comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etulari cõpelleret: cũ con¬
cedenda ꝓgebã. Et ecce traba¬
lis magnitudinne serpens.
duob attollens squamosa
colla capitib: sinuosis flexi¬
b obrepebat. Qui nos ut eo
ambulantes aspexit. continuo
sciitillans ocłis: & tanqͣm
linguis exacuens ora trisulcis.
in nos impetũ fecit. Cui ꝓti¬
nꝰ conuator ms librata se¬
turi unrũ capd̃ abscidite:
moxq ferramentũ ex ei ma-¬
nib cecidit. Protinꝰ serpens
in furoris rabiẽ un placabi¬
lit̾ efferatꝰ in sublime se eri¬
git: qd̃ solũ remanserat ca¬
pd̃ attulte. auctorẽq ꝓprii
uulneris mordico apphendit
Quẽ mox ut inuasit. spu¬
mosis eũ spiris implicuit
& inuoluit: totũq hominẽ
suis uirib uendicans. in sub¬
t̾ranei specꝰ latebras aspoctaũ
Sed dũ traheret᷑. ille qd̾ so¬
lũ pot̾at me flagitat. in
me cdamosas uoces ingemi¬
nat ut uł ip̃e sͥ ꝓmpt̃o ad¬
rutor accurrerẽ. uł securĩ
que in meis erat manibs
ñ pedib: sugã paraui. Iłoq

Expanded text:
culpa compelleret: Cum concaedenda pergebam, et ecce trabalis magnitudinis serpens duobus attollens squamosa colla capitibus, sinuosis flexibus obrepebat. Qui nos ut eo ambulantes aspexit, continuo scintillans oculis, et tanquam linguis exacuens ora trisulcis, in nos impetum fecit. Cui protinus conviator meus librata securi, unum caput abscidit, moxque ferramentum ex ejus manibus cecidit. Protinus serpens in furoris rabiem implacabiliter efferatus, in sublime se erigit, quod solum remanserat caput attollit, auctoremque proprii vulneris mordicus apprehendit; quem mox ut invasit, sinuosis eum spiris implicuit et involvit, totumque hominem suis viribus vindicans, in subterraneae specus latebras asportavit. Sed dum traheretur ille, quod solum poterat, me flagitat, in me clamosas voces ingeminat, ut vel ipse sibi promptus adjutor accurrerem; vel securim, quae in meis erat manibusnon pedibus, fugam paravi; ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
cendo eẽ concessit. Ad qd̵ ego.
Scacũ inqͣm scͥptura ñ po-¬
nit: sed utͥusq ludi genus
aleẽ nomine cõp̾liendte. Qui-¬
ꝓpt̾ dũ alea ꝓhibet᷑. & nomi¬
natĩ de scaco nil dicit᷑: con¬
est animi. & ꝑspicacis inge¬
nii.redditis rationib humi-¬
lit̾ acquieuit. culpã nulla¬
tenꝰ iterandã certa pollicita-¬
tione constituit: inrungi
eͥ penitentiam postulauit.
Cui mox p̃cepi ut ter psait̾iũ
decĩ pauꝑũ pedes sub totidẽ
nũmismatũ erogatione eoꝵq
recreatione lauaret. hac scił
ratione ꝑspecta ut qm̃ hȩc
culpa manib potissimũ & ser-¬
mone cõmittit᷑. lauando pau-¬
ꝑũ pedes suas potis a culpe
contagio manꝰ ablueret: E
imp̾mens alienis uestigiis ora.
pacẽ sͥ cũ dño quẽ ꝑ flendos
iocos offenderat reformaret.
Fret̾ea dilectissummi ad id redeã.
ꝓ quo scͥbere ista ꝓposui. noli¬
te mͥ de cet̾o esse molesti. ut
gu bernante relapsꝰ sũ deserã:

Expanded text:
cendo concessit. Ad quod ego: cendo concessit. Ad quod ego: Scacchum, inquam, Scriptura non ponit; sed utriusque ludi genus aleae nomine comprehendit. Quapropter dum alea prohibetur, et nominatim de scaccho nihil dicitur, conest animi, perspicacis ingenii, redditis rationibus humiliter acquievit, culpam nullatenus iterandam certa pollicitatione constituit, injungi sibi poenitentiam postulavit. Cui mox praecepi ut ter psalterium decim pauperum pedes sub totidem numismatum erogatione eorumque recreatione lavaret. Hac scilicet ratione perspecta, ut quoniam haec culpa cum manibus potissimum, et sermone committitur, lavando pauperum pedes, suas potius a culpae contagio manus ablueret: et imprimens alienis vestigiis ora, pacem sibi cum Domino, quem per flendos jocos offenderat, reformaret. Praeterea, dilectissimi, ut ad id redeam pro quo scribere ista proposui, nolite mihi de caetero esse molesti, ut er vos gubernante relapsus sum, deseram,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo ibi eẽm comes itin̾is:
uesꝑtinũ tandẽ subeuntes
hospiciũ ego me in prb̃ri
cellã semoui. Is autẽ in spa-¬
ciosa domo cũ cõmeantiũ
t᷑ba resedit. Mane autẽ fac-¬
to a meo mͥ agasone signifi-
acutissime puprige: & in¬
dignationis uulnꝰ inflixit.
manu uirgas exero: plagas in-¬
figere quero. si sit qui t̾ga sub¬
iciat. Et ille. Inferat᷑ inqͥt cul¬
pa : ñ recusabit᷑ penitentia.
Recte ne inqͣme Tuiq ne erat
officii uesꝑe in scacoꝵ uanita¬
te colludere: & manũ dñici
corporis oblatͥcẽ. linguã int̾
dm & ppłm mediatͥcẽ. sacͥlegi
ludibrii contaminatione fȩda¬
re. p̃sert̃ cũ canonica dec̾nat
auctoritas ut aleatores ep̃i
deponant᷑ : Et qͥd ꝓdest ei qũe
efficacit᷑ auctoritas dãpuat.
etiã si uidiciũ ex̧tͥnsecꝰ ñ acce¬
dat. s Ille autẽ ex diu̾sitate
nominũ defensionis sͥ faciens
aliud aleã. Aleas gͦ auctori¬
tas illa ꝓhibuit: scacos uͦ ta¬

Expanded text:
aliquando sibi essem comes itineris, aliquando sibi essem comes itineris, vespertinum tandem subeuntes hospitium, ego me in presbyteri cellam semovi; is autem in spatiosa domo cum commeantium turba resedit. Mane autem facto, a meo mihi Agasone significaacutissime pupugit, et indignationis vulnus inflixit. manu virgas exero, plagas infigere quaero si sit qui terga subjiciat. Et ille, inferatur, inquit, culpa, non recusabitur poenitentia. Rectene, inquam, tuique erat officii, vespere in scacchorum vanitate colludere, et manum Dominici corporis oblatricem, linguam inter Deum et populum mediatricem, sacrilegi ludibrii contaminatione foedare? Praesertim cum canonica decernat auctoritas, ut aleatores episcopi deponantur. Et quid prodest ei, quem efficaciter auctoritas damnat, etiam si judicium extrinsecus non accedat. Ille autem ex diversitate nominum, defensionis sibi faciens aliud aleam. Aleas ergo auctoritas illa prohibuit, scacchos vero ta
Abbreviated transcription (Latin):
honestũ ẽ scurras ostenduã.
Mex enĩ ut uerba conferimꝰ.
paulatĩ quȩda lenocinia con
uerttatis robur in excussũ
risũ & t᷑pia ioca dissoluriã.
hinc ẽ enĩ qd̾ mens extͣ se
sparsa confundit᷑: acies cor¬
dis obtundit᷑. lux diuini
amoris extinguit᷑. t̾ror in alio s
⁊ reu̾entia sacerdotalis amitu
di linea quȩ aliis ad exempłu
pponenda fu̾at. ñ tenet᷑ Qod
si nos pudore uł metu in
hec declinare contẽpnimꝰ
mox inhumani. rigidi. &
saxei iudicam̃. Repͥmo calamũ.
nã ut t᷑piores attexant᷑ inep¬
nę pudore fuffundor: uidel̃
uenata. aucupiũ. alearũ in su¬
rũ de toto qͥde sacerdotẽ
exhibent mimũ. sed p̃cipue
ocłos. manꝰ. & linguã quasi
mimũ uerũ simul efficruã.
sicq conditos & qui sua uiꝰ
sapiant cibos demonũ
mensis apponrure.
Ic plane si qd̾ mͥ de
uenabili florentinȩ ciuitatis¬
ep̃o contig̾it recolo: aliȩnũ eẽ
ab edificatione ñ credo. Dũ

Expanded text:
nhonestum est, scurras ostendunt. nhonestum est, scurras ostendunt. Mox enim, ut verba conserimus, paulatim quaedam lenocinia conft severitatis robur in excussum risum, et turpia joca dissolvant. Hinc est, quod mens extra se sparsa confunditur, acies cordis obtunditur, lux divini amoris exstinguitur, terror in alios, et reverentia sacerdotalis amittidi linea, quae aliis ad exemplum proponenda fuerat, non tenetur. Quod si nos, vel pudore, vel metu in haec declinare contemnimus, mox inhumani, rigidi et saxei judicamur . Reprimo calamum. Nam, ut turpiores attexantur ineptiae, pudore suffundor, videlicet venatus, aucupium, alearum insurused praecipue oculos, manus, et linguam, quasi mimum verum simul efficiunt, sicque conditos, et qui suavius sapiant, cibos daemonum mensis apponunt. 453 Hic plane, si quid mihi de venerabili Florentinae sedis episcopo contigerit, recolo, alienum esse ab aedificatione non credo. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
ue neqũa qͣre ñ dedisti pecu¬
niã meã ad mensã: & ego
ueniens cũ usuris utiq &¬
egissem illud. as. Quod ict
doctor ꝓtim exponens ait
idẽ deposuisses add attare qs
ferre ñ pot̾as. Dũ enĩ t
ignauus negociator denariũ
tenes: att̾is locũ qui pecuniã
duplicare pot̾at occupasti.
Hoc ego sc̃i uiri consiliuĩ ai¬
teor libent̾ arripui. & onꝰ
cui succũbere cõpellebar
ab ieci: immo pecuniã qua
duplicare ñ poterã. negocia¬
tor ignauus ad altare depo¬
sui. Fuit fuit olĩ sed iã e¬
lapsũ est tẽpꝰ. ut modestie
pudor. mortisicationis insig¬
ne. digna seueritas. & sacer¬
dotalis ingenii ualeat serua¬
ri censura. Nã ut me solũ
digne coarguã. uidetis ipsi
qͥa ꝓtinꝯ ut ad uos uenio. ete
sales. ecce facȩtiȩ. lepores.
urbanitates. dicacitates.
uolumina questionũ. om̃sq
u̾borũ mantũ pestes. inso¬
lent̾ erũpunt : quȩ nos iͥ
iam sacerdotes. sed potis ora¬
tores. ac rethores. siue qd̾ i¬

Expanded text:
cuniam ad mensam, ut ego veniens cum usuris utique exegissem illam? » Quod idem doctor protinus exponens, ait, id est, deposuisses ad altare quod ferre non poteras. Dum enim tu ignavus negotiator denarium tenes, alterius locum, qui pecuniam duplicare poterat, occupasti. Hoc ego sancti viri consilium, fateor, libenter arripui; et onus, cui succumbere compellebar, abjeci. Imo pecuniam, quam duplicare non poteram, negotiator ignavus ad altare deposui. Fuit, fuit olim, sed jam elapsum est tempus, ut modestiae pudor, mortificationis insigne, digna severitas, et sacerdotalis genii valeat censura servari. Nam ut me solum digne coarguam, videtis ipsi quia protinus, ut ad vos venio; ecce sales, ecce facetiae, lepores, urbanitates, dicacitates, volumina quaestionum, omnesque verborum inanium pestes insolenter erumpunt, quae nos, non jam sacerdotes, sed potius oratores, ac rhetores, sive, quod i
Abbreviated transcription (Latin):
as quasda monachꝯ ille¬
dicebat᷑ ostendisse uirtutes
Sed ue illi. qui clausis ocłis
securꝰ incedit: & u̾suti hostis
laqueos ñ attendit. Nã pꝰt¬
mocłri hic in luxuriȩ uoragi¬
nẽ corruit: & qui eatenꝰ mag¬
ne reu̾entiȩ pͥncipi ac ciuib
fu̾at habito. publice uirgis
iccirco dixerĩ. ut liquido pate¬
at. qͥa in hoc uite mortalis
itin̾e gradientib multȩ sup¬
ponunt᷑ insidiȩ. diu̾sa occultꝰ
hostis scandala contegit. ml¬
ta uiscaria struit. plures la-¬
queos atq tendiculas antepo¬
nit nrĩs cotidie gressib Di
ac tela nequeo ꝓteg̾e. quo pac¬
latentiũ insidiarũ laqueis ex-¬
pedire: Deponenda est gͦ sar¬
cina: qm barulare ñ possumꝰ
Melioq ẽ pondꝰ abicere: qͣm
cũ detͥmento dñi cuiꝰ sũ ser¬
uus fractis ceruicib int̾ire.
Sufficiat nẽ ad testimoniã.
hoc solũ beati iheronimi: qd̾
necdũ hora tͣns acta sub ocłis
habuisse me memini. Dũ enĩ

Expanded text:
dam monachus illedicebatur ostendisse virtutes. Sed vae illi! clausis oculis securus incedit, et versuti hostis laqueos non attendit. Nam postmodum hic in luxuriae voraginem corruit, et qui eatenus magnae reverentiae principi, ac civibus fuerat habitus, publice virgidcirco dixerim, ut liquido pateat, quia in hoc vitae mortalis itinere gradientibus multae supponuntur insidiae, diversa occultus hostis scandala contegit, multa viscaria struit, plures laqueos atque tendiculas nostris quotidie gressibus anac tela protegere; quo paclatentium insidiarum laqueis expedire? Deponenda est ergo sarcina, quam bajulare non possum: meliusque est pondus abjicere, quam cum detrimento Domini, cujus sum servus, fractis cervicibus interire. Sufficiat nunc ad testimonium hoc solum beati Hieronymi, quod, necdum hora transacta, sub oculis habuisse me memini. Dum enim
Abbreviated transcription (Latin):
cedere. Ecce dilectissimi dũ
uberioris uobis alloquii u̾
me laciniosȩ uelit ꝓlixitatis
entẽ silentii caritatẽ. Nec igno¬
ret quia illic ẽ suecincta ꝓlix¬
itas. ubi sic stili currentis
scͥptor extendit articułu. ut
tam̃ totũ pleni pectoris ũ
tamꝰ aricos. in epłȩ calce
subnectimꝰ: utq memoris
non sit immemor obsecͣms
Ille miserũ petrũ de ma-¬
nib eruat hyldebñdi : ad
cuiꝰ imꝑiũ magno petro
patuit carcer herodis.¬

Expanded text:
cedere. Ecce, dilectissimi, dum uberioris vobis alloquii verme laciniosae velit prolixitatis entem silentii charitatem: nec ignoret, quia illic est succincta prolixitas, ubi sic styli currentis scriptor extendit articulum, ut tamen totum pleni pectoris nontamus amicos, in epistolae calce subnectimus, utque memoris non sit immemor obsecramus. Ille miserum Petrum de manibus eruat Hildebrandi, ad cujus imperium magno Petro patuit carcer Herodis.
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ p̃cedente dñicã.
in eccła quã frequentare con-¬
sueuerat. quattuor decĩ plꝰ
nuxꝰ lampades adornauit:¬
& aqua supposita p̃t̾ unã oĩb
oleũ suꝑfudit. Cũq cet̾is sa¬
tisfactũ eẽt. sed deficiente
oleo uiia reman̾et: petiuit
abbati. sed impetͣre ñ potuit.
Tandde in fide ñ hesitans. aqͣ
lampadẽ impleuit. lum̃ ad

Expanded text:
Resurrectionem praecedente Dominicam, in Ecclesia, quam frequentare consueverat, quatuordecim plus minus lampades adornavit, et aqua supposita praeter unam, omnibus oleum superfudit. Cumque caeteris satisfactum esset, sed deficiente oleo, una remaneret; petivit ab abbate, sed impetrare non potuit. Tandem in fide non haesitans, aqua lampadem imp
Abbreviated transcription (Latin):
llud etĩã ñ dissimili dignũ
uidet᷑ ẽẽ forinidine: qd reli¬
gioso quoda pisane diocesis
ebat plane qͥa ꝓxima hac
estate tͣnsacta contigit ut
eẽ̾t it quadã teutonũ urbe
seruus di sc̃ȩ conu̾sationis.
& bone fame: qui iuxta monas¬
teriũ in celltila morabat᷑. Huic
triginta dies tota eoꝵ ciuitas
incendio subiaceret. Qui nimi¬
rũ uisionis suȩ mysteriũ ñ
solũ ꝙ̃o ciuitatis innotuit:
uitatis suę malicia ꝑduran
nas omĩno paruipenden-¬
tes: dedignati st̃ sua facta
corrig̾e. Porro uir dĩ p̾ciosi¬
ora queq monasfii iubet in
recessꝰ abditos conuehi: ite
possent ab ignib illibata ser-¬
uari. Quid uerbis imimnoror.a
Tandẽ lugubris ille dies ad-¬
uenit: & a septẽ urbis regi¬
onib ultor ignis exorte᷑. Et
ecce monachi ad serui d̃ĩ cel-¬
luła anxie ꝓruunt: eũq un¬
minente ꝑicło ñ segnit̾ exire
deposcunt. Ille autẽ recusat
omĩno: diuinoq rudicio
cuncta cõmittens. qͥd dõ de se

Expanded text:
Illud etiam non dissimili dignum videtur esse formidine, quod religioso quodam Pisanae dioecesis ebat plane quia proxima hac aetate transacta contigit, 450 ut esset in quadam Teutonicorum urbe servus Dei sanctae conversationis, et bonae famae, qui juxta monasterium in cellula morabatur. Huic triginta dies tota eorum civitas incendio subjaceret. Qui nimirum visionis suae mysterium non solum episcopo civitatis innotuit, vitatis suae malitia perduranas omnino parvipendentes, dedignati sunt sua facta corrigere. Porro vir Dei pretiosiora quaeque monasterii jubet in recessus abditos convehi, ubi possent ab ignibus illibata servari. Quid verbis immoror? Tandem lugubris ille dies advenit, et a septem urbis regionibus ultor ignis exoritur. Et ecce monachi ad servi Dei cellulam anxie proruunt, eumque imminente periculo, non segniter exire deposcunt. Ille autem recusat omnino, divinoque judicio cuncta committens, quid Deo de se
Abbreviated transcription (Latin):
contͣhat: a talib int̾m suꝑse¬
deo. Et certe salubris est ut
omissis omĩb ad me redeã. me
defleã. me iuigit̾ mieis ocłis in¬
teponã. Ecce enĩ iã ocłi caligañ:
& solito amplis flegniatis hu¬
mores abrndant. Ruge sube-¬
nã minant᷑. Capd̃ deniq qd̾ canis
hactenꝰ spargebat᷑. cigneo iã
colore iiuescie. uox raucit.
uirtꝰ deficit. Ett heu ꝓdolor.
sola in me uicioꝵ radix igno
quodam p̃sentatꝰ assisto. Lã
sub quacda mentis ymagina¬
tione. ꝑu̾si sp̃s truci uultu &

Expanded text:
contrahat, a talibus interim supersecontrahat, a talibus interim supersedeo. Et certe salubrius est, ut omissis omnibus, ad me redeam, me defleam, me jugiter meis oculis anteponam. Ecce enim jam oculi caligant, et solito amplius phlegmatis humores abundant. Rugae subevae minantur. Caput denique, quod canis hactenus spargebatur, cigneo jam albore nivescit; vox raucit, virtus deficit; et, heu proh dolor! sola in me vitiorum radix ignorquodammodo praesentatus assisto. Jam sub quadam mentis imaginatione perversi spiritus truci vultu,
Abbreviated transcription (Latin):
głicã imitato uiduã sub pau¬
ꝑis sp̃ȩ bono debitori do suã
Pauꝑ qͥdẽ mensa: sed bꝯna spȩ
aiues erat conscientia. Dãpnũ
siqͥłe carnis: cõpensabat lucro
pictatis. Cũ ecce uir qͥda igno¬
tꝯ. & quẽ antea nũqm̃ uide¬
rat. festinꝰ & anxis ligatos lin¬
teo. in manu en uiginti dena¬
rioꝵ solidos posuit: dicensq
sͥ a dño suo missos. tanqͣm qͥ
ab eo expectaret᷑ incuntant̾
abscessit. Cũq hic attonitꝰ
uellet inquirere: ille dispa-¬
hominũ ñ appono: qm̃ ordo
ꝑactȩ rei facilis hesit animo
nomina uͦ curis aliis int̾ue¬
mentib fateor int̾cepit obli¬
uio. Nec magnoꝑe curamꝰ
uderi aucripes nominũ.
dũ mͦ ñ excidat series &e ordo
gestoꝵ: quãqm hec. eade ges¬
ta que scribimꝰ. qͥa in tͣnsitu¬
nos audire contigit. utrũ in¬
offensã fidi unt ani teneant.
certũ ꝑ omĩa ñ habemꝰ. Ne gͥ
sine nominib digesta narra¬
tio. nares fastidiosis lectorib

Expanded text:
gelicam imitatus viduam, sub paugelicam imitatus viduam, sub pauperis specie bono debitori Deo suamPauper quidem mensa, sed bona spe dives erat conscientia. Damnum siquidem carnis compensabat lucro pietatis; cum ecce vir quidam ignotus, et quem antea nunquam viderat, festinus et anxius ligatos linteo in manu ejus viginti denariorum solidos posuit, dicensque sibi a Domino suo missos, tanquam qui ab eo exspectaretur, incunctanter abscessit. Cumque hic attonitus vellet inquirere, ille dispahominum non appono, quoniam ordo peractae rei facilius 448 haesit animo; nomina vero, curis aliis intervenientibus, fateor, intercepit oblivio. Nec magnopere curamus videri aucupes nominum, dummodo non excidat series et ordo gestorum; quanquam et haec eadem gesta, quae scribimus, quia in transitu audire nos contigit, utrum inoffensam fidei lineam teneant, certum per omnia non habemus. Ne igitur sine nominibus digesta narratio nares fastidiosis lectoribus
Abbreviated transcription (Latin):
paulopt᷑ dũ int̾ missarũ sol¬
lẽpuia sacris altarib deuiotus
assisteret: ecce naup̃de me¬
moria illecebrosi gustꝰ exĩ tẽp¬
tauit affectu. Iile ut eat
antini uisignis. talia se pati
posse in obtutib occulti e
omĩpotentis inspectoris eu¬
buit. Explȩtisq regressꝰ ofsi¬
ciis: febreticũ animȩ piscen
pauꝑi tͦdendũ eẽ mandarit.
Sic ꝓfecto canicula uolupta¬
tis quȩ sub mẽsa corporis
ut cũq potuisset uiuere:
ad sc̃a sc̃oꝵ impudent̾ irrũ¬
pens. pęnitentię fuste mac¬
tata meruit int̾ire.
ũnu dittaxat nũmũ in loculo
possidebat: quẽ ad emendũ aba¬
ꝗd qd̾ cũ pane comederet expen¬
dere gestiebat. Cũq siccꝰ & ari¬
dus a lautiorib alimentis dru
negotiũ in mñte u̾saret. int̾im
postulauit. Ille herens animo
uelut in quoda erat meditul¬
lio constitutꝰ: nã si daret. tar¬
i metuebat afflicte. si retiue¬
ret. culpã incurrere formi-¬
dabat denegate miscdiȩ. Tan¬

Expanded text:
post dum inter ipsa missarum solemnia sacris altaribus devotus assisteret, ecce naupredae memoria illecebrosi gustus eum tentavit affectu. Ille, ut erat insignis animi, talia se pati posse in obtutibus occulti, et omnipotentis inspectoris erubuit, expletisque regressus officiis, febreticum animae piscem pauperi tradendum esse mandavit. Sic profecto canicula voluptatis, quae sub mensa corporis, utcunque potuisset vivere, ad sancta sanctorum impudenter irrumpens, poenitentiae fuste mactata, meruit interire. unum duntaxat nummum in loculo possidebat, quem ad emendum aliquid, quod cum pane comederet, expendere gestiebat. Cumque siccus et aridus a lautioribus alimentis, hoc diu negotium in mente versaret, interim postulavit. Ille haerens animo, velut in quodam erat meditullio constitutus. Nam si daret, carni metuebat afflictae; si retineret, culpam incurrere formidabat denegatae misericordiae. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
constant̾ affirmans: tande
ñ spe erectꝰ. sed imꝑio magie
opp̃ssꝰ paruit: & uas qd ua¬
cuũ reliquerat. uino plentĩ
nimirũ ãmiratꝰ inuenit..
bbas quid̾a ut mͥ relatũ
estꝰ suauis edulii concupiscen¬
tia ductꝰ : naup̃dã sibi acqͥri
p̃cepit. Cũq ininstri dic̾ent
hoc gens eo loco difficile pos¬
se reꝑiri. extitit quidic̾et uuã
naualib se uidisse ꝓpositã:
nullo pacto minꝰ qm uigi¬
ti nũmoꝵ papiensiũ solidie
cormenda. Iussit abbas dare
pecuniã. Cocoꝵ autẽ diligen¬
tia ꝑfunctꝰ. & lactę decocti
albi piscis apponit᷑. Sed aute¬
qͣm tangeret᷑. ecce pauꝑ ad
ianuã. hoc potissimũ sͥ dari
qd̾ abbi ce̾t appositũ auxie¬

Expanded text:
constanter affirmans, tandem constanter affirmans, tandem non spe erectus, sed imperio magis oppressus, paruit; et vas, quod vacuum reliquerat, vino plenum, nimirum admiratus, invenit. Abbas quidam, ut mihi relatum est, suavis 447 edulii concupiscentia ductus, naupredam sibi praecepit acquiri. Cumque ministri dicerent, hoc genus eo loci difficile posse reperiri, exstitit qui diceret, unam Naupredam se vidisse propositam, nullo pacto minus quam viginti nummorum Papiensium solidis coemendam. Jussit abbas numerari pecuniam. Coquorum autem diligentia perfunctus, et laute decoctus abbati piscis apponitur; sed antequam tangeretur, ecce pauper ad januam hoc potissimum sibi dari quod abbati esset appositu
Abbreviated transcription (Latin):
to. Per sordidos gͥ meatꝰ im¬
derelinque. Uix uerba cõple-¬
u̾at: & continuo nequissi¬
mꝰ sp̃c fluxu uentris ciectꝰ¬
dixisti oppido sitiens uinũ
sͥ afferri p̃cepit. Cũq pincer¬
na totũ qd̾ erat in uascło
funditꝰ exhausisset in po¬
culũ. & eꝑo detulisset: ecce
pauꝑ importunꝰ illd̃ sͥ dari
p̃cib flagitabat. dicens qͥa ꝑ
exspiraret. Econt᷑ mimist̾
asserebat. & nil se in uase re-¬
siduũ reliquisse: & in eo loco
uinũ aliud reꝑiri nullatenꝰ
posse. In hiis gͥ fortis ep̃c
ang̾tiis dep̾hensꝰ cũ & hinc
uidelꝰ sitim differre ñ posset.
illiuc se bibere alio ꝑiclitante
impiũ iudicaret. au̾tit se ase.
fr̃ĩq laboranti in necessitate
bibendi õmino defecerat: eõ
sitis ep̃i atrociꝰ seuiebat. Man¬
dauit itaq ministro. ut ui.¬
nariũ uas requireret: si for-
te consolationis stillã uł ꝑex-¬
iguã reꝑiret. Qui diuti ab¬
negans. nichilq se reseruasse

Expanded text:
to. Per sordidos igitur meatus, imto. Per sordidos igitur meatus, imderelinque. Vix verba compleverat, et continuo nequissimus spiritus fluxu ventris ejectdixisti, oppido sitiens, vinum sibi afferri praecepit. Cumque pincerna totum quod erat in vasculo funditus exhausisset in poculum, et episcopo detulisset, ecce pauper importunis illud sibi dari precibus flagitabat, dicens, quia exspiraret. Econtra minister asserebat, et nil se in vase residuum reliquisse, et in eo loco vinum aliud reperiri nullatenus posse. In his igitur fortis episcopus angustiis deprehensus, et cum hinc videlicet sitim differre non posset, illinc autem se bibere, alio periclitante, impium judicaret, avertit se a se, fratrique laboranti in necessitate bibendi omnino defecerat, eo sitis episcopi atrocius saeviebat. Mandavit itaque ministro, ut vinarium vas requireret; si forte aliquam consolationis stillam, vel perexiguam reperiret. Qui diutius abnegans, nihilque se reservasse
Abbreviated transcription (Latin):
pe uuã de gruib istis ad nos
dcici: ut seruus tuus de be¬
nedictionis tuȩ mun̾e satisfa¬
ciat caritati. Mira exauditiõis
Erat ne sp̃ualis ille ep̃e &
Lu ut nescio quo pacto didi-¬
nẽ respondisti: ut liqͥdo pa¬
teat ñ uite rectitudinẽ. sed
fide caritati conrunctã hanc
obtinuisse uiptutẽ. Ad didisti
etĩa qͥa beato leone sȩdis apłicȩ
p̃sule referente cognoueras. qͣ¬
tantã extͣ meritũ gr̃ãm a dño
su̾at consecutꝰ. ut̃ uirtutes
ac signa sreq̃nt̾ ostenderet:
ult᷑ etiã cũ magne auctorita-¬
tis unꝑio ex obsessis corporib
demones effugaret. Int̾ quȩ
numirũ signa uirtutũ. & ilis
aliqndo contigit. ut eode scẽ
memoriȩ leonẽ p̃sente demo¬
niacꝰ asstitissee. Cũq p̾fatꝰ ep̃c¬
nequitiȩ sp̃m abire p̃ciꝑet. ille
autẽ quilsda uerbis ꝑuicacis
suꝑbiȩ resultaret: tande ꝑ
los in altũ quoda horrore
subrig̾et. os quasi ad euom̃
ris. omĩno frustrabit᷑ qd̾ mo¬
liris: ꝑ postiora te exire p̾ci

Expanded text:
pe unam de gruibus istis ad nos dejici, ut servus tuus de benedictionis tuae munere satisfaciat charitati. Mira exauditionis Eratne spiritualis ille episcopus? Tu, ut nescio, quo pacto didinem, respondisti, ut liquido pateat, non vitae rectitudinem, sed fidem charitati conjunctam hanc obtinuisse virtutem. Addidisti etiam, quia beato Leone sedis apostolicae praesule referente, cognoveras, tantam extra meritum gratiam a Domino fuerat consecutus, ut virtutes ac signa frequenter ostenderet; ultro etiam cum magnae auctoritatis imperio ex obsessis corporibus daemones effugaret. Inter quae nimirum signa virtutum, et illud aliquando contigit, ut eodem sanctae memoriae Leone praesente, daemoniacus astitisset; cumque praefatus epnequitiae spiritum abire praeciperet, ille autem quibusdam verbis pervicatis superbiae resultaret, tandem plos in altum pavendo quodam horrore subrigeret, os quasi ad evomenris; omnino frustrabitur quod moliris, per posteriora te exire praec
Abbreviated transcription (Latin):
exenrũ portans. cȩlũ cunctis
uidentib penetrauit. Unde
liqͥdo cõꝓbat᷑: qͥa qd̾ iudigen¬
tib dat᷑ do tͣnsmitut᷑. Et qdͣ
in sinũ pauꝑis occultams: in
cȩlo reponimꝰ. Ilid̃ etiã qd̾ uc̃
addimꝰ quãqm ñ sit mira¬
culũ: ab edificatione tam̃ nͥ¬
p̃e quidã U scribimo¬

Expanded text:
um cunctis videntibus penetravit. Unde liquido comprobatur, quia quod indigentibus datur, Deo transmittitur, et quod in sinu pauperum occultamus, in coelo reponimus. Illud etiam, quod nunc addimus, quanquam non sit miraculum, ab aedificatione tamen,ne quod scribim
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. pis uidelicet apsaren
sis ep̃e. qui ep̃atũ dimisit:
& de clauomaco regno ttaliã
nauigans. littorib anconi¬
tane urbis applicuit. Le mͥ
dũ totis regni circa se reue
rentiã conquestꝰ expon̾et.
ac molestȩ inquiȩtudiuis
tedia nuntiaret : int̾ cetera
unũ intulit qd uos later
non patior. Quid̾a in qͥt de¬
gener quidẽ morib sed ma¬
ioꝵ titulie insignitꝰ: sui

Expanded text:
fuerat, Petrus videlicet Apsarenfuerat, Petrus videlicet Apsareniscopus; qui episcopatum dimisit, et de Sclavonico regno Italiam navigans, littoribus Anconitanae urbis applicuit. Hic mihi, dum totius circa se regni reverentiam conquestus exponeret, ac molestae inquietudinis taedia numeraret, inter caetera unum intulit, quod vos latere non patior. Quidam, inquit, degener quidem moribus, sed majorum titulis insignitus, sui
Abbreviated transcription (Latin):
modũ uidet᷑ equare nequi-¬
ciã qͥa p̾diis in militiã ꝓfli¬
gatis. omĩq possessione t̾ra-¬
rũ. insuꝑ ettã decimȩ ac ple¬
bes. addunt᷑ in beneficiũ se-¬
cłarib. Que ꝓfecto liberalitas
inhonesta. & indigentib adi¬
mit unde uiuant: & dioce¬
sanos det̾ret ut decimas ñ ꝑ-¬
soluañ. Una scił res & illis
subtͣhit corporale sudsidiũ:
& istis ꝑiculũ ꝓuidet ani-¬
marũ. Quod totũ in male
munifici capd̃ redundare
nulli dubrũ est: si tam̃ eñ ad
hoc ꝓpͥa uanitas tͣbat. ñ ne¬
cessitas antiqua cõpellat.
Et quide plurima suppetuał̃
que de ep̃oꝵ multiplicib erũp¬
nis apponert᷑ nͥ me epłaris cõpeu-¬
dii regła ꝓhiberet. Sed o faci-¬
ni adeo me sola sedes apłica
cruciat. ut ab hiis omib
me dicendis au̾tat. In qua
nimirũ sedȩ cũ ammirari
solcamꝰ reu̾endę maiestati
antistitẽ: nc̃ despicabilis
ꝑsone cernimꝰ mentionem.
Hec uen̾abilis ille uir exꝑtꝰ

Expanded text:
modum videtur aequare nequimodum videtur aequare nequitiam, quia praediis in militiam profligatis, omnique possessione terrarum, insuper etiam et decimae, ac plebes adduntur in beneficium saecularibus. Quae profecto liberalitas inhonesta, et indigentibus adimit unde vivant; et dioecesanos etiam deterret, ut decimas non persolvant. Una scilicet res et illis subtrahit 445 corporale subsidium, et istis periculum providet animarum. Quod totum in male munifici caput redundare, nulli dubium est; si tamen eum ad hoc propria vanitas trahat, non necessitas antiqua compellat. Et quidem plurima suppetunt, quae de episcoporum multiplicibus aerumnis apponerem, nisi me epistolaris compendii regula prohiberet. Sed, o facinus! adeo me sola sedes apostolica cruciat, ut ab his omnibus me dicendis avertat. In qua nimirum sede, cum admirari soleamus reverendae majestatis antistitem, nunc despicabilis personae cernimus Mintionem. Haec venerabilis ille vir expertus
Abbreviated transcription (Latin):
at occasione ꝑcepta. qm̃ de
manu regis. laici uideł homi¬
nis traditionẽ eccłiȩ te susce¬
pisse contigerat cathedrã con¬
tẽpsisti: atq ad remotioris
uitȩ custodrã. te ꝓtinꝰ contu¬
listi. Quid rogo iste faceret. si
& lanceatoꝵ t᷑mȩ pt equitantis
t̾ga confluerent. si eũ tanqͣm
gentilis militię drice̾ in ꝓcinc¬
tu positũ armati undiq ma-¬
uipłi constiparent. & quẽ de-¬
cuerat reu̾ent̾ incedere cũ cho¬
ro psallentiũ. audire cogeret᷑
comitent᷑ ut dignũ est diu̾si¬
ordines clericorũ: sed castra potiꝰ
carmati telis uibrantib bella¬
tores. Pensemꝰ etiã quale hoc
cotidie apparatꝰ: cotidie nup¬
tiale conuiuiũ. Et unde re-¬
frigerare debuerant indigen¬
tes: rubentiũ tabularũ re-¬
ereant gestatores. Et cũ ep̃e
dispensator ꝓmptꝰ debeat
t̾e pauꝑu̾: ad eoꝵ mensam
affluentib deliciis alieni ruc¬
tant. cũ & illi quoꝵ est to¬
ta substantia. ꝓcul exclusi
famis iopia contabescats.

Expanded text:
at occasione percepta, quoniam de manu regis, laici videlicet hominis, traditionem Ecclesiae te suscepisse contigerat, cathedram contempsisti, atque ad remotioris vitae custodiam te protinus contulisti. Quid, rogo, iste faceret, si et lanceatorum turmae post equitantis terga confluerent? Si eum tanquam gentilis militiae ducem in procinctu positum armati undique manipuli constiparent? Et quem decuerat reverentur incedere cum choro psallentium, audire cogereturcomitentur, ut dignum est, diversi clericorum ordines; sed castra potius, et armati telis vibrantibus bellatores. Pensemus etiam quale hoc quotidie apparatus, quotidie nuptiale convivium, et unde refrigerare debuerant indigentes, rubentium tabularum recreant gestatores. Et cum episcopus dispensator, et promus debeat esse pauperum, ad eorum mensam affluentibus deliciis, alieni ructant; cum et illi, quorum est tota substantia, procul exclusi, famis inopia contabescant.
Abbreviated transcription (Latin):
tradimꝰ. ne uorago funditꝰ
paxilulis alligami. Ut enĩ te
retulisse memini: hoc tͥ ue
epde uerba ponamꝰ nouarien¬
sis eccłie narrauit ep̃c. Gũ in¬
qt in tertonicoꝵ. partib cui¬
da ep̃o conuiator incederem:
e mminente refectionis hora
postꝰ subuenire. Cũq hine indi¬
gentia string̾et. illinc caritas
animũ dilataret: in arcto po¬
sito qͥd ꝓrsꝰ ag̾et ignorabat.
t̾am inuicẽ congruentes expͥ-¬
it̾. pariliq seriȩ quasi diu̾sa
utͥmq sub uno duce castra cõ¬

Expanded text:
tradimus, ne vorago funditustradimus, ne vorago fundituspaxillulis alligamus. Ut enim te retulisse memini, haec tibi, ut ejusdem verba ponamus, Novariensis Ecclesiae narravit epi in Teutonicorum partibus cuidam episcope conviator incederem, et imminente jamjam refectionis hora,positus, subvenire. Cumque hinc indigentia stringeret, illinc charitas animum dilataret, in arcto positus quid prorsus ageret ignorabat; teram invicem congruentes exprimunt, parili serie quasi diversa utrinque sub uno duce castra com
Abbreviated transcription (Latin):
Prohibitꝰ ꝑslitit. excõmuni¬
catꝰ adhesit. totũq eccłiasti¬
cȩ censure uigorẽ. nũgarũ
pueriliũ fabulas depũtaute.
Cui hoc certe ad diuinȩ indig¬
nationis indiciũ contigie:
ut panes de nuptialib m̃sis
ĩ plateas aute canũ ora ꝓied
minime tangerent᷑. Insuꝑ õ
diuine anmad uersionis pa¬
uenda seueritas. Dũ rigidꝰ
stat. dũ p̃ceptis sac̾dotalib¬
se non humiliat: qui sͥ uigi¬
lare ad salutẽ noluit. in cu¬
biculo dormientẽ repente
de cȩlestib irruens fulgur
extinxte. Sic sic druini fur¬
ris exꝑtꝰ est moriendo senten¬
tiã : qui uulneri suo dũ ui¬
ueret adhibere coutẽpserat
medicinã. Hoc aritẽ diximꝰ:
ut quantę auctoritatie
uir ille fu̾it qui ep̃atũ de¬
seruit monstraremꝰ. Sed
dũ ista ꝓsequim᷑ ilid̃ etiã no¬
bis consequent̾ occurrit. qd
& ip̃e nobis nuꝑ uen̾abilis
hyldebrande dixisti. Et quãqmͣ
negocii qd u̾sat᷑ in manib:
tam̃ quomͦ lilet hoc apicib

Expanded text:
rohibitus perstitit, excommunicatus adhaesit, totumque ecclesiasticae censurae vigorem, nugarum puerilium fabulas deputavit. Cui certe hoc ad divinae indignationis indicium contigit, ut panes de nuptialibus mensis in plateas ante canum ora projecti minime tangerentur. Insuper, o divinae animadversionis pavenda severitas! dum rigidus stat, dum praeceptis se sacerdotalibus non humiliat, qui vigilare sibimet ad salutem noluit, in cubiculo dormientem repente de coelestibus irruens fulgur exstinxit. Sic sic divini furoris expertus est moriendo sententiam, qui vulneri suo dum viveret adhibere contempserat medicinam. Hoc autem diximus, ut quam sanctae auctoritatis vir ille fuerit, qui episcopatum deseruit, monstraremus. Sed tum ista prosequimur, illud etiam nobis consequenter occurrit, quod et ipse nobis nuper, venerabilis Hildebrande, dixisti: et quanquam negotii, quod versatur in manibus, tamen dum quomodolibet hoc apicibus
Abbreviated transcription (Latin):
ceruices: illudq ꝓpħicũ alacͥcꝰ
decantare: Disrupisti dñe uiu¬
cła̾ mea: tͥ sacͥficabo hostiam
laudis. Nostis plane certũq
tenetis: hec in me ꝓiecła fuis¬
se onera. ñ suscepta. Et ut
ita loquar. retiacłm ingres¬
sꝯ sũ: sed uiolent̾ oꝑtꝰ. Qua¬
ꝓpt̾ occasione nacta. pondꝰ
libent̾ abieci: qd̾ ultͦnes añ
non subii. Et qͥa uos apłica
sedes. uos romana estis eccłia
ad deponendũ reddendũq
qd̃ barulare nequiuerã inte¬
grũ mͥ uisũ est ñ addere
fabricã lapidũ: sed eos potiꝰ
netarios pestiferȩ negotiatio¬
nis usurpat. qͦ uos petrus
omib indubitant̾ e̾e̾ᷤ osten¬
dit. Uñ cũ ego ȩccłiasticũ uo¬
bis officiũ renuntiare dispo¬
sui ñ erraui: qͥa romanȩ que
uos estis eccłiȩ qd̵ suũ erat
digne restitui. Ett uobis me
confessũ e̾ẽ confitear. ꝓ hac
refutatione centũ annoꝵ pe-¬
nitentia mͥ est consequenter
inruncta: ꝑ illa nimirũ re¬

Expanded text:
cervices, illudque propheticum alacriter cervices, illudque propheticum alacriter decantare: « Dirupisti, Domine, vincula mea: tibi sacrificabo hostiam laudis . » Nostis plane, tumque tenetis haec in me projecta fuisse onera, non suscepta; et, ut ita loquar, retiaculum non ingressus sum, sed violenter opertus. Quapropter occasione nacta, pondus libenter abjeci, quod ultroneus ante non subii. Et quia vos apostolica sedes, vos Romana estis Ecclesia, ad deponendum reddendumque quod bajulare nequiveram, integrum mihi visum est non adire fabricam lapidum; sed eos potiusnetarios pestiferae negotiationis usurpat, quo vos Petrus omnibus indubitanter ostendit. Unde 443 ego cum ecclesiasticum vobis regimen renuntiare disposui, non erravi; quia Romanae, quae vos estis Ecclesiae, quod suum erat digne restitui: et ut vobis me confessum esse confitear, pro hac refutatione centum annorum poenitentia mihi est consequenter injuncta; per illa nimirum re
Abbreviated transcription (Latin):
apłicȩ sedis
electo. & uir¬
ge assur.
hyldebrando. P. peccator mo¬
nachꝯ seruitutẽ. Fert̃ qui in
dauere. hoc lincib naturalit̾
insitũ : qͥa cũ pꝰt terga respi¬
ciunt: ꝓtinꝰ illũ qui preces
au̾tit. ad memoriã ptmodũ
Mirũ ẽ enĩ qͥa tã acuta pru¬
dentia. immno qd longe głio¬
sis est tã sincera & ftruen¬
tissima caritas que me sus¬
cipit affectuose p̃sentẽ: nũ¬
uisitare dignat᷑ absentem.
unt ceris exarata. Sed dũ at-¬
tendo quid loquar. conside¬
randũ nichilonimꝰ quib
loqͣr. Quappt̾ dũ loquendi
libertatẽ non habeo: ori di-¬
gitũ suꝑpono. Qucelȩ gͥ ex-¬
postulatione hucusq ꝓduc¬
ta: in quẽ ꝓpensis scatet ani¬
omĩpotentis dispensatio con-¬
ditoris: qr ad uos nuꝑ ascen¬
dens duoꝵ ep̃atuũ unis re-¬
gendi. alt̾io uisitandi mole
dep̃ssꝰ p̃rupta alpiũ iuga
libet itaq sub qͣda mentis
energia quasi dru stipitib at-¬
tͥtos agitare pedes durisq ca-¬
thenis edomitas subleuare

Expanded text:
ae sedis electo, et virga Assur HILDEBRANDO, PETRUS peccator monachus servitutem. Ferunt, qui in naturis, hoc lyncibus naturaliter insitum, quia cum post terga respiciunt, protinus illum qui praecessavertit, ad memoriam postmodum Mirum est enim, quia tam acuta prudentia, imo, quod longe gloriosius est, tam sincera et ferventissima charitas, quae me suscipit affectuose praesentem, nunvisitare dignetur absentem. unt, ceris erasa. Sed dum attendo quid loquar, considerandum est nihilominus quibus loquar. Quapropter dum uti loquendi libertate non audeo, ori digitum superpono. Querela igitur expostulationis hucusque producta, in quod propensius scatet aniomnipotens dispensatio conditoris, quia ad vos nuper ascendens duorum episcopatuum, unius regendi, alterius visitandi mole depressus, praerupta Alpium juga Libet itaque sub quadam mentis energia, quasi diu stipitibus attritos agitare pedes, durisque catenis edomitas sublevare
Abbreviated transcription (Latin):
teris sileã: quida sc̃e penitens
cuuiꝰ me ad p̾̃sens uocabulũ
sugit. iã ante seꝑtenniũ fere
ep̃atu dimisso. tandẽ angło ut¬
sitante. p̃ciptt᷑ ut ad cp̃atũ
redeat sed recusat. donec am¬
monente code angło beatꝰ
aduenit sub celeritate remi
ta formidans. humano cessit
imꝑio qui ad angłicũ pͥa ora-¬
culũ rigidus stecit. Ep̃c etiã
ille sauiniensis qui solũ pon¬
tificale deseruit. & farstense
monasteriũ contẽpta sacer¬
dotali sede construxit. qm
nobilit̾ in xp̃o fuerit testis
est antiqua tͦditio. quȩ scĩ¬
tatis eis insignia celebrat :
testis est moderna deuorio.
que piã eis memoriã in bene¬
dictione srequentat. Quanti

Expanded text:
teris sileam, quidam sanctus poenitens, cujus me ad praesens vocabulum fugit, jam ante septennium fere episcopatu dimisso, tandem angelo visitante praecipitur, ut ad episcopatum redeat; sed recusat, donec admonente eodem angelo, beatus advenit sub celeritate Remigta formidans, humano cessit imperio, qui ad angelicum prius oraculum rigidus stetit. Episcopus etiam ille Sabinensis, qui solium pontificale deseruit, et Farfense monasterium, contempta sacerdotali dignitate, construxit, quam nobilis in Christo vir fuerit testis est antiqua traditio, quae sanctitatis ejus insignia celebrat; testis moderna devotio, quae piam ejus memoriam in benedictione frequentat. Quanti
Abbreviated transcription (Latin):
qd dico breuit̾ qd sentio: qͥa
pleriq pontificatꝰ iura non
deserẽ. & de suistris st̃ Qt¬
qͦt autẽ legimꝰ recta intenti¬
one dimisse: certa spes est
eos de ęt̾na cũ xp̃o societate
gaudere. Neq hoc dicimꝰ ut
passim deseri ep̃atũ liceat:
nͥ uideł id fieri necessitas
magna cõpellat. Enĩ uͦ beati
ualeris dũ sͥ ꝓuidet succefso¬
rẽ: magnũ augustinũ yppo¬
nensie eccłȩ intͦnizat antis¬
bialis portũ conuolat ordi¬
nie : ac sacerdotalis infulas
dignitatis monachicis mutat
indumentis. Et ut nou̾is qͥd
sͥ conu̾sio ista contulerit:
ficut autentica registri testi¬
m uultu. Cui nimirũ & añ¬
areas apparuit: & qua hora
migͣturus c̾e̾t ex corpore.
nuntiauit. Quid beatũ adel¬
bertũ martyrẽ dicãas Qui
nimirũ qm̃ beniensis eccłiȩ
postposute cathedrã: mona

Expanded text:
 dico quod sentio; quia plerique pontificatus jura non deserunt, et de sinistris sunt: quotquot autem legimus recta intentione dimisisse, certa spes est eos de aeterna cum Christo societate gaudere. Neque hoc dicimus, ut passim deseri episcopatum liceat, nisi videlicet id fieri necessitas magna compellat. Enimvero beatus Valerius dum sibi providet successorem, magnum Augustinum Hipponensi Ecclesiae inthronizat antisbialis portum convolat ordinis, ac sacerdotalis infulas dignitatis monachicis mutat induviis: et ut noveris quid sibi conversio ista contulerit, sicut authentica Registri testain vultu. Cui nimirum et antAndreas apparuit; et qua hora migraturus esset ex corpore, nuntiavit. 444 Quid beatum Adelbertum martyrem dicam? Qui nimirum quoniam Bohemiensis Ecclesiae postposuit cathed
Abbreviated transcription (Latin):
custodia mancipate. Etꝰ tot
quippe uagationes & noxiȩ
libertatis excessꝰ qͥd restat nͥ
ut me religationis atq silen-¬
tii censura coherceat. sͣ Sed
hic forte blancsus tyrannꝰ¬
ille qui mͥ neroniana semꝑ
pietate condoluit. qui me
colafizando demulsit. qui
me certe aqͥlino ut ita loqͣr
ungue palpauit. hanc que¬
ruiꝰ erũpet in uocẽ. Ecce
latibulũ petit :: & sub colo¬
re penuentiȩ. rome subt᷑fu¬
gere querit accessũ. bucͣri
machinat᷑ de inobenditia
ociũ: & cet̾is in bellũ ruen-¬
tib. hic sͥ degeneris u̾brȩ
querit opacũ. Sed hoc ego
sc̃o sathane. meo respondeo:
qd̃ filii ruben & gad moysi
ductori suo respondisse noᷤ¬
cunt᷑. Nos inquiunt arma-¬
 ti & accincti ꝑgemꝰ ad p̃liũ¬
S ante filios isrł donet intͦ¬

Expanded text:
ustodiae mancipate. Post tot quippe vagationis et noxiae libertatis excessus, quid restat, nisi ut me religationis atque silentii censura coerceat? Sed hic forte blandus ille tyrannus, qui mihi Neroniana semper pietate condoluit, qui me colaphizando demulsit, qui me certe aquilino, ut ita loquar, ungue palpavit, hanc querulus erumpet in vocem: Ecce latibulum petit, et sub colore poenitentiae, Romae subterfugere quaerit accessum; lucrari machinatur de inobedientia otium, et caeteris in bella ruentibus hic sibi degeneris umbrae quaerit opacum. Sed hoc ego sancto Satanae meo respondeo, quod filii Ruben et Gad Moysi ductori suo respondisse noscuntur: « Nos, inquiunt, armati, et accincti pergemus ad praelium ante filios Israel, donec int
Abbreviated transcription (Latin):
filii isrł hereditatẽ suã: nec
quicqͣm querimꝰ trans tor¬
Sdanẽ. quia habemꝰ possessionẽ
Snrãm in orientali plaga. Hoc
itaq mͦ comitaturus uoe
arma corripio. sed uobis duce
xp̃o pͦt bella uictorib mox
regi. Paululũ ꝓcedã famulꝰ
tuus ab iordane tecũ : ut re

Expanded text:
ereditatem suam, nec quidquam quaeremus trans Jordanem, quia jam habemus possessionem nostram in orientali ejus plaga . » Hoc itaque modo comitaturus quidem vos, arma corripio, sed vobis duce Christo, post bella victoribus, mox regi: « Paululum procedam famulus tuus ab Jordane tecum; obse
Abbreviated transcription (Latin):
ad mensitrã etatis plenitudi-¬
nis xp̃i Oꝑat᷑ in illis ut si¬
ant adoptionis filii: in istis
autẽ ut sint ministri & dis-¬
pensatores myst̾ioꝵ dĩ. Iii¬
nãq ꝑ sp̃m renascunt᷑: isti
eodem disponente sp̃u. iã ur
filios dõ generent ꝓferunt᷑

Expanded text:
in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Operatur in illis, ut fiant filii adoptionis, in istis autem, ut sint ministri et dispensatores mysteriorum Dei. Inamque per Spiritum renascuntur, isti, eodem disponente Spiritu, iam ut filios Dei generen t, preferuntur
Abbreviated transcription (Latin):
quelibet eccli̾astica consecra¬
tio ad illũ ꝑ omĩa necesse est
referat᷑: oꝑante siquidẽ in
utrisq multiformi gr̃a di.
ut & illi absolutionem obti¬
neant pęccatorũ. & isti ꝓue-¬
hant᷑ ad sp̃ualiũ ordines dig-¬
nitatũ. Illi exuti ueterẽ cũ
actib erroris. nouum mdu¬

Expanded text:
quaelibet aecclesiastica consecraquaelibet aecclesiastica consecratio ad illum per omnia necesse est referatur, operante siquidem in utrisque multiformi gratia Dei, ut et illi absolutionem obtineant peccatorum, et isti provehantur ad spiritualium ordines dignitatum; illi exuti veterem cum actibus erroris
Abbreviated transcription (Latin):
i quis autem michi
fortassis obicrat ali¬
ud ẽẽ baptismũ humane re¬
generationis aliud consecra¬
tionẽ eccłiasticȩ dignitatis:
nos quicqͥd in hac parte
de baptismo credimꝰ. totuꝰ
nichilominꝰ & de consecra¬
tione sentimꝰ Nã cũ baptisᷤ¬
mus totiꝰ eccłiastici sacra¬
menti origo sit atq pͥmor¬
diũ. sicut baptismꝰ i est &
non hominis: ita minirũ
omis ȩcłiastica consecratio
illi specialit̾ cõpecit. a quo
omĩtim benedictionũ ple-¬
nitudo ꝓfluxit De quo ui¬
delicet dicit apłs: qui benedixit
nos inqͥt omĩ benedictione sp̃u¬
ali in celestib. Neq enĩ uł ipse
baptismus. uł ꝓrsus aliqua
consecratio magnũ aliquid
duceret᷑: nͥ int̾uitu sp̃s scĩ.
qui ꝑ exercitia illa tribuitur
Nam ut dicit᷑ qͥd ẽ aqua. nisi
aqua: Sed accedit uerbũ ad.
elementũ: & descendente
in utͦq sc̃ificationis generẽ
manȩ uirtuti ut potestati.
sed anctori do baptismꝰ as¬
scribit᷑. ita nichilomimis &

Expanded text:
i quis autem mihi fortassis objiciat, aliud esse baptismum humanae regenerationis, aliud consecrationis ecclesiasticae dignitatem; nos quidquid in hac parte de baptismo credimus, totum nihilominus et de consecratione sentimus. Nam cum baptismus totius ecclesiastici sacramenti origo sit, atque primordium, sicut baptismus Dei est et non hominis, ita nimirum omnis aecclesiastica consecratio illi specialiter competit, a quo omnium benedictionum plenitudo profluxit. De quo videlicet dicit apostolus: Qui benedixit nos, inquit, in omni benedictione spirituali in caelestibus. Neque enim vel ipse baptismus vel prorsus aliqua consecratio magnum aliquid duceretur, nisi intuitu Spiritus sancti, qui per exercitia illa tribuitur. Nam, ut dicitur, quid est aqua nisi aqua? Sed accedit verbum ad elementum et, descendente in utroque sanctificationis genere hmanae virtuti vel potestati, sed auctori Deo baptismus ascribitur, ita nihilominus et
Abbreviated transcription (Latin):
torii cenobio. qd̵ dicit᷑ ad pinũ:
muttis peccatoꝵ nexib in uolut..
Cui cũ iuxta qnͣtitatẽ lapsuũ aus¬
t̾ior ac longa nimirũ penitentia
fuisset indicta. ille frĩ cindã cri
cõplex in amicicia familiarrꝰ ad¬
herebat. ad cõportandũ peniten¬
tiȩ pondus auxiliũ petiit. Qd̃ cũ¬
fr̃ ille deuote suscipiens. condic¬
tã penitentiȩ partẽ tulit: atq
a ꝑsoluendo hurꝰ debiti canone
securũ man̾e p̃cepit. Sed dũ ille
partito leuigat⁊ onere a diffͥctio¬
ris intȩ censura remittit᷑: iste
ad solutionẽ debiti ꝓlixioris sͥ uitȩ
spaciũ pollicet᷑ aliqͣntop̾t in egͥ¬
udinẽ cecidit: ac subito mor¬
tẽ quã ꝓcul eẽ spabat incurrit.
Fuerat autẽ fr̃ ille quantũ ad
se irrephensibilis uitȩ : & opimi¬
onis tutͤ fr̃s lionestȩ Non mul¬
tis uͦ p̾tiodũ dieb penitenti
monacho in Iomnis apparuit:
Quẽ ille ꝓtinꝰ inqͥsiuit. Quid er¬

Expanded text:
obio, quod dicitur ad Pinum, multis peccatorum nexibus involutus, cui cum juxta quantitatem lapsuum, austerior ac longa nimirum poenitentia fuisset indicta; ille fratri cuidam, cui complex in amicitia familiarius adhaerebat, ad comportandum poenitentiae pondus auxilium petiit. Quod frater ille devote suscipiens, condictam poenitentiae partem tulit atque persolvendo hujus debiti canone securum manere praecepit. Sed dum ille partito levigatus onere, a districtioris vitae censura remittitur; iste ad solutionem debiti prolixioris sibi vitae spatium pollicetur, aliquanto post in aegritudinem cecidit, atque subito mortem, quam procul esse sperabat, incurrit. Fuerat autem ille frater, quantum ad se, irreprehensibilis vitae et opinionis inter fratres honestae. Non multis vero postmodum diebus poenitenti monacho in somnis apparuit, quem ille protinus inquisivit. Quid er
Abbreviated transcription (Latin):
l. peccator mona¬
caritatis affectũ.
Qd̃ p̃sens sepiꝰ ineulcam nc̃ ab senͭ
scribo. & ne fluctuantis materiȩ
more decurrat. funiculũ scͥptionis
innecto: uidelicet ut implere ua¬
lentis penttentiã nullatenꝰ mordi¬
nata caritate suscipias. qd̃ si sus¬
ceꝑis instantissima ꝓ ut uires
suppetunt agilitate ꝑsoluas. Por¬
ro cũ canonica uetet anctoritas
ut penitenti s acerdos unis diei
ierumũ ñ relaxet. nͥ ad p̃sens dig¬

Expanded text:
monacharitatis affectum. Quod praesens saepius inculcavi, nunc absens scribo, et ne fluctuantis materia more decurrat, funiculum scriptionis innecto, videlicet ut implere valentis poenitentiam nullatenus inordinata charitate suscipias. Quod si susceperis, instantissima, prout vires suppetunt, agilitate persolvas. Porro cum canonica vetet auctoritas, ut poenitenti sacerdos unius diei jejunium non relaxet, nisi ad praesens dig