comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad cui enĩ exemplũ datũ est. ut ex
eo nitelligatur qui iaui formatũ
tũterpus accepit aninã. Nam
potuerat aunã linotere adii¬
scere et sic foruiare corpus. sere
ratione infirmabatur. quia pri¬
muoportebat domũ cõpaginari
et sic habiturricẽ induci a iami
Lerte quia spũs est in sicco habitare
nõ potest. idcoii sanguine fertur
Cũ ergo corporis lunamẽta cõpacta
uõ fuerint ubi erit amina: Aut
foris uagrafiir. quam diunia corpꝰ
cũ ratio tradat sic dari aumiã ut
tur dicant qui a luid putant. ex
mare an ex feminal Qd̾ si arbitrã¬
nir. plus daut feminis. aucstoritatẽ
enĩ nu mutant in feminã. Cum
enĩ tami corporis quã amme originẽ
ex uiro dicant. conuertunt se ut id
quod potius est exmuliere dicant.
idest animã. quod uero ninius ex
miutare nõ posse. Qui uero aias
ex una propagari asserunt et non
corpori iuxta exemplũ prim hoĩs
a deo quottidie fieri auathema
sanctẽ frater hierouime con¬

Expanded text:
Adam enim exemplum datum est, ut ex Adam enim exemplum datum est, ut ex eo intellegatur, quia iam formatum corpus accepit animam. nam potuerat animam limo terrae admiscere et sic formare corpus. sed ratione informabatur, quia primum oportebat domum conpaginari et sic habitatorem induci. anima certe, quia spiritus est, in sicco habitare non potest; ideo in sanguine fertur. cum ergo corporis liniamenta conpacta non fuerint, ubi erit anima? aut foris uagatur, quam diu inmittatur, cum ratio tradat sic dari eam ut anitur, dicant qui aliud putant; ex mare an ex femina? tur, plus dant feminis: auctoritatem enim viri mutant in feminam. Cum enim tam corporis quam animae originem ex viro dicant, convertunt se, ut id quod potius est, ex muliere dicant, id est, animam: quod vero minus, ex immutari non posse. Qui ergo animas ex una propagari asserucorpori secundum exemplum primi hominis a Deo quotidie fieri, anathema sancte frater Hieronyme, con
Abbreviated transcription (Latin):
sens discuciens ait. Sic dicit dũs
deus qui fecit te et fuxit te inuto
Si ergo in utero fingitur. ianifor¬
mato corpori trbuitur. Sum em̃
ouña meiubra miplet corporis fi¬
gurata dicitur in corpore. ut sicut
aqua cũ sit sine effigie inissa taiũ
iuas figurata iudetur. ita et
ainua cũ sit natura incorporea
et simplex firinaturin corpore
singula mẽ bra uuuficans. Qd
quidem inoyses et maifestius tra¬
didit dicrus. Si quis mulierem
percusserit in utero habentem
et ab hortauerit. si formatũ fuerit
det anuuã pro anima. Si autera
informatũ fuerit iutetur pec¬
cuia. ut probaret nõ messeam¬
minã ante formã. Itaq si iam
foruato corpori datur. nõ icõ¬
ceptu corporis nascitur cũ seni¬
ne derinato. Nam si cũ semine
et auima existit ex anuua multe
anime quottidie ꝑ euut cũ seimi¬
ne fluto quodam nõ proficit na¬
tuntate. Ued si prius respitiamꝰ
uidebimnus quid sequi debeauiꝰ
cõtẽplenuis facturam ade. In

Expanded text:
his dissentiens, ait: Sic dicit Dominus his dissentiens, ait: Sic dicit Dominus Deus qui fecit te, et finxit te in utero. Si ergo in utero fingitur, jam formato corpori tribuitur. Cum enim omnia membra implet corporis, figurata dicitur in corpore: ut sicut aqua cum sit sine effigie, missa tamen in vas, figurata videtur, ita et anima cum sit natura incorporea et simplex: formatur in corpore, singula membra vivificans: quod quidem Moyses manifestius tradidit, dicens: Si quis percusserit mulierem in utero habentem, et abortiverit: si formatum fuerit, det animam pro anima: Si autem informatum fuerit, mulctetur pecunia: ut probaret non inesse animam antequam formam. Itaque si jam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata: nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae quotidie pereunt: cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. IX. Sed si prius respiciamus, videbimus quid sequi debeamus. Contemplemur facturam Adae: in
Abbreviated transcription (Latin):
cõmeinoranuiuis. in honestũ inquit
puto aminas cũ corpoubus generari.
ut aiuina nascatur ex anuua. quod
nec amine ip̃i competit. Aut sicerte
suiguile celesti potestate facte sunt etex
ip̃is cetere nate sunt potest ex uua ade
anuna credibile uideri ceteras nasci.
Sed uõ cõueuit. quia soli deo hoc pos¬
si bile fuit ut simplex generaret uec
ceteris concederetur qd̾ tauimuisticũ ẽ
incausa saluatoris ut nõ solũ asolis
geutilibis uel iudeis. uerũ etiam
ab ip̃is qui xp̃iauosse dicunt iucre¬
dibile putetur. Sotimani enĩhac̃
fidem spernũt. nõ credũt deũ geꝵ¬
uerasse Nam si eo tpr̃e quoseminat᷑
corpus et auumna generatur. ex aĩa
costam deadam sublatã leginus
nõ tamen aiamnatã ex anima.Si
costa secũ habuit aunuã. iã nõ nata
est sed detracta in partem. sed nec
hoc stuptũ est. Propheta eũ zacha¬
ns inter cetera qui plasinas inquit
aiain hominis ineũ. Nec isaias ab

Expanded text:
memoravimus. Inhonestum, inquit, memoravimus. Inhonestum, inquit, puto animas cum corporibus generari, ut anima nascatur ex anima, quod nec animae ipsi competit: aut si certe singulae coelesti potestate factae sunt, et ex ipsis caeterae natae sunt, potest ex una Adae anima credibile videri caeteras nasci: sed non convenit, quia soli Deo hoc possibile fuit, ut simplex generaret, nec caeteris concederetur, quod tam mysticum est in causa Salvatoris, ut non solum a solis gentilibus vel Judaeis: verum etiam ab ipsis qui Christianos se dicunt, incredibile putetur. Photiniani enim hanc fidem spernunt, non credunt Deum generasse. Nam si eo tempore quo seminatur corpus, et anima generatur ex anima, de Adam costam sublatam legimus: non tamen animam natam ex anima. Sed si costa secum habuit animam: jam non nata est, sed  Al. si detracta in partem. Sed nec hoc scriptum est: propheta enim Zacharias inter caeterea: Qui plasmas, inquit, animam hominis in eum. Nec Isaias ab
Abbreviated transcription (Latin):
sanctũ iuctoriuũ martr̃¬
rem quã plerosq catholicos
sẽquutus. se potius fieri ꝙͣ ꝓpagari
aminas se dĩ illud quod in eiuãge¬
lio scriptũ est pater meus quottidie
operatur et ego operor credere si¬
guificauit.
anctus quoq augustinus
hanc opimonẽ in octo ad¬
modũ uoluminib uerbis
tueri ceruitur. Sed cũ originale pͤ¬
catũ penasq paruuloꝵ qui sine bap¬
tisiate moriũtur de clarare ititur
adeo factam in adam et ex ip̃a omĩ¬
argumentis ꝙͣ scripturarũ testio¬
nus idest illus. Amme que ingresse
sunt cũ iacob in egiptũ et egresse de
femore illius amplecti propensũs
comperitur. Ut̃ assertionibus beat
gaudiosus epũs auiniaꝵ et corpoꝵ
promptissimus medicus nr̃isq tem¬
poribus uinus iartyr. cũ nobiscũ
culloquiũ famibariter habuisset.
per totam orationis seriem. eiuden¬
tissimis approbationibus ususest
At uero sauctus ambrosius quem
idm suꝑuis niter uiros apostolicos.

Expanded text:
sanctum Victorinum martysanctum Victorinum martyrem, quam plerosque catholicos secutus, se potius fieri, quam propagari animas: secundum illud quod in Evangelio scriptum est: Pater meus quotidie operatur, et ego operor, credere significavit. Sanctus quoque Augustinus hanc opinionem in octo admodum voluminibus, verbis tueri cernitur. Sed cum originale peccatum poenasque parvulorum, qui sine baptismate moriuntur, declarare nititur, a Deo factam in Adam, et ex ipsa omniargumentis, quam Scripturarum testimoniis, ut est illud: Animae quae ingressae sunt cum Jacob Aegyptum, et egressae de femore illius, amplecti propensus comperitur. VIII. Hujus assertionibus beatus Gaudiosus episcopus, animarum et corporum promptissimus medicus, nostrisque temporibus unus martyr: cum nobiscum colloquium familiariter habuisset, per totam orationis suae seriem evidentissimis approbationibus usus est. At vero sanctus Ambrosius, quem jam superius inter viros apostolicos
Abbreviated transcription (Latin):
uecessitas immiuet cõfitori mortalẽ
esse auiniã. Quod fides etiam ura isõ
recipit. dnõ declarante defiuictoꝵ
amimas et colloquiũ apud inferos ha¬
buisse et lazari stil in beatoꝵ sedib
ouantem. et diuitis flagrantẽ in
cendiis. Esse nãq animas muuor¬
tales nõ tantũ diuim sed et philo¬
libro socrate didicerat. qui houncida¬
sibi esse nõ timuit. ac se altissimo pre¬
cipitauit iuro duĩ et iillũ post mor¬
tem autiunat restare iuditiũ. et sĩne
discrimine aliquo moritoꝵ onĩesa¬
umas post corpora oqualiter fera
arbitratur ad celũ. Quod adeo pro
uero tenuerũt. et sic illos omẽs se¬
culi sapientes una nebula huiꝰ et¬
roris inuoluit ut et ipẽ tam lauda¬
bilii ut putant doctor homicida
ipm̃ se priuatiui ne publice occide¬
to gladio reuelatũ mauu pectus
disput ationes nõ in achadenne ne¬
morose obscuris tectas umbraculis.
sed celesti illustraras ex liumne.
eatus itaq hieronimus ta

Expanded text:
necessitas imminet confiteri mortalem necessitas imminet confiteri mortalem esse animam, quod fides nostra utique non recipit, Domino declarante, defunctorum animas et colloquium apud inferos habuisse, et Lazari scilicet in beatorum sedibus ovantem, et divitis flagrantem in incendiis. VI. Esse namque animas immortales, non tantum divini, sed et philolibro, Socrate disui esse non timuit, ac se altissimo praecipitavit muro, dum et nullum post mortem autumat restare judicium, et sine discrimine aliquo meritorum, omnes animas post corpora aequaliter ferri arbitratur ad coelum. Quod adeo pro vero tenuerunt, et sic illos omnes saeculi sapientes una nebula hujus erroris involvit: ut et ipse tam laudabilis, ut putant, doctor homicidae, ipsum se privatim ne publice occideto gladio revelatum manu pectus disputationes, non in Academiae nemorosae obscuris textas  Al.s ex lumine. Beatus itaque Hieronymus tam
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ostendunt nisi animas esse
mortales Si eiũ sicut animalia
retera ex solo semine oriũtur. ita
etiam de honũbus sentimus. ut cũ
corpore simuil in eodẽ seniiue etiã
ania defendatur. quid dicimus
de his qui imperfecti adhuc et de
uentre ab orti sunt. et qd̾ nõnũꝙͣͣ
etiam anteꝙͣ masculoꝵ haturaliũ
receptaculi semina sunit suscepta
depereunt in quibus sine dubio in¬
uenitur qd̾ sĩmul etiam ille que
naturali zatione semiibus inserte
erant auime extincte sint pariter
et corrupte. Siue ergo exmsiiffla¬
tione dei sunt siue abuna que pri¬
mo facta est. necessariũ sunul ut
cũ corporibus corrũpantur. sic eã
dem corporalibus etiam originem
siũt scdĩ ip̃oꝵ rationẽ. Aut em̃
nichil omño ex rationabili atq ini¬
mortali amima partici pauit illud
qd̃ ad huc in uentre corruptũ est. et
repulsa est illa ratio que affirmat
eam inseminis traduce simul cũcor¬
poribus se iinatam aursi ꝑticipat

Expanded text:
aliud ostendunt, nisi animas esse aliud ostendunt, nisi animas esse mortales? Si enim sicut animalia caetera ex solo semine oriuntur: ita etiam de hominibus sentimus; ut cum corpore simul in eodem semine, etiam anima defundatur. Quid dicimus de his qui imperfecti adhuc, et de ventre aborsi sunt: et qui nonnumquam etiam antequam vasculorum naturalium receptaculis semina sint suscepta, depereunt? In quibus sine dubio invenitur, quod simul etiam illae quae naturali ratione seminibus insertae erant animae, exstinctae sint pariter et corruptae. V. Sive ergo ex insufflatione Domini sunt, sive ab una quae prima facta est, necessarium est, simul ut cum corporibus corrumpantur, si eamdem cum corporibus etiam originem sumunt secundum ipsorum rationem. Aut enim nihil omnino ex rationabili atque immortali anima participavit illud quod adhuc in ventre corruptum est: et repulsa est illa ratio, quae affirmat eam in seminis traducere simul cum corporibus seminatam: aut si participat,
Abbreviated transcription (Latin):
spĩs dei. illam scil quã minitio fac¬
ture mũdi deus in sufflassẽ dicitur
madam. de ipã dei esse eã substan¬
tia profitentes. Quoniͦ uõ isti uide¬
buntur quodã mͦ hec preter sc̃riptu¬
re regulaui et rationẽ pietats as¬
serere. qd substancia dei est qui p¬
cat: Si anima que de substancia
dei est peccat. insuꝑ etiã qd et ponis
subdenda sit pio peto: Sed et illud
se qd̾ absindũ est incurrere nõ indẽt.
quia uecesse est camsimul cũ corpore
mori et esse mort alemi si sinuil ciẽ
corpore uel semmatauł formata uł
nata est. Tum deide illud est. ⁊ppol¬
Ionnis. tercullianiis pompeins auor¬
bius: lactantius. atq appollinaris
qui unã quidem ex mllis substan¬
tibus a deo factam esse dicũt aiam.
idest illam que pͥma facta est in
adam. et ex adam om̃uĩ hoñi ani¬
mas existere. et scdiñ corporalem
sine dubio successionem traducẽ
quoq fieri animaꝵ et iam ip̃i qui

Expanded text:
Spiritus Dei: illam scilicet quam initio facSpiritus Dei: illam scilicet quam initio facturae mundi, Deus insufflasse dicitur in Adam, de ipsa Dei esse eam substantia profitentes: quomodo non isti videbuntur quodammodo haec praeter Scripturae regulam et rationem pietatis asserere, quod substantia Dei est quae peccat, si anima quae de substantia Dei est peccat: insuper etiam quod et poenis subdenda sit pro peccato. Sed et illud se quod absurdum est, incurrere non vident: quia necesse est eam simul cum corpore mori, et esse mortalem, si simul cum corpore, vel seminata, vel formata, vel nata est. IV. Tum deinde illi, id est, Apollonius, Tertullianus, Pompeius, Arnobius, Lactantius, atque Apollinarius, qui unam quidem ex nullis substantiis a Deo factam esse dicunt animam, id est, illam quae prima facta est in Adam: et ex Adam omnium hominum animas existere, et secundum corporalem sine dubio successionem, traducem quoque fieri animarum: etiam ipsi quid
Abbreviated transcription (Latin):
tione sed et qui aliquid sentire uel
disserere uisti sunt a nõnullis insu¬
spilioue habentur uelut noui aliꝗd
introducẽtes satetur autẽ i dẽ ipse
ortrre nesin prefatis opusculis sedeti
ousebuis ce sariensis et pamphylus
mactir. basilius q et gregoruisuos
uni substancie onrẽs esse ammas et
nmor tales ac ratonabiles liberiare¬
prohis que i hac uita gesserait esse
paone disfactasa deo qui ni arisã
copaiut et condidit. Quendoantẽ
factosuit olim simul aut nũc por
siugusos nascontiũ. quid periculi
ost auinit alteꝵ eduobus opinari ẽ
Athanasius xlarius. et ambrosius p̃¬
paratis iam in ueritix mulieꝵ defor¬
matisq corporibus tuuc ad presens
creari aiimas et insori deforiato
iam corpore arbitrabantur. Iani
uero illi qui extraduce aminas uemi¬
re confirmant et siniul corporali cas
semine seminari si quidẽ ut quidã
ip̃oꝵ affirmare solent nõ aliid di¬
cunt esse animã quã insufflationẽ

Expanded text:
tione. Sed et qui aliter sentire vel tione. Sed et qui aliter sentire vel disserere visi sunt; a nonnullis in suspicione habentur velut novi aliquid introducentes. Fatetur idem ipse Origenes in praefatis opusculis: sed et Eusebius Caesariensis, et Pamphilius martyr: Basilius quoque et Gregorius, unius substantiae omnes esse animas, et immortales et rationabiles liberi arbpro his quae in hac vita gesserunt: esse tamen eas factas a Deo qui universa creavit et condidit. Quando autem factae sint, olim simul, aut nunc per singulos nascentium, quid periculi esse aiunt, alterum e duobus opinari? Athanasius, Hilarius, et Ambrosius, praeparatis jam in ventre mulierum, deformatisque corporibus, tunc ad praesens creari animas, et inseri deformato jam corpori criminantur. III. Jam vero illi qui ex traduce animas venire confirmant, et simul corporali eas semine seminari: siquidem, ut quidam ipsorum affirmare solent, non aliud dicunt esse animam quam insufflationem
Abbreviated transcription (Latin):
ui apud nos celestis eloquẽ¬
tie purissiun fontes et litte¬
rarũ om̃iũ fluenta redun¬
deut. ac solida scdm̃ uerticẽ sauitas
ur̃a cuc̃ta firiuo statu mẽbra con¬
tineat miro stupore mentis attouitꝰ.
uit stillicidiũ in si ilaui riuuli digne¬
nuim haurue nitores. corporis infir¬
ma medentes. Magis ergo que de gre
mos ad cordisurĩ secreta perducã.
Mesgenes igitur qui nuillũꝓpͥe dea¬
nuia edidit libꝵ. in catalogoͥ eccliãi¬
stite predicationis ꝯnime fafiensiẽ¬
tionõ hec dicit. De anima uero uiꝵ
ex seunins traduce ducatur itaut
ratio ipsius uel substancia inserta
A uero aliud habeat anitiũ. si ge
nõ sãtis inanifesta predicatione di¬
stinguitur. Itom in libro quẽ de eꝑi¬
stola apłi ad citũ scripsit. Si quil
ait rationem huiuane anime requi¬
rat cũ de ea neq quod ex seminis
traduce ducatur neq quod hono
dorit ecchastica iegula ꝓꝑter q̃o
nulti nec comprehendere potuert
alitor sentra oportere de anime na¬

Expanded text:
um apud vos coelestis eloquetiae purissimi fontis, et litterarum omnium fluenta redundent: ac solida secundum verticem sanitas, vestra cuncta firmo statu membra contineat: miror stupore mentis attonitus, cur stillicidium insulani rivuli dignemini haurire, nitores corporis infirma medentes. Magis ergo quae de Gramos ad vestri cordis secreta perducam. II. Origenes igitur qui nullum proprie de anima edidit librum, in catalogo ecclesiasticae praedicationis animae faciens mentionem, haec dicit: De anima vero utrum ex seminis traduce ducatur, ita ut ratio ipsius vel substantia inserta an vero aliud habeat initium, et hocnon satis manifesta praedicatione distinguitur. Item in libro quem de Epistola Apostoli ad Titum scripsit: Si quis, ait, rationem humanae animae requirat, cum de ea neque quod ex seminis traduce ducatur, neque quod honorderit ecclesiastica regula: propter quod multi nec comprehendere potuerunt aliter sentiri oportere de animae ra
Abbreviated transcription (Latin):
csare ⁊eplicabat eloquia qui ablactati
estis ab lacte. qui abstracti abubere
r ibulationẽ super tribulationẽ spec
lum propter mialitiã labioꝵ ꝓpter hũ¬
guã malignã. Et in striptura testi¬
nioni nicosolationẽ suã disserebat
aulat tatoriĩ esse coꝵ qui aduirlem
etu temi perucuissent. tribulationem
suꝑ tribulationẽ sustinere ut spem
super spem iererẽtur accipere stiẽtes¬
qd rribulatio patientiã operosur.poe¬
tientia probationẽ. probatio spẽ. spes

Expanded text:
Isaiae replicabat eloquia: qui ablactati Isaiae replicabat eloquia: qui ablactati estis a lacte, qui abstracti ab ubere, tribulationem super tribulationem expectlum, propter malitiam labiorum, propter linguam alien am et scripturae testimonium in consolationem suam disserebat: ablactatorum esse — eorum, qui ad uirilem aetatem peruenissent — tribulationem super tribulationem sustinere, ut spem super spem mererentur accipere scientesquoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probation
Abbreviated transcription (Latin):
frangã supbiã et percutiẽti iuoxilla
alterã offerã. Dicente paulo uincite
tur quãtio pro duio sunit passi cõtume¬
liam : Nonne ip̃e saluator hiũtiauit
se foriuã serui accipiens et factus obe¬
diens patri usq ad mortẽ et mortem
cucis ut nos sua passione saluaret.
Iob nisi certusset et uicisset in prelio.
nõ actepisset coronã iusticio nec audis¬
set adno. Putasiue aliter tibi loqutũ
quã ut appareres iustus. Bcati dicũtur
imn euuãgelio qui persequutionẽ patiũ¬
tur propter iusticiã. decura sit con¬
sticuriao quod uõ ꝓpter pctã patiauiur.
et afflictio ni scło mat̾ia premioꝵ est.
edi quando procatior fuisset iiritus
et usq aduorboꝵ uirgia prosiluisser.
dusnõ audiebã et quasi muitus nõ appe-¬
uensos suũ  Et fuctus sum quasi ho¬
nio uõ audiens nec habens ibre suo
intrepationes. Intẽp̃tationib deutero¬
imaurã Iutabulatõĩb et angustũs

Expanded text:
frangam superbiam et percutienti maxillam frangam superbiam et percutienti maxillam alteram offeram malam dicente Paulo: uincite tur, quando pro domino sunt passi contumeliam ? nonne ipse saluator humiliauit se formam serui accipiens et factus , oboediens patri usque ad mortem et mortem. crucis, ut nos sua passione seruaret? Iob, nisi certasset et uicisset in proelio, non accepisset coronam in stitiae nec audisset a domino: putas me aliter tibi locutum, quam ut appareres iustus? beati dicuntur in euangelio, qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. secura sit conscientia, quod non propter peccata patiamur; et adflictio in saeculo materia praemiorum est. si quando procacior fuisset inimicus et usque ad uerborum iurgia prosilisset, dus non audiebam et quasi mutus non aperiens os suum. et factus sum quasi homo non audiens nec habens in ore suo increpationes. in temptationibus Deuteronima uestra. in tribulationibus et angustiis
Abbreviated transcription (Latin):
tes uet nuꝵ si hoc de homibus loqͣr
cũ etiã dnĩs nr̃ pharizeoꝵ zelo sat
ucifixus et om̃es stĩ emulos habu¬
erint ini paradiso quoq serpens fuerit
cuiꝰ miudia mors intioiuit morbe
teiraꝵ . Sustituerat emĩ dũs adache
iduineũ qui eã colaphizareture se
ex tolleret . et quasi quodã stinualo
carus sepius dmonebat nemagni¬
tudine uurtutũ altius saperet et &¬
liaꝵ uitus feniinaꝵ se mexcelso cre¬
doret cõstitutã. Ego agebã liuori
esse cedendũ et dandũ insanie lo¬
cũ quod fecisser iacob in fratre suo
esau. et dauid in ꝑtinacissimo iui¬
uucoꝵ saul. Quor alter mesopo¬
roniã fugerit alter allophilis tici¬
didorit malens hostib quã inuidis
hor diceres si diabolus contra soruos
doi et anicillas nõ ubiq pugnaret.
et ad ouuã loca fugiẽtes precederet
si nõstõꝵ locoꝵ amore rerinerer.et
bethlecu meã ni altera repperire pos¬
sem parte teriaꝵ. Cur eni nõ patise¬
Ent panuore supere. cur nõhulitate

Expanded text:
ec mirum si hoc de hominibus loquar, cum etiam Dominus noster Pharisaeorum zelo sit crucifixus, et omnes sancti aemulos habuerint: in paradiso quoque serpens fuerit, cujus invidia mors introivit in orbem terrarum! suscitauerat ei dominus Adar Idumaeum, qui eam colafizaret, ne se extolleret, et quasi quodam stimulo carnis saepius admonebat, ne magnitudine uirtutum altius saperet et aliarum uitiis feminarum se in excelso crederet constitutam. ego aiebam liuori esse cedendum et dandum insaniae locum, quod fecisset Iacob in fratre suo Esau et Dauid in pertinacissimo inimicorum Saul, quorum alter Mesopotamiam fugerit, alter se allophylis tradiderit malens hostibus quam inuidiis ebat, \'hoc diceres, si diabolus contra seruos dei et ancillas non ubique pugnaret et ad omnia loca fugientes praecederet, si non sanctorum locorum amore retinerer et Bethleem meam in alia repperire possem parte terrarum. cur enim non patientia liuorem superem? cur non humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
olah ia abo eicte perat ut ex hoc buo
estimetur ꝗd de uino en liquamine
et pistib et lacte ac melłe et ouis
et resuquis que gustu suauia sunt
iudicatit. In quib sumẽdis qui se
abstiuẽtissimos puttnt et si is uẽtiẽ
ingurgitauerit. tutã puditiciaru

Expanded text:
oleum in cibo acceperit, ut ex hoc uno oleum in cibo acceperit, ut ex hoc uno aestimetur, quid de uino et liquamine et piscibus et lacte ac melle et ouis et reliquis, quae gustu suauia sunt, iudicarit. in quibus sumendis quidam se abstinentissimos putant et, si his uentrem ingurgitauerint, tut
Abbreviated transcription (Latin):
am effundere.qui cũ toria ẽt stło
transituri sunt. sed inuiuis lapi¬
dibus qui uoluũtur suꝑ terrã. de
quibus in apocalipsi ioħis tiuitas
magui regis extruitur quos insa
phyrũ et sinaragdũ et iaspidẽ et cete¬
pas gẽmas coteras esso uertendos scup¬
tuna cõinemorat. Uerũ hec possunt
esse cõmninia cũ paucis. hec sciens dia¬
holusus in sino uirtutũ tulinine po¬
sieliiude ioquitur ad dim̃i post aruis¬
sam iob substantiã post euersã douiũ
post liberos interfectos coriũ pro corio
benedixerit tibi. Scinuus plerosq de¬
disse eleuiosinã sed de ꝓprio corpore ni¬
chil dedisse. porrexisse egentibranos¬
mĩ sed caris uoluptate suꝑatos. de¬
albasse cos que seris erant. et deuitus
pleuos fuusse ossibus mortuoꝵ. Atuo
pauia talis que mante cõtinẽtie fareut
prone iuodĩex tederet et debilitatem
corporis nimus ieuumis ac labore con¬
naheret.que exceptis diebus restio tibuio

Expanded text:
iam effundere, qui cum terra et saeculo iam effundere, qui cum terra et saeculo transituri sunt, sed in uiuis lapidibus, qui uoluuntur super terram, de quibus in Apocalypsi Iohannis ciuitas magni regis extphirum et smaragdum et jaspidem, et caeteras gemmas esse vertendos, Scriptura commemorat. 17. Verum haec possunt esse communia cum paucis; et scit diabolus non in summo uirtutum culmine posita. unde loquitur ad dominum post amissam Iob substantiam, post euersam domum, post liberos interfectos: corium benedixerit tibi. scit hosdisse eleemosynam, sed de proprio corpore nihil dedisse: porrexisse egentibus manum, sed carnis voluptate superatos, dealbasse ea quae foris erant, et intus plenos fuisse ossibus mortuorum. At non Paula talis, quae tantae continentiae fuit, ut prope mensuram excederet, et debilitatem corporis nimiis jejuniis ac labore contraheret. Quae exceptis diebus festis, vix
Abbreviated transcription (Latin):
iuugebatur et pauperẽ dnm̃ pauꝑ
spũ sequebatur reddens ei quod acte¬
perat pro ipo pauꝑ effecta Deniq
cõsequta est quod optabat er inqrãdi
ere alieno filiã dereliquit qd̾ adhuc
plereq inatronaꝵ bucinatorib suis
dona cõforre et in paucos largitate
profusa manũ a ceteris ⁊etrahere.
quo illa onño carebat uitio. Ita enĩ
singulis suã pecuniã diuidebat ut
singulis necessariũ ercit nõ ad luxu¬
riam sed ad necessitatẽ. Nemio ab
ea paupeꝵ uacuusreuersus est. Qd̾
optinebat nõ ad diuitiaꝵ magnitu¬
dinẽ sed prudentia disp̃ensandi illud
semper replicans. Beati iuiseritordes
sicut a qua extinguit ignẽ. ata ele¬
mosina pc̾tiũ. Et facite uobis amii¬
cos de iniquo mãmona quiuosreci¬
piant iu eterua taberuacula. Et
date elemosinã. et ecte oiia mũda¬
gem nabuchodouosor sermone mo¬
mentis ut elemosĩus ⁊edimeret pctã
sua. Nolebat in his lapidib p̃tit¬

Expanded text:
iungebatur et pauperem dominum paiungebatur et pauperem dominum pauper spiritu sequebatur reddens ei, quod acceperat, pro ipso pauper effecta. denique consecuta est, quod optabat, et in grandi aere alieno filiam dereliquit, quod adhupleraeque matronarum bucinatoribus suis dona conferre et in paucos largitate profusa manum a ceteris retrahere: quo illa omnino carebat uitio; ita enim singulis suam pecuniam diuidebat, ut singulis necessarium erat, non ad luxuriam, sed ad necessitatem. nemo ab ea pauperum uacuus reuersus est. quod obtinebat non diuitiarum magnitudine, sed prudentia dispensandi illud semper replicans: beati misericordes, sicut aqua extinguit ignem, ita elemosyna peccata et: facite uobis amicos de iniquo mamona, qui uos recipiant in aeterna tabernacula, et: date elemosynam et ecce omnia mundagem Nabuchodonosor monentis, ut elemosynis redimeret peccata sua. nolebat in his lapidibus pecun
Abbreviated transcription (Latin):
arguebam illud profercus de apło nõ
ut aliis refrigoriũ uobis autem tri¬
bulatio sed ex equalitate in hoc tpre
ut ur̃a habundantia sit ad illoꝵ m
opiã et illoꝵ habundantia sit ad ue¬
strã iuopiã. Et hoc de euuãgelio sal¬
uatoris. Qui habet duas tuinicasdet
alterã nõ habenti et prouidẽdũ esso
ne quod libenter fuceret. semꝑ fucero
nõ posset multaq huismodi q̃ illã
miir̾a uerecundia et sermone parcuse¬
nio dissoluebat testẽ uiuocans deũ se
pro illius uoĩe cucta facere et hoc ha¬
bereuotiuit ineudicũs ipã moreretur.
ut uuũ mĩmũ filie nõ dinutteret.
et infunere suo alieua sindone m¬
uolueretur. ad extreniũ inferebat.
Ego si petiero. multos inuemiã qui mi¬
chi tribuant. mendicaus si a menõ
acceperit que ei possũ etiã de alieuo
tribuere. et si mortuus fuerit aquo
euisamia requiretur. Ego cautior
iure familiari esse cupiebã sedila
ardentior fide totu seluatoris aninio

Expanded text:
arguebam, illud proferens de Apostolo: Non arguebam, illud proferens de Apostolo: Non ut aliis refrigerium, uobis autem tribulatio, sed ex aequa litate in hoc tempore, ut . uestra abundantia sit ad illorum inopiam, ut et illorum. abundantia sit ad uestram inopiam, et hoc de euangelio saluatoris: qui habet duas tunicas, det a l teram non habenti et prouidendum esse, ne, quod libenter faceret, semper facere non posset, multaque huiusce modi, quae illa mira uerecundia et sermone parcissimo dissoluebat testem inuocans dominum se pro illius nomine cuncta facere et hoc habere uoti, ut mendicans ipsa moreretur, ut unum nummum filiae non dimitteret et in funere suo aliena sindone inuolueretur. ad extremum mterebat: ego, si petiero, multos mueniam, qui mihi tribuant; iste mendicans si a me non acceperit, quae ei possum etiam de alieno tribuere, et mortuus fuerit, a quo eius anima requiretur?\' ego cautior in re familiari esse cupiebam, sed illa ardentior fide toto saluatori animo
Abbreviated transcription (Latin):
pupirisso et cerussa et stibio sepe dẽ
pinxi.affligendũ corpus qd̾ mmultis
uacabat delicus. Longus ⁊isus ꝑpeti
cõper sandus est fletu. mollia lnthe¬
amiua et serica preciosissuna aspeci¬
tate cilicii cõnuuitanda que uiro et
stło placui uũt xpõ placere desidero
Soi inter tales tantasq uirtutes ta¬
stitate in illa uoluero predicare suꝑ¬
fluus uidear. Inqua etiã cũ stłariꝭ
esset om̃iũ rome matronaꝵ exẽplũ
fuit. que ita segessit ut inĩꝙͣ de illa
etiã maledicoꝵ quitꝙ̃ auderet fama
cõfingere. Nichil animo eius clemẽ¬
tius nichil erga humiles blandu
suꝑbos et gloriolã querẽtes fastidio
despitiebat. Si pauperẽ uiderat su¬
stentabat: Si diuitẽ ad benefatiẽdũ
cobartobatur. Liberalitas sola excrde¬
bat modũ et usuras tribuens. iisuram
quoq sepe fatiebat ut uulli stipẽ ro¬
gantiũ denegaret. fateor errorem
mneũ. Cur in largiendo essor ꝓfusio

Expanded text:
purpurisso et cerussa et stibio spurpurisso et cerussa et stibio spinxi. Affligendum corpus, quod multis vacavit deliciis. Longus risus, perpeti compensandus est fletu. Mollia linteamina et serica pretiosissima, asperitate cilicii commutanda. Quae viro et saeculo placui, nunc Christo placere desidero. Si inter tales tantasque virtutes castitatem in illa voluero praedicare, superfluus videar: in qua etiam cum saecularis esset, omnium Romae matronarum exemplum fuit: quae ita se gessit, ut nunquam de illa etiam maledicorum quidquam auderet fama confingere. Nihil animo ejus clementius, nihil erga humiles blandiusuperbos et gloriolam quaerentes, fastidio despiciebat. Si pauperem videbat, sustentabat; si divitem, ad benefaciendum hortabatur. Liberalitas sola excedebat modum. Et usuras tribuens, versuram quoque saepius faciebat, ut nulli stipem rogantium denegaret. Fateor errorem meum: cum al. cur  in largiendo esset profusior,
Abbreviated transcription (Latin):
miuis uidere gestisset ipãm esse nõcre¬
deret sed ancillaꝵ ultimã et cũ freꝙ̃¬
tibus choris uirginũ ciugeret᷑ et ux¬
ste et uoce et habitu et icessu mi¬
nimia om̃iũ erat. Nũꝙͣ post urri
mortẽ usq ad diem dorutionis fue
cũ ullo comedit uiro quãuis eũ stm̃ et
in pontificali sciret culinue positum
Baluca nisi ꝑiclitaus nõ aduit. Mol¬
lia etiã in grauissina febri lectuli stra¬
ta nõ habuit. sed suꝑ durissuuã hunũ
stratis ciliciolis qui escebat. si tamon illã
quies dicenda est. que iugib peue oro¬
nbus dies uoctesq uungebat. illud ini¬
pleus de psalterio. lauabo per singłas
noctes lectũ meũ in lacrimisstratũ
meũ rigabo. In quo fonte lacͥmꝵ
grauissimoꝵ criminũ crederes ⁊ea
Cũq a nobis crebrius moueretur ut
parceret oculis ut eos seruaret cuuiã¬
gelice lectioni aiebat. Turpanda
est futies quã contra dei preceptu

Expanded text:
minis uidere gestisset, ipsam esse non creminis uidere gestisset, ipsam esse non crederet, sed ancillarum ultimam. et cum frequentibus choris uirginum cingeretur, et ueste et uoce et habitu et incessu minima omnium erat. numquam post uiri mortem usque ad diem dormitionis suae cum ullo comedit uiro, quamuis eum sanctum et in pontificali sciret culmine positum; balneas nisi periclitans non adiit. mollia etiam in grauissima febri lectuli strata non habuit, sed super durissimam humum stratis ciliciolis quiescebat, si tamen illa quies dicenda est, quae iugibus\'paene orationibus dies noctesque iungebat illud inplens de Psalterio: lauabo per singulas noctes lectum meum, in lacrimis stratum meum rigabo. in qua fontes credergrauissimorum criminum crederes ream. cumque a nobis crebrius moneretur, ut parceret oculis et eos seruaret euangelicae lectioni, aiebat: \'turpanda est facies, quam contra dei praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
sredebat. Et quitquid in illos cõtule¬
rat in diuũ cõtulisse letabatur Mi¬
rus ardor et uix infemina credibilis
fortitudo oblita sexus et fragilitatis
corporis inter tot iuilia mouachoruz
cũ puelłlis suis habitare cupiebat. Et
forsitan cuuctis imperciss eã susti¬
estus depelusio maioman naiugatõe
peruemens tanta uelocitate reuersa
est ut auem putares. Nec multo post
sto por frieuuiũ inansit hospicio donͨ¬
ex trueret cellulas ac monasteria et diuer¬
soriũ ꝑegrinoꝵ iuxta uiã conderet et¬
mansioues inqua maria et iosẽph hospi¬
est. In qua exponẽda deo iudiceat te¬
ste ꝓfiteor me uichil addere nichil ẽ
mauis extollere more laudãtiũ. sed
ne ⁊eꝵ excedat fideui multa retrahe¬
re et ne apud detractores et genuino
deute me seiꝑ rodentes hec fingere
puter et coruicẽ me esopi alienis colo¬
⁊ ib adornare. Que pͥma est xpĩanoꝵ
uirtus cannta se huilitate deiecit. nt
qui eam uidisset et pro telebritate no¬

Expanded text:
credebat; et quidquid in illos contulerat, in Dominum se contulisse laetabatur. Mirus ardor, et vix in femina credibilis fortitudo. Oblita sexus et fragilitatis corporeae, inter tot millia Monachorum cum puellis suis habitare cupiebat. Et forsitan cunctis eam susciestus de Pelusio Maiomam navigatione perveniens, tanta velocitate reversa est, ut avem putares. Nec multo post sto per triennium mansit hospitiolo, donexstrueret cellulas, ac monasteria, et diversorum peregrinorum juxta viam conderet mansiones, in qua Maria et Joseph hospiest, et in qua exponeste profiteor me nihil addere, nihil in maius extollere more laudantium, sed, ne rerum excedat fidem, multa detrahere, et ne apud detractatores et genuino me semper dente rodentes fingere puter et cornicem Aesopi alienis coloribus adornare. quae prima Christianorum uirtus est, tanta se humilitate deiecit, ut, qui eam uidisset et pro celebritate no
Abbreviated transcription (Latin):
peuis de ponti gentib triũphauit.
Illi corpora uicerant. hec spuãles ne¬
quitias subiugauit. Audio precedẽ¬
tuĩ turmas et cateruas in exequiis
eius multitudinẽ fluctuantẽ. non
platee: nõ porticus nõ muminẽtia de¬
suꝑ tecta capere poterant prospͨtã¬
tes. Tuc̃ suos inuuũ ꝓpłos roma cõ¬
spexit. fauebant sibi hoĩes in glĩã
penitentis. Nec nurũ si de eius
salute hoĩes exultarent de cuiꝰ cõ¬
uersione augeli letabaut᷑ in celo.
Hoc tibi fabiola ingenii mei se¬
mnle munus has offitioꝵ inferias
dedi. Laudauimus sepe iurgines
uiduas ac maritatas quaꝵ semꝑsue¬
re candida uestimenta que sequũtͫ
agnũ quocũq uadit. Selic p̾coniũ
qd̾ milla totius uite sorde maculat᷑ꝰ
Procliuior facessat inuidia. si paterfa¬
nuilias bonus est quare oculus nr̃ malus¬
est: Que inciderat in latrones. xp̃i
humeris reportata est. Multe mansi¬
ones sunt apud patrem. Ubi habunda¬

Expanded text:
peius de Ponti gentibus triumphauit. peius de Ponti gentibus triumphauit. illi corpora uicere, haec spiritales nequitias subiugauit. audio: praecedentium turmas et cateruatim exsequiis eius multitudinem fluctuantem non plateae, non porticus, non inminentia desuper tecta capere poterant prospectantes. tunc suos in unum populos Roma conspexit: fauebant sibi omnes in gloria paenitentis. nec mirum, si de eius salute homines exultarent, de cuius conuersione angeli laetabantur in caelo. Hoc tibi, Fabiola, ingenii mei senile munus, has officiorum inferias dedi. laudauimus uirgines, uiduas ac maritatas, quarum semper fuere candida uestimenta, quae sequuntur agnum, quocumque uadit. felix praeconium, quod nulla totius uitae sorde maculatur! procul liuor, facessat inuidia. si pater familias bonus est, quare oculus noster malus? quae inciderat in latrones, Christi humeris reportata est. multae mansiones sunt apud patrem. ubi abunda
Abbreviated transcription (Latin):
Uere quod striptũ est timentib deũ
oma cpoperantur i bonũ. in obitu
tante femine iudimꝰ cõprobatũ que¬
dam presagio futuroꝵ. Ad multos
scripserat monachos ut uenirent et
graui ouere laborantẽ ab soluerent
facerent q sibi de iniquoni ãmoua
ainicos qui cã recipent iui eterua ta¬
beruacula. Uenerũt amici facti sũt.
dormiuit illa quod uoluit et depo¬
sita tandẽ sarcina leuior uolauit ad
celũ. Quãtũ haberet uiuentisfa¬
biole roma miraculũ in morte sua
demõstrauit. Nec dũ sp̃m̃ exalaue¬
rat nec dũ debitã xpõ ⁊ eddiderat a¬
minã etiã fama uolans tanti p̾nĩ¬
cia luctus totuis urbis populus ad¬
exequias cõgregabat. Sonabant psal¬
mi et aura cecti tẽploꝵ resonans in
sublime quatiebat. Hic iuuenũ cho¬
rus. ille semĩ qui carmine laudes
foiniueas et facta ferant. Non sic
furius de Galliis. nõ papirius de san¬
uitibus nõ sipio de nuãtia. nõ pom¬

Expanded text:
uere. Quod scriptum est: timentibus dominum uere. Quod scriptum est: timentibus dominum omnia cooperantur in bonum, in obitu tantae feminae uidimus conprobatum. quodam praesagio futurorum ad multos scripserat monachos, ut uenirent et graui onere laborantem absoluerent faceretque sibi de iniquo mammona amicos, qui eam reciperent in aeterna tabernacula. uenerunt, amici facti sunt : dormiuit illa-quod uoluit-et deposita tandem sarcina leuior uolauit ad caelos. quantum haberet uiuentis Fabiolae Roma miraculum, in mortua demonstrauit. necdum spiritum exalauerat necdum debitam Christo reddiderat animam, et iam fama uolans, tanti praenuntia luctus, totius urbis populos exsequias congregabat. sonabant psalmi et aurata tecta templorum reboans in sublime alleluia quatiebat. hiciuuenum chorus, ille senum, quicarmine laudes femineas et facta ferant. non sic Furius de Gallis, non Papirius de Samnitibus, non Scipio de Numantia, non Pom
Abbreviated transcription (Latin):
inter utrũq cõtentio quis hunia¬
nitate suꝑaret uicit uterq et uter¬
q suꝑatus est ambo seuictos et uit¬
rores fatentur dũ quod alter cupie¬
bat uterq ꝑfecit. Iuugunt opes
sotiant uoluntates. ut quod ernuila¬
tio dissipatura erat cõnordia cresteret
Nec dũ dictũ. iam factũ eiitur ho¬
spitiũ: adhospitiũ turba cõturrit.
Non est labor in iacob uec dolor in
isrł. Adducũt maria quosin gremio
suo terra suscipiat. Mittit romaꝓ
perantes quos nauigaturos lictus mol¬
le cõfoueat quod publius seiuel fecit
in insula meleta Erga uniũ aplñ
et ne cõtradittioni locũ trbuam. in
una naue hoc isti et frequẽter fatiũt
et in plures ne hoc scliũ mopũ ne¬
cessitas sustentatur. sed pronam om¬
nes munificẽtia aliquid detrahenti¬
bus prouidet zenodochiũ in portu ro¬
mano sitũ totus pariter mũdus au¬
diuit. sub ima estate didicit britan¬
na qd̾ egrptus et parchus ignorant

Expanded text:
inter utrumque contentio, quis humainter utrumque contentio, quis humanitate superaret. uicit uterque et uterque superatus est. ambo se uictos et uictores fatentur, dum, quod alter cupiebat, uterque perfecit. iungunt opes, sociant uoluntates, ut, quod aemulatio dissipatura erat, concordia cresceret. necdum dictum, iam factum: emitur hospitium et ad hospituim turba concurrit. non est enim labor in Iacob nec dolor in Israhel. adducunt maria, quos in gremio suo terra suscipiat. mittit Roma properantes, quos nauigaturos litus molle confoueat. quod Publius semel fecit in insula Melita erga unum apostolum et — ne contradictioni locum tribuam — in una naue, hoc isti et frequenter faciunt et in plures. nec solum inopum necessitas sustentatur, sed prona in omnes munificentia aliquid et habentibus prouidet. xenodochium in portu Romano situm totus pariter mundus audiuit. sub una aestate didicit Brittania, quod Aegyptus et Parthus agnouerant
Abbreviated transcription (Latin):
ad heremũ cohortatus sũ teurbatꝰ
menoriter. et romana cerues me¬
ia. incluisci se esse plangebat. Obli¬
ra siui sexus fragilitatis mumemor.
ac solitudinis tantũ cupida ibi ẽsat
ubi aninio morabatur. Non potat
teneri cõsiliis auncoꝵ itã ex urbe qua¬
si de uinculis gestiebat erũpere.n
pensationẽ pecimnie et cautã distri¬
butionẽ. genus in fidelitatis uocabat
Non alus elemosinã tribuere et sius
pariter effusis ip̃a pro xp̃o stipes ob¬
tabat acciꝑe. sic festinabat. sic mi¬
patiens erat moraꝵ. ut illã crẽdẽ¬
res profecturã. Itaq diĩ semꝑ pa¬
ratur mors eam inuenire uõ potn
iparatã. Inter laudes femine su¬
bito nichi pauimachius meus eto¬
ritur. pauliua dorunt ut isti uigi¬
let precedit maritũ ut xpõ famũ¬
lũ derelinquat. hic heres uxoris et
hereditatis alii possessores. Certabã¬
tur iur et femma quis in portu a¬
brahe taberuaculũ sigeret. et erat

Expanded text:
ad heremum cohortatus sum, tenebat ad heremum cohortatus sum, tenebat memoriter et Romana cernens moenia inclusam se esse plangebat. oblita sexus, fragilitatis inmemor ac solitudinis tantum cupida ibi erat, ubi animo morabatur. non poterat teneri consiliis amicorum: ita ex urbe quasi de uinculis gestiebat erumpere. dispensationem pecuniae et cautam distributionem genus infidelitatis uocabat. non aliis elemosynam tribuere, sed suis pariter effusis ipsa pro Christo stipes optabat accipere. sic festinabat, sic inpatiens erat morarum, ut illam crederes profecturam. itaque, dum semper paratur, mors eam inuenire non potuit inparatam. Inter laudes feminae subito mihi Pammachius meus exoritur. Paulina dormit, ut ipse uigilet; praecedit maritum, ut Christo famulum derelinquat. hic heres uxoris et hereditatis alii possessores. certabant uir et femina, quis in portu Abrahae tabernaculum figeret, et haec erat
Abbreviated transcription (Latin):
compulsi sumus parare naues. esset
littore.aduẽtũ hostiũ precauere
et seuientib uentis magis barbaros
metuere quã naufragiũ nõ tam
proprie saluti ꝙ urginũ castimoine
prouidẽtes. Erat in illo tpre queda
apud uos dissensio et barbaroꝵ pu¬
gue domestica bella suꝑabant. Nos
in oriente tenuerũt iam fixe fideset
que tota in sarcinis erat et in omĩ
orbe ꝑegrina ⁊euersa est ad patriã
ut ibi pauꝑuiueret ubi dues su¬
erat. Nlauens m alieno quo multos
hospites habuit prius. Et ne serino¬
nẽ longuis traham n cõspectu eomra¬
ne urbis pauꝑibus erogaret quodillã
teste uendiderat. Nos hoc tantum
dolemus quod preciosissumĩ descũt
locis monile ꝑdidimus. Recepit ro¬
ma quod amiserat ac procar et ma¬
ledica liugua gentiliił. ocaboet ta¬
stimoniũ cõfutata est. laudent ce¬
teri mihicordiam eius. huilitatem.
fidem ego ardorẽ animi plus landa¬
bo librũ quo e liodoꝵ quõdãuiemes

Expanded text:
conpulsi sumus parare naues, esse in conpulsi sumus parare naues, esse in litore, aduentum hostium praecauere et saeuientibus uentis magis barbaros metuere quam naufragium non tam propriae saluti quam uirginum castimoniae prouidentes. erat in illo tempore quaedam apud nos dissensio et barbarorum pugnam domestica bella superabant. nos in Oriente tenuerunt iam fixae sedes e; illa, quia tota in sarcinis erat et in omni orbe peregrina, reuersa est ad patriam, ut ibi pauper uiueret, ubi diues fuerat, manens in alieno, quae multos prius hospites habuit, et - ne sermonem longius traham - in conspectu Romanae urbis pauperibus erogaret, quod illa teste uendiderat. Nos hoc tantum dolemus, quod pretiosissimum de sanctis locis monile perdidimus. recepit Roma, quod amiserat, ac procax et maledica lingua gentilium oculorum testimonio confutata est. laudent ceteri misericordiam eius, humilitatem, fidem: ego ardorem animi plus laudabo. librum, quo Heliodorum quondam iuuenis
Abbreviated transcription (Latin):
lausas ruꝑib feras gentes alexan¬
dri claustra cohibent.erupisse hni¬
huc illuc q uolitautia cedis pariter
ac terroris cucta iũplerent. Aberat
fiis  inani s ecer citus et bellis ciui¬
lib mitalia tenebatur. hait gẽte¬
refert herodotus sub dario rege me¬
doꝵ uiginti aunis orientẽ tenuisse
captiuũ. et ab egyptiis atq ethropi¬
bus annũ exegisse uectigal. Auer¬
tat ihs ab orbe romano tales ultra
bestias. Insperati ubiq ad erant. et
famã celeritate uincentes uõ religio¬
si nõ dignitatib nõ etatib nõugs¬
enti miserebant᷑ infantie. cogeban¬
tur mori qui dudũ uiuere ceꝑant
et nestientes inalũ suũ inter hostiũ
manus ac tela ⁊idebant. cũ somisin¬
ter om̃es nimor petere cos ierosolmiã
et obunniam auri cupiditatẽ adh̃c
urbem ⁊ecurrere. Miri neglecti
pacis in curia sarciebantur. Autro¬
chia. trus uolens ab rũ pere a terra
insulã querebat antiquã. Eut̃ et uos

Expanded text:
Caucasi rupibus feras gentes AlexanCaucasi rupibus feras gentes Alexandri claustra cohibent, erupisse Huhuc illucque uolitantia caedis pariter ac terroris cuncta conplerent. aberat tunc Romanus exercitus et bellis ciuilibus in Italia tenebatur. hanc gentem Herodotus refert sub Dario, rege Medorum, uiginti annis Orientem tenuisse captiuum et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum exegisse uectigal. auertat Iesus ab orbe Romano tales ultra bestias! insperati ubique aderant et famam celeritate uincentes non religioni, non dignitatibus, non aetati, non uagienti miserebantur infantiae. cogebantur mori, qui dudum uiuere coeperant et nescientes malum suum inter hostium manus ac tela ridebant. consonus inter omnes rumor petere eos Hierosolymam et ob nimiam auri cupiditatem ad hanc urbem concurrere. muri neglecti pacis incuria sarciebantur Antiochiae; Tyrus uolens a terra abrumpere insulam quaerebat antiquam. tunc et nos
Abbreviated transcription (Latin):
et rationes quereret singulaꝵ. in qui¬
busdam hesitaui. ialus in offenso ai¬
curri pede in ꝑlerisq simplititer igno¬
rantiã cõfessussũ. Tunt uero ma¬
gis cepit urgere et quasi nõ michi
liceret nescire quod nestio expostula¬
re. ac se indignã tantis misterus di¬
cere. Quid plura: Ex torsit inichi
negandi uerecundia ut ꝓpriũ et o¬
pus hunscemodi disputatiũtule pol¬
licerer quodusq in preseus tpũs ut
nũc intelligo diũ uolũtate dilatũ
redditur memorie illius. Ut sacer¬
dotalibus prioris uolumnis induca
uestib per muidi huiꝰ solitudine
gaudeat se ad terrã repromiissiors
aliquãdo uenisse. Uerũ quod cepun
per sequaiur querentib nobis tan
te femine habitaculũ. cũ ita solitu¬
dinẽ cuperet ut diuersorio marie
carere nollet ecce discurrentibus
nũciis oriens totus niteniuit ab
ultuna meotide inter glatialẽ taua¬
ii et inassegetaꝵ in manes ppłos ubi

Expanded text:
et rationes quaereret singularum, in quiet rationes quaereret singularum, in quibusdam haesitaui, in aliis inoffenso cucurri pede, in plerisque simpliciter ignorantiam confessus sum. tunc uero magis coepit urguere et, quasi non mihi liceret nescire, quod nescio, expostulare ac se indignam tantis mysteriis dicere. quid plura? extorsit mihi negandi uerecundia, . ut proprium ei opus huiusce modi disputatiunculae pollicerer, quod usque in praesens tempus, ut nunc intellego, domini uoluntate dilatum redditur memoriae illius, ut sacerdotalibus prioris ad se uoluminis induta uestibus per mundi huius solitudinem gaudeat se ad terram repromissionis aliquando uenisse. Uerum, quod coepimus, persequamur. quaerentibus nobis dignum tantae feminae habitaculum, cum ita solitudinem cuperet, ut diuersorio Mariae carere nollet, ecce subito discurrentibus nuntiis oriens totus intremuit, ab ultima Maeotide inter glacialem Tanain et Massagetarum inmanes populos, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ta erar dm̃cis uolumĩbus. et ueluti
quãdã famẽ satiare desiderans per ꝙ¬
phetas enuãgelia psaliosq cirrebat
Questiones proponeus et solutas re¬
condens instrinolo pectoris sui. Nec
uero sãtiabatur audiendi cupidine
sed addens scientiã ad debat dolorẽ.
et quasi oleũ flãme adiceres iaio¬
ris adrdoris fomẽta capiebat. Quodã¬
Die cũ in mambus uorsi numeros tenere¬
mis. et me uerecunde ⁊ ogaret quid sibi
uellet noĩnũ tantũ cõgeries cur singu¬
le trib in aliis atq aliiꝰ locisuare m¬
gerentur. Quomiͦ balaam ariolus nc
futura xp̃i unsteria prophãuit. ut
nullus prope modũ prophãꝵ tam a¬
perte de eo uaticinatus sit: Respon¬
di ut potiuu ut uisussũ interrogatoĩ
euis satisfacere ⁊euoluens orgo libꝵ
ꝑuenit ad eũ locũ ubi cathalogus
describitur omĩũ mãsionũ ꝑ quãs de
egr̾pto egrediens pplũs ꝑueuit usq
ad fluenta iordanis. Eumq causãs¬

Expanded text:
ta erat diuinis uoluminibus et ueluti ta erat diuinis uoluminibus et ueluti quandam famem satiare desiderans per prophetas, euangelia psalmosque currebat quaestiones proponens et solutas recondens in scriniolo pectoris sui! nec uero satiabatur audiendi cupidine, sed addens scientiam addebat dolorem et, quasi :2 oleum flammae adiceres, maioris ardoris fomenta capiebat. quodadie, cum in manibus Moysi Numeros teneremus et me uerecunde rogaret, quid sibi uellet nominum tanta congeries, cur singulae tribus in aliis atque aliis locis uarie iungerentur, quomodo Balaam ariolus sic futura Christi mysteria prophetarit, ut nullus propemodum prophetarum tam aperte de eo uaticinatus sit, respondi, ut potui, et uisus sum interrogationi eius satisfacere. reuoluens ergo librum I peruenit ad eum locudescribitur omnium mansionum, per quas de Aegypto egrediens populus pervenit usque ad fluenta Iordanis. Cumq