comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo: &e ait rex. Salua ne sunt signacłã
danhel ⁊ Qui respondit. Salua rex. Sstañq
cum aꝑuisset ostium. intuitus rex mensam:
exclamauit uoce magna. Magnus es bel:
&e non est aput te dolus quisquam. Et ri¬
sit danihel: ce tenuit regem. ne ingrederet᷑
intro. Et dixit. Ecce pauimentum: animad¬
uerte cuius uestigia sint hec. Et dixit rex.
Uideo uestigia uirorum. &e mulierum: et
dita ostiola: per que ingrediebantur. & coi¬
sumebant que erant suꝑ mensam. Occidit
ergo illos rex. &e tradidit bel in potestatẽ¬
daniheli: qui subuertit eum. & tẽplum eius.
t erat draco magnus in loco illo: ce colebãt
eum babylonii. Et dixit rex daniheli. Ecce
nune non potes dicere quia non est ute ds̃
uiuens: adora ergo eum. Dixitq danihel.
Dominum deum meum adoro: quia ipse
est uiuens deus. Tu autem rex. da mͥ potes¬
tatem: & interfitiam draconem absq gla¬
dio &e fuste. Et ait rex. To tibi. Tulit er¬

Expanded text:
cum eo. Et ait rex: Salvane sunt signacula, cum eo. Et ait rex: Salvane sunt signacula, Daniel? Qui respondit: Salva, rex. Statimque cum aperuisset ostium, intuitus rex mensam, exclamavit voce magna: Magnus es, Bel, et non est apud te dolus quisquam. Et risit Daniel: et tenuit regem ne ingrederetur intro: et dixit: Ecce pavimentum, animadverte cujus vestigia sint haec. Et dixit rex: Video vestigia virorum, et mulierum, et dita ostiola, per quae ingrediebantur, et consumebant quae erant super mensam. Occidit ergo illos rex, et tradidit Bel in potestateanielis, qui subvertit eum et templum ejus. Et erat draco magnus in loco illo, et colebant eum Babylonii. Et dixit rex Danieli: Ecce nunc non potes dicere quia non sit iste Deus vivens: adora ergo eum. Dixitque Daniel: Dominum Deum meum adoro, quia ipse est Deus vivens: tu autem, rex, da mihi potestatem, et interficiam draconem absque gladio et fuste. Et ait rex: Do tibi. Tulit er
Abbreviated transcription (Latin):
rietur danihel. qm̃ blasphemauit in bel.
Et dixit damhel regi. fiat iuxa uerbum tu¬
um rex. Erant enim sacerdotes beł septua.¬
ginta: exceptis uxorib oe paruulis ce filiis.
Et uenit rex cum danihele. in templum
belis: et dixerunt sacerdotes belis. Ecce
nos egrediemur foras. & tu rex pone escas
&e uinum misce: &e claude ostium. & signa
anulo tuo. Et cum ingressus fueris mane.
nisi inueneris omnia comesta a bel: mo¬
riemur. uel danihel qui mentitus est ad¬
uersum nos. Contempnebant autem quia
fecerant sub mensa absconditum introitũ.
et per illum ingrediebantur semper: &e co¬
medebant ea. Factum est igitur post quã
egressi sunt illi. & rex posuit cibos ante bel:
precepit danihel pueris suis. & adtulerunt
cynerem &e cribrauit per totum templum:
coram rege. Et egressi. clauserunt ostium:
et signantes anulo regis. abierunt. Sacer¬
dotes autem ingressi sunt nocte iuxta con
rexit autem rex primo diluculo. ce danihel

Expanded text:
rietur Daniel, quia blasphemavit in Bel. rietur Daniel, quia blasphemavit in Bel. Et dixit Daniel regi: Fiat juxta verbum tuum. Erant autem sacerdotes Bel septuaginta, exceptis uxoribus, et parvulis, et filiis. Et venit rex cum Daniele in templum Bel. Et dixerunt sacerdotes Bel: Ecce nos egredimur foras, et tu, rex, pone escas, et vinum misce, et claude ostium, et signa annulo tuo: et cum ingressus fueris mane, nisi inveneris omnia comesta a Bel, moriamur, vel Daniel qui mentitus est adversum nos. Contemnebant autem, quia fecerant sub mensa absconditum introitum, et per illum ingrediebantur semper, et devorabant ea. Factum est igitur postquam egressi sunt illi; et rex posuit cibos ante Bel: praecepit Daniel pueris suis, et attulerunt cinerem, et cribravit per totum templum coram rege: et egressi clauserunt ostium: et signantes annulo regis abierunt. Sacerdotes autem ingressi sunt nocte juxta consrexit autem rex primo diluculo, et Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
t rex astriages appositus est ad patres su¬
os: &e suscepit cyrus ꝑses regnum eius.
erat autem danihel conuiua regis: ce hono¬
ratus super omnes amicos eius. Erat quoq
ydolum nomine bel aput babilonios: et ĩ¬
pendebantur in eo ꝑ singulos dies simile
aitabe duodecim. & oues quadraginta. ui¬
niq anphore sex. Rex quoq colebat eum:
&e ibat per singulos dies adorare eum. Porro
danihel: adorabat deum suum. Dyxitq eirex.
Quare non adoras bel: Qui respondens: ait
ei. Quia ñ coloydola manu facta. sed uiuentẽ
deum qui creauit cȩlum & terram: &e habet
potestatem omnis carnis. Et dixit ad eum rex.
Non tibi uidetur esse bel. uiuens deus: Anñ
lides quanta comedat &e bibat cotidie: Ẽt
ait danuihel arridens. Ne ertes rex. Iste enim
intrinsecus luteus est. & forisecus ȩxeus: ne¬
q comedit aliquando. Et iratus rex uocauit
sacerdotes eiꝰ ⁊ ait illis. Nisi dixeritis mͥ. quid ẽ
qui comedat impensas has: moriemini.Si
autem ostenderitis. qm̃ bel comedat hec: mo¬

Expanded text:
t rex Astyages appositus est ad patres suos, et suscepit Cyrus Perses regnum ejus.  Visio XII. Erat autem Daniel conviva regis, et honoratus super omnes amicos ejus. Erat quoque idolum nomine Bel apud Babylonios: et impendebantur in eo per dies singulos similae artabae duodecim, et oves quadraginta, vinique amphorae sex. Rex quoque colebat eum, et ibat per singulos dies adorare eum: porro Daniel adorabat Deum suum. Dixitque ei rex: Quare non adoras Bel? Qui respondens ait ei: Quia non colo idola manufacta, sed viventem Deum, qui creavit coelum et terram, et habet potestatem omnis carnis, Et dixit ad eum rex: Non tibi videtur esse Bel vivens Deus? Annon vides quanta comedat et bibat quotidie? Et ait Daniel arridens: Ne erres, rex. Iste enim intrinsecus luteus est, et forinsecus aereus, neque comedit aliquando. Et iratus rex vocavit sacerdotes ejus, et ait eis: Nisi dixeritis mihi, quis est qui comedat impensas has, moriemini. Si autem ostenderitis quoniam Bel comedat haec, mo
Abbreviated transcription (Latin):
YBRI tosiȩ
hromacio et heliodoro epiꝰ¬
copis: iheronimꝰ presbiter
in domino salutem. Mi¬
rari non desino: ex actio¬
nis uestrȩ instantia
rigitis enim ut librum chaloeo sermone
conseriptum: ad latinum stilum traham.
ibrum utiq tobiȩ. quem hebrei de catha¬
ogo diuinarum scripturarum secantes:
bisq̃ agyograpba memorant manciparunt.
feci satis desiderio ur̃o: non tamen
meo studio. Arguunt enim nos hebte¬
orum studia: et imputant nobis contͣ
suum canonem latinis aurib ista tranᷤ¬
ferre. Sed melus esse iudicans pharise¬
pli cere iuditio. et episco¬
porum
uissionib deserui¬
re: institi
ut potui. Et quia
repperiens. unius diei laborem arripui.
& quicquid ille mͥ hebraicis uerbis ex¬
pressit: hec ego accito notario sermom¬
bus latinis exposui. Orationib ur̃is mer¬
cedem huiꝰ oꝑis compensabo: cum gratũ
uob̾ didicero. me quod iubere estis digna¬
ti complesse

Expanded text:
BRUM TOBIAE. Chromatio et Heliodoro episcopis Hieronymus presbyter in Domino salutem. Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans pharisaeplicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia quacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui. Orationibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero me, quod jubere estis dignati, complesse.
Abbreviated transcription (Latin):
fecit sibi: bissus ce purpͣa indumentũ eiꝰ
Nobilis in portis uir eius: quando
secenit cum senatorib terre.
sindonem fecit ae uendidit: ce eingulum tradidit
chananeo. Aĩr fortitudo &e oecor ornamentũ.
eiis: et ridebit in die nouissimo. phs Os suum
aꝑuit sapientiȩ: & lex clementiȩ in lingua eius.

Expanded text:
sibi: byssus et purpura indumentum ejus. Nobilis in porta vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae. Sindonem fecit, et vendidit, et cingulum tradidit Chananaeo. Fortitudo et decor ornamentum ejus, et ridebit in die novissimo. Os suum aperuit sapientiae, et lex clementiae in lingua eju
Abbreviated transcription (Latin):
suum. uãu. De nocte surrexit. deditq predĩ
domesticis suis: et cibaria ancillis suis. ⁊aii
Considerauit agrum. et emit eum: de frude
manuũ suarum plantauit uineam. hech
accinxit fortitudine lumbos suos: et roboran
brachium suum. thech Gustauit et uidit. qͥd
bona est negotiatio eiꝰ: non extinguetur in nos
lucerna eius. Ioth Manum suam misit ad fi¬
tia: &e digiti eiꝰ apprehenderunt fusum. caph
Manum suam aꝑuit inopi: ce palmas suas
extendit ad pauꝑem. lamecsNon timebit oe¬
mui suȩ a frigorib niuis: om̃s enim domestis¬

Expanded text:
suum vav et de nocte surrexit deditque praedam suum vav et de nocte surrexit deditque praedam dConsideravit agrum, et emit eum: de fructu manuum suarum plantavit vineam.  Heth.  Accinxit fortitudine lumbos suos, et roboravit brachium suum.  Teth.  Gustavit et vidit quia bona est negotiatio eius non extinguetur in nocte lucerna illius ioth manum suam misit ad fortia et digiti eius adprehenderunt fusum caph manum suam aperuit inopi et palmas suas extendit ad pauperem lameth non timebit domui suae a frigoribus nivis
Abbreviated transcription (Latin):
uisio qua erudiuit eum mater sua. Qui
dilecte mi. quid dilecte uteri mei. quid a¬
lecte uotoꝵ meoꝵ: Ne dederis muliers
substantiam tuam: &e diuitias tuas ada
lendos reges. Noli regib o lamuhel. noli
gib dare uinum. quia nullum secretun
est. ubi regnat ebrietas: ne forte bibant
obliuiscantur. benefitioꝵ. et mutent cau¬
sam filioꝵ pauꝑis. Tate siceram merentis
&e uinum his: qui amarescunt animo. Bi¬
bant et obliuiscantur egestatis suȩ: & di¬
lores non recordentur amplius. Aꝑi os tuu
muto: et causis omnium filiorum. qui
transeunt. aperi os tuum. decerne quod i¬
stum est: & iudica in opem &e pauꝑem. a
ulierem fortem quis inueniet: ꝓcul. ⁊ de u¬
timis finib pretium eius. Beth Confidit in
cor uiri sui: &e spoliis non indigebit. Gimel Re¬
det ei bonum.⁊ non malum: omnibus diehu
tȩ suȩ. Deleth Quesiuit lanam ⁊ linum: &e oꝑi¬
ta est consilio manuum suarum. He facta il
quasi nauis institoris: de longe portans pans

Expanded text:
isio, qua erudivit eum mater sua. Quid, dilecte mi; quid, dilecte uteri mei; quid, dilecte votorum meorum? Ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad delendos reges noli regibus o Lamuhel noli regibus dare vinum quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas ne forte bibat et obliviscatur iudiciorum et mutet causam filiorum pauperis date siceram maerentibus et vinum his qui amaro sunt animo bibant ut obliviscantur egestatis suae et doloris non recordentur amplius aperi os tuum muto et causis omnium filiorum qui pertranseunt aperi os tuum decerne quod iustum est et iudica inopem et pauperem aleph mulierem fortem quis inveniet procul et de ultimis finibus pretium eius beth confidit in ea cor viri sui et spoliis non indigebit gimel reddet ei bonum et non malum omnibus diebus vitae suae deleth quaesivit lanam et linum et operata est consilio manuum suarum he facta est quasi navis institoris de longe portat panem
Abbreviated transcription (Latin):
corde meo: & exemplo didici disciplinam
Usqueqͦ piger dormis. usque qͦ de somi
no consurges : Parum in quã dormie
modicum dormitabis. paxillũ manus ci¬
seres ut quiescas: ce ueniet quasi curso
egestas tua. et mendititas quasi uir arm

Expanded text:
corde meo et exemplo didici disciplinam corde meo et exemplo didici disciplinam . Usquequo piger dormis, usquequo de somno non consurgis? Paululum dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres ut quiescas, et veniet quasi cursor egestas tua, et mendicitas tua quasi vir arm
Abbreviated transcription (Latin):
simis. nec emuleris impios: qm̃ non habẽt
futuroꝵ spem mali. et lucerna impiorũ
extinguetur. ẽ ime dñm filimi &e regem.
et cum detractorib non cõmiscearis : qm̃
repente consurget ꝑditio eoꝵ. & ruinam
utriusq quis cognouit: hec quoq sapi¬
entib. sognoscere ꝑsonam in iuditio: non
est bonum. Qui dicit impio iustus es: ma¬
ledicent ei popħ. & detestabunt᷑ eum trib.
qui arguunt laudabuntur: ce suꝑ ipsos
ueniet benedictio. Labia deoscłabitur: qui
recta uerba tespondet. Prepara foris opus
tuum: &e diligenter exerce agrum tuum. ut
post ea edifices domum tuam. Ne sis testis
frustra contra ꝓximum tuũ. nec lactes
quam labiis tuis: ne dicas quomͦ fecit
sic faciam ei. reddã unicuiq scdm opꝰ sua
An agrum hominis pigri
transiui. et ꝑ uineam uiri stulti: et ecci
totum repleuerant urticȩ. oꝑuerunt si
ꝑfitiem eius spinȩ: et maceria lapidũ des¬
tructa erat. Qluod cum uidissem. posui

Expanded text:
simis nec aemuleris impios quoniam non habent simis nec aemuleris impios quoniam non habent futurorum spem mali et lucerna impiorum extinguetur time Dominum fili mi et regem et cum detractoribus non commiscearis quoniam repente consurget perditio eorum et ruinam utriusque quis novit haec quoque sapientibus cognoscere personam in iudicio non est bonum qui dicit impio iustus es maledicent ei populi et detestabuntur eum tribus qui arguunt laudabuntur et super ipsos veniet benedictio labia deosculabitur qui recta verba respondet praepara foris opus tuum et diligenter exerce agrum tuum ut postea aedifices domum tuam ne sis testis frustra contra proximum tuum nec lactes quemquam labiis tuis ne dicas quomodo fecit mihi sic faciam ei reddam unicuique secundum opus suum per agrum hominis pigri transivi et per vineam viri stulti et ecce totum rperficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat. Quod cum vidissem, posui in
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia: in porta non apenet os suum.
Qui cogitat mala facere: stultꝰ uocabit᷑
Cogitatio stulti peccatum est: &e ab homi¬
natio hominum detractor. Si desꝑaue¬
ris lapsus in die angustiȩ: ilnminuetur
cũntur ad mortem: et qui trahunt᷑ ad ĩ¬
teritum. liberare ne cesses Si dixeris ui.¬
res non subpetunt. qui inspector est cor¬
dis ipse intelliget. & seruatorẽ animȩ tuȩ
nichil fallit: redletq homini iuxta oꝑa
et sicut fauus dulcissimus gutturi tuo.
sic ce doctrina sapientiȩ animȩ tuȩ. quam
cum inueneris habebis sꝑem in nouissimiͤ.
ce spes tua non ꝑibit. Ne insidieris &e q̃ras
impietatẽ in domo iusti:. neq uastes reqͥem
epties enim cadet iustus. xxxiiii. Q eius.¬
et resurget: impii autem corruent in ma¬
lum. Cum ceciderit inimicus tuus ne gau¬
deas: &e in ruina eius ne exultet cortuum.
ne forte uideat dñs ce displiceat ei: &e aufe¬
rat abeo iram suam. Ne contendas cũ pes¬

Expanded text:
sapientia, in porta non aperiet os suum. sapientia, in porta non aperiet os suum. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abominatio hominum detractor. Si desperaveris lassus in die angustiae: imminueturcuntur ad mortem, et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses. Si dixeris, vires non suppetunt, qui inspector est cordis, ipse intellegit, et observatorem animae tuae nichil fallit, reddetque homini iuxta opera et favum dulcissimum gutturi tuo sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam ne contendas cum pes
Abbreviated transcription (Latin):
cui rixe. cui fouee. cui sine causa uulnera.
su ffusio oculorum. Nonne his qui cõmo¬
rantur in uino. et student calicib epotan.¬
dise Ne intuearis uinum quando flauescit:
cum splenduerit in uitro color eiꝰ. Ingre¬
ditur blande. sed in nouissimo mordebit
ut coluber: et sicut regulus uenena
diffundet. Oculi tui uidebunt extrane¬
as: &e cor tuum loquetur ꝑuersa. et eris
sicut dormiens in medio mari: & quasi
sopitus gubernator amisso clauo et di¬
ces. uerberauerunt me sed non dolui:
traxerunt me ce ego non sensi. Quando
euigilabo. et rursus uina repperiam: Ne
cum eis: quia rapinas meditatur mens
eoꝵ. ce fraudes labia eorum locuntur.
Sapientia edificabitur domus: & prudentia
roborabit᷑. In doctrina replebuntur cel¬
laria: uniuersa substantia pretiosa et
pulcherrima. Uir sapiens fortis est: et
uir doctus robustus &e ualidus. quia cũ
dispositione initur bellum: ⁊erit salus.
uͥ multa consilia sunt. Ex celsa stulto

Expanded text:
cui rixae? cui foveae? cui sine causa vulnera? cui cui rixae? cui foveae? cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? Nonne his qui commorantur in vino, et student calicibus epotandis? Ne intuearis vinum quando flavescit, cum splenduerit in vitro color ejus. Ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui: traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo, et rursus vina reperiam? Capcum eis: Quia rapinas meditatur mens eorum, et fraudes labia eorum loquuntur. Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur. In doctrina replebuntur cellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima. Vir sapiens, fortis est: et vir doctus, robustus et validus. Quia cum dispositione initur bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto
Abbreviated transcription (Latin):
ultabunt renes mei. cum locuta fuerint
rectum labia tua. Non emuletur cor
tuum peccatores. sed in timore dñi esto
totadie: quia habebis spem in nouissimo.
&e prestolatio tua non auferetur. Audi fi
umi et esto sapiens: & dirige in uia ani¬
mum tuum: Noli esse in conuiuiis po¬
tatoꝵ. nec in comessationib eorum: qui¬
qui carnes ad uescendum conferunt: qr
uacantes potib et dantes sẏmbola consu.¬
mentur: ce uestietur pannis dormitatio.
Audi patrem trium qui genuit te: ⁊ non
contempnas cum senuerit mater tua. Ue¬
ritatem eme: & noli uendere sapientiam
&e doctrinam. ce intelligentiam. Exultat
gaudio pater iusti: qui sapientem genu¬
it. letabitur in eo. Gaudeat pater tuus et
mater tua: &e exultet quȩ genuit te. Prebe
fili mi cor tuum mͥ: ce oculi tui uias me
as custodiant. fouea enim ꝓfunda est me¬
retrix: &e puteus angustus aliena. Insidia¬
tur in uia quasi latro: & quos incautos
uiderit. interficiet. Cui uȩ. cuius patriuȩ.

Expanded text:
sultabunt renes mei, cum locuta fuerint sultabunt renes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: Quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Audi, fili mi, et esto sapiens: et dirige in via animum tuum. Noli esse in conviviis potatorum nec in comesationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt quia vacantes potibus et dantes symbola consumentur et vestietur pannis dormitatio audi patrem tuum qui genuit te et ne contemnas cum senuerit mater tua veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te praebe fili as custodiant. Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus, aliena. Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet, Cui vae? cujus patri vae?
Abbreviated transcription (Latin):
laborare ut diteris. sed prudentiȩ tuȩ pone mo¬
dum: ne erigas ocłos tuos ad opes. quas habe¬
re non potes. quia facient sibi pennas quasi
aquilȩ. & uolabunt in celum. Ne comedas cũ
homine inuido. &e nedesideres cibos eius: qm̃
in similitudine harioli et comectoris esti¬
mat quod ignorat. Comede &e bibe di¬
cet tͥ: & mens eius non est tecum. Cibos qͦs
comederas euomes: ce perdes pulchros ser¬
mones tuos. In aurib insipientium ne lo¬
quaris. quia despitient doctrinam eloquiitui.
ne attinguas terminos paruuloꝵ. &e agrũ
pupilloꝵ ne introeas. Propinquus enim
eoꝵ fortis est: & ipse iudicabit contra te cau¬
sam illoꝵ. Ingrediatur ad doctrinam cor
tuum: & aures tuȩ ad uerba scientiȩ. Noli
subtrahere a puero disciplinam. si enim ꝑ¬
ciisseris eum uirga non morietur: tu uir¬
ga ꝑcuties eum. & animã es de inferno lib̾abi.
ili misi sapiens fuerit animꝰ xxxii.
tuus. gaudebit tecum cor meum: oe ex¬

Expanded text:
laborare ut diteris: sed prudentiae tuae pone molaborare ut diteris: sed prudentiae tuae pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes, quas habere non potes: quia facient sibi pennas quasi aquilae, et volabunt in coelum. Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus: Quoniam in similitudinem harioli et conjectoris, aestimat quod ignorat. Comede et bibe, dicet tibi: et mens ejus non est tecum. Cibos, quos comederas, evomes, et perdes pulchros sermones tuos. In auribus insipientium ne loquaris: quia despicient doctrinam eloquii tui. Ne attingas terminos parvulorum: et agrum pupillorum ne introeas. Propinquus enim illorum fortis est: et ipse judicabit contra te causam illorum. Ingrediatur ad doctrinam cor tuum, et aures tuae ad verba scientiae. Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: Et ex
Abbreviated transcription (Latin):
tionib ae scientia ut ostenderẽ tibi firmita¬
tem & eloquia ueritatis: respondere ex his
ulis qui miserunt te. Non facias iuolentiã
pauꝑi. quia pauꝑ est: neq conteras ege¬
causam eiꝰ: &e configet eos qui confixer̃t
homini iracundo. neq ambules cum
uiro furioso: ne forte discas semitas eius.⁊
sumas scandalum animȩ tuȩ. Noli esse cũ
his qui defigunt manus suas: & qui uadeᷤᷤ
se ꝓ debitis offerunt: si enim non habes unde
restituas. quid causȩ est ut tollat oꝑimentũ
de cubili tuo: Ne transgrediaris terminos
antiquos: quos posuerunt patres tui. ui¬
disti uirum uelocem in oꝑe suo: coram regi¬
bus stabit. nec erit ante ignobiles. Quando
sederis ut comedas cum pͥncipe. diligenter ad¬
tende que apposita sunt ante faciemtuã:
& statue cultrum in gutture tuo. si tam̃
habes potestatẽ in anima tua: ne desiderẽ
de cibis eius. in quo est panis mendatii. Noli

Expanded text:
tionibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia veritatis, respondere ex his, illis qui miserunt te. Non facias violentiam pauperi, quia pau per est: neque conteras egecausam ejus, et configet eos, qui confixerunt ni iracundo neque ambules cum uiro furioso, ne forte addiscas semitas eius et sumas scandalum anime tuhis qui defigunt manus suas et qui vades se offerunt pro debitis si enim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui vidisti virum velocem in opere suo coram regibus stabit nec erit ante ignobiles quando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende quae posita sunt ante faciem tuam et statue cultrum in gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam ne desideres de cibis eius i
Abbreviated transcription (Latin):
diam benedicetur: de panib enim sui
dedit pauꝑi. Uictoriam et honorẽ adqu
ret qui dat munera: animam autẽ auti¬
ret accipientium. Eice derisorem. &e exib
cum eo iurgium: cessabuntq cause &e conti¬
meliȩ. Qui diligit cordis munditiam. ꝓpto
gr̃am labioꝵ suoꝵ: habebit amicum regi
Oculi dñi custodiunt scientiam: & sub¬
plantantur uerba iniqui. Dicit pigei.
leo est foris: in medio platearum occida¬
dus sum. fouea ꝓfunda os alieni: cui
iratus est dñs. incidet in eam. Sstultitia
conligata est incorde pueri: et uirga dil¬
ciplinȩ effugabit eam. Qui calumpnial
pauꝑem. ut augeat diuitias suas: dabt̃
ipse ditiori &e egebit. fili mi inclina autt
tuam. & audi uerba sapientium: appons
autem cor ad doctrinam meam. Quȩ pil
chra erit tͥ cum seruaueris eam in cordl
tuo: &e tedumdabit in labiis tuis. ut li
dño fidutia tua. unde &e ostendi eã tͥ hodie.
Ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogita

Expanded text:
diam, benedicetur: de panibus enim suis diam, benedicetur: de panibus enim suis dedit pauperiiret qui dat munera: animam autem aufert accipientiam. Ejice derisorem, exibit cum eo jurgium, cessabuntque causae et contumeliae. Qui diligit cordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicet piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in ea. Stultitia conligata est in corde pueri, et virga disciplinae effugabit eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias, dabit ipse ditiori, et egebit. Fili mi, inclina aurem tuam, et audi verba sapientiae: appone autem cor ad doctchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis ut sit in Domino fiducia tua unde et ostendi eam tibi hodie ecce desc
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑbus et arrogans uocatur indoctus:
qui in ira operatur suꝑbiam. Desideria oc¬
cidunt pigrum: noluerunt enim quicquã
manus eius oꝑari. Totadie concupiscit ⁊
desiderat: qui autem iustus est tribuet
&e non cessabit. Hostie impioꝵ abhon¬
nabiles: quia offeruntur ex scelere. ⁊ e
mendax ꝑibit: uir obediens loquetus
uictoriam. uir impius ꝓcatiter obfirma
uultum suum: qui autem rectus est
corrigit uiam suam: Non est sapientiua
non est prudentia: non est consilium
tra dñm. E quus paratur ad diem be
dñs autem salutem tribuet. Melius et¬
aũ nomen bonum. quam diuitiȩ mu
Diues &e pauꝑ obuiauerunt sibi: utis
oꝑator est dñs. Callidus uidit malumi
abscondit se: innocens ꝑtransiit &e afflia
est dampno. finis modestiȩ timor dñi: du
uersi: custos autem animȩ suȩ. longe ter
ab eis. Prouerbium est adolescens. uixta u¬
am suam: etiam cum senuerit. non recederi
iniquitatem metet mala: & uirga irȩ sus
consummabitur. Quipnus est ad misen¬

Expanded text:
bus et arrogans vocatur indoctus qui in ira operatur superbiam desideria occidunt pigrum noluerunt enim quicquam manus eius operari tota die concupiscit et desiderat qui autem iustus est tribuet et non cessabit hostiae impiorum abominabiles quia offeruntur ex scelere testis mendax peribit vir oboediens loquitur victoriam vir impius procaciter obfirmat vultum suum qui autem rectus est corrigit viam suam non est sapientia non est prudentia non est consilium contra Dominum equus paratur ad diem belli Dominus autem salutem tribuet melius est nomen bonuibi: utriusque operator est Dominus. Callidus vidit malum, et abscondit se: innocens pertransiit, et afflictus est damno. Finis modestiae timor Domini, dperversi: custos autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ainiquitatem, metet mala, et virga irae suae consummabitur. Qui pronus est ad misericor
Abbreviated transcription (Latin):
onuertere ad dominum. et relinq̃
peccata tua: precare ante faciem dei.¬
et minue offendicula. Reuertere ad
dominum et auertere ab iniusticia tua:.
et nimis odito execrationem. et cognos¬
ce iusticias et iuditia dei: et sta in sorte
ꝑrepositionis et orationis altissimi dei. In
parte sua. de seculi sancti conuiuis et daz¬
tib confessionem deo.¬

Expanded text:
onvertere ad Deum et relinque peccata tua precare ante faciem et minue offendiculum refer te ad Dominum et avertere ab iniustitia et nimis odito execrationem et cognosce iustitias et iudicia Dei et sta in sorte propositionis et orationis altissimi Dei in partes vade saeculi sancti cum vivis et dantibus confessionem no
Abbreviated transcription (Latin):
sit in recordatione. et non illustret lumine
Obscurent eum tenebrȩ. et umbre mortis:
occupet eum caligo. et inuoluat᷑ amaritu¬
dine. Noctem illam tenebrosus turbo poᷤ¬
sideat. non computet᷑ in dieb anni: nec
numeretur in mensib. Sit nox illa solita¬
ria: nec laude digna. Maledicant ei qui

Expanded text:
sit in recordatione, et non illustretur luminesit in recordatione, et non illustretur lumineObscurent eum tenebrae et umbra mortis, occupet eum caligo, et involvatur amaritudine. Noctem illam tenebrosus turbo possideat; non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus. Sit nox illa solitaria, nec laude digna. Maledican
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad u̾ticem eiꝰ: qui testa saniẽ radebat.
sedens in sterquilimo. Dixit autẽ illi uxor
sua. Ad huc ꝑmanes tu in simplicitate tua:
benedic deo: et morere. Qui ait: ad illam
quasi una de stultis mulierib: locita es.
Si bona suscepimꝰ de manu dñi. quare ma-¬
la non suscipiamꝰ: In omnibus his non
peccauit iob labiis suis:
gitur audientes tres amici iob omne ma
lum quod accidisset ei. uenerunt sin
uisitarent eum: & consolarent᷑: Cumq
leuassent ꝓcul oculos suos. non cognoue¬
runt eum: et exclamantes plorauerunt.
scissis q uestib sparserunt puluerẽ suꝑ
caput siuiniin cȩlum: et sederunt cum eo
in terra. septem dieb. et septem noctib.
et nemo loquebatur ei uerbum. Uidebant
enim dolorem esse uehementem.
ost hec aperuit iob os suum &e male¬
dixit diei suo: et locutus est. Pereat dieᷤ
in quanatꝰ sum: ce nox in qua dictum est.
conceptus est homo. Dies ille uertatur in
tenebras non requirat eum deus desuꝑ: &e ñ

Expanded text:
aniem deradebat sedens in sterquilinio dixit autem illi uxor sua adhuc tu permanes in simplicitate tua benedic Deo et morere qui ait ad illam quasi una de stultis locuta es si bona suscepimus de manu Domini quare mala non suscipiamus in omnibus his non peccavit Iob labiis suis igitur audientes tres amici Iolum quod accidisset ei, venerunt singvisitarent eum, et consolarentur. Cumque levassent procul oculos suos, non cognoverunt eum, et exclamantes ploraverunt, scissisque vestibus, sparserunt pulverem super caput suum in coelum. Et sederunt cum eo in terra septem diebus et septem noctibus, et nemo loquebatur ei verbum; videbant enim dolorem esse vehementem. Post haec aperuit Job os suum, et maledixit diei suo, et locutuin qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo. Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum Deus desuper, et non
Abbreviated transcription (Latin):
sius fideł. quia uidit deum lucis. & inu¬
cauit deum omnipotentem. ad impuge¬
dos hostes circumstantes undiq in oblatio¬
ne uiri inuiolati. Et intonuit de celo
dñs. &e sonitu magno auoitam fecit ui¬
cem suam. & contruit principes tynoꝰ
ce omnes duces phylistiim. & ante tempo
finis uitȩ ce seculi testimonium prebul
in conspectu dñi et xpisti. Pecuniam atb
ad calciamentum ab omni carne non a¬
cepit: et non accusauit illum homo a
post hoc dormiuit: de notum fecit regiil
ostendit illi finem uitȩ suȩ. Exaltauit uos
eius de terra in prophetia: delere iniquia¬

Expanded text:
suis fidelis quia vidit Deum lucis et invsuis fidelis quia vidit Deum lucis et invocavit Deum potentem in obpugnando hostes circumstantes undique in oblatione viri inviolati et intonuit e caelo Dominus et in sonitu magno auditam fecit vocem suam et conteruit principes Tyriorum et omnes duces Philisthim et ante tempus finis vitae suae et saeculi testimonium praebuit in conspectu Domini et christi pecunias et usque ad calciamenta ab omni carne non accepit et non accusavit illum homo et post hoc dormivit et notum fecit regi et ostendit illi finem vitae suae et exaltavit vocem eius de terra in prophetia delere impi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. ipse ce caleph filius iepphone stap
contra hostem & ꝓhibere gentem apu¬
catis: &e ꝑfringere murmur malttis h
ipsi duo constituti aꝑiculo liberati se
a numero sexcentoꝵ milium peditum
inducere illos in hereditatem: interran
quȩ manat lac et mel. Et dedit domnnis
ipsi caleph fortitudinem: &e usq ad sencbi¬
tem ꝑmansit illi uirtus. ut ascenderet i
excelsum terrȩ locum. et semen ipsius ai¬
nuit hereditatem: ut uroerent omnes fils
isił quod bonum sit obsequi saneto dni
ae iudices singuli suo nomine. quorumni
est corruptum cor. qui non auersi sunti
dño: itt sit memoria illorum in benetidi¬
one. et ossa eorum pullulent de loco sui
et nomen eorum ꝑmanet in eternunq
Dilectꝰ a deo suo samuhel ꝓpħa dñ renau¬
uit imꝑium. & unexit principes in genti
sua. In lege dñi uidicauit congregato¬
nem. & uidit dñs iacob et infide sua p¬
batus est ꝓpħa. &e cognitus est inuerbs

Expanded text:
fecit ipse et Chaleb filius Iepphonne stare fecit ipse et Chaleb filius Iepphonne stare contra hostem prohibere gentem a peccatis et perfringere murmur malitiae et ipsi duo constituti a periculo liberati sunt a numero sescentorum milium peditum inducere illos in hereditatem in terram quae manat lac et mel et dedit Dominus ipsi Chaleb fortitudinem et usque ad senectutem permansit illi virtus ut ascenderet in excelsum terrae locum et semen ipsius obtinuit hereditatem ut viderent omnes filii Israhel quod bonum est obsequi sancto Deo et iudices singuli suo nomine quorum non est corruptum cor qui non aversi sunt a Domino ut sit memoria illorum in benedictione et ossa eorum pullulent de loco suo et nomen eorum permanet in aeternum dilectus a Domino suo Samuhel prophetait imperium et unxit principes in gente sua in lege Domini iudicavit congregationem et vidit Dominus Iacob et in fide sua probatus est propheta et cognitus est in verbis
Abbreviated transcription (Latin):
cor nostrum. iudicare gentem suam in uuiᷤ¬
ticia. ne abolerentur bona ipsoꝵ: ce głam
eoꝵ in gentem ipsorum eternam fecit.
Tortis in bello ihesunaue successor moy¬
si in ꝓpħis. qui fuit magnus scłm nomen
suum. maximꝰ in salutem electorum dei.
expugnare insurgentes hostes: ut conse¬
queretur hereditatem isrł. Quam głam
adeptus est intollendo manus suas. et
iactando contra ciuitates rompheas
Quis ante illum sic restitit e ⁊ sam hosteᷤ
ipse dñs ꝑcussit. An non in iracundia eiꝰ
impeditꝰ est sol. & una dies facta est qua¬
si duo:. Inuocauit altissimum potentem.
in oppugnando inimicos undiq. ce exaudi¬
uit illum magnꝰ ce sanctus deus. in saxis
grandinis uirtute ualde fortis. & impetũ
fecit contra gentem hostilem. ce in descen¬
su ꝑdidit contrarios: ut cognoscant g¬
teq potentiam eius. quia contra dñm
nabe non est facile. Et secutus est a ue¬
go pͣotentes. et in dieb moysi miscdian

Expanded text:
cor nostrum iudicare gentem suam in iuscor nostrum iudicare gentem suam in iustitia ne abolerentur bona ipsorum et gloriam eorum in gentem ipsorum aeternam fecit fortis in bello Iesus Nave successor Mosi in prophetis qui fuit magnus secundum nomen suum maximus in salutem electorum Dei expugnare insurgentes hostes ut consequeretur hereditatem Israhel quam gloriam adeptus est in tollendo manus suas et iactando contra civitatem rompheas quis ante illum sic restitit nam hostes ipse Dominus perduxit aut non in iracundia eius inpeditus est sol et una dies facta est quasi duo invocavit Altissimum potentem in obpugnando inimicos undique et audivit illum magnus et sanctus Deus in saxis grandinis virtutis valde fortis impetum fecit contra gentem hostilem et in descensu perdidit contrarios ut cognoscant gentes potentiam eius quia contra Dominum pugnare non est facile et secutus est a tergo potentes et in diebus Mosi misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiam circumdederunt illum in de¬
sertum: homines qui erant cdathan ce
abiron. &e congregatio chore in iracundiã.
uidit dominus ce non placuit ei: ce consũp¬
ti sunt in impetu iracundiȩ. fẽcit illis mo.¬
stra: ce consũpsit illos illos in flamina
ignis. & addidit aaron głam: ce dedit illi
hereditatem ce primitias fructuum terrȩ
diuisit illi. Panem ipsius in primis para¬
uit in sacietatem. nam sacrificia dñi edẽt:
que dedit ipsi &e semini eius. Ceterum.
inter gentes non herecditauit. & pars illi¬
non est in gente. ipse enim pars eiꝰ est ⁊
timore dei. et stare in reuerentia gentis
in bonitate: et alacritate animȩ suȩ pla¬
cuit deo isrł. Ideo statuit illi testamen¬
tum pacis principem sanctorum & gentiᷤ
suȩ. ut sit illi & semini eius sacerdotii dig¬
nitas in eternum: &e testamentum dauid
regis filio iesse de tribu iuda. hereditas ip¬
si ce semini eius: ut daret sapientiam in

Expanded text:
invidiam circumdederunt illum, in deinvidiam circumdederunt illum, in deserto homines qui erant cum Dathan et Abiron; et congregatio Core in iracundia. Vidit Dominus Deus, et non placuit illi, et consumpti sunt in impetu iracundiae: fecit illis monstra, et consumpsit eos in flamma ignis et addidit Aaron gloriam et dedit illi hereditatem et primitias fructuum terrae divisit illi panem ipsis in primis paravit in satietatem nam sacrificia Domini edent quae dedit ipsi et semini eius ceterum in terra gentes hereditabit et pars non est illi in gente ipse enim pars eius est etimore Domini et stare in reverentia gentis in bonitate et alacritate animae suae placuit de Israhel ideo statuit ad illum testamentum pacis principem sanctorum et gentis suae ut sit illi in sacerdotium sui dignitas in aeternum et testamentum David regi filio Iesse de tribu Iuda hereditas ipsi et semini eius ut daret sapientiam in
Abbreviated transcription (Latin):
darii sculptis. in memoriam scłm nume¬
rum tribuum isrł. Coronam auream su¬
per mutram eiꝰ. expressam sigrio sancti¬
tatis ⁊ gła honoris ce opus uirtutis.
Tesideria oculorum ornata: sic pulchra
ante ipsum non fuerunt talia usq ad
orientem. ⁊on indutus est illa alienige¬
na aliquis. sed tantum filii ipsius soli.
et nepotes eius ꝑ omne tempus: sacrificia
ipsius consumpta sunt igni cotidie. Cõ¬
pleuit moyses manus eius: et unexit il¬
lum de oleo sancto. Factum est illi in tes¬
tamentum eternum. & semini eiꝰ. sicut
dies cęli. fungi sacerdotio: et habere lau¬
dem. glorificari ppłm suum in nomine suo
Ipsum elegit ab omni uiuente. offerre sa¬
crificium deo. in censum &e bonum odorẽ
in memoriam placere populo suo. Dedit il¬
li in preceptis suis potestatem in testimo¬
niis iudiciorum docere iacob testimonia¬
sua. & in lege sua lucem dare isrł. quia¬
contra illum steterunt alieni. et ꝓpter

Expanded text:
darii sculptilis in memoriam secundum numedarii sculptilis in memoriam secundum numerum tribuum Israhel coronam auream supra mitram eius expressam signo sanctitatis gloria honoris et opus virtutis desideria oculorum ornata sic pulchra ante ipsum non fuerunt talia usque ad originem non indutus est illa alienigena aliquis sed tantum filii ipsius soli et nepotes eius per omne tempus sacrificia ipsius consumpta sunt igni cotidie conplevit Moses manus eius et unxit illum oleo sancto factum est illi in testamentum aeternum et semini eius sicut dies caeli fungi sacerdotio et habere laudem et glorificaIpsum elegit ab omni vivente, offerre sacrificium Deo, incensum, et bonum odorem, in memoriam placare pro populo suo: et dedit illi in praeceptis suis potestatem, et in testamentis judiciorum docere Jacob testimonia, et in lege sua lucem dare Isrcontra illum steterunt alieni, et propter
Abbreviated transcription (Latin):
ilum in conspectu regum. & iussit illi corã
populo suo: &e ostendit illi głam suam. In
sbe &e lenitate ipsius sem̃ fecit illum. et
elegit illum de omni carne: Audiuit¬
enim eum et uocem ipsius. & induxit
illum in nubem. et dedit illi precepta.¬
ce legem uitȩ et disciplinȩ: docere iacob
testamentum. et iuidicia sua isrł .ui.
Excelsum fecit aaron fratrem eius: ce si¬
milem fecit de tribu leui. Statuit ei testa¬
mentum eternum. & dedit illi sacerdoti¬
um gentis: &e beatificauit illum in gloria.
Circumcinexit illum zona głȩ. & induit
illum stola gr̃ȩ: et coronauit illum in ua¬
sis uirtutis. Circumpediles &e femoralia
ce humerale posuit ei. oe cinexit illum
dare sonitum in mcessu suo. auditum
facere sonitum in templo: in memoriã
filiis gentis suȩ. stola sancta auro et ia¬
cincto ce purpura opus textile uiri sa¬
pientis. iuditio oe ueritate prediti. ẽor¬
to cocco opus artificis geminis pretiosis
figuratis in ligatura auri &e opere lapi¬

Expanded text:
iussit illi coram populo suo et ostendit illi gloriam suam in fide et lenitate ipsius sanctum fecit illum et elegit illum de omni carne audivit eum et vocem ipsius et induxit illum in nubem et dedit illi coram praecepta legem vitae et disciplinae docere Iacob testamentum et iudicia sua Israhel excelsum fecit Aaron fratrem eius et similem sibi de tribu Levi statuit ei testamentum aeternum et dedit illi sacerdotium gentis et beatificavit illum in gloria et circumcinxit illum zonam gloriae induit illum stolam gloriae et coronavit illum in vasis virtutis circumpedes et femoralia et umeralem posuit ei et cinxit illum dare sonitum in successu suo auditum facere sonitum in templo in memoriam filiis gentis suae stola sancta auro et hyacintho et purpura opus textile viri sapientis iudicio et veritate praediti torto cocco opus artificis gemmis pretiosis figuratis in ligatura auri et opere lapi
Abbreviated transcription (Latin):
une inuentus est fidelis et ideo iure¬
urando dedit illi semen in gente sua.
crescere illum quasi terrȩ cumulum: ce
ut stellas exaltare semen eiꝰ. ce heredi¬
tari illos a mari usq ad mare: & a flu-¬
mine usq ad terminos orbis terRe.¬
t ysaac eodem fecit modo. ꝓpter abra¬
ham patrem suum: benedictionem om¬
num gentium dedit illi. et testamentũ
onfirmauit suꝑ caput iacob. Agnouit¬
tum eum in benedictionib suis: ce de¬
dit illi hereditatem. Diuisit ei partem
in tubub duodecim. & conseruauit illi

Expanded text:
tione inventus est fidelis ideo iureitione inventus est fidelis ideo iureiurando dedit illi semen in gente sua crescere illum quasi terrae cumulum et ut stellas exaltare semen eius et hereditari illos a mari usque ad mare et a Flumine usque ad terminos terrae et in Isaac eodem fecit modo propter Abraham patrem ipsius benedictionem omnium gentium dedit illi et testamentum confirmavit super caput Iacob agnovit eum in benedictionibus suis et dedit illi hereditatem et divisit ei partem in tribus duod
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quorum non est memoria. Peti¬
quasi qui non fuerint. & nati sunt qu
non nati: & filii ipsorum cum illis. ͦᷤ
illi uiri miscdiȩ sunt. quorum pietals
bona hereditas: & nepotum illorus
ꝓpter illos. usq in eternum manet se¬
men eorum: &e in gła illoꝵ non delinq̃¬
tur. Corpora eorum in pace sepulta sunt:
&e nomen eorum uiuet in generatione
egenerationem. Sapientiam eorum
narrant populi: ce laudem illoꝵ nun¬
tar ecclesia. Enoc placuit deo. ⁊ trans¬
latus est in paradysum:. ut det gentib
penitentiam. Noe inuentus est ꝑfectꝰ
uistus. & in temꝑe iracundiȩ: factus est
nconciliatio. Ideo dimissum est reliqu¬
um terrȩ. cum factum est diluuium:
testamenta scł̃i posita sunt apud illũ.
ne deleri possit diluuio omnis caroz
braham magnus pater multitudinis
gsentium & non est inuentus similis illi
igla: qui conseruaret legem excelsi. &
sut in testamento cum illo in carne eiꝰ.
Otare fecit testamentum. et in tempta¬

Expanded text:
et sunt quorum non est memoria periet sunt quorum non est memoria perierunt quasi non fuerint et nati sunt quasi non nati et filii ipsorum cum illis sed illi viri misericordiae sunt quorum pietatesbona hereditas nepotum illorum filii ipsorum propter illos usque in aeternum manet semen eorum et gloria eorum non derelinquetur corpora ipsorum in pace sepulta sunt et nomen eorum vivet in generationes et generationes sapientiam ipsorum narrent populi laudem eorum nuntiet ecclesia Enoch placuit Deo et translatus est in paradiso ut det gentibus paenitentiam Noe inventus est perfectus iustus et in tempore iracundiae factus est reconciliatio ideo dimissum est reliquum terrae cum factum est diluvium testamenta saeculi posita sunt apud illum ne deleri possit diluvio omnis caro Abraham magnus pater multitudinis gentium et non est inventus similis illi in gloria qui conservavit legem Excelsi et fuit in testamento cum illo in carne eius stare fecit testamentum et in tempta
Abbreviated transcription (Latin):
tum cumq potueritis. suꝑualebit adu
&e ammirabilis magnificentia eius. De¬
nedicentes dnm̃ exaltate illum quan¬
tum potestis: maior est omni laude.
Exaltantes eum replemini uirtute: ne
laboretis. non enim ꝑuenietis. Quis uroe¬
bit eum. & enarrabit: Et quis magnse¬
bit eum. sicut est ab initio: Multa ai¬
condita sunt maiora his: pauca enini¬
dimus oꝑum eius. Omnia autem dñ
ne sua. Multam glam fecit dñs magu
ficentia sua. a seculo dominantes inpi-¬
tentatib suis. Homines magni uititi
&e prudentia sua prediti: in dignitat
ꝓpħarum. & imꝑantes in presentip¬
pulo: &e in uirtute prudentiȩ populi
sanctissima uerba. In pueritia sua m¬
rentes modos musieos. & narraNtele
mina inscriptura. Homines di
in uirtute pulchritudinis studium he¬
bentes. pacificantes in domib suis: i
isti in generationib gentis suȩ. głam
adepti sunt: ce in dieb suis in laudilis
habentes. Qui de illis nati sunt reliqis¬
runt nomen narrandi laudes eorum

Expanded text:
tumcumque potueritis supervalebit adhuc et admirabilis magnificentia eius benedicentes Dominum exaltate illum quantum potestis maior est enim omni laude exaltantes eum replemini virtute ne laboretis non enim habebitis quis vidit eum et enarrabit et quis magnificabit eum sicut est ab initio multa abscondita sunt maiora horum pauca enim vidimus operum eius omnia autem Dominificentia sua, a saeculo dominantes in potentatibus suis homines magni virtute et prudentia sua praediti in dignitate prophetarum, et imperantes in praesenti populo, et in virtute prudentiae populi sanctissima equirentes modos musicos et narrantes carmina in scriptura homines divites in virtute pulchritudinis studium habentes pacificantes in domibus suis omnes isti in generationibus gentis suae gloriam adepti sunt et in diebus suis habentur in laudibus qui de illis nati sunt reliquerunt nomen narrandi laudes eorum
Abbreviated transcription (Latin):
lȩ. & ros obuians ab ardore uenienti hu¬
milem efficiet eum. In sermone eius si¬
nauigat mare enarrat pericula eius: et
audientes aurib non ammirabimur. Il¬
lic preclara & mirabilia oꝑa. uaria gen̾a
bestiarum & omnium peccoꝵ & creatura
beluarum: ꝓpter ipsum consummatus
est itineris finis. &e in sermone euio
composita sunt omnia. Multa dior
et deficiemus uerbis: consummatio i¬
tem sermonum ipse est. In omnib ͥo¬
antes. ad quid ualebimꝰ: Ipse enim on¬
potens suꝑ omnia oꝑa sua. terribilis o.¬

Expanded text:
lae ros obvians ab ardore venienti hulae ros obvians ab ardore venienti humilem efficiet eum in sermone eius sinavigat mare enarrat periculum eius et audientes auribus non admirabimur illic praeclara et mirabilia opera varia genera bestiarum et omnium pecorum et creatura beluarum propter ipsum confirmatus est itineris finis et in sermone eius conposita sunt omnia multa dicemus et deficiemus verbis consummatio autem sermonum ipse est in omnibus gloriantes ad quid valebimus ipse enim Omnipotens super omnia opera sua terribilis
Abbreviated transcription (Latin):
excelsi aperuerunt illum. Imperio suo
accelerauit niuem. &e accelerat coruscati¬
ones emittere iudicii sui. ꝓpterea aꝑti
sunt thesauri. & euolauerunt nebulȩ
sicut aues: In magnitudine sua nubes¬
posuit. & confracti sunt lapides grandi¬
nis. In conspectu eius commoueburt᷑
montes. & in uoluntate ens aspirabit
nothus. uox tonitrui eiꝰ uerberabit ter¬
ram. tempestas aquilonis &e congregatio
spiritus. sicut auis deponens ad sedendũ
asꝑgit niuem. ce sicut locusta demergens
descensus eius. Pulchritudinem candori
eius ammirabitur oculus. & suꝑ imbrẽ
eius expauescit cor. gelu sicut salem ef¬
fundet suꝑ terram. &e dum gelauerit: fi¬
et tanquam cacumina tribuli. frigidus
uentus aquilo flabit. & gelabit cristallꝰ
ab aqua: suꝑ dmnem congregationem aqͦ¬
rum requiescit. & sicut loricam induit se
aquis. et deuorabit montes. oe exuret de¬
sertum: ce extinguet uiride sicut ignem.
Medicina omnium in festinatione nebu¬

Expanded text:
Excelsi aperuerunt illum imperio suo Excelsi aperuerunt illum imperio suo adceleravit nivem et adcelerat coruscationes emittere iudicii sui propterea aperti sunt thesauri et evolaverunt nebulae sicut aves in magnitudine sua posuit nubes et confracti sunt lapides grandinis in conspectu eius commovebuntur montes et in voluntate eius adspirabit notus vox tonitrui eius exprobravit terram tempestas aquilonis et congregatio spiritus sicut avis deponens ad sedendum aspargit nivem et sicut lucusta demergens descensus eius pulchritudinem coloris eius admirabitur oculus et super imbrem eius expavescet cor gelum sicut salem effundet super terram et dum gelaverit fiet tamquam cacumina tribuli frigidus ventus aquilo flabit et gelabit cristallus ab aqua super omnem congregationem aquarum requiescet et sicut lorica induet se aquis devorabit montes et exuret desertum et extinguet viridem sicut ignem medicina omnium in festinationem nebu