comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
finis non ͫ  torm̃tormnaloꝵ Nam cũ ueritas dicat.
bunt hii in subplitiũ. ȩternũ. iusti aut̃ in uitam
ȩternan: quia uerũ est. qđ ꝓmisit. falsũ ꝓcul dubio
noni eritti qđ minatusi ẽ deus ꝓET RUS. Quid si
quis dicat id cito peccantib ȩt̃nam poenã minatꝰ ẽ:
ut leosnaspeccatoꝵ. ꝑpetratione cõpescera : GREG̃¬
Si falsumtẽ. qd minatꝰ ẽ. ut ab in iusticia corriger&:
& iAm falsa ẽupollicitꝰ. ut ad iusticiã ꝓuocar& Sed
quis hoc dicere uel insanus p̃sumat: & si minatꝰ est.
qđ nonerat impleturꝰ: dũ asserere eũ misericordem
uolumꝰ. fallacẽ qđ dici nefas ẽ prȩdicare cõpellimur
PET RUE. Scire uellm. quomodo iustũ sit. ut
culpa. quȩ cũ fine ꝑpetrata ẽ : sine fine puniatur.
GREG̃. Hoc recte diceretur. si districtꝰ uidex non
corda hominũ : sed facta pensar&. Iniqui enĩ il eo cũ
fine deliquerunt: quia cũ fine uixerunt. Nã uolu¬
issent utiq si potuissent sine fine uiuere: ut potu

Expanded text:
Veritas dicat: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , quia verum est quod promisit, falsum procul dubio non erit quod minatus est Deus. --PETRUS: Quid, si quis dicat: idcirco peccantibus aeternam poenam minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compescat? t quod minatus est, ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa est pollicitus, ut ad justitiam provocaret; sed quis hoc dicere vel insanus praesumat? Et si minatus est quod non erat impleturus, dum asserere eum misericordem volumus, fallacem quod dicere nefas est praedicare compellimur. --PETRUS: Scire vellem quomodo justum sit ut culpa quae cum fine perpetrata est, sine fine puniatur. --GREGORIUS: Hoc recte diceretur si districtus judex non corda hominum, sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt; nam voluissent utique, si potu
Abbreviated transcription (Latin):
de luxuriosis ac lubricis sententiã ꝓtulit. dicens. Dulce¬
do illius. uermis. Qui aut̃ ꝑfecte cor ab om̃i delec¬
tatione carnis excutiunt: constat nimirũ. quia eoꝵ
habitacula foetoris nebula non tangunt᷑. & notandr
qđ isdẽ foetor &̾e et nebula iusa sit: quia ninirum
carnalis delectatio mentẽ. quã inficit. obscurat: ut
ueri luminis claritatẽ non uideat : sed unde delectat᷑
inferius. inde caliginẽ ad suꝑna patiat᷑. PETRUS
Putamusne hoc auttoritate sacri eloquii posse mons-¬
trari : ut culpȩ carnaliũ foctoris poena punantur.c
GREGORΙUE. Potest: Uam libro geneseos attestante.
didicimꝰ: quia seq sodomitas dñs ignẽ. & sulphur pluit.
ut eos igne incender&: & foetor sulphuris necaret.
Quia enĩ amaͦre illicito corruptibilis carnis arserant.
simul incendio. & fȩtore perierunt : quatiiꝰ in poena
sua cognoscerent. quia ȩt̾nȩ morti foctoris sui sȩde¬

Expanded text:
de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcede luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad superna patiatur. PETR. Putamusne hoc auctoritate sacri eloquii posse monstrari, ut culpae carnalium fetoris poena puniantur? GREGOR. Potest; nam libro Geneseos attestante didicimus, quia super Sodomitas Dominus ignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderet, et fetor sulphuris necaret. Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se de
Abbreviated transcription (Latin):
to crescebat. PrTRUS. Hac de re mihi idoneȩ uideo
satisfactũ : sed queso te qͥd esse dicimꝰ. qđ quoꝵ da habi¬
tacula foetoris nebula tangebant᷑: quoru̾dã uͦ tangi
non poterant: uel qͥd ẽ. qđ pontẽ. aut qͥd qd̃ fluuir̃ uidit
OREGORIꝰ. Ex rerũ petre imaginibꝰ: pensamꝰ merita
causarũ. ꝑ pontẽ quippe ad am ena loca transire ius¬
tos aspexit: quia angusta ualde ẽ semita. quȩ ducit
ad uitam & fretentẽ fluuiũ decurrente̾ uidit:
quia ad una cotidie deflue̾ carnaliũ hic putredo ui¬
tiorũ: ut quorũdã habitacula foctoris nebula tange¬
bat. quorũda uͦ ab ea tangi non poterant. quia sunt
pleriq qui multa iã bona opera faciunt: sed tam̃ adhuc
carnalib uitiis in cogitationis delectatione tangunt᷑.
& iustũ ualde ẽ. ut illic nebula foctoris obsideat: qͥs
hic adhuc carnis foetor delectat Unde & eande de¬
lectationẽ carnis esse beatus iob in foctore conspiciens:

Expanded text:
to crescebat. PETR. Hac de re mihi idonee video to crescebat. PETR. Hac de re mihi idonee video satisfactum: sed quaeso te, quid esse dicimus, quod quorumdam habitacula foetoris nebula tangebannon poterant: vel quid quod pontem, quid est quod fluvium vidit? GREGOR. Ex rerum, Petre, imaginibus pensamus merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium decurrentem vidit, quia ad ima defluit quotidie carnalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens,
Abbreviated transcription (Latin):
quia auro ędificat mansionẽ suã. Quod enĩ superius
memoriã fugit᷑. ut dicerem. isdẽ miles. qui hȩc uiderat.
narrabat: quod eosđe laterculos aureos ad ȩdificationẽ
domus. senes. ac iuuenes. puellȩ. & pueri. ferebant Qua
exre colligit᷑ : quia hii. quib hic pietas facta ẽ: ipsi illic
operatores esse uidebant᷑ Sic enĩ quidã iuxta nos
deusdedit nomine religiosus habitabat: qui calciam̃ta
solebat operari. De quo alter ꝑ reuelationẽ uidit. quod
eiꝰ domꝰ ȩdificabat᷑: sed in ea constructores ĩ solo die
sabbati uidebant᷑ operari. Qui eiusdẽ uri post modum
subtilit̾ uitã requirens. inuenit: quia ex his. quȩ dieb
singulis laborabat. quicquid ex uictu. atq uestitu suꝑ¬
esse potuiss&. die sabbato. ad beati petri ȩxcłiam deferre
consueuerat: atq inde egentib erogare: Qua ex
re ꝑpende : quia non ĩmerito domꝰ ipsius fabrica sabba¬

Expanded text:
quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores esse videbantur. Hic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito domus ipsius fabrica sabba
Abbreviated transcription (Latin):
eisdẽ stephanꝰ postquã. sicut superius narraui. & infe¬
ri loca uidit. & ad corpꝰ rediit. ꝑfecte uitã minime
correxit : qui post multos annos de corpore
adhuc ad certam̃ uitȩ & mortis exiit. Qua de re
colligit᷑ : quia ipsa quoq inferni supplicia cũ demonis¬
trantur. aliis hoc adiutoriũ. aliis uero ad testimoni ũ
fiat. ut isti uideant mala. quȩ caueant: illi uͦ eo ãplius
puniant᷑. quo inferni supplicia nec uisa. & cognita utare
uoluerunt Pe tRUS. Quidẽ hoc quesote. qđ in amȩ¬
nis locis cuiꝰdã domus laterculis aureis ȩdificari uide¬
batur: ridicułu est ualde: si credimꝰ qđ in illa uita ad¬
huc metallis talib egeamus GRE GORIUS. Quis hoc¬
si sanũ sapit intelligat: sed ex eo qđ illic ostensũ est: qͥs¬
quis ille est cui mansio ista construit᷑: aꝑte datur ĩtel¬
ȩt̃nȩ ȩlymosinarũ largitate ꝓmeret᷑: nimirũ constat.

Expanded text:
idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et infeidem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exicolligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demonstrantur, aliis haec ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiant, ut isti videant mala quae caveant, illi vero eo amplius puniantur, quo inferni supplicia nec visa et cognita vitare noluerunt. 436 PETR. Quid est hoc, quaeso te, quod in amoenis locis cujusdam domus laterculis aureis aedificari videbatur? Ridiculum est valde, si credimus quod in illa vita adhuc metallis talibus egeamus. si sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte datur intelnae lucis eleemosynarum largitate promerebitur, nimirum constat,
Abbreviated transcription (Latin):
In eodem quoq ponte hunc quẽ p̃dixi stephanũ. se re¬
cognouisse testatꝰ est. Qui dũ transire uoluiss&. eiꝰ
pes lapsus ẽ: & ex medio corpore iã extra pontẽ deiectꝰ.
a quibꝰdam teterrinis uiris. ex flumine surgentibus.
ꝑ coxas deorsũ: atq a quibdã albatis. & speciosissimis
uiris cepit ꝑ brachia sursũ trahi. Cũq hoc luctam̃
ess&. & hunc boni sp̃s sursũ. mali deorsũ traherent:
ipse. qui hȩc uidebat. ad corpus reuersus ẽ : & quid de
eo plenius gestũ sit. minime cognouit Qua in re
de eiꝰdẽ stephani uita dat᷑ intelligi: quia in eo mala
carnis cũ elemosinarũ operatione certabant. Qui enĩ
ꝑ coxas deorsũ. ꝑ brachia trahebat᷑ sursũ: patae nimi¬
rũ. quia elymosinas amauerat. & carnis uitiis ꝑfecte
non resistebat: quȩ eũ deorsũ trahebant. Sed in illo oc¬
cultoarbitri examine quid in eo uicerit: & nos & eũ
qui uidit & reuocatꝰ est lat&. Constat tam̃ quia

Expanded text:
ediximus Stephanum se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut hunc boni spiritus sursum, mali deorsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ad deuorandũ draconi sum traditꝰ: qui cauda sua
genua. pedesq colligauit : caput uero suũ intra meu̾
os mittens. spm meũ ebibens. abstrahit. Quib dictis.
statĩ defunctꝰ ẽ : atq ut pęnitendo liberare se potuiss&
a dracone. quẽ uiderat. expectatus. non est Quod nimi¬
rum constat. quia ad solã utilitatẽ audientium uiderit.
qui eũ hostẽ. cui traditꝰ fuerat. & innotuit: & ñ euasit:.
PeT RUG. Hiscere uelᷝ ͤ si post mortẽ purgaturius

Expanded text:
nunc ad devorandum draconi traditus sum, qui cauda sua mea nunc ad devorandum draconi traditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra meum os mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, atque ut poenitendo liberari potuisset, a dracone quem viderat exspectatus non est. Quod nimirum constat quia ad solam utilitatem audientium viderit, qui eum hostem cui traditus fuerat et innotuit et non evasit. PETR. Doceri vellem si post mortem pu
Abbreviated transcription (Latin):
tros sp̃s ante morte uidisse. & indutias petisse. qͥd
ꝓfuit : qui easde indutias. quas petiit. non accȩpit:
Est & iã nunc apud nos athanasius isaurię presbit᷑.
qui diebus suis hiconiȩ rẽ terribiłe narrat euenisse:
Bonis quippe cernebat᷑ moribꝰ. atq in om̃i sua accione
cõpositus : sed sicut ex fine. res patuit. longe alit̾. quã
apparebat. fuit Nam cũ se ieiunare cũ fratrib de¬
monstrar&: occulte manducare consueuerat. Quod eiꝰ
uitiũ frͣs om̃ino nesciebant: sed corporis suꝑueniente
molestia. ad uitȩ extrema ꝑductus est. Qui cũ iam e̾et
infine : fratres ad se om̃s. qui monasterio inerant. c̃gre¬
gari fecit. At illi tali ut putabant uiro moriente. mag¬
nũ quid ac delectabile ab eo audire crediderunt. Quib
ipse afflictus. ac tremens. cõpulsus ẽ ꝓdere : cui hosti
traditus. cogebat᷑ exire. Nlam dixit: Quando me uobis¬

Expanded text:
tros spiritus ante mortem vidisse et inducias petiisse quid tros spiritus ante mortem vidisse et inducias petiisse quid profuit, qui easdem inducias quas petiit non accepit? Est etiam nunc apud nos Athanasius Isauriae presbyter, in diebus suis Iconii rem terribilem narrat evenisse. batur. Bonis quippe cernebatur moribus, atque in omni sua actione compositus; sed sicut ex fine res patuit, longe aliter quam apparebat fuit. Nam cum jejunare se cum fratribus demonstraret, occulte manducare consueverat, quod ejus vitium fratres omnino nesciebant. Sed corporis superveniente molestia, ad vitae extrema perductus est. Qui cum jam esset in fine, fratres ad se omnes qui monasterio aderant congregari fecit. At illi tali, ut putabant, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. Nam dixit: Quando me vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Maxime curre. nũquã tibi aliquid mali fecit In fide
tua me suscipe. Turbatus mox maximꝰ affuit lugens:
& ꝑstrepens. fanilia conuenit. Eos aut̃. quos ille insistentes
sibi grauit̾ tolerabat. ipsi malignos sp̃s uidere ñ pote¬
rant : sed eoꝵ p̾sentiã in confessione. in pallore. ac tre¬
more illius. qui trahebat᷑. uidebant. Pauore aut̃ tetrarũ¬
ooꝵ imaginĩs huc illucq uertebat᷑ in lectulo. lacebat
in sinistro latere. aspectũ eoꝵ ferre non poterat: uer¬
tebatur ad parietẽ. ibi aderant. Cũq constrictꝰ nimis
relaxari se iã posse desperar&: coepit magnis uocibꝰ clama¬
re Inducias ł usq mane: indutias ł usq mane. Sed
cum hȩc clamarae: in ipsis uocib de habitaculo suę carnis
euulsus est De quo nimirũ constat: quia ꝓ nobis ista.
non ꝓ se uiderat. ut eiꝰ uisio nobis ꝓficiat: quos adhuc
diuina patiẽtia longanimit ex pectat. Nam illi te-¬

Expanded text:
Maxime, curre, nunquam tibi mali aliquid feci, in fide Maxime, curre, nunquam tibi mali aliquid feci, in fide tua me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens ac perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat, ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam, in confusione, et pallore, ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum imaginis huc illucque vertebatur in lectulo; jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, 441 quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi te
Abbreviated transcription (Latin):
tu us. reseruatꝰ ad uitã : toto ad dm corde conuersus ẽ.
Et post quã mutatꝰ mente diu est flagellis attritꝰ: tunc
eiꝰ anima carne soluta est At contra crisorius. sicut
ꝓbus ꝓpinquus illius cuiꝰ superius memoriã feci narrare
consueuit: uir in hoc mundo ualde diuos fuit. sed
tantũ plenus uitiis. quantũ rebus. Suꝑbia tumidus.
carnis suȩ uoluptatib subditꝰ: in ad quirendis rebus
auaritiȩ facibus accensus Sed cũ tot malis dns finẽ
deponere decreuiss&. corporali hunc molestia ꝑcussit.
Qui ad extremũ ueniens. eade hora. qua iã de corpore
erat exiturus. apertis oculis uidit tetros. & nigerrimos¬
spus corã se assistere. & uebement̃ imminere: ut ad in¬
ferni claustra se raperent. Coepit tremere. pallẽscere.
sudare. & magnis uocib indutias petere : filiũq suỹ
nomine maximũ. quem ipse iam monachus. monachũ
uidi. nimiis. & turbatis clamoribus. uocare. dicens.

Expanded text:
tuus, reservatus ad vitam, toto corde ad Deum conversus est. tuus, reservatus ad vitam, toto corde ad Deum conversus est. Et postquam, mutatus mente, diu est flagellis attritus, tunc ejus anima carne soluta est. At contra Chrysaorius, sicut Probus propinquus illius, cujus jam superius memoriam feci, narrare consuevit, vir in hoc mundo valde idoneus fuit, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus, superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, corporali hunc molestia percussit. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocar
Abbreviated transcription (Latin):
nes eorũ interrũpere dicens. Recedite. Recẽdite : ecce
deuorare me non potest. Caput meũ in suo ore iã obsor¬
buit: date locũ. ut me non ãplius cruci&: sed faciat.
quod facturus est. Si ei ad deuorandu datꝰsum: qua¬
re ꝓpt̾ uos moras patior: Tunc fr̃s cęperunt ei dicere
Quid ẽ. qđ loqueris frater: Signũ tibi scȩ̃ crucis in pͥme.
Respondebat ille cũ magnis clamoribus. dicens Volo me
signare. sed non possũ : quia squamis huiꝰ draconis p̃mor.
Cũq hoc fr̃s audirent. ꝓstrati in terrã cũ lacrimis cȩpe¬
runt ꝓ ereptione illius uehem̃tius orare & ecce subi
deo: ecce draco. qui me ad deuorandũ accȩperat. fugit.
Orationib uestris expulsus est: stare non potuit. ꝓpecca¬
tis meis modo in t̾cedite: quia conuerti paratꝰ sũ.: & secu¬
larem uitã funditus relinquere. E omo ergo qui sicut
iã dictũ est. ab extrema corporis fuerat parte prȩmor¬

Expanded text:
nes eorum interrumpere, dicens: 440 Recedite, recedite, ecce dnes eorum interrumpere, dicens: 440 Recedite, recedite, ecce desentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille cum magnis clamoribus, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia squamis hujus draconis premor. Cumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subiDeo, ecce draco qui me ad devorandum acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis parte fuerat praemor
Abbreviated transcription (Latin):
suã. quibusda uero contingere ad ȩdificationẽ au¬
dientiũ sol& Nan is de quo in ommeliis corã popło
iã narrasse ͫ memini. inqui etꝰ ualde theoderus nomine
puer fuit: qui in meo monasterio fratrẽ suũ neces¬
sitate magis. quã uoluntate secutus est. Cui nimix̃
graue erat. si quis ꝓ sua aliquid saliite loqueretur:
bona aut̃ non solũ facere. sed &iã audire non poterat.
Nũ quã se ad scẽ conuersationis habitũ uenire. iuran¬
do. irascendo. deridendo. testabatur. In hac autem
pestilentia. quȩ nuꝑ huiꝰ urbis populũ magna ex
parte consũpsit: ꝑcussus in igguine: est ꝑductus ad
mortẽ. Cumq extremũ sp̃m ager&. conuenerunt
fr̃s. ut egressũ illius orando ꝓtegerent. Iam corpꝰ eius
ab extrema fuerat partesmortuũ: in solo tantũ modo
pectore uitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti aut̃
fratres tanto ꝓeo cȩperunt enixius orare: quanto eum
iã uidebant sub celeritate discedere. Tũ repente coepit

Expanded text:
contingere ad aedificationem audientium solet. Nam is de quo in Homiliis coram populo me narrasse jam memini, inquietus valde. Theodorus nomine, puer fuit, qui in monasterium meum, fratrem suum necessitate magis quam voluntate secutus est. Cui nimirum grave erat si quis ei pro salute sua aliquid loqueretur. Bona enim non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus in inguine, 1644 perductus est ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit
Abbreviated transcription (Latin):
noscenda ueritatẽ: & resipiscant a diaboli laqueis. a
quib captiui tenent᷑. ad ipsius uoluntatẽ: & quomͦ
ꝙ illis tunc orabit᷑: qui iã nullatenꝰ possunt ad iusta
opera ab iniquitate cõmutari : Eadẽ itaq causa est.
cur non oretur tunc ꝓͥ om̃ib ȩt̾no igne dãpnatis:
quȩ nunc &iã causa ẽ  ñ oretur pro diabolo.
angelisq eiꝰ ȩterno supplicio deputatis. Quȩ nunc &ĩã
causa est. ut non orent sc̃i homines ꝓ om̃ib infidelibus.
orationis suȩ. meritũ cassari refugiunt. Qđ si nunc qͦq
uiuentes iusti. mortuis. & dãpnatis in ustis minune cõpa¬
tiunt᷑: quando adhuc aliquid indicabile de sua ciufa
sese ꝑpeti &iã ipsi nouerunt. quanto districtius tunc
iniquoꝵ torm̃ta respiciunt: quando ab om̃i uitȩ corrup¬
tions exuri. ipsi iã iusticiȩ uicinius. atq artius inhe¬
rebunt. Siç quippe eoꝵ m̃tes ꝑ hoc qđ iustissimo iudici
inhȩrent. uis districtionis absorb&. ut omino eis ñ libeat

Expanded text:
eritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem? Et quomodo pro illis tunc orabitur, qui jam nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari? Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est, ut non oretur pro diabolo, angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines, pro hominibus in fidelibus orationis suae meritum cassari refugiunt? Quod si nunc quoque viventes justi, mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverint: quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando ab omni vitae corruptione exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes, per hoc quod justissimo Judici inhaerent, jus districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat,
Abbreviated transcription (Latin):
atq alios minus: ita illic in uno igne ñ unꝰ ẽ modus
incendii. quia quod hic diuersitas corporũ. hoo illic
agit diuersitas peccatoꝵ. ut & ignẽ non dissimiłe habe.¬
ant: & tam̃ eosde singulos dissimilit̾ exurat PetRUS
umquidnã queso te. dicimꝰ eos qui semel illic mersi
fuerint: sẽꝑ arsuros: GREG. Constat nimis & in cunc¬

Expanded text:
atque alius minus; 449 ita illic in uno igne non unus est modus atque alius minus; 449 ita illic in uno igne non unus est modus incendii; quia quod hic diveagit diversitas peccatorum ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exurat.--PETRUS : Nunquidnam, quaeso te, dicimus eos qui semel illic mersi fuerint, semper arsuros?--GREGORIUS: Constat nimis al., n
Abbreviated transcription (Latin):
ascendendo. cuncta mysteria. quȩ indeo fuerant clausa
patefecit. Et nullus in cęlo. quia neq angelus: nullus.
in terra. quia neq homo uiuens in corpore: & nullus
subtꝰ terrã dignꝰ inuentus ẽ: quia neq animȩ corpore
exutȩ. aperire nobis p̃ter dñm sacri eloquii secreta
potuerunt. Cũ ergo ad soluendũ librum nullus sub
terra inuentꝰ dignus dicit᷑: quid obstet: Non uideo.
ut sub terra esse infernus credatur. PETRUES
Queso te huius gehennę ignis credendus ẽ: an quanta
peccatoꝵ diuersitas fuerit. tanta quę̧q existimanda
sunt. ex ipsa incendia se p̃parata: GREGORIUC
nus quide est gehennȩ ignis: sed non uno modo omnes
cruciat peccatores. Unius cuiꝰq &enĩ quantũ exigit
culpa : tantũ illic sentit᷑ poena Nã sicut in hoc mun¬
do sub uno sole multi consistunt: nec tam̃ eiusdem
solis ardores equalit̾ sentiunt. quia alius plus ȩstuat.

Expanded text:
ascendendo, cuncta mysteria quae in eo fuerant clausa ascendendo, cuncta mysteria quae in eo fuerant clausa patefecit. Et nullus in coelo, quia neque angelus; nullus in terra, quia neque homo vivens in corpore; nullus subtus terram dignus inventus est, quia neque animae corpore exutae aperire nobis praeter Dominum sacri eloquii secreta potuerunt. Cum ergo ad solvendum librum nullus sub terra inventus dignus dicitur, quid obstet non video ut sub terra infernus esse credatur. PETR. Quaeso te, unus esse gehennae ignis credendus est; an quanta peccatorusunt et ipsa incendia esse parata?--GREGORIUS. Unus quidem est gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatculpa, tanta illic sentitur poena. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat,
Abbreviated transcription (Latin):
formidare Sed queso quia paulo superius sermo de
locis poenalibꝰ inferni uersebat᷑: ubi nã esse infernum
in quada t̾rarũ parte infernũ esse putauerunt: alii uͦ
huc sub t̾ra e̾e estimabant. Sed tam̃ hoc animũ pulsat.
quia si id circo infernũ dicimꝰ. quia inferius iacet:
quod terra ad caeld ͤ. hoc esse inferniis deb& a terra:
Ulnde. & fortasse ꝑ psalmistã dicit᷑. Liberasti animã meã
ex inferno inferiori & infernds superior terra: ĩfer¬
nus uero inferior sub t̾ra esse udebat᷑.: Et iohannis
uox in ea estimatione concordat: qui cũ signatum
librũ septẽ sigillis uidisse se dicer&. quia nemo inuent̾
est dignus. neq in cęlo. neq in t̾ra. neq subtus terram
aperire librũ. & soluere signacula eiꝰ: Adiuncxit. & ego
de tribu iuda dicit aperire. In quo uidelicae libro. quid
aliud. quã sacra scriptura signat᷑: quã solus redẽptor
noster aperuit. qui homo factꝰ moriendos rosurgendo.

Expanded text:
RUS. Sed, quaeso, quia superior sermo de locis poenalibus inferni versabatur, ubinam esse infernum in quadam terrarum parte infernum esse putaverunt; alii vero hunc sub terra esse aestimant. Sed tamen hoc animum pulsat, quia, si idcirco infernum dicimus qquod terra ad coelum est, hoc esse inferius debet a terra. Unde et fortasse per Psalmistam dicitur: Liberasti animam meam ex inferno inferiori . Infernus superior terra, infernus vero inferior sub terra esse videtur. Et Joannis vox in ea aestimatione concordat, qui cum signatum librum septem sigillis vidisse se diceret, quia nemo inventus est dignus neque in coelo neque in terra, neque subtus terram aperire librum, et solvere signacula ejus, adjunxit: Et ego de tribu Juda dicit aperiri. Quo videlicet in libro quid aliud quam sacra Scriptura signatur? Quam solus Redemptor noster aperuit, qui homo factus, moriendo, resurgendo,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nos qui eũ in hac ęcclesiastica domo nouimꝰ. scĩen¬
tes eiꝰ acta recolimꝰ. Dictũ namq est. Hȩc id circo patit᷑:
quia si quid ei ꝓ facienda ultione iubebat᷑ ad inferen¬
das plagas: plus ex crudelitatis desiderio. quã oboedientiȩ
seriuebat. Qđ sic fuisse. nullus qui illũ nouit
ignorat Ibi se &iã quendã peregrinũ pres biterũ uidisse
fatebat᷑ : qui ad p̾dictũ pontẽ ueniens. tanta ꝑ eum

Expanded text:
quae nos qui eum in hac ecclesiastica domo novimus, scienquae nos qui eum in hac ecclesiastica domo novimus, scientes ejus acta recolimus. Dictum namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedientia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam peregrinum presbyterum vidisse fatebatur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta
Abbreviated transcription (Latin):
tia odoriferis erbarũ floribus exornata: in quibus
albatoꝵ hominũ conuenticula eẽ uidebant᷑. tantusq
in loco eode odor suauitatis inerat: ut ipsa suauitatis
fłaglantia illic deãbulantes. in habitantesq satiaret.
quȩ aureis uidebat᷑ laterculis construi: sed cuiꝰ esset.
non potuit agnosci. Erant uero suꝑ ripã p̃dicti flumi¬
nis non nulla habitacula. Sed alia exsurgentis fęroris
nebula tangebant᷑: alia aut̃ ex surgens foetor a flumi¬
ne minime tangebat: Hȩc uͦ erat in p̾dicto ponte
tenebroso. foetentiq fluuio laberet᷑: iusti uͦ quibus
culpa ñ obsister&. securo ꝑ eũ gressu. ac libero ad loca
amena ꝑuenirent. Ibi se &iã petrũ ȩxclesi asticȩ fa¬
miliȩ maiorẽ. qui ante quadrienniũ defunctꝰ est.:
deorsũ positũ in locis teterrimis. magno ferri pon¬
dere religatũ. ac depressũ uidisse confessus est
Qui dũ requirer&. cur ita ess&: ea se dixit audisse.

Expanded text:
tia odoriferis herbarum floribus exornata, in quibus tia odoriferis herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in loco eodem odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulantes habitantesque satiaret. quae aureis videbatur laterculis construi, sed cujus esset non potuit agnosci. Erant vero super ripam praedicti fluminis nonnulla habitacula. Sed alia exsurgentis fetoris nebula tangebantur, alia autem exsurgens fetor a flumine minime tangebat. Haec vero erat in praedicto ponte tenebrosum foetentemque fluvium laberetur: justi vero quibus culpa non obsisteret, securo per eum gressu ac libero ad loca amoena pervenirent. Ibi se etiam Petrum ecclesiasticae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus, deorsum positum, in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ta non credidit. Sed pͣsidenti illic iudici p̃senratus¬
cõmꝰ fuiss&. ab eo receptꝰ non ẽ: ita ut dicer& non
bunc adduci. sed stephanũ ferrariũ iuissi. Qui statĩ
reductꝰ in corpore ẽ: & stephanꝰ ferrarius. qui iuxta
eũ babitabat. eadẽ hora defunctus ẽ. Sicq ꝓbatũ ẽ.
uera fuisse uerba. quę audierat: dũ hȩc effectus
mortis stephani demonstrauit:. Ante trienniũ quoq
in hac pestilentia. quȩ hanc urb̃e clade uehem̃tissi¬
ma depopula uit: in qua & iã corporali uisu sagittȩ
cęlitus uenire. & singulos quosq ferire uidebantur.
sicut nosti stephanꝰ isde defunctus ẽ Quidam
uero miles in hac eadẽ nr̃a urbe ꝑcussus: ad extre¬
ma ꝑuenit. Qui eductꝰ e corpore. exanimis iacuit:¬
Aiebat enĩ sicut tunc res eadẽ &iã multis innotuit:
quia pons erat. sub quo niger. atq caligosus. foctoris
in tolerabilis nebuła exalans. fluuius decurrebat.
Cransacto aut̃ ponte. amena erant prata. atq uiren¬

Expanded text:
ta non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstravit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defunctus est. Quidam vero miles in hac eadem urbe nostra percussus, ad extrema pervenit. Qui eductus Aiebat enim sicut tunc res eadem etiam multis innotuit, quia pons erat, sub quo niger atque caliginosus fetoris intolerabilis nebulam exhalans fluvius decurrebat. Transacto autem ponte amoena erant prata atque viren
Abbreviated transcription (Latin):
lis hinc quisqͥs egredit᷑: talis in uidicio prȩsentat᷑: Sed:
tam̃ de quibusda leuib culpis esse ante iudiciũ purgatu¬
rius ignis credendus est : ꝓ eo qđ ueritas dicit. Quia si
quasdã culpas in hoc scło. quasdã uero in futuro. posse laxari.
Quod enĩ de uno negat᷑: consequens intellectꝰ pate. quia
de quib da concedit᷑. Sed tam̃ ut p̾̃dixi. hoc de paruis
minimisq peccatis fieri posse credendũ est: sicut ẽ assidu¬
us oclosus sermo. ĩmoderatꝰ risus. uł peccatũ curȩ rei fami¬
liaris: quȩ uix sine culpa ab ipsis agit᷑. qui culpã qua-¬
liter declinare debeant sciunt: aut non in grauibus
rebus error ignorantiȩ Quȩ cuncta &iã post mort̾e
grauant: si adhuc in hac uita positis minime fuerint
relaxata. Nam & cũ paulus dicat. xp̃m esse fundam̃tũ.
atq subiungat: si quis suꝑȩdificauerit suꝑ hoc funda¬
mentũ. aurũ. argentũ. lapides p̃ciosos. ligna. fęnum.

Expanded text:
lis hinc quisque egreditur, talis in judicio praesentatur. Sed tamen de quibusdam levibus culpis esse ante judicium purgatorius ignis credendus est, eo quod Veritas diquasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod de uno negatur, consequens intellectus patet quia de quibusdam conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur qui culpam qualiter declinare debeant sciunt, aut non in gravibus rebus error ignorantiae. Quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam et cum Paulus dicat Christum esse fundamentum, atque subjungat: Si quis superaedificaverit super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum,
Abbreviated transcription (Latin):
tauit : ananiam uero. & saffiram mentientes. morti incre¬
pando tradidit. Neq enĩ orasse in eoꝵ extinctione legit᷑.
& solũmodo culpã quã ꝑpetrauerant increpasse. Constat
ergo. quia aliquando hȩc ex potestate. aliquando uero
exhibent ex postulatione: dũ & istis uitã increpando abs¬
tulit. & illi reddidit orando. Nam duo quoq fidelis dei¬
famuli benedicti facta nunc replico: in quib aꝑte clar&.
aliud hunc accepta diuinitus ex potestate. aliuo ex
oratione potuisse:¬
Gothorum quiđa galla nomi¬
ne ꝑfidię fuit arrianȩ. qui totilȩ regis eoꝵ tẽporibus.
contra catholicȩ eccłiȩ religiosos uiros ardore ĩmanissimȩ
crudelitatis: uta. ut quisquis ei clericus. aut monachus ue

Expanded text:
tavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti incretavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, aliud ex oratione potuisseGothorum quidam Zalla nomine pertidiae fuit Arrianae, qui Totilae regis eorum temporibus contra catholicae ecclesiae religiosos viros ardore inmanissimae crudelitatis exarsit, ita ut, quisquis ei clericus monachusve
Abbreviated transcription (Latin):
cõpleta. concitꝰ rediit. Malignꝰ uero sp̃s. unũ seniorẽ
monachum inuenit aquã haurientẽ: in quẽ statim
ingressus ẽ : eũq in t̾ram ꝓiecit : & uehem̃tissime uex¬
auit. Quẽ cũ uir dĩ ab oratione rediens. tã crude¬
lit̾ uexari conspicer&. ei solũmodo a lapã dedit
& malignũ ab eo spm ꝓtinꝰ excussit: ita ut ad eum
redire ulterius non auderet:: PEt R
Uellem nosse. hȩc tanta miracula. uirtute sẽꝑ orationis
ĩpetrabat : an aliquando etiã solo uoluntatis exhibebat
solent. ut mira quȩq aliquando ex p̃ce faciant. aliquan¬
do ex potestate. Cũ enim iohannes dicat. Quot quot aut̃
receperunt eũ: dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri Qui
filii dĩ ex potestate sunt: quid mirũ si signa facere
ex potestate ualeant: Quia enĩ utroq modo miracula
exhibeant. testat᷑ petrus. qui tabitã mortuã orando susci¬

Expanded text:
completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr. Velim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando susci
Abbreviated transcription (Latin):
tus dĩ famulus aspexit. ꝓtinus orationẽ cõpleuit: atq
in pauim̃tum oleũ defluere cessauit. Tunc diffidentẽ.
in obedientẽq fratrẽ lȩtius ãmonuit : ut fidẽ habere
discera. & humilitatẽ. Isdem uero frat̃ salubrit᷑ correp¬
tus. erubuit : quia uenerabilis pater uirtutẽ om̃i¬
potentis dñi. quã ammonitione intimauerat: miracu¬
lis ostendebat. Nec erat iã. ut quisquã de eiꝰ ꝓmissioni¬
.b dubitare posset : qui in uno eodẽq mom̃to ꝓ uitreo
uase pęne uacuo. plenũ oleo dolũ reddidiss&.¬
Quadam die. dũ ad beati iohannis oratoriũ qd̃ in ipsa
montis celsitudine sitũ est ꝑger&: ei antiquus hostis
in mulo medici speciȩ obuiã factus ẽ : cornu & tripe¬
dicam fereni. Quẽ cũ requisiss& dicens ubi uadis
ille respondit. Ecce ad fratres uado: potionẽ eis dare.
Itaq ꝑrexit uenerabilis benedictus ad orationẽ: qua

Expanded text:
tus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque tus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium reddidissQuadam die dum ad beati Joannis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua
Abbreviated transcription (Latin):
in cella aliquid ꝑ inobedientiã remanera. Factũq ẽ¬
.Sub fenestra aut̃ eadẽ ingens p̾cipitiũ patebat.
saxorũ molib asperũ : ꝓiectũ itaq uas uitreũ uenit
in saxis. sed sic mansit in colume acsi ꝓiectũ minime
fuiss&: ita ut neq frangi. neq oleũ effundi potuisset.
Quod uir dñi p̾cepit leuari: atq ut erat integrum pe¬
tenti tribut. Tunc collectis fr̃ibꝰ: in obedientẽ mona¬
chum de infidelitate sua. & suꝑbia corã om̃ibꝰ ĩcrepauit¬
Qua increpatione cõpleta: sese cũ isdẽ fratrib
in orationẽ dedit. In eo aut̃ loco. ubi cũ fribꝰ orabat.
uacuũ erat ab olło. dolũ & cooꝑtũ. Cũq sc̃s uir
in oratione ꝑsister&: cȩpit operim̃tum eiusde dol i
oleo excrescente subleuari. Quo cõmoto. atq subleua¬
to: qd oleũ excreuerat ora dolei transiens. pauim̾tũ
loci. in quo incubuerant. inundabat. Qđ cũ benedic¬

Expanded text:
in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque esin cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus increpavitQua increpatione completa, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedic
Abbreviated transcription (Latin):
contigit: omẽm cũtis illius uarietatẽ fugauit:¬
quoq tẽpore. quo alim̃toꝵ in opia campania
grauiter affligebat. uir dĩ diuersis indigentibꝰ. monas¬
teru sui cuncta tribuerat: ut poene nichil in cellario.
nisi parũquid oler in uitreo uase remaner&. Tunc
quidam subdiaconus agapitꝰ nomine aduenit: magnoꝑe
postulans. ut sibi aliquantulũ olei dare debuiss&. Uir aut̃
dñi. qui cuncta decreuerat in terra tribuere. ut in
cȩlo omĩa reseruar&: hoc ipsũ parum qd̃ remanserãt
olei. iussit petenti dari. Monachus uͦ. qui cellarium
tenebat. audiuit quidẽ iubentis uerba: sed im plere
distulit. Cũq post paulułu. si id qd iusserat. datũ ess&
inquirer& respondit monachus se minime dedisse :
quia si illud tribuer&. om̃ino nichil fr̾ibus remaner&.
Tunc iratus aliis p̾cepit : ut hoc ipsũ uas uitreũ in quo
parũ olei remansisse uidebat᷑. ꝑ fenestrã ꝓicerent : ne

Expanded text:
contigit, omnem cutis illius varietatem fugavitcontigit, omnem cutis illius varietatem fugavitquoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne
Abbreviated transcription (Latin):
locuitione. consolatꝰ.ait. Uade : & post biduũ reuertere:
quia deest hodie. qd̃ tibi debeam dare. In ipso autẽ
biduo: more suo in oratione fuit occupatus. Cũ. die
tercio. is qui necessitate debiti affligebat᷑. rediit: supͣ
archam uero monasterii. quȩ erat frum̃to plena. subito
XIII. solidi sunt inuenti. Quos uirdĩ deferri iussit:
& afflicto petitori tribuit. dicens: ut duodecĩ redder&.
& unũ in expensis ꝓpriis haber& Sed ad ea nunc rede¬
am: quȩ eius discipulis in libri huiꝰ exordio. p̃dictis re¬
ferentibus. agnoui. Quidam uir grauissima aduer¬
sarii sui emulatione laborabat: cuius adhoc usq odiũ
ꝓrupit: ut ei nescienti in potu uenenũ dar&. Qui
quãuis uita auferre non ualuit. cutis tam̃ colorem
utauit: ita ut diffusa in corpore eiꝰ uarietas. leprȩ
morẽ imitari uideret᷑. Sed ad di hominẽ deductus:
salutem pristinam citius recepit. Nam mox ut eum

Expanded text:
locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ prius non uidendo sequebatur. Sed neq hoc¬
silendũ puto. qd ill ustri uiro antonio narrante cognoui.
qͥ aiebat patris sui puerũ morbo elefantino fuisse correptĩ.
ita ut iam pilis cadentib cutis intum escer&: atq
increscentẽ saniem occultare non posse. Qui ad uirũ
dĩ ab eodẽ patre eiꝰ missus ẽ: & saluti pristinȩ. sub om̃i
celeritate restitutus: Neq illud taceã. qd̃ eiꝰ disci
pulus peregrinꝰ nomine narrare consueuerat: quia
die quada fidelis uir quidã necessitate debiti cõpulsus.
unũ sibi fore remediũ credidit: si ad di iurũ ꝑger&.
& quȩ eũ urgeret debiti necessitas. indicar&. Uenit
itaq ad monasteri ũ. om̃ĩ potentis dĩ famulũ repperit:
& qui aꝰ creditore suo ꝓ.xii. solidis. grauit̾ affligere¬
tur intimauit. Cui uenerabilis patͣ. nequaquam se
habere .x.ii. solidos. respondit: sed ram̃ eiꝰ in opiã. blanda

Expanded text:
quem prius non videndo sequebatur. CAPUT quem prius non videndo sequebatur. CAPUT silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritatpulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam aut̃ eiꝰ monachus mobilitati mentẽ dederat.
& ꝑmanere in monasterio nolebat. Cũq eum uir deiꝰ
assidue corripere. & frequent᷑ ammonera: ipse uͦ nullo
modo consentir& in congregatione ꝑsistere. atq in por¬
tunis p̾cib ut relaxaret᷑ imminere: quada die isdẽ
uenerabilis pat̾. nimietatis eiꝰ tedio affect: iratus iussit.
ut disceder&. Qui mox ut monasteriỹ exut: contra se
assistere aperto ore draconẽ in itinere inuenit. Cũq
eũ isde draco. qui apparuerat. deuorare uellet: cępit
ipse tremens. & palpitans. magnis uocib clamare. dicens.
Currite. currite: quia draco iste me deuorare uult. Curren¬
tes aut̃ fr̃s. draconẽ minime uiderunt: sed trementem.
atq palpitantẽ mona cħu ad monasteriũ reduxerunt.
Qui statun ꝓmisit nũquam se esse iã a monasterio recessy¬
rum: atq ex hora eade in sua ꝓmissione ꝑmansit. quippe
qui sc̃ĩ uiri orationib contra se assistere draconẽ uiđ t.

Expanded text:
Quidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat,
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum tam̃ libertas uitȩ ab infirmis in exẽplum
non est trahenda: Ne dũ se quisq similit̾ spũ sc̃o
impletũ presumit. discipulus hominis esse despitiat

Expanded text:
Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne dum se quisque similiter sancto Spiritu impletum praesumit, discipulus hominis esse despiciat