comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bam qd̃ natura haberet pocłm.
Nicħ uinquam de animi rigore
remisit. in eodem uultus teno¬
re etiam aduersis int̾pellan¬
tib ꝑstitit. ꝙ ut plene socratic̃
nosses: calcatis turbinib for¬
tuitoꝵ adu̾sus omnẽ dolorẽ
ꝙ miseriam uniformi dura¬
uit proposito. Dicebat enim
potem sui animum. inquẽ
fortune quippiam licet. Nir¬
tutẽ eiꝰ ꝙ continenciã: mors
qͦ indicat. Nam cũ ad agonẽ
olimpic̾ qͥ magna frequentia
grecie celebrabatur iã senex
ꝑgeret: febri in itinere app̃¬
hensus accuburt increpidine
irie. Uolentib autẽ amicis
aut iniumentũ. aut in uehi¬
cłm tollere: non adqͥeuit. s
tͣnsiens ad arboris umbram:
ait. Abite queso. ꝙ spectatum
ꝑgite. Hec nox me aut uicto¬
rem ꝓbabit: aut uictum. Si
sebrem uicero: ad agonem ue¬
niam. Si me uicerit. ad infer¬
na descendã. Ibiq ꝑ noctem
eliso guiture ñ tã mori se ait.
ꝙͣ febrẽ morte exclud̾e. Deceptꝰ¬

Expanded text:
bam quod natura haberet poculum. » bam quod natura haberet poculum. » Nihil unquam de animi rigore remisit, in eodem vultus tenore etiam adversis interpellantibus perstitit, et ut plene Socraticum nosses, calcatis turbinibus fortuitorum, adversus omnem dolorem et miseriam uniformi duravit proposito. Dicebat enim iena, et impotem sui animum, in quem fortunae quidpiam licet. Virtutem ejus et continentiam, mors quoque indicat. Nam cum ad agonem Olympicum, qui magna frequentia in Graecia celebrabatur, jam senex pergeret febri in itinere apprehensus, occubuit in crepidine viae. Volentibus autem amicis, aut in jumentum, aut in vehiculum tollere, non acquievit, sed transiens ad arboris umbram, ait: « Abite quaeso, et spectatum pergite. Haec nox aut me victorem probabit, aut victum. Si febrem vicero, ad agonem veniam; si me vicerit, ad inferna descendam. » Ibique per noctem eliso gutture, non tam mori se ait, quam febrem morte excludere. Decep
Abbreviated transcription (Latin):
culus erit qͥ me a tuo possit con¬
sortio seꝑare. Refert satirus
qui uiroꝵ illustrium scribit
historias. qd̾ iste diogenes pal¬
lio dupplici usus sit ꝓpter
frigus. peram. ꝓcellario habu̾tt
secumq portau̾it.ꝙ qd̾ clauã
gerebat ob corpuscłi fragilita¬
tem qua iam senex menbra
sustentare solitus erat. ꝙ emo¬
rathios uulgo sit apellatusan
p̃sentem horam poscens aquo¬
libet ꝙ accipiens cibum. ha¬
bitauit autẽ inportarũ uesti¬
bulis & inporticib ciuitatũ:
usqueqͣ ꝓfitens uerũ. ꝙ tͣnse¬
untium abigens aut notans
uicia que mores fedabant.
cũq se torqueret indolio: se
domũ uolubilem hr̃e iocabat᷑.
ꝙ se cum temporibꝰ in mutantẽ.
frigore enim os dolii uertebat
in meridiem. estate ad septẽtri¬
onẽ. ꝙ ubicũq se sol inclinau̾at:
diogenis simul p̃torium uer¬
tebatur. Quodam uͦ temꝑe cũ
musum potandi caucũ lig¬
neũ gereret: uidit puerum
manu concaua bibere. ꝙ elisit
eum interram dicens. Nescie¬

Expanded text:
culus erit, qui me a tuo possit consortio separare. » Refert satyrus, qui virorum illustrium scribit historias, quod iste Diogenes palliolo duplici usus sit propter frigus, peram pro cellario habuerit, secumque portaverit, et quod clavam gerebat ob corpusculi fragilitatem, qua jam senex membra sustentare solitus erat, et emorathios vulgo sit appellatus, in praesentem horam poscens a quolibet et accipiens cibum. Habitavit autem in portarum vestibulis, et in porticibus civitatum, usquequaque profitens verum, et transeuntium abigens aut notans vitia, quae mores foedabant. Cumque se torqueret in dolio, se domum volubilem habere jocabatur, et se cum temporibus immutantem. Frigore enim os dolii vertebat in meridiem, aestate ad septentrionem; et ubicunque sol se inclinaverat, Diogenis simul praetorium vertebatur. Quodam vero tempore, cum in usum potandi calicem ligneum gereret, vidit puerum manu concava bibere, et elisit eum in terra dicens: « Nescie
Abbreviated transcription (Latin):
grecos. anulũ habuisse insinis¬
tre manus digito qͥ minimo
ꝓximꝰ ẽ. celebrime tradit᷑sRo¬
manos qͦ homines aiunt fiͨ ple-¬
rumq usitatos anulis. causã¬
q hinius rei apion in libris e¬
giptiacis dicit. qd̃ in sectis aꝑtis¬
q corporib ut mos fuit quos
ẽ q̃ndam tenuissimũ neruũ
ab eo uno digito de qͦ diximꝰ
ad cor hominis ꝑtingere. acꝑ¬
12. capⁿ. O uaria aĩaduersio procedit in eos qui duçi non obtẽpẽ¬
rant/ et quatenus debeat obediri et in quibus mandatis locum
hẽat examĩatiõ militaris et in quibus non

Expanded text:
Graecos annulum habuisse in sinisGraecos annulum habuisse in sinistrae manus digito qui minimo proximus est celeberrime traditur. Romanos quoque homines aiunt sic plerumque usitatos annulis, causamque hujus rei Apion in libris Aegyptiacis dicit, quod insectis apertisque corporibus, ut mos fuit, quas est quemdam tenuissimum nervum ab eo uno digito, de quo diximus, ad cor hominis pertingere, ac. Quod varia animadversio procedit in eos qui duci non obtemperant, et quatenus debeat obediri, et in quibus mandatis locum habeat examinatio militaris; et in quibus non
Abbreviated transcription (Latin):
uelut relegatis ꝑ septẽ annos or¬
deum exsenatꝰ consulto datũ ẽ.
Apii claudii sentencia senatusq
confultũ om̃s qͥ apirro rege epi¬
rotarũ capti ꝙ postea remissi
erant. equites ad peditẽ redegit.
ad leuem armat᷑am. om̃ib extͣ
uallũ iussis tendere. donec bina
hostiũ spolia singłi referrent.
ħ frontinꝰ. At plinius asserit.
UI.
militaris. mbere ignominie
causa militi uenam solui. ꝙ
sanguinẽ dimitti. Cuiꝰ rei rati¬
onẽ & si inuet̾ib litt̾is ñ potue¬
rit inuenire. hoc tñ pͥmo factũ
opinat᷑ inmilitib stupentis ani¬
mi ꝙ anaturali habitu decli-¬
nantis. ut ñ tam pena quã me¬
dicina uideret᷑. Postea tñ obple¬
raq alia delicta id factitatum
ẽẽ credit ꝑ consuetudinẽ. qͣsi
officiũ delinq̃rent. Nam leuioriᷤᷤ
culpe ñ erat ignominiosa an¬
madu̾sio. ꝙ si nec illa ex ugore
discipline militaris dissimu¬
lationi locũ relinq̃ret. Uet̾es qͦ

Expanded text:
velut relegatis, per septem annos horvelut relegatis, per septem annos hordeum ex senatus consulto datum est. Appii Claudii sententia, senatusque consultum omnes, qui a Pyrrho rege Epirotarum capti, et postea remissi erant, equites ad peditem redegit, ad levem armaturam omnibus extra vallum jussis tendere, donec bina hostium spolia singuli referrent. Haec Frontinus. At Plinius asserit uia militaris, jubere ignominiae causa militi venam solvi, et sanguinem dimitti. Cujus rei rationem, etsi in veteribus litteris non potuerit invenire, hoc tamen primo factum opinatur in militibus stupentis animi, et a naturali habitu declinantis, ut non tam poena quam medicina videretur. Postea tamen ob pleraque alia delicta id factitatum esse credit, per consuetudinem, quasi officium delinquerent. Nam levioris culpae non erat ignominiosa animadversio, etsi nec illa ex vigore disciplinae militaris dissimulationi locum relinqueret. Veteres quoque
Abbreviated transcription (Latin):
N eos uͦ qͥ ducis aut leg̃ ñ obtẽp¬
ꝑabant arbitrio: uaria aĩad¬
u̾sio ꝓcedebat. Nam alii in
fortuna. infama alii. alii in
sanguine puniunt᷑. fr̃ontiñ
relege: uqueqͣ ita ẽẽ ĩuenies.
Nam aurelius cotta consulcũ ad
opus equites necessitate cogen¬
te uississ accedẽ. eoꝵq pars de¬
trectass imꝑiũ. questꝰ apud censo¬
res effecit ut apatͥb notarent᷑. de¬
inde optinuit ne eis p̃terita
era ꝓcecd̾ent. Tribuni qͦ pleb̾ de
eadem re ad popłm ꝑtulerunt.
omĩũq ꝯsensu stabilita ẽ disci¬
plina. Qͥntus metellus macedo¬
nicꝰ inhispania qͥnq cohortes
que hostib cesserant testam̃tũ
facere iussas. ad locũ recuꝑandũ
remist minatꝰ ñ nͥ post nicto¬
riã receptũ iri. Senatus cũ mi¬
lites publii ualerii turpit̾ fu¬
gati ẽẽnt: decreuit ne ei auxilia
submitt̾ent᷑. nͥ uictã hostibꝰ. hiis
uͦ legionib q̃ punico bello mili¬
ciam detrectau̾ant. in ciciliam

Expanded text:
n eos vero qui ducis aut legis non obtemperabant arbitrio, varia animadversio procedebat. Nam alii in fortuna, alii in fama, alii in sanguine puniuntur. Frontinum relege, et usquequaque ita esse invenies. Nam Aurelius Cotta consul, cum ad opus equites, necessitate cogente, jussisset accedere, eorumque pars detrectasset imperium, questus apud censores effecit, ut a patribus notarentur, deinde obtinuit ne eis praeterita aera procederent. Tribuni quoque plebis de eadem re ad populum pertulerunt, omniumque consensu stabilita est disciplina. Q. Metellus Macedonicus in Hispania quinque cohortes, quae hostibus cesserant, testamentum facere jussas, ad locum recuperandum remisit, minatus non nisi post victoriam receptum iri. Senatus, cum milites Publii Valerii turpiter fugati essent, decrevit ne ei auxilia submitterentur, nisi victis hostibus. His vero legionibus, quae Punico bello militiam detrectaverant, in Siciliam
Abbreviated transcription (Latin):
si. parentes ꝙ libos ꝓpt̾ mo¬
piã eiecert. ip̃i coriis made¬
factis ꝙ igne siccatis foliisq ar¬
borum ꝙ om̃i gen̾e anim alitĩ
uitã trahentes. undecim m̃¬
ses obsidionẽ tolerauert̃. his¬
pani febrenses oĩa eadem ꝑpes¬
si ft̾: nec tũ oppidũ herculeio
tͣdiderunt. Craum cũ oppu¬
gnaret metͥlates. captiuos eiꝰ
urbis ꝓduxit ostenditq ob¬
sessis arbittus fut᷑um: ut mi¬
seratione suoꝵ addeditionẽ
cõpelłet opidanos. At illi co¬
hortati captiuos ad mortem
fortiter excipiendam:. fidem
seruauere romanis. Egloninẽ¬
ses cũ auiriato his lib̾i q con¬
uiges reddent᷑. p̃oꝑ tauerunt
spectare supplicia ꝑignoꝵ suoꝵ.
ꝗͣ aromanis deficere. Numan¬
tini ne se dede̾nt: fame mori
p̃fixis foribꝰ domuũ suarũ ma¬
luert̃. incissentq romanos
auctore orosio: nͥ illissubscipi¬
one pugnassent.

Expanded text:
si, parentes et liberos propter inosi, parentes et liberos propter inopiam ejecerunt, ipsi coriis madefactis, et igne siccatis, foliisque arborum, et omni genere animalium vitam trahentes, undecim menses obsidionem toleraverunt. Hispani Fabrenses omnia eadem perpessi sunt, nec tamen oppidum Herculeio tradiderunt. Cyzicum cum oppugnaret Mithridrates, captivos ejus urbis produxit, ostenditque obsessis, arbitratus futurum, ut miseratione suorum ad deditionem compelleret oppidanos. At illi cohortati captivos ad mortem fortiter excipiendam, fidem servavere Romanis. Eglovinenses, cum a Juriaco his liberi et conjuges redderentur, praeoptaverunt spectare supplicia pignorum suorum, quam a Romanis deficere. Numantini ne se dederent, fame mori praefixis foribus domuum suarum maluerunt, vicissentque Romanos, auctore Orosio, nisi illi sub Scipione pugnassent.
Abbreviated transcription (Latin):
collo portari imꝑauit. Gaius
marius recidendoꝵ impedi¬
m̃toꝵ grã quib maxime ex̾ci¬
tus agnen onerat᷑. uasa ꝙ ci¬
ba ria militis in fascicłos
aptata furcis p̃posuit. sub qͥbꝰ
ꝙ habile onis ꝙ facilis reqͥes
multi milites marianis. lisan¬
der lacedemoniꝰ egressum
uia q̃ndam castigabat. Cui
dicenti ad nullius rei rapi¬
nã se ab agmine recessisse:
respondit. Ne sp̃em qͥdem
rapturi p̃beas uolo. Publius
nasica in hib̾nis ꝙͣuis classis
usus ñ eẽt nec̾ius. ne tñ mi¬
les desidia corrumꝑet᷑. aut
ꝑlicenciam ocii sociis in ferret
iniuriam: naues edificare in¬
stituit. dem qͦ frontinꝰ int̾
multa constancie insignia
refert. qd̾ cassilim obsiden¬
te hannibale tantã in opiã
ppessi sunt: ut murem ue¬
niisse centũ denariis me¬
morie ꝓditum sit. eiꝰq uen¬
ditorem fame ꝑiisse. empto¬
rẽ autẽ uixisse:q intanta
angustia fidem seruasse ro¬
manis. Petilini apenis obses¬

Expanded text:
collo portari imperavit. C. collo portari imperavit. C. Marius recidendorum impedimentorum gratia, quibus maxime exertus agmen oneratur, vasa et cibaria militis in fasciculos aptata, furcis praeposuit, sub quibus et habile onus, et facilis requies « Muli milites Mariani. » Lysander Lacedaemonius egressum via quemdam castigabat. Cui dicenti ad nullius rei rapinam se ab agmine recessisse, respondit: « Ne speciem quidem rapturi praebeas, volo. » Publius Nasica in hibernis quamvis classis usus non esset necessarius, ne tamen miles desidia corrumperetur, aut per licentiam otii sociis inferret injuriam, naves aedificare instituit. Idem quoque Frontinus inter multa constantiae insignia refert, quod Cassilini obsidente Hannibale tantam inopiam perpessi sunt, ut murem venisse centum denariis memoriae proditum sit, ejusque venditorem fame periisse, emptorem autem vixisse, et in tanta angustia fidem servasse Romanis. Petilini a Poenis obses
Abbreviated transcription (Latin):
numero. redactis ad munus
cotidiana exercitatione nuili¬
tib. quib cũ frequens in iunge¬
ret iter. portare conpłium di¬
erum cibaria imꝑabat. ita
ut frigora ꝙ imbres pati. ua¬
da fluminũ pedib trahicere
assuescet mules. exꝓbrante sub¬
nide imꝑatore timiditatẽ ꝙ
ignauiam. frangentes delicati¬
oris usus ac parum necĩa expe¬
dicioni uasa. Qd̃ maxime no¬
biliter accidit. Gaio nũnio
tribuno. cui dixisse traditur
scipio. Michi paulisꝑ. tͥ ꝙ rei¬
publice semꝑ nequã eris¶ Qntus
metellus bello igurtino simi¬
liter lapsam militũ disciplinã
pari seneritate restituit. cum
insuꝑ ꝓhiberet alia carne ꝙͣ.
assa elixa ue milites uti. Fhi¬
lippus cũ pͥmum exercitũ
constitueret: uehicłoꝵ usum
om̃ib int̾dixit. eqͥtibus non
amplius quã singłos lacones
habere ꝑmifit. Pelitib autẽ
denis. singłos qui molas ꝙ fu¬
nes ferrent. In estiua exeunti¬
b triginta dierum farinam

Expanded text:
numero, redactis ad munus numero, redactis ad munus quotidiana exercitatione militibus, quibus cum frequens injungeret iter, portare complurium dierum cibaria imperabat, ita ut frigora et imbres pati, vada fluminum pedibus trajicere assuesceret miles, exprobrante subinde imperatore timiditatem et ignaviam, frangenteque delicatioris usus, ac parum necessaria expeditioni vasa. Quod maxime nobiliter accidit C. Nummio tribuno, cui dixisse traditur Scipio: « Mihi paulisper, tibi et reipublicae semper nequam eris. » Q. Metellus bello Jugurthino similiter lapsam militum disciplinam, pari severitate restituit, cum insuper prohiberet alia carne quam assa elixave milites uti. Philippus, cum primum exercitum constitueret, vehiculorum usum omnibus interdixit, equitibus non amplius quam singulos lacones habere permisit, peditibus autem denis, singulos qui molas et funes ferrent. In aestiva exeuntibus, triginta dierum farinam
Abbreviated transcription (Latin):
in cͥmine. Aliter tñ cͥmina: alit̾
puniunt᷑ excẽsus. qm̃ illa plerũ¬
q penã irrogant sanguins. ħ
qͣsi medicinalem ꝓ qͣlitate delic¬
ti exigunt curam. Ipsa uͦ nunc
simplex ẽ. nunc qͣsi quãdã acri¬
moniã misceti Heruintñ cum
inom̃ ꝓfessione disciplina ne¬
cessaria sit: nusquam magis ꝙͣ
melero. & ie militari. At res mi¬
litaris que minus ex̾citatur in
spũ: acerbius ÷ corporalit̾ pimi¬
enda. Nicħ ẽ autẽ qd̃ utͣmq ma¬
gis impugn st qͣ luxuria. quia
om̃is intemꝑantia ordinationi
plurimũ adu̾satur. Porro ubi
ordo non ẽ. confusio locũ habet.
ꝙ nͥ repͥmat᷑ correctionis stimu¬
lo: ꝓculdubio ignominiam ex
necessitate importat. Quid enĩ
faciet fortiter. quẽ luxuria ꝙ in¬
temꝑantia ñ tam exarmauit
quã exammauit qQuartus
liber strategẽmaticoꝵ iulii
frontini refert. qd̾ publius sci¬
pio ad numanciã corruptũ su¬
ꝑioꝵ ducũ socorcdia exercitũ cor¬
rexit. dimisso ingenti lixarũ

Expanded text:
in crimine. Aliter tamen crimina, aliter puniuntur excessus, quoniam illa plerumque poenam irrogant sanguinis, haec quasi medicinalem pro qualitate delicti exigunt curam. Ipsa vero nunc simplex est, nunc quasi quamdam acrimoniam miscet. Verumtamen cum in omni professione disciplina necessaria sit, nusquam magis quam in clero, et re militari. At res militaris, quae minus exercetur in spiritu, acerbius est corporaliter punienda. Nihil est autem quod utrumque magis impugnet, quam luxuria, quia omnia intemperantia ordinationi plurimum adversatur. Porro ubi ordo non est, confusio locum habet, et nisi reprimatur correctionis stimulo, procul dubio ignominiam ex necessitate importat. Quid enim faciet fortiter, quem luxuria et intemperantia non tam exarmavit, quam exanimavit? Quartus liber Strategematicorum Julii Frontini refert, quod P. Scipio missus ad Numantiam, corruptum superiorum ducum secordia exercitum correxit, dimisso ingenti lixarum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qͥ achademicoꝵ cen¬
sent᷑ noĩe hanc dico modestie
regłam tenuisse. cũ ꝙ ꝓfessio
scissa sit: ꝙ ꝓparte tam risui
pateat quã ercori. Quid enĩ in¬
eptius ꝙͣ fluctuare insingłis.
om̃ib dubitant. eo qd̾ nicħ ha¬
bent c̾tum: tam a fide ꝙͣ a scĩa
alien sunt. Licet enĩ fides ad
scĩe brauiũ ñ ꝑueniat. dũ qͣsi
ꝑspecłm u̾itatẽ absentiũ contu¬
etur: ħt tñ c̾citudinẽ. caligi¬
ne ambiguitatis exclusa. Porro
si de singłis achademicus dubi¬
tat. de nullo c̾cus ẽ. nͥ forte ꝙ
hoc ip̃m inc̾tum habeat. an
contrariis existentib m eodem.
cͥca idem possit ꝙ dubiuis ꝙ cer¬
tus ẽẽ. S an dubitat inc̾tum
ht. dũ hoc ipsũ nescit. an nes¬
ciat. Cum uͦ homo ineo ceteris
intelligentia. nã in sensib qͥ
licet aĩe sint corporis ẽẽ dicunt᷑¬
2. capͫ. de errore achademicorũ et quos eorũ liceat imitari
et que sunt dubitabilia sapienti

Expanded text:
omnes, qui academicorum censentur nomine, hanc dico modestiae regulam tenuisse; cum et professio scissa sit, et pro parte tam risui pateat, quam errori. Quid enim ineptius quam fluctuare in singulis, omnibus dubitant, eo quod nihil habeant certum, tam a fide, quam a scientia alieni sunt. Licet enim fides ad scientiae bravium non perveniat, dum quasi per speculum veritatem absentium contuetur, habet tamen certitudinem, caligine ambiguitatis exclusa. Porro si de singulis academicus dubitat, de nullo certus est, nisi forte et hoc ipsum incertum habeat, an contrariis existentibus, in eodem, circa idem, posset et dubius et certus esse. Sed an dubitet, incertum habet, dum hoc ipsum nescit, an nesciat. Cum vero in eo homo caeteris intelligentia nam in sensibus, qui licet a. II. De errore academicorum: et quos eorum liceat imitari, et quae sunt dubitabilia sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
cultu. reu̾encia legum. finitti¬
marũq gentiũ amiciciis. matu¬
ritate consilioꝵ. ꝙ guitate u̾boꝵ¬
ꝙ oꝑũ obtinuert̃ ut orbẽ sue
subiec̾ent dicioni. S qi de cõstan¬
cia eoꝵ cepimꝰ. inũ de strategẽ¬
matibꝰ iulii frontimi ꝓ multis
ponat᷑ inmedio. Cũ itaq urbis
menib hannibal assideret. osten¬
tande fiducie grã suplem̃tũ ex¬
ercitib quos ĩ hispania habebãt
diu̾sa porta misert. Idem agrũ
in qͦ castra hanmbaliserant de¬
functo forte dño uenalẽ ad id p̃cii
licendo ꝑduxer̃t: quo is ag̾ ante
bellũ uenerat. hii dum ab han¬
inbale obsid̾ent᷑. ꝙ ipsi obsid̾ent
capuã. decreuer̃t ne nͥ ea capta
reuocaret᷑ in de ex̾citus.

Expanded text:
cultu, reverentia legum, finiticultu, reverentia legum, finitimarumque gentium amicitiis, maturitate consiliorum, et gravitate verbo obtinuerunt, ut orbem suae subjicerent ditioni. Sed quia de constantia eorum coepimus, unum de Strategematibus Julii Frontini, pro multis ponatur in medio. Cum itaque urbis moenibus Hannibal assideret, ostentandae fiduciae gratia, supplementum exercitibus, quos in Hispania habebant, diversa porta miserunt. Iidem agrum in quo castra Hannibalis erant, defuncto forte domino, venalem ad id pretii licendo perduxerunt, quo is ager ante bellum venierat. Hi dum ab Hannibale obsidentur, et ipsi obsiderent Capuam, decreverunt ne nisi ea capta, revocaretur inde exercitus.
Abbreviated transcription (Latin):
germanico bello qd̾ iulius ciui¬
lis ingallia mouerat lingonum
opulentissima ciuitas que ad ei¬
uilem desciu̾at cũ aduenientẽ
ab exercitu cesaris popłationem
timeret. qd̾ p̃ter spem inuiola¬
ta nicħ ex reb suis amiserat.
ad obsequium recdacta septua¬
ginta milia armatoꝵ tradi¬
dit m̾lucilius mõmius qui co¬
rintho capta ñ italiam solũ
s etiã ꝓuinciam tabulis statu¬
isq exornauit: ad eo nicħ exma¬
nubiis tantis in suum conuer¬
tit usum. ut filiam eiꝰ mopem
senatus ex publico dotau̾it. Con¬
stancia qͦ cũ ex plurimis stra¬
tegẽmatib pateat. inuirtute
romanoꝵ maxime claret. Coꝵ
siqͥdem magnificentia ꝙ uircu¬
te. si omĩum gentium historie
reuoluant᷑: nicħ clarius lucet.
Declarat hoc amplissimi splen¬
dor imꝑii quo nullũ minus
ab exordio. neq maiorib increm̃¬
tis ꝓcessu continuo dilatatum
humana potest memoria recor¬
dari. NIam & qͥete lib̾tatis. Iusticie

Expanded text:
Germanico bello, quod Julius CiviGermanico bello, quod Julius Civilis in Gallia moverat, Lingonum opulentissima civitas, quae ad Civilem desciverat, cum advenientem ab exercitu Caesaris populationem timeret, quod praeter spem inviolata, nihil ex rebus suis amiserat, ad obsequium redacta, septuaginta millia armatorum tradidit mihi. » Lucilius Mummius qui Corintho capta non Italiam solum, sed etiam provinciam tabulis statuisque exornavit, adeo nihil ex manubiis tantis in suum convertit usum, ut filiam ejus inopem senatus ex publico dotaverit. Constantia quoque cum ex pluribus strategematibus pateat, in virtute Romanorum maxime claret. Eorum siquidem magnificentia et virtute, si omnium gentium historiae revolvantur, nihil clarius lucet. Declarat hoc amplissimi splendor imperii, quo nullum majus ab exordio, neque majoribus incrementis processu continuo dilatatum, humana potest memoria recordari. Nam et quietae libertatis, justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
pau̾at. qd̾ littere eiꝰ antigrafe
ostendunt. Inqͥbus cũ aliqͥd
nunqͣm futurũ credebat il¬
lud fore dicebat ad kalendas
g̾tas. Masinissam nonagesi¬
mũ etatis annũ agentẽ me¬
ridie añ tab̾nacłm stantẽ ł
ambulantẽ. capere solitum
cibos legimus. Gaius curius
cum uictis ab eo sabinis ex se¬
natus consulto ampliaret᷑
ei modus agri quẽ consum¬
mati milites accipiebant gre¬
galiũ portione contentꝰ fuit.
malum ciuem dicens cui nõ
eẽt idem qd̃ cet̾is satis. Nnuĩ¬
si qͦ exercitꝰ sepe notabilis fu¬
it continencia. sicut eiꝰ qͥ sub
marco scauro insignẽ głam
meruit. Nam memorie tradi¬
dit scaurꝰ continentiã milita¬
rẽ. pomiferã inquit arborem¬
quã in pede castroꝵ fuerat cõple¬
xa metacio. postero die concinen¬
tib eneatorib ꝙ ab erintibꝰ nobiᷤͦ.
intactis fructib exercitꝰ reliqͥt
indempnẽ. Auspiciis gͦ imꝑato¬
riis cesaris domiciam angusti

Expanded text:
paverat, quod litterae ejus antigraphae paverat, quod litterae ejus antigraphae ostendunt. In quibus cum aliquid nunquam futurum credebat, illud fore dicebat ad Kalendas Graecas. Masinissam nonagesimum aetatis annum agentem, meridie ante tabernaculum stantem, vel ambulantem, capere solitum cibos legimus. C. Curius cum victis ab eo Sabinis, ex senatusconsulto ampliaretur ei modus agri, quem consummati milites accipiebant, gregalium portione contentus fuit, malum civem dicens, cui non esset idem, quod caeteris, satis. Universi quoque exercitus saepe notabilis fuit continentia, sicut ejus qui sub M. Scauro insignem gloriam meruit. Nam memoriae tradidit Scaurus continentiam militarem: « Pomiferam, inquit, arboremquam in pede castrorum fuerat complexa metatio, postremo die concinentibus aeneatoribus, et abeuntibus nobis, intactis fructibus exercitus reliquit indemnem. Auspiciis ergo imperatoriis Caesaris Domitiani Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
litaret imꝑatore. plerumq
suꝑ nudam humũ sagulo
tectus somnos capiebat. Ẽmi¬
lianum scipionẽ traditur
initinere cum amicis ambu¬
lantẽ accepto pane uesci soli¬
tum. Idem ꝙ de alexandro
macedone dr. Augustus cesar
minimi cibi erat atq uul¬
garis. Fere scdarium panẽ.
ꝙ piscicłos minutos. & case¬
um bibulum manu p̃ssum.
ꝙ ficus biferas uirides maxi¬
me appetebat. Nescebat᷑q añ
cenam: quocũq tempore ꝙ
loco stomacꝰ desiderass. Uñ
ip̃e inquadam epła. Ne iude¬
us qͥdem mi tiberi tam dili¬
genter sabbatũ seruat. quã
ego hocdie seruaui qͥ in bal¬
neo pꝰ horam pͥmam noctis
duas buccatas manducaui.
pͥus qũã ungi inciꝑem. Iran
quoq citissime remittebat. dũ
iniurantis animũ uideret in¬
mutatũ. Et sicut ipse dicebat:
celerius quam asparagi coqͣn¬
tur. hoc enĩ uerbo rei festina¬
te uelocitatẽ solebat exp̾mere.
Insermone siqͥdem ꝙ hoc &
quedam alia nobiliter usur¬

Expanded text:
litaret imperatore, plerumque litaret imperatore, plerumque super nudam humum, sagulo tectus, somnos capiebat. Aemilianum Scipionem traditur in itinere cum amicis ambulantem, accepto pane vesci solitum. Item et de Alexandro Macedone dicitur. Augustus Caesar minimi cibi erat atque vulgaris. Fere secundarium panem, et pisciculos minutos, et caseum bibulum manu pressum, et ficus biferas, virides maxime, appetebat. Vescebaturque ante coenam, quocunque tempore et loco stomachus desiderasset. Unde ipse in quadam epistola: « Nec Judaeus equidem, mi Tiberi, tam diligenter Sabbatum servat, quam ego hodie servavi, qui in balneo post horam primam noctis, duas buccatas manducavi, priusquam ungi inciperem. » Iram quoque citissime remittebat, dum injuriantis animum videret immutatum, et sicut ipse dicebat, celerius quam asparagi coquantur. Hoc enim verbo rei festinatae velocitatem solebat exprimere. In sermone siquidem et hoc, et quaedam alia nobiliter usur
Abbreviated transcription (Latin):
xit. Quid de continencia dicã
rerumq contẽptu qͣndoqͥdem
plutarchi strategẽmatica non¬
nulla ꝓmisi: Marcũ catonẽ
eodem uino quo remiges con¬
tentum fuisse tradit᷑. Atchilius
regulus cũ sũmis reb p̃fuisset:
adeo pauper fuit. ut se conui¬
gem liberosq toleraret agello.
qui colebat᷑ ꝑ uũ uillicũ. Cuiꝰ
audita morte. scͥꝑsit senatui de¬
tis reb obitu serui necĩam eẽ
p̃sentiam suã. Gneiꝰ scipio pꝰ
res ꝓspere in hispania gestas.
insumma pauꝑtate decessit.
ne ea qͥdem relicta pecunia q̃¬
suffic̾et indotem feminarum.
quas ob inopiam publice do¬
tauit senatus. Idem p̾stiterũt
athenienses filiis aristidis.
pꝰ amplissimarũ rerũ admi¬
instrationẽ in sũma pauꝑta¬
te defuncti. hannibal de noc¬
te surgere solitus non requi¬
escebat ante noctem. cͤpuscło
demum socios ad cenam uoca¬
bat. neq amplius quã duobꝰ
lectis discumb ebat᷑ apud eũ.
Idem cũ sub hasdrubale mi¬

Expanded text:
xit. Quid de continentia dicam, xit. Quid de continentia dicam, rerumque contemptu, quandoquidem Plutarchi strategematica nonnulla promisi? M. Catonem eodem vino, quo remiges, contentum fuisse traditur. Attilius Regulus, cum summis rebus praefuisset, adeo pauper fuit, ut se, conjugem, liberosque toleraret agello, qui colebatur per unum villicum. Cujus audita morte, sctis rebus obitu servi necessariam esse praesentiam suam. Cn. Scipio post res prospere in Hispania gestas in summa paupertate decessit, ne ea qsufficeret in dotem filiarum; quas ob inopiam publice dotavit senatus. Idem praestiterunt Athenienses filiis Aristidis post amplissimarum rerum administrationem in summa paupertate defuncti. Hannibal de nocte surgere solitus non quiescebat ante noctem, crepusculo demum socios ad coenam vocabat, neque amplius quam duobus lectis discumbebatur apud eum. Idem cum sub Hasdrubale mi
Abbreviated transcription (Latin):
sciture qd̾ nobis non placet ꝓmis¬
sis aut p̃cio aut dolis pugnare.
Tu nͥ caues iacebis. Quid referã
qd̾ cũ ei regni medietatẽ pirrꝰ
obtulisset ut pacem condicio¬
nib equis admitt̾et: contemptꝰ
est. S nec regni medietatẽ ad qͥ¬
euit accipere. ut amiciciam ꝓ¬
mitt̾et regi. Cũ uͦ cineas uir p̃s¬
tantissimus qͥ romam missus fu¬
erat. reu̾sus interrogaret᷑ qualis
roma eẽt. respondit se regum
uidisse patͥam. eo qd̾ fere omnes
tales eẽnt illic qualis eẽt solus pir¬
rus in epiro ł reliqua grecia. Au¬
dita gͦ constancia fabricii. inqͥt
rex. hic ẽ utiq ille fabricius qui
difficilius a uirtute quã sol a
cursu suo auerti potest. Imꝑator
cesar augustus germanicꝰ eo bel¬
lo quo uictis hostib germanici
cognom̃ meruit. cũ infinib co¬
piarum castella poneret ꝓfru¬
tib locoꝵ q̃ uallo conp̃hendebat
p̃cium solui iussit atq ita uisti¬
cie fama omniũ fidem astrin¬

Expanded text:
sciturae quod nobis non placet promissciturae quod nobis non placet promissis, aut pretio, aut dolis pugnare. Tu, nisi caves, jacebis. » Quid referam, quod cum ei regni medietatem Pyrrhus obtulisset, ut pacem conditionibus aequis admitteret, contemptus est. Sed nec regni medietatem acquievit accipere, ut amicitiam promitteret regi. Cum vero Cyneas vir praestantissimus, qui Romam missus fuerat reversus interrogaretur qualis Roma esset, respondit se regum vidisse patriam, eo quod fere omnes tales essent illic, qualis esset solus Pyrrhus in Epiro, vel reliqua Graecia. Audita ergo constantia Fabricii, inquit rex: « Hic est utique ille Fabricius, qui difficilius a virtute, quam sol a cursu suo averti potest. » Imperator Caesar Augustus Germanicus, eo bello quo victis hostibus Germanici cognomen meruit, cum in finibus copiarum castella poneret, pro fructibus locorum, quae vallo comprehendebat, pretium solvi jussit, atque ita justitiae fama omnium fidem astrin
Abbreviated transcription (Latin):
ximus & claudius quadriga¬
rius. contendentes de nomine
ꝙ officio ꝓditoris. An timo ca¬
res fuerit uxta ualeriũ pater
illiuꝰ qui in regis conuuuo po¬
cula ministrabat. an scd̾m
quadrigariũ nicias medicus:
ñ multũ curo. dũ mͦ constet
consules romanoꝵ eo subegis¬
se pirrũ. qd̃ ꝑficliam fuerant
asꝑnati. Epłam uͦ consulum
ad pirrum hanc fuisse quadri¬
garius refert. Consules roma¬
ni salt̾ dicunt pirro regi. Nos
ꝓtius iniuriis continuo ammo
cõmoti. inimiciciter tecum
bellare studemꝰ. s c̃ muniis ex¬
empli ꝙ fidei. Ergo iusũ: ut te¬
saluum uelimus quo sit quem
armis possimus uincere. Ad nos
uenit nicias familiaris tuus. qͥ
sͥ a nobis p̃mium peteret. si te
clam interfecisset. Id nos negamꝰ
uelle. neue ob eam rem quicqͣm
comodi expectaret. denuncraui¬
mꝰ. Simul eciam uisum ẽ ut
te certiorem faceremꝰ. ne quid
huniꝰmodi si accidiss nr̃o consi¬
liofactum putarent ciuitates.

Expanded text:
ximus, et Claudius Quadrigaximus, et Claudius Quadrigarius, contendentes de nomine et officio proditoris. An Timochares fuerit juxta Valerium pater illius, qui in regis convivio pocula ministrabat, an secundum Quadrigarium Nicias medicus, non multum curo, dummodo constet consules Romanorum eo subegisse Pyrrhum, quod perfidiam fuerant aspernati. Epistolam vero consulum ad Pyrrhum, hanc fuisse Quadrigarius refert.-- « Consules Romani salutem dicunt Pyrrho regi. Nos pro tuis injuriis continuo animo commoti, inimiciter tecum bellare studemus, sed cum muniis exempli et fidei. Ergo visum esalvum velimus, quo sit, quem armis possimus vincere. Ad nos venit Nicias familiaris tuus, qui sibi a nobis praemium peteret, si te clam interfecisset. Id nos negavimus velle, neve ob eam rem quidquam commodi exspectaret, denuntiavimus. Simul etiam visum est, ut te certiorem faceremus, ne quid hujusmodi, si accidisset, nostro consilio factum putarent civitates,
Abbreviated transcription (Latin):
tes ut eam accpꝑet & uteretur:
eo qd̾ multa ad necessitatẽ uic¬
tus ꝙ splendorem domus tan¬
to uiro de ẽẽ constaret. Nicħ
enim lautum paratũq erat
ꝓ amplitudine hominis. &
dignitate uirtutis. fabricius
uͦ planas manus. ab aurib ad
ocłos ꝙ infra. ꝙ deinceps ad na
respondit. Dum omnib his
menbris que attigi resistire
atq imꝑare potero: mͥ nicħ
omnino deerit. ideoq nobis
aut grata non ẽ ingeratis.
Romani siqͥdem non curant
habere aurum. s imꝑare uo¬
lunt habentibꝰ aurũ. hoc uiliꝰ
igius. frontinus uͦ refert q
ad fabricium ducem romanoꝵ
medicus pirri epirotarũ regis
ꝑuenit. pollicitus se uenenum
daturũ pirro: dum merces ÷
in qua oꝑe p̃cium foret consti¬
tueret᷑. Q̾ no facinore fabriciuᷤ
eg̾e nictoriam suã non arbitra¬
tus. regi medicũ detexit. Atq
ea fide merurt: ut ad amicici¬
am romanoꝵ apetendam com¬
pelłet pirrum. Pace mea decer¬
tent incasu isto. ualeruis ma¬

Expanded text:
tes ut eam acciperet et uteretur, tes ut eam acciperet et uteretur, eo quod multa ad necessitatem victus, et splendorem domus tanto viro deesse constaret. Nihil enim lautum, paratumque erat pro amplitudine hominis, et dignitate virtutis. Fabricius vero planas manus ab auribus et ad oculos, et infra, et deinceps ad narrespondit: « Dum omnibus his membris, quae attigi, resistere atque imperare potero, mihi nihil omnino deerit, ideoque vobisaut grata non est, ingeratis. Romani siquidem non curant habere aurum, sed imperare volunt habentibus aurum. » Hoc Julius Hyginus. Frontinus vero refert, quod ad Fabricium ducem Romanorum, medicus Pyrrhi Epirotarum regis pervenit, pollicitus se venenum daturum Pyrrho, dum merces sibi in qua operae pretium foret, constitueretur. Quo facinore Fabricius egere victoriam suam non arbitratus, regi medicum detexit. Atque ea fide meruit, ut ad amicitiam Romanorum appetendam, compelleret Pyrrhum. Pace mea decertent in casu isto Valerius Ma
Abbreviated transcription (Latin):
susẽ ciuitate. quasi p̃da cõmu-¬
m iniquius distributa arru¬
entib senonib gallis in urbẽ.
ꝙ romanis undecimo milla¬
rio uictis apud flumen alliaur
nec in ipsa urbe quicqͣm preter
caprtolium seruari posset. &
hoc auro clato ut galli rececłent:
camillus etiam ingrate cõpa¬
ciens patrie eosdem cecidit. au¬
rum abstulit. romanoꝵ aqͥlas
reportanit. Unde in sexto uir¬
gilii inter ceteros eneadas
p̃discit eneas referentẽ signa
camillum. Itaq ab exilio reuo¬
catus. tercio tͥumphans urbem
ingressus ẽ: ꝙ apellatus secd̃s
r omulus. quasi alter patrie
conditor Iulus iginus in libro
refert. Nam p̃cedencia plutar¬
chi in institutione traiani ꝙ
ulii frontim in libro strategẽ¬
matũ sunt. Uenerunt gͦ scdo
legati samnitum ad gaium
fabricium multas ꝙ magnas
res memorantes quas bene ae
beniuole post redditam pacẽ
sannitib fecerat. offerentes do¬
no grandem pecuniam. ꝙ oran¬

Expanded text:
esset civitate, quasi praeda communesset civitate, quasi praeda communi iniquius distributa: irruentibus Senonibus Gallis in urbem, et Romanis undecimo milliario victis apud flumen Alliam, nec in ipsa urbe quidquam praeter Capitolium servari posset, et hoc auro dato, ut Galli recederent, Camillus etiam ingratae compatiens patriae, eosdem cecidit, aurum abstulit, Romanorum aquilas reportavit. Unde in sexto Virgilii, inter caeteros Aeneadas praedicit Aeneas referentem signa Camillum. Itaque ab exsilio revocatus, tertio triumphans urbem ingressus est, et appellatus secundus Romulus, quasi alter patriae conditor. Julius Hyginus in libro refert. Nam praecedentia Plutarchi in Institutione Trajani, et Julii Frontini in libro Strategematum sunt. Venerunt ergo secundo legati Samnitum ad C. Fabricium, multas et magnas res memorantes, quae bene ac benivole post redditam pacem Samnitibus fecerat, offerentes dono grandem pecuniam, et oran
Abbreviated transcription (Latin):
in se decoris admiratione conũ¬
tens ocłos adducta eẽt: eam spon¬
so nomuine alicio reddidit. adi¬
ciens ꝙ aurum qd̾ parentes in
redemptionẽ captiue attulerãt:
ut eẽt uirgini indotem. aut
marito in munus nuptiale.
Itaq multiplici magnificencia
uniu̾sa gens uicta. que forte
alias cessura non fuerat. romani
imꝑii popło accessit. Camillo fa¬
liscos obsidenti magister ludi
liberos faliscoꝵ. tanquam am¬
bulandi causa extra murũ edue¬
tos tradidit. dicens retentis obsi¬
dib cruitatẽ necĩo facturam im¬
ꝑata. Camillus uͦ non solum
spreuit ꝑfidiam. s restrictis
manib posterga magistrum
uirgis agendum ad parentes
pueris tradidit. ad eptus bene¬
ficio uictoriam: quam fraude
nonꝰ cupierat. Nam falisci ob¬
hanc iusticiam sponte se dedide¬
runt. Extat qͦ eiꝰdem camilli ñ
ignobilior titulus. Cũ enim post
sub actas ciuitates ꝙ tͥumphos in¬
signes militaris manus inuidia
concitata. dampnatus ꝙ expul

Expanded text:
in se decoris admiratione convein se decoris admiratione convertens oculos, adducta esset, eam sponso nomine Alicio reddidit, adjiciens et aurum, quod parentes in redemptionem captivae attulerant, ut esset virgini in dotem, aut marito in munus nuptiale. Itaque multiplici magnificentia universa gons victa, quae forte alias cessura non fuerat, Romani imperii populo accessit. Camillo Faliscos obsidenti, magister ludi liberos Faliscorum tanquam ambulandi causa, extra murum eductos, tradidit, dicens retentis obsidibus, civitatem, necessario facturam imperata. Camillus vero non solum sprevit perfidiam, sed restrictis manibus post terga, magistrum virgis agendum ad parentes pueris tradidit, adeptus beneficio victoriam, quam fraude non concupierat. Nam Falisci obhanc justitiam sponte se dediderunt. Exstat quoque ejusdem Camilli non ignobilior titulus. Cum enim post subactas civitates et triumphos insignes, militaris manus invidia concitata, damnatus et expulsus
Abbreviated transcription (Latin):
bit strepitus. nulla non anxiꝰ
hora. Non sie exeubie nec cir¬
cumstancia pila quã tutat᷑
amor. non extorquebis amari.
hoc alt̾ua fides hoc simplex
grã donat. Alexander cũ hieme
ducens exercitũ resideret ad
ignem: recognoscere p̃tereun¬
tes copias cepit. Cunq conspe¬
risset quendam ꝓpe examina¬
tum frigore: uissit eum secłe
in loco suo dicens. Si in ꝑsis
natus esses: in regia sella rese¬
disse capitale foret. s in mace¬
iclonia nato conceditur. fertur
ꝙ aliud de eoden. qd̾ cum
uirgo eximie pulcritudims
finittime gentis pͥncipi des¬
ponsata. inter captiuas ad eẽ
minciaret᷑: ei abstinentia sũ¬
ma peꝑcit. ut ne illam qͥdem
aspererit. Qua mox adspon¬
sum reinissa: uniuerse gentis ꝑ¬
i hoc beneficium sͥ mentes concili¬
auit. Sic humanitate suoꝵ ali¬
enoꝵ anmos sͥ iusticia deumn¬
xit. Simile ẽ qd̾ scipio affrica¬
mis in hispania gessisse legit᷑.
cui cum uirgo nobilis omniũ

Expanded text:
bit strepitus, nulla non anxius bit strepitus, nulla non anxius hora. Non sic excubiae, nec circumstantia pila, Quam tutatur amor; non extorquebis amari: Hoc alterna fides, hoc simplex gratia donat. Alexander cum hieme ducens exercitum, resideret ad ignem, recognoscere praetereuntes copias coepit, cumque conspexisset quemdam prope exanimatum frigore, jussit eum sedere in loco suo, dicens: « Si in Persis natus esses, in regia sella resedisse capitale foret, sed in Macedonia nato conceditur. » Fertur et aliud de eodem, quod cum virgo eximiae pulchritudinis, finitimae gentis principi desponsata, inter captivas adesse nuntiaretur, ei abstinentia summa pepercit, ut ne illam quidem aspexerit. Qua mox ad sponsum remissa, universae gentis per hoc beneficium sibi mentes reconciliavit. Sic humanitate suorum, alienorum animos sibi justitia devinxit. Simile est quod Scipio Africanus in Hispania egisse legitur, cui cum virgo nobilis omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ille & qͥdem eleganter & uere.
S ut mͥ uidet᷑. coherentia fide¬
lis ꝙ firma eẽ non potest: ubi
ꝙ quasi ipsarum animarum
conglutinatio. Que si defu̾it:
hominũ frustra s congruunt
oꝑa. cum dolus in ꝑniciem ꝑ-¬
gat sine affectu ꝑficiendi.Si¬
mulatores inqurt iob ꝙ calli¬
di ꝓuocant iram deineq cla¬
mabunt cum uincti fuerint.
Morietur intempestate ani¬
ma eorum. & uita eoꝵ. inter
effeminaros. Oꝑib namq can¬
sam p̾stat nunc pudor. timor
int̾lum. S iunctura illa so¬
lidissima ÷. que ex adipe fidei
& dilectionis ꝓcedit. ꝙ in solo
uirtutis fundamento subsis
utiliꝰ nnchefficatꝰ est: ad sta. tum
magistratuũ & ꝓcessum.
Inde: illud imꝑatoris aut si
mauis uersificatoris egregii.
dum tñ idem eos sensisse. non
ambigas. Sis pius in pͥmis. aiã
cum uincam᷑ inomni mun̾e:
sola deos equat clem̃cia nob̾.
Nen dubie suspectus agas. neu
falsus amicis. rumoꝵ ueaui¬
dus. qͥ talia curat. inanes horre¬

Expanded text:
ere. Sed, ut mihi videtur, cohaerentia fidelis et firma esse non potest, ubi et quasi ipsarum animarum conglutinatio. Quae si defuerit, hominum frustra sibi congruunt opera, cum dolus in perniciem pergat, sine affectu proficiendi. Simulatores, inquit Job, et callidi provocant iram Dei, neque clamabunt, cum vincti fuerint. Morietur in tempestate anima eorum, et vita eorum inter effeminatos . Operibus namque causam praestat nunc pudor, timore interdum. Sed junctura illa solidissima est, quae ex adipe fidei et dilectionis procedit, in solo virtutis fundamento subsistutilius, nihil efficacius est ad statum magistratuum, et processum. Inde est illud imperatoris, aut si mavis versificatoris egregii, dum tamen idem eos sensisse non ambigas. Sis pius in primis, nam cum vincamur in omni Munere, sola deos aequat clementia nobis. Neu dubie suspectus agas, neu falsus amicis, Rumorumve avidus: qui talia curat, inanes Horre
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes. ꝙ bestias. ꝙ uermes.
N umquid queso pauꝑes orpͥmun¬
tur iniuriis. attenuant᷑ ex acti¬
onib rapinis multiplicib spo¬
liantur. iubent᷑ in se concurre¬
re popłi ꝙ orbem concutere. ut
potentib isti succedant heredes:
Isti namq succedunt om̃ib uire
suo nec desidatur sollempnitas
testamenti. ab intestato emer¬
gunt. uelis nolis hos habebis
heredes. In scłarib litt̾is fertur
dixisse plato. Perinde ẽ. cum sub¬
ditos oppͥmit magistratꝰ: ac si
caput corporis intumescat. ut
amenbris aut omĩno aut si¬
ne molestia ferri non possit.
hanc autẽ passionem sine gra¬
ussimo dolore menbroꝵ tolera¬
ri ł curari inpossibile ẽ. Si uero
incurabilis fuerit passio. sic ui¬
uere quã mori miserius ẽ. Mise¬
ris autem nicħ utilius ẽ: quã
ut cumq finire miseriam. Idẽ
qͦ dixisse legitur. Cum ĩ sub̾ tos
potestas seuit: idem ẽ ac si titor
pupillũ ꝑsequatur. ł eũ suo
mucrone iigules: ob cuius de¬

Expanded text:
serpentes, et bestias, et vermes . Nunquid, quaeso, pauperes opprimuntur injuriis, attenuantur exactionibus, rapinis multiplicibus spoliantur, jubentur in se concurrere populi, et orbem concutere, ut potentibus isti succedant haeredes? Isti namquo succedunt omnibus jure suo, nec desideratur solemnitas testamenti, ab intestato emergunt; velis nolis, hos habebis haeredes. In saecularibus litteris fertur dixisse Plato: « Perinde est cum subditos opprimit magistratus, ac si caput corporis intumescat, ut a membris aut omnino, aut sine molestia ferri non possit. Hanc autem passionem sine gravissimo dolore membrorum tolerari vel curari, impossibile est. Si vero incurabilis fuerit passio, sic vivere quam mori miserius est. Miseris autem nihil utilius est quam utcunque finire miseriam. » Idem quoque dixisse legitur: « Cum in subjectos potestas saevit, idem est ac si tutor pupillum persequatur, vel eum suo mucrone jugules, ob cujus de
Abbreviated transcription (Latin):
titus liuius serens ꝙ tͣn¬
qͥllus ꝙ alii historici quos
enum̾are longu ẽ. suis com¬
p̃hendunt historiis. Ex qͥb
facile liquebit qr semꝑti
ranno licuit adulari. Licuit
eum deciꝑe. ꝙ honestũ fuit
occidere si tñ aliter coħ̾ceri
non poterat. Non enim de
pͥuatis tirannis agitur s
de his qui rem publicam
p̃munt. Nam pͥuati legib
publicis que constringt̃
om̃ium uitas. facile coher¬
cent᷑. In sac̾dotem tñ ꝙ si
tirannũ induat. ꝓpter re-¬
u̾entiã sacͣmenti gladium
mat̾ialẽ exerc̾e non licet.
nͥ forte cum exauctoratꝰ fu¬
erit in eccłiam dĩ cruentã
manũ extendat. eo qͥdem
ꝑpetuo oꝑtinente: ut ob
eandẽ causã non consur¬
gat ineum duplex tribu¬
latio. Preter rem tñ non
uidet᷑. si ħ q̃ dicta sunt ali¬
quib astruamꝰ exemplis.

Expanded text:
T. Livius, Serenus, et TranT. Livius, Serenus, et Tranquillus, et alii historici, quos enumerare longum est, suis comprehenderunt historiis. Ex quibus facile liquebit, quia semper tyranno licuit adulari, licuit eum decipere, et honestum fuit occidere, si tamen aliter coerceri non poterat Non enim de privatis tyrannis agitur, sed de his qui rempublicam premunt. Nam privati legibus publicis, quae constringunt hominum vitas, facile coercentur. In sacerdotem tamen, etsi tyrannum induat, propter reverentiam sacramenti, gladium materialem exercere non licet, nisi forte cum exauctoratus fuerit, in Ecclesiam Dei cruentam manum extendat, eo quidem perpetuo obtinente, ut ob eamdem causam non consurgat in eum duplex tribulatio. Praeter rem tamen non videtur, si haec, quae dicta sunt, aliquibus astruamus exemplis.
Abbreviated transcription (Latin):
gladio interfecit. Mox acerbis¬
sime miserã ciuitatẽ ob orte
undiq opp̃ssere clades. Nam
subsequente autuno tanta
urbi pestilentia incubuit ut
.xxx. milia funerũ inrationẽ
libitimane uenirent. Britan¬
nica deinde clades euestigio
accidit. qua duo p̃cipudopi¬
da magna ciuium socioꝵq
clade ꝙ cede direpta funt.
Preterea moriente magnis
armenie ꝓuinciis amissis.
romane religiones subiugũ
particum misse egreq siria
retenta ẽ. In asia tres urbes
hoc ẽ. laodicie ierapolis colo¬
se.terre motu conciderunt.
ħorosius fere cuiꝰ uerbis ꝙ
sensu eo libentius utor: qd scio
xp̃ianum ꝙ magni discipłm
ueritati diligentiꝰ institisse
ħ qͥdem posst̃ ⁊ ap̃ alios histo¬
ricos inueniri diffusiꝰ qui
tirannorũ atrocitates ꝙ exi-¬
tus miseros plenius scͥbunt.
Que siqͥs diligentiꝰ recense¬
ri uoluerit legat ea que
trogus põpeius. losephꝰ egi¬
sippus suetoniꝰ. quintus
curcius. cornelus tacitus.

Expanded text:
gladio interfecit. Mox acerbisgladio interfecit. Mox acerbissime miseram civitatem obortae undique oppressere clades. Nam subsequente autumno tanta urbi pestilentia incubuit, ut triginta millia funerum in rationem Libitinae venirent. Britannica deinde clades evestigio accidit, qua duo praecipua oppida, magna civium sociorumque clade et caede, direpta sunt. Praeterea in Oriente magnis Armeniae provinciis amissis, Romanae legiones sub jugum Parthicum missae, aegreque Syria retenta est. In Asia tres urbes, hoc est Laodicea, Hierapolis, Colossae, terraemotu conciderunt. Haec Orosius fert; cujus verbis et sensu eo libentius utor, quod scio Christianum, et magni discipuluidei nostrae, veritati diligentius institisse. Haec quidem possunt et apud alios historicos inveniri diffusius, qui tyrannorum atrocitates, et exitus miseros plenius scribunt. Quae si quis diligentius recenseri voluerit, legat ea quae Trogus Pompeius, Josephus, Hegesippus, Suetonius, Q. Curtius, Corn. Tacitus,
Abbreviated transcription (Latin):
colitur decantabat. Auari-¬
cie autẽ tam p̃rupte extitit.
ut pꝰ hoc incendium urbis
ꝙͣ se augustus ex latericia
marmoream reddidisse iac¬
tau̾it. neminẽ ad reliquias
rerũ suarũ adire ꝑmiserit.
Cuncta q̃ flamine quo qͦmͦ
suꝑfuerant ipse abstulit.
cencies centena milia sexter
uauit negociatorũ om̃ium
sub una die torm̃tis qͦ adhi-¬
bitis omnẽ penitus censum
abstorsit. Crudelitatis autẽ
rabie ita effrenatus ÷. ut plu¬
rimã senatus partẽ interfi¬
ceret. equestrẽ ordinẽ pene
destitueret. S ne parricidiis
qͥdem abstinuit. matrẽ. frẽm.
sororem. uxorem. ceterosq om̃s
cognatos ꝙ ꝓpinquos sine he¬
sitatione ꝓstrauit. Auxit hãc
molem facinoris eius tem̾itas
impietatis indm̃. Nam pͥmꝰ
rome xp̃ianos supliciis & mor¬
tib affecit. ac ꝑ om̃s ꝓuinci
as pari ꝑsecutione excrucia¬
ri imꝑauit. Ipsũꝙ nom̃ ex¬
tirpare conatus. beatissimos
xp̃i apłos petrũ cruce. paulũ

Expanded text:
colitur, decantabat. Avaritcolitur, decantabat. Avaritiae autem tam praeruptae exstitit, ut post hoc incendium urbis,  se Augustus ex latericia marmoream reddidisse iactauerat, neminem ad reliquias rerum suarum adire permiserit; cuncta, quae flammae quoquo modo superfuerant, ipse abstulit; centies centena milia sestertiuauit; negotiatorum omnium sub una die, tormentis quoque adhibitis, omnem penitus censum abstersit. crudelitatis autem rabie ita efferatus est, ut plurimam senatus partem interfecerit, equestrem ordinem paene destituerit. sed ne parricidiis quidem abstinuit, matrem fratrem sororem uxorem ceterosque omnes cognatos et propinquos sine haesitatione prostrauit. auxit hanc molem facinorum eius temeritas impietatis in Deum. nam primus Romae Christianos suppliciis et mortibus affecit ac per omnes as pari persecutione excruciari imperavit. Ipsumque nomen exstirpare conatus, beatissimos Christi apostolos Petrum cruce, Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
b qͦ tantis ex agitatus ẽ:
ut ne amatre qͥdem
uł sorore ulla ue
consanguinitatis reu̾en¬
tia abstinuisse referatur.
uirũ inuxorem duxerit.
ipse auiro ut uxor acceptꝰ
sit. Luxurie tam effrenate
fuit. ut retib aureis pisca¬
guentis nullã uestẽ bis
induit. nec unꝙͣ minus
mille carrucis cõfecisse tra¬
dit᷑ iter. Deniq urb rome¬
incendiũ uoluptatis sue
spectacłm fecit. ꝑ sex dies sep¬
tẽq noctes ardens ciuitas re¬
gios pait aspectꝰ horrea qͣ¬
dro structa lapide magneq
ille ueterum insule quas
discurrens flamma adire
non poterat magnis machi¬
nis quondam ad ext̾na bel¬
la p̃paratis labefacte atq in¬
flãmate sunt. ad aditoꝵ man¬
siones bustorumq diuersoria
infelici plebe compulsa. Qd̾
ipse ex altissima illa mecena¬
tiana turre ꝓspectans. letusq
flãme ut aiebat pulcritudi¬
ne tragico habitu helerfeles o¬
dam sonat sac̾dotales hunnos
cinitatis inqua soł splendor

Expanded text:
quoque tantis exagitatus est, quoque tantis exagitatus est, ut ne a matre quidem, vel sorore, ullave consanguinitatis reverentia abstinuisse referatur; virum in uxorem duxerit, ipse a viro ut uxor acceptus sit. Luxuriae tam effrenatae fuit, ut retibus aureis piscaguentis: nullam vestem bis induit, nec unquam minus mille carrucis confecisse traditur iter. Denique urbiincendium voluptatis suae spectaculum fecit, per sex dies septemque noctes ardens civitas regios pavit aspectus. Horrea quadro structa lapide, magnaeque illae veterum insulae, quas discurrens flamma adire non poterat, magnis machinis quondam ad externa bella praeparatis, labefactae atque inflammatae sunt, ad aditorum mansiones, bustorumque diversoria, infelici plebe compulsa. Quod ipse ex altissima Maecenatiana turre prospectans, laetusque flammae, ut aiebat, pulchritudine, tragico habitu heliofeles odam sonat sacerdotates nymnos civitatis, in qua solis splendor