comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatum genus humanũ omne fere terre spa¬
tiũ complenerat sic et fortuna reuolucio nibus
Rrebris multorum et miseria sese periturarũ rerum¬
dominam demonstrarat Aain prout hactenꝯ Iusig¬
mũ infortumorum raritate secula multa inter decectũ
unũ et alterum necessitate preter labi diiseram, sic
Iam agiine flentiũ ciocũdari me uideo. Nam dum
quererem, repente affuere ꝙ̃ plures Etabat aute
alios Oetha colchorum rex obinisignem eius magni¬
ficenciam seu diuitiarum nondum uisum splendorem
a barbaris solis lreditus filuit et querula uoce exe¬
crabatur in colchos thessali. Iasonis aduentum/ eo ꝙ
eus perfidia aureum raxtũ sit uellus E gralens
filius nece flebili oxpressus et in insauam libidinem
atq fugam medea deducta et suũ semũ ex fulgore
precipuo in detestabiles tenebras deuolutum Iuic
proximꝰ erat iinos multitudine titulorum specta¬
bilis atq decorus Namante alia nataliũ splendor

Expanded text:
tatum genus humanum omne fere terre tatum genus humanum omne fere terre compleverat spatium, sic et Fortuna revolutionibus rebris multorum miseria se ministram periturarum rerum monstraverat. Nam, prout hactenus insignium infortuniorum rarirate secula multa inter deiectum unum et alterum necessitate preterlabi dimiseram, sic iam agmine flentium circundari me video: nam, duquererem, repente affuere quam plures. Stabat enim ante alios Oetha, Colcorum rex, ob insignem eius magnificentiam seu divitiarum nondum visum splendorem, a barbaris Solis creditus filius; et querula voce execrabatur in Colcos thessali Iasonis adventum, eo quod eius perfidia raptum aureum sit vellus, Egyaleus filius nece flebili oppressus, et in insanam libidinem atque fugam Medea deducta, et suum senium ex fulgore precipuo in detestabiles tenebras devolutum. Huic proximus erat Minos, multitudine titulorum spectabilis atque dedecorum. Nam ante alia natalium splendor
Abbreviated transcription (Latin):
le onculos, clamore Ingenti edito, learchum ui ex ulus
matris enulsum totis uiribus illisit sapo Mater
autem mesta dum sibi tuueret et reliquo sequentẽ
uirum fugeret unacum milrice ex abruxto montis
uertite in mare se precipitem dedit et cum filio ab¬
sorta dexeriit Et sictam ex filiabus ꝙ̃ ex nepotib.
quorum auxiliis senectutem suamn sustentari, et nomen
Inclitum in clariorem famam de duci existimabat in
calamitatem fere de ductus extremain Iain seuex/
longe magis quietis egens ꝙͣ habilis ad tolerandũ
exiliũ seu ciuiũ factione seu amxhionis opere, qui
post eum regnũ thebarum obtiunt ultimo Iam seno
granis cum hermiona pulsus regno apud illirios
gemebundus la tebras peciit quos axud ignota fere
morte decessit, et sic qui clarus phenices reliquerat
et penes boecios solio in regio fulgens uixerat, obscurꝰ
et bis exul apud illirios expirauit/
Di Iai per Uarlas successiones dila¬

Expanded text:
leunculos, clamore ingenti edito, Learcum vi ex ulnis leunculos, clamore ingenti edito, Learcum vi ex ulnis matris evulsum totis viribus illisit saxo. Mater autem mesta, dum sibi timeret de reliquo et sequentem virum fugeret una cum Melicerte, ex abrupto montis vertice in mare se precipitem dedit et cum filio absorpta deperiit. Et sie, tam ex filiabus quam ex nepotibus, quorum auxiliis senectutem suam substentari et nomen inclitum in clariorem famam deduci apud posteros existimabat, in calamitatem fere deductus extremam, iam senex, longe magis quietis egens quam habilis ad tolerandum exilium, seu civium factione seu Anphionis opere, qui post eum Thebarum regnum obtinuit, ultimo fam senio gravis, cum Hermiona pulsus regno, apud Yllirios gemebundus latebras petiit, quos apud ignota fe. re morte subtractus est. Et sic qui clarus Phenices reliquerat, et penes Boetios solio in regio fulgens vixerat, obscurus et bis exul apud Yllirios diem clausit. Ut iam per varias successiones dila
Abbreviated transcription (Latin):
rentem Cõiigio insuper ac prole conspituũ E quid̃
bona omia inter potiora fortune numera cõputanda
Bed uondum finis, Eemeles enim ut auĩt dilecta ioui
preguaus et icta fulmine abhominabili morte et adul¬
terio infectam regiã luiquens periit, huic autheon Auꝰ
a propriis canibus fere in oculis suis membratim discerp¬
tus est Sic inde celebrantibus matronis thebanoꝵ/
ritu orgia bachi aganes agitata furiit, in pautheon
filiũ quem ex ethione marito conceperat facra ridẽ¬
tem/ cursu fenfe sese intulerit rabido Incantum q seu
telo seu clana misere interemnt Audiuit equidem¬
dura tolerata etiam in miseriis Saue cum Cadimis
ex quatũq filia factus miserior uitam non opinione
sua sed forsan diuina dispositione ad miseriam re¬
seruat Et ecce athamas, cui iam apud thebanos regis
erat cognomen et honor, in furiam lapsus yuoem con¬
iugem leenam putans parimlosq filios arbitratus

Expanded text:
rentem, coniugio insuper ac prole conspicuum: equidem rentem, coniugio insuper ac prole conspicuum: equidem bona omnia inter potiora Fortune munera credita; sed nondum finis. Semeles enim – ut aiunt – dilecta Iovi pregnans et icta fulmine abhominabili morte et adulterio infectam regiam linquens periit, Bacho eidem ex uts Gargaphiis – ut aiunt – a propriis canibus fere in oculis suis membratim excerptus est. Sic inde celebrantibus matronis thebano ritu orgia Bachi, Agavem agitatam Furiis in Pentheum filium, quem tem cursu sese intulisse rabido incautumque seu telo seu clava misere cecidisse audivit. Dura equidem toleratu etiam in miseriis nato. Sane cum Cadmus, ex quacumque factus miserior, vitam non opinione sua, sed forsan divina dispositione, ad miseriora reservat, et ecce Athamas, cui iam apud Thebanos regis erat cognomen et honor, in furiam lapsus, Ynoen coniugem leenam putans, parvulosque filios arbitratus
Abbreviated transcription (Latin):
Atis uulgatum apud Uatres este¬
Moue cretense fuisse subreptam Et ob hoc do¬
lore cohercitĩ hunc enndem cadiuo filio Imperasse ut¬
illam ꝑquireret mandato suꝑaddita lege ne ea absq
reprteret patriam. Qui cum naues constendisset una
cum selectis sociis tanꝙ̃ sue uirtuti dissonũ opus mu¬
patre exiliũ libens assumpsit et sedes socis q sibi pe¬
tens in greciam nauigio appulsus suscepto ab apolline
delphico de futuris respouso bonem a qua boetiam
proudciam postea nominauit secutus eo de ductꝰ est
ubi sedatis accolarum Insultibus/ represses q sparta¬
norum obstaculis ciuitatem condidit Thebas q nonui
nant Cuiꝰ illico rex a suis dictus est, et tauen Iain
non solum regno sed fulgore quodam sciencie qua lit
populis dederat felix uideretur exilio ad prokrean¬
dam sibi prolem hermionã egregiam forma ac nobi¬
litate mulierem sumpsit uxorem Ex qua cum qua..¬
tuor filias suscepisset semelem scilicet auctonoem
conderat cmitatem auctam et leta prosperitate flo¬

Expanded text:
atis vulgatum apud veteres esta love cretense surreptam; et ob hoc dolore coercitum, hunc eundem Cadmo filio imperasse illam perquireret, mandato superaddita lege ne absque repeteret patriam. Qui, cum naves conscendisset una cum selectis sociis, tanquam sue virtuti dissonum perscrupatre exilium libens sumpsit, et sedes sibi sociisque petens, in Greciam navigio appulsus, suscepto ab Apolline delphico de futuris responso, bovem – a qua Boetia provincia dicta – secutus, eo deductus est ubi, sedatis accolarum insultibus repressisque Spartanorum obstaculis, civitatem condidit Thebasque nomi cuius illico a suis rex dictus est. Et cum iam non solum regno, sed fulgore quodam scientie, qua apupopulis dederat, felix videretur exilio, ad procreandam sibi prolem Hermionam, eius regionis egregiam forma ac nobilitate feminam, sumpsit uxorem, ex qua cum quatuor suscepisset filias – Semelem scilicet Autonoem condiderat civitatem auctam et leta prosperitate flo
Abbreviated transcription (Latin):
presens assisteret secit ut cum plurios flentes¬
u undiq concurrentes aduerterem non solum in¬
prirsiam tristem queuulum uenientem oculos flecterem
forsan ut dum explicarem eus miserias meritũ male
sernate fider in hauibalem demonstrarem Ceteris
igitur derelictis in eis calamitates ultro deueniam
Gi autiquitati fidem prestabunꝰ uetustissuuos bithime¬

Expanded text:
presens assisteret, fecit ut, cum plurimos flentespresens assisteret, fecit ut, cum plurimos flentes undique concurrentes adverterem, in solum Prusiam tristem querulumque venientem oculos flecterem, forsan ut dum eius explicarem miserias, meritum male servate fidei in Hanibalem demonstrarem. Ceteris igitur derelictis, in eius calamitates ultro devenism. Si antiquitati fidem prestabimus, vetustissimos Bithi
Abbreviated transcription (Latin):
Uenenũ quõd semper paratum ad effugrendum casus
infestos habebat hospitales deos in caput regiũ et in
ꝑmutatos romanorum mores de precatus hauset̃ Illet
post multum morient̾ expirauit et in libissa bithi¬
mĩe cuũtate sepultus est / Sic ergo qui hispanos occu¬
pauerat qui niueas superauerat alpes qut nurũ
atq glaciei rigores qui apẽnini turbiues qui palus¬
tria arni loca pertulerat / qui sãuitiũ lucanoꝵ/ bru¬
ciorum q saltus persepo calcauerat qui tot pretoria¬
nõs consulares q egercitus debellarat qui romana
arua contrinerat/ et exterrita roma omnem pene
ytaliam dnũ possẽderat ml inuantibus ueteribus y¬
magmbus titulis q semicerus senex priuatꝰ et epul
osequiũ prestare regibus coactus est et in eodem ue
res mortaliũ que fortune mobilitas et que Rexum
peremuitiũ sit natura
De Prusia Rithine rege Caͫ xi.¬
Itor ERIMIINII Deus quast monitor

Expanded text:
venenum, quod semper paratum ad effugiendos casus venenum, quod semper paratum ad effugiendos casus infestos habuerat, hospitales deos in caput regium et in permutatos Romanorum mores deprecatus, hausit nec post multum expiravit infelix et in Libissa Bithinie civitate sepultus est. Sic ergo qui Hyspanias occupaverat, qui invias superaverat Alpes, qui nivium atque glaciei rigores, qui Appennini turbines, qui palustria Arni loca pertulerat, qui Samnitium Lucanorum Bruttiorumque saltus persepe calcaverat, qui tot pretorianos consularesque exercitus debellarat, qui romana arma contriverat et exterrita Roma omnem pene Ytaliam diu possederat, nil iuvantibus veteribus ymaginibus titulisque, semicecus senex privatus et exul obsequium prestare regibus coactus est et inde corundevires mortalium, que Fortuna mobilitas et que rerum pereuntium sit natura. XI. De Prusia Bithinie rege. Ultor criminum Deus, quasi monitor
Abbreviated transcription (Latin):
dit ymaginibus q uatius quas penatum spẽ afere¬
bat auoin omne fusum infudit et sic nulibet sublata
suspicio at sibi prinato secura quies per tempusculum
fuit Temũ cum Iam prusias deithiure rex Romaneꝵ
hostis ob bellum aduersus eniuenẽ regem pergamii si¬
nud eoruuidem motum futurns uider etur ad eum pou¬
cessit Qui suo consilio ductus quedam certanima
slicites uicit Uerum rum a Romanis legatis sedatũ
belluu inter enmuenem et prusiam Iam fiusset T ytus
Quintiq flamineq ad hanibalem postendum a rõnis
missus est / prusias uero eo repetito confestim milites
suos misit qui domũ omnẽ hambalis crocũdarent¬
uel custodioent ne quis ex illa posset euadere ha¬
nibas autem letalem sibi aduentum flaminer ominatꝰ
eo ꝙ mõdicum de regis stabilitate confideret fugam
ratũs aoripere ad occulti ssimũ sue domꝰ posticum
ueuit Artamẽn cum locum a custo dibus nouisset teneri

Expanded text:
dit, ymaginibusque vacuis, quas penatum deferedit, ymaginibusque vacuis, quas penatum deferebat specie, aurum omne fusum infudit et sic civibus sublata suspitio et sibi privato secura quies per tempusculum fuit. Demum cum iam Prusias, Bithinie rex, Romanorum hostis, ob bellum adversus Eumenem, regem Pergami, socium eorundem, motum, futurus videretur, ad eum concessit. Qui suo consilio ductus quedam certamina feliciter vicit. Verum a romanis legatis sedato bello inter Eumenem et Prusiam, Titus Quintius Flamminius ad Hanibalem poscendum Prusie a Romanis missus est. Prusias vero confestim milites suos misit qui domum omnem Hanibalis circundarent custodirentque ne quis ex illa posset evadere. Hanibal letalem sibi adventum Flamminii opinatus, eo quod modicum de regis stabilitate confideret, fugam arripere ratus, ad occultissimum sue domus posticum venit. Attamen cum locum a custodibus novisset teneri,
Abbreviated transcription (Latin):
prescriptam arbitrabatus reliquisset ytaliam/ comisso
cum scipione certamine superatus est maximo car¬
chaginensiũ detrimẽto. Quibus demiũ uenientibus
sub lectibus romauorum urgente necessitate ad id uidit
uenisse carthaginem ad quod pauloante romai
uenturam sperauerat Porro aduertens gneum põ¬
seriliũ in eius mortem a romanis carthagniẽ missũ
clam nam impositis opibus suis Imperari sibi ipsi ui¬
dit exiliũ et cum pancis seruis qui imper dux exer¬
cituũ fuerat ad authiocum Iam bellum aduer sus roma¬
nos parantem profugus abiit ubi primo benigne sus
mno cum a romanis uicto authioro eidem pacis leges a sa-¬
pious darentur p̃monitus cun robus suis om̃ib cretã
seressit ibi ad ausex endam incolis de se suspicionem et
uitam suam tutandam impletis uriis occulte plumbo
quasi ommnem suũd thesanonm publice sernaturum iou¬
cederessiguratas n templo dyane sernandas tradi¬

Expanded text:
prescriptam arbitrabatur, reliquisset Ytaliam, commisso prescriptam arbitrabatur, reliquisset Ytaliam, commisso cum Scipione certamine, superatus est maximo Cartaginensium detrimento. Quibus demum venientibus sub legibus Romanorum, urgente necessitate, ad id vidit devenisse Cartaginem ad quod paulo ante Romam venturam speraverat. Porro advertens Gneum Servilium in eius mortem a Romanis Cartaginem missum, clam impositis opibus suis in navi, sibi ipsi exilium indixit et cum paucis servis, qui nuper dux exercituum fuerat, ad Anthiocum iam bellum adversus Romanos parantem profugus abiit. Ubi primo benigne suscmo, cum a Romanis victo Anthioco eidem pacis leges a Scipione darentur, premonitus cum rebus suis omnibus Cretam secessit. Ibi ad auferendam incolis de se suspitionem et vitam suam tutandam, impletis urnis occulte plumbo, quasi omnem suum thesaurum publice servaturum concederet, signatas in templo Dyane servandas tradi
Abbreviated transcription (Latin):
ti uisum est Nam ymbriũ effusione ꝑmaxima factũ est
ut bis ab oppugnatione desisteret Qui frustratus Intẽ¬
tione dum pes ytalie proiĩcias discuroeret, et ob id
de se solo desperans inuocasset ex lspania hasdruba
lem famosissimũ ducem socum cõicaturus tanti cepti
uictoriam quẽ auteꝙͣ cerneret audiuit eum ueniẽtẽ
infelici pugna saluatore consule apud methaurũ super¬
atum atq occisum Quo ictu una secum per culsi nilites:
segnes circa oportuitates belli factos agnouit Inde
audiens ꝙ ipse in ytaliam tragerat uellum illud idem
in affricam a scipione trausuectum et de uestigio sy¬
phacem captum carthaginenses plurimis cladib stra¬
tos clausos q sore feqtmn seq ad tutandam ꝑatriam
reuocatum satis aduertit longe maiori cam dedecore
se affricam petittirum ꝙͣ cum decore occupasset ytaliã
Cum igitur fere seuex. eoredisset unde discesserat
adolescens et quam sibi sedecum auuorum possessione

Expanded text:
ti visum est. Nam imbrium effusione permaxima factum est ti visum est. Nam imbrium effusione permaxima factum est ut bis ab oppugnatione desisteret. Qui frustratus intentione, dum per Ytalie provincias discurreret et ob id de se solo desperans evocasset ex Hyspania Hasdrubalem fratrem famosissimum ducem secum communicaturus tanti cepti victoriam, antequam cerneret audivit eum venientem infelici pugna a Salinatore consule apud Metaurum superatum atque occisum. Quo ictu una secum perculsi milites segnes circa oportunitates belli factos cognovit; inde audiens, quod ipse in Ytaliam traxerat, bellum illud inde in Affricam a Scipione transvectum et evestigio Syphacem captum Cartaginenses plurimis cladibus fractos clausosque fere seque ad tutandam patriam revocatum, satis advertit longe maiori cum dedecore se Affricam petiturum quam cum decore occupasset Ytaliam. Cum igitur fere senex eo redisset unde discesserat adolescens et, quam sibi XVI annorum possessione
Abbreviated transcription (Latin):
norum occisorum mambus amilis In testimoniũ uicto¬
rie cartaginem modia tria transiuisit hic illi felicita¬
tum apex extitit hucusq illum euexit fortuna quitquit
ꝯgit in posterum aut ad protelationem prosperitatis
assumpt aut ad declinium pertuit. Ram capta in
deditionem capua ingentis ea tempestate potencie et de¬
ducto ad ybernandum in eandem ex̾citu quãtum Nredi¬
dit deditis campanis iniecisse tiuioris tantum ymo
lenge magis excitui suo uigoris abstulitꝰ am tantum aft¬
fluencia iterum atq camxana iũxuria in affros hispa¬
nos q potuit ut qui romaua contriuerant arma as illis
eneruarentur a deo ut non quos in yberna deduperat
esse quos eouxerat appareret Attamen de capua dis¬
cedeng cum illico a romana ualida cingeretur obsidione
uariis rum euentibus crrcuinagatꝰ quasi eam libera¬
turus ad tertiũ lapideni urbi iam respirante adiuoint
exercitum pro qua etiam deos tunc militasse autiquita¬

Expanded text:
norum occisorum manibus anulis, in testimonium victonorum occisorum manibus anulis, in testimonium victorie Cartaginem modia tria transmisit. Hic illi felicitatum apex extitit, hucusque illum evexit Fortuna; quidquid egit in posterum, aut ad protelationem aliquam prosperitatis assumpte aut ad declivum pertinuit. Nam capta per deditionem Capua, ingentis ea tempestate potentie, et deducto ad hybernandum in eandem exercitu, quantum credidit deditis Campanis iniecisse time ris, tantum imo onge magis exercitui suo vigoris abstulit. Nam tantum affluentia rerum atque campana luxuria in Affros Hyspanosque potuit ut, qui romana contriverant arma ab illis enervarentur adeo ut, non quos in hyberna duxerat esse quos eduxerat appareret; attamen e Capua discedens, cum illico a Romanis valida cingeretur obsidione, variis cum eventibus circumvagatus, quasi eam liberaturus, ad tertium lapidem Urbi iam respiranti admovit exercitum, pro qua etiam deos tunc militasse antiquita
Abbreviated transcription (Latin):
cmitates socui q romauorum concurrere aupilia age̾
oportuna deforre, et omnia affatim prebere Et dum
passim fere obsistente nomine cuncta per ytaliam cum
uictore exercitu populatur A. N. fabio mapiuo dic¬
tatore uaria cunctatione per amũ ludificatus est
cum id romami belli fomentum non uincendi Ingenũ
eptimaret Tandem apud canuas urgente uerrone
consule confligatum est quo non tam armorum uiotute
ꝙͣ calida arte uictoriam potitus est hanibal et adeo ea
in clade uires romauorum contudit enulio consule
ceso et uerrone uenusiũ sugato ex̾citu feda strage
trucidato multis senato ribus consularibus pretoriis¬
q uiris occisis ut uix salutis spes aliqua seu liberta¬
tis seruande uictꝭ relinqueret actum q erat de romana
re publica si marchabalis secutus fuisset consiliũ porro
ip̃e uictor elatus et Iam secum pociũ de urbis securꝰ
Ut qualis esset ciuibus suis offenderet collectis ex roma¬

Expanded text:
civitates sociique Romanorum concurrere, auxilia augere, civitates sociique Romanorum concurrere, auxilia augere, oportuna deferre et omnia affatim prebere et dum passim, fere obsistente nemine, cuncta per Ytaliam cum victore exercitu populatur, a Q. Fabio Maximo dictatore varia cunctatione per annum ludificatus est, cum id Romani belli fomentum non vincendi ingenium dicerent. Tandem apud Cannas, urgente Varrone consule, confligatum est, quo non tam armorum virtute quam callida arte victoria potitus est Hanibal et adeo en in clade Romanorum vires contudit, Emilio consule ceso et Varrone Venusium fugato, exercitu feda strage trucidato, multis senatoribus consularibus pretoriisque viris occisis, ut vix salutis spes aliqua libertatis servande victis relinqueretur; actumque erat de romana re publica, si Maharbalis fuisset secutus consilium. Porro ipse victor elatus et iam secum potiunde Urbis securus, ut qualis esset civibus suis ostenderet, collectis ex Roma
Abbreviated transcription (Latin):
ytalie descendit ut aliqui arbitrantur que taurino ui¬
cina rigatur a pado. Secus quem nulicia quiete et
sertilitate locorum restaurata descendens apud ticimnũ
gueum scipionem romanorum consulem cum exerciti
debellatum sauciũ qr fugauit/. Codem q omine ꝓcedẽs
apud srebram semproniũ collegam expugnantem
Inde acui labore superans apẽninũ descendit in tus¬
aquosit ꝙ deductus exercitus est et per dies plures
uigiliis et frigore afflictus in maxina parte cotabuit
et iumenta passim morientia fede nocumẽt pluxi
nũd ime̾tere ĩpse e̾tiam dux dum clephante qui uinca
suꝑuxerat mediis in undis supersederet frigore et
aura agente palustri oculo uno captus est/. Baue
cuu ommia forti aniuo superaret incõmõda et loca
euasisset aquosa Restaur asset qi cõmodis uires ad
frausmuenũ ueniens / flamineum consulem facta maxi¬
ma romanorum strage uicit trucidauit q huic ad eum

Expanded text:
Ytalie descendit, ut aliqui arbitrantur, que Taurino viYtalie descendit, ut aliqui arbitrantur, que Taurino vicina rigatur a Pado. Secus quem, milite quiete et fertilitate locorum restaurato, descendens apud Ticinum Gneum Scipionem Romanorum consulem cum exercitu debellatum sauciumque fugavit; eodemque omine procedens apud Trebiam Sempronium collegam expugnavit. Inde acri labore superans Appenninum, descendit in Tusaquosisque deductus exercitus per dies plures vigiliis et frigore afflictus in maxima parte contabuit et iumenta, passim morientia fede, nocumenti iniecere plurimum. Ipse etiam dux dum elephanto, qui unicus supervixerat, mediis in undis supersederet, frigore aut aura agente palustri oculo uno captus est. Sane cum omnia forti animo superaret incommoda et loca evasisset aquosa restaurassetque commodis vires, ad Trasimenum veniens, Flaminium consulem, facta maxima Romanorum strage, vicit trucidavitque. Hinc ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
se amplissumam spem prebuit Cui ceso a barbaro quo:¬
dam illico subscitutus est Et cum in ditionem suam
acri bello quosdam hispanos populos redegisset, lon
ga q obsidione contra Ius et fas sagũtinos romanoꝵ
socios coegisset et in mortem auimatus a quibuscuãq
per quietem uisis quasi secous uictoria ytaliam ag¬
gressurus trausunt hyberum et gallis regulis ꝑunt¬
tentibus pyreneo superato deuenit in aloes Quas
tam ratione montiũ scabrosissimorum et inuiorum fere
ꝙͣ insultuũ et la trociniorum incolarum sepe Itiuera
occupantiũ ac pimiũ cadentiũ aut gelu concietaꝵ
lubrico transitu difficillimas pulsis nicolis calcatis
niuibus dirutis a ceto igneq scopulis et si fere me¬
dietatem copiarum suarum algore media et precipi¬
ciis perdidit elephantes peue omnes Iumentorum
per maximã quãtitatem et apparatum bellorum plu¬
rimiũ cnm residuo tamen superait et eay in parte

Expanded text:
se amplissimam spem prebuit. Cui ceso a barbaro quose amplissimam spem prebuit. Cui ceso a barbaro quodam, illico substitutus est; et cum in dicionem suam acri bello quosdam hyspanos redegisset populos longaque obsidione contra ius et fas Saguntinos Romanorum socios coegisset in mortem, animatus a quibusdam per quietem visis, quasi securus victoria Ytaliam aggressurus, transivit Hiberum et, Gallis regulis permictentibus, Pyreneo superato, devenit ad Alpes. Quas tam ratione montium scabrosissimorum et inviorum fere quam insultuum et latrociniorum incolarum sepe itiners occupantium et nivium cadentium aut gelu concretarum lubrico transitu difficillimas, pulsis incolis, calcatis nivibus, diruptis aceto igneque scopulis, etsi fere medietatem copiarum suarum algore inedia et precipitiis perdiderit, elephantos pene omnes, iumentorum permaximam quantitatem et apparatum bellorum plurimum, cum residuo tamen superavit et ea in parte
Abbreviated transcription (Latin):
duperit ꝙ grecorum fasces seditiosas et insolenciam
priuatus oppresserit et tantarum rerum merito sub
legationis sigmento seuex apud perganiũ asie cuntatẽ¬
in exiliũ relegatus quasi de re publica male meritus
expirauit Inde stabat adhuc acer uultu nostri orbis pes¬
tis ignisqz ualidus hanibal pems tristi tamen et que¬
rula uoce fortune dampnaus inisidias de quo eo ꝙ eiq
ingencia facta fuerunt non a deo ut de reliquis tenui
smone transeundum est
i De haibale Cartagieñ duce Caᵘ. pͫ¬
Anibal .a. longa Rerro nobisisssond¬
carthagiensium ducum serie duxit originẽ
et hauulcaris splendiꝰ principis filius romauoꝵ
hostis perpetiuis natus est A deo ut a gente eo adhuc
nonũ etatis annũ sacrificante patre Iurauerit ꝙͣ p̾mo
per etatem posset se romaii nominis hostem defuturũ
Uec efectus de fuit Iuramento Nain hanulcare prẽ
mortuo tribus annis sub hasdrubale militauit et de

Expanded text:
duxerit, quod Graccorum faces seditiosas et insolentiam duxerit, quod Graccorum faces seditiosas et insolentiam privatus oppresserit et tantarum rerum merito, sub legationis figmento senex apud Pergamum Asye civitatin exilium religatus, quasi de re publica male meritus, expiraverit. Verum instabat acri adhuc vultu nostri orbis pestis ignisque validus Hanibal penus, tristi tamen et querula voce Fortune damnans insidias. De quo, eo quod eius ingentia facta fuerint, non adeo, ut de reliquis, tenui sermone transeundum est. X. De Hanibale cartaginensi duce. Hanibal a longa retro nobilissimoruCartaginensium ducum serie duxit originem; et Hamilcaris splendidi principis filius, Romanorum hostis perpetuus orbel natus est; adeo ut, agente eo adhuc nonum etatis annum, sacrificante patre, iuraverit quam primo per etatem posset se romani nominis hostem futurum; nec effectus defuit iuramento. Nam Hamilcare patre mortuo, tribus annis sub Hasdrubale militavit et de
Abbreviated transcription (Latin):
solum affricaui fratris ob ingratitudinem romanorum
uoliuitariũ exiliũ deflens sed ꝙ romre parti compere¬
rit qui eum Inuiste accusauerit Et ignoninia si po¬
tuisset faurain la cessurerit suam et se qui reges potẽ¬
tissimos oppresserat et erariũ ingenti preda ditane¬
rat ligari facerent et in carterem truda Tic et phi¬
lomenes achens iiclitus bellorum dux la couuans
accusabat messanos et eorum seuiciam ꝙ se qui illos
iam dñdum multis nobilitauerat uictoriis seuem nõ
uiribus sed fortuma captum in theatrum ludendũ
deduxerunt deniũ thessandro clansum deinde ue¬
neuo necauerunt Wubsequentur scipio nasica uenie¬
bat tristi cum murnure de flens ꝙ inmor senatus
sentencia optunꝰ romanorum et solus ad suscipien¬
dam matoem ꝓdeam ex presumente delatam dignꝰ
extimatus sit ꝙ gallis bis cesis fugatus q triũphum
magis romane saluti oportuũ ꝙ̃ auro spectabilem

Expanded text:
solum Affricani fratris ob ingratitudinem Romanorum solum Affricani fratris ob ingratitudinem Romanorum voluntarium exilium deflens, sed quod Rome compererit qui eum iniuste accusaverit et ignominia, si potuisset, famam lacessiverit suam et se, qui reges potentissimos oppresserat et erarium ingenti preda ditaverat, ligari faceret et in carcerem trudi. Sic et Phylopemenes acheus, inclitus bellorum dux, lacrimans accusabat Messenios et eorum sevitiam quod se, qui illos iam dudum multis nobilitaverat victoriis, senem, non viribus sed Fortuna captum, in theatrum ludendum deduxerint demum Thessandro clauserint et inde veneno necaverint. Subsequenter Scipio Nasica veniebat tristi cum murmure deflens quod iunior senatus sententia optimus Romanorum et solus ad suscipiendam matrem Ydeam e Pesimunte delatam dignus extimatus sit, quod Gallis Bois cesis fugatisque triunphum magis romane saluti oportunum, quam auro spectabilem
Abbreviated transcription (Latin):
sanorum Rex ñs a casu authioti magii subsis¬
tentem illico occupauit amplissimo cum plo¬
rasu demonserans se indigne a syracusanis furentib
re sum iuuenem atq regnantem Et hoc etiam idem da¬
marata deflrbat ad iungent̾ ꝙ ante sacras deorũ aras
nulla inspecta ueueratione obtriuicata sit Sit et
armonia regis pariter ex sanguine nata non miuꝰ
natarum uiygnũd modia in hominũ turba concisaꝵ
innotui q uiri exiliũ ꝙ̃ propriam per nulle uuluera
mortem querebatur Inde agesiopolis Iure gentium
lacedemomoꝵ Rex Ingemuiscebat se a licuneo pͥmo lace¬
demom̃oꝵ tiramio in exiliũ pulsum Necnon et origia¬
gontes cambolaurarum et gandetus thelostobrꝯgorum
atq hocionorum gallogretorum reguli se a gueo mau¬
lio consule non solum uictos sed fere sedibus in suis arctꝭ
le gibus quasi compedibus relegatos lamentabantur
perdite Quos inteo querebatus asiaticus scipio Non

Expanded text:
sarum rex, me a casu Anthioci magni subsissarum rex, me a casu Anthioci magni subsistentem illico occupavit, amplissimo cum planctu demonstrans se indigne a Syragusanis furentibus cesum iuvenem atque regnantem. Et hoc idem Damarata deflebat adiungens quod ante sacras deum aras, nulla inspecta veneratione, obtruncata sit. Sic et Armonia, regio pariter ex sanguine sata, non minus natarum virginum media in hominum turba concisarum innocuique viri exilium, quam propriam, per mille vulnera mortem querebatur. Inde Agesiopolis iure gentium Lacedemoniorum rex ingemiscebat se a Ligurgo, primo Lacedemoniorum tyramno, in exilium pulsum. Necnon Orgiagontes Cambolomarus et Gaudotus Tolostobogiorum atque Trocmiorum Gallogrecorum reguli se a Gneo Manlio consule non solum victos, sed fere sedibus in suis artis legibus quasi compedibus religatos lamentabantur perdite. Quos inter querebatur asyaticus Scipio, non
Abbreviated transcription (Latin):
pliari Multa nempe in europa multa in asia en¬
meni perganieno concessa sunt multa rho diis ylieu¬
sibus q preterea ob ueterem affiuitatem concessa sut¬
quedam et omnibus romanorum belli sociis Cum sibi
pretes regnũ elephantes omnes naues et alia multa¬
ꝙ tam utilia ꝙͣ magnifica regibus auferre uidisset
Uerum enum post tempus et si regni tam grande
decus maiori pro parte deposuisset non tamen
mentis ar dorem cupiditatemq deposuit et teguine̾to
uelatus ꝙ auri pondus niiuiũ romanis impendendũ
ex pacto non haberet sese in la trocuna de dit et inter
alia ut tam grande facinꝰ regem degeret adhibitis
sociis oportuuis nocte templum dodonei iouis genti¬
libus ea tempestate uener audissimũ ob ingentem pre¬
dam agressus est quasi ob io temporalia amisisset
ut diuina digniꝰ possideret uerum repentino cio¬
cuiustantiũ oĩm concursu una cum omnibus suis Rex
heronimus yerois filus syracu¬

Expanded text:
perium. Multa nempe in Europa, multa in Asya Euperium. Multa nempe in Europa, multa in Asya Eumeni pergameno concessa sunt, multa et Rhodiis Yliensibusque preterea ob veterem affinitatem concessa quedam et omnibus breviter Romanorum belli sociis, cum sibi preter regnum elephantes omnes naves et alia multa tam utilia quam magnifica regibus auferre vidisset. Verum enim post tempus, cum etsi regni tam grande decus maiori pro parte deposuisset, non tamen mentis ardorem cupiditatemque deposuit et tegumento velatus, quod auri pondus nimium Romanis inpendendum ex pacto non haberet, se in latrocinia dedit et inter alia, uti tam grande facinus regem deceret, adhibitis sociis oportunis nocte templum Dodonei Iovis, gentilibus ea tempestate venerandissimum, ob ingentem predam aggressus est, quasi ob id temporalia amisisset ut divina dignius possideret; sed repentino circumstantium omnium concursu, una cum omnibus suis, rex eronimus Yeronis filius Syragu
Abbreviated transcription (Latin):
elephantibus q plurinis indianis populitq uariis
armis mirandis pociꝰ ꝙ̃ tremendis in aciem tractꝭ pug¬
nam aduersus romanos conseruit Euiuenis uero per¬
gamei regis consilio falcate quadrige in perturba¬
tionem ordinũ producentis cireidacte sunt Deiude ho-¬
minũ certamen insertum est post ingenton cladem
anthioci omnis exercitus eius pertuobatus cesis q
multis et ipse in fugam coactus sardis tutatꝰ est
Iude noctie quo demetriꝰ filius aufugerat cum uxõe
et filiit a pameam conscendit et tumorositate ueteri
posita legatos qui pacis leges que darent susciperẽt
sardis ad consulem misit Quibus cogentibus inter
cetera ultra taurum montem relictis cit omnibus reg¬
naturus fere extra orbem relegatus a biit nec liber
sed tributarius romanorum Deiectus exgo authiocꝰ
a fastigio tam excelso in doloris augmentum uidit
ex quisitis a proauis suis enlorum Imperiũ am¬

Expanded text:
elephantibusque pluribus yndianis populisque variis elephantibusque pluribus yndianis populisque variis armis mirandis potius quam tremendis in aciem tractis, pugnam adversus Romanos conseruit. Eumenis vero pergameni regis consilio falcate quadrige in perturbationem ordinum producentis circumacte sunt. Deinde hominum certamen insertum et post ingentem cladem Anthioci omnis eius exercitus perturbatus cesisque multis et ipse in fugam coactus, Sardis tutatus est; inde noctu, quo Demetrius filius aufugerat, cum uxore et filiis Apameam contendit et tumorositate veteri posita, legatos qui pacis leges que darentur susciperent Sardis ad consulem misit. Quibus cogentibus inter cetera, ultra Taurum montem, relictis citra omnibus, regnaturus fere extra orbem, relegatus, abiit nec liber sed tributarius Romanorum. Deiectus ergo Anthiocus a fastigio tam excelso, in doloris augumentum vidit ex quesitis a proavis suis emulorum ampliari im
Abbreviated transcription (Latin):
est Ex quo et rex ipse fugrens salutem peciit nec se
tutum ratꝰ donec duuissa grecia deuenisset in ephe¬
sum Quo frustra per legatos cum romainis tempta¬
ta pate sepissuns aduerso marte per prefectos na¬
uali bello fortiuam temptauit Aai a marto attilio
prefecto classis romañ cõmeatus eis intercepti dissi¬
patum nauigud omne huic haud longe coruit hĩ
portum polixenas prefectus eiusdem cum magna
nauiũ manuẽ a lucio uictus atq fugatus est hanibal
siuiliter ab eudeno rhodio superatus et cui perat
fere deleta classis nec nunꝯ a regillo emilio et
tionem rediit et plures asye suiitates aduentante
lucio coruelio scipione consule a societate anthioci
discandeñ romanis sese inuppere Ie uero pli̾mi gentiũ
tam suarum ꝙͣ aupiliariorũ et mer cẽnarioꝵ militũ
congregato exercitu ꝓostꝙͣ paci modus non Inuenie¬
batur coruelio scipiomi uenit obuiꝰ et falcatis quadrigis

Expanded text:
est. Ex quo et rex ipse fugiens salutem petiit; nec se est. Ex quo et rex ipse fugiens salutem petiit; nec se tutum ratus donec, dimissa Grecia, devenisset in Ephesum. Quo frustra per legatos cum Romanis temptata pace, sepissime adverso marte per prefectos navali bello fortunam temptavit. Nam ab A. Atilio prefecto classis romane commeatus eius intercepti sunt et dissipatum navigium omne. Hinc haud longe Coricum portum Polixenas prefectus eiusdem cum magna navium manu a Livio victus atque fugatus est.? Hanibal similiter ab Eudamo rhodio superatus et cui preerat fere deleta classis. Nec minus a Regillo Emilio et ia in Romanorum dicionem rediit et plures Asye civitates, adventante Lucio Cornelio Scipione consule, a societate Anthioci discedentes Romanis sese iunxere. Is vero, plurium gentium tam suarum quam auxiliariorum et mercennariorum militum congregato exercitu, postquam paci modus non inveniebatur, Cornelio Scipioni venit obvius et falcatis quadrigis
Abbreviated transcription (Latin):
eiq ostendissent gradum factum ad ytaliam obtinendã
et profugus a cartagine hanibal argumentis eniden¬
tissiius ipulisset consꝑata militum copia in grecãd
sedem delegit anthiocus Qui cum multo mĩnora e¬
gisset ꝙͣ prouocantiũ spet fuerit captis quibusdau
oppidis exhñt que romauorum sotiorum exant ꝙͣi
pro primo Impetu satis actum esset hibernaturꝙ se
diuceret uxorem obtimũsset medio bellorum in strepitu
uuurie uino ludis et sompno hyeme instante con¬
cessit In qua non solum principes uerum et iuilites
nulitari disciplina si qua apud eot erat soluta eñ
omnes lasciuiendo secuti sunt Tandem tempore
adueniente quo reges solent ad bella consurgere
cum iam marcus actilius consul cum exercitu uenis¬
set obuꝰ illi factus apud thermophilas collatis siguis
suios in aciem uterq deduxit Uerum regiꝰ exexcitꝰ
corpore et deliciis marcions a seuera romauorum
uirtute preter maxinam scragem in fugam conu̾sꝰ

Expanded text:
eique ostendissent gradum factuni ad Ytaliam obtinendam, eique ostendissent gradum factuni ad Ytaliam obtinendam, et profugus a Cartagine Hanibal argumentis evidentissimis inpulisset, comparata militum copia, ut in Grecsedem delegit. Verum cum multo minora egisset quam provocantium spes fuerit, captis quibusdam oppidis, ex his que Romanorum sociorum erant, quasi pro primo impetu satis actum esset, hybernaturus suxorem duceret obtinuisset, medio bellorum in strepitu s luxurie vino ludis et somno, hyeme instante, concessit. In qua non solum principes eius, verum et milites militari disciplina, si qua apud eos erat, soluta, eum omnes lasciviendo secuti sunt. Tandem tempore veniente quo reges solent ad bella consurgere, cum iam Marcus Aciliuss consul cum exercitu venisset, obvius illi factus, apud Thermophylas collatis Signis suos in aciem uterque deduxit. Sane regius exercitus torpore et delitiis marcidus, a severa Romanorum virtute post maximam stragem in fugam versus
Abbreviated transcription (Latin):
Loriam. maiorum. Iuorum per¬
se ferebat anthiocus, originem scilicet proau
anulũ in lecto compertum matris femori eiꝰ
anchoram cum eo natam totius posceritatis insigne
miliciam eius sub alexandro et que post hanc ab eo
magnifica facta sunt Que esto patris ac patrui odia
abhominabili quadam opacitate radios preteriti Iuba¬
ris infringere uiderentur ⁊ se non solum reitegra¬
tos sed auctos longo maioris Iactancie causai Imi
pendebant Nami ut iam supra pretactum est regno
nutilatus uno eqnoq decussus pater eius perierat
fortuma rerum oportuitatem consecutus est. ut syrie
reguo in pristiuam reducto amplitudinem asiatitũ eciã
recuperaret omne Quibus meritis cognomunari
magnꝰ a suis credituut est uerum cum illi ad suas
explendas libidines duo tam ingencia regna non ui¬
derentur sufficere oculos Iuiecit ingreciam in qua
tunc late uictores pulso philippo macedoine rege
uagabantur Rom an Quam cum ad occupandam
cupidum animassent etholi potentissimi grecoꝵ populi

Expanded text:
loriam maiorum suorum prse ferebat Anthiocus, originem scilicet proavi, anulum in lecto compertum matris, femoris eius ancoram cum eo natam, totius posteritatis insigne, militiam eius sub Alexandro et que post hanc ab eo magnifica facta sunt. Que esto patris et patrui odia abhominabili quadam opacitate radios preteriti iubaris infringere viderentur, a se non solum reintegratos, sed auctos, longe maioris prestabant iactantie causam. Nam, ut iam supra pretactum est, regno mutilatus uno equoque decussus pater eius perierat Fortuna, rerum oportunitatem consecutus est, ut, Syrie regno in pristinam reducto amplitudinem, Asynticum etiam recuperaret omne. Quibus meritis cognominari Magnus a suis creditum est. Ceterum cum illi, ad suas explendas libidines, duo tam ingentia regna non viderentur sufficere, oculos iniecit in Greciam. In qua tunc late victores, pulso Phylippo Macedonie rege, vagabantur Romani. Quem cum ad occupandam cupidum animassent Etholi, potentissimi Grecorum populi,
Abbreviated transcription (Latin):
infici toũ phi currum precessere dolentes Quis non
credat perseum scupidum gementem qr tam grandem
rebum ꝓmutationem perspexisse Quit non arbitre¬
ad quas exhibendas ꝑmaximũ cum causa cõmodũ
concessum est Nam senatus Inssu cum filiis indultũ
fuisse appareat Alb̃am deductus est ibiq carceri dãp¬
natus perpetuo Qua in parte regem de mergens
inferius, ab aula de ductus in carcerem a dominio in
fere pemuriam sit uolens agit fortua / cu imperãti
cetera fere parent Porro et recordatione regi ful¬
goris et tetri carceris pediore confractus deiectus
persens clansit diem et humanitate pocis rõnorũ
ꝙ̃ suo merito publicis Impensis regio ritu delatus est
Cuiꝰ ut suprema uideatur miseria alter ex filiis
ut fertur ad tollerandam inopiam erariam fabricã
ad mallers tractandos ferrers retorqueri.
ue eta loquar nõnullos ad regale sublimat

Expanded text:
ifici triunphi currum precessere dolentes. Quis non ifici triunphi currum precessere dolentes. Quis non credat Perseum stupidum gementemque tam grandem rerum mutationem spectasse? Quis non arbitreAd quas exhibendas permaximum cum causa commodum concessum est. Nam senatus iussu cum filiis indultum fuisse appareat, Albam deductus est ibique carceri damnatus perpetuo. Qua in parte regem demergas inferius? Ab aula deductus ad carcerem, a dominio in fere penuriam. Sic volens agit Fortuna, cui imperanti cetera fere parent. Porro et recordatione regii fulgoris et tetri carceris pedore confectus, deiectus Perseus clausit diem et humanitate potius Romanorum quam suo merito publicis inpensis regio ritu delatus est. Cuius ut suprema videatur miseria, alter ex filiis, ut fertur, ad tolerandam inopiam erariam fabricam ad malleos tractandos ferreos retorqueri. eia non nullos ad regale sublimat
Abbreviated transcription (Latin):
per frandem ganderet pristine sue conditiõis cbolitꝰ
nimiũ elatus est et unũ quod illi ductinũ potuisset ef¬
fecisse regnũ romanorum scilicet pacem spreuit infanuis
iunctis q tracibus et illiricis macedonibus uellum maxi¬
no cum apparatu mouit Romanis Aduersus quem pri¬
mo romami sulpiciũ consubem duces qz alios cum exer¬
citibus misere/ Qu cum Iterum fugatus esset a ꝑseo
et multa insuper ab eodem in romanos acta essent
Confestim enulia paulus substitutꝰ sumpto ex puule
filie augurto securus uictor ad macedonie fines deue¬
ut Ibiq tam strẽne rem uellicam gessit ut non solũ
regis disperderet copias uerum eo fugato in ditionẽ
regnũ omne susciperet Iquic et ixsum perseum qui
in samo craciam aufugerat misso m. octanio captiuũ
habuit et cum eo duos filios alexandrum stilicet et
philippum quos rebus compositis romam cum cax¬
tiuo patre deuexit ibi omisti cathenis Enulnĩ mag .¬

Expanded text:
per fraudem gauderet, pristine sue conditionis oblitus, per fraudem gauderet, pristine sue conditionis oblitus, nimium elatus est et unum quod illi diutinum potuisset effecisse regnum, Romanorum scilicet pacem, sprevit insanus iunctisque Tracibus et Ylliricis Macedonibus bellum maximo cum apparatu movit Romanis. Adversus quem primo Romani Sulpitium consulem cum exercitibus misere. Qui cum iterum fugatus a Perseo esset et multa insuper ab eodem in Romanos acta essent, confestim Emilius Paulus substitutus, sumpto ex parvule filie verbis augurio, securus victorie ad Macedonie fines devenit ibique tam strenue rem bellicam gessit ut, non solum regis disperderet copias, verum, eo fugato, in dicionem regnum omne susciperet. Hinc et ipsum Perseum, qui in Samotraciam aufugerat, misso M. Octavio, captivum habuit et cum eo duos filios, Alexandrum scilicet et Phylippum. Quos, rebus compositis, Romam cum captivo patre devexit. Ibi honusti catenis Emilii magn
Abbreviated transcription (Latin):
mosienti oportmnitat cyotata demetoiũ quod axud
romanos obses fuuisset falsis litteris tauꝙ̃ a Romanis
eid en demetoio uemientibus suspectum fecit super¬
ad dens obhoc in se ꝙ patris foueret consiliũ a deme¬
trio mortem dĩe iustrati exertitus machinatam In cuiꝰ
mortem cum płilippũ miserum accendisset Non aute
destitit ꝙͣ inueni iul tale timẽti axud astrorum peo¬
ne opidum in conuinio porrigeretur a dida uene¬
nũ querenti q in cubiculo patris fratrit q et poroec¬
toris nequiciam trapetis in caput et fances reuolutꝭ
Intercluderetur spiritus morituro Quo de functo
quo Iam sibi regnũ deberi persens aduerteret ne dif¬
ferret in patris uitam moliri cepit insidias quod phi¬
lixpus senciens in cassum crudelitatem suam in deme¬
triũ deflens cum occidendi perser copia non dare¬
tur et tabescens egritudinem incidisset fere sexage¬
nariq expirauit cui persens illico successit in regno

Expanded text:
molienti, oportunitate captata, Demetrium, quod apud molienti, oportunitate captata, Demetrium, quod apud Romanos obses fuisset, falsis literis, tanquam a Romanis eidem Demetrio venientibus, suspectum fecit, superaddens ob hoc in se, eo quod patris hereret consilio, a Demetrio mortem die lustrati exercitus machinatam. In cuius necem cum Phylippum miserum accendisset, non ante destitit quam iuveni, nil tale timenti, apud Astreum, Peonie oppidum, in convivio porrigeretur a Dyda venenum dolentique in cubiculo patris fratrisque et porrectoris nequitiam, trapetis in caput et fauces revolutis intercluderetur morituro spiritus. Quo defuncto, cum iam sibi regnum deberi Perseus adverteret, ne differretur, in patris vitam moliri cepit insidias. Quod Phylippus sentiens, in cassum crudelitatem suam in Demetrium deflens, cum occidendi Persei non daretur copia, tabescens egritudinem incidit et fere sexagenarius expiravit; cui Perseus illico successit in regno.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmẽdis iras euaderet a quo post multa compertꝰ ut
morte sua conceptum in se scelus piaret et mauibus
hambalis debitas penas daret Non minori in se ꝙͣ̃¬
cogitasset in filiũ seuicia occisus occubuit Et sic dum
natis nequiter consulere conaretus regni claritatẽ
same decus uite q rõmodum infeliciter perdidite
rex infidus ..
De perseo macedonũ rege Caͫ xii.¬
Mittere libet Quertanciũ plurĩ¬
tam nonuna ꝙ̃ fortumas ut in pexseum ma¬
cedonũ regem quem mestum cathenis q et
ompedibus impẽditum uenientem q udeo egerceam
caañ Delectat quippe me s̃me hos uidere d¬
rectos quos per frandem roustat celsos regnorum apices¬
constendisse Perseui plylippi demetoii macedomi regł
ex concubina filium fuisse pro certo satis habitiur est
Mit astucia et regn auiditate plerut̾ cernens dene¬
sũo obstaie desideno ei nicanto tetendit isioras ꝓpla¬
sippoq patri magnos aoparatus in romanũ bellu

Expanded text:
 Nicomedis iras evaderet; a quo post multa compertus ut  Nicomedis iras evaderet; a quo post multa compertus ut morte sua conceptum in se scelus piaret et manibus Hanibalis debitas penas daret, non minori in se quacogitasset in filium sevitia, occisus occubuit. Et sic dum natis nequiter consulere conatur, regni claritatem fame decus viteque commodum infeliciter perdidit rex infidus. XII. De Perseo Macedonie rege. Omictere libet queritantium pluriutam nomina quam fortunas, ut in Perseum Macedonum regem, quem mestum catenisque et compedibus impeditum venientem video, exerceam calamum. Delectat quippe me summe hos videre deiectos, quos per fraudem constat celsos regnorum conscendisse apices. Perseum Phylippi Demetrii filii Macedonie regis ex concubina filium fuisse satis pro certo habitum. Hic astutia et regni aviditate plenus, cernens Demebstantem desiderio, incauto tetendit insidias; Phylippoque patri, magnos apparatus in romanum bellum
Abbreviated transcription (Latin):
filio nouercam suꝑduxisset et ex ea suscepisset filior
uolens q tanꝙͣ ex predilecta coninge suscextit de regui
successione prouidere in cogitacionem scelestissimi faci¬
noris cadens / certitudini sue lubricum et claritati ne¬
bulam adinuenit Nam cum sacellitibus suis cõicasset
atq reuocatus est. Qui impacientes patris Ini quita¬
tem ferens necessariorum scipatus uiribus patrem In¬
cantum aggressus facili labore regno expulit Et cũ
in se omnem procerum gratiam uertisset, miser pri¬
sias nec adintus nec susceptus ab aliquo priuatus c̃
paucis seruis exul abiit Tamq diee post hec deseut
in eum fortuua ut tractu temporis eciam luiqueretur
a serulis et sic solus senex et inops uite sue incertus
et rubore uexyatus tam excogitati faciuoris ꝙͣ perdite
sublimitatis in salutem suam querendam et uerecun¬
diam enitandam per Incygnita loca sese aliũ meu¬
ciens suscipere querens ambularet noctu duin die
resideret in tenebris Bed quis regum manꝰ dei potest

Expanded text:
lis novercam superduxisset et ex ea suscepisset filios, volens tanquam ex predilecta coniuge susceptis de regni successione previdere, in cogitationem scelestissimi facinoris cadens, celsitudini sue lubricum et claritati nebulam invenit. Nam cum satellitibus suis communicasset factus revocatus est. Qui inpatienter patris iniquitatem ferens, necessariorum stipatus viribus, patrem incautum aggressus, eum facili labore regno expulit; et cum in se omnem procerum vertisset gratiam, miser Prusias nec adiutus nec susceptus ab aliquo, privatus, cum paucis servis exul abiit. Tanque dire post hec in eum desevit Fortuna, ut tractu temporis etiam linqueretur a servulis; et sic solus, senex et inops, vite sue incertus et rubore vexatus, tam excogitati facinoris quam perdite sublimitatis, in salutem suam querendam et verecundiam evitandam per incognita loca, se alium mentiens, fere stipem querens, ambulabat noctu, et die residebat in tenebris. Sed quis regum potest