comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rigo non tantũ hũilis s obscena
est Rõ Uera et sũma obscenitas
est una aĩ. Illi inͥ si dep̃sseris pulchrã
bñ uiuit bñ nascit᷑ bñ morit᷑. Atqui ma¬
le uixerit bñ natꝰ ẽẽ nõ pot̃ Nã quid
refert ꝙͣ fulgido tramite cetus ĩcesẜit
Aut quid refeit uñ uenias si ĩ miseriã
et ĩ culpã uenis. de. In pcc̃o genitꝰ sũ¬
sepe uite luĩe sacro undis abluit᷑ niueus¬
q aiãm candor subit. D. Male me ꝑn᷑
genue̾ Ro Quid ad te quisꝙͥmale ge¬
nuerit. tu bñ genitꝰ fiusti nͥ alieno fla¬
gicio tuũ iũgis D. Fede pudet oinnis¬
Nõ Iam ꝙ alieno tumescitis nõ miror
et alieno simul erubescitis et omo ubiq
pocius ꝙͣ ĩ uobĩs et bona et mala urã rͥ¬
dicus patet Tu mõ ne pr̃m dedecoris
heditatẽ adeas caue atq illi dissimiliꝰ
hac ĩ ꝑte fi̾ stude. Qui te ignarũ ge¬
nuit ĩuito tibi suas maculas ĩpressisse
nõ potuit In te sit et ex te prodeat nctẽ
est uñ obscurꝰ aut clarus fias ddin¬

Expanded text:
rigo non tantum humilis sed obscena est. Vera et summa obscenitas una est animi; illam michi si dempseris pulchra bene vivit, bene nascitur, bene moritur; at qui male vixerit, bene natus esse non potest. Nam quid refert quam fulgido tramite cecus incesserit, aut quid refert unde venias, si in miseriam et in culpam venis? In peccato genitus susepe vite limine sacris undis abluitur, niveusque animam candor subit. Male me parentes genuere. Quid ad te? quisquis male genuerit, tu bene genitus fuisti, nisi alieno flagitio tuum iungis. Fede pudet originis. Iam quod alieno tumescitis non miror, et alieno simul erubescitis, et omnino ubique potius quam in vobis et bona et mala vestra redicus pater? tu modo ne paterni dedecoris hereditatem adeas cave, atque illi dissimillimus hac in parte fieri stude. Qui te ignarum genuit, invito tibi suas maculas impressisse non potuit. In te sit, et ex te prodeat necesse est, unde obscurus aur clarus fias. In
Abbreviated transcription (Latin):
mã uero non est ꝙ te deiciat origo
uñcũq ortos uirtꝰ extuleit satis ẽgle.¬
DDo Male natus sum. Rio bñ uiue
bñ more̾ qualt natus sis nec tuũ est
nec meĩnisse quidẽ põt nec magno¬
ꝑe ĩquiras quod ad te nõ ꝑtin insi
forte ut huilior miciorq non ut me¬
stior sis. D. Tupiter natꝯsũ. Rũ
Morũ candor et claritas uite nõ ma¬
culas mõ s meõriã omnẽ fide origi¬
nis delebũt hoc remediũ licet a rriꝑe¬

Expanded text:
t origo: undecunque ortos virtus extulerit. Satis est glorie. Male natus sum. Bene vive, bene morere. Qualiter natus sis, nec tuum est, nec meminisse quidem potes, nec magnopere inquiras, quod ad te non pertinet, nisi forte, ut humilior mitiorque, non ut mestior sis. Turpiter natus sum. Morum candor et claritas vite, non maculas modo, sed memoriam omnem fede originis delebunt: hoc remedium dum licet arripe
Abbreviated transcription (Latin):
Atrem amisi. Ro Iustũ est ut
quẽ pñtem que̾baris absentẽ q̃¬
ras nec ĩuenias nichil eqͥus ꝙͣ fastidi¬
ta ĩpie frustra optai. D Puz prẽm a¬
misi Riõ Ptũ ille filiũ dimisit gratu¬
lare aut̃ sem tuo islud tandem sibi accidͭ
quod semꝑ optauerat te ĩcolumẽ rebus
..Pius filius nullã magis ob cam fortu¬
itos casus timet quã ne qua sibi ĩcidẽs
calamitas prĩs aĩm merore ꝯficiat tuo
iã tm̃ ꝑiculo securior uiues non erit ꝙ̃
rumores de te pugnãt quẽ tua frangat
adu̾sitas quẽ tua debilitat egͥtudo quẽ
tua mors periunt D Prẽm amãtissi ͫ
amnisi Riõ incipe iam de aliis curae̾ qui
de te curet ãplius non erit pietate tibi ex ab
altes exhibitã repende alteiᷤ Raro illi
rependitur tii debetur D Piũ prẽm
imẜ ꝑdidi Rõ Si pietatis rõ tibi ꝯstat
solas fortunã tuã recordatiõe p̃tẽiti tꝑis
coluisti parente licuit et dũ licuit pia sꝑ
ĩ illũ officia congessisti pr̃ obiit pietas

Expanded text:
atrem amisi. Iustum est ut quem presentem querebaris, absentem queras nec invenias; nichil equius quam fastidita impie frustra optari. Pium patrem amisi. Pium ille filium dimiserit. Gratulare autem seni tuo; illud tandem illi accidit, quod semper optaverat: te incolumis, rebus . Pius filius, nullam magis ob causam fortuitos casus timet, quam ne qua sibi incidens calamitas patris animum merore conficiat; tuo iam tantum periculo securior vives, non erit quem rumores de te pungant, quem tua frangat adversitas, quem tua debilitat egritudo, quem tua mors perimat. Patrem, amantissimum amisi. Incipias de aliis curare: qui de te curet amplius non erit. Pietatem ab altero tibi exhibitam repende alteri; raro illi rependitur, cui debetur. Pium patrem miser perdidi. Si pietatis ratio tibi constat, solare fortunam tuam recordatione preteriti temporis: coluisti parentem, et dum licuit pia semper in illum officia congessisti, pater obiit, pietas
Abbreviated transcription (Latin):
obu̾sati. Sope oculis falsas ymagiẽs
rerũ t̾ribiłiu qͥbꝰ ꝯst̾nati quida sine
ferro parataz sibi uictoria tradide ho¬
sti non enĩ faisꝰ atq ĩanis metꝰ uero
lentior est s eo sepe uehemẽtior est
quo pauẽtez maiora õma sibi finges
error quoq p̃cipitat atq ita ꝙ poe¬
ta idem ait male cũcta mĩstrat ĩpetꝰ
s n ͨ hiis attolłe iacẽtem añm potes
campo abstine uix bñ geĩtur qd̾ pa¬
uide gei̾tur si affcũs ĩ aciẽ si descẽ¬
das tetũ erit qui ꝯͣ te dimicet tui eñ
ipĩꝰ adu̾sꝯ te melior ꝑs rebellat ma

Expanded text:
obversari sepe oculis falsas imagines obversari sepe oculis falsas imagines rerum terribilium, quibus consternati quidam, sine ferro paratam sibi victoriam tradidere hosti. Non est enim falsus atque inanis metus vero lentior sed eo sepe vehementior, quo paventem maiora omnia sibi fingens error quoque precipitat. Atque itaque Poeta idem ait: Male cuncta ministrat impetus. Si nec his attollere iacentem animum potesmpo abstine: vix bene geritur, quod pavide geritur. Sic affectus, in aciem si descendas, tecum erit qui contra te dimicet: tui enim ipsius adversus te melior pars rebellat. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lii quatior timore n u Quid bel¬
lanciũ timor mali fecerat atq ex ti¬
more oriens mesticia flamineus ad
tnͣsimenũ. Crassꝰ apud erarris pom¬
penis ĩ thesalia erꝑtus est quibꝰ ĩ locꝭ
et sepe alibi ueru poeticuz illud aꝑpuit
Pessimꝯ in dubiis angor timor. D¬
Euẽtu pugne nmiis horreo Rõ Differ
interiz dũ spes redit male ꝑagit᷑ uñ
abstinẽdu mens terrorq denuĩciant
solet ĩesse aĩmis p̃saga queda uia cui
obstare fortassis non sit usqueqͣ ꝯsi¬
liuiz non est exemploꝵ nuͣs seu ueteꝵ
seu nouoꝵ clarissimis rebus uti satis
habui D Instantis pugne casũ me¬
tuo No Excute res tuas quas te me¬
lius nemo est qui noueit uide ne nõ
rei na uel uiriũ defectus s p̃sagram
sibi fingat ignauia cui nichil usꝙͣ non
formidolosu ac difficile est hec si lib̾¬
tati agit᷑ si głe si saluti tue officit᷑ uir¬
tiitis auxilio ꝯpͥmenda est. Excitãdꝰ¬
pe esse ac leuiora ꝑicula ꝙͣ pauores

Expanded text:
lii quatior terrore. Quid bellantium timor mali ferat atque ex timore oriens mestitia, Flaminius ad Thrasumenum, Crassus apud Carras, Pompeius in Thessalia expertus est, quibus in locis, et sepe alibi verum Poeticum illud apparuerit: Pessimus in dubiis augur timor. Eventum pugne nimis horreo. Differ interim dum spes redit. Male pergitur, unde abstinendum mens terrorque denuntiant. Solet inesse animis presaga quedam vis, cui obstare fortassis non sit usquequaque consilium. Non est exemplorum numerus, seu veterum seu novorum, clarissimis tribus uti satis habui. Instantis pugne casum metuo. Excute res tuas, quas te melius nemo est qui noverit. Vide ne non rei natura, vel virium defectus, sed presagium sibi fingat ignavia: cui nichil usquam non formidolosum ac difficile est. Hec si libertati igitur, si glorie, si saluti tue officit, virtutis auxilio comprimenda est, excitanduora esse et leviora pericula quam pavores;
Abbreviated transcription (Latin):
longis ꝑeg̾nacõibus fanigati sut̃. ut a¬
liquibꝰ abditis ac semotis in locis ꝙ
cupent ĩueĩrent tu ꝙ ab aliis oꝑose q̃¬
ntur ubilib tecũ habes disce iam bouo
tuo un et tñsacti meoi strepitus ue¬
terũq tumultuũ tandẽ ĩcipe silentio
delectari.:
De tedio uite capit᷑

Expanded text:
longis peregrinationibus fatigati sunt, ut alongis peregrinationibus fatigati sunt, ut aliquibus abditis ac semotis in locis quod cuperent invenirent; tu quod ab aliis operose queritur, ubi libet tecum habes. Disce iam bono tuo uti, et transacti memor strepitus veterumque tumultuum, tandem incipe silentio delectari. 98 DE TE
Abbreviated transcription (Latin):
proporciones alie tractãtur a musicis
nosse uel surdꝰ põt Et ꝙͣuis hũã ne
uocis fidiũq nel orgam modos auri¬
bus non audiat si tñ causas aĩo tenet.
delectacõnem ĩtellectꝰ haud dubie p̃fe¬
ret auriũ uoluptati fingat et hos ipõs
musicos nioͬs surdo ignotos dũmõ
uirtutis mũ noti sunit seq in illis ex̾¬
ceat. bene est. Nil hic quoq surditas
nocet melius enĩ multo est bonũ fie̾i
ꝙ doctu et si habũde doctus ac sapiẽs
sit quisq habũde bonꝰ est Ita malus
id et insipiens et indoctꝰ oĩm licet
que sub celo sũt eruditissimꝰ sit lrãꝵ
ditui maxĩe constat acciꝑes illã hñs
lestibꝰ int̾nãq aurẽ deo applica. O¬
Non audio Rõ At cogita et dic tibi si
non audio quid seu ad me seu de me
homĩes loquãtur. Audiam quid loqͣt᷑
in me dñs deus. Illi enĩ sepe bellũ hic
loquit᷑ pacem semꝑ D Nil penitus
audio. Rõ Multi silenciũ appetentes.

Expanded text:
proportiones alie que tractantur a musicis proportiones alie que tractantur a musicis nosce vel surdus potest; et quamvis humane vocis fidiumque vel organi modos auribus non audiat, si tamen causas animo tenet, delectationem intellectus haud dubie prefert aurium voluptati. Finge autem et hos ipsos musicos numeros surdo ignotos: modo virtutis numeri noti sint, seque in illis exerceat, bene est; nil hic quoque surditas nocet. Melius enim multo est bonum fieri, quam doctum, etsi abunde doctus ac sapiens sit, quisquis abunde bonus est, at qui malus, idem et insipiens, et indoctus, omnium licet que sub celo sunt eruditissimus literarumditu maxime constat, acciperes; illam habens, lestibus, internamque aurem Deo applica. Non audio. At cogita, et dic tibi: “si non audio quid seu ad me, seu de me homines loquantur, audiam quid loquatur in me dominus Deus.” Illi enim sepe bellum, hic loquitur pacem semper. Nichil penitus audio. Multi, silentium appetentes,
Abbreviated transcription (Latin):
adul:roru flatibus tumefacti. sepe cũ po¬
puloru risu suaq ꝑnicie trepuerũt. Q¬
Auditus deest̃. Rõ Si cũ aliis colloqui ꝓ
pmissũ legendo .s. et scribendoq. Cu
antiquis nẽpe loquitar qui legit et cũ
posteris qui scͥbit ad hoc celestis phie li¬
bros et qui legit deũ audit et qui orat
alloquit᷑. In hoc quidẽ genno colloqͥo
nec lingua nec auribꝰ opus est. s oculis
digitisq ac deuoto aĩo. Et hec igitur ut
ĩ multis nr̃ĩ ꝯsiliũ ciceronis ãplectimur
Ut sicut cec ꝯ auru sic se surdꝰ oculorũ
subfideo cõsoletur. Tu ꝓide si audire
hoñes non pot scͥptos ab hoĩbus libros le¬
ge/ et legendos ab hoĩbus libros scribe
celũ p̃tea ac t̾ras et maria r̾spice horu¬
q oñ auctore in silencio ꝯtemplare nͥ
Uul aohoc surditas ista nocuerit młtũ
fortasse profuent. M Anditus me
destituit De Quibꝰ tonis a mĩs dy¬
apẽte constet a dyapason quibꝰ ue

Expanded text:
adulatorum flatibus tumefacti, sepe cum poadulatorum flatibus tumefacti, sepe cum populorum risu suaque pernicie crepuere. Auditus hebet. Si cum aliis colloqui prpermissum, legendo scilicet scribendoque; cum antiquis nempe loquitur qui legit, et cum posteris qui scribit; ad hec, celestis philosophie libros et qui legit Deum audit, et qui orat alloquitur. In hoc quidem gemino colloquio nec lingua, nec auribus opus est, sed oculis digitisque ac devoto animo. Et hic igitur, ut in multis, nostri consilium Ciceronis amplectimur, ut sicut cecus aurium, sic se surdus oculorum subsidio consoletur. Tu proinde, si audire homines non potes, scriptos ab hominibus libros lege et legendos ab hominibus libros scribe. Celum preterea ac terras et maria respice, horumque omnium auctorem in silentio contemplare: nil ad hoc surditas ista nocuerit, multum fortasse profuerit. Auditus me destituit. Quibus tonis aut numeris diapente constet aut diapason, quibusve
Abbreviated transcription (Latin):
D Amisi auditu Rõ Iam qͦ ars ulixi
p̾stitisse fertur tibi uel nã p̃stitit. uel ca¬
sus aliquis ut sierenũ cantꝰ surda tutꝰ¬
ꝑicula penetrare in aĩm potuissent qd̾q
olim nnde mendatia. quot errores quot
demiũ molestie subie D Auditũ amisi¬
Rõ Philomenã credo uel citharã tibias¬
q non audies s nec rudentes itidem a¬
sellos nec grñmẽtes sues nec ululãtes
lupos nec latrãtes canes nec seuientes
ursos nec rugientes leones nec gemen¬
tes pueros nec alt̾cantes auiculos. Nec
postremo hiis õnibus gͥuiores undiq per¬
sonãtes scultoru risus ineptissimos ĩ io¬
cũdos fletus et ꝯfusas boces quibꝰ nullꝰ
usꝙͣ son ꝯ mamienior. D Auditu care¬
o Rõ Nailtrpliçibꝰ ereptus es fraudi¬
bus nulla re crebrius fallũtur hoĩẽs ꝙͣ
uorbis h nichil hinc est ꝑiculi sordo. A¬
Obtorpue aures michi Rõ Piculosa part
hoĩbꝰ corꝑis p̃cipueq pr̃ĩcipibꝰ qui ꝑ illã

Expanded text:
. Amisi auditum. Iam quod ars Ulyxi . Amisi auditum. Iam quod ars Ulyxi prestitisse fertur, tibi vel natura prestitit, vel casus aliquis, ut Syrenum cantus, surda tutt inde pericula penetrare in animo potuissent, quotque olim inde mendacia, quot errores, quot demum molestie subiere! Auditum amisi. Philomenam credo, vel cytharam tibiasque non audies, sed nec rudentes itidem asellos, nec grunientes sues, nec ululantes lupos, nec latrantes canes, nec sevientes ursos, nec rugientes audias leones, nec gementes pueros, nec altercantes aniculas, nec postremo, his omnibus graviores, undique personantes stultorum risus ineptissimos, et inconditos fletus et confusas voces, quo nullus usquam sonus inamenior. Auditu careo. Multiplicibus ereptus es fraudibus: nulla re crebrius falluntur homines quam verbis; nichil hinc periculi est surdo. Obtorpuere aures michi. Periculosa pars corporis, precipueque principibus, qui per illam
Abbreviated transcription (Latin):
tedio p̃clusumm multa oculis multa
auribus hauriũtur tedia multa utroq
calle fastidia in aiãm penetrant/ quibꝰ
euitandis ex equo pene obtabiles uide¬
antur. cecitas surditas q. hũt tñ hee su¬
as ĩcõmoditates ut reliqua fere cũcta
ẜtũcta morliu amarũ aliquid nõ nego
s paciã molliꝰ ac uirtuti ĩpar bbi q̃ nã¬
doru haud facile dixerim nisi ꝙ illa ꝑi¬
culosior. Ista ridiculosior. Nam quodã mõ
amẽtes uideri solent qui surdastri sũt
ceci uero magis miseri iudicant᷑ Itaq
piens utrũq ꝯtempinit: nẽc quid aliis
uideatur estimat sed quid sibi T Au¬
ditũ ꝑdidi. Rõ Adulanciu iã susurria
atq obtrectanciũ iurgia euasisti diuer¬
simodis s par malũ nisi ꝙ aliꝙͣto bi¬
rilius est iuirgiis ꝙͣ blandiciis adhibẽ
aures. Illis namq medicamẽtu ałi
hiis uenenũ in est semꝑ. Illud orgo sepe
mordendo sanat hoc mulcendo ĩqͥuat
atq ita peior est falfus amor noto odio¬

Expanded text:
tedio preclusum est. Multa oculis, multa auribus hauriuntur tedia; multa utroque calle fastidia in animum penetrant, quibus evitandis ex equo pene optabilis videantur cecitas surditasque; habent tamen he suas incommoditates, ut reliqua fere cuncta mortalium amarumque aliquid non nego, sed patientia mollius ac virtuti impar. Ubi quenadorum haud facile dixerim, nisi quod illa periculosior, ista ridiculosior; nam quodammodo amentes videri solent, qui surdastri sunt, ceci vero magis miseri iudicantur, itaque piens utrunque contemnit nec quid aliis videatur extimat sed quid sit. Auditum perdidi. Adulantium iam sussurros, atque obrectantium iurgia evasisti, diversimode sed par malum, nisi quod aliquanto virilius est, iurgiis quam blanditiis adihibere aures: illis namque medicamentum aliquando, his venenum inest semper. Illud ergo sepe mordendo sanat, hoc mulcendo inquinat, atque ita peior est falsus amor vero odio
Abbreviated transcription (Latin):
uiuos cũ mortui expectent᷑ ut ꝑhi¬
bent. ꝙ nisi int̾ faticos ueri faciem
non habet. Arcurũ britones expͨta¬
re fama est Reronem prĩtipem mũ¬
di sub fine rediturũ quidã sõpmat
uita urã ab iitio ad extremũ nõ mõ
uariis expectatõibꝰ pleua s ip̃a ex¬
pectatõ uana est id sic esse si nõ ui᷑¬
des aut modicũ uixisti aut om̃ qͥd
hic agit᷑ neglexisti W Expecto uil¬
licũ rure uentuꝵ. Rõ Aut domꝰ ar¬
serit aut mesẜ euanue̾i̾t aut p̃tuz
exarueit aut bos obierit. aut uires
grando ꝑcusẜit arbores turbo quul¬
serit arua torrentibꝰ ĩuidauit a̾
apes euolauerint locuste satis ĩsul¬
tauerĩt tolũbas. corui et mures
pullos uulpecula agnos lupꝰ ĩuaẜit
hii fere rustici sũt rumores. B ux¬
oris aduẽtur sꝑo. Rõ Si hoc speres
ꝙ iam metuas ignoro sic est tñ st̃
et qui exp̾tent ꝯuigem et qui febrẽ.
De expectatione meliorũ tempor capͣ¬

Expanded text:
vivos, cum mortui expectentur? ut perhivivos, cum mortui expectentur? ut perhibent, quod nisi inter fatuos veri faciem non habet, Arcturum Britannos expectare fama est, Neronem principem mundi sub fine rediturum quidam somniant. Vita vestra ab initio ad extremum non modo vanis expectationibus plena, sed ipsa expectatio vana est. Id sic esse si non vides, aut modicum vixisti aut nimium quid hic agitur neglexisti. Expecto villicum rure venturum. Aut domus arserit, aut messis evanuerit, aut pratum exaruerit, aut bos obierit, aut vites grando percusserit, arbores turbo convulserit, arva torrentibus inundarint, aut apes avolaverint, locuste satis insultaverint, columbos corvi et mures, pullos vulpecula, agnos lupus invaserit. Hi fere rustici sunt rumores. Uxoris adventum spero. Si hoc speras, quid iam metuas ignoro. Sic est tamen: sunt et qui expectent coniugem et qui febrem. 115 DE EXPECTATIONE MELIORUM TEMPORUM S
Abbreviated transcription (Latin):
corcior. obiisse gͥmanicũ. hinc publi¬
cus dolor ac gemitus non edictis
aut diebꝰ festis aut ullis onino ꝯso¬
lacioĩbꝰ cohercei̾ quiuit noͣ est hysto¬
ria libro cesars qrͣto. B Sꝑo iuue¬
nẽ filiũ r̾ũsuru Rõ an hii parũ ni¬
uenes de quibꝰ dixi accipe uniorẽ
marcellinꝰ eiusdez diui augusti ne¬
pos ex soroe qͣntũ putas expectae̾t᷑
ib aũtulo. qui eu sic dilexit ut
u̾gilianũ id carmen nobilissimũ quo
sũmꝰ uates adolescentis illi ꝯ pene
pueri memoriã honestauit᷑ sũ lacͤ¬
non tm̃ ꝯtempneret s odiss. Qd
hic aut̃ et quid putas nisi qui cete̾i
non rediit s r̾latus est et drusũ qͥdẽ
qualẽ acceꝑat g̾niania rome ãthi¬
ochia gmaĩtu marcellinã baiona
tu tibi nũc aliã fingis. et fonsã ue¬
niet quẽ expectes qui cũ uenit foi¬
tasẜ ut abeat et sꝑare ĩcipies et op¬
tare S Amiti absentis aduẽtũ spe¬
ro. Nõ Quis miretur expectari

Expanded text:
certior obiisse Germanicum; hinc publicertior obiisse Germanicum; hinc publicus dolor ac gemitus, non edictis aut diebus festis aut ullis omnino consolationibus coerceri quivit. Nota est historia libro Cesarum quarto. Spero iuvenem filium reversurum. An hi parum iuvenes de quibus dixi? Accipe iuniorem. Marcellinus eiusdem divi Augusti nepos ex sorore quantum putas expectaretur ab avunculo — qui eum sic dilexit, ut Virgilianum illud carmen nobilissimum, quo summus vates adolescentis illius pene pueri memoriam honestavit, sine lacrinon tantum contemneret sed odisset, quid hic autem et quid putas nisi quod ceteri? Non rediit sed relatus est; et Drusum quidem non qualem acceperat Germania Rome, Antiochia Germanicum, Marcellinum Baie tu tibi nunc aliam fingis et fors veniet quem expectas, qui cum venerit fortassis ut abeat et sperare incipies et optare. Amici absentis adventum spero. Quis miretur expectari
Abbreviated transcription (Latin):
aminis est reuectus. Quid filũ
etus loquor germanicũ nulliꝰ cre¬
do umꝙͣ homĩs expectaꝰ maior fuit
non hũc pater non augustꝰ abo
iam defũcti. S roma omis expͤ¬
tabat tanto desiderio qr tociꝰ urbis
unicũ habentis filiũ mr̃ĩs eẽt. Itaq
ad pͥmũ eg̾tudinis sue nũciũ attoĩ¬
ta penitus ac deiecta ciuitas uult
ꝙ oĩm atq habitus mutati et me¬
stũ tota uibe silenciũ fuit ubi autẽ
lerior fama in c̾tis licet auctoibꝰ su¬
ꝑuenit qualuisse illũ et uiue̾ subitꝰ
clamor atq letissimꝰ undiq sublata
ip̃m quoq tyberiuĩ excitauit cõcurso¬
q ĩ capitoliũ ingens factus. et penẽ
ꝯuulse tẽplorũ fores ad ꝑsoluẽda uo¬
ta agendasq diis grãs. uicta nocte
lumĩbꝰ fractoq uotibꝰ silentio gr atie¬
lando canẽtiũ. salua roma salua prĩa
Faluꝰ est g̾manicꝰ quis uero tãde
rei exitus. is nempe qui hũanis in
reluis est creberrimꝰ. Uenit nũtius

Expanded text:
animis est revectus. Quid filium animis est revectus. Quid filium huius loquar Germanicum? Nullius credo unquam hominis expectatio maior fuit; non hunc pater, non Augustus, ambo iam defuncti, sed Roma omnis expectabat tanto desiderio quasi totius urbis unicum habentis filium matris esset; itaque ad primum egritudinis sue nuntium attonita penitus ac deiecta civitas vultusque omnium atque habitus mutati et mestum tota urbe silentium fuit. Ubi autem letior fama, incertis licet auctoribus, supervenit convaluisse illum et vivere, subitus clamor atque letissimus undique sublatus ipsum quoque Tiberium excitavit concursusque in Capitolium ingens factus et pene convulse temporum fores ad persolvenda vota agendasque diis gratias, victa nocte luminibus fractoque vocibus silentio gratulando canentium: Salva Roma, salva patria, salvus est Germanicus! Quis vero tandem rei exitus? Is nempe qui humanis in rebus est creberrimus: venit nuntius
Abbreviated transcription (Latin):
Augusti p̃uiguus, ut õnibus ec̃ ho¬
stibꝰ domitis carus ess ita ut eum
paulomiꝰ adorarẽt quorũ mirificos
affectus erga illius memoriã. usq
ad hec temꝑa si umꝙͣ gmanorũ ĩc ͤ
proceres fuisti te sentire potuisse
arbitror. Certe illa gesẜat quibus
uẽ gloriaretur ꝙ romanis ĩsaxis
pͥmis aliquot fillabis. casu aliquo
deiectis nũc eciã sculptũ uiget uer
hostiles depopulatos agros dum
tibi roma decus et̾naq sudo tͦphe¬
ã hyster patͥatis liuor ibit aquis.
ma augusta cuinã illũ carũ feceat
alios tanti certe frĩs amãtissim ꝯ. ad
postre mũ quałr roͣua ip̃a atq uni¬
u̾sa res pub ͨͣ q̃ de nullo tuc hom̃
sic pendebat. Qid ergo quis tã
multiplicis spei finis expectatũ dru¬
su. ĩ expectata mors abstulit mor¬
bo quo ꝯstat raptus et ꝙ magnist̃
auctores ex fractura cruris equo su¬
ꝑ labente suscepta qui umꝰ uictor¬
q r̾uersurus sꝑabatur in patria ex¬

Expanded text:
Augusti privignus, ut omnibus etiam hoAugusti privignus, ut omnibus etiam hostibus domitis carus esset, ita ut eum paulominus adorarent, quorum mirificos affectus erga illius memoriam usque ad hec tempora, si unquam Germanorum inter proceres fuisti, te sentire arbitror potuisse! Certe illa gesserat quibus vere gloriaretur, quod Romanis in saxis primis aliquot syllabis casu aliquo deiectis nunc etiam sculptum viget his hostiles depopulatus agros dum tibi Roma decus eternaque sudo trophea Hister pacatis levior ibit aquis. via Augusta, cui natura illum carum fecerat, alios, tanti certe fratris amantissimus, ad postremum qualiter Roma ipsa atque universa respublica, que de nullo tunc hominum sic pendebat? Quid ergo? Quis tam multiplicis spei finis? Expectatum Drusum inexpectata mors abstulit; morbo, quod constat, raptus et, quod magni sunt auctores, ex fractura cruris equo superlabente suscepta, qui vivus victor reversurus sperabatur, in patriam ex
Abbreviated transcription (Latin):
ru dico et predonũ qui auaritia.¬
dulce duce bellũ hũano geneiͦ ĩdex¬
ere. finge aliquid tam benignũ sỹdꝰ
ut hec pestis terris exulet alias qͥs
arcebit. uehyculorũ et equorũ lapsꝰ
fluuiorũ ac torrẽtiũ ĩsultus. et rui¬
nas ponciũ et tectorũ equoreasq et
areas tẽpestates/ adde ferociũ ĩcur¬
sus aĩaliũ quibꝮ non singulos tñ ho¬
mĩes dicearchꝰ curiosissimꝰ indigator
rerũ tabũ s quedã hoĩm gn̾a docet
occubuisse et ad sũmã quot sũt casꝰ
humanaꝵ reruz quorũ nullꝰ est miͣs
tot sunt hostes hoĩm. qui spẽ tuã nõ
dico retardare possuit. s extingue ut
nichil ĩt̾uemat. uel mors qͣm dixi.
et eũtibꝰ et stãtibꝰ ubiq contigua ẽ.
nisi itiuerãtibus. eo fortasse uicinior
quo it et uectatio. et locorũ ꝯmutatõ.
pluribꝰ casuũ gene̾ibꝯ uidet᷑ expõĩta.
BEpero amicũ spero ex acto nego¬
pere res gesserat diusꝯ nero diui

Expanded text:
rum dico et predonum, qui avaritiarum dico et predonum, qui avaritia duce bellum humano generi indixere? Finge aliquod tam benignum sidus, ut hec pestis terris exulet: alias quis arcebit, vehiculorum et equorum lapsus, fluviorum ac torrentium insultus et ruinas pontium ac tectorum, equoreasque et aereas tempestates? Adde ferocium incursus animalium, quibus non singulos tantum homines Dicearchus curiosissimus indagator rerum talium, sed quedam hominum genera docet occubuisse. Et, ad summam, quot sunt casus humanarum rerum, quorum nullus est numerus, tot sunt hominum hostes, qui spem tuam, non dnichil interveniat, mors quam dixi et euntibus et stantibus ubique contigua est, nisi itinerantibus eo fortasse vicinior, quo iter et vectatio et locorum commutatio pluribus casuum generibus videtur exposita. Spero amicum prospero exacto negopere res gesserat Drusus Nero divi
Abbreviated transcription (Latin):
Re Soperas gaudiũ sollicitũ et ꝓ¬
pmquũ metu. E Spero amicũ reuidẽ¬
Rõ Riem predulcẽ sꝑas s fallacem fragi¬
li res hom̃i statu tremũt forsitan qile ex¬
ptas iam nũc obiit hoc ꝓbasse potes si
uixisti ĩpedimẽtoru mille st̃ gnã unu
cõẽ õmbus mors. Q Amici ꝯspectu ex¬
optatũ spero. Rd̃ Sunt hec uere ꝯuĩta¬
amicitie optare et sꝑare. s multis as¬
isse rome credimꝰ ꝙͣ cupidis aĩis
marci marcelli huiꝰ ultimi reditũ ex¬
pectantes ꝯͣ aũt uie medio hostis illũ
crudelissimꝰ ex pectabat/ cui ꝯ potẽti¬
or fuit ĩmanitas. ꝙͣ uictoris clemẽ¬
cia adu̾sariu ab exilio reuocantis po¬
tuit igitur precibꝰ senatus marcello
ueniã dare non potuit marcelli cliẽs¬
grͣ graue magis pati ut is cesaris
bñficio uteretur. S. Spero amicũ
et ex pecto hoste quolib carentẽ.
Quis est hic hom̃ hoste carens. ut
sit aliquis pͥuatarũ expers an pub¬
licis ĩnnicis quisꝙͣ uacat. Sicario¬

Expanded text:
 Speras gaudium sollicitum et propinquum metum. Spero amicum revidere. Rem predulcem speras, sed fallacem: fragili res hominum statu tremunt; forsitan quem expectas iam nunc obiit; potes hoc probasse si vixisti. Impedimentorum mbus mors. Amici conspectum exoptatum spero. Sunt hec fere coniuncta optare et sperare, sed multis asisse Rome, quam cupidis animis Marci Marcelli huius ultimi reditum expectantes? Contra autem vie medio hostis illum crudelissimus expectabat, cuius potentior fuit immanitas quam victoris clementia adversarium ab exilio revocantis. Potuit igitur Cesar precibus senatus Marcello veniam dare, non potuit Marcelli cliens Gneus Magius pati ut is Cesaris beneficio uteretur. Spero amicum et expecto hoste quolibet carentem. Quis est hic hominum hoste carens? Ut sit aliquis privatarum expers, an publicis inimicitiis quisquam vacat, sicario
Abbreviated transcription (Latin):
Uid ꝙ ip̃e libros scribo. R¬
Morbus publicus cõtagiosꝰ/ ĩ¬
sanabilis. om̃s sibi usurpant scribendi
officiũ qd̾ paucoꝵ est unꝰ hoc torrup¬
tus malo multos inficit Emulari eñ
ꝓnũ imitari arduũ. Uñ in dies cͤscit

Expanded text:
uod ipse libros scribo? Morbus publicus, contagiosus, insanabilis! Omnes sibi usurpant scribendi officium quod paucorum est; unus hoc correptus malo multos inficit. Emulari enim pronum, imitari arduum, unde in dies crescit
Abbreviated transcription (Latin):
libros sc̃bunt huit scrib̾e furoi̾s ĩiciũ
fuit huic exitus. O Rcysi multa et
scͥbo Rõ Si posteris ꝓfuturus nich saciꝰ
si tibi nudũ nomẽ quesiturꝰ nichil uaniꝰ
GMulta sc̃psi Rõ O p̃clarã ĩsamã et mi¬
ramur si mẽbrane solito cariores st̃ E
Sc̾ribo et hinc famã spero Riõ dixi iã
meliꝰ forsitan arares aut fode̾s messẽ
sperans humi enĩ tuciꝰ ꝙͣ ĩ uento sẽi᷑
atqui fame studiũ et ꝑtinax sc̃bẽdi oꝑa.
Ut quosdã claros sic ĩnuabiles stultos
atq ĩopes ĩsemũ misit nudosq et loqͣtes
spectaculũ uulgo fecit ecce dũ sc̾bitisi
melioi̾bꝰ curis ydoneũ tempus elabitur
exͣ uos rapti sopitiq non adu̾titis donͤ
sero uos senectus excitet ac pauꝑtas.
G Ecͥbo tñ fame cupidus Rõmirũ stu¬
diuz de labore uentũ q̃re. Certe ego uẽ¬
tos optare nauticũ putabam
De Ma¬

Expanded text:
libros scribunt; huic scribere furoris initium libros scribunt; huic scribere furoris initium est, huic exitus. Scripsi multa et scribo. Si poteris profuturus nichil satius; si tibi nudum nomen quesiturus, nichil vanius. Multa scripsi. O preclaram insaniam! Et miramur si membrane solito cariores sunt! Scribo et hinc famam spero. Dixi iam: melius forsitan arares aut foderes messem sperans; humi enim tutius quam in vento seritur. Atque fame studium et pertinax scribendi opera ut quosdam claros, sic innumerabiles stultos atque inopes in senium misit nudosque et loquaces spectaculum vulgo fecit. Ecce dum scribitis, melioribus curis idoneum tempus elabitur; extra vos rapti sopitique non advertitis, donec sero vos senectus excitet ac paupertas. Scribo tamen fame cupidus. Mirum studium de labore ventum querere! Certe ego ventos optare nauticum putabam. 45 DE MA
Abbreviated transcription (Latin):
ha scͥpsisse. non tam facile est crede̾ ꝙͣ
mirai. sim̃mi tñ mirant᷑ auctoe̾s qͥbus
nõ crede̾ durusit quiq hunc numeꝵ
non auditu sibi nec uisu solo sed eorũ
om̃s lege̾ potuisse mirabile ꝙͣto mira¬
biliꝰ est sc̃psisse longũ est enuare. qui
uiri apud nos qui ue apud grecos/ et
que scͥpserint quoꝵ nullꝰ ad plenũstu-¬
dioꝵ fortuãtꝰ fuit s horu aqua illoꝵ
aut magna pars quoꝵdã omĩa ꝑiere
tu de tuis quid p̃sagias uideto ¶Sc̃¬
bo et ea mͥ ĩterim uoluptas unica. Nõ¬
Si ut ĩgẽi ͫ ex̾ceas sc̃bendoq aliis te
so si ut sc̾ͥbendi morbo quidẽ occulto et
ĩ sanabili medeae misereor ⁊ sũt uãq
si nesces qui nõ scribunt nisi qr neq̃ut̃
desin̾e et uelud ex p̃cipiti dec̾rentes uo¬
lentes q subsist̾e rapiunt᷑ GScribẽ¬
di ĩpetus ingens est Rõ Melãcolie spẽs
ĩfinitas ferunt. Alii lapides Iactant ahi

Expanded text:
lia scripsisse non tam facile est credere quam lia scripsisse non tam facile est credere quam mirari. Summi tamen attestantur auctores, quibus non credere durum sit quique hunc numerum non auditu sibi nec visu solo sed eorum omnes legere potuisse mirabile, quanto mirabilius est scripsisse! Longum est enumerare, qui viri apud vos, qui vero apud Grecos et que scripserint, quorum nullus ad plenum studiorum fortunatus fuit, sed horum aliqua, illorum autem magna pars, quorundam omnia periere. Tu de tuis quid presagias videto. Scribo et ea michi interim voluptas unica. Si ut ingenium exerceas scribendoque aliis te so; si ut scribendi morbo quidem occulto et insanabili medeare, misereor; sunt namque, si nescis, qui non scribunt nisi quia nequeunt desinere et velut ex precipiti decurrentes nolentesque subsistere rapiuntur. Scribendi impetus ingens est. Melancholie species infinitas ferunt: alii lapides iactant, alii
Abbreviated transcription (Latin):
ceret illa me̾i̾ta atq obluctante phi
natos in arus aut pascius ĩ scãpnns
opificũ aut nautaꝵ trãstris formuã
detinuit uñ effectũ qd̾ mirẽt᷑ causaꝵ
inscii ut ĩ mari medio. aut rure ĩ sil¬
uis atq officinis atria et erecta re¬
ꝑiant᷑ ingenia cum in scolis exangiua
ac deiecta sint difficile enĩ u̾iucit᷑ nat᷑a
si uincitur G Ecribo ardenter. Rõ Qͣ¬
to ardẽcius olum multi quoꝵ ardor sic
extinctus est ut sc̃psisse illos insi id alii
scriben̾t nesciretur Nullũ opus hũa ͫ
sꝑ durat et mortalis labor nichil efficͭ
imorle G Stribꝰ multa Rõ Gtoi
plura alii Quis Ciceronis libros a
uarronis enumeret. Quis titi linii
aut plinii oꝑa metiatur. Grecoru
un ꝯ libroꝵ sex milia edidisse traditur
O ardentem spm̃ si uerares est o lon¬
gũ ociũ ac tnͣquillu. Certe si unũ duos¬
ue aut oĩo pantos libe libros bñ scribẽ
multi negociũ est laboris tot unũ mi¬

Expanded text:
cerat, illa invita atque obluctante philcerat, illa invita atque obluctante philnatos in arvis aut pascuis, in scamnis opificum aut nautarum transtris fortuna detinuit, unde effectum, quod mirentur causarum inscii, ut in mari medio aut rure, in silvis inque officinis acria et erecta reperiantur ingenia, cum in scholis exanguia ac deiecta sint. Difficile enim vincitur natura, si vincitur. Scribo ardenter. Quanto ardentius olim multi, quorum ardor sic extinctus est, ut scripsisse illos nisi id alii scriberent nesciretur? Nullum opus humanum semper durat et mortalis labor nichil efficit immortale. Scribo multa. Quanto plura alii! Quis Ciceronis libros aut Varronis enumeret, quis Titi Livii aut Plinii opera metiatur? Grecorum milia librorum edidisse traditur: o ardentem spiritum si vera res est, o longum otium ac tranquillum! Certe si unum duosve aut omnino paucos libros bene scribere multi negotium est laboris, tot unum mi
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ licen uolũt om̃s si se mutuo
cohortant᷑ ĩpellũtq sc̃bentes ĩama
et laudãtes laudemq siliuz falsis de
laudibꝯ aucupãtes ⁊ Hinc ila seri¬
benciu audacia rerũq cõfusio. Ne
tu ualde tibi placeas libros scribens¬
G E cribo libros. Rõ Meliꝰ fortasẜ
illos lege̾s oꝑtĩẽ aũt inuite regulã
lcã ꝯu̾teres Tunc est utilis noticia
lr̃aꝵ dũ in actũ tũsit seq ip̃a rebus
aꝓpbat non uerbis alioqͥn um̃ sepe
dephendit᷑ quod scͥptũ est scĩa ĩflas
clare uolicit᷑q ĩ telge̾ multa sił et
grandia. eadẽq tenaciter memĩsse
et ornate eloqui et artificõse scribẽ
et ꝓnũciare suauiter hec õma ñ ad
uitam referãt᷑ quid sunt abud ꝙ ĩ
anis et ĩstrumẽta iactãtie ĩtilis ꝙ
labor acstrepitus E libros scribo¬
nõ forte utiliꝰ arares cãpu gregẽ
pasce̾s telam texeres maria naiss¬
gares multi quos nã mechaĩtos fa¬

Expanded text:
licentiam volunt omnes; sic se mutuo licentiam volunt omnes; sic se mutuo cohortantur impelluntque scribentes inania et laudantes laudemque similium falsis de laudibus aucupantes: hinc illa igitur scribentium audacia rerumque confusio, ne tu valde tibi placeas libros scribens. Scribo libros. Melius fortassis illos legeres, optime autem in vite regulam lecta converteres; tunc enim est utilis notitia literarum, dum in actum transit seque ipsam rebus approbat, non verbis; alioquin verum sepe deprehenditur quod scriptum est: “scientiam inflare”. Clare velociterque intelligere multa simul et grandia, eademque tenaciter meminisse et ornate eloqui et artificiose scribere et pronuntiare suaviter, hec omnia nisi ad vitam referantur, quid sunt aliud quam inanis instrumenta iactantie inutilisque labor ac strepitus? Libros scribo. Forsan utilius arares campum, gregem pasceres, telam texeres, maria navigares. Multi quos natura mechanicos fe
Abbreviated transcription (Latin):
non sibi uni dictũ putet ꝙ illi olim sa¬
cͣtissimo exuli qui non de arescẽtibꝰ
riuulis s de ip̃o uero fonte potaueat
qua scͥbebat dictũ est et sepiꝰ repeti¬
tu scribe. cui p̃cepto. ꝯtẽptores p̃cep¬
toruz oĩm omes obediũt om̃s scribũt
ꝙ si ĩ hiis qui alienos uete̾s scribunt
libros magni diximꝰ esse ꝑiculi ꝙͣti
putas ĩ hiis qui ꝓpͥos r̃centesq qͥbꝰ
dubias aut dãpnatas mũdo ĩuehũt
disciplinas seu quod ĩ hris mabĩs est
leuissimir stilo obtũdũt ĩ condito et a¬
gresti sit ut uirus desit ĩgenii iactu¬
etati tanta sc̃bentiũ uel disserẽtiu
copia tanta scienciũ atq elo ꝙ̃ciũ fu¬
it ĩopia. horu de libris accidit qd̾
ibidẽ Cicero idẽ ait Itaq suos li¬
bros inquit ip̃i legunt cũ suus nec
quisꝙͣ attĩgit p̃ter eos qui eandom
sebendi licẽ ͣ sibi ꝑ mitti uolũt quod
quidẽ Ciceronis etate rarũ fuit nc̃

Expanded text:
non sibi uni dictum putet quod illi olim sanon sibi uni dictum putet quod illi olim sacratissimo exuli, qui non de arescentibus rivulis sed de ipso veri fonte potaverat que scribebat, dictum est et sepius repetitum: “Scribe”. Cui precepto contemptores preceptorum omnium omnes obediunt, omnes scribunt. Quod si in his qui alienos s esse periculi, quanti putas in his qui proprios recentesque quibus dubias atque damnatas mundo invehunt disciplinas seu, quod in his malum est levissimum, stilo obtundunt incondito et agresti, sic ut cui vis desit ingenii iactuetati tanta vel scribentium vel disserentium copia, tanta scientium atque eloquentium fuit inopia. Horum de libris accidit, quod ibidem Cicero idem ait: “Itaque suos libros” inquit “ipsi legunt cum suis nec quisquam attingit preter eos, qui eandem scribendi licentiam sibi permitti volunt”. Quod quidem Ciceronis etate rarum fuit nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Sapientis hebreoꝵ façiendi plures li¬
bros nulus est finis. O Scribo Riõ
ruq ordo cõstaret qui mortaliũ teme¬
ritate cõfundit᷑ scriben̾t quisciũt et
qui possunt alii legent uel audirent
ita ne parua enĩ aĩ uoluptas ĩtellige
est nisi manꝰ ad calamũ p̃sũptuosa
festinet et quisquis libri ꝑticulã ĩtel¬
lexit seu ĩtellexisse uisus est sibi illi¬
co libros scͥbere uideatur ydoneus. he¬
reret utinã mẽorie unũ in ĩ Cicẽonis
dictu ĩ tusculam sui uestibulo ne quẽ
liceat claro scil ac patent loco poĩtũ
fieri enĩ inquit pot ut roe quis senci¬
at et id quod sentit polite eloqui nõ
possit et sequit᷑ sed mãdare quẽꝙ co¬
gitacõnes suas lrĩs qui eas nec dispo¬
nere nec illust̾re possit nec delcãtiõe
aliqͣ allice̾lcõrem hoĩs est ĩtẽꝑant᷑ ab¬
utentis et ocio et boĩs Sunt quidẽ
liceromana ista uissima/ sed ea iã usq
adeo. uulgaris abusio est ut nẽo mõ

Expanded text:
plures libros nullus est finis”. Scribo. rumque ordo constaret qui mortalium temeritate confunditur! Scriberent qui sciunt et qui possunt; alii legerent vel audirent. Itane parva enim animi voluptas intelligere est, nisi manus ad calamum presumptuosa festinet et quisquis libri particulam intellexit seu intellexisse visus est, sibi illico libros scribere videatur idoneus? Hereret utinam memorie unum Ciceronis nostri dictum in Tusculani sui vestibulo, ne quem lateat claro scilicet ac patenti loco positum: “Fieri enim” inquit “potest ut recte quis sentiat et id quod sentit eloqui polite non possit”; et sequitur: “Sed mandare quenquam cogitationes suas literis, qui eas nec disponere nec illustrare possit nec delectatione aliqua allicere lectorem, hominis est intemperanter abutentis et otio et litteris”. Sunt quidem ciceroniana ista verissima, sed ea iam usque adeo vulgaris abusio est, ut nemo
Abbreviated transcription (Latin):
apud graios uõ si quid ꝑlimo tredis
inpͥmo gradu liberaliã haberet᷑. Mit¬
to hec qm et ĩtente brenitati et pñ¬
ti ꝓpoĩto quodã ꝰ sunt aduersa bidei
em̃ pũt morbũ ip̃m tuiꝰ iͥmediũpol¬
licebar alere et rerũ claritas stupen¬
tis amẽcia excusare s iam dixnł
erroi detrahit errãciu magͥtudo p̃mo
hec quidẽ ideo attigerĩ ut liq̃ret mo¬
li huiꝰ ꝙͣta uis esset ad quã tot tãtis¬
q sic ĩgeniis cõspiratũ tui et bulgs
erroris pu̾ceps et cõsuetudinsi gei¬
trox longa dies cumulusq ĩgẽs oĩz
maloꝵ semꝑ auctoitas accesserĩt
Ut uoluptas stuporq aĩos ab altioe
furtim cõtẽpla ͦ ͤ dimoueat distrahat¬
ꝙ Tu aut̃ si hec ficta et adũbrata
fucis ĩ anibꝰ usq adeo delcãnt attolle o¬
culos ad illũ qui os huãnũ sensibꝰ aĩ¬
mã ĩtellcũ celũ astris floĩbꝰ t̾rã pĩxit
sꝑ nes quos mirabaris artificis

Expanded text:
apud Graios vero, si quid Plinio creditis, apud Graios vero, si quid Plinio creditis, in primo gradu liberalium haberetur. Mitto hec quoniam et intente brevitati et presenti proposito quodammodo sunt adversa: videri enim possunt morbum ipsum cuius remedium pollicebar alere et rerum claritas stupentis amentiam excusare. Sed iam dixi: nichil errori detrahit errantium magnitudo; immo hec quidem ideo attigerim, ut liqueret mali huius quanta vis esset, ad quam tot tantisque sit ingeniis conspiratum, cui et vulgus errorum princeps et consuetudinum genitrix longa dies cumulusque ingens omnium malorum semper auctoritas accesserint, ut voluptas stuporque animos ab altiore furtim contemplatione dimoveat distrahatque. Tu autem si hec ficta et adumbrata fucis inanibus usque adeo delectant, attolle oculos ad illum, qui os humanum sensibus, animam intellectu, celum astris, floribus terram pinxit: spernes quos mirabaris artifices. 41
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃ciũ et ars placet ac uai̾etas et ni¬
riosa disꝑsio Sic exauguã uini getꝰ
atq ĩmobiliũ motus ymaginũ et po¬
scibus erũpentes effigies ac uultum
spirãtiũ limamẽta suspendũt ut hic
erupturas paulomiꝰ prestoleis uoces
et est hac ĩ re ꝑiculũ ꝙ hiis mag̃ inqi
capiũtur ĩgenia. Itaq bbi agrestis
leto et breui stupore p̃tereat illit in¬
gẽĩosus suspiraus ac uenerabũdꝰ ĩ
miẽta retexere et miracula oꝑm et
artificũ ĩdustrias et pn̾cipã insanias
et enormia p̃cia quib ꝯhoc tñs mã¬
riã mertati rome ĩ templis deorũ
aut cesaꝵ in thalamis inq publitꝭ
plateis ac porticibꝰ cõsecrarũt Ne¬
q id satis nisi ip̃i huic artidex tt as
atq aiõs maiori ex̾citio debitos ap¬
plicarent ꝙ iam añ nobilissimi pħhoꝵ
grecie fecerat Unde effectũ ut pictã¬
ra diu quidẽ apud uos ut naturx cõ¬
iũctior añ om̃s mechaĩcas ĩ p̃cio eẽt

Expanded text:
et pretium et ars placet ac varietas et cuet pretium et ars placet ac varietas et curiosa dispersio. Sic exanguium vivi gestus atque immobilium motus imaginum et postibus erumpentes effigies ac vultuum spirantium liniamenta suspendunt, ut hinc erupturas paulominus prestoleris voces; et est hac in re periculum, quod iis magna maxime capiuntur ingenia, itaque ubi agrestis leto et brevi stupore pretereat, illic ingeniosus suspirans ac venerandus inheue incrementa retexere et miracula operum et artificum industrias et principum insanias et enormia pretia, quibus hec trans maria mercati Rome in templis deorum aut Cesarum in thalamis inque publicis plateis ac porticibus consecrarunt. Neque id satis nisi ipsi huic arti dextras atque animos maiori exercitio debitos applicarent, quod iam ante nobilissimi philosophorum Grecie fecerant; unde effectum ut pictura diu quidem apud vos, ut nature coniunctior, ante omnes mechanicas in pretio esset,
Abbreviated transcription (Latin):
mis robur ingens cũ senueit et ut bo¬
ua ĩ meliꝰ sic mala ĩ perꝰ etas ꝓuehit
S o utiuã qui maiores uestros uaĩs
ĩ rebus facile uincitis eosdẽ ĩ seriis e¬
quaretis u̾tutẽq cũ illis et gloriam
mirarenuĩ cũ quibꝰ pictas tabulas.
sũ fine miranũ.  Ualde utiq tabłas
pictas miror R So mirus huãni
furor aĩ oĩa mirantis nisi se. quo int¬
lu mirabilus. E Picte delectant ta¬
bule. R Quid de hoc senciam ex iã
dictis ĩtellige̾ potuisti oĩs quidẽ t̾reã
delcãꝰ si cõsilio regetur ad aniorẽ tẽ¬
lestis erigẽt et orignus admone̾t Nã
quis umꝙͣ queso riui appetens fontẽ
odit. At uos graues humi accliues
affixiq celũ suispice̾ non audetis. et ob¬
liti opificem illũ solis at lime tauta cũ
uoluptate tenuissi mas pituras aspi¬
citis atq uñ trãsitis erat ad alta de¬
positis illic metã figitis ĩtellectus. S¬
Pictis tabulis delector unite s
Pẽniculo et coloi̾bꝰ delcaris in quibꝰ

Expanded text:
bona in melius, sic mala in peius etas provehit. Sed o utinam qui maiores vestros vanis in rebus facile vincitis, eosdem in seriis equaretis virtutemque cum illis et gloriam miraremini cum quibus pictas tabulas sine fine miramini! Valde utique pictas tabulas miror. O mirus humani furor animi omnia mirantis nisi se, quo intllum mirabilius! Picte delectant tabule. Quid de hoc sentiam ex iam dictis intelligere potuisti; omnis quidem terrena delectatio si consilio regeretur ad amorem celestis erigeret et originis admoneret. Nam quis unquam, queso, rivi appetens fontem odit? At vos graves, humi acclives affixique celum suspicere non audetis et obliti opificem illum solis ac lune tanta cum voluptate tenuissimas picturas aspicitis atque unde transitus erat ad alta despicitis, illic metam figitis intellectus. Pictis tabulis delector unice. Penicello et coloribus delectaris, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
illinc mẽsiũ leuitatem uario uertice uo¬
lucrũ plumis estuãtibꝰ aꝑtissime᷑ de¬
sigͣntes au uero tam uigiles magr̃i
an tam dociles discipuli plus odiĩ me¬
reant᷑ in dubio est quoꝵ ingeniis ef¬
fectu uides. ut inf̾ mĩmos ducesq
int̾ storta et matronas ꝓpe iã nil intͦ¬
sit aspectu nec duz sistit s in dies ser¬
pens crescit et uagatur ĩsama
Cuiz quies ue a laboi̾bꝰ obtigit¬
R Duo huãne uite bona gͣtissi

Expanded text:
illinc mentium levitatem vano vertice voillinc mentium levitatem vano vertice volucrum plumis extantibus aptissime designantes! An vero tam vigiles magistri an tam dociles discipuli plus odii mereantur in dubio est, quorum ingeniis effectum vides, ut inter mimos ducesque, inter scorta et matronas prope iam nil intersit aspectu; necdum sistit, sed in dies serpens crescit et variatur insania. um quiesve a laboribus obtigit. Duo hu
Abbreviated transcription (Latin):
feditatem nec colores alterãt nͨ odo¬
res quin aut cõspͤtam magis efficuĩt
ꝙͣ suspectam.  P̾ciosis ac uariis or¬
namẽtis ambior. R Pone ĩ feretro
aureo pallidũ cadauer gẽmis illud o¬
stroq c̾tũda. quo plus ornatus et plꝰ
erit horroris. ne quod loquor ad iui¬
riam trahas/ origo noĩs ĩquirenda ẽ.
Si quidẽ a cadendo dicit᷑ tadauer cur
non ut mortui sic uiuẽtis rõne dicit᷑
nẽpe illud cecidit hoc casuru est cad ͭ¬
q cõtinue D Nouus et ĩsolitus cultꝰ
est michi. RNon est locus ut defleã
exerrerq ludibria hec habituũ exter¬
noru quos nobis ab extremis mũdi
finibus furibũda pñs etas ĩtulit. sed
dii homĩesq male oderint has belu¬
as hũana esfigie ferino ad̃o trott̃mbã¬
tina barbarico ue habitu cop̃to fẽmeã
ad molliciẽ capillo moribus ad capͥnã
duriciem horridis atq incultis huic
obseua corꝑm ĩpudentissĩe detegẽtes

Expanded text:
feditatem nec colores alterant nec odofeditatem nec colores alterant nec odores, quin aut magis conspectam efficiunt aut suspectam. Pretiosis ac variis ornamentis ambior. Pone in pheretro aureo pallidum cadaver, gemmis illud ostroque circunda: quo plus ornatus est, plus erit horroris. Neu quod loquor ad iniuriam trahas, origo nominis inquirenda est: si quidem a cadendo dicitur cadaver, cur non ut mortui sic viventis recte dicitur? Nempe illud cecidit, hoc casurum est caditque continue. Novus et insolitus cultus est michi. Non est locus ut defleam utque execrer ludibria hec habituum externorum, quos vobis ab extremis mundi finibus furibunda presens etas intulit; sed dii hominesque male oderint has beluas humana effigie, ferino animo, lingua latina barbaricove habitu, compto femineam ad mollitiem capillo, moribus ad aprinam duritiem horridis atque incultis, hinc obscena corporum impudentissime detegentes,
Abbreviated transcription (Latin):
trario delicatꝭ exempla modestie ui¬
luerũt. In uictu igitur ac uestitu ml¬
ti optĩo pn̾cipũ cõtẽpto post pessi mos
abire. Gaĩ dico et reliquos quorũ
uentri ac tergo nec ciuilis umꝙ nec
uirilis nec rõnꝰ c̾te nec huãnꝰ s in¬
sanꝯ et nũc femineus nũc dĩnus ab
oĩ aut tẽꝑe ꝓfusus atq mõstrifitus
cultus fuit. G Ex quifitissime ĩduor¬
R Operosior ornatus et suspicõnã
cure ingentis formosis forme grã
ĩminuit et fulgore suo deformiũn
mẽdas ꝑfudit oculosq p̃tereũtiũ ad
spͨtandũ excitat. Itaq nulla re perꝰ
sibi cõsulit deformis homo ꝙͣ dum
formosus uult uide̾i uestis ĩsignior
cultusq corporis qui ad formã q̃rit᷑
risus monet. G. Electissimis colo̾ibꝰ
exornor Ro Natura reruz hũana ar¬
te non uincitur sepe eciã qi ĩdignãs
se temptari quo maiore nisu p̃mitur
turgiturq eo magis ac magis attollt̃
eminetq natiuã mortalis corpusculi

Expanded text:
ontrario delectaris, exempla modestie viontrario delectaris, exempla modestie viluerunt. In victu igitur ac vestito multi optimo principum contempto post pessimos abiere, Gaium dico et reliquos, quorum ventri ac tergo nec civilis unquam nec virilis nec Romanus certe nec humanus sed insanus et nunc femineus, nunc divinus, ab omni autem parte profusus atque monstrificus cultus fuit. Exquisitissime induor. Operosior ornatus et superstitiose cure intentus formosis forme gratiam imminuit et fulgore suo deformium mendas prodit oculosque pretereuntium ad spectandum excitat. Itaque nulla re peius sibi consulit deformis homo quam dum formosum vult videri. Vestis insignior cultusque corporis qui ad formam queritur risus movet. Electissimis coloribus exornor. Natura rerum humana arte non vincitur; sepe etiam quasi indignans se tentari, quo maiore nisu premitur tegiturque, eo magis ac magis attollitur eminetque; nativam mortalis corpusculi