comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ces ad eos: haeestgens quae non audiuit uocem dñ dĩ sui: nec recepitdiscipli¬
nam perut fides & ab lata est decre eorum: Nedubites inquit eos indurasse
ceruicem : & peior a patrib: suis operatos : Ec coda locum penitentiae nec ideo
loquor ut faciant sed quia furata sunt idcir cop̃dico : Sali temnueloq:¬
reeis uerbis meis & tam̃ non audiemte & uocabis eos & non respondebunt ti¬
bi : Tanto enimerunt superbae ut cum uoca ueris eos ad audiendũ : nullus res¬
pondero dignotur: et dices adeos. Haec estgens quae non audiuit uocem
populum suũ sed gentẽ uocat : Quod lic& & intempore prophetarũ ex
parte sit factum : & inumbra p̃cesserit & minmagine : tamenplenius
contempserunt. Vnde & leganter in fertur : Perit fides quae propria exp̃i¬
anorum est &ablata est decre eorum : Om̃s uidelic& filui dĩ fideiq: confes¬

Expanded text:
haec est gens, quae non audiuit uocem domini dei sui nec recepit disciplihaec est gens, quae non audiuit uocem domini dei sui nec recepit disciplinam; periit fides et ablata est de ore eorum. Ne dubites\'. inquit. \'eos indurasse ceruicem et peiora patribus suis operatos, ecce do locum paenitentiae nec ideo loquor, ut fiant, sed quia futura sunt, idcirco praedico. saltim nunc loquere eis uerbis meis et tamen non audient te et uocabis eos et non respondebunt tibi; tantae enim erunt superbiae, ut, cum uocaueris eos ad audiendum, nullus respondere dignetur. et dices ad eos: haec est gens, quae non-audiuit uocem populum suum, sed gentem vocat. Quod licet et in tempore prophetarum ex parte sit factum, et in umbra praecesserit et in imagine, tamen plenius contempserunt. Unde eleganter infertur: « Periit fides, » quae proprie Christianorum est; « et ablata est de ore eorum, » omnis videlicet filii Dei, fideique confes
Abbreviated transcription (Latin):
desia & contraa postoli sententĩ qui p̃teritorum ob liuiscebatur. &
i pro pria seextendebat fecere contraria ut preterita cuperent a
futura contempnerent. Quodq dicit adiequa e gressis̃ pacres eos
deterra acgyptiusq addiem hano : omne temp: in medio diciteos ꝑ offensum
dñi transegisso: Vnde & necessaria fuit cuangelii gratia : quae illos non suo
merito sed d ñi misericordia conseruauit. Et misi a duos seruos meos pro¬
phetas ꝑdiem consurgens diluculo & mittens : & ñ audier̃ me nec inclina
uer̃ aurem suã sed indurauerunt ceruicẽ & peius operatis quãpatres eoꝵ
Iust aergo irachũ quae conflata est &stillauit suꝑ populũ contemptorẽ
dureq: ceruicis & di uerba audire nolentem : quomodo aut̃ ds̃ uel de nocte
uel diluculo & indio imittat prophetas supra diximus : & loqueri sad eos
omni uuerba haec : & non audientte & uocabis eos & non respondebunt tibi & di

Expanded text:
deria et contra apostoli sententiam, qui praeteritorum obliuiscebatur et in priora se extendebat, fecere contraria, ut praeterita cuperent et futura contemnerent! quodque dicit: a die, qua egressi sunt patres eorum de terra Aegypti, usque ad diem hanc, omne tempus in medio dicit eos per offensam domini transegisse. unde et necessaria fuit euangelii gratia, quae illos non suo mento, sed domini misericordia conseruauit. Et misi ad uos seruos meos, prophetas, per diem consurgens diluculo et mittens; et non audierunt rite nec inclinaverunt aurem suam, sed induraverunt cervicem suam, et pejus operati sunt quam patres eorum. Justa ergo ira Domini, quae conflata est, et stillavit super populum contemptorem duraeque cervicis, et verba Dei audire nolentem. Quomodo autem Deus vel de nocte, vel diluculo, et in die mittat Prophetas, supra diximus. Et loqueris ad eos omnia verba haec, et non audient te: et vocabis eos, et non respondebunt tib
Abbreviated transcription (Latin):
ira & aduentu p̃sentiae suae Omnẽ scilic& sacri legã ꝑuersamq: doctrinã disꝑd&
in ꝑpetuum. Porro eaquae eleuantur contra scientiãdi & insua confidunt᷑ sapien¬
tia quac apud dñ stultitia ẽ dissipabitatq depon&. Ut aedificent᷑ probis humilia
& in locũ superiorũ quaedestructas̃ & euulsa ex struantur atq planientur quae
ecclesi asticaȩ conueniunt ueritati : Et impleatur illud quod dic̃ apłs: dĩ aedificatio
dĩ agricultura estis: Multi hunc locum supra ꝑsonam xp̃i intellegunt: Hieremnias
enĩ hter p̃tactur excelsusdmñ quidestruxit regnadiaboli quae sibi inexcelsomontis
ostenderat aduersari cis ꝑdidit potestates : delens chi rogra phum ertorũ incruae
dequib: & in psalmo post histori e ueritatẽ tponiΚũ c̃ loquitur : Quare fremuer̃

Expanded text:
truet aduentu praesentiae suae, omnem scilicet sacrilegam peruersamque doctrinam, disperdet in perpetuum. porro ea quae eleuantur contra seientiam dei et in sua confidunt sapientia, quae apud deum stultitia est, dissipabit atque deponet, ut aedificentur pro his humilia, et in locum superiorum, quae destructa sunt et euulsa, exstruantur atque plantentur, quae ecclesiasticae conueniunt ueritati, et impleatur illud quod dicit apostolus: dei aedificatio, dei agricultura estis. multi hunc locum super persona Christi intellegunt. \'Hieremias\' enim interpretatur excelsus domini\', qui destruxit regna diaboli, quae sibi in excelso montis ostenderat, aduersarias perdidit potestates delens chirographum errorum in cruce. de quibus et in psalmo post historiae ueritatem τροπικω̃ς loquitur: quare fremuer
Abbreviated transcription (Latin):
dñs & tenentes legẽ nescier̃ me: & pastoꝑas p̃uaricatis inme &eprophetac
prophetauer̃ inbahal& idola secuti sunt posinta bene ficiauerter̃ in con¬
temptũ priuilegia dignitatisut sacerdotesdnm non quererentiui dociores
legi signorarent eũ quialios docere debebant & pastores ꝑ neglegentiã p̃ua¬
ricatores fierent & ꝓphetae quiimpopulis disputant᷑ ñdoloquant᷑ sed idolo
& sua figm̃ ta uenerentur : His aut̃ uerbis utendũ estaduersũ ordinis magis¬
trosquideuorant populũ dĩ ueluđ cibũ panis & ꝑ malaopera non in uocantꝰ
Proptere e ad hucudicio contendã uobiscũ aitchñs & cũ filiis ur̃is discept bo
IÑ eudeat᷑ ꝑ cutere ꝑ potentiã quasicũ parib ratione contendit sia taillud
quod da uid camt&u surpat apłs ut iusti ficeris in sermonib: tius & uincis
cũ iudicaris: Quodq posuit ad hiuos epas ofecis setestatur : & qđ inriulet

Expanded text:
cierunt me, et pastores praeuaricati sunt in me. et prophetae cierunt me, et pastores praeuaricati sunt in me. et prophetae prophetauerunt in Bahal et idola secuti sunt Post tanta beneficia uerterunt in contemtum priuilegia dignitatis, ut sacerdotes dominum non quaererent, ut doctores legis ignorarent eum, qui alios docere debebant, et pastores per neglegentiam praeuaricatores fierent et prophetae, qui in populis disputant, non deo loquantur, sed idolo. et sua figmenta uenerentur. his autem uerbis utendum est aduersum nostri ordinis magistros, qui deuorant populum dei uelut cibum panis et per mala opera non inuocant dominum. Propterea adhuc indicio contendam uobiscum, ait dominus, et cum filiis uestris disceptabo. Ne uideatur percutere per potentiam, quasi cum paribus ratione contendit iuxta illud, quod Dauid canit et usurpat apostolus: ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas, cum iudicaris. quodque posuit \'adhuc\', saepe se fecisse testatur, et quod intulit
Abbreviated transcription (Latin):
statis indomo dñ ĩ matriis domus dĩ nr̃i : frustraigitur noua ex ueteri heresis
sus picatim bic ꝑ fectã eẽ uictoriã ubi pugnaẽ atq: certam & incertus eitus
futurorũ: E t induxĩ uos int̃rã carmeliut comeder ets fructũ eius & bona illi¬
us & ingressi contaminastis terrã meã & hereditatẽ ieã posuistim habomina
tionẽ :  Pro laboreduris simiitineris dediuobomniũ rerũ habundantiã . hoc
quippe signif carmelu s. quihebraice appellatͥ chermel : & in linguanr᷑a sonat cos¬
nitionẽ circũcisionis : Qiomodo aut̃ ille populus terrã scam & omniũ rerum
fertilẽ ido latriapo luit atq: uio lauit : sic nos uere circũ cisionis accipientes
scientiã comedimus fructũ eius : & si neglegentia subrepseris contaminam̃
t̃ rãdĩ & bereditatẽ illius ab hommabilẽ facimus Sacerdotes nondexer ubiẽ¬

Expanded text:
statis in domo domini, in atriis domus dei nostri. frustra igitur noua ex ueteri heresis statis in domo domini, in atriis domus dei nostri. frustra igitur noua ex ueteri heresis suspicatur hic perfectam esse uictoriam, ubi pugna est atque certamen et incertus exitus futurorum. Et induxi nos in terram Carmeli, ut comederetis fructum eius et bona illius. et ingressi contaminastionem. » Pro labore durissimi itineris dedi vobis omnium rerum abundantiam. Hoc quippe significat Carmelus, qui Hebraice appellatur chermel et in lingua nostra sonat cognitionem circumcisionis. Quomodo autem ille populus terram sanctam et omnium rerum fertilem idololatria polluit atque violavit, sic nos verae circumcisionis accipientes scientiam, comedimus fructum ejus; et si negligentia subrepserit, contaminamus terram Dei, et haereditatem illius abominabilem facimus. « Sacerdotes non dixeru
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum sit illud considerandũ secundũ ana tcõ cniũ quod quã diumisto
scło sumus & de aegypto educimur: paulatim a scendimus: & primũ deserta
transimꝰ & terrã in habitabilẽ quam scĩs in habitare ñ deb& & inuiã ut diffi¬
cultatẽ monser& itmneris: perterrã siti sũbi semꝑmaiora cupimus nec p̃sentib:
contenti sumus &i maginẽ siue um brã mortis sem ꝑ enĩ inpericulo consistimꝰ:
& ubiq diabolus tendit laqueossuos : Perterrã inqua non ãbulauit uir qui ꝑ¬
fecte hixp̃o aetatis ẽ : om̃s enĩ resurgemus in uirũ ꝑ fectũ imensurã a&atis
plenitudinis xp̃i. Neq: umquã in ea habitat qui homodĩ est siue filius hominis:
sed semꝑ admaior a festinat : Ex quo ꝑ spicuũ est non ẽẽ inuia ꝑfectionẽ : sed in
fineuiae &in mansione quae sc̃is incaelestib: p̃paratur : & quib: dicitur: Quis

Expanded text:
manifestum sit, illud considerandum est secundum anagogen, quod quamdiu in isto manifestum sit, illud considerandum est secundum anagogen, quod quamdiu in isto saeculo sumus, et de Aegypto educimur, paulatim ascendimus, et primum deserta transimus et terram inhabitabilem, quam sanctus inhabitare non debet, et inviam, ut difficultatem monstret itineris; per terram sitis, ubi semper maiora cupimus nec praesentibus contenti sumus, et imaginem siue umbram mortis — semper enim in periculo consistimus et ubique diabolus tendit laqueos suos —, per terram. in qua non ambulauit uir, qui perfectae in Christo aetatis est — omnes enim resurgemus in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi —; neque umquam in ea habitat, qui homo dei est siue filius hominis, sed semper ad maiora festinat. ex quo perspicuum est non esse in uia perfectionem, sed in fine uiae et in mansione, quae sanctis in caelestibus praeparatur et quibus dicitur: qui
Abbreviated transcription (Latin):
ducs & decemtrib: sed uxta omse populũ cum & ipse ia cobpostec appella¬
tus sit i frł : Offensã auĩ ducra patrib: non quo peccata patrũ filus inputent᷑
sed quo & filii habentes patrũ similitudinẽ & suo & parentũ scelerepuniant᷑:
Saepelegimus quod propt̃ scõs patres filiorum misereatur ds̃ : Dereliquer̃
aut̃ patres populi peccatoris dm̃ : & non breuit̃ sed longo tempore : & prodõ
secut s̃ uanitatẽ. Idi lauid elica quȩ ni hilpros̃ cultorib: sus &ipsissimiles
factis : secundũ illud quod scriptũ est: Similesillis fiam qui faciunt ea &
om̃s qui confidunt in eis Et non dixer̃ ubi estdñs : qui a scendere nos fecits
d&erra aegypti qui trans dixitnos ꝑ desertum per tram in habitabilems
& inuiam ꝑ terrã sitis &imaginem mortis. per terram in quanon ambus¬
lauituir neq: in habitauit homo PPro homine. lxx filiũ hominis int̃p̃tatis̃ :s
et proimagine mortis. detheo dotione additũ ẽ umbramortis : Quodcũ uã ħistoriã

Expanded text:
duas et decem tribus, sed iuxta omnem populum, cum et ipse Iacob postea appellatus sit Israhel. offensam autem ducit a patribus. non quo peccata patrum filiis inputentur, sed quo et filii habentes patrum similitudinem et suo et parentum scelere puniantur. saepe legimus, quod propter sanctos patres filiorum misereatur deus. dereliquerunt autem patres populi peccatoris deum — et non breuiter, sed longo tempore — et pro deo secuti sunt uanitatem, idola uidelicet, quae facti sunt secundum illud quod scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea; et omnes qui confidunt in eis . Et non dixerunt, Ubi est Dominus qui ascendere nos fecit de terra Aegypti: qui transduxit nos per desertum, per terram inhabitabilem et inviam: per terram sitis et 845 imaginem mortis, per terram in qua non ambulavit vir, neque habitabit homo. Pro homine, LXX filium hominis interpretati sunt; et pro imagine mortis, de Theodotione additum est, umbra mortis. Quod cum juxta historiam
Abbreviated transcription (Latin):
Et factum ẽ uerbum dñi ad medicens Hacedicit dnis sic prut rescere faciam
suꝑbiam siue iniuriã uda & supbiã hierusalem multam & populum pessi¬
mum qui nolunt audire uerba mea & ambulant in prauitate siue in direc¬
tione cordis sui pessimi Abi eruntq postdeos alienos. ut seruirenteis &
ad orarent cos: & crunt sicut lumbare istud: quod nullo usui aptum est
Sicut enim adhȩr& lumbare ad lumbos uiri: sic adglutinaui mihi omnem
bare quod dĩ renibus iungitur populus isrłc̃: quiin linisimilitudinem
assumtus do t̃ra & in lotus N ec mallitudinẽ habuit nec candorem : &
tamen pillius misericordiam adhȩsitdõ. Cumq peccasi  set
rationale quippe est huiuscemodi linum atq lumba re:ductus est trans
cu fracen id est in assyrios &ibi absconditur. hoc ẽ multitudine magnasum
&innu merabilium gentium quo dammodo absortus & nihili reputatus

Expanded text:
et factum est uerbum domini ad me dicens: haec dicit dominus : sic putrescere faciam et factum est uerbum domini ad me dicens: haec dicit dominus : sic putrescere faciam superbiam — siue iniuriam — Iuda et superbiam Hierusalem multam et populum istum pessimum, qui nolunt audire uerba mea et ambulant in prauitate — siue in directione — cordis sui pessimi abieruntque post deos alienos, ut seruirent eis et adorarent eos, et erunt sicut lumbare istud. quod nullo usui aptum est. sicut enim adhaeret lumbare ad lumbos uiri, sic agglutinaui mihi omnem bare, quod dei renibus iungitur, populus Israhel est, qui in lini similitudinem assumtus de terra et inlotus nec mollitudinem habuit nec candorem et tamen per illius misericordiam adhaesit deo. cumque peccasset — rationale quippe est huiuscemodi linum atque lumbare —, ductus est trans Eufraten, id est in Assyrios, et ibi absconditur, hoc est multitudine magnarum et innumerabilium gentium quodammodo absortus et nihili reputatus
Abbreviated transcription (Latin):
tua ut nequaquã cis ullus locus paenitentiae relinquatur Haec cottidie cerni-¬
tur & rebus probamus: quodideo herctici fidei simulent ueritatem : ut simplices
quosq dccipi ant & non ipsi conuertantur ad fidem. sed fideles trahant ad infideli¬
tatẽ haec dicit dñs ad me Vadc & possidetibi lumbare siuecinctorum lineum:
& poncsillud suplumbostuos & in aquam non inferos illud. siue ꝑaquam. non
transibit i & possedi lumbare iuxta uerbum dñi : & posui circalumbos meos
& factus ẽ sermodñi ad me secundo dicens Tolle lumbare siue cinctorum
quod possedisti quod ẽ circalumbostuos & surgens uade ad eufraten & abs¬
condcillud ibi inforamine petrȩ & babii & absconde illud in cufraten: sicut
pcȩperat mihi dñs Et factus c̃pꝰidicsplurimos dixit dns adme Surgeuade
adcufraten & tolle in delumbare si uecinctorium: ita ut nullo usui aptume&¬

Expanded text:
tua, ut nequaquam eis ullus locus paenitentiae relinquatur. haec cotidie cernitua, ut nequaquam eis ullus locus paenitentiae relinquatur. haec cotidie cernimus et rebus probamus, quod ideo heretici fidei simulent ueritatem, ut simplices quosque decipiant et non ipsi conuertantur ad fidem, sed fideles trahant ad infidelitatem. Haec dicit dominus ad me : uade et posset pones illud super lumbos tuos, et in aquam non inferes illud  sive per aquam non transibit. Et posseet factus est sermo domini ad me secundo dicens: toll-e lumbare—siue cinctorium—, quod possedisti, quod est circa lumbos tuos, et surgens uade ad Eufraten et absconde illud ibi in foramine petrae! et abii et abscondi illud in Eufrate, sicut praeceperat mihi dominus. et factum est post dies plurimos, dixit dominus ad me: surge, uade ad Eu fraten et tolle inde lumbare — siue cinctorium —, quod prae
Abbreviated transcription (Latin):
decis quod cuftrantur demedio terrire & domus iuda tollatur demedio coꝵ
quicũ cuulsi fuerintꝰ & dehereticorum faucib liberati consequentur misericor¬
diã dĩ & reducentur inhereditatem & interet̃ suã. &erit sicruditi didicerint
uiaspopulimei ut iurent in nomine meo uiuit dñs Sicut docuc runt populũ
meum iurare inbahal edificabuntur inmedio populimei. Quodsi non audie¬
rint cullam zentẽ illã cuulsiono & ꝑditione uit dñs Si crans lati deheresi in cc-¬
clesiã didicerint᷑ uiaspopulidĩ &iurauerint in nomine dnĩ & non in nomine idolorũ
quac de suo corde finxerunt: edificabunt᷑ adnõ &erunt pras populieius Quod¬
si trans lati in ecclesiã ꝑuersorum doc matum reliquias tenuerint. & non audie-¬
rint̃ uerbadnĩ euellet᷑ gens illa demedio populidĩ cuulsione & ꝑditione ꝑpe¬

Expanded text:
de eis, quod auferantur de medio terrae et domus Iuda tollatur I de medio eorum. de eis, quod auferantur de medio terrae et domus Iuda tollatur I de medio eorum. qui, cum euulsi fuerint et de hereticorum faucibus liberati, consequentur misericordiam dei et reducentur in hereditatem et in terram suam. Et erit, si eruditi didicerint uias populi mei, ut iurent in nomine meo : uiuit dominus, sicut docuerunt populum meum iurare in Bahal. aedificabuntur in medio populi mei; quodsi non audierint, euellam gentem illam euulsione et perditione, ait dominus. Si translati de heresi in ecclesiam didicerint uias populi dei et iurauerint in nomine domini et non in nomine idolorum, quae de suo corde finxerunt, aedificabuntur a domino et erunt pars populi eius. quodsi translati in ecclesiam peruersorum dogmatum reliquias tenuerint et non audierint uerba domini, euelletur gens illa de medio populi dei euulsione et perditione perpe
Abbreviated transcription (Latin):
ne urã ꝓpt̃iram furoris dnĩ siue abopprio inconspectudnĩ
Haec dicit dñs aduersum omnes uicinos meos pessimos qui
tangunt hereditatem quam distribui populo meo isrł.
eccẽ ego cuellam cos det̃rasua & domumiuda cuellam si¬
ue eiciam demedio eorum &cum euelloro eos: conuerta
siue reuertar & miscreboreorum & reducam cossue habi¬
tare faciam uirum in hereditate sua & uirum intenab
sua Diciturad eos quibus derisui & ecdesiasticus ordo
non proderit ut confundantur agloriationesua &cdab
obprobrio coram dnõ. Quodq in fert aduersum uicinos
meos pessimos iux talitteram uiciniterrȩ scaei durneo
sunt plilistim moab & amon luxta tropu otiaoi
cero omnes beretici qui sub nomine xpĩ censenta
quueini magis sunt quii abitato escensae sincte
quitan gunẽ hereditatemde & diuastant eaossdite

Expanded text:
ne uestra - propter iram furoris domini — sine ab opprobrio in conspectu domini —. ne uestra - propter iram furoris domini — sine ab opprobrio in conspectu domini —. haec dicit dominus aduersum omnes uicinos meos pessimos qui tangunt hereditatem, quam distribui populo meo Israhel: ecce ego euellam eos de terra sua et domum Iuda euellam — siue eiciam — de medio eorum. et cum euellero eos, conuertar — siue reuertar — et miserebor eorum et reducam eos — siue habitare faciam —, uirum in hereditate sua et uirum in terra sua, Dicitur ad eos. quibus cIeri sui et ecclesiasticus ordo non proderit, ut confundantur a gloriatione sua et ab opprobrio coram domino. quodque infert: aduersum omnes uicinos meos pessimos, iuxta litteram uicini terrae sanctae Idumaei sunt, Philistiim, Moab et Ammon. iuxta tropologiam uero omnes heretici, qui sub nomine Christi censentur et uicini magis sunt quam habitatores terrae sanctae, qui tangunt hereditatem dei et deuastaut eam; diciturque
Abbreviated transcription (Latin):
nec requies ulla fuit deurbe fugientibus. Undedicit᷑ non est pax
uniuerse carni. lemina uerunt triticum & spinas messuerunt.
hereditatem acceperunt & non eis proderit Ux seminas tistriticũ
& spinas mes suistis cleri eorum non proderunt eis. Meliora in
quit expecta uerunt &uenerunt pessima. sperabant prospera
& aduersa ꝑpessisunt. Acceperunt ad nõperum omnium ab un¬
quasi triticum seminant & spinas metunt ex pectanto dnõ ut
facerent: fructum: & non fecerant iuditium sed lamorem. dici¬
tur autem hoc & eclesiasticis quia uerbadnĩ & doctrinã eius
mala conuersatione disꝑdunt de quibus infertur. Cleri eorũ
non proderunt cis. Quid enim eosiuuare poterint epĩ nom̃
& presbiteri ũl reliquis ordo ecclesias ticis cum magis gra¬
uentur dignitatibus suis & potentes potent̃ torm̃ta pa¬
tiantur & quanto amplius cis creditũ fuerit tantoplus re¬
quiratur ab eis Confundimini a fructibus siue agloriatio¬

Expanded text:
nec requies ulla fuit de urbe fugientibus. unde dicitur: non est pax nec requies ulla fuit de urbe fugientibus. unde dicitur: non est pax uniuersae carni. Seminauerunt triticum et spinas messuerunt; hereditatem acceperunt et non eis proderit. LXX: seminastis triticum et spinas messuistis ; cleri eorum non proquit, exspectaverunt, et venerunt pessima: sperabant prospera, et adversa perpessi sunt: acceperunt a Domino rerum omnium abunquasi triticum seminant, et spinas metunt, exspectante Domino, ut facerent fructum, et non fecerunt judicium, sed clamorem. Dicitur autem hoc et ecclesiasticis, qui uerba domini et doctrinam eius mala conuersatione disperdunt, de quibus infertur: cleri eorum non proderunt eis; quid enim eos iuuare poterit episcopi nomen et presbyteri uel reliquus ordo ecclesiasticus, cum magis grauentur dignitatibus suis et potentes potenter tormenta patiantur et. quanto amplius eis creditum fuerit, tanto plus requiratur ab eis? Confundimini a fructibus — siue a gloriatio
Abbreviated transcription (Latin):
dissiparunt : Luxitq suꝑ me : desolatione dosolata est omnis
terrae quia nullus ẽ : qui re cogit& corde suꝑ omnes uias deserti.
Venerunt uastatores : quia gladius dnĩ de uorauit ab extremoterrȩ
useq ad extremum eius Non est pax uniuersȩ carni HXx ꝓpt̃me
imdissipationẽ hoc ẽ hereditatem meam. luxitq suꝑ me
meo auxilio destituta. luxta Ixx uero loquitur ds̃ qđ ꝓp̃
illum terra sit dissipata & redacta in sollitudinem quianullus
sit quicorde recogit& nec ulla ꝑax uniuersae carni Neq enĩ
pacẽdĩ potest cãro recipere. Ia pientiarnim carnis inimica
ẽ dõ & qui in carne sunt : dõ placere non possunt Porro ux¬
ta hebraicum ideõ iudaca omnisest desolata: quia nullus
est quicorde recogit& d̃ nec residuus qui possit: Perom¬
nes enim uias solitudinis uenerunt uastatores. id esthosti¬
lis exercitus et gladius dnĩ deuorauit a termino usq aternum.

Expanded text:
dissiparunt. Luxitque super me; desolatione desolata est omnis dissiparunt. Luxitque super me; desolatione desolata est omnis terra, quia nullus est. qui recogitet corde. super omnes uias deserti uenerunt uastatores, quia gladius domini deuorauit ab extremo terrae usque ad extremum eius; non est pax uniuersae carni. LXX: propter me in dissipationem, hoc est hereditatem meam, luxitque super me meo auxilio destituta. iuxta LXX uero loquitur deus, quod propter illum terra sit dissipata et redacta in solitudinem, quia nullus sit, qui corde recogitet, nec ulla pax uniuersae carni. neque enim pacem dei potest caro recipere: sapientia enim carnis inimica est deo et, qui in carne sunt, deo placere non possunt. porro iuxta Hebraicum ideo Iudaea omnis est desolata, quia nullus est, qui corde recogitet deum, nec residuus, qui possit euadere. per omnes enim uias solitudinis uenerunt uastatores, id est hostilis exercitus, et gladius domini deuorauit a termino usque ad terminum
Abbreviated transcription (Latin):
nebestiae quae uiuit cadaueribus mortuorum . & desẽpulchris sol&
effodere corpora. nihilq ẽ inmunditiae quononuescatur. Talisest
isrł offendens dnm̃ suum & omnium bestiarum morsibus t radi¬
tus. Pastores multidemoliti sunt siue corruperunt uineam meã
conculcauerunt siue polluerunt partem meam. dederunt por¬
tionemm eam desiderabilem indesertum solitudinisa siue inuiam
posuerunt eam. uel posita ẽ indis. sipationem: Luxitq suꝑ me:
siue periit. Audiant haec qui principes cupiunt ẽẽpopuloꝵ & non
solum prose sed & pro commissis sibigregibus reddituri sunt rocti¬
onem in dieiudicii Propterillos enim pars dnĩ conculcatur atq
polluitur: Ut ubi quondã dĩ erat ospitium ibi sit habitaculum
bestiarum Aluueronon p̃positos plebis & sacerdotes. sed hos¬
tium intellegunt principes qui hyerusalem hoc ẽ uineamdnĩ

Expanded text:
ae bestiae, quae uiuit cadaueribus mortuorum et de sepulchris solet ae bestiae, quae uiuit cadaueribus mortuorum et de sepulchris solet effodere corpora nihilque est immunditiae, quo non uescatur. talis est Israhel offendens dominum suum et omnium bestiarum morsibus traditus. Pastores multi demoliti sunt — siue corruperunt — uineam meam, conculcauerunt — siue polluerunt - partem meam, dederunt portionem meam desiderabilem in desertum solitudinis — siue inuiam —. posuerunt eam — uel posita est in dissipationem luxitque super me siue periit. Audiant haec, qui principes cupiunt esse populorum et non solum pro se, sed et pro commissis sibi gregibus reddituri sunt rationem in die iudicii; propter illos enim pars domini conculcatur atque polluitur, ut, ubi quondam dei erat hospitium, ibi sit habitaculum bestiarum. alii uero non praepositos plebis et sacerdotes, sed hostium intellegunt principes, qui Hierusalem, hoc est uineam domini,
Abbreviated transcription (Latin):
gregamini om̃s bestiaetere properate addeuorandum LXX.
Num quit spelunca hyaene hereditas incamihi ansplunca incir¬
cuitucius suꝑ eum u Pergite congregatebestiae agri & ueniant
& comedant᷑ eam. Auem̃ dis colorem tinctamq ꝑtotum: iuxta
litteram pauum uocat. Tantum inquit habuit pulcritudinemisył
& tantis fuit i trusalem distincta uirtutibus: ut nihil e& bonorũ
quod noncerneretur inca. Quiaigitur facta ẽ mihihereditas
quondãm eard est populus i srł quãsileo in silua & dedit contrame
uocem suam & eam omni odiodetestatus sum idcircouenite
& congrega mini contra cam omnes bestiae terrȩ. Diuersa rum
gentium multitudo & deuorate eam quȩ suum dnm̃ non cognouit.
Sinaũt ut lax & alu in t̃p̃tes transtuler̃ Legitur inquit spelunca
hy aene hereditas mea mihir referan ad inmunditiam noctur-¬

Expanded text:
gregamini, omnes bestiae terrae, properate ad deuorandum ! LXX: gregamini, omnes bestiae terrae, properate ad deuorandum ! LXX: numquid spelunca hyaenae hereditas mea mihi? an spelunca in circuitu eius super eam? pergite, congregate omnes bestias agri et ueniant, ut comedant eamf Auem discolorem tinctamque per totum iuxta litteram pauum uocat. \'tantam\', inquit, \'habuit pulchritudinem Israhel et tantis fuit Hierusalem distincta uirtutibus, ut nihil esset bonorum, quod non cerneretur in ea. quia igitur mihi facta est hereditas quondam mea, id est populus Israhel, quasi leo in silua et dedit contra me uocem suam et eam omni odio detestatus sum, idcirco uenite t congregamini contra eam, omnes bestiae terrae, diuersarum gentium multitudo, et deuorate eam, quae suum dominum non cognouit!\' sin autem. ut LXX et alii interpretes transtulerunt, legitur: numquid spelunca hyaenae hereditas mea mihi?, referamus ad immunditiam nocturn
Abbreviated transcription (Latin):
tẽmeã dedidilectã animã meam in manũ inimicorũ cius. facta est mihi
heredinafinea quasileo insilua dedit contrame uocẽ ideo odieam. Qui
in euangelio locutus est surgite ab eamus hinc &iterum. Relinqu&᷑
uobis domus urã doserta : hic &iã in ꝓpheta eadem comminatur & qđ
facturus ẽ fecis se sedicit. Hereditas enim dnĩ isrł ẽ: & funiculus heredi¬
tatis eius Quod aũ ait dedi dilectam animam meã in manuinimicorũ
eius. illud t̃ Potesta tem habeo ponendianimam meã & potestatem
habeo rosumendiillam: facta ẽ autem hereditas quodã dnĩ populus
iuda eorum contra eum quasi leo insillua quandopari aduersum
illam in passione uoceclamauerunt & quiadedit contracum uo¬
cem suam ideo eam odio habuit & abiecit & quae quondam fuit dilec¬
ta atq canssima: nunc apellatur odiosa Num quit auis discolor
hereditas mea mihi& Num quid auis tincta ptotuma uenite con

Expanded text:
tem meam, dedi dilectam animam mea m in manu inimicorum eius. facta est mihi tem meam, dedi dilectam animam mea m in manu inimicorum eius. facta est mihi hereditas mea quasi leo in silua; dedit contra me uocem, ideo odiui eam. Qui in euangelio locutus est: surgite, abeamus hinc, et iterum: relinquetur uobis domus uestra deserta, hic etiam in propheta eadem comminatur et, quod facturus est, fecisse se dicit. hereditas enim domini est Israhel et funiculus hereditatis eius. quod autem ait: dedi dilectam animam meam in manu inimicorum eius, illud est: potestatem habeo ponendi animam meam et potesthabeo resumendi illam . Facta est autem haereditas quondam Domini populus Judaeorum contra eum quasi leo in silva: quando pari adversus illum in passione voce clamavit. Et quia dedit contra eum vocem suam: ideo eam odio habuit, et abjecit, et quae quondam fuit dilecta atque charissima, nunc appellatur odiosa. Numquid avis discolor haereditas mea mihi?
Abbreviated transcription (Latin):
dutiam quid actur aes cumior danen transieris. & illius gurgites sus¬
tinueris ÷ nam & sr̃stui & domus patrestui &iã ipsi pugnauerunt
aduersum te & clamauerunt pͣte plena uoce. nec reddas eis culo¬
cuti fuerint tibibona. Intantũ inquit grauissimus. lordanis operire
fluctib &equitũ tedelonge uenientiũ multitudo uastabit: ut fratres.
quoq: tui idum ei & domus patristui quideloth styrpe generati sunt
moab & amon etiã ipsitẽpore. necessitatis & angustiae demicent con¬
trate & in sultent tibi. VUnde caue: neuelis eis credere &spemhabere con¬
sanguinitatis. ꝓquã maiore in tequã hostes odio de seuiant Potest hoc
& de saluatore accipi: quod fratres cius & domus patris illius pugnaue¬
rint contra eũ &lamauerint uoceplena dicentes Crucifige crucifi¬
ge eũ Non habomus regẽnisi caesarẽ Reliquidomũ meã dimisi heredita¬

Expanded text:
duciam, quid actura es, cum Iordanen transieris et illius gurgites susduciam, quid actura es, cum Iordanen transieris et illius gurgites sustinueris?\' Nam et fratres tui et domus patris tui etiam ipsi pugnauerunt aduersum te et clamauerunt post te plena uoce; ne credas eis, cum locuti fuerint tibi bona! \'In tantum\', inquit, \'grauissimis Iordanis. operiere fluctibus et equitum te de longe uenientium multitudo uastabit, ut fratres quoque tui, Idumaei, et domus patris tui, qui de Lot stirpe generati sunt, Moab et Ammon, etiam ipsi tempore necessitatis et angustiae dimicent contra te et insultent tibi. unde cane, ne uelis eis credere et spem habere consanguinitatis, per quam maiore in te quam hostes odio desaeuiant\'. potest hoc et de saluatore accipi. quod fratres eius et domus patris illius pugnauerint contra eum et clamauerint uoce plena dicentes: crucifige, crucifige eum; non habemus regem nisi Caesarem. Reliqui domum meam, dimisi heredita
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Quod aut̃ dicit usquequo: illud significat ꝑ manere iramdĩ quia animꝰ
peccantium non mutetur. Sicum pedib: currens labor asti quomodo con¬
tendere poteris cumequis : si in terra pacis confisaes. quid facies insuꝑ¬
bia: siue fremitu iordanis siin quit crebrateuicinarum gentium capti¬
uitas fatigauit moabitarum & ammanitarum philistu mi&idumaeorũ
quid facius ad longam captiuitatem qua& echaldeam usq: ductura est.
& conparat pedites equitib: Quia reuera & iuxta historiam omnis ꝑ-¬
sis & uniuersa chaldea & regionum illarum exercitus: gaud & equi¬
tatum. Iste aut̃ gentes quas supra memor aui: propt̃ difficultatẽ locoꝵ
non tampugnae aptȩsunt quam latrocinio. Seruatq uẽtapopan &
dicit sicum peditibus currens las situdine defecisti. quid facies siequis
cur sum tuum uoluerisco aequare : & si iterratuã aliquã habuistifi¬

Expanded text:
sit. quod autem dicit \'usquequo\', illud significat permanere iram dei, quia animus sit. quod autem dicit \'usquequo\', illud significat permanere iram dei, quia animus peccantium non mutetur. Si cum peditibus currens laborasti, quomodo contendere poteris cum equis? si in terra pacis confisa es, quid facies in superbia — siue fremitu — Iordanis? \'Si\', inquit, \'crebra te uicinarum gentium captiuitas fatigauit, Moabitarum et Ammaquid facies ad longam captivitatem, quae te Chaldaeam usque ductura est? Et comparat pedites equitibus, quia revera et juxta historiam omnis Persis et universa Chaldaea, et regionum illarum exercitus gaudet equitatu. Istae autem gentes, quas supra memoravi, propter difficultatem locorum non tam pugnae aptae sunt, quam latrocinio, servatque metaphoram et dicit: Si cum peditibus currens lassitucursum tuum uolueris coaequare? et si in terra tua aliquam habuisti fi
Abbreviated transcription (Latin):
uictimam. Congrega seos murbem hierus alem siue i sua conciliabula
ut quasi uictimȩ cedantur in mortem & tunc sci ficentur cumecclesi astico
fuerint mucrone iugulao Interfectio enim her&icorum : salus eorumest
quid ecepti fuerant : Vsque quo lugebit terra & herba omnis regionis sic¬
cabitur propt̃ malitiam habitantium in ea: consumtum est animal & uolu
chreqm̃ dixerunt non uidebit nouissimanr̃a. si ue nonuidebit ds̃uias nras
Quic quidimundo uel bonorum accidir uel malorum : non absq: prouiden¬
tia & fortuito casu: accidit sediudiciodi. Terranunc sterelis est herba sic¬
catur Uis nosse rationem : malitiae habitatorum eius hoc faciut ita uta
animalia superterram & caeliuo latilia consummantur. quia musus ho¬
minum haec creata sunt omã : qui in tantam consurrexereblas phemiam
ut dicerent dm̃ ignorare uias suas. & nescire quid inus quisq: passurus

Expanded text:
uictimam. congregas eos in urbem Hierusalem siue in sua conciliabula, uictimam. congregas eos in urbem Hierusalem siue in sua conciliabula, ut quasi uictimae caedantur in mortem et tunc sanctificentur, cum ecclesiastico fuerint mucrone iugulati; interfectio enim hereticorum salus eorum est. qui decepti fuerant\'. Usquequo lugebit terra et herba omnis regionis siccabitur propter malitiam habitantium in ea? consumtum est animal et noluere, quoniam dixerunt: non uidebit nouissima nostra siue non uidebit deus uias nostras. Quicquid in mundo uel bonorum accidit uel malorum, non absque prouidentia et fortuito casu accidit. sed indicio dei. terra nunc sterilis est, herba siccatur: uis nosse rationem? malitiae habitatorum eius hoc faciunt, ita ut et animalia super terram et caeli uolatilia consumantur, quia in usus hominum haec creata sunt omnia. qui in tantam consurrexere blasphemiam, ut dicerent deum ignorare uias suas et nescire, quid unusquis- 25 que passurus
Abbreviated transcription (Latin):
rant iactant se adõ eẽ plantatos & radicem iyssisse generassefilios
& ađtulis se fructum qui cum xpĩ nomen sa epius replicent habitatorẽ
sui non habent dm̃ iuxta illud isaiae. Populus hic labiis meis honorat
coruero longe estame. Et tud ñe nosti me ui distime: & probasti corme¬
um tecum. Congrega eos quasi gregẽ aduictimam : & scĩfica eos indie
occisionis Nullum in quit scandalum est quodimpii siue omnes¬
heretici protempore floreant Tuenim dñe noti me & uidistime : & probas¬
ticormeum tecum. Quem it a nouit pater ds̃ quomodo filium suum: nemo
enim cognosc& filium nisi pater & nemo cognoscit patrem nisi filius xcuiuo¬
luerit filius reuelare : Lic& inquit proficiant. lic& filios generent & faciant
fructum her&ici & propes istũ orieorum & longe arenib: eorum idestcons¬
cientia Tamen non parua est consolatio quod quasi pecora saginantur ad

Expanded text:
rant, iactent se a deo esse plantatos et radicem misisse, generasse filios rant, iactent se a deo esse plantatos et radicem misisse, generasse filios et attulisse fructum; qui, cum Christi nomen saepius replicent, habitatorem sui non habent deum iuxta illud Isaiae: populus hic labiis me honorat, cor uero eius longe est a me. Et tu, domine, nosti me, uidisti me et probasti cor meum tecum. congrega eos quasi gregem ad uictimam et sanctifica eos in die occisionis! \'Nullum\', inquit, scandalum est, quod impii siue omnesheretici pro tempore floreant; tu enim, domine, nosti me et uidisti me et probasti cor meum tecum\'. quem ita nouit pater deus quomodo filium suum? nemo enim cognoscit filium nisi pater et nemo cognoscit patrem nisi filius et. cui uoluerit filius reuelare. \'licet\', inquit, \'proficiant, licet filios generent et faciant fructum heretici et prope sis tu ori eorum et longe a renibus eorum, id est conscientia, tamen non parua est consolatio, quod -quasi pecora saginantur ad
Abbreviated transcription (Latin):
sidisputem tecum si uequiasatis faciãm tibi uerum tam en iudicia loquar
aꝰte quid est quoduia impiorum prosperatur. beneest omnib: qui pra¬
uaricantur & inique agunt. plantastieos aradicem miserunt profici¬
unt siue generauerunt filios & faciunt fructum propeestuori eorum
& longe arenib: eorum. Coneraomnes quidem iniquae agentes istadis¬
putatio est & septuagesimi secundi psalmi breuiter sententiae compre¬
henditur in qua prophetatit. Quam bonus frids̃ chis qui recto s̃ corde
M eraut̃ pene motis unt pedes pene effusi sunt gressus mei Quia ze¬
laui i peccatorib: Paccem peccatorum uidens & c&era. Sed propri¬
ae contraher eticos dicitur qui cum sint impiiuia eorum prospherat᷑
Generantq: filios eos quos iheresi deceperunt & p̃uaricantur &iniq:
agunt ita ut ecclesiam spolient & dum i prauitate sententiae ꝑseue¬

Expanded text:
si disputem tecum — siue quia satisfaciam tibi—; uerumtamen indicia loquar si disputem tecum — siue quia satisfaciam tibi—; uerumtamen indicia loquar ad te: quid est, q quod u ia impiorum prosperatur, bene est omni bus, qui praeuaricantur et inique agunt? plantasti eos et radicem miserunt, proficiunt — siue generauerunt filios — et faciunt fructum; prope es tu ori eorum et longe a renibus eorum. Contra omnes quidem inique agentes ista disputatio est et septuagesimi secundi psalmi breuiter sententia conprehenditur, in qua propheta ait: quam bonus deus Israhel his, qui recto sunt corde! mei autem paene moti sunt pedes, paene effusi sunt gressus mei, quia zelaui in peccatoribus pacem peccatorum uidens et cetera. sed proprie contra hereticos dicitur, qui cum sint impii, uia eorum prosperatur generantque filios eos, quos in heresi deceperunt, et praeuaricantur et inique agunt, ita ut ecclesiam spolient et. dum in prauitate sententiae perseue
Abbreviated transcription (Latin):
licetus ut grauiora bella exerceat. Rid& utmordeat. Manum offortuter
in protuso simplicem interficiat abainer pimirum hocilludest quo da płs¬
lo que batur. onenim euis ignoramus astutias. hictac& a libicrimi nat᷑
aiiit inuniuer sum orbem epistolas bilynas prius auriferas nune ma¬
ledicus Et patientiam nrãm dexp̃i humanitate uementem ĩnaleconsci¬
entae signum in c̃pretatur . Ipseq mutus latrat peral pynum canem gran¬
dem & corpulentum & qui clcibus magis possit seuire quam dentibus¬
N ab & enim progeniẽ socticegentis debricta horum uicinia quiuxtu fabulas
po&arum in star cerberi spiritali percutiendus est clauout a&or nocum suo
magistro plutone silentio conticescat uerum haec alia siñ unc in hiere mian tor¬
tium aggrediar librum in quoconabor frat̃ eus ebii latissimos explanationis
cam pos angusta commentariorum semita co artare. Iustus quidemes dñe

Expanded text:
llicetur, ut grauiora bella exerceat; ridet, ut mordeat; manum offert, ut ex llicetur, ut grauiora bella exerceat; ridet, ut mordeat; manum offert, ut ex inprouiso simplicem interficiat Abenner. nimirum hoc illud est, quod et apostolus loquebatur: non enim eius ignoramus astutias. hic tacet, alibi criminatur, mittit in uniuersum orbem epistulas byblinas, prius auriferas, nunc maledicas, et patientiam nostram de Christi humilitate uenientem malae conscientiae signum interpretatur. ipseque mutus latrat per Alpdem et corpulentum, et qui calcibus magis possit saevire quam dentibus: habet enim progeniem Scoticae gentis, de Britannopoetarum instar Cerberi spiritali percutiendus est claua, ut aeterno cum suo magistro Plutone silentio conticescat. uerum haec alias. nunc in Hieremiam tertium aggrediar librum, in quo conabor, frater Eusebi, latissimos explanationis campos angusta commentariorum semita coartare. Iustus quidem es, domine,
Abbreviated transcription (Latin):
LI BER TERTIUS.
erneum anguem fabulae ferunt multis ex medio capite pullula se ser¬
pentib: & scillam siculi monstrum fr&u facie quidem uirgina lased suc¬
cinc tam canibus miserorum lacet asse naufrugia iuncta in eodem litore
syrenorum mortifero carmine Quaeut uitar & ulixes homericusẽ lau¬
sisse aures dicitur. & malum in ex superabile prudentiuitasse consilio
Hocego cum facere cuperem & her&icorumrabiem declinare iuxta is¬
maenium po&am mihi canens & meis illudq propheticum reuoluerẽ
cum consister& aduersum me peccator. Ommutur& si luiabonis ñonẽ
passus diabulus meo prata quiete contemptum scriptur arum scãrum
ex planationi insistere & hominib: linguȩ meae hebracorum graecorũ¬
que erudinonem tradere : sed id agit dieb & noctib: &aperte & ꝑ insidi¬
as ueris fala mescendo mino uniuersa mendacia subdo lomelle circuro luens
at quraudit uerborum dul cedinem uenen a pettoris non formidae pacem pa¬

Expanded text:
LIBER TERTIUS. Lerneum anguem fabulae ferunt multis ex medio capite pullulasse serpentibus et Scyllam, Siculi monstrum freti, facie quidem uirginali, sed succinctam canibus miserorum lacerasse naufragia iuncto in eodem litore Sirenarum mortifero carmine, quae ut uitaret Ulixes Homericus, clausisse aures dicitur et malum inexsuperabile prudenti uitasse consilio. hoc ego cum facere cuperem et hereticorum rabiem declinare iuxta Ismenium poetam mihi canens et meis illudque propheticum reuoluerem: cum consisteret aduersum me peccator. ommutui et silui de bonis, non est passus diabolus me optata quiete contentum scripturarum sanctarum explanationi insistere et hominibus linguae meae Hebraeorum Graecorumque eruditionem tradere, sed id agit diebus et noctibus et aperte et per insidias ueris falsa miscendo, immo uniuersa mendacia subdolo melle circumlinens, ut, qui audit uerborum dulcedinem, uenena pectoris non formidet; pacem po
Abbreviated transcription (Latin):
thot qui inter pretatur oboedientia liquido de monstrabitur uiros anathot
qui quondam praeceptis dñi obtemperarunt om̃s diciuda eos & maxime
babitatores urbis hierusalem in quouenit ex trema sententia ũtobsidio¬
nis madis gladio & fame & peste interirentũt autem nos omni int̃ pretatio¬
nis molestia liberemus : Illam sequamur regulam quod om̃s propherae in
typum dñ suluatoris pleraque gesserint & quic quid iuxtup̃sens tempus
conpletum sit in hieremia hoc in futurum dedño prophetari. Ex plicit¬

Expanded text:
th, quod interpretatur \'oboedientia\', liquido demonstrabitur uiros Anathoth, qui quondam praeceptis domini obtemperarunt, omnes dici Iudaeos, et maxime habitatores urbis Hierusalem, in quos uenit extrema sententia, ut obsidionis malis, gladio et fame et peste interirent. ut autem nos omni interpretationis molestia liberemus, illam sequamur regulam, quod omnes prophetae in typum domini saluatoris pleraque gesserint et, quicquid iuxta praesens tempus conpletum sit in Hieremia, hoc in futurum de domino prophetari. LI
Abbreviated transcription (Latin):
pasturit usq ad huc: & infra: qm̃ ipsa creatura liberaibitur a seruitute corrup¬
tionis : liberabitur inquit a seruitute : uidesergo quia luna non laborat carmi¬
nib: sed laborat obsequiis: non laborat periculis : sed laborat officiis : Nonla¬
borat ut pereat : sed laborat ut seruiat: uanitati enĩ creatura subiecta ẽ:
spontemuitris : illa in deminutionẽ sui condicione dcitur tu inde trim̃¬
tũ tui uoluntate ꝑtraheris: noloigitur sis̃ ut ita sitis sicut lunacũ de ficit
sed stote sicut quando plena ẽ adq ꝑfecta : scriptũ ẽ enĩ de iusto sicut luna ꝑfecta¬
in a&nũ & test es incelo fidelis¬

Expanded text:
parturit usque adhuc ; et infra: Quoniaparturit usque adhuc ; et infra: Quoniaiqua. Liberabitur, inquit, a servitute; vides ergo, quoniam luna non laborat carminibus, sed laborat obsequiis; non laborat periculis, sed laborat officiis; non laborat ut pereat, sed laborat ut serviat. Vanitati enim creatura subjecta est sponte mutaris; illa in diminutionem sui conditione deducitur, tu in detrimentum tui voluntate pertraheris. Nolo igitur, frater, ita sis, sicut luna, cum deficit; sed esto, sicut quando est plena atque perfecta; scriptum est enim de justo: Sicut luna in aeternum, et testis in coelo fide
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilegiũ enim increatarẽ committitur : Dũ in becillitas ad scribitur qta¬
turae: mutaris itaq absq: dubio sicut luna : dũ qui paulo ante fidei deuotione fuibi¬
bas postea ꝑfidiae infirmitate tenuaris acdeficis : adq utinã .o. stulte s¬
cut luna mutareris: illa enĩ cito ad plenitudinẽ suã redit : tuad sapientiã
nec sero conuesteris: illa uel a caterrecipit lum̃ quod amiserat : tuna tar
de ad paenitentiã reuesteris qui peccasti: grauior ergotua quã lunaeimu¬
tatio ẽ : luna defeccũ luminis patitur: tusalutis : quãbene igitur scriptũ ẽ stul¬
tus sicut luna mutatur : quia & desapiente dictũ. ẽ: & ꝑ manebit cũ sole: ꝑ manst
enĩ sapiens cũ sole quia constantia fidei ꝑmanst cũ seluator̃ : seddicit aliquis
ergo luna non laborat : laborat plane. ñ egire nom possumus : sed laborat cũ cae¬
ris creaturis sicut ait a postolus dicens : quia omnis creatura in gemiscit &

Expanded text:
ittitur, dum imbecillitas ascribitur creaturae. Mutaris ergo sicut luna, ut qui paulo ante fidei devotione fulgebas, postea perfidiae infirmitate deficias. Atque utinam, o stulte, sicut luna mutareris! Illa enim cito ad plenitudinem suam redit; tu ad sapientiam nec sero converteris. Illa velociter colligit quod amiserat lumen; tu nec tarde fidem recipis, quam negasti. Gravior ergo tua quam lunae mutatio est. Luna defectum luminis patitur; tu salutis. Quam bene scriptum de sanet enim sapiens cum sole, cum constantia fidei permanet cum Salvatore. Sed dicet aliquis: Luna igitur non laborat? Laborat plane, negare non possumus; sed laborat cum caeteris creaturis, sicut Apostolus dicit: Quia omnis creatura ingemiscit, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt gloriã dõ: sequitur: dñs dilubium in habitare fecit:
consideremus totum orbemꝰ : respiciamus barbaras nationes
romanum quoque lustremus imperium ubi quexpa eredunta
ben quo dam modo sit diluuium baptis morum qua propterfeatres¬
Arququonia consummatã est tabernaculum hocenim psalmi
istius titulo praenotatur quoniam edesic uiuis lapidibus ex¬
tructa est : adferamus dño filios dĩ : adferamus dño filios arie¬
tum a postolorum atq scõrum: et imitemur seduatorem nos¬
trum : qui ipsepastor et agnus et aries appellatur: qui preno¬
bisimmolatur in aegypto : qui pro isa cornibus tenetur in sensib:
et diccemus dspascitme et nibilmibi deerit : Ix lo co pas cue ibime
conloccuit : suꝑ aquam refectionis edocccuitme: cui est gloria
et imperium in sđa scłorũ amen¬

Expanded text:
dicent gloriam Deo. Sequitur: Dominus diluvium inhabitare facit. dicent gloriam Deo. Sequitur: Dominus diluvium inhabitare facit. Consideremus totum orbem, respiciamus barbaras nationes. Romanum quoque mente lustremus imperium: ubique in Christum  aqua, sed quodammodo sit diluvium baptismorum. Quapropter consummatum est tabernaculum: hoc enim psalmi istius titulo praenotatur: quoniam Ecclesia ex vivis lapidibus exstructa est. Afferamus Domino filios Dei, afferamus ei filios arietum, Apostolorum et sanctorum: et imitemur Salvatorem nostrum quia ipse et pastor et agnus et aries appellatur qui pro nobis immolatur in Aegypto, qui pro Isaac cornibus tenetur in sentibus, et dicamus: Dcollocavit; super aquam refectionis educavit me . Cui est gloria et imperium in saecula