comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rex ait dameli. Uere deus ur̃ deus nr̃ deus deoꝵ est.
et dñis regum reuelans mysteria: qm̃ potiusti aꝑire
sacramentum hoc. Etce qmͣ sane et de diuinis sentit. ⁊ tam̃ ydo¬
latrie simile quod ꝑ opus exercuit. Sic sic sub uno eodemq temꝑe
et moyses in monte ad sumina et diuiua contemplanda sublimatur.
et plebs sibi cõmissa ad ydolatrie scelus et uituli culturam in ualle
deicitur. Et fit utiq sepe in uno eodemq animo in mirabili atq
miserando ut unde in suminis intelligentia humana ad diuina
illuminat᷑. inde in unis desiderioꝵ turba corrumpat᷑. Quis enĩ
nesciat qͦmͦ magnitudo reuelationũ mentem in cautam insuꝑ¬
biam eleuat cũ apłs ipse de seipso dicat: ne magnitudo reuela¬
tionum extollat me: datus ẽ stimulus mͥ carius mee. angłs satha¬
ne. qui me colaphizet. Sepe etenĩ quidã adhuc int̾ ipsa diui¬
naꝵ reuelationum spectacula constituti apud semetipsos taci¬
ta mente suꝑbiunt. iani magna de se estimantes. mãgna¬

Expanded text:
ester Deus deorum est, et Dominus regum, revelans mysteria, quoniam potuisti aperire sacramentum hoc. . Ecce quam sane, et de divinis sentit, et tamem idololatriae simile quod per opus exercuit. Sic sic sub uno eodemque tempore et Moyses in monte ad summa et divina contemplanda sublimatur, et plebs sibi commissa ad idololatriae scelus, et vituli culturam in valle dejicitur, et fit utique saepe in uno eodemque animo, modo mirabili atque miserando, ut unde in summis intelligentia humana ad divina illuminatur, inde minus desideriorum turba corrumpatur. Quis enim nesciat quomodo magnitudo revelationum mentem incautam in superbiam elevat, cum Apostolus ipse de seipso dicat: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Saepe etenim quidam adhuc inter ipsa divinarum revelationum spectacula constituti, apud semetipsos tacita mente superbiunt, jam magna de se aestimantes, magn
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt ea: & om̃s qui confidunt in eis. Sed ut ad id redeamꝰ uiide
digressi sumꝰ. hinc saltem colligamꝰ quam ineptum sit & mane
de solis manib iͥtutum scientiis quibdã quasi ipsaꝵ simulacris
głari uelle. cum apud dm̃ sit detestabile hominẽ de aliqua sua
urtute p̃sumere. Ecce nabugodonosor rep̃hendimꝰ & mertto
rep̃hendere. debemꝰ. quod danielem qmͣuis hominẽ fidelem diui¬
no honore donari p̃cepisset. qntomagis si eiꝰ ymagin idipsum ex

Expanded text:
ciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . Sed ut ad id redeamus unde ciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . Sed ut ad id redeamus unde digressi sumus, hinc saltem colligamus quam ineptum sit et inane de solis inanibus virtutum scientiis, et quibusdam quasi ipsarum simulacris gloriari velle, cum apud Deum detestabile sit hominem de aliqua sua virtute praesumere. Ecce Nabuchodonosor reprehendimus, et merito reprehendere debemus quod Danielem, quamvis hominem fidelem, divino honore donari praecepisset, quanto magis si ejus imagini idipsum exh
Abbreviated transcription (Latin):
dentie ad sp̃alia: tales postmodũ fiant carnales ꝓusdentie ad car¬
nalia. Qualia inguit sp̃ualia consilia pͥus existunt. ad celestia ⁊
omuna. talia postmodum cũrualia consilia inueniant᷑ ad scłaria
et humana. Quẽ admodũ enĩ in sꝑitalib & aĩe lucris. pͥus uidene
que salubriter possint facere. ⁊ tam̃ facere nolint. sic postmodum
incarnalib cõmodis et temꝑalib lucris uideant que utiliter
facienda sint. ⁊ tam̃ concupiscentia uicti uł socordia deuincti om¬
nno facere ñ possint. Solet autẽ hoc ipsum qͥbdam etiã utilit̾
accidere. ita ut ex eo ipso iam incipiant uicia sua detestari ⁊ ab¬
horrere. et suꝑ hoc ipso diuinũ auxilium implorare. cũ uideant
net int̾ sũma ꝑicula seipsos posse a suis excessib temꝑare. Uñde.
ẽ illa ꝓpħica imp̃catio seu postulatio. Similes illis fiant qui sa¬

Expanded text:
dentiae ad spiritualia, tales postmodum fiant carnales providentiae ad cardentiae ad spiritualia, tales postmodum fiant carnales providentiae ad carnalia. Qualia, inquam, spiritualia consilia prius existant ad coelestia et divina, talia post modicum carnalia consilia inveniantur ad saecularia et humana. Quemadmodum enim in spiritualibus et animae lucris prius vident quae salubriter facere possint, et tamen facere nolint; sit postmodum in carnibus commodis et temporalibis lucris videant quae utiliter facienda sint, et tamen concupiscentia victi vel socordia devincti, omnino facere non possint. Solent autem hoc ipsum quibusdam etiam utiliter accidere, ita ut ex eo ipso jam incipiant vitia sua detestari et abhorrere, et super hoc ipso divinum auxilium implorare, cum videant nec inter summa pericula seipsos posse a suis excessibus temperare, unde est illa prophetica imprecatio, seu postulatio: Similes illis fiant qui fa
Abbreviated transcription (Latin):
scientiis otiosis & inutilib quam uana et inania simulachra fa¬
cimꝰ uł coluiꝰ dum sola uirtutũ noticia contenti sumꝰ. Uide quam
et que ꝓrsus inunica sit deo. Quid q̃so ꝓdest ĩmo quantũ obest.
cũ magno labore & sumino studio querere & inuestigare. ⁊ anxie
scire uelle. que nullo mͦ uelis oꝑe exercere. Nam luce clariꝰ constat
quia seruus sciens uoluntatem dñi sui et ñ faciens quin potiꝰagenꝰ
digna plagis uapulabit multis. Oquale ⁊ qm utile consilium:
consilia uite ad hoc solum querere. ut habeas quo possis cet̾is sapienti¬
or apparire. & magistri nom̃ obtinere. Quam acuta priidentia. qm
astuta ꝓ uidentia illis consiliis exqͥrendis uehementer insistere. qͥ¬
bus adeptis nullo mͦ uelis acquiescere. Sepe autẽ huiꝰmodi mentib
iusto d̃i iuditio accidere uidemꝰ. ut quales prius sunt sp̃ales ꝓui¬

Expanded text:
scientiis otiosis, et inutilibus, quam vana et inania simulacra fascientiis otiosis, et inutilibus, quam vana et inania simulacra facimus, vel colimus, dum sola virtutum notitia contenti sumus? Vide quam et quae prorsus inimica sit Deo? Quid, quaeso, prodest, imo quantum obest cum magno labore, et summo studio quaerere, et investigare, et anxie scire velle, quae nullo modo velis opere exercere? Nam luce clarius constat, quia servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens quin potius agens indigna, plagis vapulabit multis. O quale, et quam inutile consilium, consilia vitae ad hoc solum quaerere, ut habeas quo possis caeteris sapientior apparere, et magistri nomen obtinere! Quam acuta prudentia, quam astuta providentia illis consiliis exquirendis vehementer insistere, quibus adeptis, nullo modo velis acquiescere! Saepe autem hujusmodi mentibus justo Dei judicio accidere videmus, ut quales prius sunt spiritales provi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod in cuiꝰꝯq uirtutis executõe .uii. ista oporteat obseruare . xxxix.
iautẽ diligenter attendimꝰ. septem ista in cuiꝰcũq
uirtutis executione obseruare debemꝰ. Primum ẽ illud
qͦd ad os ꝑtinet. ante acta mala dampnare.⁊ accusare.
scłm quod ad oclos ꝑtinet qͥd agendum sit diligenter
inuestigare. ⁊ ꝑ inuestigationem cognoscere. Tercium qͦd ad oban¬
ditionem ꝑtinet. inuento consilio consentiendo acqͥescere et obtem¬
porare uelle. quartũ quod quasi narium sit agendo hono insidi¬
antia mala caute dep̃hendere & prudenter discernere. Quintum
cͦso etiã quasi ad manꝰ spectat. deliberatum bonum oꝑe explere. Sex¬
tum quasi qͣdam ꝓmotione. pedum ex bono incepto semꝑ ad meli¬
ora tendere. Sed qͣuia ad nullũ hoꝵ ꝑ nosmetipsos sufficientes su¬
mus. ad oĩa hec diuinũ auxilium implorare debemꝰ. Si autẽ hec
nouumꝰ. nec tam̃ oꝑe exercemꝰ. quid aliud in acqͥrendis et excolendis

Expanded text:
Quod in cujuscunque virtutis exsecutione septem ista oporteat observare. Si autem diligenter attendimus, septem ista in cujuscunque virtutis exsecutione observare debemus. Primum illud quod ad os pertinet, anteacta mala damnare, et accusare. Secundum quod ad oculos pertinet, quid agendum sit diligenter investigare, et per investigationem cognoscere. Tertium quod ad obauditionem pertinet, invento consilio consentiendo acquiescere, et obtemperare velle. Quartum quod quasi varium sit, agendo bono insidiantia mala caute deprehendere, et prudenter discernere. Quintum quod etiam quasi ad manus spectat, deliberatum bonum opere explere. Sextum quasi quadam promotione pedum, ex bono incoepto semper ad meliora tendere. Sed quia ad nullum horum per nosmetipsos sufficientes sumus, ad omnia haec divinum auxilium implorare debemus. Si autem haec novimus, nec tamen opere exercemus, quid aliud in acquirendis, et excolendis
Abbreviated transcription (Latin):
Uidendh quodã modo instrum̃itum habes. s uidendi officio cares.
Nosti forte que sit uirtus obedientie ⁊ qualis debeat ẽẽ. nec tam̃
uis obedire. Hoc ẽ aures habere et ñ audire. ꝑscientiam discer¬
nendi instrumentũ fortassis habes sp̃alis õdoram̃ti. ẜ. dum in
morib discernendis nullum studium impendis: de mutili instru¬
mento maniter głaris. Scis quomͦ te oporteat in bono oꝑe exercere:
nec tam̃ ius fructum bom oꝑis ꝑ exꝑientiam caꝑe. hoc est manus
habere et non palpare. Quid enĩ est manꝰ palpare: nisi operũ fru¬
ctus exꝑiendo ꝓbare. ꝓfectuum pedes ꝑscientiam accepisti. sed quo¬
modo in ant̾iora te extendere oporteat didicisti. sẽd pedes habens mi¬
mine incẽdis si ad ꝓfectum non tendis. Supplicandi doctrinam acce¬
pisti ⁊ non is supplica  re. hoc est guitur hr̃e & nolle clamare

Expanded text:
Videndi quodammodo instrumentum habes, sed videndi officio cares. Videndi quodammodo instrumentum habes, sed videndi officio cares. Nosti forte quae sit virtus obedientiae, et qualis debeat esse, nec tamen vis obedire. Hoc est aures habere, et non audire. Per scientiam discernendi instrumentum fortassis habes spiritualis odoramenti. Sed dum in moribus discernendi nullum studium impendis, de inutili instrumento inaniter gloriaris. Scis quomodo te oporteat in bono opere exercere, nec tamen vis fructum boni operis per experientiam capere, hoc est manus habere, et non palpare. Quid enim est manibus palpare, nisi operum fructus experiendo probare? Profectuum pedes per scientiam accepisti, si quomodo in anteriora extendere oporteat didicisti. Sed pedes habens minime incedis, si ad profectum non tendis. Supplicandi doctrinam accepisti, et non vis supplicare, hoc est guttur habere, et nolle clamare
Abbreviated transcription (Latin):
bent & ñ ambulabt̃. ñ clamabt̃ ingutt᷑e suo. Os ut om̃s noui¬
mus ẽ instrumentũ loquendi. ocłi instrum̃tum uidendi. aures.
est os. ocłos. aures. uł talium quelibet hr̃e & ea in nullos usus ex¬
ercere. nͥ officioꝵ instrum̃ta hr̃e. et instrum̃toꝵ officiis carere. le¬
gis quia corde credit᷑ ad iusticiam. ore autẽ confessio fit ad salitem.
ad us itaq ꝑtinet confessio. ad ocłos circuispectio. ad aures obau¬
oitio. ad nares discretio. ad manꝰ oꝑatio. ad pedes ꝓmotio. ad gutt
supplicatio. Ecce illa tua scientia manis: optime fortassis nouit
que sit uirtus confessionis. Nouit qͥa om̃ia in confessione lauan¬
tur Nouit fortassis qͦm confiteri debeat: nec tam̃ confitetur. O
igit᷑ habet & ñ loquitur. Nouit fortassis quomͦ uitam suam cir¬
cumspitere debeat. eam tñ quomͦ oportet circũspicere dissimulat.

Expanded text:
bent et non ambulabunt; non clamabunt in gutture suo . Os, ut omnes novibent et non ambulabunt; non clamabunt in gutture suo . Os, ut omnes novimus, est instrumentum loquendi; oculi, instrumentum videndi; aures, est os, oculos, aures, vel talium quaelibet habere, et ea in nullos usus exercere, nisi officiorum instrumenta habere, et instrumentorum officiis carere? Legis quia corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Ad os itaque pertinet confessio, ad oculos circumspectio, ad aures obauditio, ad nares discretio, ad manus operatio, ad pedes promotio, ad guttur supplicatio. Ecce illa tua scientia inanis optime fortassis novit quae sit virtus confessionis. Novit quia omnia in confessione lavantur. Novit fortassis quomodo confiteri debeat, nec tamen confitetur. Os igitur habet et non loquitur. Novit fortassis quomodo vitam suam circumspicere debeat, eam tamen quomodo oportet circumspicere dissimulat.
Abbreviated transcription (Latin):
uam multi gloriant᷑. et glosi in ocłis hominũ ẽẽ uolunt.
non dicam de eo quõd uirtutes uł sanctitatem habeant
s qͦd de uͥtutib qͥdem prudenter disserere et diserte dis¬
putare sciant. O qnͣto satuis. o qnͣto utiliꝰ tibi ẽẽt au¬
rum scientie. argentum eloqñtie ñ habere qm inde tͥ ydolum face¬
re. Simulachra gentium argentũ ⁊ aurum: oꝑa maniũ homi¬
num. Uirtutũ modum ⁊ formam solam ꝑ intelligentiam & do¬
atrinam depingere.⁊ memoria re pͥ tinere. earũ autẽ affec¬
tu carere: quid aliud ẽ qũa q̃dam simulachra corde gestare: Scien¬
tia sc̃itatis sine intentione bona. qͥd aliud ẽ quã ymago sine utta:
Stentia sola sine sc̃itatis effectu ⁊ bonitatis affectu. quid aliud
qmͣ simulachrum uanũ sine motu ⁊ sensũ. Os inquit hñt
et ñ loquentur. ocłos hñt et ñ uidebunt. Aures hñt ⁊ ñ audi¬
ent. nares hñt & ñ odorabt̃. Manꝰ hñt & ñ palpabunt. pedes ha¬

Expanded text:
uam multi gloriantur, et gloriosi in oculis hominum esse volunt, non dicam de eo quod virtutes vel sanctitatem habeant. Sed quod de virtutibus quidem prudenter disserere, et diserte disputare sciant. O quanto satius, o quanto utilius tibi esset aurum scientiae et argentum eloquentiae non habere, quam inde tibi idolum facere! Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Virtutum modum, et formam solam per intelligentiam et doctrinam depingere, et memoria retinere, earum autem effectu carere, quid aliud est quam quaedam simulacra corde gestare? Scientia sanctitatis sine intentione bona quid aliud est quam imago sine vita? Scientia sola sine sanctitatis effectu, et bonitatis affectu, quid aliud est quam simulacrum vanum sine motu, et sensu? Os, inquit, habent et non loquentur, oculos habent, et non videbunt; aures habent et non audient, nares habent et non odorabunt. Manus habent, et non palpabunt; pedes ha
Abbreviated transcription (Latin):
nanus srequenter iusitat. ilam ubent̾ confortat. & ad uenie filuciam plene refor¬
mat qͣm sua scełera flendo aamꝑnare & ilamꝑnando fiere considerat.

Expanded text:
am frequenter visitat, illam libenter confortat, et ad veniae fiduciam plene reforam frequenter visitat, illam libenter confortat, et ad veniae fiduciam plene reformat, quam sua scelera flendo damnare, et damnando fiere considerat.
Abbreviated transcription (Latin):
eil que consolatio potest esse penitentib
uere. & lugentib amare. nisi una spes uenie: Hic est ille t̾cius filiorũ
datis hic superaddit᷑. Non datum s aclditum sermo iliunꝰ hunc filium nominat
ne ante timorem & condignum penitentie doloren: quis de sꝑe uenie presiumat
qui enim post per petrata scecsã sine satiffatione sibi de impunitate blanditur.
ñ cam sꝑe erigit᷑. qͣm presumptione. elidit᷑. Ex tal itaq nomine noluit nos diui¬
na seriptura certos efficere. hunc iuidelicet filium nos. nͨ ante illos duos priores
posse habere: nͨ post ilos precedentes hunc t̾cium posse deesse. Uere enim et
assi dubio qͣnto quis frequentiꝰ. qͣntoq uehementiꝰ de suo reatu urt̾no dolore
afict᷑. tanto certior. tanto securior de indulgentie. uenia efficitur. Sccł̃m mula¬
aulinem inquit doloꝵ meoꝵ in corde meo consolationes tue letficauerunt
ha iiam penitentie lacrimis afflictam tam frequent̾ qͣm libent̾ consolat̾. Ilam

Expanded text:
eso, consolatio potest esse poenitentibus vere, et lugentibus amare, nisi una spes veniae? Hic est ille tertius filiorum datis hic superadditur. Non datum, sed additum sermo divinus hunc filium nominat, ne ante timorem et condignum poenitentiae dolorem quis de spe veniae praesumat. Qui enim post perpetrata scelera sine satisfactione sibi impunitate blanditur, non tam spe erigitur, quam praesumptione eliditur. Ex tali itaque nomine voluit nos Scriptura divina certos efficere, hunc nos videlicet filium, nec ante duos illos priores posse habere, nec post illos praecedentes hunc tertium posse deesse. Vere enim et absque dubio quanto quis frequentius, quantoque vehementius de suo reatu interno dolore afficitur, tanto certior, tanto securior per indulgentiae veniam efficitur: Secundum multitudinem, inquit, dolorum meorum in corde meo consolationes laetificaverunt quia animam poenitentiae lacrymis afflictam tam frequenter quam libenter consolatur. Illam
Abbreviated transcription (Latin):
illa conscientia uidelicet nr̃a in qua spiritualium bonoꝵ diuitie habunilart
cum eam predictaꝵ ancillaꝵ filii uigili sollicitudine custodiant. dan uidelat
et neptalim satagentib in confirmanda pace ciuium. Gacd et aser uriliter aqñ¬
tib. in exꝑugnatione hostium. Hoꝵ namq prudentia ciues pacificant᷑. illoꝵ
constantia hostes exꝑugnantur

Expanded text:
illa, conscientia videlicet nostra, in qua spiritualium bonorum divitiae abundant, illa, conscientia videlicet nostra, in qua spiritualium bonorum divitiae abundant, cum eam praedictarum ancillarum filii vigili sollicitudine custodiunt: Dan videlicet et Nephtalim satagentibus in confirmanda pace civium, Gad et Aser viriliter agentibus in expugnatione hostium. Horum namque prudentia cives pacificantur, illorum constantia hostes expugnantur
Abbreviated transcription (Latin):
regib: regib talib. Certe reges isti iam ad nuptias agni introierunt. iam
ad illud eternum conuiuium sederunt. Iam illo angłoꝵ ꝑane delicusq
eternis uescunt᷑. iam torrente uoluptatis debriant᷑: & adhuc huiꝰ aser
delicias insatiabiliter esuriunt & usq hodie esurientes & sitientes iusticiã.
in tanta celestium gaudioꝵ habundatia. hanc suam famem uel sitim se¬
tates pauperum cui suꝑ habundat parare delicias regum: Qnͣtũ ꝑutas
mirant᷑. quantũ ue gratulant᷑ in eiꝰ constantia quos uuentes acihuc inual¬
le lacrimaꝵ premit infirmitas sua. si tantum delectant᷑ meiꝰ operib illi ẽ
ta diuitiaꝵ habundantia: tanta deliciarum coꝑia. nisi ut dc̃m est de
hostium spoliis in tam frequenti uictoria: constat namq quia qͣnto amps
atterunt᷑ hostes iusticie: tanto ubersꝰ cumulant᷑ gaudia conscientie. Gieu

Expanded text:
regibus, regibus talibus! Certe reges isti jam ad nuptias Agni introierunt, jam regibus, regibus talibus! Certe reges isti jam ad nuptias Agni introierunt, jam ad illud aeternum convivium sederunt, jam illo angelorum pane, deliciisque aeternis vescuntur, jam torrente voluptatis inebriantur, et adhuc hujus Aser delicias insatiabiliter esuriunt, et usque hodie esurientes, et sitientes justitiam, in tanta coelestium gaudiorum abundantia hanc suam famem vel sitim setates pauperum, cui superabundat parare delicias regum? Quantum putas mirantur, quantumve gratulantur in ejus constantia, quos viventes adhuc in valle lacrymarum premit infirmitas sua, si tantum delectantur in ejus operibus illi etiam ta divitiarum abundantia, tanta deliciarum copia, nisi, ut dictum est, de hostium spoliis in tam frequenti victoria? Constat namque quia quanto amplius atteruntur hostes justitiae, tanto uberius cumulantur gaudia conscientiae: Glor
Abbreviated transcription (Latin):
uantum namq ꝑutas aser iste habundat diuitiis sp̃alium consola
a cluersitas non tam minuere: qͣm augere solet. cuiꝰ delicias qͦl us
strmentum nec saltim interpolare ualeat: Nam qͣnto duriꝰ premit᷑ exteriꝰ:
tanto delectabiliꝰ gloriat᷑ interiꝰ. Hee sunt ille delicie: quas tantum situuit
quas tam gratanter accipiunt. non dico pauperes & ignobues. S etiam ip̃i
iges a pͥnciꝑes. Mentior: si hec de iꝑ̃a scriꝑtura non loquit᷑. aser inqͥt pingui
panis eiꝰ. & prebebit delicias regib. Qmͣtum enĩ ꝑutamꝰ suauiter pascuntur
qͣm mirabiliter credimꝰ delectant᷑. non quilibet reges: S ili utiq uere reges
distribuit regnum patris sui. talib inqͣm regib qͣm putamus dulce sit.
qͣm intime eis sapit. cum uicdeant hominem iusticie amore tormenta non
timere inter ip̃as persecutiones pacem cordis. animiq tranquillitatem non
suꝑ quolibet iusto ꝑro iusticia libenter moriente: Nere aser .ꝑ .ꝑ. eiꝰ. ⁊ p̾.

Expanded text:
uantum namque putas Aser iste abundat divitiis spiritualium consolatitias quaelibet adversitas non tam minuere quam augere solet, cujus delicias quodvis tormentum nec saltem interpolare valet. Nam quanto durius premitur exterius, tanto delectabilius gloriatur interius. Hae sunt illae deliciae, quas tantum sitiunt, quas tam gratanter accipiunt, non dico pauperes et ignobiles, sed etiam ipsi reges vel principes. Mentior, si haec de ipso ipsa Scriptura non loquitur. Aser, inquit, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quod enim putamus suaviter pascuntur, quam mirabiliter credimus delectantur, non quilibet reges, sed illi utique vere reges,distribuit regnum Patris sui; talibus, inquam, regibus, quam putamus dulce sit, quam intime eis sapit, cum videant hominem justitiae amore tormenta non timere, et inter ipsas persecutiones pacem cordis animique tranquillitatem non super quolibet justo, pro justitia libenter moriente? Vere Aser pinguis panis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
comoscat qualis eẽ debeat. quale mentis edificium deo parare. quib obse-¬
quiis dm̃ placare oporteat. Mens gͥ que adhuc ꝑ uaria desuleria spargit᷑
que uariis cogitatõnib huc illuc detrahit᷑. qͣndo putas hanc gram accipere
merebit᷑: Que ñilũ potest semetip̃am in imũ colligere. que necdũ nouit ad
seip̃am intrare: qͣniło poterit acĩ ea que suꝑͣ se ip̃am sunt contẽ ꝑlatõe ascendere.
iscat gͦ clispersiones istahelis congregare. stuleat euagatõnes lxxxiii¬
mentis restrigere. affuescat in intimis sins unmorari. extĩora omĩa
obluusci: qui ad celestium contemplationẽ hanelat. qui in aiunoꝵ noticiam¬

Expanded text:
cognoscat qualis esse debeat, quale mentis aedificium Deo praeparare, quibus obsecognoscat qualis esse debeat, quale mentis aedificium Deo praeparare, quibus obsequiis Deum placare oporteat. Mens igitur, quae adhuc per varia desideria spargitur, quae variis cogitationibus huc illucque distrahitur, quando putas hanc gratiam accipere merebitur? Quae nondum potest seipsam in unum colligere, quae necdum novit, ad semetipsam intrare, quando poterit, ad ea quae supra seipsam sunt contemplatione ascendere? Discat ergo dispersiones Israelis congregare, studeat evagationes mentis restringere, assuescat in intimis suis immorari, exteriora omnia oblivisci, qui ad coelestium contemplationem anhelat, qui in di
Abbreviated transcription (Latin):
ilat ꝑsemetip̃m supͣ semerip̃m. ꝑ cognitõnem sui: aĩ agnitẽem dĩ. Discat prius
homo indei ymagine. discat in eiꝰ similitutline: qͥd lebeat de deo cogitare.
Montis ascensio ut elcm̃ est: pertinet a cd̃cognitionẽ sui. ea que supͣ montẽ gerunt᷑:
ꝓuehunt adcognitionẽ dei. Illul ad iosepħ: ista aid beniami ꝑtinere dubium
ñ est. Ante beniamin: ioseph nasci necesse ẽ. Mens que se ail sui consideratõem
non subleuat. qͣndo aclea que suꝑͣ semetipam sunt pẽna contẽplatõis euo-¬
lat: In hunc montẽ: dñs descendit: moyses ascendit. In hoc monte: dde tab̾¬
naculi constructõne dñs docuit. Moyses dulicit. Quid ꝑ tabernacłum federi ᷤ
nͥ statꝰ intlłigit᷑ ꝑfectionis: quigͥ montẽ ascendit. qui idiligent̾ attendit. qui
idliutiꝰ querit. qui tandem inuenit qualis sit. restat ut ex diuna reuelatõne

Expanded text:
dat per semetipsum supra semetipsum. Per cognitionem sui, ad cognitionem Dei. Discat prius dat per semetipsum supra semetipsum. Per cognitionem sui, ad cognitionem Dei. Discat prius homo in Dei imagine, discat in ejus similitudine quid debeat de Deo cogitare. Montis ascensio, ut dictum est, pertinet ad cognitionem sui, ea quae supra montem geruntur, provehunt ad cognitionem Dei. Illud ad Joseph, ista ad Benjamin pertinere dubium non est. Ante Benjamin Joseph nasci necesse est. Mens quae se ad sui considerationem non sublevat, quomodo ad ea quae supra ipsam sunt, penna contemplationis evolat? In hunc montem Dominus descendit, Moyses ascendit. In hoc monte, de tabernaculi constructione, Dominus docuit, Moyses didicit. Quid per tabernaculum foederis, nisi status intelligitur perfectionis? Qui igitur montem ascendit, qui diligenter attendit, qui diutius quaerit, qui tandem invenit qualis sit, restat ut ex divina revelatione
Abbreviated transcription (Latin):
recte intłłigat᷑. Nam illud qͦd irͣ: hic ẽ filiꝰ meꝰ. ꝑsonaꝵ diu̾sitatẽ osten̾it. Unꝰ enĩ
au iclem sibi ip̃i & pat̾ & filiꝰ eẽ ñ poss S quis sensus hoc capiat. qͦmͦ unꝰ acl alitĩ
sit. aliꝰ in ꝑsona ilem inessentia: Si exemplũ queris: nusqͣm creat᷑aꝵ inuenis.
ha tͥ satisfacere ualeat. Si ratonẽ consulas. omnis humana ratio reclamat. In tm
rito gͦ in huiꝰ misterii reuelatione: auditor cadit: sensus ileficit: humana ratio
erito talis reuelatio: non ẽ fc̃a nisi in monte. Non enĩ misterii huiꝰ tam pro-¬
funcla sublimitas. tam subsimis ꝓfunditas: debuit manifestari in ualle.
Qui enĩ conuersatõne uł cogitatõne ailhuc in uno sunt: huiꝰ muneris dignatõe:
intlignos se eẽ ostendunt. ascenlat gͦ homo ad cor altũ. ascendat in montẽ istum.
siuult illa caꝑȩ. si uult illa ognoscere: que sunt supͣ sensum hu manũ. ascen

Expanded text:
 personarum diversitatem ostendit: unus enim atque idem sibi ipsi, et Pater et Filius esse non posset. Sed quid sensus hoc capiat, quomodo unus ad alium sit, alius in persona, idem in essentia? Si exemplum quaeris, nusquam creaturarum invenis, quod tibi satisfacere valeat, si rationem consulas, omnis humana ratio reclamat. Intantum rito ergo in hujus mysterii revelatione auditor cadit, sensus deficit, humana ratio erito talis revelatio non est facta nisi in monte neque enim mysterii hujus, tam profunda sublimitas, et tam sublimis profunditas debuit manifestari in valle. Qui enim conversatione vel cogitatione adhuc in imo sunt, hujus muneris dignatione indignos se ostendunt. Ascendat ergo homo ad cor altum ascendat in montem istum, si vult illa capere, si vult illa cognoscere, q
Abbreviated transcription (Latin):
que in hoc monte gerunt᷑. S adhuc hiis maiora sunt: ea que sequunt᷑.
Hoc enim totũ : discipuli stantes aspiciunt nũdũ in faciem cadunt. Nũdum
pat̾na uox audit᷑. ñdum auditor ꝓsternit᷑. Nũdũ Rachel morit᷑. ñclũ bẽiamin
nascit᷑. Mox enim ut paterna uox intonuuit: discipłos ꝓstrauit. Aa tonitriũ
itaq diuine uocis auilitor cacdit. qr ad iĩ qͦd diuinitꝰ inspirat᷑: humani sensus
capacitas subrumbit. & nͥ humane ratõtinationis angustias deserat: Ac̃ capiend̾
diiune inspiratõnis archanum intelligentie sinũ ñ dilatat. Ibi itaq aulitor ca¬
dit: ubi humana ratio deficit. ibi rachel morit᷑: & ibi beniamin orit᷑. Idẽ itaq
ni fallor per mortẽ rachel: & casum discipłoꝵ figͣat᷑. nͥ qđ tͥum in trib discipłis
sensus uidelicet. memorie: rationis: dlefectꝰ ostendit᷑. Ioi enĩ sensus corꝑeus. ibi¬

Expanded text:
quae in hoc monte geruntur, sed adhuc his majora sunt ea quae sequuntur. Hoc enim totum discipuli stantes aspiciunt, nondum in faciem cadunt. Nondum paterna vox auditur, nondum auditor prosternitur. Nondum Rachel moritur, nondum Benjamin nascitur. itaque divinae vocis auditor cadit, quia ad id quod divinitus inspiratur, humani sensus capacitas succumbit, et nisi humanae ratiocinationis angustias deserat, ad capiendum divinae inspirationis arcanum intelligentiae sinum non dilatat. Ibi itaque auditor cadit, ubi humana ratio deficit. Ibi Rachel moritur, ut Benjamin oriatur. Idem itaque, nisi fallor, per mortem Rachel, et casum discipulorum figuratur, nisi quod trium in tribus discipulis, sensus videlicet, memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ cõplacui. Si gͥ mͥ cõplatui ibi dc̃m ñ eẽt : nullo mͦ ewangłista hoc dre auclet
Hic ẽ inqͥt filiꝰ meꝰ in qͦ mͥ cõplacui. Certe si filiꝰ aliud̃ qͣm pater eẽt: poss ꝑat̾ inifi-¬
suo beneplacito sorium se hr̃e ostencit: Quia qͦmͦ patͥ cõplacet in filio. sic in filio
cõplacet & sp̃ui sancto. Uel forte ulcirco drͣ. cõplacui: ut incle det᷑ uitłligi. qr qͦmͦ
pat̾ sibi cõplacet in filio. sic sibi nimirũ cõplacet & in sp̃u scõ. ¶d hoꝵ rectius drͣ: an
potiꝰ totũ hoc. qͣm unũ hoꝵ aliqͥd singłarit̾ intelligit᷑: hec ailhuc uerba aut̾ atis

Expanded text:
complacui ibi dictum non esset, nullo modo evangelista hoc dicere auderet: Hic est, inquit, Filius meus in quo mihi complacui. Certe si Filius aliud quam Pater esset, suo beneplacito socium se habere ostendit? Quia quomodo Pater complacet in Filio, sic in Filio complacet et Spiritui sancto. Vel forte idcirco dicitur complacui, ut inde detur intelligi, quia quomodo Pater sibi complacet in Filio, sic sibi nimirum complacet in Spiritu sancto. Quid horum rectius dicitur? An potius totum hoc, quam unum horum aliquod singulariter intelligitur? Haec
Abbreviated transcription (Latin):
tis sponte accͣrere. In sensibilia & bruta: congregari possunt. comicari autẽ nõ
possunt. S ip̃oꝵ qͦ rationalium contursus. spontaneo nitu fit. ut uire con¬
lectationes affici. ꝙ cogitationes tuas in eis iugit᷑ occuꝑari: cũ magna solli¬
citudine cõpelle intrare. ut possis saltim ex eis interim sẏnagogam facere
Quotiens enim euagationes m̃tis in unũ couigimꝰ. & om̃s cordis motꝰ in uno
eternitatis desiderio figimꝰ. quiã aliuã qͣm de illa int̾na familia sẏnaso
int̾ne dulcedinis degustatõne allecta: ail nutũ ratõnis sponte occͣrere. & in
intimis fira stare didicerit: eccłie utiq nomine. ulteriꝰ eligne censere potent.
Discamꝰ gͦ sola int̾iora bona amare. fliscamꝰ sola illa frequentĩ agitare: et
qͣles remamm liugere scimꝰ. procul dubio eccłias facimꝰ gũsit ̃¬

Expanded text:
tis, sponte occurrere. Insensibilia, et bruta congregari possunt, convocari autem non possunt. Sed et ipsorum quoque rationalium concursus, spontaneo nutu fit, ut jure conlectationes affici, et cogitationes tuas, in eis jugiter occupari, cum magna sollicitudine compelle intrare, ut possis saltem ex eis interim Synagogam facere. Quoties enim evagationes mentis, in unum colligimus, et omnes cordis motus in uno aeternitatis desiderio figimus, quid aliud quam de illa interna familia Synagogainternae dulcedinis degustatione allecta, ad nutum rationis, sponte occurrere, et in intimis fixa stare didicerit, Ecclesiae utique nomine, ulterius digna censeri poterit. Discamus ergo sola interiora bona amare, discamus sola illa frequentius cogitare, et quales Benjamin diligere scimus, procul dubio ecclesias efficimus.
Abbreviated transcription (Latin):
huic spetulationi alludant. & humane infirmitati condescendant.
Aes enim inuisibiles: ꝑ rerum uisibilium formas idescribunt. & ear̃
memoriam per quariudam concuꝑiscibilium spetieꝵ pulchritudi nem
mentib nr̃is imprimunt. Huic est qͦd nunc t̾ram lacte & melle manantem
promitunt. nunc flores. nunc odores nominant. nunc per cantꝰ hominum
nunc ꝑ concentꝰ auium: celestium gaudioꝵ armoniam describunt. legite. apo¬
calipsim ioh̃is & inuenietis celestis ierłm ornatũ ꝑ aurũ & argentũ: ꝑ margi¬
ritas uel alias quaslibet geminas preciosas multiꝑlicit̾ descriptum & scimus
qͥilem quia hoꝵ omĩm nichil ibi est: u̾bi tam̃ nił omnino deesse ꝑotest.
Lalium namq nil ibi est ꝑ sp̃em: ubi tamen totum est ꝑsimilitudinem In
hiis omĩb habet bala unde dñe sue utiliter deseruiat. qͣndoquiddem horum
omnium ei memoriam. ubi & qͣndo uolu̾t ꝓuoto reꝑresentat. Hac statim
cum uolumꝰ: ỹmaginari possumus. Numqͣm enim ymaginatio rationi utili¬

Expanded text:
huic speculationi alludant et humanae infirmitati condescendant. Res enim invisibiles, per rerum visibilium formas describunt, et earum memoriam per quarumdam concupiscibilium specierum pulchritudinem mentibus nostris imprimunt. Hinc est quod nunc terram lacte et melle manantem promittunt; nunc flores, nunc odores nominant, nunc per cantus hominum, nunc per concentus avium coelestium gaudiorum harmoniam designant. Legite Apocalypsim Joannis et invenietis coelestis Hierusalem ornatum per aurum, et argentum, per margaritas vel alias quaslibet gemmas pretiosas multipliciter descriptum. Et scimus quidem quia horum omnium nihil ibi est, ubi tamen nihil omnino deesse potest. Talium namque nihil ibi est per speciem, ubi tamen totum est per similitudinem. In his omnibus habet Bala unde dominae suae utiliter deserviat, quandoquidem ei horum omnium memoriam, ubi et quando voluerit pro voto repraesentat. Haec enim statim cum voluerimus imaginari possumus. Nunquam imaginatio rationi utili
Abbreviated transcription (Latin):
soleat toruum respectum amarum responsum palliclum uultũ. & cetera
latentis infirmitatis signa in hunc molum. ita ut qͣmuis latere uelit.
penitus tñ latere ñ ꝑossit. S iuxta liuioris similitulinem euidenter
exterius apareat. qͣmiuis sub dissimilitulinis pelle ut alcm ẽ: latens ꝑ
uerbum non erumpat. Ira uͦ ad ulatam inuiriam in liguatõne intumnes¬
cens. & ꝑro ꝑlage tumentis more per minas & contumelias foras erum-¬
pens at̃ puclore aut timore sepeĩm. agna ex parte coħceat᷑. latiꝰ utetiꝰ ꝑuotũ¬
bitror quanta similitudo tristicie cũ uulnere inuidie cũ liuore iracun-¬
die sit cum plaga tumente. Qnͣta uͦ & qͣm timenila sint hec mala do-¬
cemͣ ex ipsa diuina scriptura. quale enim tristicie malũ ẽẽ credit᷑. que-
testante apło mortem operatur: quid autem de inuidia. quid de iracun-
de gͦ qͣm magna mala singl̃a hec ẽẽ iure credant᷑. que omnia sccl̃m scripte

Expanded text:
soleat torvum respectum, amarum responsum, pallidum vultum, et caetera soleat torvum respectum, amarum responsum, pallidum vultum, et caetera latentis infirmitatis signa, in hunc modum, ita ut quamvis latere velit, penitus tamen latere non possit. Sed juxta livoris similitudinem evidenter exterius appareat, quamvis sub dissimulationis pelle, ut dictum est, latens per verbum non erumpat. Ira vero ad illatam injuriam indignatione intumescens, et pro plagae tumentis more per minas et contumelias foras erumpens, dum pudore aut timore saepe magna ex parte coerceatur, latius bitror, quanta similitudo tristitiae cum vulnere invidiae, cum livore iracundiae, cum plaga tumente. Quanta vero, quamve timenda sint haec mala docemur ex ipsa divina Scriptura. Quale enim tristitiae malum esse creditur, quae, testante Apostolo, mortem operatur? Quid autem de invidia, quid de iracundide ergo quam magna mala singula haec esse jure credantur, quae omnia secundum Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
omni pectato actribuere. qm̃ unũ itlemq corruptionis malũ in alis¬
& aliis. uł in eolem homine alio ⁊ alio tempore. mͦ aꝑtũ. inͦ occultũ. moclo
tumidum solemꝰ inuenire: spetiale tñ uł potiꝰ familiare quibĩam pprc̃is
solet eẽ cum qͣdam libertate potiꝰ qͣm tumore inaꝑtum ꝑroclire. quibusdã
cum ingenti elationis inflatione erumpere. quib tam uero numqͣm dep̃¬
hendi. s semꝑ latere uelle. Quis enim nesciat quom triticia soleat seip̃am
totam in uerbis producere. & ꝑ querimoniam effluere. q& uił ułueris mis¬
dũ qͣsi qͦdilam sanguinis ꝓfluuium in planctu & gemitu effunciere: Ini¬
dentie autẽ malum sub silentio se abscondit quia liuicia mens uitiũ siñ
manifeste erubescit. & iacuro clissimłationis pelle se pailiat ne si maper¬
tum ꝓcleat. contemꝑtui ꝑateat omnibq uilescat. Solet tũ hoc malum
semper seip̃m s inuitum ꝓredere ꝑmanifestum intlicium eo qđ hafere

Expanded text:
uptionis malum in aliis, vel in eodem homine, alio et alio tempore, modo apertum, modo occultum, modo tumidum solemus invenire, speciale tamen, vel potius familiare, quibusdam peccatis solet esse cum quadam libertate, potius quam tumore in apertum prodire; quibusdam autem cum ingenti elationis inflatione erumpere, quibusdam vero nunquam deprehendi, sed semper latere velle. Quis enim nesciat quomodo tristitia soleat seipsam totam in verbis producere, et per querimoniam effluere, et juxta vulneris modum, quasi quoddam sanguinis profluvium in planctu et gemitu effundere? Invidentiae autem malum sub silentio se abscondit, quia livida mens vitium suum manifestare erubescit, et idcirco dissimulationis pelle se palliat, ne, si in apertum prodeat, contemptui pateat omnibusque vilescat. Solet tamen hoc malum semper seipsum, sed invitum, prodere per manifestum indicium, eo quod habere
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ip̃m qeł cõprehendere possumꝰ ele stulticiis & ercorib nr̃is ꝑuto pos¬
se sufficere nobis intantum ut ioranis cursus sui impetũ ultro cohi¬
beat. & mitu spontaneo in posteriora rec̾rat. pristine consuetuainis de¬
ua lampnans att letestans. moꝵ suoꝵ lapsum sponte eohertens.
& in contraria dirigens. Puto quia tune temporis ꝓpħa suꝑ anuas iordans
intelligentie sue archam̃ leuauerat. cũ generaiem ñ cle suo tm̃. s de
uidebat quorsum iordanis fluenta currerent. cum ꝑ increꝑationem
exclamaret. Usc quo diligitis uanitatem: a queritis mendatium:
uidebat ubi cursum t̾minaret & qđ in mari deficeret cum ddiceret.
In ẏmagine pertransit homo: s & frustra conturbat᷑. Profunde pede
in aqua qnxerat. cum in hanc ammirationis uocem erumperet. euia
considerationisꝙ ammirationem. iordanis uma desiderioꝵ deserens. in

Expanded text:
hoc ipsum quod comprehendere possumus de stultitiis et erroribus nostris, puto poshoc ipsum quod comprehendere possumus de stultitiis et erroribus nostris, puto posse sufficere nobis intantum, ut Jordanis cursus sui impetum ultro cohibeat, et nutu spontaneo in posteriora recurrat, pristinae consuetudinis devia damnans atque detestans, morum suorum lapsum sponte coercens, et in contraria dirigens. Puto quia tunc temporis Propheta super aquas Jordanis intelligentiae suae arcam levaverat, cum generalem nec de suo tantum, sed de mnis homo vivens . Videbat quorsum Jordanis fluenta currerent, cum per increpationem exclamaret: Usquequo diligitis vanitatem et quaeritis mendacium? Videbat ubi cursum suum terminaret, et quam in mari deficeret, cum diceret: In imagine pertransit homo, sed et frustra conturbatur . Profunde pedes in aqua tinxerat, cum in hanc admirationis vocem erumperet: Quid considerationisque admirationem, Jordanis ima desideriorum deserens in
Abbreviated transcription (Latin):
ad quoꝵ mainctionem iordanis conuertit᷑ retrorsum: s si ꝑ sacer¬
dotem recte intelligimus inuestigationem. quid rectiꝰ intelligitur ꝑ eiꝰ
ła inuestigatione occulta penetrare. Pes huiuscemoddi in agua tingit᷑
qͣndo mens almuentõnis sue subtilitatẽ miratur. & insua ammira tõe
delectatur. Quid enĩ ẽ tingi nͥ affici: Quia ẽ affici nͥ contemplari. mirari
delectari: Et qͣmuis inuestigationis nr̃e pedles ñ usꝙ ail gurgitis ima
extendimꝰ. qua desiderioꝵ nr̃oꝵ erroreᷤ ñ nͥ ex parte penẽtramꝰ. iꝑsos
tũ pedes qͣmus ñ nͥ in parde positos młtu intingimꝰ multum
obstupescentes qđ uix uł ex moclica ꝑarte cõprehñdimꝰ. Debemꝰ ergo
corlis intima ꝑscrutando eo usq saltem in aquas descentlere tloñ possi¬
mus inuestigãtionis nr̃e pedes plene intingere. & aĩum nr̃m suꝑ etro¬
ris nr̃i consulerationem in ammirationem & stuꝑorem conuertere. Nã

Expanded text:
ad quorum intinctionem Jordanis convertitur retrorsum? Sed, si per sacerdotem recte intelligimus investigationem, quid rectius intelligitur per eda investigatione occulta penetrare. Pes hujuscemodi in aqua tingitur, quando mens adinventionis suae subtilitatem miratur, et in sua admiratione delectatur. Quid enim est tingi, nisi affici? Quid est affici, nisi contemplari, mirari, delectari? Et quamvis investigationis nostrae pedes non usque ad gurgitis ima extendimus, quia desideriorum nostrorum errores nonnisi ex parte penetramus; ipsos tamen pedes, quamvis nonnisi in parte positos, multum intingimus, multum obstupescentes quod vix, vel ex modica parte comprehendimus. Debemus ergo cordis intima perscrutando eo usque saltem in aquas descendere, donec possimus investigationis nostrae pedes plene intingere, et animum nostrum super erroris nostri considerationem in admirationem et stuporem convertere. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
nemꝰ. Quando gͥ humana sagacitate et exercitatione deuotionis
p̃sidium ad sedandum anum impetum asuescitur: ille nr̃ damel.
quodã modo ante dicti regis p̃sentiam alieno officio intrõducitur.
Quando autẽ hoc ñ tam mẽditando qmͣ orando efficitur: damel ꝓcul
dubio ad regem ꝑ semetipsũ ingreditur. Debemꝰ itaq studiosa et sa¬
gaci p̃meditatione mentẽ nr̃am ad deuotionẽ excita re: et hoc
erit danelem alieno officio introducere. Item quia sepe etiã cũ ne¬
cessitas erigit ⁊ urget. deuote orare ñ possumꝰ: diuine uisitatio¬
nis et nr̃e compunctionis temꝑe oremꝰ: ut necessitatis temꝑe o

Expanded text:
nemus. Quando igitur humana sagacitate et exercitatione devotionis nemus. Quando igitur humana sagacitate et exercitatione devotionis praesidium ad sedandum animi impetum assuescitur, ille noster Daniel quodammodo ante dicti regis praesentiam, alieno officio introducitur. Quando autem hoc non tam meditando quam orando efficitur, Daniel procul dubio ad regem per semetipsum ingreditur. Debemus itaque studiosa et sagaci praemeditatione mentem nostram ad devotionem excitare, et hoc erit Danielem alieno officio introducere. Item, quia saepe etiam cum necessitas exigit et urget, devote orare non possumus, divinae visitationis et n
Abbreviated transcription (Latin):
tingit ut nulla ratioĩs atcestatione. p̃cipitem ꝑturbatioĩs sue
impetũ lenire possit. debet mens sub eiꝰnodi necessitatis atticło¬
currere.⁊ ad pacandam ꝑturbatioĩs sue iuolentiam. diuine mi¬
serationis suffragia impetrare. et eiꝰmodi deuotionis remẽdium
oportet in usum adducere. et hoc ẽ danielem ad regem intrare.
Quasi enĩad regem daniel ingrẽdit᷑. quando ad pacand̾ ani¬
mi impetũ sub ipso etiã precipitatioĩs impulsu deuotio suffra-¬
gatur. Notandũ autẽ quod suꝑus dicit᷑ introductus. hic uͦ sim¬
pliciter ponit᷑. quod sit ingressus. Puto aũ quia aliud ⁊ aliud
sit ab alio introduc. uł ꝑsemetipsũ ingrẽdi. Sicut ex suꝑio¬
rib patet. sub om̃i uehementi animi impetu. deuote oratioĩs
suffragium p̃sto habere. hoc ẽ danielem in p̃sentia furentis re¬
tate et sollicitudine efficimꝰ: ała orando et deo supplicando p̃cib opti¬

Expanded text:
tigit ut nulla rationis attestatione praecipitem perturbationis suae tigit ut nulla rationis attestatione praecipitem perturbationis suae impetum lenire possit, debet mens sub ejusmodi necessitatis articcurrere, et ad pacandam perturbationis suae violentiam divinae miserationis suffragia impetrare, et ejusmodi devotionis remedium oportet in usum adducere, et hoc est Danielem ad regem intrare. Quasi enim ad regem Daniel ingreditur, quando ad pacandum animi impetum, sub ipso etiam praecipitationis impulsu devotio suffragatur. Notandum autem quod superius dicitur introductus, hic vero simpliciter ponitur quod sit ingressus. Puto autem quia aliud, et aliud sit ab alio introduci, vel per semetipsum ingredi, sicut ex superioribus patet, sub omni vehementi animi impetu devotae orationis suffragium praesto habere, hoc est Danielem in praesentia furentis reet sollicitudine efficimus, alia orando, et Deo supplicando precibus obti
Abbreviated transcription (Latin):
Recte fortassis ꝑ regem qͥ om̃ib p̃sidet & imꝑat. intelligi¬
gimꝰ hoc loco uehementeranmi motum ⁊ ualidum li¬
bere uoluntatis impetum: cui facle quelibet alia affec¬
tio cedat u. el obediat. Et qm multis cum sunt uehem̃ter affecti.
uł acriter cõmoti. om̃ino ñ occurrit rationẽ uł discretionẽ consu¬
lere. qnͣtominꝰ ad or̃onem confugere: uł ullam deuotionẽ ad¬
mutere. S qͥd aliud hoc dicimꝰ eẽ: qmͣ sapientũ neminẽ coram
rege audere apparere. Sepe tñ qui eiusmodi sunt. post sedatum
anun impetũ. fãnt ad semetipsos rẽdeunt. ad discretioĩs iudiciũ
et deuotioĩs officium recurrt̃. satagentes corrig̾e. in qͥb ꝑtur¬
bationis temꝑe excessert̃. S si circa cordis disciplinam studiosi sumꝰ.
quẽad modũ ẽẽ debemꝰ. doceamꝰ et adsuescamꝰ animũ nr̃m sub qͦ¬
uis impetu ⁊ ꝑturbationis tẽpore ad discretioĩs consulta confug̾e.
et hoc ẽ sapientes aũ conspectũ regi admittere. S quia sepe con¬

Expanded text:
Recte fortassis per regem qui in omnibus praesidet et imperat, intelligimus hoc loco vehementem animi motum, et validum libere voluntatis impetum, cui facile quaelibet alia affectio cedat vel obediat. Et quam multis cum sunt vehementer affecti, vel acriter commoti omnino non occurrit rationem vel discretionem consulere, quanto minus ad orationem confugere, vel ullam devotionem admittere? Sed quid aliud hoc dicimus esse, quam sapientium neminem coram rege audere apparere? Saepe tamen qui ejusmodi sunt, post sedatum animi impetum, cum ad semetipsos redeunt, ad discretionis judicium et devotionis officium recurrunt, satagentes corrigere in quibus perturbationis tempore excesserunt. Sed si circa cordis disciplinam studiosi sumus quemadmodum esse debemus, doceamus et assuescamus animum nostrum sub quovis impetu et perturbationis tempore ad discretionis consulta confugere, et hoc est sapientes ante conspectum regis amittere. Sed quia saepe con
Abbreviated transcription (Latin):
furentis regis insaniam mitigare: Cum autẽ ad aliquid p̃cipi¬
tis affectionis sue uehem̃tia trahi se sentit. quod int̾im sub tante
yturbationis sue nube uł turbine. utrũ ne rectum sit agnoscere.
ad plenum ñ possit: simt̾im pacientiam sibi petit donec quĩd
faciendũ  tranqͥllitatis sue tempe rectiꝰ possit discernere accipien¬
do qͦd petit. qͥd aliud tͥ uidetur efficere qmͣ inducias pet̾e. ⁊ acciꝑe:
Daniel inqͥt ingressus rogauit regẽ. ut tempꝰ daret sibi ad soluti¬
onem indicandã regi. Hides certe qͥa deuono pie et utiliter de dm̃
pietate sepe p̃sumit. que nulla sua sagacitate humana indu¬
stria efficere possit. Et qmͣ iuste de dñi pietate magna p̃sirmimꝰ:
simagnanimitatẽ nr̃am ꝓ eiꝰ amore cũ eiꝰ adutorio uincamus¬

Expanded text:
furentis regis insaniam mitigare? Cum autem ad aliquid praecipifurentis regis insaniam mitigare? Cum autem ad aliquid praecipitis affectionis suae vehementia trahi se sentit, quod interim sub tantae perturbationis suae nube, vel turbine utrumne rectum sit agnoscere ad plenum non possit, si interim patientiam sibi petit, donec quid faciendum sit tranquillitatis suae tempore rectius possit discernere, accipiendo quod petit quid aliud tibi videtur efficere, quam inducias petere et accipere? Daniel, inquit, ingressus rogavit regem ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi. Vides certe quia devotio pie et utiliter de Domini pietate saepe praesumit, quae nulla sua sagacitate humana industria efficere possit, et quam juste de Domini pietate magna praesumimus, si magnanimitatem nostram pro amore e
Abbreviated transcription (Latin):
iculo repugnare. Mens itaq studiosa & circa salutẽ suam solli¬
cita. que ad̃h c cum fuerit ꝓturbata. pturbationis sue orando
repugnare ñ nouit. ⁊ huiꝰmodi usum uł gr̃am necdum opti¬
nuit. oret. & impetret temꝑe tnͣsquillitatis diuinitꝰ sibi dari
gr̃am orandi. sub temꝑe ꝑturbationis. In hunc modũ forsitan
dabitur dameli. quandoq ad regem ꝑ semetipsum intrare.
et adhuc ipso furente: & tunc forte pot̾it non semel tm̃. sed sepe
et assidue male sententie differende inducias pet̾e et optinere. ad
hoc ut eam possit postmodũ penitꝰ delere. Quando intime ꝑturba¬
tionis sue temꝑe deuota mens humiliter petit. et supplicat. ne sub
concitat furoris impetu. diuina eum pietas. aliqͥd ꝑ impatien¬
tiam agere ꝓmittat. unde postmodũ penitere oporteat: si impe¬
trat qͥd optat: qͥd aliuo deuotionis nr̃e daniel uidet᷑ tͥ facere. qmͣ

Expanded text:
ericulo repugnare. Mens itaque studiosa, et circa salutem suam solliericulo repugnare. Mens itaque studiosa, et circa salutem suam sollicita, quae adhuc, cum fuerit perturbata, perturbationi suae orando repugnare non novit, et hujusmodi usum, vel gratiam necdum obtinuit, oret, et impetret tempore tranquillitatis divinitus sibi dari gratiam orandi sub tempore perturbationis. In hunc modum forsitan dabitur Danieli quandoque ad regem per semetipsum intrare, et adhuc ipso furente, et tunc forte poterit non semel tantum, sed saepe et assidue malae sententiae differendae inducias petere et obtinere, ad hoc ut eam possit postmodum penitus delere. Quando intimae perturbationis suae tempore devota mens humiliter petit et supplicat, ne sub concitati furoris impetu divina eum pietas aliquid per impatientiam agere permittat, unde postmodum poenitere oporteat, si impetrat quod optat, quid aliud devotionis nostrae Daniel videtur tibi facere, quam