comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a quo natus est filius. Et quod dieit¬
nondu erat clarificatꝰ. quomͦ intelliga¬
tur: nͥ quia certa illa sp̃c scĩ datio uel
missio post clarificationẽ xp̃i futura
erat. quał nonqͣm antea fuerat᷑. Neq
enĩ antea nulla erat: s talis ñ fue¬
rat. Si enĩ antea sp̃c sc̃s non dabat᷑
quo impleti ꝓpħe locuti sunt. cum aꝑte
scriptura dicat. & multis locis ostendat

Expanded text:
a quo natus est Filius. » 747 Idea quo natus est Filius. » 747 Idenondum erat glorificatus : quomodo intelligitur, nisi quia certa illa Spiritus sancti datio vel missio post clarificationem Christi futura erat, qualis nunquam antea fuerat? Neque enim antea nulla erat, sed talis non fuerat. Si enim antea Spiritus sanctus non dabatur, quo impleti Prophetae locuti sunt? cum aperte Scriptura dicat, et multis lo
Abbreviated transcription (Latin):
significare uoluerit: cum sufflans in
faciem discipłoꝵ ait. Accipite sp̃m
cũ sensu corporalit̾ tangendi proce¬
dens ex corpore. substantia sp̃c scĩ fuit:
s demonstratio ꝑ congruã significa¬
tionẽ. non tantũ apatre s & a filio
ꝓcedere sp̃m scm̃. Quis erũ derãtissi¬
mꝰ dixerit alium fuisse sp̃m qũe suf¬
flans dedit: & alium qu̾e post ascen¬
sionẽ suam misit. Unus enim sp̃c ẽ¬
atur omĩa in om̃ib. S qd̃ bis datus
est. dispensatio certȩ significationis
fuit: de qua suo loco quantũ dns
dederit disseremꝰ. Quod gͦ ait dns que
ego mitt̾̃a uob̃ apatre. ostendit sp̃m¬
patͥs & filii: quia etiam cum dixisfet
quẽ mutit pater addidit in nomine
meo: ñ tam̃ dixit quẽ mittit pater
ame. quẽ ammodu dixit. quem ego
mtitã uob̾ apatre. uidelicet ostendẽs
qd̾ totius diuinitatis. uel si melius
dicit᷑ deitatis principium pater est.
Qui gͦ ex patre ꝓcedit & filio: ad eũ refert᷑

Expanded text:
significare voluerit, cum sufflans in significare voluerit, cum sufflans in faciem discipulorum ait: Accipite Spiritum cum sensu corporaliter tangendi procedens ex corpore, substantia Spiritus sancti fuit, sed demonstratio per congruam significationem, non tantum a Patre, sed et a Filio procedere Spiritum sanctum. Quis enim dementissimus dixerit, alium fuisse Spiritum, quem sufflans dedit, et alium, quem post ascensionem suam misit? Unus enim Spiritueratur omnia in omnibus . Sed quod bis datus est, dispensatio certe significationis fuit, de qua suo loco, quantum Dominus dederit, disseremus. Quod ergo ait Dominus, Quem ego mittam vobis a Patre ; ostendit SpPatris et Filii. Quia etiam cum dixisset, quem mittet Pater, addidit, in nomine meo; non tamen dixit: quem mittet Pater a me, quemadmodum dixit, quem ego mittam vobis a Patre: videlicet ostendens, quod totius divinitatis, vel si melius dicitur, Deitatis principium Pater est. Qui ergo ex Patre procedit et Filio, ad eum refertur
Abbreviated transcription (Latin):
muncłu. Neq enim sensibilit̾ appa¬
ret. id est corporeis sensib presto est.
quia & nos scłm quod m̃te aliquid
ȩternũ quantũ possumꝰ capimꝰ. non
in hoc mundo sumꝰ. Et omniũ iustoꝵ
sp̾c etiam adhuc in hac carne uiuenti¬
um: inquantũ diuina sapiunt. ñ furt
in hoc mundo. S pater cum ex tp̃re
a quoquã cognoscitur. ñ dicitur missus:
ñ enim habet de quosit. aut ex quo ꝓ¬
cedat. Sapientia quippe dicit. ego ex ore
altissimi ꝓdiui: & de spũ scõ dicitur.
a patre ꝓcedit. pater uͦ a nullo. Sicue gͦ
pater genuit. filuis genitus ẽ: ita pat̾
misit. filius misus ẽ. S quẽ ammodũ
qui genuit. & qui genitus ẽ. ita & qui
Sicut enĩ natumẽẽ. est filio a patre eẽ:
ita muti est filio. cognosci qd̃ ab illo
sit. Et sicut sp̃ui scõ donum di eẽ. est
a patre ꝓcedere: ita mitti est. cognosci
qd̾ ab illo ꝓcedat. Nec possumꝰ dicere:
filii sp̃c̃ dicitur. Nec uideo quid aliud

Expanded text:
mundum: neque enim sensibiliter appamundum: neque enim sensibiliter apparet, id est, corporeis sensibus praesto est. Quia et nos secundum quod mente aliquid aeternum, quantum possumus, capimus, non in hoc mundo sumus: et omnium justorum spiritus, etiam adhuc in hac carne viventium, in quantum divina sapiunt, non sunt in hoc mundo. Sed Pater cum ex tempore a quoquam cognoscitur, non dicitur missus: non enim habet de quo sit, aut ex quo cedat. Sapientia quippe dicit: Ego ex ore Altissimi prodii , et de Spiritu sancto dicitur, a Patre procedit , Pater vero a nullo. Sicut ergo Pater genuit, Filius genitus est, ita Pater misit, Filius missus est. Sed quemadmodum qui genuitSicut enim natum esse est Filio, a Patre esse, ita mitti est Filio, cognosci quod ab illo sit: et sicut Spiritui sancto donum Dei esse, est a Patre procedere, ita mitti, est cognosci quod ab illo procedat. Nec possumus dicere Filii spiritus dicitur. Nec video quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tum est in gła. Abillo gͦ mittitur di
uerb̾u cuius est uerb̃u: ab illo mitti¬
tur de quo natũ est. Mitit qͥ genuit :
mutitur quod genitũ est. Et tunc
unicuiq mutitur. cum a quoquã
cognoscitur atq ꝑcipitur: quantũ
cognosci & ꝑcipi potest. ꝓ captu uel
ꝓficientis in dm. uł ꝑfectȩ in d̾o animȩ
rationalis. Non gͦ eo ipso quo de patre
natus est. missus dicitur filius: s uel
eo qd̵ apparuit huic mundo uerbum
tempore cuiusquã m̃te ꝑcipitur sicut
dictum est. mitte illam ut mecũ sit
& mecũ laboret. Quod gͦ natũ est ab et̾¬
no ineternũ est: candor est enim lucis
tus ex femina. Quia enĩ in sapĩa dei
non poterat mundꝰ cognoscere ꝑ sapi¬
entiam dm. qm̃ lux lucet in tenebriᷤᷤ
& tenebre eam ñ comprehender̃t: pla¬
cuit d̾o ꝑstulticiam predicationis sal¬
uos facere credentes. ut uerbũ caro
fieret & habitaret in nob. Cum aũ
ex tempore ciuusq ꝓuectus m̃te ꝑci¬
pitur: muti quide dicitur. s ñ in hunc

Expanded text:
 . 28. Ab illo ergo mittitur Dei Verbum, cujus est Verbum; ab illo mittitur de quo natum est: mittit qui genuit, mittitur quod genitum est. Et tunc unicuique mittitur, cum a quoquam cognoscitur atque percipitur, quantum cognosci et percipi potest pro captu vel proficientis in Deum, vens: Non eo ipso quod Patre natus est, missus Filius dicitur, sed vel eo quod apparuit huic mundo Verbum tempore cujusquam mente percipitur. Ecce dictum est, Mitte illam, ut mecum sit, et mecum laboret. Quod ergo natum est ab aeterno, aeternum est: Candor est enim lucis tus ex femina. Quia enim in sapientia Dei non poterat mundus cognoscere per sapientiam Deum; quoniam lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt: placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos faceieret, et habitaret in nobis . Cum autem ex tempore cujusque profectus mente percipitur, mitti quidem dicitur, sed non in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
uestigare: & quanda met̾ã huiꝰ excursꝰ
quo tamqͣm fluuio genus excurrit hu¬
manũ: atq inde conuersionẽ ad suũ
cuiq debitum terminũ. Ista enim nec
hystorici scribere potuerunt. longe fu¬
tura & anullo exꝑta atq narrata: nec
isti phylosophi ceteris meliores. in illis
plati sunt. Alioquin ñ eius dem gnĩs
preterita quȩ potuerunt hystorice in¬
quirerent: s potius & futura prenos¬

Expanded text:
vestigare, et quamdam metam hujus excursus, quo tanquam fluvio genus decurrit humanum, atque inde conversionem ad suum cuique debitum terminum. Ista enim nec historici scribere potuerunt longe futura et a nullo experta atque narrata. Nec isti philosophi caeteris meliores in illis talia contemplati sunt: alioquin non ejusdem generis praeterita quae potuerunt historici inquirerent, sed potius et futura pr
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. In suo gn̾e hoc est in eiusde
nature consubstantiali parilitate.
uult eẽ suos unũ: s in ipso: quia in
se ipsis ñ possent. dissociati ab inui¬
cem ꝑ diuersas uoluptates. & cupidi¬
tates. & immundiciã peccatoꝵ. unde
muidant᷑ ꝑ mediatorẽ. ut sint in

Expanded text:
s , in suo genere, hoc est, in ejusdem naturae consubstantiali parilitate, vult esse suos unum, sed in ipso; quia in se ipsis non possent, dissociati ab invicem per diversas voluptates et cupiditates et immunditias peccatorum: unde mundantur per Mediatorem,
Abbreviated transcription (Latin):
retur: neq id posse rite offerri nͥ ꝑsacer¬
dotẽ scm̃ & uistũ: nec nͥ ab eis accipiat᷑
qd̾ offertur. ꝓ quib offertur: atq id si¬
ne uitio sit. ut ꝓ uitiosis mundandis
possit offerri. Hoc certe om̃s cupiunt:
qui ꝓse offerri d̾o sacrificiũ uolunt.
Qͥs gͦ tam iustus & tam sc̃s sacerdos.
qͣm unicꝰ di filius: ñ qui opus haberet¬
ꝑ sacrificiũ sua purgare peccata. nec
originalia nec ex humana uita quȩ
addunt᷑: Et quid tam congruenter
ab hominib sumeret᷑ quod ꝓ eis offer¬
ret᷑: qͣm caro humana:. Et quid tam ap¬
tum huic ĩmolationi: qͣm caro morta¬
lis: Et quid tam mundu ꝓ mundandiͤ
utiis mortaliũ : qͣm sine ulla contagi¬
one carnalis concupiscentiȩ. caro nata
inutero & ex utero uirginah. Et quid
tam grate offerri & suscipi poss qͣm
caro sacrificii nr̃i. corpꝰ effectum sacer¬
dotis nr̃i: ut qm̃ quatuor consid̾antur

Expanded text:
retur: neque id posse rite offerri, nisi per sacerretur: neque id posse rite offerri, nisi per sacerdotem sanctum et justum: nec nisi ab eis accipiatur quod offertur, pro quibus offertur, atque id sine vitio sit, ut pro vitiosis mundandis possit offerri. Hoc certe omnes cupiunt, qui pro se offerri sacrificium Deo volunt. Quis ergo tam justus et sanctus sacerdos, quam unicus Filiusper sacrificium sua peccata purgare, nec originalia, nec ex humana vita quae adduntur? Et quid tam congruenter ab omnibus sumeretur quod pro eis offerretur quam humana caro? Et quid tam aptum huic ilis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium, quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nata in utero et ex utero virginali? Et quid tam grate offerri et suscipi posset, quam caro sacrificii nostri, corpus effectum sacerdotis nostri? Ut quoniam quatuor considerantur
Abbreviated transcription (Latin):
ab huiꝰ mortis passione nouert: propt̾
quã xp̃m contẽpnunt. Nec sic uolurt
osiderare quã fieri potuerit. ut in se
manens nec ꝑ seipsum exulla parte
niutabile uerbũ dei. ꝑ inferioris tamen
naturȩ susceptionẽ aliquid inferius
pati poss: qd̃ immundꝰ demon quia
terrenũ corpꝰ non habet. pati ñ possit:
s cũ fint ipsi demonib meliores. ta¬
ñ qͥa carnẽ portant. mori sic possunt.
quẽ ammodũ mori demones. qui eam
ñ portant. ñ utiq possunt. Et cũ de
mortib sacrificioꝵ suoꝵ multũ pre.¬
sumant. quȩ se fallacib suꝑbisq sp̃i¬
tib immolare ñ sentiunt. aut su am
sentiunt aliquid sͥ ꝓdesse arbitrantur
ꝑfidoꝵ & inuidoꝵ amicitiã: quoꝵ in¬
tentionis nullũ negociũ est. nisi impe¬
sos quide suꝑbissimos spc̃ honorib sacͥ¬
ficioꝵ gaudere potuisse. nisi uni uero dõ
ꝓ quo coli uolunt uerũ sacrificiũ debe¬

Expanded text:
ab hujus mortis passione noverunt, propter ab hujus mortis passione noverunt, propter quam Christum contemnunt. Nec sic volunt considerare, quam fieri potuerit ut in se manens, nec per se ipsum ex ulla parte mutabile Dei Verbum, per inferioris tamen naturae susceptionem aliquid inferius pati posset, quod immundus daemon, quia terrenum corpus non habet, pati non possit. Sic cum sunt ipsi daemonibus meliores, tamen quia carnem portant, mori sic possunt, quemadmodum mori daemones, qui non eam portant, non utique possunt. Et cum de mortibus sacrificiorum suorum multum prsumant, quae se fallacibus superbisque spiritibus immolare non sentiunt, aut si jam sentiunt, aliquid sibi prodesse arbitrantur perfidorum et invidorum amicitiam, quorum intentionis nullum negotium est, nisi impesos quidem superbissimos spiritus honoribus sacrificiorum gaudere potuisse, nisi uni vero Deo pro quo colivolunt, verum sacrificium debe
Abbreviated transcription (Latin):
inferiorẽ qd̾ est mors corporis ꝑtendẽs
fortit̃. & disponens omĩa suauiter.
Attingit enim ubiq propt̾ suam mundi¬
ciã: & nchil inquinatũ in eam meurrit.
morte aũ carnis alieno diabo .ix.¬
lo. unde nimiũ suꝑbus incedit.
mors alteriꝰ gñis preparatur in ȩterno
igne tartari: quo ñ solum cũ terrenis.
s etiã cum aereis corporib excruciari
sp̃c possint. Suꝑbi aut̃ homines quib
xp̃c quia mortuus est uluit. ubi nos
tam magno emit: & istam mortẽ red¬
dunt cũ hominib conditioni erũnosȩ
nat᷑e quȩ trahitur apͥmo peceato: &
in illam cũ illo precipitabunt᷑. Qũe ꝓp¬
terea xp̃o p̃posuerunt. quia eos in istã
deiecit. quo ꝑ distantem naturã ipse
ñ cecidit: & quo propt̾ eos ꝑ ingentem
miscd̃iam ille descendit. & tam̃ se de¬
monib meliores eẽ ñ dubitant crede¬
re: eosq maledictis om̃ib insectari.
detestariq ñ cessant. qͦs certe alienos

Expanded text:
inferiorem, quod est mors corporis, pertendens inferiorem, quod est mors corporis, pertendens fortiter et disponens omnia suaviter . Attingit enim ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in eam incurrit . A morte autem carnis alieno diabolo, unde nimium superbus incedit, mors alterius generis praeparatur in aeterno igne tartari, quo non solum cum terrenis, sed etiam cum aereis corporibus excruciari spiritus possint. Superbi autem homines, quibus Christus, quia mortuus est, viluit, ubi nos tam magno emit , et istam mortem reddunt cum hominibus conditioni aerumnosae naturae, quae trahitur a primo peccato, et in illam cum illo praecipitabuntur. Quem propterea Christo praeposuerunt, quia eos in istam dejecit, quo per distantem naturam ipse non cecidit, et quo propter eos per ingentem misericordiam ille descendit: et tamen se daemonibus esse meliores non dubitant credere, eosque maledictis omnibus insectari detestarique non cessant, quos certe alienos
Abbreviated transcription (Latin):
simo suꝑaret: atq ita captiuitatẽ
ꝓpt̾ peccatũ factam captiuaret. nõcp
liberaret a captiuitate propt̾ pecca¬
tũ iusta. suo iusto sanguine iniuste
fuso: mortis cyrographum delens.
& iustificando redimens peccatores.
Hinc etiã diabolus adhuc suos illu¬
dit. quib se ꝑ sua sacra uelut purgan¬
dis. & potius implicandis atq mergẽ¬
dis falsus mediator opponit: qd suꝑ¬
bis facillime ꝑsuadet. irridere atq
contẽpnere mortẽ xp̃i: aqua ipse
qͣnto est alienior. tanto ab eis credit᷑
sanctior atq diuinior. Qui tam̃ apud
eũ paucissimi remansert̃: agnoscen¬
tib gentib & pia humilitate biben¬
tib preciũ suu̾: eiusq fiducia deseren¬
tib hostem suũ: & concurrentib ad
redemptorẽ suũ. Nescit enĩ diabolꝰ
qͣmͦ illo insidiante & furante utatur
ad salutẽ fidelium suoꝵ excelsissi-¬
ma sapĩa d̃i: a fine suꝑiore quod est
uniciũ sp̃italis creaturȩ. usq ad finẽ

Expanded text:
simo superaret, atque ita captivitatem simo superaret, atque ita captivitatem propter peccatum factam captivaret , nosque liberaret a captivitate propter peccatum justa, suo justo sanguine injuste fuso mortis chirographum delens, et justificandos redimens peccatores. 18. Hinc etiam diabolus adhuc suos illudit, quibus se per sua sacra velut purgandis, et potius implicandis atque mergendis, falsus mediator opponit, quod superbis facillime persuadet irridere atque contemnere mortem Christi, a qua ipse quanto est alienior, tanto ab eis creditur sanctior atque divinior. Qui tamen apud eum paucissimi remanserunt, agnoscentibus gentibus et pia humilitate bibentibus pretium suum, ejusque fiducia deserentibus hostem suum, et concurrentibus ad redemptorem suum. Nescit enim diabolus quomodo illo et insidiante et furente utatur ad salutem fidelium suorum excellentissima sapientia Dei, a fine superiore, quod est initium spiritualis creaturae, usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
sensionẽ seductũ tamꝗͣ uire integro
possidebat. & ipse nulla corruptione
carnis & sanguinis septus. ꝑ istã mor¬
talis corporis fragilitatẽ nimis egeno
& infirmo. tanto suꝑbior qͣnto uelut
dicior & fortior. quasi pannoso & erũp¬
noso dnabatur: in ipsa morte carnis
amisit. Quo enĩ cadentẽ non secutus
impulit peccatorẽ: illuc descendentẽ
ꝑsecutꝰ compulit redemptorẽ. Sic in
mortis consortio filius cħ̃ dignatus est
liorẽ se nob̃atq maiorem putabat
mimicus. Dicit enĩ redemptor noster.
Maiorem dilectionẽ nemo ht̃: qͣm ut
animã suam ponat ꝓamicis suis. Quo¬
circa etiã ipso domino se credebat dia¬
bolus suꝑiorem. in quantũ illi dñs in
passionib cessit: quia & de ipso intel¬
lectum ẽ qd̾ in psalmis legitur. minu¬
isti eũ paulominꝰ ab angłis: ut ab mni¬
quo uelut ȩquo iure adu̾sum nos agen¬
te. ipse occisus innocens. eñ iure ȩquis¬

Expanded text:
sensionem seductum, tanquam jure integro sensionem seductum, tanquam jure integro possidebat, et ipse nulla corruptione carnis et sanguinis septus, per istam corporis mortalis fragilitatem, nimis egeno et infirmo, tanto superbior, quanto velut ditior et fortior, quasi pannoso et aerumnoso dominabatur, in ipsa morte carnis amisit. Quo enim cadentem non secutus impulit peccatorem, illuc descendentem persecutus compulit Redemptorem. Sic in mortis consortio Filius Dei nobis fieri dliorem se nobis atque majorem putabat inimicus. Dicit enim Redemptor noster: Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Quocirca etiam ipso Domino se credebat diabolus superiorem, in quantum illi Dominus in passionibus cessit; quia et de ipso intellectum est quod in Psalmo legitur, Minuisti eum paulo minus ab Angelis : ut ab iniquo velut aequo jure adversum nos agente, ipse occisus innocens eum jure aequis
Abbreviated transcription (Latin):
ex nob̃ mortale uiiuis mediator acce.¬
perat. Et ubi potuit aliquid facere:
ibi ex omĩ parte deuictus ẽ. Et unde
accepit exterius potestatẽ d̾nicȩ car¬
nis occidendȩ: inde interior eiꝰ pote¬
stas qua nos tenebat occisa est. Fac¬
tum est eium. ut uincła peccatoꝵ mul¬
indebitã reddidit. ut nobis debita ñ
noceret. Neq enin iure cuiusquã pote¬
statis exitus est carnẽ: s ipse se exuit
Nam qui posset ñ mori si nollet. ꝓcul
dubio quia uoluit mortuus ẽ: & ido
pͥncipatus & potestates exemplauit.
fiducialit̾ triumphans eas in semet¬
ipso. Morte sua quippe uno uerissi.¬
mo sacrificio ꝓ nob̾ oblato. quicqͥd
culpaꝵ erat. unde nos principatꝰ &
potestates ad luenda supplicia iure
detinebant. purgauit. ab oleuit. ex¬
tinxit: & sua resurrectione in nouã
uitã nos predestinatos uocauit. uo¬
catos iustificauit: iustificatos glifica¬
uit. Ita diabolus hominẽ quẽ ꝑcon¬

Expanded text:
ex nobis mortale vivus Mediator acceex nobis mortale vivus Mediator acceperat. Et ubi potuit aliquid facere, ibi ex omni parte devictus est; et unde accepit exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior ejus potestas, qua nos tenebat, occisa est. Factum est enim ut vincula peccatorum mulndebitam reddidit, ut nobis debita non noceret. Neque enim jure cujusquam potestatis exutus est carne, sed ipse se exuit. Nam qui posset non mori si nollet, procul dubio quia voluit mortuus est: et ideo principatus et potestates exemplavit, fiducialiter triumphans eas in semetipso . Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum erat unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, purgavit, abolevit, exstinxit; et sua resurrectione in novam vitam nos praedestinatos vocavit, vocatos justificavit, justificatos glorificavit . Ita diabolus hominem, quem per con
Abbreviated transcription (Latin):
quib supbi sedutiuitur. quia nec
participationẽ mortis ur̃e habere po-¬
tuit. nec resurrectionẽ suȩ: simplã
quide suã mortẽ ad duplã nr̃am po¬
tuit afferre : simplam uͦ resurrecti¬
onẽ in qua & sacramentũ eẽt renoua¬
tionis nr̃e & eius quȩ in fine futura
ẽ euigilationis exemplum. ñ utiq
potuit. Ille ꝓinde qui sp̃u uiuus car¬
uẽ suam mortuã resuseitauit. uerꝰ
uitȩ mediator. illũ spu mortuũ &
mortis mediatorẽ ab spiritib in se
credentiũ foras misit: ut ñ regnaret
intrinsecꝰ. s forinsecus oppugnaret:
nec tam̃ expugnaret. Cui se ip̃se qͦq
temptandu prebuit: ut ad suꝑandaᷤᷤ
etiam temptationes eiꝰ mediator
eẽt ñ solum ꝑ adiutoriũ: uerũ etã
ꝑ exempłu. At ille primitꝰ ubi ꝑ om̃s
aditus ad interiora moliens irrepere
expulsus ẽ. post baptiᷤmũ in heremo
completa om̃i temptatione illecebro.
potuit: & ꝑmissus est in illud. quod

Expanded text:
quibus superbi seducuntur, quia nec quibus superbi seducuntur, quia nec participationem mortis nostrae habere potuit, nec resurrectionem suae, simplam quidem suam mortem ad duplam nostram potuit afferre: simplam vero resurrectionem, in qua et sacramentum esset renovationis nostrae, et ejus quae in fine futura est evigilationis exemplum, non utique potuit. Ille proinde qui spiritu vivus carnem suam mortuam resuscitavit, verus vitae Mediator, illum spiritu mortuum et mortis mediatorem a spiritibus in se credentium foras misit, ut non regnaret intrinsecus, sed forinsecus oppugnaret, nec tamen expugnaret. Cui se ipse quoque tentandum praebuit, ut ad superandas etiam tentationes ejus mediator esset, non solum per adjutorium, verum etiam per exemplum. At ille primitus ubi per omnes aditus ad interiora moliens irrepere, expulsus est, post baptisma in eremo completa omni tentatione illecebrosapotuit, et permissus est in illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrauit sp̃c mediatoris quam
nulla pena peccati usq ad mortẽ car¬
nis eius accesserit: quia ñ eam deseru¬
it inuitꝰ: s quia uoluit. quando uoluit
qͦmͦ uoluit. Quippe d̃ uerbo ad uni¬
Potestatẽ habeo ponendi animã mẽa:
& potestatẽ habeo iterũ sum̃di eam.
Nemo tollet eam ame: s ego pono eã
ame. & iterum sumo eam. Et hoc
maxime mirati sunt sic̃ eungłiũ
loquitur qui presentes erant: cum
pꝰ illam uocem in qua figurã pecca¬
ti nr̃i edidit. continuo tradidit spm̃.
Longa enĩ morte cruciabant᷑ ligno sus¬
pensi: unde latronib ut iam more¬
rent᷑ & de ligno ante sabbatũ depo¬
uerent᷑. crura confracta sunt. Ille aũ
qͥa mortuus inuentꝰ est: miraculo
fuit. Hoc etiam legimꝰ pilatũ fuisse
miratũ: cũ ab eo sepeliendũ corpus
dñi peteret᷑. Ille itaq deceptor qͥ fuit
homini mediator ad mortẽ. falsoq
opponit se ad uitam nomine purga¬
tionis ꝑ sacra & sacrificia sacrilega.

Expanded text:
demonstravit spiritus Mediatoris, quam demonstravit spiritus Mediatoris, quam nulla poena peccati usque ad mortem carnis accesserit, quia non eam deseruit invitus, sed quia voluit, quando voluit, quomodo voluit. Quippe Dei Verbo ad uniPotestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam . Et hoc maxime mirati sunt, sicut Evangelium loquitur, qui praesentes erant, cum post illam vocem, in qua figuram peccati nostri edidit, continuo tradidit spiritum. Longa enim morte cruciabantur ligno suspensi. Unde latronibus, ut jam morerentur, et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt. Ille autem quia mortuus inventus est, miraculo fuit. Hoc etiam Pilatum legimus fuisse miratum, cum ab ipso sepeliendum corpus Domini peteretur . 17. Ille itaque deceptor, qui fuit homini mediator ad mortem, falsoque se opponit ad vitam nomine purgationis per sacra et sacrificia sacrilega,
Abbreviated transcription (Latin):
uũ hominẽ fieret resurrectio mortu¬
oꝵ: quia magis uitabant homines
qd̾ euitare ñ poterant. mortẽ carnis
qͣm mortẽ sp̃c. id est magis penã qͣm
meritũ penȩ: nam ñ peccare aut ñ
curat᷑ aut parum curatur: ñ mori
aũ qͣmuis non obtineatur uehem̃ter
satagitur: uitȩ mediator ostendens
qͣm ñ sit mors tũda. quȩ ꝑ humanã
conditionẽ iam euadi non potest.
s potius impietas quȩ caueri per
fidem potest: occurrit nob̃ ad finem
qͦ uenimꝰ. s ñ qua uenimꝰ. Nos enĩ ad
mortẽ ꝑ peccatũ uenimꝰ. ille ꝑ iusti¬
ciam: & ideo cum sit mors nr̃a pena
peccati: mors illius facta est hostia
preponat᷑. mors ꝙ sit sp̃c. adeo deseri.
mors aũ corporis a sp̃u deseri: eaq sit
pena in morte corporis. ut quia uolens
ut cum sp̃c d̾m deseruerit quia uoluit.
deserat corpus etiam si noluerit. nec
deserat cum uoluerit nͥ aliquã sͥ uim
qua ipsum corpꝰ ꝑimatur. intiilerit:

Expanded text:
unum hominem fieret resurrectio mortuunum hominem fieret resurrectio mortuorum , quia magis vitabant homines quod evitare non poterant, mortem carnis, quam mortem spiritus, id est, magis poenam quam meritum poenae nam non peccare, aut non curatur, aut parum curatur; non mori autem quamvis non obtineatur, vehementer satagitur; vitae Mediator ostendens, quam non sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potius impietas, quae per fidem caveri potest, occurrit nobis ad finem quo venimus, sed non qua venimus. Nos enim ad mortem per peccatum venimus; ille, per justitiam: et ideo cum sit mors nostra poena peccati, mors illius facta est hostia praeponatur, morsque sit spiritus a Deo deseri, mors autem corporis a spiritu deseri; eaque sit poena in morte corporis, ut spiritus quiut cum spiritus Deum deseruerit quia voluit, deserat corpus etiamsi noluerit; nec deserat cum voluerit, nisi aliquam sibi vim, qua ipsum corpus perimatur, intulerit:
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑. quo id quod notũ est amatur:
hoc em̃ adhuc ut cognoscatur agitur:
tam̃ ex eode gn̾e quidd̾a est. Nam uolũ¬
tas iam dici potest: quia om̃is qͥ que¬
rit inuenire uult. Et si id queritur
qd ad noticiã ꝑtineat: omĩs qui q̃rit
nosse uult. Qd̾ si ardenter atq instan¬
ter uult. studere dicitur: qd̵ maxime
in assequendis atq adipiscendis qui¬
bq doctrinis dici solet. Partũ gͦ mentiᷤ
antecedit appetitꝰ quida. quo id quod
nosse uolumꝰ querendo & inueniendo
nascitur ꝓles ipsa noticia: ac ꝑ hoc ap¬
petitꝰ ille quo concipitur pariturq no¬
ticia. partus & ꝓles recte dici ñ potest
Idemq appetitꝰ quo inhiatur rei cognos¬
cende. fit amor cognitȩ: dum tenet
atq amplectit᷑ placitam ꝓlem id est
noticiã: gignentiq coniungit. Et est
quecda ẏmago tͥnitatis. ipsa mens &
noticia eius. qd̾ est ꝓles eius: ac de se ip¬
sauerbũ eius. & amor terciꝰ. Et hȩc tͥa

Expanded text:
videatur, quo id quod notum est, amatur; videatur, quo id quod notum est, amatur; hoc enim adhuc ut cognoscatur agitur: tamen ex eodem genere quiddam est. Nam voluntas jam dici potest, quia omnis qui quaerit invenire vult; et si id quaeritur quod ad notitiam pertineat, omnis qui quaerit nosse vult. Quod si ardenter atque instanter vult, studere dicitur: quod maxime in assequendis atque adipiscendis quibusque doctrinis dici solet. Partum ergo mentis antecedit appetitus quidam, quo id quod nosse volumus quaerendo et inveniendo, nascitur proles ipsa notitia: ac per hoc appetitus ille quo concipitur pariturque notitia, partus et proles recte dici non potest; idemque appetitus quo inhiatur rei cognoscendae, fit amor cognitae, dum tenet atque amplectitur placitam prolem, id est, notitiam, gignentique conjungit. Et est quaedam imago Trinitatis, ipsa mens, et notitia ejus, quod est proles ejus ac de se ipsa verbum ejus, et amor tertius, et haec tria
Abbreviated transcription (Latin):
tenditur. hoc amoris ẽẽ principium
unde ꝓcedit. Ab ipsa quippe m̃te ꝓce-¬
dit: quȩ sͥ est amabilis ante qͣm se a¬
met. Atq ita pͥncipium est amoris sui
qͦ se amat. S ideo ñ recte dicitur geni¬
tus ab ea. sicut noticia sui qua se nouit:
quia noticia iam inuentũ est. qd̾ par-¬
tum uel reꝑtum dicitur: qd̾ sepe pre¬
cedit inquisitio. eo fine quietura. Nã
inquisitio ẽ appetitꝰ inueniendi: quod
idem ualet si dicas reꝑiendi. Quȩ autẽ
reꝑiuntur quasi pariunt᷑: unde ꝓli similia
sunt. llbi nisi in ipsa noticia: Ibi enim
quasi expressa formant᷑. Nam si iam
erant̾ res quas querendo inuenimꝰ: noti¬
cia tam̃ ipsa ñ erat: quã ficut prolem
nascentẽ deputamꝰ. Porro appetitꝰ ille
qui ẽ in querendo. ꝓcedit aquerente.
& pendet quodamodo: neq requiescit
fine quo intenditur. nisi id qd̾ querit᷑.
inuentũ querenti copuletur. Qͥ appe¬
titꝰ id est inquisitio. qͣmuis amor esse ñ

Expanded text:
tenditur hoc amoris esse principium, tenditur hoc amoris esse principium, unde procedit: ab ipsa quippe mente procedit: quae sibi est amabilis antequam se amet; atque ita principium est amoris sui, quo se amat: sed ideo non recte dicitur genitus ab ea, sicut notitia sui qua se novit, quia notitia jam inventum est, quod partum vel repertum dicitur, quod saepe praecedit inquisitio eo fine quietura? Nam inquisitio est appetitus inveniendi, quod idem valet si dicas, reperiendi. Quae autem reperiuntur, quasi pariuntur: unde proli similia sunt; ubi, nisi in ipsa notitia? Ibi enim quasi expressa formantur. Nam etsi jam erant res quas quaerendo invenimus, notitia tamen ipsa non erat, quam sicut prolem nascentem deputamus. Porro appetitus ille, qui est in quaerendo, procedit a quaerente, et pendet quodam modo, neque requiescit fine quo inteditur, nisi id quod quaeritur inventum quaerenti copuletur. Qui appetitus, id est, inquisitio, quamvis amor esse non
Abbreviated transcription (Latin):
& cognito. Itaq mens cum seipsam cogno¬
scit. sola parens ẽ noticiȩ suȩ: & cognitũ
eñ & cognitor ipsa est. Erat autẽ sibi
ipsa noscibilis & ante qͣm se nosset: sed
noticia sui ñ erat in ea. cum se ipsa non
nouerat. Qd̃ gͦ cognoscit se. parem sibi
noticiã sui gignit: quia ñ minꝰ se no¬
uit qͣm est. nec alteriꝰ essentiȩ noticia
eiꝰ: ñ solum quia ipsa nouit. s etiã qͥa
se ipsam. supra sicut diximus. Qͥd gͥ
de amore dicendu est: Cur ñ etiam cũ
se amat. ipsum quoq amorẽ sui genu¬
isse uideatur: Erat enĩ amabilis sibi
& anteqͣm se amaret. quia poterat se
amare: sicut erat sͥ noscibilis & ante¬
qͣm se noss quia poterat se nosse. Nam
si ñ sibi eẽt noscibilis: nunꝙͣ se nosse
potuiss. Ita si ñ sibi eẽt amabilis:
nunꝙͣ se amare potuiss. Cur itaq a¬
mando se. ñ genuisse dicat᷑ amorem
suũ: sicut cognoscendo se genuit no¬
ticiã suam: In eo quide manifeste os¬

Expanded text:
t cognito. Itaque mens cum se ipsam cognot cognito. Itaque mens cum se ipsam cognoscit, sola parens est notitiae suae: et cognitum enim et cognitor ipsa est. Erat autem sibi ipsa noscibilis, et antequam se nosset: sed notitia sui non erat in ea, cum se ipsa non noverat. Quod ergo cognoscit se, parem sibi notitiam sui gignit: quia non minus se novit quam est, nec alterius essentiae est notitia ejus, non solum quia ipsa novit, sed etiam quia se ipsam, sicut supra diximus. Quid ergo de amore dicendum est, cur non etiam cum se amat, ipsum quoque amorem sui genuisse videatur? Erat enim amabilis sibi, et antequam se amaret, quia poterat se amare: sicut erat sibi noscibilis, et antequam se nosset, quia poterat se nosse. Nam si non sibi esset noscibilis, nunquam se nosse potuisset: ita si non sibi esset amabilis, nunquam se amare potuisset. Cur itaque amando se non genuisse dicatur amorem suum; sicut cognoscendo se genuit notitiam suam? An eo quidem manifeste os
Abbreviated transcription (Latin):
creatura ad lum̃ incõmutabile diri¬
gamꝰ: si tam̃ ueritas ipsa ꝑsuaserit.
sic̃ di uerbũ filiũ esse nullꝰ xp̃ianus
dubitat. ita caritatẽ esse sp̃m scm̃. Er¬
hoc est ad rationalem mentẽ diligen¬
tius de hac re interrogand̃a consid̾an¬
damq redeamꝰ: ubi temporalit̾ existenᷤ
ĩnullaꝵ rerũ noticia quȩ ante non
erat. & aliquaꝵ rerũ amor quȩ ante
ñ amabantur. distinctus nob̾ aꝑit
qͥd dicamꝰ : quia & ipsi locutioni tpr̃a¬
lit̾ digerendȩ. facilior est ad explicandũ
res quȩ in ordine tempoꝵ comp̃hendi¬
tur. Primo itaq manifestũ sit posse fi¬
eri ut sit aliquid scibile. id est quod sci¬
ri possit. & tam nesciatur: illud aut̃e
fieri ñ posse ut sciatur. qd̾ scibile non
fuerit. Unde liquido tenendu est: qd̾
om̃is res quãcunq cognoscimꝰ. conge¬
nerat in nob̃ noticiã sui. Ab utroq
enĩ nob̾ scientia paritur: acognoscente¬

Expanded text:
creatura ad lumen incommutabile diricreatura ad lumen incommutabile dirigamus: si tamen veritas ipsa persuaserit, sicut Dei Verbum Filium esse nullus christianus dubitat, ita charitatem esse Spiritum sanctum. Erhoc est, ad rationalem mentem diligentius de hac re interrogandam considerandamque redeamus, ubi temporaliter existens nonnullarum rerum notitia, quae antea non erat, et aliquarum rerum amor, quae antea non amabantur, distinctius nobis aperit quid dicamus: quia et ipsi locutioni temporaliter dirigendae, facilior est ad explicandum res quae in ordine temporum comprehenditur. 18. Primo itaque manifestum sit, posse fieri ut sit aliquid scibile, id est, quod sciri possit, et tamen nesciatur: illud autem fieri non posse, ut sciatur quod scibile non fuerit. Unde liquido tenendum est quod omnis res quamcumque cognoscimus, congenerat in nobis notitiam sui. Ab utroque enim notitia paritur, a cognoscente
Abbreviated transcription (Latin):
qua mens ipsa quȩ nouit est nota. Id̾oq
& ẏmago & uerbum est: quia de illa
exprimitur. cũ cognoscendo ei coȩquat᷑:¬
& est gignenti ȩquale qd genitũ est. Ed¬
gͦ. amor ñ erit ymago: non uerbũ. non
genitus: Cur enim mens noticiã suã
gignit. cum se nouit: & amorẽ suũ ñ
gignit. cum se amat: Nam si ꝓpterea
est notionis suȩ causa quia noscibili
est: amoris etiam sui causa est. qͥa est
amabilis. Cur itaq ñ utrunq genue¬
rit: difficile est dicere. Hȩc enĩ questio
etiã de ipsa sũma trinitate omĩpoten¬
tissimo creatore deo. ad cuius ymaginẽ¬
homo factus ẽ. solet mouere homines.
qͦs ueritas di ꝑ humanã locutionẽ in¬
ligitur. ut filius etiã ipse dicat᷑. Qd̃
nc in m̃te humana uttimq uestiga¬
re conam: ut ex inferiore ymagine.
in qua nob familiariꝰ natura ipsa
nr̃a quasi int̾rogata respondet. exer¬
citatiorẽ m̃tis aciem ab illuminata

Expanded text:
qua mens ipsa, quae novit, est nota. Ideoque qua mens ipsa, quae novit, est nota. Ideoque et imago et verbum est, quia de illa exprimitur, cum cognoscendo eidem coaequatur, et est gignenti aequale quod genitum est. go amor? non erit imago? non verbum? non genitus? Cur enim mens notitiam suam gignit, cum se novit; et amorem suum non gignit, cum se amat? Nam si propterea est notionis suae causa, quia noscibilis. est; amoris etiam sui causa est, quia est amabilis. Cur utrumque itaque non genuerit, difficile est dicere. Haec enim quaestio etiam de ipsa summa Trinitate, omnipotentissimo creatore Deohomo factus est, solet movere homines, quos veritas Dei per humanam locutionem inligitur, ut filius etiam ipse dicatur? Quod nunc in mente humana utcumque investigare conamur, ut ex inferiore imagine, in qua nobis familiarius natura ipsa nostra, quasi interrogata respondet, exercitationem mentis aciem ab illuminata
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ea cogitamꝰ: s eoꝵ similitudines.
Itaq cũ eas ꝓ illis approbamꝰ erramus.
error est namq pro alio alt̾us approba¬
tio. Melior est tam̃ ymaginatio corpo¬
ris in animo. qͣm illa sp̃es corporis. in
quantũ hec in meliore nat᷑a est. io est
in substantia uitali sicuti animꝰ est: ita
cũ dđm nouimꝰ. qͣmus meliores efficia¬
mͣ qͣm eramꝰ anteqͣm nossemꝰ. maxime¬
q cum eadem noticia etiã placitã dig¬
neq amata. uerb̾u est. fitq aliqua de
similitudo illa noticia: tam̃ inferior ẽ
quia in inferiore natura ẽ. Creatura
quippe animꝰ: creator aũ ds. Ex quo col¬
ligitur quia cũ se mens ipsa nouit atq
approbat. sic est eadem noticia uerbu
euis. ut ei sit par omĩno. equale. atq idem¬
tide: quia neq inferioris essentiȩ est no¬
ticia sicut corporis: neq suꝑioris sic̃ d̃.
Et cum habeat noticia similitudinẽ
ad eam rem quã nouit. hoc est cuiꝰ no¬
ticia ẽ. hec habet ꝑfectam & equalem.

Expanded text:
cum ea cogitamus; sed eorum similitudines: itaque cum eas pro illis approbamus, erramus; error namque est pro alio alterius approbatio: melior est tamen imaginatio corporis in animo, quam illa species corporis, in quantum haec in meliore natura est, id est, in substantia vitali, sicuti animus est: ita cum Deum novimus, quamvis meliores efficiamur quam eramus antequam nossemus, maximeque cum eadem notitia etiam placita digneque amata verbum est, fitque aliqua Dei similitudo illa notitia: tamen inferior est, quia in inferiore natura est; creatura quippe animus, Creator autem Deus. Ex quo colligitur, quia cum se mens ipsa novit atque approbat, sic est eadem notitia verbum ejus, ut ei sit par omnino et aequale, atque identidem: quia neque inferioris essentiae notitia est, sicut corporis; neque superioris, sicut Dei. Et cum habeat notitia similitudinem ad eam rem quam novit, hoc est, cujus notitia est; haec habet perfectam et aequalem,
Abbreviated transcription (Latin):
rit. uel sꝑate pecuniȩ cupiditate. uł in¬
ani auiditate laudis humanȩ: statim
amor ille quo in eum ferebar offensus
& quasi reꝑcussus. atq ab indigno hoĩe
ablatus. in ea forma ꝑmanet. ex qua
eũ talem credens amauerã: nisi forte
ad hoc amo iam ut talis sit. cum talẽ
ñ esse comꝑero. At in illo homine nicħ
mutatũ est: mutari tam̃ potest. ut
fiat qd̾ eum iam ẽẽ crediderã. In m̃te
aut̃ mea mutata est utiq ipsa existi¬
matio quȩ de illo aliter se habebat. &
aliter habet: idemq amor ab intenti¬
one ꝑfruendi. ad intentionẽ consulen¬
di. incõmutabili desuꝑ iusticia iuben¬
te deflexus ẽ. Ipsa uͦ forma inconcusse
ac stabilis ueritatis & in qua fruerer
homine bonũ eum credens. & in qua
consulo ut bonus sit: eadem luce in¬
corruptibilis sincerissimȩ q rationis
& meȩ m̃tis aspectum. & illam fanta¬
siȩ nubem quã desuꝑ cerno. cũ eundẽ

Expanded text:
rit, vel speratae pecuniae cupiditate, vel inrit, vel speratae pecuniae cupiditate, vel inani aviditate laudis humanae: statim amor ille, quo in eum ferebar, offensus, et quasi repercussus, atque ab indigno homine ablatus, in ea forma permanet, ex qua eum talem credens amaveram. Nisi forte ad hoc amo jam, ut talis sit, cum talem non esse comperero. At in illo homine nihil mutatum est: mutari tamen potest, ut fiat quod cum jam esse credideram. In mente autem mea mutata est utique ipsa existimatio, quae de illo aliter se habebat, et aliter habet: idemque amor ab intentione perfruendi ad intentionem consulendi, incommutabili desuper justitia jubente deflexus est. Ipsa vero forma inconcussae ac stabilis veritatis, et in qua fruerer homine bonum eum credens, et in qua consulo ut bonus sit, eadem luce incorruptibilis sincerissimaeque rationis et meae mentis aspectum, et illam phantasiae nubem, quam desuper cerno, cum eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
accidere solet. int̾ utrunq aere libero
fruens. & serenissimã lucem supra. &
bensissimas nebulas subter aspiciam
Nam unde fraterni amoris in me infła.¬
mat᷑ ardor. cum audio uirũ aliquẽ ꝓ fidei
pulchritudine & firmitate acria torm̃¬
ta tolerasse: & si mͥ digito ostendatur
ipse homo. studeo mͥ coniungere. notũ
facere. amicitia colligare: Itaq si fa¬
cultas datur accedo. alloquor. sermonẽ
confero: affectum meũ in illum quib
uerb̾ possum exprimo: uicissim ꝙ in eo
fieri quẽ in me habeat atq exprimi
uolo: spiritalem q complexũ creden¬
do molior: quia ꝑuestigare tam cito
& cernere eius interiora ñ possũ. Amo
itaq fidelem & fortem uirum: amore
casto atq germano. Qd̃ si mͥ inter nr̃as
loquelas fateatur. aut incautus aliqͦ
mͦ sese indicet. qd uel de do credat in¬
congrua: atq in illo quoq carnale ali¬
quid desideret. & ꝓtali errore illa ꝑtule¬

Expanded text:
accidere solet, inter utrumque aere libero accidere solet, inter utrumque aere libero fruens, et serenissimam lucem supra, et densissimas nebulas subter aspiciam. Nam unde in me fraterni amoris inflammatur ardor, cum audio virum aliquem pro fidei pulchritudine et firmitate acria tormenta tolerasse? Et si mihi digito ostendatur ipse homo, studeo mihi conjungere, notum facere, amicitia colligare. Itaque si facultas datur, accedo, alloquor, sermonem confero, affectum meum in illum quibus verbis possum exprimo, vicissimque in eo fieri quem in me habeat atque exprimi volo, spiritualemque complexum credendo molior, quia pervestigare tam cito et cernere penitus ejus interiora non possum. Amo itaque fidelem et fortem virum amore casto atque germano. Quod si mihi inter nostras loquelas fateatur, aut incautus aliquo modo sese indicet, quod vel de Deo credat incongrua, atque in illo quoque carnale aliquid desideret, et pro tali errore illa pertule
Abbreviated transcription (Latin):
Unde etiam fantasias rerũ corporali¬
ũ ꝑ corporis sensum haustas. & quo¬
dam mͦ infusas memoriȩ. ex quib eti¬
am ea quȩ ñ uisa sunt ficto fantasma¬
te cogitant᷑. siue aliter qͣm sunt. siue
fortuitu sicuti sunt: aliis omĩno re¬
gulis supra mentẽ nr̃am incõmuta¬
bilit̾ manentib uł approbare apud
nosmet ipsos. uł imꝓbare conuincim᷑.
cũ recte aliquid approbamꝰ aut impro¬
bamꝰ. Nam cũ recolo karthaginis me¬
nia quȩ uidi & confingo alexandriȩ
quȩ ñ uidi. easdemq ymaginarias for¬
mas quas dã quibdam preferens. ratio¬
nabilit̾ prefero: uiget & claret desuper
iudiciũ ueritatis: ac sui uris incorrup¬
tissimis regłis firmũ est. Et si corpora¬
liũ ymaginũ quasi quod̾a nubilo sub¬
texitur: non tam̃ inuoluit᷑ atq con¬
fundit᷑. S interest. utrũ ego sub illa
uł in illa caligine tamꝙͣ. a cȩlo ꝑspicuo
secludar: an sicut in altissimis montib

Expanded text:
Unde etiam phantasias rerum corporaliUnde etiam phantasias rerum corporalium per corporis sensum haustas, et quodam modo infusas memoriae, ex quibus etiam ea quae non visa sunt, ficto phantasmate cogitantur, sive aliter quam sunt, sive fortuitu sicuti sunt, aliis omnino regulis supra mentem nostram incommutabiliter manentibus, vel approbare apud nosmetipsos, vel improbare convincimur, cum recte aliquid approbamus aut improbamus. Nam et cum recolo Carthaginis moenia quae vidi, et cum fingo Alexandriae quae non vidi, easdemque imaginarias formas quasdam quibusdam praeferens, rationabiliter praefero; viget et claret desuper judicium veritatis, ac sui juris incorruptissimis regulis firmum est: et si corporalium imaginum quasi quodam nubilo subtexitur, non tamen involvitur atque confunditur. 11. Sed interest utrum ego sub illa vel in illa caligine, tanquam a coelo perspicuo secludar; an sicut in altissimis montibus
Abbreviated transcription (Latin):
homo loquendo enunciat mentẽ suã.
quid in se ipso agatur attendens: aliter
aut̃ humanã mentẽ speciali aut ge¬
nerali cognitione definit. Itaq cũ mͥ
de sua ꝓpria loquitur. utrũ intelligat
hoc aut illud. an ñ intelligat. & utrũ ue¬
lit aut nolit hoc aut illud. credo: cũ uͦ
de humana specialit̾ aut generaliter
uerũ dicit. agnosco & approbo. Unde
manifestũ est inũ queq aliud uidere
in se qd̾ sibi alius dicenti credat. ñ tam̃
uideat.:⁊ aliud autẽ in ipsa ueritate qd̾
alius quoq possit intueri: quoꝵ alterũ
mutari ꝑ tempora. alterũ incõmuta¬
bili et̾nitate consistere. Neq enĩ ocłis¬
corporeis multas m̃tes uidendo ꝑsimi¬
litudinẽ colligimꝰ generalem iđ speci¬
alem m̃tis humanȩ notiriã: s intuem᷑
inuiolabilem ueritatẽ. ex qua ꝑfecte
quantũ possumꝰ defimamꝰ. ñ qualis
sit uniꝰ cuiusq hominis mens. s qua¬
lis ẽẽ sempit̾nis rationib debeat.

Expanded text:
homo loquendo enuntiat mentem suam, homo loquendo enuntiat mentem suam, quid in se ipso agatur attendens; aliter autem humanam mentem speciali aut generali cognitione definit. Itaque cum mihi de sua propria loquitur, utrum intelligat hoc aut illud, an non intelligat, et utrum velit, an nolit hoc aut illud, credo: cum vero de humana specialiter aut generaliter verum dicit, agnosco et approbo. Unde manifestum est, aliud unumquemque videre in se, quod sibi alius dicenti credat, non tamen videat; aliud autem in ipsa veritate, quod alius quoque possit intueri: quorum alterum mutari per tempora, alterum incommutabili aeternitate consistere. Neque enim occorporeis multas mentes videndo, per similitudinem colligimus generalem vel specialem mentis humanae notitiam: sed intuemur inviolabilem veritatem, ex qua perfecte, quantum possumus, definiamus, non qualis sit uniuscujusque hominis mens, sed qualis esse sempiternis rationibus debeat. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
in bius ita sunt: quia mens que se
nouit & amat. in amore & noticia
sua ẽ. & amor amantis m̃tis seseq
scientis. in m̃te noticiaq eius est: &
noticia m̃tis se scientis & amantis
in m̃te atq in amore eius est: quia scientẽ
se amat. & amantẽ se nouit. Ac ꝑ hoc &
bina in singłis: quia mens quȩ se nouit¬
& amat. cum sua noticia ẽ in amore. &
cũ suo amore in noticia: amorq ipse &
noticia simul sunt in m̃te quȩ se amat
&̃ nouit. Tota uͦ in totis quẽ ammodũ
sint. iam supͣ ostendimꝰ: cum se totamẽs
amat. & totam nouit. totũ amorẽ suũ
nouit. totamq amat noticiã suã. qͣndo
tria ista ad seipsa ꝑfecta sunt. Miro itaq
mͦ tria ista inseparabilia sunt a semet¬
ipsis: & tam̃ eoꝵ singłm quidq substan¬
tia est. & simul omĩa una substantia uł
essentia. cum & relatiue dicant᷑ adinuicẽ.¬
& amat se ipsam: ñ aliquid incõmuta¬
bile nouit & amat. Aliterq unus qͥsq

Expanded text:
in binis ita sunt, quia mens quae se in binis ita sunt, quia mens quae se novit et amat, in amore et notitia sua est; et amor amantis mentis seseque scientis, in mente notitiaque ejus est; et notitia mentis se scientis et amantis in mente atque in amore ejus est, quia scientem se amat, et amantem se novit. Ac per hoc et bina in singulis, quia mens quae se novit et amat, cum sua notitia est in amore, et cum suo amore in notitia: amor quoque ipse et notitia simul sunt in mente, quae se amat et novit. Tota vero in totis quemadmodum sint, jam supra ostendimus, cum se totam mens amat, et totam novit, et totum amorem suum novit, totamque amat notitiam suam, quando tria ista ad se ipsa perfecta sunt. Miro itaque modo tria ista inseparabilia sunt a semetipsis, et tamen eorum singulum quodque substantia est, et simul omnia una substantia vel essentia, cum relative dicantur ad invicem.et amat se ipsam, non aliquid incommutabile novit et amat: aliterque unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
la cõmixtione confundit᷑. qͣmuis & sin¬
gula sint in seipsis. & inuicẽ tota in to¬
tis: siue singła inbinis. siue bina in
singłis: itaq omĩa in om̃ib. slam &
mens ẽ utiq in seipsa. qm̃ ad seipsam
mens dicitur: qͣmuis noscens uł nota.
uł noscibilis ad suam noticiã relatiue
dicatur: amans quoq & amata uł ama¬
bilis ad amorẽ referatur quo se amat.
Et noticia qͣmius referatur ad mentẽ
cognoscentẽ. uel cognitã: tam̃ & ad se
ipsam nota et noscens dicit᷑. Non enĩ
sibi est incognita noticia: qua se mẽs
ipsa cognoscit. Et amor qͣmuis referat᷑
ad mentẽ amantẽ cuiꝰ amor ẽ: tam̃ &
ad se ipsum est amor. ut sit etiã in seip¬
so. quia & amor amat᷑: nec alio nisi
amore amari potest. id est seipso. Ita
hec singła sunt in seipsis. In alternis
autẽ ita sunt: quia & mens amans
in amore est. & amor in amantis noti¬
cia ÷ & noticia in m̃te noscente. Singła

Expanded text:
la commixtione confunditur: quamvis et sinla commixtione confunditur: quamvis et singula sint in semetipsis, et invicem tota in totis, sive singula in binis, sive bina in singulis. Itaque omnia in omnibus. Nam et mens est utique in se ipsa, quoniam ad se ipsam mens dicitur: quamvis noscens, vel nota, vel noscibilis ad suam notitiam relative dicatur; amans quoque et amata vel amabilis ad amorem referatur, quo se amat. Et notitia quamvis referatur ad mentem cognoscentem vel cognitam, tamen et ad se ipsam nota et noscens dicitur: non enim sibi est incognita notitia, qua se mens ipsa cognoscit. Et amor quamvis referatur ad mentem amantem, cujus amor est; tamen et ad se ipsum est amor, ut sit etiam in se ipso: quia et amor amatur, nec alio nisi amore amari potest, id est se ipso. Ita sunt haec singula in se ipsis. In alternis autem ita sunt, quia et mens amans in amore est, et amor in amantis notitia, et notitia in mente noscente. Singula
Abbreviated transcription (Latin):
stantiȩ sunt. aqua uinũ & mel: qͣmius
ex eoꝵ cõmixtione fit una substantia
potionis. Quom aũ illa tria ñ sint
eiusde substantiȩ ñ uideo. cũ mens ip̃a
se amet. atq ipsa se nouerit: atq ita
sint hec tria. ut ñ alteri alicui rerum
mens uel amata uł nota sit. Unius gͦ
euisdemq eẽntiȩ. necesse est hec tria sint.
Et id̾o si tamꝙͣ commixtione confusa
eẽnt. nullo modo eẽnt tͥa. nec referri
ad inuicẽ possent: quẽ ammodu si ex
uno eodemq auro tres anulos similes
facias. qͣmius cõnexos sͥ. referunt᷑ ad
inuicẽ. qd̾ similes sunt. Omis enim
similis: alicui similis ẽ. Et trinitas
anuloꝵ ẽ: & unũ aurũ. At si miscean¬
tur sͥ. & ꝑ totam singłi massam suã
consꝑgantur: int̾cidet illa trinitas. &
om̃ino nerit. At ñ solum unũ aurum
dicetur. sicut in illis trib amilis diceba¬
trib cum se nouit mens. & amat se. ma¬
net trinitas. mens. amor. noticia. & nul¬

Expanded text:
stantiae sunt, aqua, vinum, et mel, quamvis stantiae sunt, aqua, vinum, et mel, quamvis ex eorum commixtione fiat una substantia potionis. Quomodo autem illa tria non sint ejusdem substantiae, non video; cum mens ipsa se amet, atque ipsa se noverit; atque ita sint haec tria, ut non alteri alicui rerum mens vel amata vel nota sit. Unius ergo ejusdemque essentiae necesse est haec tria sint: et ideo si tanquam commixtione confusa essent; nullo modo essent tria, nec referri ad invicem possent. Quemadmodum si ex uno eodemque auro tres annulos similes facias, quamvis connexos sibi, referuntur ad invicem, quod similes sunt; omnis enim similis alicui similis est; et trinitas annulorum est, et unum aurum: at si misceantur sibi, et per totam singuli massam suam conspergantur, intercidet illa trinitas, et omnino non erit; ac non solum unum aurunt dicetur, sicut in illis tribus annulis dicebatribus, cum se novit mens et amat se, manet trinitas, mens, amor, notitia; et nul