comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ respondet plebs habemꝰ ad dñm: ammo¬
neatur nichil aliud se. quam dñm cogitare
debere. Ctudatur cõtra aduersarium pectus:
⁊ soli dõ pateat: nec ad se hostẽ dĩ. tempore
oracionis adire patiatur. Obrepit enĩ fre-¬
quent & penitrat: et fubtilit̃ fallens. p̃ces
nrãs adõ auocat. ut aliud habeamꝰ in corde.¬
ineptis cogitacionibus & ꝓphanis. cũ dñm dep̃¬
caris: quasi sit aliud quod magis debeas cogi¬
tare: quam quod cum dõ loqueris: Quomodo
audiri te adõ postulał.cum te ipse nõ audias:
Uis eẽ. dm̃ memorem tui cũ rogas: qͣndo tu¬
ipse memor tui nõ sis: hoc est ab hoste in to-¬
tum ñ cauere.hoc est qͣndo oras dñm maiesta¬
tem dĩ. negligẽtiam oracionis offendẽ: hoc
est uigilare ocłis ⁊ corde dormire. cũ debeat
xp̃ianus. ⁊ cũ dormit ocłis corde ingilare.
siẽ scͥptũ est exꝑsona eccłie loquentis in can¬
tico canticoꝵ. Ego dormio. ⁊ cormeũ ingilat.

Expanded text:
dum respondet plebs: habemus ad Dominum, admodum respondet plebs: habemus ad Dominum, admoneatur nihil aliud se quam Dominum cogitare debere. cludatur contra aduersarium pectus et soli Deo pateat nec ad se adire hostem Dei tempore orationis patiatur. obrepit enim frequenter et penetrat et subtiliter fallens preces nostras a Deo auocat, ut aliud habeamus in corde,ineptis cogitationibus et profanis, cum Dominum deprecaris, quasi sit aliud quod magis debeas cogitare quam quod cum Deo loqueris. quomodo audiri te a Deo postulas, cum te ipse non audias? uis esse Dominum memorem tui cum rogas, quando tui memor ipse non sis ? hoc est ab hoste in totum non cauere, hoc est, quando oras Deum, maiestatem Dei neglegentia orationis offendere, hoc est uigilare oculis et corde dormire, cum debeat christianus et cum dormit oculis corde uigilare, sicut scriptum est ex persona ecclesiae loquentis in Cantico cantiorum: ego dormio et cor meum uigilat.
Abbreviated transcription (Latin):
cum: ego aũt̃ rogaui ꝓte ne defitiat fides
tua. Et postinodũ pro omĩb patrẽ dep̃ca
me.ut om̃s unum sint sic̃ tu pat̾ inme et
ego in te: ut et ipsim nob̃ sint. Magna diũ¬
ꝓpt̃ salutem nr̃am benignitas parit̃ & pietas:
ut nõ contentꝰ quod nos sanguine suo redi-¬
tis autẽ desidium uidete quod fuerit: ut
quomͦ unũ st̃ pat̾ et filius. sic et nos in ipsa
unitate maneamꝰ ut hinc qͦ possit intelli¬
gi qͣntũ delinqͣt. qui unitatẽ scindit ⁊ pacẽ.
cũ ꝑ hoc ⁊ rogauerit dñs uolens scilicet ple-¬
bemsuam unire: cũ sciret ad regnũ dĩ dis¬
cordiam ñ uenire. Qndo autẽ stamꝰ ad oracio¬
nem fr̃s dilectissimi: uigilare & incumb̾e
ad p̃ces toto corde debemus. Cogitacio omĩs
carnalis ⁊ scłaris abscedat: ne quicꝗͣ tunc
animꝰ quã id solũ cogitet. quod p̃catur. Idõ
⁊ facerdos ante oracionẽ p̃fatione p̃missa.
parat frm m̃tes dicẽdo sursum corda. ut

Expanded text:
cum. Ego autem rogavi pro te, ne deficiat fides cum. Ego autem rogavi pro te, ne deficiat fides tua . Et postmodum prome, ut omnes unum sint, sicut et tu pater in me et ego in te, ut et ipsi in nobis sint. magna Dei propter salutem nostram benignitas pariter et pietas, ut non contentus quod nos sanguine suo reditis autem desiderium uidete quod fuerit, ut quomodo unum sunt pater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus: ut hinc quoque possit intellegi quantum delinquat qui unitatem scindit et pacem, cum pro hoc et rogauerit Dominus uolens scilicet plebem suam uiuere, cum sciret ad regnum Dei discordiam non uenire. Quando autem stamus ad orationem, fratres dilectissimi, inuigilare et incumbere ad preces toto corde debemus. cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat nec quicquam animus quam id solum cogitet quod precatur. ideo et sacerdos ante orationem i praefatione praemissa parat fratrum mentes dicendo: susum corda, ut
Abbreviated transcription (Latin):
huic. Diliges ꝓximum tuũ: tanquamte.
In his duob p̃ceptis: tota lex pendet ⁊ ꝓpħȩ.
Et it̾m. Quecũq uolueritis ut faciant uob̃
homines bona: ita ⁊ uos facite illis. hȩc est enĩ
lex ⁊ ꝓpħȩ. Nec uerb tantũ s et factis dñs
orare nos docuit: ipse orans frequent̃ & dep̃¬
cans. & qͥd nos facere oport̾et exempli fu cõ¬
testacione demonstrans fic̃ scriptum est. ip¬
se aũ fuit secedens in solitudine. ⁊ adorans.
Et tt̾m. Eaiiit inmontẽ orare: & fuit ꝑnoctãs
in orationẽ dĩ. Qđ si ille orabat qͥ sine pecca
to erat: qͣntomagis peccatores oportet orare :
Et si ille ꝑtotam noctẽ iugit̾ uigilans. cõti¬
nuis p̃cib orabat: qͣnto nos magis in frequen¬
tanda oracione. debentus nocte uigilare. Ora-¬
bat autẽ dñs ⁊ rogabat non ꝓse. quid tnĩ ꝓ se
innocens p̃caretur: S ꝓdelictis nr̃is: ficut¬
⁊ ipse declarat. cũ dicit ad petrũ. Ecce fatha¬
nas postulauit ut uos ueraret quomͦ triti¬

Expanded text:
iliges proximum tuum sicut te: in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. Et iterum, Quaecumque volueritis ut faciant vobis homines bona, ita et vos facite illis: haec enim lex et prophetae. Nec verbis tantum sed factis Dominus orare nos docuit, ipse orans frequenter et deprecans et quid nos facere oporteret exempli sui contestatione demonstrans, sicut scriptum est: Ipse autem fuit recedens in solitudines et adorans; et iterum: Exivit in montem orare, et fuit pernoctans in oratione Dei. Quod si ille orabat qui sine peto erat, quanto magis peccatores oportet orare? Et si ille per totam noctem jugiter vigilans continuis precibus orabat, quanto nos magis in frequentanda oratione debemus nocte vigilare? XXX. Orabat autem Dominus et rogabat, non pro se, quid enim pro se innocens precaretur? sed pro delictis nostris, sicut et ipse declarat, cum dicit ad Petrum: Ecce Satanas postulavit ut vos vexaret quomodo triti
Abbreviated transcription (Latin):
noctibꝰ dies est. Quãdo enĩ sie lumine est.
cui lum̃ incorde est: Aut qͣndo sol ei et dies
hoc est in lumine sẽꝑ sumꝰ. nec noctib ab
oratione cessemus. Sic anna uidua. sine int̃¬
missione rogans. semꝑ ⁊ uigilans ꝑseuera¬
bat in ꝓmtrendo dõ: sic̃ in euͣgłio scͥptum
est. Non recetebat inqͥt de templo: ieuiniis
⁊ oracionib seruiens nocte ⁊ die. uid̾int uł
gentiles quinecdum illuminati ft̃. uł iudes
Nos fr̃s dilectissimi. qui in drũ luce sẽꝑsumꝰ:
qui meminimꝰ ⁊ tenemus. qͥd eẽ. accepta gr̃a
cȩꝑimus: computemꝰ noctem ꝓ die: ambu-¬
lare nos credamꝰ semꝑ inlumine: nõ impe.¬
diam᷑ a tenebͥs. quas euasimus. Nulla sint
horis nocturnis p̃cum dampna: nulla oraci.¬
onũ pigra et ignaua dispendia. Per dĩ indul¬
gentiam recreati sp̃ualit̃ & renati: imitem᷑
quod futuri sumus. Habituri in regno sine
int̾̃uentu noctis solum diem: sic nocte qͣsi

Expanded text:
noctibus dies est. Quando enim sine lumine est noctibus dies est. Quando enim sine lumine est cui lumen in corde est? aut quando sol ei et dies hoc est in lumine, semper sumus, nec noctibus ab oratione cessemus. Sic Anna vidua sine intermissione rogans semper et vigilans perseverabat in promerendo Deo, sicut in Evangelio scriptum est: Non recedebat, inquit, de templo, jejuniis et orationibus serviens nocte ac die . Viderint vel gentiles, qui necdum illuminati sunt, vel JudaNos, fratres dilectissimi, qui in Domini luce semper sumus, qui meminimus et tenemus quid esse accepta gratia coeperimus, computemus noctem pro die. Ambulare nos credamus semper in lumine, non impediamur a tenebris quas evasimus. Nulla sint horis nocturnis precum damna, nulla orationum pigra et ignava dispendia. Per Dei indulgentiam recreati 216 spiritaliter et renati, imitemur quod futuri sumus. Habituri in regno sine interventu noctis solum diem, sic nocte quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Recedente itẽ sole. ac die cesfante. necessario
rursum orandum est. Nam quia sol uerus
oramꝰ ⁊ petimus. ut fuꝑ nos lux denuo ueni¬
at. xp̃i p̃camur aduentũ: lucis ȩc̃ne glam
runt ȩdificantes. hic factus est in caput an¬
guli: a dño factus est istȩ. & est ad mirabił
in ocłis nr̃is. Iste est diesquẽ fecit dñs: am¬
bulemus &e iocundem᷑ in eo. Item quod sol
appellatꝰ fit: malachin ꝓpħa testatur dicẽs.
uob̃ autẽ qui timetis nom̃ dñi orietur sol
iusticiȩ: & in alis eius curatio est. Quod si
in scͥpturis scĩs soluerus. ⁊ dies uerus est ap̃e:
hora nulla axp̃tanis excipit᷑. quo minꝰ fre¬
quent̃ ac semꝑ ds̃ debeat adorari: ut qui n
xp̃o hoc ẽ. in sole uͦ &e in die uero sumꝰ. insista¬
mus ꝑ totũ diem p̃cib & oremus. Et quãdo
mundi lege decurrens. aucib alternis noce
resoluta fucceditꝰ.: nullum de noct᷑nis tenebͥs
eẽ. orantibꝰ dampnũ potest. qr filiis lucis et

Expanded text:
Recedente item sole ac die cessante necessario rursus orandum est: nam, quia Christus oramus et petimus ut super nos lux denuo ueniat, Christi precamur aduentum lucis aeternae gratiam runt aedificantes hic factus est in caput anguli. a Domino factus est iste et est in oculis nostris. Iste est dies quem fecit Dominus, ambulemus et jucundemur in eo . Item, quod sol appellatus sit Malachias propheta testatur dicens: Vobis autem qui timetis nomen Domini, orietur sol justitiae, et in alis ejus curatio est . Quod si in Scripturis sanctis sol verus et dies verus est Christus, hora nulla a Christianis excipitur quominus frequenter ac semper Deus debeat adorari; ut qui in Christo, hoc est in sole et in die vero, sumus, insistamus per totum diem precibus et oremus, et quando mundi lege decurrens vicibus alternis nox revoluta succedit, nullum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum potest, quia filiis lucis et in
Abbreviated transcription (Latin):
magistri sui renuntians om̃ib diurnum
debet eybum pecere: nec in longũ desidii¬
sui peticionẽ extende. ipso u̾m dño p̃scri¬
bente ⁊ dicẽte. Nolite merastinũ cogitare.
Crastiꝰ enĩ dies: ipse cogitabit sibi. Sufficit
dici malicia sua. Merito gͦ xp̃i discipłs. uic¬
tum sibi in diem postulat. qui de crastino
cogitare ꝓhibetur: qͥa & contrarium sibi
fit ⁊ repugnans. ut queramꝰ in scło diu
iuuere. qui petimus regnum dĩ uelociter
aduenire. Sic et beatus apłs monet: formans
& corroborans spei nr̃e. ac fidei unitatem.
Nichil inqͥt intulimꝰ in hunc mundũ: uerũ
neq auferre quid possumus: habentes itaq

Expanded text:
magistri sui uocem renuntians omnibus, diurnum magistri sui uocem renuntians omnibus, diurnum debet cibum petere nec in longum desideria petitionis extendere ipso iterum Domino praescribente et dicente: nolite in crastinum cogitare: crastinus enim dies ipse cogitabit sibi. sufficit diei malitia sua. merito ergo Christi discipulus uictum sibi in diem postulat qui de crastino cogitare prohibetur, quia et contrarium sibi fit et repugnans, ut quaeramus in saeculo diu uiuere qui petimus regnum Dei uelociter aduenire. sic et beatus apostolus monet formans et corroborans spei nostrae ac fidei firmitatem. nihil, inquit, intulimus in hunc mundum, uerum nec auferre possumus. ha
Abbreviated transcription (Latin):
pane: uuiet in ȩt̃num. Panẽ autẽ quẽ ego
dedo: caro mea est pro scłi uita. Qtrando gͦ
dicit in et̾̃num innuere. siqͥs ederit de eius
pane. ut manifestũ ẽ. eos uiuere. qͥ corpus
eius attingunt. & eucharistiam uire cõ-¬
municationis accipiunt: ita cõtra timen¬
dum est & orandũ. nedũ qͥs abstentꝰ sepa¬
ratur a xp̃i corpore. remaneat d salute: com¬
minante ipso ⁊ dicẽte. Nisi ederitis carnem
filii hominis et bib̃itis sanguinem eius. non
habebitis uitam in uob̃. Et idõ panem nr̃m
id est. xp̃m dari nob̃ quotidie pecimus: ut qͥ
in xp̃o manemꝰ ⁊ uiuimꝰ. a scĩficatione et
corpore eiꝰ nõ recedamus. Potest uͦ ⁊ sic in¬
telligi. ut qui scło renuntiauimꝰ ⁊ diuittas
eius ÷ pomꝑas fidei gr̃a sp̃italis abietimus:
cibum nob̾ tantũ petamꝰ ⁊ uictum: qͣndo
instruat dñs ⁊ dicat. qui nõ renuntiauerit
om̃ib quł st̃ euis: nõ potest ĩs discipłs ẽẽ:

Expanded text:
pane, uiuet in aeternum. panem autem quem ego pane, uiuet in aeternum. panem autem quem ego dedero caro mea est pro saeculi uita. quando ergo dicit in aeternum uiuere si qui ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in Christo manemus et uiuimus a sanctificatione eius et corpore non recedamus. Potest uero et sic intellegi, ut qui saeculo renuntiauimus et diuitias eius et pompas fide gratiae spiritalis abiecimus cibum nobis tantum petamus et uictum, quando instruat Dominus et dicat: qui non renuntiat omnibus quae sunt eius, non potest meus discipulus esse.
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut eẽmus decęlo. ita et in t̾ra. hoc est in
illis credentib fiat uoluntas di. ut qui ad¬
huc sunt prima natiuitate t̾reni: incipiat̃
ẽẽ. celestes. ex aqͣ ⁊ sp̃u nati. P rocedente ora¬
tione: postulamꝰ: ⁊ dicimus. Panẽ nr̃m cotidi
anunda nob hodie. Quod potest spũaliter
utilitate druina ꝓficit ad salutẽ. Nã panis
uite xp̃e est.⁊ panis hic om̃ium nõ est s
nr est. Et. quomodo dicimus pat̾ nr̃. quia
intelligentiũ ⁊ credentiũ pat̾ est: sic & panẽ
nr̃m uocamꝰ. quia xp̃c eoꝵ qui corpus ettis
contingius panis est. Hunc aũt panẽ dari
nobis cotidie postulamus. ne qui in xp̃o su-¬
mus. et eutharistiam cotidie ad cibũ falutis
accipimꝰ int̾cedente aliqͦ grauiore delicto.
dum abstenti.⁊ nõ cominunicantes a cȩlesti
pane ꝓhibentur: a xp̃i corpore separemur.
ipso p̃dicante & monente. Egosum panis
uite: qui de cęlo descẽdi. Siqͥs ederit de hoc

Expanded text:
est ut essemus e caelo, ita et in terra hoc est in est ut essemus e caelo, ita et in terra hoc est in illis credere nolentibus fiat uoluntas Dei, ut qui adhuc sunt prima natiuitate terreni incipiant esse caelestes ex aqua et spiritu nati. Procedente oratioanum da nobis hodie; quod potest spiritualiter utiliter proficit ad salutem. Nam us est; et panis hic omnium non est, sed noster est. Et quomodo dicimus Pater noster, quia intelligentium et credentium pater est, sic et panem nostrum uocamus, quia Christus eorum qui corpus eius contingimus panis est. hunc autem panem dari nobis cottidie postulamus, ne qui in Christo sumus et eucharistiam eius cottidie ad cibum salutis accipimus intercedente aliquo grauiore delicto, dum abstenti et non communicantes a caelesti pane prohibemur, a Christi corpore separemur ipso praedicante et dicente: ego sum panis uitae qui de caelo descendi. si qui ederit de meo
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. F ructus aũ sp̃s est. Karitas gaudium.
pax. magnanimitas. fides. mansuetudo. cõ¬
tinẽtia: castitas. Et idcirco cotidianis inmo
cõtinuis oracionibꝰ hoc p̃camur: ut incȩlo
⁊ in t̾ra uoluntatẽ cuca nos dĩ fieri: quia
hȩc est uoluntas dĩ. ut t̾rena cȩlestibꝰ cedant:
sp̃ualia ⁊ diuina p̃ualeant. P otest &e fic in¬
telligi fr̃s dilectissimi ut qm̃ mandat & mo¬
net ds̃ etiã inimicos diligere. ⁊ ꝓhis quoq
qͥ nos ꝑsecunt᷑ orare: petamus ce ꝓ ilis qui
adhue t̾reni sunt. et necdum cȩlestes eẽ. ce¬
ꝑunt: ut et circa illos uoluntas dĩ fiat. quã
xp̃c hominẽ conseruando. &e redintegrando
celo: merito et nos qui eẽ. debemꝰ dõ patri
fimiles. qͥ solem sitũ oriri facit suꝑ bonos et
malos. ⁊ pluit suꝑ tustos &e iniustos: sic xp̃o
monente oramus ⁊ petimus. ut p̃cem pro
omĩum falute factamus: ut quomͦ in cȩlo.
idest in nob̃ ꝑfidẽ nr̃am uoluntas dĩ facta

Expanded text:
bunt. fructus autem spiritus est caritas, gaudium, bunt. fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, magnanimitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas. et idcirco cottidianis immo continuis orationibus hoc precamur et in caelo et in terra uoluntatem circa nos Dei fieri: quia haec est uoluntas Dei ut terrena caelestibus cedant, spiritalia et diuina praeualeant. Potest et sic intellegi, fratres dilectissimi, ut quoniam mandat et monet Dominus etiam inimicos diligere et pro his quoque qui nos persecuntur orare, petamus et pro illis qui adhuc terra sunt et necdum caelestes esse coeperunt, ut et circa illos uoluntas Dei fiat quam Christus hominem conseruando et redintegrando coelo; merito et nos qui esse debemus Patri Deo similes, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos, sic Christo monente oramus et petimus, ut precem pro omnium salute faciamus, ut quomodo in caelo id est in nobis per fidem nostram uoluntas Dei facta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in utroq idest &e corpore et spĩr ut dĩ uo¬
luntas fiat orantus. E st enĩ int̾ carnẽ ⁊ spm̃
colluctatio. & discordantib aduersum se
inuicẽ quotidiana congressio: ut nõ quȩ uo¬
lumus ipsa faciamus. dum sp̃i cȩlestra ⁊ di¬
uina querit: caro t̾rena & scłaria cõcupiseit.
Et idõ petimus impense int̾ duo ista. opȩ. &
auxilio dĩ concordiam fieri⁊ ut dum ⁊ spũ et
carne uoluntas dĩ gerit᷑. quȩ ꝑ eum renata
est. anima seruetur. Quod aꝑte atq manifeste
apłs paulus. fua uoce declarat. Caro inquit cõ¬
hȩc enĩ inuieẽ aditerfantur fibr: ut nõ quȩ
uultis illa faciatis. Manifesta aũ sunt: facta
carnis. Quȩ st̃. adulterta. fornicationes. immũ¬
ditiȩ. spurcitiȩ. ydolatriȩ. ueneficia. homiei
siones. hereses. inuidiȩ. hebrietates. comessati¬
ones. & his similia. quȩ p̃dico uob̃ ficcit p̃dixi.¬
qm̃ qui talia agunt regitum dĩ nõ poffide¬

Expanded text:
et in utroque id est et corpore et spiritu ut Dei uoet in utroque id est et corpore et spiritu ut Dei uoluntas fiat oramus. est enim inter carnem et spiritum conluctatio et discordantibus aduersum se inuicem cottidiana congressio, ut non quae uolumus ipsa faciamus, dum spiritus caelestia et diuina quaerit, caro terrena et saecularia concupiscit. et ideo petimus inter duo ista ope et auxilio Dei concordiam fieri, ut dum et in spiritu et in carne uoluntas Dei geritur, quae per eum renata est anima seruetur. quod aperte adque manifeste apostolus Paulus sua uoce declarat, caro, inquit, conHaec enim invicem adversantur sibi, ut non quae vultis ipsa faciatis. Manifesta sunt autem facta carnis; quae sunt, adulteria, fornicationes, immunditiae, spurcitiae, idololatriae, veneficia, homicidsiones, haereses, invidiae, ebrietates, comessationes, et his similia. Quae praedico, quia  qui talia agunt regnum Dei non posside
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c &e docuit et fecit. Humilitas in cõuerfatio.¬
ne. stabilitas in fide: uerecundia in uerb̾: in fac¬
tis iusticia. in oꝑib miscdĩa: in moribꝰ disciplina.
inturiã facere. nõ nosse. ⁊ factam posse tołare:
cũ frĩb pacẽ tenere. dm̃ toto corde diligere:
amare in illo quod pat̾ est. timere qͦd ds̃ est.
xp̃o nichil om̃ino p̃ponere. quia nec nob̾ ille
herere. cruci erus fortit̃ ac fident̃ ad fistere. qͣn¬
do de eius nomine oe honore certamen est:
exib̾e in sermone constanciã qua confitem᷑:
in questione fidutiã qua cõgredim᷑. in morte
pacientiã qua coronamur. hoc est coheredẽ
xp̃i uelle ẽẽ. hoc est p̃ceptum dĩ facere: hoc
est uoluntatẽ patris implere. F ieri aũ peti¬
mus uoluntatẽ dĩ. ut in cęlo ⁊ in terra: qͦd
utrũq ad cõsummationẽ nr̃ȩ incolumitatis
ꝑtinet &e salutis. Nã cum corpus e terra. et
spm possideamꝰ ecelo: ipsi t̾ra &e cȩlum sumꝰ:

Expanded text:
et fecit et docuit. humilitas in conuersatione, stabilitas in fide, uerecundia in uerbis, in factis iustitia, in operibus misericordia, in moribus disciplina, iniuriam facere non nosse et factam posse tolerare, cum fratribus pacem tenere, Dominum toto corde diligere, amare in illo quod pater est, timere quod Deus est, Christo nihil omnino . praeponere, quia nec nobis quicer adhaerere, cruci eius fortiter ac fidenter adsistere, quando de eius nomine et honore certamen est, exhibere in sermone constantiam qua confitemur, in quaestione fiduciam qua congredimur, in morte patientiam qua coronamur: hoc est coheredem Christi uelle esse, hoc est praeceptum Dei facere, hoc est uoluntatem patris inplere. Fieri autem petimus uoluntatem Dei in caelo et in terra: quod utrumque ad consummationem nostrae incolumitatis pertinet et salum possideamus e caelo, ipsi terra et caelum sumus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ patrẽ dicimꝰ quasi filii dĩ agere debemꝰ.
ut quomͦ nos nob placemꝰ de dõ patre: sic
sibi placeat ⁊ ille de nobis. Conuersemur qͣsi
qui clarificant me. ctartficabo: & qͥ me sꝑnit
sꝑnetur. Beatus quoq apłs: in epła fua posu¬

Expanded text:
patrem Deum dicimus, quasi filii Dei agere debemus, patrem Deum dicimus, quasi filii Dei agere debemus, ut, quomodo nos nobis placemus de Deo patre, sit sibi placeat et ille de nobis. Conversemur quasi qui clarificant me clarificabo, et qui me spernit spernetur . Beatus quoque Apostolus in Epistola su
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit:⁊ popłs me nõ intellerit. Uegens pec¬
catria. popłs plenꝰ peccatis. semenneqͣm. filii
scelerati. deli quistis dr̃m: et in indignationẽ
misistis illũ scm isrł. In quoꝵ exprobrationẽ
cȩpit. ⁊ iudeoꝵ qͥ eum reliquert̃ ẽẽ. desiit. Nec
peccator popłs potest eẽ. filius. s qͥb ẜ̃missa
peccatoꝵ dat᷑. eis filioꝵ nom̃ ascribitur. eis et¬
ȩt̃nitas reꝓmittit᷑. dño ipso dicente. Omĩs qͥ
facit peccatũ: seruus est peccati. Seruus aũt
nõ manet in domo in et̃num: filiꝰ manet in
ȩt̃num. Quanta aũt dñi indulgetitia. qͣnta curta
nos dignationis eius et bonitatis ub̃tas: qui¬
sic nos uoluerit oracionẽ cȩlebrare incõspec¬
tu dĩ. ut dm̃ patrẽ uocemꝰ et ut est. xp̃c dĩ filiꝰ.
sic et nos dĩ filios nuncupemus. Quod nom̃
nemo nr̃m in oratione audet attingere: nifi
ipse noħ fic ꝑmifiss orare. Meminisse itaq
fĩs dilectissimi ce scire debemꝰ: quia quando

Expanded text:
opulus meus me non intellexit. Vae! gens peccatrix, populus plenus peccatis, semen nequam, filii scelesti. Dereliquistis Dominum, et in indignationem misistis illum Sanctum Israel . In quorum exprobrationem coepit et Judaeorum qui eum dereliquerunt esse desiit. Nec peccator populus potest esse filius, sed quibus remissio peccatorum datur, eis filiorum nomen adscribitur, eis aeternitas repromittitur, Domino ipso dicente: Omnis qui facit peccatum seruus est. seruus autem non manet in domo in aeternum, filius manet in aeternum. Quanta autem Domini indulgentia, quanta circa nos dignationis eius et bonitatis ubsic nos voluerit orationem celebrare in conspectu Dei ut Deum patrem vocemus, et, ut est Christus Dei filius, sic et nos Dei filios nuncupemus! Quod nomen nemo nostrum in oratione auderet attingere, nisi ipse nobis sic permisisset orare. Meminisse itaque, fratres dilectissimi, et scire debemus quia, quando
Abbreviated transcription (Latin):
substractũ sit uł immutatũ: eandẽ ad uus
epłam autenticam remisi. ut recognoscatis.
an ipsa sit quã crementio ippodia cono ꝑfe¬
rendam dedistis. Perquã et enĩ graue est:
si epłȩ clerice ueritasm̃datio aliqͦ et fraude
corrupta est. hoc igit᷑ ut scire possimꝰ e sc̃p¬
turam & subscͥptionẽ an ur̃a sit recognos¬
cite: &e nob quid sit in uero rescribite. Opto

Expanded text:
subtractum sit uel inmutatum, eandem ad uos subtractum sit uel inmutatum, eandem ad uos epistolam authenticam remisi, ut recogan ipsa sit quam Crementio hypodiacono perferendam dedistis. Perquam etenim grave est si epistolae clericae veritas mendacio aliquo et fraude corrupta est. Hoc igitur ut scire 9 possimus, et scripturam et subscriptionem an uestra sit recognoscite et nobis quid sit in uero rescribite. opto
Abbreviated transcription (Latin):
Sprtanus prb̃is et diaconib romȩ
consistentib fr̃ib salutẽ. Cum de
excessu boni uiri college mei
ad me missas ꝑ crimentium ippodiaconũ.
qͥb plenissime de głoso cius exitu instru¬
erer. Et exultaui satis: quod pro integri¬
tate administrationis eius. consummatio
quoq honesta ꝓcesserit. In quo uob̾ quoq
plurimũ gratulor: quod eus itiemoriã
tam celebri. et illustri testimonio ꝓsequa-¬
muni: ut ꝑuos innotesceret nob̾. quod et
uob̃ ẽẽt circa p̃positi memoriã głosum. &
nob̾ qͦq fidei ac uirtutis p̃beret exemplũ.
Nam quantum ꝑnitiosa est ad sequentium
lapsũ ruina p̃positi: in tantum contra utile
ẽ & salutare. cũ se ep̃s ꝑfirmam̃tũ fidei.
frĩb p̃ba imitandum. l egi etiã aliaslit¬
teras: in qͥb nec qui seripserit. nec ad quos
scriptum sit. significant̃ exp̃ssum est. St qm̃
me in hisdem litt̾is et scriptura & sensus et
carchȩ ipse quoq mouert̃. nequid exuero uł

Expanded text:
PRIANVS PRESBVTERIS ET DIACONIBVS ROMAE ONSISTENTIBVS FRATRIBVS S. Cum de excessu boni uiri collegae mei ad me missas per Crementium hypodiaconum, quibus plenissime de glorioso eius exitu instruerer, et exultaui satis quod pro integritate administrationis eius consummatio quoque honesta processerit. in quo uobis quoque plurimum gratulor quod eius memoriam tam celebri et inlustri testimonio prosequamini, ut per uos innotesceret nobis quod et nobis esset circa praepositi memoriam gloriosum et nobis quoque fidei ac uirtutis praeberet exemplum. nam quantum perniciosa res est ad sequentium lapsum ruina praepositi, in tantum contra utile est et salutare cum se episcopus per firmamentum fidei fratribus praebet imitandum. Legi etiam litteras, in quibus nec qui scripserint nec ad quos scriptum sit significanter expressum est. et quoniam me in isdem litteris et scriptura et sensus et chartae ipsae quoque mouerunt ne quid ex uero uel
Abbreviated transcription (Latin):
& diaconib et plebi unuuerse
kemĩs ac desidantissimis fr̃ibus
falutem. Nuntiandum uobis
tos scratis dignatione diuina: ut numi
enfrum numero. et nob̾cum sedeat in
dero: luce clarissima oõfessionis illustͥs.
⁊ uirtutis ac fidei honore sublimis: qui
hortatu fuo copiosum mr̃m numerũ
lapidib ⁊ flammis necatum ante se mi-¬
sit. quiq uxorem adherentem lateri suo
cõcrematam simul cũ ceteris uł conser¬
uatam magis dixerim letus aspexit.
ipse semiustus latꝰ. et lapidib obrutus.
et ꝓmortuo delictus. dum postmodum
filia sollicito pietatis obsequio. cadauer
patͥs inquirit semianimis inuentꝰ et re-¬
ut uidemꝰ hȩc fuit causa: ut eum clero
nr̃o dñs adiungeret. ⁊ desolatam ꝑ lap¬
głosis sacerdotib adornaret. Et ꝓmouebit᷑
quidẽ dum ds̃ ꝑmiserit ad ampliorem
locum religionis suȩ: quando in p̃sentiã
ꝓtegente dño uenerimus. Int̾im quod os¬
tenditur fiat. ut cum gr̃arum actione
fuscipiantus hoc dĩ munus: sꝑantes de

Expanded text:
 DIACONIBVS ET PLEBI VNIVERSAE CARISSIMIS AC DESIDERANTISSIMIS FRATRIBVS S. Nuntiandum uobis tos sciatis dignatione diuina ut Numid Carthaginensium numero et nobiscum sedeat in clero, luce clarissima confessionis. inlustris et uirtutis ac fidei honore sublimis: qui hortatu suo gloriosum martyrum numerum lapidibus et flammis necatum ante se misit quique ad uxorem haerentem lateri suo igne crematam simul cam ceteris, sed conseruatam magis dixerim, laetus aspexit. ipse semiustilatus et lapidibus obrutus et pro mortuo derelictus, dum postmodum filia sollicito pietatis obsequio cadauer patris inquirit, semianimis inuentus et eut uidemus. haec fuit causa ut eum clero nostro Dominus adiungeret et desolatam per laprum copiam gloriosis sacerdotibus adornaret. et promouebitur quidem, cum Deus permiserit, ad ampliorem locum religionis suae, quando in praesentiam protegente Domino uenerimus. interim quod ostenditur fiat, ut cum gratiarum actione suscipiamus hoc Dei munus, sperantes de
Abbreviated transcription (Latin):
montem syna ascendisset ut legẽ iudeis
acciꝑet. innocens manib & mundo corde
egiptium calce ꝑcusserit in egipto. et
mortiferauit eũ. cũ manib fuis in hare¬
na obruerit. Xp̃c aũt in montẽ sc̃m ascẽ¬
dit lignum regni sur: ut moreret᷑ auideis.

Expanded text:
montem Sina ascendisset, ut legem Iudaeis montem Sina ascendisset, ut legem Iudaeis acciperet, innocens manibus et mundo corde Aegyptium calce percusserit in Aegypto et mortiferatum manibus suis eum in harena obruent: Christus autem in montem sanctum ascendit lignum regni sui, ut moreretur a Iudaeis
Abbreviated transcription (Latin):
manifestauit ꝓpħicum dictum: eo quod
sp̃ualit̾ mons syon crua est. quȩ est uirtꝰ
dĩ. apło paulo dicente. Critx xp̃i nõ cre¬
dentib stulticia est: credentib aũt uirtꝰ
uob̃ xp̃m et hunc crucifixũ: iudeis qui¬
dem scandalum. gentib aut̃ stulticiam.¬
Ipsis aũt uocatis uideis &e grecis: dĩ uirtꝰ
⁊ dei sapientia. Sic uero et alius propħa
declarat. lignum passionis dnĩce esse mon
det in montẽ dñi:ͥ aut quis stabit in loco
sc̃o eius: Innocens manib dextra leuaq
extensis: clauis fixisq innocentiã demõs¬
trans. Idõ dic̃ innocens nranib et mũdo
corde: qui ñ accep̃ inuano animã siam.
in t̾ram eadet: hȩc sola passio erueis stan¬
tem demonstrat. Unde uerũ diciniꝰ. mon¬
tem sc̃m lignum ẽẽ. passionis. Inde innocẽs
manib ⁊ mundo corde. hoc dicto ꝓpħico
iudeos redarguebat: quti moysen prepo-¬
nentes xp̃o dño illiꝰ. eo quod moysescũ in

Expanded text:
manifestauit propheticum dictum eo quod manifestauit propheticum dictum eo quod spiritaliter mons Sion crux est quae est uirtus Dei apostolo Paulo dicente: crux Christi non credentibus stultitia est, credentibus autem uirtuobis Christum; et hunc crucifixum, Iudaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiamipsis autem vocatis Judaeis et Graecis, Dei virtutem et Dei sapientiam. Sic vero et alius propheta declarat lignum passionis Dominicae esse montdet in montem Domini, aut quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manibus; dextera laevaque extensis, clavis fixis, innocentiam demonstrans. ideo dicit innocens manibus et mundus corda. qui non accepit in uano animam suam in terra cadet, haec sola passio crucis stantem demonstrat: unde uerum dicimus montem sanctum lignum esse passionis. inde innocens manibus et mundus corda: hoc dicto prophetico Iudaeos redarguebat qui Moysen praeponent Christo domino illius, eo quod Moyses cum in
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ canticos de canticis syon. Et iudei
lam̃tantes captiuitatẽ suã: dicebant ad
baby lones ut diaimꝰ lam̃tantes se. Quo¬
modo cantabimus canticũ dñi. in terra
aliena : Eece quatinꝰ completa est int̃pre¬
tano mõtis syon: tẽptatio eracerbationis
⁊ speculatio. Unde manifestum est syon
montẽ ligni saeri: regnũ in sc̃itate iustifi¬
catum. dicẽte dauid. Aniruntiate regnũ
dĩ ingentibꝰ. qͥa dñs regiauit de ligno.
⁊ transiuit in gentib. De quo regno ligni
regalis: isdẽ ꝓpħa dicit. Ego aut̃ dicouob̃.
Constitutꝰ sum rex ab eo suꝑ syon montẽ
scm eitis: annuntians imꝑtum eius. Quẽ
dictum ꝓpħicum: ꝑ pontium pilatum ĩ
fua passione pendens in ligno. compleuit.
Poritius pilatꝰ impolitamente. adeo accep̃¬
tabulam et titulumr &e scripsit t̃b lingius
hebraice. grece. & latine. iħic nazaremuis rex
iudeoꝵ. Et in capite ligni clauis tabulam
cũ nomine regis udeoꝵ confiait. Tunc

Expanded text:
nobis cantica de canticis Sion, et Iudaei nobis cantica de canticis Sion, et Iudaei lamentantes captiuitatem suam dicebant ad Babylones ut diximus lamentantes se: quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena. \' Ecce quatenus conpleta est interpretatio montis Sion \'temptatio exacerbationis et speculatio. unde manifestum est Sion montem ligni sacri regnum esse in sanctitate iustificatum dicente Dauid: adnuntiate regnum Dei in gentibus, quia Dominus regnauit de ligno et transiuit in gentibus. de quo regno ligni regalis idem propheta dicit: ego autem dico nobis: constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum eius, adnuntians imperium eius. quem dsua passione pendens in ligno complevit. Pontius Pilatus, impulsa mente a Deo, acceptabulam et titulum et scripsit tribus linguis hebreice graece et latine: IESVS. NAZARENVS. BEX. IVDAEORVM et in capite ligni clauis tabulam cum nomen regis Iudaeorum confixit et
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemantes et dicẽtes.Aue rex iudeoꝵ.
Ubi est pat̃ tuus. ueniat. ⁊ liberet te de
cruce. Exinde pat̾ exacerbatꝰ fecit cęlum
patefactum. et tonittua facta sunt infusti
chra & corpora foras a se misit. Uelum tẽpli
gore cęli et terremotꝰ. om̃s qui stabant
ante lignũ. alii dolentes:. alii blasphemã¬
tes. illudentes. ꝓstrati in faciem iacuert̃
trem̃tes tanqͣm mortui. T̃ unc iudei in¬
tellex ert̃ se offendisse dñm: et in luctũ
cõuersi sunt. et fuit exacerbatio. Eo emĩ
tempore quo in ligno infiaxus pependit.
dies fuert̃ azimoꝵ. qui st̃ dies festi uide¬
orum. E o die metuentes factum ẽẽ. t̾re
motũ et cęli fragorem: prostrati facie in
t̃ra. plangentes in luctum cõuersi funt.
Et in ipsa passione compleuit: ꝓpħicũ
dictum. Et conuertam dies festos eoꝵ in
luctum: ce cantica eoꝵ. in lam̃tationem.
Ante eni cum captrui detenti ẽent ab aby¬
lone: dicebant illis babylones. Cantate

Expanded text:
blaspblaspubi est pater tuus? ueniat et eliberet te de cruce. exinde exacerbatus pater fecit caelum patefactum, et tonitrua facta sunt et tenecra et corpora foras a se misit, uelum templi gore caeli et terrae motu omnes qui stabant ante lignum alii dolentes alii uero blasphemantes inludentes prostrati in faciem iacuerunt trementes tamquam mortui. tunc Iudaei. intellexerunt se offendisse Deum et in luctum conuersi sunt, et fuit exacerbatio. eo enim tempore quo in ligno confixus pependit dies fuerunt azimorum, qui sunt dies festi Iudaeorum. eo die metuentes factum esse terrae motum et caeli fragorem prostrati facie in terra plangentes in luctum conuersi sunt, et in ipsam suam passionem inpleuit propheticum dictum: et conuertam dies festos eorum in luctum et cantica eorum in lamentationem. ante enim cum captiui detenti essent a Babylones, dicebant illis Babylones: cantate
Abbreviated transcription (Latin):
speculabat᷑. in figura duoꝵ. popłoꝵ male¬
factoꝵ. Eentes in scłi mala facta iacentes: et
iudeos int̾fectoresꝓpħarum. hũ ft̃ duo
popłi malefactores: quoꝵ figuram in se
portabant duo latrones. int̾ quos pepen¬
dit innocens. Unꝰ blasphemabat. altus uͦ
cõfessus est. qͥa innocens inturiã patitur.
Iħc aũt ambos speculabat᷑ de ligno specu¬
latoriĩ: blasphemum ⁊ cõfessorem. Confes¬
sorem saluauit: & blasphemum ꝑdidit:
ficuti de duob popłis fecit. Persecutores de¬
relicti qui in ȩt̃ne mortis sentẽtia nõ cre¬
didint. si sic de scło exierint. ꝑient. Sentes
uero ad se conuersas fidem sibi habentes.
ipsam passionẽ pendens in ligno.duas par-¬
des popłi ꝓspitiens speculabatur de altolig¬
no. partem popłi qui uid̾ant uirtutes etus
mirabiles et deificas: pacientẽ illũ inuirrã.
dolentes plora bant. Alii uero iudei irridẽ¬
tes de harundine caput eiꝰ quasfabant:

Expanded text:
speculatur in figura duorum populorum malespeculatur in figura duorum populorum malefactorum; Gentes in saeculi mala facta jacentes, et Judaeos interfectores Prophetarum. Hi sunt duo populi malefactores; quorum figuram in se portabant duo latrones inter quos pependit innocens. Unus blasphemabat; alius vero confessus est quia innocens injuriam patiebatur. Jesus autem ambos speculabatur de ligno speculatorio, blasphemum et confessorem; confessorem salvavit et blasphemum perdidit, sicuti de duobus populis fecit. VIII. Persecutores derelicti, qui in aeternae mortis sententia sibi non crediderint, si sic de saeculo exieriat, perient. Gentes vero ad se conversae fidem sibi habentes Fipsa passione pendens in ligno, duas partes populi prospiciens speculabatur de alto ligno. Pars populi, qui viderant virtutes ejus mirabiles et deificas, patientem illum injurias dolentes plorabant: alii vero Judaei irridentes, de arundine caput ejus quassabant,
Abbreviated transcription (Latin):
pretationẽ montis syna dicentis. tempta¬
dio ȩt̃na & odium. Aeque et syon mons ita
int̃pretatur temptatio exacerbationis. &
speculatio. Hȩc uero int̾pretatio latina lig¬
ni sacri passionem designat: dicẽte salo¬
mone de ipsa passione dnĩca. Contumelia
et torm̃to int̾rogemꝰ illũ: ut sciamꝰ reuerẽ¬
tiam illiꝰ.⁊ ꝓbemꝰ patientiã ipsius: oe temp¬
temus quȩ uentura funt illi. Si enĩ uere
filius dĩ ẽ. suscipiet illum. et lib̾abit illũ de
manib contrarioꝵ. Morte turpissima: con-¬
dempnemus illum. hȩc cogitauert̃: & erra¬
uert̃. Exceeauit illos malieia ipsoꝵ: et non
intellexert̃ sacram̃ta dĩ. E cce temptatores
nideos. Itẽ scriptũ ẽ. Et temptauert̃ dm̃
in loco maquoso. Specłm uͦ altitudinem
ligni declarat: dicente falomone. sofuert̃
me uelut custodiam pomarii. Eo quod
in orto in ligno confixus: int̃ duos latrones
pependit. Et de altitudine ligni ambos

Expanded text:
rpretationem montis Sina dicentis temptarpretationem montis Sina dicentis temptatio aeterna et odium. aeque et Sion mons ita interpretat \'temptatio exacerbationis et speculatio. haec uero intni sacri passionem designat, dicente Salomone de ipsa passione Dominica: « Contumelia et tormento interrogemus illum, ut sciamus reverentiam illius et probemus patientiam ipsius et temptemus quae euentura sunt illi. si enim uere filius Dei est, suscipiet illum, et liberabit illum de manibus contrariorum: morte turpissima condemnemus illum. haec cogitauerunt et errauerunt: excaecauit illos malitia ipsorum et non intellexerunt sacramentum Dei. ecce temptatores Iudaeos. item scriptum est: et temptauerunt Dominum in loco inaquoso. speculum uero altitudinem ligni declarat dicente Salomone: posuerunt me uelut custodiam pomarii, eo quod in horto in ligno confixus inter duos latrones pependit. et de altit
Abbreviated transcription (Latin):
num indiem: et temptabo eos an possint
legẽ meam sustinere. annon. Et tẽptati adõ
ꝑ legẽ: inuenti sunt ab ea lege alieni . E.xinde
dõ in odiũ ȩt̃num cõuersi sunt: & completa
est int̃pretatio syna. Manifeste uero ⁊ moy¬
interpretat᷑ similit̾ moyses temptatio dei
⁊ inuentio: ꝑ quẽ temptati adõ inuenti st̃
alieni a legis obseruatione. Idõ mȩternum
dõ in odium conuersi sunt. Hoc odiũ in
ipso genere uideoꝵ scriptũ inuenimꝰ: dicẽ-¬
te ysaac de duob filiis esau maiore.& taeob
minore dicens. lacob dilexi: esau aũt odio
habui. E sau uero maior pilosus fuit totꝰ
inqͥt. quasi corium pilosum: in figura po.¬
puli maioris. impietate delictorum suoꝵ.
constitutꝰ. Et iacob fuit lenis et minor: in
figura popłi nouellioris: qui exdicto au-¬
dientiam ꝑ credulitatis fidem exaspredi¬
rarum fidem. maiorem popłm &e uetusti-¬
orem eẽ. dõ in odium conuersos. scd̾m int̾¬

Expanded text:
num in diem, et temptabo eos an possint num in diem, et temptabo eos an possint legem meam sustinere an non. et temptati a Deo per legem inuenti sunt ab ea lege alieni. exinde Deo in odio aeterno conuersi sunt et conpleta est interpretatio Sina manifesta. uero et Moyinterpretatur similiter Moyses tentatio Dei et inventio, per quem tentati a Deo inventi sunt alieni a Legis observatione, ideo in aeternum Deo in odium conversi sunt. Hoc odium in ipso genere Judaeorum scriptum invenimus, dicente Isaac de duobus suis filiis Esau majore et Jacob minore: Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Esau vero major pilosus fuit totus, inquit, quasi corium pilosum, in figura populi majoris, in impietate delictorum suorum constituti. Et Jacob fuit lenis et minor, in figura populi novellioris, qui ex dicti audientia per credulitatis fidem ex aspredirarum fidem maiorem populum et uetustiorem esse Deo in odio conuersos secundum inte
Abbreviated transcription (Latin):
tium nominũ ꝑuenientes int̾pretationes.
quoꝵ montium nomina ꝓbemꝰ qualiter
designata sint ad nr̃am structionẽ. ut ex
hac int̾pretatione nominũ intelligamꝰ
montẽ ẽe. t̾renum. ⁊ montẽ fyon eẽ. celes¬
tem. Spĩtalit̃ syna int̾pretatur temptatio
ȩt̃na: & odium. Et mons syon temptatio
exacerbationis ȩt̃ne: et speculatio. Ita intel¬
ligit᷑ cum dr̃ mons sy na temptatio ȩterna
⁊ odium: eo quod ex eo monte moyses legẽ
acceꝑit popło durissimo et contuntaci. Per
quam legẽ temptati adeo ȩt̃no.⁊ inuenti
st̃ non posse eandem legẽ sustinere in ꝓpe¬
tuum: exinde dõ in odiũ conuersi sunt.
Idõ in nomine mõtis syna unde legẽ acce¬
ꝑant. interp̃tatio nominis designauit po-
pulum temptatum adõ. & in ȩt̃num odium
ẽẽ. conuersos: idõ dr̃ syna temptatio ęt̃na et
odium. Inuenimus inscripturis eos ẽẽ. adeo
temptatos ita positum: dieente dño ad moy¬
sen. Ex eat popłs iste. & colligant sibi diur¬

Expanded text:
enientes, intepretationes eorum montium nominum probemus, qualiter designata sunt ad nostram instructionem; ut ex hac interpretatione nominum, intelligamus montem Sina esse terrenum, et montem Sion esse coelestem. Spiritaliter interpretatum Sina, tentatio aeterna et odium; et mons Sion, tentatio exacerbationis et speculatio. Ita intelligitur cum dicitur mons Sina, tentatio aeterna et odium, eo quod ex eo monte Moyses legem acceperit populo durissimo et contumaci. Per quam legem tentati a Deo aeterno, inventi sunt non posse eamdem legem sustinere in perpetuum, exinde Deo in odium conversi sunt. Ideo in nomine montis Sina, unde legem acceperant, interpretatio nominis despulum temptatum a Deo et in aeterno odio esse conuersos: ideo dicit Sina ctemptatio aeterna et odium\\ inuenimus enim in scripturis eos esse a Deo temptatos ita positum dicente Domino ad Moysen: exeat populus iste et colligant sibi diur
Abbreviated transcription (Latin):
ipso ad galathas. diliges ꝓximũ tĩr tanꝙͣ¬
inuicẽ: uidete ne cõsummamini ab in¬
uicem. De hoc ipso in ȩpła ioħis. In hoc ap¬
parent filii dr̃ et filii diaboli. Omĩs qu
non est iustꝰ non ẽ. de dõ. ce qui non dilig̃
frẽm suum. ltẽ illie. Qui frẽm suum odit
homicida ẽ: et scitis quia omĩs homicida.
ñ habet in se uitam manentẽ. Itẽ illie. Si
quis dixerit qm̃ diligit dm̃ et frẽm suũ
odit: mendax ẽ. Qui enĩ nõ diligit fr̃ẽm
suum quẽ uidet: dm̃ quẽ nõ uidet quo¬
modo pot̃ diligere: De hoc ipso mactib
anima ac m̃te una agebant. Nec fuit int̃
munus tuum ad altare. et illic recordatꝰ
fueris quia fr̃tuus habet aliquid aduer¬
suste: relinque illic munꝰ tuũ ante altare.
⁊ uade pͥꝰ reconciliari frĩ tuo: et tũe ueni
et offer munus tuum ad altare. Itẽ in

Expanded text:
alatas: Diliges proximum tibi tamquinvicem, videte ne consumamini ab invicem . De hoc ipso in Epistola Joannis: In hoc 305 apparent filii Dei et filii diaboli. Omnis qui non est iustus non est de Deo et qui non diligit fratrem suum. Item illic: Qui fratrem suum odit homicida est: et scitis quia omnis homicida non habet in se uitam manentem. Item illic: Si qui dixerit quoniam diligit Deum et fratrem suum odit, mendax est. qui enim nsuum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? De hoc ipso in Actibanima ac mente una agebant, nec fuit intermunus tuum ad altare, et illic recordatus fueris quia fratrer tuus habet aliquid adversum te, relinque illic munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veni et offer munus tuum ad altare . Item in
Abbreviated transcription (Latin):
aut tres collecti mnomine meo: ego eum
eis sum. De hoc ipso:ad corinthios prima.¬
& ego quidẽ fr̃s. non potui uob̃ loqͥ quasi
sp̃italibꝰ. sed quasi carnalibꝰ quasi infan-¬
tib in .xp̃o lac uos potaui. ñ cibo. Nondum
enim poteratis: sed neq nunc potestis. Ad¬
huc enũ estis carnales. Ubi enim in uobis
ȩmulatio ⁊ contentiones. & dissensiones:
nõne carnales estis: et sed̾m hominẽ am¬
bulatis: Item illic. & si habuero omnẽ fidẽ
ita ut montes tranfferam. caritatẽ aũ non
habeam: nichil sum. Et si distribuero omĩa
mea. caritatẽ aũt non habeam: nichil ꝓfi¬
tio. Caritas magnanuima ẽ. caritas benigna
ẽ. caritas non emulat᷑: caritas non agit ꝑpe¬

Expanded text:
aut tres collecti in nomine meo, ego cum aut tres collecti in nomine meo, ego cum eis sum . De hoc ipso ad Corinthios I: EEt ego quidem, fratres, non potui uobis loqui quasi spiritalibus sed quasi carnalibus, quasi infantibus in Christo. lacte uos potaui, non cibo. nondum enim poteratis, sed neque nunc potestis: adhuc enim estis carnales. ubi enim in uobis aemulatio et contentio et dissensiones, nonne carnales estis et secundum hominem ambulatis? Item illic: Et si habuero omnem fidem ita ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. em, caritatem autem non habeam, nihil proficio. caritas magnanima est, caritas benigna est, caritas non aemulatur, caritas non agit perpe
Abbreviated transcription (Latin):
głio catalucã. Cum facis pͣndium aut cȩ¬
nam. noli uocare amicos tios. neq fr̃sneq
uicinos. neq diuites: ne forte et illi rem¬
uitent te. et fiet retributio tibi. S cum
dos. et felix eris: qm̃ non habent retribuere
tibi. Retribuetur aũ tibi: in resurrectione
ꝑmediocritatẽ minus fiat: ipsam uolunta¬
tem satis eẽ. In ȩpła pauli ad chorinthos
sed̃a. Si uoluntas ꝓmpta ẽ. sed̃m quod qͥsq
habuerit. acceptabile ẽ. non seđm quod ñ
habuerit: neq ut aliis refrigeriũ. uob̃ p̃s
religiose et firmit̃ exercendam. Apud
malachiam. Nonne ds̃ condidit nos. nõne
pat̃ ẽ. unus omĩum nr̃m: quid utiq deli¬
quistis unꝰquisq frẽm fuum: De hoc ipso
cataioħ̃m. Pacẽ uob̃ renuto: pacẽ meam
do uob̃. Item illic. hoc ẽ. mandatũ meum
ut diligatis inuicẽ: quẽ admodũ dilexi
uos. Maiorem hac caritatẽ nemo habet.
quã ut aninam sitã ponat ꝓ amicis
incȩlis est. Ubicumq enim fuerint duo¬

Expanded text:
 Lucam: Cum facis prandium aut cenam, noli uocare amicos tuos aut fratres neque uicinos neque diuites, ne forte w et illi reinuitent te: et erit retributio tibi. sed cumdos, et beatus eris, quoniam non habent unde retribuere tibi: restituetur autem tibi in resurrMEDIOCRITATEM MINVS FIAT, IPSAM VOLVNTATEM SATIS ESSE. In epistula Pauli ad Corinthios secunda: Si uoluntas prompta est, secundum quodcumque habuerit, acceptabilis est, non secundum quod non habuerit: neque ut aliis refrigerium, uobisRELIGIOSE ET FIRMITER EXERCENDAM. Apud Malachiam: Nonne Deus unus condidit nos? Nonne pater unus est omnium nostrum? Quid utique dereliquistis unusquisque fratrem suum ? De hoc ipso cata Joannem: Pacem vobis remitto, pacem meam do vobis . Item illic: Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem, quemadmodum dilexi uos. maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis in caelis est. ubicumq
Abbreviated transcription (Latin):
quet. Apd̃ eundẽ in ȩccłiastico. Fili si ha-¬
bes bene fac tecum. et dõ dignas oblati¬
ones offerens: memorare qm mors non
tardat. Item illic. Conclude ȩlemosinam
in corde pauꝑis: et hȩc ꝓte exorabit ab
om̃i malo. De hoc tpso in psalmo.xxx.i.

Expanded text:
nquit . Apud eumdem in Ecclesiastico: Fili, si hanquit . Apud eumdem in Ecclesiastico: Fili, si habes, bene fac tecum, et Deo dignas oblationes offer, memorare quoniam mors non tardat . Item illic: Conclude eleemosynam in corde pauperis, et 303 haec pro te orabit ab omni malo . De hoc ipso in Psalmo XXXVI,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Quomͦ habueris fili: sic fac. Si tibi fu¬
erit copiosa substantia: plus ex illa fac
ȩlemosinam.Si exiguum habueris: exhoc
ipso exiguo. cõmunica. E ne timueris cũ
facis elemosinam: p̃mium bonũ repones
tibi in diem necefsitatis: qm̃ ȩlemosina a
morte lib̾at: et nõ patitur irȩ intenebras.
Munꝰ bonum ẽ. elemosina om̃ib qui faci¬
unt eam: coram sũmo dõ. De hoc ipso apd̃
retur: dõ fenerat. Item illie. Qui dat pau
Elemosina et fide ᷤ. purgant᷑. ltem illie. Si
esurierit mnimicus tuus pasce etuir: et si
sitierit pota eum. hoc enim faciens: car
peccatum. Apd̃ eundẽ in ꝓemiis. Nedixe¬
ris abi et reuertere. cras ego dabo: cũ pos¬
sis cõtinuo benefacere. Nõ enim scis: quid
cõtinguat sequenti die. Itẽ illic. Qui op¬
turat aures ne audiat. inbecillũ: & ipse
inuocabit dm̃i et nõ erit qui exaudiat
eum. Item illie. Qui conuersatur sine
uituꝑatione in iusticia. beatos filios reli¬

Expanded text:
Dei. quomodo habueris, fili, sic fac: si tibi fuDei. quomodo habueris, fili, sic fac: si tibi fuerit copiosa substantia, plus ex illa fac eleemosynam: si exiguum habueris, ex hoc ipso exiguo communica. et ne timueris, cum facis eleemosynam: praemium bonum repones tibi in diem necessitatis: quoniam eleemosyna a morte liberat et non patitur ire in tenebras. munus bonum est eleemosyna omnibus qui faciunt eam coram summo Deo. Item in retur,. Deo faenerat. Item illiEleemosynis et fide peccata purgantur . Item illic: Si esurierit inimicus tuus, ciba eum; et si sitierit, potabis eum. Hoc enim faciens carbopeccatum . Apud eumdem in Proverbiis: Ne dixeris: Abi et revertere, cras ego dabo, cum possis continuo bene facere. Non enim scis quid contingat sequenti die . Item illic: Qui obturat aures suas ne audiat imbecillum, et ipse invocabit Deum, et non erit qui exaudiat eum . Item illic: Qui conversatur sine vituperatione in justitia, beatos filios reli