comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mala fec̾it et ꝯstituat añ ocłas suos
p̃terita tpr̃a ⁊ dies uite sue ꝯside̾tq
diligent̃ ꝙ manes labores tulerit᷑
quociẽs ꝓ amore hꝰ uite frustra desu¬
dau̾it. quociẽs ĩ lalriosis conatib
fallaces exitꝰ inuen̾it et post longo ᷤᷤ
sit cagnoscet qͥd de hac uita iudicare
possit. Cũ aũ huiꝰ erĩpnã ꝯsiderat
⁊̾ qmͣ sit pr̃ie celestis suauitas atꝙ
dulcedo atcendat et ppendat quid in¬
ueu̾it qͥd ꝑdiderit uͥ iacet uñ cecid̾it
ut ex utroq intelligat qͣntũ sͥ in hoc
exilio lugend̾ sit. hinc .n. salomon dicit
q̃ addi sçientiã addit dolorẽ qr qͣnto
magis h̃ mala sua intelligit tanto
ampliꝰ suspirat ⁊ gemit Postcemo suͥ¬
dei recordem᷑ qr fiducialiꝰ de futuro eiꝰ
miseratões requirimꝰ si ꝙ adm̃ ĩ pre¬
terito mi misertus sit cogitemꝰ. Re¬
uocemꝰ ad memoriã q̃ bona q̃ tribuit̃
et ꝙ ĩ ꝑiculis sepe ꝯstitutas clem̃ter
eripuit ñ unqm pttĩs nr̃is quo muiꝰ

Expanded text:
 et constituat ante oculos suos praeterita tempora et dies vitae suae, consideretque diligenter quot inanes labores tulerit, quoties pro amore hujus vitae frustra desudaverit, quoties in laboriosis conatibus fallaces exitus invenerit, et post longos sit, cognoscet quid de hac vita judicare possit. Cum aetiam quae sit patriae coelestis suavitas atque dulcedo attendat, et perpendat quid invenerit, quid perdiderit, ubi jaceat, unde ceciderit, ut ex utroque intelligat quantum sibi in hoc exsilio lugendum sit. Hinc enim Salomon dicit: Qui addit scientiam, addit et dolorem , quia quanto magis homo mala sua intelligit, tanto amplius suspirat et gemit. Postremo superDei recordemur, quia fiducialius de futuro ejus miserationes requirimus, si quemadmodum in praeterito nostri misertus, sit cogitemus. Revocemus ad memoriam bona, quae tribuit, et quod in periculis saepe constitutos clementer eripuit, nec unquam peccatis nostris quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
Nom̃ib tñ lenotiniis mũdi blandien¬
tis et ꝓsperitatis arridentis applausu.
memor thomas conditõnis sue. et one¬
ris sibi impositi cotidie hinc ꝓ dm̃i sui
regis salute et honore. inde ꝓ nc̃citate

Expanded text:
omnibus autem lenociniis mundi blandientis, et prosperitatis arridentis applausu memor Thomas conditionis suae, et oneris sibi impositi, quotidie, hinc pro domini sui regis salute et honore, inde pro necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmutabiłr̾ diligimꝰ. In t̾cio itidem cõ¬
templatoĩs gn̾e. dũ iuditia eiꝰ foris
attendimꝰ ĩ timore eiꝰ et amore ĩnis
renouam᷑ In pͥmo gͦ mat̾ia uanitatiᷤ
inspecta ĩ nobis gen̾at ꝯtẽptũ mũdi¬
In scdo simulacrũ roĩs laudẽ dei Int̾¬
tio instrum̃tũ dispensatois timorẽ ⁊
amorẽ dei In qrͣta fomes cupidĩs in¬
centiuũ libidĩs. Ihunc gͥ exitũ caue¬
amus ne egredeamͣ tem̾e. Nemo de cõ¬
scientia sua ꝯfidat. Duia intus uirgo
intus casta intus colũba fuit. sed qr
tolũba seducta fuit ñ hñs tor egres¬
sa foras colorẽ parit̃ cũ noĩe mutauit
Sit .n. sqͥitũ ẽ. Egͥssa est duia ut ude̾t
mulieres regiones illiꝰ. Quã cũ uidiss

Expanded text:
immutabiliter diligamus. In tertio itidem contemplationis genere dum judicia ejus foris attendimus, in timore ejus, et amore intus renovamur. In primo ergo materia vanitatis inspecta, in nobis generat in secundo simulacrum rationis, laudem Dei, in tertio instrumentum dispensationis timorem et amorem Dei, in quarto fomes cupiditatis incentivum libidinis. Hunc igitur exitum caveamus, ne egrediamur temere. Nemo de conscientia sua confidat. Dina intus virgo, intus casta, intus columba fuit, sed quia columba seducta fuit non habens cor, egressa foras colorem pariter cum nomine mutavit. Sic enim scriptum est: Egressa est Dina, ut videret mulieres regionis illius. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
et auariis morbus sanant᷑ egron blas¬
phemi a demonio erepti confundunt᷑.
et qd̃ a dieb patrũ nr̃oꝵ ñ est auditum
mortui tesurgũt: illo ħ ⁊ pluia q̃ refrͥe
longũ est oꝑante qui solus est suꝑ cĩa¬

Expanded text:
et a variis morbis sanantur aegroti, blaset a variis morbis sanantur aegroti, blasphemi a daemonio arrepti confunduntur. Et quod a diebus patrum nostrorum non est auditum, mortui resurgunt, illo haec et plura, quae referre perlongum est, operante, qui solus est su
Abbreviated transcription (Latin):
sienĩ eẽt ministri eiꝰ utiq decertassent
ut nõ traderet᷑ eis elegit calicẽ dñi
sponte cũ hilaritate bibere qm̃ uł con¬
stantie pͥoris uͥtutem m̾iti fuga ma¬
culare uel in defensionẽ sui pugnat᷑as
in arma uocare illũ uidelicet ⁊ ĩ hoc
imitatꝰ qui .xii. legiones angłoꝵ quas
ad sui defensionẽ a pre suo impetrare
potuit noluit implorare. Nec ulliꝰ mnr̃is
passionẽ facile credimꝰ inueniti q̃ pas¬
siomi dñice tanta similitudĩe responde
suis exutũ fuit torpus mr̃is acceperũt
mentis sicut mos est pontifices sepelire
Erat aũ inscͥpta ecc̃e monumentũ no-¬
potentis dei ꝑ eñ multa et magna fuĩt
miracula cateruatĩ cõfluentib ppłis
ut uideant ĩ aliis et sentiant ĩ se potẽ
rabilis et głosus est. Nam et ĩ loco pas¬
sionis eius ⁊ uͥ añ maius altare ꝑmoc¬
tauit humanãdus et ubi tãdẽ sepultꝰ ẽ
palitici curant᷑. ceci uident surdi audiũt

Expanded text:
si enim esset, ministri ejus utique decertassent, si enim esset, ministri ejus utique decertassent, ut non traderetur eis, elegit calicem Domini sponte cum hilaritate bibere, quam vel constantiae prioris virtutem inerti fuga maculare, vel in defensionem sui pugnaturos in arma vocare. Illum videlicet in hoc imitatus, qui duodecim legiones angelorum, quas ad sui defensionem a Patre suo impetrare potuit, noluit implorare. Nec ullius martyris passionem facile credimus inveniri, quae passioni Dominicae tanta similitudine respondere  exutum fuit, postquam lotum, acceperunt mentis, sicut mos est pontifices sepelire. Erat autem in crypta ecclesiae monumentum novpotentis Dei per eum multa et magna fiunt miracula catervatim confluentibus populis, ut videant in aliis et sentiant in se potentuis mirabilis et gloriosus est. Nam et in loco passionis ejus, et ubi ante maius altare pernoctavit humandus, et ubi tandem sepultus est, paralytici curantur, caeci vident, surdi audiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dem scm̃ dñi t̾cie diei uesperã non ui¬
surũ sub fidei int̾posit̾one c̾cificauit
contͣ fidẽ tñ qm in pr̃is sui necẽ se ho¬
micidis ilł fu̾at obligatus. M aluit
.n. fidei qua eis tenebatͣ in curr̃e si
qd̾ erat ꝑiculũ ꝙͣ sub silentio nõ de¬
testabił homicidu reatũ tenere. d̃
tũ ricardus illi uĩssimo dei seruo re¬
tulisset subridẽs respondit. mine st̾
Uerũ a tiue cantuarien reginaldo no¬
mine certior effc̃s ꝙ iam in angliã
applicuissent qͥ in eiꝰ mortẽ conspira¬
uerant siupro eoꝵ nequitia dolenda
seu ꝓ pace efte nũd̾ adepta uehem̃t᷑
illatrimatꝰ est et au. paratũ me ad
mort̾e inuenient fatiant quod fac̃ẽ
uolu̾int. Scio quid̃ fili mi ed certus
sũ ꝑ armã me moriturũ u erũpt̃n
extra ecc̃am meã nõ occident me. Nõ¬
ne et hus u̾bis nõ selũ passionis sue
sed et modi ⁊ lot p̃scius fuisse cõplat᷑
Sed qr nõ erat regnũ eiꝰ de hoc mũdo.

Expanded text:
m Domini tertiae diei vesperam non visurum sub fidei interpositione certificavit; contra fidem tamen, qua in patris sui necem homicidis illis fuerat obligatus: maluit enim fidei, qua tenebatur eis, incurrere si quod erat periculum, quam sub silentio tam detestabilis homicidictus illi beatissimo Dei servo retulisset, subridens respondit: « Minae sunt. » Verum a cive Cantuariensi, Reginaldo nomine, certior effectus, quod jam in Angliam applicuissent, qui in ejus mortem conspiraverant, seu pro illorum nequitia delenda, seu pro pace Ecclesiae necdum adepta vehementer illacrymatus ait: « Paratum me ad mortem invenient: faciant quod facere volunt. Scio quidem, fili mi, et certus sum per arma me moriturum. Verumtamen extra ecclesiam meam non me occident. » Nonne et his verbis non solum passionis suae, sed et modi et loci praescius fuisse comprobatur? Sed quia non erat regnum ejus de hoc mundo,
Abbreviated transcription (Latin):
hostilẽ siuellet uł prudent̾ declinasse
uel ui teppulisse maiori ut porens ut
pscius. ut p̃mimitꝰ ut potẽs qr hostes
ꝙͣuis decuplatiuenissent posset siuo¬
luisset reppulisse centuplicatꝰ. Ut p̃sciꝰ
qr cũ die natiuitatis dñice u̾bi deipa-¬
nẽ in ppło ministrasset ait int̾ cet̾a ñ
alia de cã redisse ab exilio nͥ ut uł eos
aiugo inflicte sͥ seruitutis erueret.
uel int̾ eos ⁊ ꝓ eis mortis pateretur
suppliciũ. Si abb̃ibus tͣnsmarinis ut
p̃dcm̃ est passionis sue fec̾at m̃tõm.
Porro sicut suꝑ hiis diuina pietate
edoctus sic et humana sedulitate pre¬
monitus et p̾muitꝰ est. Qua ĩ re liez
plurimoꝵ bñuolentia meritũ sibi di¬
catur acquisisse de duob tñ cõstare
certũ est. Ricardꝰ .n. cantuar᷑ ecc̃e cele

Expanded text:
rudenter declinasse, vel vi repulisse majori, ut potens, ut praescius, ut praemunitus. Ut potens, quia hostes, quamvis decuplati venissent, posset, si voluisset, repulisse centuplicatus. Ut praescius, quia cum die nativitatis Dominicae verbi Dei panem populo ministrasset, ait inter caetera: « Non alia de causa rediisse se ab exsilio, nisi ut vel eos a jugo inflictae sibi servitutis exueret, vel inter eos et pro eis mortis pateretur supplicium. » Sed et abbatibus transmarinis ut praedictum est, passionis suae fecerat mentionem. Porro sicut super his divina pietate edoctus, sic et humana sedulitate praemonitus et praemunitus est. Qua in re licet plurimorum benevolentia meritum sibi dicatur acquisisse, de duobus tamen constare certum est. Ricardum enim Cantuariensis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
et cucullã reppererũt Respitientes u̾
ad inuicẽ et in aspcũ sic occulte re¬
ligionis supͣ ꝙ̃ credi pt obstupefcĩ
multiplicata pii doloris mat̾ia mł pli¬
ces renouant᷑ in lacrimas. Quid putã¬
dũ est in hõie isto fuisse cupiditatis. Qͥd
ꝓditõis. Nũꝙͥ ad regnũ aspirauit t̾re¬
nũ ꝙ̃ constat scł̃i delitiis tam occulte p̃-¬
tulisse cilitiũ. Nũꝙͥ regie maiestatis ꝑ¬

Expanded text:
et cucullam repererunt. Respicientes vero et cucullam repererunt. Respicientes vero ad invicem, et in aspectu sic occultatae religionis supra quam credi potest obstupefacti; multiplicata pii doloris materia multiplices renovantur in lacrymas. Quid putandum est in homine isto fuisse cupiditatis, quid proditionis? Nunquid ad regnum aspiravit terrenum, quem constat saeculi deliciis tam occulte praetulisse cilicium? Nunquid regiae majestatis p
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃is corpus a gremio sc̃e mr̃is eccł̃ie
uiolenter abstractũ uel ꝑ totã ciuita¬
tẽ equis distractũ aut patibło suspẽ¬
derent aut ĩ frustra uel minutias
cõscisũ in palludẽ uel ꝙ̃lib locũ uili¬
orẽ ꝙ̃ nͦ noĩare decet ĩ maiorem dei
et ecc̃e despectũ ꝓic̾ent dicẽtes corpꝰ
pditoris nõ ẽe int̾ sc̃as pontifices se
lp̃i p̃tiosũ thesaurũ amitt̃ent eum
tum sũma festinatõe sepelire studue¬
runt uñ nec eis sacratissimũ corpus¬
pierate credioͣ euenisse. Cui .n ꝓprii sã¬
guinis iuictonẽ ꝓcurauerat dñs. q̃ e
rat ncãras odore iulioris ungenti.
Exuentes aũ eum uestib ext̾iorili⁊
pontificalib induentes corpꝰ eiꝰ cilitõ
nõ minus aliunde qͣm sui duritia
molesto ĩuolutũ et ꝙ a nullo sc̃oꝵ
exemplificatũ legimus uł audiuimꝰ
ip̃a eius femoralia int̾iora usq ad
poplices cilicina ħ̃itum q suꝑ ĩdu¬
tum monachilẽ stamiam uidelic

Expanded text:
ris corpus a gremio sanctae matris Ecclesiae violenter abstractum vel per totam civitatem equis distraherent, aut patibulo suspenderent, aut in frusta vel minutias conscissum in paludem, vel in quemlibet locum viliorem, quem nec nominare decet, in majorem Dei et Ecclesiae despectum projicerent, dicentes corpus proditoris non esse inter sanctos pontifices sepipsi pretiosum thesaurum amitterent, eum cum summa festinatione sepelire studuerunt. Unde nec eis sacratissimum ejus corpuspietate creditur evenisse. Cui enim proprii sanguinis unctionem procuraverat Dominus, quae erat necessitas odoris vilioris unguenti? Exuentes autem eum vestibus exterioribus, et pontificalibus induentes, corpus ejus cilicio, non minus aliunde quam sui duritia molesto, involutum, et quod a nullo sanctorum exemplificatum legimus vel audivimus, ipsa ejus femoralia interiora usque ad poplites cilicina, habitumque super indutum monachalem, flammam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
octasu solis tͣns galuta regna. Insula
Thanc pete namq tͥ sedes exit et illa ꝑ¬
hennis. Mec fietꝰ natis alt̾a t̾ia tiuis.
Hic de ꝓletua reges nascent᷑ et ip̃is.
Oñ et terre subditꝰ orbis erit. Tali gͦ¬

Expanded text:
s Gallica regna, Insula Hanc pete, namque tibi sedes erit illa perennis Hic fiet natis altera Troja tuis. Hic de stirpe tua reges nascentur; et ipsis Totius terrae subditus orbis erit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pressuras angustias et doloes mes¬
⁊ in pugna illa apud norhant ꝙã ad
cula laborem egestatẽ et erũpnã ee ad
declinandas insidias habitus si eo
noñs mutatõm. Et audiens ħ pat
oĩm pat̾ cõmota sunt pat̾ne pietatis
iuscera suꝑ filio et pat̾nũ non ualĩs
dissimulare affectũ lacrimatus ẽ. Et
ita cõpunctus ait. dñs ũr in carne¬
adhuc uiuit. ut dicitis mag̾ tamẽ
marcyrii uendicat. Et qr iã ualde se¬
ro erat. nũtios ex itinere fatigatoᷤ
dara bñdcõne et consolatoe apłica
ad hospiciũ citius temisit

Expanded text:
pressuras, angustias et dolores, pericula in pugna illa apud Northamptune ad cula, laborem, egestatem et aerumnam, et ad declinandas insidias habitus sui et nominis mutationem. Et audiens haec patrum ovium pater, commota sunt paternae pietatis viscera super filio, et paternum non valens dissimulare affectum lacrymatus est, et ita compunctus ad nosadhuc vivit, ut dicitis? Magis tamen loriam vindicat. » Et quia jam valde sero erat, nuntios ex itinere fatigatos, data benedictione et consolatione apostolica, ad hospitium citius remisit
Abbreviated transcription (Latin):
et securitate ꝑfruentes ĩ exultatõe et
leticia xp̃ianus ille rex licentiatos ar¬
statim ad archip̾sulẽ reu̾tentes nͨ qͥtꝙͣ
nũciantes de hoc. qͥa cito se reu̾suros spe¬
acceleraliãt. Alanus Et uenerũt senoni
qua nũcii regis ꝓxima die q̃ p̃cessit eos
p̃uenerãt. Sane in eoꝵ aduentu hinc ti¬
mor publice ꝑturbat̃onuis q̃ ex ira regis
posset oriri Inde spes questus quã plu¬
res cardinaliũ nutare cõpulit. Et fc̃a
est inter eos dissentio: dũ dr̃ ab hiis cã¬
tuarieñ eccl̃iastice lib̾tatis defensorem

Expanded text:
et securitate fruentes, in exsultatione et laetitia Christianus ille rex licentiatos statim ad archipraesulem revertentes, nec quidquid nuntiantes de hoc, quia cito nos reversuros speaccelerabamus, et venimus Senonis, quo nuntii proxium. Sane in eorum adventu hinc timor publicae perturbationis quae ex ira regis posset oriri, inde spes quaestus quam plures cardinalium nutare compellit, et facta est inter eos dissensio, dum diceretur ab his Cantuariensem ecclesiastic
Abbreviated transcription (Latin):
dinalib uel i osculo recipi. Angustiant᷑¬
ꝓuide illi uidentes cãm dñi sui ĩminere
discrimini. Eadẽ tñ die in uesꝑa ad dñm
pp̃m hntes accessũ ip̃m noĩe archipresul
tanqmͣ prẽm et dñm qua decebat hũili¬
illi eent duo tͣm qui euaserũt de calore
domus recab. ⁊ ad sc̃itatis sue pedes ue¬
nerant ut nũciarent ei ꝙ filius suus¬

Expanded text:
dinalibus vel in osculo recipi. Angustiantur et illi videntes causam domini sui imminere discrimini. Eadem tamen die in vespera ad dominum papam habentes accessum, ipsum nomine archipraesulis, tanquam patrem et dominum, qua decebat devotiilli essent duo tantum, qui evaserunt de calore domus Rechap, et ad Sanctitatis Suae pedes venerant, ut nuntiarent ei, quod filius
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multo appatu mare intrantes ꝓcel
la sb̾ito orta in multa difficultate et
ꝑitulo uix applicuer̃t. cũ tñ archip̾suli
et sius ĩ scapha mare pacatissimũ fo¬
ret. Testati st̃ sic fr̃es qui cũ archip̃su¬
le in scapha et alii ex ꝑte adu̾sa qui ĩ
archipresul ad castrũ scĩ audomari ue¬
nerũt. Et qr telebre erat in t̾ra ꝙ tan
clermareis ad qd̾ iã uenit aduentare
turnã decantatã intrauit qd̾dã stag
nũ grande supͣ qd̾ monasteriũ illud
sitũ est et in scapha uenit ad locũ ꝙ̃¬
dam habuũ aquis septũ qͥ ab incolis

Expanded text:
 magno apparatu mare intrantes, subito procella suborta, in multa difficultate et periculo vix applicuerunt: cum tamen archipraesuli et suis in scapha mare pacatissimum foret. Testati sunt sic fratres, qui cum archipraesule in scapha, et alii ex parte adversa qui in archipraesul ad castrum Sancti Audomari venerunt. Et quia celebre erat in terra quod Clermareis, ad quod jam venit, adventare synaxim decantatam, intravit stagupra quod monasterium illud situm est, et in scapha venit ad locum quemdam abditum, aquis septum, qui ab incolis
Abbreviated transcription (Latin):
nifestari se noluit. Uñ pp̃ crastine diei
longitudinẽ et uie difficultatẽ et ifi¬
dias quas uerebat᷑ incrastino sũmo
diluculo arripuit isi Et de gͣueninghes
pedes iuit uir dei tota ea die uia ad¬
mod̃ lutosa et lubrica tp̃re p̾sertim hye¬
mali. et cirta noctẽ uenit ad monas¬

Expanded text:
ari se voluit; unde propter crastinae diaetae longitudinem et viae difficultatem et insidias quas verebatur, in crastino summo diluculo arripuit iter, et de Graveninges pedes ivit vir Dei tota ea die, via admodum lutosa et lubrica, tempore praesertim hiemali, et circa noctem venit ad monas
Abbreviated transcription (Latin):
tone: tan ꝓmpte exeq̃ret᷑ ꝙͣ deuote.
Et adiecit. Spero inquit furmit̾ ⁊ de
deo meo tiñ confido qͥ ad agnitõnem
sui nois me uocauit ꝙ te etiã absen¬
te me nõ deseret sed sic̾ut et priusqͣm
ip̃m agnoscerẽ ab om̃i intactã ꝑiculo
conseruabit. tm̃ pro solato. peto Ric̃
mͥ relinquas eo ꝙ lingua mea meliꝰ
eruditꝰ ncc̃itatilii meis cet̾is poꝰ nou̾it
ministrare. Quib auditis Gilb̾ ad mo¬
dũ letus effetus ꝑat sͥ ncͣcia. Ordina
tis q que uxori sue et familie cõpete¬
bant qmͣ citius pot̾at iherosolimã
ꝓfectus est ubi ꝑ tres ãnos ⁊ dimidi¬
um morã faciens postea repatͥauit
Inuenitq thomã filiũ suum admod̾
futurã credimꝰ scẽ sobolis excellent

Expanded text:
tione tam prompte exsequeretur quam devote, tione tam prompte exsequeretur quam devote, et adjecit: « Spero, inquit, firmiter et de Deo meo tantum confido qui ad agnitionem sui nominis me vocavit, quod te etiam absente me non deseret sed sicut et priusquam ipsum agnoscerem ab omni intactam periculo conservabit: tantum pro solatio peto Ricardum mihi relinquas, eo quod lingua mea melius eruditus necessitatibus meis caeteris potius noverit ministrare. » Quibus auditis, Gilbertus admodum laetus effectus parat sibi necessariae uxori suae et familiae competebant quam citius poterat Hierosolymam profectus est ubi per tres annos et dimidium moram faciens postea repatriavit. Invenitque Thomam filium suum admodum FUTURAM CREDIMUS SANCTAE SOBOLIS EXCELLENT
Abbreviated transcription (Latin):
epm̃ ⁊ matrẽ gn̾uerũt. In trastino uero
gilb̾ tanto ad t̾ram sc̃am afficiebatur
delid̃io reu̾tendi ꝙ suspiriis agitatꝰ ma¬
gis assidue qmͣ frequent̃ uultũ tristitie
p̃tendẽs insuetũ. Cogitat int̾ea uxoris
sue iuuencule statũ tenerẽ. sexum fragi¬
lem etatẽ lubricã. linguã etiã prĩe ig¬
notã ⁊ ob ista nimirũ ꝑicula nõ parua
ꝑ absentiã suã eide posse de fauli ꝓueni¬
re. Uxor uͦ ip̃ius cũ uult̃ illius setꝰ qmͣ
heri et nudiꝰ tͥtius animadu̾t̾et in diu̾¬
sa mutatũ metuebat uehem̃ter et co¬
gitabat ne forte ip̃a ẽet causa Insticit
gͥ p̃tib dieli ac noctib scscitando tã¬
de tristicie ueritatẽ. nec aliqñ destitit
deriũ suũ uxori reserasset illa uͦ ut po¬
te magne spei mulier et ĩ fide xͥ robo¬
rata nõ solũ uoto uiri sui ãmnuit: im¬
mo ragauit et hortabat᷑ ut qͥcqͥd con¬
cepisserĩmente quo cõplac̾e suo cre¬
deret creatori nulia de se ħita consid̾a¬

Expanded text:
et martyrem genuerunt. In crastino vero Gilbertus tanto ad terram sanctam afficiebatur desiderio revertendi, quod suspiriis agitatus magis assidue quam frequenter vultum tristitiae praetenderet insuetum. Cogitat interea uxoris suae juvenculae tenerum sexum fragilem, aetatem lubricam, linguam etiam patriae ignotam et ob ista nimirum pericula non parva per absentiam suam eidem posse de facili provenire. Uxor vero ipsius cum vultum illius secus quam heri et nudiustertius animadverteret in diversa mutatum, metuebat vehementer et cogitabat, ne forte ipsa esset causa. Institit igitur precibus diebus ac noctibus, sciscitando tantae tristitiae veritatem, nec aliquando destitit derium suum uxori reserasset, illa vero utpote magnae spei mulier et in fide Christi roborata non solum voto viri sui annuit, imo rogavit et hortabatur ut quid concepisset in mente quo complacere suo crederet Creatori, nulla de se habita considera
Abbreviated transcription (Latin):
dendi. nocte quadã uniu̾sis sõpno
dep̾ssis sola nullo sciente setũ assũpto
modico quid̃ ad uaticũ nͣcͣcio. ut ex¬
peditiꝰ uer ag̾et sans difficile actẽptã¬
dũ. multiplici se tradidit discrimim
fugiendi. nichil curans de unu̾sis he¬
reditario iure sͥ ꝑtinentib sufficien¬
tiã diuitiaꝵ sibi reputans desideriũ
suũ complesse ꝓ uoto. O mirandã in¬
nus huius mulieris tam audatiã ꝙͣ
amorẽ tanta difficilia ⁊ ardua p̾su¬
mentis. Nõ hesitauit cũ ẽẽt tam in¬
genti substanne gła nobilitanda pa¬
terna irrecuꝑabilit̾ tade car̾e nõ tre¬
pidauit fragił et delicata pauꝑtatẽ
penalẽ subite. ñ ꝑ tot t̾raꝵ spariã et
naufragãtis maris ĩnums
tani remoti et ignoti amornius hoĩs¬

Expanded text:
dendi, nocte quadam universis somno dendi, nocte quadam universis somno depressis, sola nullo sciente secum assumpto modico quidem ad viaticum necessario, ut expeditius iter ageret satis difficile attentandum, multiplici se tradidit discrimini fugiendi, nihil curans de universis haereditario jure sibi pertinentibus, sufficientiam divitiarum sibi reputans desiderium suum complesse pro voto. O mirandam nimis hujus mulieris tam audaciam quam amorem tanta difficilia et ardua praesumentis! Non haesitavit, cum esset tam ingentis substantiae gloria nobilitanda paterna, irrecuperabiliter eadem carere, non trepidavit fragilis et delicata paupertatem poenalem subire, nec per tot terrarum spatia et naufragantis maris innumerinis tam remoti et ignoti amorem
Abbreviated transcription (Latin):
secũ delib̾ans timens nimirũ fallaciã
acqͥesc̾e statun noluit ꝓmittendo p̃cib
insistenti ĩmo tͥgiũsando de die in diẽ
ꝓrogauit. nolens cito pr̃ate consensũ.
Cũq puella affligeret᷑ uehement̃ et
in dĩes ob dilatom ut moris ẽ muliex
plus anxia efficeret᷑. Gilb̾ int̾im cu su¬
is cõcaptiuis de fuga cogitans pꝰ annũ
⁊ dimidiũ nocte qͣdã dicuptis cathenis
et cart̾e aufugert̃ totũq noctis residuũ
quousq xͥanoꝵ fines attigissent conciti
re solito ut eos ad oꝑa muteret cõsue¬
ta cart̾e fracto nõ reꝑisset ĩ manu ua¬
lida ip̃os insequrt᷑ donͨ xp̃ianoꝵ termi¬
nis obstantib om̃i spe iam fraudati
reu̾terent᷑. nõ parũ wati. Puella uero
hec audiens memorata ex illa hora
de ꝓfcõe sua et fuga post ip̃õs ilico
cogitauit et ip̃a. Cumq suꝑ hec dre¬
b ac noctib mire cogitatuia efficeret᷑
et ĩ meditatõne exardesc̾et cautiꝰ eua¬

Expanded text:
secum deliberans, et timens nimirum fallaciam, secum deliberans, et timens nimirum fallaciam, acquiescere statim noluit promittendo precibus insistenti, imo tergiversando de die in diem prorogavit, nolens cito praestare consensum. Cumque puella affligeretur vehementer et in dies ob dilationem, ut moris est mulierum, plus anxia efficeretur, Gilbertus interim cum suis concaptivis de fuga cogitans post annum et dimidium nocte quadam diruptis catenis et carcere aufugerunt, totumque noctis residuum quousque Christianorum fines attigissent conciti situs operum more solito ut eos ad opera mitteret consueta carcere fracto non reperisset, in manu valida ipsos insequitur, donec Christianorum terminis obstantibus omni spe jam fraudati reverterentur, non parum irati. Puella vero haec audiens memorata ex illa hora de profectione sua et fuga post ipsos illico cogitavit et ipsa. Cumque super haec diebus ac noctibus mire cogitativa efficeretur, et in meditatione exardesceret cautius eva
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ip̃ius collata st̃ suis bñficia cõ¬
captiuis. Procurãte insił pͥuatim ĩ
quantũ licuit filia eiusdẽ admiraldi
puella curiał admodũ et decora uni¬
ca pr̃is sui q̃ utiq miro affcu ip̃m gi¬
lebertũ ꝓut patebit inferiꝰ diligeliat.
Quadam aũ die nacta oportunitate
puella lib̾ius loquendicum eo inqui¬
siuit ab eo de qua t̾ra et ciuitate exsti¬
et scłoꝵ premia futuroꝵ. Qͥ cũ respon¬
deret ꝙͥ anglicus ẽẽt ⁊ londoniaꝵ ciui¬
tatis incola atq inquisita de fide xp̃i
ꝓut meliꝰ nou̾at exposuisset. cõseq̃nt᷑
et ip̃a ab eo sciscitauit dicens. Nũ mor¬
tem libent᷑ ꝓ deo tuo eofide xp̃i quã
ꝓfiteris conseruanda intrep̾ite excipe
reo. Libentissime inqͥt ꝓ deo m̃o moriat.
Quo audito puella mox qͣi u̾bi ex uͥtu¬
te tota mutara ꝓfitet᷑ se xp̃ianã fi̾ ip̃iꝰ
ob cãm. dũ mͦ ip̃am ĩ coniugẽ acciꝑe i⁊̃
sua fide sponderet. Tacuit attam̃ ille

Expanded text:
tiam ipsius collata sunt suis beneficia contiam ipsius collata sunt suis beneficia concaptivis, procurante insimul privatim in quantum licuit filia ejusdem Amiraldi puella curiali admodum et decora unica patris sui, quae utique miro affectu ipsum Gilbertum prout patebit inferius diligebat. Quadam autem die nacta opportunitate puella liberius loquendi cum eo inquisivit ab eo de qua terra et civitate exstiet saeculorum praemia futurorum. Qui cum responderet quod Anglicus esset et Londoniarum civitatis incola, atque inquisita de fide Christi prout melius noverat exposuisset, consequenter et ipsa ab eo scistitavit dicens: « Num mortem libenter pro Deo tuo et fide Christi quam profiteris conservanda intrepide exciperes? » -- « Libentissime, inquit, pro Deo nostro moriar. » Quo audito, puella mox quasi verbi ex virtute tota mutata profitetur se Christianam fieri ipsius ob causam, dummodo ipsam in conjugem accipere in sua fide sponderet. Tacuit attamen ille
Abbreviated transcription (Latin):
unc aũ ut paulo altiꝰ sermone hys¬
torie repetamꝰ. nõ ab re dipcimꝰ ĩ pͥ¬
cipno inserendũ de coiugio patris ac
matris admirantib latis utiq rei gel¬
te meditantib ueritatẽ. ut exinde ui¬
delicet facile adu̾tat᷑ quanta cura ac
pietate a solis ortu et occasu gñe et
conditõe tam diuisos congregauit in
unũ p̾destinatio mirifica saluatoris.
De quox saneꝓgenie feliti sponsã suã
eccłiam ꝑ mũdũ uniu̾sũ triumphalit̾
ganoꝵ detenti. ut singuł dieb qua¬
lemcũq siba uictũ laborib ĩpositis
quodãm᷑ comꝑarent. Qͥ gilebertus
ꝑ annũ integrum ⁊ dimidiũ ĩ capti¬
uitatẽ sclauoꝵ more seruiens cũ ho¬
noratior cet̾is atq prestantior haberet᷑
ĩ ocłis amiraldi pre om̃ib gr̃am et
fauorẽ inuenit in tm̃ et frequent̾ co¬
ram eo. s tñ in uincuł ad mensã ue¬
niret discũbentes uisitaret inuice̾ de
terraꝵ noticiis ac gentiũ diuersaꝵ mo¬
rib rite conferrent. multa etiã ob gra¬

Expanded text:
unc autem, ut paulo altius sermonem historiae repetamus, non abs re duximus in principio inserendum de conjugio patris ac matris admirandam satis utique rei gestae meditantibus veritatem, ut exinde videlicet facile advertatur quanta cura ac pietate a solis ortu et occasu, genere et conditione tam diversos congregavit in unum praedestinatio mirifica Salvatoris, de quorum sane progenie sponsam suam Ecclesiam per mundum universum triumphaliter ganorum detenti, ut singulis diebus qualemcunque sibi victum laboribus impositis quodammodo compararent. Qui Gilbertus per annum integrum et dimidium in captivitate Sclavorum, more serviens, cum honoratior caeteris atque praestantior haberetur, in oculis Amiraldi prae omnibus gratiam et favorem invenit in tantum ut frequenter coram eo sed tamen in vinculis ad mensam veniret, discumbentes visitaret, invicem de terrarum notitiis ac gentium diversarum moribus rite conferrent. Multa etiam ob gra
Abbreviated transcription (Latin):
lempnitate baptisini agentib sacranẽ¬
tũ. eo ꝙ p̃clari sangũs eẽt femina. ĩmo
uocatione clarioris ad modũ ex diuina.
Gileb̾to tradro᷑ iox ab ep̃is ĩ coniugiũ
cũ celebritate cõuigali breuit᷑ de fide ca

Expanded text:
lemnitate baptismi agentibus sacramenlemnitate baptismi agentibus sacramentum, eo quod praeclari sanguinis esset femina imo vocatione clarior admodum et divina. Gilberto traditur mox ab episcopis in conjugium cum celebritate, conjugali br
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad qͣndã matronã uiduã ei uicinã
eã adduc̾et q̃ ip̃am tanqm filiã suã ĩ
om̃ili exhiberet. Que cũ uid̾et puella
et ip̃m agnosc̾et mox qi mortua ceti¬
dit iacens ĩ extasi resupina. Cũꝙ ab illa
tĩpiele secum ꝑtractans cepri aĩo lluc¬
tuore diũsa et cogitatões concipiẽs in¬
uu tepugnãtes incidit in mentẽ eiꝰ ep̃m¬
land consulend̾ adite apud scm̃ paulũ uͥ
pad̾ die sex ep̃i aderãt suꝑ ardus reg¬
u negotiis uel ecc̃e tractaturi. Quib co¬
ram positus cũ rei geste ueritatẽ suꝑius
memorate ꝑ ordinẽ expon̾et. mox Cices
magnifici oꝑis ꝓlemediturã cuiꝰ sc̃ita¬
głam sublimanda. Concordantib et ce¬
teris qͥ aderant ep̃is in hanc sententiã
et ut idẽ Gił puellã dũ mͦ baꝑtitari uel¬
let duc̾et in uxorẽ. adducta est statuta
die in crastino in ecc̃a lñ pauli dictoꝵ
extitit p̃paratũ ĩ quo debu̾at bapti ⁊ari.
Cũq interrogarẽt ĩ medio posita ꝓut

Expanded text:
ut ad quamdam matronam viduam ei vicinam eam adduceret, quae ipsam tanquam filiam suam in omnibus exhiberet. Quem cum videret puella et ipsum agnosceret, mox quasi mortua cecidit jacens in exstasi resupina. Cumque ab illtu puellae secum pertractans coepit animo fluctuare per diversa, et cogitationes concipiens invicem repugnantes, incidit in mentem ejus epconsulendum adire apud Sanctum Paulum, ubi quadam die sex episcopi aderant super arduis regni negotiis vel Ecclesiae tractaturi. Quibus coram positus, cum rei gestae veritatem superius memoratae per ordinem exponeret, mox Cicestmagnifici operis prolem edituram, cujus sanctita Christi gloriam sublimanda. Concordantibus et caeteris qui aderant episcopis in hanc sententiam et ut idem Gilbertus puellam, dummodo baptizari vellet, duceret in uxorem, adducta est statuta die in crastino in Ecclesiam Beati Pauli dictoruexstitit praeparatum in quo debuerat baptizari, Cumque interrogaretur in medio posita, prout
Abbreviated transcription (Latin):
sũma festinatõe recuturrit ad dñm suũ
narrans ei lecreto hanc filiã amiraldi
fuisse ad qͣm admiratõis cã intuendã
hoĩm copia cõfluebat. Quo audito supra
modũ admrãs nͨ credere ualens eo ꝙ
ĩpossibile ut sic eueniret om̃ino uidere¬
tur. Dñs ric̃. nõ potuit fidẽ dare donec
ip̃o in iuram̃to duitiꝰ ꝑsistente minus
incredulꝰ aliqͣntulũ redderet᷑. Cogitãs
tandẽ cãm aduentus sui arbitratus ẽ
tñ consultiꝰ ei alibi ꝓuidendũ qmͣ eã se¬

Expanded text:
summa festinatione recucurrit ad dominum suum, summa festinatione recucurrit ad dominum suum, narrans ei secreto hanc filiam Amiraldi fuisse ad quam admirationis causa intuendam hominum copia confluebat. Quo audito, supra modum admirans nec credere valens, eo quod impossibile ut sic eveniret omnino videretur, dominus Ricardo non potuit fidem dare, donec ipso in juramento diutius persistente minus incredulus aliquantulum redderetur. Cogitans tandem causam adventus ipsius, arbitratus est tamen consultius ei alibi
Abbreviated transcription (Latin):
isset atq a siuis comitib iã dissotiata
fuisset. nichil aliud int̾rogare ꝑ itines
nou̾at nͥ tm̃ londonia londonia. Quo
tande̾ ꝑueniente quasi bestia erratica ꝑ
plateas ciuitatis incedens et obuiantes
quosq explorantis more circũ spiciens
derisui habebat᷑ om̃ib et maxĩe pueris
incendentib in eã ⁊ ꝑ uicos incedentib
ab disparẽ ip̃ius habitũ et linguã simł
admirantibi. Contigit uͦ qđ̃ sic ꝑ plate¬
as et uicos incedens contra domũ p̃fati
gił uͥ manebat ĩ sollẽpniori scilz ⁊ fre¬
quentõri ciuiratis foro. uͥ nunc ĩ hono¬
re sc̃ thome hospitał domꝰ ꝯstructa est
casu fortuito deueniret. In qua quidẽ di¬
uulgatũ est ꝙ quedã uiuencula muli¬
et quasi ydiota pi̾us eam ⁊ aliis seq̃n¬
tib et irridentibi euagaret. Audiẽs ã
riõ seruiens Gill. suꝑius memoratꝰ qͣsi
ad spectaculũ cũ cet̾is et ip̃e accurrit. Qͥ
tũ ꝓpius accedẽs eã agnosc̾et statim cũ

Expanded text:
isset atque a suis comitibus jam dissociata fuisset, nihil aliud interrogare pro itinere noverat nisi tantum: Londonia, Londonia. Quo tandem perveniente quasi bestia erratica per plateas civitatis incedens et obviantes quosque explorantis more circumspiciens, derisui habebatur omnibus et maxime pueris intendentibus in eam et per vicos incedentibus ob disparem ipsius habitum et linguam simul admirantibus. Contigit vero quod sic per plateas et vicosin solemniori scilicet et frequentiori civitatis foro, ubi nunc in honorem sancti Thomae hospitalis domus constructa est, casu fortuito deveniret. In qua quidem divulgatum est quod quaedam juvencula mulier quasi idiota pueris eam et aliis sequentibus et irridentibus evagaretur. Audiens autem Ricardus serviens Gilberti superius memoratus quasi ad spectaculum cum caeteris et ipsepropius accedens eam agnosceret, statim cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab solute et absq adiͨtõe regias cõ¬
suetudines se obseruaturoᷤ ꝯꝓmitte¬
rent. Archip̃sul respondit. ad hec ꝙ fi¬
delitatẽ ei iurau̾ant uitã scil menb̾r
et honorẽ t̾renũ saluo ordine suo et

Expanded text:
ut absolute et absque adjectione regias consuetudines se observaturos compromitterent. Archipraesul respondit ad haec quod fidelitatem ei juraverant, vitam scilicet membrum et honorem terrenum, salvo o
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo. U̾idens ilico ꝙͣ plures ecc̃e nõ
dico colũpnas s arudines uẽto agi¬
tari et trepidare audito ꝙ nõ ꝑ oĩa
uoto regis ẽent parituri. Et c̾te ante
iam dies tata die rex uexatꝰ in salutatis põ¬
tificib in ira et indignatõe multa subito
recedit. Parit᷑ et pontifices tota die uexa¬
ti recedunt et in hospitia se recipiunt
inconsultis cõe omniũ u̾bũ inuitare pre¬
cancellarie ĩ custodia habu̾at repetita
recepit. Et nͨ salutans nͨ salutatꝰ a ponti¬
ficib lͥino nescientib ip̃is clam ante lu¬
canũ londonia recessit. Et quid hoc grã¬
dis et indignatõĩs argumentũ extitit.
Wid̾es tunc mͣmur in ppło cõmotionẽ
uclero. Ep̃i turbati et t̾muli regẽ ab¬
euntẽ sũt ꝓ secuti: metuentes se ñ pͥus
regẽ inuenturos qͣm

Expanded text:
sunt. Videns illico quam plures Ecclesiae, non dico columnas, sed arundines, vento agitari et trepidare, audito quod non per omnia voto regis essent parituri. Et certe statim ante m, tota die rex vexatus, insalutatis pontificibus, in ira et indignatione multa, subito recedit ab aula. Pariter et pontifices tota die vexati recedunt et in hospitia se recipiunt.inconsultis commune omnium verbum mutare praecancellariae in custodia habuerat repetita recepit. Et nec salutans nec salutatus a pontificibus, imo et nescientibus ipsis, clam et antelucanus Londonia recedit. Et quidem hoc grandis irae et indignationis argumentum exstitit.Videres tunc murmur in populo, commotionem in clero. Episcopi turbati et tremuli, regem abeuntem sunt prosecuti; metuentes, se non prius regem inventuros, quam
Abbreviated transcription (Latin):
iius stupor hic mẽtis bene sentio ꝙ
Sum caro mortalis palpatica ma¬
terialis
Et q̃ si nescis aĩa iuget indiget escis
Tempore mutat᷑ samẽ cineresq mi¬
natur
Ihec ego ꝙ modo sũ de me ꝓmitere

Expanded text:
de moveris? Quis stupor hic mentis? bene sentio quSum caro mortalis, palpatica, materialis, Et quae, si nescis, anima viget, indiget escis, Tempore mutatur, saniem cineresque minatur. Hoc ego quod modo sum de me promittere
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad huc in recessu et si nõ in faciẽ
archip̃suł a cõuiciis tiõ cessauit. ⁊̃¬
sultando dicẽs int̾ alia ꝙ ea die de
ti et qͥ pacis mediatores extit̾ant
ĩ recessu multa etiã in facie archi¬
mresuliꝰ obiecert qd uidelic fuisser
sꝑ suꝑbus. elatus sapiens in ocłis
sius ꝓprie semꝑ sectator uolũtatis
et sñie adicientes grande fuisse hoc
tus fusset et ꝙ ꝑ ip̃m ex ꝑte iam
destructa. penitus cito destrueret᷑ ecc̃a
Sed archip̃sul ponẽs ori suo custo¬
sͥ quasi nõ audiens et nõ halẽs in
ore suo redargutõnes nͥ ꝙ uni de ec¬
clesie destructione sͥ exprolñti hũi¬
liter quid̃ et mãsuete respõdit. Frat̃

Expanded text:
rum adhuc in recessu, etsi non in faciem archipraesulis, a conviciis non cessavit, insultando dicens inter alia quod ea die de ci et qui pacis mediatores exstiterant, in recessu multa etiam in faciem archipraesuli objecerunt, quod videlicet fuisset semper superbus, elatus, sapiens in oculis suis, propriae semper sectator voluntatis et sententiae: abjicientes grande fuisse hoc tus fuisset, et quod per ipsum ex parte jam destructa, penitus cito destrueretur. Sed archipraesul ponens ori suo custosibi, quasi non audiens et non habens in ore suo redargutiones, nisi quod uni de Ecclesiae destructione sibi exprobranti humiliter quidem et mansuete respondit--hic erat
Abbreviated transcription (Latin):
bant qͥs eẽt qui transiret Et cũ cog¬
nouissent ꝙ archip̃sul hic eẽt cantu¬
arieñ et qͥs ip̃e ip̃m mox digito nota¬
uerũt aliis qui ignorabãt indicãtes
et dicentes ĩuicẽ sub mͣmurando tr̃i
Eçce archip̃sul ille in hest̾no colocͥo
dñi ꝓp̃ reges negare noluit nec dĩ ho¬

Expanded text:
bant quis esset qui transiret. Et cum cognovissent quod archipraesul hic esset Cantuariensis et quis ipse, ipsum mox digito notaverunt aliis qui ignorabant ipsum, indicantes et dicentes invicem, submurmurando tamen: « Ecce archipraesul ille qui in hesterno colloquio Deum propter reges negare noluit nec Dei ho
Abbreviated transcription (Latin):
lolio qͥ puitatũ illaꝵ auctores et fabri¬
catores extit̾nt. Ranulfũ ⁊ de broc qui
bona ecc̃e cantuarien hoĩesq suos tam
cłicos qmͣ laicos cepit. ⁊ ĩ capt̃one deu¬
nuit. Ihugonẽ quoq de sco claro ⁊ tho¬
mã filiũ bernardi qui bona eidem ec̃ce
et possessiones absq cõuiuentia sua oc¬
cupantes detinuert. Om̃sꝙ qui de cer̾o
in possessiones et bona ecc̃e contͣ uolun¬
tare̾ suã et consensũ manꝰ uiolẽtas ex¬
tend̾ent Et hii quid̃ anatheͫ ex aulicis
de mag̾ familiarib et cõsiliariis reg̃
erant. Unde et fere iã qͦtqͦt ĩ aula erãt
aut tioĩatim excõicati erant aut excõica¬
tis ꝑticipando quos euitare ñ pot̾ant
nͨ licebat a deo ut uix ĩ capella reg̃ eẽt
qͥ ĩ missa pacis illud osculũ sacram̃tale
regi offret nͥ excõicanus ex nõie uel ex

Expanded text:
lolio, qui pravitatum illarum auctores et fabricatores exstiterunt. Ranulphum etiam de Broc, qui bona Ecclesiae Cantuariensis, hominesque tam clericos quam laicos cepit, et in captione detinuit. Hugonem quoque de Sancto Claro, et Thomam filium Bernardi, qui bona ejusdem et possessiones absque conniventia sua occupantes detinuerunt. Omnesque qui de caetero in possessiones et bona Ecclesiae contra voluntatem suam et consensum manus violentas extenderant. Et hi quidem anathematizati ex aulicis de magis familiaribus et consiliariis regis erant. Unde et fere jam quotquot in aula erant, aut nominatim excommunicati erant, aut excommunicatis participando, quos evitare nec poterant nec licebat, adeo ut vix in capella regis esset, qui in missa pacis illud osculum sacramentale regi offerret, nisi excommunicatus ex nomine, vel ex
Abbreviated transcription (Latin):
audiens et sciens enormitates uͭ.¬
cũ ueterib q̃ in pessimos fructus ex̃cu¬
erant ꝑ dyocesim suã cotidie pulula¬
re: sciens a ꝓpha maledc̃m qͥ gladiu̾¬
suũ a sanguine ꝓhibu̾it. et qui opꝰ dei
negligent̾ fec̾it ne nõ amputatis ꝓu¬
tridis ramis iunea dm̃ corrũperet᷑ at¬
tinxit se et falcem ecc̃astice seu̾itatis
tionẽ suꝑ angliã et quid̃ ad cautelã
ut ui delicer firmior et mag̾ autentica
eccłiastica q̃uis sĩia haberet᷑ si demi¬
ceps al eo aut in regnũ aut ĩ regni
ꝑsonas fret᷑. Et ĩ pͥmis quosdã de au¬
licis clicis qui rõne ordinis seu bene¬
ficii eccłiastici obligati sͥ fu̾ant et o¬
bedientiã exhibere tenebãt᷑ districtis¬
sime citauit. ut ad ip̃m uenire ñ dit¬
ferrent. Quib dã ⁊ in iurtute sc̃e o¬
bedientie sub ordĩs sui et bñfmno ꝑacu¬
io ñ nullã p̃cepit. Sed nõ uener̃t hii.
nec paruer̃t illi. Uñ appellatõi nõ de fe̾ns
ip̃os publice anathematizauit ⁊ ana¬

Expanded text:
as et sciens enormitates cum veteribus, quae in pessimos fructus excreverant, per diaecesim suam quotidie pullulare, sciens a propheta maledictum, qui gladium a sanguine prohibuerit, et qui opus Dei negligenter fecerit, ne non amputatis putridis ramis vinea Domini corrumperetur, accinxit se, et falcem ecclesiasticae severitatis tionem super Angliam, et quidem ad cautelam, ut videlicet firmior et magis authentica ecclesiastica quaevis sententia haberetur, si deinceps ab eo aut in regnum, aut in regni personas ferretur. Et in primis quosdam de aulicis clericis, qui ratione ordinis seu beneficii ecclesiastici obligati sibi fuerant, et obedientiam exhibere tenebantur distinctissime citavit, ut ad ipsum venire non differrent. Quibusdam etiam in virtute obedientiae sub ordinis sui et beneficii periculo nonnulla praecepit, sed non venerunt ii, nec paruerunt illi. Unde appellationi non deferens ipsos publice anathematizavit, et ana
Abbreviated transcription (Latin):
ques ⁊̾ ex ip̃is ep̃is pp inobedĩam mani¬
festã et maxĩe qr int̾ regẽ et ip̃m tocius
dissentõis incentores extit̾ant qm et
fouere ĩ dies ñ desistebãt. De anathema¬
titatis sic londonien ⁊ saresb̾ien pͥmi
erant anathematizauit ⁊̃ iah̾em de oxo¬

Expanded text:
etiam ex ipsis propter inobedientiam manifestam, et maxime quia inter regem et ipsum totius dissensionis incentores exstiterant, quam et fovere in dies non desistebant. De anathematizatis sic Londoniensis et Saresberiensis primi erant. Anathematizavit etiam Joannem de Ox
Abbreviated transcription (Latin):
suppositas cũ armatis iaculatorib
turres gustaueit ip̃am urlẽ regiã
poriq domũ armis ĩuasimnꝰ In qua co¬
lunipnas aureas solidas ingenti gros
pietes laminaꝵ digitaliũ grossitudi.
quos cũ estimare uellẽ aliqͥbi locis in¬
cidi. Uineã quoq solidã aureã argen-¬
team ꝙ int̾ colũpnas pendentẽ miratꝰ
sũ. In qua folia erant autea racemiꝙ
cristallini et lignitis erãt int̾positi dis¬
tinguentib smaragdis. Talami quoq¬
cubilia q om̃ĩa margaritis unionib
et carbuncłis exornata erãt. fores ꝯ¬
burnee miri candoris fu̾nt ⁊ ybeno et¬
Int̾ aureos placanos unguib rostus¬
q ĩ auratis ꝓ ĩ aurib torquib q mar¬
garitas ⁊ uniones gerentia multa gẽ¬
mea et cristallina ⁊ electrina utasa
potatoria ⁊ sextarios multos alioꝰ au¬
reos ĩuenimꝰ et raros argenteos. b
in potestatẽ nram redactis int̾iorẽ¬

Expanded text:
superpositas cum armatis iaculatoribus turres gestaverant, ipsam urbem regiam Pori domumque armis invasimus, in qua columnas aureas solidasque ingenti grosss auratosque parietes laminarum digitalium grossitudine. Quos cum aestimare vellem, aliquibus locis intercidi. Vineam quoque solidam auro argentoque inter columnas pendentem miratus sum, in qua folia aurea racemique crystallini erant interpositi distinguentibus smaragdis. Thalami cubiliaque margaritis unionibus et carbunculis exornata erant, fores eburneae miri candoris, et ebenininter aureas platanos unguibus rostrisque inauratis cum inauribus torquibusque, margaritas et uniones gerentia. Multa gemmea et crystallina electrinaque vasa potatoria et sextariola, multa aurea invenimus et rara argentea. Quibus in potestatem redactis int
Abbreviated transcription (Latin):
lns incole regionis eiꝰ ne int̃ serpẽ¬
tes ⁊ rabida feraꝵ gen̾a incidemꝰ que
płima in hiis uallib ⁊ campis silui¬
ꝙ ac mõtib ħitabant nemoꝵ saxoꝵ¬
itin̾a eligere malui Acceptis gͥ tre

Expanded text:
ne serpentes et rabida ferarum genera incideremus quae plurima in his vallibus et campis silvisque ac montibus habitabant, nemorum saxoritinera eligere rnalui. Acceptis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatẽ meã insigni nuo iuentutis
ĩmenso afficiebar gaudio S ut aliqͥd
plerũq in scd̃is reb fortuna obstrepat
accidit nob̾ siti grauit᷑ laborate ꝙͣ cũ
iam iux sustinemus miles ⁊ euerus ĩ¬
gis ꝙͣ uite sue cõsulebat. Qmͣ ego cõ¬
uocato ex̃citu palã effudi. ne me bibẽ¬
te magis sitire miles inciꝑet. Collan¬
data ꝙ ⁊eueri erga me beniuolentia
dignis eũ mim̾ib ornaui. Q res cũ
aequiorẽ fecisset ex̃citũ. ceptũ iter
institui. Nec longe mͥ in desertis lo¬
cis flum̾ẽ appuit. cuiꝰ ripas pedum
sexagenoꝵ arundo uestiebat Pinoꝵ
abietũ q robora uincens grossitudĩe
et ex̾citus sciciebat ussu cõtomo castra
poni a metatorib. QQ̾ dũ ponu̾t᷑ ip̃e sitint
extinguere cupiens. amanorẽ elebore
flumĩs aꝙͣ gustaui. ꝙͣ neq homo bib̾e
neq ullũ pecus hauiiri sine torm̃to
rũ uehabãt elefanti ĩgentis admod̾¬
magnitudĩs Mille quadraginte qͣ

Expanded text:
felicitatem meam insigni numero iuventutis felicitatem meam insigni numero iuventutis immenso afficiebar gaudio. Sed ut aliquid plerumque in secundis rebus fortuna obstrepit, accidit nobis siti laborare. Quam cum iam vix sustineremus, miles Zephyrus ingis quam suae vitae consulebat. Quam ego vocato exercitu palam effudi, ne me bibente magis sitire miles inciperet, collaudansque Zephyri erga me benevolentiam dignis eum muneribus honoravi. Quae res cum animaequiorem fecisset exercitum, coeptum iter institui. Nec longe mihi in desertis locis flumen apparuit cuius ripas pedum sexagenum arundo vestiebat, pinorum abietumque robora vincens grossitudine,et exercitus sitiebant, iussi continuo castra poni a metatoribus. Quae dum ponuntur, ipse sitim levare cupiens amariorem elleboro fluminis aquam gustavi, quam neque homo bibere neque ullum pecus haurire sine tormento rum vehebant elephanti ingentis magnitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
ignota. si mecũ incolumi ex̾̃titu m
bactacem ꝑduxissent penit ꝙ ad ab
pendo lanuginẽ ex siluestri uellere
uestes detexunt. Sed illi maiorẽ ho.
bant ut nos inext̾minabłia serpen¬
tiũ ⁊ rabida feraꝵ beluaꝵ q genera
ignaros regionũ inducent. Q illos
cogitasse ex ipĩs patebro exꝑimẽtis
Bunc ergo cernens ex ꝑte mea ac
adisse ꝙ utilia cõsilia spreuerã a¬
micoꝵ parit̾ ⁊ caspioꝵ hominũ qͥ pre-
dix̾ant mͥ ne ita uinc̾e festinarẽ ut¬
armis induti agmen sequerent᷑. ꝓp
herent timendũ eẽt ne occulti hostes
sua ablaturi uictorib insidiarent᷑
ut uix fr̾e pondus auri posset. Accide¬
bat quot armoꝵ ñ ꝑua grauitas
qr ego laminis õs incluserã. Ita to¬
tũ agmen in eo ueluti sid̾e aut᷑ fulgeͤ
clarũ radiantib auro insignib q
seq̃batur cũ signis ⁊ uexillis. Erat¬
ꝙ int̾ uarietates spectatulũ in cõs¬
p̾ciendo talẽ ex̾citum qui ornatum
teras eminebat. Ego certe respiciẽs

Expanded text:
oca, si me cum incolumi exercitu in Bactriacen perduxissent penitusque rempendo lanuginem ex silvestri vellere vestes detexunt. Sed illi maiorem hostbant, ut nos in exitiabilia serpentium et rabida ferarum beluarum genera ignaros regionum inducerent; quae illos cogitasse ex ipsis patebant experimentis. Tum ego cernens ex parte mea id accidisse, quia utilia consilia spreveram amicorum pariter et Caspiorum hominum qui dixerant marmis induti agmen sequerentur, prherent, timendum esset, ne occulto hostes sua ablaturi victoribus insidiarentur. , ut vix ferre pondus auri posset. Accedebat quoque armorum non parva gravitas ego aureis incluseram laminis. Ita totum agmen me veluti sidere aut fulgore clarum radiantibus auro insignibusque sequebatur cum signis et vexillis. Eratque inter varietates spectaculum in conspiciendo talem exercitum, quia ornatu teras eminebat. Ego certe respiciens
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cia fr̃a fugã iniit. t̾cia fr̃a in tnsmari¬
nũ applicuit. et t̾cia a macinis recessit.
Tercia it̾m reuertens ĩ angliã appli¬
cuit. et .iii. dem̃ fr̃a gladio occubuit. Ab
illo die quo rediens appluuit m̃se so¬
lũ exactio ut ita q̃ fuit dies martis fie¬
ret et mt̃is. in quo uidelic qͦndã fut᷑oꝵ
p̾sagio freꝙ̃ter sic ꝑabat᷑ ad m̃cium.
Dertia itaꝙ fr̃ia ut dc̃m est in tnͣsma¬

Expanded text:
tertia feria fugam iniit, tertia feria in transmarina applicuit, tertia a marinis recessit, et tertia iterum revertens in Angliam applicuit, et tertia demum feria gladio occubuit, ab eo die, quo revertens, applicuit, mense solum exacto, ut ita quae fuit dies Martis, fieret et martyris; in qua velut quodam futurorum praesagio ter quater sic parabatur ad martyrium. Tertia itaque feria
Abbreviated transcription (Latin):
sierũt et fc̃a st̾ oĩa noua. u̾e mirabilis
ds in scĩs suis. deducẽs eos ĩ uia mira¬
bili de tribulat̾oe letificans de p̾ssura di¬
larans. de tẽptatõne ꝓbans destruẽdo
edificans. ꝑcuciendo sanans. occidendo

Expanded text:
sierunt et facta sunt omnia nova. Vere mirabilis Deus in sanctis suis, deducens eos in via mirabili, de tribulatione laetificans, de pressura dilatans, de tentatione probans; destruendo aedificans, percutiendo sanans, occidendo