comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis ĩcrementa querebat. Oñis gͦ sapien¬
tes dicũt. Iustus es dñe: ⁊ rectũ iudiciũ
tuũ. Nõ eñi tradimͣ adu̾sariis. sine iudi¬
cio dei. Neque sine ip̾ius uidicio: ĩ tribit¬
laciones uenimus. hec iustoꝵ cõsolatio¬
iudicia consolaciones sũt. ¶andasti s¬
iusticiam ⁊ destimonia tua: ⁊ uerita
mandasti. ãnimã ueritatem.
S nimia ueritat plena laudie ⁊ ni¬
miũ mandare ꝓuidentie atq cautele
est Et enim ĩfiriuos nouerat. Ideo
sepius amonebant᷑. ut ñ obliuitẽs.
Sequit᷑ uersus t̾cuis. Exquisiuit
me zelus domus tue. qm̃ inimici
mei obliti sũt u̾boꝵ tuorz.
st̃ ⁊ elus acłuitam. ⁊ est zelũ
ad mortem. Ad uitã zelus ẽ:
duuna p̃cepta seruare. ⁊ amore dei
ei custodiee mandata ut fẽc fineẽs.
de quo legimus ĩ num̾is: dicente dño
ad moysen. fineẽt filius eleazar filũ
a aron sac̾dotis. seda uit furorẽ meum
afiliis isrł: in eo quo emulatus est pe¬
lum meum inillis. ⁊ ñ cõsum malii

Expanded text:
quaerebat. Omnes ergo sapientes dicunt: iustus es, domine, e t rectum iudicium tuum. neque enim tradimur aduersariis sine iudicio ipsius neque sine ipsius iudicio in tribulationes uenimus. haec iustorum est consolatiorgo quia domini iudicia consolationes sunt. Mandasti iustitiam m testi monia tua et ueritatem mandasti an \'nimiam ueritatem\' ? sed et nimia ueritas plena laudis et nimium mandare prouidentiae atque cautelae est. etenim infirmos nouerat; ideo saepius admonebat, ut non obliuiscerentur. Sequitur uersus tertius: exquisiuit me zelus d omus tuae, quoniam inimici mei obliti sunt uerb or um tuorum. st zelus ad uitam et est zelus ad mortem. ad uitam zelus est diuina praecepta seruare et amore domini eius custodire mandata, ut fecit Phinees, de quo legimus in Numeris dicente domino ad Moysen: Phinees filius Eleazar filii Aaron sacerdotis sedauit furorem meum a filiis Israel in eo quod aemulatus est zelum meum in illis. et non consummaui
Abbreviated transcription (Latin):
urebat᷑ rubus: ⁊ ñ erurebat᷑. Urit em̃ ser¬
mo diuimis ut corrigat cõscienciam pec¬
catoris: ñ exurit ut ꝑdat. Hic ignis
Denice hebrei hoc igne succensi: forna¬
cit ardentis uaporem nͨ timere nͨ sentire
potuerũt. Merito gͦ bonus seruĩ diig̃
ignitũ dñi alloqiuiũ. quo ĩduit᷑ karitase
que ex cludit timorem. Pulcre autem
addidit nitus: qr om̃ũ quidem doctor
ĩ flamat audientis affectum. S supͣ om̃s¬
dei sermones: diuisiones artuũ ⁊ ĩ tima
penetrans medulaꝵ. Triplict gͦ des cbe.¬
ł ignitũ allocͥum dei. uł qd̾ mũdat. uł
qd ascendit: uł qd̾ illuminat audientẽ.
Ideo ait dñs. Scrutans̃ sũ ierłm ad luc̾¬
nama. S neminem inea uł qui munda
uus diligit ignitum dm̃ alloqͥũ: cid̾ ⁊
sponsa clilerit que ait. sicut testicula coc¬
cinma labia tua. Incocco eñi: speties ignis
⁊ crucis dñice sanguinis irrutilat. Coccinea
labia dñi: que passionẽ ꝓpͥam loq̃bãtur.

Expanded text:
rubus et non exurebatur; urit enim sermo unus, ut corrigat conscientiam peccatoris, non exurit, ut perdat. hic ignis denique Hebraei hoc igne succensi fornacis ardentis uaporem nec timere nec sentire potuerunt. merito ergo bonus seruus diligit ignitum domini alloquium quo induitur caritas, quae excludit timorem. Pulchre autem addidit \'nimis\', quia omnis quidem doctor inflammat audientis affectum, sed supra omnes sermo est dei, diuisiones artuum et intima penetrans medullarum. tripliciter e ignitum alloquium dei, uel quod mundat uel quod accendit uel quod inluminat audientes. ideo ait dominus: scrutatus sum Hierusalem ad lucernam, sed neminem in ea uel qui mundaruus diligit ignitum domini alloquium, quod et sponsa dilexit, quae ait: sicut resticula coccinea labia tua; in cocco enim species ignis et crucis dominicae sanguis inrutilat. coccinea labia domini, quae passionem propriam loquebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
niti apatre plenũ gr̾a ⁊ ueritate. Nũ qͥd.
qr dirit. qͣi unigeniti similitudinẽ mag̃
uiigeniti quam ueritat̾e uoluit estima¬
ri: Non gͦ suꝑ uacuo xp̃s ad uenit. Iam
potest dicere homo iuuenis egosum ⁊ des
pectus. Qui erat ante in ppło: pͥore se¬
rter ⁊ suꝑb dicit. iuuenis sum ⁊ despec
Non dixit nigra sum decora. ne qd̾ ni¬
grũ est. decorũ estima retur. Nec dixitꝰ
uuienis sum despectus. ne uiuentus des¬
picabił puthretur. s ait iuuenis. Et qd̾
mireris humilis ñ suꝑb de iec Io ꝓpior.
qͣm cum̃ti. Sĩc ⁊ ibi iugra sum. sitꝑiore.
peceator: s de cora cõfessione peccati. ⁊
coniũctaua sit: tam̃ habꝵ disticionẽ. qua
cõ fusio dis iu̾git᷑ ac separat᷑. ut sid̾i̾cat.
ambrosiũ. bassum ĩtus ẽẽ unus putat᷑.
siũ autẽ asserat ambrosium ⁊ bassũ

Expanded text:
niti a patre, plenum gratia et ueritate. numquid. quia dixit \'quasi unigeniti\', similitudinem magis unigeniti quam ueritatem uoluit aestimari? Non ergo supemacuo Christus aduenit. iam potest dicere homo: iuuenis ego sum et despectus; qui erat ante in populo priore senex superbus. Dicit: Juvenis sum et despectNon dixit: 1205 Nigra sum decora; ne quod nigrum est, decorum aestimaretur. Nec dixit: Juvenis sum despectus; ne juventus despicabilis putaretur; sed ait, Juvenis, et quod mireris, humilis, non superbus, dejecto propior quam tumenti. sic et 101: nigra sum superiore peccato, sed decora confessione peccati ei coniunctiua sit, habet tamen distinctionem, qua confusio disiungitur ac separatur, ut, si dicas Ambrosium Bassum intus esse, unus putatur, sin autem asseras Ambr
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ testimoniis arguant᷑. Quo mͦ celum
aspitiat p̃uaricacionis sue consciũ: Quo¬
mͦ fructus det̾ra expectet. q̃ nouit in¬
gratos e uile gͥ. qͣm ñ parua ꝓmittat
ꝓpha: in clamando. fideł ⁊ ꝓiitꝰ affectus
ex pͥmit᷑ ĩ custodiendo testimonia. Conti¬
ñecie uͥtus: obsequii sedulitas de clarat᷑.
Tercius uilus. AAnticipami ĩ maturitate
clamaui: ĩ u̾batua sꝑaui.

Expanded text:
iis arguantur. quomodo caelum aspiciant praeuaricationis suae conscium ? quomodo fructus de terra expectent. quae nouit ingratos ? uide igitur quam non parua promittat propheta. in clamando fidelis et promptus affectus exprimitur, in custodiendo testimonia continentiae uirtus, obsequii sedulitas declaratur. Tertius uersus: anticipaui in maturitate exclamaui. in uerba a tua speraui.
Abbreviated transcription (Latin):
qui credit ĩ me nͥ siciet umqͣm. Au¬
distis eñi ⁊ iudistis eñ: ⁊ ñ credidistĩ
ei id̾o mortui estis. uł nũc credite:
ut possitis uiu̾e. S miramim moy.¬
sen qr patres urẽos ꝑmare siccis durit
uestigiis. Moyses ñ imꝑauit : s impe¬
trauit. Ho iussit mari: s seruiuit iu¬
benti fluctib. Moyses laudat᷑ : qr re¬
gem pharao cũ exercitu suo mersit.
Mosyses orabat ⁊ alius imꝑabat. Moy¬
giebat : xp̃c in sequebat᷑. Moyses colũ¬
pña seq̃bat᷑. ut noct᷑uas tenebras decli¬
naret : xp̃c illuminaret. Moysen agno¬
citis. qui aq̃ amaritudinem tẽꝑaũ. Moy.¬
sen agnoscitis. qͥ aꝙͣ ꝓdurit de pet᷑. xp̃m¬
ñ agnoscitis: qui uiri illius egiptii regis
stauit exercitũ. ⁊ abissi m̃sit ꝓfundo.
mortua est maria mortiuit est ⁊ ip̃e moy¬
ses. Solu iħm̃ naue nominis sacri sumi¬
licudo seruauit. plaudat indeus. qr sici¬
enti illr undan saxa nomuerũt: mͥ de cor¬
pore fidei fons fluxit ee̾nis. Meas amari¬

Expanded text:
in me non sitiet umquam. audistis eum et uidistis eum et non credidistis ei, ideo mortui estis. uel nunc credite, ut possitis uiuere. Sed miramini Moysen, quia patres uestros per mare siccis duxit uestigiis. Moyses non imperauit, sed impetrauit, non iussit mari, sed seruiuit iubenti fluctibus. Moysen laudatis. quia regem Pharao cum exercitu suo mersit. Moyses orabat et alius imperabat, Moygiebat. Christus insequebatur, Moyses columnam sequebatur, ut nocturnas tenebras declinaret, Christus inluminabat. Moysen agnoscitis, qui aquae amaritudinem temperauit, Moysen agnoscitis, qn agnoscitis, qui ueri illius Aegyptii regis strauit exercitum et abyssi mersit profundo, mortua est Maria, mortuus est et ipse Moyses; solum Iesum Naue nominis sacri similitudo seruauit. plaudat Iudaeus, quia sitienti illi undam saxa uomuerunt: mihi de corpore dei fons fluxit aeternus. meas amari
Abbreviated transcription (Latin):
dat huic mundo. Non iudeis des¬
cendit . ñ sinagoge descendit. s ec¬
ołie descendit. s ppło dei iuniori des¬
cendit. Nam qͦu uideis descendit
panit qui uitam dedit. cũ om̃s qui
illum panem manducauerũt. hoc
est manna quẽ putauerũt iudei ue¬
rum panem ini deserto mortui sũt:
Quom᷑ sinagoge descendit. cũsinago¬
ga om̃is int̾ierit. ⁊ et̾no ieiunio fidei
macerata defecerit: deniꝙ. si accepis¬
at tͥ panem quem dat om̃ib dat co¬
tidie dat semꝑer. Inte ip̃o est: ut ac¬
cipias hũc panem. Accede ad hunt
panem: ⁊ accipies eũ. De hoc pane dic¬
tũ est: om̃s qui elongãt se abste: ꝑibũt.
Si elongau̾is ab eo ꝑibis: si aꝓpinqͣue¬
ris ad eũ uiues. hic est panis uite. Qui
gͦ uitam mandueat mori ñ pocest. Quo¬
uͦi en̾i moriet᷑ cin cib uita est: Quomi
deficiet. qui habuerit uitalem substã¬
unclam: Accedite ad eum ⁊ illamina-¬
qr panis est. Accedite ad eum ⁊ pota¬

Expanded text:
dat huic mundo. non Iudaeis desdat huic mundo. non Iudaeis descendit, non synagogae descendit, sed ecclesiae descendit, sed populo dei iuueniori descendit. nam quomodo Iudaeis descendit panis qui uitam dedit. cum omnes, qui illum panem manducauerunt. hoc est manna, quem putauerunt Iudaei uerum panem. in deserto mortui sunt? quomodo synagogae descendit, cum synagoga omnis interierit et aeterno ieiunio fidei macerata defecerit? denique si accepisat tibi panem quem dat omnibus. dat cotidie, dat semper? in te ipso est ut accipias hunc panem; accede ad hunc panem et accipies eum. de hoc pane dictum est: omnes qui elongant se abs te peribunt. si elongaueris ab eo, peribis, si adpropinquam\'ris ad eum, uiues. hic est panis uitae; qui ergo uitam manducat. mori non potest. quomodo enim morietur cui cibus uita est? quomodo deficiet qui habuerit uitalem substantiam? accedite ad eum et satia panis est; accedite ad eum et pota
Abbreviated transcription (Latin):
tus: iustificaciones tuas ñ sum oblitus.
Ille gͦ. despectus ante iam p̾feror : iam
ante ponor electis. Ille autẽ despectus.
ppłs peccatoꝵ. habeo celestũi sacram̃toꝵ
ueneranda consorcia: iam mense celestis
honore suscipior. Epuł meis ñ pluuia.¬
dat᷑. ñ partus t̾re laborat. ñ arboꝵ fruc¬
tus. Pocui meo ũflumina q̃ renda: non
iam ad sacietatem mei. aminios erpet¬
to ꝓuentus: yp̃s mͥ cotidie ministrat᷑.
sterilitas ruris immineat. sipii cultus
diligentia perseueret. No iam cotur¬
nicũ mͥ pluuias obto descend̾e. qd̃ añmira
Meus cibus est qũe si qͥs mãducau̾it.
ñ esuriet.. M̾s cib est. qui ñ corpus̃
impinguat: s cõfirmat cor hominis.
fuerat ante mͥ mirandus panis decelo.
Sͥptũ est enim. pane de celo dedit
eis manducare. s ñ erat uerus ille pa¬
nis. s fut᷑i umbra. Panẽ de celo illu̾
uerũ mͥ seruauit pat̾. Michi ille pa¬
nis dei descendit de celo: qui uitam

Expanded text:
tus; iustificationes tuas non sum oblitus. tus; iustificationes tuas non sum oblitus. ille ego despectus ante iam praeferor, iam anteponor electis, ille ante despectus populus peccatorimi habeo caelestium sacramentorum ueneranda consortia, iam mensae caelestis honore suscipior. epulis meis non pluuiaae partus laborat, non arborum fructus; potui meo non flumina quaerenda, non iam ad satietatem mei annuos expecto prouentus, Christus mihi cotidie ministratur. sterilitas ruris inminuat, si pii cultus diligentia perseueret. non lam coturnicuni pluuias mihi opto descendere quas Meus cibus est, quem si quis manducaverit, non esuriet. Meus cibus est, qui non corpus impinguat, sed confirmat coFuerat mihi ante mirandus panis de caelo — scriptum est enim: panem de caelo dedit eis manducare —. sed non erat uerus ille panis, sed futuri umbra. panem de caelo illum uerum mihi seruauit pater. mihi ille panis dei descendit e caelo, qui uitam
Abbreviated transcription (Latin):
a plaud̾ent anime scõꝵ ꝑ baptismatis sa¬
cram̾ta renouate. qd uerũ illũ glertã¬
goliam reuelatũ nobis ac ꝓditũ: u̾bi
sui gladio trucidasset. Iacet gͥ uerus go¬
lias humilitate filũ dei steatus. amisit
capd: qd̾ in multas artes u̾tebat ⁊ frau¬
des. pͥsallũt iam secure anime. q̃ ante
peccatoꝵ suoꝵ term̾ta de flebant. Dicũt
tĩpauit ħ est corporib suis peccato mortus
resultantes. saul tͥhumphauit ĩ nulib :
dauid.ĩx. milib. Rer ille durus ĩ dignat᷑.i
⁊ irascit᷑ diabolus. eo qd canerẽt iuuenłẽ
qr duricie filius paucos decepit : xp̃mto
tum mundũ redemit. Dixit gͦ xp̃s. natꝰ
ex uͥgine iuuenis egosum ⁊ despectus:
ustificaciones tuas ñ sum oblitus. Dit̃ gͦ
etiam pͦpłs nacionũ illa in pͥma eleccione
despectus. rudis. ad huc fide. ⁊ studio pͥ¬
mene deuocionis adolescens. uł terte re¬
nouatꝰ aquile iuuentutẽ ꝑbaptisma-¬
tis sacram̃ta. uiiuenis egosum ⁊ despec¬

Expanded text:
 baptismatis sacramenta renouatae, quod uerum illum Golian reuelatum nobis ac proditum uerbi sui gladio trucidasset. iacet igitur uerus Golias humilitate filii dei stratus, amisit caput, quod in multas artes uertebat et fraudes. psallunt securae iam animae, quae ante peccatorum suorum tormenta deflebant. dicunt tympanis, hoc est corporibus suis peccato mortuis resultantes: Saul triumphauit in milibus, Dauid in decem milibus. rex ille durus indignatur et irascitur diabolus, eo quod canerent iuuenculae quia duritiae filius paucos decepit, Christus totum mundum redemit. dicit ergo Christus natus ex uirgine: iuuenis ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. Dicit etiam populus nationum ille in prima electione despectus, rudis adhuc fide et studio primaeuae deuotionis adulescens uel certe renouatus aquilae iuuentute per baptismatis sacramenta: iuuenis ego sum et despec
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo mors cdñata est iñ eũ. utiq qui dixit.
iam ñ dñabit᷑. ostẽdit ẽe clñatã. Noli tã¬
iugo dñacionit exueret. Ille suscepit mor¬
tis seruitutẽ: ut tͥ t̾ribueret uite et̾ne
niq dauid qui dĩgnut erat. ut arͥbula¬
cione. quereret᷑: tribulacion̾e ⁊ ip̃e que¬
siuit. Ham nͥ quesisset: ñ in uenisset.
Qd ĩ uen̾it autẽ: ip̃e testat᷑ dicens. Tri¬
bulacionem ⁊ dolorem ĩ ueni: ⁊ nomen
dñi ĩ uocaui. Et alibi. In tͥbulacione inuo¬
caui dñm: ⁊ exauduut me ĩ latitudine.
Bona gͦ tͥbulacio. que dignos facit : qui
in latitudine. exandiamͣ a dño. Gxã aut̃
tͥbulationem: ñ refugit. Qui ñ refugit :
ĩuenit᷑. Ho eñi refugit: qui mandata
dei sensu oꝑibus q meditat᷑. Na utiq il¬
lũ atletam certamina inueniũt: qui
uiusu epertitu fuerit constitus. Qui uͦ
ererciciũ derelinq̃rit : sinͨ dubio ñ pot̾it¬

Expanded text:
eum ? utique, quia dixit: iam non dominabitur, ostendit esse dominatam. noli taniugo dominationis exueret. ille suscepit mortis seruitutem, ut tibi tribueret uitae aeternique Dauid, qui dignus erat ut a tribulatione quaereretur. tribulationem et ipse quaesiuit; nam nisi quaesisset, non inuenisset. quod inuenerit autem, ipse testatur dicens: tribulationem et dolorem inueni et nomen domini inuocaui, et alibi: in tribulatione inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. bona ergo tribulatio. quae dignos facit qui in latitudine exaudiamur a domino; gratia est tribulationem, invenitur. Non enim refugit, qui mandata Dei sensu operibusque meditatur. Nam utique illum athletam certamina inveniunt, qui in usu exercitii fuerit constitutus: qui vero exercitium dereliquerit, sine dubio n
Abbreviated transcription (Latin):
Surge ⁊ expergiscere ĩ nocte. ĩ pͥncipio
ingilie tue esfunde suꝑ aquam. cortuũ
contra faciẽdum. Extolle ad dñm manꝰ
tuas ꝓ animab parnuloꝵ tuoꝵ : qui de¬
ficiunt fame ĩ plateis om̃iũ itinerũ. Ho¬
ne ⁊ aꝑte con clusionis ostendit angusti¬
as. ⁊ monet ut intencione cordis ĩ quo
est oculi melior obttut᷑. remediũ sͥ salu¬
tare ꝓuideat: Deniq eciam ĩ fra it̾u̾
sub hac litt̾a. ait. Appropinqͣuit em̃ tem

Expanded text:
Surge et expergiscere in nocte, in principio vigiliae tuae effunde sicut aquam cor tuum ante faciem Domini: extolle ad Dominum manus tuas pro animabus parvulorum tuorum, qui deficiunt fame in plateis omnium itinerum . Nonne et aperte conclusionis ostendit angustias, et monet ut intentione cordis, in quo est oculi melioris obtutus, remedium tibi salutare provideas? Denique etiam infra, iterum sub hac littera ait: Appropinqu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nos sepe tẽptari. uolens iuste p̃mia
dare luctanti. utiq nõ dormienti. Nõ
decet redimitos florib corona: s pul¬
uerulentos. Nec moles delicũs. s labo¬
re exercitatos ornat uictoria. Iustus gͦ
ĩ adu̾sis suis dei iusticiam laudat : set
ñ hoc sentit amissit teneris. parẽs li¬
b̾is. ñ ĩ mat᷑s nupte uiduatus c̃osorcio.
ñ eger ĩ dolore. nͨ naufragus ĩ ꝑicło :
ñ reus ĩ iudicio. ñ captuus ĩ laq̃o. Gla¬
mat tam̃ ierennas. cũ fut᷑e anũcians

Expanded text:
ergo nos saepe temptari. uolens iuste praemia ergo nos saepe temptari. uolens iuste praemia dare luctanti utique, non dormienti. non decet redimitos floribus corona, sed puluerulentos nec molles deliciis, sed labore exercitatos ornat uictoria. Iustus ergo in aduersis suis iustitiam dei laudat. sed non hoc sentit amissis teneris parens liberis, non inmaturo nuptae uiduatus consortio, non aeger in dolore, non naufragus in periculo, non reus in iudicio, non captiuus in laqueo. clamat tamen Hieremias, cum futurae adnuntians
Abbreviated transcription (Latin):
quid iustꝰ ĩ consoluido se loqͣt᷑. Uustꝰ
es dñe: ⁊ rectũ iudicu̾̃i tuũ ¶Anda¬
t iusticiã testimonia tua: ⁊ ueritatẽ
tuam nimis. Ere iustus uuir qui
lacͥmis ꝓfluens ĩuolutus erũpnis.
graui suplicie de licta ꝑsoluens. non
tẽdio uincit᷑. ñ metu frangit᷑. ñ labo¬
re lassatur. ñ ĩ gratꝰ aut tͥstis est. ple¬
rũqe eñi uulgus homunũ sua delicta
ñ reputans. ĩ iuste seputat tolerare.
que patit᷑. At uͦ uir iustus quise ip̃m
statim ĩ ex ordio sermonis accusat : iusti¬
ciam dñi. de sua p̾dicat cid̾ meritis
suis digna patiat᷑. Dicendo autem.
iustũ dm̃r. De sua quid̾e ĩ iusticia ante
ꝓnũciat: s de iusticia dñi sꝑat ⁊ uenis¬
am. Iustus eñi ñ semꝑ uascitur. Sicut.
ultor culper ita mod̾ator est pene. Siẽ
uinder peccatoꝵ: ita remun̾ator est
uͥtutũ optimoꝵ q meritoꝵ. Qui uult
cdare p̃mu̾i: debet expectare certamen.
qr nemo sinecertamine coronat᷑. Sic

Expanded text:
. Iustus es. domin e, et rectum iudicium tuum. mandasti iustitiam testimonia tua et ueritatem tuam nimis. uere iustus uir qui lacrimis profluens, inuolutus aerumnis, graui supplicio delicta persoluens non taedio uincitur, non metu frangitur, non labore lassatur, non ingratus aut tristis est. plerumque enim uulgus hominum sua delicta non reputans iniuste se putat tolerare quae patitur. at uero uir iustus, qui se ipsum statim in exordio sermonis accusat, iustitiam domini praedicat, quod meritis suis digna patiatur. dicendo autem iustum deum de sua quidem iniustitia ante pronuntiat. sed de iustitia domini sperat et ueniam. iustus enim non semper irascitur; sicut ultor culpae, ita moderator est poenae, sicut uindex peccatorum, ita remunerator est uirtutum optimorumque meritorum. qui uuit dare praemium, debet spectare certamen, quia nemo sine certamine coronatur. sinit
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Nam ĩ pͥmũ illud ut ĩ dolore posi¬
tos consolem᷑. Docet illa que ĩ libro ieremie
flebilit̾ clamat ad captiuos ⁊ exules iudeoꝵ.
Ite: ⁊ ꝓficiscimui filii. Ego eñi derelictasũ
deserta: exui me stolam pacis. ĩ dui autẽ
p̃cacionis mee. ⁊ clamabo ad exelsum: in
dieb meis. Animo equo estote filii clama¬
te ad dm̃ ⁊ ertraet uos de manu pͥncipũ
inmicoꝵ. Ego en̾i sꝑaui ĩ illo et̾no: sa¬
lutẽ ur̃am. Cxedentib gͥ ad dñm: est ĩ ⁊nõ
clũi miscdia consolacio. Est etia aliud c̃o¬
solacionis genus. is qui graues soluerint
penas ut habeas scͥptũ ĩ ysaie libro. Con¬

Expanded text:
uenit. nam et primum illud, ut in dolore posiuenit. nam et primum illud, ut in dolore positos consolemur, docet illa. quae in libro Hieremiae flebiliter clamat ad captiuos et exules Iudaeorum: ite, profieisc-imini, filii; ego enim derelicta sum deserta. exui me stolam pacis, indui autem stolam precationis meae et clamabo ad excelsum in diebus meis. animo aequo estote. filii. clamate ad dominum et extrahet uos de manu principum inimicorum. ego enim speraui in illo aeterno salutem mini misericordia consolatio. est etiam aliud consolationis genus his qui graues soluerint poenas, ut habes scriptum in Esaiae libro: con
Abbreviated transcription (Latin):
nu̾ciauit: ⁊ peccatũ suum de p̾uaracacio¬
na ora lacͥiis diluebat. ñ tam filui mor noꝰ¬
tẽ quani peccati penam i illo lauare de¬
sidãs. fleuit qͣndo numerato pͦpło repen¬
te corde ꝑcussus est. Beniq peccaui ĩquid̃
grauit̾: peccaui stulte. Fleuit s pͥmo c
elatus regia potestate. querendo nim̾iũ
plebis. mensuran egressus est: cõdicioniꝰ
humane. deniq qr sui erroris p̃cio uindi¬
cabat᷑ in plebem. S a dño hec pena ꝓ
posita fuerat: nou arege est postulata.
Dñi tamen se comittendo mised̾ie electi¬
soluit ĩ iuriam. pietatis ꝓbauit affectũ:
p̃tacione dicit᷑. cõsolacio.
ost more torrentiũ lacrunas
ꝓfluentes. ⁊ graues fletus doloris. opor
erũpnis penas conmissoꝵ luerũt cͥminũ.
sꝑant ĩdulgenciam. ⁊ qui fletib ⁊ lacͥmis
ꝓpͥa delicta lauerũt: requiem pro merent᷑.
hec omĩa ĩ scͥpturis diuinis : qui q̃xit in¬

Expanded text:
nuntiauit, et peccatum suum de praeuaricationuntiauit, et peccatum suum de praeuaricationa ora lacrimis diluebat, non tam filii mortem quam peccati poenam in illo lauare desiderans. fleuit, quando numerato populo repente corde percussus est. denique: peccaui, inquit, grauiter r, peccaui stulte. fleuit igitur primo, quia elatus regia Potestate quaerendo numerum plebis mensuram egressus est condicionis humanae, deinde quia sui erroris pretio uindicabatur in plebem. sed a domino haec proposita poena fuerat, non a rege est postulata. domini tamen se committendo misericordiae electisoluit iniuriam, pietatis probauit affectum. rpretatione dicitur \'consolatio\'. post more torrentium lacrimas profluentes et graues fletus doloris oporteaerumnis poenas commissorum luerunt criminum, sperant indulgentiam, et qui fletibus et lacrimis propria delicta lauerunt, requiem promerentur. Haec omnia in scripturis diuinis qui quaerit, in
Abbreviated transcription (Latin):
imitat᷑. Sic eñi habes: Defecerunt ĩ la¬
cemias occłi mei. Oculi mei caligauerũt.
Tanqͣm descendũt Occuli qui deficiũt
ĩ lacͥmis. Et alibi. Ocls m̃s absortus
est. s plus est aquiam lacͥmis uinc̾e:
quam ocłs absorberi fletib. Et alibi
idem ierenuas. Erclamauit cor eoꝵ ad
clũm. Muri filie syon de ducant tor¬
rentes. Eluant lacrimas die ac nocte.
Noli dare tͥ requiem: ñ sileat pupilla
ocsi tui. Ocli gͥ qui torrentes de du
suis. augentes fletib: impetu exͥundare torren
cium. Sũt tamen codices qui habent.
AN legi hoc est descenderũt. In quo pari¬
ter potꝰ fieri. ut inutramlibet partẽ duaꝵ
ad ieccione. aut dimunicione lit̾aꝵ scͥptor
errau̾it. ⁊̃ habuit quide multa que fleret:
fleuisse hoc. se dicit: s qr ñ custodiuit le¬
gem dñi: Asc̃o uiro plus culpar quam.
erũpna deflecur. fleuit itaq qͣndo na¬
than de iure morte in dignacionẽ dm̃

Expanded text:
imitatus; sic enim habes: defecerunt in laimitatus; sic enim habes: defecerunt in lacrimas oculi mei; oculi mei caligauerunt. tamquam descendunt oculi qui deficiunt in lacrimis. et alibi: oculus meus absortus est. sed plus est aquam lacrimis uincere quam oculos absorberi fletibus. et alibi idem Hieremias: exclamauit cor eorum ad dominum: muri filiae Sion deducant torrentes, fluant lacrimas die ac nocte; noli dare tibi requiem, non sileat pupilla oculi tui. oculi igitur, qui torrentes deducusuis augentes fletibus tium. 35. Sunt tamen codices qui habeant:αν legi, hoc est, descenderunt: in quo potest fieri, ut in utramlibet partem duarum adjectione aut diminutione litterarum scriptor erraverit. 36. Et habuit quidem multa quae fleret, fleuisse se dicit, sed quia non custodiuit legem domini. a sancto uiro plus culpa quam aerumna defletur. fleuit itaque, quando Nathan ei de Uriae morte indignationem domini
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o de pcce grãm reciait. Descendit ma
qͣria ductus. hoc ẽ reuelauit eos. ⁊
detͣcenciũ aqͣrũ lacͥmis suis fluenta cu¬
mulauit. aut ĩ anes ⁊ uatuos ductus.
solit repleuit fletib. aut qd̃ elocucõnis mo
transiuit eos. ⁊ possumꝰ dic̾e. trauscendit
eos ⁊ suꝑ gressus est. S miniit᷑ uis e¬
loquũ: quo uis maior aflluencie desc̃e¬
dentis qͣm ascendentis expͥmit᷑. Uide gͦ.
quid de usu u̾ba habeant. Impetũ suũ
sermo ꝓpħetitꝰ ñ amittat. licet usus ip̃e
sc̾ptoꝵ seruire maiore de core cons ueu̾it:
Diu̾ise hoc ⁊ sepe significauit. ⁊ ꝓmodo ĩ¬
ccementa semꝑ assũpsit. Dixit eñi pͥmo:
lanabo ꝑsingłas noetes lectũ meũ. ĩ lacmi᷑
steatũ meum rigabo. Dixit it̾um. fueĩt
mͥ latͥme mẽe panes. Dixit eciani ⁊ po¬
tũ meũ cũ fletu misceb̾a. hic ad didit di¬
cens. De cursus aquar̃: descenderũt
oceli mei. hoc secutꝰ in trenis ieremias.
actretu doloris crp̃ssit: iũ occłi descen̾tis

Expanded text:
ideo de peccato gratiam rettulit. descendit in aquarum ductus, hoc est: repleuit eos et decurrentium aquarum lacrimis suis fluenta cumulauit aut inanes et uacuos ductus solis repleuit fletibus. an, quod elocutionis moralis transiuit eos et possemus dicere: \'transcendit eos et supergressus est\\ sed minuitur uis eloquii, quo uis maior afluentiae descendentis quam ascendentis exprimitur. uide, rogo, quid de usu uerba habeant, ut impetum suum sermo propheticus non amittat, licet usus ipse scriptorum sensui seruire maiore decore consueuerit. diuerse hoc et saepe significauit et propemodum incrementa semper adsumpsit. dixit enim primo: lauabo per singulas noctes lectum meum, in lacrimis stratum meum rigabo. dixit iterum: fuerunt mihi lacrimae meae panis. dixit etiam: et potum meum cum fletu miscebam. hic addidit dicens: decursus aquarum descenderunt oculi mei. Hoc secutus in Threnis Hieremias affectum doloris expressit, uim oculi descendentis
Abbreviated transcription (Latin):
dum uidebat᷑ fuisse punitus. ⁊ h̾uc
locum quadam ad oꝑatam dote uer¬
borum indialogũ tͣnstulit: quem
scͥpsit deu̾tute. Quem locũ tamen
dñs ĩ euangłio plemꝰ comp̾hendit. ⁊
aꝑtius de clarauit. Dicens. ꝑ habe per¬
sonam ad illum diuitẽ scłi huius. fili
recordare. qr recepisti bona ĩ uita tua:
⁊ lazarus similit mala. Nu̾c autem
hic consolacionem hab. tu uͦ cruciaris.

Expanded text:
dum uidebatur fuisse punitus, et hunc dum uidebatur fuisse punitus, et hunc locum quadam adopertum dote uerborum in dialogum transtulit quem scripsit de uirtute. quem locum tamen dominus in euangelio plenius conprehendit et apertius declarauit, dicens per Abrahae personam ad illum diuitem saeculi huius: fili, recordare quia recepisti bona in uita tua et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolationem habet
Abbreviated transcription (Latin):
equo. ⁊ stimulus asino imꝑat. uͥga aut̾ẽ
nationi imprudenti: pena eñi corrigit:¬
⁊ emendat errant̾e. Sitał ẽ. qui em̃dari
ñ queat: aufert᷑ emedio ne grauiora co¬
mittat. Mortuus eñi: iam nescit errare.
IDeo eccłiastes ait. Et laudaui ego mor¬
tuos magis qͣm uiuentes: ⁊ optimꝰ supͣ
hos qui ñ dũ nat᷑ est: qui ñ uidit hoc
opus mali. Mortuus p̃fertur uinenti:¬
qr pectare desinit. Mortuo p̃fert᷑ qiui
natus ñ est: q peccare nesciuit. Nũc
dicamus eciam de his qui penas scele¬
rũ soluerũt suoꝵ. Non isti tulerunt
culpe p̃ciũ. Eciam ñ in tegra his pena
debetur. Claniat ꝑhysaiam dñs. Cõ¬
solamini ppłm meũ: qi recepit de ma¬
nu dñi duplicia peccata. Discite unde : no¬
plato hec sũpserit erudicionis gr̃a in
exyptũ ꝓfectus. ut moysi legis oracła.
ꝓphetaꝵ dicta coguosceret. Tudiuit
consolacionem ppłi qui supͣ peccati mo¬

Expanded text:
equo et stimulus asino imperat, uirga autem equo et stimulus asino imperat, uirga autem nationi inprudenti? poena enim corrigit et emendat errantem. si talis est qui emendari non queat. aufertur e medio. ne grauiora committat; mortuus enim iam nescit errare. ideoque Ecclesiastes ait: et laudaui ego mortuos magis quam uiuentes, et optimus supra hos qui nondum natus est, qui non uidit hoc opus mali. mortuus praefertur uiuenti.quia peccare desiuit. mortuo praefertur qui natus non est, quia peccare nesciuit. Nunc dicamus etiam de his qui poenas scelerum soluerunt suorum. nonne isti tulerunt culpae pretium et iam non integra his poena debetur ? clamat per Esaiam dominus: consolamini populum meum, quia recepit de manu domini duplicia peccata. discite unde Plato haec sumpserit. eruditionis gratia in Aegyptum profectus, ut Moysi legis oracula, prophetarum dicta cognosceret, audiuit consolationem populi, qui supra peccati mo
Abbreviated transcription (Latin):
qm repleta est humiliacio eiꝰ. solutũ est
peccatũ eiꝰ. q̃m accepit de manu dñi qlu¬
nlicia peccata sua. Etiam sifides de erat:
pena satis fecerat. Reuelant᷑ solutione penaꝵ
qui absoluunt᷑ cõmendaciene meritoꝵ.
Texciũ est. cũ lacͥmis crim̃ abluit᷑:
ut est illud. Discedite ame om̃t qui
oꝑamini iniquitatẽ ÷ qm̃ ex audiuit
dñs uoc̃ẽ fletꝰ mer Qd̃ etiam hoc loco
⁊ plerisq locis. ĩ libro psalmoꝵ facile re¬
perit᷑. Consclacio gͥ pͥma ordĩne. q̃m̃ ñ
obluuscit᷑ deus facere miscdiam: neq ĩ
etͥm̃i ꝑicit quos putau̾it cohertendos.
Scd̾a. qd̾ decursis supplicĩs que ꝓpter
peccã nr̃a telleraumus ad ueniam ꝑtine¬
mus. Unde ñ mulli philorophi disputa¬
m̃t ob ẽẽ impbis ab solucionem. ꝓdesse
morte: qd ĩ ułla ĩ centiuũ sit delinq̃ndi.
dubiũ est. cũ ĩ ꝑu̾biis salamonis sit. qui
parcit baculo odit filiũ suum. sastigat
autẽ cdñs quem diligie: ⁊ infra. Flagellu̾

Expanded text:
m repleta est humiliatio eius; so- lutum est peccatum eius, quoniam accepit de manu domini duplicia peccata sua. etiamsi fides deerat, poena satisfecerat; releuantur solutione poenarum qui non absoluuntur commendatione meritorum. tertium est, cum lacrimis crimen abluitur, ut est illud: discedite a me omnes qui operamini iniquitatem, quoniam exaudiuit dominus uocem fletus mei. quod etiam hoc loco et plerisque locis in libro Psalmorum facile repperitur. Consolatio igitur prima ordine, quoniam non obliuiscitur deus facere misericordiam neque in aeternum proicit quos putauerit cohercendos. secunda. quod decursis suppliciis, quae propter peccata nostra tolerauimus, ad ueniam pertinemus. unde nonnulli philosophi disputarunt obesse inprobis absolutionem, prodesse mortem, quod in illa incentiuum sit delinquendi, dubium. cum in Prouerbiis Salomonis sit: qui parcit baculo, odit filium suum, c astigat autem dominus quem diligit. et infra: flagellum
Abbreviated transcription (Latin):
crimis ocui quodãmͦ ip̃i iideant᷑ desc̃ẽ¬
dere. eo qd̾ tanta uis lacrimarũ sit. ut pu¬
tentur ocłi infletus resolui. ⁊ in lacrimas
esfundi. Ocilli gͦ ip̃i÷ tanqͣm ĩ de curs us
descend̾t aquarũ. Quo u̾bo. impetus
deplorantiũ uehemens exp̃ssiꝰ de clarat᷑:
secundũ illud qd̾ incanticis scͥptũ est.
fons orcoꝵ puteus aque uiue ⁊ impetꝰ
descendeus alibano. hoc impetu eccłiam
sluit alibano sponsa ⁊ apͥncipio fidei tͣnsi¬
uit secutum: ⁊ ꝑtͣnsiuit ad regnũ. Aliis
fons ẽ ałiit puteus ꝓ captu nẽo: gr̃a sp̃i¬
talis. Nlũt oreꝰ clausus ⁊ fons signatus.¬
alut impetus descendens alibano. ⁊ mag¬
mat impetꝰ qũi nũquam deficit. Nost
en de ficiunt de petra uerb̾a. neq nix
om̃s sp̃u sc̃o: diu̾sitates donante lĩguaꝵ.
Bonus ĩ petus qui led̾ene̾ciat ÷ norit im¬
plere. Si quis gͥ. hũc impetũ suꝑ ueni¬
entis. De celo gr̃e uult mereri. descen¬

Expanded text:
crimis oculi quodammodo ipsi uideantur descencrimis oculi quodammodo ipsi uideantur descendere, eo quod tanta uis laerimarum sit, ut putentur oculi in fletus resolui et in lacrimas effundi Oculi ergo ipsi tamquam in decursus descendunt aquarum. quo uerbo impetus deplorantium uehemens expressius deplorantium secundum illud quod in Canticis scriptum est: fons hortorum, puteus aquae uiuae et impetus ditus sancti affluit a Libano Sponsa, et a principio fidei transivit saeculum, et pertransivit ad regnum. Aliis fons est, aliis puteus pro captu nostro gratia spiritalis: aliis hortus clausus, fons signatusaliis impetus descendens a Libano, et magnus impetus qui numquam deficit. Non enim deficiunt de petra ubera, neque nix omnes Spiritu sancto diversitates donante linguarum . Bonus impetus qui laedere nesciat, norit implere. Si quis igitur hunc impetum supervenientis e coelo gratiae vult mereri, descen
Abbreviated transcription (Latin):
ramutat᷑ ⁊ ignis uapore calefactis.
speties uultꝰ rutilantis offenditur
Miente die rubent t̾re croceo colore ꝑ¬
fuse. imaginem de beneficio mutuate.
Gem̾arũ quoq monilia chorus cancia.
tusfudaunt finitimis qd̾ ip̃a radiauer̃t.
⁊ mirarĩsi moysi uultus diuine in fectꝰ
est claritate presentee. Miraris si re¬
fulgente dei gr̃a iusti uaporetur inge¬
nium: Non clubitauit ꝓpħa qui po¬
poscit illuminari prius: ut iusticias
dñi possit addiscere. Decursus acͣrũ s¬
descend̾unt oculi mei qr ñ custodierũt¬
penitẽciam gerentis exp̃ssit. di¬
cñs ꝙ aqͣrum de cursus oculis suis des¬
cenderint. siue qr ꝑ eos tanqͣm meatꝰ¬
in undantium fluentoꝵ. ita eruberãtiũ¬
lacrimarũ se quidam ductus effuderit:
⁊ flecus irrtigni continuũ qđ̾dam ⁊ uige
ꝑfluuiũ. sine qd ip̃i descenderĩt oculi. ha nõ¬
bet em̃ hoc uis sũmi doloris. ut cum la¬

Expanded text:
ra mutatur et ignis uapore calefactis ra mutatur et ignis uapore calefactis species uultus rutilantis offunditur; oriente die rubent terrae croceo colore perfusae, imaginem de beneficio mutuatae; gemmarum quoque monilia coruscantia transfundunt finitimis quod ipsa radiauerint: et miraris, si Moysi uultus diuinae infectus est claritate praesentiae, miraris, si refulgente dei gratia iusti uaporetur ingenium? non dubitauit propheta, qui poposcit inluminari prius, ut iustitias domini posset addiscere. Decursus aquarum descenderunt oculi mei quia non custodiunitentiam gerentis expressit, dicens quod aquarum decursus oculi sui descenderint: sive quia per eos tamquam meatus undantium fluentorum, ita exuberantiulacrymarum se quidam ductus effuderit,  fletus inrigui continuum quoddam et iuge profluuium, siue quod ipsi descenderint oculi. habet enim hoc uis summi doloris, ut cum la
Abbreviated transcription (Latin):
nari posset. Et scd̾m ĩ carnacionẽ pot̾
accipi. Multi eñi ꝓpħete et iusti uid̾e
uoluerũt. ut ip̃e dñt de clarauit. Qd̾
aũ negatũ moysi fuerat : ñ querebat.
ut corporalit̾ dei uultũ ĩ corporeum ui
d̾et. Si tam̃ ⁊ moyses tam sapiens ⁊ eru¬
ditus hoc potuerit simplicit̾ magis quã
ĩ nust̾io postulare: humanũ tam̃ est.
Desid̾ia supra nos ertẽd̾e. Nec iumerito.
faciem eiꝰ ad uenientis eruͥgine quere¬
bat uid̾e: ut illuminaretur ĩ corde. sicut
illuminabant᷑ eciam illi qui dicebant.
Honne cor nr̃m ardebat ĩ nob̾ cum aꝑi
trem dictũ uult iud̾i : potest accipi uultꝰ
patͥs filius. Qui eñi uidet filiũ: uidet
et patrem. Illuminat tam̃ uultꝰ dei.
scd̾m qd̾ oculi eiꝰ suꝑ iustos habent᷑. Quod
cum sp̃italit̾ sit ꝓbandum. quia tam̃ in¬
cidit illuminacõis uultus moysi historia.
ne quis ñ putet corꝑalit̾ id fieri potuisse
cognoscat. Et eñi usu solis multis eti¬
am pallore cõfectis. corꝑis tocus figu¬

Expanded text:
nari posset. Et secundum Incarnationem potest accipi. Multi enim prophetae et justi videre voluerunt , ut ipse Dominus declaravit. Quod autem negatum Moysi fuerat , non quaerebat: ut corporaliter Dei vultum videret incorporei; si tamen et Moyses, tam sapiens et eruditus hoc potuerit simpliciter magis, quam in mysterio postulare; humanum tamen est desideria supra nos extendere. Nec immerito faciem ejus advenientis ex Virgine quaerebat videre; ut illuminaretur in corde, sicut illuminabantur etiam illi qui dicebant: Nonne cor nostrum ardebat in nobis . . . .trem dictum vult videri, potest accipi vultus Patris, Filius; qui enim videt Filium, videt et Patrem. 29. Illuminat tamen vultus Dei secundum quod oculi ejus super justos habentur. Quod cum spiritaliter sit probandum; tamen quia incidit illuminationis vultus Moysi historia, ne quis non putet corporaliter id fieri potuisse, cognoscat. Eteniam pallore confectis totius corporis figu
Abbreviated transcription (Latin):
mus dic̾e qr ⁊ in is qui corporalia sũt specio¬
sos gressus uerbum habehant: cum de
moralib disputat᷑. Et apłi id̾o fortassei
nudis mittunt᷑ pedib ne obumbraret᷑
eoꝵ disputacio. s eluceret. Itaq eccłia fii¬
lĩ aminadab: ħ est uoluntarii suł bene̾¬
placiti. qr uoluntarius eam/ ⁊ bene pla¬
citus congregauit: ⁊ ĩ calciam̃tis spe¬
ciosa ẽ. Meritoq additũ est. ĩ canticis.i
moduli femoꝵ tuoꝵ similes torquib
oꝑi manim arcificis. ut post̾itatis
eccłie ornamenta canerentur. Per
femur eñi ĩ signe generationis agnos¬
cimus : uirta illud. Accing̾e gladio
tuo: suꝑ femur tuũ potentissine. Quo
significatur. qd̃ filus dei cũ semet ip̃m
erinaniss : u̾bͥ accinctus diuinitatem
⁊ gen̾acionem calciatus hũanã ꝓdiret
eũigine: om̃ib datuiꝰ salutem. Moduli
autẽ dicũt᷑ ornamenta p̾ciosa: que sus¬
pendi matronaꝵ ceruicib solent. Tantꝰ

Expanded text:
mus dicere. quia et in his quae corporalia sunt speciomus dicere. quia et in his quae corporalia sunt speciosos gressus uerbum habeat, cum de moralibus disputatur. et apostoli ideo fortasse nudis mittuntur pedibus, ne obumbraretur eorum disputatio, sed eluceret. itaque ecclesia, filia Aminadab, hoc est uoluntarii uel beneplaciti. quia uoluntarius eam et beneplacitus congregauit, et in calciamentis speciosa est. Meritoque additum est in Canticis: moduli femorum tuorum simiopere manuum artificis; ut posteritatis Ecclesiae ornamenta canerentur. Per femur enim insigne generationis agnoscimus, juxta illud: Accingere gladium circum femur, potentissime, quo significatur. quod filius dei, cum semet ipsum exinanisset, uerbi accinctus diuinitatem et generationem calciatus humanam prodiret ex uirgine. omnibus daturus salutem. moduli autem dicuntur ornamenta pretiosa quae suspendi matronarum ceruicibus solent. tantus
Abbreviated transcription (Latin):
ne gressus nr̃os uis torrentis aliqua
cõcludat. Ideo ad moysen dictũ est.
solue calciamentũ. Pictũ est ad iħu na¬
ue. Ad xp̃m autẽ ñ est dictũ. s magit
scͥptũ est. dicente baptista. Post me
uenit uir cuiꝰ non sum dignus calca¬
menta portare. Quia illi ammonent᷑
ut soluant calciamentũ suũ: qui sine
soluit: qr ñ solũ corpꝰ suũ peccatis in¬
mune seruauit. s eciam om̃ium ĩdul¬
genciam petcatoꝵ dedit. Ergo eccłia
ad imitacionem xp̃i speciosa est: ⁊ in cal¬
ciamentis om̃i abluta daicto. Et fortas¬
se qͣndo sapienciam in tͥꝑfectos loquit᷑.
mines uerbum sequnt᷑. fidei seriem
ño obliuiscunt᷑. sacerdotes p̾cepta cus¬
todiunt. speciosa est ĩ calciamentis. ple¬
rumq clerus ettauit : sac̾docis mutauit
sentenciam. Diuites cũ scłi istius t̾reno
rege senserũt: ppłs fidem ꝓpͥam reserua¬
uit. Unde eciam de dño iħubene possu¬

Expanded text:
ne gressus nostros uis torrentis aliqua ne gressus nostros uis torrentis aliqua concludat. Ideo ad Moysen dictum est: solue calciamentum, dictum est et ad Iesum Naue, ad Christum autem non est dictum, sed magis scriptum est dicente Baptista: post me uenit uir cuius non sum dignus calciamenta portare, quia illi bene admonentur ut soluant calciamentum suum, qui sine absoluit, quia non solum corpus suum peccatis inmune seruauit, sed etiam omnium dedit indulgentiam peccatorum. ergo ecclesia ad imitationem Christi speciosa est et in calciamentis omni abluta delicto. Et fortasse, quando sapientiam inter perfectos loquitur,mines uerbum secuntur, fidei seriem non obliuiscuntur, sacerdotis praecepta custodiunt, speciosa est in calciamentis. plerumque clerus errauit, sacerdos mutauit sententiam, diuites cum saeculi istius terreno rege senserunt: populus fidem propriam reseruauit. unde etiam de domino Iesu bene possu
Abbreviated transcription (Latin):
luincłis teneat᷑ astͥctus. Ergo speciosã
significat ĩ eanticũ anime pulcͥtudinẽ.
que carne tamqͣni calciamento utitur.
⁊ ĩ ip̃o calciamento ĩ ꝑ edimentũ non
patitue. s ĩ ressus decore p̃ cellit. Cal¬
ciat se gͦ caruem aniia eceli astica
grãm: ut cuesum uite huius et tͣnsitu
cum de core p̃t̾eat. Qd̾ fĩt si calciamẽ¬
tum suũ nõ in quinet luto corperals.
nͨ uicioꝵ merset᷑ uoragine. si castiget
carnẽ suã ne moret᷑ ad cuxsum. ⁊ anime
pinguis pond̾e de grauet᷑. honũ calciã¬
mentũ anime: pudicicia est. Bonus gres¬
sus: in uestigio castitatis. Sapiencia aũ:
amictus est auime. Unde scͥptũ est.
honora eam: ⁊ ampleetet᷑ te. Utamͣgͥ
cor pore tamqͣm calciamento adi̾feriorĩ
oꝑauirtutis. ad mist̾m̃ nõ ad preci¬
pitĩũ: ad obseciuiũ ñ ad delectacionẽ.
ad obedienciam ñ ad dissessionem. Et
in uia sapiencie uestigiũ collocemus.

Expanded text:
uinculis teneretur adstrictus. ergo speciosam uinculis teneretur adstrictus. ergo speciosam significat in Canticis animae pulchritudinem, quae carne tamquam calciamento utitur et in ipso calciamento inpedimentum non patitur, sed incessus decore praecellit. calciat se ergo carne anima ecclesiastica gratia. ut cursum uitae huius et transitum cum decore praetereat. quod fit, si calciamentum suum non inquinet luto corporali nec in uitiorum merset uoraginem, si castiget carnem suam, ne moretur ad cursum et aruinae pinguis pondere degrauetur. bonum calciamentum animae pudicitia est, bonus gressus est in uestigio castitatis. sapientia autem amictus est animae, unde scriptum est : honora eam, et amplectetur t e. utamur igitur corpore tamquam calciamento ad inferioris opera uirtutis, ad ministerium, non ad praeceptum, ad obsequium, non ad delectationem, ad oboedientiam, non ad dissensionem et in uia sapientiae uestigium conlocemus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut᷑ ad alciora ꝓcessit. Pastor erat ouium.
⁊ dux factus est ciuiũ : ⁊ ad sponsam d̾r
ĩ canticis. Speciosi facti sunt gressus
tui. ĩ calciamentis filia aminadab. Mo¬
duli femoꝵ tuoꝵ similes tor quib oꝑe
artificis. Non est dubium gressus hic:
quoq eccłie uł anime ꝓfectus signifi¬
cari. Quam spetiosi sũt pedes euan¬
głi⁊ anziũ pacem. euangłi ⁊ anzium
bona utiq speciosos dicit eũrigelice
predicacionis ⁊ disputacionis ꝑgres¬
sus. ut alibi d̾r. Tras gred̾e flumina.
hoc est fluencia ⁊ lubrica istiꝰ mun¬
di trans currere stabili m̃tis ĩcessu.
Od de animie gressu deti in post̾iorib
Hic ip̃e dauid euidenter ostendit. as¬
serens qd̃ torrente iniquitatis sua aui¬
ma transsisset. Si reuertainur ad spon¬
se gressus. Quid sͥ uult qd̵ addidit
ĩ calciamentis speciosos gressus.¬
ẽẽ. eccłie: Legimus itaq dictũ ad
mospsens solue calciamentũ pedũ tuoꝵ
Quod iuudet᷑ ãmonitꝰ: ne corporalib

Expanded text:
utis ad ulteriora processit. Pastor erat ovium, et dux factus est civium. Et ad Sponsam dicitur in Canticis: Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab: moduli femorum tuorum similes torquibus opere artificis . Non est dubium gressus hic quoque Ecclesiae, vel animae profectus significari: Quam speciosi pedes sunt evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Utique speciosos dicit Evangelicae praedicationis et disputationis progressus, ut alibi dicitur: Transgredere flumina : hoc est, fluentia et lubrica istius mundi transcurre stabili mentis incessu. Quod de animae gressu dici in posterioribus hic ipse David evidenter ostendit, asserens quod torrentem iniquitatum sua anima transisset . 15. Sed revertamur ad Sponsae gressus. Quid sibi vult quod addidit in calceamentis speciosos esse gressus Ecclesiae? Legimus itaque dictum ad Moysen: solue calciamentum pedum tuorum, quo uidetur admonitus, ne corporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
te sp̃u sc̃o qd̾ uenturus eẽt ih̾c uerus.
ad qũe siquis conu̾teretur. ⁊ eũ uellet
audire. de corde suo uelam̃ aufferret:
⁊ reuelata facie uerũ saluatorẽ uid̾et.
Ergo d̾s om̃ipotens pat̾ qͥ in moysi facie
cia. ñ malicia s eqͥtate. atq iusticia. ip̃i
eñi sͥ. posuere uelam̃. qui legem in tel.
lig̾e noluer̃t. Lex em̃i sp̃itał est. sic̃ dixit
hebreus. is utiq scd̾m illud qd̾ dat uni¬
cuice nr̃m. inqͦ nõ tribuentis. s dili¬
gentis est culpa: iste inqͣm dñt. illumi

Expanded text:
te spiritu sancto, quod uenturus esset Iesus uerus, te spiritu sancto, quod uenturus esset Iesus uerus, ad quem si quis conuerteretur et eum uellet audire, de corde suo uelamen auferretur et reuelata facie uerum saluatorem uideret. Ergo deus omnipotens pater, qui in Moysi facie tia nec malitia, sed aequitate atque iustitia — ipsi enim st; Lex enim spiritalis est, sicut dixit Hebraeus —, is utique secundum illud quod dat unicuique nostrum, in quo non tribuentis, sed diligentis est culpa, iste, inquam, dominus inlumin
Abbreviated transcription (Latin):
ei m̃tẽ sclencie fulgore cognitionisq diui¬
ne. Iluminauit autẽ etiam corporalit̾
faciem moysi: ⁊ tͣnsfigurata est gła uult᷑
eius. Quam uidentes iudei trepidauer̃t.
⁊ id̾o factũ est. ut moyis uelamen pou̾at.
mist̾ĩ. qd illud uelam̃ cd̾ in faciem moysi
corporalitꝰ ponebat᷑. ̃ cordĩ iudeoꝵ mistirce
ponẽt᷑ : eo qd̃ ueram legis claritate
uid̾e ñ possent. Uult᷑ eñi moysi fuł: c̃¬
gor est legis. fulgor aũ legis ñ lit̾a s in
tellectus est sp̃ualis . Itaq quã dui uirlt
moyses ⁊ alloq̃bat᷑ uideoꝵ ppłmr: uela¬
men habebat ĩ facie sua. Mortuo aũ
moyse iħ̾u naue iã ñ ꝑuelam̃. s facie
reuelata ⁊ p̾sbit̾os alloq̃bat᷑. ⁊ pͦpłm ⁊
nemo trepidabat ÷ cũ utiq ⁊ ip̃i dixe¬
rit deus. qd̾ cũ ip̃o ita eẽt futuiꝰ: ut
fuit cũ moyse ⁊ eñ similit̾ illuminaret
gestoꝵ utiq ñ uultꝰ gła: hoc significan¬

Expanded text:
eius mentem scientiae fulgore cognitionisque diuieius mentem scientiae fulgore cognitionisque diuinae. inluminauit autem etiam corporaliter faciem Moysi et transfigurata est gloria uultus eius, quam uidentes Iudaei trepidauerunt; et ideo factum est, ut Moyses uelamen poneret mysterium, quod illud uelamen, quod in facie Moysi corporaliter ponebatur, in cordibus Iudaeorum mystice poneretur, eo quod ueram legis claritatem uidere non possent. uultus enim Moysi fulgor est legis, fulgor autem legis non in littera, sed in intellectu est spiritali. itaque quamdiu uixit Moyses et adloquebatsua, mortuo autem Moyse Iesus Naue iam non per uelamen, sed facie reuelata et presbyteros adloquebatur et populum et nemo trepidabat, cum utique et ipsi dixerit deus, quod cum ipso ita esset futurus ut fuit cum Moyse et eum similiter inluminaret gestorum utique, non uultus gloria, hoc significan
Abbreviated transcription (Latin):
clus retorq̃ns ĩ hostem plebit obꝓbrium.
Et tamen qr iuuencłe dixerũtꝰ saul thũ¬
phauit ĩ milib dauid ĩ decẽ milib. gła
⁊inuudia u̾sa odio cepit urgeri. ⁊ ut
de postͥiorib loquam᷑. sus auna bene
erat conscia sibi ⁊ apd̾ homines sibi
ad esse ñ pot̾at. Duo p̃sbit̾i senes:
falsum testimonũ deferebant. Num̾¬
us sacdotũ atq senectus uocem auste¬
rebant puelle: sola conciencia erat
apd̃ dm̃ lib̾a. Deniq hominũ dampna¬
ta iudicio: nutu absoluta diuino est.
I deo ait ꝓpħa. Lib̾ame a calũpiua homi¬
nũ: ut cuistodiam mandata tua. Qui.
eñi opͥmit᷑ calũpnia: non facili pot̾ custo¬
dire mandata diuina. Tristicie necesse est.
plerũq aut timori cedat et affligat᷑. ułme¬
ta calũpnie uł dolore. Sequit᷑ septimus uꝰ.¬
doꝵ. Itaq cũ sapientẽ uid̾is: cognoste quia:
clescendit suꝑ eũ dei gła: illumina uit

Expanded text:
tius retorquens in hostem plebis obprobrium. tius retorquens in hostem plebis obprobrium. et tamen, quia iuuenculae dixerunt: Saul triumphauit in milibus, Dauid in decem milibus, gloria in inuidiam uersa odio coepit urgeri. et ut de posterioribus loquamur, Susanna bene sibi conscia erat et apud homines sibi adesse non poterat. duo presbyteri senes falsum testimonium deferebant, numerus sacerdotum atque senectus uocem auferebant puellae, sola conscientia erat apud deum libera: denique hominum damnata iudicio nutu absoluta diuino est. Ideo ait propheta: libera me a calumnia h o minum. ut custodiam mandata tua. qui enim obprimitur calumnia, non facile potest custodire mandata diuina, tristitiae 10 necesse est plerumque aut timori cedat et adfligatur uel metu calumniae uel dolore. Sequitur septimus utorum. itaque cum sapientem uideris, cognosce quia descendit super eum dei gloria, inluminauit