comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
locũ p̃fector ũ seruans. cuius ueritatis atq. grauita¬
tis sit nouimus. Qui mihi testatus est ualerianum¬
patriciũ inciuitate quȩ brixa dicitur fiuisse de functum.
cui eiusdẽ ciuitatis ep̃s accepto p̃tiolocũ in ꝑccła p̾buit.
inquo sepeliri debuiss&. Qui uidelic& ualerianus
usq ad ȩtatẽ decrepitã. leuis ac lubricus extitit.
modũq suis prauitatib ponere contẽpsit. Eadem
uero nocte qua sepultus est. beatus faustus martir
in cuius ȩccła corpus illius fuerat humatũ. eustodi
suo apparuit dicens. Uade & dic epõ ł roiciat hinc
fetentes carnes quas hic posuit. quia sinon fecerit
die tricesimo ipse morietur. Quã uisionẽ custos rpõ
timuit confiteri. & rursus a monitus declinauit. Die
autẽ tricesimo. eiusdẽ ciuitatis ep̃s cũ uesꝑtina hora
sanus atq in columis ad lectũ rediss&s. subita & in¬
lunensis ep̃s. & magnificus liberius uir nobilissimus
atq ueracissimus. qui se scire suosq homines int̾ fuisse

Expanded text:
locum praefectorum servans, cujus veritatis atque gravitatis sit novimus, qui mihi testatus est, Valerianumpatricium in civitate quae Brixa dicitur fuisse defunctum. Cui ejusdem civitatis episcopus accepto pretio locum in Ecclesia praebuit, in quo sepeliri debuisset. Qui videlicet Valerianus usque ad aetatem decrepitam levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus Ecclesia corpus ejus fuit humatum custodi suo apparuit dicens: Vade et dic episcopo, projiciat hinc fetentes carnes quas hic posuit, quia, si non fecerit, ipse die trigesimo morietur. Quam visionem custos episcopo timuit confiteri, et rursus admonitus declinavit. Die autem trigesimo, ejusdem civitatis episcopus, cum vespertina hora sanus atque incolumis ad lectum redisset, subita et inLunensis episcopus, et magnificus Liberius vir nobilissimus atque veracissimus, qui se scire suosque homines interfuisse
Abbreviated transcription (Latin):
uocib clamare cȩpit dicens. Recede miser recede.
non enĩ tibi. sed mancipio meo locutus sũ. Ad cuius uocẽ
ꝓtinus recessit. &ita ut inuentȩ sunt magna iã exparte
dissolutȩ corrigiȩ remanserunt. Qua in re potest colligi.
antiquus hostis quitã praestoest factis corporalib: quã.
nimus insidiis nr̃is togitationib insistat.

Expanded text:
vocibus clamare coepit, dicens: Recede, miser, recede; vocibus clamare coepit, dicens: Recede, miser, recede; non enim tibi, sed mancipio meo locutus sum. Ad cujus vocem protinus recessit, et ita ut inventae sunt, magna jam ex parte dissolutae, corrigiae remanserunt. Qua in re colligi potest, antiquus hostis, qui jam praesto est factis 328 corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sine labore certa¬
minis. non est palma uictoriȩ. Vnde ergo uictores
sunt. nisi qͦđ contra antiqui hostis insidias decertauert̃
Malignus quippe sp̃s. cogitationi. locutioni. atq operi nro
semꝑ insistit. si forte quid,
inueniat. unde apud
examen aeterni iudicis
accusator existat.
U is &enĩ nosse. quomo do
ad decipiendũ semꝑ
insistat
Quidã qui nunc nobiscũ sunt rem quã
narro testantur. quod uir uitȩ uenerabilis stephanus
nomine. ualeriȩ ꝓuintiȩ presbiter fuit . huius nrĩ
bonifatii diaconi atq dispensatoris ȩcclesiȩ cognatione
mus. Qui quadã die de itinere domũ regressus.
mancipio suo neglegenter loquens p̾cepit dicens.
leni di abole . discaltia me. Ad cuius uocẽ mox cepẽrunt
se caligarũ corrigiȩ in summa uelocitate dissoluere.
ut aꝑte constar&. qͦđ ei ipse qͥ nominatus fuerat
ad extrahendas caligas di abolus obȩdiss&. Quod mox
Quod mox
ut presbit̾ uidit. uehementer expauit. magnisq

Expanded text:
Sine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi quia contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper assistit, si fortasse quid inveniat unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Quidam qui nunc nobiscum sunt rem quam narro testantur, quod vir vitae venerabilis, Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi atque dispensatoris Ecclesiae cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens, praecepit, dicens: « Veni, diabole, discalcea me. » Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas diabolus obedisset. Quod mox Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque
Abbreviated transcription (Latin):
taculũ construxit. Adquẽ dũ multi ꝑgunt. exemplo
illius ȩternȩ uitȩ accendi desiderio cȩperunt. atq sub
eiꝰ magisterio in omĩ potentis se dnĩ seruitiũ dederunt.
Cũq eũ crebro discipuli humiliterꝰ monerent. ut ꝓ usu

Expanded text:
taculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo taculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo illius aeternae vitae accendi desiderio coeperunt, atque sub ejus magisterio in omnipotentis se Domini servitium dederunt. Cumque ei crebro discipuli humiliter imminerent, ut pro usu
Abbreviated transcription (Latin):
currens uirũ dĩ alapa ꝑcussit. ut quasi religiosae uitar
simulator de ȩcclesia cũ contumelia exir&. Sed hunc
repente ultor sp̃s inuasit. atq ad uiridi uestigia straut.
ac ꝑ os illius clamare caepit. Isaac me eicit. Isa ac me eicit.
Vir quippe peregrinus qͦ censeretur nomine nesciebatus.
sed eiꝰ nomen ille sp̃s ꝓdidit. quise ab illo posse eici clamauit.
Mox autẽ suꝑ uexati corpus uirdĩ incubuit. ac malignꝰ sps
qui eũ in uaserat abscessit. In tota urbe tunc statim
qđ in ȩccła factũ fuiss& in notuit: Currere uiri &
feminȩ. nobiles atq ignobiles parit̾ ȩperunt. certatĩq
eũ in suis rapere domib conabantur. Alii ad construendũ
monasteriũ predia. alii pecunias. alii subsidia quarq
poterant. offerre uiro dĩ supplicites uolebant. Sed
seruus omĩpotentis dnĩ horũ nihil accipiens. egressus urbẽ.
non longe desertũ locũ repperit. ibiq sibi humile habi¬

Expanded text:
currens, virum Dei alapa percussit, ut, quasi religiosae vitae currens, virum Dei alapa percussit, ut, quasi religiosae vitae simulator, de ecclesia cum contumelia exiret. Sed hunc repente ultor spiritus invasit, et ad viri Dei vestigia stravit, ac per os illius clamare coepit: Isaac me ejicit. Vir quippe peregrinus quo censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiritus prodidit, qui se ab illo posse ejici clamavit. Mox autem super vexati corpus vir Dei incubuit, et malignus spiritus qui eum invaserat abscessit. In tota urbe tunc statim quid in ecclesia factum fuisset innotuit. Currere viri et feminae nobiles atque ignobiles pariter coeperunt, certatimque eum in suis rapere domibus conabantur. Alii ad construendum monasterium praedia, alii pecunias, alii subsidia quaeque poterant, offerre viro Dei suppliciter volebant. Sed servus omnipotentis Domini horum nihil accipiens, egressus urbem non longe desertum locum reperit, ibique sibi humile habi
Abbreviated transcription (Latin):
narrante uenerabili patre eleutherio agnoru. qͥ hinc
familiariter nouerat. & eiꝰ uerbis uita fidẽ prȩbebat.
Hic itaq uenerabilis isaac ortus exitalia non fuit.
sed ea illius narro miracula. quȩ in italia conuersatus
fecit. Cũ primũ de syriȩ partib ad spolitanam urbem
ueniss&. ingressus in ȩcclesiã. acus todib petut ut sibi
quantũ uell& licenti&: concederetur orandi. eumq
horis secretiorib egredi non urg ẽrent. Quimox ad
orandũ stetit. diẽq totũ ꝑ egit in oratione. cui sequente
continuauit & noctẽ. Setundo &iã die cũ nocte subsequenti
in defessus in p̃cib perstitit. Diem qͦq tertiũ. in oratione
coniunxit. Cũq hoc unus excustodib suꝑbiȩ spũ inflatus
cerner&. unde ꝓficere debuit. inde ad defectus dampna
ꝑuenit. Nã hunc simulatorẽ dicere. & uerbo rustico
cepit inpostorẽ clamare . qͥ se trib dieb: & trib: noctibus
orare ante oculos hominũ demonstrar&. Qui protinus

Expanded text:
narrante venerabili patre Eleutherio, agnovi, qui et hunc familiariter noverat, et ejus verbis vita fidem prebebat. » Hic itaque venerabsed ea illius norro miracula quae conversatus in Italia fecit. Cum primum de Syriae partibus ad Spoletanam urbem venisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum peregit in oratione, cui sequentem continuavit et noctem. Secundo etiam die, cum nocte subsequenti indefessus in precibus perstitit, diem quoque tertium in oratione conjunxit. Cumque hoc unus ex custodibus superbiae spiritu inflatus cerneret, unde proficere debuit, inde ad defectus damna pervenit. Nam hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem clamare, qui se tribus diebus et noctibus orare ante oculos hominum demonstraret. Qui protinus
Abbreviated transcription (Latin):
sese ꝓtinus in terrã in orationẽ dedit. moxq de suo
habitaculo non solũ eandẽ dĩ famulã sed omnẽ quoq
feminã quȩ in eiuis illic obsequio habitabat expulit.
In eodẽ uero tẽplo apollinis beati andreȩ apostoli
repente oratoriũ fecit. atq omĩ illa tẽptatiorie
carnis funditus caruit. Iudȩũ uero cuius uisione
atq increpatione saluatus est. ad ȩternã salutem
traxit. Nã sacramentis fidei imbutũ atq aqua
baptis matis emundatũ. ad scȩ̃ aecclesiȩ gremium
ꝑduxit. Sicq factũ est. ut hebreus isdem dum
saluti alienȩ consuluit. ꝑuenir& ad suam. Et
omp̃s ds̃ inde alterũ adbonã uitam perducer&.
unde in bona uita alterũ custodiss&.

Expanded text:
se ad terram protinus in orationem dedit. Moxque de suo se ad terram protinus in orationem dedit. Moxque de suo habitaculo non solum eamdem Dei famulam, sed omnem quoque feminam, quae in ejus illic obsequio habitabat, expulit. In eodem vero templo Apollinis, beati Andreae apostoli repente oratorium fecit, atque omni illa tentatione carnis funditus caruit. Judaeum vero, cujus visione atque increpatione salvatus est, ad aeternam salutem traxit. Nam sacramentis fidei imbutum, atque aqua baptismatis emundatum, ad sanctae Ecclesiae gremium perduxit. Sicque factum est ut Hebraeus idem, dum saluti alienae consuluit, perveniret ad suam, et omnipotens Deus inde alterum ad bonam vitam perduceret, unde in bona vita alterum custodisset.
Abbreviated transcription (Latin):
natũ uiderunt. mirantesq dixerunt. Uah. uah.
uas uacuũ. & signatũ. Quib hoc renuntiantibus.
cuncta illa malignorum spirituũ turba disparuit.
Iudȩus uero qui haec uiderat ilico surrexit. atq ad
episcopũ sub festinatione ꝑuenit. Quẽ in ecclesia
sua repperiens seorsũ tulit. qua tẽptatione usge¬
retur inquisiuit: Qui confiteri ep̃s tẽp̃tationem
suã uerecundatus noluit. Cũ uero ille dicer&
qđ in illa tali dĩ famula praui amoris oculos iniecissox
atq adhuc episcopus negar&. adiunxit dicens.
Quare negas qđ inquireris. qui ad hoc usq ꝑductus es
uespere hesterno. ut posteriora illius alapa ferires :
Ad quȩ nimirũ uerba dep̃hensũ se ep̃s intuens humiliter
confessus est. quod prius ꝑtinaciter negauit. Cuius
ruinȩ & ueretundiȩ isdẽ iudȩus consulens qualiter
hoc agnouiss&. uelquȩ in conuentu malignorũ spiri¬
tuũ de eo audiss&x indicauit. Quod ille cognoscens

Expanded text:
natum viderunt, mirantesque dixerunt: Vae, vae, natum viderunt, mirantesque dixerunt: Vae, vae, vas vacuum et signatum. Quibus hoc renuntiantibus, cuncta illa malignorum spirituum turba disparuit. Judaeus vero qui haec viderat, ill co surrexit, atque ad episcopum sub festinatione pervenit. Quem in Ecclesia sua reperiens, seorsum tulit, qua tentatione urgeretur inquisivit. Cui confiteri episcopus tentationem suam verecundatus noluit. Cum vero ille diceret quod in illa tali Dei famula pravi amoris oculos injecisset, atque adhuc episcopus negaret, adjunxit, dicens: Quare negas quod inquireris, qui ad hoc usque vespere hesterno perductus es, ut posteriora illius alapa ferires? Ad quae nimirum verba deprehensum se episcopus intuens, humiliter confessus est quod prius pertinaciter negavit. Cujus ruinae et verecundiae idem Judaeus consulens, qualiter hoc cognovisset, vel quae in conventu malignorum spirituum de eo audivisset, indicavit. Quod ille agnoscens,
Abbreviated transcription (Latin):
qui in andreae epĩ animũ ꝑspeciẽ scĩ monialis feminȩ
quȩ in episcopio eiꝰ habitabat quantã tep̃tationẽ
carnis cõmouiss& aperuit. Cũ uero hoc malignus
qui perat sp̃s in hianter audissex. & tanto sibi factũ
eadẽ fatebatur. adiunxit. Quidusq ad hoc quoq
die p̃terito uesꝑtina hora eius mentem traxerit.
ut interga eius de iscĩ monialis feminȩ blandiens
alapã dar&c. Iunc malignus sp̃s atq humani generis
inimicus exhor tatus hunc blande est ut ꝑficer&
qđ cepiss&. quateͥnus ruinȩ illius singularẽ inter
ceteros palmã tener&. Cũq iudȩus qͥ aduenerat
hoc uigilans cerner&. & magnȩ formidinis anxietate
palpitar&. ab eodẽ spũ qui cunctis illic obsequentib
p̃erat iussũ est. ut requirerent quis nã ess& ille
qui iacere intẽplo eodẽ p̃sup̃siss&. Quẽ maligni sp̃s
ꝑgentes & subtilius intuentes cucis mysterio sig¬

Expanded text:
qui in Andreae episcopi animum per speciem sanctimonialis feminae, qui in Andreae episcopi animum per speciem sanctimonialis feminae, quae in episcopio ejus habitabat, quantam tentationem carnis commovisset aperuit. Cum vero hoc malignus qui praeerat spiritus inhianter audiret, et tanto sibi factum eadem fatebatur, adjunxit quia usque ad hoc quoque, die praeterito, vespertina hora, ejus mentem traxerit, ut in terga ejusdem sanctimonialis feminae blandiens alapam daret. Tunc malignus spiritus atque humani generis antiquus inimicus exhortatus hunc blande est, ut perficeret quod coepisset; quatenus ruinae illius singularem inter caeteros palmam teneret. Cumque Judaeus qui advenerat hoc vigilans cerneret, et magnae formidinis anxietate palpitaret, ab eodem spiritu qui cunctis illic obsequentibus praeerat jussum est ut requirerent quisnam esset ille qui jacere in templo eodem praesumpsisset. Quem maligni spiritus pergentes, et subtilius intuentes, crucis mysterio sig
Abbreviated transcription (Latin):
Quadã uero die iudeus quidã excãpaniae partibus
romã ueniens. appiȩ carpebat iter. Qui ad fundanũ
glebũ perueniens. cũ iam diẽ uesperascere cerner&.
& quo declinare poss& minime repperir&. iuxta
apollinis tẽplum fuit. ibiq se admanendũ contulit.
Qui ipsũ loci illius sacrilegiũ ꝑtimescens quãuis fidẽ
erucis minime haber&. signotamen crucis se munire
curauit. Nocte autẽ media. ipso solitudinis pauore
turbatus ꝑuigil iacebat. Et repente conspiciens
uidit malignorũ spũum turbã quasi in obsequium
cuiusdã potestatis prȩire. eũ uero qui ceteris perat
in eiusdẽ gremio loci consedisse. Qui cȩpit singuloꝵ
spirituũ obsequentiũ sibi causas discutere & actus.
quati nus unus qͥsq quantũ nequitiȩ egissoc inuenir&.
Cũq singuli sp̃s ad inquisitionẽ eius exponerent quid
operati contra bonos fuissent unus in mediũ ꝓsiliuit.

Expanded text:
Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere cerneret, et quo declinare posset minime reperiret, juxta Apollinis templum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamvis fidem crucis minime haberet, signo tamen se crucis munire curavit. Nocte autem media, ipso solitudinis pavore turbatus, pervigil jacebat, et repente conspiciens vidit malignorum spirituum turbam quasi in obsequium cujusdam potestatis praeire, eum vero qui caeteris praeerat, in ejusdem gremio loci consedisse: qui coepit singulorum spirituum obsequentium sibi causas actusque discutere, quatenus unusquisque quantum nequitiae egisset inveniret. Cumque singuli spiritus ad inquisitionem ejus exponerent quid operati contra bonos fuissent, unus in medium prosiliit,
Abbreviated transcription (Latin):
repente ad memoriã redit. quid erga andreã fundanȩ¬
ciuitatis ep̃m diuina misericordia fecerit. Quod tamen
ad hoc legentib ut ualeat exopto. quatinus qui corpus
suũ continentiȩ dedicant. habitare cũ feminis non
p̾sumant. ne ruina menti tanto repentina sur ripiat
quanto ad hoc qͦđ male concupiscitur. &iam praesentia
concupĩtȩ formȩ famulatur. Nec res est dubia quã
narro. quia pene tanti in ea testes sunt. quanti & eiꝰdẽ
loci habitatores existunt. Mamq hic uenerabilis uir
cũ uitã multis plenã uirtutib ducer& seq sub sacer¬
dotali custodia in continentiȩ arce custodir&. quandã
scĩ monialẽ feminã quã secũ prius habuerat noluit
ab epis cõpii sui cura repellere. sed certus de sua & eiꝰ
continentia secũ hanc ꝑmisit habitare. Ex qua se
actũ est. ut antiquus hostis apud eius animũ aditum
tẽptationis exquirer&. Nam cȩpit speciẽ illius oculis
mentis eiꝰ imprimere. ut inlectus nefanda cogitaret.

Expanded text:
repente ad memoriam venit quid erga Andream Fundancivitatis episcopum divina misericordia fecerit. Quod tamen ad hoc legentibus ut valeat exopto, quatenus qui corpus suum continentiae dedicant, habitare cum feminis non praesumant; ne ruina menti tanto repentina subripiat, quanto ad hoc quod male concupiscitur etiam praesentia concupitae formae famulatur. Nec res est dubia quam narro, quia pene tanti in ea testes sunt, quanti et ejusdem loci habitatores existunt. Hic namque venerabilis vir cum vitam multis plenam virtutibus duceret, seque sub sacerdotali custodia in continentiae arce custodiret, quamdam sanctimonialem feminam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret.
Abbreviated transcription (Latin):
eq hoc petre sileã. quod multi nunc quihic denarni-¬
ensi ciuitate ad sunt. mihi sedule testificantur.
Eodẽ nãq gothorũ tempore. cũ prȩfatus rex totila
narniis ueniss&. ei uiruitȩ uenerabilis cassius eiꝰ urbis
ep̃s occurrit. Cui quia ex consparsione semper facies
rubere consueuerat. hoc rex totila non consparsionis
esse credidit. sed assidue potationis. eumq omĩ modo
despexit. Sed omĩpotens ds̃ utquantus uir essex qui
de spiciebatur ostender&. in narniensi campo quo rex
aduenerat. malignus sp̃s corã omĩ populo eiꝰ spatariũ
inuasit. eũq uexare crudeliter cȩpit. Qui cum ante
regis oculos aduenerandũ uirũ rassium fuiss& adductus.
hunc abeo uir dnĩ oratione facta signo crucis expulit.
qͥ ineũ ingredi ulterius non p̃sumpsit. Sicq factũ est. ut
rex barbarus seruũ dĩ abillo iã die ueneraret̾ excorde.
quẽ despectũ ualde iudicabat exfacie. Nã quia uirum
tantȩ uirtutis uidit. erga eũ illa mens effera. ab elationis

Expanded text:
e hoc, Petre, sileam, quod multi nunc, qui hic de Narniensi civitate adsunt, mihi sedulo testificantur. Eodem namque Gothorum tempore cum praefatus rex Totila Narniis venisset, ei vir vitae venerabilis Cassius eius urbis episcopus occurrit. Cui quia ex consparsione semper facies rubere consueverat, hoc rex Totila non consparsionis esse crdespexit. Sed omnipotens Deus, ut quantus uir iste esset, qui despiciebatur, ostenderet, in Narniensi campo, quo rex aduenerat, malignus spiritus coram omni exercitu eius spatarium inuasit, eumque uexare crudeliter cepit. Qui cum ante regis oculos ad uenerandum uirum Cassium fuisset adductus, hunc ab eo uir Do- mini, oratione facta, signo crucis expulit, qui in eum ingredi ulterius non presumpsit. Sicque factum est, ut rex barbarus seruum Dei ab illo iam die ueneraretur ex corde, quem despectum ualde iudicabat ex facie. Nam quia uirum tantae uirtutis uidit, erga illum illa mens effera ab elationis
Abbreviated transcription (Latin):
ir dnĩ Benedictus petre
unius sp̃m habuit. qui ꝑ concessȩ redemptiorud
gratiã. electorum corda omnium impleuit:
De quo iohannes dicit. Erat lux uera. quȩ in lumi¬
nat omnẽ hominẽ uenientem in hunc mundum.
Et dequo rursũ scriptũ est. De plenitudine eius.
nos omnes accepimus. Nam scĩ dĩ homines potue¬
runt ad nõ uirtutes habere. non &iam aliis
tradere. Ille autẽ signa uirtutis dedit subditis.
qui se daturũ signũ ionȩ promisit inimicis. Ut qͥ
corã suꝑbis mori dignaretur. corã humilib resus¬
ger&. quateͥnus &illi uiderent qͦđ contẽpuerent.
& isti quod uenerantes amare debuisserit:
Ex quo mysterio actũ est. ut dũ suꝑbi aspiciunt
despectũ mostis. humiles contra mortẽ accipe¬
rent gloriam potestatis.
PETRUS

Expanded text:
ir Dei Benedictus, Petre, unius Dei spiritum habuit qui per concessae redemptionis gratiam electorum corda omnium implevit, de quo Joannes dicit: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Petr
Abbreviated transcription (Latin):
ecuius &iã morte apud ȩcclesiã eius scriptũ est: qui
cũ dolore ess& lateris tactus ad extrema ꝑductus est:
Dumq eius omis domus insua soliditate ꝑsister&. cubiculũ
in quo ȩger iacebat facto terrȩ motu contremuit : omẽsq
qui illic aderant nimio terrore concussi: sicq scã illa
anima carne soluta est: Pactũq est ut magnus pauor in¬
uader& eos: qui paulini mortẽ uidere potuissent: Sed
quia hȩc quã superius dixi paulini uirtus ualde est
intima : nunc si plac& ad miracula exteriora ueniamus
quȩ & multis iã nota sunt : & ego tã religiosorũ uirorũ
relatione didici. ut de his omĩ modo ãbigere non possim:

Expanded text:
cujus etiam morte apud ejus Ecclesiam scriptum est, quia cum dolore esset lateris tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intima, nunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo ambigere non possim
Abbreviated transcription (Latin):
it itaq utm̃iro modo una eadẽq mens. & uirtute polleat.
& ex infirmitate las escat. Quat nus & exparte constructa
sit. & exparte se conspiciat esse destructã. ut ꝑ bonum quod
quȩrit & habere non ual&. illud seru& humiliter qđ hab&.
Sed qđ mirũ quod hoc de homine dicimus. quando illa suꝑna
regio. inciuib suis exparte dãpna ꝑtulit. & exparte fortiter
stetit. Ut electi angelorũ sp̃s dũ alios ꝑsuꝑbiã cecidisse
conspicerent. ipsi tanto robustius. quanto humilius starent.
Illi ergo regionis suȩ &iã detrimento ꝓfecerunt. quae ad
ȩternitatis statũ exparte suȩ destructionis solidius est¬
instructa. Sic ergo & in unaquaq anima agitur. ut in
humilitatis cus todia aliquando ad lucra maxima ex
minimo dap̃no seruetur.l

Expanded text:
Fit itaque ut miro modo una eademque mens et virtute polleat, Fit itaque ut miro modo una eademque mens et virtute polleat, et ex infirmitate lassescat, quatenus et ex parte constructa sit, et ex parte se conspiciat esse destructam, ut per bonum quod quaerit, et habere non valet, illud servet humiliter quod habet. Sed quid mirum quod hoc de homine dicimus, quando illa superna regio in civibus suis ex parte damna pertulit, et ex parte fortiter stetit, ut electi angelorum spiritus dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, ipsi tanto robustius quanto humilius starent? Illi ergo regioni sua etiam detrimenta profecerunt, quae ad aeternitatis statum ex parte suae destructionis est solidius instructa. Sic ergo et in unaquaque anima agitur, ut in humilitatis custodiam aliquando ad lucra maxima ex minimo damno servetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Magna est petre omĩpotentis dĩ dispensatio. & plerumq
contingit ut quib maiora bona praestat. quȩdam minora
non tribuat. ut sẽꝑ eorũ animus habeat unde se ipse rep̃¬
hendat. quati nus dũ appetunt ꝑfecti esse nec possunt. & la¬
borant in hoc quod non accepẽrunt. nec tam̃en laborando
p̃ualent: in his quȩ accepta habent se minime extollant.
sed discant qͥa ex sem&ipsis maiora bona non habent. qui in
sem& ipsis uincere parua uitia atq ex trema non possunt.
H inc est enĩ qͦđ ꝑducto dñs ad terrã promissionis populo.
cunctos fortes atq p̃potentes aduersarios eiꝰ extinguens.
phylisteos atq chananeos diutius reseruauit. Ut sicut
scriptũ est. in eis experiretur israhel. Quia non nũquam
ut dictũ est. eis &iã quib magna dona tribuit. parua quȩdĩ
rep̃hensibilia relinquit. ut sẽꝑ habeant contra quod bellũ
gerant. & deuictis magnis hostib mentem non erigant.
quando eos aduersarii adhuc &iam minimi fatigarit.

Expanded text:
Magna est, Petre, omnipotentis Dei dispensatio, et plerumque contingit ut 308 quibus majora bona praestat, quaedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat; quatenus dum appetunt perfecti esse, nec possunt, et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen laborando praevalent, in his quae accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semetipsis majora bona non habent, qui in semetipsis vincere parva vitia atque extrema non possunt. Hinc est enim quod perducto Dominus ad terram repromissionis populo, cunctos fortes atque praepotentes adversarios ejus exstinguens, Philisthaeos atque Chananaeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel ; quia nonnunquam, ut dictum est, eis etiam quibus magna dona tribuit, parva quaedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant, et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fatigant.
Abbreviated transcription (Latin):
IS.n ostensione tã ad mirabilis signi.
cũ fide feminȩ uir̃tus conuenit utrorum que.
atq ideo libertinũ existimo ista potuisse.
quia plus didicerat de magistri quã de sua uir¬
tute confidere. Cuius enĩ galliculã in pectore
extincti corpusculi posuit. eius nimirũ animã
optinere quod petebat ȩstimauit Nã heliseus
quoq magistri palliũ ferens. atq ad iordanẽ
ueniens. per cussit semel & aquas minime diuisit.
in ter aquas fecit. Perpendis petre. quantũ
in exhibendis uirtutibus humilitas ual&.
Tunc exhibere magistridurtutẽ potuit. quando
magistri nomen ad memoriã reduxit. Quia enim
ad humilitatẽ sub magistro rediit: quod magister
fecerat. & ipse fecit
PE TRUIS: Lib& quod dicis.¬

Expanded text:
In ostensione tam admirabilis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; atque ideo Libertinum existimo ista potuisse, quia plus didicerat de magistri, quam de sua virtute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpusculi posuit, ejus nimirum animam obtinere quod petebat aestimavit. Nam Elisaeus quoque magistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, percussit semel, et aquas minime divisit. inter aquas fecit. Perpendis, Petre, quantum in exhibendis virtutibus humilitas valet? Tunc exhibere magistri virtutem potuit, quando magistri nomen ad memoriam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister fecerat et ipse fecit. PETR. Libet quod dicis
Abbreviated transcription (Latin):
otest. Nã libro genesaeos
ad testante didicimus qͥa suꝑ sodomitas dñs ignem &
sulphurẽ pluit. ut eos & ignis incender&. & foe tos
sulphuris necar&. Iuia enĩ amore inlicito corrupti¬
bilis carnis exarserant . simul incendio & fetore periert̃.
quati nus inpena sua cognoscerent. qͥa ȩternȩ morti
fȩtoris sui se delectatione tradidissent.

Expanded text:
otest; nam libro Geneseos attestante didicimus, quia super Sodomitas Dominus ignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderet, et fetor sulphuris necaret. Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se delectatione tradidissent.
Abbreviated transcription (Latin):
in italia aliquorũ uitã. uirtutib fulsisse cognoui.
Ex quorũ igitur cõparatione accenderis. ignoro.
Et quidẽ bonos uiros in hac terr̃a fuisse nondubito:
Signa tamen atq uirtutes aut ab eis nequaquam
facta existimo aut ita sunt actenus silentio
suppressa. ut utrumne sint facta nesciamus.
URECORIUS Sisola petre referã quae de
ꝑfectis ꝓbatisq uiris unus egoh omuncio. uel
bonis acfidelibus uiris. at testantibus agnoui.
uel quȩ ꝑ mem& ipsũ didici. dies ut opiNior
ante quam sermo cessabit. PEit

Expanded text:
in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accenderis ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque virtutes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus. GREGOR. Si sola, Petre, referam, quae de perfectis probatisque viris unus ego homuncio, vel bonis ac fidelibus viris attestantibus, agnovi, vel per memetipsum didici; dies, ut opinor, ante quam sermo, cessabit. PET
Abbreviated transcription (Latin):
sed uocatis fratrib eũ introrsus tolli ut benedictionẽ
acciper& p̃cepit. Quẽ ad se reductũ. ut a tantȩ
crudelitatis insania quiescere deber& admonuit.
Quifractus recedens. nil ulterius pecuniȩ petere arustico
p̃supsit. quẽ uirdĩ non tangendo. sed respitiendo soluerat.
Ecce est petre qͦd dixi. quia hi qui omĩ potentidõ famili¬
arius seruiunt. aliquando mira facere &iã expotestate
possunt. Qui enĩ ferocitatẽ gothi terribilis sedens
repressit. lora uero nodosq ligaturȩ quȩ in nocentis
brachia adstrinxerant oculis dissoluit. ipsa miraculi
celeritate indicat. quia expotestate acceperat
habere qđ fecit. Rursum qͦq quale quantũq miraculũ
orando ualuit optinere. sub iungam

Expanded text:
sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam
Abbreviated transcription (Latin):
ingressũ cellȩ solũ sedentẽ repperit & legentẽ.
Eidẽ autẽ sub sequenti & seuienti ⁊ allȩ. rusticus dix̃.
Ecce iste est dequo dixerã. Benedictus pater. Quẽ dũ
feruido spũ cũ ꝑuersae mentis insania fuiss& intuitus.
eo terrore quo consueuerat acturũ se existimans.
magnis cȩpit uocib clamare dicens. Surge surge. &
res istius rustici redde quas accepisti. Ad cuius uocẽ
mox &iã rusticũ quiligatus tenebatur adtendit.
Ad cuius brachia dũ oculos deflexiss&. miro modo tanta se
celeritate cȩperunt inligata brachiis lora deuoluere.
ut dis solui tã concite nulla hominum festinatione
potuissent. Cũq is qui ligatus uenerat cȩpiss& subito
ad stare solutus. ad tantae potestatis uĩ treme factꝰ
⁊alla ad terrã corruit . & ceruicem crudelitatis
rigidȩ ad eĩ uestigia inclinans. orationib se illius
cõmendauit. Uir autẽ scs alectione minime surrexit.

Expanded text:
ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit,
Abbreviated transcription (Latin):
Gothorũ quidã zalla nomine ꝑfidiȩ fuit arrianar.
qui totilȩ regis eorũ tẽporib contra catholicȩ ȩccl̃ae
religiosos uiros ardore in manissime crudelitatis ex¬
arsit: Ita. ut quisquis ei clericus monachus ue ante
faciem ueniss&. ab eiꝰ manib uiuus nullomodo exir&.
Quadã uero die auaritiȩ suȩ aestu succensus. in rapinã
rerũ inhians. dũ quendã rusticũ crudelib torm̃tis
affliger&. eũq ꝑ supplicia diuersa. laniar&. uictus
penis rusticus. sese ressuas benedicto dĩ famulo
cõmendasse ꝓfessus est. Ut dũ hoc atorquente
creditur . suspensa interĩ crudelitate aduitã horȩ
raperentur. Tunc isdẽ zalla cessauit rusticum
tormentis affligere. sed eiꝰ brachia loris fortibus
ad stringens. ante equũ suũ cȩpit impellere. ut
quis ess&: Benedictus qui eius res susceperat de¬
monstrar&. Quẽ ligatis brachiis rusticus ante¬
cedens. duxit ad scĩ uiri monasteriũ. eumq ante

Expanded text:
Gothorum quidam Zalla nomine perfidiae fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante
Abbreviated transcription (Latin):
ã cũ adhuc essẽ iuuenculus. atq in laica habitu con¬
stitutus. narrari amaiorib atq scientib audiui. quod
paschasius huius apostolicȩ sedisdiaconus. cuius apud nos
rectissimi & luculenti descõspũ libri exstant. mirȩ

Expanded text:
am cum adhuc essem juvenculus, atque in laico habitu constitutus, narrari a majoribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus apud nos rectissimi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mir
Abbreviated transcription (Latin):
longũ existimo de eodẽ sepul rhro eiꝰ addiderunt.
e inquisitione animȩ sufficienter iã iudeo satis factum.
Sed hoc est adhuc qͦđ questione animũ pulsat quia cũ
superius dictũ sit esse iã scõrum animas in caelo resta
ꝓculdubio ut iniquorũ quoq animȩ esse non nisi in in¬
ferno credantur. Et qđ hac dere habeat ueritas iguoro
Nã humana estimatio non hab&. peccatorũ animas ante
iuditiũ posse cruciari

Expanded text:
longum aestimo, de eodem sepulcro ejus addiderunt. PETR. Inquisitioni meae sufficienter jam video satisfactum, sed hoc est adhuc quod quaestione animum pulsat: quia cum superius dictum sit esse jam sanctorum animas in coelo, restat procul dubio ut iniquorum quoque animae esse non nisi in inferno credantur. Et quid hac de re veritas habeat ignoro. Nam humana aestimatio non habet peccatorum animas ante judicium posse cruciari
Abbreviated transcription (Latin):
ac si illic florũ omniũ fuissent odoram̃ta congregata.
ꝑ nocturnã uisionẽ uidit.
olescens. qͥ aetatẽ suã intellectu & humilitate.
dulcedine & grauitate transiebat. Huic egrotanti
atq ad extremũ deducto. ꝑ nocturnã uisioriem
quidã senex apparuit . & hunc uirga tetigit. eiq. dix̃.
Surge. Ex hac enĩ molestia modominime morieris.
sed paratus esto. qͥa longũ tẽpus hic facturus non
eris. Quidũ iã ess& amedicis desperatus. repente¬
sanatus est atq conualuit. Rem quã uiderat narrau
seq perbiennium indi seruitio sicut p̃dixi. ultra
artatis suȩ annos exhibuit. Ante hoc autẽ trienniũ
cũ quidã frater fuiss& mortuus. atq in eiusdẽ mo¬
nasterii eymiterio a nobis sepultus. cunctis nobis
ab eodẽ cỹ miterio ex euntibus. isdẽ lohannes sicut
postmodũ pallens & tremens indicauit. illi nob¬
discedentib inuentus. ab eodẽ fratre qui mortuus

Expanded text:
ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congregata. ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congregata. r nocturnam visionem vidit. olescens, qui aetatem suam intellectu et humilitate, dulcedine et gravitate transibat. Huic aegrotanti atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem quidam senex apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repentesanatus est, atque convaluit. Rem quam viderat narravit; seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit. Ante hoc autem triennium, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in ejusdem monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobdiscedentibus inventus, ab eodem fratre qui mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq ille non habere se suptus ad migrandum dicer&.
responsũ protinus audiuit dicens. Sĩ de peccatis tus
agitur. dimissa sunt. Quod dũ semel audiss& &
magno adhuc metu trepidar&. nocte quoq alia eisde
uerbis ẽ admonitus. Cũ post quinq dies febre correpd
lius &iã frat̃ in eodẽ monasterio Merulus dicebat᷑.
uehementer lacrimis atq elemosinis intentus. psal¬¬
modiȩ uero ex ore illius pene nullotẽpore cessare
consueuerant. excepto cũ aut alimentũ corpori. aut
membra de diss& sopori. Nuic nocturna uisione
apparuit . qͥa ex albis florib corona decȩlo incaput
illius descendebat. Iui mox molestia corporis
occupatus. cũ magna securitate animi atq hilaritate
de functus est. d cuius sepulcrũ dũ petrus qͥ nunc
monasterio preest sibi sepulturã facere post annos
quat tuor decĩ uoluiss&. tanta ut asserit de eodẽ
sepulchro illius fłagl antia suauitatis emanauit.

Expanded text:
Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia in eisdem est verbis admonitus. Post quinque vero dies febre correptus, Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque orationibus intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Petrus, qui nunc monasterio 456 praeest, sibi sepulturam facere post annos quatuordecim voluisset, tanta, ut asserit, de eodem sepulcro illius fragrantia suavitatis emanavit,
Abbreviated transcription (Latin):
It asseris ita est. Sed plerũq deculpis minimis
ipse solus pauor egredientes animas iustoꝵ. purgat
sicut narrari de quodã scõ uiso mecũ frequenter
audisti. qͥ ad mortẽ ueniens uehementes timuit
sed post mortẽ discipulis in stola alba appariat.
& quã preclare sit susceptus indicau̾it. Nonnumquã¬
uero omip̃s ds̃ trepidantiũ mentes quib:dã prius re¬
uelationib roborat. ut in moste minime pestimescant
ã quidã metũ in monasterio frat̃ Antonius
nomine uiuebat. qͥ multis cotidianisq lacrimis ad
gaudia patriȩ cȩlestis anhelabat. Cũq studiosissime
& cũ magno feruore desiderii sacra eloquia medi¬
taretur. non in eis uerba scientiȩ. sed fletũ cõpunc
tionis inquirebat. quatenus ꝑ haec excitata menSeiꝰ
in ardescer&. & ima deserens. ad regionem cȩlestis
patriȩ ꝑ contẽplationẽ uolar&. Huic per nocturnã
uisionẽ. dictũ est. Paratus esto. & qͥa dñs iussit. migra.

Expanded text:
t asseris ita est, Petre. Sed plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purgat, sicut narrari de quodam sancto viro mecum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare sit susceptus indicavit. vero omnipotens Deus trepidantium mentes quibusdam prius revelationibus roborat, ut in morte minime pertimescant. Nam quidam mecum in monasterio frater Antonius nomine, vivebat, qui multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditartionis inquirebat, quatenus per haec incitata mens ejus inardesceret, et ima deserens ad contemplationem patriae coelestis pervolaret. Huic per nocturnam visionem dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qͥb uidelic& dictis constat. qͥa si hoc qͦd mnos delinquit
eccorde ñ dimittim eillud rursus exigit᷑. qd nobis iã ꝑpyn
eentiã dimissũ fuisse gaudebanus.
ntus dum per indulgentiae tẽporis spatium lic&
n uidex sustin&e. dũ conuerfationem nostram
qui culpas examinat exspectat. confleamus
acrimnis duritiã mentis. formemus in proxinis
itia benignitatis. Et fidenter dico quia
utari hostia post mortem non indigebimus.
inte mortẽ dõ hostia ipsi fuerimus. ł iari. oro¬

Expanded text:
Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde npoenitentiam dimissum fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum tempordum judex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, exspectat, conflemus in lacrymis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis, et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem Deo hostia ipsi fuerimus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Si offers muni tuũ ad altare. & recordatus fueris qͥa¬
hab& aliqđ ad orsũ te fr̃tuus. relinq ibi munus tua
ante altare. & uade prius reconciliari frituo. &
tunc ueniens offeres munus tuũ. Qua in repensandum est
cũ omis culpa munere soluatur. quã grauis .ẽ. culpadisco¬
diȩ: ꝓqua nec munus accipitur. Debem itaq alpxir ui
quãuis longe positũ longeq disiunctũ m̃te is e. eiq aninũ
subdere. humilitate illũ atq beniuolentia placare. ut so¬
Dcc conditor nr̃ dũtalẽ placitũ nrȩ m̃tis aspexerit apree¬
cato nos soluat. qͥ a mun ꝓculpa sumit. Ueritatis autẽ ua
ad testante didicimꝰ: quia seruus qͥ decẽ milia talenta de¬
bebat. cũ penitentiã agera. absolutionẽ debiti adnõ accep
Sed qͥa conseruo suocentũ sibi denarios debenti debituoi
non dimisit. & hoc est iussus exigi. qđ ei fuerat iã dimissã

Expanded text:
Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris qSi offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris qs tuum ante altare; et vade prius reconciliari fratri tuo: et tunc veniens offeres munus tuum . Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum quamvis longe positum longeque disjunctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare; ut scilicet Conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvat qui munus pro culpa sumit. Veritatis autem voce attestante didicimus: quia servus qui decem millia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum.
Abbreviated transcription (Latin):
rioribus quoq gothorũ tẽporib fuit iuxta spolitanam
urbẽ uir uitȩ uenerabilis isaac nomine. qui usq adex¬
trema quoq pene gothorũ tẽpora ꝑuenit. quẽ nostrorũ
multi nouerunt. & maxime sacra uirgo gregoria quȩ
nunc in hac romana urbe iuxta ȩccłam beatae MARIAE
sẽꝑ uirginis habitat. Quȩ dũ adulescentiȩ suȩ tẽpore
constitutis iã nuptiis in ȩcclesiã fugiss&. & scĩ monialis
uitae conuessationẽ quȩ rer&. ab eodẽ uiro defensa.
atq ad eũ quẽ desiderabat habitũ dnõ protegente per¬
ducta est. Quȩ quia sponsũ fugit in terra. habere
sponsũ meruit in caelo. Multa autẽ de eodem uiro

Expanded text:
rioribus quoque Gothorum temporibus, fuit juxta Spoletanam urbem vir vitae venerabilis, Ysaac nomine, qui usque ad extrema Gothorum tempora pervenit, quem nostrorum multi noverunt, et maxime sacra virgo Gregoria, quae nunc in hac Romana urbe, juxta ecclesiam B. Marie semper virginis habitat. Quae dum adolescentiae suae tempore constitutis jam nuptiis in ecclesiam fugisset, et sanctimonialis vitae conversationem quaereret, ab eodem viro defensa, atque ad eum quem desiderabat habitum, Domino protegente, perducta est. Quae quia sponsum fugit in terra, habere sponsum meruit in coelo. Multa autem de eodem viro
Abbreviated transcription (Latin):
partib cogniti. hoc qͦđ apud multorũ notitiã longe
lateq ꝑ crebu it. de sabino canusinȩ urbis episcopo
testari solent. Quia isdẽ uis longo iã senio oculorũ
lumen amiserat. ita ut omĩmodo nil uider&. Quem
minime credidit. sed probare studuit quod audiuit.
Quicũ in eisdẽ partib deueniss&. hunc uis dnĩ ad pran

Expanded text:
partibus cogniti, hoc quod apud multorum notitiam longe lateque percrebuit, de Sabino Canosinae urbis episcopo testari solent, quia isdem vir longo iam senio oculorum lumen amiserat, ita ut omnimodo nil videret. Quem minime crededit, sed probare studuit quod audivit. Qui cum in eisdem partibus devenisset, hunc vir Domini ad pran
Abbreviated transcription (Latin):
aqua ex petra ꝓducta. morsen. In ferro uero
quod exprofundo rediit. hȩliseum: In aquȩ itinere
petrũ. In corui obedientia. heliam:
luctu autẽ mortis in imici. dauid Uideo
& ꝑpendo. uir iste spũ istorũ om̃ium plenus fuit.

Expanded text:
aqua ex petra producta, Moysen; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum. In aquae itinere, Petrum. In corvi obedientia, Eliam. In luctu autem . Ut perpendo, vir iste spiritu justorum omnium plenus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cixum tene petre quod loquor:
quia animȩ uidenti ereatorẽ. angusta est omis creatura:
Qua lib& ocenĩ parũ de luce creatoris aspexerit breue
ei fit omne qͥd creatũ est: quia ipsa luce uisionis intimȩ
mentis laxatur sinus. Tantũq expanditur indõ. ut
superior existat mundo: Fit uero ipsa uidentis anima
&iam super semocipsã: Cũq indĩ lumine rapit᷑ suꝑse
in interiorib ampliatur. Et dũ sub se conspicit. exal¬
tata cõprehendit quã breue sit qđ comp̃ hendere
humiliata non poterat Ulis ergo qͥ intuens globũ
igneũ angelos quoq ad cȩlũ redeuntes uidebat:
haer ꝓculdubio cernere non nisi in di lumine poterat:
Quid itaq mirũ simundũ ante se collectũ uidit. qui
subleuatus in mentis lumine extramundum fuit.
Quod autẽ collectus mundus ante eiꝰ dculos dicitur
non carlũ & terra contracta est sed uidentis animus
dilatatus est: qui indõ raptus uidere sine difficul¬
tate potuit. omne quod infra dm̃ est: In illa ergo

Expanded text:
ixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis intimae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapitur super se, in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit quod comprehendere humiliata non poterat. Vir ergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoque ad coelum redeuntes videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit, qui sublevatus in mentis lumine extra mundum fuit? Quod autem collectus mundus ante ejus oculos dicitur, non coelum et terra contracta est, sed videntis animus est dilatatus, qui in Deo raptus videre sine difficultate potuit omne quod infra Deum est. In illa ergo