comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a bonis steriles existunt. qͥ¬
bus uiri misera morte pͥrep¬
tis. adultimũ ⁊ ipsa munda¬
na conu̾satio. quã illi absq
fiuctu uitalis oꝑis exegerãt.
quasi uxor infecunda transi¬
illis. Erratis. nescientes sc̃p¬
Propterea errant. qr scriptu¬
ras nesciunt.⁊ qr scripturas
ignorant. consequent̾ nesci¬
Iu resiurectione enĩ neq nu¬
bent neqz nubentur: s sũt
sic̃ angłi dĩ incelo. Latina
consuetudo. groco ydiomati
nõ respondet. Nube enim
ꝓprie dñr mulieres: ⁊ uiri u¬
xores ducere. S nossimpli¬
citer dictum intelligamus.
qd̾ nubere de uiris. ⁊ nubi de
uxoribꝰ scriptum sit. Si in
re siurectione nõ nubent noq
nubentur: resurgent gͦ cor¬
pora que possunt nube ⁊ nu¬
bi. Nemo quippe dic̃ de lapi¬

Expanded text:
bus steriles existunt. Quibus viritim misera morte praereptis, ad ultimum et ipsa mundana conversatio quam illi absque fructu vitalis operis exegerant, quasi uxor infecunda transiillis: Erratis, nescientes ScripPropterea errant, quia Scripturas nesciunt, et quia Scripturas ignorant consequenter nesciIn resurrectione enim neque nubent, neque nubentur; sed sunt sicut angeli Dei in coelo. Latina consuetudo Graeco idiomati non respondet. Nubere enim proprie dicuntur mulieres, et viri uxores ducere; sed nos simpliciter dictum intelligamus, quod nubere de viris, et nubi de uxoribus scriptum sit. Si in resurrectione non nubent, neque nubentur resurgent ergo corpora, quae possunt nubere et nubi. Nemo quippe dicit de lapi
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ uestẽ nuptialẽ baptis¬
ma uł fidem dicimus: qui
sine baptismate ⁊ fide has
nuptias intrauit. eo enim
ipso foris est: quo non dũ
credidit. Quid gͦ debemꝰ
intelligere iipt̾ialem ues¬
tem. nͥ caritatẽ : Intrat eĩ
ad nuptias s cũ nuptiali
ueste nõintrat: qui in scã
eccłia.assistens. fidem hab.
s caritatem nõ habet. Rec¬
te enim caritas nuptialis
uestis uocatur. qr hanc in
se conditor nr̃ habuit. dũ
ad sociandam sibi eccłiam¬
imptias uenit. Sola qͥppe
dilectione dĩ accum ẽ: ut

Expanded text:
m vestem nuptialem baptisma vel fidem dicimus, quis sine baptismate et fide has nuptias intravit? Eo enim ipso foris est, quo necdum credidit. Quid ergo debemus intelligere nuptialem vestem, nisi charitatem? Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclenuptias venit. Sola quippe dilectione Dei factum
Abbreviated transcription (Latin):
rate incumbere. In negotia¬
tione uͦ ire est: actionũ scła¬
rium lucris inhiare. Quia
enĩ alius intentꝰ labori terre¬
no. alius uͦ mundi huiꝰ actio¬
nibꝰ deditus: misteriũ ĩ car¬
nationis añice pensare. ⁊ se¬
cundum illud inuere dissi¬
mulant: quasi ad uillã uł
negonum ꝑgens uenire ad
regis nuptias rocusat: ⁊ ple¬
iumq qd̾ est grauiꝰ nõnulli
uocantis grãm non solum
tenuͣerunt serilos eius. ⁊ eõ¬

Expanded text:
rate incumbere, in negotiationem vero ire 1637 est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus, mysterium incarnationis dominicae pensare et secundum illud mulat, quasi ad villam vel negotium pergens, venire ad regis nuptias recusat, et plerumque quod est gravius nonnulli vocantis gratiam non solum tenuerunt servos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
rant heresos in uideis. una
phariseoꝵ. ⁊ altera saduceoꝵ.
Pharisey traditionũ ⁊ obẜ¬
uationũ quas illi deuterosiꝰ
uocant. iusticiam p̾ferebant.
un ⁊ dunsi uocabantur a ppło
Saducei aũt qui int̾pretant᷑
iusti.⁊ ipsi uendicabãt sibi

Expanded text:
rant haereses in Judaeis, una Pharisaeorum, et altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et observationum, quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferebant, unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem, qui interpretantur justi,
Abbreviated transcription (Latin):
seruus unus. alt̾. ⁊ t̾cius: qͥ
de fructu accipiant. cũ lex
psalmodia. ꝓpħia. quaꝵ ad
monitionẽ bene agendo scqͣt᷑.
legitur. s missus seruus con¬
tumeliis affectus. uł cesus ei¬
citur. cum sermo auditus uł¬
q̃ peius ẽ etiam blasphemat.¬
ipse ẽ occidit. qui ⁊ filiũ dei
scĩficatus ẽ contumeliã fece¬
rit. Pdito malo cultore. ui
nea dabitur alt̾i: cum dono
li cuiq dabitur. S ⁊ hoc qd̾
pͥncipes sacerdotum. scribe ac
semores. manũ mutere que¬
rentes in iħm timore turbe re¬
tinentur: coti die geritur ĩ
eccłia. cũ quilib solo de noĩe
fr̃ cͥam quã nõ diligit eccłias¬
tice fidei ac pacis unitatem:
ꝓpt̾ cohabitantiũ frm bonoꝵ
multitudine̾: aut erubescit
aut timet inpugnare. Qui
tam̃ de stultissima auiũ struc¬
tione dñs ait . cum tempuᷤ
fuerit in altum alas erigit.
qr ꝑsequendo eccłam quasi
dñm cruci adlicere. ⁊ ostẽ¬
tin gaudebit habere.

Expanded text:
servus unus, alter et tertius, qui de fructu accipiant, cum lex, psalmodia, prophetia, quarum monitionem bene agendo sequatur, legitur. Sed missus servus contumeliis affectus vel caesus ejicitur, cum sermo auditus  pejus est blasphematuad se, occidit qui Filium Dei i gratiae contumeliam fecerit. Perdito malo cultore, alii vinea datur; dum donum lis quisque ditabitur. Sed et hoc quod principes sacerdotum, scribae ac seniores manum mittere quaerentes in Jesum timore turbae retinentur, quotidie geritur in Ecclesia cum quilibet solo de nomine frater eam quam non diligit ecclesiasticae fidei ac pacis unitatem propter cohabitantium fratrum bonorum multitudinem aut erubescit, aut timet impugnare. Qui tamen sicut de stultissima avium struthione Dominus ait: Cum tempus fuerit in altum alas erigit : quia persequendo Ecclesiam quasi Dominum cruci addicere, et ostentui gaudebit habere.
Abbreviated transcription (Latin):
ulla labe corruptionis. absq
ullo t̾reni status actu. ꝓpetua
diuisione fruuntur. Od ꝙͣ
necesse ẽ anglice dignitatis
equalitatẽ quisqͥs ascendere
desiderat.: nũc minimis fribꝰ

Expanded text:
ulla labe corruptionis, absque ullo terreni status actu, perpetua Dei visione fruuntur. Ad quam necesse est angelicae dignitatis aequalitatem quisquis ascendere desi
Abbreviated transcription (Latin):
nomiũ: ecce pat̾ dr̃ ignora¬
re. ⁊ sententiam temꝑat: ⁊
qnͣtum in nob̃ ẽ ꝓbatur eẽ
m̃titus. Mcqͥd ꝓpatre respõ¬
derit. hoc untelligant ꝓfilio.
qui se dicit ignorare consũ¬
mationis diem. Agrcole
aũt uidentos filiũ: dixerũt
intra se. Hic ẽ heres. uenite
occidamꝰ cum: ⁊ habebimus
hereditatẽ. NDanifestissue

Expanded text:
mium: Ecce Pater dicitur ignorare, et sententiam temperat, et quantum in nobis est probatur esse mentitus. Quidquid pro Patre responderint, hoc intelligant pro Filio, qui se dicit ignorare consummationis diem. Agricolae autem videntes filium dixerunt intra se: Hic est haeres; venite, occidamus eum, et habebimus haere
Abbreviated transcription (Latin):
gistrũ eum uocant ⁊ ueracẽ
ut quasi honoratus ⁊ lau¬
datus. misteriũ cordis sui eis
simplicit̾ aꝑiret. tanꝙͣ cos
uolens habere discipłos
Blanda ⁊ fraudulenta inte¬
irogatio illuc ꝓuocat respo̾¬
dentẽ. ut mag̾is dm̃ qmͣ ce¬
sarem timeat: ⁊ dicat nõ de¬
bere tributa solui. et statim
audientes herodiam. sediti¬
onis contra romanos aucco
Non scdin sermones eoꝵ pa¬
ꝑam dixit. qr ds̃ plerũq ad
amimã loquit᷑. nõ ad corpus.
uoluntatibꝰ respondit. nou
uerbis.h. Puma uirtus¬
respondentis int̾rogantium
m̃tem cognoscere. ⁊ nõ disci¬
pulos. s temptatore ᷤ uocare.
I pocrita gͦ appellatur. qui
aliud ⁊ aliud simulat. idẽ
aliud oꝑe agit. aliud uoce ꝓ¬
tendit. Sq̃r. Ostendite mͣ
nũmisma censꝰ. At illi obtu¬
lerũt ei denariũ. Sapientia
semꝑ sapient̾ agit. ut suis
potius temptatores ẜ monibꝰ
confutentur. Ostendite inꝙͣ

Expanded text:
gistrum eum vocant et veracem, ut quasi honoratus, et laudatus mysterium sui cordis eis simpliciter aperiret, tanquam eos volens habere discipulosBlanda et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes Herodiani, seditionis contra Romanos auctorem Non secundum sermones eorum para dixit, quia Deus plerumque ad animam loquitur, non ad corpus; voluntatibus respondet, non verbis.respondentis, interrogantium mentem cognoscere, et non discipulos, sed tentatores vocare. Hypocrita ergo appellatur, qui aliud est, et aliud simulat, id est, aliud opere agit, aliud voce praetendit. Ostendite mihi numisma census, at illi obtulerunt ei denarium. Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur: Ostendite mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
qr illoꝵ nõ solum anime.
s caro quoq in qua habita¬
uerant. et̾ne gehenne flam¬
ma cruciatur. SSissis uͦ
exercitibꝰ excinxisse homici¬
das dr̃: qr in hominibꝰ om̃e
uidicium ꝑ angelos exhibet᷑.¬
namq sunt illa angłoꝵ ag¬
mina. nͥ ex̾citus regis nr̃i :
Unde ⁊ isclem rex dñs sab¬
baothdicit᷑. Salbaoth qͥp¬
pe. exertituũ interp̾tatur.
Ad ꝑdendum gͦ aduersarioᷤᷤ
suos exercitum mittit: quia
nimiꝵ uindictam dñs ꝑ
angłos exercet. s his qui
inu̾itantem se contempni cõ¬
sꝑicit: regis filius nuptias ua¬
cuas nõ habebit. Ad alios
mittit.qr ⁊ si apud. aliquos
laborat: qñq tam̃ sermo dei
inuenturus ẽ ubi requiescat.
Onde ⁊ subditur. Tunc
ait serius suis. Nuptie qui¬
dem parate sunt. Id ẽ om̃e
sacram̃tum humane dispen¬
sationis: natiuitatis. baptis¬
iiii.predicationis. passonis.
Resurrectis. aiq ascensionis
filii dĩ: ꝑactum ẽ. S qui
inuitati erant : nõ fuerunt

Expanded text:
a illorum non solum animae, sed caro quoque in qua habitaverant aeternae gehennae flamma cruciatur. Missis vero exercitibus exstinxisse homicidas dicitur, quia in hominibus omne judicium per angelos exhibenamque sunt illa angelorum agmina nisi exercitus regis nostri? Unde et idem rex Dominus Sabaoth dicitur: Sabaoth quippe exercituum interpretatur. Ad perdendos ergo adversarios suos exercitum mittit, quia nimirum vindictam Dominus per angelos exercet. Cujus viinvitantem se contemni conspicit, regis filii nuptias vacuas non habebit. Ad alios mittit, quia et si apud aliquos laborat, quandoque tamen sermo Dei inventurus est, ubi requiescat. Unde et subditur: Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt. Id est, omne sacramentum humanae dispensationis nativitatis, baptismi, praedicationis, passionis, resurrectionis, atque ascensionis Filii Dei peractum est. Sed qui invitati erant, non fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝑsonis fieri solet ista cõ¬
iunctio. absit hoc ab intellec¬
tibꝰ nr̃is. ut ꝑsonam dei ⁊ ho¬
minis redemptoris nr̃i iħu
xp̃i: ex duabus ꝑsonis cre¬
damus unitam. Ex duabꝰ
quippe atq induabus hũc
naturis ex istere dicimus:
s ex duabꝰ ꝑsonis compositũ
credi. ut nephas uitamus.
dici põt. qr in hoc pat̾ regi fi¬
lio nuptias fec̾: quo ei ꝑ in¬
carnationis misteriũ scãm
eccłiam sociauit. Uterus
aũt genitricis uirginis. huiꝰ
sponsi thalamꝰ fuit. Uonde
psalmista dicit. Et ipse tan
quam sponsꝰ ꝓcedens de tha¬
lamo suo. T anquã sponsus
quippe de thalamo suo ꝓces¬

Expanded text:
bus personis fieri solet ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, ut personam Dei et hominis Redemptoris nostri Jesu Christi ex duabus personis credamus unitam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitamus. dici potest quia in hoc Pater regi Filio nuptias fecit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem genitricis Virginis hujus sponsi thalamus fuit. 1636 Unde et Psalmista diciquam sponsus procedens de thalamo suo. » Tanquam sponsus quippe de thalamo proces
Abbreviated transcription (Latin):
timuer̃ turbas: qm̃ sic̃ pro¬
pħam eum habebat᷑. Ih. Qmͣ¬
uis duro corde eent. ⁊ ꝓpt̾ in¬
credulitatẽ ⁊ impietatẽ filiũ
dĩ. habentos tam̃ aꝑtas ꝓposi¬
tiones negare nõ poterant:
⁊ intelligebant contͣ se om̃s
dñi sententias dirigi: unde
uolebant quidẽ eum int̾ficere.
s timebant turbãt turbas: qr¬
quippe ẽ heres. curꝰ in ulstã
necem aiebat eẽ uindicanda
qui ab occidendo dĩ filio admo¬
dicum quidẽ timore huma¬
no retardari. donec ueniret
re potuere cohiberi. so

Expanded text:
timuerunt turbas: quoniam sicut prophetam eum habebant. Quamvis duro corde essent, et propter incredulitatem, et impietatem in Filium Dei hebetes, tamen apertas propositiones, negare non poterant: et intelligebant contra se omnes Domini sententias dirigi. Unde volebant quidem eum interficere, sed timebant turbas: quia quippe est haeres, cujus injustam necem aiebat esse vindicandam i, qui ab occidendo Dei Filio ad modicum quidem timore humano retardari, donec veniret re potuere cohiberi. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia ẽ cunctis ei data de gẽ¬
tibus. quã nõ moriens illipa¬
ter reliquit. s ipse sua morte
mirabilit̾ acquisiuit. qm re¬
surgendo possedet. Hanc at̾
occiso eo mali agricole pre¬
riꝑe moliebantur. cũ crucifi¬
gentes eum uidei fidem que
ꝑeum ẽ excinguere: ⁊ suam
magis que ex lege ẽiusticiam
p̾ferre. ac gentibꝰ imbuendis
conabantur inserere. Et ap
nec crucifixo ac resuscitato a
mortius dño. ad p̾dicationẽ
apłoꝵ credere uoluerĩt: sed
quasi cadauet uile ꝓiecerĩt.
qr quantũ inseerat a suis e¬
um finibꝰ excludentes: gen
tibꝰ suscipiendum dederũt.
Cum gͦ uenerit dñs uinee.
quid faciet agricolis illis:
quid responsuri sĩt: s ut ꝓ¬
priaresponsione dampuent᷑.
Auint illi. Malos male ꝑ¬
det: ⁊ uineam suã locabit a
gricolis. qui reddant ei fruc¬
tum tp̃ribꝰ suis. Locata est
aũt nob̃ uinea. ⁊ locata ea cõ¬
ditione ut reddamꝰ fructũ¬

Expanded text:
unctis ei data est de gentibus, quam non moriens illi pater reliquit, sed ipse sua morte mirabiliter acquisivit, quia resurgendo possedit. Hanc autem, occiso eo, mali coloni praeripere moliebantur, cum crucifigentes eum Judaei fidem quae per eum exstinguere, et suam magis, quae ex lege est justitiam praeferre, ac gentibus imbuendis conabantur inserere. Et appnec crucifixo ac resuscitato a mortuis Domino ad praedicationem apostolorum credere voluerint, sed quasi cadaver vile projecerunt. Quia quantum in se erat a suis eum finibus extibus suscipiendum dederunt. Cum ergo venerit dominus vineae, quid faciet agricolis illis? quid responsuri sint, sed ut propria responsione damnentur. Aiunt illi: Matos male perdet, et vineam locabit aliis agricolis, qui reddant ei fructum temporibus suis. Locata est autem nobis vinea, et locata ea conditione, ut reddamu
Abbreviated transcription (Latin):
modo locutus ẽ filiis suis. nõ
in facie ut homo: s in corde
ut ds̃. non in auribꝰ u̾bum
sonans: s in sensibꝰ suggerẽs
intellectum. Ille auͣt res¬

Expanded text:
modo locutus est filiis suis non in facie ut homo, sed in corde ut Deus, non in auribus verbum sonans, sed in sensibus suggerens intellectu. Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
as. Idest ubi munda animͣ.
pulatut. Et clausa ẽ ianu¬
a. Idẽ receptis illis: qui fũt
mangłicam uitam immu
bimur. Clausꝰ ẽ aditus
ad regnuĩ celoꝵ. Non enim
pꝰ indicium. patet p̾cũ aut
meritoꝵ locꝰ. Nouissimeue
nerũt ⁊ relique uirgiẽs: di¬
Non dictum ẽ qd̾ emerint
oleũ. ⁊ id̾o intelligende sũt
nullo iam remanente de ali¬
enis laudibus gaudio. in
angustiis ⁊ magnis afflictio¬
nibꝰ redire adimplorationẽ
dĩ. s magna ẽ eus seueritaᷤᷤ
pꝰ iudicium. cuiꝰ ante uidi¬

Expanded text:
as; id est, ubi munda animo pas; id est, ubi munda animo ppulatur. Et clausa est janua, id est, receptis illis qui sunt in angelicam vitam immutbimur : clausus est aditus ad regnum coelorum. Non enim post judicium patet precum aut meritorum locus. Novissime autem veniunt et reliquae virgines, dinon dictum est, quod emerint oleum, et ideo intellegendae sunt nullo iam remanente de alienis laudibus gaudio in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudi
Abbreviated transcription (Latin):
putande sũt: s crim̃ eaꝵ ex
obliquo cõmemorasse. Uen¬
dunt enĩ oleum adulatores.
qui siue falsa siue ignorata
laudando. ineirore ammas
mitũt. ⁊ eis una gaudia tam¬
ꝙͣ fatius conciliando aliqmͣ
de his mercedẽ siue cĩboꝵ siue
peccume siue honoris siue a¬
licuiꝰ cõmodi tp̃ralis accipi¬
unt: nõ intelligentibꝰ quod
dictum ẽ: qui uo̾s felices di¬
cunt in errorẽ uos mittunt.
leum aũt pecc̃oris non in piͣ¬
guet caput meu̾. I te gͦ ad uẽ¬
dentes ⁊ emite uob: io est
uideamꝰ nũc qͥduos adiu¬
uant qui uob laudes uende¬
re consueuerũt. ⁊ uos in er¬
rorem inducere. ut nõ coram
deo s ab hominibꝰ głam que¬
mere: uenit sponsꝰ. Id est
inelinantibꝰ se illis in ea q̃
foris sunt: ⁊ solitis gaudere
querentibꝰ qr gaudia inter¬
na nõ nouerant: uenit ille qͥ
uidicat. Et que parate erãt.
Idest quibꝰ bonũ coram deo
testimoniũ conscĩa ꝑhibebat.
Intrauerũt cum eo ad nupti¬

Expanded text:
putandae sunt, sed crimen earum ex putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in erleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaeillis uenit sponsus, id est inclinaforis sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non noverant, venit ille qui judicat: et quae paratae erant; id est, quibus bonum coram Deo testimonium conscientia perhibebat, intraverunt cum eo ad nupti
Abbreviated transcription (Latin):
Date nob̃ de oleo ur̃o. quia lã¬
pades nr̃e ex tingunt᷑. sã. Qͦ¬
rum enĩ facta aliena laude ful¬
tiuntur: eadem subtracta de¬
ficiunt. ⁊ de consuetudĩe id
semꝑ inquirit. unde gand̾e
anmꝰ solet. Itaq hominũ qͥ
corda nõ uident. testimoniũ
uolunt habere ap̃ dm̃: qui
cordis inspector ẽ. S quid
responderũt sapientes: Ne
forte non susficiat nob̃ ⁊ uob̃.
Unusquisq enim ꝓse ratio¬
nem reddet. nec alieno testiõ¬
nio quisqm̃ adiuuat᷑ ap̃ dm̃:
cui secreta cordis apparẽt. Q̾
uix sibi quisq sufficit ut ei
testimoniũ ꝑhibeat conscĩa
sua. quis enim głabitur
mundũ se habere cor: Inde
ꝓminimo ẽ ut a uob̃ diiu¬
dicer. aut ab humano die:
s neq inc ipsũ iudico. Qua¬
ꝓpt̾ cum de se quisq aut nõ
omĩno. aut ux possit uerã
ꝓfeire sententiam. qͦmͦ pot
de alio iudicare. cum sciat
nemo ꝗͥd agatur in homine.
Ite potiꝰ ad uendentes. ⁊ emite
uobis. Non consilrũ dedisse

Expanded text:
Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum, qui corda non vident, testimonium volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne forte non sufficiat nobis et vobis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse
Abbreviated transcription (Latin):
q exludunt᷑: bonoꝵ ⁊ malo¬
ꝵ discretionẽ significat. M¬
ꝓpter siuirginitatis nom̃ uene¬
rabile ẽ. cur receptis exlusisq
cõmune ẽ: Deinde qͥds ult
numenis uucraq parte qui¬

Expanded text:
 excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. quapropter si uirginitatis nomen honorabile est, cur receptis exlusisque commune est? deinde quid sibi uult numerus in utraque parte qui
Abbreviated transcription (Latin):
dormitauerũt om̃s ⁊ dormie¬
tunt. Quia ex utroq genere
continentiũ hominũ. siue e¬
oꝵ qui corã deo exultant. si¬
ue coꝵ qui in laudibꝰ hominũ
acquiescunt: moriuntur hoc
uituallo tp̾tis. donec subad¬
uentu dñi. fiat resurtectio
diciũ differt: electi ⁊ reꝓbi
in mortis sompno sopiunt᷑.
Pormire ⁊ enĩ mori ẽ. Añ
sompnũ uero dormitareẽ: añ
mortẽ a salute languescere. qr
ꝑ pondus egritudinis. ꝑuenit᷑
ad sop̃num mortis. Moedia¬
aũt nocte Pã. Idest nullo sci¬
ente aut sꝑante. quippe cũ ip̃e
dñs dicat. De die aũt illa ⁊
hora nenio scit. Et apłs dicit.
Dies dñi tamqmͣ furm nocte:
ita ueniet. Ex quo significat
penitus la tere cumuenit.
C lamor factus ẽ. E cce spon¬
sus uenit. ex ite obinam ei.

Expanded text:
dormierunt omdormierunt oms, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu ddiffert, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est, ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute laper pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Moautem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autem illa et hora nemo scit ; et Apostolus Dies Domini tanquam fur in nocte, ita veniet : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei.
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes. Quinq dicuntur
sapientes: ⁊ qͥnq stulte. Utre¬
q tam̃ uirgines qui ab utraq
continentia ẽ. qmͣuis diuerso
fomite gaudeant. Lampad s
aũt sũt q̃ manibꝰ portantur:
oꝑa:. que scdm istam continen¬
tiam fuint. Dictum ẽ autẽ.
luceãt oꝑa ur̃a coram hominibꝰ
Om̃s uͦ acceꝑunt lampades siu¬
as:. ⁊ uenetunt obuiam spenfa.
intelligendum ẽ gͦ xp̃i nomi¬
ne censeri. de quibꝰ agitur. Nõ
enim possũt qui xp̃iani nõ sũt:
sponso xp̃o uenire obuiam. S
quinq fatue acceptis lampa¬
dibꝰ: non sũpserunt oleũ secũ.¬
tate plurimũ sꝑent: gaudi¬
um tam̃ nõ habent dum con¬
tinent̾ uiuunt: nisi uilau¬
dibꝰ hominũ. Nongͦ habent
oleum secum. Nam ipsam le¬
ticiam oleo significari arbit᷑r.
d̾s tuus. oleo leticie. Qͥ autẽ
noꝵ oꝑum. in corde atq con¬
scientia posuernt. Sic ⁊ a¬
pls mouet. Probet se homo
inquit. ⁊ tunc in semetipso
habebit głam: ⁊ non in alt̾o.

Expanded text:
piatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, era, quae secundum istam continentiam fiunt. dictumhominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum.tate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: deus tuus oleo exsultationis. qui autem norum operum in corde atque conscientia posuerunt: sic et Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero.
Abbreviated transcription (Latin):
denariũ ꝑficit. Et qr exutroq
seru fideliũ multitudo colligi¬
tur: sc̃a eccłia decem urginibꝰ
similis denuntiatur. In qua
qr malicum bonis. ⁊ reꝓbi cũ
clectis admixti sũt: rocte simil
uiginibꝰ prudentibꝰ ⁊ fatus
significat oleũ. mirum uidet᷑
lion sit eas que ita ꝑfecte sunt
ut ab sponso recipiantur. Mͦ
nomine nullo dubitante do
scribente illa sententia eiusdem
dñi dicentis. om̃i pecenteͥ te tri¬
bue. Quid ẽ aũt qd̾ posse clando
tionẽ concutrant. nicħq in una
parte p̾dicatur. qd̾ impediat
tinentiam carnis abillecebris.
continendis est enĩ animi ap¬
petitus ad uoluptate ocłoꝵ. a¬
uoluptate auriũ. a uolupta¬
te olphaciendi.gustandi. atq¬
tangendi. S qr ista contuien¬
tiana partĩ coram dõ fit ut illi
placeatur in int̾iori gaudio
scientie. Partĩ coram homini¬
bus tantum ut głara humana

Expanded text:
denarium perficit; et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt: recte similis virginibus prudentibus et fatuis significat oleum, mirum videturnon sit eas quae ita perfectae sunt, ut a sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitante Domscribente illa sententia ejusdem Domini dicentis, Omni poscenti te, tribue . Quid est autem quod possit dando tionem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat tinentiam a carnis illecebris. Continendus est enim animi appetitus a voluptate ocoluptate olfaciendi, gustandi, tangendi. Sed quia ista continentia partim coram Deo fit, ut illi placeatur in interiori gaudio conscientiae; partim coram hominibus tantum, ut gloria humana
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sponse.sã. Int parabolas
a dño dictas. solet querentes
multum exercere: Ista qued̾
decem uirginibꝰ posita ẽ. et
multi quidẽ hinc multa sense¬
runt. que nõ sunt p̾ter fidem.
Sed quomͦ partibꝰ eius om̃ibꝰ
conueniat expositio: idelaborã¬

Expanded text:
s. 1. Inter parabolas a Domino dictas solet quaerentes multum exercere ista, quae de decem virginibus posita est. Et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sunt praeter fidem: sed quomodo partibus omnibus ejus conveniat expositio, id elaboran
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi iam sub moyse cõtumaciᷤ
hinc murmur oꝑantiũ est.
Hinc gratuite mercedis in¬
iudia est: quod siue longi la¬
boris difficultate. ⁊ sub estꝰ
nomine nõ longo in cos dia¬
bolici instinctꝰ calore flagrã¬
te. idẽ p̾mum reddebatur

Expanded text:
populi jam sub Moyse contumacis, hinc murmur operantium est, hinc gratuitae mercedis invidia est, quod sine longi laboris difficultate, et sub aestus nomine non longo in eos diabolici instinctus calore flagrante, idem praemium redhibeatur
Abbreviated transcription (Latin):
bant dicentes. Nos sumus
ppłs dĩ. quos abinitio as̃ di¬
lexit ⁊ fouit. Nos circũ cisiex
bꝰ liberati. mare sicco transi¬
iumus pede. cum inmicos
nr̃os grauissimi fluctus in
crauit. nos die noctuq in co¬
ceamꝰ. nos soli digni fiumus
etiam ipse se uenisse testatꝰ
ẽ dicens. nõ ueni nisi ad oue̾
uos canes potrꝰ quã hoies
appellauerit. E quũ ne gͦ ẽ
ut hodie y dola deserentes qͥ
bus abinitio deseruistis nob̾
comparemini.⁊ nõ potiꝰ in
ꝓselitoꝵ locum legis aucto¬
titate ⁊ consuetudine de pute¬

Expanded text:
aei dicebant: Nos sumus populus Dei, quos ab initio dilexit et fovit. Nos circumcisi ex bus liberati, mare sicco pertransivimus pede, cum inimicos nostros gravissimi fluctus invtravit. Nos die noctuque in coceamus, nos soli digni fuimus etiam ipse se venisse testatus est, dicens: Non veni nisi ad oves, vos canes potius quam homines appellaverit. Aequum ne ergo est ut hodie idola deserentes, qui bus ab initio deservistis, nobis comparemini, et non potius in proselytorum loco ex legis auctoritate et consuetudine depute
Abbreviated transcription (Latin):
aũt reddere reclere denariũ
pat̾ familias cepit: qr. id pa¬
radisi tequiem. prius latro¬
nẽ quam pettũ ꝑduxit. Q nͣ¬
ti patres ante legem: qnͣti sb̾
lege fuerunt. ⁊ tam̃ hi quim
dñi aduentu uocati sũt ad ce¬
loꝵ regnum sine aliqͣ tardi¬
tate ꝑuenerunt. Eunde
gͦ denatiũ accipiunt qui la¬
borauerunt ad undecimam.
quẽ expectauerũt toto deside¬
rio. qui laborauerũt ad pri¬
mam. Quia equalem uite
et̾ne retubutionẽ sortiti s̃.
Cum his qui amaqͣndi untio
uocati fuerant. hi qui in mũ¬
rius. qui oꝑe uinoe t̾minato
equalit̾ om̃ibꝰ redditur. siue
his qui ex prima hora. siuehiᷤ
qui una hora oꝑati sũt: ¶d
utiq insi aliquid significat
qd̾ om̃s cõmunit̾ habebunt.
sicuti ẽ ipsa uita eterna ipsũ
regnum celoꝵ. ubi erũt om̃s
quos ds̃ p̾destinauit. iustifi¬
bus sc̃s. equalis denariuioibꝰ
aitributus est. Quia uͦ in ip¬
sa uita et̾na. distiueta fulge
fulgebunt lumina menitoꝵ
multe mansiones sunt apd̾

Expanded text:
autem reddere denarium paterfamilias coepit, quia ad paradisi requiem prius latronem quam Petrum perduxit. Quanti patres ante legem, quanti sub lege fuerunt, et tamen hi qui in Domini adventu vocati sunt ad coelorum regnum sine aliqua tarditate pervenerunt. Eumdem ergo denarium accipiunt qui laboraverunt ad undecimam quem exspectaverunt toto desiderio qui laboraverunt ad primam, quia aequalem vitae aeternae retributionem sortiti sunt cum his qui a mundi initio vocati fuerant, hi qui in munrius, qui opere uineae terminato aequaliter omnibus redditur, siue his, qui ex prima hora, siue his, qui una hora operati sunt? quid utique? nisi aliquid significat, quod omnes communiter habebunt, sicuti est ipsa uita aeterna, ipsum regnum caelorum, ubi erunt omnes, quos deus praedestinauit, uoibus sanctis, aequalis denarius omnibus adtributus est; quia uero in ipsa uita aeterna distincte fulgebunt lumina meritorum, multae mansiones sunt apud
Abbreviated transcription (Latin):
di tpr̃e ꝓuita sua laborare
neglexerant: quasi tota die
ociosi stabant. S pensan
dum ẽ. quid inquisiti respõ¬
deant. Dicunt ei. Quia
nemo nos cõcluxit. Nullus
quippe ad eos patriarcha.
nullus ꝓpħa uenerat. Et
quid ẽ dicere ad laborẽ ne¬
mo nos conduxit. nisi quia
etiam ad unũquẽq hoĩem
ꝑ etatum mom̃ta distingue¬
re. NDane quippe. intellee¬
tus nr̃i puericia ẽ. Hora ãt
tercia. ad holescentia incelli¬
gi potest. qr quasi iam sol
in altum ꝓficit. dum calor
etatis crescit. Sexta uͦ iuuẽ¬
tus ẽ. qr uelut incentro sol
figitur. dum nea plenitudo
roboris solidatur. Nona aũt
senectus intelligitur. in qua
sol uelut ab alto axe descẽdeͥs.
qr ea etas a calore iuuentu¬
tis deficit. Undecuma uero
hora ẽ cactas. que decrepita
uł ueterana dr̃. Unde et¬
greci ualde semores nõ gerõ

Expanded text:
di tempore, pro vita sua laborare di tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Sed pensate, fratres, quid inquisiti respondeant: Dicunt enim: Quia nemo nos conduxit. Nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere: Ad laborem nom ad unumquemque hominem per aetatis momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto axe descendit, quia ea aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. Unde Graeci valde seniores, non
Abbreviated transcription (Latin):
¶q̃ Mane ⁊ enĩ mundi fuit:
abadam usq ad nohe. Hora
uͦ t̾cia a nohe usq ad abrahã.
Sexta qͦ. ab abraham usq
ad moysen. Nona aũt. amoy¬
se usq ad aduentum dñi. Uon¬
decima uero ab aduentu dñi
usq ad finẽ mundi. in qua p̾¬
dicatores scĩ apłi missi sunt:
qui mercedẽ plenã ⁊ tarde ue¬
nientes acceꝑunt. Ad erudi¬
endam gͦ dñs plebẽ suam. qͣ¬
si ad excõlendam uineã suã
nullo tp̃re destitit oꝑarios
mutere. Quia ⁊ prius ꝑ
patres. ⁊ postiodum ꝑ legiꝰ
doctores ⁊ ꝓpħas: ad extremũ¬
uͦ ꝑ a płos. dum plebis sue
mores excoluit: quasi ꝑ oꝑ¬
arios in uinee cultura labo¬
rauit. quãus in quolibet
modulo uł mensura quisqͥs¬
cum fide recta boneactionis
extitit: huiꝰ uinee oꝑarioͣs
fuit. Oꝑarios gͦ mane hora
t̾cia. sext̾a ⁊ nona antiquus
ille hebraicus ppłs designa¬
tur. qui uclectis suis ab ip¬
so mundi exordio dũ recta fide
dm̃ studuit colere: quasi nõ
desticit inuince cultura labo¬

Expanded text:
ndi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab Abraham usque ad Moysen, nona autem a Moyse usque ad adventum Domini, undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praedicatores sancti apostoli missi sunt, qui mercedem plenam et tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore destitit operarios mittere, quia et prius per patres, et postmodum per legis doctores et prophetas, ad extremuos, dum plebis suae mores excoluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis in quolibet modulo vel mensura quisqcum fide recta bonae actionis exstitit hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura labo
Abbreviated transcription (Latin):
gi. qͣsdam culpas inħ scło:
qr de quibꝰdam concedit᷑.
S tam̃ hoc de parius mini¬
misq poccatis fieri posse cre¬
dendũ est: sic̃ est assiduus
ociosus sermo. ĩmod̾atus
risus: uł peccacũ cure rei fa¬
miliaris. que uix sine culpa
uł ab ipsis agitur. qui cul¬
pam qualit̾ declinare debe¬
ant scuint. Aut nõ grauibꝰ
culpis errore ignorantie que
cucta etiã post mortẽgrauat᷑.
si adhuc inhac uita positis
ninime fueñt relaxata. ħ¬

Expanded text:
gi quasdam culpas in hoc saequia de quibusdam conceditur. Sed tamen hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est: sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, et peccatum curae rei familiaris: quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur qui culpam qualiter declinari debeat sciunt: aut in non gravibus culpis errore ignorantiae; quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata.
Abbreviated transcription (Latin):
ab electoꝵ seductionẽ cõpes¬
cuit. Et cunc domũ eiꝰ di¬
ripuit. qr ereptos a diabli:
laqueis cos quos suos cos p̾¬
uidit: ecclie sue membris ad¬
unauit. ac ꝑdistinctos ĩ ca
ordinauit. Nel certe domũ
cius diripuit: qr om̃s mun¬
di partos quibꝰ olim hostis
dominabatur antiquus.
ut in sua quisq ꝓuincia re¬
uocatos ab errore pplsᷤ ad uiã
uite conu̾teret: distribuit.
Hostendit gͦ ꝑ parabolã s
iam manifestissimã dñs: qͥ¬

Expanded text:
ab electorum seductione compescuit diabolum. Et tunc domum ejus diripuit, quia ereptos a diaboli laqueis eos quos suos esse praevidit Ecclesiae suae membris adunavit, ac per distinctas in ea ordinavit. Vel certe, domum ejus diripuit, quia omnes mundi partes, quibus olim hostis dominabatur antiquus, ut in sua quisque provincia revocatos ab errore populos ad viam vitae converteret, distribuit. Ostendit ergo per parabolam, sed jam manifestissimam, D
Abbreviated transcription (Latin):
Si inqͥt diabłs malus ẽ : bo¬
na oꝑa facere nõ potest. Si
au̾t bona sũt que facta cer¬
uitis: sq̃r. ut nõ sit diabłs
qui ea facit. Neq enĩ fieri
potest. ut ex malo bonũ: aut
ee bono oriatur malũ. Pdro¬
gͥenios uiꝑarum. quomodo
potestis bona loqui cũ sitis
rarũ eos dicit: qr diabłi fili¬
os eos appellat. Intantum
enĩ qͥs filius eius ẽ: inqͣntũ
eum peccando initatur.
⁊tales afferre fuctus blas¬
phemie redundantes: qua¬
lia habeant semina diabłi.
Ex habundantia enĩ cordis.
os loquitur. Fã Humanũ
quidem udiciũ sepe fallit:
qr cor ꝓximi nescit nͥ ex ore¬
⁊ oꝑe pensare. Dñs aũt iꝑ¬
sum opꝰ ⁊ sermones nr̃os: ex
cordis radice ꝓpendit. Illi gͦ
ex habundantia cordis os lo¬
quitur: qui ex qua incentio¬
ne ꝓmantur u̾ba nõ ignor¬

Expanded text:
alus est, bona opera facere non potest; si autem bona opera sunt, quae facta cernitis, sequitur ut non sit diabolus qui ea facit: neque enim fieri potest ut ex malo bonum, aut ex bono oriatur malum. ies viperarum, quomodo potestis bona loqui cum sitis rarum eos dicit, quia diaboli filios eos appellat. In tantum enim quis filius ejus est, in quantum eum peccando imitatur. et tales afferre fructus blasphemiae redundantes, qualia habeant semina diaboli. Ex abundantia enim cordis os loquitur. Humanum quidem judicium saepe fallit, quia cor et opere pensare; Deus autem ipsum opus et sermones nostros ex cordis radice perpendit: illi ergo ex abundantia cordis os loquitur, qui ex qua intentione promanant verba non ignor
Abbreviated transcription (Latin):
gatur: s aquo ꝓ infidelitatisicͥ¬
mine puniat᷑. qr ab uno diui¬
nitatis: ab alt̾o carnisueritas
confunditur etiã nestoriꝰ. qui
nititur xp̃m in duas ꝑsonas
cdiuidere. cum uideat magos
ñõ alia do.⁊ alia homini. sed
uni deo homini eadẽ nuim̾a
obtulisse supplicit᷑. Nongͦ di¬
uidatur in ꝑsonis qͥ nõ inueni¬
tur diuisus in donis. Propt̾¬
ea quippe unꝰ idẽq istis mune¬
ribꝰ honorat᷑. ut unꝰ idemq as
⁊ homo cognoscat᷑. Ista mago¬
ꝵ oblatio confundit etiã eu¬
thicetis insaniam: qui ñ ułt
turam. Peritatẽ quippe istoꝵ
munerũ tollit. dũ in xp̃o unã¬

Expanded text:
gatur, sed a quo pro infidelitatis crigatur, sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur. Quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas confunditur etiam Nestorius, qui nititur Christum in duas personas dividere, cum videat magos non alia Deo, et alia homini, sed uni Deo homini eadem munera obtulisse suppliciter. Non ergo dividatur in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus honoratur, ut unus idemque Deus et homo cognoscatur. Ista magorum oblatio confundit etiam Eutychetis insaniam, qui non vult turam. Veritatem quippe istorum munerum tollit, dum in
Abbreviated transcription (Latin):
ro ostenditur captuutatis
nr̃e p̾ciosa redẽptio. In chu¬
ꝵsuꝑsticio cessatura.⁊ futu¬
rus uere religionis culcus aꝑi¬
tur. In mirca uͦ qua ex animͣ¬
ta solent corpora conseruari p̾¬
figurat᷑ carnis nr̃e reparatio.
⁊ sesurrectio mortuoꝵ. fulg̾.
no eodemq xp̃o. ⁊ diuina ma¬
iestas.⁊ regia potestas. ⁊hũa¬
na mortalitas intimat᷑. Itẽ¬
alit̾ chus ad sacrificiuĩ. aurum
ꝑtinet ad tributũ: mura ad se¬
pulcurã ꝑtinet mortuoꝵ. Oĩa
hec scãfides xp̃o ueracit̾ offer¬
re ñ desinit: dũ unũ eundẽq
hominẽ credit. ut uere ꝓ nob
mortuũ recognoscat. In obla¬
tione churis. confu̾ditur arria¬
nus. qui soli patri sacrificium
offẽrri debere contendit. Iti
aurouͦ simulutq confunditꝰ.
qr ⁊ manicheus de semine dd̾
scdm carnẽ natum ñ credit
regẽ. ⁊ arrianus deo unigeni¬
to naturalẽ assignare nitit᷑
ẜuitutẽ. Iroinde ut̾q nõ ex¬
pietur ragẽ a quo ꝑfidem rẽ¬

Expanded text:
 ostenditur captivitatis nostrae pretiosa redemptio. In thusuperstitio cessatura, et futurus verae religionis cultus aperitur. In myrrha vero qua exanimata solent corpora conservari, praefiguratur carnis nostrae reparatio, et resurrectio mortuorum. a majestas, et regia potestas, et humana mortalitas intimatur. Thus enim ad sacrificium, aurum pertinet ad tributum, myrrha ad sepulturam pertinet mortuorum. Omnia haec sancta fides Christo veraciter offerre non desinit, dum unum eumdemque hominem credit, ut vere pro nobis mortuum vetione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit. In oauro vero simul uterque confunditur. Quia et Manichaeus de semine David secundum carnem natum, non credit regem, et Arianus Deo unigenito naturalem assignare nititur servitutem. Proinde uterque non experietur regem a quo per fidem re
Abbreviated transcription (Latin):
paruit. s ance tp̃ra exticit.
Offeramꝰ mnr̃a ut eũ qu̾e cre¬
dimꝰ in sua diuinitate inpas¬
sibilẽ. credamꝰ etiã in ur̃a fuis¬
se carne mortalẽ quãuis in au¬
ro thure ⁊ mirra intelligi ⁊ ali¬
ud põt. Iuro namq sapĩa de¬
signat᷑ salomone attestante
qui ait. Thesaurꝰ desid̾abilis.
requiescit more sapientis. T̃hu¬
re aũt qd̾ deo incendit᷑ uirtꝯ
orõnis expͥmit᷑. psalmista tes¬
tante quiait. Dirigatur or̃o
mea. sic̃ incensũ in conspͨtu tuo.

Expanded text:
itit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
mee distillauerũt mirrã. Na¬
to gͦ regi offerimꝰ aurũ. sim cõ¬
spec̾tu illiꝰ claritate suꝑne sa¬
pientie resplendemꝰ. Thus
offerimꝰ. si cogitationes carnis
ꝑ scã orationũ studia. in aracor¬
dis incendimꝰ: ⁊ suaue aliqͥd
deo ꝑ celeste desideriũ redole¬
re ualeamꝰ. Sdirram offeri¬
mꝰ. si carnis utia ꝑ abstinen

Expanded text:
myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus, thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta operationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si
Abbreviated transcription (Latin):
deo iħu meo. ⁊ maxie illud. ds̃ ĩ
nomine tuo saluũ me fac. ac si
diceret. nommis tuigłam qui
saluator uocaris: in m̾e saluan¬
doclanifica. Iħs gͦ nom̃ ẽ filii. qͥ
ex uirgine natus: angło exponẽ¬
te significatꝰ qd̾ ipse saluet ꝓpłm

Expanded text:
Deo Jesu meo . Et maxime illud: In nomine tuo salvum me fac . Ac si diceret: Nominis tui gloriam, qui Salvator vocaris, in me salvando clarifica. Jesus ergo nomen est Filii, qui ex Virgine natus est, angelo exponente, significans quod ip
Abbreviated transcription (Latin):
fit cũ septenario creat᷑a. t̾nitati
creatori adii̾git᷑: mai̾festũ est
qͦd tͣnsgressio denarii poc̃em signi¬
ficat. ꝑsuꝑbiam plus aliqͥd habe
cupientis.⁊ integ̾tarẽ ꝑfectionẽ¬
q amutentis. Hoc at septies
ꝓpt̾ea ducitꝰ᷑: ut motu hominis
facta significetꝰ illa trãsgressio.
Ternario ⁊ eĩ nu̾o incorporea ꝑs
hominiᷤ significat᷑. Uñ ẽ qͦd ex
toto cord̾ ⁊ tota aĩa ⁊ ex tota mẽ¬

Expanded text:
fit cum septenaria creatura Trinitati fit cum septenaria creatura Trinitati Creatoris adjungitur; manifestum est quod transgressio denarii peccatum significat per superbiam plus aliquid habere cupientis, et integritatem perfectionemque amittentis. Hoc autem septies propterea ducitur, ut motu hominis facta significetur illa transgressio. Ternario enim numero incorporea pars hominis significatur; unde est quod ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota me
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quadragenariꝰ. Q̾ uero iusti¬
cie sue patrisq nos expiatos aboĩ
peccato purgatosq cõiungit. ut
incipit enumeratio. ⁊ ds̃ ad quẽ
ꝑuenit cõnumerant᷑. ⁊ fit nume¬
rus. lxxͦ. uii. quo significat᷑ om̃i¬
um ꝓrsꝰ remissio ⁊ abolitio pecc̃o¬
R. Nam ⁊ huiꝰ numerim̃tionẽ
dñs fecit. cum eũ petrus de duni¬
tendis patatis fr̾is int̾rogass. A¬
it enĩ. ñ solũ septies. s septuagesi¬
os septies cẽ dimitendũ. Unde
nitti. Noc cemere dñs ⁊ frustra.
septuagesima ⁊ septima genera¬
tione uenit aboliturꝰ om̃ia pec¬
cata: nͥ qr in illo nu̾o aliquid lat&.
qd̾ ad significationẽ ꝑtineat oĩ¬
ũ pecc̃oꝵ. Hoc aũt inundenario
⁊ septenario consid̾andũ ẽ: qui
num̾i ꝑ se młtiplicati ad tantũ
ꝑueniunt. Nã undecies septẽ.
rii siginificãt. At sundenario ꝑ¬
fectio beatitudinis significat᷑:
unde ẽ ⁊̃ illd̾ qͦd om̃s conductiad
uineã. denario remierãt᷑. qͦd

Expanded text:
 quadragenarius. Quia vero justitiae suae Patrisque nos expiatos ab omni peccato et purgatos conjungit, ut us a quo incipit enumeratio, et Deus ad quem pervenit, connumerantur, et fit numerus LXXVIII, quo significatur omnium prorsus remissio et abolitio peccatorum. Nam et hujus numeri mentionem Dominus fecit, cum eum Petrus de dimittendis peccatis fratris interrogasset. Ait enim: non solum septies, sed septuagies st. Nec temere Dominus et frustra septuagesima et septima generatione venit aboliturus omnia peccata, nisi quia in illo numero aliquid latet, quod ad significationem pertineat omnium peccatorum. Hoc autem in undenario et septenario considerandum est: qui numeri per se multiplicati, ad tantum perveniunt; nam undecies septem vrii significant: ac si in denario perfectio beatitudinis significatur, unde est etiam illud, quod omnes conducti ad vineam, denario remunerantur , quod
Abbreviated transcription (Latin):
Porro ipsi decẽ ab uno usq
sũmantur. Ad istam itaq mor¬
talitatẽ nob̾cũ participandã.
qr descendentẽ xpm̃ uoluit sig¬
inficare matħs: ideo ipsas gene¬
rationes ab abraham usq ad
ioseph. ⁊ usq ad ipsius x natiui¬
tatem descendendo cõmemora¬
uit abicio eu̾głii sui. Luchaᷤ
aptismo xͥ. generationes narrat.
nec descendendo s ascendendo. tã¬
ꝙͣ sacerdotẽ in expiandis peccis
magis assignans. Ibi eũ uox de
celo declarauit. ubi testimoniũ
ioħs ipsi ꝑibuit dicẽs. ecce qui
tollit pec̾ca mũdi. Ascendendo
au̾t transiit ad abrahan. ⁊ ꝑue¬
uit ad dm̃. cuimũdati ⁊ expiati:
recõciliam᷑ merito. ⁊ adoptionis
originẽ ipse suscepit: qr ꝑ ad opti¬
onem esficim᷑ filu dĩciedendo in
filiũ dĩ. ꝑ carnalẽ uͦ generationẽ
Satis aũt demonstrauit ñ se ideo
dixisse ioseph filiũ heli qd̾ de illo
genitꝯ s qͦd illi fuerat adoptatus.
cũ & ipsũ adam filiũ dĩ dix̃. cum

Expanded text:
Porro ipsa decem ab uno usque summantur. Ad istam itaque mortalitatem nobiscum participandam, quia descendentem Christum voluit significare Matthaeus, ideo ipsas generationes ab Abraham usque ad Ioseph et usque ad ipsius Christi natiuitatem descendendo commemorauit ab initio euangelii sui. Lucas aptismo Christi generationes enarrat, nec descendendo, sed ascendendo. tamquam sacerdotem in expiandis peccatis magis signans, ubi eum uox de caelo declarauit, ubi testimonium Iohannes ipsi perhibuit dicens: ecce qui tollit peccata mundi. ascendendo autem transit et Abraham et peruenit ad deum, cui mundati et expiati reconciliamur. merito et adoptionis originem ipse suscepit, quia per adoptionem efficimur filii dei credendo in filium dei. per carnalem uero generationem Satis autem demonstravit non se ideo dixisse Joseph filium Heli, quod de illo genitus, sed quod ab illo fuerit adoptatus, cum et ipsum Adam filium Dei dixit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ applłat: meo tam̃ qd̾ etimolo¬
giam nõis ihmi exponens. ipsũ
salutis ostendit. iuctorẽ: ppłm¬
nuncupat: manifesta ratione
nescierat discat ioseph. ⁊ acõtac¬
tu dĩ genitricis funditus metẽ
amoueat. Quã tam̃ dispensa¬
tione iuste nocessit.atis accipere
uibetꝰ solo de nomine coniuigẽ.¬
ne quasi adultera lapidaretur
auideis. Et ut megiptũ fugi¬
ens haberet solatiũ masculi. qͥ
familiari cura. ⁊ tutor feminee
tholici expositores ⁊ alias causa᷑
inquiẽs erꝰ celaretur diabolo:
dũ eum putat ñ de uirgine. s
de uxore generatũ. Adhib at̾¬
eũglista partiu uirginali etiã
ꝓpħici ẜmnonis exemꝰplũ: ut tã¬
te miradin maiestatis eo cer¬
tuis crederet᷑. quo hoc ñ solum
ipse factũ dederet. s etiam a
ꝓpha p̾dictũ recoleret. Nam⁊
cis asfirmare testimoniis. U¬
⁊ seqͣr. Hoc totũ factũ est. Qd
tocum : looc ꝑuingeniti descẽ¬
sionẽ: hoc de ista dñi in carna¬
tione: hoc de angłi ad uirginem

Expanded text:
n appellat, in eo tamen quod etymologiam nominis Jesu exponens, ipsum salutis ostendit auctorem ponuncupat, manifesta ratione nescierat discat Joseph, et a contactu Dei genitricis funditus mentem amoveat. Quam tamen dispensatione justae necessitatis accipere jubetur solo de nomine conjugeet quasi adultera lapidaretur a Judaeis, et ut in Aegyptum fugiens haberet solatium masculi, qui familiari cura, et tutor femineaetholici expositores et alias causas inquiens, ejus celaretur diabolo, dum eum putat non de Virgine, sed de uxore generatum. Antevangelista partui virginali etiam prophetici sermonis exemplum, ut tantae miraculum majestatis eo certius crederetur, quo hoc non solum ipse factum crederet, sed etiam a propheta praedictum recoleret. Nam ecis affirmare testimoniis. em totum factum est. Quod totum? Hoc de Unigeniti descensione, hoc de ista Domini incarnatione, hoc de angeli ad Virginem