comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alios inquib manere possimus euange¬
litando ad quirere curemus. & bene
dictura surgamus aduineas: p̃misit
mane. Matie & enĩ dicitur ipsum
uere lucis exortũ. ꝑ quã de potestate
tenebrarum mundus ereptus est.
Mane gͦ inquit surgamus ad uineas.
ac si patenter dicat. Quia nox iam
priscȩ infidelitatis abscessit quia lux
euuangłii coruscatitis iam parere
incipit: surgamus queso ad uineas. id ÷
ad ȩccłias ꝑ orbem do insticuenda
oꝑam demus. Uideamus si floruit
uinea. si flores fructus parturiunt
si floruerunt mala punica. floret
uinea: cũ ȩccłia prima fidei ⁊ coti¬
fessionis pia rudunenta ꝑcipit. flo-¬
res autẽ fructus parturiunt: cũ
fides ⁊ confessio scõrum ꝓmpta efficit᷑
ad exercenda etiã oꝑa iusticiȩ ne fides
eorũ sine oꝑibus oçiosa. inueniat᷑
eẽ. uł mortua. Norent mala pu¬
nica: cũ hi qui infide & recta
oꝑatione ꝓfecerunt etiam desicłiũ

Expanded text:
alios in quibus manere possimus evangealios in quibus manere possimus evangelizando acquirere curemus. Et bene dictura, Surgamus ad vineas, praemisit, Mane; Mane enim dicit ipsum verae lucis exortum, per quem de potestate tenebrarum mundus ereptus est. Mane ergo, inquit, surgamus ad vineas; ac si patenter dicat: Quia noxa priscae infidelitatis abscessit, quia lux Evangelii coruscantis jam apparere incipit, surgamus, quaeso, ad vineas, id est, ad Ecclesias per orbem Deo instruendas operam demus. Videamus si floruit vinloret vinea, cum Ecclesia prima fidei et confessionis, prima rudimenta percipit. Flores autem fructus parturiunt, cum fides et confessio sanctorum prompta efficitur, ad exercenda etiam opera justitiae, ne fides eorum sine operibus otiosa inveniatur esse, vel mortua. Florent mala punica, cum hi qui in fide et recta operatione profecerint, desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
euangłium quod dedisti p̃dicare pre¬
cipis. S quia sine te nichil possum
facere: obsecro mecũ egrediaris inagrũ.
id ÷ ubicũq locorũ me uerbũ p̃dicare
uis: cooꝑator mͥ ⁊ adiutor existas.
Legimus ipso dicente adueniente die ui¬
dicũ duobus in agro oꝑantibus unus
assumetur ⁊ alter relinquetur. Assume-¬
tur autẽ ille: qui dño cooꝑante. agrũ.
uł sui. uel fraterni cordis excolebat.
Qui uero fructus uł doctrinarum uł
actionũ bonarũ asese habere confide-¬
bat: merito relinquetur ab eo cius. au¬
xilium flagitare neglexerat. Cõmorem
inuillis etiam exterorum corda docendo
adeamus. Neq hȩc transeunt̃ usitemꝰ.
s eatenus in his cõmoremur donec ea
de paganis urbana. de exteris ac ꝑ egri¬
nis domestica nob̃ imo ꝓpria reddamꝰ.
Mane surgamus ad uineas uideas si¬
ut eadcolendas quoq uineas surga-¬
mus. sic in his quȩ iã ad fidem conuer¬
si sunt mansionẽ faciamus. ut eciã

Expanded text:
Evangelium quod dedisti praedicare praeEvangelium quod dedisti praedicare praecipis; sed quia sine te nil possum facere, obsecro, mecum egrediaris in agrum, id est, ubicunque locorum me verbum praedicare vis, cooperator mihi et adjutor existas. Legimus ipso dicente, quia adveniente die judicii, duobus in agro operantibus unus assumetur, et alter relinquetur . Assumetur autem ille qui Domino cooperante agrum vel sui vel fraterni cordis excolebat; qui vero fructus vel doctrinarum vel actionum bonarum a sese habere confidebat, merito relinquetur ab eo cujus auxilium flagitare neglexerat. Commoremur in villis, etiam exterorum corda docendo adeamus; neque haec transeundo visitemus, sed hactenus in his commoremur, donec ea de paganis urbana, de exteris ac peregrinis domestica nobis, imo propria reddamus. Mane surgamus ad vineas, etc. Siut ad excolendas quoque vineas surgamus; sic in his qui jam ad fidem conversi sunt, mansionem faciamus, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ciarent. Cupiebant cũ illo in uillis
commorari: hoc ÷ etiam paganis u̾bũ
fidei commutere. Quis enĩ nesciat pa¬
ganos genere a uillis nom̃ trahere eo
qđ longe sint a suꝑnȩ ciitatis habi¬
tatione. uł etiã cognitione remoti:
Quid autẽ putas ysaias. hieremias. hioel.
⁊ cȩteri ꝓpħȩ. qui tantã dispensationẽ
futuri in carne xp̃i ꝓphetant. tot ꝓ
eius preconiis aduersa ꝑtulerutt
quanta agerent si eos cũ ipso incarne
uiuere contigisset. ea quoq quȩ se-¬
quuntur non pauca: fidelib antiqͦꝵ
scõrum uotis multum decent̃ aptant᷑.
S & nr̃i temporis ȩccłia pari feruens
affectu: merito ꝓ clamat. Ueni dilecte
mi: egrediamur inagrũ. qui assũptũ
ꝓ mea sospitate hominẽ eleuans
ad cęlos in patris dextera collocasti:
Rogo ꝑ diunȩ p̃sentiam gr̃ȩ ad me cre¬
brius uenire digneris. agrum qͥdem
me inquo bonũ semen seruasti ex colere
iubes: id ÷ immundum uniuersum

Expanded text:
iarent. Cupiebant cum illo in villis iarent. Cupiebant cum illo in villis commorari, hoc est etiam paganis verbum fidei committere. Quis enim nesciat paganos Graece a villis nomen trahere, eo quod longe sint a supernae civitatis habitatione, vel etiam cognitione remoti? Quid autem putas Isaias, Jeremias, Joel, et caeteri prophetae, qui ante dispensationem futuri in carne Christi prophetantes, tot pro ejus praeconiis adversa pertulerunt, quanta agerent, si eos cum ipso in carne vivere contigisset? Ea quoque quae sequuntur non pauca fidelibus antiquorum sanctorum votis multum decenter aptantur. Sed et nostri temporis Ecclesia pari fervens affectu, merito proclamat, Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum; qui assumptum pro mea sospitate hominem elevans, ad coelos in Patris dextera collocasti, rogo per divinae praesentiam gratiae, ad me crebrius venire digneris. Agrum quidem meum, in quo bonum semen sevisti, excolere jubes, id est, in mundum universum
Abbreviated transcription (Latin):
ens credentib eos quibus ad uitã ȩc̃nã
nutriantur prebebo. Merito gratula-¬
bunda ꝓtestatur. Ego dilecto meo &
ad me conuersio eius ea uidelic& ut
qui inuisibili michi p̃sentia semꝑ
ad eẽ consuerat ipse in mea quoq:
michi natura & habitu apparere
dignetur. Utriusq autẽ temporis
amatoribus conueniunt apteq secut᷑.
Ueni dilecte mi. egrediamur in agrũ¬
priores scĩ plurimi desiderabant ue-¬
nire dr̃m ad salutẽ generis humani:
unde p̃cantes aunt. Excita potentiã
tuã & ueni ut saluos facias noc.
D esiderabant illũ egredi in agrum.
id ÷ eũ qui inuisibilis erat apud patrẽ
mundo apparere iusibilem: uixta
illud abacuc. qui in ore ꝓphetico fu¬
tura quasi iam facta canebat. Existi
insalutẽ popłi tui : ut saluos facias
xp̃os tuos. Optabant & ipsi egredi cũ
illo in agrũ: ut gr̃am euuangełii ꝗͣ
alonge aspicientes ⁊ salutantes uentu¬
ram p̃dicabant: p̃sentem scłis nuti¬

Expanded text:
ens, credentibus eos qui ad vitam aeternam ens, credentibus eos qui ad vitam aeternam nutriantur, praebebo, merito gratulabunda protestatur, Ego dilecto neo, et ad me conversio ejus, ea videlicet ut qui invisibili mihi praesentia semper adesse consueverat, ipse in mea quoque mihi natura et habitu apparere dignetur. Utriusque autem temporis amatoribus conveniunt apte quae sequuntur: Veni, dilecte mi, egrediamur in agrupriores sancti plurimum desiderabant venire Dominum ad salutem generis humani. Unde et precantes aiunt, Excita potentiam tuam, et veni, ut salvos facias nos . Desiderabant illum egredi in agrum, id est, eum qui invisibilis erat apud Patrem, mundo apparere visibilem, juxta illud Habacuc, qui more prophetico futura quasi jam facta canebat, Existi in salutem populi tui, ut salvos facias Christos tuos . Optabant et ipsi egredi cum illo in agrum, ut gratiam Evangelii, quam a longe aspicientes et salutantes, venturam praedicabant, praesentem saeculis nunt
Abbreviated transcription (Latin):
bum qui hunc sollicitus gustare. uł
masticare studuerit iã dignam eã
suis laudibus comꝓbat. Hinc & enĩ
primus ȩccłiȩ pastor interroganti se
dño respondit. Tu scis quia amote.
& iterũ tu om̃ia scis: tu scis qi amo te.
Cui uidelicet dilecto ad huc ex magno
eiusdem caritatis ardore subiciens ait.
impendo: & ad me conuersio eius. ut &¬
me interim mortali inuita ne laboran¬
do deficiam. ne lampades absq oleo.
id ÷ ne bona oꝑa sine caritate feram.
p̃sentia sui semꝑ respectus adiuuet:
& in fine ad immortalia secũ gaudia
thalami cęlestis introducat. Potest
hoc quod ait ⁊ ad me conuersio eius.
ex sinagogȩ spem hoc ẽ. plebis illius
quȩ incarnationis eius tẽpora p̃cessit
specialiter ꝓlatum intelligi. Quȩ cũ
eũ suꝑius spondentẽ audiss&: dixi
ascendam in palmã ad p̃hendam fructꝰ
eius. Id ÷ ascendam lignũ crucis in quo
moriar. ⁊ resurrectionis fructus capi¬

Expanded text:
bum, quia hunc sollicitus gustare vel bum, quia hunc sollicitus gustare vel masticare studuerit, jam dignam eam suis laudibus comprobabit. Hinc enim primus Ecclesiae pastor interroganti se Domino respondit, Tu scis quia amo te; et iterum: Tu omnia scis, tu scis quia amo te . Cui videlicet dilecto adhuc ex magno ejusdem charitatis ardore subjiciens, ait: impendo. Et ad me conversio ejus, ut et me interim mortali in vita, ne laborando deficiam, ne lampadas absque oleo, id est, ne bona opera sine charitate feram, praesentia sui semper respectus adjuvet, et in finem ad immortalia secum gaudia thalami coelestis introducat. Potest hoc quod ait, Et ad me conversio ejus, ex Synagogae specie, hoc est, plebis illius quae incarnationis ejus tempora praecessit, specialiter prolatum intelligi: quae cum eum superius spondentem audisset, Dixi, ascendam in palmam, apprehendam fructus ejus, id est, ascendam lignum crucis, in quo moriar, et resurrectionis fructus capi
Abbreviated transcription (Latin):
ris potauit: ac sic potancdũ ȩccłiȩ
porrexit. Neq absurde positũ debet
iuideri qđ dicitur labiisq & dentib
illius ruminandũ cũ de uino dicat᷑.
Constat autẽ quia ruminatio cibo po¬
tius quã poculo conuenit. figurate
enĩ loquens labia dilecti & deNtes
appellat doctores scõs ut supra ꝓbatũ ẽ.
Qui uinũ optimum qđ ipse potauit
ruminant. cũ uerbũ gr̃ȩ qđ docuit
crebro meditatii scrutari. ac sibimet
alterutrũ conferre lȩtantur. Quidam
hoc responsum eccłiȩ ad sermonem
dñi ita sub illatum intellegunt.
Ut cũ ille laudans eã dixiss& guttur
ad nuens uerbis eius adiceret. dignũ
dilecto meo ad potanclũ : labiisq
& dentib illius ruminandum.
de si aꝑte dicer&. lam multũ cupio
ut dilectus m̃s sollerti examine affec-¬
tum ac sinceritatẽ mentis quã erga
eũ habeo duudic&. Confido enĩ qr &
si tanta hanc discussione exanimet
quantũ exatumare sol& potũ siue ci-¬

Expanded text:
ris potavit, ac sic potandum Ecclesiae ris potavit, ac sic potandum Ecclesiae porrexit. Neque absurde positum debet videri, quod dicitur, Labiisque et dentibus illius ruminandum, cum de vino dicatur. Constat autem, quia ruminatio cibo potius quam poculo convenit. Figurate enim loquens labia dilecti et dentes appellat doctores sanctos, ut supra probatum est, quia vinum optimum quod ipse potavit ruminant, cum verbum gratiae quod docent crebro meditatu scrutari ac sibimet alterutrum conferre laetantur. Quidam hoc responsum Ecclesiae ad sermonem Domini ita subillatum intelligunt, ut cum ille laudans eam dixisset, Guttuannuens verbis ejus adjiceret, Dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ruminandum. Ac si aperte diceret: Jam multum cupio ut dilectus meus solerti examine affectum ac sinceritatem mentis, quam erga eum habeo, dijudicet. Confido enim quia etsi tanta hanc discussione examinet, quanta examinare solet potum sive ci
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. & odor oris tui sic̃ malorum.
guttur tuũ quasi uinũ optimum.
Prestat gr̃ȩ malorũ tantũ presens allo-¬
de illa post audientiũ sermo dissemina¬
re. Hactenus autẽ dicta laude sponsȩ
ubi ad hoc uentum ẽ. ut guitur eiꝰ
sic̃ uinũ ẽẽ. optimũ diceretur. rapuit
illa uerbũ de ore sponsi. & ipsa hoc
pocius magno ducta amore conpleri
Intellexit namq qr uocabulo uini opti¬
mi uerbum designar& euangłii in quo
solo salus eẽc. ȩterna credentib ⁊ ait.
Uinũ itquit optimũ cui guttur me¬
ũ comparauit dignũ ẽ. ipsi dilecto
me ad potandum: qr uerbũ euangłii
quod in ore meo ponere dignatus ẽ.
redemtorẽ meũ mundo debeat p̃dicari.
Ipse quippe primus incarne apparens
ꝑ misteriũ regenerationis humano ge¬
neri itẽ cęleste aꝑuit. ipse sacramentũ
sue passionis. resurrectionis. ascensiotus.
quo mundus saluaretur is primus
p̃clicauit. ac deinde predicandũ suis
fidelib reliquit. ipse calicẽ saluta¬

Expanded text:
itur: Et odor oris tui sicut malorum. Guttur tuum quasi vinum optimum, praestat gratiae malorum. Tantum praesens allode illa potest audientium sermo disseminare. Hactenus autem dicta laude sponsae, ubi ad hoc ventum est ut guttur ejus sicut vinum esse optimum diceretur, rapuit illa verbum de ore sponsi, et ipsa hoc potius magno ducta amore compleri satagit. Intellexit namque quia vocabulo vini optimi verbum designaret Evangelii, in quo solo salus esset aeterna credentibus, et ait: inquit, optimum, cui guttur meum comparavit, dignum est ipsi dilecto meo ad potandum, quia verbum Evangelii, quod in ore meo ponere dignatus est,Redemptorem meum mundo debeat praedicari. Ipse quippe primus in carne apparens per mysterium regenerationis humano generi iter coeleste aperuit; ipse sacramentum suae passionis, resurrectionis, ascensionis, quo mundus salvaretur, prius praedicavit, ac deinde praedicandum suis fidelibus reliquit; ipse calicem saluta
Abbreviated transcription (Latin):
elegit stulta demeritate conclamanᷤ.
Sangius eius suꝑ nos. ⁊ suꝑ filios
nros. & hec enĩ sub arbore crucis
erat: non huius quidem se fidei
humiliter mancipando. s huius suꝑ
se uindictam ꝑtinaciter inp̃cando.
a ciuus societate secernens eã quȩ cre¬
dere consensit plebem. ortatur dñs

Expanded text:
elegit; stulta temeritate conclamans, elegit; stulta temeritate conclamans, Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Et haec enim sub arbore crucis erat, non hujus se quidem fidei humiliter mancipando, sed hujus super se vindictam pertinaciter imprecando. A cujus societate secernens eam, quae credere co
Abbreviated transcription (Latin):
detis ille qͥ est pax nr̃a qͥ fecit
utraq uinũ ⁊ ueniens euangeli¬
zauit pacẽ. nob̃ qui longe fuimus.
⁊ pacẽ his qͥ ꝓpe. admonet eã me¬
minisse gr̃ȩ ꝑ quã ipsa grauissi-¬
mis erepta malis. ad uiã conuersa
ẽ. ueritatis. ⁊ alioꝵ quoq congau¬
dere saluti: cũ auctor ipse salutis
⁊ uitȩ sit diues in om̃s qͥ inuocatĩ
illũ. Sub arbore inquit malo
suscitauite ibi corrupta ÷ mat̾
A rbor malus aptissime lignum sc̃ȩ
crucis exprimit. in quo ipse pencłẽ
ciuus laudibus supra dixit ȩ̨cłia.
Sic̃ malũ inter ligna siluarũ : sic
dilectus m̃s inter filios. Sub arbore
gͦ malo suscitauit dñs sẏnagogã:
quã ꝑfidem suȩ passionis aꝑpetua
morte reuocauit. subqua etiã ar-¬
bore corrupta uiolataq est mat̾
ac genitrix ipsius. maior uidelic&
ac senior eiusdem portio plebis illa
nimirũ quȩ principum suorum
ꝑsuasione seducta baraban ꝓ dño

Expanded text:
dens ille, Qui est pax nostra, qui fecit dens ille, Qui est pax nostra, qui fecit utraque unum: et veniens evangelizavit pacem nobis qui longe fuimus, et pacem his qui prope , admonet eam meminisse gratiae, per quam ipsa gravissimis erepta malis ad viam conversa est veritatis, et aliorum quoque congaudere saluti, cum auctor ipse salutis et vitae sit dives in omnes qui invocant illum. XXXV. Sub arbore malo suscitArbor malus aptissime lignum sanctae crucis exprimit, in quo ipse pendere  in cujus laudibus supra dixit Ecclesia, Sicut malum inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub arbore ergo malo suscitavit Dominus Synagogam, quam per fidem suae passionis a perpetua morte revocavit. Sub qua etiam arbore corrupta violataque est mater ac genitrix ipsius, major videlicet, ac senior ejusdem portio plebis. Illa nimirum quae principum suorum persuasione seducta, Barabbam pro Domino
Abbreviated transcription (Latin):
tur deserta ⁊ in uia: & exultabit
solitudo & florebit quasi lilium.
Deliciis affluens: illis nimirum de
quibus supra dicit sponsus. Quã
pulcra es ⁊ quã decora carissima
indeliciis : hoc ÷ in desiderus uitȩ
cȩlestis: innixa suꝑ dilectũ meũ.
Merito suꝑ illũ intuxa: sine cuui
adiutorio non solũ adsuꝑna ascen¬
dere s nec resurgere quidem ua¬
lebat. Nam & iurtutũ ꝓfectus &
ipsa fidei initia: non nisi dño lar.¬
giente possumus habere. Hanc gͦ
nouȩ gentium conuersionis gr̃am
magis uidea mirabatur. quo se
solam & eos qui in suo ritu ꝑmiste.¬
rium circũcisionis reciꝑentur. ad
hanc ꝑtinere credebat ut libeR
actiũ apłorum aꝑtissime testatur.
Unde & cũ ad mirata dixiss&. quȩ
ẽ. ista quȩ ascendit de deserto¬
indeliciis affluens: magis ad miran-¬
da conclusit innixa suꝑ dilectium
Meũ inquit dilectum. id ÷ quẽ me
solam diligere cȩteris autẽ natio¬
nibus eẽ rebar ignotũ. Cui respon¬

Expanded text:
tur deserta et invia exsultabit tur deserta et invia exsultabit solitudo, et florebit quasi lilium . Deliciis affluens, illis nimirum de quibus supra dicit sponsus, Quam pulchra es et quam decora, charissima in deliciis! hoc est, in desideriis vitae coelestis. Innixa super dilectum meum: merito super illum innixa, sine cujus adjutorio non solum ad superna ascendere, sed nec resurgere quidem valebat: nam et virtutum profectus et ipsa fidei initia non nisi Domino largiente possumus habere. Hanc ergo novae gentium conversionis gratiam magis Judaea mirabatur, quo se solam, et eos qui in suum ritum per mysterium circumcisionis reciperentur, ad hanc pertinere credebant, ut liber Actuum Apostolorum apertissime testatur. Unde et cum admirata dixisset, Quae est ista quae ascendit de deserto, deliciis affluens, magis admirando conclusit, Innixa super dilectum meum. Meum, inquit, dilectum, id est, quem me solam diligere, caeterisque autem nationibus esse rebar ignotum; cui respon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ lauacrũ sunt regenerationi
unitȩ quia ad regnũ cȩleste tenduri
quã uis suꝑ fundamentũ rectȩ fidei
non aurũ. argentũ. lapides p̃ciosos
s ligna fenum & stipulam. ȩdificent.
Ne gͥ suscitetis inquit dilectã tumul.¬
tu carnaliũ ꝑturbationũ & eiugila.¬
re faciatis a quiete placidȩ suȩ deuo¬
tionis qua conspectibus sui conditoris
astare delectatur. donec ipsa uelit
id ÷ donec rite conpletis diinȩ ser-¬
uitutis obsequiis ipsa ad comiunẽ
redire curã humanȩ fragilitatis
necessitatibus ad monita consentiat.
& quia postquã ad sidem dñicȩ iti¬
carnationis uidea confluxit. secu¬
ta ẽ. & gentium multitudo eiꝰdẽq
gr̃ȩ particeps eẽ. festinauit: ad mi¬
rata in opuratã eius conuersionẽ
iudea repente exclamat. Quȩ ẽ.
ista quȩ ascendit de deserto deliciis
to: quia quȩ plurimo tẽpore a suo
fuerat conditore derelicta ꝓficien¬
tibus iam fidei ⁊ oꝑis boni gradib
ad eius gr̃am ꝑuenit. Impleto

Expanded text:
 lavacrum sunt regenerationis unitae, quia ad regnum coeleste tendunt, quamvis super fundamentum rectae fidei, non aurum, non argentum, non lapides pretiosos, sed ligna, fenum et stipulam aedificent. Ne ergo suscitetis, inquit, dilectam tumultu carnalium perturbationum, et vigilare faciatis a quiete placidae suae devotionis, qua conspectui sui Conditoris adstare delectatur. Donec ipsa velit, id est, donec, rite completis divinae servitutis obsequiis, ipsa ad communem redire curam humanae fragilitatis necessitatibus admonita consentiat. Et quia, postquam ad fidem Dominicae incarnationis Judaea confluxit, secuta est et gentium multitudo, ejusdemque gratiae particeps festinavit, admirata inopinatam ejus conversionem, Judaea repente exclamat. XXXIV. Quae est ista quae ascendit in deserto, etc.? to, quia quae plurimo tempore a suo fuerat Conditore derelicta, proficientibus jam fidei et operis boni gradibus, ad ejus gratiam pervenit, impleta
Abbreviated transcription (Latin):
specialiter ualet intelligi. de qua
uerasciter dictũ ẽ. beatus uenter
qui de portauit: & ubera quȩ suristi.
& de qua ipse in psalmo. De uentre in¬
eras: ex quo eẽ homo cȩpi: es ⁊ ds
m̃s. Non enĩ potuit salomon uel
aliquis illius ȩui iustus beatam
mariã sibi matrẽ dicere quȩ tanto
post tempore nascitura erat ĩmun¬
do: s matrẽ suã dic̃ sinagoga huma¬
nȩ naturȩ substantiam de qua et
ipsa nata erat. ⁊ redemptorẽ om̃iũ
nasci ac nutriri desiderabat. de
euius natiuitate ad huc ingenti fer-¬
uens amore subiecit. Et inueniam
despiciet. Intus quippe erat dilectus:
Quia in principio erat uerbũ. ⁊ u̾bũ
erat aput dm̃i. & ds̃ erat uerbum.
Uiderunt namq patriarchȩ. iuderun
ne mentis spiritalis non occłi carnalis
intuitu. Uiderunt eũ s in imagine s
in angelicȩ forma substantiȩ s ipsam
eius naturã quȩ ꝑ angłos se quomodo
uoluit ostendebat nequaquã iudere
ualebant. deniq legifer ille qͥ audire

Expanded text:
t intelligi, de qua veraciter dictum est, Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti ; et de qua ipse in Psalmo, De ventre, ineras, ex quo esse homo coepi, es et Deus meus. Non enim potuit Salomon vel aliquis illius aevi justus beatam Mariam sibi matrem dicere, quae tanto post tempore nascitura erat in mundo. Sed matrem suam dicit Synagoga humanae naturae substantiam, de qua et ipsa nata erat, et Redemptorem omnium nasci ac nutriri desiderabat. De cujus nativitate adhuc ingenti fervens amore subjecit: Et inveniam tc. Intus quippe erat dilectus, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . patriarchae, viderunt ne mentis spirituali, non in oculi carnalis intuitu. Viderunt eum, sed in imagine, sed in angelicae forma substantiae; at ipsam ejus naturam, quae per angelos se quomodo voluit ostendebat, nequaquam videre valebant. Denique legifer ipse, qui audire
Abbreviated transcription (Latin):
manibus ꝓtulit dicens. Ecce mater
mea & fr̃s me. Cupiebant delecta.¬
bile illud accipere nuntiũ quod post
triumphũ resurrectionis acceꝑunt
idem discipłi. Ite nuntiate fratrib
meis: ut eant in galileam. ibi me
iudebunt. Attestante ipso dilecto
qui alibi eisclem discipulis dicit.
Multi ꝓpħȩ & iusti cupierunt uidẽ
quȩ uos iudetis & ñ iuiderunt. et
audire quȩ auditis ⁊ ñ audierunt.

Expanded text:
manibus protulit dicens, Ecce mater manibus protulit dicens, Ecce mater mea et fratres mei . Cupiebant delectabile illud accipere nuntium, quod post triumphum resurrectionis acceperunt iidem discipuli, Ite nuntiare fratribus meis ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt ; attestante eisdem ipso dilecto, qui alibi eisdem discipulis dicit, Multi prophetae et justi cupiebant videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non aud
Abbreviated transcription (Latin):
dñi iħu credimus saluari: quẽ ad¬
modũ & illi. Ababat autẽ sententia
sequens uerã hanc eẽ expositionem
huiusce sententiȩ: cũ subditur.
& in omnibus & in hoc maxue loco
testatur hoc carmen: qđ nichil car-¬
nale ⁊ iuxta litceram resonet. sed
totum se spiritaliter actẏpice uelit
intelligi. Quȩ enĩ ẽẽ potest feminarũ
quȩ dilectorem dilectumq suum
repente desider& non ẽẽ uiuenem
ut fuerat s in ȩtate infantili frẽm
sibi denuo nasci suȩq genitricis
uberibus paruulũ nutriri quem
iã ad ultum deꝑire confuerat:
Ergo antiquorũ uox ẽ. ista iustorum
qui dñm saluatorẽ quẽ indiuinita¬
te patri & sp̃ui scõ consubstantialem
credebant ac debitis uenerabantur
obsequiis in hominis quoq habitu¬
⁊ in hominibus consubstantialem
iudere cupiebant. Ut quȩ in ꝓphetia
nouerant: in ipso de quo p̃cinebant᷑
completa uiderent. desiderabaNt
illã aptissimã sui conditoris uocẽ
audire quã extensis indiscipulos

Expanded text:
edimus salvari, quemadmodum et illi . Probat autem sententia sequens veram hanc esse expositionem hujusce sententiae, cum subditur: et in omnibus, et in hoc maxime loco testatur hoc carmen, quia nil carnale et juxta litteram resonet, sed totum se spiritualiter ac typice velit intelligi: quae enim potest esse feminarum quae dilectorem dilectumque suum repente desideret non esse juvenem, ut fuerat, sed in aetate infantili fratrem sibi denuo nasci, suaeque genitricis uberibus parvulum nutriri, quem jam adultum reperire consueverat? Ergo antiquorum vox est ista justorum, qui Dominum Salvatorem, quem in divinitate Patri et Spiritui sancto consubstantialem credebant, ac debitis venerabantur obsequiis, in hominis quoque habitu, et hominibus consubstantialem videre cupiebant, ut quae in prophetia noverant in ipso, de quo praecinebantur, completa viderent. Desiderabant illam aptissimam sui Conditoris vocem audire, quam extensis in discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
ccipientibus dicunt. quorũ patres exqͥbꝰ
assimilantur botris. cũ magistri ueri¬
tatis uno eodemq tempore ⁊ magna
magnis auditoribus scripturarum
saeramenta uł p̃cepta aꝑuint:
paruulis sensu quȩ caꝑe posst̃¬
uitȩ alimenta cõmittunt. his dicentes.
suus ad uitã ingredi serua mandata:
ñ omicidium facies. ñ ad ulterabis. ñ¬

Expanded text:
capientibus dicunt, Quorum patres, ex quicapientibus dicunt, Quorum patres, ex quiassimilantur botris, cum magistri veritatis uno eodemque tempore et magna magnis auditoribus Scripturarum sacramenta vel praecepta aperiunt, et parvulis sensu, quae capere possunvitae alimenta committunt. His dicentes, Si vis ad vitam ingredi, serva mandata; non homicidium facies; non adulteraberis; n
Abbreviated transcription (Latin):
patiuntur ꝓpter iusticiã electi. Pule̾
& dulcis in summo. quia gaudent in
pressuris & exultant: scientes qm̃ merces
eorũ copiosa ẽ. incęlis. ltẽ. Id palma du¬
turnis ẽ. uestita frondibus. ⁊ folia sua
sine suecessione conseruat. qͥs ñ uideat¬
quia typum tenet staturȩ fidei quȩ
uariante statu scłi labentis eadem
semꝑ uerba rectȩ confessionis quasi
folia numquã lapsura retin& eandẽ
oꝑum ꝑfectionem quã ab inicio cȩpit.
quasi decorem palmitum usq ad
fuiẽ scłi in electis sius intemeratam
custodit: & ubera inquit tua botrꝰ.
U bera ut supra dictum ẽ. ȩccłiȩ sunt
doctores. cum lac primȩ eruditionis
paruulis xp̃i ministrant: s eadem
ubera. botris assimilantur. cũ ipsi
doctores eis quib prima incarnatio¬
nis eius sacramenta cominiseratit:
etiam diuinitatis quȩ ȩqualis ẽ. patͥ
arcana reuelant. Et qui antea dixe¬
rant nichil iudicauimus nos scire

Expanded text:
patiuntur propter iustitiam electi; pulchra patiuntur propter iustitiam electi; pulchra et dulcis in summo, quia gaudent in pressuris et exultant scientes, quoniam merces eorum copiosa est in caelis. Item, quod palma diuturnis est vestita frondibus et folia sua sine successione conservat, quis non videatquia typum teneat staturae fidei, quae, variante statu saeculi labentis, eadem semper verba rectae confessionis quasi folia numquam lapsura retinet, eandem operum perfectionem, quae ab initio coepit, quasi decorem palmitarum usque ad finem saeculi in electis suis intemeratam custodit? Et ubera inquit tua botris. Ubera, ut saepe dictum est, ecclesiae sunt doctores, cum lac primae eruditionis parvulis Christi ministrant. Sed eadem ubera botris assimilantur, cum ipsi doctores eis, quibus prima incarnationis eius sacramenta commiserant, etiam divinitatis, qua aequalis est patri, archana rerant, Nil judicamus nos scire
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiã incuruari despiciens.
totã se ad cȩlestia ꝓmerenda sustollit.
De qua monet apłs dicens. Uigilate. et
state infide. uiriliter agite. De qua &
ipse dñs. Ego dñs qui erui uos de serui¬
tute qua opprimebant uos egṙptii: ut
incederetis recti. Palma autẽ: manus
uictricis ornatus ẽ. S & apud antiqͦs
quicũq incertamine uicissent: palma
aurea coronabantur. Statura gͦ sponsȩ
assimilatur palmȩ cũ erecta in amore
suꝑnorũ om̃is intentio fideliũ meditat᷑.
interim in acie consistens: brauium il¬
lud quo iuctrix finito agone donanda
ẽ. ltẽ. Quia palma in inferiorib asꝑa
iudetur. insumino autẽ pulchritudinẽ.
⁊ fructus suauitatẽ ostendit. Merito
hiuic statura assimillatur ȩccłiȩ. siuȩ atu¬
mȩ cuiusq fidelis quȩ asꝑos ꝓ dño portat
interra labores: s mercedem a dño gra¬
tissimam acciꝑe se sꝑat in cęlo. Asꝑa ẽ.
palma uixta terrã. qr ꝑsecutio nẽ

Expanded text:
concupiscentiam incurvari despiciens, concupiscentiam incurvari despiciens, totam se ad caelestia promerenda sustollit. De qua monet apostolus dicens: Vigilate et state in fide, viriliter agite, de qua et ipse dominus: Ego dominus qui erui vos de servitute qua obprimebant vos Aegyptii ut incederetis recti. Palma autem manus victricis ornatus est, sed et apud antiquos quicumque in certamine vicissent palma aurea coronabantur. Statura ergo sponsae assimilatur palmae cum erecta in amore supernorum omnis intentio fidelium meditatur interim in acie consistens bravium illud quo victrix finito agone donanda est. Item, quia palma in inferioribus aspera videtur in summo autem pulchritudinem et fructus suavitatem ostendit, merito huic statura assimilatur ecclesiae sive animae cuiusque fidelis quae asperos pro domino portat in terra labores, sed mercedem a domino gratissimam accipere se sperat in caelo. Aspera est palma iuxta terram, quia persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbę tẏraniudis funditꝰ ꝑdiderutit.
& bene cũ scẽ animȩ suus amator dixiss
quã pulera es ⁊ quã decora. id ÷ quantũ
ficle & oꝑe ꝑ facta: continuo subdidit.
harissima in deliciis. Conuenit namq
ut karissima sit do anima: quã cȩlestib
uacare cernit deliciis. quia nimirum
quanto amplius mens supra cibum
uite degustat: tanto maiore illius ca¬
ritate ignescit. & quo ardentius suꝑna
diligit: eo ꝑfectius ab ipso suꝑnorũ bonoꝵ
auctore. ac largitore diligit᷑. Karissima
ẽ. gͥ dño anima scã indeliciis. quia dũ
interne refectionis gaudia ardenteR
esurit: amor in ea sui conditoris augeseit.
Et qm̃ huius modi anima non parum
incertamine uitȩ p̃sentis p̾gustat gauclia
futurę recributionis: rectȩ subdituR.
S tatura tua assimilata ẽ. palmę. ⁊ ubera¬
tua botris. Statura quippe ȩccłiȩ. rectitudo
ẽ. bonȩ oꝑationis eius: qua ad terrenam

Expanded text:
superbae tyrannidis funditus perdiderunt. superbae tyrannidis funditus perdiderunt. Et bene cum sanctae animae ara! id est, quantum ex fide et opere perfecta, continuo subdidit, Charissima in deliciis. Convenit namque ut charissima sit Domino anima quae coelestibus cernitur vacare deliciis, quia nimirum quanto amplius mens pura cibum vitae degustat, tanto majore illius charitate ignescit, et quo ardentius superna diligit, eo perfectius ab ipso supernorum bonorum auctore ac largitore diligitur. Charissima est igitur Domino anima sancta in deliciis, quia dum internae gaudia refectionis ardenter esurit, amor in ea sui Conditoris augescit; et quoniam hujusmodi anima non parum etiam in certamine vitae praesentis praegustat gaudia futurae retributionis, recte subditur: Statura tua assimilata est palmae, etua botris. Statura quippe ecclesiae rectitudo est bonae operationis eius, qua ad terrenam
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ fusura. ⁊ expulsam ab infidelibꝰ
Ireceptura. Quam pulchra es ⁊ quã deco¬
sponse dicitur. pulcra es amica mea.
suaius & decora. sic̃ ierłm: terribilis
ut castrorũ acies ordinata. lbi ergo cũ
pulchritudine ⁊ decore terribilis ut acieꝰ
ordinata dicitur: hic pulehra & oecora
indeliciis eẽ. ꝑhibet᷑. luantũ uero ad
humanã consuetudinẽ difficile ẽ. unã
eandemq ꝑsonam. ⁊ indeliciis ducere
uitam. & terribilẽ eẽ. ut castrorũ aciẽ¬
ordinatã: quia nimirũ deliciȩ mentẽ
quã emolliunt. bel dicis rebus intendẽ
non sinunt. s ubi sp̃uales sunt deli¬
ciȩ. id ÷ ubi desiderium ȩternȩ dulcedi¬
nis fauces repl& animi: ibi terribilis
fit hostib anima sp̃ualis. eorumq tela
om̃ia quasi acies castrorum ordinata
relidit: immo quo tenatius saporem
internę sacietatis ꝑcipit. eo terribilior
existit eis qui superne głam lulcedi¬
nis ad quã creati sutit amaritudinẽ

Expanded text:
sanguinem fusura, et expulsam ab infidelibussanguinem fusura, et expulsam ab infidelibusrde receptura. Quam pulchra es, etcsponsae dicitur, Pulchra es, amica mea, suavis et decora sicut Jerusalem, terribilis ut castrorum acies ordinata. Ibi ergo cum pulchritudine et decore, terribilis ut acies ordinata dicitur; hic pulchra et decora in deliciis esse perhibetur. Quantum vero ad humanam consuetudinem, difficile est unam eamdemque personam et in delivitam, et terribilem esse ut aciem castrorum ordinatam, quia nimirum deliciae mentem, quam molliunt, bellicis rebus intendere non sinunt. Sed ubi spirituales sunt deliciae, id est, ubi desiderium aeternae dulcedinis fauces replet animi, ibi terribilis fit hostibus anima spiritualibus, eorumque tela omnia quasi acies castrorum ordinata elidit; imo quo tenacius saporem internae satietatis percipit, eo terribilior existit eis qui supernae gloriam dulcedinis, ad quam creati sunt, amaritudine
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑari. Auint enĩ ꝑfectam purpurę
tincturam. nullo unquã sole. nulla
aquarũ asꝑsione pallescere.: ac semel
acceptũ ꝑdere fucũ solere. Come igit᷑
capitis sponsȩ ut purpura sunt regis
iuncta canalib. cũ cogitationes deo
iã existunt ad moriendũ ꝓ xp̃o. ut me¬
reantur regnare cũ. xp̃o. Quã iudelic&
purpuram ꝓlatam e canalibus in sũmi
regis faciunt ornatum. cũ data occa-¬
sione patiendi quid in corde gesseriN
contigerit mortem subire parati. Iuod
bene in actibus apłorum lydia illa pur¬
puraria figurabat. quȩ cũ fuisset
timens dm̃ prima cũ domo sua p̃dican¬
de inmacedonia paulo credidit ⁊ bap¬
tizata ẽ: eumq & prius sibi uerbum
cdi p̃dicatitẽ. & post modũ ab infidelibꝰ
uerbera. carceres. & iuincula ꝑ pessum
suo recepit hospitio. Designabat namq
& arte. ⁊ credulitate. & obsequio suo
ȩccłiam degentibus. quȩ imbuta confes¬
sione dñicȩ passionis. & ipsa ꝓ hac

Expanded text:
superari. Aiunt enim perfectam purpurae superari. Aiunt enim perfectam purpurae tincturam nullo unquam sole, nulla aquarum aspersione pallescere, ac semel acceptum perdurare fucum solere. Comae igitur capitis sponsae, ut perpura sunt regis vincta canalibus, cum cogitationes devotis etiam existunt ad moriendum pro Christo, ut mereantur regnare cum eo, quam videlicet purpuram prolatum e canalibus in summi regis faciunt ornatum, cum data occasione patiendi, quid in eo corde gesserint,  quoque, si contigerit, mortem subire parati. Quod bene in Actibus Apostolorum Lydia illa purpuraria figurabat, quae cum fuisset timens Deum, prima cum domo sua praedicante in Macedonia Paulo credidit et baptizata est, eumque et prius sibi verbum fidei praedicantem, et postmodum ab infidelibus verbera et carceres et vincula perpessum suo recepit hospitio. Designabat namque et arte et credulitate et obsequio suo Ecclesiam de gentibus, quae imbuta confessione Dominicae passionis, et ipsa pro hac
Abbreviated transcription (Latin):
Lana autẽ quȩ ob accipiendũ colorem
purpureũ incanalib uincta mittitur.
ut post tincturã in ornamentũ regis
assiumatur: ipsa ẽ. humilitas mitissima
ac blandissima conscientiȩ fidelis quȩ
passiones & oꝑa iusticiȩ in ętni regis
in xp̃o baptitati estis xp̃m indiustis.
Hȩc autẽ iuncta canalibus lana purpu¬
reo colore fucatur. qi fixa. ⁊ quasi re¬
ligata incorde electorũ uirtus humili¬
tatis continua dñici cruoris memoria
ad tolerantiam tribulationũ tẽporaliũ
animatur: ꝑ quã ad consortiũ possit
regni ꝑueniri dñici. Quod autem
cliximus iunctã canalib purpuram
ita posse intelligi. quã fucata iã mu¬
rice idoneo uellera priusquã infila
deducatitur. in loculis distincta custo¬
diantur: ad figurã altioris ꝑtinet
uirtutis: qiua scilic& eorũ exprimit
humilitatẽ. qui ita iã sunt ꝓ dño cre¬
bris tribulationib exercitati. ut const&
eos nullis aduersitatũ p̃ssuris posse

Expanded text:
lana autem, quae ob id accipiendum colorem lana autem, quae ob id accipiendum colorem purpureum in canalibus vincta mittitur, ut post tincturam in ornamentum regis assumatur, ipsa est humilitas, mitissima ac blandissima conscientiae fidelis, quae per passiones et opera justitiae in aeterni regis inquit, baptizati estis, Christum induistis . Haec autem lana vincta canalibus, purpureo colore fucatur, quia fixa et quasi religata in corde electorum virtus humilitatis continua Dominici cruoris memoria ad tolerantiam tribulationum temporalium animatur, per quam ad consortium possit regni pervenire Dominici. Quod autem diximus vinctam canalibus purpuram, ita posse intelligi quod fucata jam murice idonea vellera, priusquam in fila deducantur, in loculis distincta custodiantur, ad figuram altioris pertinet virtutis, quia scilicet eorum exprimit humilitatem qui ita jam sunt pro Domino crebris tribulationibus exercitati, ut constet eos nullis adversitatum pressuris posse
Abbreviated transcription (Latin):
diximus. cogitationes sunt animi fi¬
delis. Purpura autẽ regis: dñicȩ pas¬
sionis imitationẽ significat. Cui iure
coma capitis sponsȩ confertur. quia
om̃is electorũ cogitatio fide scę crucis
munitur. uniuersa cordis eorũ inten¬
tio. ad paciendũ ꝓ dño ut cum illo
resuscitari mereantur ꝓnta existit.
Quod autẽ purpura eadẽ iuncta cana-¬
libus dicitur. uł ita accipiendũ ẽ.
qđ fucata iã uellera priusquã neent᷑
in canalibus distincta seruentur : uł
qđ misso. in canalibus sanguiNe
muricis. lana ipsa quȩ fucanda ẽ. ibidẽ
ꝑ partes distincta.⁊ sigillatĩ iuncta
tinguatur. Circumcisi eiũ ferro mu¬
rices id ÷ codee maris quȩ ⁊ conchilia
uocantur: lacrimas purpurei coloris¬
enittunt. Quibus collectis: tinctura
purpurea conficitur. Iuod utrũq
unũ eundemq sensum mistice gignit.
Canales quippe qui purpurã regis susci-¬
piunt: precordia sutit fidelium xp̃i.

Expanded text:
diximus, cogitationes sunt animae fidiximus, cogitationes sunt animae fidelis; purpura autem regis Dominicae passionis imitationem significat, cui jure coma capitis sponsae confertur, quia omnis electorum cogitatio fidei sanctae crucis munitur, universa cordis eorum intentio ad patiendum pro Domino, ut cum illo resuscitari mereantur, prompta existit. Quod autem purpura eadem vincta canalibus dicitur, vel ita accipiendum est quod fucata jam vellera, priusquam nentur, in canalibus distincta serventur, vel quae misso in canalibus sanguine muricis, lana ipsa fucanda est, ibidem per partes distincta, et singillatim vincta tingatur. Incisi enim ferro murices, id est, cochleae maris, quae et conchylia vocantur, lacrymas purpurei colorisemittunt. Quibus collectis tinctura purpurea conficitur. Quod utrumque unum eumdemque sensum mystice gignit. Canalis canales quippe, qui purpuram regis suscipiunt, praecordia sunt fidelium Christi;
Abbreviated transcription (Latin):
quia hec ad orandum dm̃ in uisibilit̾
accendit. & ꝑ eorũ preces ad merita
sepius mundo ꝑiclitanti sua dona¬
largitur. Hom̃ quoq carmeli quod
interp̃tatur scientia circumcisionis.
capiti sponsȩ. id ÷ menti ȩccłiasticȩ
conuenit: quȩ bene nouit ñ se in car-¬
nali. s in sp̃uali circũcisione debere
głari. De qua & apłs ad galatas mul¬
Ta
disputat. & ꝓpħa docet dicens. Circũci¬
dimini dño. ⁊ auferte p̃putia cordiũ
ur̃orum. hane habere scientiã iudei
decrectabant. cũ sibi de sola quȩ foris ẽ.
circumcisione plauderent. & ꝓpt̾ ea
caput ut carmelum habere nescie-¬
bant. quia mentẽ in infimis & in car-¬
nis gła posuerunt. Unde merito
uoce beati ꝓtho martiris stephani
obiurgantur dicentis. Dura ceruice.
& incircumcisi cordibus & aurib uos
semꝑ spĩu scõ restitistis. Et come inqͥt
capitis tui. ut purpura regis iuncta
canalibus. Comȩ capitis sponsȩ ut

Expanded text:
quia haec ad orandum Deum invisibiliter quia haec ad orandum Deum invisibiliter accendit et per eorum praeces ac merita saepius mundo largitur. Nomen quoque Carmeli, quod interpretatur scientia circumcisionis, capiti sponsae, id est, menti ecclesiasticae convenit, quae bene novit non se in carnali, sed spirituali circumcisione debere gloriari, de qua et Apostolus ad Galatas multa disputat, et propheta docet, dicens, Circumcidimini Domino, et auferte praeputia cordium vestrorum . Hanc habere scientiam Judaei detrectabant, cum de sola sibi quae foris est circumcisione plauserant. Et propterea caput ut camelum habere nesciebant, quia mentem in infimis et in carnis gloria posuerant. Unde merito voce beati protomartyris Stephani objurgantur, dicentis: Duri cervice et incircumcisi cordibus et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis . Et comae, inquit, capitis tui ut purpura regis juncta canalibus. Comae capitis sponsae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
aẜUt tuum ut
carmelus. & come
capitis sui ut pur¬
pura regis uincta
canalibus. Incapite
sponsȩ recte mens accipit̾ animȩ fideł¬
quia sicut capite regunt᷑ menbra:
ita cogitationes mente disponuntur.
Unde etiã ipse cogitationes quȩ innu-¬
merabiles om̃ib horis ac momentis
humana demente ꝓdeuint apte figu¬
rantur. in comis. Qd̃ autẽ de una ani¬
ma electa dicitur. hoc de tota ȩccłia
intelligendum prudens lector me¬
minerit: quia & simeritis differt
multitudo credentiũ. unũ tam̃ cor
& animã hab&. inquantũ una eadẽq
fide. spe. dilectione om̃s ad suꝑtiam
patriã anhelant. Narrat autem
scriptura. quod helias in motite car-¬
melo flexis genibus orauerit. ⁊ post
longuam siccitatatem a dño pliuuas
impetrasset. Unde caput sponsȩ ut
carmelus ẽ: quia corda electorum
& sublimia sunt ꝑconuersationẽ. &
dño in se ascensum p̾betit ꝑ cotidianos
uircutũ ꝓfectus. Helias namq d̃s dñs
dicitur. qui in his orat patrẽ & uelut

Expanded text:
aput tuus et Carmelus et comae capitis tui ut purpura regis vincta canalibus. In capite sponsae recte mens accipitur animae fidelquia sicut capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Unde etiam ipsae cogitationes, quae innumerabiles omnibus horis ac momentis humana de mente prodeunt, apte figurantur in comis. Quod autem de una anima electa dicitur, hoc de tota ecclesia intellegendum prudens lector meminerit, quia, etsi meritis differt multitudo credentium, unum tamen cor et animam habet, in quantum una eademque fide spe et dilectione omnes ad supernam patriam anhelant. Narrat autem scriptura quod Helias in monte Carmelo flexis genibus oraverit et post longam siccitatem a domino pluvias impetrasset. Unde caput sponsae ut Carmelus est, quia corda electorum et sublimia sunt per conversationem et domino in se ascensum praebent per cotidianos virtutum profectus. Helias namque “Deus dominus” dicitur qui in his orat patrem et velut
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ. si uis ꝑfectus eẽ. uade ⁊ uende
omnia quȩ habes & da pauperibus.
E cetera huiusmdli. S & hȩc ubera
ad ȩquantur botris. quod dic̃ apłs. Siue
enĩ mente excedimus dõ: siue temꝑ¬
antes sumus uobis. Uberum namq
officium gerunt. cũ sua dicta infir¬
ad sublimia excedentes in ebriantur
ab ubertate domus dĩ: illius iudelic&
domus quȩ ñ manu facta. s ẽ. ęt̾na

Expanded text:
fectus esse, vade et vende omnia quae habes, et da pauperibus , et caetera hujusmodi. Sed et haec ubera adaequantur botris, quia dicit Apostolus, Sive enim mente excedimus, Deo; sive temperantes sumus, vobis . Uberum namque officium gerunt, cum sua dicta infirad sublimia inebriantur ab ubertate domus Dei, illius videlicet domus Dei quae non manufacta, se
Abbreviated transcription (Latin):
sacro sc̃ȩ passionis triumphũ om̃s qͥdẽ
credendo ac confitendo. Plurimi autẽ
eciã moriendo clarificatit. Quod autẽ
ait sponsus. Dixi ascendam in palmã
ad p̃bendam fructus eius. illo euo con¬
gruit quando hȩc salomon canebat:
sponte sua moriens. ut destructo
mortis imꝑio ad uitã uictor redir&.
Fructus autẽ palmȩ quos se adp̃hensurũ
dixit. Posteriores sunt głiȩ quȩ crucis
sequebantur ascensum. Hoc ÷ claritas
resurrectionis ⁊ ascensionis eiꝰ ad cȩlos:

Expanded text:
sacrosanctae passionis triumphum, omnes quidem sacrosanctae passionis triumphum, omnes quidem credendo ac confitendo, plurimi autem etiam moriendo clarificant. Quod autem ait sponsus, Dixi, Ascendam in palmam, apprehendam fructus ejus, illo aevo congruit quando Salomon haec canebat, sponsae suae moriens, destructo mortis imperio ad vitam victor rediret. Fructus autem palmae, quos se apprehensurum dixit esse, posteriores sunt gloriae quae crucis sequebantur ascensum, hoc est claritas resurrectionis et ascensionis ejus ad coelos,
Abbreviated transcription (Latin):
psalmistȩ. & dedisti ꝓtectionẽ salutis
tuȩ ⁊ dextera tua suscepit me. Potest
autẽ in eo qł sequitur. & erunt ube¬
ra tua sicut botrus cipri. Etiam hoc
intelligi. qđ hi qui parua quȩ norunt
beniuole. ac simpliciter ad nuntiare
ꝓximis non negligunt. interdũ potiori
sapientiȩ munere debrientur. & hoc
ascendente in palmam dño ac fructꝰ eiꝰ
ad p̃hendente. Quia si non eiꝰ gr̃a ꝓfectũ
nobis tribuerit. si non corda nr̃a illuiᷤᷤ
dextra munierit nec magna habere
nec parua bona ualemus. Apte autem
palmȩ nomine etiã uictoriosissima ual&
crucis arbor designari. Cui uire statura
sponsȩ ad similatur. quia sca ȩccłia ꝑ
passionẽ sui redemptoris ut recta sta¬
bilis ⁊ iminobilis consistere possit erigit᷑.
Iure huic comparatur quia & hi qui
dñicȩ incarnationis tẽpora p̃cesserutĩ
scĩ. mysteria passionis eius
uł ꝓphetando uł eciã paciendo sig¬
nabant. & nr̃is temporis scĩ idem

Expanded text:
Psalmistae: Et dedisti mihi protectionem salutis Psalmistae: Et dedisti mihi protectionem salutis tuae, et dextera tua suscepit me . Potest autem in eo quod sequitur, Et erunt ubera tua sicut botrus Cypri, etiam hoc intelligi, quod hi qui parva quae norunt benevole ac simpliciter annuntiare proximis, non negligunt, interdum potiori sapientiae munere debrientur; et hoc ascendente in palmam Domino, ac fructus ejus apprehendente, quia nisi ejus gratia profectum nobis tribuerit, nisi corda nostra illius gratia munierit, nec magna habere, nec parva bona valemus. Apte autem palmae nomine etiam victoriosissima valet crucis arbor designari, cui jure statura sponsae assimilatur, quia sancta Ecclesia per passionem sui Redemptoris, ut recta et stabilis et immobilis consistere possit, erigitur. Jure huic comparatur, quia et qui Dominicae incarnationis tempora praecesserunt, ancti mysteria passionis ejus vel prophetando, vel etiam patiendo signabant, et nostri temporis sancti eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ eis quibus prius dicebat. Cũ feceritis
omnia quȩ precepta uobis dicite qr
cerit. lam ñ dicã seruos ql seruus
nescit quid faciat dñs euis. Uos
autẽ dixi amicos. & iterũ. Nunciate
fratrib meis. Descendit gͦ in hortũ
suũ dñs cũ cęlestia dona fidelibus
largitur. Ascendit in paliã: cũ aug¬
menta uirtutũ ꝓficientibus eisdem
electis sius donec eos ad ꝑfectũ ꝓuehat.
dignanter impendit. De qͥb hic uir¬
tucibus apte subuingitur. Ad p̃hendã
fructus eiꝰ. App̃hendit namq uirtutes
aninȩ fidelis. ut eas saluberrimo suȩ
compunctionis attactu ampliori sẽꝑ
benedictione fȩcutid&. Possunt etiam
fructus palmȩ singuli quiq electorũ
accipi quos dño ȩccłia palma iudelicoe
sua gignit. Quos nimirũ fructus
adp̃hendit cũ suos infide sua ac dilec¬
tione confortat. & ne uinquã possit t̃
decidere sua illos ad ꝑfectũ uitȩ matu¬
ritatem ꝓtectione tutatur. Iuxta illud

Expanded text:
cum eis, quibus prius dicebat, Cum feceritis cum eis, quibus prius dicebat, Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Quia cerit, Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Vos autem dixi amicos . Et iterum: Ite, nuntiate fratribus meis . Descendit ergo in hortum suum Dominus, cum coelestia dona fidelibus largitur; ascendit in palmam, cum augmenta virtutum proficientibus eisdem electis suis, donec eos ad perfectum provehat, dignanter impendit: de quibus virtutibus apte subjungitur: Apprehendam fructus ejus. Apprehendit namque virtutes animae fidelis, ut eas saluberrimo suae compunctionis attactu, ampliori semper benedictione fecundet. Possunt etiam fructus palmae singuli quique electorum accipi, quos Domino Ecclesia, palma videlicet sua gignit; quos nimirum fructus apprehendit, cum suos in fide sua et dilectione confortat, et ne unquam possint deficere, sua illos ad perfectam vitae maturitatem protectione tutatur, juxta illud