comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it. id ꝙ est ipse genuit. nec de nichilo.
nec de aliqua iam facta. ꝯditaq man̾a.
s de se ipso: id qd̾ est ipse. It. dđs pater
qui ũissime se indicare aĩs ꝯgnituris.
⁊ uoluit. ⁊ potuit. hoc ad se ipsũ indi¬
candũ genuit: ꝙ est ipse qui genuit.¬
Ecce aꝑte dicit. his uerbis din patrẽ
genuisse. illd̾ ꝙ ipse est. illd aut̃ ꝙ ipse
mus. illa uerba. sic intelligenda eẽ. dicẽ¬
tes pater de se ipso genuit illud ꝙ ip̃e
est .i. filium. qui ẽ illd̾ ꝙ pater ẽ. Nam
ꝙ pater ẽ: ⁊ filius hoc est. s non qui pa¬
ter est. filius hice est. Ita ⁊̃ non est dicẽ
dum. qd̃ diuina eẽncia genuit filiũ.
qr cum filius sit diuina eẽncia. iam
esset filius res: aqua geñatur.⁊ ita ead̾
res: se ipsam generaret. Ita ⁊̃ diñs. qd̃¬

Expanded text:
it, id quod est ipse, genuit; neque de nihilo, neque de aliqua jam facta conditaque materia, sed de se ipso id quod est ipse. Unde idem Deus Pater, qui verissime se indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad se ipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuitEcce aperte dicit his verbis Deum Patrem genuisse illud quod ipse est. Illud autem quod ipse mus illa verba sic intelligenda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod ipse est, id est Filium, qui est illud quod Pater est. Nam quod Pater est, et Filius hoc est; sed non qui Patedum quod divina essentia genuit Filium; quia cum Filius sit divina essentia, esset Filius res a qua generatur et ita eadem res seipsam generaret. Ita etiam d
Abbreviated transcription (Latin):
exeo. eiusdẽ gem̃s genitã nraturã. natur¬
ałr inse gignentẽ hũisse naturã. que in
formã nature se gignentis manens. for¬
mã nature. ⁊ infirmitatis corꝑał: accep̃
Non .ii. de fecerat di natura ne eẽt. s in
se. humilitatẽ t̾rene natiuitatis. manẽs

Expanded text:
ex eo ejusdem generis genitam naturam, naturaliter in se gignentem habuisse naturam, quae in forma naturae se gignentis manens, formam naturae et infirmitatis corporalis accepit. Non enim defecerat Dei natura ne esset, sed in se humilita
Abbreviated transcription (Latin):
qui est fapr̃a. qui est sub̾a. est de patre:
uinitas. natus ẽ de patre: qui est natura
diuina. Qd ut expressius dicamus. dm̃ᷤ
filium. sapĩam eẽ: de patre sap̃ia. ⁊ diñs
filium sub̾am. eẽ genitũ de patre:⁊ apa¬
tre sub̾a. Qd̃ aut̃ uti intelligi debeat.

Expanded text:
qui est sapientia, qui est substantia, est de Patre q qui est divinitas, natus est de Patre qui est natura divina. Et ut expressius dicamus, dicimus Filium sapientiam, esse de Patre sapientia; et dicimus Filium substantiam, esse genitum de Patre et a Patre substantia. Quod autem ita intelligi debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
porest eam ex qua ꝓfecta ẽ. nõ teñe na¬
turam. Nec .ii. aliud quã ds subsistit. ꝙ
non alum quam de deo subsistit. Ecce
hic dicit. natiuitatẽ di ꝑfectã: ex nata᷑.
⁊ ita uid̾r ex his uerbis. atq predictis.
natura di ⁊ genita: ⁊ genuisse. Qd̃ aꝑcuiᷤ
dicit. in ł. uiiii. de tͥ. Nos inquid unige¬
nitũ dm. informa di  manẽtẽ .in nata᷑

Expanded text:
x qua provecta est non tenere naturam, nec enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam de Deo subsistit. Ecce hic dicit nativitatem Dei provectam ex natura; et ita videtur ex his verbis atque praedictis natura Dei et genita, et genuisse. Quod apertius dicit in lib. 9 de Trin. Nos, inquit, unigenitum Deum in form
Abbreviated transcription (Latin):
genuit. ne ea eẽ in telligatur: Diffici¬
exdictis oriatur. que similẽ indñr
hr̃e rõnẽ. qd̾ nr̃e intelligencie attẽdẽs
infirmitas. tur batur. cupiẽs mag̃ ex
dictis sc̃oꝵ refferre. ꝗͣ afferre. Optimꝰ

Expanded text:
genuit ne ea esse intelligatur, hocex praedictis oriatur quae similem videntur habere rationem; quod meae intelligentiae attendens infirmitas turbatur, cupiens magis ex dictis sanctorum referre, quam afferre. Optimus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ exsolo lib̾o arbito quib tñ uitam non
mẽtur. nec grãm qͣ uistificatur. Illius ui
gr̃e ꝑcipiende q̃ uolũtatẽ hominis sanat
ut sanata legẽ impleat. nulla mĩta p̃ce¬
dunt. Ip̃a ẽ enim qͣ uistificat᷑ ip̃iꝰ .i. fit
ustus. qui prius erat ĩpiꝰ mitis aũt impii
ñ gr̃a s pena debet᷑ nec ista eẽt grã. si nõ
daretur gratuta. Datur aũt gratuita qr¬
qͥa nicħ boni ante feca̾mus uñ ħ m̾erem
Non negamus tñ multa ante hac̃ grãm

Expanded text:
 ex solo libero arbitrio, quibus tamen vitam non meretur, nec gratiam qua justificatur. Illius enim gratiae percipiendae, quae voluntatem hominis sanat, ut sanata legem impleat, nulla merita praecedunt. Ipsa est enim qua justificatus impius fit justus, qui pius erat in gratia, sed poena debetur; nec illa esset gratia, si non daretur gratuita. Datur autem gratuita, quia nil boni ante feceramus, unde hoc mereremur. Non negamus tamen multa ante hanc gratia
Abbreviated transcription (Latin):
inc de sp̃u s. uidendũ est. pret̾ illã inef¬
fabilem ⁊ eternã ꝓcessionẽ. qua ꝓcedit
apatre ⁊ filio ⁊ non ase ipso: que sit euiᷤ
tp̃rał ꝓcessio. que dr missio: siue donacio.
ad qd̾ dm̃s. quia sic̃ filius duob modiᷤ
dr mitti. uno. quo uisibiłr apparuit. al¬
tero. quo inuisibiłt castis m̃tib ꝑcipit:
modis ꝓcedere. siue mitti. siue dari: dr.
uno: insibiłr. altõ: inuisibiłr. datus est
.n. iusibił creature demonstracione. siẽ
indie pentecostes. aliisq uicibo ⁊ datur
cotidie in iusibilr. illabendo mentibus
sionis modo: qui fit uisibili sp̃e. De hoc
intelligere. de sp̃u s. eur missus. ⁊ ipse di
catur. Facta est .ii. quedã c̃ature sp̃es
ex tp̃r. in qua uisibilit̃ ostendetur sp̃s

Expanded text:
 sancto videndum est, praeter illam ineffabilem et aeternam processionem qua procedit a Patre et Filio, et non a seipso; quae fit ejus temporalis processio, quae dicitur missio sive datio. Ad quod dicimus, quia sicut Filius duobus modis dicitur mitti, uno quo visibiliter apparuit, altero quo invisibiliter a castis mentibus percipitur, r: uno visibiliter, altero invisibiliter. Datus est enim visibilis creaturae demonstratione, sicut in die Pentecostes, aliisque vicibus: et datur quotidie invisibiliter, illabendo mentibus sionis modo qui fit visibili specie. De hoc intelligere de Spiritu sancto cur missus et icatur. facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua uisibiliter ostenderetur spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
assignandam missionẽ sp̃s scĩ: qua inunisi¬
biłr mititur in corda fideliũ. Nam ipse
sp̃s sp̃s .s. qui ds est. ac terera intrinita¬
te ꝑsona. ut fupra ostensum est: a patre
ac donatur fidelib. S⁊ que sit ista missio
siue donacio. uł quomodo fiat: ꝯsideran¬
dum
P̃termittit᷑ quiddã ad hanc ostẽsionẽ

Expanded text:
assignandam missionem Spiritus sancti qua invisiassignandam missionem Spiritus sancti qua invisibiliter mittitur in corda fidelium. Nam ipse Spiritus sanctus, qui Deus est, ac tertia in Trinitate persona ut supra ostensum est, a Patre ac donatur fidelibus. Sed quae sit ista missio sive donatio, vel quomodo fiat, considerandum est. 2. Praemittitur quiddam ad hanc ostensionem
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ informa serui: quã accepit. his aue¬
toritatib. aꝑte ostend̾r: filius scđm formami
serui:minor patre. ⁊ se ipfo ⁊ sp̃u si hilariꝰ
nec tñ filius sit minor patre. Pater .ii. dr
ritas generacionis: scđm quã dicit. Pater¬
qd̃ est suꝑ omne nom̃. Cum gͦ ait. pater
maior me est. hoc ẽ ac si diceret. dona
maior est. nũquid ꝑdoni ꝯfessionem filiuᷤ
minor ẽ e Maior itaq donans ẽ. s minor
donatur iħu. ut ꝯfitendus sit. iugłia dei
patris. minor patre est.Si autẽ inea głia
ei donatur eẽ. qua pater est: habe̾i indo¬
nantis auctoritate: qr maior est. ⁊ in do¬
nati ꝯfessione: qr unũ s̃. Maior itat pa¬
ter filio ẽ. ⁊ plane maior. eui t̃m donat
ẽẽ: quantus est ipse. cui in nascibilitatis
eẽ imaginẽ: sacram̃to natiuitatis imꝑtit.
quem exse informa sua gen̾at. Audisti lec¬
tor. quid suꝑ hoc dicat hił. ci̾ius uerba
ubicumq occurrunt. diligenter nota.
pieq intellige. Iam nuẽ accedamus ad

Expanded text:
id est in forma servi, quam accepit. His auctoritatibus aperte ostenditur Filius secundum formam servi minonec tamen Filius minor Patre. Pater enim dicritas generationis; secundum quam dicit, quod est super omne nomen. Cum ergo ait: Pater major me est, hoc est ac si diceret, donavmajor est, numquid per doni confessionem Filius minor est? Major itaque donans est, sed minor donatur Jesu ut confitendus sit in gloria Dei Patris, minor Patre est; si autem in ea gloria ei donatur esse qua Pater est, habes et in donantis auctoritate quia major est, et in donati confessione quia unum sunt. Major itaque Pater Filio est, et plane major: cui tantum donat esse, quantus est ipse, cui innascibilitatis esse imaginem sacramento nativitatis impartit, quem ex se in forma sua generat. Audisti, lector, quid super hoc dicat Hilar., cujus verba ubicumque occurrerint diligenter nota, pieque intellige. DISTINC
Abbreviated transcription (Latin):
U nor đr. Et qd̾ ⁊̃ se ipso minor dicatur.
scd̾m formam serui. aug̃ ostend̾. in .i. ł
de xp̃o scđm hominẽ dicta s̃. ad eius su¬
bam que sempiterna est transferentes.
me est. qd̾ ꝑꝑ formam serui ueritas
dicit. scd̾ quem in od̾.⁊̃ se ipso minor ẽ
filius. Quom̾.n. ñ ⁊̃ se apso minor fac¬
tus ẽ. qui se ipsum exinaniuit. formã
seru accipiens. Mon .n. sic accepit fo:¬
mã serui. ut amittẽt formam dei. in qͣ
erat equał patri. Informa gͦ dei unige¬
nitus patris. equalis est patri. informa
serui. ⁊̃ se ipso minor est. Nan gͥ inĩnito
scriptura dicit utrũq .s. ⁊ equalem patri
filium. ⁊ patrem maiorẽ filio. Illud .n: pꝑ
dei formã. hoc aut̃: ꝑꝑ formam serui in¬
mani: inqua est. ⁊ minor patre. scđin for¬
mam serui: quam accepit. in qua non

Expanded text:
uod etiam seipso minor dicatur secundum formam servi, Aug. ostendit in lib. 1de Christo secundum hominem dicta sunt, ad ejus substantiam quae sempiterna est transferentes: itas dicit, secundum quem modum etiam seipso minor est Filius. Quomodo non etiam seipso minor factus est, qui seipsum exinanivit formam servi accipiens? Non enim sic accepit formam servi, ut amitteret formam Dei, in qua erat aequalis Patri. In forma igitur Dei unigenitus Patris aequalis est Patri; in forma servi etiam seipso minor est. Non igitur immerito Scriptura dicit utrumque, scilicet aequalem Patri Filium, et Patrem majorem Filio. Illud enim propter Dei formam, hoc autem propter formam servi inmam in quo est; et minor Patre secundum formam servi, quam accepit
Abbreviated transcription (Latin):
flatus uehemens. ⁊ uise sunt illis lin¬
gue diuise siẽ ignis. qui ⁊ insedit suꝑ
unũquẽq eoꝵ. hec oꝑacio uisibiłr
exp̃ssa.⁊ ocłis oblata mortalibꝰ. mis¬
sio sp̃s scĩ dicta est. non ut appareret. euiᷤ
ipsa sub̃a. qua ⁊ ipse inuisibilis. ⁊ in¬
ꝯmutabilis ẽ. sic̃ pater. ⁊ filius. s ut ex¬
porali manifestacione uenientis: ad oc¬
cultã et̃nitatẽ. semꝑ presentis. Suert̾en¬
tur. Ecce his uerbis aꝑit aug̃. illum
modũ missionis. qui insibiliter exibet᷑.
cum ipse t̃n sp̃c. in sui natura. nõ uidea¬
tur. qui nec in illis c̃aturis mag̃ erat.
quã in aliis. s ad aliud. In illis erat. ũ
ꝑeas ad homines uenientes: ostend̾et᷑

Expanded text:
illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super unumquemque eorum. haec operatio uisibiliter expressa et oculis oblata mortalibus missio spiritus sancti dicta est, non ut appareret eius ipsa substantia, quia ipse inuisibilis et incommutabilis est sicut pater et filius, sed ut exporali manifestatione venientis, ad occultam aeternitatem semper praesentis converteretur. Ecce his verbis aperit Aug. illum modum missionis, qui visibiliter exhibetur, cum tamen ipse Spiritus in sui natura non videatur: qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud. In illis enim erat, ut per eas ad homines veniens, ostenderetur
Abbreviated transcription (Latin):
c̃aturam. in qua apparuit: aliter filius.
Nam filius accep̃ ꝑ unionẽ. sp̃s uero
non. Filius .ii. accepit hominẽ. ita ut
fieret homo. sp̃s u̾o sc̃s. non ita acce¬
pit columbã. ut fieret colũba. De hoc¬
sic est assũpta catura inqua appare
in qua forma. ipsius di uerbi ꝑsona:
p̃sentaretur. non ut hr̃et uerbũ di.
sic̃ alii scĩ fapientes: s qd̾ ipsũ u̾bũ
erat. Aliud ẽ .ii. uerbũ incarne. aliud
ũbũ caro .i. aliud ẽ uerbũ in hoĩe. ali¬
ud uerbũ homo. Caro .ii. pro homine
tum est. Non gͦ sic assũpta ẽ creata.
in qua apparuit sp̃s sc̃s. sic̃ assump¬
ta ẽ caro illa.⁊ humana forma: ex
uirgine marra. Non .ii. columbam
uł illum flatum. uł illũ ignem. beati¬
ficauit. fibiq inunitate persone ꝯuin¬
xit ineternũ. Expredictis aꝑte ostensũ
est. scdm quid filius dicatur minor
patre. ⁊ q̃r filius dicatur minor patͤ.

Expanded text:
t, in qua apparuit; aliter Dei Filius: nam Filius accepit per unionem, Spiritus vero non. Filius enim accepit hominem, ita ut fieret homo; Spiritus vero sanctus non ita accepit columbam, ut fieret colusic est assumpta creatura in qua apparerus hominis in qua forma ipsius Dei Verbi persona praesentaretur, non ut haberet Verbum Dei sicut alii sancti sapientes, sed quod ipsum Verbum erat. Aliud est enim Verbum iVerbum caro; id est aliud verbum in homine, aliud Verbum homo. Caro enim pro homine tum est. Non ergo sic assumpta est creatura in qua apparuit Spiritus sanctus, sicut assumpta est caro illa et humana forma ex Virgine Maria. Non enim columbam, vel illum flatum, vel illum ignem beatificavit sibique in unitatem personae conjunxit in aeternum. Ex praedictis aperte ostensum est secundum quid Filius dicatur minor Patre, et quare Filius dicatur minor Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
exhibitum. monstrata est sp̃ualis ⁊ in¬
tre. cum informa c̃ata apparũit. Nã
defilio qd̾ minor sit patre. scđm for¬
mã. qua missus apparuit. aꝑte osten
filium suũ factũ exmuliere. factum
sublege. usq ad eo paruũ: ut factum.
eo itaq missum: quo factũ. Fateam᷑
gͦ factum minorẽ. ⁊ in tm̃ minorem.
in quantũ factum. ⁊ in tͣm factũ. in
quantũ missum. Ecce hs̃. quia filius
in quautũ est missus.i. factus. minor
est patre. Cur gͦ sp̃s s. nõ dr minor pa¬

Expanded text:
exhibitum monstrata est spiritualis et intre, cum in forma creaturae apparuit? Nam de Filio, quod minor sit Patre secundumam, qua missus apparuit, aperte ostenFilium suum factum ex muliere, factum sub lege, usque adeo parvum ut factum; eo itaque missum, quo factum. Fatemur ergo factum minorem; et iterum minorem in quantum factum, et iterum factum in quantum missum Ecce habes quia Filius, in quantum est missus, id est factus, minor est Patre. Cur ergo Spiritus sanctus non
Abbreviated transcription (Latin):
I In sid̾amus enim in pͥncipẽ hꝰ scłi.
qui sedurit adam ⁊ seruum fec̃. cep̃q¬
nos ql ũn acłos possid̾e. s uenit redẽp¬
tor ⁊ uictus ẽ dceptor:⁊ quid fec̃ redẽp¬
tor captiuatori nr̃o: Tetendit ei musci¬
płam crucem suam. posuit i: qĩ escam
sangͥnem suum. Ille aũt sangͥnẽ fudit
ñ debitoris ꝓ quod recessit adebitoribꝰ
Ille quispe ad ħ sanguinẽ suum fudit.
nt pecc̃a nr̃a dleret. uUñ gͦ diabolus nos
tenebat: deletum ẽ sangume redeptorĩ
Non enim tenebat nos. nͥ unculis pec¬
catorum nr̃orum. Iste erant cathene
captiuuorum uenit ille alligaũ forrẽ¬
⁊ uincłis passionis sue intrauit indo¬
mum eius .i. incorda ip̃orum uͥ ip̃e ha¬
bitabat. ⁊ uasa eiꝰ nos eripuit. q̃ imple
uasa eiꝰ eripiens. ⁊ sua faciens fudit ama¬
ritudinẽ. ⁊impłeuit dulcedinẽ. ꝑ mortẽ
suam apeccatis redimens: ⁊ ad optionẽ
sglie filiorum largiens.¬

Expanded text:
li. Incideramus enim in principem hujus saeculi qui seduxit Adam et servum fecit, enaculos possidere; sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit ei muscipulam crucem suam; posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem suum fudit, non debitoris, per quod recessit a debitoribus. Ille quippe sanguinem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo diabolus nos tenebat deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nisi vinculis peccatorum nostrorum: istae erant catenae captivorum. Venit ille, alligavit fortem vinculis Passionis, intravit in domum ejus, id est in corda eorum, ubi ipse habitabat, vasa ejus eripiens et sua faciens, fudit amaritudinem, et implevit dulcedine, per mortem suam a peccatis redimens, et adoptionem gloriae filiorum largiens
Abbreviated transcription (Latin):
uncebat. Nam petrꝰ qui ante rͥ in ortẽ
uoce ancille tr̃itus negauit. pꝰ mortẽ
añ reges ⁊ p̾sides ductus nõ cessit. Qr̃
fortis.i. in corda nr̃a. uͥ diabolus habi
tabat. alligauit fortẽ .i. aseductione
compescuit fidelium. ut temptatione
q̃ ei ad huc ꝑmutit᷑. nõ sequatꝰ sedue¬
tio. Itaq in xͥ sangͥne qui soluit q̃ nõ¬

Expanded text:
vincebat. Nam Petrus, qui ante mortem Christi voce ancillae territus negavit , post mortem ante reges et praesides ductus non cessit . Quafortis, id est in corda nostra, ubi ditabat, alligavit fortem, id est, a seductione compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seductio. Itaque in Christi sanguine, qui solvit q
Abbreviated transcription (Latin):
ut olim aspicientes inserpentem en ẽ¬
um in ligno erectum. amorsib serpẽ¬
tu in illum respicimus. qui ꝓ nobis
pependit in ligno. a iuncuł diaboli¬
soluimur .i. apeccatis ⁊ ita apiahole
libamur: ut nec pꝰ hanc uitam inub̾
in ueniat ꝙ pumat. Morte quippe su¬
a uno ĩussimo sacͥficio. quicqͥd culpa¬
r̾ erat uñ nos diabolꝰ adluenda suppli¬

Expanded text:
ut olim aspicientes in serpentem aeneum in ligno erectum, a morsibus serpentu in illum respicimus, qui pro nobis pependit in ligno, a vinculis diabolisolvimur, id est, a peccatis: et ita a diabolo liberamur, ut nec post hanc vitam in nobis inveniat quod puniat. Morte quippe sua, uno verissimo sacrificio, quidquid culparum erat unde nos diabolus ad luenda suppli
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iꝰ iustificati sumus.⁊ in eo ꝙ sinnus
iustificati .i. apeccatis soluti: adiabolo
sinus libati. qui nos iuncuł peccatoꝵ
tenebat. Sed quomodo apeccatis ꝑ eiꝰ
mortẽ soluti sumus: qr ꝑeuis mortem
di erga nos. in ħꝙ filiũ suum tradidit
inmortẽ ꝓ nb pecc̃orib. Exhibita nutẽ
tante erga nos dilectionis arra: iuos
g. xp̃i nos iustificat. dum ꝑ eam cari¬
tas excitatur incordibus nr̃is. Dicimꝰ¬

Expanded text:
ipsius justificati sumus; et in eo quod sumus justificati, id est, a peccato soluti, a diabolo sumus liberati, qui nos vinculis peccatorum tenebat. Sed quomodo a peccatis per ejus mortem soluti sumus? Quia per ejus mortem,Dei erga nos in hoc quod Filium suum tradidit in mortem pro nobis peccatoribus. Exhibita autem tantae erga nos dilectionis arrha, et nos ergo Christi nos justificat, dum per eam charitas excitatur in cordibus nostris. Dicim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in infernũ ꝑtrahi paciant᷑. Falsã at̃
penitẽciã eẽ ꝯstat. cũ sp̃tis płibus: de
uno solo penitẽcia agͥr. uł cũ sic agit᷑
⁊ satisfaccionis. Illa.ii. ũa ẽ penitẽcia. q̃
pecc̃m abolet. ꝙ illa sola facit. q̃ scelus

Expanded text:
t in infernum pertrahi patiantur. Falsam autem poenitentiam esse constat, cum, spretis pluribus, de uno solo poenitentia agitur; vel cum sic agitur vel satisfactionis. Illa enim vera est poenitentia, quae peccatum abolet; quod illa sola fa
Abbreviated transcription (Latin):
uł uitã.⁊ huiꝰmodi.⁊ tñ si penitũit pec¬
cati. c̃ amore ꝯdigne fatiffaccioĩs. ueni¬
am h̃t. Nec iõ quisquã putet. qui rem
alienã iniuste abstulit. quã redłe pͭ. de
illo pecc̃o penitẽ. ⁊ ueniã ꝯseqͥ. nͥ restitu¬
at ablatũ. Quãdui.ii. res ꝑꝑ quã pecc

Expanded text:
 vitam et hujusmodi; et tamen si poenituerit peccati, cum amore condignae satisfactionis, veniam habet. Nec ideo quisquam putet, qui rem alienam injuste abstulerit quam reddere potest, de illo peccato poenitere ac veniam consequi, nisi restituat abla
Abbreviated transcription (Latin):
nura figis:⁊ ridẽs subsannas paciẽciã
di. Si penitẽciã agis: penitet. si ñ pem¬
tet.: ñ penitẽs es. Si g̃ penitet. cur faciᷤᷤ
q̃ male fecisti: Si fecisse penitet. noli fa¬
c̃e. si ad huc facis: ẽte non es penitẽs. It¬

Expanded text:
nu figis, et rides, et subsannas patientiam Dei? Si poenitens es, poeniteat te: si non poenitet, poenitens non es. Si ergo poenitet, cur facis quod male fecisti? Si fecisse poenitet, noli facere. Si adhuc facis, certe non es poenitens.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ solũ emendare neqͥuerit ꝓdicioĩ
nefas. s ꝓͥ homicidii scelus addiderit.
Caue quałr intelligas illd̾. ut eñĩdare
ualeat qd̾ peccauit ⁊ c̃. Non .ni. em̃da¬
cio hic intelligenda ẽ rei dẽpte reꝯpẽ¬
sacio. s delicti exꝓbracio. ⁊ ab hominatõ
c̃ fatisfactionis d̾sid̾io. Demit .ii. in iuste¬

Expanded text:
ut non solum emendare nequiverit proditionis nefas, sed proprii homicidii scelus addiderit. Cave qualiter intelligas illud: Ut emendare valeat quod peccavit, etc. Non enim emendatio hic intelligenda est, rei demptae recompensatio, sed delicti exprobratio et abominatio, cum satisfactionis desid
Abbreviated transcription (Latin):
nitet peccasse. s tñ oĩno reseruãtes
sibi quedã in quib delectantur. non
cet nos. nũquã nisi de omib sanari
Si.ii. uellet pecc̃a exparte reseruari
na simł eicienda doc̾ẽt. legionẽ uero¬
demonũ ab alio eiciẽs. nullũ reliqͥd¬

Expanded text:
nitet peccasse, sed tamen omnino reservantes sibi quaedam in quibus delectantur, non cet nos nunquam nisi de omnibus sanariSi enim vellet peccata ex parte reservari,na simul ejicienda doceret. Legionem autem ab alio ejiciens
Abbreviated transcription (Latin):
ia ẽ. dimidiã sꝑare ueniã. Iam .n. sñ u̾a
penitẽcia inueniret gr̃am. Penitẽcra. Ni.
u̾a. ad lb̃mi puritatẽ conatur duc̃e.R
ecte .ii. penitens. quicquid sordis post
purificacionẽ ꝯtrax̃ oꝑtet ut abluat
saltẽ lacrimis m̃tis. S satis durus
ẽ cuius m̃tis dolorẽ: occłi ñ declarãt.
S sciat se culpabiliter durũ. qui de¬
lorẽ pecẽi: non ostend̃ inlac̾mis. Quẽ¬

Expanded text:
are veniam. Jam enim sine vera poenitentia inveniret gratiam. Poenitentia enim vera ad baptismi puritatem conatur ducere, recte enim poenitens quidquid sordis post purificationem contraxit, oportet ut abluat saltem lacrymis mentis. Sed satis durus est, cujus mentis dolorem oculi non declarant. Sciat itaque se culpabiliter durum, qui delorem peccati non ostendit lacrymis. U
Abbreviated transcription (Latin):
ai.fides. nõ exiu nature nr̃e. quia donũ
dipure est. Ecce ⁊i hic manifeste traditꝰ
quod fides nõ exlib̾tate arbitrii siue ex
arbitrio uoluntatis. ꝙ suꝑioribus cõso¬
nat. ubi dictum ẽ grãm p̾ueniẽtem uł
oꝑantẽ ẽẽ uirtutem q̃ uoluntatem hoĩs
libat ⁊ sanat. Ut aug ĩ .i. d spũ ilut̾a ait.

Expanded text:
fides, non est vi naturae nostrae, quia donum Dei pure est. Ecce et hic aperte traditur quod fides non est ex libertate arbitrii, sive ex arbitrio voluntatis; quod superioribus consonat, ubi dictum est gratiam praevenientem vel operantem esse virtutem quae voluntatem hominis liberat et sanat. Unde Aug., in
Abbreviated transcription (Latin):
filuis de filio. qr huiusim nomina di¬
ũsis ꝑsonis ꝯuenire non possunt. ꝙ
aug̃ lic obscure in eodem . ł. ita dicit.
hoc solum de eis dici non potest. illud
de illo. qd̃ simul anibo non s̃ .i. illo solo
nomine. non possumus uti ad ostenden¬
dum unũ de uno. Qd simul ambobus
non ouenit. sic̃ uerbũ de uerbo dici nõ
potest. qr non simul ambo uerbũ. nec
ymago: de imagine. nec filius: d filio.
tocius trinitatis simul. Uñ aug̃ in eod̾
ł ait. In patris nomine ipse pater ꝑse
ꝓnunciatur. Indei u̾o nomine. ⁊ ipse

Expanded text:
Filius de Filio, quia hujusmodi nomina diversis personis convenire non possent. Quod Aug., licet obscure, in eodem lib. ita dicit: Hoc solum de eis dici non potest illud de illo, quod simul ambo non sunt, id est, illo solo nomine non possumus uti ad ostendendum unum de uno, quod simul ambobus non convenit; sicut Verbum de Verbo dici non potest, quia non simul ambo Verbum; nec imago de imagine, nec Filius de Filio, totius Trinitatis simul. Unde Aug., in eodem libro, ait: In Patris nomine, ipse Pater per se pronuntiatur; in Dei vero nomine, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Differt g̾ pater afilio. auctoritate
geñacionis. differt ⁊̃ ꝓͥetate innascibi¬
litatis.i. qr ingenitus. Uñ aug̃ disting¬
uens inter ꝓͥetatẽ qua dr pater.⁊ illã¬
est hoc dicere ingenitii. qd̾ est patrẽ dic̃e.
qr ⁊ si filium non genuiss. nicħ ꝓhibet
dicere eum ingenitum. Et si gignat
quisq filium. non exeo ipse est inge¬
nitus. qr geniti homines. gignunt
alios. Non iõ ergo dicitur pater. qͥa
ingenitus. Ideoq cum de deo patre
utrũq dicatur. alia nocio ẽ qua in tel¬
ligitur genitor. alia qua ingenitus. Ge
ingenitus dr. non quid sit. set quid nõ
sit dr̃. hoc exemplis plaũ faciend̃ est.
qd̾ dr ingenitus. hoc ostend̃r qd non
sit filius. s genitus ⁊ ingenitus ꝯmode
Nicħ tñ intellectu demitur. si dicatur
đdr. Ideoq non est inreb ꝯsid̾andũ quid
uł sirat. uł nõ sinat. dici. usus ser mo¬
nis nr̃i. s quis reꝵ ipsarũ intellectus
Numquid gͦ aliud dm̃s. quam nõ filiũ.

Expanded text:
tis. Differt ergo Pater a Filio auctoritate generationis, differt etiam proprietate innascibilitatis, id est, quia ingenitus. Unde Aug., distinguens inter proprietatem qua Pater est hoc dicere ingenitum, quod est Patrem dicere; quia etsi Filium non genuisset, nihil prohiberet dicere eum ingenitum. Et si gignat quisque filium, non ex eo ipse est ingenitus; quia geniti homines gignunt alios. Non ergo ideo dicitur Pater quia ingenitus. Ideo cum de Deo Patre utrumque dicatur, alia notio est qua intelligitur genitor, alia qua ingenitus. Geningenitus dicitur, non quid sit, sed quid non sit ostenditur. Hoc exemplis planum faciendum est. r ingenitus, hoc ostendit quod non sit Filius; sed genitus et ingenitus commode Nihil autem intellectui demitur, si ddicitur. Ideo non est in rebus considerandum quid vel sinat vel non sinat dici usus sermonis nostri, sed quis rerum ipsarum intellectus Num ergo aliud dicimus quam non filium?
Abbreviated transcription (Latin):
non filius. relatiue gͥ negamus. dicẽ¬
do non genitus. Ingenitus porro quid
ẽ nisi non genitus: Non gͣ receditur
a relatiuo predicam̃to. cũ iugenitus
dr. Sic̃.ii. genitus. non ad se đdr. s quod
exgenitore sit. ita cum dr ingenitus. ñ
ad se dr. s qd̾ exgenitore non sit ostend̾r.
Utrũq tñ relatiue dr. qd̃ aut̃ relatiue
ꝓnunciatur. non indicat subam. Quam¬
uis gͦ diuersũ sit genitus ⁊ ingenitus.
refertur. ita genitus: ad genitorẽ.⁊ nõ
genitus: ad non gentorẽ referatur ne¬
cessẽ ẽ. Ecce eindenter ostendit. ꝙ inge¬
nitus relatiue dr.⁊ de solo patre accip̃r
aliaq nocio est. qua dr ingenitus. alia
qua pater. atq tm̃ ualet. ⁊ cũ dr iuge
nitus. quãtũ non genitus. uł nõ filius.

Expanded text:
non Filius. Relative autem negamus dicendo non genitus. Ingenitus porro quid est, nisi non genitus? Non ergo receditur a relativo praedicamento, cum ingenitus dicitur. Sicut enim genitus non ad se dicitur, sed quod ex genitore sit, ita cum dicitur ingenitus, non ad se dicitur, sed quod ex genitore non sit ostenditur; utrumque tamen relative dicitur. Quod autem relative pronuntiatur, non indicat substantiam. Quamvisrefertur, ita genitus ad genitorem, et non genitus ad non genitorem referatur necesse est. Ecce evidenter ostendit quod ingenitus relative dicitur, et de solo Patre accipitur. Alia notio est qua dicitur ingenitus, alia qua Pater. Atque tantum valet cum dicitur ingenitus, quantum non genitus, vel non Filius. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
Ic q̃r cum đr ds de deo. lum̃ de lumine
ter. ⁊ filius. possunt dici ds de deo. lumẽ
de lumine. scđm p̃dictam regulam. ad ꝙ
ut cum dr d̾s genuit dm: alt̾m ꝓ patre:
alterum ꝓfilio. ponimus. Simiłr cũ dr
locutionib sepe repiuntur noĩa eẽncie.
ad sig̃cationẽ ꝑsonar̃ deducta. ut cũ dr
d̾s uatus. ds mortuus. ds̃ passus. ubi
filius tm̃ sig̃catur. Ita ⁊ de solo filio in
lum̃ de lumine dr̃ : Non .N. simul ambo
ds de deo. s solus filius de deo .s. patre.
non ambo simul. lumen de lumine. s so¬
lus filius. de lumine paire¶ Et est sciẽd̾

Expanded text:
icitur Deus de Deo, lumen de lumine, ter et Filius, possunt dici Deus de Deo, lumen de lumine, secundum praedictam regulam. Ad quut cum dicitur: Deus genuit Deum, alterum pro Patre, alterum pro Filio ponimus. Similiter cum locutionibus saepe reperiuntur nomina essentiae ad significationem personarum deducta; ut cum dicitur: Deus natus, Deus mortuus, Deus passus, ubi Filius tantum significatur. Ita et de solo Filio intlumen de lumine? Non enim simul ambo Deus de Deo, sed solus Filius de Deo, scilicet Patre: nec ambo simul lumen de lumine, sed solus Filius de lumine Patre. Nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsidari oꝑtet. qr nõ t̃m tres predicte ꝓͥ¬
etates. siue nocõnes inꝑsonis sunt. uer̃
quam pat̾. uł genitor. Non ẽ.i. id̾ eẽ pa¬
trem ⁊ eẽ ingenitum .i. non ea nocione
pater dr: qua ingenitus. Later .ii. ut p̃dic

Expanded text:
siderare oportet quod non tantum tres praedictae proprietates sive notiones in personis sunt, verum quam pater vel genitor. Non est enim idem esse Patrem et esse ingenitum, id est, non ea notione Pater dicitur qua ingenitus. Pater enim, ut praedic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonarũ. ut aug̃ ineod̾ li. docet. ⁊ãquã
secdm ꝯmunẽ eandẽq inatiam tres ꝑ¬
sone: dicantur eẽ una eẽntia. sic̃ ex eod̾
auro. si fierẽt tres statue: dic̃emus tres
statuas unum aur̃. non aut̃ sic t̾nitatẽ
.i. tres ꝑsonas. dm̃s unã eẽntiã. ⁊ unũ
đm. tamquã exiura mat̾ia. tria quedã
subsistant. Instatuis .n. equalib plus au¬
ri est. tres sinł. quã singule.⁊ minus au¬
ri ẽ. una: quã due. In illa u̾o eẽntia tri¬
quoq ad dendũ est. ꝙ tres ꝑsonas nõ ira
homines eiusd sexus.⁊ euisdẽ tẽꝑacioĩs
corꝑis. eiusdemq aĩ. unam ẽẽ naturam.
t̾m̃ est unus hõ. quãtũ tres hoĩes simul.
⁊ plus aliquid s̃ homines duo. quã unꝰ
do non ita ẽ.Non.ii. maior eẽntia ẽ pat̃
⁊ filius simul: quam solus pater. uł solꝰ
filius. s tres simł ille ꝑsone: equales s̃
singuł. Exp̃missis patet. ꝙ tres ꝑsone.

Expanded text:
. docet, tanquam secundum communem eamdemque materiam tres personae dicantur esse una essentia; sicut ex eodem auro si fierent tres statuae, diceremus tres statuas unum aurum. Non autem sic Trinitatem in tres personas dicimus unam essentiam, et Deum unum, tanquam ex una materia tria quaedam subsistant. In statuis enim aequalibus, plus auri est tres simul quam singulae, et minus auri est una quam duae. In illa vero essentia Triquoque addendum est quod tres personas non ita homines ejusdem sexus, et ejusdem temperationis corporis, ejusdem animi, unam esse naturam tantum est unus homo, quantum tres homines simul; et plus sunt aliquid homines duo, quam unus Deo non est ita. Non enim major essentia est Pater et Filius simul quam solus Pater vel solus Filius, sed tres simul illae personae aequales sunt singulis. Ex praemissis patet quod tres personae
Abbreviated transcription (Latin):
cens Uidendum ẽ ne male intelligat᷑
ꝙ dixi. ds mali auctor non ẽ. qui iõ¬
nium q̃ sunt auetor ẽ. quia in quã¬
tum sunt. in tm̃ bona sunt. R ne hiẽ
putetur nõ ab illo ẽẽ pena malorum
q̃ utiq malum ẽ his qui puniuntꝰ

Expanded text:
cit: Videndum est ne male intelligatur quod dixi, Deus mali auctor non est, qui et omnium quae sunt auctor est, quia in quantum sunt, in tantum bona sunt; et ne tamen inde putetur non ab illo esse poena malorum, quae utique malum est his qui puniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
aũt hic queri utrũ upsa caro. inbb̃mo tu
ab illa feoitate purgetur. ꝙͣ incõceptio
rificatur. ua icaro ab illa pollutione pur
qõ quid̾ ꝓbabile ẽ. alii uͦ putãt tm̃ aĩam
ibi mundari carnẽ uͦ nõ ab illa feditate
purgari. Si uero remanet illa feditas
usq ad ꝓ cãtionẽ filiorũ q̃ fit in concupis oftas¬
centia carnis. uiderur natura carnis
mag̃ ac magis corrumpi.i inagis corrup¬
ta iudr̃ caroꝓlis quam parentis. quia¬
de carne pollutionẽ ꝙͣ hu̾it acõceptu re¬
tmẽti trahitur polluta: ⁊ in cõcupiscen¬
tia concipit᷑ und ⁊ polluit᷑. ⁊ ita ex dup¬
plici cã contaminatur. Uñ iudr̃ maior¬
pollut̃o carnes in ꝓle ꝙͣ fu̾it in parente
ad quod illi dñt quod licet caro ꝓlis excar¬
ne feda semmetur. ⁊ in concupiscentia ꝯ
cipiatur. nõ tam̃ maiorem feditatem tra¬
hit ꝙͣ caro und seminatur hũt. quamuꝰ
⁊̃ sifedior atq in mundior sit caro ꝓlis:⁊
idõ mag̾ corrupta. quam caro parentis

Expanded text:
autem hic quaeri utrum et ipsa caro in baptismo ab illa foeditate purgetur quam in conceptionrificatur, ita et caro ab illa pollutione purgquod idem probabile est. Alii vero putant tantum animam ibi mundari, carnem vero non ab illa foeditate purgari. Si vero remanet illa foeditas usque ad procreationem filiorum, quae fit concupiscentia carnis, videtur natura carnis magis ac magis corrumpi; et magis corrupta videtur caro prolis quam parentis, quia carne pollutionem quam habuit a conceptu retinente, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur, unde et polluitur; et ita ex duplici causa contaminatur. Unde pollutio carnis in prole quam fuerit in parente. Ad quod illi dicunt quia licet caro prolis ex carne foeda seminetur, et in concupiscentia seminis concipiatur, non tamen majorem foeditatem trahit quam caro unde seminatur habuit. Quamvis etiam si foedior atque immundior sit caro prolis, et ideo magis corrupta quam caro parentis,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam aliq̃n sig̃cetur. supra exdictis
augͥ aꝑte ostendimus. Qd ũo ꝓ ypos¬
tasi atq ꝓͥetate accipiatur. ex auctorita¬
tib scõꝵ ostendi oꝑtet. ne ꝯiecturis nos¬
tiis aliquid ausi dic̃e iudeamur. De hoc
ierx. in expõne fidi catholice ad allipiũ
⁊ aug̃. ep̃os ita ait. Non est ꝓrsus aliqͥs
int̾uutate gradus. nicħ qd̾ inferius sr̃i¬
ue dici possit. s tota ditas sui ꝑfectiõe

Expanded text:
tiam aliquando significet, supra ex dictis Aug. aperte ostendimus. Quod vero pro hypostasi atque proprietate accipiatur, ex auctoritatibus sanctorum ostendi oportet, ne conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. De hoc Hieron. in Expositione fidei catholicae ad Damasum ita ait: Non est prorsus aliquis in Trinitate gradus, nihilque quod inferius superiusve dici possit; sed tota divinitas sui perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
qd dñis.qr ⁊ si posset eod modo accipi.
ꝯgruencius tũ exrõne dicti. alia uariat᷑
intelligenera. ut hic ꝑsone nomine. ꝓͥe¬
tas ꝑsone intelligatur. ut sit sensus ta
.i. ꝓͥetate sua pater alius est quã filius.
⁊ filius sua ꝓͥetate:alius quã pater. Pa¬
t̾̃nali.n. ꝓͥetate distinguitur ypostasis
patris. ab ypostasi filii. ⁊ ypostasis filii.
filiali ꝓprietate disc̃nitur apatre:⁊ sp̃s

Expanded text:
quod dicimus quia etsi possit eodem modo accipi, congruentius tamen ex ratione dicti alia variatur intelligentia, ut hic personae nomine proprietas personae intelligatur; ut sit sensus tal Pater, id est, proprietate sua Pater alius est quam Filius, et Filius proprietate sua alius quam Pater. Paternali enim proprietate distinguitur hypostasis Patris ab hypostasi Filii; et hypostasis Filii filiali proprietate discernitur a Patre: et S
Abbreviated transcription (Latin):
glis ẽ unscĩsq cum dño sunt: i tanto utiq
libius quanto apeccato. in munis: iad bo¬
num ꝓnius. Quo enim quisq ab illa pec
eligenoo bonum lib̾ius ħt iudicium. ñ
si diligent̃ inspiciat᷑. libin dici udr arbit¬

Expanded text:
is qui cum Domino sunt; et tanto utique liberius, quanto a peccato immunius, et ad bonum pronius. Quo enim quisque ab illa pecceligendo bonum liberius habet judicium. Unde si diligenter inspiciatur, liberum videt
Abbreviated transcription (Latin):
pon̾t seriure peccato. Neq autem uolũtas
nõ est ã lib̾a dicenda nõ est. qͣbeati ẽẽ sic
sic uolumus ut ẽẽ miseri nõ solum noli¬
mus.s neqͣquam ꝓrsus uelle possimus.
sic̃ gͦ anima nr̃a. ⁊ nc̃ ħt nolle infelicitatem
ita nolle iniquitatem semꝑhabita ẽ. Sedor¬
do seruandꝰ fuit. quod ds̃ uoluit ostende
Eccchis u̾bis ciudent᷑ astruitur. ꝙ post ba¬
tituoinis confirmationẽ erit in hominẽ

Expanded text:
 aut voluntas non est, aut libera dicenda non est, qua beati sic esse volumus, ut esse miseri non solum nolimus, sed nequaquam prorsus velle possimus. Sicut ergo anima nostra nunc habet nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed ordo servandus fuit, quo Deus voluit ostendere Ecce his verbis evidenter astruitur quod post beatitudinis confirmationem erit i
Abbreviated transcription (Latin):
Natum gͥ unigenitũ đm ꝯfitemur. seo
natũ ante tp̃ra. nec ante ẽẽ quã natũ.
nec ante natum quã ẽẽ.qr nasci qd
erat. iam non nasci est. s se ipsũ demu¬
tare nascendo. ħoc aut̃ humanũ sensũ:
⁊ intelligẽciã mundi: excedit. Non hoc ca¬
pit rõ humane intelligẽcie. s prudẽcie.
fidelis ꝓfessio est

Expanded text:
itemur, sed natum ante tempora, nec ante esse quam natum, nec ante natum quam esse, quia nasci quod erat jam, non nasci est, sed seipsum demutare nascendo. Hoc autem humanum sensum et intelligentiam excedit mundi, non hoc capit ratio humanae intelligentiae, sed prudentiae fidelis professio est
Abbreviated transcription (Latin):
filio t̃m eẽ: quantũ est ipse. cui in nas¬
cihilitat esse unaginẽ sac m̃to natiustatis.
cibilitatis inꝑtit: quẽ exse informa
patre ante tp̃ra. ⁊ semꝑ nasci de patre.
s ꝯgruencius semꝑ natum. ⁊ eund̃
fateamur ab et̾no eẽ. ⁊ patri coet̾num:
.i. auctori. Pat̾.ii. gen̾acione. auctor fi¬
li ẽ: ut insequẽti ostendetur. Ut ergo¬
pater est eternus. ita ⁊ filius et̾nus.
S pater fñ auetore. filius uo non.
qr pater innascibił: filius natus. Et
ut ait hył. in .xii.ł. det̾. Aliud est sñ
auctore. semꝑ eẽ ef̃uum: Aliud patri
.i. auctori: ẽẽ coet̾nũ. Ubi aut̃ pater
auctor ẽ.ibi ⁊ natiuitas ẽ. qr sic̃ nati¬
uitas ab auctore est: ita ⁊ abet̾no aue

Expanded text:
 esse, quantus est ipse: cui innascibilitatis esse imaginem, sacramento nativitatis impartit, quem ex se in forma Patre ante tempora, et semper nasci de Patre, sed congruentius semper natum, et eumdem fateamur ab aeterno esse et Patri coaeternum, id est, auctori. Pater enim generatione auctor Filii est, ut in sequenti ostendetur. Ut ergoPater est aeternus, ita et Filius aeternus est; sed Pater sine auctore, Filius vero non, quia Pater innascibilis, Filius natus. Et, ut ait Hilar. in lib. 6 de Trin., aliud est sine auctore semper esse aeternum, aliud Patri, id est, auctori, esse coaeternum. Ubi autem Pater auctor est, ibi et nativitas est, quia sicut nativitas ab auct
Abbreviated transcription (Latin):
uiuens. Nam cum ait. sic̃ mifit me
iuuens pater. ⁊ ego uiuo ꝑꝑ patrẽ. do¬
cuit uitã inse: ꝑuiuẽtẽ patrẽ in ẽẽ. Ec¬
ce hic habes qd̃ filius nasc̃r ex patre.
semetipso: oĩa uiua sua ex iuiuente tes¬
tatus est. Qd aut̃ exiiiuo uiuũ nat̃

Expanded text:
um ait: Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem, docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Ecce hic habes quia Filius nascitur ex Patre. semetipso; omnia viva sua ex vivente testatus est. Quod autem ex vivo
Abbreviated transcription (Latin):
natũ est. iam non erit ⁊ pater. auetor
et̃nus. Si quid gͥ ei qui abet̾no patre
natus est. exet̾nitate defũit. id ipsum
centi.:ĩ: infinitum ẽ nasci. Mediũ .n.
quid inter natiuitatẽ dei filii. ⁊ gen̾aci¬
onẽ dei patris. nec sensus admittit q ⁊
ĩ gen̾acione natiuitas ẽ. ⁊ in natiuitate
generatio ẽ: qr sine utroq neutrũ est
quod natũ est. non fuit semꝑ. qr in id
natũ est: ut eẽt. Nemoe ambigit qͥn q̃
inreb humanis nata s̃. aliq̃n ñ fũnt.
s aliud ẽ exeo nasci. qd̾ non fuit sẽꝑ.
aliud exeo natũ ẽẽ: qd̾ semꝑ est. Ibi.
nec semꝑ fuit. qui pater est. nec semꝑ
pater est. ⁊ qui non semꝑ pat̾ est. nõ
semꝑ genuit. ubi aut̃ semꝑ pater est.
semꝑ filius ẽ. Qd si semꝑ deo patͥ ꝓpͥũ¬

Expanded text:
 iam non erit et pater auctor aeternus. Si quid igitur ei, qui ab aeterno patre natus est, ex aeternitate defuerit, id ipsum centi etiam infinitum nasci est. Medium enim quid inter nativitatem Dei Filii et generationem Dei Patris, nec sensus admittit; quia et generatione nativitatis est, et in nativitate generatio est; quia sine utroque neutrum est; quod natum est non semper fuit, quia in id natum est ut esset. Nemo ambigit quin ea quae in rebus humanis nata sunt, aliquando non fuerint. Sed aliud est ex eo nasci quod semper non fuit, aliud est ex eo natum esse quod semper est. Ibi nec semper fuit qui pater est, nec semper pater est; et qui non semper pater est, non semper genuit; ubi autem semper Pater est, semper Filius est. Quod si semper Deo Patri p
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua haꝵ ꝑsonaꝵ. aliã nõ excellat
potentia. ut sic̃ una ⁊ indifferens est
maguitudo truĩ: ita uira ⁊ indifferẽs
monstretur potencia trium. Sciendũ
ẽ gͥ qr non est potencio: pat̃ filio. nec

Expanded text:
aliqua harum personarum non excellat potentia; ut sicut una et indifferens est magnitudo trium, ita una et indifferens monstretur potentia trium: sciendum est igitur quod non est potentior Pater Filio, nec
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare debemꝰ rerum bonarũ q̃ ad nõ
ꝑtinent. cãm nõ eẽ. nͥ bonitatẽ dĩ. Mala¬
.i. pͥma pͥuatio boni. Eece habes pͥmam
uoluntatẽ bom mutabilis .i. angłi uł
hominis deficientem ab ĩmutabili bono
nentium. quia cã ẽ tã peccatorum. quã
penar̃. quib p̃mitur humana natura
scd̾a malum ꝙ ortum ẽ ex bono. Q ñ nͥ

Expanded text:
are debemus rerum bonarum quae ad nos pertinent, causam non esse nisi bonitatem Dei; malaima privatio boni. Ecce habes primam voluntatem boni mutabilis, id est, angeli et hominis, deficientem ab immutabili bono,nentium, quia causa est tam peccatorum, quam poenarum quibus premitur humana natura.secunda, malum quod ortum est ex bono. 4. In
Abbreviated transcription (Latin):
aduitã futurã. si in ista uita illecebrosi¬
ssime uolũptatis blandim̃ta ꝯtẽpsero
si me penitẽdo uehem̃cius. quã prius
excruciaũo. si ub̃ius fleu̾o. si melius iii¬
xero. si pauꝑes largius sustentauero.
si caritate ardẽcius flagraũo. qͥs ur̃m
ita defipit. ut huic hoĩ dicat nicħ tibi

Expanded text:
ad vitam futuram, si in ista vita illecebrosissimae voluptatis blandimenta contempsero, si me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si uberius flevero, si melius vixero, si pauperes largius sustentavero, si charitate ardentius flagravero; quis vestrum ita desipit, ut huic homini dicat: Nihil tibi ista
Abbreviated transcription (Latin):
cidii. ueniã ĩpetrauit. Et tñ grauit̃ pꝰea
deliqͥt in ppłi enum̃ acione. ꝙ ipłi mł¬
titudo ꝓstrata ostendit. Illd̾ aut̃ mira¬
facto statĩ facͥficio dignus iudicatus est.
qͥ absolutione existimabat᷑ indignus.
Nec mir̃. si tali sua oblacione ꝓppło
offerendo se pro plebis errore peccã
penitẽciã sepius agi. Uoluntarie .ii. pe¬
ccantib nb ut ait apłs. ñ relinqͥtur hos¬

Expanded text:
ea deliquit in populi enumeratione, quod populi multitudo prostrata ostendit. Illud autem mirafacto, statim sacrificio dignus judicatur, qui absolutione aestimabatur indignus. Nec mirum si tali sua oblatione, pro pofferendo se pro plebis errore, peccata poenitentiam saepius agi. Voluntarie enim peccantibus nobis, ut ait Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦ uno. utrum inag̃ diligat᷑ ado
uno tp̃r quã alio distingẽda ẽ dilectio¬
nis intelligentia. Si enĩ referatur ad
dilectionis effectum: conceffibile ẽ.
Si uero ad dilectionis eẽntiam infi
dm̃s de electis solis simpłr ħ ẽẽ con¬
ad iusticiam ⁊ coronam pꝑauit. De
nõ electis uͦ simpłr ẽẽ concedendum

Expanded text:
aliquo, utrum magis diligatur a Deo uno tempore quam alio, distinguenda est dilectionis intelligentia. Si enim referatur ad dilectionis effectum, concessibile est; si vero ad dilectionis essentiam, inficdicimus de electis solis simpliciter hoc esse conad justitiam et coronam praeparavit. De non elec
Abbreviated transcription (Latin):
ens uitã. nisi ꝙ inea meu̾̃it nõ potest
hab̾e posteã. Ecce quib ⁊ quałr ꝓsunt
illa. que ꝓdefunctis frequentat eccłia.
Mediocter mał suffr agantur ad pene
mitigationẽ. medioerit᷑ bonis ad plenã
absolutionẽ. qui non hũt tante ꝑfec¬
cionis m̃̃ita. ut nõ indigeant uuari
ꝑ pauꝑes quoꝵ est regnũ celoꝵ. quos
sibi fecer̃ amicos de mãmona iniqͥta¬
tis. quoꝵ tanta ẽ ꝑfeccio. ut his ad uito¬
riis non indigeant.quales s̃ apłi ⁊ mĩr

Expanded text:
ens vitam, nisi quod in ea meruerit, non poterit habere post eam. Ecce quibus et qualiter prosunt illa quae pro defunctis frequentat Ecclesia. Mediocriter malis suffragantur ad poenae mitigationem; mediocriter bonis ad plenam absolutionem; qui non habent tantae perfectionis merita, ut non indigeant juvari per pauperes quorum est regnum coelorum, quos sibi fecerunt amicos de mammona iniquitatis; quorum tanta est perfectio, ut his adjutoriis non indigeant: quales sunt apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝓeoꝵ sp̃ibus offeruntur. non ẽ du¬
bium mortuos aduuari. ut eum eis
misedius agatur a dño quã eoꝵ pec̃ca
meruert̃ hoc .ii. apatrib traditũ tota
obseruat eccłia. ut ꝓeis qui incoionẽ
ipsum sacrificium locõ suo ꝯmemorẽt᷑
oretur ac ꝓillis quoq id offerri ꝯmemo¬
retur. Non est gͥ ambigendũ ista ꝓdeẽ
defunctis. s talib qͥ ita uixer̃ ante mor¬
tẽ. ut possuit eis hec utilia ẽẽ post mor¬
tẽ. Nam qui sine fide oꝑante ꝑdilectiõ ẽ
eiusq sacram̃tis de corꝑ̃r exierunt. frus¬
tra illis a sius huiꝰmodi pietatis officia ĩ¬
penduntur. cuius duni hg̃c essent pig¬

Expanded text:
um spiritibus offeruntur, non est dubium mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino quam eorum peccata meruerunt. Hoc enim traditum tota observat Ecclesia, ut pro eis qui in communiipsum sacrificium loco suo commemorentur, et oretur; ac pro illis quoque id offertur sacrificium. Non est igitur ambigendum ista prodesse defunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis, de corpore exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis officia impenduntur; cujus, dum hic essent, pig
Abbreviated transcription (Latin):
te suoꝵ uiuenciũ teleuari. cum pro
illis sacrificiũ mediatori offertur. uł
elemosine fuit in eccłia. s hec eis ꝓ
funt. qui ẽ iuiuerent ħ sibi ut postea
uiuendi modus. nec tam bonus ut nõ
requirat ista post mortẽ. nec tam malꝰ
ut ei non ꝓsint ista post mortẽ. Est u̾o
tał inbono ut ista non requirat. ⁊ est
rursus tał inmalo. ut nec his ualeat
c̃ hec uita transierit adiuuari. Quo¬
circa hic omne m̃itũ ꝯꝑatur. quo pos¬
fit post hãc uitã quispiã grauari uel
releuari. Nemo aut̾ sꝑet qd̾ hic neglex̃.
cum obierit ap̃ dm ꝓm̃eri. Non gͥ ista
que ꝓdefunctis ꝯiñdandis frequẽtat

Expanded text:
um viventium relevari, cum pro illis sacrificium mediatoris offertur vel elemosine fuint in ecclesia. Set eis hoc pro sunt qui cum viverent hoc sibi ut postea vivendi modus nec tam bonus ut non requirat ista post mortem, nec tam malus ut ei non prosint ista quidquam. Est vero talis in bono, ut ista non requirat; et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, dum ex hac vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam quispiam gravari vel relevari. Nemo autem speret quod hic neglexit, cum obierit, apud Deum promereri. Non ergo ista quae pro defunctis commendandis frequentat
Abbreviated transcription (Latin):
cursus nat᷑e hominib in notuit. alia uͦ
p̾ter nat᷑am quorum cãe tm̃ sunt indo¬
eam sig̾candam nõ nat᷑ałr. s murabiłr
fuit. Int̾q̃ mulieris facturam d costa
fi necẽe foret. nec inreb conditum. s in
do absconditum erat. Omnis nature cur¬
sus ht nataͣles leges. suꝑ hunc nat᷑alem
cursum cãtor ħt ap̃d se posse d omnib
fac̾e aliud qm eorum nat᷑ali rõ ħat. ut
gignat. ⁊ iuiuentute stit femina in senec

Expanded text:
cursus naturae hominibus innotuit. Alia vero praeter naturam, quorum causae tantum sunt inea significanda non naturaliter sed mirabiliter fiunt. Inter quae mulieris facturam de costafieri necesse foret, non in rebus conditum sed in Deo absconditum erat. Omnis creaturae cursus habet naturales leges: super hunc naturalem cursum Creator habet apud se posse de omnibus facere aliud, quam eorum naturalis ratio gignat, et in juventute sterilis femina, in senec
Abbreviated transcription (Latin):
mus hrͣ. fec̃ ds rõnalem caturã que
sũmũ bonum intellig̾et: ⁊ intelligẽdo:
amaret.⁊ amando pꝰsid ⁊ possiden¬
do frueretur. Eamq ħ modo distiur̃
ut pars in sui puritate ꝑ maneret nͨ
rationał c̾atura.⁊̃ in eorꝑ eam⁊ corꝑeam.¬

Expanded text:
ur; fecit Deus rationalem creaturam, quae summum bonum intelligeret, intelligendo amaret, amando possideret, et possidendo frueretur: eamque hoc modo distinxit, ut pars in sui puritate permaneret, nrationalis creatura in incorpoream et corpoream.