comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus pater et unus dñs idest ful
ita sit et unus spiritus. profecto
amborum est. quandoquidẽ t̃e
dem apłm dicentem. si autem spi-¬
ritus eius qui suscitauit ihesun
ex mortius habitat tn nobis. Hi
itaq spiritum patris intelligi uo¬
luit. de quo tamen alio loco dicit
quisquis autem spiritum xpisi
non habet. hic non est eius. Et mmil¬
ta alia sunt testimonia quilz hol
euidenter ostenlitur et patris l
filii ipsum esse spiritum qui in
trinitate dicttur spiritus sandis
xec ob aluul existimo ipsum pro¬
prie uocari spiritum sanctum.
cum enam si de singulis initerro¬
genur. non possumus nisi ⁊ pa¬
trem et filium et spiritum sc̃m¬
dicere. qm̃ spiritꝰ est deus. il est
non corpus est deus sel spiritus.
Quod ergo communiter uocan¬
tur et singuli. hoc ꝓprie uocart
oportuit: eum qui non est uniꝰ e¬
orum. s in quo cominunitas ap¬
paret amborum. Cur ergo non
credamus qł etiam de filio pro¬
cedit spiritus sanctus. cum filii

Expanded text:
nus Pater et unus Dominus, id est Filius, nus Pater et unus Dominus, id est Filius, ita sit et unus Spiritus, profecto amborum est: quandoquidem dicidem Apostolum dicentem: Si autem spiritus ejus qui suscitavit Jesum ex mortuis, habitat in vobis. . Hic utique spiritum Patris intelligi voluit, de quo tamen alio loco dicit: Quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Et multa alia sunt testimonia, quibus hoc evidenter ostenditur, et Patris et Filii ipsum esse spTrinitate dicitur Spiritus sanctus. Nec ob aliud aestimo ipsum proprie vocari Spiritum sanctum, cum etiam si de singulis interrogemur, non possimus nisi et Patrem et Filium spiritum dicere, quoniam spiritus est Deus, id est, non corpus est Deus, sed spiritus . Quod ergo communiter vocantur et singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credam quod etiam de Filio procedat Spiritus sanctus, cum Filii
Abbreviated transcription (Latin):
quia semper scit. Ergo et scuut
et sciet. ac per hoc et audiuit. au-¬
dit et audiet. quia sicut iam dix¬
umus hoc est illi audire qł scire.
et scire illi hoc est qł esse. Ab illo
igitur audunt audit. audiet a
quo est. Ab illo est a quo procedit.
Hic aliquis forsitan querat utrũ ⁊
a filio procedat spiritus sanctus.
Filius enum soluis patris est fili¬
us et pater soluis filii est pater:
spiritus sanctus autem non ẽ u¬
nius eorum spiritꝰ. secd amborum.
Habes ipsum dicentem. non enim
uos estis qui loquimini. s spiritꝰ
patris uestri qui loquitur in no-¬
duo sunt alius patris alius fii
Absit. Unum enun corpus ait
cum significaret ecclesiam moxg
addidit et unus spiritus. Et u¬
de quomodo illic impleat trimq¬
tem sicut uocati estis inquit ui
una spe uocationis uestre. Unus
luit. restat ut etiam patrem nom¬
net. Sequitur ergo. una fides.
num baptisma. unus deus et pi¬
ter omnium. qui super omnes

Expanded text:
quia semper scit; ergo et scivit, et scit, quia semper scit; ergo et scivit, et scit, et sciet; ac per hoc et audivit, et audit, et audiet, quia, sicut jam diximus, hoc illi est audire, quod scire; et scire illi, hoc est, quod esse. Ab illo igitur audivit, audit, audiet, a quo est. Ab illo est, a quo procedit.erat, utrum et a Filio procedat Spiritus sanctus. Filius enim solius Patris est Filius, et Pater solius Filii est Pater: Spiritus autem sanctus non est unius eorum Spiritus, sed amborum. Habes ipsum Dominum dicentem: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in voostra . Nunquid duo sunt, alius Patris, alius Filii? Absit. Unum enim corpus ait, cum significaret Ecclesiam, moxque addidit, et unus Spiritus . Et vide quomodo illic impleat Trinitem, Sicut vocati estis, inquit, in una spe vocationis vestrae, unus luit, restat ut etiam Patrem nominet. Sequitur ergo: Una fides, unum baptisma, unus Deus et pater omnium, qui super omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
mendacit̾ ponitur. Quamius
enim natura illa inmutabilis et
ineffabilis non recipiat finit et
erit s tantum est ipsa enim uera¬
citer est quia mutari non potest.
et ideo illi tantum conuenerat di¬
cere ego sum qui sum et dices fili¬
is ifrael qui est misit me ad uos:
tamen ꝓpter mutabilitate tempo¬
rum in quib uersatur nostra mor¬
talitas et nr̃a mutabilitas nõ men¬
daciter dicimus. fuit ⁊ erit et est.
Fuit in preteritis seculis. et in p̾¬
sentib est: erit in futuris. Fuit¬
qͥa numqũa defuit. erit quia nĩ¬
quam deerit. est quia semper ẽ.
Neq enum uelut qui ian non sit
cum preteritis occidit aut cũ pre¬
sentib uelut qui non maneat la¬
bitur aut cum futuris ueluti qͥ
non fuerat orietur. Proinde cũ
scłm uolumina temporum locu¬
tio humana uariatur. qui ꝑ nul-¬
la leesse potuit aut potest aut po-¬
terit tempora. uera de illo dicun¬
tur cuiuslibet temporis uerba.
Semper itaq audit spiritus sc̃s.¬

Expanded text:
mendaciter ponitur. Quamvis mendaciter ponitur. Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non recipiat Fuit et Erit, sed tantum Est: ipsa enim veraciter est, quia mutari non potest; et ideo illi tantum convenerat dicere, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos : tamen propter mutabilitatem temporum in quibus versatur nostra mortalitas et nostra mutabilitas, non mendaciter dicimus, et fuit, et erit, et est. Fuit, in praeteritis saeculis, est in praesentibus, erit in futuris. Fuitquia nunquam defuit; erit, quia nunquam deerit; est, quia semper est. Neque enim, velut qui jam non sit, cum praeteritis occidit; aut cum praesentibus, velut qui non maneat, labitur; aut cum futuris, velut qui non fuerat, orietur. Proinde cum secundum volumina temporum locutio humana variatur, qui per nulla deesse potuit aut potest aut poterit tempora, vera de illo dicuntur cujuslibet temporis verba. Semper itaq
Abbreviated transcription (Latin):
lud intersit inter procedere ⁊ nas¬
ii. longum est querendo dissere¬
re. et temerarium cum disserue¬
ris diffinire: quia hoc et menti
utcumq comprehendere. ⁊ siqͥd
forte mens inde comprehende¬
in lingue difficillimum est expli-¬
care: quantuslibet presit doctor.
quantuslibet assit auditor. Non
audiet a quo ꝓcedit. Audire illi
scire est: scire uero esse sieut su¬
perius disputatum est. Quia er¬
go non est a seipso s ab illo a quo
procedit. a quo illi est essentia. ab
illo scientia: ab illo igitur audi¬
entia: qđ nichil est aliud quam
scientia. Nec moueat qł uerbũ
futuri temporis positum ẽ. non
enim dictum est quecumq au-¬
diuit aut quecũq audit. s que¬
cumq audiet loquet᷑. Illa quip¬
pe auilientia sempiterna est. qͥa
sempiterna scientia. In eo autem
quod sempiternum est sine ini¬
tio et sine fine. cuiuslibet tempo¬
ris uerbum ponatur: siue prete¬
riti siue presentis siue futuri. ñ

Expanded text:
luc intersit inter procedere et nasluc intersit inter procedere et nasci, et longum est quaerendo disserere, et temerarium cum disserueris definire: quia et menti utcunque comprehendere, et quid forte mens inde comprehenderit, linguae difficillimum est explicare, quantuslibet praesit doctor, quantuslibet adsit auditor. Non audiet a quo procedit. Audire illi scire est; scire vero esse, sicut superius disputatum est. Quia ergo non est a semetipso, sed ab illo a quo procedit; a quo illi est essentia, ab illo scientia: ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. 5. Nec moveat quod verbum futuri temporis positum est. Non enim dictum est, quaecumque audivit, aut, quaecumque audit; sed, quaecumque audiet, loquetur. Illa quippe audientia sempiterna est, quia sempiterna scientia. In eo autem quod sempiternum est, sine initio et sine fine, cujuslibet temporis verbum ponatur, sive praeteriti, sive praesentis, sive futuri, non
Abbreviated transcription (Latin):
nitus facta sunt de creatura ser¬
uiente non de ipsa dominante na¬
tura. que in se manens qđ uult
mouet et quod uult inmutabilis
aliud illi scit scientia qua scit all¬
uil essentia qua est: s utrumꝙ is
num est: nec utrumq dicendiums
est qł simpliciter unum ẽ. Sicis
habet pater uitam in semetip̃s ais
aliul est ipse quam uita que in
ipso est. Et dedit filio habere u¬
cam in semetipso. hoc est genuit
fuum qui et ipse uita esset. Sic
iaq debemus accipere qł de spi-¬
ritu sco dictum est: non eñi loq̃¬
tur a semetipso s quecumq au¬
diet loquetur. ut intelligamus
non eum esse a semet ip̃o. Pater
quippe solus. de alio non ẽ. Nam
er filius de patre natus est:⁊spi¬
ritus sanctus de patre procedit.
pater autem nec natus est de a¬
lio nec procedit. et ideo sine aliqͣ
disparilitate in sumina illa trim-¬
Iam et filius ei de quo natus est.
et spiritus sanctus ei dequo pro¬
cedit equalis est. Quud autem il¬

Expanded text:
nitus facta sunt de creatura sernitus facta sunt de creatura serviente, non de ipsa dominante natura, quae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabilis aliud illi sit scientia, qua scit, aliud essentia, qua est; sed utrumque unum; quamquam nec utrumque dicendum est quod simpliciter unum est; sicut habet Pater vitam in semetipso, nec aliud est ipse quam vita, quae in illo est: Et dedit Filio vitam, habere in semetipso ; hoc est, genuit Filium, qui et ipse vita esset. Sic itaque debemus accipere quod de Spiritu sancto dictum est: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audierit loquetur ; ut intelligamus, non eum esse a semetipso. Pater quippe solus de alio non est. Nam et Filius de Patre natus est; et Spiritus sanctus de Patre pPater autem nec natus est de alio, nec procedit. Nec ideo sane aliqua disparitas in summa illa TriniNam et Filius ei de quo natus est, et Spiritus sanctus ei de quo procedit, aequalis est. Quid autem il
Abbreviated transcription (Latin):
is. non possum inquit a merpso
facere quicquam. sicut audio u¬
dico. In persona uero spirituᷤᷤ san¬
cti quoniodo ul accipiamus quł̃
ait non enim loquetur a semet¬
ipso s quecumq audiet loquet᷑.
cum in ea non sit alia duunitatiꝰ
alia humanitatis uel alterius cre-¬
ature cuiuscumq substantia mag-¬
na exoritur inde difficultas l
lud enim qđ sicut columba sp̃.
sanctus apparuit specie corpir¬
li. uisio fuit ad horam facta ato
transacta. sicut etiam quandos¬
per discipulos uenit. uise sunt
illis lingue diuerse uelut ignꝯ
qui et uisedit super unumqũes
eorum. Qui ergo dicit columbã
ad imitatem persone spirituisi
fuisse coniunctam. ut ex illa ⁊ ii
ritus sc̃i persona constaret. hoc en¬
am de illo igni compellitur dice¬
re. ut intelligatur ntcbil horum
debere sic dicere. Ista enim que
de substantia dei quomodo ut o
pus erat significanda corporeis
hominum sensib sese intuler̃t
atq transierunt. ad horam iliui¬

Expanded text:
is. Non possum, inquit, a meipso is. Non possum, inquit, a meipso facere quidquamsancti quomodo accipiamus quod ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; cum in ea non sit alia divinitatis, alia humanitatis, vel alterius creaturae cujuscumque substantia, magna exoritur difficultas. 2. Illud enim quod sicut columba Spiritus sanctus apparuit specie corporali , visio fuit ad horam facta atque transacta: sicut etiam quando super discipulos venit, visae sunt illis linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Qui ergo dicit columbam ad unitatem personae Spiritui sancto fuisse conjunctam, ut ex illa et Deritus sancti persona constaret; hoc etiam de illo igne compellitur dicere, ut intelligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei pus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divi
Abbreviated transcription (Latin):
re. qm̃ filius hominis est. In qͥb
uerbis eius manifestatur non e¬
am formam presentandam esse
iudicio in qua cum esset non ra-¬
pinam arbitratus est esse se equa¬
lem deo. s illam qũa cũ semetipsũ
exinanisset accepit semetipsum
enim exinantuit formam seruit ac-¬
cipiens. In qua uuletur etiã ad
faciendum uidictum obedienti¬
am suam commendasse cum dix¬
it non possum a meipso facere
quicquam sicut audio iudico.
Adam namq per cuius unius ho¬
mins inobedientiam peccatores
constituti sunt multi. non sicut
audiuit iudicauit. quia qił au¬
duut preuaricatus est: et a semet¬
ipso fecit malum qđ fecit: quia
non dei uoluntatem sed suam fe-¬
cit. Ipse autem per cuius unius
hominis obedientiam iusti cõsti¬
tuntur multi. non solum obeili¬
ens fuit usq ad mortem crucis
in qua est uiuus udicatus amoe¬
tius. s obedientem se futurũ pro-¬
mittens: in ipso quoq iudicio qdł
est de niuis iudicaturus ⁊ mortu¬

Expanded text:
re, quoniam Filius hominis est . In quibus re, quoniam Filius hominis est . In quibus verbis ejus manifestatur non eam formam praesentandam esse in judicio in qua cum esset non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed illam quam cum semetipsum exinanisset, accepit. Semetipsum enim exinanivit, formam servi accipiens . In quo videtur etiam ad faciendum judicium obedientiam suam commendasse, cum dixit: Non possum a meipso facere quidquam; sicut audio, judico. Adam namque, per cujus unius hominis inobedientiam peccatores constituti sunt multi, non sicut audivit, judicavit, quia quod audivit praevaricavit, et a semetipso fecit malum, quia non Dei voluntatem, sed suam fecit. Iste autem per cujus unius hominis obedientiam justi constituuntur multi, non solum obediens fuit usque ad mortem crucis, in qua est vivus judicatus a mortuis, sed obedientem se futurum promittens in ipso quoque judicio, quo est de vivis judicaturus et mortu
Abbreviated transcription (Latin):
uid est qił dñs a¬
it de spiritu sc̃o
cum eum uentu¬
rum esse promit¬
teret et docturũ
discipulos eius omnem ueritatẽ
uel eos deducturum in omni ue-¬
ritate. non enim loquet᷑ a semetip
so s quecumq audiet loqueturS
Sunile est et hoc qđ de semetipso
dixit non possum a memetĩp̃o fa-¬
cere quicquam sicut audio iudi¬
co. Sed illud cum exponeremus
mus ut obedientiam suam qua
factus est obediens usq ad mor-¬
tem crucis. prenuntiasse filius
uderetur et iudicium futurũ
quo uiuos et mortuos iudicabit.
quia hoc per id facturus est ql
filius hominis est ꝓpter qđ dix¬
it pater non iudicat quemquã
in uulicio non forma dei qua e¬
qualis est patri nec ab impiis ui¬
deri potest: s forma hominis ap¬
parebit qua minoratus est etiã
modico minus ab angelis. qũa¬
uis iam in claritate non in pris¬
tina sit humilitate uenturus. cõ¬
spicuus tamen futurus bonis
et malis. Hinc ait et illud. et po¬
testatem dedit ei iudicium face¬

Expanded text:
uid est quod Dominus ait de Spiritu sancto, cum eum venturum esse promitteret, et docturum discipulos ejus omnem veritatem, vel eos deducturum in omni veritatso, sed quaecunque audiet, loquetur. Simile enim est hoc ei, quod de seipso dixit: Non possum a me facere quidquam; sicut audio, judico . Sed illud cum exponeremus, mus, ut obedientiam suam, qua factus est obediens usque ad mortem , praenuntiasse Filius videretur et in judicio futuram, quo vivos et mortuos judicabit , quia hoc per id facturus est, quod Filius hominis est, propter quod dixit: Pater non judicat quemquam, in judicio non forma Dei, qua coaequalis est Patri, nec ab impiis videri potest, sed forma hominis apparebit, qua minoratus est etiam modico minus ab angelis , quamvis jam in claritate, non in pristina sit humilitate venturus, conspicuus tamen futurus et bonis et malis. Hinc ait et illud: Et potestatem dedit ei judicium face
Abbreviated transcription (Latin):
bent¬
ed congratulatio fra ꝓfectus
ros uirtutib antecellis. tutius
in loco infimo quam in summo
temetipsum conseruas. Semꝑ
enu dde alto peior fit ruina. Q d̃
si tibi ut asseris quidam superi¬
ores uel equales sunt. quidl te le¬
dit: Quid te nocet: Qaue proi¬
sus ne dum aliis locum celsitu¬
diuis inuides. illum imiteris
de quo scriptum retines. inui¬
dia diaboli mors introuut in
Absit ut illum ames. quem in oĩ¬
bus contrarium habes. qui dero¬
gat qui tibi insultat. qui te con¬
uitiis exasperat. qui tibi peccata
tua improperat. qui te dictis o¬
perib atq honorib semper pre¬
ire festinat. Nisi enim tui inui¬
deret. nequaqũa se tibi ita p̾fer

Expanded text:
bent. CONGRATULATIO FRATRUM ros virtutibus antecellis, tutius in loco temetipsum servabis. Semper enim de alto pejor fit ruina. Quod si tibi, ut asseris, quidam superiores, alii aequales sunt, quid te laedit? quid te nocet? Cave prorsus, ne dum aliis locum celsitudinis invides, illum imiteris, de quo scriptum est: Invidia diaboli mors introivit in Absit ut tu illum diligas, quem in omnibus contrarium habes, qui tibi derogat, qui tibi insultat, qui te injuriis exacerbat, qui tibi peccata tua improperat, qui te dictis, operibus atque honoribus semper praeire festinat. Nisi enim tibi invideret, nequaquam se tibi ita pr
Abbreviated transcription (Latin):
sum conuerti ab eo qł traditũ ẽ
illis sc̃o mandato. Contiuget e¬
nim eis illud uert prouerbii: ca¬
et sus lota in uolutabro luti. Q
nimirum auaritie morbus nũ¬
quam melius conpescitur. nisi
cum dies mortis sine obluuone
meditatur. cum qualis post mo-¬
dicum in sepulchro futurus sit
homo considerat. Hoc certe fixũ
manebat in illius memoria qui
dicebat. homo putredo. et filius
homuis uermis. Hec ab illius¬
mente non recesserat qui dicebat
in omnib oꝑib tuis memorare
nouissima tua. et in eternum non
peccabis. Quid tunc rogo qͥd tunc
diuitie reseruate ꝓderunt. Au-¬
di quid. Nudus egressus sũ de
utero matris mee. nudus reuer¬
tar illuc. Audi quid. dichil intu¬
limus in hunc mundum. s nec
auferre qͥd possumus. Se obdura
Obluratio dicit. Si ea que tione.
possides egentib tribius unde
subiectos absq pecunia nutries:

Expanded text:
sum converti ab eo, quod traditum est sum converti ab eo, quod traditum est illis sancto mandato . » Continget enim eis illud veri Proverbii: « Caet sus lota in volutabro luti . » Qui nimirum avaritiae morbus nunquam melius compescitur, nisi cum dies mortis sine oblivione meditatur, cum qualis post modicum in sepulcro futurus sit homo, consideratur. Hoc certe fixum manebat in illius memoria qui dicebat: « Homo putredo, et filius hominis vermis . » Hoc ab illo non recesserat, qui dicebat: « In omnibus operibus tuis memorare novissima tua et in aeternum non peccabis . » Quid tunc, rogo, quid tunc divitiae conservatae proderunt? Audi quid: « Nudus egressus sum de ventre matris meae, nudus revertar illuc . » Audi quid: « Nihil intulimus in hunc mundum: sed nec auferre quid possumus . » OBDURATIO DICIT: Si ea, quae possides, egentibus tribuis, unde subjectos absque pecunia nutris?
Abbreviated transcription (Latin):
primum regnum dei et iusticiã
eius. et hec omnia adicientur uo
bis. O quam beata. o qũa secura.¬
o qũa amplectenda sententia. Nul¬
lus in hac uita ita est securus. ut
est ille qui nichil preter xp̃m ap¬
petens possidere. cuncta que st̃
necessaria sub hac sponsione pro¬
batur habere. sicut paulus dius¬
simus pauꝑ dicebat. Tanqũa ni¬
chil habentes. et omnia possiden¬
tantum necessaria ipso confirman¬
uiris plura habenda sunt. ut me¬
lius ab ipsis quam apopularib
erogentur xp̃i pauperib. Et ego
consentio. s prelatis non autem
subiectis quos maxtine illud mu¬
lieris loth exemplum det̾ret. que
dum post tergum a sodomis exi¬
ens respexit. in statuam salis con¬
uersa. spiritum efflauit. Unile et
xp̃c tale quil precauendum de¬
nuntiat dicens. Nemo mittens
manum suam in aratrũ et respi¬
ciens retro. aptus est regno celoꝵ.
Huic petrus ait. Meltus erat
illis non cognoscere uiam uerita¬
tis quam post cognitionem retͦr¬

Expanded text:
primum regnum Dei et justitiam primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia bis . » O quam beata, o quam secura, quam amplectenda sententia. Nullus enim in hac vita ita securus est, ut ille qui nihil praeter Christum appetit possidere. Cuncta namque, quae sunt necessaria, sub hac sponsione probatur habere, sicut Paulus ditissimus, pauper dicebat: « Tanquam nihil habentes, et omnia possidentantum necessaria, ipso confirmangiosisque viris plura habenda sunt, ut melius ab ipsis quam a popularibus erogentur Christi pauperibus. Et ego consentio, sed praelatis, non autem subjectis, quos maxime illud mulieris Loth exemplum deterret, quae, dum post tergum a Sodomis exiens respexit, in statuam salis conversa spiritum efflavit . Unde et Christus tale quid praecavendum denuntiat, dicens: « Nemo mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . » Hinc Petrus ait: « Melius erat illis non cognoscere viam justitiae quam post cognitionem retror
Abbreviated transcription (Latin):
tes plorate ululantes in miseriis
que adueniunt uobis. Diuitie
ur̃e putrefacte sunt. uestimenta
ur̃a a tineis comesta sunt. Aurũ
et argentum ur̃m eruginauit. ⁊
erugo eorum in testimontum uo¬
bis erit. et manducabit carnes ue¬
stras sicut ignis. S nec redemp¬
tor noster preterire uoluit cupi¬
ditatis malum qł noxium eẽt.
Ait enum. Difficile qui pecuni¬
as habent regnum celorum intͣ¬
bunt. Et rursum. Facilius ẽ ca¬
melum per foramen acus transi¬
re. quam diuitem regnum celoꝵ
intrare. Si igitur secularib ui¬
ris ita est periculosa cupiditatis
industria. quantomagis illis pe¬
riculosior qui habitu et conu̾sa¬
tione iam seculares esse desier̃t.
qui totum qł uiuunt. dñi esse
deuouerunt: Ad quos speciali¬
ter redemptoris transeunt u̾ba
quib destrui possit morbus aua¬
ritie. Nolite inquit solliciti ẽe qͥd
manducetis aut qͥd bibatis aut
quo operiamini. hec enim om̃ta
gentes inquirunt. Querite ergo¬

Expanded text:
tes, plorate, ululantes in miseriis tes, plorate, ululantes in miseriis quae advenient vobis. Divitiae rae putrefactae sunt; vestimenta vestra a tineis comesta sunt; aurum et argentum vestrum aeruginavit, et aerugo eorum in testimonium vobis erit, et manducabit carnes vestras sicut ignis . 51. Sed nec Redemptor noster praeterire voluit cupiditatis malum quam noxium esset, ait enim: Difficile qui pecunias habent in regnum Dei introibunt . Et rursum: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divites in regnum coelorum intrare . Si igitur saecularibus viris ita est periculosa cupiditatis industria, quanto magis illis periculosior est qui jam habitu et conversatione saeculares esse desierunt, qui totum quod vivunt Deo devoverunt? ad quos specialiter redemptoris transeunt verba quibus destrui possit morbus avaritiae: Nolite inquit solliciti esse quid manducetis, aut quid bibatis, aut quo operiamini: haec omnia gentes inquirunt; quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
hodie dum adhuc uiuere licet:
Nec differat de die tu diem. dum
nescit si uel unum correptions
habeat diem. semꝑq pro uirs
desuper acceptis praue consue¬
dini resistens dicat mane et ui¬
pere nunc cepi. hec mutatio i¬
Cupiditas dicit. Ualde sine ce¬
pa est qđ quedam habenda c̃tiũ
piscis. qͥa non multiplicari ape¬
tis. s egere pertimescis. et ql mi¬
le alius retinet. ipse melius et qm¬
dis. Se mundi contemptore.¬
lares sine periculo uel offensione
habeat. dum innumeris huius
scłi curis deseruire festinat. ur
nim ait scriptura auarus pecum¬
is non impletur. Que iumirun
quam sit detestanila. paulus in¬
dicat ilicens et auaritia que ẽ is¬
lorum seruitus. Quam sit noxa
idem exponens ait. Qui iliutms¬
uolunt fieri. incidunt in temisa¬
tionem et in laqueum diaboli
desideria multa et nocuia. qll̃
mergunt homines in interitums
et perditionem. Qũa sit detlal¬
la quidam sapiens lenuntiat
cum dicit. Quaro nichilest sce¬

Expanded text:
agat, dum adhuc vivere licet, agat, dum adhuc vivere licet, nec differat de die in diem , dum nescit si vel unam correctionis habeat diem, semperque pro viribus desuper acceptis pravae consuetudini resistens dicat mane et vespere: Nunc coepi, haec est mutatio dCupiditas:  Valde sine culpa espiscis, quia non multiplicari appetis, sed agere pertimescis, et quod male alius retinet, ipse melius expendis. MUNDI CONTEMPTUmines sine periculo vel offensione habeat, dum innumeris hujus saeculi curis deservire festinat. Ut enim Scriptura dicit: « Avarus pecuniis non impletur . » Quae nimirum quam sit detestanda, Paulus indicat, dicens: « Et avaritia, quae est idolorum servitus . » Quae quod fit noxia, idem exponens ait: « Qui volunt divites fieri incidunt in tentationem, et in laqueum diaboli, et desideria multa et nociva, quae mergunt homines in interitum et perditionem . » Quae quam sit detestanda, quidam sapiens denuntiat, cum dicit: « Avaro nihil est sce
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationum sordib inquina¬
ta. ad fontem pietatis anxia cur¬
rens dñiq uestigia lacrinus ri¬
gans. capillis detergens. deoscu¬
lans quoq et lambens. ungen¬
toq perungens. ablui meruit.
Iece petrus negationis sue iun¬
culis astrictus. amarissimts la¬
crimis infudelitatis nodos resol¬
uit. Eece seditione simul et effu¬
sione fraterni sanguinis latro ob¬
noxius unius hore momento u¬
naq confessionis uoce. de cruce
ad paradysum transiit. Ecce sau-¬
lus ecclesiam cłĩ persequens. mul¬
tos pro nomine xp̃i perimens. ⁊
ut ita dixerim martyrum cruo¬
re totum se inficiens. apłs factus
in uas electionis est commutatꝰ.
Ubi ergo tot tantaq precedunt ex¬
empla. dent locum desperationiᷤ
mala colloquia cum etiam scrip¬
tum sit. in quacumq die peccator
conuersus ingemuerit. saluus e¬
rit. Et rursum nolo mortem um-¬
pii dicit dñs. De conuersione ue¬
ro in melius nequaqũa mutata.
quid aluud respondeam. nisi ut
quod heri quisq non egerit agat

Expanded text:
catorum sordibus inquinata, ad fontem pietatis anxia currens, Dominique vestigia lacrymis rigans, capillis detergens, deosculans quoque, et lambens, unguentoque ungens ablui promeruit . 47. Ecce Petrus, negationis suae vinculis astrictus, amarissimis lacrymis infidelitatis nodos resolvit . Ecce simul seditione et effusione fraterni sanguinis latro obnoxius unius horae momento unaque confessionis voce de cruce ad paradisum transiit . Ecce Saulus Ecclesiam Dei persequens multos pro nomine Christi perimens, et, ut ita dixerim, martyrum cruore totum se inficiens, apostolus factus, in vas electionis est commutatus . 48. Ubi ergo tot tantaque praecedunt exempla, dent locum desperationis mala colloquia; cum etiam scriptum sit: In quocunque die conversus peccator ingemuerit, salvus erit . Et rursum: Nolo mortem impii, dicit Dominus . De conversatione in melius necdum mutata quid aliud respondeam, nisi ut quod heri quisque non egit, hodie
Abbreviated transcription (Latin):
sione dñi inuirias iuncdicandi¬
laxent suas uindicent irati. Qs
quoq de illis dicendum
est: qui furore cecitatis usq ad ĩ
ba proruunt maledictionis: nisi
nullus hominũ domare potẽstas¬
in celo stella que mane oriebatur
lucis sue globos amtttere: Audi
ergo potius lucem ueritatis di¬
centen. Qui sequit᷑ me inquit
non ambulat in tenebris. s habe¬
bit lumen uite. In quo autemes¬
set sequenda a libi premonuit di¬
crus. Discite a me quia mitis sũ
et humilis corde. et inuenietis re¬
quiem animab ur̃is. Auili tu¬
mor superbie. audi dicentem ad¬
huc humilitatis magistrũ. Om¬
nis qui se exaltat humiliabitur.
et qui se humiliat exaltabitur.
Et illud super quem requiescit
spiritus meus nisi super humi¬
lem et quietum et trementem
sermones meos. Audi quid eti¬
am de illo apls dicat qui te ad
hec sectanda inuitat. Ait enim.
Qui cum ui forma d̃i esset non
rapinam arbitratus est esse se e¬
qualem deo. s semetipsum exina

Expanded text:
sione Domini injurias vindicandisione Domini injurias vindicandi, suas vindicent irati. 33. Quid quoque de illis dicendum est qui furore cba proruunt maledictionis, nisi nullus hominum potestin coelo stella, quae mane oriebatur , lucis suae globos amittere? Audi ergo potius lucem veritatis dicentem: Qui sequitur me inquit non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . In quo autem ipsa esset sequenda, alibi praemonuit, dicens: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabumor superbiae, audi dicentem adhuc humilitatis magistrum: « Omnis qui se exaltat humiliabatur, et qui se humiliat exaltabitur . » Et illud: « Super quem requiescit Spiritus meus nisi super humilem, et quietum, et trementem sermones meos? » Audi quid etiam de illo ait Apostolus, qui te ad haec sectanda invitat; ait enim: « Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exina
Abbreviated transcription (Latin):
subicitur. Si offers munus tu¬
um ad altare et ibi recordatus
fueris qͥa frat̾ tuus habet aliqͥd
aluersum te: relinque munus
tuum ante altare. et uade prius
reconciliari fratri tuo. et tunc ue¬
niens offeres ibi munꝰ tuum. Ac
si diceretur. Nec in corde tacitã
precem effundas. nisi prius of¬
fensum proximum satisfacien¬
do. ad lenitatis mansuetudinẽ
perducas. Nunus enim nr̃m
est oratio nr̃a. altare uero nr̃m
est cor. Ille autem qui hoc fac¬
studuerit quotiens inter dun
ira sine causa fuerit excitata:
qui petenti sibi ueniam delid.
non remittunt. C ontra quos i¬
la dñi sententia uenit qua dliu¬
tur. Si non remiseritis homin¬
bus peccata eorum nec pater ũr
celestis dimittet uobis peccata
uestra. Plura sunt inquis que
committit. et me septus offentin
Ad hec non ego. s ddñs responcin.
Nam cum petrus ad eum diceret
quotiens peccabit in me frat̾ me¬
us dimittam illi usq septies. tt
rias tarde relaxant. ddei uͦ citiꝰ i¬
dulgent. Eit nonnum qͣ. ut ocea¬

Expanded text:
ipitur: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offer munus tuum .  diceretur: Nec in corde tacitam precem effundas, nisi prius offensum proximum satisfaciendo ad lenitatis mansuetudinem perducas. Munus enim nostrum, est oratio nostra: altare vero nostrum est cor. Ille autem qui hoc facere quotiens inter duos ira sine causa fuerit excitata qui petenti sibi veniam delicta non remittunt. Contra quos illa Domini sententia venit, qua ditur: « Si non remiseritis hominibus peccata eorum, nec Pater vester coelestis remittet vobis peccata vestra . » Plura sunt, inquis, quae committit, et me saepius offendit. Ad haec non ego, sed Dominus respondet: Nam cum Petrus ad eum diceret: « Quoties peccabit in me frater meus, dimittam illi usque septies? » rias tarde relaxant, Dei vero citius indulgent? fitque nonnunquam ut occa
Abbreviated transcription (Latin):
scondito reddet tibi. et uideant
ur̃a bona opera. et glorificent
patrem ur̃m qui in celis ẽ. Oa
ue te prorsus ne te illa sententi
a conueniat. que de ypocritis
dicitur. Omnia opera sua fact¬
unt. ut beatificentur ab homi¬
nib. Amen dico uobis recepe¬
runt mercedem suam. Atten¬
de tibi in cunctis que agis. ne
elatione pulsatus. cum hiis qͥ
de miraculoꝵ signis gloriantur
audias. udebam satanan sicut
fulgur de celo cadentem. Se simu¬
omis dicit. Quia in abscondito
nichil boni facis. ne a cunctis cog¬
nitus deresteris. finge te foris es¬
es: nam ostendere hominib q
non es: quid aliud qũa cdãpna¬
tio est: Nemor esto itaq qł dici¬
tur. Ue uobis scribe et pharisei
ypocrite qui mundatis qił de
foris est calicis et parapsidis in¬
tus autem pleni estis rapina et
inmunditia. Pharisee cece. mũ¬
da prius qđ intus est calicis et
parapsidis ut fiat et id qd foriᷤ
est mundum. Itemq illud ql̃
inculcando repetitur: Ue uobis

Expanded text:
scondito, reddet tibi ; et: Videant scondito, reddet tibi ; et: Videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Cave prorsus ne tibi sententia illa conveniat, qua de hyprocritis dicitur: Omnia opera sua facunt, ut beatificentur ab hominibus . » « Amen dico vobis receperunt mercedem suam . » Attende tibi in cunctis quae agis, ne elatione pulsatus, cum his qui de miraculorum signis gloriabantur audias: « Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem . » SIMsuggerit: Quia in abscondito nihil boni facis, ne a cunctis cognitus dees; nam ostendere hominibus quod non es quid aliud quam damnatio est? Memor esto itaque quod dicitur: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui foris est calicis et paropsidis, intus autem pleni estis rapina et immunditia. Pharisaee caece, munda prius, quod intus est calicis et paropsidis, ut fiat et id quod deforis est mundum . » Itemque illud, quod inculcando repetitur: « Vae vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
se probauit. Et rursum. sine in
termissione orate. in omnib grã¬
tias agite.
Desperatio dicit. Que et quan⁊¬
ta commisisti quam grauia crui¬
na. quam numerosa delicta et pe¬
ne in melius nec dum uit̃a mu-¬
tasti. necdum conuersationẽ uti¬
liter correxisti. Ecce enu ut cer¬
nis mala semꝑ consuetudine ob¬
ligatus teneris. conaris exsurge¬
re. s peccatoꝵ onerib pregrauatꝰ
relaberis. Quid ergo agendum
est quando de preteritis certa dãp¬
natio imminet. de presentib em̃¬
datio nulla succurrit. nisi ut non
amittant᷑ rerum temporaliũ uo¬
luptates. dum consequi neque¬
unt futuri scłi oblectationes:
Sedl spei fidutia
respondet. Si de criminib ⁊ de¬
lictis agitur ecce dauul adulte¬
rio simul et homicidio reus. de
inferni faucib dñi misciłia de¬
scribitur liberatus. Ecce manas¬
ses omnium peccatorum nefan
dissimus. inpurissimus ac sor¬
didissimus. illecebrosissimꝰ quoq¬

Expanded text:
sstermissione orate, in omnibus gratias agite DESPERATIO DICIT: Quae et quanta commisisti, quae gravia crimina, quae innumerosa delicta, et pene in melius necdum vitam mutasti, necdum conversationem utiliter correxisti? Ecce enim, ut cernis, mala semper consuetudine obligatus teneris. Conaris exsurgere, sed peccatorum oneribus praegravatus, relaberis. Quid ergo agendum est quando de praeteritis certa damnatio imminet, de praesentibus nulla emendatio succurrit, nisi ut non amittantur rerum temporalium voluptates, dum consequi nequeunt futuri saeculi oblectationes? SPEI FIDUCIA XIV. Si de criminibus et delictis agitur, ecce David adulterio simul et homicidio reus, de inferni faucibus Domini misericordia describitur liberatus. Ecce Manasses omnium pecdissimus, impurissimus, ac sordidissimus, illecebrosissimus quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
quo tanta mala perpetrant᷑ cus¬
codis. et non potius al alia tran¬
Siita est ut asseris quia ubiq
esse deum fateris. ergo nec iste
locus deserendus est quem fu-¬
gere appetis. quia et in ipso deus
est. At inquis. Meliorem inqͥro.
meliorem inuenio. S respondeo.
Nuinqͥd meliorem uel aut etiã
talem inuenis. qualem liabolũ
et hominem perdidisse cognos¬
cis: Nemor esto itaq quia pͥmꝰ
angis de celo ruit. et primus ho¬
mo de paradyso expulsus. ade¬
rumpnam huius scł̃i peruenit.
Attende quia loth exercitio ma-¬
lorum probatus uiter sodomitaᷤᷤ
sanctus fuit. in monte uero secu¬
ritate torpens. debriatus cum fi¬
liab peccauit. Quod udelicet
negationis tedium alhuc alterã
speciem reddit. dum quosilam
etiam in uno loco perseuerantes
ab spiritualib retrahens. uel ter¬
renis negociis implicare. uel re¬
bus uilissimis satagit occupare.
contradictis apłi ꝑpetrans qͥ ait.
Nemo militans deo implicat se
negotiis scłarib ut ei placeat cui

Expanded text:
quo tanta mala perpetrantur, custodis, et non potius ad alia tranSiDeum esse fateris, ergo nec iste locus deserendus est, quem fugere appetis, quia et in ipso Deus est. At, inquis, meliorem inquiro, meliorem invenio; sed respondeo: Nunquid meliorem aut etiam talem invenies, qualem diabolum et hominem perdidisse cognoscis? memor esto itaque quia primus angelus de coelo ruit, et primus homo de paradiso expulsus ad aerumnam hujus saeculi pervenit . Attende quia Lot exercitio malorum probatus inter Sodomitas 215 sanctus fuit, in monte vero securitate torpens inebriatus cum filiabus peccavit ; quod videlicet vagationis taedium adhuc alteram speciem reddit, dum quosdam etiam in uno loco perseverantes a spiritualibus retrahens, vel terrenis negotiis implicare, vel rebus vilissimis satagit occupare, contra dicta Apostoli perpetrans, qui ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui
Abbreviated transcription (Latin):
speciosa. intus uero plena sune
ossib mortuorũ et omni spur¬
a. Sic et uos aforis quulem par¬
tis hominib iusti. uitus aute
pleni estis ẏpocrisi et iniquiti¬
nobedientio
dicit. Quis tu ut petiorib obtin¬
peres. deteriorib famulatũ eeni¬
beas: Te magis quam illos deu¬
erat imperare. qui tibi non pos¬
sunt ingenio uel inclustria cras¬
equari. Optempera iugiter m¬
gis dñi imperio. et non tibi sitau¬
ra de aliqͦ.
Si ilm̃i obtemperandum est un-¬
perio. humano subdi necesse elt
magisterio. Ipse enim dicit. Q.
uos audit me auilit. et qui ius
spernit me spernit. Ita inquis
oportet s si talis qui imperat ñ
est talis per quem deus tmperet
S apłs contra non est potestas
nisi a deo. que autem sunt: ad̾o
ordinata sunt. Itaq qui resisti
potestati. dei ordinationi resisti

Expanded text:
speciosa, intus uero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia. sic et uos aforis quidem apparetis hominibus iusti, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitaNOBEDIENTIA DICIT: Quis tu, ut pejoribus obtemperes, deterioribus famulatum exhibeas? Te magis, quam illos decuerat imperare, qui tibi non possunt ingenio, vel industria coaequari? Obtemperare igitur magis Domini imperio et non tibi sit cura de aliquo. Si Dei obtemperandum est imperio, humano subdi necesse est magisterio; ipse enim dicit: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit . Ita inquit oportet, sed si talis qui imperat esset, non est talis per quem Deus imperet. Sed Apostolus contra: Non est potestus nisi a Deo; quae autem sunt, a Deo ordinata sunt; itaque qui resistit potestati, Dei ordinatio
Abbreviated transcription (Latin):
subuingit᷑. Hec fecisti et tacui. Ae
autem ex hoc discreto silentio de¬
tractores sibi adplauderent. qui
dumi semper occulte derogare
malunt. numquam in apertam
increpationem ꝓsiliunt. adbuc
subinfertur. Existimasti inique
qł ero tui similis: Ac si diceret᷑.
Iniquum est cogitare ut inde
detractort similis appareã. unde
ad tempus reticens nec derogãs.
locum apte correptionis exspec¬
to. Unde et protinus subditur.
Arguam te: et statuam illa contͣ
faciem tuam. Ueluti diceret᷑. Non
occulto ut est tua consuẽtudo. s
in aperto ut est mea sollicitudo ap¬
tum corripiendi tempus. ut exspec¬
tans peccatorem arguam et eius
delicta contra faciem eius statuã.
At inquis non odio s diligo. qũe
ita in absconditis diuidicans re¬
prehendo. Inimo magis hunc o¬
dis. et non diligis. unde detrahiᷤ¬

Expanded text:
subjungitur: Haec fecisti, et tacui. Ne subjungitur: Haec fecisti, et tacui. Ne autem ex hoc discreto silentio detractores sibi plauderent, qui, dum semper occulte derogare malunt, nunquam in apertam increpationem prosiliunt, adhuc subinfertur: Existimasti inique, quod ero tibi similis; acsi diceretur: Iniquum est cogitare ut inde detractori similis appaream, unde ad tempus reticens, nec derogans, locum apertae correctionis exspecto; unde et protinus subditur: Arguam te, et statuam contra faciem tuam, veluti diceretur: Non in occulto, ut est tua consuetudo, sed in aperto, ut est mea sollicitudo, aptum corripiendi tempus exspectans, peccatorem arguam, et ejus delicta contra faciem illius statuam. 27. At inquis non odi, sed amo, quem ita in absconditis dijudicans reprehendo. Imo magis hunc odis, et non diligis; unde detrahi
Abbreviated transcription (Latin):
dib nr̃is. per spiritum sc̃m qui
datus est nob̃. Unde nec in meu
to delictorũ facinora tegere dicit̃
sicut scriptum est: uniu̾sa delie¬
Detractio dicit. Quis potestis
tinere quis silentio tegere. quan¬
ta ille uel ille praua committit.
nisi forte qͥ consentit: Se lib̾tate
Sed libertas iuste correptionis.¬
tacenda sunt mala ꝓximi. nec c̃¬
sentienda s caritate fraterna tu
faciem proximus est arguendars
non autem occulte detrahendus.
Quod si obicitur ud circo fratrem
coram oculis increpare nolle. ne
exasperatus non correptione pro¬
ficiat s magis ex correptione scan¬
dalum sumat. occurrit scriptu¬
ra diuina. et uersa uice hoc ma¬
gis scandalum esse deuuntiat ii¬
cens. Sedens aduersus fratren
tuum detrahebas. et aduersus
sumit qui se detrahentem intel¬
ligit. quam qui corripientẽ sus¬
tnet. Et quia non uinquam er¬
rata delinquentium ad tempus
silentio tegenda sunt: ut aptiori
tempore corrigantur. propterea¬

Expanded text:
ordibus nostris per Spiritum sanctum, qui ordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis . Und delictorum facinora tegere dicitur, sicut scriptum est: Universa delicDetractio dicit: Quis potest stinere, quis silentio tegere, quanta ille, vel ille prava committit, nisi forte qui consentit? 25.  Libertas justae correptiontacenda sunt mala proximi, nec consentienda, sed charitate fraterna in faciem proximus est redarguendus, non autem occulte detrahendus. Quod si objicitur: Idcirco fratrem coram oculis increpare nolle, ne exasperatus non correptione proficiat, sed magis ex correptione scandalum sumat, occurrit Scriptura divina, et versa vice hoc magis scandalum esse denuntiat, dicens: Sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus sumit, qui sibi detrahentem intelligit, quam qui corripientem sustinet, et quia nonnunquam errata delinquentium ad tempus silentio tegenda sunt, ut aptiori tempore corrigantur,
Abbreviated transcription (Latin):
super caput eius. Qui sententi¬
e ulem apłs ex pprio subiunxit
dicens. Noli uinci a malo. s uin¬
ce in bono malum. Quocontra
de hiis qui fratres odisse noscun¬
tur. per iohannem dicit᷑. Qui
odit fratrem suum homicida ẽ.
et scitis quia omnis homicida
non habet uitam eternam in se¬
metipso manentem. Et rursum.
Qui odit fratrem suum in tene¬
bris ambulat et in tenebris est
usq adhuc et nescit quo eat. qm̃
tenebre obcecauerunt oculos eiꝰ.
At inquis. Sufficit michi qd̃
amantes me diligo. S dñs econ¬
tra. Si enim diligitis eos qͥuos
diligunt. quam mercedem ha¬
bebitis: Nonne ⁊ publicani hoc
faciunt: Quid tu quoq: ad hec
obicere uales: Oerte qui odit
fratrem suum. manet in morte.
et qui diligit in leo manet. ⁊ de¬
us in eo. Omnem ergo amaritu¬
dinem fellis euome. et quo pach
ualueris. caritatis dulcelinẽ si¬
me. Dichil enim suauius. nicha
illa beatius. Oeus inquit iołrs
caritas est. Et egregius prediei¬
tor. Oaritas dei diffusa est inai¬

Expanded text:
r caput ejus . » Cui sententiae idem Apostolus ex proprio subjungit, dicens: « Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . » Quo contra de his qui fratres odisse noscuntur, per Joannem dicitur: « Qui odit fratrem suum homicida est; et scitis quia omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem . Et rursum: Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat, et in tenebris est usque adhuc, et nescit quo eat, quoniam tenebrae obcaecaverunt oculos ejus . 23. At inquis sufficit mihi quod amantes me diligo. Sed Dominus e contrario: Si enim diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et Publicani hoc faciunt ? Quid tu ad haec objicere vales? Certe: Qui odit fratrem suum, manet in morte; et qui diligit, in Deo manet, et Deus in eo. Omnem ergo amaritudinem fellis evome, et quoquo pacto valueris, charitatis dulcedinem sume; nihil enim suavius, nihil illa beatius est. Deus inquit Joannes charitas est ; et egregius praedicator: Charitas Dei diffusa est in c
Abbreviated transcription (Latin):
et non corripis. Qũa sit aũ detes¬
tanda obtrectatio proximi. ple¬
risq in locis eloquia diuina tes¬
tantur. Inde est illud detrahen¬
tem aduersus proximum suum
occulte hunc persequebar. Et il¬
lud qui detrahit fratri. detrahit
legi: illudq qui detrahit fratrẽ.
eradicabitur necnon et illud a¬
postoli pauli. uidete ne dum in-¬
uicem mordetis. ab inuicem c̃õ¬
Que erga te aguntur. equanimi¬
ter ferri non possunt. Hec immo
patienter tolerare peccatum est:
quia et si non eis cum magna ex¬
asperatione resistitur contra tẽ
deinceps sine mensura cumulan¬
tia respondet. Si passio redemp¬
toris ad mentem reducit᷑. nichil
tam durum qđ non equo animo
toleretur. Ap̃c enim ut ait petrꝰ
passus est pro nob̃ relinquens¬
nobis exemplum ut sequamur
uestigia eius. Ipse autem dixit.
Si autem patremfamilias beelre¬
bub uocauerunt. quantomagis
domesticos eius: Si me persecu¬
ti sunt: et uos persequentur. S
quanta sunt in comparatione
passionum illius que patimur:

Expanded text:
et non corrigis. Quam sit autem detestanda obtrectatio proximi, plerisque in locis Scriptura divina testatur; unde est illud: Detrahentem adversus proximum suum occulte, hunc persequebar ; et illud: Qui detrahit fratri, detrahit legi ; illudque: Qui detrahit fratri, eradicabitur; nec non et illud Apostoli Pauli: Videte, necdum invicem mordetis, abinvicem concontra te aguntur aequanimiter ferri non possum, imo patienteQuae etsi non eis cum magna exasperatione resistitur, contra te deinceps sine mensura cumulantia:  Si passio Redemptoris ad mentem reducitur, nihil tam durum est quod non aequo animo toleretur. Christus enim ut ait Petrus passus est pro nobis, nobis relinquens exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ipse autem dicit: Si patremfamilias Belzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ; si me persecuti sunt, et vos persequentur . Sed quanta sunt in comparatione passionum illius quae patimur?
Abbreviated transcription (Latin):
quid quia hec que narras odio
habenda sunt in homine. ꝓpterea
non est amanda dei imago in ho¬
mine: Sieut xp̃c qui in cruce po¬
situs inimicos suos dilexit. an¬
te crucis tormentum admonuit
dicens. Oiligite inimicos ur̃os.
benefacite hiis qui oderunt uos:
et orate ꝓpersequentib ⁊ calũp

Expanded text:
quid quod haec, quae narras, odio habenda sunt in homine, propterea non est amanda Dei imago in homine? Sicut Christus, qui in cruce positus inimicos suos dilexit, ante crucis tormentum admonuit dicens: « Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos; et orate pro persequentibus et cal
Abbreviated transcription (Latin):
tus est xp̃c non habent de magno
infidelitatis peccato illam excusa¬
tionem qua possint dicere. non ui-¬
dimus non audiuimꝰ. siue non ac¬
ceptaret᷑ ista excusatio ab illo cuiꝰ
inscrutabilia sunt uidicia siue ac¬
ceptaret᷑. et si non ut ab om̃i clamp¬
natione liberarent᷑. certo ut aliqͣn¬
to lenius clampnarentur. Qͥ me o¬
dit inquit. et patrem meum odit.
Hic nobis fortasse dicatur: Quis
potest odisse quem nescit:ͤ Et uti-¬
q anteꝗͣ diceret si non uenissem
et locutus eis fuissem peccatum
non haberent. dixerat discipulis
siuis. Hec facient uobis. quia nes¬
cuint eum qui misit me. Quomͦ
ergo nescuint et oderunt: Si e¬
nu qđ nou est ipse s nescio quid
de illo aliud opinantur. non utiq
ipsum s illud inueniunt᷑ odisse
qđ fingunt. aut errando potius
suspicant᷑. Et tamen nisi possent
homines odisse qđ nescuint. non
ueritas utrumq dixisset. qđ eius
patrem et nescunt et oderunt. S

Expanded text:
tus est Christus, non habent de magno tus est Christus, non habent de magno infidelitatis peccato illam excusationem, qua possint dicere, Non vidimus, non audivimus: sive non acceptaretur ista excusatio ab illo cujus inscrutabilia sunt judicia, sive acceptaretur, et si non ut ab omni damnatione liberarentur, certe ut aliquanto lenius damnarentur. 5. Qui me odit, inquit, et Patrem meum edit. Hic nobis fortasse dicatur: Quis potest odisse quem nescit? Et utique antequam diceret, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, dixerat discipulis suis, Haec facient vobis, quia nesciunt eum qui misit me. Quomodo ergo nesciunt et oderunt? Si enim non quod est ipse, sed nescio quid aliud de illo opinantur; non utique ipsum, sed illud inveniuntur odisse quod fingunt, aut errando potius suspicantur. Et tamen nisi possent homines odisse quod nesciunt, non veritas utrumque dixisset, quia ejus Patrem et nesciunt et oderunt. Sed