comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
AM nunc arcam testam̃ti dĩ inspiciamꝰ. inqua erant
repositȩ tabulȩ legis. Per hanc itaq arcam quã de
lignis imputribilibꝰ moyses fabricauit. eccłia xp̃i
significat᷑ ȩdificata exom̃ibꝰ scĩs. mente & corpore in¬
corruptis habentibꝰ etiam interiꝰ duas tabulas testa¬
m̃ti. idẽ. obseruantiã legis & euangłii. Intus autꝰ
ac foris inaurat᷑ arca. Sic & ȩccłia quasi aurum radi¬
are debet tam interiꝰ uitȩ splendore. quam exteriꝰ
qd ȩccłia ꝑ quattuor mundi partes dilatata tenditur.
ꝓculdubio quattuor scĩ euangłii libris accincta p̾dicat᷑.
Qui tam̃ intra uniꝰ coronȩ am̃bitũ. idẽ intra eiꝰdem fidei
unitatẽ concludit᷑. Uectes quoq de lignis sethim funnt.
qui eiꝰdem ad portandũ. circulis inserunt᷑: quia fortes
ꝑseuerantesq doctores uelut inputribilia ligna quę¬
rendi ft̃. qui instructioni sacrorũ noluminũ semꝑ
inhȩrentes soȩ̃ eccłiȩ unitatem denuncient. ꝙ quasi in¬

Expanded text:
am nunc arcam testamenti Domini inspiciamus, in qua erant repositae tabulae legis. Per hanc itaque arcam, quam de lignis imputribilibus Moyses fabricavit, Ecclesia Christi significatur, aedificata ex omnibus sanctis, mente et corpore incorruptis, habentibus etiam interius duas tabulas testamenti, id est observantiam legis et Evangelii, intus autem ac foris inauratur arca; sic et Ecclesia quasi aurum radiare debet, tam interius vitae splendore, quam exteriusquod Ecclesia per quatuor mundi partes dilatata tenditur, procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur, quae tamen intra unius coronae ambitum, id est, intra ejusdem fidei unitatem concluditur; et vectes quoque de lignis Sethim fiunt, qui iisdem ad portandum circuperseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient et quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
uo seruiuit: ut om̃ibꝰ credentibꝰ inse ȩguale dso¬
nũ bonorũ cęlestiũ largiat᷑. nec p̃fertur apuo
illum qui scd̃m carnem nobilior sit. Quicunq
enĩ fidem dnĩ ꝑmeret᷑. nullis maculis carnalis
natiuitatis offucatur. Nam hoc ita futurum
etiam ꝑ ꝓpħam significatur dicentẽ. Et erit in
diebus nouissimis. effundam de spũ meo super

Expanded text:
omnibus credentibus in se aequale donum bonorum coelestium largiatur. Nec praefertur apud illum qui secundum carnem nobilior sit. Quicunque enim fidem promeretur, nullis maculis carnalis nativitatis offuscatur. Nam hoc ita futurum etiam per prophetam significatur, dicente Domino: Erit in diebus novissimis, effundam de spiritu meo super
Abbreviated transcription (Latin):
tunc cognoscet quod littera occidit. sp̃s aut̃
inuificat. Quia gͦ iam ꝑ grãm dnũi illuminatꝰ
incipit in lege sp̃ualia a carnalibꝰ diuidere &
separare : ideo dicit᷑ ad uesꝑam diuidere escam.
quod totadie in lege meditans aute ñ fecit. Quȩ¬
rit᷑ aut̃ de iacob eur om̃s quos de liberis &¬
de ancillas genuit. ȩquali honore filios & he¬
redes conffituerit. nͥ ut ostenderet quod. xp̃e
dñs om̃ibꝰ gentibꝰ que ꝑfidem corpori eiꝰ con
an grocus. barbarus. an scita. seruus an liber sit.

Expanded text:
tunc cognoscet quia littera occidit, spiritus autem vivificat. Quia ergo jam per gratiam Dei illuminatus incipit in lege spiritualia a carnalibus dividere et separare, ideo dicitur ad vesperam dividere escam, quod tota die in lege meditans, ante non fecit. Quaeritur autem de Jacob, cur omnes quos de liberis et ancillis genuit, aequali honore filios et haeredes constituerit, nisi ut ostenderet quod Christus nus omnibus gentibus, quae per fidem corpori ejus conan Graecus, barbarus an Scytha, servus an liber sit,
Abbreviated transcription (Latin):
retinemꝰ: quasi chauaneumn uiuere int̾ra nr̃a con¬
cedimꝰ. Qui tam̃ tributariꝰ efficit᷑. quia hoc ipsum
uitium qd̃ subigere ñ possumꝰ. adusum nrę uali
tatis humilit̾ retorquemꝰ. Ut eo de se mens ꝙ insuis
uilia sentiat. quo suis uiribꝰ etiam parua quę ap¬
pecit ñ expugnat. Unde bene rursum scriptum est.
hȩ st̃ gentes quas dñs dereliquit. ut erudiret ineis
ifrłem. Ad hoc nanq quȩdam minima nrã uitia
relinquunt᷑: ut se nr̃a intentio sollicita in certamil¬
ne semꝑ ererceat. & eo de uictoria ñ fuꝑbiat: quo
uiuere inse hostes conspicit. a quibꝰ uinci formidat
I sr ł gͦ reseruatis gentilibꝰ eruditur : quando anꝙ
busoam minmis uitiis elatio uirtutis nr̃e conpꝰ¬
mitur & inparius sibi resistentibꝰ discit. qdꝰ exse
maiora non subieit.

Expanded text:
uasi Chananaeum habitare in terra nostra concedimus, qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subigere non possumus, ad usum utilitatis nostrae humiliter retorquemus, ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quo suis viribus etiam parva quae appetit non expugnat; unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes, quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israel. Ad hoc namque quaedam minima nostra vitia retinentur, ut sese nostra intentione sollicita in certamine semper exerceat, ut eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibuIsrael ergo reservatis gentibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimitur, et in parvis sibi resistentibus discit, quod ex se majora non subigit.
Abbreviated transcription (Latin):
lector multa inunũ intelligat. qͥsqͥs uerbor
contumeliis p̾ssus. cum uirtutem patientie ser-¬
uare ñ sufficit. Ad̃ factum admemoriam reducat.
Quẽ cũ semei tot conuitiis argueret. & armati ꝓce¬
res ulcisci condenderent: ait. Qͥd mͥ &e uob̃ sariue:

Expanded text:
is intelligat, quisquis, verborum contumeliis pressus, cum virtutem patientiae servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat; quem cum Semei tot conviciis urgeret, et armati proceres ulcisci contenderent, ait: Quid mihi et vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
iubente dño moyses fabricare iubetur.
Tab̾naculum hoc ꝑ alegoriam ȩccłia
est in huiꝰ uitȩ heremo constituta. De quo psalmista aat.
Qm̃ abscondit me intabernaculo suo indie malorũ. Ua¬
riis gͥ speciebꝰ instruit᷑ tabnaculũ. partĩ p̾ciosis. partun¬

Expanded text:
ubente Domino Moyses fabricare jubetur. Tabernaculum hoc per allegoriam Ecclesia est, in hujus vitae eremo constituta. De quo Psalmista ait: Quoniam abscondit me in tabernaculo suo in die malorum . Variis igitur speciebus instruitur tab
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ iuxta p̃ceptum dĩ moyses lauisse aaron
& filios eius legitur. iam tunc purgationẽ
mundi & rerũ om̃iũ scitatem baptismi sacram̃ta
signabant. Non accipiunt uestes nͥ priꝰ lotis sordibꝰ.
nec ornant᷑ ad sacra nͥ in xp̃o noui homines renascant᷑.
Qd̾ aut morses uestes lauat. legis indicium est. Prȩ¬
ceptis enim lauandi sumus. Et cum parati ad indu¬
mentũ xp̃i tunicas pellicias deposuerimꝰ: tunc in¬
duem᷑ ueste linea nichil inse mortis habente. sed
tota candida. ut de baptismo consurgentes cinga¬
mus lũbos inueritate. & tota pristinoꝵ peceatoꝵ
turpitudo celetur. Unde & dr̃. Beati quorũ remis¬
sȩ sunt iniquitates. & quoꝵ tecta sunt peceata.¬

Expanded text:
d juxta praeceptum Dei Moyses lavisse Aaron, et filios ejus legitur: jam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramento significabant. Non accipiunt vestes, nisi prius lotis sordibus; nec ordinantur ad sacra, nisi in Christo novi homines renascantur. Quod autem Moyses lavat, legis indicium est: praeceptis enim Dei lavandi sumus, et cum parati ad indumentum Christi tunicas pelliceas deposuerimus, tunc induemur veste linea, nihil in se mortis htota candida: ut de baptismo consurgentes, cingamus lumbos in veritate, et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. Unde et David: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata
Abbreviated transcription (Latin):
onem panis & uini idest corporis. & sanguinis ed
sacranitũ in sacrificiũ offeramꝰ. Eͦd uͦ patriacha
magnꝰ decimas om̃s sustantiȩ suȩ melchi sedech
sacerdoti post benedictionem dedit. sciens spu¬
alit meluis sacerdotrũ futurũ inpopło genau
quam leuiticũ qd̾ in isrł de ipso erat nascitu¬
rũ fiturũq ut sacerdotiũ eccłis habertis ppucũ
benediceret in abraham circuncisio sacerdotio

Expanded text:
ionem panis et vini, id est, corporis et sanguinis ejus ionem panis et vini, id est, corporis et sanguinis ejus sacramentum, in sacrificium offeramus. 6. Quod vero patriarcha magnus decimas omnis substsacerdoti post benedictionem dedit, sciens spiritaliter melius sacerdotium futurum in populo gentium quam Leviticum, quod in Israel de ipso erat nasciturum, futurumque ut sacerdotium Ecclesiae habentis praeputium benediceret in Abraham circumciso sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
regibꝰ qui sodomis irruerunt captum
suꝑauit. nͥ qd̾ fides nr̃ã si confirmata sit sp̃u pͥn¬
cipali. totidem corporis nr̃i sensus uerbo dei subigit:
& fides panima iuctrix de exteriori homine triu̾¬
phabit. Qd uͦ ille ñ multitudine nec iuirtute legio
pͥncipes debellauit. iam tẽ insacram̃to erucis. euꝰ
sigura ꝑtau litcerã grecam numero cec. exprimit.
imaginabat᷑ qd nos xp̃i passio lib̾aret a dominatũ
sa desd os dei menarrabili pariente ꝓgenttus benedi¬
euiq abraham offerens panem ce uinũ in sacisi¬
eium dõ. hune melchisedech apłs paulis siae po¬
pre & matre cd̃memorans: siguraltt refert ad ꝓpͥm.¬
ꝑse eñ solus de patre sine matire geneter ꝑduup¬
nitatem. ipse de matre sine patre p̃humanitatẽ.
ipse quoꝙ sacerdos et̾nus adquem dr̃ tues sacerd os
inet̾nũ. scd̃m ordinem melchisedech. utiꝙ ꝓpt̾ mis¬
terium saeram̃ti qd̃ xp̃ianis celebrare prȩcipit.
ut ñ scd̃m aaron pecudum ꝓuictimas. soblao¬

Expanded text:
regibus, qui Sodomis irruerant, captum superavit, nisi quod fides nostra, si confirmata sit in spiritu principali, totidem corporis nostri sensus verbo Dei subigat s nostra per animam victrix de exteriore homine triumphat. 3. Quod vero ille non multitudine, nec virtute legionprincipes debellavit, jam tunc in sacramento crucis, cujus figura per Tau litteram Graecam numero trecentorum exprimitur, imaginabatur, quod nos Christi passio liberaret a dominatu qsacerdos Dei, inenarrabili parente progenitus; benedixitque Abraham, offerens panem et vinum in sacrificium Deo. Hunc Melchisedech apostolus Paulus sine patre et sine matre commemorans, figuraliter refert ad st enim solus de patre sine matre genitus per divinitatem, ipse de matre sine patre per humanitatem. Ipse quoque sacerdos aeternus, ad quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Utique propter mysterium sacramenti, quod Christianis celebrare praecepit, ut non secundum Aaron pecudum victimas, sed oblat
Abbreviated transcription (Latin):
iorubꝰ & eminentioribꝰ sius. Nom̃ aut̃ ipsum mel¬
ihiledech rex pacis uł rex iustieie int̾ꝑtat. qoͦ
yrpsum reconciliam̃ deo. ipse est reruuftieie. da
ppse ueniet ut discernat scõs abimpiis. Idem qꝙ
umius facerdos &e rxx. quia adredemꝑtionem
omus hostiam deo patri se ipsum obtultt i
uerus ret quia inp̃senti scło popłm suum regĩ
XII. De sacrificio abrahe

Expanded text:
joribus et eminentioribus suis. Nomen autem ipsum Melchisedech rex pacis, vel rex justitiae interpretatur, quod per ipsum reconciliamur Deo. Ipse est rex justitiae, quia ipse veniet, ut discernat sanctos ab impiis. Idem quoque unus sacerdos, et rex, quia ad redemptionem omnium hostiam Deo Patri se ipsum obtulit, et ut verus rex in praesenti saeculo populum suum regit, XII. De sacrificio Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrimos ñ debent fug̾e. qui & eos sepe ad reccitudinem
trahint: & ipsi ad ꝑuersitatem nunquã trabunt᷑: ita &¬
infirmi quique societatem debent declnare pͥuorum.
ne mala qͣ frequent̃ aspiciunt & corngere ñ ualent de¬
leccent᷑ imitari. Sic gͦ uerba ꝓximorim audiendo cotidie
sumimꝰ inm̃ite. sicut flando atq respirando aerem
trahimꝰ incorpore. Et sic̃ malus aer assiduo flatui tractꝰ.
infigeorpꝰ ita ꝑuersa locutio assidne audita infirmantiũ
uificit animũ ut tabescat delectatione praui oꝑis
assidui iniquitate sermonis.

Expanded text:
n debent fugere, quia et eos saepe ad rectitudinem trahunt, et ipsi ad perversitatem nunquam trahuntur, ita infirmi quique societatem declinare debent pravorum, ne mala quae frequenter aspiciunt, et corrigere non valent, delectentur imitari. Sic enim verba proximorum audiendo quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore. Et sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita, infirmantium inficit animum, ut tabescat delectatione pravi operis, et assidui iniquitate sermonis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lectulo meo ꝑ noc̾tẽ qͣsiui quẽ diligit anima
mea. qͦsiui illũ ⁊ ñ inueni. Iã dudũ inqͥt multo
subditasui. ⁊ tenebris ꝓsundȩ ignorantiȩ occecata:
cͥuuitatẽ ꝑ uicos ⁊ plateas gͦrã quã diligit anima
mea. Quesini illũ ⁊ ñ inueni. Proposui in animo
mes de lectulo carnaliũ uoluptatũ surgere.⁊
ras ac maria circuire. ⁊ philosophoꝵ adire magi¬
qͥ custodiunt ciuitatẽ. Nũ quẽ dilexit anima
mea uidistis : Higiles sunt qͥ custodiunt ecdlĩã
licitã inuenert̃. Paululũ cũ ꝑtransissem eos. in¬
ueni quẽ diligit anima mea Dum me illoꝵ
magiterio tradidi. mox lum̃ ueritatis qd qͦͣsi
illũ in domũ matͥs meȩ.⁊ incubiculũ genitͥcis mee.

Expanded text:
 lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi, et non inveni. Jam dudum, inquit, multo subdita fui, et tenebris ignorantiae obcaecata, civitatem, per vicos et plateas quaeram, quem diligit anima mea. Quaesivi illum, et non inveni. Proposui animo meo, de lectulo carnalium voluptatum surgere, terras ac maria circuire, et philosophorum adire magiqui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea, vidistis? Vigiles sunt qui custodiunt Ecclesiamlicita invenerunt. Paululum, cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. Dum me illorum magisterillum in domum matris meae et in cubiculum genitricis meae.
Abbreviated transcription (Latin):
stodia iugilans. carnis concupiscentias premẽs. ne
uerbum predicationis inmunditia uite maculet. fer¬
culum fecit sibirer salomonde lignis libani. fer¬
putͥbilib constructa est. Columnas eiꝰ fecit argẽ
ful gentes. Reclmatoriũ aureũ. Reclinatoriũ
aureũ est spes ꝑpetuȩ qͥetis. fidelib ꝓmissȩ. Ascẽ¬
sũ purpurcũ. Quid ẽ. pur purtus ascensus nͥ¬

Expanded text:
stodia vigilans, carnis concupiscentias premens, ne verbum praedicationis immunditia vitae maculet. 7. Ferculum fecit sibi rex Salomon de lignis Libani. Ferputribilibus, constructa est. Columnas ejus fecit argenfulgentes. Reclinatorium aureum est spes perpetuae quietis fidelibus promissa. 8. Ascensum purpur
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus. ne minorẽ eũ ecclẽ de gentib congrega.¬
te qͣm de iudeis habere sollicitudinẽ putãres.s
ut sit de utͥsq una sponsa ⁊ illa clilectissima.
Quȩ .ẽ. ista qͦ ascendit ꝑ desertũ: Mirat᷑ sinago
ga quomͦ gentiũ popłs nullo circũcisionis nri¬
sterio emundatꝰ. nulla ꝓpħarũ admonitione eru¬
ditus. subito ab imfimis uoluptatib ꝑ desercũ
gentilitatis ⁊ idolate ad alta uirtutũ culmina
⁊ sponsi amplexis ascendisset. Sic̃ uirgula fri¬
mi ex aromatib. Igne amoris accensa: omni¬
nisu uirtutũ ad celestia tendit. Myryȩ ⁊ thurs
neuiuersi pulueris piomentarũ Ex mortiliao¬
ne sarnaliũ uoluptatũ ⁊ puritate orationũ tuo
omniũ uirtutũ odore. E n lectulũ sal omoror era¬
cinto sorces ambiunt ex fortissimus istt. Nerts sen la¬
lomonis ẽ conuersatio qͥ eta scõꝵ. Seraginta filtes¬

Expanded text:
sponsus, ne minorem Ecclesiae de gentibus congregatae, quam de Judaeis habere sollicitudinem putaretur, sed ut sit de utrisque una sponsa, et illa dilectissima. 4. Quae est ista quae ascega quomodo gentium populus, nullo circumcisionis ministerio emundatus, nulla prophetarum admonitione eruditus, subito ab infimis voluptatibus per desertum gentilitatis ad alta virtutum culmina, et sponsi amplexus ascendisset. Sicut virgula fumi ex aromatibus. Igne amoris accensa omninisu virtutum ad coelestia tendit. 5. Myrrhae, et thuris, et universi pulveris pigmentarii. Ex mortificatione carnalium voluptatum, et puritate orationum, et omnium virtutum odore. En lectulum Salomonis sexaginta fortes ambiunt ex fortissimis Israel. Lectulus Salomonis est conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Dat moysi:. & facit quecũq dicit. Unde magne
admirationis est. ut moyses ꝓpħa dõ plenꝰ. qͥ cũ dnõ
facie ad faciem loquebat᷑: ab homine gentili con¬
siliũ acceꝑit : ⁊ faceret omĩa quȩcuq diceret
illi. nͥ ut formam humilitatis popłorũ pͥncipi¬
bꝰ daret. & futuri sacram̃ti designaret imaginẽ.
Sciebat enĩ futurũ quandoq qd̃ ꝑ popłin ergena¬
bꝰ congregatũ. ea quȩ in lege deerant eo suȩge¬
rente cõplerent᷑ bonũq & spu̾alem intellectũ
afferret ad legem dei. & sciebat quod audiret
idem popłs legem & faceret omĩa quȩcumq dice¬

Expanded text:
t eum Moyses, et facit quaecunque dixit, ubi magnae admirationis est, ut Moyses propheta Deo plenus, qui cum Domino facie ad faciem loquebatur, ab homine gentili consilium acceperit, et faceret omnia quaecunque diceret illi, nisi ut formam humilitatis populorum principibus daret, et futuri sacramenti designaret imaginem. Sciebat enim futurum quandoque quod per populum ex gentibus congregatum ea quae in lege deerant eo suggerente complerentur, bonumque et spiritalem intellectum afferret ad legem Dei; et sciebat quia audiret eumdem populum lex, et faceret omnia quaecunque dice
Abbreviated transcription (Latin):
eũ & locuti.eẽnt. int̾ se in euntes fedus. tulit iacob
lapidem & erȩrit illũ intitulũ. dix̾q fr̃ibꝰ suis.
A fferte lapides. Qui c̃gregantes fecert tumulum.
quem & uocauit laban tunrulũ testis. & iacob
acceruũ testimonii. Inter fideles enĩ tam iudeos
quam gentes. testis ẽ. lapis eminens insimiltu¬
dine xp̃i. & acceruus lapidũ qͥ est multitudo cre¬
dentum

Expanded text:
eum, et locuti essent inter se, ineuntes foedus, tulit Jacob eum, et locuti essent inter se, ineuntes foedus, tulit Jacob lapidem, et erexit in titulum; dixitque fratribus suis: Afferte lapides. Qui congregantes fecerunt tumulum, quem et vocabat Laban tumulum Testis, et Jacob acervum Testimonii. » Inter fideles enim tam Judaeos quam gentiles, testis est lapis eminens, in similitudinem Christi, acervus lapidum, qui est multitudo credentium
Abbreviated transcription (Latin):
gia concupiscentie t̾renȩ ñ repperit.S qͥa inac¬
tibꝰ ñ habuit ea rachel: sedendo cooꝑuit. Per
rachel qͥppe quȩ & onis dr̃. eccłia figuratur.
ed̾e aut̃ est. humilitatem pęnitentie appetere.
sic̃ scriptũ est. surgite postquam sederitis. Rachel
idola sedendo oꝑuit: qͥa scã ȩccłia xp̃m sequenꝰ¬
quorũ remissȩ st̃ iniquitates. & quorũ tecta st̃¬
peccata. Hos gͥ rachel illa signisicauit qͥ idola se¬
dendo p̃minꝰ. si culpas auariciȩ pęnitendo dãna¬
mꝰ. Quȩ utiꝙ auariciȩ immundicia. ñ illis qͥ
fortet᷑ cor urm̃. s his maxime euenit. qͥ quasi
effeminato gressu gradientes. ꝑblandinta scłi
resoluunt᷑. Unde & illic eiꝰdem rachelis hec uer¬
ba st̃. Iuxta consuetudinem feminarũ nẽ acci¬
dit mͥ. idẽ. quasi muliebria se habere in notuit.
Laban aut̃ post quam ꝑsecutꝰ ẽ. iacob & inuenisset

Expanded text:
gia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacgia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, ea Rachel sedendo cooperuit. Per Rachel quippe quae et ovis dicitur, Ecclesia figuratur. Sedere autem, est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite postquam sederitis . Rachel ergo idola sedendo operuit, quia sancta Ecclesia Christuquorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta speccata . Nos igitur Rachel illa significavit, qui idola sedendo premimus, si culpas avaritiae poenitendo damnamus. Quae utique avaritiae immunditia, non illis qui fortetur cor vestrum ; sed his maxime evenit, qui quasi effeminato gressu gradientes per blandimenta saeculi resolvuntur. Unde et illic ejusdem Rachelis haec verba sunt: Juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi , id est, quasi muliebria se habere innotuit. « Laban vero postquam persecutus est Jacob, et invenisset
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutem quam iacob apud socerũ
p̃cepit ei deus ut reuerteret᷑ ad patriã suam.
galaad cũ furore. atq idola quȩ rachel futata erat
apud eum requiluit nec repꝑit. Quid ergo sibi
aliam gerat ꝑsonam: nc̃ tam̃ diaboli typum
figurat. Laban qͥppe int̾ptat᷑ dealbatio: De al¬
batio aut̃ diabolꝰ ñ inconuenient᷑ accipit᷑. qͥa
cũ sit tenebrosꝰ ex merito tranffigurat se ue¬
lut angłm lucis. huic serunut iacob. idẽ. ex
parte reꝓbi iudaici popłi. excuiꝰ carne in carnat̾
dñs uenit. Potest ꝑlaban hic mundꝰ exprimi.¬
Qui cũ furore iacob ꝑͥsequit᷑ qͥa eleccos qͦsq qͥ rede᷑¬
ptoris nr̃i m̃bra st̃ ꝑsequendo eͦypͥmere conat᷑.
patris abstrahit: qͥa ei ꝑꝓpħam dicit obliuis¬
cere popłm tuũ & domum patris tui. Quid
uͦ inidolis nͥ auaricia designat᷑ꝰ Unde ꝑpaulũ
ueniens apud iacob idolũ ñ u̾enit: qr ostensis
mundi thesauris diabolus in redẽptore nr̃o uesti¬

Expanded text:
servitutem quam Jacob apud socerum praecepit ei Deus ut reverteretur ad patriam suam. Galaad cum furore, atque idola quae Rachel furata est, apud eum requisivit nec reperit. Quid ergo sibi an superius aliam gerat personam, nunc tamen diaboli typum figurat. Laban quippe interpretatur dealbatio: Dealbatio autem diabolus non inconvenienter accipitur, quia cum sit tenebrosus ex merito, transfigurat se velut in angelum lucis. Huic servivit Jacob, id est, ex parte reproborum Judaicus populus, ex cujus carne incarnatus Dominus venit. Potest etiae Jacob persequitur, quia electos quosque qui Redemptoris nostri membra sunt, persequendo opprimere conatur. patris abstrahit, quia ei per Prophetam dicit: Obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Quid vero in idolis, nisi avaritia designatur? Unde per Paulum veniens apud Jacob idola non invenit, quia ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vesti
Abbreviated transcription (Latin):
U enimqͥt sepissime in ecclĩam meã. ⁊ uenio ut corri
tio. ꝑ aromata om̃s uircutes expͥmunt᷑. Metit myrrã
cum aromatib. qͥndo martires cum cęteris electis ad
maturitatẽ premioꝵ ꝓducit. Comedi fauũ cũ mel-¬
le meo. bibi uinũ meu̾ cũ lacte meo. In fauo iui¬
no p̃dicatores. in melle ⁊ lacte auditores intelligunt᷑.
⁊ utrosq internus uidex approbat ⁊ remunerat.
Comedite amici mei. bibite ⁊ mebriamtit carissimi.
Omici faciendo quȩ p̾cipio. karissimi me integra ca-¬
lat. Quo tranqͥlliꝰ ab incursib externis uaco.¬

Expanded text:
 inquit, saepissime in Ecclesiam meam et venio ut corrigtio, per aromata omnes virtutes exprimuntur. Metit myrrham cum aromatibus, quando martyres cum caeteris electis ad maturitatem praemiorum perducit. Comedi favum cum melle meo, bibi vinum meum cum lacte meo. In favo et vino praedicatores, in melle et lacte auditores intelliguntur; et utrosque internus Judex approbat et remunerat. Comedite, amici, bibite et inebriamini, charissimi. Amici, faciendo quae praecipio; charissimi, me integra chalat. Quo tranquillius ab incursibus externis vaco
Abbreviated transcription (Latin):
santis. Pul sat hostiũ cordis: cũ dñs nos ad ꝓfec̾tũ uir¬
tutũ excitat. Api mͥ soror mea. amica mea. columba
mea. inmactilata mea. Id.e̾. pande mͥ cor soror mea
Columba mea: qͥa sp̃s mei dono illustrata. Inmacłãta mea:
qr aspectu meo sola digna. Quia capd meum plenũ:
yore. ⁊ cincinni mei guitis noctiũ. Capd xp̃i ds einem¬
ni ft̃. fideliũ collationes. In rore ⁊ guttis noctiũ. frigens
caritas in multis ostendit᷑. quã in dm̃ ⁊ ꝓximos habere de¬
buert̃. Idõ necessarie excitat dñs fideles qͦsq ad predicati¬
onis officiũ. Ciuiꝓuocata ad laborẽ docendi: respondet eccłã.
petam illac Laui pedes meos. qͦmͦ inqͥnabo illoss lam secͤ¬
tȩ compunctionis fletib ablui cogitationes terrenas. qͦmͦ

Expanded text:
ordis, cum Dominus nos ad profectum virtutum excitat. Aperi mihi, soror mea, amica mea, columba mea, immaculata mea. Id est, pande cor mihi. Soror mea, Columba mea, quia spiritus mei dono illustrata. Immaculata mea, quia sola aspectu meo digna. Quia caput meum plenum est rore et cincinni mei guttis noctium. Caput Christini sunt fidelium collectiones. In rore et guttis noctium frigens charitas in multis ostenditur, quam in Deum et proximos habere debuerunt. Ideo necessarie excitat Dominus fideles quosque ad praedicati officium. Cui, provocata ad laborem docendi, respondet Ecclesiapetam illa? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos? Jam secretae compunctionis fletibus ablui cogitationes terrenas, quomo
Abbreviated transcription (Latin):
stutus insp̃uali paradiso quo significat᷑ uita be¬
ata. ubi fons.ẽ. sapientiȩ diuisus inquattuor par
disciplinas morũ quasi fructꝰ lignorũ carpat. Est
nanq paradysus uita beatorũ. quattuor flumi¬
na quattuor uirtutes. ligna eiꝰ om̃s utiles disci¬
plinȩ. lignorũ fructꝰ. mores piorũ. lignũ uitȩ.ip¬
sa bonoiũ om̃iũ mat̃ sapientia est de qua scrip¬
tũ est salomone dicente. lignũ uitȩ his qui ap¬
prȩhendunt eam & qui tenuerint eam beati.
lignum scientiȩ boni & mali. transgressio man¬

Expanded text:
stitutus in spirituali paradiso, quo significatur vita bestitutus in spirituali paradiso, quo significatur vita beata, ubi sons est sapientiae, divisus in quatuor partdisciplinas morum quasi fructus lignorum carpat. Est namque paradisus vita beatorum. Quatuor flumina, quatuor virtutes. Ligna ejus, omnes utiles disciplinae lignorum fructus, mores piorum, lignum vitae, ipsa bonorum omnium mater sapientia est, de qua scriptum est Salomone dicente: Lignum vitae est his qui apprehendunt eam; et qui tenuerit eam, beatus est . Lignum scientiae boni et mali, transgressio
Abbreviated transcription (Latin):
& feminam fecit eos: sp̃uales in eccłia & obedien¬
tes ostendit. Quia sic̃ uiro subdita ÷ mulier. sic spu¬
ali & ꝑfecto uiro obȩdiens ẽ. is qui minꝰ ꝑfectꝰ est.
sic̃ apłs ait. rogamꝰ uos fr̃s ut cognoseatis eos qui
inuobis laborant ad ipsum indño. Dicit᷑ enim eis.
crescite & multiplicamini. siue inlinguis. siue in
spualibꝰ intelligentiȩ gradibꝰ: ut dominent᷑ ratio¬
nis intellectu om̃iũ carnaliũ ꝑturbationũ. qͥsi
insensibiliũ animantiũ. Omẽm aut̃ herbam se¬
minalem. & ome lignũ fructuosum quod homi¬
nibꝰ datũ est in escam: fideles st̃ de oblationibus
sius scĩs cõmunieantẽs. Unde apłsatt. Nam si
insp̃ualibꝰ partipes facti st̃ gentiles: debent & in
carnalibꝰ ministrare eis. Hȩc st̃ ligna fructifera.
nistis gͦ gradibus tanquam inquibdã diebꝰ. uesꝑa¬
est ipsa ꝑfectio singulorum oꝑum. & mane incho
oꝑa bona ualde: sꝑat homo quientẽ mentis. con¬

Expanded text:
et feminam fecit eos, spiritales in Ecclesia et obedientes ostendit. Quia sicut viro subdita est mulier, sic spiritali et perfecto viro obediens est is qui minus perfectus est, sicut Apostolus ait: Rogamus vos, fratres, ut cognoscatis eos qui in vobis laboraCrescite et multiplicamini, sive in linguis, sive in spiritalibus intelligentiae gradibus, ut dominentur rationis intellectu omnium carnalium perturbationum, quasi insensibilium animantium. Omnem autem herbam seminalem, et omne lignum fructuosum, quod hominibus datum est in escam, fideles sunt, et de oblationibus suis sanctorum communicantes. Unde Apostolus ait: Nam si in spiritalibus participes facti sunt gentiles, debent et in carnalibus ministrare eis . Haec sunt fructiistis ergo gradibus, tanquam in quibusdam diebus, vespeest ipsa perfectio singulorum operum, et mane inchoaopera bona, valde sperat homo quietem mentis con
Abbreviated transcription (Latin):
suam ꝑfectũ scilicet uirũ. qui ñ quẽlibet
scõrum uirorũ imitando. s ipsam uerita¬
tem contẽplabilit intuendo. oꝑatur iusticiam.
ut ipsam inteligat & sequat᷑. ad cuiꝰ imaginem
factus ÷. scdm ueritatem. Iste etiã accipit potesta¬
tem pisciũ maris & uolatiliũ cȩli. peccorũq. fera¬
rũ quoq atq repentiũ. Quia spualis quisq effec¬

Expanded text:
ui non quemlibet sanctorum virorum imitando, sed ipsam Veritatem contemplabiliter intuendo, operatur justitiam, ut ipsam intelligat et sequatur, ad cujus imaginem factus est, veritatem. Iste etiam accipit potestatem piscium maris et volatilium coeli, pecorum quoque atque serpentiu
Abbreviated transcription (Latin):
in auelitorum multitudinem sciencie uerba dilatamꝰ. Cum line
adiuuaute dutina gr̃a intͥnsecus custoclimus. et ne mali lu i
nobis in elacione surrtpiant. sollicitudine cauta circũspicinꝰ
soli habemꝰ aquas quas in plateis diuidimꝰ ut nobis in eis al.¬
eni participes ñ sint. hi nimirũ de quibus scriptũ est. Ale¬
ni inisurrexerunt in me. et fortes quesierunt animam meã
Nquas gͦ et in plateis diuidit et solus habet: qͥ ꝑ hoc qͦd mult¬
p̃dicat. se in temꝑali cogitacione głẽ ñ exaltat. T̃unc et¬
enĩ possidet homo qͦd dicit. qñ ñ gaudet se ignotesce s idẽe.
Unde supra.

Expanded text:
in auditotorum multitudinem scientiae verba dilatamus. Cum vero nos, adjuvante divina gratia, intrinsecus custodimus, et ne maligni spnobis in elatione subripiant, sollicitudine cauta circumspicimus, soli habemus aquas quas in plateis dividimus, ut nobis in eis alieni participes non sint. Hi nimirum, de quibus scriptum est: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Aquas praedicat, in temporali se cogitatione gloriae non exaltat. Tunc etenim possidet homo quod docet, quando non se gaudet innotescere, sed unde su
Abbreviated transcription (Latin):
uod uͦ descendente denuo moyse eũ tabulis
facies eiꝰ głificata uidetur. s tam̃ uelamine
tegitur: hoc significabat ut ostenderet
infidelibꝰ &̃ occultam. Sermo quippe legus habet Eeen¬
tiȩ głam s secretam. Habet & cornũa duitñ teste¬
m̃torũ. quibꝰ contra dogiata falsitatis incedit arm¬
ta. Cum enĩ morses legit᷑: uelam̃ est positũ super
cor eorum. Et manifeste dum legis ꝙ ꝓphgrũ seoo
les: illis tota facies mayse̾s quodam uelamine text̾
ita ut ñ possint loquentis legis głam sistinẽre. Si¬

Expanded text:
o, descendente denuo Moyse cum tabulis, facies ejus glorificata videtur, sed tamen velamine tegitur, hoc significabat ut ostenderet infidelibus et occultam. Sermo quippe legis habet scientiae gloriam, sed secretam: habet et cornua duorum Testamentorum, 392 quibus contra dogmata falsitatis incedit armata. 2. Cum enim Moyses legitur, velamen est positum super cor eorum. Et manifeste dum legis et prophetarum les, illis tota facies Moysi quodam velamine tegitur, ita ut non possint loquentis legis gloriam sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi. Salomon dũ fortes spualis pugnȩ deseriberet bellatores:
ait. Om̃s tenentes gladios. ꝙ ad bella doctissimi. Quid namq indi¬
uina script᷑a ꝑgladiũ figuret᷑: paulus aꝑit dicens. Et gladiũ
s tenentes: qr uidelicet uerbũ dĩ ñ ÷ mirabile solu mͦ scire
s facere. Habet quippe s ñ denet gladiũ. qͥ diuinũ qͥdẽ ȩloqͥũ
nouit. s scdm illud uiuere neglegit. Et doctꝰ eẽ. ad bella ñ ualet:¬

Expanded text:
tiam Salomon dum fortes spiritalis pugnae describeret bellatores, ait: Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid namque in divina Scriptura per gladium figuretur, Paulus aperuit, dicens: Et gladium sed tenentes, quia videlicet verbum Dei non est mirabile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, sed non tenet gladium, qui divinum quidem eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella ja
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatis humiliare. Atq ilico ferrũ adsuꝑficien redit:
quia adusum exercitationis pͥstinum intelligenta recur.¬
rit. Igͥ qm̃ donũ intellectꝰ qd̾ accipit᷑. uix cũ tot disficuti¬
tibꝰ custodit᷑: curandũ ualde ẽ. ne otio torpeat: curandũ

Expanded text:
infirmitatis humiliare; atque illico ferrum in superficiem redit, infirmitatis humiliare; atque illico ferrum in superficiem redit, quia ad usum exercitationis pristinum intelligentiae recurrit. Igitur quoniam donum intellectus quod accipitur vix cum tot difficultatibus custoditur, curandum valde est ne
Abbreviated transcription (Latin):
debuerant : quia nimirũ tanto se ampliꝰ peccatores seta¬
unt. qpianto neglegentiꝰ exbonis quȩ agere poterant.
debitores tenentur. Recte gͦ qui ferrũ ꝑdidit clamabat.
hei heu. heu. & hoc ipsum muuũ acceꝑam: ac si diciti
llud ꝓdissolutionẽ neglegentiȩ ꝑdidit: qd ut bona opi
roddem : ergrã creditoris accepi. S nunqm mentẽ ds̃ de¬
serit . que inpeccatis se ueracit᷑ agnoscit Unde &r mox heli¬
seus ueniens lignũ deorsũ mitait. & ferrũ insuꝑficiem
attollit : quia uidelicet redemptor nr̃ piȩ nos respiciens.
cor peccatoris humiliat: & ei qd̾ amiserat. intelligeniã
reformat. lignũ mergit: & ferrũ releuat: quiã ao as¬
fligit. & scientiam reꝑat. Unde bene alia transladione dr̃.
qd̃ confregit. lignũ atq iactauit. & sic ferrũ sustulit. lig¬
nũ nanq confringere ẽ: cor abelatione conterere. Lignũ
adima iactare. leuatũ cor incogitatione ut drrimꝰ ꝓprie

Expanded text:
debuerunt, quia nimirum tanto se amplius peccatores sentidebuerunt, quia nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt, quanto ex neglectis bonis, quae agere poterant, debitores tenentur. Recte ergo qui ferrum perdidit, clamabat: « Heu, heu, heu, » et hoc ipsum mutuum acceperam. Ac si dicat: Illud per dissolutionem negligentiae perdidi, qs accepi. Sed nunquam Deus mentem deserit quae in peccatis se veraciter agnoscit. Unde et mox Elisaeus veniens, lignum deorsum mittit, et ferrum in superficiem attollit, quia videlicet Redemptor noster pie nos respicor peccatoris humiliat, et ei quam amiserat intelligentiam reformat. Lignum mergit, et ferrum revelat, quia cor affligit, et scientiam reparat. Unde bene alia translatio , dicit quod confregit lignum atque jactavit, et sic ferrum sustulit. Lignum namque confringere est cor ab elatione ad ima jactare, elevatum cor in cognitionem, ut diximus, propriae
Abbreviated transcription (Latin):
silii dum in iordane ligna cederent: um eor
securis exmanubrio inꝓfundum lapsa disparuit: ingͦ
inmanubrio ẽ: donũ intellectus in corde. ligna uͦ ꝑ hoc
ed̾e ẽ: praue agentes increpare. Qd̃ ñ nunquã dũ flure
agit᷑. dũ lapsus uanȩ głȩ. inaccepta eadem scientia ñ
uitat᷑. ferrum inaqua ꝑdit̾: quia exdissoluto oꝑe intelli-¬
gentia fatuat᷑. Quam ꝓffecto intelligentiã ad hoc nouimꝰ.
dari: ut ante dantis ocłos erbonã debeat accione restitui.
Unde & recte is qui ferrum amiserat: clamabat. heu heu.
heu. dñe mi: & hoc ipsum mutuũ acceꝑam. habent emim
hoc electi ꝓpriũ: siquando eis insua scientia furtiua ui¬
ne gle culpa subrepit. ad cor uelocit᷑ redeant: ꝗinic qͥd inse
ante districti iudicis ocłos dãnabile inueniunt lacrimis
inseque̾nt᷑. Qui flentes ñ solũ caute inspiciunt:. qͥ mala
dmiser᷑: s exaccepto munere quȩ redde etiam boni

Expanded text:
filii prophetarum in Jordane ligna caederent, uni eorum securis ex manubrio in profundum lapsa disparuit, moxququippe in manubrio est, donum intellectus in corde. Ligna vero per hoc caedere est prava agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lapsus vanae gloriae in accepta eadem scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere intelligentia fatuatur. Quam profecto intelligentiam ad hoc electis novimus dari, ut ante dantis oculos ex bona debeant actione restitui, unde et recte is qui ferrum amiserat, clamabat: « Heu, heu, heu, domine mi, et hoc ipsum mutuum acceperam. » Habet enim hoc electi proprium, ut si quando eis in sua conscientia, furtiva vanae gloriae culpa subrepit, ad cor velociter redeant, et quidquid in se ante districti Judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequantur. Qui flentes non solum caute inspiciunt, quae mala commiserunt, sed ex accepto munere, quae reddere etiam bona
Abbreviated transcription (Latin):
uir minime erultant. cũ cognoscunt quȩ facuint:
s cũ faciunt quȩ cognouer̃. Et si intelligendo eũ gau¬
dent muneri lagitoris. merentes tam̃ consid̾ant debi¬
tum opis. ut uidelicet actione ꝑsoluant. qoͣ eis pro¬
gatum ẽ. in cogitatione. Stultꝰ nanq est debitor qͥ gaudens
pecunias mutuas accepit : & tempꝰ quo reddere debeat ñ
attendit. Mod̾at᷑ aut̃ lȩticia accipiendi: quando solerti ꝓui-¬

Expanded text:
minime exsultant, cum cognoscunt quae faciunt, sed cum faciunt quae cognoverant. Et si intelligendo congaudent muneri largitoris, moerentes tamen considerant debitum operis, ut videlicet actione persolvant quod eis pragatum est in cogitatione. Stultus namque est debitor, qui gaudens pecunias mutuas accepit, et tempus quo reddere debet non attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti
Abbreviated transcription (Latin):
tant qui qͥdem exteriꝰ eminent. s exposteriꝰ latent.
Quid ꝑduodetĩ boues. nͥ uniuersus pastoꝵ ordo signat᷑:¬
Dequibꝰ deserente lex dicit. Non obturab̾ os boui trituranti
Quoi quidem nos aꝑta oꝑa cermmnꝰ. s apud districtum
iudicem quȩ illos posteriꝰ maneant in occulta retri¬
butione nescimꝰ. Q tam̃ condescensionis suȩ patientia
diluendis ꝓprimoꝵ confessiomibꝰ p̾parant uelut ante
fores templi luterem portnt: ut qͥs qͥs intrare ęc̾nui¬
tatis iantam niut᷑: temptationes suas nͣti pastoris
indicet: & quasi inboũ lutere cogitationis uł oꝑis¬
manus lauet .¬

Expanded text:
tant , qui quidem facie exterius eminent, sed ex posterioribus latent. namque duodecim bobus, nisi universus pastorum ordo Non obturabis os bovi trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus, sed apud districtum judicem quae illos posterius maneant in occulta retributione nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam diluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis manus lavet.
Abbreviated transcription (Latin):
egyptias desiderauit. multosꝙ subitum uorauit in¬
cendiũ. Equibꝰ edocem̃. ut qui conuersationẽ reliqͥmꝰ¬
scłi. & euptias ollas. idẽ. carnalium desiderioriorũ
feruores contẽpsimꝰ: ñ debere murmurare contra
cȩlestemq uitam querere. Alioquin. si post ꝑceptũ
angłicum manna quȩ est cȩlestis uita siue doctri¬
na rursus carnes egyytias quȩ st̃ carnales huius
scłi. uoluptates & concupiscentiȩ pͥstinor morũ uolue¬
mus sepulchra dealbata. quȩ foris parent hominibꝰ
speciosa. intus aut̃ plena st̃ ossibꝰ mortuorũ & omĩ¬

Expanded text:
Aegyptias desideravit, multosque subito voravit incendium e quibus edocemur, ut qui conversatione reli Aegyptias ollas, id est, carnalium desideriorum fervores contempsimus, non debere murmurare contra coelestemque vitam ferre: alioquin si post percepta angelica manna, quae est coelestis vita, sive doctrina, rursus carnes Aegyptias, quae sunt carnales hujus saeculi voluptates, et concupiscentias pristinorum morum voluemus sepulchra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus mortuorum et omn
Abbreviated transcription (Latin):
em: sic̃ saulus cecidisse memorat᷑. Infaciem eiũ
cadere ẽ. in hac uita suas unũquẽq culpas co¬
gnoseere. easq penitendo deflere. Retro uero
quo ñ uidetur cadere ẽ: ex hac uita repente
decidere. & ad que supplicia ducat᷑ ignorare.
Et quia udea erroris sui laqueis capta ꝓip̃o
repente ielectorũ uocẽ conuersus ẽ. dicens
salutare tuum expectabo dne̾. Id ẽ. ñ sic̃ infi¬
deles antirpm. s eũ qui in redemptionẽ nram
uenturꝰ est uerum credo fidelit᷑ xp̃m¬

Expanded text:
em, sicut Saulus cecidisse memoratur. In facie enim em, sicut Saulus cecidisse memoratur. In facie enim cadere, est in hac vita suas unumquemque culpas cognoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero quod non videtur cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea, erroris sui laqueis capta, pro Crepente in electorum voce conversus est dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine ; id est, non sicut infideles Antichristum, sed eum qui in redemptionem nostram venturus est, verum credo fidelit
Abbreviated transcription (Latin):
onis armabit᷑ etiam cornibꝰ potestatis. Quis aut̃
nesciat semitam angustiorem. ẽẽ. quam uiam᷑
fit gͦ coluber inuia: quia inp̃sentis uitȩ latitudi¬
tribuit. erroris sui ueneno consiit. fit iterũ
cerastes insemita. quia quos fideles reꝑerit. & sese ad
p̃cepti cęlestis angustia itenera constringentes. non
solũ nequitie callidę ꝑsuasionis impetit. s etiam
t̃rore potestatis p̃mit. & inꝑsecutionis angore post
beneficia fictȩ dulcedinis exercet cornua potestatis
Quo in loco equus hunc mundũ insinuat. qui pela¬
tionẽ suam cͦursu labentiũ tempoꝵ spumat.
Et quia antxp̃e extrema mundi app̃hendere
nitit᷑: cerastes iste equi ungulas mordere phi¬
betur. Ungulam qͥppe equi mordere ẽ. ertre¬
ma scłi feriendo contingere. ut cadat ascensor
eiꝰ retro. Ascensor equi ẽ. qͥsqͥs ertollit᷑ indigni¬
tatibꝰ mundi. Qui retro cadere dr̃. & ñ infaci¬

Expanded text:
onis, armabitur etiam cornibus potestatis. Quis autem onis, armabitur etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo coluber in via, quia in praesentis vitae latituditribuit erroris sui veneno consumit. Fit iterum cerastes in semita, quia quos fideles reperit, et sese ad coelestis praecepti angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impedit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore, post beneficia fictae dulcedinis, exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat. Et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faci
Abbreviated transcription (Latin):
misrł. fia̾tit dan coluber ininia. cerastes in
semita. & cȩtera: Dicunt antixp̃m ꝑ hec uerba
prȩdici. de ista tribu futurũ. Alii de uda a quo traditꝰ
est xp̃c. hec seripta ꝓnunciant. & equitẽ & equum.
dum̃ cũ carne suscepta designare uolunt. Retrorsuẽ
animam meam in inferno. Hȩc quidam ita exponunt.
Alii uͦ hanc ꝓpheciam ad antixp̃m transfert. De tribu
enĩ dan uenire antixpm̃ ferunt. ꝓeo quod hoc loco
dan & coluber ascribit᷑ & mordens. Unde & ñ in me
sciicet signans. qui incorde suo dixerat. Sedebo in
monte testam̃ti. in lateribꝰ aquilonis. ascendam suꝑ
altitudinem nubiũ. similis ero altissimo. De quo &¬
ꝓ ꝓpħam dr̃. Adan auditꝰ ẽ. fremitꝰ equorũ eius.
Quii ñ solũ coluber. s etiam cerastes uocat᷑. Cerasta enĩ
grece. cornua dicunt᷑. Serpens qͥ hic cornutꝰ. ẽẽ. ꝑ¬
hibet᷑ ꝑ quem digne aduentꝰ antixpĩ asserit̃. quia
contrã uitam fideliũ cũ morsu pestiferę p̾dicati¬

Expanded text:
Israel. Fiat Dan coluber in via, et cerastes in semita, etc. Alii dicunt Antichristum per haec verba praedici de ista tribu futurum; alii de Juda, a quo traditus est Christus, haec scripta pronuntiant, et equitem atque equum Dominum cum carne suscepta designare volunt. Retrorsum animam meam in inferno , haec quidam ita exponunt. Alii vero hanc prophetiam ad Antichristum transferunt. De tribu enim Dan venire Antichristum ferunt, pro eo quod hoc loco Dan et coluber asseritur et mordens. Unde et non immescilicet signans qui in corde suo dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubiu dicitur: A Dan auditus est fremitus equorum ejus ; qui non solum coluber, sed etiam cerastes vocatur, κέρατα enim Graece cornua dicuntur; serpensque hic cornutus esse perhibetur, per quem digne adventus Antichristi asseritur. Quia contra vitam fidelium, cum morsu pestiferae praedicati
Abbreviated transcription (Latin):
S i ͨᷤ necesse est ut p̃dicacioni ext̾iꝰ seruias. qͥtinꝰ ꝑ elacionẽ de in¬
mundis sp̃ibus ñ conuigas. ne in cliuini uerbi ministerio hostes
tuos adte participes ad mittas. Aquas et in plateis diuidimus.
et tam̃ soli possidemꝰ: qͥndo ext̾ius late p̃dicacionẽ fundimus.
et tñ ꝑ eam humanas laudes asseqͥ minime ambimꝰ:¬

Expanded text:
cationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas. Aquas ergo in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, quando exterius late praedicationem fundimus, et tamen per eam humanas laudes assequi minime ambim
Abbreviated transcription (Latin):
ad cor siuim r̾ediens audit pͥus ipse quod dicit. Bibit sui
fluenta pitei. si sui irrigacione ꝑfundit᷑ uerbi. Unde bene
subiungit᷑. Diriuent᷑ fontes tui foras: ec in plateis aqͥsdiui¬
de. Rectum qͥppe est ut ipse p̾us bibat: et tunc p̃dicando ali¬
is influat. fontes namq foras deriuare est: ext̾ius aliis
na auditoꝵ amplitudine uxca uniꝰ cuiꝰq qualitatem
diuina eloquia dispensare. Et qͥa plerũq manis glorie
appetitꝰ subripit. dum sermo dei ad multoꝵ noticiã curru
postquã dictum est in plateis aquas diuide. recte subiĩgit᷑.
Habeto eas solus. ne suit alieni participestui. Alienos qͥpe
malignos sp̃s uocat: de qͥb ꝑ prophetã temptati uoce hoĩs dicitur.

Expanded text:
ad cor suum rediens, prius 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione verbi infunditur. Ubi bene subjungitur: Diriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide . Rectum quippe est ut ipse prius bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis na auditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit, dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est, In plateis aquas tuas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Alienos quippe, malignos spiritus vocat, de quibus per Prophetam tentati voce hominis dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
mala suꝑant: sua etiam bene gesta formidant. Ne cũ bona ag̾e
student. de actionis imagine fallant᷑. ne pestifera tabes puttedinis
sub boni specie lateat odoris. Sciunt enĩ qͥa corruptionis ponde̾
grauati. diuidicare bona subtiliꝰ uesciunt. Et cũ ante ocłos extre¬
mi uidicii regłam deducunt: hec ipsa in se nonnuĩquam et que
approbaut metuunt. Et tota qͥdẽ mente iit̾na desid̾ant. s tam̃
de inc̾aitudine oꝑrim trepidi qͦ gradiunt᷑ ignorant:¬
sic qͥ cantat carmina cordi pessimo. Acetũ qͥppe si mittatur i¬

Expanded text:
mala superant, sua etiam bene gesta formidant, ne cum bona agere appetunt, de actionis imagine fallantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni specie lateat coloris. Sciunt enim quia corruptionis adhuc pondere gravati, dijudicare bona subtiliter nesciunt, et cum ante oculos extremi examinis regulam deducunt, haec ipsa in se nonnunquam et quae approbant metuunt, et tota quidem mente interna desiderant, et tamen de incertitudine trepidi quo gradiuntur, ignorantet qui cantat carmina cordi pessimo . Acetum quippe si mittatur
Abbreviated transcription (Latin):
numerꝰ mandator addilectionẽ ꝑtinens ꝓxini.
a& incipit ab honore parentũ. quod tam̃ mordi¬
ne quartũ est. Honora patrem tuũ & uratrẽ
hȩc daͣta abeorũ dilectione sinit erordiũ. Inde
hoc mandatũ pͥmũ est inseptem. sic̃ & dñs me
uangłio ait. honora patrem tuũ & matrẽ tiam.
qd est mandatũ pͥmum. S quomͦ primũ est qd̾
quartũ. nͥ qͥa ut p̃dictũ est. inseptenario nume¬
ro qui ꝑtinet ad dilectionẽ ꝓximi. pͥmum ẽ. in alte¬
ra tabula: Nam idõ duȩ tabulȩ legis datȩ st̃. Iubet᷑
gͦ in hoc p̃cepto filiis honorare parentes. neq con¬
tumeliosos illis existere. s officio pietatis debitã
reuerentiã pręstare. Ham qͥ parentibꝰ honorem
deferre ñ nouit: quibꝰ parcere poterit. qui suos
odit᷑.¶ Quintũ. ñ mechaberis. Idẽ. ne quisqͣ.
p̾ter matrimonii fedam. aliis feminis mmisceat᷑ ader¬
plendam libidinem. Nam specialit̾ ad ulteriũ facit
qui p̾ter suam ad alteram accedit.  Sextũ. ñ

Expanded text:
numerus mandatorum ad dilectionem pertinens proximi, et incipit ab honore parentum, quod tamen in ordine quartum est: « Honora patrem tuum et matrem haec vita ab eorum dilectione sumit exordium. Inde hoc mandatum primum est in septem, sicut et Dominus in Evangelio ait: « Honora patrem tuum et matrem tuam, quod est mandatum primum . » Sed quomodo primum, quia quartum? nisi quia, ut dictum est, in septenario numero, qui pertinet ad dilectionem proximi, primum est in altera tabula. Nam ideo duae tabulae legis datae sunt. Jubetur ergo in hoc praecepto filiis honorare parentes, neque contumeliosos illis existere, sed officio pietatis debitam reverentiam praestare. Nam qui parentibus honorem deferre non novit, quibus parcere poterit, qui suos odit? Quintum: Non moechaberis , id est, ne quisquam praeter matrimonii foedera aliis feminis misceatur ad explendam libidinem. Nam specialiter adulterium facit, qui praeter suam ad alteram accedit. Sextum: Non