comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o mortis articulo rediit ad et̾uam uitã. Nemo gͦ scit quid de se in oc¬
cultis dei iudiciis agatur. qr multi st̃ uocati: pauci uͦ electi. Qr gͦ nulli
de se certum est electũ se esse: restat ut om̃s trepident: om̃s de sua actiõe
mat. Est qui ꝑficiat fiduciã nr̃am: ille scilicet. qui in se susciꝑe dignat x̃¬

Expanded text:
ab ipso mortis articulo rediit ad aeternam vitam. Nemo ergo scit quid de se in ocab ipso mortis articulo rediit ad aeternam vitam. Nemo ergo scit quid de se in occultis Dei judiciis agatur; quia multi sunt vocati, pauci vero electi. Quia ergo nulli de se certum est electum se esse, restat ut omnes trepident, omnes de sua actione mat. Est qui perficiat fiduciam nostram, ille scilicet qui in se dignat
Abbreviated transcription (Latin):
ter uos moiã patior: Tũc fratres ceperunt ei dice. Ed est qd̾ loqueris fr̃:
Signũ tibi sancte crucis impͥme. Respondebat ille ut poterat dicẽs. Uo¬
lo me signare sed nõ possum: qr a drachone premor. Cũq h ͦ frẽs audirent:
cias deo. Ecce dracho qui me ad deuorandũ acceꝑat fugit. or̃onibus irr̃is
expulsus est. stare non potuit. Pro pct̃is meis modo intercedite: quia
cõuerti ꝑatus sumi. et secularẽ uitã funditꝰ reliuque. Homo g̾ qui ut iã
dãn est ab extrema corꝑis fuerat ꝑte premortuus reseruatꝰ ad uitã toto
corde ad deũ cõuersus est: longis et cõtinuis in cõuersatione eadẽ flagel¬
lis eruditus: atq añ paucos dies excroscente corꝑis molestia defunctus.
nem uicit. Ecce fratres karissimi. gordiana quã suꝑius dixi a sc̃imonialis
habitus excellencia corruit ad penam: et frater hic de quo ista narraui.

Expanded text:
ter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? ter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille ut poterat, dicens: Volo me siias Deo, ecce draco qui me ad devorandum acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis parte fuerat praemortuus, reservatus ad vitam, toto corde ad Deum colis eruditus, atque ante paucos dies excrescente corporis molestia defunctus est. nem vicit. Ecce, fratres mei, Gordiana, quam superius dixi, a sanctimonialis habitus excellentia corruit ad poenam, et frater hic, de quo ista narravi,
Abbreviated transcription (Latin):
iurando. iascendo irridendo testabatiu. In hac autẽ pestilẽcia que uuper
huiꝰ ubis ppłm magna ex parte consumpsit. ꝑcussus in inguine est: ꝑdu¬
ctusq ad mortem. Cũq extremum spm̃ ageret: cõuenerũt frẽs: ut egressũ
illius orando ꝓtegerent. Iam corpus eius ab extrema fuerat parte pre¬
mortuũ: iii solo tantũ modo pectore uitalis adhuc calor anhelabat. Cũcti
aũt frẽs tanto ꝓ eo ceꝑunt euixius orare ꝙͣto eũ iã uidebant sub celeri¬
tate discedere: tiĩ repente cepit eisdẽ fabus assistentibꝰ auuisu quo potat
clamare: et oiationes eorũ interrũpere dicens Recedite recedite. Ecce dra¬
choni ad deuorandũ datus sũ: qui ꝓpter ur̃am p̃senciã deuorare me nõ
potest. Caput meũ iã in ore absorbuit suo. Date locũ ut me nõ ampliꝰ
cruciet: sed faciat qd facturus est. Si ei ad deuorandũ datꝰ sũ. quare ꝓp¬

Expanded text:
jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus in inguine, 1644 perductus est ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus adnisu quo poterat clamare, et orationes eorum interrumpere, dicens: Recedite, recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit; date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare prop
Abbreviated transcription (Latin):
et pauli eccl̃iam sitũ est: grã conuersationis uenit. Qui diu regularit̾
ꝓtractus: quãdoq susceptus est. Quẽ fr̃ suus ad monastiũ nõ cõu̾satõis
studio: sed carnali amore secutus est. Is aũt qui ad cõu̾sionẽ uen̾at: ualde
fr̃ĩbꝰ placebat. At contra frater illiꝰ longe a uita eius ac moribus discre¬
pabat. Uiuebat tñ in monasterio. uecessitate potiꝰ ꝙͣ uoluntate. Et cũ
in cunctis actibus ꝑuersus existeret. ꝓ fratre suo ab oĩbus equaniiuit᷑ tole¬
rabatur. Erat enĩ lenis eloquio: prauus actione: cultus uestibus: moribꝰ
incultus Serre uero nõ poterat: si quisꝙͣ illi de sc̃i habitus conu̾satione
loqueret᷑. facta fuerat autẽ uita illius cunctis fũbꝰ iusu giauis: s tamẽ
ut dc̃m est ꝓ fr̃s sui grã erat cunctis tollerabilis. Aspernabatur ualde. si
quis sibi aliquid de prauitatis sue correptione loqueret᷑. Bona nõ sołu
face̾. sed eciam audire nõ potat. Nunꝙͣ se ad sc̃e cõu̾sationis hitũ uene:

Expanded text:
et Pauli Ecclesiam situm est, gratia conversationis venit, qui diu regulariter protractus, quandoque susceptus est . Quem frater suus ad monasterium non conversationis studio, sed carnali amore secutus est. Is autem qui ad conversationem venerat valde fratribus placebat; at contra, frater illius longe a vita ejus ac moribus discrepabat. Vivebat tamen in monasterio necessitate potius quam voluntate. Et cum in cunctis actibus perversus existeret, pro fratre suo ab omnibus aequanimiter tolerabatur. Erat enim levis eloquio, pravus actione, cultus vestibus, moribus incultus; ferre vero non poterat si quisquam illi de sancti habitus conversatione lut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur valde si quis sibi aliquid de pravitatis suae correctione loqueretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire,
Abbreviated transcription (Latin):
quãte resouant laudes ĩ celo. Cũqz ad easdẽ laudes quas intꝰ audierat aurem
odoris aspsa est. ut õs qͥ illic̃ aderãt mestimabili fuaui ͭ ͤ replerẽt᷑. ita ut ꝑ hͦ pa¬
tent̃ aguosce̾nt. qd̾ eã laudes ĩ celo suscepissẽt. Cui rei monachꝰ ũr intruit qui

Expanded text:
quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat, auremquantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat, auremodoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter cognoscerent
Abbreviated transcription (Latin):
uierat. NNam a pͥmena etate. usq ad finẽ uite. ꝑalitit iacebat. Mo dicã q ia
Itare nõ pot̾at: qͥ nũꝙͣ ĩ lcũlo suo singe uel ad sedendũ ualebat: Nũꝙ inanĩ
suã ad os duce̾. nũꝙͣ se potuit ĩ latꝰ aliud declinare. Huic ad ẜiẽd̾ mat̃ cum
iẽ aderat: et qͥtq̃s ex elemosina potiusset acciꝑe hoc coꝵ maĩbꝰ paupibꝰ eroga¬
bat. Nequaqũi litteras nouerat: sed septure sac᷑ sibimet codices emerat. et
religiosos quosq ĩ hospitaliͭ ͤ suscipiẽs. hos corã se legtere siue intinisiõe facie¬
litteras fũdit iglaret. Studebat ĩ dolore sẽꝑ grãs age. hyns di et landibꝰ
dieb ac noctibꝰ uacare. Sed cũ iã tempꝰ cẽt ut tanta eiꝰ paciã remumari debiis¬
sui exit ꝰ decãtarẽt. Cũq cũ eis et ip̃e moriẽs psalsẽt. uoces psallentiũ iepẽte
cõpescuit cũ terrore magni clamoris dicens. Tacete tacete. Iũqͥd nõ auditis÷

Expanded text:
usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui nunquam in lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitatem suscipiens, hos coram se studiose legere facielitteras funditus ignoraret. Studebat semper in dolore gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuissui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid non auditis
Abbreviated transcription (Latin):
Rem fratres refero quã bnĩ is qui p̾sto est fr et conp̃sbiter meꝰ speciosꝰ no-¬
uit. Eodẽ tẽꝑe quo monasteriũ petii auus quedã redẽpta noĩe ĩ scĩmoĩali¬
habitu constituta in ube hac iuxta btẽ marie semꝑ uginis eccł̃iam mane¬
bat. Hec illius erundinis discipula fuerat: q̃ magnis u̾tutibꝰ polłes suꝑ
dem facie scio: sed nomine nescio. Tres itaq hee in uno habitaculo cõmanẽ¬
tes: morũ quidẽ diuiciis plenã sed tñ rebus pauꝑem uitam ducebãt. Hec
aũt quã p̃fatus sũ romula: aliã quã predixi cõdiscipułã suã magnis ui¬
te meritis anteibat. Erat quippe mire pacĩe: sume obediencie: custos oris
sui ad filentiũ: studiosa ualde ad cõtinue orouis usum. Sed quia plerũq
hii quos iam ꝑfectos homines estimant ad huc in ocuł summi opificis
aliquid imꝑfectionis habent: sicut sepe imꝑiti homines necdũ ꝑfecte saulp¬
ta sigilla conspicimꝰ et iam quasi ꝑfecta laudamius: que adhuc artifex

Expanded text:
s. 11. Rem, fratres, refero, quam bene is qui praesto est frater et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petiihabitu constituta in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super t, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi, quos jam homines perfectos aestimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex
Abbreviated transcription (Latin):
stis bibere calicem. quem ego bibiturus sũ: Cui cum ꝓtinus ⁊esponderunt possumus. illi¬
co dominus respondit dicens. Calicem quidẽ meũ bibetie. Quid eñ ꝓ calicem: nͥ dolorẽ
passionis accipimꝰ. De quo alias dicit. Pater si fieri potest, trauseat a me calix iste
zebei filios iacobus uidelicet et iohannes non uterq per martyrũ occubuit: et tamen
qd̃ uterq calicem biberet audiuit. Iohannes namq nequaqmͣ per martyriũ finiuitus¬
taui: sed tamen martyi extitit: qr passionem quã non suscepit in corpe ẜuauit in mẽte.
Et nos gͦ hoc exemplo martrres esse possinnus sine ferro: si pacienciã uacit᷑ custodimꝰ in

Expanded text:
stis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, illistis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, illico Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus? De quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedaei filii, id est Jacobus et Joannes, non uterque per martyrium occubuit, et tamen quod uterque calicem biberet audivit. Joannes namque nequaquam per martyrium vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sine
Abbreviated transcription (Latin):
claustra capiuntur. Quibꝰ isti sunt simules: insi hiis qͦs iroueus grauis languor auita
nõ subtrahit: sed leuiter uemens recidina febris occidit. Ille uero ueraciter pacienciãser¬
uat qui et ad tempꝰ aliena mala sine dolore tolerat. et hec cadem: etractans ꝑtulisse se
talia exultat: ne bonĩ patiencie quietis tempore ꝑeat qd in ꝑturbationibus custodit᷑
S quia natale nrtͣas eadem die hodierna coliims fratres mei: nequaꝙͣ nos a uirtute
eius paciẽ estimare extrẽneos debemus. Si enĩ adiuuante dño nos uirtutẽ paciẽ ser¬
uare contendimiꝰ. et in pace eccł̃ie uiuimꝰ: et tamen martyrii paliam tenemus. Duo
actione. Itaq esse martyres possiumis: eciam si nullo ferro ꝑcutientiũ trucidemur. Mori
in occulto opere aliud in publico: testatur ueritas que zebedei filios requirit dicens. Pote¬

Expanded text:
claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum patientiae quietis tempore pereat, quod in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos a virtute ejus patientiae existimare extraneos debemus. Si enim, adjuvante nos Domino, virtutem patientiae servare contendimus, et in pace Ecclesiae vivimus, et tamen martyrii palmam tenemus. Duo actione. Itaque esse martyres possumus, etiamsi nullo percutientium ferro trucidemur. Mori in occulto opere, aliud in publico, testatur Veritas, quae Zebedaei filios requirit, dicens: Pote
Abbreviated transcription (Latin):
titer ꝑtulisse consid̾at. Quem qr cõmouere in ipsa iniuiarũ iaculatiõe
non potuit. ab aperto c̾tamiie interimi recedens in secreta cogitatiõe de¬
ceptionis tempus inquirit. Et qui publico bello ꝑdidit: ad exhibendas
octulte infidias exardescit. Quietis nãq iam temꝑe ad uictoris animũ
redi⁊: et uel dampna rerum uel iniurriarũ iacula ad memoriã reducit:
cũctaq que sibi illata sunt uehement̾ ex agg̾ans fuisse intollerabłia¬
ostendit: et quiescentis aminũtanto furore ꝑtirbat ut plerũq uir paciẽs illa se eq̃¬
nimiter tollerasse. eciam post uictoriam captiuꝰ erubescat seq nõ reddidisse cõtumelias
doleat: et detenora rependere si occasio prebeatin querat. iibꝰ gͦist sunt sinules: nͥ
hiis qui ꝑ fortitudinẽ in campo uictores sunt sed ꝑ negligenciam pꝰ modũ intra irbis

Expanded text:
titer pertulisse considerat. Quem quia commovere in ipsa injuriarum jaculatione titer pertulisse considerat. Quem quia commovere in ipsa injuriarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim recedens, in secreta cogitatione deceptionis tempus inquirit, et qui publico bello perdidit, ad exhibendas occulte insidias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redit, et vel damna rerum, vel injuriarum jacula ad memoriam reducit; cunctaque quae sibi illata sunt vehementer exaggerans, fuisse intolerabiostendit, et quiescentis animum 1616 tanto furore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m sibimet ip̃i subicit qñ eũ paciã in humulitate tolerancie steruit. Sci¬
endũ uero est qd plerũq euenire pacientibꝰ solet ut eo quidẽ tp̃o quo ad¬
uersa patiũtur. uel cõtumelias audiunt nullo dolore pulsentur. et sic pa¬
cienciam exhibeant ut custodire eciã cord̃ innocẽtiã curent. Sed cũ post
paulułit hec ip̃a que ꝑtulerunt ad memoriã reuocãt: igne uehonrẽtissimi
doloris instigantur. arguiẽta ultionis inquirũt: manfuetudinẽ quã to-¬
lerantes habuerunt in retractatiõe sua semetipos diudicãteꝰ ꝓdiit. C al¬
lidus namq aduersarius bellum contra duos monet. indelicet inflãnias.
ut cõtinuelias prior inferat. alterum uero ꝓuocans ut tõtumelias lesꝰ red¬
dat. S quia ian eius uictor extitit quẽ ad ꝓferendas cõtumolias com¬
mouit: contra illũ accius dolet quẽ ad reddendas minrias cõmonẽ non
potuit. Unde fit. ut tota se uirtute contra eũ erigat quẽ cõtumelias for¬

Expanded text:
patientia in humilitate tolerantiae sternit. Sciendum vero est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, in retractatione sua semetipsos dijudicantes perdunt. 6. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat; alterum vero provocans, ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam victor exstitit quem ad proferendas contumelias commovit, contra illum acrius dolet, quem ad reddendas injurias commovere non potuit; unde fit ut tota se virtute contra eum erigat, quem contumelias for
Abbreviated transcription (Latin):
tir. Trademini aũt a ꝑentibus et fratribꝰ et cogniatis et amicis.
et morte ex uobis afficient. Minorem dolorem ingerunt mala: que
ab extraneis inferimitur. Plus uero in nobis ea tormenta seuũt.
que ab ilł̃ patimur de quorũ mentibꝰ. presimiebamꝰ: qr cũ dampno¬

Expanded text:
itur: Trademini autem a parentibus et fratribus, et cognatis et amicis, itur: Trademini autem a parentibus et fratribus, et cognatis et amicis, et morte afficient ex vobis. Minorem dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur. Plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesumebam
Abbreviated transcription (Latin):
mantur iunotescit. Et subditur. Ducentes ad reges et p̃sides: ꝓpter nomen
meũ. Contingent hec nobis in testimoniũ. In testimoniũ iudelicet quorũ: iuisi
corũ qui aut ꝑsequẽdo mortes inferunt: aut uiuendo nõ nuitãtur. Mors qͥppe
iustorũ bonis in adiutoriũ est malis in testimoniũ: ut inde ꝑuersi sine excu¬
satione pereant: unde electi exempłu capiunt ut uiuãt. Sed auditis tot ter¬
roribus tirbari poterant infirmorũ corda: atq ideo consolatio adiungitur cũ
protinus subinifertur. Ponite gͦ in cordibus ur̃is: nõ premeditari quẽ admo¬
dũ respondeatis. Ego enĩ dabo uobis os et sapiẽcian: cum uon poterunt resisteᷤ
et contiadicire oñis aduersarii irã. Ac si aꝑte memibrs suis infirmã¬
tibus dicat. Nolite terreri: nolite ꝑtimescere Mos ad certamen acre¬
ditis. sed ego prelior. Uos uerba editis: sed ego sum qui logͦr. Seqͥ¬

Expanded text:
mantur innotescit cum subditur: Ducentes ad reges et praesides propter nomen mantur innotescit cum subditur: Ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Contingent autem haec vobis in testimonium. In testimonium videliceorum qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum, bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. Sed, auditis tot terroribus, turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur, cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris, non praemeditari quemadmodum respondeatis. Ego enim dabo vobis os et sapieet contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
nis signo predicinitur. nisi qd eas tempestates dominus uenire demnciat que
ne quaꝙͣ ordiuẽ temporum seruant. Que enim ordinate ueniũt: signũ non sũt
Bed tempestates in signo sunt: que ip̃a qͦq temporum statuta confundũt Qd̾
nos quoq nuper experti sumus: quia estiuũ tempus om̃e conuersum in pluuiis
hyemalibus uidimus. Qr autem cuncta hec non de iniusticia ferientis sũt. sed
de meritis mundi pacientis. facta prauorũ honiniũ premittuntur cũ dicitur. Bed
ante hec omnia mitient uobis manus suas inicere et ꝑsequẽ tur et tradent uos
iii synagogas ducentes ad reges et presides ꝓpter nomen meũ. Ac si aperte dicat
ꝑBrius corda hominũ et post elementa tirbantur: ut cũ ordo rerũ confunditir:
ex qua iam retributione ueniat demonstretur. Nam ꝙͣuis finis mundi ex ipso suo
ordine pendeat. ꝑuersiores tamen quosq inueniens. quia digne ruinis illius oppri¬

Expanded text:
nis signum praedicuntur, nisi quod eas tempestates Dominus venire denuntiat quae nis signum praedicuntur, nisi quod eas tempestates Dominus venire denuntiat quae nequaquam ordinem temporum servant? Quae enim ordinate veniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales vidimus. 2. Quia autem cuncta haec non de injustitia ferientis sunt, sed de merito mundi patientis, facta pravorum hominum praemittuntur cum dicitur: Sed ante haec omnia incipient vobis manus suas injicere, et persequentur, et tradent vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius oppri
Abbreviated transcription (Latin):
accepimus: ad usum conuertimus culpe. Sed cuncta que usu prauitatis inflexi¬
nius: ad usum nob̃ uertiitur ultionis. Tranquillitatẽ quippe humaue pacis: ad
usum uertimus uaue seciritatis. Peregriuatõem terre: ꝓ habitatõe dilexiniꝰ patuie.
Salutem corporum redeginus in usũ uiciorũ. Bbertatis habundãciã: nõ ad ne¬
cessitatẽ caruis sed ad ꝑuersitatem intorsimus uoluptatis. Ipsa serena blandimẽta ae¬
ris: ad amorẽ nobis seruire coegimius terrene delectationis Iure igitur restat ut sił
nos ouina feriant: que simul omnia uiciis nr̃is male subacta seruiebant: ut qd̾ pꝰ
incolumes habuimus gandia: tot de ip̃o postinodum coganiur sentire tormenta.
Motandum uero qd̵ dicitur: terroresq de celo et tempestates. Cum tempestates hye¬
males uenire ex ordine temporũ soleant: cur hoc loco tempestates uenire in ꝑditio¬

Expanded text:
accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis inflexiaccepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodum cogamur sentire tormenta. Notandum vero quod dicitur: Terrores de coelo et tempestates. Cum tempestates hiemales venire ex ordine soleant temporum, cur hoc loco tempestates venire in perditio
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ꝑ loca et pestillencie et fames teruoresq de celo et signa magͣ
erunt. Ultinia tabulatio. multis tribulationibꝰ p̃uenietur. et ꝑ
ciebra mala que p̃ueniunt indicãtur mala ꝑpetua. que subsequũt᷑
Et ideo post bella et seditiones non statiin finis: qr multa debent
mala precurere ut malum ualeant siue fine ñciare. Ged cum
tot signa ꝑtiribationis dicta sint: oportet ut eorũ cõsidatõem bre¬
uiter per singula ꝑstringamꝰ. quia necesse est ut alia e celo alia
e terra alia ab elementis alia ab hominibꝰ patiam̃. it eñi; Gur¬
get gens contia gentẽ. E cce ꝑtirbatio hominũ. Erũt terre motus
magni per loca. Ece respectus ne desuꝑ. Erunt pestilencie. Ecte iuequalitas corꝑũ
Ent fames. Ecce sterilitas terre. Teruoresq de celo. et tempestates. Ette inequalitas
qui in cunctis deliquinus in cunctis ferimur: ut impleatur qd̾ dicitur. Pugna¬
bit pro eo orbis terrarum: contra iusensatos. Omuia nãqz que ad usum uite

Expanded text:
Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet aꝑte dicens. Cur timetis ne pereat quod incisum dolet
qñ et illud in nob̃ ꝑre non potest qd̾ incisum non dolet.Bequitur
In paciencia ur̃a possidebitis annuias iãs Iocirco possessio aĩe in ut¬
tute patiencie ponitur.q radix omniũ cstosq urtutũ pacientia est
Per pacienciã uero possidemꝰ animas nas.: quia dũ nob ip̃is dũar
disciius: hoc ip̃m incipiius possidere qd sumus. Pariencia u est
aliena mala equaninuter ꝑpeti. contia eũ qͦq qui mala urogat nlło
dolore morderi. Iam qui sic proxiii mala portat. ut tamen tacitus
doleat. et tempus digne retributionis querat: paciãm nõ exhibet si
ostendit. Eciptum quippe est. Caritas pacieus est. benigna est.
Paciens nainq est ut aliena mala toleret. Benigna est ut ip̃os
eciã quos portat amet. Hinc nãq ꝑsemetip̃am ueritas dicit. Dili¬
gite inimicos ĩos: benefacite hiis qui oderint uos: orate ꝓ ꝑsequẽ

Expanded text:
videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat, nullo dolore moveri. Nam qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, orate
Abbreviated transcription (Latin):
absconderẽ me utiq ab eo. Tu uero homo unanimis dux meus et
notus meus qui simł mecum dulces capiebas cibos: in domo dñi
ambulauim ꝰ cum consensu. Et rursũ. Honio pacis mee in q spe¬
rabami: et qui edebat panes meos: ampliauit aduersum me suꝑ¬
plantatõem. Aa si de taditore suo aꝑtis uocibus dicat. Trangres¬
sionẽ eius tanto granius ꝑtuli: ꝙͣto hanc ab eo qui meus esse ui¬
debatur sensi. Omues ergo electi.qr sũmi capitis mẽbra st̾ caput
qͦq suũ in passionibꝰ sequũtur: ut ip̃os aduersarios in sua morte
sentiant de quorum uita p̃sumebãt. et tãto eis crescat merces oꝑis:
quanto eis uirtitis luciũ proficit ex aliene dampno caritatis. Med
quia dura sũt que p̃dicinitur. de afflictione mortis: protinꝰ consola¬
tio subditur de gaudio resurrectionis: cũ dicitur. Capillus de capite
uestio non ꝑibit. Scimus frẽs quia caro incisa dolet: capilłꝰ ucisꝰ
nõ dolet. Ait ergo martyribus suis. C apillus de capite crr̃o nõ ꝑibit.

Expanded text:
nanimis, dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos, in domo Dei ambulavimus cum consensu . Et rursum: Homo pacis meae in quo sperabam, et qui edebat panes meos, ampliavit adversum me supplantationem . Ac si de traditore suo apertis vocibus dicat: Transgressionem ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus esse videbatur sensi. Omnes ergo electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit,
Abbreviated transcription (Latin):
uni accipit: qd̾ ante eius oculos in altari boni oꝑis. flãma caritatis
accendit. Sciendum uero ꝙ plerumq ideo pacientes uidemiur: qr
retribuere mala nõ possumꝰ.Sed qui idcirco malu non retribuit: qr
nequaꝙͣ quia neq̃qm ualet: ꝓcul dubio ut p̃diximꝰ paciẽs nõ est. qr
uiri. per pacienciam noscitur. Tanto ergominꝰ ostendit᷑. quisq doctꝰ. ꝙͣto
pendere: si uiuendo uesciat equanimit aliena mala tollorare. Qnͣto enĩ¬
culmine uirtus paciencie polleat. ⁊insus salomon indicat dicens. Molior
est paciens uiro forti: et qui dominatur animo suo. expugnatore urbiũ.¬

Expanded text:
ari boni operis flamma charitatis incendit. 5. Sciendum vero quod plerumque ideo patientes esse videmur, quia retribuere mala non possumus. Sed qui idcirco malum non retribuit quia nequaquam valet, procul dubio, ut praediximus, patiens non est, quia viri per patientiapendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. In Eculmine virtus patientiae polleat, rursus Salomon indicat, dicens: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbiu
Abbreviated transcription (Latin):
si cõtra hea ꝑ presciencie clypeũ munim̾ Ecce etenĩ dicit. Cum au¬
dieritis p̃lia et seditiões: nolite terreri. Oportet pͥmũ hec fieri: sed
nondum statim finis. Pensanda st̾ a̾ba redemptoris nr̃i: ꝑ que nos
aliud interius aliud exterius passinos deminciat. Bella quippe ad
hostes ꝑtinẽt seditiones ad ciues. Ut gͦ nos iudicet interius exte-

Expanded text:
 dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet int
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ꝑtirb̾et ut mẽs in desꝑatioe non ꝓruat: qr et si p̃sumẽtes metuimꝰ
et metuentes spamꝰ: et̾ĩ regnũ citiꝰ adepturi sumꝰ. ꝑ eũ qui uui et re¬

Expanded text:
nostra perturbent, ut mens in desperationem non proruat; quia etsi praesumentes metuimus nostra perturbent, ut mens in desperationem non proruat; quia etsi praesumentes metuimus et metuentes sp
Abbreviated transcription (Latin):
nis quã cũ districto iudice habebitis patronos facite. hos ĩ diẽ tanti terro¬
ris illiꝰ deffensores adhibete. Certe si apᵈ ꝙ̃dã magnũ iudicẽ causa quelibet
urã esset die crastino uẽtillanda. totus hodierniꝰ dies in cogitatiõe duceret᷑
Patronũ uestra frnitas querẽt: magnisq p̃cibꝰ age̾t ut apud tãtũ iu¬
dicẽ sibi deffensor ueniret. Ecte districtus iudex ihs est uenturꝰ: tãti illꝰ
angłorũ archanglorũ cõcilii terror adhibetur: in ilło cõuentu causa nr̃a di¬
scutitur: et tñ nos patronos modo nõ q̃rimiꝰ qͦs tũc defensores habeamꝰ As¬
sunt defensores ir̃i sancti mres. rogari uołut. atq ut ita dixerim q̃rũt ut
ĩuenite: qr ne puuiire poccatores debeat. rogari nult ip̃e qui iudicat. Bñ
et tã longo tp̃e cominatur irã. et tñ misericordit᷑ expectat. Sic aũt et
nos misericordia eiꝰ refoueat ut nullo modo negligentes reddat: sic pcta

Expanded text:
nis, quam cum districto judice habetis, patronos facite, hos in die tanti terroris illius defensores adhibete. Certe si apud quemdam magnum judicem causa quaelibet vestra esset die crastino ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor veniret. Ecce districtus judex Jesus venturus est, tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur, et tamen nos patronos modo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt defensores nostri sancti martyres, rogari volunt, atque, ut iinveniamus, quia, ne punire peccatores debeat, rogari vult et ipse qui iudicat. Unde et tam longo tempore comminatur iram, et tamen misericorditer exspectat. Sic autem nos et misericordia eius refoveat, ut nullo modo neglegentes reddat; sic peccata
Abbreviated transcription (Latin):
deat uiue. celoꝵ ualeat regna penet̾ie: et hõ ĩ tra editꝰ a corrupti l uita mori¬
atͥ. ĩ celo collocãdꝰ. Et uetꝰ itaq est. ut ꝓ culpa humanũ genꝰ ĩ et̾na pena ĩte¬
reat: et nouũ ut cõu̾sꝰ ĩ regno uiuat. Qd̾ gͦ ĩ ꝯclusiõe locutioĩs sue dos subdi¬
dit: hͦ ẽ utiq qd̾ p̃misit. Priꝰ eiũ de regni siline thesaur ũ ĩuẽtũ ac bonã
margaritã ꝓtulit: pꝰ mod̾ uͦ inferui penas de maloꝵ cõbustiõe enarraitͭ. at

Expanded text:
netrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit
Abbreviated transcription (Latin):
tuisset ĩ corꝑe: si pͥꝰ atienis desidis mortua nõ fiuiss ĩ mẽte. Erectus q ĩ uirtutis cul¬
m̃e aĩmꝰ tormẽta desperit. p̃iuia calcauͭ. Eñ armnatos reges et p̃sides ducta sterit.
feriẽte robustio⁊ iundicãte subsimior. Qd ĩt̃ hͤ nos barbati et debiles dicmꝰ qͥ ne
ad ieg elestia puellas ꝑferrũ uuidemꝰ. qͦs na suꝑat suꝑbia inflat ambicio ꝑi¬
bat. lupuna ĩquat.: E i adipisci regua celoꝵ ꝑ bella ꝑsecitionũ nõ posumꝰ. h
ip̃i nob̾ tuipe sit qd̃ d̾in nolumꝰ saltem ꝑ pacẽ seq̃. Ecte nulli ñm hͦ tp̃e dicit ds

Expanded text:
 fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem se
Abbreviated transcription (Latin):
t qͥa et esã ꝯͥq ĩ tabnacła et̾na ⁊ecipiũt᷑: et et̾i regni luce ꝑdita ad extiores te¬
nebs̃ ⁊epbi ꝑtiahunt᷑. ¶ũc em̃ bonos malos q cõmunntziqsi ꝑ mixtos pisces fidi
qͥ capti fueãt. untari nõ possũt:nos aũt mali capiũt : s ĩ boui ͭ ͤ ꝑmutam̃.
Cogitemꝰ igit᷑ ĩ mptõe: ue diuidam̾ ĩ litore. Ecte ꝙͣ grata nob̃ est hodierua
sollẽnitas ita ut se nõ modicũ nõ addicat. sicui ex hͦ cõuẽtu nrõ dẽe cõtĩgat.
Qs gꝰ ĩ die illa actunꝰ ẽ. qͥ a cõspcũ iudicis rapit᷑. et ab eleb socie ͭ ͤ saꝑat᷑: qͥ te¬
nebscit aliũe. cruciatu et̾na cõbustioẽ. Nñ et hãc eadẽ cõbustionẽ dñs sb̃ bre

Expanded text:
et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei mutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamde
Abbreviated transcription (Latin):
ueniũt. aui ad elcõꝵ numeꝵ nõ ꝑtingũt. Hic enĩ fidelibꝰ ꝑ ꝯfessionem
admixti st̾. sed ꝓpt̾ uitã reꝓbã illic numerari ĩ sorte fideliũ nõ merẽtur
Hoc ouile sc̃e eccłie hedos cũ agnis recpit. sed attestante enuãgeꝰ cu
iudex uenerit bonos a mał seꝑat. sicut pastor segregat oues ab hedis
Neq etenĩ possunt qui hic carus sue uoluptatibꝰ seruiũt illis ĩ ouiũ
giege numerari. Illic eos a sorte huiliũ udex seꝑat: qui se hic ĩsuꝑ¬
bie cornibꝰ exaltãt Regnũ celoꝵ ꝓciꝑe neq̃ũt: qui hic et ĩ celesti fide
positi toto desid̾io tiena qͣrũt. Et młtos tłes int᷑ eccł̃iam frẽs bonũ cerui¬
tis s eos nͨ mitari nͨ despare debetis. Quid eñĩ sit hodie aspicitis.

Expanded text:
ui ad electorum numerum non pertingunt. Hi enim fidelibus confessionem admisti sunt, sed propter vitam reprobam illic numerari in sorte fidelium non merentur. Hoc ovile sanctae Ecclesiae haedos cum agnis recipit, sed attestante Evangelio cum judex venerit, bonos a malis separat, sicut pastor segregat oves ab haedis . Neque etenim possunt, qui hic carnis suae voluptatibus serviunt, illic in ovium grege numerari. Illic eos a sorte humilium judex separat, qui se hic superbiae cornibus exaltant. Regnum coeli percipere nequeunt qui hic et in coelesti fide positi toto desiderio terram quaerunt et multos tales intra Ecclesiam cernimus, sed eos nec imitari, nec desperare d
Abbreviated transcription (Latin):
ta enĩ q̃stio ẽ hoĩs cõtra beniguitatẽ dei. Cõquerẽdũ qͥppe ẽẽt. nõ si da-
ret qd debet: sed si non daret qd debuerit. Dñ apte subdit᷑. An ocłs tuꝰ
noꝙͣ est. qr ego bonus sũ. Nemo aũt se de oꝑe. nemo de tp̃e extollat:
cũ hac eypleta sentẽcia. subsequẽt ueritas clamet. sic erũt nouissimi p̾mi.
et pͥmi nouissimi. Ecce enĩ et si iã scim ebͥel quãta bona eguniꝰ. adhuc suꝑ¬
nus iudex qua sub tiliͭͤe hec examinet ignoramꝰ Et qͥdẽ gaudẽdũ cuiq
sũmo ope est: ĩ regno di ẽẽ uel ultimũ. Sed post hec t̾abile est ualde qd̾

Expanded text:
ta enim quaestio est hominis contra benignitatem Dei. Non querendum quippe esset si non dat quod non debet, sed si non daret quod deberet. Unde apte subditur: An oculus tuus nequam est quia ego bonus sum? Nemo autem se de opere, nemo de tempore extollat, cum hac expleta sententia subsequenter Veritas clamet: Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi. Ecce enim etsi jam scimus quae vel quanta bona egimus, adhuc supernus judex qua subtilitate haec examinet ignoramus. Et quidem gaudendum cuique summopere est in regno Dei esse vel ultimum. 5. Sed post haec terribile est va
Abbreviated transcription (Latin):
nis cepit uocibꝰ clamare dicẽs. Ecte drachoni ad deuorandũ datꝰ sũ: ꝓpt̾ ur̃ãm
presenciã deuorare me nõ p̃t. Qͥd iͥ moras facitis: Date locũ: ut ei deuorare
me liceat. Cũoz hũc frẽs ut signũ sͥ rucis impͥmẽt admone̾nt: respond̾at iur¬
tute qua pot̾at dicẽs. Bolo mesignare sed nõ possũ:qr a drachone p̃mor.
leus et moriens diceret. cepunt frẽs uehemẽtiꝰ orõnibꝰ insiste: et opp̃ssũ dra¬
chonis pñtia suis p̃cibꝰ adiunare: cũ repẽte liberatꝰ magnis cepit uocibꝰ cla

Expanded text:
nis quippe vocibus clamare coepit, dicens: Ecce draconi ad devorandum datus sum; propter vestram nis quippe vocibus clamare coepit, dicens: Ecce draconi ad devorandum datus sum; propter vestram praesentiam devorare non potest. Quid mihi moras facitis? date locum ut ei devorare me liceat. Cumque hic, fratres, ut signum sanctae crucis imprimeret, admonerent, respondebat virtute qua poterat, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia dracone premor: tremens et moriens diceret, coeperunt fratres vehementius orationibus insistere et ab oppressione draconis praesentis suis precibus adjuvare; cum
Abbreviated transcription (Latin):
deuotius cõuersatꝰ Hũc ad monasteriũ fr̃ suus. corꝑe nõ corde secutꝰ ẽ. Mã
ualde cõuer sionis uitam et habitũ detestans. ĩ monastio ut hospes habitabat:
et monachorũ uitã moribꝰ fugiens. recede̾ a monasterii habitatõe nõ pot̾at: qr
uel qͥd age̾t. uel unde uiue̾t nõ habebat. Erat eius prauitas cũctis ouerosa: s
hũc om̃s eqͣnmit᷑ ꝓ frĩs eiꝰ amore tolerabãt. NNam suꝑbꝰ et lubricꝰ. si qua post
hoc seculũ sequeretur uita nesciebat. Irridebat uͦ. si quis illi hauc p̃dicare uoluis¬
set.Itaq cũ habitu seculari uiuebat ĩ monasterio: uerbis leuis: nutibꝰ instabi
lis. mẽte tuudꝰ: neste cõpoitꝰ: actione dissipatus. Mense aũt iulio nuꝑ clapso.
huiꝰ quã nostis pestilencie cdade ꝑcussus Qui ad extremũ uemẽs: ingeri cepit ut
aĩam redde̾t. Et ultima iam corꝑis parte p̃mortua: uitalis uirtus in solo pectore ⁊¬

Expanded text:
IV, cap. 38. Hunc ad monasterium frater suus corpore, non corde secutus est. Nam valde conversionis vitam et habitum detestans, in monasterio ut hospes habitabat, et, monachorum vitam moribus fugiens, recedere a monasterii habitatione non poterat, quia vel quid ageret vel unde viveret non habebat. Erat ejus pruanimiter pro fratris ejus amore tolerabant. Nam, superbus et lubricus, si qua post hoc saeculum sequeretur vita nesciebat, irridebat vero si quis illi hanc praedicare voluisset. Itaque cum habitu saeculari vivebat in monasterio, verbis levis, motibus instalis, mente timidus, veste incompositus, actione dissipatus: mense autem Julio nuper elapso, hujus quam nostis pestilentiae clade percussus est. Qui ad extremum veniens urgeri coepit ut animam redderet, et ultima jam corporis parte praemortua, vitiatis artubus, sola peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
rem: et quia a tribulatõe p̃senti in requie et̾na nos suscipit. appellat eciã suscepto¬
reui. Sed consid̾aue qd̾ mala ur̃a aspicit et portat. culpas uras tolerat. et tñ uos
ꝑ penitenciã ad p̃mnia reseruat: noluit d̾m msericordẽ dice: s hũc ip̃am mĩam
uocauit dicẽs.ds̃ meꝰ nusericordia mea. Reuocemꝰ gͦ añ oculos mala q̃ fecĩmꝰ.
pensemus ex quãta dei benignitate toleramur. Cõside̾mꝰ q̃ st̃ pietatis eiꝰ iusc̃ã:
ut nõ solũ culpas indulgeat. sed celeste regnũ penitẽtibꝰ eciã pꝰ culpas ꝓmi

Expanded text:
rem; et quia a tribulatione praesenti in requiem aeternam nos suscipit, appellat etiam susceptorem; et quia a tribulatione praesenti in requiem aeternam nos suscipit, appellat etiam susceptorem. Sed considerans quod mala nostra aspicit et portat, culpas nostras tolerat, et tamen nos per poenitentiam ad praemia reservat, noluit Deum misericordem dicere, sed hunc iocavit, dicens: Deus meus misericordia mea . Revocemus ergo ante oculos mala quae fecimus, pensemus ex quanta Dei benignitate toleramur, consideremus quae sunt pietatis ejus viscera, ut non solum culpas indulgeat, sed coeleste regnum poenitentib
Abbreviated transcription (Latin):
cho qͥ me accepat. Mox aũt seruiturũ se do. et ẽẽ monachũ deuouit: atq a
tp̃e illo nũc febrib p̃initur: doloribꝰ fatigat᷑. morti quidẽ subtratꝰ ẽ: sed adhac
pleniꝰ uite restitutꝰ nõ est. Qr enĩ longis et diurturnis iniqͥtatibꝰ pressus est.
longo languore fatigatur. Et durũ cor ignis purgatiõĩs duriꝰ ꝯcremiat. qr
diuina dispẽsatione agitur. ut ꝓlixiora uicia. egritudo ꝓlixior exurat. Quis
illũ umꝙͣ seruari ad cõuersionẽ credet: Quis tantã di misericordiã ꝯsid̾are
sufficiat: Ecce iuuenis pͣuꝰ drachonẽ uidit ĩ morte. cui ẜuinit ĩ uita: nec
uidit ut uitã funditꝰ ꝑde̾t. sed ut cuissuierat sciret: sciẽs resiste̾t: ip̃m q resi¬
stendo suꝑaret. Et eũ a qͦ prius non uidẽs tenebat᷑. uidit postea ne tene̾tur.
Que gͦ lingua narrare iuscera diuine miscd̃ie sufficit. Eͥs sp̃s añ tante pie¬
Ecce ꝑpendens in quibꝰ laboribus humana sit uita cõstituta. d̾in appellauit adiuto¬

Expanded text:
iturum se Deo, et esse monachum devovit, atque a tempore illo nuncusque febribus premitur, doloribus fatigatur. Morti quidem subtractus est, sed adhuc plenius vitae restitutus non est. Quia enim longis et diuturnis iniquitatibus pressus est, longo languore fatigatur, et durum cor ignis purgationis durior concremat, quia divina dispensatione agitur ut prolixiora vitia aegritudo prolixior exurat. Quis illum unquam servari ad conversionem crederet? Quis tantam Dei misericordiam considerare sufficiat? Ecce juvenis pravus draconem vidit in morte cui servivit in vita, nec vidit ut vitam funditus perderet, sed ut cui servierat sciret, sciendo resisteret, ipsumque resistendo superaret, et eum a quo prius non videns tenebatur vidit postea ne teneretur. Quae ergo lingua narrare viscera divinae misericordiae sufficiat? Quis spiritus tantae pie meus misericordia mea . Ecce perpendens in quibus laboribus humana sit vita constituta, Deum appellavit adjuto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenerũt. Nos aũt qui ad undecimã uenimꝰ. pꝰ laborẽ nõ iñmuitamꝰ
et denariũ accipimꝰ. qr pꝰ mediatoris aduẽtũ. ĩ hͦ mũdo uemẽtes. ad

Expanded text:
pervenerunt. Nos autem qui ad undecimam venimus, post laborem non murmuramus, pervenerunt. Nos autem qui ad undecimam venimus, post laborem non murmuramus, et denarium accipimus, quia post mediatoris adventum in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
di micio qr diu hic cõtigit uine: uecesse fuit eciã longiora cariis tẽptamẽta
toleraie. Duituiq eñi põdus diei et estus ferre ẽ. ꝑ lõgioris uite tp̃a. car¬
nis sue calore fatigari. Sed q̃ri potest cur murm̾asse dicti st̃. qui saltem se¬
ro ad regnũ uocãtur. Celorũ eteni ⁊ egnũ nulłus mͥmirãs accipit: nullꝰ
qui accipit nurrmurate potest. Sed qr ãtiqͥ prẽs usq ad aduetũ diũ ꝙͣ
lbet iuste ixer̃t ducti ad regnũ nõ st̃. insi ille descendẽt qui ꝑadysi clan¬
stra hominibꝰ int̾positione sue mortis aꝑuet: eorũ hᵈ ip̃m iu̾uurasse
est. qd̾ et recte ꝓ ꝑcipiẽdo regno uixerũt: et tñ du ad ꝓcipiendũ regnũ
dilatisti. Quos enĩ pꝰ pactã iusticiã. inferm loca ꝙͣmue tranquilla susce¬
perũt: eis ꝓfecto et laborasse fuit ĩ tunea et i̾m̾asse. Quasi g̾ pꝰ mir¬
muratõem denariũ accipĩt. qͥ post longa inferui tp̃a. ad gaudia regni

Expanded text:
ontigit vivere, necesse fuit etiam longiora carnis tentamenta tolerare. Unicuique enim pondus diei et aestus ferre est per longioris vitae tempora carnis suae calore fatigari. Sed quaeri potest quomodo murmurare dicti sunt, qui saltem sero ad regnum vocati sunt; coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit murmurare potest. Sbet juste vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenderet qui paradisi claustra hominibus interpositione suae mortis aperiret, eorum hoc ipsum murmurasse est quod et recte pro percipiendo regno vixerunt, et tamen diu ad percipiendum regnum dilati sunt. Quos enim pperunt, eis profecto et laborasse fuit in vinea et murmurasse? Quasi ergo post murmurationem denarium acceperunt, qui post longa inferni tempora ad gaudia regni
Abbreviated transcription (Latin):
celitus suꝑseum fusa est. qui in orõne ꝓstratus iacebat: tantaq
illo in loco se claritas sparsit ut tota pars r egionis illiꝰ ex eadem
claritate candescẽt. Quã abbas ut uidit: intremuit fugit. Cũq
post longũ horespaciũ idẽ frater ad monasteriũ redisset: abbas
eius ut disceret an suꝑ se effusionẽ tanti luminis aguouisset reqͥ¬
rere eun studuit dicens. Ubi fuisti. At ille la tere se ciedẽs posse
in monasterio se fuisse respondit. Quo negante: abbas cõpultus
est dicere qd̾ uidisset. At ille uideus se dephensũ ẽẽ: hoc qͦq qd̾ la¬
tebat abbatem apperuit adiuugẽs. Qñ suꝑ me iudisti lucẽ de

Expanded text:
x emissa super eum fusa est qui in oratione prostratus jacebat; tantaque se x emissa super eum fusa est qui in oratione prostratus jacebat; tantaque se illo in loco claritas sparsit, ut tota pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, requirere eum studuit, dicens: Ubi fuisti, frater? At ille, latere posse se credens, in monasterio se fuisse respondit. Quo negante, abbas compulsus est dicere quid vidisset. At ille videns se esse deprehensum, hoc quoque quod abbatem latebat aperuit adjungens: Quando super me vidisti