comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuto ex ortus ẽ serues qui quẽ in eculeo ap̃pellare
non poset eũ accuset solutus ꝑturbat me g. cesar
ec̃ illud iut̾dũ qd̾ tũ cũ te penicus recognoni tiuere
desmo ue enĩ iniquũ ẽ sed tua sapid̃. fit equissimũ
Nã dicere / apud eũ defaciuorẽ cũꝰ uitã. conselut
facioris iuisse arͣguare cũ ꝑse ip̃m̃ consideres grane
esteneno eni fere est qui sui picłi Iudex nõ sibi se
equioram ꝙͣ ueo pbat seid tũa cesar p̃stan̾s suꝯlarisq

Expanded text:
invito, exortus est servus qui, quem in eculeo appellare invito, exortus est servus qui, quem in eculeo appellare non posset, eum accuset solutus. perturbat me, C. Caesar, etiam illud interdum quod tamen, cum te penitus recognovi, timere desino: re enim iniquum est, sed tua sapientia fit aequissimum. nam dicere apud eum de facinore contra cuius vitam consilium facinoris inisse arguare, cum per se ipsum consideres, grave est; nemo enim fere est qui sui periculi iudex non sibi se aequiorem quam reo praebeat. sed tua, Caesar, pra
Abbreviated transcription (Latin):
postulare tũ in hac tã ita me ꝑmulta ꝑ
turbãt ut ꝙͣtũ mea fideg studii michi afferat ad salut̃
regis derotari deffendendã tantũ facultatis / tuuor detra¬
hat. prĩũ. dico pro capite fortuuisq Rgris deiotari qdᵒ
ip̃m si nõ iniquũ est in tuo dũtaxit prlo. tamẽ ita
iusitatũ ẽ Regẽ rũ capitis esse ut añ hoc temprs
nõ sit audicũ. deinde eũ regẽ quẽ ornare ãna cũcto
cũ penatu polebanius pro ꝑt ꝑpetiis tuis in R. p megitis
ut accãtoꝵ. alterius condelitate alterius indignitate
ꝑturber. Cundelẽ. caftorẽ nedicã seleratũ ⁊ ipm̃
debebat. cõmendacõemq inerõtis etatꝭ ab impietate etab
scelere duperit ac sernũ corruptũ p̃miis ad accusadũ
dnni impulerit᷑. et ab legatoꝵ. pedibus ab duxerit ꝙ
de fortunis extumestebam. Nam cum mo de maioram
de seruo in dominum netormencis q̃d̃ queri liceat in
qua questione dolor aligere uerẽ uocẽ posset et ꝭ ab

Expanded text:
postulare, tum in hac causa ita multa me perturbant ut, quantum mea fides studi mihi adferat ad salutem regis Deiotari defendendam, tantum facultatis timor detrahat. primum dico pro capite fortunisque regis, quod ipsum, etsi non iniquum est in tuo dumtaxat periculo, tamen est ita inusitatum, regem reum capitis esse, ut ante hoc tempus non sit auditum. deinde eum regem quem ornare antea cuncto cum senatu solebam prout accusatorum alterius crudelitate, alterius indignitate conturber. crudelis Castor, ne dicam sceleratum et impium, debebat, commendationemque ineuntis aetatis ab impietate et ab scelere duxerit; avi servum corruptum praemiis ad accusandum dominum impulerit, a legatorum pedibus abduxerit. fude fortunis communibus extimescebam. nam cum more maiorum de servo in dominum ne tormentis quidem quaeri liceat, in qua quaestione dolor elicere veram vocem possit etiam ab
Abbreviated transcription (Latin):
leniret neqi om̃e quibus mtus issit eopdemr etiã exilio et
morte digues putarot Arma ab alis pgͣita ab aliis crcipta po
Iupatus est nunstus qz nus qui armorũ porimilo libetus
anĩ tamen ntiuet armatum ut iam ille molior sit qui
m ant cendit ꝙ̃ qui in mursa animam ꝓfudit Que eñ¬

Expanded text:
leniret; neque omnis quibus iratus esset eosdem etiam exsilio aut morte dignos iudicaret. arma ab aliis posita, ab aliis erepta sunt. ingratus est iniustusque civis qui armorum periculo liberatus animum tamen retinet armatum, ut etiam ille melior sit qui in acie cecidit, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
equitate uictorie Rostat ut ot̃s unũ uolit qui modo ha¬
bent aliquid non solum sapĩs sedetiam sanitatis quĩt
qua cum antra tum hodie uel maxune usugses manente
saluresse non possiuns Quare om̃s te qui het salua
esse uolumus ⁊ hortaniur et ebsecramus ut uite tue¬
⁊ sa luti cõsulas omnos q tibi ut pro aliis enam hoq̃t
quode de merp̃o sontio quĩ subesse aliquid putas quod
cauendum sit nõ modo excubiogs et iustodiam sed ecĩã laterũ
nostiorũ oppesitim ⁊ corporũ pollicemiut ed ut unde
or su est eodem cciam terminetᵒ mea or̃o maximas tibi oñe
adom sentiñt quod ex om̃i p̃ubus ⁊ lacrmus sentire potusti
Et iũ nõ est om̃ibus stantibut ncc̃e hor dice a me din certe
uolunt tui nc̃e est quodã mõ et quod pꝰ de deret / in marello
huuit ordini a te ppło q Roᵐᵘᵒ et Rei pub reddito furi id intelligo
Nam letari om̃is Non ut de uniu Iolum sed ut de ꝯ̃ sulete
seto Quod uũt sumo bonuibloncie/ ist qua me ergre

Expanded text:
aequitate victoris: restat ut omnes unum velint qui habent aliquid non sapientiae modo sed etiam sanitatis. Nisi qua cum antea tum hodie maxime usus es manente salvi esse non possumus. qua re omnes te qui haec salva esse volumus et hortamur et obsecramus ut vitae, ut saluti tuae consulas, omnesque tibi, ut pro aliis etiam loquar quod de me ipso sentio, quoniam subesse aliquid putas quod cavendum sit, non modo excubias et custodias sed etiam laterum nostrorum oppositus et corporum pollicemur. sed ut, unde est orsa, in eodem terminetur oratio, maximas tibi omnesidem sentiunt, quod ex omnium precibus et lacrimis sentire potuisti. sed quia non est omnibus stantibus necesse dicere, a me certe dici volunt, cui necesse est quodam modo, et quod fieri decet M. Marcello a te huic ordini populoque Romano et rei publicae reddito, fieri id intellego. nam laetari omnis non ut de unius solum sed ut de omnium salute sentio. quod autem summae benevolentiae est, quae mea erga
Abbreviated transcription (Latin):
fama nitorũ hec ig̃d ubi pars Reliqua est hic restat adeng
in hor elaborandum est ut Rpᵃ constituas ea qz tum p̾mis
debes polueris et naturam ipsam expleuerie sanetate uiuẽdi
sans dui te uixasso dicito Quid eñ est hor ipiũ ominiuo
du in quo aluid est extremũ. quod cum ueuerit onis pre¬
Quãꝙ̃ iste tuus admus ño hiis angustiis quas nat᷑a¬

Expanded text:
fama meritorum. haec igitur tibi reliqua pars est; hic restat actus, fama meritorum. haec igitur tibi reliqua pars est; hic restat actus, in hoc elaborandum est ut rem publicam constituas, eaque tu in pridebes solveris et naturam ipsam expleveris satietate vivendi, satis diu vixisse dicito. quid enim est omnino hoc ipsum diu in quo est aliquid extremum? quod cum venit, omnis vquamquam iste tuus animus numquam his angustiis quas nat
Abbreviated transcription (Latin):
est patrie certe parum/ Quare onuitte queso istam doctorã
bro dicere tibi sats te uixisse Credo ded cum id audirem se
tibe soli uiueres aut se tite eniam soli natus essis Nura tnm
suit tantum abes a perfectione maxmorũ operũ ut fundanta
nõdum que cogitus Ios Ieceris hic tu modum uite tue nõ salu¬
te Rei pubᶜ sed equitate auimi diffimes Cmd si istud ne
glorie quidem satis est tue cuis te este aindissimũ quãtius
sis sapiens non negubs: Parum ne igr̾ inquies magnã
ueliquenius Immo uero aliis q̃nue multis satis tibi une
parum Ceiidquid eñ est ꝙ̃uis amplum sit id corte parũ¬
co est tumtum est aliquĩ ampliuss Q st rerum tuarũ
ĩmortalir̃ Et cesar hic exitus futurus fuit ut deiuctis
aduersariis Rp̃ R puᵃ in eo statu rolinque̾s in quo
ꝙ̃ gloure Siquidem ꝓlorit est illustr ⁊ peruagata magnoꝵ
uel in suos cues uel in patrram uel in unme genus hõm

Expanded text:
est, patriae certe parum. qua re omitte, quaeso, istam doctorum est, patriae certe parum. qua re omitte, quaeso, istam doctorum bro dicere, satis te tibi vixisse. credo, sed tum id audirem, si tibi soli viveres aut si tibi etiam soli natus esses. omnium se sunt; tantum abes a perfectione maximorum operum ut fundamenta nondum quae cogitas ieceris. hic tu modum vitae tuae non salute rei publicae, sed aequitate animi definies? quid, si istud ne gloriae quidem satis est? cuius te esse avidissimum, quamvis sis sapiens, non negabis. parumne, inquies, magna relinquemus? immo vero aliis quamvis multis satis, tibi uni parum. quicquid est enim, quamvis amplum sit, id est parum tum cum est aliquid amplius. quod si rerum tuarum immortalium, C. Caesar, hic exitus futurus fuit ut devictis adversariis rem publicam in eo statu relinqueres in quo quam gloriae; si quidem gloria est inlustris et pervagata magnorum vel in suos civis vel in patriam vel in omne genus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
uñ corde sua nec do cõmuni salute cogitans que nõ in¬
ulligat tuoa salut ꝯtmneri suam Etex unius tua uita
taus casus dum tuxat humanos et incortos euontus uali¬
tuduus et nature cõmunie fragilitatem extrmesto doles os
num R pub ͫ ĩmortalis esse debeat eam in unius mortulis
acc̃ confistere de uero ad humanos usus int̾tos q metus
ualitding secleris etiam accidat insidiarũ q conserifio qũe
nupetio quod nocesse fuit perculsa atq prostrata Coustituen¬
da indicia Renoranda fides comprimena libidines ꝓpagunda
goboles onma que dilaysa iam difflusxerũt soneri legibus
uĩcienda sunt Ron fuit Recusandum in tanto nuli bello tanto
idem togãtos fiera prohibisset Quequidem oiõe nunit
tebi uuluera belle curanda sunt quibus p̃ter te mederi nẽo pbost
Itaq tuam illam p̃clarissimã ⁊ supienti ssimã uorem inuitis
nature fortasse addo etiam si placet plorie at quod maxia

Expanded text:
umquam nec de sua nec de communi salute cogitans, qui non inumquam nec de sua nec de communi salute cogitans, qui non intellegat tua salute contineri suam et ex unius tua vita , cogitans casus dumtaxat humanos et incertos eventus valetudinis et naturae communis fragilitatem extimesco, doleoque, cum res publica immortalis esse debeat, eam in unius mortalis anima consistere. si vero ad humanos casus incertosque motus valetudinis sceleris etiam accedit insidiarumque consensio, quem impetu, quod necesse fuit, perculsa atque prostrata: constituenda iudicia, revocanda fides, comprimendae libidines, propaganda suboles, omnia quae dilapsa iam diffluxerunt severis legibus vincienda sunt. non fuit recusandum in tanto civili bello, tanto idem togatus fieri prohibuisset. quae quidem tibi nunc omnia belli volnera sananda sunt, quibus praeter te mederi nemo potest. itaque illam tuam praeclarissimam et sapientissimam vocem invitus naturae, addam etiam, si placet, gloriae: at, quod maximum
Abbreviated transcription (Latin):
uessinã querelam i acorbissiuam suspitõem tuam que non
tibi ip̃i magie ꝙn om̃ibugs cmibus tum naxnne nobis qui a te con¬
seruati sunuis proudnda est qy eaam ⁊ se spero epe falrum
nunꝙ̃ tñ extenuabo uerbis tua euicantõ nra canto est ui si in
alterutro pectandim sit malim uideri nius tunudus ẽ parũ
pruderis Sed quisualr iste tum demem de taine si qui riũ
tus in ullo furor ut quo duce omĩa suma sit adeptus luunꝰ
uitum nõ anteponat sue an si nichil tui cogitant in tostelis
cauondum est ne quid mimiti Quid eĩ. omnes qui fucri
aut suaꝑtinacia uitam annserunt aut tua infficerdia reti¬
nuerunt ut aut nulli supersiit de nuimcis aut si qui super¬
frccrinet suit anncissun ed tamen cum in aĩs hom̃ late
uie tante suut ⁊ tanto recessus augeamus sane suspiniotm̃
tuam muul om̃ augebimus diligentiam Rlam quis est
dna tum igrarus urum tum ludis in Re pubᵘ tum nchil

Expanded text:
vissimam querelam et atrocissimam suspicionem tuam, quae non vissimam querelam et atrocissimam suspicionem tuam, quae non tibi ipsi magis quam cum omnibus civibus, tum maxime nobis qui a te conservati sumus providenda est: quam etsi spero falsam am tamen extenuabo, tua enim cautio nostra cautio est. quod si in alterutro peccandum sit, malim videri nimis timidus quam parum prudens. sed quisnam est iste tam demens? de tuisne?—tametsi qui ilis tantus in ullo furor ut quo duce omnia summa sit adeptus, huius vitam non anteponat suae. an si nihil tui cogitant sceleris, cavendum est ne quid inimici? qui? omnes enim qui fuerunt aut sua pertinacia vitam amiserunt aut tua misericordia retinuerunt, ut aut nulli supersint de inimicis aut qui fuerunt sint amicissimi. sed tamen cum in animis hominum tantae latebrae sint et tanti recessus, augeamus sane suspicionem tuam: simul enim augebimus diligentiam. nam quis est omnium tam ignarus rerum, tam rudis in re publica, tam nihil
Abbreviated transcription (Latin):
se direbant ui murhi quidem uideunt᷑ dñ uuortarg enam
s pouus a populo Romano ob aliquod delictũ expetuetiur
qui nule bellum tantum et tum lurtuosum epcitanerunt
uel platat Iam uel saciati alisñ onom spem saluti ad
clemenniã uictoris ⁊ sapĩãm contuliss Quare gando
isto tuo tum exrellenti bono et fruere cum fortuã et glo
tum ena natura ⁊ moribus tuis ex quo quidem maxtum
est fructus Iocunditas q sapienti Seteria cum tua retor¬
dabere ⁊ se persepe untur tamen pleꝵq felici᷑ tue cõgratio¬
labere Donobigañt quos in Re pub ͣ tecum saluos st espe
uolust quonous cegitaus totieng de maxiins tiugs beneseris
toneus de mardibili liberuli tocins de puglari tua sapĩa
cogitabis que non modo sume bona sed iniuirũ audebo Rel
magntudine anime et confilii dignitas ut her a uuture
donata ceta a fortina cõmedata epp uideunt Nolig̃m¬
ti aut p̃utate lapis sed opiione offici suultu fortasp
mõme timondum fuisse seugerunt / Nunt uero uoulã ad gni¬

Expanded text:
se dicebant; ut mihi quidem videantur di immortales, etiam si poenas a populo Romano ob aliquod delictum expetiverunt, qui civile bellum tantum et tam luctuosum excitaverunt, vel placati iam vel satiati aliquando omnem spem salutis ad clementiam victoris et sapientiam contulisse. qua re gaude tuo isto tam excellenti bono et fruere cum fortuna et gloria tum etiam natura et moribus tuis; ex quo quidem maximus est fructus iucunditasque sapienti. cetera cum tua recordabere, etsi persaepe virtuti, tamen plepublica tecum simul esse voluisti quotiens cogitabis, totiens de maximis tuis beneficiis, totiens de incredibili liberalitate, totiens de singulari sapientia cogitabis: quae non modo summa bona sed nimirum audebo vel magnitudine animi et consili dignitas ut haec a virtute donata, cetera a fortuna commodata esse videantur. nolipravitate lapsis, sed opinione offici stulta fortasseminime timendum fuisse senserunt. nunc venio ad gra
Abbreviated transcription (Latin):
igiti etiam hiis Inditibus qui nuelus post serulis de te
Iudicabunt Et quidem haud scio an incorruptius hỹ nos
ue tuas laudes obsturatura nulla unꝙͣ su obunuo /. Diuer¬
s uolurctatos ciiũ fuerunt distunte q sertantis ic
em consilii solumn et studiis sed oruus enã et mastris
diside bamug Soat obsturites quedam erat certamen mi
cdarissimos duces Multi dubitabant quid oxtunũ ess mulu
quid sibi expodiret Multi quid deceret Non nulli ocĩaõ qui
liceret Porfuncta ies est hor misero fataliq bello. uicit
is qui non fortima inflamaret odium suũ si bonitate

Expanded text:
igitur eis iudicibus qui multis post saeculis de te iudicabunt et quidem haud scio an incorruptius quam nosut tuas laudes obscuratura nulla umquam sit oblivio. diversae voluntates civium fuerunt distractaeque sententiae. non enim consiliis solum et studiis sed armis etiam et castris dissidebamus. erat obscuritas quaedam, erat certamen inter clarissimos duces; multi dubitabant quid optimum esset, multi quid sibi expediret, multi quid deceret, non nulli etiam quid liceret. perfuncta res publica est hoc misero fatalique bello: vicit is qui non fortuna inflammaret odium suum, sed bonitate
Abbreviated transcription (Latin):
Aet isit ad nestio quem celũ et tos ques nisit quod
ue noluerint in uicula conent Nunt quero ꝙ̃ uousinule
su aut non hũisse regem quos nulteret aut eos quoe nũ
sespei non paruisse, aut qui dacto obendientes in tanta ie
non fruspent eos uuutos ponus sy neratos sed taier n
ad colium matebat utrum causam illam uictam ese nestre¬
bat an relium magnũ homiem putabat quẽ ꝓfocto Rex¬
is qui optinie nostirs honnẽs nouit uel quia nosee uel
quis npot aosste ñ as iomnpen et addit enam illun equites
non optimes nusisse Crodo cesar nicha ad tuũ equitatũ
sed muisitex hiis quos habit electos ait nostio quem
ex eo mĩo seruũ indicatũ Non arbitror non audiui ped
in eoͣ s accidisset iutpam regig nullam fuisie arbitrarer
exercitum alut᷑  qquem asie prefeterus Rullu in le de fuit
tibi uictori non solum ud hospiciũ sod ad poricłm in ane
rumores sparsi qui oniam furiosum illum ceciliũ exnitauerẽ

Expanded text:
 sed eos quos misit, quod ire noluerunt, in vincla coniecit. non quaero quam veri simile sit aut non habuisse regem quos mitteret aut eos qui missi essent non paruisse, aut, qui dicto audientes in tanta re non fuissent, eos vinctos potius quam necatos. sed tamen cum ad Caecilium mittebat, utrum causam illam victam esse nesciebat an Caecilium istum magnum hominem putabat? quem profecto is qui optime nostros homines novit vel quia non nosset vel si nosset, contemneret. addit etiam illud, equites non optimos misisse. credo, Caesar, nihil ad tuum equitatum, sed misit ex eis quos habuit electos. ait nescio quem ex eo numero servum iudicatum. non arbitror, non audivi: sed in eo, etiam si accidisset, culpam regis nullam fuisse arbitrarer.  dedit, exercitum aluit, ei quem Asiae praefeceras nulla in re defuit; tibi victori non solum ad hospitium sed ad periculum etiamrumores, qui etiam furiosum illum Caecilium excitaver
Abbreviated transcription (Latin):
uuxit dixit hõrum ĩquit eram consiug Qiud tum. Ita
ille donicue erut ut eum quẽ constiũ tant sceberis hebat
a se dinaseret ee rontũ enã nuttorot ubi et ninutissimũ
paret esse nepotom suĩe et gunũ cesarem cui ꝓfecppet
in sidias p̃sertim cum en et unus esset qui posset a
abponte uiudicare. Et fertres meos inquit qui orãt ꝯstii
in unicula comecit um gr̃ cos uinciret quos secum
habebat te solutum romã misit quis eadem stires que
illosstire dicis: Reliqua pars amisatõius dup᷑ fuit una
regom in spotualis fuisse nim ate anmo esset alieno Altrã
tu dicam bremt ue cetera nñꝙ eas cepias reꝵ deroturus
habit quibus inferre bellum poᵗ t. posset sed quibus¬
tueret᷑ fiies suos ab exeisoribus ⁊ latrocunis hostiã
et impatoribus nestrie aupalia mutteret ati antea ꝙͥdẽ¬

Expanded text:
dixit amplius. horum inquit eram conscius. quid tum? ita dixit amplius. horum inquit eram conscius. quid tum? ita ille demens erat ut eum quem conscium tanti sceleris habebat ab se dimitteret, Romam etiam mitteret ubi et inimicissimum sciret esse nepotem suum et C. Caesarem cui fecisset insidias, praesertim cum is unus esset qui posset de absente se indicare? et fratres meos, inquit, quod erant conscii, in vincla coniecit. cum igitur eos vinciret quos secum habebat, te solutum Romam mittebat qui eadem scires quae illos scire dicis? reliqua pars accusationis duplex fuit: una regem in speculis semper fuisse, cum a te animo esset alieno, alteratu dicam breviter, ut cetera. numquam eas copias rex Deiotarus habuit quibus inferre bellum populo Romano posset, sed quibus finis suos ab excursionibus et latrociniis tueretur et imperatoribus nostris auxilia mitteret
Abbreviated transcription (Latin):
in cõmio comiter ⁊ iocunde fuisses tum illus mesti ut
dixeras Quo in loco irgom deioturũ talem erga te ag¬
nouesti qualu Rex actalus in p. affriciatũ fuit me
magniferetissima dona u ut seuptum leguius usq ad
numaniiã misit ox asia que aiffricanus excratu nsp̃cadte
Reporte illiuis memoriã pone aute ocles illum diem uultꝰ
hom̃ te intuentiũ et adnirãciũ recordare Num que tu¬
Quid igr̃ cause excogitari pt̃ curte lotum uoluerit cena¬
tim uoluerit occidere Inposterum q in quit diem distulit
ut cum in castellum lucerum esset ibi cogitatu perficeret Nlon
uideo cansam mutanda loce S tamen res acta c̾minose
est Cum inquit to mouere te post teuain uelle dixisses
in balueum te ducre ceperunt Ili eñ erant insidie flt te
dixisti di te perdant fugitiue Ita non modo nes̃ et
imꝓbus sed fatum et demens es Qruid. Ille signa enea
in insidiis pouerat que e balneo in cubiculum transtre
nonpossent hec sunt c̾mina insidiarũ Nichil ampluꝭ

Expanded text:
in convivio comiter et iucunde fuisses, tum illuc isti, ut dixeras: quo in loco Deiotarum talem erga te cognovisti qualis rex Attalus in P. Africanum fuit, cui magnificentissima dona, ut scriptum legimus, usque ad Numantiam misit ex Asia, quae Africanus inspectante repete illius temporis memoriam, pone ante oculos illum diem, voltus hominum te intuentium atque admirantium recordare. num quae trequid igitur causae excogitari potest cur te lautum voluerit, cenatum noluerit occidere? in posterum inquit diem distulit ut, cum in castellum ventum esset, ibi cogitata perficeret. non video causam loci mutandi, sed tamen acta res criminose est. cum inquit vomere post cenam te velle dixisses, in balneum te ducere coeperunt: ibi enim erant insidiae. at te dixisti. di te perduint, fugitive! ita non modo nihili et improbus, sed fatuus et amens es. quid? ille signa aenea in balneo posuerat, quae e balneo in cubiculum transire non possent? habes crimina insidiarum: nihil enim
Abbreviated transcription (Latin):
et pauperũ latrinas uilissim spe
iucelli. ego florentes siluas et
solitarios colles ambire solco
nõ insi uel scrẽ cupiditate uel
glorio.
d nõ scripto sed cachĩno
refellendũ arbitror : ꝙ ni¬
ter anpie conꝗsitas euadendi

Expanded text:
et pauperum latrinas, vilissimi spe et pauperum latrinas, vilissimi spe lucelli, ego florentes silvas et solitarios colles ambire soleo, nonnisi vel scientie cupiditate vel glorie. Id non scripto sed cachinno refellendum arbitror quod inter anxie conquisitas evadendi
Abbreviated transcription (Latin):
co et rari erioris ꝯmittendũ
dicant. ne płunos ꝯsulẽs pli¬
motũ incidat in eriores tu
esses nũos̃ dascordes ac uescios
medicos increpanti. tam ueu¬
tosa respondisses epla. profu¬
dissime tangebaris. tam grauit̾
exelamasti
et puduit illud ⁊̃ int̾ con¬
fusũ murnuir insere̾ me
pontifici adulatũ. Ego no cuiq̃
adularer. cu ꝓpositũ sit uulgo
⁊̃ nõ ignotũ p̃tor uirtutẽ ac
quid aũt me moueret ut nuc
ferẽ qd̾ ab ãins tenerioribus
nũq fui ꝑcunctare ip̃m illũ
de quo loꝗmiur. et dicet tibi
sepe ultro se michi obtulisse.
ꝙ̃tũ tu optare licet sis ĩpor¬
tuissus non auderes. me q
ꝑꝑ amorẽ libtatis qd tibi ĩex¬
ptum et incognntũ bonũ est
oĩã ⁊ecusasse. desme itaq le¬
prã tuã et aubitionis auari.¬
tie q malũ bene ualentibꝰ mi¬
ponere. tu palpator. tu nõ solus
ille es quẽ puto trdiosissimꝰ ad.¬
ulator. nõ mõ pontificũ sed

Expanded text:
co et rari erroris committendum co et rari erroris committendum dicant, ne, plurimos consulens, plurimorum incidat in errores. Tuesses, nunquam discordes ac nescios medicos increpanti tam ventosa respondisses epystola. Profundissime tangebaris, tam graviter exclamasti. Nec puduit illud etiam inter confusum murmur inserere: me pontifici adulatum. Ego ne cuiquam adularer, cui propositum sit, vulgo etiam non ignotum, preter virtutem ac Quid autem me moveret, ut nunc fierem quod ab annis tenerioribus nunquam fui? Percontare ipsum illum de quo loquimur, et dicet tibi sepe ultro se michi obtulisse quantum tu optare, licet sis importunissimus, non auderes, meque propter amorem libertatis, quod tibi inexpertum et incognitum bonum est, omnia recusasse. Desine itaque lepram tuam et ambitionis avaritieque malum bene valentibus imponere. Tu palpator, tu non solum ille quem puto - tediosissimus etiam adulator, non modo pontificum sed
Abbreviated transcription (Latin):
phos pungo inertes poctas car¬
pe incompositos oratores. nũq
plato et aristotiles nĩꝙ̃ honio¬
rus et uirgilius nũq ciccro ac
demoschenes nascentur. Increpa
medicos ĩutiles et ignaros ouus
prope frement et in̾sanierit. qd
aute nõ nouerã. breui literula
sum exꝑtus. singulare ꝗddam
hoc in gouere dixeriui. An forte
ideo qr uniuersali macule nemo
sb̃trahitur nolo id ꝗdem opiari.
necdiuu despero fore aliquẽ me¬
dicũ cui ualde ꝓbetur ꝗcquid
dixi. dcũrus ue sum qui q suã
singularẽ laudeni in cõi ceterorĩd
infaacna recognoscat. et qdͥ aĩcte
excellentibꝰ ingemis insitũ reor
gaudeat se paucorũ sileni. dissi¬
esse credereui frustra suasissem
unũ de młtis eligendu ut u̾ba
mea repetam nõ eloquẽtia sed
scĩa et fide conspicuũ Quo cõ.¬
silio crir in me tan uchemẽter
exarscris mirarer nisi ignorã¬
tiam ac diffidentiã tuã nossem.
doctissimi egrũ uni fideli medi¬

Expanded text:
philosophos, punge inertes poetas, carphilosophos, punge inertes poetas, carpe incompositos oratores: nunquam Plato et Aristotiles, nunquam Homerus et Virgilius, nunquam Cicero aut Demosthenes irascentur; increpa medicos inutiles et ignaros: omnes prope frement et insanient. Quod ante non noveram, brevi literula sum expertus: singulare quiddam hoc in genere dixerim. An forte ideo quia universali macule nemo subtrahitur? Nolo id quidem opinari: necdum despero fore aliquem medicum cui valde probetur quicquid dixi dicturus ve sum, quique suam singularem laudem in comuni ceterorum infamia recognoscat et - quod cuntis excellentibus ingeniis insitum reor - gaudeat se paucorum similem dissiesse crederem, frustra suasissem unum de multis eligendum - ut verba mea repetam - "non eloquentia, sed scientia et fide conspicuum". Quo consilio cur in me tam vehementer exarseris mirarer, nisi ignorantiam ac diffidentiam tuam nosceremum quoque doctissimi egrum uni fideli medi
Abbreviated transcription (Latin):
in fimbus oberrare magno cum
ireduli te sequũt᷑ quibus faiita¬
ne fructũ pollicitus inl inse ĩtẽ¬
postuos flosclos intiliãa inutiliũ
uerboꝵ ingeis cum facto nõ uors¬
opus sit ꝙp̃to eni sudore itoq cũ
siudio manẽ si ampullori ut
effudisti. sed hic uester est mos.
aduersus uerũ uirgio certatis
et inmirũ hoc ip̃o q̃tũ tibi fi¬
deres aꝑtissime declarasti. Si cm̃
non etremius ꝑditissimꝰ ꝙ om¬
niuz fuisses non desperasses fieri
posse ille unus ex młtis qui
iuxta sentẽtiam meã esses in
ronai pontificis consilũ̃ eliocan¬
dus. Iinmo uo generose mẽtis
iudiciũ est et si uni tantũ spos
glorie ꝓposita sit in id inti
ut uriug ille tu sis. qd̾ si assecu¬
tus fueris uoti compos egregii
alioꝗu laudabili saltem sis ꝯmẽ¬
daridus affcũ
Go quidem nã memini nõ
artificiũ sed artifices imꝓ¬
atq discordes. Mirũ ductu ut
sibi conscius tuus młtorũ ꝙ a¬
nimꝰ indoluit et exarsit. uescio
quid hic rei est argue tardos

Expanded text:
in finibus oberrare, magno cum creduli, te sequuntur, quibus, sanitatis fructum pollicitus, nil nisi intempestivos flosculos inutilium verboopus sit? Quanto enim sudore quantoque cum studio inanem, sed ampullosam et effudisti! Sed hic vester est mos: adversus verum iurgio certatis. Et nimirum hoc ipso quantum tibi fideres apertissime declarasti. Si enim non extremus perditissimusque omnium fuisses, non desperasses fieri posse ille unus ex multis, qui, iuxta sententiam meam, esses in Romani Pontificis consilium evocandus. Imo vero generose mentis inditium est, etsi uni tantum spes glorie proposita sit, in id niti, ut unus ille tu sis. Quod si assecutus fueris, voti compos egregii; alioquin, laudabili saltem sis commendandus affectu. Ego quidem - nam memini - non artificium sed artifices impatque discordes. Mirum dictu ut, sibi conscius, tuus multorumque animus indoluit et exarsit. Nescio quid hic rei est. Argue tardos
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis es qui incente
caelaniũ ⁊ supitum ut
ita dix̾im leoñe npor¬
.tuis latratib exretasti
rain sentres aliui ẽẽ alienam fa¬
main prurienti luigua carpere
aliud ꝓpriam racione de fendere
instituit᷑ ubi me ꝑuiciat habes
uoi te reptucigm nõ habes Epd
infame artifex ꝓfecto autẽ¬
non michi tecum de opibus aut
de iperio sed de solo noie pug¬
na est cuius te egonũ atq mopẽ
espe ⁊ si nõ admonerie intelligi
ponte destenderem ⁊ loqui aliquio
ni tb forsan ex mea tacit᷑itate
omplacras petitu nõ a te ses a
lettore uenia si quid qͣ more meñ
Aixero ⁊pondebo ad aliua mlta
eñ tam mepte ditꝭ ut quisquis
ua i̾sponsa digna dixert duperit
ip̃e mĩto uer uĩderi possit meptior

Expanded text:
uisquis es qui iacentem calamum et sopitum - ut ita dixerim - leonem importunis latratibus excitasti, iam senties aliud esse alienam famam prurienti lingua carpere, aliud propriam ratione defendere. instituitur: ubi me percutias habeo, ubi te reinfamis artifex? Profecto autem michi tecum non de opibus aut de imperio, sed de solo nomine pugna est, cuius te egenum atque inopem esse, etsi non admonearis, intelligis. sponte descenderem, et loqui aliquid tibi forsan ex mea taciturnitate complaceas, petita non a te sed a lectore venia siquid contra morem meum dixero, respondebo ad aliqua. Multa enim tam inepte dicis, ut quisquis ea responso digna duxerit, ipse merito videri pos
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rus euentũ suꝑbiũt nec rerum effectibur᷑ ed maui
uertorũ elegancia gloriantur. At ne quid a me hodie
habiu Ip̃m ego auddiant palam inquit est ut quisqs
q fieri Ses echo longius ꝙͣ destiuauerã metu calamũ
urgente prouectus sum. ut uero iam de suã medicum
non consilis sce elcquio pollentẽ uelut insidiatorem
uite setariũ aut uenificũ intare debes Et que ad salutẽ¬
corporis miris modis acoiuãt ppem benã ac letũ anm
habetosi tesi nes omnes sa tecum egrotanitem ecclesiã

Expanded text:
quamvis eventu superbiunt, nec rerum effectibus sed inani quamvis eventu superbiunt, nec rerum effectibus sed inani verborum elegantia gloriantur. 7 Ac nequid a me hodie habui, ipsum ergo audiant: «Palam» inquit, «est, ut quisque fieri». 8 Sed ego longius quam destinaveram, metu calamum urgente, provectus sum; ut vero iam desinam, medicum non consilio sed eloquio pollentem velut insidiatorem vite, sicarium aut veneficum vitare debescorporis miris modis adiuvant, spem bonam ac letum animum habeto, si te, si nos omnes, si tecum egrotantem Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
pmruis nratis et otper mic̃ta per mories acũt mecicoq fotian
hoiem o cndisse impiutas sũma est Horum turbam uelut mi¬
nucornn aciem clementissime pater intuere. Instruat te illuis
infausti epittrãmatis menioria instribi iutt̾̃ntir in sepultro
hoc sosum turba mẽdicorum perii. In etatem uram potissiie
corrupturos Sed quia iam sine medicis mime̾ nõ audemꝰ
siue quibus tamen inmuerabiles nationes forte melius
atꝙ salubrus unũt et populus conꝰ etate florentissiã
ecdem teste pluuo ultra cexcentos amnios iuxit unũ tibi
de uiultis dicte non doquencia sed sciencia et fide conspi¬
cuũ. Iam em̃ professionis sue ĩmemoros et indumentis
preprus ere ausi poctaru nemus et rethorum campũ
petunt. et quasi non curaturi sed persuasuri cuta nustiorũ
grabatulos mactus beatr desputant. atq ulis morietitus
xpocraticos nodos tulliano stamime promuscentes suustro

Expanded text:
periculis nostris et experimenta per mortes agunt, medicoque tantum periculis nostris et experimenta per mortes agunt, medicoque tantum hominem occidisse impunitas summa est». 4 Horum turbam velut inimicorum aciem, Clementissime Pater, intuere; instruat te illius infausti epygrammatis memoria inscribi iubentis in sepulcro hoc solum: «Turba medicorum perii». In etatem nostram potissime corrupturos’. 5 Sed quia iam sine medicis vivere non audemus, sine quibus tamen innumerabiles nationes forte melius atque salubrius vivunt et populus romanus etate florentissima, eodem teste Plinio, ultra sexcentesimum annum vixit, unum tibi de multis elige, non eloquentia sed scientia et fide conspicuum. 6 Iam enim professionis sue immemores et dumetis propriis exire ausi, poetarum nemus et rethorum campum petunt, et quasi non curaturi sed persuasuri, circa miserorum grabatulos magno boatu disputant; atque illis morientibus ypocraticos nodos tulliano stamine permiscentes, sinistro
Abbreviated transcription (Latin):
bris tue beatissime pater mũtiũs tremorẽ menibris meis
dicar illi de quo satrritus ait. fiet si lacrimas conspexit a mniti
et iterum si dixerit estuo sudat Sed illi pocius qui ut ait
salute fundata est Non ergo similatus est tromor. neq enm
alieno peritulo promoneor: sod proprio. Dñis qui de te pende¬
ose sermonẽ qui in diminas aures humano ore tansfũdit᷑
pauta tibi nñt a mino affusus et uenerabundris loquar
Rectum t̾uũ obsessum medicis scio. Hunit michi pͥma tuuẽdi
causa est dastordant em̃ de industria dum ꝓudet noui nuhil
asfeientem alteruus hesisse uestigne nec est dubiũ ut deghãler
ast psim  om̃s istoe faniã nonctate aliquia aucupantes aĩõs
stati nras negonati. et in hat iola arciũ euerde ut ered aurũq
se meditumm prositenti statim trodatur tum st peraculuare qͥ
uudo mendano manis Non tanien illidd intuemur adeo llã¬
du es pporanda pro se tuig dulcedo Nulla pretera lex que
piiuat institiã capitalem nullum exempsum indicte disrt

Expanded text:
issime Pater, tremorem membris meis dicar illi de quo Satyricus ait: flet, si lacrimas conspexit amici, et iterum: si dixerit ‘estuo’, sudat; sed illi potius qui, ut ait salute fundata est. 2 Non igitur simulatus est tremor; neque enim alieno periculo permoveor sed proprio; omnes qui de te pendeesse sermonem qui in divinas aures humano ore transfunditur, pauca tibi nunc animo affusus et venerabundus loquar. 3 Lectum tuum obsessum medicis scio; hinc prima michi timendi causa est. Discordant enim de industria, dum pudet novi nichil afferentem alterius hesisse vestigiis. «Nec est dubium» ut eleganter ait Plinius, «omnes istos famam novitate aliqua aucupantes animas statim nostras negotiari... et in hac sola artium evenire, ut cuicunque se medicum profitenti statim credatur, cum sit periculum in nullo mendacio maius; non tamen illud intuemur, adeo blanda est sperandi pro se cuique dulcedo. Nulla preterea lex que puniat inscitiam capitalem, nullum exemplum vindicte; discunt
Abbreviated transcription (Latin):
ualerent apud Indicem legatus ante bellum ꝑfectues
ulatus in pate. bello oppiessus In eoip̃o tumen tis ant¬
bus totus studio et amiuo tuus ad indicem sir ay
poleedogo ad parcutem loquer Seuodel

Expanded text:
am apud iudicem: legatus ante bellum profectus, relictus in pace, bello oppressus, in eo ipso non acerbus, totus animo et studio tuus. ad iudicem sic, sed ego apud parentem loquor: e
Abbreviated transcription (Latin):
spectares rum pro alicinue salute multi laborarent causaz apud te
esset uetesaris is qui te oraret sed ꝙ̃ illuis ꝓ quo oraret
Ituq trebiusti quidem multa tus itu multa ut michi bea¬
ills tum multa contedis Bed uideo tumor ut dixi apud
maxime quorum iust ssimũ dolorem uideas in petemdo
n e ligario conseruando multis quidem tugratĩ facies
necessariis tuis dud hor queso considera qͣnod solis prũ
fertissinos uires sabmes tibi probati ssmmos totã q agiũ
hoĩẽs aniaduerte omniũ misticiam ⁊ delorem hum tne bo¬
thi de quo non dubito quid exastrnes lacrimas squalorẽq
ipius et filii uides iid de fratribus dicum Rrcli
nsar puture nos de uniue cupite agere diu pro liga¬
iii tibi in cintate retinendi sunt aut tres e ciuitare
exterminandi Nam quodius exiliũ hiis est optatius
ꝙ̃ patria ꝙ̃ domus q̃ dn penates illo uno exulante
Si fraterne se pie si cum dolore fucĩt moueant
te horum lacrune moueat protas moncat ger manitas

Expanded text:
spectares, cum pro alicuius salute multi laborarent: causas apud te esset necessarius is qui te oraret, sed quam illius pro quo laboraret. itaque tribuis tu quidem tuis ita multa ut mihi beaulta concedas; sed video tamen apud maxime quorum iustissimum videas dolorem in petendo. in Q. Ligario conservando multis tu quidem gratum facies necessariis tuis, sed hoc, quaeso, considera, quod soles. possum fortissimos viros, Sabinos, tibi probatissimos, totumque agrum homines. animadverte horum omnium maestitiam et dolorem; huius T. Brocchi de quo non dubito quid existimes lacrimas squaloremque ipsius et fili vides. quid de fratribus dicam? noli, Caesar, putare de unius capite nos agere: aut tres Ligarii retinendi in civitate sunt aut tres ex civitate exterminandi. quodvis exsilium his est optatius quam patria, quam domus, quam di penates, illo uno exsulante. si fraterne, si pie, si cum dolore faciunt, moveant te horum lacrimae, moveat pietas, moveat germanitas
Abbreviated transcription (Latin):
mere fent penitet ad tlemenciam tuam cõfugio deli¬
r ueniam peto ut ignostas oro S̃ nemo nuperuit
arrogant si plimi suppliciteri ⁊u idem fer opem
que spom de diste din spandi ligario rausa nõ ht
nm michi apuo te louus sit enam pro altero depre
tui necessam uidi eni et cognouo quid maxime

Expanded text:
mere feci, paenitet; ad clementiam tuam confugio, delicti veniam peto, ut ignoscatur oro. si nemo impetravit, adroganter: si plurimi, tu idem fer opem qui spem dedisti. an sperandi de Ligario causa non erit, cum mihi apud te locus sit etiam pro altero deprectui necessarii. vidi enim et cognovi quid maxime
Abbreviated transcription (Latin):
est necesse. Uos dei bñficiũ
et complexionis ac nature sue
laudem usurpantes uideri uuil¬
tis illũ a mortius suscitasse.
et nũc tandem tñsacto ꝑicl̃o
ꝯcordatis. nõ in eleganti na-¬
fricie no si pater ille doctis.¬
sim ꝰ qui q uel ingeniõ ual
exꝑientia non dicam oĩa ut
tũ adulator sed młta cognoscit
ac ꝓuidet. discordare uos sen¬
serit p̃cipites ancipitis uio
duces abiciat sꝑirat atq ode¬
rit. Scd michi crode ne ꝗcq̃
rete iacitur añ oculos penato¬
rũ nouit ille mores ur̃os et
q̃ or ignoret alispto grauius
esso ꝑiculũ uitã suã nugis
uestris ꝙ̃ fragilẽ sine guber¬
naculo carinã pelago uentis¬
q ꝯmittere
uod ad me attiuet iracũ.

Expanded text:
est necesse! -; vos, Dei beneficium est necesse! -; vos, Dei beneficium et complexionis ac nature sue laudem usurpantes, videri vultis illum a mortuis suscitasse, et nunc tandem, transacto periculo, concordatis - non ineleganti vafritie -, ne, si pater ille doctissimus quique vel ingenio vel experientia, non dicam omnia, ut tu adulator, sed multa cognoscit ac previdet, discordare vos senserit, precipites ancipitis vie duces abiciat, spernat atque oderit. Sed michi crede: nequiquam rete iacitur ante oculos pennatorum. Novit ille mores vestros; quam quia ignoret aliquanto gravius esse periculum vitam suam nugis vestris, quam fragilem sine gubernaculo carinam pelago ventisque committere. Quod ad me attinet, iracu
Abbreviated transcription (Latin):
discordi et uario et ꝓrsus ni¬
certo. medicorũ iꝑio guber¬
nãtur. Nempe ꝙ in sãmi
pontificis nuꝑ cura dicis fuis¬
se concordes. Uide nõ dico no
mẽtiaris. id ciũ iaui uobis
cotidianũ atq uulgare est
scd ne maximus testibus ueri¬
tas uos ip̃a confundit. Concor¬
dastis forte postis ille qualuit.
qui qd nemo ne ipe quidẽ
dubitat mlto aute qualuiss
si tu saltẽ ꝑ totũ egritudiuis
sue tempꝰ. ni extreniis indio
litoribus habitasses. Os qd̃
ominan horrro sed licet ĩ mor¬
talis dei uicarius est tũ ip̃e mor¬
talis si ergo tũc nature debitũ
ꝑsoluisset quãta fuisset niter
uos et q̃ nidesasa discordia de
pulsu de hũoribus de die creti¬
co de fariuacis. Celũ ac terrã
dissonis clamioribus implessetis
caũi ĩpani egritudiuis ignorã¬
tes. ayseri qui sub aurilii nr̃i
fiducia egrotarit. xp̃us aut
ni cuiꝯ manu salus hõim fita
sibi quãtũ eclesie cru presidet

Expanded text:
discordi et vario et prorsus indiscordi et vario et prorsus incerto medicorum imperio gubernantur. Nempe, quod in summi pontificis nuper cura dicis fuisse concordes, vide, non dico ne mentiaris - id enim iam vobis quotidianum atque vulgare est -, sed ne maximis testibus veritas vos ipsa confundat. Concordastis, forte, postquam ille convaluit, qui - quod nemo, ne ipse quidem, dubitat - multo ante convaluisset, si tu saltem per totum egritudinis sue tempus in extremis Indie litoribus habitasses. O si - quod ominari horreo; sed, licet immortalis Dei vicarius, est tamen ipse mortalis - si ergo tunc nature debitum persolvisset, quanta fuisset inter vos et quam indecisa discordia de pulsu, de humoribus, de die cretico, de farmacis! Celum ac terram dissonis clamoribus implessetis, causam ipsam egritudinis ignorantes. Miseri qui sub auxilii vestri fidutia egrotant! Cristus autem, in cuius manu salus hominum sitsibi, quantum Ecclesie, cui presidet,
Abbreviated transcription (Latin):
uias. quibꝰ uic nodabilẽ uori
laqueu tentas abrũꝑe. palpi¬
taudo dixisti me forsan tui
nõĩs ñudia tactũ illud scͥpsisse
quo tibi gregiq tuo famã
criperẽ ego ne tibi tinser ĩ¬
iudeam. absit. auertat deus.
Qui enĩ mifero ĩuidet necesse
est sit ip̃e miserrima Ego
tibi nomẽ criꝑe rtt᷑ar ni glo¬
rio. ꝓcul ab hoc ꝑiculo es. Iro
potes toto securus orbe terrarĩ
qͦs ad fame iacturã actinet
cantabis uacuus corã latrone
uiator. Erit qui forte nares
amputet. oculos effodiat. fa¬
nĩã tibi nullus cripiet quã nõ
habes
uid aũt intollerabiliꝰ hoĩe
insolenti qui ubi pudo¬
rem semel abiecerit quic quid
dixeris negabit. Magna me.¬
retricie fr̃ontis impudẽtia est.
negas ecce medicos discorda¬
ro  que publica totius hũam
grneris est q̃rcla. utiuã tũ
ita sit malun me esse mẽtitũ
ꝙ q hac ni re mẽtitus esse nõ
possini. Cetrriõ saluis õibus er¬
rasse maluerim q me ueridico
ꝑulitari tot hõnu nulia qui

Expanded text:
ias, quibus inenodabilem veri laqueum tentas abrumpere, palpitando dixisti: me, forsan tui nominis invidia tactum, illud scripsisse, quo tibi gregique tuo famam eriperem. Ego ne tibi miser invideam? Absit! avertat Deus! Qui enim misero invidet, necesse est sit ipse miserrimus. Ego tibi nomen eripere nitar, inglorie? Procul ab hoc periculo es; ire potes toto securus orbe terrarum: quod ad fame iacturam attinet cantabis vacuus coram latrone viator. Erit qui forte nares amputet, oculos effodiat: famam tibi nullus eripiet quam non habes. Quid autem intolerabilius homine insolenti, qui, ubi pudorem semel abiecerit, quicquid dixeris negabit? Magna meretricie frontis impudentia est! Negas ecce medicos discordare, que publica totius humanis generis est querela. Utinam tamen ita sit! Malim me esse mentitum, quanquam hac in re mentitus esse non possim; ceterum, salvis omnibus, errasse maluerim, quam, me veridico, periclitari tot hominum milia, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tanto diserimine et piculo cuus refolleꝰ ⁊ coarguere mãn
mendanũ Et si esset alituius eme certe nõ esset qui in
eadem causa ⁊ fortuna fuisset sed tñ aliud est errare
cesarem nolle ailiũd nolle nusereri Tum dices cane iosar
credas fuit in affrrca ligariue tulit arma cont᷑ se Nant
postrolatõ tuterorus her ut opinor fuit uelle se de o liga
iii dicere Non dubito quin ãnuratus sie uel quod de¬
mello alio quisq̃ uel q ie qui in eadem rausa fuisset uol
quaduam nom steleris afferret scclus tu illus uocas

Expanded text:
s refellere et coarguere nostrum mendacium, et, si esset alicuius, eius certe non esset qui in eadem causa et fortuna fuisset. sed tamen aliud est errare Caesarem nolle, aliud est nolle misereri. tum diceres: Caesar, cave credas: fuit in Africa, tulit arma contra te. nunc postulatio Tuberonis haec, ut opinor, fuit, velle se de Q. Ligari scelere dicere. non dubito quin admiratus sis, vel quod nullo de alio quisquam, vel quod is qui in eadem causa fuisset, vel quidnam novi sceleris adferret. scelus tu illud vocas
Abbreviated transcription (Latin):
atq uirtute hanbal in affrrcã Redire Atq ytalia discedere
cractus ẽ Orcetur alt̾ exiia laude affricanꝰ qui duas or̃bos
huic imꝑio infestissiãs cartagurẽ nimãciam q deleuit heãte
bir egoegns paulus ille cuiꝰ currũ Rexpotẽtissimꝰ quãd et
noblissimꝰ ꝑsas hone stauit Sic er̃na głiã marius qͥ bis ytaliã
nggene aut opp̾ssi ẜmut̃ aut Recepti bene ficio se obligatos
putant Quiautꝰ ex nũo cuuũ demẽtia aliq de puati hostes
ou csherce nec bemficio placeꝰ possis Ceuare nichi cudpditit
cuubus etñ belũ susceptũ eẽ bideo I ego bro bonoreq omi

Expanded text:
redire atque Italia decedere coactus est, ornetur alter eximia laude Africanus qui duas urbis huic imperio infestissimas Karthaginem Numantiamque delevit, habeatur vir egregius Paulus ille cuius currum rex potentissimus quondam et nobilissimus Perses honestavit, sit aeterna gloria Marius qui bis Italiam nigenae aut oppressi serviunt aut recepti beneficio se obligatos putant, qui autem ex numero civium dementia aliqua depravati hostes vi coercere nec beneficio placare possis. qua re mihi cum perditis civibus aeternum bellum susceptum esse video
Abbreviated transcription (Latin):
cũ esset ita Rñsumm cedes incendia nt̾itũq Rei. p. comꝑari
et ea aꝑditis cunb que tũ ꝓpt̾ magitudĩe scele rũ nõnullis
e dibilia uidebant᷑ ea nõ mͦ cogitata a ne farus ciib um̾i etꝰ
suscepta eẽ sensistis Illud uõ nõne ita pñs e̾ ut mitu pouis
optum maxnimi st̃m̃ etẽ bideatur ut cũ hodieruo die mane ꝑ¬
ferrdaneo Iusse. et couienstetreors Iudices nr edem concndie du¬
onm̃ cogitata alustrata et pateftã sidistio quo e marbue su
mar agnes inferre conati Quib ego si ne estesst eneti
Ile capitolũ ille het templa ille cucta srbem fele uos estr

Expanded text:
ari, et ea per civis, quae tum propter magnitudinem scelerum non nullis incredibilia videbantur, ea non modo cogitata a nefariis civibus verum etiam suscepta esse sensistis. illud vero nonne ita praesens est ut nutu Iovis optimi maximi factum esse videatur, ut, cum hodierno die mane forum meo iussu et coniurati et eorum indices in aedem Concordiae duomnium cogitata inlustrata et patefacta vidistis. quo etiam maiore sunt ios ignis inferre conati. quibus ego si me restitisse ille Cap
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ẜtum qui nos nõ pugnãdo s tacendo suꝑare potuerũt Qͣobrẽ
quirites quõ ad oiã pulunaria supplicatio dec̾ta ẽ celebratote
illos dies ꝯ ꝯuigibz ac libis ur̃is Nain multi sepe honores
Exepti em̃ estis ex crudelissiõ ac inẜmo int̾itu et exepti sñ
rede sine sague sine exc̃̾citu sine Qmcacoe Cogati qr ono
togato duce et iꝑatore uicistis. Et em̃ Recordanũ quibite
ooꝰs cuules Dissẽtiones nõ solud eas quas aud stro s eas quas
corꝑin et cunũ sangiẽ Redũdait unꝑauit postea ena

Expanded text:
tim qui nos non pugnando sed tacendo superare potuerunt? quam ob rem, Quirites, quoniam ad omnia pulvinaria supplicatio decreta est, celebratote illos dies cum coniugibus ac liberis vestris. nam multi saepe honores erepti enim estis ex crudelissimo ac miserrimo interitu, erepti sine caede, sine sanguine, sine exercitu, sine dimicatione; togati me uno togato duce et imperatore vicistis. etenim recordamini, Quirites, omnis civilis dissensiones, non solum eas quas audistis sed eas quas corporum et civium sanguine redundavit. superavit postea Cinna
Abbreviated transcription (Latin):
R. honestissi atq optĩ biri cetĩq portissimi s cuies qͥ ẽꝯstant
senatũ quoꝵ tu et freꝙ̃tiã uide̾ et studia ꝓspiceꝰ et uoces
paulo añ exandire potuisti Cenoꝵ ego uix abste iã diu ma¬
nus ac tela ꝯtineo eosd̃ facile adducã ut q̃ hec te bastare
loquor te ut ulla Res fuãgat cu ut umꝙ̃ te corrigas tu
ut ullã fugã meditere tu ut ullũ exĩliũ cogites. utiã
tibi istã me̾tẽ dii ĩmortales darent. cam et si uides si
mea uoce ꝑt̾ritus ire in exiliũ añi induxeris ꝙ̃ta tẽpestas
Iuindie nobis si niunis in pñs tp̃s Recenti mẽoria sceler
cuor at inpostitatẽ impedeat / S ẽ tanti dũ iͦ tua ista sit

Expanded text:
Romani, honestissimi atque optimi viri, ceterique fortissimi cives qui circumstant Romani, honestissimi atque optimi viri, ceterique fortissimi cives qui circumstant senatum, quorum tu et frequentiam videre et studia perspicere et voces paulo ante exaudire potuisti. quorum ego vix abs te iam diu manus ac tela contineo, eosdem facile adducam ut te haec quae vastare loquor? te ut ulla res frangat, tu ut umquam te corrigas, tu ut ullam fugam meditere, tu ut ullum exsilium cogites? Vtinam tibi istam mentem di immortales duint! tametsi video, si mea voce perterritus ire in exsilium animum induxeris, quanta tempestas invidiae nobis, si minus in praesens tempus recenti memoria scelerum tuorum, at in posteritatem impendeat. sed est tanti, dum modo tua ista sit