comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruos humiles atq obedientes. ĩ moetiã hostes sibi manũdantes
mutet in adopcionẽ filiorũ. & rur sũ eos qͥfiliorũ nomine uident
honorabiles ꝓculpa in obȩdientiȩ ꝓssus hereditatis ꝑpetue reda
exortes. Intimore incolatꝰ ur̃i tẽpore c̃uersamini. Ne uidelicet
ꝑ desidiã & neglegentiã tanto patre existatis indigni. & dũtẽpa
p̃sentis in colatꝰ securitati. ad ꝓmissã patriȩ beatitudinẽ ꝑuenin
ñ possitis. Scientes qđ ncorruptibilib auro uel argento reda
qͦredẽpti estis acorrupcione uitȩ carnalis. tanto ãplius timere
debetis: ne forte ad corruptelã uiciorũ reuertendo animos
ur̃i redẽptoris offendatis. Renati nexemine corruptibili s in¬
corruptibili: ꝑuerbũcdĩ uiui & ꝑmanentis in et̾nũ. tale ẽ ineuan¬
gelio ioħis. His qͥcredunt in nomine eiꝰ. qͥ ñ ex sanguinib neq ex

Expanded text:
servos humiles atque obedientes, imo et hostes sibi manum dantes servos humiles atque obedientes, imo et hostes sibi manum dantes mutet in adoptionem filiorum, et rursum eos qui filiorum nomine videntur honorabiliores, pro culpa inobedientiae prorsus haereditatis perpetuae reddat exsortes. In timore incolatus vestri tempore conversamini. Ne videlicet per desidiam et negligentiam tanto Patre existatis indigni, et dum tempore praesentis incolatus securi sitis, ad promissam patriae beatitudinem pervenire non posspti estis a corruptione vitae carnalis, tanto amplius timere debetis ne forte ad corruptelam vitiorum revertendo animum vestri Redemptoris offendatis. Renati non ex semine corruptibili, sed incorruptibili per verbum Dei vivi et permanentis in aeternum, tale est in Evang
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis ẽ & glȩ. ut sẽꝑ eiꝰ uisio sicut & ipsius patris & filii: qui a
nimirũ una eadẽq: ẽ quȩdesideret᷑ ab angłis incȩlis causa salutis hu¬
manȩ adt̾ras sp̃m miserit. atq illustrandis fideliũ mentib infuderit.
digni esse curate ut eã ꝑciꝑe ualeatis. Succingit lũbos mems
qͥ hanc &e acogitacione restringit. & recte dicit sꝑate mea qi
offert᷑ uobis gram inreuelacione iħireỹi. quia qͥsucrintis labi
mentis id x & mente & corpore castus dnĩ aduentũ expecta.
merito qͣndo reuelet᷑ sꝑat. Ilã qͥ dño se placere ñ nouit. merto
spebonorũ carens. necicius adueniat metuit. Quasifilii oedi¬
entiȩ. Recte filios obedientiȩ uult illos existere. qͦs in p̃facion
in obȩdientiã & asꝑsionẽ sanguinis iħuxpi dixerat electos. Sed seah¬
opꝰ: ñ ut pat̾ carnalis qͥfili is peccantib indulgentius parcere
quã famulis c̃sueuit. Pat̾ aut̃ ds̃ tante iusticiȩ & pietatis ẽ: ut &

Expanded text:
est et gloriae, ut semper ejus visio sicut et ipsius Patris et Filii quia nimirum una eademque est desideretur ab angelis in coelis, causa salutis humanae ad terras Spiritum miserit, atque illustrandis fidelium mentibus infuderit. digni esse curate ut eam percipere valeatis. Succingit lumbos mentis, qui hanc et a cogitatione restringit. Et recte dicit: Sperate in eam quae offertur vobis gratiam in revelatione Jesu Christi, quia qui succinctis lumbis mentis, id est, mente et corpore castus, Domini adventum exspectat, merito, quando revelatur, sperat. Nam qui Domino se placere non novit, merito spe bonorum, carnes ne citius adveniat, metuit. Quasi filii obedientiae, etc. Recte filios obedientiae vult illos existere, quos in praefatione in obedientiae et aspersionem sanguinis Jesu Christi dixerat electos. Sed secuon ut pater carnalis qui filiis peccantibus indulgentius parcere quam famulis consuevit. Pater autem Deus tantae justitiae et pietatis est, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
scunt & p̃destinauit cũ formes fieri imaginis fausur. Et alibi Sicut
legit nos impso ante mundi c̃stitucionẽ. ẜlectiaut̃ erant ad hoc ut
isꝑgi: ceterĩ ipse dicit n tanifeste deeo. Nisi manduẽ aueritis car nẽ
filihominis & biberitis eiꝰ sangetiẽ. ñ habebitis uitã inuobis. Grã¬
nobis e parmultiplicet᷑. ut qđ bene cepistis ꝓfecte cõpleatis. Bene
pͥmo grãm pꝰea nominat pacẽ: qui a sine graxp̃i adpacẽ rec̃ciliacionis
puenire ñ possumꝰ ĩmo nil paci ficũ nisi ꝑgr̃ameiꝰ habere ualemus.
sionis refert. ut dñm saluatore nrm aecdiitesse monstret &e:

Expanded text:
formes fieri imaginis Filii sui. Et alibi: Sicut elegit nos in ipso ante nundi constitutionem. Electi autem erant ad hoc, utaspergi. Caeterum ipse Dominus dicit manifeste de eo: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis . Gratia et pax multiplicetur. Ut quod bene coepistis, perfecte compleatis. Bene primo gratiam, postea nominat pacem, quia sine gratia Christi ad pacem reconciliationis pervenire non possumus, imo nihil pacificum, nisi per gratiam ejus habere valemus s
Abbreviated transcription (Latin):
holocausta hostie accepit illos: quianimir ũ qͦs incamino tri¬
bulacionis fideles ꝓbauerit. hos ingaudio retribucionis qͣ si
placabilẽ sibi hostiã ad sumit. & bene pacientia scorũ auro
assimilat᷑: quia sicut in metallis p̾ciosius auro nichil ẽ ita hȩc
apuddñm oĩ ẽ laude dignissima. hinc & eni scriptũ ẽ. łciosa
inespectudñi mors scõrũ eiꝰ. Sicut enĩaurũ infornace clausũ
ignib examinat᷑ ꝓlatũ uͦ foras cuius sit fulgoris apparebit:
ita fideliũ ẽstantia int̾ infideliũ qͥdẽ pssuras etẽptibilis uidet᷑
acstulta. s ubi tepꝰ retribucionis finito cer tamine tribulaci

Expanded text:
holocaustum et hostiam accepit illos . Quae nimirum quasi in camino tribulationis fideles probaverit, hos in gaudio retributionis, quasi placabilem sibi hostiam assumit. Et bene patientia sanctorum auro assimilatur, quia sicut in metallis pretiosius auro aliquid non est, ita haec apud Dominum omni est laude dignissima, hinc etenim scriptum est: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Sicut enim aurum in fornace clausum ignibus examinatur, probatum vero foras, cujus sit fulgoris apparebit, ita fidelium constantia inter fidelium quidem pressuras contemptibilis videtur, ac stulta, sed ubi tempus retributio
Abbreviated transcription (Latin):
agentib afflicti: ac ꝓpͥis sepe sedib pulsi. ut in actib apłorũ leguiꝰ
Deda& paulus ad galatas: tanta inqͥt passi estis sine caufa. Disꝑsionisiuis¬

Expanded text:
a gentibus afflicti, a propriis saepe sedibus pulsi, ut in Actibus apostolorum legimus. a gentibus afflicti, a propriis saepe sedibus pulsi, ut in Actibus apostolorum legimus. Sed et Paulus ad Galatas: Tanta, inquit, passi estis sine causa, si tamen si
Abbreviated transcription (Latin):
Edectosiaduenas dicu. qͥ de gentilitate ad agnicionẽ & suscepcions¬
iidiuine legis. ac ꝑceptis sacramentis legalib ad acceptionẽ hrẜ fida
petrus pꝰepis copatũ antiocensis eccłȩ. & p̃dicacionẽ disꝑsionis eorũ
qͥ decircũcisione credider̃ inponto galacia cappadocia. asia &
bithinia: scd̾o claudi anno ad expugnandũ simonẽ magñi roma
ꝑgit. Sed & nossiueracit cũ ꝓpħa dõdicere possumꝰ. qm̃ incole nos
sumꝰ apudte int̾ra deperegrini sicut õs patres nr̃i: ad nos qͦq epłas
beati petri scriptas credere. & ut nobis missas legere debemꝰ. Deo
inipsis epłis qͣsi alibi patriã habentes. nos ãmonet dicens. Kii
obsecro uos tãqua aduenas e pegrinos. abstinere uos acarnalib
desideriis. Qdiͦ adiungit᷑ disꝑsionis. significat qui a disꝑsisunt
abierussolimis. inꝑsecucione quȩ facta fuerat sub stephano: uel
cer te aliis multi phariis ꝑsecucionib sint ꝓfide. uel auideis uel

Expanded text:
Electos ergo advenas dicit, qui de gentilitate ad agnitionem ac susceptionem divinae legis, ac perceptis sacramentis legalibus, ad acceptionem gratiae ft episcopatum Antiocensis ecclesie et predicacionem dispersionis eorum, qui de circumcisione eorum crediderant in Pontho, Galacia, Capadocia, Asya et Bythinia, II. Claudii anno ad expungnandum Symonem Magum Romat. Sed et nos si veraciter cum Propheta Deo dicere possumus. Quoniam incolae nos sumus apud te in terra et peregrini sicut omnes patres nostri, ad nos quoque Epistolas beati Petri scriptas credere, ique in ipsis Epistolis, quasi alibi patriam habentes, nos admonet, dicens: Charissimi, obsecro vos tanquam advenas et peregrinos abstinere a carnalibus desideriis . Quod vero adjungitur, dispersionis, significat quia dispersi sint a Jerosolymis in persecutione quae facta fuerat sub Stephano, vel certe aliis multifariis persecutionibus sint pro fide vel a Judaeis vel
Abbreviated transcription (Latin):
ds. qcũ nr̃is meritis generati fuissemꝰ ad mor tẽ: suanos miscdia
regenerauit aduitã. & hoc ꝑresurreccione filii sui: cũ intantũ
nram dilexerit uitã ut illũ ꝓhac mori disponeret. atq eadem
morte ꝑresurreccionẽ destructã: sp̃e nobis exemplũq resur¬
gendi monstraret. Mortuus ẽ nãq ne nos mori timeremus.
resurrexit exmortuis ut ae hos ꝑeũ resuirrecturos ee po¬

Expanded text:
stris meritis generati fuissemus ad mortem, sua nos misericordia regeneravit ad vitam. Et hoc per resurrectionem Filii sui, cum in tantum nostram dilexerit vitam, ut illum pro hac mori disponeret, atque eadem morte per resurrectionem destructa, spem nobis exemplumque resurgendi monstraret. Mortuus namque est, ne nos mori timeremus. Resurrexit ex mortuis, ut et nos per eum resurrecturos e
Abbreviated transcription (Latin):
apiuntur cęli. & manet suꝑ capud dñi. Ut qͥd hoc : Ut
audiat hic est quibaptizat. Recedite p̃dones. recedite
potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titul ossuos
uindicat sibi possessionẽ suã. Nondelet titulos. sed in¬
trat & possedit. sic ad cotholicã uenienti ñdeletur hap
tismus. netitulus imꝑatoris deleatur. sed qui fit inca¬
tholica agnoscitur titulus. intrat pessessor subtitulis
suis. qͦ intrabat p̃do subatulis alienis. Eeplicit or¬

Expanded text:
aperiuntur caeli, et manet super caput Domini. Ut quid hoc? ut aperiuntur caeli, et manet super caput Domini. Ut quid hoc? ut audiat: Hic est qui baptizat. Recedite praedones, recedite potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos suos, vendicat sibi possessionem suam, non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad catholicam venienti non deletur batismus, ne titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat possessor sub titulis suis, quo intrabat praedo sub titulis alienis. TRACT
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iliud. diligis. illud. emendas. Sed & si serus aliqͥn¬
do ꝓpt̾ correctionẽ dilectionis. Propter ea incolũba
demonstrata est caritas quȩ uenit suꝑ dñm. Species
iuderetur. quare hec colũba fel nonhabet : lamen
restia &epenius ꝓmdo pugnat. sine amaritudine seuit.
tor ut uendat cũ amaritudine blanditur. pat̾ ut corrigi
sine felle castigat. Iales estote adom̃s. Uidete fr̃s magnũ
docum̃tũ. magnã regułã. Unus qͥsq habet filios aut hab̾e
uult. aut si om̃ino decreuit filios non habere carnaliter.
uel sp̃ualit̃ cupit habere. Quis est quinon corrigit
filiũ̾ suũ: Quis est cui nondet disciplinã pater: &tamen
seuire uidetur. amor seuit. Caritas seuit: seuit quo¬
dãmodo sine felle more colũbino ñ coruino. Unde.
scisma fecerunt: Quomͦ odert̃ ipsam caritatẽ. sic oder̃
& colũbã. sed conuncit illos. Cõluha ꝓcedit decelo.

Expanded text:
cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquancum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquando, propter correctionis dilectionem. Propterea de columba demonstrata esderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amaritudine saevit. tor ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut corrigat, sine felle castigat. Tales estote ad omnes. Videte, fratres, magnum documentum, magnam regulam: Unusquisque habet filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit filium suum? quis est cui non det disciplinam pater ? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit: saevit quodam modo sine felle, more columbino, non corvino. Unde scisma fecerunt, quomodo oderunt ipsam caritatem, sic oderunt et columbam. Sed convincit illos columba, procedit de caelo,
Abbreviated transcription (Latin):
pondus argerit. & splendor metalli. nonne unus qͥsq
u i dicer&. osi haberemis uasculũ istud. & sine causa
diceretis. inpotestate enĩ ur̃a nonerat. autsiqiuisquã
uellet habere. cogitaret illũ dedomo aliena furari.
Laulatur caritas uobis. si placet abete. possidete. ⁊ son
opus est ut surtũ faciatis alieui. ñ opus est ut emere cõ¬
ꝗuetis. gratis constat. Tenete eã. ãplectiminulia.
d̾ulcius ilia nichil est. Sicũ cõmemoratur talis est
ñsic seruatur. Honpatef tunc teamare seriũ tiũ qͥndo
cũ noncedis. aut tuc te amare filiũ tuũ quando ei non
das cdiscipainã. aut tunc te amare uicinũ tiũ quando euꝰ
nancorripis. Nonest ista caritas sed languor. fe̾rueat
NIoli tn homine amare errorẽ. sed hominẽ. Hominẽ enĩ
õs fecit. errorẽ ipse homofecit. Ama illud qd dĩ fecit
noli amare qͦd ipse hamofecit. Cũ illud amas. ulud tollis

Expanded text:
pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si placet, habete, possidete: non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si cum commemoratur talis est,Non sic servatur. Non putes tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas, sed languor. Ferveat Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud tollis:
Abbreviated transcription (Latin):
Sabet oculos. na intelligitur ilie quieget. beatus quim
dicit dñs quihabet audiendi audiat. Nonsunt m̃bra
distincta ꝑloca sedintellectu. Totũ simul uider eiu
habet caritatẽ. Habita. & inhabitaberis. Mane u&
manebitur inte. Quid enĩ fr̃s mei: quid amat qͦa
ñ udet : Quare aut̃ quando laudatur caritas eri¬
gimini. ac clainatis. laudatis: Quiduolns ostendi
liqͦs colores ꝓtusi. aaurũ & argentũ ꝓposu. gẽias. de
thes auris effodi. Quod tale ostendioculis uris Nũqͥd
facies mea minta est eũ loquor.⁊ł Carnẽ gero. anipsa
formasũ inꝗria ꝓcessi.. in ipsa forma estis ingnauenistis.
laudatur caritas & clamatis.. Certe nichib uidetis. sed
qͦmodo uobis placet quando clamatis. sit uobis placeat
ut incorde seruetis. Intendite enĩ quid dicãfr̃s. exhor¬
tor uos quantũ dat ddñs admagnũ thesaurũ. Siuobis
ostenderetur aliqͥd uasculũ anacdiphũ inauratũ oꝑe
cionẽ cordis ur̾i. & placeret uobis manus artificis. &

Expanded text:
abet oculos; nam inde intelligitur ille qui eget: Beatus, inqudicit Dominus, Qui habet aures audiendi, audiat . Non sunt membra distincta per locos, sed intellectu totum simul videt qui habet charitatem. Habita, et inhabitaberis; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Quare autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi? aliquos colores protuli? aurum et argentum proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale ostendi oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod vasculum anaglyphum, inauratum, operose tionem cordis vestri, et placeret vobis manus artificis, et
Abbreviated transcription (Latin):
& ñpeccet.iqͥs in uerbo ñ offendit. hic ꝑfectꝰ e uir. Quomͦdicit
ꝑfectuesse uirũ qͥ in uerbo ñ offendit. cũp̾mit teret quia in
multis offendimꝰ os:. In quia & inmultis offendere possunt
electi & tam̃ ꝑseuerare ꝑfecti : lmmo ita intelligendũ ẽ. Iãq
diuersa offensionii ẽ. species. alit̃ electi. alit̾ offendunt reꝓbi:
salomone testante qͥ ait. Sepcies eni cadit uistꝰ & resurgit. ĩ pu
corruent inmalĩ.  eñ uistꝰ ꝑfragilitatẽ carnis. uel igno

Expanded text:
 peccet . Si quis in verbo non offendit, hic perfectus est vir. Quomodo dicit perfectum esse virum qui in verbo non offendit, cum praemiserit: Quia in multis offendimus omnes? An quia et in multis offendere possunt electi, et tamen perseverare perfecti? Imo ita intelligendum est. Namque diversae offensionum sunt species. Aliter electi, aliter offendunt reprobi, Salomone teste, qui ait: Septies enim cadit justus, et resurgit; impii autem corruent in
Abbreviated transcription (Latin):
adqͥrit: ita qͥ officiũ docendi sibi indoctꝰ usur pare tẽptauerit.
dixit offenditis cũ illos argueret qͦs & scientia. e oꝑacione. minus
pfectos uidebat. talesq acathedra magisterii deponeret. timens
ne uel errorẽ p̃dicando paruulos lederent: atq ab auditu docci¬
orũ poccupando eorũ aures auerterent. uelcer te earecte p̃cdi¬
carent. s ñ rectȩ accionis sorde fedarent: ac ꝑ hoc uitã euangelicȩ
ꝑfeccionis sinistra opinione fuscarent. Sed offendimꝰ inqͥt. cusumꝰ
se inꝑfecti qͥq: in agendo. uelloquendo circuspicerent. quanto
cognoscerent quia nec ꝑfecti qͥdẽ boni. & qͥ spsscĩduce grã incedt̃.¬

Expanded text:
acquirit, ita qui officium docendi sibi indoctus usurpare tentaverit, qacquirit, ita qui officium docendi sibi indoctus usurpare tentaverit, qdixit offenditis, cum illos argueret quos et scientia et operatione minus perfectos videbat, talesque a cathedra magisterii deponeret, timens ne vel per errorem praedicando parvulos laederent, atque ab auditu doctorum praeoccupando eorum aures averterent; vel certe ea quae recte praedicarent non rectae actionis sorde foedarent, ac per hoc viam evangelicae perfectionis sinistra opinione fuscarent; sed offendimus, inquit, cum se imperfecti quique in agendo vel loquendo circumspicerent, quanto certius cognoscerent quia nec perfecti quidem boni, et qui Spiritus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
deorũ apłos int̾ficere. ipse sapientiore c̃silio eorũ molimina
euacuauit: ereptosq deinsidiis eorũ apłos ad euangelit andũ
tẽpore apłorũ ut uerbũ lacius ꝓpagarent. actꝰ eorũ edocent.
ita ut apollo uir inscripturis doctissimꝰ. sciens tantũ baptis m
ioħis. fiducialit̾ xp̃m p̃dicaret. Quitam̃ quia sapiens erat.
mox ut doctor affuit facillime quȩminꝰ habuerat adipleuit
atq adpdicandi officiũ iã ꝑfectꝰ rediit. Alii maiore inerda
ascedentes de uidea antio diã docebant credentes exgentibus.:
qua nͥ creu̾̃iderent᷑ seđdm legẽ moisi. salui esse ñ possent. nec paruũ
sts pdicatorib questionis laborẽ c̃tuler̃ hos gͦ & huius modi
doctores beatꝰ iacob ab officio uerbi remouet. ne ĩpedimentũ
lis qͥillud rite ĩplere poterant facerent. Scientes inqͥt quia maiin
udiciũ sumitis. Sicut enĩ qͥbene ministrauerit gͣdũ sibibonũ

Expanded text:
daeorum apostolos interficere, ipse sapientiore consilio eorum molimina daeorum apostolos interficere, ipse sapientiore consilio eorum molimina evacuavit, ereptosque de insidiis eorum apostolos ad evangelizandum tempore apostolorum, ut verbum latius propagarent, Actus eorum edocent, ita ut Apollo vir in Scripturis doctissimus, sciens tantum baptisma Joannis, fiducialiter Christum praedicaret. Qui tamen quia sapiens erat, mox ut doctor adfuit, facillime quod minus habuerat adimplevit, atque ad praedicandi officium jam perfectus rediit. Alii majore imperitia discedentes de Judaea Antiochiam, docebant credentes ex gentibus quia, nisi circumciderentur secundum legem Moysi, salvi esse non possent, nec parvum castis praedicatoribus quaestionis laborem contulerunt. Hos ergo et hujusmodi doctores beatus Jacobus ab officio verbi removet, ne impedimentum his qui illud rite implere poterant facerent. Scientes quoniam majus judicium sumitis? Sicut enim is qui bene ministraverit gradum bonum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
misericordię. ꝓ officiũ hos pitalitatis etiã cũ ꝑiculo suȩ un
dĩ famulis exhibitũ. iustificari apeccatis meruerit:. isru
ppłi ciuis asseribi. regalis eorũ ꝓsapiȩ catalogo annumerari
ipsius dñi ac saluatoris nr̃i gnãcionib quȩ apatriarcharim
fonte descendunt inseri: ab excidio patriȩ pereuntis cuusꝑss
deseruit erui. His gͥ ẽuerse ad meliora mulieris exemplis si
uauditores suos patriȩ pereuntis interitũ cauere:. & acuiꝰ sceles
credendo recesserant. ab hac etiã fructuosis oꝑib se meminse
secernere: qͣtenꝰ scorũ cetib copulari. & adrȩdẽptoris suinen¬
hoc ẽ p̃dicatores uerbi euangeli i gratant audire. &e cũ hos aun¬
tribulib suis repulsos. uel certe admortẽ quȩ fitos esse cogri¬
beati pauli apłi magistrũ gamalielẽ inierus solimis fecis se
p̃fatꝰ actiũ apłorũ lib̾ insinuat: qͣndo disponente senatu ui¬

Expanded text:
misericordiae, per officium hospitalitatis, etiam cum periculo vitae suae misericordiae, per officium hospitalitatis, etiam cum periculo vitae suae Dei famulis exhibitum, justificari a peccatis meruit, Israelitici populi civis ascribi, regalis eorum prosapiae catalogo annumerari, ipsius Domini ac Salvatoris nostri generationibus quae a patriarcharum fonte descendunt inseri, ab excidio patriae pereuntis, cujus perfidiam deseruit, erui. His igitur conversae ad meliora mulieris exemplis suadet auditores suos patriae pereuntis introitum cavere, et a cujus sceleribus credendo recesserant, ab hac etiam fructuosis operibus se meminisse secernere, quatenus sanctorum coetibus copulari, et ad Redemptoris sui merhoc praedicatores verbi Evangelii gratanter audire. Et cum hos a contribulibus suis repulsos, vel certe ad mortem quaesitos esse cognobeati Pauli apostoli magistrum Gamalielem in Jerosolymis fecisse praefatus Actuum apostolorum liber insinuat, quando, disponente senatu Ju
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. It qui ꝑceptis fidei sacramentis longo suꝑui  tepore. nec
bonis insistere curant oꝑib: his inc̃culcandũ quȩbeatꝰ iacob ꝓposito
exempͥo fidei simul &operũ abrahȩ. mox subdidit dicens. Uidetis qm̃¬
eropib ustificat᷑ homo & necfide : tam̃ quia ait exoꝑib significat
exopib fidei: quia ꝑfecta oꝑa sine fide nullus habere potest. fidẽ uero
sine oꝑib multi. si illis oꝑũ tepꝰ ñ adsit: deqͣlib dictũ ẽ. Raptꝰ ẽ nemalicia
mutaret intellectũ illius: aut ficcio decipiat animã illius. Similiter
aut̃ e raab meretrix ñne exoꝑib iustificata ẽ. suscipiens nuntios & alia
uia eiciens: Nese causarent᷑ oꝑatanti patris abrahȩ imitari ñualere.
pserti cũnullus eos mͦ cogeret dõfilios offerre perimendos ẜ hoc pocuis
ipse ꝑscripturas ds̃fieri ꝓhibebat. addidit & mulieris exems¬
mulieriseriminosȩ. mulieris alient gene. que tam̃ pori

Expanded text:
habuit. At qui perceptis fidei sacramentis longo supervivunt tempore, nec bonis insistere curant operibus, his inculcandum est quod beatus Jacobus proposito exemplo fidei simul et operum Abrahae, mox subdidit dicens: Videtis qeribus justificetur homo, et non ex fide tantum? Quod ait ex operibus, significat ex operibus fidei. Quia perfecta opera sine fide nullus habere potest, fidem vero sine operibus multi, si illis operandi tempus non adsit. De qualibus dictum est: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum illius, aut fictio deciperet animam ejus . Similiter et Raab meretrix nonne ex operibus justificata est, suscipiens nuntios et alia via ejiciens? Ne se causarentur opera tanti patris Abrahae imitari non valere, praesertim cum nullus eos modo cogeret Deo filios offerre perimendos, sed hoc potius ipse per Scripturas Deus fieri prohibeat, addit et mulieris criminosae, mulieris alienigenae, quae tamen per opera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfrumento oriat᷑ m̃ tribulus & pordeo spina. Et clamor ipla.
appellat ad terrorẽ eorũ qͥpauperes putant nullũ habere au
Huic aut̃ loco ẽgruit illudpsalmiste. Tibienĩ derelictẽ pan
pupillo tueris adiutor. & qđ in librobeati iob scriptũe Nes
famis sitisq seqͥt᷑. ut ne una qͥdẽ aquȩ gutta tc̃ possit aliundt
enutristis corda ur̃a. Illi inluxuriis enutriunt corda sua qu
ureta illũ eccłastes sermonẽ ñ ꝓhibent cor qͥn oĩ uoluntate fruas
& oblectet se in his quȩ parauerint: & hancducunt par tẽ suã si
utant᷑ ipsi laborib suis. nullã depauperũ nutrimento uel obles¬
mento curã habentes. In die occisionis ad ditxistis. occidistis us
ñresis tentẽ uobis. Iustũ appellat dñm saluatorẽ. deqͥ &e betil

Expanded text:
frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina . Et clamor ipsorum exercituum appellat, ad terrorem eorum qui pauperes putant nullum habere tutorem. Huic autem loco congruit illud Psalmistae: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor . Et quod in libro beati Job scriptum esfames sitisque sequetur, ut ne una quidem aquae gutta tunc possit aliunde enutristis corda vestra. Illi in luxuriis enutriunt corda sua, qui, juxta illum Ecclesiastis sermonem, non prohibent cor, quin omni voluptate fruatur, et oblectet se in his quae paraverint. Et hanc ducunt partem suam, si utantur ipsi laboribus suis, nullam de pauperum nutrimento vel oblectamento curam habentes . In die occisionis adduxistis et occidistis justum, nec restitit vobis. Justum appellat Dominum Salvatorem, de
Abbreviated transcription (Latin):
fructu habuerint dolere. & t̾c segemant indigentib sua ñdadisse.
iuipsi ingruente indigentia cogant᷑ mndicare. Tnes aurizastis irã
innoiussimis dieb: qm̃ neglecta pauperũ nuditate uel esurie thes¬
auros pecunȩ uobis c̃dere gaudebatis. iã uobis ipsis ñ p̃uidentes.
int̾niuidicis irã cumulastis: quȩ & sinecdũ apparuit. in nouissimis
dieb iã certissima restat. id ÷ ubi t̾eporaliũ dierũ finis affuerit.
Ccce merces oꝑarioru qͥmes suer̃ regiones ur̃as. qfraudat ẽ auobis¬
clamat. Quanta iniqͥtas suꝑborũ. qͥcũ diuicias sufficientes habeant
ñ solũ pauꝑ es passĩ uenientes susciꝑe ac reficere sꝑnunt: s ipsis qͦq
mercennariis uel famulis suis debitã laborissui mercedẽ reddere
nolunt. Ql ĩpietatis uiciũ beatꝰ iob multũ secauere infinuat
cuait. i aduersũme t̾ ramea clamat. aecũea sulcieiꝰ deflent.¬

Expanded text:
fructu habuerint dolore, et tunc se gemant indigentibus sua non dedisse, fructu habuerint dolore, et tunc se gemant indigentibus sua non dedisse, cum ipsi ingruente indigentia cogantur mendicare. Thesaurizastis vobis iram in novissimis diebus. Quia, neglecta pauperum nuditate vel esurie, thesauros pecuniae vobis condere gaudebatis, jam vobis ipsis non praevidentes interni judicis iram cumulastis. Quae etsi necdum apparuit, in novissimis diebus jam certissima restat, id est, ubi temporalium dierum finis adfuerit. Ecce merces operariorum qui messuerunt regiones vestra iniquitas, qui cum divitias sufficientes habeant, non solum pauperes passim venientes suscipere ac reficere spernunt, sed ipsis quoque mercenariis, vel famulis suis debitam laboris sui mercedem reddere nolunt. Quod impietatis vitium beatus Job multum se cavere insinuat, cum ait: Si adversum me terra mea clamat, e
Abbreviated transcription (Latin):
eccruciat: s etiã ipsa cliuiciarũ putre factarũ a& in aniũ memoria
qb facillime possent suas redimere neqͥcias. ñminꝰ & ante udicium
animas eorũ. & pꝰresurreccionẽ & carnes exuret: diisibi met ipsis gͣ¬
uit̃ irasci incipiunt quare sua scelera elemosinis abluere noluerint.
Deniq diuiti illi purpurato erugo pecuniarũ intestimonio nequiciȩ
&̾inaugintu uersa erat penarũ: qm̃ꝑ increpacionẽ abrahe audiuit
ilirecordare quia recepistibona inuitatua. & latarꝰ similit̾ mala.
Possunt & nomine carniũ ipse delicie carnales intelligiquas erugo
pecimiarũ sicut ignis manducat: dũ animã luxuriosã & extrinsecus
seuiens flãma cruciat. & ñminꝰ interius pungens suȩ tenaciȩ dolor
accusat. Qđi hac qͦq uita sepius ẽtingit. ut ñ nulli diuicias qͥb male
utebant᷑ amit tant: ꝑ ditisq facultatib iã sero incipiant qđ eas: sine

Expanded text:
excruciat, sed et ipsa divitiarum putrefactarum et inanium memoria, excruciat, sed et ipsa divitiarum putrefactarum et inanium memoria, quibus facillime possent suas redimere nequitias, non minus et ante judicium animas eorum, et post resurrectionem etiam carnes exuret, dum sibimetipsis graviter irasci incipiunt, quia sua scelera eleemosynis abluere noluerunt. Denique dimitti illi purpurato aerugo pecuniarum in testimonium nequitiae, et in augmentum versa eratFili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . Possunt etiam nomine carnium ipsae carnales deliciae intelligi, quas aerugo pecuniarum sicut ignis manducat, dum animam luxuriosam et extrinsecus saeviens flamma cruciat, et non minus interius pungens suae tenaciae dolor accusat. Quod in hac quoque vita saepius contingit, ut nonnulli divitias quibus male utebantur, amittant, perditisque facultatibus jam sero incipiant, quod eas sine
Abbreviated transcription (Latin):
nec tam̃ operũ ꝑfeccionẽ. neq mentis humilitatẽ. neq c̃tinentiã
adhuc sermonis erant adepti. Unde illos mͦ int̾ alia increpacionis
& exhor tacionis u̾ba ñ minimũ t̃ ret in eo qđ scientẽ bona facere &
ñ facientẽ quȩ nouit. maiusdicit habere peccatũ. qũ a illũ qͥignoritꝰ
delinqͥt. tã & si nec ille ꝓrsus areatuliber esse possit qͥnesciis erraut.
cũ ipsa boni ignorantia paruu sit malũ. Hinc & eni dñs ait. Serius
e ñ fecit. digna plagis uapulabit paucis. Agite nẽ cdiuites plorate
iulilatites inmiseriis quȩadiienient uobis. Nẽ dũtẽpꝰ acceptabile
dudiessalutis futuras inqͥt pęnarũ miserias flendo. & elemosinas
sdiendo uitate. Aurũ &argentii urm eruginauit. & erugo eorũ
itestimoniũ uobis erit: & manducabit carnes uras sicut ignis. Non
solũ ipios. & ĩmisericordes diuites uisibilis gehenne ignis intorm̃ti

Expanded text:
nec tamen operum perfectionem, neque mentis humilitatem, neque continentiam nec tamen operum perfectionem, neque mentis humilitatem, neque continentiam adhuc sermonis erant adepti. Unde illos modo inter alia increpationis et exhortationis verba non minimum terret in eo, quod scientem bona facere, et non facientem quae novit, majus dicitur habere peccatum, quam illum qui ignoranter delinquit. Tametsi nec ille prorsus a reatu liber esse possit qui nesciens erravit, cum ipsa boni ignorantia non parvum sit malum. Hinc etenim Dominus ait: Servus T V. Agite nunc, divites, plorate ululantes in miseriis quae advenient vobis. Nunc dum tempus est acceptabile, dum dies salutis , futuras inquit poenarum misericordias flendo et eleemosynas faciendo vitate. Aurum et argentum vestrum aeruginavit, et aerugo eorum in testimonium vobis, et manducabit carnes vestras sicut ignis. Non solum impios et immisericordes divites visibilis gehennae ignis in tormentis
Abbreviated transcription (Latin):
incipiunt. cũ ad huius uitȩ finẽ ꝑuenernt: inimiciaut̃ dñ mor
cũhonorati e exaltati fuerint. deficientes ut fumꝰ deficient llon
aut̾ putandũ ẽ hanc eandẽ esse sententiã quã apudse ĩpii in libro
sapientie dixisse ꝑhibent᷑. Quia exnichilo nati sumꝰ. & pꝰhȩc erimꝰ ao¬
ñ fuerimꝰ. qm̃ fumꝰ afflatꝰe innarib nr̃is. & sermoscintille adc̃m¬
uendũ cornr̃m. qua extinctacinis erit corpꝰ. & sp̃s diffundet᷑ tanqu
mollis aer. Hȩc enĩ illi raciorinabant᷑ qͥnullãuitã nͥ istã esse crelo:
dicentes cũ epicuro. pꝰmor tẽ nichil ẽ & mors ipsanichil. ẽ illudha
beatꝰ iacob intulit. ut doceat quia uita pͣuorũ breuis ẽ in p̾senti qui
tam infuturo mors seqͥt᷑ ȩtna: iuxta illudbeati iob. Ducunt inbons
diessuos. & inpuncto adinferna descendunt. Seienti gͥ bonũ faaem
sidẽ rectã didicerant. ita ut etiã ali is semagistr os fieri posse p̾sumnem

Expanded text:
incipiunt, cum ad hujus vitae finem pervenerunt. Inimici autem Domini mox cum honorificati et exaltati fuerint, deficientes ut fumus deficient . Non autem putandum est hanc eamdem sententiam esse quam apud se impii in libro Sapientiae dixisse perhibentur: Quia ex nihilo nati sumus, et post haec erim. Quoniam fumus afflatus est in naribus nostris, et sermo scintillae ad commovendum cor nostrum. Qua exstincta cinis erit corpus, et spiritus diffundetur tanquam mollis aer. Haec enim illis ratiocinabatur, qui nullam vitam, nisi istam esse credebant, dicentes cum Epicuro: « Post mortem nihil est, et mors ipsa nihil est. » Illud autem beatus Jacobus intulit, ut doceat quia vita pravorum brevis est in praesenti, quam tamen in futuro mors sequitur aeterna, juxta illud beati Job: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . Scienti ergo bonum facere fidem rectam didicerant, ita ut et aliis se magistros fieri posse praesumerent,
Abbreviated transcription (Latin):
sua abstraetꝰ & illectꝰ e cetera. Possunt aut̃ c̃cupiscentiȩ e terret
bonorũ in hoc loco dictȩ intelligi : regniuidelicet. appetitꝰ cliuaa
honorũ dignitatu ꝓpt̃ hȩcenĩ &e huius modi in numera. lites frecuni
int̃ malos &e bella cõmittunt᷑. Litigatis & belligeratis. &e ĩhabers
qđ ñ postulatis. Litigatis inqͥt & belligeratis ꝓtẽporaligła. neq her¬

Expanded text:
ua, abstractus, et illectus, etc. Possunt autem concupiscentiae et terrestrium bonorum in hoc loco dictae intelligi, regni videlicet appetitus, divitiarum, honorum, dignitatum. Propter haec enim et hujusmodi innumera, lites frequenter inter malos et bella committuntur. Litigatis et belligeratis, et non habetis propter quod non postulatis. Litigatis, inquit, et belligeratis pro temporali
Abbreviated transcription (Latin):
giãm. Fures qͥdẽ. ꝓiuros. luxuriosos & alios peccatores qͣsi ẽtẽptores
parptorũ fuorũ punit dẽ.: sed specialit̾ suꝑbis resistere dici᷑. quia
nnurũ maiori pena plectunt᷑ qͥ c̃fidunt muir tute sua: qͥ diuinȩ
porintiȩ sub di penitendo negligunt. qͥ qͣsi sibi ipsi adsaluandũ suf¬
cuant: auxiliũ suꝑne gr̃ȩ querere detrectant. At c̃tͣ humilib
dat gram. quia qͥ insuorũ plagis uieiorũ ileri femedici manib
ipplicit subdunt. merito desidenitȩ saitatis dona recipiunt
Notandũ aut̃ qđ hanc sententiã desupbis &e humilib beatꝰ iach d.¬

Expanded text:
gratiam. Fures quidem, perjuros, luxuriosos, et alios peccatores, quasi contemptores gratiam. Fures quidem, perjuros, luxuriosos, et alios peccatores, quasi contemptores praeceptorum suorum punit Deus, sed specialiter superbis resistere dicitur, quia nimirum majori poena plectuntur qui confidunt in virtute sua, qui divinae potentiae subdi poenitendo negligunt, qui quasi sibi ipsis ad salvandum sufficiant, auxilium supernae gratiae quaerere detrectant. At contra humilibus dat gratiam, quia qui in suorum plagis vitiorum veri se medici manibus suppliciter subdunt, merito desideratae sanitatis dona recipiunt. Notandum autem quod hanc sententiam de superbis et humilibus beatus Jac
Abbreviated transcription (Latin):
cionis. hoc c̃cupiscit ut inuideatis alterutrũ: Nonutiq bonꝰ sp̃s inuidiȩ
uiciũ inuobis. s malus oꝑat᷑: cui similis ẽ modus locucionis inpsalmo
nobis fr̃ fieridignatꝰ ẽ. ꝑ humanitatẽ.: nũqͥd aliqͥs homo purꝰ nos redi¬
mere sufficit: Quidã hanc sententia ita edisser̃. Adinuidiã c̃ cupiscit
sp̃s qͥ habitat inuobis. ad usus inuidiã c̃cupiseit. Hoc ẽ inuidie morbũ
debellari. atq aur̃is mentib extirparidesiderat. Alii desp̃uhominis
dictũ intelligunt: ut sit sensus. Nolite c̃cupiscere. nolite mundihuiꝰ
amicus adherere. quia sp̃s mentis ur̃ȩ dũ terrena c̃spicit. ad muidiã
utiq c̃cupiseit. dũea quȩ ipsi adqͥrere c̃cupiscitis. alios inuidetis habere.
quahȩc terrenabona adtẽpꝰ &ea cũ dolore amit tenda tribuit:. ille
gaudiũ uite largit᷑ ȩt̃nũ. Qualib hanc̾ aut̃ gran largiat᷑. subse¬
quent exponit Propt̃ qđ dicit᷑. ds̃ suꝑbis resistit. humilib aut̃ dat

Expanded text:
s alterutrum? Non utique bonus spiritus invidiae vitium in vobis, sed malus operatur. Cui similis est modus locutionis in psalmonobis frater fieri dignatus est per humanitatem, nunquid aliquis homo purus non redimere sufficit? Quidam hanc sententiam ita edisserunt: Ad invidiam concupiscit spiritus, qui habitat in vobis. Adversus invidiam concupiscit, hoc est invidiae morbum debellari, atque a vestris mentibus exstirpari desiderat. Alii de spiritu hominis dictum intelligunt, ut sit sensus: Nolite concupiscere, nolite mundi hujus amicitiis adhaerere, quia spiritus mentis vestrae, dum terrena concupiscit, ad invidiam utique concupiscit, dum ea quae ipsi acquirere concupquia haec terrena bona ad tempus, et ea cum dolore amittenda tribuit, ille gaudium largitur aeternum. Qualibus autem hanc gratiam largiatur, subsequenter exponit. Propter quod dicit: Deus superbis resistit, humilibus autem dat
Abbreviated transcription (Latin):
detͣhit fr̃i & qͥuidicat frẽmsuũ. quẽ uidei ꝓdĩ amore libent̃
iniurias susciꝑe: detͣhit utiq legi & iudicat legẽ. quȩ nos inuirias
obliunis cip̃cipit. Tuaut̃ qͥses qͥ uidicas ꝓximũ tuũ : Temeritatẽ
arguit eiꝰ qͥproximui delectat᷑ iudicare. nec suȩ stati fragilitatis
acuitȩ tẽporalis incertũ ꝑpendere curat. Et quia ñ nũquã
ꝑ inmutacione dextere excelsi hi qͥuidicabant ꝓximũ. eiꝰ que
iudicabant potestati subdunt᷑: ñ miquã ipso suꝑ stite rapiunt᷑
emundo. arguit subsequent̃ & eorũ temeritatẽ qͥcertitudine
uitȩ suȩ nullã habentes. demultorũ tẽporũ lucro animũ
in futurũ dis tencdunt. Nã seqͥt᷑ Ecce qͥdicitis:¬

Expanded text:
detrahit fratri, et qui judicat fratrem quem videt pro Dei amore libenter detrahit fratri, et qui judicat fratrem quem videt pro Dei amore libenter injurias suscipere, detrahit utique legi, et judicat legem quae nos injurias oblivisci praecepit. Tu autem quis es qui judicas proximum tuum? Temeritatem arguit ejus qui proximum delectatur judicare, nec suae statum fragilitatis ac vitae temporalis incertum perpendere curat. Et quia nonnunquam per immutationem dexterae excelsi hi qui judicabant proximum ejus quem judicabant potestati subduntur, nonnunquam ipso superstite rapiuntur e mundo, arguit subsequenter et eorum temeritatem qui, certitudinem vitae suae nullam habentes, de multorum temporum lucro animum in futurum distendunt. Nam sequitur: Ecce nunc
Abbreviated transcription (Latin):
locuplectari & gaudere in hoc scło.s memores sceler ũ quȩfeciftis.
hoc pocius ꝓcurate. ut ꝑbreues huius uitȩ miserias. pauꝑtatẽq
acdamentacionẽ tͣnsitoriã ad gaudia cȩlestis regni sẽpit̾naꝑtin¬
q̃sistis ꝑpetuo mendicetis. lugeatis. tormenta soluatis. Nolite
det̾here alterutrũ fr̃smei. Et hoc uiciũ detͣccionis aduenenũ
lingue mor tiferũ respicit de qͦ ait: litigatis & belligeratis.
Quidetͣhit fr̃i aut qͥuidicat frẽm suũ detͣhit legi. &e iudicat lege̾.
Detͣhit legi qͥdet᷑hit frĩ. qͣsi ipsa ñrecte fecerit. qm̃detraccionẽ
uetuit dicens ꝑpropħam. Detͣhentẽ aduersus ꝓrimũ suũ oc¬
culte hunc ꝑsequebar. Et in leuitico. Noneris criminator & susurro
inpopłis. Potest &ita intelli Quidet᷑ hit fr̃ilegis iussa facienti. de¬
tͣhit legi. & iudicat legẽ. Quare talia uissa dederit. uerbi grã.
lexp̃cipit dicens: nememor eris iniuriȩ ciuiũ tuorũ Qui gͦ

Expanded text:
locupletari, et gaudere in hoc saeculo, sed memores scelerum quae fecistis, hoc potius procurate, ut per breves vitae hujus miserias paupertatemque ac lamentationem transitoriam ad gaudia coelestis regni sempiterna pertinquisistis, perpetuo mendicetis, lugeatis, tormenta solvatis. Nolite detrahere alterutrum, fratres mei. Et hoc vitium detractionis ad venenum linguae mortiri, aut qui judicat fratrem suum, detrahit legi, et judicat legem. Detrahit legi qui detrahit fratri, quasi ipsa non recte fecerit quae detractionem vetuit, dicens per Prophetam: Detrahentem adversus proximum suum occulte, hunc persequebar . Et in Levitico: Non eris criminator, nec susurro in populis . Potest et ita intelligi: Qui detrahit fratri legis jussa facienti, detrahit legi, et judicat legem quae talia jussa dedit. Verbi gratia, lex praecepit dicens: Ne memor eris injuriae civium tuorum. Qui ergo
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ diis illusores. iuxta hoc qđ paulus loqͥt᷑ dehis qͥ illũ innomin.
patrissuiuenientẽ reciꝑe recusantes: antixp̃m in nomine suo
entẽ suscepturi sunt. eo qđ dileccionẽ inqͥt ueritatis ñrecepe
ut salui fierent: idõmittit dĩ illis oꝑacionẽ erroris. ut ereli
mendacio. Delusit illusores. cũ dicentib iudeis.sirex isrł ẽ de¬
dat nc decruce &ecredimꝰ ei: pacient̃ sustinuit donec mor tius
ac sepultꝰ & eorũ insultaciones. & ipsãmor tẽ cito resurreccione
superaret. Dabit aut̃ mansuetis gram. quia eis qͥsehumilit seues
s affectib Ilãq uno cõmorantes terrȩ loco. his qͥuir tutibstiu

Expanded text:
autem Dominus illusores, juxta hoc quod Paulus loquitur de eis qui illum in nomine Patris sui venientem recipere recusantes, Antichristum in nomine suo venientem suscepturi sunt : Eo quod dilectionem, inquit, veritatis non receperunt ut salvi fierent, ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio . Delusit illusores, cum dicentibus Judaeis: Si rex Israel est, descendat de cruce et credimus ei , patienter sustinuit, donec mortuus ac sepultus, et eorum insultationes et ipsam mortem cita resurrectione superaret. Dabit autem mansuetis gratiam, quia eis qui se humiliter ssed affectibus. Namque uno commorantes terrae loco, is qui virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
& c̃tentionib stultis aduersa. qua scorũ p̃dicatorũ uirtꝰ &e doctrils
uicissĩ sibi in caritatis atq c̃cordie pace sociantur. Primũ inqͥt puids
deinde pacifica. Pudica uidelicet quia caste intelligit. pacifie a as
quia ꝑelacionẽ seminime apximorũ societate dis iungit : m odesta
uͦ. sua dibilis. bonis c̃ sentiens. quia nimirũ sapientis ẽ bonoruls¬
uasioni assensũ p̃dere. qͦmͦ petrus redarguenͥ se paulo ẽtitiis a¬
sut. ipborũ uͦ doctrinã tota intentione uel docendo uel uiuendo
nepesiere Piena miscdia &ẽ oꝑib bonis. Et hȩc ẽ bona ẽusacio qũa supͣ

Expanded text:
 stultis adversa, qua sanctorum praedicatorum virtus et doctrina vicissim sibi in charitatis atque concordiae pace sociantur. Primum, inquit, pudica est, deinde pacifica. Pudica, videlicet, quia caste intelligit; pacifica autem, quia per elationem se minime a proximorum societate disjungit. Modesta vero, suadibilis, bonis consentiens, quia nimirum sapientis est bonorum suasioni assensum praebere, quomodo Petrus redarguenti se paulo concitus annuit, improborum vero doctrinam tota intentione, vel docendo, vel vivendo repellere
Abbreviated transcription (Latin):
ructꝰenĩ iusticiȩ uita ȩt̾na ẽ.: que oꝑib iustis retribuit᷑. quia qͥ inqͥrꝰ
pacẽ secunt᷑ eã. Ipsa pace ciustudent qͣsi optima semente t̾rã suicorctis
aspgunt. quo ꝑ cotidianũ bonȩ oꝑacionis crementũ ad fruetũ ualeant
uite ꝑuenire cȩlestis: de qͦ alibi scriptũ ẽ. Quiseminant inlacrimis. in
gaidio metent. & cetera usq infinẽ psalini. Seminant aut̃ &e me
corrupcionẽ metere dinoscunt᷑. quia ñbonis fruunt᷑ einis. Fructus
nde bella & lites int̾ uos: Nonne hinc. id ÷ atelo & c̃tentione quȩ supͣ
uetuerat haberi: Unde &e hic lacius id exponendo subiungit.
dicens. Exceupiscentiis ur̃is. quemilitant in menbris ur̃is. Concu.¬

Expanded text:
aeterna est, quae operibus justitiae retribuitur; quia qui inquirunt pacem sequuntur eam. Ipsa pace cui student, quasi optima semente, terram sui cordis aspergunt, quo per quotidianum bonae operationis crementum ad fructum valeant vitae pervenire coelestis. De quo alibi scriptum est: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent , et caetera usque ad finem psalmi. Seminant autem et mecorruptionem metere dignoscuntur, quia bonis non fruuntur nde bella et lites in vobis? Nonne hinc? Id est, a zelo et contentione, quae supra vetuerat haberi. Unde et hic latius idem exponendo subjungit dicens: Et concupiscentiis vestris quae militant in membris ves
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq ꝑamore iactantiȩ. ꝑstudiũ ẽtentionis. ꝑ eloquentiȩ facilitatẽ.
pinudentiã aliorũ docentiũ. ꝑ ignorantiã catholice ueritatis: stulti.¬
ce reatũ incurrit. Cuibene c̃gruit illud salomonis: qui a ubruͣba
merito ꝑfecti cordis nom̃ accepit. que a&e helias habuit cũ ait:
relo telatus sũ ꝓdñodõ exercituũ. quia dereliquer̃ pactũ tuũ filii

Expanded text:
 facilitatem,  facilitatem, per invidentiam aliorum docentium, per ignorantiam catholicae veritatis, stultitiae reatum incurrit. Cui bene congruit illud Salomonis: Quia ubi sunt merito perfecti cordis nomen accepit. Quem et Elias habuit, cum ait: Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum, quia dereliquerunt pactum tuum filii
Abbreviated transcription (Latin):
ficꝰ oluas facere. quia qͥcũq se inpeccatis excusare pocius quã asca¬
sare nitit᷑: neqͣqua oꝑapietatis quȩ ꝓpeccatis fiunt in ꝓrimos ꝑfect
s magis suꝑbo corde largit᷑. Neq uitis ficꝰ. quia qͥ diuina dleccis
seꝑfecte debriat: nullũ iã de suis erratib nisi se ipsũ accusat.
usipiens ae disciplinatꝰ int̾uos: ostendat exbona c̃uͦ sacione oꝑacionẽ¬
serat eosq magis terii gͣdũ tenere uetuerat. qͦs nec utte ꝑfeccionẽ
necc̾tinentiã linguȩ habere cernebat: c̃sequent̃ ãmonet. ut siqͥs
nt᷑ eos sapiens & disciplinatꝰ uel sit. uel sibi esse uideat᷑: magis sapient̃
ise acdisciplinate uiuendo. erudicionẽ suã alios docendo demon¬
siret. Quieñ mansueto corde &edre sereno bonaque ualet oꝑatur:
eiudens utiq dat animi sapientis indiciũ. Principiũenĩ sapientiȩ
timor dñi. Quiuͦ ad pdicandũ uerbũ. quã ad faciendũ ꝓcliuior est:¬

Expanded text:
livas facere, quia quicunque se in peccatis excusare potius quam accusare nititur, nequaquam opera pietatis quae pro peccatis fiunt in proximos perfecto, sed magis superbo corde largitur. Neque vitis ficus, quia qui divina dilectione se perfecte inebriat, nullum jam de suis erroribus, nisi seipsum accusat. Quis sapiens et disciplinatus inter vos ostendat ex bona csuerat, eosque magisterii gradum tenere vetuerat, quos nec vitae perfectionem nec continentiam linguae habere cernebat, consequenter admonet ut si quis inter eos sapiens et disciplinatus, vel sit vel sibi esse videatur, magis sapienter ipse ac disciplinate vivendo eruditionem suam, quam alios docendo, demonstret. Qui enim mansueto corde et ore sereno bona quae valet operatur, evidens utique dat + hominis sapientis indicium. Principium enim sapientiae timor Domi
Abbreviated transcription (Latin):
qustã portã. Nolite in qͥt głari. & m̃daces esse aduersus ueritatem:
quiaueritas ipsaꝓbat ñ esse gła. dignos eos qͥsapientiȩ uerba
ꝓmentes exore. zelũ amarũ &e ẽtentionis infractuose stucdium.
gestant incorcle. Non ẽ. ista sapientia desur sũ descen dens: sedi
terrena. animalis. diabolica. & paulus att. quia animalis homo¬

Expanded text:
stam portam . Nolite, inquit, gloriari, et mendaces esse adversus veritatem. Quia Veritas ipsa probat non esse gloria dignos eos qui sapientiae verba promentes ex ore, zelum amarum et contentionis infructuosae studium gestant in corde. Non est ista sapientia desursum descendens, sed terrena, animalis, diabolica. Et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
bona tribueret. Petitis &e ñ accipitis. eoqđmale petatis: ut inc̃cumi
uris insumatis. Predixerat eos ñ postulare. & nc̃ dicit eos male petrq
Male petit & ille. qͥ amisso amore suꝑnorũ. infima tantũ quȩrit bona
ꝑcipe: & hȩc ñ adsuftentacionẽ humanȩ fragilitatis. s ad redundanu
libere uoluptatis. hoc ẽ eñi qdđait. ut inc̾cupiscenti is ur̃is insumats
Adulteri. nescitis quia amicicia huiꝰ mundi inimica est dõ: Adulter
recte nũcupat. qͦs derelicto amore sapientiȩ cęlestis: ad aplexũ pociss
a miciciȩ mundialis esse deflexos increpat. qͦs c̃ditore ẽ tẽpto: mamone
magis seruire cernebat. Dixerat eni supͣ deaꝑtis dĩ inimicis. Nonne

Expanded text:
ribueret. Petitis et non accipitis, eo quod male petatis, etc. Praedixerat eos non postulare, et nunc dicit eos male petere, Male petit et ille qui, amisso amore supernorum, infima tantum quaerit bona percipere, et haec non ad sustentationem humanae fragilitatis, sed ad redundantiam liberae voluptatis. Hoc est enim quod ait: Ut in concupiscentiis vestris insumatis. Adulteri, nescitis quia amicitia hujus mundi inrecte nuncupat, quos de amore sapientiae coelestis ad amplexum potius amicitiae mundialis esse deflexos increpat, quos, Conditore contempto, mammonae magis servire cernebat. Dixerat quidem supra de apertis Dei inimicis: Nonne