comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
heriticos ad ecclesi amuenientes. ecdesiȩ
baptis mobaptitari et scĩficari oportere
tẽ lecte sunt uobis. & aliȩiubaiani litterȩquib
prosua sincent &religiosa deuotione ad epistolã
nñrm rescribens non tantũ consensit sedet in strue
re singuli quidsentiamus proferamus. Ne minẽ
iudicantes Aut aiure commumoniis aliquem
sidiuersum senserit a mouentes.: Neq enimquis
ncoterrore aedobsequendi neces sitatem colle¬
gec ssuos adigit Quando habecat omnis ep̃spro
licentia libertatis & potestatis suȩ cerbitrium
proprium tamquȩ iudicceri ab alio fonpos ñt.
quacm Nec ipsepotest alterum iudicare sedexpet¬
& solus habet potestatem et prȩponendinos in
ecclesiȩ suȩ gubernatione. & deccctu nr o uidi¬
candi : Iam satis quantum arbitror. Nonsolũ
adepistolam quam iubaianoscripsit : Sedetiam
adillam quam ad quintum dedit. etadilltom
quam quibus dam collegis Ad quos dam colle¬
gcis & ad illam quam ad pompeium quantum
potuimus prouniuer sitacte catholicȩ consensi¬

Expanded text:
haereticos ad Ecclesiam venientes Ecclesiae baptismo baptizari et sanctificari oportereitem lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro sua sincera et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed etiam instre singuli quid sentiamus proferamus neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum senserit amouentes. neque enim quisico terrore ad obsequendi necessitatem collegas suos adigit, quando habeat omnis episcopus pro licentia libertatis et potestatis suae arbitrium proprium tamque iudicari ab alio non possit, quam nec ipse possit alterum iudicare. sed expec qui unus et solus habet potestatem et praeponendi nos in ecclesiae suae gubernatione et de actu nocandi. Iam satis, quantum arbitror, non solum ad epistulam quam Iubaiano scripsit, sed etiam ad illam quam ad Quintum dedit et ad illam cum quibusdam collegis ad quosdam collegas et ad illam quam ad Pompeium, quantum potuimus, pro uniuersitate catholicae consensi
Abbreviated transcription (Latin):
cumdare nemopos sit quod non habet.
quomododat homicida sp̃m sc̃m &etamen
intus ipsebaptiz aet. : Ds ergo dat etiam
uenit ut intus ꝑscõs scĩficetur: Quod
frcciet sictintus in non scõs incurrerit .
anfoste sc̃s c̃ homicido : & si proptereta
baptizatur in eđa ut hoc ipsum deponat
quodhomo ad dm̃ueniens dum sacerdotẽ
quȩrit in sacrilegum fracude erroris incur¬
ane cẽ etaliquid preualere : qua repotest
inhomicida sacramentum scm. ẽẽ.&cor

Expanded text:
cum dare nemo possit quod non habet, cum dare nemo possit quod non habet, quomodo dat homicida spiritum sanintus ipse baptizat: deus ergo dat etiam uenit, ut intus per sanctos sanctificetur, quid faciet, si et intus in non sanctos incurrerit? an forte sanctus est homicida? et si propterea baptizatur in ecclesia, ut etiam hoc ipsum deponat, quod homo ad deum ueniens, dum sacerdotem quaerit, in sacrilegum fraude erroris incurane esse et aliquid praeualere, quare potest in homicida sacramentum sanctum esse et cor
Abbreviated transcription (Latin):
citer implecet : Nonei baptismus repetitur seduita
corrigitur : Sic et illesi postea ueniat ad ecclesiã.
dequor interrogactus stelsum responderart. qui a
eam sehabere dumnon haberet putabat. ipsa
quam non habebat ei doctur. non qđ accepenit
itenxtur : cur autem ad uerba quȩ proceduNt
exore homicidȩ pos sĩt tamen ds̃ oleũ scĩficare :¬
et in altare quod heretici posueruNT non possit:
nescionisi forte quem corhominis stllacciter
conuersum intus non impedit. Lignũ stella¬
citer positũ impedit foris quominus sac rae¬
mentis suis ad eẽ. dignetur nullis hominum
ftlsitatib in peditus. Siergo ad hoc ualet
qud dictũ ẽ. in euangelio : Dspeccatorem non
audit. ut ꝑpeccactorẽsacra menta Noncele¬
brentur : quomodo exaudit homicidam
de precaniem: uel suꝑ aquam baptismi uel super
olcum uel suꝑeucharistiam uel sũꝑ capiteorũ
quibus manus inponitur : queta men om̃a
e frunt & uolent etiam ꝑ homicidas. idẽ
peos quioderunt frẽs. Etiam in ipsa edesia:

Expanded text:
citer impleat, non ei baptismus repetitur sed uita corrigitur, sic et ille si postea ueniat ad ecclesiam de qua interrogatus falsum responderat, quia eam se habere dum non haberet putabat, ipsa quam non habebat ei datur, non quod acceperat iteratur, cur autem ad uerba quae procedunt ex ore homicidae possit tamen deus oleum sanctificare et in altari quod haeretici posuerunt non «possit nescio, nisi forte quem cor hominis fallaciter conuersum intus non inpedit, lignum fallaciter positum inpedit foris, quominus sacramentis suis adesse dignetur nullis hominum falsitatibus- inpeditus. si ergo ad hoc ualet quod dictum est in euangelio: deus peccatorem non audit, ut per peccatorem sacramenta non celebrentur, quomodo exaudit homicidam deprecantem uel super aquam baptismi uel super oleum uel super eucharistiam uel super capita eorum quibus manus inponitur? quae tamen omnia et fiunt et ualent etiam per homicidas, id est per eos qui oderunt fratres, etiam in ipsa intus ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
non fecistis mihi non fecistis: Quam obremom̃s qui
ex nobis exeunt non sunt ex nobis. sednonom̃s
qui nobiscum sunt. ex nobis sunt. : Sicut arete
cũ trituratur. quicquid in deuolat Non. ẽ
triticum. sed non quio quidibi . ẽ: triticum. ẽ:
deoq &iohannes ex nobis inquit exieruNT

Expanded text:
non fecistis, mihi non fecistis? quamobrem omnes qui non fecistis, mihi non fecistis? quamobrem omnes qui ex nobis exeunt non sunt ex nobis, sed non omnes qui nobiscum sunt ex nobis sunt, sicut area cum trituratur quidquid inde uolat non est triticum, sed non quidquid ibi est triticum est. ideoque et Iohannes: ex nobis, inquit, exierunt
Abbreviated transcription (Latin):
nec baptiza repotest. curintus baptizat¬
homicido: aut quomodo sp̃mscm̃habet ho¬
natus sit : Qui autem odit fratrem in tenebris
sit usq: adhuc: Siquia unus ẽ. baptismus &u
nus sp̃sideo non possunt habereun ũ baptis ma
quinon habent unum sp̃m curintus in no¬
cens et homici dabaptisinum unũ habeNT
& eundem s pm̃ Non habent : Itocergopotest
hereticus etcat holicus baptisma unum ha¬
bere : &untrm ecclesiam Nionhabere : Sicut
possuN incatholica innocentes et homici¬
dabaptisma unum habere : & unũ sp̃mnon
habere: Quia sicut unũ ẽ. baptisma sicunus
rios suoseẽ. dicit. cur firmꝰ ẽ. baptismus
quem traduNt homicidȩ. Anhoste sectiduer¬
sarios dñi nondicimus homicidas: Qui autem
odit fratrem homicida . ẽ : Quomodo eregobapti¬
⁊ abaN quioderant paulum seruum xp̃iuhu
acperhocoderent &ih̃m qui et saulo ipsedixit
quid mepersequeris. quando eiꝰ seruos ꝑsequebat᷑.¬
& infine ipsedicturus ẽ Cumuniex minismeis

Expanded text:
nec baptizare potest, cur intus baptizmicida? aut quomodo spiritum sanctum habet honatus sit, qui autem odit fratrem suum in tenebris sit usque adhuc? si, quia unus est baptismus et unus spiritus, ideo non possunt habere unum baptisma qui non habent unum spiritum, cur intus innocens et homicida baptisma unum habent et eundem spiritum non habent? ita ergo potest haereticus et catholicus baptisma unum habere et unam ecclesiam non habere, sicut possunt in catholica innocens et homicida baptisma unum habere et unum spiritum non habere, quia sicut unum est baptisma, sic unurios suos esse dicit, cur firmus est baptismus quem tradunt homicidae? an hostes et aduersarios domini non dicimus homicidas? qui autem odit fratrem suum homicida est. quomodo ergo baptizabant, qui oderant Paulum seruum Christi Iesu ac per hoc oderant et Iesum, qui et Saulo ipse dixit: quid me persequeris, quando eius seruos persequebatur, et in fine ipse dicturus est: cum uni ex minimis meis
Abbreviated transcription (Latin):
Hocautẽ dico quod unus quisq: ur̃mdicit. Ego
quidem sum pauli ego autem apollo. ego uero
caephe ego autem xp̃i. Diuisus ẽ xp̃s : Nũ qd
paulus crucifixus .ẽ prouobis. aut in nomine
paulibaptizatiestis Istiergo si in hac obstinati¬
one et ꝑuersitate remanerent Certequidem
natierant : Nec tamen ad ipsã eccłam dequana¬
tierant ꝑ pacis atq unitatis uincułu ꝑtinerent
Ergo ipsagenerat et ꝑuterũ suum. et ꝑuteros
ancillarum exeisdem sacramentis. tam quã
exiurisui semine: Non enim fruftra dicitapłs

Expanded text:
hoc autem dico, quia unusquisque uestrum dicit: ego hoc autem dico, quia unusquisque uestrum dicit: ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego uero Cephae, ego s crucifixus est aut in nomine Pauli baptizati estis? isti ergo si in hac obstinatione et peruersitate remanerent, certe quidem nati erant, nec tamen ad ipsam ecclesiam de qua nati erant per pacis adque unitatis uinculum pertinerent. ergo ipsa generat per uterum suum et per uteros ancillarum ex eisdem sacramentis tamquam ex uiri sui semine. non enim frustra dicit apos
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenta defuerunt. Sed quia caritas defuit
frutrtinatus ẽ : et ei expediebat fortus senon
nasci : Numquid nonerant nati quibus apłs
dicit ttm quam paruulis inxp̃o lacuobis potũ
dedinonescam: eosttmenꝰ sacrilegio schismatis
reuocat in quodideo inruebant quia carnales
erant : quasi paruulis inquit in xp̃o lacuobis po¬
tum dedi nonescam: Nondumenim poteratis
sed nec adhucquidẽ potestis : Adhucenimestis
carnales : cum enim sint interuos emulatio. & con¬
tentio Nonne carnales estis. et secundum homi¬
nẽ ambulatis : Cumenim quis dicat ego quidem
sum pauli: alius autem ego apollo nonne homi¬
nes estis De hisenim supradicit. Obsecro aũ¬
uos fis ꝑ nomendñi nr̃iihuxp̃i ut id ipsumdi¬
catis om̃s & non sint in uob schismatti Sitis
autem ꝑfecti in eodem sensu et in eadẽ sententia:
Nuntiatum ẽ enim mihi deuobis fr̃s mei abhis
qui sunt clõ es quia contentiones sunt in uobis:

Expanded text:
sacramenta defuerunt? sed quia ei caritas defuit, sacramenta defuerunt? sed quia ei caritas defuit, frustra natus est et ei expediebat fortasse non nasci. numquid non erant nati quibus apostolus dicit: tamquam paruulis in Christo lac uobis potum dedi, non escam? eos tamen a sacrilegio schismatis reuocat, in quod ideo irruebant, quia carnales erant: quasi paruulis, inquit, in Christo lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales. cum enim sint inter uos aemulatio et contentio, nonne carnales estis et secundum hominem ambulatis? cum enim quis dicat: ego quidem sum Pauli, alius autem: ego Apollo, nonne homines estis? de his enim supra dicit: obsecro auid ipsum dicatis omnes et non sint in uobis schismata, sitis autem perfecti in eodem sensu et in eadem sententia. nuntiatum est enim mihi de uobis, fratres mei ab his qui sunt Cloes, quia contentiones sunt in uobis.
Abbreviated transcription (Latin):
tis et pacis: sediuncta ẽ in uno baptis mate:
Ittq una ẽ. eccła quae solacatholica nominat᷑ :
et quicquid suum hab& in communionib: diuerso¬
rum a sua unitati separiitis. ꝓhocquod suum in
eis hab&. Ipsautiq generat non illȩ neque enĩ
separatio earum generit : sed qđ secum deista
tenuerunt : quod siet hocdimittant. omnino non
genertnt : haec itaq: in omnib: generat. cuius
sacramenta retinentur unde possit tale aliquid
ubicumq generari: Quamuis non om̃s quos
generat ad eius ꝑtineant unitatẽ quaeusq
infinẽ ꝑ seuerantes saluauit: Neque enim
hisolum ad eam non ꝑtinent qui separationis
aꝑto sacrilegiomani festisunt Sed etamilli
qui in eius unitate corportliter mixti. ꝑ uitam
pessimam separantur : Et enim simonẽ magum ꝑ¬
ipse baptis mapepererat : Cuita mendictum e quod
non haberet partem inhereditate xp̃i: Num quid
eibaptis mus numquid euangelium numquid

Expanded text:
tis et pacis, sed iuncta est in uno baptismate. tis et pacis, sed iuncta est in uno baptismate. itaque una est ecclesia quae sola catholica nominatur, et quidquid suum habet in communionibus diuersorum a sua unitate separatis, per hoc quod suum in eis habet ipsa utique generat, non illae. neque enim separatio earum generat sed quod secum de ista tenuerunt; quodsi et hoc dimittant, omnino non generant. haec itaque in omnibus generat cuius sacubicumque generari, quamuis non omnes, quos generat, ad eius pertineant unitatem, quae usque in finem perseuerantes saluabit. neque enim hi solum ad eam non pertinent qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt, sed etiam illi qui in eius unitate corporaliter mixti per uitam pessimam separantur. etenim Simonem Magum per baptisma ipsa pepererat; cui tamen dictum est, quod non haberet partem in hereditate Christi. numquid ei baptismus, numquid euangelium, numquid
Abbreviated transcription (Latin):
gruente ꝑ secutione tradant ad flãmas nobcũ
corpus suum profidequã pariter confitentur.
tamen quia separati haecagunt non sufferen¬
tes inuicem indilectione neq: studentes ser¬
uare unitatem sp̃s inuinculo pacis. Caritatẽ
utiq: non habendo etiam cum illis omnib: quae
nihileis prosunt ad aeternam salutem ꝑueni¬
re nonpossunt: sed uidentur sibi argutissimȩ
quȩrere utrum gener& filios baptismus xp̃i
in partedonati. annongeneret ut si consense¬
rimus quod gener& suam eẽ ad seuerent ecđam
matrẽ quae filios potuit dexp̃ibaptis mate
generare et quia unam oportet . eẽ ecclesiam ex
hociamnrt̃m non. ẽẽ ecclesiam criminentur: Si
autem dixerimus non generat : Quurergo inqui¬
unt apuduos non renas cuntur ꝓbaptis mum
qui transeunt a nobis aduos cum apud nos fuerint
baptizati si nondum natisunt : quasi uero ex hoc
genertit undeseparata ẽ et non ex hoc unde con¬
iuncta ẽ : Se parata ẽ enim auinculo carita¬

Expanded text:
gruente persecutione tradant ad flammas nobiscum gruente persecutione tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide quam pariter confitentur? tamen quia separati haec agunt non sufferentes inuicem in dilectione neque studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, caritatem utique non habendo, etiam cum illis omnibus quae nihil eis prosunt ad aeternam salutem peruenire non possunt. Sed uidequaerere, utrum generet filios baptismus Christi in parte Donati, an non generet? ut si consenserimus quod generet, suam esse asseverent Ecclesiam matrem, quae filios potuit de Christi baptismate generare; et quia unam oportet esse Ecclesiam, ex hoc jam nostram non esse Ecclesiam criminentur; si autem dixerimus, Non generat: Cur ergo, inquiunt, apud vos non renascuntur per baptismum qui transeunt a nobis ad vos cum apud nos fuerint baptizati, si nondum nati sunt?\' Quasi uero ex hoc generat unde separata est et non ex hoc unde coniuncta est. separata est enim a uinculo carita
Abbreviated transcription (Latin):
nihil prosint siunum quiddã defuerit : etuideant
quid sit ipsũ unum necme in hocaudiant sed a¬
postolum: si linguis hominum inquit loquar
et angelorum. caritatem autem non habeam.
factus sum ertimentum sonans aut crmbalum
tinniens: Etsi habuero ꝓphetiam et sciero om
nia sacrim̃ta. et omnem scientiã. Et si habue¬
ro omnem fidem ut montes trcns fertm: cari¬
tatem autem non habeam nihilsum : Ouider¬
go eis prodest si et linguam in sacris mrsteriis
habeant angelicã et prophetiam que mad modum
caiphas et saul ut aliquando prophetent. quos
fuis sedam nabiles scã scriptura teftatur: sisa¬
crtimenta nontantum sciant sed habetint
sicut habuit simon magus. si fidem sicut dȩmo¬
nia confessa sunt xp̃m. Neque enim non crede¬
bant cumdicerent. Quid nobis ettibi ẽ filidi:
scimus quisis: sidis ꝑtiant etiamipsi subsitintiã
suam pauperibus sicut multi non solũ in catho¬
lica sed indiuersis heresib: faciunt si aliqua in¬

Expanded text:
nihil prosint, si unum quiddam defuerit, et uideant nihil prosint, si unum quiddam defuerit, et uideant quid sit ipsum unum nec me in hoc audiant, sed apostolum: si linguis hominum, inquit, loquar et angelorum, caritatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans et cymbalum tinniens; et si hnia sacramenta, et omnem scientiam, et si habuero omnem fidem ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . Quid ergo eis prodest si et linguam in sacris mysteriis habeant angelicam, et prophetiam quemCaipbas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta scriptura testatur, si sacramenta non tantum sciant sed et habeant, sicut habuit Simon magus, si fidem, sicut daemonia confessa sunt Christum — neque enim , non credebant cum dicerent: quid nobis et tibi est, fili dei? scimusquisis —, si dispertiant etiam ipsi substantiam suam pauperibus, sicut multi non solum in catholica sed in diuersis haeresibus faciunt, si aliqua in
Abbreviated transcription (Latin):
adhibeat . Vnde mors etiam saluiscȩteris immi¬
n& et nisi sanetur adueni&: Quidergo prodest
homini uel sana fides. uel sanum forctesse solum
fideisa cramentum: tibilȩtali uulnere scis ma¬
tis ꝑempta. ẽ sanitas caritatis. ꝑcuius solius
ꝑemptionemetiam illa integra trahuntur ad
mortem : quodnefiat non cessat miscđa đĩ
ꝑmedicamentum reconciliationis. ꝓuinculum pa¬
cis: Necideo seputent sanos. eẽ: quia dicimus eos
habere aliquid sanum necrursus ideo putent curan¬
dum eẽ quod sanum .ẽ . quia ostendimꝰ aliquid
uulnertitum: Itaq: insacramentis anitate quia
contranos non sunt: pronobis sunt : Inschis ma¬
tis autem uulnere. quicquid cum xp̃o non colli¬
gunt spargunt : Non extollantur ex his quae
habent qui tantum ꝑ eaquae sana sunt suꝑbos
oculos dicunt et uulnus suum dignentur humilit̃
intueri nec solum quid adsit : Sed etiam quid desit
attendant: uideant quam multa et quã magna

Expanded text:
adhibeat, unde mors etiam saluis ceteris inmiadhibeat, unde mors etiam saluis ceteris inminet et nisi sanetur adueniet. quid ergo prodest homini uel sana fides uel sanum fortasse solum fidei sacramentum, ubi letali uulnere schismatis perempta est sanitas caritatis, per cuius solius peremptionem etiam illa integra trahuntur ad mper medicamentum reconciliationis, per uinculum pacis. nec ideo se putent sanos esse, quia dicimus eos habere aliquid sanum, nec rursus ideo putent curandum esse quod sanum est, quia ostendimus aliquid uulneratum. itaque in sacramenti sanitate quia contra nos non sunt, pro nobis sunt; in schismatis autem uulnere quidquid cum Christo non colligunt, spargunt. non extollantur ex his quae habent. quid tantum per ea quae sana sunt superbos oculos ducunt? et uulnus suum dignentur humiliter intueri nec solum quid adsit, sed etiam quid desit attendant. Videant quam multa et quam magna
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscitur. necum sanacurare uolumus po¬
tius uulneremus : Itaq illi quos baptizant.
sanant᷑ uulnere ido latriȩ uelinfidelitatis.
sed grauius feriunt uulnere schis matis : Ido¬
latras enim in populođi gladius in teremit :
Schismaticos autem terrehiatus ab sorbuit
Et apostulus si habetim inquit omnem fidem itt
ut montes tranferam. caritatem autem non habe¬
am nihilsum : Siquis adducatur ad medicum
in aliqua necessaria parte corporis graui uul¬
nere sauciatus. sidixerit medicus moritur inde
nisicuraretur. non opinor illi qui eum ad duxer̃
ita desipiunt. ut consideratis atq: numeratis ce¬
teris membris eius sanis respondeant medico et
dicađ Ergõne ista sana tot membrt non ualent
ad eius uitam. et unum illud uulneratum ual&
ad mortem: N utiq hocdicunt sed curandum
offerunt : Necideo tam̃ quia curandũ offerunt.
medicum rogant ut etiam illa quaesana sunt
cur&: Sed illi uniloco medicinam instanter

Expanded text:
agnoscitur, ne cum sana curare uolumus poagnoscitur, ne cum sana curare uolumus potius uulneremus. itaque illi quos baptizant sanant a uulnere idololatriae uel infidelitatis, sed grauius feriunt uulnere schismatis. idololatas enim in populo dei gladius interemit, schismaticos autem terrae hiatus absorbuit. et apostolus si habeam, inquit, omnem fidem ita ut montes transferam, caritatem autem non habeamnihil sum. Si quis adducatur ad medicum in aliqua necessaria parte corporis graui uulnere sauciatus, si dixerit medicus: \'moritur inde nisi curetur\', non opinor illi qui eum adduxerunt ita desipiunt, ut consideratis adque numeratis ceteris membris eius sanis respondeant medico et dicant: \'ergone ista sana tot membra non ualent ad eius uitam, et unum illud uulneratum ualet ad mortem? non utique hoc dicunt, sed curandum offerunt. nec ideo tamen quia curandum offerunt medicum rogant, ut etiam illa quae sana sunt curet, sed illi uni loco medicinam instanter
Abbreviated transcription (Latin):
socieccitis et pacis incorporaretur ȩccłȩ : iubetur
mittere ad petrum. et ꝑ illum discit xp̃m: pilłu
q: communionis adiungitur : Cui solabonorũ
operum similitudine uingebatur: ꝑniciose quippe
contemneret bonum quod nondũ habebat : suꝑ¬
biens ex illo quod habebat. Sicetiam quise ipsos
societate ceterorum separantes caritate uiolata
unitatis uinculum rumpunt : Sinihil faciunt
eorum quae in illa societate acceperunt: in om¬
nibus separati sunt⁊ Etideo quem sibi sociaue¬
runt. si uenire adecłam uoluerit. debecomã
qua e non accepit accipere : Si uero non nulla
eadem faciunt non se in eis separtuuierunt. et
ex eaparte intexturae conpãge decinentur.
incetera scissi sunt: proindesiquem sibi socia¬
uerint : ex ea parte nectitur eccłȩ in quanec illi
separciti sunt : Etideo siuenire ad ecclesiam uo¬
luerit : in eo sanatur ubilaniatus errabat y
ubi uero sanus conec tebatur. non curatur. sed

Expanded text:
societatis et pacis incorporaretur ecclesia, iubetur societatis et pacis incorporaretur ecclesia, iubetur mittere ad Petrum et per illum discit Christum; peque communionis adiuoperum similitudine iungebatur. perniciose quippe contemneret bonum quod nondum habebat, superbiens ex illo quod habebat. sic etiam qui se ipsos a societate ceterorum separantes caritate uiolata unitatis uinculum rumpunt, si nihil faciunt eorum quae in illa societate acceperunt, in omnibus separati sunt, et ideo quem sibi sociauerint, si uenire ad ecclesiam uoluerit, debet omnia quae non accepit accipere. si uero nonnulla eadem faciunt, non se in eis separauerunt et ex ea parte in texturae conpage detinentur, in cetera scissi sunt. proinde si quem sibi sociauerint, ex ea parte nectitur ecclesiae in qua nec illi separati sunt, et ideo si uenire ad ecclesiam uoluerit, in eo sanatur ubi laniatus errabat, ubi uero sanus conectebatur non curatur sed
Abbreviated transcription (Latin):
prouobis. ẽ. in quo enimfacto non contra eos sed ꝓ
eiserat. ubi ꝑ nomen xp̃i sanitates operabatur.
Vtergo utrtq sententia uera sit sicuti uera ẽ
et illaubi ait : quinon ẽ mecum aduersum. ẽ
et quimecum non colligit. spargit . Et illa ubi
ait Nolite prohibere: Quienim contir auos no
.ẽ. prouobis ẽ. Quid restat intellegen dũ.
nisi quia ille in tanti nominis ueneratione
confirmandus fuit . Vbinonerat contra ecde¬
siam sed proecđa. et inillatamen separictione
culpandus ubisi colliger& et sparger&. Et si for¬
te uenir& adeclesiam non illud quod habebat
ibi acciper&. sed in quo aberra uerat emendar&:
non sunt exauditȩ. autelimosinae non sunt
acceptȩ : immo etdgelum ad semitti et mis sum
meruit intueri ꝑ quem possecutiq: sine hominis
alicũius accessũ cunctaneces saria discere: Sed qm
quicquid boni in orationibus. etelimosinis habebat
prodesse illinon poterat. nisi ꝑuinculum xp̃ianȩ

Expanded text:
pro uobis es t? in hoc enim facto non contra eos, sed pro eis erat, ubi per nomen Christi sanitates operabantur. ut ergo utraque sententia uera sit — sicuti uera est et illa ubi ait: qui non est mecum, aduersum me est, et qui mecum non colligit, spargit, et illa ubi ait: nolite prohibere; qui enim contra uos non est, pro uobis est — quid restat intellegendum, nisi quia ille in tanti nominis ueneratione confirmandus fuit, ubi non erat contra ecclesiam, sed pro ecclesia, et in illa tamen separatione culpandus, ubi, si colligeret, spargeret et, si forte ueniret ad ecclesiam, non illud quod habebat ibi acciperet, sed in quo aberrauerat emendaret?non sunt exauditae aut elemosynae non sunt acceptae, immo et angelum ad se mitti et missum meruit intueri, per quem posset utique sine hominis alicuius accessu cuncta necessaria discere. sed quoniam quidquid boni in orationibus et elemosynis habebat prodesse illi non poterat, nisi per uinculum christianae
Abbreviated transcription (Latin):
uinculum pacif. Eccequid considerant qui
nobis depreces sorum ep̃oꝵ contilio calum¬
niantur qorum caritatem nonimitantur
Et qorum exemplo considerato iuredã nantur.
Si consuecudo erat sicuthȩc sententia testis est
ut eretici uenientes ad ecdesiam cum baptis¬
mate quod habebant susciperentur : Aut
hocrecte fiebat. aut malibonos inunitate
non maculant: si recte fiebat:cur orbẽ
terrarum quia sic recipiuntur accu sant
Si autem malibonos inunitate non macu¬
lant: Quomodo sea crimine sacrilegȩ
separationis excusant: XXUIIII¬
ueratius axhenis dixit: pademira netdapris¬

Expanded text:
uinculum pacis, ecce quid considerent qui uinculum pacis, ecce quid considerent qui nobis de praecessorum episcoporum concilio calumniantur, quorum caritatem non imitantur et quorum exemplo considerato iure damnantur. si consuetudo erat, sicut haec sententia testis est, ut haeretici uenientes ad ecclesiam cum baptismate quod habebant susciperentur, aut hoc recte fiebat aut mali bonos in unitate non maculant. si recte fiebat, cur orbem terrarum, quia sic recipiuntur, accusant? si autem mali bonos in unitate non maculant, quomodo se a crimine sacrilegae separationis excusant? Eucratius a Thenis dixit: Fidem nostram et baptis
Abbreviated transcription (Latin):
in sc̃is solis quiȩdi ficati sunt suꝑ petramet
ex quibus unicailla columba perfiutunt
astus asic cadixit. Qui concepta uerttate
presumit consuetudinem sequisca hius¬
aut curca frs inuidus ẽ et malignus quibus
ueritareue latur: aut cir cadm̃ ingratus
e uuus inspiratione ecclesia eius instruitur.
stesi conuinceretcos quidiuersa RESΡONSIO¬
sentiebant et hoctenebarit quod etiã totus
orbis postea xp̃iano consilio confirmatus
obtinuit ita consuetudinem sequi ut cora¬
temneret ueritatem:. Haec uerba formidare
deberemus cum uero illa consuetudo et aue¬
ruate propagata et ueritate roborata
reperiatur. nihi linsententia ꝑtimes uimus: et
tamen sullicirca fr̃s inuidi erant et maligni aut
circadm̃ in grati: Eccequalib: communicabant.
eccequales diuersa sentientes. sicut cyprianus p̃¬
dixit Aiure communionis nonamo uebans.
Ecceaquib: non polluebantur: in conuersatio¬
ne unitatis . : Eccequantum amandum sit

Expanded text:
in sanctis solis qui aedificati sunt super petram et in sanctis solis qui aedificati sunt super petram et ex. quibus unica illa columba perficitur. astus a Sicca dixit: Qui contempta ueritate praesumit consuetudinem sequi aut circa fratres inuidus est et malignus quibus ueritas reuelatur aut circa Deum ingratus cuius inspiratione ecclesia eius instruitur. Iste si conuinceret eos qui diuersa sentiebant et hoc tenebant, quod etiam postea totus orbis christiano concilio confirmatus optinuit, ita consuetudinem sequi ut contemnerent ueritatem, haec uerba formidare deberemus; cum uero illa consuetudo et a ueritate propagata et ueritate roborata repperiatur, nihil in hac sententia pertimescimus. et tamen si illi circa fratres inuidi erant et maligni aut circa deum ingrati, ecce qualibus communicabant, ecce quales diuersa sentientes, sicut Cyprianus praedixit, a iure communionis non amouebant, ecce a quibus non polluebantur in conseruatione unitatis, ecce quantum amandum sit
Abbreviated transcription (Latin):
illomortuo baptizatur. sedbillouiuo de quo
dictum .ẽ Ipse ẽ qui baptizat. quolibet corpo¬
raliter operante baptizet: Quod aut ait de
hereticis : Si enim quiapud illos baptizantur.
perremisionem pec catorum uitam e ternã
consecuntur. curad ecclesiam ueniunt
Res pon detur: Ideoueniunt. quietiam si
xp̃ibaptis mum usque ad sacra menti cãelebra¬
tionem perceperunt : Iamen uitameterña
nisi perunitatis carita temnon consequntur
Sicut necilli maliuoli et inuidi. quib nondi¬
mĩterentur peccata. nec siaduersus eos
odium tenerent: aquib paterentur in¬
iuriam Quiaueritas dixit. Sinon dimise¬
ritis. nec pater uester dimĩtetuobis
Qquanto magis cu eos oderant quibus tetribuu¬
bant mala probonis: Nectamenis tis đo uer¬
bis solis et non factis renuntiantes : Si postca
corrigentur rursus baptizarentur. sed
unouita libaptis mate sc̃i ficarentur. Quod
quidem in catholica ẽ sed non in sola si et

Expanded text:
illo mortuo baptizatur, sed ab illo uiuo de quo illo mortuo baptizatur, sed ab illo uiuo de quo dictum est: ipse est qui baptizat, quolibet corporaliter operante baptizet. quod autem ait de haereticis: per remissionem peccatorum uitam aeternam consequuntur, cur ad ecclesiam ueniuntrespondetur: \'ideo ueniunt, quia, etiamsi Christi baptismum usque ad sacramenti celebrationem perceperunt, tamen uitam aeternam nisi per unitatis caritatem non consequuntur, sicut nec illi maliuoli et inuidi, quibus non dimitterentur peccata nec si aduersus eos . odium tenerent a quibus paterentur iniuriam, quia ueritas dixit: si non dimiseritis, nec pater uester dimittet uobis; quanto magis cum eos oderant quibus retribuebant mala pro bonis!\' nec tamen isti saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, si postea corrigerentur, rursus baptizarentur, sed uno uitali baptismate sanctificarentur. quod quidem in catholica est, sed non in sola, sicut nec
Abbreviated transcription (Latin):
los baptizantur. perremisionem peccatonũ
uitam acternam consecuntur. cur ad
ecdesiam ueniunt : Siuero amortuo saluti
nihilaccipitur : Ac propterea cognito
errore pristino adueritatem cum poeni¬
tentia reuertuntur: unouitali baptis¬
maite quodinecclesia catholica ẽ sc̃i fi¬
uid sit amortuo baptizaris ineprȩuidi¬
co diligentioris eius dem scripture
considerationis alibiiam diximus. quȩ ro
autem cur herecicos solosuelint intellegi
mortuos : Cum paulus a postolus generalit̃
depeccatodixerit. Stipendium peccati
mors. Etiterum: sapere autem secundum
arnem mors ẽ : Et cummor tuamdicat
uiduam quȩ in delicus uiuit: Quomodo
non suntmortui quisđo uerbis et non factis¬
renuntiant: quidergoproficit lauatio eius quiab
istis baptizatur. nisi quia et ipsesitalis . ẽ. lauacrũ
quidem habet. sed non ei proficit ad salutem.
Si autem ille a quobapti zatur talis . ẽ: Isteue¬
ronon falso addm̃ corde conuertitur. non ab

Expanded text:
los baptizantur per remissionem peccatorum los baptizantur per remissionem peccatorum uitam aeternam consequuntur, cur ad ecclesiam ueniunt? si uero a mortuo salutis nihil accipitur ac propterea cognito errore pristino ad ueritatem cum paenitentia reuertuntur, uno uitali baptismate quod in ecclesia catholica est sanctifiuid sit a mortuo baptizari sine praeiudicio diligentioris eiusdem scripturae considerationis alibi iam diximus. quaero autem cur haereticos solos uelint intellegi mortuos, cum Paulus apostolus generaliter de peccato dixerit: stipendium peccati mors, et iterum: sapere autem secundum carnem mors est. et cum mortuam dicat uiduam quae in deliciis uiuit, quomodo non sunt mortui qui saeculo uerbis et non factisrenuntiant? quid ergo proficit lauatio eius qui ab istis baptizatur, nisi quia et ipse, si talis est, lauacrum quidem habet, sed non ei proficit ad salutem? si autem ille a quo baptizatur talis est, iste uero non falso ad deum corde conuertitur, non ab
Abbreviated transcription (Latin):
Lcausam posuit cur deberent hercticibaptita¬
ripar ceret eis quiin aliquam heresem inruentes.
exiguo illic tempore fuisent. et cito corresti ad
cuholicam in demigra sent. Oeinde et ipsepa¬
rum aduertit Itadicpos se. ut in iquiomnes
qui ad illam petram in qua ec desia significat᷑
ac currunt baptizentur ut mens iniquaquȩ
extrapetram in arena ȩdificabat audien do
uerba xp̃i et non faciendo scĩ ficatione lauacri
purgatam melius reformetur ec tamenñ
fit suam baptirati sunt : etiã si probentur ta¬
les fuis se cumbeptidentur idẽ ut sȩculo
uerbis et non factis renuntiarent: XXUVII¬
Quictus aburuc dixit. Qui fideuiuimus.
sequihisquȩ ins truendis nobis antep̃¬
dicta sunt : Credula obseruatione debemus:
nam scriptum ẽ. apud salomonem: qui baptr
zatur amortuo : Quid proficit lauatio eiꝰ.¬
quod utiq dehis quiab hereticis tingunaoridi
decinguentb loquitur : Si cnum quia pudil¬

Expanded text:
causam posuit, cur deberent haeretici baptizacausam posuit, cur deberent haeretici baptizari, parceret eis qui in aliquam haeresim irruentes exiguo illic tempore fuissent, et cito correcti ad Catholicam inde migrassent. Deinde et ipse parum advertit, ita dici posse, ut iniqui omnes qui ad illam petram in qua Ecclesia significatur, accurrunt, baptizentur; ut mens iniqua quae extra petram in arena aedificabat audiendo verba Christi et non faciendo, sanctificatione lavacri purgata in melius reformetur; et tamen non fit, si iam baptizati sunt, etiam si probentur tales fuisse cum baptizarentur, id est ut saeculo uerbis et non factis renuntiarent. Quietus a Buruc fi.rit: Qui: fide uiuimus obsequi his quae instruendis nobis ante praedicta sunt credula obseruatione debemus. nam. scriptum est aput salomonem: qui bapti: atur a mortuo quid proficit lauatio eiuquod utique de his qui ab haereticis tinguntur et de tinguentibus loquitur. si enim qui aput il
Abbreviated transcription (Latin):
toricus athabra cadixit : Silicet heretics bapti¬
tare . et remissa peccatorum dare: Quid
illos in famamus ut ereticos appellemus Reo
uudisialius diceret Silicet iniquis bagricun
a temus sapeccatorum dare : Quidillos infama¬
nus ut mniquos illos appellemus: Q uod haueris¬
ponderetur. deiniquis. hoc et illi respondeatur
itreticis Id ẽ neq eorum. ẽe baptis muni
quo baptizant : et non cẽ consequens ut quiso¬
quis habet baptis mumxp̃i etiam depercano¬
sum remisione securus sit: Si hoc insa cramen¬
totantum habet nec ueraci cordis confessione
um e sc̃is simi consacer dotes : Nonintantum
Memores ergo periculi . hoc quoq nontantum
obseruare debemus uerumetiam abomnib
nobis confirmare : ut om̃s heretici qui ad sinũ
matris ccłȩ accurrunt baptirentur. ut mens ereticti
quȩ diuturna tabe polluta ẽ: sc̃i ficatione
lauacripur gata inmelius reformetur: RΕgΡΛ
Fortasis is tequiindiutur natabepurganda

Expanded text:
toricus a Thabraca dixit: Si licet haereticis baptitoricus a Thabraca dixit: Si licet haereticis baptizare, et remissam peccatorum dare; quid illos infamamus, ut haereticos appellemus? 62. Quid, si alius diceret: Si licet iniquis baptizare, et remissam peccatorum dare; quid illos infamamus, ut iniquos illos appellemus? Quod huic responderetur de iniquis, hoc et illi respondeatur de haereticis; id est, neque eorum esse Baptismum quo baptizant, et non esse consequens ut quisquis habet Baptismum Christi, etiam de peccatorum remissione securus sit; si hoc in Sacramento tantum habet, nec veraci cordis conversione est, sanctissimi consacerdotes, non in tantum Memores ergo periculi, hoc quoque non tantum observare debemus, verum etiam ab omnibus nobis confirmare, ut omnes haeretici qui ad sinum matris Ecclesiae accurrunt, baptizentur; ut mens haeretica, quae diuturna tabe polluta est, sanctificatione lavacri purgata in melius reformetur. 64. Fortassis iste qui in diuturna tabe purganda
Abbreviated transcription (Latin):
łilieorũ ornectȩ sicut similitudotempli
Cellari eorũplena eructtentice ex hoc in hoc:
Ouescorũ fecundȩ multiplicaentes in exitibus
suis boueseorum crrsse. Non ẽ. ruincema¬
cerie nec exitus neq elamor in placteis eorũ¬
Beatumdxerunt populum cui hȩç sunt . beatus popi¬
qui in rebus temporalibus etabundantaterre¬
ne felicitatis bcatitudinem ponunt: Et diui¬
na prȩcepta contennunt : Vid eamus sinon
idem ipsi sunt dequibus crprianus ita dicit
Iri sequoque trans figurans cos ut debis sȩdi¬
cere ostendat cum quib: sacrarmenta cõmu¬
nicabat : dumuiam drũ inquit non tenemus
nec data nobis ad salutem cȩlestia mandata
seruamuf łecit dñs nr̃ uoluntatempatris
etnosponfacimus dñ uoluntatem Patrimo¬
nio educro studentes. Superbiã sectantes
etcetera. At siisti baptismum ecłabere etra¬
derepoterant : cur negatur. ẽe posseui
filus alienis quos tamen ortatur ut cȩlestia
mandata seruando missas ibi perunicũ filiũ:

Expanded text:
itae et ornatae sicut similitudo templi. cellaria eorum plena et eructantia ex hoc in hoc. oues eorum fecundae multiplicantes in exitibus suis: boues eorum crassae. non est ruina saepis nec exitus neque clamor in plateis eorubeatum dixerunt populum, cui haec sunt; beatus popuqui in rebus temporalibus et abundantia terrenae felicitatis beatitudinem ponunt, et divina praecepta contemnunt, videamus si non iidem ipsi sunt de quibus Cyprianus ita dicit, in se quoque transfigurans eos, ut de his se dicere ostendat, cum quibus Sacramenta communicabat: « Dum viam Domini, » inquit, « non tenemus, nec data nobis ad salutem coelestia mandata servamus. Fecit Dominus noster voluntatem Patris, et nos non facimus Domini voluntatem, patrimonio et lucro studentes, superbiam sectantes, et caetera » . At si isti Baptismum et habere et tradere poterant, cur negatur esse posse in filiis alienis? quos tamen hortatur ut coelestia mandata servando, missa sibi per unicum Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
fiant: aut quoꝑtinebaet sermodnĩ dicentis
umon .ẽ. mecum aduersum me .ẽ. Et qui mecũ
noncolligit specrgit : Vnde constat supero
sedescedere cum mani festum sit hereticosbap¬
ic respondetur: In iqui xp̃ianisunt añnon
Si xp̃ianisunt. quur in illacpetrit Nonsunt inqua
edificact᷑ ecclesia : Audi unt enim uerba xp¬
& non fecciunt.: Sixp̃iani non sunt. fiant.
aut quo ꝑtinebit sermodnĩdicentis. Quiñ .ẽ.
mecum aduersũme .ẽ. & qͥ mecũ ñ colligit spargit.
te suꝑfiros edienos quodom̃s iniqui appellcent
a siboles centichristi. quod sunt om̃s quix põ ced
tantũ modo Non pos se descendere. sscordistion
ccdsit ueni conuersio Cum mani festum sit ani¬
quos quacm diu iniqui sunt bacptisma quidem
bceptis mec .ẽ. habere nonposse Videcaemus
enim siheretici describuntur in pseclmo illo ubi
defilis alienis itcedicit᷑. Dñe libenimede ma¬
nufiliorum clienorum. quorũ os locutũ est
uanitatem &dexterr eorũ dextert in iqͥtatis

Expanded text:
tinet sermo Domini dicentis: qui non est mecum aduersum me est, et qui non mecum colligit spargi t? unde constat super se descendere, cum maniic respondetur: Iniqui christiani sunt an non? si christiani sunt, cur in illa petra non sunt in qua aedificatur ecclesia? — audiunt enim uerba Chet non faciunt-; si christiani non sunt, fiant. aut quo pertinebit sermo domini dicentis: qui non est mecum aduersum me est, et qui mecum non colligit spargit? super filios alienos, quod omnes iniqui appellantur, et suboles antichristi, quod sunt omnes qui Christo tantummodo non posse descendere, si cordis non adsit vera conversio; cum manifestum sit iniquos quamdiu iniqui sunt, Baptisma quidem Baptisma est, habere non posse. Videamus enim si haeretici describuntur in psalmo illo, ubi de filiis alienis ita dicitur: Domine, libera me de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem, e
Abbreviated transcription (Latin):
sim ꝑfidico &blas phemica ꝑ manserit: Nec
extrx ecłam nec intrirecłam remissioriẽ
Sicut uis nominis xp̃i expulsionem demonior
& iam foris operbatur: at enim inuenimus
apłos in omnibus epistolis suis execrari
& detestari hereticorum sacrilegtom pra¬
uittem. Itccut dicant sermoniem eorum
sicut cancer serpere: quidenim & illos quidice¬
bant mcinducemus & bibamus cros eruimmo¬
riemur. Non ne corruptores morum bonorũ
ꝑmacla conloquit paulus. ẽemanifestat. Conti

Expanded text:
si in perfidia et blasphemia permanserit, nec si in perfidia et blasphemia permanserit, nec extra ecclesiam nec intra ecclesiam remissionem sicut uis nominis Christi expulsionem daemoniorum etiam foris operabatur. At enim inuenimus apostolos in omnibus epistulis suis execrari et detestari haereticorum sacrilegam prauitatem, ita ut dicant sermonem eorum sicut cancer serpere. quid enim? et illos, qui dicebant: manducemus et bibamus, cras enim morimur, nonne corruptores morum bonorum per mala conloquia Paulus esse manifestat, conti
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid inutile: Sicut petrus gentes iudaizare
cogebeat. Sicut ipsecẏprianus hereticos denuo
bceptizarĩ: undectilibus bonis menbris incari¬
tatertadicatis et in aliquo nionrecte ingredi¬
entib dicit apłs. Siquidaliter sapitis id quoq
ds̃ uobis reuel cibit : & quos dam rursus sine cari¬
ittedocere aliquid salubre : dequalib dñsait :
cathe d̃ morsi sedent quȩ dicunt ficcite.
quȩ autem ficciunt feccere nolite Dicunt
enim et non faciunt: Vnde& apłs de illis inui¬
dis et maliuolis. xp̃ianaoitamen salutem an
ftis hominum corrigendit. ẽ Diuina uerosacra¬
menta & eloquic non hominibus tribuenda:
nonitaq patrocinatur hereticis. qui noneis tri¬
buit qđ & si apud eos nonta men ipsorum. ẽe.
cognoscit: Nonnos concedimus hereti cobap¬
tis mũ sed illius baptis mũ de quodictum . ẽ.
hic ẽ quibaptirat ubicũq inuenerimus ag¬
noscimus: ꝑfidus autem &blcisphemus

Expanded text:
aliquid inutile, sicut Petrus gentes iudaizare aliquid inutile, sicut Petrus gentes iudaizare cogebat, sicut ipse Cyprianus haereticos denuo baptizari — unde talibus bonis membris in caritate radicatis et in aliquo non recte ingredientibus dicit apostolus: si quid aliter sapitis, id quoque deus uobis reuelabit —, et quosdam rursus sine caritate docere aliquid salubre, de qualibus dominus ait: cathedram Moysi sedent. quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite. dicunt enim et non faciunt. unde et apostolus de illis inuidis et maliuolis, christianam tamen salutem adnsitas hominum corrigenda est, diuina uero sacramenta et eloquia non hominibus tribuenda. non itaque patrocinatur haereticis, qui non eis tribuit quod etsi aput eos, non tamen ipsorum esse cognoscit. non nos concedimus haeretico baptismum, sed illius baptismum, de quo dictum est: hic est qui baptizat, ubicumque inuenerimus agnoscimus. perfidus autem et blasphemus
Abbreviated transcription (Latin):
eos quilntus in ecła sunt in nominexpiloqui.
aliudeos quiforis sunt & contrix eđasecci¬
unt in nominexp̃ibaptizari : Sedet multi¬
quiintus sunt contra ecłcc̃ faciunt maleui¬
uendo. & succmuitam in firmas animcestrit¬
ducendo : et nonnulliqui foris sunt xp̃ino
mine locuntur. Nec openiri quȩxp̃i sunt.
ed foris ẽẽ. prohibentur: quando eo sut sanent᷑
uel corripimus uel arguimꝰ ulhorta mur:
Namet illeforis erat. quicum discipulis nonsẽque¬
batur. et in nominexp̃i expellebaat demoni oc
quodelñs ne prohiberetur ammoniuit: Quam¬
uis utiq in quosaucius erart. currndus. eẽt. illisuer¬
bis dñi ubiait. qui non . ẽ mecum aduersum me . ẽ.
& qui mecum non colligit. spargit. Et forisergo fiuN
aliqua in nominexp̃i Non contro etłam: & intus
exparte diaboli contrir ecłam: Quid quodetiam
mirum ẽ. quod accidere posseinuenit quidiligen¬
teraduertit. quosdam siluae cariate docere

Expanded text:
eos qui intus Ecclesia sunt de nomine Christi loqui, eos qui intus Ecclesia sunt de nomine Christi loqui, aliud est eos qui foris sunt et contra Ecclesiam faciunt in nomine Christi baptizare. qui intus sunt . contra ecclesiam faciunt male uiuendo et in suam uitam infirmas animas traducendo, et nonnulli qui foris sunt in Christi nomine loquuntur nec operari quae Christi sunt sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur uel corripimus uel arguimus uel hortamur. nam et ille foris erat qui cum discipulis non sequebatur et in nomine Christi expellebat daemonia, quod dominus ne prohiberetur ammonuit, quamuis utique in quo saucius erat curandus esset illis uerbis domini ubi ait:quinon est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit. et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi non contra ecclesiam et intus ex parte diaboli contra ecclesiam. Quid quod etiam mirum est, quod accidere posse inuenit qui diligenter aduertit, quosdam salua caritate docere
Abbreviated transcription (Latin):
lo& liuore scripsit apertis simc uoce testat.
Quamobrem cum manifestum sit ficripossẽ
ut in eis qui sunt exparte diciboli scmtamen
sit sacrit mentum xp̃i nonad salutem sẽd ad
iudicium eorum nonsolum sipost acceptum
baptismum ꝑ uertantur : Sedeticom sitades
accipiunt sicut idem cyprianꝰ ostendit.
secđo uerbis solis et non facctis renuntiante
Necideo sicorrecti postea fuerint illud quod
ꝑuersi acceperrnt ite rarndum . ẽ. Quantũ
at: autquis habecet sed quid habeat.
Sienim homines expartediaboli &ideonequa¬
quam ad columbam uni camꝑtinentes. pos¬
sunt tacmen accipere et habere. & da rebaptis¬
misc̃iatem Hullo modo suaꝑuersitate uiolattũ
Sicut ex ipsius cỹpriani literis ammonemur:
Vt quid tribuimus hereticis aliena ut quid
dicimꝰ corum ẽẽ. quod xp̃i. ẽ: ac non potius
in eis et imperatoris nri signa cognoscimus.
& desertorum factac emendamus: Quaꝓpt̃
aliudẽ quidẽ sicut dicit sc̃s cyprianus

Expanded text:
lo et liuore scripsit apertissima uoce testatur. lo et liuore scripsit apertissima uoce testatur. quamobrem cum manifestum sit fieri posse, ut in eis qui sunt ex parte diaboli sanctum tamen sit sacramentum Christi non ad salutem, sed ad iudicium eorum, non solum si post acceptum baptismum peruertantur, sed etiam si tales accipiant, sicut idem Cyprianus ostendit, saeculo uerbnec ideo si correcti postea fuerint, illud quod perversi acceperant, iterandum est: quantum ccipiat; aut quis habeat, sed quid habeat. Si enim homines ex parte diaboli, et ideo nequaquam ad columbam unicam pertinentes, possunt tamen accipere et habere et dare Baptismi sanctitatem, nullo modo sua perversitate violatam, sicut ex ipsius Cypriani litteris admonemur; utquid tribuimus haereticis aliena? utquid dicimus eorum esse quod Christi est; ac non potius in eis et Imperatoris nostri signa cognoscimus, et desertorum facta emendamus? Quapropter aliud est quidem, sicut dicit sanctus Cyprianus,
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo poteraent homines expartediaboli
ꝑtinerea decłam non habentem maculam
aut rugem. aut aliquid eius modi Dequactiam
dictum ẽ unce ẽ columba meo: quod sinon
possunt: manifestum ẽ eam inter alic nos geme¬
re et intrinsẽcus insidiantes et extrinsecus obla¬
tiuntes: Talestamenetiam intus etaccipi¬
unt baptismum et habent & trirdunt sc̃m
perseipsum neculla ex paste illorum malignitaa
uiolatur : In qua in finẽ usqueꝑdunent: quo cir¬
cccidem nos becctus cẏprianus docet ꝑsc̃ipsum
sẽc considerandum baptis mum uerbis euangeli¬
Icis sicut accepiteccła conse criaxtum. non adiuno¬
tac neq permixta ullac aduersitoc teatq: malits
Siueaccipientium siuetradentium. quandoqu¬
dem ipseutrumq: nos ammonet. et intus fuis si
quosdam non seruantes beniuolam caritate
sed inuidio et maliuolac dis sensioneuersatos
Dequibus paulus apłs locutus ẽ. et exparte du¬
boli eẽ inuidos. sicut in epistola quam dere¬

Expanded text:
quomodo poterunt homines ex parte diaboli quomodo poterunt homines ex parte diaboli pertinere ad ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid eiusmodi, de qua etiam dictum est: una est columba mea. quodsi non possunt, manifestum est eam inter alienos gemere et intrinsecus insidiantes et extrinsecus oblatrantes. tales tamen etiam intus et accipiunt baptismum et habent et tradunt sanctum per se ipsum nec ulla ex parte illorum malignitate uiolatur, in qua in finem usque perdurant. quocirca idem nos beatus Cyprianus docet per se ipsum esse considerandum baptismum uerbis euangelicis, sicut accepit ecclesia, consecratum, non adiuncta neque permixta ulla peruersitate adque malitia siue accipientium siue tradentium, quandoquidem ipse utrumque nos ammonet, et intus fuisse quosdam non seruantes beniuolam caritatem, sed in inuidia et maliuola dissensione uersatos, de quibus Paulus apostolus locutus est, et ex parte diaboli esse inuidos, sicut in epistula quam de ze