comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem eiꝰ & inutilitatẽ. Nichil enĩ ad ꝑfectũ ꝑdux̃¬
lex. Et dñs ꝑ ꝓpħam. Et dedi inqͥt eis p̃cepta ñ
hona & iustificationes inquib ñ uiuent in eis. Sed
subgrã: quȩ ñ ramos tantũ nequiciȩ amputat. sed
ipsas penitꝰ radices noxiȩ uoluntatis euellit. Quisqͥs
Eꝑfectionẽ euangłice studuerit tenere doctrinȩ:
hic̃ sub grã constitutus peccati dominatione ñ p̃mit᷑.
Hoc est enĩ. ẽẽ. subgrã ea quȩ agrã mandant᷑ implere.
Quicunq uͦ ꝑfectionis euangłicȩ plenitudini sub¬
iectus. e̾ẽ noluerit: ñ ignoret se quãuis baptizatꝰ
sibi uideat᷑ aut monachus ñ. ẽẽ. subgrã. sed suble-¬
gis ad huc uinculis p̃peditũ. peccati pondere p̾-¬
grauari.  positũ nanq est eiꝰ qͥ omnẽ aquib receptꝰ
fuerit grãm adoptionis assumit. ñ destruere sed
suꝑ edificare. ñ euacuare sed adimplere moy sa-¬

Expanded text:
tatem eius et inutilitatem: nihil enitatem eius et inutilitatem: nihil enietam et dedi, inquit, eis praecepta non bona, et iustificationes, in quibus non uiuent in eis, sed sub gratia, quae non ramos tantum nequitiae amputat, sed ipsas penitus radices noxiae uoluntatis euellit. Quisquis ergo perfectionem euangelicae studuerit tenere doctrinhic sub gratia constitutus peccati dominatione non premitur. Hoc est enim esse sub gratia, ea quae gratia mandat implere. Quicumque vero perfectionis Evangelicae plenitudini subjectus esse noluerit, non ignoret se, quamvis baptizatus sibi videatur ac monachus, non esse sub gratia, sed sub legis adhuc vinculis praepeditum, peccati pondere praegravari. Propositum namque est ejus, qui omnes a quibus receptus fuerit, gratia adoptionis assumit, non destruere, sed superaedificare; nec evacuare, sed adimplere Mosa
Abbreviated transcription (Latin):
Pari modo ñ potest ñ cruento peccati imꝑio famu¬
lari. qͥ cunq ocłm ꝓocło. dentẽ ꝓdente. exp̃cepto
legis eruere. aut odiũ habere contra inimicũ
suũ mauult. qͥa necesse est eũ dũ talionis uicissitu¬
dine ulcisci suã optat iniuriã. dũ contra inimicos odii
amaritudinẽ seruat. furoris atq irȩ ꝑturbatione
semꝑ accendi. Quicunq uͦ subeuanglicȩ gr̃ȩ illu¬
minatione uersat᷑. ac malũ ũ resistendo suꝑans sed
ferendo dexteram ꝑcutienti maxillã etiam alterã
prebere uoluntarius ñ morat᷑. & uolenti aduersũ
se detunica litigiũ cõmouere remittit & palliũ
quiq diligit inimicos suos & orat ꝓcalũniantib
sibi. hic peccati reppulit uigũ ac uincula dirupit.
on enĩ uiuit sublege. quȩ non interimit semina¬
ria peccatorũ. Unde ñ immerito de ipsa beatꝰ apłs.
Reꝓbatio in qͥt fit p̃cedentis mandati. ꝓpt̾ infirmi¬

Expanded text:
pari modo non potest non cruento peccati imperio famupari modo non potest non cruento peccati imperio famulari, quicumque oculum pro oculo, dentem pro dente ex praecepto legis eruere aut odio habere inimicum suum mauult, quia necesse est eum, dum talionis uicissitudine ulcisci suam optat iniuriam, dum contra inimicos odii amaritudinem seruat, furoris atque irae perturbatione semper accendi. quicumque uero sub euangelicae gratiae inluminatione uersatur, ac malum non resistendo superans sed ferendo dexteram percutienti maxillam etiam alteram praebere uoluntarius non moratur, uolenti aduersum se de tunica litigium conmouere remittit et pallium, quique diligit inimicos suos et orat pro calumniantibus sibi, hic peccati reppulit iugum ac uincla disrupit. non enim uiuit sub lege, quae non interimit seminaria peccatorum unde non inmerito de ipsa beatus apostolus reprobatio, inquit, fit praecedentis mandati propter infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
subsequunt᷑. peccatũ ñ potest dominari. Non eni
eũ dispensantem sacratas iam .xẽo opes & qͣsi alienas
pia distributione pecunias. infidelis seruandi uiltꝰ
cura mordebit. Nec elemosinȩ hilaritatẽ abiget
mesta cunctatio. qͥa qđ semel totũ obtulit dõ.
id iam alienũ sine ꝓpriȩ necessitatis recordati¬
one aut angusti uirtus tenore disꝑgit. qͥ se certꝰ
.e. cũ ad desideratam ꝑuenerit nuditatẽ. multi
magis adõ qua uolucrem cęli. eẽ. pascendũ. E contrario
is qui substantiã retinens mundialem. aut decimas
fructuũ suorũ atq primicias. aut partem pecu¬
niarũ. constrictus legis antiquȩ sanctione distri¬
buit : licet peccatorũ suorũ ignẽ maxime hoc
elemosine rore restinguat. tam̃ qͣntauis opes suas
magnanimitate dispenset. impossibile. ẽ. ut se adple¬
nũ eruat adominatione peccati. nͥ forte ꝑ grãm
saluatoris etiã ipsũ affectũ deposuerit possidendi

Expanded text:
subsequuntur, peccatum non potest dominari. Non enim subsequuntur, peccatum non potest dominari. Non enim eum dispensantem sacratas jam Christo opes et quasi alienas pia distribcura mordebit nec elemosynae hilaritatem abiget maesta cunctatio, quia quod semel totum obtulit deo, id iam alienum sine propriae necessitatis recordatione aut angusti uictus timore dispergit, qui se certus est cum ad desideratam peruenerit nuditatem multo magis a deo quam uolucrem caeli esse pascendum. e contrario is qui substantiam retinens mundialem aut decimas fructuum suorum atque primitias aut partem pecuniarum constrictus legis antiquae sanctione distribuit, lieet peccatorum suorum ignem maxime hoc elemosynae rore restinguat, tamen, quantauis opes suas magnanimitate dispenset, inpossibile est ut se ad plenum eruat a dominatione peccati, nisi forte per gratiam saluatoris cum re etiam ipsum adfectum deposuerit possidendi.
Abbreviated transcription (Latin):
adulteriorũ raptat᷑ excessus consuetudo concubitꝰ.
Cȩterũ qͦs grã saluatoris scõ incorruptionis amore
flãmauerit. ita om̃s carnaliũ desideriorũ spinas
dominice caritatis igne consumunt. ut nec te-¬
pens fauilla uitiorũ refrigeriũ integritatis
imminuat. Legis gͦ famuli licitorũ usu ad illi-¬
cita ꝓlabunt᷑. grę participes dũ licita conten¬
nunt. illicita ñ norunt. Sicut autẽ uiuit in
coniuigii amatore peccatũ ita etiã in eo qͥ decimaᷤ
suas ac pͥmicias tantũ redibere contentus est. Nes¬
se est enĩ eũ dũ tardar aut neglegit. aut inqual¬
tate earũ aut qͣntitate. aut in cotidiana distriburua¬
ne peccare. Qui enĩ iubet᷑ ea quȩ suꝑ sunt infarig¬
bilit̾ indigentib ministrare. qͣmlibet ea sũma fue
ac deuotione dispenset: tam̃ difficile est ut ñ laqiꝰ
petcatorũ frequent̃ incurrat. In illos uͦ qͥ consiliui

Expanded text:
adulteriorum raptatur excessus consuetudo concubitus. adulteriorum raptatur excessus consuetudo concubitus. ceterum quos gratia saluatoris sancto incorruptionis amore flammauerit, ita omnes carnalium desideriorum spinas dominicae caritatis igne consumunt, ut nec tepens fauilla uitiorum refrigerium integritatis inminuat. legis ergo famuli licitorum usu ad inlicita prolabuntur, gratiae participes, dum licita contemnunt, inlicita non nouerunt. sicut autem uiuit in coniugii amatore peccatum, ita etiam in eo qui decimas suas ac primitias tantum redhibere contentus est. necesse est enim euitate earum, aut in quantitate, aut in quotidiana distributione peccare. Qui enim jubetur ea quae sua sunt infatigabiliter indigentibus ministrare, quamlibet ea summa fide ac devotione dispenset, tamen difficile est ut non laqueos peccatorum frequenter incurrat. In illos vero qui consili
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit. cuiꝰ adiutorio se ad illũ sullimissimũ sta¬
cu intelligit ꝑuenisse. Nongͦ dominat᷑ ineo peccatũ.
qͥa laritas dei diffusa. ẽ incordib nrĩs ꝑ spm̃ scm̃
qͥdatus ẽ. nobis: omnẽ alteriꝰ cuiusq rei excludit
affectũ. Nec potest aut uetita concupiscere. aut
imꝑata contemnere: cuiꝰ totũ studiũ totũq desi¬
deriũ diuino amori semꝑ intentũ usq adeo uiliũ
rerũ oblectatione ñ capit᷑. Inlege autẽ quia conui-¬
giorũ iura seruant᷑. quãuis cohibita luxuriȩ
euagatio uni tantũ feminȩ mancipet᷑: tam̃ nequa¬
quã possunt carnalis concupiscentiȩ aculei ñ
uigere. Et difficile. ẽ. ut ignis cui etiã studiose pa-¬
bula suggerunt᷑. ita p̾fixis terminis includat᷑. ut
ñ etiã extra euagatus aburat qͥcqͥd attigerit. Cui
trinsecus ñ sinat᷑: tam̃ etiã dũ cohibet᷑ intendit.
qͥa uoluptas ipsa culpabilis est. & ad uelocissimos

Expanded text:
cognoscit, cujus adjutorio se ad illum sublimissimum stacognoscit, cujus adjutorio se ad illum sublimissimum statum intelligit pervenisse. Non ergo dominatur in eo peccatum, quia charitas Dei quadatus est nobis omnem alterius cuiusquam rei excludit adfectum, nec potest aut uetita concupiscere aut imperata contemnere, cuius totum studium totumque desiderium diuino amori semper intentum usque adeo uilium rerum oblectatione non capitur, ut etiam his quae congiorum iura seruantur, quamuis cohibita luxuriae euagatio uni tantum feminae mancipetur, tamen nequaquam possunt carnalis concupiscentiae aculei non uigere, et difficile est ut ignis, cui etiam studiose pabula suggeruntur, ita praefixis terminis includatur, ut non etiam extra euagatus amburat quidquid adtigerit. cui trinsecus non sinatur, tamen etiam dum cohibetur incendit, quia uoluntas ipsa culpabilis est et ad uelocissimos
Abbreviated transcription (Latin):
dabis offerre. Grã. Siuis ꝑfectus ẽẽ: uade. uende omui
quȩ habes & da pauꝑib. Lex talionẽ conuiciorũ & in¬
uriarũ ñ ꝓhibet ultionẽ: dic̃s. Ođm ꝓ ocło. dentẽ
ꝓdente. Grã congeminatione iniuiriarũ uł cȩdis que
fuerit irrogata nr̃am pacientiã uult ꝓhari. & ad
duplicis dispendii tolerantiã paratos nos. ẽẽ. p̃cipit
Qui te ꝑcusserit inquiens in dexterã maxillã. p̃be
illi & alterã. Et ille qͥ uult tecũ iudicio contem.¬
dere & tunicã tuã tollere: remitte ei & palliũ.
lla inimicos odio habendos. hȩt ita diligendos. ẽe
decernit. ut ꝓ ipsis etiã dõ semꝑ censeat supplican.¬
dũ¬
Quisqͥs gͥ hoc euangłicȩ ꝑfectionis culm̃ ascenderitr
iste ꝙ fecto supͣ omnẽ legem tantarũ uirtutũ meritil
sullimatus. & uniuersã quȩ ꝑmoy sen p̃cepta sunt
qsi pariia despiciens. tantũ subgrã saluatoris se. ẽẽ

Expanded text:
dabis offerre . Gratia, Si vis perfectus esse, vade et vende omnia dabis offerre . Gratia, Si vis perfectus esse, vade et vende omnia quae habes, et da pauperibus . Lex talionem conviciorum et injuriarum non prohibet ultionem, dicens: Oculum pro oculo, dentem pro dente . Gratia congeminationem injuriarum vel caedis quae fuerint irrogata, nostra patientia vult probari, et ad duplicis dispendii tolerantiam paratos esse nos praecipit: Qui te percusserit, inquiens, in dexteram maxillam, praebe ei et alteram; et illi qui vult tecum judicio contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte ei et pallium . Illa inimicos odio habendos : haec ita diligendos esse decernit, ut pro ipsis etiam Deo semper censeat supplicanduquis igitur hoc Evangelicae perfectionis culmen ascenderit, iste profecto supra omnem legem tantarum virtutum meritis sublimatus, et universa quae per Moysen praecepta sunt quasi parva despiciens, tantum sub gratia Salvatoris se esse
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑ exꝑientiã cognoscunt᷑: sicut tradi abine pton¬
queunt. ita nec mente concipi uł teneri nͥ abeo M
mili studio fuerit atq institutione fundatꝰ. Et icqi
necessariũ reor ut primũ diligentiꝰ inquiramꝰ qͦli
sit ꝓpositũ uł uoluntas legis. uł quȩ grȩ discipliuns
atq ꝑfectio. ut consequent̃ ex his uł dominationẽ
peccati siue expulsionẽ eiꝰ possi mꝰ agnoscere. Itaq
lex pͥncipalit̃ iubet expeti copulã nuptiarũ dicens
Beatus qͥ habet semen insyon. & domesticos inierłm. ꝗ
maledicta sterilis quȩ ñ peꝑit. E contrario grã adin¬
corruptionis ꝑpetue puritatẽ & castimoniã nos be¬
tȩ uirginitatis inuitat. Beatȩ inqͥens steriles &
ubera quȩ ñ lactauert̃. Et. Qui ñ oderit patrẽ e
matrẽ & uxorẽ. ñ potest. eẽ m̃s discipłs. Et illuo
apłi. Reliquũ est. ut qͥ habent uxores. tanqͣm ñhi
bentes sint. Lex dicit. Decimas tuas & pͥmicias ñ tar¬

Expanded text:
sed per experientiam cognoscuntur, sicut tradi ab inexperto nequeunt, ita nec mente concipi uel teneri ab eo qui non simili studio fuerit atque institutione fundatus. et idcirco necessarium reor, ut primum diligentius mquiramus quodnam sit propositum uel uoluntas legis uel quae gratiae disciplina atque perfectio, ut consequenter ex his seu dominationem peccati seu expulsionem eius possimus agnoscere. itaque lex principaliter iubet expeti copulam nuptiarum dicens: beatus qui habet semen in Sion et domesticos in Hierusalem, et: maledicta sterilis quae non peperit. e contrario gratia ad incorruptionis perpetuae puritatem et castimoniam nos beatae uirginitatis inuitat beatae, inquiens, steriles, et ubera quae non lactauerunt, et: qui non oderit patrem et matrem et uxorem, non potest meus esse discipulus, et illud apostoli: reliquum est ut etqui habent uxobentes sint . Lex dicit: Decimas tuas et primitias non tar
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet cordiũ sec reta rimat᷑. Iam̃ quia satisfieri
desiderio uro adplenũ ñ potest. breue enĩ qđ suꝑ. ẽ.
spaciũ noctis adindagandã hanc obscurissimam
ñ sufficit questionẽ. congruũ reor ut interim
differat᷑. Sensim nanq hȩc & corde abomĩ cogitati¬
onũ strepitu penitꝰ absoluto. ut a nob̾ ꝓferri ita
uris debent m̃tib intimari. quȩ sicut ꝓpt̾ consci¬
entiȩ purificationẽ oportet inquiri. ita nͥ abeo
qͥ dono integritatis exꝑtus est tradiassignariq ñ
possunt. Non enĩ quęrit᷑ qͥd in aniũ argum̃ta uer¬
borũ. sed qͥd interna conscientiȩ fides & maior
uis ueritatis inculcet. Et iccirco de emundationis
huiꝰ scientia atq doctrina nec ꝓferri aliqͥd nͥ ab
exꝑto. nec trans fundi qͥcqͣm potest nͥ incupidis¬
simũ ual deq sollicitũ uirtutis ipsius amatorꝰ
qui non eã uacuis nudisq sermonib sciseitan.
sed totis animi uirib annitendo optat atdugd

Expanded text:
scilicet cordium secreta rimatur. tamen quia satisfieri desiderio uestro ad plenum non potest breue enim quod superest spatium noctis ad indagandam hanc abstrusissimam non sufficit quaestionem, congruum reor ut interim differatur. sensim namque haec et corde ab omni cogitationum strepitu penitus avestris debent mentibus intimari; quae sicut propter conscientiae purificationem oportet inquiri, ita nisi ab eo qui donum integritatis expertus est, tradi assignarique non possunt. Non enim quaeritur quid inanium argumenta verborum, sed quid interna conscientiae fides et major vis veritatis inculcet. Et idcirco de emundationis hujus scientia atque doctrina, nec proferri aliquid nisi ab experto, nec trans fundi quidquam potest, nisi in cupidissimum valdeque sollicitum virtutis ipsius amatorem, qui non eam vacuis nudisque sermonibus suscitando, sed totis animi viribus annitendo optet attingere:
Abbreviated transcription (Latin):
prii mercede defrudant. ñ ꝑmittentes te horũ
p̃bitione suffultũ. scđm beati apłi regulam coti-¬
dianũ tͥ uictũ tuis manib p̃parare. quẽ illeu
ultima. ephesiorũ eccłȩ pͥncipib p̃cepta ꝓmul¬¬
gans. se etiã scĩs euanglicȩ predicationis studiis
occupatũ. ñ solũ sibi uerũ etiã iis qui erant erga
ministeriũ suũ necessariis obsequiis p̃pediti.
p̃buisse memorat dicens. Ipsi scitis. qm̃ ea quȩ¬
mͥopus erant. & iis qui metũ sunt ministrauert̃
manꝰ istȩ. Qd tam̃ ut se fecisse ꝓforma nr̃e
utilitatis ostenderet: alibi att. Non otiosi
fuimnꝰ int̾ uos. neq gratis panẽ abaliquo manducauimꝰ
sed inlabore & fatigatione nocte & die oꝑantes ne
quem urm grauaremꝰ. Non quia ñ habuerimꝰ potesta
tem. sed ut nosmet ipsos formã daremꝰ uobis ad imitan¬
dos nos. Etidõcũ etiã nobis parentũ p̾sidia ñ de.e̾e̾nt.

Expanded text:
prii mercede defraudent, non permittentes te horum prii mercede defraudent, non permittentes te horum praebitione suffaltum secundum beati apostoli regulam cotidianum tibi uictum tuis manibus praeparare, quem ille ultima Ephesiorum ecclesiae prinoipibus praecepta promulgans se etiam sanctis euangelicae praedicationis studiis occupatum non solum sibi, uerum etiam his qui erant erga ministerium suum necessariis obsequiis praepediti praebuisse se memorat dicens: ipsi scitis qumihi opus erant, et his qui mecum sunt, ministraverunt manus istae . Quod tamen ut se fecisse pro forma nostrae utilitatis ostenderet, alibi ait: Non otiosi fuimus inter vos, neque gratis panem ab aliquo manducavimus, sed in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem vestrum gravaremus: non quia non habuerimus pnosmet ipsos formam daremus uobis ad imitandum nos. Et ideo cum etiam nobis parentum praesidia non deessent,
Abbreviated transcription (Latin):
tate naturȩ. de dĩ benignitate p̃sũpsit. confiden¬
tiũ ꝑsona dixisse confirment. eorũ scilicet qͥ uo¬
lentes i semetipsos acorporalib illecebris ac uo¬¬
luptatib abstinere. obstricti uitiis pristinis &
oblectatione passionũ carnaliũ captiuati. semet.
ipsos cohibere ñ possunt. dũ mnola consuretia diude
utesr ũ uburt in miti quadlã tuantadis domi posiant
amois si ualibertatem pudicicis respirare ñ posstur¬

Expanded text:
tate naturae, de dei benignitate praesumpsit confidentate naturae, de dei benignitate praesumpsit confidentium persona dixisse confirment, eorum scilicet qui uolentes semet ipsos a corporalibus inlecebris et uoluptatibus abstinere obstricti uitiis pristinis et oblectatione carnalium passionum captiuati semet ipsos cohibere non possunt, dum inolita consuetudine uitiorum uelut inmiti quadam tyrannidis dominatione depressi ad libertatem pudicitiae respirare non possu
Abbreviated transcription (Latin):
sũ puritatis cogitationũ estib penetrari abhomis
ñ posse cognoscens. diu uelut ꝑ ꝓfunda iactatus
ante dixisset. ñ enĩ qđ uolo bonũ facio. sed qđ odi
malũ hoc ago. & rursum. si autẽ qđ nolo hoc facio ũ
ñ ego operor illud sed qđ habitat in me peccatũ. ꝙ
condelector legidĩ scđm interiorem hominẽ. uidea
autẽ aliã legem in mẽbris meis repugnantẽ legi
mentis meȩ. & captiuum me ducentẽ inlegempet¬
cati quȩ ẽ. inmĩbris meis. omĩ uł sua uł naturȩ ist
fragilitate ꝑspecta. tam inmensȩ altitudinis uasta¬
te conterritꝰ ad tutissimũ portũ diuini confugit ai¬
xilii. & quasi de nauigii sui onerib mortalitatis op¬
pressi naturali infirmitate desꝑans. abeo cui unps¬
sibile nichil.ẽ. naufragiorũ remedia deposcit. cũ
quodã miserabili uociferans eiulatu. Infelix ego
homo. Quis me lib̾abit de corpore mortis huiꝰ.
Statimq absolutionẽ quã desꝑauit de imbecilli¬

Expanded text:
stentibus cogitationum aestibus penetrari ab homine non posse cognoscens diu uelut per profunda iactatus ante dixisset: non enim quod uolo facio bonum, sed quod odi malum, hoc ago, et rursum: si autem quod nolo, hoc facio, iam non ego operor illud sed quod habitat in me peccatum, et: condelector legi dei sin membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in legem peccati quae est in membris meis ; omni vel sua vel naturae ipsius fragilitate perspecta, tam immensae altitudinis vastitate conterritus, ad tutissimum portum divini confugit auxilii; et quasi de navigii sui oneribus mortalitatis oppressi, naturali infirmitate desperans, ab eo cui impossibile nihil est, naufragiorum deposcit remedia, cum quodam miserabili vociferans ejulatu: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Statimque absolutionem quam desperavit de imbecilli
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ fidȩ stationis amplexi. Hic interim cursu tam
longe collationis emenso taciturnitatis anchoram
iaciemꝰ. ut crastina die si tam̃ nulla uis tempestatis
obstiterit. flatu ꝓsꝑi sp̃s explorato disputationis

Expanded text:
tem fidae stationis amplexi hic interim cursu tam tem fidae stationis amplexi hic interim cursu tam longae conlationis emenso taciturnitatis ancoram iaciemus, ut crastina die, si tamen nulla uis tempestatis obstiterit, flatu prosperi spiritus explorato disputationis
Abbreviated transcription (Latin):
uorti est ꝑuenisse illud poterit conuenire qđ dicit
ũ riu qđ uolo facio bonũ sed qđ odimalũ hoc ago
iliu gtia ođ subiungit si aut̃ qđ nolo hoc ago. ia
Mago operor illud sed qđ habitat inme pei catẽ
ec ntu hoc condelector eni legi disclm iuris ne¬
orem homine. uideo aut̃ aliã legem anĩnbris metꝰ
orprignante legi m̃tus meȩ &e capttiuũ me ducentẽ
mali qđ nolens c ocliens. tam̃ cogente natura inuitꝰ
admiserit: Ad quã uͦ peccati lege. electionis uas
in quo x p̃c̃ dñs loquebat᷑ potuit captiuus abduedũ
cuomo ne in obedientiã & omnẽ extollentem se acduer¬
sus am altitudinẽ captiuasset. de semet ipso cũfi¬
ducia ꝓclamabat. bonũ agonẽ certaui. cur sum
consũmaui. fidem seruauĩ. de cȩtero reposita. ẽ. in
usticiȩ corona. quã reddet mͥ dñs in illa die iustꝰ
uider: heonas. INtrantẽ me tutissimũ silen¬
tii portũ. rursus adiminensũ ꝓfundissimȩ quȩsti¬
onis pelagus reuocare conamini. Sed opportunita¬

Expanded text:
illud poterit conuenire quod dicit: non enim quod uolo facio bonum, sed quod odi malum, hoc ago, illud etiam quod subiungit: si autem quod nolo, hoc ago, iam non ego operor illud sed quod habi tat in me peccatum, nec non etiamhoc: condelector enim legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducent mali quod nolens et odiens tamen cogente natura inuitus admiserit ? ad quam uero peccati legem electionis uas, in quo Christus dominus loquebatur, potuit captiuus abduci? qui cum omnem inoboedientiam et omnem extollentem se aduersus deum altitudinem captiuasset, de semet ipso cum fiducia proclamabat: bonum agonem cer-taui, cursum consummaui, fidem seruaui: de cetero reposita est mihi iustitiae corona, quam reddet mihi dominus in \' illa die, iustus iudex. THEONAS : Intrantem me tutissimum silentii portum rursus ad inmensum profandissimae quaestionis pelagus reuocare conamini. sed oportunita
Abbreviated transcription (Latin):
test aliud. eẽ nͥ iustus: Et tam̃ de hoc ipso diẽ.
ũ ceciderit ñ collidet᷑. Quid ẽ. cũ ceciderit. nͥ
cũ lapsũ peccati alicuiꝰ incurreri uNon coliu¬
lidet᷑ inqͥt id ẽ. nequaqͣm dui oppinet᷑ incur¬
sione peccati. sed licet adp̾sens uideat᷑ elisus.
tam̃ diuino qđ implorat erectus auxilio cele.¬
n resurrectione stabilitatẽ iusticie ñ amittit.
Uł etiã si ad p̾sens ꝑfragilitatẽ carnis amiserit.
manꝰ eũ dominice suppositio reparabit. Nec
enĩ. ee. sc̃s desinet post ruinã: qͥ cũ se fiducia
oꝑm suorũ iustificari ñ posse cognoscat. & atdantis
libabit de corpore mortis huiꝰ: Grã dĩ. ꝑ tħorao¬

Expanded text:
test esse quam iustus? et tamen de hoc ipso dicitur: cum ceciderit, non conlidetur. quid est. cum ceciderit, nisi cum lapsum peccati alicuius incurrerit\' P non conlidetur, inquit, id est nequaquam diu obprimetur incursione peccati, sed licet ad praesens uideatur elisus, tamen diuino quod inplorat erectus auxilio celeri resurrectione stabilitatem iustitiae non amittet, uel etiamsi ad praesens per fragilitatem carnis amiserit, manus dominicae subpositione reparabit. nec enim esse sanctus desinit post ruinam, qui cum se fiducia operum suorum iustificari non posse cognoscat et a tantis liberabit de corpore mortis huius? gratia
Abbreviated transcription (Latin):
mortale pet catũ & aliud ẽ cogitatione que u¬
cato ñ caret p̃ueniri. uł ignorantiȩ aut oblums¬
asi eruore aut facilitate otiosi sermoni sotinan
aut aloundũ a fidei theoria alicii hest eetenler
subtilt quadam cenodorie titillatio nes parsior
auit necessrare nature aliquantisꝑ a sũma pfatio
ueteder. Hec enĩ suntꝰ septem lapfiasi gea ptilu

Expanded text:
ale peccatum, et aliud est cogitatione quae peccato non caret praeveniri; vel ignorantiae, aut oblivionis errore, aut facilitate otiosi sermonis offendere, aut ad punctum in fidei theoria aliquid haesitare, aut subtili quadam cenodoxiae titillatione pulsari, aut necessitate naturae aliquantisper a summa perfectione recedere. Haec enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ris
suꝑ t̾ram. erit solutũ & inceł. Qiiel hac dominica
saude palariuis. qͥd hac potestate ac beatitaduoie po
dalũ m es qͥa ñ sapis ea quȩ dĩ sunt sed ca que
hominu: Nunqͥdnã cũhis eũ uerbis ipsa eqͥas
Mcme paret aut nequaqͣm cetichase aut in sciͥta¬
ti repꝰ uusticia ñ ꝑmansisse credendus e e uid.
uloetiã tempore nunqͥd rumã manifesti negen¬
dus ẽ. ꝑtulisse qͥ imminente ꝑsecutorã metucer
dnm negare compulsus est: Sed confestim poeni¬
tudine subsequente a marissimis lacrimis macu¬
lani tarsti Cruninis abluendo. sc̃itatis atq iusti¬
ar merita ñ amisit. De ipso gͥ ac de eiꝰ similib
scis illud etiã qđ ad auid canit᷑ debemꝰ accipe
A duño gressus hominis dirigent᷑. & uiã eiꝰ uolet ui

Expanded text:
ris super terram, erit solutum et in caelis. quid hac dominica laude praeclarius, quid hac potestate ac beatitudine potedalum es mihi, quia non sapis ea quae dei sunt sed ea quae hominum. numquidnam cum his eum uerbis ipsa aequitas increparet, aut nequaquam cecidisse aut in sanctitate atque iustitia non permansisse credendus est? quid illo etiam tempore, numquid ruinam manifeste negandus est pertulisse, quo inminente persecutDominum negare compulsus est? Sed confestim, poenitudine subsequente, amarissimis lacrymis maculam tanti criminis abluendo, sanctitatis atque justitiae meritum non amisit . De ipso igitur ac de ejus similibus sanctis illud etiam quod a David canitur debemus accipere: A Domino gressus hominis d
Abbreviated transcription (Latin):
auun do Nos eñi scumꝰ. qm hic homo peccator ẽ.
Et aupillitii. Nisi eet hic homo peccator. ueti
lndidi ppria .ẽ. equalitatẽ sibi blas pheore sup¬
biois runiue uindicabit: qͥsq se. c̃e. sine peccãto
ausos aeus peꝑfitere s onsequens cnĩ ẽ. ut sinis¬
diunẽ carmis petcat e ñ ueritate peceate h ate tinis¬

Expanded text:
am deo: nos enim scimus quoniam hic homo peccator est, et ad Pilatum: nisi esset hic homo peccator, non eum laris ac propria est, aequalitatem sibi blasphemiae superbiaeque crimine vindicabit, quisquis se esse sine peccato ausus fuerit profiteri. Consequens enim est ut similitudinem carnis peccati, et non veritatem peccati, habe
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ n ad carius ueritatẽ scđm prauũ quorundi
hereticorũ sensũ. sed ad petcati ẽ. unaguie irfte¬
renda. Erat enĩ in ipso uera quidẽ caro sedt absre
peccato. similis scilicet peccatrici. Illud siquido
adhumanę substantiȩ ꝑtinet ueritatẽ. hoc uas
uitã refert᷑ & mores. Habebat similitudine uaus
peccati. cũ uelut homo ignarꝰ. ac ꝓcibo solliot
ꝑcunctaret᷑. Quot panei habetis : Sei sicut per¬
sto nequaqͣm caro illiꝰ ita nec animꝰ iguorauntue
subiacebat. Deniꝙ statim euanglista sibuugt
Hoc autẽ dicebat itic temptans eos. Ipse ei sut¬
bat. qͥd eẽt. facturꝰ. Habebat carne similem
petcatosce cũ uelut sitiens a samar itana mu¬
bere posceret potũ. Sed ñ erat peccati sorde
polluta: qͥa ẽ contrario mulier ꝓuocata e pete¬
re aquã uiuã quȩ illã nunqͣm sitire ꝑiittert
sed fieret inea fons aquȩ uiuȩ salientis inuiti
et irã Habebat carnis istiꝰ ueritat inor¬
miret uinaui. Sed ne parit̃ nauigantes peca

Expanded text:
non ad carnis ueritatem secundum pranum quorundam haereticorum sensum, sed ad peccati est imaginem referenda. erat enim in ipso uera quidem caro, sed absque peccato, similis scilicet peccatrici. illud siquidem ad humanae substantiae pertinet ueritatem, hoc uero ad uitia refertur et mores. habebat similitudinem carnis peccati, cum uelut homo ignarus ac pro cibo sollicitus percontaretur: quot panes habetis? sed sient peccato nequaquam caro illius, ita nec anima ignorantiae subiacebat. denique statim euangelista subiungit: hoc autem dicebat Iesus temptans eos: ipse autem sciebat quid esset facturus. habebat carnem similem peccatrici, cum uelut sitiens a Samaritana muliere posceret potum. sed non erat peccati sorde polluta, quia e contrario mulier prouocata est petere aquam uiuam, quae illam numquam sitire permitteret, sed fieret in ea fons aquae salientis in uitam aeternam. habebat carnis istius ueritatem, cam dormiret in naui. sed ne pariter nauigantes peccati
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hominũ qͣmuis fortis atq bellator sit. hosti¬
lib tam̃ telis plerunq ñ pateat: Quis uelut im¬
penetrabili carne circundatꝰ. tantis proeliorũ
ꝑiculis sine ꝑiculo misceat᷑  Ille autẽ solus spe¬
ciosus forma p̾filiis hominũ. conditionẽ mortis
humane cũ uniuersa carnis fragilitate suscipienᷤ
nulliꝰ unquã est sordis maculatꝰ attactu. Temp¬
tatꝰ. ẽ. enĩ scđm similitudinẽ nram̃ gastrunar.¬
gię pͥmũ uitio. ut ille ei callidus serpens eo
ordine quo adam ante sedurerat esuraentiesce de¬
ordre cud eaur aludere. si filius inquiend di es
dens sapaces isti panes fiant. Seimuillũ recipiers
quhit tamptatione pet catũ. cũ ei facoltabun dubrito¬
es suppetepet iesput cibũ quẽ deceptionũ artifor

Expanded text:
tenim hominam, quamuis fortis atqae bellator sit, hostitenim hominam, quamuis fortis atqae bellator sit, hostilibus tamen telis plerumque non pateat, quis uelut inpenetrabili carne circumdatus tantis proeliorum periculis sine periculo misceatur ? ille autem solus speciosus forma prae filiis hominum condicionem mortis humanae cum uniuersa carnis fragilitate suscipiens nullius umquam est sordis maculatus adtactu. Temptatus est enim secundum similitudinem nostram gastrimargiae primum uitio, ut ei callidus ille serpens eo ordine, quo Adam ante sedulerat, esurienti escae desiderio conaretur inludere, si filius inquiens, dei es, dic ut lapides isti panes fiant. sed nullum recipiens ex hac temptatione peccatum, cum ei facultas indubitata subpeteret, respuit ci
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enĩ ñ solũ hominib sed etiã locis & uasculis tẽp
atq lebetis scriptura attestante cõmune est. alius
lut̃ p̃cipuũ qͥd ac speciale ꝓnunciat dicens. Qu
peccatũ ñ fecit. Satis enĩ uilem atq indignã eius:
coniis laudẽ quasi incomparabile ac diuinũ ei ai
assignauit: si etiã nos illibatam ab om̃i peccato e¬
gere possumꝰ uitã. Rursũ apłs ad hebreos. Non eũ
habemꝰ in qͥt pontificem. qͥñ possit compati infirm
tatib nrĩs. Temptatũ autẽ ꝑ omĩa scđm similiti¬
dinẽ absq peccato. Si gͥ etia t̾renȩ humilitati nr̃
cũ illo excelso diuinoq pontifice hec potest.ee
cõmunio. ut etiã nos absq ulla peccati offensione
temptem᷑: cur in illo hoc apłs uelut unicũ ac sin¬
gulare suspiciens. tanta eiꝰ meritũ abuniuersis
hominib diuisionẽ discreuit. Hac gͦ sola abonib
nobis exceptione distinguit᷑. qͥa nos ñ absq peccato
illũ sine peccato constat fuisse tẽptatũ. Quis ꝙ¬

Expanded text:
omen non solum hominibus, sed etiam locis et uasibus templi atque lebetibus scriptura adtestante conmune est. aliud uelut praecipuum quid ac speciale pronuntiat dicens: qui peccatum non fecit. satis enim uilem atque indignam eius praeconiis laudem quasi inconparabile ac diuinum ei aliquid adsignauit, si etiam nos inlibatam ab omni peccato exigere possumus uitam. rursum apostolus ad Hebraeos: non enim habemus, inquit, pontificem qui nos, temptatom autem per omnia secundum similitudinem absque peccato. si igitur terrenae humilitatis nostrae cam illo excelso diuinoque pontifice haec potest esse communio, ut etiam nos absque ulla peccati offensione temptemur. cur in illo hoc apostolus uelut; unicum ac singulare suspiciens tanta eius meritum ab uniuersis hominibus diaisione discreuit ? hac ergo sola ab omnibus nobis exceptione distinguitur, quia nos non absque peccato, illum sine peccato constat fuisse temptatum. quia e
Abbreviated transcription (Latin):
ursu te memo & suꝑbiã scdm simil ituditie nram
ut sdera insidiarũ artifer regnũ qł abipso colla¬
tu aneto respiciat ꝑhomines ei molrret sugensit¬
re Sect absq petcato insidias temꝑtantis it nsit
u eui dogliouisset iħe qđ uenturi. eeñt utt ra¬
perent eso facerent eũ regẽ: fugi ite it̃
pomonte ipse solus. Temptatꝰ ẽ. scđm similtes¬
dim nram pCũ uerberat᷑ꝰ .ẽ. flagris cũ palmis cȩsus.
insoutorũ horrore resꝑsus .ẽ. cũ adextremũ ꝑ¬
custtoucs erquisita supplicia. Sed uullis un-
qn ñ dicam contumeliis uerũne suppliciis
quide ad tumorẽ uł leuissimȩ in dignationis im ni¬
sus ẽ. da iupatibulo constitutꝰ miscłit ꝓclanilun¬

Expanded text:
ia secundum similitudinem nostram, ut idem insidiarum artifex regnum, quod ab ipso oblatum ante respuerat, per homines ei moliretur ingerere; sed absque peccato insidias tentantis irrisit. Cum enim cognovisset Jesus quod venturi essent ut raperent eum et facerent eum regem, flus . Tentatus est secundum similitudinem nostram, cum verberatus flagris, cum palmis caesus, cum sputorum horrore respersus est, cum ad extremum pertulit crucis exquisita supplicia ; sed nullis umquam non dicam contumeliis, verum ne suppliciis quidem ad tumorem vel levissimae indignationis impulsus est, quia in patibulo constitutus misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
recepisti consolationẽm inuita tua. Sed despectis illis
om̃ib & cũ uniuersa mundi hauꝰ uoluptate contẽptis.
his tantũ squalorib delectam᷑. uniuersisq deliti is
horrendam solitudinis istiꝰ p̾ferimꝰ uastitatẽ. Neq huic
arenarũ amaritudini qͣntasuis uberis glebȩ diuitias
comparamꝰ. ñ tẽporalia huiꝰ corporis lucra sed ȩt̃na
sp̃s emolum̃ta sectantes. Parũ. ẽ. enĩ renuncias se
monachũ semel. id ẽ. inpmordio conuersionis suȩ
contempsisse psentia: nͥ eis cotidie renunciare ꝑ¬
sticerit. Usq ad finẽ nanq huiꝰ uitȩ. illud nob̾ dicen¬
dũ ẽ. cũ ꝓpħa. Et diem hominis non desideraui tu

Expanded text:
recepisti consolationem tuam in uita tua. sed despectis illis omnibus et cum uniuersa mundi huius uoluptate contemptis his tantum squaloribus delectamur uniuersisque deliciis horrendam solitudinis istius praeferimus uastitatem neque huic harenarum amaritudini quantasuis uberis glaebae diuitias conparamus, non temporalia huius corporis lucra, sed aeterna spiritus emolumenta sectantes. parum est enim renuntiasse monachum semel, id est in primordio conuersionis suae contempsisse praesentia, nisi eis cotidie renuntiare perstiterit. usque ad finem namque huius uitae illud nobis dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
tem uelut centrũ immobilem fixũ. ꝑ uniuersa oꝑm¬
rũ molitionũq nr̃ãrũ mom̃ta circũ agens. ꝓbabili
ut ita dixerim circino caritatis omniũ cogitatia¬
nũ uł aptauerit uł reppulerit qualitatẽ: ne-¬
quaquã structurã illam edificii spũalis cuiꝰ pau-¬
lus est architectꝰ ꝓbabili arte moliet᷑. nec pulchri.¬
tudinem domꝰ illius possidebit quã beatꝰ dauid
incorde suo dño cupiens exhibere. dne in qͥt di-¬
lexi decorem domꝰ tuȩ. & locũ habitationis glȩ tuȩ.
sed indecoram incorde suo atq indignã spũi scõ
domũ continuoq lapsurã imprudent̃ attollet.
non głi ficandus beati cohabitatoris hospitio. sed
ruina constructionis suȩ lugubrit̃ opͥpͥmendus. beRma tꝰ

Expanded text:
tem uelut centrum inmobiliter fixum per uniuersa opetem uelut centrum inmobiliter fixum per uniuersa operum molitionumque nostrarum momenta circumagens probabili ut ita dixerim circino caritatis omnium cogitationum uel aptauerit uel reppulerit qualitatem, nequaquam structuram illam aedificii spiritalis, cuius Paulus est architectus, probabili arte molietur, nec pulchritudinem domus illius possidebit, quam beatus Dauid in corde suo domino cupiens exhibere domine, inquit, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae, sed indecoram in corde suo atque indignam spiritui sancto domum continuoque lapsuram inprudenter adtollet, non glorificandus beati eohabitatoris hospitio, sed ruina constructionis suae lugubriter opprimendus. GEKMANVS
Abbreviated transcription (Latin):
grauior consequat᷑ afflictio. Quam obrem ita monachi om̃is
intentio inunum semꝑ. ẽ. defigenda. cunctarũq cogi¬
tationũ eius ortus atq circũitus in idipsũ id .ẽ. ad
cameram uolens insullime concludere. subtilissum¬
illius centri lineã iugit̃ circunducat. ac scđm cer¬
tissimã normã omnẽ rotunditatis parilitatem &
structurȩ colligat disciplinã. Qui uͦ eã absq ulli
medietatis examine consum mare. quãuis summa¬
artis aut ingenii p̃sumptione temptauerit: impossi¬
bile est ut ęqualitatem circũitus illius sine errore cu¬
stodiat. aut qͣntũ uerȩ rotunditatis pulchritudin er¬
rando subtraxerit solo dep̾hendat aspectu. nisi ad illũ
indicem ueritatis semꝑ recurrens. atq eiꝰ arbitrio
intt̾riorem oꝑis sui ambitũ exterioremq castigans.
tam excelsam multitudinẽ molis unius punc̾ti
lege concludat. Ita etiã mens nr̃a nͥ solam dnĩ carita¬

Expanded text:
grauior consequatur adflictio. Quamobrem ita monachi omnis grauior consequatur adflictio. Quamobrem ita monachi omnis intentio in unum semper est defigenda cunctarumque cogitationum eius ortus atque circuitus in id ipsum, id est ad s absidae cameram uolens in suillius centri lineam jugiter circumducat, ac secundum certissimam normam omnem rotunditatis parilitatem et structurae colligat disciplinam. Qui vero eam absque illius medietatis examine consummare, quaartis ant ingenii praesumptione temptauerit, inpossibile est ut aequalitatem circuitus illius sine errore custodiat aut quantum uerae rotunditatis pulchritudini errando subtraxerit solo deprehendat aspectu, nisi ad illum indicem ueritatis semper recurrens atque eius arbitrio interiorem operis sui ambitum exterioremque castigans tam excelsae magnitudinis molem unius puncti lege concludat. ita etiam mens nostra, nisi solam domini carita
Abbreviated transcription (Latin):
nib con gregatis anxietatũ multitudine sus foce t
quȩ de carterib habitaculi cũ homine ꝓrũpentes.
continuo uelut equi effrenes indiuersa ꝑuolgant
Sed tu aipsens de siis uelut stabulis euãg no aciu¬
oicu statim aliquod uł breue ac triste solatiũ
Cu a corpore adcellam ꝓpriam remeante: rursus quasi
adsedem suã cuncta cogitationũ caterua recurrerie.
grauiores excitat stimulos ipsa inueterate licentie
consuetudo. Iigͦ qͥ necdũ possunt uł nouerunt uo¬
luintatũ suarũ instigationib reluctari. cũ acidia
pectus in folitũ uehementiꝰ impugnante intra cellã
fueruit anxiati. si ꝓ grediendi sepius lib̾tatem
sibi remissa districtionis lege concessertue raego¬
rem acluersum se pestem hoc ut prtant remedio
suscitabunt. Sicut gelidissimȩ aquȩ haustuium
intuarũ febriũ quidã restinguere posse se crecdiuit.
sedari. Siquidem momentaneã illã reuelationẽ. multo

Expanded text:
nibus congregatis, anxietatum multitudine suffocetur, nibus congregatis, anxietatum multitudine suffocetur, quae de carceribus habitaculi cum homine prorumpentes continuo uelut equi effrenes per diuersa peruolitant. sed cum ad praesens de suis uelut stabulis euagentur, capitur statim aliquod uel breue ac triste solacium: cum uero corpore ad cellam propriam remeante rursum quasi ad sedem suam cuncta cogitationum caterua recucurrerit, grauiores excitat stimulos ipsa inueteratae licentiae consuetudo. hi ergo qui necdum possunt uel norunt uoluntatum suarum instigationibus reluctari, cum acedia pectus insolitum uehementius inpugnante intra cellam fuerint anxiati, si progrediendi saepius libertatem sibi remissa districtionis lege concesserint, acriorem aduersum se pestem hoc ut putant remedio suscitabunt: sicut gelidissimae aquae haustu uim internarum febrium quidam restinguere posse se credunt, sedari, siquidem momentaneam illam releuationem multo
Abbreviated transcription (Latin):
quidem aliqͣndo contigerint. cõmorationẽ cellȩ &
quietis silentia tolerare ñ possint. atq ex eisstatini
ex cussi tanqͣm exꝑtes ac nouicii ꝑturbent᷑. Non enĩ
selare interioris hominis motus. & cogitationũ suarũ
femipestatib obunare iugi sollicitudine ac ꝑseuerant
inentione didicerunt. qui sub diualib cotidie oꝑib
desudantes. totadie subaerum inanitate ñ solũ cor¬
pore uerũ etiam mente ꝑuolitant. & cogitationes
suas commobilitate corporea passim in aꝑta diffii¬
dunt Et iccirco nec multiuolam animi sui sentuint
uanitatem nec eius lubricos possunt coertere discir.¬
sus Et contritionem sp̃s ñ ferentes intolerabilema sibi
usan sui estimant iugitatem. ac laboriosis rurisi
opib indefessi uincuntur otio & quietis sue diu¬
aprri ttate lassantur. Nec mirũ si incellula quis
residens. quasi intra artissimũ claustrũ cogitaoio:¬

Expanded text:
quidem aliquando contigerint commorationem cellae et quidem aliquando contigerint commorationem cellae et quietis silentia tolerare non possint atque ex eis statim excussi tamquam expertes ac nouicii proturbentur. non enim sedare interioris hominis motus et cogitationum suarum tempestatibus obuiare iugi sollicitudine ac perseueranti intentione didicerunt, qui subdiualibus cotidie operibus desudantes tota die sub aeria inanitate non solum carne, uerum etiam mente. peruolitant et cogitationes suas cum mobilitate corporea passim in aperta diffundunt. et idcirco nec multiuolam animi sui sentiunt nanitatem nec eius lubricos possunt cohercere discursus, et contritionem spiritus non ferentes intolerabilem sibi ipsam silentii sui aestimant iugitatem, ac laboriosis ruris operibus indefessi uincuntur otio et quietis suae diuturnitate lassantur. Nec mirum si in cella quis residens, quasi in artissimum claustrum cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
cretione diuidicet. Inhac gͦ unusquisq custodia iugit̃
ꝑseuerans. efficacit᷑ illud implebit qđ ꝑ abbacuc ꝓpham
satis euident̃ exprimit᷑. Suꝑ custodiã meã stabo. &
ascendam suꝑ petram & specũlabor ut uideã qͥd loquat᷑
ime. & quid respondeam adarguentem me. Qd quan¬
ti laboris ac difficultatis sit. exꝑimentis illorũ qui
in illa calami siue porphirionis heremo cõmorant᷑
manifestissime comꝓbatur. Nam cũ longiore sol¬
tudinis int̾uallo abuniuersis urbib & habitacu¬
lis hominũ quã heremꝰ scythii diuidant᷑: septen
siquidẽ uł octo mansionib uastissime solitudi¬
niunt. tamen quia illic agriculturȩ dediti clau-¬
stris minime cohibent᷑: cũ adhȩc squalida inqͥb
degimꝰ uł adilla scytiot ica uenerint loca. tantis
cogitationũ estib. tanta animi anxietate uexant᷑
ut quasi rudes & qui solitudinis exercitia ne leuit᷑

Expanded text:
cretione diiudicet. In hac ergo unusquisque custodia iugiter cretione diiudicet. In hac ergo unusquisque custodia iugiter perseuerans efficaciter illud inplebit, quod per Abbacuc prophetam satis euidenter exprimitur: super custodiam meam stabo et ascendam super petram, et speculabor ut uideam quid loquatur in me, et quid respondeam ad arguentem me. quod quanti laboris ac difficultatis sit, experi-lo mentis illorum, qui in illa Calami seu Porphyrionis heremo commorantur, manifestissime conprobatur. nam cum longiore solitudinis interuallo ab uniuersis urbibus et habitaculis hominum quam heremus Sciti diuidantur septem siquidem uel octo mansionibus uastissimae solitudiniunt, tamen, quia illic agriculturae dediti claustris minime cohibentur, cum ad haec squalida in quibus degimus uel illa Scitiotica uenerint loca, tantis cogitationum aestibus, tanta animi anxietate uexantur, ut quasi rudes et qui solitudinis exercitia ne leuiter
Abbreviated transcription (Latin):
rioris hominis puritate ꝑuigilem sollicitudinẽ
gerit. expetenda sunt loca quȩ mentẽ eiꝰ nulla
ad culture distentionẽ ub̾tatis suȩ foetunditate
sollicitent. nec de cellulȩ fixa atꝙ stabili statione
pturbent atq ad aliqđ subdiuale opus ꝓdire
compellant. & ita uelut in aꝑtũ effusis cogitatio¬
nib omine intis directionẽ ac subtilissimũ certȩ
illius destinationis intuitũ ꝑdiuersa disꝑgant. Quȩ
anemine prorsus quãuiis sollicito ac ugilanti uł caueri
poterunt uł uideri: nͥ qui corpus atq animũ suũ iugt̃
uitra parietũ septa concluserit. ut ita quis uelut
piscator egregius uictũ sibi apłica arte ꝓspiciens.
intranquillissimo cordis sui ꝓfundo agmina cogita¬
tionũ natantia intentꝰ atq immobilis captet. & tan¬
qͣm de ꝓminenti scopulo curiosȩ ꝓfunda ꝓspectaus.
quos adse hamo attrahere debeat salutari. quos uͦtan.¬
qm̃ malos & noxios pisces neglegat ac refutet. sagaci dis¬

Expanded text:
rioris hominis puritate pervigilem sollicitudinem gerit, expetenda sunt loca quae mentem ejus nulla ad culturae distentionem ubertatis suae fecunditate sollicitent nec de cellulae fixa atque inmobili statione proturbent atque ad aliquod subdiuale opus prodire conpellant, et ita uelut in apertum effusis cogitationibus omnem mentis directionem ac subtilissimum certe illius destinationis intuitum per diuersa dispergat. quae a nemine prorsus quamuis sollicito ac uigilanti uel caueri poterunt uel uideri, nisi qui corpus atque animum suum iugiter intra parietum saepta concluserit, ut ita quis uelut piscator egregius uictum sibi apostolica arte prospiciens in tranquillissimo cordis sui profundo agmina cogitationum natantia intentus atque inmobilis captet et tamquam de prominenti soopnlo curiose profunda prospectans, quas ad se hamo adtrahere debeat salutari, quas uero tamquam malos et noxios pisces neglegat ac refutet, sagaci dis
Abbreviated transcription (Latin):
homines curis scłarib illigatos & pene ut ita dixerim
continentiȩ uł compunctionis ignaros. canonica ieui¬
morũ ad scm̃ opus indictione reuocarent. & uelut
legaliũ decimarũ necessitate compellerent. quȩ
utiq infirmis ꝓdesse posset. ꝑfectis p̃iudicare ñ
posset: qͥ subgrã euangłii constituti uoluntaria
legem deuotione transcendunt. ut ad illã apłicȩ
sententiȩ ꝑuenire beatitudinẽ possiit. Peccatũ enĩ
in uob̾ dominabit᷑. Non enĩ estis sublege. sed sub grã
Uere enĩ dominationẽ in illo ñ potest exercere perca.

Expanded text:
homines curis saecularibus inligatos et paene ut ita dixerim homines curis saecularibus inligatos et paene ut ita dixerim continentiae uel conpunctionis ignaros canonica ieiuniorum ad sanctum opus indictione reuocarent et uelut . legalium decimarum necessitate conpellerent, quae utique infirmis prodesse possit, perfectis praeiudicare non possit, qui sub gratia euangelii constituti uoluntaria legem deuotione transcendunt, ut ad illam apostolicae sententiae peruenire beatitudinem possint: peccatum enim in nobis non dominabitur: non enim estis sub lege sed sub gratia. uere enim dom
Abbreviated transcription (Latin):
lex. ñ uullos scõrũ inueteri testam̃to ꝑfectos legimꝰ
extitisse. qͥ transcendentes legis imꝑiĩ subeuangli¬
ca ꝑfectione uxerunt: scientes qđ iustis lex ñ. ẽ.
posita sed in iustis & ñ subditis. impiis & peccato¬
rib sceleratis & contaminatis.
SCIENDU
sane. hanc obseruantiã qͣd ragesimȩ qͣmdiu ȩccłȩ
illius primitiuȩ ꝑfectio inuiolata ꝑmansit. pe¬
nitꝰ ñ fuisse. Non enĩ p̃cepti huiꝰ necessitate nec
q̃si legali sanctione constricti artissimis ieunior
t minis claudebant᷑ qͥ totũ anni spaciũ ȩqualiie-¬
iunio concludebant. Uerũ cũ abilla apłica deuo-¬
none desciscens cotidie credentiũ multitudo suis
aplłorũ instituta diuideret. sed priuatim unpen-¬
diis suis consulens ñ seruare tantum sed etiã au-¬
gere contenderet. annaniȩ & saphirȩ exemplũ ñ con¬
tenta sectari: id uniuersis tunc sacerdotib placuit. ut

Expanded text:
lex, nonnullos sanctorum in ueteri testamento perfectos legimus lex, nonnullos sanctorum in ueteri testamento perfectos legimus extitisse, quia transcendentes legis imperium sub euangelica perfectione uixerunt, scientes quod iustis lex non est posita, sed iniustis et non subditis, impiis et peccatoribus, sceleratis Sciendum sane hanc obseruantiam Quadragensimae, quamdiu ecclesiae illius primitiuae perfectio inuiolata permansit, penitus non fuisse. non enim praecepti huius necessitate nec quasi legali sanctione constricti artissimis ieiuniorum terminis claudebantur, qui totum anni spatium aequali ieiunio concludebant. uerum cum ab illa apostolica deuotione desciscens cotidie credentium multitudo opibuapostolorum instituta diuideret, sed priuatim inpendiis suis consulens non seruare tantum sed etiam augere contenderet, Annaniae et Sapphirae exemplum non contenta sectari, id uniuersis tunc sacerdotibus placuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iusti quib lex ñ ẽ. posita. quiq spũalib officiis ñeriqũ
illam id ẽ decimã partẽ sed totũ uitȩ suȩ tempꝰ impen¬
dunt: quia liberi sunt adecimarũ legaliũ functione
iccircoseos suꝑ ueniens honesta & scã necessitas cop¬
tarit. audent stationẽ ieiunii absq ulla discepttti
one laxare. Non enĩ abeis decimarũ exiguitas muti¬
lat᷑: qui om̃ia sua dño secũ parit̃ obtuler̃. Qd ꝓfe¬
cto absq sũmo fraudis reatu facere ille ñ poterit
qͥ nichil uoluntarie offerens dõ. inexcusabilit̃ solue¬
re decimas suas legis necessitate compellit᷑. Qui¬
ꝓpt̃ liquido cõpbat᷑ ꝑfectũ ee̾ ñ posse famulũ legs
qui uł illa quȩ ꝓhibent᷑ cauet. uł illa quȩ p̃cipunt
exequit᷑. Sed illos uere. eẽ ꝑfectos: qͥ etiã iis que
alege concessa sunt ñ utuntur. Et hac ratione cũ de
moy saica lege dicat᷑. nichil enĩ ad ꝑfectũ ꝑduxit

Expanded text:
justi quibus lex non est posita, quique spiritalibus non exiguam justi quibus lex non est posita, quique spiritalibus non exiguam illam, id est, decimam partem, sed totum vitae suae tempus impendunt, quia liberi sunt a decimarum legalium functione, idcirco si eos superveniens honesta et sancta necessitas coarctarit, audent stationem one laxare. non enim ab eis decimarum exiguitas mutilatur, qui omnia sua domino secum pariter obtulerunt. quod profecto. absque summo fraudis reatu facere ille non poterit, qui nihil uoluntarie offerens deo inexcusabiliter soluere decimas suas legis necessitate conpellitur. quapropter liquido conprobatur perfectum esse non posse famulum legis, qui uel illa quae prohibentur canet uel illa quae praecipiuntur exsequitur, sed illos uere esse perfectos, qui etiam his quae a lege concessa sunt non utuntur. et hac ratione cum de Moysaica lege dicatur: nihil enim ad perfectum perduxit