam angeli. quidam uero ad se ipsos latria colendos isti autem illum prohibere non audeant: quibus potius sit credendum, respondeant Platonici, respondeant quicumque philosophi, respondeant theurgi uel potius periurgi; hoc enim sunt omnes illae artes uocabulo digniores; postremo respondeant homines, si ullus naturae suae sensus, quod rationales creati sunt, ex aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ad ex ꝑim̃tum cęłi felicitate ꝑduci. S alia erais
u̾ȩ magna atq diuina. quȩ qͣntũ dabat᷑ cogis
dĩ uoluntate futura nunciabant. Ap̃c quipe
in carne uentus. ⁊ quę in illo tam clara ꝑfella
sunt. atq in eiꝰ nomine impleta. penitencia.
hominũ ⁊ ad dm̃ conu̾sio uoluntatũ. remissis

Expanded text:
imentum celeri facilitate perduci. Sed alia erant uere magna adque diuina, quae quantum dabatur cognita Dei uoluntate futura nuntiabant. Christus quippe in carne uenturus et quae in illo tam clara perfecta sunt adque in eius nomine inpleta, paenitentia hominum et ad Deum conuersio uoluntatum, remiss
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quos hec ualeant. ⁊ potius uenite eatrinsecuis
conicit. es qd lapidibꝰ ⁊ herb̾ exhibitis ⁊ alligent
quosba ⁊ apiant clausa hostia. uł aliquid es modi
n rab ilt̃ opentur.n dic alios opinars &t qtã¬

Expanded text:
per quos haec ualeant; et potius uenire extrinsecus per quos haec ualeant; et potius uenire extrinsecus conicit, eo quod lapidibus et herbis adhibitis et adligent quosdam, et aperiant clausa ostia, uel aliquid eius modi mirabiliter operentur. Unde dicit alios opinari
Abbreviated transcription (Latin):
dic ad inprudentiã there humidum uaporẽ. ⁊
idõ nõ in ethere s in aere eẽ sublimia. atq in ipso
lune globo. Uerumptam̃ ñ audet om̃s fallacias
⁊ młlitias ⁊ in eptias quibꝰ m̾ito mou̾et᷑. om̃ibꝰ
demonibꝰ dare. quosdã namiq benignos demones
more appellat alioꝵ. cum om̃s gen̾alit̾ inpruden¬
tes ex̃ fateat᷑. Miratur aut̃ q̃ ñ soliĩ dii alliciant᷑ uic¬
timis.s. etiã compellant᷑ atq cogant᷑ facẽ q̃ homi¬
nes uolunt. ⁊ si corporȩ ⁊ in corporalitate dii a dȩ
monibꝰ distingunt᷑. quomꝰ dõs cẽ excistimandũ sit
solem ⁊ luna ⁊ insibilia cetã incelo. quȩ corpra eẽ
non dubitat.⁊ si dii sunt quom̃ alii bnfici. alii ma¬
lefici ee dicantur. ⁊ quom in corporalibꝰ cum suit cor¬
porei conungant᷑. Querit ȩtiam ułiti dubitans
utr indiumantibꝰ ⁊ quedã mira facientibꝰ amię
furt passiones. an aliqui spẽ extrinserus uemant

Expanded text:
dicit ob inprudentiam trahere humidum uaporem et dicit ob inprudentiam trahere humidum uaporem et ideo non in aethere, sed in aere esse sub luna adque in ipso lunae globo; uerum tamen non audet omnes fallacias et malitias et ineptias, quibus merito mouetur, omnibus daemonibus dare. Quosdam namque benignos dmore appellat aliorum, cum omnes generaliter imprudentes esse fateatur. Miratur autem quod non solum dii alliciantur victimis, sed etiam compellantur atque cogantur facere quod homines volunt: et si corpore et incorpormonibus distinguuntur, quo modo deos esse existimandum sit solem et lunam et uisibilia cetera in caelo, quae corpora esse non dubitat; et si di sunt. quo modo alii benefici, alii malefici esse dicantur; et quo modo incorporalibus, cum sint corporei, coniungantur. Quaerit etiam ueluti dubitans, utrum in diuinantibus et quaedam mira facientibus animae sint passiones an aliqui spiritus extrinsecus ueniant,
Abbreviated transcription (Latin):
exaudiat inuidũ ⁊ timorẽ diis incutiat ne bnfa¬
ciant nec inuenit᷑ ds̃ qui exaudiat beniuolũ ⁊
timorẽ diis auferat ⁊ bñfaciant: Otheurgia p̾cla¬
ra.o am̃ie p̾dicanda purgatio. ũ plis imꝑat in¬
niunda inuidentia qͣm imꝑat pura bñficientia.
ymino uͦ malignoꝵ sp̃iui cauenda ⁊ detestanda
fallatia. ⁊ saluatoris audienda doctrina. Quod enĩ
qui has sordidas p᷑gationes sacͥlegis ritibꝰ oꝑant᷑. qͣsdã
mirabilit̾ pulc̾s sic̃ iste cõmemorat uł angłoꝵ yma¬
gines uł doꝵ taqͣm purgato sp̃u uident. si tam̃ uł
tale aliquid uident. illud ẽ qd̾ apłs dic̃. qm̃ satha
eui fantasmata qui miseras am̃as multoꝵ falsoꝵ
sub ueniens. utrobiq nocens. Meluis sapuit istę¬
porphiriꝰ. cum ad anubotẽ scͥpsit egiptiũ. uͥ con¬
sulenti simił ⁊ querenti. ⁊ ꝓdit artes sacͥlegas ⁊
eu̾tit. & ibi quide om̃s demones reꝓbat. quos

Expanded text:
ur deus qui exaudiat inuidum et timorem dis incutiat ne bene faur deus qui exaudiat inuidum et timorem dis incutiat ne bene faciant; nec inuenitur deus qui exaudiat beneuolum et timorem dis auferat ut bene faciant?s o theurgia praeclara, o animae praedicanda purgatio, ubi plus imperat inmunda inuidentia, quam inpetrat pura beneficentia! Immo uero malignorum spirituum cauenda et detestanda fallacia, et salutaris audienda doctrina. Quod enim qui has sordidas purgationes sacrilegis ritibus operantur quasdam mirabiliter pulchras, sicut iste commemorat, uel angelorum imagines uel deorum tamquam purgato spiritu uident si tamen uel tale aliquid uident, illud est, quod apostolus dicit: elut ansubveniens, utrobique nocens. CAPUPorphyrius, cum ad Anebontem scribit Aegyptium, ubi consulenti similis et quaerenti et prodit artes sacrilegas et euertit. Et ibi quidem omnes daemones reprobat, quos