comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
red dat atq custodiat : Illud tamen qui a non dubitonon requiro. quod dina¬
turanun quamuideticur in loco: Iam utrum possit huiuscorporis oculi s uideri
aliquid quodinlo cononuidetur : Abcis quiualent disserendomonstrare cumpace
dilettionis audireparatus sum et quod memouet in commune conferre: Sunt
enim quidam qui dm̃ ipsum omninocorpusesse prȩsumunt putcintes quicqui d corpus
non esti nulltm pror suses se substantiam : Isto somm modo auersandos censeo. Sunt
autem alii dm̃ quidem ipsum corpus non esseminim e dubitantes. sedideo eosqui adintã
Aeternam resurgent et am percorpusdmuisuros puttnt. qm̃ talem sperant sp̃irita¬
lis corporis qu alieatem ut etiam ipsa quaecaro fuerat sp̃s ficit: quod suta est
qu antum distet a superiore opinione et quam hoc sittolerabilius etiam si uerum
nonsit puto facillim e iudicari : Primo qui amultum inter est utrum decreatore

Expanded text:
reddat atque custodiat. illud tamen quia non dubito, non requiro, quod dei nareddat atque custodiat. illud tamen quia non dubito, non requiro, quod dei natura numquam uideatur in loco. iam utrum possit huius corporis oculis uideri aliquid, quod in loco non uidetur, ab eis, qui hoc ualent disserendo monstrare. cum pace dilectionis audire paratus sum et, quod me monet, in commune conferre. sunt enim quidam, qui deum ipsum omnino corpus esse praesumunt putantes, quicquid corpus non est, nullam prorsus esse substantiam. istos omni modo auersandos censeo. sunt autem alii deum quidem ipsum corpus non esse minime dubitantes, sed ideo eos, qui ad uitam aeternam resurgent, etiam per corpus deum uisuros putant, quoniam talem sperant spiritalis corporis qualitatem, ut etiam ipsa, quae caro fuerat, spiritus fiat. quod si ita est, quantum distet a superiore opinione et quam hoc sit tolerabilius, etiam si uerum non sit, puto facillime iudicari: primo, quia multum interest, utrum de creatore
Abbreviated transcription (Latin):
supradictum est continuatim apostolus posuit diuinam substantiam qua po¬
tuit hominib: p̃dicatione cõmendans : quam si oculicorporales in resurrectio¬
nemutata corporum qualitate conspicient. uiderunt qui hocpossunt ad stru¬
ere M eplus nouet illius sententia : qui nec in ipsaresurrectione hoc corporalibus
oculis sed mundis cordibus tribuit. Et despiritalis quidem corporis quoditate
quod resurrecturis promittitur ueldiscere aliquid ad huc uel querere non recuso
sitcmen dehac re disputaintes illis uitus carere possimus quae plerumq studiis hu¬
manis et concertationibus excitantur dum supraquam scriptum est unus pro altero
infletur aduersus alterum Nedum alter cando quacrimus uestigare quomo do
possit uiderids ipsam pacem sc̃ificationemq perdamus sine quanemopoterit uide
pedm̃i QQuodipse auerteit a cordibusnr̃is. ut etis uae contem plactionimunda

Expanded text:
supra dictum est, continuatim apostolus posuit diuinam substantiam, qua posupra dictum est, continuatim apostolus posuit diuinam substantiam, qua potuit, hominibus praedicatione commendans. quam si oculi corporales in resurrectione mutata corporum qualitate conspicient, uiderint, qui hoc possunt adstruere; me plus mouet illius sententia, qui nec in ipsa resurrectione hoc corporalibus oculis sed mundis cordibus tribuit. Et de spiritalis quidem corporis qualitate, quod resurrecturis promittitur, uel discere aliquid adhuc uel quaerere non recuso, si tamen de hac re disputantes illis uitiis carere possimus, quae plerumque studiis humanis et concertationibus t\'xcitantur, dum supra, quam scriptum est, unus pro altero infletur aduersus alterum, ne, dum altercando quaerimus uestigare, quo modo possit uideri deus, ipsam pacem sanctificationemque perdamus, sine qua nemo poterit uidere deum; quod ipse auertat a cordibus nostris, ut ea suae contemplationi munda
Abbreviated transcription (Latin):
ut cumq ostendat ex primit uoces : quanto facilius ds̃omn p̃s sualatente atq in com¬
mutabiliter manente natura in quauoluerit specie potest cuiuoluerit apparere
quiexnichilo creauit omnia atq insemanens in nouat omnia  Ad eam uero uisio¬
nem quauidebimus dm̃ sicuti est mundanda corda commonuit. quia enimcorpo¬
racon suctudine loquendiuisibilia nominantur propterea ds̃inui sibilis dicitur
ne corpus esse credatur non quia cordamunda suae substantiae contemplatione
frauicdaust Cumliaet magna et sum mamerces dm̃colentibus et diligentib promit¬
tatur adicente ipso dño quando corporalib oculi sui sibiliter apparebat. et in uisi¬
bilemse contuendum mundiscordibus ꝓmit tebat quidiligitme. diligetura pa¬
tremeo et ego diligam eum et ostendam meipsũ illi : Haec quippenatura eius
aequaliter cum patre inui sibilis. sicut aequaliter in corruptibilis est quaesicut

Expanded text:
utcumque ostendat, exprimit uoces, quanto facilius deus omnipotens sua latente atque incomutcumque ostendat, exprimit uoces, quanto facilius deus omnipotens sua latente atque incommutabiliter manente natura, in qua uoluerit specie, potest, cui uoluerit, apparere, qui ex nihilo creauit omnia atque in se manens innouat omnia! Ad eam uero uisionem, qua uidebimus . deum, sicuti est, mundanda corda commonuit. quia enim corpora consuetudine loquendi uisibilia nominantur, propterea deus inuisibilis dicitur, ne corpus esse credatur, non quia corda munda suae substantiae contemplatione fraudabit, cum haec magna et summa merces deum colentibus et diligentibus promittatur dicente ipso domino, quando corporalibus oculis uisibiliter apparebat et inuisibilem se contuendum mundis cordibus promittebat: Qui diligit me, diligetur a patre meo et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. haec quippe natura eius aequaliter cum patre inuisibilis sicut aequaliter incorruptibilis est, quae, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quod fiducialiter illedixit : quod nec inloco dsuidetur sed mundo corde. nec corpo¬
ralibus oculis quaeritur. nec circum scribitur uisu. nec tactutenetur nec auditur
affatu. nec sentitur in cessu. Vndequia et in uisibilis inscripturis sc̃is eius substantia
commendatur et ui susesse aplurimis percorpus. et corporalib: locis incisdem aucto¬
ritatibus inuenitur . Aut spu quocorporales cernuntur imagines peraliquam licet
incorpoream tamen similitudinem corporis sicut in somnis uel in extasi sec reuit
illeuir sc̃s dinaturam ab huius modiuisionib etisquedixit eẽ quas diuoluntas ele¬
gisset non quas natura formasset Facitenim istasds̃ quibus uult ut uult : cuiult
quando uult apparettt sua latente at que in se in commut abilitermanente substan¬
tia Sienimuo luntasnr̃a apud semanens et latens sineulla sui commutatione ꝑquasse

Expanded text:
quod fiducialiter ille dixit, quod Cnec in loco deus uidetur sed mundo corde nec corpoquod fiducialiter ille dixit, quod Cnec in loco deus uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu\'. unde quia et inuisibilis in scripturis sanctis eius substantia commendatur et uisus esse a . plurimis per corpus et corporalibus locis in eisdem auctoritatibus inuenitur ant spiritu, quo corporales cernuntur imagines, per aliquam licet incorpoream tamen similitudinem corporis sicut »I in somnis uel in extasi, secreuit ille uir sanctus a dei natura huius modi uisiones easque dixit esse, quas dei uoluntas : elegisset, non quas natura formasset. facit enim istas deus. quibus, ut uult, cui uult, quando uult, appareat sua latente atque in se incommutabiliter manente substantia. si enim uoluntas nostra apud se manens et latens sine ulla sui commutatione, per quas se
Abbreviated transcription (Latin):
quod d scaritas est et quimanet in caritate in dõmanet et ds̃in illomanet. et quod pacẽ
ac sc̃ificationem sec tari debemus sinequanemo poterit uideredm̃ Et quod corruptibile
hoc mortale corpus nr̃m in resurrectione commutabitur et induet in corruptionem adq
inmortelitatem et quia seminatur corpus animale resurget corpusspiritede trans¬
figuran te dño corpus humilitatis nrae ut conforme faciat corporaligloriaesuae: ꝑt qđ
dĩ secundum imaginem eius qui creauit nos. In his atque huius modiscripturarum scã rũ
auctoritatibus perfidem ambulantes quidato uel ediuto diuinitus intellectu spirita¬
liter profecerunt ec sp̃ittlia sp̃italibus comparare potuerunt. Viderunt in dius uide¬
rimente quam corpore : Et cauiderimente : quae non continerentur locis nec inter
selocorum interuallis separarentur. nec minora essent in parte quã in toto hinec ÷

Expanded text:
quod deus caritas est et, qui manet in caritate, in deo manet et deus in illo manet et quod pacem quod deus caritas est et, qui manet in caritate, in deo manet et deus in illo manet et quod pacem et sanctificationem sectari debemus, sine qua nemo poterit uidere deum, et quod corruptibile hoc ac mortale corpus nostrum in resurrectione commutabitur et induet incorruptionem atque inmortalitatem et quia seminatur corpus animale, resurget corpus spiritale transfigurante domino corpus humilitatis nostrae, ut conforme faciat corpori gloriae suae, et quodei secundum imaginem eius, qui creauit nos. in his atque huius modi scripturarum sanctarum auctoritatibus per fidem ambulantes qui dato uel adiuto diuinitus intellectu spiritaliter profecerunt et spiritalia spiritalibus comparare potuerunt, uiderunt melius uideri mente quam corpore et ea uideri mente, quae non continerentur locis nec inter se locorum interuallis separarentur nec minora essent in parte quam in toto. Hinc est.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi leerit inferiori nr̃o : Arbitror iam teconcedere hisomnib: consideratis rectum dic¬
tum eẽ quod ds̃ nec in loco uidetur sed mundocorde. Nec corporalib oculis quaeritur
nec circum scribitur uisu. nec tactu tenetur. nec auditur affeccu. nec sentitur incessu Et
si quid in hisminus intellegimus uel aliter sapimus. Id quo quen obisdsreuelauit si in qđ
ꝑ uenimus in eo ambulemus. Seruenimus autem ut credamusdm̃ non corpus ẽẽ sed sp̃m
Peruenimus etiam ut credamus quod dm̃ nemouidit umquam. Et quod ds lux est et tenebrȩ
in eo non sunt ullae. Et qđ apud eum non ÷ commutatio nec momenti obum bratio et quod
lucem habitat in accessibilem. quem nemo hominumuidit necuidere potest et quod pa
mundi cordes eum uidebunt. et quod similes ei erimus qm̃ ui debimus eum sicuti est. Et

Expanded text:
sibile erit inferiori nostro? Arbitror iam te concedere his omnibus consideratis recte dicsibile erit inferiori nostro? Arbitror iam te concedere his omnibus consideratis recte dictum esse, quod deus nec in loco uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu. et si quid in his minus intellegimus uel aliter sapimus, id quoque nobis deus reuelabit, si, in quod peruenimus, in eo ambulemus. peruenimus autem, ut credamus deum non corpus esse sed spiritum; peruenimus etiam, ut credamus, quod deum nemo uidit umquam et quod deus lux est et tenebrae in eo non sunt ullae et quod apud eum non est commutatio nec momenti obumbratio et quod i lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uidit nec uidere potest, et quod patmundi corde eum uidebunt et quod similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est, et
Abbreviated transcription (Latin):
quae praecellit omnem in tellectum custodiat cordansa et intellegentias nr̃as inxp̃oihũ: Ipsa
enim pax quae praecellit omnem intellectum : non ÷ uti queminor nr̃ointellectu: Vt cũ
iste sitoculiscorporalibus in uisibilis : illa putetur esseui sibilis: An aliud paxdĩ aliud splen¬
dordĩ. cum idem ipsesit unigenitus filius cuius et illacaritas quae super eminet scientiȩ
cuius cognitione implebimur i nomnem plenitudinemdĩ. Non est lucenrãementis inferior.
quaeilla in luminante tribuitur: Porro susta in accessibilis est oculis carnis quantomagis
illa huic incomparabiliter supereminens: Ac ꝓhoccumsit aliquid nr̃m uisibile sicut hoc
corpus Aliquid uero inui sibile sicut homo interior. Et cum optimum nr̃m hoc ÷ mens
atq: intellegentia in uisibile sit oculis corporis: quomodo id quod÷ melius optimonr̃o ui¬

Expanded text:
quae praecellit omnem intellectum, custodiat corda nostra et intellegentias nostras in Christo Iesu. ipsa quae praecellit omnem intellectum, custodiat corda nostra et intellegentias nostras in Christo Iesu. ipsa enim pax, quae praecellit omnem intellectum, non est utique minor nostro intellectu, ut, cum iste sit oculis corporalibus inuisibilis, illa putetur esse uisibilis. an aliud pax dei aliud splendor dei, cum idem ipse sit unigenitus filius, cuius et illa caritas, quae supereminet scientiae, cuius cognitione implebimur in omnem plenitudinem dei, non est luce nostrae mentis inferior, quae illa inluminante tribuitur? porro si ista inaccessibilis est oculis carnis, quanto magis illa huic incomparabiliter supereminens! ac per hoc, cum sit aliquid nostrum uisibile sicut hoc corpus aliquid uero inuisibile sicut homo interior et cum optimum nostrum, hoc est mens atque. intellegentia, inuisibile sit oculis corporis, quo modo id, quod est melius optimo nostro, ui
Abbreviated transcription (Latin):
ualebimus donec sanenturom̃s langores animae nrãe ab illo qui ꝓpitius fitom¬
nibusiniquitatibus nostris : In hac enim uiuatiore uita factispitales: poterimus
omini adiuidicare ipsi uero a nemine diudicari : Animalis autem homo non perci¬
pit quaesunt sp̃sdĩ: stultitia est enim illi et non potest scire quoniam sp̃iriteliter
diudicatur : Quodsi nondum possumus p̃ferre lucem iudicantem eilucide qua iu¬
dicatur p̃ferre uitam intellegentem uitae tantũ modo sentienti p̃ferre naturam
non alibi hos etalibi aliud sed omnia quaehabet in uno simul habentem sicuti. est
ipsanra intellegentia ei naturȩ quaeita partibus constat. ut minus sit dimidia
quan tota. sicuti est omne corpus: suꝑfluo derebus tantis actalib disputamus
giautem hociam possumus : aliqui dmelius quam intellectum nr̃mdmesse credamus. ut paxeius

Expanded text:
ualebimus, donec sanentur omnes languores animae nostrae ab illo, qui propitius fit omualebimus, donec sanentur omnes languores animae nostrae ab illo, qui propitius fit omnibus iniquitatibus nostris. in hac enim uiuaciore uita facti spiritales poterimus omnia diiudicare, ipsi uero a nemine diiudicari. animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei; stultitia est enim illi et non potest scire, quoniam spiritaliter diiudicatur. Quod si nondum possumus praeferre lucem iudicantem ei luci, de qua iudicatur, praeferre uitam intellegentem uitae tantum modo sentienti, praeferre naturam non alibi hoc et alibi aliud sed omnia, quae habet, in uno simul habentem, sicuti est ipsa nostra intellegentia, ei naturae, quae ita partibus constat, ut minor sit dimidia quam tota, sicuti est omne corpus, superfluo de rebus tantis ac talibus disputamus. si autem hoc iam possumus, aliquid melius quam intellectum nostrum deum esse credamus, ut pax eius,
Abbreviated transcription (Latin):
consistit nobis que conspicua est : nec in locouidetur. neccorporalibus oculis quaeri¬
tur Neccircum scribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu. nec sentitur
incessu quantomagi sdsipsecuius hocpignus in nobisest nam̃ sunterior homo noster
quantu lacum que i mago cuis non deillogenita sed ab illo creccta. quamuis ad huc
sedouetur dedie in diem iam tamen int̾aliluce habitat. quonullus oculorum corpo¬
ralium sensus accedit sieoc quȩ in illa luce cordis oculis intuemur. et discernuntur
interse et nullis locorum spatiis separantur quantomagisds̃ qui lucem habitat
in acces sibilem corporis sensibus quonec ipsius nisimundi potest essecordis acces¬
susie cimigitur lutem istam omnicorporali luci non solum iudicio orationis sed
amoris quo que a ppetitupposucrimus: quanto id magisualebimus. tantomelius

Expanded text:
consistit nobisque conspicua est, nec in loco uidetur nec corporalibus oculis quaericonsistit nobisque conspicua est, nec in loco uidetur nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu.. quanto u magis deus ipse, cuius hoc pignus in nobis est! nam si interior homo noster, quantulacumque imago eius non de, illo genita sed ab illo creata, quamuis adhuc renouetur de\' die in diem, iam tamen in tali luce habitat, quo nullus oculorum corporalium sensus accedit, si ea, quae in illa luce M cordis oculis intuemur, et discernuntur inter se et nullis locorum spatiis separantur, quanto magis deus, qui lucem habitat inaccessibilem corporis sensibus, quo nec ipsius nisi mundi potest esse cordis accessus! cum igitur lucem istam omni corporali luci non solum iudicio rationis sed amoris quoque appetitu praeposuerimus, quanto id magis ualebimus, tanto melius
Abbreviated transcription (Latin):
nullai gerunt similitudinẽ corporum: Caritas gaudium pax. longanimitas
benignit᷑as bonitas. fides mansuetudo continentia: nulla locorum spatiate¬
nent nulla intercapedine separantur: aut aliqua oculi cordis quora dios suos
mittant et eauideant interualla conquirunt: Non ne omnia in unosunt. sine
angustia et suis terminis nota sunt sinecircuitu regionum  Aut dic inquo loco
uidetis caritatem : quaet amen in tantum tibi cognitaẽ. inquantum etm potesmen¬
tis acie contueri: quam non ideo magnam nosti: qui a in gentem aliquam molem
conspiciendo lustrasti : Neccumtibi intus loquitur ut secũndum etmuiua sullis
perstrepit sonis: necut etmcernas corporalium lumen erigis oculorum: Nec ut
camfortiter tenetiscorporalium uires p̃paras lacertorum : neccum tibiuenit in
mentem sentiseius incessum: Ecceetiam caritas quantu lacum que in nr̃a uoluntate

Expanded text:
nullam gerunt similitudinem corporum, caritas, gaudium, pax, longanimitas, nullam gerunt similitudinem corporum, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea uideant, interualla conquirunt! nonne omnia in uno sunt sine angustia et suis terminis nota sunt sine circuitu regionum? aut dic, in quo loco uideas caritatem, quae tamen in tantum tibi cognita est, in quantum eam potes mentis acie contueri, quam non ideo magnam nosti, quia ingentem aliquam molem conspiciendo lustrasti; nec, cum tibi intus loquitur, ut secundum eam uiuas, ullis perstrepit sonis nec, ut eam cernas, corporalium lumen erigis oculorum nec, ut eam fortiter teneas, corporalium uires praeparas lacertorum nec, cum tibi uenit in mentem, sentis eius incessum. Ecce etiam cantas, quantulacumque in nostra uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
cali et terrae qua etinteo culos cogitationis productaesunt ast desi m& gands¬
nes corporum esse noncorpora: Si cergo iudica contrace ipsam prottipsa si non
potesomni fariam corporalium qualitatum imaginarias formas ab acietuae
mentis abigere : Et unde uinceris. in de conuince: Neque enim estut opinor
quis quam etiam talibus imaginationibus itadeditus: ut credat sic esse inme¬
moria sua uel in ipso conspectu cogitationissuae solem. lunam stellas. amnes.
maria montes colles urbes parietes deniquedomussuae. uel etiam cubiculi
sui. et quic quid ꝑ oculos corporis talecognouit et tenet. ut locorum spatiis atq
interuallis siue stent siuemoueantur : Porro siea quae in animo nr̃o sunt. cor¬
poralia locis que simillima non tamen locorum spatiis ac finibus continentur.
nec inter uallis localibus in nr̃a memoria reponuntur: Quantomagis illa quae

Expanded text:
caeli et terrae, quae ante oculos cogitationis productae sunt, uide similitudicaeli et terrae, quae ante oculos cogitationis productae sunt, uide similitudines corporum esse, non corpora. sic ergo iudica contra te ipsam pro te ipsa, si non potes omnifariam corporalium qualitatum imaginarias formas ab acie tuae mentis abigere, et, unde uinceris, inde conuince. neque enim est, ut opinor, quisquam etiam talibus imaginationibus ita deditus, ut credat sic esse in memoria sua uel in ipso conspectu cogitationis suae solem, lunam, stellas, amnes, maria, montes, colles, urbes, parietes denique domus suae uel etiam cubiculi sui, et quicquid per oculos corporis tale cognouit et tenet, ut locorum spatiis atque interuallis siue stent siue moueantur. porro si ea, quae in animo nostro sunt corporalibus locisque simillima, non tamen locorum spatiis ac finibus continentur nec interuallis localibus in nostra memoria reponuntur, quanto magis illa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
terioris hominis sensus inuexit: Sed forte difficile ẽ : in ruit enim deconsuetudine
carnali suitae in ipsos quoque interiores oculos turba phantesmatum in similitu¬
dinibus corporum cui resistere conatur saltem auetoritte diaina it sunilit¬
mauido lens in illa breui epistala et dixi: Audiatcaro carnalibus cogitationib:
ebria Spiritus est ds̃ Neq enim cuius quam magis quametiam ip samineami
mentem ab huius modiuanitate illet in crepatione conpesct: Facius quirpe
inclinamur ad solita: et amicum est infirmicati  humanȩ corporalem
conuersationem introrsus uel mittere uel ad mittere. Nonubisan a coniseben
sedubi languida quodammodo aut in cũbat aut iacect proinde sinom po¬
tes aciem mentistuae acorporetrum similitudinũ qua sinibilo e spieupo
serenare casipsas apud te ipsam uigilanter attende Intuere cdesonecter¬
ram cogitando sicut oculis corporiscernendo consuesti cas queunagines

Expanded text:
xterioris hominis sensus inuexit. sed forte difficile est; inruit enim de consuetudine xterioris hominis sensus inuexit. sed forte difficile est; inruit enim de consuetudine carnalis uitae in ipsos quoque interiores oculos turba phantasmatum in similitudinibus coi-porum, cui resistere conatus saltem auctoritate diuina exclamaui dolens in illa breui epistula et dixi: \'Audiat caro carnalibus cogitationibus ebria: Spiritus est deus\'. neque enim cuiusquam magis quam etiam ipsam meam mentem ab huius modi uanitate illa increpatione compescui. facilius quippe inclinamur ad solita et amicum est infirmitati animae corporalem conuersationem introrsus uel mittere uel admittere, non ubi sana consistat, sed ubi languida quodam modo aut incumbat aut iaceat. Proinde, si non potes aciem mentis tuae a corporearum similitudinum quasi nubilo perspicue serenare, eas ipsas apud te ipsam uigilanter adtende. intuere caelum et terram cogitando, sicut oculis corporis cernendo consuesti, easque imagines
Abbreviated transcription (Latin):
quis non illos istis in comparabili aestimatione praeponat : quaccumita sint: obse¬
crote cum agitur inteipsa hoctam grande negotiũ cum ab &terioribus interio¬
ra distinguis atqueilla istis in effabiliter anteponis. cumque istisforis elictis in
illis in trinsecus demoraris. Et ea suis quibusdam incorporalibus finib meciendo
iudicas. Inullate putas aninaliqualuceuersari: ł goenim existimo quodtanta
ibi et talia tamuera tam clara tamcertauideri sineluce non possunt: Ipsamigi¬
tur lucem inqua illa cuncta ꝑspicis intuere : et uideutrum adecm possitꝰ accedere
ullus corporeorum radius oculorum : Profecto non potest: At tende etiam et utrũ
in eciuidecis ullalocorum spatia uelinter ualla. Respondenichil ibitale ut arbitror
inuenis siuigilanter abigis ab as pectu in timo quicquidimaginũ corporaliunee¬

Expanded text:
quis non illos istis incomparabili aestimatione praeponat? Quae cum ita sint, obsequis non illos istis incomparabili aestimatione praeponat? Quae cum ita sint, obsecro te, cum agitur in te ipsa hoc\' tam grande negotium, cum ab exterioribus interiora distinguis atque illa istis ineffabiliter anteponis cumque istis foris relictis in illis intrinsecus demoraris et ea suis quibusdam incorporalibus finibus metiendo diiudicas, in nulla te putas an in aliqua luce uersari? ego enim existimo, quod tanta ibi et talia tam uera, tam clara, tam certa uideri sine luce non possunt. ipsam igitur lucem, in qua illa cuncta perspicis, intuere et uide, utrum ad eam possit accedere ullus corporeorum radius oculorum. profecto non potest adtende etiam et, utrum in ea uideas ulla locorum spatia uel interualla, responde. nihil ibi tale, ut arbitror, inuenis, si uigilanter abigis ab aspectu intimo, quicquid imaginum corporalium e
Abbreviated transcription (Latin):
diuina mouearis ad credenda quae non uides : Haecte tamen credere incunc tanter
uidesdistribuis et discernis, Hae comnianumigitur hisoculis cordistui quib: baec
omnia uera et certa ẽẽ contueris. tibique p̃sentia in uisibiliter cernis ad quedi scernis
ullomodo corporeo soculos comparabis. Cumetiam deipsis rebus ui sibilib que cor¬
poraliũ oculorum acie quodam modo radiantur . et deipsiscorporeis oculis eoꝵ
queacie qualiscumq: et quanta cumquesit: quantũ distet ab inui sibilib non excel¬
lentiorib: quibus etiam nobis nonuisis fidem debes sed abhis quȩ commemoraui
quae non credis absentia sed p̃sentiamente contueris . Noneisdem ipsscarnis oculis
istiautem illis quodam officio nuntiandi etministerio famulentur. multa qacula
uid etint qua eisti non uident. Nichilistiuideant unde non illitamquam p̃sides iudicent

Expanded text:
diuina mouearis ad credenda, quae non uides, haec te tamen credere incunctanter diuina mouearis ad credenda, quae non uides, haec te tamen credere incunctanter uides. distribuis et discernis haec omnia. Num igitur his oculis cordis tui, quibus haec omnia uera et certa esse contueris tibique praesentia inuisibiliter cernis atque discernis, ullo modo corporeos oculos comparabis, cum etiam de ipsis rebus uisibilibus, quae corporalium oculorum acie quodam modo radiantur, et de ipsis corporeque acie, qualiscumque et quantacumque sit, quantum distet ab invisibilibus, non excellentioribus, quibus etiam non visis fidem debes, sed ab iis quae commemoravi, quae non credis absentia, sed praesentia mente contueris, non iisdem ipsis carnis oculis, um, isti autem illuideant, quae isti non uident, nihil isti uideant, unde non illi tamquam praesides iudicent,
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicis apud te ipsam: Quidsi et mundo cordeuide turds̃ et in loco tamen
uidetur : Aut quid sictiam oculis corporalib: dm̃ uidebunt quimundo sunt corde.
cum corruptibile hoc induerit in corruptionẽ quando erimus aequales angelisdĩ:
quantum ergonobiscredere debetis uel non debetis. forta ssis ignoras: et uel
plus uel minus quam debes nobiscredendo nefallaris attendis: Diuinis autem
scripturis etiam nondum perspicue intellectis. credendum ẽẽ non dubitas:
Sed hanc considerationem credendi uel non credendi et difficultatem scientiae
et dubitationis aestus et piam fidem quaediuinis debetur affcctib intuamente
itaut sunt attendis et uides: nec dehisomnino quod apudte itasit siueut egodi¬
xi siue ut ipsa potius nosti aliquid ambigis: uidesitaq fidem tuã: uides dubitatio¬
nemtuam . uides studiumtuum uoluntatem quedis cendi: Etcum auctoritate

Expanded text:
enim dicis apud temet ipsam: Quid, si et mundo corde uidetur deus et in loco tamen enim dicis apud temet ipsam: Quid, si et mundo corde uidetur deus et in loco tamen uidetur? aut: Quid, si etiam oculis corporalibus deum uidebunt, qui mundo sunt corde, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, quando erimus aequales angelis dei? quantum ergo nobis credere debeas uel non debeas, fortassis ignoras et, uel plus uel minus, quam debes, nobis credendo ne fallaris, adtendis; diuinis autem scripturis etiam nondum perspicue intellectis credendum esse non dubitas. sed hanc certe considerationem credendi uel non credendi et difficultatem scientiae et dubitationis aestus et piam fidem, quae diuinis debetur affatibus, in tua mente, ita ut sunt, adtendis et uides nec de his omnino, quod apud te ita sint, siue ut ego dixi siue ut ipsa potius nosti, aliquid ambigis. uides itaque fidem tuam, uides dubitationem tuam, uides studium tuum uoluntatemque discendi et, cum auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
dem longius : Sed utriquenr̃m quantum libet credas: utrum que illi excellentiae
nequa quam comparas quo circa id quod scriptũ ẽ dm̃nemouiditumquã elucem
habitat in accessibilem. quemnemo hominũ uidit necuiderepotest. et bectimun¬
dicordes quia ipsidm̃ uidebunt. et quicquid aliud ex illisscis libris commemoraui :
firmius credis quam id quod dixit ambrosius nec in loco dsuidetur. nec corpo¬
ralib oculis quaeritur nec circum scribitur uisu. nec tactu tenetur nec auditur
affati. nec sentitur incessu : talem quippe eẽ intellexit uel crediditdm̃ : qui mun¬
do corde conspicitur: hanc autem etiam meam sententiam essec onfiteor : Aliter
ergo ista : aliter illa diuina uerba infiderecipis : Den obi senimtibi sub ẽfor¬
tasse aliquis scrupulus : nein his diuinis eloquiis ali quidminus dilucide intelle¬
gamus et non sicut dicta sunt sed sicut suspicamur exponantur a nobis: Forte

Expanded text:
dem 10 longius, sed utrique nostrum quantum libet credas, utrumque illi excellentiae dem 10 longius, sed utrique nostrum quantum libet credas, utrumque illi excellentiae nequaquam comparas. quocirca id, quod scriptum est: Deum nemo uidit umquam, et: Lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uidit nec uidere potest, et: Beati mundo corde, quia ipsi deum uidebunt, et quicquid aliud ex illis sanctis libris commemoraui, firmius credis quam id, quod dixit Ambrosius: Nec in loco deus uidetur nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu\'. talem quippe esse intellexit uel credidit deum, qui mundo corde conspicitur; hanc autem etiam meam sententiam esse confiteor. . Aliter ergo ista, aliter illa diuina uerba in fide recipis. de nobis enim tibi subest fortasse aliquis scrupulus, ne in his diuinis eloquiis aliquid minus dilucide intellegamus et, non sicut dicta sunt, sed sicut suspicamur, exponantur a nobis. forte
Abbreviated transcription (Latin):
piciat: Et illud absens hoc praesen sẽe dinoscit: sicut meabsente faciem meicor¬
poris cogitas : et illa tibi est imago praesens. ab sensautem facies cuius imago est:
Et haec corpus : illa uero in corpore acorporis similitudo ẽ : Hisigitur quaeuides di¬
ligenter fidenter queperspectis adque distinctis : attende quae credis: In hocip¬
so sermone toto exquo ad teloqui his litteris coepi. et in eis ipsis quibus Non uisis
accõmodas fidem ipsa testium ponderadiscernendo perpende : Neque enim michi sic
credis quem ad modum ambrosio decuius libris tanta illa testimonia posui: Aut
si ambobus nobis aequalance puta seẽ credendũ : numquid ullo modo nos euangelio
comparabis. aut scripta nr̃a scripturis canoniciscoaequabise profecto sirecte
in diudicando sapis : longeno sinfrauides ab illa auctoritate distare : Et me qui¬

Expanded text:
piciat, et illud absens, hoc praesens esse dinoscit, sicut me absente faciem mei corpiciat, et illud absens, hoc praesens esse dinoscit, sicut me absente faciem mei corporis cogitas et illa tibi est imago praesens, absens autem facies, cuius imago est; et haec corpus, illa uero incorporea corporis similitudo est. His igitur, quae uides, diligenter fidenterque perspectis atque distinctis adtende, quae credis in hoc ipso sermone toto, ex quo ad te loqui his litteris coepi. et in eis ipsis, quibus non uisis accommodas fidem, ipsa testium pondera discernendo perpende. neque enim mihi sic credis quem ad modum Ambrosio, de cuius libris tanta illa testimonia posui; aut si ambobus nobis aequa lance putas esse credendum, numquid ullo modo nos euangelio comparabis aut scripta nostra scripturis canonicis coaequabis? profecto, si recte in diiudicando sapis, longe nos infra uides ab illa auctoritate distare et me qui
Abbreviated transcription (Latin):
et certaesse perspexeris. sicut uoluntatem tuam dequaego tibi credereloquenti possũ
eamuero ut absteuidetur uidere ipse non possum : Et cumhaec utraque discreueris :
etiamid attende undediscernas: Quam ui senim alia corpore. aliamente uideamus :
horum tamen duorum generum ipsa discretio uideturmente non corpore : Et eaquȩ
mente conspiciuntur: non in digent ullo corporis sensu ut eauera ẽe nouerimus :¬
uae autem percorpus uidentur : nisimens ad sit quaet alia nuntiata suscipiat nul¬
lapossunt scientia contineri : Et quaenuntiata quasi suscipere perhibetur : foris
earelinquit sed eorum imagines id est in corporeas similitu dinescorporũ incor¬
poraliter commendat memoriae. undecum uoluerit et potuerit. uelut decusto¬
dia productas atque in conspectũ cogitationis exhibitas iudicet Et cum uolet etiã
duo ista discernit quid inspecie corporali foris reliquerit : quid eius simile intus as¬

Expanded text:
et certa esse perspexeris sicut uoluntatem tuam, de qua ego tibi credere loquenti possum. eam uero, ut abs te uidetur, uidere ipse non possum. et cum haec utraque discreueris, etiam id adtende, unde discernas. quamuis enim alia corpore, alia mente uideamus, horum tamen duorum generum ipsa discretio uidetur mente, non corpore. et ea, quae mente conspiciuntur. non indigent ullo corporis sensu, ut ea uera esse nouerimus; quae autem per corpus uidentur, nisi mens adsit, quae talia nuntiata suscipiat, nulla possunt scientia contineri. et quod nuntiata quasi suscipere perhibetur, foris ea relinquit; sed eorum imagines, id est incorporeas similitudines corporum incorporaliter commendat memoriae, unde, cum uoluerit et potuerit, uelut de custodia productas atque in conspectum cogitationis exhibitas iudicet. et cum ualet, etiam duo ista discernit, quid in specie corporali foris reliquerit, quid eius simile intus as
Abbreviated transcription (Latin):
io absente cum dia conirebapti ⁊ atiorecens aut essedicitur frigescereactionẽ
i sam dilation non passussum defraterna et uera morte aceruissimidoloris
u ca lois excientus quen dolorem meũ adiuuante miseri cordia et prouidentia
dnipacis fortus secon pensatio leniturae: ds̃ et dñs nr̃t tibimentẽ pacatam
inspua redignetur domine dilectissimefrate Explicit epła¬

Expanded text:
illo absente cum diaconi rebaptizatio recens aut est aut esse dicitur, frigescere actionem illo absente cum diaconi rebaptizatio recens aut est aut esse dicitur, frigescere actionem ipsam dilatione non passus sum de fraterna et uera morte acerbissimi doloris aculeis excitatus. quem dolorem meum adiuuante misericordia et prouidentia domini pacis fortasse compensatio lenitura est. deus et dominus noster tibi mentem pacatam inspirare dignetur, domine dilectissime frater. XXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
lium potes tetum cesset etiam duris partib terror congregatorũ cercicellionum
reagamus ratione agamus diuinarum scripturarũ a uctoritatib: agamus quieti
adquetrasi quilli quantum possumus petamus quaeramus pulsemus ut accipiamus
ac inueniamus e aperiatur nobis nefortefieripossit ut adiuuantedño concordes
coniuen arora tionos nras tantade formitasad queimpietas a fricanarum regionũ
denriste rrisincipiat aboleri si non credis post discessum militũ meuelle agert post
discessum milicum ture scribesienim ego praesente milite lit tera sineas legere
populo uolueno prolastaepistulamea demon strabit mefidei uio latorem quod
moseri condiadõ fauetat amoribus adque institutom eo qđ michi ꝑuigum suum
inspura redignatus est epis copusmeus beniuo lentia e tuae fortasse potius litte

Expanded text:
lium potestatum; cesset etiam a uestris partibus terror congregatorum Circumcellionum. lium potestatum; cesset etiam a uestris partibus terror congregatorum Circumcellionum. re agamus, ratione agamus, diuinarum scripturarum auctoritatibus agamus, quieti atque tranquilli, quantum possumus, petamus, quaeramus, pulsemus, ut accipiamus et inueniamus et aperiatur nobis, ne forte fiere possit, ut adiuuante domino concordes conatus et orationes nostras tanta deformitas atque impietas Africanarum regionum de nostris terris incipiat aboleri. si non credis post discessum militum me uelle agere, post discessum militum tu rescribe. si enim ego praesente milite litteras meas legere populo uoluero, prolata epistula mea demonstrabit me fidei uiolatorem. quod misericordia domini auertat a moribus atque instituto meo, quod mihi per iugum suum inspirare dignatus est. Episcopus meus beniuolentiae tuae fortasse potius litter
Abbreviated transcription (Latin):
Et quantum sit cauenda ꝑnicies ueltiz aniorũ uel praecisorũ deuit edm̃ sarm entotũ:
quam collationẽ mecum silibenti animo susceperisut concordib: nobis amborum
litterae populis recitentur in effabili exultabo laecitias siautẽ ide quo animo non
accipis quid faciam fraternisiut tequo que inuito epistulas nras populo catholico
legam quo essepossit instructior quodsire scribere dignatus non fueris uelneas solas
legere decreui ut saltem diffidentia ura cognitarebaptitari erubescantineque id
agam cum miles praesens est nequisurm arbitretur tumultu osus incugere uoluis se
agam cumo palis desiderat sed post ab scessum militis atom̃ squinos audiunt intellegant
non hocesse  poosieimerut inuiti homine s adeuius quam communionem coganturꝰ sed
nonbio cossumequerentib uerita sinotescag cessabit a nr̃is partibus terrortempora¬

Expanded text:
et quantum sit cauenda pernicies uel zizaniorum uel praecisorum de uite domini sarmentorum. et quantum sit cauenda pernicies uel zizaniorum uel praecisorum de uite domini sarmentorum. quam conlationem mecum si libenti animo susceperis, ut concordibus nobis amborum litterae populis recitentur, ineffabili exultabo laetitia. si autem id aequo animo non accipis, quid faciam, frater, nisi ut te quoque inuito epistulas nostras populo catholico legam, quo esse possit instructior? quod si rescribere dignatus non fueris, uel meas solas legere decreui, ut saltem diffidentia uestra cognita rebaptizari erubescant. Neque id agam, cum miles praesens est, ne quis uestrum arbitretur tumultuosius me agere uoluisse, quam ratio pacis desiderat, sed post abscessum militis, ut omnes, qui nos audiunt, intellegant non hoc esse propositi mei, ut inuiti homines ad cuiusquam communionem cogantur, sed ut quietissime quaerentibus ueritas innotescat. cessabit a nostris partibus terror tempora
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem solent nec tuobicias tempora macariana nec ego saeuitiam cercicellio¬
num sihoc ad te non ꝑtinet nec illud admearea dominica nondum uentilataẽ
sinepaleis esse non potest: nosoremus adque agamus quantum possumus ut frumen¬
tum simus: egorebaptirato diacono nostro filere non possum scio enĩ quã michi si¬
lentium ꝑnicio sum sit non enim cogito inecclesiasticis honorib: tempora uento¬
sa transigere sed cogito me principi pastorũ omnium rationẽ de commissis ouib
red diturum sifor tenolles ut haectibi scriberem oportet tefrater igno scere
timorimeo: multũ enim timeo neme tacente et dissimulante alii quo quȩ rebap¬
tirentur a uobis decreui ergo quantum uires et facultatem dñs praebere digna¬
tur causam istam sic agereut pacificis consolationib: nr̃is om̃s qui nobis comu¬
nicant nouerintiabheresib: aut schismatibus quantum catholica distececclesia.

Expanded text:
inuicem solent, nec tu obicias tempora Macariana nec ego saeuitiam Circumcellioinuicem solent, nec tu obicias tempora Macariana nec ego saeuitiam Circumcellionum. si hoc ad te non pertinet, nec illud ad me. area dominica nondum uentilata est; sine paleis esse non potest. nos oremus atque agamus, quantum possumus, ut frumentum simus. ego rebaptizato diacono nostro silere non possum; scio enim, quam mihi silentium perniciosum sit. non enim cogito in ecclesiasticis honoribus tempora uentosa transigere, sed cogito me principi pastorum omnium rationem de commissis ouibus redditurum. si forte nolles, ut haec tibi scriberem, oportet te, frater, ignoscere timori meo; multum enim timeo, ne me tacente et + dissimulante alii quoque rebaptizentur a uobis. decreui ergo, quantum uires et facultatem dominus praebere dignatur, causam istam sic agere, ut pacificis conlationibus nostris omnes, qui nobis communicant, nouerint, ab haeresibus aut schismatibus quantum catholica distet ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
munescibos et mensam xp̃i communẽ habere non possint : non ne ingemescimus qđ
uiret uxor ut fideliter coniungant corpora sua iurant sibi plerum que ꝑ xp̃m.
et ipsiu s xp̃i corpus diuersa communione dilaniant: hoctantum scandalũ tantus
diabolitrium phus tanta ꝑnicies animarum sipertuam modestiam et prudentiã
et dilectionem quam debemus ei qui ꝓ nobissuum sanguinem fudit ab lata demedio in
his regionib: fuerit quis explicet uerbis quã tibi palmam p̃paret dñ sutad cetera
membra sananda quaeꝑ totam a fricam tabefactamiserabiliter iacentate pro¬
ficiscatur tam imi tabile medicinae documentũ quã uereor qm̃ cormeũ uidere
non potes netibi cum in sultatione potius quam cum dilectione loquiuidear sed
certeam plius quid faciam non in uenionisi ut inspiciendũ sermonem eũ tibi offerã
animũ dõ collamus demedio in ania obiecta quaea partib inperitisi actari contra¬

Expanded text:
munes cibos et mensam Christi communem habere non possint. nonne ingemescimus, quod munes cibos et mensam Christi communem habere non possint. nonne ingemescimus, quod uir et uxor, ut fideliter coniungant corpora sua, iurant sibi plerumque per Christum et ipsius Christi corpus diuersa communione dilaniant? hoc tantum scandalum, tantus diaboli triumphus, tanta pernicies animarum si per tuam modestiam et prudentiam et dilectionem, quam debemus ei, qui pro nobis \\ suum sanguinem fudit, ablata de medio in his regionibus fuerit, quis explicet uerbis, quam tibi palmam praeparet dominus, ut ad cetera membra sananda, quae per totam Africam tabefacta miserabiliter iacent, a te proficiscatur tam imitabile medicinae documentum? quam uereor, quoniam cor meum uidere non potes, ne tibi cum insultatione potius quam cum dilectione loqui uidear! sed certe, amplius quid faciam, non inuenio, nisi ut inspiciendum sermonem meum tibi offeram, animum deo. Tollamus de medio inania obiecta, quae a partib
Abbreviated transcription (Latin):
cum ciderant fieriiuda eus uacaret certeiterationis audatia et id quod apud here¬
sem factum erat quod p̃ceperat ds̃ non repetere sed approbare cogeremur: qđ si
in carne circumcisi hominis non inuenine locum ubi circum cisionem repeterem
qui a unum ẽ illud membrũ multominus inuenitur locus in unocorde ubibaptismũ
xp̃irepetatur ideo qui duplicarebaptismum uultis necesse ẽ omnino ut corda dupli¬
cia requiratis: clama ergorecte tefacere sinon rebaptiras et non solũ sine trepida¬
tione sed etiam cumgaudiomichi inderescribenullate tuorum concilia frater exter¬
reant sienim hoc eis displicuerit non sunt digniquitehabecent : siautemplacuerit:
credimus demisericordia dñi qui timentes sibi displicere et conantes placere nũ quã
deserit. quod interuos et noscitopaxerit neꝓpter honores nr̃os dequa sarcinape¬
riculosaratio red ditur. misere plebescredentes in xp̃m habecint in domib: suis com¬

Expanded text:
cumciderant, fieri Iudaeus, uacaret certe iterationis audacia et id, quod apud haeresem factum erat, quod praeceperat deus, non repetere sed adprobare cogeremur. quod si in carne circumcisi hominis non inuenirem locum, ubi circumcisionem repeterem, quia unum est illud membrum, multo minus inuenitur locus in uno corde, \'ubi baptismum Christi repetatur. ideo qui duplicare baptismum uultis, necesse est omnino, ut corda duplicia requiratis. Clama ergo recte te facere, si non rebaptizas, et non solum sine trepidatione sed etiam cum gaudio mihi inde rescribe. nulla te tuorum concilia, frater, exterreant. si enim hoc eis displicuerit, non sunt digni, qui te habeant; si autem placuerit, credimus de misericordia domini, qui timentes sibi displicere et conantes placere numquam deserit, quod inter uos et nos cito pax erit, ne propter honores nostros, de qua sarcina periculosa ratio redditur, miserae plebes credentes in Christum habeant in domibus suis com
Abbreviated transcription (Latin):
tam in manis furoris exemplum : Non preteritauindicando pascereiram nr̃am stu¬
demus sed misericorditer in futurũ consulendo satagimus: Habent homines mali

Expanded text:
tam immanis furoris exemplum? non praeterita uindicando pascere iram nostram stutam immanis furoris exemplum? non praeterita uindicando pascere iram nostram studemus, sed misericorditer in futurum consulendo satagimus. habent homines
Abbreviated transcription (Latin):
sa illaciuitate non in nocentes a nocentib: sed minus nocentes a nocentiorib: pote¬
ris fortassediscernere : Namin paruo peccato illi sunt quimetu de territima¬
ximeque neoffenderent eos quosin illo oppido plurimũ posse et in imi cosecclesiȩ
nouerantopem ferre non ausi sunt. Scelerati autẽ om̃s quib: et si non facientib: neq
inmittentibustamen uolentibus ista cõmissa sunt. sceleratiores qui cõmiser sce¬
leratissimi qui in miserunt. Sed de inmisione suspitionẽ putemus ẽẽ non ueritatẽ
Vec eadiscutiamus quaenisi tormentis eorũ ꝑ quos in quiruntur inueniri omnino
non possunt. Demus etiam ueniam timorieorũ qui potius dm̃ proepiscopoetser¬
uiseius dep̃candũ quã potentes in imicoseclae offendendoseẽ putauer̃. quid eos
quitant nulla necenses disciplina coherendos et proponendum estima sinpunitum

Expanded text:
sa illa ciuitate non innocentes a nocentibus sed minus nocentes a nocentioribus potesa illa ciuitate non innocentes a nocentibus sed minus nocentes a nocentioribus poteris fortasse discernere. nam in paruo peccato illi sunt, qui metu deterriti maximeque, ne offenderent eos, quos in illo oppido plurimum posse et inimicos ecclesiae nouerant, opem ferre non ausi sunt; scelerati autem omnes, quibus etsi non facientibus neque inmittentibus tamen uolentibus ista commissa sunt; sceleratiores, qui commiserunt; sceleratissimi, qui inmiserunt. sed de inmissione suspicionem putemus esse, non ueritatem nec ea discutiamus, quae nisi tormentis eorum, per quos inquiruntur, inueniri omnino non possunt. demus etiam ueniam timori eorum, qui potius deum pro episcopo et semis eius deprecandum quam potentes inimicos ecclesiae offendendos esse putauerunt. quid eos, qui restant, nullane censes disciplina cohercendos et proponendum aestimas inpunitum
Abbreviated transcription (Latin):
ecdesi asticistectis at que hominib: intulor : Vnũ seruorũ dĩ qui oberrans occur¬
rere potuit occiderunt ceteris partim ubi potuerant latitantib: partim
qua potuerant fugientibus. Cum interea contrusus atq coartatus quodam
loco seoccultaret episcopus ubi sead mortem quaerentium uoces audiebat . si¬
bi quȩ increpantium qđ eo non in uento tantum perpetrassent scelus. Gesta
sunt haec ab hora fermedecimausque ad noctis partem nonminimã . Nemo
compescere nemo subuenire temptauit illorum quorum essegrauis posset auc¬
toritas. praeter unũ peregrinũ perquem et plurimi seruidĩ demanib: inter¬
ficere conantium liberati sunt. Et multa extorta predantib: perquem eda¬
rum factum est quã facile illa uel omnino nonfierent uelcepta desis terenti
si ciuesmaxime que primates ea fieri perfici queuetuissent: Pro inde in uniuer¬

Expanded text:
ecclesiasticis tectis atque hominibus intulerunt, unum seruorum dei, qui oberrans occurecclesiasticis tectis atque hominibus intulerunt, unum seruorum dei, qui oberrans occurrere potuit, occiderunt ceteris partim, ubi potuerant, latitantibus partim, qua potuerant, fugientibus, cum interea contrusus atque coartatus quodam loco se occultaret episcopus, ubi se ad mortem quaerentium uoces audiebat sibique increpantium, quod eo non inuento gratis tantum perpetrassent scelus. gesta sunt haec ab hora ferme decima usque ad noctis partem non minimam. nemo compescere, nemo subuenire temptauit illorum, quorum esse grauis posset auctoritas, praeter unum peregrinum, per quem et plurimi serui dei de manibus interficere conantium liberati sunt et multa extorta praedantibus. per quem clarum factum est, quam facile illa uel omnino non fierent uel coepta desisterent, si ciues maximeque primates ea fieri perficique uetuissent. Proinde in uniuer