comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic est inquit nobis hominibus ut quasi ꝑ
caligmem ea que supra nos in celo sunt
iudeamus. quantum possibile est per condi¬
cionem sensus humani. Hec aũt intentio
piudentis tãtis angustissima Et nobis.
Ratissima uero cum iuderit felicitate ꝯstĩe.¬
ut ap̃e mundus sit ple̾nus at ꝑfectꝰ corꝑi¬
Iuis qualitate formaq diuersis et spem̃
sũam habentibus et magnitudinem. Nam¬
t qmidam eotum ualidiora facilius indent᷑
situti et maiora. Minora uero a tenuiora
aut uie iudeu aut om̃io non possluit. Quas
folum t̃as attractione cognoscimus undẽ
confingit multis credere hec nõ essẽ corꝑa
set Inanẽs locos. quod est impossibile. Sicut
t̾um quõd dicitus extra mundum si tam̃
est aliquid nec istud enim credo sic hr̃o ple¬
nũ esse intelligibiliũ rerum i diuinitatis
sue smulũ ut hic etiam sensibilis iniuidꝰ
qui dicitur sit plenissimus corporum et am̃ma¬
lum nature sue et qualitati conuenientiũ.
QQuorum facies inquit non omnris iudmus

Expanded text:
sic contingit hominibus, ut quasi per caliginem, quae in caelo sunt, uideamus, quantum possibile est per condicionem sensus humani. Haec autem intentio peruidendis tantis angustissima est nobis, latissima uero, cum uiderit, felicitate conscieut ipse mundus sit plenus atque perfectus corporibus qualitate formaque diuersis et speciem suam habentibus et magnitudinem. et quaedam eorum ualidiora facilius uidentur, sicuti et maiora; minora uero aut tenuiora aut uix uideri aut omnino non possunt, quas solum res esse adtrectatione cognoscimus. Vnde contingit multis credere haec non esse corpora et esse inanes locos, quod est inpossibile. Sicuti enim quod dicitur extra mundum, si tamen est aliquid nec istud enim credo, sic habeo, plenum esse intelligibilium rerum, id est diuinitati suae similium, ut hic etiam sensibilis mundus qui dicitur sit plenissimus corporum et animalium naturae suae et qualitati conuenientium, quorum facies non omnes uidemus
Abbreviated transcription (Latin):
mane conseruationis ⁊ erumq mortaliũ gr̃am.
Quam scalam cum nocturno itmere suspe¬
xissent caldeorum profecto sãpientes ura et
in consideratione ⁊ erum celestium satis excer¬
citati quesisse dicũtur recẽtem ortũ dei ⁊eꝑ¬
taq illa marestate puerili ueneratos esse
et uota tanto deo conuenientia nũcupasse.

Expanded text:
manae conseruationis rerumque mortalium gratiam. manae conseruationis rerumque mortalium gratiam. Quam stellam cum nocturno itinere suspexissent Chaldaeorum profecto sapientes uiri et in consideratione rerum caelestium satis exercitati, quaesisse dicuntur recentem ortum dei repertaque illa maiestate puerili ueneratos esse et uota tanto deo conuenientia nuncupasse.
Abbreviated transcription (Latin):
st quẽdam portenta significãt uel mox
futura uel serius. Sigmificationẽ ueroꝑ
fnere ad eos qui de hiis ⁊ebꝰ rõtinaĩ pñt¬
non stellas facere que proueniũt sed fu
uates homepus ortum canicule̾ canem
orionis appellat cum hanc eandẽ stellam
astrocinon quidem/ egipcii uero solechun
uocent. Cuius completur amiꝰ qui cynicꝰ
hoc sidere hacte̾nus. Iste quidem clarus sed
sidus hoc exorieus morbos ppłorum mul-¬
torumq optimatũ mortes denũciet. Ho¬
merus itaq qui et ĩdẽ fu̾it egiptius siquidẽ
chebeus fertur que cuitas est apud egiptũ
nobilissima idip̃m latenter exsequitur in
cuius pat̾ peleus mat̾ uero maritima
fui̾t dea morbum ata int̾rricum nõ modo
clarorum uirorum s aliorum q aminaliũ
et pecorum bello ncͣcͣiorum extitisse. Quorum
quidem sumpto exordio cetera poetica licẽa
et uenerabilior historia que ꝑhibet ortu
stelle cuiusdam non morbos mortesq denũ¬
ciantes sed descensũ dei uenerabilis ad hu-¬

Expanded text:
t quaedam portenta significant uel mox futura uel serius, significationem uero pertinere ad eos qui de his rebus ratiocinari posnon stellas facere quae proueniunt, sed fuuates Homerus ortum Caniculae «Canem Orionis» appellat, cum hanc eandem stellam Astrocynon quidam, Aegyptii uero Sothin uocent, cuius completur annus qui Cynicus hoc sidere hactenus: Iste quidem clarus, sedsidus hoc exoriens morbos populorum multorumque optimatium mortes denuntiat. Homerus denique, qui idem fuerit Aegyptius, siquidem Thebanus fertur, quae ciuitas est apud Aegyptum nobilissima, id ipsum latenter exequitur incuius pater Peleus, mater uero maritima fuerit dea, morbum atque interitum non modo clarorum uirorum sed aliorum quoque animalium et pecorum bello necessariorum extitisse; quo quidem sumpto exordio cetera poetica licentia et uenerabilior historia, quae perhibet ortu stellae cuiusdam non morbos mortesque denuntiatas sed descensum dei uenerabilis ad hu
Abbreviated transcription (Latin):
sinsteriotes dext̾igribꝰ occurrãt in unũ mͦ
chilq omĩo sit quod in designatione differat
a ceccrorum astrorum habitu spẽ. figurig.
atq ut omnes omnibꝰ equis dyametus dis¬
tent unũq nutũ atq unã efficiant stellarũ
onn conforͣtionem cum sit int̃e si unꝯ aliqͥs
ex ignibꝰ repñtatꝰ fu̾it in autiq̃ ꝯstellatioĩs
statum iuxta iõnem forte altitudins lacitudim
tamen non sit repũtatꝰ antique uel si perstẽ
per ominia momenta unus reuocatꝰ ad anti¬
quũ statum fu̾it ceterorum tam̃ quorum est
diuersa conditio perfecta repñtatio minime
ꝑueneruit ncc̃e sit etiam eius st̾ele que in re¬
pntatione perfecta non inuemetur rursum
fieri aliam mutationem quoad oportuitas
illa prouenat que unam faciem atq eandẽ
repucet que fuit ab mitio nunidi. Quem qͥdẽ
motum et quam sigͣtionem non ẽ putandum
labẽ dissolonemq mundo afferre quin potiꝯ

Expanded text:
sinisteriores dexterioribus occurrant in unum, sinisteriores dexterioribus occurrant in unum, nihilque omnino sit quod in designatione differat a ceterorum astrorum habitu specie figuris. Atque ut omnes omnibus aequis diametris distent unumque nutum atque unam efficiant stellarum omnium conformationem, cum sit necesse, si unus aliquis ex ignibus repraesentatus fuerit in antiquae constellationis statum iuxta rationem forte altitudinis, latitudini tamen non sit repraesentatus antiquae, uel si perfecte per omnia momenta unus reuocatus ad antiquum statum fuerit, ceterorum tamen, quorum est diuersa condicio, perfecta repraesentatio minime prouenerit, necesse sit etiam eius stellae quae in repraesentatione perfecta inuenietur rursum fieri aliam mutationem, quoad opportunitas illa proueniat, quae unam faciem atque eandem repraesentet quae fuit ab initio mundi. Quem quidem motum et quam designationem non est putandum labem dissolutionemque afferre mundo, quin potius
Abbreviated transcription (Latin):
perfectum annũ compleat tũ demũ tũ oĩ
octo tircuactionũ cursus peracti uelut ad
originem atq exorduiꝰ circuactionis alteriꝰ
reuertentur quã sẽmꝑ idem at uiiforunt᷑
motꝰ dimetietur. Quam ob causam cet᷑a
ꝑficitur aminali euoq exequate nature
temporis sõtia natura nancisteretur yma¬
qui perfectum complet amiũ appellat eum
fuit mitio rermi pͥncipioq mundi consti.¬
tutionis efficunt designationem. ita ut
et prolixitas prolixitati et interuallorum
p̾stinorum lacitudim latitudo et profundi¬
tati profunditas quadret. Hoc ãt tempus
contuet amiorum iũabilem seuem. quipp
tum stellarum errantium cirtuitꝰ impares
suit nccͣio diuersis temporibus cursa suos
compheant. Preterea latius alie a medis¬
tate mundi enagentur. angustius u̾o aliẽ
ad austri septentrionis ut cõuexa celsiores
alie a terra sit/ alie non adeo longo altitu
tardioribus ultra progredientes retrorsum
cidentibus humilibꝰ xxcelsẽ dextre simiłtris

Expanded text:
perfectum annum compleat tunc demum, cum omnium octo circumactionum cursus peracti uelut ad originem atque exordium circumactionis alterius reuertentur, quam semper idem atque uniformis motus dimetietur; quam ob causam caetera perspicitur animali aeuoque exaequatae naturae temporis socia natura nancisceretur imaqui perfectum complet annum, appellat eum fuit initio rerum principioque mundi, constitutionis efficiunt designationem, ita ut et prolixitas prolixitati et interuallorum pristinorum latitudini latitudo et profunditati profunditas quadret. Hoc autem tempus continet annorum innumerabilem seriem, quippe cum stellarum errantium circuitus impares sint necessarioque diuersis temporibus cursus suos compleant, praeterea latius aliae a medietate mundi euagentur, angustius uero aliae ad austri septentrionisue conuexa, celsiores aliae a terra sint, aliae non adeo longo altitud tardius progredientibus, ultra progredientes retrorsum recedentibus, humilibus excelsae, dextrae sinistris,
Abbreviated transcription (Latin):
tellarum uero choreas out plato¬
et alterius applicatiões ad alt̾am
barios q giros quos edũt ãmrabili
benustate inxͣ ambitꝰ cirtuloꝵ re¬
inttiuallo temporis fieri certe solet stelle mer¬
Iiac latentes operiũtur que siciificint. et
suox aut aliquanto post futura portendant᷑. uel
tum insolitie horis curuculisꝓ temporũꝰ ⁊uesus
mingtiont et apparẽt quãtos dem̃ĩtient motus his
uithil agentis ac frustra laborantis tst. Ma.¬
pnrit cum motꝰ earum descriptioq sit a uisu
Atq otuus disputantis remota. Scdm̃ expõ¬
nem aũt calcidii Etellarum quidem errãtiũ
petra que pp̃r modulatam et consonã cele
eariuidem stellarum perspicue iudentur.¬
Dinn ceteris huiusmodi siquis dedita oꝑa
disputet hunc frustra dicit trr̾e̾ suꝑuacuũ
laborem ppr̃eaq excusat ⁊atus tractatum
istum ad astrononuam potius ꝙͣ phĩam ꝑti¬

Expanded text:
tellarum uero choreas et alterius applicationes ad alteram uariosque gyros, quos edunt admirabili uenustate iuxta ambitus circulorinteruallo temporis fieri solet -- certae stellae mersae ac latentes operiuntur, quae significent et mox aut aliquanto post futura portendant, uel cum insolitis horis curriculisque temporum rursus emergunt et apparent, quantos denuntienihil agentis ac frustra laborantis est, maxime cum motus earum descriptioque sit a uisu atque oculis disputantis remota. Quapnem sumit exordium. Stellarum uero errantium opera, quae propter modulatam et consonam celebearundem stellarum perspicue uidenturdi. De quibus si quis dedita opera disputet, hunc frustra dicit terere superuacuum laborem proptereaque excusat ratus tractatum istum ad astronomiam potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
i emodis uetbum et quo amicicie nomẽ duc
et etrquam si ad factim ñm referemus
ciõ ad illuis omoda quem dilicenut nõ eat
ista anncitia sed mercatura quedã utilitatũ
sianum pͥtu et ctua et pecudũ sreitos dili¬
gantur isto modo ꝙ fructus ex hus capiũt᷑.
Honimũ caritas et amicicia tratuita este
ꝓto naitur magit deorum qui in nulla re egfe¬
dit t niter se diligũt et hominibꝰ cõsulunt.

Expanded text:
 amoris, ex quo amicitiae nomen est ductum; quam si ad fructum nostrum referemus, non ad illius commoda quem diligemus, non erit ista amicitia sed mercatura quaedam utilitatum suarum. prata et arva et pecudum greges diliguntur isto modo, quod fructus ex is capiuntur, hominum caritas et amicitia gratuita est; quanto igitur magis deorum, qui nulla re egentes et inter se diligunt et hominibus consulunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sin̾tia ꝯpresendẽtẽ. atq ip̃e eciã plato hoc
ip̃m asserens ammã ex ommibꝰ Iniciis ꝯflat
ut et ip̃orum initiorum et que Initia secĩt᷑.
et prorsus om̃m retum exñtiũ stĩa esset ac
Cde omnibus iidicaret. Atuero salua semper

Expanded text:
ntia comprehendentem. Atque ipse etiam Plato hoc ipsum asserens animam ex omnibus initiis conflat, ut et ipsorum initiorum et quae initia sequuntur et prorsus omnium rerum existentium scia esset ac de omnibus iudicaret. Deniqu
Abbreviated transcription (Latin):
asserit᷑ calcidius anmã sensilis mũdi tꝙͣ
ꝓmisa usirepandi licẽtia nasti cognitricẽ
tam̃ essẽ rerum oĩm q̃ sunt tam intelligibiles
ꝙ̃ sensiles. Est porro inquit ꝓithagtoricum
doctina sumilia non iisi a similib̾ꝰ siuis cõ¬
prehendi. Quod eciam empedocles sequens
ait in sins ueisibus. Terrã terreno aphẽdimꝰ.
eshera flãmis. humorẽ liquido nr̃o spirabile
Clatu. Pacem tranquillo litem qͦ litigioso.

Expanded text:
itur animam sensibilis mundi tamquam permissa usurpandi licentia nasci, cognitricem tamen rerum omnium quae sunt tam intellegibiles quam sensiles. Est porro Pythagoricum dogma «similia non nisi a similibus suis comprehendi». Quod etiam Empedocles sequens ait in suis uersibus: Terram terreno comprehendimus, aethera flammis, humorem liquido, nostro spirabile flatu, pacem tranquillo, litem quoque litigioso.
Abbreviated transcription (Latin):
ait principio celum et terram camposq si¬
quientes lucentemq globum lune̾ titamaa
astra Spũs intꝰ alit totamq infusã ꝑactd
meus agitat molẽ et magno se corpore msta
Inde hominũ pecudumq genꝰ uteq uolãsta
et que marmoreo fert menstra sub equatũ
pouthus igneus est ille uigor et celestis
origo semibꝰ quãtum non noxia corpore
cardant teprenq hebetans artꝰ moribũ¬
daq membra hinc metuũt cupiũtq dola̾¬

Expanded text:
it. Principio caelum ac terras camposque liquentis lucentemque globum Lunae Titaniaque astra spiritus intus alit, totamque infusa per artus mens agitat molem et magno se corpore miscet. Inde hominum pecudumque genus, vitaeque volantum, et quae marmoreo fert monstra sub aequore pontus. Igneus est ollis vigor et caelestis origo seminibus, quantum non noxia corpora tardant, terrenique hebetant artus moribundaque membra. Hinc metuunt cupiuntque, dole
Abbreviated transcription (Latin):
sunt omnia permirtꝰ cunctis cuncta uiui
echere sed de aminalibꝰ cunctis humanos
tantum sensus ad diuine rõnis intalũtiã
exornat erigit at sũstollit/. Epũ quidẽ¬
inquit ministrantur omnia et uegetãt᷑
in mundo qui quasi orgtanũ uel machina
sumi dei uolutati sũbiectꝰ est. Itaq
hactenus a nobis inquit intelligatur mẽte
sola intelligibilis suminꝰ qui dicitur deus
i mundi eiꝰ uidel qui in se circũplectitur
omnem locum omnẽ rerum sb̃ãm totamq giet¬
rel mundꝰ ouinue est receptaculum eminũq
agitatio atq frequentatio/ Quorum̃ deus̃
gubenator dispensans ꝯmnibꝰ ꝙͣtum ⁊ebus

Expanded text:
sunt omnia, permixtus cunctis cuncta uiuifaethere. Sed de animalibus cunctis humanos tantum sensus ad diuinae rationis intellegentiam exornat, erigit atque sustollit. Sed qum ministrantur omnia et uegetantur in mundo, qui quasi organum uel machina summi dei uoluntati subiectus est. Itaque haec hactenus a nobis intellegantur. Mente sola intellegibilis, summus qui dicitur deus, ei eius, qui in se circumplectitur omnem locum, omnem rerum substantiam totamque giguel mundus omnium est receptaculum omniumque agitatio atque frequentatio quorum deus gubernator, dispensans omnibus quantum rebus
Abbreviated transcription (Latin):
it que nos incẽtiuis quibꝯdam igtmbꝰ stimu¬
lant dĩnitatis uero ẽẽ aĩ ꝙ repugnamus
Nam quod ad leges ꝑtinet quibꝰ pcc̃a hõim
seuera coheptiõe complectũtur ras recte
prudentissima ꝯstituit atiquitas. aĩo em̃
laboranti per eas opem tulit ut per ip̃as
dĩne mentis ꝑniciosa corporis uicia purga¬

Expanded text:
et quae nos incentiuis quibusdam ignibus stimuet quae nos incentiuis quibusdam ignibus stimulant, diuinitatis uero esse animi quod repugnamus. Nam, quod ad leges pertinet quibus peccata hominum seuera coercitione plectuntur, eas recte prudentissima constituit antiquitas; animo enim laboranti per eas opem tulit, ut per ipsas uis diuinae mentis perniciosa corporis uitia purga
Abbreviated transcription (Latin):
toli facimus. nos numẽ eorum marestate̾
monstramus cũ omnes accus nr̃os dĩnis eoꝵ
dñis agitatiombus gubernari. Eolamꝰ ital
deos quorum se nobis origo stellarum ꝓhẽm acti¬
tatione ꝯiũxit it marestatem eoꝵ itẽs hña¬
na supplici semper ueneratiõe suscipiat
Inuotemus suppliciter deos. et religiose pro¬
missa numinibꝰ uota reddamus ut cõfrrͣta
aĩ nr̃i diuinitate ex aliqua parte stellatum
Uiolenti decreto et earum potestatibꝰ ⁊̃ sĩstaꝰ
Hoc debere nos fatere uir diuint sãpĩe sõctee
docuit. Nam cum quidam ei de moribꝰ suis
cupiditatibusq̃ dixissẽt quas ille siuli rõe
collegerat. sunt inquit ut dicis agnost̃o tõ¬
fiteor. et uro prudentissimus latẽntia facili
cõfessiõe detemit. Ged hec inquit omia a me
uicii ex praua concretiõe corpus habuit c¬
sibi bñ constia dĩnitas sꝑauit. Nic intelli¬
gi datur frellarum quidem essẽ ꝙ patinius

Expanded text:
coli facimus, nos numen eorum maiestatemque coli facimus, nos numen eorum maiestatemque monstramus, cum omnes actus nostros diuinis eorum dicimus agitationibus gubernari. Colamus itaque deos, quorum se nobis origo stellarum perenni agitatione coniunxit, et maiestatem eorum gens humana supplici semper ueneratione suspiciat; inuocemus suppliciter deos et religiose promissa numinibus uota reddamus, ut, confirmata animi nostri diuinitate, ex aliqua parte stellarum uiolenti decreto et earum potestatibus resistamus. Hoc debere nos facere uir diuinae sapientiae Socrates docuit. Nam cum quidam ei de moribus suis cupiditatibusque dixisset quas ille simili ratione collegerat: «Sunt, inquit, ut dicis; agnosco, confiteor». Et uir prudentissimus latentia facili confessione detexit. «Sed haec, inquit, omnia a me , et quicquid uitii ex praua concretione corpus habuit, animi bene sibi conscia diuinitas temperauit». Hic intellegi datur stellarum quidem esse quod patimur
Abbreviated transcription (Latin):
globose rotũditatis spẽ foͣ si crrculos suos orbesq
cileri festmatiõe perficuit marestate diuine
illiꝯ nrentis aiãte partem aũui ad t̾rena cor-¬
pora trãfferut Et sp̃m ex illis ꝓpetius admi
Ronnitibꝰ mutuatur. Hdac rõne ñorͣlis ãdmnꝰ
in nobis taducã Rren corꝑis fragilitatem cõ¬
fidentia sue marestatis exornat. ut et ip̃e aut¬
tori suo origimiq ex aliqua parte despondeat
qui diffusus per cunctas ammantes q̃ terrena
conceptione gigtnũtur facit ut dino animatefo¬
mento perpetue fenerationis propagtationt¬
quadam conxione cõiũcti non debeniut cas
sacalegis dilbutatiomibꝰ propriis puars p̃ta¬
tibus quarum cotidianis cursibus et ieforͣmur¬
pariter et cream᷑. Unde quod tu ꝑ nos fieri
posse defimis ut hommes a cultu deorum ⁊eli.¬
gionũq profano mentis furore reuotemꝰ qui
uera rõne dissentis. Nos enim timeri deos nos

Expanded text:
globosae rotunditatis specie formati circulos suos orbesque globosae rotunditatis specie formati circulos suos orbesque celeri festinatione perficiunt, maiestate divinae illius mentis animati partem animi ad terrena corpora transferunt et spiritum ex illis perpetuis animi fomitibus mutuantur. Hac ratione immortalis animus in nobis caducam terreni corporis fragilitatem confidentia suae maiestatis exornat, ut et ipse auctori suo originique ex aliqua parte respondeat, qui diffusus per cunctas animantes, quae terrena conceptione gignuntur, facit, ut divino animatae fomento perpetua generationis propagationquadam cognatione coniuncti, non debemus eas sacrilegis disputationibus propriis privare potestatibus, quarum cotidianis cursibus et forpariter et creamur. VI Vnde, quod tu per nos fieri posse definis, ut homines a cultu deorum religionumque profano mentis furore reuocemus, quuera ratione dissentis. Nos enim timeri deos, nos
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hec conditio minime secum illã simplitem
sed condicioĩs additio. Uulla tnm ntc̃itas cõ¬
git incedere uoluntate gradiatrm sẜuit ꝙͣuis
ad intuitum relata diuinũ nccͣia fuint per con¬
ditionem diuine notionis. per se uero consedenata
ab soluta nͣre sue libertatem non deserunt. hãc¬

Expanded text:
sed haec condicio minime secum illam simplicem sed condicionis adiectio; nulla enim necessitas cogit incedere uolad intuitum relata divinum, necessaria fiunt per dispositionem divine notionis. Per se vero considerata absolutam nature sue libertatem non deserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
astrologo cum timuerit ne malum aliciu
ent̾mat conuertit ip̃m in futuri mali ꝯͣriũ.
Uerbigra Si aliquis temꝑatꝰ esset bent̃ cꝰ
natinitatem sciremus tnic si aliquã infir¬
mitatem ex martis natura sibi uenturam
iũderẽmus eius complexionem ad fugidit̾atẽ
Uerberemus ut onfirmitas adurnens tã

Expanded text:
astrologus cum timuerit ne malum alicui eveniat, convertet ipsum in futuri mali contrariVerbi gratia: si aliquis temperatus esset bene cuius nativitatem sciremus tunc si aliquam infirmitatem ex Martis natura sibi venturam videremus eius complexionem ad frigiditatem verteremus, ut infirmitas adveniens eam
Abbreviated transcription (Latin):
int̃e est inquit ut quos ab humana conditioe
deiecit improbitas infra nreritum hom̃is detru¬
dat. Euenit igitur ut quem forͣtum uiciis iudeas
hominem estimare non possis. Auaricia feruet
Ccercet cani comparabis. Insidiator occultus
sub ripuisse fraudibus gaudet nulpeculis exeq̃t᷑¬

Expanded text:
e est ut, quos ab humana conditione deiecit improbitas, infra hominis meritum detrudat. Evenit igitur ut, quem transformatum viciis videas, hominem estimare non possis. 7. Et infert: exercet? Cani comparabis. Insidiator ocultus subripuisse fraudibus gaudet? Vulpeculis exeq
Abbreviated transcription (Latin):
mortem apparuit cuidam uasso iuxta mo¬
Cũq uassus tremestens fugam ĩiret cla¬
mauit monstrum illud. Noli oͥ uir expauest̃e
scito mẽ hominem fuisse sicut tu es sed quia
Ad quem ille Quid habes rẽtributionis:¬
iuidicii per dumosa et sq̃ualentia et sulphẽa
loca et fetida et bulliencia/ ⁊aptor et pro¬
trahor: post extremũ uero iudiciũ corpus
mtũ simul et amimã irremediabilis caciatꝰ
et irrenocabilis olla gehennalis barat᷑ deglu¬
ciet ita ut michi nulla spes in posterum ⁊ etu¬
perationis p restabit. Post hec uerba disparuit
Fuerat autem ab ip̃o pontificatꝰ pͥmordio usq

Expanded text:
t, apparuit cuidam Vasso juxta moCumque Vassus tremefactus fugam iniret, clamavit monstrum illud: « Noli, o vir, expavescere; scito me hominem fuisse, sicut tu es. Sed quia » Ad quem ille: « Quid habes retributionijudicii per dumosa et squalentia et sulfurea loca et fetida et bullientia raptor et pertrahor: post extremum vero judicium corpus meum simul animam irremediabilis cruciatus et irrevocabilis olla gehennalis barathri me deglutiet; ita ut mihi nulla spes inposterum recuperationis restet. » Post haec verba disparuit. Fuerat autem ab ipso pontificatus exordio usque
Abbreviated transcription (Latin):
annã pari qua celestia tõne institutam fa¬
cile tognatiõem suam recognostere. n qusa
penes id esse quod ex sẽip̃o mouctur. Nec est
quitquã nisi amina quod ex seip̃o moncatũt
Unde perspituũ est eandẽ quo mũdi fore nora
originem et cãm. fertur porro mundain guat
priꝰ eigo amine motꝰ gris circuit et ãfat¬
tibus ut omine celestis connrei corportum
hiisdm orbitis circũferatur. Ꝙ aũt ex sems
ip̃a mout̾atur anima decłat ipe plats cũ dãam¬

Expanded text:
animam, pari qua caelestia ratione institutam, facile cognationem suam recognoscere uel, quia penes id esse quod ex se ipso mouetur; nec est quicquam nisi anima quod ex se mouetur, unde perspicuum est eandem fore mundi quoque motus originem et causam. Fertur porro mundus in gyrum; prius igitur animae motus gyris circuit et anfractibus, ut omne caelestis conuexi corporeum isdem orbitis circumferatur. Quod autem ex semet ipsa moueatur anima declarat idem, cum d
Abbreviated transcription (Latin):
corpus penet̾ret ip̃m q uiulicet. ꝓp̾im ẽi
et hoc inquit eius nͣc que est sine corpore
applicata corpori uel imipt̾a uel concreta ĩ¬
uemuentur. Sed applicata non sunt hec
net amina corpori. Net enm ex applicatõe
sed quia amina per omnos se diffundil artꝰ
amina sed multa cõmixta. Ged net ex cõ¬
cutione nullum quippe corpus aliud corpꝰ
quidam putant. sine corpore igitur est/.

Expanded text:
corpus penetret idque uiuificet; proprium uero est hoc eius naturae quae est sine corpore,applicata corpori uel mixta uel concreta inuenirentur; sed applicata non sunt haec nec anima corpori — nec enim ex applicatione sed quia anima per omnes se diffundit artus —, anima sed multa commixta —, sed nec ex concretione — nullum quippe corpus aliud corpusquidam putant: sine corpore igitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Iamimã cõmiscuit ex hiis uirtutibꝰ ex
iuibus componendam ẽẽ putauit/ et ꝯpoĩtam
diuisit in partes iuxta quasdam geometricas et
arithinetricas et musitas rõnes. Et cum iã oẽ¬
fere ꝯmixtum illud geiis ẽtutie consumptũ
erat huiusmodi sect̾ionibꝰ partiũ consumptum¬

Expanded text:
am commiscuit eam ex his uirtutibus, ex quibus componendam putauit et compositam diuisit in partes iuxta quasdam geometricas et arithmeticas et musicas rationes, hoc afere commixtum illud genus essentiae consumptum erat huius modi sectionibus partium. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
Interiorem uero diuersum. cũcti emim qui sũbter
zodiacum oberrant planetes licet in oribes
ferantur singuli diuersas tam̃ uarus de causis
et compugnantes accñtibꝰ casibꝰ faciũt agtita¬
tiones. uel facere potiꝯ udentur dum exaltãt᷑
et humiliantur. tardius interdum interdum
incitatiꝰ pergũt. ppr̃eaq rapiũtur ab uniu̾se
rei motu et tñ ut possunt renitũtur interdũ
etiam latiꝰ euagantur. sepe enim p̃currũt sigͣ
sepe itiam remanere sepe subsistere sẽpe repe¬
idest mtrriorem motum quo subteo obliquitate
orbis sig̾fieri planetes mouentur. Corpꝰ uero
ait caltidiꝰ corpori nr̃o quedam extrinsẽcꝰ ẽx
membris omnibus simmilibꝰ effectis. et ad de¬
cliuem rotunditatem sedactis nullum dext ͫ
nullum simstrum iudetur lat̾ꝰ. nec ħmi pedes
nec summũ caput. cũ siit membra c̾ondita
membrorum similitudine occultatur in sirpsi¬
tie motu tam̃ et sp̃mibili proditur cõurgies¬

Expanded text:
interiorem uero diuersum. Cuncti enim qui subter interiorem uero diuersum. Cuncti enim qui subter zodiacum oberrant planetes, licet in orbem ferantur singuli, diuersas tamen uariis de causis et compugnanter accidentibus casibus faciunt agitationes uel facere potius uidentur, dum exaltantur et humiliantur, tardius interdum, interdum incitatius pergunt; proptereaque rapiuntur ab uniuersae rei motu et tamen ut possunt renituntur, interdum etiam latius euagantur, saepe etiam praecurrere signa, saepe remanere, saepe subsistere putantur, saepe repeid est interiorem motum quo subter obliquitatem orbis signiferi planetes mouentur. «Latera» ueus enim corpori nostro quaedam extrinsecus ex lmembris omnibus similibus effectis et ad indecliuem rotunditatem redactis, nullum dextrum, nullum sinistrum uidetur latus nec imi pedes nec summum caput, cum sint membra condita ti membrorum similitudine occultatur in superficie, motu tamen et spirabili proditur conuegeta
Abbreviated transcription (Latin):
qui pͥmus ep triplicibꝰ nascitur/. et horum
morum int̾ualla mũis aliis conteyi uolebat
est duplex duabꝰ medictatibꝰ .s. et .9. ip̃orum¬
G. et i2. luitũ interualla continuauit. epitta
ut inter ignis himtis luitem cerreq altep
lumtem insertis acris et aque materiis mũdi
membra anime intelligibilia ꝯteperentur. ẽẽtq
aliqua int̾ ainiã corpꝯq sumilitũdo. Hant igr̃
seriem non mͬam ireq corpus seciit inquit᷑ deus
ut siquis rectam luream in longum fundat et
de segminibꝰ duobus .x. faciat id ip̃mꝙ demũ¬
faciet. hosq ip̃os epteriore alio circulo ciuꝰ
motus conuersioq idem semꝑ et uniformis sit
circũliget .i. aplani huius quippe orbiculata
est agitatio semꝑ eãdem. semper equali ueloci¬
tate. nec locum quidem ullum desiderans Epͣ
consueti ambitꝰ et̃ntiam. Interior u̾o circul
subter quem planetes ferutur. Ideoq ẽpote¬
riorem motum/ eũdem cogneminauit quia idẽ
semꝑ mimeq differens est aplanos uotatus.

Expanded text:
qui primus ex triplicibus nascitur. Horum numerorum interualla numeris aliis contexi uolebat, est duplex, duabus medietatibus, octo et nouecim limitum interuallum continuauit epitrita, ut inter ignis limitem terraeque alterum limitem insertis aeris et aquae materiis mundi membra animae intellegibilia conecterentur essetque aliqua inter animam corpusque similitudo. Hanc igitur «seriem», non materiam neque corpus, «secuit», inquit, «deus», ut si quis ΑΒ rectam lineam in longum findat et de segminibus duobus chi faciat ΓΔ.ΕΖ, id ipsuΗΜΚΝ, hosque ipsos exteriore alio circulo cuius motus conuersioque idem semper et uniformis sit circumliget, id est aplani. Huius quippe orbiculata est agitatio semper eadem, semper aequali uelocitate, ne locum quidem ullum desiderans extra consueti ambitus semitam. Et exterior quidem circulsubter quem planetes feruntur. Ideoque exteriorem motum eundem cognominauit, quia idem semper minimeque differens est aplanis uolatus,
Abbreviated transcription (Latin):
et illius. atq exteriorẽ quidem circulum quem
eũdem cognommatũ essẽ diximus/ a regione
latus aidem et simili illi circuatiõi uirtute
pontificioq rotatus dato. Unã quippe ut erat
eam et induusam reliquit. Interiorem uero
scidit sexies. septemq impares orbes plant¬
tarum fabricatus est iuxta duplici et triplici
spacia/ orbesq ip̃os contraria ferri iussit agi-¬
tatione. Ex quibꝰ septem tres quidem pari
uelocitate. quatuor nero ex sibimetip̃is et
ad comparatioem ceterorum impari dissimiliq

Expanded text:
e exteriorem quidem circulum, quem eundem cognominatum esse diximus, a regione latus eidem et simili illi circumactioni uirtute pontificioque rotatus dato. Unam quippe, ut erat, eam et indiuisam reliquit, interiorem uero scidit sexies septemque impares orbes fabricatus est iuxta dupli et tripli spatia orbesque ipsos contraria ferri iussit agitatione, ex quibus septem tres quidem pari uelocitate, quattuor uero et sibimet ipsis et ad comparationem caeterorum impari dissimilique
Abbreviated transcription (Latin):
et mot̾ꝰ uehiculum existit et ip̃m reddit aptum
ad eorum impressiones recipiendas tum ad cere¬
b̾rum pexuenerit /. et facit ip̃m potentem dĩdi
existit cor. sed pͥmarum oꝑationũ earum mar¬
infestatio in hñis predc̃is existit p̾ncipiis. ꝙ̃ad̾
apud medicos c̾ebrum ẽ sentrendi p̾ncipium
et post hoc quisq sensus per se ht̃ ñebrum in¬

Expanded text:
BV motus vehiculum existit. Et ipsum reddit aptum ad ipsarum impressiones recipiendum, cum ad cerebrum pervenit et facit ipsum potentem dandi ium sit cor. Sed primarum operationum earum manifestatio in his existit principiis; sicut apud medicos, cerebrum est sentiendi principium. Et post hoc quilibet sensus per se membrum
Abbreviated transcription (Latin):
perfectus futurus prouerẽt porro ^ͫead
nõ indigcat per fectiõe sed sit tota atsa u̾es¬
uersa urce iubeo aggredianĩ scdm trm
ita institinte atq ext̾tate mortalia nt ^
consortiũ dĩnitatis et appellatiõis piita
competit dina preditum firmitate intat
Srit uero tale quod nobis obsẽqu iuffrgtat¬
q colere perspexetitis. Huus ergo uniũss
gnis sementem faciã. uobisas tradã. Uos ce¬
tera exrqui par est/ ita ut inmorlem te¬
lestemq naͣm mortali cextu extruisẽtus
ambiatis. iubeatisq nasci cibũq proui¬
deatis. et incrementa detis. ac post diuo¬
lutiontm id fenus quod credideratis sta

Expanded text:
perfectus futurus proueniet porro hoc idem perfectus futurus proueniet porro hoc idem res non indigeat perfectione sed sit tota atque uniuersa uere, iubeo aggrediamini secundumita instituite atque extricate mortalia ut, quibus consortium diuinitatis et appellationis parilitas competit, diuina praeditum firmitate fingatis; erit uero tale quod uobis obsequi iustitiamque colere prospexeritis. Huiusego uniuersi generis sementem faciam uobisque tradam; uos caetera exequi par est, ita ut immortalem caelestemque naturam mortali textu extrinsecus ambiatis iubeatisque nasci cibumque prouideatis et incrementa detis ac post dissolutionem id faenus quod credideratis fa
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur natis acq alitis dĩnitatemq obtinẽ¬
tibꝰ ꝯditor uniu̾sitatis deꝰ obsẽruanda uibet
sanccitq or̃one tali. Dn degrum quorum opifex
idem pat̾erq ego. opera siquidem uos mea diss ͤ¬
lubilia naͣ seu natutałr/ me tamẽ it a uolente
indissolubilia. onme sĩquidem quod iũctum ẽ
natura dissolubile ẽst. atuero qd̾ bona rõe iũctũ
Quappr̃ quia facti generatiq estis ĩmorles
quidem nequaqmͣ nec omio indissolubiles. nec
tam̃ unqm dissoluenũ nec mortis uc̃it̾atem
subibitis. quia uolunt᷑as nrra maior est nͥxus
et uegetatior ad eterntatis custodiã ꝙͣ ilłi ui
tales negus ex quibꝰ eternit᷑as urã coaugine¬
tata atq composit̾a est. Iubendi ergo inguit¬
qd̾ iubeo cã hec est: Tria quidem nũc mortalia
ttu᷑a desunt uniu̾sitati quibus catẽs unuila
Res pergnone indietebit. fetit porio iupsca
si ynulsa motͣlia gn̾a intra corisẽpt̃ psta
mĩnre continebit. Oportet aũt si exit iiũd

Expanded text:
nitatemque obtinentibus conditor uniuersitatis deus obseruanda iubet sancitque oratione tali: "Dii deorum quorum opifex idem paterque ego, opera siquidem uos mea, dissolubilia natura, me tamen ita uolente indissolubilia, omne siquidem quod iunctum est natura dissolubile, at uero quod bona ratione iunctum Quapropter, quia facti generatique estis, immortales quidem nequaquam nec omnino indissolubiles, nec tamen umquam dissoluemini nec mortis necessitatem subibitis, quia uoluntas mea maior est nexus et uegetatior ad aeternitatis custodiam quam illi nexus uitales ex quibus aeternitas uestra coagmentata atque composita est. Iubendi ergo quod iubeo causa haec est: tria etiamnunc mortalia genera desunt uniuersitati quibus carens uniuersa res perfectione indigebit. Erit porro imperfecta si uniuersa mortalia genera intminime continebit. Oportet autem, si erit mundus
Abbreviated transcription (Latin):
eiq̃dem atq immu̾bił nature cohertiõe intͣ᷑ obm
eius rotabundus teneretur quinq illis erratitꝭ
et contrariis sibimuicem prohibitis motibus.
Ut ut̾q circulus essẽt in optimo bt̃issimoq agi¬
tationis statu. Qua ex causa facti sũt sũa
dĩnitate prediti omnes illi ignes siderei qui
nullos errores exorbitatioesq̃s patuit᷑/. pp̃reaꝙ
in semnttipos conuertũtur eterno circuitu. t¬
Atuero alii uagi palãtesq ignes płte iudelz¬
erroris cãm hñt eam cuius in suꝑiorib hĩta
mipto ex sincerissimis materiis 4 : et ex maiore
parte igtus serem choruscũ quoddam ał et for¬
matũ in mõdũ spere infixe lummo cũ modula¬
mine aplani globo eumq omnrem huiusmodi lĩib

Expanded text:
eiusdem atque immutabilis naturae coercitione, intra obiectum eiusdem atque immutabilis naturae coercitione, intra obiectum eius rotabundus, teneretur, quinque illis erraticis et contrariis sibi inuicem prohibitis motibus ut uterque circulus esset in optimo beatissimoque agitationis statu. Qua ex causa facti sunt summa diuinitate praediti omnes illi ignes siderei, qui nullos errores exorbitationesque patiuntur proptereaque in semet ipsos conuertuntur aeterno circuitu. At uero alii uagi palantesque ignes erroris causam habent eam cuius in superioribus hamixto ex sincerissimis materiis quattuor et ex maiore parte ignis sereni, coruscum quoddam animal et formatum in modum sphaerae infixisse summo cum modulamine aplani globo eumque omnem huius modi luminibus
Abbreviated transcription (Latin):
cũcta ꝯtiẽbat ałia proĩde ut intelligibił ad tuiꝰ
emulatiõem fiebat᷑. Hoc ig̃s qd̾ deerat addebat
opifex deꝰ atq ut mens cuiꝰ uisꝯ ꝯtẽplatio ꝙ ĩ tellcq̃ ẽ
ydeatum gtu̾a ꝯtemplatar in intelligibili m̃de
que ydee sunt illic anmalia sic deus in opere
suo sensili diuersa aĩalium gn̾a statuit esse
debere constituitq 4 ͦ pͥmũ quidem celeste
plenũ diuinitatis. aliud deinde p̃pes aeriuagũ
Ioliditas sustineret. Et dĩni quidem generis
ex parte maxima spt̃m ignis serena claritu¬
dint p̃polibat. ut ppr exinũ splendorem intorẽ
uidentibus esset uisurisq uenerabił. ficturã
porro rius figure mundi intelligibił acꝯmodãs
indeclinabiłr euenustabat. totũq eum posuit
in gremio prudentis celi. Undiq meffabił pult̾¬
tudinis ornamentis stipans eum et ꝯuegetãs
semꝑ deliberantem. ac de huisdẽ rõciuantem.
alt̾m uero qui semper ultra procede̾ gestiens

Expanded text:
cuncta continebat animalia perinde ut intellegibilis, ad cuius aemulationem fiemens, cuius uisus contemplatioque intellectus est, idearum genera contemplatur in intellegibili mundo, quae ideae sunt illic animalia, sic deus in hoc opere suo sensili diuersa animalium genera statuit esse debere constituitque quattuor: primum caeleste plenum diuinitatis, aliud deinde praepes aeriuagum,  terrena soliditas sustineret. Et diuini quidem generis ex parte maxima speciem ignis serena claritudine perpolibat, ut propter eximium splendorem nitoremque uidentibus esset uisurisque uenerabilis. Figuram porro eius figurae mundi intellegibilis accomodans indeclinabiliter euenustabat totumque eum posuit in gremio prudentiae caeli undique ineffabilis pulchritudinis ornamentis stipans eum et conuegetans semper deliberantem ac de isdem ratiocinantem; alterum uero talem qui semper ultra procedere gestiens
Abbreviated transcription (Latin):
Niscebat aũt inquit nec tamẽ eadem exorie¬
batur puritas serenitasq prouẽtuũ. Merito
qm̃ in hnis d̃imis q̃ uiuficant morti obnoxia
genera aĩaliũ non pura est rõ. Intellc̃usq
sincerus sed aliꝙͣtum tam iratũdie ꝙͣ libidinis
sinitius. Nlipta utr inquit amimal ip̃a etiam
in longũ secatur eiusq una pars integra re¬
linquitur/ uxta nature q̃ uotatur eadẽ cirtua¬
tiõe ex quo intelligũt dĩna omia sapiẽtesq
fuuĩt qui intelligũt. diuersẽ uero nature partẽ
dũt nostimus. Que constitutio aĩe pprea

Expanded text:
 nec tamen eadem exoriebatur puritas serenitasque prouentuum». Merito quoniam in his animis quae uiuificant morti obnoxia genera animalium, non pura ratio intellectusue sincerus sed aliquantum tam iracundiae quam libidinis inuenitur. Mixta igitur, inquit, anima ipsa etiam in longum secatur eiusque una pars integra relinquitur iuxta naturae, quae uocatur «eadem», circumactionem — ex quo intellegunt diuina omnia sapientesque fiunt qui intellegunt —, «diuersae» uero «naturae» partem dunt noscimus. Quae constitutio animae propterea
Abbreviated transcription (Latin):
pr est et opifex non sbẽ solum s gn̾atiõis.
Iali t̾nm optimates .i. stale non sunt intel¬
figibiles sed sensiles. Altuero fabricator eoꝵ
intelligibilis ad p̾me. edemde docet inquit¬
istos cuius nͣe sunt. qd̾q ex compõne sub¬
sistunt. Porro que ex compõne subsistunt
dissolubilia sunt husdem rõnibus quibus
subsisterent. Ipĩ tamẽ indissolubiles mito.
Non enim sunt ex ullo ortu tp̃ario ut dc̃m ẽ¬
scd ex uolinitate sumini dei emensa omñt̃
tamporum antiquitatem. Quero indissolu¬
biles essẽ conficetur sine ullo qͦ ortu ꝯcedat
ncte est. Quod uero initiũ nõ ħt sine fiẽ
certe ẽ. Et quod finẽ nõ ht̃ sine ortuẽ. dĩnũ
ỹmo ut ip̃e ait accexta que sunt opinor
an uitiis iram undelicet et uoluptatem. Dixͤ¬

Expanded text:
pater est et opifex non substantiae sed generationis; pater est et opifex non substantiae sed generationis; illi enim optimates, id est stellae, non sunt intellegibiles sed sensiles, at uero fabricator eorum intellegibilis apprime. Deinde docet eos cuius naturae sint quodque ex compositione subsistant. Porro quae ex compositione subsistunt dissolubilia sunt isdem rationibus quibus subsisterent; ipsi tamen indissolubiles; merito, non enim sunt ex ullo ortu temporario sed ex uoluntate summi dei emensa omnem temporum antiquitatem. Qui uero indissolubiles eos esse confitetur sine ullo quoque ortu concedat necesse est; quod uero initium non habet, sine fine certe est, et quod finem non habet sine ortu est. «Diuinum» immo, ut ipse ait, «attexta», quae sunt, opinor, in uitiis, iram uidelicet et uoluptatem. D
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil eigo incõueĩenter facit auctorait
calcidius ꝙ opificem deũ inducit contio¬
nantem samcientemqz a se gomtis, que
obseruari uellet multis rõibus. Primo¬
quidem recreatioĩs legentiũ causa. qͥpe
res difficilis lepido sermone condita fa¬
cilius ad mtimia mentis admictitur. dem̃
mopinate allocutiõĩs uarietas mixta re¬
ligioni raptis animis ad ymaginem cõ¬
Offenditur sĩquidem et deficit omĩs audi¬
tor aduersum molestiam uniforis elo-¬
quii. Porro attentior fit cum noue spẽs
dispõnis oñditur. Hoc in loco dogmata
etiam studiose asserit ut tam a se ĩuenta
inquit non illo sermõe qui ẽ positꝰ in soro
uotis ad declarandos motus intimos aꝑter
homnane mentis ĩuolut᷑. Deus enin muillo
obstatuso prohibeu potest ab intell̃u st̃ĩaa
oppellat promulgationem. Quid ergo dicit
ddem paterq eito. preclare quidem. facit
erm Regem optimatibus sangientem ut
prem uero ut qui consulat prouide qͣtenue

Expanded text:
Nihil ergo inconuenienter facit auctor, quod opificem deum inducit contionantem sancientemque a se genitis quae obseruari uellet, multis rationibus: primo recreationis legentium causa, quippe res difficilis lepido sermone condita facilius ad intima mentis admittitur; deinde inopinatae allocutionis uarietas mixta religioni raptis animis ad imaginem conentis, siquidem et deficit omnis auditor aduersum molestiam uniformis eloquii, porro attentior fit, cum nouae spes dispositionis ostenditur. Hoc in loco dogmata etiam sua studiose asserit, ut non tam a se inuenta em non illo sermone qui est positus in sono uocis ad declarandos motus intimos propter humanae mentis inuolucra deus enim nullo obstaculo prohiberi potest ab intellectu scientlato «ineuitabilem» appellat «promulgationem». Quid ergo dicit opifex paterque ego». Praeclare; facit enim regem optimatibus sancientem, ut uo facti sint, patrem uero ut qui consulat prouide quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
quias prioris cõtretiõĩs eo qua mũdi aĩam
ãt gtẽiturã aĩarum plato prosẽquts ut
naͣ eius ait caltidius liquido tomp̃hendat᷑
que dicũtur maĩfesta sinie. Rursus enim
cratera ꝓpoĩt et imxturã cõcretiõemq ear
potentiaꝵ ex quibꝰ mũdi aĩa ꝯtreuerat / et¬
ex reliquiis earum nr̃as machina᷑. aĩas uidels
ex illa duplici na eiq̃dem et item diuersi
in tanta uicia silue .i. ple m᷑e poss incide̾
nit cõgruere cũ morͣlis corporis fragilitate.

Expanded text:
quias prioris concretionis, ex qua mundi animammiscebat, nec tamen eadem exoriebatur puritas serenitasque proventuum nec tam quae dicuntur manifesta sint. Rursus enim cratera proponit et mixturam concretionemque earum potentiarum ex quibus mundi anima concreuerat exque reliquiis earum nostras machinatur, uidelicet ex illa duplici natura eiusdem et item diuersi in tanta siluae uitia posset incidere nec congruere cum mortalis corporis
Abbreviated transcription (Latin):
inquit hoc quidem montri Illud uero mouere.
Ged oportuit mutari alterum ip̃orum Acc̃e¬
est enim in hiis que sũnt̃ ad aliquid hõc accide̾
Ut si cum non est duplum stil prius nũc du¬
si non utraq saltem alterum erit ergo quidã

Expanded text:
 hoc quidem moveri illud vero movere, sed oportuit mutari alterum ipsorum; necesse enim in his que sunt ad aliquid hoc accidere, ut, si cum non est duplum nunc dusi non utraque, al
Abbreviated transcription (Latin):
biles mundi sed unica a deo factꝰ est. Et quia
corpulentꝰ uisibilisq et contiguus erat mito
deꝰ. partesq̃ firme et indissolubiliter coherere
fit opinor inquit ut tota m᷑a una et eadem
rõne sõtietur eoq facto eadem sibi erũt uniu̾sa
membra. Quippe cam eorum sit una conditio
uius porro effectibꝰ membris unũ erit atq

Expanded text:
biles mundi sed unicus a deo factus est. Et quia corpulentus uisibilisque et contiguus erat merito e tertii firme et indissolubiliter cohaerentfit, opinor, ut tota materia una et eadem ratione societur eoque pacto eadem sibi erunt uniuersa membra, quippe cum eorum sit una condicio; unis porro effectis membris unum erit atque
Abbreviated transcription (Latin):
aminantis mundi ambitum deus cum uenerãda
illustratione composuit. Ex quo apparet ait¬
consequenter expediendum ad cius aĩantis
similitudinem constituerit eũ suus conditor.
dus imperft̃ẽ rei similis exñs mĩmne ꝑfectꝰ
essẽt. Atuero cius in quo omña gnͣa et quasi
quidem fontes contmentur amiualiũ intelligi¬
bilium. Siquidem ammaliũ genera mũdꝰ alter

Expanded text:
animantis mundi ambitum cum veneranda illustratione composuit. Ex quo apparet quae sequuntur expedienda sunt: ad cuius animantis similitudinem constituerit eum suus conditor. dus imperfectae rei similis minime perfectus esset -at uero eius, in quo omnia genera et quasi quidam fontes continentur animalium intellegibilium, siquidem animalium genera mundus alter
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ab optimo porio ĩudia longe relegata
rerum c̾tissimam sihius ponat ⁊ ect̃e eumpu
quidem omia prouẽire mali porro nullius
prout et eorum que nascuntur fert relinqui
ex mordinata iactatiõẽ scdm̃ se quidẽ inꝙͣ cõ¬
ordinem. Ecieus ordinatorum formam seu¬
fortuam confusis mordinatisq prestare
siec uero fas erat bonitati prestanti quidꝙͣ¬

Expanded text:
t, ab optimo porro inuidia longe relegata rerum certissimam si quis ponat, recte eum puquidem omnia prouenire, mali porro nullius, prout eorum quae nascuntur natura fert, relinquiex inordinata iactatione redegit in oordinem sciens ordinatorum fortunam confusis inordinatisque praestare. Nec uero fas erat bonitati praestanti qui
Abbreviated transcription (Latin):
meo dogiatizat. In pͥmis prostõ diuidendum¬
inquitus id quod semꝑ est carens quidem gͥe¬
neratione et ĩd quod gignntur nec est semꝑ¬
Quorum altrrũ intellectũ perceꝓtibile ductũ¬
alterum aũt opiione cum Nrõnabili sensu
opinabile. ppr̃eaq incertum nastens et oradẽs

Expanded text:
in primis diuidendum, quid sit quod semper est, carens generatione, quid item quod gignitur nec est semper, alterum intellectu perceptibile ductualterum opinione cum inrationabili sensu opinabile proptereaque incertum, nascens et occidens
Abbreviated transcription (Latin):
sensilem ex perfectis omnibus citra senum
dissolutionemq composuit. formãq dedit ei cõ¬
gruam. quippe ali cuncta intra suũ ambitum
dio ad ominem ambitum extimarũ partiũ spa¬
tiis equalibꝰ distat. quo totꝰ sui similis foret
globum undiq uersum extrinsecꝰ expolunt.
Niec uero respirandi adiumento. quippe omnis
coherebatur mtrisecꝰ spũs nec membris quidẽ
talibus per que nouo admisso cibo uetꝰ liquore
posito pelletur. Neq enim quidqm ex eõ recede¬
bat. nec erat accẽdendi facultas cunctis cohti¬
uitrm quandam eptinebas cibatus. Uñ priꝯ¬
eciã ommia mundi globus factus est partibꝰ
suis mtra se agentibus ac ꝑpetientibus. Net
uero manus inquit ei nccias esse duxit opi¬
fee cum nichil suꝑessẽt comprehendendum.
Duc pedes qm̃ te sẽptam motibꝰ non locatis
ei quisq̃mͣ sed rõnabilis competebat qͦ ãnaꝵ

Expanded text:
ectum ex perfectis omnibus citra senium dissolutionemque composuit formamque dedit ei congruam, quippe animali cuncta intra suum ambitum  ad omnem ambitum extimarum partium spatiis aequalibus distat, quo totus sui similis foret,globum undique uersum extrinsecus expoliuit nec uero respirandi adiumento opus -- quippe omnis coercebatur intrinsecus spiritus -nec membris quidem talibus per quae nouo admisso cibo uetus liquore posito pelleretur. Neque enim quicquam ex eo recedebat nec erat accedendi facultas cunctis couicem quandam obtinebat cibatus etiam omnia mundi globus partibus suis intra se agentibus ac perpetientibus. Nec uero manus ei necessarias esse duxit, cum nihil superesset comprehendendum, nec pedes, quoniam ex septem motibus non locularis ei quisquam sed rationabilis competebat, qui animarum
Abbreviated transcription (Latin):
in latis eo quod mouit non ulteriꝯ cõtĩgẽte
mouẽtur quedã. Nam quod motũ fecit mouit
aerem quemdã. et rursus hic motꝰ ammaliũ/ et
hoc itaq modo quousq quidem stet facit mo¬
factum est a calido proximũ calefacit. et hͥ
sentire in quit qm̃ est alt̾atio quedã que scdm̃ ac¬
tum sensus ncce est hoc accidere ideo passio est

Expanded text:
itata, eo quod movet non ulterius attingente, moventur; quod enim motum fecit, movit aërem quendam, et | rursus hic motus alium. Et hoc quidem modo quousque stetit, faciunt mofactum ab aliquo calido proximum calefacit, et hoc sentire , quoniam est alteratio quaedam qui secundum actum sensus, necesse est hoc facere’. Hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
mutatum iam ignis est. ardet aũt insi ali
quid prohibeat et impediat. Similiter quoq¬
aliquid prohibeat. aceꝯ ãt leuis est aliculi
esse et sursum. prohibetur ãt cum in ꝯtͣrio loco
sit. et hoc similiter se habet et in quanto et ĩ
ibi esse et hoc est graui et leui esse. Hoc quidẽ¬
eo ꝙ sursum. illud aũt eo ꝙ deorsum det̾minatũ¬

Expanded text:
mutatum, iam est ignis, et comburit, nisi quid prohibeat et impediat. Similiter se realiquid prohibeat. Actus enim levis est alicubi esse et sursum, prohibetur autem, cum in contrario loco sit. Et hoc similiter se habet et in quanto et quaibi esse, et hoc est levi et gravi esse, hoc quidem sursum illud autem deorsum determinatu