comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ego monstri artes ꝑtuli in cuiꝰ feritatis colluctacione
durauit. Inimicũ habui neq occidẽ contentũ. et mori
paratũ. Gracias ago tiuitati ꝙ in illis necessitatibus
in quibus nichil adulacõni nichil prestabatis obseqͣis.
laudatus sũ testiõnio ꝑiculorũ bellũ michi factũ q pb̾¬
lice sollicitudinis credidistis. Ned neq ego rem mdio¬
Non reliquisset illos dux ꝓditurus. Non puto iud̾.
adhuc q̃ri uude ille falsarũ sollicitudinũ fabule repẽte
ꝓruperins quis pͥmus trepide cinitates aures rumore
cõpleuit. cũ uideatis quis sic egerĩt ut crederetis. Didit
hanc inter metus urõs occasionẽ Et qaͣ scmꝑ aput solli¬
citos in deterius ꝓna ꝑsuasio est. abusus est hoc qd po¬
terat uideri temere uobistũ. Igitꝰ homo qui nullũ con-¬
sciũ incũ nullũ michi crimẽ obiecit de mendatii mag¬
nitudĩe fidem ueritatis captauit. Ciuitas deinde cui ac¬

Expanded text:
ego monstri artes pertuli, in cuius feritatis conluctatione ego monstri artes pertuli, in cuius feritatis conluctatione duravi? inimicum habui neque occidere contentum et mori paratum. Gratias ago civitati, quod in illis necessitatibus, in quibus nihil adulationi, nihil praestabatis obsequiis, laudatus sum testimonio periculorum: bellum mihi fatumque publicae sollicitudinis credidistis. sed neque ego rem melionon reliquisset illos dux proditurus. Non puto, iudices, adhuc quaeri, unde illae falsarum sollicitudinum fabulae repente proruperint, quis primus trepidae civitatis aures rumore compleverit, cum videatis, quis sic egerit, ut crederetis. vidit hanc inter metus vestros occasionem, et, quia semper apud sollicitos in deterius prona persuasio est, abusus est hoc, quod poterat videri timere vobiscum. igitur homo, qui nullum conscium meum, nullum mihi crimen obiecit, de mendacii magnitudine fidem veritatis aptavit. civitas deinde, cui ac
Abbreviated transcription (Latin):
iidites plerosq crede̾. calłidissimũ pauperẽ nec mori uel̃le. et
hot quod iuidat iugulũ pectus opponit artes esse pro uita.
Ded ego illũ non credo mentiri : ego quistio quod maluissẽ
Aunqm hor aduisus nos extogitasser. nifi imꝑatiẽtissimꝰ
pater. Et hãc pene mee suppliciorũ q nouitatẽ de sua pie¬
tate cõmentus est. Seichil magis de inimico efficere uelis.
qm̃ quod ipẽ ferre nõ possis. Habeti hoc mali iudites: pn¬
tipiũ innocentia ꝙ inimicos esse nobis insi postqͣm nocu¬
erit nestimꝰ. Et tũc oĩbus patenꝰ in sidiis: quociẽs nos
odit inferior. homo qui onnnẽ adiisus suꝑiora rabiẽ de
sui utilitate fumebat. quigenus libertates putabar odisse
maiores: nulli caritati. nulłis implicitus affectibus. ꝙ
hũlis qd̃ esset abiectus: in furorẽ se magne colluctacoĩs
exertit. Pmus se meũ dixit inimitũ. O dii deeꝙ cuius

Expanded text:
iudices, plerosque credere callidissimum pauperem nec mori velle, et iudices, plerosque credere callidissimum pauperem nec mori velle, et hoc quod nudat iugulum, pectus opponit, artes esse pro vita. sed ego illum non credo mentiri, ego, qui scio, quid maluissem. numquam hoc adversus nos excogitasset nisi inpatientissimus pater et hanc poenae meae suppliciorumque novitatem de sua pietate commentus est. nihil magis de inimico efficere velis, quam quod ipse ferre non possis. Habet hoc mali, iudices, principum innocentia, quod inimicos esse nobis, nisi postquam nocuerint, nescimus, et tunc omnibus patemus insidiis, quotiens nos odit inferior. homo, qui omnem adversus superiora rabiem de sui vilitate sumebat, qui genus libertatis putabat odisse maiores, nulli caritati, nullis inplicitus adfectibus, quod humilis, quod esset abiectus, in furorem se magnae conluctationis exercuit: primus se meum dixit inimicum. o dii deaeque, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ferre nõ possũ: uideti sibi satis uixisse pauꝑ. poscꝙͣ occidit
liberos uicos. Eꝑe prenũ putat. coronã impaciencia mã
felicẽ consũmare patrẽ. Et gaudiorũ suorũ societati hoc
quoq adicit: ut orbitatẽ meã liberis suis relinquat. Fidc̃
uestrã iudices ne perrat qd uicioni mee contĩgiti bonus
pater. Actũ erat de solaciis meis liberos suos pauꝑ mal¬
let occidi. Allud plane iudices etiã in hac pauꝑis impu¬
dencia miror: liberos nieos pudore decepte ciuitatis octid᷑
deide me crudelẽ uotat. Poruulos suos ostendit alle¬
gat: tqͣm nõ ego pocius q̃rar hoc de quoqm patre fieri.
nec intelligit qnͣtũ debeat ad ĩpacienciã nr̃i doloris ac¬
cede̾. si passus sũ qd̾ et plcõne miserũ est. Raciꝰ ẽ uidices
quẽꝙͣ calamitatũ suarũ inuidiã pati dic uicõnem meã deboti
aspitẽ: tqm et liberos suos pauper occiderit. Nremno me fallic

Expanded text:
ferre non possum: videtur sibi satis vixisse pauper, postquam occidit ferre non possum: videtur sibi satis vixisse pauper, postquam occidit liberos meos. operae pretium putat coram impatientia mea felicem consummare patrem, et gaudiorum suorum satietati hoc quoque adicit, ut orbitatem meam liberis suis relinquat. fidem vestram iudices, ne pereat, quod ultioni meae contigit bonus pater! actum erat de solaciis meis, si liberos suos pauper mallet occidi. Illud plane, iudices, etiam in hac pauperis impudentia miror: liberos meos pudore deceptae civitatis occidit, deinde me crudelem vocat, parvulos suos ostendit, allegat, tamquam non ego potius querar hoc de quoquam patre fieri, nec intellegit, quantum debeat ad impatientiam nostri doloris accedere, si passus sum, quod et in ultione miserum est. facinus est, iudices, quemquam calamitatum suarum invidiam pati. sic ultioneallit,
Abbreviated transcription (Latin):
Auper eti diues inimiti. utriq : term liberi.
bellũ incidit ciuitati. Diues dux creatus: ꝓ¬
fectus est in castra. Rumor ortus est: ab co
prodi rẽm publicã. Pcessit pauꝑ in cõcionẽ: eti accu¬
sauit diuitẽ ꝓdicionis Absẽte eo pplus lapidib liberos
eius otridit Reuersus diues est uictor: a bello. Petit ad suppli¬
ciũ filies pauperis. Dater se offerte Contradicit diues. Erat̃
enĩ leges: ut proditor morte punitet᷑: et calup̃niatoridẽ pa.¬
teret᷑ ꝙ reus si cõuinctus esset.
ꝓ ptitauerã quidẽ ut de inimici mei supplicio
nõ quereret᷑: nec me decipi posse credideram in
dlcione quã michi debebat ciuitas tam liberi doloris.
Ded quatenꝰ eo malorũ nouitate ꝑueni. ut in uindicta
pͥmũ mei consulere leges ac iuira uelletis queso. ne quis
ꝓdesse pauꝑi uelit. quod nec defendi pt̃ sine geneͬ pene.
Plus mẽtur pati homo: qui si ipĩ creditis debet occidi.
Axt esti qu̾iuimo iudices qd suꝑ om̃s calamitates Iuicas

Expanded text:
auper et dives inimici. utrique terni liberi. Bellum incidit civitati. dives dux creatus profectus est in castra. rumor ortus est ab eo prodi rem publicam. processit pauper in contionem et accusavit divitem proditionis. absente eo populus lapidibus liberos eius occidit. reversus dives est victor a bello, petit ad supplicium filios pauperis. pater se offert. contradicit dives. erant enim leges, ut proditor morte puniretur, et calumniator idem pateretur quod reus, si convictus esset. Expectaveram quidem, ut de inimici mei supplicio non quaereretur, nec me decipi posse credideram in ultione, quam mihi debebat civitas tam liberi doloris, sed quatenus eo malorum novitate perveni, ut in vindicta primum mei consulere leges ac iura velletis, quaeso, ne quis prodesse pauperi velit, quod nec defendi potest nisi genere poenae. plus meretur pati homo, qui, si ipsi creditis, debet occidi. hoc est quin immo, iudices, quod super omnes calamitates meas
Abbreviated transcription (Latin):
oĩbus uerba grauiora mago paciente discusseris. ad
me inqͥt mater infelix ad moas noctes. ad meas lacra¬
mas. ad illos uiuentes michi semꝑ amplexus imiserẽ
ꝓpera. stio qͥd michi nocuerit. scio qͥd me corserit. fruar
et tacebo.

Expanded text:
omnibus verba graviora mago patiente discusseris, ad omnibus verba graviora mago patiente discusseris, ad me,' inquit mater infelix, 'ad tuas noctes, ad meas lacrimas, ad illos viventes mihi semper amplexus, miserere, propera. scio, quid mihi nocuerit, scio, quid me torserit, fruar et tacebo.
Abbreviated transcription (Latin):
dii suꝑi manes ꝙ torquent.qui nocturno tribilis ululatu
profundũ spetus et in ima t̾rarũ moues. modo seriẽtiũ
reuocatoraiãrũ. Nut idem crudelis et inexorabilis custos:
aliqũ preces eti matris admitte paciscẽ qnͣtilibet totos lu¬
gentis posce tensus nouit labores nec ut horridũ cariẽ
excerteas ledut ferrũ tuũ refigas ut uba tua resoluas.
ut nichil feceris dimicte tm̃i et euocasti. Nichil ipẽ crude.¬
liter patri scio pariusti. Ded et huiꝰ eciã lacrimis plans¬
tibus huiꝰ indulge: confule faine tue. Exetrabilẽ te mage
facies et ĩuisũ: si facilius de filio exoraris ut includas
Nec tu marite nec tu timueris: ne ultricis umbre uaĩs
exagitare troribus ullis ymaginibus. Miuis secura da¬
bitur qͥes. Dcit ad quã debeat uenire dimissus. Iuueĩs
pnssime. iuuenis indulgentissime. nũꝙͣ matri tue ui¬
bra net manes : si modo ueneficũ pondus. et terroribus

Expanded text:
di superi manesque torquentur, qui nocturno terribilis ululatu di superi manesque torquentur, qui nocturno terribilis ululatu profundum specus et ima terrarum moves, modo servientium revocator animarum, nunc idem crudelis et inexorabilis custos, aliquando preces et matris admitte. paciscere quantilibet, totos lugentis posce census, non ut labores, nec ut horridum carmen exerceas, sed ut ferrum tuum refigas, ut verba tua resolvas, ut nihil feceris; dimitte tantum, et evocasti. nihil ipse crudeliter; patri, scio, paruisti, sed et huius etiam lacrimis, planctibus huius indulge. consule famae tuae: execrabilem te, mage, facies et invisum, si facilius de filio exoraris, ut includas. nec tu marite, nec tu timeris, ne ultricis umbrae vanis exagitere terroribus, ulli imaginibus; huic secura dabitur quies; scit ad quam debeat venire dimissus. 'Iuvenis piissime, iuvenis indulgentissime, numquam matri tuae umbra nec manes, si modo veneficum pondus et terris
Abbreviated transcription (Latin):
Terrebaris inqͥt. et sõllicitis noctibus laborabas. Ita ne
es marite crudelis: tu clusisses filiũ eciã si ad ce ueniret
Nec magis inquit inclusit unibrã sed ꝑsuasioĩ tue suc¬
currit. ideoq putas nõ uenire illũ qͥa nec ante ueĩebat
qa nec factũ est aliq̃d un quo auocaretis. Hoc ipõ incipit
mater sibi gratulari. Ita nõ teueret᷑ inquit ille non
p̃initui nullo carmine. nulło inclusus est ferro. Remo¬
ucte ergo omĩa: et int̾rogabo. Ego aut̃ stelerata tam
tito credidi. ita nõ ille ad me ueĩret solutus et liber non
ad hos oculos nõ ad hos ꝓperaret amplexus: qñ enĩme:
uiuenis ipẽ insi flentẽ: qũ non liuidũ pectus et san.¬
guinãtes uidit lacertos. qnͣdo non erubuit mrĩ fetisse
terrorẽ. Arte cludit᷑ ĩniser: arte retiuet᷑. Quiiuis carmi¬
na amplius tidi p̃stent: effecerũt quod reꝓmiserant.
Desims crubesce̾ iam ꝙ filiũ nõ uides. At tu cuiꝰ ĩ leges

Expanded text:
'terrebaris,' inquit, 'et sollicitis noctibus laborabas.' itane 'terrebaris,' inquit, 'et sollicitis noctibus laborabas.' itane es, marite, crudelis? tu clusisses filium, etiam si ad te veniret? 'nec magus,' inquit, 'inclusit umbram, sed persuasioni tuae succurrit, ideoque putas non venire illum, quia nec ante veniebat, quia nec factum est aliquid, nisi quo avocareris.' hoc ipso incipit mater sibi gratulari. 'ita non tenetur,' inquit, 'ille, non premitur, nullo carmine, nullo inclusus est ferro? removete ergo omnia et interrogabo. ego autem scelerata tam cito credidi; ita non ille ad me veniret solutus et liber, non ad hos oculos, non ad hos properaret amplexus? quando enim me iuvenis ipse nisi flentem, quando non lividum pectus et sanguinantes vidit lacertos, quando non erubuit matri fecisse maerorem? arte cluditur miser, arte retinetur.' quid vis carmina amplius tibi praestent? effecerunt quod repromiserant: desinis erubescere iam, quod filium non vides. At tu, cuius in leges
Abbreviated transcription (Latin):
sacius est hoc credere. Tue tñ inqͥt hoc quieti prestiti: ne
actonitis agitataterroribus sollicitas semꝑ ageres sus.¬
pensas q duceres noctes. Ita parricida cõẽ faciuꝰ fetis¬
ti. ot imputas ꝙ filiũ uide̾ delimus. Sompnũ enĩante
petebamꝰ et placidũ soporẽ Crudelis m̃t inq̃eta nũt
actonita mater est: nõ perdidimꝰ noctes. Umbrã ne tu
filii rem formidolosã rem plenã putasti esse t̾rorẽ. Qauid
illa letius facie: quid illo blandius roltu quid magis a du¬
lat᷑ oculis. quid possũt uidẽ libencius lacrime: nõ magis
metuenda est umibra filii qmi cadauer. Srecesse est ut mo¬
es horrida fiat aliena. Dod alie forsitã ammũ ymagiẽs
terratãt. et tut inferi uocant ᷑ cũ ignoti sũt. Itaq prudẽ¬
ter: si tantũ ad suos ueniũt. Daleratus ille. ille impius.
quitũq defunctũ filiũ uiditi et meminit ꝙ elatus est.

Expanded text:
satius est hoc credere? 'Tuae tamen,' inquit, 'hoc quieti praestiti, ne satius est hoc credere? 'Tuae tamen,' inquit, 'hoc quieti praestiti, ne attonitis agitata terroribus sollicitas semper ageres suspensasque duceres noctes.' ita, parricida, commune facinus fecisti et inputas, quod filium videre desiimus? somnum enim a te petebamus et placidum soporem? crudelis, nunc inquieta, nunc attonita mater est, nunc perdidimus noctes! umbramne tu fili rem formidulosam, rem plenam putasti esse terroris? quid illa laetius facie, quid illo blandius vultu, quid magis adulatur oculis, quid possunt videre libentius lacrimae? non magis metuenda est umbra filii quam cadaver, necesse est, ut mors horrida fiat aliena sed alienae forsitan animum imagines territant, et tunc inferi vocantur, cum ignoti sunt; itaque prudenter, si tantum ad suos veniunt. sceleratus ille, ille impius, quicumque defunctum filium vidit et meminit quod elatus est!
Abbreviated transcription (Latin):
fici corꝑis aluẽtis aiãs q dixerũt. corpus caducũ fragile
t̾renũ ut sicca hiũdis. calida frigidis.resolutis astricta
pugnarẽt. ꝑtimi aut doloribus affici aut nouissimis ã¬
nis aut senectute dissolui. aiam̃ uero flãmei uigoris
impetũ ꝑhennitatẽ q non ex nrõ igne sumentẽ. ẜ quo da
uolant et quo sacri torquẽt᷑ axes inde uenire. unde rerũ oĩm
auctorẽ parentẽq spiritũ dicimꝰ net int̾i̾re nec solui. nec
ullo mortalitatis affici fato: sed quociẽs huãni pectorit
carcerẽ effregerit. et exhonerata mẽbris mortalib leui se
igne lustrauerit petere sedes in astra donec in alia fata
scło pugnãte tñsiigret dñi p̾oris corporis memiuisse
suis ymagines caras aliqũ et oracula fieri. et noctur.¬
nis admonere p̃ceptis sontire quas mittamiꝰ in ferias
et honorẽ ꝑcipere tumulorũ. Rogo cũ filius ꝑit nõne

Expanded text:
fici corporis elementis animaeque dixerunt; corpus caducum, fragile, fici corporis elementis animaeque dixerunt; corpus caducum, fragile, terrenum, ut sicca humidis, calida frigidis, resolutis adstricta pugnarent, partim aut doloribus adfici aut novissime annis et senectute dissolvi, animam vero flammei vigoris impetum pernicitatemque non ex nostro igne sumentem, sed quo sidera volant et quo sacri torquentur axes, inde venire, unde rerum omnium auctorem parentemque spiritum ducimus, nec interire nec solvi nec ullo mortalitatis adfici fato, sed, quotiens humani pectoris carcerem effregerit et exonerata membris mortalibus levi se igne lustraverit, petere sedes inter astra; donec in alia fata saeculo ~pugnante~ transmigret, diu prioris corporis meminisse.suis imagines caras, aliquando et oracula fieri et nocturnis admonere praeceptis, sentire, quas mittamus, inferias et honorem percipere tumulorum. rogo, cum filius perit, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
dicat qm̃ uilis tius focisti. qmͣ libenter: te ꝑdiderũte. Eid
illa mater ad quã ire cõsueueras. Hhas tibi catheuas. het
unicula ꝓ mito reddidit: ita infelicissima sum mulier
et si magis eriã recedat hoc ꝑulitatur ne filius se putet
uenisse ad inuitã. Agit iam hoc loco nobistũ maritus:
grauiꝰ altius sapiencius: ut homo sine dolore. Negatua.¬
los ẽẽ manes. Contendit oiã ꝑire cũ torpore nec remeaẽ
uiuentes a cinere sensus. nec tam uideri ymagines hoĩr
qm̃ cogitari. et oculos luctibus credẽ. etd̾ suta ẽ: magũ
ad quid aduocauit. pessime ꝑntũ qui liberos suos sepeliũt:
flere contenti ut obiter abrogo sutis oculis reuertant. Ne¬
gat ad manes negat ad rmbias ꝑuenire qd plangas. affir¬
mat ꝑire lacruas affirmat ꝑire singultus. O sceleratũ
hoiẽm: qͥsquis luget et timeti ne hor ꝑdat Uana ergo
sapientes ꝑsuasiõẽ frustrati: qui constaẽ suis hores ⁊ ꝑ.¬

Expanded text:
dicat: 'quam vilis tuis fuisti, quam libenter te perdiderunt.' quid? dicat: 'quam vilis tuis fuisti, quam libenter te perdiderunt.' quid? illa mater, ad quam ire consueveras, has tibi catenas, haec vincula pro merito reddidit?' ita infelicissima omnium mulier, et si magus etiam recedat, hoc periclitatur, ne filius se putet venisse ad invitam. Agit iam hoc loco nobiscum maritus gravius, altius, sapientius, ut homo sine dolore; negat ullos esse manes, contendit omnia perire cum corpore, nec remanere viventes a cinere sensus, nec tam videri imagines hominum quam cogitari et oculos luctibus credere. quod si ita est, magum ad quid advocavit? pessimi parentium, qui liberos suos sepeliunt flere contenti, ut obiter ab rogo siccis oculis revertantur! negat ad manes, negat ad umbras pertinere quod plangas, adfirmat perire lacrimas, adfirmat perire singultus. o sceleratum hominem, quisquis luget et timet, ne hoc perdat! vana ergo sapientes persuasione frustrati, qui constare homines et per
Abbreviated transcription (Latin):
debebant Tu sit filiũ tuũ clusisti eqm notentes ad inferos re¬
uocari soleant aĩe que inter languenciũ familiã. et tristes
penatũ morbos uage eritantes magica lanitate captant᷑
Laqueo ne uitã dampnatus eliserat. Noxiũ ꝑ sua uistẽa
exegerat ferrũ. An ex constieutia uenena ꝓsumerar. nec
retipiebat se nisi catmĩe inclusus. Quãdo domũ tuã fu-¬
nereus et squalidus. qnͣdo te terruit Crudelissime oñti
pater de filio tuo malã umibrã fecisti. Quias nũt putas
uxorio miserrime esse cogita cõnes. qua mat̾na uistera
ꝑsuasione torq̃ri. Fuc̃ filius meus illic unde uenire
consuerat iacet strictus alligatus ĩpaciens. Querit᷑
subito terrã grauiorẽ. utiq cũ scutit uenisse noctẽ: qnͣdo
umbre feliciores dimittũt᷑ ad matres. At uero si qua int̾
manes colloq̃a sut et esse credo nõ deest qui iuueni meo

Expanded text:
debebant! tu sic filium tuum clusisti, tamquam nocentes ad inferos redebebant! tu sic filium tuum clusisti, tamquam nocentes ad inferos revocari soleant animae, quae inter languentium familiam et tristes penatium morbos vagae errantesque magica sanitate captantur. laqueone vitam damnatus eliserat, noxium per sua viscera exegerat ferrum, an ex conscientia venena praesumpserat, nec recipiebat se nisi carmine inclusus? quando domum tuam funereus et squalidus, quando te terruit? crudelissime omnium pater, de filio tuo malam umbram fecisti! quas nunc putas uxoris miserrimae esse cogitationes, qua materna viscera persuasione torqueri? 'nunc filius meus illic, unde venire consueverat, iacet strictus, alligatus, inpatiens. queritur subito terram graviorem, utique cum sentit venisse noctem, quando umbrae feliciores dimittuntur ad matres. at vero, si qua inter manes colloquia sunt et esse credo, non deest, qui iuveni meo
Abbreviated transcription (Latin):
iuq̃t archana mea tencbre adiuuate me digna: nũc oẽ
p̃uiũ nunẽ et religio quã isti ierigo ꝓpius adeste succ᷑¬
rite. Magis michi laborandũ est qm̃ cũ sydera mundo
reuellunt᷑ cũ iubenti hiberni fluuorũ stare decursus.
cũ potanciore carmĩs ueneno uicti rũpuntͭ in mea
striuuẽta serpentes. Custodiendus est iuuenis assignã.¬
dus est inftris: et densioribus tñssuga claudendus est
tencbris. Quãto facilius opus erat: si reuocaret. Mox
in ipam̃ dicit᷑ incubuisse ꝓuus uruã: et inter ossa ⁊ intͤ
cineres uerba clusisse. Hoc tñ subiide respiciens cõficebat᷑.
repugnat umbra. Itaq carminibꝰ nõ satis credo. põfi.¬
gamiꝰ omẽ tum ululatus et multo uiiciamꝰ saxa ferro
Iam uene habet. expirauit aliqnͣdo: nõ uideri nõ ꝓgredi
potest. An mẽtiar scies ꝓxinia uotte. Onĩs me hertule
parentes utiq qui liberos ꝑdiderũt: ire ĩ istos oculos in ista ora

Expanded text:
inquit, 'arcana mea tenebrae adiuvate me dignae, nunc omne inquit, 'arcana mea tenebrae adiuvate me dignae, nunc omne terrenum numen et religio, quam isti inrogo, propius adeste, succurrite. magis mihi laborandum est, quam cum sidera mundo revelluntur, cum iubentur hiberni fluviorum stare decursus, cum potentiore carminis veneno victi rumpuntur in mea strumenta serpentes. custodiendus est iuvenis, assignandus est inferis et densioribus transfuga claudendus est tenebris. quanto facilius opus erat, si revocaretur!' mox in ipsam dicitur incubuisse pronus urnam et inter ossa et inter cineres verba clusisse. hoc tamen subinde respiciens confitebatur: 'repugnat umbra, itaque carminibus non satis credo; praefigamus omne tumuli latus et multo vinciamus saxa ferro. iam bene habet, expiravit aliquando, non videri, non progredi potest. an mentiar, scies proxima nocte.' Omnes mehercules parentes, utique qui liberos perdiderunt, ire in istos oculos, in ista ora
Abbreviated transcription (Latin):
ere mortalia et ꝓfãnisq ꝓcul errauere sedibus totis so¬
litudiẽ frui et de suis dicit᷑ exire simulachris uita iuueĩs
nicus noctibus totis agebat filiũ. ot pr̃na domor peãtib¬
suis fruebat᷑ placidus et mitis et matri ꝓpicius ut numẽ⁊
deus de labi siderib et uenire de liquido puroq acre uidebat.
Qud inpreceps sceleratissimo patri: umbrã ꝓbare uoluit.
Mistrrimi iudices⁊ ut hoc facinꝰ quibꝰ debetis accipiatis
auimis maius ꝑricidici maius qmͣ si filii sepulcrũ fũditꝰ
eruisset. et sacratos morte lapides etiã et ossa religiose qͥes¬
cencia: fracta sparsisset urna. Aduocat᷑ homo: cuiꝰ ar̾s
est ire contra naturã. Qui simul ore squalido barbarũ
murmur intonuit: fallẽ superos audire inferos. tremẽ
terras ut exꝑimentis loquentĩ fama est: cõstitit luxta
tumulũ miserrun iuuenis mors certior. Nũc opinor

Expanded text:
ere mortalia et profani procul erravere sedibus totis, soere mortalia et profani procul erravere sedibus totis, solitudine frui et de suis dicitur exire simulacris, ita iuvenis meus noctibus totis agebat filium et paterna domo et penatibsuis fruebatur placidus et mitis et matri propitius; ut numen et deus delabi sideribus et venire de liquido puroque aere videbatur. quid imprecer sceleratissimo patri? umbram probare voluit!' Miseremini, iudices, ut hoc facinus, quibus debetis, accipiatis animis, maius parricidio, maius, quam si filii sepulcrum funditus eruisset et sacratos morte lapides, etiam cineres et ossa religiose quiescentia fracta sparsisset urna. advocatur homo, cuius ars est ire contra naturam, qui simul ore squalido barbarum murmur intonuit, pallere superos, audire inferos, tremere terras, ut experimentis loquentium fama est. constitit iuxta tumulum miserrimi iuvenis mors certior: 'nunc,' opinor,
Abbreviated transcription (Latin):
morti. scelerate nescis pater quã similc̃ riuenti filiũ
cluscris. Cirtiubãt totũ corpus oculi nõ inueniebam
quid ignis egisset. Dubinde dicebã. huc ego extulihut
rogo intposui. ex hor ego tiueres et ossa collegi. si talis ẽ
quid habeo quod lugeã. Perisse filiũ meũ hoc uno ĩtel.¬
ligebã: ꝙ illũ nõ poterã et patri ostendẽ. Confitebor pͥ¬
me tñ nec ego credididi nocti: et tqmͣ uictis irascebar
otulis. otierubescebã misera si qͥes fuisset. Ette itum ui.¬
uenis ecce iam cotidie uenit. Quid habeo qd interp̃ter
ucrũ est utiq quod semꝑ est. Nouissime nõ tqͣm ũbra
uciẽbat sed assidebat sed amplexus dabat. Ego sencicbã
et recipiebã. Quocieustũq doniꝰ fuerati grato sopore
ꝓstrata: aderat ille quales huãnis se offerũt oculis
ꝓpicii dii. quale letissimũ uumẽ est cũ se patit᷑ uiderĩ
Dicut oĩs religio templorũ om̃ĩs religio lucorũ cũ tatu-¬

Expanded text:
morti! scelerate, nescis, pater, quam similem viventi filium morti! scelerate, nescis, pater, quam similem viventi filium cluseris. circuibant totum corpus oculi, non inveniebam, quid ignis egisset. subinde dicebam: hunc ego extuli, hunc rogo imposui? ex hoc ego cineres et ossa collegi? si talis est, quid habeo, quod lugeam? perisse filium meum hoc uno intellegebam, quod illum non poteram et patri ostendere. Confitebor, primae tamen nec ego credidi nocti, et tamquam victis irascebar oculis et erubescebam misera, si quies fuisset. ecce iterum iuvenis, ecce iam cotidie venit! Quid habeo, quod . . . interpreter? verum est utique quod semper est. novissime, non tamquam umbra veniebat sed assidebat, sed amplexus dabat. ego sentiebam et recipiebam. quotienscumque domus fuerat grato sopore prostrata, aderat ille, quales humanis se offerunt oculis propitii dii, quale laetissimum numen est, cum se patitur videri. sicut omnis religio templorum, omnis religio lucorum, cum tacu
Abbreviated transcription (Latin):
go an te et ille uidisset. Itaq das mulier infelix gͣues
nimiũq penas. Effecit magus ne filiũ iuderes eti so.¬
lũ aput te reliquit ut menimisses qd uidebas. Totũ tñ
illud solatiũ tuũ refer misera si potes: et p̃mũ confite̾
simpliciter an soporis pondus illud et nestie qͥetis uaĩ¬
tas fucrit. Aput me quidẽ satis misera satis eras m̃t
infelix. et iam si tale sompniũ ꝑdidisses misere inqͣ̃te
melius de affectibus meis sencias. Non ego fatigata plac̃¬
tibus sensi uenisse noctẽ: uidc filiũ ꝑuigiles merustis
otuli. Ded pͥmũ dũ metuo pnibra ꝓcessia Dubito dii boĩ
ꝙ ego gaudiũ quã uidi felicitatẽ: consticit ante me filius
discussis tenebris ita dimittat᷑ aliqndo. Psilui ꝓtinus
et accessi uoltus conias ora ẜspexi. Mens erati. Qm̃ letũ
se quã hyłlarẽ offerebat. quõ ꝑsuadebat michi ne crederẽ

Expanded text:
go, an te et ille vidisset.' Itaque das, mulier infelix, graves satis go, an te et ille vidisset.' Itaque das, mulier infelix, graves satis nimiumque poenas. effecit magus, ne filium videres, et solum apud te reliquit, ut meminisses, quod videras. totum tamen illud solacium tuum refer, misera, si potes, et primum confitere simpliciter, an soporis pondus illud et nesciae quietis vanitas fuerit. apud me quidem satis misera, satis eras, mater, infelix, etiamsi tale somnium perdidisses. 'miserere,' inquit, 'melius de affectibus meis sentias. non ego fatigata planctibus sensi venisse noctem; videre filium pervigiles meruistis, oculi. sed primum, dum metuo, umbra processit. Subito —dii boni, quod ego gaudium, quam vidi felicitatem?—constitit ante me filius discussis tenebris; ita dimittatur aliquando! prosilui protinus et accessi, vultus, comas, ora perspexi: meus erat. quam laetum se, quam hilarem offerebat, quomodo persuadebat mihi, ne crederem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ corpus sumebat in nocte: sod ad solida uiuentis mẽbra
reuocatus p̃bebat se matris oculis qualẽ nõ crederes reces¬
surũ. Net queri de luce poterarꝰ qnͣtũ liccbat aderat. dide¬
bas ergo mulien. ac p̃sencia fruebaris. Ridebã inqͣtet fru¬
ebat. Et ad quẽ ꝑtinebat rogo etiã si decipiebat. Ded quid
ego utor testiõnio tuo. Mago credo et uidisse te filiũ et
nũc nõ uidere At tu mistra nichil crudelius ex macito
tumebas qmͣ ne tibi crederet. Nemo inqt otulis meis fi¬
dem detrahat.fili indulgentissiẽ a dolestens indite: nec
semel uidi. Certũ est fixũ est cripi nõ potesti. Qiuatenus
impuis pater et hoc tibi auferre conat ut te uenisse nõ
credã Nec illud garrula net uana roce rolgaui uenire
te nullũ dicã insi qui deberet optare ut hor posses. Pa¬
tia tñi tuo patir ignosce decepte confossa sũ. dũ int̾ro¬

Expanded text:
tamen corpus sumebat in noctes, et ad solida viventis membra tamen corpus sumebat in noctes, et ad solida viventis membra revocatus praebebat se matris oculis qualem non crederes recessurum! nec queri de luce poteramus; quantum licebat, aderat. videbas ergo, mulier, ac praesentia fruebaris? 'videbam', inquit, 'et fruebar, et ad quem pertinebat, rogo, etiamsi decipiebar?' sed quid ego utor testimonio tuo? mago credo et vidisse te filium et nunc non videre. At tu misera nihil crudelius ex marito timebas, quam ne tibi non crederet. 'nemo,' inquit, 'oculis meis fidem detrahat. fili, indulgentissime adolescens, vidi te, nec semel vidi; certum est, fixum est, eripi non potest. quatenus impius pater et hoc tibi auferre conatur, ut te venisse non credam,nec illud garrula nec vana voce vulgavi; venire te nulli indicavi, nisi qui deberet optare, ut hoc posses. patri tantum tuo, patri—ignosce deceptae  ̃confessa sum, dum interro
Abbreviated transcription (Latin):
suberahe̾ temptares dicerẽ succurre solatio meo. Hec
oiã apud me filii mei membra sunt. Ego osculabor
ampletter flebo supra. Non est racio fortasse. Adeo q̃t¬
quid racionẽ uirit: affectus esti. Nichil est steleracius
prudenti orbitate. Ieuia inqt᷑ leuia loquor. Ego filiũ
meũ uidebã. Quenamistũ fortuna que indulserat ꝯ¬
dicio nature. son excludebat orbitas oculos tuos. Gas
iam conseruta mater ut uiuenẽ die ab sentẽ putae̾s
Maximã perdidit mors acerbitatẽ: si possis uidere
quẽ amiseris. Uidere ergo tibi contigebat o mulier:
roltũ habitũ corpus incessũ Non crederẽ insi te ꝑdi¬
disse sentires. Tempora ergo cũ morte diuiseras. et suꝑstite filio
fruebaris omĩbus tenebris. Quantũ ꝑdideris huic estuna. hͦ
tibi si nõ contigisset nõ erat tam impha ut optates. Aliqͥͦs
o pietas sepultus et conditus ceteri corpus cinis. et fauilla

Expanded text:
subtrahere temptares, dicerem: succurre solacio meo. haec subtrahere temptares, dicerem: succurre solacio meo. haec omnia apud me filii mei membra sunt; ego osculabor, amplectar, flebo supra. non est ratio fortasse; adeo quicquid rationem vincit, affectus est. nihil est sceleratius prudenti orbitate.' 'Levia,' inquit, 'levia loquor; ego filium meum videbam.' quaenam istum fortuna, quae indulserat condicio naturae? non excludebat orbitas oculos tuos, eras iam consecuta, mater, ut iuvenem die absentem putares. maximam perdidit mors acerbitatem, si possis videre quem amiseris. videre ergo tibi contingebat, o mulier, vultum, habitum, corpus, incessum? non crederem, nisi te perdisse sentires. tempora ergo cum morte diviseras, et superstite filio fruebaris omnibus tenebris. quantum perdideris, hinc aestima: hoc tibi si non contigisset, non eras tam improba, ut optares. aliquis, o pietas, sepultus et conditus, veteris corporis cinis et favilla,
Abbreviated transcription (Latin):
matris solaciũ puta ranũ et suꝑuacuũ seolo indices nolo
corripias. Dtires qñtũ esset hoc. si tautũdẽ dolores.: Res in¬
dignior non est: qm̃ quod tibi de co postulas credi qd̾ non
uidisci. Audulge sane uane rei. ignosce li benter se orbitas
decipit. Magnas calamitates uana racio sustentate ꝙ
indulgent mala ꝑsuasionibus suis. Quitqͥd ad miscõs
ꝑtinet: crudelius cripit᷑ quo nuiꝰ est. Clamaturaq cla¬
mat mater infelix si michi aliquã ymaginẽ filii mei
uel ꝑuili uel iam adulti. uel nouissimã iuuenis aufẽs:
iuicerẽ tamẽ misera tqͣm corpori manũ Illã silĩtudĩe
flens tenerẽ illos ocules. illã gratissumã faciem. et risꝯ
oris exp̃ssos et ad umbratos artificis manu uoltus. D
illũ ꝑdidi. unde ymago unde similitudo. unde solaciũ.
fili plus hodie amisi: qmĩ cũ elatus es. Post mortẽ te
tuã uidi. Si me hercule notas in corport uinci uestes

Expanded text:
matri solacium, puta vanum et supervacuum? nolo iudices, nolo matri solacium, puta vanum et supervacuum? nolo iudices, nolo corripias; scires, quantum esset hoc, si tantundem doleres. res indignior non est, quam quod tibi de eo postulas credi, quod non vidisti. indulge sane vanae rei, ignosce; libenter se orbitas decipit. magnas calamitates una ratio sustentat, quod indulgent mala persuasionibus suis. quicquid ad miseros pertinet, crudelius eripitur quo minus est. clamat itaque, clamat mater infelix: 'si mihi aliquam imaginem filii mei vel parvuli vel iam adulti vel novissimam iuvenis auferres, inicerem tamen misera tamquam corpori manum, illam similitudinem flens tenerem, illos oculos, illam gratissimam faciem et risus oris, expressos et adumbratos artificis manu vultus. sed illum perdidi, unde imago, unde similitudo, unde solacium. fili, plus hodie amisi, quam cum elatus es: post mortem te tuam vidi. si mehercules notas in corpore unici vestes
Abbreviated transcription (Latin):
scxus sit. et contra dolorẽ quã in becillis animꝰ magis
pugnat. Ataq totũ istud luge femiueũ est: et sił orbitas
inbelle pectus ĩuadit. auimꝰ ille qui luctus suos sequit᷑
incipit indulgenciã scutire lacrunarũ. fidẽ tuã marite:
comugi flere liceat. Senciare gemitu orbitati p̃mitte
qm̃ dui ueliti flere. Odi patrẽ qui cũ filiũ et ip̃e ꝑdideĩt:
putat minis lugr matrẽ. Quid ergo q̃rit᷑ inqͥt. Hoc
p̃mũ filiũ quomodo debes stelerate desideras. Magno cõ
orbus es: loq̃ris fuisse mortalẽ et interp̃taris nichil suꝑ.¬
esse postiflãmas. flet uyxta latus et plangit uxor: tu sir.¬
cos otulos habes. Illa totis noctibus furnebres excercet ulu¬
latus: tu graues sompnos ac placitã quictẽ. Pater cru¬
delis. pr̃ ĩmonior quid uis tibi ãplius obiciamꝰ. cx quo ꝑ.¬
didisti filiũ. nũꝙͣ sic desiderasti ut rideres. Qd̾ qd eripiusti

Expanded text:
sexus, sic et contra dolorem quam imbecillis animus magis sexus, sic et contra dolorem quam imbecillis animus magis pugnat, itaque totum istud lugere femineum est, et simul orbitas imbelle pectus invadit, animus ille, qui luctus suos sequitur, incipit indulgentiam sentire lacrimarum. fidem tuam, marite, coniugi flere liceat; satiare gemitu orbitatem, permitte, quamdiu velit, flere. odi patrem, qui, cum filium et ipse perdiderit, putat nimis lugere matrem. 'Quid ergo queritur?' inquit; hoc primum: filium non, quomodo debes, scelerate, desideras; magno animo orbus es, loqueris fuisse mortalem et interpretaris nihil superesse post flammas. flet iuxta latus et plangit uxor, tu siccos oculos habes. illa totis noctibus funebres exercet ululatus, tu graves somnos ac placidam quietem. pater crudelis, pater immemor, quid vis tibi amplius obiciamus? ex quo perdidisti filium, numquam sic desiderasti, ut videres. quid, quod eripuisti
Abbreviated transcription (Latin):
calamitas: nec ab infelicibus ficti temẽ exeunt grĩtus
Mulier que sanguinantes ad iudicẽ porrigit lacertos.
que stisso lauiatoq uoltu que liuidis ꝓferturi uberibus:
magno dolore cogiti ut hoc potius agat qmͣ cuicres ostu.¬
leti qm̃ ꝯplertat uruã. Srauis testis q̃rele sue orbitas esti
Et anceqmͣ ad genꝰillate iiq ĩuitie uenio. cur marite que
ex te filiũ perdidit. quitqmͣ potest queri. Cr̾udelis orbitatẽ
fers adhuc alio dolore: tqm̃ parũ desideria conficiant. que
de unico gerit. Non pateris aiãm racare lacrumis suis
tu qui sinum debes. qui colloquia et amplexus: qm̃ miseã
est que q̃ritur. et de solacio suo nõ cõunges delideitiis lar.¬
ge indulgeti nichũ asꝑe nichil contra uolũtatẽ. Mabet p.¬
iulegiũ suũ materinfelix. Mołles manꝯ etiinicia fomẽ.¬
ta: magnis polueribus admoueas. Que se adhuc secarĩ
plaga ꝑmittit: in sũmo est. uiri forsitan quomõ fortior

Expanded text:
calamitas, nec ab infelicibus ficti temere exeunt gemitus! calamitas, nec ab infelicibus ficti temere exeunt gemitus! mulier, quae sanguinantes ad iudicem porrigit lacertos, quae scisso laniatoque vultu, quae lividis profertur uberibus, magno dolore cogitur, ut hoc potius, agat quam cineres osculetur, quam complectatur urnam. gravis testis querelae suae orbitas est. Et antequam ad genus illatae inique ei iniuriae venio, cur, marite, quae ex te filium perdidit, quicquam potest queri? crudelis orbitatem feris adhuc alio dolore, tamquam parum desideria conficiant, quae de unico gerit; non pateris animam vacare lacrimis suis tu, qui sinum debes, qui colloquia et amplexus. quam misera est, quae queritur et de solacio suo! nunc coniugis desideriis large indulget: nihil aspere, nihil contra voluntatem! habet privilegium suum mater infelix. molles manus et mitia fomenta magnis vulneribus admoveas. quae se adhuc secari plaga permittit, in summo est. viri forsitan, quomodo fortior
Abbreviated transcription (Latin):
net tacita gaudia mariti impacientia et muliebri uanitate
cõplorat. Ded nec relictũ thorũ desertũ q genalem uclud cõ¬
tempta uilicas uxoris ulciscit᷑. Alia longe alia de noctibus
cura est: ue tuueris quecũq dignitas est magni doloris. Nich¬
il querit᷑ misera nisi par orbitati nisi matri dignũ. qd publi¬
cos consumat ocules. qd̃ ignotas queq exigat lacrimas.
Quantã enĩ a marito acceꝑit ĩuiriã stite roltis: sola mat̾
filiũ ꝑdidia: nec post potest suidiã face̾ morti. Ante itaq
qm stiatis uidices qs dolor quis ue meror. que tanca impa.¬
cientia eruperit. ut mulien aliqnͣdo dulciũ oblita tenebrarũ
clarũ nitorẽ publice lucis etidiem eciã dñi uisũ in foro utͣq
leges notabilis et sepulchris abstracta patẽtur. certũ ꝓfecto
habetis nõ audaciã neq impudenciã nec uanitatẽ uinqͣm
q̃relas habuisse miserorũ. Qͣm uerũ est q̃tquid exclamat

Expanded text:
nec tacita gaudia mariti impatientia et muliebri vanitate nec tacita gaudia mariti impatientia et muliebri vanitate complorat. sed nec relictum torum desertumque genialem velut contempta vilitas uxoris ulciscitur: alia longe, alia de noctibus cura est. ne timueris, quaecumque dignitas es magni doloris; nihil queritur misera nisi par orbitati, nisi matri dignum, quod publicos consumat oculos, quod ignotas quoque exigat lacrimas. quantam enim a marito acceperit iniuriam, scire vultis? sola mater filium perdidit nec potest invidiam facere morti. Ante itaque quam sciatis, iudices, quis dolor quisve maeror, quae tanta impatientia eruperit, ut mulier aliquando dulcium oblita tenebrarum clarum nitorem publicae lucis et diem etiam domi invisum in foro interque leges notabilis et sepulcris abstracta pateretur, certum profecto habetis non audaciam neque impudentiam nec vanitatem umquam querelas habuisse miserorum. quam verum est quicquid exclamat
Abbreviated transcription (Latin):
ne. et qmͣqmͣ uolatilẽ uagamq ymaginẽ morti strĩgũt.
atq alligantticqm itrũ corpus amuã. ferro uero ac lapidi¬
bus artare. et uti solent bellice robur acciꝑe porte ipãm ui¬
brã iam cathenis alligare iam claustris. nõ dico crudele est
portento sũ nefariũ utiq si hoc faciat qui sensurũ filiũcre¬
dat. Et nũc illos mistrriã mater in corpus putat et ĩ mẽ¬
bra descendisse mutrones. O mage stue crudelis o in lacri¬
mas artifer nrãs. uellem nõ dedisses tã magnũ expimictũ.
Diaiscimur tibi. et blandiri necesse est. Dum dudis umibrã.
intelleximus solũ te esse qui possis euocare. Uidett᷑ itaq mlier
infelix a dignitatis dolore se cedere. qd tam uxorias in forũ q̃¬
relas et tqm dilicata matrone desideria ꝑtulerit. Non enim
uestes nec aurũ net ambiciosos q̃rit ornatus. Contenta est
orbitas sordibus suis. Ac ne pelicis quidẽ dolore cõpellituri

Expanded text:
nae, et quamquam volatilem vagamque imaginem, morti stringunt nae, et quamquam volatilem vagamque imaginem, morti stringunt atque alligant tamquam reum corpus animam. ferro vero ac lapidibus artare et, ut solent bellicae robur accipere portae, ipsam umbram iam catenis alligare, iam claustris, non dico crudele, est portentosum, nefarium, utique si hoc faciat, qui sensurum filium credat. et nunc illos miserrima mater in corpus putat et in membra descendisse mucrones. O mage saeve, crudelis, o in lacrimas artifex nostras, vellem non dedisses tam magnum experimentum! irascimur tibi, et blandiri necesse est: dum cludis umbram, intelleximus solum te esse, qui possis evocare. Videtur itaque mulier infelix a dignitatis dolore secedere, quod tamquam uxorias in forum querelas et tamquam delicata matronae desideria pertulerit? non enim vestes nec aurum nec ambitiosos quaerit ornatus; contenta est orbitas sordibus suis. ac ne pelicis quidem dolore compellitur,
Abbreviated transcription (Latin):
perit noctes suas uiuenis necessitatibus magĩcis ex cantato
ꝑisse ferro qnͣtũ ilła p̃fixũ clausũq tumulũ nudis cecidit
uberibus quo fletu sepulchra ꝑfudit. quo genutu audientẽ
forsitan et exire cupientẽ frustra uocauiciaiãm. O natuã
crudelis plus magnũ posse ꝙͣ matrẽ. Ubi sũt qui acerbas
mortui necessitates et ferrea iuira fatorũ. et iniunctas nec
ullo merore nutabiles manũ leges q̃rebant᷑ umbrarũ. filiũ
tuũ mulier infelix nõ imposite inferis clusere t̾re. nec spissa
ꝑpetue noctis caligo cõpescuit. nõ fabulas uacibus palus.
multũq celebrati curuato igne torrentes. Hec ꝑmeabat.
hec omĩa nocte tñsibant: leuiorẽq mortẽ suã fecerat qmͣ
si pegrinaret et cabescet. Et nũc minꝰmali pateret᷑: si nõ
sentiret. Ale qui nõ uenit in quendã carterẽ tnͣslatus a tur¬
mulo patit᷑ ueneficia uite. Magne sũt ergo umbrarũ cathe¬

Expanded text:
perit noctes suas iuvenis necessitatibus magicis et cantato perit noctes suas iuvenis necessitatibus magicis et cantato perisse ferro, quam tum illa praefixum clausumque tumulum nudis cecidit uberibus, quo fletu sepulcra perfudit, quo gemitu audientem forsitan et exire cupientem frustra vocavit animam! o natura crudelis, plus magum posse quam matrem! ubi sunt, qui acerbas mortium necessitates et ferrea iura fatorum et invictas nec ullo maerore mutabiles inanium leges querebantur umbrarum? filium tuum, mulier infelix, non impositae inferis clusere terrae nec spissa perpetuae noctis caligo compescuit, non fabulosa vatibus palus multumque celebrati curvato igne torrentes. haec permeabat, haec omnia nocte transibat levioremque mortem suam fecerat, quam si peregrinaretur et abesset. et nunc minus mali pateretur, si non sentiret: ille, qui non venit, in quendam carcerem translatus a tumulo patitur veneficia vitae. magnae sunt ergo umbrarum cate
Abbreviated transcription (Latin):
lacia.filiũ ista si cogitationibus et mani ꝑ suasiõe uidissete
ad huc uideret. Acq supplicia suscinuitunfelix illa statum
nocte Iam totã domũ ac familiã quies p̾ma sompnierat.
et tacentibus tenebris uenerat tempus dulcissimũ matri:
iacebat hec in sompnis inquieta dũ dice̾t iam statĩ appare¬
bit. iam statim ueniet. nũꝙͣ tamẽ tardius ueniti miscram
me fili ꝓxima nocte iam ueneras. Ecce iam medios sidẽa
teuent cursus: indignor irascor. Ita demũ michi satis fati.¬
es. si apud patrẽ fiusti miseram me iam maligna nũdꝯ
luce clarestit Quãdo urines iam redire debebas. At postqm̃
alitrã crrtiã ꝙ noctẽ deserta panis q̃stib duxit : tũ tristiora.
Iugubrio tñ squalide magis placue uestes. tũ reperitis sangui¬
nauẽ planctibus iam cõualescentes lacerti. nichil est infelicuis
matre: que ꝑdidit aliquid in filio post qm̃ extulit. Cũ uero cõ¬

Expanded text:
lacia; filium ista si cogitationibus et inani persuasione vidisset, lacia; filium ista si cogitationibus et inani persuasione vidisset, adhuc videret. At quae supplicia sustinuit infelix illa statim nocte! iam totam domum ac familiam quies prima sopiverat, et tacentibus tenebris venerat tempus dulcissimum matri. iacebat haec insomnis, inquieta, cum diceret: 'iam statim apparebit, iam statim veniet. numquam tamen tardius venit. miseram me, fili, proxima nocte iam veneras. ecce iam medios sidera tenent cursus; indignor, irascor; ita demum mihi satisfacies, si apud patrem fuisti. miseram me, iam maligna mundus luce clarescit; quando venies? iam redire debebas.' ac postquam alteram tertiamque noctem deserta vanis questibus duxit, tum tristiora lugubria, tum squalidae magis placuere vestes, tum repetitis sanguinavere planctibus iam convalescentes lacerti. nihil est infelicius matre, quae perdidit aliquid in filio, postquam extulit. Cum vero com
Abbreviated transcription (Latin):
fruoriam et narro. Exitũ patrẽ affectus queritis filiũ uidẽ
timuit. Dic magnũ ꝓtinus nestia matre cuiꝰ horrido mur¬
meͬ imꝑiosis q uerbis dii suꝑii manes q corquẽt᷑ excogitator
iste mortis altius aduocat nõ ut exorati manes deduccrent᷑
uet ut euocata nocturnis ululacibus unde cũq umibra ꝓpe¬
raret: s tqmͣ parũ sepulchra p̃merent et tumulorũ leue põ¬
dus esset filius mnqt meus nõ satis ꝑnit. adhuc fuignore sy¬
derũ fruit᷑ et nocte urã. Aam cũ dies occidit: imponit mor¬
ti sue finẽ domũ repetit. ot mat̾uos t̾ritat sompnos Inmueĩ
aliqua ĩueni uincla uerborũ: sod arte tota sed labore toto.
Magna tua gloria est. si retines filiũ qui reditietiã amo¬
re ad matic̃. Noxiũ sepultro cirtiundat᷑ carme Tunc hor¬
rentibus uerdis urua p̃cludit᷑. item p̾mũ miser fuius
mors et umbra sit. Ate nũc: et putate pana fuisse matris so¬

Expanded text:
fruor, iam et narro.' exitum paterni affectus quaeritis? filium videre fruor, iam et narro.' exitum paterni affectus quaeritis? filium videre timuit. Sic magum protinus nescia matre, cuius horrido murmure imperiosisque verbis dii superi manesque torquentur, excogitator iste mortis alterius advocat, non ut exorati manes deducerentur, nec ut evocata nocturnis ululatibus undecumque umbra properaret, sed tamquam parum sepulcra premerent et tumulorum leve pondus esset, 'filius,' inquit, 'meus non satis periit; adhuc fulgore siderum fruitur et nocte nostra. nam cum dies occidit, imponit morti suae finem, domum repetit et maternos territat somnos. inveni aliqua, inveni vincla verborum, sed arte tota, sed labore toto. magna tua gloria est, si retines filium, qui redit etiam a morte ad matrem.' noxium sepulcro circumdatur carmen. tunc horrentibus verbis urna praecluditur, tunc primum miser filius mors et umbra fit. ite nunc et putate vana fuisse matris so
Abbreviated transcription (Latin):
multũ resistens sepe respiciens. et qui se ꝓmttereti eciã
ꝓxima nocte uenturũ. Iam memori lotus nõ erati mulier
filiũ nocte uidebat die sperabat. Quid actinet singula re¬
ferre. Nullis inqͥt descituta sum tenebris donet stelerata
tatui. Datiabar osculis saciabar amplexibus: et colloq̃bar
et audiebã. Misera plus perdidi: si nemocredit. Iam ceperã
tuã quoq marite crudelis agere causã. rogabã q luuenẽ
ut pat̾ins oculis quoq letus occurreret. et tibi ingrate dimi¬
dia nocte cedebam. Lam miser et ille pollicebat. Hec me fi¬
ducia perdiditi: ut confiterer. Rogo quid tam muliebre qͥd
tam materuũ fieri potest: grande inqt marite grande fili¬
ũ fortasse nocte ꝓxima uidebis: illũ quẽ crudelibꝰ flãmis
exussisti ex quo cineres et ossa suꝑsũt iuuenẽ uidebis et forte
etiã die speres. Ego certe totis nectibus mater sũ: iudeo

Expanded text:
multum resistens, saepe respiciens, et qui se promitteret etiam multum resistens, saepe respiciens, et qui se promitteret etiam proxima nocte venturum.' Iam maerori locus non erat: mulier filium nocte videbat, die sperabat. quid attinet singula referre? 'nullis,' inquit, 'destituta sum tenebris, donec scelerata tacui; satiabar osculis, satiabar amplexibus et colloquebar et audiebam. misera plus perdidi, si nemo credit. iam coeperam tuam quoque, marite crudelis, agere causam rogabamque iuvenem, ut paternis oculis quoque laetus occurreret, et tibi, ingrate, dimidia nocte cedebam. iam miser et ille pollicebatur. Haec me fiducia perdidit, ut confiterer.' rogo, quid tam muliebre, quid tam maternum fieri potest? 'gaude,' inquit, 'marite, gaude; filium fortasse nocte proxima videbis, illum, quem crudelibus flammis exussisti, ex quo cineres et ossa supersunt, iuvenem videbis et forte etiam ~die speres~ ego certe totis noctibus mater sum, video,
Abbreviated transcription (Latin):
totã reliq̃rat mortẽ. Non igne turride come. nec fuiulla
funebri iigra facies. nec uix bene ciunere cõposito umbre re¬
ceuis igneus squalor. Poramaret mr̃ infelix : etiã si talẽ
uide̾ dedissen
Primo tantũ scetit. et se ꝑmisit agnosci. Ego
tt̃ pluimũ
scupui. nõ ausa oscula dare nõ uinge̾ ãplexus.
Infelix pͥ¬
mã ꝑdidi noctẽ dumtimeo ne fugeret. Mãc tu
marite ꝑ¬
suasiont̃ putas et ranũ animi mei lugentis
errorem.
Quitqd est in filio: plus apud matrẽ sit cum
desiuit. Nis
demq scire quid uxori tue detraxeris: Ex defũt¬
to filionõ
habet aliud qd speret. Iam nox altera aderat.
et p̾mis sta¬
tim tenebris presto filius erat nõ ille ut pridie
ꝓcul et tã¬
tũ uidendus sed audacius et ꝓpius et ad ma.¬
tris manꝰ
cainqm̃ corpus accedens. Nec iam inisi cũ lu¬
ce certa fugatis q sideribus ĩuitus ille uancscebat ex oclis

Expanded text:
totam reliquerat mortem: non igne torridae comae nec favilla totam reliquerat mortem: non igne torridae comae nec favilla funebri nigra facies nec vix bene cinere composito umbrae recentis igneus squalor. proclamaret mater infelix, etiamsi talem videre desisset. Primo tantum stetit et se permisit agnosci. ego tunc plurimum stupui; non ausa oscula dare, non iungere amplexus; infelix primam perdidi noctem, dum timeo, ne fugeret. Hanc tu, marite, persuasionem putas et vanum animi mei lugentis errorem? quicquid est in filio, plus apud matrem fit, cum desinit. vis denique scire, quid uxori tuae detraxeris? ex defuncto filio non habet aliud, quod speret. Iam nox altera aderat, et primis statim tenebris praesto filius erat, non ille, ut pridie, procul et tantum videndus, sed audacius et propius et ad matris manus tamquam corpus accedens. nec iam nisi cum luce certa fugatisque sideribus invitus ille vanescebat ex oculis