comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicut fortitudo. sicut in heli sacer¬
dote factum fuisse cõꝓbatur. qͥ
dum seuitate iudicis peccantes
ordinacio eius constare mĩme pͭ
curet ut diligat᷑. et ꝑ iustas m̃outaᷤ
non ꝓp̾e ĩiurie. s legisdeistudeat
ut metuatur. Propͥpc̾ea quoq dñ
multi pendeant iñ eo. ip̃e deo adhẽre
uit uł cõsticuit qui ad portanõ mł¬
toꝵ onus ip̃m ueluti fortiorẽ con¬
stituit. Paxillus enĩ iisi bñfixꝰ
quod in eo pendet cito labitur. et
cum oñib ad terram dilabitur.
deo appropinqñt quidã int̾poito sͥ¬
honore dignitatis deteriores fiũt.
Moỹses namq accepto ppłi duca¬
tu familiarius dĩ locutionb ute¬
batur. Saul u̾o filius Cis postꝙ̃¬
mon postqm̃ dauid pitris sui sedẽ
ultra os mortales uelut adĩmĩo¬
si ppłi gubernatõe sapĩe mun̾e dota¬
uit. Ecõtrario uõ Ieroboam ẜuus
Salomonis postꝙͣ regni domꝰ danto
decem trib ifrł que erant inꝑte
samarie diu̾tit. ꝑ que exẽpla enidẽ¬

Expanded text:
ditur fortitudo, sicut in Heli sacerdote factum fuisse comprobatur; qui dum severitate judicis peccantes ordinatio illius constare minime pocuret ut diligatur, et per justas vindictas, non propriae injuriae, sed legis Dei, studeat ut metuatur. Propterea quoque, dum multi pendent in eo, ipse Deo adhaerere  constituit; qui ad portanda multorum onera, ipsum veluti fortiorem solidavit. Paxillus enim nisi bene forquod in eo pendet cito labitur; et cum oneribus ad terram delabitur. Deo appropinquant, quidam imposito sibi dignitatis honore deteriores fiunt. Moyses namque, accepto populi ducatu, familiarius Dei locutionibus utebatur: Saul mon postquam patris sui Dauid sedem ultra omnes mortales uelut ad innumerosi populi gubernationem sapientiae munere donauit: e contrario uero Hieroboam seruus Salomonis, postquam regni domus Dauid decem tribus Israel quae erant in parte Samariae adtraxit. per quae exempla euiden
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ sine u̾tute. quia nichil ꝓ¬
ficit dñandi hr̃e pot̾atem. si dñs
ip̃e non hẽat uirtutis rigorẽ. S
hic uͥtutis rigor non tam ex̾citꝰ
fortitudine que et ip̃a scłarib dñiᷤ¬

Expanded text:
dominus sine virtute: quia nihil proficit dominandi habere potestatem, si dominus ipse non habeat virtutis rigorem. Sed hic virtutis rigor non tam exteriori fortitudine, quae et ipsa saecularibus domi
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarii catholice
fidei dum contra tegłam u̾itatis dy¬
abolicis armis pugnare nittuntur
nos solicitudine tepugnandi faci
rare. Cum enimi ceci en acuare the¬
sauros fidei certant spe fidei uacuati
faciũt plenitudĩe fidei eccam oppi¬
culante dei gratia głiari. Et dumiy
pocrisi ugilant no cituri. de quibus
quodam mͦ excitant dormientes ut
arrepto clipeo ueritatis falsitatitib
eoꝵ corde resistere ingilemus euan¬
głica tuba nr̃is aurib ꝑsonante. Ui¬
gilate et orate. ut non intretis intẽ¬
ptatione. lib

Expanded text:
Adversarii catholicae fidei, dum contra regulam veritatis diabolicis armis pugnare nituntur, nos sollicitudine repugnandi faciurare. Cum enim caeci evacuare thesauros fidei concertant, spe fidei vacuati, faciunt plenitudine fidei Ecclesiam opitulante Dei gratia gloriari; et dum in hypocrisi vigilant nocituri , nosquodam modo excitant dormientes, ut arrepto clypeo veritatis, falsitatibus eorum corde resistente vigilemus, evangelica tuba nostris auribus insonante, Vigilate et orate, ne intretis in tentati
Abbreviated transcription (Latin):
Iudex t̾ribiłr districtꝰ in equalr̃ seu̾
ĩmod̾ate offensus uehement̾ iratus.
Dorm̃ta sine int̾uallo sine tẽꝑam̃to
Tortores horribłes qui nũqm̃ lace¬
scunt mĩqm̃ miẜentur. Timor reũ
conturbat cõscia confundit. cogitatõeᷤᷤ
increpant. fug̾e̾ non licet. Ecce in quo
ꝑicło incessant̾ consisto nͥ qr nõ semꝑ
ĩpe cogito. Ego aũt miẜior et miẜabi¬
lior quo obliuisci possum. Sẽꝑ eniz

Expanded text:
udex terribiliter districtus, inaequaliter severus, immoderate offensus, vehementer iratus, tormenta sine intervallo, sine temperamento, tortores horribiles, qui nunquam lassescunt, nunquam miserentur; timor reum conturbat, conscientia confundit, cogitationes increpant: fugere non licet. Ecce in quo periculo incessanter consisto: nisi quia non semper hoc cogito; eo autem miserior et miserabilior, quia oblivi
Abbreviated transcription (French):
eleõsina deꝰ approbat q̃ de iustis la¬
borib ministratut. Sicut scriptum
ẽ. Honora dm̃n de tius iustis laboribꝰ
et deliba ei de tue iusticie fructibus.
Nam abhoĩnat᷑ et reprobat q̃ de lacͥ¬
mis p̾stat᷑ alienis. Quid enĩ ꝓdest
si te bũdicat uꝰ nuĩ płimi maledicũt.
uel qͥd confert t illa eleõsina qued¬

Expanded text:
probat, quae de justis laboribus ministratur, sicut scriptum est: Honora Deum de tuis justis laboribus, et deliba ei de tuae justitiae fructibus . Nam illam abominatur et reprobat, quae de lacrymis praestatur alienis. Quid enim prodest, si te benedicat unus, unde plurimi maledicunt? Vel quid confert tibi illa eleemosyna, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqͥ ꝑ hoc se iustificari existi¬
mãt eo ꝙ de substantia paupeꝵ exi¬
gua eleosinã faciũt. et de eo ꝙ plimis
abstulerũt. uni qͥddã mĩmũ largiãt᷑.
cibat᷑ uñ plures esuriunt. et d̾ mł¬
coꝵ spoliis iuix pauci tegunt᷑. Non
talem eleõsina deus querit. Nec
uult pietatem uni de alt̾ius cruce¬
litate prestai. Melius est emĩ te
nõ facere elemosĩa ꝙͣ nũ paucis

Expanded text:
Alii vero hoc se justificari existimant, quod de substantia pauperum exiguam eleemosynam faciant; et de eo quod plurimis abstulerunt, uni quiddam minimum largiuntur. Cibatur unus unde plures esuriunt, et de multorum spoliis VIX pauci teguntur. Non talem eleemosynam Deus quaerit, nec vult pietatem uni de alterius crudelitate praestari. Melius est enim te non facere eleemosynam, quam unde paucos
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. Nõ enĩ intͣtur aliqñ in regnũ
celoꝵ. ex iuo quo instificati ut sic
intret᷑. nec magnalia mirabłium
q̃rit quib fiat fides. Neq enim
nisi signa et ꝓdigia uid̾it nõ credͭ¬
cũ iam distĩcta sit t̾ra fideł ab aqͥs
maris infidelitate amaris et lĩgue
in signo sunt non fidelib sed infi¬
delib.¬

Expanded text:
retur: non enim intratur aliter in regno caelorum ex illo. quo instituisti, ut sic intretur; nec magnalia mirabilium quaerit, quibus fiat fides: neque enim nisi signa et prodigia uiderit, non credcum iam distincta sit terra fidelis ab aquis maris infidelitate amaris, et linguae in signo sunt non fidelibus, sed infidelib
Abbreviated transcription (Latin):
ẜpentis considauit liguũ. uroit¬
ꝙ bonũ ad escam. et decorum ad
aspectũ. Et nõ cͣdẽs posse inde se mo
u̾itis morte moriemĩ. Atq iõ sum¬
psit. De fructu eiꝰ et manducauit.
et dedit etiam uiro suo. secu fortas
sis cũ uerbo suasorio qd scriptura
tatẽs intelligend̾ reliquit. Anfor¬
te nec suateriiam opus erat. qñ
illam eo cibo mortuam nõ eẽ cer¬
nebat

Expanded text:
serpentis consideravit lignum, viditque bonum ad escam, et decorum ad aspectum, et non credens posse inde se morveritis, morte moriemini: atque ideo sumpsit de fructu ejus, et manducavit, et dedit etiam viro suo secum; fortassis etiam cum verbo suasorio, quod Scriptura tacens intelligendum relinquit. An forte nec suaderi jam opus erat viro, quando illam eo cibo mortuam non esse cernebat
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisit peccando. Pena em̃ ꝓpe
dicitur lesio que puuit et uin¬
dicat qd̾ quisq cõmisit. Ille pe¬
nam tenet. qui semꝑ iũdicat.
quod cõmisisse dolet. Pena utiq
quod dolet cõmisisse.

Expanded text:
commisit peccando. Poena enim proprie dicitur laesio, quae punit et vindicat quod quisque commisit. Ille poenam tenet, qui semper vindicat quod commisisse dolet. Poenitentiaquod dolet commisisse.
Abbreviated transcription (Latin):
fed̾ata st̃. que tñ plena sunt om̃ia
pestifere curiositatis cruciantis so¬
licitudinis. et mortifere ẜuitutis.
Non enĩ quia ualebant aĩadu̾sa
sunt. sed aĩadutendo atq signãdo
fcm̃ ẽ ut ualent. Et icõ diuerse¬

Expanded text:
foederata sunt. quae tamen plena sunt omnia pestiferae curiositatis, cruciantis sollicitudinis, mortiferae seruitutis. non enim quia ualebant, animaduersa sunt, sed animaduertendo atque signando factum est, ut ualerent, et ideo diuers
Abbreviated transcription (Latin):
noxie supsticioni s ex quadã pesti
stituta penitꝰ sunt repudiãda et
fugienda xpĩano. non ꝙ ydolum
sit aliqͥd ait apłs. Sed quiã qui
ymolãt.demonus ĩmolant et nõ
deo. Nolo uos socios fieri demoĩoꝵ.¬

Expanded text:
noxiae superstitionis, ex quadam pestifstituta, penitus sunt repudianda et fugienda christiano: Non quod idolum sit aliquid, ait Apostolus, sed quia quae immolant, daemoniis immolant, et non Deo; nolo autem vos socios daemonio
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ dm̃i colendas crahunt᷑. uł
ad remedioꝵ aliaꝵ q obfuatõnũ
curam ꝑtinent. que nõ sunt dĩn¬
tus ad dilectionem dĩ et ꝓximi.
tanꝙͣ publice instituta. s ꝑ p̾nataᷤ
appecitões reꝵ tp̃raliũ corda dissipãt
miẜoꝵ. In om̃ib gͥ istis doctrinis so¬
tietas demonũ formidanda acq
uitanda atq qr nichil cum pͥncipe
suo dyabolo nisi reditum nr̃m clau¬
de acq obẜrare conantur. Sicut
aũt de scellis quas condidit et or¬
dinauit deus hũane et deceptorie
cõiecture ab homĩb coñstitute sunt.
Sic et de quib cũq nascentib uł
quõ dĩne ꝓuidentie admĩstͣcione

Expanded text:
am deum colendas trahunt uel ad remediorum aliarumque obseruationum curam pertinent, quae non sunt diuinitus ad dilectionem dei et proximi tamquam publice constituta, sed per priuatas appetitiones rerum temporalium corda dissipant miserorum. in omnibus ergo istis doctrinis societas daemonum formidanda atque uitanda est, qui nihil cum principe suo diabulo nisi reditum nostrum claudere atque obserare conantur. sicut autem de stellis, quas condidit et ordinauit deus, humanae et deceptoriae coniecturae ab hominibus institutae sunt, sic etiam de quibusque nascentibus uel quo
Abbreviated transcription (Latin):
Qũo tenebas sacellũ ne tͥ excor¬
queret᷑ afure. sic custodi ĩnccẽtia
ne tͥ excorq̃at᷑ adyabolo. Sit illa
certum pr̃imõiũ cuũ de qua sunt
lucrum auri. et dãpnũ ĩnocentie. gͦ
custodi ĩnocentia.¬

Expanded text:
o tenebas saccellum, ne tibi extorqueretur a fure; sic custodi innocentiam, ne tibi extorqueatur a diabolo. Sit illa certum patrimonium tuum, de qua sunt lucrum auri, et damnum innocentiae? Custodi innocentia
Abbreviated transcription (Latin):
homĩs filius fieri uoluit. ut nos fili
es dei faceret. Hũ̃lianit se ut ꝓpłm
qui prius iacebat erige̾t. Uulnerat᷑
est. ut uulnera nr̃a curaret. S̾iuit
ut adlibertatem ẜuientes exͣheret.
Uri sustinuit. ut ĩmortalitatem
mortalib ex hibe̾t.

Expanded text:
hominis filius fieri voluit ut nos Dei filios faceret. Humiliavit se, ut populum qui prius jacebat erigeret: vulneratus est, ut vulnera nostra curaret: servivit, ut ad libertatem servientes extraheret: mori sustinuit, ut immortalitatem mortalibus exhiberet.
Abbreviated transcription (Latin):
et t̾cium fcm̃ ẽ. et fit et fiet .i. ucca¬
tio et iustificatio. Quartum u̾o nc̃¬
ẽ in spe. in re aũt futurum ẽ .i. głifi¬
catio. Hiꝰ rei sacͣmẽtum .i. unitatis
corporis et sangnis xp̃i alicubi co¬
cidie. ancubi certis internalł dieꝵ
in dñiea mensa p̃ꝑatur. et de mẽsa
dñica sumit᷑. Quibdam ad uitam
Quibꝰdã ad exitiũ. Res n̾o ip̃a cuiꝰ

Expanded text:
et tertium factum est, et fit et fiet, id est vocatio et justificatio: quartum vero nunc in spe, in re autem futurum est, id est glorificatio. Hujus rei sacramentum, id est, unitatis corporis et sanguinis Christi, alicubtidie, alicubi certis intervallis dierum in Dominica mensa praeparatur, et de mensa Domini sumitur quibusdam ad vitam, quibusdam ad exitium. Res vero cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat. Inquilinꝰ enim es nõ posse¬
ista t̾ ẽ locata. non donata. et si no¬
lis migrabis. Et nõ eã tali con¬
certa sint. Quid dixit dominͣ tuꝰ.
Qñ uoluero cũ dix̾o migra ꝑatꝰ
esto. Expello de hospicõ s dabo do¬
mũ. Inquiliꝰ es in t̾ra. possessor eĩs¬
lũtatem nr̃am nouitis non acci¬
dere. nͥ de uoluntate dei. de ꝓuidẽ¬
tia ip̃iꝰ. de ordine ip̃iꝰ. De mitu ip̃iꝰ
de legib ip̃ius. et sinos nõ intelli¬
gimus. Quid quare fiat. demꝰ
hoc ꝓuidentie ip̃ius. qr nõ fit sine
cã et nõ blasphemabimꝰ eũ.

Expanded text:
veniat. Inquilinus enim es , non posseveniat. Inquilinus enim es , non posseista tibi locata est, non donata; etsi nolis, migrabis: et non eam tali conerta tibi sint. Quid dixit Dominus tuus? Quando voluero, cum dixero, Migra; paratus esto. Expello te de hospitio, sed dabo domum: inquilinus es in terra, eris possessor iluntatem nostram, noveritis non accidere, nisi de voluntate Dei, de providentia ipsius, de ordine ipsius, de nutu ipsius, de legibus ipsius: et si nos non intelligimus quid quare fiat, demus hoc providentiae ipsius, quia non fit sine causa, et non blasphemabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
cõu̾sionem q̃rit. et ideo pentitur mõs
qui non timet. Aliqñ et tu cũ das
discipliuam terrã feris ut ĩfans ex¬
pauescat. Et alũ ferit et quẽ uult
hoĩem. ¶s ed dicis mͥ. Ecce cedit
suocẽtiore et dimittit sceł atorem.
bonũ est. Uñ aũt scis illi sceleratori
di. Quib infĩne dicet᷑: Ite ĩigne
malũ mori naufragio. et bouũ est
mori febre. siue iñ siue ĩde moriat᷑.
Quere quał sit qui moritur. Qͦ
post mortẽ iturꝰ est. nõ nñ de uita
exiturꝰ ẽ. quacũq eccasione exituri¬
hĩc sumꝰ. quib exitib martires ex¬
ire hĩc metuerunt. Nũqͥd febrib
quõ młti optant aut febre soluãt᷑.
alii uno ictu gladii. alii ignib alii
bestiis. et deuorau̾unt bestie corpo¬
ra martirum. et nõ timuerũt ut
pirent corpora ip̃oꝵ. Undiq enĩ
deus reducet corpora scõꝵ suoꝵ ⁊
tres pueros ab igne liberare. nũꝙͥ¬
tu time et bonus esto. Uñcunq
uoluerit ut exeas patum te in¬

Expanded text:
ur homo qui timet. Aliquando et tu, cum das disciplinam, terram feris, ut infans expavescat. Et aliquando ferit et quem vult hominem. Sed dicis mihi: Ecce ferit innocentiorem, et dimittit sceleratiorem. bona est. Unde autem scis illi sceleratiori,di, quibus in fine dicetur: «Ite in ignem malum est mori naufragio, et bonum est mori febre? Sive inde, sive inde moriatur, quaere qualis sit qui moritur; quo post mortem iturus est, non unde de vita exiturus. Quacumque occasione, hinc exituri sumus, Quibus exitibus martyres exire meruerunt? numquid febribus, quomodo multi optant ut febre solvantur? Alii uno ictu gladii, alii ignibus, alii bestiis. Et devoraverunt bestiae corpora martyrum, et non timuerunt ne perirent corpora ipsorum. Undique enim Deus reducet corpora sanctorum suorum, tres pueros ab igne liberavit Tu time, et bonus esto. Undecumque voluerit ut excas hinc, paratum te in
Abbreviated transcription (Latin):
.. Wxretici ex eisdem scͥpturis ĩ aĩa
non caritate inflãmandas. seduene¬
no ꝑimendas insiliũt. Quod nõ cõ¬
ip̃a ordinat pcc̃ores. Malo eĩ uoto
ꝑ pcc̃m legentes male cegũt᷑ inteli¬
gere. ut ip̃a sit pena pcc̃i. quoꝵ tam̃
morte. filii catholice eccłie. tanꝙͣ qui¬
busdã spmis asõpno excitantur. et
ad ĩtelligentia dinaꝵ scͥpturaꝵ ꝓfici¬

Expanded text:
 est ex eisdem Scripturis in animas non charitate inflammandas, sed venenis perimendas insiliunt, quod non conipsa ordinat cum peccaverint: malo enim voto per peccatum legentes, male coguntur intelligere, ut ipsa sit poena peccati; quorum tamen morte filii catholicae Ecclesiae, tanquam quibusdam spinis, a somno excitantur, et ad intelligentiam divinarum Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ nunt. Ixc ẽ fides qua creditꝰ
in eum qui uistificat ĩpiũ. Hec ẽ
fides ꝑ quã excludit᷑ głiatio siue
ut abscedat qua in nob̾ ĩflãmamur.
de quo dicit᷑. Nos enĩ sp̃u ex fide.
speziusticie expectamꝰ. Ioõq fites e¬
suriens sitiens q ĩstitit. renouatõ¬
de die in diẽ in diem int̾ioris hoĩs
ꝓficit in ea. et sꝑat in ea sociãn in
uita et̾na. ut fiat quod in pͦs. de dõ
dicit᷑. Qui sanat in bonis defio̾iũ
tuũ. Hec est fites qua salui fiunt qͥ

Expanded text:
iustus uiuit; haec est fides. qua creditur in eum qui iustificat impium; haec est fides. per quam excluditur gloriatio, siue ut abscedat qua in nobis inflamur sde quo dicitur: nos enim spiritu ex fide spem iustitiae expectamus. ubi quisuriens sitiensque justitiam renovatione de die in diem interioris hominis proficit in ea, et sperat in ea satiari in uita aeterna, ubi fiet quod in psalmo de deo dicitur: qui satiat in bonis desiderium tuum. haec est fides, qua salui fiunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
et iordanis purgatõi. et sp̃s scĩ descẽ¬
phibẽti. et ũgini ꝑmanenti. et scel¬
le fulgenti. et colunbe descendenti.
et ip̃i dũo cẽm tẽptationẽ dyaboli

Expanded text:
danis purgationi, et sancto Spiritui descenperhibenti, et virgini permanenti, et stellae fulgenti, et columbae descendenti, et ipsi Domino omnem tentationem diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
Circũde¬
desti equo fortitudine martirem
uidetur describe̾ intrepidũ et ala¬
crem testem fidei salutaris nõ tñ
u̾tute ꝓpria. Sed qr eum circũ¬
oit dominus.

Expanded text:
circumdedisti equo virtutem? Martyrem videtur describere, intrepidum et alacrem testem fidei salutaris, non tamen virtute propria, sed qua eum circumdedit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
firdunt uiscera mea. et tuelidis in
terram: alia uiat̾ clamabat cũ exa¬
ctor latronum compesleret simul cc
sinõ ẽ cͥmen iũge mͥ mortem. et li¬
bera matrem / Alia dicebat. Quco meũ¬
q̃ritis: Unũ q̃ritis. et młtos occtoitis
et ad eum q̃ unꝰ ẽ actingere nõ pote¬
stis. Alia de cont clamabat. Deni
lam saluator unuidi qm̃ͣ diu quereris¬
qui nullũ times. Bioeat te miles
et ur̃os non eccidat infantes Dis
agnes uigilauit. Manet auctori
suram etatis plenitudinis xp̃i ful¬
gentes dũ stare ceꝑint añ eũ. quẽ
putau̾as eccidendum / pro quo fud¬
unt sangͥnem p̾ciosum ip̃m iudeb̾¬
ĩ trono igneo pͥsioentẽ. illes solium
dĩcum circũdantes candore rubeo
splendentes pp̃ caudidam etate
et sang̾nem passionis. Quid actꝰ
eris. Quid dicturus: tacebis reus
te exercitus scõꝵ. Uindica sangͥnez¬

Expanded text:
runt viscera mea; et tu elidis ad terram. Alia clamabat mater, cum exactor latronum compelleret: Simul ocsi non est crimen, junge mortem, et libera matrem. Alia dicebat: Quid quaeritis? Unum quaeritis, et multos occiditis; et ad unum qui unus est attingere non potestis. Alia contra clamabat: Veni jam, veni, Salvator mundi, quamdiu quaereris? Nullum times: videat te miles, et nostros non occidat infantes. 3. agnulos jugulavit. Manet auctori suram aetatis plenitudinis Christi fulgentes : cum stare coeperint ante eum, quem putaveras occidendum, pro quo fuderunt sanguinem pretiosum: ipsum videbis throno igneo praesidentem; illos solium dominicum circumdantes, candore rubeo resplendentes, propter candidam aetatem et sanguinem passionis. Quid acturus es? quid dicturus? Tacebis reus, exercitus sanctorum, Vindica sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
mabant᷑. mrẽs miẜe lamentaban¬
tur. Nascente domino luctus ce¬
pit non celo s mundo indicit᷑ ma¬
matres qr agnes ꝑdunt sine uoce
balantes. Grande martiriu. et cͥ¬
dele spectaculum eximitur mache¬
ra. et nulla inceruenit causa. S¬

Expanded text:
matres miserae lamentantur. Nascente Domino, luctus coepit, non coelo, sed mundo. Indicitur mamatres; quia agnos perdunt sine voce balantes. Grande miraculum! crudele spectaculum! Eximitur machaera, et nulla intervenit causa; s
Abbreviated transcription (Latin):
Qũ dixit de¬
ad adam. ubi es non ubi ẽẽt igno¬
rabat. S supbu increpabat. et uͥ
set non scire cupiebat. S interro¬
gando increpans amonebat.

Expanded text:
 dixit Deus, «Adam, ubi es» ? non ubi esset ignorabat, sed superbum increpabat; et ubiset, non scire cupiebat, sed interrogando increpans admonebat.
Abbreviated transcription (Latin):
flua loqutio. uiciũ .s. loq̃ndi amore
cõtractum. Pleꝵq aũt loqͥ amant
gramacicã discit in tegru somi
ordine q u̾boꝵ. Eloq̃ntia u̾o facul¬
tas di cendi est congruent̾ explicãs
que sentimꝰ. qua tunc utendu est.
cũ rectasentimꝰ. Hoc m nõ ea usi sẽ.
he̾tici. Nam utiq si recta sensissent. nẽ
solũ nichil mali. ueꝵ et bom aliquid
eẽt quod eloq̃nter explicassent. neq¬
contra prĩam nõnulli arma sũpẜũt.
aut io uti non debent bom et doctime¬
di ferramentis medicinalib ad salu¬
tem. qr hiis adpinciem etiã ĩ docci et¬
pessimi abutũtur. Quis enĩ nescit si¬
cuci est. aut fuerint ea que q̃rinitur
cendi sic eẽ utile uł mutile. ut fu¬
erint ĩutilia uł utilia que dicinitur.

Expanded text:
flua locutio, uitium scilicet loquendi amore contractum. plerumque autem loqui amant grammatica discitur, integrum sonum ordinemque verborum. Eloquentia vero facultas dicendi est, congruenter explicans quae sentimus: qua tunc utendum est, cum recta sentimus. Hoc modo ea non usi etici. Nam utique si recta sensissent, non solum nihil mali, verum et boni aliquid esset, quod eloquenter explicare contra patriam nonnulli arma sumpserunt, aut ideo uti non debent boni et docti medici ferramentis medicinalibus ad salutem, quia his ad perniciem etiam indocti pessimique abutuntur. quis enim nescit, siccendi sic esse utilem vel inutilem, ut fuerint utilia vel inutilia quae dicuntur?
Abbreviated transcription (Latin):
Doce me dñe querẽ te. et ostende te
querenti qr nec querere te possũ. ñtu
doceas. nec inueĩre nisi tu ce oñdas.
Queram te desiderando. q̃rem te desi¬
derem te q̃renco. Inueniam amãdo.
amẽ ĩueniendo Fateor dñe et grãs
ago ꝙ creasti in ue hanc ymaginẽ
tuam. ut tui memor te cogite te
amem. Sed sic abolita actrictione
uitioꝵ. sic ẽ obfuscata fumo pecõꝵ
ut non possit facere ad quod fc̃a ẽ
nisi tu reformes et renones eam.
nõ tẽpto domine penetrare altitudi¬
ne tuam. qr millatẽ cõparo illi ĩtel¬
lectu meũ. S desico̾ aliqnͣtulu ĩtel¬
ligere u̾itate tuam. quam credit
et amat cormeũ. Neq em̃ quero
intelligere ut creda. sed credo ut
ĩtelliga. Nam ad hoc credo. qr nisi
credico non intelliga¬

Expanded text:
Doce me quaerere te, et ostende te quaerenti; quia nec quaerere te possum nisi tu doceas, nec invenire nisi te ostendas. Quaeram te desiderando, desiderem quaerendo. Inveniam amando, amem inveniendo. Fateor, domine, et gratias ago, quia creasti in me hanc imaginem tuam, ut tui memor te cogitem, te amem. Sed sic est abolita attritione vitiorum, sic est offuscata fumo peccatorum, ut non possit facere ad quod facta est, nisi tu renoves et reformes eam. Non tento, domine, penetrare altitudinem tuam, quia nullatenus comparo illi intellectum meum; sed desidero aliquatenus intelligere veritatem tuam, quam credit et amat cor meum. Neque enim quaero intelligere ut credam, sed credo ut intelligam. Nam et hoc credo: quia " nisi credidero, non intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
iom̃i ꝓpe est. qr nouissimus dies cuiꝰ
q hõis. dies mortis ẽ. Et cũ hinc exi¬
eris. recipies ꝓ mitis. et resurges ad
recipienda pro quib egisti. tũc deus
coronabit. non tam merita tua/ ꝙͣ do¬
na sua qͥdquid tibi donauit. si ẜuasti.¬
tunc recognoscet.

Expanded text:
inum prope erit; quia novissimus dies est cujusque dies mortis. Et enim cum hinc exieris, recipieris pro meritis, et resurges ad recipienda quae gessisti. Tunc Deus coronabit, non tam merita tua, quam dona sua. Quidquid tibi donavit, si servasti, cognoscet.
Abbreviated transcription (Latin):
Preclara et di¬
mosine oꝑatio. S olatiũ grande
credẽtiũ. Securitatis nr̃e salubre
p̾sidium mom̃tũ spei tutela fider
medela poc̃i. res põita in põtate fa¬
cientis. res et grandis et facił sine
ꝑicło ꝑsecutionis corona pacis uer
dei numꝰ. et maxime infirmis nec¬
torem

Expanded text:
Praeclara et ditaris operatio, solatium grande credentium, securitatis nostrae salubre praesidium, munimentum spei, tutela fidei, medela peccati, res posita in potestate facientis, res et grandis et facilis, sine periculo persecutionis, corona pacis, verum Dei munus et maximum, infirmis netorem
Abbreviated transcription (Latin):
nenda ꝓ xp̃o. ut eum potiꝰ dili¬
ge̾ discẽnt qui pro eis passꝰ ut¬
et̾na felicitate ditaret. Nõ aurr
et argentũpro quo pati miẜrimũ
fuit. Seu metuendo cccłtaretur
erãt tormẽta q̃ bonũ ĩcorrupci¬
bile amand̾ docebant. qm̃ illa bo¬
na que sine ullo ucili fructu dñoᷤ
ebant. nec scã uoluntate paupes
erant. Quib demõstrand̾ fuit
nõ facłtaces. Sed ip̃as enpidita¬
tes talib dignas ẽẽ cruciatib
Siu̾o uite melioris ꝓpoĩto re¬
condicum auꝵ argentũq nõ
hẽbant. Nescio quidẽ utru

Expanded text:
nenda pro Christo, ut eum potius dilinenda pro Christo, ut eum potius diligere discerent, qui pro se passos aeterna felicitate ditaret, non aurum et argentum, pro quo pati miserrimum fuit, seu mentiendo occultaretur,tormenta, quae bonum incorruptibile amandum docebant, quam illa bona, quae sine ullo utili fructu dominoebant nec sancta uoluntate pauperes erant; quibus demonstrandum fuit non facultates, sed ipsas cupiditates talibus dignas esse cruciatibus. Si uero uitae melioris proposito reconditum aurum argentumque non habebant, nesci
Abbreviated transcription (Latin):
se huisse dĩtias quo cõcĩgit ut
bostis non acced̾et qnͣto cerciꝰ et
securiꝰ gaude potuerunt q̃ mõĩtu
dñi sui illuc mignerũt. q accedi
lam barbari uastauerũt. Cũ ab
eis ten̾et᷑ sic in corde ut ab eo post¬
ea cognouimꝰ p̾cabat᷑. Dñe non
excrucier pp̃ auꝵ et argentũ. uͥ
enĩ st̃ oĩa mea tu scis. Hẽbat enĩ
ibi oĩa sua. Ubi eum condere et
obedierant. ubi et quõ thesauriza¬
re debẽnt. Nec ip̃as terrenas dĩ¬
tias barbaris incursãtib amise¬
tunt. Ques aũt nõ obedisse pẽi¬
cuit. Quid de talib reb faciend̾
eẽt. sinõ p̾cedente sapĩa. certe cõ¬
seꝙ̃te exꝑiẽtia didicerũt..It enĩ
quod boni etiam xam. corm̃tis
excruciati sut. ut bona sua hosti¬
b ꝓde̾nt. Illi u̾o nec ꝓde̾. nec ꝑdẽ
potuerũt. bonũ quo ip̃i boni erãt.
corqueri qmͣ mãmona ũquitatis
ꝓd̾e̾ maluert̃ boni non erant. Ad¬
monẽdi aũt fuerãt qͥ tanta pa¬
tiebat᷑ pro auro qnͣta eẽnt susti¬

Expanded text:
se habuisse diuitias suas, quo contigit ut hostis non accederet: quanto certius et securius gaudere potuerunt, qui monitu Dei sui illuc migrauerunt, quo accedere lam barbari uastauerunt, cum ab eis teneretur, sic in corde suo, ut ab eo postea cognouimus, precabatur: Domine, non excrucier propter aurum et argentum; ubi enim sint omnia mea, tu scis.\' Ibi enim habebat omnia sua, ubi eum condere et oboedierant, ubi et quo modo thesaurizare deberent, nec ipsas terrenas diuitias barbaris incursantibus amiserunt. Quos autem non oboedisse paenituit. quid de talibus rebus faciendum esset, si non praecedente sapientia, certe consequente experientia didicerunt. At enim quidam boni etiam Christiani tormentis excruciati sunt, ut bona sua hostibus proderent. Illi uero nec prodere nec perdere potuerunt bonum, quo ipsi boni erant. orqueri quam mammona iniquitatis prodere maluerunt, boni non erant. Admonendi autem fuerant, qui tanta patiebantur pro auro, quanta essent susti
Abbreviated transcription (Latin):
.i. regnum celoꝵ. ymum uocatur
bis terraꝵ applłat᷑. hoꝵr extrema
oĩo sibi ĩuice sũt ꝯͣria. et nulla sibi
societate cõiuncta. q̃ .s. scrietas põt
Mediũ aũt nõnlłam ht̃ siłitudĩe
ad extrema. Uñ lucẽ et tenebras
ht̃ frigus et calorem. tolorẽ. et sa¬
nitatem. lecitiã et merorem odiũ
et amorem. bones et malos. Iustes
iectione. famẽ et satiẽtate mor
tem mu̾a hiꝰ. quoꝵ om̃ium par
una ymagnie ht regni dei. pars
altera infermi. cõmixtio nãq malo¬
rum simł et bonoꝵ in hoc mũdo ẽ.
In regno aũt dei nilli mali sunt.
sed õs boni . In inferno nulli boni
supplet᷑.¬

Expanded text:
ocatur bis terrarum appellatur. Quorum extrema omnino sibi invicem sunt contraria, et nulla sibi societate conjuncta. Quae enim societas potest Medium autem nonnullam habet similitudinem ad extrema. Unde lucem et tenebras habet, frigus et calorem, dolorem et sanitatem, laetitiam et moerorem, odium et amorem, bonos et malos, justos jectionem, famem et satietatem, mor modi. Quorum omnium pars una imaginem habet regni Dei, pars altera inferni. Commixtio namque malorum simul et bonorum in hoc mundo est; in regno autem Dei nulli mali sunt, sed omnes boni; at in inferno nulli boni, supplet
Abbreviated transcription (Latin):
utiq moneret᷑. Illa quupe res cõtͣ¬
illi qui prohibuit obẽet. uelut si
quisꝙͣ in aliena pecciñam ĩisis¬
set manũ. prohibitꝰ ab islo cuiꝰ erat
illa peccunia. Itõ ẽẽt prohĩto pocm̃
qr prohibenti potãt eẽ dampnosu
Cum u̾o i cangitur quod nec tã¬
genti obẽet. si non prohiberetur
nec cuil altĩ. qñ licet cangeretur
dientie bonũ. et ip̃ius ꝑse malum
ĩobediẽcie mõstraret᷑. Deniq a
peccãte nich aᵈ appetitu ẽ. nisi nõ eẽ
sb̾ dñatione dei. qñ illd̾ admissũ ẽ
in quo ne admitt̾et᷑ sola debet iussio
dñantis attendi. ꝙ si sola attende̾t᷑.
quid aliico ñ uolũtas amaretur.
Quid aliud qmͣ dei uoluntas hũa¬
ne uoluntati p̃̾pou̾et᷑.¬

Expanded text:
utique moreretur. illa quippe res congilli, qui prohibuit, obesset, uelut si quisquam in alienam pecuniam misisset manum prohibitus ab eo, cuius erat illa pecunia, ideo esset prohibito peccatum, quia prohibenti poterat esse damnosum. cum uero illud tangitur, quod nec tangenti obesset, si non prohiberetur, nec cuiquam alteri, quandolibet tangeretur, oboedientiae et ipsius per se malum inoboedientiae monstraretur peccante nihil aliud appetitum est nisi non esse sub dominatione Dei, quando illud admissum est in quo ne admitteretur sola deberet jussio dominantis attendi, quae si sola attenderetur quid aliud quam Dei voluntas amaretur? quid aliud quam Dei voluntas humanae voluntati praepone
Abbreviated transcription (Latin):
stis gaiccent. Qͦs u̾o expoliastis¬
plangũt. Ques hospicio recepistis re¬
cinetis. Et obliti estis qnͣtos de suis
hĩtacłis exclusistis. Ego mĩam fieri
iussi. Fraudes et rapinas ex̾cerinon
mandani. Uuꝰ replet᷑ panib que
de rapinis saciastis. Et bñdicet dñs
Non te. s eũ quẽ necasti. Ille miẜ ne¬
catꝰ ĩgeniuit. et exauount gemitũ
eiꝰ qui uidit qͥd fecĩs ei. De malo ac¬
qͥris et gaudes. Rapis et letais. pan¬
ꝑ rogat et contristaris.

Expanded text:
stis, gaudent; et quos exspoliastisplangunt. Quos hospitio recepistis, retinetis; et obliti estis quantos de suis habitaculis exclusistis? Ego, ego misericordiam fieri jussi; fraudes et rapinas exerceri non mandavi. Unus repletur panibus, quem de rapinis satiasti, et benedicit Deum; non te, sed Deum. Quem necasti, ille miser necatus ingemuit, et exaudivit gemitum ejus qui vidit quod feceris ei. De malo acquiris, et gaudes; rapis et laetaris: pauper rogat, et contristaris;
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat᷑. non que reppellatur. que
pcc̃a purget. non que aĩam guet.
de bono de iusto labore de ꝓpͥa facł¬
tate. et non de panꝑis egestate
sare. Nec libentꝰ aspicit deus ꝙ̃¬
stis capinis ꝓhibuit dari. S cũ
iudicare ceꝑ̾it deus. dicturi sunt
hii qui de sraudib uiuũt. Et d̾
spoliis miẜoꝵ elemosinam faciũt.

Expanded text:
cipiatur, non quae repellatur; quae peccata purget, non quae animam gravet; de bono, de justo labore, de propria facultate, et non de pauperis egestate.sare, nec libenter aspicit Deus qustis vero rapinis prohibuit dari. Sed cum judicare coeperit Deus, dicturi sunt hi qui de fraudibus vivunt, et de spoliis miserorum eleemosynas faciunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Quia
totum gaudiũ nrm deus ẽ. qͥ nult
securꝰ gaudere m illo gaudeat qui
nemo perit scit quod prius. Ueꝵptũ
illud constat. qr utrumq piturum
ẽ ꝙ prius incertum est. Nam nec
hõ hic põt man̾e semper. nec argen
peccumia sic latapredia. Sic postre¬
mo lux ista. Noli ergo gaudere in
p̾cedit hesternus dies. nec sequit᷑
di. Dat te adse. cum uocat te. cõ¬
uertit te. cum cõu̾t̾it te sanat te. cũ
sanau̾it te uidebis cõuersore tuu.¬

Expanded text:
quia totum gaudium nostrum Deus est, qui vult securus gaudere, in illo gaudeat, quinemo scit quid prius: verumtamen illud constat, quia utrumque periturum est; quid prius, incertum est. Nam nec homo hic potest manere semper, nec argentpecunia, sic lata praedia, sic postremo lux ista. Noli ergo velle gaudere in praecedit hesternus dies, nec sequitur, ndi, vocat te ad se: cum vocat te, convertit te; cum convertit te, sanat te, cum sanaverit te, videbis conversorem tuu
Abbreviated transcription (Latin):
yrces. Magna securitas ip̃e uidicat.
Securi sint bom iudicem ip̃oꝵ mllꝰ
adusarius corrũpit. millus aduocatꝰ
circũuenit. mislus testis illudit.
S qm̃ securisunt boni tm̃ timeant
mali. Nonem̃ tał iudicat. çiualiqͥd
abscondatur. Nunqͥd enĩ de̾ iudicãs
q̃situr̾ ẽ testes ꝑ ques discas quisis

Expanded text:
co: magna securitas, ipse judicat, securi sint boni. Judicem ipsorum nullus adversarius corrumpit, nullus advocatus circumvenit, nullus testis illudit. Sed quantum securi sunt boni, tantum timeant mali. Non talis judicat, cui aliquid abscondatur. Numquid enim Deus judicans quaesiturus est testes, per quos discat quis s
Abbreviated transcription (Latin):
dium ꝙͣ furtum. peiꝰ est tamẽ face̾
furtum ꝙͣ pati homicidium. Itaq
si ciuꝙͣ ꝓponeret᷑ ut si furtũ facere
nollet interfice̾tur. hoc ẽ cõmina¬
ret᷑ in eũ hoĩcidiũ. qr utrũq uitare
non posset. id uitare potiꝰ deb qd̃ suũ

Expanded text:
dium quam furtum; pejus est tamen facere furtum, quam pati homicidium. Itaque si cuiquam proponeretur, ut si furtum facere nollet, interficeretur, hoc est, committeretur in eum homicidium; quia utrumque evitare non posset, id evitaret potius q
Abbreviated transcription (Latin):
mago die dominico c̾tatur ꝓpter
ip̃m magne tẽptationis ꝑiculum.:.
p̾ma dieꝰ cum eiusdem põpłi ecctia
ieumauit. et consecuto tam ꝓspero
nuerit eũq imitantes sic nõ ulse
occidentis eccłie.¬

Expanded text:
ominico certaturus, propter ipsum magnae tentationis periculum, pridie cum ejusdem urbis Ecclesia jejunaverit, et consecuto tam prospernuerit, eumque imitatae sint nonnullae Occidentis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
nexionũ nõ ĩstituta s aĩadu̾sa ẽ
ab hoĩb et notata. ut eam possent
uł disce̾ uł docere. Nam ẽ in reꝵ
rõne ꝓpetua et dĩnitꝰ insticuta. Si¬
cut eni qͥ narrat ordinẽ tp̃rm. nõ
ea ip̃e cõponit. et locoꝵ situs aut
nat᷑as aĩaliũ uł stirpiũ uł lapi¬
dum qui ostendit. non res osten¬
dit ab hõĩb ĩstitutas. Et ille qui
demostrat sydera eoꝵq motꝰ nõ
ase uł ab homine aliqͦ rẽ ĩstitutã
demostrat. Sic etiã qui dicit cũ
falsum ẽ qd̾ sequit᷑. nccͣe ẽ ut fal¬
sum sit quod p̃cedit. Derissime dͭ
neq ip̃e facit ut itasit. Sed tm̃ ita
eẽ demostrat. Ex hac regula uid

Expanded text:
nexionum non instituta, sed animadversa est ab hominibus et notata, ut eam possint vel discere vel docere: nam est in rerum ratione perpetua et divinitus instituta. Sicut enim qui narrat ordinem temporum, non eum ipse componit; et locorum situs, aut naturas animalium vel stirpium vel lapidum qui ostendit, non res ostendit ab hominibus institutas; et ille qui demonstrat sidera eorumque motus, non a se vel ab homine aliquo rem institutam demonstrat: sic etiam qui dicit, Cum falsum est quod consequitur, necesse est ut falsum sit quod praecedit; verissime dicit, neque ipse facit ut ita sit, sed tantum ita esse demonstrat. Ex hac regula illud
Abbreviated transcription (Latin):
tans sophisticꝰ dicit᷑. Sunt etiã
u̾e cõuexiones rõcinatõis Falsas
heñtes sm̃as que consecuntꝰ etro¬
rem illius cum quo agitur. Que
tñ ob hoc ĩferuntur abono et docto
hõĩe ut in hiis erubescans ille cuiꝰ
errorem cõseqͥt᷑. eũde relinquat
errorẽ. qr si in eodem man̾e uolu̾it
ncce ẽ etiã ut illa q̃ dãpnat ten̾e
oggatur. Non enĩ u̾a inferebat
rexit. Et illa alia inanis ẽ p̾dica¬
tio nr̃a. ĩanis est et fides nra. Ergo
alia que oĩo falsa sunt. qr xp̃s re
eoꝵ qui hoc credid̾ant. S ista fal¬
sa uissime cõiectabant᷑ illi sm̃e q̃¬

Expanded text:
isticus dicitur. sunt etiam uerae conexiones ratiocinationis falsas habentes sententias, quae consecuntur errorem illius cum quo agitur. quae tamen ad hoc inferuntur a bono et docto homine, ut in his erubescens ille cuius errorem consecuntur eundem relinquat errorem, quia, si in eodem manere uoluerit, necesse est etiam illa quae damnat tenere cogatur. non enim uera inferebat rexit, et illa alia: inanis est praedicatio nostra, inanis est et fides uestra alia. quae omnino falsa sunt, quia et Chreorum qui hoc crediderunt, sed ista falsa uerissime conectebantur illi se
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aũt iustꝰ. ꝙ ite concesso intulisse cõ¬
clusionẽ. Non ẽ gͥ bonꝰ. Que etiã et¬
si u̾a sunt omĩa. non ẽ cñ u̾a regula
conclusionis. Non eñ sicut ablato
cõseq̃nti aufertur nccĩo quod p̾cedit.
Ita etia ablato p̾cedẽti aufert᷑ uccio
qd̃ sequit᷑. qr ueꝵ est cũ dicimꝰ. Si
oracor est. ho ẽ. Ex qua ꝓpoĩtõe si as¬

Expanded text:
est autem iustus"; quo item concesso intulisse conest autem iustus"; quo item concesso intulisse conclusionem: "non est igitur bonus". quae tametsi uera sint omnia, non est tamen uera regula conclusionis. non enim, sicut ablato consequenti aufertur necessario quod praecedit, ita etiam ablato praecedenti aufertur necessario quod sequitur. quia uerum est, cum dicimus: nai orator est, homo est", ex q
Abbreviated transcription (Latin):
et quod poedit. Precedit aũt nõ
eẽ resurrectõe mortuoꝵ. Est gͥ re¬
surrectõ mortuoꝵ. Quod totu bre¬
mortuoꝵ. Hoc gͦ ut cõse ꝙ̃ti abla¬
instituerũt hoĩes. Sed ostenderunt
Et regła cõnexionis u̾a ẽ. et ip̃a ĩ
cõclusione siña. In falsis aũt siñis
cõcessissesi aĩal ẽ coclea uocẽ ht̃. Hoc
to. illud quod p̾cedit aufertur. Cõ¬
cludit᷑ non ẽẽ aĩal eocleam. Que
sm̃a falsa ẽ. S ex concesso falso u̾a
cõnexionis ex eiꝰ cũ quo agit᷑ oppĩo¬
ne. uł concessione consistit. Itõ aũt
ut supradiximꝰ infert᷑ l̾ia cõnexio¬
ne qd̃ falsimiẽ. Ut eũ eiꝰ errorẽ cor¬
rig̾e uolumꝰ. peiteat sensisse p̾ceden¬
tia quoꝵ conseꝙ̃tia uicet ẽẽ respuẽ¬
da. Iam hĩc ĩtellig̾e facile ẽ sicut ĩ
falsis sñis ueras. Sic in ueris sĩniis
falsas cõclusiones eẽ posse. Fac enĩ
anꝙ̃ ꝓposuisse. Si iustꝰ ẽ ille. bonus ẽ
et ẽẽ cõcessum. Deinde assũpsisse. Nõ

Expanded text:
quod praecedit. praecedit enim non esse resurrectionem mortuorum. est igitur resurrectio mortuorum. quod totum bremortuorum". hoc ergo, ut consequenti ablainstituerunt homines, sed ostenderunt:et regula connexionis vera est, et ipsa in conclusione sententia. In falsis autem sentenconcessisse: Si animal est cochlea, vocem habet: hoc to, illud quod praecedit aufertur, concluditur: Non esse animal cochleam. Quae sententia falsa est; sed ex concesso falso, vera autem connexionis ex ejus cum quo agitur opinione uel concessione consistit. ideo autem, ut supra diximus, infertur uera conexione quod falsum est, ut eum cuius errorem corrigere uolumus paeniteat sensisse praecedentia, quorum consequentia uidet esse respuenda. iam hinc intellegere facile est sicut in falsis sententiis ueras, sic in ueris sententiis falsas conclusiones esse posse. fac enim aliquem proposuisse: "si iustus est ille, bonus est et esse concessum; deinde assumsisse: "non
Abbreviated transcription (Latin):
putatõis disciplina ad oĩa genera
qõnũ que in lict̾is scĩs sunt᷑ penetu¬
da et dissoluenda płimũ ualet. tñ
ibi cauenda ẽ libido rixandi. Et pu¬
erił quedam ostentatio decipiẽdi
adu̾sariũ. Sunt enĩ multa que
appellantur sophisinata false con¬
clusiones rõnum. Et pleꝵq ita
u̾as mmutantes ut non solũ tardes
s ingenioses etiam minꝰ diligent
actentes decipiant. Proposut em̃
quidam dicẽs ei cũ quo loq̃batur.
Oro ego sũ cu nõ es. At ille cõsẽsit
ueꝵ enĩ erat exꝑte. uł eo ip̃o ꝙ
iste msidiosus. ille simplex erat.
Gũc iste addidit. Ego aũt hõsũ.

Expanded text:
putationis disciplina ad omnia genera quaestionum, quae in litteris sanctis sunt, penetranda et dissoluenda plurimum ualet; tantum ibi cauenda est libido rixandi et puerilis quaedam ostentatio decipiendi aduersarium. sunt enim multa, quae appellantur sophismata, falsae conclusiones rationum et plerumque ita ueras imitantes, ut non solum tardos, sed ingeniosos etiam minus diligenter attentos decipiant. proposuit enim quidam dicens ei cum quo loquebatur: "quod ego sum, tu non as". at ille consensit. uerum enim erat eiste insidiosus, ille simplex erat. Tunc iste addidit: Ego autem homo sum.
Abbreviated transcription (Latin):
hi moĩ reb ĩsinuãs posse magna de
mĩmis qui nõ ẽ ꝑuꝰ in ꝑuis. ip̃a enĩ
magnititoo uͥtutis eiꝰ. que nullas in
angusto sencit angustias uteꝵ uir¬
gin̾aler non auenticio. s indigena
puerꝑio fecundauit. Ip̃am gͥ aĩam
rõnalem. et ꝑ candem ecia corpuo
imitandũ nlłomo indet̾ius muta¬
ta coaptauit̃. nom̃ hũanitatis ab eo
dignant̾ assumens. dinitatis ei lar¬
git᷑ cribuens. Ip̃a uͥtꝰ ꝑ ĩuolata ma¬
tris uͥginea uisca menbra ĩnfantis
m̃bra inuẽis introdixte. His si rõ
querit᷑ nõ erit mirabile / si exẽplu
poscitur non erit singłare. Denĩ gͦ¬
deo aliquio posse qd nos fateamur
ĩuestigare non posse. In talib reb tota
rõ fcĩ est potentia facientis. Iam et¬
illico quod in sõpno resoluit᷑ et ci¬
bo alit᷑. et om̃s hiiancs sentit affec¬
cõsumpsit. S assũpsit.

Expanded text:
i rebus insinuans magna de minimis, qui non est paruus in paruis. ipsa enim magnitudo uirtutis eius, quae nullas in angusto sentit angustias, uterum uirginalem non aduenticio sed indigena puerperio fecundauit; ipsa sibi animam rationalem et per eandem etiam corpus mutandum nullo modo in deterius mutata coaptauit nomen humanitatis ab eo dignanter adsumens, diuinitatis ei largiter tribuens; ipsa uirtus per inuiolata matris uirginea uiscera membra infantis membra iuuenis introduxit. hic si ratio quaeritur, non erit mposcitur, non erit singulare. Demus Deo aliquid posse, quod nos fateamur inuestigare non posse. in talibus rebus tota ratio facti est potentia facientis. Iam illud, quod in somnos soluitur et cibo alitur et omnes humanos sentit affecconsumpsit utique, sed adsumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ uidet᷑ cõgruere potuisse fiebat
enĩ sexꝰ infirmior. et mag̾ d̾ car¬
ne ĩfirmita s fieri deburt ꝙͣ de
osse. Ossa enĩ carne firnnora st̃.
Non detraxit carne uñ faceret
muliere. Sed detraxit es. Et detͣc¬
to osse formata ẽ mulier. Et ĩ locũ
ossis caro adĩpleta est. potat pro
osse os redde̾. Poterat ad facieudã
mulierem nõ costam sed carne
detrahere. Quid gͦ significabat.
facta est mulier. et in locum ossis¬

Expanded text:
ur quasi congruere potuisse. Fiebat enim sexus infirmior, et magis de carne infirmitas fieri debuit quam de osse: ossa enim in carne firmiora sunt. Non detraxit carnem unde faceret mulierem; sed detraxit os, et detracto osse formata est mulier, et in locum ossis caro adimpleta est. Poterat pro osse os reddere, poterat ad faciendam mulierem non costam, sed carnem detrahere. Quid igitur significavit? Facta est mulier in cos
Abbreviated transcription (Latin):
consid̾atione sydeꝵ. Nunc aũt uul¬
go math̾maci uocant᷑. Nam et
ip̃i ꝙͣ uis u̾am stellaꝵ põitionem.
cũ quisq nascitur consectent᷑. Et
aliqñ etiã ꝑuestigent tñ ꝙ inde
conant᷑. uel actiones nr̃as uł ac¬
lem ẜuitutẽ. Nam quisq libere
cum ad hiꝰ Mathematicũ ingressꝰ
fuiͣt dat pecciũam ut fuꝰ in exeat.
aut martis/ ant ueneris uł potiꝰ
omiũ sỹdeꝵ quib illi qui p̾mi
errau̾unt. erroremq posteris ꝓ¬
nem. uł hominũ ad ipõs hoĩes
honorandos / ĩposuere nocabula
Nõ enĩ mirandun ẽ cum etia
pro pͥorib recentiorib q tp̃ribꝰ¬
ħd̾ qd̃ appellamus luciteꝵ hono¬
ri et noĩ cesaris romam dicere
conacisunt. Et fortasse fom̃ es¬
set atq isset ĩ uetustatẽ. nͥ auia
ee̾tͥ quod nũqͣr niua posseterat.¬
possite̾t aut possidẽd̃ petiu̾at. Nã
ubi uacabat loens. neq alicuiꝰ
poꝵ mortuoꝵ honore tenebat᷑.
fciũ est qd̾ in reb talib fieri

Expanded text:
es, nunc autem vulgo mathematici vocantur. Nam et ipsi quamvis veram stellarum positionem, cum quisque nascitur, consectentur, et aliquando etiam pervestigent; tamen quod inde conantur vel actiones nostras vel aclem servitutem. Nam quisque liber ad hujusmodi mathematicum cum ingressus fuerit, dat pecuniam ut servus inde exeat aut Martis, aut Veneris, vel potius omnium siderum; quibus illi qui primi erraverunt, erroremque posteris pnem, vel hominum ad ipsos homines honorandos imposuerunt vocabula. Non enim mirandum est, cum etiam propioribus recentioribusque temporibd appellamus Luciferum, honori et nomini Caesaris Romani dicare conati sunt. Et fortasse factum esset atque isset in vetustatem, nisi avia iva possederat aut possidendum petiverat. Nam ubi vacabat locus, neque alicujus priorum mortuorum honore tenebatur, factum est quod in rebus talibus fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ad docẽdum non solũ apire clausa
et nodos solũe q̃onũ. Sed etiam
dumi hoc agitur aliis q̃onib dum
que fortassis inciõit ne id qd̾ dici¬
mus improbet᷑ ꝑ illas. aut refeslat᷑
occurrere. Si tamen et ip̃a eaꝵ so¬
lucio ꝑiter occurterit ne moueamꝰ
qd̃ anfferre nõ possumus. fit aũt
cum ĩcidentes q̃oi. alie q̃õnes. et¬
alie rursus ĩcidentib ĩcident̾ ꝑtra¬
ctant᷑ atq soluũtur in eam longi¬
tudine rõcinatõis extendat᷑ ĩten¬
tio. ut nisi meõria płimũ ualeat
atq uigeat ad caput unde agebat᷑
disputator redire nõ possit. Ualde
aũt bonũ ẽ. ut quidqͥd contͣdici põt
Si occurrerit refutetur ne ibi occur¬
rat. ubi non erit qui respondeat.
edtacẽti eccurrat.
Et minꝰ sanatꝰ abscedat.

Expanded text:
ad docendi curam non solum aperire clausa, et nodos solvere quaestionum; sed etiam dum hoc agitur, aliis quaestionibus, quae fortassis inciderint, ne id quod dicimus improbetur per illas aut refellatur, occurrere: si tamen et ipsa earum solutio pariter occurrerit, ne moveamus quod auferre non possumus. Fit autem ut cum incidentes qaliae rursus incidentibus incidentes pertractantur atque solvuntur, in eam longitudinem ratiocinationis extendatur intentio, ut nisi memoria plurimum valeat atque vigeat, ad caput unde agebatur disputator redire non possit. Valde autem bonum est ut quidquid contradici potest, si occurrerit, refutetur; ne ibi occurrat, ubi non erit qui respondeat; tacenti occurrat, et minus sanatus abscedat.
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbuit grãm. Primꝰ suasu uͥginis ce¬
cidit. S̾s ꝑtu uirginis qd̾ iacebat
erexit.Ille peccando mortis penam
ĩtulit. Iste patiendo ĩoulgentiam¬
cͥminũ contulit. Ille ꝓ culpa d̾ ꝑadi¬

Expanded text:
tribuit gratiam: primus suasu virginis cecidit, secundus partu virginis, quod jacebat, erexit: primus peccando mortis poenam protulit, secundus patiendo indulgentiam contulit: primus pro culpa de
Abbreviated transcription (Latin):
ille forte u̾ginitate ama illũ et tua
est. Iteꝵ tu hẽs force maiorẽ patĩa.
diligat te et sua ẽ. Ille põt satis ni¬
guare sinõ suides. tuũ ẽ studiũ eiꝰ.
tu forte potes ampliꝰ ieumare. si a¬
mat te suũ est ieuimũ tuũ. qr ꝑ ca
Tognoscãt om̃s ĩuioi qui de alioꝵ
etia siumici eoꝵ sint tribulatõib
gaudent. qr m̃bra sũt putrefcã absci¬
ssa et mortua. toeo nõ hñt sensũ. et
cũ descendũt ab aliis menbris non
sentient. qr sine sensu erunt. sensꝰ
nr̃ frẽs una fides ẽ. una caritas una
mientꝰ ire post caput. Caput eniz¬
nr̃m in celo est. nos hic laboremus
et ĩuice on̾a nr̃a portemꝰ. quo eni
iuit caput cet̾a menbra itura sunt.
Certe audistis dũm clamasse d̾celo¬

Expanded text:
 forte virginitatem; ama illum, et tua est. Iterum tu habes majorem patientiam; diligat te, et sua est. Ille potest satis vigilare; si non invides, tuum est studium ejus: tu forte potes amplius jejunare; si amat te, suum est jejunium tuum. Hoc ideo, ognoscant omnes invidi, qui de aliorum, etiamsi inimici eorum sint, tribulationibus gaudent, quia membra sunt putrefacta, abscissa et mortua; et ideo non habent sensum: et cum discedunt ab aliis membris, non sentiunt, quia sine sensu erant. Sensus noster, fratres, una fides est, charitas una merentur ire post caput. Caput enim in coelo est, nos hic laboremus et invicem onera nostra portemus: quo enim ivit caput, caetera membra itura sunt. Certe audistis quod paulo ante dic