comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auaris. aut alio quolibet damnabilis morbi
genere iacentibus. cũ habeant corpora¬
lis continentiȩ ꝓfessionẽ. morib  ꝑuersis
a suo nomine dissonent: hanc magnam
sollicitdinẽ piȩ humilitatis impono.
nisi forte in his malis etiam ostentare se
audebunt. in quib ñ sufficit qd eorũ sup¬
plicia differuntur. Nec de hisago inquib
est quidã placendi appetitus. aut elegan-¬
tiore uestitu quam tantȩ ꝓfessionis neces-¬
sitas postulat. aut capitis ligamento no¬¬
tabili. siue ꝓtumidis umbonib capilloꝵ
siue tegminib ita teneris ut retiola subt̃po¬
sita appareat his nondũ de humilitate s
de ipsa castitate uł integritate pudiciciȩ
danda pͣcepta sunt. Damichi ꝓfitentẽ ꝑpe-¬
tuam continentiã. atq his & huiusmodi
om̃ib carentem uitiis. & maculis morum.
Huic suꝑbiã timeo. huic tam magnobono ex
or ne sibi placendo illi displiceat qui suꝑ.¬

Expanded text:
auaris aut alio quolibet damnabili morbi auaris aut alio quolibet damnabili morbi genere iacentibus, cum habeant corporalis continentiae professionem moribusque peruersis a suo nomine dissonent, hanc magnam sollicitudinem piae humilitatis inpono: nisi forte in his malis etiam ostentare se audebunt, quibus non sufficit, quod eorum supplicia differuntur. nec de his ago in quibus est quidam placendi adpetitus aut elegantiore uestitu, quam tantae professionis necessitas postulat, aut capitis ligamento notabili siue protumidis umbonibus capillorum siue tegminibus ita teneris, ut retiola subter posita adpareant: his nondum de humilitate, sed de ipsa castitate uel integritate pudicitiae danda praecepta sunt. da mihi profitentem perpetuam continentiam atque his et huius modi omnibus carentem uitiis et maculis morum, huic superbiam timeo, huic tam magno bono ex or, ne sibi placendo illi displiceat, qui supe
Abbreviated transcription (Latin):
damnatione im̃ pͥmã fidem irritã fecerunt
id est in eo qͦd pimo uouerant ñ steterunt.
Nec tam̃ ait nubint: sed nubere uolunt
Multas earũ enĩ iuocat a nubendo non amor
pͣclari ꝓpositi. N aꝑti dedecoris timor.
ueniens & ipse alꝑb̃ia qua formidatur
impune ñ possun tiȩ melius nuberent
quãurerentur. idestuã occulta flãma con¬
cupiscentiȩ in ipsa cosupiscentia uastaren¬
tur: quas poentcet ꝓlionis. & piget confes¬
sionis: nisi correctũ coririgant. &̾ dĩtimore
rursus libidinẽ uincann mortuis deputan¬
dȩ sunt siuie in deliciis anit undedicit apłs.
quȩ aut̃ indelicuis agit nuens mortua est:
siue in laborib atq leiunis nulla cordis
corrȩctione suꝑflius. & ingis ostentationi
quã emendationi seruiendius Hon ego
talib magnã curã humiltatis ingemꝰ
in quib suꝑbia ipsa confrulit᷑ & consci.¬
entiȩ uuluere cruentetur Hecehriosis aut

Expanded text:
damnationem, quoniam primam fidem irritam fecerunt, damnationem, quoniam primam fidem irritam fecerunt, id est in eo quod primo uouerant, non steterunt. Nec tamen ait: nubunt, sed: nubere uolunt. multas enim earum reuocat a nubendo non amor praeclari propositi, sed aperti dedecoris timor, ueniens et ipse a superbia, qua formidatur inpune non possunt, quae melius nuberent quam urerentur, id est quam occulta flamma concupiscentiae in ipsa concupiscentia uastarentur, quas paenitet professionis et piget confessionis, nisi correctum cor dirigant et dei timore rursus libidinem uincant, in mortuis deputandae sunt, sine in deliciis agant — unde dicit apostolus: quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est — siue in laboribus atque ieiuniis nulla cordis correctione superfluis et magis ostentationi quam emendationi seruientibus. non ego talibus magnam curam humilitatis ingero, in quibus superbia ipsa confunditur et conscientiae uulnere cruentatur. nec ebriosis aut
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsũ quidem traderetur. sed utiq ñsic
accipetur: Cũ gͦ xp̃ianis om̃ib custodien¬
gent̾ intuetur. qui ñ eũ doctorem humi¬
liatis inueniat: tum maxime uirtutis
huius sectatores & conseruatores eos esse
conuenit. qui magno aliquo bono cȩteris
eminent: ut magnoꝑe curent illud qͦd
prinitꝰ posui. quãnto magnus es tanto
humilia te inomib. & corã dõ inuenies grãm
Pinde qr ꝑpetua continentia maximeq uiigi¬
nitas magnũ bonũ est in scĩs dĩ: uigilantissime
cauendum est ne fuꝑbia corrũpatur. Curiosas
& uerbosas malas intiuptas paulus apłstotat:
& hoc uitium uenire dicit ex otio: Simul aut̃
inquit & otiosȩ discunt cutũire domos. Hon
solũ aut̃ otiose: uerũ etiã curiosȩ ce uerbose.
loquentes quȩ ñ oporcet. De his suꝑius dixerat.
uniores aut uiduas euita. Cũ enĩ in delici is
egerut: inap̃o nubere uolunt. habentes

Expanded text:
hoc ipsum quidem traderetur, sed utique non sic hoc ipsum quidem traderetur, sed utique non sic acciperetur.. Cum ergo christianis omnibus custodiengenter intuetur, qui non eum doctorem humilitatis inueniat, tum maxime uirtutis huius sectatores et conseruatores eos esse conuenit, qui magno aliquo bono ceteris eminent, ut magnopere curent illud, quod primitus posui: quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, et coram deo inuenies gratiam. proinde quia perpetua continentia maximeque uirginitas magnum bonum est in sanctis dei, uigilantissime cauendum est, ne superbia corrumpatur. Curiosas et uerbosas malas innuptas Paulus apostolus notat et hoc uitium uenire dicit ex otio. simul autem, inquit, et otiosae esse discunt circuire domos; non solum autem otiosae, uerum etiam curiosae et uerbosae, loquentes quae non oportet. de his superius dixerat: iuniores autem uiduas euita; cum enim in deliciis egerint in Christo, nubere uolunt, habentes
Abbreviated transcription (Latin):
himilitatẽ maxime cõmencdauit. & in ea
nericũ magnitudinis posuit: Nł cũ filiis ⁊e¬
ledei latera eiꝰ in sediũ sullimitate concupis¬
entib. ita respondit ut passionis eiꝰ calicem
libendũ potius cogitarent in quo se humili¬¬
auit usq admortẽ. mortẽ aut̃ crucis. quam
supho appetitu pͣferri cȩteris postularent.
qud ostendit nisi eis se futurũ altitudinis
lugitorẽ qui eũ doctorem humilitatis an-¬
ia sequerentur. : lam uͦ qđ exiturꝰ ad passio.¬
nẽ lauit pedes discipłis. monuitq aꝑtissime
ut hoc facerent concliscipłis atq conserius qđ
eisscisset magister & dñs: quantũ cõmenda-¬
uit humilitatẽ cui cõmendandȩ etiã tempꝰ
illud elegit. quoeũ ꝓxime mortctirũ cum
magno desiderio contuebantur. hocutiq prȩ¬
cipue memoria retenttiri. qđ magister imi¬
tandus ultimũ demonstrasset. Ait ille. Hoc
quib cũ eis fuerat conuersatꝰ. Quod si fieret:

Expanded text:
humilitatem maxime commendauit et in ea humilitatem maxime commendauit et in ea meritum magnitudinis posuit? uel cum filiis Zebedaei latera eius in sedium sublimitate concupiscentibus ita respondit, ut passionis eius calicem potius bibendum cogitarent, in quo se humilauit usque ad mortem, mortem autem crucis, quam superbo adpetitu praeferri ceteris postularent, quid ostendit nisi eis se futurum altitudinis largitorem, qui eum doctorem humilitatis antea sequerentur? iam uero quod exiturus ad passionem lauit pedes discipulis monuitque apertissime ut hoc facerent condiscipulis atque conseruis, quod eis fecisset magister et dominus. quantum commendauit humilitatem! cui commendandae etiam tempus illud elegit, quo eum proxime moriturum cum magno desiderio contuebantur, hoc utique praecipue memoria retenturi, quod magister imitandus ultimum demonstrasset. at ille hoc fequibus cum eis fuerat conuersatus, quando si fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
sabbato: decimas do om̃ium quȩcunq possi¬
deo Publicanus aut̃ de longinquo stabat:
nec oculos adglũ audebat leuare sed ꝑcutie¬
bat pectus suũ dicens. Dĩ ꝓpitius esto mͥ
peccatori. Sequitur aut̃ diuina sententia
A men dico uob̾: descendit iustificatꝰ de tẽplo
nillicanꝰ. magis quã ille phari seus. Deinde causa
sendit᷑ cur hoc iustũ sit. Qm̃ isqui se eraltat
hmiliabitur: & qui se humiliat eraltabitur.
engͦ potest ut quisq & mala uera deuitet. &.
anhona inse consideret. & de his patri luminuĩ
qusagat aquo descendit om̃e datũ optinũ &
e donũ ꝑfectũ: & tam̃ elationis uitio reꝓbet᷑.
saliis peccatorib maximeq peccata in oratio
sione. sed miseratio sine desꝑatione debet᷑.
a illud. qđ quȩrentib int̃ se discipłis quis¬
ñ eorũ maior esset. puerũ paruulũ constituit
ante oculos eorũ dicens: nisi fuerttis sicut
per iste ñ intrabitis in regnũ cȩlorũ: Nonne

Expanded text:
sabbato, decimas do omnium quaecumque possisabbato, decimas do omnium quaecumque possideo. publicanus autem de longinquo stabat nec oculos ad caelum audebat leuare, sed percutiebat pectus suum dicens: propitius esto mihi peccatori. sequitur autem diuina sententia: amen dico uobis, descendit iustificatus de templo publicanus magis quam ille pharisaeus. deinde causa ostendihumilabitur, et qui se humilat exaltabitur. fieri ergo potest, ut quisque et mala uera deuitet et uera bona in se consideret et de his patri luminum gratias agat, a quo descendit omne datum optimum et omne donum perfectum, et tamen elationis uitio reprobetur, si aliis peccatoribus maximeque peccata in orationlatione, sed miseratio sine desperatione debetur. quid illud quod quaerentibus inter se discipulis, quisnam eorum maior esset, puerum paruulum constituit ante oculos eorum dicens: nisi fueritis sicut puer iste, non intrabitis in regnum caelorum? nonne
Abbreviated transcription (Latin):
& illud ꝓpheticum est. facel sus dñs & hini¬
lia respicit. excelsa aut̃ alonge cognoscit itini
tanquã accedentia. Hinc & illi mulieri hanst¬
neȩ dicit Omulier magna est fides tua. fut
tͥ sicut uis. Quam suꝑiuscanẽ appellauerat.
nec eipanẽ filiorũ ꝓiciendũ ẽẽ responderat
Qđilla humilit̃ accipiens dixerat tta dñe. ran
& canesedunt de micis. quȩ cadunt de meisi
dominorũ suorum: Ac sic qđ assiduo clamin
ñ impetrabat: humili confessione ꝓmerui
Hinc illi duo ꝓponuntur orantes intemplo
unꝰ phariseus &e alt̃ publicanus: ꝓ pt̃ eosquisibi
iusti uidentur & sꝑnunt cȩteros: & enumea¬
tioni meritorũ prȩfert᷑ confessio peccatorũ Et
utiq dõ grãs agebat phariseus ex his inquib
sibi multũ placebat. Orãs inquit tͥ ago: quia
ñ sum sicut ceteri homines. iniusti. raptores
adulteri. sicut & publicanꝰ iste leunobis in

Expanded text:
et illud propheticum est: excelsus est dominus et humiet illud propheticum est: excelsus est dominus et humilia respicit; excelsa autem a longe cognoscit, utique tamquam non accedentia. hinc et illi mulieri Chananaeae dicit:s o mulier, magna est fides tua! fiat tibi sicut uis, quam superius canem appellauerat nec ei panem filiorum proiciendum esse responderat. quod illa humiliter accipiens dixerat: ita, domine; nam et canes edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. ac sic quod adsiduo clamore non inpetrabat, humili confessione promeruit. hinc illi duo proponuntur orantes in templo, unus pharisaeus et alter publicanus, propter eos, qui sibi iusti uidentur et spernunt ceteros, et enumerationi meritorum praefertur confessio peccatorum. et utique deo gratias agebat pharisaeus ex his, in quibus sibi multum placebat. gratias, inquit, tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sicut et publicanus iste. ieiuno bis in
Abbreviated transcription (Latin):
atq in hancrem demonstrandã testimonia
cuncta congerere: Hoc facere conetur ul fust
quisquis seorsũ de humilitate uoluer
bere. Huius aut̃ oꝑis aliud ꝓpositum est qld
tam magna re susceptũ est: ut ei maxime sit cam¬
da suꝑbia. Proinde pauca testimonia quȩ dñ
inmentẽ dare cdignat᷑ ex doctrina. xp̃i de hn:¬
litate cõmemoro: quȩ adid qͦd intendi fortisesi¬
fficiant. Sermo eius quẽ primũ ꝓ lixioremas
discipłos habuit: inde coepit. Beati paupes pi
trouersia humiles intelligimꝰ. fidem centun¬
onis illius idõ prȩcipue laudauit. nec se inuis¬
nisse in isrł duit tantã fidẽ: quia ille tanhi¬
milit̾ credidit. ut diceret. Non sũ dignus ur si
tectũ meũ intres. Unde nec matheus obilius
eũ dixit accessisse addm̃. cũ aꝑtissime liras
insinuet qđ non ad eũ ipse uenerit sed amias
suos miserit: nisi quia fidelissima humiltat
magis ipse accessit quã illiquos mistt l nis

Expanded text:
atque in hanc rem demonstrandam testimonia atque in hanc rem demonstrandam testimonia cuncta congerere? hoc facere conetur uel faciat, quisquis seorsum de humilitate uoluerit scribere. huius autem operis aliud propositum est, quod de tam magna re susceptum est, ut ei maxime sit cauenda superbia. Proinde pauca testimonia, quae dominus in mentem dare dignatur, ex doctrina Christi de humilitate commemoro, quae ad id quod intendi fortasse sufficiant. sermo eius, quem primum prolixiorem ad discipulos habuit, inde coepit: beati pauperes strouersia humiles intellegimus. fidem centurionis illius ideo praecipue laudauit nec se inuenisse in Israhel dixit tantam fidem, quia ille tam humiliter credidit, ut diceret: non sum dignus, ut sub tectum meum intres. unde nec Matthaeus ob aliud eum dixit accessisse ad Iesum, cum apertissime Lucas insinuet, quod non ad eum ipse uenerit, sed amicos suos miserit. nisi quia fidelissima humilitate magis ipse accessit quam illi, quos misit. unde
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑ inuidentia. tanquã filia pedĩ sseqͣ
Fam quippe suꝑbia continuo parit: nec
unquã est sine tali ꝓle atq comite. Quib
duob malis. hoc ÷ suꝑbia ce inuidentia.
diabolus est. Itaq contra suꝑbiam ma-¬
trem inuidentiȩ: maxime militat uni¬
uersa disciplina xp̃iana. Hȩc enĩ docet
humilitatẽ: qua adquirat &e custodiat
caritatem. De qua cũ dictũ esset caritas
ñ emulatur uelut si causã quȩreremus
unde fiat ut ñ emuletur: continuo sub:¬
didit Hon inflatur. Tanquã diceret. Idõ¬
ñ habet inuidentiã: qr nec suꝑbiam.
Doctor itaꝙ humilitatis ap̃s primo semet
ipsũ exinaniuit formã serui accipiens.
in similitudine hominũ factus & habttu
inuentus ut homo. Humiliauit semet ip¬
sũ factus oboediens usq ad mortẽ: mortẽ
aut̃ crucis. Ipsa uͦ doctrina eiꝰ quã attente
insinuet humilitatẽ. aq huic p̃cipiencle
uehement insi stat: quis explicare facile possi

Expanded text:
sequitur inuidentia, tamquam filia pedisequa; sequitur inuidentia, tamquam filia pedisequa; eam quippe superbia continuo parit nec umquam est sine tali prole atque comite. quibus duobus malis, hoc est superbia et inuidentia, diabolus diabolus est. itaque contra superbiam, matrem inuidentiae. maxime militat uniuersa disciplina christiana. haec enim docet humilitatem, qua et adquirat et custodiat caritatem. de qua cum dictum esset: caritas non aemulatur, uelut si causam quaereremus, unde fiat, ut non aemuletur, continuo subdidit: non inflatur, tamquam diceret: ideo non habet inuidentiam, quia nec superbiam. doctor itaque humilitatis Christus primo semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens, in similitudine hominum factus et habitu inuentus ut homo, humilauit semet ipsum, factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. ipsa uero doctrina eius, quam adtente insinuet humilitatem atque huic praecipiendae uehementer insistat, quia explicare facile possit
Abbreviated transcription (Latin):
quã filiorũ atq filiarũ. Cogitate illic noñ
ȩtͣnũ. Quis explicat quale nomen eritꝰ
Quicquid tam̃ erit ȩt̾nũ erit. Hoc cxedendo
& spando & amando potiustis coniugia ñ
deu̾itare ꝓhibita: sed transuolare concessa.
Unde huius muneris magnitudo ad qͦd ca-¬
pessendũ ꝓ nr̃is uirib hortati sumꝰ: quanto
est excellentius atq diuinius. tanto magis
admonet sollicitudinẽ nr̃am. non solum
de głosissima castitate uerũ etiã deditis-¬
sima humilitate aliquid loqui. Cũ gͦ ꝑpe¬
tuȩ continentiȩ ꝓfessores se coniugatis com¬
parantes. scđm scripturas compererint eos
infra esse. & oꝑe. & merrede. & uoto. ce pͣ¬
mio: statim ueniat in mentẽ qd scriptũ
est. Quanto magnꝰ es humiliate inomĩb.
& corã dõ inuen̾iesgrãm. Mensura humi¬
litatis cuiq ex mensura ipsius magnitu-¬
dinis data est: cui est ꝑiculosa suꝑbia q̃
amplius ampliorib insidiatur. Hanc

Expanded text:
quam filiorum atque filiarum, cogitate illic nomen quam filiorum atque filiarum, cogitate illic nomen aeternum. quis explicat quale nomen erit? quidquid tamen erit, aeternum erit. hoc credendo et sperando et amando potuistis coniugia non deuitare prohibita, sed transuolare concessa. Vnde huius muneris magnitudo, ad quod capessendum pro nostris uiribus hortati sumus, quanto est excellentius atque diuinius, tanto magis admonet sollicitudinem nostram non solum de gloriosissima castitate, uerum etiam de tutissima humilitate aliquid loqui. cum ergo perpetuae continentiae professores se coniugatis conparantes secundum scripturas compererint eos infra esse et opere et mercede et uoto et praemio, statim ueniat in mentem quod scriptum est: quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, et coram deo inuenies gratiam. mensura humilitatis cuique ex mensura ipsius magnitudinis data est: cui est periculosa superbia, quae amplius amplioribus insidiatur. hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tis: felicius exultabits iocundiusq regna¬
bitis. De maiore tamenurõ gaudio nullꝰ
meror erit: quib hoc deerit. Agnꝰ ille
quippe quem uosquocunq ieritꝰ sequimi¬
ni: nec eos de seret qui eum quo uos non
minꝰ habebunt. auobis ñ abhorrebune
Ubi enĩ nulla est inuidentia: consors est
differentia. P ixsumite itaq. fidite. iobora¬
mini. ꝑmanete qui uouetis & redditis dnõ
sens scłm sed ꝓpt̾ regnũ cfloꝵ. Nosetiam̃
qui hoc nondum uouistis: qui potestis
caꝑe capite. ꝑseuerant̾ currite: ut comp̃¬¬
hendatis. Tollite hostias quisq suas & in-¬
troite inatria diũ: non ex necessitate
potestatẽ habentes uiẽ uoluntatis Neq
enĩ sicut ñ moechaberis. ñ occides. ita
dici potest ñ nubes lla ęrigunt᷑: ista
offeruntur. Si fiant ista laudantur: nisi fi¬
in redeundo reddet. Cogitate quicquid illud
⁊ in muro eꝰ locũ nominatũ. meliorẽ multo

Expanded text:
tis, felicius exultabitis iucundiusque regnatis, felicius exultabitis iucundiusque regnabitis. de maiore tamen uestro gaudio nullus maeror erit quibus hoc deerit. agnus quippe, quem uos quocumque ierit sequimini, nec eos deseret qui eum quo uos non minus habebunt, a uobis non abhorrebunt. ubi enim nulla est inuidentia, consors est differentia. praesumite itaque, fidite, roboramini, permanete, qui uouetis et redditis domino sens saeculum, sed propter regnum caelorum. Vos etiam qui hoc nondum uouistis, qui potestis capere, capite; perseueranter currite. ut conprehendatis. tollite hostias quisque suas et introite in atria domini, non ex necessitate potestatem habentes uestrae uoluntatis. neque enim sicut: non moechaberis, non occides, ita dici potest: non nubes; illa exiguntur, ista offeruntur. si fiant ista, laudantur; nisi fiin redeundo reddet uobis. cogitate, quidquid illud est, in muro eius locum nominatum meliorem multo
Abbreviated transcription (Latin):
ueruitamen in eisdem semitisgracientes.
Sedecce ille agnus graditur itiuere uiigina¬
li. Quomͦ post eũ ibunt qui hoc amiseruat
qđ nullomͦ recipiunt: Uosgͦ uos ite post
eũ uirgines eiꝰ uos illuc ite post eũ: quia
ꝓpt̾ hõc unum quocunq ierit sequimini
eum. Ad quodlibet enĩ aluid sc̃ĩtatis do-¬
nũ quo eum sequantur hortari possumus
coniugatos: prȩt hoc qͦd ir reparabilit̃ a¬
mi serunt. Uositaq sequimini eũ tenden¬
do ꝑ seuerant᷑: qͥd uoiustis ardent̃ facite
cũ potestis: ne unginitatis bonũ auobis
pereat. cui facere uichil potestis ut redeat
Uidebit uos cȩtera multitudo fideliũ. quȩ
agnũ adhoc sequi ñ potest: uidebit nec in¬
uidebit. & collȩtando uob̾. qͦd in se not ⁊¬
habent habebunt inuob̃ Nam & illud
canticũ nouũ ꝓpriũurm̃n dicere ñ poterit:
audire aut̃ poterit. e delectari ur̃ tam
excellentibono. Seduos qui & dicetis &
audietis. qr &e hoc qͦd dicetis a uob̃audie¬

Expanded text:
uerumtamen in eisdem semitis gradientes. uerumtamen in eisdem semitis gradientes. Sed ecce ille agnus graditur itinere uirginali. quomodo post eum ibunt qui hoc amiserunt, quod nullo modo recipiunt? uos ergo, uos ite post eum, uirgines eius; uos et illuc ite post eum, quia propter hoc unum quocumque ierit sequimini eum. ad quodlibet enim aliud sanctitatis donum quo eum sequantur hortari possumus coniugatos praeter hoc quod inreparabiliter amiserunt. uos itaque sequimini eum tenendo perseueranter, quod uouistis ardenter. facite cum potestis, ne uirginitatis bonum a nobis pereat, cui facere nihil potestis ut redeat. uidebit uos cetera multitudo fidelium. quae agnum ad hoc sequi non potest, uidebit, nec inuidebit; et conlaetando uobis, quod in se non habent, habebunt in nobis. nam et illud canticum nouum proprium uestrum dicere non poterit; audire autem poterit et delectari uestro tam excellenti bono. sed uos, qui et dicetis et audietis, quia et hoc quod dicetis a uobis audie
Abbreviated transcription (Latin):
factus est cũ diuesesset Beati mites.
imitamini eũ qui dixte: discite a me qr
mitis sum & humilis corde. Beati lugen¬
tes. imitamini eũ qui fleuit suꝑ ierłm.
ltati qui esuricis & sicicis iusticiam.
untcamini eũ qui dix̃. meuscib est
ut faciã uoluntatẽ eius qui me misit
Irati misericordes. imita mini eũ qͥ
uulnerato a latronib & in uia iacenti
semiuiuo desperatoq subuenit. Beati
mundo corde. unitamini eũ qui pec¬
atũ non fecit. nec inuentus est dolus
more eiꝰ B eati pacifici. imttamini
eum qui ꝓsuis ꝑsecutorib dixit. pa-¬
ter ignosce illis qr nesciunt quid fa-¬
ciunt᷑. ħeati qui ꝑ secutionẽ patimi-¬
ni ꝓpt̃ iusticiam. imitamini eũ qui
ꝓuobis passus est relinquens uobis
exemplũ ut sequamini uestigia eiꝰ. Hec qui
imitantur: inhis agnũ secuntur. Sed certe
etiam coniugati possunt ire ꝑista uestigia:
& si ñ ꝑfecte in eadem forma ponentes pedẽ.

Expanded text:
factus est, cum diues esset. beati mites, factus est, cum diues esset. beati mites, imitamini eum, qui dixit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde. beati lugentes, imitamini eum, qui fleuit super Hierusalem. beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam, imitamini eum, qui dixit: meus cibus est ut faciam uoluntatem eius qui misit me. beati misericordes, imitamini eum, qui uulnerato a latronibus et in uia iacenti semiuiuo desperatoque subuenit. beati mundicordes, imitamini eum, qui peccatum non fecit nec inuentus \'est dolus in ore eius. beati pacifici, imitamini eum, qui pro suis persecutoribus dixit: pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam, imitamini eum, qui pro uobis passus est, relinquens uobis exemplum, ut sequamini uestigia eius. haec qui imitantur, in his agnum sequuntur. sed certe etiam coniugati possunt ire per ista uestigia, etsi non perfecte in eadem forma ponentes pedem,
Abbreviated transcription (Latin):
u ꝓpria uirginum. xp̃i nꝰ sunt eadem ñ
isinum: quamuis xp̃i Nam sunt ali is
: sed nullis talia Ite in hȩc: sequimi
Magnũ. quia & agni caro utiq uirgo
u añim in se retinu̾it augustus. quõd
natri non abstulit conce̾ptꝰ & natus
rto eum sequimini uirginitate cordis
uarnis: quocunq ierit᷑. Quid est enĩ
Hunc in eo quisq sequit᷑ in quo imita¬
nr: non in quantum ille filius dĩ est
nus ꝑquẽ facta sunt om̃ia. sed in quan
nfilius hominis. quȩ oportebat inse
rhuit imitanda. & multa in illo ad
mitandũ om̃ib ꝓponuntur: uirgini-¬
usaut̃ carnis ñ om̃ib ħon enĩ habent
qud faciant ut uirgines sint: in quib
ñ factũ est ut uirgines nonsint. Sequan¬
ur itaq agnũ cȩteri fideles qui uirgi.¬
ntatem corporis amiserunt non quo¬
inq ille ierit: sed quousq ipsi potue¬
int. Possunt aut̃ ubiq : prȩt cũ in de.¬
ore uinginitatis incedit: beati pauꝑes
spñ. unitamini eũ qui ꝓpt̾ uos pauꝑ

Expanded text:
pria uirginum Christi non sunt eadem non uirginum, quamuis Christi; nam sunt aliis alia, sed nullis talia. ite in haec, sequimini agnum, quia et agni caro utique uirgo. hoc enim in se retinuit auctus, quod matri non abstulit conceptus et natus. merito eum sequimini uirginitate cordis et carnis, quocumque ierit. quid est enim hunc in eo quisque sequitur, in quo imitatur: non in quantum ille filius dei est unus, per quem facta sunt omnia, sed in quantum filius hominis, quia oportebat, in se praebuit imitanda. et multa in illo ad imitandum omnibus proponuntur, uirginitas autem carnis non omnibus; non enim habent quid faciant, ut uirgines sint, in quibus iam factum est, ut uirgines non sint. Sequantur itaque agnum ceteri fideles, qui uirginitatem corporis amiserunt, non quocumque ille ierit, sed quousque ipsi potuerint. possunt autem ubique, praeter cum in decore uirginitatis incedit. beati pauperes spiritu, imitamini eum, qui propter uos pauper
Abbreviated transcription (Latin):
pudice. pia castitate. illibata utrgiuat
quasi uero ñ tu multo ardentius alige
debes eũ qui flagitiosis ad se conuersi s quȩ¬
cunq dimisit. in eate cadere ñ ꝑ misit :
Aut uer ille phariseus qui ꝓpterea modicũ
diligebat. qr modicũ sibi dimicti esima¬
bat. nunquid obalud hoc exrore eialat
nisi qr ignoransdĩ iusticiã & suã qureass¬

Expanded text:
pudice, pia castitate, inlibata uirginitate. pudice, pia castitate, inlibata uirginitate. quasi uero non tu multo ardentius diligere debes eum, qui flagitiosis ad se conuersis quaecumque dimisit, in ea te cadere non permisit. aut uero ille pharisaeus, qui propterea modicum diligebat. quia modicum sibi dimitti existimabat, ob aliud hoc errore caecabatur, nisi quia ignorans
Abbreviated transcription (Latin):
deprimat: ctm aꝑtissime dictura sĩt siꝑ
quẽ trenuiesert ip̃s meus nisi suphumlem e
quiacui ar eremeltẽ uer ba mea: la uist aui
iapie uius. puidies scẽ unginali castiat uui
aabe tam̃ hic uiuis &e ñhumiliaris Aaier¬
petram e Nlonte a pfidenti elatione teuer
peccus cũ audis qua ꝓpt̾ qui se putcu pae
caueat ne cadat: Int hȩc diuinꝗ uotle
&e humana ꝑicula. ttane adhuc uurie
scĩs humilitatẽ ꝑ suadere laboramus
An uero ꝓpt aluid credendum est pmite
dĩ ut misceantur numero ꝓfessionisur
multi & multȩ casurx̧ & casuri nisi tt
cadentib timor ur̃ augeatur. quo supli
compͥmat᷑. quã sic odit ds ut contra han
unã se tantũ humiliaret altissimꝰ. Hafire
reuera idõ minꝰ timebis. magisq inflaleris
ut modicũ diligas eũ qui te tantũ dilent
ut traderet se ip̃sũ ꝓte. qr modicũ t ummi¬
sit uiuorũ uidelicet apueritia religios

Expanded text:
deprimat? cum apertissime dictum sit: super deprimat? cum apertissime dictum sit: super quem requiescet spiritus meus? super humilem et quietum et trementem uepie vivis, pudice, sancte, virginali castitate vivis: adhuc tamen hic vivis, et non humiliaris audienterram ? Non te a praefidenti elatione reverbpectus, quod audis: quapropter qui se putat stare, caueat ne cadat? inter haec diuina monita et humana pericula itane adhuc uirginibus sanctis humilitatem persuadere laboramus? . An uero propter aliud credendum est permittere deum, ut misceantur numero professionis uestrae multi et multae casurae et casuri, nisi ut his cadentibus timor uester augeatur, quo superbia comprimatur? quam sic odit deus, ut contra hanc unam se tantum humilaret altissimus. nisi forte reuera ideo minus timebis magisque inflaberis, ut modicum diligas eum, qui te tantum dilexit, ut traderet se ipsum pro te, quia modicum tibi dimisit, uiuenti uidelicet a pueritia religiose,
Abbreviated transcription (Latin):
scli Qutriq generi cendũest. Noli altũ
sape sed tiine: ut hoo nec di peccatoꝵ su¬¬
oꝵ defensione. nec o iusticii prȩsumptio¬
ne se extollat Nai & ipse paulus qui
dixit. non enĩ ac pistis sp̃n seruitutis
iterũ intimore: am̃timor comite cari-¬
tatisait. cũ timse& tremre multo fui
aduos. & ea sentntia quã cõmemoraui. ne
aduersus fracts oleȩ ramos in sertꝰ suꝑbi-¬
ret ol easter ipse usus est dicens. Noli al¬
tũ sape sed tine. Ipse omĩa membra xpĩ
generalit᷑ admonens. ait Cũ timore &
tremore urãm ipsorũ salutẽ oꝑami ni
bona uoliuitate. ne aduetꝰ estamentũ ur¬
deatur ptinere qđ scriptum est. Seruite
dnõ intun ore: & erultate ei cũ tremore.
Et quȩ magis membia corporis scĩ qͦd ÷ ȩccła
curare debent ut suꝑ ea requiescat sp̃s sc̃s÷
quam uirginalem ꝑfitentia scĩtatem:
Quomͦ aut̃ requiescit ubi ñ inuentt locũ
suũ: Quid aludͥ quã cor humiliatũ quod
impleat ñunde resiliat qđ erigat ñ quod

Expanded text:
 utrique generi dicendum est: noli altum sapere, sed time. ut homo nec de peccatorum suorum defensione nec de iustitiae praesumptione se extollat. nam et ipse Paulus, qui dixit: non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timore, tamen timore comite caritatis ait: cum timore et tremore multo fui ad uos, et ea sententia, quam commemoraui, ne aduersus fractos oleae ramos insertus superbiret oleaster, ipse usus est dicens: noli altum sapere, sed time; ipse omnia membra Christi generaliter admonens ait: cum timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini; bona uoluntate. ne ad uetus testamentum uideatur pertinere quod scriptum est: seruite domino in timore, et exultate ei cum tremore. Et quae magis membra corporis sancti, quod est ecclesia, curare debent, ut super ea requiescat spiritus sanctus, quam uirginalem profitentia sanctitatem? quomodo autem requiescit, ubi non inuenit locum suum? quid aliud quam cor humilatum quod inpleat, non unde resiliat, quod erigat, non quod
Abbreviated transcription (Latin):
ic habenda tanquã dimittantur: aquib
d̃s custodit ne comnittantur. Testes sunt uo.¬
esparũ dep̾cationũ in scripturis scĩs qͥb
ostendit᷑ ea ipsa quȩ p̃cipiunt᷑ adõ. ñ fieri
nisi dante atq adiuuante qͥ pͣcipit. Menda¬
cit̾ enĩ petuntur: si ea ñ adiuuante eiꝰ grã
facere possemꝰ. Quid tã generalit̃ marimeq
pͣcipitur quã oboedientia qua custodiuntur
mandata dĩ: &tamen hanc inuemimus
ptari lu inquit p̃cepisti mandata tua
tistodirinimis Deinde quid sequitur.
Cmna dirigantur uiȩ meȩ: ad custodiendas
uulificationes tuas. Tunc ñ confundar
li inspicio inomĩa mandata tua. Q uod
iñ precepisse sup pouit: hoc ut a se un¬
pleret᷑ optauit Hoc fit itiq ne peccetur
c̃peccatũ fuerit pxcipitur ut poeniceat.:
ie defensione & exisatiore peccati peat
apbiendo quifecit. sui nio nult peutte ndo
pere qͦd fecit. Etiam hoc adõ petitur ut
uetegatur ñ fieri. nisi en prestante a qͥ

Expanded text:
sic habenda, tamquam dimittantur, a quibus sic habenda, tamquam dimittantur, a quibus deus custodit ne committantur. testes sunt uoces piarum deprecationum in scripturis sanctis. quibus ostenditur ea ipsa, quae praecipiuntur a deo, non fieri nisi dante atque adiuuante qui praecepit. mendaciter enim petuntur, si ea non adiuuante eius gratia facere possemus. quid tam generaliter maximeque praecipitur quam oboedientia, qua custodiuntur mandata dei? et tamen hanc inuenimus optari. tu, inquit, praecepisti mandata tua custodiri nimis. deinde sequitur: utinam dirigantur justificationes tuas: tunc non confundar, dum inspicio in omnia mandata tua . Quod Deum praecepisse supra posuit, hoc ut a se impleretur optavit. Hoc fit utique ne peccetur: quod si peccatum fuerit, praecipitur ut poeniteat; ne defensione et excusatione peccati pereat superbiendo qui fecit, dum non vult poenitendo perire quod fecit. Etiam hoc a Deo petitur, ut intelligatur non fieri, nisi eo praestante a quo
Abbreviated transcription (Latin):
tipsos: sed unusquisꝙ ꝓpriũ donũ habet a
Saliii sie: alius aut̃ sic Quis gͦ donat istaꝰ
as distributt ꝓpria unicuiꝙ sicut uult: nẽ
o apudque non est iniquitas lcꝑ hoc qͣ
pitate ille faciat. aliis sic. aliisaut sic: ho¬
ni nosse aut impossibile aut omino difficile
t Quin tañ equitate faciat: dubitare fas
Inest. Quid itaꝙ habes qͦd ñ accepisti: aut
sua ꝑuersitate intnꝰ diligis aquo amplius
icepisti Qua ꝓ pt̃ hȩc pruma sit induendȩ
umilitat s coitatio. ne a se sibi putet esse
li urigo qd talis est: ac ñ potius hoo donũ
ptimũ desuꝑ descendere a patre luminũ.
qid quẽ ñ est transmutatio. nec uicn tu.¬
dinis obumbratio Ita enĩ non putabit mo¬
licũ sibi. eẽ. dimissũ ut modicũ diligat:
pignorans dĩ iusticiã suã uolens constitu¬
dit iustiue dĩ non subiciatur. Inquo uitio
erat simon ille quẽ supauit mulier cui di¬
nissa sunt peccata multa qm̃ cdil ex̃ multĩ
d cautius &e uerius cogitaret om̃ia peccatã

Expanded text:
prium donum habet a deo, alius sic, alius autem sic. quis ergo donat ista? quis distribuit propria unicuique sicut uult? nempe deus, apud quem non est iniquitas. ac per hoc qua aequitate ille faciat alios sic, alios autem sic, homini nosse aut inpossibile aut omnino difficile est; quin tamen aequitate faciat, dubitare fas non est. quid itaque habes quod non accepisti? aut qua peruersitate minus diligis, a quo amplius accepisti? Quapropter haec prima sit induendae humilitatis cogitatio, ne a se sibi putet esse dei uirgo, quod talis est, ac non potius hoc donum optimum desuper descendere a patre luminum, apud quem non est transmutatio nec momenti obumbratio. ita enim non putabit modicum sibi esse dimissum, ut modicum diligat et ignorans dei iustitiam ac suam uolens constituere iustitiae dei non subiciatur. in quo uitio erat Simon ille, quem superauit mulier, cui dimissa sunt peccata multa, quoniam dilexit multum. sed cautius et uerius cogitabit omnia peccata
Abbreviated transcription (Latin):
datꝰ erat in ueteri testam̃to ne a mitterentur
tẽporalia bona quȩ ds̃ ꝓmiserat. nondũ sub
grã filiis. sed sublege adhuc seruis. Est etiã
timor ignis ȩt̾ni. ꝓpt̃ quẽ deuitandidõ
seruire nondũ : utiq ꝑfecꝰtȩ caritaus Ali¬
ud ÷ enĩ desideriũ pͣmii: aliud formido
suppliciĩ. Aliȩ uoces sunt quo abib ab spũ
tuo & afacie tua fugiã. & aliȩ uoes sunt
unã petuĩ ad nõhanc requirã. ut nhabitẽ

Expanded text:
datus erat in uetere testamento, ne amitterentur datus erat in uetere testamento, ne amitterentur temporalia bona, quae deus promiserat nondum sub gratia filiis, sed sub lege adhuc seruis. est etiam timor ignis aeterni, propter quem deuitandum deo seruire nondum est utique perfectae caritatis. aliud est enim desiderium praemii, aliud formido supplicii. aliae uoces sunt: quo abibo ab spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? et aliae uoces sunt: unam peti a domino, hanc requiram, ut inhabitem
Abbreviated transcription (Latin):
tit timorem. Sed horẽ hominũ. non
dĩ: timorẽ temporas malorum. non
diuini in fine uidis. Holi altũ sape:
sed time. Ama clĩ boratẽ. time seue-¬
ritatẽ: utrunꝙ te suꝑã. eẽ non sinit.
A mando enĩ times ne aatũ & amantẽ
grauit̾ offendas. Ham iȩ grauiorof¬
fensio. quam ut suꝑbiasi displiceas.
qui ꝓpt̾ te suꝑbis displicut e & ubi
magis ẽẽ. debet timor illicastus ꝑia¬
nenꝰs in scłm scłi. quam ute quȩ ñ
cogitas quȩ sunt mundi qͦmͦ placeas
coniugi. sed quȩ sunt dñi  uomodo
placeas dño:Ille alius timor non est
in caritate: iste aut̃ castus ñ recedit a
caritate. Si ñ amas: time ne pereas.
Si amas: time ne displiceas. Illũ timo¬
rem caritas foras mitat: cũ isto intro
currit. Dicit apłs paulus etiam. Non
enĩ accepimꝰ sp̃m seruitutis ierũ in
timore: sed accepimus sp̃m adoptio¬
nis filioꝵ. in quo clamamꝰ abba pat̾
llum eum timorem ctedo dice re qui¬

Expanded text:
tit timorem, sed timorem hominum, non tit timorem, sed timorem hominum, non dei, timorem temporalium malorum, non diuini in fine iudicii. noli altum sapere, sed time; ama dei bonitatem, time seueritatem: utrumque te superbam esse non sinit. amando enim times, ne amatum et amantem grauiter offendas. nam quae grauior offensio. quam ut superbia illi displiceas, qui propter te superbis displicuit? et ubi magis esse debet timor ille castus permanens in saeculum saeculi, quam in te, quae non cogitas quae sunt mundi. quomodo placeas coniugi, sed quae sunt domini, quomodo placeas domino? ille alius timor non est in caritate; iste autem castus non recedit a caritate. si non amas, time, ne pereas; si amas, time, ne displiceas. illum timorem caritas foras mittit; cum isto intro currit. dicit apostolus etiam Paulus: non enim accepimus spiritum seruitutis iterum in timore; sed accepimus spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: abba, pater. illum eum timorem credo dicere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
de Non ibis adeũ qui oculos adoelũ leua.¬
re non audebat onere iniquitatii. sed
ad eũ quide colo descendit pondere ca¬
nitatis. Non ibis adeam quȩ dlĩi sui
pedis lacrimis rigauit quȩrens indul'¬
geniã grauiũ peccatorũ: sed ibisad
eũ qu cũ daret indulgentiã om̃ium
peccaorũ: lauit pedes seruoꝵ suoꝵ
Noui ognitatem uuginitatis tuȩ. Hon
tibi ꝓpno imitandum publicanum.
humile accusantẽ delicta sua: sed
timeo dihariseũ suꝑbe iactantẽ meri¬
ta sua. Bni dico. esto qualis illa de qua
dictũ esi dimittuntur ei peccata
multa ꝗrdilerit multũ. sed metuo
ne cũ tibi odicũ dimitti putas mo¬
dicũ dilig. Metuio in quamtͥ uehe¬
menter. ne ĩ te agnum quocunq
ierit secutu. n. eẽ gloriaris: eum prȩ
tumore suꝑbisequi ꝑ angusta ñ possis.
Bonũ esttͥ o ama uuginalis. ut sic
quomodo uirgs. sic omino seruans e
Timor quidem ñ in caritate: sed ꝑ-¬
fecta sicut scripa caritas forasiit¬

Expanded text:
de. non ibis ad eum, qui oculos ad caelum leuare non audebat onere iniquitatis, sed ad eum, qui de caelo descendit pondere caritatis; non ibis ad eam, quae domini sui pedes lacrimis rigauit quaerens indulgentiam grauium peccatorum, sed ibis ad eum, qui, cum daret indulgentiam omnium peccatorum, lauit pedes seruorum suorum. noui dignitatem uirginitatis tuae: non tibi propono imitandum publicanum humiliter accusantem delicta sua, sed timeo tibi pharisaeum superbe iactantem merita sua. non dico: esto qualis illa, de qua dictum est: dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum, sed metuo, ne, cum tibi modicum dimitti putas, modicum diligas. Metuo, inquam, tibi uehementer, ne, cum te agnum quocumque ierit secuturam esse gloriaris, eum prae tumore superbiae sequi per angusta non possis. bonum tibi est o anima uirginalis, ut sic, quomodo uirgo es, sic omnino seruans intimor quidem non est in caritate, sed perfecta, sicut scriptum est, caritas foras mit
Abbreviated transcription (Latin):
adexcellentẽ głam &e honorẽ qui ꝑpetuȩ conti¬
nentiȩ reseruat᷑ impedire eorũ meritũ diciuiꝰ
neq hoc tempore uisi eis qui se ñ continent
nuptias expedire. tribulationẽ carnis eraft¬
ctu carnali uenientẽ sine quo nuptiȩ inconti¬
nentiũ. eẽ. ñ possunt: nec tacere uoluisse ast
uera pͣmonentẽ nec plenius explicare homi¬
clarius appareat: ñ ꝓpt̾ prȩsentẽ huiꝰ scłi ui

Expanded text:
ad excellentem gloriam et honorem, qui perpetuae contiad excellentem gloriam et honorem, qui perpetuae continentiae reseruatur, inpedire eorum meritum dicimus neque hoc tempore nisi eis, qui se non continent, nuptias expedire tribulationemque carnis ex affectu carnali uenientem, sine quo nuptiae incontinentium esse non possunt, nec tacere uoluisse apostolum uera praemonentem nec plenius explicare homiclarius adpareat non propter praesentem huius saeculi ui
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ cȩloꝵ atq infuturo scło pares sintꝰ: nec
ulud ubi ait de nubentib tribulationem
aut̃ carnis habebunt huiꝰmodi. ego aut̃
uoħ parto. tta intelligendũ. tanquã nupti¬
arũ peccatũ & damnationẽ maluerit ta-¬
cere quã dicere. Harũ quippe duarũ sen-¬
tentiarũ singulas. duo errores sibimet
contrarii non eas intelligendo tenuerunt.
Illã enĩ de pͣsenti neceslitate illi ꝓse int̾pre¬
tantur: qui nubentes ñ nubentib ȩqua¬
re contendunt. Hanc uͦ ubi dictũ est ego
aut̃ uob̾ parto. illi qui nubentes datinare p̾si¬
munt. Nosaut̃ scđ̾m scripturarũ scãrũ fidem
sanamq doctrinã. nec pecratũ ẽẽ dicimꝰ nupti¬
as: & earũ tanĩ bonũ non solũ infra uugira¬
lem. uerũ etiã infra uidualẽ continentiam
constituimꝰ: prȩsentemq necessitatẽ comu¬
gatorũ ñ quidẽ ad uitã ȩt̃nam. ueruntamen

Expanded text:
autem coelorum atque in futuro saeculo pares sint: nec autem coelorum atque in futuro saeculo pares sint: nec illud ubi ait de nubentibus, Tribulationem autem carnis habebunt hujusmodi, ego autem uobis parco ita intellegendum, tamquam nuptiarum peccatum et damnationem maluerit tacere quam dicere. harum quippe duarum sententiarum singulas duo errores sibimet contrarii non eas intellegendo tenuerunt. illam enim de praesenti necessitate illi pro se interpretantur, qui nubentes non nubentibus aequare contendunt, hanc uero, ubi dictum est: ego autem uobis parco, illi, qui nubentes damnare praesumunt. nos autem secundum scripturarum sanctarum fidem sanamque doctrinam nec peccatum esse dicimus nuptias et earum tamen bonum non solum infra uirginalem, uerconstituimus praesentemque necessitatem coniugatorum non quidem ad uitam aeternam, uerumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
excellens donũ homines exortandisunt:
nꝰ mediocrit̃ neq prȩtereunt̃ agendũ est.
ne cuiquã ipsa diuina scriptura in aliquo m̃¬
tita uideatur. Dehortantur enĩ potius quam
exhortant᷑ uirgines sacras: qui eas sic ꝑmanere
nuptiarũ damnatione compellunt: Unde
enĩ confidant uerũ e̾ẽ. qđ scriptũ est. & qui ñ
dat nuptũ melius facit sifalsũ putant ẽẽ.
qͦd iuita suꝑius nichilominꝰ scriptũ est. & qͥ
dat uirginẽ suã bene facit: Si aut̃ loquenti
scripturȩ de nuptarũ bono indubitanter
crediderint: eadem cȩlestis eloquii uera¬
cissima auctoritate firmatȩ admelius suũ
feruenti ac fidenti alacritate transcur-¬
rent. Unde iã satis ꝓsuscepto negotio diximꝰ
& quantũ potumꝰ demonstrauimꝰ: nec il¬
lud quod ait apłs existimo aũt hocbonũ
piendũ. tanquã in hoc scło meliores sint
sacrȩ uirgines fidelib coniugatis. in regno

Expanded text:
excellens donum homines exhortandi sunt, excellens donum homines exhortandi sunt, non mediocriter neque praetereunter agendum est, ne cuiquam ipsa diuina scriptura in aliquo mentita uideatur. dehortantur enim potius quam exhortantur uirgines sacras, qui eas sic permanere nuptiarum damnatione conpellunt. unde enim confidant uerum esse, quod scriptum est: et qui non dat nuptum melius facit, si falsum putant esse, quod iuxta superius nihilominus scriptum est: et qui dat uirginem suam, bene facit? si autem loquenti scripturae de nuptiarum bono indubitanter crediderint, eadem caelestis eloquii ueracissima auctoritate firmatae ad melius suum feruenti ac fidenti alacritate transcurrent. unde iam satis pro suscepto negotio diximus et, quantum potuimus, demonstrauimus nec illud, quod ait apostolus: existimo autem hoc bonum piendum, tanquam in hoc saeculo meliores sint sacrae virgines fidelibus conjugatis, in regno
Abbreviated transcription (Latin):
coniugiorũ ñ agnoscitis defensionem: An
eos damnat tacitus. quos locutus absoluit
Nonne iã mitius accusatur susanna non
de coniugio sed de ipso adulterio. quam
doctrina apłica de mendatio: Quid in
tanto piculo faceremꝰ. nisi tam certũ aꝑtumꝙ
ee̾t. pudicas nuptias non debere damnari.
quã certũ aꝑtumq est scãm scripturã non
possementiri: Hic dicet aliquis. Quid hoc
ꝑtinet ad scãm uirginitatẽ uł ꝑ petuã conti¬
nentiã cuius pͣdicatio isto sermone suscepta
est. Cui respondeo pͥmo qđ suꝑius cõmemo¬
raui ex hocgłam maioris illius boni. et̃ maio¬
rem: qđ eius adipiscendȩ causa bonũ coniuga¬
le transcenditur. ñ peccatũ coniugi ideuitat᷑
Alioquin ꝑpetuȩ continentiȩ bonũ non preci¬
pue laudari: sed tantũ non uituꝑari suf-¬
ficeret: si ꝓꝑterea teneret᷑. qm̃ nubere
crim̃ esset. Deinde qr ñ humana sententia
sed diuinȩ scripturȩ auctoritate ad tam

Expanded text:
coniugiorum non agnoscitis defensionem? an coniugiorum non agnoscitis defensionem? an eos damnat tacitus, quos locutus absoluit? nonne iam mitius accusatur Susanna non de coniugio, sed de ipso adulterio quam doctrina apostolica de mendacio? quid in tanto periculo faceremus, nisi tam certum apertumque et pudicas nuptias non debere damnari. quam certum apertumque est sanctam scripturam non posse mentiri? Hic dicet aliquis: quid hoc pertinet ad sacram uirginitatem uel perpetuam continentiam, cuius praedicatio isto sermone suscepta est? cui respondeo primo, quod superius commemoraui, ex hoc gloriam maioris illius boni esse maiorem, quod eius adipiscendae causa bonum coniugale transcenditur, non peccatum coniugii deuitatur. alioquin perpetuae continentiae non praecipue laudari, sed tantum non uituperari sufficeret, si propterea teneretur, quoniam nubere crimen esset. deinde quia non humana sententia, sed diuina scripturae auctoritate ad tam
Abbreviated transcription (Latin):
illa. melius est mͥincidere in manus urãs.
quã peccare in conspectu dĩ: si ds eam fuerat
ñ qr pudiciciã nupdalẽ seruabat liberaturꝰ.
sed qr nupserat damnaturus: & nunc quo¬
tiens castitas coniugalis aduersus calumnia-¬
tores criminatoresq nuptiarũ scripture scẽ
falsos testes susanna defenclitur: totiens a
falso crimine liberatur &e multo maiore
negotio. Tunc enĩ uni conugatȩ nunc om̃ib:
tunc de occulto & falso adulterio. nunc de
uͦ & manifesto conubio crim̃ intenditur.
Tunc una mulier exeo qͦd iniqui seniores di-¬
cebant: nunc om̃s mariti &uxores ex eo qͦd
apłs dicere uoluit accusantur. Damnatio¬
nẽ quippe urãm inquiunt tacuit cũ ait.
ego aut̃ uobis parco. Quis hoc: Nempe ille
qui suꝑius dixerat. si acceꝑis uxorem non
pecrasti. & si nupserit uirgo ñ peccat. Cur
gͥ in eo qͦd modeste tacuit conuigiorum
suspicamini crimen. & in eo qͦd aꝑte dix̃.

Expanded text:
illa: melius est mihi incidere in manus uestras illa: melius est mihi incidere in manus uestras quam peccare in conspectu dei, si deus eam fuerat, non quia pudicitiam nuptialem seruabat, liberaturus, sed quia nupserat damnaturus? et nunc quotiens castitas coniugalis aduersus calumniatores criminatoresque nuptiarum scripturae sanctae falsos testes Susanna defenditur, totiens a falso crimine liberatur et multo maiore negotio. tunc enim uni coniugatae, nunc omnibus; tunc de occulto et falso adulterio, nunc de uero et manifesto conubio crimen intenditur; tunc una mulier ex eo quod iniqui seniores dicebant, nunc omnes mariti et uxores ex eo, quod apostolus dicere noluit, accusantur. damnationem quippe uestram, inquiunt, tacuit, cum ait: ego autem uobis parco. quis hoc? nempe ille, qui superius dixerat: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. cur igitur in eo, quod modeste tacuit, coniugiorum suspicamini crimen et in eo, quod aperte dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis mediũ denere noluerunt: quo
& certa ratione & scarũ scripturarũ au-¬
ctoritate necpeccatĩ ẽt nuptias inuenimꝰ.
nec eas bono uł uirginalis continentiȩ. ułetiã
uidualis ȩquamꝰ. Alii quippe appetendo
uirginitatẽ nuptias tanquam ad ulteriũ
detestandas. eẽ. putauerunt: alii uͦ defen.¬
dendo conubium. excellentiã ꝑpetuȩ
continentiȩ nichil mereri amplius quam
coniugalem pudiciciã uoluerunt quasi uł
susannȩ bonũ mariȩ sit humiliatio. uł
mariȩ maiisbonũ. susannȩ debeat. ẽẽ.
damnatio. Absit gͦ ut ita dixerit apłs nu¬¬
ptis siue nupturis. ego aut̃ uob̃ parco: tan.¬
quã uoluerit dicere quȩ poena coniugatis
infutum scło debeatur. Absit ut adanihele
de temporali iudicio liberatã: paulus mit¬
tat ingehennam Absit ut maritalis thorꝰ
ei poena sit aute tribunal xp̃i: cui fidem
seruando. elegit sub falsa accusatione adul-¬¬
terii uł ꝑiclitari uł mori. Quid egit uox

Expanded text:
ueritatis medium tenere noluerunt: quo ueritatis medium tenere noluerunt: quo et certa ratione et sanctarum scripturarum auctoritate nec peccatum esse nuptias inuenimus nec eas bono uel uirginalis continentiae uel etiam uidualis aequamus. Alii quippe adpetendo uirginitatem nuptias tamquam adulterium detestandum esse putauerunt; alii uero defendendo conubium excellentiam perpetuae continentiae nihil mereri amplius quam coniugalem pudicitiam uoluerunt. quasi uel Susannae bonum Mariae sit humiliatio uel Mariae maius bonum Susannae debeat esse damnatio. Absit ergo, ut ita dixerit apostolus nuptis siue nupturis: ego autem uobis parco, tamquam noluerit dicere, quae poena coniugatis in futuro saeculo debeatur; absit, ut a Danihele de temporali iudicio liberatam Paulus mittat in gehennam; absit, ut maritalis torus ei poena sit ante tribunal Christi, cui fidem seruando elegit sub falsa accusatione adulterii uel periclitari uel mori. quid egit uox