comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matħs cõtexit de ꝓfectione in
egiptum. atq inde regressio¬
ne pꝰ herodis mort̾e̾. ut iã in
auitate naz arech habitarẽt
Quo eos luchas postea quã ꝑ¬
fecerũt in tẽplo cͥca puerũ oĩa
morat. Hic ꝓuide cognoscen¬
dum ẽ. qd̾ deinceps ad cetera
talia ualeat. nesimilit̾ moue¬
ant ammũqz conturbẽt. Sic
unũ quẽ qͣuẽ eu̾glistam conte
deatur. Tacitis enĩ que nõ nult
diccre. sic ea que uult dicere illiᷤ
que dicebat adiungit. ut ipsa
continuo sequi uid̾eant̾. s cum
alt̾ ea dicit que alt̾ tacuit: di¬
ligent̾ ordo consid̾atꝰ inlicat
locum. ubi ea potuerit a quo
p̾termissa sũt transiliare: ut
ea que dicere intenderat. ita:
suꝑioribꝰ copularet. tanꝙͣ ip̃a
nullis int̾positis sequerentur.
Ac ꝑ hoc intelligitur matheus
ubi ait sompnio admonitos
magos ne redirent ꝑ herodem.
& ꝑ aliam u̾am regressos mre¬
giõne̾ suam: illic p̾reciniᷤsse qͦͤ
luchas narrat gesta cca dm̃n
intemplo. ⁊ dict̾a a symeone̾. in¬

Expanded text:
Matthaeus de profectione in Aegyptum atque inde regressione post Herodis mortem, ut jam in civitate Nazareth habitarent, quo eos Lucas, posteaquam perfecerunt in templo circa puerum omnia morat? hic proinde cognoscendum est quod deinceps ad cetera talia ualeat, ne similiter moueant animumque conturbent, sic unumquemque euangelistam contexdeatur; tacitis enim quae non uult dicere sic ea quae uult dicere illis quae dicebat adiungit, ut ipsa continuo sequi uideantur. sed cum alter dicit quae alter tacuit, diligenter ordo consideratus indicat locum, ubi ea potuerit, a quo praetermissa sunt, transilire, ut ea quae dicere intenderat ita superioribus copularet, tamquam ipsa nullis interpositis sequerentur. ac per hoc intellegitur Mattheus, ubi ait somnio admonitos magos, ne redirent per Herodem, et per aliam uiam regressos in regionem suam, illic praetermisisse quae Lucas narrauit gesta circa dominum in templo et dicta a Symeone et An
Abbreviated transcription (Latin):
matħs. regressis in regionem
suã magis qui uenerant.ab
oriente. sequit᷑. ⁊ narrat iosep
ab angło ad monitum ut cũ
infante mnegiptum fugeret:
ne ab herode necaretur. dem̃
herodẽ illo ñ inuento. abyma¬
tu⁊ infra pueros occidisse. de¬
functo aũt herode. redisse abe¬
gipco. ⁊ andito qd̾ archelaus
inuidea regnaret ꝓ herode pa¬
tre suo. habitasse cũ puero in
galilee ciuitate nazaret: que
om̃ia luchas tacet. Noc ideo cõ¬
trariũ uideri pocest. qd̾ ul hic
dic̃ que ille p̾cermitcit. uł ille

Expanded text:
Matthaeus, regressis in regionem suam Magis qui venerant ab Oriente, sequitur et narrat, Joseph ab angelo admonitum ut cum infante in Aegyptum fugeret, ne ab Herode necaretur; deinde Herodem illo non invento, a bimatu et infra pueros occidisse: defuncto autem Herode rediisse ab Aegypto, et audito quod Archelaus in Judaea regnaret pro Herode patre suo, habitasse cum puero in Galilaeae civitate Nazareth: quae omnia Lucas tacet. Nec ideo contrarium videri potest, quod vel hic dicit q
Abbreviated transcription (Latin):
rã qͦmͦ rachel plorasse dicat᷑ fili¬
os suos. cũ tribꝰ uida que beth¬
leem tenebat. ñ de rachel. s de so¬
rore eiꝰ lya fuerat orta. ubi tam̃
facilis patet responsio. qr nõ tã¬
tun uerum etiã iom̃ibꝰ fimi¬
buseiꝰ pu̾ sũt om̃s trucidati.
ẽ ribꝰ aũt beniamĩ que de ra¬
chelorta ẽ. ꝓxima fuit tribui iu¬
de. Unde merito credi deb qd̾
plaga crudelissime necis ño pau
excelsum uoce plorauit. Potest
⁊ alit̾ intelligi. qr rachel iuxta
beth̾ͥcem sepulta ẽ sic̃ titulus:
monumti eiꝰ manẽs usq hodi¬
e testat᷑: ad occidentẽ ciuitatis.
ultra uiam q̃ duc̃ hebron. Qͦd
eaque in loco eodẽ agebantur.
ipsa egisse ꝓpħico locutionis mͦ¬
modo recte dicat᷑. cuiꝰ corpore ⁊
nõie locꝰ ipse fu̾at in signis. ie¬

Expanded text:
ram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non ta verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt omnes trucidati. Tribus autem Benjamin, quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimae necis non paucexcelsum voce ploraverit. Potest et aliter intelligi quia Rachel juxta Bethleem sepulta est, sicut titulus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis.
Abbreviated transcription (Latin):
mitur. qr obscura scriptu¬
rarũ que ꝑse turbe neque¬
unt ⁊ meditando colligere.
⁊ meditata mancdata lite¬
ris. suo parit̾ ⁊ turbaꝵ usui
quidẽ hominibꝰ despecti.
s intus salutaris cibi reqͥes
ad alenda humiliũ corda
cumulari. Cõstat enĩ cofi¬
uis oꝑa seruilia geri solere:
s ipse cofmos panũ fragm̃¬
tis impleuit. qui in firma
huiꝰ mundiut fortia con¬
funderet elegit. OSandu

Expanded text:
mitur, qui obscura Scripturarum, quae per se turbae nequeunt, et meditando colligere, et meditata et mandata litteris suo pariter et turbarum usui quidem hominibus despecti, sed intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. Constat enim, cophinis opera servilia geri solere, sed ipse cophinos panum fragmentis implevit, qui infirma hujus mundi, ut fortia confunderet, elegit. Erant
Abbreviated transcription (Latin):
ligerent scripturas: intelloc¬
taᷤspualit̾ fidelibꝰ traderet᷑
auditoribꝰ. quasi benedicẽs̃
panibꝰ apłicis ac piscibꝰ. hos¬
q int̾ne suauitatis donamł¬
tiplicans. turbis disꝑtiri p̾ce¬
pit. Bene aũt uxta engłiũ
lohis. panes qui legẽ desig¬
nant. ordeacei fuisse referun¬
tunt᷑. Scimꝰ aũt ordeũ ita
creatũ: ut ad medullã eiꝰ ux
ꝑueniatur. Uestitur enim
eadem medulla tegmine pa¬
lee ⁊ ipsa palea tenax ⁊nihe¬
rens. ut cum labore exuat᷑.
Talis ẽ lutera ueteris testam̃¬
ti. uestita togiinibꝰ carna¬
liũ sacram̃toꝵ. s si ad eius
medullã ꝑueniatur: pascit

Expanded text:
igerent Scripturas et intellecta spiritualiter fidelibus traderent auditoribus, quasi benedicens panibus apostolicis ac piscibus, hosque internae suavitatis dono multiplicans, turbis dispertiri praecepit. Bene vero juxta Evangelium Joannis panes, qui legem designant, hordeacei fuisse referunnt. Nostis autem hordeum ita creatum ut ad medullam ejus vix perveniatur: vestitur enim eadem medulla tegmine paleae, et ipsa palea tenax et inhaerens, ut cum labore exuatur. Talis est littera Veteris Testamenti, vestita tegminibus carnalium sacramentorum. Sed si ad ejus medul
Abbreviated transcription (Latin):
tie uirtute compescere. Nec
mirandũ si ascendente uix
clam dño: uentus cessauit.
Inquocũq enĩ corde ds ꝑ
gram sui ad est amoris. mox
mundi siue sp̃uũ malignoꝵ
bella comp̾ssa quiescũt. seli.¬
ad te suꝑ aquas. At ipseait.¬
solidabuntur unde. Leue
fiet corpꝰ: qd̾ ꝑse graue est.
Et descendens petrus dena¬
uicła: ambulabat suꝑ aquã
ut ueniret ad iħm. Qui pu¬
tant dñi corpꝰ idco nõ ẽẽ ue¬

Expanded text:
tiae virtute compescere. Nec tiae virtute compescere. Nec mirandum si, ascendente in Domino, ventus cessavit. In quocunque enim corde Deus per gratiam sui adest amoris, mox mundi, sive spirituum malignorum bella compressa quiescunt. Ead te super aquas. Tu prasolidabuntur undae, ac leve fiet corpus quod per se grave est. Et descendens Petrus de navicula ambulabat super aquas, ut veniret ad Jesum. Qui putant Domini corpus ideo no
Abbreviated transcription (Latin):
moueat. p̾cauendũ ẽ qd̾ mar¬
chus dixit de dño: cũ ambu¬
laret suꝑ aq̃s: ⁊ uolebat pre¬
alienos p̾terire. a quibꝰ ita
nõ agnoscebatur: ut fantas¬
ma putaret᷑. Qd̾ ad misticã
significationẽ referri quis
usq ad eo tardusẽ: ut noll
aduertere. s tam̃ curbatis
⁊ exclamantibꝰ subuenit¬
nolite timece. Qͦ mgͦ eos uo¬
lebat p̾terire quos pauen¬
tes ita confirmat. nͥ qr illa
uoluntas p̾tereundi. ad e¬
liciendũ illũ clamorẽ uõle¬
bat. cui subuenin oporte
tur in causa occurrit. ⁊ tim̃¬
tibꝰ p̾cepit dicẽs. habete fi¬
duciam. nolite cimere. Et
qd seqr̃. ego sũ nec subiung̃
quid sit: uł ex uoce sibi no¬
ta poterant eũ intelligere.
qui ꝑ obscuras noctis tenebraᷤᷤ
loquebatur: uł ipsũ eẽ repete¬
bant quẽ locutũ admoysẽ no¬
uerant. hec dices filiis i frł. qͥ¬
ma trepidantiũ ⁊ ꝑiclitanti¬
um subuentio ẽ: incussum
cordibꝰ expellere timorẽ. scda:
tempestatũ furias sue p̾sen¬

Expanded text:
moveat praecavendum est, quod Marcus dixit de Domino, cum ambularet super aquas, et volebat praealienos praeterire, a quibus ita non agnoscebatur, ut phantasma putaretur? Quod ad mysticam significationem referri, quis usque adeo tardus est, ut nolit advertere? Sed tamen turbatis et exclamantibnolite timere. quomodo ergo eos uolebat praeterire quos pauentes ita confirmat, nisi quia illa uoluntas praetereundi ad eliciendum illum clamorem ualebat, cui subueniri oportetur in causa, hoc curat, et timentibus praecipit dicens, habete fiduciam. Nolite timere, et quod sequitur, ego sum, nec subjungit quis sit: vel ex voce nota poterant eum intelligere, quia per obscuras noctis tenebras loquebatur, vel ipsum esse scire poterant quem locutum ad Moysen noverant, haec dices filiis Ima trepidantium et periclitantium subventio est, incussum cordibus expellere timorem. Secunda tempestatum furias suae praesen
Abbreviated transcription (Latin):
sauit uentus. Qui aũt erãt
cum dicentos. Uere filiꝰ dĩ
es  iħ. Ad unũ signũ tran¬
quillitate maris reddita. q̃
pꝰ nimias ꝓcellas int̾dũ ⁊ ca¬
su fieti solet. Naute atq uec¬
toros. uere dei filiul confitent᷑.¬

Expanded text:
ula erant, eum dicentes: Vere Filius Dei es. Ad unum signum, tranquillitate maris reddita, quae post nimias procellas interdum et casu fieri solet, nautae atque vectores vere Dei Filium confitent
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs nõ potint manducare:
Incelliguntur gͦ quedam
secretiora intelligentie: q̃
multitudo nõ potest cape
Quid gͥ restat nͥ ut secreti¬
ora intelligentie que nõ po¬
test caꝑe multitudo. illis
credantur qui idonei sũt
qr duodenario numero so¬
let ꝑfectionis cuiꝰ lib sũma

Expanded text:
e? Intelliguntur ergo quaedam secretiora intelligentiae, quae multitudo non potest capere. Quid ergo restat, nisi ut secretiora intelligentiae, quae non potest capere multitudo, illis credantur qui idonei sunt  duodenario numero solet perfectionis cujuslibet summa
Abbreviated transcription (Latin):
oxcedimus At tam̃ dicendũ
ẽ transitorie qd̾ postꝙͣ dñs
uenerit in desertum. secute
sũt eũ turbe mulce. Naman¬
te ꝙͣ ueniret in solitudines
gentiũ: ab uno tantum ppło
colebatur. Etexiens uidit
udetur. aspoctu si tecigent
calet. In loco deserto erat dñs
secuce sũt eum turbe multe:
relinquentes ciuuitates suas.
hoc ẽ pristinas conu̾sationos.
⁊ uarietates dogmatũ. Egreᷤ¬
sus. aũt iħs. significat. q̃ turbe
habuerint quidẽ cundi uolũ¬
tatẽ: s uires ꝑueniendi nõha
buerint. Ideo saluator egredi

Expanded text:
xcedemus. Attamen dicendum est transitorie, quod postquam Dominus venerit in desertum, secutae sunt eum turbae plurimae. Nam antequam veniret in solitgentium, ab uno tantum populo colebatur. Et exiens vidit idetur aspectu, si tetigeris, calet. In loco deserto erat Dominus; secutae sunt eum turbae, relinquentes civitates suas, hoc est, pristinas conversationes et varietates dogmatum. Egressus autem Jesus, significat quod turbae habuerint quidem eundi voluntatem, sed vires perveniendibuerint; ideo Salvator egredit
Abbreviated transcription (Latin):
saluandum. Were bĩ petri
⁊ dũ trepidat. mirabilis fideᷤ.
quã nec ꝑurgentis ꝑicdi po¬
tuit turbare formido clamã¬
do enĩ dũ mͥgitur dñe liba
me: de se diftisus ẽ. nõ de dño
dubitauit. Ne quis gͦ timo¬
rem hunc glosissimi pet du¬
cat inuiciũ. qm̃ timor iste:
quãuis pͥmam erꝰ turbau̾t
fidem. confidentiam tam̃ in
co reparate credulitatis orna¬

Expanded text:
salvandum. Vere beati Petri salvandum. Vere beati Petri et dum trepidat mirabilis fides, quam nec urgentis periculi potuit turbare formido: clamando enim dum mergitur, Domine, libera me , de se diffisus est, non de Domino dubitavit. Ne quis ergo timorem hunc gloriosissimi Petri ducat in vitium: quoniam timor iste quamvis primam ejus turbaverit fidem, confidentiam tamen in eo reparatae credulitatis orna
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ nõ negabũt. Uidẽs
uͦ uentum ualidũ: timuit.
Et aĩ cepiss mergi: clama¬
uit licẽs. Dñe saluu̾me fac.
Ardebat animu fides. s hu¬
mana infirmitas inꝓfundũ
trahebat. Paululũ gͦ relin¬
quitur temptationi. ut au¬
geat᷑ fides. ut intelligat se
nõ facilitate postulationis.
s potentia dñi conseruatu.
Et continuo iħs extendẽs ma¬
nũ. app̾henditeum: ⁊ ait illi.
confidentissimũ subiecta ues¬
tigiis eius maria ꝓbauerunt.
Nam a dño suo. nouos sibida¬
ri in fluctibꝰ gressꝰ ut fidelis
poposcit: ⁊ ut dilectus emeru¬
it. Qui ob hoc solum trepidaᷤ
dum aggrauata pecc̃ĩs caro m̾¬
gitur. ⁊ inmaculati nescit plã¬
ta residere. Siml ⁊ illud ne
dũ suꝑ aquas ambulãs petrꝰ.
S quid illũ tanto pere dicimꝰ
tredidasse cũ pia trepidatio su¬
a maiorẽ ꝓfecit ad fidẽ : Ut
enĩ credidit petrus imꝑio dñi
sui posse afluctibꝰ sustentari.
ita nicħominꝰ dum m̾gitur:
credidit ipsuis dñi se uirtute

Expanded text:
non negabunt. Videns vero ventum vatiaum timuit. Et cum coepisset mergi, clamavit dicens: Domine, salvum me fac. Ardebat animi fides, sed humana fragilitas in profundum trahebat. Paululum ergo relinquitur tentationi, ut augeatur fides, et intelligat se non facilitate postulationis, sed potentia Domini conservatum. Et continuo extendens manum appreconfidentissimum subjecta vestigiis ejus maria probaverunt. Nam a Domino suo novos sibi dari in fluctibus gressus, ut fidelis poposcit, et ut dilectus emeruit: qui ob hoc solum trepidassdum aggravata peccatis caro mergitur, et immaculati nescit planta desidere: simul et illud, ne, dum super aquas ambulans Petrus Sed quid illum tantopere dicimus trepidasse, cum pia trepidatio sua majorem profecit ad fidem? Ut enim credidit Petrus imperio Domini sui posse se a fluctibus sustentari, ita nihilominus dum mergitur, credidit ipsius Domini sui se virtute
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ reddit ⁊ cautũ. Unde
dñs uiã nobis uite ꝙͣ sequam̃
iuitians: cũ hii qui uirtutes
admuribantur rege̾ eum fac̾e̾
uellent. fugit inmortẽ orare.
Cum uͦ illi qui uirtutibꝰ illiꝰ
inuidebant. eum morte tra¬
dere disponerent: occurrit ꝓ¬
mptꝰ. ⁊ iunciendũ se cruciti¬
gendũ qͦue furentibꝰ obtulit.
euidentinos informans exẽ¬
plo. ut parati simꝰ ad adu̾sa se¬
cli toleranda: cauti ad blan¬
dim̃ta cum forte arripuerĩt
declinanda. ⁊ ne nos ꝓꝑa mũ¬
di si affluant emolliendo de¬
cipiant: crebris a dño p̾cibus
imploremus. Ic xl¬

Expanded text:
semper reddit et cautum. Unde semper reddit et cautum. Unde Dominus viam nobis vitae quam sequamur initians, cum iiadmirabantur, regem eum facere vellent, fugit in montem orare; cum vero illi qui virtutibus ejus invidebant, eum morti tradere disponerent, occurrit promptus, et vinciendum se crucifigendumque furentibus obtulit, evidenti nos informans exemplo, ut parati simus ad adversa saeculi toleranda, cauti ad blandimenta, cum forte arriserint, declinanda, et ne nos prospera mundi, si affluant, emolliendo decipiant, crebris a Domino precibus imploremus.
Abbreviated transcription (Latin):
sab. S quare uissit discipłos
ascendere nauẽ. ⁊ ipse mox di
qui cõpleta refectione illa ce¬
lesti continuo subiocit. Iħs gͦ
cum cognouiss qr uenturi eᷤ¬
sent ut raꝑent eum ⁊ facerẽt
cum regem: fugit iterum in
montẽ ipse solus. Ubi quippe¬
necessariũ nob̃ uiuendi mon¬
strat exemplum: ut in bonis
que agimus. humani fauoris
git. ut dum merituute sub li¬
mioris mirandi minoribꝰ ac
laudabiles existerent. ⁊ iure
honorandi putarent᷑. accep¬
tis peccuniis siue p̾diis incͥoh¬
ata iusticie rudimenta ꝑdẽt.¬
⁊ cum carnalibꝰ sese illecebris
atq auaricia incauti corrũ ꝑ¬
ent:. ipsisetiam a quibꝰ hono¬
rabantur ꝓbonis. denuo ꝓ
malis actibꝰ nõ solum infas¬
tidũ uerũ etiam deuenirẽt
dosum ẽ in his que recte agi¬
mus. aduersantiũ nos in ꝓbi¬
tate fatigari: quã honoranti¬
um fauore demulceri. Hic ⁊¬
enĩ sepe securiorẽ corrumpit
animũ. illa circun spoctum

Expanded text:
. Quare coegerit discipulos . Quare coegerit discipulos ascendere navem, et ipse mox dimqui completa refectione illa coelesti continuo subjecit: Jesus ergo cum cognovisset, quia ventur essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus . Ubi necessarium nobis vivendi monstrat exemplum, ut in bonis quae agimus, humani favoris git, ut dum ob meritum vitae sublimioris mirandi in moribus ac laudabiles existerent, et jure honorandi putarentur, acceptis pecuniis sive praediis, inchoata justitiae rudimenta perderent, et cum carnalibus sese illecebris atque avaritia incauti corrumperent, ipsis etiam a quibus honorabantur pro bonis, denuo pro malis actibus non solum in fastidium, verum etiam devenirent culosum est in his quae recte agimus, adversantium nos improbitate fatigari, quam honorantium favore demulceri. Hic etenim securiorem saepe corrumpit animum, illa circumspectum
Abbreviated transcription (Latin):
de. ⁊ confortamini. O illena¬
riꝰ enĩ numerꝰ ultrã quem
nulla nr̃a cõputatio succresc̃
plenitudinẽ reꝵ de quibꝰ agi¬
tur indicare consueuit. Qui¬
nario uͦ numero qͥnq notis¬
suni corporis nr̃i sensꝰ expͥmũ¬
tur: usꝰ uidelie. auditus.
⁊ tactus. In quibꝰ singłis qͥ¬
cumq uirilit̾ agere ⁊ confor¬
tari satagunt: sobrie ⁊ iuste
⁊ pieuiuendo. ut celestis sa¬
pientie mereant᷑ dulcedine
dapibꝰ satiauit: figurantur.
Nec p̾tereundũ qd̾ refectu¬
rus multitudine̾ grãs egit.
Egit quippe grãs: ut ⁊ nos
de ꝑceptis celitus muneribus:
gras semꝑ ag̾c doceret. Et
ipse qnͣtũ de nr̃is ꝓfoctibus
gratuletur. de nr̃a sp̃ualire¬
fectione gaudeat intimaret.
innauiclam: ⁊ p̾cedere eũ
tranffretum donec dimite¬
ret turbas. D iscipłis uissit
tranffretare: ⁊ compellitut
ascendant nauicłam. Quo
ẜmone ostendit᷑ inuitos eos
a dño recessisse. dũ amore p̾¬
poris ab eo uolunt separari.¬

Expanded text:
et confortamini . Millenarius autem numerus, ultra quem nulla nostra computatio succrescit, plenitudinem rerum de quibus agitur indicare consuevit; quinario vero numero quinque notissimi corporis nostri sensus exprimuntur, visus videlicet, audiet tactus. In quibus singulis quicunque viriliter agere, et confortari satagunt, sobrie, et juste, et pie vivendo, ut coelestis sapientiae mereantur dulcedine dapibus satiavit, figurantur. Nec praetereundum quod refecturus multitudinem gratias egit. Egit quippe gratias, ut et nos de perceptis coelitus muneribus gratias semper agere doceret, et ipse quantum de nostris profectibus gratuletur, de nostra spiritali refectione gaudeat, intimaret. in naviculam, et praecedere eum trans fretum, donec dimitteret turbas. Discipulis praecipit transfretare, et compellit ut ascendant in naviculam: quo sermone ostenditur invitos eos a Domino recessisse, dum amore oris ab eo nolunt separari
Abbreviated transcription (Latin):
toris nr̃i: ipse aũt redẽptor nr̃
caput ẽ om̃iuĩ clectoꝵ. ꝑ hoc qd̾¬
m̃bra eio figurata sũt: nicħ ob¬
stat si etiã in his om̃ibꝰ ⁊ ipfe
signetur. Ipse enĩ unigenitus
di filiꝰ ueracit̾ factꝰ ẽ homo. ip¬
se in sacrificio nr̃e redemptõnis
dignatus ẽ mori ut uitulus: ip
se ꝑuirtutẽ sue fortitudinis
sunexit ut leo. Leo etiã aꝑtis
ocłis dormire ꝑhibet᷑: qr imp¬
sa morte in qua ex humanit.a¬
te redemptor nr̃ dormire potu¬
it. ex diuinitate sua in morta¬
lis ꝑmanendo ugilauit. Ip̃e
etiam pꝰ resurrectionẽ suam
ascendens ad celos. in suꝑioribꝰ
ẽ eleuat ꝰ ut aquila. T otum gͦ
simulnob ẽ: qui ⁊ nascendo h¬
omo. ⁊ moriendo intulus. ⁊ re¬
surgendo leo. ⁊ ad celos ascẽ¬
dendo aquila factus ẽ. S ħ¬

Expanded text:
stri, ipse autem Redemptor noster caput est omnium electorum; per hoc quomembra ejus figurata sunt, nil obstat si etiam in his omnibus et ipse signetur. Ipse unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo; ipse in sacrificio nostrae redemptionis dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur; quia in ipsa morte, in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, in superioribus est elevatus, ut aquila. Totum ergo simul nobis est, quia et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. S
Abbreviated transcription (Latin):
eñi electus acq inuia dm̃ ꝑ
fectus. ⁊ homo. ⁊ uitulus. &¬
leo. simul ⁊ aquila ẽ. Homo
enĩ rationale ẽ aĩal. Uitulus
aũt. in sacrificio mactari sol.
Leo uͦ fortis e̾ bestia. sic̃ scrip¬
tumẽ. Leo fortissimꝰ bestiaꝵ.
adnulliꝰ pauebit occursum.
Aquila ad sublimia uolat. et
urreu̾beratis ocłis. solis radi¬
is intendit. Om̃is namq qui
inratione ꝑfectus ẽ. homo ẽ.
Et qm̃ semetipsũ ab huiꝰ mũ¬
di uoluprate mortificat. uitu
lus. Q uͦ ipsa sua spontanea
mortificatione contra adu̾sa
om̃ia fortitudinẽ securitatis
habet unde scriptũ ẽ uistꝰ at̃
qͣsi leo ꝯfidens absq t̾rore erit:
leo ẽ. Q uͦ sublimit̾ cõtempla¬
tur ea que celestia atq et̾na st̃:

Expanded text:
etenim electus, atque in via Domini perfectus, et homo et vitulus, leo simul et aquila est. Homo enim rationale est animal, vitulus autem in sacrificio mactari solet, leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et inreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate moruia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: Justus autem, quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
portare mͦ. Quod uͦ ad moros
ꝑtinet: hoc bene ⁊ breuiter
amore tp̾ralium bonoꝵ ut
nõ uincat:. aut etiam edomi¬
tus subditusq eẽ deb: ut
cum surgere cepit facile re¬
primatur. aut ita extiuctꝰ
ut se om̃ino nulla ex parte¬
cõmoueat. Ex quo fit ut ip¬
sam etiam mortẽ ꝓpt̾ uenita¬
tem alii fortiter obeant. alii
equanimit̾: alii libenter
Que tria genera: fructꝰ st̃
fertiles t̾re. triceni. ⁊ sexageni:
⁊centeni. In hoꝵ aliquo ge¬
nere iueniendus ẽ tp̃r mor¬
ad messe̾: quecũ dabolus as¬
ꝑsis prauis etroribꝰ. falsisq
opimionibꝰ suꝑseminasset
hoc ẽ p̾cedente nomine xp̃i
heresos suꝑieciss. magis ip̃e
latit atq occultissimꝰ fac¬
tus ẽ. Hoc ẽ eñi ⁊ abiit. S¬
etiam palea usq aduentisati

Expanded text:
portare modo'. Quod vero ad mores portare modo'. Quod vero ad mores pertinet, hoc bene et breviter amore temporalium bonorum, ut non vincat; aut edomitus subditusque esse debet, ut, cum surgere ceperit, facile repellatur; aut ita extinctus, ut se omcommoveat. Ex quo fit ut etiam ipsam mortem propter veritatem alii fortiter obeant, alii aequanimiter, alii libenter. Quae tria genera fructus sunt fertilis terrae, triceni, et sexageni, et centeni . In horum aliquo genere inveniendus est tempore morad messem, quae cum diabolus aspersis pravis erroribus falsisque opinionibus superseminasset, hoc est, praecedente nomine Christi haereses superjecisset, magis ipse latuit atque occultissimus factus est; hoc est enim, Et abiit: se
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ int̾ paleam que ultima
uentilatione separanda est.
numerant᷑. Bomi aũt catho¬
lici sunt: qui ⁊ fidẽ intogram
secͥuncur. ⁊ mores bonos. Qd̾
aũt ad fidei doctimã ꝑtinet.
ita querũt siquid querendũ
habent. ut absit concertatio ꝑ¬
culosa. uł querenti ul ei cum
quo quericur. uł cis qui clisse¬
rentes audiunt. Ita aũt do¬
cent si qͥd aocendũ habent. ut
usicata ⁊ confirmata. securis¬
sime ⁊ fidentissime ⁊ le nissi¬
me ut possunt in sinuent. In¬
usitata uero etiã siueritatis
manifẽstatione liquidissimͣ
p̾cipiendi aut affirmandi
mͦ: ꝓpt̾ audientis infirmita¬
tẽ. Sieiũ tantũ habet pon¬
dus aliqd̃. uerum ut uires
disceritis eecedat: suspendẽ¬
dum ẽ ut extenclat crescen¬
tem nõ imponendũ ut ob¬
terat pariulũ. Inde ẽ illud
dñi. S filiꝰ hominis cũ ue¬
faciat desꝑatio srigidiores. s
desideriũ capatiores. Inde ẽ
bis dicere. s nõ potestis illa¬

Expanded text:
tamen inter paleam quae ultima tamen inter paleam quae ultima ventilatione separanda est, numerantur. 4. Boni autem catholici sunt, qui et fidem integram sequuntur et mores bonos: quod autem ad fidei doctrinam pertinet, ita quaerunt, si quid quaerendum habent, ut absit concertatio periculosa, vel quaerenti, vel ei cum quo quaeritur, vel eis qui disserentes audiunt. Ita autem docent, si quid docendum habent, ut usitata et confirmata securissime, et fidentissime, et lenissime, ut possunt, insinuent: inusitata vero, etiamsi veritatis manifestatione liquidissima praecipiendi aut affirmandi modo, propter audientis infirmitatem. Si enim tantum habet pondus aliquod verum, ut vires discentis excedat; suspendendum est ut extendat crescentem, non imponendum ut obterat parvulum. Inde est illud Domini: Sed Filius hominis cum vefaciat desperatio frigidiores, sed desiderium capaciores. Inde est bis dicere, sed non potestis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sincera dilectione nã be¬
ne uuuerẽt: s magis penaꝵ
timore tenuerĩt ueniam da¬
turũ. Isti gͦ non hoc credũt.
adhuc forsitanquerũt. sed
magis eos spes dilationis:
dum se diutiꝰ uicturos pu¬
tant.⁊ ꝑditos mores aliqñ
in meliꝯ mutacuros. Con¬
tra qͦs dr̃. ne tardes com̾ti
ad dm̃: ne differas de die in
diẽ. Subito enĩ ueniet ira
eius. ⁊ in tp̃re iundicte disꝑ¬
det ce. Illi enĩ conuertunt᷑.
qui recte uiuere incipiunt.
sum quod.am mͦ habent ad
dm̃. quãuis in unitate con¬
stituti. sepe illũ retorto collo
conentur aspicere. Ergo ⁊ is¬
tiut ait ꝓpha. caro sũt ⁊ sp̃s
ambulanꝰ ⁊ nõ reuertẽs : s
cam̃ ut dictum ẽ ꝓpter eandẽ
acq uintatẽ eccłie. Neq int̾
zizama: qm̃ illa extra radica¬
ta sunc: neq int̾. iristatũ pa¬
leas. que se etiam frumentis
aud asꝑa dissensione ⁊ fra¬
gili elatione suꝑ imponere.
S quaius subiectã fiumẽtis

Expanded text:
non sincera dilectione nam benon sincera dilectione nam bene viverent, sed magis poenarum timore tenuerunt, veniam daturum. Isti ergo non hoc credunt, adhuc forsitan quaerunt: sed magis eos decipit spes dilationis, dum se diutius victuros putant, et perditos mores aliquando in melius mutaturos. Contra quos dicitur: Ne tardes converti ad Deum, neque differas de die in diem: subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae disperdet te . Illi enim convertuntur, qui recte vivere incipiunt; sum quodammodo habent ad Deum, quamvis in unitate constituti saepe illum retorto collo conentur aspicere. Ergo et isti, ut ait Propheta, caro sunt, et spiritus ambulans et non revertens . Sed tamen, ut dictum estatque unitatem Ecclesiae, neque inter zizania, quoniam illa extra radicata sunt, neque inter aristarum paleam, quae se etiam frumentis audet aspera dissensione et fragili elatione superimponere, sed quamvis subjectam frumentis,
Abbreviated transcription (Latin):
contra ꝙͣ uiuendũ ẽẽ credũt.
ẽ ales enĩ etiam si ꝓclantur
aut accusantur. ꝓdisciplina
eccłie salutisq sue correpti.
uł a cõmunione suspensi:
nullomͦ sibi recedendũ esse
a cõmunione catholice ex¬
istiment. quomͦcumq per¬
missi fuerint. satiffactionis
querentes locũ. Et aliqñ
ꝑpenitentiã infrum̃ta mu¬
tantur. siue correcti aut re¬
moti: siuc tiã uerbo dĩ millo
nominatĩ accusante aut in¬
crepante ꝑterriri. Aliqnͣdo
aũt etiam sub noĩe peniten¬
tiũ. ita uuuĩt ut solent: aut
nõ multo minꝰ. quidã etiam
ampliꝰ: nullomͦ tam̃ a catho¬
lica unitate discedũt. Q uibꝰ
ita inuentibꝰ si mors obrep¬
serit. palee deputant᷑ usq ĩ
finẽ. hoc etiã ipsi credũt. Nã
si alit̾ credũt ⁊ inconcusse iã¬
tenent. uit̾ hereticos mume¬
randi sũt: putantes om̃ibꝰ
dm̃ etiã in magna iniquita¬
te usq in finẽ uite ꝑseueran¬
tibꝰ. tancũ qr eccłie unitatẽ

Expanded text:
contra quam vivendum esse credunt; contra quam vivendum esse credunt; tales, etiamsi prodantur aut accusentur, pro disciplina aecclesiae salutisque suae causa correpti vel a communione suspensi nullo a communione catholica existimant, quocumque permissi fuerint satisfactionis quaerentes locum: et aliquando per poenitentiam in frumenta mutantur, sive correpti, sive remoti, sive etiam verbo Dei nullo nominatim accusante aut increpante perterriti. Aliquando autem etiam sub nomine poenitentium ita vivunt ut solent, aut non multo minus, quidam etiam amplius; nullo modo tamen a catholica unitate discedunt. Quibus ita viventibus si mors obrepserit, paleae deputantur usque in finem. Hoc etiam ipsi credunt: nam si aliter credunt, et inconcusse tenent, jam inter haereticos numerandi sunt, putantes omnibus Deum, etiam in magna iniquitate usque in finem vitae perseverantibus, tantum quia Ecclesiae unitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
portat eccłia. qr nõ ita defẽ¬
dunt falsitatẽ sententie sue:
ut intentam multitudinẽ
faciant. Quod si focerint. tũc
pelluntur. Item quicumq
inuident bonis ita ut querãt
occasiones excludendi eos.
aut degradandiuł crimina
sua sic defendere parati sũt:
si obiecta uł ꝓdita fuerint.
ut etiam cõuenticłoꝵ segre¬
gationes uł eccłie ꝑcurbatio¬
nes cogitent excitare. Iã scis¬
matici sũt ⁊ abuuitate cord̾
discisi. etiam si nõ inuentis
occasionibꝰ aut occultatiᷤᷤ fac¬
tis sius. sacram̃to ecc̃e corpora¬
li conu̾satione socientur. Qͣ
ꝓpt̾ illi soli catholici mali sec¬
ce deputantur: qui qmͣuis
uera credant que ad fid̾i doc¬
trinam ꝑtinẽt. ⁊ siquid for¬
te uesciunt ⁊ querendũ exis¬
cimant salua pietate discu¬
tiunt sine aliquo p̾uidicio
ueritatis.⁊ bonos uł quoᷤ bo¬
nos putant amant atq ho¬
norant qnͣtum possũt. tam̃
flagiciose ⁊ facinorose uiuũt:

Expanded text:
portat Ecclesia, quia non ita defenportat Ecclesia, quia non ita defendunt falsitatem sententiae suae, ut intentam multitudinem faciant: quod si fecerint, tunc pelluntur. Item, quicumque invident bonis, ita ut quaerant occasiones excludendi eos, aut degradandi; vel crimina sua sic defendere parati sunt, si objecta vel prodita fuerint, ut etiam conventiculorum segregationes vel Ecclesiae perturbationes cogitent excitare; jam schismatici sunt, et ab unitate corde discissi, etiamsi non inventis occasionibus aut occultatis factis suis Sacramento Ecclesiae corporali conversatione socientur. 3. Quapropter illi soli catholici mali recte deputantur, qui quamvis vera credant quae ad fidei doctrinam pertinent, etsi quid forte nesciunt, sed querendum existimant, salva pietate discutiunt sine aliquo preiudicio veritatis et bonos aut quos bonos putant amant atque honorant quantum possunt, tamen flagiciose facinoroseque vivunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ud ẽ enĩ mare qd̾ magismũ¬
dum istum significat. Ali¬
guntur fidei uł uniꝰ eccłie
cõmunionẽ uidetur ostend̾ẽ.
Int hereticos ⁊ malos cato¬
licos hoc int̾ est. qd̾ heretici
falsacredunt. illi aũt uera
credentes nõ uiuũt ita ut
credunt. Solet aũt queri.
etiã scismatici quid ab here¬
cicis distent. ⁊ hoc inueniri
cum scismaticos nõ fides di¬
uersa faciat. s cõmunionis
difrupta societas. S utrum
uit̾ zizania numerandi sit̃:
dubitari põt. Magis enim
uidentur spicis corruptus
ẽẽ similiores. sic̃ scriptũ est.
Uento aũt corrũpetur filiꝰ
iniquus. uł paleis aristaꝵ
fractis uł scissis ⁊ de segete
abreptis. Quo enĩ altioreᷤ
id ẽ suꝑbiores: eo fragilioreᷤᷤ
Siem̃ falsa de dõ credit. uł
de aliqͣ parte doctrine que
ad fidei ꝑtinet edificationẽ.
ita ut nõ querentis cuncta¬
tione tẽꝑatus sit: s in cõcus¬
se credentis. nec om̃ino sci¬
entis. opinione atq crrore

Expanded text:
ud est enim mare, quod magis munud est enim mare, quod magis mundum istum significat; aliunius fidei vel unius Ecclesiae communionem videtur ostendere. Inter haereticos et malos catholicos hoc interest, quod haeretici falsa credunt, illi autem vera credentes non vivunt ita ut credunt. 2. Solet autem etiam quaeri, schismatici quid ab haereticis distent; et hoc inveniri quod schismaticos non fides diversa faciat, sed communionis disrupta societas. Sed utrum inter zizania numerandi sint, dubitari potest. Magis autem videntur spicis corruptis esse similiores, sicut scriptum est, Vento autem corrumpetur filius iniquus : vel paleis aristarum fractis, vel scissis et de segete abruptis. Quo enim altiores, id est, superbiores, eo fragiliores lSi enim falsa de Deo credit, vel de aliqua parte doctrinae quae ad fidei pertinet aedificationem, ita ut non quaerentis cunctatione temperatus sit, sed inconcusse credentis, nec omnino scientis opinione atque errore
Abbreviated transcription (Latin):
Cum negligentius agerent
p̾positi ecdie. aut dormitionem
mortis acciꝑent apłi: uenit di¬
abolus.⁊ suꝑseminauit eos qͦ
malos filios dñs int̾pretat᷑.
S recte quentur. utrũ hereti¬
ci sint antale iuuentes anca¬
tholici. Possunt enĩ dici filii
mali etiam heretici. qr ex eodẽ
eugłii semine ⁊ xp̃i noĩe pro¬
creati. prauis opinionibꝰ ad
falsa dognata conu̾tutur.
S qͥ dicit eos in medio trinci
seminatos: quasi uident᷑ illi
significari qui uniꝰ cõmuni
agrum ipsũ. nõ eccłam s hũc
mundũ int̾pretatus ẽ: bne
incelligaͣntur heretici. qr nõ
societate unꝰ eccłie uł unius
fidi. s societate soliꝰ nominis
xp̃iam in hoc mundo ꝑmiscẽ¬
tur bonis: ut illi qui in adem
fide mali sũt palea potuis ꝙͣ
zizania deputentur. qr pa¬
lea etiam fundam̃tũ ipsum
ht̃ cum frum̃to. radicẽq cõ¬
munẽ. In illa plane sagena
qͣ condiuntur ⁊ mali ⁊ bom
pisces: nõ absurde mali ca¬
cholici intelliguntur. Ali¬

Expanded text:
Cum negligentius agerent praepositi Ecclesiae, aut cum dormitionem mortis acciperent Apostoli, venit diabolus et superseminavit eos quos malos filios Dominus interpretatur. Sed recte quaeritur utrum haeretici sint, an male viventes catholici. Possunt enim dici filii mali etiam haeretici, quia ex eodem Evangelii semine et Christi nomine procreati, pravis opinionibus ad falsa dogmata convertuntur. Sed quod dicit eos in medio tritici seminatos, quasi videntur illi significari qui unius communiagrum ipsum, non Ecclesiam, sed hunc mundum interpretatus est, bene intelliguntur haeretici, quia non societate unius Ecclesiae vel unius fidei, sed societate solius nominis christiani in hoc mundo permiscentur bonis: ut illi qui in eadem fide mali sunt, palea potius quam zizania deputentur; quia palea etiam fundamentum ipsum habet cum frumento, radicemque communem. In illa plane sagena, qua concluduntur et mali et boni pisces , non absurde mali catholici intelliguntur. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
generi ad infermi claustra
descendere. ꝓpeccatis suis sup¬
plicia et̾na tolerare. Cui ꝑ
mediatoris aduentum nouũ
aliqͥd accessit. ut si hic recte
regna penetrare: ⁊ homo in
t̾ra editus. acorruptibili uita
moriat᷑ in colo collocandus.
Et uetus itaq ẽut ꝓculpa
humanũ genus met̾na pe¬
na int̾eat. ⁊ nouũ ut conuer¬
sus inregno uiuat

Expanded text:
claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte valeat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat
Abbreviated transcription (Latin):
saurum magro absconditũ:
qm̃ sce scripture intelligun¬
cur. que noĩe duoꝵ testamẽ¬
coꝵ noui ⁊ uet̾is concludun
ponere. an qr inparabolis is¬
ta locutus. Et cum quesis¬
set ab eis utrũ intellexissẽt.
responderunt se incellexisse.
Fortasse ista ultima simili¬
tudine pacris familias ꝓfe¬
rentis de thesauro noua ⁊
uetera: ostendere uoluit eũ
doctũ habendum ẽẽ in ec¬
clesia. quietiã scripturaᷤ ue¬
teres parabolis explicatas
intellexerit: ab istis nouis
accipiens regłas. qr ⁊ ista
dñs ꝑ parabolas enuntiaũ.
ꝙͣuis ipse xp̃s eẽt finis illa¬
R. idest ut in eoilla uetera
complerent᷑: ut supse in qͦ
illa complent᷑ ⁊ manifestã¬
tur ꝑ parabolas adhuc lo¬
quitur. donec eius passioue¬
lum discindat. ut nichil sit
occultum qͥ nõ reueletur:
multo magis illa que ad cõ¬
mendandã tantam salutẽ
tam longe de illo scripta s̃.
parabolis oꝑta ẽẽ nouerimꝰ:
cipiunt. noluerũt ẽẽ docti ĩ

Expanded text:
agro absconditum: quoniam sanctae Scripturae intelliguntur, quae nomine duorum Testamentorum, Novi et Veteris, concluduntponere ? An quia in parabolis ista locutus est; et cum quaesisset ab eis utrum intellexissent, responderunt se intellexisse; fortasse ista similitudine ultima patrisfamilias proferentis de thesauro suo nova et vetera, ostendere voluit eum doctum habendum esse in Ecclesia, qui etiam Scripturas veteres parabolis explicatas intellexerit, ab istis novis accipiens regulas? Quia et ista Dominus per parabolas enuntiavit, quamvis ipse Christus esset finis illorum; id est, ut in eo illa vetera complerentur: ut si ipse in quo illa complentur et manifestantur, per parabolas adhuc loquitur, donec ejus passio velum discindat, ut nihil sit occultum quod non reveletur; multo magis illa quae ad commendandam tantam salutem tam longe de illo scripta sunt, parabolis operta esse noverimus: ciperent, noluerunt esse docti
Abbreviated transcription (Latin):
¶G. Mirum quomͦ dñs spi¬
nas diuitias int̾pretatus sit:
cum ille pungant. iste delectẽt.
Et tam̃ spine sũt: qr cogita¬
tionũ suaꝵ punctionibꝰ mẽ¬
tem lacerant. E̾ cũ usq ad
peccatũ ꝑtrahunt. qͣsi inflic¬
to uulnere cruentant. Quas

Expanded text:
m. Mirum quomodo Dominus spinas divitias interpretatus sit, cum illae pugnant, istae delectent. Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cõmissa: ⁊ ꝑ eam quisq ad
eternũ regnũ ap̾senti scłi fluc¬
tibus traħitur. ne ineterne
mortis ꝓfunda mergatur.
Et ex om̃i genere piscium
congreganti. Quia ad pec¬
catoꝵ ueniam sapientes ⁊
fatuos. liberos ⁊ seruos: diu¬
tes ⁊ pauꝑes. fortes ⁊ infir¬
mos uocat. Unde ⁊ ꝑpsal¬
mistam dõ dr̃. Ad te om̃is
caroueniet. Que sagena sci¬
licet eccłia. tunc unersalit̾
repletur cumin fine suo hu¬
mani generis sũma conclu¬
educentes. ⁊ secus litus secden¬
tes. Quia sic̾ mare scłm. ata
scłi finẽ significat litus ma¬
ris. in quo scilicet fine boni
pisces inuasis eliguntur:
mali ꝓhiciuntur foras. qr
⁊ electi q̃eq intabnacula
eterna recipiunt᷑. ⁊ interni
regni luce ꝑdita adexteri¬
ores tenebras reꝓbi ꝑtrahũ¬
enĩ bonosmalosq cõmunit̾.
qͣsi ꝑmixtos pisces fid̾i sage¬
na nos continet. s litus in¬
trahebat. Et quidẽ qui cap¬
ti fuerint mutari nõ possũt.
nos aũt mali capimur. s in

Expanded text:
 commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluducunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahunenim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus intrahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
nusꝙͣ a se dissonãs certa ra¬
tione cenatur: qͦs tam̃ om̃s
ueros ⁊ firmos ⁊ ꝑfectos
intellectus. uꝰ ille contin
ꝑ quẽ facta sunt om̃ia: q est
uerbum dĩ. Qdlib aute
rrere pocuerit. qd̾ margari¬
te uniꝰ ⁊ p̾ciose nomine be¬
ne significetur. p̾ciu eiꝰ
ẽ nos ipsi. qui ad eam possi¬
dencdam nõ sumꝰ liberi: n¬
si om̃ibꝰ ꝓ nr̃a liberatione
contẽptis que tpr̃alit̾ possi¬
dentur. Uenditis enĩ rebꝰ
nr̃is. nullũ manis caꝵ acci¬
pimus p̾cium: quã nos ipsos.
qr talibꝰ implicati. nr̃i non e¬
ramꝰ. ut rursus nos ipsos ꝓ
illa margarita demꝰ: nõ qr¬
uł tanto ualet. s qr plus dare
id ipsum qd supͣ dr̃. bone ma¬
rgante qͣs quas querit insti¬

Expanded text:
nusquam a se dissonans, certa ranusquam a se dissonans, certa ratione cernatur. Quos tamen omnes veros et firmos et perfectos intellectus unus ille continet, per quem facta sunt omnia, quod est Verbum Dei . Quodlibet autem rrere potuerit, quod margaritae unius et pretiosae nomine bene significetur, pretium ejus est nos ipsi, qui ad eam possidendam non sumus liberi, nisi omnibus pro nostra liberatione contemptis, quae temporaliter possidenris, nullum earum majus accipimus pretium, quam nos ipsos; quia talibus implicati, nostri non eramus: ut rursus nos ipsos pro illa margarita demus, non quia tanti valeamus, sed quia plus dare idipsum quod supra dicitur. Bonae margaritae, quas quaerit insti
Abbreviated transcription (Latin):
ris: nõ furabers non falsũ
testimoniũ dices: ⁊ si qͦd ẽ
aliud mandatũ singłe mar¬
garite sint. que in hoc sermo¬
ne recapitulantur. Diliges
ꝓximũ tuũ tanꝙͣ te. Aut bo¬
nos intellectus hoõ querit.
⁊inuenit unũ illud quo cũc¬
ti continentur. in pͥncipio¬
erat uerbũ. ⁊ u̾bum apud
candore ueritatis. ⁊ solidũ
firmitate et̾nitatis: ⁊ undi¬
q fui similẽ pulcritudine
cdiuinitatis: qui d̾s penetra¬
ta carnis testudine intelligẽ¬
dus est. Ille enĩ ad margari¬
tam ipsam iam ꝑuenerat.
que integum̃tis mortalita¬
tis. quasi conchaꝵ obstacło ĩ
ꝓfundo huiꝰ scłi. atq inter
duricias saxeas uideoꝵ ali¬
qnͣdo latuerat. Ille gͦ ad ipsã
margaritam iam ꝑuenerat.
qui ait. Et si noueramꝰ xp̃m
dignus est: nisi ad quẽ dis¬
cussis om̃ibꝰ carnalibꝰ tog¬
minibꝰ ꝑuenitur. Quibus
siue ꝑ uerba humana siue
ꝑ similitudines circũ positaᷤᷤ
oꝑitur. ut purꝰ ⁊ solsoꝰ et

Expanded text:
lsum testimonium dices, et si quod est aliud mandatum, singulae margaritae sint, quae in hoc sermone recapitulantur, Diliges proximum tuum tanquam teipsum . Aut bonos intellectus homo quaerit, et invenit unum illud quo cuncti continentur, in principio Verbum, et Verbum apud candore veritatis, et solidum firmitate aeternitatis, et undique sui simile pulchritudine divinitatis, qui Deus, penetrata carnis testudine, intelligendus est. Ille enim ad margaritam ipsam jam pervenerat, quae in tegumentis mortalitatis, quasi concharum obstaculo, in profundo hujus saeculi, atque inter duritias saxeas Judaeorum aliquando latuerat: ille ergo ad ipsam margaritam jam pervenerat, qui ait, Et si noveramus Chridignus est, nisi ad quem discussis omnibus carnalibus tegminibus pervenitur, quibus sive per verba humana, sive per similitudines circumpositas operitur, ut purus et solidus et
Abbreviated transcription (Latin):
id est sibi ipsi causa fuerunt.
ut ds̃ eis ocłos clauderet. ¶¬
lius enĩ eugłista dicit: exce¬
cauit ocłos eoꝵ. s utrũ ut nũ¬
quã uideant. anuͦ ne uł sic a¬
liqnͣdo uideant: cecitate su¬
a sibi displicentes. ⁊ se dolẽ¬
tes. ⁊ ex hoc humiliati atq
cõmoti. ad confitenda per¬
cata sua ⁊ pie querendum
dm̃. Sic enĩ marchꝰ hoc dic̃.
Neqnͣdo conu̾tantur. ⁊ dimt¬
tantur eis pecc̃a. Ubi incel¬
liguntur peccatis sus hoc
meruisse ut nõ intelligerẽt:
⁊ tam̃ hoc ipsũ miscđitꝰ eis
factum. ut peccata sua cog¬
noscerẽt: ⁊ conu̾siueniã me¬
rerentur. Qd̃ aũt ioħs hũc
locũ itadicit. ꝓpte̾a nõ poter¬
ant credere qr iterũ dixit y

Expanded text:
id est, ipsi causa fuerunt ut Deus eis oculos clauderet. Alius enim evangelista dicit, Excaecavit oculos eorum. Sed utrum ut nunquam videant? an vero ne vel sic aliquando videant, caecitate sua sibi displicentes, et se dolentes, et ex hoc humiliati atque commoti ad confitenda peccata sua, et pie quaerendum Dominum? Sic enim Marcus hoc dicit, Nequando convertantur, et dimittantur eis peccata . Ubi intelliguntur peccatis suis meruisse ut non intelligerent, et tamen hoc ipsum misericorditer eis factum, ut peccata sua cognoscerent, et conversi veniam mererentur. Quod autem Joannes hunc locum ita dicit. « Propterea non poterant cr
Abbreviated transcription (Latin):
bat parabole fuerũt. id est re¬
rum signa misticaꝵ: cum di¬
cuntur illi quibꝰ in paraboł
om̃ia fiebant. neq que uide¬
bant neq que. iudiebant. ad
intellectum potuisse ꝑduceret.
ind enĩ obstaret intuentibꝰ
ne ea que uider̃ eiꝰ facta uel i¬
tinera intelligerẽt. si non in¬
his aliquid ampliꝰ qmͣ carnis
odis pacebat. spũalit uellet
intelligi: Illis gͦ qui foris
funt. neq appropinquant
pedibꝰ dñi ut accipiant doc¬
trinam eiꝰ: inparabolis om̃ia
fuint. ⁊ facta scilicet ⁊ uerba
saluatoris: qr neq in his que
oꝑatur uirtutibꝰ. neq in eis
que p̾dicabãtur archanis.e
nenda est. non merentur at¬

Expanded text:
bat parabolae fuerunt, id est rerum signa mysticarum, cum dicuntur illi quibus in parabolis omnia fiebant, neque quae videbant, neque quae audiebant, ad intellectum potuisse perducere. Quid enim obstaret intuentibus ne ea quae viderent ejus facta vel itinera intelligerent, si non his aliquid amplius quam carnis oculis patebat spiritualiter vellet intelligi? Illis ergo qui foris sunt, neque appropinquant pedibus Domini, ut accipiant de doctrina ejus, in parabolis omnia scilicet et verba Salvatoris, quia neque in his quae operabatur virtutibus, neque in eis quae praedicabat arcanis, enenda est, non merentur at
Abbreviated transcription (Latin):
do aũt sinapis granũ. nõ
herbaꝵ que uelocit̾ crescũt.
s arboris instarar exsurgit:
longa scilicet annositate.⁊
opimia fertilitate gaudentiᷤᷤ¬
⁊ habitent in ramis eiꝰ. Ra¬
mi huiꝰ arboris. dogmiatu
sunt diuersitates. in quibꝰ
anime caste que uirtutũ
pennis ad suꝑna tendere
sciunt. idificare ⁊ requies¬
cere gaulent. Quis dabit
inquit mͥ pennas sic̃ colũbe.
et uolabo. ⁊irquiescã:ẜs.
Potest ingrano sinapis. ap¬
sa dñice incarnationis hu¬
militas intelligi. qd̾ acce p¬

Expanded text:
do autem sinapis granum non herbarum, quae velociter arescunt, sed arboris instar exsurgit, longa scilicet annositate et opima fertilitate gaudentiquieverunt in ramis ejus. Rami hujus arboris dogmatum sunt diversitates, in quibus animae castae quae virtutum pennis ad superna tendere sciunt, nidificare et requiescere gaudent. Quis dabit inquit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? Potest in grano sinapis ipsa dominicae incarnationis humilitas intelligi, quod accep
Abbreviated transcription (Latin):
dumq diuinis eloquiis. rogu¬
larit̾ instituti. Petrosa uͦ loca
que tenui cespite conterta sus¬
ceptum sem̃ aco gominate que¬
unt. s uim tadicis figende ñ
habent. illa nimiꝵ sunt p̾cor¬
dia que nullis discipline stu¬
diis crudita: nullis temptati¬
onũ ꝓbationibꝰ emollita. dul¬
cedine tantũ auditi sermoni.
ac ꝓmissis celestibꝰ adhorã de¬
lectntur. S in tp̃re temptati¬
omis recedunt.qr cõmom̃tane¬

Expanded text:
dumque divinis eloquiis regudumque divinis eloquiis regulariter instituti. Petrosa vero loca, quae tenui cespite contecta susceptum semen cito germinare queunt, sed vim radicis figendae non habent, illa nimirum sunt praecordia quae nullis disciplinae studiis erudita, nullis tentationum probationibus emollita, dulcedine tantum auditi sermonis, ac promissis coelestibus ad horam delectantur, sed in tempore tentationis recedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nem t̾re. Sole aũt orto estua¬
uet̾. ⁊ qr nõ habebant radicẽ.
aruerũt. Et huiꝰ misterium
seminis dñs exposuit: inqua
iuudelicet expositione discimꝰ
qr nequaquã ipse res inuna
eademq significatione. semꝑ
allegorice ponantur. Namq
pecram. duriciã ꝓt̾ue m̃tis. t¬
ram leuitatẽ amĩe obedientis:
solẽ dicit feruorẽ ꝑsecutionis
seuientis. cum ipse alibi solem
inbono ponat dicõs: fulgere
iustos in futuro quasi solẽ in
coꝵ. Et in stinctura domus
sp̃ualis fodiendum inaltũ. ter¬
ram eiciendam: ⁊ petrã infim¬
dam̃to doceat cẽ locandam. ħ
ẽ ab uno cordis sinu cogitatio¬
ues t̾tenas expurgandas: et
fortitudinẽ fidei inuicte ꝓ his
his infundam̃to bonoꝵ oꝑũ
inserendam ẽẽ moneat. In hoc
gͦ loco altitudo t̾re que compe¬
tenter exculta. sem̃ uerbi de¬
buerat exciꝑe: ꝓbitas ẽ animi
disci plinis celestibꝰ exeratii.
atq ad auscultandũ obedien¬

Expanded text:
nem terrae. Sole autem orto aestuanem terrae. Sole autem orto aestuaverunt, et quia non habebant radicem aruerunt. Et hujus mysterium seminis Dominus exposuit. In qua videlicet expositione discimus, quia nequaquam ipsae res in una eademque significatione semper allegorice ponantur. Namque petram duritiam protervae mentis, terram lenitatem animae obedientis, solem dicit fervorem persecutionis saevientis, cum ipse alibi solem in bono ponat, dicens fulgere justos in futuro, quasi solem in um. Et in structura domus spiritalis fodiendum in altum, terram ejiciendam, et petram in fundamento doceat esse locandam: hoc est ab imo cordis sinu cogitationes terrenas esse expurgandas, et fortitudinem fidei invictae, pro his in fundamento bonorum operum inserendam moneat. In hoc ergo loco altitudo terrae, quae competenter exculta semen verbi debuerat excipere, probitas est animi, disciplinis coelestibus exerciti, atque ad auscultandum obedien