comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
añs eos sic̃ oues & gregẽ popłi sui. Non enim
ut armatus exercitus. & instruetus arte bellan¬
di. aduersus macedonas dimicabit: s ueni& qͣsi
grex paratꝰ ad mortẽ. & dño auxiliante suꝑa¬
bit. Et lapides scĩ qͥ oppressi fuerint: lapi¬
des autẽ uocat ꝓpter duriciã tribulationũ.
& animi fortitudinẽ : eleuabunt᷑ de humilita¬
te sua. & erunt in terra illius gloriosi. Alit̃
lapides scĩ eius de genere sacerdotali ꝑ di¬
uersa fugientes : illo tribuente uictoriã cõ-¬
sequent᷑. Dicamꝰ iuxta anagogen: inmo ex¬
planemꝰ ꝓpħiã. multis obscuritatib inuolutã.
Filii syon ꝓtecti a dño suo deuorabunt aduer¬
sarios suos quos intelligimꝰ filios grecie: &
subicient lapidib funde. comminationib seri¬
pturarũ: de aduersariis suis subiectos humi¬
lesq facientes. Nichil enĩ ita ꝑcutit ut exem¬
plũ de scripturis scĩs: & testimontũ rotatu

Expanded text:
Dominus eos sicut oves et gregem populi sui: non enim Dominus eos sicut oves et gregem populi sui: non enim ut armatus exercitus et instructus arte bellandi adversum Macedones dimicabit; sed veniet quasi grex paratus ad mortem, et Domino auxiliante, superabit. Et lapides sancti qui oppressi fuerint lapides autem vocat, propter duritiam tribulationum et animi fortitudinem elevabuntur de humilitate sua, et erunt in terra illius gloriosi. Aliter: Lapides sancti ejus de genere sacerdotali per diversa fugientes, illo tribuente victoriam consequentur, dicamus et juxta anagogen, immo explanemus prophetiam multis obscuritatibus involutam. Filii Sion protecti a Domino suo, devorabunt adversarios suosubjicient lapidibus fundae, comminationibus Scripturarum, de adversariis suis subjectos humilesque facientes: nihil enim ita percutit, ut exemplum de Scripturis sanctis, et testimonium rotatu
Abbreviated transcription (Latin):
Et saluauit eos dñs ds eorũ in die illa ut gregem
eius. P eo qđ nos diximus eleuabunt᷑. & in bebraico
scriptũ ẽ. met nosã soth: potest int̃pͣtari uacantes¬
siue fugientes. Lxxx. Et consument eos & obru¬
ent in lapidib funde: & bibent sanguinẽ eorũ
sic̾ uinũ. & implebunt sic̃ pbialas altare. Et
saluabit eos dñs in die illa. sic̃ saluauit popłin
suũ : qͥa lapides scĩ uoluebant᷑ suꝑ terrã eius.
ꝓtectis filiis sion & dño canente & uadente in
turbine. contra aduersarios eoꝵ : tanta erit rui¬
na grecoꝵ. ut ñ dicã gladiis s iactũ lapidum
& fundarũ rotatibꝰ oppͥmantur: ita ut p̃de sint
& deuorationi immicis suis. Iunc bibentes inebri¬
abunt᷑ qͣsi a uino. Non hi qͥ ceci sunt ebrii ertꝰ
sanguine suo: s hi qͥ uicerint qͣsi ebrii cũ des¬
ꝑatione pugnabunt. & placebunt dño qͣsi altariᷤ
cormia: enisq libatio. Hoc enĩ intelligit᷑ in phiał.
qͥb suꝑ altare liba fundunt᷑. Saluabit quoq

Expanded text:
s Dominus in die illa sicut oves ejus. Pro eo quod nos diximus, elevabuntur, et in Hebraico scriptum est METHNOSASOTH  , potest interpretari ejus. LXX: Et consument eos, et obruent in lapidibus fundae, et bibent sanguinem eorum sicut vinum, et implebunt sicut phialas altare, et salvabit eos Dominus in die illa sicut oves populum suum, quia lapides sancti votectis filiis Sion, et Domino canente, et vadente in turbine contra adversarios eorum, tanta erit ruina Graecorum, ut non dicam gladiis, sed jactu lapidum et fundarum rotatibus opprimantur, ita ut praedae sint et devorationi inimicis suis. Tunc bibentes inebriabuntur quasi vino. Non hi qui caesi sunt, ebrii erunt sanguine suo; sed hi qui vicerint quasi ebrii cum desperatione pugnabunt, et placebunt Domino quasi altaris cornua, ejusque libatio. Hoc enim intelligitur in phialis, quibus super altare liba funduntur. Salvabit quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ hoc qđ seqͥt᷑ ex ipso egrediet᷑ om̃s exactor
simul: ꝓ qͦ loccc. tͥnstulerunt ex ipso egredietur
om̃ĩs qͥ educit fimul: & hoc dicere nulla erit di¬
gnitas in exercitu. quȩ ñ illiꝰ arbitrio disponat᷑.
Et erunt fortissimi uiri conculcantes macedonas:
quasi lutũ uiarũ in p̾lio. Erunt autẽ fortissimi
atq bellabunt qͥa dñs cũ eis ẽ. Nri hec ad pse¬
quitionis tẽprã referunt: qđ ꝓ uitio sacerdotũ

Expanded text:
sumus de hoc quod sequitur: Ex ipso egredietur omnis exactor sumus de hoc quod sequitur: Ex ipso egredietur omnis exactor simul, pro quo LXX transtulerunt: Ex ipso egredietur omnis qui educit simul, et hoc dicere: Nulla erit dignitas in exercitu, quae non illius arbitrio disponatur. Et erunt viri fortissimi, conculcantes Macedonas quasi lutum viarum in praelio: erunt autem fortissimi, atque bellabunt, quia Dominus cum eis est. Nostri haec ad persecutionis tempora referunt, quod pro vitio sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃lio. hoc ẽ. qͥ de illuis stirpe generati sunt.
Multo enĩ tẽprẽ macedonas opp̾sserunt. Qđq seqͥ¬
tur. ex ipso angulo. ex ipso paxillus. ex ipso
arcꝰ p̃lii. ex ipso egredietur omĩs exactor. simul
p̃tent᷑ regiã potestatẽ. qđ parietes ipsa conti
neat. Et ex ipso inquit paxillus id ẽ. sacerdo¬
tiũ. Lege isaiã: in qͦ eliachim intẽplo dĩ qͣsi pa¬
xillus figit᷑. Ex ipso arcꝰ p̃lii : fortes ad bellau¬
dũ. Ex ipso etiã omĩs exactor funul: qđ in hebra¬
cum. ut ñ solũ fortes & boni. s alii ex eis fuernes
indigni gue suo. Iudas enĩ machabeus & om̃s qͥ
de gn̾e ipsuis pͥncipes fuere in popło: & anguiꝰ
erant qr regia potestate popłm continebant. Et
paxillus: ipsi enĩ erant sacerdotes. & arcꝰ p̃lii:
qr uiri extitere fortissu: ut ñ solũ exereitũ
aciẽq disponerent : s pͥmi ad p̾liũ ꝓsilirent. Pos¬

Expanded text:
in praelio, hoc est, qui de illius stirpe generati sunt: in praelio, hoc est, qui de illius stirpe generati sunt: multo enim tempore Macedonas oppresserunt. Quodque sequitur: Ex ipso angulus, ex ipso paxillus, ex ipso arcus praelii, ex ipso egredietur omnis exactor simul, rpretentur regiam potestatem, quod parietes ipsa contineat  Al. continebat. Et ex ipso, inquit, paxillus, id est, sacerdotium. Lege Isaiam, in quo Eliachim in templo Dei quasi paxillus figitur . Ex ipso arcus praelii, fortes ab bellandum: ex ipso etiam omnis exactor simul, quod in Hebraσων: ut non solum fortes et boni, sed alii ex eis fuerint indigni genere suo. Judas enim Machabaeus et omnes qui de genere ipsius principes fuere in populo, et angulus erant; quia regia potestate populum continebant, et paxillus, ipsi enim erant sacerdotes, et arcus praelii, quia viri exstitere fortissimi, ut non solum 873 exercitum aciemque disponerent; sed primi ad praelium prosilirent. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
ipso respexit. & ex ipso posuit : & ex ipso arcꝰ
in furorẽ egredictur . omĩs qͥ egredit᷑ simul.
Et erunt quasi bellatores coneuleantes lutum
uiarũ in p̾lio: & pparabunt᷑ qͥa dñs cũ eis ẽ.¬
bitͣnt᷑ maduentu xp̃i uniuersa complenda.
Alii sub machabeis iã ẽẽ. completũ. Est autem
eorũ quẽ dñs pollicetur explanatio. Suꝑ pa-¬
stores & pͥncipes ac sacerdotes iratꝰ ẽ. dñs &¬
suꝑ byreos. & popłm uisitabit iuxta illud qđ
scriptũ ẽ. Orex ꝑditꝰ factus ẽ. popłs m̃s. Pasto¬
res eiecerunt eos. ut uitio magistroꝵ discipli
punirent᷑: ñ inusticia uidicis : qͥa peccata pa¬
trũ redãit in filios. S illis peccantibꝰ: popłs
applausit simul. & tunc qͥdẽ uisitabit dñs
hẏrcos suos uł agnos pinguissimos: & facit
dñs omp̃s gregẽ suũ domũ uidã. Suscitabit
enĩ iudã machabeũ & ceteros ex eo contra du¬
ces antiochi : & posuit eos qͣsi equiĩ głe suȩ.

Expanded text:
ipso respexit, et ex ipso posuit, et ex ipso arcus in furore, egredietur omnis qui educit Et erunt quasi fortes conculcantes lutum viarum in praelio: et bellabunt, quia Dominus cum eis: ebitrantur in adventu Christi universa complenda: alii sub Machabaeis jam esse completa. Est autem eorum quae Dominus pollicetur, ista explanatio: Super pastores et principes ac sacerdotes iratus est Drcos, et populum visitavit, juxta illud quod scriptum est: Grex perditus factus est populus meus, pastores ejecerunt eos , ut vitio magistrorum discipuli punirentur: non injustitia judicis, qui peccata patrum reddit in filios; sed quia, illis peccantibus, populus applausit simul: et tunc quidem visitavit Dominus hircos suos, vel agnos pinguissimos, et fecitDominus omnipotens gregem suum domum Juda: suscitavit enim Judam Machabaeum, et caeteros ex eo, contra duces Antiochi, et posuit illos quasi equum gloriae suae
Abbreviated transcription (Latin):
udei estimant. Ceterũ nos frum̃tũ electorum
siue iuuenũ. & uinũ germinans uirgines siue
unũ bom odoris adurgines : intelligimꝰ dñm
saluatorẽ qͥ loqͥt᷑ in euangłio. Nisi granũ fru¬
menti cadens in terra mortuum fuerit: ipsũ
solũ man&. Si autẽ moriat᷑ : maiores fructꝰ
affert. De hoc tritico efficit᷑ ille panis qͥ de

Expanded text:
t. Caeterum nos frumentum electorum, sive juvenum, et vinum germinans virgines, sive vinum boni odoris ad virgines, intelligimus Dominum Salvatorem, qui loquitur in Evangelio: Nisi granum tritici cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum permanet: sin autem moriatur, majores fructus a
Abbreviated transcription (Latin):
moysi serui mei. quã mandaui ei in oreb ad
omem isrł p̾cepta & iudicia. Lacͣe. similiter.
usta meritorũ in futuro erit retributio: qͣndo
suꝑborũ radicẽ. & germen deuorans flamma
moysi serui mei quã ei dedi in monte oreb qͥ
ẽ. sina : ad omẽm isrł p̃cepta & uidicia. Dicen¬
te autẽ apło: scimus qͥa lex sp̃alis ẽ. Et beato
na comedebant : & uniuersus popłs isrł de ea¬
dẽ sp̃ali & sequente eos bibebant petra: pet᷑
autẽ erat xp̃c. qͥ credunt in xp̃o spiritaliter
debent legis p̾cepta seruare: quȩ dedit in oreb
qđ int̾p̃tatur siccitas. ꝑ quã omĩum uiciorũ
humor ex quoqͥtur: ad radios solis iusticie libi¬
dinis reũ siccatur. Loquutꝰ ẽ. autẽ dñs ad umi-¬
uersum ifrł. qͥ sensu cernit dm̃: & de qͥb in
euangłio dicit᷑. Beati mundo corde : qm̃ ipsi dm̃
udebunt. Ecce ego mittã uobis heliã ꝓpħam:
ante quã ueniat dies dnĩ magnꝰ & horribilis.

Expanded text:
Moysi servi mei, quam mandavi ei in Oreb, ad Moysi servi mei, quam mandavi ei in Oreb, ad omnem Israel praecepta et judicia. LXX similiter. Justa meritorum in futuro erit retributio, quando superborum radicem, et germen devorans flamma Moysi servi mei, quam ei dedi in monte Horeb, qui est Sina, ad omnem Israel praecepta et judicia, dicente autem Apostolo, Scimus quia lex spiritalis est. Et beatus na comedebant, et universus populus Israel de eadem spirituali, et sequente eos bibebant petra, petra autem erat Christus. : qui credunt in Christo, spiritualiter debent legis praecepta servare, quae dedit in OREBtatur, siccitas, per quam omnium vitiorum humor excoquitur, et ad radios solis justitiae, libidinis rheuma siccatur. Locutus est autem Dominus ad universum Israel, qui sensu cernit Deum, et de quibus in Evangelio dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ecce ego mittam vobis Eliam prophetam, antequam veniat dies Domini magnus et horribilis:
Abbreviated transcription (Latin):
in eis ullã radicẽ & germen malicie. Hoc de im¬
piis quid in die iudicii sint passuri. & contra
latere patietur. Et sanitas erit in pennis eiꝰ: ut
sanatos ꝑpenitentiã portet in humeris suis: ⁊ux¬
ta id qđ in deuteronomio scriptũ ẽ. Expandens
alas suas suscepit eos: & in humeris suis porta¬
uit illos. Iunc egredient̾ qͥ nunc seło qͣsi car¬
cere sunt melusi: & salient qͣsi uituli de arm̃to
siue qͣsi uituli de unculis liberati. Unde &¬
diat᷑ k saliat sic̃ uitulus de uinculis libera¬
tus. & sic̃ uictima dtũi. Nec hoc leticie fine
contentus ẽ. s calcabit impios cũ fueruit cinis.
Unde & adiustos fit in p̾catio. Ds̃ autẽ conter&¬
sathanam sub pedib urĩs uelocit̾. Abrahã lo-¬
quutus ad dnmn ẽ. comparatione diuine maie¬
statis cinerẽ eẽ. se sentiens. ego sum terra &
dera sedẽ meã. ero similis altissimo : deducetur
ad terrã & erit quasi cinis sub scoꝵ pedib cũ
dies dñi aduenerit udicantis. Mem̃tote legis

Expanded text:
in eis ullam radicem et germen malitiae. Hoc de impiis quid in die judicii sint passuri. Econtrarilatere patietur. Et sanitas erit in pennis ejus, ut sanatos per poenitentiam portet in humeris suis, juxta id quod in Deuteronomio scriptum est: Expandens alas suas suscepit eos, et in humeris suis portavit illos . Tunc egredientur qui nunc saeculo quasi carcere sunt inclusi, et salient quasi vituli de armento, sive quasi vituli de vinculis liberati. Unde diatur et saliat sicut vitulus de vinculis liberatus, et sicut victima Domini. Nec hoc laetitiae fine contentus est; sed calcabit impios, cum fuerint cinis. Unde et ad justos fit imprecatio: Deus autem conterSatanam sub pedibus vestris velociter . Abraham locutus est ad Dominum, comparatione divinae 984 majestatis cinerem esse se sentiens: Ego sum terra et dera sedem meam, ero similis Altissimo , deducetur in terram, et erit quasi cinis sub sanctorum pedibus, cum dies Domini advenerit judicantis. Mementote legis
Abbreviated transcription (Latin):
crepant pari in xpm religione consentiant.
uanglii ꝓdiderunt. o patribꝰ tuis nati suas
tibi filii. Si enĩ helias non cor patrũ ad filios
ante conuerterse : & cor filioꝵ ad patres eoꝵ.
cũ uenerit dies magnꝰ & horribilis. magnꝰ sc̃ĩt.
horribilis peccatorib : ꝑcuti& iustus & uerus
& iustus uidex : ñ celũ. non eos qui uersantur
in celũ. s terrã anathemathe qͥ faciunt oꝑa ter

Expanded text:
crepant, pari in Christo religione consentiant. uangelii prodiderunt: “Pro patribus tuis nati sunt tibi filii”. Si enim Helyas non cor patrum aante converterit, et cor filiorum ad patres eorum, cum venerit dies magnus et horribilis magnus sanctis, horribilis peccatoribus, percutiet verus et justus judex, non coelum, nec eos qui versantur in coelo; sed terra
Abbreviated transcription (Latin):
Ist modi incdigni sunt correptione dĩ : qnm omis
eorũ cultꝰ forncatio est : & turpis curpibus miscẽt᷑:
& propterea uapulabunt: ut aliquando ꝑ plagas in telle¬
gant quem requirant dm̃. Quando uideris peccatorem
diuiciis affluere. iactare se potentia. sanitate gaudere. delecta¬
ri conuige. corona curumdari liberorum. &e impleri

Expanded text:
Istiusmodi indigni sunt correptione Dei: quoniam omnis Istiusmodi indigni sunt correptione Dei: quoniam omnis eorum cultus fornicatio est, et turpes turpibus commiscentur, et propterea vapulabunt, ut aliquando per plagas intelligant quem requirant Deum. Quando videris peccatorem divitiis affluere, jactare se potentia, sanitate gaudere, delectari conjuge, corona circumdari liberorum, et impleri
Abbreviated transcription (Latin):
uier̃ creatura potiꝰ quam creatori qui est benedictꝰ
inscła. am̃ Ut autẽ sciamꝰ uisitationĩ quasi uulnera¬
torum &e languentiũ idõ inferri adõ. ut ueluti caute¬
rio & amarissimis potionibꝰ recipiant sanitatem & morb̾
careant : ꝑ ꝓpħam loquetẽ. audiamꝰ: dm̃ Uisitabo in uir¬
ga inquitates eorũ: & inuerberibꝰ peccata eorum. miscdiã
autem meam non disꝑgam ab eo Quid gͥ amat᷑. cor¬
ripit᷑ : qui neglegit᷑ suis peccatis dimittitur Tantꝰq
fuit numerꝰ fornicantiũ imfrł: ut cesset  ultio disꝑans
emenlationem Quid enĩ turpius quam uiras mere¬
tricum cultui copulari Et cdym effeminatis immolare
hostras libidim suȩ: Quod autem iungit popłꝰ non in¬
intellegens adherebit meretrici: Hoc significat quoᷤ na pii¬
let isrł captiuitate. & dui ersis afficiat᷑ plagis: ut ꝑdo¬
lorem recipiat disciplinam Deheretieis facilis intellegẽ¬
quas inerrore genuer̃ & suis domatibus disponsarunt:

Expanded text:
 creaturae, potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. Amen. Ut autem sciamus, visitationem quasi vulneratorum et languentium ideo inferri a Deo, ut veluti cauterio et amarissimis potionibus recipiant sanitatem, et morbis careant, per prophetam loquentem audiamus Dominum: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eo . Qui igitur amatur, corripitur: qui negligitur, suis peccatis dimittitur. Tantusque fuit numerus fornicatorum Israel, ut cesset ultio, desperans emendationem. 43 Quid enim turpius quam viros meretricum cultui copulari, et cum effeminatis immolare hostias libidinis suae? Quod autem jungit: populus non inintelligens adhaerebat meretrici, hoc significat quod vapulet in captivitate, et diversis afficiatur plagis, ut per dolorem recipiat disciplinam. De haereticis facilis intelligenquas in errore genuerunt, et suis dogmatibus desponsarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
i formcaris tu isrł non delinquat saltim incda:
& nolite ingredi ingalgala : & ne ascenderitis
inbethayen. neq iuraueris uiuit dñs. qum sicut
uacca lasciuiens declinauit ifrł nc̃ pascet eos dñs
quasi agnum in latitudinẽ: lx Tu autẽ ifrł ne
ignores. & uida nolite ingredi ingalgala: ce ne ascen¬
uacca asilo percussa insanunt ifrł. nc̃ pascet eos dñs.
sicut agnuni inspatioso. ꝓdomo õn. in quibus dam
exemplaribus & maxime intheodotione legit᷑
domꝰ iniquitatis qđ aquila & sẏminachus int̾p̃ta¬
ti sunt domũ. aNC ge AMC̃. idest inutilẽ que
nichil prosit. & alio uerbo idolum nuncupetur
est autem bethel. & quȩ priꝰ uocabat᷑ domꝰ dĩ postꝗͣ
uituli inea positi sunt. appellata est dom mistil

Expanded text:
i fornicaris tu Israhel non delinquat saltim Iuda et nolite ingredi in Galgala et ne ascenderitis in Bethaven neque iuraveritis vivit Dominus quoniam sicut vacca lasciviens declinavit Israhel nunc pascet eos Dominus quignores, et Juda, nolite ingredi in Galgala, ne ascenvacca asylo percussa insanivit Israel. Nunc pascet eos Dominus sicut agnum in spatioso. Pro domo ὢν in quibusdam exemplaribus, et maxime in Theodotione legitur domus iniquitatis, quod Aquila et Symmachus interpretati sunt domum ἀνωφελοῦς, id est, inutilem, quae nihil prosit, et alio verbo idolum nuncupetur. Est autem Bethel: et quae prius vocabatur domus Dei, postquam vituli in ea positi sunt, 44 appellata est Bet
Abbreviated transcription (Latin):
marito: hoc in libͣris suis &e uxoribus sentiant. & ex
ꝓpͥo dolore intellegant dolorem dĩ. qui intantũ iratꝰ
est ut nequaquam ꝑcutiat delinquentes. quode apł
adromanos scribens. mystico sermone testat᷑: dicentes
enĩ se.cẽ. sapientes stulti facti suĩt. & mutauer̃ głam
incorruptibilis dĩ: insimilitudinẽ imaginis corrupaibił

Expanded text:
marito, hoc in liberis suis et uxoribus sentiant, et ex marito, hoc in liberis suis et uxoribus sentiant, et ex proprio dolore intelligant dolorem Dei, qui intantum iratus est, ut nequaquam percutiat delinquentes. Quod et Apostolus ad Romanos scribens, mystico sermone testatur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam incorruptibili
Abbreviated transcription (Latin):
quod inpresenti. cadesotħ. meretrices. iẽpeãc. id est
sacerdotes priapo mancipatas uocet In aliis autẽ locis
uiros ȩiectos libidinem. cadesim. legimꝰ. esara dicẽ¬
lusores chĩabunt᷑ eorũ. ꝓquo & in hebreo seriptũ est.
et cadesim. dñabũt᷑ eorũ. quod nos ineffeminatos
tans idest mutatoshoc ostendere uoluit. quod suam
naturam mutauerint & de uiris facti sunt femine:
Rymmachus. ẽ gapiaac. proprie metrices appellauit.
piene Noyẽ. id est apopulo seporatos. qui sibi ui debãt᷑
auulgo. aliquid plus hab̾e: de uerbo breuit desser¬
umꝰ nunc ad sensum capituli reuertamur Standis
offensa est. postquam peccaueris. iram dĩ non mere¬
ri. Fornicatꝰ fuerat isrł adnõ dõ suo: & sp̃u fornica¬
tionis adductꝰ. Idõ fornicant᷑ &e filiȩ euis. aesponsȩ:
& absq ulla uindicta suo sceleri relinquunt᷑: Relin
quunt᷑ ut qđ filii & uxor uiro parenti fecerant &¬

Expanded text:
quod in praesenti CADESOTH, meretrices, ἱερείας, id est, quod in praesenti CADESOTH, meretrices, ἱερείας, id est, sacerdotes, Priapo mancipatas vocet. In aliis autem locis viros exsectos libidine, CADESIM   legimus, Isaia dicelusores dominabuntur eorum, pro quo in Hebraeo scriptum est: Et CADESIM dominabuntur eorum, quod nos in effeminatos tans, id est, mutatos, 42 hoc ostendere voluit, quod suam naturam mutaverint, et de viris facti sint feminae. Symmachus ἐταιρίδας proprie meretrices appellavit. χωρισμένους, id est, a populo separatos, qui sibi videbantur a vulgo aliquid plus habere. De verbo breviter disseruimus, nunc ad sensum capituli revertamur. Grandis offensa est postquam peccaveris, iram Domini non mereri. Fornicatus fuerat Israel a Domino Deo suo, et spiritu fornicationis seductus: ideo fornicantur et filiae ejus et sponsae, et absque ulla vindicta in suo scelere relinquuntur, ut quod filii et uxor vero parenti fecerant et
Abbreviated transcription (Latin):
dea meretrix fecerat. sacerdotes illiꝰ manoiparint.
Propterea autem gallorũ gentis homines effeminant᷑:
ut qui urbem romam cęꝑant. hac feriant᷑ ignomi¬
nia: Istiꝰ modi idolatria erat inisł. colentibꝰ ma¬
xime feminis belphegor. ob obsceni magnitudinẽ:
quem nos priapum possumꝰ appellare Unde & asa
rex tulit excelsa depopulo & huiꝰ comodi sacerdotes :¬
& matrem de aug̾to deposuit imꝑio: sicut script᷑a
testatur dicens Et fec̃ asa rectũ ante conspectũ dñi
sic̃ dauid pat̾ eius: & abstulit effeminatos det̾ra
purgauit qͦuȩ om̃s sordes idolorũ quȩ fecerant¬
patres euis. Insuꝑ &e maatham matrẽ suam amouit
ne. eẽt. princeps insacris priapi: ce inld̾co eius quȩ̃ con¬
secrauerat: subuertitq specum eius: & confregit si¬
mulacrum turpissimum. & conbusit intorrente ce¬
dron ⁊excelsa autẽ non abstulit. Ueruntam̃ cor asa
ꝑfectũ erat cum dõ. cunctis diebꝰ suis Sciendũ autẽ¬

Expanded text:
dea meretrix fecerat sacerdotes illius manciparint. Propterea autem Gallorum gentis homines effeminantur, ut qui urbem Romanam ceperant, hac feriantur ignominia. Istiusmodi idololatria erat in Israel, colentibus maxime feminis Beelphegor ob obscoeni magnitudinem, quem nos Priapum possumus appellare. Unde et Asa rex tulit excelsa de populo, et hujuscemodi sacerdotes, et matrem de augusto deposuit imperio, sicut Scriptura testatur, dicens: Et fecit Asa rectum ante conspectum Domini, sicut David pater ejus, et abstulit effeminatos de terra, purgavitq suam amovit ne esset princeps in sacris Priapi et in luco eius quem consecraverat subvertitque specum eius et confregit simulacrum turpissimum et conbusit in torrente Cedron excelsa autem non abstulit verumtamen cor Asa perfectum erat cum Deo cunctis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
Ptolomeus rex egipti. Hic uniꝰ dĩ cultor erat: edo¬
ctus ab aristeo philosopho platonico. Diet̾ gͦ iu¬
dei ideo locae. tacuisse misteriũ sce̾ triitatis:
ne ptolomeus qͥ uniꝰ dĩ cultor erat᷑ dupplicem
diuinitatẽ patris & filii. & ideo ñ errando s
prudenti confilio hoc fecert̃: ne uidelic& gcͦs

Expanded text:
Ptolomaeus rex Aegypti. Hic unius Dei cultor exstiterat, edoctus ab Aristaeo philosopho Platonico. Dicunt ergo Judaei ideo LXX tacuisse mysterium sanctae Trinitatis, ne Ptolomaeus, qui unius Dei cultor erat, deprehenderet divinitatem Patris et Filii; et ideo non errando, sed prudenti consilio hoc fecerunt. Nescio quis
Abbreviated transcription (Latin):
liram̃ta .i. uanitates. ł insanias & ineptias. Lira
dr̃ ꝓpͥe sulcꝰ aratri. Hinc delirare dicuntur boues
cũ exorbitant. Inde dicimꝰ deliros homines. insa¬
nos. exorbitantes a ratione & sensu. Hiberas ne¬
mortuoꝵ scribunt᷑ : quib nluaniꝰ. Qͥd enĩ ꝓdest

Expanded text:
id est, vanitates, vel insanias et ineptias. Lira quippe sulcus dicitur aratri. Hinc delirare dicuntur boves cum exorbitant. Inde dicimus deliros homines insanos, exorbitantes a ratione et sensu. Hiberas naemortuorum scribunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtate materiȩ. In alia enĩ p̃fatione dic̃. qđ in
tabernaculo dĩ alii offerrent aurũ. alii lapides
onichinos. bissũ coccũ & purpurã s uͦ sufficere
si saltẽ pilos caprarũ offerr&. hanc dic̃ uile por¬
tionẽ humiliando se cũ tam̃ ipse offerr& ma¬

Expanded text:
pertate mea. In alia enim praefatione dicit quod in tabernaculo Dei alii offerrent aurum, lapides onychinos, byssum, coccum et purpuram; sibi vero sufficere, si saltem pilos caprarum offerret. Hanc dicit vilem portionem humiliando se, cum tamen ipse ma
Abbreviated transcription (Latin):
qui habitatis in pila. quod scilic& quomͦ fru¬
menta feriente desuꝑ uecte tunduntur: ita
de porta pisciũ & de porta scda: & de collibꝰ
pruens in uos decurr& exercitus. Popłm autẽ
chanaan appellauit popłm uideorũ: &̃ quod

Expanded text:
qui habitatis in pila, quod scilicet quomodo frumenta feriente desuper vecte, contunduntur: ita de porta piscium, et de porta secunda, et de collibus proruens in vos decurret exercitus. Populum autem Chanaan appellavit populum Judaeorum, ju
Abbreviated transcription (Latin):
assumpta sit. Qaua semel descripta ẽ. capte ur¬
bis. & dr̃ uox clamoris a porta pisciũ. & ululatꝰ
a scđa. & contrio magna a collibꝰ. nunc idẽ decri¬
ptionis ordo seruatur. & de ululatu dicttur em.
qui habitant in ualle silot. & pulerhe scrip¬

Expanded text:
assumpta sit. Quia semel descriptio est captae urassumpta sit. Quia semel descriptio est captae urbis, et dicitur: Vox clamoris a porta piscium, et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus: nunc idem descriptionis ordo servatur, et de ululatu dicitur eorum, qui habitant in valle Siloe. Et pulchre Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
inferent᷑ boni pisces qui a malis fuerint sepa¬
rati: & lugebunt ceteris introeuntibꝰ qui foris
remanserint: uel certe in fine mundi & incon-¬
sumatione lugebunt aporta pisciũ pͥma. qui
suu baptisma non seruauerunt lugebunt a
seđa qui non egerunt dignã ꝓpeccatis peni¬
tentiã. & erit magna contricio suꝑ colles. qͥ
nec peccatis incuruati sunt. ut ceruicẽ sum
mitterent. & sua scelera deplorarent. Phas enĩ
habitatores pile conticuit omĩs popłs chanaan.
Lx&ͣ. Pangite qui habitatis concisa. qͥa assimi¬
latus ẽ. omĩs popłł ebanaan. Pile que hebrai-¬
ce dicit̾ matħẽs. & ab aquia uersa ẽ. & oz onoa¬
uori. non ꝑ breuẽ sillabã. pͥmã legenda ẽ. nec
eqͥ urean. pitemus s ꝓductã. ut de pila sciamus
dici. i qua frum̃ta tunduntur uas concauum &
medicorũ aptũ usui in qua ꝓpͥe tipsane fieri
solent. Dieat aliquis intellexisse se quid signi¬
ficat pila: sed scire uellẽ cur in p̃senti loco

Expanded text:
inferuntur boni pisces qui a malis fuerint separati, et lugebunt, caeteris introeuntibus, qui foris remanserint. Vel certe in fine mundi et in consummatione lugebunt a porta piscium prima, qui suum baptisma non servaverunt; lugebunt a secunda, qui non egerunt pro peccatis dignam poenitentiam. Et erit magna contritio super colles, qui nec pro peccatis incurvati sunt ut cervicem suam submitterent, et sua scelera deplorarent. Per has enim habitatores pilae: conticuit omnis populus Chanaan. LXX: Plangite qui habitatis concissam: quia assimilatus est omnis populus Chanaan. Pila quae Hebraice dicitur MACHTHES   non per brevem syllabam prima legenda est, ne σφαῖραν putemus, sed productam, ut de pila sciamus dici, in qua frumenta tunduntur, vas concavum, et medicorum aptum usui, in quo proprie ptisanae feriri solent. Dicat aliquis intellexisse se quid significat pila, sed scire velle cur in praesenti loco
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ dñs uox clamoris de porta compungentiũ
& ululatus a scda & contricio magna collibus.
n die hostiȩ dñi quando extenderitꝰ manũ suã
suꝑ udã &̾ suꝑ om̃s habitantes ierłm. & hosti¬
lis eam uallarit exercitus. erit uox clamoris
a porta pisciũ & ululatus a scđa. & contricio
magna collibus. Portã pisciũ eam uocabant que
diospolim ducit & in ioppen. & uicinior mari erat.
int̾ cunctas uias ierłm. de qua & ezdras refert.
Portã uero pisciũ edificauerunt filii afnaa ipsi
texerunt eam. & statuerunt ualuas eius. & seras
& uectes. Quod autẽ ait & ululatꝰ a scda sedi mu¬
ri in eodẽ climate portã significat: de qua & in
regnorum libro scriptum ẽ. Et ibit helchias sa¬
cerdos. & aicban. & achobor. & saphan. & asaia. ad

Expanded text:
 vox clamoris de porta compungentium, et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus. In die hostiae Domini quando extenderit manum suam super Judam et super omnes habitantes Jerusalem, et hostilis eam vallaverit exercitus, erit vos clamoris a porta piscium et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus. Portam piscium eam vocabant, quae Diospolim ducit et Joppen, et vicinior mari erat inter cunctas vias Jerusalem, de qua et Esdras refert: Portam vero piscium aedificaverunt filii Asnaa, ipsi texerunt eam, et statuerunt valvas, et seras et vectes . Quod autem ait, et ululatus a secunda, secundi muri in eodem climate portam significat, de qua et in Regnorum libro scriptum est: Et ivit Helchias Sacerdos,
Abbreviated transcription (Latin):
na sentit᷑. quando cernimꝰ qd fecimꝰ. & sermone
erat excelsum. & ꝓpt̾ cecitatẽ & surdas aures
ignorabatur a nobis. uel certe cum uerba sub¬
limia. & erudicio de excelsoueniens conteret
nos atq confring&: & oꝑe complebitur. rugi¬
ebam a gemitu cordis mei. ut sit sacrificium
dño sp̃s contribulatꝰ in nobis qui homines sumꝰ
& non tã grandia peccata fecimus ut montibꝰ
comparentur. Colles contriti sunt: in diabolo
& in angłis eius excelsa montiũ conterentur.
Multi putant uxta historiã. & quod adbabilo¬
moꝵ tẽpora retulimꝰ intelligendũ eẽ. de pͥmo
saluatoris aduentu. quando ꝓpt̾ peccata nimia
& clamorẽ popli concrepantẽ. sanguis eius su
ꝑ nos & suꝑ filios nros. circũdata ẽ. ab exercitu
ierłm & a duobꝰ ursis uespasiano scilic& & tito
irridentiũ puerorũ turba consumpta ẽ. que
qͥdẽ intelligentia magis fidei nr̃e conuenit

Expanded text:
na sentietur, quando cernemus quod fecimus et sermone na sentietur, quando cernemus quod fecimus et sermone erat excelsum, et propter caecitatem et surdas aures ignorabatur a nobis. Vel certe cum verba sublimia et eruditio de excelso veniens, conteret nos atque confringet, et opere complebitur: Rugiebam a gemitu cordis mei , ut sit sacrificium Deo spiritus contribulatus ; in nobis, qui homines sumus, et non tam grandia peccata fecimus, ut montibus comparentur, colles contriti sunt. In diabolo autem et angelis ejus, excelsa montium conterentur. Multi putant juxta historiam quod ad Babyloniorum tempora retulimus, intelligendum esse de primo Salvatoris adventu, quando propter peccata nimia, et clamorem populi concrepper nos, et super filios nostros , circumdata est ab exercitu Jerusalem, et a duobus ursis, Vespasiano videlicet et Tito, irridentium puerorum turba consumpta est . Quae quidem intelligentia magis fidei nostrae convenit,
Abbreviated transcription (Latin):
custodientis uestimenta. & hec habitabat ierłm
in scđ̾am. Contricionẽ autẽ magnã a collibꝰ de
monte syon & excelsiore urbis parte loquitur.:
qͥa cum altiora & ars ciuitatis fuerit occupata.
facilior ẽ. in ꝓna descendens. Si autẽ diẽ illam
quã dñs comminatur. diẽ udicii ut supra uolu¬
eris acciꝑe. eo tempore quando uetustus dierũ ses¬
surus ẽ. & aꝑiendi libri & pandende conscientie
singulorũ: tunc implebitur uox clamoris aporta
compungentiũ. Prima enim porta oculorũ erit.
quando exhibebuntur nobis peccata nr̃a ante
oculos nr̃os. & omĩs pompa & imago antiqͦrum
scelerũ atq uitiorũ & luxurie ꝓferuntur in me¬
diũ. Iunc illud erit uere: quod scriptũ ẽ. Eeçe
homo & oꝑa eius ante faciẽ eius. Torquebit eũ
conscientia: & post quã compunetus clamauerit
a prima oculorũ porta ululabit &iã a scdã quas
aures intelligere possumus. Phos enim uł maxi¬
me sensus quibꝰ uicia illapsa fuerant eorũ pe¬

Expanded text:
s vestium, et haec habitabat Jerusalem in secunda . Contritionem autem magnam a collibus de mente Sion et excelsiore urbis parte loquitur: quia cum altiora et arx civitatis fuerint occupata, facilior est in prona descensus. Si autem diem illam quam Dominus comminatur, diem judicii ut supra voluerimus accipere, eo tempore quando Vetustus dierum sessurus est, et aperiendi libri, et pandendae conscientiae singulorum: tunc implebitur vox clamoris a porta compungentium . Prima enim porta oculorum erit, qua  Al. quando exibebuntur nobis peccata ante oculos nostros, et omnis pompa et imago antiquorum scelerum et vitiorum atque luxuriae proferetur in medium. Tunc illud erit verum quod scriptum est: Ecce homo et opera ejus ante faciem ejus. Torquebit igitur eum conscientia, et postquam compunctus 685 clamaverit a prima oculorum porta, ululabit etiam a secunda, quam et aures intelligere possumus. Per hos enim vel maxime sensus, quibus vitia illapsa fuerant, eorum poe
Abbreviated transcription (Latin):
it eo eym. & suꝑ om̃s uindicabit qͥ uariis inqͥta¬
tibꝰ atq peccatis implent ȩccłiã impietatibꝰ atq
mendatio: & miscent sanguim sanguinẽ. Qđ si
uoluerimꝰ hoc ipsũ accipe suꝑ ammabꝰ singuloꝵ.
pͥncipes & domũ regis intelligamus. Aotie uoe
id ẽ. cogitationes & sensus. & ipsã animã que
deb& eẽ. hospicum regis. & iuxta suꝑiorẽ exposi¬
tionem indum̃ta quoq aliena. & omĩa que se¬
intrinsecus. uariis se peccatoꝵ oꝑuerint uestim̃¬
tis: & egressi de ęccłia hoc ẽ. congregatione scõꝵ:
opuirtutibꝰ impleuerit templũ corꝑis sui iniqͥta¬
te & dolo. & erit in die illa dic̃ dñs uox clamo

Expanded text:
t super omnes vindicabit, qui variis iniquitatibus atque peccatis implent Ecclesiam, et impietatibus atque mendacio, et miscent sanguinem sanguini. Quod si voluerimus hoc ipsum accipere super animabus singulorum, principes et domum regis, intelligaid est, cogitationes et sensus, et ipsam animam, quae debet esse hospitium 684 regis: et juxta superiorem expositionem indumenta quoque aliena, et omnia quae seintrinsecus, variis se peccatorum operuerunt vestimentis, et egressi de Ecclesia, id est, congregatione sanctorum, pro virtutibus impleverunt templum corporis sui iniquitate et dolo. E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbibeant᷑ in lege. E dic̃ eis. ut argentũ mandatoꝵ
dñi plaste suo atq fictori reddant dõ. Qđ qr fa-¬
cere noluert̃ eẽ. ꝓiectos. Breuit̃ uolui indicare
qͥd sentiant. Alioqͥn explanationẽ eorũ latimosis¬
sima ted& reuoluere : ut ad reliqͣ transeamꝰ. Et

Expanded text:
prohibeantur in Lege, et dici eis, ut argentum mandatorum Domini plastae suo atque fictori reddant Deo: quod quia facere noluerunt, esse projectos. Breviter indicare volui quid sentiant, alioquin explanationem eorum laciniosissimam taedet revolvere, ut ad reliqua transeamus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ineis ad dnm quę uniuersa ꝑpessi sunt ut dñm
quereaent. quem querere noluerut᷑
t factus est ephraim quasi colunba se¬
ducta: non habens cor agyptũ inuoca
bat: adassirios abierũt Et comprofecti fuerit
crem cęli decrabam eos cedam illos scđm ad
inuentionẽ cȩtꝰ eorũ. lxx. Et erat ephrami
lio ut simus sũ plices quasi columbȩ castuti
quasi serpentes. Ut imittantes simplicita¬
tem columbarum. ceserpentis astutiam. neo
aliis nocere possimꝰ. nec ab aliis patiam᷑ infidi¬
as. sed simplicitate & prudentia. Exhibeamꝰ ho¬
minẽ temperatum. quia prudentia absq bom¬
tate. malicia est. & simplicitas absq ratione stu¬
tioia nominat᷑: Fact̾ est gͦ epbrami quasi
piens appellat᷑. Quia est columba &esapiens
que dicit inpsalmis. Quis dabit michi pennas
sieut columbȩ & uolabo cerequiescam ¶pius
penne deargentate sunt. ce posteriora ius¬

Expanded text:
ad Dominum. Quae universa perpessi sunt, ut Dominum ad Dominum. Quae universa perpessi sunt, ut Dominum quaererent, quem quaerere noluerunt. Et factus est Ephraim quasi columba seducta non bant, ad Assyrios abierunt. Et cum profecti fuerint, cres coeli detraham eos, caedam illos secundum auditionem 76 coetus eorum. LXX: Et erat Ephraim lio , ut simus simplices quasi columbae, et astuti quasi serpentes, ut imitantes simplicitatem columbarum, et serpentis astutiam, nec aliis nocere possimus, nec ab aliis patiamur insidias, sed simplicitate et prudentia exhibeamus hominem temperatum: quia prudentia absque bonitate, malitia est: et simplicitas absque ratione, stultitia nominatur. Factus est ergo Ephraim quasi piens appellatur, quia est columba et sapiens, quae dicit in Psalmis: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? Cujus pennae deargentatae sunt, et posteriora
Abbreviated transcription (Latin):
modi non posfunt dicere. Lauabo per sin¬
gulas noctes lectum meũ lacrimis meis
stratum meum rigabo. Sed uolutantur
in sordibus libidinum: uacant stupris.
& quicquid loquuntur & putauerint
se in laudes dei dicere : ululatus lupoꝵ
& uaccarum insanientium sonitus est.
Raro hereticus diligit castitatem. Et qui¬
cumque pudiciciam amare ssimulant.
ut manicheus & marcion. & arriuis. &
tacianus. & stauratores ueteres hereseos.
uenenato ore mella ꝓmittunt. Ceterum
iuxta apostolum quę secreto agunt tur¬
pe est & dicere. Super triticum & uinũ:
ruminabant. Recesserunt ame: & ego
erudiui. & confor
crinibus adornata: Cumq humilietur
suꝑbia hereticorũ siue contumelia quam coti¬
die faciunt ecclesiasticis uiris: non reuertuntur
ad dnm. sed in om̃ibꝰ his nequaquam requirũt
eum quia cale factisunt quasi dibanꝰ & non
quesierut̃ eum Deuorauer̃ uidices eorum oere¬
ges pariter con ciderunt. Nec est qui clamet

Expanded text:
modi non possunt dicere: Lavabo per sinmodi non possunt dicere: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo : sed volutantur in sordibus libidinum, vacant stupris, et quidquid loquuntur et putaverint se in laudem Dei dicere, ululatus luporum et baccharum insanientium sonitus est. Raro haereticus diligit castitatem, et quicumque amare pudicitiam se simulant, ut Manichaeus, et Marcion, et Arius, et Tatianus, et instauratores veteris haereseos, venenato ore mella promittunt. Caeterum juxta Apostolum, quae secrete agunt, turpe est dicere ruminabant, et recesserunt a me. Ego erudivi et conforcrinibus adornata. Cumque humilietur superbia haereticorum, sive contumelia, quam quotidie faciunt ecclesiasticis viris, non revertuntur ad Dominum; sed in omnibus his nequaquam requirunt eum; quia calefacti sunt quasi clibanus, et non quaesierunt eum: devoraverunt judices eorum, et reges pariter conciderunt, nec est qui clamet
Abbreviated transcription (Latin):
formidantes quia preuaricati sunt in dm̃:
adorantes uitulos aureos. & relinquentes
eum qui redemit eos de egiptia seruitu¬
quuti sunt contra dnm mendatia. dicen¬
tes de idolis. hii sunt dii tui ifrael qui
te eduxerunt de terra ȩgipti. Et non
clamauerunt ad dominum in corde suo:
sed in idolatrie fornicationibus uolutaba̾tur.
Siue quia demonum eultum sequitur libido.
& luxuria qui colebant demones. conse¬
quenter instar porcorum in cęno libidinũ
uersabantur. Ꝙ pulchre cantica idolis
seruientium. non carmina in deu̾ sed ulu¬
iatum appellat. Super hereticis facilis
interpretatio est. quod ue habeant sem¬
piternum : quia recesserint adeo. Et mi¬
seri sint quia reliquerint creatorem suũ.
qui redemit eos sanguine suo. Et ipsi
loquantur contra eum mendatia. impia
falsitatis dogmata componentes: & non
clamant in cordib suis : sed ululant sem¬
per in conciliabulis suis. Quȩ pulchre
cubilia appellat: & ferarum lustra. Istuis¬

Expanded text:
formidantes, quia praevaricati sunt in Deum, formidantes, quia praevaricati sunt in Deum, adorantes vitulos aureos, et relinquentes eum qui redemit eos de Aegyptia servitulocuti sunt contra Dominum mendacia, dicentes de idolis: Hi sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti , et non clamaverunt ad Dominum in corde suo, sed in idololatriae fornicationibus volutabantur. Sive quia daemonum cultum sequitur libido et luxuria, qui colebant daemones, consequenter instar porcorum in coeno libidinum versabantur. Et pulchre cantica idolis servientium, non carmina in Deum, sed ululatum appellat. Super haereticis facilis interpretatio est, quod vae habeant sempiternum, quia recessesunt a Deo, et miseri sunt, quia reliquerunt Creatorem suum qui redemit eos sanguine suo: et ipsi loquuntur contra eum mendacia, impia falsitatis dogmata componentes, et non clamant in cordibus suis, sed ululant semper in conciliabulis, quae pulchre cubilia appellat, et ferarum lustra. Istius
Abbreviated transcription (Latin):
Ue his qm̃ recesserunt a me. Uastabuntur
quia preuaricati sunt in me. Ego redemi
dacia. Et non clamauerunt ad me in cor¬
de suo: sed ululabant in cubilibus suis.
Lxcx. Ue eis : qm̃ recesserunt ame. Mani¬
festi sunt quoniam impie egerunt inne.
Ego autem redemi eos. Ipsi uero loquuti st̃
contra me mendatium: & non clamaue¬
runt ad me corda eorum: sed ululabant
in cubilibus fuis. Me extendente rete
meum ut eos comprehenderem. & quasi uo¬
lucrem cȩli de superbia deponerem & cede¬
rem in auditu angustie : illi recesserunt
& resiluerunt ame. Hoc enim significat
& ꝓpterea uastabuntur quia preuaricati
sunt in me. Pro eo quod nos diximus uasta¬
buntur. & in hebreo scriptũ est. soalahen.
id est uastacio eis. Simmachus interitum.
theodotio miseriam. interpretati sunt. Por¬
ro in editione uulgata duppliciter legimꝰ.
Quidam enim codices habent. MaioiciN.
hoc est manifesti sunt. alii aaioieiein.

Expanded text:
eis, quoniam recesserunt a me: vastabuntur, eis, quoniam recesserunt a me: vastabuntur, quia praevaricati sunt in me. Ego Vulg. dacia, et non clamaverunt ad me in corde suo, sed ululabant in cubilibus suis. LXX: Vae eis, quoniam recesserunt a me: manifesti sunt, quoniam impie egerunt in me: ego vero redemi eos: ipsi vero locuti sunt contra me mendacium, et non clamaverunt ad me corda eorum, sed ululabant in cubilibus suis. Me extendente rete meum, ut eos comprehenderem, et quasi volucrem coeli de superbia deponerem, et caederem in auditu angustiae, illi recesserunt et resilierunt a me, hoc enim significat et propterea vastabuntur, quia praevaricati sunt in me. Pro eo quod nos diximus, vastabuntur, et in Hebraeo scriptum est SOD LAEM  , id est, vastatio eis: Symmachus, interitum: 78 Theodotio, miseriam interpretati sunt. Porro in editione Vulgata dupliciter legimus; quidam enim codices habent, δῆλοί εἰσιν, hoc est, manifesti sunt: alii δειλαῖοί εἰσιν,
Abbreviated transcription (Latin):
parentis querula uoce testantur. Sola
columba. ablatos pullos non dolet. non
requirit. Et huic recte comparatur epͥra¬
im. qđ uastatum per partes populum
non sentiat. sed negligens sit salittis
sue. Quodq dicit. cedam eos secundum
auditionem cȩtus eorum: & hoc signifi¬
care potest. Sicut iuncto consilio omnes
idola fabricati funt: ita me irato omnes
pariter uastabuntur. Magistros contrari¬
orũ dogmatum qui xpm reliquere sapi¬
entiam & de ęcclesia sunt egressi: re¬
cte insipientem & excordem columbã
possumus dicere. qui terrena defideran¬
tes assiriis traditi sunt. Et cum ꝓfecti
fuerint de ȩccłia: expandit suꝑ eos do¬
minus rete suum testimoniis seriptura¬
rum. & artificis sapientię sermone con-¬
textum. Ut el euantes se contra scienti¬
am dei. & instar auis ad excelsa uolitan¬
tes. ad humilia detrahat: & corripiat
eos comminatione & auditione pena¬
rũ : ut correpti non pereant in ȩternũ

Expanded text:
parentis querula voce testantur; sola parentis querula voce testantur; sola columba ablatos pullos non dolet, non requirit: et ideo huic recte comparatur Ephraim, quod vastatum per partes populum non sentiat, sed negligens sit salutis suae. Quodque dicit, caedam eos secundum auditionem coelus eorum, hoc significare potest: sicut juncto consilio omnes idola fabricati sunt: ita me irato, omnes pariter vastabuntur. Magistros contrariorum dogmatum, qui Christum reliquere sapientiam, et de Ecclesia sunt egressi, recte insipientem et excordem columbam possumus dicere, qui terrena desiderantes, Assyriis traditi sunt. Et cum profecti fuerint de Ecclesia, expandit Dominus super eos rete suum, testimoniis Scripturarum, et artifici sapientiae sermone contextum, ut elevantes se contra sapientiam Dei, et instar avis ad excelsa volitantes, ad humilia detrahat, et corripiat eos comminatione, et auditione poenarum, ut correcti non pereant in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
im autem iisipiens & non habens cor. in¬
tantum brute mentis ostenditur: ut egi¬
ptum inuocans ad assirios ꝑrexerit. Qui
arundineus egiptus: eui qui innisus fuerit
statim conteret eum. Et fractus atq contri¬
tus : manum tranfforat ineumbentis. Et ut
ostender& deus qđ mutantes loca. oculos
eius uitare non possuinus. & semper dei
regimur potestate : cum inquit ꝓfecti
fuerint in assirios etiã ibi extendã rete
meum : et si exaltate fuerint ut uolucreᷤᷤ
inde detraam illos. Detraham autem
non inꝑditionẽ : sed ut cedam quasi fili¬
os. Et cedam non inpenarum magnitudi¬
ne: sed in timore: ut audientes uen
tura supplicia solis terroribus emenden¬
tur. Queritur cur ephraim non aliis
auibus : sed columbe sit comparatus.
Aues cȩtere : pullos suos etiam cum peri¬
culo uite sue ꝓtegere festinant. Et cũ
ad nidũ suum accipitrem. colubrum.
coruum. siue corncem. accedere uideriñ:
huc illucq uolitant. & mimittunt se mor¬
su & unguibus lacerant: &̃ dolorem

Expanded text:
mba insipiens, et non habens cor, intantum brutae mentis ostenditur, ut Aegyptum invocans, ad Assyrios perrexerit. Qui arundineus Aegyptus, cui qui innixus fuerit, statim conteret eum, et fractus atque contritus manum transforat incumbentis. Et ut ostenderet Deus, quod commutantes loca, oculos ejus vitare non possumus, et semper Dei regimur potestate: Cum, inquit, profecti fuerint in Assyrios, etiam ibi extendam rete meum, et si exaltati fuerint ut volucres, inde detraham illos. Deiraham illos autem non in perditionem, sed ut caedam quasi filios: et caedam non in poenarum magnitudine, sed in timore, ut audientes ventura  Al. vetera supplicia, solis terroribus emendentur. Quaeritur cur Ephraim non aliis avibus, sed columbae comparatus sit. Aves caeterae pullos suos etiam cum periculo vitae suae protegere festinant, 77 et cum ad nidum suum accipitrem, colubrum, corvum, sive cornicem accedere viderint, huc illucque volitant, et immittunt se morsu, et unguibus lacerant, et dotorem
Abbreviated transcription (Latin):
faciet. incuiꝰ farmȩ satis tͣibus mittit fermen¬
tum euangłica mulier: ut sp̃s quo sentimꝰ &ami¬
ma qua uiuimus. &e corpus quo incedimus
inunum scm̃ spm̃ redigantur. Iuxta aposto¬
lum. In ipso uiuemꝰ mouemur & sumus. Q
si raro accederit ͬ hereticus ut farinam qͦ semen¬
tes corum faciat: de hac farina fiet subeme¬
ricius panis qui reuersatur. & que abeni
comedent: unde & nc̃ ait. quod si orfecerit
farinam: aliem comedent eam. Alienos autẽ
ilos debemus accipere : dequibus scriptum est:
psalmo: ab occultis meis munda me dñe. & ab
oliems parce seruo tuio Quisi uisto uiro non
fuerint dominati tunc inmaculatꝰ erit & muꝰ¬
dabit᷑ adelicto maximo:
euoratꝰ est isrł: nc̃ factus est in nationibꝰ

Expanded text:
faciet. In cujus farinae satis tribus mittit fermenfaciet. In cujus farinae satis tribus mittit fermentum Evangelica mulier : ut et spiritus quo sentimus, et anima qua vivimus, et corpus quo incedimus, in unum sanctum Spiritum redigantur, juxta Apostolum: In ipso vivimus, movemur et sumus . Quod si raro acciderit haereticis, ut farinam quoque sementis eorum faciat, de hac farina fiet subcinericius panis, qui non reversatur, et quem alieni comedent. Unde et nunc ait: Quod et si fecerit farinam, alieni comedent eam. 86 Alienos autem illos debemus accipere, de quibus scriptum est:  decimo psalmo: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Qui si justo viro non fuerint dominati, tunc immaculatus erit, et mundabitur a delicto maximo. Devoratus est Israel, nunc factus est i
Abbreviated transcription (Latin):
uat inreliquis. ut quos aranearum dixerat
telas. conpararet uento & aurbini culmif qͣue
nonstiantibꝰ. & sisteterint farinam non habenti¬
bus &e sifarinã inquit feerit: ab aliis deuorabit᷑:¬
& quia tam dehereticis quam dehis qui insamaria
fabricati sunt idola cominunis est sensus: com¬
muniter disputandũ est Isti uentũseminant:
siue quȩ auento corrupta sunt. seminat quȩ
medullam non habent: quȩ greci. eñ tepicona.
uocant. & idcirco uacua seminantes mania
uacua quȩ recipiunt. Immo seminantes in car¬
ne. decarne metunt corruptionẽ: & encumferũt᷑
om̃i uento doctrinȩ: Cumq uentũ seminaue¬
rint: metunt turbines & tempestates & primũ
quidem culmus. hoc est stipulam. Non erit
exhis seminibus. nec aliquam poterunt speci¬
em segetęs habere fecundȩ Quod si raro acce¬
cderit ut ecclesiasti quid dogmatis fimile hab̾e
uideant᷑: ipsum germen & spica farinam non

Expanded text:
vat in reliquis, ut quos aranearum telas vat in reliquis, ut quos aranearum telas dixerat, comparet vento, et turbini, culmisque non stantibus: et si steterint, farinam non habentibus; et si farinam, inquit, fecerint, ab aliis devorabitur. Et quia tam de haereticis quam de his, qui in Samaria fabricati sunt idola, communis est sensus, communiter disputandum est. Isti ventum seminant, sive quae a vento corrupta sunt semina, quae medullam non habent, quam Graeci ἐντεριώνην vocant, et idcirco vacua seminantes, inania vacuaque recipiunt: immo seminantes in carne, de carne metunt corruptionem, et circumferuntur omni vento doctrinae. Cumque ventum seminaverint, metent turbines et tempestates, et primum quidem culmus, hoc est, stipula non erit ex his seminibus, nec aliquam poterunt speciem segetis habere fecundae. Quod si raro acciderit, ut Ecclesiastici quid dogmatis simile habere videantur: ipsum germen et spica farinam non