comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq testimoniis auctoritatim⁊ rõnibus.
eopdem tradicionem muniuimus. qui di
dinate funt: pecc̃a e̾e̾. Addunt qͦ quoᷤ¬
ciam qui dicunt malos actus millomodo
ẽe ap̃o. nec ẽẽ bonos. siuiem eo qd̾ sut sine

Expanded text:
atum testimoniis et rationibus eorumdem traditionem munivimus, qui dicdinate fiunt, peccata esse. Addunt quoTIAM QUI DICUNT MALOS ACTUS NULLO MODO ESSE A DEO, NEC ESSE BONOS SIVE IN EO QUOD SUNT, SIVE
Abbreviated transcription (Latin):
cõmatres hr̃e ualeat unã pꝰ altãm. inquo me¬
minisse debes scͥptum ẽe. Erũt duo in carne
una. Cum gͥ constet ꝙ uir ⁊ mulier una ca¬
ro efficiuntur: restat uir̃ ꝯprẽm ostitui mu¬
lieri. cꝰ assumpta uxor omat erat. ⁊ iõ uir̾ illi
femine ñ posse conuĩgi. que comnat̾ eiꝰ erat:
cõ qͣ id̃ fuãt una caro effectus. Huic ã illud

Expanded text:
commatres habere valeat, unam post alteram. In quo meminisse debes scriptum esse: Erunt duo in carne una. Cum ergo constet quod vir et mulier una caro efficiuntur, restat virum compatrem constitui mulieris, cujus assumpta uxor commater erat; et ideo virum illi feminae non posse conjungi, quae commater ejus erat, cum qua idem fuerat una ca
Abbreviated transcription (Latin):
collectis: iã ois placio cessabit. hic quidã putãt
pꝰ uidiciũ demones ñ hr̃e potestates crucian¬
di hoiẽs: sic̾ mͦ. S ũ demones uͥtute di cruci¬
ari sũ c̾atẽ ministĩo asserũt sic repbos hoĩes iͥ
nis subici cruciatib. p̃missatm̃ auctoritas ñ
id cogit sentire. q̃ ⁊ siasserat tũc nec demones

Expanded text:
collectis, jam omnis praelatio cessabit. Hinc quidam putant post judicium daemones non habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt, sic reprobos homines ibi nis subjici cruciatibus. Praemissa tamen auctoritas non id cogit sentire; quae etsi asserat tunc nec daemones
Abbreviated transcription (Latin):
paratio .i. diuina electio qua elegit quoᷤᷤ
uoluit aute mundi constitucionẽ. ut ait apb̃.¬
Repbõ econuerso intelligenda est. p̃sciã iniqui¬
tatis quorũdam ⁊ p̃paratio dampnationis eoꝵ.¬
dem. Sicut enim p̃destinationis effectus illa
grã ẽ. qua in p̃senti iustificamꝰ atq ad recte ui¬
uendum ⁊ i bono ꝑseuerandum adiuuam.
ulla qua infuto᷑ beatificabim᷑. Ita repbatio dĩ
qua ab et̃no non eligendo quosdam reꝓbauit.
scđm duo considatur quoꝵ altiñ p̃scit. ⁊ ñ p̃pat¬

Expanded text:
paratio, id est, divina electio qua elegit quos voluit ante mundi constitutionem, ut ait Ape converso, intelligenda est praescientia iniquitatis quorumdam, et praeparatio damnationis eorumdem. Sicut enim praedestinationis effectus illa gratia est qua in praesenti justificamur, atque ad recte vivendum et in bono perseverandum adjuvamur, et illa qua in futuro beatificamur; ita reprobatio Dei, qua ab aeterno non eligendo quosdam reprobavit, secundum duo consideratur; quorum alterum praescit et non pra
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ deus ut ait fulgẽtius mał ignẽ et̃nũ. ilł utiq
quos uiste p̃ꝑauit ad luenda supplicia. nec cñ p̃pa¬
uit ad facienda peccã p̃pauit enim deus qd̾ dia
equitas redderet. non qd̃ humana miquitas
ad muteret. Nonemm sicut p̃parauit scõs adiꝰti¬
ciam ꝑcipiendam: sic p̃parauit inquos ad iͦticiã
amittendam. quia p̾uitatis p̃parator ñ qm fuit.

Expanded text:
 Deus, ut ait Fulgentius, malis ignem aeternum; illis utique, quos juste praeparavit ad luenda supplicia, nec tamen praeparavit ad facienda peccata. Praeparavit enim Deus quod divina aequitas redderet, non quod humana iniquitas admitteret. Non enim sicut praeparavit sanctos ad justitiam percipiendam, sic praeparavit iniquos ad justitiam amittendam; quia pravitatis praeparator nunquam fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
simul dĩcaro. simulcaro animata rõaliq
ximus carnem .s. uerbi simul conceptam ⁊
pientis inuto uirginis celebraret᷑ concep¬
tus d̾rrhominis. Illa enim caro q̃ d̾s sibi
ex uirgine uinte cdignatꝰ ẽ sñ uicio concep¬
ta. supecc̃o nata ẽ. hanc tñ carnem ũ celestis.¬

Expanded text:
simul Dei Verbi caro, simul caro animata rationalis ximus, carnem, scilicet, Verbi simul conceptam et pientis in utero Virginis celebraretur conceptus Dei et hominis. Illa enim caro quam Deus de Virgine sibi unire dignatus est, sine vitio concepta, sine peccato nata est. Hanc tamen carnem
Abbreviated transcription (Latin):
tñ oĩa mala oriunt᷑. ⁊ hec. ⁊ alia. ꝙ u̾
dit aubs̃. Badix cuncti mali ẽ st̾bia. deqͣ¬
prima ẽ cũ bonũ ꝗ ht̃ quis sibi tribiit.
Scła: cũ credit a deo eẽ datum. s tñ ꝓsu
is m̾itis. Tercia: cũ se iactat ħre ꝗ ñ habet.
Quartam: cum ceti̾s despectis singłr uult¬

Expanded text:
nia mala oriuntur, et haec, et alia, quia, ut ait Greg., radix cuncti mali est superbia. DePrima est, cum bonum quod habet quis, sibi tribuit. Secunda, cum credit a Deo esse datum, sed tamen pro suis meritis. Tertia, cum se jactat habere quod non habet. Quarta, cum caeteris despectis singul
Abbreviated transcription (Latin):
grãm c̾ationis solet opponisic. ꝑillud au¬
xiliumgr̃e c̾ationis: potuit starem bono
qd̾ acceꝑat. Potuit gͦ resistere temptatori.s
resistere temptõnib atq suggestionib
malis: meritum ẽ ac bonum remun̾a błe
fecisset illimeritum. ⁊ si non ꝯsensisset. qr
nicħ meoerat. qd̾ ad malũ impelłet.Sic̃
angłis qui non ceciderunt nĩ fait m̃itũ ꝙ ste¬
s resistimus. Ibi dũ taxat ubi cã subest.
q̃ nos id face̾monet. qr expeccĩ corruptela:
ꝓnisunt ad lapsum gressus nr̃i ubiaũt
non interuenit cã nos ad malum impel¬
lens: non m̾emur. s ab eo declinamus. De-¬
clinare enĩamolo.semꝑuitat penam. ł nõ
semꝑmetur palmam.
Deadiutorio ho¬
minͥi increatione dato qͦ stare poterat.

Expanded text:
gratiam creationis solet opponi sic: Per illud auxilium gratiae creationis potuit stare in bono quod acceperat. Potuit ergo resistere tentationi. Sed resistere tentationibus atque suggestionibus malis, meritum est ac bonum remunerabile: fecisset illi meritum, etsi non consensisset, quia nihil in eo erat quod ad malum impelleret, sicut angelis qui non ceciderunt non fuerit sed resistimus; ibi duntaxat, ubi causa subest quae nos id facere movet, quia ex peccati corruptela proni sunt ad lapsum gressus nostri. Ubi autem non intervenit causa nos ad malum impellens, non meremur si ab eo declinamus. Declinare enim a malo semper vitat poenam, sed non semper meretur palmam. 4. De adjutorio homini in creatione dato, quo stare poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
cum dixit tnͣ .a. in ⁊c̾. sic̾ nec sibi s suis tuuit. nͦ
eum timuisse ut libi ñ eẽt passio. s ut alius tͣnliret.
calix passionil: ita inquiens. Si passiohonoriti¬
catu eũ erati sic̃ uida exeunte ait. nc honorificatꝰ
ẽ silius hominis quomͦ tristem eum metus pas¬
isse usqꝰ eoestimabat: ut tranffr̃ia se calicẽ dep̃¬
catuslit dicens. Pr̃ trasf calicem hunc a me. Quo¬

Expanded text:
 hunc, sicut nec sibi, sed suis timuit; nec enim voluisse ut sibi non esset passio, sed ut a suis transiret calix passionis, ita inquiens: Si passio honorificatura eum erat, sicut, Juda exeunte, ait: Nunc honorificatus est filius hominis; quomodo tristem eum metus pasisse usque eo existimabatur, ut transferri a se calicem deprecatus sit dicens: Pater transfer calicem hunc a me,
Abbreviated transcription (Latin):
tres minus ꝑitos ad inconueniens deduc̾eal
ẽ ñ erat ħ nom̃ ita apd̃ catholicos uulgatũ.
nec ita eiꝰ sig̾cat̾o detminata. ut mͦ. ⁊ iõ ieR dic̃
ħ noĩe ñ utendũ fore sine distinctõne uł ex
defide catholica ad damasũ papam. Abar¬
rianoꝵ presule ypostasion nouelũ nomen
a me hoĩe romano erigr̃. Int̾rogamꝰ quid tres
ypostases arbitrent᷑ intelligi. Tres pͣs subsi¬
tentes auint. Respondemꝰ nos itadicaere.
ñ suffic̃ eis sens̾. ip̃m nom̃ efflagitant. qr
ñ ꝯfitent᷑ anathema sit. Siquis aũ ypostasł
usiam intelligens. ñ trib ꝑsonis unam ypo¬
stases dicens sub noĩe piecatis tres ñs conat᷑
asserere. Sufficiat nob̾ dic̾e unã subam ⁊
tres ꝑsonas. ꝑfectas equales. Taceamꝰ tres
ypostases c̃ int̾pretatioĩl suis deb̾e nos dicẽ ñ
negamꝰ. S m credite. uenenũ sub melle latet.
hereticos deos eo praue usos ostñd̾ ꝯtͣ quos cau¬

Expanded text:
tres, minus peritos ad inconveniens deducerent, cum non erat hoc nomen ita apud Catholicos vulgatum, nec ita ejus significatio determinata ut modo.  nomine non utendum fore sine distinctione vel exde fide catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogamus quid tres hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nconfitetur, anathema sit. Si quis autem hypostasim usiam intelligens, non tribus personis unam hypostases dicens, sub nomine pietatis tres naturas conatur asserere. Sufficiat nobis dicere unam substantiam et tres personas perfectas aequales; taceamus hypostases cum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, venenum sub melle latet. haereticos eo prave usos ostendit; contra quos cau
Abbreviated transcription (Latin):
putet bonã oꝑa sua añ fidem. Ita enĩ
git. nonualde attendas quid hõ faci¬
at. s quid cum facit attendat. quola¬
certos optime gubernationis dirigat.
hiistestimons insinuare iudetur. ex
affectu. ⁊ fine oꝑa ẽe bona uelmala. qͥ¬

Expanded text:
putet bona opera sua ante fidem. Ita enim git. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. His testimoniis insinuari videtur ex affectu et fine opera bona esse vel mala. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
copłam fĩ conmatre. con noũca. cõsorore.
aliis quiboam ꝑmisit ã dinorciũ fĩ dato libello
repudii. in quo u̾ir scͥpbebat cãs ꝓ quib uxorẽ
repudiabat. ꝑmisit ⁊̃ aliam ducẽ dato pͥorili
ꝑmittendo non cłi iusticiam demonitrauit. s
inpeccõre minuit culpam. Cui licebat płes

Expanded text:
noverca, cum sorore, aliis quibusdam. Permisit autem divortium fieri dato libello repudii in quo vir scribebat causas pro quibus uxorem repudiabat. Permisit autem aliam ducere dato priori lipermittendo non Dei justitiam demonstravit, sed in peccatore minuit culpam. 4. Cui licebat p
Abbreviated transcription (Latin):
nũ prĩs ⁊i filii. ñ quid̾ possufnꝰ a̾re prẽm
dom aut filiũ doni s ut ħ uicissum respõ¬
deant. dm̃s donũ donatoris. ⁊ donatorem
ddoni. qr ħpotuit inueniri usitatũ uocabu¬
lũ illic ñ potuit. Donũ gͦ donatoris ⁊ dona¬
tor dom cũ dm̃s relat̾e utrũꝙ ad inuicem
dm̃s. Donator tñ ñ fuit d̾s nͥ ex tp̃r c̃ sp̃s sc̃s

Expanded text:
uidem possumus dicere patrem doni aut filium doni; sed ut haec vicissim respondeant, dicimus donum donatoris, et donatorem doni; quia hic potuit inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit. Donum ergo donatoris, et donator doni cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus: donator tamen non fuit Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ uero nicħ excrinsẽc̃ in humanã cor¬
uadit.⁊ in secessum emutitur. Qd̃ ⁊̃ rõne os¬
tendi pot̃ ħ modo. Puer qui statĩpost or¬
tumꝰort᷑. nuilla statura resurget quam
habituruserat siuueret usq ad etatem
.xix. annoꝵ. nullo uicio corꝑis impeditus.
Un̾ergoilla sub̾a que ado parua fuit in¬
ortu. in resurrectione tam magna erit. nͥ
sui in semultiplicatione: Uñ apparet qd̾
⁊̃ si uiueret non alum̃ s inse augm̃tare¬
tur illa sub̾a sicut costa de qua fc̃a ẽmuli¬
er. ⁊ sicut panes enagłici. Non inficiam᷑
tñ q̃ncibr⁊ humores in carnẽ ⁊ sangui¬
nem transeant: s non mnu̾itatẽ huma¬
ne nat᷑e q̃ aprimis descendit parentib.
Quesola in resurrectione erit. reliqͣuero
caro inquam cibi transeunt: tam ꝗͣ suꝑ¬
flua in resurrectione deponet᷑. Que tlici

Expanded text:
d vero nihil extrinsecum in humani corvadit, et in secessum emittitur. Quod etiam ratione ostendi potest hoc modo: Puer qui statim post ortum moritur, in illa statura resurget quam habiturus erat si viveret usque ad aetatem triginta annorum, nullo vitio corporis impeditus. Unde ergo illa substantia quae adeo parva fuit mortua, in resurrectione tam magna erit, nisi sui in se multiplicatione? Unde apparet quod etiam si viveret, non aliunde, sed in se augmentaretur illa substantia. Sicut costa de qua facta est mulier, et sicut panes evangelici. Non inficiamur tamen quin cibi et humores in carnem et sanguinem transeant; sed non in veritate humanae naturae, quae a primis descendit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
deł cum infideli copłare ꝯuigiũ. Iã sũt oiuges.
⁊ ambo ad huc sunt infideles ł ales sũt ad huc
dit eorum unus uł una. s ita ut infideł c̃ fide¬
li habitare ꝯsenciat. Nam ibet dñs ũ fideł
infidelem dimiitat. talit̾ ꝯuĩctũ nẽc apłe ui.
bet ũ ñ dnmitat. s ꝯsulit. ut siquis alit agat:
ñ sit tnͣsgressor. sicutꝰ cde uirginib osulit. Mo
ñ expedit. T̃uc̃ enim ñ expedit id ꝙ licitũ est:
qñ ꝑmitit᷑ qͥdẽ s ip̃iꝰ usus. aliis affert impeli.¬
mentum salutis. sic discessio fideł ab infideliꝙͣ¬
ñ ꝓhibet dñs. ꝙ coram illo ñ ẽ in uista s apłs
ne fiat osilio caritatis suadet. ut nemo in ea
re uissionis necessitate teneat᷑. hefilii uolũ tate
libe faciat.
a his monstrat᷑ int̃fideles ꝯiigiũ eẽ.⁊ osi¬

Expanded text:
delis cum infideli copulare conjugium. Jam sunt conjuges, et ambo adhuc sunt infideles. Tales sunt adhuc dit eorum unus vel una, sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat, non jubet Dominus ut fidelis infidelem dimittat, taliter conjunctum. Nec Apostolus jubet ut non dimittat, sed consulit ut si quis aliter agat, non sit transgressor, sicut et de virginibus consulit. Monnon expedit. Tunc enim non expedit quod licitum est, quando permittitur quidem, sed ipsius usus aliis affert impedimentum salutis: sicut discessio fidelis ab infidelihibet Dominus, quia coram illo non est injusta; sed Apostolus ne fiat, consilio charitatis suadet, ut nemo in ea re jussionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Ex his monstratur inter infideles conjugium es
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃alit tractauimus. hec sumina ÷. Quod
anie sunt quib utendum ẽ. alie quib fruendum.
aue que fuuintur: ⁊ utunt᷑. ⁊ int̾ eas quibus
utenbium est. etiam qued an func. ꝑquas frumut. ut
uircutes. ⁊ potentie animi. que sunt naturalia bo¬
na. dequib om̃ib antequam de signis tractemus:
agendum ẽ. ac pͥmum de reb quib fruendum. ÷ .s.¬

Expanded text:
summa est: Quod aliae sunt quibus fruendum est, aliae quibus utendum est, aliae quae fruuntur et utuntur, et inter eas quibus utendum est, etiam quaedam sunt per quas fruimur, ut virtutes et potentiae animi, quae sunt naturalia bona. De quibus omnibus antequam de signis tractemus, agendum est: ac primum de rebus quibus fruendum es
Abbreviated transcription (Latin):
instituta ẽ cucuncisio inpopło di que e¬
rat tunc assigͣnacłm iusticiefidi: ad pur¬
gationem ualebat magnis ⁊ paruulis.
origenalis ueti̾sq peccati. sic uapt̾s ex il¬
lo ualere cepit. ad innouacionem ho¬
minis ex quo institutus est. Item. beda.
Ioem salutifere curationis auxiliũ. circũ¬
cisio in lege ct̃ originalis pecc̃i uulnꝰ age¬
bat: Quod baptismus agẽ reuelate gr̃e
tempore consueuit. excepto ꝗ regnice¬
lestis ianuã nũdum intrare poterant.
tñ insinum habrae post mortem beata
requie consolati suꝑne pacis ingressim
spefideli expectabant. his aꝑte traditur
ꝑcircũcisionem ex quo instituta fuit.
remissionẽ originalis pecc̃ĩ. ⁊ actualis.
paruulis.⁊ maiorib. ado̾ p̃stitam sicut
nuncꝑbaptismũ datur. de
De uitis qͥ

Expanded text:
instituta est circumcisio in populo Dei, quae erat tunc signaculum justitiae fidei, ad purgationem valebat magnis et parvulis originalis veterisque peccati, sicut Baptismus ex illo valere coepit ad innovationem hominis, ex quo institutus est. Item Beda: Idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod Baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit; excepto quod regni coelestis januam nondum intrare poterant; tamen in sinu Abrahae post mortem requie beata consolati, supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. His aperte traditur circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem peccati originalis et actualis parvulis et majoribus a Deo praestitam, sicut nunc per Baptismum datur. 7. De viris q
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ sit cauendum. ⁊ male accipete bonum.
ec̃ce enimfcm̃ est malum. cdum maleacci¬
pit᷑ bonum. sicut econt᷑. apło fcm̃ ẽ bonum.
cum bene accipit᷑ malum .s. dum stimulus
sathane pacient̃ portat᷑. ergo ⁊ mala ꝓsunt bo¬
nis sicut angłs sathane paulo. ⁊ scã obsunt ma¬
ł. boni̾sunt ao salutem. mał adiudiciũ. Uñqͥ.¬
Indigne quis sumens corpus xp̃i. ñ efficit. ut
quia maliis est malum sit ꝗ accrp̃ uel quia
de intelligẽcia u̾boꝵ. ddã

Expanded text:
quam sit cavendum male accipere bonum. Ecce enim factum est malum, dum male accipitur bonum; sicut e contra Apostolo factum est bonum, cum bene accipitur malum, scilicet cum stimulus Satanae patienter portatur. Ergo et mala prosunt bonis, sicut angelus Satanae Paulo, et sancta obsunt malis; bonis sunt ad salutem, malis ad judicium. UnIndigne quis sumens corpus Christi, non efficit ut quia malus est malum sit quod accipit, vel quia De intelligentia quorumda
Abbreviated transcription (Latin):
ec uerba ⁊ alia hunismodi nbñ de
spũali manclucationem agitur:
Quidam obtuso corde legentes. erroris ca¬
sumi. ⁊ non a malis. S indubitant̃ tenen¬
dumest a bonis sumi non modosacramẽ¬

Expanded text:
ec verba et alia hujusmodi, ubi de spirituali manducatione agitur, quidam obtuso corde legentes, erroris cas tantum sumi et non a malis. Sed indubitanter tenendum est a bonis sumi, non modo sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
Isupͣdictum ẽ bonum opus faciat.⁊
fides intencionem dirigat nt̃ inmĩto que¬
malumsit quifidem non hñt si enĩfides
intencionem dirigit.⁊ intenciobonũ opꝰ
facit. ubi non ẽ fides: necintenciobona nͣ
opusbonũ ẽẽ nidr᷑. qd̾ a quibdam ñ irrati¬
onabiliter astruitur qui dñt om̃s actõnẽ¬

Expanded text:
supra dictum est, bonum opus faciat, et fides intentionem dirigat, non immerito quaemalum sit, qui fidem non habent. Si enim fides intentionem dirigit, et intentio bonum opus facit, ubi non est fides, nec intentio bona, nec opus bonum esse videtur. Quod a quibusdam non irrationabiliter astruitur, qui dicunt omnes act
Abbreviated transcription (Latin):
mentum.⁊ res. Samentum dñs instituit.
qñ post tipicum agnum. corpus. ⁊ sangin¬
nem siuum dispłis in cena porrexit. Uñ eu¬
sebius emissemis. ꝙ corpus assumptum ab¬
laturus erat ab ocłis.⁊ illaturus sidib necces¬
se erat ut die cenesacramentum. nobis cor¬
poris. ⁊ sanguis consecraret. ut coleretur.
dem edidit dicens. hoc est corpus meum.
⁊ post hic ẽ sanguis meus. Cum enim hec
uerba ꝓferuntur. ꝯuersio fit panis.⁊ umi:
hoc conficitur sacramentum. quia sermo
xp̃i: creaturam mutat.⁊ sic expane. fit corpꝰ¬
xp̃i ⁊ unum cum aqua in calicem missum.
fit sanguis consetracione uerbi celestis. Cõ¬
secratio quib fit uerbis: Adtende que sunt
uerba. accipite.⁊ edite exeo om̃s. Hoc ẽ cor¬
pus meum. ⁊ item. accipite. ⁊ bibite. ex hoc
om̃s. hic ẽ sanguis meus. Preliqua om̃ia

Expanded text:
et res. Sacramentum Dominus instituit, quoniam post typicum agnum corpus et sanguinem suum discipulis in coena perrexit. Unde Eusebius Emisenus: Quia corpus assumptum ablaturus erat ab oculis, et illaturus sideribus, necesse erat ut die coenae sacramentum nobis corporis et sanguinis consecraret, ut coleretur jdem edidit dicens: Hoc est corpus meum; et post: Hic est sanguis meus. Cum enim haec verba proferuntur, conversio fit panis et vinihoc conficitur sacramentum, quia sermo Christi creaturam mutat; et sic ex pane fit corpinum cum aqua in calicem missum fit sanguis consecratione verbi coelestis. Consecratio quibus fit verbis? attende quae sunt verba: Accipite et comedite ex eo omnes; hoc est corpus meum, et iterum.: Accipite et bibite ex hoc omnes, hic est sanguis meus . Per reliqua om
Abbreviated transcription (Latin):
ret mistĩ illius alcitudinem. uttmum uero
hoc uoluit infigũre cordib ⁊ memorie discipłoꝵ.
a quib ad passionem digressurus erat. Quo au̾t
ordine deinceps fumeret᷑. apłis pre quos eccłiac
dispõsiturus erat. reseruauit docendum.
de sacram̃to ⁊ re.

Expanded text:
i illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Quo autem ordine deinceps sumeretur, apostolis, per quos ecclesias dispositurus erat, reservavit docendum. 4. De sacramento et re.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi consideratione dignum ẽ. qtͣ illuo
sacramentum post cenam dedit discipłis.
Dñs igitur ihus. adinuisibilia paterne¬
transeuntes in celo subuehit uñ recte uiaticũ
excellit mistiũ eucharistie. Iõ ⁊̃ postalia dedit. ũ¬

Expanded text:
Ubi consideratione dignum est quare illud sacramentum post coenam dedit discipulis. Dominus igitur Jesus ad invisibilia paternua excellit mysterium Eucharistiae. Ideo etiam post alia dedit, u
Abbreviated transcription (Latin):
post cibos dñs ddedit. Iõ pransi. uel tenati illud
tipico pascha. quoddam memorabile eis comñ¬
dare uolens. subsp̾e panis ⁊ uini: corpus. ⁊ sangͥ¬
nem suum eis tradidit. ut ostenderet legis ue¬
teris sacramenta. interque p̃cipuum erat.ag¬
nipaschalis. sacrificium. in morte sua termi¬
nari: ac noue legis sacramenta substicui. inqͥb
disciplinam sanxit inposterum. ut post alios
cibos sumatur. Pocius aieiumis sumi oportet.
se ieumos. Non iõ tñ calumpniandum ẽ um¬
enim spũi scõ. ut in honore tanti sacramenti.
prius in om̃s xpĩam dñcũ corpus intraret. ꝗͣ¬
alii cibi. Iõ ubiq mos isteseruat᷑. Non enim qi¬

Expanded text:
post cibos dedit Dominus, ideo pransi vel coenati illudtypico pascha, quoddam memoriale eis commendare volens, sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum ita eis tradidit, ut ostenderet legis veteris sacramenta, inter quae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua terminari, ac legis novae sacramenta substitui; in quibdisciplinam sanxit in posterum, ut post alios cibos sumatur, sed potius a jejunis sumi oportet, se jejunos. Non ideo tamen est calumniandum Eccenim Spiritui sancto, ut in honorem tanti sacramenti prius in os Christiani Dominicum corpus intraret, sicut ubique mos iste servatur. Non enim q
Abbreviated transcription (Latin):
Qutiq dictum ẽ de opẽ dileccionis. qr maior
dilectionis effectus ñ est: qm pone aminam ꝓ
frib. Necte moueat ꝙ ait ꝓ amicis. Qui em̃po

Expanded text:
e dilectionis, quia major dilectionis effectus non est, quam ponere animam pro aliis. Nec te moveat quod ait: Pro amicis; qui enim p
Abbreviated transcription (Latin):
aut enim lib̾a est iusticie que ñ ds seruit
pecc̃o.⁊ tunc est mala. autã peccõ lib̾a ẽ. qñ
seruit iusticie. ⁊ tunc est bona. Delibertate

Expanded text:
a est. Aut enim libera est justitiae, quando servit peccato, et tunc est mala; aut a peccato libera est quando servit justitiae, et tunc est bona. 14. De libertate
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Credimus ut cognoscamus. n cognoscimꝰ:
ut credamus. Quid enim ẽ fides nisi credere ꝙ
non uides: fidesgͦ est: ꝗ ñ uides cͥcłe. ueritas ꝙ

Expanded text:
t. Credimus ut cognoscamus, non cognoscimus ut credamus. Quid est enim fides, nisi credere quod non uides? Fides ergo est quod non uides credere, ueritas quod
Abbreviated transcription (Latin):
ed ad huc qͣrͣ¬
qrͣbꝰ naturalis potentie actuspeet̃
morare. ⁊ potenciemtelligenti. cuiꝰ actꝰ
nel intellectis. Hic enim actus est ad ali¬
quid adipiscendum. uel non admiten¬
dum qui ñ potest ẽẽ demalis quin sit
malus. uelle enimmalum: malũ ẽ.sed
intellig̾e. uel memorare mala: malum
interdum quis malum ut faciat.⁊ q̃¬
rit intellig̾e quidñm ut sciat impug
his qui tradunt omĩa eẽ bona in quã¬
tum sunt. Qui uero dñt uoluntates
malas pecc̃a ẽe ⁊ nullomodo bonabre¬
uius reddunt dicentes actũ uolunta¬
tis ñ ẽẽ.denaturalib. s ũ ipãm ⁊ po¬
tenciam uolendi que semꝑ bonũ est

Expanded text:
ed adhuc qhujus naturalis potentiae actus peccatum morare, et potentiae intelligendi, cujus actus vel intellectus. Hic enim actus est ad aliquid adipiscendum vel non admittendum, qui non potest esse ex malis, quin sit malus. Velle enim mala malum est, sed intelligere vel memorare mala malum ninterdum quis malum ut faciat, rit intelligere verum ut sciat impugnhis qui tradunt omnia esse bona in quantum sunt. Qui vero dicunt voluntates malas peccata esse, et nullo modo bona, brevius respondent, dicentes actum voluntatis non esse de naturalibus; sed vim ipsam et potentiam volendi, quae semper bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
ed utrum incorpore anextra corpꝰ
⁊ inter doctos scrupulosa qõ est. Nũg
enuim suꝑ genesim t̾dit animam cũ an
est u corporati s naturaliter illud uoluit.
.i sic c̾ata fuit ut uellet. sicut naturale nob
est uelle uiuere. Maleaũ uelle uiuere: non
nature s uoluntatis est peru̾se. Alii uero
dñt animam prum hominis incorpore fuis¬
secreatam: ita exponentes uerba illa. Inspira.
que totum corpus amimaret. faciem tñ spu¬
aliter expressit. ꝙ hec parsensibus ornata ẽ.
adintuenda suꝑiora. S quicquid deanima
primi hominis existimetur: dealiis certis¬
sime senciendum est. qd̾ in corꝑe creentur. sre¬
ando enim infundit easdeus. ⁊ infundendo
creat. Dicend̾ ẽ ⁊ animam illam non sicẽẽ cre¬
atam: ut prescia eẽt oꝑis fut᷑i usti uelinusti.
In qua etate deus hominem fecerit.

Expanded text:
el in corpore, vel extra corpus, etiam inter doctos scrupulosa quaestio est. Aug. enim, super Gen., tradit animam cum angest incorporari, sed naturaliter illud voluit, id est, sic creata fuit, ut vellet, sicut naturale nobis est velle vivere. Male autem velle vivere, non naturae, sed voluntatis est perversae. Alii vero dicunt animam primi hominis in corpore fuisse creatam, ita exponentes verba illa: Inspiraviquae totum corpus animaret; faciem tamen specialiter expressit, quia haec pars sensibus ornata est ad intuenda superiora. Sed quidquid de anima primi hominis aestimetur, de aliis certissime sentiendum est quod in corpore creentur; creando enim infundit eas Deus, et infundendo creat. Dicendum est etiam animam illam non sic esse creatam, ut praescia esset operis futuri justi vel injusti. 4. In qua aetate Deus hominem fecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
merat multa que peccã sunt ⁊ penepec¬
cati. lt̃. Int̾ primum enĩ pec̃eꝰ postasie.
⁊ultimam penam ignis eterni. me
qd̾ per penitenciam cicuis ñ deletur.
peccĩ. aut pec̃c simł ⁊cã: ⁊ pena peccati.¬

Expanded text:
t multa quae peccata sunt, et poena peccati. Inter primum enim peccatum apostasiae et ultimam poenam ignis aeterni, medquod per poenitentiam citius non deletur, peccati; aut peccatum et poena peccati
Abbreviated transcription (Latin):
ut mear iusticationem respondetur ei. Qund
ħes qd non accepisti: fides enim qua iustifi¬
catus es gͣns tibi tͣdita ẽ. H ic aꝑte ostñdit᷑
qifides est cãuistificationis. u ip̃a est gr̃a ⁊ bñ¬
ficium quo hominis p̃uenitar uoluntas.
luntas est qua⁊ peccatur ⁊ recte uiuitur.
Uoluntas uero ip̃a. nisi dłigr̃a libereturas
uitute quapecc̃i seruaftã est. ⁊ ut suꝑet ui¬
cia aduuetur. rectepieq uiui amortalib
non potest. ⁊ hoc beneficium quo lib̾atur
nisi eam p̃ueniret. iam mĩtis daretur.⁊ nõ
eẽt grã queutiq gͣcis datur. Puenitur ergo
bona hominis uoluntas illo gr̃e bñficio. qͦ
dicens. Ipsum arbitrium lib̾andum est.
post illam runam a seruitute peccati. Nec

Expanded text:
ut merear justificationem, respondetur ei: Quid habes, quod non accepisti Fides enim qua justificatus es, gratis tibi data est. Hic aperte ostenditur quod fides est causa justificationis, et ipsa est gratia et beneficium quo hominis praevenitur voluntas et luntas est qua et peccatur, et recte vivitur. Voluntas vero ipsa nisi Dei gratia liberetur a servitute qua peccati serva est, et ut vitia superet adjuvetur, recte pieque vivi a mortalibus non potest: et hoc beneficium quo liberatur nisi eam praeveniret, jam meritis daretur et non gratia, quae utique gratis datur. Praevenitur ergo bona hominis voluntas illo gratiae beneficio,dicens: Ipsum arbitrium liberandum est post illam ruinam a servitute peccati. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
humanam noticiam latent: ñ ab ip̃is confessa.
nec ab aliis publicata. si ea confit̾i uelemenda¬
re nolui̾nt: dm̃ quẽ hñt testem. ipm̃ ⁊ habiti᷑
sunt punitorem. Ꝙ su p̃i sui iudices fiant. ⁊ ue¬
luti sue miquitatis ultores. hic in seuolũtariã
penam seu̾issime at̾au̾sionis ex̾ceant. temꝑali¬
b penis: mutabunt et̾na supplicia. ⁊ lacͥminis
ex uã cordis contͥcioneꝰ fluentib restringunt ẽt̾m
ignis incẽclia. ⁊ infra. facilius sibi dm̃ placabunt

Expanded text:
humanam notitiam latent, non ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum quem habent testem, ipsum et habituri sunt ultorem. Quod si ipsi sui judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis contritione fluentibus extinguent aeterni ignis incendi
Abbreviated transcription (Latin):
cacionis sentenciam feru̾t. ⁊ abalt̾i cui inmim¬
strabant. ñ aĩo s officio seꝑati uitam suam qua¬
si mortuam plangunt. certi ꝙ recõciliati sibi ef¬
ficacił penitencie fructibꝰ ad̾o ñ solum amissa
recipiant. s ⁊̃ sperne ciuitatis gaudia recipiant.
his anctoritatib innitunt᷑. qui suffic̾e contendt̃
dõ confĩ pecca si̾ sac̾dote. Diant enĩ ꝙ si quis ti¬
mens detigiculpam suam. ap̃ homines. ne in̾
obpbrio h̾at᷑. uel alii suo exemplo adpeccand accĩ¬
Qd ñ sufficit soli deo ꝯfiteri si horm̃̃ possit.

Expanded text:
cationis ferunt sententiam: et ab altari cui ministrabant, non animo, sed officio separati, vitam suam quasi mortuam plangunt; certi quod reconciliati sibi efficacis poenitentiae fructibus, a Deo non solum amissa recipiant, sed etiam supernae civitatis gaudia recipiant. His auctoritatibus innituntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accinQuod non sufficit soli Deo confiteri si
Abbreviated transcription (Latin):
ut deleas illa. s si confundis alicui dr̃e. dicito
ea cotitdie in aĩa tua. ñdico ut confitearis ea cõ¬
seruotuo ut tͥ exꝓb̾et. dicito dõ. qui curat era.
nec enĩ si n̾ dixis ignorat ea. confaciebas ea p̃sto
erat. cũ admitt̾esea cognouãt. Non quid ea
nult a te recognosc̾e. peccare enim nͥ erubiusti.
⁊ confiñ erubescis: Dicito in hac uita. ut in ali¬
a requiẽ hãs. Dicito ingemiscens ⁊ latͥmans.
In codice scripta sũt peccã tua.Spongia peic̃oꝵ¬

Expanded text:
ut deleas illa. Sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in animo tuo; non dico ut confitearis ea conservo tuo, ut tibi exprobret. Dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si illi non dixeris, ignorat ea: cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia pec
Abbreviated transcription (Latin):
mat. s timore paciẽdi malũ. ꝗ formidat. Nontimet
ne ꝑdat amplerꝰ pulcherrum sponsi: stimet nemit¬
tat ingehemnã. Bonꝰ ẽ istetimor ⁊ utił lic⁊ ĩ susficiẽs
ꝑ ꝗ̃ fit᷑ paulatĩ ꝯsuetudo insticre. ⁊ succedit iniciał
timor. Qñ incip̃ ꝙ durũ erat amari .ilic incip̃ exclu¬
di siuiłꝰ timor a caritate. ⁊ succeđ dem̃ timor. castus su
amicabił. Quo timemꝰ. ne spõiꝰ tardet. nediscedat.
ne offendamꝰ. ne eo careamꝰ. ł imoriste deamore ueñ.
mordiuinꝰ comes ẽ. ꝑ om̃s gradus. Collatio pre¬

Expanded text:
mat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor et utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et stimor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venitmor divinus comes est per omnes gradus. 5. Collectio pr
Abbreviated transcription (Latin):
abolo cumpucatur. s non contamina
reolas inrarnali lapideo nichil generatur. secd
doboni. sedr mali minist̾ium baptrrandi.
s neutri potestatem bap̃i. Ministĩum enĩ
dedit xp̃c seruis. S̃ potestatem sibi retiut.
ꝗ̃ si uellet: poterat seruis dare. Useruus da
liͦb serins suis ut tanta uis eẽt in bap̃o ser¬
in: quanta ẽ. in bap̃o dñi s noluit ne seruꝰ.

Expanded text:
diabolo computatur, sed non contaminatareolas; in canali lapideo nil generatur, sed do boni, sed etiam mali, ministerium baptizandi, sed neuter potestatem Baptismi. Ministerium enim dedit Christus servis, sed potestatem sibi retinuit, quam si vellet poterat servis dare, ut servus daruibus servis, ut tanta vis esset in Baptismo servi quanta est in Bapti
Abbreviated transcription (Latin):
tatem bapĩ dm̃ci innullum hominem
a dño transituram. s ministerium pla¬
ne transiturum. potestatem a dño inne¬
minem. s ministeriũ in bonos ⁊ malos.
N on exorreat columba munst̾ium
maloꝵ respiciat dm̃ potestatem. Quid
facit tibi mimist̃ malus ubi bonus est

Expanded text:
tatem baptismi Dominici in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum. Potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit minister malus, ubi bonus est
Abbreviated transcription (Latin):
cianda mittant᷑. Quidam putant aliquos
in illa młtitudine ẽẽ qͥ foras ꝑ offõ exeunt.
alios qui semꝑintus assistunt. si c̃ scrͥptũ est
indamele. Milia miliũ ministrabant ei. ⁊
decies centena milia asistebant ei. It̃ dioni¬
sius in gearchia qui sacer pͥncipatus dr᷑. de
ab intimis nũꝙͣrecedunt. qm̃ ea q̃ p̃minent.
usum extĩoris officii nũꝗͣ hñt. His aucto¬

Expanded text:
tianda mittantur. Quidam putant aliquos in illa multitudine esse qui foras pro officio exeunt, alios qui intus semper assistunt; sicut scriptum est in Dan., c. 7: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei. Item Dion., in Hierarchia, quae sacer principatus dicitur, de ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae permanent, usum exterioris officii nunquam habent. Hierarc
Abbreviated transcription (Latin):
de deo male sentit ut heticus. uel que dĩ ĩ
ursurpare p̃sumit. in digne participan¬
dosecramentis. uel qnͣ nomẽ dĩ peiorando
dtemptibłefacit. In ꝓrimũ peccat: cũ ꝓxim̃
iniste ledit. In se ueto c̃sibi ñ aliinocet.¬

Expanded text:
de Deo male sentit, ut haereticus; vel quae Dei sunt usurpare praesumit indigne, participando sacramentis; vel quando nomen Dei pejerando contemptibile facit. In proximum peccat, cum proximum in
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ ẽ: boñ ẽ. Siinũ enĩẽ illud bo¬
nũ. cunus participatione sunt cetã bona.
⁊ om̃e qd̾ mutabile est. ñ ꝑse. s bom illiꝰ
participatione inqͣtũ ẽ bonũẽ. qd̾ diuinã
sit inmundo. His testimomiis innitũ¬

Expanded text:
bonum, cujus participatione sunt caetera bona, et omne quod mutabile est, non per se, sed boni illius participatione, in quantum est, bonum est; quod divinam fit in mundo. His testimoniis innitun
Abbreviated transcription (Latin):
iuero qͣr quales si non peccasset homo
filiosgenuiss. utr̾ uidelicet sicut ip̃e
pͥmus h̾o scd̾m staturam corꝑis ⁊ usus men¬
broꝵ ꝑfectus moxꝯditus extitit. ita ⁊ eiꝰ filis
i ip̃o natiuitatis ex ordio ꝑfecti existerent.
qui ambłãre ⁊ loqui ⁊ cuncta face possent:
Respond̃ĩ potest. quos filios paruulos nas¬
cioportebat ꝓp̃ materni ut̃i nec essitatẽ. S
utr̾ mex nati ꝑfectionem stat᷑e ⁊ menbroꝵ
usum hrent. an paruuli ⁊ inminorietate

Expanded text:
eritur quales, si non peccasset, homo filios genuisset; utrum videlicet sicut ipse primus homo secundum naturam corporis et usum membrorum perfectus mox conditus extitit, ita etiam ejus filii in ipso nativitatis exordio perfecti existerent, qui ambulare et loqui, et cuncta facere possent, responderi potest quod filios parvulos nasci oportebat, propter materni uteri necessitatem; sed utrum mox nati perfectionem staturae et membrorum usum haberent, an
Abbreviated transcription (Latin):
deus genuit dm̃. indetur. quod aut sedm̃. aut¬
se dieum aut alium genuerit. Si uero alium de¬
um genuit. nonest tm̃ unus heus. Si aũt seip̃m
om̃ genuit. aliqua res seipãm genuit. ad quod
respondentes uicimus. sane ⁊ catbo lice conce¬
ui. quod unus unum genuit. ⁊ quod ueus dmm̃
genint. quia ueus pat̾c om̃ filium genuit. In
simbolo ꝙͦ scͥptum ẽ. lumen delumine. om̃ ue¬
rum uetĩo uͦ. Quod autem abdit᷑. gͦ genuit sede¬
um. ł alium dm̃. neutrum concebend̾ ẽẽ dicimꝰ.
Quodalium dm̃. non genuerit. manifestum ÷
quia unus tm̃deus ⁊. Quod aũt. se ipm. nonge

Expanded text:
Deus genuit Deum, videtur quod aut se Deum, aut alium deum genuerit. Si vero alium deum genuit, non est tantum unus Deus. Si autem seipsum Deus genuit, aliqua res se ipsam genuit. Ad quod et respondentes, dicimus sane et catholice concedi quod unus unum genuit, quod Deus Deum genuit; quia Deus Pater Deum Filium genuit. In symbolo quoque scriptum est: Lumen de lumine, Deum verum de Deo vero. Quod vero additur: Ergo genuit se Deum vel alium deum; neutrum concedendum esse dicimus. Quod alium Deum non genuit manifestum est, quia unus tantum Deus est. Quod autem seipsum non ge
Abbreviated transcription (Latin):
nent atꝙ cruciant. Ꝙ aũ aĩe maloꝵ illuc
descendant. atq ibi puiant᷑ exeoꝯstat qd̾¬
xp̃s adinseros descend̾ ut iustos qͥ ibi tenebatt᷑
educ̾et. Si ii iusti illuc descendebant mlto
mag̃ inusti ⁊ sic̃ trad̃ auctoritas. c̃istos
edur̃. imqͦs ibi reliquit. Momord̾ enĩ infer¬
nũ. ñ absorbuit
Quidã ꝑutant luciferũ
uIIIn ferto religatũ exquo temptauit ap̃m¬

Expanded text:
nent atque cruciant. Quod autem animae malorum illuc descendant, atque illic puniantur, ex eo constat, qs ad inferos descendit, ut justos qui ibi tenebantur educeret Si enim justi illuc descendebant, multo magis injusti; et sicut tradidit auctoritas, cum justos eduxit, iniquos ibi reliquit. Momordit enim infernum, non absorbuit. 6. Quidam putant Luciferum esse in inferno relegatum ex quo tentavit
Abbreviated transcription (Latin):
ca ur̃m. ita dicit. Uñt h̾etici filium non ẽe¬
si filuis nonẽ deul natã. ẜ creatura. nec coludꝰ
cum diuinitate ad oras:⁊ ei ñ minus ꝗͣ diuini¬
tati deseruis: Ego dñicam carnẽ unno ꝑfc̃am
in xp̃o humanitatem iõ ad oro. ꝙ a diuinitate
suscepta.⁊ łitati unnita est. ut non aliumri aliũ
s unum eumd̾q d̾m ⁊ hominem filiũ cli ẽẽ con¬
fitear. Deniq si hominẽ seꝑau̾is adõ. illi ñꝗͣ cre¬
do. nec seruio. Nelũ si quis ppuram uel diadema
regale iacens inueniat. non ꝗͥ ea conabr᷑ ad ora¬
a re: Cum uero ea rey fuĩt indutus: pericłm
mortis incurrit. si ea con rege adorare quis comp¬
tempsit. Ita ⁊̃ inxp̃o dño humanitatem ñsolam

Expanded text:
 14, ita dicit: Dicunt haeretici Filium non natsi Filius non est Deus natura, sed creatura; nec colendus cum divinitate adoras, et ei non minus quam divinitati deservis? Ego dominicam carnem, imo perfectam in Christo humanitatem, ideo adoro, quod a divinitate suscepta et deitati unita est; ut non alium et alium, sed unum eumdemque Deum et hominem Filium Dei esse confitear. Denique si hominem separaveris a Deo, illi nunquam credo nec servio; velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit. Ita et in Christo Domino humanitatem non solam
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o terra ẽ .i. caro que sine impietate ad ora¬
tur. pet. Suscep̃ enĩ de terraterram. q caro
de t̾ra ⁊ hi ⁊ de carne marie carnẽ suscep̃. ħ sñ
impietate a uerbo dĩ assumpta adoratur. ã
nobis. qr nemo carnẽ eiꝰ digne mãdncatinsi pͥꝰ
adoret. s qui adorat: non teram incuẽtus Illũ
pociꝰ cꝰ scabellũ ẽ. pp̃ ꝙ̃ ad orat. hus auctoritatib

Expanded text:
isto terra est, id est caro, quae sine impietate adoratur: suscepit enim de terra terram, quia caro de terra est; et de carne Mariae carnem accepit. Haec sine impietate, a Verbo Dei assumpta, adoratur a nobis; quia nemo carnem ejus manducat; nisi prius adoret: sed qui adorat, non terram intuetur, sed illum potius cujus scabellum est propter quem adorat. » His auctoritatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quem ad oramus con pre. ⁊ spũ. una ad orõe.
cum ino taciomiinatioe carne eius. Non in¬
ad orãbilem carnem dicentes. adorat᷑ enim
in una uerbi ypostasi que ypostasis gn̾ata ẽ
Non c̾ate uen̾acionẽ p̃bentes. Non enĩ ut
nudam carnem adoramꝰ. s unitam dĩta.¬
ti in unam ypostasim. łi uerbi duab re¬
ductis natis. Sime ꝰ carbonẽ tarbonẽ tang̾e.¬
enim quartam personã appono intrinitate.
sunam personam ofiteor uerbi ⁊ carins eiꝰ.

Expanded text:
quem adoramus cum Patre et Spiritu una adoratione cum incontaminata carne ejus, non inadorabilem carnem dicentes. Adoratur enim in una Verbi non creaturae venerationem praebentes. Non enim ut nudam carnem adoramus, sed ut unitam Deitati ad unam hypostasin Dei Verbi duabus reductis naturis. Timeo carbonem tangere propteenim quartam appono personam in Trinitate, sed unam personam confiteor Verbi et carnis ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ic uidendum est quid sit uͥactus en¬
tus ⁊ quid sitactus. uelopus eius. uͥ¬
iiis est ut ai aũs: bona qualicasmentis.
qua recte uiuitur.⁊ qua nullus male nt¬
tur. quam deussolus in homine oꝑatur
Iõq opus dei tm̃ ẽ. sicut deuirtute iustici¬
e aub̃ docet. suꝑ illũ locũ ps̃i. feci iudiciũ ⁊

Expanded text:
m est quid sit virtus, et quid sit actus vel opus ejus. Virtus est, ut ait Aug., bona qualitas mentis qua recte vivitur, et qua nullus male utitur; quam Deus solus in homine operatur. Ideoque opus Dei tantum est, sicut de virtute justitiae August. docet super illum locum psalmi 118: Feci jud
Abbreviated transcription (Latin):
mora fu̾it int̾ cͤationẽ ilapsũ. Uel sine
mora in ip̃o c̾ationis erordio. ceciderunt.
Opinio quoꝵdã dicentiũ angłos in mali¬
tia creatos. ⁊ sine omĩ mora ruisse. Puta¬
uert᷑ ⁊ qͥdã angłos qui cecid̾unt creatos cẽ
malos. ⁊ ñ lib̾o arbitrio inmalitiã decli¬
nasse. s inmilitia ado fcõs eẽ. nec aliquã
fuisse morã int̾ c̾ationẽ ⁊ lapsũ s ab initi¬
o apostasse. alios uo̾ c̾atos fiuisse plene

Expanded text:
mora fuerit inter creationem et lapsum, vel sine mora in ipso creationis exordio ceciderint. 5. Opinio quorumdam dicentium angelos in malitia creatos, et sine omni mora ruisse. Putaverunt enim quidam angelos qui ceciderunt creatos esse malos, et non libero arbitrio in malitiam declinasse, sed etiam in malitia a Deo factos esse; nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Scda: indulgenciam. didicimus
enĩ ab apło. humano generi. pp̃ uitandam
forncationem: indultum ẽẽ ꝯnigium. In¬
dulgencia uõ. ꝙ meliora ñ eligit: remedi¬
um ħt ñ p̃mium. aqua: si quis dedinauĩt:
meret᷑ exiciale iudicium. Quod scdm indul¬
genciam concedit᷑. uoluntarium ẽ. ñ neces
sarium. alioquĩ: tͣnsgressor eẽt: qui illd̾ ñ
facẽt. ⁊ pot̾ sane intłligi illd̾ sub p̃cepto dictũ
hõib pͥmis ante pec̾c: crescite ⁊ multiplica¬

Expanded text:
tum, secunda indulgentiam. Didicimus enim ab Apostolo, humano generi propter vitandam fornicationem indultum esse conjugium. Indulgentia vero quia meliora non eligit, remedium habet, non praemium; a quo si quis declinaverit meretur exitiale judicium. Quod secundum indulgentiam concquin transgressor esset, qui illud non faceret. Et potest sane intelligi illud sub praecepto dictum hominibus primis ante peccatum: Crescite et multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
erit bona que habiturus fuisset simobediẽ¬
ciaꝑstitisset: resꝑ ond̾i potest. qd̾ ei magisfa.¬
cienda indicta sunt: quam futura renela¬
ta. accep̃ enim scĩam ⁊ p̃ceptum eoꝵ que fa¬
cienda fuerant s non h̾uit p̃scĩam eor: que
futura erant. Non fuit gͦhomo p̃scus sui ca¬
sus. sicut ⁊ deangło diximus Qt̾ au̾gsuꝑ gene¬

Expanded text:
erit bona quae habiturus fuisset, si in obedientia perstitisset, responderi potest quod ei magis facienda indicta sunt, quam futura revelata. Accepit enim scientiam et praeceptum eorum quae facienda fuerant, sed non habuit praescientiam eorum quae futura erant. Non fuit ergo homo praescius sui casus, sicut et de angelo diximus. Quod Aug.,
Abbreviated transcription (Latin):
fiuimur cagnitis. in quib ip̃is ꝓt̾ se uoluntas
delectata ꝯquiescit. Ytinir uero eis q̃ ad illd̾
referimus. quo fiuendum ẽ.
It̃ quid int̾ sit int̾

Expanded text:
Fruimur cognitis in quibus ipsis propter se voluntas delectata conquiescit: utimur vero eis quae ad aliud referimus, quo fruendum est. 3. Item quid intersit int
Abbreviated transcription (Latin):
conpe: ñ de erut̃ qui faueant. ⁊ liuitẽ sicien¬
tẽ incorꝑali boco fuisse contendant. ipamq
aiãm corꝑeã pꝑasse lingã. ⁊ stillã de lazari di¬
gito cupisse. S melius ẽ dubitare de occul¬
tis. qmͣ litigare de inc̾tis diuitẽ supplicio. pati¬
ꝑem in refrigerio eẽ ñ dubito. S qͦmͦ intłłigat᷑

Expanded text:
corpore, non deerunt qui faveant, et divitem sitientem in loco corporali fuisse contendant, ipsamque animam corpoream praeparasse linguam, et stillam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio esse non dubito. Sed quomodo intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
manet. ⁊ ego mn eo. tunc bibit. Qui uero nõ
in me manet. nec ego meo: ⁊ sic accipit sacͣ¬
mentum. acquirit magnum cormentum.
lus panis. calicisq consorcio. ⁊̃ si anteꝗͣ pa¬
nem illum edat.⁊ calicem bibat᷑. De hoc scło
in unitate corꝑis xp̃i constitutus abscedat.
quia illuis sacramenti beneficio. non pri
uatur qño ille hoc qo̾ illud sacramentum
significat inuenitut. In illo enim sacramẽ¬
to corpus ⁊ sanguinem suum conmendaũ
nobis. Qd̾ ⁊ fecit nos ip̃os. Nam ⁊ ip̃nis cor¬

Expanded text:
manet, et ego in eo, tunc bibit; qui vero non in me manet, nec ego in illo; et si accipit sacramentum, acquirit magnum tormentum. lius panis calicisque consortio, etiamsi antequam illum panem edat et calicem bibat, de hoc seculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat, quia illius sacvatur, quando ille hoc quod illud sacramentum significat invenitur. In illo enim sacramento corpus et sanguinem suum commendavit nobis, qui etiam fecit nos ipsos. Nam et cor
Abbreviated transcription (Latin):
color. Corpus enĩ subsistit: ⁊ iõ sub̾a est. Reᷤᷤ
plex. Nefas autẽ est dr̃e ut subsistat ds ⁊ sub¬
sit bonitati sue. atq illa bonitas ñ sub̾a sit.
uł potiꝰ eẽntia. neq ip̃e ds sit bonitas sua.
s in illo sit tanꝙ insubiecto. Uñ mam¬
festũ est am̃ abusiue sub̾am uõcari ut
nomine usitatiore intelligat᷑ eẽntia. qd̃¬

Expanded text:
forma. Corpus enim subsistit; et ideo substantia est. Res plex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus et subsit bonitati suae; atque illa bonitas non substantia sit, vel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit tanquam in subjecto. Unde manifestum est Deum abusive substantiam vocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia.
Abbreviated transcription (Latin):
nis lib̾atio. in utroq sexu debuit apparere gͦ q uir̃
oportebat suscip̃e. qui sexus honorabilior ẽ ꝯseqn̾s
erat: ut feminei serus lib̾acio huic apparẽt. q ille
uir defeĩa natus est. Sapĩa ergo di que cł̾ ungem¬
tris filius hominem assumpto in utõ ⁊ deutero

Expanded text:
nis liberatio in utroque sexu debuit apparere; ergo quia virum oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat et feminei sexus liberatio. Hinc apparet quia ille vir de femina natus est. Sapientia ergo Dei quae dicitur unigenitus Filius, homine suscepto in utero et de utero
Abbreviated transcription (Latin):
conuigatis nullatenuis licet. Non enĩ pͥ
bere solui. uñ sciendum est quia ⁊ si ħlex hu¬
mana concessit. tñ lex diuina ꝓhibuit. Si uõ
utͥsq conueniat continentẽ uitam ducẽ. hoc
quis audeat accusare: Sic enĩ multos scõꝵ no¬
imus con suis comugib ⁊ pͥus continentem
uitam duxisse. ⁊ post ad sc̃ẽ eccłie regimina mi
grasse. Siuõ continenciam qmͣ uir appetit.
mulier ñ sequit᷑. aũ qmͣ uxor appetit uir re¬
cusat: conuigium diuidi ñ potest. ꝙ scͥptum

Expanded text:
conjugatis nullatenus licet. Non enim potest bere solvi. Verum sciendum est quia etsi hoc lex. humana concessit, tamen lex divina prohibuit. Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? Sic enim multos sanctorum novimus cum suis conjugibus et prius continentem vitam duxisse, et pograsse; si vero continentiam, quam vir appetit, mulier non sequitur; aut quam uxor appetit, vir recusat, conjugium dividi non potest, quia scriptum