comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mum ad species incitare uirtutum. ne
nichil profit ad ea ꝓuocari aliquẽ:¬
mur. Siquidem om̃is appetendi co-¬
natus periit: consequendi desperati¬
one. Quẽ ego exhortationis ordinem.
cũ in aliis quoq opusculis tenuerim :
tum hic maxime seruandũ puto. ubi
eo plenius naturȩ bonũ declarari de
tanto remissior ad uirtutẽ sit: animꝰ
ac tardior. quanto minus posse se cre
dit. dum quod in esse sibi ignorat. id
se existimat non habere. Prȩferenda
semꝑ. innocentiȩ ea res est. cuius usus
desideratur. et exeplieandũ quicquid
boni natura potest. cũ quicquid pos
ciantur. ut uires suas uirgo cognoscat.
quas tum demũ bene exercere poterit
cum eas se habere didicerit. Optima
eñĩ animi incitamenta sunt : cum
docetur aliquis posse quod cupiat
Nam et in bello ea exchortatio maxi¬
ma est: eaq plurimũ auctoritatis ha¬
bet quȩ pugnaturũ de uirib suis
dõ scilicet qui cum uniuersa mundi

Expanded text:
mum ad species incitare virtutum: ne mum ad species incitare virtutum: ne nihil prosit ad ea vocari, quae fmite. Siquidem appetendi omnis conatus perit consequendi desperatione. Quem ego exhortationis ordinem, cum in aliis quoque Opusculis tenuerim, tunc hic maxime observandum puto: ubi eo plenius naturae bonum declarari debtanto remissior sit ad virtutem animus ac tardior, quanto minus se posse credat: et dum quod inesse sibi ignorat, id se existimat non habere. Proferenda semper in notitiam ea res est, cujus usus desideratur, et explicandum est, quidquid bonum natura potest, cum quidquid possciantur, ut vires suas virgo agnoscat: quas demum bene exercere poterit, cum eas se habere didicerit. Optima enim animi incitamenta sunt, cum docetur aliquis posse quod cupiat. Nam et in bello ea exhortatio maxima est, eaque plurimum auctoritatis habet, quae pugnatorem de viribus suis Deo scilicet, qui cum universa mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
nem quã conuersionem suam eupit
ẽẽ mirabilem. In scło nobilis. apud dm̃
cupit eẽ. nobilior : et tam prȩtiosa re¬
quirit inmorib quã contempsit in
ardorem. hanc tantȩ ꝑfectionis sitim
quod unquã satiabit flumen inge-¬
copia. tantũ exprimere uerbis pote¬
rit quantũ uirgo parata est reb im¬
mur ne temere scribendo ad tantȩ
nobilitatis uirginẽ ultro nos morsib
tradamus inuidiȩ. Scribimus enim
teris miro cũ animi defiderio flagi¬
tante. Quȩ facile ostendit quo stu-¬
dio quantaq cura infilia germen
cȩleste plantauerit: dum illud tam sollicite
cupit ab alus irrigari . Remoti igit᷑
a demeritate. ab ambitione liberi :¬
ꝓposito insudemꝰ operi: nec de me¬
dio critate diffidamus ingenii. quod
credimꝰ et fide matris. et merito ur-¬
satione dicendum ẽ: soleo primum
humanȩ naturȩ uim qualitatemq
monstrare. et quid efficere possit
ostendere: ac iam inde audientis ani-¬

Expanded text:
suam quam conversionem cupit suam quam conversionem cupit esse mirabilem. In saeculo nobilis, apud Deum cupit esse nobilior. Tam pretiosa requirit in moribus, quam contempsit in ardorem, hanc tantae perfectionis sitim, quod umquam satiabit flumen ingecopia tantum verbis exprimere poterit, quantum parata est virgo rebus immur ne temere scribendo, ad tantae nobilitatis virginem, ultro nos morsibus tradamus invidiae. Scribimus enim teris, miro cum desiderio animi flagitante: quae facile ostendit, quo studio quantaque cura in filia germen coeleste plantaverit, dum illud tam sollicite cupit ab aliis irrigari. Remoti igitur a temeritate, et ab ambitione liberi, proposito insudemus operi. Nec de mediocritate diffidimus  Al. diffidamus ingenii, quod credimus, et fide matris, et merito virsatione dicendum est, soleo prius humanae naturae vim qualitatemque monstrare, et quid efficere possit, ostendere: ac jam inde audientis ani
Abbreviated transcription (Latin):
serit: Prona hȩc et facilis dicendi uia.
et quȩ ipsa ubertate materiȩ cursum
orationis accendat : sed nobis alio ma¬
gis itinere ꝑgendũ ẽ. quib ꝓpositũ ẽ.
institutionem uirginis non laudem
scribere. nec tam partas iam eius uir-
tutes exprimere quã parandas.: ma-¬
gisq reliquã ordinare uitam. quam
ornare prȩteritã. Est aũt hoc diffi¬
cillimũ in eius ꝑsona facere. in qua
cupiditas tanta discendiẽ tantusq
ꝑfectionis ardor: ut ei qualibet per¬
fecta doctrina par esse uix possit.
Meminit enĩ recteq meminit. quas
mundi opes głamq respuerit. quib
uoluptatib renuntiauerit. quas de-¬
niq contempserit uitȩ prȩsentis ille¬
cebras: et idõ contem pta non ẽ com¬
muni hoc medioq genere uiuendi.
Et quod facile ipsa multorũ societate
uilescat: nouum aliquid et inufitatũ
requirit. prȩcipuũ ae singulare quid¬
dam flagitat. non minus conuersatio

Expanded text:
serit? Prona autem et facilis dicendi via serit? Prona autem et facilis dicendi via est, quae ipsa ubertate materiae cursum orationis accendit: sed nobis alio magis itinere pergendum est, quibus propositum est, institutionem virginis, non laudem scribere: nec tam paratas jam virtutes ejus exprimere, quam parandas: magisque reliquam ordinare vitam, quam ornare praeteritam. Est autem difficillimum cum ejus persona facere, in qua cupiditas tanta discendi est, tantusque perfectionis ardor, ut ei quamlibet perfecta doctrina par esse vix possit. Meminit enim recteque meminit, quas mundi opes gloriamque respuerit, quibus voluptatibus renuntiaverit, quas denique contempserit vitae praesentis illecebras. Et ideo contenta non est communi hoc mediocrique genere vivendi; et quod facile ipsa multorum societate vilescat, novum aliquid et inusitatum requirit: praecipuum ac singulare quoddam flagitat. Non minus conversationem
Abbreviated transcription (Latin):
i summo ingenio.pariq fre¬
us scientia. scribendi officiũ
facile implere posse me cre¬
derem: hoc tamen tam arduũ opus
aggredi sine magno difficultatis ai-¬
more non possem. Scribendũ ẽ enĩ
ad demetriadem uirginẽ xp̃i. uir¬
ginẽ nobilem. uirginem diitem:
et quod his mausẽ. ardore fidei no¬
bilitatem diuitiasq calcantem. Qũã
uirtutis. ut laudare om̃ib facile: ita
docere difficile ẽ. Cui enĩ oratio de¬
esse possit in eius laude celebranda.
quȩ summo loco nata in sũmis opibus
delicisq nutrita. tantis tamq uariis
uite huuis blandimentis uelut tena-¬
cissimis quib dã irretita uinculis. subi¬
to eruperit. cunctaq simulbona cor-
poris animi uirtute mutauerit.quȩ
florem adhuc ipsũ in euntis aetatis
quodã fidei gladio auoluptate succi¬
derit. et crucifigens cũ xp̃o carnẽ suã
uiuã. scamq hostiam consecrauerit
deo. ac nobilissimi sanguinis poste¬
ritatem. uirginitatis amore contemp¬

Expanded text:
i summo ingenio parique fretus scientia officium scribendi facile me implere posse crederem, tamen tam arduum hoc opus ingredi sine magno difficultatis timore non possem. Scribendum tamen est ad Demetriadem virginem Christi, virginem nobilem, virginem divitem, et quod his majus est, ardore fidei, nobilitatem divitiasque calcantem. Quam ni admiratione virtutis, ut laudare omnibus facile, ita docere difficile est. Cui enim oratio deesse possit in ejus laude celebranda: quae summo loco nata, in summis opibus deliciisque nutrita, tantis tamque variis hujus vitae blandimentis, velut tenacissimis quibusdam irretita vinculis, subito eruperit, cunctaque simul corporis bona, animi virtute mutaverit? Quae florem adhuc ipsum incuntis aetatis, quodam fidei gladio, id est, voluntate succiderit? Et crucifigens cum Christo carnem suam, vivam, sanctamque hostiam sacraverit Deo, ac nobilissimi sanguinis posteritatem, virginitatis amore contemp
Abbreviated transcription (Latin):
instituendis requieuit. & hoc uerum ẽ.
qđ ñ solũ gubnando quȩ fecit. uerũ etiã
aliquid ñ qđ nondũ ẽ qđ iam creauerat
numerosius creando usq nunc oꝑatur.
Uel sic gͦ uł alio quolibet mͦ eximꝰ ab eo
qđ nob obicitur de requie dĩ ab oꝑibus
suis ne ꝓpt̾ea ñ credamꝰ nuncusq fieri
animas nouas ñ ex illa una. sed siẽ illam
unã. Nam qđ dr̃ quare facit animas eis
eis quos nouit cito morituros. possumus.
respondẽ parentũ hinc peccata uel con-¬
uinci uł flagellari.

Expanded text:
ieuit, et hoc uerum est, quod non solum gubernando, quae fecit, uerum etiam aliquid, non quod nondum sed quod iam creauerat, numerosius creando usque nunc operatur. uel sic ergo uel alio quolibet modo eximus ab eo, quod nobis obicitur de requie dei ab operibus suis, ne propterea non credamus nunc usque fieri animas nouas non ex illa una sed sicut illam unam. Nam quod dicitur: \'Quare facit animas. eis, quos nouit cito morituros?\' possumus respondere parentum hinc peccata uel conuinci uel flagellari.
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Sp̃s enĩ sẽs spirat ubi uult & qͣndo
dicit dñs. Aliũ paraclytũ mittã uob̃.
et se ostendit ẽẽ. paraclytũ qui appella¬
tur consolator. Unde et ds̃ pat̃ hoe cen¬
setur nomine. Ds miserationũ & totius
consolationis. Si. aũt & pat̾ consolator.
et filius consolator. et sp̃s sc̃s consola¬
Hic sp̃s sc̃s ñ solũ in apłis sed et in pro-¬
phetis fuit: de quo dauid orat dicens.
sp̃m scm̃ tuũ ne auferas a me. Et dani¬
hel sp̃m dĩ habuisse narratur: et dauid
in sp̃u loquitur dixcisse dñm dño suo.
sede adextris meis donee ponã ini¬
micos tuos scabellũ pedũ tuorũ. Nec
dñi cęli firmati sunt. et sp̃u oris eius
uirtus eorũ. Et quicquid patris et
filii. ẽ: hoc idem et sp̃s scĩ ẽ et ipse
sp̃s cũ mittatur a patre et ꝓ filio ueni-¬
at. in alio atq alio loco sp̃s dĩ patris
et xp̃i sp̃s appellatur. Unde et in ae
in eodem uolumine petrus annaniȩ
sed dõ.
uid significet illud qđ apłs pau-

Expanded text:
bi uult, et, quando dicit dominus: \'alium paracletum mittam uobis\', et se ostendit esse paracletum, qui appellatur \'consolator\'. unde et deus pater hoc censetur nomine: de u s miserationum et totius consolationis. si autem pater consolator, et filius consolator et spiritus sanctus consolahic spiritus sanctus non solum in apostolis, sed et in prophetis fuit, de quo Dauid orabat dicens: spiritum sanctum tuum ne auferas a me. et Danihel spiritum dei habuisse narratur et Dauid in spiritu loquitur dixisse dominum domino suo: sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. nec domini caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis uirtus eorum; et, quicquid patris et filii est, hoc idem et spiritus sancti est et ipse spiritus, cum mittatur a patre et pro filio ueniat, in alio atque alio loco spiritus dei patris et Christi spiritus appellatur. unde et in Actin eodem uolumine Petrus Ananiae esed deo. uid significet illud, quod apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
rebellas contra figulum tuũ: Nũquio
figm̃tũ potest dicere ei qui se finait.
quare me sic fecisto Aut ñ habet pote¬
statẽ figulus luti ex eadem massa face-¬
re aliud quidẽ uas in honorem. aliud uero
in contumeliã: E t̃no gͥ silentio conti¬
cesce. et seito fragilitatẽ diã. et dõ ne
moueas quȩstionẽ: qui fecit qđ uo¬
luit ut in alios clemens. in alios seue¬
rus eocisteret

Expanded text:
rebellas contra figulum tuum? numquid rebellas contra figulum tuum? numquid figmentum potest dicere ei, qui se finxit: quare me sic fecisti? aut non habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem uas in honorem, aliud uero in contumeliam? aeterno igitur silentio conticesce et scito fragilitatem tuam et deo ne moueas quaestionem, qui fecit, quod uoluit, ut in alios clemens, in alios seuerus existeret
Abbreviated transcription (Latin):
suisset quib duplex uocatio p̃dicit᷑.
et gentiũ. et popłi uidȩoꝵ: transit ad
coherentẽ disputationẽ. & idcirco dic̃
gentes quȩ ñ sectabantur iustitiã app̃¬
hendisse iustitiã. quia ñ suꝑbierint.
sed inxp̃m crediderint. lirłis autẽ
magnã partẽ idõ corruisse: quia of-¬
fenderit in lapidem offensionis & petrã
scandali. et ignorauerit iusticiam dei
et querens suã statuere iustitiã. iustitiȩ
dei que xp̃s ẽ. subici noluerit. Legi in
cuiꝰdã cõm̃tariis sic respondisse apłm:
ut magis implicuerit quã soluerit
questionẽ. Ait enĩ id qđ ꝓposuerat.
Quid gͦ dicemus : Nũquid iniqͥtas
apud dm̃: Et ñ ẽ. uolentis neq eur¬
rentis sed miserentis dei : et cuiꝰ uult
miseretur. & quẽ uult indurat: et
uoluntati eius quis potest resistere
sic apłm respondisse. O homo qui
terra et cinis es audes dõ facere quȩ¬
stionẽ: et uas fragile atq testaceum

Expanded text:
osuisset, quibus duplex uocatio praedicitur osuisset, quibus duplex uocatio praedicitur et gentium et populi Iudaeorum, transit ad cohaerentem disputationem et idcirco dicit gentes, quae non sectabantur iustitiam, adprehendisse iustitiam, quia non superbierint, sed in Christum crediderint, Israhelis autem magnam partem ideo corruisse, quia offenderit in lapidem offensionis et petram scandali et ignorauerit iustitiam dei et quaerens statuere iustitiam suam iustitiae dei, qui Christus est, subici noluerit. legi in cuiusdam commentariis sic respondisse apostolum, ut magis inplicuerit, quam soluerit quaestionem. ait enim ad id, quod proposuerat: quid ergo dicimus? numquid iniquitas apud deum? et: non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei et: cuius uult, miseretur et, quem uult, indurat et: uoluntati eius quis potest resistere? sic apostolum respondisse:\' o homo, qui terra et cinis es, audes deo facere quaestionem et, uas fragile atque testaceum,
Abbreviated transcription (Latin):
gi. sed hominũ uoluntates. Atq ita fa¬
etũ ẽ: ut impleretur illud qđ dictũ ẽ.
ꝑ osee. Uocaui ñ plebem meã plebem
mẽã: hoc ẽ. popłm gentiũ: et quib priꝰ
dicebatur. non ples mea uos: nunc uo¬
centur filii dĩ uiui. Quod nesolũ de
gentib dicere uidetur: etiã eos qui ex
ifrlitica mutitudine crediderunt ua¬
sa miscđię et electionis appellat. Cla¬
mat enĩ isaias ꝓ isrle: Si fuerit nume¬
rus filiorũ isrł quasi arena maris: re¬
liquiȩ saluȩ fient. Hoc ẽ etiã simili¬
tudo ñ crediderit: Tam̃ pauci credent.
Uerbũ enĩ consũmatũ atq breuiatũ
in sua ds̃ ȩqualitate librrauit: ut hu¬
militate et in carnatione xp̃i eos sal¬
uos faceret qui in eũ cređe uoluissent.
Hoc ipsũ et in alio loco diccit isaias.
Nisi dñs sab aoth reliquisset nob̃ sem̃.
sic̃ sodoma facti ẽẽmꝰ. et sic̃ gomorra
similes fuissemꝰ. Cũq testimonia ꝓpo-¬

Expanded text:
gi, sed hominum uoluntates atque ita fagi, sed hominum uoluntates atque ita factum est, ut impleretur illud, quod dictum est per Osee: uocaui non plebem meam plebem meam, hoc est populum gentium, et, quibus prius dicebatur: \'non plebs mea\', nunc uocentur filii dei uiui. quod ne solum de gentibus dicere uideretur, etiam eos, qui ex Israhelis multitudine crediderunt, uasa misericordiae et electionis appellat. clamat enim Esaias pro Israhel: si fuerit numerus filiorum Israhel tamquam harena maris, reliquiae saluae fienthocest:etiam si multitudo non crediderit, tamen pauci credent. uerbum enim consummatum atque breuiatum in sua deus aequitate librauit, ut humilitate et incarnatione Christi eos saluos fHoc ipsum et in alio loco dixit Isaias: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus et sicut Gomorra similes fuissemus. cumque testimonia prop
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uoluntate sua miseretur israheli &
indurat pharaonẽ : Ergo frustra quȩ¬
ritur atq causatur nos uel bona non
fecisse. uel fecisse mala: cũ in potestate
illius sit et uoluntate absq bonis &
malis oꝑib uł eligere alquem. uel
abicere. p̃sertim cũ uoluntati illius
humana fragilitas resistere ñ potest.¬
Ad quã ualidam questionẽ seriptu¬
rarum ratione conteatã. & pene in¬
solubilẽ breui apłs sermone dissol¬
uit dicens. O homo tu quis es qui
respondeas dõ: & est sensus ex eo qđ
respondis dõ. et calũniã facis. & de scrip¬
turis tanta ꝑ quiris. ut loquaris cont᷑
dm̃. & iustitiã uoluntatis eius inqͥras.
in similitudinẽ uasis fictilis te a deo cre¬
atum putas. et illiꝰ ñ posse resistere uo-¬
luntati: hoc considera quia uas fictile
ñ diẽ figulo quare me sic fecisti: Hec
erunt. Et unus credentiũ effectus ẽ. po-¬
pulus: in quo ostenditur ñ gentes eli-¬

Expanded text:
pro uoluntate sua miseretur Israheli et pro uoluntate sua miseretur Israheli et indurat Pharaonem, ergo frustra queritur atque causatur nos uel bona non fecisse uel fecisse mala, cum in potestate illius sit et uoluntate absque bonis et malis operibus uel eligere aliquem uel abicere, praesertim cum uoluntati illius humana fragilitas resistere nequeat. quam ualidam quaestionem scripturarum ratione contextam et paene insolubilem breui apostolus sermone dissoluit dicens: o homo! tuquis es, qui respondeas deo? et est sensus: ex eo, quod respondes deo et calumniam facis et de scripturis tanta perquiris, ut loquaris contra deum et iustitiam uoluntatis eius inquiras, in similitudinem uasis fictilis te a deo creatum putas et illius non posse resistere uoluntati, hoc considera, quia uas fictile non dicit figulo: quare me sic fecisti? — erunt, et unus credentium effectus est populus. ex quo ostenditur non gentes eli
Abbreviated transcription (Latin):
quib scriptũ ẽ: maior seruiet mino¬
ri. Et in malachia legimꝰ. lacob dilexi :
esau aut̃ odio habui. Uenientemq
e latere questionẽ more suo ꝓponit
et disserit: et hac soluta reuertitur
ad id de quo loqui cȩperat disputa¬
re. Si esau et iacob necdũ natierant.
nec aliquid egerant boni ac mali ut
uel ꝓmererentur dm̃ uel offendent.
et electio eoꝵ atq abiectio ñ merita
singulorũ sed uoluntatẽ eligentis et
abicientis ostendit: Quid ergo di¬
loquitur ad moysen. miserebor cui
misertꝰ fuero: & miscđiam prȩstabo
cui miserebor. Si hoc inquit recipi¬
mus ut faciat ds̃ qđ cũq uoluerit.
et absq merito & oꝑib uel eligat
aliquẽ uł condemnet: ergo non est
uolentis neq currentis sed miserentis
dĩ: maxime cũ eadẽ seriptura hoc ẽ.
idem ds̃ loquatur ad pharaonẽ. In
hoc ipsũ excitaui te: ut ostendã inte
uirtutẽ meã et annuntietur nomen
meũ in uniuersa t̃ra. Si hoc ita ẽ. et

Expanded text:
quibus scriptum est: maior seruiet minoquibus scriptum est: maior seruiet minori et in Malachia legimus: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, uenientem e latere quaestionem more suo proponit et disserit et hac soluta reuertitur ad id, de quo coeperat disputare. si Esau et Iacob necdum nec aliquid egerant boni aut mali, ut vel promererentur Deum, vel offenderent: et electio eorum atque abjectio, non merita singulorum, sed voluntatem eligentis et abjicientis ostendit, quid ergo diexemplum, quo loquitur ad Moysen: Miserebor cui misertus fuero , et misericordiam praestabo, cui miserebor. Si hoc, inquit, recipimus, ut faciat Deus quodcumque voluerit, et absque merito et operibus, vel eligat aliquem, vel condemnet: ergo non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei: maxime cum eadem Scriptura, hoc est idem Deus loquatur ad Pharaonem: In hoc ipsum excitaui te, ut ostendam in te uirtutem meam et adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. si hoc ita est et
Abbreviated transcription (Latin):
ris scĩs. duplicit̾ appellatur: & in duos
carnẽ. Ab rahã duos habuit filios. is-¬
mahel et isaac. Ismahel qui scđm
carnẽ natus ẽ: hered itatẽ patris non
accepit. lsaac qui de sarra & repro¬
missione generatꝰ ẽ. sem̃ dĩ appellat᷑.¬
Seriptũ eꝰ enĩ. In ifaac uocabitur
tibi sem̃: id. ẽ. non qui filiĩ carnis hu
filii dei: sed qui filii sunt repromissi¬
onis: isti existimant᷑ insemine. Et hoc
ñ solũ in ismahel & isaac accidisse con¬
uincimꝰ: sed etiã in duob rebeccȩ filus
esau et iacob. quoꝵ alt̃ electꝰ alt̾ ab ie¬
ctus ẽ. Et hoc totum dicit: ut in duob¬
fr̃ib priorib ismahel & esau popłm
udȩorũ ab iectũ eẽ significet. In posteriorib
autẽ hoc ẽ in isaac et iacob electũ gen¬
tium popłm. uł eos qui eax uideis in
xp̃m credituri erant. Et qͣm hoc uo¬
lens apꝓbare. ꝓposuerat testimoniũ
nascentiũ geminorũ esau & ia cob de

Expanded text:
ris sanctis dupliciter appellatur et in duos ris sanctis dupliciter appellatur et in duos um. Abraham duos habuit filios, Ismahel et Isaac. Ismahel, qui secundum carnem natus est, hereditatem patris non accepit; Isaac, qui de repromissione generatscriptum est enim: in Isaac uocabitur tibi semen, id est: non, qui 25 filii carnis, hi filii dei, sed, qui filii sunt repromissionis, isti aestimantur in semine. et hoc non solum in Ismahel et Isaac accidisse conuincimus, sed etiam in duobus Rebeccae filiis, Esau et Iacob, quorum alter abiectus, alter electus est. et hoc totum dicit, ut in prioribus fratribus, Ismahel et Esau, populum Iudaeorum abiectum esse significet, in posterioribus autem, hoc est in Isaac et Iacob, electum populum gentium uel eos, qui ex Iudaeis in Christum credituri erant. et quoniam hoc uolens adprobare proposuerat testimonium nascentium geminorum Esau et Iacob, de
Abbreviated transcription (Latin):
re quã dũ uolumꝰ dĩ ꝓbare iustitiam:
basilidis et manichei heresim defendẽ
et hibas nenias aegẏptiacaq portenta
sectari Dicamꝰ igitur ut possumus. et
aplice uoluntatis sequentes uestigia:
ne puncto quidẽ ut dr̃ atq ungue
transuerso ab illius sententus recedamꝰ.
fleuerat supra. & dolori suo & conscien¬
tie suȩ testem inuocauerat sp̃m scm̃:
quod fr̃s sui et cognati scđm carnem
id .ẽ. ifrłitȩ. dĩ filiũ ñ recepissent. quoꝵ
fuit adoptio. & gła. et testam̃ta. & legis¬
cordis dolore torquetur ut ipse optet
anathema ẽẽ. axxp̃o. id est solus perire
ne om̃e isrłiticũ genꝰ pereat Et quia
hoc dixcerat: statim uenientẽ eregione
p̃uidit questionẽ. Quid gͦ dicis: om̃s
qui eae isrł sunt. ꝑierunt: Et quomͦ
tu ipse et ceteri apłi et infinita uda-¬
ici popłi multitudo aep̃m filiũ rece¬
pistis: Qũã ita soluit isrł inscriptu¬

Expanded text:
re quam, dum uolumus dei probare iustitiam, re quam, dum uolumus dei probare iustitiam, Basilidis et Manichei heresim defendere et Hiberas nenias Aegyptiaque portenta sectari. dicamus igitur, ut possumus, et apostolicae uoluntatis sequentes uestigia ne puncto quidem, ut dicitur, atque ungue transuerso ab illius sententiis recedamus. fleuerat supra et dolori suo et conscientiae testem inuocauerat spiritum sanctum, quod fratres sui et cognati secundum carnem, id est Israhelitae, dei filium non recepissent, quorum fuit adoptio et gloria et testamenta et legiscordis dolore torquetur, ut ipse optet anathema esse a Christo, id est solus perire, ne omne Israheliticum genus pereat. et quia hoc dixerat, statim uenientem e regione praeuidet quaestionem:\' quid ergo dicis? omnes, qui ex Israhel sunt, perierunt ? et quomodo tu ipse et ceteri apostoli et infinita Iudaici populi multitudo Christum dei filium recepistis?\', quam ita soluit: Israhel in scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi dñs sabaoth reliquisset nob̃ sem̃
sic̃ sodoma facti essemꝰ. et sic̃ gomorra
similes fuissemꝰ. Omĩs quidẽ ad roma¬
nos epła int̃p̃tatione indiget. et tantis
obscuritatib obuoluta ẽ᷑ ut intelli¬
gendã eum sp̃s scĩ indigeamus auxilio
qui ꝑ apłos hȩc ipsa dictauit. Sed prę¬
cipue locus hic in quo quidã uolen¬
tes dĩ sertiare iustitiã. ex p̃cedentib
causis dicunt electũ in utero rebeccȩ
apłs p̃destinatur in euangłium ante¬¬
qu̾a naseatur. Nob̃ aũt nichil placet
nisi qđ eccłiasticũ ẽ et publice in eccłia
dicere timemꝰ. ne iuxta pichagorã
et platonẽ. et discipłos eorũ qui sub
nomine xpiano introducunt dogma
gentiũ. Dicamꝰ animas lapsas de cęlo
eẽ. & ꝓ diuersitatib meritoꝵ in his uł
illis corporib penas antiquoꝵ luere
peccatoꝵ. Multoq melius ẽ: simplicit̃
imꝑiciã confiteri. & int̾ cetera quȩ nes-¬
cimꝰ etiã huiꝰ loci obscuritatẽ effuge-¬

Expanded text:
oth r eliqui s s et nobi s semen, sicut Sodoma facti essemus et sicut Gomorra similes fuissemus. — Omnis quidem ad Romanos epistula interpretatione indiget et tantis obscuritatibus inuoluta est, ut in intellegenda ea spiritus sancti indigeamus auxilio, qui per apostolum haec ipsa dictauit; sed praecipue locus hic, in quo quidam uolentes dei seruare iustitiam ex praecedentibus causis dicunt electum in utero Rebeccae apostolus praedestinatur in euangelium, antequam nascatur. nobis autem nihil placet, nisi quod ecclesiasticum est et publice in ecclesia dicere non timemus, ne iuxta Pythagoram et Platonem et discipulos eorum, qui sub nomine Christiano introducunt dogma gentilium, dicamus animas lapsas esse de caelo et pro diuersitate meritorum in his uel illis corporibus poenas antiquorum luere peccatorum. multoque melius est simpliciter imperitiam confiteri et inter cetera, quae nescimus, etiam huius loci obscuritatem refuge
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis ad contẽptũ filii dei
in impios samaritas debet flamma
seuire: Cregione dñs qui ñ adiudi¬
candũ uenerat sed ad saluandum ñ
in potestate. sed in humilitate. non in
patris gła. sed in hominis ualitate. in¬
crepat eos qđ ñ meminerint doctrinȩ
suȩ et bonitatis euangłicȩ in qua di¬
xerat qui te ꝑcusserit in maxillã. prę¬
be ei et alteram. et diligite inimicos

Expanded text:
quanto magis ad contemptum filii dei quanto magis ad contemptum filii dei in inpios Samaritas debet flamma saeuire!\' e regione dominus, qui non ad iudicandum uenerat, sed ad saluandum, non in potestate, sed in humilitate, non in patris gloria, sed in hominis uilitate, increpat eos, quod non meminerint doctrinae suae et bonitatis euangelicae, in qua dixerat: qui te percusserit in maxillam, praebe ei et alteram et: diligite inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
re: occasionẽ ꝑ secutionis udaicȩ: ne
postea dicerent: crucifiximꝰ eũ quia
se inimicis nr̃is et hostib uinxerat.
Facies gͥ eiꝰ erat ꝑgens hierłm: et id¬
circo iuxta alteram intelligentiã non
receper̃ eũ samaritae. quia festinabat
ingredi hierłm: Ut aut̃ ñ reciperent:
fuit dñicȩ uoluntatis. Deniq apłi in
lege uersãti in qua tantũ iustitiã no-¬
uerant oculũ ꝓ oculo.ͤ dentẽ ꝓdente :
ulcisci nituntur iniuriam. et imitari
heliam ad cuiꝰ uocẽ duas pentecostadas
militũ ignis assũpserat. dicuntq ad.
dñm. Uis dicemꝰ ut ignis descendat de
cȩbo et consumat eos p̾ulchre uis in-¬
quiunt dicemꝰ. Nam et helias dixerat:
Ergo ut apłoꝵ sermo efficientiã habeat.
uoluntatis ẽ dñi. Nisi enĩ ille iusserit.
frustra dicunt apłi ut ignis descendat
suꝑ eos et quodã modo uerbis aliis hoc
loquunt᷑: Si ad serui heliae iniuriam
ignis descendit de cȩlo. et  samaritas
sed et iudȩos consũpsit incendium:

Expanded text:
em occasionem persecutionis Iudaicae, ne postea dicerent: \'crucifiximus eum, quia se inimicis nostris et hostibus iunxerat'. facies igitur eius erat pergentis Hierusalem et idcirco iuxta alteram intellegentiam non receperunt eum Samaritae, quia festinabat ingredi Hierusalem. ut autem non reciperent, fuit dominicae uoluntatis. denique apostoli in lege uersati, in qua tantum iustitiam nouerant oculum pro oculo, dentem pro dente, ulcisci nituntur iniuriam et imitari Heliam, ad cuius uocem duos pentecontarchas militum ignis absumpserat, dicuntque ad dominum: uis dicimus, ut ignis descendat de caelo et consumat eos? pulchre uis, inquiunt, dicimus; nam et Helias dixerat: ergo, ut apostolorum sermo efficientiam habeat, uoluntatis est domini. nisi enim ille iusserit, frustra dicunt apostoli, ut ignis descendat super eos, et quodam modo uerbis aliis hoc loquuntur: \'si ad serui Heliae iniuriam ignis descendit de caelo et non Samaritas, sed ludaeos consumpsit incendium,
Abbreviated transcription (Latin):
nollet respondere inclamanti᷑ ando¬
leret aliquid: greco sermone respondit.
nichil se habere molestiȩ: sed omnia
quieta et tranquilla ꝑ spicere. Post hȩc
ommutuit. Et clausis oculis quasi hu
mana despiceret. usq ad exspirationẽ
animȩ eosdem repetebat uersiculos:
uix ut aure apposita quod dicebat au
cis signũ pingebat in labiis. De fecerat
sp̃s. et anhelabat in mortẽ. Animaq

Expanded text:
nollet respondere inclamanti, an donollet respondere inclamanti, an doleret aliquid, Graeco sermone respondit nihil se habere molestiae, sed omnia quieta et tranquilla perspicere. post haec obmutuit et clausis oculis, quasi iam humana despiceret, usque ad expirationem animae eosdem repetebat uersiculos, uix ut audirem, quod dicebat; cis signum pingebat in labiis. defecerat spiritus et anhelabat in mortem; animaq
Abbreviated transcription (Latin):
bestus ac ium̃tis corporũ una conditio
ẽ. Idem occubitus iusto et impio: bo¬
no et malo: mundo ee immundo: sa¬
crificanti et ñ sacrificanti . Siẽ bonꝰ:
ita et qui peccat. Sicut qui uirat: sic
et is qui iuramentũ meait. Similit̃
et homines et ium̃ta in fauillã & cine¬
rem dissoluuntur. Qiad diu differo.
et dolorẽ meũ in aliis immorando fa.¬
cio longiorem: Sentiebat prudentissi¬
ma feminarũ adeẽ. mortem: et frigen¬
te alia parte corporis atq mẽbrorum:
solũ animȩ teporem in scõ et sacro pe¬
ctore palpitare: et nichilominus quasi
ad suos ꝑgeret. alienosq deserexet
illos uersiculos susurrabat. Dñe dilexi
decorẽ domꝰ tuȩ: et locũ habitationis
głȩ tuȩ. Et quã dilecta tabnacula tua
dñe uirtutũ: coneupiscit & deficit
anima mea in atria dñi. Et elegi ab-¬
iecta eẽ. in domo dĩ mei: magis quam
habitare in tab̃naculis peccatorũ. Cũq
ame int̾rogaretur. cur taceret. eur

Expanded text:
bestiis ac iumentis corporum una condicio! bestiis ac iumentis corporum una condicio! est idem occubitus iusto et inpio, bono et malo, mundo et inmundo, sacrificanti et non sacrificanti. sicut bonus, ita et qui peccat; sicut qui iurat, ita et is qui iuramentum metuit. similiter et homines et iumenta in fauillam et cinerem dissoluuntur. Quid diu differo et dolorem meum in aliis inmorando facio longiorem ? sentiebat prudentissima feminarum adesse mortem et frigente alia parte corporis atque membrorum solum animae teporem in sancto et sacro pectore palpitare et nihilo minus, quasi ad suos pergeret alienosque desereret, illos uersiculos susurrabat: domine, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae et: quam dilecta tabernacula tua, domine uirtutum! concupiscit et deficit anima mea in atria domini et: elegi abiecta esse in domo dei mei magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. cumque a me interrogaretur, cur taceret, cur
Abbreviated transcription (Latin):
fac. ꝑimus. Et illud. Exurge ut
quid obdormis dñe : Quis enĩ pos¬
sit siccis oculis paulã narrare mori¬
entem: Incidit in grauissimã ualitu¬
dinẽ. immo quod optabat inuenit.
ut nos desereret. et dño plenius iunge¬
retur. In quo langore: eustochii filiȩ
ꝓbata semꝑ in matre pietas magis ab
om̃ib cõprobata ẽ. Ipsa assedere lec¬
culo. flabellũ tenere: sustentare ca¬
put: puluillũ supponere : fricare
pedes: manus stomachũq confoue¬
re: mollia strata cõponere : aquam
re: om̃iũ ancillarũ p̃uenire officia:
et qͥcquid alia fecisset. de sua mercede
putaret subtractũ. Quib illa p̃¬¬
cib. quib lam̃tis. et gemitu.
int̃ iacentẽ matrem & specum
dñi discucurrerit: ne priua.¬
retur tanto contub̃nio. ne illa absente¬
iuiueret : ut eodem feretro portaretur:
Sed omortaliũ fragilitas et caduca na¬
tura. Et nisi xp̃i fides nos extollat ad
cȩlũ: aet̾nitas animȩ ꝓmitatur : cum

Expanded text:
fac, perimus . Et illud: Exurge, ut fac, perimus . Et illud: Exurge, ut quid obdormis, Domine ? Quis enim possit siccis oculis Paulam narrare morientem? Incidit in gravissimam valetudinem, imo quod optabat, invenit, ut nos desereret, et plenius Domino jungeretur. In quo languore, Eustochii filiae probata semper in matrem pietas, magis ab omnibus comprobata est. Ipsa assidere lectulo, flabellum tenere, sustentare caput, pulvillum supponere, fricare pedes, manu stomachum confovere, mollia strata componere, aquam cre, omnium ancillarum praevenire officia, et quidquid alia fecisset, de sua mercede putare subtractum. Quibus illa precibus, quibus lamentis et gemitu, inter jacentem matrem, et specum Domini discurrit, ne privaretur tanto contubuiueret, ut eodem feretro portaretur! sed, o mortalium fragilis et caduca natura et, nisi Christi fides nos extollat ad caelum et aeternitas animae promittatur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
erat in cunis et crepitaculis balbuti-¬
ente lingue alł cantare: auiȩq
et amite nomina dimidiatis
uerbis frangere. In hoc solo
patriȩ desiđiũ habuit: ut fi-¬
lium. nurũ. neptẽ renuntiasse scło.
et xp̃o seruire cognosceret. Quod
impetrauit ex parte. Nam neptis xp̃i
flãmeo reseruatur. Nurus aeternae
se tradens pudicitiȩ. socrus oꝑã fide
et elemosinis sequitur: et romȩ cona¬
tur exprimere quod hiero soly mis
illa cõpleuit. Quid agimus anima:
Cur ad mortẽ eius uenire formidas :
lam dudũ ꝓlixcior liber cuditur
dũ timemus ad ultima ꝑuenire.
quasi tacenti nob̃. et in laudibus
illius occupaas. differri possit occu¬
bitus. Huc usq ꝓsperis nauigauimꝰ
uentis: et crispantia maris equora
labens carina sulcauit. Nunc iN
scopulos incurrit oratio: et tum̃tib
fluctuũ montib p̃sens utriꝰq mon¬
stri intentatur naufragium: ita ut
cogam᷑ dicere: Preceptor saluos nos

Expanded text:
erit in cunis et crepitaculis balbutierit in cunis et crepitaculis balbutiente lingua alleluia cantare auiaeque et amitae nomina dimidiatis uerbis frangere. in hoc solo patriae desiderium habuit, ut filium, nurum, neptem renuntiare saeculo. Christo seruire cognosceret. quod inpetrauit ex parte; nam neptis Christi flammeo reseruatur, nurus aeternae se tradens pudicitiae socrus opera fide et elemosynis sequitur et Romae conatur exprimere, quod Hierosolymis illa conpleuit. Quid agimus, anima? cur ad mortem eius uenire formidas? iam dudum prolixior liber cuditur, dum timemus ad ultima pequasi tacentibus nobis, et in laudibus illius occupatis, differri possit occubitus. Hucusque prosperis navigavimus ventis, et crispantia maris aequora labens carina sulcavit. Nunc in scopulos incurrit oratio, et tumentibus fluctuum montibus, praesens utrique nostrum intentatur naufragium: ita ut cogamur dicere: Praeceptor, salvos nos
Abbreviated transcription (Latin):
tan ȩmulis uideatur incredulũ. Hebre¬
am lingua qũã ego ab adolescentia
nulto labore ac sudore ex parte di¬
dici. et infatigabili meditatione non
desero. ne ip̃se ab ea deserar: discere
uoluit: et consecuta ẽ. ita ut psalmos
hebraice caneret: grecũq sermonem
absq ulla latinȩ linguȩ proprietate
resonaret. Quod quidem usq hodie
in scã filia eiꝰ eustochio cernimꝰ: quȩ
ita semꝑ adhesit matri. et eius obȩdi-¬
uit imperiis : ut nunquã absq ea
cubaret: nunquã ꝓcederet: nũqũã
cybũ caꝑet: neunũ quidẽ nũmum
habet potestatis suȩ. Sed et pat̾nam
et mat̾nã substantiolã a matre distri-¬
bui pauꝑib letaretur: et pietatẽ in
parentes. hereditatẽ maximã et diui-¬
tiãs credet. Non debeo silentio prę¬
terire quando exultauerit gaudio.
quod paulã neptẽ suã leta & toxotio
genitã. immo uoto et futurȩ̨ uirgini-¬
tatis repromissione conceptam: audi-¬

Expanded text:
tan aemulis videatur incredibile. Hebraetan aemulis videatur incredibile. Hebraeam linguam, quam ego ab adolescentia multo labore ac sudore ex parte didici, et infatigabili meditatione non desero, ne ipse ab ea deserar, discere voluit, et consecuta est: ita ut Psalmos hebraice caneret, et sermonem absque ulla latinae linguae proprietate personaret. Quod quidem usque hodie in sancta filia ejus Eustochio cernimus, quae ita semper adhaesit matri, et ejus obedivit imperiis, ut nunquam absque ea cubaret, nunquam procederet, nunquam cilium caperet, ne unum quidem nummum haberet potestatis suae, sed et paternam et maternam substantiolam a matre distribui pauperibus laetaretur et pietatem in parentem hereditatem maximam et diuitias crederet. non debeo silentio praeterire, quanto exultauerit gaudio, quod Paulam, neptem suam Laeta et Toxotio generatam, immo uoto et futurae uirginitatis repromissione conceptam, audi
Abbreviated transcription (Latin):
tante feminȩ ostenderem. quȩ maluit
inimicitias hominũ subire ꝑpetuas:
quã dĩ offensam amicitiis nodeiis ꝓuo-¬
care. Dicam ergo ut cȩperã. Nichil in¬
genio eius docilius fuit. Tarda erat
ad loquendũ. uelox ad audiendum.
memor illius p̃cepti: audi isrł & tace.
Seripturas scas tenebat memoriter.
Et cũ amaret historiã. et illud ueritatis
diceret fundam̃tum: magis sequȩbat᷑
intelligentiã sp̃ualem et hoc culmine
edificationẽ animȩ ꝓtegebat. Deniq
cõpulit me: ut uetus et nouũ instru¬
mentum cũ filia me disserente ꝑleger&.
Quod ꝓpt̾ uerecundiã negans. prop̾ter
assiduitatẽ et crebras expostulationes
eiꝰ prestiti : ut docerem qđ didiceram
non ameenet ipso. id.ẽ. a p̃sũptionis
pessimo p̃ceptore: sed ab illustribus
eccłiȩ uiris. Sicubi hesitabam. et nes¬
cire me ingenue confitebar: nequaquã
q sententus quȩ mͥ uidetur ꝓbabilior
indicarem. Loquar & aliud: qđ forsi¬

Expanded text:
tantae feminae ostenderem, quae maluit tantae feminae ostenderem, quae maluit inimicitias hominum subire perpetuas quam dei offensam amicitiis noxiis prouocare. Dicam ergo, ut coeperam: nihil ingenio eius docilius fuit. tarda erat ad loquendum, uelox ad audiendum, memor illius praecepti: audi, Israhel, et tace. scripturas tenebat memoriter et, cum amaret historiam et illud ueritatidiceret fundamentum; magis tamen sequebatur intelligentiam spiritualem: et hoc culmine aedificationem animae protegebat. Denique 720 compulit me: ut vetus et novum Instrumentum, cum filia, me disserente, perlegeret. Quod propter verecundiam negans, propter assiduitatem tamen et crebras postulationes ejus praestiti, ut docerem quod didiceram: non a meipso, id est a praesumptione, pessimo praeceptore, sed ab illustribus Ecclesiae viris. Sic ubi haesitabam, et nescire me ingenue confitebar, nequaquam que sententiis, quae mihi videretur probabilior, indicarem. Loquar et aliud, quod forsi
Abbreviated transcription (Latin):
eius. et inuestigabiles uiȩ eius: Quis
enĩ cognouit sensũ dñi. aut quis consi¬
liarius eius fuit: Etatũ aũt diuersitas:
ñ mutat corporũ ueritatẽ. Cũ enim
corpora nr̃a quotidie fluant: et aut
crescant aut decrescant: ergo tot erimꝰ
homines. quot quotidie cõmutamur.
Aut alius fui cũ decẽ annorũ essem:
alius cũ triginta : alius cũ quinqͣginta.
alius cũ iam toto cano capite sum: Igit᷑
uiaxta eccłiarũ traditiones et apłm pau¬
lũ. illud ẽ. respondendum : qđ in uirum
ꝑfectũ et in mensurã ȩtatis plenitudinis
xp̃i. resurrecturi sumus: in qua  &e adam
conditũ uidȩi autumant: et dñm salua-¬
torem legimus surrexcisse. Et multa alia
de utroq testam̃to. insuffocationẽ here¬
tici ꝓtuli. Ex quo die ita cepit hominẽ
detestari. et om̃s qui eiꝰdem dogmatis
erant: ut eos uoce publica hostes dñi
ꝓclamaret . Et hoc dixxi. non ut breuit̃
heresim confutarem: cui multis uolu-¬¬
minib respondendũ ẽ: sed ut fidem

Expanded text:
e eius! quis enim cognouit sensum domini aut quis consiliarius eius fuit? aetatum autem diuersitas non mutat corporum ueritatem. cum enim corpora nostra cotidie fluant et aut crescant aut decrescant, ergo tot erimus homines, quot cotidie conmutamur? aut alius fui, cum decem annorum essem, alius, cum triginta, alius, cum quinquaginta, alius, quia iam toto cano capite sum? igitur iuxta ecclesiarum traditiones et apostolum Paulum illud est respondendum, quod in uirum perfectum et in mensuram aetatis plenitudinis Christi resurrecturi sumus, in qua et Adam conditum Iudaei autumant et dominum saluatorem legimus surrexisse\' et multa alia, quae de utroque testamento in suffocationem heretici protuli. ex quo die ita coepit hominem detestari et omnes, qui eiusdem dogmatis erant, ut eos uoce publica hostes domini proclamaret. et haec dixi, non ut breuiter heresim confutarem, cui multis uoluminibus respondendum est. sed at fidem
Abbreviated transcription (Latin):
oblitus fragitatis humanȩ cuius
auetor ipse est. imposuerit homini
mandata quȩ ferre non posset: si¬
mulq pronefas asscribimus iniqui¬
tatem iusto. pio crudelitatẽ. dum eũ
primo impossibile aliquid prȩcepis.¬
se conquerimur.. Deinde prohis
damnandũ ab eo putamus hominẽ
quȩ uitare non potuit: ut quod sus¬
picari sacrilegũ ẽ. uideatur ds̃ non
tum: aufert anobis uitiũ murmuran¬
di. Quod tunc utiq nasci solet cum
aut iniqua sunt quȩ iubentur: aut
iubentis minus digna ꝑsona ẽ. Quid
tergiuersamur incassum. et p̃cipienti
magis nouit mensuram uiriũ nr̃arũ
quam qui ipsas nobis uires dedit: nec
quisquã melius quantũ possimus in-
nauit. Nec impossibile aliquid potu-¬
it imꝑare qui iustus ẽ: nec damnatu
irrep̃hensibiles: et simplices ad omnẽ
morũ ꝑfectionem. Unũ hoc suffice¬
re uerbũ potest quod etiã in ep̃o eli
hensionis incurrit. Qurꝰd aũt eõ sane¬

Expanded text:
oblitus fragilitatis humanae, cujus oblitus fragilitatis humanae, cujus auctor ipse est, imposuerit homini mandata quae ferre non possit: simulque, proh nefas! ascribimus iniquitatem justo, pio crudelitatem, dum eum primo impossibile aliquid praecepisse conquerimur, deinde pro his damnandum putamus hominem ab eo quae vitare non potuit; ut, quod etiam suspicari sacrilegium est, videatur Deus non tum, aufert a nobis vitium murmurandi; quod tunc utique nasci solet, cum aut iniqua sunt quae jubentur, aut jubentis minus digna persona est. Quid tergiversamur incassum, et praecipienti magis novit mensuram virium nostrarum, quam qui ipsas vires nobis dedit; nec quisquam melius quantum possimus intetri posse donavit. Nec impossibile aliquid voluit imperare, qui justus est; nec damnaturirreprehensibiles et simplices. Ad omnem morum perfectionem unum hoc sufficere verbum potest; quod etiam in episcopo eligehensionis incurrit! Quis autem sanc
Abbreviated transcription (Latin):
tiam proniores. Cumq sepe diffici¬
liora prȩcipiunt: libentius audiunt᷑.
Certe ad regis imꝑium ita om̃s parati.
sunt: et in ꝓcinctu obędientiȩ consti-¬
tuti. ut etiam optent iuberi : nec solũ
merituros ẽẽ. se credant si iussa fece¬
ita ꝓ dignitate prȩcipientis seruiciũ
beneficii loco ducitur. Nobis uero
ds̃ ipse aeterna illa maiestas in effabi¬
lis atq inestimabilis potestatis. sacras
litteras et uere ad orandos prȩceptoꝵ
suoꝵ mittit apices: et non statim cũ
gaudio ac ueneratione suscepimus:
nec ꝓsummo ducimꝰ beneficio tantę
ac tam iustȩ potestatis imꝑiũ. maxime
sed utilitas obsequentis. Econtrario¬
clamamꝰ et dicimus : durum ẽ. arduũ
est. non possumꝰ: homines sumꝰ. fra-¬
gili carne circumdamur. Et õcȩcam
insaniã oprofanam temeritatẽm: du-¬
plices ignorantiȩ accusamus scientiȩ¬
dnm et ut uideatur nescire quod
fecit. nescire quod iussit. et quasi

Expanded text:
tiam promptiores sunt; cumque difficitiam promptiores sunt; cumque difficiliora praecipiunt, libentius audiuntur. Certe ad regis imperium ita omnes parati sunt, et in procinctu obedientiae constituti, ut etiam optent juberi; et non solum bene merituros esse se eredunt si jussa feceita pro dignitate praecipientis servitium beneficii loco ducitur. Nobis vero Deus ipse, aeterna illa majestas, ineffabilis atque inaestimabilis potestas, sacras Litteras, et vere adorandos praeceptorum suorum apices mittit; et non statim cum gaudio ac veneratione suscipimus, nec pro magno ducimus beneficio tantae ac tam illustris potestatis imperium; maxime sed utilitas subsequentis: verum e contrariclamamus ac dicimus, Durum est, arduum est, non possumus; homines sumus, fragili carne circumdamur. O caecam insaniam! o profanam temeritatem! Duplici ignorantia accusamus Deum scientiae, ut videatur nescire quod fecit, nescire quod jussit; quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. mandata quia leuiora sint. Tam
eñĩ maxima illa quã minima adeo
sunt imꝑata : et contemptus cuiꝰcũq
prȩcepti prȩcipientis in iuria ẽ Vnde.
beatis apłs clamat et dicit: omnia
facite sine murmuratione et hesitati-¬
one: ut sitis irreprȩhensibiles et sim¬
plices sicut filii dei immaculati in me
moremur hic uirgo paulisꝑ: et quasi
prȩtiosissimas margaritas quib exor-
pensemus. Omĩa inquit facite. Non
eñi quasi ad arbitriũ nr̃m quędã eor
mandatis dĩ debemus eligere: sed ge¬
neralit uniuersa complere: nec aliqua
prȩcepta eius quasi uilia ac parua con
aspicere. Nullũ quippe mandatum
dei contemptibile nob uideri pote¬
rit: si eius semꝑ cogitemus auctorem.
Sine murmuratione et hesitatione
uiles et ignobiles dños palam con-¬
temni uidemꝰ a seruulis: eisq ad mi¬
nima quȩq prȩcepta infaciem sole-¬
les non admittitur : quantoq poten¬
tiores sunt dñi. tanto serui ad obȩdien¬

Expanded text:
esse mandata, quia leviora sint: tam esse mandata, quia leviora sint: tam enim maxima illa, quam minima, a Deo imperata sunt; et contemptus cujuscumque praecepti, praecipientis injuria est. Unde beatus Paulus clamat et docet: Omnia facite sine murmuratione et haesitatione; ut sitis irreprehensibiles et simplices, sicut filii Dei immaculati in medmoremur hic, virgo, paulisper, et pretiosissimas margaritas, quibus exornapensemus. Omnia, inquit, facite. Non enim quasi ad arbitrium nostrum quaedam ex mandatis Dei debemus eligere, sed generaliter universa complere; nec aliqua praecepta ejus quasi vilia munuscula ac aspicere. Nullum quippe mandatum Dei contemptibile nobis videri potest, si ejus semper cogitemus auctorem. Sine murmuratione et haesitatione. Viles et ignobiles dominos palam contemni videmus a servulis, eisque ad minima quaeque praecepta in faciem resisles jam non admittitur: quantoque potentiores domini, tanto servi ad obedien
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ animũ. quã debeas afferre uir¬
tutem: et certaminis magnatudinem
de expectantiũ dignitate metire.
prȩcipua cura sit: hic primꝰ accinctus
internitionis bellũ aucus indicere: &
aduersũ diaboli castra in omia dei¬
prȩcepta iurare: nec tantum modo de¬
clinare uetita. sed et uissa complere.
Neq eñi tibi sufficit a malis otiosam
ẽẽ. si otiosa fueris ab onis: cũ lex dei
duplici mandatorũ genera distine¬
ta sit et mala ꝓhibens. bona imꝑet.
atq ab utroq: parte contemptum
dicta a nob̾ paulo ante sententia est.
Om̃is arbor quȩ non facit fructum
bonũ excidetur et in ignẽ mittet᷑
et blandimur nob si malis fructib
non grauemur: qui damnandi sumꝰ
si abonis steriles manserimꝰ. Iuxta
hanc intelligentiã. abscidit pater
rio abscondit. quasi inutilis ac neqũa
seruus damnatur ad ñoͣ nec minuisse
solũ sed et non auxcisse culpabile est.
Nec idõ aliqua putes contemnenda

Expanded text:
quem animum, quam debeas offerre virquem animum, quam debeas offerre virtutem, et certaminis magnitudinem de exspectantium dignitate metire. praecipua cura sit, hic primus accinctus, internecionis bellum virtute devincere, et adversum diaboli castra in omnia praecepta Dei jurare; nec tantummodo declinare vetita, sed jussa complere. Neque enim tibi sufficit a malis otiosam esse, si otiosa fueris a bonis; cum lex Dei duplici mandatorum genere distincta sit, et mala prohibens bona imperet, atque ab utraque parte contemptum Dicta a nobis paulo ante sententia est, Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur ; et blandimur nobis si a malis fructibus non gravemur, qui damnandi sumus si a bonis steriles manserimus! Juxta hanc intelligentiam abscindet Pater rio abscondit, quasi inutilis servus et nequam damnatur a Domino: nec minuisse solum, sed et non auxisse culpabile est. Non ideo aliqua putes contemnenda
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines quas tu prȩtiosissimũ munꝰ
offeras dõ: tuoq exemplo ad ꝓpetuã
puoces castitatẽ. non tibi sed dño tecũ
Et ita ad conuersionẽ tuã totus exulta¬
uit orbis: ut quod prȩ ingenti gaudio
uix adhuc homines cređe poterant.
id semꝑ uiderentur optasse. Multum
his initiis: multũ famȩ tuȩ debes. Sus¬
pensi om̃s mirũ de te nescio quid audi¬
re defiderant. Et qui ꝓfessionis tuae
cognouere uirtutem: nunc conuersati¬
onis expectant. In te nunc puta cun-¬
ctorum ora. oculosq conuersos: et ad
spectaculũ uitȩ tuę totũ consedisse
mundũ. Caue ne ꝑ te tantorũ offen-¬
dantur animi: minusq inte inueni¬
ant quã requirunt. Uerũ quid ego
de hominib tecũ ago eorumq de te
expectationẽ adhortationem tuam
traho: Ds̃ ipse om̃iũ rector ac dñs cũ
om̃i angłorũ militia certamen tuum
expectat: tibiq contra diabolũ dimi¬
facit. Huic tu tanto spectaculo uide

Expanded text:
mittuntur, quas tu pretiosissimum munus mittuntur, quas tu pretiosissimum munus offeras Deo, tuoque exemplo ad perpetuam provoces castitatem, non tibi, sed tecum Deo tos; et ita ad conversationem tuam totus exsultavit orbis, ut quod prae ingenti gaudio vix adhuc homines credere poterant, id semper videantur optasse. Multum his initiis, multum famae tuae odore suspensi omnes, mirum de te nescio quid audire desiderant; et qui professionis tuae cognovere virtutem, nunc conversationis exspectant. In te nunc puta cunctorum ora oculosque conversos, et ad spectaculum vitae tuae totum consedisse mundum. Cave ne per te tantorum animi offendantur, nec minus in te inveniant, quam requirunt. Verum quid ego tecum de hominibus ago, eorumque de te exspectationem ad cohortationem tuam traho? Deus ipse omnium rector ac Dominus, eum omni Angelorum militia certamen tuum spectat, tibique contra diabolum dimie facit. Huic tanto spectaculo vide