comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bas: ut laborantia anmalia
lium utile eligens: et auari¬
tiam omnino spernens. medi¬
etatem sumpsit escarũt: aliã
uero partem diuidens super
camelos omnes. ne alii uide¬
rentur portare et fieret aliis
inuiria: om̃ib medium im¬
posuit onus. uelut eulogias
reuocans dño rerum ut aua¬
ritie legem scinderet: et medi¬
dicti amici cum dño cameloꝵ.
consolantes eum de antmaltũ
tantorum periculo: simulq do¬
minum deprecantes. ne accide¬
ret innocenti uiro tanta iactu¬
ra. Sed octaua die ulem cũ es¬
sent omnes in unum collecti ie¬
uint. unus qui leues ac tinnu¬
las aures habebat: per flami¬
na uentoꝵ campanule raptens
sonitum: paululum reticuit.
Et cum bene tandem sonantes
comprehenderet ait. Puto ex
altitudine montium. campane
sonantis motus audit᷑. Tunc
omnes egressi. senserunt came¬
lorum aduentum. Gratulan¬
do mirabilis accidit leticia. se¬
cunda uero de consolatione in¬
ri: et qui uelut defuncta ani-¬

Expanded text:
bas, ut laborantia animalia bas, ut laborantia animalia lium utile eligens, et avaritiam omnino spernens, medietatem sumpsit escarum, aliam vero partem dividens, super camelos omnes, ne alii viderentur portare, et fieret aliis injuria, omnibus medium imposuit onus, velut eulogias revocans Domino rerum, ut avaritiae legem scinderet, et medidicti amici cum domino camelorum, consolantes eum de animalium tantorum periculo, simulque Dominum deprecantes, ne accideret innocenti viro tanta jactura. Octava autem die, cum essent omnes in unum collecti, jejuni; unus qui leves ac tinnulas aures habebat, per flamina ventorum campanulae rapiens sonitum, paululum reticuit; et cum bene tandem sonantem comprehenderet, ait: Puto quod ex altitudine montium campanae sonantis motus auditur. Tunc omnes egressi senserunt camelorum adventus; gratulando mirabilis accidit laetitia, fecunda vero de consolatione viri. Nam qui defuncta ani
Abbreviated transcription (Latin):
norum. Abbas tamen qm̃
pe ostium erat: ipse prioru
dit et gautsus est ualde. Ai¬
gustus enim erat introitus
monasterii. et solus abbas
fores suo statu claudebat e¬
teris intropositis fratrib. li¬
cuit uichil respondens. don
hymni complerentur. Tui
completo hymnoꝵ ordine. a¬
uocatis fratrib pene inupe¬
rans ait. Ubi sunt murmu¬
rationes ur̃e d Ecce dñs imp¬
perio forti nobis escas ex asti
misit. Cui uoluit uiro prulae¬
ti imperans: adduxit nobis
camelos onustos. Uenite ex¬
ponamus onera: ut possint
refici animalia lassa. Tunc
omnes mira gratulatione le¬
ti: commnuniter gratiarum
actionem reddiderunt: et
gaudentes deponebant one¬
ra camelorum. Supra quinq
uero camelos: reseratis sarci¬
nis cibaria reppererunt. Ab¬
luentes igitur antmaliũ pe¬
des. de stratu eorum fecerunt
presepta: et apposuerunt eis
escas. quas ipsi sibi portaue¬
rant. Nec non etiam discurre¬
bant per omnes montis an¬
fractus notas inquirere her¬

Expanded text:
norum. Abbas tamen, quoniam norum. Abbas tamen, quoniam prope ostium erat, ipse prior vidit, et gavisus est valde. Angustus enim erat introitus monasterii, et solus abbas fores suo statu claudebat, caeterisque interpositis fratribus tacuit, nihil respondens donec hymni complerentur. Tunc completo hymnorum ordine advocatis fratribus, pene improperans, ait. Ubi sunt murmurationes vestrae? Ecce Dominus improperio forti nobis escas ab alto misit, cui voluit viro prudenti imperans adduxit nobis camelos onustos. Venite, deponamus onera, ut possint refici animalia lassa. Tunc omnes mira gratulatione laeti, communiter gratiarum actionem Deo reddiderunt, et gaudentes deponebant onera camelorum. Supra quinque vero camelos, reseratis sarcinis, cibaria repererunt. Abluentes igitur animalium pedes, de stratu corum fecerunt praesepia; et apposuerunt eis escas, quas ipsi sibi apportaverant, necnon et ipsi etiam discurrebant per omnes montis anfractus, notas inquirere her
Abbreviated transcription (Latin):
consiltum bene placuit. One¬
rauit ergo sexaginta quinq
camelos le hiis que dei serut
comedere possent: quinq: ue¬
ro camelorum cibaria facta
imposuit escam cunctorũ ani¬
cens. Siquis inuenerit eos. et
eoꝵ exposuerit onera uisis ci¬
bariis miserebitur eis: et da¬
bit eis manducare. Et cum in¬
genti fletu uno ordine innec¬
tens cordas. direxit eos ꝑ u
am commendans dño: ut si
ex dño esset imperium. reme¬
arent celeriter cum salute. Nul¬
lus uero ducator cum antma¬
libus abiit. Et quando egressi
sunt ianuam. dimisit seriu¬
lus primum camelum cuius
ducalem tenebat quem ceteri
sequebantur: et abierui
per uiam uixta precinctin
montis euntes soli. Seil nes¬
O an soli cameli pergere por¬
rant: sed dñi nuntio prens¬
te. uiam directam ut intele¬
tum est postea abier̃t: ⁊ que¬
to die confecto itinere horans¬
na. agentib opus det fram¬
bus sicut quulam postea m¬
tulit nobis: ecce primꝰ excu
potuit perstrepens sonꝰ hyyn¬

Expanded text:
consilium bene placuit. Oneconsilium bene placuit. Oneravit ergo sexaginta quinque camelos ex his quae servi Dei comedere possent; quinque vero camelorum cibaria facta imposuit, escam cunctorum anicens: Si quis invenerit eos, et eorum exposuerit onera, visis cibariis miserebitur eis, et dabit eis manducare. Et cum ingenti fletu uno ordine innectens chordas, direxit eos per viam, commendans Domino, ut si ex Deo esset imperium, remearent celeriter cum salute. Nullus vero ducator cum animalibus abiit. CAP. VIII.--Et quando egressi sunt januam, dimisit servulus primum camelum, cujus ducalem tenebat, quem caeteri sequebantur, et abierunt per viam juxta praecinctum montis, euntes soli. Sed nescio an soli cameli pergere poterant, sed Domini nuntio praeeunte, viam directam ut intellectum est postea abierunt et quarto die confecto itinere, hora nona agentibus opus Dei fratribus, sicut quidam postea retulit nobis, ecce primus antepotuit perstrepens sonus hym
Abbreviated transcription (Latin):
amicis querebat consiltũ. ut si¬
bi dicerent. aut certe ab aliis
inquirerent: ubi serui dei mo¬
rarentur. Aiebat ista cũ maxi¬
nio fletu: plagas ostendens qͥ¬
bus de manu angeli fuerat noc¬
te correptus. Sed cum nemo poᷤ¬
set locum habitationis seruo¬
rum dei ostendere: unus pre
ceteris qui matoris erat consi¬
lii respondit et ait. Si uolueris
accipere consilium meum caris¬
sime: forsitan erit tibi hoc salu¬
bre. Sunt tibi cameli septuagii¬
ta: onera eos ex om̃ibz quibus
intelligis famulos dei posse ues¬
ci. et dirige camelos per uiam
nemine ducente. Et si ex leo ẽ¬
hoc factum imperium: anima¬
lia tua salua regredientur ad
te. Si uero tibi ex diabolo iactu¬
ra unminet: libenter tolera fla¬
gella temporis quam acriori for¬
te cede demulteris. Quol si hoc
tibi consilium displicet. quere
alium qui melius dare pote¬
rit responsum. hec dicens con¬
ticuit. Sel ipsi diuiti et qui
cum ipso erat: huiuscemodi

Expanded text:
amicis quaerebat consilium, ut siamicis quaerebat consilium, ut sibi dicerent, aut certe ab aliis inquirerent, ubi servi Dei morarentur. Aiebat quoque ista cum maximo fletu, plagas ostendens, quibus de manu angeli fuerat nocte correptus. Sed cum nemo posset locum habitationis servorum Dei ei ostendere, unus qui prae caeteris majoris erat consilii, respondit et ait: Si volueris accipere consilium meum, charissime, forsitan erit hoc tibi salubre. Sunt ubi cameli septuaginta, onera eos ex omnibus bonis, quibus intelligis Dei famulos posse vesci; et dirige camelos per viam, nemine ducente. Et si ex Deo hoc factum est imperium, animalia tua salva regredientur ad te; si vero tibi ex diabolo jactura imminet, libenter tolera flagella temporis, quam acriori forte caede corripiaris. Quod si hoc tibi consilium displicet, quaere alium qui poterit dare melius responsum. Haec dicens, conticuit, sed ipsi diviti et qui cum eo erant hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
paut: nec umqͣ. dimisi. Ita erp
placuit mͥ ex elemosina tua rt¬
gere pauperes meos qͥ indeste
sptritualiter uiuunt: et mͥ
suo dño crediderunt. Et idcir¬
co facias sermonem: que mo¬
do missus adño loquor ad te.
Quod nisi feceris: dissipasti fe¬
ile tanto terrore conuentus.
lecto quippiam soporis cepe¬
ram: et ecce subito nuntius¬
laris in diuitiis tuis splendi¬
de: serui uero met in deserto
indigent panibz. Surge gͦ dilucu-¬
lo. et mitte seruis meis escas
ex omnib que tibi dedi: qͥa
procuratorem te posui gregis
mei. Ecce mutere quero: sed
ubi morent᷑ serui det ignoro.
supio preceptum implere
ammonitus. sed quis mͥ ad
seniores estis ostendite locũ.
Et nemo ualuit illi indicare
locum quia in abdito montis
manebant. et nemo ubi mora
ra nocte diriori comminatione
conuentus plagis confossus di¬
ues ille corripitur et urgetur
ut serius dei dirigat escas. Iterũ
diluculo surgens. aprioribus

Expanded text:
pavi, nec unquam dimisi. Ita ergo pavi, nec unquam dimisi. Ita ergo placuit mihi ex eleemosyna tua reficere pauperes meos, qui in deserto spiritualiter vivunt, et se mihi suo Domino crediderunt; idcirco facias sermonem, quem modo, missus a Domino, loquor ad te. Quod nisi feceris, dissipasti foeAP. VI.--At ille tanto terrore conventus, lecto, quidpiam sororis ceperam; et ecce subito nuntiuslaris in divitiis tuis splendide, servi vero mei in deserto indigent panibus. Surge ergo diluculo, et mitte servis meis escas ex omnibus quae dedi tibi, quia procuratorem te posui gregis mei. Ecce mittere quaero; sed ubi morentur servi Dei, ignoro. Cupio praeceptum implere admonitus: sed quis mihi, seniores estis, ostendite locum. Et nemo valuit illi indicare locum, quia in abdito montis manebant, et nemo ubi morarra nocte duriori comminatione conventus, plagisque confossus dives ille, corripitur et urgetur, ut servis Dei dirigeret escas. Iterum diluculo consurgens, a prioribus
Abbreviated transcription (Latin):
rimus dicentes. Credidimus
euuangelio tuo ubi dixit: qł
uniuersos in te credentes cele-¬
sti uasculo pascis. fecunꝰ cuncta
que precepisti: sperauimꝰ in te
et tu nos despexisti. S quia ibi
nos ꝓbasti: hic magis ut pro¬
bes ueritatem. redde qił promi¬
sisti. Nolite ergo murmurare
aduersus deum. ne murmuran¬
tes sicut patres nr̃i in hoc a¬
serto a serpentibus pere.
Quod si expectaueritis domi¬
num: quando uoluerit dabe
bona timentib se. Quo dich
siluerunt omnes a murmus
cta sermone rustico comp̾hen¬
dere. que cum suo ꝓsequi titu¬
lo fas est: et per huius libelist¬
tentias ac sillogismos dulcias¬
quio currere. ꝓut potest uine¬
quisq lector audire. Recdeanꝰ
ad orlinem cepti opusculi. ii
li. Tu epularis in liuiciis syla¬
dide. et serut met in heremo ue¬
gent pane. Surge ergo dila¬
culo et mitte serus mets escas
ex omnib que dedi tibi: quia
procuratorem te posui gregis
mei. qui te celo tactante iugie

Expanded text:
rimus dicentes: Credidimus rimus dicentes: Credidimus Evangelio tuo, ubi dixisti quod universos in te credentes coeli pabulo pasces: fecimus cuncta quae praecepisti, speravimus in te, et tu nos despexisti. Sed quia ibi nos probasti, hic magis, ut probes veritatem, redde quod promisisti. Nolite ergo murmurare adversus Deum, ne murmurantes, sicut patres nostri in hoc deserto, a serpentibus pereatis. Quod si expectaveritis Dominum, quando voluerit, dabit bona timentibus se. Quo dicto, siluerunt omnes paululum cta sermone rustico comprehendere quae cum suo prosequi titulo fas est; et per hujusmodi libelli sententias ac syllogismos dulci eloquio currere, prout potest unusquisque lector audire. Redeamus ad ordinem coepti opusculi, ut illi: Tu epularis in divitiis splendide, et servi mei in eremo indigent pane; surge ergo diluculo, et mitte servis meis escas ex omnibus quae tibi dedi, quia procuratorem te posui gregis mei, qui te coelo lactante jugiter
Abbreviated transcription (Latin):
qui heremum inhabitant:
tantum sunt dei seruti:ͤ Et qͥs
ex cibo poterit utuere angelo¬
rum. d sonuentamus ad abba¬
tem et loquamur ad eum. et
habitemus in ciuitate: quia
siqui nos illic uidertnt opor¬
tunas nobis tuxta dei uotũ
dirigunt escas. prout cuiq
dñs ddederit facere. Illud au¬
tem scitote: qm̃ non necabit
dñs fame animam iustã. fece
oculi dñi super timentes eũ:
ut alat eos in fame. Et illuil ñ
memoramini scriptum qł art
apostolus. in fame et sitiͤ S
re radices herbarum: nec man
uobis. Nolite cogitare qͥd man¬
ducetis aut qͥd bibatis aut qͦ
dare: timentib se. Querite pͥ¬
mũ regnũ d̃i et iusticiã eius. et
hec omnia adicientur uobis.
Si enim dñs uolatilia pascit.
et coruos non deserit: quomo¬
do nos relinquere poterit. tp¬
sum iugiter in mente haben¬
tes: eum assulue orantesᷤ Cer-¬
te si fame defecerumus in here¬
mo: nos dñm accusemus ⁊ tn¬
ꝓperemus ei. cum ad ipsũ uene¬

Expanded text:
qui eremum inhabitant, hi qui eremum inhabitant, hi tantum sunt Dei servi? et quis ex cibo poterit vivere angelorum? Conveniamus ad abbatem, et loquamur ad eum, ut habitemus in civitate; quia si qui nos illic viderint, opportune nobis juxta Dei votum dirigunt escas, prout cuique Dominus dederit facere. Illud autem scitote, quia non necabit Dominus fame animam justi. Ecce oculi Domini super timentes eum, ut alat eos fame . Et illud non memoramini scriptum, quod ait Apostolus: In fame et siti ? Serunt radices herbarum, nec mansvobis: Nolite cogitare quid manducetis, aut quid bibatis, aut quo dare timentibus se. Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis. Si enim Dominus volatilia pascit, et corvos non deserit, quomodo nos derelinquere poterit, ipsum jugiter in mente habentes, eumque assidue orantes? Certe si fame defecerimus in eremo, nos Dominum accusemus, et improperemus ei, cum ad ipsum vene
Abbreviated transcription (Latin):
gentes minidi querunt. Queri¬
re. primum regnum dei et u¬
sticiam eus. et hec omnia adici¬
entur uobis. Teneamus ꝓmissũ.
tuuenienus in nobis opus do¬
mint conseruatum. Os gͦ habi¬
tabant in heremo: in opere do¬
mint iugiter laborantes. et in
agone spirituali proficientes.
clũs. Ipse autem frontoniꝰ non
pro se tantum sed pro cunctis
orabat: sciens scriptum ẽẽ. Non
re morarentur. temptare e
demorari. quia anachoritarũ
uita durissima est: et nemo e¬
am potest sufferre. Murmu
qui in urbibus et in castellis
habitant deum uidere ñ pos¬
sunt. et qui in heremo habitãt
celos uiclent : Nonne eos bont
actus commendant d Quis¬
nam poterit cibo angelorum
uiuere ᷤ fece morimur fame:
defectus uigiliarum non ca¬
pit labor. sed acriori frangun᷑
ieuinio: funt debilia genua.
tonius eorum murmurationẽ.
anteqͣ. ad eum conuenirent di¬
centes aliqͥd ipse preueniens
eos ait. Quousq irritatis de¬
ui murmurantes et in cor¬
dib ur̃is dicentes numquid

Expanded text:
gentes mundi quaerunt. Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Teneamus promissum, et inveniemus in nobis opus Domini conservatum. Omnes ergo habitabant in eremo, in opere Domini jugiter laborantes, et in agone spirituali proficientes; suos. Ipse vero Frontonius non pro se tantum, sed pro cunctis orabat, sciens scriptum esse: Non re morarentur, tentare eosdemorari, quia Anachoretarum vita durissima est, et nemo eam potest sufferre. Murmurqui in urbibus et in castellis habitant, Deum videre non possunt; et qui in eremo habitant, soli vident? nonne eos boni actus commendant? quisnam poterit cibo vivere angelorum? Ecce morimur fame; defectus vigiliarum non capit labor, sed acriora nos frangunt jejunia, fiuntque debilia genua, tonius eorum murmur, antequam ad eum convenirent dicentes aliquid, ipse praeveniens eos ait: Quousque irritatis Deum murmurantes in cordibus vestris, et dicentes: Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
uontan sepe de¬
siderastis audi¬
re que sc̃a sunt.
et ego placide iliᷤᷤ¬
posui operariĩa
non pellib caprarum: s auro
et argento geminisq preciosis¬
simis decreui construere dei¬
templum. ut et nos tanquam
lapides uiui edificem᷑ in domũ
spiritualem: ex operib melio¬
rum proficientes in xp̃o thesu
dño nr̃o. quid nunc apud nt¬
triam gestum sit referam. et
non preteribo uerttatem ullo
modo: qm̃ satis edificat mona¬
chos presens opusculum I¬
frontonius uerax det seruus
studio dei timoris de die i
em ꝓficiens. publicam cõmu¬
nemq uitam perhorrens: li
am ilesiderans solitudinem
conuocatiꝰ ad se fratrib dixr
Erant entm cum eo crreit᷑ sq¬
tuaguita. En quid nobis ⁊ mi¬
do iampnabili. cuius operi
renuntiare omnimodo conde¬
cet ut celestem consequamir
salutem: Quappter pergams
ad heremum nichil nobiscin
ferentes. ad acquirendam celt¬
stem gratiam: et superiorẽ in¬
uestigemus ex uirtutib disc¬
plinam. Hiis dictis. unuien

Expanded text:
uoniam saepe desiderastis audire quae sancta sunt, et ego placide disposui operari, jam non in pellibus caprarum, sed auro et argento gemmisque pretiosissimis decrevi construere templum Dei, ut et nos tanquam lapides vivi aedificemur in domum spiritualem, ex operibus meliorum proficientes in Christo Jesu Domino nostro ; quid nunc apud Nitriam gestum sit, referam; et non praeteribo veritatem ullo modo quoniam satis aedificat monachos praesens opusculumFrontonius, verus Dei servus, studio Dei timoris de die in diem proficiens, publicam communemque vitam perhorrescens, 239 aviam desiderans solitudinem, convocatis ad se fratribus, dixit erant enim cum eo viri circiter septuaginta: En quid nobis et mundo damnabili, cujus operibus renuntiare omni modo condecet, ut coelestem consequamur vitam? Quapropter pergamus ad eremum, nihil nobiscum ferentes, ad acquirendam coelestem gloriam, et superiorem investigemus ex virtutibus disciplinam. His dictis universi
Abbreviated transcription (Latin):
enum antuersaria post
multum temꝑis dormitionis
sc̃i celebrata in templo superi¬
us memorati istichonis. ubi p̾¬
tiosum lipsanum beatissimi pa¬
triarche ioħis repositum ẽ erat
autem que colebatur saere iugi¬
lie hymnodia annue recorlati¬
onis miraculoꝵ factoris sc̃i isti¬
chonis: is qui est miraculorũ
dñs uolens ostendere om̃ibus
quali honore sc̃m seruum suũ
ioħ̾em dignum fecerit. placuit
de honorabili eius limpsano
ungenti saniferam suauitatẽ
emanare. Qua uniuersi leticia
freti. głam retulerunt patriet
filio et spiritui sc̃o: uero ude¬
licet deo nr̃o. qui ꝓprios sc̃os ue¬

Expanded text:
enim anniversaria post multum temporis dormitionis sancti celebrata, in templo superius memorati sancti Tychonis , ubi pretiosum lipsanum beatissimi patriarchae Joannis repositum est: erat autem quae colebatur sacra vigiliae hymnodia annuae recordationis sancti miraculorum factoris Tychonis. Is qui est miraculorum Dominus, volens ostendere omnibus quali honore servum suum sanctum Joannem dignum fecerit, placuit de honorabili ejus lipsano unguenti saniferam suavitatem emanare, qua universi in laetitia freti gloriam retulerunt Patri et Filio et Spiritui sancto; vero scilicet Deo nostro, qui proprios
Abbreviated transcription (Latin):
iffinitionem autem et ali¬
am quam affectauit hic
sẽs. non est uistum postponere.
Audiens quod postqũa coronat᷑
imperator. nullus uniuersi se¬
natus et astantium exercituũ
ante memorale aliqͥd ei enunti¬
et: sed mox bii qui dieunt᷑ mo¬
numentorum edificatores. su¬
mant quatuor uel quinq: minu¬
tias marmoꝵ pusillas. de diuer¬
sis colorib et ingrediantur ad e¬
um et dicant de quali metallo¬
iubet imperium tuum fieri mo¬
numentum tuum: insinuantes
uidelicet ei quia tanqũa homo
corruptibilis et transitortus. sic¬
curam habeto ipsius anime tue:
et pie regnum dispone. Imitat᷑
et iste beatus ueracit̾ et hanc ilig¬
nam laude traditionem: et pre¬
cepit sibi monumentũ edificari.
nere usq ad obitum suum: ut
imperfecto existente per celebr̃e
festiuitatem assistente clero. In¬
gredientes qui dicebant᷑ studio¬
si dicerent ad eum. Dñe monum̃¬
tum tuum imperfectum ẽ: pre¬
cipe ergo ut consummet᷑. eo quod
nescias qua hora fur ueniat. Hoc

Expanded text:
finitionem autem et aliam, quam affectavit hic sanctus, non est justum postponere. Audiens quod postquam coronatus imperator, nullus universi senatus et astantium exercituum antiquum memoriale aliquod nuntiet, sed mox hi qui dicuntur monumentorum aedificatores sumant quatuor vel quinque minutias marmorum pusillas de diversis coloribus, et ingrediantur ad eum, et dicant: Domine, quali metallo imperium tuum jubet fieri monumentum tuum; insinuantes videlicet ei quia tanquam homo corruptibilis et transitorius curam habeto tuae ipsius animae, et pie regnum dispone; imitabatur et iste beatus veraciter hanc dignam laude traditionem, et praecepit sibi monumentum aedificari, nere usque ad obitum suum, ut imperfecto existente, per celebrem festivitatem, assistente clero, ingredientes qui dicebantur studiosi, dicerent ad eum: Domine, monumentum tuum imperfectum est, praecipe ergo ut consummetur, eo quod nescias qua hora fur veniat . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
et dic iuueni. Scis frater quod
genus existens patriarche non
debueras ita in paupertate uer¬
sari ᷤ Et ostende ei cart̃a. et dic ei.¬
Qm̃ si erubescis. ego ordinabo cau¬
sam tuam apil patriarcham. et ui¬
de quid tibi dicet. Cum ergo oĩa
que iussa sunt et apatriarcha
tabellio fecisset: uenit ad eum di¬
ceus quia pactus est puer mͥ ut
ego loquar causam suam dño. et
magnas gratiarum actiones re¬
ferebat michi. Sixit itaq sc̃s. Ua
de dic et quia locutus sum patri¬
arche: et dixit. quia et ego scio qͥa
habuit consobrinus meus filiũ.
sed ex uultu hunc non recognos¬
co. Bene ergo facis. adducens h̃e
ad me. Addducens ergo eũ:. porta
et cartam tecum. Cum ergo per¬
uenissent: tulit eum secreto ille
iustꝰ et cepit deosculari eum et
dicere. Bene uenit filius conso¬
brini mei. Ditauit ergo eum et
uxorem tradidit in alexandria.
et domum et om̃ia que habuit
opus donauit ei: demonstrare
festinans qm̃ non derelinque

Expanded text:
et dic juveni: Scis, frater, quod et dic juveni: Scis, frater, quod genus existens patriarchae, non debueras ita in paupertate versari? et ostende ei chartam, et dic: Quoniam si erubescis, ego ordino causam tuam apud patriarcham, et vide quid tibi dicet. Cum ergo omnia quae jussa sunt ei a patriarcha tabellio fecisset, venit ad eum dicens: Quia pactus est puer mihi, ut ego loquar causam suam domino, et magnas gratiarum actiones referebat mihi. Dixit itaque sanctus: Vade et dic ei: Quia locutus sum patriarchae. Et dixi: Quoniam et ego scio quia habuit consobrinus meus filium, sed ex vultu hunc non recognosco. Bene ergo facis, adducens hunc ad me. Adducens ergo eum, porta et chartam tecum. Cum vero pervenissent, tulit eum secreto ille justus, et coepit deosculari eum, et dicere: Bene venit filius consobrini mei. Ditavit igitur eum, et uxori tradidit in Alexandria, et domum et omnia quibus opus habuit donavit ei, demonstrare festinans quoniam non derelinquet
Abbreviated transcription (Latin):
udiens aliquando tauit¬
cuiuislam elemosinato¬
ris puerum orplianum derelic¬
tum parentib suis morientib.
et in multa paupertate conu̾sa¬
ri hunc: icebant enim hii qui
in testamento patris sut inuen¬
n sunt testes. quia non dimisit
ei dñe pater eius moriens usq
ad unum nummisma. seid ha¬
bens decem libras auri: addu¬
cit eum ipsa hora quando testa¬
mentumi scribebat et dicit ei.
Has decem libras habeo fili ini.
Quid uis dimittam tibi istas.
au cdomtuai meam genitric̃e¬
dei curatricem et prouisoreu:
Puero uero eligente sc̃am clĩ ge-¬
iitricem: precepit dare cuncta
pauperib. et ecce inquiunt scĩs¬
sime i multa mopia consistit:
nocte et die domum dñe nostre¬
nr̃e non leserens. Cum ergo hec
lam sabellionem: et narrauit
ei rem cdans et terminũ ut nul¬
li crederet quam precepit ei r̃e¬
facere. dicens ei. Uade et in uete¬
rib cartulis scribe testamentum
cuiusdam nomine theopenti. et
fac in eadem carta me et patrem
pueri consobrinos fres. et uale

Expanded text:
udiens aliquando cujusdam eleemosynatoris puerum orphanum derelictum, parentibus suis morientibus, et in multa paupertate conversari hunc; dicebant enim hi qui in testamento patris ejus inventi sunt testes, quia non dimisit ei, domine, pater ejus moriens usque ad unum numisma; sed habens decem libras auri, adducit eum ipsa hora quando testamentum scribebat, et dicit ei: Has decem libras habe, fili mi. Quid, vis dimittam tibi istas, an vis Dominam meam Dei genitricem curatorem et provisorem? Puero vero eligente sanctam Dei genitricem, praecepit dare cuncta pauperibus. Et ecce, inquiunt, sanctissime, in multa inopia consistit, nocte ac die domum Dominae nostrae non deserens. Cum ergo haecdam tabellionem; et narrabat ei rem, dans ei terminum ut nulli crederet quam praecepit ei facere rem, dicens ei: Vade, et in veteribus chartulis scribe testamentum cujusdam nomine Theopenti; et fac in eadem charta me et patrem pueri consobrinos fratres, et vade,
Abbreviated transcription (Latin):
cessarta prouidente. Hoc audi¬
ens prefatus presbiter. om̃i eũ
laude dignissimum comproba¬
uit: certo coguoscens qđ scđm
deum cuncta ageret. multum¬
q releuatus sc̃i pachomii satis
eadem tentyroꝵ ciuitate
patiebatur fluxum sanguinis:
et ab hac infirmitate iam pro¬
lixo tempore laborabat. Hec au¬
diens pachomium dei ẽe cul¬
torem. sc̃aq conuersatione mi¬
rabilem: insuper et dyonisiũ
presbiterum amicum eiꝰ esse
carissumum. rogat eũ ut sui mi¬
sereatur: et quasi per occasionẽ
necessariam pachomiũ ad se cõ¬
chomius ad ecclesiam. et post o
rationem dyonisium salutas¬
set. iuxta eum protinus asse¬
dit. Cumq loquerentur ad

Expanded text:
cessaria providente. Haec audicessaria providente. Haec audiens praefatus presbyter, omni eum laude dignissimum comprobavit, certo cognoscens quod secundum Deum cuncta ageret; multumque relevatus sancti Pachomii satisfeadem Tentyrorum civitate patiebatur fluxum sanguinis, et hac infirmitate jam prolixo tempore laborabat. Haec audiens Pachomium Dei esse cultorem, sanctaque conversatione mirabilem, insuper et Dionysium presbyterum amicum ejus esse charissimum, rogat eum ut sui misereatur, et quasi per occasionem necessariam ad se Pachomium concrationem Dionysium salutasset, juxta eum protinus assedit. Dumque loquerentur ad
Abbreviated transcription (Latin):
tis unt ex minimis fratribus
meis michi fecistis: Accipe ita¬
q satisfactionem uenerabilis
pater: qͥa non uelut uitans
ae spernens eos qui ueniunt¬
huc. hoc qđ asseris facio: seid
quia in cenobio congregatio
si sunt. et diuersos eoꝵ mores
esse cognosco. Noui enuni non
nullos in tantum ipsius con¬
uersationis ignaros: ut nec
monachorum habitum noue¬
rint. Inter quos sunt paruu¬
li tanta simplicitate uiuentes:
ut nec dexteram quidem ua¬
leant scire uel leuam. Ilcirco
credidi esse commodius. ut su¬
peruenientes fratres seorsum
susciperentur in honore maxi¬
mo constituti. Hinc ergo ñ esti¬
mo patrib uel fratrib qui ad
nos ddiuertunt ullam contume¬
liam fieri. sed magis debitam
reuerentiam commodare: pre¬
sertim cum statutis horis ad red¬
dendum nobiscum deo uota no¬
stra conueniant. et post hoc sin¬
guli ad loca destinata cõcurrãt:
quien operam ilantes. me scłm
deum sollicitius usib eorũ ne¬

Expanded text:
tis uni ex minimis fratribus tis uni ex minimis fratribus meis, mihi fecistis ? Accipe itaque satisfactionem meam, venerabilis pater, quia non velut vitans atque spernens eos qui huc veniunt, hoc quod asseris facio; sed quia in coenobio congregationrsi sunt, et diversos eorum mores esse cognosco. Nonnullos autem novi intantum ipsius conversationis ignaros, ut nec monachorum habitum noverint. Inter quos sunt parvuli, tanta simplicitate viventes, ut nec dexteram valeant scire, neque sinistram. Idcirco credidi esse commodius, ut supervenientes fratres seorsum susciperentur, in honore maximo constituti. Hinc ergo non aestimo patribus vel fratribus qui ad nos divertunt, ullam contumeliam fieri, sed magis debitam reverentiam commodari: praesertim cum statutis horis ad reddendum nobiscum Deo vota sua conveniant, et post hoc singuli ad loca destinata concurrant, quieti operam dantes, me secundum Deum sollicitius usibus 127 eorum ne
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere qͥa sicut nichil obest
hominib scł̃o deditis. si se mo
mnouachis professio uenerabilie
si negligentes exstiterint: s uce
ratio paterna nec condescensio
eos poterit adiuuare torpenter.
idest dispensator ecclesie tenti¬
rorum amicissimus sc̃i pacho¬
mii comperit aliquando qł ei
entib non concedebat cum fra¬
trib suis uesci: s eos sequestra¬
tos loco iuxta monasterii fores
excipiat. Contristatus itaq plu¬
rimum super hac re uenit ad
eum: et increpantis potius a¬
tis aiebat. Non facis recte abla
caritatem fratrib debitam nor
equaliter om̃ib impendens. l
correctionem eius cum multa
longanimitate patientiaq: sus¬
cipiens: ita respondit. Nouit
dñs ꝓpositum meum: et patei¬
na tua cognoscat affectio quold
numqũa cuuissibet antmam
cupiam contristare: ne dicam
spernere. Quomodo igitur hoc
auderem agere. ut meum con¬
na me dñm ꝓuocans irritare:
qui manifeste in ewangelio te¬
satur dicens. quamdui fecis¬

Expanded text:
ostendere quia sicut nihil obest ostendere quia sicut nihil obest hominibus saeculo deditis, si se traachis professio venerabilis, si negligentes existunt; sed nec oratio paterna, nec condescensio eos poterit adjuvare torpentes. id est, dispensator Ecclesiae Tentyrorum, amicissimus sancti Pachomii, comperit ab aliquibus quod ex ientibus, non concedat cum suis fratribus vesci, sed eos sequestrato loco juxta monasterii fores excipiat. Contristatus itaque plurimum super hac re, venit ad eum; et increpantis potius atis, aiebat: Non recte facis, abba, charitatem fratribus deditam non aequaliter omnibus exhibens. Qui correctionem ejus cum multa longanimitate patientiaque suscipiens, ita respondit: Novit Dominus propositum meum, et paterna tua cognoscit affectio, quod nunquam cujuslibet animam cupiam contristari, nec dicam spernere. Quomodo igitur hoc auderem agere, ut meum contra me Dominum provocans irritarem, qui manifeste testatur in Evangelio dicens: Quamdiu fecis
Abbreviated transcription (Latin):
fligitur anuna mea pro eis. et
omnes sensus met turbantur
usq: quaq. Hec dicens siluit.
Post aliquantos uero dies ui¬
dens qđ nec per orationem me-¬
liores effecti sunt: iterum stans
ad orationem pro ets dño suppli¬
cauit: et quasilam priuatas ac
ꝓprias regulas eis orandi atq
ni uendi tradidit. ut saltim quasi
serui statuta complentes: paula¬
tim consuescerent ad filioꝵ mu¬
nus lectionis industria perue¬
nire. Qui cernentes se post con¬
cupiscentias suas ire non posse.
presentiamq sc̃i pachomii for.¬
midantes: spiritu timoris non
illiꝰ casti decepti sunt: et abi¬
erunt retrorsum post sathanã.
conuersationem eius ammira¬
bilem non ferentes. Hiis itaq
recedentib. grex uniuersus in
sui status integritate perman¬
sit: magis ac magis aid increm̃¬
ta uirtutum assurgens. sicuti
solent in agris optima frum̃ta
letius efflorescere: cum fuerint
ab eis ⁊ irania funditus ampu¬
tata. Hec autem retult. uolens

Expanded text:
fligitur anima mea pro eis, et fligitur anima mea pro eis, et omnes sensus mei turbantur usquequaque. Haec dicens, siluit. Post aliquot vero dies videns quod nec per orationem meliores effecti sunt, iterum stans ad orationem, pro eis Domino supplicavit; et quasdam privatas ac proprias regulas eis orandi atque vivendi tradidit, ut saltem quasi servi statuta complentes, paulatim consuescerent ad filiorum munus affectionis industria pervenire. Qui cernentes se post concupiscentias suas ire non posse, praesentiamque sancti Pachomii formidantes, spiritu timoris, non illius casti, decepti sunt; et abierunt retro post Satanam, conversationem ejus admirabilem non ferentes. His itaque recedentibus, grex universus in sui status integritate permansit, magis ac magis ad incrementa virtutum assurgens, sicuti solent in agris optima frumenta laetius efflorescere, cum fuerint ab eis zizania radicitus amputata. Haec autem retuli, volens
Abbreviated transcription (Latin):
onem quoq lucrabor antmnam.
dum in hac sc̃a conuersatione
persisto. Constat igitur eos qͥ
rigorem pro nomine xp̃t non
pro uana laude custodĩt. plu¬
rimas utilitatis causas ceteriᷤ
adhibere. licet uideantur ad
breue tempus ñnullos offende
um ad emulationem eoꝵ qui
meliora cupiunt unttari ꝓtu¬
lumus. ita negligentias aliquo¬
rum tustum credimus intima¬
ri. ad cautelam eorũ qui ista lec¬
turt sunt. Quidam monachi
scđm carnem uiuentes. nec ue¬
terem hominem curantes exiie¬
re: sc̃m pachomium fortiter af¬
fligebant. frequenter itaq sa¬
lutarib eos monitis alloquens:
sentiebat. Unde tristis et auxi¬
us: dño pro eis supplicabat im¬
pensiuis dicens. Dñator dñe tu
precepisti nob̃ diligere proximoᷤ.
ut nos ipsos. Quia ergo secreta
cordis mei agnoscie: obsecro¬
te ne me clamantem ad te ꝓ eo¬
rum salute despicias: s miser¬
tus eoꝵ da illis timoren tuum.
spe promissionum tuarum per
omnia roborati: quia nimis af¬

Expanded text:
onem, meam quoque lucrabor animam, onem, meam quoque lucrabor animam, dum in hac sancta conversatione persisto. Constat igitur eos qui rigorem pro nomine Christi, non pro vana laude custodiunt, plurimas utilitatis causa virtutes caeteris adhibere, licet videantur ad breve tempus nonnullos offenderum ad aemulationem eorum qui meliora cupiunt imitari protulimus, ita negligentias aliquorum justum credimus intimari, ad cautelam eorum qui ista lecturi sunt. Quidam monachi secundum carnem viventes , nec veterem hominem curantes exuere, sanctum Pachomium fortiter affligebant; frequenter itaque salutaribus eos monitis alloquens, um sentiebat. Unde tristis et anxius, Domino pro eis supplicabat impensius, dicens: Dominator Domine, tu praecepisti nobis diligere proximos ut nos ipsos . Quia ergo secreta cordis mei agnoscis, obsecro, ne me clamantem ad te pro eorum salute despicias; sed misertus eorum, da illis timorem tuum, spe promissionum tuarum per omnia roborati; quia nimis af
Abbreviated transcription (Latin):
parentes non debeo diuine p̃po¬
nere maiestati. dicente dño ine
uuangelio qui diligit patrem
aut matrem super me non ẽ me
dignus: Dicit et pachomuꝰ. diꝓ
bas id tibi non expedire filt nur
non te cogo. Hoc autem eouii
est qui perfecte renuntiant hu¬
ic mundo. et seipsos penitus ab¬
negant. Oportet entm monachoᷤᷤ
mutiles et seculares salutationeᷤ
e colloquia uana diffugere: et
hiis qui membra xp̃i sunt pia
mente sociari. Siquis aut̃e pas¬
sione quadam captus dlicit. pa¬
rentes caro mea sunt: eos dilige¬
re debeo. audiat beatum petrũ
ipsin predicantem. Aquo quis
superatur: huic seruus efficit᷑.
Qui uero uincitur amore carnis.
seruus sine dubio est caruis..
sumq non acquieuisset theo¬
dorus matri se presentare: de¬
creuit et illa in ipso monasterio
cum xp̃i permanere uirginib.
hec apud se semper tractans. Si
uoluntas dñi fuerit inter alt¬
os quilem monachos uidebo
eum. et per hanc meam occasi¬

Expanded text:
parentes non debeo divinae praepoparentes non debeo divinae praeponere charitati, dicente Domino in Evangelio: Qui diligit patrem aut 126 matrem super me, non est me dignus ? Dicit ei Pachomius: Si probas id tibi non expedire, fili mi, non te cogo. Hoc autem eorum est qui perfecte renuntiant huic mundo, et seipsos sibi penitus abnegant. Oportet enim monachos, inutiles et saeculares salutationes et colloquia vana diffugere, et his qui membra Christi sunt pia mente sociari. Si quis autem passione quadam saeculi captus, dicit: Parentes caro mea sunt, eos diligere debeo, audiat beatum Petrum apostolum praedicantem: A quo quis superatur, huic et servus efficitur . Qui ergo vincitur amore carnis, servus sine dubio est carnis. Cumque non acquievisset Theodorus matri se praesentare, decrevit et illa in ipso monasterio cum Christi permanere virginibus, haec apud se pertractans: Si voluntatis Domini fuerit, inter alios saltem monachos videbo eum: et propter hanc occasi
Abbreviated transcription (Latin):
lat. secum deferens ep̃oꝵ scripta:
que precipiebant ut ei filtus sit¬
us redderet᷑. Hanc aũ susceper̃t
u̾gines in monasterio: qd̾ a uiroꝵ
ut supra dictũ est haud ꝓcul abe¬
rat. Que mox mittit epłas sc̃o pa¬
chomio: simul obseerans ut filiũ
theodorũ pachonitus. ait ad eum.
Compert fili qđ huc mater tua
uenerit. et te uidere desideret
ecce nobis et episcopoꝵ litteras
attulit. Pergens itaq satis fa¬
cito matri: maxime ꝓpter scõs
pontifices qui nobis per ẽã dig¬
nati sunt scripta dirigere. Rie¬
spondit theodorus. Prius me
uenerabilis pater certum faci¬
in die iudicii: et qđ precipis fu¬
ciam. Hanc enim iuxta mancua¬
tum xp̃i: cum toto muudo dese¬
rui. Et quomodo eam in offensi¬
onem fratrum nunc audeo con¬
spicere: Nain si prius aute man¬
festationem tante gratie filii
leui parentes ꝓprios ignorar̃t.
ut iustificationes legis imple¬
rent: quantomagis ego qͥ tau¬
ti muneris particeps factus sũ

Expanded text:
lat, secum deferens episcoporum scripta, lat, secum deferens episcoporum scripta, quae praecipiebant ut ei suus filius redderetur. Hanc ergo susceperunt virgines in monasterio, quod a virorum, ut supra dictum est, haud procul aberat; quae mox mittit epistolas sancto Pachomio, similiter obsecrans, ut filium Theodorum Pachomius, ait ad eum: Comperi, fili, quod huc mater tua venerit, et te videre desideret: ecce nobis et episcoporum litteras attulit. Pergens itaque satisfacito matri, maxime propter sanctos pontifices, qui nobis per eam dignati sunt scripta dirigere. Respondit Theodorus: Prius me, venerabilis pater, certum faciin die judicii, et quod praecipis faciam. Hanc enim juxta mandatum Christi cum toto mundo deserui. Et quomodo eam in offensionem fratrum nunc audebo conspicere? Nam si prius, ante manifestationem tantae gratiae, filii Levi parentes proprios ignorarunt, ut justificationes legis implerent , quanto magis ego, qui tanti muneris particeps factus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis ait. Noli fili mi plau¬
gere: quia et ego peccator sum li¬
cet det opus aggressus sum. Et
hec dicens: introduxit eum in
monasterium. Qui cum iudis¬
set fratrum multitudinẽ: illu¬
minatus mente circa diuinũ
cultum. pio ⁊ elo uehement̾ in¬
caluit: ac processu temꝑis mag¬
na in uirtutib incrementa ꝑce¬
pit. Frat enim largitate diuint
muneris preditus. et in operib
suis ac uerbis multũ prudens.
et humilitate atq contricione
cordis ualde mirabilis: in teni¬
niis sedulus in uigiliis tuitentꝰ.
in oratione sollicitꝰ. numqͣ. penitꝰ
omittens qͦ spiritalis gr̃e ma¬
iora munera sectaretur. Consola¬
batur autem plurimos merore
depressos: et eos qui in aliquo
peccato deuiauerant. ammoni¬
tione humili atq beniuola cor
eius pachomius cernens. satis
eum dilexit: et in corde suo con¬
seruit. Audiens autem mater eiꝰ
qł apud beatum pachomiũ mo¬
raretur: ad eum protinus aduo¬

Expanded text:
venerabilis pater ait: Noli, fili mi, planvenerabilis pater ait: Noli, fili mi, plangere, quia et ego homo peccator sum, licet Dei opus aggressus sim: et haec dicens, introduxit eum in monasterium. Qui cum fratrum multitudinem vidisset, illuminatus mente, circa divinum cultum pio zelo vehementer incaluit, ac processu temporis magna in virtutibus incrementa percepit. Erat enim largitate divini muneris praeditus, et in operibus bonis ac verbis multum prudens; et humilitate atque contritione cordis valde mirabilis, in jejuniis sedulus, in vigiliis intentus, in oratione sollicitus, nunquam penitus omittens, quo minus spiritalis gratiae majora munera sectaretur. Consolabatur autem plurimos moerore depressos; et eos qui aliquo peccato deviaverant, admonitione humili atque benevola correjus Pachomius cernens, satis eum dilexit, et in corde suo conseruit. Audiens autem mater ejus quod apud beatum Pachomium moraretur, ad eum protinus advo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa tanti uiri recordatus sum:
peccata mea renuitant᷑ uniuer¬
sa. Audiens tsta theodorus ac¬
ceusus est animo: et intra se¬
metipsum ita deprecatus ẽ di¬
cens. Dñe deus meus si talis ẽ
uir iustus in terris: dignum
me fac ut uideam eum. ⁊ seq̃ns
uestigia eius untuersa manda¬
ia tua perfician: saluusq fac¬
tus bona tua que diligentib
te ꝓmisisti promerear. Hec dic̃es
re diuino fortiter sauciatꝰ. Post
decoratus: ut uisitaret fratres
simulq qualiter agerent. scire
desiderans. Quem ualde theodo¬
rus precabatur. ut se comitem
susciperet: et ad sc̃m pachoni¬
nichil differens: eum secũ gra¬
tanter assumpsit. Cumq ꝑue¬
nissent ad locũ: theodorus ado¬
rauit dñm dicens. B enedictus
es dñe qm̃ sic celeriter orationẽ
peccatoris audisti: et sicut abs
te poposceram. desideriũ meũ
implere dignatus es. Accelens
igitur ad ostium monasterii:
mox ut uidit pachomiũ cepit
flere pre gaudio. Ad quem pat̾¬

Expanded text:
quia tanti viri recordatus sum, quia tanti viri recordatus sum, peccata mea remittentur universa. Audiens ista Theodorus, accensus est animo, et intra semetipsum precatus est, dicens: Domine Deus, si talis est vir justus in terris, dignum me fac, ut eum videam, et sequens vestigia ejus, universa mandata perficiam; salvus quoque factus, bona tua, quae diligentibus te promisisti, promerear. Haec dicensre divino fortiter sauciatus. Postdecoratus, ut visitaret fratres, simulque qualiter agerent scire desiderans. Quem valde Theodorus precabatur, ut se comitem susciperet, et ad sanctum Pachominihil differens, eum secum gratanter assumpsit. Cumque pervenissent ad locum, Theodorus adoravit Dominum, dicens: Benedictus es, Domine, qui sic celeriter orationem peccatoris audisti; et sicut abs te poposceram, desiderium meum complere dignatus es. Accedens ergo ad ostium monasterii, mox ut vidit Pachomium, coepit flere prae gaudio. Ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
ris testamenti: et sc̃a sc̃oꝵ acd dis¬
os referret ppłos. ad circumei¬
sionem scilicet atq p̾putium.
dicens qł exterius thaberna¬
culum figuram gereret prionꝰ
ppłi tudeoꝵ: interius autẽ ql
est sc̃a sc̃orum uocationem pre¬
signaret omniũ gentium. que
et sacratioris aditus meruis¬
set accessum: et maioꝵ myste¬
rioꝵ particeps exstitisset: pro
hostiis animaltum et ꝓ archa
n qua erat manna et uirga a¬
aron que fronduerat et tabu¬
menti. pro thuribulo quoq ⁊
mensa et candelabro ac ꝓpitra¬
torio deus uerbum nob̾ in sua
incarnatione clementer appa¬
ruit: et illuminauit nos lumi
manna corpus ꝓprium largitꝰ
est ad edendum. Hec cum mona¬
chis qui presentes aderant idẽ
fiater religiose dissereret: addi¬
dit diceus. Hanc interpretati¬
onem a sc̃o patre nr̃o pachomio
aidict: qui in tabennensi mo-¬
nasterio monachos primitus
congregauit: cum qͥb in dies
auxiliante dño ꝓficit. Et credo

Expanded text:
ris Testamenti et sancta sanctorum ad novris Testamenti et sancta sanctorum ad novos referret populos, ad circumcisionem scilicet atque praeputium, dicens quod exterius tabernaculum figuram gereret prioris populi Judaeorum, interius autem, quod est sancta sanctorum, vocationem praesignaret omnium gentium, quae et sacratioris aditus meruisset accessum, et majorum mysteriorum particeps exstitisset. Pro hostiis enim animalium, et pro arca in qua erat manna, et virga Aaron quae fronduerat, et tabumenti, pro thuribulo quoque et mensa et candelabro ac propitiatorio, Deus Verbo nobis in sua incarnatione clementer apparuit, et illuminavit nos luminmanna corpus proprium largitus est ad edendum. Haec cum monachis qui praesentes aderant, idem frater religiose dissereret, addidit dicens: Hanc interpretationem a sancto patre nostro Pachomio didici, qui in Tabennensi monasterio monachos primitus congregavit, cum quibus in dies Domiuo auxiliante, profeci. Et credo,
Abbreviated transcription (Latin):
sime fili: ut sequestreris a no¬
bis: Nam solliciti ac dolentes
ubiq te querebamus. ut nob̾¬
cum pariter epuleris. Qui re¬
spondit. Perge queso mater et
cibum sume: quia ego nunc
manducare non possum. Nec ac-¬
quieuit precib eius: ut cum ea
comederet. Et cum ad scolam ꝑge¬
ret ut litteras disceret: ieuina¬
bat usq ad uesperam. fr̾equen¬
ter autem et biduana ieuinia
transigebat. per duos annos
om̃ib preciosis et delicatiorib
cibis abstinens: seq ad ꝑfecta
continentiam quantum etas il¬
la patiebatur extendens. Cepit
itaq secum tractare. quatinus
monasterium expeteret: sc̃eq: se
regule manctparet. Et deferens
om̃ia que habebat: quosdam
religiosos uiros repperit. opti¬
ma institutione uiuentes: ha¬
bitauitq cum eis in lominin
more proficiene.
tigit ut post orationem
uespertinam cum monacht re¬
sedissent. et diuna consuete
meditarent᷑ eloquia: unus ex
eis disputans. audiente quos
theodoro thabernaculum uete¬

Expanded text:
sime fili, ut sequestreris a nosime fili, ut sequestreris a nobis? Nam solliciti ac dolentes ubique te quaerebamus, ut nobiscum pariter epulareris. Qui respondit: Perge, quaeso, mater, et cibum sume, quia ego nunc manducare non possum. Nec acquievit precibus ejus, ut cum ea comederet. 125 Et cum ad scholam ambularet ut litteras disceret, jejunabat usque ad vesperam. Frequenter autem et biduana jejunia transigebat, per duos annos omnibus pretiosis et delicatioribus cibis abstinens, seque ad perfectam continentiam, quantum aetas illa patiebatur extendens. Coepit itaque secum tractare, quatenus monasterium expeteret, sanctaeque se regulae manciparet. Et deserens omnia quae habebat, quosdam religiosos viros reperit, optima institutione viventes; habitavitque cum eis, in Domini timore proficiens. tempore, contigit ut post orationem vespertinam, cum monachi resedissent, et divina consuete meditarentur eloquia, unus ex eis disputans, audiente quoque Theodoro, tabernaculum vete
Abbreviated transcription (Latin):
et splendidam. et bonis om̃ib
habundantem: per dei gratiam
corde compunctus. talia secum
cepit uoluere. Quid tibi ꝓderit
infelix theodore si totum mun¬
dum lucratus fueris. et tempo¬
ralib usquequaq utens diuiti¬
is. ab illis eternis bonis et immor¬
talib excludaris: Nullus enim
potest et presentib diuitiis ꝑ¬
frui et ꝑhennis glorie premia
promereri.Suꝑ hiis ergo for¬
titer ingemiscens. penetralia
sue domus ingressus est:⁊ ꝓ
cidens in faciem suam. cũ lacͥ¬
mis ait. Om̃pe deus qui occul¬
toꝵ es cognitor: tu scis quia ni¬
chil horum que sunt in hoc se¬
culo amori tuo p̾pono. Propt̾
qd obsecro te intsericors: ut uo
luntatem meam ilirigas. illu¬
minans animam meam mise¬
ram. ne in eterna morte contene¬
brata obdormiat: sed redempta
tuo munere per omnia te collau¬
det atq: glorificet. Hec eo orante.
uenit mater eius. et inuenit o¬
culos illius plenos lacrimis et
ait. Quis te contristauit caris¬

Expanded text:
ac splendidam, ac bonis omnibus ac splendidam, ac bonis omnibus abundantem, per Dei gratiam corde compunctus, talia secum coepit volvere: Quid tibi proderit, infelix Theodore, si totum mundum lucratus fueris , et temporalibus utens usquequaque deliciis, ab illis aeternis bonis et immortalibus excludaris? Nullus enim potest et praesentibus deliciis perfrui, et perennis gloriae praemia promereri. Super his ergo fortiter ingemiscens, penetralia suae domus ingressus est; et procidens in faciem suam, cum lacrymis ait: Omnipotens Deus, qui occultorum es cognitor, tu scis quia nihil horum quae sunt in hoc saeculo, amori tuo praepono. Propter quod obsecro te misericors, ut in voluntate tua me dirigas, illuminans animam meam miseram, ne in aeternae mortis contenebrata peccatis obdormiat, sed redempta tuo munere, per omnia te collaudet atque glorificet. Haec eo orante, venit mater illius, et invenit oculos ejus plenos lacrymis, et ait: Quis te contristavit, charis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ percipere. Una uͦ regula tam
urorum quam feminarũ ho¬
dieq perdurat: nisi qd̃ femine
melotis ut dixi minime utun¬
nir. Q̃ si defuncta esset uirgo.
curantes funus etus relique:
cunctaq que ad sepulturã per¬
tinent adimplentes. deferebãt
isq: ad ripam fluminis quod
utraq monasteria diuidit:
psalmos ex more cantantes.
Tunc transeuntes monachi
cum ramis palmarum ac fron
eam: et tn sepulchris suis cũ
hylaritate condebant.
ec talis ac tanta conuer¬
satio longe lateq crebres¬
cens. sc̃iq pachomiii nom̃ ubi¬
q: perueniens: uniuersos ad
agendas gratias deo excitabat.
Non pauci quoq contẽpnentes
hutus mundi negotia. singu¬
larem monachorum conuersa¬
tionem et spiritalia studia di¬
ligebant: inter quos ⁊ theodo¬
rus adolescens annoꝵ ferme
parentib. et scdm scłm ualde
claris hoc modo conuersus est.
apud egyptum ex more celebra
batur festiuitas. Cernens itaq
domum suam nimts amplam

Expanded text:
sque percipere. Una vero regula tam sque percipere. Una vero regula tam virorum quam feminarum hodieque perdurat, nisi quod feminae melotis ut diximus minime utuntur . Quod si defuncta esset virgo, curantes funus ejus reliquae, cunctaque quae ad sepulturam pertinent adimplentes, deferebant usque ad ripam fluminis, quod utraque monasteria dividit, psalmos ex more canentes. Tunc transeuntes monachi cum ramis palmarum et olivaeam, et in sepulcris suis cum hilaritate condebant. CAP. XXIX.--Haec talis ac tanta conversatio longe lateque crebrescens, sanctique Pachomii nomen ubique perveniens, universos ad agendas Deo gratias excitabat. Non pauci quoque contemnentes hujus mundi negotia, singularem monachorum conversationem et spiritalia studia diligebant: inter quos et Theodorus, adolescens annorum ferme parentibus, et secundum saeculum valde claris, hoc modo conversus est. apud Aegyptum celebratur ex more festivitas. Cernens itaque domum suam nimis amplam