comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sir non mediocois pondencie sit Sĩdinus
insoumi miisc̃ uero instu execrabilis apudi
deui ue quid habundant inficie in poide no
ꝙ pietas fundamentũ est om̃ia diodubi¬
Rrrordemr aomounte etate ubi prrmũ feusuis
infundi ceperit uetam amaoune condpao
dei muiius patuam parentes que diligi¬
mirs/ Deinde equales quibus sociari cui¬
ius hunc caritas nasatur que alios sibi
presere non querens que sua sunt inquib
ut pasoum ue latibula quibus se aperieulo
nibribus sole defendant quod est prudẽcie
Sucee dit quoque ut̃ om̃nũ genera aminã¬
cur congregabilia natura suit ponno g̃is sui
ac forme consortibus cue eciam ceteris
ue uones uidenus ariũtis equos gregibus
et mayrne pares paribus deleetori
Cernos quoq cerus et plerumq hõinib
adiinrit Iam deprocreandi fodio et sosõ¬
bs uel eciam geueranoũ amore quid ecces

Expanded text:
diocris prudentiae sit; summus justum, injustum vero justum, exsecrabilis apud Deum. Ut quid abundant justitiae imprudenti? quia pietas fundamentum est omnium virtuSiquidem ab ineunte aetate ubi primum sensus infundi coeperit, vitam amamus tamquam Dei munus, patriam, parentesque diligimus, deinde aequales quibus sociari cupimus. Hinc charitas nascitur, quae alios sibi praefert, non quaerens quae sua sunt, in quibut pastum, ut latibula quibus se a periculo, imbribus, sole defendant, quod est prudentiae. Succedit quoque ut omnium genera animantium congregabilia natura sint: primo generis sui ac formae consortibus, tum etiam caeteris; ut videmus boves armentis, equos gregibus, et maxime pares paribus delectari: cervos quoque cervis, et plerumque 35 hominibus adjungi. Jam de procreandi studio et sobole, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
maret oudus. Quem uidens excerciom̃
gieei sermus prephe de saluris perioilo ccey¬
dare cepie, Cui dixit proytiã INolc omeee
qma plures nobiseu funt quã omi illis et qo¬
gate ꝑrepħã de aperirentur occus seuno suo ayeo¬
a sunt uidie itaq neri tocũ mont̃ eqis Rxee¬
cum et eurribus in cuemeu heliser quib desten¬
dentibus: ait ꝓphã. Perente deus cecitate exex¬
cte pose me ⁊ ducam nes ad hominem quẽ q̃ritis
Ee iuderuẽ heliseum : quem corcipe hestieoad
Et uidentes tẽne nõ poterant. Liquet gͥ in uello
inqr etiam adu̾sarios molli ueces appelacõe
naminabãt: ut ꝑegrinos noeares Hostes
enm autiquo uitirꝑegm diceuantur. Quod
eque ⁊ ip̃m de nõis assumptũ deee̾ possumꝰ

Expanded text:
viaret omnibus. Quem videns exercitum Giezi servus prophetae, de salutis periculo trepidare coepit. Cui dixit propheta: Noli timere, quoniam plures nobiscum sunt, quam cum illis. Et rogante propheta ut aperirentur oculi servo suo, aperti sunt. Et vidit itaque Giezi totum montem equis repletum et curribus in circuitu Elisaei. Quibus descendentibus ait propheta: Percute, Deus, caecitate exerite post me, et ducam vos ad hominem quem quaeritis. Et viderunt Elisaeum, quem corripere gestiebant: et videntes, tenere non poterant. Liquet 38 igitur etDenique etiam adversarios molli veteres appellatione nominabant, ut peregrinos vocarent; hostes enim antiquo ritu peregrini dicebantur. Quod aequ
Abbreviated transcription (Latin):
oñ humesconins alloquio. et quasi ros siem nos u̾ba
de deseendant. Cũ ñ sedi̾s ad illã m̃e sam epotentio.
in celluge quis sit iste potens. et enpadiso delecta coĩs
positus. atq in cõminio sapientie locatus. cõsidora
q̃ apponũtur tibi. Gxptura diuina cõmuiũ sapiẽtis
s. Singuli libri e sigĩa sũt fercula Incelligs prius
quod habeant fereulorũ dapes. ⁊ tñs mitte manũ.
nt ea q̃ legis. ut q̃ acapis. adnõ deo tuo oꝑib exeqͣtis.¬

Expanded text:
rum humescamus alloquio, et quasi ros sic in nos Dei verba descendant. Cum igitur sederis ad illam mensam potentis, intellige quis sit iste potens: et in paradiso delectationis positus, atque in convivio sapientiae locatus, considera quae apponuntur tibi. Scripura divina convivium sapientiae est: singuli libri singula sunt fercula. 44 Intellige prius quae habeant ferculorum dapes, et tunc mitte manum; ut ea q
Abbreviated transcription (Latin):
nore. ne uiolarent sabbatã. Itaq om̃s leci se morti¬
obculerũt. Sed machabei cõ ẜiderãtes qd̵ hͦ exẽpla
nens om̃is posset ꝓeoire : sabbato etiã ix cũen bellum ꝓuo¬
rum ioñde postea stumilatus rex an cluioclus. eñ eeler̃
acceudet ꝑ duces suos. lyliam molianoiem gorgiam.
ita eum otientalibus lius. ⁊ assras actruus est coput.
ne auadragita ⁊ octo miliag euedio ampi aetib

Expanded text:
taque omnes laeti se obtulerunt morti. Sed Machabaei considerantes quod hoc exemplo gens omnis posset perire, sabbato etiam, cum ipsi in bellum proorum. Unde postea stimulatus rex Antiochus, cum bellum accenderet per duces suos Lysiam, Nicanorem, Gorgiam, ita cum Orientalibus suis et Assyriis attritus est copiis, ut quadraginta et o
Abbreviated transcription (Latin):
omilib uenerat. ⁊ triginea dnobus elefantis.
ita ut adl ortu folie per singlas bestias nelue
dine. pacemorgares. Itaqr eleaz arus herede
mrtutis s nepacem reliquit. sed hee t̾mipho
Nddeciam adu̾sus. probatur. spectemus em̃e
nor̃e regis demetrũ ducem securior aduersus
uingncimilia exercitus regis. cũ octinger¬
cis mois bellum adorsus. nolen cibushis arde̾.
no mnulerendine opprimerenenoi gliosamana¬

Expanded text:
matis venerat et cum triginta duobus elephantis; ita ut ab ortu solis per singulas bestias velut dine, pacem rogaret. Itaque Eleazarus haeredem virtutis suae pacem reliquit. Sed haec triumphosed etiam adversis probatur: spectemus nunc norem regis Demetrii ducem, securior adversus viginti millia exercitus regis, cum nongentis viris bellum adorsus, volentibus his cedere, ne multitudine opprimerentur, gloriosam
Abbreviated transcription (Latin):
mparces duas infaciam et uenesicienciam quã
candem liberalita tom et ueingnitatem uderoit
Insticia michi excelfior uidetur liberalitas gͣcier
cea censuram tenet ista conitatem Sed pͥmũt
ipsum quod putant phalosaplui insacie nimus
apud nos exenditur Diouunit etum illi eoon
ponnam ẽẽ insticis formam ud uenum quis

Expanded text:
eneficentiam, quam eamdem liberalitatem et benignitatem vocant: justitia mihi excelsior videtur, liberalitas gratior: illa censuram tenet, ista bonitatem. 131. Sed primum ipsum quod putant philosophi justitiae munus, apud nos excluditur. Dicunt enim illi eam primam esse justitiae formam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
singłis modũ suare. atq omꝑtire ordinẽ. In qͦ
uere p̾lucet illiũ quod decorũ dicitur. quodita
ꝯhonesto iñgitur. ut se pari nequeat. Si qͥde
⁊ quod decet houescũ e. ⁊ quod hone scũ e̾ decees.
ut mactis in ẜemone discinetio sit. ꝙͣ on uͥtute
discreco. Disfen em̃ ea anter se ineelligi po¬
cest. expplicari nron ppotest. Et ne coueniur
aliquid eruere distincois. honestas uelur bona uali¬
cudo est. et qued̾ lalubritas corpis. Deais amem
camq nemustas ⁊ pulecido sit. Sient ergo epul¬
eritudo snꝑsalubritatem ac naliendine indecur¬

Expanded text:
odum servare, atque impartiri ordinem, in quo vere praelucet illud quod decorum dicitur: quod ita cum honesto jungitur, ut separari non queat. Siquidem et quod decet, honestum est, et quod honestum est, decet; ut magis in sermone distinctio sit, quam in virtute discretio. Differre enim ea inter se intelligi potest, explicari non potest. 219. Et ut conemur aliquid eruere distinctionis, honestas velut bona valetudo est, et quaedam salubritas corporis: decus autem tamquam venustas et pulchritudo. Sicut ergo pulchritudo super salubritatem ac valetudine
Abbreviated transcription (Latin):
qacũ die extorq̃re cõsnent. Deninolentia
facit. uet annoi nulida utilia. ꝙ nolimeatia
nnici sit ostula. Benmuolentia facit ut uns
aculeos liabent. dolorẽ nõ habẽt. Cõpũginur
enũ cẽsorus srmo̾i̾b. sed ueninole̾tia delectamno

Expanded text:
re consuevit. Benevolentia facit ut amici vulnera utilia quam voluntaria inimici oscula sint . Benevolentia facit, ut unus quae aculeos habent, dolorem non habent. Compungimur enim censoriis sermonibus, sed benevolentiae delectamur
Abbreviated transcription (Latin):
alteri quod sibi querat Potencie qued eupi¬
dicas formam infaicie uirilem ẽẽ effeminat
Qnomodꝰ enm porest prralis internemre
qui alios sibi subicere conatro et infirmo ad¬
nersum potentem opem ferre qui ip̃e groouiẽ
libertati affeetat pote noai. Q nanta autẽ¬
insticia sit ex hoc intelligi potest quod nec locis
nec personis nee temꝑibus exeipiturr que eciã
hosabus Resernario ut si consaituens fit cõ
hoste ant loous ant dies prelii aduersus inle

Expanded text:
alteri, quod sibi quaerat? 138. Potentiae quoque cupiditas, formam justitiae virilem effeminat? Quomodo enim potest pro aliis intervenire, qui alios sibi subjicere conatur: et infirmo adversus potentes opem ferre, qui ipse gravem libertati affectat potentiam? 37 CAPUTjustitia sit ex hoc intelligi potest, quod nec locis, nec personis, nec temporibus excipitur, quae etiam hostibus reservatur; ut si constitutus sit cum hoste aut locus aut
Abbreviated transcription (Latin):
impedires maroiã magiitudieeentis ⁊ fadei cla¬
maine. Stes sol ⁊ seetis dñ hec cactoria cõsina¬
ortur. Gddeon ecrecẽtis mris de engera ople
et a cerbo hoste renexit truũplium. Ionachas adole des
irentẽ Recitin magno plio. Cuid de quachabent
lo quar. Sedepoiꝰ de epopulo dicam pr̃m. Quierun
essent patiadiepugnadũ ꝙ cemple dei ⁊ ꝑle

Expanded text:
clamavit: Stet sol; et stetit, donec victoria consummaretur. Gedeon in trecentis viris de ingenti populo et acerbo hoste revexit triumphum . Jonathas adolescens virtutem fecit in magno praelio . Quid de Machabaeis loquar ? 196. Sed prius de populo dicam Patrum, qui cum essent parati ad repugnandum pro templo 53 De
Abbreviated transcription (Latin):
et locorũ oportunitates pondencre ac ms¬
deftie sit et cemꝑancia ⁊pã sine pondencia
moduni sere non possit Sporuuitatem
noscere et sediũ mensuram redde̾ sit insticie
Se monũbus iscis magnaaimitas necessaria¬
fe sit Et quedam fororido nentis ꝓlerunos
et corporis ut quis uẽlit iplere possit Insticia

Expanded text:
tunitates, prudentiae ac modestiae sit: et temperantia ipsa sine prudentia modum scire non possit: opportunitatem noscere, et secundum mensuram reddere, sit justitiae: et in omnibus istis magnanimitas necessaria sit, et quaedam fortitudo mentis, plerumque et corporis; ut quis quod velit, possit implere.
Abbreviated transcription (Latin):
bereas. pelicstitur in largitatio asfecõ seqtuolat¬
tiendi usus. et sepata. atqt disereta. ubiem̃ de qt
lisalitas. Renmolentia manes. Comuime ⁊ dapa¬
res onũ que annicitiã conectit ⁊ copulat. In cõ¬
cilui sidelis. inpsperis leta inetibus mesta int
nnisqulis beniuolentis sͥ magis ꝙ sapit ntis edat
confilio. ut dauind eñ esset prudẽtior ionathe. camen
miuoris cõliluis adqefrebat. Iolle ex nfu honinũle¬
muolentiam. tanqr solem ⁊mñdo tulotis ita crut
Siuasine ea usus heminũ eẽ nõ potest. Uepeꝵ¬
nãti mõsturre mã: uenocare ertantẽ deserre hiespi

Expanded text:
liberalitas proficiscitur, cum largitatis affectum sequitur largiendi usus: et separata atque discreta. Ubi enim deest liberalitas, benevolentia manet, communis quaedam parens omnium, quae amicitiam connectit et copulat: in consiliis fidelis, in prosperis laeta, in tristibus moesta; ut unusquisque benevolentis se magis quam sapientis credat consilio: ut David cum esset prudentior, Jonathae tamen junioris consiliis acquiescebat. Tolle ex usu hominum benevolentiam, tamquam solem e mundo tuleris, ita erit; quia sine ea usus hominum esse non potest ut peregrinanti monstrare viam, revocare errantem, deferre hospi
Abbreviated transcription (Latin):
cd orannus illũ audiuo eãs dimiã eegimis
gracula/ Ciuud nobis cũ alenis donnbus
una domus eẜ que om̃s capit / Ieli potine dd
nos cõuemant qui nos Reguronẽ Quid
pacientes inddũ cenere monũbus ut mullũ
pdond ẽẽ iioribus uoltaritus uiltus uel sermo

Expanded text:
imus oracula. Quid nobis cum alienis domibus? Una est domus, quae omnes capit. Illi potius ad nos veniant, qui nos requirunt. Quid patientes, modum tenere in omnibus; ut nullum vitium esse in moribus vel tacitus vultus, vel sermo
Abbreviated transcription (Latin):
bmmanam ueouu unesagare que nos adscu¬
dnd eogies cogitõonus et seiencie cralur et
inquirendi infandit enpiditatem Inono
pancorem est assequi qui uoluendo cogrita¬
cõnes consilia exammando non medioroe
impendunt laberem ut ad illud deate hones¬
teos diuendum peruemre pessint ator opib
appropinquare Non eium qui moiue michi¬

Expanded text:
manam verum investigare, quae 34 nos ad studium cognitionis et scientiae trahit, et inquirendi infundit cupiditatem. In quo pancorum est assequi: qui volvendo cogitationes, consilia examinando, non mediocrem impendunt laborem; ut ad illud beate honesteque vivendum pervenire possint, atque operibus appropinquare. Non enim qui dixerit, i
Abbreviated transcription (Latin):
uesie mexado legimꝰ brachas accipiebant sicut
adsemora erunt Et habebit eas aaron et filn e me
cuniutradunt cabernatulũ cestimonii ec cũ acce¬
deut sacoificare ad aram sunci et nõ inducent suy
e peccatum ne morianbiro. Quod non milli moore
eonare adlinc fermnoro iole rios spiritosi intes¬
pretacõne adconcionem uerecundie et oustodiam

Expanded text:
ut in Exodo legimus, brachas accipiebant, sicut s usque ad femora erunt, et habebit eas Aaron et filii ejus, cum intrabunt in tabernaculum Testimonii: et cum accedent sacrificare ad aram Sanctuarii, et non inducent super se peccatum, ne moriantur . Quod nonnulli nostrorum servare adhuc feruntur: plerique spiritali interpretatione ad cautionem
Abbreviated transcription (Latin):
uet aguosceret Itao tractant in beri inoẽstigatõ¬
ne cenendum illud de corr̃ uet summo sendio
Requiratur quid ue onuifit Nai faesaproueris
Dicere non abscuris uera in uoluers non supflius
uee implexis atq ambignie occupare co¬

Expanded text:
untur. 122. Itaque tractant in veri investigatione tenendum illud decorum, ut summo studio requiramus quid verum sit, non falsa pro veris ducere, non obscuris vera involvere, non superfluis vel implexis atque ambiguis occupare an
Abbreviated transcription (Latin):
os quideñ Sidie facie ad faciem ec demedileonẽ
dee us silie umoiai mallet preterere cõmgio
quam uindicare eoqnod inter alienos positut
arnoxi pocius consulendum quã ddia cołiredo
censebat Nloe quom sapiens qui cantam fas¬
pi areham quã instus qui ad semen outar
sioie et uumeosis maris quã fibe narie Ena

Expanded text:
onem bat, ut filiae injuriam mallet praetexere conjugio, quam vindicare; eo quod inter alienos positus amori potius consulendum, quam odia colligenda censebat? 121. Noe quam sapiens, qui tantam fabricavit arcam ! Quam justus, qui ad semen omnium tius et universis magis quam sibi na
Abbreviated transcription (Latin):
cor pasit̾. qr spiritalie e̾. Quis oms potest aut ma¬
tuitudinẽ aue latitudinẽ cõ p̾ħẽde̾ quã mon indec᷑
Aides si fu̾i̾t sicut grauũ sinapis mõceotraffere
pocest. Et niõ tibi datur ultra grãnũ sinapis. si
incipiat extolli quia mulea sũt quias alticudins
rotdis sui giamꝰ coroneoud quã si milla habissent
dec gram. Et quigparũ indet᷑ łicoet  qr pluoniũ¬

Expanded text:
alis est. Quis potest ejus aut magnitudinem aut latitudinem comprehendere, quam non videt? Fides si fuerit sicut granum sinapis, montes transferre potest, et non tibi datur ultra granum sinapis. Si incipiat extolli; quia multi sunt qui ab altitudine cordis sui gravius corruerunt, quam si nullam habuissent Domini gratiam? Et qui paru
Abbreviated transcription (Latin):
nen Repperimnis ea quemiadinadum usurrpare
possumus Canenda eim eoam infabubis
ne in flectant granitatem seuerioris propositi
ue uobis qui gidetis quiaflebitis ait dus. Et
nos fidendi materiam Reguirimus Ut hie
dentes illie fleanuuis plon solum profusos ẜ ecũ
om̃s iocos declinandos arbitror qlemum¬
plicem et puram esse satis arsitoor Cancõs
antem eẽ nature ẽ non inustoie Sit sime
distrneta prouueiatõnis modo et plena suae
uixilie ue agcelem ac subi Eufticum fucgiat so¬
nuy Nouus sullumum affectet scemams¬
ERacione dicendi satie dictum puto
nuẽ de actione uite quid congonãt
consideremũs Euia antem mlõe ge uere
speetanda cernemius unum ut Raciom appe¬
litus non Relucte tur uoc enun solũ modo
possunt efficia nostoa illi de coro conuerire
Sienm appetitus Raciom ouediat facile id
griod deceas mouunions officiis consernari pe¬
est que suscipitur ud̃e iuubeem ae parpanti ria

Expanded text:
n reperimus, ea quemadmodum usurpare n reperimus, ea quemadmodum usurpare possumus? 103. Cavenda enim etiam in fabulis, ne inflectant gravitatem severioris propositi. Vae vobis, qui ridetis, quia flebitis ! ait Dominus: et nos ridendi materiam requirimus, ut hic ridentes, illic fleamus? Non solum profusos, sed omnes etiam jocos declinandos arbitrorplicem et puram esse satis arbitror: canoram autem esse naturae est, non industriae. Sit sane distincta pronuntiationis modo, et plena succi virilis; ut agrestem ac subrusticum fugiat sonum, non ut rythmum affectet sceratione dicendi satis dictum puto, nunc de actione vitae quid congruat, consideremus. Tria autem in hoc genere spectanda cernimus: unum, ut rationi appetitus non reluctetur; hoc enim solummodo possunt officia nostra illi decoro convenire. Si enim appetitus rationi obediat, facile id quod deceat in omnibus officiis conservari poest quae susc
Abbreviated transcription (Latin):
loqui de connersacõne opoma adhortacõne
cosernacoins di sapline enstodia Mobeat capᵗ
eius Radonẽ et fins medum. Se rmo eñ
cediosus iram exctat Quam uero indecoꝵ
ue cum om̃s confabulaciohabere soleat mere¬
mentu gr̃e habeat nenum offe niouis
ractaris quoq de doctoria fidei de magiste¬
oio conbuencie de disceptacione infaicie adher¬
catõne dilige noie nou unus semper s ue dede¬
oit lecho nobis et arripiendus est et pro¬
ue possimins presequendus Aeque inmir̃
prolixus neque ato interrupens ne uel
sofadĩ de celinquat uel de fidiam perdat
ates morecam, Cracio pura simpler
dilnoda atque mainfesta ꝓplens gra¬
nitatis et ponderis non affectata elegẽ¬
cia ẜ non inte omissa goacia ahulta poe¬
perla de potõne dicendi dant porceppta
cula Refuroi que nobis poetere mide aobitoes
onde locandi disciplina licet interdim honesa
loca ac suama finit tamen ad eccliesia adhorrent
Regula Quomain que inoiyouris sauctix non¬

Expanded text:
onversatione optima, adhortatione observationis, disciplinae custodia. Habeat caput ejus rationem et finis modum. Sermo enim taediosus iram excitat. Quam vero indecorum, ut cum omnis confabulatio habere soleat incrementum gratiae, habeat naevum offensionis? 101. Tractatus quoque de doctrina fidei, de magisterio continentiae, de disceptatione justitiae, adhortatione diligentiae, non unus semper, sed ut se dederit lectio, nobis et arripiendus est, et prout possumus, prosequendus: neque nimium prolixus, neque cito interruptus; ne vel fastidium derelinquat, vel desidiam prodat atque incuriam. Oratio pura, simplex, dilucida, atque manifesta, plena gravitatis et ponderis: non affectata elegantia, sed non intermissa gratia. CAPUT terea de ratione dicendi dant praecepta saeculares viri, quae nobis praetereunda arbitror, ut de jocandi disciplina. 29 Nam licet interdum honesta joca ac suavia sint, tamen ab ecclesiastica abhorrent regula; quoniam quae in Scripturis sanctis no
Abbreviated transcription (Latin):
aques qͥ et has et Reliquas cognatas sibi
ese uarcites/ Siquidem et fortitudo qua
uee inbello uietur a barbaris patoia ueede
domi defendit insirmos uel alatrombns
soeios plena inticie sit / Et scrre quo consilro

Expanded text:
ur et has, et reliquas cognatas sibi esse virtutes. Siquidem et fortitudo quae vel in bello tuetur a barbaris patriam, vel domi defendit infirmos, vel a latronibus socios, p
Abbreviated transcription (Latin):
Insors se ipiro puior quam alme aceusat leese no
Iussre quil nee sibi parat et occulta sua cateros no
patituo uide quam instus abraham suceperat
taiit didueree hie om̃s uirtutes quatuoo inuno
fucto fnit aprencie deo coedeo ne ẜen guiciam

Expanded text:
quam alios, accusat. Ille enim justus, qui nec sibi parcit, et occulta sua latere non patitur. Vide quam justus Abraham. In senecttavit. 119. Adverte hic omnes virtutes quatuor in uno facto. Fuit sapientiae, D
Abbreviated transcription (Latin):
paeres Cogitacõnes uedum exouroror et quast
lemolece nimeois hobent Appetitus ad aliquid
cõnis infundunt et appetitus modũ agend ex¬
entio Iea ergo informati sumiis ue uouaõa Rc¬
uum subeat amirũ cogitatõ Iuppetitus Racõm
obtempet diuẽre ut illud decorũ custodianus
auum̃ uolimius intendere ne Racõnemeeclu¬
dat Rei alicntus affectus ẜ Racio quid honestat cõ
Discisie qui medue prior antem oodo loquendi
quemi faciendi est/ Sermo induo Dunditus
incollognium sanuliare et intractatum discepta¬
ne sit aliqna ꝓtirodado ẜ tangnom nutis et pla¬
adis et beninolencie plenus et goacis sine ila
sermno de cabuo contuelia/ Absit ꝑtinax nn fa¬
nriliari sermione contecio Questiones enu
magis excitare manos quam ualitas aliquidꝭ
afferoe solet Dasceptatõ sine ira suauitas sur
amaritdine sit mocio sine aspitate horeatõ
suis offensione Et sioit morum acor uĩte d

Expanded text:
spares. Cogitationes verum exquirere, et quasi spares. Cogitationes verum exquirere, et quasi emolere muneris habent: appetitus ad aliquid tem sedationis infundunt, et appetitus motum agendi excutit. Ita ergo informati simus, ut bonarum rerum subeat animum cogitatio: appetitus rationi obtemperet si vere ut illud decorum custodiamus, animum volumus intendere ne rationem excludat rei alicujus affectus: sed ratio quid honestati condictisve quis modus: prior autem ordo loquendi quam faciendi est; sermo in duo dividitur, in colloquium familiare, et in tractatum, disceptane sit aliqua perturbatio: sed tamquam mitis et placidus, et benevolentiae plenus et gratiae, sine ulla sermo ducatur contumelia. Absit pertinax in familiari sermone contentio; quaestiones enim magis excitare inanes, quam utilitatis aliquid afferre solet. Disceptatio sine ira, suavitas sine amaritudine sit, monitio sine asperitate, hortatio sine offensione. Et sicut in omni actu vitae id
Abbreviated transcription (Latin):
catem Iom dixerat irascimun et nolite petcarce
A oralismagister qui natiralem effecouur inflectẽ¬
inn maicis Racione doctome qnia exorpandũ
nouerit ⁊oralia docer ħ est irosomm uoi culpa
est em irasa debeatis, Non poces emi fieri ue non
eus s lentiordo ee Remissis indicatur Irasanum g ᵒ
irasoinum quia cõmo estis et non peccabitis dum
eũ ibr rosatio qura aito motus est desuiet iraser
altroi e mantemuulil icom suam instam probare
plul inflaminabir et aito ineulxam cadit Me¬
liro est autem secudum salomenem qui noatidiã
coubaiet ꝑiam qui udbem eopit quia ia eciam fortes
decpit Canere igitur debemius ne inꝑtirobatones
porus madanus quam ammos neõs Tatio cõpo¬
nat / Examiat mentem pleruuq ant ira ant¬
delor cont forundo moreis et inpromso ꝓceelit
ie. Neopreneuire pulcoũ est cogitadõne que
uoleundo mentem exerceat ne Re pentiuis extite¬
uio cominocionibns sed ngo quodam Rationis et
cõmũ alieei appetitus Non confusi ẜ distreti et dy¬

Expanded text:
Jam dixerat: Irascimini, et nolite peccare . Moralis magister, qui naturalem affectum inflectendum magis ratione doctrinae, quam extirpandum 27 noverat, moralia docet; hoc est, Irascimini ubi culpa est, cui irasci debeatis. Non potest enim fieri, ut non tus, sed lentitudo et remissio judicairascamini, quia commoti estis, et non peccabitis. Qui enim sibi irascitur, quia cito commotus est, desinit irasci alteri: qui autem vult iram suam justam probare, plus inflammatur, et cito in culpam cadit. Melior est autem secundum Salomonem , qui iracundiam continet, quam qui urbem capit; quia ira etiam fortes decipit. 97. Cavere igitur debemus, ne in perturbationes prius incidamus, quam animos nostros ratio componat; exadolor, aut formido mortis, et improviso percellit ictu. Ideo praevenire pulchrum est cogitatione, quae volvendo mentem exerceat; ne repentinis excitetur commotionibus, sed jugo quodam rationis et tionum, alteri appetitus: non confusi, sed discreti et di
Abbreviated transcription (Latin):
pouenoa es loous cuns sapienoa est locus duis
Racis locus onis sedaõo indignatoiis est/ At site cõtu¬
macia Respondentis mouerit et peruersitas in pu¬
lerit ad indignacõnem si non poteris untigzare
mentem deponne dingnam oim Sit enm
eoipoun es Cohibe lingnam enam amalo et la¬
bra biane lognantir Dolum Deinde Inqunoe
pacem et sequere eam ipdacem illam ioos scͣ
uide quanta primũ sedato animũ Si non p̃na¬
luerrs foenos lingul cue inpoue oie, Deinde Re¬
cenaliatõ ins euidi non pͣceruntas Hec oratores
cd de nõis usuopata insurs posuere libris. Sed
ille sensus diuiis hades erxõm qui prios dixie
uitemus ergo aut cempere mus iracuiditm ne
sit eins ant mlandibus excepos exceptio ant
in uciis exageracio Mlon mediocre est mitigare
iracundiom non inferuis qña aũmo nõ cõmo
nes iupueris inuoxie funt que plus habent
gce quam amaritudune Et si cito pueri inter
se monentir facile sedentur et maiere suam¬

Expanded text:
est, 26 locus tuus sapientia est, locus tuus ratio est, locus tuus sedatio indignationis est. Aut si te contumacia respondentis moverit, et perversitas impulerit ad indignationem: si non potueris mitigare mentem, reprime linguam tuam. Sic enim scriptum est: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Deinde inquire pacem, et sequere eam . Pacem illam sancti Jacob vide, qua tu primum sedato animum: si non praevalueris, frenos linguae impone tuae: deinde reconciliationis studium non praetermittas. Haec oratores saeculi de nostris usurpata in suis posuere libris: sed ille sensus hujus habet gratiam, qui prior dixit. 93. Vitemus ergo, aut temperemus iracundiam; ne sit ejus aut in laudibus exceptio, aut in vitiis exaggeratio. Non mediocre est mitigare iracundiam: non inferius quam omnino non commones in pueris innoxiae sunt, quae plus habent gratiae, quam amaritudinis. Et si cito pueri inter se moventur, facile sedantur, et majori suav
Abbreviated transcription (Latin):
maiiis quo homo ceteris aminãtibus prestet quõ
quod Racionis est particeps cansas uerũ Requioit
ge neris sui auctorem inuestigandum putat
menus potestate uite necisoz nr̃e pocestas sit
mus Racionem esse Redendam m̃ gonnn actu¬
um Nchũ est enm quod magris preficiat ad uicã

Expanded text:
magis homo caeteris animantibus praestet, quam quod rationis est particeps, causas rerum requirit, generis sui auctorem investigandum putat, in cujus potestate vitae necisque nostrae potestas sit, iamus rationem esse reddendam nostrorum actuum. Nihil est enim quo
Abbreviated transcription (Latin):
nntatẽ illam uioilem. Caneams itads ne dũ
telaxare aminũ uolimius solnamnis omem ar¬
moram quasi concentũ quendam bonorũ oꝑum
usus eñĩ cito inflectir nabriaꝵ unde qua por¬
ministre uñ efficiis aroitrir declinare extranlo¬
eũ comuina uelut psi hospitales sitis pereros¬
nantibus uelut ea cancõne mullus sit obxboio lo¬
Me/ Comina quippe extoauegor̃ ocupaoones hũt
Tnne eciam epulandi ꝓroduoiũ omiditatem fus¬
repunt eciam fabule foequent᷑ desclo ac uoluꝑta¬
tque, Clandere aures non pores prohibe re ꝑuta

Expanded text:
vitatem illam virilem. Caveamus itaque ne dum relaxare animum volumus, solvamus omnem harmoniam, quasi concentum quemdam bonorum operum; usus enim cito inflectit naturam. 86. Unde quam pruministrorum officiis arbitror, declinare extraneorum convivia: vel ut ipsi hospitales sitis peregrinantibus, vel ut ea cautione nullus sit opprobrio locus. Convivia quippe extraneorum occupationes habent, tum etiam epulandi produnt cupiditatem. Subrepunt etiam fabulae frequenter de saeculo ac voluptatibus: claudere aures non
Abbreviated transcription (Latin):
tis haberat lisq ueniere ad senceuatur que
uꝑo dno maxims in hoc naturali ato honeto
loco intanda dicant qui sibi nec contoa naturã
esse nec enrpe indicant saxa odorare et asimla¬
cois auxiliũ petere que inchilsericiant Qnãto
igitur excelsior uirtus eft pacienaa tantomagis

Expanded text:
s habebat, hisque temere assentiebatur: quae duo in hoc maxime naturali atque honesto loco vitanda discant, qui sibi nec contra naturam esse, nec turpe judicant saxa adorare, et a simulacris auxilium petere, quae nihil sentiant. 124. Quanto igitur excelsior virtus est sapientia, tanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
Aoli Respondere crato a dirocondiam eius siout in pou¬
denti admpondenoaui Sito culpa oilpamx exorat
Si lapides ceras nouue iqus erimpit ferunt
gentiles ue minanis cunã uerbis excollere solent
grchite corentm dictrm ꝓlulosephi quod auillior
suum dixeoit Ote infelicem quã adflietatrem
insi iratus ẽem̃/ St iom dauid et armatoan dextãn
mindignaoõne coupresserat. Et quanto plus ẽ
nõ Iemale dicere quom s indicare. Et uellate¬
res aduersum nabal aulaonem poroites auigo¬

Expanded text:
Noli respondere irato ad iracundiam ejus, sive imprudenti ad imprudentiam. Cito culpa culpam excutit. Si lapides teras, nonne ignis erumpit? 94. Ferunt gentiles, ut in majus omnia verbis extollere solent Architae Tarentini dictum philosophi, quod ad villicum suum dixerit: O te infelicem, quem afflictarem, nisi iratus essem! Sed jam David et armatam dexteram in indignatione compresserat . Et quanto plus est non remaledicere, quam non vindicare? Et bellatores adversus Nabal ad ultionem paratos
Abbreviated transcription (Latin):
osequiũ oiccessitatis. ne de forme sui p̾berẽd specta¬
modestiã pominũ quod a modo seenaie quid dicẽt appe¬
latam arbitror. Id quod in hac nr̃t corꝑis fabrita ab¬
ditum repperit. oꝑuit ⁊ texoit. ut o sciũ illud quod
quod ostiũ egerimom reliquecidorum Eogo nature
opifexsie nõe fordint uerecundie. sic decoouin illuds hio

Expanded text:
 spectamodestia hominum quam a modo scientiae quid deceret appellatam arbitror id quod in hac nostri corporis fabrica abditum reperit, operuit et texit; ut ostium illud quod quod ostium egeruntur reliquiae ciborum. Ergo naturae opifex sic nostrae studuit verecundiae, sic decorum illud et
Abbreviated transcription (Latin):
sifiexi potest ue merñ campuilitas usu quadron
affectõnis propositum innaturam cercat De¬
ide qũ ita pleruinq motus infixus ẽ nacure ac
moribusõs euelli ato eintari non queat si pinde oi
potuerie Racõns Reponiatuer Aut si prine occupat
fuerit animis auindignaioõne qudaui cousaio prespi¬
er ae preudeu pobiroit ne occuparetir meduaie qno¬
modo mocuĩ amimi cuiuincas iracundiam temps Ee
gomiari quam exatare foĩs indiguatõnem. Et dĩt
Redire cũi fr̃em unagatũ putaror et ideo tantam
apud deñ inuemt qxam Simbus deinde obseqͥ¬
is quantis immeribus som̃ Ipiũ Rerociliait sibi
us ile ꝑrecepte uenediẽgiis nou moumsset de lace¬

Expanded text:
 ut morum tranquillitas usu quodam, affectione, proposito, in naturam vertatur. Deinde quoniam ita plerumque motus infixus est naturae ac moribus, ut evelli atque evitari non queat: si praevideri potuerit, ratione reprimatur. Aut si prius occupatus fuerit animus ab indignatione, quam consilio prospici ac provideri potuerit, ne occuparetur: meditare quomodo motum animi tui vincas, iracundiam temperes. grinari, quam excitare fratris indignationem; et tunc redire, cum fratrem mitigatum putaret. Et ideo tantam apud Deum invenit gratiam. Quibus deinde obsequiis, quantis muneribus fratrem ipsum reconciliavit sibi; ut ille praereptae benedictionis non meminisset,
Abbreviated transcription (Latin):
mutantur istrionicos pestusi et quasi quasi q̃d
pertula põparũ. ⁊ statuarũ motꝰ mitãtudi nt
quociesuonq gradũ erasferuti modulos quosdã
puare indeantur. Nec cuosũ ambulare honescũ
arbitior. nͥ cũ cansa exigit aliomiꝰ ꝑieuli uł inste

Expanded text:
 et quasi quaedam fercula pomparum et statuarum status imitantium, ut quotiescunque gradum transierint modulos quosdam servare videantur. Nec cursum ambulare honestum arbitror, nisi cum causa exigit alicujus periculi vel justa
Abbreviated transcription (Latin):
pla mouorũ pͥroponimꝰ que neq obseuritatem
asferut ad incelugendum neq ad coactandum
ueulucias Sit gͥ nobis uita marotoum disciplie
speculum non calliditatis commentarũ uuuitã¬
Se Teuerenca non disputandi astucia fuit mituo
insaneto abraliam ponnoloco poudencia de ꝙnio
dicit scriptura Cuedidit auaalam deo eceputa¬
tum est illi adinsticiam Alemo eium pondens
qui dnũ nescit Deno insipiens dixit qua nõ
Et dene uam sapiens non diceuet m pon
euim sapiens qui non Reopit auetorei fim
qu diat eapidi pater mons estr quo diiedie

Expanded text:
bscuritatem afferunt ad intelligendum, neque ad tractandum versutias. Sit igitur nobis vita majorum disciplinae speculum, non calliditatis commentarium: imitandi reverentia, non disputandi astutia. 117. Fuit igitur in sancto Abraham primo loco prudentia, de quo dicit Scriptura: Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam . Nemo enim prudens, qui Deum nescit. Denique insipiens dixit quia non est Deus ; nam sapiens non diceret. Quomodo enim sapiens qui non requirit auctorem suum, qui dicit lapidi: Pater meus es tu Jere
Abbreviated transcription (Latin):
R ne aure qd deuemo huiomodi p̾dere dictie᷑. dient
iosexh ne oncõ grua lue nerecũdieandiret. nestẽ
sunit aelicta. Sñ quẽ delectat audire: alt̾ uttid loqͣ
ꝓuoeat. Intellige̾ qͦ quod turpesit. pndori mꝯxiund
. Dpectare nemo si qͥd binꝯmodi fortintu accidat.
ꝯuãti har uori. Euod gͦ in aliit dispioet nũd po¬

Expanded text:
ere dictis: sicut Joseph ne incongrua suae audiret verecundiae, veste fugit relicta ; quoniam quem delectat audire, alterum loqui provocat. 77. Intelligere quoque quod turpe sit, pudori maximo est. Spectare vero si quid hujusmodi fortuitu accidat, quanti horroris est! Quod ergo in alii
Abbreviated transcription (Latin):
dondrratio monebat amplius Nonus
conside uadat uxouem inuellicem ad laueres
teneram admixias de corom adiucentins
insolenciũ sine simimo non pose dncipe¬
uions e tamen subire onna qnam ex¬
cusere consulans dundicant Dende
eim descenderet megiptum mouint ut
Iiceret se sororem esss nou uxgre in sfins
dduerte quanti appetitns Eunebatedo¬
uie pudoremtiebat pripoie salutis suẜee¬
tas habebat emiptiorum libidines Ee cũ
prenaluit aꝑud eum Racio exequende de¬
nocioiis, Conside raint emm qued dei

Expanded text:
consideratio movebat amplius. Nonne considerabat uxorem imbecillem ad labores, teneram ad injurias, decoram ad incentiva insolentium, sine summo non posse duci periculo? Et tamen subire omnia, quam excusare consultius dijudicavit. Deinde cum descenderet in Aegyptum, monuit ut diceret se sororem esse, non uxorem ipsius. 108. Adverte, quanti appetitus. Timebat uxoris pudori, timebat propriae saluti, suspectas habebat Aegyptiorum libidines; et tamen praevaluit apud eum ratio exsequendae devotionis. Consideravit enim quod Dei
Abbreviated transcription (Latin):
serriantes. Hoc ẽ eium puleritudinem inuendi
tenere cõnemantiam auos sexinet ꝑsoue gedde¬
ue. luc ordo gestorũ oponins luc ornatus adomiñẽ
aceionem accommedus Sed uemollicalum et in¬
fractuum aut uocis sonũ aut gestum corporis nõ
ꝓuo ita neq aggoestem ac Rnbicam nabirã inte¬
nu Eins esfigies formula di sapline formulaho¬

Expanded text:
servans. Hoc est enim pulchritudinem vivendi servans. Hoc est enim pulchritudinem vivendi tenere, convenientia cuique sexui et personae reddere. Hic ordo gestorum optimus, hic ornatus ad omnem actionem accommodus. Sed ut molliculum et infractum aut vocis sonum, aut gestum corporis non probo; ita neque agrestem ac rusticum. Naturam imitemur: ejus effigies, formula disciplinae, forma ho
Abbreviated transcription (Latin):
ceupibus et locis apta tom adolescentes inuem¬
lesꝙ annos maxisdecet Inouii autem sernan¬
drun etate us doceat qued agas es cõuomat et qua¬
dret sibi ordouite me unde cullius et iã oodinem
ꝑntas nullo decore sexnari oportere ides postemi
dicit informositate, Ordine oonatu ad accionem
apto que diflale ait loquends explicirri posse nõ saris
lã incelligi formositatem antem dro ꝑqsuerit nõ
saris icelligo Qmĩainis ille et uires copis landes
nos certe inpulcoroidine corꝑis locũ uiocutis nõ
pominus Ouaciam eñ non exolndimus. qr uere¬
cundia etõmultus ipsos solet pudore obfundere goa¬
cioreses Redere ut eñi artsox inmatheria amius¬
Diore melius opari solet sic uececindia impso quoq
corpis decoce plus emmet ita dũ ut eciam Iporũ
nõ sic affectatũ decus corpies s naorooe simplex
neglectũ maci quam expecitum Non poraesis et
qualem mula granitatis specie simulare cõprer̃e
ẜ forinã quandam ⁊ regulam ac sucũ uirilem de¬

Expanded text:
olescentes, juvenilesque annos maxime decet. 82. In omni autem servandum aetate, ut deceat quod agas et conveniat, et quadret sibi ordo vitae tuae. Unde Tullius etiam ordinem putat in illo decore servari oportere: idque positum dicit in formositate, ordine, ornatu ad actionem apto: quae difficile ait loquendo explicari posse, et ideo satis esse intelligi. 83. Formositatem autem cur posuerit, non satis intelligo; quamvis ille etiam vires corporis laudet. Nos certe in pulchritudine corporis locum virtutis non ponimus, gratiam tamen non excludimus; quia verecundia et vultus ipsos solet pudore obfundere, gratioresque reddere. Ut enim artifex in materia commodiore melius operari solet, sic verecundia in ipso quoque corporis decore plus eminet; ita tamen ut etiam ipse non sit affectatus decor corporis: sed naturalis, simplex, neglectus magis quam expetitus, non pretiosis et qualem multi gravitatis specie simulare consuerunt, sed formam quamdam et regulam ac succum virilem re
Abbreviated transcription (Latin):
habe̾ semorib. Cascitatem tueri. nõ asꝑua¬
nari ħuilitatẽ. diligẽ clemenciã. ac nẽcũdiã. q̃ orna¬
mẽta sũt iinori etati. ut enĩ in seubs g̾ntas. in
muei̾u alactas: ita in adolescẽtib nc̾addia. nelut
quadã doce cõmãdatur nature. Erat ysaac dinũ
cimeẽ: ut pote abrahe indoles. defererd pri̾. usq¬

Expanded text:
atem tueri, 19 non aspernari humilitatem, diligere clementiam ac verecundiam, quae ornamento sunt minori aetati. Ut enim in senibus gravitas, in juvenibus alacritas; ita in adolescentibus verecundia, velut quadam dote commendatur naturae. 66. Erat Isaac Dominum timens, utpote Abrahae indoles, deferens patri usq
Abbreviated transcription (Latin):
me oer. Idqr dixi⁊ cũ redderetur post offenꝰam uinieri.
Doe solũ excepi: nec fefellit fentẽtia. ut̾q em̃ ab
ecclesia recessit. ut qualis in cessus ꝓdebatur. ta¬
ũs ꝑfidia anum de mõ seraretur. Nramq ale̾ arri¬
aue in festacões te̾ ꝑe fidem desant: alt̾ꝰ pecuine

Expanded text:
meos. Idque dixi, cum redderetur post offensam muneri. Hoc solum excepi, nec fefellit sententia; uterque enim ab Ecclesia recessit, ut qualis incessu prodebatur, talis perfidia animi demonstraretur. Namque alter Arianae infestationis tempore, fidem
Abbreviated transcription (Latin):
inrẽm cõmẽdat legentib. ⁊ cãquã testialocuplos
diguã q̃ ad tale nunꝰ elige̾tur ad seruit. Enodm
eubicule quide̾ sola. qd salutata as angło. tacet
⁊ mota e̾ mant̾itu eiꝰ. Quod ad nirilis sexus. spom¬
puereardia comẽ salutatẽ nõ resaliut ñ ullum
dresponsũ retulit. nͥ ubi de suscipic̾da dm̃ gnacde
nẽ refelleret. In ap̃a or̃one nra multũ ne̾cãdia
placet: multum cõciliat gre̾ apud nos. deũ nõmd.
Ayonne hie p̾tulit publicatu coeiltat ⁊ cõmẽdat eĩ

Expanded text:
 tamquam testis locuples, dignam quae ad tale munus eligeretur, astruit: quod in cubiculo, quod sola, quod salutata ab angelo tacet, et mota est in introitu ejus, quod ad virilis sexus spprae verecundia tamen salutantem non resalutavit, nec ullum responsum retulit, nisi ubi de suscipienda Domini genenem referret. 70. In ipsa oratione nostra multum verecundia placet, multum conciliat gratiae apud Deum nostrum. Nonne haec praetulit Publicanum, et commendavit enim
Abbreviated transcription (Latin):
endsũe quod ip̃i s faciiꝰ quã nobis crederẽt. Quo
decuroso. ꝓcime estuno ut resellam cet̾a. ⁊ pͥmo eorum
asseconem qui deũ pueãt euram mũdi nequao habere
nelut aristotiles asserit. usq ad lumã eiꝰ descẽde pi¬
deoiam. Et qͥs opator negligit oꝑis sin emm̃ͣ Quis
deserat ⁊ destituit. qd ope cõdendũ pucauit: S. nin¬
uia e̾ reg̾e. nõne ẽ maior inuiria fecisse. nulł misei

Expanded text:
sum quod ipsi sibi facilius quam nobis crederent. 48. Quo decurso, proclive aestimo, ut refellam caetera. Et primo eorum assertionem, qui Deum putant curam mundi nequaquam habere, sicut Aristoteles asserit usque ad lunam ejus descendere providentiam. Et quis operator negligat operis sui curam? Quis deserat et destituat quod ipse condendum putavit? Si injuria est regere, nonne est major injuria fecisse; cum
Abbreviated transcription (Latin):
suo latẽcia dep̾hendit. ⁊ dens opꝰ suũ piescite Alenuis
g̾ pfundũ inoꝑe. quã in auctorẽ. Et fecit aliqͥd
quõ supra se cẽsi emꝰ meritũ ignorares auctor.
cius affectũ mesuiret arbiter . h̃ illis. Ceterũ nõb
satis eᵈ d̾ ipiꝰ cestimonud : qͣ ait. Ego sñ serutad̃ eoida
et renes. Et in enangłio ait dñs iħs. Miid cogitatis
mala in cordib nrois: Sciebat eñ dñs quod cogi ta¬
uant mala. Reinqz enãglista cestatur dicẽs deiebat

Expanded text:
suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris ? Sciebat enim quod cogitarent m
Abbreviated transcription (Latin):
habundantioreinlonorem arcndamis, Et que ina¬
honeste sunt nr̃a. honestatem habundantierem habẽt
goom Qnod alio locoeoam alens interpretatisumꝰ
ue non solum abscondamus aboelis. uerumet que
abscondanda accepimꝰ eorũ indicia qusq menoro¬
unnsis acrellacionious. mineipare indecoum
puteminis. demo icasu apperianoirhe partes
unditur uerecundia. Siscudio. imꝑndenas est¬
matir. un et filius noe cham oseusam ueoilit. ꝙ in
patrem. acceperũt uenedictionis grãin, Et choan
mosuecis ⁊ murde roma et implerisq emitatibus
fine ut filn cumparentibus puberes ul geneoi nõ

Expanded text:
amus: et quae inhonesta sunt nostra, honestatem abundantiorem habent gratiam. Quod alio loco etiam altius interpretati sumus , ut non solum abscondamus ab oculis, verum etiam quae abscondenda accepimus, eorum indicia ususque membrorum suis appellationibus nuncupare indecorum putemus. 79. Denique si casu aperiantur hae partes, confunditur verecundia: si studio, impudentia aestimatur. Unde et filius Noe Cham offensam retulit, quia patrem, acceperunt benedictionis gratiam . Ex quo mos vetus et in urbe Roma, et in plerisque civitatibus fuit, ut filii pu
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͥ radiꝯ solis fũdit lumẽ suũ suꝑ omeñ t̾rõ. ⁊
in ea q̃ elausa sut inserit. nͨ nectib ferreis. aut gra¬
nõ porest intelli gabilis dei spddor in cogitacõdõ
honn. et corda semet q̃ ip̃e creaint nuserore. Ses
ea q̃ rp̃e fecit nõ indes. ⁊ featut me liora sint q̃ que
Lacta sunt. ⁊ potenciora quã ip̃e e̾ quiea fecit. ut possis
quade uolũt cognicõnẽ sin oꝑatoris labere  Tantam
g ntutem ⁊ potestatẽ inserit mẽtib noid. ut ea ꝯp̃¬

Expanded text:
itur radius solis fundit lumen suum super omnem terram, et in ea quae clausa sunt, se inserit, nec vectibus ferreis aut granon potest intelligibilis Dei splendor in cogitationes hominum et corda semet quae ipse creavit, inserere: sed ea quae ipse fecit, non videt, et fecit ut meliora sint quae facta sunt, et potentiora, quam ipse est qui ea fecit, ut possint quando volunt, cognitionem sui operatoris latere? Tantam ergo virtutem et potestatem inseruit mentib
Abbreviated transcription (Latin):
ut neuiat quod ꝑfectũ ẽ. quãdo nõ ꝑ spẽm in eiginate.
sed facie ad faciem fermam ipaiũ redoperte neritates pos¬
sis cognos de. Tnẽ qua causa ille dines fu̾it qui eme
imxbus ⁊ raptor aliem. qua causa pocens alius. qua
causa ille habñdaũt liberis. ille fultus honoribz irens¬
lauitur fortasse. ut dicatur captori. dines oint. Qua
causa inpietas aliena᷑. Egesdas nõ cõpulit. in oꝑia
nõ coegit.Ionne ideo ce duitẽ fea. ut excusacõem

Expanded text:
ut veniat quod perfectum est, quando non per speciem in aenigmate, ut veniat quod perfectum est, quando non per speciem in aenigmate, sed facie ad faciem formam ipsam redopertae veritatis possis agnoscere. Tunc qua causa ille dives fuerit, qui erat improbus et raptor alieni, qua causa potens alius, qua causa ille abundaverit liberis, ille fultus honoribus, revelabitur. 63. Fortasse ut dicatur raptori: Dives eras, qua causa aliena rapiebas? Egestas non compulit, inopia non coegit. Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
Quianstadiũ nõ desce̾derunt. nõ se ꝓfundũt oleo. nõ
obliuũt pulu̾e. Qnos manꝰ gliã. spectat in iuiria.
ungue̾tati spectare solẽt nõ dec̾tate. Nõ solẽt estꝰ pul¬
u̾em mmibresq ꝑpeti. Dicant gͦ ⁊ ipis acleche. Weĩte
nobiscũ laborate. s respondebãt spectatores. Nos hie
initerĩde nobis indicamꝰ. nos aut̃ẽ siue nobis corone
sua. speccatores sũt magis quã pliatores. habẽt̾ luerũd
laboris. fructũ ireutis nõħabẽt Fonẽt oeciũ astucia et
ĩꝓbitate: aggerãt dimiciarũ aceruos. R exsoluent
serãlicet nequioie sue penã. Horũ reqͥeer in ĩperuis.
tua uͦ mello. Loꝵ domꝰ insepuloroo tua in ꝑadiso.¬
unde pulere augilare eos in eniilo. iob dixit. quia
saporẽ qͥetis habere nõ possũt. quẽ ille doruunt qͣ
resurrexit. Noli gͥ ut paruuls saꝑe. ut parmilus
lequi. ut ꝑuiilꝰ cogitare int ꝑuulꝰ indicare. Ea
que sũt posteriores etatis. ꝑfectoꝵ est corona. Expecta

Expanded text:
descenderint, non se perfundunt oleo, non oblinunt pulvere. Quos manet gloria, exspectat injuria. Unguentati spectare solent, non decertare: non solem, aestus, pulverem, imbresque perpeti. Dicant ergo et ipsis athletae: Venite, nobiscum laborate. Sed respondebunt spectatores: Nos hic interim de vobis judicamus: vos autem sine nobis coronae, sua, spectatores magis sunt quam praeliatores. Habent lucrum laboris, fructum virtutis 18 non habent. Fovent otium, astutia et improbitate aggerant divitiarum acervos: sed exsolvent, seram licet, nequitiae suae poenam. Horum requies in infernis, tua Unde pulchre vigilare eos in tumulo Job dixit ; quia soporem quietis habere non possunt, quem ille dormivit, qui resurrexit. 62. Noli igitur ut parvulus sapere, ut parvulus loqui, ut parvulus cogitare, ut parvulus vindicare ea quae sunt posterioris aetatis. Perfectorum est corona. Exspecta,
Abbreviated transcription (Latin):
quod deũ quicqnã p̾cereat. Cũ sol qui nu̾ter folis e̾lu̾is
etiã abdita penecret et in fudamẽta domꝰ nel secreta
conelama is colorit eis̃ inrimpat᷑ Quis neges n̾ͥna
temperie ce pefieri inferiora t̾rarum. quas glaciesz
hiberne cõ stomperũte Norũt g arborũ occulta mi
caloris nel frigoris: a deo ut iadices arborũ. aut nra

Expanded text:
eum quidquam praetereat; cum sol qui minister luminis est, etiam abdita penetret, et in fundamenta domus vel secreta conclavia vis caloris ejus irrumpat? Quis neget verna temperie tepefieri interiora terrarum, quas glacies hiberna constrinxerit? Norunt ergo arborum occultam vim caloris vel frigoris, adeo ut radices arboru
Abbreviated transcription (Latin):
quoq orõnẽ deferri p̾crpit. cũ uereciodia ⁊ sobrietalei
glietur pac̃oris or̃o. sed quasi colore puders obduta.
quo plꝰ de fert nc̾tũdie de recordacõe delicti . hoc ub̾io¬
copis statu cermeur. Hure homo cordis nrid ab¬
sconditus. aut lenor. aut ractaneior. aut enco pior.
aut ꝯera gramor. ⁊ cõstãcior. ⁊ purior ⁊⁊ matu

Expanded text:
verecundia et sobrietate. glorietur peccatoris oratio: sed quasi colore pudoris obducta, quo plus defert verecundiae de recordatione delicti, hoc uberiontis in corporis statu cernitur. Hinc homo cordis nostri absconditus, aut levior, aut jactantior, aut turbidior: aut contra gravior, et constantior, et puri
Abbreviated transcription (Latin):
dis si mẽte̾ hor̃t qͣ nichil nobis ipe̾ p̾seaeiꝰ dedit peniret
⁊ dimine maiestatis ĩ gdiatur scentiãd ist horĩ magrm̃
uelut ebrium ⁊ noluptatis prõnũ: ip̃i qui putãtur
sobru irrident philose pha. Uiam de aristotilis
opinione qd loquar. qui putat deũ suis cõce̾ ꝑtũ
ee fimbus. ⁊ p̾septo regm mͦ dege. ut poetarũ sa
alii mare. alii anferna ccercẽda imꝑio. sorte obuie¬
neritieos eanere ne usurpata alienarũ pareũ
solicitudine in t̾ se bellũ excitent᷑ dnmilũ g asse¬
uit. quod t̾rarũ eirã nõ habeat. ẜient maris nel ã ser

Expanded text:
nihil nobis ipse praestantius dedit, penetret, et divinae majestatis ingrediatur scientia? 50. Sed horum magistrum velut ebrium, et 15 voluptatis patronum, ipsi qui putantur sobrii, irrident philosophi? Nam de Aristotelis opinione quid loquar, qui putat Deum suis contentum esse finibus, et praescripto regni modo degere, ut poetarum loq; ut alii coelum, alii mare, alii inferna coercenda imperio, sorte obvenerint: eosque cavere ne usurpata alienarum partium sollicitudine, inter se bellum excitent. Similiter ergo asserit quod terrarum curam non habeat,