comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝓinde & carnis prudentia mors. siqͥdẽ & ip¬
sa munica est do: & scłi qͦq prudentia stulti¬
eligit qͦd carni est molestiꝰ. Id gͦ meliꝰ. id utiliꝰ.
ul potiꝰ eligendũ: & qͥsqͥs aliud doceat. uł sua¬
deat. ab eo tanꝗͣ. a seductore cauendũ. Lã etiã
nocte uoluit nasci. Ubi sunt qͥ tã impuden-¬
ter ostentare gestiunt semetipsos: Ep̃c eligit
qͦd salubriꝰ iudicat: uos eligitis q̃d reꝑbat ille.
Quis prudentiꝰ e duobꝰ: Cuiꝰ iudiciũ iustiꝰ. cuiꝰ
sententia samor: Deniq tacet xp̃c. ñ se excol¬
lit. ñ magnificat. ñ p̾dicat: & ecce ad nuntiat
eum angłꝰ. lauat multitudo cȩlestis ȩxerci¬
tus. Et cu ergo qͥ xp̃m sequeris. inuentũ ab¬
sconde chesaurũ: ama nesciri. Laudet te os
alienũ: sileat cuũ. Adhuc autẽ in stabulo
nascit᷑ xp̃e. & in presepio reclinat᷑. Et nonne
ipse est qui dicit meus est orbis terre. & pleni¬

Expanded text:
to proinde et carnis prudentia mors siquidem et ipto proinde et carnis prudentia mors siquidem et ipsa inimica est Deo ; et saeculi quoque prudentia stultielegit quod carni molestius est. Id ergo melius, id utilius, id potius eligendum: et quisquis aliud doceat vel suadeat, ab eo tanquam a seductore cavendum. 2. Jam vero etiam nocte voluit nasci. Ubi sunt qui tam impudenter ostentare gestiunt semetipsos? Christus eligit quod salubrius judicat: vos eligitis quod reprobat ille. Quis prudentior e duobus? cujus judicium justius? cujus sententia sanior? Denique tacet Christus, non se extollit, non magnificat, non praedicat: et ecce annuntiat eum angelus, laudat multitudo coelestis exercitus. Et tu ergo qui Christum sequeris, inventum absconde thesaurum. Ama nesciri, laudet te os alienum, sileat tuum. Adhuc autem in stabulo nascitur Christus, et in praesepio reclinatur. Et nonne ipse est qui dicit: Meus est orbis terrae, et pleni
Abbreviated transcription (Latin):
toris pauꝑtatẽ pastoꝵ atq uigilias. Mea sunt
hec. ꝓ me faciunt: mͥ apponunt᷑. mͥ ꝓponunt᷑
imitanda. Hyeme natus est: nocte natꝰ est xp̃c.
Nunqͥd credimꝰ casu factũ: ut in canta aeris in¬
ceti. qͣndo nascant᷑: qͥppe qͥbꝰ uix adhuc inci¬
pientibꝰ uiuere. nullꝰ subẽst rationis usus.
nulla eligendi libertas. facultas nulla delibe
cuiꝰ nunc est sapientiȩ & potestatis: utpote. e¬
dĩ uͥtus & dĩ sapientia. Nasciturꝰ itaq di filiꝰ
cuiꝰ in arbitͥo erat qͦdcũq uellet el igere tempꝰ
elegit qͦd molestiꝰ est presertim paruulo. &
pauꝑis matͥs filio: quȩ uix pannos haberet
ad inuoluenilũ. presepe ad reclinandũ. Et
fieri mentionẽ. Primꝰ adã pelliceis uestit᷑ tum¬
cis: pannis scłs obuoluit᷑. Non est cale iudi¬
ciũ mundi. aut iste fallit᷑. aut mundꝰ errat.
Sed diuinã falli impossibile est sapientiã. Meri¬

Expanded text:
toris, paupertatem pastorum atque vigilias. Mea sunt toris, paupertatem pastorum atque vigilias. Mea sunt haec, pro me faciunt, mihi apponuntur, mihi proponuntur imitanda. Hieme natus est, nocte natus est Christus. Nunquid credimus casu factum ut in tanta aeris incaeteri quando nascantur: quippe quibus adhuc vix incipientibus vivere, nullus subest rationis usus, nulla eligendi libertas, facultas nulla delibercujus nunc est, sapientiae et potestatis, utpote Dei virtus, et Dei sapientia. Nasciturus itaque Dei Filius, cujus in arbitrio erat quodcunque vellet eligere tempus, elegit quod molestius est, praesertim parvulo, et pauperis matris filio, quae vix pannos haberet ad involvendum, praesepe ad reclinandum. Et fieri mentionem. Primus Adam pelliceis vestitur tunicis, pannis secundus obvolvitur. Non est tale judicium mundi: aut iste fallitur, aut mundus errat. Sed divinam falli impossibile est sapientiam. Meri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ diuersa s & dissimillima
ualde. Siqͥdẽ & puer qͥ nascit᷑ ds
est: & mater de qͣ nascit uirgo est: & partꝰ ipse
sine dolore est. Pulget in tenebris lux noua
de celo: gaudiũ magnũ angłs eugłizat. Lau
hominibꝰ bonȩ uoluntatis. C urrunt pastores
inueniunt quod ad eos dictũ est uerbũ: nunti¬
ant aliis: quicũq audiunt admirant᷑. Hȩc &
hiis similia dilectissum. diuinȩ u̾tutis sunt: ñ
fragilitatis humanȩ. Casa sunt aurea & argen¬
cea. qͥbꝰ ꝓ tanta sollẽpnitate in m̃sa dñi etiã ege¬
nis qͥbq hodie ministrat᷑. Non est nobis tolle¬
re ista. Non nobis aureus discus dat᷑ aut cifus.
s qͥ in eis cibꝰ est & potꝰ. diligent̾ considera ait
sapiens. ꝗͣ tͥ apponunt᷑. Et ego certe agnosco in¬
ea ȩ̃ẽ natiuitatis huiꝰ tempꝰ & locũ. infantilis
corporis teneritudinẽ. paruuli uagitꝰ & lacͥmas
s & ipsoꝵ qͥbꝰ pͥmo adnuntiat᷑ natiuitas salua¬

Expanded text:
et dissimilia valde. Siquidem et puer qui nascitur, Deus est; et mater de qua nascitur, virgo est; et partus ipse sine dolore est. Fulget in tenebris lux nova de coelo; gaudium magnum angelus evangelizat; laudhominibus bonae voluntatis; currunt pastores, inveniunt quod ad eos dictum est verbum, nuntiant aliis: quicunque audiunt, admirantur. Haec et his similia, dilectissimi, divinae virtutis sunt, non fragilitatis humanae. Vasa sunt aurea et argentea, quibus pro tanta solemnitate in mensa Domini etiam egenis quibusque hodie ministratur. Non est nobis tollere ista, non nobis datur aureus discus aut scyphus, sed qui in eis est cibus et potus. Diligenter considera, ait Sapiens, quae tibi apponuntur . Et ego certe agnosco mea esse Nativitatis hujus tempus et locum, infantilis corporis teneritudinem, parvuli vagitus et lacrymas; sed et ipsorum quibus primo annuntiatur nativitas Salva
Abbreviated transcription (Latin):
bris & u̾bra mortis. Ponat anima sc̃a carnẽ in¬
macłatam. s resuiñdã cercia die: ut moriens
mortẽ ꝑimat. & uita hominũ cũ resurgente
resurgat. Ita factũ est dilectissimi: & ita factũ
gaudeamꝰ. Morte illa mors mortua est: & rege¬
nerati sumꝰ in spẽ uitȩ ꝑ resurectionẽ iñtui xͥ
ex mortius. Iã qͥd futurũ sit in unione tercia

Expanded text:
bris et umbra mortis. Ponat anima sancta carnem imbris et umbra mortis. Ponat anima sancta carnem immaculatam, sed resumendam tertia die: ut moriens mortem perimat, et vita hominum cum resurgente resurgat. Ita factum est, dilectissimi, et ita factum esse gaudemus. Morte illa mors mortua est, et regenerati sumus in spem vitae per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis. 6. Jam quid futurum sit
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥcenꝰ necesse est: alioqͥn qͦd dissolutũ est ñ re¬
solidat᷑. Panis integer. thesaurꝰ absconditꝰ sapi¬
entia occulta: quȩ utilitas in hiis om̃ibꝰ: Meri¬
to flebat ioħs ñ inueniri qͥ aꝑiret librũ. & sol¬
ueret signacła eiꝰ. Dũ enĩ clausus staret: nemo
ex nobis diuinã illã attingere sapientiã preuale
diendas expone iudeo manꝰ tuas & pedes. ut ꝓ¬
redẽptio. Frange deniq esurientib panẽ tuũ.
Solus enĩ frangere potes. qͥ solus ut confracta so¬
lides stare poces. & in ipsa confractione.
Solus potestatẽ habes poneudi amunã tuã:. cũ
uolueris resum̃dã. Tua gͥ miseratione soluat᷑
aliqͣtenꝰ cemplũ hoc: s ñ penitꝰ dissoluat᷑ Se¬
paret᷑ ab anima caro. s uerbũ sane & carnis
seruet incorruptionẽ. & animȩ plenã conferat
libertatẽ: ut sola int̾ mortuos ubere agat. edu¬
cens uinctos de domo carceris. sedentes in tene¬

Expanded text:
aliquatenus necesse est: alioquin quod dissolutum est, non realiquatenus necesse est: alioquin quod dissolutum est, non resolidatur. Panis integer, thesaurus absconditus, sapientia occulta, quae utilitas in his omnibus? Merito flebat Joannes non inveniri qui aperiret librum, et solveret signacula ejus : dum enim clausus staret, nemo ex nobis divinam illam attingere sapientiam praevalediendas expone Judaeo 781 manus tuas et pedes, ut et copiosa redemptio. Frange denique esurientibus panem tuum. Solus enim frangere potes, qui solus, ut confracta solides, stare potes: et in ipsa confractione solus potestatem habes ponendi animam, cum volueris, resumendam. Tua igitur miseratione solvatur aliquatenus hoc templum, sed non penitus dissolvatur. Separetur ab anima caro, sed Verbum sane et carnis servet incorruptionem, et animae plenam conferat libertatem: ut sola inter mortuos libere agat, educens vinctos de domo carceris, sedentes in tene
Abbreviated transcription (Latin):
noratũ. Hȩc sunt eugłica illa sata farinȩ. quȩ
pariter ferm̃tant᷑: & fit panis angłoꝵ. quẽ man¬
ducauit homo. panis confirmans cor hõis. Felix
inꝗͣ mulier: quȩ in hec cͥa sata immisit fidei suȩ
ferm̃tũ. Siquidẽ fide concepit. fide peꝑit: & ut
ait elisabeth. beata quȩ credidit. qm̃ ꝑfecta sunt
ei qͤ dicta sunt ei a dño. Nec mireris qͦd eiꝰ fide me¬
diante unitũ dixerim u̾bo carni: qͥndoqͥdẽ &
caruẽ ipsã de eiꝰ carne suscepit. Sane nehoc qͥdẽ
p̾senti expositioni obuiare potest: qͦd de cęlestis
regni dicit᷑ similitudine. Neq enĩ indignũ ui¬
detur: si cęloꝵ regnũ fulei mariȩ cõparat᷑. q̃ & re¬
parat᷑. Huiꝰ itaq uincłm unionis. nulla om̃ino
soluere potest creat᷑a. Siqͥdẽ nec pͥnceps mundi
huiꝰ habet in eo qͥcꝗͣ: nec ipse ioħs soluere dignꝰ
est corrigiã calciam̃ti. Quid tam̃: Soluat᷑ cerce

Expanded text:
noratum. Haec sunt evangelica illa sata farinae, quae noratum. Haec sunt evangelica illa sata farinae, quae pariter fermentantur , ut sit panis angelorum quem manducet homo, panis cor hominis confirmans. Felix inquam, mulier quae in haec tria sata immisit fidei suae fermentum. Siquidem fide concepit, fide peperit. et, ut ait Elisabeth, beata quae credidit, quoniam perfecta sunt in ea quae dicta sunt ei a Domino . Nec mireris quod fide ejus mediante unitum dixerim Verbum carni, quandoquidem et carnem ipsam de ejus carne suscepit. Sane ne hoc quidem praesenti expositioni obviare potest, quod de coelestis regni dicitur similitudine. Neque enim indignum videtur, si coelorum regnum fidei Mariae comparatur, qua et reparatur. 5. Hujus itaque vinculum unionis nulla omnino solvere poterit creatura: siquidem nec princeps hujus mundi habet in eo quidquam, nec ipse Joannes solvere dignus est corrigiam calceamenti. Quid tamen? Solvatur certe
Abbreviated transcription (Latin):
nã insalutarr. fidutialit̾ agã in eo. Siqͥdẽ nichil
ꝓficiet inumicꝰ in eo: & filiꝰ iniqͥtatis ñ apponet
nocere ei. Nouã inqͥt ego facio cõmixtionẽ. ubi
&e expressiꝰ &e robustiꝰ appono sigillũ. eũ qͥ non
ad imaginẽ meã factꝰ. s est ipsa imago. splen¬
dor głe & sigura substantiȩ. ñ factꝰ. s genitꝰ an¬
te scła. Et ne forte timeas ẽȩ frangendũ aruit
malleus uniu̾se terrȩ nocere ullom possit. Sa
fit ex tbꝰ. ut discas ex hoc ipso ad sacram̃tũ acce¬
dere tͥuicatis. Uerbũ qͦd erat in pͥncipio apud
dmñ & ds erat. anima quȩ de nichilo creata est
& aute ñ erat. caro de massa corruptionis si ne
corruptione aliqͣ diuino segregata artificio. qͥ¬
lis nulla iã caro erat: uincło indissolubili in ꝑ¬
sone coeunt uintatẽ. Habes in hus iͥplex genꝰ
potentiȩ. Quod ñ erat treatũ: qͦd ꝑierat repa¬
ratũ. qͦd suꝑ om̃ia erat. paulominꝰ ab angłis mi¬

Expanded text:
salutari, fiducialiter agam in eo . Nihil siquidem proficiet inimicus in eo, et filius iniquitatis non apponet nocere ei . Novam, inquit, ego facio commisturam, ubi et expressius, et robustius pono sigillum, eum qui non ad imaginem meam factus est, sed est ipsa imago, splendor gloriae, et figura substantiae, non factus, sed genitus ante saecula. Et ne forte timeas esse frangendum, audi malleus universae terrae nocere ullo modo possit. Sanfit ex tribus, ut discas ex hoc ipso ad sacramentum accedere Trinitatis. Verbum, quod erat in principio apud Deum, et Deus erat; anima, quae de nihilo creata est, et ante non erat, caro de massa corruptionis sine corruptione aliqua divino segregata artificio; qualis nulla jam caro erat; vinculo indissolubili in personae coeunt unitatem. Habes in his triplex genus potentiae: quod non erat, creatum; quod perierat, reparatum; quod super omnia erat, paulo minus ab angelis mi
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͦd de nobis latet in corde patͥs. nobis
ꝑ ipsius sp̃m reueletur. & sp̃s eiꝰ testifi¬
cans. ꝑsuadeat sp̃ui nr̃o quod filii dĩ su¬
mnus: ꝑsuadeat autẽ uocando & iustifi¬
cando gratis ꝑ fudem. in quib nunirum
uelit medius quidẽ transitus est. ab
ȩterna pͣdestinatione ad futurã magni¬
ficationẽ. ꝓpterea saue geminam illam
considerationẽ. alteram quidẽ iudicii
& ueritatis. alteram uero nͨ in congrue.
uocari credimꝰ fidei & pietatis. Nec mira¬
bere in humanis qualitatib tã dissimi¬
ua repperiri: si sollerter aduertas qũta
& in ipsa eius substantia conuenisse ui

Expanded text:
ut quod de nobis latet in corde Patris, nobis ut quod de nobis latet in corde Patris, nobis per ipsius Spiritum reveletur, et Spiritus ejus testificans persuadeat spiritui nostro quod filii Dei sumus. Persuadeat autem vocando et justificando gratis per fidem, in quibus nimirum velut medius quidam transitus est ab aeterna praedestinatione ad futuram magnificationem. Propterea sane geminam illam considerationem, alteram quidem judicii et veritatis, alteram vero non incongrue vocari credimus fidei et pietatis. Nec mirabere in humanis qualitatibus tam dissimilia reperiri, si solerter advertas quanta et in ipsa ejus substantia convenisse vi
Abbreviated transcription (Latin):
re sibi. C ȩterum ut iam dixi angłicus¬
quidđe ascensus & descensus caret uicissi¬
tudine: uos autẽ modo hac mͦ illac uer¬
sari necesse est. quod nec supra duituis
stare. liceat. nec expediat infra lougiꝰ de¬
morari. Ascendunt ait usq ad celos &. tles¬
ceudunt usq ad abyssos. amima eoꝵ in
malis tabescebat. Utquid hoc: ꝑ ropte¬
rea sane anma eoꝵ in malis interim plꝰ
tabescit. qmͣ delectetur in bonis. quia hȩc
ire. illa uero tantum in spe uideantur
haberi. Quis poterit saluus eẽ. dicunt
discipuli saluatoris. Et ille. Apud ho¬
mines hoc impossibile est. s ñ apud de¬
um. Hȩc tota sidutia nr̃a. hȩc unica con¬
solatio nr̃a. hȩc tota ratio spei nr̃e S de
possibilitate iam certi: de uoliuitate
quid agimus: Quis scit si est dignus
amore an odio: Quis nouit sensum do¬
ntni. aut quis consiliariꝰ eiꝰ fuit : Hic
iam plane. fidem nobis subuenire neces¬
se est: hic oportet succurrere. pietatem.

Expanded text:
re sibi. Caeterum, ut jam diximus, angelicusre sibi. Caeterum, ut jam diximus, angelicus ascensus et descensus caret vicissitudine; nos autem modo hac, modo illac versari necesse est, quod nec supra diutius stare liceat, nec expediat infra longius demorari. Ascendunt, ait, usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos: anima eorum in malis tabescebat . Utquid hoc? Propterea sane anima eorum in malis interim plus tabescit, quam delectetur in bonis, quod haec in re, illa vero tantum in spe videantur haberi. Quis poterit salvus esse, dicunt discipuli Salvatori? Et ille: Apud homines hoc impossibile est, sed non apud Deum . Haec tota fiducia nostra, haec unica consolatio nostra, haec tota ratio spei nostrae. 7. Sed de possibilitate jam certi, de voluntate quid agimus? Quis scit si est dignus amore an odio? Quis novit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Hic jam plane fidem nobis subvenire necesse est, hic oportet succurrere veritatem  alias pietatem:
Abbreviated transcription (Latin):
uidere ñ potuit: quia necdum erat. s
uidit uerbũ qͦd in pͥncipio erat: uidit
pͥncipium qͦd apłĩs loquebatur. Uide¬
bam sathanan tamqmͣ fulgur cadentem
de cęlo. Itaq pars illa quę cecidit a dõ
reparanda est: cum implebit ruinas. &
reedificabit muros ierłm. ñ tam̃ ex
hiis qui ceciderunt. Hȩc autem quȩ
descendens apparuit iam parata erat.
sicut secutus adiunxit. adõ paratam.
Si quidẽ quod descendunt non cadiune
angłi scĩ. diuina ̃paratio facit: a quo ni¬
mirum hȩc ipsa eis & uoliuitas p̃parata
est & facultas. Un de ñ solum aminim¬
stratorios. s & missos in ministeriũ apłs
quoq testatur. Quid in mittat angłos ꝓ
quib & ipse a patre uoluit muti: Quid¬
in ꝓ eis inclinet cęlos: ꝓ quib ipse quoq
celoꝵ rex inclinauit. se. ita ut digito in ter¬
tam scriberet: Dñe inclina celos tuos.
parum est. Et descende. quid ultra: Ut
quib condescendit. faciat etiã coascende.¬

Expanded text:
videre non potuitvidere non potuitvidit Verbum quod in principio erat, vidit principium quod apostolis loquebatur: Videbam Satanam tanquam fulgur cadentem de coelo . Itaque pars illa quae cecidit, a Deo reparanda est, cum implebit ruinas, et reaedificabit muros Jerusasalem, non tamen ex his qui ceciderunt. Haec autem quae descendens apparuit, jam parata erat, sicut secutus adjunxit: A Deo paratam . Siquidem quod descendunt, non cadunt angeli sancti, divina praeparatio facit: a quo nimirum haec ipsa eis et voluntas praeparata est, et facultas. Unde non solum administratorios, sed et missos in ministerium Apostolus quoque testatur . Quidni mittat angelos, pro quibus et ipse a Patre voluit mitti? Quidni pro eis inclinet coelos, pro quibus ipse quoque coelorum rex inclinavit se, ita ut digito in terram scriberet? Domine, inclina coelos tuos parum est, et descende . Quid ultra? Ut quibus condescendit, faciat etiam coascende
Abbreviated transcription (Latin):
los ascendentes & descendentes suꝑ filiũ
hominis. Neq enim talis aliqͣ
uicissitudo in eoꝵ ascensionib
& descensionib est. sunul & mnittuntur
in iniinsteriũ ꝓpter eos qui hereditatem
capuint salutis. & assistunt. uultui ma¬
iestatis. dõ iniscdĩter ꝓuidente. ut & no¬
bis sit consolatio. & eis tribulatio nulla.
Alioqui quando ȩquaminter paterent᷑.
ab illo uultu głȩ in quẽ semꝑ ꝓspicere
desiderant ꝓpter nos uł ad modicũ seꝑa¬
ri: Deuiq ipsam audi in ȩuugłio uerita¬
tem. Angłi eoꝵ ait haut dubium quin
pͥuati ullomꝰ beatitudine sua. Hinc est
qͦd sc̃s ioħs ciuitatẽ ierłm descendentẽ
te qͦd descendentẽ dixerit. ñ cadentem.
Cecidit enĩ quandoq ñ minima pars illiꝰ¬
ciuitatis: s ea quidem mninime scã. qͥp¬
pe cui grauissimꝰ casus fuit. quod tociꝰ
numnca facta est scĩtatis.Uerum banc
quidẽ. rumã & terribilem easum ioħ̃s

Expanded text:
los ascendentes et descendentes super Filium los ascendentes et descendentes super Filium hominis . Neque enim talis aliqua vicissitudo in eorum ascensionibus et descensionibus est. Simul et mittuntur in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis, et assistunt vultui majestatis: Deo misericorditer providente ut et nobis sit consolatio, et eis tribulatio nulla. Alioquin quando aequanimiter paterentur ab illo vultu gloriae, in quem semper prospicere desiderant propter nos, vel ad modicum separari? Denique ipsam audi in Evangelio Veritatem. Angeli eorum, ait, haud dubium quin privati ullo modo beatitudine sua. Hinc estcivitatem Jerusalem descendentem rte quod descendentem dixerit, non cadentem. Cecidit enim quondam non minima pars civitatis illius, sed ea quidem minime sancta, quippe cui gravissimus casus fuit, quod totius inimica facta est sanctitatis. 6. Verum hanc equidem ruinam et terribilem casum Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
ifice dilatetur in tiuis. qui merito angu¬
stiatur in uiscerib suis. Si quidẽ uniuer¬
sȩ uiȩ tuȩ miscdĩa & ueritas. requiren¬
tib testamentũ euum. & testimonia tua.
Testam̃tum utiq pietatis. & testunonia
ueritatis. Lege homo in corde tuo. lege
itra teipsum de teipso testimonium
ueritatis: etiã hac cominun luce te ui¬
dicabis idignum. Lege incorde dei
testamentũ qͦd firmatũ est in sanguine
mediatoris: & inuemes qm longe altud
spe possidere. qmͣ re tenere uidetis.
Quid est inquit homo quia magnificas
eum: Magnus utiq. sed m illo. siqui¬
dem magnificatus ab illo. Aut quorodo
non magnus apud illum: eui tã magna
est cura de eo: Ipsi enim cura est de uo
Plane artificiosa conexio. utriusq consi¬
derationis: quia uelut uno momento
descendens pariter & ascendens. & se
pauꝑem & mendicũ. & dm̃ ꝓ se sollicitũ
uidit. Angłicum istud est ascendere pa¬
sumil & descendere. Uidebitis ait ange¬

Expanded text:
ifice dilatetur in tuis, qui merito anguifice dilatetur in tuis, qui merito angustiatur in visceribus suis. Siquidem universae viae tuae misericordia et veritas, requirentibus testamentum tuum et testimonia tua ; testamentum utique pietatis, et testimonia veritatis. 5. Lege, homo, in corde tuo; lege intra te ipsum de te ipso testimonia veritatis: etiam hac communi luce judicabis te indignum. Lege in corde Dei testamentum, quod firmatum est in sanguine Mediatoris: et invenies quam longe aliud spe possidere, quam re tenere videris. Quid est, inquit, homo, quia magnificas eum? Magnus utique, sed in illo: siquidem magnificatus est 1080 ab illo. Aut quomodo non magnus apud illum, cui tam magna cura est de eo? Ipsi enim cura est de nobPlane artificiosa connexio utriusque considerationis, qua velut uno momento descendens pariter et ascendens, et se pauperem et mendicum, et Deum pro se sollicitum vidit. Angelicum est istud, ascendere et descendere simul. Videbitis, ait, ange
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: Quid: Sine dubio uanitati si¬
milis factus est homo: ad nichilum re¬
dactus est homo. nichil est homo. Quo¬
modo tamen penitus nichil est. quem
magnificat ds: Quomodo nichil. erga
quem appositum est cor diuinũ: Re
spiremꝰ fr̃s. & si nichil sumus in cordib
nr̃is. forte in corde dĩ potest aliud late¬
re de nobis. O pater miscliaꝵ. o mise
um. Scio scio: ubi est thesaurus tuus.
ibi est & cor tuum. Quomͦ gͦ nichil su¬
mus. si thesaurus tuus sumus: Dumes
gentes quasi ñ sint sic siit ante te: &
taniqmͣ nichilũ & maue reputabuntur.
Sic quidẽ ante te: s ñ sic intra te. Sic
in udicio ueritatis tuȩ: s ñ sic in affec¬
tu pietatis tuȩ. Nimiruͭ uocas ea quȩ
non sunt. tamqmͣ ea quȩ sunt. Et ñ
sunt gͥ. quia quȩ ñ sunt uocas & sunt.
quia uocas. Licet enim ñ sint quantum
ad se. apud te tam̃ sunt utiq uixta apo¬
nimirum sic consolaris in tua pietate.
quẽ in ueritate tua humiliasti. ut mag¬

Expanded text:
tuum ? Quid? Sine dubio vanitati situum ? Quid? Sine dubio vanitati similis factus est homo, ad nihilum redactus est homo, nihil est homo. Quomodo tamen penitus nihil est, quem magnificat Deus? Quomodo nihil est, erga quem appositum est cor divinum? 4. Respiremus, fratres, et si nihil sumus in cordibus nostris, forte in corde Dei potest aliud latere de nobis. O Pater misericordiarum! um? Scio, scio: ubi est thesaurus tuus, ibi est cor tuum: Quomodo ergo nihil sumus, si thesaurus tuus sumus? Omnes gentes, quasi non sint, sic sunt ante te, et tanquam nihilum et inane reputabuntur. Siquidem ante te, sed non sic intra te. Sic in judicio veritatis tuae, sed non sic in affectu pietatis tuae. Nimirum vocas ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt. Et non sunt ergo, quia quae non sunt vocas: et sunt, quia vocas. Licet enim non sint quantum ad se, apud te tamen sunt, utique, juxta Aponimirum, sic consolaris in tua pietate quem in veritate tua humiliasti, ut magn
Abbreviated transcription (Latin):
est. & ex se. uixta rei ueritatẽ intueor.
inchil de ea uerius sentire possum. quã
ad nichilum ẽẽ recdaclam. Quid mͦ ne¬
cesse est singłas eiꝰ imnserias numerare.
quam sit ouerata peccatis. obfusa tene¬
bris. irretita illecebris. prurieus concu¬
piscentiis. obnoxia passionib. impleta
illusionib ꝓna semꝑ in inalum. in ui¬
tium om̃e ꝓcliuis: postremo tociꝰ con¬
fusionis & ignomime plena: Nunrũ¬
si ipse quoq iusticiȩ nr̃ȩ om̃s ad lumen
ueritatis inspectȩ. uelut paunus men¬
struatȩ inueniuntur. inusticiȩ dein¬
ceps quales reputabuntur: Si lumen
quod in nobis est tenebrȩ sunt: ipsȩ
tenebrȩ quantȩ erunt: Facile ẽ ciiq
ne acceptione ꝑsone. attestari ꝑ omĩa
aplĩcȩ ueritati & libere ꝓclamare. qui
se putat aliquid ẽẽ cum nichil sit. ip¬
se se seducit. Quis est homo quia mag¬
nificas eum. ait fidelis & deuota con¬
fessio. aut quid apponis erga eum cor

Expanded text:
est et ex se, juxta rei veritatem intueor, est et ex se, juxta rei veritatem intueor, nihil de ea verius sentire possum, quam ad nihilum esse redactam. Quid modo necesse est singulas ejus miserias numerare, quam sit onerata peccatis, offusa tenebris, irretita illecebris, pruriens concupiscentiis, obnoxia passionibus, impleta illusionibus, prona semper ad malum, in vitium omne proclivis, postremo totius confusionis et ignominiae plena? Niae nostrae omnes, ad lumen veritatis inspectae, velut pannus menstruatae inveniuntur ; injustitiae deinceps quales reputabuntur? Si lumen quod in nobis est tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt? Facile est cuique ne acceptione personae, attestari per omnia apostolicae veritati, et libere proclamare: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Quid est homo, quia magnificas eum? ait fidelis et devota confessio; aut quid apponis erga eum cor
Abbreviated transcription (Latin):
facere poteritis regno cȩloꝵ. ñ plusqͣm
idem regnum celoꝵ intrare. nisi conuer¬
si fueritis. & efficiamini sicut pariuili.
Non sum homo ꝓfundi sensus. nec possũ
nobis quod ñ gustauerim eructare.
Dicam tamen quid interdum in me sen¬
tiam actitari: ut si quis forte sibi utile.
uidicauerit imitetur. Quia enim olim
mͥ ꝑsuasum est ut miserear animȩ meȩ
placiturus exinde dõ meo. frequenter
re libebat. nempe quod minus si tamen
minus. & ñ magis inimine diligetẽ rã.
Quomͦ enim amat quis: cuiꝰ mortẽ aiat:
Quod sit uerum est. & indubitabile:
mors aminȩ miquitas est: absolutam
ꝑinde ẽẽ sententiã. quod miquitatem
qui diligit. odit amiam suam. ꝯ derã
gͥ eam: & odissem adhuc. nisi hoc mͥ qͦd¬
cumq amoris eiꝰ initium is qui pͥor eã
dilexerat. contulisset. Ipsuis ꝓiide be¬
neficio nonniumqm̃ de ea cogitaus: u¬
deor mͥ i ea fateor uelut duo quedã
contraria muemre. Si ipsam ꝓut in se

Expanded text:
facere poteritis regno coelorum: non plus quam facere poteritis regno coelorum: non plus quam idem coelorum regnum intrare, nisi conversi fueritis et efficiamini sicut parvuli . Non sum homo profundi sensus, nec possum vobis quod non gustaverim eructare. Dicam tamen quid interdum in me sentiam actitari, ut si quis forte sibi utile judicaverit, imitetur. Quia enim olim persuasum est mihi ut miserear animae meae, placiturus exinde Deo meo , frequenter me libebat, nempe quod minus si tamen minus, et non magis minime diligerem eam. Quomodo enim amat quis, cujus mortem amat? Quod si, ut verum est et indubitabile, mors animae iniquitas est, absolutam proinde liquet esse sententiam, quod iniquitatem qui diligit, odit animam suam . Oderam ergo eam, et odissem adhuc, nisi hoc mihi quodcunque amoris ejus initium is qui prior eam dilexerat contulisset. 3. Ipsius proinde beneficio nonnunquam de ea cogitans, videor mihi in ea, fateor, velut duo quaedam contraria invenire. Si ipsam, prout in se
Abbreviated transcription (Latin):
uiro suo. In quib sane uerbis aꝑire cȩ
pit iam. quod adhuc fateor dissimula¬
re uolebam. Dico autẽ. quod eadẽ spon¬
sa quȩ ciuitas: s & templum quoq & do¬
mus. ipsa nichilominus sit. Neq id mirũ
p̃sertim cum similiter unus sit qui se ei
& sponsum dignatur .&. regem. & dm̃
& patrem familias exhibere. Necdum ta¬
men uobis arbitror satisfactum. donec
euidentius quȩ domus huiꝰ patͥsfamilias.
qͦͥd hoc dĩ templum. quȩ ciuitas regis istiꝰ.
quod sentiam. ne quem urm quod absit
aut minus fideliter. aut minus humili¬
ter audire cõntingat. ne quis forsitan
ab hoc auditorio aut elatus prȩ magni¬
tudine głȩ. aut incredulus exeat pre
pusillaminitate sp̃s sui. Opto enim semꝑ
nos & fideles & humiles inueniri. quod
salu tem. Solis nempe humilib dat
ipse grãm. cui etiam sine fide placere
cupio. ut & paruulos & magnos. immo
ut plus miremini. & nichil. & aliquid.
bona illa tam magna capere. aut iuin

Expanded text:
viro suo . In quibus sane verbis aperire jam viro suo . In quibus sane verbis aperire jam coepi quod adhuc, fateor, dissimulare volebam. Dico autem quod eadem sponsa, quae civitas est, sed et templum quoque, et domus nihilominus sit. Neque id mirum, praesertim cum similiter unus sit, qui se ei et sponsum dignatur, et regem, et Deum, et patremfamilias exhibere. Necdum tamen vobis arbitror satisfactum, donec evidentius quae domus hujus patrisfamilias, quod hoc templum Dei, quae civitas regis istius,quid sentiam, ne quem vestrum, quod absit! aut minus fideliter, aut minus humiliter audire contingat: ne quis forsitan ab hoc auditorio aut elatus prae magnitudine gloriae, aut incredulus exeat prae pusillanimitate spiritus sui. Opto enim semper vos et fideles et humiles inveniri, quod salutem. Solis namque humilibus ipse dat gratiam, cui etiam sine fide placere cupio ut et parvulos et magnos, imo, ut plus miremini, et nihil et aliquid, bona illa tam magna capere, aut vim
Abbreviated transcription (Latin):
aginus. & prȩclaram. Atq id
quidem facile dixerim: s si ꝑ¬
gitis querere cuius sancti il¬
lud iam forte non ita. Quotiens enim apłĩ
seu martyris. uł confessoris alicuiꝰ memoria
celebratur: haut difsicile est dicere. cuius.
utputa beati petai. stephani głosi. aut sc̃i
patris nr̃i senedicti. uł alicuiꝰ cęteroꝵ mag¬
noꝵ pͥncipum. magnȩ curiȩ cȩli. Nunc ue¬
ro nullius eoꝵ sollemnitas agitur: agitur
tamen nonnulla sollemntas. Hec mͦ ñnul¬
la. s ñ parua. Et siuultis iam audire: festi¬
uitas est domus dm̃. templi dĩ. ciuitatis
regis ȩtermi. sponsȩ xp̃i Nemo sane ambi¬
git scãm ẽẽ sponsam sc̃ĩ scõꝵ: & om̃i cele¬
britatis honore dignissimam.
At uero domum dĩscãm ẽe quis du¬
bitet. de qua legitur. domũ tuam decet
sc̃itudo: Sic & sc̃m est templum eiꝰ mira¬
bile. in ȩquitate. s & ciuitatẽ scãm ioħs
scãm ierłm nouam descendentẽ de cęlo:
a do paratam. tamqmͣ sponsam ornatam

Expanded text:
agimus, et praeclaram. Atque id quidem facile dixerim: sed si pergitis quaerere cujus sancti, illud forte jam non ita. Quoties enim apostoli, seu martyris, vel confessoris alicujus memoria celebratur, haud difficile est dicere cujus, utputa sancti Petri, et Stephani gloriosi, aut sancti Patris nostri Benedicti, vel alicujus caeterorum magnorum principum magnae curiae coeli. Nunc vero nullius eorum solemnitas agitur: agitur tamen nonnulla solemnitas. Nec modo nonnulla, sed non parva. Et si jam vultis audire, festivitas est domus Domini, templi Dei, civitatis regis aeterni, sponsae Christi. Nemo sane ambigit sanctam esse sponsam Sancti sanctorum, et omni celebritatis honore dignissimam. An vero domum Dei sanctam esse quis dubitet, de qua legitur: Domum tuam decet sanctitudo? Sic et sanctum est templum ejus, mirabile in aequitate : sed et civitatem sanctam JoJerusalem novam descendentem de coelo a Deo, paratam tanquam sponsam, ornatam
Abbreviated transcription (Latin):
saui te in miscdĩa & miserationib Si
ñ fecit ille qͦd sponsus. si ñ tamqmͣ spon¬
sus amauit. si ñ xelatus est tamquam
sponsus: noli acquiescere sponsam te. ar
ẽẽ ꝓbaiur. si templum dĩ ꝑ sc̃ificationẽ.
si ciuitas summi regis ꝑ socialis uitȩ cõ¬
munionẽ. si sponsa imortalis sponsi
ꝑ dilectionẽ. puto iam ñ est quod dicere
uerear. nr̃am ẽẽ sollemuitatem. Nec mi¬
remini quod in terris agitur hȩc sollem¬
nitas: si quidẽ agitur & in cęlis. Hempe
si ut ueritas ait. & ñ potest non ẽẽ uerũ¬

Expanded text:
savi te in misericordia et miserationibus . Si savi te in misericordia et miserationibus . Si non fecit ille quod sponsus, si non tanquam sponsus amavit, si non zelatus est tanquam sponsus, noli acquiescere sponsam te arbiesse probamur, si templum Dei per sanctificationem, si civitas summi regis per socialis vitae communionem, si sponsa immortalis sponsi per dilectionem, puto, jam non est quod dicere verear nostram esse solemnitatem. Nec miremini quod in terris agitur haec celebritas, siquidem agitur et in coelis. Nempe si ut Veritas ait, et non potest non e
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ. & sp̃s sc̃s habitat in uobis: Si quis
templum dĩ uiolauerit. disꝑdet illum
ds. Numquid tamen uł ipsa sc̃imonia
sufficit: ꝑax quoq necesse est: apło
teste qui ait. Pacem sectamimi & scĩmo
in unum: nouam utiq regi nr̃o uero
pacifico ȩdificans ciuitatem. quȩ & ip¬
sa ierłm nominetur. qͦd est uisio pa¬
cis. Ubi eniͣ siue sedere pacis. sine ob¬
seruantia legis. sine disciplina & regi¬
mine: acephala multitudo congrega¬
ta fuerit. non ppłs s turba uocat᷑. non
est cuutas. s confusio. babylonẽ exhibet.
sum trauseat.: ciuitas ꝓmoueat᷑ in spon¬
sam: Sola hoc potest quȩ nicbil ñ potest
caritas. fortis ut mors. Quomodo ñ faci¬
le istam leuet: quȩ illum iam melmauit:
Uerum huic tͥ nullatenus consulenda pͥor
illa quam diximꝰ consideratio tui. hic
qmͣ potissimũ fidei magnammnitas exer¬
cetur. Deniq & ipse dicit. Desponsaui
te mͥ in fide. desponsaui te in iuditio:
& iusticia. eiꝰ non tuã intellige. despon-¬

Expanded text:
s habitat in vobis? Si quis templum Dei violaverit, disperdet eum Deus . 9. Nunquid tamen vel ipsa jam sanctimonia sufficit? Pax quoque necessaria est, Apostolo teste, qui ait: Pacem sectamini cum omnibin unum, novam utique regi nostro, vero pacifico, aedificans civitatem, quae et ipsa Jerusalem nominetur, quod est visio pacis. Ubi enim sine foedere pacis, sine observantia legis, sine disciplina et regimine acephala multitudo congregata fuerit, non populus, sed turba vocatur: non est civitas, sed confusio; Babylonem exhibet, sum transeat, civitas promoveatur in sponsam? Sola hoc potest, quae nihil non potest, charitas fortis ut mors. Quomodo non facile istam levet, quae illum jam inclinavit? Verum hinc tibi nullatenus consulenda prior illa, quam diximus, consideratio tui: hic quam potissimum fidei magnanimitas exercetur. Denique et ipse ait: Desponsavi te mihi in fide, desponsavi te in judicio et justitia ejus, non tuam intellige, despon
Abbreviated transcription (Latin):
magnificare seipsum. alioquin quod
illuis erat faciens ds̃ ex altantem se hu¬
miliabit. Quod si & nos pueruli auimo¬
sitate gratis saluari noluinus. merito
ñ saluamur. Excludit miseriȩ dissi¬
mulatio miserationẽ. nec dignatio locũ
habet. ubi fuerit p̃sumptio dignitatis.
ꝓuocat uero compassionẽ. humilis con¬
fessio passionis. Saue hȩc sola facit. ut
nos ipse tamqmͣ diues paterfamilias.
alat in fame: & sub eo panib habundan¬
tes inueniamur. ꝑuide domꝰ eius: eui
numqmͣ deest alimonia uitȩ. Et merito.
qͦd domum suã domũ orationis eẽ diffi¬
mat: quia & hoc ꝓpħico satis uidetur
testimonio conuenre: qui ab ipso nos
in orationib utiq cibandos pane. lacͥ¬
marum. & in lacrins potum asserit
accepturos. Ceterum uixta eiundẽ ꝓphe¬
tam sicut supra quoq meminimꝰ. domũ
istam decet scĩtudo: ut udelicet. pęniten¬
tiȩ lacrimas puritas contiuentiȩ comite¬
tur. & quȩ iam domus est: fiat subin¬

Expanded text:
magnificare se ipsum: alioquin quod magnificare se ipsum: alioquin quod illius erat faciens Deus, exaltantem se humiliabit. Quod etsi nos puerili animositate gratis salvari volumus, merito non salvamur. Excludit miseriae dissimulatio miserationem, nec dignatio locum habet, ubi fuerit praesumptio dignitatis: provocat vero compassionem humilis confessio passionis. Sane haec sola facit ut nos ipse tanquam dives paterfamilias alat in fame, et sub eo panibus abundantes inveniamur. Proinde domus ejus, cui nunquam deest alimonia vitae. Et memento quod domum suam domum orationis esse definiat ; quia et hoc prophetico satis videtur testimonio convenire, qui ab ipso nos, in orationibus utique, cibandos pane lacrymarum, et in lacrymis potum asserit accepturos . Caeterum juxta eumdem Prophetam, sicut supra quoque meminimus, domum istam decet sanctitudo : ut videlicet poenitentiae lacrymas puritas continentiae comitetur, et quae jam domus est, fiat subin
Abbreviated transcription (Latin):
guis. s pater ei quod locutus est reue¬
lauit Unde sathanas: Quia sapuit qͥ
erant hominum. ñ quȩ dĩ. Iam si in¬
utraq consideratione diligenter in¬
speximus nos. quid sumis. immo. in
una quam nichili in altera quã mag¬
inficati. quippe. ꝓ quib etiã sollicitudi¬
nem gerat tanta maiestas. & eor suum
apposuerit erga nos. puto tempata ui¬
detur głãtio nr̃a. s forsitan magis est¬
aucta. solidata tamen. ut non in nobis
s in dño głemur: quib minirũ ini hoc
scło respicere est: ut dicamꝰ. Si decre¬
uerit saluare nos. continuo liberabim᷑.
Ex hoc iam in illa suꝑiori specula uel
paululũ iinorantes. queramꝰ domũ
dĩ. queramus templum. queramꝰ cuui¬
tatem. queramus & sponsam. N eq
enim ublitus sum: sed cum metu &
reuerentia dico. nos sumus. Nos inqmͣ
sumꝰ. s in corde dĩ. Nos suinus. s ipsuis
dignatione. nͨ dignitate. nra. Non usur¬
pet quod dĩ est. ut ñ apponat homo

Expanded text:
guis, sed Pater ei quod locutus est reveguis, sed Pater ei quod locutus est revelavit. Unde Satanas? Quia sapuit quae erant hominum, non quae Dei . Jam si utraque consideratione diligenter inspexerimus nos quid sumus, imo in una, quam nihil, in altera quam magnificati: quippe pro quibus etiam sollicitudinem gerat tanta majestas, et cor suum apposuerit erga nos: puto temperata videtur gloriatio nostra, sed forsitan magis aucta est, solidata tamen, ut non in nobis, sed in Domino gloriemur, quibus nimirum in hoc solo respirare est, ut dicamus, Si decreverit salvare nos, continuo liberabimur. 8. Ex hoc jam in illa superiori specula vel paululum immorantes, quaeramus domum Dei, quaeramus templum, quaeramus civitatem, quaeramus et sponsam. Neque enim oblitus sum, sed cum metu et reverentia dico: Nos sumus. Nos, inquam, sumus, sed in corde Dei; nos sumus, sed ipsius dignatione, non dignitate nostra. Non usurpet quod Dei est, ut non apponat homo
Abbreviated transcription (Latin):
uita sublunus: quid uero humilius
limo terre: Quam ꝓfecto tam discohe¬
rentiũ in homine coherentiã rerũ. ipsos
quoq sapientes scli huiꝰ arbitror non
latuisse: cũ homine. diffinirent ratio¬
nale & mortale. Mirabilis siquidem
copula rationis & mortis. uura societas
discretionis & corruptionis. Sic ninurũ.
sic ui cordib. sic in affectib. sic in stu¬
diis hominũ. ũ inmor forte & ampli¬
or contrarietas inuenitur. ut si totam
quicquid bom uidetur mẽe conside¬
res singillatim. plenũ ceuseas ẽe mira¬
culo. quod tam aduersa conuenerint.
Inde homo. nunc quidẽ bariona. nunc
uero sathaua meret᷑ audire. Nolite mmi¬
rari hoc. Recolite ex ȩuugłio eui dictũ
sit: & utrũq in ueritate. nã utrũq ab
ipsa ueritate dictum. pͥus quidẽ beatꝰ
es sẏ mon bariona. nec multopost. ua¬
de retro sathana. Unus gͦ utrũq & si
ñ utrumq ex uno. Iilud enĩ ex patre.
istud ex homine: ipse tamen utrumq
erat. Uude bariona: Quia ñ caro & san¬

Expanded text:
itae sublimius? quid vero humilius limo terrae? Quam profecto tam discohaerentium in homine cohaerentiam rerum ipsos quoque sapientes saeculi hujus arbitror non latuisse, cum hominem definirent, animal rationale mortale. Mirabilis siquidem copula rationis et mortis, mira societas discretionis et corruptionis. Sic nimirum, sic in moribus, sic in affectibus, sic in studiis hominum non minor, forte et amplior contrarietas invenitur: ut si totam,quidquid boni videtur inesse consideres singillatim, plenum censeas esse miraculo, quod tam adversa convenerint. Inde homo nunc quidem Bar-Jona, nunc vero Satana meretur audire. Nolite mirari hoc. Recolite ex Evangelio, cui dictum sit et utrumque in veritate, nam utrumque ab ipsa Veritate dictum prius quidem: Beatus es, Simon Bar-Jona; nec multo post: Vade retro, Satana. Unus ergo utrumque, etsi non utrumque ex uno. Illud enim ex Patre, istud ex homine, ipse tamen utrumque erat. Unde Bar-Jona? Quia non caro nec san
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt in eis sp̃s sapientiȩ & intelligentiȩ. atq con¬
silii. Citinã hec in nobis inueniant᷑ fp̃s: ut sua¬
uiter om̃ia nr̃a ꝑ sapientiã disponamꝰ: ut in¬
intellectu precerita peccata damnemꝰ: ut ꝓuide¬
amus futura consilio. Utinã sapiamꝰ ad presen¬
tis uite moderationẽ: utinã intelligamꝰ ad pre¬
tente correptionẽ: utinã deuota in dm̃ fide
ꝓuideamꝰ. ut felicẽ habeamꝰ ipso miserante con¬
sũmationẽ. Hic enim est funiculus triplex. qͦ
trahimitr ad salutẽ: ordinata conuersatio. rec¬
tũ iudiciũ. fides deuota

Expanded text:
esset in eis spiritus sapientiae, et intelligentiae, atque conesset in eis spiritus sapientiae, et intelligentiae, atque consilii! Utinam haec in nobis inveniantur, fratres, ut suaviter omnia nostra per sapientiam disponamus, ut intellectu praeterita peccata damnemus, ut provideamus futura consilio! Utinam sapiamus ad praesentis vitae moderationem! utinam intelligamus ad praeteritae correctionem! utinam devota in Deum fide provideamus, ut felicem habeamus, ipso miserante, consummationem! Hic enim est funiculus triplex, quo trahimur ad salutem; ordinata conversatio, rectum judicium, fides devota.
Abbreviated transcription (Latin):
tus: nec aliter nobis est ꝓuidere nouissima. in¬
si ut unuersa que nobis imminere uidentur
ꝑicula. sedula nobiscũ cogitatione uersantes.
discamꝰ de nr̃a omnino industria. magis autẽ
de nr̃is diffidere meritis. & soli nos diuinȩ ꝓcec¬
preciosa. habes in cugłio tͥa hec: ipso tibi ser¬
inone dñi comindata. Beati in qͥt pauꝑes: bea¬
ti mites. beati qui lugent. Beati qui sapiunt. pre
desiderio celestiũ interno quodã sapore mentis
presentia respuientes. Beati qui nouissima per¬
uident. in mansuetudine suscipientes insitũ
uerbum quod eoꝵ saluare animas pocest. &
pietate cordis ad futurã tendunt heceditatem.
Beati qui pͥstinum intelligentes errorẽ. crebris la¬
uant lacrimis lectum suũ. Qides qͥd optat
uir sc̃s: qͥd optinere cupit eis. ꝓ quib orat:
utinam inquit saperent. & intelligerent. ac nouis¬
sima ꝓuiderent. Ac si manifestiꝰ dicat. utinam

Expanded text:
tus: nec aliter nobis est providere novissima, nitus: nec aliter nobis est providere novissima, nisi ut universa, quae nobis imminere videntur pericula, sedula nobiscum cogitatione versantes, discamus de nostra omnino industria, magis autem de nostris diffidere meritis, et soli divinae nos protecpretiosa. 8. Habes in Evangelio tria haec ipsa, tibi sermone Domini commendata: Beati, inquit, pauperes, beati mites, beati qui lugent . Beati qui futura sapiunt, prae desiderio coelestium interno quodam sapore mentis praesentia respuentes. Beati qui novissima provident, in mansuetudine suscipientes insitum verbum, quod eorum salvare animas potest, et pietate cordis ad futuram tendunt haereditatem. Beati qui pristinum intelligentes errorem, crebris lavant lacrymis lectum suum. Vides quid optat vir sanctus, quid obtinere cupit eis, pro quibus orat? Utinam, inquit, saperent, et intelligerent, ac novissima providerent! Ac si manifestius dicat: Utinam
Abbreviated transcription (Latin):
admittat. Hinc & moyses de quibusdã: utinã sa
dari: sapientiã. intelligentiã. ꝓuidentiã. Arbitror
sane tͥb eas assignari posse temporib ut et̾nitatis
quȩdã imago reformari uideatur in nobis: pre¬
sentia moderantib ꝑ sapientiã: precerita ꝑ in¬
telligentiã diudicantib. nouissuna ꝓuidentib
ad cautelã. Hec nempe sp̃italis est exercitiĩ sum¬
ma. hec forma studii sp̃italis: ut sapienter dispo¬
namꝰ presentia nr̃a. recogitemꝰ in a maritudine
anune nr̃ȩ precerita. futa quoq sollicite ꝓuide¬
amꝰ Sobrie & iuste & pie uiuamꝰ in hoc scło.
ait apłs: ut uidelicet in presenti sobrictas ob¬
seruet᷑: ut iusta satisfactione. preterita que no¬
bis sine fructu salutis preteriere tempora redi¬
mant᷑: ut pietatis clipeũ unminentib de futo
ꝑiculis opponamꝰ. Sola est enim que ad om̃ia
ualet pietas. cultꝰ ui delicet dei humilis & deuo¬

Expanded text:
admittat. 7. Hinc et Moyses de quibusdam: Utinam, aiadmittat. 7. Hinc et Moyses de quibusdam: Utinam, aidari; sapientiam, intelligentiam, providentiam. Arbitror sane tribus eas assignari posse temporibus, ut aeternitatis quaedam imago reformari videatur in nobis, praesentia moderantibus per sapientiam, praeterita per intelligentiam dijudicantibus, novissima providentibus ad cautelam. Haec nempe spiritualis est exercitii summa, haec studii spiritualis; ut sapienter disponamus praesentia nostra, recogitemus in amaritudine animae nostrae praeterita, futura quoque 993 sollicite provideamus. Sobrie, et juste, et pie vivam : ut videlicet in praesenti sobrietas observetur: ut justa satisfactione praeterita, quae nobis sine fructu salutis praeteriere, tempora redimantur; ut pietatis clypeum imminentibus de futuro periculis opponamus. Sola est enim quae ad omnia valet pietas, cultus scilicet Dei humilis et devo
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipatꝰ eoꝵ. Fr̃s. amici dei mori uident᷑ ocłis
insipientiũ: s in ocłis sapientiũ iudicant᷑ potꝰ
obdormire. Deniq & lazarus dormiebat quia
entia enim iustoꝵ nouissima prefert. ibi nos
iudicans. ubi inuenerit. Omnino necesse est uitȩ
presentis finem. futȩ coherere pͥncipio: nec ibi to¬
lerabilis dissimilitudo. Sicut enĩ siqͥs duosibi
ut ita dixerim cinctoria consuere aut colligare
uoluerit. minꝰ de reliqͥs paitib curans. ipsa quȩ
sibi copulanda sunt capita uniformiter parat.
ne dissideant a seipsis: ita dico uobis quantũli¬
bet extiterit conuersatio sp̃ualis. si carnalis fuerit
consummatio nr̃a. uite illi sp̃uali penitꝰ ñ coheret
nec faro & sanguis regnũ dei poterunt possidere.
Fili ait sapiens memorare nouissima tua. & ñ pec¬
cabis: nimirũ qͦd hȩc maxime recordatio faciat
timoratũ: timor expellat pectatũ: negligentiã non

Expanded text:
principatus eorum. Fratres, amici Dei mori videntur oculis principatus eorum. Fratres, amici Dei mori videntur oculis insipientium; sed in oculis sapientium judicantur potius obdormire. Denique et Lazarus dormiebat, quiaentia enim justorum novissima praefert, ibi nos judicans, ubi nos invenerit. Omnino necesse est vitae praesentis finem futurae cohaerere principio, nec ibi tolerabilis dissimilitudo est. Sicut enim si quis duo sibi, ut ita dixerim, cinctoria consuere aut colligare voluerit, minus de reliquis partibus curans, ipsa quae sibi copulanda sunt capita, uniformiter parat, ne dissideant a se ipsis; ita dico vobis, quantumlibet exstiterit conversatio spiritualis, si carnalis fuerit consummatio nostra, vitae illi spirituali penitus non cohaeret, nec caro et sanguis regnum Dei poterunt possidere. Fili, ait Sapiens, memorare novissima tua, et non peccabis . Nimirum quod haec maxime recordatio faciat timoratum; timor expellat peccatum, negligentiam non
Abbreviated transcription (Latin):
die recensemꝰ. sicut cȩteris dieb aliis. alteriꝰ quidẽ
conuersio. alteriꝰ de carcerȩ liberatio facta ꝑ ange¬
lũ. festiuis ęccłiȩ gaudiis ad memoriã reuocatur.
mortẽ specialiꝰ ueneram̃. qua nichil inter homi¬
nes humano iudicio plus horret̃. Considerate
lit sollemnitate precipua. Hodie niminũ petaꝰ
crucifixus est: hodie decollatꝰ est paulus. hȩc
hodierne causa festiuitatis hec presentiũ materia
gaudioꝵ. In hiis ergo festũ agens & letũ diẽ. sine
conspectu sicut habes in psalmo preciosa est mor
scõꝵ. Quantos enĩ dũ paterent᷑ apłi credimꝰ affu¬
isse. qui nequaquã preciosis illoꝵ mortib inui¬
derent: Cisi sunt enĩ ocłis insipientiũ mori: &
estimata est afflictio exitꝰ eoꝵ. Et sic uisi sunt qͥ¬
dem oculis insipientiũ: mͥ autẽ ait ꝓpħa. nimis
honorati sunt amici tui d̃s. nunis confortatꝰ est

Expanded text:
die recensemus, sicut certis diebus aliis, alterius quidem die recensemus, sicut certis diebus aliis, alterius quidem conversio, alterius de carcere liberatio facta per angelum festivis Ecclesiae gaudiis ad memoriam revocatur. Mortem specialius veneramur, qua nihil inter homines humano judicio plus horretur. 5. Considerlit solemnitate praecipua. Hodie nimirum Petrus crucifixus est, hodie decollatus est Paulus. Haec hodiernae causa festivitatis, haec praesentium materia gaudiorum. In his igitur festum agens diem et laetum, sine  in cujus conspectu, sicut habes in psalmo: Pretiosa est mors sanctorum . Quantos enim, dum paterentur apostoli, credimus adfuisse, qui nequaquam pretiosis mortibus illorum inviderent? Visi sunt enim oculis insipientium mori, et aestimata est afflictio exitus eorum, et sic quidem visi sunt oculis insihonorati sunt amici tui, Deus; nimis confortatus est