comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad epidaurũ dalmatie oppidũ.
ubi paucis diebꝰ in ucino a-¬
gello mansitans ñ potuit abs¬
condi. Siqͥdẽ draco mire ⁊ in¬
cognite magnitudinis quos
gentili sermone boas uocant.
ab eo qͦd tam grandes sint ut
boues glutire soleant. omnẽ
late uastabat ꝓuinciã:. ⁊ ñ solũ
armenta ⁊ pecudes. sed ⁊ agri¬
colas quoq. ⁊ pastores tractos
ad se ui sp̃s absorbebat. Cin cũ
pyrã nississet preparari: ⁊ orati¬
one ad xp̃m missa. uocato p̃cepiᷤᷤ¬
set struẽ lignoꝵ scandere. ignẽ
plebe in manẽ bestiã concrema-
uit nde estuans qͥd faceret. qͦ
se uerteret. aliã ĩparabã fugam:
iuliani mortẽ accidit. maria e¬
gressa sũt t̾minos suos. ⁊ quasi
rursũ ds̃ diluinũ minaret᷑. uel
in antiquũ chaos redirent om¬
maꝰ. naues ad p̃rupta delate mõ¬
tiũ ƿependert̃. Quod cũ inderẽt
dum funditꝰ subuerteret᷑ ingreᷤ¬
si sũt ad senẽ: ⁊ qͣsi ad p̃liũ ꝓficiᷤ¬
centes. posuer̃t eũ in litore. Qii

Expanded text:
ad Epidaurum Dalmatiae oppidum, ubi paucis diebus in vicino agello mausitans, non potuit abscondi. Si quidem draco mirae magnitudinis, quos gentili sermone boas vocant, ab eo quod tam grandes sint, ut boves glutire soleant, omnem late vastabat provinciam, et non solum armenta et pecudes; sed agricolas quoque et pastores tractos ad se vi spiritus absorbebat. Cui cum pyram jussisset praeparari, et oratione ad Christum emissa, evocato praecepisset struem lignorum scandere, ignem plebe, immanem bestiam concremavit. 36 Unde aestuans, quid faceret, quo se verteret, aliam parabat fugam; Juliani mortem accidit, maria egressa sunt terminos suos, et quasi rursum Deus diluvium minaretur, vel in antiquum chaos redirent omnia, naves ad praerupta delatae montium pependerunt. Quod cum viderent dum funditus subverteretur, ingressi sunt ad senem: et quasi ad praelium proficiscentes, posuerunt eum in littore. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ualde nisu. due eiꝰdem mensu¬
re cellule uisebant᷑: in qͥbꝰ ueni¬
entium frequentiam et disci¬
puloꝵ suoꝵ contubernium
fugiens moratꝰ est Uerum
he in uiuo excise saxo. ostia tan¬
tum addita habebant: Postqͣm
autem ad ortulum uenerunt.
merium arbusculis consitum.
et holeribꝰ uirens: Ante hoc
ferme trienniũ cum ab ona-¬
groꝵ grege uastaret᷑. imũ e duc¬
boribꝰ eoꝵ stare iussit. baculoq
de exceptis aqͥs ad quas potan-¬
das uentitabant. nunquã ens
nec arbusta nec holera tetiger̃t.
Pret̾ea rogabat senex: ut sibi
locũ tumuli eiꝰ ostenderent:
Qui cũ seorsũ eũ duxissent:
utrũ nec ne monstrauerint ig
norat᷑. causã occ ultandi nixta
p̃ceptũ beati autonii fuisse re¬

Expanded text:
adnisu, duae ejusdem mensuadnisu, duae ejusdem mensurae cellulae visebantur: in quibus venientium frequentiam, et discipulorum suorum contubernium fugiens moratus est. Verum hae in vivo excisae saxo, ostia tantum addita habebant. Postquam autem ad hortulum venerant: merium arbusculis consitum, et oleribus virens; ante hoc ferme triennium cum onagrorum grex vastaret, unum e ductoribus eorum stare jussit, baculoquede exceptis aquis, ad quas potandas ventitabant, numquam eos nec arbusculam, nec olera contigisse. Praeterea rogabat senex, ut sibi locum tumuli ejus ostenderent. Qui cum seorsum eum abduxissent, utrum monstraverint necne ignoratur. Causam occultandi juxta praeceptum Antonii fuisse re
Abbreviated transcription (Latin):
iuri describere. Saxeꝰ ⁊ sub¬
limis mons ꝑ mille cireit̾ pas¬
sus ad radices suas aquas expri¬
mit. Quarũ arene alias ebi¬
bunt. alie ad inferiora dilap¬
se paulatĩ riuũ efficiunt: suꝑ
quẽ exutraq ripa paline inmi¬
merabiles multũ loco amenita¬
tis et cõmodi tribuunt. Uidere
senẽ huc atq illuc cũ discipłis
beati antonii discurrere. Hic
iacere. hic aiebant psallere.
hic orare. hic oꝑari. hic fessuᷤ
residere solitꝰ erat. Has uites.
has arbusculas ipse plantauit.
Illã areolã manibꝰ suis cõposu¬
itꝰ. hanc piscinã ad irrigandũ
ortulũ multo sudore fabricat
est. Istũ sarculũ ad fodiendã
humũ plurimis annis habuit.
Iacebat in stratu eiꝰ: ⁊ quasi ca¬
lens ad hiic cubile deosculabat᷑.
Erat aut̃ cellula ñ plus m̃sure
ꝑ qͣdrum tensa: quã homo dor-¬
miens extendi poterat. Pret̾ea
in sublimi montis uertice qͣsi
ꝑ cocleam ascendentibꝰ. et arduo

Expanded text:
viri describere. Saxeus et subviri describere. Saxeus et sublimis mons per mille circiter passus, ad radices suas aquas exprimit, quarum alias arenae ebibunt, aliae ad inferiora delapsae, paulatim rivum efficiunt; super quem ex utraque ripa palmae innumerabiles multum loco et amoenitatis et commodi tribuunt. Videres senem huc atque illuc cum discipulis beati Antonii discurrere. Hicurrere. Hic, aiebant, psallere, hic orare, hic operari, hic fessus residere solitus erat; has uites, has arbusculas ipse plantauit. Illam areolam manibus suis ipse composuit. Hanc piscinam ad irrigandum hortulum multo sudore fabricatus est; istum sarculum ad fodiendam terram plurimis annis habuit. Iacebat in stratu eius Hilarion et quasi calens adhuc cubile deosculabatur. Erat autem cęllula non plus mensurę per quadrum tenens, quam homo dormiens extendi poterat. Pręterea in sublimi montis uertice, quasi per cochleam ascendentibus, et ardue
Abbreviated transcription (Latin):
nit pelusiuĩ : uisitatisq fr̃ibꝰ qͥ
in uicina heremo ⁊ in loceo qui
triduũ ad castrum tohaston
ut uideret dracontiũ ep̃m ⁊ con¬
fessorẽ qͥ ibi exulabat. Quo in¬
credibilit̾ consolatꝰ tanti uiri p̃¬
sentia. post aliud triduũ multo
seret filonem ep̃m ⁊ ipsũ con¬
fessorẽ. Constantiꝰ enĩ rex arri¬
anoꝵ fauens heresi. utrumq
in illa loca leportauerat. Inde
egrediens. ꝑbiduũ uenit ad op¬
pidum afroditon Ubi inuento
diacono bassene. qͥ locatis dro¬
medariis ⁊ camelis ob aque in
heremo penuriã consueuerat
euntes ad antoniũ deducere.
confessus ẽ fr̃ibꝰ instare diem
dormitionis beati antonii: ⁊ per¬
iugilẽ noctẽ in ipso quo defi¬
ctus fuerat loco a se ei debere.
ad montẽ altissimũ ꝑuenerunt
reꝑtis ibidẽ duobꝰ monachis
ẏsaac ⁊ plosiano. quoꝵ. ysaae
interpres antonii fuerat. Et¬
qͥa se prebente occasione ad io
loci uenimꝰ:. dignũ uidet᷑ bre¬
ui sermone habitaculũ tanti

Expanded text:
 visitatisque fratribus, qui in vicina eremo erant, et in loco qui triduum ad castrum Theubatum, ut videret Dracontium episcopum et confessorem, qui ibi exsulabat. Quo incredibiliter consolato tanti viri praesentia, post aliud triduum multo seret Philonem episcopum et ipsum confessorem. Constantius enim rex, Arianorum favens haeresi, utrumque in ea loca deportaverat. Inde egrediens, post triduum venit ad oppidum Aphroditon: ubi convento diacono Baisane qui locatis dromadibus camelis, ob aquae in eremo penuriam consueverat euntes ad Antonium ducere, confessus est fratribus instare 31 diem dormitionis beati Antonii; et pervigilem noctem in ipso quo defunctus fuerat loco, a se ei debere cad montem altissimum pervenerunt, repertis ibi duobus monachis, Isaac et Pelusiano, quorum Isaac interpres Antonii fuerat. uia se praebet occasio, et ad loci venimus, dignum videtur brevi sermone habitaculum tanti
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo. ⁊ amictu capitis abie¬
cto rotare crinẽ. strid̾e den¬
tibꝰ. inclamare cepit nom̃ ad o¬
lescentis. Magnitudo qͥppe a¬
moris se in furorẽ uerterat. Per¬
ducta gͦ a parentibꝰ ad monaste¬
riũ seni tradit᷑: ululãte statĩ
et confitente demone.Uim sus¬
tinui. inuitꝰ ad ductꝰ sum. Quã
nibꝰ deludebã. O crucis torm̃¬
ta que patior. Exire me cogis:
et alligatꝰ subter lim̃ teneor. Nõ
exeo: iusi ad olescens qͥ me tenet
dimiserit. Tunc senex grandis
ait fortitudo tua. qͥlicio ⁊ la¬
mina strictꝰ teneris. Dic quare
ausus es ingredi ƿuellã dei.
Cur ñ potiꝰ in eũ qͥ te immitebat
ingressus es. Uiquid respondit
intrarẽ in eũ: qͥ habebat col¬
legã meũ amoris demonem:
Noluit aũt sc̃s̃ antequã pur¬
garet uirginẽ. uel adolesçen¬
tẽ uel signa iubere ꝑqͥri ne
aut solutis incantationibꝰ re¬
cessisse demon inderet᷑. aut ip¬
se sermoni eiꝰ adcomodasse fi¬

Expanded text:
virgo, et amictu capitis abjevirgo, et amictu capitis abjecto, rotare crinem, stridere dentibus, inclamare nomen adolescentis. Magnitudo quippe amoris se in furorem verterat. Perducta ergo a parentibus ad monasterium, seni traditur: ululante statim et confitente daemone, Vim sustinui, invitus abductus sum: quam nes deludebam! O cruces! 24 o tormenta quae patior! Exire me cogis, et ligatus subter limen teneor. Non exeo, nisi me adolescens qui tenet, dimiserit. Tunc senex: Grandis, ait, fortitudo tua, qui licio et lamina strictus teneris. Dic, quare ausus es ingredi puellam Dei? Cur non potius in eum qui te mittebat, es ingressus? Ut quid, respondit, intrarem in eum, qui habebat collegam meum amoris daemonem? Noluit autem Sanctus antequam purgaret virginem, vel adolescentem, vel signa jubere perquiri, ne aut solutus incantationibus recessisse daemon videretur, aut ipse sermoni ejus accommodasse fi
Abbreviated transcription (Latin):
ad uersarius hoc ipsũ irridẽs
disfamauerat. ⁊ fauctores
italici sibi certã uictoriã pol¬
licentes exultabant. Igitur
dato signo hi auolant. illi
prepediunt᷑. Sub hoꝵ. cur¬
ru rote feruentꝰ. illi p̃teruo¬
lantiũ terga uix cernunt.
furentes aduersarii hilario¬
nẽ maleficũ. xp̃ianoꝵ ad sup¬
pliciũ poscerent. Indubitata
gͣ uictoria et illis ⁊ multis re¬
tro circensibꝰ ꝓlurimis fidei
sis emporii opido in iuirginẽ
dei uicinus iuuenis deꝑibat.
Qin cũ frequent̾ tactu. iocł
nucibꝰ. sibilis. ⁊ cet̾is huiꝰcemõi
que solẽt morit᷑e uirginitatiᷤ
ẽẽ pͥncipia nichil ꝓfecisset. per¬
rexit memfim: ut cõfesso uul¬
nere suo. magicis artibꝰ. rediret
armatꝰ. ad uirginem. Igit᷑ post
annũ doctꝰ ab esculapii uati¬
bus ñ remediantibꝰ animas
sed ꝑdentibꝰ. uenit p̃sũptum
animo stuprũ gestiens:. ⁊ subt̾
figuras sculptas in eris cuprei
lamina defodit. Ilico insanire

Expanded text:
adversarius hoc ipsum irridens, adversarius hoc ipsum irridens, diffamaverat; et fautores Italici sibi certam victoriam pollicentes exsultabant. Igitur dato signo hi advolant, illi praepediuntur. Sub horum curru rotae fervent, illi praetervolantium terga vix cernunt. furentes adversarii, Hilarionem maleficum Christianum ad supplicium poposcerunt. Indubitata ergo victoria et illis, et multis retro Circensibus plurimis fidei sis emporii oppido, virginem Dei vicinus juvenis deperibat. Qui cum frequenter tactu, jocis, nutibus, sibilis, et caeteris hujusmodi, quae solent moriturae virginitatis esse principia, nihil profecisset, perrexit Memphim, ut confesso vulnere suo, magicis artibus rediret armatus ad virginem. Igitur post annum doctus ab Aesculapii vatibus, non remediantis animas, sed perdentis, venit praesumptum animo stuprum gestiens, et subterfiguras sculptas in aeris Cyprii lamina defodit. Illico insanire
Abbreviated transcription (Latin):
circiutu: ⁊ equos partis aduer¬
se fregisse uic̃toria sit. Is itaq
emulo suo habente maleficũ.
qͥ demoniacis qͥbusdã p̃canta¬
et illiꝰ concitaret ad cursum.
uenit ad beatũ hilarionẽ: et
ñ tam aduersariũ ledi quam
se defendi obsecrauit. Ineptũ
uisũ ẽ uenerabili seniꝰ. ut in
huscemodi ludis orationẽ ꝑderet.
Sũq subrideret ⁊ diceret. cur.
eñ ñ magis equoꝵ. p̃ciũ pro
salute amme tue pauꝑibus
erogasꝰ. ille respondit functi¬
onẽ eẽ publicã. ⁊ hoc se nõ
tam uelle quã cogi. Nec pos-¬
se hominẽ xp̃ianũ uti magi¬
cis artibꝰ: sed a seruo potuᷤ
xp̃i auxilium petere. maxime
contra gazenses adu̾sarios dei:
et ñ tam sibi quã eccłe. xp̃i in¬
sultantes. Rogatꝰ gͦ a fr̃ibꝰ qͥ
aderant:. cyfũ fictilẽ qͦ bibe¬
re consueuerat aqua iussit
mpleri. eiq tradi. Quẽ cum
accepisset italicus:⁊ stabulũ
et equos ⁊ aurigas suos car
ra uulgi expectatio. Nam et

Expanded text:
circumitu; et equos partis advercircumitu; et equos partis adversae fregisse, victoria sit. Hic itaque aemulo suo habente maleficum, qui daemoniacis quibusdam imprecaet illius concitaret ad cursum, venit ad beatum Hilarionem, et non tam adversarium laedi, quam se defendi obsecravit. Ineptum visum est venerando seni in hujuscemodi nugis orationem perdere. Cumque subrideret et diceret: Cur non magis equorum pretium pro salute animae tuae pauperibus erogas? Ille respondit, functionem esse publicam; et hoc se non tam velle, quam cogi: nec posse hominem Christianum uti magicis artibus; sed a servo Christi potius auxilium petere, maxime contra Gazenses adversarios Dei: et non tam sibi quam Ecclesiae Christi insultantes. Rogatus ergo a fratribus qui aderant, scyphum fictilem quo bibere consueverat, aqua jussit impleri, eique tradi. Quem cum accepisset Italicus, et 23 stabulum, et equos, et aurigas suos, rhera vulgi exspectatio: nam et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd gyezi qͥd sẏmon passi sũt.
quoꝵ alter accepit p̃cnum.
alt̾ obtulit: ut ille uenderet
Cumq orion fiens diceret.
accipe ⁊ da pauꝑibꝰ. resyon¬
dit. Tu meliꝰ tua potes distri¬
buere. qͥ ꝑurbes ambulas ⁊
nosti pauꝑes. Ego qͥ mea reli¬
qͥ cur aliena appetã. Multis
mo meliꝰ erogat: quã qͥ sibi m¬
chil reseruat. Tristi aũt ⁊ in
arenis iacenti. noli inqͥt con¬
tristari fili. qͦd facio ꝓ te et
ꝓ ine facio. Si enĩ hoc acceꝑo:
et ego offendã dm̃i.⁊ ad te
silentio p̃terire. qd gazianꝰ
maiomitis haud longe a ma¬
nasterio eiꝰ lapides ad edificm¬
dũ de ora maris cedens. totꝰ
paralisi dissolu tus ẽ. ⁊ ab op¬
paulatimq coherens sibi gla¬
ree ꝓdit tactũ. cũ ñ ꝑdat as¬
oppidi municeps. xp̃ianꝰ. adu̾¬
sus gazensẽ duum iurũ marne
idolo deditũ circenses equos
nis urbibꝰ iã exinde seruat᷑ a
romula. ut ꝓpt̾ felicẽ sabina¬
rũ raptũ. conso quasi consilioꝵ
deo quadrige septeno currãt

Expanded text:
quid Gezi, quid Simon passi sint? Quorum alter accepit precium, alter obtulit, ut ille uenderet Cumque Orion flens diceret: Accipe, et da pauperibus; respondit: Tu melius potes tua distribuere, qui per urbes ambulas, et nosti pauperes. EGO QUI MEA reliqui, cur aliena appetam? Multis MO MELIUS erogat, quam 22 qui sibi nihil reservat. Tristi autem et in terra jacenti: Noli, inquit, contristari fili; quod facio pro me, et pro te facio. Si enim haec accepero, et ego offendam Deum et ad te silentio praeterire, quod Gazanus Majomites haud longe a monasterio ejus, lapides ad aedificandum de ora maris caedens, totus paralysi dissolutus, et ab operpaulatimque cohaerescens sibi glarea, perdit tactum, cum non perdat asoppidi municeps Christianus, adversus Gazensem Duumvirum, Marnae idolo deditum, Circenses equos nis urbibus jam inde servabatur a Romulo, ut propter felicem Sabinarum raptum, Conso, quasi consiliorum Deo, quadrigae septeno currant
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑: plusquã decẽ milia homi¬
mum diu̾se etatis ⁊ sexus ad re¬
tinendũ eũ congregata sũt. Imo¬
bilis ille ad p̃ces ⁊ baculo are¬
nam discutiens. loquebatur:
fallacẽ diñ meũ ñ facio: nec poᷤ¬
sum indere subu̾sas eccł̃as. Cal¬
cata xp̃i altaria. filioꝵ meoꝵ
sanguinẽ. Uniu̾si aut qͥ ad erãt:
intelligebant reuelatũ ei qͥd¬
dam ẽẽ secreti qͦd nollet confi¬
teri. Et nichilominꝰ custodie¬
bant eũ ne ꝓficisceret᷑. Decre¬
uit gͦ publica om̃s uoce con¬
testans. ñ cibi nec potꝰ qͥcquã¬
sumere:. nisi dimitteret᷑. Et post
septẽ dies medie tandẽ relaxa¬
tus. ac uale dicens plurimis.
cũ infiuito agiine ꝓsequenti¬
um uenit bitelliũ. Abi suasis
turbis ut reu̾terent᷑. elegit qͣ¬
draguita monachos qͥ haberẽt
uiaticũ. ⁊ possent ieninantes
ingredi. id ẽ post solis occasũ¬

Expanded text:
retur, plus quam decem millia homiretur, plus quam decem millia hominum diversae aetatis et sexus ad retinendum eum congregata sunt. Immobilis ille ad preces, et baculo arenas discutiens, loquebatur: Fallacem Dominum meum non faciam; non possum videre subversas ecclesias, calcata Christi altaria, filiorum meorum sanguinem. Universi autem qui aderant, intelligebant revelatum ei quiddam esse secreti, quod nollet confiteri; et nihilominus custodiebant eum, ne proficisceretur. Decrevit ergo, publica omnes voce contestans, non cibi se, non potus quidquasumere, nisi dimitteretur. Et post septem dies, inediae tandem relaxatus, ac valedicens plurimis, cum infinito agmine prosequentium venit Betilium, ubi persuasis turbis ut reverterentur, elegit quadraginta monachos, qui haberent viaticum, et possent jejunantes ingredi, id est, post solis occasu
Abbreviated transcription (Latin):
euectilẽ habeo. Seruabat᷑ gͦ
a fr̃ibꝰ. maximeq ab esicio. qui
miro amore uenerationi sensꝰ
supra fecimꝰ m̃tionẽ. p̃fecti tunc
uxor sed nichil de abitu p̃fecti
habens. uenit ad eũ. uolens
enã ad antoniũ ꝑgere. Cui fiẽs¬
si ñ carcere huiꝰ monastãrii clau¬
sus tenerer: si eundi fructꝰ eẽt.
biduũ enĩ hodie ẽ: quo totus
mundus tali parente orbatꝰ est.
Credidit illa. ⁊ substitit. Et
post paucos dies ueniente nun¬
cio antonii dormitionẽ audiuit.
ia que fecit: mirent᷑ incredi¬
bilẽ abstinentiã. scientiã. humi¬
litatẽ. Ego nchil ita stupeo.
quã głam illã ⁊ honorem cal¬
care potuisse. Concurrebant
et hinc ⁊ inde ex urbibꝰ ⁊ agriᷤ
uulgus ignobile. sed ⁊ poten¬
tes iuri ⁊ udices. ut benedictũ
ab eo pauẽ ⁊ oleũ acciꝑent.
At ille nichil aliud nisi solitu¬
diẽ meditabat᷑. in tantũ ut
quadã die ꝓficisci statuerit.
et adducto asello. nimis qͥppe
exesus ieniniis uix ingredi po-¬

Expanded text:
ellectilem habeo. Servabatur autem a fratribus, maxime ab Hesychio, qui miro amore venerationi senis supra ecimus mentionem, praefecti tunc uxor, sed nihil de praefecti ambitu habens, venit ad eum, volens etiam ad Antonium pergere. Cui si non carcere hujus monasterii clausus tenerer, et si eundi fructus esset. Biduum enim hodie est, quod totus mundus tali parente orbatus est. Credidit illa et substitit. Et post paucos dies veniente nuntio, Antonii dormitionem audivit.uae fecit: mirentur incredibilem abstinentiam, scientiam, humilitatem. Ego nihil ita stupeo, quam gloriam illum et honorem calcare potuisse. Concurrebant et hinc inde ex urbibus et agris vulgus ignobile: sed et potentes viri, et judices, ut benedictum ab eo panem, vel oleum acciperent. At ille nihil aliud nisi solitudinem meditabatur, intantum, ut quadam die proficisci statuerit: et adducto asello nimis quippe exesus jejuniis, vix ingredi po
Abbreviated transcription (Latin):
quã beatũ iob tẽptare ꝓmitteret᷑.
omnẽ substantiã eiꝰ int̾fecerit.
sec mouere quẽpiã debere. qͦd
dñi iussione duo milia porceorũ
a demonibꝰ int̾fecta sint. Siqͥdẽ
eos qͥ uderant ñ potuisse aliter
credere exisse de homine tantã
demonũ multitudinẽ: insi gran¬
dis porcoꝵ. numerus ⁊ quasi a
uersa signa que ab eo sũt ꝑpe
fuerat głani ut beatꝰ quoq an¬
tomꝰ audiens conu̾sationẽ eius.
scriberet eiͣ . libenterq eiꝰ epis¬
tolas sumeret: ac si quando de
sirie partibꝰ ad se languentes
prexissent. diceret eis. Quare
uos tam longe uexare uoliustis:
cũ haberetis ibi filiũ meum
monasteria eẽ cepunt : oms
ad eũ monachi certatĩ eurre
bat dñi gr̃am. et ad ꝓfectum
anime sigulos cohortabatur.
dicens p̃t̾ire figurã huiiꝰ mun¬
di. ⁊ illã eẽ uerã uitã que p̃¬

Expanded text:
quam beatum Job tentare permitteretur, quam beatum Job tentare permitteretur, omnem substantiam ejus interfecerit. Nec movere quempiam debere, quod Domini jussione, duo millia porcorum a daemonibus interfecta sunt ; siquidem eos qui viderant, non potuisse aliter credere exisse de homine tantam daemonum multitudinem, nisi grandis porcorum numerus, et quasi a versa signa, quae ab eo perpetrata fuerat tonius audiens conversationem ejus, scriberet ei, libenterque ejus epistolas sumeret. Et si quando de Syriae partibus ad se languentes perrexissent, diceret eis: Quare vos tam longe vexare voluistis, cum habeatis ibi filium meum monasteria esse coeperunt, et omnes ad eum Monachi certatim currerbat Domini gratiam; et ad profectum animae singulos cohortabatur, dicens: Praeterire figuram hujus mundi; et illam esse veram vitam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ ampliꝰ uiri distentũ solidiᷤ¬
sunis funibꝰ cũ clamore ad duxe¬
runt. Sanguinei erant oculi:
spumabat os. uolubilis lingua
turgebat: ⁊ suꝑ omnẽ t̾rorẽ
rugitꝰ ꝑsonabat inmanis. Iu¬
sit eũ gͥ dimitti senex. Siatimq
⁊ qͥ ad duxerãt ⁊ qͥ cũ sene e¬
rant. usq ad unũ om̃s diffuge¬
re. Porro ille solus ꝑrexit ob¬
uiã. Et sermone sẏro ñ me
inqͥt t̾res diabole tanta mole
corporis. Et in uulpecula et
in camelo unꝰ atq idem es. Et
int̾im porrecta stabat manu.
Ad quẽ cũ furens ⁊ qͣsi deuo¬
ratura eũ belua puriusset. statĩ
corruit. submissumq caput
t̾re coequauit: mirantibꝰ cunctiᷤᷤ
qͥ aderant post tantã ferociam
tantã subito mansuetudinem.
Bocebat aũt̃ eos senex homiñ
causa liabolũ enã ium̃ta corri¬
pere. ⁊ tanto eoꝵ ardere odio.
ut ñ solũ ipsos sed ⁊ ea quoq que
rei proponebat exẽplũ. qͦd ante¬

Expanded text:
et eo amplius viri distentum solidiset eo amplius viri distentum solidissimis funibus cum clamore adduxerunt. Sanguinei erant oculi, spumabat os, volubilis lingua turgebat, et super omnem terrorem rugitus personabat immanis. Jussit igitur eum dimitti senex. Statim vero et qui adduxerant, et qui cum sene erant, usque ad unum omnes diffugere. Porro ille solus perrexit obviam, et sermone Syro: Non me, inquit, terres, diabole, tanta mole corporis: et in vulpecula, et in camelo unus atque idem es. Et interim porrecta stabat manu. Ad quem dum furens, et quasi eum devoratura 26 bellua pervenisset, statim corruit: submissumque caput terrae coaequavit, mirantibus cunctis qui aderant, post tantam ferociam, tantam subito mansuetudinem. Docebat autem senex, hominum causa diabolum etiam jumenta corripere: et tanto eorum ardere odio, ut non solum ipsos, sed et ea quae rei proponebat exemplum, quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
nisset agnouerat. Statim
serro qͦd int̾rogatꝰ fuerat ser¬
mone respondit.Mideres de
ore barbaro ⁊ qͥ francã tantũ
et latinam linguã nouerat.
syra ad purũ uerba resonare.
ut non stridor. ñ aspiratio.¬
ñ idioma aliqͦd palestini de-¬
esset eloquii. Confessus est
itaq quo in eũ intrasset ordi¬
ne. Et ut int̾pretes eiꝰ intelli¬
gesent qͥ grecã tantũ ⁊ lati-¬
nã linguã nouerant. grece
quoq eũ int̾rogauit. Quo si¬
militer ⁊ in uerba eadẽ res¬
pondente. multasq incanta-¬
tionũ occasiones ⁊ necessita¬
tes magicarũ artiũ ostendẽ¬
te. non curo inquit qͦmͦ intra¬
ueris: sed ut exeas in nomine
auri libras offerens. ordeace¬
um panẽ ab eo accepit: Au¬
diens qͦd qͥ tali cybo alerent᷑
est de hominibꝰ loqͥ. bruta qͦq
animalia cotidie ad eũ furentia
ꝑtrahebant᷑. Inquibꝰ brac̃tum
camelũ enormis magnitudinis
qͥ multos iã obtriuerat. trigin

Expanded text:
nisset agnoverat. Statim nisset agnoverat. Statim Syro quo interrogatus fuerat sermone, respondit. Videres de ore barbaro, et qui Francam tantum et Latinam linguam noverat, Syra ad purum verba resonare: ut non stridor, non aspiratio, non idioma aliquod Palaestini deesset eloquii. Confessus est itaque, quo in eum intrasset ordine. Et ut interpretes ejus intelligerent, qui Graecam tantum et Latinam linguam noverant, Graece quoque eum interrogavit. Quo similiter et in verba eadem respondente, multasque incantationum occasiones, et necessitates magicarum artium obtendente, non curo, ait, quomodo intraveris; sed ut exeas in nomine auri libras offerens, hordeaceum ab eo panem accepit: audiens quod qui tali cibo alerentur, est de hominibus loqui, bruta quoque animalia quotidie ad eum furentia pertrahebantur, in quibus Bactrum camelum enormis magnitudinis, qui jam multos obtriverat, triginta
Abbreviated transcription (Latin):
didatꝰ constantini inꝑatoris
rutilus coma.⁊ candore eor¬
poris indicans ꝓuinciã. int̾
saxones qͥppe ⁊ alamannos genꝰ
eiꝰ ñ tã lata qũã ualida. aput
istoricos germania. nunc fr̃a¬
cia dicitur: antiqͦ ab infantia
possessus demone. qui nocti¬
bꝰ eum ululare. ingemiscere.
fremere dentibꝰ compellebat.
secreto abinꝑatore euectione
petit. causas ei simplicit̾ ĩ dicãs
Et acceptis ad consularem
quoq palestine litteris: cum
ingenti honore et cõmitatu
gazam deductus est. Qui
cũ a decurionibꝰ loci illiꝰ quesisset
ubi inhabitaret hilarion mona¬
chus: territi gazenses et putã
ut et honorem cõm̃dato ex¬
hiberent: ⁊ si quid ex p̃teritis
miuriis in hylarionem eẽt
offense. bono officio deleret᷑.
Deambulabat autẽ tũc senex
in areiis mollibꝰ: ⁊ secũ de
latis om̃ibꝰ. manuq benedicenꝰ.
post horã ceteros abire pre¬
cepit: illũ uero eũ seruis su¬
is ⁊ aparitoribꝰ manere. Ex
oculis enĩ eiꝰ ⁊ uultu cur ue¬

Expanded text:
didatus Constantii imperatoris rutilus coma, et candore corporis indicans provinciam inter Saxones quippe ac Alamannos gens ejus non tam lata quam valida, apud historicos Germania, nunc Francia dicitur antiqua ab infantia possessus a daemone, qui noctibus eum ululare, ingemiscere, fremere dentibus compellebat. Hic secreto ab imperatore evectionem petiit, causam ei simpliciter indicans, et, acceptis ad consularem quoque Palestinae litteris, cum ingenti honore ac comitatu Gazam deductus est. Qui cum a decurionibus loci illius quaesisset ubi habitaret Hilarion monachus, ut et honorem commendato exhiberent; et si quid ex praeteritis injuriis in Hilarionem esset offensae, novo officio deleretur. Deambulabat tunc senex in arenis mollibus, et secum de tatis omnibus, manuque eis benedicens, post horam caeteros abire praecepit, illum vero cum servis suis et apparatoribus remanere; ex oculis enim ejus et vultu, cur ve
Abbreviated transcription (Latin):
iuniis membra collideret. Et¬
sic reflexa suꝑ humerũ manu
caput eiꝰ tetigit: app̃hensoq
crine ante pedes suos addu¬
.xit. S̾tringensq e regione
ambas manꝰ eiꝰ. ⁊ plantas utroq
calcans pede. simulq ingemi¬
q eiularet ille. ⁊ refiexa cer¬
uice terrã u̾tice tangeret.
dne inqͥt iħu solue miserum:
solue captiuũ. ⁊ unũ ⁊ plu-¬
res uincere tuũ ẽ. Rem lo¬
quor inauditã. Ex uno homi¬
nis ore diu̾se uoces ⁊ qͣsi con¬
fusus ipłi clamor audiebat᷑.
tũ tẽporis cũ uxore ⁊ liberis
uenit ad monasteriũ. pluri

Expanded text:
uniis membra collideret. Sauniis membra collideret. Sasic reflexa super humeros manu, caput ejus tetigit: apprehensoque crine, ante pedes adduxit: stringens e regione ambas manus ejus, et plantas utroque calcans pede, simulque ingemiille ejularet, et reflexa cervice terram vertice tangeret: Domine, inquit, Jesu, solve miserum, solve captivum. Ut unum, ita et plures vincere tuum est. Rem loquor inauditam, ex uno hominis ore diversae voces, et quasi confusus populi clamor audiebatur. tum temporis cum uxore et liberis venit ad monasterium, plu
Abbreviated transcription (Latin):
ostioꝵ integra patiebat᷑. Nul¬
toꝵ nasos ⁊ aures morsu am¬
putauerat: hoꝵ pedes. illoꝵ
gulas fregerat. Tantũq sui t̾¬
rorẽ omnibꝰ inciisserat. ut o¬
neratꝰ catenis ⁊ funibꝰ indiu̾sa
intentiũ. quasi ferocissimꝰ tau¬
rus ad monasteriũ ꝑtrah eret᷑.
Quẽ postquã fr̃s uidere ꝑt̾riti.
eiat enĩ mire magnitudinis:
nunciauert patri. Ille sic̃ sede¬
bat nssit eũ ad se ꝑtrahi et
dimitti. Solutoq inclina ait
caput ⁊ ueni. Tremere ille et
ceruicẽ fiectere: nec aspicere
contra ausus. Omĩq ferocia
deposita. pedes sedentis lam
bat. septima die egressus est.
alegione possessus demonum
ad eũ adductꝰ ẽ. Manus. cer¬
uix. latera. pedes. ferro one¬
rata erantꝰ: furorisq seuiciã
torui oculi minabant᷑. Cumq
deambularet sc̃s cũ frĩbꝰ et
de scripturis nescio qͥd int̾pre¬
taret᷑. erupit ille de manibus
uit. Clamor ortꝰ ab omnibus.
Timebant enĩ ne confecꝰta ie-¬

Expanded text:
ostiorum integra patiebatur: mulostiorum integra patiebatur: multorum nasum et aures morsibus amputaverat: horum pedes, illorum crura fregerat. Tantumque sui terrorem omnibus incusserat, ut oneratus catenis et funibus, in diversa nitentium, quasi ferocissimus taurus ad monasterium pertraheretur; quem postquam fratres videre, perterriti erat enim mirae magnitudinis nuntiaverunt patri. Ille sicut sedebat, jussit eum ad se pertrahi, et dimitti. Solutoque: Inclina, ait, caput, et veni. Tremere ille, et cervicem flectere, nec aspicere 21 contra ausus, omnique ferocitate deposita, pedes coepit sedentis lambat, septima die egressus est. a legione possessus daemonum, ad eum adductus est. Manus, cervix, latera, pedes ferro onerati erant, furorisque saevitiam torvi oculi minabantur. Cumque deambularet sanctus cum fratribus, et de Scripturis nescio quid interpretaretur, erupit ille de manibus  sublime levavit. Clamor ortus ab omnibus: timebant enim ne confecta jej
Abbreviated transcription (Latin):
ceca mulier adducta ẽ ad be¬
atũ hilarionẽ. Oblataq ei
a frĩbꝰ. iã enĩ multi cũ eo mo¬
nachi erant. omnẽ substan¬
tiã se expendisse ait in medi¬
cos. Ciu respondit. Si qͦd in
medicis ꝑ didisti de disses pauꝑ¬
ibus. curasset te uerus medi¬
cus iħs. Clamante aut illa
et miscdiã dep̃cante. expuit
ru ꝑcussus a demone totꝰ ob¬
riguit: ita ut nec manũ agi¬
tare nec ceruicẽ flectere pos
set. Belatꝰ gͦ in lectulo cũ solã
linguã moueret ad p̃ces audi¬
uit ñ pͥus se posse sanari quã
crederet in iħm. ⁊ sponderet
arti pͥstine renunciaturum:
sredidit ⁊ spopondit. ⁊ sa¬
natꝰ ẽ: magisq de anime quã
Ae corpoꝵs salute exultauit.
mine messias de t̾ritorio iheru-¬
solime. tantũ sibi plaudebat
in uiribꝰ: ut qͥndecĩ frumenti
modios diu longeq portaret.
Et hanc habebat palmã for¬
ntudinis sue. si asinos uinceret.
hic a fiatꝰ pessimo demone:
ñ catenas. ñ cõpedes. ñ claustra

Expanded text:
caeca mulier adducta est ad beatum Hilarionem: oblataque ei a fratribus jam enim multi cum eo Monachi erant omnem se substantiam expendisse ait in medicos. Cui respondit: Si quae in medicis perdidisti, dedisses pauperibus, curasset te verus medicus Jesus. Clamante autem illa, et misericordiam deprecante, exspuit ru percussus a daemone, totus obriguit; ita ut nec manum agitare, nec cervicem pose. Delatus ergo in lecto, cum solam linguam moveret ad preces, audit non prius posse sanari, quam crederet in Jesum, et se sponderet arti pristinae renuntiaturum. Credidit, spopondit, sanatus est: magisque de animae, quam de corporis salute exsultavit. mine Marsitas de territorio Jerosolymae, tantum sibi applaudebat in viribus, ut quindecim frumenti modios diu longeque portaret; et hanc haberet palmam fortitudinis suae, si asinos vinceret. Hic affectus pessimo daemone, non catenas, non compedes, non claustra
Abbreviated transcription (Latin):
finsset aduectꝰ. Qui respondens
ait ꝓcuratorẽ se fuisse uillule. ad
cuiꝰ fundũ ortulus quoq in qͦ ipsi
erant ꝑtinebat. Et ille collacri¬
mans tendensq ad iacentẽ manũ.
uelocitas. Adhuc u̾ba in ore
loquentis uoluebant᷑: ⁊ am
membra solidata ad standum.
hoĩem subrigebãt. Qd̃ postqͣm
auditũ ẽ. etiã difficultatẽ loci
⁊ it̾ inuiũ plurimoꝵ uicit ne

Expanded text:
fuisset adductus. Qui respondens, ait, procuratorem se fuisse villulae, ad cujus jus hortulus quoque, in quo ipsi erant, pertineret. Et ille collacrymans tendensque ad jacentem manum: velocitas. Adhuc verba in ore loquentis volvebantur, et jam membra solidata ad standum, hominem surrigebant. Quod postquam auditum est, etiam difficultatem loci, et iter invium plurimorum vicit ne
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitauit. Aristene helpidi
qͥ postea p̃fectꝰ p̃torii fuit uxor.
ualile nobilis int̾ suos ⁊ inter
xp̃ianos nobilior. reuertens cũ
marito ⁊ tͥbus liberis a beato
ob corruptũ aerẽ. siue ut postea
claruit ꝓpter głam hẏlarionis
serui dei emitriteo pariter ar¬
repti om̃s: a medicis despati
sũt. Iacebat ululans mat̾: et
ret nesciebat. Agnito autẽ
qͦd eẽt qui dã monachus in
uicina solitudine. oblita ma¬
tronalis pompe. tantũ enim
se matrẽ nouerat: uadit co-¬
m̃tissimũ dñm nr̃m obtestorͥ
ꝑ crucẽ eiꝰ ⁊ sanguinẽ: ut
reddas mͥ tres filios. Gl̾ificet᷑
in urbe gentiliũ nom̃ dñi sal
miente illo. ⁊ dicente nunquã
se egressũ de cellula. nec
habere consuetudinẽ ut no
dẽ ingrederet᷑: ꝓstrauit se¬
illa humi crebro clamitans.
sylarion serue. xp̃i. redde
mͥ liberos meos. Quos antonꝰ
regnuit in egypto. a te ser¬
uent᷑ in siria. flebant cuncti
qͥ aderant: sed ⁊ ipse negãs
flebat. Quid multa. Non pͥus

Expanded text:
ilitavit. Aristaenete 19 Elpidii, qui postea praefectus praetorio fuit, uxor, valde nobilis inter suos, et inter Christianos nobilior, revertens cum marito et tribus liberis a beato ob corruptum aerem, sive ut postea claruit propter gloriam Hilarionis servi Dei, hemitritaeo pariter arrepti, omnes a medicis desperati sunt. Jacebat ululans mater, etret, nesciebat. Cognito autem quod esset quidam Monachus in vicina solitudine, oblita matronalis pompae tantum se matrem noverat vadit comentissimum Deum nostrum: obtestor per crucem ejus et sanguinem, ut reddas mihi tres filios; et glorificetur in urbe Gentilium nomen Domini Snuente illo, et dicente, numquam se eggressum de cella, nec habere consuetudinem, ut non idem ingrederetur, prostravit se humi crebro clamitans: Hilarion, serve Christi, redde mihi liberos meos. Quos Antonius tenuit in Aegypto, a te serventur in Syria. Flebant cuncti qui aderant, sed et ipse negans flevit. Quid multa? non prius
Abbreviated transcription (Latin):
ti sũt. Quod postquã auditũ
e ⁊ longe lateq ꝑcrebuit.
certatim ad eũ de siria ⁊ de¬
egẏpto confluebant: ita ut
monachos ꝓfiterent᷑. Necdũ
enĩ tunc monasteria erant
in palestina: nec qͥsquã mo¬
nachũ ante scm̃ hẏlarionẽ
in siria nouerat. Ille funda¬
tor ⁊ eruditor huiꝰ conuersa¬
tionis ⁊ studii in hac ꝓuuncia
fuit. Habebat dñs iħs in eqp¬
to senẽ antoniũ. in palestia
hẏlarionẽ iuniorẽ. facidia

Expanded text:
ti sunt. Quod postquam auditum est, et longe lateque percrebuit, certatim ad eum de Syria et Aegypto confluebant: ita ut monachos profiterentur. Necdum enim tunc monasteria erant in Palaestina, nec quisquam monachum 20 ante sanctum Hilarionem in Syria noverat. Ille fundator et eruditor hujus conversationis et studii in hac provincia fuit. Habebat Dominus Jesus in Aegypto senem Antonium; habebat in Palaestina Hilarionem juniorem. 15. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
nino reseruans. Et timens il-¬
lud de actibꝰ apłoꝵ ananie
et saphire uel exẽplũ uel sup¬
tie memor dicentis. qͥ ñ renũ-¬
ciauerit om̃ibꝰ que sũt eiꝰ nõ
potest m̃s ẽẽ discipłs: erat aũt
tunc annoꝵ. qͥndecĩ: sic nudꝰ
et armatꝰ in xp̃o. solitudinẽ
que in septimo miliario a mau¬
ma gaze emporio ꝑ litꝰ eunti-¬
bus de egyyto ad leuã flecti¬
tur ingressus ẽ. Cumq eẽnt
cruenta latrociniis loca. ⁊ ꝓ¬
pinqͥ ⁊ amici ei imininens ꝑi¬
culũ denunciarent. contẽp¬
sit mortẽ ut mortẽ euaderet.

Expanded text:
nino reservans, et timens ilnino reservans, et timens illud de Actibus Apostolorum, Ananiae et Sapphirae vel exemplum, vel supi memor, dicentis: Qui non renuntiaverit omnibus quae habet, non potest meus esse discipulus . Erat autem tunc annorum quindo, solitudinem, quae in septimo milliario a Majoma Gazae emporio per littus euntibus Aegyptum, ad laevam flectitur, ingressus est. Cumque essent cruenta latrociniis loca, et propinqui amicique ejus imminens periculum denuntiarent, contempsit mortem, ut mortem evaderet.
Abbreviated transcription (Latin):
sed tota illi uoluntas in eccłe
congregatione erat. Audiens
aut̃ celebre tunc nom̃ antonii.
qͦd ꝑ om̃s egypti populos fere¬
bat᷑. incensus uisendi eũ stidio
prexit ad heremũ. Et statim
ut eũ uidit. mutato pristino¬
nem uite eiꝰ moꝵq grauitatẽ.
Quã creber in oratione. quã
humilis in suscipiendis frĩbꝰ.
seuerꝰ in corripiendis. alacer
mnexortandis eẽt:⁊ ut conti¬
nentiã cibiq eiꝰ aspitatẽ nul¬
la unquã infirmitas frange¬
ret. Porro frequentiã eoꝵ. qͥ
ad eũ ꝓpt̾ uarias passiones et
impetꝰ demonũ concurrebãt
ultra ñ ferensꝰ. nec congruũ
ẽẽ dicens pati in heremo ipłoᷤᷤ
enutatũ: sicq sibi magis in¬
cipiendũ eẽ ut cepisser anto¬
niꝰ. illũ quasiuirũ fortẽ ui¬
ctorie p̃mia acciꝑe᷑. se nec¬
dum militare cepisse . reu̾sus
ẽ cũ aliqͥbꝰ monachis ad patã.
Et parentibꝰ iã defunctis. par¬
tẽ sustantie fr̃ĩbꝰ. partẽ pau¬
ꝑibꝰ largitꝰ ẽ: nichil sibi om¬

Expanded text:
su; tota illi voluntas in Ecclesiae congregationibus erat. Audiens autem celebre nomen Antonii, quod per omnes Aegypti populos ferebatur, incensus visendi eum studio, perrexit ad eremum; et statim ut eum nem vitae ejus morumque gravitatem. Quam creber in oratione, quam humilis in suscipiendis fratribus, severus in corripiendis, alacer in exhortandis esset: et ut continentiam, cibique ejus asperitatem nulla umquam infirmitas frangeret. Porro frequentiam eorum, qui ad eum ob varias passiones aut impetus daemonum concurrebant, ultra non ferens: nec congruum esse ducens, pati in eremo populos civitatum: sicque sibi magis incipiendum esse, ut coepisset Antonius; illum quasi virum fortem victoriae praemia accipere: se necdum militare coepisse; reversus est cum quibusdam Monachis ad patriam: et parentibus jam defunctis, partem substantiae fratribus, partem pauperibus largitus est, nihil sibi om
Abbreviated transcription (Latin):
ter qͥnq milia aga¬
za urbe palestine.
ad austrũ situs ẽ. cũ parentes
haberet idolis deditos: rosa
ut dicit᷑ de symis fioruit. A
qͥbꝰ missus alexandriã grama¬
tice. traditꝰ ẽaibiq quantũ pa
tiebat᷑ etas. magna in genii et
moꝵ docum̃ta p̃buit. Breui ca¬
rus omnibꝰ: ⁊ loquendi arte ñ¬
ignarꝰ. Quodq his maiꝰ ẽ omnibꝰ
credens in añm iħm. Non cirei

Expanded text:
ter quinque millia a Gater quinque millia a Gaza urbe Palaestinae ad Austrum situs est, cum haberet parentes idolis deditos, rosa, ut dicitur, de spinis floruit. A quibus missus Alexandriam, grammatico traditus est: ibique quantum illa patiebatur aetas, magna ingenii et morum documenta praebuit; in brevi charus omnibus et loquendi arte gnarus. Quodque his majus est omnibus, cred
Abbreviated transcription (Latin):
tutes largitꝰ ẽ mͥ ad narran¬
das eas sermones tͥbuat. et
facta dictis ex equent᷑. Eoꝵ.
enĩ gła qͥ fecere uirtutes ut
ait crisyus tanta habet᷑. qͣn¬
tũ eã u̾bis potuerunt extolle-¬
re p̃clara ingenia. Alexander
felicẽ te ait iuuenis qͥ mag
homerũ iudelicet significas.
Porro mͥ tanti ac talis uiricon
homerus quoq si ad eẽt. uel
one plurimũ conu̾satꝰ ẽ. laudẽ
eiꝰ breui epła scripserit que
cõmunibꝰ laudare de func̾tum.
aliud de functi ꝓprias narrare¬
uirtutes. Unde ⁊ nos fauore
magis illiꝰ quã inuria ceptum
ab eo opus aggredientes. ma-
larioni. Illũ solitudinis calum¬
mantes: huic obicientes fre¬
quentiã: ut qͥ semꝑ latuit ñ
fuisse: ⁊ qͥ a multis iusus ẽ uilis
estimet᷑. Fecerunt hoc ⁊ ma¬
iores eoꝵ quondã phariser
qͥbꝰ nec ioħis heremꝰ atq ieiu¬
niũ. nec dñ saluatoris cũ tur¬
destinato oꝑi imponã manũ
et scylleos canes obrurata au¬
I asilON ortus ui¬
co thabata qͥ circi¬

Expanded text:
tutes largitus est, mihi ad narrandas eas sermonem tribuat, ut facta dictis exaequentur. Eorum enim qui fecere, virtus ut ait Crispus tanta habetur, quantum eam verbis potuere extollere praeclara ingenia. Alexander Felicem te, ait, juvenis, qui magnHomerum videlicet significans. Porro mihi tanti ac talis viri conHomerus quoque si adesset, vel one plurimum versatus est, laudem ejus brevi epistola scripserit, quae comunibus laudare defunctum, aliud defuncti virtutes. Unde et nos favore magis illius, quam injuria, coeptum ab eo opus aggredientes, malelarioni: illum solitudinis calumniati, huic objicientes frequentiam: ut qui semper latuit, non 14 fuisse; qui a multis visus est, vilis existimetur. Fecerunt hoc et majorquibus nec Joannis eremus ac jejunium, nec Domini Salvatoris turdestinato operi imponam manum, et Scylleos canes obturata  Al. obdurata auHilarion ortus vico Tabatha, qui circi
Abbreviated transcription (Latin):
culis alligatꝰ. ut u̾bũ dei mo¬
lat᷑. dñm celi querat.  sed oꝑ¬
te mentis cecitate sufusus uul¬
tũ animi erigere ad dñm. cor¬
dis oculos leuare ñ possit ad
celũ. Sed qm molã asinariã
sarum ẽẽ constat. uideamꝰ si
et paganoꝵ. talis ẽ mola. Ta-¬
lis ẽ plane. Saxea enĩ mola
ẽ paganoꝵ. iupit̾ erculesq
lapideus. circa qͦs cecis oculis
frequenti errore circũeunt.
secos inquã dixerim eoꝵ ocu¬
losꝰ. qͥ putant se udere qͦd ñ
uident. Aspicientes enĩ saxũ:
deũ se indere confidunt. At¬
tam̃ qͥ molã uoluit. consũman¬
di aliqnͣdo fidẽ oꝑis habet
exeundi syem gerit laboris.
Ciu uͦ mola asmnaria ad col¬
lũ suspendit᷑ꝰ. portat lapidẽ
qͥ portare debuerat iugum
dm̃. Asinus gͦ ad molã : cecus
ad lapidẽ : gentilis ad saxum:
qͥ ad orat eũ qͥ ñ uidet nec ag¬
noscit. Deus enĩ ñ in manu fa-¬
cꝰtis habitat: nec in metallo
aut saxo agnoscit᷑. Hic gͦ gen¬
tilis ppłs cũ ꝑsecutionẽ xp̃ia¬

Expanded text:
ei molat, Dominum coeli quaerat, sed opertae mentis caecitate subfusus vultum animi erigere ad Deum, cordis oculos levare non possit ad coelum. Sed quoniam mola asinaria saxum esse constat; videamus si et paganorum talis est mola. Talis est plane; saxea enim mola est paganorum Jupiter, Herculesque lapideus, circa quos caecis oculis frequenti errore circumeunt. Caecos, inquam, dixerim eorum oculos qui putant se videre quod non vident; aspicientes enim saxum Deum se videre confidunt. Attamen qui molam volvit, consummandi aliquando finem operis habet, exeundi spem gerit laboris: cui vera mola asinaria ad collum suspenditur, portat lapidem, qui portare debuerat jugum Christi. Asinus ergo ad molam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adorat eum quem non videt nec agnoscit. Deus enim non in manufactis habitat, nec in metallo aut saxo cognoscitur. Hic ergo gentilis populus cum persecutionem Christia
Abbreviated transcription (Latin):
continere: Quasi uͦ ñ sufficeret
in mare homini demergendo
saxũ qualecunq. Non magnã
aut enorme. sed mole asina¬
rie lapis ei religet᷑ ad collũ.
ut cũ ꝑituro homine ꝑeat
resusui necessaria. Sed puto
hoc magis eẽ. qͦd in scripturiᷤᷤ
asini figura ppłs gentiliũ nun¬
cupat᷑ . qͥ clausis oculis circa ig¬
norantie molã erroris sui giro
ꝑtrahit᷑. ⁊ sine ulla cursus di¬
rectione. uestigiis in se sepe
redeuntibꝰ inuitꝰ usui laborat
alieno. Nõne enĩ tͥ uidet᷑ molã

Expanded text:
continere: quasi vero non sufficeret continere: quasi vero non sufficeret in mare homini demergendo saxum qualecumque non magnum aut enorme, sed molae asinariae lapis ei relegetur ad collum, ut cum perituro homine pereat res usui necessaria. Sed puto hoc magis esse, quod in Scripturis asini figura populus gentilium nuncupatur, qui clausis oculis circa ignorantiae molam erroris sui gyro pertrahitur, et sine ulla cursus directione vestigiis in se saepe redeuntibus invitus usui laborat alieno. Nonne enim tibi videtur molam
Abbreviated transcription (Latin):
tio a concupiscentia uestibꝰ ñ
arcetur :. ita apud scõs iuros
honesta simplicitas ad concu¬
piscendũ nuditate ñ trahit᷑
Sed sic̃ uiciosis ad corrupte¬
lã nida sũt omĩa: ista religi¬
osis ad castimoniã oꝑta sunt
uniu̾sa. Quid aũt̃ ait englica
lectioᷤ. Qui scandalizauerit
unũ de pusillis istis qͥ in me cre¬
dunt. expedit ei ut susyenda¬
tur mola a sinaria in collo eiꝰ.
et mergat᷑ in ꝓfundũ maris.
Pusillos hic ñ etate piieros sed
malicia paruulos dicit: sic̃ apls
ait. Malicia paruli estote. iit
sensibꝰ ꝑfecti sitis. Qui sunt isti.
nisi clerici idõnei. et monachi
religiosi. uel laici . Qinsqͥs gͥ his
irreuerens aut contumelio¬
sus extiterit. hac beluina pe¬
na plectet᷑. ut informi saxo
religato illi ad collũ. preci¬
pitet᷑ in mare. Sed uideamꝰ
cur scandalizantibꝰ xp̃ianos
ista pena decreta sit: aut qͥd
sibi uelit ipsa sententia. Puto
enĩ illã aliquod mysterium

Expanded text:
tio a concupiscentia vestibus non tio a concupiscentia vestibus non arcetur, ita apud sanctos viros honesta simplicitas ad concupiscendum nuditate non trahitur; sed sicut vitiosis ad corruptelam nuda sunt omnia, ita religiosis ad castimoniam operata sunt universa. Quid autem ait evangelica lectio? Qui scandalizaverit unum de pusillis 287 istis, qui in me credunt: expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et mergatur in profundum maris . Pusillos hic non aetate pueros, sed malitia parvulos dicit; sicut Apostolus ait: Malitia parvuli estote, ut sensibus perfecti sitis . Qui sunt isti nisi clerici ido nei, monachi religiosi, vel laici? Quisquis igitur his irreverens, aut contumeliosus exstiterit, hac belluina poena plectetur, ut informi saxo relegato illi ad collum praecipitetur in mare. Sed videamus cur scandalizantibus Christianos ista poena decreta sit, aut quid sibi velit ipsa sententia; puto enim aliquod mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
uis sc̃s. aurũ uel diuitias pos¬
sidens ñ possit ẽẽ ꝑfectꝰ. Talẽ
enĩ uoluit ad olescentẽ illum
dñs ad paradisũ redire:. qua¬
lis adã fuerat de paradisi
sublimitate deiecꝰtꝰ. Nudus
enĩ incola adã paradisi fuit.
Beniq post peccatũ nuditatẽ
suã uidens: folio pudenda
contexit. Prius enĩ quã pec¬
caret. honestatis erat colore
uestitus. Atq ideo nuditatẽ
inhonestã ñ natura instituit.
sed delicti reatꝰ inuenit. Nã
et scĩ angeli in splendidissimo
habitu constituti. nunqͥd tu¬
nicis opiunt᷑ ⁊ palliis: Sed cũ
in illis natiuitatis sue sit mu¬
da substantia. uestiti uiden¬
tur ẽẽ qͦd scĩ sũt. Sic gͥ ⁊ adã
custodiens honestatis angłice
dignitatẽ. erat qͥdẽ nudus mun¬
danis uestibꝰ: sed immortalita¬
tis erat splendore uestitꝰ. Nil
prauum respiciebant eiꝰ ocłiꝰ
ñ cor eiꝰ turpe aliqͥd cognabat.
Erat apud honestas m̃tes mi¬
ditas ipsa uestita. Sic̃ enĩ apud
nequã homines turpis cogita¬

Expanded text:
s sanctus, aurum vel divitias possidens, non possit esse perfectus. Talem enim voluit adolescentem illum Dominus ad paradisum redire, qualis Adam fuerat de paradisi sublimitate dejectus; nudus enim Adam incola paradisi fuit: denique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quam peccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti reatus invenit. Nam et sancti angeli in splendidissimo habitu constituti, nunquid tunicis operiuntur et palliis? Sed cum sit in illis nativitatis suae nuda substantia, vestiti videntur esse, quod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiens honestatis angelicae dignitatem, erat quidem nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore vestitus. Nihil pravum respiciebant ejus oculi; non cor ejus turpe aliquid cogitabat; erat apud honestas mentes nuditas ipsa vestita. Sicut enim apud nequam homines turpis cogita
Abbreviated transcription (Latin):
I diligenter au¬
distis euangelicã
lectionẽ: intelli¬
gere potestis qͥa
ministris ac sacerdotibꝰ deire¬
uerentia debeat᷑. uel qͥa ipsos
clericos inuicẽ humilitate se
oporteat p̃uenire. Ait enun¬
dñs ꝑcunctantibꝰ discipłis qͥs
eoꝵ in regno celoꝵ. maior eẽt
futurus : statiito corã omnibus
paruulo. Quicũq humiliaue¬
rit se sic̃ puer iste: hic maior
erit in regno celoꝵ Ande in¬
telligimꝰ qͦd humilitate ꝑueni¬
tur ad regnũ. simplicitate pe¬
netrat᷑ ad celũ. Cuisqͥs gͦ cu

Expanded text:
i diligenter audistis evangelicam lectionem, intelligere potestis quae ministris ac sacerdotibus Dei reverentia debeatur, vel quia ipsos clericos invicem humilitatis sedulitate se oporteat praevenire. Ait Dominus percunctantibus discipulis quis eorum in regno coelorum major esset futurus, statuto coram omnibus puerulo: Quicunque humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum ; unde intelligimus quod humilitate pervenitur ad regnum, simplicitate penetratur ad coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit ubi ẽẽt.⁊ qͥd ageret:
nichil ita in eo cunctis ad miran¬
tibꝰ quã qͦd post tanta signa atq
miracula. nec fraginen qͥdẽ paniꝰ
a quo quã in illis locis accepis¬
set. Et ne longũ faciã. sc̃s uir
esyciꝰ ad magistri genua ꝓuolu¬
tus. Plantasq eiꝰ lacrimis riganᷤ.
tandẽ ab eo subleuatꝰ: post bi¬
din triduiq sermonẽ audunt
a gazano ñ posse iã senẽ habi

Expanded text:
cognovit ubi esset, quid ageret: nihil in eo ita cunctis admirantibus, quam quod post tanta signa atque miracula, ne fragmen quidem panis a quoquam in illis locis accepisset. Et ne longum faciam, sanctus vir Hesychius ad magistri genua provolutus, plantasque ejus lacrymis rigans, tandem ab eo sublevatus, post bidui triduique sermonem audit a Gazano, non po
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. facilius ẽ camelũ ꝑforam̃
acus transire. quã diuitẽ intra¬
re in regnũ celoꝵ. Sic̃ enĩ ca¬
melũ animal tortuosũ atq de¬
forme exigua cauerna prete¬
rire ñ patit᷑. ita et diuitem
auarũ atq mendacẽ arta ce¬
li ianua minime intrare ꝓmit¬
tit. Nam ideo nudi in hoc scło
expediti ad celi ianuã ꝓperemꝰ.
Quã aut̃ incongritũ ⁊ absur-¬
nuit. nudũ suscepit eccła. di¬
ues intrare uelit in celũ. Prop¬
terea ad olescenti illi diuiti in
eugłio a saluatore dicit᷑. qͥ sibi¬

Expanded text:
286 Dominus: Facilius est camelum per foramen 286 Dominus: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum . Sicut enim camelum, animal tortuosum atque deforme, exigua caverna praeterire non patitur; ita et divitem avarum atque mendacem arcta coeli janua minime intrare permittit. Nam ideo nudi in saeculo net expediti ad coeli januam properamus. Quam autem incongruum et absurnuit, nudum suscipit Ecclesia, dives intrare velit in coelum? propterea adolescenti illi diviti in Evangelio a Salvatore dicitur: Si