comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illam resurrectionis imaginem in animo suo factã.
quam si hoc audit: uidet &iam qui non credit. Haec
ergo omnia uidet partim corpore partim mente.
uoluntatem uero eius a quo audit ut credat & ipsam
xp̃i resurrectionem : Non uidet. sed credit. &tamen
eam uidere dicitur quodammentis obtutu magis se¬
cundum testimoniorum fidem quam ręrum praesen¬
tia creditarum illa enim quae uidet: as sunt sensib
uel animi uel corporis . quae autem credit absunt a
sensibus & animi & corporis. quamuis uoluntas eius
a quo audit ut credat non sit praeterita sed maneat
in loquente. quam in se ipso idem ipse qui loquitur ui¬
det ille uero qui audit . non eam uidet: sed credit re¬
surrectio autẽ xp̃i praeterita . ẽ: quam nec illiuide¬
runt homines qui tunc fuerunt . nam qui uiderunt
uiuentem xp̃m quem uiderant morientem ipsam
tamen resurrectionem cum fieret non uiderunt.
sed eam certissime crediderunt uidendo &tangendo

Expanded text:
illam resurrectionis imaginem in animo suo factam, illam resurrectionis imaginem in animo suo factam, quam, si hoc audit, uidet, etiam qui non credit. Haec ergo omnia uidet partim corpore partim mente. uoluntatem uero eius, a quo audit, ut credat, et ipsam Christi resurrectionem non uidet, sed credit ; et tamen eam uidere dicitur quodam mentis obtutu magis secundum testimoniorum fidem quam rerum praesentia creditarum. illa enim, quae uidet, adsunt sensibus uel animi uel corporis; quae autem credit, absunt a sensibus et animi et corporis, quamuis uoluntas eius, a quo audit, ut credat, non sit praeterita, sed maneat in loquente. quam in se ipso idem ipse, qui loquitur, uidet; ille uero, qui audit, non eam uidet, sed credit. resurrectio autem Christi praeterita est, quam nec illi uiderunt homines, qui tunc fuerunt; nam qui uiderunt uiuentem Christum, quem uiderant morientem, ipsam tamen resurrectionem, cum fieret, non uiderunt, sed eam certissime crediderunt uidendo et tangendo
Abbreviated transcription (Latin):
in uisis corporalibus deputatur. secundum ea quae
supra diximus: haec duo sunt testis & testimonium
quorum ad oculos unum adaures alterum pertin&
Sed hunc testem fortasse aliorum testimoniorum
auctor itate confirmet diuinarum scilicet scriptu¬
rarum uel quorum libet aliorum quib: est motus ad
fidem : scripturae aduisa pertinent corporis. oculo¬
rum si eas legit: uel aurium si audiuit: Videt autẽ
animo quicquid figuris litterarũ sonisue significa¬
ru intellexit. uidet ipsam fidem suam qua se crede¬
re sine cunctatione respondet. Videt cogitationẽ
qua cogitat quid ei prosit prodesse quod credit. ui¬
det uoluntatem qua accessit ad suscipiendã religio¬
nem. uidet &iam ipsius resurrectionis quandam
imaginem in animo suo factam sine qua intellegi
non potest quicquid factum corporaliter dicitur
siue credatur siue non credatur. sed ut puto distinguit
quo modo uideat fidem suam qua credit. & quo modo¬

Expanded text:
in uisis corporalibus deputatur secundum ea, quae in uisis corporalibus deputatur secundum ea, quae supra diximus. haec duo sunt, testis et testimonium, quorum ad oculos unum, ad aures alterum pertinet sed hunc testem fortasse aliorum testimoniorum auctoritate confirmat, diuinarum scilicet scripturarum uel quorumlibet aliorum, quibus est motus ad fidem. scripturae ad uisa pertinent corporis: oculorum, si eas legit, uel aurium, si audiuit. uidet autem animo. quicquid figuris litterarum sonisue significari intellexit; uidet ipsam fidem suam, qua se credere sine cunctatione respondet; uidet cogitationem, qua cogitat, quid ei possit prodesse, quod credit; uidet uoluntatem, qua accessit ad suscipiendam religionem; uidet etiam ipsius resurrectionis quandam imaginem in animo suo factam, sine qua intellegi non potest, quicquid factum corporaliter dicitur, sine credatur siue non credatur. Sed, ut puto, distinguis, quo modo uideat fidem suam, qua credit,
Abbreviated transcription (Latin):
tib: moueamur adfidem cum earũ rerum quas nec ui¬
disse nos recolimus nec uidemus dantur signa uel inuo¬
cibus uel in litteris uel inquibusq documentis quib: usis
non uisa credantur. Non autem in merito scire nos di¬
cimus. Non solum ea quae uidimus aut uidemus uerũ
& illa quae idoneis adquamq rem commoti testimo¬
niis uel testib credimus: porro siscire non in congruen¬
ter dicimur &iam illud quod certissimum eredimus
hinc factum ẽ ut &iam recte credita. tosi non ad sint
sensib nostris uidere mente dicamur. scientia quippe
menti tribuitur siue percorporis sensus siue per ipsũ
non uidetur. Vnde apostolus petrus dicit inquem
modo non uidentes creditis Et ipse dñs Heati qui non
uiderunt & crediderunt. Cum itaq dicitur homini
crede. Xp̃m resurrexisse amortuis sicredit. ad ten¬
de quiduideat ad tende quid credat & utrumq dis¬
cerne uidet hominem cuius audit uocem & ipsa uox

Expanded text:
tibus mouemur ad fidem, cum earum rerum, quas nec uitibus mouemur ad fidem, cum earum rerum, quas nec uidisse nos recolimus nec uidemus, dantur signa uel in uocibus uel in litteris uel in quibusque documentis, quibus uisis non uisa credantur. non autem inmerito scire nos dicimus non solum ea, quae uidimus aut\' uidemus, uerum et illa, quae idoneis ad quamque rem commoti testimoniis uel testibus credimus. porro si scire non incongruenter dicimur etiam illud, quod certissimum credimus, hinc factum est, ut etiam recte credita, etsi non adsint sensibus nostris, uidere mente dicamur. scientia quippe menti tribuitur, siue per corporis sensus siue per ipsum non uidetur. unde et apostolus Petrus dicit: In quem modo non uidentes creditis, et ipse dominus: Beati, qui non uiderunt et crediderunt. Cum itaque dicitur homini: \'Crede Christum resurrexisse a mortuis\', si credit, adtende, quid uideat, adtende, quid credat, et utrumque discerne. uidet hominem, cuius audit uocem, et ipsa uox
Abbreviated transcription (Latin):
tur uel animi uel corporis sensib Nam cum sint
quinq corporis sensus. cernendi audiendi olfaciendi
gustandi tangendi. Visus quidem in eis praecipue
oculis ad tributus ẽ uerum tamen hoc uerbo utimur
& inceteris neq enim tantum dicimus uide quid luceat
sed &iam uide quid sonet uide quid oleat uide quid
sapiat uide quid caleat nec quia dixi ea credi quae ab¬
sunt a sensibus nostris sic accipiatur ut inter illa di. pu¬
tentur quae aliquando uidimus & nos uidisse retine¬
mus certiq sumus quamuis tunc non praesto sint cum
recoluntur a nobis neq: enim intercredita sed in ter
uisa deputantur &ideo nota sunt non quia fidem ha¬
buimus aliis testibus sed quia nos uidisse sine dubio recor¬
damur &scimus constat igitur nostrae scientia ex
uisis rebus & creditis. sed in his quae uidimus & uidemus
nos ipsi teste s. sumus. in his autem quae credimus aliis tes¬

Expanded text:
tur, uel animi uel corporis sensibus. nam cum sint tur, uel animi uel corporis sensibus. nam cum sint quinque corporis sensus, cernendi, audiendi, olfaciendi, gustandi, tangendi, uisus quidem in eis praecipue oculis adtributus est, uerum tamen hoc uerbo utimur et in ceteris. neque . enim tantum dicimus: \'Vide, quid luceat\\ sed etiam: \'Vide, quid sonet\'; : \'Vide, quid oleat\'; \'Vide, quid sapiat\'; \'Vide, quid caleat\'. nec, quia dixi ea credi, quae absunt a sensibus nostris, sic accipiatur, ut inter illa deputentur, quae aliquando uidimus et nos uidisse retinemus certique sumus, quamuis tunc non praesto sint, cum recoluntur a nobis; neque enim inter - credita sed inter uisa deputantur et ideo nota sunt, non quia fidem habuimus aliis testibus, sed quia nos uidisse sine dubio recordamur et scimus.\'. Constat igitur nostra scientia ex uisis rebus et creditis. sed in his, quae uidimus uel uidemus, nos ipsi testes sumus, in his autem, quae credimus, aliis tes
Abbreviated transcription (Latin):
ne omnimodo unum atq idem putaretur parum cla¬
ra fuerat elocutione discretum quid ergo dicemus
num satis ẽ ut inter uidere & credere hoc distare
dicamus quia praesentia uidentur creduntur absentia
plane forsitan satis ẽ si praesentia hoc loco intellega¬
mus dicta quae praesto sunt sensib siue animi siue corpo¬
ris unde &iam ducto uocabulo praesentia nominantur
sic enim hanc lucem corporis sensu sic & meam uolun¬
tatem plane uideo quia praesto est animi mei sensibus
atq in tus mihi praesens .ẽ siquis uero mihi indicet uo¬
luntatem suam cuius os &uox mibi praesens . ẽ. tamen
quia ipsa uoluntas quam mihi indicat latet sensum
corporis & animi mei credo non uideo aut si mentiri
existimo non credo &si forte ut dicit ita sit credun¬
tur ergo illa quae absunt asensibus nostris siuidetur
idoneum quod eis testimonium perhibetur uidentur
autem quae praesto sunt unde & praesentia nominan¬

Expanded text:
ne omni modo unum atque idem putaretur, parum clane omni modo unum atque idem putaretur, parum clara fuerat elocutione discretum. Quid ergo dicemus ? num satis est, ut inter aidere et credere hoc distare dicamus, quia praesentia uidentur, creduntur absentia? plane forsitan satis est, si praesentia illa hoc loco intellegamus dicta, quae praesto sunt sensibus siue animi sine corporis, unde etiam ducto uocabulo praesentia nominantur. sic enim hanc lucem corporis sensu, sic et meam uoluntatem plane uideo, quia praesto est animi mei sensibus atque intus mihi praesens est. si quis uero mihi indicet uoluntatem suam, cuius os et uox mihi praesens est, tamen, quia ipsa uoluntas, quam mihi indicat, latet sensum corporis et animi mei, credo, non uideo aut, si eum mentiri existimo, non credo, etsi forte, ut dicit, ita sit. creduntur ergo illa, quae absunt a sensibus nostris, si uidetur idoneum, quod eis testimonium perhibetur; uidentur autem, quae praesto sunt, unde et praesentia nominan
Abbreviated transcription (Latin):
nostra superior praelocutio in qua distinximus aliud esse
aliquid sentire per corpus sicut incaelo solem & interra
montem arborem corpusue quod libet & aliud mentis
in tuitu rem nihil ominus euidentem sicut nostra uolun¬
tas a nobis metipsis intus aspicitur cum aliquid uolumus
uel cogitatio cum cogitamus uel memoria cum recor¬
damur uel tale aliquid in animo sine corpore aliud
autem credere quod incorporis mentisue conspectum
nec ad est nec ad fuisse recolitur sicut sine parentibus
creatum adam & natum ex uirgine passumque resur¬
rexisse xp̃m haec enim &iam corporaliter facta sut¬
& uideri per corpus si tunc ad essemus utique potue¬
runt Nunc autem non assunt sicut adestista lux quae
oculis cernitur aut uoluntas qua nunc aliquid uolumus
quae mente conspicitur sed quia haec distinctio falsa
non ẽ profecto illa praestructio minus habebat quod
inter credere & aliquid praesens mente conspicere

Expanded text:
nostra superior praelocutio, in qua distinximus aliud esse nostra superior praelocutio, in qua distinximus aliud esse aliqumontem, arborem corpusue quodlibet et aliud mentis intuitu rem nihilo minus euidentem, sicut nostra uoluntas a nobismet ipsis intus aspicitur, cum aliquid uolumus, uel cogitatio, cum cogitamus, uel memoria, cum recordamur, uel tale aliquid in animo sine corpore, aliud autem credere, quod in corporis mentisue conspectu nec adest nec adfuisse recolitur sicut sine parentibus creatum Adam et natum ex uirgine passumque resurrexisse Christum. haec enim etiam - corporaliter facta sunt et uideri per corpus, si tunc adessemus, utique potuerunt, nunc autem non adsunt, sicut adest ista lux, quae oculis cernitur, aut uoluntas, qua nunc aliquid uolumus, quae mente conspicitur. sed quia haec distinctio falsa non est, profecto illa praestructio minus habebat, quod inter credere et aliquid praesens mente conspicere,
Abbreviated transcription (Latin):
minime dubitandum esse putabimus: inquib si alicubi
fallimur credendo uelita esse quod ita non ẽ. uel non
ita esse quodita ẽ: Nihil pericli esse iudicamus: si non sit
contra illam fidem qua pietas informatur: haec pro¬
locutio mea nondum propositam discutit quaestionẽ
sed te atq alios qui ista lecturi sunt praestruit: quales
seu meorum seu quorum libet scriptorũ iudices esse
debeatis ne uel scire uos opinemini quod nescitis uel
temere credatis quod neq corporis sensibus aut animi
contuitum in eiusdem rei quae cognoscenda . ẽ. euidentia
percepistis neq canonicarum scripturarum auctoritate
&iam si non affuit sensib uel animi uel corporis uestrita
men credendum esse didicistis. Iamne ergo uenimus ad
causam an adhuc lecturus instruendus . ẽ non nulli enim
putant ipsum quod dicimus credere cum resuera creditur
hoc solum esse mente contueri quodsi ita ẽ fallitur ista

Expanded text:
minime dubitandum . esse putauimus. in quibus si alicubi minime dubitandum . esse putauimus. in quibus si alicubi fallimur credendo uel ita esse, quod ita non est, uel non ita esse, quod ita est, nihil periculi esse iudicamus, si non sit contra illam fidem, qua pietas informatur. haec praelocutio mea nondum propositam discutit quaestionem, sed te atque alios, qui ista lecturi sunt, praestruit, quales seu meorum seu quorumlibet scriptorum iudices esse debeatis, ne uel scire uos opinemini, quod nescitis, uel temere credatis, quod neque corporis sensibus aut animi contuitu in eiusdem rei, quae cognoscenda est, euidentia percepistis neque canonicarum scripturarum auctoritate, etiam si non adfuit sensibus uel animi uel corporis uestri, . tamen credendum esse didicistis. Iamne ergo uenimus ad causam? an adhuc lecturas instruendus est? nonnulli enim putant ipsum, quod dicimus choc solum esse mente contueri. Quod si ita est, fallitur ista
Abbreviated transcription (Latin):
tatione credendum ẽ. aliis uero testib uel testimoniis
quib: aliquid credendum esse suadetur tibi credere ud
non credere liceat quantum eam momenti ad faciendã
fidem uel habere uel non habere perpenderis: si enim
ea que non uidimus hoc ẽ. in praesenti apparentia
non sensimus uel mente uel corpore Neq: descriptu¬
ris sc̃ĩs uellegendo uel audiendo didicimus Nulla om¬
nino credidis semus unde sciremus esse ciuitates ubi
num quam fuimus uel aromulo conditam romam uel¬
lut de propioribus loquar constantino polim a constan¬
tino : unde postremo sciremus quinam parentes nos pro¬
creauissent quib: patrib: aliis maiorib geniti essemus
talium quippe cum plurima sciamus. non tamen ea
uel ullo sensu praesentia sicut solem sicut nostri animi
fuisse: primum hominem aut xp̃m in carne natum
passumq resurrexisse didicimus sed aliis referentibus
dequorum testimonio in hoc dumtaxat rerum genere

Expanded text:
tatione credendum est. aliis uero testibus uel testimoniis, tatione credendum est. aliis uero testibus uel testimoniis, quibus aliquid credendum esse suadetur, tibi credere uel non credere liceat, quantum ea momenti ad faciendam fidem uel habere uel non habere perpenderis. Si enim ea, quae non uidimus, hoc est in praesenti apparentia non sensimus uel mente uel corpore neque de scripturis sanctis uel legendo uel audiendo didicimus, nulla omnino credidissemus, unde sciremus esse ciuitates, ubi numquam fuimus, uel a Romulo conditam Romam uel, ut de propioribus loquar, Constantinopolim a Constantino? unde postremo sciremus, quinam parentes nos procreauissent, quibus patribus, auis, maioribus geniti essemus? talium quippe cum plurima sciamus, non tamen ea uel ullo sensu praesentia sicut solem, sicut nostri animi fuisse primum hominem aut Christum in carne natum passumque resurrexisse didicimus sed aliis referentibus, de quorum testimonio in hoc dum taxat rerum genere
Abbreviated transcription (Latin):
disserendo quo ita uideas oculis carnis uel ullo alio
sensu eius sentias seu te sensisse recolas sicut sentiuntur
colores fragores odores sapores feruores & siquid alud
percorpus cernendo audiendo olfaciendo gustando
tangendo sentimus aut ita uideas mentis intuitu ut ui¬
des uitam uoluntatẽ cogitationem memoriam intelle¬
gentiam scientiam fidem tuam & quicquid aliud mente
conspicis atq ita esse non tantum credendo sed plane
uidendo non dubitas: hoc me iudices ostendisse: quod autẽ
non sic ostendero ut aut corporis aut animi sensuuisum
perceptumq: teneatur. & tamen dixero aliquid quod
aut uerum quidem aut falsum esse necesse sit sed nullo
illorum dubiorum genere uideatur restat ut tantum
modo credatur uel non credatur: sed si diuinarum scripto¬
rarum earum scilicet quae canonicae inecclesia nomi¬
nantur perspicua firmatur autor itate: sine ulla dubi¬

Expanded text:
disserendo, quod ita uideas oculis carnis uel ullo alio disserendo, quod ita uideas oculis carnis uel ullo alio sensu eius sentias seu te sensisse recolas, sicut sentiuntur colores, fragores, odores, sapores, feruores et si quid aliud per corpus cernendo, audiendo, olfaciendo, gustando, tangendo sentimus, aut ita uideas mentis intuitu, ut uides uitam, uoluntatem, cogitationem, memoriam, intellegentiam, scientiam, fidem tuam et quicquid aliud mente conspicis atque ita esse non tantum credendo sed plane uidendo non dubitas, hoc me iudices ostendisse. quod autem non sic ostendero, ut aut corporis aut animi sensu uisum perceptumque teneatur, et tamen dixero aliquid, quod aut uerum quidem aut falsum esse necesse sit, sed nullo illorum duorum genere uideatur, restat, ut tantum modo credatur uel non credatur. sed si diuinarum scripturarum earum scilicet, quae canonicae in ecclesia nominantur, perspicua firmatur auctoritate, sine ulla dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat sentis aut quaeris. sic uides uitam tuam uolunta¬
tem in quisitionem scientiam. ignorantiam : quia nec
ipsa ẽ contemnenda uisio uidere quod nescias. sic in quã
uides haec omnia .ut inte uideas. apud te habeas. ac sine
ullis figurarum liniamentis colorum que nitoribus.
tanto clarius & certius quanto simplicius interiusq
conspicias: cum igitur nec corporis oculis sicut corpora
siue caelestia siue terrestria. Nec mentis aspectu sicut
ea sunt quorum non nulla commemoraui quae apud te¬
met ipsam certissime intueris nunc uideamus dm̃: Cur
credimus eum uideri nisi scripturae ac commodamus
fidem ubi legitur. Beatimundo corde quia ipsi dm̃
uidebunt : & si qua alia in hac sententia mea de diuina
auctoritate conscripta sunt. cui non credere nefas di¬
cimus credere autem pietatis esse minime dubitamus
Hanc itaq: distinctionem tene ut siquid te ad monuero

Expanded text:
ueniat, sentis aut quaeris; sic uides uitam tuam, uoluntaueniat, sentis aut quaeris; sic uides uitam tuam, uoluntatem, inquisitionem, scientiam, ignorantiam, quia nec ipsa est contemnenda uisio uidere, quod nescias. sic, inquam, uides haec omnia, ut in te uideas, apud te habeas ac sine ullis figurarum liniamentis colorumque nitoribus tanto clarius et certius quanto simplicius interiusque conspicias. cum igitur nec corporis oculis sicut corpora siue caelestia siue terrestria nec mentis aspectu, sicut ea sunt, quorum nonnulla commemoraui, quae apud temet ipsam certissime intueris, nunc uideamus deum, cur credimus eum uideri, nisi quia scripturae accommodamus fidem, ubi legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et si qua alia in hanc sententiam eadem diuina auctoritate conscripta sunt, cui . non credere nefas ducimus, credere autem pietatis esse minime dubitamus ? Hanc itaque distinctionem tene, ut, si quid te admonuero
Abbreviated transcription (Latin):
rius demonstranti ueritati. ut hoc plane uideas. exem¬
pli gratia dicam aliquid quod ad haec certius prȩs¬
nobis in hoc ipso opere propositus ẽ. disputandi la¬
bor credimus uideridm̃. Non quia uidimus uel
per oculos corporis sicut uidemus hunc solem. uel
mentis obtutu sicut sequisq in terius uidet uiuentem
uidet uolentem Videt quaerentẽ uidet scientem. siue
nescientem : Tuitaq ipsa lectis his licteris solem
quidem uidis site recolis peroculos corporis potes
&iam statim uidere si ẽ id temporis & eolocies ubi
ex ea parte caelum oculis tuis usq ad solem contuendũ
patet ad illa uero uidenda quae mente conspici dixi
id ẽ quod uiuas quod uidere dm̃ uelis. quod id requiras.
quod te uiuere & uelle & quaerere scias: quomodo au¬
tem ds̃ uideatur nescias: ad haec in quam omnia uiden¬
da non oculos corporis adhibes. Nec interuallum loci
perquod intendatur obtutus ut ad ea cernenda per¬

Expanded text:
rius demonstranti ueritati, ut hoc plane uideas. ! Exemrius demonstranti ueritati, ut hoc plane uideas. ! Exempli gratia dicam aliquid, quo ad haec certius praesnobis in hoc ipso opere\' propositus est disputandi labor. credimus uideri deum nunc;! num quia uidimus uel per oculos corporis, sicut uidemus hunc solem, uel mentis obtutu, sicut se quisque interius uidet ; uiuentem, uidet uolentem, uidet quaerentem, uidet scientem, ; uidet nescientem? tu itaque ipsa lectis his litteris solem quidem: uidisse te recolis per oculos corporis, potes etiam statim. uidere, si est id temporis et eo loci es, ubi ex ea parte caelum oculis tuis usque ad solem contuendum patet ad illa uero uidenda, quae mente conspici dixi, id est quod uiuas, quod uidere deum uelis, quod id requiras, quod te uiuere et uelle et quaerere scias, quo, modo autem deus uideatur, nescias, ad haec, inquam, omnia uidenda non oculos corporis adhibes nec interuallum loci, per quod intendatur obtutus, ut ad ea cernenda per
Abbreviated transcription (Latin):
incrementũ relinquit ille quippe & iam ipsum plan¬
tatorem rigatoremq formauit: secundum interiorẽ
igitur hominem percipe uerba intellectus. ipse enim
renouatur dedie indiem &iam cum exterior iste cor¬
rumpitur siue castigatione abstinentiae siue aliqua
morbida ualitudine siue quolibet casu uel certe quod
necesse est &iam his qui sano corpore diu uiuunt ipso
aetatis accessu: erige itaq sp̃m mentis tuae qui re¬
nouatur inagnitione dĩ secundum imaginem eius qui
creauit eum. ubi per fidem inte habitat xp̃s. ubi non
ẽ iuda eus & grȩcus seruus liber masculus femina ubi
non morieris cum solui corpore coeperis. quia nec
ibi marcuisti cumsis annis grauis: hoc interiore tuo
erecta intende &uide quae loquor. Nolo auctoritatẽ
meam sequaris. ut ideo putes tibi aliquid necesse esse
credere qnm a me dicitur: sed aut scripturis canonicis
cedas siquid nondum quam sit uerum uides. aut inte¬

Expanded text:
incrementum, relinquit; ille quippe etiam ipsum planincrementum, relinquit; ille quippe etiam ipsum plantatorem rigatoremque formauit. Secundum interiorem igitur hominem percipe uerba intellectus. ipse enim renouatur de die in diem, etiam cum exterior iste corrumpitur siue castigatione abstinentiae siue aliqua morbida ualitudine siue quolibet casu uel certe, quod necesse est etiam his, qui sano corpore diu uiuunt, ipso aetatis accessu. erige itaque spiritum mentis tuae, qui renouatur in agni-I tione secundum imaginem eius, qui creauit eum, ubi per fidem in te habitat Christus, ubi non est Iudaeus et\' Graecus, seruus liber, masculus femina, ubi non morieris, cum solui corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis grauis. hoc interiore tuo erecta intende et uide, quae ! loquor. nolo auctoritatem meam sequaris, ut ideo putes tibi aliquid necesse esse credere, quoniam a me dicitur; sed aut! scripturis canonicis credas, si quid nondum, quam sit uerum, uides, aut inte
Abbreviated transcription (Latin):
Emor debitiquod extua petitione
& mea promissione facta ẽ religiosa famula
dĩ paulina persolutionis quoq eius neglegens esse
non debui. Cum enim petiuisses ut de inuisibili dõ
utrum peroculos corporeos possit uideri prolixe
aliquid copioseque adte scriberem Negare non potui
Ne scm studium tuum offenderem sed promissum dis¬
tuli siue propter alias occupationes meas siue quoda me
id flagitaretur unde aliquanto diutius cogitari opor¬
tebat. sed cum tanta res esset quae cogitando non
fieret difficilior finem aliquando dilationi adhibendũ
putaui sperans diuinum adiutorium magis mibi scriben¬
ti quam differentiad futurum : quam obrem primum
mibi uidetur plus ualere in hac inquisitione uiuendi
quam loquendi modum . Nam qui didicerant ad ño ihũ
ciunt quam legendo & audiendo. nec ideo tamen age¬
re partes suas sermo cessauerit. sed cum plantator &
rigator officium sui gesserit muneris cetera illi quid at

Expanded text:
emor debiti, quod ex tua petitione et mea promissione factum est, religiosa famula dei Paulina, persolutionis quoque eius neglegens esse non debui. cum enim petiuisses, ut de inuisibili deo, utrum per oculos corporeos possit uideri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, negare non potui, ne sanctum studium tuum offenderem; sed promissum distuli o sine propter alias occupationes meas siue quod a me id flagitaretur, unde aliquanto diutius cogitari oportebat. sed cum tanta res esset, quae cogitando, non fieret difficilior, finem aliquando dilationi adhibendum putaui sperans diuinum adiutorium magis mihi scribenti quam differenti adfuturum. quam ob rem primum mihi uidetur plus ualere in hac inquisitione uiuendi quam : loquendi modum. nam qui didicerunt a domino Iesu ando proficiunt quam legendo et audiendo. nec ideo tamen agere partes suas sermo cessauerit, sed, cum plantator et rigator officium sui gesserit muneris, cetera illi, qui dat
Abbreviated transcription (Latin):
omino uere sc̃õ & becitis simo papare
augustino: hieronimus indño salut̃
Inipso profectionis articulo scĩfilii nr̃i asteris ippo¬
dia conibeatitudinis tuae litter &superuenerunt.
Quib: satis faciste contra paruitatem meã librũ romã
p̃misisse: hoc nec ego factum audieram: sed epistulȩ
cuiusda quasi adme scriptae perfratrẽ nostrũ sisinniũ
diaconum huc exemplaria peruenerunt in qua hostaris
meiut ΠΛΛΙΝΩΑΙΛΝ super quoda a postolicapitulo
canam et imiteristesicorum inter uituperationẽ &
laudes helenae fluctuantẽ ut qui de trahendo oculos¬
perdiderat laud ando receperit Ego semolicteo

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN DOMINO SALUTEM. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii hypodiaconi beatitudinis tuae ad me litterae peruenerunt, quibus satis facis te contra paruitatem meam librum Romam non misisse. hoc nec ego factum audieram, sed epistulae cuiusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sisinnium diaconum huc exemplaria peruenerunt, in qua hortaris me, ut παλινφδίαν super quodam apostoli capitulo canam et imiter Stesichorum inter uituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut, qui detrahendo oculosperdiderat, laudando receperit. ego simplicite
Abbreviated transcription (Latin):
rabilem fratrem nostrũ papam alipiũ ut meo obsequio
salutes obsecro sc̃i fratresqui nobiscum in monasterio
dño seruire festinant oppido tesalutant. In colomẽ te
et memorẽ mei xp̃s ds̃ nostertueatur omni potens
Domine uere scẽ et suscipiende papa. ExEliCiT

Expanded text:
rabilem fratrem nostrum papam Alypium, ut meo obsequio rabilem fratrem nostrum papam Alypium, ut meo obsequio salutes, obsecro. Sancti fratres, qui nobiscum in monasterio Domino servire festinant, oppido te salutant. Incolumem te et memorem mei, Christus Deus noster tueatur omnipotens, domine vere sancte et suscipiende papa. EPIST
Abbreviated transcription (Latin):
omino uerescõ acbetitissimo papae cugustino
hieronimus inxp̃o salutem. Anno p̃terito per
fratrem nostrũ asterium hrppo dia conũ dignationituae
epistolam miseram promptum reddens salutationis offi¬
cium quã tibi arbitror redditã . Nunc quoq: per sc̃m fra¬
tremmeũ praesidium dia conũ obsecro primũ ut memi¬
neris mei. Demn ut baiulum litterarũ habeas commenda¬
tum. et mihiscias germanissimũ et in quib cumq necessitas
postularit foueas atq sustentes Non quo aliqua re xp̃o
tribuente indigeat sed quod bonorũ amicitias auidissime
expetat et se in his conungendis maximũ putet beneficiũ
consecutũ Cur autem ad occidentẽ nauigauerit ipso pote¬
ris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti
uanis hinc inde fluctib: quatimur et peregrinationis¬
molestus sustinemus sed credimus in eoquidirẽ Confi¬
dite ego uicimundũ quod ipso tribuente et psole contra
hostem diabolũ uictoriam consequamur sc̃metuene¬

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Anno praeterito per fratrem nostrum Asterium hypodiaconum dignationi tuae epistulam miseram promptum reddens salutationis officium, quam tibi arbitror redditam. nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium diaconum obsecro primum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes,\' non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibmolestias sustinemus. Sed credimus in eo qui dixit, « Confidite; ego vici mundum » , quod ipso tribuente et praesule, contra hostem diabolum victoriam consequamur. Sanctum et vene
Abbreviated transcription (Latin):
es seuelate tali uiro uela quopiam si alius illa scripsit fateor
ñ mediocriter doleo doprefallaxꝰ si forte refelli possunt
ea q̃ memouent mihi enim uidetur exꝯtiosissime crediali
qđ in scis esse mendaciũ idest eos homines ꝑquos nobis illa
scriptura minis tratata est atq conscripta aliquid in libris
suis fuissementitos Alia quippe questio est siin ealiquan¬
domentiriuiriboni. Et alia questio est utrũ scriptorem
scarũ scripturarũ mentirioportuerit immouero ñalia
sed nulla questio est ad misso enim semel intantũ auctoritatis
fastigium officiosoali quo mendacio nulla illorũ particula
ciles uel ad fidem incredibiles eadẽ ꝑniciosissima regula ad
mentientis auctoris consilium officiumq referatur
sienĩ mentiebatur a postolus prulus cũ a postolũ petrũ obiur¬
gans diceret si tucumsisiudacus gentiliter & ũiudaicaeuiuis

Expanded text:
esse uel abs te, tali uiro, uel a quopiam, si alius illa scripsit, fateor, esse uel abs te, tali uiro, uel a quopiam, si alius illa scripsit, fateor, non mediocriter doleo, donec refellantur — si forte refelli possunt — ea, quae me mouent. mihi enim uidetur exitiosissime credi aliquod in libris sanctis esse mendacium, id est eos homines, per quos nobis illa scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri uiri boni, et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum scripturarum mentiri oportuerit; immo uero non alia, sed nulla qufastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum pcilis uel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. Si enim mentiebatur apostolus Paulus, cum apostolum Petrum obiurgans diceret: Si tu, cum sis Iudaeus, gentiliter et non iudaice uiuis,
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur qđ tot inter p̃tes illius linguae peritis simos fugerit
siunus homo esset ñ audeo in aliquã partẽ ferre sententiã
nisi quod eis p̃minentẽ auctor itatẽ in hoc muneresine con¬
tro uersia tribuendã existimo illime plus mouent qui cũ
posteriores interp̃tarentur & uerborũ locutionũq
hebrearũ uiã atq regulas mordacius ut fertur tenerent
ñ solũ int̃se ñ consenserunti sed etiã reliquer̃ multa q̃
tanto posterudienda & prodenda remanerent. si enim
obscura sunt. tequoq in eis falli posse creditur sima¬
nifesta: illos in eis fallipotuis se ñcreditur. Huiusigitꝰ rei
protua caritate & positis causis tertũ me facias obsecra¬
uerim legi &iam q̃dã scripta quae tua dicerentꝰ inepisto¬
la a postoli pauli quaru adgalatas cum enodare uelles :
uenit inmanus locus ille quo a posto ł petrus ai simulatione
periculosa reuocatur: ibi patrociniũ mendacii susceptum

Expanded text:
inuenitur, quod tot interpretes illius linguae peritissimos fugerit. inuenitur, quod tot interpretes illius linguae peritissimos fugerit. a, quam si unus homo esset, non audeo in aliquam partem certam ferre sententiam, nisi quod eis praeminentem auctoritatem in hoc munere sine contposteriores interpretarentur et uerborum locutionumque Hebraearum uiam atque regulas mordacius, ut fertur, tenerent, non solum inter se non consenserunt, \'sed etiam reliquerunt multa, quae tanto post eruenda et prodenda remanerent. si enim obscura sunt, te quoque in eis falli posse creditur; si manifesta, illos in eis falli potuisse non creditur. huius igitur rei pro tua caritate expositis causis certum me facias obsecrauerim. Legi etiam quaedam scripta, quae tua dicerentur, in epistulas apostoli Pauli, quarum ad Galatas cum enodare uelles, uenit in manus locus ille, quo apostolus Petrus a perniciosa simulatione reuocatur. ibi patrocinium mendacii susceptum
Abbreviated transcription (Latin):
adiutorio tuo uere ꝓfuturũ speramus nisi forte quod talis
ẽ ut ipse tibi ꝑeum fiam commendatior quã ille perme : Ac h¬
tenus fortas sescribuere debuerim si esse uelim epistularũ
sollemnũ more contentusis ed scatetanimus ad loquelas com¬
qui nobis multa sutilitates & uiatica q̃dam demonstrati ase
dignatur. Petimus ergo & nobis cumpetit omnis a frica narũ
ecdesiarũ studiosa societas ut interp̃tandis eorũ libris dgrecȩ
scriptura s nr̃as quã optime tractauer̃ curã atqropera in pen¬
dere nĩgraueris potesi enĩ efficere ut nos quoq habeamus illos
tales uiros & unum potissimũ quemtũ libentius intuis litte
ris soms deuertendis aut̃ intuis lingua latinã scis litteris cãtonicis
laborare tenollem nisi cxꝰ modo quo iob interp̃tatos es
& signis a dhibitis quiꝰ int̃ hanc tua & septuaginta quorsã cs
dit nequ tomurari si aliquid adhuc in bebreis exemplaribin

Expanded text:
adiutorio tuo uere profuturum speramus, nisi adiutorio tuo uere profuturum speramus, nisi est, ut ipse tibi per eum fiam commendatior, quam ille per me. Hactenus fortasse scribere debuerim, si esse vellem epistolarum solemnium more contentus: sed scatet animus in loquelas comqui nobis multas utilitates et viatica quaedam demonstrati a sedignatur. » 2. « Petimus ergo, et nobiscum petit omnis Africanarum Ecclesiarum studiosa societas, ut in interpretandis eorum libris qui Graece Scripturas nostras quam optime tractaverunt, curam atque operam impendere non graveris. Potes enim efficere, ut nos quoque habeamus illos tales viros, et unum potissimum quem tu libentius in tuis litteris sonas  Origenem . De vertendis autem in linguam Latinam sanctis litteris Canonicis, laborare te nollem nisi eo modo quo Job interpretatus est: ut signis adhibitis, quid inter hanc tuam, et Septuaginta, quorum est tis autem nequeo mirari, si aliquid adhuc in hebraeis exemplaribus
Abbreviated transcription (Latin):
omino dilectissimo et cultu sincerissimo cari¬
taitis obseruando atq amplectendo fratri
et conpres bytero hieronimo augustiñ. fro dp̃osl
Numquã aeque quisquã facere cui libet in notuit quã mihi
tuorũ in dño studiorũ qui & alaetitia & uere exercitatio li¬
beralis quamquã ergocupiã omninote nos seitam̃ exiguum
quiddã tuiminus habeo p̃sentiã uidelicet corporis. Quam
ipsa etiam posteaquã tebeatissimus nunc ep̃s tunc uero iam
episcopatudignus frateralipius uidit remeansque a meuisus ẽ¬
& negare ñ possũ magna ex parte mihi esserelatu neius in
pon enimanimomeatq: illũ sed corpore duos qui nouerĩt:
dixit Concordia dumtaxat & familiaritate fidissima
Ñ meritis quib: ille antecellit: quia ergome primitus cõmu¬
nione sp̃s quo inunũ nitimur. Deinde illius exore iam diligis:
nequaquã impudenter quasi aliqui signotus germanitati
tuae commendo fratre ꝓfuturũ quẽ nr̃is conatib deinde

Expanded text:
OMINO DILECTISSIMO ET CULTU SINCERISSIMO CARITATIS OBSERUANDO ATQVE AMPLECTENDO FRATRI ET CONPRESBV- TERO HIERONVMO AUGUSTINUS. Numquam aeque quisquam facie cuilibet innotuit quam mihi tuorum in domino studiorum quieta laetitia et uere exercitatio liberalis. quamquam ergo percupiam omnino te nosse, tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam uidelicet corporis. quam ipsam etiam, posteaquam te beatissimus nunc episcopus tunc uero iam episcopatu dignus frater Alypius uidit remeansque a me uisus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu eius inpnon enim animo me atque illum sed corpore duos, qui nouerit, dixerit, concordia dum taxat et familiaritare fidissima, non meritis, quibus ille antecellit. quia ergo me primitus communione spiritus, quo in unum nitimur, deinde illius ex ore iam diligis, nequaquam inpudenter quasi aliquis ignotus commendo germanitati tuae fratrem Profuturum, quem nostris conatibus, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
aut fornicationẽ uel reliqua his similia commiser int
sicut iam dictum ẽ si eis iam digna paenitentia non
subuenerit. Non perpurgatorium ignem transire
merebuntur aduitã sed ae terno incendio p̃cipitan¬
audieritis siquis superfundamentũ xp̃i suꝑ aedifi¬
cauerit aurũ argentũ lapides pretiosos de sc̃ĩs et᷑ ꝑ fec¬
tis xp̃ianis accipite qui uelut aurũ purgatũ merebun¬
tur ad aeterna proemia ꝑuenire . Illiuero qui super¬
aedificant ligna faenũ stipulã debonis xp̃ianis sed
et minuta peccata purganda neclegentib: ut saepedictũ ẽ.
intellegite quae peccata nisi diuina iustitia multis tribula¬
tionib: purgauerit nec unusquisq: aelemosmnarũ largita¬
teredimerit. Non sine grandidolore in illis implebitur
tamen sicut iã supradictũ ẽ seipsũ circũ ueniat ut hocetiã
ꝓcapitalib: criminib: si incurataremanserint possefieri credat.
Et ideo sicut saepediximus quantum possumus cum dĩ

Expanded text:
m, vel reliqua his similia commiserunt, m, vel reliqua his similia commiserunt, sicut jam dictum est, si eis digna poenitentia non subvenerit, non per purgatorium ignem transire merebuntur ad vitam, sed aeterno incendio praecipitabunaudieritis, Si quis supra fundamentum Christi superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; de sanctis hoc et perfecchristianis accipite, qui velut aurum purgatum merebuntur ad aeterna praemia pervenire. Illi vero qui superaedificant ligna, fenum et stipulam, de bonis christianis, sed minuta peccata purgare, ut saepe dictum est, intelligite: quae peccata si nec divina justitia multis tribulationibus purgaverit, nec unusquisque eleemosynarum largitate redemerit, non sine grandi dolore in illis implebitur tamen, sicut jam supra dictum est, se ipsum circumveniat, ut hoc etiam pro capitalibus criminibus, si incurata remanserint, posse fieri credat. Et ideo, sicut jam saepe dixi, quantum possumus, cum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
lectioniorationiuacare. et in bonis operib per seuera.¬
recontendunt nec capitalia crimina nec minuta
peccata id ẽ ligna faenum stipulã super fundamen¬
tum xp̃i sed bona opera hoc ẽ aurum argentum
lapides preciosos superaedificantes per illũ ignẽ
dequo a postolus dicit quia in igne reuelabitur. absq
ulla uiolatione transibunt. Illi uero qui quamuis
capitalia crimina non admittunt ad exemplanda
minuta peccata sunt faciles et ad redimenda sunt
diderunt et capitalia crimina non ad miserunt
uentur sunt sed prius aut in hoc saeculo per dĩiusta¬
tiam uel misericordiã sicut iam dictum ẽ a marissi¬
mis sunt tribulationib: excoquendi aut illupsiper
multas aelemosrnas & p̃cipuedum in imicis suis
dementer indulgent perdĩ misericordiã liberandi
ciandi ut ad uitã aeternã sine macula etruga ꝑueniant
Illi uero qui aut homicid&ẽ aut sacrilegiũ aut adulteriũ¬

Expanded text:
lectioni et orationi vacare, et in bonis operibus perseveralectioni et orationi vacare, et in bonis operibus perseverare contendunt, nec capitalia crimina, nec minuta peccata, id est, ligna, fenum et stipulam supra fundamentum Christi, sed bona opera, id est, aurum, argentum, lapides pretiosos superaedificantes, per ignem illum, de quo dicit Apostolus, Quia in igne revelabitur, absque ulla violatione transibunt. Illi vero, qui quamvis capitalia crimina non admittant, et ad perpetranda minuta peccata sunt faciles, et ad redimenda sunt hristum crediderunt, et capitalia peccata non admiserunt, venturi sunt: sed prius aut in hoc saeculo per Dei justitiam vel misericordiam, sicut jam dictum est, amarissimis tribulationibus sunt excoquendi, aut illi ipsi per multas eleemosynas, et praecipue dum inimicis suis clementer indulgent, per Dei misericordiam liberandi; ciandi, ut ad vitam aeternam sine macula et ruga perveniant. Illi vero qui aut homicidium, aut sacrilegium, aut adulteriu
Abbreviated transcription (Latin):
crimis nom paruo tempore perseuerent. Nogo uos fr̃s¬
em̃i exhibeamus nos nostraeanimae quod illi exhi¬
bent alienae carni. Et hoc uidete fr̃s quã malum sit ut
quaeramus quod non possimus suscitare etanimã nos
re uocare. Sed quod nobis peius ẽ corpus mortuũ plan¬
gimus quod amamus animã uero mortuam quã non
amamus Nec dolemus nec plangimus. Et ideomutata
uice incipiamus plus dñmamare quam seruũ : plus domi
nam diligere quam ancillã. Id ẽ plus animã adimagi¬
nem dĩ factã quam carnẽ delimo terrae formatam¬
Vt cum deultimo caro nostra putrescere et a uermib:
de uorari coeperit in sepulchro anima nostra in abra¬
haegremio angelorum manib: eleuetur : et in die
iudicii recepto perresurrectionem corpore audire
tenacius ualeant inherere et ipsa a postolica uerba
plenius possin intellegi breuiter ea caritatiuestrae
uolo repetere Omnes scĩ quidõ fideliter seruiunt

Expanded text:
crymis non parvo tempore perseverant. Rogo vos, fratcrymis non parvo tempore perseverant. Rogo vos, fratres, exhibeamus animae nostrae, quod illi exhibent alienae carni. Et hoc videte, fratres, quam malum sit, ut quaeramus quod non possumus, et non d statum pristinum revocare. Sed quod nobis pejus est, corpus mortuum plangimus quod amamus; animam vero mortuam quam non amamus, nec dolemus, nec plangimus. Et ideo mutata vice incipiamus plus Dominum amare quam servum, inam quam ancillam, id est, plus animam ad imaginem Dei factam, quam carnem de limo terrae formatamut cum die ultimo caro nostra putrescere, et a vermibus devorari coeperit in sepulcro; anima in Abrahae gremio Angelorum manibus elevetur, et in die judicii recepto per resurrectionem corpore audire tenacius valeant inhaerere, et ipsa apostolica lectio plenius possit intelligi, breviter ea Charitati vestrae volo repetere. Omnes sancti qui Deo fideliter serviunt,
Abbreviated transcription (Latin):
abluimus. Ad ecclesiam frequenter conuenimus
Aelemosrnã ante hospitium p̃tereuntib: pauperib
damus. In imicis nostris quotiẽs ueniam petierint
indulgemus. Istis enim o perib: et his similibiminuta
criminib: non hoc solum sufficit sed addendae sunt
lacrimae rugitus et gemitus. et continuata longo
tempore ac prostrata ieiunia et largiores aelemosr¬
dȩ ultronos ipsos a communione ecclesiaeremouentes
in luctu et tristia multo tempore permanentes. et paeni¬
tentiã etiã publice agentes quia iustum ẽ ut qui cumq
multorum districtione seperdidit cum multorũ aedi¬
ficatione seredimat : Ad extremũ non ẽ in possibile¬
uel grauequod suggero uel siciugeamus extinctam
animã nostrã quomodo alienã carnem mortuã plan¬
gimus Si aut uxor aut filius aut maritus mortui
fuerint intra se conlidunt homines capillos trahendo¬
tundendo pectora. ut in luctuet abstinentia uelipla¬

Expanded text:
abluimus, ad vigilias frequenter convenimus, abluimus, ad vigilias frequenter convenimus, eleemosynam ante ostium praetereuntibus pauperibus damus, inimicis nostris, quoties petierint, veniam indulgemus: istis operibus, et his similibus, minuta criminibus non hoc solum sufficit; sed addendae sunt lacrymae, rugitus et gemitus, continuata et longo tempore protracta jejunia, largiores eldae, ultro nos ipsos a communione Ecclesiae removentes, in luctu et in tristitia multo tempore permanentes, et poenitentiam etiam publice agentes: quia justum est ut qui cum multorum destructione se perdiderit, cum multorum aedificatione se redimatvel grave quod suggero: vel sic lugeamus exstinctam nostram animam, quomodo alienam carnem mortuam plangimus. Si aut uxor, aut filius, aut maritus mortui fuerint, in terram se collidunt homines, capillos trahendo, pectora tundendo, in luctu et poenitentia, vel in la
Abbreviated transcription (Latin):
totis uiribunus quisq: laboret ut et capitalia crimi¬
na possit euadere et minuta peccata
ita bonis operib: redimere ut exipsis nihiluideatur
remanere quod ille ignis possit as sumere : Illienim
qui capitalia crimina conmittunt . si qam diuuiuunt
redimere paenitentiae medi camento noluerint.
ad illum ignẽ dequodicit apostolus ipse autẽ saluus
erit sic tamen quasi perignem. sicutiam dictumc̃
uenire non poterint sed magis illam durã et in reuo¬
cabilem sententiã audituri sunt. Discedite a me
maledicti inignem aeternũ. Et ideo qui abista per¬
petua poena etabilla purgatoria desiderant liberari
capitalia crimina non admittant. Aut suam com¬
miserunt fructuosam paenitentiam agant. et illa
parua uel cotidiana peccata bonis operib redimere
cata redimantur . plenius uobis insinuare desidero
quotiẽs infirmos uisitamus. Incarcerepositos re
Indicto in ecclesia ieiunioieiunamus. hospitib pedes

Expanded text:
totis viribus unusquisque laboret, ut capitalia crimitotis viribus unusquisque laboret, ut capitalia crimina possit evadere, et minuta peccata ita operibus bonis redimere, ut de ipsis nihil videatur remanere, quod ille ignis possit absumere. Illi autem qui capitalia crimina committunt, si quamdiu vivunt, ea redimere poenitentiae medicamentis noluerint, ad illum ignem, de quo dicit Apostolus, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem, sicut jam dictum est, venire non poterunt; sed magis illam duram et irrevocabilem sententiam audituri sunt, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Et ideo, qui ab ista perpetua poena, et ab illo purgatorio igne desiderant liberari, crimina capitalia non admittant: aut si jam commiserunt, fructuosam agant poenitentiam, et illa parva vel quotidiana peccata bonis operibus redimere cata redimantur, plenius vobis insinuare desidero. Quoties infirmos visitamus, in carcere clausos, indicto in Ecclesia jejunio jejunamus, pedes hospitibus
Abbreviated transcription (Latin):
auferri uel ut pius pater permittit tam quã boni
filii gratias agamus et minus nos patiquam merea¬
murcum uera humilitate proferemus. Ita peccata ipsa
in hoc saeculo purgantur ut in futuro ignis ille pur¬
gatorius aut non inueniat aut paruũ inueniat quod
exurat. si autẽ nec in tribulatione gratias agamus
peccata tam quã ligna faenum stipula consumantur
Sicut dicitaliquis non ad mepertinet quam diumo¬
ras habeam tantũ ut aduitam acterna exeam
Nemo hoc dicat fr̃s Rm̃i quia ille purgatorius ig¬
Et cum dedie iudicii seriptum sit quoderit diesunus
sicut mille anni et mille anni sicut dies unus Vnde
scit unusquisq utrum dieb an mensib: aut forte
etiam annis perignem illũ sit transiturus. et quan
do nec unum digitũ suum in ignem uult mittere¬
quare nontimeat. Necesse sit tunc non paruo tem¬
pore cumanima totoq corporecruciari. Et ideo

Expanded text:
lam a nobis auferri velut pius pater permittit, tanquam boni lam a nobis auferri velut pius pater permittit, tanquam boni filii gratias agamus, et minus nos pati quam meremur, cum vera humilitate proferamus; ita peccata ipsa in hoc saeculo purgantur, ut in futuro ille ignis purgatorius aut non inveniat, aut certe parum inveniat quod exurat. Si autem nec in tribulatione Deo gratias agimus, minuta, tanquam ligna, fenum, stipula, consummanturSed dicit aliquis: Non pertinet ad me quamdiu moras habeam, si tamen ad vitam aeternam perrexero. Nemo hoc dicat, fratres charissimi, quia ille purgatorius igsentiri. Et cum de die judicii scriptum sit quod erit dies unus tanquam mille anni, et mille anni tanquam dies unus ; unde scit unusquisque utrum diebus an mensibus, an forte etiam et annis per illum ignem sit transiturus? Et qui modo nec unum digitum suum in ignem vult mittere, timeat necesse est vel tunc parvo tempore cum anima et toto corpore cruciari. Et ideo