comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pesrodelio exhocosto conciuso ex hoc sontes i gontrte etan feris sob¬
confitret apset inquit scri prurt fluius du iadsed contosruos
conpa iinultẽ dipopulo gentem non pillis uadit sed contraquib:¬
bonum baptisma xp̃ipcepit. Sed quia bonobene nonusisunt mali :¬
mon t bado deleti sunt. Bonum ebaptisina. bonum ẽxp̃istinguis
ettorpus bona ẽ etlex : sed siquis et legitime utatur: neq enim quiꝗ
etforis ẽ. diuina non ẽ. Autquia ab alienis habetur aliena putabitꝰ.
aut quia amalis in iustetractatur a nob inuistedam nabitur : aqua
parad si : a qua trinitatis ẽ hanc ubia gnoscimus paradxsi nonne¬
gamus : Hancubi non ꝑspicimus paradysi omnino non dicimus :
num quam fuit in patradsso nec sicut uos de ecdesia forasegressus ẽ. aqua
paradusi potandus ẽ : quia foris ex ortus ẽ : hic opus habet ut uiuat nem-
a&num moriatur. sed ut legitime bibat in ipsauiuat. neiudicium mandu¬
cet etbibat: Donatistadix̃ contra a postolus dixisse testatur unusds

Expanded text:
paradiso, ex hoc horto concluso, ex hoc fonte signato etiam foris salipse est, inquit scriptura, fluuius qui uadit contra Assyrios, contra inimicam dei populo gentem. non pro illis uadit, sed contra. quibubonum baptisma Christi percepit, sed quia bono bene non usi sunt, mali male utendo deleti sunt. bonum est baptisma, bonum est Christi sanguis et corpus, bona est et lex, sed si quis ea legitime utatur. neque quia et foris est diuina non est, aut quia ab alienis habetur aliena putabitur, aut quia a malis iniuste tractatur a nobis iuste damnabitur. aqua paradisi aqua trinitatis est. hanc ubi agnoscimus, paradisi non negamus, hanc ubi non perspicimus, paradisi omnino non dicimus. numquam fuit in paradiso nec sicut uos de ecclesia foras egressus est, aqua paradisi putandus non est, quia foris exortus est. hic opus habet ut uiuat, ne in aeternum moriatur, sed ut legitime uiuat in -ipsa uiuat, ne iudicium manducet et bibat. Donatista dixit: E contra apostolus dixisse testatur: unus deus,
Abbreviated transcription (Latin):
petuton is nonimpinguat caputmeum Catholicus responcdtanung
pohi aliq uepitiuer quem ꝓbes non es sepeccatorem ut olcumurtnon
posset es sepecatoris cum scriptum sit nullus e hominum quin onpet¬
ret inter presmale desuplege ut sensum possis accipere sicait corripi&
menstus inmiseri cordiam et increpauitine oleum aut peccatorisnon
iquat caput ieum Hoc ẽ melior ẽmisericors increpatio quam lenis
ad nlatio Sicut & illud meliora sunt uul ner amici quamuo luntagia oscu¬
lu inimic Oleum peccatoris blandimentum e adulators dequoa lisi
dicit mollitis sermoneseius supolcum et ipsi sunt iacula Glcuetiusa sus

Expanded text:
peccatoris non inpinguet caput meum. Catholicus respondit: Da ergo mihi aliquem tuorum quem probes non esse peccatorem, ut oleum uestrum non possit esse peccatoris, cum scriptum sit: nullus est hominum qui non peccet. interpres male, desuper lege, ut sensum possis accipere. sic ait: corripiet me iustus in misericordia et increpabit me; oleum autem peccatoris non unguat caput meum, hoc est: melior est misericors increpatio quam lenis adulatio, sicut et illud: meliora sunt uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici. oleum peccatoris blandimentum est adulatoris, de quo alibi dicit: molliti sunt sermones eius super oleum et ipsi sunt iacula. oleum ius
Abbreviated transcription (Latin):
mo qui annunciauit patrimemo dicens. Nactustibiẽ puer Hictes¬
timonio coaptamus: qd scilic& melius sit non csseꝰ quam uiuere insup¬
pliciis iuxta illud qđ scriptum est Morsuiro requiescu lusit ds
uiam suam: &iterum qua redata est misero lux. & uita his quiin ama¬
ritudine animȩ sunt: & in euangelio simpliciter dictum legimus.
Maius ei fuerat sinatus non e&: Nonquosit: quinatus non fuerit: sed
quo melius sit non cẽ. quam malecẽ Miud est enim omnino noneẽ ali¬
ud cum sit absq ulla in t̾missione cruciari: Quomodo mortem qui&ã:
uito̧ miserȩ p̃ferimus. unde & amos diem appellat tenebrarum: diem
& pessimos uocat: & paulus a postolus dicituter per& nos de psenti scło

Expanded text:
mo. qui annuntiauit patri meo dicens: natus tibi est puer, huic tesmo. qui annuntiauit patri meo dicens: natus tibi est puer, huic testimonio coaptamus, quod scilicet melius sit non esse quam uiuere in suppliciis iuxta illud, quod scriptum est: mors uiro requies, cui elusit deus uiam suam, et iterum: quare data est misero lux et uita his. qui in amaritudine animae- sunt? et in euangelio simpliciter dictum legimus: melius ei fuerat. si natus non esset, non quo sit, qui natus non fuerit, sed quo melius sit non esse quam male esse; aliud est enim omnino nonud cum sit, absque ulla intermissione cruciari, quomodo mortem quietam, vitae miseriae praeferimus. Unde et Amos diem appellat tenebrarum, diem et pessimos vocat . Et Paulus apostolus dicit: Ut eriperet nos de praesenti s
Abbreviated transcription (Latin):
homo quian nunciauit patrimͤ odicens natus est tibi filius mas¬
culus & quasigaudio lactificauit eum sithomo ille ut sunt ciuita¬
tes quas subuertit hĩs et non penituit cum. audiat clamorem mane & u¬
lulatum in tempore meridiano. quisiue quia nonm ein t̃fecit auulua
ut fier& mihi matermea sepulchrum. & uulua eius conceptus a &¬
nus quare deuulua egiessussum utuiderem laborem & dolorem
et consumerentur in confusione diesmei: quiputant animas fuisse
in caclestib & demeliore in peiorem statum p̃cipitatas. hoc & bu¬
iuscemodiutuntur testimoniis. Quod scilic& melius fuerit incar¬
lestibus quam in terrenis commorari. & corpus humilitatis¬
assur n oua quacdã immoiam uecera heroseos suae sua argumenta : quae¬
rentes. Nosuero legentes illud beat iob Maledicta dies inquana¬
tussum & nox illa inqua dixerunt eccemasculus. & maledictus ho¬

Expanded text:
homo —, qui annuntiauit patri meo dicens: natus est tibi filius mashomo —, qui annuntiauit patri meo dicens: natus est tibi filius masculus, et quasi gaudio laetificauit cum! sit homo ille, ut sunt ciuitates, quas subuertit dominus et non paenituit eum ! eum. diat clamorem mane et ululatum in tempore meridiano, qui — siue quia - non me interfecit a uulua, ut fierei mihi mater mea sepulchrum et uulua eius conceptus aeternus. quare de uulua egressus sum, ut uiderem laborem et dolorem et consumerentur in confusione dies mei? Qui putant animas fuisse in caelestibus et de meliore in peiorem statum praecipitatas, hoc et huiuscemodi utuntur testimoniis, quod scilicet melius fuerit in caelestibus quam in terrenis commorari et corpus humilitatisassumere, noua quaedam, immo iam uetera hereseos suae argumenta quaerentes. nos uero legentes illud beati Iob: maledicta dies, in qua natus sum, et nox illa, in qua dixerunt: ecce masculus, et: maledictus ho
Abbreviated transcription (Latin):
sescia tiustus habero propugnatorem dm̃ tamen in patientia
fragilitatis humanae qđ nouit eẽ uenturum iam nunc ui derede¬
siderat Cui & reuelauit causam suam quidicit in alioloco mibi uin¬
dictam egoraribuam dicit dñs. felix autẽ conscientia cuius cau¬
sadnõ reuclatur. dicente a postolo. omne qđ manifestatur lux
est cantate dnõ. lauda tedim̃ quia liberauit animã pauperis
demanu pessimorum. Oui pauperẽ spũ nec hab& diuitias quacre-¬
ceperunt inisto scło consolationem suam. & dequibus paulus loq¬
tur tantum ut pauperũ memores essemus cum fuerit uindictam
gloriatur Hocautem totum fit nonn rõ merito sedeius gratiami qui
pauperem liberauit. Nech abet diuitias suꝑbiae corruentis. sed hu¬
militatem corporis liberati. Maledicta dies inqua natussum. dies
in qua peperitmatermea: non sit benedicta. Male dictus uir siue

Expanded text:
se sciat iustus habere propugnatorem deum, tamen inpatientia se sciat iustus habere propugnatorem deum, tamen inpatientia fragilitatis humanae, quod nouit esse uenturum. iam nunc uidere desiderat. cui et reuelauit causam suam, qui dicit in alio loco: mihi uindictam, ego retribuam, dicit dominus. felix autem conscientia, cuius causa domino reuelatur dicente apostolo: omne. quod manifestatur. lux est. Cantate domino, laudate dominum, quia liberauit animant pauperis de manu pessimorum! Qui pauper est spiritu nec habet diuitias, quae receperunt in isto saeculo consolationem suam et de quibus Paulus loquitur: tantum ut pauperum memores essemus, cum fueiit uindictamgloriatur. hoc autem totum fit non nostro merito, sed eius gratia, qui pauperem liberauit nec habet diuitias superbiae corruentis, sed humilitatem pauperis liberati Maledicta dies, in qua natus sum, dies, in qua peperit me mater mea, non sit benedicta maledieius uir — siue
Abbreviated transcription (Latin):
in tellegere sermonem & ignorantiam confusio uehemens consecu¬
tiest. Nec intellexerunt innominiam sempiternam quac obtine¬
bitcos & nulla õblione delebitur. Dicant igitur qđ uoluntuiri quon¬
dam pacifici & quicustodiebant latusineum & deciperecupiant
dũmodo iustum uirum atq doctorem ecclesiae post ꝑsccutionẽ
tintauindicta tantaq p̃mia consequantur. Ettudñe exercituũ
probatar iusti siue qui probasiusta quiuides renes &coruideam
quac soultionem tuam excis. Tibienim reuela uicausam meam
olu sc̃ dñs qui nouent pr̃obare iusticiã : Quomo do solusc̃ qui cordis
in t na conspiciat unde &ilis sciens cogitationes hominum non
e pfcctu ut quidam putant sednatura dse talequid & in psalmis
sonat Noniustificabitur in conspectutuo omni suiuens. siuiuens uir¬
cutibus noniustificatur. quantomagis quipeccatis mortius ẽ Cũq

Expanded text:
intellegere sermonem et ignorantiam confusio uehemens consecuintellegere sermonem et ignorantiam confusio uehemens consecuta est nec intellexerunt ignominiam sempiternam, quae optinebit eos et nulla obliuione delebitur. dicant igitur, quod uolunt, uin quondam pacifici et, qui custodiebant latus meum, et decipere cupiant. dummodo iustum uirum atque doctorem ecclesiae post persecutionem tanta uindicta tantaque praemia consequantur. Et tu, domine exercituum, probatoriusti — siue qui probas iusta —, qui uides renes et cor, uideam, quaeso, ultionem tuam ex eis! tibi enim reuelaui causam meam. Solus est dominus, qui nouerit probare iustitiam. quomodo solus est, qui cordis interna conspiciat; unde et Iesus sciens cogitationes hominum non ex profectu, ut quidam putant, sed natura deus est. tale quid et in psalmis sonat: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. si uiuens uirtutibus non iustificatur, quanto magis, qui peccatis mortuus est! cumque
Abbreviated transcription (Latin):
& pleriq: doctorum usq hodie in ecclesia similia sustinent. audientes
ui tuperationem multorum congregatorum aduersum se incireuitu
atq dicentium. ꝑsequimini & ꝑ sequamur eos omsuri querant pa¬
cificimihi &custodientes latus sum si quomodo decipiatur & pͥuale¬
cmus aduersum cum & consequamur ultionem ex co. Dñsaũt mecũ
est quasi bellator fortis cum aduersani surrex er̃int & amiciquondã
atq patifici fuerint adbella conuersĩluerintq nobisinsidias ten¬
dere non magnopere curemus sedoptimus hoc dicere qđ & ꝓph&a
loquitur dñsautem mecum est quasi bellator fortis. Idcirco qui
ꝑsequuntur mecadent &infirmierunt. siue ideo ꝑsecuti sunt & in¬
tellegere non potuerunt. Confundentur uchement̃ quia non intelle¬
xerunt obprobrium siue ignominiam sempiternam. quae num¬
quam delebitur. Qui a ꝑsecuti sunt ideo ꝓpheticum nom potuer

Expanded text:
m. sed et plerique doctorum usque hodie in ecclesia similia sustinent audientes m. sed et plerique doctorum usque hodie in ecclesia similia sustinent audientes uituperationem multorum congregatorum adnersum se in circuitu atque dicentium: persequimini et persequamur eos! Omnes uiri, qui erant pacifici mihi et custodientes latus meum: si quo modo decipiatur et praeualeamus aduersum eum et consequamur ultionem ex eo! dominus autem mecum est quasi bellator fortis. Cum aduersarii surrexerint et amici quondam atque pacifici fuerint ad bella conuersi uoluerintque nobis insidias tendere, non magnopere curemus, sed optemus hoc dicere. quod et propheta loquitur: dominus autem mecum est quasi bellator fortis. Idcirco, qui persequuntur me, cadent et infirmi erunt — siue ideo persecuti sunt et intellegere non potuerunt —, con fundentur uehementer, quia non intellexerunt opprobrium siue ignominiam sempiternam, quae numquam delebitur. Quia persecuti sunt, ideo propheticum non potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem proph&iae putant esse mendatium. Quam õbrẽ in mea m̃¬
te decreui ut ultra ad populum dĩ uerbis non loquerer nom̃ illius non¬
minarem. quod cumpudore superatus uerecunde quidem. sed stulte cons¬
tituissem factusest inquit incordemeo. quasi ignis & aestuans clau¬
susq in ossib mcis: siue undiq dissolutussum. Itaut ferrae non possemn.
Conceptus enim animo sermodiuinus necore ꝓlatus. ard& inpec¬
tore unde & paulus loquitur sicuangeli z auero non est mihiglo¬
na necessitas enim mihi incumbit. ueenim mihi est si non cuangeli¬
tauero. sienim uolens hoc ago mercdem habeo siaũ inuitus dispen¬
satio mihi tradita ẽ. Mina thenis uidens idolatriae deditam ciuita¬
catem incitabatur sp̃ũ & totamente feruebat & post modicum ino
odem uolumine legimus. Cum uenis sent aũdema cedonia sileas &ti¬
mo dieus instabat uerbo paulus testificans iudacis ẽexpm̃ihim̃. sed

Expanded text:
ditatem prophetiae putant esse mendacium. Quamobrem in mea meditatem prophetiae putant esse mendacium. Quamobrem in mea mente decrevi, ut ultra ad populum Dei verbis non loquerer, nec nomen illius nominarem: quod cum pudore superatus, verecunde quidem, sed stulte constituissem. Factus est, inquit, in corde meo, quasi ignis exaestuans, claususque in ossibus meis, » sive undique dissolutus sum, ita ut ferre non possim. conceptus enim animo sermo diuinus nec ore prolatus ardet in pectore: unde et Paulus loquitur: si euangelizauero. non est mihi gloria; necessitas enim mihi incumbit; uae enim mihi est, si non euangelizauero. si enim uolens hoc ago, mercedem habeo: si autem inuitus, dispensatio mihi credita est. et in Athenis uidens idololatriae deditam ciuitatem incitabatur spiritu et tota mente feruebat; et post modicum in eodem uolumine legimus: cum uenissent autem de Macedonia Silas et Timotheus. instabat uerbo Panlus testificans Iudaeis esse Christum Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
futuro gaudio commutandum uxxta illud qđ scriptum est. bea¬
tiflentes qm̃ ipsiri debunt & idcircomiseriam &iniquitatem af¬
flictionemq libenter substineo itaut cupiam & inuocem eas. &
breuitatem iniuriae : refelicitatis a&nitatẽ conpensem. Quia
factus est mihi sermo dnĩ in obprobrium. & inderisum totadie.
& dixi Non recordabor eius siue non nomin abo dnm̃ nedo.¬
quar ultra in nomine illius & factus incordemeo quasiignis &¬
aestuans. caususq inossibusmeis & defeci siue dissolutus sum
ferre non sustinens: audiui enim contum elias siueuitu peratio¬
nem multorum. &erroremin circuitu siue congregatorum
undiq ꝑsẽquimini & ꝑsequamus eum clamanteme atq dicen¬
te qđ iam babillonius uenin& exercitus & omnia hostilis gladius
p̃daretur. uersu s c̃mihi sermo dnĩ in obꝓbrium. atq derisum . dum tar¬

Expanded text:
futuro gaudio commutandam iuxta illud, quod scriptum est: beafuturo gaudio commutandam iuxta illud, quod scriptum est: beati flentes. quoniam ipsi ridebunt, et idcirco miseriam et iniquitatem afflictionemque libenter sustineo, ita ut cupiam et iuuocem eas et breuitatem iniuriae felicitatis aeternitate compensem: Quia factus est mihi sermo domini in opprobrium et in derisum tota die. et dixi: non recordabor eius — siue non nominabo dominum — nec loquar ultra in nomine illius. et factus est in corde meo quasi ignis exaestuans claususque in ossibus meis et defeci — siue dissolutus sum — ferre non sustinens; audiui enim contumelias — siue uituperationem — multorum um et terrorem in circuitu — siue congundique: persequimini, et persequamur eum. » Clamante me atque dicente: quod jam Babylonius veniret exercitus, et omnia hostilis gladius praedaretur, versus est mihi sermo Domini in opprobrium, atque in derisum, dum tar
Abbreviated transcription (Latin):
quia in principio audiens: ꝓphetã gentibus dedite. &iterum
cae consticuite hadi esuꝑgentes & suꝑ regna. ut cuellas & destru
as & dispdas & dissipes &edifices & plantes Arbitratus sit nibil
secontrapopulum iudaeorum sed contradiuersas in circuitu na¬
tiones cẽ dicturum Vnde & proph&iam libenter assumpserit &
cuenisse contrario: ut captiuitatem hierusalem praedicans. ꝑse¬
cutiones & angustias sustiner&. Quodq intulit factus suminde
samentitum. & cuncta quae p̃dixerit eẽ uentura. mendatia fue¬
rint & proph&a cnimputauerit statim futurum qđ dñs minaba¬
tur & populus aestimabat nequaquam ultrauenturum. qđ statĩ
non uenerat. atq uociferor uastitatem babilloniam & iniquita¬
tem hostium. ꝑquam obprimenđs sit populus meus. Sin autem
sequimur lx in coqđ dixere quia amaro uerbomeo ridebo p̃ua¬
ricationẽ & misenam inuocabo hic sensus est scio p̃sentem tristiciã

Expanded text:
quia in principio audiens: prophetam gentibus dedi te et iterum: quia in principio audiens: prophetam gentibus dedi te et iterum: ecce constitui te hodie super gentes et super regna. ut euellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et plantes , » arbitratus sit nihil se contra populum Judaeorum, sed contra diversas in circuitu nationes esse dicturum, unde et prophetiam libenter assumpserit: et evenisse contrario, ut captivitatem Hierusalem praedicans, persecutiones et angustias sustineret. Quodque intulit: Factus sum in sa mentitum, et cuncta, quae praedixerit esse ventura, mendacia fuerint: et propheta enim putaverat statim futurum quod Dominus minabatur: et populus aestimabat nequaqnon uenerat. atque uociferor uastitatem Babyloniam et iniquitatem hostium, per quam opprimendus sit populus meus\', sin autem sequimur LXX in eo, quod dixere: quia amaro uerbo meo ridebo. praeuaricationem et miseriam inuocabo, hic sensus est: scio praesentem tristitiam
Abbreviated transcription (Latin):
quam thesaurorum regiorum ab inimicis eẽ capiendas.
lpsumq: ꝓphasurcum omni cognationesua. & familiadu¬
cendum in captiuitatem & inbabillone eẽmqriturum. Co
qđ populum suo mendatio deceperit. Nequaquam illiue¬
ra & tristia sed ꝓmendatium propera pollicendum.
simulq animaduertenda proph&ae patientia. atq
prudentia qđ missus in carcerem tac&. & silentio uincit
iniunam. Noc tamendissimulat quod scilic& eẽ uenturũ
ut saltem sic pseudo ꝓph&ae̾ pontifex peccare desistat
& dĩclementiã depcetur: sedu ixistimedẽ & seductus sũ
siue decepistime dñe & deceptussum fortiorm e fiusti & inualuisti
suie ob tinuisti & potiusti. factus sum inderisum totadie omnes
subsanant me quia iam olim loquar uociferans iniquitatẽ & uas¬
ttatem clamito siuequia a maro uerbo meo ridebo. puarica¬
tionem & miscriam inuocabo. Dicit se ꝓpheta adnõ eẽ deceptũ

Expanded text:
quam thesaurorum regiorum ab inimicis esse capiendas quam thesaurorum regiorum ab inimicis esse capiendas ipsumque Phassur cum omni cognatione sua et familia ducendum in captiuitatem et in Babylone esse moriturum eo. quod populum suo mendacio deceperit nequaquam illi uera et tristia. sed per mendacium prospera pollicendo. simulque animaduertenda prophetae patientia atque prndentia, quod missus in carcerem tacet et silentio uincit iniuriam nec tamen dissimulat, quod scit esse uenturum, ut saltem sic pseudopropheta pontifex peccare desistat et dei clementiam deprecetur. Seduxisti me. dom , et seductussum— siue decepisti me, domine, et deceptussum —; fortior me fuisti et inualuisti — siue optinuisti et potuisti-; factus sum in derisum tota die. omnes subsannant me. quia iam olim loquor uociferans iniquitatem et uastitatem clamito siue quia amaro uerbo meo ridebo, praeuaricationem et miseriam inuocabo. Dicit se propheta a domino esse deceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
siue fortitũ dinem ciuiꝰtatis huius & omnem laborum eius
omnemq: p̃cium siue gloriam & cunctos thesauros regum
uida dabo inmanu inimicorum eorum & diripienteos &
tollent &ducent in babillonem tuaũ phasur & omnes
habitatores domustuao ibit sin uptiuititom &inbal¬
lonem uenies & ibi morieris ibiq: sȩpelieris. & omnos amicitui
quibus ꝓph& asti mendatium. luxta superiorem interp̃ta¬
tionem quac phasur nomen fuerat inmutatum: ut appella¬
r&ur magur omnes similit̃ transtulerunt. ut significa¬
rent uel pauorem uel peregrinationem. uel sublationem.
&trans lationem & commi grationem. Comminaturq: eũ
cum amicis suisiam iamq: capiendum tradendumq: hostiũ
manibus. & cunctã populum tribus udae babilloni regis ma¬
nibus obtinendum &liosq: interficiendos gladio. & alios
ducendos in captiuitatem & uniuersas diuitias tamurbis

Expanded text:
sine fortitudinem —ciuitatis huius et omnem laborem eius sine fortitudinem —ciuitatis huius et omnem laborem eius omneque pretium — siue gloriam — et cunctos thesauros regum Inda dabo in manu inimicorum eorum et diripient eos et tollent et ducent in Babylonem. tu autem, Phassur, et omnes habitatores domus tuae ibit in captiuitatem et in Babylonem uenies et ibi morieris ibique sepelieris et omnes amici tui, quibus prophetasti mendacium. Iuxta superiorem interpretationem, qua \'Phassur\' nomen fuerat inmntatum, ut appellaretur \'Magur,\' omnes similiter transtulerunt, ut significarent uel \'pauorem\' uel \'peregrinationem\' uel \'sublationem et \'transiationem\' et \'commigrationem\'. comminaturque eum cum amicis suis iam iamque capiendum tradendumque hostium manibus et cunctum populum tribus Iudae Babylonii regis manibus optinendum aliosque interficiendos gladio et alios ducendos in captiuitatem et uniuersas diuitias tam urbis
Abbreviated transcription (Latin):
pontificis potestatem cumq: eluxiss& in crastinum eduxitphas¬
uocauit hĩs nomentuum. sed pauorem undiq & hictã
nomen pontificis quam tormentigenus. similit̃ om̃s ut suprain.¬
t̃p̃tatisunt: Mutatur aut̃ nom̃ pontificis ut ex nomine. futu¬
rorum supplicium demonstr&ur. Nequaquc̃e inquit hab ebis
oris nigredinem. & iniquȩ imperium potestatis. sed captiuus
duceris babi lonem. Hoc enim significat pauor undiq. siue ꝑcir¬
cuitum ut tremens & propriaeꝰ salutis incestus huc illucq circ¬
spicias. & uenientes contrate aduersarios reformi des. Pro
pauore qđ in hebraico scriptum est. magur. Exx & theo dotio
mẽtoi Rõn id est migrantem a quilae saecundae peregrinũ
prima circum spicientem symmachus ablatum siue con
dio in imicorum suorum & oculitui uidebunt. & omnemita¬
dam dabo in manu regis babillonis. & traduc& cos inbabil¬
lonem & ꝑcuti& cosgͣladio & dabo uniuersam substantiã

Expanded text:
pontificis potestatem- Cumque inluxisset in crastinum, eduxit Phaspontificis potestatem- Cumque inluxisset in crastinum, eduxit Phasvocavit Dominus nomen tuum, sed pavorem undique. Et hic tam nomen pontificis, quam tormenti genus similiter omnes ut supra interpretati sunt. Mutatur autem nomen pontificis, ut ex nomine futurorum supplicium demonstretur. Nequaquam, inquit, habebis oris nigredinem, et iniquae imperium potestatis; sed captivus duceris in Babylonem, hoc enim significat pavor undique sive per circuitum: ut tremens et propriae salutis incertus, huc illucque circumspicias, et venientes contra te adversarios reformides. Pro pavore, quod in Hebraico scriptum est MAGUR  , LXX et Theodotio μέτοικον, id est, migrantem, Aquilae secunda editio peregrinum, prima circumspdio inimicorum suorum et oculi tui uidebunt; et omnem Iudam dabo in manu regis Babylonis et traducet eos in Babylonem et percutiet eos gladio. et dabo uniuersam substantiam —
Abbreviated transcription (Latin):
dus gri ficat nosaũ neruũ diximus more uulgariadaormentisas¬
ca sagon inactibius a posidorcom legimus Quando a postoli paud use silus
incusto diam carceris dacisunt: iste autemerat poni fex templi &da¬
ta sibi sacerdotii dignitate in ꝑuersum abuttur nonutdoceat &
sermone compiat. sedutcruciatibus terreat unde & saluator & a¬
postolus paulus ussione pontificis uerberantur. Nec mirum sihodieq
serui dĩcaedant aphasçor mictent incarcerem orribili custodiare¬
seruent᷑. daturenim p̃otestas adõ ut ꝓph&arum ostendatur fides.
Nec tamen maiorẽ ille quicedit sed fortioriste quiceditur & patien¬
t̃ proph&a suscipit iudicium dĩ nec redamat aduerbera fed con-¬
siderat imperantem : emmer uerbum sonat: Dequo sepȩ nigredoge¬
ratur: non parentis uitio : sed scelere degenerantis tormentum aũ
quocruciatur propheta. uid&ꝰ in in partoͬ dextera qđ in t̃p̃tatur
beniamin iͦn portas sublimi quae non ueritatem indicat sed iniustã

Expanded text:
significat, nos autem nervum diximus more vulgari: quod tormenti genus etiam in Actibus apostolorum legimus , quando apostoli Paulus et Silas in custodiam carceris dati sunt. Iste autem erat pontifex templi, et data sibi sacerdotii dignitate in perversum abutitur: non ut doceat, et sermone corripiat, sed ut cruciatibus terreat. Unde et Salvator, et apostolus Paulus jussione ponserui dei caedantur a Phaschor, mittantur in carcerem, horribili custodia reseruentur; datur enim haec potestas a deo, ut prophetarum ostendatur fides. nec tamen maior est ille, qui caedit, sed fortior iste, qui caeditur. et patienter propheta suscipit iudicium dei nec reclamat ad uerbera, sed considerat imperantem. \'Emmer\' \'uerbum\' sonat. de ouo saepe \'nigredo\' generatur, non parentis uitio, sed scelere degenerantis. tormentum\' autem, quo cruciatur propheta, uidetur in parte dextera\', quod interpretatur \'Beniamin\', et in porta \'sublimi,\' quae non ueritatem indicat, sed iniustam
Abbreviated transcription (Latin):
succedit Auc tumnus hiemo arborum siccant folia. Videbitis cuncta delonge
at ex his non capientis cibum non ost enimuuaiuitib: uobis q̃ui fructus obuitiũ
non sumitis & non sunt ficus in ficul neccobsessopopulo qui su crum arborum poma
cernitab hostib: diripi folia inquit defluentiã estate. Autum noq: transactis:

Expanded text:
succedat autumnus, et hyeme arborum cadant folia, videbitis cuncta de longe, succedat autumnus, et hyeme arborum cadant folia, videbitis cuncta de longe, et ex his non capietis cibos. Non est enim uva in vitibus vobis, qui fructus vitium non sumitis : et non sunt ficus in ficulnea obsesso populo, qui suarum 902 arborum poma cernit ab hostibus devorari. Folia, inquit, defluent aestate autumnoque transactis.
Abbreviated transcription (Latin):
i nominiam ul terum quidecipiuntur ut corum quia lios decipiunt utd cant omni
fuamnors doo portis pax pax cum nulla sitpax & bellumeis inmineat peccane
Consas sunt qui ad hominationem fecerunt qua e inimo confusione nons confu
si nersibescoronescerunt : epio tematiscoo. hocestlegendum utsitsensus irru enis¬
buerun in scelerib suis intellexer ab hominationes quas operatis sed nequaquã
nes cerunt ut quorum dignitas erat ex celsior populi sruinis populimis ceren¬
tur : Aminimoenim usq ad maximum omnis a uaritia student &a propheta
quã captiuna sest. Congregans congregabo eos dica dñs nonestuua iuitib: & t̃
sunt ficus in ficulnec flium de fluxit & de dieis quae pret gres ses̃ quod sutemp
uisitationis in quocorruent delinquentes Mani festius doc&dicens. Congrega¬
boeos congregans. dut dubium qui in hierusalem ut obsidͤantur achaldeis lon¬
go tempore & fames susteneant mala. Cum in quit tempor a p̃tereant & a estatis

Expanded text:
ignominiam uel eorum, qui decipiuntur. uel eorum. qui alios decipiunt. ut dicant omni facinore coopertis: pax, pax. cum nulla sit pax, et bellum eis immineat peccatorum. Confusi sunt, quia abominationem fecerunt. quin si, et erubescere nescierunt. » Ἐρωτηματικῶς hoc est legendum, ut sit sensus: Erubuerunt in sceleribus suis, intellexerunt abominationes quas operati sunt? Nequaquamnescierunt, ut quorum dignitas erat excelsior populis, ruinis populi miscerentur. « qua captivitas est. Congregans congregabo eos, dicit Dominus. Non est uva in vitibus, et non sunt ficus in ficulnea: folium defluxit, et dedi eis quae praetergressa sunt. Quod sit tempus visitationis, in quo corruent delinquentes, manifestius docet, dicens: Congregans congregabo eos. Haud dubium quin in Jerusalem, ut obsideantur a Chaldaeis longo tempore, et famis sustineant mala. Cum, inquit, tempora praetereant, et aestati
Abbreviated transcription (Latin):
et ud cubiculo dausam mariti multo temporesreiuduam et subues¬
telugubriuiri adse reditum pruestalari iohel filius futubel defribo
trñ duodecm tribuum eru ctobruco locusta robigine uastante consup¬
tũ et posteuersionem prioris populi effusũr spm̃ scm̃ superseruos
dĩ et cncillas id est supercentum uiginti credentium nomina : eteffu¬
sũri incenaculosion: quicentum uiginti ab uno usque cad quindecĩ
paulatim et perincrementa surgentes quindeaim gracduum numerũ
efficuint : qui in pscdteriomistiaae continentur : tamos pastor etrusti¬
cus etreborum mora destringens pacucis uerbis explicarinom potest¬
Quis emm digne exprimat t et quactuor scdera damas cigatao
thyrii dumea eifiliorum ammo mo cb et inseptimo ocituo que

Expanded text:
eram cubiculo clausam mariti multo tempore sedere uiduam et sub ueste lugubri uiri ad se reditum praestolari. Iohel, filius Bathuel, describit terram duodecim tribuum eruca, brucho, locusta, rubigine uastante consumptam et post euersionem prioruper servos Dei et ancillas, id est, super centum viginti credentium nomina, et effusum iri in coenaculo Sion. Qui centum viginti ab uno usque ad quindecim paulatim et per incrementa surgentes, quindecim graduum numerum efficiunt, qui in psalterio mystice continentur. AMOS pastor et rusticus etQuis enim digne exprimet tria et quatuor scelera Damasci, Gaze, Turi, Idumeae, filios Ammon, et Moab, et in septimo octavoque
Abbreviated transcription (Latin):
nae. Od autem in lxx infercur omnisdomus regum iuda sicut locus
mus inquarum dõmatibus. siuefoctis. sacrificauerunt onnimili¬
ciae cacli & libauerunt libamina. dufalicnis. Quod supra dixerat
non uocabi curlo cusiste am̃plius chofetd & uallis filii en nom. sed
ualis occisionis nc̃ ponit mani festius ꝗd tanta in ipsoloco futura
sit caedes ut ibi aceruatim populus sȩpeliatur. & locus quondã
religionis fiattum ulus mortuorum. Ipsa quoq: ciuitas que huie
cantur. causaq: reddicur᷑ mnmundae fuerint. & idolatriae pollu¬
cao scaelere. pro eo qđ indomatibus & tectiscarum soli & lunȩ &
stellis caeliimmolauorint & tura incenderint Nec hoc fuerint
errore contema sed immolauerint de monib: & liba suerint
diis alienis: uenita utẽ hieremias dechoph&b quomiseratcum

Expanded text:
inae. quod autem in LXX infertur: omnes domus regum Iuda sient locus inae. quod autem in LXX infertur: omnes domus regum Iuda sient locus m us, in quarum domatibus — siue tectis—sacrificauerunt omni militiae caeli et libauerunt libamina dis alienis. Quod supra dixerat non uocabitur locusiste amplius Tofeth et uallis filii Ennom, sed uallis occisionis, nunc ponit manifestius, quod tanta in ipso loco futura sit caedes, ut ibi aceruatim populus sepeliatur et locus quondam religionis fiat tumulus mortuorum, ipsa quoque ciuitas, quae huic tantur. causaque redditur eo, quod immundae fuerint ei idololatriae pollutae scelere pro eo, quod in domatibus et tectis earum soli et lunae et stellis caeli immolauerint et tura incenderint nec hoc fuerint errore contenti, sed immolauerint daemonibus et liba fuderint dis alienis. Uenit autem Hieremias de Tofeth - quo miserat eum
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo autom uas fictile & testeum si fractum fuerit in antiquã
speciem non potostroformari: sic & populus iudaeorum & hieru¬
salem subuersa statum pristinum non habebunt. deniq: cassum
nomonest ipsius hodie ciuitatis. & ab aelio adano heliadicitur
& cum habitatione pristina : pristinum quoq: nomen admisit
ad decutiendam suꝑbiam habitatorum cius: sanctȩ autom cru¬
as & resurrectionis uocabula non urbem significant. sed locum
Nec diuitiarum quondam magnitudinem ꝑquam perut populus
iudacorum sedgloriam sc̃itatis quam nr̃a pau ꝑcula possid&
b&bleem non habens aurum & gemias. sed panom qui inca
natusẽ & in thofeth sepellientur uł sepellient ẽo qđ non sit
alius locus adsepeliendum sic faciam locohuicaitdñs. & habita toribus
cius sut ponam ciuicacem istam sicut thofeh siue ut ruinam. & crunt
domus iuerufalem & regum domusiuda sicut locus thofech siueru¬

Expanded text:
Quomodo autem vas fictile, et testeum, si fractum fuerit, in antiquam Quomodo autem vas fictile, et testeum, si fractum fuerit, in antiquam speciem non potest reformari: sic et populus Judaeorum et Jerusalem subversa statum pristinum non hnomen est ipsius hodie ciuitatis et ab Aelio Hadriano Aelia dicitur et cum habitatione pristina pristinum quoque nomen amisit ad decutiendam superbiam habitatorum eius. sanctae autem crucis et resurrectionis uocabula non urbem significant, sed locum, nec diuitiarum quondam magnitudinem, per quam periit populus Iudaeorum, sed gloriam sanctitatis, quam nostra paupercula possidet Bethleem non habens aurum et gemmas, sed panem, qui in ea natus est. Et in Tofeth sepelientur — uel sepelient — eo, quod non sit alius locus ad sepeliendum. sic faciam loco huic, ait dominus, et habitatoribus eius, ut ponam ciuitatem istam sicut Tofeth —siue ut ruinam —. et erunt domus Hierusalem et domus regum Iuda sicut locus Tofeth siue ru
Abbreviated transcription (Latin):
cuuolatilibus cadi & bestus cȩrrao. ut quidi muneribus abusi fuerant
inimpi&atem & ꝓpria uiscera idolisimmolaranti uentressuos sepul¬
chm facerent liberoium : & conteres lagunculam inoculis iurorum
qubunt legredientur cecum. & dices ad cos. haec dicit dñs exereitu¬
um sic conteram populum istum. & ciui tatemhanc sicut contenitur
uas figuli qꝗͥ d non potost ultra instaurari. ꝑspicue non babilloniã
sedromnanã dicitur captiuitatẽ postbabillonios quippe &urbs
instaurata & populus reduccus iniudeam & abundantiao pristinȩ.
restitutus est: postcaptiuitatem autem quae pbst uespasiano & tico
apostea accidit sub adriano usq ad consummationem scli. ruinȩ hio¬
rusalem ꝑmansura es Quamquã sibi iuda ei auream atq gẽma¬
tam hierusalem restituendam putent. Rursumq uictimas.
& sacrificia & coniugia scõrum & regnum interris dñi saluatoris

Expanded text:
tur uolatilibus caeli et bestiis terrae, ut, qui dei muneribus abusi fuerant tur uolatilibus caeli et bestiis terrae, ut, qui dei muneribus abusi fuerant in impietatem et propria uiscera idolis immolarant, uentres suos sepulchra facerent liberorum. Et conteres lagunculam in oculis uirorum, qui ibunt — uel egredientur — tecum, et dices ad eos: haec dicit dominus exercituum: sic conteram populum istum et ciuitatem hanc, sicut conteritur uas figuli, quod non potest ultra instaurari. Perspicue non de Babylonia, sed de Romana dicitur captiuitate: post Babylonios quippe et urbs instaurata et populus reductus in Iudaeam et abundantiae pristinae restitutus est. post captiuitatem autem, quae sub Uespasiano et Tito et postea accidit sub Hadriano, usque ad consummationem saeculi ruinae Hierusalem permansurae sunt, quamquam sibi Iudaei auream atque gemmatam Hierusalem restituendam putent rursumque uictimas et sacrificia et coniugia sanctorum et regnum in terris domini saluatoris
Abbreviated transcription (Latin):
ΠIΟΛΥΑΝΑΡIOΝ quod signi ficat uirorum multicudi nomnisi forto: exeo
qđ ibi populus corruerit & caesasit hominum multitudo. uols piritali¬
ter inherrore ido latriae uł iuxta litteram ababyllonio exercitu qđ
in consequentibus manifescius legitur & dissipabo consiliumiude
& haru saleminlocoisto & subuertam eos gladio in conspectuinimi¬
corum suorum & inmanu querentium animaseorum. Et daboca¬
dauera eorum escam uolatilibuscacli & bestiis terra e. & pionam
ciuitatom hanc instuporem & in sibilum. omnis qui p̃teri& peam
mion dsncirm Quani qua base &inbabillonia captuutate accidis sepopulo
nouerii nus tamon plonius roforuntar a dempora saluatoris quan do obses
ndunt aue spasiano &tito ciuicas corum adriani tem poribus in a& nos cauo¬
rssconlapsase ut qu obculerint filios suosi dolis ipsicos postea samis uo¬
tes sitate conpulsi in ciborum usum uerterent. Carnesq ominiuttuea¬

Expanded text:
πολυάvδιοv, quod significat \'uirorum multitudinem,\' nisi forte ex eo, quod ibi populus corruerit et caesa sit hominum multitudo uel spiritaliter in errore idololatriae uel iuxta litteram a Babylonio exercitu, quod in consequentibus manifestius legitur. Et dissipabo consilium Iudae et Hierusalem in loco isto ei subuertam eos gladio in conspectu inimicorum I suorum et in manu quaerentium animas eorum et dabo cadauera eorum escam uolatilibus caeli et bestiis terrae et ponam ciuitatem hanc in stuporem et in sibilum; omnis, qui praeterit per eam, t animas eorum. Quamquam haec et in Babylonia captiuitate accidisse populo nouerimus, tamen plenius referuntur ad tempora saluatoris, quando obsessi sunt a Uespasiano et Tito et ciuitas eorum Hadriani temporibus in aeternos cineres conlapsa est, ut, qui optulerant filios suos idolis, ipsi eos postea famis necessitate conpulsi in ciborum usum uerterent carnesque omnium daren
Abbreviated transcription (Latin):
non audirent sormones meos. postquam inthofech p̃sentib:
populis senioribus quosduxerat sccum heromias confregit la¬
uunculam siue dolium. & prophetauit uerbis dnĩ ad conteren¬
dum populum. & ciui tatem hicrusalem. reuertitur & stat
inatrio domus dnĩ & uni uersae loquitur multi tudini. quae
ad locumtho fbtbi renoluerat qđ inducturus sit dñs super
ciuitatem hierusalem . & suꝑomnes urbes cius mala quae
locutus aduersum eam & neputemus crudelem cẽ sentiam
reddit causas curinducturus sit mala qm̃ inquit induraue¬
runt cerui cemsuã & non audireͣnt sermonos meos ne post¬
multis qudem inpietates uolentes agere paq erincaeos i dormbdr c¬

Expanded text:
non audirent sermones meos. Postquam m Tofeth praesentibus populi senioribus, quos duxerat secum Hieremias, confregit lagunculam siue dolium et prophetauit uerbis domini ad conterendum populum et ciuitatem Hierusalem, reuertitur et stat in atrio domus domini et uniuersae loquitur multitudini, quae ad locum Tofeth ire noluerat, quod inducturus sit dominus super ciuitatem Hierusalem et super omnes urbes eius mala, quae locutus sit aduersum eam. et ne putemus crudelem esse sententiam, reddit causas, cur inducturus sit mala: \'quoniam,\' inquit, \'indurauerunt ceruicem suam, ut non audirent sermones meos ne postmultas quidem impietates uolentes agere paenitentiam.\'
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod sequitur : ubi habundauit peccatum suꝑ habundauit gratia : ideo¬
& istamlese et quod ammodo in istobello exercitatissimusquam exercitatis
ut ess& et dux̃dum laborteret in hocbello contrahostem. et dicer&. uideo
aliã legem in membris ineis repugnantem legimentis ea & coptiuantem me
in legẽpeccati quae ẽ inmembris meis legem fedam̃ legem miserom ÷ uulnus n¬

Expanded text:
nisi quod sequitur: Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia ? Ideo iste miles et quodam modo in isto bello exercitatissimus, tam exercitatus, ut esset et dux, cum laboraret in hoc bello contra hostem, et diceret: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati
Abbreviated transcription (Latin):
torsetus tuobis quia ds̃ uideri non potest non uiditinter ficite
etmorsencum esccia quia eiusdem mendaci reus est. dicens secũ
uidiorenquiui deri non potest quem cumq: in expositione huius laci
suomorsi huducrint intellectum etic̃ nos ud escuiae temperacuimus
nebut cror bonem quem forti ꝑ sumpserit de ad tari. ace tetigit os
moum et dixet e cetetigit hoclubia tua et abstulit iniqui tates¬
muis et porcttatuct p̃iirgecuit secundum omnes editionenquas
suprac ex posuimus siue duo testamenta intelligere uolueris siue cli¬
quacs ccoparitionos in ciolestibus uirtutes. siue in signum aptiuita¬
tis umbrã quandam. futurae ueritatis. praefiguratam. nunc accipe
erapbm nos quia prinum sententiã sciuimar eadun gelium testa cmni¬

Expanded text:
terfectus a uobis, quia deus uideri potest. non uidit: interficite terfectus a uobis, quia deus uideri potest. non uidit: interficite et Moysen cum Esaia, quia eiusdem mendacii reus est dicens se uidisse eum, qui uideri non potest. quemcumque in expositione eius loci super Moysi habuerint intellectum, etiam nos ad Esaiae temperabimus bebat carbonem, quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum, dicens: Ecce hoc tetigit labia tua, et abstulit iniquitatestuas et peccata tua circumpurgabit. secundum omnes editiones, quas supra exposuimus, siue duo testamenta intellegere uolueris siue aliquas apparitrices in caelestibus uirtutes siue in signum captiuitatis umbram quandam futurae ueritatis praefiguratam, nunc accipe seraphim. nos, quia primam sententiam sequimur, euangelicum testame
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝓuidendum igitur sub hoc exemplo. Nons olumutipsi sumus iustis eo
nec cum peccatoribus moremur. quic et hoo in paccati et miseria par¬
icm amatoribus suis ia circo interemptum quia cum moyses poste¬
riortuiderit. hic dnm sabaoth oculis carnadibus uidisses es cribat
suꝑ hocdõ dicente nemo faciem meam uidebit et uiuet quos in ter¬
rogacuimus quo modo ds̃ in lege cliis propbetis. in uisione et som¬
miose dicat ostendi morsi uero faciem ad faciem conloqui et
quomodo stet illac sententia Nemo faciem metm uidebit et uiu&
cum facie adfacciem admorsen locutum esse fatectur. respon¬
debant utiq secundum possibilitatem humanam dm̃ uisum non
ut est seo ut uoluit seuideri quibus et nos dicemus. eodem modo et
abescua esseuisum restante summao ut morses dm̃ autuideritut
non uiderit uider̃ ergo etesccias uidissesedicens. impie esterigo in¬

Expanded text:
tur. prouidendum igitur sub hoc exemplo non solum, ut ipsi simus iusti, sed, tur. prouidendum igitur sub hoc exemplo non solum, ut ipsi simus iusti, sed, ne cum peccatoribus moremur, quia et hoc in peccati ac miseriae pariam a maioribus suis idcirco interemptum, quia, cum Moyses posteriora dei uiderit, hic dominum sabaoth oculis carnalibus uidisse se scribat, super hoc deo dicente: nemo faciem meam uidebit et uiuet. quos interrogabimus, quomodo se deus in lege aliis prophetis in uisione et somnio dicat ostendi, Moysi uero facie ad faciem conloqui, et quomodo stet illa sententia: nemo faciem meam uidebit et u i uet, cum facie ad faciem se ad Moysen locutum esse fateatur. respondebunt utique secundum possibilitatem humanam deum uisum, non ut est, sed ut uoluit se uideri. quibus et nos dicemus eodem modo et ab Esaia esse uisum restante summa, ut Moyses deum aut uiderit aut non uiderit. uidit: ergo et Esaias uidisse se dicens inpie est in
Abbreviated transcription (Latin):
on enutu liberterl uteis possit prophacetidis sermo coneruere quamspeti¬
osipedes eiucengelitentium peccem. etimitaori ucderent a duaco suerla
quod eo usq pro ominium salute contenderunt ftctiuidacisitiudaei
gentilibus utgentiles. ut et iam propria uestiga aliqua exparte polluerint.
igitur uti co propositum reuertamur sicuti a postoli purgationem indi gebant
pedum sic quic isicias tantum in sermone peccauerat.: labia babobat inmun¬
dec et quantum ego arbitror quia orias templum radentem non corripu¬
ercat nec iuxta exemplum helicco liberas uoce impium designarat : labia¬
habebaat inmunda. in medio quoq: populi. inmunda labia habentis babi¬
tem escuas quic compunotus est et semis erum contestatus. ratione dignus
efficitur. populus uero non solum non agens puenitentiam sconestio qui¬
dem quia labia bebebat inmunda. purgationis remedium nomere¬

Expanded text:
penitus liberare, ut eis possit prophetalis sermo congruere: quam specipenitus liberare, ut eis possit prophetalis sermo congruere: quam speciosi pedes euangelizantium pacem! et imitari ualeant ecclesiae uerba quod eo usque pro omnium salute contenderint facti Iudaeis ut Iudaei, gentibus ut gentiles, ut etiam propria uestigia aliqua ex parte polluerint. igitur, ut ad propositum reuertamur, sicuti apostoli purgatione indigebant pedum, sic, quia Esaias tantum in sermone peccauerat, labia habebat inmunda et, quantum ego arbitror, quia Oziam in templum inruentem non corripuerhabebat inmunda. In medio quoque populi inmunda labia habentis habitem. Esaias, quia conpunctus est et se miserum contestatur, purgatione dignus efficitur; populus uero non solum non agens paenitentiam, sed ne sciens quidem, quia labia habeat inmunda, purgationis remedium non mere
Abbreviated transcription (Latin):
uerat ideos olalabia habebat in munda. ego uero quietoculis uideocidam¬
cupiscendum et manis scandeclitoretpeoe. et omnium membrorum purtes
delinquo in munda babeo omnia. et quic semel spũ baptitatus tum acc̃pol¬
lui secundibaptis matis purgatione io est ignis indigoo Nonsunt ut quio con
puttnt inscripturis simplicia plurimum inbis cls conditum est cdiudlitte¬
ra celud ninsticc sormosienificaet. ecce dñs in euuangelio cingitur linteo:
poluem aedladandos pedes discipulorum prtepacrat. seruis funeitur miniso¬
num esto docent bumilitatem ut nobis inuicem innistre mus reonibruo
nopis ecus ti qiud est quoo petro recuscanti dicit nisi laeuero pedestuos nonba¬
bebis paertem mecum et ille respondit Non soluni dne pedes tedsacius gan ba
cceput as censunus dñs ced caclum quicca postoli ut bomines terrac insiston¬
reserobuc habetent peccatorum sondibus pollutos heres aliletrriac ulictor

Expanded text:
uerat; ideo sola labia habebat inmunda; ego uero, qui et oculis uideo ad cuerat; ideo sola labia habebat inmunda; ego uero, qui et oculis uideo ad concupiscendum et manu scandalizor et pede et omni membrorum parte delinquo, inmunda habeo omnia et, quia semel spiritu baptizatus tunicam pollui, secundi baptismatis purgatione, id est ignis, indigeo. Non sunt, ut quidam putant, in scripturis uerba simplicia; plurimum in his absconditum est. aliud littera, aliud mysticus sermo significat. ecce dominus in euangelio cingitur linteo, peluem ad lauandos pedes discipulorum praeparat, serui fungitur ministerio; esto, doceat humilitatem, ut nobis inuicem ministremus: non abnuo, non recuso. quid est, quod Petro recusanti dicit: nisi lauero pedes tuos, non habebis partem mecum et ille respondit: non solum, domine, pedes, sed et manus et caput? ascensurus dominus ad caelum, quia apostoli, ut homines terrae insistentes, adhuc habebant peccatorum sordibus pollutos pedes, uult eos a delictis
Abbreviated transcription (Latin):
ges oriam loatham erediicon etiosiam. qui sublimes persingulas &ptiuitates
ta uelareficciem et adios quia incaptiuitatem ducti sunt pedum celcreuesti¬
qi a superlimina reuero sublatum et domumim pleta sumoi sicut supra
diximus euersionem lerusalem et incendium templi ex posuit et ut quia se¬
mel eius coepit referre sententiam etiam eacquaebaec dum ecoe sunt tucta
contingum. forcipem dequac altiri carbo conpraebensus est. et labiapur¬
gatte proprice escuiae asseruit paessionom quia submanasse interfec¬
tus est cege et tunc uere purgatis labus dixit ad dnm̃ ecceegamit¬
tamne et dixi omiserego quoniam conpunctus sum donec onia suiuit
intellegis esccias essetemiserum. conpungeris Non moueris sed quando il
latuus est. tunc anim cduentis in mundo haberetolabia. tunc indignũ
esse quae noscis uisione dĩ. ut in cmautem et ego conpungar. et post
compunctionem praedicatione dĩ digmus efficiar. quiacum homo et

Expanded text:
ges: Oziam, Ioatham, Ezechiam et Iosiam, qui sublimes per singulas captiuitates ges: Oziam, Ioatham, Ezechiam et Iosiam, qui sublimes per singulas captiuitates ta uelare faciem et alios, quia in captiuitatem ducti sunt, pedum celare uestigia. superliminare nero sublatum et domum inpletam fumo, sicut supra diximus, euersionem Hierusalem et incendium templi exposuit. Et ut, quia semel eius coepi referre sentencontingamus. Forcipem de qua altaris carbo comprehensus est, et labia purgata, propriam Isaiae asseruit passionem, et qua sub Manasse interfectus est rege, et tunc vere purgatis labiis dixit ad Dominum: Ecce ego, mitte me, et dixi: O miser ego, quoniam compnon intellegis, Esaia, esse te miserum, non conpungeris, non moueris; sed quando ille mortuus est, tunc animaduertfs inmunda habere te labia, tunc indignum te esse cognoscis uisione dei. utinam autem et ego conpungar et post conpunctionem praedicatione dei dignus efficiar, quia, cum sim ho