comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litatis ministtriũ arbitremini. cuiꝰ in hoc ꝑfectio ẽ ut ponatis animas ur̃as ꝓfr̃ibꝰ
uris. Hoc inq̃ dicere poterat. hec tnĩuera exempli eiꝰ imitatioẽ. Cet̾m pedescorpo
ñsolũ imparati ꝓillis animas ponere. s etiã ausi rapacit᷑ uiduasapupillos de
Amen am̃ dicouob̃. ñ ẽ seruus maior d̾no suo. neq apłs maior eo qͥmisit illũ. Sihet
scitis bratieritis si feceritisea. Explicari u̾bis neqͥt qͣnti sit ponderis. qͦarẽ
si hec scitis immoq hȩc scitis. nec enĩ nescire potestis. seruũ d̾nosuonee maiorẽ. łapłm
retis. & replebitis faciẽ orbis semine. dura qͥdẽ s tͣnsitoria mortificatit᷑bulatio¬
ne. &inqͣntas animas ur̃e dilectionis humilitas sese dilatauerit. ꝓtantiscumulꝰ¬
accrescit ur̃e beatitudinis. Ergo beatieritis mox ut hoc tempꝰ miserie ꝑtͣnsierit.
inbeatitudine locũ habebitis om̃s. Est enĩ unꝰhic int̾uos filiꝰ ꝑdicionis. sermonis

Expanded text:
litatis ministerium arbitremini, cujus in hoc profecto est ut ponatis animas pro fratribus vestris. Hoc, inquam, dicere poterat. Hoc enim vera exempli ejus imitatio est. Caeterum pedes corponon solum imparati pro illis animas ponere, sed etiam ausi rapaciter viduas et pupillosAmen, amen dico vobis, non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum. Si haec scitis, beati eritis, si feceritis ea. » Explicari verbis nequit, quanti sit ponderis quod rem si scitis, imo quia haec scitis, nec enim nescire potestis, servum Domino suo non esse majoreretis, et replebitis faciem orbis semine; dura quidem, sed transitoria mortificati tribulatione. Et in quantas animas vestrae dilectionis humilitas sese dilataverit, pro tantis cumulus crescet vestrae beatitudinis. Ergo beati eritis mox ut hoc tempus miseriae pertransierit. in beatitudine locum habebitis omnes. Est enim unus hic inter vos filius perditionis, sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
Et m̃daciter qͥdẽ. s tam̃ sic dictũ ẽ. & sic int̾nsgressionis p̃ciũ dinitatis spes
ꝓposita ẽ. Unde ꝓpħa. gratis inqͥt uenundatiestis &sine argento redimemini. lgit᷑
hic orto nr̃e salutis erat necessariꝰ ut saluator ꝓuenundatis & mortuis ñ solũ mo¬
seret᷑ s pͥmo etiã uenundaret᷑. Seqͥt᷑. Amododico uob̾. ut credatiscũ fuerit factũ¬

Expanded text:
dem, sed tamen sicut dictum est, et sic in transgressionis pretium, divinitatis spes dem, sed tamen sicut dictum est, et sic in transgressionis pretium, divinitatis spes oposita est. Unde propheta: « Gratis, inquit, venundati estis, et sine argento redimemini . » Igitur hic ordo nostrae salutis erat necessarius, ut Salvator pro venundatis et mortuis non solum moreretur, sed primo etiam venderetur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
magnificauit suꝑ me supplantationẽ : Non ait tantũ supplantauit s magni¬
ficauit suꝑme supplantationẽ .i. magnifire supplantauit me. Qdqͦ sic dice ma¬
luit. nut excuaret nos adpensandu sollert̃ mođu tide supplantationis : Uere
enĩ magni fica. uere mirabilis supplantatio fuit. uͥemptorẽ. immoredeptorẽ
om̃iũ hic unꝰ ꝑuerse suꝑ gressus uendere p̃sũpsit. qͦmͦ ł qͥbꝰ uendidit: Utiq sat̾¬
nimore qͤrebat᷑ auendebat᷑ agnꝰ ꝑ singłas domos pascha manducat᷑is. Oꝑusa
magnificentia. omagnifica supplantatoris ꝑu̾sitas. qͥuni u̾sałe nr̃e salutis hostiã
faciens suã. sicqͣsi siuĩ pcculiũ possessorẽ mundi sołuq &unu̾ cęli &t̾re uenalẽ¬
sũ &ͦ emeret.s ec̃tra ipset xp̃m uenderet. Quart aut̃ hic p̃finitꝰ fuerat ordo
ipsa transgressione fuerat etiã uenundatꝰ. Non enĩ nulla spe ꝓposita ꝑsuasis̃
pͥmi hõies ut manilatũ transgrederent᷑. s aꝑient᷑ inqͥt oculiuri. xerttis sic̃ du

Expanded text:
 magnificavit super me supplantationem, id est, magnifice supplantavit me. Quid ergo sic dicere maluit, nisi ut excitaret nos ad pensandum solerter modum ejusdem supplantationis? Vere enim magnifica, vere mirabilis supplantatio fuit, ubi emptorem, imo Redemptorem omnium, hic unus perverse supergressus, vendere praesumpsit. Quomodo vel quini morte quaerebatur, et vendebatur agnus per singulas domos. Pascha manducaturus. O perversa magnificentia, o magnifica supplantatoris perversitas, qui universalem nostrae salutis hostiam faciens suam, sic quasi suum peculium possessorestum emeret, sed econtra ipsum Christum venderet. Quare autem hic praefinitus fuerat ordo ipsa transgressione fuerat etiam venundatus. Non enim nulla spe proposita persuasi sunt primi homines ut mandatum transgr
Abbreviated transcription (Latin):
pedes lauet s ẽ mundꝰ totꝰ. Ac sidicat. Qͥsemel in morit mra qͦn adt̃ baptihatꝰ
ẽ ñ ẽ opꝰ ampliꝰ ut p̃t̾ita ante baptismũ pectã siue originalia siut actualia la
na uita transigiñ pot̃ cõmissa cottidiani sremedus expurget. sic̃ is qͥ solos exitinere
sordidatos habet pedes. & inreliqͦ corpore a sordibꝰ liber ẽ uadenscubitũ n indiget nͥ
ut pedes lauet. Seqͥt᷑ Et uosmundi estis. s nom̃s. Sciebat enĩ qͥs nãt̾et qͥtraderet¬
mundi estis. scił ꝓpt̾ sermonẽ qͣ locutꝰ sũ uob̃q credidistis. mundi inꝗͣ̃ estis eahoc ꝙ¬

Expanded text:
pedes lavet, sed est mundus totus. » Ac si dicat: Qui semel in morte, quae nunc adest, baptizatus est, non est opus amplius, ut praeterita ante baptismum peccata sive originalia sive actualia lavna vita transigi non potest, commissa quotidianis remediis expurget; sicut is qui solos ex itinere sordidatos habet pedes, et in reliquo corpore a sordibus liber est, vadens cubitum non indiget, nisi ut pedes lavet. Sequitur: « Et vos mundi estis, sed non omnes. Sciebat enim quisnam esset qui trademundi estis scilicet propter sermonem quem locutus sum vobis, quia credidistis; « mundi, inquam, estis,
Abbreviated transcription (Latin):
trus. Nã &si andrrasaudito ioħis testimonio dicentis ecce agnꝰdi. secutꝰ pͥor
ꝗ̃ petrus uenit &uidit uͥmaneret ipse dnsiftc. attam̃ in orine uocationiꝰ
pͥor ẽ petro s uidit dns petrũ & andreã frem eiꝰ pͥmos &uocauit eos. Ergo pedes discpło
lauare incipiens. uenit ad symonẽ petrũ. Dicit ei petrus. Dñe tum lauas pedes:
Tuinqͥt ꝗͣ c̃̾fessus sũ xp̃m filiũ diuiui. rexregũ & dñs dñantiũ uestim̃ta tua posiusti
aꝗͣ in fudisti. aut pedes mlauescȩno ꝓcũbis: Ex pauit enĩ ded̃no &magistro suo
magna. de se uͦhumilia sentiens. q̃& aliꝰ qͥliba discpł̃oꝵ ertimuisset. si ab eo dns tan¬
te humilitatis opꝰ inciꝑet. Si qͥđe adhuc ñ plene cognouerant huiꝰ magistri suidi
sũma bumilitatis arcȩ regnarit. Eoc inqͣ ñ dubene cognouerant. unde etiã ñc̃
scđm lucã facta fuerat c̃tentio int̾ eos qͥs eix uderet᷑ eẽ maior. Et qͥde u̾bis uerũ

Expanded text:
trus. Nam etsi Andreas audito Joannis testimonio dicentis: « Ecce Agnus Dei , » secutus prior quam Petrus, venit et vidit ubi maneret ipse Dominus Jesus, attamen in ordine vocationis rior est Petro, « sed vidit Dominus Petrum et Andream fratrem ejus primos, et vocavit eos . » Ergo pedes discipulorum lavare incipiens, venit ad Simonem Petrum. « Dicit ei Petrus: Domine, tu mihi lavas pedes?ntium, vestimenta tua posuisti, aquam infudisti, et ut pedes mihi laves coeno procumbes? Expavit enim, de Domino et magistro suo magno, de se vero humilia sentiens, quod et alius quilibet discipulorum extimuisset, si ab eo Dominus tantae humilitatis opus inciperet. Siquidem adhuc non plene cognoverant hujus magistri sui disumma humilitatis arce regnaret. Hoc, inquam, non bene cognoverant, unde etiam nunc secundum Lucam facta fuerat contentio inter eos, quis
Abbreviated transcription (Latin):
uabis mpedes in etnũ. Respondit ei iftc. Siñlauero te. ñhabebis partẽ metũ
uiu inqͥt ex pauescis talẽ humilitatis meȩ habitũ. tale ministeriũ: Hisi ego ad¬
sceret humilitatẽ talis magistri. multomagis abhorrebat c̃tumeliã dnice
passionis. qͣ illũ aom̃ẽ munđdu oportebat lauari. Dic̃ ei symonpetrus. Dñ t¬
ñ tantũ pedes meos. s &manꝰ &rapt̃. Boc obetdient᷑ scđm nom̃ suũ bene locutꝰ
ẽ symon. Symonnanq int̾p̃tat᷑ obediens. Bene qͦ nut paulo ante dix̃ eũgłista di¬

Expanded text:
te, non habebis partem mecum. » Quid, inquit, expavescis talem humilitatis meae habitum, tale ministerium? Nisi ego adsceret humilitatem talis magisterii, multo magis abhorrebat contumeliam Dominicae passionis, qua et illum et omnem mundum oportebat lavari. « Dicit ei Simon Petrus: Det manus et caput. » Hoc obedienter secundum nomen suum bene locutus est Simon. Simon namque interpretatur obediens. Bene ergo non, ut paulo ante dixit evangelista, di
Abbreviated transcription (Latin):
celebratã nͨ inp̃sentiarũ morte sua cõpleri oportebat. Noc enĩ sciebat cęna facta.
s &illud ñ ignorabat qr diaboł iã miserat incor ut tradat eũ iudas symonis scario¬
this. qͥ & pͥdiȩ abierat ad phariseos&dixerat. qͥduultis mdare. &ego uobeũ tradã. Hoc
ł actu significaret admirande humilitatis. Qͥdenĩ fec̃ sugens acena  Ponit inqͥd
uestim̃ta sua. Qͥd deinde : Etcũ accepisset lintheũ p̃cixit se. Deinde mittit
aꝗͣ inpeliũ. &cepit lauare pedes discpłoꝵ aext̾gere lintheo qͦerat p̃cictꝰ. Mag¬

Expanded text:
morte sua compleri oportebat. Hoc enim sciebat coena facta, sed et illud non ignorabat, quia diabolus jam miserat in cor ut traderet eum Judas Simonis Iscariotis, qui et pridie abierat ad Pharisaeos et dixerat. « Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum tradam? » Hoc vel actu significaret admirandae humilitatis. Quid enim fecit surgens a coena? « Ponit, inquit, vestimenta sua. » Quid deinde? « Et cum accepisset linteum praecinxit se. Deinde mittit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes disc
Abbreviated transcription (Latin):
eictidepara dyso. ꝑegͥnabant᷑ in hor mundo. Quom aut̃ ceꝑat dilige suos. &qͤusq
insinẽ dilexit eos. ͦ Sic utiq iã dilexerat eos. ut decelo adt̾rã descenderit. ꝓpt̾ros.
&ut qͥ erat ds inuisibilis insinu patͥs. ħouisibilis deuentre femineo factꝰ fu̾i̾t.
pateret᷑. Siqͥoe &hocipse supͣ̃dix̃. Nisig̃nũ frum̃ti cadens int̾rã mortuũ fuit ipsũ
solũ manit : Igit᷑ ut oportebat infinẽ dilex̃ eos .i. dilettionẽ erga illos cousq ꝑ¬
fecit. ultra qñ pot̃ augeri. uideł ut animã suã poneret ꝓillis. SeꝗUITUR.
Et cena facta. cũdiabolꝰ iã misisset in cor: ut t̃deret eũ iudas symonis scatiothis.

Expanded text:
ecti de paradiso peregrinabantur in hoc mundo. Quomodo autem coeperat diligere suos, et quem usque in finem dilexit eos? Sic utique jam dilexerat eos, ut de coelo ad terram descenderit propter eos, et ut qui erat Deus invisibilis in sinu Patris, homo visibilis, de ventre femineo factus fuerit.  hoc ipse supra dixit: « Nisi granum frumenti cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet , » etc. Igitur ut oportebat « in finem dilexit eos, » id est dilectionem erga illos, eo usque perfecit ultra quod non posset augeri, videlicet ut animam suam poneret pro illis. Sequitur. « Et coena facta, cum diabolus jam misi
Abbreviated transcription (Latin):
t &rap̃cebarbã simulq ora uestis aaron. bonũ uͥq odorẽ spirabunt inedificationẽ
imbueritis. Pirit eisymon petrus. Dñe qͦuadis : Inchoatũ dedilectione sermonẽ
iste ardentior cet̾is. dniae magistrisui amator: imparienti dolore attonitꝰ pͥmus
int̾rũpit. uideł q dixerat. filioli adhuc modicũ uob̃cũ sũ. qͣretisme. &sic̃ diriiudeis qͦego ua¬
do uos ñ potestisuenire. &uob̃dicomͦ. ait gͦ. Dñe qͦuadis: Respondit iffc. Quo ego uado¬

Expanded text:
t barba, simulque ora vestis Aaron, bonum ubique odorem spirabunt in aedificationem imbueritis. « Dicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? » Inchoatum de dilectione sermonem, iste ardentior caeteris Domini et Magistri sui amator, 294 impatienti dolore attonitus, primus interrupit, videlicet quia dixerat: « Filioli, adhuc modicum vobiscum sum, quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado vos non potestis venire, et vobi
Abbreviated transcription (Latin):
fecto n nbono pot̃ corde fieri. nec enĩ aliq̃malũ ł alicuiꝰ iuolatio p̃repti pot̃ in eode
corde cohabitare dilettioni. Qͥdiligit ꝓrimũ inqͥt apłs. legẽ impleuit. Nã ñ adultabis
ñ occides. ñ furtũ facies. ñ falsũ testimoniũ dices. ñc̃cupisces. &qẽ aliud mandatũ. in hoc¬
u̾bo instaurat᷑. Diliges ꝓrimũ tuũ sic̃ te ipsũ. Igit᷑ uerũ erit exꝑim̃tũ. uerũ certũq discpła¬
tusmei testimoniũ. sidilectionẽ habueritis ad inuirẽ. ita utqͥ incirruitu ur̃o s̃. bonoodo¬

Expanded text:
fecto non nisi bono potest corde fieri. Nec enim aliquod malum, vel alicujus violatio praecepti potest in eodem fecto non nisi bono potest corde fieri. Nec enim aliquod malum, vel alicujus violatio praecepti potest in eodem corde cohabitare dilectioni. « Qui diligit proximum, inquit Apostolus, legem implevit. Nam non adulterabis, non occides, non furtum faciesbo instauratur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . » Igitur verum erit experimentum, verum certumque discipulatus mei testimonium, si dilectionem habueritis ad invicem; ita, ut qui in circuitu vestro sunt bono odo
Abbreviated transcription (Latin):
uos. ut diligatis inuicẽ. &t᷑ plenũ mandatũ douob̾ut diligatis inuicẽ. Itaq ñut de
rtgib g̃ntiũ cceisqͥ potestatẽ habent suꝑeos ñnunꝗͣ recte qͣri possunt milites sui. q dura
imꝑia subiectisimponant. &illis insudore & puluere sangͥnẽ fundentib ipsis indeli¬
cns mollit̾ subsistant. ñ inꝗͣita auosiustã habetis inme qͣstlã. Prior enĩ ego dilexiuos.¬
tã qͦ ur̃am cõmuni utilitati pꝰponentes ꝓfr̃m si oportuerit salute moriamini. In hoc
cognoscent om̃s ꝙ inciestis discpłi. si dilettionẽ habueritis adinuicẽ. Noninqͥt in hoc
cognoscent siext̾minaueritis facies ur̃as. ł si longasorõnes feceritis. aut c̾te situba p̾ci¬
nente multã elemosinã dederitis. ꝗͣ om̃ia&his similia fac̾e possunt ypocrite. c̃scia siniᷤ¬
tra sua. s in hoc cognoscent ꝙ meiestis discpłi sidilectionẽ habueritis ad inuirẽ. qd ꝓ¬

Expanded text:
diligatis invicem; itaque non ut de regibus gentium et eis qui potestatem habent super eos, nonnunquam recte queri possunt milites sui, quod dura imperia subjectis imponant, et illis in sudore et pulvere sanguinem fundentibus, ipsi in deliciis molliter subsistant; non, inquam, ita In hoc cognoscent omnes, quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem. » Non inquit, in hoc cognoscent, si exterminaveritis facies vestras, vel si longas orationes feceritis, aut certe si tuba praecinente multam eleemosynam dederitis, quae et omnia his similia facere possunt hypocritae, conscia sinistra sua; s
Abbreviated transcription (Latin):
bene erlesa uita pornati fortip̃dicatione ẽtonabius & crebamuiraculoꝵ fulguranurte¬
tiꝰ ur̃isq cõpluta imbrib i. erudita doctnis. om̃is tra oꝑa iusticiȩ g̾minabit. e intenta
fide septtna incelosuscipiet cdaritatẽ filuhõis Iisininicio dictis latieidẽ clarifira¬
tionis sue magnitudinẽ difserere incipiensait. Filioli. adhuc modicũ uobeũ sum.
Q ueretisme a sicdixi uideis qͥego uaddouos ñpotestis uenite. Et uobis dico moclo
Quicunq uete filus aabono patrt animoꝵ qlitatte ñ degenerant neqq̃ rta successumas¬
ne herclitatis delectant᷑ ut demorte patsmullo dolort mordcarit᷑. a cosqͥs et tremũ¬
trabens spm eilidit gemit᷑ obliuosis tuanescere sinant auribꝰ. Est aut̃ magnã here

Expanded text:
bene coelesti vita perornati, forti praedicatione contonabitis, et crebra miraculorum fulgura mittetis, vestrisque compluta imbribus, id est, erudita doctrinis, omnis terra, opera justitiae germinabit, et intenta fide sempiternam in coelo suscipiet claritatem Filii hominis. His in initio dictis, latius ejusdem clarificationis suae magnitudinem disserere incipiens, ait: « Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. et vobisunt, et a bono Patre, animorum qualitate non degenerant, nequaquam ita successu magnae haereditatis delectantur, ut de morte Patris nullo dolore mordeantur, et eos quos extremutrahens spiritum edidit gemitus, obliviosis sinant e
Abbreviated transcription (Latin):
tionis p̃cepto dirit. Siqͥdẽ & hit &illic subiunctũ c̃ ut diligatis inuicẽ. Seqͥt᷑
Si mundꝰ uos odit. scitote ꝙ me pͥorẽ uob odiobabuit. Premissodilitionis man¬
dato de qͦplurimũ disseruit. recte ndemũ p̃ssuras p̾nuntiat electis ł dilectio
suis qͣs inmundo. reꝓbo &odibili sint habituri. Preposita nanq uelut infun¬
dam̃to dilectionis firmitas. pondꝰ p̃ssurarũ portat. ita ut euntes ac̃spectucon¬
cilngaudere possint ꝗqͥ digni babeant᷑ ꝓnõie ilły c̃tumeliã pati. Itaq rerte
aortlinate pꝰ illa qͥiã de dilactione dicta s̃. nͦdemũ amicis suis huic mundo
excosis c̃fidentiã atq ꝑseuerantiã ꝑsuad et in his ꝗͣ abisto inimico suo scił mundo
st passuri. Si inqͥt munoᷤ uos odit. scitoit q me pͥorẽ uobodiohabuit. Mira
c̃solantis ad hortatio. Quid enĩ ualet dilettorib tͥ scientiahec ut recte ꝓmac¬
nodicat᷑ eis. scitote ꝙ me pͥorẽ uob odio habiut: Multũ ꝑom̃ẽ modum.

Expanded text:
ut diligatis invicem. » Sequitur: « Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit. » Praemisso dilectionis mandato, de quo plurimum disseruit, recte nunc demum pressuras praenuntiat electis et dilectis suis, quas in mundo reprobo et odibili sint habituri. Praeposita namque velut in fundamento dilectionis firmitas, pondus pressurarum portat, ita ut euntes a conspectu concilii gaudere possint, quod digni habeantur pro nomine Jesu contumeliam pati . Itaque recte et ordinate post illa quae jam de dilectione dicta sunt, nunc demum amicis meis, huic mundo exosis, confidentiam atque perseverantiam persuadet in his, quae ab isto inimico suo, scilicet mundo, sunt passuri: « Si, inquit, mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit. » Mira consolantis adhortatio! Quid enim valet dilectoribus Christi scientia haec, ut recte pro magno dicatur eis, « scitote quia me priorem vobis odio habuit? » Multum per omnem modum.
Abbreviated transcription (Latin):
tanti patͥs amorẽ despexisti. &eid̃t bonũ decorde suo u̾bũ insubiectã qͦ
citatam eructanti ꝓpͥum qͥd eruituando decorde tuo similis ee̾ affectasti.
femina nat᷑ase usũ in eũ usũ qͥ e᷑ ꝯtra nat᷑am cõmutans nullã hoc mͦ
Sgnit substanciã s tantũmꝰ sui &alienoꝵ corpoꝵ pollutionẽ. sic tu du¬
derelicto doꝓpͥum qͥd de te ipso generare uis m̃daciũ qͥ nulla substantia
ẽ adinuenisti. & ꝑ illud tuqͥde nil creasti. s libidini tue c̃sentientes sp̃c tuoᷤ
e filios. idẽ ut tu e̾e̾s m̃daa m̃daces effecisti. Solꝰ enĩ d̾s qͥ cunctiᷤᷤ qͣ gen̾ant
ium tͥbuit generandi. substantiã dese ipso generare absq c̃ sorte potuit.
ꝑqͣm & inpͥncipio cuncta fec̃. & nͦ usq qͦs da ex hõib dos acdĩ filios efficit.
beatis c̃similes angłis.¬

Expanded text:
s amorem despexisti, et eidem, bonum de corde suo verbum in subjectam quoque creaturam eructuanti , proprium quid eructuando de corde tuo, similis esse affectasti. femina naturalem usum in eum usum , qui est contra naturam, commutans, nullam hoc modo gignit substantiam, sed tantummodo sui et alienorum corporum pollutionem, sic tu, dum relicto Deo, proprium quod de teipso generare vis, mendacium quod nulla substantia est, adinvenisti, et per illud tu quidem nil creasti, sed libidini tuae consentientes spiritus, tuos esse filios, id est, ut tu mendax es, mendaces effecisti. Solus enim Deus, qui cunctis quae generant, vim tribuit generandi, substantiam de seipso generare absque consorte potuit, per quam et in principio cuncta fecit, et nunc usque quosdam ex hominibus deos, ac Dei filios efficit, beatis consimiles ang
Abbreviated transcription (Latin):
micułu fec̃ s qͣda etꝵ qͦ ad̃o facta s̃ neqͥter infecit. O stultũ &ignomuuo¬
sũ patrẽ. odigne illudendu diune pat̾nitatis assimilatorẽ. Nonne tibi
ocrtat᷑a petulta sacierat deuiro legitimo. idẽ creatore tuo ueritatẽ quȩ se¬
men eiꝰẽ debito cũ amore c̃ciꝑe. quã secus tii ꝑ sonas idẽ coessentiales sp̃c
uniu̾sitas cuiꝰtu adult̾ spurcissime partẽ magnã polliusti. una mente
unũ uirũ creatorẽ suũ ambire. suãq in opisnat᷑e substantiã tante sub¬
tancie semine q̃ ẽ ueritas locupletare debuit. Unde enĩ s̃ om̃s filiidi. nͥ

Expanded text:
m eorum quae a Deo facta sunt, nequiter infecit. O stultum et ignominiosum patrem, o digne illudendum divinae paternitatis assimilatorem! Nonne tibi, o creatura petulca, satius erat, de viro legitimo, id est. Creatore tuo veritatem, quae semen est ejus, debito cum amore concipere, quam sexus tui personas, id est, coessentiales spiriuniversitas, cujus tu adulter spurcissime partem magnam polluisti, una mente unum virum Creatorem suum ambirem, suamque inopis naturae substantiam, tantae substantiae semine, quod est verit
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis sue diuitias ore ꝓpͥo cogebat᷑ p̃dicare & de se ipso testimoniũ
ꝑbibert. Si enĩ subsilentio semetipsũ absconderet. Ftustra nob̾ adue¬
nisset. qr uideł sine p̃diçante nemo nr̃m audisset. nemo credidisset
aq ita nemini aduent̾ eiꝰ ꝓfuisset. Laborabat qͦ sustinens semetipsi
p̃dicare. Noc enĩ faciens. apud suꝑbos qͣnte putas subi acebat in ui¬
diȩ. Quicũq ab ipso didicit mnsẽẽ & humilis corde. & iccirco tanto
nagis grauat᷑ suã uirtutẽ p̾dicare. qͣnto magis humilit̾ sentiens o
uentũ iaclantiȩ. ipse sentit. ut cũq qͣni laboris sit huic egeno & pau¬
dinis participes simꝰ. suꝑ ħe egenũ & pauꝑem intellige̾ studeamꝰ. &

Expanded text:
nitatis suae divitias ore proprio cogebatur praedicare, et de seipso testimonium perhibere? Si enim sub silentio semetipsum absconderet, frustra nobis advenisset, quia videlicet sine praedicante nemo nostrum audisset, nemo credidisset , atque ita nemini adventus ejus profuisset: laborabat ergo sustinens semetipsum praedicare. Hoc enim faciens apud superbos, quantae putas subjacebat invidiae? Quicunque ab ipso didicit mitis esse et humilis corde , et idcirco tanto magis gravatur suam virtutem praedicare, quanto magis humiliter sentiens odit ventum jactantiae, ipse sentit utcunque quanti laboris sit huic egeno et pauudinis participes simus, super hunc egenum et pauperem intelligere studeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
questiunculis nimiũ temere &int̾du puerilit᷑ obuoluit dic̃s. Si cuncta
fec̃ ds bona ualde. unde malũ: Aut qͦm bone substancie ine̾e̾ uł in¬
nasci potuit. Item. Cur in qͥt d̾s angłm illũ fec̃. quẽ ad inuentorẽ ma¬
i fore p̃sciuit. Uel certe cur ñ tałe om̃e ro̾nałe creat᷑am c̃didit. ꝗͣ om̃¬
no impossibile t̾ẽt corrũpiuł inuiciũ labi : sur ñom̃s eque ut semrtip¬
sũ ꝑnat᷑am inc̃uertibiles e̾ẽ fecit: lisatq huiꝰscemodi questiunculis
umii scrutatores semetipsos implicantes. ꝗͣ plurimi agła maiestatis
op̾ssi s̃. & tanq̃ multo melle saciati semetipsos ꝯuomueruis̃. ut u̾big̃a

Expanded text:
quaestiunculis nimium temere et interdum pueriliter obvolvit, dicens: Si cuncta fecit Deus bona valde, unde malum? Aut quomodo bonae substantiae inesse vel innasci potuit? Item: Cur, inquit, Deus angelum illum fecit, quem adinventorem mali fore praescivit? vel certe, cur non talem omnem rationalem creaturam condidit, quam omnino impossibile esset corrumpi, vel in vitium labi? cur non omnes aeque ut semetipsum per naturam inconvertibiles esse fecit? His atque hujusmodi quaestiunculis nimii scrutatores semetipsos implicantes, quam plurimi a gloria majestatis oppressi sunt, et tanquam multo melle satiati, semetipsos commoverunt, ut, verbi gra
Abbreviated transcription (Latin):
Nã sic̃ ñ undetũq s de ipsa uiri substantia fecͣ d̾s euã ut maior
e̾ẽt naturał dilectionis causa. tuł enĩ unã decostis eiꝰ dormientis
& edificaũ eã inmulierẽ. sic & ęccłiam ñ undecũq s delat̾is sui

Expanded text:
Nam, sicut non undecunque, sed de ipsius viri substantia fecit Deus Evam, ut major esset naturalis dilectionis causa: « Tulit enim unam de costis ejus, dormientis, et aedificavit eam in mulierem , » sic et Ecclesiam non undecunque, se
Abbreviated transcription (Latin):
nichilo c̾aũ ds̃. qa substantiã edidit fec̾ mirabiliꝰ. cũ a ut᷑
dictũ ẽ qͥ hoc facere potuerit d̾s̃ qͣ qđ is qͥ hoc face posset d̃s
erat ħo factus. Et dic̃ eis iħc. Haurite nc̃ & ferte archit᷑lino.
tis feriato negotiis nupttis p̃ẽ. res necessaria ꝓuidet conui¬

Expanded text:
nihilo creavit Deus, quia substantiam edidit, fecnihilo creavit Deus, quia substantiam edidit, fecdictum est, quod hoc facere potuerit Deus, quam quod is, qui hoc facere posset, Deus erat homo factus. « Et dicit eis: Haurite nunc, et ferte architriclino. tis feriato negotiis, nuptiis praeest, res necessarias providet, convi
Abbreviated transcription (Latin):
die quidẽ septimo reqͥeũ ab omĩ oꝑe qd patrarat. scił ut nullã
deinceps nouã speciẽ ꝓduci iu beat. oꝑat᷑ tam̃ usq mͦ dũ easdẽ¬
species gubernat & multiplicat. maximeq humanũ genꝰ ꝗ in
meli conmutat lgit᷑ qͥa & sic̃ scͥptura testatur semel loqͥtͣ os. &
sedo idipsũ ñ repetit. uinũ daturꝰ inconmutabilis dĩ filiꝰ ñ de
nichilo creaũ. s de conpetenti elem̃to fecͣ. scił deaqͣ. qͥam singlis
annis ꝑuites aradicibꝰ ascendentẽ inuinũ cͣutit. p̃cepto qͥ posuit
& ñ p̃teribit. Quod qualit̃ fecerit c̾di pot̾. inuestigari ñ pot᷑. S
ꝓfecto mirabiliꝰ ẽ aquã denichilo creasse: qmͣ uinũ deaqͣ fecisse.
M irabiliꝰ qͥppe ẽ quãlibet substantiã  ñerat conde. ꝗͣ substantiȩ
iã existenti qͥ libet aocidens ad icere. Est aũ omĩs humor una
generalit᷑ substantia unũq elem̃tũ color aũ siue sapor ri¬
te intͣmultitudinẽ ponunt᷑ accidentiũ. Igit᷑ dũ aqͣm de

Expanded text:
t nullam deinceps novam speciem produci jubeat; operatur tamen usque modo, dum easdem gubernat et multiplicat, maximeque humanum genus, quod in melius commutat. Igitur quia et sicut Scriptura testatur, semel loquitur Deus, et secundo ipsum non repetit, vinum daturus incommutabilis Dei Filius, non de nihilo creavit, sed de competenti elemento fecit, scilicet de aqua, quam singulis annis, per vites a radicibus ascendentem in vinum convertit, « praecepto quod posuit, et non praeteribit . » Quod qualiter fecerit, credi potest, investigari non potest. Sed profecto mirabilius est, aquam de nihilo creasse, quam vinum de aqua fecisse. Mirabilius quippe est, quamlibet substantiam, quae non erat, condere, quam substantiae jam existenti quodlibet accidens adjicere. Est autem omnis humor una generaliter substantia, unumque elementum, color autem sive sapor rite inter multitudinem ponuntur accidentium. Igitur dum aquam de
Abbreviated transcription (Latin):
salutariꝰ impleti s̃. Mentẽ nãq illoꝵ uideł hydriȩ lapideȩ fuer̃. scił
fide stabileᷤᷤ. ingenio capaceᷤ. sapiebant aũ singlẽ metretaᷤᷤ binã ł
moysi: Iđ exipsis sacͤ script᷑ȩ u̾bis patent᷑ ostendit᷑. Quis enĩ nesciat
qͥa abrahã cũ dõ locutꝰ ẽ. Et iam̃ moysesidñs dic̃. Egosũ ds̃ abrahã
ꝙ. ds̃ ysaac. & ds iacob. & nom̃ meũ ad onai. ñ indicaui eis. Ecce plꝰ
moysi ꝗͣ habrahȩ innotuerat. qͥ illut dese moysi indicat. q se abra¬
hã tĩ indicasse narrabat. Psalmista qͦ cũ dixisset. quomͦ dileai le¬
gẽ tuã dñe tota die meditatio mea ẽ. subsecut̾ adiux̃. Suꝑ om̃s¬

Expanded text:
salutaris impleti sunt . Mentes namque illorum veluti hydriae lapideae fuerunt, scilicet fide stabiles, ingenio capaces. Capiebant autem singulae metretas binas vel Moysi . Quod ex ipsius sacrae Scripturae verbis patentad Moysen Dominus dicit: « Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, et nomen meum Adonai non indicavi eis . » Ecce plus Moysi quam Abrahae innotuerat, qui illud de se Moyse indicat, quod se Abraham non indicasse narrabat. Psalmista quoque cum dixisset: « Quomodo dilexi legem tuam Domine, tota die meditatio mea est , » subsecutus adju
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt cursũ publicȩ p̃dicationis ing̾ssũ ñẽ. neq mat᷑ a. afinibꝰ relic¬
tis circuibat p̃dicando ꝑciuitate᷑ & castella. aqͣ p̃dicatione eiꝰ
cȩti eugłiste ut suꝑiꝰ dictũ ẽ. suȩ pt baptismũ eiꝰ sumunt nar¬
rationis exordia. Qua ꝓpt̾ nec discpłis suis hoc p̃ceꝑat qnͣ nͥ pͥor ip̃e
cus ipsiꝰenĩ istas fuisse nuptias opinio fere omĩũ ẽ. ipsũ dñm seqͥcȩ¬
pise arbitramur. lradt nãq historiȩ đ eũ denuptus uolentẽ nuberer
uocauerit. & ꝓterea quȩ acarnali uoluptate retraxerat potiori amo¬
ris sui dulcedine donaũ. Discplõs gͦꝰ iã qͥdẽ habebat. quoᷤ adeũ marime
ioħ̃is testimoniũ dirigebat. qͥb ip̃e iohe ceptũ cursũ ꝑpublica mỹs¬
teria pagente. pͥuata mircłox. & doctrinȩ suȩ paulatĩ apiebat in¬

Expanded text:
esset, cursum publicae praedicationis ingressus non est, neque matre et affininibus relictis circuibat, praedicando per civitates, et castella, a qua praedicatione ejus caeteri evangelistae, ut superius dictum est, suae post baptismum ejus sumunt narrationis exordia. Quapropter nec discipulis suis hoc praeceperat, quod non nistiis ipsius enim istas fuisse nuptias, opinio fere omnium est ipsum Dominum sequi coepisse arbitramur. Trudunt numque historiae, quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit, et propterea quem a carnali voluptate retraxerat, potioris amoris sui dulcedine donavit. Discipulos ergo jam quidem habebat, quos ad eum maxime Joannis testimonium dirigebat, quibus ipso Joanne coeptum cursum per publica ministeria peragente, privata miraculorum et doctrinae suae aperi
Abbreviated transcription (Latin):
ta facta s̃ sola uoluntate ł imꝑio fec̃ aliqͦd signũ: Moyses nãq claman¬
do addm ita ut diceret illi ds̃. qͥd clamas adme. fec̾ in egipto signa
ens diuisit aqsͣ. hic aũ solo nutu. solauoluntate. sedens . & tacens.
adconsideranda cęli faciẽ attoniti leuarent intuitũ i. ad considan¬
da cȩt̾a qͦ quȩ facturꝰ erat. adc̾dendũ regni dĩ aduentũ. diligentes
& attenti spectatores credulũ conu̾terent auim. Et hoc inqͥt signo ma¬

Expanded text:
ta facta sunt, sola voluntate vel imperio fecit aliquod signum? Moyses namque clamando ad Dominum, ita ut diceret illi Deus: quid clamas ad me ? fecit in Aegypto signa.ens divisit aquas, hic autem solo nutu sola voluntate sedens et tacens ad considerandum coeli faciem attoniti levarent intuitum, id est ad consideranda caetera quoque, quae facturus erat, ad credendum regni Dei adventum diligentes et attenti spectatores credulum converterent animum. « Et hoc, inquit, signo ma
Abbreviated transcription (Latin):
N rẽ qͥpe nat̾ȩ corruptionẽ diuinitatiᷤᷤ suȩ fortitudinẽ induerat nec mul¬
to post passionẽ mortis separata. resurrectionis patam in semetipso
multisq scoͣ secũ resurgentiy corporibꝰ dedicaturꝰ erat. Quo facto.
nõ ascenso çȩlo desuꝑ insubiectas om̃s ydriaꝰ clarissime rutilat. &
in scarũ scͥpturarũ aqs imaginẽ ac uirtutẽ suã uidendã siue d¬
ꝗustandã rep̃sentat. Ita nr̃ȩ nat᷑e infirmitate sanata. qͥ cũq bapti¬
nati spũ sco iã pͥma resurrectione reuiximꝰ & in scdam beata spe tnͣs¬
positi sumꝰ ipso sensũ nob̾ aꝑiente spualẽ in eisdẽ scͥpiuriꝰ rationẽ
patrẽ & matrẽ. ꝙ adherebit uxori suȩ. & ert̃ duo incarne una
Hoc manifeste legitimi atq casti. s tam̃ carnał c̃iugii fidẽ atq u
bat᷑. ñ nͥ aq̃ ꝗ̃ libet haustu dulciꝰ. ꝙ ad patandñ habił erat. at uͥ
desponsata sͥ ȩccłia ueñ adnuptiaᷤ. & uaxeiꝰ intonuit suꝑ aqͣs mul¬

Expanded text:
 quippe naturae corruptionem divinitatis suae fortitudine induerat : nec multa post passione mortis superata , resurrectionis patriam in semetipso, multisque sanctorum secum resurgentium corporibus dedicaturus erat. Quo facto nunc ascenso coelo desuper in subjectas omnes hydrias clarissime rutilat, et in sanctarum Scripturarum aquis, imaginem ac virtutem suam videndam sive degustandam repraesentat. Ita naturae nostrae infirmitate sanata, quicunque baptizati Spiritu sancto jam prima resurrectione reviximus , et in secundam beata spe transpositi sumus, ipso sensu nobis aperiente, spiritualem in eisdem Scripturis rationem patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una . » Hoc manifeste legitimi atque casti, sed tamen carnalis conjugii fidem atque a, quamlibet haustu dulcis, et ad potandum habilis erat. At ubi desponsata sibi Ecclesia venit ad nuptias, « et vox ejus intonuit super aquas mul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt᷑ nos incarnato maiorẽ stuporẽ hominibꝰ attuler᷑ Igit᷑ qͥa filix̃
confitem̃ ut & patrẽ habeamꝰ. cũ ipsiꝰ ad iutorio scõꝵ quoq patrũ
pͣeunte exemplo. in hoc magno & mirabili oꝑe pulchritudinẽ
speculemur spũał intelligentiȩ. Nuptiȩ in qͥt facte s̃ incha¬
na galileȩ. hoc magnis ꝙ multis ꝓpħaꝵ p̃coniis pͣnunciatũ. atq
patriarchaꝵ factis suerat pͣfiguratũ. q duȩ nat̾ȩ diuina scił &
huimana conuent᷑e ẽe̾nt in uno .xͦ. eẽtq ipse insole positurꝰ tab̾¬
naculũ suũ tãꝗͣ sponsus ꝓcedens dethalamo suo. Factũq ẽ & in
illo uͥginaliꝰ ut᷑i thalamo sponsus sponsȩ i. c̾ator c̾aturȩ magna
coniunctꝰ ẽ dignatione. Chana uͦ helꝰ. galilea tnsmigͣcio intͣp̃tatur.

Expanded text:
attulerunt: igitur quia Filium confitemur, ut ad Patrem habeamus, cum ipsius adjutorio, sanctorum quoque Patrum praeeunte exemplo, in hoc magno et mirabili opere pulchritudinem speculemur spiritualis intelligentiae. « Nuptiae, inquit, factae sunt in Cana Galilaeae. » Hoc magnum et multis prophetarum factis fuerat praefiguratum, quod duae naturae, divina scilicet et humana conventurae essent in uno Christo, essetque ipse « in sole positurus tabernaculum suum tanquam sponsus procedens de thalamo suo . » Factumque est in illo virginalis uteri thalamo sponsus sponsae, id est Creator creaturae magna conjunctus est dig
Abbreviated transcription (Latin):
cubiculũ. immo eubiculũ intͣ pͥmũ & alterũ cubiculũ. Nuĩc
iubet pͥmo ꝓpinari. uinũ exaqua factũ. ut luc̾na tã splen¬
didi ac iocundi mirclĩ ñ lateret. s tãꝗͣ infastigio nuptiał¬
coniiui posita claritatẽ suã latis difunderet᷑ totãq domũ sere¬
tũ fuerat alacꝰ accenderet. Qd & factũ ẽ. Ut aũ gustaũ architͥclinꝰ

Expanded text:
iculum intra primum et alterum cubiculum. Huic jubet primo propinari vinum ex aqua factum, ut lucerna tam splendidi ac jucundi miraculi non lateret, sed tanquam in fastigio nuptiaconvivii posita, claritatem suam latius diffunderet totamque domum serexime factam fuerat, alacrius accenderet quod et factum est. « Ut autem gustavit architriclinus
Abbreviated transcription (Latin):
massa ꝑditorũ scõs hoĩes eleg̃. & tercio tempore uidel subgrã
inmediis nuptiis hoĩũ uxores ducentiũ &dantiũ ad nuptiã
suisq omĩno uoluptatibꝰ uacantiũ. suas & scȩ ecclie celestet
nuptias intulit ꝓcedens ipse tãꝗͣ sponsꝰ dethalanio suonttrs¬
lũ spuales de illo nascerent᷑. uirginali coniugio. S hoc pteriꝰ
dicendu nẽ ut p̃dictũ ẽ pͥmo historiȩ fundam̃ta iacienda s̃.

Expanded text:
massa perditorum sanctos homines elegit, et tertio tempore, videlicet sub gratia, in mediis nuptiis hominum uxores ducentium et dantium ad nuptias, suisque omnino voluptatibus vacantium, sanctae Ecclesiae coelestes nuptias intulit: « procedens » ipse tanquam sponsus de thalamo suo , ut filii spirituales de illo nascerentur virginali conjugio. Sed hoc posterius dicendum: nunc, ut praedictum est, primo historiae fundamenta jacienda
Abbreviated transcription (Latin):
mutata inponeret. ȩxexierͣ inquit marcus engłista ut tenerẽt eũ
dicentes qͥa infurorẽ u̾susẽ. Itaq sollitita p̾monet ut ñ diffidente᷑
aut &̃ irridentes indigni fierent grã miraculi. s p̾cepto parentes.
uiã facerent manifestande glẽ dĩ. Erant aũ ibi lapideȩ sex hydriȩ
positȩ scdm̃ purificationẽ uideoꝵ capientes singlẽ metretas binas
rĩnas. Et dic̃ illis inc. Implete yarias aqͣ. Punrificationes iudeoꝵ
multiplices erant. aliquȩ: moyse. plurimȩ aũ extraditione phari¬
seoꝵ. Deqͥbꝰ & marcus. Pharisei enĩ inqͥt. ñ crebro lauent manꝰ suas.
ñinanducat. tenentes tradiciones senioꝵ. & aforo nͥbaptihent᷑.¬

Expanded text:
nerent eum, dicentes: Quia in furorem versus est . » Itaque sollicita praemonet, ut non diffidentes, aut etiam irridentes, indigni fierent gratia miraculi, sed praecepto parentes, viam facerent manifestandae gloriae Dei. « Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae, secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas vel ternas. Et dicit eis Jesus: Implete hydrias aqua. » Purificationes Judaeorum multiplices erant. Aliquae a Moyse, plurimae autem ex traditione Pharisaeorum, de quibus et Marcus: « Pharisaei enim, inquit, nisi crebro lavent manus suas, non manducant, tenentes traditiones seniorum. Et a foro
Abbreviated transcription (Latin):
piens ad hoc se pͣpare̾t ut paulo ptꝰ. ꝑciuitates & castella circueat.
& regnũ dĩ annunciet. dic̃ eidẽ matͥ suȩ. Quid mͥ & tͥ ẽ mulier. Cuisi¬
mile ẽ ulut q uixta aliũ euglistã loquente eo adtͣbas cũ dixisset qͥdã
ecce mat̾ tua. & frẽs tui foris stabant. querentes loqͥ tͥ. respondens ipse¬

Expanded text:
piens ad hoc se praeparat, ut paulo post per civitates et castella circumeat, piens ad hoc se praeparat, ut paulo post per civitates et castella circumeat, et regnum Dei annuntiet, dicit eidem matri suae: « Quid mihi et tibi est mulier? » Cui simile est illud, quod juxta alium Evangelistam, loquente eo ad turbas, cum dixisset ei quidam: « Ecce mater tua, et fratres tui foris stant, quaerentes loqui tibi. Respondens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ sub iungit. ñdũ uen̾ hora mea. Nã qͥ scdm̃ diuinitatẽ sine tẽpe
ꝙ sine matre ẽ. scdm humanitatẽ tẽpora & horas ñ fatales scđm ma¬
thematicos. s qͣs ip̃e sͥ posuit. habe nascendo & moriendo. dignatꝰ est
Cauendus tam̃ in hoc ẽ error nestorii. qͥ duas inxͦ confitendas e̾ẽ ꝑsonaᷤ
arbitratꝰ uetuit beatã aiariã theotochon .i. dĩ genitricẽ noĩari. di¬
cens. q ñ dĩ s hoĩs mat̾ sit. eo qd humana tantũ ñ& diuina xͥ nat᷑a ex
illa sũpta sit. S ꝓculdubio sic̃ tenet catholica fides dĩ & hõĩs mater
c̾denda & confitenda ẽ. qa ueracit̃ incorporeũ u̾bũ patͥs aure cor¬
dis credendo concep̃. & decarne sua corporatũ exuirgineo uentre
hac inuenit᷑ matrẽ suã ignorasse dñs iħc. s erat subditꝰ illi. sic̃ qͦ¬
dã loco lucas eugłista testat᷑. de parentibꝰ eiꝰ loquens. Et descendit
cũ eis & ueñ nahareth. & erat subditꝰ illis. Ntͣ aũ uͥ mircła fac̾ẽ inci¬

Expanded text:
tinus subjungit: « Nondum venit hora mea. » Nam qui secundum divinitatem sine tempore et sine matre est, secundum humanitatem, tempora et horas non fatales, secundum mathematicos, sed quas ipse sibi posuit habere nascendo et moriendo dignatus est. Cavendus tamen est in hoc error Nestorii, qui duas in Christo confitendas esse personas arbitratus, vetuit beatam Mariam Theotocon, id est Dei genitricem nominari; dicens quod non Dei, sed hominis mater sit, eo quod humana et catholica fides, Dei et hominis mater credenda et confitenda est. Quia veraciter incorporeum Verbum Patris, aure cordis credendo concepit, et de carne sua corporatum, ex virgineo ventre hac invenitur matrem suam ignorasse Dominus Jesus, sed erat subditus illi, sicut quodam loco Lucas Evangelista testatur, de parentibus ejus loquens « et descendit cum eis, et venit Nazareth, et erat subditus illis . » Nunc autem ubi miracula facere inci
Abbreviated transcription (Latin):
naci memoria tamdiu ruminanda .s̃. donec altissima eiꝰ di¬
uinitas sese aseqͤntibꝰ qͣri sentiat. & huc unͣ excessit qͣsi pꝰt dorsũ
suũ respiciens. occulta inspiratiõe faciẽ suã aliqͣ exparte osten¬
dat. Nc̃ enĩ cȩlo p̃sidens mag̃ sentit ꝑseu̾antẽ seqͤntiũ fidẽ. ꝗͣ
olĩ intͣ hoĩes ambulans sentiebat turbã õpͥm̃tẽ. Seqͥt᷑. ꝙͦ. Conu̾s

Expanded text:
naci memoria tandiu ruminanda sunt, donec altissima ejus divinitas sese a sequentibus quaeri sentiat, et huc unde excessit, quasi post dorsum suum respiciens, occulta inspiratione faciem suam aliqua ex parte ostendat. Nunc enim coelo praesidens magis sentit perseverantiam sequentium fidem, quam olim inter homines ambulans
Abbreviated transcription (Latin):
interĩ tantũ inpendet onꝰ cȩlestiũ negotioꝵ. ut ñ uacet ꝑpendere
quid mat̾nis affectibꝰ tuis debeã. Nec enĩ habeo facere uoluntatẽ meã
s in positã apatre ꝑferre obedientiã. Qualẽ mandati eiꝰ necessitas ad¬
dixerit. talẽ me filiũ tuũ in illa hora ostenda t̃. Et ꝑhȩc qͥdẽ dicta
ñ adiilut respond ꝗdixerat mat̾ uinũ ñhabent. s adintͣm desid̾ii
eiꝰ clamorẽ uehe mentẽ inaures suas a lte ꝑsonantẽ. qͥa faciẽ eiꝰ ar¬
debat semꝑ uidere p̃sentẽ. Nã ꝯuiuas quoꝵ deuotione inuitatꝰ fuerat.
ñminꝰ ꝗͣ ipsa sum uolebat beneficio leuficare. maxime obutilitatẽ
illoꝵ qs hoc uiso murło. nouerat inse credituros eͥẽ. Recte qͦ subdit᷑.
Dic̃ mat᷑ eꝰ ministris. Qd cũq uob̃ dixerit facite. Uoluntatis eiꝰ conscia¬

Expanded text:
interim tantum impendet onus coelestium negotiorum, ut non vacet perpendere interim tantum impendet onus coelestium negotiorum, ut non vacet perpendere quod maternis affectibus tuis debeam. Nec enim habeo facere voluntatem meam, sed impositam a Patre perferre obedientiam. Qualem mandati ejus necessitas adduxerit, talem me filium tuum in illa hora ostendam tibi. Ad haec quidem dicta, non ad illud respondit, quod dixerat mater: « Vinum non habent, » Sed ad interni desiderii ejus clamorem vehementem, in aures suas alte personantem, quia faciem ejus ardebat semper videre praesentem. Nam convivas, quorum devotione invitatus fuerat, non minus quam ipsa suo volebat beneficio laetificare, maxime ob utilitatem illorum, quos hoc viso miraculo noverat in se credituros esse. Recte ergo sequitur: « Dicit mater ejus ministris: Quodcunque vobis dixerit, facite. » Voluntatis e
Abbreviated transcription (Latin):
infurore tuo. & holocaustũ suꝑ altare tuũ. Mag̃ qͦ ut legẽ ꝑfecte im¬
pleret. matrẽ suã saluo eiꝰ honore nesciũ. qͥa ꝓfecto nulla ẽ ex honora¬
tio patͥs ł matͥs dũ eis ñ quelibet causa. s soliꝰ p̃fert᷑ honor ł opꝰ dĩ. Cui
uideł magno ac netessario salutis oꝑi iħc intentꝰ nesciturũ se matrẽ
suã ꝓsttet᷑ donec eodẽ oꝑe ꝑacto dicãt ei. Mulier. ecce filiꝰ tuus. Quod
lier : ꝓ̃tinꝰ addiđd. Non dũ ueñ hora mea. ac sidiceret. Ex quo ad baptiᷤ¬
mũ ueni. & in desertũ exnii. destitutã te e̾ẽ p̃sentia mea mat̾no af¬
fectu suspirasti. nc̃ habesme in his nuptiis. & gaudes qͣ pͣsentia mea
frueris. s adhuc tẽpꝰ inminet. ut maꝗ̾ ac maꝗͣ te relicta ñdesinã cir¬
cuire ꝑ ciuitates & castella. Cñ uita pͣsenti. siniã opꝰ qͥcepi. Abhac ex¬
pedicione redeuntẽ. uulneratũ me & morientẽ recipies. Nunc

Expanded text:
furore tuo, et holocaustum super altare tuum . » Magis ergo, ut legem perfecte implerem, matrem 122 suam salvo ejus honore nescivit; quia profecto nulla est exhonoratio patris vel matris, dum eis non quaelibet causa, sed solius praefertur honor vel opus Dei. Cui videlicet magno ac necessario salutis operi Jesus intentus, nesciturum se matrem suam profitetur, donec eodem opere peracto dicat ei: « Mulier, ecce fillier; » protinus addidit: « Nondum venit hora mea. » Ac si diceret: Ex quo ad baptismum veni, et in desertum exivi, destitutam te esse praesentia mea, materno affectu suspirasti, nunc habes me in his nuptiis, et gaudes quod praesentia mea frueris, sed adhuc tempus imminet, ut magis ac magis te relicta, non desinam circuire per civitates et castella. Cum vita praesenti finiam opus quod coepi. Ab hac expeditione redeuntem vulneratum me et morientem recipies. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
obp̃ssa ẽ. quia leuitate puellari exiũ ut filias ignotȩ regionis uide¬
ret: Non enĩ ita secure e̾ẽ possunt. sic̃ illa beata regina cȩloꝵ quȩ u̾r¬
ginitatis thesaurũ ꝙ hoibꝰ habebat occultũ. & fiłi sui forti pͣsidio

Expanded text:
oppressa est, quia levitate puellari exivit, ut filias ignotae regionis videoppressa est, quia levitate puellari exivit, ut filias ignotae regionis videret? Non enim ita securae esse possunt, sicut illa beata regina coelorum, quae virginitatis thesaurum et hominibus habebat occultum, et filii sui forti praesidio
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ferens. matrẽ se ubiq ꝓfitens. eoꝙͥ haberet filiũ. uirginitatis
aũ suȩ tacitũ ꝯseruans incorde misternũ. Nã sic̃ inc̃gruũ immo in¬
possibile ẽ tectũ domꝰ stabilire añꝗ fundam̃tũ. sic inpossibile erat anͣ
scłaribꝰdistinꝗuẽ debeant. Iunc aũ publicũ ẽ ꝓpositũ. publice datũ
atq acceptũ ẽ deuirginibꝰ consiliũ. ꝙ iccirco saerȩ uirgines maiꝰ eun¬
do adnuptias ꝗͣ tale refugiendo conuentũ facerent ȩccłiȩ xͥ scandalũ
Qua ꝓpt᷑ intꝰ qͥdẽ habent᷑ prudenteᷤᷤ uirgines humilitatis łcaritatiꝰ
oleũ. scił ñ contẽpnendo ꝗͣ uis inĩ feriore ꝗͣdu stantẽ legitimã licen¬
tiã nubentiũ. foris aũ & maxime adeandẽ frequentiã nuptiarũ
lucentes suas lampades ñ efferͣ. Ubi enĩ ciciꝰ uento miserȩ uanitatis
extinqui possunt.: dut uͥ ꝓperantiꝰ inocłis łauribꝰ suis ꝑiclitari qͣunt.
uixta exemplũ dinȩ filiȩ iacob qͣiccireo acorruptore inuenta &

Expanded text:
is autem suae tacitum conservans in corde mysterium. Nam sicut incongruum, imo impossibile est, tectum domus stabilire, antequam fundamentum, sic impossibile erat antesaecularibus distinguere debeant. Nunc autem publicum est propositum, publice datum atque acceptum de virginibus consilium ; et idcirco sacrae virgines majus eundo ad nuptias, quam talem refugiendo conventum, facerent Ecclesiae Christi scandalum. Quapropter intus quidem habent prudentes virgines humilitatis vel charitatis oleum, scilicet non contemnendo, quamvis in inferiori gradu stantem legitimam licentiam nubentium; foris autem et maxime ad eamdem frequentiam nuptiarum lucentes suas lampades non efferunt. Ubi enim citius vento miserae vanitatis exstingui possunt? Aut ubi properantius in oculis vel auribus suis periclitari queunt, juxta exemplum Dinae filiae Jacob, quae idcirco a corruptore inventa et
Abbreviated transcription (Latin):
rabat. ille p̃cursor eiꝰ. Et respiciens iħm ambulantẽ dic̃. Ecce agnꝰ
di. Notanda diligent᷑ narratiõis series insuꝑficie qͥdẽ breuis &
lucida. intͥnsecꝰ aũ qͦ paruuli nec dũ ating̾e̾ pͣualent mist̾ioꝵ pon¬
factꝰ filiꝰ dĩ: Qui hoĩbꝰ ñ añ cognitꝰ exeo cognosci cȩp̃. atq diligi.
ex qͦ ambulare cepͣ. decȩlo uenienꝰ inutũ uirginis. de utero inpͣ¬
sepe. dep̃sepi adcrucẽ. decruce insepulcrũ. desepulchro rursus
incelũ. Ea tc̃ ille notꝰ ẽẽ cep̃. & dilectꝰ. sic̃ idẽ incanticiꝰ canticoꝵ

Expanded text:
rabat ille praecursor ejus. « Et respiciens Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus rabat ille praecursor ejus. « Et respiciens Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei. » Notanda diligenter narrationis series, in superficie quidem brevis et lucida, intrinsecus autem quod parvuli necdum attingere praevalent mysteriorum ponfactus Dei Filius? Qui hominibus non ante cognitus, ex eo cognosci atque diligi coepit, ex quo ambulare coepit, de coelo veniens in uterum Virginis, de utero in praesepe, de praesepi ad crucem, de cruce in sepulcrum, de sepulcro rursus in coelum. Ex tunc ille notus esse coepit et dilectus, sicut eidem in Canticis canti
Abbreviated transcription (Latin):
tera multa omittit. uideł hoc intendẽs ut inũcio dictũ eͣ quatmꝰ
testimonia ꝓ̃ferat dediuinitate filii dĩ. atq ido qͣsi demagno a¬
ceruo eoꝵ quȩ dicta ł facta s̃ tantũmͦ splendidiora colligenᷤ. ꝗͦ ĩ¬
tentiõi łꝓposito suo mag̃idonea cognoscait. Nec uͦ dubiũ ẽ qͥn
adreditũ dñi nr̃i idẽ ioħs totu affectu pependit. ut itũ uidẽt eũ.
quȩ̃ nidẽ salusẽ. agnoscentis. gła p̃dicantis. gaudiũ erat demon¬
strantis. Stabat qͦ inaltitudine̾ cordis speculator uitȩ & salutiᷤ.
nunciꝰ redeptioĩs & pacis. index gr̃ę & u̾itatis. Stabat plane al¬
tior soles p̃cursore lucifero. solẽ usticiȩ ꝓspectans innube la¬
tentẽ. idẽ. xp̃m expectans in deserto tẽptationũ obiectiones ꝑ¬
ferentẽ Riã uicto teptatore adhuc sese inũbra humilitatis suȩ
continentẽ. Incertũ aũ ẽ utrũ anͣ hac adeserto reg̾ssũ illũ ioħs
uiderit. Stabant & duo exdiscpłis eiꝰ cũ eo. qͥ uideł magistrũ suuͣ

Expanded text:
et hoc intendens, ut in initio dictum est, quatenus testimonia proferat de divinitate Filii Dei, atque ideo, quasi de magno acervo eorum quae dicta vel facta sunt, tandummodo splendidiora colligens, quae intentioni vel proposito suo magis idonea cognoscit. Nec vero dubium est, quin ad reditum Domini nostri idem Joannes toto affectu tetenderit, ut iterum videret eum, quem videre salus agnoscentis, gloria praedicantis, gaudium erat demonstrantis. Stabat ergo in altitudine cordis speculator vitae et salutis, nuntius redemptionis et pacis, judex gratiae et veritatis. Stabat plane altior solis praecursore Lucifero, solem justitiae prospectans in nube latentem, id est, Christum exspectans, in deserto tentationum objectiones perferentem, vel jam victo tentatore, adhuc se in umbra humilitatis suae continentem. Incertum autem est, utrum antehac a deserto regressum illum Joannes viderit. Stabant et duo ex discipulis ejus cum eo, qui videlicet magistrum suum
Abbreviated transcription (Latin):
inuinũ conu̾tens in ad mirationẽ om̃iũ illas suspenderat.
S audiamus quid huic confessori suo filiꝰ dĩ rexisrł unꝰ idẽq
ħo responderet. Quia dixi tͥ uidi te subficu credis. mauᷤ
his uidebis. Hoc plane dese ip̃o sperare pot᷑ qͥsq fidelis. Cũ¬
enĩ parua quȩ sentit deu̾bo dĩ fidelit̾ & intentione bona depna
dia pa fee⁊ hibet eui reuelet maiora pat᷑ qͥ ẽ incelis que reuel d̃e

Expanded text:
in vinum convertens, in admirationem omnium, illas suspenderat. Sed audiamus quid huic confessori suo Filius Dei, rex Israel unus idemque homo, responderit. « Quia dixi tibi: Vidi te sub ficu, credis; majus his videbis. » Hoc plane de seipso sperare potest quisque fidelis. Cuenim parva, quae sentit de Verbo Dei, fideliter et intentione bona depromit, dignum se exhibet, cui revelet majora Pater qui est in coelis, quae revelare