comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoris. monachoꝵ. notutioꝵ & con¬
runt. tam libere qmͣ liberatȩ de carce¬
re nr̃ȩ mortalitatis. Si queritis unde
id sciam: scitote quia certissima in de
thanȩ & ministroꝵ eiꝰ: cum nouerim illiꝰ
fortitudinẽ ꝑ redemptoris uulnera tra¬
ductam & deductam ad nichilũ. In sp̃u
enĩ fortitudinis fortem fortior ille con¬
triuit. portas ereas & uectes ferreos con¬
fringens Auersutiis & astutiis illius
tate naturȩ. partim exꝑientia tempoꝵ.
sub tot annoꝵ milib eruditus fragili¬
tatem humanȩ nature quaquauersum
se uerterit. ñ ignorat. Sic ille insatiabi¬
lis homicida pͥmis parentib nr̃is ũ ur¬
sos. nͨ leones. ñ fortia terre. ammalia
delegauit. s tortuosum & callidum
serpentẽ. qui ꝑ sinuosa uolumina nõ
caput caula. nunc caudam capite te¬
gere consueuit. Deniq & serpens erat¬
nͨ fortior s callidior cunctis amman¬
tib terre ait scriptura. Unde & ab
interrogatione. incepit. mentẽ. mulie¬

Expanded text:
peccatoris, monachorum, novitiorum et conrunt, tam liberae quam liberatae de carcere nostrae mortalitatis. Si quaeritis unde id sciam, scitote quia certissima mihi stanae et ministrorum ejus, cum noverim illius fortitudinem per Redemptoris vulnera traductam et deductam ad nihilum. In spiritu enim fortitudinis fortem fortior ille contrivit, portas aereas et vectes ferreos confringens. A versutiis et astutiis illius tate naturae, partim experientia temporum sub tot annorum millibus eruditus, fragilitatem humanae naturae, quaquaversum se verterit, non ignorat. Sic ille insatiabilis homicida primis parentibus nostris non ursos, non leones, non fortia terrae animalia delegavit; sed tortuosum et callidum serpentem, qui per sinuosa volumina nunc caput cauda, nunc caudam capite tegere consuevit. Denique et serpens non fortior erat, sed callidior cunctis animantibus terrae, ait Scriptura. Unde et ab interrogatione incoepit, mentem mulie
Abbreviated transcription (Latin):
cipio sermonis accusator est sui. & est
iustus qui ex fide uiuit. & est iustꝰ qui
absq terrore est. Et pͥmus quidẽ bonꝰ
quia accedit ad uiam. scds melior quaa
currit per uiam. tercius optimus. qͥa
iam appropinquat ad finem uiȩ. Hic
tamen accipiamus primum. quem uelociꝰ
inueniemus. Hunc deduxit dñs & ñ aliꝰ.
quia ipsius est de uia imquitatis ad
rectȩ. uiȩ pulchrȩ. uiȩ plene. uiȩ. plane.
Rectę sine errore. quia ducunt ad uitam.
pulchrȩ sine sorde. quia docent mun¬
diciam. plene multitudine. quia totus
iam mundus intrat xp̃i sagenã: plane
sine. difficultate. quia donant suauita¬
tem. Iugum eitĩ eiꝰ suaue est: & omis eiꝰ
leue. Et ostendit illi regnum dĩ. Regnũ
d̃i conceditur. ꝓmittitur. ostenditur. ꝑci¬
pitur. Concelitur in p̃destiuatione. ꝓ¬
mittit᷑ in uocatione. ostenditur in iusti¬
sicatione. in głificatione ꝑcipit᷑. Unde
est illud. U enite beuedicti patͥs mei ꝑci¬

Expanded text:
cipio sermonis accusator est sui ; et est justus, qui ex fide vivit ; et est justus, qui absque terrore est . Et primus quidem bonus, quia accedit ad viam; secundus melior, quia currit per viam; tertius optimus, quia jam appropinquat ad finem viae. Hic tamen accipiamus primum, quem velocius invenimus. Hunc deduxit Dominus, et non alius; quia ipsius est de via iniquitatis adrectae, viae pulchrae; viae plenae, viae planae. Rectae sine errore, quia ducunt ad vitam; pulchrae sine sorde, quia docent munditiam; plenae multitudine, quia totus jam mundus est intra Christi sagenam; planae sine difficultate, quia donant suavitatem. Jugum enim ejus suave est, et onus ejus leve . Et ostendit illi regnum Dei. Regnum Dei conceditur, promittitur, ostenditur, percipitur. Conceditur in praedestinatione, promittitur in vocatione, ostenditur in justificatione, in glorificatione percipitur. Unde est illud: Venite, benedicti Patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
uita ur̃a uitam apłicam ũ representet.
Illi omĩa reliquerunt. & in scola saluato¬
ris sub eiꝰ p̃sentia congregati. bauseruł
aquas in gaudio de fontib saluatoris.
ipsum uitȩ fontem in ipso foute biben¬
tes. Beati oculi qui uiderunt. Num¬
quid ñ & uos non in p̃sentia. s in absen¬
tia ipsus. ñ ad uerba oris eiꝰ. s ad uocẽ
nuntioꝵ eius simile aliquid effecistis:
Defendite uobis banc pͣrogatiuiam. qͦd
illi ad uisum & ad uerbum. uos ad au¬
ditum & nuntium credidistis. Sic state
me & siti. in frigore & nuditate: in
laborib & ieuiniis & uigiliis & cȩteriᷤˢ
obseruantiis uisticiȩ. uiã regiã tenuert̃.
sic & uos & siñ eoꝵ meritis tamen exer¬
citiis aliquatenꝰ coȩquati. dicatis dño
dõ ur̃o. cum ueneritis ante thronum
glȩ ipsius. Tetati sumus ꝓ dieb quib
nos humiliasti: annis quib uidimꝰ ma¬
la. In ueritate dico uobis. quia in ueri¬

Expanded text:
vita vestra vitam apostolicam repraesentet? vita vestra vitam apostolicam repraesentet? Illi reliquerunt omnia, et in schola Salvatoris sub ejus praesentia congregati, hauserunt aquas in gaudio de fonte Salvatoris, ipsum vitae fontem in ipso fonte bibentes. Beati oculi qui viderunt. Nunquid non et vos, non in praesentia, sed in absentia ipsius; non ad verba oris ejus, sed ad vocem nuntiorum ejus, simile aliquid fecistis? Defendite vobis hanc praerogativam, quod illi ad visum et ad verbum, vos ad auditum et nuntium credidistis. Sic state me et siti, in frigore et nuditate, in laboribus et jejuniis, et vigiliis, et caeteris observantiis justitiae viam regiam tenuerunt: sic et vos, etsi non eorum meritis, tamen exercitiis aliquatenus coaequati, dicatis Domino Deo vestro, cum veneritis ante thronum gloriae ipsius: Laetati sumus pro diebus quibus nos humiliasti, annis quibus vidimus mala . In veritate dico
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sursum est. quȩ est mater nr̃a. Ar¬
dius quide asceusus eiꝰ. ut pote ꝑ ipsã
montis suminitatẽ incisus. s uia copen¬
diosior laboris magnituduiẽ uł tem¬
ꝑat uł excludit. łos autẽ tam felici ta¬
cilitate. qm̃ facili felicitate. uiam istam
ñ solum itis. seil curritis. quia exonerati
estis & accincti. nichil ponderis suꝑ dor¬
sa portantes. Non sic aliqui non sic. qui
quadrigas & quadrigalia onera ꝑtra¬
hentes. montis cireuitũ ambire decer¬
nunt: & plerumq ꝑ deuera montis p̃¬
cipitantur: aut uix finem inueniunt
ne exceptuncula om̃i reliquistis. ꝑ ipsũ
miontis uertice̾ iter facins ei qui ascendit
suꝑ occasum. dñs nomen illi. Iili uero qͥ
qm̃us egyptum fugerint. tam̃ ad quȩq
egyptia tenerrime resusptrant. uiam
ciuitatis habitaculi non inuenerunt.
s uoluntatum suarum grauissimis sar¬
cinis pregrauati. uł sub onere uł cum
ouere. cadunt. aut uix ad cursum per¬
ueniunt destinatum. Quid enĩ est grãs

Expanded text:
 est mater nostra. Arduus quidem ascensus ejus, utpote per ipsam montis summitatem incisus; sed via compendiosior laboris magnitudinem vel temperat, vel excludit. Vos autem tam felici facilitate, quam facili felicitate viam istam non solum itis, sed curritis; quia exonerati estis et accincti, nihil ponderis super dorsa portantes. Non sic aliqui, non sic, qui quadrigas et quadrigalia onera pertrahentes, montis circuitum ambire decernunt, et plerumque per devexa montis praecipitantur, ut vix finem inveniant omni exceptiuncula reliquistis, per ipsum montis verticem iter facitis ei, qui ascendit super occasum: Dominus nomen illi . Illi vero, qui, quamvis Aegyptum fugerint, tamen ad quaeque Aegyptia tenerrime resuspirant, viam civitatis habitaculi non invenerunt; sed voluntatum suarum gravissimis sarcinis praegravati, vel sub onere, vel cum onere cadunt, ut vix ad cursum perven
Abbreviated transcription (Latin):
fugietis auxiltum: S: numquid huic
soli debitor sum: elu uix parum aliqͥd
retribuere. possum : Exigunt. a me
tentiȩ: & recogitem om̃s annos meos
in amaritudine animȩ meȩ. Et ad
hoc quis idoneus: ꝑ eccaui suꝑ nume¬
rum harenȩ maris. & multiplicata st̃
peccata mea. & ñ sum dignus uidere
altitudinẽ cęli. prȩ multitudine. mi¬
quitatis meȩ: qm irritaui iram tuã
& inalum coram te feci. Circum dede¬
runt me. inala quoꝵ ñ est numerus
comp̾henderunt me iniquitatis meȩ.
& non potui ut uiderem. Quod igit᷑
sine numero est. quomodo numera¬
bo. quomodo fatisfaciã cum cogar de¬
quadrantem: S & delicta quis intel¬
ligit: Ait illa cȩlestis fistula ambro¬
sius. Facilius iueni eos qui innocen¬
tiam seruauerunt: qmͣ qui congru¬
am egerint pęnitentiã. S & qntum¬

Expanded text:
fugietis auxilium? 7. Sed nunquid huic fugietis auxilium? 7. Sed nunquid huic soli debitor sum, cui vix parum aliquid retribuere possum? Exigunt a me tentiae, et recogitem omnes annos meos in amaritudine animae meae. Et ad haec quis idoneus? Peccavi super numerum arenae margnus videre altitudinem coeli prae multitudine iniquitatis meae, quoniam irritavi iram tuam, et malum coram te feci. Circumdederunt me mala, quorum non est numerus; comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui ut viderem . Quod ergo sine numero est, quomodo numerabo? Quomodo satisfaciam, cum cogar requadrantem? Sed et delicta quis intelligit? Ait illa coelestis fistula Ambrosius: « Facilius itiam servaverunt quam qui congruam egerunt poenitentiam. Vide et
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid nullam habetꝰ comꝑationẽ.ita
& uita nr̃a nullam habet ad utã illius
ꝓportionẽ. cum illa dignior. ista miser¬
rior ẽẽ non possu. Nec me putes rem
graggerare sermonib. quia hic deficit
dum tantȩ dignationis archanum.
Cum gͣ ei deuouero quicquid sum. qͥ cqͥ a
possum. nonne sic est sicut stella ad
tem. granum ad aceruum: Non habeo
nisi minuta duo. immo innutissima.
corpus & auimam. uł potiꝰ unũ minu¬
tum. uoluntatem meam. & ñ dabo illam
ad uoluntatẽ illus. qui tantus tantillũ
tantis beneficiis p̃uenit. qui toto se tor¬
tum me comꝑauit: Alioquin si illam
retinuero. qua fronte. quib oculis qua
mente. qua conscientia uado ad uiscera
fortissimum ꝓpugnaculum qͦd eustodit
isrł: & illius sanguinis ñ guitas s un¬
das a quinq partib corporis in meum
precium detorquere: O generatio puer¬
sa & infideles filii: quid facietis in die
calamitatis. delonge uenientis: ad cuiꝰ

Expanded text:
aliquid nullam habet comparationem, ita aliquid nullam habet comparationem, ita et vita nostra nullam habet ad vitam illius proportionem; cum illa dignior, ista miserior esse non possit. Nec me putes rem exaggerare sermonibus; quia hic deficit dum tantae dignationis arcanum. Cum ergo ei donavero quidquid sum, quidquid possum, nonne istud sic est, sicut stella ad tem, granum ad acervum? Non habeo nisi minuta duo, imo minutissima, corpus et animam; vel potius unum minutum, voluntatem meam: et non dabo illam ad voluntatem illius, qui tantus tantillum tantis beneficiis praevenit, qui toto se totum me comparavit? Alioquin si illam retinuero, qua fronte, quibus oculis, qua mente, qua conscientia vado ad viscera fortissimum propugnaculum, quod custodit Israel; et illius sanguinis, non guttas, sed undas a quinque partibus corporis in meum pretium detorquere? O generatio perversa, et infideles filii! quid facietis in die calamitatis de longe venientis? ad cujus
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ: o quam indebita miseratio. qm̃
gratuita & sic ꝓbata dilectio. qm mo.¬
pmata lignatio. quam stupenda dul¬
figiꝰ : Quis audiuit unqm tale. aut
quis uidit huic simile: Uix enim ꝓ
iusto quis moritur: ipse ꝓ mimicis
& ꝓ inustis mortuus est. eligens ex¬
ułare a cęlis. ut nos reportarẽt ad eȩ¬
los: amicus dulcis. consiliariꝰ prudeus.
aduitor fortis. Quid retribuam dño.
ꝓ om̃ib quȩ retribuit micbi. Nouue
si conferrentur in me om̃s uitę filioꝵ
adam. & om̃s dies seculi. & labores om̃i¬
um hominũ qui fuerunit. qui sunt. &
qui erunt: nichil eẽt ad comꝑationem
corporis illius. qͦd spectabile & stupen¬
dum est uirtutib etiam suꝑnis. in con¬
ceptu de sc̃o sp̃u. in ortu de uirgine.
in coruschationib miraculoꝵ. in reue¬
lationib sacramentoꝵ: Uides igitur.
quia sicut exaltantur cęli a terra. sic ex¬
altata est uita illa auita nr̃a: quȩ tam̃
ꝓposita est ꝓ uita nr̃a: Sicut nichil ad

Expanded text:
tum?» O quam indebita miseratio, quam gratuita: et sic probata dilectio, quam inopinata dignatio, quam stupenda dulfigi! Quis audivit unquam tale? aut quis vidit huic simile? Vix enim pro justo quis moritur: ipse pro injustis et inimicis mortuus est, eligens exsulare a coelis, ut nos reportaret ad coelos, amicus dulcis, consiliarius prudens, adjutor fortis. 6. Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Nonne, si conferrentur in me omnes vitae filiorum Adam, et omnes dies saeculi, et labores, omnium hominum qui fuerunt, qui sunt, et qui erunt, nihil esset ad comparationem corporis illius, quod spectabile et stupendum est virtutibus etiam supernis, in conceptu de Spiritu sancto, in ortu de Virgine, in coruscationibus miraculorum, in revelationibus sacramentorum? Vides igitur, quia, sicut exaltantur coeli a terra, sic exaltata est vita illa a, vita nostra: quae tamen posita est pro vita nostra. Sicut nihil ad
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ siuit filiȩ. id est ꝓpͥe uoliintatis qͥĩe
quasi radix est: duç filiȩ sunt uanitas
& uoluptas. clamantes affer affer. H eȩ
minuam saciantur. nting̃ dicuit
sufficit. S qui has plenius contriuerit¬
t se: non immerito sibi illam uocem po¬
terit coaptare. Qiñ inquit pater mñs &
mater mea dereliquerunt me. dñs au¬
tem assumpsit me. Nonestauit illum
in laborib Nonne nos & iuipsis labori¬
b nr̃is houestamur: cum ouña quȩ faci¬
mus ad unitatis uinculum adunamꝰ. uł
nsit in nobis pondus & pondus. qͥa utrũ¬
ꝙ ab hominabile est apud dĩn: Nonne
& lec uilitas. hȩc deformitas. hȩc semicin¬
ctia honorant᷑ & adorant᷑ a pͥncipib terre:
pauꝑtatem. Et compleuit labores illius.
uł. hic in ꝑseuerantia. ut usq ad finem
iusticiam ñ relinquat. uł illic in gła. ut
gaudeat in ȩternum. Fetix utraq cõple¬
tio: cum o hic moritur ustus plenus

Expanded text:
duae sunt filiae, id est propriae voluntatis, quae duae sunt filiae, id est propriae voluntatis, quae quasi radix est, duae filiae sunt, vanitas 1127 et voluptas, clamantes: Affer, affer. Hae nunquam satiantur, nunquam dicunt: Sufficit. Si quis has plenius in se contriverit, non immerito sibi illam vocem poterit coaptare: Quoniam, inquit, pater meus et mater mea dereliquerunt me, Dominus autem assumpsit me . 3. Honestavit illum in laboribus. Nonne nos et in ipsis laboribus nostris honestamur, cum omnia quae facimus, ad unitatis vinculum adunamus, ut non in nobis sit pondus et pondus, mensur abominabile est apud Deum? Nonne et haec vilitas, haec deformitas, haec semicinctia honorantur et adorantur a principibus terrae? paupertatem! Et complevit labores illius: vel hic in perseverantia, ut usque in finem justitiam non derelinquat; vel illic in gloria, ut gaudeat in aeternum. Felix utraque completio, cum et hic moritur justus plenus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinauit hos & uocauit. & quos uo¬
cauit. illos & iustificauit. Quos autẽ ui¬
stificauit. illos & magnifi cauit. In p̃desti¬
natione est gr̃a. in uocatione potentia.
in iustificatione leticia. in magnificatio¬
ne est głã. Et deilit illi scieutiam scõꝵ
s cientia scõꝵ est. hic temꝑaliter cruciari.
& delectari in ȩternum. Et in contrari¬
um scientia maloꝵ relabitur. Alia est
scientia mundi quȩ docet uauitatem:
& alia scientia carnis quȩ docet uolup¬
tatem. Illa tamqm̃ pater. ista tam quã
mater nobis est. Sicut enim mater fi¬
no suo semꝑ optat quietem. omnemq¬
ꝓrsus laborem claudit a filio suo: sic ca¬
ro incrassata impinguata. dilatata. nec mi¬
nimis saltem digitis patit᷑ se contiigi.
Et sicut pater uult filium suũ huc illucq
discurrere. ut addiscat aliꝗͣndo unde ma¬
gnificet᷑: sic & mundus uult hominem
multis laborib nitricari. ut habeagun¬
de suꝑbiat. uude infletur. & decipiat
de uanitate in idipsum.s angiassuge

Expanded text:
quos vocavit, illos et justificavit: quos autem justificavit, illos et magnificavit . In praedestinatione est gratia, in vocatione potentia, in justificatione laetitia, in magnificatione est gloria. 2. Et dedit illi scientiam sanctorum. Scientia sanctorum est, hic temporaliter cruciari, et delectari in aeternum. Et in contrarium scientia malorum relabitur. Alia est scientia mundi, quae docet vanitatem; et alia scientia carnis, quae docet voluptatem. Illa tanquam pater, ista tanquam mater nobis est. Sicut enim mater filio suo semper optat quietem, et omnem prorsus laborem claudit a filio suo: sic caro incrassata, impinguata, dilatata, recalcitrat, nec minimis saltem digitis patitur se contingi. Et sicut pater vult filium suum huc illucque discurrere, ut addiscat unde aliquando magnificetur; sic et mundus vult hominem multis laboribus intricari, ut habeat unde superbiat, unde infletur, et desipiat de vanitate in idipsum. Sanguisugae
Abbreviated transcription (Latin):
quia imꝑfectum meum uiderunt. ocłĩ
tui. Quis gͥ amplius grunniet dicens.
miiiũ laboramus. minium ieuinamꝰ.
miniũ uigilamꝰ: cum millesimȩ. nnmo
nec minimȩ parti debitoꝵ suoꝵ uale¬
at respondere: Hec est fortassis fr̃s
illa uera & ur̃a quadragesima. ñ exte¬
nior. s interior. quȩ ñ corticem sacra¬
menti. sed adipem frumenti contineat.
betis: ꝓfecto decem quater ducta. qua¬
dragesimam uram faciunt quã custo¬
dire nos oporteat omib dieb uitȩ nt̃e
Et ip̃se qui uos congregauit. in loco isto.
uitam ut̃am conseruet in oꝑe sc̃o. ut
cum ipse apparuerit uita u̾ra: & uos
appareatis cum ipso in gła. Am eN.¬

Expanded text:
quia imperfectum meum viderunt oculi quia imperfectum meum viderunt oculi tui. Quis ergo amplius grunniet, dicens: Nimium laboramus, nimium jejunamus, nimium vigilamus; cum nec millesimae, imo nec minimae parti debitorum suorum valeat respondere? Haec est fortasse, fratres, illa vera vestra Quadragesima, non exterior, sed interior, quae non corticem sacramenti, sed adipem frumenti contineat. ectionem debetis: profecto decem quater ducta quadragesimam vestram faciunt, quam custodire vos oporteat omnibus diebus vitae vestrae. Et ipse qui vos congregavit in loco isto, vitam vestram conservet in opere sancto; ut eum ipse apparuerit vita vestra, et vos appareatis cum ipso in gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia certatim rapiunt. etiam
ad hoc conquirendum uł. audeas
cit cȩlum & terrã. & creator tuus ẽ.
tu creatura. tu seruus. ille dñs. ille
figulus. tu figmentũ. T otum gͦ qͦd
es. illi debes. a quo totum habes. illi
p̾cipue dño qui & te fecit. & bene¬
fecit tͥ: qui tͥ ministrat syderũ cur¬
sus. aeris temꝑiem. fecunditatẽ ter¬
rȩ. fructuum ubertatem. Huic reue¬
ra totis medullis. totis uirib serui¬
enlum. ne forte indignationis ocłõ
te respiciat & despiciat: & conterat
in eternum & in seculum scłi. Non
arbit᷑or autẽ quod te tanta raptet
nisama: ut & hic minutũ tuum no¬
inmare. nedum numerare p̾suinas
Expone gͥ mͥ cui hoꝵ quatuor ꝓponas
reddere quod debes: cum unusqͥsq¬
sit: ut te possit singłariter suffocare.
Eia dñe uim patior. responde ꝓ me. In
manus tuas cominendo minutũ ieũ.
tu ꝑsolue om̃ib. tu ab om̃ib libera:
habui & feci dñe. habe me ex cusatum.

Expanded text:
poenitentia certatim rapiunt, etiam poenitentia certatim rapiunt, etiam ad hoc conquirendum vel audeas cit coelum et terram: et Creator tuus est, tu creatura; tu servus, ille Dominus; ille figulus, tu figmentum. Totum ergo quod es, illi debes, a quo totum habes; illi praecipue Domino, qui et te fecit, et benefecit tibi, qui tibi ministrat siderum cursus, aeris temperiem, fecunditatem terrae, fructuum ubertatem. Huic revera totis medullis, totis viribus serviendum; ne forte indignationis oculo te respiciat, et despiciat, et conterat in aeternum et in saeculum saeculi. Non arbitror autem quod te tanta raptet insania, ut et hic minutum tuum nominare, nedum numerare praesumas. Expone ergo mihi, cui horum quatuor proponas reddere quod debes, cum unusqsit, ut te possit singulariter suffocare. Eia, Domine, vim patior, responde pro me. In manus tuas, Domine, commendo minutum meum: tu persolve omnibus, tu ab omnibus libera, habui, et feci: Domine, habe me excusatum,
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. de te ciuitas dĩ. głam illam
quã nec oculus uidit. nec auris ati¬
diuit. nec in cor hominis ascendit.
regnũ om̃ium scłoꝵ. iuiuere in ȩter¬
num in ꝑpetuas hereditates. Credo
quod uelis esse ȩqualis angłis dei
licum ascultare. & uidere quicquid
illud sit. cum xp̃c tradiderit regnũ
dõ & patͥ. & erit ds̃ omĩa in omnib¬
Nec dubito quin & tu concupiscas
suspicere & umbras inclinan¬
tes. & diem aspirantẽ. cum inclina¬
uerit. illa sollemnis dies. & nubila
rerum excusserit. quando iam non
tudo feruoris & lucis. solis statio.
umbrarum exterminatio. desiccatio
paludum. fetoꝵ depulsio. Nonne
ad hoc emendiun. totum te & quę¬
cumq. undecũq contrahere poteris
dare oportebit : Et cum uniuersa
compleueris: ñ tamen ẽẽ credas con¬
dignas passiones huiꝰ temꝑis uł cor¬
poris. ad futuram głam quȩ reuela¬
bitur in nobis. An sic impudens es.
uł imprudens: ut minutum tuum
quod sibi tam xp̃i uita qͣm peccati

Expanded text:
unt de te, civitas Dei ; gloriam illam, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, regnum omnium saeculorum, vivero in aeternum, in perpetuas aeternitates. Credo quod velis esse aequalis angelis Deilicum auscultare, et videre quidquid illud sit, cum Christus tradiderit regnum Deo Patri, et erit Deus omnia in omnibNec dubito quin et concupiscas suscipere et umbras declinantes, et diem aspirantem, cum illuxerit illa solemnis dies, et nubila rerum excusserit; quando jam non tudo fervoris et lucis, solis statio, tenebrarum exterminatio, desiccatio paludum, fetorum depulsio. Nonne ad hoc emendum totum te, quaecunque, et undecunque contrahere poteris, dare oportebit? Et cum universa compleveris, non tamen putes esse condignas passiones hujus temporis vel corporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. An sic impudens es, vel imprudens, ut minutum tuum, quod sibi tam Christi vita, quam peccati
Abbreviated transcription (Latin):
tum est enim. Cum gͥ quicquid uis.
quicqͥd sapis. quicqͥd habes. quicqͥd
potes. huic um rei dedicaueris. num¬
putandum : Pauloante. uitam tuã
ꝓ uita sua xp̃o reddideras. & nunc
iterum eam totam pͣceidentiũ exigit
recordatio peccatoꝵ. Numquid ut
uulgo dicit᷑. de una filia duos gene¬

Expanded text:
tum est enim . Cum ergo quidquid vivis, quidquid sapis, quidquid habes, quidquid potes, huic uni rei dedicaveris, nputandum? Paulo ante vitam tuam pro vita sua Christo reddideras; et nunc iterum eam totam praecedentium exigit recordatio peccatorum. Nunquid, ut vulgo dicitur, de una filia duos gene
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: qͦd eo modo querant auxiliũ dei qͦ optine¬
re non possunt. Soli enĩ in adiutorio altissimi
habitant: qͥ id solũ optinere desiderant. id solũ
amittere trepidant. sedula circa illuil & sollicita
cogitatione uersantes que est utiq pietas cultꝰ
dei. Beatꝰ plane qͥ sic habitat in adiutorio al¬
tissimi: qͥa in ꝓtectione di celi cõmorabit᷑. Qd ei
nocere poterit. eoꝵ quȩ sub celo sunt. quẽ iłs celi
sunt aeree potestates: sub cęlo presens scłm ne¬
qͣm. & caro aduersus sp̃m concupiscens. Opti¬

Expanded text:
sunt, quia eo modo quaerunt auxilium Dei, quo obtinesunt, quia eo modo quaerunt auxilium Dei, quo obtinere non possunt. Soli enim in adjutorio Altissimi habitant, qui id solum obtinere desiderant, id solum amittere trepidant; sedula circa illud et sollicita cogitatione versantes, quae est utique pietas cultus Dei. Beatus plane qui sic habitat in adjutorio Altissimi, quia in protectione Dei coeli commorabitur. Quid ei nocere poterit eorum quae sub coelo sunt, quem Deus coeli sunt aereae potestates, sub coelo praesens saeculum nequam, et caro adversus spiritum concupiscens. 4. Opti
Abbreviated transcription (Latin):
fundat᷑ in ipsa. Qͥs enĩ suꝑ fragile fundamentũ
stabile credat edificiũ: Periculosa igit᷑ habita¬
tio eoꝵ qͥ in meritis suis sperant: ꝑiculosa qͥa
ruinosa. Eoꝵ uero qͥ consideratione ꝓpͥe infir¬
mitatis desꝑatione deiciunt᷑: habitationẽ auxi¬
am. & eos in torm̃tis diximꝰ habitare. Quã diu
enĩ & pęnas sustinent. in qͥbꝰ nocte & die conte¬
runt᷑. & eis qͦq qͣs nondũ sentiunt ampliꝰ cru¬
ciant᷑. ut ñ sufficiat diei malitia sua. s oppri¬
mant᷑ hiis quoq que fortasse nunqͣ. exꝑient̃
quȩ torm̃ta. qͥs infernꝰ incolerabilior pocest ex¬
cogitari: presertĩ qͥa & tanto labore premunt̃. &
celestis panis ñ sustentant᷑ edulio: hii sunt qui
in adiutorio altissimi ñ habitant: qͥa desꝑant.
Priores autẽ idcͥco ñ querunt: qͥa neqͥq̃ sibi illud
necessariũ sentiunt. Extremi uero ꝓpterea longe

Expanded text:
fundatur in ipsa. Quis enim super fragile fundamentum fundatur in ipsa. Quis enim super fragile fundamentum stabile credat aedificium? Periculosa habitatio eorum qui in meritis suis sperant; periculosa, quia ruinosa. Eorum vero qui consideratione propriae infirmitatis desperatione dejiciuutur, habitatio est anxia, et eos in tormentis diximus habitare. Quandiu enim et poenas sustinent, in quibus nocte et die conteruntur; et eis quoque quas nondum sentiunt, amplius cruciantur, ut non sufficiat diei malitia sua, sed opprimuntur his quoque quae fortasse nunquam experientur: quae tormenta, quis infernus intolerabilior potest excogitari? praesertim quia et tanto labore premuntur, et coelestis panis non sustentantur edulio. Hi sunt qui in adjutorio Altissimi non habitant, quia desperant. Priores autem idcirco non quaerunt, quia nequaquam sibi illud necessarium sentiunt. Extremi vero propterea longe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habitaut. neq nouerunt illud: qͦd nec assur¬
gere ualeant. ut aliqͣndo cogitent illud. Sunt
autẽ alii. qͥ sꝑant qͥdẽ in dño. s frustra: quia sic
de mniscdia eius sibupsis blandiunt᷑. ut ã pecca¬
tis suis ñ enĩdent᷑. cana est om̃ino spes ista. &
hec confundit. eo qͦd caritas desit. Cont̃ ꝓpħa:
citũ est dño suꝑ tim̃tes eũ. & in eis qͥ sꝑant super
iniscd̃ia eiꝰ. dicturꝰ qͥ sꝑant: signanter premisit.
suꝑ tim̃tes eũ. Frustra siqͥdem sꝑat. qui con¬
in pęnis. tereiꝰ in uiciis. Immunda habitatio ter¬
cii: anxia scd̃i. stulta & ꝑiculosa pͥmi. Qd enim
stultiꝰ: quã habitare ui domo uix adhuc inchoa¬
ta: Consũmasse te putas: At cũ consũmauerit
homo: tẽ incipit. Deniq ruinosa est om̃ino hec
habitatio: & quȩ sustentari magis opꝰ habeat.
& fulciri. qͣm inhabitari. Nonne uita presens
fragilis est & incerta: Simile uecesse est ẽẽ. qͥcqͥ d

Expanded text:
non habitant, neque noverunt illud, quod nec assurnon habitant, neque noverunt illud, quod nec assurgere valeant, ut aliquando cogitent illud. Sunt autem alii qui sperant quidem in Domino, sed frustra; quia sic de misericordia ejus sibi ipsis blandiuntur, ut a peccatis suis non emendentur. Vana est omnino spes ista, et haec confundit, eo quod charitas desit. Contra hos pcitum est Domino super timentes eum, et in eis qui sperant super misericordia ejus . Dicturus, qui sperant, signanter praemisit, super timentes eum. Frustra siquidem sperat, qui conin poenis, tertius in vitiis. Immunda habitatio tertii, anxia secundi, stulta et periculosa primi. Quid enim stultius quam habitare in domo vix adhuc inchoata? Consummasse te putas? At cum consummaverit homo, tunc incipit . Denique ruinosa est omnino haec habitatio, et quae sustentari magis opus habeat et fulciri, quam inhabitari. Nonne vita praesens fragilis est et incerta? Simile ergo esse necesse est quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
iã ꝑcepit. Neq enĩ que habemꝰ ab eo: seruare aut
tenere possumꝰ sine eo. Nunc uero quod ñ sine
dolore loqͥm̃. aut uidemꝰ. sunt aliqͥ qͥ in conuer¬
sionis initio. satis timorati & solliciti sunt. do
ac si dicant. Utq̾d ei seruiamꝰ ultra: qͣndo iam
habemꝰ qͦd daturꝰ est: O si scires qͣm parũ est.
qͦd habes. & hoc ipsũ qͥm cito ꝑdis. si ñ serua¬
uerit ille qͥ dedit. hec enĩ sunt. quȩ ualde sol¬
licitos & subiectos do nos reddere possunt: ut
ñ sim̃ de hiis qͥ ꝓpterea ñ habitant in adiutorio
altissimi. qͥa ñ reputant illud sibi necessariũ eẽ:
& hii sunt qͥ non sꝑant in ddño. Sunt autẽ alii
litatẽ ꝓpͥam deficiunt & obruunt᷑ a pusilla¬
nimitate sp̃c. habentes in carne sua. & enita infir¬
mitatẽ ꝓpͥam semꝑ intenti: ut om̃ua que patiun¬
tur cursim enumerare parati sint. Ubi enim in¬
tenderis ingeniũ ualet. In adiutorio autẽ di

Expanded text:
jam percepit. Neque enim quae habemus ab eo, servare aut jam percepit. Neque enim quae habemus ab eo, servare aut tenere possumus sine eo. Nunc vero quod non sine dolore loquimur aut videmus sunt aliqui qui in conversionis initio satis timorati et solliciti sunt, donac si dicant: Utquid ei serviamus ultra, quando jam habemus quod daturus est? O si scires quam parum est quod habes, et hoc ipsum quam cito pordes, si non servaverit ille qui dedit! Haec enim duo sunt quae valde sollicitos et subjectos Deo nos reddere possunt, ut non simus de his qui propterea non habitant in adjutorio Altissimi, quia non reputant illud sibi necessarium esse; et hi sunt qui non sperant in Domino. 2. Sunt autem et alii ficiunt 829 et obruuntur a pusillanimitate spiritus, habitantes in carne sua, et circa infirmitatem propriam semper intenti, ut omnia quae patiuntur, cursim enumerare parati sint. Ubi enim intenderis, ingenium valet. In adjutorio autem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
poralia querens. emulat᷑ in malignantibꝰ pacẽ
peccatoꝵ uidens: & elongat᷑ ab adiutorio di:
qͥd sibi ad hȩc necessariũ eẽ ñ reputat. Sed qͥd
nobis de hiis qͥ foris sunt iudicare: Timeo fr̃s
ne forte sit etiã in nobis qͥ ñ habitet in adiuto¬
rio altissimi: s confidat in uirtute sua. & in
multitudine diuitiarũ suarũ Forte enĩ feruo¬
rẽ habet qͥs potens. in uigiliis. in ieiuniis. in la¬
bore. & cet̾is huiꝰmodi: aut etiã multoꝵ ut sibi
uidet᷑ diuitias meritoꝵ longo temꝑe adqͥsiuit:
& in hiis confidens remissior in timore dei. fa¬
cile iã ad ociositates & curiositates ꝑnitiosa qͣ¬
dã securitate declinat: murmurat. detrahit.
diudicatq. Qui ꝓfecto si habitaret in adiuto¬
rio di. attendera utiq sibi: & timeret offende¬
re eũ. quẽ cognosceret adhuc tam necessariũ
ẽẽ. Tanto siquidẽ ampliꝰ timere dm̃. & magis
sollicitꝰ esse debuerat: qͣnto maiora eiꝰ munera

Expanded text:
alignantibus, pacem peccatorum videns; et elongatur ab adjutorio Altissimi, quod sibi ad haec necessarium esse non reputat. Sed quid nobis de his quae foris sunt judicare? Timeo, fratres, ne forte etiam sit in nobis, qui non habitet in adjutorio Altissimi, sed confidat in virtute sua et in multitudine divitiarum suarum. Forte enim fervorem habet aliquis, potens in vigiliis, in jejuniis, in labore et caeteris hujusmodi, aut etiam multorum ut sibi videtur divitias meritorum longo tempore acquisivit; et in his confidens, remissior est in timore Dei, facile jam ad otiositates et curiositates perniciosa quadam securitate declinat, murmurat, detrahit, dijudicatque. Qui profecto, si habitaret in adjutorio Dei, attenderet utique sibi et timeret offendere, quem sibi cognosceret adhuc tam necessarium esse. Tanto siquidem amplius timere Deum, et magis sollicitus esse debuerat, quanto majora ejus munera
Abbreviated transcription (Latin):
rio altissimi in ꝓcectione dei celi cõmorabit᷑. dice
dño susceptor meus es: & sit quod dicit in ꝓcectio¬
ne dei cȩli cõmorabit᷑. expositio precedentis par¬
tis. qͥ habitat in adiutorio altissimi. aut magis
addere uideat᷑: ut ñ solũ adiutoriũ ad oꝑandũ
bonũ. s ꝓtectionẽ qͦq adliberandũ a in alo doce¬
at eẽ querendã. At uero diligenter attende. qͥi
in ꝓtectione dicit᷑. ñ in presentia. Angłs in pre¬
sentia tiꝰ exultat: ego utinã possim in eiꝰ ꝓtectione
morari. Ille beatꝰ in presentia: ego utinam in ꝓ¬
tectione sim secur᷑ Dei celi inqͥt. Licet enĩ ubiq
eẽ ñ dubitet᷑. sic tam̃ in celo est: ut ad eiꝰ cõparatio¬
nẽ nec ẽẽ uideat᷑ in terris. Propter qͦd & orantes¬

Expanded text:
 dicet Domino: Susceptor meus es tu; et sit quod dicitur, in protectione Dei coeli commorabitur, expositio praecedentis partis: Qui habitat in adjutorio Altissimi: aut magis addere videatur, ut non solum adjutorium ad operandum bonum, sed protectionem quoque ad liberandum a malo doceat esse quaerendam. At vero diligenter attende quod in protectione dicit, non, in praesentia. Angelus in praesentia ejus exsultat; ego utinam possim in ejus protectione morari. Ille beatus in praesentia; ego utinam in protectione sim securus. Dei coeli, inquit. Licet enim ubique esse non dubitetur, sic tamen in coelo est, ut ad ejus comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in toto sit corpore. excellentiꝰ tam̃ & singulariꝰ
est in capite. ubi sunt om̃s sensus. nã in cȩceris
om̃ibꝰ membris ux unum exercet. solũ scilicet
tactũ. unde qͣntũ ad eũ modũ quo in capite est.
cȩtera membra uidet᷑ quodãmͦ non tam in ha¬
dei ꝓtectionẽ. & nom̃ habere. Felix tam̃ anima
que uł banc ꝓcectionẽ meretur. Dicet dño sus¬
ceptor meus es tu. Cerũptam̃ id qͥdẽ sermoni
alteri reseruemꝰ.

Expanded text:
excellentius tamen et singularius est in capite, in quo sunt omnes sensus nam in caeteris omnibus membris vix unum exercet solum, scilicet tactum, unde quantum ad eum modum quo in capite est, caetera membra videtur quodammodo non tam inhaDei protectionem et nomen habere. Felix tamen anima, quae vel hanc protectionem meretur. Dicet enim Domino: Susceptor meus es tu. Verum id quidem sermoni alteri reservemus.
Abbreviated transcription (Latin):
& detinent ueritatẽ dĩ in mendatio. sicut so¬
lent qͥndoq ñnulli. Cauete hoc dilectissimi.
qͥa ꝓrsus diabolicũ est: & de parte eiꝰ se ẽẽ ꝓbañ.
qui id faciunt. in suã ipsoꝵ ꝑniciẽ salutaria
scͥpta ꝑuertere molientes. Sed ñ modo plus
disserere & explanare tẽpcemus.
hi habitat in adiutorio altissimi.
in ꝓtectione di celi cõmorabit᷑. Quis
sit dium in habitator adiutorii: ꝑ
ñ inhabitantes illiro meliꝰ potest agnosci. T̃ria
siqͥdẽ eoꝵ repperies genera: unũ ñ sꝑantiũ.
aliud desꝑantiũ: tertiũ frustra sꝑantiũ. Neq
enĩ habitat in acliutorio dĩ. qͥ ñ posuit deũ ad

Expanded text:
et detinent veritatem Dei in mendacio, sicut soet detinent veritatem Dei in mendacio, sicut solent quandoque nonnulli. Cavete hoc, dilectissimi, quia prorsus diabolicum est, et de parte ejus se esse probant qui id faciunt, in suam ipsorum perniciem salutaria scripta pervertere molientes. Sed non modo plus disserere et explanare tentemus.t in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur. » 1. Quis sit divini inhabitator adjutorii, per non inhabitantes illud melius potest agnosci. Tria siquidem eorum reperies genera: unum non sperantium, aliud desperantium, tertium frustra sperantium. Neque enim habitat in adjutorio Dei, q
Abbreviated transcription (Latin):
micꝰ ꝑimit᷑: & magnitudo tͥbulationis de qua
tẽptare solebat. ip̃sa magis tẽptationes exuꝑat.
tanꝗͣ certissimũ diuinȩ presentiȩ argumentii:
Q uid enĩ timendũ nobis. si adest qͥ portat om̃ia:
D ñs defensor uite meȩ. a quo trepidabo: Nam¬
& si ambulauero in medio uinbre morus. non
timebo mala qm̃ tu mecũ es. Qͥo est qͦd totam
molẽ sustinet: & uniuersus orbis cui innitit᷑:
N ã si est aliqͥad qͦd sustineat cȩcera: ipsũ a quo
sustinet᷑: Non inuenit᷑ nisi uerbũ uirtutis oĩa
portans. uerbo enĩ dñi celi firmati sunt: & sp̃u
oris eiꝰ om̃is uirtꝰ eoꝵ. Propterea ut sit uobis
in uerbo dñi consolatio. maxime hiis diebus.
qͥbꝰ sicut om̃ino dietũ est aliqͥtenꝰ maior est la¬
ut inde confringãt arma maligni. unde sibi
usurpare presũpsit. Propterea nolo uos igno
cr: qͥcũq de scͥpturis sc̃ĩs aliqͥd ñ sc̃e usurpant.

Expanded text:
micus perimitur, et magnitudo tribulationis, de qua micus perimitur, et magnitudo tribulationis, de qua tentare solebat, ipsa magis tentationes exsuperat, tanquam certissimum divinae praesentiae argumentum? Quid enim timendum nobis, si adest qui portat omnia? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? Nam si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Quid est quod totam molem terrae sustinet? et universus orbis cui innititur? Nam si est 828 aliquid quod sustineat caetera, ipsum a quo sustinetur? Non invenitur nisi virtutis verbum omnia portans. Verbo enim Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . 2. Propterea, ut sit vobis in verbo Domini consolatio, maxime his diebus, quibus sicut omnino dignum est aliquatenus major est laut inde confringantur arma maligni, unde sibi usurpare praesumpsit. Propterea nolo vos ignormici, quicunque de Scripturis sanctis aliquid non sancte usurpant,
Abbreviated transcription (Latin):
non sine multo miserationis affec¬
tu. Quero consolationẽ quã exhi¬
bere possim. & corporalis occurrit.
s ea ñ ꝓdest qͥcqͣm. magis & obeẽ plurimũ po¬
test. Siqͥdẽ modica sementis detractio ñ modi¬
cũ messis est detͥmentũ: & si penitentia uĩa mi¬
mnat᷑ miseratione crudeli. paulatim gẽimo
farula: siqͥdẽ mors in olla est. &e mortisica¬
nim dota die in ieiuniis multis. in laboribus
prequentet in iugilus sup̃ modũ preter ea qͥ
intrise sunt. contricio cordiũ & mulcitulo
ceptationũ. Mortificamini. s ꝓpter eũ qͥ mor¬
tius est ꝓ uobis. Qͦo si abundat tͥhulatio ur̃a
ꝑ ed. abundabit consolatio ur̃a ꝑ eũ: ut in eo
adectet᷑ amma. que in aliis renuit consolari.
a piud ipsũ nãq ip̃sa qͦq tbulatio. magna que¬
aa consolatio poterit inueniri. Nonne enĩ cercũ
est. sup̃ uires humanas. ultra naturã cont̃ con¬
suetudinẽ ẽẽ. quȩ sustinetis: Alius igit̃ portat

Expanded text:
non sine magno miserationis affectu. Quaero consolationem quam exhibere possim, et corporalis occurrit; sed ea non prodest quidquam, magis et obesse plurimum potest. Siquidem modica sementis detractio, non modicum messis est detrimentum: et si poenitentia vestra minuatur miseratione crudeli, paulatim gemmis farinula? Siquidem mors in olla est; et mortificamini tota die in jejuniis multis, in laboribus frequenter, in vigiliis supra modum, praeter ea quae intrinsecus sunt contritio cordium, et multitudo tentationum. Mortificamini, sed propter eum qui mortuus est pro vobis. Quod si abundat tribulatio vestra pro eo, abundabit consolatio vestra per eum, ut in eo delectetur anima, quae in aliis renuit consolari. Apud ipsum namque ipsa quoque tribulatio magna quaedam consolatio poterit inveniri. Nonne enim certum est supra vires humanas, ultra naturam, contra consuetudinem esse quae sustinetis? Alius igitur portat
Abbreviated transcription (Latin):
quinata. Iam uero sic se habentib sin¬
gulis: etiam om̃s nos conecti & conglu¬
tinari necesse est mutua utiq caritate.
quȩ est unculum ꝑfectionis. Nam cog¬
potest. forsitau nec oportet. In celesti si¬
quidẽ domo. cognitio dilectionis est nu¬
Item sermo

Expanded text:
quinata. 4. Jam vero sic se habentibus sinquinata. 4. Jam vero sic se habentibus singulis, etiam omnes nos connecti et conglutinari necesse est, mutua utique charitate, quae est vinculum perfectionis. Nam cogpotest, forsitan nec oportet. In coelesti siquidem domo cognitio dilectionis est numentum. Quis enim gloriabitur castum se habe
Abbreviated transcription (Latin):
dissideant. id est ratio. uoluntas atq ine¬
moria Sit gͦ sine errore ratio. ut bene
congruat uoluntati. talem enĩ uoluntas
amat. sit & uoluntas sine iniquitate:
qm̃ talem ratio approbat. Alioquin si sese
uidicat anima ꝓpter uoluntatis prauita¬
tem. in eo qiod ꝑ rationem ꝓbat. bellũ
intestinum est. & discordia ꝑiculosa:
qm̃ uoluntatem huimodi ratio semper
suggillat. s accusat. s diuidicat. s con¬
denniat. Propter quod ait dñs in eũ¬
glĩo. E sto consentiens aduersario tuo¬
cito dum es in uia cum illo: ne forte
aduersarius tradat te tudici. & uidex
moria sine sorde: ut nullum in ea pec¬
catum maneat: quod non pura confes¬
sione & dignis fructib penitentis de¬
leatur. Alioquin conscientiã ni qua pec¬
catum latet & odit uoluntas. & ratio
execratur. Bomu ꝓnde parat habita¬
culum dõ. cuiꝰ nec ratio decepta. uec uo¬
luntas ꝑuersa. nec memoria fuerit in¬

Expanded text:
dissideant, id est ratio, voluntas atque medissideant, id est ratio, voluntas atque memoria. Sit ergo sine errore ratio, ut bene congrat voluntati: talem enim voluntas amat. Sit et voluntas sine iniquitate, quoniam ratio talem approbat. Alioqui si sese judicat anima propter voluntatis pravitatem in eo quod per rationem probat, bellum intestinum est, et discordia periculosa; quoniam voluntatem hujusmodi ratio semper suggillat, sed accusat, sed dijudicat, sed condemnat. Propter quod ait Dominus in Evangelio: Esto consentiens adversario tuo, dum es in via cum illo, ne forte adversarius tradat te judici, et judex is . Sit etiam memoria sine sorde, ut nullum in ea peccatum maneat, quod non pura confessione et dignis fructibus poenitentiae deleatur. Alioquin conscientiam, in qua peccatum latet, et voluntas odit, et ratio exsecratur. Bonum proinde parat habitaculum Deo, cujus nec ratio decepta, nec voluntas perversa, nec memoria fuerit in
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ancilla dm̃. fiat mͥ scđdm uerbũ tu¬
um. Dic iuxta beatȩ elisabeth uerbum.
& uide hoc in ut ueniat maieitas dm̃¬
mci ad me: Quanta enĩ dĩ benignitas.
qñta dignatio. quanta dignitas. quauta
gła animarũ: quod dñs uniuersoꝵ. &
qui nullam habet indigentiã. templiun
sibi fieri iubet in illis: Itaq fr̃s toto
cum desiderio. & digna gr̃arum actione
itudeamus ei templum eilificare. in nob̃
pͥmo quidem solliciti. ut in singulis:
denide ut in om̃ib simul inhabitet. qͥa
nec singulos dedignat᷑. nec uinuersos.
Puimo gͥ loco studeat unusquisq ne dis¬
sideat ipse a semetipso: qͣm om̃e regnũ
in seipsum diuisum desolabit᷑. & domus
supra domumi cadet. nec intrabit xp̃c.
ubi fuerint parietes inclinati. & mace¬
riȩ depulsȩ. Nonue enĩ corꝑis sui domũ
integrã auma uult habere: & exire illã
necesse est. si fuerint a se meubra disꝑsa:
ꝑ fidem in corde suo. id est in scipsa: sol¬
licite caueat. ne a se inuicem menbra eiꝰ

Expanded text:
at mihi secundum verbum tuum. Dic juxta beatae Elisabeth verba: Et unde hoc mihi, ut veniat majestas Domini ad me? Quanta enim Dei benignitas, quanta dignatio, quanta dignitas, quanta gloria animarum, quod Dominus universorum, et qui nullam habet indigentiam, templum sibi fieri jubet in illis? Itaque, fratres, toto cum desiderio et digna gratiarum actione studeamus ei templum aedificare in nobis: primo quidem solliciti ut in singulis, deinde ut in omnibus simul inhabitet; quia nec singulos dedignatur, nec universos. Primo igitur loco studeat unusquisque ne dissideat ipse a semetipso; quoniam omne regnum in se ipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet ; nec intrabit Christus, ubi fuerint parietes declinati, et maceriae depulsae. Nonne enim corporis sui domum integram anima vult habere, et exire illam necesse est, si fuerint a se invicem membra per fidem in corde suo, id est in se ipsa: sollicite caveat ne a se invicem membra ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dauid scs. religiosa quadã
cepit cogitatione moueri.
indignum uidicans. quod
nullam adhuc dñs sabaoth
domum haberet in terris: ipse uero do¬
mũ inbabitaret regiȩ dignitatis. Hoc ip¬
sum fr̃s uos quoq decet cogitare fideli¬
ter: & uiriliter effectui mancipare. Nam
qͦd licet o̾ placuerit cogitatio illa ꝓpbete.
opus tamen seruatum est salomoni. alia
explicare. Iam uero o amma tu quidem
sublumi in domo habitas. quȩ a dõ tibi
fabricata est. corpus hoc dico. qͦd sic com
sam. aptissimam & decoram. dico auttm
sensibilem hunc & habitabilem mundũ.
Nonne gͣ iidignũ reputas. ut tͥ ipse fece¬
rit domum. tu uero ei templun ȩdifica¬
re dissimules: Adhuc domũ quidẽ ha¬
bes s certus esto. qm̃ in breui casura est
domus tua: & tu nisi pͥus ꝓuideris aliã
a facie frigoris eiꝰ quis sustinebit: Fetix
ꝓinde amina & multum felre quedicere.
potest. Scimus si terrestris domꝰ ñra hu¬
ius habitationis dissoluatur. qͦd edifica¬

Expanded text:
David sanctus, religiosa quadam coepit cogitatione moveri, indignum judicans quod nullam adhuc Dominus sabaoth domum liaberet in terris; ipse vero domum inhabitaret regiae dignitatis . Hoc ipsum, fratres, nos quoque decet cogitare fideliter, et viriliter effectui mancipare. Nam quod, licet Deo placuerit cogitatio illa Prophetae, opus tamen reservatum est Salomoni, alia putatione. Jam vero, o anima, tu quidem sublimi in domo habitas, quae a Deo tibi fabricata est. Corpus hoc dico: quod sic compsam, aptissimam et decoram. Dico autem sensibilem hunc et inhabitabilem mundum. Nonne ergo indignum reputas, ut tibi ipse fecerit domum, tu vero ei templum aedificare dissimules? Adhuc domum quidem habes, sed certa esto quoniam in brevi casura est domus tua: et tu nisi prius provideris aliam,a facie frigoris ejus quis sustinebit? Felix proinde, et multum felix anima quae dicere potest: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
palpebris tius dormitationẽ: donec in¬
uemias locum dño. tabernaculum deo
iacob. S quid putamꝰ fr̃s. ubi niuenit᷑
huiꝰ edificũ locus. aut quis poterit esse
architectus: Nam usibile. istud templũ.
utiq ꝓpter nos scm̃ est. & nr̃am babitati¬
onem. Neq enim altissimꝰ i manu factis
ihabitat. Quod gͦ edificamꝰ templum ei.
qui dicit. & uere dicit. cȩlumn & terrã ego
impleo: Tribularer ualde & antiaretur
suꝑ me sp̃s incus. insi qͦd audio eũ de quo¬
dam dicentẽ. quia ego & pater ad eũ ue¬
niemus & mansionẽ apud eum faciemꝰ
Ttaq iam scio ubi paranda est domus ei.
qm non capit eum isi ymago sua. Am¬
ina eim capax illius est. quȩ iimirumn
ad ymagniẽ eus est creata. Propter qͦs
iam festina. adorna thalamum tuũ syon.
qm̃ complacuit dño in te: & terra tua in¬
habitatutur. Exulta satis filia syon: ha

Expanded text:
donec invenias locum Domino, tabernaculum Deo Jacob . 2. Sed quid putamus, fratres? Ubi invenitur hujus aedificii locus, aut quis poterit esse architectus? Nam visibile istud templum utique propter nos factum est ad nostram habitationem: neque enim Altissimus in manufactis habitat. Quod ergo aedificabimus templum ei qui dicit, et vere dicit: Coelum et terram ego impleo? Tribularer valde, et anxiaretur super me spiritus meus, nisi quod audio eum de quodam dicentem: Quia ego et Pater ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Itaque jam scio, ubi praeparanda sit domus ei, quoniam non capit eum nisi imago sua. Anima capax illius est, quae nimirum ad ejus imaginem est creata. Propter quod jam festina, adorna thalamum tuum, Sion; quoniam complacuit Domino in te, et terra tua inhabitabitur. Exsulta satis, filia Sion;
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin qͦq & seraphim: neq enĩ alii sunc.
montes domꝰ dei. qͦd sonat bethel: plane in dex¬
tera paiͥs. ubi iã non sit pater maior eo. in dex¬
tera altissimi coaltissimũ apprehendere concu-¬
piscens. Hȩc enĩ est uita ȩterna fr̃s. ut pacrẽ cog¬
noscamꝰ uerũ deũ. s & quẽ misit ũm xp̃m. ue¬
rũ nichilominꝰ & unũ cũ eo dm̃. suꝑ om̃ia bene

Expanded text:
cherubim quoque et seraphim neque enim alii sunt montes domus Dei, quod sonat Bethel, plane in dextera Patris, ubi jam non sit Pater major eo, in dextera Altissimi coaltissimum apprehendere concupiscens. Haec enim est vita aeterna, fratres, ut Patrem cognoscamus verum Deum; sed et quem misit Jesum Chr
Abbreviated transcription (Latin):
Muniꝰ enĩ fugere oporteret: si uł interior magna¬
nimitas exteriores tumultꝰ uiriliter sustine¬
ret. uł exteriori t̃nqͥllitate pusillanimitas ꝓ¬
pria foueret᷑. Altissimũ ait posiusti refugũi
tuũ. Sepe illuc fugiamꝰ fĩs: munitꝰ est locus.
nullus ibi tunet᷑ hostis. Qtinã magis semꝑ
ibi manere lic̾et: s ñ hoc tẽporis huiꝰ. Quodd
mͦ refugiũ est. qͣndoq habicaculũ erit: ehi

Expanded text:
Minus enim fugere oporteret, si vel interior magnaMinus enim fugere oporteret, si vel interior magnanimitas exteriores tumultus viriliter sustineret, vel exteriori tranquillitate pusillanimitas propria foveretur. Altissimum, ait, 853 posuisti refugium tuum. Saepe illuc fugiamus, fratres: munitus est locus, nullus ibi timetur hostis. Utinam magis semper ibi manere liceret! Sed non est hoc temporis hujus. Quod modo ref