comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frontẽ atq oculos uiuis eos uocibus alloqͥ
⁊ collo q̃nciũ admotis auribus uerbꝰ ꝑci
ais uti uacat sine quadã anĩ dulcedue
legimꝰ Anchison filii occursu alacre tẽsis
ad celum paliis et ꝓfusis lacͥmis dicere
datur ora tueri nate tua et notas audure
et reddere uoces nec ego quidem adusor
dulcissimã e̾e pñtiam amicorũ Siuis enĩ
hoc negau̾it nisi inhũãnus idem ac ferus
s nec tũ michi negabis ab sentiã quo suas
habere uoluptates nisi totã fortassis ami¬
cicie pulcritudinẽ que latissime patet ad ocu-¬
los solos restngnꝰ et a sede eius q̃ est in
am̃o seuotamiꝰ quod si fieri ceꝑit angustis¬
sia quidẽ arca restabit ubi se amicorũ ca¬
ritas oblectet ut eiũ mortem ut cart̾em ut
egtudines ut ꝑeg̾natões seu uolũtarias feu
nccias sileam quis cotidianas nature noci¬
tater sempnũ famẽ situm estus algor es.
lassitudinẽ. Qnis studiorũ aliarũq rerũ

Expanded text:
frontem atque oculos, vivis eos vocibus alloqui frontem atque oculos, vivis eos vocibus alloqui et colloquentium admotis auribus verba perciis uti vacat — sine quadam animi dulcedine legimus Anchisen, filii occursu alacrem, tensis ad celum palmis et profusis lacrimis, dicere: datur ora tueri, Nate, tua, et notas audire ac reddere voces’. 7 Nec ego quidem adversor dulcissimam esse presentiam amicorum; quis enim hoc negaverit, nisi inhumanus idem ac ferus? Sed nec tu michi negabis absentiam quoque suas habere voluptates, nisi totam fortassis amicitie pulcritudinem, que latissime patet, ad oculos solos restringimus et a sede eius, que est in animo, sevocamus; quodsi fieri ceperit, angustissima quidem area restabit, ubi se amicorum caritas oblectet. 8 Ut enim mortem, ut carcerem, ut egritudines, ut peregrinationes seu necessarias seu voluntarias sileam, quis quotidianas nature necessitates, somnum famem sitim estus algores lassitudinem, quis studiorum aliarumque rerum
Abbreviated transcription (Latin):
amicos pro uiuentibus celebremꝰ ꝙ post
obitũ iumoris affricani sapientissimo et
dñii rõnorum in amicicia głiosissimo uiro le¬
lio docente didicimꝰ Quie tam magnũ est
si absentia similit̾ uitaq longe positos ami¬
corũ uultus pro pñtibus habeanus Apud
po etam scͥptum est herent infexi pectore
uultus uerbaq xt̾ itum absentem absens
anditq uidetq Ergo in sanus et obscenus
eodẽ poeta dicente Ante leues ergo pas-¬
centur in ethere cerui Et freta destituent
nũdos in lictore pistes Ante ꝑerratis ambo¬
rũ finibus exil aut ararim parthus bib
mo uiro loquens uide quibus u̾bis utrtur.
Uirtutem in ꝙuit ulius uiri amani q̃ extinc¬
ta non est Tu quare non dicis u̾trtẽ illuis
aut illorũ amo que absens a̾ longinqͣ nõ
est sed ante oculos meos om̃i tpre u̾satur
et in honore semꝑ erit apad me At iocun-¬
dissiniũ est amitos p̃ntes habere intueri

Expanded text:
amicos pro viventibus celebremus — quod post amicos pro viventibus celebremus — quod post obitum iunioris Africani, sapientissimo et omnium Romanorum in amicitia gloriosissimo viro Lelio docente, didicimus —, quid tam magnum est, si, absentia similiter victa longe positos amicorum vultus pro presentibus habeamus? 4 Apud poetam scriptum est herent infixi pectore vultus Verbaque; et iterum absentem absens auditque videtque. Ergo insanus et obscenus eodem poeta dicente: Ante leves ergo pascentur in ethere cervi, Et freta destituent nudos in litore pisces; Ante, pererratis amborum finibus, exul Aut Ararim Parthus bibetamicissimo viro loquens, vide quibus verbis utitur: «Virtutem» inquit, «illius viri amavi, que extincta non est». Tu quare non dicis: ‘Virtutem illius aut illorum amo, que absens aut longinqua non est, sed ante oculos meos omni tempore versatur et in honore semper erit apud me’? 6 ‘At iocondissisimum est amicos presentes habere, intueri
Abbreviated transcription (Latin):
Perabam ex te magnificũ a liquid au
stolidũ uulgus et ingratũ ꝑsonat longe uo¬
ab alio suspicari et non ꝓpriis tuis digitis
querulũ illud cyrographũ ꝯstaret in quo tẽ
unam exiguam multis uerbis perre mulie¬
briter deplorasti cuius lamentationis sũ-¬
ma est te aterrime atq incõsolabiliter
doluisse ꝙ huiꝰ exoptissimi atq opt̃i ducis
nri meamq et amitorũ faciem uidẽ desieris.
motũ te digressu subito turbatũq nõ dubito.
mansuetudinẽ namq ani et suauitatẽ mo¬
rum tnorũ noui quibꝰ omĩo cũ ulla seueriͭ ͤ
aut hubitu mentis aspiore nõ ꝯuenit. unde
tũ his tam ĩmodirus do lor non intelligo ĩm¬
merabiles cause segregant amitos Amiciᵃͣ
u̾am nulle. qua pñte amitus absens ẽẽ non
poterit Gntũ enĩ locorũ int̾uallis ab aĩtoꝵ
ꝯuersatoe disũgini᷑ tñ absencie detͥmentũ
assidua ꝯmemoratõe distutimꝰ Cuiꝰ si tãta.
uis est ut morte suꝑata defunctos etiam

Expanded text:
perabam ex te magnificum aliquid audistolidum vulgus et ingratum personat. Longe ab alio suspicari, et non propriis tuis digitis querulum illud cyrographum constaret, in quo rem unam exiguam multis verbis pene muliebriter deplorasti; 2 cuius lamentationis summa est, te acerrime atque inconsolabiliter doluisse, quod huius exoptatissimi atque optimi ducis nostri meamque et amicorum faciem videre desieris. Motum te digressu subito turbatumque non dubito; mansuetudinem namque animi et suavitatem morum tuorum novi, quibus omnino cum ulla severitate aut habitu mentis asperiore non convenit. 3 tamen hic tam immodicus dolor, non intelligo. Innumerabiles cause segregant amicos, amicitiam veram nulle; qua presente, amicus absens esse non poterit. Quantum enim locorum intervallis ab amicorum conversatione disiungimur, tantum absentie detrimentum assidua commemoratione discutimus; cuius si tanta vis est, ut morte superata defunctos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Bed si mali huiꝯ tãm queris astipulat o spei
ẽ huãna cupiditas nicħ nõ credi iubens dũ
oĩa ꝯcupiscit Itaq illa fallax het credula nos
decepit Cet̾um qd̾ in te erat p̃stitisti se ꝯ silĩ
fidemq tuã ⁊ pietatẽ illã q̃ me patrio amõe
cõplecteris aliena temitas atiir meqͥtas crude¬
litasq uicerũt Trigeminorũ acies notũ certa¬
men indigna uictoria rd cedamꝰ ne ꝑ me¬
pacĩam exacerbenis ñuriã nichil ẽ relignũ nͥ
qd̾ sapiens quidã uir dixisse fert᷑ ut huãnis

Expanded text:
sed si mali huius causam queris, astipulatrix spei sed si mali huius causam queris, astipulatrix spei est humana cupiditas, nichil non credi iubens, dum omnia concupiscit. Itaque illa fallax, hec credula, nos decepti. 2 Ceterum quod in te erat, prestitisti; sed consilium fidemque tuam et pietatem illam qua me patrio more complecteris, aliena temeritas atque iniquitas crudelitasque vicerunt; trigeminorum acies, notum certamen, indigna victoria. Sed cedamus ne per impatientiam exacerbemus iniuriam; nichil est reliquum nisi quod sapiens quidam vi
Abbreviated transcription (Latin):
ualde egeo in uirorũ illustriũ a gerie Tni
hos humeros qualescũq subixci oro gͦ festi¬
na Scis qͣntũ carũ est tempus horas ⁊ mo¬
menta librantibꝰ Insuꝑ et pro eo nõiatim
gr̃as ago ꝙ me tam debiti admones ossici
Temptani ut suadebas qd̾ et ꝑ meip̃m fe¬
cissem ⁊ iã ceꝑam s tarditate meã nosti ⁊
gtẽptũ rerũ Ita eiũ mͥ ꝯtingat mori ne toto
moriar ut młta u̾fanti mẽptissiã fabula et
prsus inane sompniũ uidet: fere quid ꝙ in
t̾ris utit. Stimulis igit᷑ opus erat hoc in
morũ intorũ constia tua fides adhibiũt et
cũctantẽ impulit ad honestũ opus s ꝙͣ unle
no sideo est ꝑiũ terte ꝯsiliũ esse mefficax
non debebit Uale t
¶aldrunde de fallaci spe
¶Efellir opuno spes ĩllu sit pestrs
cotidiana mortaluũ res millaa men¬
paicior siuli ii magio tredit᷑ miratis ym̃o
nich mino rem notissiniã atq uulgatã loquor¬

Expanded text:
Libro illo valde egeo in virorum illustrium congerie, cui Libro illo valde egeo in virorum illustrium congerie, cui hos humeros qualescunque subieci; oro ergo, festina: scis quam carum est tempus horas et momenta librantibus. 2 Insuper et pro eo nominatim gratias ago, quod me tam debiti admones officii. Tentavi ut suadebas, quod et per me ipsum fecissem et iam ceperam; sed tarditatem meam nosti et contemptum rerum. Ita enim michi contingat mori ne totus moriar, ut multa versanti ineptissima fabula et prorsus inane somnium videtur fere quicquid in terris agitur. Stimulis igitur opus erat; hos michi morum meorum conscia tua fides adhibuit, et cuntantem impulit ad honestum opus, sed quam utile, rio fides est, pium certe consilium esse inefficax non debebit. Vale. 16 Ad eundem, de fallaci spe. 1 Fefellit opinio, spes illusit, pestis quotidiana mortalium. Res nulla mendacior, nulli tamen magis creditur. Miraris? Imo hil minus; rem notissimam atque vulgatam loquor
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ a modestia. et pro cõmunui sorte hõm de
ꝯmiibꝰ cogitandũ est Sed esto sit uita lõ¬
gissima ixͣtũ tñ ab ext̾mo absum ꝰ facile
ppendes si oculos in terga reflexis ⁊ uenturã
ip̃us meturi ceꝑis extrmatõe p̃teriti Quod
aũt ad hoc qͣi nõ leue p̾sidũ intẽ solitarie
librũ petis ne dici quidẽ opus erat. quidr
ex hoc ingenio depromptũ et tib pmxtissim
eriti ⁊ si in publicũ nendũ illud exierit ut
silrã ueterũigema quorũ nob coyia mag̃
est ꝓuide qr de hoc in pñs lo qui amplius
non uatat. hoc tibi in añ deuutte mirã
in modũ auxisse te amici: quã mecũ hẽs
ꝑ id qd de solitudine tam efficacit̾ scͥpsisti
¶ Ad guillermũ ueronensẽ gr̃arũ actio
Ratiaz tibi hẽo uir oxtime ꝙ te mͣ
adeo morigerũ prebes egorĩ młte
mali scudiis meis ꝙͣ uoluxtatibꝰ opem
fr̾i ꝙͣuis et studia uoluptates suas habent

Expanded text:
nostra modestia et pro comuni sorte hominum, de nostra modestia et pro comuni sorte hominum, de comunibus cogitandum est. Sed esto: sit vita longissima; quantum tamen ab extremo absumus, facile perpendes, si oculos in terga reflexeris et venturum tempus metiri ceperis extimatione preteriti. 7 Quod autem ad hoc quasi non leve presidium Vite solitarie librum petis, ne dici quidem opus erat; quicquid ex hoc ingenio depromptum et tibi promptissimum erit, etsi in publicum nondum illud exierit, ut sileam veterum ingenia, quorum nobis copia magna est. Proinde quia de hoc in presens loqui amplius non vacat, hoc tibi in animum demitte, mirum in modum auxisse te amicitiam quam mecum habes, per id quod de solitudine tam efficaciter scripsist5 Ad Guillelmum Veronensem oratoratiam tibi habeo, vir optime, quod te michi adeo morigerum prebes; ego enim multo malim studiis meis quam voluptatibus opem ferri, quamvis et studia suas voluptates habeant
Abbreviated transcription (Latin):
diffinẽs. s de nõb loq̃ns uix ex solitudinẽ
possenos bñ uinẽ bñ mori nec certe minꝰ
rã de morte ꝙͣ de uita nec mino ꝙͣ de t̾mĩo
ꝙͣ destadio cogitandũ Nat᷑a dux nr̃anos
folitarios fect qͥd tergiuersau ⁊ obliqͣs
sequim: uias Non nos fallat longioris uite
soes aut illud danititũ qd̾ ĩmĩabiles iã fe¬
fellit. de ãuis sextuaginta uel in potenta¬
tibꝰ octoginta nõ obluctor ꝓphete uera sũt.
om̃ra ꝓ ed inaior ꝑs hõm quĩquagesimũ
nõ tiugit quõt nilia occupationũ qͦt
ceptorũ pomxas iã ꝓphetica ĩter rupit aut¬
toritas dũ quod ille extremũ posuit nos qĩ
nrediũ̃ ponimuꝰ/ et qd̾ ille paucis atq uiuati¬
bus nos om̃ibꝯ polliceni. Cessens spes ma¬
nes nemos nos fallat ymo nos iõi nosmer
ip̃os nõ fallamꝰ neq nobis accidat ciceroni
anũ illud ubi agit. intelli sperat sͥ quisq
fortunã. potens est quid deus oĩa singula¬
ria atq magnifica nob dare nõb̃ tñ et ꝓ

Expanded text:
diffiniens, sed de nobis loquens, vix extra solitudinem posse nos bene vivere bene mori, nec certe minus iam de morte quam de vita, nec minus de termino quam de stadio cogitandum. Natura, dux nostra, nos solitarios fecit; quid tergiversamur et obliquas sequimur vias? 5 Non nos fallat longioris vite spes aut illud daviticum, quod innumerabiles iam fefellit, de “annis septuaginta” vel “in potentibus octoginta”. Non obluctor; Prophete vera sunt omnia, sed maior pars hominum quinquagesimum non attingit. Quot milia occupationum, quot ceptorum pompas illa prophetica interrupit autoritas, dum quod ille extremum posuit, nos quasi medium ponimus, et quod ille paucis atque vivacibus, nos omnibus pollicemur! 6 Cessent spes inanes, nemo nos fallat, imo vero nos ipsi nosmet ipsos noanum illud ubi ait: «Metelli sperat sibi quisque fortunam». Potens est quidem Deus omnia singularia atque magnifica nobis dare; nobis tamen et pro
Abbreviated transcription (Latin):
tallicã ytalita ꝯdierit guitate In plauso
illud tuũ op̃s uertes eloquiũ pudebitꝰ
nutiliũ querelarũ quarũ nulla qͥs erit᷑
excusatio nisi qr uulgari suione ꝯscripte
sunt. ut in telligi de tur nõ te in illis tuã s

Expanded text:
gallicam italica condiverit gravitate! In plausus gallicam italica condiverit gravitate! In plausus illud tuum omnipotens vertes eloquium, pudebitque inutilium querelarum, quarum nulla quidem erat excusatio nisi quia vulgari sermone conscripte sunt, ut intelligi detur non te in illis tuam sed
Abbreviated transcription (Latin):
quodã sydere siuata est et que ab micio re¬
rñ ut ip̃e nõ ignoras oĩm auctoꝵ testio ͦ
landatissĩa t̾rarũ om̃i semꝑ fuit tm̃ p̃conẽ
nr̃a etate uñ nõ spabat ĩenit Crede eiũ
mͥ mirobere ubi rũ redutẽ audies de rebo
ytalicis p̃dicantẽ Itaq ut iam tandẽ aliqũ
concludã si desideriũ tanti pr̃is egre fers.
si solitudinẽ tuã et situ mimo ꝯtractã aute
rubigie̾ lamentaris possũ hũanis passio¬
mbꝯ ueniã dare Si uerouel nos illi uel
illũ nobis ĩides ꝓrsus satirico deute mor¬
dyudus est quẽ torqueat aliena leticia ꝑ¬
uide quidꝙ est bñ est estas te ꝓxima uic¬
tore faciat redditura tibi dñm ꝙ nobis
eripiet ymaginẽ lñ illius de nulla dies
de nr̃is p̃cordiis extirpabit ⁊ ꝙͣto putas
alacrior ꝙͣtoq rerũ exꝑientior redibit. ꝙͣ¬
to non solũ cet̾is s etiã semetip̃o sb limmior
qui tã młta oclis suis uidit ⁊ urbanitatem

Expanded text:
quodam sidere serenata est; et que ab initio requodam sidere serenata est; et que ab initio rerum, ut ipse non ignoras, omnium auctorum testimonio laudatissima terrarum omnium semper fuit, tantum preconem nostra etate unde non sperabat invenit. Crede enim michi, mirabere ubi eum reducem audies de rebus italicis predicantem. 42 Itaque ut iantandem aliquando concludam, si desiderium tanti patris egre fers, si solitudinem tuam et situ nimio contractam animi rubiginem lamentaris, possum humanis passionibus veniam dare; si vero vel nos illi vel illum nobis invides, prorsus satyrico dente mordendus es, quem torqueat aliena letitia. Proinde quicquid est, breve est; estas te proxima victorem faciet, redditura tibi dominum quem nobis eripiet; imaginem tamen illius nulla dies de nostris precordiis extirpabit. 43 Et quanto, putas, alacrior quantoque rerum experientior redibit, quanto non solum ceteris sed etiam semet ipso sublimior, qui tam multa oculis suis viderit et urbanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Seuas p̃terea et lupã altrace et sextẽ
collibus rome enuilã cĩtatem et rõnorũ
opꝰ ducũ florentiã de quaiich ad pns
ne qui te michi me tibi suspectũ patrie
ꝑ studiosam tnsire bonomã atq huc itm
reuerti cogitat oñm hic legatõis sue p̃lato¬
rũ solempne ꝯsiliũ acturus atq ita tanẽ
demiũ mediolanũ repetet. et ad leuam
flectens t̾tio tͣnsibit appẽmuũ uisurus et
iamiã nec ĩmerito nulla eñ anĩosior
nulla hodre uerius regũ ciuitas dici poss
si cuulis inde ꝯcordia nõ abessi ⁊ta peri
ligustitũ sinũ quo nulłꝰ amenior ꝓ cedri¬
nos ac paliuifõs saltus. ꝑ odoriferũ atq
biidissonũ litus ad ytaliefmẽ ueniet in
dio affecti aĩ signa sũt uides at menan¬
dreo more circũflectit᷑. quo ⁊ płibꝰ locis
aduentus sui iocunditas senciat᷑ ⁊ gno sa
riã mlta et magna et memorabi᷑ uidisse.
q̃ int̾ xñtis eui mibilia ħ uelut benigno

Expanded text:
Senas preterea et lupa altrice et septem Senas preterea et lupa altrice et septem collibus Rome emulam civitatem, et romanorum opus ducum Florentiam, de qua nichil ad presens, nequi te michi, me tibi suspectum faciat per studiosam transire Bononiam atque huc iterum reverti cogitat, omnium hic legationis sue prelatorum solemne concilium acturus; atque ita tum demum Mediolanum repetet et ad levam flectens tertio transibit Apenninum, visurus et Ianuam, nec immerito; nulla enim animosior, nulla hodie verius regum civitas dici posset, si civilis inde concordia non abesset; ita per Ligusticum sinum, quo nullus amenior, per cedrinos ac palmiferos saltus, per odoriferum atque undisonum litus ad Italie finem veniet in s tedio affecti animi signa sunt; vides ut menandreo more circumflectitur, quo et a pluribus locis adventus sui iocunditas sentiatur et generriam: multa et magna et memorabilia vidisse, que inter presentis evi nubila hoc velut benigno
Abbreviated transcription (Latin):
rimi fundamẽta estiue muis indicio iacta
sunt et ubi partu u̾gnis templa fortisse¬
ma corruerũt, Cornet lapidẽ in fundo sy¬
monis cerebro macbatũ monstrabitur sibi
siluestri latibulũ ⁊ uisio ostantin ⁊ dicta¬
ta celitꝰ insanablis morbi cura iumĩab. ͤ
quoq alia quorũ ꝑtem idem ego ad elemẽ¬
da licet collapsa palatia scipionã cesarum
et fabiorũ domos uidebit uix colles uniꝰ
muri umbitu circũ clusos mirabit᷑ latas
uias raptiuoꝵ quondã agiũba angustas
ara celi unde augusto cesari puer xp̃ns
germam e genouefe colle ꝯtemplabere or¬
tũ solis tibi lustrasse uideberis ⁊ occasum
opimõe tua felix si tũnulla est in errore Re¬
licitas Roma aũt digressus ille ne quid
nescias ꝑ alias ytalie regionẽ etrustorã
regionẽ muiseꝰ in am̃o h gelidis ac te¬
pentibus circũfluũ fontibꝰ interbiũ et
urbem uete̾ p̃rupti saxim u̾ticẽ sedentẽ

Expanded text:
rimi fundamenta estive nivis indicio iacta rimi fundamenta estive nivis indicio iacta sunt, et ubi partu Virginis templa fortissima corruerunt; cernet lapidem infando Simonis cerebro maculatum; monstrabitur sibi Silvestri latibulum et visio Constantini et dictata celitus insanabilis morbi cura, innumerabilia quoque alia quorum partem idem ego ad Clemenda, licet collapsa, palatia, Scipionum Cesarum et Fabiorum domos; videbit septem colles unius muri ambitu circumclusos; mirabitur latas vias, captivorum quondam agminibus angustas, Ara Celi, unde Augusto Cesari puer CristuGermani et Genovefe collem contemplabere, ortum solis tibi lustrasse videberis et occasum, opinione tua felix, si tamen ulla est in errore felicitas. 38 Roma autem digressus ille, nequid nescias, per aliam Italie regionem Etruscorum urbes invisere in animo habet, gelidis ac tepentibus circumfluum fontibus Viterbium, et Urbem Veterem prerupti saxi in vertice sedentem,
Abbreviated transcription (Latin):
romã petet quã quicũq non uiderit teme
alias admirat᷑ euiꝰ urbis aspectꝰ ut int̾¬
Ium spõsior foret ppli roͣmi fortuna presta¬
bat ut uere nũꝙͣ salutarior inbilens mus
Uel in cũctarũ ecciarũ suris pretibꝰ ex tantẽ
uñia uultus effigiez uidebit ubi ꝓfugo uet ͤ
xp̃s occurrit et suꝑ predurũ silitẽ eternũ
gentibus adoranda uestugia ingrediet in
sc̃a scorum locellũ celestis gr̃e plenũ uati¬
canũ lustrabit et btĩs ossibus extractũ.
Calixti specus in cunabula ⁊ cirtũscisionez
saluatoris aspiciet/ et ugmei lactis uascu¬
lum candore mirabili uidebit agnetis amu¬
lum et dĩnitus extinete libidinis mirãcłm
recognoscet sontẽ plabit᷑ trũcũ baptiste
caput et laurencii traticula ⁊ aduectum
aliunde stephanũ unoq duos ꝯtentos hos¬
pitro uidebit ubi pauli fuso sangiũe dultis
aque fontes eruꝑunt unnato dño fons
olet descendit in tyberim ubi tẽpli pulcer¬

Expanded text:
Romam petet, quam quicunque non viderit, temere Romam petet, quam quicunque non viderit, temere alias admiratur; cuius urbis aspectus ut interdum speciosior foret, populi romani fortuna prestabat, ut vero nunquam salutarior, iubileus annus vel in cuntarum ecclesiarum matris parietibus extantem dominici vultus effigiem; videbit ubi profugo Petro Cristus occurrit, et super preduram silicem eternum gentibus adoranda vestigia; 34 ingredietur in Sancta Sanctorum, locellum celestis gratie plenum; Vaticanum lustrabit et beatis ossibus extructum Calixti specus; incunabula et circumcisionem Salvatoris aspiciet et virginei lactis vasculum candore mirabili; videbit Agnetis anulum et divinitus extincte libidinis miraculum recognoscet; contemplabitur truncum Baptiste caput et Laurentii craticulam, et advectum aliunde Stephanum, unoque duos contentos hospitio; 35 videbit ubi Pauli fuso sanguine dulcis aque fontes eruperunt, unde nato Domino fons olei descendit in Tyberim, ubi templi pulcer
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ cunctas littoreas mirabilez atq pmax¬
miã urbem mox ciuetũ flunibꝰ ⁊ estinis
deliciis amenũ ꝓmĩq t̾uisiũ quã sibi sedẽm
delrgit. delectatiomi non tam ꝓprie ꝙ undi
q ꝯuemenciũ ꝓspiciens inde ad ꝯpesten¬
dos archoos motus aquilegiã preteruectꝰ
alpesq noricas tus gressus longe lateqz
germamã ꝑagrauit et illũ olim̃ imperi
liitẽ damibiũ nilo parr̾ nłe supbũ fon¬
tibus et horrificis gurgitibꝰ estuantẽ attĩ
nexit que unasibi apud pataniũ longius¬
cule more cã fuit cu tͣnslatõi ego interfu
guitatis exinue ac cerimomarũ mirator
Unus ex płunis. crastino iter inceptũ nget
Ut sic̾ adriati fremitũ maris uidit sic thir¬
renas aspiciat tẽpestates Et xͥmo quidem
flmiorũ regem tnsibit Eridanuĩ ⁊ antiquis¬
simã cinitatẽ renen ã post aruuinũ mox
fanũ inde pusiũ p̃nalidã uebem atq int̾¬
iacentes alias. tandẽ rerũ caxut ⁊ dñim

Expanded text:
inter cuntas litoreas mirabilem atque permaxinter cuntas litoreas mirabilem atque permaximam urbem, mox cinctum fluminibus et estivis delitiis amenum parvumque Tarvisium, quam sibi sedem delegit, delectationi non tam proprie quam undientium prospiciens; 31 inde ad compescendos arthoos motus Aquilegiam pretervectus Alpesque Noricas transgressus, longe lateque Germaniam peragravit, et illum olim imperii limitem Danubium, Nilo parem, mille superbum fontibus et horrificis gurgitibus estuantem attigivexit, que una sibi apud Patavum longiuscule more causa fuit; cui translationi ego interfui gravitatis eximie ac cerimoniarum mirator unus ex plurimis.32 Crastino iter inceptum aget, ut sicut Adriatici fremitum maris vidit, sic thirrenas aspiciat tempestates; et primo quidem fluviorum regem transibit Eridanum; et antiquissimam civitatum Ravennam, post Ariminum, mox Fanum, inde Perusium, prevalidam urbem, atque interiacentes alias, tandem rerum caput et dominam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuto eiũ inquit prisee poetice dĩnꝰ auctor
apud graios sũme ptudẽtie uirũ mõstrare
cupiens młtarũ cuntatũ obitu ⁊ uariorũ
pplorum ⁊ognitu sũmas ndeptũ uirtutes
uidit nec intelligis ꝙͣ gͣtũ spectatłi illi
tano cico ait aliquid obsequi se putãt qui
hostiũ ponti uiderũt et ras angustias per
qͣs penet᷑uit ea que est nõĩata argo quiũ
argiui in ea delci uiri uecti petebãt pellez
amatã arietis aut hni qui occeam freta ia
Uiderũt Europã libiãn rapax s̃ didit uu¬
Ai Quid se dñs nr̃ adeptũ putare p̃t qͥ frat¬
tas puinco aceto ytalicas alpes uidit Et ci¬
salpine gallie letissimos atqz latissiõs cam¬
pos libero ꝑmensus intiutu. mediolanum
urbem egregiã et a maioribo ur̃is ꝯditan
Brixiãq et ueronã ab risdẽ ur̃is maiori¬
bus possessa loca pspexit inde potens ꝑa¬
tamũ troici opus autẽnoris huic uenetoꝵ

Expanded text:
immerito» enim, inquit, «prisce poetice divinus auctor immerito» enim, inquit, «prisce poetice divinus auctor apud Graios, summe prudentie virum monstrare cupiens multarum civitatum obitu et variorum populorum cognitu summas adepvidit, nec intelligis quam gratum spectaculum illi tans Cicero ait, «aliquid assequi se putant qui ostium Ponti viderunt et eas angustias per quas penetravit ea que est nominata Argo, quia argivi in ea delecti viri Vecti petebant pellem auratam arietis, aut hi qui occeani freta illa viderunt Europam Lybiamque rapax ubi dividit u quid se dominus noster adeptum putare potest, qui fractas punico aceto italicas Alpes vidit, et Cisalpine Gallie letissimos atque latissimos campos libero permensus intuitu, Mediolanum, urbem egregiam et a maioribus vestris conditam, Brixiamque et Veronam, ab eisdem vestris maioribus possessa loca, prospexit? 30 Inde petens Patavum, troici opus Anthenoris, hine Venetorum
Abbreviated transcription (Latin):
agnomẽ sibi qui enĩ corneliꝰ ierat redit
asfricauꝰ iuit ad troiã neoꝑtholomeꝰ cõ¬
tẽptis am p̃cibꝰ ac laciis iuit ulixes ꝑ
om̃s t̾ras ac maria et erat illi doun decre¬
pitꝰ pr̃ infans filius quĩx adolescestens
et ꝓcis obsissa cũ ixõe inte̾a c̾cris poculis. si
clarus calcatis affc̃ibus neglecto regni so¬
ho et tot pignoribꝰ spretis int̾ scillam et
caribdim int̾ ingͣntes auerui u̾tices senes¬
cere maluit ꝙͣ domi/ nullas aliã ob causa
ꝙͣ ut aliq̃n seuex doctior in pr̃iam remea¬
ret et reuera si exꝑientia artẽ facit quid
artificiosũ qui ue alta laude dignũ sꝑare
relinquit᷑. illi qui pr̃ne domius ꝑpetuꝰ cus¬
tos fuit boni uillici est in auito rure ꝯsistẽ
celluras sue uim bonũq cognoscx̾ Contra
nobilis et in altũ intentis ingemii ẽ mul¬
tas t̾ras ⁊ iltorũmores hõm uidisse ue¬
rissum̃q esti qd apud apulriũ legisti non

Expanded text:
agnomen sibi; qui enim Cornelius iverat rediit agnomen sibi; qui enim Cornelius iverat rediit Africanus. 23 Ivit ad Troiam Neoptholemus, contemptis avi precibus ac lacrimis; ivit Ulixes per omnes terras ac maria; et erat illi domi decrepitus pater, infans filius, coniux adolescens et procis obsessa, cum ipse interea circeis poculis, Sirclarus, calcatis affectibus, neglecto regni solio et tot pignoribus spretis, inter Scyllam et Caribdim, inter nigrantes Averni vertices senescere maluit quam domi, nullam aliam ob causam quam ut aliquando senex doctior in patriam remearet. 25 Et revera si experientia artem facit, quid artificiosum quid ve alta laude dignum sperare relinquitur illi qui paterne domus perpetuus custos fuit? Boni villici est in avito rure consistere, telluris sue vim bovumque cognoscere. 26 Contra nobilis et in altum nitentis ingenii est, multas terras et “multorum mores hominum” vidisse; verissimumque est quod apud Apuleium legisti: «non
Abbreviated transcription (Latin):
Uulgus quid ꝓnũciet ego tã gn̾osũ excitiũ
omũbꝯ deliciis om̃ibꝯ q uoluptatibꝰ p̃tulerĩ
ꝯͣs sõpnus aut uentꝰ aut ambitio p̾stare
dito et exiliũ hnũ geme qui tam procul a
contẽplanda illius głia recessisti dolerẽ et
ego nũs ꝑ iter uitã tuã nisi tu it̾ eiꝯmuisatꝰ
tacite quid̾ te felice ab sentia iuditares gau¬
denti aũt ꝯpati nõ pretatis s dementie
mente dilige̾ t̾te scio mertes moras itim̾
post huisse magnifico uirẽs eiũ etas est
Sñ putes illustricriliꝰ exe plis agã Qua¬
tuor et xx ͭ ãnos natus erat scipio cum
aduerso qͥtuor ualidissios carthaguiensiũ
extito totidẽq clarissiõs duces in hyspa¬
mas ꝓfectus est inde ĩmt̃abilibꝰ uictoris
oruatus rediens cũ laude ꝑta ꝯtentꝰ domi
mane̾ poss toñte ꝑ ytaliã anbale in
affricaz tnsire maluit et se int̾ asprima
uocantẽ maioris spem glre secutus ẽ nõ
inde diuitias relaturꝰ s salutẽ patrie.

Expanded text:
iet; ego tam generosum exercitium omnibus delitiis omnibusque voluptatibus pretulerim, quas somnus aut venter aut ambitio prestare dito et exilium tuum geme, qui tam procul a contemplanda illius gloria recessisti. Dolerem et ego nunc pariter vicem tuam, nisi tu iter eius miseratus, tacite quidem te felicem absentia iudicares. Gaudenti autem compati non pietatis sed dementie mente diligere certe scio, inertes moras itineri posthabuisse magnifico; virens enim etas est, dum putes, illustrioribus exemplis agam. Quattuor et viginti annos natus erat Scipio cum adversus quattuor validissimos Carthaginiensium exercitus totidemque clarissimos duces in Hispanias profectus est. 22 Inde innumerabilibus victoriis ornatus rediens, cum parta laude contentus domi manere posset, tonante per Italiam Hanibale, in Africam transire maluit, et se inter asperrima vocantem maioris spem glorie secutus est, non inde divitias relaturus sed salutem patrie,
Abbreviated transcription (Latin):
muliebrit̾ loq̃ris et si nõ michi ut saltem
musis hospitiba meis ꝑceus q̃ ne modo
aduersus te nu̾s suis arment᷑: nõ illarũ
oro te recogno sce u̾borũ tuoꝵ formulam
ꝯsignatis ut diti solet tecũ agit᷑ tabellis.
hũc ip̃m dñm nr̃m arguis pungis intrepi¬
tas et minis intolleranda mollicie non
absenciã sed ut tu uocas exiliũ ens de¬
fles ꝑeg̾natõemq sc̃issimã et qua nułła
gliosior ẽẽ p̃t̃ exilii cognomẽ decoloras.
h̃ niinirũ est illa seuectus am̃ quã in te lugeo
ardor egregius quo nulli sedus uidebaris.
abdita quelib et ncognita ꝑstrutanti sta
ne int̾ curiositatẽ nuxiã ultimãq segintiẽ
nicħ est mrdiũ parũtibi distaus indĩa uide¬

Expanded text:
muliebriter loquereris, et si non michi, at saltem muliebriter loquereris, et si non michi, at saltem Musis hospitibus meis parceres; que ne modo adversus te numeris suis armentur, non illarum oro te? Recognosce mecum verborum tuorum formulam; consignatis, ut dici solet, tecum agitur tabellis. Hunc ipsum dominum nostrum arguis pungis increpitas et nimus intoleranda mollitie non absentiam sed, ut tu vocas, exilium eius defles peregrinationemque sanctissimam et qua nulla gloriosior esse potest, exilii cognomine decoloras. 8 Hec nimirum est illa senectus animi quam in te lugeo,ardor egregius, quo nulli secundus videbaris, abdita quelibet et incognita perscrutandi. Ita ne inter curiositatem anxiam ultimamque segnitiem nichil est medium? Paru
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ circunatti ad nil ad qͣm ad exẽplũ
turbe nũm ydonet et fruges comedere
nati ut elegant᷑ ait flaceꝰ at qͥ ħ miche
nõ negaueris si seuesce̾ aĩo p̃t posse ẽt
int̾ire cũ haud dubie ultima inte ꝑs ⁊ qi
ta que una p̃stabat ut me hõiem nõdele¬
rem ex ꝑte ulta morti tempalit᷑ obnop¬
ium nobiliori int̾im et qd nate fides nd¬
diderat utyaq tandẽ ꝑte uicturã n ͨ sum
nescius mirari te quorsũ tam longis an¬
fractibꝰ mea ꝑgat or̃o ymo u̾o siige¬
nũ tuũ noui iã constĩa bellitãte qͥd dicã
et qͥd simn dicturꝰ intelligis Est ħ ut nõsti
p̃clarissimꝰ p̃r̃ et cõis amborũ dñt wnide
boloñ cardinalis et sedis aplite legatns
iam faciẽ tuã intueri uideor modestus tu
bor illa muasit nõ p̃sagiebas me de ma¬
nbus suis tuas lr̃as inspecturũ quod si
euenturũ cogitasses nũꝙͣ ꝓfecto tã mollit᷑

Expanded text:
nibus circumacti, ad nil aliud quam ad explendum nibus circumacti, ad nil aliud quam ad explendum turbe “numerum” ydonei “et fruges” comedere “nati”, ut eleganter ait Flaccus? Atqui hoc mihi non negaveris, si senescere animus potest, posse etiam interire, cum hauddubie ultima vite pars et quasi ta, que una prestabat ut me hominem non dolerem, ex parte altera morti temporaliter obnoxium, nobiliori interim et, quod nature fides addiderat, utraque tandem parte victurum. Nec sum nescius mirari te quorsum tam longis anfractibus mea pergat oratio; imo vero si ingenium tuum novi, iamiam conscientia vellicante quid dicam et quid sim dicturus intelligis. 6 Est hic, ut nosti, preclarissimus pater et comunis amborum dominus Guido Boloniensis cardinalis et Sedis Apostolice legatus. Iam faciem tuam intueri videor; modestus illam rubor invasit. Non presagiebas me de manibus suis tuas literas inspecturum; quodsi eventurum cogitasses, nunquam profecto tam molliter
Abbreviated transcription (Latin):
mittit᷑ Ego quidẽ et rõne insita et exꝑi¬
entia magr̃a et illustri ẽt hystorico attes¬
tante didicerã orta oĩa occide̾ et aucta
senesc̾e s ab hac meluctabili rerũ sorte
mortaliũ ex ẽptũ am arbitrabar quippe
qͥ non trestris s etheree sube in altũ ui ꝓ
pria et quibusdã ut ita dix̾im nat᷑e sue a¬
us actollet mortẽq despic̾et qd̾q de qui¬
busdã uenustissimis ꝑtalie ppłis apᵈ̾ poetã
legerã ꝙ .s. nec tarda senectus debilitat
uires anĩ lacius excedens ad om̃e genus
hõm referebã cogis me in hac dubiũ opi¬
mone subsistẽ uideris eiũ m ut loqr apte
tam corpe ꝙͣ am̃o senuisse qd si accide̾ tibi
potuit in tanta bonarũ artiũ copia tãtaq
u̾tutũ suppellectili quid euenturũ credinꝰ
hiis nudis ⁊ mermibꝰ nullũ u̾tutis sola¬
men hñtibus nullũ p̃sidiũ lr̃arũ hiis dico
qui passim in trirus oberrant curis ma¬

Expanded text:
mittitur? Ego quidem et ratione insita et experimittitur? Ego quidem et ratione insita et experientia magistra et illustri etiam historico attestante didiceram «orta omnia occidere et aucta senescere». Sed ab hac ineluctabili rerum sorte mortalium exemptum animum arbitrabar, quippe qui non terrestris sed etheree substantie se se in altum vi propria et quibusdam, ut ita dixerim, nature sue alis attolleret, mortemque despiceret quodque de quibusdam vetustissimis Itlicet nec tarda senectus Debilitat vires animi, latius extendens ad omne genus hominum referebam. 4 Cogis me in hac dubium opinione subsistere. Videris enim — claretam corpore quam animo senuisse; quodsi accidere tibi potuit in tanta bonarum artium copia tantaque virtutum suppellectili, quid eventurum credimus his nudis et inermibus, nullum virtutis solamen habentibus, nullum presidium literarum, his dico qui passim in triviis oberrant curis ina
Abbreviated transcription (Latin):
se serenioribꝰ non tam aĩo tuo gtis non
est seuis gustus appete̾ id offendat.
¶Ad philippũ de uitriaco musecũ In¬
crepat᷑ xotũ mollities qui sit uni t̾ra¬
rũ augulo sũt astricti ut glosam licet
hundantiã infelice putant
micas aures amitꝯ ẜuo pulsabit
non tam blandus ꝙͣ uerax neq tã
de longinqͦ qd corã positus non uererer.
magna est amititie libertas, magͣ secu¬
ritas qui multũ diligit nicħ tinez ymo
urro tumet oĩa et omĩa cirtũspicit mag¬
nus amor ita inꝙͣ oĩa quibꝰ amatũ suspi¬
catur offendi de amico quidẽ suo seurta
uiderit de quo ait non amo illũ nisi offen¬
dero ego nichil mino uelim ꝙͣ te offendere
ped absit ut offendi uopossis uerisemꝑ
acutissimꝰ et ardentissimꝰ inquisitor de¬
lectabe pocius ut spero ⁊ imbeallitati
quid eiũ queso te ire dicã et̾nũ s uł duitur¬
nũ restat honũ sim ann quoq senectꝰ ad¬

Expanded text:
se serenioribus, non tam animo tuo gratis. Non se serenioribus, non tam animo tuo gratis. Non est sani gustus appetere quod offendat. Vale. 13 Ad Philippum de Vitriaco musicum, increpatur eorum mollities qui sic uni terrarum angulo sunt astricti, ut gloriosam licet absentiam infelicem putent. 1 Amicas aures amicus sermo pulsabit non tam blandus quam verax neque tam de longinquo quod coram positus non vererer? Magna est amicitie libertas, magna securitas; qui multum diligit, nichil timet, imo vero timet omnia, et omnia circumspicit magnus amor, illa inquam omnia quibus amatum suspicatur offendi. 2 De amico quidem suo Seneca viderit, de quo ait: «non amo illum nisi offendero»; ego nichil minus velim quam te offendere. Sed absit ut offendi vero possis, veri semper acutissimus et ardentissimus inquisitor; delectare potius spero et imbecillitati o te, ne dicam eternum sed vel diuturnum restat homini, si in animum quoque senectus ad
Abbreviated transcription (Latin):
sepiꝯ uo rescribe̾ soleo non tã cupidine
laudis ꝙͣ spe uenie et collo q̃ndi quadã nõ
pua dulcedine. ĩgnotis et x̃cipue talibus
qualez tu hũc facis ingerẽ nr̃a hec nuda
mũ locũ tenes miuis amando urge̾ et in
uet̾ibꝰ si qui sũt ꝯ tetus noli nouos quere
et felix errore tuo ut ait ille noli alios in
errorẽ coge illos x̃htun qui ut cogi neque¬
unt et maiorẽ rigido ꝙͣ ex uo ꝙex blan¬
do errore ꝑcipiũt uoluptatẽ Noli quoq
ꝯmitt̾e ut tibi curiositate ninia delecta¬
tio tua peati cũ cãu aliquo puemi̾s quo
noñ uis ubi .s. amiti ignorantia qͣn tibi
anior gͣtis fucis illui ⁊ placito uelamĩt
palliat seueriore indicio reregat᷑. siułq
michi uelũ quo sub oclis tuis lateo tibi
nius ille quo gandes utror extidat ꝓinde
nd libenter de me credis crede lib̾e crede
pacifice ne ue ultro argessas qui te opi¬
monũ uet̾um ꝯsuetudie spoliatũ nouas

Expanded text:
sepius vero rescribere soleo, non tam cupidine sepius vero rescribere soleo, non tam cupidine laudis quam spe venie et colloquendi quadam non parva dulcedine; ignotis et precipue talibus qualem tu hunc facis, ingerere nostra hec nuda mum locum tenes, nimis amando urgere et in veteribus siqui sunt contentus, noli novos querere et felix errore tuo, ut ait ille, noli alios in errorem cogere, illos presertim qui et cogi nequeunt et maiorem rigido ex vero quam ex blando errore percipiunt voluptatem; noli quoque committere ut tibi curiositate nimia delectatio tua pereat, cum casu aliquo perveneris quo non vis, ubi scilicet amici ignorantia, quam tibi amor gratis fucis illinit et placito velamine palliat, severiore iudicio retegatur, simulque michi velum quo sub oculis tuis lateo, tibi tuus ille quo gaudes error excidat. 6 Proinde quod libenter de me credis, crede libere, crede pacifice neve ultro arcessas qui te opinonum veterum consuetudine spoliatum novas
Abbreviated transcription (Latin):
telligat seu qd̾ amet minꝰ posse illi aliud
ẽe indiciũ ita famã quã inter amãtes mei
nomĩs ut cũq custedio ad incorrupti indi¬
tis tribuual miutã trahis nã qd̾ argu ͭ ᵘ̃
hẽs eius tuimꝙ hortatu tuo scripssim ut
cet̾a cuncta siłia sint eis que dissiłia esse
pũt uel origo sola reddit iualidũ Is xuĩ
ad quẽ scripsi italus hic ad quẽ scͥbi iubes
est dalinata ut celosit stilo alti assuefactꝰ
Unũ mecre ẽ nobis s non unã lictus non
unꝰ aĩmuꝰ non unũ ingenũ noñ uniꝰ denq
sen uinendi seu loq̃ndi mos utqz nos a gal¬
lis ac g̾mianis alpes aerie ab affris estuo¬
sissimiũ churenũ mare sic a dalmatis atq
pãnoniis suus se uĩgit adriatitꝰ quem
inquietũ mito rias accola flaccꝰ ait ui¬
des ocłis qͣuta duisitas utq altiꝰ scribendi
cã fuit sit huic penitꝰ nulla ẽẽ Notis
ꝯuidẽ ac famliaribꝰ amicis interdũ scrib̾e.

Expanded text:
telligat seu quod amet minus, posse illi aliud telligat seu quod amet minus, posse illi aliud esse iudicium. 2 Ita famam quam inter amantes mei nominis utcunque custodio, ad incorrupti iudicis tribunal invitam trahis; nam quod argumentum habes eius cui nuper hortatu tuo scripserim, ut cetera cunta similia sint eis que dissimillima esse possunt, vel origo sola reddit invalidum; is enim ad quem scripsi, italus, hic ad quem scribi iubes, est dalmata, ut celo sic stilo alteri assuefactus. 3 Unum mare est nobis, sed non unum litus, non unus animus, non unum ingenium, non unus denique seu vivendi seu loquendi mos; utque nos a Gallis ac Germanis Alpes aerie, ab Afris estuosissimum Thirrenum mare, sic a Dalmatis atque Pannoniis sinus seiungit Adriacus, quem “inquietum” merito eius accola Flaccus ait. Vides oculis quanta diversitas, utque alteri exiuit, sic huic penitus nullam esse. 4 Notis quidem ac familiaribus amicis interdum scribere,
Abbreviated transcription (Latin):
fidei credita. me in tuã amicitiã dulcedi¬
ne captũ trahit. p̃sitim cũ nicħ obstet om̃i
q̃ in hiis mirant᷑ quorũ mõ mentio ẽ hĩta
non etas nõ prĩa non bellũ nõ fortuuarã
magna diuersitas aut ĩparitas studiorũ
Confaibulari tecũ in hiis lr̃is iocũdũ anĩo
meo fuit eritqz uina uoce iocũdius si quas
nos in unuĩ sors contrax̾it ħ iam michi
num solite occupatões mitũt uale igitur
¶Morũ ⁊ uidicioꝵ uarietas qͣnta sit
Irarer quid ita te amor meis fallit
in rebus nisi sexe doctissimos fefel¬
lissẽt uicissetqz fortissios ⁊ altissiõs melmas¬
set Extorsisti ut ignorato seribe̾m successit¬
q feliciter amicũ bonũ in longũ euũ q̃sisse
uideor scripto breni orta fiducia exuentu.
qd̾ in rebus fine om̃ibꝰ accidit instas ut
scribã altiꝰ ingenti quidẽ ut ais uiro quẽ
net uiderim cũ nec audierĩ nec omĩo noue¬
rim qͣi c̾tũ hẽas sit illũ de me iudicaturũ
ut tu dicas nec aduertis sru qd̾ plus in¬

Expanded text:
iam dulcedine captum trahit, presertim cum nichil obstet omnium que in his miramur quorum modo mentio est habita, non etas, non patria, non bellum non fortunarum magna diversitas aut imparitas studiorum? Confabulari tecum in his literis iocundum animo meo fuit eritque viva voce iocundius, siqua nos in unum sors contraxerit. Hic iam michi manum solite occupationes iniciunt; vale igitur, Morum ac iudiciorum varietas quanta sit. 1 Mirarer quid ita te amor meis fallit in rebus, nisi sepe doctissimos fefellisset vicissetque fortissimos et altissimus inclinasset. Extorsisti ut ignoto scriberem successitque feliciter; amicum bonum in longum evum quesisse videor scripto brevi. Orta fidutia ex eventu, quod in rebus ferme omnibus accidit, instas ut scribam alteri, ingenti quidem, ut ais, viro, quem nec viderim tamen nec audierim nec omnino noverim, quasi certum habeas sic illum de me iudicaturum ut tu iudicas; nec advertis, seu quod plus in
Abbreviated transcription (Latin):
Ad lucharã placentiũ sa yidorẽ
laudat᷑ efftũs inte solitarie
Entio angores tuos nõ magis quos
teor me nescire nisi qr noĩs forsã offendũ¬
tur meo  qd̾ parũ licet ⁊ obscurũ maius
tĩ illis ⁊ clarius uidet᷑ quã lippa fr̾e possit
mindir iam mirari desmo ut magͣ ⁊ uaĩa
si que sũt uel que uident᷑ magͣ noĩa ꝑpetu¬
is fluctibꝰ estuant cedemꝰ temxestatibus
metu aliquo sed ꝯceptu qui ubiminꝰ ex¬
creu̾it nausram parit ibimꝰ ⁊ la tebimꝰ
nõ sine glia nourẽq nr̃m inisi fallor auga¬
deus in portu optimo et redimet nos a ca¬
lũpniis hom ut custodiamꝰ mandata sua
In hoc totũ aĩm intendi in ħ diebo ac nocti¬
bus intendo piũ uotũ deus nõ frustrabit᷑.
u̾m tota res fiet alacriꝰ si ꝯsensus tuus
nec amicitiã tuã ꝯplexus ẽẽm ⁊ si in eã
cau aliquo nicidissem ignorans uel renũti¬
assem ei more maiorũ uł catonis ꝯsilio dis¬
suissem non distidissem hͦ findamẽto iac¬

Expanded text:
Ad Lucam Placentinum sacerdotem, laudatur affectus vite solitarie. 1 Sentio angores tuos, non magis quos teor me nescire, nisi quia nomine forsan offenduntur meo, quod parvum licet et obscurum, maius tamen illis et clarius videtur quam lippa ferre possit invidia. Iam mirari desino; ut magna maria, sic que sunt vel que videntur magna nomina perpetuis fluctibus estuant. Cedemus tempestatibus non metu aliquo sed contemptu, qui ubi nimis excreverit, nauseam parit. 2 Ibimus et latebimus non sine gloria, nomenque nostrum, nisi fallor auguDeus in portu optimo et “redimet” nos a “calumniis hominum ut custodiamus mandata” sua; in hoc totum animum intendi, in hoc diebus ac noctibus laboro; pium votum Deus non frustrabitur. Verum tota res fiet alacrius, si consensus tuus, nec amicitiam tuam complexus essem, et si in eam casu aliquo incidissem ignorans, vel renuntiassem ei more maiorum vel Catonis consilio dissuissem, non discidissem. Hoc fundamento iac
Abbreviated transcription (Latin):
tentes bellorũ cause magnã europe ꝑtem
in disc̾uen trahent tanto par oueri nemo
alter muẽtus est hꝰ rõm pontificis indiciũ
hũs sacri collegii ꝯsensũ si tu sibi miserũ a̾
penitendũ censes suud felix faustũq dc̃urꝰ

Expanded text:
tentes bellorum cause magnam Europe partem tentes bellorum cause magnam Europe partem in discrimem traherent, tanto par honeri nemo alter inventus est. Hoc Romani Pontificis iudicium, hunc sacri collegii consensum, si tu sibi miserum aut penitendum censes, quid felix faustumque dicturus
Abbreviated transcription (Latin):
globulas quibꝰ aĩn addixisti cũ uero ad
te ip̃e redieris et ꝓphanis ualgi rumoribꝰ
exclusis te unũ ꝑcunctari. tͥ credẽ maliu̾s
bñ de te sperare non desmã Redde michi
collocutorẽ meũ redde mͥ pristiuũ ꝑhilip¬
pũ me quidẽ tacẽte u̾ctas porabit at mõ
philippi illius hoste ꝯflictatio m ista suste¬
pta est ꝙobrem si quid forte lib̾nes dc̃m le¬
gis quẽ blandiciarũ nr̃i eui mos h ignos¬
cito iunat euĩ magnisice loqui ⁊ certe deces
Ut quadã ad ciceronẽ epła brutus ait adi̾¬
sus ignorantes ꝙ pro quo q tenendũ sit
Ut unũ ad exulem tuũ reutam᷑ uide̾s hũc
nũc anctustiorẽ solito et fronte syderea ꝑ
uibes ytalicas incedentẽ uide̾s ppłoꝵ ⁊ pͥn¬
cipũ ꝯcursus sũmo illũ honore ꝓseq̃nciũ pu¬
deret elogii neq iam exulem s pacis et
quietis auctorẽ et sospitatores reix nũcu-
sicilieq regna ꝓfundis o diorũ fontibꝰ sca¬

Expanded text:
glebulas, quibus animum addidisti. 15 Cum vero ad glebulas, quibus animum addidisti. 15 Cum vero ad te ipse redieris et profanis vulgi rumoribus exclusis te unum percuntari tibi credere malueris, bene de te sperare non desinam. Redde michi collocutorem meum, redde michi pristinum Philippum; me quidem tacente veritas perorabit; at modo Philippi illius hoste conflictatio michi ista suscepta est. Quamobrem siquid forte liberius dictum legis quam blanditiarum nostri evi mos habet, ignoscito. «Iuvat enim magnifice loqui, et certe decet» ut quadam ad Ciceronem epystola Brutus ait, «adversus ignorantes quid pro quoque timendum sit». 16 Ut enim ad exulem tuum revertamur, videres hunc utinam augustiorem solito et fronte siderea per urbes italicas incedentem; videres populorum ac principum concursus summo illum honore prosequentiuderet elogii, neque iam exulem sed pacis et quietis auctorem atque sospitatorem reipublice nSicilieque regna profundis odiorum fontibus sca
Abbreviated transcription (Latin):
pħbrum aliqͦs attingam plato relictis a¬
thenis ubi si dici fas est pro trestri quodã
nimĩe colebat᷑. egiptũ pͥmo inde ytalias
circiuut at ꝙͣuis labor hom sedere solito.
s ꝓ oĩs uiarũ difficultates discendi cupidĩe
famosiorqz pictagore qui semel domo eg̾s¬
sus nunꝙͣ rediit ui flagrãtior amore ꝙͣ
prĩe lustrauit ergo egiptũ ut ait cicero.
ꝑsarũ magos adiit tantas regiones bar¬
barorũ pedibus abyt tot maria tnsmi
sit Cmꝰ prgnatõis extremũ si querit᷑
in ytaliam ip̃am uenit Ibaq reliquũ inte
egit. et qͣtor ibi lustra ꝯsũxsit uobi tu muĩt
õmiã dñi nr̃i memora uelut flebile exiliũ
gisce obsecro et ingenũ tuũ excita uir insig¬
nis atq niclinatũ aĩm actolle uidebis ꝙͣta
opinionũ nube uulgariũ teneris dũ ille tͥ
uotes exciderint qͦs utinã non legissem nõ
est exiliũ qd̾ tu putas s⁊ breu labore fame
deloctabile suspicaris et ext̃ illas agelli tui

Expanded text:
phorum aliquos attingam. 13 Plato relictis Athenis, ubi, si dici fas est, pro terrestri quodam numine colebatur, Egiptum primo, deinde Italiam circuivit. At quantus labor homini sedere solito! sed per omnes viarum difficultates discendi cupiditatfamosiorque Pithagore, qui semel domo egressus numquam rediit, veri flagrantior amore quam patrie; “lustravit” ergo “Egiptum”, ut ait Cicero, “Persarum magos adiit, tantas regiones barbarorum pedibus obiit, tot maria transmis peregrinationis extremum si queritur, in Italiam ipsam venit, ibique reliquum vite egit et quattuor ibi lustra consumpsit, ubi tu nunc annuam domini nostri moram velut flebile exilium giscere, expergiscere, obsecro, et ingenium tuum excita, vir insignis, atque inclinatum animum attolle. Videbis quanta opinionum nube vulgarium tenereris, dum ille tibi voces exciderunt, quas utinam non legissem. Non est exilium quod tu putas, sed brevi labore fame delectabile suspicaris et extra illas agelli tui
Abbreviated transcription (Latin):
s fabulis etiã locũ dedit hec est que bene¬
meritos et uiuẽtes in t̾ris celebrat et rxotĩt¬
tos ad celũ effert et q̃ etnitate uicturos
elicit e sepulcris credibiliora recenseo ꝙͣtũ
fiane ꝙͥ qͥ accensũ studiũ ipͣta int lrgentes
audiẽtesq de heroũ rebus .s. solet ẽe ꝯfeu¬
tio amãte quolib as landãte nõ quẽ uidit
s quẽ fame credidit ita ut illũ milres sibi
Uidisse uideant᷑ qd non ignorabat is qͥait.
Cũ bella legent᷑ spes nretusq snuł attõiti¬

Expanded text:
sed fabulis etiam locum dedit. Hec est que benesed fabulis etiam locum dedit. Hec est que benemeritos et viventes in terris celebrat et extinctos ad celum effert cumque eternitate victuros elicit e sepulcris. 6 Credibiliora recenseo; quantum sane quamque accensum studium, quanta inter legentes audientesque de heroum rebus solet esse contentio, amante quolibet ac laudante non quem vidit sed quem fame credidit, ita ut illum milies sibi vidisse videantur! quod non ignorabat is qui ait: Cum bella legentur Spesque metusque simul perit