comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Lexxp̃i caritas est : de qua idom dñs ait:
Mandatum nouum do uobis. ut diligatis
uos inuicem sicut ego dilexiuos : Siergo
diligimus dm̃ & ꝓximũ : misere amur pau¬
peri sicut & dñs misertus est nobis : Naa
SI QUIS EXISTIMAT SEALI QUIDESSE CĨ
muilSit IPSE SE SE OUCIT: Siquis
non uult onera aliena portare & mise¬
ricors suotantũ opere & uirtute contentus us
non querens quae aliena sunt. sod que sua
sui tantum amator & non di ipso se seducit:
dupliciter aut̃ distingui potost uelsiquis
existimant sealiquid cum sit pihil uł tta
siquis existimat se aliqui desse postea in¬
ferendum cum sit nihil ipseso seducit: Et
est sensus in eo quod seputat esso aliquid &
non exclementia in ꝓximum sed suo opere
& labore seiudicat suatantũ uirtute con¬
tontus iste ex hac ipsa arrogantia nihilsit
& ipse se se decipit : OPVS AVT SUUMPROB&
UNUS QUIS QUE ET SIC INSEMET IESOTAR¬

Expanded text:
Christi charitas est, de qua idem Dominus ait: Christi charitas est, de qua idem Dominus ait: Mandatum novum do vobis, ut diligatis vos invicem sicut et ego dilexi vos . Si ergo diligimus Deum et proximum, misereamur pauperi, sicut et Dominus misertus est nobis. Nam si quis existimat se aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit. Si quis non vult onera aliena portare, et immisericors suo tantum opere et virtute contentus est, non quaerens quae aliena sunt, sed quae sua, sui tantum amator, et non Dei, ipse se seducit. Dupliciter autem distingui potest. Vel si quis existimat se aliquid esse, cum sit nihil, vel ita, si quis existimat se aliquid esse, postea inferendum, cum sit nihil, ipse se seducit, et est sensus, in eo quod se putat esse aliquid, et non ex clementia in proximum, sed suo opere et labore se judicat, sua tantum virtute contentus, iste ex hac ipsa arrogantia nihil fit et ipse se decipit. Opus autem suum probet unusquisque et sic in semetipso tan
Abbreviated transcription (Latin):
Ad corintios quo que ait In iuirga ueniã
aduos : hic aũt spiritalibus dicit instruite
inspũ lonitatis. Verumibi adõ dicit: qui
post peccatũ non sencientes erro rem̃ suum
nolebant ma ioribus subdi a penitentia cor¬
rigi ubi uero peccator intellogens uulnus saũ
tradidit medico secu randum ibi nonest uir ẽ¬
ga necessaria sed spslenitatis: CONSIDE¬
RANSTEIPSUM HE ET TUTEMPTERIS
Acsi dicor&: quia & tu homo eis a potesin
aliquo temptari & adiutorio indigore:
btideo debos sustinere temptatũ : Quienĩ
sub conditioni in firmitatis positi sunt me¬
rito infirmos sustinent : AlTER ATERIVS¬
H OΗERΑPORTΑTE Portat quo quo
fratris neces sitatẽ qui grauatũ pauperũ
onore ogestatis adiuuat : & facit sibi ami¬
cos de iniquo mamona ut audiat adño:
Venite bone dicti patris mnei ꝑcipite rognũ:
quod uobis paratum est ab origine mundi:
quia esuriui & dedistis mihim anducare :
sitiui & dedistimihi bibere & c&gra¬

Expanded text:
Ad Corinthios quoque ait: In virga veniam Ad Corinthios quoque ait: In virga veniam ad vos ? Hic autem spiritualibus dicit: Instruite in spiritu lenitatis. Verum ibi ad eos dicit: Qui post peccatum non scientes errorem suum, nolebant majoribus subdi et poenitentia corrigi. Ubi vero peccator intelligens vulnus suum, tradidit medico se curandum, ubi non est virga necessaria, sed spiritus lenitatis. Considerans teipsum ne et tu tenteris. Ac si diceret, quia et tu homo es, et potes in aliquo tentari, et adjutorio indigere, et ideo debes sustinere tentatum, qui enim sub conditione infirmitatis positi sunt merito infirmos sustinent. Alter alterius onera portate. Portat quoque fratris necessitatem, qui gravatum pauperem onere egestatis adjuvat. Et facit sibi amicos de iniqua mammona, ut audiat a Domino: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine quia esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere . C
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitas in leuioribus peecatis quao
insperato & sine meditatione contin
mittitur VOS QUISEIRTALIS ESTIS
huios uodi instauiti Eum quo¬
que quis piritalis ẽ hortatur necosso
manum porrigere corruenti : & pulcre
prae occupatũ indelicto hominẽ uocat
ex ipso nomino fragilitatem conditionis
ostonden sut dignius sit uenia qui uolut
homo errauit: Denique non ei qui pos¬
catis pluribus seduitio aliquo prae oecu¬
patus errauit : lenitatis spũ & mansae¬
tudinis incorrectione poe cantis prae¬
dicator spiritalis adhibeat. necrigidus
nec iratus & tristis corrigore cupiat er¬
rantem sod prouo c& eum spondens salu¬
tomueniam reꝓmittens : Aliter : si quis
infirmus infide est a adhiuc lac tenutri¬
tur in fanciȩ net potest tã cito alegali ob¬
seruatione ad spiritalia sacramenta
transi reuos qui robustioros estis lnfide :¬
& spiritales offecti onus eius portato ne
ꝑscientiam uram̃ fraterpereat proquo

Expanded text:
fragilitas in levioribus peccatis, quae fragilitas in levioribus peccatis, quae insperato et sine meditatione contingmittitur. Vos qui spirituales estis hujusmodi instruite. Eum quoque qui spiritualis est hortatur, ne cesset manum porrigere corruenti. Et pulchre praeoccupatum in delicto hominem vocat, ex ipso nomine fragilitatem conditionis ostendens, ut dignus sit venia, qui velut homo erravit, denique non peccatis pluribus, sed vitio aliquo praeoccupatus erravit, lenitatis spiritum et mansuetudinis, in correctione peccantis, praedicator spiritualis adhibeat, nec rigidus, nec iratus, et tristis corrigere cupiat errantem, sed provocet eum, spondens salutem, veniam repromittens. Aliter, si quis infirmus in fide est, et adhuc lacte nutritur infantiae, nec potest tam cito a legali observatransire, vos qui robustiores estis in fide, et spirituales effecti, ejus onus portate, nec per scientiam vestram, frater pereat pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
minum flat in anis gloria est : Glori aem̃
nunc uirtutẽ nuncuitium significat:
si ab hominibus quȩ rogloriam uiciũ est¬
& in anis dicitur gloria : detalienim
gloria scriptum est Om̃a faciunt ut glo¬
rificentur ab hominibus : si adõ quȩ ro
gloriam uirtus est. detalieñĩ gloria qui
me glorificant glorifi cabo dicitdñs : lis¬
VICEM PROUO CANTIS IHVICEMIN
Η VIΟEETES Itahanclocum cum superio
obtemperamus nequa quã ꝑlegem sedꝑ
caritatem nobis inuicem seruientes : Ñ
debemus descripturarũ Initer pr&atione
contendere & dicere circum cisi omelior
est :nion. sed preputium: Contem nemda
historia & allegoria sequenda lmmo al¬
legoria uanaest & umbratica &nulli¬
us ueritatis fulta radicibus : Exhisenim
contentionibus inter iudaeos & gentiles
tunc temporis ꝓuocationes pariternas¬
cebantur & inuidiae : FRATUES ET SI
PREOCVPATUS EUERTΗOMO IALICO
os lacto. Prae occupa tur humana

Expanded text:
minum facit, inanis gloria est. Gloria enim minum facit, inanis gloria est. Gloria enim nunc virtutem, nunc vitium significat. Si ab hominibus quaero gloriam, vitium est, et inanis dicitur gloria, de tali enim gloria scriptum est: Omnia faciunt, ut glorificentur ab hominibus . Si a Deo quaero gloriam, virtus est. De tali enim gloria, qui me glorificant, glorificabo, dicit Dominus . Invicem provocantes, invicem invidentes. Ita hunc locum cum superioriritui obtemperamus, nequaquam per legem, sed per charitatem, nobis invicem servientes, non debemus de scripturarum interpretatione contendere, et dicere, Circumcisio melior est, non, sed praeputium. Contemnenda historia, et allegoria sequenda. Imo allegoria vana est, et umbratica, et nullius veritatis fulta radicibus, ex his enim contentionibus inter Judaeos et Gentiles tunc temporis provocationes pariter nascebantur et invidiae. Fratres, et si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto. Praeoccupatur humana
Abbreviated transcription (Latin):
& crescentibus cotidiemeritis ad ꝑfectiora
passim proficere iuib&ur : Si aut̃ fides saltiũ
fecit eum̃ quẽ ad agendas saluatori & omap¬
datorisuo gratias Inclinauit . Ergo ꝑfidia
ꝑdidit eos qui de acceptis beneficiis dõglo¬
riam dare neglexorunt: EBBXUI. POST¬
IUIUIMUS SPO SPU ET AMBULEMUS
Utamur hoc testimonio aduer suscos¬
qui nolunt scripturas spiritaliter
intellogere: quis est aut̃ quiuiuit spũ
nisi absconditus homonrt̃ qui&iux¬
ta carnom interdum sol&̃ uiuere:
Sedcum spũ uixerit spũ ambulat:
cum incarne uoluerit ambulare ui¬
tam habemus spiritaliter conuersemꝰ:
& non legi carnaliter seruiamus: NoE
EIPICIAMURIHANIS GLONAE
cusipi. Plonȩ gloriȩ cupidisunt
quigloram dĩ desidorant.  lau drur¬
tute condignam & as pectũ diuini ali¬
quid osten dontom : Econtrario qui
elemosinam longamorationem casti¬
tatem siue in matrimonio siue inuidu¬
itate : siue in uirginitate prolaudebo¬

Expanded text:
et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Quaproptspiritu, spiritu et ambulemus. Utamur hoc testimonio adversusqui nolunt Scripturas spiritualiter intelligere. Quis est autem qui vivit spiritu? nisi absconditus homo noster, qui et juxta carnem interdum solet vivere, sed cum spiritu vixerit, spiritu ambulat, cum in carne voluerit ambulare, vitam habemus, spiritualiter conversemur, et non legi carnaliter serviamus. Non efficiamur inanis gloriae cupidi. Plane gloriae cupidos dicimus, qui gloriam Dei desiderant, et laudem virtute condignam, et aspectus divini aliquid ostendentem. E contrario qui eleemosynam, longam orationem, castitatem, sive in matrimonio, sive in viduitate, sive in virginitate, pro laude ho
Abbreviated transcription (Latin):
turbat considerantem quomodomundus
dicipotest ingratus: sediam facile est &iã
illud uidere fieri posse : ut quis que ineccła
soci&ate : doc trinam inte gram. ũeram que asse¬
quatur & omnia secundum catholi cȩregu¬
lam disserat: distinguat acreatore crtaturã
eo quodq mani fostetur uari& atomendatiorũ
tam quã lepra caruis ie cãtamon ingratus stdo
& d ñomundaton suo qui aelatos suꝑlia
gratiarũ agendarum prahumilitato non
scornitur : similis que officitur ois de quib
dicit apłs: Qui cum cognoui sont dim̃: non
ut dm̃ magnificauerunt aut gratias egert̃ :
Quod onim dicit eos dm̃ cognouisse. ostendit
quidem alepramundatos. sed tamen statim
accusat ingratos : ETMT ILLI : SURGEUA¬
DEQUIAFIDESTUATE SALUUM EECIT:
Quo de uotus ante dnm̃ cecidit sargere
& irep̃cipitur : quia qui infirmitatom sub
tilitor cognoscens humiliteriac&. ꝑ diuini
uerbi consolationẽ surgero ad fortia opera:

Expanded text:
turbat considerantem, quomodo mundus turbat considerantem, quomodo mundus dici potest ingratus. Sed etiam facile est etiam illud videre fieri posse, ut quisque in ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat a creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum, tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo, et Domino mundatori suo. Quia elatus superbia gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis, de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt aut gratias egerunt . Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi, surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur, quia qui, infirmitatem suam subtiliter cognoscens, humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera,
Abbreviated transcription (Latin):
VΓΜVDISΩΝT Unum si addatur ad
nouem quaedam effigies unitas impletus :
Quofit tanta complesio : ut ultra non ꝓgre¬
diat᷑numerus nisi rursus ad unũ redeat᷑
s hec ꝑinfinitam numeri regula custodiat᷑:
Nouemitaq indigent uno : ut quadã uni¬
tatis formaco agulent᷑ et decem sint : Vnum
aut̃ non eis indig& ut custodi& unitatem :
Quan obremut unus ille quigrati as sit uni¬
cȩ ecłȩ significatione approbatus at quolau¬
datus est : It a illi nouem qui grati as non ege¬
runt reprobi effecti. a consortio unitatis
exclusi sunt : Ideo quetales Irnoueinario
numero tamquã in ꝑfecti remanebt̃ : Et
merito eos saluator qua siignotos : ubi sunt
inquirit : Scire enim di eligere : nesciro reꝓ¬
bare est: NONESTINUENTOS QUIREDIRET
ETPARET CLORIAM DÕ NISI HIC ALIEHI¬
GEΗΑ: Secundum corpus quidẽ facile est
uiderepos se hominem non haberelepram
& tamen animi es ie nomboni : Secundum
significationem aut̃ huius miraculi copo¬

Expanded text:
vem ubi sunt? Unum si addatur ad vem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur, quod fit tanta complexio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur, et haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint. Unum autem non eis indiget, ut custodiat unitatem. Quamobrem ut unus ille, qui gratias egit, unice ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi novem, qui gratias non egerunt, reprobi effecti a consortio unitatis exclusi sunt, ideoque tales in novenario numero, tanquam imperfecti remanebunt, et merito eos Salvator, quasi ignotos ubi sint, inquirit, scire enim Dei eligere, nescire reprobare est. Non est inventus qui rediret et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Secundum corpus quidem facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni. Secundum significationem autem hujus miraculi con
Abbreviated transcription (Latin):
EST REGRESSUSEST CVMMAGNAVO¬
CEMABNIEI CANSDM̃ ET CECIDITIN
PACIEMANTE PEDESEIUS. GRATIAS
acttis. Unus istequi magnifi cansdm̃
regressus est : unius eccłȩ deuotam xp̃o
humiletatem significat : Quibene ca¬
dens antepedes dñĩ gratias egit: ille¬
enim ueredõ gratia sagit: quirepressis p̃sũp
tionis sue cogitationibus. quama semet ipso
infirmus sit humiliteruidet: Quimhilsib
uirtutis tribuit : quibona quaeait essede
misericordia conditoris agnoscit : Cadit
aut̃ in faciem : quia ex malis quȩ semper¬
petrasse meminit erubes cit: ET HIC ERAT
SAMΑRIΤΑΝVS : Samaritanus quippe :¬
in t̃p̃tatur custos: quo no mine illepopulus
abtis si m& significat᷑ quia gratias agendo
eia quo accepit tribuit omne quod accepit :
quodam modo cantans illud depsalmo: For¬
titudi nemmeam ad tecustodiam qua tudĩ
susceptorns es dĩ ms misericordiaeius p̃¬
ueniet me : RESPONDENS AŨT INS DIX̃
NONNE DECEM MUNDATISUNT ETNO¬

Expanded text:
est, regressus est cum magna voest, regressus est cum magna voce magnificans Deum, et cecidit in faciem ante pedes ejus gratias agens. Unus iste qui magnificans Deum regressus est, unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat: qui bene cadens ante pedes Domini gratias egit. Illenim vere Deo grattionis suae cogitationibus, quam a semetipso infirmus sit, humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia conditoris agnoscit. Cadit autem in faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit, erubescit. Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos, quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu Deus susceptor meus es, Deus meus misericordia ejus praeveniet me . Respondens autem Jesus dixit: Nonne decem mundati sunt, et no
Abbreviated transcription (Latin):
sacordo tum uidȩ orum : figilra orat futuri
sa cordotii legalis quodõ in ecđa que conie¬
crantur om̃s ꝑtinentes ad corpus xp̃ĩ summi
& uori principis sacerdotũ: Et quis quis uol
haer&ica prauitate. uel suꝑstitiono gentili:
uel iudaica ꝑfidia. uel &iã scis mate fratemo
quasi uario coloro & dñi gratia caruerit :
noces se ũ ad ex closiamueniat. colorem que
fidei quem acceperit ostend& : Cxera
aut uitia tã quã ualitudinos & quasi mem¬
brorum animȩ at que sensuum : ꝑ seipsum
interius in conscientia & Intellectu dñs
sanat & corrigit : Denique & paulus uoce
dni audita. quid moꝑ sequeris. ego sum
ihs̃ quẽtu ꝑ sequeris : ad ananiam tamor
missus est: ut illo sacor dotio quod in eccła
constitutũ sacramentũ doctrinȩ fidei ꝑ¬
ciper& : & uerus eius ad probare turcolor:¬
Nondum accepto baptis matis sacramen¬
to nondum spiritaliter ad sacordo tos ꝑ¬
EXILLIS UT UIDIT QUIA MUNDATUS

Expanded text:
sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit, ostendat. Caetera vero vitia tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus voce Domini audita: Quid me persequeris? Et: Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est sacramentum doctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbaretur colornondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritualiter ad sacerdotes pex illis, ut vidit quia mundatus
Abbreviated transcription (Latin):
ab surde in tellegi pos sunt. quiscientiam
uere fidei non habentes uarias dostrinas ꝓ¬
fitentus erroris: Non enimuł abscondunt
imperitiam sua : sid ꝓsum maperitia ꝓferunt
in lucem. Siactantiam sermonis ostentant :
Nulla porro falsadoc trina est que nonaliqua
uera intermisceat : Uera ergo filsis in ordi¬
nate ꝑmixta in unadis putatione ułnatura
tione hominis : tam quam in unius corporis
colore apparentia significant lepram. taqua
ueris falsis que colore locis humana corpora
ut si fieri potest longiu s remoti. magnocla¬
more xp̃m̃ initorpellent : Vnde & apte sub¬
ihm̃ prȩceptorẽ nominant : Quia enĩ in eius
uerba sierrasse significant iuno saluandi :¬
humiliter prȩcepto remuocant: Cũ que ad
cognitionem praeceptoris redunt mox ad
formam salutis recurrunt : QUOS UTVIbIT
DIXIT: ITEOSTENDITEUOS SACEROOTIB:
Nullum dns eorum quibus haet corpora¬
liabeneficia praestitit. Inuenitur misisse¬
ad sacerdotes fusi leprosos: quia uidelic&

Expanded text:
i possunt, qui, scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostentant. Nulla porro falsa doctrina est quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permista, itione hominis, tanquam in unius corporis colore apparentia, significant lepram tanquam veris falsisque colorum locis humana corpora ut, si fieri potest, longius remoti, magno clamore Christum interpellent. Unde et apte subJesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi hucognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Nullum Dominus eorum, quibus haec corporalia beneficia praestitit, inad sacerdotes nisi leprosos, quia, videlicet,
Abbreviated transcription (Latin):
dinis & ꝓfunditatis magistorexistor&:
Nã latitudo est : In eo liģno quod transuer¬
sum desuꝑfigitur : Hoc adbona opera ꝑ¬
tin& qui a ibi extendunturmanus Lon¬
gitudo. lneo qđ ab ipso ligno usque adter¬
ram conspicuum est : Ibi enim quodam
modo statur : idẽ ꝑsistitur & ꝑ seueratur.
sed & tribuitur: Altitudo ost : in ealigni
parte quae ab illo quod trans uorsum figit᷑
sursum uersus relinquitur : Hocest ad capio
crici fixi : qui abene sperantium suꝑna ex¬
pectatio est : Iam uero illud exligerio quod
non appar& quod fixum occultatur unde
iotum illud ex surgit : ꝓfunditatẽ significet
grauitate gratiao. In quomultorũ irgonia
conteruntur id uestigare conantia ut adex¬
tromum eis dicatur : Ohomo tuquis es. ut res¬
ponde asdo : FIAUT QVIPOTENS EST OMNIA
No costendons se qui dem uix in bocillita¬
tem hominis postulasse : quae eis condu¬
cibilia ui debantur : C&erum quantum
ad ror ipsius ꝑtin& ueritatem : plus dm̃

Expanded text:
dinis et profunditatis magister existeret. dinis et profunditatis magister existeret. nam latitudo est in eo ligno, quod transuersum desuper figitur; hoc ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. longitudo in eo, quod ab ipso ligno usque ad terram conspicuum est; ibi enim quomodo statur, id est, persistitur et perseveratur, sed et tribuitur. Altitudo est in ea ligni parte, quae ab illo quod transversum figitur sursum versus relinquitur, hoc est, ad caput crucifixi, quia bene sperantium superna exspectatio est. Jam vero illud ex ligno quod non apparet, quod fixum occultatur, unde totum illud exsurgit, profunditatem significat, gratuitate gratiae, in quo multorum ingenia conteruntur, id vestigare conantia, ut ad extremum eis dicatur: O homo, tu quis es, ut respondeas Deo . Ei autem qui potens est, Hoc ostendens se quidem juxta imbecillitatem hominis postulasse, quae eis conducibilia videbantur. Caeterum quantum ad rei ipsius pertinet veritatem plus Deum
Abbreviated transcription (Latin):
doest : Nunc longanimitate aduersatole¬
rat & lneo quo dueratiter tenuit ꝑseuerat
et hac longitudo est: hoc aut̃ totũ ꝓpt̃ ad¬
ipis cendam uitã facit a&ernã que illi ꝓ¬
mittitur in excelso : & haec altitudo est:
existit uero ex occulto ista caritas ubi fun¬
dati quodam modo & radicatisumus. ubi
causȩ uoluntas dĩ non uestigantur. & hocẽ
profundum: altitudo quippe commune
nomenest : ex celso & profundo: Sed cum ii
excelsodicitur : sublimitati seminontia
commendatur : Cum aut̃ in pro fundo:
difficultas inuestigationis & cognitionis
unde & illud dõ dicitur: Quã magnifica¬
ta sunt operatua dne nuimis ꝓfunde facte¬
PEREMINENTEM SCIENTIAE CARITA
TEMXPI VT IMPLEA MINIINOMNEM
PLENITVDI NEMDĨ In hoc mysterio
figura crucis ostenditur : qui enĩ quia uo¬
luit mortuus est. quomodo uoluit mor¬
tuus est : Non frustraigiturtalogonus
mortis elegit pisiut in eo quoque lati¬
tudinis huius & longitudinis & altitu¬

Expanded text:
do est. Nunc longanimitate adversa toledo est. Nunc longanimitate adversa tolerat in eo quod veraciter tenuit, perseverat, et haec longitudo est, hoc autem totum propter adipiscendam vitam facit aeternam quae illi promittitur in excelso, et haec altitudo est. Existit vero ex hoc cultu ista charitas, ubi fundati quodammodo et radicati sumus, ubi causae voluntatis Dei non vestigantur, et hoc est profundum. Altitnomen est excelso et profundo, sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur, cum autem in profundo, difficultas inuestigationis et cognitionis. unde et illud deo dicitur: quam magnificata sunt opera tua, domine; nimis profundpereminentem scientiam caritatis Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. In hoc mysterio figura crucis ostenditur. qui enim, quia uoluit, mortuus est, quo modo uoluit, mortuus est. non frustra igitur tale genus mortis elegit, nisi in eo quoque latitudinis huius et longitudinis et altitu
Abbreviated transcription (Latin):
uo genuamea ad patrem: ut tribuad uobis iuis¬
cutem gloriesue id÷ magestatis sue habere
consortium uos que roboret adq confirme
nem: Nonenim extenorem setdinteriore ho¬
mine cupimus roborare ut post quam habita¬
uerit x ps minteriorem hominem impsius
eterioris hominis habitet principale id est
in cordibus uris : Hoc aut totum ꝑfidem
fio si credamus in eum: Quam obrem ait
labita re xp̃m ꝑfidem in cordibusuris Ha¬
bitatio aut̃ ista quae ꝑexordium fideni fabri¬
cit᷑ fadice set funcdlamentũ in caritate habo
abinicio fideiusq ad finem speciei. INCΑRΙ¬
Istaẽ communio cuius dam diuinȩ celestis querei¬
publicȩ hine saturant᷑ pauperes: non sua quȩrentes
sed quae ihũ xp̃i: Nam de ipsopane quo talessa¬
turant᷑ quodam loco apłs dicit : Vnuspanis unu
corpus multisumus : QVESIT LATITVDO LOH
Ipsa caritascũ inibonis operibus dilectio¬
nis exerc&ur : quasi ad subueniendũ
quauersum potest porrigit & haec latitu¬

Expanded text:
vo genua mea ad patrem, ut tribuat vobis virtutem gloriae suae, id est, majestatis suae habere consortium, vosque roboret atque confirmenem. Non enim exteriorem, sed interiorem hominem cupimus roborari, ut postquam habitaverit Christus in interiore homine, in ipsius interioris hominis habitet principali, id est, in cordibus vestris. Hoc autem totum per fidem fiet, si credamus in eum. Quamobrem ait, habitare Christum per fidem in cordibus vestris. Habitatio autem ista, quae per exordium fidei fabricatur, radices et fundamenta in charitate habet, eculi, ab initio fidei usque ad finem speciei. In chariest communio cujusdam divinae coelestisque reipublicae, hinc saturantur pauperes, non sua quaerentes, sed quae Jesu Christi. Nam de ipso pane quo tales saturantur quodam loco Apostolus dicit: Unus panis, unum corpus multi sumus . Quae sit latitudo, itas cum in bonis operibus dilectionis exercetur, quasi ad subveniendum quaquaversum potest porrigi, et haec latitu
Abbreviated transcription (Latin):
aliut nature haberȩ consortium. Sicut er¬
go solusbonus bonos facit : et solus uerus ue¬
ritatis nomen inpertit. Ita et solus paterqe
creator est omnium et uniuersorum causa
sub stantia prestet ceteris ut patres essedicant
Queriur uero quamobausam:incelis ab
eo om̃is paternitas appellat᷑: quo modo
nos patriar chas & ꝓphecis postros patrelicim:
itaputodꝰ angelos ceterasq uirtutes habereprip¬
cipes suigeneris incelestibus quos patresgau¬
deant appellare : Archangelusenim nisi
angelorum dicinon potest : U dominatioprin¬
cipatus i potestates nis in feriores subiectos
et unigenitus non est ad optione filius sed natura
cetere quo que creature paternitatis pom̃¬

Expanded text:
aliud naturae habere consortium. Sicut eraliud naturae habere consortium. Sicut ergo solus bonus bonos facit, et solus verus, veritatis nomen impertit, ita et solus pater, qui creator est omnium et universorum causa, substantia, praestat caeteris, ut patres esse dicantur. Quaeritur vero quam ob causam et in coelis ab eo omnis paternitas appelletur. Quomodo nos patriarchas et prophetas nostros patres dicimus, ita puto et Angelos caeterasque virtutes habere principes sui generis in coelestibus, quos patres gaudeant appellare. Archangelus enim nisi angelorum dici non potest, et dominatio principatus et potestates nisi inferiores subjectos et unigenitus non est adoptione Filius, sed natura: caeterae quoque creaturae paternitatis nom
Abbreviated transcription (Latin):
IUS REGRORATIA ELFIOIE NUAMEA AD
PATREM DR̃ NRI. Sicut enim sunt oculiex¬
teriores sunt o interiores : ita sunt genua homi¬
nis exterioris &interioris : Nam quod a posto¬
lus ait : Vt in nomine ihũ omne ienu flectat᷑
celestium terres trium. Sinfernorũ non ad ge¬
nua corporis sed ad subiectionẽ mentis. Vindi¬
nationem anime cordis que obsequium ꝑtins:
Haec aut̃ spirita liter exponentes : nonstatim
iuxta litteram oradicon suetudinem tollim:
quadm̃ genu posito supplicit̃ ad orepnus. Ses
sicut illudaedificat simplices : sic uerã genucu¬
lationẽ essedocemus in animo: Quia multi
corporale flestentes genu : anime nequaquã
flectunt : Et eregione alii erecto dm̃ corpore
dep̃cantes magis seanimo curuauerunt Ex
sedsim pliciter ad patrem legendum ut di
omnibus creaturis rationabilibus coaptat᷑
Notandũ qđ non dixerit ex quo omis pacer¬
nitas in celis & interra nominat᷑: Aliud est¬
enima ppellationem paternitas in herere :

Expanded text:
jus rei gratia flecto genua mea ad jus rei gratia flecto genua mea ad patrem Domini nostri. Sicut enim sunt oculi exteriores et interiores, ita sunt genua hominis exterioris et interioris. Nam quod Apostolus ait: Ut in nomine Jesu Christi omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum , non ad genua corporis, sed ad subjectionem mentis, et inclinationem animae, cordisque obsequium pertinet. Haec autem specialiter exponentes, non statim juxta litteram orandi consuetudinem tollimus, qua Deum genu posito suppliciter adoramus. Sed sicut illud aedificat simplices, sic veram geniculationem esse docemus in animo, quia multi corporales flectentes genu, animae nequaquam flectunt, et e diverso alii erecto Deum corpore deprecantes, magis se animo curvaverunt. Exu Christi, sed simpliciter ad patrem legendum, ut Dei  sed omnibus creaturis rationabilibus coaptetur. Notandum quod non dixerit: Ex quo omnis paternitas in coelis et in terra nata enim appellationem paternitatis mereri,
Abbreviated transcription (Latin):
RIΑVRΑ Hocestergo qđ a postolus rogat
Etad ño magnopere dep̃catur. nedeficiat in pres¬
suris suis : Videbat quippe sede hierus alem
us que illrricum euangelium p̃dicas se
is seromam is paniam. uł ꝑrexis se uł iredis¬
ponere totus mundus ad doctrinamipsius
de potestate principis tollebat᷑: Deserebatidola
&cultoribus teopladeserta squalore et sordib:
replebant᷑: obquam causam om̃is exercitꝰ
demonũ omĩs turba inimicarum contraip¬
sum facto cum eo dimicabat ut ꝑtribulatio¬
nes & angustias euangelium xp̃i desineret
praedicare et lassus aliquando reꝗesceret:
hocxitaq quod ait: Peco nedeficiatis intri¬
bulationibus meis ꝓuobis: Totum enum qđ
patior. quod tribulor. quad co artor urae
salutis : causa dum ub euangeliũ apnunti¬
are desidero quae tribulationes meae ur̃a ÷
gloria : Potest aut̃ scđm id quod latinus ex
las sas cant adq deficiant : Siquidem et ģa
que secunt᷑. huic magis sensui congruunt hy¬

Expanded text:
ra. Hoc est ergo quod Apostolus rogat, et a Domino magnopere deprecatur, ne deficiant in pressuris suis. Videbat quippe se de Hierusalem usque ad Illiricum Evangelium praedicasse, isse Romam, Hispaniam perrexisse, vel ire disponere, totus mundus ad doctrinam ipsius, de potestate principis tollebatur. Deserebant idola et cultoribus templa deserta squalore et sordibus replebantur. Ob quam causam omnis exercitus daemonum, omnis turba inimicarum fortitudinum contra ipsum facto cuneo dimicabat, ut per tribulationes et angustias Evangelium Christi desineret praedicare, et lassus aliquando requiesceret. Hoc est itaque quod ait: Peto ne deficiatis in tribulationibus meis pro vobis, totum enim quod patior, quod tribulor, quod coarctor vestrae salutis est causa, dum vobis Evangelium annuntiare desidero, quae tribulationes meae vestra est  Potest autem secundum id quod Latinus explassescant atque deficiant. Siquidem et ea quae sequuntur, huic magis sensui congruunt. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
siue superhanc petram. super confessionẽ
petri. ETPORTEINEERINOTER EUA¬
LE BUNT ADVERSUSEAM Egoportas in¬
feri. uitiareor atquepec cata. uel certe
hȩreticorum doctrinas: ꝑ quas illecti ho¬
mines dicuntur ad tartarum. Nemoita¬
q: putet demorte dici. quod a postoli condicio¬
ni mortis subiecti non fuerint : quorum mar¬
trria uideat coruscare. ETTIBIDABO
CLAUESREGNICELORŨ ET QUOD CŨ¬
Q LIGAUERIS SUPERTERRA. ERIT
IT INCAELIS Istum locum ep̃i et pręsbi¬
teri non intel legentes. aliquid sibi phari¬
sȩ orum assumunt supercilio. ut uel dam¬
nent̃ in nocentes. uel soluere senoxiosar. N¬
bi trentur. cum apud dm̃ non sententia
sacerdotum sed eorum uita queratur
legimussleuitico delepro sis : ubi iubent᷑
ut ostendant se sacer dotibus. It sileprã
habuerint : tunc a sa cerdote immundifi¬
ant : Non quo sacerdotes leprosos et in¬
mundos faciant : sed quo habeant noti¬
tiam leprosi et non leprosi. et pos sindiscer¬

Expanded text:
sive super hanc petram, super confessionem sive super hanc petram, super confessionem Petri. Et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Ego portas inferi vitia reor, atque peccata, vel certe haereticorum doctrinas, per quas illecti homines ducuntur ad tartarum. Nemo itaque putet de morte dici, quod apostoli conditioni mortis subjecti non fuerint, quorum martyria videt coruscare. Et tibi dabo claves regni coelorum, et quodcunque ligaveris super terram, erit et in caelis'. Istum locum episcopi et presbiteri non intelligentes aliquid sibi de Phariseorum assumunt supercilio, ut vel damnent innocentes vel solvere se noxios arbsacerdotum, sed eorum vita quaeratur. Legimus in Levitico de leprosis, ubi jubentur, ut ostendant se sacerdotibus, et si lepram habuerint, tunc a sacerdote immundi fiant , non quod sacerdotes leprosos et immundos faciant, sed quod habeant notitiam leprosi et non leprosi, et possint discer
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃. et gratiadĩ donum significet spi¬
ritale: Illud quoque quodait. quia caro
et sangius non reuel auit tibi : a postolicaenar
rationi comparatur. inquaait : Continu.¬
o non ad quie uicarni et sangiuni : Carnẽ
sub alio sensu de monscretur. quod ei non
perdoctrinam pharisȩ orum. sed perdĩ
gratiam xp̃s di filius reuelatus sit : It e¬
Gotiuidico: Quid eit quod ait. et ego
uiui et egotibi non sermonecasso. et nul¬
lum habente opus. sed dicotibi. quia me¬
um dixis se fecuestest. QUIATUESPITNUS
ETSUEER HANC CETRÃ EDILCABO
ECCIESIÃ MEÃ Sicut ipse lumen a¬
postolis donauit. ut lumen mundia ppel¬
lantur caeteraque ex dño sortitiuo ca¬
bula sunt : ita et sr moni quicre debat pe¬
cram xp̃m. petri largitus est nomen hoc
scdm̃ meta phorampetrȩ : recte diciturei¬
i dificabo et desiam meam superte. Si ue suꝑ
hanc petram. idẽ super illum que moretuo
confessus es dicens. Tues xp̃sfilius dĩ uiui:

Expanded text:
Spiritum sanctum, et gratia Dei donum significet spiSpiritum sanctum, et gratia Dei donum significet spiritale. Illud quoque quod ait, quia caro et sanguis non revelavit tibi, aporationi comparatur, in qua ait: Continuo non acquievi carni et sanguini , carnem sub alio sensu demonstretur, quod ei non per doctrinam Pharisaeorum, sed per Dei gratiam Christus Dei Filius revelatus sit. Et ego dico tibi. Quid est quod ait: Et ego vivi: et ego dico tibi, non sermone casso, et nullum habente opus, sed dico tibi: quia meum dixisse, fecisse est. Quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Sicut ipse lumen apostolis donavit, ut lumen mundi appellarentur, caeteraque ex Domino sortiti bula sunt, ita et Simon qui credebat petram Christum, Petri largitus est nomen. Hoc secundum metaphoram petrae recte dicitur eiaedificabo Ecclesiam meam super te, sive super hanc petram, id est, super illum quem modo confessus es dicens: Tu es Christus Filius Dei vivi:
Abbreviated transcription (Latin):
putantur dii serꝰ mortui sunt: Saturniu
louem. caererem. liberum. et cetera
idolorum portanta significans : RESPOR¬
DINS IH̃G DIXITEI : BEATVS ESSΥ MOR
BARIONA QUIACARÕ ETSATIGUIS Ñ
REUEIAUITTIBISEOPNTERMS QUIEST
INCΑELIS: Quod caro et sangis reuela¬
renon potuit. idẽ doctrina humana: sp̃s
scĩ gratia reuelatum est : Ergo &x confes¬
sione sortitur uocabulam: quod reuelati¬
onem ex spũ sc̃o habeat. cuius et filius ap¬
pellandus sit : Si quidem bariona in lin¬
gua nostra sonat filius columbe :. Alus
simpliciter accipiunt. quod sr mon idẽ
petrus filius sit iohannis: iuxta alterius
loci interrogationem: si mon iohannis
diligis me : quirespondit: Dñe tuscis:
ec uolunt scriptorum uitio depra uatum
ut probar iohanna : hoc ẽ. filius io han¬
nis bar iona scriptum sit: unadetrac¬
ta sillaba: lohan natut : inter pretat᷑
dñi gratia: Utrumq: aut̃ nomen misti¬
ce intellegi potest: quod et columba

Expanded text:
putantur dii, sed mortui sunt, Saturnum, putantur dii, sed mortui sunt, Saturnum, Jovem, Cererem, Liberum et caetera idolorum portenta significans. Respondens Jesus, dixit ei: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis. Quod caro et sanguis revelare non potuit, id est, doctrina humana, Spiritus sancti gratia revelatum est. Ergo ex confessione sortitur vocabulum, quod revelationem ex Spiritu sancto habeat, cujus et filius appellandus sit, siquidem Barjona in lingua nostra sonat filius columbae. Alii simpliciter accipiunt quod Simon, id est, Petrus filius sit Joannis juxta alterius loci interrogationem: Simon Joannis, diligis me? Qui respondit: Domine, tu scis; et volunt scriptorum vitio depravatum ut pro Barjoanna, hoc est, filius Joannis, Barjona scriptum sit una detracta syllaba. Joanna autem interpretatur Domini gratia. Utrumque autem nomen mystice intelligi potest, quod et columba
Abbreviated transcription (Latin):
minis : quia quidefilio hominis loquun¬
tur. homine sunt. Qui uero diuinita¬
tem eius intellegunt : non homines.
sed dii appellantur. ATTILLI DIXERT
ALIIIO HAN NE BAPTISTÃ . ALII
HELÃ. ALIIUERO HIERE MIÃ.
AUTUNŨ EX PROPRITTIS
Miror quosdã interpraetes causas er¬
rorum inquirere singulorũ. et disputa¬
tionem longissimã texere quare d nm̃
potuerint in helia et hiere mia. quo¬
modo ȩrodes errauit in iohanne dicens
que mego de collaui io hannẽ ipsesur¬
rexit a mortius et iurtutes operantur
In ILLO UOS AUT̃. QUẼ MEES SE DICI
attende quod ex consequentibus textu¬
q: sermonis. apłi nequaquã homines:
sed dii appellantur : Cum enim dixis¬
set quem dicunt homines esse fi¬
lium hominis : subiecit : Vos aut̃ quem
me es sedicitis : illis quia homines sup
humana opinantibus. uos quidii estis
quem me ex istimatis petrus exper¬
sona omniũ apostolorũ ꝓfitetur:
pellat : ad compa rationem deorũ corumꝗ

Expanded text:
minis, quia qui de filio hominis loquunminis, quia qui de filio hominis loquuntur, homines sunt, qui vero divinitatem ejus intelligunt, non homines, sed dii appellantur. At illi dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis. Miror quosdam interpretes causas errorum inquirere singulorum et disputationem longissimam texere, quare Dominpotuerint in Elia et Jeremia, quomodo Herodes erravit in Joanne dicens: quem ego decollavi Joannem ipse surrexit a mortuis, et virtutes operantur in illo. Vos autem quem me esse attende quod ex consequentibus textuque sermonis apostoli nequaquam homines, sed dii appellentur. Cum enim dixisset, Quem dicunt homines esse filium hominis? subjecit, Vos autem quem me esse dicitis? illis quia homines sunt humana opinantibus, vos qui dii estis, quem me existimatis? Petrus ex persona omnium apostolorum profitetur, pellat, ad comparationem deorum eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
quisq: nrm habeat angelos : et in libro
pastoris et in mul scãe scripture locis
inuenitur : Nam et dñs de paruulis
Angeli inquid eorum: semper uident
faciem patrismei. It ia cob deseloquit᷑
Angelus quieruit me decunctis malis
Et hic discipuli : angelum a postoli petri
uenire credebant
REE PNILIPI
Philipus iste est frater bȩro disdequo
supra diximus thetrarcha iture ae et tra¬
chonitidis regionum : qui in honoremty¬
berii caesaris caesartam quae nunc pa¬
ne as dicitur appellauit. et est in prouin¬
tia phenicis. ET INTERRO GABAT DIS¬
CIPULOS SUOS. DICENS. QUEDI¬
CUNT NOMINESES SE PIUŨNOMI¬
NIS Nondixit quem medicunt
esse homines. sed filium hominis: ne
iactanter desequȩre re uideretur. It
nota quod ubicumq: scriptũ est inue¬
teritestamento filius hominis: in hȩ¬
brȩo positum sit filius adam. illudq:
quod in psalmo legimus: filii hominũ
usque quo grauicorde: inae brȩodicit᷑
filiiadam Pulcreaut̃ in terrogat.
quem cunt eẽ homines filium ho¬

Expanded text:
quisque nostrum habeat angelum, et in libro Pastoris, et in multis sanctae Scripturae locis invenitur. Nam et Dominus de parvulis: Angeli, inquit, eorum semper vident faciem Patris mei . Et Jacob de se loquitur: Angelus qui eruit me de cunctis malis. Et hic discipuli angelum apostoli Petri venire credebant. reae Philippi. Philippus iste est frater Herodis, de quo supra diximus, tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionum, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesaream, quae nunc Paneas dicitur, appellavit, et est in provincia Phoenicis. Et interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse filium hominis? Non dixit, quem me dicunt esse homines, sed filium hominis, ne jactanter de se quaerere videretur. Et nota quod ubicunque scriptum est in Veteri Testamento filius hominis, in Hebraeo positum sit filius Adam? illudque quod in psalmo legimus: Filii hominum, usquequo gravi corde? In Hebraeo dicitur, filii Adam. Pulchre autem interrogat, quem dicunt esse homines filium ho
Abbreviated transcription (Latin):
CΟΤVNΟΝUIS Ac si patenter
dicat. Quanta me caritate diligas.
hinc aliquando probabis : cum propar¬
uulorum meorum uisi tausq: ad mor¬
tem certando perueneris: Ut et il¬
li in corpore pos sint pariter et men¬
te saluari: ipsecormenta corporis.
omnia quae ad uersariar infli¬
gere libet. fortimentis constantia¬
tolerabis In extensione enim manu¬
umpositionem membro rumeius qua
crucierat aptandus insinuat. In cinc¬
tione alterius : impositio nemuincu
lorum quibus apersecutore erat arcqi¬
dus exprimit. Inducto quo nolet: ipsã
morcis ac passionis a cerbitatem indi¬
cat. quamcorporalis eius infirmitas
horrebat. Cuius animifirmitas spiri¬
talis : etiam aduersa prodño letabatur cunc¬
ta sufferre Non enim uolunta temsuã :
sed uoluntatem quae rebat eius quimisit
eum xp̃ĩ HOCΛT DIXIT. SIO NIPICANS
EUA MORTE CARIPICATURUS TÑT
oΜ Clarificauit quippepetrus mortesu
adm̃: quando hoc indicio. cunctis quantũ

Expanded text:
non vis. Ac si patenter non vis. Ac si patenter dicat: Quanta me charitate diligas, hinc aliquando probabis, cum pro parvulorum meorum vita ad mortem certando perveneris, ut et illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia, quae adversarium infligere libet, forti mentis constantiatolerabis. In extensione enim manuum positionem membrorum ejus, qua cruci erat aptandus insinuat. In cinctione allorum, quibus a persecutore erat arcendus, exprimit; in ductu quo nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem indicat, quam corporalis ejus infirmitas horrebat, cujus animi firmitas spiritalis etiam adversa pro Domino laetabatur cuncta sufferre. Non enim voluntatem suam, sed voluntatem quaerebat ejus qui misit cum ait: Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis quantum
Abbreviated transcription (Latin):
tare meminerit. iuxta illud quod petro
dicitur: Sidiligis me : pas ceouesmeas.
Meas inquid : nontuas. Meastibioues cõ¬
mendatas scito : ethas quasi meas regere.
sime ꝑfecte amasrecole. ut meam uidelicet¬
in eis gloriam meum dominium. mealu¬
cra . non tua propria quaeras. Dilectio
am pliorem quã amor retinet qualitatẽ:
It ideo dicente dño. symon iohannis dili¬
gis me : non ausus ẽ. petrus fateri dilec¬
tionis se habere men suram. sed humiliter
profitetur amare. Superiorenim amo¬
re.: dilectio reperitur. Deniq tertia
appellatione dñs inter rogans petrũ. quia
non sicut prioribus uicibus duabus dixerat
diligis sed amas me : contristatus est pe¬
trus cur: et in tertia interrogatione
non dixerat diligis me sed a masme.
uelut non iam de sublime ordine dilec¬
tionis: sed de inferiore amoris gratia
pertatus AMEN AMEN DICOTI¬
BI. CŨESSES IUNIOR CINGE BASTE
ITAMDUIADAS UBIUOTEDAS CŨ
AUTSENUERIS EXTENDES MATII

Expanded text:
tare meminerit, juxta illud quod Petro tare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: si diligis me, pasce oves meas. Meas, inquit, non tuas; meas tibi oves commendatas scito, et has quasi meas regere, si me in eis gloriam, meum dominium, mea lucra non tua propria quaeras. Dilectio ampliorem quam amor retinet qualitatem, et ideo dicente Domino: Simon Joannis, diligis me, non ausus est Petrus fateri dilectionis se habere mese profitetur amare. Superior enim amori dilectio reperitur. Denique tertia appellatione Dominus interrogans Petrum, quia non sicut prioribus vicibus duabus dixerat, diligis, sed amas me, contristatus est Petrus, cur et in tertia interrogatione non dixerit diligis me, sed amas me, velut non jam de sublimi ordine dilectionis, sed de inferiore amoris gratia percunctatus. Amen, amen dico tibi: cum esses junior cingebas te, et ambulabas ubi volebas; cum autem senueris, extendes manus
Abbreviated transcription (Latin):
obediens dĩ gratieuocatur : ut liquido
cunctis ostendatur. hoc quod maiore prȩ
ceteris obedientia. dñi iussis ob sequit᷑
quod ardentiori illum caritate am¬
plectitur. non huma nimeriti. sed mu¬
neris essediuini. Caute actem pera¬
te et simplici uoceait. dnẽ tuscis quia
a motꝰ : quod est apertedicerȩ. Scio
qui a te ut tu melius nosti integrocor¬
dediligo : quã uerote ali idiligant.
mihi quidem ignotũ. sed tibi sunt
om̃a nota. CONTRISTATUS T̃PETRUS
QIADIXTITEA AAS ME DICIT EI PTIE
CI PASCE ADTIOS MTOS Prouida autẽ
pietate. dñs tertio petrum an sediligat in¬
terrogat : ut ipsa trisa confessione. uincu¬
la quae illum ternegando ligauit absol¬
uat. et quotiens territus eius pas sione qua
illum nosse negauerat. totiens eius resus¬
rectione recreatus : quod illum tota a met
cordetestatur. Sed hoc pastori est fixocor¬
detenendum: ut eos quibus pre est. non qua¬
si suos proprios. sed ut dñi sui gregem trac¬

Expanded text:
obediens Dei gratia vocatur, ut liquido obediens Dei gratia vocatur, ut liquido cunctis ostendatur hoc, quod majore prae caeteris obedientia Dei jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur non humani meriti, sed muneris esse divini. Caute ac temperate et simplici voce ait: Domine, tu scis quia amo te, quod est aperte dicere, Scio quia te, ut tu melius nosti, integro corde diligo, quam vero te alii diligant, mihi quidem ignotum, sed tibi sunt omnia nota. Contristatus est Petrus, quia dixit ei ter amas me? Et dicit ei: Domine, ei: Pasce agnos meos. Provida autem pietate Dominus tertio Petrum an se diligat interrogat, ut ipsa trina confessione vincula quae illum ter negando ligarunt, absolvat. Et quoties territus ejus passione se illum nosse negaverat, toties ejus resurrectione recreatus, quod illum toto amet corde, testatur. Sed hoc pastori est fixo corde tenendum, ut eos quibus praeest, non quasi suos proprios, sed ut Domini sui gregem trac
Abbreviated transcription (Latin):
IXIT ITIS PETRO SỸMONIO¬
HANNIS DIUIGIS ME PIUSNIS:
DICITEI ETIÃ DÑẼ TUSCIS. QUIA
A MΟΤE Virtutem nobis per fectȩ dilec¬
tionis: prȩsens dñi pirĩ interrogatio osten¬
dit Perfecta enim dilectio est : qua dñm
ex toto corde. tota anima. tota uirtute.
ꝓximum aut̃ tã quã nos ipsos diligere iu¬
bemur Etne utra harum dilectio. si¬
ne altare ualet esse perfecta : quia nec
ds ueresine ꝓximo. nec si nedõ uere po¬
test ꝓximus amari: Dicit ei : PascE
AGΝOSMEOS Acsia perte diceret
Haec sola et uera est probatio integri in
dño amoris : sierga fr̃s studũ eris curam
solliciti exercere laboris : Nam quicũq
fratriopus pietatis quod ualet inpendere:
neglegit : minus iusto seconditorem di¬
lige ostendit . cuius mandata insusten¬
tanda proximi necessitate contemnit
DICIT EI ITERŨ SYMON IOHANTUS
AMASME ATILLE ETIÃ ONE TU SCIS
lo hannes dicit᷑ digratia Et propte rea
recte primus a postolorum. cumde amo¬
resuorequiritur. sy mon iohannis idẽ

Expanded text:
ixit Jesus Petro: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam Domine, tu scis quia amo te. Virtutem nobis perfectae dilectionis praesens Domini nostri interrogatio ostendit, perfecta enim dilectio est, qua Dominum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nos ipsos diligere jubemur, et neutra harum dilectio sine altera valet, aut est perfecta, quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Dicit ei: Pasce agnos meos. Ac si aperte diceret, et haec sola et vera est probatio integri in Domino amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris. Nam quicunque fratri opus pietatis, quod valet impendere, negligit, minus juste se conditorem diligere ostendit, cujus mandata in sustentanda proximi necessitate contemnit. Dicit ei iterum: Simon Joannis, amas me? at ille: Etiam, Domine, tu scis Joannes dicitur Dei gratia, et propter ea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon Joannis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
illumines uniuer sum mundum : et sa¬
lutem meam perquam om̃s saluifiant usq
adextremum terrae facies peruenire Haec
aut pera postolorum prȩdicationem facta cog¬
noscimus : dequibus psal mista praedicens
ait : Inomnem terram ex iit sonus eorum
et in fines orbis terrȩ uerbaeorũ RI GES
VIDEOUNT EN CONSUR GENTERINCIEES :

Expanded text:
illumines universum mundum, et saillumines universum mundum, et salutem meam, per quam omnes salvi fiant usque ad extremum terrae facias pervenire. Haec enim per apostolorum praedicationem facta cognoscimus, de quibus Psalmista praedicens, ait: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Reges videbunt, et consurgent princ