comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Manet gͦ dispositio ueritatis: & beatꝰ
petrus in accepta fortitudine ꝑseuerans.
suscepta eccłiȩ gub̾nacula ñ reliquit.
Sic enĩ pre cȩtis ordinatꝰ ẽ: ut dũ petra
dicit᷑. dum fundam̃tum ꝓnuntiat᷑. du
regni cȩloꝵ ianitor constituit᷑. du li¬
gandoꝵ soluendoꝵq arbit̾ mansura
ꝑ ipsa appellationũ eius mystĩa nosce¬
remus. Qui nc̃ plenius & potentrꝰ ea
quȩ sibi cõmissa sunt ꝑagit: & om̃s
partes officioꝵ atq curarũ. in ipso &
eũ ipso ꝑ quẽ est glorificatꝰ exequit᷑
Si quid itaꝙ a nobis recte agit᷑. recte¬
q decernitur. si qͥd a miscdĩa dĩ cotid¬
anis supplicationib obtinet᷑: illiꝰ est
oꝑum atq meritoꝵ. cui in sede. sira
uiuit potestas: excellit auc̾toritas.
Hoc enim obtinuit dilectissimi illa
confessio. quȩ a dõ patre apłico inspi¬
rata corchi. omĩa humanarũ opinio¬
num incerta transcendit: &e firmita¬
dem petrȩ: quȩ nullis impulsionib

Expanded text:
III. Manet ergo dispositio veritatis, et beatus Petrus in accepta fortitudine petrae perseverans, suscepta Ecclesiae gubernacula non reliquit. Sic enim prae caeteris est ordinatus, ut dum Petra dicitur, dum fundamentum pronuntiatur, dum regni coelorum janitor constituitur, dum ligandorum solvendorumque arbiter, mansura per ipsa appellationum ejus mysteria nosceremus. Qui nunc plenius et potentius ea quae sibi commissa sunt peragit, et omnes partes officiorum atque curarum in ipso et cum ipso, per quem est glorificatus, exsequitur. Si quid itaque a nobis recte agitur, recteque discernitur, si quid a misericordia Dei quotidianis supplicationibus obtinetur, illius est operum atque meritorum, cujus in sede sua vivit potestas, et excellit auctoritas. Hoc enim obtinuit, dilectissimi, illa confessio, quae a 13 Deo Patre apostolico inspirata cordi, omnia humanarum opinionum incerta transcendit, et firmitatem petrae, quae nullis impulsionibus
Abbreviated transcription (Latin):
sicut euangłica lectione. reseratũ ẽ. int̃¬
rogass dñs discipłos. quẽ ipsũ multis
diuersa opinantib crederent: respondis¬
sq beatus apłs petrus dicens. tu es xp̃c
filius dĩ uiui: dñs ait. Beatus es symon
bariona: qͥa caro & sanguis ñ reuelauit

Expanded text:
sicut evangelica lectione reseratum est, intesicut evangelica lectione reseratum est, interrogasset Dominus discipulos, quem ipsum, multis diversa opinantibus, crederent, respondissetque beatus Petrus, dicens: Tu es Christus filius Dei vivi: Dominus ait: Beatus es, Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit
Abbreviated transcription (Latin):
inueniam᷑ &e segnes: dũ si qͥd deuote ac
strenue agere cupimꝰ ipsius conditionis¬
nr̃e fragilitate tardamur: habentes tam̃
incessabilem ꝓpitiationẽ omĩpotentis et
ꝑpetui sacerdotis. qui similis nr̃i. ȩqualis
patri. diuinitatẽ usq ad humana submisit.
humanitatẽ. usq ad diuina ꝓuexit: dig¬
ne: & pie de ipsius constitutione gaude.¬
mus. Qm̃ &e si multis pastorib curã sua¬
rum ouium delegauit: ipse tam̃ dilec¬
ti gregis custodiam ñ reliquit. De cuiꝰ
pͥncipali ȩt̃noq p̾sidio. etiã apłicȩ opis
munimen accepimꝰ: qd utiq ab oꝑe suo
non uacat. Et firmitas fundam̃ti cui
dotius eccłiȩ suꝑstruit᷑ altitudo: nulla
incumbentis sibi templi mole lassescit.¬
Soliditas enĩ illius ficdi. quȩ in apłorũ
pͥncipe ẽ laudata: ꝑpetua ẽ. Et sic̃ ꝑma¬
net qd̾ in xp̃o petrus credidit: ita ꝑma¬
net qd̾ in petro xp̃c instituit. Cum enim

Expanded text:
inveniamur et segnes, dum si quid devote et inveniamur et segnes, dum si quid devote et strenue agere cupimus, ipsius nostrae condinis fragilitate tardamur; habentes tamen incessabilem propitiationem omnipotentis et perpetui Sacerdotis, qui similis nostri, aequalis Patri, divinitatem usque ad humana submisit, humanitatem usque ad divina provexit, digne et pie de ipsius constitutione gaudemus: quoniam etsi multis pastoribus curam suarum ovium delegavit, 12 ipse tamen dilecti gregis custodiam non reliquit. De cujus principali aeternoque praesidio, etiam apostolicae opis munimen accepimus, quod utique ab opere suo non vacat: et firmitas fundamenti, cui totius Ecclesiae superstruitur altitudo, nulla incumbentis sibi templi mole lacessitliditas enim illius fidei, quae in apostolorum principe est laudata, perpetua est; et sicut permanet quod in Christo Petrus credidit, ita permanet quod in Petro Christus instituit. Cum enim,
Abbreviated transcription (Latin):
consona uoce cantauimꝰ. Ipse ẽ enĩ. de qͦ
ꝓphetice dictum ẽ. Tu es sacerdos in et̃.¬
num: scd̾m ordinem melchisedech. Hoc
ẽ non scd̾m ordinẽ aaron. cuiꝰ sac̾dotiũ
ꝑ ꝓpaginem sui seminis currens. tẽpora¬
lis ministerii fuit: & cũ uet̾is testam̃ti
lege cessauit. Sedm ordinẽ melchisedecͭ
in quo ȩt̾̃ni pontificis forma p̾cessit: et
dum quib parentib sit editus ñ resert᷑:
ille in eo intelligit᷑ ostendi: cuiꝰ gen̾atio
ñ potest enarrari. Deniq cũ hur diuini
sacerdotii sacram̃tum. etiã ad humanaᷤ
ꝑuenit funcꝰtiones. ñ ꝑ generationũ tra¬
mitem currit᷑: nec qd̾ caro ce sanguis
creauit eligit᷑: s cessante priuilegio pa¬
trum. &e familiarũ ordine pret̃misso.
eos rectores eccłia accipit. quos sp̃c sẽs
uniuersitas sacerdotalis atq regalis ẽ.
ñ p̃rogatiua t̾renȩ originis obtineat
unctionẽ: s dignatio cȩlestis gr̃e gignat
plendam nr̃i officii seruitutẽ. & infirmi

Expanded text:
e cantavimus. Ipse est enim de quo prophetice scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech : hoc est, non secundum ordinem Aaron, cujus sacerdotium per propaginem sui seminis currens, temporalis ministerii fuit, et cum veteris Testamenti lege cessavit; sed secundum ordinem Melchisedech, in quo aeterni Pontificis forma praecessit. Et dum quibus parentibus sit editus non refertur, in eo ille intelligitur ostendi, cujus generatio non potest enarrari. Denique cum hujus divini sacerdotii sacramentum etiam ad humanas pervenit functiones, non per generationum tramitem curritur, nec quod caro et sanguis creavit, eligitur; sed cessante privilegio patrum, et familiarum ordine praetermisso, eos rectores Ecclesia accipit, quos Spiritus sDei, cujus universitas sacerdotalis atque regalis est, non praerogativa terrenae originis obtineat unctionem, sed dignatio coelestis gratiae gignat plendam nostri officii servitutem, et infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
tui debeat. rerũ ꝓcessus ostendat. De cõmo
lato. necessariũ ñ fuit epłis. qͥd uideretur
inserere: cũ sufficeret legatis cuncta cõmitti:
quoꝵ sermone ex omib diligenti instrueri.
gruunt. fidelit̾ & efficacit᷑ cũ his fr̃ĩb quos
tantȩ rei idoneos auctores eligimꝰ exequarsˢ.
p̃sertim cũ ipsa uos causȩ ratio. spesq diumi
auxilii cohortet᷑. & elem̃tissimoꝵ pͥncipum
tam sc̃a sit. fides. tam religiosa deuotio. ut
in eis ñ sołu xp̃ianum. s etiã sac̾dotalem
expiam᷑ affectũ. Qui utiq ꝓ ea pietate qͣ
se dĩ famulos ẽẽ głiant᷑. om̃s suggestiones
urãs fidi catholicȩ ꝓfuturas dignant᷑ acci¬
pient: ut ipsoꝵ quoq oꝑe. & pax xꝑiana
reparari: &e error impius possit aboleri. Ae
si de aliquib ampliꝰ fuerit delib̾andum.
celerit᷑ ad nosrelatio dirigat᷑: ut ꝑtracta¬
ta qualitate causarũ. nr̃a qͥd obseruari

Expanded text:
tui debeat rerum processus ostendat. CAP. III.tui debeat rerum processus ostendat. CAP. III.lato, necessarium non fuit epistolis quid videretur inserere cum sufficeret legatis cuncta committi, quorum sermone ex omnibus diligentius instrueris. gruunt, fideliter et efficaciter 1052 cum his fratribus, quos tantae rei idoneos auctores elegimus, exsequaris; praesertim cum ipsa vos causae ratio, spesque divini auxilii cohortentur, et clementissimorum principum tam sancta sit fides, tam religiosa devotio, ut in eis non solum Christianum, sed etiam sacerdotalem experiamur affectum. Qui utique pro ea pietate qua se esse Dei famulos gloriantur, omnes suggestiones vestras fidei catholicae profuturas, dignanter accipient, ut ipsorum quoque opere et pax Christiana reparari, et error impius possit aboleri. Ac si de aliquibus amplius fuerit deliberandum, celeriter ad nos relatio dirigatur: ut pertractata qualitate causarum, nostra, quid observari
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenalis ostendit. dolent ut dilectionis
tuȩ relatione cõꝑimus se metu uictos. et
terrore suꝑatos. ad consensũ scelestissimi iu¬
dicii potuisse cõpelli. & cõmunionem catho¬
licam obtinere desiderant. satisfactioni eoꝵ
nent. De his aũt qui in hac causa grauius
peccauer̃t. & ob hoc suꝑiorem sibi locũ in
eadem in felici synodo uendicart̃. ut humi¬
lioꝵ fr̃m simplicitatẽ. arrogantiȩ suȩ p̃iu¬
diciis aggrauarent: si forte resipiscunt. & a¬
facti sui defensione cessantes. in condẽpna¬
tionẽ ꝓprii conu̾tunt᷑ erroris. hoꝵ satisfac¬
tio talis accedit. quȩ ñ refutanda uideat᷑.
maturiorib apłicȩ sedis confiliis reserue.¬
tur: ut examinatis omib atq ppensis. de ip¬
sis eoꝵ agnitionib qͥd constitui debeat. esti¬
met᷑. Neq pri in eccłia eui te dñs uoluit
p̃sidere. cuiꝰquã taliũ ut ante ĩa scͥpsimus
nom̃ ad altare recitet᷑: qm̃ qͥd de. eis consti¬

Expanded text:
Juvenalis ostendit, dolent, ut dilectionis Juvenalis ostendit, dolent, ut dilectionis tuae relatione comperimus, se metu victos et terrore superatos ad consensum scelestissimi judicii potuisse compelli, et communionem catholicam obtinere desiderant, satinent. De his autem, qui in hac causa gravius peccaverunt, et ob hoc superiorem sibi locum in eadem infelici synodo vindicarunt, ut humilium fratrum simplicitatem arrogantiae praejudiciis aggrafacti sui defensione cessantes in condemnationem proprii convertuntur erroris, horum si satisfactio talis accedit, quae non refutanda videatur, maturioribus apostolicae sedis consiliis reservetur, ut, examinatis omnibus atque perpensis, de ipsis eorum agnitionibus quid constitui debeat 72 aestimetur. Neque prius in Ecclesia, cui te Dominus voluit praesidere, cujusquam talium, ut ante jam scripsimus, nomen ad altare recitetur, quam quid de eis consti
Abbreviated transcription (Latin):
tholio ep̃o. Licet sperem dilectionẽ tuã
ad om̃e opꝰ bonũ eẽ deuotam: ut tam̃ effi¬
cacior tua fieri possit. industria. necessari
quib tua dilectio societ᷑: ut nicħ in his quȩ
ad uniu̾salis eccłiȩ statũ ꝑtinent. aut du¬
bie agat᷑ aut segniter: cũ residentib uob̃
quib executionẽ nr̃e dispositionis iniun¬
ximꝰ ea possint. agi cuncta moderatione.
ut nec beniuolentiȩ partes nec iusticiȩ ne.¬
gligant᷑: s absq ꝑsonarũ acceptione. diui¬
num in om̃ib iudiciũ cogitet᷑. Qd̃ ut recta
obseruantia ualeat eustodir :. catholice pri¬
mitus fidi seruet᷑ integritas: &e qͥa ꝑ omnia
angusta ce ardua uia ẽ quȩ ducit ad uit᷑a:
expugnat errores: & ab uno latere nestoriũ
deicit. ab alio euthicem. &e participes eiꝰ eli¬
dit. hanc regulam mem̃tote seruandam:
ut quicũq in illa synodo. quȩ nom̃ synodi
nec habere potuit nec meret᷑ & in qua ma¬
liuolentiã suã dioschorus. imꝑitiam aũt

Expanded text:
tolio episcopo. Licet sperem dilectionem tuam ad omne opus bonum esse devotam, ut tamen efficacior tua fieri pquibus tua dilectio societur, ut nihil in his quae ad universalis Ecclesiae statum pertinent, aut dubie agatur aut segniter: cum residentibus vobis, quibus exsecutionem nostrae dispositionis injunximus, ea possint agi cuncta cum moderatione; ut nec benevolentiae partes, nec justitiae negligantur, sed absque personarum acceptione divinum in omnibus judicium cogitetur. Quod ut recta observantia valeant custodire, catholicae primitus fidei servetur integritas, et quia per omnia angusta et ardua via est quae ducit ad vitam, expugnat errores, et ab uno latere Nestorium dejicit, ab alio Eutychen et participes ejus elidit hanc regulam mementote servandam, ut quicumque in illa synodo, quae nomen synodi nec habere poterit nec meretur, et in qua malevolentiam suam Dioscorus, imperitiam autem
Abbreviated transcription (Latin):
comunione miscem᷑: qd̾ utiq nob̃ salub̾ri¬
mum maximũq ieiunium ẽ. Ad uirtutẽ.
em̃ continentiȩ nicħ priꝰ ꝑtinet. qͣmͣ ab
errorib abstinere: qͥa tunc demũ bene
ambulat᷑: cũ ꝑ uiã ueritatis incedit᷑. Nã
qͥa angusta ce ardua decli nantes.
ꝓcliuia ce lata sectando. cito in ꝑditionẽ.
deueniunt: melior ẽ gradus lentior ꝑ iter
rectũ: qmͣ uelocitas festina ꝑ deuium. Ag¬
noseat gͦ catholicus xpianꝰ fructꝰ ieuinii
sui: qd̾ etiã int̾ maximas largitates sterilis
sine bonitate ñ possumꝰ. elatione ꝑdamꝰ
Nam omi se m̾ĩto laude dispoliat: qui de
studiis industriȩ suȩ in se magis qm̃ in
dño głatur: cũ beatus dauid doceat in sc̃oꝵ¬

Expanded text:
communione miscemur: quod utique nobis saluberricommunione miscemur: quod utique nobis saluberrimum maximumque jejunium est. Ad virtutem enim continentiae nihil prius pertinet quam ab erroribus abstinere, quia tunc demum bene ambulatur, cum per viam veritatis inceditur. Nam quia angusta et ardua declinantes, proclivia et lata sectando, cito in perditionem deveniunt, MELIOR est gradus lentior per iter rectum, quam velocitas festina per devium. noscat ergo catholicus Christianus fructus jejunii sui, quod etiam inter maximas largitates sterilisssine bonitate non possumus, elatione perdamus. NAM OMNI se merito laude dispoliat qui 318 de studiis industriae suae in se magis quam in Domino gloriatur : cum beatus David doceat in s
Abbreviated transcription (Latin):
ea om̃s ce obȩdient̃ custodiant : &e sapient̃
intelligant. Nam cũ in die pentecostes
quẽ a pascha diũi quinquagesimũ cȩle¬
mentes maiori qmͣ unquã copia &e claro¬
ri p̃sentia suȩ maiestatis impleuerit. n¬
nifestissime patet. int̾̃ cȩt̾a dĩ munera ie¬
iunioꝵ qͦq grãm. quȩ hodiernã festiui¬
datem indiuisa subsequit᷑. tunc fuisse
donatã: ut sicut fuit concupiscentiam
icium peccatoꝵ: ita sit continentia origo
ñ ideo segniores ẽẽ. debemꝰ qͥa ce iudei &e
heretici sepe ab edendi lib̾tate se contineñ.
& apud ipsas paganos st̃ quȩdã uana ieui¬
ma. Aliud aũt agit sub ueritate ratio: ali¬
ud sub falsitate deceptio. Apud nos fides
sĩficat etiã manducantẽ: apud illos infi¬
delitas polluit ieuinante. Unde qͥa extra
ecełiam eatholicã nich ẽ integrũ. nicħ ca¬
stum. dicente apło. om̃e qd̃ ñ est ex fide.
peccatũ ẽ: cũ diuisis ab unitate corꝑis
xꝑi nulla similitudine comparam᷑: nulla

Expanded text:
ea omnes et obedienter custodiant et sapienter intelligant. Nam cum in die Pentecostes, quem a Pascha Domini quinquagesimum celementes majore qua . . . amquam copia et clariore praesentia suae majestatis, impleverit, manifestissime patet inter caetera Dei munera, jejuniorum quoque gratiam, quae hodiernam festivitatem indivisa subsequitur, tunc fuisse donatam: ut sicut fuit concupiscentia initium peccatorum, ita sit continentia origo non ideo segniores esse debemus, quia et Judaei et haeretici saepe ab edendi libertate se continent, et apud ipsos paganos sunt quaedam vana jejunia. Aliud enim agit sub veritate ratio, aliud sub falsitate deceptio. Apud nos fides sanctificat etiam manducantem; apud illos infidelitas polluit jejunantem. Unde quia extra Ecclesiam catholicam nihil est integrum, nihil castum, dicente Apostolo: Omne quod non est ex fide, peccatum est : cum divisis ab unitate corporis Christi nulla similitudine comparamur, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ci. nullis uiciis possideri: ut uirtutis ha¬
bitacułu. nulla sit contaminatione pol
dño. om̃ib obtinere possibile ẽ: si ꝑ ieui¬
nis purificationẽ. ac ꝑmiscdĩȩ largitatẽ:
studeamꝰ ce peccatoꝵ sordib lib̾ari. de car

Expanded text:
ci, nullis vitiis possideri, ut virtutis haci, nullis vitiis possideri, ut virtutis habitaculum nulla sit contaminatione pollDomino omnibus obtinere possibile est, si per jejunii purificationem, ac per misericordiae largitatem studeamus et peccatorum sordibus liber
Abbreviated transcription (Latin):
fuerimꝰ immersi. Cupiditas qͥdem nocen¬
di in tẽptatore ꝑpetua ẽ: s mermis atꝙ
in efficax erit:. si nicħ in nob̾ unde contra
nos pugnet inuenerit. Qͥs aũt hac fra¬
gili carne circiundatꝰ. & in isto mortis cor¬
pore constitutꝰ. etiã qui multũ ualdeq
ꝓfecerit: ita iã de sua salute securus sit.
ut ab om̃iũ se illecebrarũ ꝑiculo credat
alienũ: Donet licet scĩs suis cotidianã
grã diuina uictoriã: ñ aufert tam̃ di¬
micandi materiam: qͥa ae hoc ipsũ de mi¬
sccłia ꝓtegentis ẽ. qui naturȩ mutabil
gentis. ac deinde. in cȩlos ascendentis
ta ieiunii: ut si qͥd forte int̾ ipsa festiui¬
datum gaudia. negligens lib̾tas celicen¬
tia mordinata p̃sumpsit: hoc religiosȩ
abstinentiȩ censura castiget. Quȩ ob ħ
qͦq studiosis exequenda ẽ: ut illa m nob̾
quȩ hac die eccliȩ diuinitꝰ st̃ collata ꝑ¬
rigati. nullis debemꝰ concupiscentiis uin¬

Expanded text:
fuerimus immersi. Cupiditas quidem nocenfuerimus immersi. Cupiditas quidem nocendi in tentatore perpetua est, sed inermis atque inefficax erit, si nihil in nobis unde contra nos pugnet invenerit. Quis autem hac fragili carne circumdatus, et in isto mortis corpore constitutus, etiam qui multum valideque profecerit, ita jam de sua salute securus sit, ut ab omnium se illecebrarum periculo credat alienum? Donet licet sanctis suis quotidianam gratia divina victoriam, non aufert tamen dimicandi materiam: quia et hoc ipsum de misericordia protegentis est, qui naturae mutabili, gentis, ac deinde in coelos ascendentis,ta jejunii: ut si quid forte inter ipsa festivitatum gaudia negligens libertas et licentia inordinata praesumpsit, hoc religiosae abstinentiae censura castiget: quae ob hoc quoque studiosius exsequenda est, ut illa in nobis quae hac die Ecclesiae divinitus sunt collata perrigati, nullis debemus concupiscentiis vin
Abbreviated transcription (Latin):
lempne ieiuniũ: qͦd
animis corꝑibq curandis salubrit insti¬
tutum: deuota uob̃ ẽ obseruantia celebͣn¬
dum. Repletis ñaq apłis uirtute ꝓmissa.
& in corda eoꝵ spũ ueritatis ingresso: non
ambigimꝰ int̾ cȩt̾a cęlestis sacram̃ta doctri¬
nȩ. hanc sp̃alis continentiȩ discipliñã. de
paraclyti magisti̾o primitꝰ fuisse conceptã.
ut seĩficate ieiunio m̃tes. conferendis karisˢ¬
matib fierent aptiores. Aderat qͥppe xꝑi diᷤ
tes impetꝰ ꝑsequentiũ. cont᷑ minaces fremitꝰ
impioꝵ. ñ corꝑis fortitudine. nec carnis erat
saturitate. certand̾u: eũ hoc maxime honuntˢ
interiora corrũpat. qd̃ ext̾iora delectat. &¬
tanto fiat rationalis anima purgatior qͣn¬
do fuerit substantia carnis afflictior.Hii
stinentiȩ arma raꝑent: quib uicioꝵ ieen¬
tiua: truncarent. Inuisibiles enĩ adu̾saris.
et incorporales hostes ñ erunt contra
nos ualidi: si nullis carnalib desideriis

Expanded text:
ne jejunium, quod animis corporibusque curandis salubriter institutum, devota nobis est observantia celebrandum. Repletis namque apostolis virtute promissa, et in corda eorum Spiritu veritatis ingresso, non ambigimus inter caetera coelestis sacramenta doctrinae, hanc spiritalis continentiae disciplinam de Paracleti magisterio primitus fuisse conceptam: ut sanctificatae jejunio mentes conferendis sibi charismatibus fierent aptiores. Aderat quidem Christites impetus persequentium, contra minaces fremitus impiorum, non corporis fortitudine, nec carnis erat saturitate certandum; cum hoc maxime hominis interiora corrumpat, quod exteriora delectat; et tanto fiat rationalis anima purgatior, quanto fuerit substantia carnis afflictior. CAPstinentiae arma caperent, quibus vitiorum incentiva truncarent. Invisibiles enim adversarii et incorporales hostes non erunt contra nos validi, si nullis carnalibus desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiȩ dĩ om̃ium uirtutũ dona collata st̃.
suscipiamꝰ alacri fide sollepne ieiunium: ce
in mandatis quȩ potuerimꝰ efficere: conti¬
neamus nos ab inflatione iactantiȩ: ad dĩ
głam cuncta referentes: qui ce bonarũ inspi¬
rator ẽ uoluntatũ. &e bonarũ auctor ẽ actio¬

Expanded text:
Ecclesiae Dei omnium virtutum collata sunt dona, suscipiamus alacri fide solemne jejunium: et in mandatis, quae poterimus efficere, contineamus nos ab inflatione jactantiae, ad Dei gloriam cuncta referentes, qui et bonarum est inspirator voluntatum, et bonarum
Abbreviated transcription (Latin):
captiuoꝵ. & inquelibet oꝑa pietatis imes¬
ditur: ñ minuitur: s auget᷑. Nec unqͣm as
dm̃ ꝑire poterit. qd̃ fidelis benignitas en
soꝵ miserebit᷑ ds. Nec delictoꝵ memora
erit: uͥ testimoniũ pietatis affuerit. Cn

Expanded text:
t in quaelibet opera pietatis impenditur, non minuitur, sed augetur, nec umquam apud Deum perire poterit quod fidelis benignitas eroipsorum miserebitur Deus ; neque delictorum memoria erit ubi 316 testimonium pietatis affuer
Abbreviated transcription (Latin):
ioꝵ suoꝵ lumine. soboles indigna confun¬
ditur: in quẽ exitũ ueniunt. qui ꝑꝑt̃ amo¬
rem mundi ageneratione. xp̃i ñ metuunt
abdicari: Si aũt ad humanã ꝑtinet lau¬
dem. ut patrũ decus in ple resplendeat:
qnͣtomag̃ głosũ ẽ ex dõnatiᷤᷤinauctoriᷤᷤ suii¬
maginẽ refulg̾e. ⁊ illũ in se qͥ eos gn̾auit ostẽd̾e̾ di

Expanded text:
jorum suorum lumine soboles indigna confunjorum suorum lumine soboles indigna confunditur; in quem exitum venient, qui propter amorem mundi a generatione Christi non metuunt abdicari? Si autem ad humanam pertinet laudem ut patrum decus in prole resplendeat, quanto magis gloriosum est ex Deo natis in auctoris sui imaginem refulgere,
Abbreviated transcription (Latin):
cui ea placent. quȩ dõ displicent: ce his appe¬
tit. delectari. quib illu nouit. offendiꝰ
Non ẽ iste animus filioꝵ dĩ: nec talem sapi¬
entiam recipit. adoptiua nobilitas. Genus
electum &e regium: regenerationis suȩ re¬
spondeat dignitati. Diligat qd̾ diligit pat̾
& in nullo a suo auctore dissentiat. ne it̾um
dicat dñs. filios genui ce exaltaui. ipsi aũt
spreuerunt me. Agnouit bos possessorem
suũ: e asinus p̃sepe dñi sui. Isrł uͦ me ñ co¬
gnouit: ce popls m̃s me ñ intellexit. Ma
gnum ẽ dilectissimi huiꝰ muneris saera¬
m̃tum: & omĩa dona excedit hoc donũ:
ut d̾s hominẽ uocet. filiũ: & homo d̃m no¬
minet patrẽ. ꝑ has enĩ appellationes senti¬
dur & dicit᷑. Qͥs ad tantã altitudinẽ ascen¬
dat affectus: Nam si in ꝓgenie. carnali et
stẏrpe t̃rena. claris parentib genitos uiera
malȩ conu̾sationis obseurant. & ipso ma¬

Expanded text:
cui ea placent quae Deo displicent, et iis appecui ea placent quae Deo displicent, et iis appetit delectari quibus illum novit offendi? Non est iste animus filiorum Dei, nec talem sapientiam recipit adoptiva nobilitas. Genus electum et regium, regenerationis suae respondeat dignitati, diligat quod diligit pater, et in nullo ab auctore suo dissentiat, ne iterum dicat Dominus: Filios genui et exaltavi, ipsi autem spreverunt me. Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus me non ignum est, dilectissimi, hujus muneris sacramentum, et omnia dona excedit hoc donum, ut Deus hominem vocet filium, et homo Deum nominet patrem: per has enim appellationes sentitur et discitur quis ad tantam altitudinem ascendat affectus. Nam si in progenie carnali et stirpe terrena 90 claris parentibus genitos vitia malae conversationis obscurant, et ipso ma
Abbreviated transcription (Latin):
pie colit᷑: nͥ id ei qd̃ ipse tribuit offeratur.
Qd aũt in thesauro dñice largitatis. ad
honorẽ p̃sentis fest tã congruũ possumꝰ
inuenire. qmͣ pacem: quȩ in natiuitate dñi
pͥma ẽ angłico p̃dicata concentu: Ipsa ẽ
enĩ quȩ parit filios di: nutrix dilectioniᷤ
&e genitrix unitatis: requies beatoꝵ. & et̃¬
nitatis habitacułu. Cur hoc opꝰ pprium
&e speciale beneficiũ ẽ: ut iungat dõ: qͦs
secernit e mundo. Unde. apłs ad hoc bonũ
nos incitat. dicens. Iustificati gͦ ex fide. pacẽ
habeamꝰ ad dm. Cup sententiȩ breuitate. õiũ¬
fere mandatoꝵ continet᷑ effectus: qͥa uͥfu¬
erit ueritas pacis:. nicħ pot̾ deẽẽ uirtuti
Qͥd est aũt dilectissimi pac̃e habere ad
Si enĩ humanȩ amiciciȩ pares animos. &
similes expetunt. uoluntates: nec unquã
diu̾sitas moꝵ. ad firmã pot̃ ꝑuenire concor¬
diam: quomͦ diuinȩ particeps erit pacis.

Expanded text:
pie colitur, nisi id ei quod ipse tribuit offeratur. pie colitur, nisi id ei quod ipse tribuit offeratur. Quid autem in thesauro Dominicae largitatis ad honorem praesentis festi tam congruum possumus invenire, quam pacem, quae in nativitate Domini prima est angelico praedicata concentu? Ipsa enim est quae parit filios Dei, nutrix dilectionis et genitrix unitatis; requies beatorum, et aeternitatis habitaculum; cujus hoc opus proprium et speciale beneficium est, ut jungat Deo quos secernit de mundo. Unde Apostolus ad hoc bonum nos incitat, dicens: Justificati ergo ex fide, pacem habeamus ad Deum . Cujus sententiae brevitate omnfere mandatorum continetur effectus: quia UBI FUERIT veritas pacis, nihil ibi potest deesse virtut s. Quid est, autem, dilectissimi, pacem habere ad Si enim humanae amicitiae pares animos et similes expetunt voluntates, nec umquam diversitas morum ad firmam potest pervenire concordiam, quomodo divinae particeps erit pacis,
Abbreviated transcription (Latin):
cordib caliginis inferat t̾rena sapientia:
nec se contra altitudinẽ gr̃ẽ dĩ. mox in
ima rediturus t̾renarum cogitationũ
puluis attollat. Impletũ ẽ infine scłoꝵ.
qd̃ erat ante tẽpora ȩt̾na dispositũ: et
sub p̃sentia rerũ signis cessantib figura¬
rum. lex ce ꝓphetia ueritas facta ẽ: ut abra¬
ham fieret om̃ium gentiũ pat̃: ce in semi¬
ne eiꝰ daret᷑ mundo ꝓmissa benedictio.
filiis p̃paratȩ. uniu̾sitas adoptionis int̾ret.
Non obstrepant ineptarũ calũpniȩ que¬
stionũ: nec effectus diuini oꝑis. ratiocina¬
tio humana discutiat. Nos cũ abraham
credimꝰ dõ. nec hesitamꝰ diffidentia: s ple¬
transgressionis condẽpnatio ñ teneret.
Unde ipsa collat muneris magnitudo:
dignã a nob̃ exigit suo splendore reueren¬
tiam. Ido enĩ sicut beatꝰ apłs docet. ñ sp̃m¬
ut sciamꝰ quȩ a do donata st̃ nob̃. Q ñ alit̃

Expanded text:
cordibus caliginis inferat terrena sapientia, cordibus caliginis inferat terrena sapientia, nec se contra altitudinem gratiae Dei, mox in ima rediturus, terrenarum cogitationum pulvis attollat. Impletum est in fine saeculorum quod erat ante tempora aeterna dispositum; et sub praesentia rerum, signis cessantibus figurarum, lex et prophetia veritas facta est: ut Abraham fieret omnium gentium pater, et in semine ejus daretur mundo promissa benedictio; filiis praeparatae, universitas adoptionis intraret. 89 Nec obstrepant ineptarum calumniae quaestionum, nec effectus divini operis ratiocinatio humana discutiat; nos cum Abraham credimus Deo, nec haesitamus diffidentia , sed pletransgressionis condemnatio non teneret. Unde ipsa collati muneris magnitudo dignam a nobis exigit suo splendore reverentiam. Ideo enim, sicut beatus Apostolus docet, non sput sciamus quae a Deo donata sunt nobis : QUI NON aliter
Abbreviated transcription (Latin):
Et du saluatoris nr̃i adoramꝰ ortũ: inue¬
nimur nos nr̃m celebrare pͥncipiũ. Ge¬
natalis capitis: natalis ẽ corꝑis. habeañ
licet singłi quiq uocatoꝵ ordinẽ suũ.
ce om̃s ȩccłiȩ filii tempoꝵ successione di¬
stincti: uniu̾sa tam̃ sũma fideliũ fonte
orta baptismatis. sic̃ cũ xp̃o in passione
erucifixi. in resurrectione suscitati. in
ascensione ad patris dext̾am collocati:
ita cũ ipso sumꝰ in hac natiuitate congeni¬
ti. Qcͥquid enĩ hominũ in quacũq mun¬
di parte credentiũ regenerat᷑ in xp̃o: int̾¬
ciso originalis tramite uetustatis. transit
in nouũ hominẽ renascendo. Nec ĩa in ꝓ¬
pagine habet᷑ carnalis patͥs: s in germine
saluatoris. Qui idõ filiꝰ hominis ẽ factus:
ut nos filii dĩ ẽẽ possimꝰ. Nisi enĩ ille ad nos
hachumilitate descenderet: nemo ad illũ
ullis siuis meritis ꝑueniret. Nicħ hic uocatoꝵ

Expanded text:
et dum Salvatoris nostri adoramus ortum, inveet dum Salvatoris nostri adoramus ortum, invenimur nos nostrum celebrare principium. Genatalis capitis natalis est corporis. Habeant licet singuli quique vocatorum ordinem suum, et omnes Ecclesiae filii temporum sint successione distincti, universa tamen summa fidelium, fonte orta baptismatis, sicut cum Christo in passione crucifixi, in resurrectione resuscitati, in ascensione ad dexteram Patris collocati, ita cum ipso sunt in hac nativitate congeniti. Quisquis enim hominum in quacumque mundi parte credentium regeneratur in Christo, interciso originalis tramite vetustatis, transit in novum hominem renascendo; nec jam in propagine habetur carnalis patris, sed in germine Salvatoris, qui ideo filius hominis est factus, ut nos filii Dei esse possimus. Nisi enim ille ad nos hac humilitate descenderet, nemo ad illum ullis suis meritis perveniret. Nihil hic vocatorum
Abbreviated transcription (Latin):
dam in cȩlo &e in t̃ra natiuitatẽ. nullus nob̾
dies magis qmͣ hodiernus insinuat: & no¬
ua etiã in elem̃tis luce radiante. totam
sensib nrĩs mirabilis sacram̃ti ingerit
claritatẽ. Non sołu enĩ in memoriã. s in
conspectũ quod ammͦ redit. angłi gabri¬
elis cũ maria stupente colloquiũ: concep
Et qui om̃s naturas condidit: erꝰ factꝰ¬
ẽ filiꝰ qm ereauit. Hodie uerbũ di appa¬
manis oculis uisibile: cepit etiã manib
gregũ. hodie. eũ głiz andi forma p̃condi¬
ta ẽ: ut nos qͦq eũ cȩlestis militis dicamꝰ
exercitu. Gła in excelsis dõ: & in t̾ra pax
infantia. qͣm filii dĩ ñ est dedignata ma¬
iestas. in uirũ ꝑfectũ exatis adiectione
ꝓuecta sit. & consũmato passionis ac re¬
surrectionis triumpho. om̃s susceptȩ ꝓ
nob̾ humilitatis transiert̃ actiones: re¬
nouat tam̃ nob̾ hodierna festiuitas. na-¬
ti ih̾u ex maria uirgine sacra pͥmordia.

Expanded text:
dam in coelo et in terra nativitatem nullus nobis dam in coelo et in terra nativitatem nullus nobis dies magis quam hodiernus insinuat, et nova etiam in elementis luce radiante, coram sensibus nostris mirabilis sacramenti ingerit claritatem. Non solum enim in memoriam, sed in conspectum quodammodo redit angeli Gabrielis cum Maria stupente colloquium, et concet qui omnes naturas condidit, ejus est factus Filius quam creavit. Hodie Verbum Dei 88 camanis oculis visibile, coepit etiam manibus gregum hodie evangelizandi forma praecondita est: ut nos quoque cum coelestis militiae dicamus exercitu: Gloria in excelsis Deo, et in terra painfantia quam Filii Dei non est dedignata majestas, in virum perfectum aetatis adjectione provecta sit, et consummato passionis et resurrectionis triumpho, omnes susceptae pro nobis humilitatis transierint actiones, renovat tamen nobis hodierna festivitas nati Jesu ex Maria Virgine sacra primordia;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑt̾̃ qͦs ad inferna descendit: eosdẽ in eȩ¬
lestib collocauit. Postremo illi ꝑ elationẽ
lapso dictũ ẽ. terra es & in t̾ram ibis. huic
tris meis. donec ponã inimicos tuos sca
remedia transferant᷑: qͦdq impensũ ẽ mi¬
steriis ꝓsit ce morib: ut meminerimꝰ. nobis
in humilitate &e mansuetudine redẽptoris
idõ se uiã ẽẽ dixit. ut conu̾satio magistri
eẽt forma discipłis: ce ilła humilitatẽ eli¬
geret seruus qmͣ sectatus ẽ dñs: qͥ uiuit
dilectissimi atq tpr̃ib animis fideli¬
ũ diuina meditantiũ. dñi ce salua¬
toris nr̃i ex matre uirgine ortus occurrit:¬
& mens ad confessionẽ sui auctoris erecta.
siue in gemitu supplicationis. siue. in exul¬
tatione laudis. siue. in sacrificii oblatio¬
denter spiritali attingit intuitu: qmͣ qd̾
d̾s dĩ filiꝰ genitus de patre coet̃no. idem
etiã partu ẽ natꝰ humano. S hanc adoran¬

Expanded text:
propter quos ad inferna descendit, eo dem in coepropter quos ad inferna descendit, eo dem in coelestibus collocavit. Postremo illi per elationem lapso dictum est: Terra es, et in terram ibis ; huic tris meis, donec ponam inimicos tuos scabremedia transferantur, quodque impensum est mysteriis, prosit et moribus: 87 ut meminerimus nobis in humilitate et mansuetudine Redemptoris ideo se viam dixit esse , ut conversatio magistri sit forma discipulis, et illam humilitatem eligat servus, quam sectatus est Dominus; qui vivit dilectissimi, atque temporibus, animis fidelium divina meditantium Domini et Salvatoris nostri ex matre Virgine ortus occurrit, ut mens ad confessionem sui auctoris crecta, sive in gemitu supplicationis, sive in exsultatione laudis, sive in sacrificii oblatiodentius spiritali attingat intuitu, quam quod Deus Dei Filius, genitus de Patre coaeterno, idem etiam partu est natus humano. Sed hanc adoran
Abbreviated transcription (Latin):
di. Solus itaq int̃ filios hominũ. dñs ibe
innocens natus ẽ: qͥa solus sine carnalis
concupiscentiȩ pollutione conceptꝰ. fact
ẽ homo nr̃i generis: ut nos diuinȩ nate
possimꝰ ẽẽ consortes. Originẽ qm sũpsit
in utero uirginis: posuit in fonte baptis¬
matis. Dedit aquȩ: qd̾ dedit matri Uirtꝰ
fecit ut maria pareret. saluatorẽ: eadem
facit ut regeneret unda credentẽ. Qͥo
aũt sanandis egris. illuminandis cecis
uuificandis mortus aptiꝰ fuit: qmͣ ut
suꝑbiȩ uulnera. humilitatis remediis
curarent᷑. Adam p̾cepta dĩ negligens.
peccati induxit dominationem: iħc factꝰ
sub lege. reddidit iusticiȩ lib̾tatem. Ille
diabolo obtemꝑans usq ad p̾uaricationẽ
meruit ut in ip̃so om̃s morerent᷑: hie patͥ
obediens usq ad erueẽ. fecit ut in ipso õs
uiuficarent᷑. Ille cupidus honoris angłi¬
ci naturȩ suȩ ꝑdidit dignitatẽ: hic in¬
firmitatis nr̃ȩ suscipiens conditionem

Expanded text:
di. Solus itaque inter filios hominum Dominus Jesus di. Solus itaque inter filios hominum Dominus Jesus innocens natus est, quia solus sine carnalis concupiscentiae pollutione conceptus. Factus est homo nostri generis, ut nos divinae naturae possimus esse consortes. Originem quam sumpsit in utero virginis, posuit in fonte baptismatis; dedit aquae, quod dedit matri; virtus fecit ut Maria pareret Salvatorem, eadem facit ut regeneret unda credentem. Quid autem sanandis aegris, illuminandis caecis, vivificandis mortuis aptius fuit, quam ut superbiae vulnera humilitatis remediis curarentur? Adam praecepta Dei negligens, peccati induxit damnationem; Jesus factus sub lege reddidit justitiae libertatem. Ille diabolo obtemperans usque ad praevaricationem, meruit ut in ipso omnes morerentur; hic Patri obediens usque ad crucem, fecit ut in ipso omnes vivificarentur. Ille cupidus honoris angelici, naturae suae perdidit dignitatem; hic infirmitatis nostrae suscipiens conditionem,
Abbreviated transcription (Latin):
subuectio. Nam qͥa sicut ait apłs insapi¬
entia dĩ. ñ eognouit mundus ꝑsapientiã
dm̃: placuit do̾ ꝑstulticiã p̃dicationis
saluos facere credentes. Mundo gͦ id ẽ
prudentib mundi. sapientia sua cecitas
facta ẽ: nec potuer̃t ꝑ ilła cognoscere dm̃:
ad cuiꝰ noticiã non nͥ in sapientia eiꝰ accedi¬
tur. Et ido qͥa mundus de uanitate suoꝵ
dognatũ suꝑbiebat: in eo constituit dñs
saluandoꝵ fidẽ. qd̾ & indignũ uideret᷑
&e stultũ: ut deficientib om̃ib opinionũ
p̃sumptionibsola dĩ grã reuelaret: qd̾
humilitate dñi glam suã: &e de salutis
in nob̾. nͥ in cõmunionem creaturȩ crea¬
dor ipse descenderet. & uetustatẽ humañi
ad nouũ pͥncipium sua natiuitate reuo¬
caret: regnaret mors ab adam usq ad si¬
nem. &e suꝑ om̃s homines condẽpnatio in¬
solubilis ꝑmaneret: cũ de sola conditio¬
ne nascendi. una cunctis eẽt causa ꝑeun¬

Expanded text:
provectio. Nam quia, sicut ait Apostolus, in sapiprovectio. Nam quia, sicut ait Apostolus, in sapientia Dei non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stul itiam praedicationis salvos facere credentes . Mundo ergo, id est prudentibus mundi, sapientia sua caecitas facta est, nec potuerunt per illam cognoscere Deum, ad 86 cujus notitiam non nisi in sapientia ejus acceditur. Et ideo quia mundus de vanitate suorum dogmatum superbiebat, in eo constituit Dominus salvandorum fidem, quod et indignum videretur et stultum, ut deficientibus omnibus opinionum praesumptionibus, sola Dei gratia revelaret quod humilitate Domini gloriam suam, et de salutis in nobis, nisi in communionem creaturae Creator ipse descenderet, et vetustatem humanam ad novum principium sua nativitate revocaret, regnaret mors ab Adam usque in finem, et super omnes homines condemnatio insolubilis permaneret, cum de sola conditione nascendi, una cunctis esset causa pereun
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃oꝵ patrũ & ꝓpħarũ lum̃ ueritatis emis¬
sum ẽ. dicente dauid. emitte luc̃ẽ tuã et
ueritatẽ tuã: & diuersis modis multisq
signis oꝑa p̾scientiȩ suȩ ditas filii declararit:
onĩs tam̃ illȩ significationes eunctaq mi¬
racula. testimonia fuerunt istiꝯ missionis.
de qua dicit apłs: cũ gͦ uenit plenitudo
temporis. misit ds̃ filiũ suũ factũ ex muli¬
ere: factũ sub lege. Qd uͦ hoc ẽ nͥ uerbum
carnẽ fieri. conditorẽ mundi ꝑ uterum
uirginis nasci. dñm maiestatis humanis
se coaptare pͥmordiis: & licet conceptui
spiritali nulla sint t̾reni seminis mixta
contagia. ad suscipiendã tam̃ uere carniᷤ
substantiã. soła sumere de matre natam
Hac missione qua d̾s unitus ẽ homini.
filiꝰ impar ẽ patri: ñ in eo qd̾ ex patre:
s in eo qd̾̃ ẽ factus ex homine. Equalita¬
dem enĩ qmͣ inuiolabiłe habet dĩtas. ñ
corrũpit humanitas: & ereatoris ad crea¬
turam descensio. credentium ẽ ad ȩt̃na

Expanded text:
 patrum et prophetarum lumen veritatis emissum sit, dicente David: Emitte lucem tuam et veritatem tuam ; et diversis modis multisque signis opera praesentiae suae Deitas Filii declararit; omnes tamen illae significationes, cunctaque miracula, testimonia fuerunt istius missionis de qua dicit Apostolus: Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Quid vero hoc est, nisi Verbum carnem fieri, Conditorem mundi per uterum Virginis nasci, Dominum majestatis humanis se coaptare primordiis, et licet conceptui spiritali nulla sint terreni seminis mixta contagia, ad suscipiendam tamen verae carnis substantiam solam sumere de matre naturam? Hac missione, qua Deus unitus est homini, Filius impar est Patri, non in eo quod ex Patre, sed in eo quod est factus ex homine. Aequalitatem enim, quam inviolabilem habet Deitas, non corrupit humanitas; et Creatoris ad creaturam descensio, credentium est ad aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ uerbis. s doctrina scĩ sp̃c eruditi
qd̃ didicimꝰ credimꝰ. quȩ credimꝰ p̃dicamꝰ᷑:
dĩ filiũ ante scła a patre genitũ. ce patri
sempit̾na &e consubstantiali ȩqualitate co¬
ȩt̃num. uenisse in hunc mundu ꝑ uterum
uirginis. in hoc sacram̃tum pietatis electȩ:
in qua ce ex qua edificauit sibi sapientia
domũ. & formã sibi serui insimilitudinẽ
carnis peccati. incõmutabilis uerbi dĩtas
rietatem sũmȩ & ȩt̃nȩ essentiȩ natura nos
recepit. Spt̃ nrãm aũt infirmitatẽ extenu¬
auit se in capacib sui: &e uelamine corꝑis.
splendorẽ maiestatis suȩ qũe uisus homi¬
num ñ ferebat obtexit. Unde etiã exinanis¬
se se dicit᷑. tanqm se ꝓpria uirtute uacua¬
uerit: du in ea humilitate qua nob̾ con¬
suluit. ñ sołu patre. s etiã se ipso ẽ factus
inferior. Nec aliqͥd illi hac inclinatione de¬
ad obcecatos. uirtꝰ ad inbecilles. miscłia
respexit ad miseros: de magna factũ est

Expanded text:
 eruditi, quod didicimus credimus, quod credimus praedicamus, Dei Filium ante saecula a Patre genitum, et Patri sempiterna et consubstantiali aequalitate coaeternum, venisse in hunc mundum per uterum Virginis in hoc sacramentum pietatis electae, in qua et ex qua aedificavit sibi Sapientia domum , et formam sibi servi in similitudinem carnis peccati, incommutabilis Verbi Deitas rietatem summae et aeternae essentiae natura non recipit. Propter nostram autem infirmitatem extenuavit se incapacibus sui, et velamine corporis splendorem majestatis suae, quem visus hominum non ferebat, obtexit. Unde etiam exinanisse se dicitur , tamquam se propria virtute evacuaverit, dum in ea humilitate qua nobis consuluit, non solum Patre, sed etiam seipso factus est inferior. Nec aliquid illi hac inclinatione dead obcaecatos, virtus ad imbecilles, misericordia respexit ad miseros, de magna factum est
Abbreviated transcription (Latin):
tiis pares animi: et similitũdo deside.¬
riorum equalitatem gignit affectuũ.
Ac si quidam forsitan reperiantur.
quibus praua et inhonesta ñ placen:
quiq illicitas consensiones a federe
sue caritatis excludant: tam̃ etiam
aũt sp̃italium ce catholicoꝵ a suꝑnis ueni¬
ens. ad suꝑna ꝑdiicens. cũ amatoribꝰ mun-¬
di nulla nos uult cõmunione misceri: s
om̃ib obstaculis resistere. & ad uera gau¬
dia aꝑniciosis delectationib euolare:
dicente dño. uͥ fuerit thesaurus tuus.
ibi erit ce cor tuũ: hoc ẽ si deorsũ sunt
quȩ amas. ad ima descendes: si sursũ st̃
quȩ diligis. ad sũma ꝑuenies. Quo nos
unũ uolentes. unũ sentientes. & in fide
ac spe &e caritate concordes: sp̃c pacis agat.
hifilii sunt di: qui regnat cũ filio. &e cũ spũ¬

Expanded text:
tiis pares animi, et similitudo desidetiis pares animi, et similitudo desider orum aequalitatem gignit affectuum. Et si quidam forsitan reperiantur quibus prava et inhonesta non placeant, quique illicitas consensiones a foedere suae charitatis excludant, tamen etiam autem spiritalium et catholicorum, a supernis veniens, et ad superna perducens, cum amatoribus mundi nulla nos vult communione misceri, sed omnibus obstaculis resistere, et ad vera gaudia a perniciosis delectationibus evolare, dicente Domino: Ubi fuerit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum : hoc est, si deorsum sunt quae amas, ad ima descendes; si sursum sunt quae diligis, ad summa pervenies: quo nos unum volentes, unum sentientes, et in fide ac spe et in charitate concordes, Spiritus pacis agat ii filii sunt Dei , qui regnat cum Filio, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
neq ex uoluntate carnis. s ex dõ nati st̾.
offerant patri pacificoꝵ concordiã filioꝵ:
ce in pͥmogenitum nouȩ creature. qui
uenit ñ suã s mittentis facere uolunta¬
dem. uniu̾sa adoptionis m̃bra concur¬
rant: qm̃ grã patris. ñ discordes neq diͤ¬
similes. s unũ sentientes. unũq aman¬
des adoptauit heredes. Ad unã reforma¬
tos imaginẽ: oportet animũ habere con¬
formem. Natalis d̃ñi: natalis ẽ pacis. Sic̃
enĩ ait apłs. ipse ẽ pax nr̃a: qui fecit utͣ¬
ꝙ unũ. Qm̃ siue iudeus. siue gentilis: ꝑ
ipsũ habemꝰ accessũ. in uno spũ ad patrẽ.
Qui ante passionis diem uoluntaria dis¬
positione p̃electum. discipłõs suos p̾cipue
doctrina informauit: ut diceret. pacem
meã do uob̃. pacem relinquo uob̃. Et ne
sub nomine generali pacis suȩ qualitas
lateret: adiecit. Non quẽadmodu mundꝰ
dat: ego do uob̾. Non habet inqͥt mundꝰ
amicieias ueras: & multos facit ꝑuerso
amore concordes. Sunt etiam in ui¬

Expanded text:
neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt , offerant Patri pacificorum concordiam filiorum, et in primogenitum novae creaturae, qui venit non suam, sed mittentis facere voluntatem, universa adoptionis membra concurrant: quoniam gratia Patris non discordes neque dissimiles, sed unum sentientes unumque amantes, adoptavit haeredes. Ad unam reformatos imaginem oportet animam habere conformem. Natalis Domini natalis est pacis: sic enim ait Apostolus: Ipse est pax nostra, qui fecit ute Judaeus, sive gentilis, per ipsum habemus accessum in uno Spiritu ad Patrem ; 91 qui ante passionis diem voluntaria dispositione praelectum, discipulos suos hac praecipue doctrina informavit, ut diceret: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Et ne sub nomine generali pacis suae qualitas lateret, adjecit: Non quemadmodum mundus dat ego do vobis. Habet, inquit, mundus amicitias suas, et multos facit perverso amore concordes. Sunt etiam in vi
Abbreviated transcription (Latin):
particeps fieri. & unꝰ passibiliũ. unꝰ uolu¬
it ẽẽ mortaliũ: tã sacratũ tamq mirabilo
ẽ: ut ratio diuini consilii sapientib mun¬
di patere ñ possit: nͥ humanȩ ignorantiȩ
denebras lux uera discusserit. Non enĩ i
solo oꝑe uirtutũ. aut in sola obseruantia
& ardua uia ẽ quȩ ducit ad uitã: & ma¬
gni laboris ẽ magniq discriminis. inter
dubias imꝑitoꝵ opiniones. & ueri similes
falsitates. ꝑ un̾a sanȩ doctrinȩ semitã in¬
offensis gressib ambulare.: & cũ undiq se
laquei erroris opponant. om̃e ꝑicultm
nͥ qui sp̃u dĩ ce docet᷑ & regit᷑. dicente. apło
nos aũt ñ sp̃m mundi accepimꝰ. s sp̃m qͥ
ex do ẽ. ut sciamꝰ quȩ a dõ donata st̃ nob̾
canente etiã dauid. beatꝰ homo qũe tu
erudieris dñe. & de lege tua doeueris

Expanded text:
ri, et unus passibilium, unus voluit esse mortalium, tam sacratum tamque mirabile est, ut ratio divini consilii sapientibus mundi patere non possit, nisi humanae ignorantiae tenebras lux vera discusserit. Non enim in solo opere virtutum, et ardua est via quae ducit ad vitam, et magni laboris est magnique discriminis inter dubias imperitorum opiniones et verisimiles falsitates per unam sanam doctrinam semitae inoffensis gressibus ambulare, et cum undique se laquei errorum opponant, omne periculum si qui Spiritu Dei docetur regitur, dicentNos autem non spiritum mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis. Canente etiam David: Beatus quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris
Abbreviated transcription (Latin):
mundus in maligno positus ẽ: &e insidi¬
ante cdiabolo. atq angłis eiꝰ hoc innume¬
ris tẽptationib laborat᷑: ut hominẽ ad
suꝑna nitentem. aut aduersa terreant.
aut scda corrũpant. S maior ẽ qui in
nob̾ est. qmͣ qui aduersũ nos ẽ: &e pac̃ẽ
eũ dõ habentib. ac semꝑ patri toto cor¬
de dicentib. fiat uoluntas tua: nulla
p̃ualere certamina. nulli posst̃ nocere.
conflictus. Aecusantes enĩ nosmet ipsos
nos eiꝰ qui peccati auctor ẽ cõmouemꝰ: s
mexpugnabilem cũ dõ pac̃ẽ gr̃e ipsi ser¬
uiendo firmamꝰ: ut regi nr̃o ñ sołu obedi¬
entia subiciam᷑: s etiã iudicio copulem᷑.
Qm̃ si in eadẽ sententia sumꝰ. si qd uult
ꝓ nob̾ omĩa bella conficiet: ipse qͥ dedit
uelle. donabit & posse: ut simꝰ cooꝑatores
oꝑum ei: & ꝓpheticũ illud cũ exultatio¬
ne dicamꝰ. Dñs illuminatio mea. &e salus
mea: quẽ timebo: Dñs defensor uitȩ meȩ:

Expanded text:
mundus in maligno positus est ; et insidiante diabolo et angelis ejus, hoc innumeris tentationibus laboratur, ut hominem ad superna nitentem, aut adversa terreant, aut secunda corrumpant; sed major est qui in nobis est quam qui adversum nos est, et pacem cum Deo habentibus, ac semper Patri toto corde dicentibus, Fiat voluntas tua , nulla praevalere certamina, nulli possunt nocere conflictus. Accusantes enim nosmetipsos cnos ejus, qui peccati auctor est, commovemus, sed inexpugnabilem cum Deo pacem gratiae ipsius serviendo firmamus, ut Regi nostro non solum obedientia subjiciamur, sed etiam judicio copulemur. Quoniam si in eadem sententia sumus, si quod vult pro nobis omnia bella conficiet, ipse qui dedit velle, donabit et posse: ut simus cooperatores operum ejus, et propheticum illud cum fidei exsultatione dicamus: Dominus illuminatio mea et salus m
Abbreviated transcription (Latin):
mi ineffabilis sit natiuitas dñi
stiuit: audeo tam̃ ñ de facultate mea s de
ipsiꝰ inspiratione p̾sumere: ut die qui in
sacram̃tum humanȩ restitutionis electꝰ¬
est. aliqͥd a nob̃ qd̾ audientes possit. edifiea¬
re ꝓmat᷑. Non enĩ qͥa maior pars eccłiȩ ci
qd̃ credit intelligit. idõ necessariũ ñ est
etiã quȩ dicta st̃ dicere: cũ utiq ñc pͥm̃
multis ad fidẽ uenientib oris nr̃i offien
debeamꝰ: meliusq sit doctos onerare iam
notis: qmͣ rudes fraudare discendis. Qã

Expanded text:
mi, ineffabilis sit nativitas Dominstivit: audeo tamen non de facultate mea fidere, sed de ipsius inspiratione praesumere, ut in die qui in sacramentum humanae restitutionis electest, aliquid a nobis quod audientes possit aedificare promatur. Non enim quia major pars Ecclesiae Dei quod credit intelligit, ideo necessarium non est etiam quae dicta sunt dicere, cum utique nunc multis ad fidem primum venientibus oris nostri officium debeamus, meliusque sit doctos onerare jam notis, quam rudes fraudare discendis. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sic substantiale habens semꝑ fulgere: sieut
substantiale habet semꝑ existere. Huiꝰ aũ
splendoris manifestatio. missio dicit᷑: qͥa
bili maiestate sua semꝑ impleret: tam̃ qͣsi
de remotissimo altissimoq secretohis qͥb
erat ignotus aduenit. cũ cecitatẽ ignoran¬
tiȩ abstulit: & sicut scͥptum ẽ. sedentib in¬

Expanded text:
sic substantiale semper habens fulgere, sicut sic substantiale semper habens fulgere, sicut substantiale semper habet existere. Hujus autem splendoris manifestatio, missio dicitur, quavisibili majestate sua semper impleret, tamen quasi de remotissimo altissimoque secreto, iis quibus erat ignotus advenit, cum caecitatem ignorantiae sustulit, et, sicut scriptum e