comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit quia ascendisti cubile patris tui. Non
sicut iudei intelligunt hoc ꝓinde dietũ. ẽẽ.
esqd̾ cũ bala concubina pat̾ris sui concubu¬
erit. Prophetia enĩ futura p̃minciabat n. que
fuerant᷑ gesta. ipso patriarcha dicente. annun¬
ciabo uobis que uentura st̃ noussimis dem¬
poribꝰ. & idõ inp̃teritũ ñ est referendũ qͥa
ille sutursĩ p̃dixit. Predicabat enĩ dnĩ passi¬
onem & pͥmogenite plebis audaciam. quȩ
ascendit eubile dĩ patris sui & maculauit
stratũ eiꝰ. quando corpus dñicũ in quo pleni¬
tudo diuinitatis requiescebat raptũ incruce

Expanded text:
subjecit: Quia ascendisti cubile patris tui. Non subjecit: Quia ascendisti cubile patris tui. Non sicut Judaei intelligunt, hoc proinde dictum esse, eo quod cum Bala concubina patris sui concubuerit. Prophetia enim futura praenuntiabat, non quae fuerant gesta, ipso patriarcha dicente: Annuntiem vobis, quae ventura sunt novissimis diebus. 9. Et ideo in praeteritum non est referendum, quod ille futurum praedixit. Praedicebat enim Domini passionem, et primogenitae plebis audaciam, quia ascendit cubile Dei Patris sui, et maculavit stratum ejus, quando corpus dominicum, in quo plenitudo divinitatis requiescebat, raptum in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
liq sacram̃tto maiori popło uideorũ p̃positꝰ
est minor popłs gentiũ. Unde & idem patn¬
archa sic ait. Hic quidem erit inpopłm s
hic exaltabitur.
is cõpletis. uocauit iacob filios
suos ut benediceret eos mystico
ordine loquens. uere tanquam fu
simis futura erant. incipiens ita. Ruben pͥ
genitis debebatur ipsius erat acciꝑe sacerdo¬
tiũ atq regnũ. Additur. tu uirtꝰ mea. Itiq qͥa
exipso popło fundam̃ttũ fidei. exipso uirtus dĩ
am. dũ conuertit adeum dorsum & nͥ face̾s
Iste pͥor indonis. quia ipsis pͥmis data st̃ eloqͥa
dei. pͥmis ipsis legis latio & testam̃tũ siue ꝓ¬
idem regnauit. Effusus ẽ. aut̃ sicut aqua pec¬
cando in xp̃m. Quasi aqua quę uasculo non
tenet᷑ uoluntatis effusus ẽ. impetu. & iecirco
addit. ultra ñ creseas: quia popłs ipse postꝗͣ
inuniuerso orbe disꝑsus ẽ. ualde imminutꝰ
atq breuiatꝰ est. S qͥuare talia merint. ita

Expanded text:
lique sacramento majori populo Judaeorum praepositus lique sacramento majori populo Judaeorum praepositus est minor populus gentium. Unde et idem patriarcha ait, Hic quidem erit in populum, hic exaltabitur. ompletis, vocavit Jacob filios suos, ut benediceret eos mystico ordine, loquens vero tanquam futmporibus futura erant, incipiens ita: Ruben priim juxta quod primogenitis debebatur, ipsius erat accipere sacerdotium, atque regnum. Additur: Tu virtus mea, utique 347 quia ex ipso populo fundamentum fidei, ex ipso virtus Dei, am, dum convertit ad eum dorsum, et non faciem. Iste prior in donis, quia primis ipsis data sunt eloquia Dei. Primis ipsis legislatio et testamentum sive pidem regnavit. Effusus est autem sicut aqua peccando in Christum, quasi aqua, quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus est impetu. Et idcirco addidit: Ultra non crescas. Quia populus ipse postquam in universo orbe dispersus est, valde imminutus atque abbreviatus est. 8. Sed quare talia meruit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ sc̃ĩs de quibꝰ in euangłio dicit. hi sunt fr̃i
mei qͥ faciunt uoluntatem meam. His gͥ dat
tͣram scilicet reꝓmissionis regni dĩ. de qua dicit
De hinc ioseph festinans acciꝑe benedictionem
patris. duos filios suos obtulit manassen & e
phraim. Inquibꝰ sic̃ factum est in esau & in iacob.
dicente dño maior seruiet minou: ista inistis
duobꝰ filuis ioseph. Ham maior manassẽs qͥ int̃¬
p̃tatur obliuio tpum gessit iudeorum. qͥa oblitꝰ
est dm̃ suũ qͥ fecit eum. minor aut̃ xpĩanor
mundi. Hos quidem cũ benedicere uellet iacob.
posuit ioseph ephrem ad sinistram. manassen
aut̃ ad dexteram aui constiruit. At ille cancellatiᷤᷤ¬
manibꝰ crucis mysteriũ pfigurans. trans lata
de notata iudeis scandalũ xp̃ĩanis sꝑem fu
turam p̾signauit. senioremq ꝑcrueis miste¬
riũ sinistrum factũ de dextro. & uniorem
dextrũ de sinistro. quia iudeis in nr̃a deser¬
ta labentibꝰ nos illorũ głam adepti sumꝰ ta¬

Expanded text:
omnibus sanctis, de quibus in Evangelio dicit: Hi sunt fratres mei, qui faciunt voluntatem meam . His igitur dat terram, scilicet repromissionis regni Dei, de qua dicituDehinc Joseph festinans accipere benedictionem patris, duos fiphraim; in quibus sicut factum est in Esau et Jacob, dicente Domino, Major serviet minori, ita et in istis duobus filiis Joseph. Nam major Manasses qui interpretatur oblivio, typum gessit populi Judaeorum, qui oblitus est Dominum suum qui fecit eum. Minor autem Christianorum mundi: hos quidem cum benedicere vellet Jacob, posuit Jacob Ephraim ad sinistram, Manassen autem ad dexteram illius constituit; at ille cancellatimanibus, crucis mysterium praefigurans, translata denotata Judaeis scandalum, Christianis futuram gloriam praesignavit, senioremque per crucis mysterium, sinistrum factum de dextro, et juniorem dextrum de sinistro, quia Judaeis in nostra deserta labentibus nos illorum gloriam adepti sumus. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentia. Mittit᷑ & patri munera. filius ho¬
norat patrem. populũ suũ xp̃c̃ ꝓmissis inuitat
muneribꝰ. Portant hȩc munera asini illi. genti¬
les inutiles & laboriosi : nunc utiles portant in
tpo xp̃i munera. portant in euangłio mune¬
raĩ largitorem. Dimisit ioseph fr̃s suos. qui nun¬
idẽ. plebs incredula. s post quam xp̃i gesta

Expanded text:
intelligentia. Mittuntur et patri munera, filius hointelligentia. Mittuntur et patri munera, filius honorat patrem: Christus populum suum promissis invitat muneribus. Portant haec munera asini, illi gentiles inutiles ac laboriosi, nunc autem utiles portant in typo Christi munera. Portant in Evangelio munerum largitorem. Dimisit Joseph frid est plebs incredula. Sed postquam Christi gesta
Abbreviated transcription (Latin):
iuentus ẽ. in saceo beniamin sciplus
ioseph nͥ quia in corpore pauli iam doctri¬
ne clestis p̃fulgebat eloquium. dũ esset
saccũ erat scip̃hiis. doctrina intra legem. lucerna
intra modiũ. Missus tam̃ ananias manũ posuit.
marsupiũ soluit. marsupio soluto argento res¬
plenduit. & decidentibꝰ squamis uelut quib̾dã
facci uinculis. soluto sacco. idẽ. deposito legis ue¬
argentei cũ qͥnq stolis oꝑtimis. Triginta argen¬
teos a xp̃o accipit. qͥc̾q p̾dicat trinitatẽ siue ap̃i
cruoem. Ideoq paulus ait. Heꝙ enĩ iudicaui scire
me aliqͥd inter uos. nͥ xpm̃ iħm & hunc cruci¬
fixum. Quinq aut̃ stolas accepit. idẽ. sapientiȩ
om̃ium sensuum multiplices disciplinas. Precellit
gͥ paulꝰ. & eiꝰ exuberat portio metitor.S tam̃
habent & fr̃s. idẽ. alii p̃dicatores grãm suam.
mestici eiꝰ uestiti st̃ duplicibꝰ. idẽ. mistica uł morali

Expanded text:
inventus est in sacco Benjamin scyphus inventus est in sacco Benjamin scyphus Joseph, nisi quia in corpore Pauli jam doctrinae coelestis praefulgebat eloquium, dum esset saccum erat scyphus, doctrina intra legem, lucerna intra modium. 27. Missus tamen Ananias, manum posuit, marsupium solvit. Marsupio soluto, argentum resplenduit, et decidentibus squammis, velut quibusdam sacci vinculis soluto sacco, id est, deposito legis vesunt ei triginta argentei cum quinque stolis optimis. Triginta argenteos a Christo accipit, quicunque praedicat Trinitatem, sive Christi crucem. Ideoque Paulus ait: Neque enim judicavi scire me aliquid inter vos, nifixum . Quinque enim stolas accepit, id est, sapientiae, omniumque sensuum multiplices disciplinas. Praecellit igitur Paulus, ejus exuberat portio meritorum; sed tamen habent et fratres, id est alii praedicatores, gratiam suam, mestici ejus vestiti duplicibus, id est, mystica, vel morali
Abbreviated transcription (Latin):
uendidissent. deficeret egyptus. Nisi xp̃m uidei
crucifrissent. ꝑierat mundꝰ. Ioseph gͦ int̃̃tat᷑
augñitatio siue ampliatio. S in illo ioseph am
pliationẽ ñ habuit nͥ sola egyptus. in nr̃o uͦ ioseph
augm̃tũ habere meruit imiuersus mudus.
Inomĩem enĩ t̾ram exiuit sonꝰ eorũ. Dicit iacob
filiis suis. est frum̃tũ inegyptũ. Dicit ds pat̾.
exegypto uocaui filiũ meũ: Descendunt igit᷑
decẽ ꝓuectiores idẽ. uidei. quasi decalogo legis¬
numero constituti. Qͦs ipse cognoscens. ñ est co-¬
gnitꝰ ab eis. Cognoscunt᷑ & hebrei ã xp̃o. ipsi aut̃
ñ cognoscunt eum. Deder̃t illi quidem pecu
incarne fidei ȩtatem gerebat. Unde etiam
stephanum uestim̃ta seruabat. fleuit ioseph
Nceritas pauli fletus ẽ. xp̃i. Lauat faciem
suam. ut lum̃ ei amissũ restituat. Lauat
faciem suam ꝯpc̃ ubi baptitatur paulus.
ꝑ quiem dñs iħc aplurimis uideret. De hine
sciphus iosepħ argenteus solius sacculo
iumioris inseritur. S quid sibi uult qd̾

Expanded text:
endidissent, defecerat Aegyptus. Nisi Christum Judaei crucifixissent, perierat mundus. Joseph interpretatur augmentatio, sive ampliatio. Sed in ipliationem non habuit nisi sola Aegyptus, in nostro uero Ioseph augmentum habere meruit uniuersus mundus. in omnem enim terram exiuit sonus eorum et in fiEx Aegypto vocavi filium meum etc. Descendunt igitur decem profectores, id est Judaei Decalogo legis constituti, quos ipse cognoscens non est cognitus ab eis. Cognoscuntur et Hebraei a Christo, ipsi autem non cognoscunt eum. 24. Dederunt illi quidem pecunaturam in carne fidei aetatem 344 gerebat. Unde etiam Stephanum vestimenta servabat. Flevit Joseph, et caecitas Pauli fletus est Christi. Lavat faciem suam, ut lumen ei amissum restituat. Lavat faciem suam Christus, ubi baptizatus est Paulus, per quem Dominus Jesus a plurimis videretur. Dehinc scyphus argenteus soli sacculo junioris inseritur. 26. Sed quid sibi vult, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quos ꝑfidia possidebat. Et sic ioseph uerus apẽ
occurrit. qui senem ȩtate suscipiat. ultimis tẽ-¬
poribꝰ popłm iudeorũ ñ scd̾m illiꝰ merita. s scd̾m
electionem grẽ suȩ. & imponit manii suꝑ ocłos
dendum. Unde & apłs ait. quod cęcitas exparte
inisrł facta est. donec plenitudo gentiũ intraret.
& sic omĩs isrł saluus fieret. Tradidit post hȩc
p̃bens eis cibaria. qͥa fames opp̾sserat t̾ram. Sic

Expanded text:
rfidia possidebat; et sic Joseph verus Christus occurrit, qui senescentem jam suscipiat ultimis temporibus populum Judaeorum, non secundum illius merita, sed secundum electionem sudendum. Unde Apostolus ait: Quia caecitas ex parte Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Iam Gersen, praebens eis cibaria, quia fames oppresserat terram. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
egytiaca saluator mundi. Quid manifestus
de xp̃o. quando subfigura ioseph saluator
ostendit᷑: ñ tantũ uniꝰ t̾re egypti. s eciam to¬
tius mundi: Tringuita annoꝵ erat ioseph
quando in conspec̃tu regis pharaonis stetit.
typo pharaonis in conspectu mundi appa¬
ruit reuelatꝰ. Accepit gͦ exgentibꝰ urorem
idẽ. eccłiam exqua genuit duos filios. ide.
duos popłos exuideis & gentibꝰ congregates
Igit᷑ post ubertatem annos inuniuerso orbe
fames p̾ualuit. Merito. quia ñ erat qui
faceret bonitatem. Post hȩc ioseph a penu¬
ria frum̃ti saluat egiptũ. idẽ. xp̃e a fame
uerbi dĩ. lib̾at mundũ. Aꝑuit entn hor¬

Expanded text:
Aegyptiaca Salvator mundi. Quid manifestius Aegyptiaca Salvator mundi. Quid manifestius de Christo. Quando sub figura Joseph Salvator ostenditur, non tantum unius terrae Aegypti, sed etiam totius mundi? Triginta annorum erat Joseph, quando in conspectu regis Pharaonis stetit. typo Pharaonis in conspectu Herodis apparuit revelatus. 21. Accepit ergo ex gentibus uxorem, id est, Ecclesiam, ex qua genuit duos filios, id est, duos populos ex Judaeis et gentibus congregatos. Igitur post ubertatis annos, in universo orbe fames praevaluit. Merito, quia non erat qui faceret bonitatem. Post haec Joseph a penuria frumenti salvat Aegyptum, et Christus a fame verbi Dei liberat mundum: aperuit enim hor
Abbreviated transcription (Latin):
egꝰpti. Et dñs nr̃ post quam distractꝰ est a iuda
ũt ioseph afrĩbꝰ. & de inferorũ carcere resur¬
ren ascendit currũ regni celestis. de quo scrip¬
tum est currus dei decem miliũ. & accepit
potestatem a patre p̃dicandi & iudicandi. sicut
paulus apłs ait. Et dedit ei nom̃ quod est suꝑ
omẽ nom̃. ut uinomine iħu omẽ genũ flectat᷑
cȩlestium t̾restriũ & infernorũ. Accepit qͦꝙ
& anulũ. pontificatũ scilicet fidei. quo creden¬
tiũ animȩ salutis signo signant᷑ frontibꝰ suis.
nr̃isq cordibꝰ ꝑsignũ crucis sigura ęt̾ni regis
inpͥmit᷑. Induiturq stolam bissnam. idẽ car¬
nem suam bisso splendidiosłem & stolã im¬
mortalitatis. Accepit quoq torquem auream
idẽ. intellectũ bonũ. Prȩco ante eũ p̃cedit. idẽ.
aut ioħes baptista qui it̃ eiꝰ p̃cedens p̾conabat
dicens. parate uiam dnt̃. Habebit & aliũ p̾co¬
nem tubam angłi. quia ipse dix̃. ueniet in
tuba angłi. Uocatur qͥppe ioseph. lingua

Expanded text:
inus noster, postquam est distractus a Juda, ut Joseph a fratribus et de inferorum carcere surrexit, ascendit currum regni coelestis, de quo dictum est: Currus Dei decem millibus. 18. Et accepit potestatem a Patre praedicandi et judicandi: sicut Paulus apostolus ait: Et dedit ei nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium et infeet annulum, pontificatum scilicet fidei, quo credentium animae salutis signo signantur frontibus et cordibus. Per signum crucis figura aeterni regis exprimitur. Induiturque stola byssina, id est, carnem sanctam bysso splendidiorem, et stolam immortalitatis. Accepit quoque torquem auream, id est intellectum bonum. Praeco ante eum praecedit, id est, Joannes Baptista, qui iter ejus praecedens praeconavit dicens: Parate viam Domino . Habebit et alium praeconem, tubam angeli, quia ipse dixit: Veniet in tuba angeli. Vocatur quippe Joseph lingua
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscunt. ad orare contemnunt. Ia bob mit¬
tit filiũ sicũ ioseph ut de frĩbꝰ sollicitudine̾ gere¬
humanũ peccatis grauidum uisitaret. Mittit᷑ ab
illo utiq patre. de quo scriptũ est. Misit ds̃ filumi
suum insimilitudinem carnis peccati. ut iuderet
si recte. eẽnt. oues. Et dñs in euangłio inquit. Non
here ingrandi defectione erant. qui de fr̃icidio
cogitabant. Cũ uidissent ioseph fr̃s sui ꝓcul: occi¬
dere cum cogitauer̃t. Et iudei uerum uidentes

Expanded text:
cognoscunt, adorare contemnunt. 340 Jacob mitcognoscunt, adorare contemnunt. 340 Jacob mittit Joseph filium suum, ut de fratribus sollicitudinem gerehumanum peccatis languidum visitaret. Mittitur ab illo utique Patre de quo scriptum est: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati . Ut videret si recte essent oves, et Dominus in Evangelio inquit: Non Vere in grandi defectione erant, qui de fratricidio cogitabant. Qui cum vidissent Joseph fratrem suum procul, occidere eum cogitabant. Et Judaei videntes
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝑductus. atq ibidem sublimat᷑ e.
Ioseph unꝰ exduodecĩ filiis iacob. quẽ pat̾̃ p̃ce
stirpe ꝓgenitis p̃tulit. Unde & ibi dr̃. Amabat
eũ iacob̃. eo qd in senectute genuisset eum.
Senescente enĩ mundo illucescens dei filius
ꝑmariȩ iurginis partũ serus aduent. tanqͣͥm
filius senectutis scd̃m sacram̃tũ suscepa corꝑo¬
mea aut̃ polimita quam fecit ei pat̾. uane¬
tatem popłorũ gromibꝰ gentibꝰ incorpore ap̃i
congregata signisi cauit. Somniũ uͦ illud ꝓꝗgᷤᷤ¬
sr̃m manipuli ad orauert̃ mamipulũ eiꝰ
illus ẽ. qd in ip̃o impletũ est. & ad orabunt eũ
om̃s reges t̾rȩ om̃s gentes seruient ei scle¬
cet ꝑfidem fructũ bõnorũ oꝑum offerentes
pse est quem sol x luna & ftelle adoran
nomine qẽ eccłie claritas sub imagine laned
rum adorat. Unde & pater siis increpauit eũ
dicens. Nunqͥd ego & mat̾ tua & fr̃s tui ad orabi¬
mꝰ tes Oburgatio ista patris. duriciam popłi

Expanded text:
tum perductus, atque ibidem sublimatus est. Joseph unus ex duodecim filiis Jacob, quem pater prae stirpe progenitis, praetulit. Unde et ibi dicitur: Amabat eum Jacob quod in senectute genuisset eum. Senescente enim mundo, illucescens Dei Filius per Mariae virginis partum serus advenit, tanquam filius senectutis secundum sacramentum suscepti corponica autem polymita, quam fecit ei pater, varietatem populorum ex omnibus gentibus in corpore Christi congregatam significavit. Somnium vero illudrum manipuli adoraverunt manipulum ejus, illud est, quod in Christo completum est: Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei. Scilicet per fidem fructum bonorum operum offerentes. Ipse est, quem sol et luna et stellae adorant, nomine, et Ecclesiae claritas sub imagine lunae,rum adorant. Unde pater suus increpavit eum dicens: Nunquid ego et mater tua, et fratres tui adorabimus te? Objurgatio ista patris duritiem populi
Abbreviated transcription (Latin):
edificauit ihe altare dõ excelso ex laꝑidibꝰ
integris in quibꝰ ñ erat iniectum ferrum
sicut preceꝑat morses & immolauit sacrisiciũ
& scripsit inlapidibꝰ deuteronomiũ legis moysi.
edificati indomos spuales. His ñ est iniectũ ferrum.
quia incorrupa & immaculati carne & spũ sunt.
& iacula maligni ignita ñ receꝑunt. Hi unum
altare faciunt. unitate sidei uł concordia caritatiᷤᷤ.
Inhis quoq deuteronomiũ. idẽ. scd̾am legem euan-¬
centem. Dictum est antiquis. ñ mȩchaberis. Ego
aut̃ dico uobis. siquis uiderit mulierẽ ad concupi-¬
scendum eam. iam mechatus ẽ. eam in corde suo.
hanc gͥ iħc legem notam in cordibꝰ credentiũ. hanc¬
scribit̃ in eorum mentibꝰ qui altaris constructione
digni sunt
X. De maledictionib et benedictionibus:

Expanded text:
edificavit Jesus altare Deo excelso ex lapidibus integris, in quibus non erat injectum ferrum, sicut praeceperat Moyses; et immolavit sacrificium, et scripsit in lapidibus Deuteronomium legis Moysi. aedificati domus spiritalis . His non injectum ferrum, quia incorrupti et immaculati carne et spiritu sunt, et jacula maligni ignita non receperunt, hi unum altare faciunt unitate fidei vel concordia charitatis. In his quoque Deuteronomium, id est, secundum Evanris; ego autem dico vobis: Si quis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Hanc igitur legem Jesus novam in cordibus credentium scripsit in eorum mentibus, qui altaris constructione digni sunt. CAPUT X. De maledictionibus et benedictionibus
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e illustratione cõponit᷑. scõ desiderio de inus ad
Iũma euehi suꝑnę contẽplationis penna festinet.
& qͦd inp̃senti titillat exuitio : uł p̃teritoꝵ malor
memoria repͥmat. uł donoꝵ p̃cellentiũ consolatio¬
ne restinguat uł etiam imitatione ut dictũ est

Expanded text:
gratiae illustratione componitur, sancto desiderio de imis ad summa evehi supernae contemplationis penna festinet, et quod praesenti titillat ex vitio, vel praeteritorum malorum memoria reprimat, vel donorum praecedentium consolatione restringat, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
petrauit. & contumeliosa uerba ñ tam conuitia qͣm ad¬
iutora credidit. quibꝰ se purgari. sibiq misereri posse
iudicauit. Tunc enĩ illata conuitia bene toleiamꝰ: cũ
insecreto m̃tis admale ꝑpetrata recurrimꝰ. Leue qͥppe
uidet᷑. qd iniuria ꝑcuauiur. dũ mactione nr̃a conci¬
pimꝰ. qͥa perus ẽ. qd merem̃. Sicq fit : ut contumelis¬

Expanded text:
et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credidit, quibus se purgari sibique misereri posse indicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad male perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus, quia pejus est quod merem
Abbreviated transcription (Latin):
figura est in huiꝰ numeri consideratione.
ge & ꝓpħis. Unde etiam in monte int̾ utranq
ꝑsonan medius saluator effulsit: ut ab om̃ibꝰ
mundi illecebris auiditatẽ nrãm tanquã ieiunio
tẽꝑantiȩ refrenemꝰ. quandiu ꝑfectio decalogi legis.
ꝑ quattuor eiꝰdem mundi partes idẽ toto orbe prȩ¬
dicatur. ut decem quat̃ ducta quadragenariũ nu¬
merũ signent.

Expanded text:
figura est in hujus numeri consideratione: ge et prophetis. Unde etiam in monte inter utramque personam medius Salvator effulsit, ut ab omnibus mundi illecebris aviditatem nostram tanquam jejunio temperantiae refrenemus, quandiu perfectio decalogi legis per quatuor ejusdem mundi partes, id est, toto orbe praedicatur, ut decem quater ducta, quadragenarium numerum signent.
Abbreviated transcription (Latin):
abarĩm. contra faciem nabõ. quȩ uertit᷑
faciem montis nabo. Ibi morit᷑ ꝙ sepelitur moỹ¬
ses. t̾ra repinissionis ante conspecta. Nabo int̃p̃¬
tatur conclusio. Inqua sinit̾ lex. & ñ inuenitur
eiꝰ memora. Porro grã euangłui. absq ullo fine
tendit᷑. In om̃em enim t̾ram eriuit sonus eorũ.
& infines orbis terrȩ uerba eorum. Simulq consi¬
derandũ est. qd̃ habitatio transeuntiũ in monte sita
sit. & ad huc ꝓfectu indigeat. Post montes enĩ pluri¬
mos ad cãpestria moab & iordanis fluenta descendi¬
mꝰ. quod int̃pͣtatur descensio. Nichil enĩ tam ꝑicu

Expanded text:
Abarim, contra faciem Nabo . Quadragesima faciem montis Nabo, ubi moritur et sepelitur Moyses, terra repromissionis ante conspecta . Nabo interpretatur, conclusio, in qua finitur Lex, et non invenitur ejus memoria. Porro gratia Evangelii absque ullo fine tenditur. In omnem terram exivit sonus ejus: et in fines 495 orbis terrae verba ipsius . Simulque considerasit, et adhuc profectu indigeat. Post montes enim plurimos, ad campestria Moab et Jordanis fluenta descendimus, qui interpretatur descensio. Nihil enim, u
Abbreviated transcription (Latin):
rum sciens eẽ. dilectionem uirorũ inppriis quoq tixorib in honestam.
sciens eẽ. placentẽ dõ: docuit quomodo uiri uxores suas amare deberen

Expanded text:
verum sciens esse dilectionem virorum propriis quoque uxoribus in honestam, verum sciens esse dilectionem virorum propriis quoque uxoribus in honestam, sciens esse placentem Deo, docuit 516 quomodo viri uxores suas amare deberent,
Abbreviated transcription (Latin):
Scã scõrum: ⁊ alia non tantum sabbata. sz
Sabbata sabbatorum: sio nunc docemur
Scribente s alomone ẽẽ quedam non solum
cantica sed ⁊ cantica canticorum. Beatus
Sabbateat Sabbata sdabbatorum. Beatus similiter ⁊ il: qui intelligt
cantica ⁊ canit ea. Nemo qͥrpe nͥ in solennitatib canit seo mutto
conditor ds̃ creauit ad bonũ. s ꝓ usu nrõ
fit sepe ut res quȩ bone sunt ꝑ naturam.
dum male his abutimur. nos adpeccata
deducant. Unꝰ de animȩ motib amor
quo bene utimͦ ad amandum. si sapien¬
tiam amemꝰ ⁊ ueritatem. Quando uͦ
amor nr̃ in peiora corruerit amaniꝰ¬
carnẽ ⁊ sanguinẽ. Tu gͥ ut spũalis. audi
spũalit᷑ amatoria uerbacantici. ⁊ disce motũ
une. tuȩ ⁊ naturalis amoris incendium ad meliora transferre scd̾m ill
na illa ⁊ serliabit te. circunda illam ⁊ exaltabit te. Uiri diligite uxores
tas. ait apłs. S non stecit in eo quod dixerat. uiri diligite uxores urãt

Expanded text:
sanctorum; et alia non tantum sabbata, sed et sabbata sabbatorum; sic nunc docemur, scribente Salomone, esse quaedam non solum Cantica, sed et Cantica Canticorum. Beatus sabbatorum sabbata. Beatus similiter et is, qui intelligit cantica, et canit ea. Nemo quippe nisi in solemnitatibus canit; sed multo conditor Deus creavit ad bonum; sed pro usu nostro fit saepe, ut res quae bonae sunt per naturam, dum male his abutimur, nos ad peccata deducant. Unus de animae motibus amor est, quo bene utimur ad amandum, si sapientiam amemus, et veritatem. Quando vero amor noster in pejora corruerit, amamucarnem et sanguinem. Tu igitur, ut spiritualis, audi spiritualiter amatoria verba cantari, et disce motum animae tuae et naturalis amoris incendium ad meliora transferre, secundum illud: Ama illam, et servabit te: circumda illam, et exaltabit te . Viri, diligite uxoreas, ait apostolus ; sed non stetit in eo quod dixerat: Viri, diligite uxores vestras:
Abbreviated transcription (Latin):
SACRE legis non sine aliqua p̃nuntiatione futuror
gesta atq conseripta est. nec ꝑtineret ad p̃figuratio¬
nis misterium. tam multiplex rerũ umbra gesta¬
rũ: nisi docens apłs diceret. lex siguram habet
suturoꝵ bonorũ. non ipsam imnaginem rerum.
Proinde quȩdam quȩ inea figurati dicta uł facta
sunt. & sunt plena mysticis saeram̃tis: adiuuante
suꝑna gr̃a in hoc opusculo exequentes interiumꝰ
ueterũ excliasticoꝵ sententias congregantes. ueluti
exdiuersis pratis flores lectos admanũ fecimus.
& pauea de multis breuit̾ ꝑstringentes. pleraq¬

Expanded text:
sacrae legis non sine aliqua praenuntiatione futurorum gesta atque conscripta est. Nisi pertineret ad praefigurationis mysterium tam multiplex rerum umbra gestarum, nec docens Apostolus diceret: Lex umbram habet futurorum bonorum, non ipsam imaginem rerum. 2. Proinde quaedam, quae in ea figuratim dicta vel facta sunt, et sunt plena mysticis sacramentis, adjuvante superna gratia, in hoc opusculo exsequentes intexuimus, veterumque ecclesiasticorum sententias congregantes, veluti ex diversis pratis flores lectos ad manum fecimus, et pauca de multis breviter perstringentes, pleraq
Abbreviated transcription (Latin):
UE daM misteria er
libro genesis & obscu¬
riora rerum gestarũ
quȩ allegoricis sunt
obtecta figuris. exlibris
maiorũ breuit̃
excerpta ꝑ¬
.xxxuiii.
.xxxix.
.xlii.
.xliii.
.xliiii.
xlxii.
xluiii
.lii
.liii
.liiii.
lxiii.
numeri appellatus est. eo qd̃ egressȩ mul¬
titudines isrłiticȩ exegipto. in eodem ꝑfee¬
torũ turorũ cõputatio & numerus te¬
neatur insertus. In quo euam ꝓfectioies
eorum & mansiones afinibꝰ egṙpti usq
ad locum & tempus in quo moyses de¬
functus ẽ. numerant᷑. In quo & dies dedi¬
cationis tab̾naculi & oblationũ modus.
ñ sine mystici numeri sacram̃to & rati¬
one dinumeratus est. lapł .i. łalulggꝰ mansionum
isrł quȩ apͥma usq ad ultimã
numerantur. simul quadra¬
ginta ꝙ duȩ st̃. De quibꝰ mathe¬
us loquitur. Abaham uso addauid

Expanded text:
edam mysteria ex libro Geneseos, et obscuriora rerum gestarum, quae allegoricis sunt obtecta figuris, ex libris majorum breviter excerpta XXXVIII XXXIX XLII XLIII XLIIII XLVII XLVIII LII LIII LIIII LVIII Numeri appellatus est, eo quod egressae multitudinis Israeliticae ex Aegypto in eodem perfectorumque virorum computatio et numerus teneatur insertus. 2. In quo etiam profectiones eorum et mansiones a finibus Aegypti usque ad locum et tempus in quo Moyses defunctus est numerantur. In quo et dies dedicationis tabernaculi, et oblationum modus, non sine mystici numeri sacramento et ratione dinumeratus est. 3. Catalogus autem mansionum Israel a prima usque ad ultnumerantur, simul quadraginta et duae sunt. De quibus Matthaeus loquitur: Ab Abraham usque ad David
Abbreviated transcription (Latin):
Origenes cum in ceteris libris omnes uicerit: in cantico
primum septuaginta int̾p̃tes. deinde aquilam ⁊ Siminacũ.
theodotionem et adextremum quintam editionem quã
in actio litore inuenisse se seͥbit: ita magaifice
aꝑteq disseruit: ut inde mͥ trideatur in eo
complettm eẽ quod dr̃. Introduxit me nex.
inccibiculum situm. Itaq illo oꝑe p̃tiisso. qr
ingentis : otii. laboris ⁊ sumptium. tantas res
tamq dignas in latinum transferre sermoneni:
hos duos tractatus quos in morem cotitian eloqͥi
partulis adhuc lactentibq composuit. fideliter magis ꝙͣ ornate inptatꝰ
sum gistum tibi sensuum eiꝰ non cybum offerens. t anim aduertas quanta
suit illa estimanda quȩ magna sunt: cum sic possint placere ꝗͦ parua st̃¬

Expanded text:
 499-500 Origenes, cum in caeteris libris omnes vicerit, in Cantico primum Septuaginta Interpretes, deinde Aquilam et Symmachum et Theodotionem, et ad extremum quintam editionem, quam in Actio littore invenisse se scribit, ita magnifice aperteque disserit, ut vel inde mihi videatur in eo completum esse, quod dicitur: Introduxit me rex in cubiculum suum. Itaque illo opere praetermisso, quia ingentis est otii, laboris et sumtuum, tantas res, tam dignum opus in Latinum transferre sermonem, hos duos Tractatus quos in morem quotidiani eloquii parvulis adhuc lactentibusque composuit, fideliter magis quam ornate interpretatus sum, gustum tibi sensuum ejus, non cibum offerens: ut animadvertas, quanti sint illa existimanda, quae magna sunt, cum sic possint placere, quae parva s
Abbreviated transcription (Latin):
hominum duo testam̃ta direrit. Nam in eo ut
eredentiũ fidem aut rebellium ꝑuicatiam pleniꝰ
cõꝓbaret: ante aduentũ iudicii sui quasi explo¬
ratores duos legem & euangłium destinauit
Raãb uͦ typum tenet ȩccłiȩ̃. quȩ de extraneis atq
alienis gentibꝰ congregata est. quȩ antea uiuens
indesid̾eriis carnis fornicabatur in idolis. De talib̾¬
ait dñs qd̃ p̃cedent uos in regno cȩlorum. Hec gͥ
testam̃ta dnĩ ȩccłia sola suscĩpit: & eadem fidelit̃
conseruat Amicis om̃ino ñ tradidit. ipsa potius

Expanded text:
hominum duo Testamenta direxit. Nam in eo ut credentium fidem aut rebellium pervicaciam plenius comprobaret, ante adventum judicii sui quasi exploratores duos, Legem et Evangelium destinavit. Raab vero typum tenet Ecclesiae, quae de extraneis atque alienis gentibus congregata est; quae antea vivens in desideriis carnis, fornicabatur in idolis. De talibait Dominus: Quod praecedunt vos in regno coelorum . Haec igitur testamenta Domini sola suscipit, et eadem fideliter conservat. Amicos omnino non tradit, ipsa potius
Abbreviated transcription (Latin):
xl & duȩ. Per has currit hebreus qͥ
de t̾ra transire festinat ad cȩlum. &
egrpto scłi derelicta. t̾ram ieꝓmissio¬
nis ingreditur. Nec mirũ si illo nume:¬
ri sacram̃to ꝑueniamꝰ ad regnũ cȩlor̾.
ub quo dñs atq saluator a primo padai¬
archa ꝑuenit ad uirginem quasi ad iorda¬
nem. qui pleno gurgite fiuens sp̃s scĩ grã¬
redundauit. Primã mansio ẽ. ramesse ur̃bs
quȩ inextremis sinibꝰ egypti erat. Inqua popłi
congregatus exiit indesertum. altera die post
de morte moysi et pͥncipatu iħu naue.
osł mortem moysi lo sapł .i.¬
dicens. Moyses seriuis
m̃s mortuus est.

Expanded text:
 Hebraeus, qui de terra transire festinat ad coelum, et Aegypto saeculi derelicta, terram repromissionis ingreditur. Nec mirum si in illo numeri sacramento perveniamus ad regna coelorum, sub quo Dominus atque Salvator a primo patriarcha pervenit ad Virginem, quasi ad Jordanem, qui pleno gurgite fluens, SpirUT I. 1. Prima mansio est Ramesses urbs, quae in extremis finibus Aegypti erat, in qua populus congregatus exiit in desertum altera die postDe morte Moysi et principatu Jesu Nave. 1. Post mortem Moysi lodicens: Moyses servus meus mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
Surge & transi ior¬
danem tu ꝙ omĩs
popłs int̾ram quã
ego dabo filiis irł.
Desimctus ẽ. gͦ moy¬
ses. defuncta est lex.¬
& legalia p̃cepta iam
cessant. Et obanet

Expanded text:
surge et transi Jordanem tu et omnis populus in terram quam ego dabo filiis Israel. Defunctus est ergo Moyses, defuncta est lex: legalia praecepta jam cessant, et obtinet
Abbreviated transcription (Latin):
& leuitas. De quib unus sic loquebat᷑. Sic
nos existimet homo ut ministrosxp̃i Sacer¬
dotesenĩ erant qr sacra responsa dabant po¬¬
plis. & semet ipsosofferebant dẽ. Ꝙ alios qͦs
eis sua p̾dicatione ad quirebant: ut paulus
timotheũ leuitȩ erant. id ÷ assumpti qr a
dño fuerunt electi: & assumpti ad officiũ
p̃dicationis. Alit̃ Assumã inqͥt exeis sub¬
audisgentib qui crediderunt. & erunt
mͥin sacerdotes & leuitas: reꝓbato sacerdo¬
tio iudeoꝵ. Unde dicit apłs Translato in-¬
quit sacerdotio: necesse est ut legis trans¬
latio fiat. Qđ ꝓbari potest ex hoc: ꝙr mͦ
ex iudeis aut rarus aut nullus inuenitur
sacerdos in scã eccła aut aliquis minister
& in singulis eccłiis sacerdotes & ministros
inisterioꝵ xp̃i exgentib cernimꝰ. qui
cotidie corpus ce sanguinem. xp̃i ꝓ redem.¬
ptione generis humani offerunt incom.¬
memoratione passionis eiꝰ. & sicut apłi

Expanded text:
t Levitas. De quibus unus sic loquebatur: « Sic t Levitas. De quibus unus sic loquebatur: « Sic nos existimet homo ut ministros Christi . » Sacerdotes enim erant, quia sacra responsa dabant populis, et semetipsos offerebant Deo, et altos quos ei sua praedicatione acquirebant: ut Paulus Timotheum. Levitae erant, id est assumpti, quia a Domino fuerunt electi, et assumpti ad officium praedicationis. Aliter: Assumam, inquit, ex eis, subaudis gentibus qui crediderint, et erunt mihi in sacerdotes et Levitas, reprobato sacerdotio Judaeorum. Unde dicit Apostolus: « Translato inquit sacerdotio, necesse est ut legis translatio fiat . » Quod probari potest ex hoc, quia modo ex Judaeis aut rarus aut nullus invenitur sacerdos in sancta Ecclesia, aut aliquis minister. Et in singulis Ecclesiis sacerdotes et ministros mysteriorum Christi ex gentibus cernimus, qui quotidie corpus et sanguinem Christi pro redemptione generis humani offerunt in commemorationem passionis ejus. Et sicut apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ÷ infestiuitate paschȩ. pentecostes
&e tab̾naculoꝵ: & afferrent om̃s munꝰ
in domũ dñi Sic nanq p̃cipiebat lȩx
Caue inquit ne appareas in conspectu
dñi tui uacuus. & ÷ sensus. Sicut in qͥt
solebant fili⁊ isrł dũ eoꝵ ad huc staret
religio & demplũ om̃ib sanctius. uenire
cũ gaudio &e ꝑ salmis in ierłm offerentes
munera sacrificioꝵ dño: sic adducent
gaudio. in equis & mulis & diuersis
uehiculis: & offerent munꝰ dño inuase
mundo. Munꝰ istud qͦd cotidie offerunt
dño filii isrł. id ÷ illi qui dm̃ mente ui¬
dent: hostiȩ sunt sp̃uales. fides uidelicet.
caritas. castitas. oratio munda. &ȩterȩq
uirtutes. Uasa uͦ munda scã sunt corpora
& iminaculata: & nulla contagione uio¬
lata. &assumam ex eisin sacerdotes & le¬
uitas dicit dñs. Hoc duplicit̃ potest iN¬
telligi: ut referatur tam ad iudeosquã
adgentiles. Assumã inqͥt ex eisid ÷ ex iu¬
deis credentib: & erunt mͥ in sacerdotes

Expanded text:
in festivitate Paschae, Pentecostes et Tabernaculorum, et offerrent omnes munus in domo Domini. Sic namque praecipiebat lex: Cave « inquit ne appareas in conspectu Domini vacuus . » Et est sensus: Sicut inquit solebant filii Israel, dum eorum adhuc staret religio et templum, omnibus sanctius venire cum gaudio et psalmis in Hierusalem, offerentes munera sacrificiorum Domino: sic adducent nibus cum gaudio, in equis et mulis et diversis vehiculis, et offerent munus Domino in vase mundo. Munus istud quod quotidie offerunt Domino filii Israel, id est illi qui Deum mente vident, hostiae sunt spirituales, fides videlicet, charitas, castitas, oratio munda, caeteraeque virtutes. Vasa vero munda sancta sunt corpora et immaculata, et nulla contagione violata. « Et assumam ex eis in sacerdotes et Levitas, dicit Dominus. » Hoc dupliciter potest intelligi, ut referatur tam ad Judaeos quam ad gentiles. Assumam, inquit, ex eis, id est, ex Judaeis credentibus, et erunt mihi in sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
qr in ipso fundati fuerunt. & qui possederunt
alios montes hoc ÷ martires &e eoꝵ sequaces. Et
hȩreditabunt eã electi mei: ce serui mei habita¬
om̃s uidelicet credentes hereditant eã. De hac
hȩreditate: dicit psalmista: Tu hȩreditabis
inquiensin omĩb gentib. Ꝙ pat̾ ad eum:
Postula a me & daho tibi gentes hȩreditatẽ
tuã. & er̃ campestria in caulas gregũ. Et
uallis achor incubile arm̃toꝵ popłomeo:

Expanded text:
quia in ipso fundati fuerunt. Et qui possederunt alios montes, hoc est martyres et eorum sequaces. « Et haereditabunt eam electi mei, et servi mei habitaomnes, videlicet credentes, haereditant eam. De hac haereditate dicit Psalmista: « Tu haereditabis inquiens in omnibus gentibus . » Et Pater ad eum: « Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam. » « Et erunt campestria in caulas gregum. Et vallis Achor in cub
Abbreviated transcription (Latin):
S ed romanis capientib urbem. uox popłi
plangentis audita : in romanis exultantibꝰ:
qͥ eiꝰ uoluntate uener̃ reddentes retributio¬
nẽ inimicis suis udeis. & quare audita est
uox sacerdotũ de tẽplo. principũ & uulgi
de ciuitate : Quia om̃s sunt aut gladio ne.¬
cati. aut igne cremati: aut aliis gentib pre¬
cio distracti uł uenundati. aut etiã in ca¬
ptiuitatẽ ducti. pret̾ illosqui diuersis
miseriis afflicti infra ciuitatẽ sunt mortui
Tunc gͦ completa ÷ cõminatio dñi dicentis.
relinquet᷑ uob domꝰ urã deserta. Ante quam
parturiret: peꝑit. Ante quã ueniret partꝰ
eiꝰ: peꝑit masculũ: Hoc duplicit potestinaquã uo¬

Expanded text:
Sed Romanis capientibus urbem, vox populi Sed Romanis capientibus urbem, vox populi plangentis audita est in Romanis exsultantibus, qui ejus voluntate venerunt, reddentes retributionem inimicis suis Judaeis. Et quare audita est vox sacerdotum de templo, principum et vulgi de civitate? quia omnes sunt aut gladio necati, aut igne cremati, aut aliis gentibus pretio distracti, vel venundati, aut etiam in captivitatem ducti: praeter illos qui diversis miseriis afflicti, intra civitatem tunc mortui. Tunc ergo completa est comminatio Domini dicentis: « Relinquetur vobis domus vestra deserta . » « Antequam parturiret, peperit: antequam veniret partus ejus, peperit masculum. » Hoc dupliciter potest
Abbreviated transcription (Latin):
nrã lȩticia & gaudiũ cũ uiderimus eũ
głosum. Modo uͦ nolite nob̾ humilem
& despectũ predicare. Sed audiamꝰ quid
confundentur & erubescent de sua incre¬¬
dulitate. cũ xp̃s sullimis ce głosusapparu¬
erit om̃ib hominib indie iudicii. Hel
etiã qr talia dixerunt confundentur &
pibunt inprȩsenti: sicut sequentia mani-¬
festant. Nã subdit᷑. Uoxpopłi de ciuitate.
uox de templo. uoxdnĩ reddentis retri-¬
butionẽ inimicis suis Aduemente roma-¬
no exercitu. & ci rcunclante. ciuitatẽ ficut
iosephus istoriographus scribit: uersi st̃
qui erant intra ciuitatẽ in seditionẽ in
tres partes. contendentes de pͥncipatu.
Una pars eligens istũ. alia aliũ: tertiaꝙ
tͣcium. & itͦa factũ est: ut unapars popłi
& sacerdotũ tenerent templũ. parsptin¬
cipũ & popłi: arcẽ domũꝙ regiam. Et̃
cia pars reliquã partẽ ciuitatis: maxime
tamen uulgus. Pugnabant gͦ forinsecus
contra hostes: intrinsetus contra ciues.

Expanded text:
ra laetitia et gaudium, cum videbimus eum gloriosum. Modo vero nolite nobis humilem et despectum praedicare; sed audiamus quidconfundentur, et erubescent de sua incredulitate, cum Christus sublimis et gloriosus apparuerit omnibus hominibus in die judicii. Vel etiam quia talia dixerunt confundentur et peribunt in praesenti, sicut sequentia manifestant. Nam subditur: « Vox populi de civitate, vox de templo, vox Domini reddentis retributionem inimicis suis. » Adveniente Romano exercitu et circumdante civitatem sicut Josephus historiographus scribit, versi sunt qui erant intra civitatem in seditionem in tres partes, contendentes de principatu. Una pars eligens istum, alia alium, tertiaque tertium. Et ita factum est, ut una pars populi et sacerdotum tenerent templum, pars principum et populi arcem domumque regiam, et tertia pars reliquam partem civitatis, maxime tamen vulgus. Pugnabant ergo forinsecus contra hostes, intrinsecus contra cives.
Abbreviated transcription (Latin):
mulgeant: debemꝰ intelligere fidẽ simpli¬
cem credentiũ & bona oꝑa illoꝵ. in quib
delectati sunt apłi. ꝑduo aut̃ ubera duo
testam̃ta intelligunt᷑. exquib trahit᷑ lac
hoc ÷ simplex & dulcis doctrina sp̃s scĩ. qͣ
quit cũ ea ut satiemini fide. & bonis illoꝵ
oꝑib. & repleamini abuberib consola¬
tionis eiꝰ. id÷ diuĩ testam̃toꝵ. E plenitu¬
dine sp̃s scĩ repleainini in eis ut mulgea.¬
tis & deliciis affluatis. hoc ÷ ut assũma¬
tis eoꝵ simplicẽ fidẽ. & ꝑfectione eorum
habent lac. id÷ simplicẽ fidẽ & intellectũ
habet qͥ abundant diuitiis spũalib & sci¬
entia humanitatis atq diuinitatis: ex qͥb om̃i¬

Expanded text:
mulgeant, debemus intelligere fidem simplicem credentium et bona opera illorum, in quibus delectati sunt apostoli. Per duo autem ubera duo Testamenta intelliguntur, ex quibus trahitur lac, hoc est simplex et dulcis doctrina Spiritus sanctquit cum ea ut satiemini fide et bonis illorum operibus; et repleamini ab uberibus consolationis ejus, id est duum Testamentorum; et plenitudine Spiritus sancti repleamini in eis, ut mulgeatis et deliciis affluatis, hoc est ut assumatis eorum simplicem fidem, et perfectione eorum habent lac, id est simplicem fidem et intellectum; et habet qui abundant divitiis spiritualibus, et scientia humanitatis atq
Abbreviated transcription (Latin):
om̃scredent ineu̾. Ꝙ forte uenient roma ni
& tollent nrm locũ & gentẽ: adducã eis &
ꝑdent locũ templi & nom̃ regni Causamꝙ
reldit. quare talia eisintulerit:. Quia uo¬
caui dicens poenitentiã agite. &. uenite
adme om̃s qui laboratis & onerati estis.
& ego uos reficiam: & nonerat qͥ responde

Expanded text:
Et forte venient Romani et tollent nostrum locum et gentem: adducam eis, et perdent locum templi et nomen regni. Causamque reddit quare talia eis intulerit. « Quia vocavi » dicens: « Poenitentiam agite ; » et: « Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam , » « et
Abbreviated transcription (Latin):
ferno ignis ẽẽ. materialis. & uermis similit̃ qͥ
comeclAnt x deuorart illoꝵ corpora: licet qͥlã
falso dixerint corpus aereũ. ẽẽ. post generalẽ
resurrectionẽ. & in tenues auras dissoluen.¬
dũ. Iccuro aut̃ uermis eoꝵ ñ moriet᷑. &
ignis ñ extinguetur: qr esca illoꝵ erunt
om̃s repbi. & exipsis reꝓbis erit materies
ignis & uermis. qui tam diuuiuunt: quã¬
di habent materiã qua pascantur. Quod
aut̃ sequitur erunt om̃s repbi usq ad sacie.¬
tatẽ uisionis omĩ carni. id ÷ omĩ electo:
triplicit᷑ intelligi potest. ułqr in hoc sati¬
abit᷑ uisio electorũ. quod uiderint eos
a se iusto iudicio dĩ separatos. & potentiã
amissam quã tenuerant suꝑ in nocentes.
uł quia ita cdamnabuntur ut iusti ampliꝰ
nolint nec exposcent amplius uindictã
hoc erit illoꝵ satietas: qr nongaudebunt
de reꝓboꝵ damnatione. sed de sua libera.¬
tione.

Expanded text:
ferno ignis esse materialis, et vermis similiter, qui ferno ignis esse materialis, et vermis similiter, qui comedunt et devorant illorum corpora: licet quidam falso dixerint corpus aereum esse post generalem resurrectionem, et in tenues auras dissolvendum. Idcirco autem vermis eorum non morietur, et ignis non exstinguetur, quia esca illorum erunt omnes reprobi, et ex ipsis reprobis erit materies ignis et vermis, qui tandiu vivunt quandiu habent materiam qua pascantur. Quod autem sequitur, erunt omnes reprobi usque ad satietatem visionis omni carni, id est omni electo, tripliciter intelligi potest: vel quia in hoc satiabitur visio electorum quod viderint eos a se justo judicio Dei separatos, et potentiam amissam quam tenuerant super innocentes; vel quia ita damnabuntur ut justi amplius nolint, nec exposcent amplius vindictam, hoc erit illorum satietas, quia non gaudebunt de reproborum damnatione, sed de sua liberatione.
Abbreviated transcription (Latin):
iccuro in nomine uirorũ comprehendunt᷑
& mulieres. Cadauera aut̃ appellant᷑. qr
in ȩt̾nam cadent damnationem. Unde ce
ipsi demones cadauera dici possunt. qui si¬¬
milit̾ inpoenas gehennȩ cadent: unde &
adño appellantur homines. Inimicus
inquit homo: hȩo fecit. Uermes eoꝵ noti
morientur: & ignis eoꝵ non extinguetur:
& erunt usq ad sacietatẽ uisionis om̃i car
m hermis & ignis in hoc loco potest intel¬¬
ligi conscientiapeccatoꝵ quȩ torquet om̃s in
supplici is consticutos. quare in p̾senti scło uitiis
seruientes: caruerint bono ꝓquo remunera:¬
rent᷑. Unde quodã locodr̃ sic: tinea comedit
uestim̃tũ. Ꝙuermis corrodit lignũ. & ignis
deuorat ligna: sic meror && tristicia excruci¬
at cor uiri Iste ignis non extinguetur. & uer¬
mis nonmorietur: qr illi ȩt̾nalit̃ in poenis
manebunt. & semp ꝓpria conscientia torque¬
buntur Potest & ita incelligi. ut credat᷑ in IN¬

Expanded text:
idcirco in nomine virorum comprehenduntur idcirco in nomine virorum comprehenduntur et mulieres. Cadavera autem appellantur, quia in aeternam cadent damnationem. Unde et ipsi daemones cadavera dici possunt, qui similiter in poenas gehennae cadent. Unde et a Domino appellantur homines. « Inimicus, inquit, homo haec fecit . » « Vermes eorum non morientur, et ignis eorum non exstinguetur, et erunt usque ad satietatem visionis omni carni. » Vermis et ignis in hoc loco potest intelligi conscientia peccatorum, quae torquet omnes in suppliciis constitutos, quare in praesenti saeculo vitiis servientes, caruerint bono pro quo remunerarentur. Unde quodam loco dicitur sic: Tinea comedit vestimentum, et vermis corrodit lignum, et ignis devorat ligna: sic moeror et tristitia excruciat cor viri. Iste ignis non exstinguetur, et vermis non morietur, quia illi aeternaliter in poenis manebunt, et semper propria conscientia torquebuntur. Potest et ita intelligi, ut credatur in in
Abbreviated transcription (Latin):
faciemea id÷ in piȩsentia mea semꝑ: uł ꝵ
in ipso iudicio. & boni & mali timore inenar¬
rabili ꝑt̾riti. adorabunt omĩpotentis dĩ po-¬
tentiã. scđm illud. Hidebit omĩs camo salutare
dĩ. id ÷ omĩs homo. Ꝙegredientur & uide¬
bunt cacdauera uirorũ qui preuaricati sunt
inme. Iili qui egredientur: electi solũ modo
intelliguntur. ł gredientur inquit electi
ñ loco sed intelligent. uł uisione manifesta:
ut in laudes dĩ magis accendantur. & ui-¬
debunt cadauera uirorũ non solũ modo iu¬
deoꝵ de quib dicit᷑ filios genui &e exalta-¬
ui.ipsi uero spreuerunt me: sed cadauera
om̃iuĩ reꝓboꝵ qui preuaricati sunt indm̃:
mandata legis naturalis uł scriptȩ trans¬
gredientes. Necinirũ sielecti iam immo-¬
rtalesuidebunt rephos damnatos. cum
ꝓpħȩ adhuc mortales hȩc omĩa ꝑ intelli¬
gentiã uidere meruerunt. Quia uero ex
uro sumpta ⁊ mulier. corpus uiri est:

Expanded text:
facie mea, id est in praesentia mea semper: vel facie mea, id est in praesentia mea semper: vel in ipso judicio, et boni et mali timore inenarrabili perterriti, adorabunt omnipotentis Dei potentiam, secundum illud: « Videbit omnis caro salutare Dei, id est omnis homo . » « Et egredientur et videbunt cadavera virorum qui praevaricati sunt in me. » Illi qui egredientur, electi solummodo intelliguntur. Egredientur inquit electi non loco, sed intelligent, vel visione manifesta, ut in laudes Dei magis accendantur. Et videbunt cadavera virorum non solummodo Judaeorum de quibus dicitur: « Filios genui et exaltavi, ipsi vero spreverunt me , » sed cadavera omnium reproborum qui praevaricati sunt in Deum, mandata legis naturalis vel scriptae transgredientes. Nec mirum si electi jam immortales videbunt reprobos damnatos, cum prophetae adhuc mortales haec omnia per intelligentiam videre meruerint. « Quia vero ex viro sumpta est mulier, corpus viri est : »
Abbreviated transcription (Latin):
illustrari. Abea enim semꝑ orbis parte com¬
pletur & fulget: a qua soli uicinior est. Qua¬
ꝓpt̾ ȩccła bene comparat᷑ lunȩ. q sicut luna
quicquid splendoris habet a sole accipit. ita
eccła quicquid boni habet axp̾o accipit qui
÷ uerus sol: dequo ꝓpħa ait Timentib nom̃
meũ. oriet᷑ sol iusticiȩ. Ꝙficut luna nunc
crescit in lumine nunc decrescit: ita scã ȩc¬
cła nunc in pace crescit. nunc in ꝑ secutionib
decrescit. Quodq sequit᷑ & erit sabbatũ ex
sabbato: similit ad requiem electorũ ꝑtinet.
Sabbatũ eni: int̾pretat᷑ requies. Erit gͦ sabba¬
tũ ex sabbato. id ÷ qui hic requieuerit a prauo
oꝑe: illic requiescet in ȩt̾na beatitudine. Heni¬
et omĩs carout adoret coram facie mea: dic̃ dñs.
Hoc specialiter potest referri adelectos: ce generalit̃
adomẽ genus humanũ Heniet inquit õmis ca
io id÷ omĩs electus in die iudicii. ut adoret corã

Expanded text:
illustrari. Ab ea enim semper orbis parte comillustrari. Ab ea enim semper orbis parte completur et fulget, a qua soli vicinior est. Quapropter Ecclesia bene comparatur lunae, quia sicut luna quidquid splendoris habet a sole accipit, ita Ecclesia quidquid boni habet, a Christo accipit, qui est verus sol, de quo propheta ait: Timentibus nomen meum orietur sol justitiae. Et sicut luna nunc crescit in lumine, nunc decrescit, ita sancta Ecclesia nunc in pace crescit, nunc in persecutionibus decrescit. Quodque sequitur, et erit sabbatum ex sabbato, similiter ad requiem electorum pertinet. Sabbatum enim interpretatur requies. Erit ergo sabbatum ex sabbato, id est qui hic requieverit a pravo opere, illic requiescet in aeterna beatitudine. « Veniet omnis caro, ut adoret coram facie mea, dicit Dominus. » Hoc specialiter potest referri ad electos, et generaliter ad omne genus humanum. Veniet inquit omnis caro, id est omnis electus in die judicii, ut adoret coram