comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unicũ uerbũ in consũma¬
tionẽ respiceret: Ac ꝑ
hoc in uerbo tuo ñ maris
ꝓfunditas. sed ab aquar̃
amaritudine terra dis¬
creta. eicit ñ reptiliai
animarũ uiuarũ. & uola¬
tilia: & animã uiuã Neq
ptismo. quo gentib opus
est : sicut opus habebat cũ
Aquis tegeretur: N enĩ
intratur alit̃ in regnum
cȩlorũ: ex illo quo con¬
stituisti ut sic intretur.
Nec magnalia mirabi¬
lium quaerit : quib: fiat
fides. Neq enĩ nisi signa
& ꝓdigia uiderit ñ credit :
cũ iam distineta sit terra
fidelis. ab aquis maris in¬
fidelitate Amaris. Et
linguae insigno sunt non
fidelib: sed infidelibus
Nec isto igitar genere uo¬
latili qđ uerbo tuo ꝓdu¬
xerunt aquae opus ha¬
bet terra : quã funda sti
suꝑ aquas. Inmitte in
eã uerbũ tuũ ꝑnunciostu¬
os: opera enĩ eorũ narra.¬
mus : sed tu es qui oꝑaris
in eis: & oꝑant᷑ animã ui¬
uam. Terra ꝓducit eam:
quia terra causa. ẽ. ut hȩc

Expanded text:
initii uerbum in consummainitii uerbum in consummationem respiceret. Ac per hoc in uerbo tuo non maris profunditas, sed ab aquarum amaritudine terra discreta eicit non reptilia animarum uiuarum et uolatilia, sed animam uiuam. neque ptismo, quo gentibus opus est, sicut opus habebat, cum aquis tegeretur: non enim intratur aliter in regno caelorum ex illo. quo instituisti, ut sic intretur; nec magnalia mirabilium quaerit, quibus fiat fides: neque enim nisi signa et prodigia uiderit, non credit, cum iam distincta sit terra fidelis ab aquis maris infidlinguae in signo sunt non fidelibus, sed infidelibus . Nec isto igitur genere volatili, quod verbo tuo produxerunt aquae, opus habet terra quam fundasti super aquas. Immitte in eam verbum tuum per nuntios tuos. Opera enim eorum narramus, sed tu es qui operaris in eis, ut operentur animam vivam. Terra producit eam, quia terra causa est ut haec
Abbreviated transcription (Latin):
in cognitione animi res
una multis modis ꝑcorpo¬
ris motiones figuret᷑ atq
dicatur: aquȩ ꝓduxer̃
hȩc : sed in uerbo tuo. Ne¬
cessitates alienatorum
ab ȩt̾nitate ueritatis tuȩ
popłorũ ꝓduxer̃ haec.
sed in euangelio tuo : qm̃
ipsȩ aquaẽ ista eieceruNt:
quarũ amarus languor
fuit causa ut in tuo uerbo
ista ꝓcederent: Et pul¬
chra sunt om̃ia faciente
te : & eccetu inenarra¬
bilit̃ pulchrior qui fecisti
om̃ia. A quo si non eẽt lapsĩs
ADAM
non diffunderet᷑
ex utero eius salsugo maris.
genus humanũ. ꝓfunde
curiosum. & ꝓcellose tu¬
midum. & instabiliter
fluidum : Atq: ita non
opus ẽẽt. ut in aquis mul¬
tis corporalit̾ & sensibilit̃
oꝑarent᷑ dispensatores.
tui mrstica facta & dicta
Sic enĩ michi nunc occur¬
rerunt reptilia & uola¬
tilia : quib imbuti & ini¬
niciati homines corpo¬
ralib sacram̃tis subditi
ñ ultra ꝓficerent : non spi¬
ritualiter uiuisceret
Anima gradu alio. & post

Expanded text:
in cognitione animi res in cognitione animi res una multis modis per corporis motiones figuretur atque dicatur. aquae produxerunt haec, sed in uerbo tuo: necessitates alienatorum ab aeternitate ueritatis tuae populorum produxerunt haec, sed in euangelio tuo, quoniam ipsae aquae ista eiecerunt, quarum amarus languor fuit causa, ut in tuo uerbo ista procederent. Et pulchra sunt omnia faciente te, et ecce tu inenarrabiliter pulchrior, qui fecisti omnia. a quo si non esset lapsus Adam, non diffunderetur ex utero eius salsugo maris, genus humanum profunde curiosum et procellose tumidum et instabiliter fluuidum, atque ita non opus esset, ut in aquis multis corporaliter et sensibiliter operarentur dispensatores tui mystica facta et dicta. sic enim mihi nunc occurrerunt reptilia et uolatilia, quibus imbuti et initiati homines corporalibus sacramentis subditi non ultra proficerent, nisi spiritaliter uiuesceret anima gradu alio et post
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ꝑ opera scõrum tuorũ
int̃ medios fluctus tẽptati¬
onum scłi : ad imbuendas
gentes in nomine tuo. in
baptismo tuo. Et int̾ hȩc
facta sunt magnalia mira¬
biliã tanquã coeti grandes
& uoces nunciorũ tuorum
uolitantes suꝑ terrã. iuxta
firmamentũ libri tui prȩ¬
posito illo sibi ad auctori¬
tatem. sub quo uolitarent
quocunq irent. Neq enĩ
sunt loquelȩ neq: sermo¬
nes quorũ non audiant᷑
uoces eorũ: quando in
benedicendo multipli¬
casti haees. Nunquid
mentior: Aut mixtiones
misceo uNeq distinguo.
lucidas cogitationes harũ
rerũ infirimam̃to cęli:. et
opera corporalia inun¬
doso mari & subfirma¬
mento cęli: Quarũ enĩ rer̃
notitiae sunt solidae & ter¬
minatae. sine incrementis
generationũ. tanquã lu¬
mina sapientiae & scien¬
tiae: earundem rerũ sunt
oꝑationes corporales multȩ
acuariae : & aliud ex alio
crescendo multiplicant᷑
in benedictione tuads.
qui consolatus es fastidia
sensuum mortaliũ : ut

Expanded text:
per opera sanctorum tuorum inter medios fluctus tentationum saeculi, ad imbuendas gentes nomine tuo, in baptismo tuo. Et inter haec facta sunt magnalia mirabilia tanquam ceti grandes, et voces nuntiorum tuorum volitantes super terram juxta firmamentum Libri tui, praeposito illo sibi ad auctoritatem, sub quo volitarent quocumque irent. Neque enim sunt loquelae neque sermones, quorum non audiaeorum, quando in domine, benedicendo multiplicasti haec. Numquid mentior aut mixtione misceo neque distinguo lucidas cognitiones harum rerum in firmamento caeli et opera corporalia in undoso mari et sub firmamento caeli? quarum enim rerum notitiae sunt solidae et terminatae sine incrementis generationum tamquam lumina sapientiae et scientiae, earundem rerum sunt operationes corporales multae ac uariae, et aliud ex alio crescendo multiplicantur in benedictione tua, deus, qui consolatus es fastidia sensuum mortalium, ut
Abbreviated transcription (Latin):
corpus relinquere  nichil inqͦit
longe est dõ : neq timendum est
ne ille non agnoscat infine saecłi
unde me resuscitet.
rgo die nono aegritudinis suae.
quinquagesimo & sexto anno aeta¬
tis suae. tricesimo & tertio aetatis
neae: ANIMA IL LA RELIGI

Expanded text:
corpus relinquere: "nihil" inquit corpus relinquere: "nihil" inquit "longe est deo, neque timendum est, ne ille non agnoscat in fine saeculi, unde me resuscitet". ergo die nono aegritudinis suae, quinquagensimo et sexto anno aetatis suae, tricensimo et tertio aetatis meae, anima illa religi
Abbreviated transcription (Latin):
is quȩ in mittis incorda fideliũ
tuorũ : & ꝓueniunt inde fruges
ad mirabiles : gaudebam & gr̃as
quanta cura semꝑ uestuasset de
sepulcro quod sibi ꝓuiderat & prȩ¬
parauerat iuxta corpus uiri sui
Quia enim ualde concorditer uixe¬
rant: id etiam uolebat. ut est ani¬
mus humanus minus capax diuinoꝵ
ad iungi ad illam felicitatem. & com¬
memorari ab hominib: concessum
sibi eẽ post trans marinam peregri¬
nationem  ut coniuncta terra
amborũ coniugũ terra tegeretur
Quando autẽ ista in anitas pleni¬
tudine bonitatis tuae coeperat
quanquã & illo sermone nr̃o ad
fenestram cũ dixit iam quid hic
facio : non apparuit desiderare in
patria mori. Audiui etiã postea
qđiam cum ostiis essemus cũ quib:dã
amicis meis materna fiducia
collo quebat᷑ quaedã de contẽptu
uitae huius & bono mortis : ubi
ipse non ad eram . Illisq st̃upentib
uirtutem feminae quam tu dede¬
ras ei : quȩrentibusq: utrũ non for¬
midaretꝰ tam longe a sua ciuitate

Expanded text:
is, quae immittis in corda fidelium tuorum, et proueniunt inde fruges admirabiles, gaudebam et gratias quanta cura semper aestuasset de sepulchro, quod sibi prouiderat et praeparauerat iuxta corpus uiri sui. quia enim ualde concorditer uixerant, id etiam uolebat, ut est animus humanus minus capax diuinorum, adiungi ad illam felicitatem et conmemorari ab hominibus, concessum sibi esse post transmarinam peregrinationem, ut coniuncta terra amborum coniugum terra tegeretur. quando autem ista inanitas plenitudine bonitatis tuae coeperat quamquam et in illo sermone nostro ad fenestram, cum dixit: "iam quid hic facio?" non apparuit desiderare in patria mori. audiui etiam postea, quod iam, cum Ostiis essemus, cum quibusdam amicis meis materna fiducia conloquebatur quodam die de contemtu uitae huius et bono mortis, ubi ipse non aderam, illisque stupentibus uirtutem feminae — quoniam tu dederas ei — quaerentibusque, utrum non formidaret tam longe a sua ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
NRI inmultis quidem ad huc
informis. & prȩt̃ doctrinae
normam fluctuans. Sed tam̃
non eam relinquebat animus.
immo in dies magis magist que
inbibebat. Iam etiã mathema¬
ticorum fallaces diuinationes.
& impia deliramenta reiecerã.
Confiteantur etiã hinc tibi de
in timis uisceribus animȩ meȩ
miserationes tuȩ ds̃ m̃s:. Tu enĩ.
tu om̃ino: nã quis alius a morte
omnis endris reuocat nos. nisi
uita quae mori nescit. & sãpi¬
entia mentes indigentes illumi¬
nans nullo indigens lumine :
qua mundus administratur
usq ad arborũ uolatica folia :
Tu ꝓcurasti ꝑuicatiae meae
ł obluctatus sum uindiciano

Expanded text:
ri, in multis quidem adhuc informis et praeter doctrinae normam fluitans, sed tamen non eam relinquebat animus, inmo in dies magis magisque inhibebat. Iam etiam mathematicorum fallaces diuinationes et inpia deliramenta reieceram. confiteantur etiam hinc tibi de intimis uisceribus animae meae miserationes tuae, deus meus! tu enim, tu omnino — nam quis alius a morte omnis erroris reuocat nos nisi uita, quae mori nescit, et sapientia mentes indigentes inluminans, nullo indigens lumine, qua mundus administratur usque ad arborum uolatica folia? — tu procurasti peruicaciae meae, qua obluctatus sum Yindiciano
Abbreviated transcription (Latin):
desit michi amoris ad id
qđ sat ẽ : ut currat uita
mea in amplexus tuos:
nec auertat᷑ donec abscon¬
datur in abscondito uul¬
tus tui. hoc tantũ scio
quia male michi.ẽ. prȩt̃
te. ñ solũ extra me sed in
me ipso : & om̃is michi co¬
pia quae
aegestas. ẽ. Nunquid aut
par aut filius non suꝑ¬
ferebat᷑ suꝑ aquas : Si tan¬
quam loco sicut corpus:
nec sp̃s sc̃s: Si autẽ in com¬
mutabilis diuinitatis emi¬
nentia suꝑ om̃e mutabile:
ferebat᷑ suꝑ aquas. Cur
ergo tantũ de
tantũ dictum: ẽ. quasi lo¬
cus ibi eẽt qui non . ẽ. locus.
de quo solo dictũ . ẽ. quod sit
donum tuũ : Et indonotuo
requiescimus: ibi tefruim᷑
Requies nr̃a. locus noster
Amor illuc attollit nos:
& SP̃S TUUS BONUS

Expanded text:
desit mihi amoris ad id desit mihi amoris ad id quod sat est, ut currat uita mea in amplexus tuos nec auertatur, donec abscondatur in abscondito uultus tui. hoc tantum scio, quia male mihi est praeter te non solum extra me sed et in me ipso, et omnis mihi copia, quae egestas est. Numquid aut pater aut filius non superferebatur super aquas? si tamquam loco sicut corpus, nec spiritus sanctus; si autem inconmutabilis diuinitatis eminentia super omne mutabile, erferebatur super aquas. Cur ergo tantum de tantum dictum est? Quasi locus ibi esset, qui non est locus, de quo solo dictum est quod sit donum tuum. In dono tuo requiescimus; ibi te fruimur. Requies nostra, locus noster. Amor illuc attollit nos, et Spiritus tuus bonus
Abbreviated transcription (Latin):
stantia. Deflux̃ angłs
defluxit anima hominis :¬
& indicauer̃ abyssum uni¬
uersȩ spiritualis creaturȩ
inꝓfundo tenebroso. Nisi
dixisset abinitio fiat lux
& facta. est lux. & inhere¬
ret tibi om̃is obȩdiens intel¬
ligentia cȩ̨lestis ciuitatis
tuȩ: & requiesceret in sp̃ũ
tuo. qui suꝑfertur in cõ¬
mutabilit̃ suꝑ omne mu¬
tabile alioquin & ipsũ
cȩlũ cęli tenebrosa abrs¬
sus eẽt inse : Nunc autẽ
lux.ẽ. indño Nã & in ipsã
misera in quietudine deflu¬
entiũ sp̃uũ. & indicantiũ
tenebras suas nudatas ueste
luminis tui. satis ostendis
quã magnã rationalẽ crea¬
turã feceris : cui nullomͦ
sufficit ad beatã requiem
quicquid te minus. ẽ: Ac
per hoc nec ipsã sibi Tu
enim dsNR illum inabis
tenebras nr̃as. Exte ori¬
untur uestimenta nr̃a : et
tenebrȩ nr̃e sicut meridi¬
es erunt. Da michi d̃s
M̃s̃ de: redde michi te
En amo Et si parum est :
amem ualidius. Non pos¬
sum metiri. ut sciã quantũ

Expanded text:
stantia. Defluxit angelus, defluxit anima hominis et indicauerunt abyssum uniuersae spiritalis creaturae in profundo tenebroso, nisi dixisses ab initio: fiat lux, et facta esset lux, et inhaereret tibi omnis oboediens intellegentia caelestis ciuitatis tuae et requiesceret in spiritu tuo, qui superfertur inconmutabiliter super omne mutabile. alioquin et ipsum caelum caeli tenebrosa abyssus esset in se; nunc autem lux est in domino. nam et in ipsa misera inquietudine defluentium spirituum et indicantium tenebras suas nudatas ueste luminis tui satis ostendis, quam magnam rationalem creaturam feceris, cui nullo modo sufficit ad beatam requiem, quidquid te minus est, ac per hoc nec ipsa sibi. tu enim, deus noster, inluminabis tenebras nostras: ex te oriuntur uestimenta nostra, et tenebrae nostrae sicut meridies erunt. da mihi te, deus meus, et redde mihi te: en amo et, si parum est, amem ualidius. non possum metiri, ut sciam, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfertur super
aquas ⁊ & ueniamus ad
suꝑ eminentẽ requiem.
cũ ꝑtransierit anima nr̃a
aquas. quȩ sunt sine sub

Expanded text:
fertur super aquas, et veniamus ad supereminentem requiem, cum pertransierit anima nostra aquas quae sunt sine sub
Abbreviated transcription (Latin):
lescere potuissem. certe inter¬
mitterem: Sed ubi plena uolun¬
ta : nosti ds̃m̃s etiã gaudere
coepi. qđ hȩc quoq suberat non
mendax excusatio: quȩ offensio¬
nem hominũ temperaret : qui
ꝓpter liberos suos me liberũ ẽẽ
nunquã uolebant Plenus igit᷑
tali gaudio: tolerabã illud inter¬
uallũ temporis. donec decurreret.
Nescio utrũ uel uiginti dies eruN
sed tam̃ fortit̃ tolerabantur :
quia recesserat cupiditas quae
mecũ solebat ferre graue nego¬
cium: & ego premendus reman¬
seram. nisi patientia succederet.
Pec cassẽ me in hoc quisquam
seruorm tuorũ frm meorũ di¬
xerit: qđ iam pleno corde mi¬
litia tua. passus me fuerim
uel una hora sedere in cathe¬
dra mendacii. At ego non
contendo. Sed tu dñe miseri¬
cordissime. nonne & hoc pec¬
catum cũ ceteris orrendis  fu¬
batur anxietudine
UERECVN

Expanded text:
lescere potuissem, certe interlescere potuissem, certe intermittere. sed ubi plena uolunta — nosti, deus meus — etiam gaudere coepi, quod haec quoque suberat non mendax excusatio, quae offensionem hominum temperaret, qui propter liberos suos me liberum esse numquam uolebant. plenus igitur tali gaudio tolerabam illud interuallum temporis, donec decurreret — nescio utrum uel uiginti dies erant — sed tamen fortiter tolerabantur, quia recmecum solebat ferre grave negotium, et ego premendus remanseram, nisi patientia succederet. Peccasse me in hoc quisquam servorum tuorum fratrum meorum dixerit, quod jam pleno corde militia tua, passus me fuerim vel una hora sedere in cathedra mendacii. At ego non contendo. Sed tu, Domine misericordissime, nonne et hoc peccatum cum caeteris horrendis et fubatur anxietudine Verecun
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is ex lingua subdola contra¬
dictionis flatus inflammare
nos acrius posset non extin¬
guere. Veruntam̃ quia ꝓpt̃
nomen tuũ qđ sanctificasti ꝑ
terras. etiã laudatores utiq
haberet uotum &ꝓpositũ
nr̃m  iactantiae simile uide¬
batur non operiri tã ꝓximũ
feriarũ tempus: si de publica
ꝓfessione atq ante oculos
om̃ium sita. ante discederẽ.¬
ut conuersa in factũ meũ ora
cunctorum intuentiũ : quam
uicinũ uindemialiũ diem prȩue¬
nire uoluerim. multa diceren.
qđ quasi appetissem magnus ui¬
deri: Et quo michi erat istud.
ut putaret᷑ & disputaret᷑ dȩ ani¬
mo meo & blasphemaret᷑ bonũ
nr̃m : Quin etiã qđ ipsa estate
litterario labori nimio pulmo
meus cedere coeperat. & difficul¬
ter trahere suspiria. dolori¬
busq pectoris testari se sauciũ.
uocemq clariorem ꝓductiorẽue
recusare :Primo ꝑturbauerat
÷me : quiꝰ magisteru illius sarcinã
pene iam necessitate deponere
cogebat. Aut sicurari & conua¬

Expanded text:
omnis ex lingua subdola contradictionis flatus inflammare nos acrius posset, non extinguere. uerum tamen quia propter nomen tuum, quod sanctificasti per terras, etiam laudatores utique haberet uotum et propositum nostrum, iactantiae simile uidebatur non opperiri tam proximum feriarum tempus, sed de publica professione atque ante oculos omnium sita ante discedere,ut conuersa in factum meum ora cunctorum intuentium, quam uicinum uindemialium diem praeuenire noluerim, multa dicerent, quod quasi appetissem magnus uideri. et quo mihi erat istuc, ut putaretur et disputaretur de animo meo et blasphemaretur bonum nostrum? Quin etiam quod ipsa aestate litterario labori nimio pulmo meus cedere coeperat et difficulter trahere suspiria doloribusque pectoris testari se saucium uocemque clariorem productioremue recusare, primo perturbauerat me, quia magisterii illius sarcinam paene iam necessitate ponere cogebat aut, si curari et conua
Abbreviated transcription (Latin):
& uolo. ẽẽ. & scire. In his
igit᷑ trib: quã sit in sẽparabi¬
lis uita. & una uita. et
una mens. & una essentia
quã deniq insẽparabilis
distinctio. et tam̃ distin¬
ctio : uideat qui potest
Certe coram se . ẽ. Atten¬
dat inse. & uideat : & dicat
michi. Sed cũ inuenerit in
his aliquid & dixerit: non
iã sẽ putet INuenisse illud
qđ supra ista est incõmuta¬
bile : quod est incõmutabi¬
liter. & scit in cõmutabilit̃.
& uultꝰ cõmutabilit̃. Et
utrũ ꝓpter tria hȩc & ibi
trinitas. an insingulis hȩc
tria ut terna singuloñ
sint. an utrorunq: miris
modis. simplicit̃ & multi¬
plicit̃. infinito inse sibi fi¬
ne. quo.ẽ. & sibi notum. ẽ.
& sibi sufficit. In cõmuta¬
biliter id ipsum. copiosa
unitatis magnitudineꝰ quis
facile cogitauerit : Quis
ullo modo dixerit: Quis
quolibet modo temere
ꝓnunciauerit : Procede
in confessione fides mea: dic

Expanded text:
uolo esse et scire. in his uolo esse et scire. in his igitur tribus quam sit inseparabilis uita et una uita et una mens et una essentia, quam denique inseparabilis distinctio et tamen distinctio, uideat qui potest. certe coram se est; adtendat in se et uideat et dicat mihi. sed cum inuenerit in his aliquid et dixerit, non iam se putet inuenisse illud, quod supra ista est inconmutabile, quod est inconmutabiliter et scit inconmutabiliter et uult • inconmutabiliter: et utrum propter tria haec et ibi trinitas, an in singulis haec tria, ut terna singulorum sint, an utrumque miris modis simpliciter et multipliciter infinito in se sibi fine, quo est et sibi notum est et sibi sufficit inconmutabiliter id ipsum copiosa unitatis magnitudine, quis facile cogitauerit? quis ullo modo dixerit? quis quolibet modo temere pronuntiauerit? Procede in confessione, fides mea; dic
Abbreviated transcription (Latin):
in ea uocatione qua di
xisti. fiat lux & facta¬
est lux In nobis enim
distinguit᷑ tẽpore: quod
tenebrȩ fuimus. & lux
efficimur In illa enim
dictũ. ẽ. quid ẽẽt. nisi il¬
luminaret᷑. Et ita dictũ
est quasi prius fuerit flu¬
xa & tenebrosa: ut ap¬
pareret causa qua dictũ
est ut aliter ẽẽt. id est
ut ad Lumen inde
ut quid michi molestus: ẽ.
quasi ego illuminẽ ullum
hominẽ uenientẽ in hune
mundũ : Trinitatẽ om̃i¬
potentẽ quis intelliget :
Et quis ñ loquit᷑ eã. Si tam̃
eamerara anima : quȩcũnq
de illa loqͥt᷑. scit quod lo¬
quit᷑ Et contendunt &
dimicant: & nemo sine pa¬
ce uidet istam uisionem.
uellem ut hȩc tria cogita¬
rent homines inse ipsis.
Longe ad aliud sunt ista
tria : quã illa trinitas
Sed dico ubi se exerceant.
& ꝓbent: & sentiant quã
longe sunt Dico autem
hec tria: essẽ. nosse. uelle
Sum enĩ: & noui. & uolo
Sum sciens & uolens. Et
scio eẽ me : & uelle ut sim:¬

Expanded text:
in ea uocatioin ea uocatioxisti, Fiat lux, et fieret lux . In nobis enim distinguitur tempore, quod tenebrae fuimus, et lux efficimur : in illa vero dictum est quid esset, nisi illuminaretur; et ita dictum est, quasi prius fuerit fluxa et tenebrosa; ut appareret causa qua factum est ut aliter esset, id est, ut ad lumen indefUtquid mihi molestus est, quasi ego illuminem ullum hominem uenientem in hunc mundum? Trinitatem omnipotentem quis intelleget? et quis non loquitur eam, si tamen eam? rara anima, quaecumque de illa loquitur, scit quod loquitur. et contendunt et dimicant, et nemo sine pace uidet istam uisionem. uellem, ut haec tria cogitarent homines in se ipsis. longe aliud sunt ista tria quam illa trinitas, sed dico, ubi se exerceant et probent et sentiant, quam longe sunt. dico autem haec tria: esse, nosse, uelle. sum enim et scio et uolo: sum sciens et uolens et scio esse me et uelle et
Abbreviated transcription (Latin):
exal¬
tat humilitatẽ nr̃am dei
portis mortis: Inbona uo¬
luntate. pax nobis. ẽ. Cor¬
pus. pondere suonititur
ad locũ suũ Pondus non
adima tantũ. ẽ: sed ad
locũ suũ: Ignis sursũ ten¬
dit: deor sum lapis. Pon¬
derib: suis agunt᷑: loca sua
petunt. Oleũ infra aquã
gitur . Ponderib: suis agun¬
tur: loca sua petunt. Mi¬
nus ordinata inquieta suñ:
ordinantur & quiescuNt
Pondus meũ. amor meus
Eoferor : quocunq feror
Dono tuo accendimur.
& sursum ferimꝰ In ardes¬
cimus: & imus Ascendi¬
mus ascensiones incorde:
& cantamus canticũ gra¬
duũ. Igne tuo igne tuo
bono in ardescimus &imis :
qm̃ sursum imus ad pacẽ
ierusalem: qm̃ iocunda¬
tus sũ in his qui dixerunt
ibimus: Ibi nos collocabit
uoluntas bona : ut nichil
uel imus aliud quã ꝑma¬
nere illic in aet̾nũ. Beata
creatura quȩ ñ nouitali¬
ud. cũ ẽẽt ipsa aliud
nisi donotuo qđ suꝑfertͥ
suꝑ om̃e mutabile: mox
ut facta.ẽ. attolleret᷑
nullo int̃uallo tẽporis

Expanded text:
exaltat humilitatem nostram de portis mortis. in bona uoluntate tua pax nobis est. corpus pondere suo nititur ad locum suum. pondus non ad ima tantum est, sed ad locum suum. ignis sursum tendit, deorsum lapis. ponderibus suis aguntur, loca sua petunt. oleum infra aquam gitur: ponderibus suis aguntur, loca sua petunt. minus ordinata inquieta sunt: ordinantur et quiescunt. pondus meum amor meus; eo feror, quocumque feror. dono tuo accendimur et sursum ferimur; inardescimus et imus. ascendimus ascensiones in corde et cantamus canticum graduum. igne tuo, igne tuo bono inardescimus et imus, quoniam sursum imus ad pacem Hierusalem, quoniam iucundatus sum in his, qui dixerunt ibimus. ibi nos conlocabit uoluntas bona, ut nihil uelimus aliud quam permanere illic in aeternum. Beata creatura, quae non nouit aliud, cum esset ipsa aliud, nisi dono tuo, quod superfertur super omne mutabile, mox ut facta est attolleretur nullo interuallo temporis
Abbreviated transcription (Latin):
Siitui. Tues enim ds̃ creator
om̃ium poliq: rector Vesti¬
ens diem decoro lumine
octem sopore gr̃ae. Artus
solutos ut quies reddat la¬
boris usunMentesq fessas
alleuet. Luctusq soluat
anxios Atq in de paula¬
tim reducebã in pristinũ sensum
ancillam tuã conuersationẽq
eius piam inte. & scẽ innosblan¬
dam atq morigeram qua subito
destitutus sum & libuit flere
in conspectu tuo de illa &pilla :
de me & ꝓme : Et dimisslacri¬
mas quas continebã ut efflue¬
rent quantũ uellent substerneas
eas corde meo : & requieuit in
eis : qm̃ ibi erant aures tuae
non cuiusquã hominis superbe
inter pretantis ploratũ meũ
Et nunc dñe confiteor tibi in
litteris. Legat qui uolet: et
interpretetur ut uolet Et si
peccatũ inuenerit fleuissẽ me
matrem exigua parte horae:
matrem oculis meis interim
mortuã : quae memultos an¬
nos fleuerat. ut oculis tuis ui¬
uerem: non irrideat. sed poti¬
us si est grandikaritate ꝓpec¬

Expanded text:
Ambrosii tui: tu es enim, -deus, creator Ambrosii tui: tu es enim, -deus, creator omnium polique rector uestiens diem decoro lumine, noctem sopora gratia, artus solutos ut quies reddat laboris usui mentesque fessas alleuet luctuque soluat anxios. Atque inde paulatim redducebam in pristinum sensum ancillam tuam conuersationemque eius piam in te et sancte in nos blandam atque morigeram, qua subito destitutus sum, et libuit Here in conspectu tuo de illa et pro illa, de me et pro me. et dimisi lacrimas, quas continebam, ut effluerent quantum uellent, substernens eas cordi meo: et requieuit in eis, quoniam ibi erant aures tuae, non cuiusquam hominis superbe interpretantis ploratum meum. et nunc, domine, confiteor tibi in litteris. legat qui uolet et interpretetur, ut uolet, et si peccatum inuenerit, fleuisse me matrem exigua parte horae, matrem oculis meis interim mortuam, quae me multos annos fleuerat, ut oculis tuis uiuerem, non inrideat, sed potius, si est grandi caritate, pro pec
Abbreviated transcription (Latin):
cum offerretur pea sacrificiũ
precii nr̃i iam iuxta sẽpulcrũ
posito cadauere. prius quã depo¬
neretur sicut illic fieri solet:
nec in eis ergo p̃cibus fleui. sed to¬
to die grauiter in occulto mȩstus
eram & mente turbata. Noga¬
bam te ut poterã quod sanares
dolorem meũ. nec faciebas: credo
commendans memoriae meae
uel hoc uno documento om̃is con¬
suetudinis uinculũ etiã aduer¬
sus mentẽ quae iã non falla ci
uerbo pascitur Visum etiam
michi est̃ ut irem lauatũ : quod
audierã inde bal neis nom̃ in di¬
tum. quia greci balanion dixe¬
rint qđ anxietatẽ pellat ex
animo Ecce & hoc confiteor misẽ¬
ricordiae tuȩ pater orphanorũ qm̃
laui : & talis eram qualis priusquã
lauissem. Neq enĩ ex sũdauit de
corde meo. meroris amaritudo
Deinde dormiui & euigilaui: et
non parua ex parte mitigatũ in¬
ueni dolorem meũ : Atq ut erã
in lecto meo solus : recordatus
sum ueridicos uersus

Expanded text:
cum offerretur pro ea sacrificium cum offerretur pro ea sacrificium pretii nostri iam iuxta sepulchrum posito cadauere, priusquam deponeretur, sicut illic fieri solet, nec in eis ergo precibus lieui, sed toto die grauiter in occulto maestus eram et mente turbata rogabam te, ut poteram, quo sanares dolorem meum, nec faciebas, credo, conmendans memoriae meae uel hoc uno documento omnis consuetudinis uinculum etiam aduersus mentem, quae iam non fallaci uerbo pascitur. uisum etiam mihi est, ut irem lauatum, quod audieram inde balneis nomen inditum, quia Graeci ftaXavelov dixerint, quod anxietatem pellat ex animo. ecce et hoc confiteor misericordiae tuae, pater orfanorum, quoniam laui et talis eram, qualis priusquam lauissem. neque enim exudauit de corde meo maeroris amaritudo. deinde dormiui et uigilaui et non parua ex parte mitigatum inueni dolorem meum atque, ut eram in lecto meo solus, recordatus sum ueridicos uersus
Abbreviated transcription (Latin):
autem quid ageretur: conue¬
nerunt multi fr̃s ac religiosae
feminae Et de more illis quor
officiũ erat funus curantibis : ego
in parte ubi decenter poteram
cũ eis qui me non deserenidũ
eẽ censebant. quod erat tempori
congruum disputabã: Eoq fo¬
mesto ueritatis. mitigabamcru¬
ciatum tibi notũ. illis ignoran
esse arbitrantibus : At ego in
Aurib: tuis ubi eorũ nullus au¬
diebat. increpabã molliciem
affectus mei : & constringebam
fluxũ meroris Cedebatq mi¬
chi paululũ : rursusq impetu
sũo ferebat᷑ non usq ad erupti¬
onem lacrimarũ. nec usq ad
uultus mutationẽ Sed ego
sciebam quid corde premerẽ
et quia michi uehementer
displicebat tantũ in me possẽ
hȩc humana. quae ordine debito
& sorte conditionis nr̃ae acce¬
dere necessẽ. ẽ : alio dolore do¬
lebam dolorem meũ : & duplici
tristitia macerabar: Cum ecce
corpus elatum est: imus. redi¬
mus sine lacrimis Nã neq
in eis precibus quas tibi fudims.

Expanded text:
autem quid ageretur, convenerunt multi fratres ac religiosae feminae; et de more illis, quorum officium erat, funus curantibus, ego in parte ubi decenter poteram, cum eis qui me non deserendum esse censebant, quod erat tempori congruum disputabam; eoqmento veritatis mitigabam cruciatum tibi notum, illis ignorantesse arbitrantibus. At ego in auribus tuis, ubi eorum nullus audiebat, increpabam mollitiem affectus mei, et constringebam fluxum moeroris, cedebatque mihi paululum; rursusque impetu suo ferebatur, non usque ad eruptionem lacrymarum, nec usque ad vultus mutationem, sed ego sciebam quid corde premerem. Et quia mihi vehementer displicebat tantum in me posse haec humana, quae ordine debito et sorte conditionis nostrae accidere necesse est, alio dolore dolebam dolorem meum et duplici tristitia macerabar. Cum ecce corpus elatum est, imus, redimus sine lacrimis. nam neque in eis precibus, quas tibi fudimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Illa enĩ uox acta
atq transacta est. cepta
& finita. Sonuer̃ sillabae
atq transier̃ : secunda post
primã : tertia post scđam:
atq inde ex ordine. donec
ultima post cęteras : silenti¬
umq: post ultimã Vnde
claret atq eminet. quod cre¬
aturae motus expressit eã:
seruiens aet̾nę uoluntati
tuae ipsa tẽporalis: & hȩc
ad tempus facta uerba tua.
nunciauit auris exterior menti
prudenti : cuius auris interior
posita ẽ. ad
AET̃Nũ ceR¬
Bum t uũ

Expanded text:
illa enim uox acta atque transacta est, coepta et finita. sonuerunt syllabae atque transierant, secunda post primam, tertia post secundam atque inde ex ordine, donec ultima post ceteras silentiumque post ultimam. unde claret atque eminet, quod creaturae motus expressit eam seruiens aeternae uoluntati tuae ipse temporalis. et haec ad tempus facta uerba tua nuntiauit auris exterior menti prudenti, cuius auris interior posita est ad aeternum uerbum tuu
Abbreviated transcription (Latin):
quae michi ꝑbaptismum tuum
remissa noñdum erunt Renun¬
tiaui peractis uindemialibus ut
scolasticis sũis mediolanensẽs
uenditorem uerborũ alium
ꝓuiderent : quod & tibi ego ser¬
uire delegissem : et illi ꝓfessioni
pre difficultate suspirandi ac dolore
pectoris non sũffĩcerem Et insi¬
nuaui ꝑlitteras
NTISTI TUo
UIRO SANCTO AMGROSIO

Expanded text:
quae mihi per baptismum tuum quae mihi per baptismum tuum remissa nondum erant. Renuntiaui peractis uindemialibus, ut scholasticis suis Mediolanenses uenditorem uerborum alium prouiderent, quod et tibi ego seruire delegissem et illi professioni prae difficultate spirandi ac dolore pectoris non sufficerem. et insinuaui per litteras antistiti tuo, uiro sancto Ambrosio
Abbreviated transcription (Latin):
spe constituisti me Legebã
& ardebam : nec inueniebam
quid facerem surdis mortu¬
is: ex quib fuerã. pestis latra¬
tor amarus & cȩcus aduersus
litteras de melle caeli melleas:
& de lumine tuo luminosas
pturae huius tabescebam :
quando recordabar om̃ia dierũ
illorum feriatorũ. Sed nec
oblitus sum. nec silebo flagelli
tui asperitatem : & miscdĩae
tuȩ mirabilem celeritatem:
Dolore dentiũ tunc excrucia¬
bas me: Et cum intantum
ingrauesceret ut non ualerẽ
loqui: ascendit incor meum
admonere om̃s meos qui ad¬
erant. ut dep̃carentur te ꝓme
dm̃ salutis omnimodae. Et
scripsi hoc incera: & dedi eis
ut legeretur. Mox ut genua
supplici affectu fiximus : fugiit
dolor ille Sed quis dolor aut
quomodo fugiit: expaui fate¬
enim tale ab in eunte aetate exper¬
tus fuerã Et insinuatis michi
inꝓfundo nutus tui: & gaudens
in fide laudaui nom̃ tuum. Et
ea fides me securum ẽẽ non sĩne¬
bat de preteritis peccatis meis.

Expanded text:
spe constituisti me. Legebam, spe constituisti me. Legebam, et ardebam; nec inveniebam quid facerem surdis mortuis, ex quibus fueram pestis, latrator amarus et clitteras de melle caeli melleas et de lumine tuo luminosas, urae huius tabescebam. Quando recordabor omnia dierum illorum feriatorum? sed nec oblitus sum nec silebo flagelli tui asperitatem et misericordiae tuae mirabilem celeritatem. dolore dentium tunc excruciabus me, et cum in tantum ingrauesceret, ut non ualerem loqui, ascendit in cor meum admonere omnes meos qui aderant, ut deprecarentur te pro me, deum salutis omnimodae. et scripsi hoc in cera et dedi, ut eis legeretur. mox ut genua simplici affectu fiximus, fugit dolor ille. sed quis dolor? aut quomodo fugit? expaui, fateenim tale ab ineunte aetate expertus fueram. et insinuati sunt mihi in profundo nutus tui et gaudens in fide laudaui nomen tuum, et ea fides me securum esse non sinebat de praeteritis peccatis meis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ego quia gustaue¬
ram: frendeba qm̃ non eis po¬
teram ostendere si afferent ad me
cor in oculis suis foris ate. & dice¬
rent: quis ostendet nob bona :
Ibi enĩ ubi michi iratus erã intꝰ
in cubiculi: ubi compunctus
erã: ubi sacrificauerã mactats
uetustatem meã. & in choata
meditatione renouationis meȩ:
& dederas laetitiã in corde
meo: et exclamabã legens hȩc
foris: & agnoscens in tus : nec¬
nec uolebã multiplicari t̾renis
bonis. deuorans tẽpora & deuo¬
ratus temporalib: : cum ha¬
berem in aet̾na simplicitate
aliud frumentum & uinũ &
oleum Et clamabã in conse¬
quenti uersu clamore alto
cordis mei. Oinpace. o in id
ipsum. o quid dixit obdormiã
& somnum capiam: Qm̃ quis
resistet nobis cum fiet sermo
qui scriptus ẽ. ab sorta est mors
inuictoriam: Et tues id ipsũ
ualde qui non mutaris. & in
te requies obliuiscens laborũ
om̃ium : qm̃ nullus alius te¬
cum: sed nec ad alia multa
ad ipiscenda quae non sunt qđ
tu: sed tu dñe singulariter in

Expanded text:
quod ego quia gustaueram, frendebam, quoniam non eis poteram ostendere, si afferrent ad me cor in oculis suis foris a te et dicerent: quis ostendit nobis bona? ibi enim, ubi mihi iratus eram, intus in cubili, ubi conpunctus eram, ubi sacrificaueram mactans uetustatem meam et inchoata meditatione renouationis meae set dederas laetitiam in corde meo. et exclamabam legens haec foris et agnoscens intus nec uolebam multiplicari terrenis bonis et deuorans tempora et deuoratus temporibus, cum haberem in aeterna simplicitate aliud frumentum et uinum et oleum. Et clamabam in consequenti uersu clamore alto cordis mei: o in pace! o n id ipsum! o quid dixit: obdormiam et somnum capiam? qresistet nobis, cum fiet sermo qui scriptus est: Absorta est mors in victoriam? Et tu es idipsum valde qui non mutaris; et in te requies obliviscens laborum omnium, quoniam nullus alius tecum, nec ad alia multa adipiscenda, quae non sunt quod tu, sed tu, Domine, singulariter in
Abbreviated transcription (Latin):
sitit tibi : siiam factȩ sunt
ei lacrimȩ suȩ panis dum
dicit᷑ ei ꝑ singulos dies. ubi
est ds̃ tuus : Siam petit
ate unã & hanc requirit.
ut inhabitet indomo tua
ꝑ om̃s dies uitȩ suȩ Et quȩ
uita eius. nisi tu: Et qui
dies tui nisi ȩt̃nitas tua.
sicut anni tui qui ñ deficiut.
IDEM IPSEES.

Expanded text:
sitit tibi, si iam factae sunt sitit tibi, si iam factae sunt ei lacrimae suae panis, dum dicitur ei per singulos dies: ubi est deus tuus? si iam petit a te unam et hanc requirit, u t inhabitet in domo tua per omnes dies uitae suae? et quae uita eius nisi tu? et qui dies tui nisi aeternitas tua, sicut anni tui, qui non deficiunt, idem ipse es
Abbreviated transcription (Latin):
magisq: clarescat oro tẽ.
atq in ea manifestatione
ꝑsistam sobrius sub alis tuis
Item dixisti michi uoce forti
in aurẽ in teriorẽ: qđ nec
illa creatura tibi coaet̃na
est cuius uoluntas tu solus
es: teq ꝑseuerantissima
castitate hauriens: muta¬
bilitatem suã nusquam
& nunquã ex ȩrit : Et
te sibi semꝑ prȩsente. ad
quẽ toto affectu se tenet
ñ habens futurũ qđ expe¬
ctet. nec in prȩteritũ tra¬
iciens qđ meminerit : nul¬
la uice uariat᷑ : nec intẽpo¬
ra ulla distendit᷑. Obeata
siqua ista .ẽ inherendo bea¬
titudini tuȩ: beata sempi¬
terno in habitatore te atq
illustratore suo. Nec inue¬
nio quid libentius appel
tem delectationẽ tuã sine
ullo defectu egrediendi in
aliud: mentẽ purã concor¬
dissime unã. stabilimento
pacis scõrum spirituũ. ciuiũ
ciuitatis tuȩ incęlestib suꝑ
ista cęlestia. Vnde intelli¬
gat anima cuius peregrina¬
tio longinqua facta ẽ si iã

Expanded text:
magisque clarescat, oro te, magisque clarescat, oro te, atque in ea manifestatione persistam sobrius sub alis tuis. Item dixisti mihi uoce forti in aurem interiorem, quod nec illa creatura tibi coaeterna est, cuius uoluptas tu solus es teque perseuerantissima castitate hauriens mutabilitatem suam nusquam et numquam exerit et te sibi semper praesente, ad quem toto affectu se tenet, non habens futurum quod expectet nec in praeteritum traiciens quod meminerit, nulla uice uariatur nec in tempora ulla distenditur. o beata, si qua ista est, inhaerendo beatitudini tuae, beata sempiterno inhabitatore te atque inlnstratore suo! nec inuenio, quid libentius appelltem delectationem tuam sine ullo defectu egrediendi in aliud, mentem puram concordissime unam stabilimento pacis sanctorum spirituum, ciuium ciuitatis tuae in caelestibus super ista caelestia. Vnde intellegat anima, cuius peregrinatio longinqua facta est, si iam
Abbreviated transcription (Latin):
Uemo me ꝓhibeat :
hunc bibã: & tunc uiuã¬
Nam non ego uita mea.
Si male uixi ex me mors
michi fui : & inte reuiuis¬
co. Tu me alloquere: tu
michi sermocinare. Cre¬
didi libris tuis: & uerba
eorũ archana ualde.
Iã dixisti michit
habens immortalitatẽ:
qm̃ ex nulla specie motuue
mutaris: nec tẽporib
uariat᷑ uoluntas tua
quia non .ẽ. immortalis
uoluntas quae alia et
alia. ẽ. Hoc in conspectu
tuo claret michi: et
magis magisq clarescãt
orote. atq in ea mani¬
festatione ꝑsistã sobri
us sub alis tuis Item
dixisti michi du ẽ uoce
forti in aurẽ interiorẽ qđ
om̃s naturas atq: substan¬
tias quae non sunt qđ tu es¬
& tam̃ sunt tufec isti: et
hoc a te non est qđ non . ẽ
motusq uoluntatis ate
qui es ad id qđ minus ẽ. et
quia talis motus delictũ
atq peccatũ. ẽ: Et quod
nullius peccatũ. aut tibi
nocet. Aut ꝑturbat ordinẽ
imperii tui. uel in primo
uel in imo. Hoc in conspectu
tuo claret michi: et magis

Expanded text:
emo me prohibeat: hunc bibam et hunc uiuam. non ego uita mea sim: male nixi ex me, mors mihi fui: in te reuiuesco. tu me alloquere, tu mihi sermocinare. credidi libris tuis, et uerba eorum arcana ualde. iam dixisti mihi, dhabens inmortalitatem, quoniam ex nulla specie motuue mutaris nec temporibus uariatur uoluntas tua, quia non est immortalis uoluntas, quae alia et alia est. hoc in conspectu tuo claret mihi et magis magisque clarescat, oro te, atque in ea manifestatius sub alis tuis. Item dixisti mihi, Domine, voce forti in aurem interiorem, quod omnes naturas atque substantias quae non sunt quod tu est tamen sunt, tu fecisti: et hoc solum a te non est quod non est, motusque voluntatis a te, qui es, ad id quod minus est; quia talis motus delictum atque peccatum est: et quod nullius peccatum aut tibi nocet, aut perturbat ordinem imperii tui vel in primo vel in imo. Hoc in conspectu tuo claret mihi, et magis
Abbreviated transcription (Latin):
finem Ecce enĩtu dñe rex
meus & ds̃m̃s. Tibi seruiat
quicquid utile puer didici:
tibi seruiat quod loquor &
scribo et lego & numero.
qm̃ cum uana discerem. tu
disciplinã dabas michi:
& in eis uanis peccata de¬
lectationũ mearũ dimisi¬
sti michi. Didici enĩ in eis
multa uerba utilia: sed et
in reb: non uanis discipossuñt :
et eauia tuta .ẽ. in qua pu¬
eri ambularent. Sed uae
tibi flumen moris humani
Quis resistet tibi: Quandiu
non siccaberis: Quo usque
uol ues euae filios inmare
magnũ & formidolosum :
qđ uix trainseunt qui lignũ
conscenderint : Nonne ego
intelligo & tonantẽ iouem
& adulterantẽ : Et utiq
non posset hȩc duo. Sed actũ
ẽ. ut haberet auctoritatẽ¬
ad imitandũ uerum adul¬
terium. lenocinante falso
tonitru. Quis autem pęnu¬
latorum magistrorũ audit¬
aure sobria. ex eodẽ pul¬
uere hominem clamantẽ¬
& dicentẽ. fingebat haec
omerus. & humana ad deos
transferebat : diuina mal¬

Expanded text:
finem. Ecce enim tu, Domine, rex finem. Ecce enim tu, Domine, rex meus et Deus meus, tibi serviat quidquid utile puer didici; tibi serviat quod loquor, et scribo, et lego, et numero: quoniam cum vana discerem, tu disciplinam dabas mihi; et in eis vanis peccata delectationum mearum dimisisti mihi. Didici enmulta uerba utilia; sed et in rebus non uanis disci possunt, et ea uia tuta est, in qua pueri ambularent. Sed uae tibi, flumen moris humani! quis resistit tibi? quamdiu non siccaberis? quousque uolues Euae filios in mare magnum et formidulosum, quod uix transeunt qui lignum conscenderint? nonne ego in te legi et tonantem Iouem et adulterantem? et utique non posset haec duo, sed actum est, ut haberet auctoritatem imitandum uerum adulterium lenocinante falso tonitru. quis autem paenulatorum magistrorum auditaure sobria ex eodem puluere hominem clamantet dicentem: fingebat haec omerus et humana ad deos transferebat; diuina mal
Abbreviated transcription (Latin):
urguentiũ. cum me urgue¬
ret cor meũ ad parienda
concepta sua: & qua non
esset nisi aliqua uerba didi¬
cissem non adocentib sed
aloquentibus : in quorũ
et ego aurib parturiebã
quicquid sentiebã. Hinc
satis elucet maiorem ha¬
bere uim ad discenda ista
liberam curiositatẽ : qa
meticulosam necessitatẽ
Sed illius fluxũ. hȩc restrin¬
git legibus tuis ds̃: legib tuis
a magistrorum ferulis usq
ad tẽptationes martrrũ
ualentibus. legibis tuis mis¬
cͥere salubres amaritudines
reuocantes nos ad te. a iocun¬
ditate pestifera qua recessi¬
mus ate. Exaudi dñe de¬
precationẽ meã. nedeficiat
anima mea sub disciplina
tua : neq deficiam in confi¬
tendo tibi miserationes tu¬
As. quib: eruistime ab om̃ib:
uiis meis pessimis. ut dulces¬
cas michi suꝑ om̃s seductio¬
nes quas sesuebar : & amem
te ualidissime . & amplexer
manum tuã totis prȩcordi¬
is meis : ut eruasme ab
om̃i temptatione usq in

Expanded text:
urgentium, cum me urgeurgentium, cum me urgeret cor meum ad parienda concepta sua, id quod non esset, nisi aliqua uerba didicissem non a docentibus, sed a loquentibus, in quorum et ego auribus parturiebam quidquid sentiebam. hinc satis elucet maiorem habere uim ad discenda ista liberam curiositatem quam meticulosam necessitatem. sed illius fluxum haec restringit legibus tuis, deus, legibus tuis a magistrorum ferulis usque ad temptationes martyrum, ualentibus legibus tuis miscere salubres amaritudines reuocantes nos ad te a iucunditate pestifera, qua recessimus a te. Exaudi, domine, deprecationem meam, ne deficiat anima mea sub disctua; neque deficiam in confitendo tibi miserationes tuas, quibus eruisti me ab omnibus viis meis pessimis; ut dulcescas mihi super omnes seductiones quas sequebar; et amem te validissime et amplexer manum tuam totis praecordiis meis, et eruas me ab omni tentatione usque in
Abbreviated transcription (Latin):
oderam. illa amabã. Iam
uero unum & unũ duo. duo
& duo quattuor. odiosa cantio
michi erat: & dulcissimum
spectaculũ uanitatis aequus
ligneus plenus armatis : et
troiae incendiũ. atq ipsius
umbra chreusae Cur ergo
grecam etiã grammaticã ode¬
ram talia cantantẽ : Nam
& omerus peritus texere
tales fabellasdulcissime
uanus ẽ: michi tam̃ amarus
erat puero. Credo etiã grecis
pueris uirgilius ita sit cum
eũ sic discere coguntur ut
ego illũ Uidelicet difficul¬
tas om̃ino ediscende linguae
peregrinȩ: quasi felle aspaer¬
gebat om̃s suauitates grecas
fabulosarum narrationũ.
Nulla enĩ uerba illa nouerã:
& saeuis terrorib: ac penis
ut nossem instabatur michi
uehement̃: Nam & latina
aliquando in fans utiq: nul¬
la noueram: et tam̃ aduer¬
tendo didici sine ullo metu
atq cruciatu: inter etiã
blandimenta nutricũ. et
loca arridentium. & lȩti¬
tias alludentiũ. Didici
uero illa sine poenali onere

Expanded text:
oderam, illa amabam. iam oderam, illa amabam. iam uero unum et unum duo, duo et duo quattuor odiosa cantio mihi erat et dulcissimum spectaculum uanitatis equus ligneus plenus armatis et Troiae incendium atque ipsius umbra Creusae. Cur ergo graecam etiam grammaticam oderam talia cantantem? nam et Homerus peritus texuerat tales fabellas et dulcissime uanus est et mihi tamen amarus erat puero. credo etiam graecis pueris Vergilius ita sit, cum eum sic discere coguntur ut ego illum. uidelicet difficultas, difficultas omnino ediscendae linguae peregrinae quasi felle aspergebat omnes suauitates graecas fabulosarum narrationum. nulla enim uerba illa noueram et saeuis terroribus ac poenis, ut nossem, instabatur mihi uehementer. nam et latina aliquando infans utique nulla noueram et tamen aduertendo didici sine ullo metu atque cruciatu inter etiam blandimenta nutricum et ioca arridentium et laetitias alludentium. didici uero illa sine poenali onere
Abbreviated transcription (Latin):
secreti. quã tegumentũ eroris
significant. Non clament ad¬
uersus me quos iam ñtimeo dũ
confiteor tibi quae uult anima
mea ds̃m̃s: & ad quiesco in rep̃¬
hensione malarũ uiarũ mearũ
ut diligam bonas uiastuas N
clament aduersum me uendi¬
tores grammaticȩ uel empto¬
res: quia si ꝓponã eis int̃rogans
utrũ uerum sit qđ aeneamali¬
quando kartaginem uenisse
poeta dicit: indoctiores nesci¬
re sẽrespondebunt: doctio¬
res autem. etiã negabunt ue¬
rum eẽ: At sĩ quȩrã quibis
litteris scribatur aeneȩ nom̃ :
om̃s michi qui hȩc didicerunt
uerum respondent: iscđm id
pactum & placitũ. quo inter se
homines ista signa firmannt
Item si quȩrã quid horũ maiore
uitae huius in cõmodo quisq
obliuiscat᷑ legere & scribere.
anpoetica illa figmenta:
quis ñ uideat quid responsurꝰ
sit qui non est penitus oblitus
sui: Peccabã ergo puer. cũ illa
in ania istis utiliorib amore
prȩponebã : uel potius ista

Expanded text:
secreti quam tegimentum erroris secreti quam tegimentum erroris significant. non clament aduersus me quos iam non timeo, dum confiteor tibi quae uult anima mea, deus meus, et adquiesco in reprehensione malarum uiarum mearum, ut diligam bonas uias tuas. non clament aduersus me uenditores grammaticae uel emptores, quia, si proponam eis interrogans, utrum uerum sit quod Aenean aliquando Karthaginem uenisse poeta dicit, indoctiores nescire se respondebunt, doctiores autem etiam negabunt uerum esse. at si quaeram, quibus litteris scribatur Aeneae nomen, omnes mihi, qui haec didicerunt, uerum respondent et secundum id pactum et placitum, quo inter se i homines ista signa firmarunt. item si quaeram, quid horum maiore uitae huius incommodo quisque obliuiscatur, legere et, scribere an poetica illa figmenta, quis non uideat, quid responsurus sit, qui non est paenitus oblitus sui? peccabam ergo puer, cum illa inania istis utilioribus amore praeponebam uel potius ista
Abbreviated transcription (Latin):
non amando te : Dslumen
cordis mei. & panisoris intus
animae meȩ . & uirtus mari¬
tans mentẽ meã & sinũ cogi¬
tationis mentis meae. non te
amabã. & fornicabar abste.
& fornicanti sonabat undiq
euge euge. Amicitia enim
huius mundi. fornicatio est
abs te. Et euge euge dicit᷑:
ut pudeat si non ita homo
sit. Et haec non flebã: sed
flebam didonem extinctã
ferroq: extrema secutam :
sequens ipse extrema condi¬
ta tua relictote & tent
iens interrã: Et si prohibe¬
rer ealegere : dolerem qͥia
non legerẽ qued dolerem:
Talis dementia honestiores
& uberiores licterȩ putan¬
tur : quã illae quib: legere
& scribere didici. Sed nunc
in animam meã clamet ds̃m̃s
& ueritas tua dicat michi. non
est ita: non est ita: melior ẽ.
prorsus doctrina illa prior
Nam ecce paratior sum obli¬
uisci errores aeneȩ atq om̃ia
eiusmnodi:quã scribere & lege¬
re. At enĩuela pendent limi¬
nib grammaticarũ scolanim :
sed non illa magis honorem

Expanded text:
non amando te, deus, lumen non amando te, deus, lumen cordis mei et panis oris intus animae meae et uirtus maritans mentem meam et sinum cogitationis meae? non te amabam et fornicabar abs te et fornicanti sonabat undique: euge, euge." amicitia enim mundi huius fornicatio est abs te et euge, euge" dicitur, ut pudeat, si non ita homo sit. et haec non flebam et flebam Didonem extinctam ferroque extrema secutam, sequens ipse extrema condita tua relicto te et terra iens in terram: et si prohiberer ea legere, dolerem, quia non legerem quod dolerem. talis dementia honestiores et uberiores litterae putantur quam illae, quibus legere et scribere didici. Sed nunc in anima mea clamet deus meas et ueritas tua dicat mihi: non est ita, non est ita; melior est prorsus doctrina illa prior. nam ecce paratior sum obliuisci errores Aeneae atque omnia eius modi quam scribere et legere. at enim uela pendent liminibus grammaticarum scholarum, sed non illa magis honorem