comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libro de parachy so. Ut cognouert̃ quia nudi
toritas. Si sic ꝑmansisset ut erat añ pece̾m. eẽt
translatus in głam. qmͣ habituri sunt sc̃ĩ. S nenio
adultꝰ sine caritate intrat. Caritatẽ g̃ habebat.
ad ebreos cõmendans dignis p̃coniis eiꝰ merita
p̃dicau̾it. dum se negauit cẽ filiũ filiȩ phatao¬
nis. malens affligi cum fr̃ib qm ꝑfrui iocundi¬
tate temꝑalis palatii. dum frĩ compauens egyp¬
tiũ sabulo obruit. dũ ueritꝰ atumositatẽ regis
egyptũ reliquit. dũ diuino tiallatꝰ auxilio. regis
furorẽ contẽpsit. atq inuirtute signoꝵ ppłm de
egypto eduxit. Que omĩa quib laudib sint effe¬
renda si tẽ caritas in eo ñ erat. cũ ñ hãt aliqͥd uiri¬
ditatis in se ramꝰ boni oꝑis. nisi ꝓcedat ex radice
caritatis: Quom autẽ caritatẽ ñ habebat. cuidñs
facie ad faciẽ loquebat᷑. sic̃ homo solet loqui cũ
amico suo: Quomͦ caritatẽ ñ habebat. qui ꝓ ppło

Expanded text:
libro de Paradiso, c. 13. Ut cognoverunt, quod nudi toritas: si sic permansisset, ut erat ante peccatum, esset translatus in gloriam, quam habituri sunt sancti; sed nemo adultus sine caritate intrat: caritatem ergo habebat. ad Hebraeos commendans, dignis praeconiis ejus merita praedicavit, dum se negavit esse filium filiae Pharaonis, malens affligi cum fratribus, quam perfrui jucunditate temporalis palatii; dum fratri compatiens Aegyptium sabulo obruit; dum veritus animositatem regis Aegyptum reliquit; dum divino vallatus auxilio regis furorem contemsit, atque in virtute signorum populum de Aegypto eduxit. Quae omnia quibus laudibus sunt efferenda, si tunc caritas in eo non erat, quum non habeat aliquid viriditatis in se ramus boni operis, nisi procedat ex radice caritatis? Quomodo autem caritatem non habebat, cui Dominus facie ad faciem loquebatur, sicut homo solet loqui cum amico suo? Quomodo caritatem non habeat, qui pro populo
Abbreviated transcription (Latin):
mus pt baptisma. cur nob̾ poscimꝰ dimitii pec¬
cata. quȩ in baptismate iam dimissa sunt. Ali¬
& ñ conuenit fidelib & xpianis: Paulus electi¬
onis uas. castigat corpꝰ suũ. & inseruitutẽ redi¬
semel sunt illuminati. & gustauer̃t donũ cȩ¬

Expanded text:
mus post baptisma, cur nobis poscimus peccata dimitti, quae in baptismate jam dimissa sunt? Quion convenit fidelibus et Christianis. Paulus electionis vas castigat corpus suum, et in servitutem redisemel sunt illuminati et gustaverunt donum c
Abbreviated transcription (Latin):
tiratos scripserit. & qd̾ om̃e pecc̃m ex diabolosit.
quia mundꝰ ego sum. Qͥd gͦ: Contraria sibi apłs
loquit᷑: Minime. In eodẽ quippe loco cut hoc dix¬
erit statĩ edixit. Filioli mei. hȩc scribo uob̾ ut ñ
peccetis. s si quis peccau̾it. aduocatũ habemꝰ
apud patrẽ ut̃m xꝑm iustũ. & ipse ẽ. ꝓpitiatio

Expanded text:
tizatos scripserit, et quod omne peccatum a diabolo sit.quoniam mundus sum . Quid ergo? contraria sibi Apostolus loquitur? Minime. In eodem quippe loco cur hoc dixerit, statim edisserit: Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis. Sed et si quis peccaverit, advocatum habemus ap
Abbreviated transcription (Latin):
ceptiis sũ. & in delictis peꝑit me mat̾ mea. &
beatꝰ iob. Si fuero iustꝰ. os meũ impia loquet᷑.¬
& si sine crimine paruus iueniar. & si purifi¬
catus niniue . & lotiᷤ mundis. manib. satis me
sorde tinxisti: & execratũ ẽ. uestim̃tũ meũ. Ue¬
rum ne penitꝰ desꝑemꝰ. arbitrantes nos pt pec¬
cata baptismi ñ posse saluari. statĩ hoc ipsũ tẽ¬
ꝑat. Et si quis peccau̾it. aduocatũ habemꝰ apud
catis nr̃is. N on ꝓ iultis autẽ tantũ. s etiã pro
tociꝰ mundi. Hoc ad credentes pt baptisma loqͥ¬
tur. & aduocatũ ꝓ delictis coꝵ dm̃ policet᷑. Nec
dicit. si quid peccau̾itis. aduocatum habetis ap̃
ne eos dice̾tissꝑlena fide baptisia consecutos.
s aduocatũ inquit habemꝰ ap̃ pattẽ : & ipse ꝓpi¬
tiatio ꝓ pecc̃is nr̃is. & ñ solum ꝓ iohannis alioꝵq
pecc̃is. s etiã ꝓ tociꝰ mundi. In toto aũ mundo &

Expanded text:
ceptus sum, et in delictis concepit me mater mea . Et ceptus sum, et in delictis concepit me mater mea . Et beatus Job: Si fuero justus, os meum impia loquetur; et si sine crimine, pravus inveniar. Et si purificatus in nive et lotus mundis manibus, satis me sorde tinxisti, et exsecratum est me vestimentum meum . Verum ne penitus desperemus, arbitrantes nos post peccata baptismi non posse salvari, statim hoc ipsum temperat: Et si quis peccavit, advocatum habemus apud catis nostris. Non pro nostris autem tantum, sed etiam pro totius mundi . Hoc ad credentes post baptisma loquitur, et advocatum pro delictis eorum Dominum pollicetur. Nec dicit: Si quid peccaveritis, advocatum habetis apud ne eos diceres, non plena fide baptisma consecutos: sed Advocatum, inquit, habemus apud Patrem Jetiatio pro peccatis nostris; et non solum pro Joannis, illorumque peccatis; sed etiam pro totius mundi. In toto autem mundo et
Abbreviated transcription (Latin):
his applaudimꝰ. cuiꝰ mandata ñ facimꝰ. Scienti
bonũ & ñ facienti illud. pecc̾m ẽ. Quomͦ enĩ corpꝰ
sine spũ mortuũ ẽ. sic & fides sine oꝑib mortua
ẽ. Nec grande putemꝰ. unũ dm̃ nosse. cũ & de¬
mones credant. & contremiscant. Quidicit se
in ipso ianere. debet sicut ille ambulauit &s
ipse ambulare. Eligat aduersartꝰ eduob qd̾ uult.
net. ita gͣ ambulet ut xꝑc. Si autẽ temerariũ ẽ
similitudinẽ uirtutũ dñi polliceri. ñ manet
fecit. nec inuentꝰ ẽ. dolus in ore etꝰ. Qui cũ ma¬
iediceret᷑. ñ remaledixit. & tanꝗ̃ agnus corã ton-¬
dente se sic ñ aꝑuit os suũ. Ad quẽ uenit prin¬
ceps mundi istiꝰ. & inuenit in eo nichil. Qui cũ
mundꝰ a pecc̃is. nec infans si uniꝰ dici quidẽ¬
fu̾it uita ciꝰ. Quis enĩ głabit᷑ castum se hr̃e cor:
Aut quis confidet mundũ a pecc̃ĩs se ẽẽ: Tene¬
mur nãq rei in similitudinẽ p̃uaricationis
adam. Unde & dauid. Ecce ait in iniqͥtatib cõ¬

Expanded text:
 applaudimus, cujus mandata non facimus. Scienti bonum, et non facienti illud, peccatum est. Quomodo corpus sine spiritu mortuum est, sic et fides sine operibus mortua est. Nec grande putemus unum Deum nosse, cum et daemones credant et contremiscant. Qui dicit se in ipso manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Eligat adversarius e duobus quod vult: net, ita ergo ambulet ut Christus. Si autem temerarium est similitudinem virtutum Domini polliceri, non manet fecit, neque inventus est dolus in ore eceretur, non remaledixit et tamquam agnus coram tondente sic non aperuit os suum; ad quem uenit princeps mundi istius et inuenit in eo nihil; qui cum pmundus a peccfuerit vita ejus. Quis enim gloriabitur castum se habere cor? aut quis confidet mundum se esse a peccatis? tenemurque rei in similitudinem praevaricationis Adae. Unde et David: Ecce, ait, in iniquitatibus con
Abbreviated transcription (Latin):
In scoꝵ quippe cordib uxta quasdã uirtutes
semꝑ manet. iuxta quasdã ũ recursurꝰ uenit.
& uenturꝰ recedit. In fide enĩ spe atq caritate
& in bonis aliis sine quib ad celestẽ patam ñ
pot̾ ꝑucniri. sicuti ẽ. humilitas. castitas. iusticua.

Expanded text:
In Sanctorum quippe cordibus juxta quasdam virtutes semper permanet, juxta quasdam vero recessurus venit, et venturus recedit. In fide etenim, spe, atque charitate, et in bonis aliis, sine quibus ad coelestem patriam non potest perveniri, sicut est humilitas, castitas, justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ habuisse. & ex caritate sacrificiũ cordiscõ¬
triti & sp̃c contribulati dño optulisse. Alio quin
temerarie postulass. auerte faciẽ tuã a peccĩs me¬
is & cet̾. quȩ in eod̾ psalmo continent᷑. nisi odiũ
mali & dilectio boni ad humilitatẽ penitentię
contagia regis ininitis & suꝑbi: quia mens eiꝰ ad¬
herebat dõ. cui sine caritate nullus adultꝰ ad here¬
re pot̾. Et tam̃ qmͣ grauit̾ in ppłi dẽnumeratiõe
pꝰtea deliquerit. ipsiꝰ delicti pena indicauit. Itẽ.

Expanded text:
caritatem habuisse, et ex caritate sacrificium cordis contriti et spiritus contribulati Domino obtulisse; alioqui temerarie postulasset: Averte faciem tuam a peccatis meis, et cetera, quae in eodem Psalmo continentur, nisi odium mali et dilectio boni ad humilitatem poenitentiaecontagia regis immitis et superbi, quia mens ejus adhaerebat Deo, cui sine caritate nullus adultus adhaerere potest. Et tamen, quam graviter in populi dinumeratione postea deliquerit, ipsius delicti poena indicavit. § 4.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. ułtiꝰ criminalit̾ peccare ñ pot̾ uł sicri¬
minalit̾ peccat. aqua tantũ ñ sp̃u ꝓbat᷑ ẽẽ re-¬
natus. cui sententię illud epłe ioħ̾is consentue
uidr. Om̃is quinatꝰ ẽ. ex dõ. pecc̃m ñ facit. qm̃
scm̃ ipsiꝰ in eo manet. & ñ pot̾ peccare. quia ex
ẽ. ex dõ ñ peccat. s gen̾atio dĩ conseruat eũ. &
malignus ñ tangit illũ Uerũ hec auctoritas

Expanded text:
tus fuerit, ulterius criminaliter peccare non potest, vel, si criminaliter peccat, aqua tantum, non Spiritu probatur esse renatus. Cui sententiae illud epistolae Joannis consentire it: Omnis qui natus est ex Deo, peccatum non facit: quoniam semen ipsius in eo manet: et non potest peccare, quia ex est ex Deo non peccat; sed generatio Dei conservat eum; et malignus non tangit eum
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat. S ad plenũ granũ in spica ꝑuenerat
quando ueniente desuꝑ sp̃u. & suã mentẽ ĩ il¬
lius amore roborante ita solidatꝰ ẽ. ut uires ꝑse¬
quentiũ cesis despiceret. & redemptorẽ suũ li¬
bere int̾ flagella p̾dicaret. Nullus itaq qui ad
bonũ ꝓpositũ adhuc in mentis teneritudine.
ẽẽ. conspicit᷑. despiciat᷑. quia frum̃tũ dei abher¬
ba incipit. ut granũ fiat. Uir g̾ uenit ad por
trantib se ꝑducit ad se. Et ascendit ꝑ gradꝰ

Expanded text:
videbat. Sed tunc plenum granum in spicam pervenerat, videbat. Sed tunc plenum granum in spicam pervenerat, quando, veniente desuper Spiritu, et suam mentem in illius amore roborante, ita solidatus est, ut vires persequentium caesus despiceret, et Redemptorem suum libere inter flagella praedicaret . Nullus itaque qui ad bonum propositum adhuc in mentis teneritudine esse conspicitur, despiciatur, quia frumentum Dei ab herba incipit, ut granum fiat. Vir ergo vestitus litrantibus perducitur ad se. Et ascendit per gradus
Abbreviated transcription (Latin):
mittit falcẽ. qm̃ ad est tempꝰ messis. Om̃ip̃e enĩ
d̾s ꝓducto fructu falcẽ mutit. & messem suã dese-¬
cat. quia cum unũquẽq ad oꝑa ꝑfecta ꝑduxcrit.
ciꝰ temꝑalẽ uitã ꝑ emissam sententiã incidit.
ut. granũ suũ ad celestia horrea ꝑducat. Cũ
gͥ desicia bona concipimꝰ. sem̃ in t̾rã mittmꝰ.
Cum uͦ oꝑari recta incipimꝰ. herba sumꝰ Cũ
aũ ad ꝓuectũ bomi oꝑis crescintꝰ. ad spicã ꝑue¬
nimꝰ. Cumq in eiusde oꝑationis ꝑfectione
solidam᷑. iam plenũ frum̃tũ in spica ꝓferimꝰ.
herba etenĩ petrꝰ fu̾at. qui passionis temꝑe ꝑ
amorẽ dñm sequens hunc confit̾i ante ancil¬
lȩ uocẽ timebat. Erat ciũ iam uiriditas in m̃te.
quia credebat om̃iũ redemptorẽ. s ualde adhuc
flexibilis pede conculcabat᷑ timoris. Lam in spi¬
ca surrexerat. quando cũ quẽ morit᷑um confit̾i
timuerat nuntiante angło in galilea uiuentẽ

Expanded text:
mittet falcem, quoniam adest tempus messis. Omnipotens enim mittet falcem, quoniam adest tempus messis. Omnipotens enim Deus, producto fructu, falcem mittit, et messem suam desecat, quia cum unumquemque ad opera perfecta perduxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidit, ut granum suum ad horrea coelestia perducat. Cum igitur desideria bona concipimus, semen in terram mittimus; cum vero operari recta incipimus, herba sumus; cum autem ad profectum boni operis crescimus, ad spicam pervenimus. Cumque in ejusdem boni operis perfectione solidamur, jam plenum frumentum in spica proferimus. 6. Herba etenim Petrus fuerat, qui, passionis tempore, per amorem Dominum sequens, hunc confiteri ante ancillae vocem timebat . Erat enim jam viriditas in mente, quia credebat omnium Redemptorem, sed valde adhuc flexibilis pede conculcabatur timoris. Jam in spicam surrexerat quando eum quem moriturum confiteri timuerat, nuntiante Angelo, in Galilaea viventem
Abbreviated transcription (Latin):
ciuĩ t̾ra fructisicat. pͥmũ herbã deinde spicã.
deinde plenũ frum̃tũ inspica. Et cum ex se¬
ꝓduxerit fructũ. stauĩ mutet falcẽ. qm̃ ad est
tempꝰ messis. Sem̃ homo iactat in t̾rã. cũ cordi
suo bonã intentionẽ inserit. Et p̾tqm semen
iactauerit dormit. quia iã in spe boni oꝑis qͥ¬
ille quia cum & adhuc metiri increm̃ta sua ñ
ualet. semel concepta uirtꝰ ad ꝓuectũ ducit᷑.
IUitro t̾ra fructificat. quia p̃ueniente se gr̃a mẽs
hominis spontanea ad fructũ bom oꝑis assur¬
deinde plenũ frum̃tũ in spica ꝓducit. Herbam
quippe ꝓduc̾e̾ ẽ. inchoationis bonȩ adhuc tene¬
ritudinẽ hr̃e. Ad spicã ũ herba uenit. cum se uir¬
tus animo concepta. ad ꝓuectum boni oꝑis ꝑtra¬
hit. ꝑlenũ g̃ frum̃tũ inspica fructificat. quan¬
do iam tantũ uirtꝰ ꝓficit. ut ẽẽ. robusti & ꝑfecti
oꝑis possit. S cum ex se ꝓduxerit fructũ. statĩ

Expanded text:
enim terra fructificat, primum herbam, deinde spicam, enim terra fructificat, primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentuproduxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest tempus messis. » Semen homo jactat in terra, cum cordi suo bonam intentionem inserit. Et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis qu, quia et eum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultra terra fructificat, quia praeveniente se gratia mens hominis spontanea ad fructum boni operis surdeinde plenum frumentum producit in spica. Herbam quippe producere est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere. Ad spicam vero herba pervenit, cum se virtus animo concepta ad profectum boni operis pertrahit. Plenum vero frumentum in spica fructificat, quando jam in tantum virtus proficit, ut esse robusti et perfecti operis possit. Sed cum ex se produxerit fructus, statim
Abbreviated transcription (Latin):
crem̃ta uirtutũ quȩ accepit. ei semꝑ laudẽ
pietatis suȩ riddit. Si quidã gradꝰ in cordis as¬
censione ñ eẽnt. psalmista ñ dic̾et. Ambula¬
bunt de uirtute in uirtutẽ. Nec mirũ si deuir¬
tute in uirtutẽ gradꝰ sunt. quando ipsa una¬
Auge nob̾ fidẽ. Et quidã uenit ad dñm qui
curari uoluit filiũ suũ. s requisitꝰ an cred̾et
respondit. Credo dñe. adiuua incredulitatẽ
meã. Pensate rogo qd̾ dr̃. Si credebat. cur mere¬
dulitatẽ dicebat: Si uͦ incredulitatẽ hr̃e se no¬
uerat. quom credebat: s quia ꝑ occultã inspi¬
rationẽ gr̃e meritoꝵ suoꝵ gradib sides crescit.
uno eodẽq temꝑe is qui necdũ ꝑfecte credidat.
simul & credebat & incredulus erat. Hos nimi
rũ gradꝰ dñs sub messis nomine deseͥbit dicens.
Sic ẽ. regnũ dĩ quẽ admodũ si iactet homo se¬
men ĩ t̾rã & dormiat. & exurgat nocte ac die. &
sem̃ germinet & crescat. dum nescit ille. Ultro

Expanded text:
crementa virtutum quae accipit ei semper laudem suae pietatis reddit. Si quidam gradus in cordis ascensione non essent, Psalmista non diceret: Ambulabunt de virtute in virtutem . 4. Nec mirum si de virtute in virtutem gradus suntAdauge nobis fidem, Et quidam venit ad Jesum qui curari voluit filium suum; sed requisitus an crederet, respondit : Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Pensate, rogo, quod dicitur. Si credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat et incredulus errum gradus Dominus sub messis nomine describit, dicens : « Sic est regnum Dei; quemadmodum si jactet homo seet dormiat, et exsurgat nocte ac die, et semen germinet et crescat, dum nescit ille. Ultro
Abbreviated transcription (Latin):
ameron. Iila anuma a dõ pingit᷑. que h̃t in
se uirtutũ grãm renitentẽ splendorẽꝙ pieta¬
tis. Iua auima bene picta ẽ. in qua elucet di¬
uine oꝑationis effigies. Illa anima bene pie¬
ta ẽ: in qua ẽ. splendor głe. & pat̾ne imago sub¬
stantiȩ. Scd̾m hanc imaginẽ que refulget. pic¬
tura p̃ciosa ẽ. Scd̾m hanc imaginẽ ante pecea¬
ata. Sapiens nunqͣm inanis ẽ. s semꝑ in se ha¬
bens amictum prudentiȩ. qui pot̾ dicere. Iu¬
hec sunt int̾na uelamina. q̃ alius nemo pot̾
auferre. nsi cum aliquẽ sua culpa dispoliat.
Deniq sic spoliatꝰ adam. nudus inuentꝰ ẽ¬

Expanded text:
 pingitur, quae habet in se uirtutum gratiam renitentem splendoremque pietatis. illa anima bene picta est, in qua elucet diuinae operationis effigies, illa anima bene picta est, in qua est splendor gloriae et paternae imago substantiae. secundum hanc imaginem, quae refulget, pictura pretiosa est. secundum hanc imaginem Adam ante peccac. 5. Sapiens nunquam inanis est, semper in se amictum prudentiae, qui potest dicere: Jusunt interna uelamina, quae nemo alius possit auferre, nisi cum aliquem sua culpa dispoliat. denique sic dispoliatus Adam nudus inuentus e
Abbreviated transcription (Latin):
inquinam̃ti om̃is extranea. corruptionis nescia.
nulli uitio mutabilitatis obnoxia. suꝑͦ omĩa
q̃ carnalit̾ diligunt᷑ excelsa affectionũ oñiũ
potentissima diuine contemplationis auida
iom̃ib semꝑ inuicta. sũma actionũ bonarũ¬

Expanded text:
inquinamenti omnis extranea, corrumpi nescia, nulli vitio mutabilitatis obnoxia, super omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, affectionum omnium potissimum divinae contemplationis avida, in omnibus semper invicta, summa actionum bonaru
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ mentẽ nequaꝗͣ cogitatio inmunda inqͥ¬
nat cum pulsat. s. cum hanc sͥ ꝑ delectationẽ sub¬
iugat. hinc etenĩ p̃dicator egregiꝰ dic̃. Tempta¬
tio uos ñ app̃hendat uisi humana. Humana qͥppe
temptatio ẽ. qua plerumq in cogitatione tangi¬
mur. etiã nolentes. quia ut ñ nunqͣm illicita ad
animũ ueniant. hoc utiq in nob̾metipsis ex¬
humanitatis corruptibilis pondẽ habemꝰ. Tã¬
ũ demoniaca ẽ. & ñ humana temptatio. cũ hoc
qd̾ carnis corruptibilitas suggerit. ꝑ consensumse

Expanded text:
nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat cum pulsat, sed cum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Humana quippe tentatio est, 681 qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam et illicita ad animum humanitatis corruptibilis pondere habemus. Daemoniaca est et non humana tentatio, cum ad hoc quod carnis corruptibilitas suggerit, per consensum se
Abbreviated transcription (Latin):
peceare testat᷑ auc̾ in omeł .uiii. dicens. Quia
radix om̃iũ maloꝵ ẽ. cupiditas. & radix oĩum
bonoꝵ ẽ. caritas. & simul ambȩ ẽẽ. ñ possunt.
Nisi una radicitꝰ einulsa fu̾it. alia plantari
ñ pot̾. Sine causa aliquis conat᷑ ramos inci¬
isse ꝓbat᷑. eiudent᷑ colligit᷑ penitentiã ñ agere

Expanded text:
. Quia radix omnium malorum est cupiditas, et radix omnium bonorum est caritas, et simul ambae esse non possunt, nisi una penitus evulsa fuerit, alia plantari non poterit. Sine causa aliquis conatur ramos inciisse probatur, evidenter colligitur, poenitentiam non agere,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃diu mortale corpꝰ gestau̾int. partĩ manet
met̾nũ partĩ rediturꝰ sccedit Manet quippe apd̾
eos. ut bonis insistant actib uoluntariã pauꝑta¬
desiderio lugeant csuriant & sitiant iusticiam
misecłiã mundiciãq cordis. & tranquillitatẽ pacis
amplectant᷑. s ꝓ obseruatione iusticie ꝑsecutionẽ
pati ñ reuereant̃. elemosinis. orõnib ieiuniis.
cet̾isq sp̃c fructib insistere desid̾ent. Recedit aũ
ad tempꝰ. ne semꝑ infirmos curandi. mortuos
suscitandi. demones eiciendi uł ctiã ꝓpħandi
habeatit facultatẽ. Manet sẽꝑ. ut possint hr̃e uͥtutes.

Expanded text:
quandiu mortale corpus gestaverint, partim maneat quandiu mortale corpus gestaverint, partim maneat in aeternum, partim rediturus recedat. Manet quippe apud eos, ut bonis insistant actibus, voluntariam paupertarnorum desiderio lugeant, esuriant et sitiant justitiam, misericordiam, munditiam cordis, et tranquillitatem pacis amplectantur; sed et pro observatione justitiae persecutionem pati non vereantur: eleemosynis, orationibus, jejuniis, caetad tempus, ne semper infirmos curandi, mortuos suscitandi, daemones ejiciendi, vel etiam prophetandi habeant facultatem. Manet semper, ut possint habe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi nt̃i credendi sunt om̃s homines. nat̾ę
nr̃e sicut dixĩ participes. Itẽ. ꝑinde sic̃ nos pri¬
mos om̃s diligimꝰ. quando ad bonos mores ad
ȩt̾nã uitã consequendã sic̃ nob eoꝵ saluti consu¬
umꝰ. quando nos in coꝵ pecc̃is ac ꝑiculis cogi
mo. Illiuͦ plusqmͣ sediligunt dm. qui ꝓ eiꝰ amo¬
re suȩ ad tempꝰ saluti ñ parcunt. seipsos tribu¬
lationib ac ꝑiculis tractunt. nudari facultatibꝰ
ꝓpͥis. patę suȩ extorres fieri. patentib & uxoribꝰ
ac siliis renuntiare parati sunt. & ut totũ dicã
ipsam mortẽ corꝑis ñ solũ ñ refugiunt. s etiã
libent᷑ excipiunt. ambientes a corꝑis sui uita
magis. qͣm a dõ uita uite suȩ discede̾. Itẽ beda¬
suꝑ ioħem. Querendũ ẽ. int̾ea quom speci¬
ale filii cłi agnõscendi signũ fu̾it. qd̾ suꝑ eũ des¬
semꝑ in dño sp̃csmanserit. In scĩs aũ hominibꝰ

Expanded text:
proximi nostri credendi sunt omnes homines naturae proximi nostri credendi sunt omnes homines naturae nostrae, sicut dixi, participes. Item infra: § 6. Pros et ad aeternam vitam consequendam, sicut nobis eorum saluti consulimus, quando nos pro eorum peccatis ac periculis cogitmo. Illi vero plus quam se diligunt Deum, qui pro ejus amore suae ad tempus saluti non parcunt, seipsos tribulationibus ac periculis tradunt, nudari facultatibus propriis, patriae suae extorres fieri, parentibus et uxoribus ac filiis suis renuntiare parati sunt, et, ut totum dicam, ipsam corporis mortem non solum non refugiunt, sed etiam libenter excipiunt, ambientes a corporis sui vita magis quam a Deo vita vitae suae discedere. Iste ad c. 1. Quaerendum est interea, quomodo speciale filium Dei agnoscendi signum fuerit, quod super eum des in sanctis autem hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ parte quis peccat. ex qua minꝰ diligit dm̃
Quẽ si ex toto corde diligimꝰ. nichil erit in nob̾
unde peccati desideriis seruiamꝰ. Et quid ẽ dm̃
diligere nisi ilłi occupari animo. concipe fru¬
ende uisionis eiꝰ affectũ. pecc̃i odiũ. mundi
diligendũ. in ipso amore seruare legitimũ mo¬
dũ. nec ꝑuert̾e dilectionis ordinẽ constitutũ:
Ordinẽ di lectionis illi ꝑuertunt nec modũ di¬
ligendi custodiunt. qui aut mundum qͥ cotẽp¬
nendꝰ ẽ diligunt. aut corꝑa sua minꝰ diligenda
plus diligunt. aut ꝓximos ñ sic̃ seipsos. aut dm
quia pars nr̃i ẽ. ad hoc nob̾ ẽ diligendũ. ut saluti
eiꝰ ac fragilitati naturalit̾ consulamꝰ & agamꝰ qͣti¬
nus spũ ordinate subiectũ ad ȩt̾nã salutẽ accep¬
ta immortalitate. & incorruptione ꝑueniat. Itẽ¬
Piorimos autẽ tẽ diligimꝰ sic̃ nos. si ñ ꝓpt̃ ali
s. ꝓpt̾ hoc tantũ qd̾ sunt naturȩ nr̃e participes.
di sunt. quos nob̾ gradꝰ sanguinis iungit. sed

Expanded text:
enim parte quis peccat, ex qua minus diligit Deum: quem si ex toto corde diligamus, nihil erit in nobis unde peccati desideriis serviamus. Et quid est diligere Deum, nisi illi occupari animo, concipere fruendae visionis ejus affectum, peccati odium, mundi diligendum; in ipso amore servare legitimum modum, nec pervertere dilectionis ordinem constitutum? Ordinem dilectionis illi ligendi custodiunt, qui aut mundum, qui contemnendus est, diligunt, aut corpora sua minus diligenda plus diligunt, aut proximos non sicut se ipsos, aut Deum quia pars nostri est, ad hoc nobis diligendum est, ut saluti ejus ac fragilitati naturaliter consulamus et agamus, quatenus spiritui ordinate subjectum ad aeternam salutem accepta immortalitate et incorruptione perveniat. IteProximos autem tunc diligimus sicut nos, si non propter aliqsed propter hoc tantum, quod sunt naturae nostrae participes, di sunt, quos nobis gradus sanguinis jungit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in ea quȩ sunt antiora extendens. me: sequor ad
palmã suꝑnę uocationis. In ant̾iora etenĩ exten¬
tus eoꝵ que ret̾ sunt oblitꝰ fu̾at. que temꝑalia des¬
piciens. que sola sunt et̾na requirebat. Idẽ ĩ codẽ¬
Quia electi quiq sic ad bona tendunt ut ad ma¬
pe¬
la ꝑpetranda ñ redeant. Qui eñ ꝑseuerau̾it usq
ni finẽ. hic saluus erit. Et sic̃ ꝑ salomonẽ dr̃¬

Expanded text:
in ea quae sunt ante extendens me, sequor ad palmam supernae vocationis . In anteriora etenim extentus, eorum quae retro sunt oblitus fuerat, quia, temporalia despiciens, sola quae sunt aeterna requirebat. Ante fac» quia electi quique sic ad bona tendunt, ut ad mapepetranda non redeant. « Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . » Et sicut per Salomonem d
Abbreviated transcription (Latin):
lia undecima. Princeps uitioꝵ om̃iũ dũ uidit
adã ex limo t̾re ad imaginẽ di factum. pudici¬
cia ornatũ. temꝑantia compositum. caritate
splendidũ. pͥmos parentes illis donis actantis
bonis expoliauit pirit᷑ ac ꝑemit. Namq cũ ho¬
mini abstulisset pudicitiã continentiã. suo do¬
sa temꝑantia. intemꝑans factus ẽ ꝑdita carita

Expanded text:
lia XI. Princeps vitiorum omnium, dum vidit Adam ex limo terrae ad imaginem Dei factum, pudicitia ornatum, temperantia compositum, caritate circumdatum, primos parentes illis donis ac tantis bonis exspoliavit, insuper et peremit. Namque quum homini abstulisset pudicitiam, continentiam, sa temperantia intemperans effectus est; perdita caritat
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa sua facerent cõinuma. & hoc ex cdilectione
& hoc ad głam di. Ecce tͥplex bonũ. Quasi dic̾e̾t.
Olm multa oꝑati estis. ꝓ quib si penitetis de
cutos remissionẽ peccõꝵ o scificationẽ in sp̃ũ
scõ. & iusticiã bone oꝑationis. Quȩ omĩa aut
sine caritate nũqm uerȩ in eis fuert̃. aut uerã
caritatẽ habuerunt. a qua pꝰtea lapsi sunt. qui
de oꝑib legis głabant᷑. Itẽ. de quolibet adulto
dñis seruire. aut unuͣ odio habebit & alterũ di¬
liget. aut unũ sustinebit. & alterũ contempnet
Adã gͥ cum in uirili etate a dño creatus sit. an¬
teqͣm a diabolo temptaret᷑. dum de lattie eiꝰ ux¬
or formabat᷑. dum in extasi raptꝰ. angłicę curię
bat. Si autẽ odiũ habebat. ñ fuit. dẏabolus auc
arbitrii. iusticiȩ & innocentię sine caritate par-¬
ticeps ẽẽ ñ pot̃. Colligit᷑ gͥ qd̾ adam añꝗͣ pecca¬
ret caritatẽ hũit. sine qua iustus & innocens ẽe.

Expanded text:
ctione, et hoc ad gloriam Dei. Ecce triplex bonum, quasi diceret: olim multa operati estis, pro quibus, si poeniteatis de cutos remissionem peccatorum, et sanctificationem in Spiritu sancto, et justitiam bonae operationis, quae omnia aut sine caritate nunquam vere fuerunt in eis, aut veram caritatem habuerunt, a qua postea lapsi sunt qui de operibus legis gloriabantur. Item de quolibet adulto dominis servire; aut enim unum odio habebit, et alterum diliget, aut unum sro, quum in virili aetate a Domino creatus sit, antequam a diabolo tentaretur, dum de latere ejus uxor formabatur, dum in ecstasi raptus angelicae curiae bat. Si autem odium habebat, non fuit diabolus auctarbitrii, justitiae et innocentiae sine caritate particeps esse non potest. Colligitur ergo, quod Adam antequam peccaret, caritatem habuit, sine qua justus et innocens esse
Abbreviated transcription (Latin):
em̃dant᷑. cȩt̃. In eod̾. Firmum gͦ fundam̃tũ¬
di stat ĩmobile. habens signaculũ hoc. Scit d̾s
qui sunt etꝰ. Horum fides quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑
ꝓfecto aut omĩno ñ deficit. aut si qui sunt quoꝵꝰ
deficit reꝑantur anteꝗͣ uita finiant᷑ ista. & dele¬

Expanded text:
eunt. C. XXV. Idem ibidem. Firmum Dei fundamentum stat, immobile habens signaculum hoc: Scit Dominus qui sunt ejus. Horum fides, quae per dilectionem operatur, profecto aut omnino non deficit, aut, si qui sunt, quorum deficit, reparatur antequam vita ista finiatur, et dele
Abbreviated transcription (Latin):
tͥb gradib ad peccatũ ꝑuenit᷑. suggestiõe. delecta¬
tione. consensione. ita ipsiꝰ peccati tres sunt diffe¬
rentie. & in corde & infacto & in consuetudine.
tanꝗͣ tres mortes. Una. quasi in domo. id ẽ cũ ĩ
corde consentit᷑ libidini. Alt̾a. quasi plata iã extͣ
portã. cum in factum ꝓcedit assensio. Tercia cũ
ui consuetudinis male tanꝗͣ mole t̾rena p̃mit᷑
animꝰ. quasi in sepulchro iam putens. Quę tͥa
geña mortuoꝵ dñm resuscitasse. quisqͥs eugłm

Expanded text:
 gradibus ad peccandum peruenitur, suggestione, delectatione, consensione, ita ipsius peccati tres sunt differentiae, in corde, in facto, in consuetudine, tamquam tres mortes: una quasi in domo, id est cum in corde consentitur libidini, altera iam prolata quasi extra portam, cum in factum processit assensio, tertia, cum ui consuetudinis malae tamquam mole terrena premitur animus quasi in sepulchro iam putens. quae tria genera mortuorum dominum resuscitasse quisquis euangelium
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmã ciusã ex qua inuidia uł contentio iscit᷑ in
intiorib medullis hr̃e reconditã. Oporcet gͥ cũ
ꝑ contraria atq aduersa curari. id ẽ ꝑ huimlitatis
exercitiũ. Exercitia ũ humilitatis sunt. si seuili¬
orib officiis subdat & minist̾iis indigniorib tra¬
dat. Ita nãq arrogantiȩ & huinauȩ głe uitiũ cũ¬
rari pot̾it.: ut in consuetudine humilitatis asfec¬
tus ult iã ñ incidat atrogantie & uane głe delic¬
tum. s in singłis huiꝰcemodi uitũs cura similis
catũ remittit᷑. Non aũ ht caritatẽ. qui aliqñ peca¬
turꝰ ẽ. criminalit᷑. Unde aus̾ ad iulianũ comitẽ

Expanded text:
us ex qua invidia vel contentio nascitur, in interioribus medullis habere reconditam. Oportet ergo eum per contraria atque adversa curari, id est per humilitatis exercitium. Exercitia vero humilitatis sunt, si se vilioribus officiis subdat, et ministeriis indignioribus tradat. Ita namque arrogantiae et humanae gloriae vitium curari poterit, ut consuetudine humilitatis affectus ultra jam non incidat in arrogantiae et vanae gloriae delictum. Atque in singulis hujusmodi vitiis cura similis catum remittitur. Non autem habet caritatem qui aliquando peccaturus est criminaliter. Unde Augustinus ad Julia
Abbreviated transcription (Latin):
tuosa in penitentib. leta in ꝑficientib głosa in
ꝑseuerantib uictoriosa in martyrib oposa in
om̃ib omĩno fidelib. Ex qua quicqͥd ẽ. boni
excellentiorẽ uiã nominat apłs sẽs. Sicut cir̃¬
sine uia nullus ꝑuenit quo tendit. ita sine
hibeamꝰ & ꝓximo de corde puro & conscientia
bona & fide ñ sicta. facile pecco resistimꝰ. bonis
oꝑib habundamꝰ. scłi blandim̃ta contempnimꝰ.
& om̃ia que difficilia sunt humanȩ fragilitati.

Expanded text:
tuosa in poenitentibus, laeta in proficientibus, gloriosa in perseverantibus, victoriosa in martyribus, operosa in omnibus omnino fidelibus, ex qua quicquid est boniexcellentiorem viam nominat S. Apostolus, et versine via pervenit nullus quo tendit, ita sine hibeamus, et proximo de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, facile peccato resistimus, bonis omnibus abundamus, saeculi blandimenta contemnimus, et omnia, quae difficilia sunt hum
Abbreviated transcription (Latin):
rectores ꝓuntiȩ scd̾m statuta głiosissimoꝵ pͥncipũ
adũsꝰ illũ adire qͥ plebẽ quã inuaserat usq hodie
cõmonitꝰ sccłm qͦd statutũ fuerat relinquere con
ria ꝓtinꝰ excludatur. Aurelianꝰ ep̃c dixit. Serua¬
cũ fuerit suo contemptu & contumacia faciente.

Expanded text:
ipum adversus illum adire, qui plebem, quam invaserat, usque hodie commonitus, secundum quod statutum fuerat, relinquere contria protinus excludatur. Aurelius episcopus dixit: Servacum fuerit suo contemptu et contumacia faciente
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ tͥbui. si pͥus se ꝓmiserit illicita que phibu¬
imꝰ ꝑ diffinitionẽ synodi a scã eccłia remou̾e.
de qua synodo omnẽ. nob̾ subtilit̾ ordinẽ tuã
frnitatẽ uolumꝰ scͥptis decurrentib nuntia¬
re. ut ipse cuiꝰ nob̾ scĩtas ualde exꝑta est nos

Expanded text:
simus tribui, si prius se promiserit illicita quae prohibuimus per definitionem synodi a sancta Ecclesia removere. De qua synodo omnem nobis subtiliter ordinem tuam fraternitatem volumus scriptis discurrentibus nuntiare, ut ipse, cujus nobis sanctitas valde experta est, nos
Abbreviated transcription (Latin):
ecinas a ppłis sacerdotib ac leuitis ẽẽ redden¬
das. diuine. legis sanxit auctoritas. Cetrrũ
a monachis siue clericis cõmuinter iuentib¬
& nulla ratio sinit ut milites aut ep̃i. aut ꝑ¬
sic ait. Commum uita uuentib iam de fa¬
ciendis portionib & exhbenda hospitalitate.
& acdimplenda miscdłia nob qͥd erit loquendũ:
Cum onĩe qͦd suꝑ ẽ in causis piis ac religiosis¬

Expanded text:
ecimas a populo sacerdotibus ac Levitis esse reddendas divinae legis sanxit auctoritas. Caeterum a monachis, sive clericis communiter viventibus, nulla ratio sinit ut milites, aut episcopi, aut psic ait : Communi autem vita viventibus iam de faciendis portionibus vel exhibenda hospitalitate et adimplenda misericordia nobis quid erit loquendum, cum omne, quod superest, in causis piis ac religiosis
Abbreviated transcription (Latin):
ligendũ ẽ. ut nullom᷑ credat᷑ licere ep̃o aliqmͣ
alti ꝓ temꝑe tͥbuere. Sicut eñ papa duos ep̃a¬
tano inuito. quelibet eccł̃ia ab eiꝰ nirisdictiõe
apłica eximi auctoritate. Unde G& benedicto¬

Expanded text:
icere episcopo aliquam alteri pro tempore tribuere. Sicut enim Papa duos epistano invito quaelibet ecclesia ab ejus jurisdictione apostolica eximi auctoritate. Unde Gregori
Abbreviated transcription (Latin):
Piritus sanctus qui suꝑ aquas bapti¬
Osini lalutifero descendit lapsu in fõ¬
te plenitudinem tribuit ad mocentiã
in confirmatione augmentum prestat
ad gratiam: et qr in hõc mundo tota
etate uicturis inter inuisibiles hostes
⁊ pericula gradiendum est. in baptismo
regeneramur ad uitam: post baptismũ
confirmanur ad pugnam. ĩ baptismo
abluimur: post baptismum roboram:¬
⁊ qͣius continuo transituris sufficiaut rege¬
nerationis beneficia uicturis tñ necessa¬
ria sunt confirmationis auxilia. regene¬
ratio per se saluat: mox i pace bapti
sini uel seculi recipiendos ꝯfirmatio ar
mat ⁊ instruit ad agones mundi huius ⁊
prelia reseruandos qui aũt post bapti¬
smum cum acquisita innocentia ĩmacu¬
lati peruenerint ad mortem confirmã¬
tur morte: quia iam non possunt pec¬
care post mortem.

Expanded text:
piritus sanctus, qui super aquas baptismi salutifero descendit illapsu, in fonte plenitudinem tribuit ad innocentiam, in confirmatione augmentum praestat ad gratiam. Et quia in hoc mundo tota aetate victuris, inter invisibiles hostes et pericula gradiendum est, in baptismo regeneramur ad vitam, post baptismum confirmamur ad pugnam: in baptismo abluimur, post baptismum roboramur. At si continuo transituris sufficiant regenerationis beneficia, victuris tamen necessaria sunt confirmationis auxilia. Regeneratio per se salvat mox in pace beati saeculi recipiendos: confirmatio autem armat et instruit ad agones mundi hujus et praelia reservandos. Qui autem post baptismum cum acquisita innocentia immaculatus pervenit ad mortem, confirmatur morte, quia non potest peccare post mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ater ecclesia os maternum paruuilis
prebet: Ut sacris mysteriis imbuant᷑
quia nondum possunt corde propuo ꝯfi
ipsi: sed alii pro eis inter sacram respon¬
derint. si autem propterea recte fideles
uocantur qm̃ fidem per uerba gestãcrũ
quoclãmodo profitentur: cur etiam non
penitentes habeantur cum per eorum uer¬
ba gestantium diabolo ⁊ hiuc seculo re¬
nuñtiare monstrantur. ¶ Idem.¬

Expanded text:
ater Ecclesia os maternum parvulis praestat, ut sacris mysteriis imbuantur, quia nondum possunt corde proprio creipsi, sed alii pro eis inter sacramenta responderint. Si autem proptuocantur, quoniam fidem per uerba gestantium quodam modo profitentur, cur non prius etiam paenitentes habeantur, cum per eorundem uerba gestantium diabolo et huic saeculo renuntiare monstrantur? totum
Abbreviated transcription (Latin):
on licet pplo electionẽ facere eoꝵ qͥ ad sac̃do¬
ciũ ꝓmouent᷑. s in iudicio epõꝵ sit. ut ipsi
eum ꝓbcut si in sermone & fide. ⁊ sp̃ali uita edo
dunt᷑ ab electione sac̃dotũ. atq iniingit᷑ eis ne¬
cessitas obediendi. ñ lib̾tas imꝑandi. Econt᷑ scri¬

Expanded text:
on licet populo electionem facere eorum qui ad sacerdotium promoventur, sed in judicio episcoporum sit, ut ipsi eum probent, si in sermone et fide spirituali vita edocduntur ab electione sacerdotum, atque injungitur eis necessitas obediendi, non libertas imperandi. II. Par
Abbreviated transcription (Latin):
Pacta aũ ꝯsecratione. om̃s cõmuaricent qͥ nolue¬
rint eccłiasticis carere liminib. Itẽ luciꝰ p̃pa
.s. Ep̃i sine religiosis testib scił sac̾do¬

Expanded text:
omnes communicent, qui noluerint ecclesiasticis carere liminibus. C. scopi sine religiosis testibus Do
Abbreviated transcription (Latin):
dragesimũ obseruare consueuerunt in officrs¬
mortuoꝵ. qͥd doceat lectio consideremꝰ. Deftincto
inqͥt iacob. p̃cepit ioseph pueris suis. sepultorib
ut sepelirent eũ. & sepelierunt eũ sepultores isrł.
quenda sollemntas quã p̃scribit lectioS ĩ in
deuterononio scͥptum ẽ : qͥa planxerunt filii
isrł. moysen tͥguita dieb. & consuminati sunt
dies luctus. Ttraq gͦ obseruatio ht̃ auctorita¬
tem: qͣ necessariũ pietatis impletur officium.

Expanded text:
dragesimum observare consueverunt, quid doceat lectio consideremus. Defuncto, inquit, Jacob, praecepit Joseph pueris suis sepultoribus, ut sepelirent eum, et sepelierunt sepultores Israel, quenda solemnitas, quam praescribit lectio. Sed etiam in Deuteronomio scriptum est: Quia planxerunt filii Israel Moysen diebus triginta, et consummati sunt dies luctus . Utraque ergo observatio habet auctoritatem; quia necessarium pietatis impletur officium.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie debere ꝯscruari. Confitemini gͥ aliam
eẽ gn̾alis eccliȩ consuetudinẽ. pꝰ qm ea quȩ ge¬
ritis uob ex pͥuilegio uendicatis. Nulla gͦ uob̾
in hac re. ut arbit᷑m᷑ pot̾it reman̾e dubietas.
Aut enũ mos om̃iũ metͦpolitanoꝵ a tua fr̃nita

Expanded text:
i. Confitemini igitur aliam esse generalis Ecclesiae consuetudinem, postquam ea quae vos geritis vobis ex privilegio vendicatis. Nulla ergo nobis in hac re ut arbitramur, poterit remanere dubietas. Aut enim mos omnium metropolitarum etiam a tua
Abbreviated transcription (Latin):
flagellis solet ꝑfidia castigari. Numqͥd qͥa mo¬
res optimi lib̾tate uoluntates eligunt᷑. id eo
motes pessim ñ legũ integͥtate puniuntuꝵᷤ
S tñ male uiuendi ultͥc disciplina p̃posteraẽ:
nͥ cura p̃ceiens bene uiuendi doctrinã p̃ten
bemin. Nam bñ facere nemo potest nͥ elegerit.
nͥ amuuerit. qd̾ ẽ in lib̾a uoluntate. cũ aliqͥd
uo credite. ut cogitetis quare ista patiamni.
Si ꝓpter iusticiam reuera sunt illi ꝑsecutores
ur̃i. uos autẽ beati qui ꝑsecutiones patimim.
rectores sunt: uos aut̃ sicut cet̾i diuersoꝵ sce¬
lerũ rei qui penas legib pendunt ꝓfecto infe¬
niuria sacramentoꝵ xp̃i. a regib ẽ uindicanda.

Expanded text:
flagellis solet perfidia castigari. numquid, quia mores optimi libertate uoluntatis eliguntur, ideo mores pessimi non legis integritate puniuntur? sed tamen male uiuendi ultrix disciplina praepostera est, nisi cum praecedens bene uiuendi doctrina contemnbemini. nam bene facere nemo potest nisi legerit, nisi amauerit, quod est in libera uoluntate; timor uos credite, ut cogitetis quare ista patiamini. si propter iustitiam, re uera illi persecutores uestri sunt, uos autem beati qui persecutionem passi rectores vestri sunt, vos autem sicut caeteri diversorum scelerum rei qui poenas legibus pendunt XXXIV. Injuria sacramentorum Christi a regibus est vindicanda.
Abbreviated transcription (Latin):
roget᷑ paganꝰ si abrenuntiet. diabolo ⁊ om̃ib
danmosis eiꝰ oꝑib atq fallaciis cunctis. ut respu
at pͥmũ errorẽ. & fic apꝓꝓinquet ad ueritatem.¬
⁊ possitq iuxta apłm deponere ueterẽ hominem
scdm pͥstinã confuetudinẽ qͥ corrumpit᷑ scd̃m
desideria erroris ab negans impietate & scłaria

Expanded text:
rogetur paganus si abrenuntiet diabolo et omnibus damnosis ejus operibus atque fallaciis cunctis, ut primum respuat errorem et sic appropinquet ad veritatem, possitque juxta Apostolum, deponere veterem hominem secundum pristinam conversationem qui corrumpitur secundum desideria
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ consuluistis. diu̾sas a patͥb reglas con¬
stitutas inuenimꝰ. Quid̾a enĩ ad repellenda ĩmmicoꝵ¬
imꝑboꝵ machinam̃ta.⁊ suas p̃parandas respon¬
siones. ⁊ testes confirmandos. ⁊ consilia ep̃oꝵ atq
concedi. Quidã annũ. in qͦ plurimi concordag.
Minꝰ uͦ qm̃ sex m̃ses ñ repꝑi. Quia ⁊ laicis hec
indulta st̃. qñtomagis ⁊ dñi sac̾dotibꝰ: Et infͤ.¬
Induciȩ uͦ ñ sub angto tẽꝑe. s sub longo sꝑacio
concedende st̃. ut accusati se p̃parare ⁊ uniu̾sos
cõmunicatores in ꝓuintuis positos conuenire¬
⁊ testes p̃parare. atq contͣ insidiatores se plenit̾¬

Expanded text:
quibus consuluistis, diversas a patribus regulas invenimus institutas. Quidam enim ad repellenda impetitorum machinamenta, et suas praeparandas responsiones, et testes confirmandos, et consilia episcoporum atque concedi, quidam autem annum, in quo plurimi concordant. Minus vero quam sex menses non reperi, quia et laicis haec indulta sunt, quanto magis Domini sacerdotibus! NInduciae namque non sub angusto tempore, sed sub longo spatio concedendae sunt, ut accusati se praeparare, et universos communicatores in provinciis positos convenire, testes praeparare, atque contra insidiatores se plenit
Abbreviated transcription (Latin):
rib ñ in ꝑecunia usuras exigunt. s de mercib
eoꝵ tamꝗ̃ usuraꝵ emolum̃ta ꝑcipiunt. Ido au¬
& uestis usura ẽ: & qͦdcũq sorti accidit. usura
ẽ. & qͦd uelis ei nom̃ imponas usura ẽ. Ttem.¬
Si quis instaurandũ conuiuiũ putet. ad nego¬
tiatorẽ mittit. ut absintiati cupellam s̃ g̃tis de-¬
ferat. ad cauponẽ dirigat ut picenũ uinũ aut
cyriatũ requirat. ad aliũ ut illa sͥ ꝓcuret. ad
aliũ ut sͥ poma adornet. Item ex concilio aga¬

Expanded text:
ribus, non in pecunia usuras exigunt, sed de mercibus eorum tanquam usurarum emolumenta percipiunt. Ideo auet vestis usura est, et quodcunque sorti accedit usura est; quod velis ei nomen imponas, usura est. Itemsi quis instaurandum conuiuium putat, ad negotiatorem mittit, ut absentiati cupellam sibi gratis deferat: ad cauponem dirigit, ut Picenum uinum aut Tyriacum requirat, ad lanium, ut uuluam sibi procuret, ad alium, ut poma adornet. itaque humanita
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ synodum sesconuertat: ⁊ que se putat hab̾e
iusta. in eoꝵ concilio alleget. atq ab his de se ex¬
pectet quȩ fuit deꝓmpta sententia. Quod si defi¬
ciens pusillammitate hoc noluerit face̾. s impor¬
tunꝰ fu̾it imꝑatori. hurmodi nullam ueniã habere
nec locũ ulliꝰ assertionis sue. nec spem recipiendi
to. Non defenset᷑ ab aliqͦ. qui ep̃oꝵ iudicio

Expanded text:
 synodum sese convertat, et quae se putat habere justa in eorum concilio alleget, atque ab his de se exspectet quae fuerit depromta sententia. Quod si deficiens pusillanimitate hoc noluerit facere, sed importunus fuerit imperatori, hujusmodi nullam veniam habeat, neque locum ullius assertionis suae, nec spem recipiendi II. Non defensetur ab aliquo qui episco
Abbreviated transcription (Latin):
pos ur̃ fecit accusatione ñ indigent. mani
men celat᷑. cũ culpa sua sponte se oculis om̃iũ inge¬
rat. Atq idõ in talib udiciariꝰ ordo ñ reqͥrit᷑. qui
idõtm̃ institutꝰ c̃ ut nec innocentia insidus adu̾
effug̾et iusti examinis. Uñ stephanꝰ pp̃ leom ep̃o¬

Expanded text:
ster fecit, accusatione non indigent. Manifmen celatur, cum culpa sub oculis omnium sponte se ingerat; atque ideo in talibus judiciarius ordo non requiritur. Iideo institutus est, ut nec innocentia insidiis pateeffugeret justi examinis. Unde Stephanus Papa V Leoni Ep
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ dicendũ admiiti ñ debent. qmuis ẽe
se xͥ anos annuntient: quia sic̃ infide xͥ suspec¬
ti st̃. ita in testimonio humano dubii habent᷑
Infirmari oportet eoꝵ testimoniũ. qͥ in fide fal¬
si docent᷑. Nec eis ẽ credendũ. qͥ u̾itatis a se fidẽ

Expanded text:
testimonium dicendum admitti non debent, quamvis sese Christianos annuntient, quia sicut in fide Christi suspecti sunt, ita et in testimonio humano dubii habentur. Infirmari ergo oportet eorum testimonium qui in fide falsi docentur, nec eis esse credendum qui veritatis a se fidem
Abbreviated transcription (Latin):
semꝰ. hoꝵ gͥ uitioꝵ auctores uł patͣtores ñ st̃ in
accusatiõe pontificũ recipiendi. s penitꝰ repel¬
lendi: qm̃ iubent canonica dec̾ta patrũ. ut accu¬
satio uł testimoniũ coꝵ qͥ odio qͦslibet sequunt᷑.
uł qͥ inimici aut suspecti habent᷑. nullomͦ recipi

Expanded text:
tiorum auctores vel patratores non sunt in accusatione pontificum recipiendi, sed penitus repellendi, quoniam jubent canonica decreta Patrum, ut accusatio vel testimonium eorum, qui odio quoslibet persequuntur, vel qui inimici aut suspecti habentur, nullo modo recipi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo minist̾ indignꝰ tot ⁊ tanta mala in multis
eccłiis ⁊ maxime in lucensi eccłia ex iniq̃ concupis¬
centia fieri aspitiens. ne sangͥs iniquoꝵ a distri¬
cto iudice. de. manu nr̃a reqͥrat᷑. illa extirpare ⁊
penitꝰ eradicare decreuimꝰ. Constituimꝰ itaq &
p̃senti decreto firmamꝰ. si c̃ olim nr̃i decessores
fecisse noscunt᷑. nullũ deincepsepõꝵ bñficiũ eccłiȩ.
ꝓaliqͦ p̃cio uł mun̾e cłicis audeant unq̃m ꝯferre.
s om̃s ministros ⁊ seruitores eccłiȩ gͣtis ⁊ absq ulla
uenalitate in sc̃a eccłia studeant ordinare. Non
eligant᷑ in domo dñ qͥ maiores sacculos pecuniȩ
cio suo ipsã ualeant sustentare ęccłam. Constiꝰ¬

Expanded text:
imo minister indignus, tot et tanta mala in multis imo minister indignus, tot et tanta mala in multis ecclesiis et maxime in Lucensi ecclesia ex iniqua concupiscentia fieri conspiciens, ne sanguis iniquorum a districto judice de manu nostra requiratur, illa exstirpare et penitus eradicare decrevimus. Constituimus itaque et praesenti decreto firmamus sicut olim nostri decessores fecisse noscuntur, ut nullus deinceps episcoporum beneficium ecclesiae at unquam conferre; sed etiam ministros et servitores Ecclesiae gratis et absque ulla venalitate in sancta Ecclesia studeant ordinare. Nec eligant in domo Domini qui majores sacculos pecuniae cio suo ipsam valeant sustentare Ecclesiam. Spont
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e sc̃s confert᷑ mercari dinoscunt᷑. Utrosq enĩ
auctoritate in expugnabili illos abñficio. istos a
sacͦ ordine. iubet expelli. Uñ humani gen̾is re¬
dẽptor om̃s enĩtes uł uendentes de tẽplo eiciens
cathedras uendentiũ colũbas eit̾tit. nũmularioꝵ
effudit es. p̃cepti sui auctoritate denuntians ⁊
dicens. Nolite facẽ domũ pat̾s mei. domũ nego¬
tiatioĩs. Ilud qͦ in eod facto sollicite considerate.
tanta seu̾itate. tam districta censura iusticie pec¬
cantes corripuisse. cũ ñ solũ eloqͥo increpans. uerũ
⁊̃ facto flagello de resticulis u̾berans om̃s elimina¬
uit de tẽplo. aꝑte demonstrans. qd̾ ta les negocia
lũbaꝵ uenditores illi denotant᷑. qͥ sacrã manꝰ im¬
positionẽ uendere conant᷑. sic ꝑ nũmularios ec¬
cli̾astici bñficii uenditores designant᷑. qͥ domũ dĩ
tiste eugłio speluncã latronũ efficiunt. Qua ppt̾
ego alexand̾ scẽ romanȩ eccł̃ie ⁊ aplĩcȩ sedis ep̃s.¬

Expanded text:
sanctus confertur mercari dignoscuntur. Utrosque enim auctoritate inexpugnabili, illos a beneficio, istos a sacro ordine jubet expelli. Unde humani generis redemtor omnes ementes et vendentes de templo ejiciens cathedras vendentium columbas evertit, nummulariorum effudit aes, praecepti sui auctoritate denuncians et dicens: Nolite facere domum patris mei domum negoo. Illud quoque in eodem facto sollicite considerate, tanta severitate, tam districta censura justitiae peccantes corripuisse, cum non solum eloquio increpans, verum etiam facto flagello de funiculis verberans, omnes eliminavit de telumbarum venditores illi denotantur, qui sacram manus imposicionem vendere conantur, sic per nummularios ecclesiastici beneficii venditores designantur, qui domum dei teste evangelio speluncam latronum efficiunt. Quapropter ego, Alexander, sancte Romane ecelesie et sedis ap
Abbreviated transcription (Latin):
sus fuerit pęnitentiȩ labor. cõmunioni fideliũ
restituant᷑. totaq m̃tis intentione spondentes
talia s ulteriꝰ numꝗ̃ facturos. corpꝰ & sanguinẽ
dñi susciꝑe mereant᷑: & usq ad septimũ annũ
tͥb in ebdomada dieb sine esu carniũ & uini

Expanded text:
sus fuerit poenitentiae labor, communioni fidelium sus fuerit poenitentiae labor, communioni fidelium restituantur, totaque mentis intentione spondentes talia se ulterius nunquam facturos, corpus et sanguinem Domini suscipere mereantur, et usque ad septimum annum tribus in hebdomada diebus sine esu carnium et vini