comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culum istud ꝑtranseunt & non s̃ habitato¬
res sedoeregrini dicentesi lud pro phoicũ
Aduena sum ego & peregrinus sicut omnes
patresinei. Quis enim p̃tereuntum dequibus
tio dñ suꝑuos Ñ admiratur & obstupescit cũ
uallem uident uiatorum: Qua eiua toribus
uallis habitatorib: mons uid&ur Hoc iuxta
hebraicum Cu&erum septuaginta transtuler
poliandrion corum quiuenerint ad mare
& aedificabunt in circuitu in introitumuallis
Labor enim est corum qui egrediuntur dourbibus
urł ut omne introitum & exicum haero&dicae
prauitatis quiuenerant a mare &amantudine
ilius delectabantur. unda rumq molibus etori¬
delitate naufragiidaudant & circũ aedificen¬
tur & inuora ginib terrae sepeliant neultra
exire ualeant & aliquossua sraude decipere
biergo sepelient gog & omnẽ multitudinemer
qua msemꝑher&ici delectantur. Et uo cabitur
nom̃ uallis illius inquagog sepultus est multitu¬

Expanded text:
culum istud pertranseunt, et non sunt habitatoculum istud pertranseunt, et non sunt habitatores, sed peregrini, dicentes illud propheticum: « Advena sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei . » Quis enim praetereuntium, de quin admiratur et obstupescit cum vallem viderit viatorum, quae viatoribus vallis habitatoribus mons videtur? hoc juxta Hebraicum. Caeterum Septuaginta transtulerunt « polyandrion eorum qui venerint ad mare, et aedificabunt in circuitu introitum vallis. » Labor enim est eorum qui egrediuntur de urbibus Israel, ut omnem introitum et exitum haereticae pravitatis, qui venerant a mare et amaritudine illius delectabantur, undarumque molibus et crudelitate naufragii claudant, et circumaedificentur, et in voraginibus terrae sepeliant, ne ultra exire valeant, et aliquos sua frIbi ergo sepelient Gog, et omnem multitudinem ejus, qua semper haeretici delectantur. Et vocabitur nomen vallis illius, in qua Gog sepultus est, multitu
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa quae ab eruditis hominib ignesci
sp̃s suc condenda sunt sermone uidelico
edeniastico Quem qui habuerit poterit
dicere Nonne cornrm ardens erat in nobis
inuia cum a perir& nobis hiesus scripturas
Nec possumus plenam habere pacem & ha¬
bitationis confidentiam: nisi cuntamad¬
uersariorum suppellecalem dep̃demur
ut percant om̃a & incinerem concrementur.
& dep̃ demur eos quinos ante fuerant de
p̃dati & uustemusillos quiuasta uerunt
prius ecdesiam. Indie illa inclaro p̃dica¬
tionis lumined abo inquiđ gog locumno¬
minatum sepulchrum inisrł iuxta hebra¬
icum uallẽ uiatorũ adorientẽ maris. quae
obstupescere facit p̃tereuntes : Cuius ser
monis hic sensus ost Sepulchrum gog
nonerit in montib: sed inde p̃sis uallibus
& in confragosis locis quae hebraice ap¬
pelluntur gẽ : quae herocici cumino cui¬
dente siti orientis loca esse confingunt
ut decipia nt uatores. Cosuidelic& qui se¬

Expanded text:
diversa, quae ab eruditis hominibus igne sancti diversa, quae ab eruditis hominibus igne sancti Spiritus succendenda sunt; sermone 456 videlicet ecclesiastico, quem qui habuerit, poterit dicere: Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Jesus Scripturas ? Nec possumus plenam habere pacem, et habitationis confidentiam, nisi cunctam adversariorum supellectilum depraedemur: ut pereant omnia, et in cinerem concrementur; et depraedemur eos qui nos fuerant ante praedati, et vastemus illos qui vastaverunt prius Ecclesiam. In die illa, in claro praedicationis lumine: Dabo, inquit, Gog locum nominatum sepulcrum in Israel; juxta Hebraicum, vallem viatorum ad Orientem maris, quae obmonis hic sensus est: Sepulchrum Gog non erit in montibus, sed in depressis vallibus et in confragosis locis, quae hebraice appellantur Ge, quae haeretici cum in occidente siti orientis loca esse confingunt, ut decipiant viatores, eos videlicet, qui sae
Abbreviated transcription (Latin):
& sagittas baculosmanus in quib ꝑuersum
paschae celebrabat. L. anceas siue contos
quib: lata & in sanabilia inferebant uulnera
doctrinarum. Ely peosq arcus & sagittas
dequib: supra dictum est. Quodq sequitur
& succendent ea ignis eptem annis. de exodo et:
leuiti coponendumẽ in quib lege p̃cipitur ut sep¬
timo annore missionis quando seruis haebraeis
liberta sredditur & debita cunta soluuntur
& ad dominos redit antiqua possessio & quies
terrae tribuitur & omnes fruges pauperib:
condonantur. Quosalic& inseptem annis nu¬
mero sacrato atq ꝑfecto her&icorum arma¬
tura dispereat & ecclesi asticium nequaquã
ligna succidant de campis & regionibus
siluisq & saltibus gentium quo sinagissal¬
uare cupiunt quam ꝑdere. sed de heroico¬
rum quo suicerint dypeis hastis sagittis
baculis contisq & lanceis. Habent enim
&ipii adpugnandam ecdesi amxp̃i tela

Expanded text:
et sagittas, baculos manus in quibus perversum et sagittas, baculos manus in quibus perversum pascha celebrabant; lanceas sive contos quibus lata et insanabilia inferebant vulnera doctrinarum, clypeosque arcus et sagittas, de quibus supra dictum est. Quodque sequitur: « Et succendent ea igni septem annis; » de Exodo et Levitico exponendum est, in quibus lege praecipitur ut septimo anno remissionis, quando servis Hebraeis libertas redditur, et debita cuncta solvuntur, et ad dominos redit antiqua possessio, et quies terrae tribuitur, et omnes fruges pauperibus condonantur, quo scilicet in septem annis numero sacrato atque perfecto haereticorum armatura dispereat, et ecclesiastici viri nequaquam ligna succidant de campis et regionibus, silvisque et saltibus gentium, quos magis salvare cupiunt quam perdere; sed de haereticorum, quos vicerint, clypeis, hastis, sagittis, baculis, contisque et lanceis. Habent enim et ipsi ad impugnandum Ecclesiam Christi tela
Abbreviated transcription (Latin):
est de disti eum escampopulis a & hiopib sic
decepti quiq: abher&icis daemonũ cibus sunt
Cad& aut̃ gog uel in campilatitudine uel in
agri quicultus est ađi agricolis. Neq eniꝰ
fieri potest ut uerba di sint irrita. Tuncmit¬
teturignis inmagog in eos uidelic& quigog
susceperẽ doctrinam & in his qui ad simili¬
tudinem in sularum sȩculi fluctib: uerberan¬
tur & putant se debere esse securos. Ille
ignis de quo dñs loquitur. Ignem uenimittere
om̃s & intellegant quod ego simdñs & nomen
scm̃ meum notumfiat in medio populimei isrł
qui nequaqua gog auctoritate seductus est
N eq ultra ꝑoc casionẽ falsi nominis scentiae pol¬
luatur nomen meũ in her&icis. & sciantgentes
tur habitatores urbiumisrł credentium po¬
puli: Vrbes autem isrł intellegimus ecden¬
as rectae fidei: Et succendent & conburent
arma dequib & in alio locoscriptum est
Arcum conter& & confring& arma & scuta
conbur& igni. Clypeos & hastas arcum

Expanded text:
Dedisti eum escam populis Aethiopum ; sic decepti quique ab haereticis, daemonum cibi sunt. Cadet autem Gog, vel in campi latitudine, 455 vel in agro, qui cultus est a Dei agricolis. Neque enim fieri potest, ut Domini verba sint irrita. Tunc mittetur ignis in Magog, in eos videlicet qui Gog suscepere doctrinam, et in eos qui ad similitudinem insularum saeculi fluctibus verberantur, et putant se debere esse securos: ille ignis de quo Dominus loquitur: Ignem veni mittereomnes et intelligant quod ego sim Dominus, et nomen sanctum meum notum fiat in medio populi mei, qui nequaquam Gog auctoritate seductus est: neque ultra per occasionem falsi nominis scientiae polluatur nomen meum in haereticis; et sciant gentes, tur habitatores urbium » Israel credentium populi: urbes autem Israel intelligimus Ecclesias rectae fidei. Et succendent, et comburent arma, de quibus et in alio loco scriptum est: « Arcum conteret et confringet arma, et scuta comburet igni , » clypeos et hastas, arcum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mirũ robustũ dĩ eẽ d̃m. cũ ipsesit dĩ
uirtus dĩque sapientia Et facta ẽ suꝑ
t facta ẽ suꝑ memanus dñi. Vt cerne¬
reuisiones dĩ et intellegere possimus
manu et fortitudinedĩ suꝑ nos opus est
Inqua manu et brachio eductus ẽ. populus
isrł deaegrpto. Cuius fortitudinis par¬
tem etiãmagi intellexerunt dicentes.
digitus dĩ est. Et saluator in euangelio.
siego indigito dĩ eiciodemohia. proquo
in altero euangelio scriptum .ẽ. siego in spũ
dĩ eicio demonia. Et uidi et ecceuentus
turbinis ueniebat ab aquilone et nub̵ mag

Expanded text:
Nec mirum robustum Dei esse Dominum: cum ipse sit Dei Nec mirum robustum Dei esse Dominum: cum ipse sit Dei virtus Deique sapientia. Et facta est super t facta est super me manus Domini. Ut cernere visiones Dei et intmanu et fortitudine Dei super nos opus est. In qua manu et brachio eductus est populus Israel de Aegypto. Cujus fortitudinis partem etiam magi intellexerunt, dicentes: « Digitus Dei est hic . » Et Salvator in Evangelio: « Si ego in digito Dei ejicio daemonia: » pro quo in altero Evangelio scriptum est: « Si ego in spiritu Dei ejicio daemonia . » « Et vidi et ecce ventus turbinis venie
Abbreviated transcription (Latin):
mo aetatis suae anno. dñs ad baptis mauene¬
rit. in quarto mense qui apud nos uocatur
ianuarius et est in anni primus exordio.
praeter : Nisan. mensem nouorũ inquopas¬
cha celebratur Apud orientales enim
populos post collectionem frugum et tor¬
cularia quando decimae deferebantur
intemplum. october erat primus mensis.
et ianuarius quartus Quintã autẽ di¬
em mensis adiungit. ut significet baptis¬
ma in quo a perti sunt xp̃ocaeli . et epr¬
phaniorũ dies huc usque uenerabilis. ẽ
Non ut quidam putant natalis in carne.:
tunc enim absconditus est et non apparuit
Quod huic tẽporicongruit quando dic¬
tum est. hic ẽ filiusm̃s dilectus in quo
mihi complacui. Porrobuzi in linguã
nr̃am uertitur spraetus atq contẽptus.
Hietechiel. roboratus adõ. Quod sic
dño coaptabitur Utdicamus creato¬
remmundi qui pater . ẽ. saluatoris. ab
omnib: hereticis sperniatq contempni
qui uetus non recipiunt testamentum.

Expanded text:
mo aetatis suae anno Dominus 6 ad baptisma venemo aetatis suae anno Dominus 6 ad baptisma venerit: in quarto mense, qui apud nos vocatur Januarius, et est in anni primus exordio, praeter Nisan mensem novorum, in quo Pascha celebratur. Apud Orientales enim populos, post collectionem frugum, et torcularia, quando decimae deferebantur in templum, October erat primus mensis, et Januarius quartus. Quintam autem diem mensis adjungit, ut significet baptisma, in quo aperti sunt Christo coeli, et Epiphaniorum dies hucusque venerabilis est, non ut quidam putant Natalis in carne, tunc enim absconditus est, et non apparuit. Quod huic tempori congruit, quando dictum est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Porro Buzi in linguam nostram vertitur, spretus atque contemptus: Ezechiel, roboratus a Deo. Quod sic Domino coaptabitur, ut dicamus Creatorem mundi, qui Pater est Salvatoris, ab omnibus haereticis sperni atque contemni, qui vetus non recipiunt Testamentum.
Abbreviated transcription (Latin):
phecarum ad simi latussum. Istaesunt
uisiones quas omnes hiezethi helis pro¬
phetia contexuit. Significantiusq uixta
haebracos et cacteros interpraetes trans¬
migratio dicitur ioachit. et non captiui¬
tas quod septuaginta transtulerunt
Non enim captus urbe superata: sed uolun¬
tate setradens ductus est babrlonem
Igitur ioachin id est iechoniae dicatur
prima transmigratio : sed echiae autẽ secun¬
da uel ex trema captiuitas.
Factũ ẽ uerbũ dñi adhiez echiel filium
buti sacerdotem interra chaldȩorũ secus
flumen chobar. Et daniheli et hieze¬
chieli qui in babrlone erant iuxta flumina
futurorũ sacramenta panduntur suꝑ
aquas. Immo inaquis purissimis atbap¬
tis matis potentia monstraretur Alio¬
quini eta postolas paulus quando abanna¬
nia lc̃tus indño .ẽ tegentibus prius oculoser
squamis caruit caecitate. Et in genesi pri¬
ma qua e uiuerent : deaquis egressa sunt.
Illud quoque intellegendũ quod intricesi¬

Expanded text:
phetarum assimilatus sum . Istae sunt phetarum assimilatus sum . Istae sunt visiones quas omnis Ezechielis prophetia contexuit. SigniHebraeos et caeteros interpretes transmigratio dicitur Joachin et non captivitas, quod Septuaginta transtulerunt. Non enim captus urbe superata, sed voluntate se tradens ductus est in Babylonem. Igitur Joachin, id est Jechoniae, dicatur prima transmigratio; Sedechiae autem secunda vel extrema captivitas.Factum est verbum Domini ad Ezechiel filium Buzi, sacerdotem, in terra Chaldaeorum, secus flumen Chobar. Et Danieli et Ezechieli, qui in Babylone erant juxta flumina, futurorum sacramenta panduntur super aquas, immo in aquis purissimis, ut baptismatis potentia monstraretur. Alioquin et apostolus Paulus quando ab Anania lotus in Domino est, tegentibus prius oculos ejus squamis, caruit caecitate . Et in Genesi, prima quae viverent, de aquis egressa sunt. Illud quoque intelligendum, quod in tricesi
Abbreviated transcription (Latin):
tentiae Quodque scriptum est. inquar
topendente sententia: sub auditur men¬
se. statimenim sequitur in quinta mensis:
Quodut manifestius fieret supra addi¬
dere septuaginta. Cumessem in me¬
dio captiuorum iuxta fluuium chobar.
a perti sunt caeli et uidiuis ionemdĩ inquin¬
tamensis ipseestannus quintus transmi¬
grationis regisio achin: Captiuum
bar autem aut nomen est fluminis: aut
certe iuxtainterp̃tationem suã qua in graue
uertitur tigrim significat et cuphrathen
et om̃a magna et grauissima flumina quae
interrachaldeorues se perhibentur
Apertos que caelos non diuisione firmam̃¬
ti sed fide credentis intellege. eo quod
caelestia sint illi reserata mysteria. Vnde
set in baptis mates aluatoris quando sp̃s scs
inspecie columbae descendit super eum.
a pertos caelos legimus : quib reseratis pan¬
duntur uisiones dĩ Non unauisio sed
plures dicente d ñoperprophetam Ego
uisiones maltiplicaui et inmanib: pro¬

Expanded text:
tete» pendente sententia, subauditur mense, statim enim sequitur, « in quinta mensis. » Quod ut manifestius fieret, supra addidere Septuaginta: rum iuxta fluvium Chobar aperti sunt caeli et vidi visiones Dei in quinta mensis ipse est annus quintus transmigrationis regis Ioachin factum bar autem aut nomen est fluminis, aut certe juxta interpretationem suam, qua in grave vertitur, Tigrim significat et Euphratem, et omnia magna et gravissima flumina, quae in terra Chaldaeorum esse perhibentur, apertosque coelos, non divisione firmamenti, sed fide credentis intellige, eo quod coelestia sint illi reserata mysteria. Unde et in baptismate Salvatoris quando Spiritus sanctus in specie columbae descendit super eum, apertos coelos legimus. Quibduntur visiones Dei: non una visio, sed plures, dicente Domino per Prophetam: Ego visiones multiplicabo, et in manibus Pro
Abbreviated transcription (Latin):
annus non ut pleriq estimant actatis pro¬
phecae dicitur nec iubelei quiest annus
remissionis. sed alduo deuicesimo anno
iosi ae regis iuda quando inuentus est
liber deutero nomii intem plodĩ usque
ad quintum captiuitatis annum io iachin
cognomento iechoniae quicũ matre duc¬
tus ẽ in babrlonem et cum danihele tri¬
busq pucris et hicze chihel quae esttrib
uidȩ prima captiuitas quando stillauit
uradi suꝑer hierusalem Secundum
AΠΑΠΩTΗN uero : praefiguratur dñs
at qũe saluator quitriginta annos natu
uenit adbaptismum quae ilihomine per¬
fecta aas est . Vnde et innumerorum
uolumine iuxta hebreos non ut septua
ginta continentur auicesmo quinto actatis
anno seda tricesimo incipiunt sacerdotes
in tabernaculo ministrare. In quod signũ
pracces sit et ioseph quando mnacgrpto
esurienti populo frumenta largitus est.
et iohannes baptista uenit ad fluenta ior¬
danis. praedicauit que baptis mum paeni¬

Expanded text:
annus non, ut plerique aestimant, aetatis proannus non, ut plerique aestimant, aetatis prophetae dicitur, nec Jubilaei, qui est annus remissionis; sed a duodecimo anno Josiae regis Juda, quando inventus est liber Deuteronomii in templo Dei, usque ad quintum captivitatis annum Joachin cognomento Jechoniae, qui cum matre ductus est in Babylonem, et cum Daniele tribusque pueris, et Ezechiel quae est tribus Judae prima captivitas quando stillavit ira Dei super Jerusalem . Secundum anagogen vero praefiguratur Dominus atque Salvator, qui tringinta annos natus venit ad baptismum , quae in homine perfecta aetas est. Unde et in Numerorum volumine juxta Hebraeos, non, ut in LXX continetur, a vicesimo quinto aetatis anno, sed a tricesimo incipiunt sacerdotes in tabernaculo ministrare . In quod signum praecessit et Joseph, quando in Aegypto esurienti populo frumenta largitus est , et Joannes Baptista venit ad fluenta Jordanis, praedicavitque baptismum poeni
Abbreviated transcription (Latin):
indesinenter hoc flagitas et magno uulne¬
ricicatrix paulatim obducitur. scorpiusq
inter enceladum ecporphyrium trina¬
criȩ humo praemitur et hydra multora
capitum contranos aliquando cessauit
datumq: tempus quo non res pondere
hereticorum insidiis sed scripturarum
ex positioni incumbere debeamus adgre¬
diar hiezechi hel prophecam cuius diffi¬
cultatem hebrȩorum probat traditio
Namnisiquis apud eos a&atem sacerdo¬
talis ministerii id est tricesimum annũ
impleuerit : nec principia genesens. nec can¬
ticum canticorum nec huius uoluminis exor¬
dium et finem legere permitcitur. ut adper.¬
fectam scientiam mrsticos intellectus
plenum humane naturae tempus accedat
Quod opus si perdñi miseri cordiam ad cal¬
cemusq perduxero transibo adhieremiã
qui in lamentationib: subtrpo hierusalem
quattuor plagas mundi qua dripici plan¬
git alphabeto
Et factum ẽ intricesimo anno inquar¬
to in quinta mensis. Iricesimus

Expanded text:
indesinenter hoc flagitas, et magno vulneindesinenter hoc flagitas, et magno vulneri cicatrix paulatim obducitur: Scorpiusque inter Enceladum et Porphyrionem Trinacriae humo premitur, et Hydra multorum capitum contra nos aliquando sibilare cessavit: datumque tempus, quo non haereticorum respondere insidiis, sed Scripturarum expositioni incumbere debeamus, aggrediar Ezechiel prophetam, cujus difficultatem Hebraeorum probat traditio. Nam nisi quis apud eos aetatem sacerdotalis ministerii, id est, tricesimum annum impleverit, nec principia Geneseos, nec Canticum Canticorum, nec hujus voluminis exordium et finem legere permittitur, ut ad perfectam scientiam, et mysticos intellectus, plenum humanae naturae tempus accedat. Quod opus si per Domini misericordiam ad calcem usque perduxero, transibo ad Jeremiam, qui in Lamentationibus suis, sub typo Jerusalem quatuor plagas mundi, quadruplici plangit alphabeto. Et factum est in tricesimo anno, in quarto, in quinta mensis. Tricesimus
Abbreviated transcription (Latin):
bi et scã memoria. matritua paulx
O uirgo xp̃i custochiums. epe pollicitus
sum transire cupiebam. Et extremam ut
dicitur manum operi imponere prophe¬
tali et ecce subito mihi mors pammachii
at̃ a marcellie. Romanȩ urbis obsidio
multorumque fratrum et sororum dor¬
mitto nuntiata est atq ita consternatus
obstipui ut nihil aliud dieb ac noctibus
nisidesalute omnium cogitarem meque in
captiuitate scorum putarem esse captiuum
nec possemprius orareserare nisi aliquid
certius discerem. Duminter spem et despł¬
rationem sollicitus pendeo aliorumque ma¬
lis mecrucio. Post quã uero clarissimum
terrarum omnium lumen extinctum est
immo romani imperii truncati cãput
uc uerius dicam in una urbȩ cotus orbis
perut obmutui ethumiliatus sum et si¬
q abonis et dolormeus renouatus est
Contaluit cormeu in trame et inmedita¬
tione mea exarsit ignis Necputaui illã
sententiam neglegendam musica in luctu
importuna narratio. Verum quia ectu

Expanded text:
bi, et sanctae memoriae matri tuae Paulae, o Virgo Christi Eustochium, saepe pollicitus sum, transire cupiebam, et extremam, ut dicitur, manum operi imponere prophetali: et ecce subito mors mihi Pammachii atque Marcellae, Romanae urbis obsidio, multorumque fratrum et sororum dormitio nuntiata est. Atque ita consternatus obstupui, ut nihil aliud diebus ac noctibus nisi de salute omnium cogitarem: meque in captivitate sanctorum putarem esse captivum, nec possem prius ora reserare, nisi aliquid certius discerem: dum inter spem et desperationem sollicitus pendeo, aliorumque 3-4 malis me crucio. Postquam vero clarissimum terrarum omnium lumen exstinctum est, immo Romani imperii truncatum caput: et, ut verius dicam, in una Urbe totus orbis interiit, obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis, et dolor meus renovatus est: concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exarsit ignis : nec putavi illam sententiam negligendam: Musica in luctu importuna narratio . Verum quia et tu
Abbreviated transcription (Latin):
tracti abubere tribulationem suꝑtribulatio¬
nẽ exspecta spem suꝑ spem: aedificabunt aũt
domos. quas & in euangelio aedificat qui non
suꝑ harenam sed suꝑ p&rã fundamenta cons¬
tituit. Dequib scriptum est. Nisidns aedi¬
ficauerit domum: inuanum labora uerunt
qui aedificant eam. Min exodo iuxta septua

Expanded text:
tracti ab ubere, tribulationem super tribulatiotracti ab ubere, tribulationem super tribulationem exspectate, et spem super spem . Aedificabunt autem domos, quas et in Evangelio aedificat, qui non super arenam, sed super petram fundamenta constituit . De quibus scriptum est: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt qui aedificant eam . Et in Exodo
Abbreviated transcription (Latin):
est quaedicit admortem : & corruent int̃¬
fecti quimale steterant gladio ꝑcircui¬
tũ illo gladio quem uenit dñs mittere suꝑ
terram ut male iunta dissoci&. & scient
qui remanserint quod ipsesit dñs cumque
illȩ cessauerint : nequaquam ultraeritof
fendiculum amaritudinis & spina doloris
compungens & uulnerans populumdĩ. Om¬
nia autem haecdicuntur contra aduersa¬
rias potestates. quod in extremotem pore
delcantur & sit acterna securita s. quando
congregauerit dns̃ domumi srł eosqui sen¬
sucernunt dm̃ & scĩ ficatus fuerit in eis. &
sua. Dequa & alibi legimus. Credo uidere
bona dnĩ interra uiuentium Quamdederit
ia cob qui priorem supplanta uerat fratrẽ
& primitiua eius meruerat accipere: &
habitabunt in ea securi siue in spem. & aedi¬
ficabunt domos plantabuntq uineas. &
habitabunt secundo inspe. iuxta illud quod le¬
gitur inisaia: qui ablactatiestis a lacte. qui abs¬

Expanded text:
est quae ducit ad mortem . Et corruent interest quae ducit ad mortem . Et corruent interfecti qui male steterant, gladio per circuitum: illo gladio quem venit Dominus mittere super terram, ut male juncta dissociet, et sciant qui remanserint, quod ipse sit Dominus. Cumque 340 illi cessaverint, nequafendiculum amaritudinis, et spina doloris compungens et vulnerans populum Dei. Omnia autem haec dicuntur contra adversarias potestates, quod in extremo tempore deleantur, et sit aeterna securitas, quando congregaverit Dominus, domum Israel, eos qui sensu cernunt Deum: et sanctificatus fuerit in eis, et sua, de qua et alibi legimus: Credo videre bona Domini in terra viventium . Quam dederat Jacob, qui priorem supplantaverat fratrem, et primitiva ejus meruerat accipere. Et habitabunt in ea securi, sive in spe, et aedificabunt domos, plantabuntque vineas, et habitabunt secundo in spe, juxta illud quod legitur in Isaia: Qui ablactati estis a lacte, qui abs
Abbreviated transcription (Latin):
delaqueo uenantium . & a uerbo as pero
& in prouerbiis: oculus meretricis. laque¬
usẽ peccatoris: Sunt autem & in bonã
pastem his contrarii uenatores Dequi¬
b: scribithiere mias Ecce egomittam pis¬
catores & uenatores. qui uenentur uos de
piscandum & faciteos depiscatoribus
piscium piscatores hominum: Vnde
& uiculus p&ri & andreę hoc appellat᷑
uoccibulo : b&hsa id eenim: in lingua nr̃a
interprȩtatur domus uenator̃ Ad uer¬
sum hosigitur pessimos uenatores dĩ sermo
dirigitur. &impcratur proph&ȩ ut ponat siue
offirm& faciemsuam suꝑ sidonem. & nequaquã
fluctu & omniuento doctrinȩ: sed in uerita¬
te consistens interficiat uenatores. qua e s̃
ergo quae srdoni dns comminatur : Ecce
ego ipse ad te ueniam & glorificabor inte
Cumte interfecero. & sqentomnes quiui¬
xerint quod ego sum dñs cum tibi reddidero
quae mereris. mittamq: pestilentiam &
sanguinem in plateastuas. recteq plateȩ
dicitur sidonis lataenim & spatiosciuia

Expanded text:
de laqueo venantium, et a verbo aspero ; » et in Proverbiis: « Oculus meretricis laqueus est peccatoris . » Sunt autem et in bonam partem his contrarii venatores, de quibus scribit Jeremias: « Ecce ego mittam piscatores et venatores, qui venentur vos de piscandum, et facit eos de piscatoribus piscium piscatores hominum . Unde et viculus Petri et Andreae hoc appellatur vocabulo; Bethsaida enim in lingua nostra interpretatur domus venatorum. Adversum hos igitur pessimos venatores, Dei sermo dirigitur, et imperatur prophetae, ut ponat sive obfirmet faciem suam contra Sidonem, et nequaquam fluctuet omni vento doctrinae, sed in veritate coergo quae Sidoni Dominus comminatur? Ecce ego ad te ipse veniam, et glorificabor in te, cum te interfecero, et scient omnes qui vixerint, quod ego sum Dominus, cum tibi reddidero quae mereris: mittamque pestilentiam, et sanguinem in plateas tuas. Recteque plateae dicuntur Sidonis: Lata enim et spatiosa via
Abbreviated transcription (Latin):
dine negotiationistua e repl&a sunt interiora
iua iniquitate. & peccasti & ciecite demonte
dĩ & ꝑdidite õcherub protegens demedio lapi¬
dum ignitorum. Et eleuatum .ẽ. cortuum in
tua interrã ꝓiecite: ante faciem regum dedite ut
cernerenta: Inmultitudine iniquitatũ tuarum
& iniquitate negotiationistuae: polluisti scĩ ficatio¬
nemtuam: Producamn ergo ignem demediotui qui
commedatte: & dabote incincrem suꝑ terram in cons¬
pectu omnium uidentium te: Om̃s quiuiderint¬
te ingentib: obstupescent suꝑte . Nihili factus
es & non eris in perp&uum: Septuaginta:¬

Expanded text:
ora tua iniquitate, et peccasti: et ejeci te de monte Dei, et perdidi te, o cherub protegens, de medio lapidum ignitorum. Et elevatum est cor tuum in tua, in terram projeci te: ante faciem regum dedi te, ut cernerent te. In multitudine, iniquitatum tuarum et iniquitate negotiationis tuae. polluisti sanctificationem tuam: Producam ergo ignem de medio tui, qui comedat te, et dabo te in cinerem super terram in conspectu omnium videntium te. Omnes, quite in gentibus obstupescent super te. Nihili factus es, et non eris in perpetuum. » Quia
Abbreviated transcription (Latin):
donosor cuius labori mertes redditur. ma
la aegrptiis quorum uastitas nuntiatur :
Et factum est uerbum dni ad medicens:
fili hominis proph&a &dic: Haec dic̃
dñs ds̃ ululate: uacuae dieiquia iux iẽ
dies & ad propinquat diesdnĩ. Dies nubis:
tempus gentiumerit & ueni& gladius in
a egrptum : & erit pauor in &hiopia cum
ceciderint uulnerati in aegrpto & ablata
fuerit multitudo illius &destructa fundam̃¬
taeius ahiopia & libra & lrdi. & omne

Expanded text:
donosor, cujus labori merces redditur; mala donosor, cujus labori merces redditur; mala 354 Aegyptiis, quorum vastitas nuntiatur. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: fili hominis propheta et dic haec dicit Dominus Deus ululate vae vae diei quia iuxta est dies et adpropinquavit dies Domini dies nubis tempus gentium erit et veniet gladius in Aegyptum et erit pavor in Aethiopia cum ceciderint vulnerati in Aegypto et ablata fuerit multitudo illius et destructa fundamenta eius Aethiopia et L
Abbreviated transcription (Latin):
faciem terrȩ aquas inductascẽ diluuii & pos¬
tea septimo mense eiusdemanni quiuicinus
est sabbato & uicesima septimadie eiusdem
mensisseptimi a quascessas se diluuii. &¬
sedisse arcam noe suꝑ montes ararat qui int̃¬
practantur armeniae: ex quo intellegimus
medium esse numerum & adutrum possecon¬
ferri: Quando in hociradi incipiat diluuio.
& clementia cius septimomense in eodem die¬
rum numero demonstraturꝰ & quia apudhe¬
byeos mensis quia pud nos mensis Κalendis
& nonis idibusquediuoluitur secundum lune
cursum supputatur unde & greco uocabulo
eCTINtI luna amense pomen accepit. hoc dic¬
tum est Inuicesimo lunae die parum quidlu¬
minis remansisse nepenitus iracius atq mi¬
scricordia sit: Quando autem totus lunae
orbis impl&ur : Tunc & paschacelebratur
& omnes maxime solemnitates: quod strictĩ
posuimus ut sciamus in hoc numero &bona
& mala pariter contineri. Bona nabucho

Expanded text:
faciem terrae aquas inductas esse diluvii, et posfaciem terrae aquas inductas esse diluvii, et postea septimo mense ejusdem anni, qui vicinus est sabbato, et vicesima septima die ejusdem mensis septimi aquas cessasse diluvii, sedisse arcam Noe super montes Ararat, qui interpretantur Armeniae. Ex quo intelligimus medium esse numerum, et ad utrumque posse conferri: quando in hoc et ira Dei incipit a diluvio, et clementia ejus septimo mense in eodem dierum numero demonstratur. Et quia apud Hebraeos mensis, qui apud nos Kalendis et nonis idibusque devolvitur, secundum lunae cursum supputatur, unde et Graeco vocabulo μήνη, id est luna, a mense nomen accepit, hoc dictum est in vicesimo septimo lunae die parum quid luminis remansisse, ne penitus ira ejus absque misericordia sit. Quando autem totus lunae orbis impletur, tunc et Pascha celebratur, et omnes maxime solemnitates, quod strictim posuimus, ut sciamus in hoc numero et bona et mala pariter
Abbreviated transcription (Latin):
petratum: ut sciant qui audierint me. cẽ. dom̃
cuius dixisse fccisse est : Hacc secundum litte¬
ramꝰ immo iuxta ueritatẽ dicta sin proph&iae:
Ceterum exeo quod nabuchodonosor mercedẽ
accepit bonio peris intellegimus &iam in &hni¬
cossi quidboni fecerint non absq mercededĩ
iudicio practeriri. Vnde & ꝑhieremiam nabu¬
chod onosor columbadĩ appellatur. eoquod
ad uersum populum peccatorem di seruierit
uoluntati : Et aoducam inquit seruũ meũ
nabuchodosor ex quo ꝑspicuum. c̃. condem na¬
rinos comparatione gentilium: sullȩ lege fa¬
ciant naturali quaenos &iam scriptura negle¬
gimus. De quo plenissime ad romanos paulis
apłs disputat ac nealiquid practeri re uidea¬
mus secundum intellegentiam spiritalẽquȩ¬
rimus ubi huncnum erum hocuicesimũ septi
mum legerimus In geneseos libro scriptura
testatur sextente simo annouitae noȩ secundo
mense uicesima septima diemensis secundi suꝑ

Expanded text:
petratum, ut sciant, qui audierint me esse Dominum, petratum, ut sciant, qui audierint me esse Dominum, cujus dixisse fecisse est. Haec secundum litteram, imo juxta veritatem dicta sint prophetiae. Caeterum ex eo, quod Nabuchodonosor mercedem acceperit boni operis, intelligimus etiam ethnicos, si quid boni fecerint, non absque mercede Dei judicio praeteriri. Unde et per Jeremiam Nabuchodonosor columba Dei appellatur, eo quod adversum populum peccatorem Dei servierit voluntati. « Et adducam, inquit, servum meum Nabuchodonosor. » Ex quo perspicuum est condemnari nos comparatione gentilium, si illi lege faciant naturali, quae nos etiam scripta negligimus. De quo plenissime ad Romanos Paulus apostolus disputat. Ac ne aliquid praeterire videamur, secundum intelligentiam spiritalem quaerimus ubi hunc numerum, hoc est, viginti septem legerimus. In Geneseos libro , Scriptura testatur sexcentesimo anno vitae Noe, secundo mense, vicesimo septimo die mensis secundi, super
Abbreviated transcription (Latin):
& proprio pugione confossum plenissime hanc
historitm narrat herodotus ubi & omnis a egrp¬
tus ꝑpagos & uicos & castella scribitur. & nili
origo gentisq: cius populi & mensura terre ꝑcir¬
cuitum usq ad desestum a&hropiȩ &litore
magnimaris. libreq. & a rabiȩ confinia demonis¬
trantur. Causa autem irȩdñĩ contra acgrp¬
tum illa c̃. quod populum dĩ suod eceperit auxi¬
lio necsperar& indno & illum ad iracundiam
prouocar&. In illo in quid die quo aegrptus
capta fuerit pullulabit cornudo musisrł.
haud dubium quim regium genus signific&
Quod quidam adtoro babel filium salatihel qui
ꝑ hicchoniam dedauid stirpe generatus est
Alii adultimum tempus referunt: quando
putant & heliam eẽ. uenturum. Nos autẽ
carpimus historiam. Cumq ait oproph&a
hoc prius fuerit expl&um. Tunc a peri&ur
ostuum & uaticinium tuum nequaquã dubia
promissione pendebit. sed cern&ur opere per¬

Expanded text:
et proprio pugione confossum. Plenissime hanc et proprio pugione confossum. Plenissime hanc historiam narrat Herodotus, ubi et omnis Aegyptus per pagos et vicos et castella describitur, et Nili origo gentisque ejus populi, et mensura terrae per circuitum usque ad desertum Aethiopiae et littora maris magni, Libyaeque et Arabiae confinia demonstrantur. Causa autem irae Domini contra Aegyptum illa est, quod populum Dei suo deceperit auxilio, ne speraret in Dominum, et illum ad iracundiam provocarit. In illo, inquit, die quo Aegyptus capta fuerit pullulabit cornu domus Israel. Haud dubium quin regium genus significet. Quod quidam ad Zorobabel filium Salathiel, qui per Jeconiam de David stirpe generatus est. Alii ad ultimum tempus referunt, quando putant et Eliam esse venturum. Nos autem carpimus historiam. Cumque, ait, o propheta, hoc prius fuerit expletum: tunc aperietur os tuum, et vaticinium tuum nequaquam dubia promissione pandebit, sed cernetur opere per
Abbreviated transcription (Latin):
rat uoluntati: Postaliquot annos captiuitatis
Griȩ daturei aegyptus multoq saeuiortrrus aegrp¬
to illa enim oppugnabat hierusalem haec uanũ
pollicebatur auxilium. Aliud est autem spem
in becillitate decipere. aliud ad uersum dĩ popu¬
lum dimicare: Hoc est ergo quod dicit nabuco¬
dono sorrexbabr lonis in oppugnatione trrisuũ
mihi scruire fecit exercitum : ut impler& uolun¬
tatem mneam: omne caput deccluatum & omnis
humerus depilatus gestantium cophinos terrae
& lapides quibus raduntur humeri & decalua¬
tur caput. & tamen nec ipse nec exercitus eius
aliquid dignum inuenit intrro & hocmi¬
hi seruierit & meam contratrrõ impleuerituo¬
luntatem. Idcirco dabo eiterram a egrpti quod
quidam dicunt subnabuchodonosor eẽ. comple
tum : Alii sub cambise filio crri quia egrptum
usq ad a& hiopiã uastauit: ita ut ap̃im interfice¬
r& &omnia eorum simula cradeler&. Quã ob
causam putant cũ uersum in amentiã casu equi

Expanded text:
rat voluntati, post aliquot annos captivitatis rat voluntati, post aliquot annos captivitatis Tyriae, datur ei Aegyptus; multoque saevior Tyrus Aegypto. Illa enim oppugnabat Jerusalem; haec vanum pollicebatur auxilium. Aliud est enim spe imbecillitatem decipere: aliud adversum populum Dei dimicare. Hoc est ergo quod dicit Nabuchodonosor rex Babylonis, in oppugnatione Tyri suum mihi servire fecit exercitum, ut implerem voluntatem meam: Omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus est, gestantium cophinos terrae, et lapides quibus raduntur humeri, et decalvatur caput; et tamen nec ipse, nec exercitus ejus aliquid dignum invenit in Tyro. Et cum in hoc mihi servierit, et meam contra Tyrum impleverit voluntatem, idcirco dabo ei terram Aegypti. Quod quidtum. Alii sub Cambyse filio Cyri, qui Aegyptum usque ad Aethiopiam vastavit, ita ut Apim interficeret, et omnia eorum simulacra deleret. Quam ob causam putant eum versum in amentiam casu equi
Abbreviated transcription (Latin):
descriptione tem pliuicesim̃quidus sed facilis
solutio est. quia enim deaegrpto & superior
& hȩc qua enunc dicitur proph&ia contexitur.
lic& diuersa sit fticta temporib: tamen quia
deuna prouintia prophetatur iunctȩ sibis̃:
quod & in hieremia crebrolegimus ut praepos¬
tero ordine tempora describantur. Prius
enim sed echiȩ in quibusdam gesta referunt᷑.
& postea io achim qui antecum fuit : in psalmis
autem quia carm̃ est lrricum historiȩ ordo
non quaeritur. Dicamusergo prius iuxtalitte¬
ram nabuchodonosor cumoppugna r& trrum
& arictes machinas uineasq: eoquod cincta ma
riess& muris non poss& adiungere infinitam
exercitus multitudinem iussit saxa & aggerem
terentur: Quicquid preciosum in auro argento
uestibq &uaria suppellectili nobilitas habuit:
in positum nauib: ad insulas aspostauit: ita ut
capta urbe nihil dignum labore suo inuenir&
nabuchodonosor: & quia dĩin hac pciste obo edie¬

Expanded text:
descriptione templi, vicesimus quintus. Sed facilis descriptione templi, vicesimus quintus. Sed facilis solutio est. Quia enim de Aegypto et superior, et haec quae nunc dicitur, prophetia contexitur, licet diversis sit facta temporibus: tamen quia de una provincia prophetatur, junctae sibi sunt. Quod et in Jeremia crebro legimus, ut praepostero ordine tempora describantur. Prius enim Sedeciae in quibusdam gesta referuntur, et postea Joachim qui ante eum fuit. In Psalmis autem quia carmen est lyricum, historiae ordo non quaeritur. Dicamus ergo prius juxta litteram. Nabuchodonosor cum oppugnaret Tyrum, et arietes, machinas, vineasque eo quod cincta esset mari, muris non posset adjungere, infinitam exercitus multitudinem jussit saxa et aggeres terentur, quidquid pretiosum in auro, argento, vestibusque, et varia supellectili nobilitas habuit, impositum navibus, ad insulas 352 asportavit: ita ut capta urbe, nihil dignum labore suo inveniret Nabuchodonosor. Et quia Dei in hac parte obedie
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: Et factum est inuicesimo & septi¬
moanno in primo &una diemensis factũ est̃
buchodonosorrex babrlonis serui refecit
exercitum suum seruitute magna ad uersũ
trrum. Omnecaput decaluatũ & omnis
humerus depilatus & mercis non est reddi¬
ta ei Neq exercitui eius suꝑ trroproserui¬
tute qua seruiuit mihi aduersum cam Prop¬
terea haecdicit dns̃ds̃. Ecce ego dabo nabu¬
chodonosor regembabylonis interra aegr¬
pti: & auferet multitudinẽ eius. depreda¬
bitur manubias eius & diripi& spolia ei
& erit inmercedem exercitu illius &ope¬
ri proquo seruiuit aduersum eã dediei
terram aegrpti proeo quod labora uer̃ mihi
ait dnr̃ds̃. in die illo pollulabit cornudom ui
isrł & tibidabo aꝑtum os in medio eorum &¬
scient qm̃ egodns. Quęritur quomodo post
decimum annum superioris sermonis statim ui¬
cesimus & septimus ponatur annus. & in conse¬
quentibus decimus duodecimusq & in extrema

Expanded text:
tionem. 351 Et factum est in vicesimo et septitionem. 351 Et factum est in vicesimo et septimo anno, in primo, et una die mensis, factum est buchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversum Tyrum: omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus, et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus de Tyrotute qua servivit mihi adversum eam propterea haec dicit Dominus Deus ecce ego dabo Nabuchodonosor regem Babylonis in terra Aegypti et accipiet multitudinem eius et depraedabitur manubias eius et diripiet spolia eius et erit merces exercitui illius et operi pro quo servivit adversum eam dedi ei terram Aegypti pro eo quod laboraverunt mihi ait Dominus Deus in die illo pullulabit cornu domui Israhel et tibi dabo ascient, quia ego Dominus. Quaeritur quomodo post decimum annum superioris sermonis, statim vicesimus et septimus ponatur annus, et in consequentibus decimus duodecimusque, et in extrema
Abbreviated transcription (Latin):
extruxcrint ciuitates. & intermulta
regna ecclesiae sint humiles. & scient in
quẽ peccauerint & ultra non leuur ae¬
grptus suꝑ ecclesias in toto orbediuisas.¬
sed redigatur in paucitatem & pauci in ca rema¬
neant intergentes. iuxta illud quod scriptũ ẽ
Daillis dñe quiddabis illis : Daillis uuluam
sterilem & ubera arentia ut noquaquamgau¬
deant & extollant se inmultitudine decep¬
torum sed regantur in paucos. Multi enĩ
uocati pauci electi: & ultra non decipiant
domum isrł idẽ ccclesiam necuanã eisspẽ¬
& confidentiam reꝓmittant. docentes ini¬
quitatem ut fugiant ecclesiasticam disci¬
plinam & sequantur a egrptias uolupta¬
tes. Hec autem fient ut tertio cognoscanT
a cgrptii quod ipsesit dns̃ quod mihi prop¬
terea uidetur dici ut cognitio prima aegrp¬
tiorum incarnesitꝰ. secunda in anima testia in
spũ. Primo suꝑterram. secundo mundihuiꝰ
conuersatione finita. Tertio post resurric¬

Expanded text:
exstruxerint civitates. Et inter multa exstruxerint civitates. Et inter multa regna ecclesiae sint humiles, et sciant in quem peccaverint, et ultra non elevetur Aegyptus super Ecclesias in toto orbe divisas,sed redigatur in paucitatem, et pauci in ea remaneant inter gentes, juxta illud quod scriptum est: Da illis, Domine. Quid dabis illis? Da illis vulvam sterilem, et ubera arentia : ut nequaquam gaudeant et extollant se in multitudinem deceptorum, sed redigantur in paucos: Multi enim vocati, pauci vero electi . Et ultra non decipiant domum Israel, id est, Ecclesiam; nec vanam eis spem confidentiamque repromittant, docentes iniquitatem, ut fugiant Ecclesiasticam disciplinam, et sequantur Aegyptias voluptates. Haec autem fient, ut tertio cognoscant Aegyptii, quod ipse sit Dominus. Quod mihi propterea videtur dici, ut cognitio prima Aegyptiorum in carne sit, secunda in anima, tertia in spiritu. Primo, super terram, secundo, mundi hujus couversatione finita, tertio, post resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
populuserat in solitudine ut posteacircum ci¬
sus ingalgailis obprobrio &ignominia aegrp
populus seruiturus in a egrpto nuntiatur.
constare dicuntur Dum eadiligit & fou&
dm̃ offenderat in ipsonumero punir&ur
& israhel qui peccauerat in sabbatum: sep¬
tem decadarum hoc est septuaginta an¬
norum supplicium sustiner&. Daturq
terra a egrpti deserta & ciuitates cius
in medio terrarum & urbium subuersa¬
rum quae non sunt extructae delapidi¬
b: sed latere & paleis ut dispergatur ae¬
grptius quae male sibi fuerat copulata
& uentil&ur interras. quo scilic& frumen
interra phatures quae interpretatur
panis conculcatus ubi panis ille quidixe¬
rat. Ego sum panis quid ecelo descendi
prauitate her&ica conculcatus est: ut
cum uenerint ad ecclesiam habitent in
pane conculcato & nequaquam eleuen¬
tur in suꝑbiam sed sint in regnum humile
& ut &iam cum restitti fuerint in pris¬
tinum statum se ꝑ humilitatẽ deiciat
quod in aegrpto uixerint & latericias

Expanded text:
populus erat in solitudine, ut postea circumcisus in Galgalis , opprobrio et ignominia Aegyptpopulus serviturus in Aegypto nuntiatur, constare dicuntur, dum ea diligit et fovet, Deum offendat, in ipso numero puniretur, et Israel qui peccaverat in sabbatum, septem decadarum, hoc est septuaginta annorum supplicium sustineret. Daturque terra Aegypti deserta et civitates ejus in medio terrarum et urbium subversarum, quae non sunt exstructae de lapidibus, sed latere et paleis ut dispergatur Aegyptus, quae male sibi fuerat copulata, et ventiletur in terras, quo scilicet frumentin terra Phatures, quae interpretatur panis conculcatus: ubi panis ille, qui dixerat: « Ego sum panis qui de coelo descendi, » pravitate haeretica conculcatus est, ut cum venerint ad Ecclesiam, habitent in pane conculcato. Et nequaquam eleventur in superbiam, sed sint in regnum humile: et ut jam cum restituti fuerint in pristinum statum, se per humilitatem dejiciant, quod in Aegypto vixerint, et latericias
Abbreviated transcription (Latin):
trrannica contra regem & dominum suum
ut in toto orbidis ꝑsi sub nominibus ido latrię
deorum sibi nomina &o sumerent: & inflati
suꝑbia in iudicium diaboli inciderent & laque¬
um : dequo & saluator locutus in cuangelio est.
Vidi satanan quasi fulgur. cadentem decelo:
E⁊ factu s est sermodni ad medicens Filihomi¬
nis lcua planstum suꝑ regem trri&dicesei: Hȩc¬

Expanded text:
tyrannica contra regem et Dominum suum, tyrannica contra regem et Dominum suum, ut in toto orbe dispersi sub nominibus idololatriae, deorum sibi nomina assumerent, et inflati superbia in judicium diaboli inciderent et laqueum. De quo et Salvator locutus in Evangelio est: « Vidi Satanam quasi fulgur cadentem de coelo . » « Et factus est sermo Domini ad me dicens: Fili hominis, leva planctum super regem Tyri
Abbreviated transcription (Latin):
ut regnitui homines salomonem eniginatib: pro¬
uocarent: Numquid sapientiores danihele
quidĩ gratia uicit omnes magos & ariolos. & nunc
in babrlone sapientissimus ẽ: siueita intellegen¬
dum Etiam si sapientiorsis danihele quiom ni¬
um confessione sapientissimus c Et diuitiarũ
ac potentiae magnitudingli tecupias potentiȩ
co aequare tamencapieris abaduersariis &ur¬
be perdita multis confodiere uulneribus:
Et ultraanon dices deusegosum: doctus interitu ho¬
cipem trri eandem dicere potestatem cui adõ cre¬
dita est ipsaciuitas. siue pro uintia: illud ad sa¬
mamus testimonium. Egod oxi ducstis. & filii
excelsiom̃s Vos autem sicut homines morie¬
mini: & sicut unus de principibus cad&is: Tra¬
dit enimillis sunt ad regendum prouintiȩ qua¬
si iudicibus ab impcratore: qui obliti honorem
suum ex alterius iussione pendere : qualis nuꝑ
hera dranus in africa fuit. & rectisunt mente

Expanded text:
ut regni tui homines, Salomonem aenigmatibus prout regni tui homines, Salomonem aenigmatibus provocarent: numquid sapientior es Danielo, qui Dei gratia vicit omnes magos et hariolos, 329 et nunc in Babylone sapientissimus est? Sive ita intelligendum: Etiam si sapientior sis Daniele, qui omnium confessione sapientissimus est, et divitiarum ac potentiae magnitudine Dei te cupias potentiae coaequare: tamen capieris ab adversariis, et urbe perdita, multis confodieris vulneribus: et ultra non dices, Deus ego sum: sed doctus interitu, hocipem Tyri eamdem dicere potestatem cui a Deo credita est ipsa civitas, sive provincia, illud assumamus testimonium. Ego dixi, dii estis, et filii Excelsi omnes. Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis. Traditae enim illis sunt ad regendum provinciae, quasi judicibus ab imperatore, qui obliti honorem suum ex alterius jussione pendere, qualis nuper Heradianus in Africa fuit. Erecti sunt mente
Abbreviated transcription (Latin):
logitur princepsi s rahelitici populi michahel &
princepsgractiȩ princepsq ꝑsarum. Et morses
aꝑtius seribit indeutero nomii cantico: Quando di¬
uidebat altissimus gentes. dissemin abat filio sadã
Constituit terminos nationum iuxta numerum
angelorumdĩ : siue ut ielius hab&ur in hebraico.
iuxta numerum filiorum isrł. Et facta est pars:
dni populuscius. ia cob funiculus hereditati seiꝰ
isrł Nec mirabimur in paste contraria pessimos
reges intrpo pracuaricatorum praecedere prin¬
cipum cumoptimos regesdauid & salomonem &
iosiam & patriarchas ac proph&as. infiguradñi
saluatoris prȩcessisse doceamus: Igitur iuxta
utramq intellegentiã regumpariter supborum
tencaris angustiis: plusdicam: cumsis homo. & hu¬
ppanȩ carnis fragilitate circumdatus tumore
cordis clatus in soliodĩ incȩlis tehabitare arbitra¬
tus cs simulq quia iactas sapientiam intantũ

Expanded text:
legitur , princeps Israelitici populi, Michael et legitur , princeps Israelitici populi, Michael et princeps Graeciae princepsque Persarum. Et Moses apertius scribit in Deuteronomii cantico: « Quando dividebat Altissimus gentes, disseminabat filios Adam: constituit terminos nationum, juxta numerum angelorum Dei ; sive ut melius habetur in Hebraico: juxta numerum filiorum Israel. Et facta est pars Domini populus ejus Jacob, funiculus haereditatis ejus in Israel. Nec mirabimur in parte contraria pessimos reges in typo praevaricatorum praecedere principum, cum optimos reges David, et Salomonem, et Josiam, et patriarchas, ac prophetas, in figura Domini Salvatoris praecessisse doceamus. Igitur juxta utramque intelligentiam, regum pariter superborum tenearis angustiis, plus dicam, cum sis homo, et humanae carnis fragilitate circumdatus, tumore cordis elatus, in solio Dei, in coelis te habitare arbitratus es. Simulque quia jactas sapientiam, in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
minum uerba eẽ quam insanientium daemo¬
num: tamenꝑ rΠΕΡBΟΛΗÑ debemus accipe¬
re. Quod in tantum intu muerint & nescie¬
rint mensuram suam: ut clati felicitate siłi
& regni potentia : dum prȩsentiabona putaNt
eẽ ꝑ p&ua: hominesseet̃. nescierint: & aeter¬
num sibi imperium uindicarint: Lic& subtr¬
po principum regumq & singularum urbium
uel prouintiarum potestates aduersariae
de monstyentur. Dequib scribit & apłspaulis
Non est nobis pugna aduersus carnem & sangui¬
nem: sed contra principes & potestates recto¬
resq tenebrarum istarum. & spiritalia nequiti¬
ae incelestibus: Et in alioloco: Sapientiam loqui
mur interꝑfectos: sapientiam uero non mundi
huius neq principum scłi istius quidestruunt:
Et iterum desapientia disputansait: Quam
nullus deprincipib: mundi huius cognouit :
Sienim cognouissent num quam dnm̃gloriȩ cru¬
cifixissent: Ind enihelis quoq proph&ia ꝑspicut¬

Expanded text:
minum verba esse, quam insanientium daemominum verba esse, quam insanientium daemonum, tamen juxta ὑπερβολὴν debemus accipere, quod in tantum intumuerint et nescierint mensuram suam ut elati felicitate saeculi, et regni potentia, dum praesentia bona putant perpetua, homines se esse nescierint, et aeternum sibi imperium vendicarint. Licet sub typo principum, regum, et singularum urbium, vel provinciarum, potestates adversariae demonstrentur, de quibus scribit et apostolus Paulus: Non est nobis pugna adversum carnem, et sanguinem, sed contra principes, et potestates rectoresque tenebrarum istarum, et spiritualia nequitiae in caelestibus . Et in atur inter perfectos, sapientiam vero non mundi hujus neque principum saeculi istius qui destruuntur. » Et iterum, de sapientia disputans, ait : « Quam nullus de principibus mundi hujus cognovit. Si enim cognovissent nunquam dominum gloriae crucifixissent. » In Danielis quoque prophetia perspicu