comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uature cursu quȩ płes ⁊ ꝓpe om̃s tenent ułut exor¬
bitasse tradunt᷑. si diffinitione illa in cludunt᷑. ut
parente omĩum stirpẽ tͣhere ꝯfitendum ẽ. si tamen
uera sunt quȩ de illarum nationũ uarietate ⁊ tan¬
ta int̾ se atq nob̾iscũ diũsitate tͣdunt᷑. Nlam ⁊ symiaᷤ
et c̃copedicos: ⁊ hy fingas. fi nesciremus ñ hoĩes ẽ
s bestias. possent illi historici de sua enriositate
glantes ułut g̾s aliꝗs homimĩ nob impuinta
uanitate m̃tiri. Sed si homines sunt de qͥbꝰ illa mira
conscͥpta s̃. quid si ꝓpt̾ea ds̃ uoluit etiam ñ nullas
g̾s ita c̾are. ne in his monstris q̃ ap̃nos oportet ex
hominibꝰ nasci eiꝰ sapĩam qua nat᷑a infing̾ huma¬
nam ułt arte euiꝰpiã minus ꝑfecti opificis putaremꝰ
eirasse: Non itaq nob̾ uid̾i debet absurdum. ut
quẽadmodũ in singłis quibꝰq gentibꝰ q̃dã monstͣ

Expanded text:
naturae cursu, quem plures et prope omnes tenent, uelut exornaturae cursu, quem plures et prope omnes tenent, uelut exorbitasse traduntur, si definitione illa includuntur, ut patre omnium stirpem trahere confitendum est, si tamen uera sunt quae de illarum nationum uarietate et tanta inter se adque nobiscum diuersitate traduntur. Nam et simias et cercopithecoB et sphingas si nesciremus non homines esse, sed bestias, possent illi historici de sua curiositate gloriantes uelut gentes aliquas hominum nobis inpunita uanitate mentiri. Sed si homines sunt, de quibus illa mira conscripta sunt: quid, si propterea Deus uoluit etiam nonnullas gentes ita creare, ne in his monstris, quae aput nos oportet ex hominibus nasci, eius sapientiam, qua naturam fingit humanam, uelut artem cuiuspiam minus perfecti opificis, putaremus errasse? Non itaque nobis uideri debet absurdum, ut, quem ad modum in singulis quibusque gentibus quaedam monstra
Abbreviated transcription (Latin):
hns plantas.⁊ in eis binos tantũmꝰ digitos. simile ᷤᷤ
iin manꝰ Si aliqͣ gens tał eẽt. illi curiose atq mi¬
⁊̃ hermafroditos mincnpant qͣmius ad modũ rari
sint. difficile ẽ tam̃ ut cempĩbꝰ desint. in quibꝰ sic
ut̾q sexus apparet. ut ex quo potiꝰ debeant acciꝑe
nom̃ inc̃tum sit. Ameliore tamen ħ ẽ mascłino ut
appellarent᷑. loq̃ndi consuetudo p̾ualuit. Nam nemo
umqͣm androgynicas. aut hermafroditas nũcupaũ.
Ante annos aliqͦt nr̃a ẽte memoria. moriente dupplex
homo natꝰ ẽ suꝑioribꝰ m̃bris. inferioribꝰ simplex.
Nam duo erant capita. duo pectora. quatuor manꝰ.
uent̾ aut̃ unis ⁊ pedes duo siẽ uni homini. S̾. tã
diu uix̃. ut multos ad eum uidendũ forma contͣ¬
heret. Quis aut̃ ꝯ memorare possit. humanos fetꝰ
longe dissumiles his ex quibꝰ eos natos eẽ c̃tissimũ
ẽ : Sic̃ gͦ hec ex uno illo negari non possunt originẽ

Expanded text:
habens plantas et in eis binos tantummodo digitos, similes habens plantas et in eis binos tantummodo digitos, similes et manus. Si aliqua gens talis esset, illi curiosae adque mietiam Hermaphroditos nuncupant, quamuis admodum rari sint, difficile est tamen ut temporibus desint, in quibus sic uterque sexus apparet, ut, ex quo potius debeant accipere nomen, incertum sit; a meliore tamen, hoc est a masculino, ut appellarentur, loquendi consuetudo praeualuit. Nam nemo umquam Androgynaecas aut Hermaphroditas nuncupauit. Ante annos aliquot, nostra certe memoria, in Oriente duplex homo natus est superioribus membris, inferioribus simplex. Nam duo erant capita, duo pectora, quattuor manus, uenter autem unus, et pedes duo, sicut uni homini; et tam diu uixit, ut multos ad eum uidendum fama contraheret. Quis autem omnes commemorare possit humanos fetus longe dissimiles his, ex quibus eos natos esse certissimum est? Sicut ergo haec ex illo uno negari non possunt originem
Abbreviated transcription (Latin):
tatam sensibꝰ gerat corpis formã. seu colorẽ. sus
natura obtinuerit: ⁊ quid ipsa raritate mirabile.
Quał aut̃ rõ reddit᷑ de monstruosis ap̃ nos hominũ
partuibꝰ. talis de monstruosis qͥbꝰdam gentibꝰ reddi
p̃ͣ. Ds̃ enim c̾ator ẽ omniũ. qͥ uͥ ⁊ qño cari qͥd opor¬
teat uł oportũit ipse mouit. sciens uniu̾sitatis pul¬
cͥtudinẽ quaꝵ partium uł similitudine uł diu̾si¬
tate contexat. S qui totum inspicẽ ñ pot̾ tamꝗͣ.
deformitate partis offendit᷑. qm̃ cu congruat ⁊ qͦ
referat᷑ ignorat. Pluribꝰ qͣm qͥnis digitis in manibꝰ
et pedibꝰ nasci homines nouimue. ⁊ ħ leuior ẽ qͣm
illa distantia. Sed tam̃ absit ut quis ita desipiat.
ut existimet in nũo humanoꝵ digitoꝵ enrasse c̾ato¬
rem. qͣmuis nesciens cur ħ fec̃it. Ita ⁊ si maior di¬
u̾sitas oriatur scit ille quid eg̃it cꝰ oꝑa iuste nemo
rep̾hend̾. Ap̃ iponẽ ⁊ aruĩ ẽ homo quasi lunatas

Expanded text:
tatam sensibus gerat corporis formam seu colorem siue natura obtinuerit et quid sit ipsa raritate mirabile. Qualis autem ratio redditur de monstrosis aput nos hominum partubus, tpotest. Deus enim creator est omnium, qui ubi et quando creari quid oporteat uel oportuerit, ipse nouit, sciens uniuersitatis pulchritudinem quarum partium uel similitudine uel diuersitate contexat. Sed qui totum inspicere non potest, tamquam deformitate partis offenditur, quoniam cui congruat et quo referatur ignorat. Pluribus quam quinis digitis in manibus et pedibus nasci homines nouimus; et haec leuior est quam ulla distantia; sed tamen absit, ut quis ita desipiat, ut existimet in numero humanorum digitorum errasse Creatorem, quamuis nesciens quur hoc fecerit. Ita etsi maior diuersitas oriatur, scit ille quid egerit, cuius opera iuste nemo reprehendit. Aput Hipponem Zaritum est homo quasi lunatas
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ qui semꝑ ẽ uͥq totꝰ. sed descend̾e dr̃ cum aliquid
fac in t̾ra qd p̾t̾ usitatum nat᷑e cursũ mirabilit̃ factũ.
p̾sentiam qͦdãmꝰ eiꝰ ostñdat. nec uidendo discit ad tp̃s
uis possit intelligi ds̃ ad illam ciuitatẽ descendisse. qr
descender̃ angłi eiꝰ in quibꝰ habitat. ut qd adiunctũ ẽ.
et dix̃ dñs ds̃. Ecce genus unũ ⁊ labiũ unũ om̃ĩũ
⁊ cȩt̾a. ac dem̃ additum. uenitȩ ⁊ descendentes con

Expanded text:
s semper, sed descendere dicitur, cum aliquid facit in terra: quod praeter usitatum naturae cursum mirabiliter factum, praesentiam quodammodo ejus ostendit. Nec videndo discit ad tempus, uis possit intellegi Deus ad illam ciuitatem descendisse, quia descenderunt angeli eius in quibus habitat: ut, quod adiunctum est: Et dixit Dominus Deus: Ecce genus unum et labium unum omnium, et cetera, ac deinde additum
Abbreviated transcription (Latin):
nite et descendentes confundamꝰ ibi linguã eoꝵ.
si aliqͥd eẽt qd angłos ꝓbib̾et intelligi. quibꝰ potius¬
conuenit uenire ad dm̃ motibꝰ sc̃ĩs. ħ ẽ cogitatio¬
nibꝰ piis quibꝰ ab eis consulit᷑ immutabił u̾itas
tamqͣm lex et̃na. in illa eoꝵ curia suꝑna. Neq enĩ
ipsi sͥ sunt u̾itas. s c̾at̾cis participes u̾itatis. Ad
illam mouent᷑ tamqͣm ad fontẽ uite. ut q̃ ñ hñt
exx seipsis capiant ex ipsa. ⁊ eoꝵ stabił ẽ iste motꝰ
quo ueniunt qui non recedunt.
ec sic loquit᷑
angnis ds̃. qͣm̃ nos inuicẽ nob̾. uł d̾o uł angłi.
uł ipsi angłi nob̾. siue ꝑ illos ds̃ nob̾. s in ef¬
fabili suo mͦ nob̾ aut̃ ħ indicat᷑ nr̃o mͦ. Dĩ quippe
sublimior añ suum factum locutio. ipsiꝰ sui facti ẽ
ĩmutabił rõ quȩ ñ ht̃ sonũ strepentẽ atq tͣnseuntẽ.
s iuĩ sempit̾ne manentẽ.⁊ tp̃ralit̾ oꝑante. hac loqͥt᷑

Expanded text:
cendentes confundamus ibi linguam eorum, si aliquid esset, quod angelos prohiberet intellegi, quibus potiusconuenit uenire ad Deum motibus sanctis, hoc est cogitationibus piis, quibus ab eis consulitur incommutabilis Veritas, tamquam lex aeterna in illa eorum curia superna. Neque enim sibi ipsi sunt ueritas, sed creatricis participes Veritatis ad illam mouentur, tamquam ad fontem uitae, ut, quod non habent ex se ipsis, capiant ex ipsa. Et eorum stabilis est iste motus, quo ueniunt, qui non recedunt Nec sic loquitur angelis Deus, quo modo nos in uicem nobis uel Deo uel angelis uel ipsi angeli nobis siue per illos Deus nobis. sed ineffabili suo modo; nobis autem hoc indicatur nostro modo. Dei quippe sublimior ante suum factum locutio ipsius sui facti est inmutabilis ratio, quae non habet sonum strepentem adque transeuntem, sed uim sempiterne manen
Abbreviated transcription (Latin):
tis magnȩ. cꝰcuntatis nom̃ ex illiꝰ noĩe diriuatũ ẽ.
ut amino inmue uocaret᷑. Assur aũ uñ assirii ñ fuit
infiliis cham medii filii noȩ. s infilii sem reꝑit᷑. qui
fuit noȩ maximus filiꝰ. Uñ apparet de ꝓgenie sem
exortos fuisse qui pꝰea regnũ gigantis illiꝰ obtin̾ent.¬

Expanded text:
 ciuitatis nomen ex illius nomine deriuatum est,  ciuitatis nomen ex illius nomine deriuatum est, ut a Nino Nineue uocaretur. Assur autem, unde Assyrii, non fuit in filiis Cham, medii filii Noe, sed in filiis Sem reperitur, qui fuit Noe maximus filius. Unde apparet de progenie Sem. exortos fuisse, qui postea regnum gigantis illius obtinerent
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra sannaar. De t̾ra illa exciit assur ⁊ edificauit in¬
nuen ⁊ roboth euntatẽ. ⁊ chalac.⁊ dasen int̾ mediũ
niniuen ⁊ calac. ħ cuutas magna. Iste porro chus
pat̾ gigantis nembroth pͥmꝰ noiatꝰ ẽ infilus cham. cꝰ
.u. filii iam fuerant ꝯputati.⁊ nepotes duo.S istũ
gigantẽ aut pꝰ nepotes suos natos genuit. aut qͥ ẽ
c̾dibiliꝰ scorsum de illo ꝓpt̾ eͤminentiã scͥptura locuta
ẽ. qño quidẽ ⁊ regnum eiꝰ ꝯmemoratũ ẽ cꝰ initiũ erat
illa nobilissima babilon cuutas.⁊ quę uixeta cõme¬
moratȩ s̃ siue cuntates siue regiones. Qd̾ u̾o dictũ ẽ¬
de t̾ra illa .i. de t̾ra sẽnaar quȩ ꝑtinebat ad regnum
nembroth exisse assur ⁊ edificasse nimuen⁊⁊ alias qͣs
ꝯtexuit ciuitates. longe pꝰea factii ẽ. Id̾ ea hac occa¬
sione ꝑstruiã ꝓpt̾ nobilitatẽ regni assirioꝵ q̃ mira¬
bilit̾ dilatauit nimis belifiliꝰ ꝯditor niniue ciuita

Expanded text:
it Assur et aedificauit Nineuen et Roboth ciuitatem et Chalach et Dasem inter medium Nineuae et Chalach: haec ciuitas magna. Iste porro Chus, pater gigantis Nebroth, primus nominatus est in filiis Cham, cuius quinque filii iam fuerant conputati et nepotes duo. Sed istum gigantem aut post nepotes suos natos genuit, aut, quod est credibilius, seorsum de illo propter eius eminentiam scriptura locuta est; quando quidem et regnum eius commemoratum est, cuius initium erat illa nobilissima Babylon ciuitas, et quae iuxta commemoratae sunt siue ciuitates siue regiones. Quod uero dictum ede terra illa, id est de terra Sennaar, quae pertinebat ad regnum Nebroth, exisse Assur et aedificasse Nineuen et alias quas contexuit ciuitates, longe postea factum est, quod ex hac occasione perstrinxit propter nobilitatem regni Assyriorum, quod mirabiliter dila
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmutabilẽ c̾at᷑am loquit᷑ siue sp̃alibꝰ imaginibꝰ nr̃o
sp̃ui. siue corpalibꝰ uocibꝰ corꝑis sensui. Illd̾ sane qͥ
dictum ẽ.⁊ nc̃ ñ deficient ex illis omĩa quę conati
fu̾nt facẽ. non dic̾tũ ẽ confirmando.s tamqͣm
int̾ro gando sic̃ solet a cõminantibꝰ diei quẽ ad modũ
ait quidã. non arma expedient. totaq eoc urbe se¬
q̃ntur. Sic gͦ accipiendũ ẽ tamqͣm dix̾̃it. nõne
omĩa deficient ex illis quȩ conati fu̾int face̾. s si ita

Expanded text:
mutabilem creaturam loquitur, siue spiritalibus imaginibus nostro spiritui siue corporalibus uocibus corporis sensui. Illud sane quod dictum est: Et nunc non deficient ex illis omnia, quae conati fuerint facere, non dictum est confirmando, sed tamquam interrogando, sicut solet a comminantibus dici, quem ad modum ait quidam: Non arma expedient totaque ex urbe sequentur? Sic ergo accipiendum est, tamquam dixerit: \'Nonne omnia deficient ex illis, quae co
Abbreviated transcription (Latin):
qr ẽ impia sig̾cata suꝑbia. Mlerito aut̃ malꝰ puint᷑
affectꝰ. ⁊̃ cuñ succidit effectꝰ. Genus uͦ ipsũ pͦne quale
fuit: qm̃ dñatio imꝑantis in lingua ẽ. ibi ẽ damnata
suꝑbia ut ñ intelliget᷑ iubens hoĩ. qui noluit intel¬
ligẽ ut obediret dõ iubenti. Sic illa conspiratio diᷤ¬
soluta ẽ. cum quisq ab eo quem ñ intelligebat absce¬
d̾et nec se nͥ ad eũ cum quo loqui potãt ag̾garet. S ꝑ
linguas d̾uise sunt gentes. disꝑseq ꝑ t̾ras. sic̃ dõ pla¬
cuit quiħ modis occultis nob̾q in comp̾hensibilibꝰ
fecit.

Expanded text:
ia significata superbia. Merito autem malus punitur affectus, etiam cui non succedit effectus. Genus vero ipsum poenae quale fuit? Quoniam dominatio imperantis in lingua est, ibi damnata est superbia, ut non intelligeretur jubens homini, qui noluit intelligere ut obediret Deo jubenti. Sic illa conspiratio dissoluta est, cum quisque ab eo quem non intelligebat, abscederet, nec se nisi ei, cum quo loqui poterat, aggregaret: et per linguas divisae sunt gentes, dispersaeque per terras, sicut Deo placuit, qui hoc modis occultis nobisque incomprehensibilibus fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
bia omĩs tr̃ȩ. & iñ disꝑsit illos dñs d̾s. suꝑ faciẽ oĩs
t̾re. Ista cuntas quȩ appellata ẽ confusio. ipsa ẽ
babilon. cꝰ mirabilẽ constructionẽ ⁊̃ gentium om̃dat
Babilon quippe int̾p̾tat᷑ confusio: Uñ colligit᷑ gigantẽ
illii nembioth fuisse illiꝰꝯditorem qd̃ suꝑiꝰ breuit fu̾at
intimatũ. uͥ cum de illo scͥpt᷑a loq̃ret᷑. ait initium
regni eiꝰ fuiisse babilonem .i. q̃ ciuitatũ cȩt̾aꝵ gereret
pͥncipatum nͥ eẽt tamqͣm in metpoli habitacłm regni.
qͣmuis ꝑfecta ñ fu̾it usq in tantũ modũ qͣntũ suꝑba
cogitabat impietas. Nam nimia disponebat᷑ al¬
titudo quȩ dicta ẽ usq incȩlũ siue uniꝰ tiuris eiꝰ ꝙͣ¬

Expanded text:
bia omnis terrae; et inde dispersit illos Dominus Deus super faciem omnis terrae. Ista ciuitas, quae appellata est confusio, ipsa est Babylon, cuius mirabilem constructionem etiam gentium commendat Babylon quippe interpretatur confusio. Unde colligitur, gigantem illum Nebroth fuisse illius conditorem, quod superius breuiter fuerat intimatum, ubi, cum de illo scriptura loqueretur, ait initium regni eius fuisse Babylonem, id est quae ciuitatum ceterarum gereret principatquamvis perfecta non fuerit usque in tantum modum, quantum superba cogitabat impietas. Nam nimia disponebatur altitudo, quae dicta est usque in coelum, sive unius turris e
Abbreviated transcription (Latin):
senĩ.s ab illo quintꝰ in ꝓgenitoꝵ serie reꝑitur. Sem
quippe inalios filios gn̾ arphaxat. Arphaxat aut̃¬
gñ chaynan. chaynan gñ sala. Sala gñ heber. Nõ
itaq frustͣ ipse pͥmus ẽ noĩatꝰ in ꝓgenie ueniente¬
hebreos cum ⁊ alia possit eẽ opimo. ut ex habrahã
q̃ ex heber heberei appellatis̃. Ac dem̃ una detͣcta
litt̾a hebrei qͣm linguã solꝰ ppłs isrł potuit optiñ̾e.¬

Expanded text:
Sem, sed ab illo quintus in progenitorum serie reperitur. Sem Sem, sed ab illo quintus in progenitorum serie reperitur. Sem quippe inter alios filios genuit Arphaxat, Arphaxat genuit Cainan, Cainan genuit Sala, Sala genuit Heber. Non itaque frustra ipse pHebereos; cum et alia possit esse opinio, ut ex Abraham, um est, quod ex Heber Heberei appellati sunt, ac deinde, una detruncata littera, Hebraei: quam linguam solus Israel populus potuit obt
Abbreviated transcription (Latin):
uocabat᷑ mesraim.⁊ cõmemorant᷑ qͦs geñ ñ tamꝙͣ.
singłi homines s nationes septem.  de sexta ułut
de sexto filio gens cõmemorat᷑ exisse. quȩ appellat᷑
philistiim uñ fiunt octo. Iñ it̾m ad chanaan redit᷑. in
tatibꝰ dr̃. ac ꝑħ filiis nepotibꝰq ꝯputatis. de ꝓgenie
cham .xxx.i. geniti eẽ referiuit᷑. Restat ꝯmemo¬
rare filios sem maxximi filii noȩ. ad eũ qͥppe gͣdatim
gn̾ationũ istaꝵ ꝑueñ a minimo exorta nairatio.
Sed uñ incipunt cõmemorari filii sem. ht̃ quiddã
obscuritatis. qd̾ expositione illustnͣdũ ẽ. qr ⁊ multũ
ad rẽ ꝑtinet qͣm requirimꝰ. Sic enĩ legit᷑. W sem natꝰ
ẽ ⁊ ipsi patͥ omiñ filioꝵ heber: fr̃i iaphet maiori.
ẽ heber. qui sem pat̾ ẽ omiũ filioꝵ. Sem gͦ patͥarchã
intelligi uoluit omiũ qͥ de stirpe eiꝰ exorti s̃ qͦs cõ¬
memoratus ẽ siue sint filii. sine nepotes ⁊ ꝓnepotes
⁊ deinceps indidẽ exorti. Non sane illũ heber gen̾

Expanded text:
vocabatur Mesraim: et commemorantur quos genuit, non tanquam singuli homines, sed nationes septem, et de sexta, velut de sexto filio, gens commemoratur exisse, quae appellatur Philistiim: unde fiunt octo. Inde iterum ad Chanaan reditur; in Ac per hoc filiis nepotibusque conputatis de progenie Cham triginta unus geniti referuntur. Restat commemorare filios Sem, maximi filii Noe; ad eum quippe gradatim generationum istarum peruenit a minimo exorta narratio. Sed unde incipiunt commemorari filii Sem, habet quiddam obscuritatis, quod expositione inlustrandum est, quia et multum ad rem pertinet, quam requirimus. Sic enim legitur: Et Sem natus est, et ipsi patri omnium filiorum, Heber, fratri Iapheth maiori. est Heber, qui Sem pater est omnium filiorum. Sem ergo patriarcham intellegi uoluit omnium, qui de stirpe eius exorti sunt, quos commemoraturus est, siue sint filii, siue nepotes et pronepotes et deinceps indidem exorti. Non sane istum Heber genuit
Abbreviated transcription (Latin):
in tͥbubꝰ sus. sc̾m linguas suas in regionibꝰ sins. ⁊
fac̾e̾ nequier̃. Nam qua alia causa cũ filii iaphet.uiii.
enum̾ent᷑ ex duobꝰ eoꝵ tantum nati filii cõmemo¬
posfitas attexit᷑. Numqͥd cet̾i sine filiis remanser̃
Absit ħ cde. si gentes ꝓpt̾ qͣs omemorari digni eẽt
ñ utiq fecer̃. qr sic̃ nascebant᷑. aliis gentibꝰ addebi᷑.
um gͦ in siuns linguis
iste gentes finisse re¬
ferant᷑. redit tñ nairator ad illd̾ tp̃s qño urd
lingua omĩũ fuit: ⁊ iñ iam exponit qͥd accid̾it ist

Expanded text:
nguas suas in regionibus suis etfacere nequiuerunt. Nam qua alia causa, cum filii Iapheth octo enumerentur, ex duobus eorum tantum filii nati commemom tantum posteritas attexitur? Numquid caeteri sine filiis remanserunt? Absit hoc credere. Sed gentes propter quas commemorari digni essent, non utique fecerunt: quia sicut nascebantur, aliis gentibus addebantur. Cum ergo in suis linguis istae gentes fuisse referantur, redit tamen narrator ad illud tempus quando una lingua omnium fuit, et inde jam exponit quid acciderit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
membra. om̃sq illas notissimas. iiiͦi amiꝑ
turbationes cupiditatẽ. timorẽ. leticiã. tͥsticia
quasi origenes omĩũ pecc̃oꝵ atq uitioꝵ uolen
intelligi ex corpore accid̾e. subung̾ et dic̃. hẽ
metuunt. cupiuntq dolẽt gaudentq nec auh
suspiciunt elause tenebris: ⁊ carẽe ceco. tani alit
se ht̃ fides nr̃a. Nam corruptio corpris quę
ato grauat am̃am. non pecci pͥmi e causa so
pena. nec caro corruptibilis animã peccatricẽ
s amina peccatriae fec̾ eẽ corruptibilẽ carnem.
Ex qua corruptione carnis licet existant quedã
meitam̃ta uitiorum et ipsa desid̾ia itiosa. ñ
tamen omnia uite iniq uitia tͥbunda sunt
carm ne abhis omnibꝰ purgemus abłm qui nõ
ht̃ carnẽ. R̾ si enim abłs formeator. uł ebriosus
uoluptates non pot̾ dici. cum etiam talium
pecc̃oꝵ suasoꝵ et instigator occultus ẽ. maxime
suꝑbꝰ e. atq inundꝰ. Quȩ illum uiciositas sie ob¬

Expanded text:
membra, omnesque illas notissimas quattuor animembra, omnesque illas notissimas quattuor animi perturbationes, cupiditatem timorem, laetitiam tristitiam, quasi origines omnium peccatorum adque uitiorum uolens intellegi expiuntque, dolent gaudentque, nec auras Suspiciunt, clausae tenebris et carcere coeco: tamen aliter se habet fides nostra. Nam corruptio corporis, quae aggravat animam, non peccati primi est causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem, sed anima peccatrix fecit esse corruptibilem carnem. Ex qua corruptione carnis licet existant quaedam incitamenta vitiorum, et ipsa desideria vitiosa: non tamen omnia vitae iniquae vitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem. Etsi enim diabolus fornicator vel ebriosus, uoluptates, non potest dici, cum sit etiam talium peccatorum suasor et instigator occultus: est tamen maxime superbus adque inuidus. Quae illum uitiositas sic ob
Abbreviated transcription (Latin):
non manu factam ęt̾nam in celis. & enĩ inħ̃
ingemiscimꝰ habitacłm nr̃m qd̾̃ de celo ẽ suꝑ¬
indui cupientes. si tamen et induti ñ nudi
innuemamur. & enim qui sumus inhac habi¬
tatione ingemiscimꝰ granati. inquo nolumus
ex poliari s suꝑ uestiri. ut absorbeat᷑ mortale
a unita. X ad grauam᷑ gͦ corruptibili corpore.
et ipsius ad grauationis eausam ñ naturã sub¬
stantiamq corporis s eius corruptionẽ scientes.
nolumus corpore expoliari. s eiꝰ immortalita¬
te uestiri.⁊ tunc enim erit. s quia corrupt¬
bile non erit non grauabit. Ad grauat gͦ nunc
am̃am corpis corruptibile. ⁊ depͥmit t̾rena
in habitatio sensum multa cogitantẽ. Uerũp
tamen qui omĩa mala amĩe eoc corpore putant
accidisse. in eirore sunt. Quamius enĩ uirgli
platonicã uideatur luculentis u̾b explicare
sententiã dicens. igneus ẽ ollis uigor et ede¬
stis origo seminibꝰ. qͣntum non noxia corpon
tardant t̾reniq hebetant artus moribundas

Expanded text:
u factam aeternam in caelis. Etenim in hoc ingemescimus, habitaculum nostrum quod de caelo est superindui cupientes; si tamen et induti, non nudi inueniamur. Etenim qui sumus in hac habitatione, ingemescimus grauati, in quo nolumus exspoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. Et adgrauamur ergo corruptibili corpore, et ipsius adgrauationis causam non naturam substantiamque corporis, sed eius corruptionem scientes nolumus corpore spoliari, sed eius inmortalitate uestiri. Et tunc enim erit, sed quia corruptibile non erit, non grauabit. Adgrauat ergo nunc animam corpus corruptibile, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. Verum tamen qui omnia mala animae ex corpore putant accidisse, in errore sunt. Quamuis enim Vergilius Platonicam uideatur luculentis uersibus explicare sententiam dicens: Igneus est illis uigor et caelestis origo Seminibus, quantum non noxia corpora tardant Terrenique hebetant artus moribundaque
Abbreviated transcription (Latin):
tuisse gigni filios opinant᷑. alii seͥpturas diuinas
ubi legitur pꝰ peccatum pudiusse nuditatis. ⁊ pu¬
denda eẽ contecta ꝓrsus non accipientes. s infidelit̾
irridentes. Alii uero qͣnnus ea accipiant et honorẽt.
illd̾ tam̃ qd̾ dictum ẽ. crescite ⁊ multiplieamini non
scãm carnalẽ fecunditatẽ uolunt intelligi q ⁊ scłm

Expanded text:
tuisse gigni filios opinantur, alii scripturas diuinas, tuisse gigni filios opinantur, alii scripturas diuinas, ubi legitur post peccatum puduisse nuditatis et pudenda esse contecta, prorsus non accipientes, sed infideliter inridentes; alii uero quamuis eas accipiant et honorent, illud tamen quod dictum est: Crescite et multiplicamini, non secundum carnalem fecunditatem uolunt
Abbreviated transcription (Latin):
a cuiꝰ nexii nullus eruitur. nͥ id qd̾ cũ om̃s in uno
eẽnt in comunẽ ꝑniciẽ ꝑpetratũ ẽ.⁊ dĩ iusticia uin¬
dicatũ dĩ gr̃a in singłis ex piet᷑. Absit itaq ut cre
damus illos comuges in ꝑadiso ꝯstitutos ꝑ hane
libidinẽ de qua erubescendo eadẽ membra ted̾ut᷑.
impleturos fuisse qd̾ insua bñdictione ds dix. ereᷤᷤ¬
cite ⁊ multiplicamini ⁊ replete t̾ram. Post pec̃em
quippe orta ẽ hex libido. pꝰ peccatũ eã natura nõ
impudens amissa potestate eui corpꝰ ex omĩ par¬
te seriebat. sensit. attendit. erubuit. oꝑuit. Illa
uͦ bñdictio nuptiaꝵ ut comuncti eresc̾ent ⁊ mul¬
tiplicarent᷑ ⁊ implerent t̾ram. qͣmins u n deli¬
quentibꝰ manserit. tam̃ anteqͣm delinquerent
data ẽ. ut cognosceret᷑ ꝓereatio filioꝵ ad głam comi¬
bii non ad penam ꝑtin̾e pecci. Sed nunc homines
etiã ipsam honestatẽ erubescere nuptiaꝵ non po¬

Expanded text:
a cuius nexu nullus eruitur, nisi id quod, cum omnes in uno a cuius nexu nullus eruitur, nisi id quod, cum omnes in uno essent, in communem perniciem perpetratum est et Dei iustitia uindicatum, Dei gradamus illos coniuges in paradiso constitutos per hanc libidinem, de qua erubescendo eadem membra texerunt, inpleturos fuisse quod in sua benedictione Deus dixit: Crescite et multiplicamini et replete terram. Post peccatum quippe orta est haec libido; post peccatum eam natura non inpudens amissa potestate, cui corpus ex omni parte seruiebat, sensit adtendit, erubuit ciuitate. Illa uero benedictio nuptiarum, ut coniugati crescerent et multiplicarentur et inplerent terram, quamuis et in delinquentibus manserit, tamen antequam delinquerent data est, ut cognosceretur procreationem filiorum ad gloriam conubii. non ad poenam pertinere peccati. Sed nunc homines, etiam ipsam honestatem erubescere nuptiarum, non po
Abbreviated transcription (Latin):
referunt᷑. potiꝰ arbitror concũbentiũ motus dedise
ocłis hominũ neseientiũ quid sub pallio tegẽt᷑. qͣn
humano p̃m̃te conspectu potuisse illã ꝑagi uolui¬
tatem. Ibi enim philosophi non erubescebant uidi
se uelle coneub̾e. ubi libido ipsa erubesc̾et surge.
Et nunc uidemus adhuc ẽẽ p̃hilosophos cinicos. hii
enĩ funt. qui non solum anenuint᷑ pallio. ueꝵ eal
danem ferunt. Hemo tam̃ eoꝵ audet ħ fac̃e. Qd̃ si
aliqui ansi eẽnt. non dicam ictibꝰ lapidantiũ certe
conspuentiũ salius obruerent᷑. Eudet igit᷑ huiꝰ li¬
bidinis humanã sinc ulla dubitatione naturã. et
talia membra solis sius motibꝰ subdidit. ⁊ potesta¬
ti uoluntatis eripuit. satis ostendit᷑ quid sit homi¬
nis illi pͥme inobedientiȩ retͥbutũ. Id̾ in ea maxi¬
mȩ parte oportuit apparere. qͣ gen̾at᷑ ipsa natura.
quȩ in illo pͥmo ⁊ magno indet̾iꝰ ẽ mutata pecẽo.

Expanded text:
referuntur, potius arbitror concumbentium motus dedisse referuntur, potius arbitror concumbentium motus dedisse oculis hominum nescientium quid sub pallio gereretur, quam humano premente conspectu potuisse illam peragi uoluptatem. Ibi enim philosophi non erubescebant uideri se uelle concumbere, ubi libido ipsa erubesceret surgere. Et nunc uidemus adhuc esse philosophos Cynicos; hi enim sunt, qui non solum amiciuntur pallio, uerum etiam clauam ferunt; nemo tamen eorum audet hoc facere, quod si aliqui ausi essent, ut non dicam ictibus lapidantium, certe conspuentium saliuis obruerentur. Pudet igitur huius libidinis humanam sine ulla dubitatione naturam, et nitalia corporis membra solis suis motibus subdidit et potestati uoluntatis eripuit, satis ostenditur, quid sit hominis illi primae inoboedientiae retributum; quod in ea parte maxime oportuit apparere, qua generatur ipsa natura, quae illo primo et magno in deterius est mutata peccato;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ msi ipsa uł ultro uł excitata surrex̾it. Hoc ẽ quod
pudet. ħ ẽ qd̾ intuentiũ ocłes erubescendo deuitat.
Magisq fert homo exepectantiũ multitudinẽ qͣndon
niste irascit᷑ homini. qͣm uł unius aspectũ ⁊ qͣndo
cinici non uider̃ ꝓferentes contͣ humanã u̾ecundiĩ
quid aluid qͣm caninã ħ ẽ inmundã impudentẽs
sententiam: ut scilicet qm̃ iustũ ẽ qd̾ fit inuxore.
palã non pudeat id agẽ. nec in uico aut in platea
qualib coniuigalẽ concubitũ deuitare. Uic̃ tamen
pudor naturał. opinionẽ huiꝰ enoris. Nam si ꝑhibet̃
ħ aliquando głabundũ fecisse chiogenẽ ita putantꝰ
sectam suã nobiliorẽ futurã. si in hominũ memona
insignior eiꝰ ĩpudentia figeret᷑. postea tam̃ acimies
fieri cessatum ẽ. Plusq ualuit pudor ut erubesas
hominibꝰ homines qͣm eiror ut homines eanibꝰ eͥ
similes affectarent. Uñ ⁊ illũ uł illos qui hoc fecile

Expanded text:
et nisi ipsa uel ultro uel excitata surrexerit. Hoc est quod et nisi ipsa uel ultro uel excitata surrexerit. Hoc est quod pudet, hoc est quod intuentium oculos erubescendo deuitat; magisque fert homo spectantium multitudinem, quando iniuste irascitur homini, quam uel unius aspectum et quando Cynici, non uiderunt, proferentes contra humanam uerecundiam quid aliud quam caninam, hoc est inmundam inpudentemque sentpalam non pudeat id agere; nec in vico aut platea qualibet conjugalem concubitum devitare. Vicit tamen pudor naturalis opinionem hujus erroris. Nam etsi perhibent hoc aliquando gloriabundum fecisse Diogenem, ita putantem sectam suam nobiliorem futuram, si in hominum memoria insignior eius inpudentia figeretur, postea tamen a Cynicis fieri cessatum est, plusque ualuit pudor, ut erubescerent homines hominibus, quam error, ut homines canibus esse similes adfectarent. Unde et illum uel illos, qui hoc fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
ante peccatum uiciose non erant. Non enĩ contͣ
rectam uoluntatẽ ad aliquid mouebant᷑. unde ne¬
cesse cẽt eas rõms tamꝗͣ. frenis regentibꝰ abstin̾e. Na
do ⁊ repugnando modifieant᷑. non ẽ utiq sanitas
ex natura. s langor ex culpa. Quod aut̃ ire oꝑa
aliarumq affectionũ in quibꝰq dictis atq factis
ñ sic abscondit u̾ecundia. ut oꝑa libidinis quȩ fi¬
unt genitalibꝰ membris. quid cause ẽ nisi quia
ceta mẽbra corp̃ris non ipse affectiones. s cũ eis cõ¬
senserit uoluntas monet quȩ in usu eoꝵ omnino
dñatur: Nam quisqͥs u̾bum emittit iratꝰ. uł etiã
quẽqͣm ꝑcutit. non possit ħ fac̾e̾ nisi lingua ⁊ man
iubente quodãmͦ uoluntate mou̾et᷑. quę mebͣ etiã
cũ ira nulla. mouent᷑ eadẽ uoluntate. At u̾o geni¬
tales corporis partes. ita libido suo uiri quodãm
mancipauit. ut mou̾i non ualeant si ipsa defuerit.

Expanded text:
ante peccatum uitiosae non erant. Non enim contra ante peccatum uitiosae non erant. Non enim contra rectam uoluntatem ad aliquid mouebantur, unde necesse esset eas rationis tamquam frenis regentibus abstinere. Nam do et repugnando modificantur, non est utique sanitas ex natura, sed languor ex culpa. Quod autem irae opera aliarumque adfectionum in quibusque dictis adque factis non sic abscondit uerecundia, ut opera libidinis, quae fiunt genitalibus membris, quid causae est, nisi quia in ceteris membra corporis non ipsae adfectiones, sed, cum eis consenserit, uoluntas mouet, quae in usu eorum omnino dominatur? Nam quisquis uerbum emittit iratus uel etiam quemquam percutit, non posset hoc facere, nisi lingua et manus iubente quodam modo uoluntate mouerentur; quae membra, etiam cum ira nulla est, mouentur eadem uoluntate. At uero genitales corporis partes ita libido suo iuri quodam modo mancipauit, ut moueri non ualeant, si ipsa defuerit
Abbreviated transcription (Latin):
quod deceat ex natura. ut etiam qd pudeat comitet᷑
ex pena: huic ẽ qd̃ ⁊ illi philosophi qui u̾itati ꝓpͥus
accesser̃. iram atq libidinẽ uiciosas animi partes eẽ
confessi s̃. eo qd̾ turpide atq in ordinate mou̾ent᷑. ad
ea etiam quȩ sapientiã ꝑpetͣri uetat. ac ꝑ hoc opus
hr̃e mod̾atͥeẽ m̃tẽ atq rõnẽ quam partẽ animi tc̃iã
ułut in arte qͣdã ad istas regendas ꝑhibent collo ca¬
tam ut illa imꝑante istis seruientibꝰ possit in homine
iusticia ex om̃i animi parte seruari. he gͥ partes
quas ⁊ in homine sapiente ac temꝑante fatent᷑ eẽ
uitiosas. ut eas abhis rebꝰ ad quas iniuste mouent᷑
mens compescendo ⁊ cohibendo refrenet ac reuo¬
cet. atq ad ea ꝑmittat quȩ sapientiȩ lege cõcessa
sunt. sic̃ ad iram ex̃cendã iustã coereicionẽ libidinẽ
ad ꝓpagande ꝓlis officiũ. he inqͣm partes ĩ ꝑadiso

Expanded text:
quod deceat ex natura, ut etiam quod pudeat comitetur quod deceat ex natura, ut etiam quod pudeat comitetur erint. Hinc est quod et illi philosophi, qui ueritati propius accesserunt, iram adque libidinem uitiosas animi partes esse confessi sunt, eo quod turbide adque inordinate mouerentur ad ea etiam, quae sapientia perpetrari uetat, ac per hoc opus habere moderatrice mente adque ratione. Quam partem animi tertiam uelut in arce quadam ad istas regendas perhibent conlocatam, ut illa imperante, istis seruientibus possit in homine iustitia ex omni animi parte seruari. Hae igitur partes, quas et in homine sapiente ac temperante fatentur esse uitiosas, ut eas ab his rebus, ad quas iniuste mouentur, mens conpescendo et cohibendo refrenet ac reuocet adque ad ea permittat, quae sapientiae lege concessa sunt sicut iram ad exercendam iustam cohercitionem, sicut libidinem ad propagandae prolis officium — hae, inquam, partes in paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
latibula illuis feditatis. Sed hanc etiam ipsi turpes
turpitudinẽ uocant. euiꝰ licet sint amatores. osten¬
tatores ẽẽ non audent. Quid concubitꝰ comugalis
qui scd̾m matrimonialiũ p̃scpta tabularũ ꝓcrean¬
dorum fit causa lib̾orum. nonne et ipse qͣmquã sit
licitus ⁊ honestus remotũ ab arbitris cubile reqͥrit:
Nonne om̃s famłos atq etiam ipsos paranĩphos et
quoseũq ingredi quelib necessitudo ꝑmiserat ante
mittet foras. qͣm uł blandiri comux comugi incipiat:
eloquii omĩa recte facta inluce se collocari uolunt.
enim nescit ut filii ꝓcrehent᷑ quod int̾ se comuges
agant. quando qͥdẽ ut id agatur tanta cȩlebritate
ducunt᷑ uxores: et tam̃ cum agit᷑ unde filii nascant᷑.
nec ipsi filii siqui inde iã nati s̃ testes fieri ꝑmittut᷑.
Sic enĩ hoc recte factũ adsui noticiã lucẽ appetit am̃oꝵ
ut tamen refugiat ocłoꝵ. Unde hoc nisi quia sic gerit᷑

Expanded text:
 remouere latibula illius foeditatis. Sed hanc etiam ipsi turpes  remouere latibula illius foeditatis. Sed hanc etiam ipsi turpes turpitudinem uocant, cuius licet sint amatores, ostentatores esse non audent. Quid? concubitus coniugalis, qui secundum matrimonialium praescripta tabularum procreandorum fit causa liberorum, nonne et ipse quamquam sit licitus et honestus, remotum ab arbitris cubile conquirit? Nonne omnes famulos adque ipsos etiam paranymphos et quoscumque ingredi quaelibet necessitudo permiserat, ante mittit foras, quam uel blandiri coniux coniugi incipiat? eloquii, omnia recte facta in luce se collocari volunt, enim nescit, ut filii procreentur. quid inter se conjuges agant? quandoquidem ut id agatur, tanta celebritate docuntur uxores: et tamen cum agitur unde filii nascantur, nec ipsi filii, si qui inde jam nati sunt, testes fieri permittuntur. Sic enim hoc recte factum ad sui notitiam lucem appetit animorum, ut tamen refugiat oculorum. Unde hoc, nisi quia sic geritur
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ecundia pudent̃ tegebat. Ex ħ omnes gentes qmĩ ab
illa stirpe ꝓcreate sunt usq adõ tenent insitum puden¬
da uelare. ut quidã barbari illas corpris partes nec in
balneis nudas hañt. s cũ earum tegum̃tis lauent. Popa¬
eas quoq indie solitudines cum quidã philosophent᷑
unde gymnosophiste nominant᷑. adhibent tamen
genitalibꝰ teginina quibꝰ ꝑcet̾a membroꝵ carent.
Opus uero ipsum qd̾ libidine tali ꝑagitur. nõ solũ
in quibdam stupris ubi latebre ad sub t̾sugienda
humana iudicia requirunt᷑. uer̃ etiam in usu scortoꝵ
quam t̾rena ciuitas licitam turpitudinẽ fec̃. qͣmuiᷤᷤ
id agatur quod eius enutatis lex nulla uindicat.
deuitat tam̃ publicũ etiam ꝑmissa atq impunita
libido conspectum.⁊ uerecundia naturali bñt ꝓuisũ
lupanaria ipsa secretum. Faciliusq potuit ĩpudiei¬
cia non habere uinela ꝓhibitionis. qͣm impudentia

Expanded text:
uerecundia pudenter tegebat. Ex hoc omnes gentes, quoniam ab uerecundia pudenter tegebat. Ex hoc omnes gentes, quoniam ab illa stirpe procreatae sunt, usque adeo tenent insitum pudenda uelare, ut quidam barbari illas corporis partes nec in balneis nudas habeant, sed cum earum tegimentis lauent. Per opacas quoque Indiae solitudines, cum quidam nudi philosophentur, unde gymnosophistae nominantur, adhibent tamen genitalibus tegmina, quibus per cetera membrorum carent. Opus uero ipsum, quod libidine tali peragitur, non solum in quibusque stupris, ubi latebrae ad subterfugienda humana iudicia requiruntur, uerum etiam in usu scortorum, quam terrena ciuitas licitam turpitudinem fecit, quamuis id agatur, quod eius ciuitatis nulla lex uindicat, deuitat tamen publicum etiam permissa adque inpunita libido conspectum, et uerecundia naturali habent prouisum lupanaria ipsa secretum faciliusque potuit inpudicitia non habere uincla prohibitionis, quam inpudentia
Abbreviated transcription (Latin):
lignum sciendi bom ⁊ mali. E xꝑta enĩ morbi mo¬
lestia. euidentior fit etiam ioeunditas sanitatis. Cog¬
nouerunt gͦ quia midi erant nudati scilicet a gr̃a
qua fiebat ut nuditas corp̾ris nulla eos loge pecẽi
m̃ti eoꝵ repugnante confund̾et. Hoc itaq cognouer̃
qd̾ felicnus ignorarent. si dõ eredentes ⁊ obedientes
non cõmitt̾ent qd̾ eos cog̾et exꝑiri infelicitas et in¬
obedientia quid noceret. Proinde confusi in obedientia
carnis suȩ. tanqͣm teste pena inobedientiȩ sue consuer̃
folia fici ⁊ fecerunt sͥ campestria idest succintoria
genitaliũ. Nam quidã int̾ptes suctintoria posuerunt.
Porro aut̃ eãpestria latinuĩ quidẽ ũbũ ẽ. s ex eo dictũ
qd̃ iuiuenes qui nudi ex̃cebant᷑ in campo ptidenda
oꝑiebant. Uñ qui ita succincti sunt. campestratos
inilgus appellat. Qd̃ itaq adu̾sus damnatã eulpã
in obedientiȩ uoluntatẽ libido inobedient̾ mouebat

Expanded text:
lignum sciendi boni et mali. Experta enim morbi molignum sciendi boni et mali. Experta enim morbi molestia euidentior fit etiam iucunditas sanitatis. Cognouerunt ergo quia nudi erant, nudati scilicet ea gratia, qua fiebat ut nuditas corporis nulla eos lege peccati menti eorum repugnante confunderet. Hoc itaque cognouerunt, quod felicius ignorarent, si Deo credentes et oboedientes non committerent, quod eos cogeret experiri infidelitas et inoboedientia quid noceret. Proinde confusi inoboedientia carnis suae, tamquam teste poena inoboedientiae suae, consuerunt folia fici et fecerunt sibi campestria, id est succinctoria genitalium. Nam quidam interpretes \'succinctoria\' posuerunt. Porro autem \'campestria\' latinum quidem uerbum est, sed ex eo dictum, quod iuuenes, qui nudi exercebantur in campo, pudenda operiebant; unde qui ita succincti sunt, campestratos uulgus appellat. Quod itaque aduersus damnatam culpa inoboedientiae uoluntatem libido inoboedienter mouebat,
Abbreviated transcription (Latin):
bonum lignũ uiȩsca.⁊ quia placuit ocłis ad uiden¬
dum. Patebant gͦ ocłi coꝵ. sed adħ non erant aꝑti ħ
ẽ non attenti. ut cognosc̾ent quid eis indum̃to gr̃e
p̃staret᷑. qn̾o membra eoꝵ uoluntati repugnare nes¬
ciebant. Qua gr̃a remota ut pena recipca mobe¬
dientia plecteret᷑. extrat imotu corpris quedã imn¬
pudens nouitas. uñ eẽt indecens nuditas. ⁊ fec̃ attẽ¬
tos. redditq confusos. Hinc ẽ qd̾ postea qͣm manda¬
tum dĩ aꝑta tͣnsgressione uiolar unt. scͥptum ẽ de ilł.
& aꝑti sunt ocłi amboꝵ et agnouer̃ quia nudi erant.
⁊ consuer̃ folia fici et fec̾unt sͥ cãpestria. Aꝑti sunt
inquit ocłi amboꝵ ñ ad uidendũ. nam ⁊ antea ui¬
debant. s ad discernendũ int̾ bonũ qd̾ amiserant.
et malum quo ceciderant. Uñ et ipsum lignum
eo quod istam face̾t dinoscentiã si ad uescendũ contͣ
uetitum tangẽt᷑. ex ea re nom̃ accep̃. ut appellaret᷑

Expanded text:
bonum lignum in escam et quia placet oculis ad uidenbonum lignum in escam et quia placet oculis ad uidendum. Patebant ergo oculi eorum, sed ad hoc non erant aperti, hoc est non adtenti, ut cognoscerent quid eis indumento gratiae praestaretur, quando membra eorum uoluntati repugnare nesciebant. Qua gratia remota, ut poena reciproca inoboedientia plecteretur, extitit in motu corporis quaedam inpudens nouitas, unde esset indecens nuditas, et fecit adtentos reddiditque confusos. Hinc est quod, postea quam mandatum Dei aperta transgressione uiolarunt, scriptum est de illis: Et aperti sunt oculi amborum et agnouerunt quia nudi erant, et consuerunt folia fici et fecerunt sibi campestria. Aperti sunt, inquit, oculi amborum, non ad uidendum, nam et antea uidebant, sed ad discernendum inter bonum quod amiserant et malum quo ceciderant. Unde et ipsum lignum, eo quod istam faceret dignoscentiam, si ad uescendum contra uetitum tangeretur, ex ea re nomen accepit, ut appellaretur
Abbreviated transcription (Latin):
mir̃ inmodũ non solum gen̾andi uoluptati. ueꝵ
ȩtiam lascuuenti libidini libido non seruit. E eũ
tota plerumq mente conibenti adu̾set᷑. non nũꝙͣ.
⁊ aduersꝰ se ipsa diuidit᷑. commotoq am̃o in cõmo¬
uendo corpre se ipsa ñ sequit᷑. Merito huiꝰ libidimᷤ
maxime pudet. m̾ito ⁊ ipsa membra quȩ suo se¬
quodam ut ita dix̾im uire non omĩniodo ad arbi¬
tͥum nr̃m mouent aut non mouent pudenda dm̃r
qd̾ ante peceatum hominis ñ fuerant. Nam sic̃ seͥꝑ¬
tum ẽ nudi erant ⁊ non confudebant᷑. ñ quo eis
sua nuditas eẽt incognita. sed turpis miditas ñdũ
erat. quia nondum libido membra illa p̃t̃ arbitũ
cõmouebat. nondii ad hominis inobedientia redar¬
guenda sua mobedientia earo quodãmͦ testimoniũ
ꝑhibebat. Neq enim ceci creati erant. ut imꝑitum
uulgus opinat᷑. qͣndoquidẽ et ille uidit animalia qͥbꝰ
nomina imposuit. ⁊ de illa legit᷑ indit mulier quia

Expanded text:
mirum in modum non solum generandi uoluntati, uerum mirum in modum non solum generandi uoluntati, uerum etiam lasciuiendi libidini libido non seruit, et cum tota plerumque menti cohibenti aduersetur, nonnumquam et aduersus se ipsam diuiditur commotoque animo in commouendo corpore se ipsa non sequimaxime pudet, merito et ipsa membra, quae suo quodam, ut ita dixerim, iure, non omni modo ad arbitrium nostrum mouet aut non mouet, pudenda dicuntur, quod ante peccatum hominis non fuerunt. Nam sicut scriptum est: Nudi erant, et non confundebantur, non quod eis sua nuditas esset incognita, sed turpis nuditas nondum erat, quia nondum libido membra illa praeter arbitrium commouebat, nondum ad hominis inoboedientiam redarguendam sua inoboedientia caro quodam modo testimonium perhibebat. Neque enim caeci creati erant, ut inperitum uulgus opinatur; quando quidem et ille uidit animalia, quibus nomina inposuit, et de illa legitur: Vidit mulier quia
Abbreviated transcription (Latin):
appetitu comuncto atq mixto. ut ea uoluptas se¬
quat᷑ qua maior incorpr̃is uoluptatibꝰ nulla ẽ. ita
ut mom̃to ipso tp̃ris quo ad eiꝰ ꝑuenitur extremũ.
pene om̃is acies et quasi uigła cogitationis ob¬
ruatur. Quis aut̃ ameus sapientie scõrumq gau¬
sciens suum uas possid̾e in scĩficatione ⁊ honore
non in morbo desiłii sic̃ et gentes quȩ ignorant
dm̃. non mallet si posset sine hac libidine filios
ꝓcreare ut etiam in hoc serende ꝓlis officio sic
eus m̃ti ea quȩ ad hoc opus creata sunt quẽad
seruirent. nutu uoluntatis acta. non estu libi¬
dinis meitata : Sed neq ipsi amatores huius
uoluptatis siue ad coniugales concubitꝰ. siue ad
mmnunditias flagitioꝵ cum uolueruit cõmouẽt᷑.
sed aliqͣndo ĩportunus ẽ ille motus poscẽte nullo.
aliquando aut̃ destituit inhiantẽ. ⁊ cum in am̃o
concupiscentia ferueat. friget in corpore. atq ita

Expanded text:
adpetitu coniuncto adque permixto, ut ea uoluptas seadpetitu coniuncto adque permixto, ut ea uoluptas sequatur, qua maior in corporis uoluptatibus nulla est; ita ut momento ipso temporis, quo ad eius peruenitur extremum, paene omnis acies et quasi uigilia cogitationis obruatur. Quis autem amicus sapientiae sanctorumque gausciens suum uas possidere in sanctificatione et honore, non in morbo desiderii, sicut et gentes, quae ignorant Deum, non mallet, si posset, sine hac libidine filios procreare, ut etiam in hoc serendae prolis officio sic eius menti ea, quae ad hoc opus creata sunt, quem aseruirent, nutu uoluntatis acta, non aestu libidinis incitata? Sed neque ipsi amatores huius uoluptatis siue ad concubitus coniugales siue ad inmunditias flagitiorum cum uoluerint commouentur; sed aliquando inportunus est ille motus poscente nullo, aliquando autem destituit inhiantem, et cum in animo concupiscentia ferueat, friget in corpore; adque ita
Abbreviated transcription (Latin):
racionabilior. tamen quedã ulciscendi libido e ¶
nescio quȩ ut ita dix̾im quasi umbra retribitas¬
ns. ut qui male faciunt mala paciant᷑. Est gͥ
libido ulciscendi quȩ ira ar. ẽ libido hñdi padl
que auaritia ẽ. ẽ libido quomͦẽq iuncendi quȩ ꝑ¬
uieatia ẽ libido głandi quȩ iactantia mincupat᷑.
Sunt multe uarieq libidines. quarum non nille
hñt etiam uocabula ꝓpͥa. quedam u̾o non hñt. Quis
emm facile dix̾it quid uocetur libido dñ andi quã
tamen płimum uałe in thirannoꝵ amimis etiam
ciuilia bella testantur: Cum gͥ sint multarũ libi
dines rerum. tam̃ libido cum dr̃ neq cinꝰ rei libido
sit addit᷑. non fere assolet ammo occurrere nisi illa
qua obscene corporis partes excitant᷑ Hȩc aut̃ sͥ
non solum totum corpus nec solum eaxtrinsecus.
uerum etiam intrinsecus uendicat. totumq com¬
mouet in homine aĩ simul affectum cum carnis

Expanded text:
irrationabilior, tamen quaedam ulciscendi libido est, et irrationabilior, tamen quaedam ulciscendi libido est, et nescio quae, ut ita dixerim, quasi umbra retributionis, ut qui male faciunt, mala patiantur. Est igitur libido ulciscendi, quae ira dicitur: est libido habendi pecuniam, quae avaritia: est libido quomodocumque vincendi, quae peruicacia; est libido gloriandi, quae iactantia nuncupatur. Sunt multae uariaeque libidines, quarum nonnullae habent etiam uocabula propria, quaedam uero non habent. Quis enim facile dixerit, quid uocetur libido dominandi, quam tamen plurimum ualere in tyrannorum animis etiam ciuilia bella testantur? CAPUT dines rerum, tamen cum libido dicitur, neque cujus rei libido sit additur, non fere assolet animo occurrere nisi illa, qua obscenae corporis partes excitantur. Haec autem sibi non solum totum cuerum etiam intrinsecus uindicat totumque commouet hominem animi simul adfectu cum carnis
Abbreviated transcription (Latin):
uł asꝑa ut faciat dolorẽ. uł lenis ut uoluptatẽ
S dolor carnis tantũmͦ offensio ẽ. animȩ ex carni
⁊ quedã ab eiꝰ passione dissensio. sic̃ am̃ȩ dolor q̃
tristicia mincupat᷑ dissensio ẽ abhis rebꝰ quȩ nob̾
nolentibꝰ accid̾unt. S tristiciam pler̃q p̃cedit intꝰ.
qui ⁊ ipse in am̃a ẽ non in earne. dolorẽ aut̃ cani
non p̃cedit ulliꝰ quasi metus carnis. qui ante dͥi¬
lorem in carne sentiat᷑.  Uoluptatẽ u̾o p̾cedit ꝙ¬
petitus quidam qui sentit᷑ in carne. quasi cupidi¬
tas eiꝰ. sic̃ famas ⁊ sitis. ⁊ ea quȩ in genitalibꝰ usi¬
tatius libido nominat᷑. cum hoc sit gen̾ale uocibl¬
lum omĩs eupiditatis. Nam et ipsam irã mebe
aliud quam ulciscendi libidinem definier̃ qͣmus
ñ nunqͣm homo uͥ uindic̾te nulliꝰ ẽ sensꝰ etint ał
inanimatis irascat᷑. ⁊ male scͥbentẽ stilum ollaas.
uł calamum frangat iratus. Uerum ẽ hect is

Expanded text:
uel aspera, ut faciat dolorem, uel lenis, ut uoluptatem. uel aspera, ut faciat dolorem, uel lenis, ut uoluptatem. Sed dolor carnis tantum modo offensio est animae ex carne et quaedam ab eius passione. dissensio, sicut animi dolor, quae tristitia nuncupatur, dissensio est ab his rebus, quae nobis nolentibus acciderunt. Sed triqui et ipse in anima est, non in carne. Dolorem autem carnis non praecedit ullus quasi metus carnis, qui ante dolorem in carne sentiatur. Voluptatem vero praecedit appetitus quidam, qui sentitur in carne quasi cupiditas ejus, sicut fames et sitis, et ea quae in genitalibus usitatius libido nominatur, cum hoc sit generale vocabulum omnis cupiditatis. Nam et ipsam iram nihil aliud esse, quam ulciscendi libidinem, vetereshomo, ubi vindictae nullus est sensus, etiam rebus inanimis irascatur, ut male scribentem stilum collidat, vel calamum frangat iratus. Verum et ista licet
Abbreviated transcription (Latin):
quod non pot̾ uelit: In paradiso enm etiam siñ
omĩa pot̾at ante peccatum: quicqͥd tam̃ ñ potat
non uolebat.⁊ idõ potat omĩa quę uolebat. Nune
u̾o sic̃ in eius stirpe cognoscimus. ⁊ diina scͥptura
obtemꝑat : ĩpso namq in uito ⁊ animus pler̃q t̾haꝰ
et caro dolet et uet̾ascit ⁊ moritur.⁊ quieqͥd aliuo
At enĩ aliquid caro patitur. quo seruire ñ sinit᷑. Qus
int̾est uñ tam̃ dũ ꝓ iusticia damnatis dĩ cui sub¬
diti seruire uoliumus caro nr̃a nob̾ quȩ subdita
fuerat non seruiendo molesta sit. qͣmius nos dõ niꝰ
seritiendo molesti nob̾ potuerimus eẽ non illi: slo
Dolores porro qui dicunt᷑ carnis. anime sunt in
carne et ex carne. Quid enim caro ꝑse ipsã sine
anĩa uł dolet uł concupiscit: S quod concupiꝰ¬
cere caro dr̃ uł dolere. aut ipse homo ẽ sic̃ dis¬
seruimus. aut aliquid anmȩ qd̾ carnis affic̃ passa

Expanded text:
quod non potest velit? In paradiso enim etiamsi non quod non potest velit? In paradiso enim etiamsi non omnia poterat ante peccatum, quidquid tamen non poterat, non nolebat, et ideo poterat omnia quae uolebat; nunc uero sicut in eius stirpe cognoscimus et diurna scriptura obtemperat? Ipso namque inuito et animus plerumque turbatur et caro dolet et ueterescit et moritur, et quidquid aliud At enim aliquid caro patitur, quo seruire non sinitur. Quid interest unde, dum tamen per iustitiam dominantis Dei, cui subditi seruire noluimus, caro nostra nobis, quae subdita fuerat, non seruiendo molesta sit, quamuis nos Deo non seruiendo molesti nobis potuerimus esse, non illi? Neque Dolores porro, qui dicuntur carnis, animae sunt in carne et ex carne. Quid enim caro per se ipsam sine anima uel dolet uel concupiscit? Sed quod concupiscere caro dicitur uel dolere, aut ipse homo est, sicut disseruimus, aut aliquid animae, quod carnis adficit passio,