comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne concepti sũt. in eoꝵ ꝓculdu¬
bio uel actione. uel locutione.
uel cogitatione. aliqͥd suũ pͥnceps
huiꝰ mundi habuit. Sed idcirco
illos uel post raꝑe uel pͥus tenere
ñ potuit. qͥa eos ille a debitis suiᷤ
eripuit. qͥ ꝓ nob̾ sine debito mortiᷤᷤ
debitũ soluit: ut nos ideo sub iu¬
re hostis nr̃i debita nr̃a ñ teneant:
carnis indebitã reddidit. nos a de-¬
bita anime morte liberauit. Ait¬

Expanded text:
cepti sunt in eorum procul dubio vel actione, vel locutione, vel cogitatione aliquid suum princeps hujus mundi habuit. Sed idcirco illos vel post rapere, vel prius tenere non potuit, quia eos ille a debitis suis eripuit, qui pro nobis sine debito mortis debitum solvit, ut nos ideo sub jure hostis nostri debita nostra carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ris quare uocet᷑ uillicus inqͥtatis: in
lege que dei ẽ iniquus erat uilli¬
cus : qͥbene qͥdẽ offerebat. sed ñ
bene diuid ebatꝰ. credens in patrẽ
sed filiũ ꝑsequens : habens dm̃
omĩpotentẽ: sed sp̃m scm̃ negans.
Prudentior itaq fuit paulus apłs
in transgressione legis filiis quondã
serit: in cõmentariis eiꝰ legere pote¬
ris. Origenis ⁊ diduni in hanc para¬
bolã explanationẽ inuenire ñ potui:
et utrũ abolita sit tẽpoꝵ. uetustate.
an ipsi ñ scripserintꝰ. incertũ habeo.
Michi uixta pͥorem int̾pretationem
hoc udet᷑: qͦd de iniquo mamona
debeamꝰ nob̾ amcos facere ñ qͦs li¬
bet pauꝑes: sed eos qͥ nos possint
reciꝑe in domos suas ⁊ in et̾na taber¬
nacula : ut cũ eis parua tribuerimꝰ.
recipiamꝰ ab eis magnaꝰ. ⁊ dantes ali-¬
ena. nr̃a suscipiamꝰ . et seminemꝰ in
benedictione: ut metamꝰ benedicti¬
onẽ. Qui enĩ parce seminauerit: par¬
ce et metet:¬

Expanded text:
ris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in ris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat credens in patre, sed filium persequens, habens deum omnipotentem, sed spiritum sanctum negans. prudentior itaque fuit Paulus apostolus in transgressione legis filiis quondam serit, in commentariis eius legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem inuenire non potui et, utrum abolita sit temporum uetustate an ipsi non scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et metet
Abbreviated transcription (Latin):
que antea ꝓ lucro fuerant reputari in
stercoraᷤᷤ Uocauit itaq duos de pluri-¬
mis debitoribꝰ. Primũ qͥ debebat cen¬
tũ cados olei uocauit : eos uidelicet
qͥ fuerant ex gentibꝰ congregatiꝰ. ⁊ mag¬
na indigebant misciłia dei. et de cen¬
tenario numero qͥ plenꝰ ẽ atq ꝓfectus.¬
scribere qͥnquagenariũ. qͥ ꝓprie peni¬
tentiũ ẽ iuxta iubeleũ. ⁊ illã in euan¬
głio parabolã: in qua alteri qͥngenti.
alteri qͥnquaginta denarii dimittunt᷑.
Scd̃m aut̃ uocauit ppłm ud eoꝵ : qui
tritico mandatoꝵ. dei nutritꝰ erat. et
debebat ei centenariũ mimerũ: et
coegit ut de centũ octoginta facerer:
id ẽ crederet in dnĩ resurrectionẽ que
octaui diei numero continet᷑: et de
octo complet᷑ decadibꝰ: ut de salbato
transiret ad pͥmã sabbati. Ob hanc cau¬
sã a dũo p̃dicat᷑ qͦd bene fecerit: ⁊ ꝓ
salute sua in euangłii clem̃tiã de legis
austeritate mutatꝰ sit. Quod si quesie¬

Expanded text:
quae antea pro lucro fuerant, reputari in stercora . Vocavit itaque duos de pluribus debitoribus. Primum, qui debebat centum balos olei, eos videlicet qui fuerant ex gentibus congregati, et magna indigebant misericordia Dei; et de centenario numero qui plenus est atque perfectusscribere quinquagenarium, qui proprie paenitentium est iuxta iubeleum et illam in euangelio parabolam, in qua alteri quingenti, alteri quinquaginta denarii dimittuntur. secundum autem uocauit populum Iudaeorum, qui tritico mandatorum dei nutritus erat et debebat ei centenarium numerum, et coegit, ut de centum octoginta faceret, id est crederet in domini resurrectionem, quae octauae diei numero continetur, et de octo conpleretur decadis, ut de sabbato transiret ad primam sabbati. ob hanc causam a domino praedicatur, quod bene fecerit et pro salute sua in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesie
Abbreviated transcription (Latin):
ebat audiat. et tam̃ adhiic suꝑbie¬
ns atq contẽnens. aut dolore com¬
puncta redeat: aut beneficiis deui¬
cta malũ qͦd fecit erubescat. Sed
qͥa uisitationis sue tẽpus minime
cognoscit: illis in extremo uite in¬
micis tradit᷑. eũ qͥbꝰ in et̾no iudicio
damnationis perpetue societate co¬
ligat᷑. Sic̃ scriptũ ẽ. Cũ uadis cum
ad u̾sario tuo inua ad pͥncipẽ da

Expanded text:
ebat audiat, et tamen 1648 adhuc superbieebat audiat, et tamen 1648 adhuc superbiens atque contemnens, aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta malum quod fecit erubescat. Sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis perpetuae societate colligatur, sicut scriptum est: Cum vadis cum adversario tuo ad principem
Abbreviated transcription (Latin):
puluerẽ urget᷑. Tunc in mortem
filii eiꝰ cadunt:. cũ cogitationes illi¬
cite que mͦ ex illa ꝓdeunt. extre-¬
ma uite ultione dissipant᷑. Sicut
scriptũ ẽ. In illa die ꝑibunt om̃s
cogitationes eoꝵ. Que scilicet du¬
re cogitationes intelligi etiã ꝑ la¬
pidũ significationẽ ualent. Nam
seqͥtur. Er ñ relinquent in te lapi-¬
dẽ suꝑ lapidẽ. Peru̾sa ⁊ enĩ mens
cũ ꝑu̾se cogitationi adhuc ꝑu̾siorẽ
adicit: qͥd aliud quã lapidẽ super
lapidẽ ponit . Sed in destructa eui-¬
tate suꝑ lapidẽ lapis ñ relinqͥt᷑: qͥa
cũ adultionẽ suã anima ducit᷑. om¬
nis ab illa cogitationũ suaꝵ constru-¬
cꝰtio dissipat᷑. Que cur hoc patiatur
adiungit᷑. Eo qͦd ñ cognoueris tẽpus
uisitationis tue. Prauã nãq animã
omnipotens ds̃ modis multis uisita
re consueuit. Nã assidue hanc uisĩtat
precepto. aliqͣndo aut̃ flagello: ali¬
qͣndͦ uͦ miraculo: ut et u̾a que nesci-¬

Expanded text:
pulverem urgetur. Tunc in mortem pulverem urgetur. Tunc in mortem filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Quae scilicet durae cogitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent. Nam sequitur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Perversa etenim mens cum perversae cogitationi adhuc perversiorem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit? Sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. 5. Quae cur hoc patiatur adjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Pravam quamque animam omnipotens Deus multis re consuevit. Nam assidue hanc visitat praecepto, aliquando autem flagello, aliquando vero miraculo, ut et vera quae nesci
Abbreviated transcription (Latin):
toriis delectationibꝰ fouent. Quam
uallo circũdant. qͥa ante m̃tis eiꝰ
oculos reductis iniqͥtatibꝰ quas per¬
petrauit. hanc ad societatẽ sue dã¬
nationis trahentes cohartant: ut
in ipsa iam extremitate uite dep̃hen¬
sa. ⁊ a qͥbꝰ hostibꝰ circũclausa sit
uideat:. et tam̃ euadendi aditum
inuenire ñ possit qͥa oꝑari iam
bona ñ licet: que cũ licuit agere
contẽpsit. De qͥbus adhuc apte qͦd
seqͥtur intelligi ualet. Circũdabũt
te: ⁊ coangustabunt re undiq. Ma-¬
ligni qͥppe sp̃s undiq animã angustãt:
quando ei ñ solũ oꝑis. uerũ etiam
locutionis atq insuꝑ cogitationis
iniqͥtates replicant: ut que pͥus
ꝑ multa se dilatauit in scelere. ad
extremũ de omnibꝰ angustet᷑ in re-¬
tributione. Seqͥtur. Et ad t̾rã con-¬
sternent te: ⁊ filios iuos qͥ m te sũt.
Eunc anima ꝑ cognitionẽ reatus
sui ad t̾ram consternit᷑. cũ caro
quã uitã suã credidit. redire ad

Expanded text:
toriis delectationibus fovent? Quam toriis delectationibus fovent? Quam vallo circumdant, quia ante mentis ejus oculos reductis iniquitatibus quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coarctant, ut in ipsa jam extremitate vitae deprehensa, et a quibus hostibus circumclusa sit videat, et tamen evadendi aditum invenire non possit, quia operari jam bona non licet quae, cum licuit agere, contempsit. De quibus adhuc apte quod sequitur intelligi valet: Circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni quippe spiritus undiqquando ei non solum operis, verum etiam locutionis atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Sequitur: Et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro quam vitam suam credidit redire ad
Abbreviated transcription (Latin):
Dũq in presentis uite oblectatione se
deserit. qͥd aliud quã clausis oculis
ad ignẽ uadit  Unde bene scriptũ
ẽ. In die bonoꝵ ne iinmemor sis ma-¬
loꝵ. Et unde ꝑ paulũ dicit᷑. Cui gau¬
dent. tanquã ñ gaudentes sint. Quia
et siqua ẽ presentis tp̃ris. ita ẽ agen¬
da lencia: ut nunquã amaritudo
sequentis iudicii recedat a memoria.
Quatenꝰ dũ mens pauida extreme ul¬
aonis timore transfigit᷑. quantum
nunc presens leticia. tantũ post ira
subsequens tẽperet᷑. Hinc nãq seriptũ
beatꝰ homo qͥ semꝑ ẽ pauidus. Cui
u̾ mentis ẽ dure: corruet in malum.
Sequentis eñ ra iudici ranto tunc
districtior portabit᷑. quanto nuc
et inter culpas minime timetur.
Seqͥt᷑. Quia uement dies in te: et
circũdabunt te inimici tui uallo.
Qui unquã sũt humane anime ma¬
iores inimici quã maligni sp̃s: qͥ
hanc a corpore exeuntẽ obsident:
quã in carnis amore positã decep¬

Expanded text:
dumque in praesentis vitae oblectatione se dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud quam clausis oculis ad ignem vadit? Unde bene scriptum est: « In die bonorum ne immemor sis malorum . » Et unde per Paulum dicitur: « Qui gaudent tanquam non gaudentes sint , » quia et si qua est praesentis temporis, ita est agenda laetitia, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria, quatenus dum mens pavida extremae ultionis timore transfigitur, quantum nunc praesens laetitia, tantum post ira subsequens temperetur. Hinc namque scriptum est: Beatus homo qui semper est pavidus; qui vero mentis est durae, corruet in malum . Sequentis enim ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc et inter culpas minime timetur. 4. Sequitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui unquam sunt humanae animae majores inimici, quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem obsident, quam in carnis amore positam decep
Abbreviated transcription (Latin):
nunc aut̃ abscondita sũt ab oculis
tuis. Suã hic diẽ habet anima pisa
que transitorio gaudet in tẽpore. Eil
ea que adsũt ad pacẽ sũt: qͥa dum
ex rebꝰ tpralibꝰ letat᷑: dũ honoribꝰ i¬
tollit᷑ : dũ in carnis uoluptate resol¬
uit᷑ : dũ nulla uent᷑e pene formdl¬
ne terret᷑: Pacẽ habet in ae sud
que graue ilamnationis sue scanda¬
lũ in die habebat aliena. Ibi enĩ
affligenda ẽ. ubi iusti lerabunt᷑. Et
cuncta que mͦ ei ad pacẽ sũt. tunc in
am aritudine rix̧e uertent᷑. qͥa risa-¬
ri secũ incipit cur damnationẽ quã
patit᷑ ñ expauit.cur a ꝓspiciendis
malis sequentibꝰ oculos mentis clau-¬
sit Wnde ei dicit᷑. Nunc aũt̃ abscon¬
dita sũt ab oculis tius. Peruersa quip¬
pe anima rebꝰ p̃sentibꝰ dedita. in t̾renᷤᷤ
uoluptatibꝰ resoliita. abscondit sibi
mala sequẽtia:. qͥa p̃uidere futura¬
refugit: que p̃sentẽ leticiã ꝑturbent.

Expanded text:
nunc autem abscondita sunt ab oculis nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore. Cui ea quae adsunt ad pacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis suae scandalum in die habebit aliena. Ibi enim affligenda est, ubi justi laetabuntur; et cuncta quae modo ei ad pacem sunt, tunc in amaritudinem rixae vertentur, 1647 quia rixari secum incipiet cur damnationem quam patitur non expavit, cur a prospiciendis malis sequentibus oculos mentis clausit. Unde ei dicitur: Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Perversa quippe anima rebus praesentibus dedita, in terrenis voluptatibus resoluta, abscondit sibi mala sequentia, quirefugit, quae praesentem laetitiam perturbant;
Abbreviated transcription (Latin):
ec uixta hystoriam
breuit tractando
transcurimꝰ. Sed
nouimꝰ. atq eu̾sione sua in meliuis
cõmutatã: qͥa expulsos latrones atẽ¬
plo.atq ipsũ iã tẽplũ erutũ scimis:
debemꝰ ex rebus exterioribꝰ introis
aliquã similitudinẽ trahere. atq
ex euersis edificiis parietũ. moꝵ ni¬
inã timere. Uidens enĩ ciuitatẽ. fle¬
uit suꝑ illã dicens. Quia si cognouis¬
ses ⁊ tu. Hoc semel egit: cũ ꝑituram
ciuitatẽ ẽẽ nunciauit. Hoc cotidie
redẽptor nr̃ per electos suos agere
nullateñ cessat. cũ qͦsciã ex bona ui¬
ta ad mores reꝓbos peruenisse consi¬
derat. Plangit enĩ eos. qͥ nesciunt
cur plangant᷑. Eui nixta salomonis
uerba letant᷑ cũ male fecerint: ⁊ er¬
ultant in rebꝰ pessimis. Qui si damna¬
tionẽ suã que eis imminet agnouis¬
sent. semet ipsos cũ lacrimis electox
plangerent. Bene aut̃ ꝑitire anine
sententia que subdit᷑ conuenit. Et
qͥdẽ in hac die tua que ad pacẽ tibi.

Expanded text:
ec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed novimus atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonis verba: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem suam quae eis imminet agnovissent, semetipsos cum lacrymis electorum plangerent. Bene autem periturae animae sententia quae subditur convenit: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
mortis debitũ solueret. ad celi t̾cis
secreta perueint. Hoc nec ioħes di¬
cere ausus ẽ: qͥ pro amore precipuo
in redẽptoris sui pectore incena re¬
cubuit. Nam cũ ꝓpħa dicat ecce
enĩ in iniqͥtatibꝰ conceptꝰ sum.: ⁊ in
delictis peꝑit me mat̾ mea: sine cul¬
ꝑa in mundo eẽ ñ potuit: qͥ in mun¬
dũ cũ culpa uenit. hinc nãq idẽ
ait. Non ẽ homo iustꝰ int̾ra. qui
faciat bonũ ⁊ ñ yeccet. hinc ies
dicit. Si dixerimꝰ qͥa peccatũñ
habemꝰ: ipsi nos sediicimꝰ: ⁊ uens¬
tas in nob̾ ñ ẽ. hinc iacobꝰ ait. In¬

Expanded text:
mortis debitum solveret, ad coeli tertii mortis debitum solveret, ad coeli tertii secreta pervenit; hoc nec Joannes dicere ausus est, qui pro amore praecipuo in redemptoris sui pectore in coena recubuit. Nam cum Propheta dicat: « Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , » sine culpa in mundo esse non potuit, qui in mundum cum culpa venit. Hinc namque idemait: « Non est homo in terra qui faciat bonum et non peccet. » Hinc Joannes dicit: « Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus et veritas in nobis non est . » Hinc Jacobus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ consideratio uidieis. Quid gͦ
ẽẽ nob̃ de presentibꝰ ad delectati¬
onẽ debet: qͣndo simul cunctis
transeuntibꝰ ñ ualet transire quod
imminetͦ. Quando ⁊ hoc fuinditꝰ
finit᷑ qͦd diligit᷑: ⁊ illud incipit᷑
ubi dolor nunquã finit᷑. Tummc
maligni sp̃s in egrediente anima
oꝑa sua reqͥrunt: tunc mala que
suaserunt replicantꝰ. ut sociam
ad torm̃tũ trahant. Sed cur hoc
niant: et suũ in illis si preuale¬
ant aliqͥd reqͥrant I: nus autẽ
in hominibꝰ extitit. qͥ ante passi¬
onẽ suã libera uoce aixit. Iamĩ¬
multa loquar uob̾eũ. Uenit enimn
pͥnceps mundi huiꝰ : ⁊ in me ñ habet
qͥcquã. Quia enĩ hunc mortalẽ ho¬
minẽ uidit: suũ in illo pͥnceps min¬
di aliqͥd inuenire posse se credidit.
Sed sine ullo peccato a mundi cor¬
ruptione exiit. qͥ sine peccato ad
mundũ uenit. Hoc de se contra mui¬
di pͥncipẽ nec petrus dicere presũ
paulus dicere p̾sũpsit: qͥ pͥus quam

Expanded text:
icis. Quid ergo esse nobis de praesentibus ad delectationem debet, quando, cunctis simul transeuntibus, non valet transire quod imminet? quando et hoc funditus finitur quod diligitur, et illud incipitur ubi dolor nunquam finitur? Tunc maligni spiritus in egrediente anima sua opera requirunt; tunc mala quae suaserunt replicant, ut sociam ad tormenta trahant. Sed cur hoc niant, et suum in illis, si praevaleant, aliquid requirant. Unus autem in omnibus exstitit, qui ante passionem suam libera voce multa loquar vobiscum. Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . » Quia enim hunc mortalem hominem vidit, suum in illo mundi princeps aliquid invenire posse se credidit. Sed sine ullo peccato a mundi corruptione exiit, qui sine peccato in mundum venit. Hoc de se contra mundi principem nec Petrus dicere praesumPaulus dicere praesumpsit, qui priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
meruit appellari. Nã qͥd als
confitem᷑ cũ dicimꝰ credere
nos in unigenitũ filiũ dei.¬
qͥ sub pontio pilato crucifixꝰ
ẽ ⁊ sepultꝰ. Et qͥd eiꝰ nͥ caro
sepulta ẽ sine anima᷑. Ac ꝑ
hoc cũ credimꝰ in dei filium
qͥ sepultꝰ ẽ: ꝓfecto filiũ dei
dicimꝰ ⁊ carnẽ que sola sepul¬
lis pãtri in forma dei. qͥa se¬
met ipsũ exinaniuit ñ for¬
mã dei amittens sed formã

Expanded text:
meruit appellari. Nam quid aliud meruit appellari. Nam quid aliud confitemur, cum dicimus credere nos in unigenitum Dei Filium, qui sub Pontio Pilato crucifixus est et sepultus? Et quid ejus nisi caro sepulta est sine anima? Ac per hoc cum credimus in Dei Filium qui sepultus est, profecto Filium Dei dicimus et carnem quae sola sepulalis Patri in forma Dei, quia semetipsum exinanivit, non formam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
rus ad patrẽ: a quo uenturuᷤ
ẽ iuuos iudicaturꝰ et mortuo ᷤ.
Per illud aut in quo ẽ eqͣlis
gignenti unigenitꝰ nunquã
recedit a patre: sed cũ illo ẽ
ubiq totꝰ pari diumitate qͣm
nullus continet locus. Cum
posset ẽẽ natura: . que ñ erat
usurpata sed nata. Semet¬
ipsũ aũt exmnaniuit. formã
serui accipiens. Nõ gͦ amittẽ
illã. sed accipiens istã. Eo mͦ
se exmaniens qͦ hic minor ap¬
parebat: quã apud patrem
manebat. forma qͥppe serui
accessit: ñ forma dei recessit.
Hec ẽ assũpta. ñ illa consũpta.
ꝓpt̾ hanc dic̃: pat̾ maior me
ẽ.Propt̾ illã uͦ. ego ⁊ pater
unũ sumꝰ. Hoc attendat ar¬
rianꝰ: ⁊ attentione sit sanꝰ
ne contentione sit uanꝰ: aut
qͦd ẽ peiꝰ insanꝰ. Hec ẽ enĩ for¬
ma serui: in qua dei filiꝰ mi¬
nor ẽ ñ patre solo. sed enam
syũ scõ. Neq id tantũ sed etiã
se ipso. qͥa idẽ ipse informa
dei maior ẽ se ipso. Neq enĩ
etiã sola caro eiꝰ in sepulchio

Expanded text:
rat ad Patrem, a quo venturus est vivos judicaturus et mortuos: per illud autem in quo aequalis est gignenti Unigenitus, nunquam recedit a Patre; sed cum illo est ubique totus pari divinitate, quam nullus continet locus. Cum posset esse natura quae non erat usurpata, sed nata? Semetipsum autem exinanivit, formam servi accipiens : non ergo amittens illam, sed accipiens istam. Eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat quam apud Patrem manebat. Forma quippe servi accessit, non forma Dei recessit: haec est assumpta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est: propter illam vero, Ego et Pater unum sumus . 2. Hoc attendat arianus, et attentione sit sanus: ne contentione sit vanus, aut, quod est pejus, insanus. Haec est enim forma servi, in qua Dei Filius minor est, non Patre solo, sed etiam Spiritu sancto: neque id tantum, sed etiam seipso; quia idem ipse in forma Dei major est seipso. Neque enim etiam sola caro ejus in sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
rationalis. ⁊ caro. Ap̃m in his
om̃ĩbꝰ. xp̃m in singulis confite
ferno ᷤ. xp̃c iħs. sed in aĩa sola.
Qͥs resurrecturꝰ triduo iacuit
carne sola. Dicit᷑ gͦ ⁊ in his
singulis xp̃c. Uerũ hec omĩa
ñ duo uel tres sed unꝰ ẽ. xp̃c. Ideo
gͦ dixit si diligeretis me gau¬
deretis utiq quia uado ad pa-¬
trẽ.: qͥa nature humane gratu¬
landũ ẽ. eo qͦd sic assũpta est
a u̾bo unigenito ut immorta-¬
lis cõstitueret᷑ in celo atq ita
fieret t̾ra sublimis ut incorru¬
ptibilis puluis sederet ad dex¬
terã patris. Hoc enĩ mͦ se iturũ
dixit ad patrẽ. Nã ꝓfecto ad
illũ ibat. qͥ cũ illo erat. Sed hoc
erat ire ad eũ ⁊ recedere a no¬
bis: inutare atq immortale
facere qͦd mortale suscepit ex
nob̾. et leuare in celũ ꝑ qͦd fuit
in t̾ra ꝓ nob̃. Qͥs ñ hĩc gaude¬
at qͥ sic diligit xp̃m. ut ⁊ suã
naturã iã inmortalẽ gratule¬
tur in xp̃o atq id se speret
futurum esse per xp̃m:¬

Expanded text:
rationalis et caro. Christum in his omnibus, Christum in singulis confitemferno? Christus Jesus, sed in anima sola. Quis resurrecturus triduo jacuit carne sola. Dicitur ergo et in his singulis Christus; verum haec omnia non duo, vel tres, sed unus est Christus. Ideo ergo dixit: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quoniam naturae humanae gratulandum est, eo quod sic assumpta est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo: atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem: nam profecto ad illum ibat, qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad eum, et recedere a nobis, mutare atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et levare in coelum per quod fuit in terra pro nobis. Quis non hinc gaudeat, qui sic diligit Christum, ut et suam naturam jam immortalem gratuletur in Christo, atque id se speret futurum esse per Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Hĩc gͦ turbari ⁊ formidare
poterat cor illoꝵ. qͦd ibat ab
eis. qͣmius uenturꝰ ad eos:. ne
forsitan gregẽ lupꝰ hoc int̾ual¬
lo inuaderet pastoris absentia.
Sed a qͥbꝰ homo abscedebat.
ds̃ ñ derelinquebat. Et idẽ ip¬
se xp̃c homo ⁊ ds. Ergo ⁊ ibat ꝑ¬
loco erat:. manebat ꝑ id qͦd ubi¬
q erat. Cur itaq turbaret᷑ et
formidaret cor. qͣndo ita dese¬
rebat oculos ut ñ desereret cor᷑.
Quãuis ds̃ etiã qͥ nullo continet᷑
loco discedat ab eoꝵ cordibꝰ qͥ
eũ relinquũt moribꝰ nõ pedibꝰ:
et ueniat ad illos qͥ comu̾tunt᷑
ad eũ ñ facie sed fide.: ⁊ accedũt
ad eũ m̃te nõ carne. Ut autẽ
intelligerent scdm id qͦd hõõ
erat eum dixisse. uado ⁊ uenio
ad uos.adiecit atq ait. Si di¬
ligeretis me. gauderetis utiq¬

Expanded text:
Hinc ergo turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus ad eos: ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastoris absentia. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non derelinquebat: et idem ipse Christus homo et Deus. Ergo et ibat loco erat, manebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbarentur et formidarent, quando sic deserebat oculos, ut non desereret cor? quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus qui eum relinquunt moribus, non pedibus, et veniat ad illos qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat eum dixisse, Vado et venio ad vos; adjecit, atque ait, Si diligeretis me, gauderetis utiq
Abbreviated transcription (Latin):
deo . Ille in se naturã cõmen¬
dat humanã : tu in illo au¬
des deformare diuinã. Infide¬
lis : ingrate. ideo ne tu minuiꝰ
eũ qͥ fecit te. qͥa dicit ille qͥd
factꝰ sit ꝓpt̾ te ͦ. Equalis enĩ
patri filiꝰ ꝓ quẽ factꝰ ẽ homo.¬
ut minor eẽt patre factꝰ ẽ hõo.
Qͦd nͥ fieret: qͥd eẽt homo:
Dicat plane dñs ⁊ magister
nr̃. Si diligeretis me. gaude¬
retis utiq quia uado ad patrẽ
qͥa pat̾ maior me ẽ. Sum dis-¬

Expanded text:
Deo? Ille in se naturam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinam? Infidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Filius per quem factut minor esset Patre, factus est homo. Quod nisi fieret, quid est homo? Dicat plane Dominus et magister noster: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Agnos
Abbreviated transcription (Latin):
uero. Si enĩ ñ timeres te le-¬
di ame. me ad sacrificium
ñ cõpelleres. Ego aut̃ ñ timẽ
contẽno minas tuas. ⁊ om¬
ma ydola tua ut stercora
reputans. dm̃ solũ qͥ regnat
in celis adoro. Audiens hec
astasius. iussit eũ fustibꝰ ce¬
di. Pot̾ea uͦ erecto dixit:
Miser. utqͥd tã suꝑbꝰ ⁊ tam
rebellis existens uis ꝑire .
sic̃ tuũ ꝓbasti ꝑisse germa¬
nũ ͦ. Ptasius dixit. Non tibi¬
rascor. nec ego nec ipsa m¬
cordis attendo. Incredultaᷤ
enĩ que in tuo sensu regnatꝰ
ñ te ꝑmittit uidere qͦd dei

Expanded text:
vero; si enim non timeres te laevero; si enim non timeres te laedi a me, me ad sacrificium non compelleres. Ego autem te non timens contemno minas tuas, et omnia idola tua, quasi stercora computans, Deum solum qui regnat in coelis, adoro. 17. Audiens haec Astasius, jussit eum fustibus caedi. Postea vero erecto dixit: Miser, ut quid tam superbus et tam rebellis existis? vis perire, sicut tuum probasti perire germanum? Protasius dixit: Non tibi irascor, nec ego, nec ipsa jcordis oculos attendo: incredulitas enim, quae in tuis sensibus regnat, non te permittit videre quod Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uasiũ sacrificare compelle.
Uehem̃ter enĩ dii nr̃i de e¬
oꝵ contemptu cõmoti. nob̃
iussit eos teneri. ⁊ ad se ad¬
diici. Quibꝰ ⁊ dixit. Ortor uoꝰ
ut a deoꝵ nr̃oꝵ iniuriis tem¬
ꝑantes. ad immolandũ eis
deuoti stud eatis insistere: ut
expedite omnia nouit̾ cele-¬
brentur. Geruasius dixit. ui¬
ctoriã debes de celo a deo om¬
nipotenti reqͥrere:: ñ a simii¬
lachris mutis ⁊ uanis. que¬
oculos habent sine lumine:
aures sine auditu. nares
sine odoratu os sine sermo¬
ne  manꝰ sine actione. pedeᷤᷤ
sine gressu. ⁊ uentrẽ absq
interioribꝰ ꝓbant᷑ habere:
et sine fiatu ẽẽ noscunt᷑. In¬
dignatꝰ comes astasius. nssit
eũ tam dni plũbatis tundi:
siũ. Cui ⁊ dixit. Miser. uel tu
uiuere stude. ⁊ noli biotha¬
ꝓtasius respondens ait. Quiꝰ
ẽ miser . Ego qͥ te ñ timeo:
an tu qͥ tne timere conꝓba¬
Ego te quomͦ timeoͦ. ꝓtasiꝰ
respondit. In eo quod te ti¬
mes ledi a me si ñ sacrifica¬

Expanded text:
nostris sacrificare compelle; vehementer enim dii nostri de eorum contemptu commoti, respojussit eos teneri, et ad se adduci. Quibus dixit: Hortor vos ut deorum nostrorum injurias temperantes, ad immolandum eis devoti studeatis insistere; ut expeditio mea gnaviter celebretur. Beatus Gervasius dixit: Victoriam de coelo debes ab omnipotente Deo requirere, non de simulacris immundis et vanis, quoculos habent sine lumine, aures sine auditu, nares sine odoratu, os sine sermone, manus sine tactu, pedes sine gressu, et ventrem absque interioribus probantur habere, et sine flatu esse noscuntur. Indignatus comes Astasius jussit eum tamdiu plumbatis tundi, sium, cui dixit: Miser, vel tu vivere stude, et noli βιωθάνProtasius respondens, ait: Quis est miser, ego qui non timeo, an tu qui me timere probaEgo te, quomodo timeo? Protasius respondit: In eo quod te times laedi, si non sacrifica
Abbreviated transcription (Latin):
situdmẽ a deo postulans. ad¬
iecit. Tu aut̃ dñe ne elonges
miscdiã tuã a me. Quasi di-¬
ceret. Sic̃ ego feci alios mi¬
sericordiã inuenire:. ita ip
se ñ patiaris longe fierimi¬
sericordias tuas a me. Api¬
amꝰ gͦ cur ista p̃misimꝰ: et
sentitis ⁊ creditis. de inuẽ¬
tione scõꝵ corpoꝵ. ad leti¬
ciã inuitemꝰ. Indiebꝰ trans

Expanded text:
situdinem a Deo postulans adjecit: Tu autem, Domine, ne elonges misericordiam tuam a me . Quasi diceret Deo: sicut ego feci alios misericordiam invenire, ita et ipse non patiaris longe fieri misericordias tuas a me. Aperiamus ergo cur ista praemisimus, et sentitis et creditis, de inventione sanctorum corporum ad laetitiam invitemus. 2. In diebus
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. In diimis uolumi¬
erit dare gratis. quod gͣtis
guit᷑. cũ noluerit tradere
hominibꝰ qͦd ipse ñ celandũ
acceperit Ande psalmogra¬
phus uates ait. Iusticiã tuã
ñ abscondi in corde meoꝰ.

Expanded text:
salutem. 1. In divinis volumierit dare gratis, quod ipse gguitur, cum noluerit tradere omnibus, quod ipse non celandum acceperit. Unde Psalmographus vates canit: Justitiam tuam non absc
Abbreviated transcription (Latin):
Astasius iussit eũ capite cedi.
Quod cũ factũ eẽt. ego phi¬
lippus abstuli cũ filio meo
domo mea deo solo teste in
ista archa saxea sepelunꝰ. cre¬
dens me ꝑ orationes eoꝵ cõ¬

Expanded text:
Astasius jussit eum capite caedi. Quod cum factum esset, ego Philippus abstuli cum filio meo domo mea, Deo solo teste, in ista arca saxea sepelivi, credens me orationibus eorum con
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑdurantes: ad hoc ꝑtinge¬
re meruert̃. ut xp̃i martyreᷤ
fierent. Quoꝵ. corpora in eo
loco iuemesꝰ. in quo stas ⁊
oras. Duodecĩ pedũ altitudi
nomine eoꝵ. eccłam fabrica
libellũ scriptũ inuemesꝰ in
quo ⁊ ortus eoꝵ. finis scrͥptus
ẽ. Conuocans itaq om̃s per
circuitũ fr̃s eoepiscopos urbi¬
ũ uicinarũ. referens uniuersa
que uiderã queq audierã ipsis
corã positis: primꝰ ego t̾re fos¬
sor accessi. Ceteris ep̃is ꝓsecu¬

Expanded text:
tio perdurantes, ad hoc pertingetio perdurantes, ad hoc pertingere meruerunt, ut Christi martyres efficerentur. Quorum corpora in eodem loco invenies, in quo stas et oras. Duodecim pedum altitudinnomine eorum Ecclesiam fabricablibellum scriptum invenies, in quo et ortus eorum, et finis scriptus est. 5. Convocans itaque omnes per circuitum fratres et episcopos urbium vicinarum, referens universa quae videram, quaeque audieram, ipsis coram positis, primus ego terrae fossor accessi: caeteri vero e
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ me facerẽ participem
in oratione me posito. ita
mͥ somnꝰ obr epsit. ut nec
uigilans aꝑte nec dormi¬
ens integre. uiderẽ aꝑtis ocu¬
lis mecũ duos iuuenes eph¬
ebos: uestibꝰ candidissimis
id est colobio ⁊ pallio indu¬
tos: caliculis caleitos. mani¬
bus extensis orantes. Nullãq
grauedinẽ patiens. loqͥ eũ
eis ñ poterã: sed qͥa ut dixi
pars in me somni incũbebat.
que me ad int̾rogationem¬
eoꝵ uerbũ ꝓferre ñ sineret.
pene mͥ euigilanti uisio eoꝵ¬
garẽ dm̃ misedĩam: ut si lu¬
dificatio demonũ eẽt. absce¬
deret. Si uͦ eẽt ueritas. ple¬
nius appareret. Ad inpetran-¬
dũ gͦ que poscebã a dño. au¬
liq modo canente gallo. orã¬
tes mecũ iuuenes apparuert̃
docuerat:. ut ipse mecũ illis
tacentibꝰ loqueret᷑ dicens. Isti
sũt qͥ monita mea secuti. res¬
gia. Nichil terrenũ nichilq
carnale concupiscentes. in
media hac mediolanensi ur-
be ꝑ decẽ annos in dei serui¬

Expanded text:
tium me faceret esse participem, in oratione positum ita me somnus oppressit, ut nec vigilans aperte, nec dormiens integre, viderem apertis oculis mecum duos juvenes ephebos vestibus candidissimis, id est, colobio et pallio indutos, caligulis calceatos, manibus extensis orantes. Nullam quidem gravedinem patiens, loqui cum eis non poteram: sed quia, ut dixi, pars in me somni incumbebat, quae me ad eorum interrogationem verbum proferre non sineret. Plene autem evigilanti visio eogarem Domini misericordiam, ut si ludificatio daemonum esset, abscederet: si vero esset veritas, plenius appareret. Ad impetrandum vero quae poscebam a Domino aulique modo, canente gallo, orantes mecum iidem juvenes apparueruntdocuerat, in tantum ut ipse mecum, illis tacentibus, loqueretur dicens: Isti sunt qui monita mea secuti, gia, nihil terrenum, nihilque carnale concupiscentes, in media hac Mediolanensi urbe per decem annos in Dei servi
Abbreviated transcription (Latin):
liberare. Tunc paulmꝰ consu¬
laris dixit ad officiũ sitũ. Du¬
cite eũ ad palmã. et nolite¬
eũ decollare si sacrificare cõ¬
tẽpserit . sed facite foueã in
et ibi eũ supinũ deponite.
et t̾ra atq lapidibꝰ obruenteᷤ
dimittite. Quod cũ fuisset
impletũ. dñs sibi uitalẽ ita
in flumine. ex pirauit. Sc̃s
uͦ uitalis gloriosus martyr
nũ positꝰ: prestat orationibꝰ
corpꝰ a malo homine bene po¬
reu̾teret᷑ ad urbẽ mediola¬
sacrificantes incuirrit. Qui¬
cũ eã deponentes de sagma¬
cede macerauerunt. ut uix
seminecẽ eã sui hominẽs ad
mediolanensẽ perducerent¬
urbẽ. ita ut infra triduum

Expanded text:
i? 10. Tunc Paulinus consularis dixit ad Officiarium: Ducite eum ad palmam, et nolite decollare, si sacrificare contempserit: sed facite foveam in et ibi eum supinum deponite, et terra atque lapidibus obrutum, ibi dimittite. Quod cum fuisset impletum, Deus sibi sanctum Vitalem ita in flumine, exspiravit. Sanctus autem Vitalis gloriosus martyr nsium praestat orationibuscorpus a malo homine bene poreverteretur ad urbem Mediolasacrificantes incurrit; cumque eam deponentes de sagmacaede mactata est, ut vix seminecem eam sui homines ad Mediolanensem urbem perducerent, ita ut intra biduum
Abbreviated transcription (Latin):
domũ ꝓpriã in qua nati fue¬
tũ: casellulas uenundantes.
nuã fecerant. Iysi uͦ se in uno
cenaculo concluserunt: per
decẽ annos lectioni ⁊ oratio¬
ni uacantes. Hoc aut̃ ordine
in anno conu̾sationis sue un¬
decimo ad palmã martyrii
ꝑuenerunt. Suꝑueniente
comite astasio qͥ ꝓficiᷤcebat᷑
ad bellũ qͦd a marcomannis
fuerat excitatũ. occurrunt¬

Expanded text:
domum propriam in qua nati fuetum, et casellulas venumdantes, nuam fecerunt: ipsique se in uno coenaculo concluserunt, et per decem annos lectioni et orationi vacantes, hoc ordine in anno conversionis suae undecimo ad palmam martyrii pervenerunt. 14. Superveniente comite Astasio, qui proficiscebatur ad bellum, quod a Marcomanis fuerat excitatum, occurre
Abbreviated transcription (Latin):
Quã apientes:. inuenimꝰ quasi
ipsa hora positos scõs miro o¬
dore fragrantes. Ad quoꝵ ca¬
put libellũ inuenimꝰ: in quo
erant ꝑ ordĩnẽ uniu̾sa acta¬
eoꝵ. scriptã. Ego seruus xp̃i
philippus intra domũ meã sc̃õꝵ
corpora cũ filio meo rapui ⁊ se¬
peliui. quoꝵ mat̾ ualeria. pa¬
ter uitalis dicꝰti sũt. Quos uno
sulari. dũ fuisset cũ paulino
iudice suo. rauennã ingressuᷤ:
te medicũ. natione liguriũ.
accepisse sententiã. Loeus aut̃
ubi decollabatur xp̃iani.
hoc habebat uocabulũ:
ut duceret᷑ ad palmã. Ar¬
bor enĩ antiqua p alme illic
erat. Igitur cũ ut dixi post
nimia torm̃ta decollandus
re:. exclamauit uitalis dicẽᷤ
Noli noli ursin᷑e medice qͥ
alios curare consuesti. te ip¬
sum eterne mortis iaculo uul-¬
naerare: et qͥ ꝑ passiones ni¬
mias uenisti ad palmã. no
ut feriret ortatꝰ ẽ. agens pe
ipse uitalis corpus martyris
rapiens: intͣ rauennensium
urbẽ sepeliuit cũ omĩ hone¬

Expanded text:
quam aperientes, invenimus quasi in ipsa hora positos 485 sanctos, miro odore flagrantes. Ad eorum caput libellum invenimus, in quo erant haec per ordinem universa conscripta: 6. Ego servus Christi Philippus intra domum meam sanctorum corpora, quae cum filio meo rapui, sepelivi. Quorum mater Valeria et pater Vitalis sunt dicti: quos uno sularis, et cum fuisset cum Paulino judice suo, Ravennam ingressus ete medicum, natione Ligurium, subire sententiam. Locus autem ille, ubi decollabantur christiani, hoc habebat vocabulum, ut diceretur, ad Palmam. Arbor enim antiqua Palmae illic erat. 8. Igitur cum, ut diximus, post nimia tormenta decollandus re, exclamavit S. Vitalis dicens: Noli, noli, Ursicine medice, qui alios curare consuevisti, te ipsum aeternae mortis jaculo vulnerare; et qui per passiones nimias venisti ad palmam, corut feriret, hortatus; agens poesanctus Vitalis corpus martyris rapiens, intra Ravennensium urbem sepelivit cum omni hone
Abbreviated transcription (Latin):
aboli. compos triũphi: qͦs de
captiuitate liberauit. etiã bene¬
dictione ditauit. Liberauit ãt
nos. cũ ad surgendũ ꝓ se ipsum
tartara nob̃ aꝑuit. Ditauit. cũ
ad regnandũ ꝑ paraclitũ nob̾
celestia reserauit. Quibꝰdã eñ
quasi ꝓfec̃tuũ gradibꝰ. tunc de
morte ad uitã didicimꝰ remea¬
re: mͦ aut̃ de t̾ris ad celos doce¬
mur ascendere. Sic̃ scriptũ
est᷑. Ipse uos docebit omnia.
Id docet sp̃s sc̃s. Utiq hoc
nouit docere qͦd sc̃m̃ ẽ. Quid
docet nos paraclitꝰ. Illud un¬
ꝙ qͦd dixit saluator. Multa
habeo uob̾ dicere: sed ñ pote¬
stis portare mͦ. Cũ aũt uene¬
rit ille sp̃s ueritatis: ipse uos
docebit omĩa. Bonꝰ gͥ magist̾

Expanded text:
 quos de captivitate liberavit, etiam benedictione ditavit. Liberavit autem nos, cum ad resurgendum per se ipsum tartara nobis aperuit; ditavit, cum ad regnandum per Paracletum nobis coelestia reseravit. Quibusdam enim quasi profectuum gradibus tunc de morte ad vitam didicimus remeare: modo autem de terris ad coelos docemur ascendere, sicut scriptum est, Ipse vos docebit omnia. Quid docet Spiritus sanctus? Utique hoc novit docere quod sanctum est. Quid docet nos Paracletus? Illud utique quod dixit Salvator: Multa habeo vobis dicere; sed non potestis portare modo: cum venerit ille Spiritus veritatis, ipse vos doceb
Abbreviated transcription (Latin):
aut ascendero ad patrẽ. mit¬
tã uob̾ paraclitũ sp̃m uerita¬
tis: ⁊ ipse uos docebit omnia
Magna plane gr̃a. duplex gau¬
simꝰ: ⁊ uemientẽ spiritũ posside¬
mus. Nam illũ retinemꝰ fidei
merito. hunc sanctificationiᷤ
trẽ: mittã uob̃ paraclitũ. Cre¬
dimꝰ gͦ ad patrẽ ꝑuenisse filiũ.
cũ uidemꝰ ad apłos descendisse
regnare incelis: quẽ cernimꝰ
munera donare in t̾ris. Sicut
scriptũ ẽ ꝑ aphetã. Ascendẽs in
altũ. captiuã duxit captiuita¬
tẽ: dedit dona hominibꝰ. Uictor

Expanded text:
autem ascendero ad Patrem, mittam vobis Paracletum, Spiritum veritatis; et ipse vos docebit omnia . Magna plane gratia, duplex gausimus, et venientem Spiritum possidemus. Nam illum retinemus fidei merito, hunc sanctificationis trem, mittam vobis Paracletum. Credimus ergo ad Patrem pervenisse Filium, cum videmus ad Apostolos descendisse regnare in coelis, quem cernimus munera donare in terris; sicut scriptum est per Prophetam: Ascendens in altum, captivam duxit captivitatem, dedit dona h
Abbreviated transcription (Latin):
Rmĩ. uotoꝵ iam
nota debet ẽẽ feᷤ¬
tiuitas. Qͥd enim
qua ratione curemꝰ. ex ipsa a¬
ninia celebritate cognosci¬
mꝰ. Nã cũ in uestigia sua iterũ
reuoluit᷑ transacta sollẽnitaᷤ.
doctiores efficim᷑ dũ eãdem
sepiꝰ celebramꝰ. Pente costes
gͦ curat᷑ hodie: hoc ẽ qͥnqͣge¬
sima dies a resurrectione do¬
minica. Nõ qͦd hac die sicut
pleriq putant. ad celos sal¬
uator ascenderit. Nã post
resurrectionẽ cũ apłis conu̾sa¬
tus. quadragesima die ad dei
patris dexterã remeauit: sic̃
lucas eugłista ait. Quibꝰ etiã
exhibuit se ipsũ uniũ post
passionẽ suã. ꝑ dies quadra-¬
ginta apparens eis. Quadra¬
ginta gͦ dierũ curriculo conu̾¬
sationẽ suã discipłis saluator.
exhibuit: scilicet ut tanto
numero resurrectionis eiꝰ gła
letarem᷑. qͣnto ⁊ passionis enis
mniurias flereramꝰ:. totidẽq
dierũ spacio reficerem᷑ p̃sente.¬

Expanded text:
mi, votorum jam nota debet esse festivitas. Quid enim, qua ratione curemus, ex ipsa annua celebritate cognoscimus. Nam cum in vestigia sua iterum revolvitur transacta solemnitas, doctiores efficimur, dum eamdem saepius celebramus. Pentecostes ergo curatur hodie, hoc est, quinquagesima dies a resurrectione Dominica: non quod hac die, sicut plerique putant, ad coelos Salvator ascenderit. Nam post resurrectionem cum Apostolis conversatus, quadragesima die ad Dei Patris dexteram remeavit, sicut Lucas evangelista ait: Quibus etiam exhibuit se ipsum vivum post passionem suam, per dies quadraginta apparens eis . Quadraginta ergo dierum curriculo conversationem suam discipulis Salvator exhibuit; scilicet ut tanto numero resurrectionis ejus gratia laetaremur, quanto et passionis ejus injurias fleveramus; totidemque dierum spatio e
Abbreviated transcription (Latin):
cius. Iam depone ꝑfidiã ar-¬
nis magice: et dic nob̾ gene¬
rositatem tuã. Beatꝰ laurentiꝰ
dixit. Quantũ ad genꝰ hispanꝰ
sum: eruditꝰ uel nutritꝰ roma¬
nus: et a cunabulis xp̃ianus:
eruditꝰ omni lege scã ⁊ diui-¬

Expanded text:
i: « Jam depone perfidiam artis magicae, et dic nobis generositatem tuam. » Cui beatus Laurentius dixit: « Quantum ad genus, Hispanus sum eruditus vel nutritus Romanus, et a cunabulis Christianus, eruditus omni lege sancta et divi
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dixit ad beatũ laurentiũ.
Saleriams ex precepto decii
pectũ ualeriamꝰ. ualeriamis
dixit ad beatũ laurentiũ. Iã
depone ꝑtinatiã. ⁊ da thesau¬
ros. Respondit ualeriamis:¬
et dixit ad yppolitũ. In tua
pollicitatione habeat triduo
indiicias. Ab eodẽ die collegit
cecos. c laudos. debiles ⁊ pau¬
pes: ⁊ abscondit eos in domo
ẏppoliti. .alerianꝰ aut̃ nuncia¬
sibi induciis triduo. thesauroᷤ¬
se ipse in palatio salustiano.
auri. qͦs pollicitꝰ es p̃sentare ᷤᷤ
Beatꝰ laurentiꝰ collecꝰta multi-¬
tudine pauꝑum. introduxit
in palatnũ. ⁊ uoce clara dixit.
Ecce isti sũt thesauri et̾m. qͥ
nunquã minuunt᷑. Ualerianꝰ¬

Expanded text:
us ad| beatum laurentium; Valerianus ex praecepto decii pectu ualeriani . ualerianus dixit ad beatum laurentium| Iam depone pertinaciam . et thesauros; Respondit ualerianus| ad ypolitum; In tua pollicitacione abeat triduo inducias;| Ab eodem die collegitcaecos, et claudos, debiles et pauperes, et abscondit eos in domo Hippolyti. Valerianus autem nuntiasibi induciis, Laurentius thesauros se in palatio Salustiano. auri, quos pollicitus es praesentare? Beatus Laurentius collectam multitudinem pauperum introduxit in palatium, et voce magna dixit: Ecce isti sunt thesauri aeterni, qui nunquam diminuuntur, n
Abbreviated transcription (Latin):
leriano p̃fecto. ambulaull
eride in palatiũ tiberianũ.
relicto corpore suꝑ craticulã
et ignẽ beati laurentii. Ma-¬
ne aũt pͥmo adhuc crepusculo.
rapuit corpus eiꝰ ẏppolitꝰ: et
deciꝰ cesar ⁊ ualerianus con¬
politꝰ plorantes ⁊ multũ tristeᷤ.
tulert̃ corpus beati laurentii
archidiaconi ⁊ mris: et uene¬
runt in uia tiburtina in p̃dio
matrone uidue chyriace. ad
Et ibi facta munditia posuer̃
ꝑtina sepelierunt in cripta in
ua tiburtina. in p̃dio ehyria¬
idus augusti: et ieiunauert̃:
et agentes uigilias noctis tri

Expanded text:
leriano . ambulauit exinde ad palacium. Ty| berianum relicto corpore supra graticula et igne beati| laurentii. Mane autem prima adhuc crepusculum| rapuit corpus eius yppolitus . ede| cius caesar . et ualerianus conpolito plorantes| et multum tristes tullerunt . corpus beati lau| renti . archi . diaconi et martyris. Et uenerunt in| uia tiburtina . in praedium . matrone uiduae| ciriacae ad et ibi factum mundicia . posuerunt ertina sepelierunt| in cripta . in uia tiburtina . in praedium ciriaidus augusti . et ieiunauerunt .| et agentes uigilias noctis trid
Abbreviated transcription (Latin):
sus sũ: assatus grãs ago uar¬
rianꝰ prefectꝰ dixit. Ubi sun
ignes. qͦs tu diis ꝓmittebasͤ
In ipsa hora dicebat beatꝰ au
ardorẽ sed refrigeriũ mͥ pre¬
stant. Et cepert om̃s qͥ ade¬
rant mirari: quomͦ p̃ceperat
decius uiuũ eũ assari. Ille ar̃t¬
uultu pulcherrimo dicebał.
me confortare dignatꝰ es. Et
eleuans oculos suos contra
deciũ. sic dixit beatꝰ lauren
tius. Ecce miser assasti unã
partẽ: regira aliã ⁊ man¬

Expanded text:
sus sum . assatus| gratias egi Valerianus praefectus dixit. Ibi sunt Ignis quos| diis promittebas . in ipsa hora dicebat beatus laardorem . sed refrigerium mihi praestant. Et coe| perunt omnes mirare quomodo praeceperat decius uiuum| eum assari. Illi autem pulcerrimo uultu dicebat. me confortare dignaris. Et ele| uans oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam partem. Regira et aliam et| man
Abbreviated transcription (Latin):
crificiũ deo in odorẽ suaui¬
tatis: qͥa sacrificiũ deo est
sp̃s contribulatꝰ. Carnificeᷤ
tam̃ urgentes. ministrabant
carbones mittentes sub cra¬
furcis ferreis. Heatꝰ lauren¬
rnĩ p̾stant: tibi aut̃ et̾m m¬

Expanded text:
rem suavitatis, quia sacrificium est Deo spiritus contribulatus. » Carnifices tamen urgenter ministrabant carbones, mittentes sub crafurcis ferreis. Sanctus Laurenrium praestant, tibi autem
Abbreviated transcription (Latin):
sar dixit. Sacrifica diis. Nã
nor ista in te expendet᷑ cum
dixit. Mea nox obscurum
ñ habet: sed omnia in luce
confortabat᷑. ⁊ dicebat. Grãs
et reqͥescat in eo laurentius

Expanded text:
: « Sacrifica diis, nam nox ista in te expendetur cum it, nox obscurum non habet, sed omnia in luce confortabatur et dicebat: « Gratias et requiescat in eo Laurentius
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscant om̃s circumstan¬
tes. qͥa tu consolaris seruos
rentii: ⁊ cepit dicere ad bea¬
tũ laurentiũ. S ideo ante te
hominẽ pulcherrimũ stantẽ
cũ linteo: ⁊ ext̾gentẽ mebra
ma. De qua re adiuro te per
ne me derelinquas. Cunc de¬
cius furore plenꝰ et dolo. ayxext
ad ualerianũ. Uicti sumꝰ per
artẽ magicã. Et iussit solui
eũ de catasta. ⁊ leuari. Eadẽ
hora romanꝰ afferens uirceum
se ad pedes beati laurentii.
accepta aqͣ benedirit. ⁊ ba¬
ptizauit eũ. Audiens autẽ

Expanded text:
cognoscant| omnes circumstantes quia tu consolaris seruos rentii et cepit dicere ad beatum lauren| tium; Video ante te hominem pulcherrimum stantem| cum linteo et extergentem mne me derelinquas. » cius furore plenus et dolo dixit ad ualerianum; Victi| sumus per artem magicam; Et iussit solui eum de catasta . et| leuare; Eadem +ora romanus afferens urceum se ad pedes laurentii| accepta aqua . benedixit .| et baptizauit eum; Aud
Abbreviated transcription (Latin):
sunc decius cesar fecit bea-¬
tũ laurentiũ uinctũ catheniᷤ
duci in palatiũ tiberii: ⁊ ibi
eũ gestis audiri. Et iussit sibi
tribunal in basilica ioius para¬
ri. Qui dũ ingressus fuisset et
sederet: p̃cepit sibi beatũ lau¬
mundet᷑ ciuitas. Et tu ipse sa¬
erifica diis:⁊ noli confidere
in theauris qͦs habes abscõdi¬
tos. Beatꝰ laurentiꝰ dixit. Uere
confido. ⁊ securus sũ de thesau¬
ris meis. Decius cesar dixit. An
pitas te de chesauris liberari
et redimi a torm̃tis : Beatꝰ lau¬
rentiꝰ dixit. Ego famulus xp̃i
securus sũ de thesauris celesti¬
bus. Decius iracundia plemis
atus laurentiꝰ cũ cederetur.
cesar dixit. fustibꝰ ad augete.
et date ad latera eiꝰ laminas
ferreas ardentes. Beatꝰ lau¬
rentiꝰ. dixit. in illa hora. Dñe¬

Expanded text:
fecit beatum laurentium uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basilica iouis parari . um| ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum laumun| detur ciuitas . et tu ipse sacrifica diis . et noli confidere| in tesauris quos habes absconditos; Beatus laurentius dixit;| Vere et confido . et securus sum de tesauris meis; Decius dixit;| En putas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatus laurentius dixit; Ego famulus christi securus sum de the| sauris cęlestibus; Decius iracundia plenusatus laurentius cum cederetur cesar dixit; Fustes augete et date ad latera eius . lami| nas ferreas ardentes; Beatus laurentius dixit in illa hora| D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ salute nr̃a dignatꝰ es formã
ẽ uox. ipso decio audiente.
Adhuc multa certamina tibi
audistis consolationem
demonũ in sacrilegũ
istũ: qͥ nec deos nec
pͥncipes nr̃os pauesci
donasti miscđiam quã mermi

Expanded text:
 salute dignatus es formam est uox ips\o/ decio audiente; Adhuc multa| certamina tibi audistis consolationes demonum in sacrilegum . quia| nec deos nec principes nostros pauescitdonasti misericordiam quam meri
Abbreviated transcription (Latin):
deasq:. qͥa aut sacrificabis.
aut diuersis penis te int̾ficiã.
co torm̃ta que ad tẽpus sunt
fac qͦd facis: noli cessare. Decius
nimio furore arreptꝰ. iussit ut
cũ plumbatis diutissime cede¬
ret᷑. Et cũ diu cederet᷑ beatus¬

Expanded text:
deasque quia| aut sacrificabis . aut diuersis penis te interficiaco tormenta| que ̨ ad tempus sunt . fac quod facis . noli cessare; Decius cesar nimio| furore erreptus . iussit ut cum plumbatis diutissime cederet| Et cum diu cederetu
Abbreviated transcription (Latin):
et mͦ uideo. Tunc audientes
multi ceci: ueniebant ad bea¬
tũ laurentiũ cũ lacrimis. Et
beatꝰ laurentiꝰ in custodia po-¬
situs yppoliti. ponebat manũ¬

Expanded text:
et modo uideo; Tunc| audientes multi ceci . ueniebant ad beatum laurentium . cum lacri| mis; Et beatus laurentius in custodia positus ypoliti . ponebat man
Abbreviated transcription (Latin):
nere: qͥa ⁊ hoc ꝓpt̾ sua mem¬
bra dicturus ẽ. Cũ ꝓ illis feci¬
stis: ꝓ me fecistis. De tali qͥppe
ope etiã se ministrũ facere ⁊
appellare dignatꝰ ẽ. ubi ait.
Sic̃ filiꝰ hominis ñ uenit mini

Expanded text:
nere, quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecistis, pro me fecistis . De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit