comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uisu. nec auris auditu. Nec nos saciari possumꝰ
considerando que scripta sant quibꝰ nos edificẽt
qdđ moises ꝓpħa deo plonus eui facie ad faciem
loquebatur consilium accepit aiethro sacerdo¬
te madian admiratione nina obstupesco.
audiuit enim moises uocem soceri sui. ⁊ fe cit
quecũq dix̃ ei. qui non dix̃. qr ds̃ mͥ loquet᷑
piam. ⁊ ab homine gentili alieno apopulo dĩ.
⁊ ñ quis dicat s quid dicat abscultat. nos gͦ
si inuenimꝰ aliquid sapienter agentilibus
dictũ ñ cũ auctoris nomine sꝑnamus et
dicta ne quia legem dĩ tenemus conuenit
nos tume̾ suꝑbia. ⁊ sꝑne̾ prudentiã uerba.
S omnia ꝓbantes quod bonum ẽ teneamꝰ.
Qui autem hodie populis p̃sunt non dico
si iam aliqua eis adeo reuelata sunt s si
in legis scientia aliquid meriti habent. cõ¬
silium dedignantur inferioris ⁊̃ sac̾dotis.
nedum laici. nedum gentilis. S moises qͥ
erat mansuetus suꝑ om̃s homines accepit

Expanded text:
visu, nec auris auditu, nec nos satiari possumus considerando quae scripta sunt, quibus nos aedificet, quod Moyses propheta Deo plenus, cui Deus facie ad faciem loquebatur , consilium accepit a Jethro socero sacerdote Madian, admiratione nimia obstupesco. Audivit enim Moyses vocem soceri sui, et fecit quaecunque dixit ei. Non dixit, Quia Deus mihi loquitur piam, et ab homine gentili, alieno a populo Dei? et non quis dicat, sed quid dicatur auscultat. Nos ergo si invenimus aliquid sapienter a gentilibus dictum, non cum auctoris nomine spernamus et dicta; nec quia legem Dei tenemus, convenit nobis tumere superbia et spernere prudentium verba; sed omnia probantes, quod bonum est teneamus. Qui autem hodie populis praesunt, non dico si jam eis aliqua a Deo revelata sunt: sed si in scientia legis aliquid meriti habent, consilium dedignantur inferioris, etiam sacerdotis, nedum laici, nedum gentilis: sed Moyses, qui erat mansuetus super omnes homines , accepti
Abbreviated transcription (Latin):
usq tibi sit partito inalios
imꝑium dei et precepta eus
poteris sustentare et omnis hic
populus reuertetur cum pace
doceri formam doctoribus p̃btut. nea quibꝰ li¬
bet ẽrubescant erudiri.

Expanded text:
usque tibi sit, partito in alios imperium Dei, et praecepta ejus poteris sustentare: et omnis hic populus revertetur cum pace doceri, formam doctoribus praebuit, ne a quibuslierubescant erudiri.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ uiros dm̃ uerum colentes religioseq
bigue enim posita sunt u̾ba. utrũ sacͥfica¬
uerit douͦ inpopulo eiꝰ qñ iudit generũ
suũ. uł utrum eum adorauit ipse moi.¬
ses. quãius de adoratione si exp̃sse positũ
eẽt̃. honor uideretur socero redditus. ÷¬

Expanded text:
inter viros Deum verum colentes religioseque inter viros Deum verum colentes religioseque bigue quippe posita sunt uerba, uel utrum sacrificauerit deo uero in populo eius. quando uidit generum suum, uel utrum eum adorauerit ipse Moyses; quamquam de adoratione etiam si expresse positum esset, honor uideretur socero redditus
Abbreviated transcription (Latin):
dum quod alibi scriptura dicit. Fili ne inmul¬
iethro. consideranda sunt. dicit enĩ. Nunc ita¬
q audi me ⁊ consilium dabotibi. ⁊erit deus
tecum. Ubi michi uidetur signifi carinimiꝰ
intentum humanis actionibus animum.
dõ quodammͦ uacuari quo fit tanto plenior:
que ad dñm ⁊ referes u̾ba eorum ad dm̃. et
testaberis eis p̃cepta dĩ ⁊ legem eius.:⁊ demõ¬
strabis illis uias in quibꝰ ambulabunt ĩ eis.
⁊ opera que faciant: cum populo unit̾iso ħ
agenda eẽ. demonstrat. Dsonenim ait uniꝰ¬
cũiꝰq u̾ba refer addm̃. s u̾ba eorũrcũ supra
dixissec: esto tu populo inhis q̃ addm̃n sũt.
Post hec admonet ne singuloꝵ negotia q̃
int̾ se habebant. deserantur. electis scł po¬
tentibus uiris. dm̃ colentibus. iustis: ⁊ qui
oderint suꝑbiam. quos constitueret suꝑmil¬
lenos. alios suꝑcentenos. alios suꝑ quinqͣ¬
centum ut uix aliquid ad singłos p̃posi
moises cũ qͦ ds̃ loquebat᷑. non fastidiuit ne¬

Expanded text:
 quod alibi Scriptura dicit: Fili, ne in mulJethro consique audi me, et consilium dabo tibi, et erit deus tecum. ubi mihi uidetur significari nimis intentura humanis actionibus animum deo quodam modo uacuari, quo fit tanto plenior, quae ad deum et referes uerba eorum ad deum; et testaberis illis praecepta dei et legem eius et demonstrabis illis uias in quibus ambulabunt in eis et opera quae facient, cum populo uniuerso haec agenda esse demonstrat. non enim ait: uniuscuiusque uerba refer ad deum, sed: uerba eorum, cum supra dixisset: esto tu populo quae ad deum sunt. post haec admonet, ne singulorum negotia, quae inter se habent, deserantur electis uidelicet potentibus uiris deum colentibus iustis et qui oderint sulenos, alios super centenos, alios super quinquacentum, ut vix aliquid ad singulos quosquMoyses, cum quo loquebatur Deus, non fastidivit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑfecti sunt imeritis ꝓbati qui siue mã¬
głam dĩfaciunt. Omne gͦ quod faciunt scĩ
inconspectu dĩ faciunt. Peccator a conspec¬
tu dĩ fugit. adam pꝰ quam peccauit fugit
a conspectu dĩ. ⁊ int̾rogatus respondit.

Expanded text:
qui perfecti sunt, in meritis probati, qui sive manriam Dei faciunt. Omne ergo quod faciunt sancti, in conspectu Dei faciunt: peccator a conspectu Dei fugit. Adam postquam peccavit, fugit a conspectu Domini, et interrogatus respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
Prete̾a qui pleniorem scienciam dĩ accipi
a conspectu dĩ. nescit conu̾ti. et pecẽm pe¬
nitendo purgare. ħ ergo inter ẽ int̃ ma¬
lum. coram deo facere. et addĩ conspectu
discessisse.:
AuG. Coram deo. Queritur ubi qñ
enim hic defuturo dictum acciꝑe possu¬
mus. sicut dictum ẽ. de manna quod po
debemꝰ acciꝑe factum quod in honorẽ dĩ
factum est.

Expanded text:
a qui pleniorem scientiam Dei accipiua conspectu Dei, nescit converti, et peccatum poenitendo purgare. Hoc ergo interest, malum coram Deo facere, et a Dei conspectu discessisse a. Coram Deo, etc. Quaeritur ubi, quae hoc de futuro dictum accipere possumus, sicut dictum est de manna, quod podebemus accipere factum, quod in honorem Domini factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
OR. Don frustra
nec frustra manducauit
panem cum semioribus
populi. inconspectu dñi.
dat enim consilium mo¬
isi ꝓbabile ⁊ utile ut eli¬
gat iuiros et constituat
principes populi. dm̃
colentes. potentes et odi¬
entes suꝑbiam. Tales .N.
oportet eẽ. qui suꝑbi ñ
sint: ⁊ suꝑ biam oderint
.i. ut non solum ipsi abꝰ¬
q uicio sint s ⁊ maliis
oderint uicia. non homi¬
nes dico s uicia.¬
agebat in populoait. Quid est
solus sedes et omnis populus
prestolatur demane usq ad
uesꝑam. Cui respondit moiseᷤ.
Uenit ad me populus querenꝰ¬
sententiam dei. Cumq accidit
eis aliqua disceptatio uenuĩt
ad me ut uidicem inter eos¬

Expanded text:
re. Non frustra nec frustra manducavit panem cum senioribus populi in conspectu Dei; dat Moysi consilium probabile et utile, ut eligat viros, et constituat principes populi Deum colentes, potentes et odientes superbiam. Tales enim oportet esse qui superbi non sint, et superbiam oderint; id est, ut non solum ipsi absque vitio sint, sed in malis oderint vitia: non homines dico, sed vitia.agebat in populo, ait: Quid est solus sedes, et omnis populus latur de mane usque in vesperum? Cui respondit Moyses: Venit ad me populus quaerensententiam Dei. Cumque acciderit eis aliqua disceptatio, veniunt ad me ut judicem inter eos
Abbreviated transcription (Latin):
cordes. discat unus qͥsq ex
scripturis scĩs officiũ suũ
Moises inquit ut sit in his
que addm sunt ⁊ u̾bũ dĩ
edisserat populis cet̾i uͦ
principes quos appellãt
tribunos quia tribui p̃ st̃.
uł centuriones ułquinqͣ¬
genarii p̃sint minorib
uidiciis. que ad singłos
ꝑtinent dirimentes. Quã
figuram ⁊̃ infuturo scło
seruandam puto. Uñ cũ¬

Expanded text:
cordes. Discat unusquisque ex Scripturis sanctis officium suum. Moyses, inquit, ut sit in his quae ad Deum sunt, et verbum Dei edisserat populis. Caeteri vero principes, quos appellavit tribunos, quia tribui praesunt, vel centuriones, vel quinquagenarii qui praesunt minoribus judiciis, quae ad singulos pertinent dirimentes. Quam figuram etiam in futuro saeculo servandam puto. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ude e¬
queri pot̾ quomodo ħ moises dixit cũ lex
dĩ adhuc nulla scripta eẽt. nisi quia lex dĩ
sempiterua ẽ quam consulunt om̃s pre
mentes ut quod inea inuenerint uł faciãt.
uł uibeant. uł uetent scd̾ quod illa incõ¬
mutabili iu̾tate p̃ceperit. Nunquid enĩ
moises quamuis cum illo d̾s loqueretur
ꝑ singła credendum ẽ quod consule̾ soleret
dm̃ si quid eẽt in disceptationibus tan¬
te multitudinis q̃ illum in ob̾iuidicandi
negocio amane usq aduesꝑam detinebat:

Expanded text:
ue equaeri potest quomodo ista Moyses dixerit. cum lex dei adhuc nulla conscripta esset. nisi quia lex dei sempiterna est, quam consulunt omnes piae mentes, ut quod in ea inuenerint, uel faciant uel iubeant uel uetent, secundum quod illa incommutabili ueritate praeceperit. numquid enim Moyses, quamuis cum illo deus loqueretur, per singula credendum est, quod consulere soleret deum, si quid esset in disceptationibus tantae multitudinis. quae illum in hoc iudicandi negotio a mane usque ad uesperam detinebat?
Abbreviated transcription (Latin):
nos ⁊ c̾. uides gͦ quia ñ
solum dñs uidicat cuiom¬
s constituit pͥncipes qui
noribus causis. U̾btim
autem quod grauiuis fu¬
erit referant adipsum.
Idõ dicit dñs de quodam

Expanded text:
 etc. Vides ergo quia non solum Dominus judicat, cui omsed constituit principes qui noribus causis; verbum autem quod gravius fuerit, referant ad ipsum. Ideo dicit Dominus de quodam
Abbreviated transcription (Latin):
ni mentum ⁊ c̾. In hoc
significatur: quod omp̃s
d̾s. ꝑ legẽ quã significat
at. qui deleat memoriã
spiritalium hostium. Uñ¬

Expanded text:
nim, etc. In hoc significat quod omnipotens Deus per legem quam significat at deleat memoriam spiritualium hostium. Un
Abbreviated transcription (Latin):
descendisse inegiptum. Scio ieroboam fu¬
gientem a salomone descendisse inegiptũ.
⁊scidisse ⁊ corrupisse populũ dĩ. quia des¬
cendens inegipto accepit asusachim rege
uxorem thechimene. uxoris eiꝰ sororem.

Expanded text:
descendisse in Aegyptum. Scio Hieroboam fudescendisse in Aegyptum. Scio Hieroboam fugientem a Salomone descendisse in Aegyptum, et scidisse et corrupisse populum Dei; quia descendens in Aegyptum accepit a Susachim rege uxorem Tethimenem uxoris ejus sororem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶S. Quod moises liberaturus filios iert¬
uxorem̃ dimisit ⁊ filios quos pꝰea indeserto re¬
cepit. sigt̃ quia p̾dicatores cum mittuntur
ad opus p̃dicationis debent se a sollicitudi¬
ne temporali exonerare. Cum uͦ pꝰea adepis¬
chopatum. uł aliam quamlib⁊ dignitatem
assumuntur: tunc prosibi subiectiᷤ sollicitu¬
dinem tam inspiritalibus quam intempo¬
ralibus gerere debent. .¬
de castris nec ducit eum admontemdĩ s ad
tab̾naculũ suum. Non enĩ poterat sac̾dos ma¬
dian. ascendere inmontem. s nec inegiptũ
descendere. nec uxor moisi. s nunc ad eum
uenit cum filiis. Non enim pot̃ descendere
megiptum ⁊ subire agones egiptios: nisi
athleta ꝓbabilis. ⁊ qui magone contendens
ab omnibus se abstinet. Moises ꝙr magnus
npotens athleta descendit mȩgiptum: ad a¬
gones ⁊ exercicia uirtutũ: iabraham. Iacob
quoq qui iꝑso nomine athleta ẽ. cũ descen¬
disset inegiptum factus ẽ sicut stelle cęli.
in multitudine. aliis in contrarium cedit

Expanded text:
. Quod Moyses liberaturus filios Israel dimisit uxorem et filios, quos postea in deserto recepit, significat quia praedicatores cum mittuntur ad opus praedicationis, debent se a sollicitudine temporali exonustare: cum vero postea ad episcopatum vel ad aliam dignitatem assumuntur, tunc pro sibi subjectis sollicitudinem tam in spiritualibus quam temporalibus gerere debent. Vde castris, nec duxit eum ad montem Dei, sed ad tabernaculum suum. Non enim poterat sacerdos Madian ascendere in montem Dei, sed nec in Aegyptum descendere, nec uxor Moysi, sed nunc ad eum venit cum filiis. Non enim poterat descendere in Aegyptum, et subire agones Aegyptiorum, nisi athleta probabilis, et qui in agone contendens ab omnibus se abstinet. Moyses, quia magnus et potens athleta, descendit in Aegyptum ad agones et exercitia virtutum; Abraham et Jacob quoque, qui ipso nomine athleta est, cum descendisset in Aegyptum, factus est sicut stellae coeli in multitudine. Aliis in contrarium cedit
Abbreviated transcription (Latin):
triginta annos facta ẽ lex non irritum facit. In¬
exodo quoq satis hoc significatur. non enim dix̃
ineolatus filiorum isrł quem in coluerunt in
t̾ra egipti. anni quadringenti.xxx. s aꝑte dix̃.¬

Expanded text:
triginta annos facta est lex, non infirmatriginta annos facta est lex, non infirmaExodi satis hoc significat. Non enim dixit, incolatus filiorum Israel quem incoluerunt in terra Aegypti, anni quadringenti tri
Abbreviated transcription (Latin):
liberauit. ñ si genuisset caath patrem moisi quo
anno mortuus ẽ ille quoq ultimo uite sue anno
genius set moisen computati anni centum trigm¬
ta. ⁊ centum triginta.uii. ⁊ octoginta. trecenti
quadraginta .uii. annos faciuint. non quadr ingen¬
tos triginta. Quoo si quis dicat. ex tremo anno uitȩ
ioseph natum eẽ caath filium leui. septuaginta
ferme anni possunt accedere illi summe. quia
septuaginta unum annos uixit ioseph inegipto
ni uite ioseph ab ing̾ssu iacob inegiptum. usq ad
natiuitatem caath. si tunc natus asseratur ⁊ cen¬
tum triginta anni ipsuis caath ⁊ centum trigin¬
ta.uii. filii euis amram patris moisi. ⁊ octogin¬
ta ipsus moisi. quadringentos. decem ⁊ ou. an¬
nos faciunt non quadringentos.xxxx. Uegͦ uidet᷑¬
ꝓmisuone computat qua dringentos triginita
annos. qua uocauit ds abraham ut exiret det̃¬
ra sua interram chanaam. Quia ⁊ apłs cum fidẽ
t̃re. hoc autem dico inquit. quia testamentum
confirmatum adõ. que post qua dringentos et

Expanded text:
i tunc genuisset Caath patrem Moysi, quo anno mortuus est, ille quoque Ambram ultimo vitae suae anno genuisset Moysen; computati anni centum triginta et centum triginta septem et octoginta, trecentos et quadraginta septem annos faciunt, non quadringentos triginta. Quod si quis dicat extremo anno vitae Joseph natum esse Caath filium Levi; septuaginta ferme anni possunt accedere illi summae, quia septuaginta unum annos vixit in Aegypto Josepanni vitae Joseph ab ingressu Jacob in Aegyptum usque ad nativitatem Caath, si tunc natus asseratur, et centum triginta anni ipsius Caath, et centum triginta septem filii ejus Ambram patris Moysi, et octoginta ipsius Moysi, quadringentos decem et septem annos faciunt, non quadringentos trigintpromissione computat quadringentos et triginta annos, qua vocavit Deus Abraham ut exiret de terra sua in terram Chanaan; quia et Apostolus cum terrae. Hoc autem dico, inquit, quia testamentum a Deo confirmatum, quae post quadringentos et
Abbreviated transcription (Latin):
Surgite egredimini appłomeo.
⁊ uos ⁊ filii isrł. Ite immolate
dño sicut dicitis. Oues urãs
et armenta assumite ut pe¬
tieratis. ⁊ abeuntes benedici-¬

Expanded text:
Surgite, egredimini a populo meo, et vos, et filii Israel: ite, immolate Domino sicut dicitis. Oves vestras et armenta assumite ut petieratis, et abeuntes benedici
Abbreviated transcription (Latin):
s nunc ꝑ recapitu lationẽ
repetitur nam narratũ
etiam ista plaga non fuis¬
se ꝑcussos egiptios qͥ cum
hebreis habitabant . ÷ͦ:¬

Expanded text:
 nunc per recapitulationem repetitur. Nam narratum etiam ista plaga non fuisse percussos Aegyptios qui cum Hebraeis inhabitabant
Abbreviated transcription (Latin):
egiptiis non paruum spacium fuit quo ita ppłe
multi plicaretur s tot annos non fuisse seͥptura
gentos triginta annos accipi debere exqͦ exia¬
liberauit quia in exodo scriꝑtum ẽ in colatus.
filiorum isrł quem in coluerunt interra egiptt
in t̾rachanaam ipsi ⁊ patres eorum anni qua¬
dringenti triginta. Seruitutis autemeorum¬

Expanded text:
egantur, non paruum spatium temporis fuit, quo ita populus multiplicaretur. sed tot annos non fuisse apertissigentos triginta annos accipi debere, ex quo Iao scriptum est: incolatus autem filiorum Israhel quem incoluerunt in terra Aegypto et in terra Chanaan, ipsi et patres eorum, anni quadringenti triginta. seruitutis autem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
dat. apłs usq quo ing̾ssus ẽ isrł inegiptum toto e¬
nim illo tempore peregrinati sunt patres in terra
anni uitẽ euis .i. centum octoginta ⁊ fiunt ducẽ
t. u. Tunc erat iacob annorum centum .xx. na¬
ti sunt enim sexagenario patre gemini. ipse et.
esau pꝰ .x. uͦ annos intrauit ia cob inegiptum. cum
eẽt annorum centum.xxx. Ioseph autem .xxx.
sum iacob inȩgiptum: ducenti qumdecum. Ioseph
ginta ui. restant centum quadraguita. iiii. uł qͥn¬
his annis quantum multiplicari potuerint si fe¬
cunditas hominis consid̾e̾tur aduiuante eo qui
eos uoluit multiplicari repperitur non e̾e mi¬
rum quod insexcentis milibus peditum de egip¬
tutem redigent eos. ⁊ nocebunt quadrin gentis
annis non intelligendum ẽ. quod in illa dura ser¬
uitute quadringentos annos seruierunt . s qr
rum est si quadringentos.⁊.u. annos sũma
solida quadringentos dixit scriptura. que

Expanded text:
d tempus quo ingressus est Israel in Aegyptum. Toto quippe isto tempore peregrinati sunt patres in terra anni vitae Isaac, id est centum octoginta , fiunt ducenti quinque: tunc erat Jacob annorum centum viginti; nati sunt enim sexagenario patre Esau. post X autem annos intrauit Iacob in Aegyptum, cum esset annorum CXXX, Ioseph autem esset sum Iacob in Aegyptum CCXV. Ioseph ginta sex. Restant centum quadraginta quatuor vel quinhis annis quantum multiplicari potuerint, si fecunditas. hominis consideretur, adiuuante illo qui eos uoluit ualde multiplicari, reperitur non esse mirum quod in sescentis milibus peditum egtutem redigenteos, et nocebunt illis quadringentis annis: non sic accipiendum est, tanquam in illa durissima servitute quadringentos annos Dei populus fuerit:rum est, si quadringentos et quinque annos summa solida quadringentos voluit appellare
Abbreviated transcription (Latin):
habitatio autem tab̾nacui.¬
lorum expeditam indicat
eẽ eum qui festinat ad d̾m
s ne in hoc standum est.
Mouenda sunt castra ⁊̃ de
sochotħ ⁊ festinandum in
hothon quod interpretat᷑
signa eis. quia hie .s. au¬
dies. quod d̃s antecedehat
eos ꝑ diem ineolumpna
nubis. ꝑ noctem in colũp¬
na ignis. non hoc in rameᷤ¬
se. nec in sochot que scd̾a
sunt castra. Tercia sunt
in quibus fuint signa di¬
uina. hoc erat triduum
ad quod festinabat moiseᷤᷤ
cens. Noneatis longius
nolebat adlocum signorũ
ꝑuenire filios isrł ut pos
mus inconspectu eius. P.¬
rexit. Ideo indie t̾cia an¬
teredebat eos. ꝑdiem inco¬
lumpna nubis. ꝑ noctem
uͦ in columpna ignis. Ne¬
cessarium ẽ gͦ ut qͥ bap¬
trrantur in xp̃o. inmorte
iꝑsius bapti zentur. ⁊ cũ
ipso sepeliantur. ⁊ die t̃¬
cia resurgant. quos .s. se¬
cum suscitauit ⁊ fecit cũ¬
sꝑdere incȩlestibus

Expanded text:
Habitatio autem tabernaculorum expeditum indicat esse eum qui festinat ad Deum. Sed nec in hoc standum est: movenda sunt etiam castra de Socoth, et festinandum est in Othon, quod interpretatur signa eis, quia hic scilicet audies quod Deus antecedat eos per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis; non hoc in Ramesse, nec in Socoth, quae secunda sunt castra. Tertia sunt in quibus fiunt signa divina: hoc erat triduum ad quod festinabant Moses ecens: Non eatis longius. Nolebat ad locum signorum pervenire filios Israel, ut possmus in conspectu ejus. Prirexit: ideo in tertia die antecedebat eos per diem in columna nubis; per noctem vero, in columna ignis. Necessarium est ergo ut qui baptizantur in Christo, in morte ipsius baptizentur, et cum ipso sepeliantur, et die tertia resurgant, quos scilicet secum suscitavit et fecit consedere in coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
Cum pͥmogeniti tm̃ morerentur quomodo mlla
erat domus inqua non eẽt mortuus : an ⁊ ħ diui¬
nitus fuerat ꝓcuratum ut in omnibus domibus
eent primogeniti in quibus ꝑcuterentur egip¬
tii sꝰ qui habitabant interra iessen. hominum
quipꝑe erant ħ uł animalium non terre .i. ho
mines ⁊ animalia primogenita moriebantur.
occulto et angłico ꝑcussum non aliquid interra.
uł incelo factum erat. sicut rana. uł locusta uł
tios qui in ea cum hebreis morabantur.

Expanded text:
Cum primogeniti tantum morerentur, quomodo nulla erat domus in qua non esset mortuus? An et hoc divinitus fuerat procuratum, ut in omnibus domibus essent primogeniti, in quibus percuterentur Aegyptii, etiam qui habitabant in terra Gessen? Hominum quippe erant hic, vel animalium, non terrae; id est, homines et animalia primogenita moriebantur, occulto et angelico percussu: non aliquid in terra vel in coelo factum etios, qui in eadem terra cum Hebraeis morabantur;
Abbreviated transcription (Latin):
alio p̃cepto furtum phibetur quo et rapina dap̃-¬
natur. peuis ẽ enun eripere uiolenter quã la¬
tenter. auferre gͦ nolenti. aꝑte uł occulte p̾-¬
ceptum suum habet. concupisc̾e autem rem
ꝓximi etiam si iustam successionẽ queras non
licet. Qui enim uolunt res alienas tanquã iꝰte
possidere. heredes querunt morientibus esse.
tu laudas relictam rem quasi uire possidentẽ
d̾s dampnat iniuiste cupientem. Qui enĩ g̃ris.
ab aliquo heres fieri. non us ut habeat here¬
des. inquibus nichil carius pͥmogenitis est.
Iure gͦ in pͥmogenitis tuis puniris. quicupi¬
endo res alienas quasi uiris umbram ꝑquiriᷤᷤ
⁊ que meliora sunt cordis. primogenita ꝑd̾.
pͥmogenita quidem fides est. Nemo enu bona
quis gͦ rem alienam occulte cupis. interuis.
fidem perdis. seruis enim incaritate s fraude.
uelud amans eum quem mori desideras ut
succedas.

Expanded text:
Alio praecepto furtum prohibetur, quo et rapina damnatur: pejus enim est eripere violenter quam latenter. Auferre ergo volens aperte vel occulte praeceptum suum habet: concupiscere autem rem proximi, etiamsi justa successione quaeras, non licet. Qui enim volunt res alienas tanquam juste possidere, et haeredes quaerunt morientibus illis esse. Cum laudas rem relictam quasi jure possidentem, Deus damnat injuste cupientem. Qui enim quaeris ab aliquo haeres fieri, non vis ut habeat haeredes, in quibus nihil charius primogenitis est. Jure ergo in primogenitis tuis puniris, qui cupiendo res alienas, quasi juris umbram perquiris, et, quae meliora sunt, cordis primogenita perdis. Primogenita quidem fides est. Nemo enim bona quis ergo rem occulte cupis alienam, interius fidem perdis. Servis enim non charitate, sed fraude, velut amans eum quem mori desideras, ut succedas.
Abbreviated transcription (Latin):
ti triginta inegipto computari. Ingressus ẽ enĩ
ia cob anni filii su tricesimo nono. quia tͥgon¬
ta annoꝵ erat ioseph cum apparuit in conspec¬
tu pharaonis ⁊i regnare cepit subillo. Transactiᷤᷤ
autem . uii. annis ub̾tatis scdõ anno famis ue
nit ia cob inegiptum cum filiis sius tricesimũ¬

Expanded text:
ti triginta in Aegypto. ingressus est enim Iacob anno filii sui tricesimo et nono, quoniam triginta annorum erat Ioseph, cum adparuit in conspectu Pharaonis et regnare coepit sub illo; transactis autem septem annis ubertatis secundo anno famis ingressus est Iacob in Aegyptum cum aliis filii
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq introieritis terram ꝗͣ
dñs daturus est uobis ut pol¬
licitus ẽ obseruabitis cerimo¬
nias istas. Et cum dixerint
uobis filii ur̃i que est ista re¬
ligio. dicetis ei. Uicͣtima trã¬

Expanded text:
Cumque introieritis terram, quam Dominus daturus est vobis ut pollicitus est, observabitis caeremnias istas. Et cum dixerint vobis filii vestri: Quae est ista religio? dicetis eis: Victima tra
Abbreviated transcription (Latin):
gipto ꝑat ꝓficisci qui cupit obscuros mundi actꝰ
erroꝵ tenebras relinquere. pͥmo ei ex ramesse
ꝓficiscendum ẽ que interp̃tatur commotiotineȩ
incolumpna nubis. ⁊ sequatur petra q̃ escam
spiritalem ⁊ potum tribuat: exi deramesse
ne thesaurizes ubi tinea ex t̃minat. ⁊ fures

Expanded text:
Aegypto parat proficisci, qui cupit obscuros mundi actus et errorum tenebras relinquere, primo ei ex Ramesse proficiscendum est, quae interpretatur commotio tineae. ibi dux, et sequatur petra, quae escam spiritalem et potum tribuat, exi de Ramesse, ne thesaurizes ubi tinea exterminat, et fures
Abbreviated transcription (Latin):
sigñt. que exipsa consuetudine gontium non inutili
studio discuntur. uł animas p̃ciosas exgentibus̃ tanꝗͣ¬
plurimam. Dedit autem
dñs gram populo coram egip¬
tiis. ut comedarent eis. et
spoliauerunt egiptios. Pro¬
fectiq sunt filii isrł de ra-¬

Expanded text:
nt, quae ex ipsa consuetudine gentium non inutili studio discuntur; vel animas pretiosas ex gentibus, tanquplurimam. Dedit autem gratiam populo coram Aegyptiis ut commodarent eis: et spoliaverunt Aegyptios. Profectique sunt filii Israel de Ra
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sine fermento ꝓficis¬
cuntur filii isrł de egipto ut
exeuntes ab hoc seculo abi¬
ciamus fermentum mali¬
cie ⁊ nequicie. ⁊ epulemur
in azimis sinceritatis
⁊ ueritatis.

Expanded text:
 Sine fermento proficiscuntur filii Israel de Aegypto; ut exeuntes de hoc saeculo abjiciamus fermentum malitiae et nequitiae, et epulemur in azymis sinceritatis et veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
sedebat in solio eus. usq ad pͥ¬
mogenitum captiue quȩ erat¬
in carcere. ⁊ om̃e pͥmogenitũ
iumentoꝵ. Surrex̃q pharao
nocte etom̃s serui eius eunc.¬
taq egiptus et ortus ẽ clamor
magnus in egipto. Neq enĩ
erat dñs domꝰ. in qua non ia

Expanded text:
ad primogenitum captivę, que eratin carcere, et omne primogenitum iumentorum. Surrexitque Pharao nocte et omnes servi eius cunctaque Egyptus, et ortus est clamor magnus in Egypto. Neque enim erat domus, in qua non ia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ S. Utrum ꝑcussor bonus angłs animatꝰ
fuerit non necesse ẽ inquiri. Quicumq enĩ
fuit p̃cepto domini obediuit. Sciendum tñ ꝙr
tales pestes mali angłi facere solent. ꝑmissione
deiin.

Expanded text:
. Utrum percussor bonus angelus an malus fuerit, non necesse est inquiri: quicunque enim fuit, praecepto Domini obedivit. Sciendum tamen quod tales pestes mali angeli facere solent, permissione Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem: non ẽ natura ẽẽ lapidem. nonenĩ
fieret. nisi quod etat. hoc ꝓꝑter illes dm̃s:
qui male̾ nature pharaonem uł egiptios
dicunt fuisse. nec ex lib̾tate arbitrii in ħ
eẽ deductos. ⁊ qui creatorem d̾m accusant
tanquam seuum: quod. homines u̾rat in la¬
pides. Nondixit. fiant tanquam lapis.
⁊ tacuit. s tempꝰ statuit. ⁊ mensuram damp¬
nationis. scilicet donec ꝑtranseat ppłs tu¬
us pͥor populus qui fuit ante nos. Sactꝰ
ẽ tanquã lapis. durus et incredulus. non
ut ulapidis natura maneat s donee tran¬
seat populus quẽ dñs ad quisiit. Cecitaᷤᷤ

Expanded text:
lapidem non est natura esse lapidem. Non enim fieret nisi quod non erat. Hoc propter illos diximus qui malae naturae Pharaonem vel Aegyptios dicunt fuisse, nec ex libertate arbitrii in hoc esse deductos; et qui creatorem Deum accusant, tanquam saevum, qui homines vertat in lapides: non dixit: Fiant tanquam lapides et tacuit, sed tempus statuit et mensuram dominationis, scili cet donec pertranseat populus tuus. Prior populus qui fuit ante nos, factus est tanquam lapis durus et incredulus, non ut lapidis natura maneat, sed donec pertranseat populus quem Dominus acquisivit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ adoptionis inquo clamamus abba pater.
bulis lapideis scripta ẽ timor incussus ẽ eis.
qui grãm nondum intelli gebant ut de sua in¬
firmitate ⁊ peccatis ꝑ legem coniuncerentur
⁊lȩx fieret illis pedagogꝰ. quo ꝑducentur ad
grãm que ẽ in fide iħu xp̃i de hoc autẽ spũ ad¬

Expanded text:
um adoptionis, in quo clamamus, Abba Pater . bulis lapideis conscripta est, timor incussus est eis qui gratiam nondum intelligebant, ut de sua infirmitate atque peccatis per legem convincerentur, et lex fieret illis paedagogus quo perducerentur ad gratiam, quae est in fide Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
Ego dixi dii estis.⁊ alibi ds stetit incong̾gati¬
one deorum. S hi quamuis ea paces sint dei.
i hoc nomine ꝑ grãm donari uideantur. Nulsꝰ
ei similis inpotentia. uł natura. Quod autẽ
dr̃similes ei erimus. similitudo ħ ñ adnata¬
rã s ad grãm reuocatur. sicut pictara simił¬
ẽ ei cuiꝰ imago in ipsa expͥmitur: quantũ ad
grãm. s longe dissimilis quantũ ad substan¬
tiam. Illa enim spẽs carnis ẽ. ⁊ detor uiui
corporis. ita coloꝵ fucus. ⁊ cera tabulis
sensu carentibus suꝑ posita. Nullus gͦ in
lus creator omnium. nisi pat̾ oinia creanᷤ¬

Expanded text:
Ego dixi: Dii estis. Et ibid.: Deus stetit in synagoga deorum. Sed hi quamvis capaces sint Dei, et hoc nomine per gratiam donari videantur, nullus ei similis in potentia vel natura; quod autem dicitur, similes ei erimus, similitudo haec non ad naturam, sed ad gratiam revocatur, sicut pictura est similis ei cujus imago in ipsa exprimitur, quantum ad gratiam, sed longe dissimilis quantum ad substantiam. Illa enim species carnis est, et decor vivi corporis; ista colorum fucus, et cera tabulis sensu carentibus superposita. Nullus ergo in lus creator omnium nisi Pater crean
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ia deuorat. qui semꝑ det̾ra cogitant t̾rena
faciunt det̾ra locuntur. litigant. t̾ram desi¬
derant ⁊ inea ponunt spenisuam ad cȩlum
eos qui possi debantur amorte. hinc tunent
tremunt quia senserunt magnitadinẽ bra¬
chiĩ eius. hiic etiã tabuerunt habitatores
chanaam .i. mutabiles ⁊ mobiles cumuid̾ent
moiu̾ regna sua ⁊ alligari fortem. Ueniat gͦ
suꝑeos tremoe et timor timent ⁊ trement᷑
demones crucem xp̃i. inqua triumphati sunt¬
⁊ exuti princiꝑatus eorum ⁊ potestates. Ti¬
mor gͦ ⁊ tremor cadet suꝑeos cum innobis sig¬
num crucis fidelit̾ l fixum uiderint etꝰ
magnitudinem brachii quoddñs expandit
suꝑ eeg eos nisi uiderint in te orucem xp̃i.
ut dicas. Michi autem absit gloriari nisi
ineruce domini nr̃i iħ̃u xp̃i. ⁊c̾. ai

Expanded text:
terra devorat, qui semper de terra cogitant, terrena faciunt, de terra loquuntur, litigant, terram desiderant, in ea spem suam ponunt, ad coelumeos qui possidebantur a morte. Hinc timent et tremunt, quia senserunt magnitudinem brachii ejus; hinc etiam tabuerunt habitatores Chanaan, id est mutabiles et mobiles, cum viderunt moveri regna sua, et alligari fortem. Veniat ergo super eos timor, et tremor: tremunt et timent daemones crucem Christi, in qua triumphati sunt, et exuti principatus eorum et potestate. Timor ergo et tremor cadent super eos, cum in nobis signum crucis fideliter fixum viderint, et magnitudinem brachii quod Dominus expandit super eos, nisi viderint in te crucem Christi, ut dicas: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domin
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmodum intelligi possit ignoro magna
quantomag̾ si non pot̃: In sermonibus enĩ
ai non sunt adꝑprietatẽ oꝑm omnia reuocã¬
da sient nec illud depetra ⁊ cauerna euis ⁊ ma¬
nus suꝑ positione. S plane defide narrati¬
onis hoc exigendum ẽ ut que dic̃ facta esse.
u̾e facta sint. ⁊ que dicit dicta e̾e̾ u̾e dicta sit̃
quod exigitur ⁊̃ anarratoribus euangłii cum
xp̃m narrent quedam dixisse. que in paraboł
dixit. tñ ħ eum dixisse. non parabola s hi¬
storica narratio est

Expanded text:
quemadmodum intellegi possit ignoro. magnaquanto magis si non potest! in sermonibus enim dei non sunt ad proprietatem operum omnia reuocanda, sicut nec illud de petra et cauerna eius et manus superpositione. sed plane de fide narratoris hoc exigendum est, ut quae dicit facta esse uere facta sint et quae dicit dicta esse uere dicta sint. quod exigitur etiam a narratoribus euangelii; cum enim Christum narrent quaedam dixisse quae in parabolis dixit, tamen haec eum dixisse non parabola, sed historica narratio est
Abbreviated transcription (Latin):
mistico uelamine ee̾ cooꝑtam ⁊ in fidelibus occultã. Ser¬
mo enĩ legis ht̃ scientiam głȩ s secretam. ht̃ ⁊ cornuadu¬
orum taestamentoꝵ quibus contra dogmata falsitatis
incedit armata. cũ enim moises legitur uelamen est
positũ suꝑ cor eoꝵ. & manifeste dum legis ⁊ ꝓpħarũ
quodam uelamine tegi ut non possint loquentis legis
głam sustine̾. s si conu̾si fuerint addm̃. auferetur uela¬
men. occidens litt̾a morietur iuuificans spẽ uiuifica¬
los meos ⁊ considerabo.m.dilit.  :

Expanded text:
am, tectamque infidelibus et occultam. Sermo quippe legis habet scientiae gloriam, sed secretam: habet et cornua duorum Testamentorum, 392 quibus contra dogmata falsitatis incedit armata. 2. Cum enim Moyses legitur, velamen est positum super cor eorum. Et manifeste dum legis et prophetarum quodam velamine tegitur, ita ut non possint loquentis legis gloriam sustinere. Sed si conversi fuerint ad Deum, auferetur velamen. Occidens littera morietur, vivificans spiritus suscital
Abbreviated transcription (Latin):
det̾ratua ⁊ c̃. hoc uult intelligi ut securiis quisq
ascenderet ne de terra sua sollicitus eẽt deo pro¬
mittente custodiam. quod nemo iñ aliquid.
concupisceret propter illum. qui ascendit.
ne suam inde cimeret absentiam ⁊ hie satis
ostendit. quod supra dix̾it. Non apparebis
iconspectu di tui mnanis. quia in illo loco dix̃.¬

Expanded text:
tempora anni, hoc vult intelligi, ut securus quisque ascenderet, nec de terra sua sollicitus esset, Deo promittente custodiam, quod nemo inde aliquid concupisceret, propter illum qui ascendit, ne suam inde timeret absentiam. Et hic satis ostendit quid supra dixerit, Non apparebis in conspectu Domin
Abbreviated transcription (Latin):
romo autim:pena dig¬
iius. non quia illĩ oc-¬
cidit. quem deus nollet
occidi. s quia ꝑ iniquita¬
tam. Non enim ministi¬
um deo uibenti p̃buit.
sue maligne cupidita

Expanded text:
homo autem poena dignus: non quia illum occidit quem Deus nollet occidi, sed quia per iniquitatem. Non enim ministerium Deo jubenti praebuit, sed suae malignae cupiditati
Abbreviated transcription (Latin):
lionis . s. equitate.que lex ideo constituit:
ut demonstraret que uindicta debeatur.
ret. ut dici posset. dimitte nobis debita nrã.
sic̃ et nos dimittimꝰ debitoribus nrĩs. debi¬
tores igitur lege monstrantur: ut qñ ignos¬
citur appareat quid dimit tatur alit̃ enim:
non dimitt̾emus. Si gͦ illudinforme prier-¬
ꝑium iam quidem fuerit s adhuc quodã
mͦ in formit᷑. animãtũ: qm̃ magna de ani¬
luit adhomicidium ꝑtinere. quia nun-¬
dum dici pot̾ anima uiua incorpore qd̾
sensu caret. si talis ẽ incarne nundũ forma¬
ta. ⁊ ido nundum sensibus p̃dita.:ror:

Expanded text:
licet aequitate. Quae Lex ideo constituit, ut demonstraret quae vindicta debeatur. ret, ut dici posset, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? Debitores igitur Lege monstrantur, ut quando ignoscitur appareat quid dimittatur. Neque enim ice disceremus. si ergo illud informe puerperium iam quidem fuerat, sed adhuc quodam modo informiter animatum — quoniam magna de aniluit ad homicidium pertinere, quia nondum dici potest anima uiua in eo corpore quod sensu caret, si talis est in carne nondum formata et ideo nondum sensibus praedita. quid
Abbreviated transcription (Latin):
AUG. Si autem no¬
lers. s dc̃ tradidit ĩ ma¬
quasi ⁊ si uolens occiderit.
posset occidere nisi deus
raderet in manus eius.
Intelligitur gͦ tantũmͦ

Expanded text:
sit: si autem nolens, sed deus tradidit in maquasi etsi uolens occiderit, posset occidere, nisi deus traderet in manus eius. intellegitur ergo tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
enim nobis uera lib̾tas erit: cum ad glam fili¬
orum dĩ. ad optio nr̃a ꝑuenĩt. nunc uͦ ñ solũ
actua inseruitute ẽ. sipsa contemplatio qua
suꝑ nos rapimur. lib̾tatem mentis ꝑfecte ñ
optinet s imitatur. Quia illa quies intima
inenigmate uidetur.¬
¶AUG. Si quis uendid̾it filiam suam in fa¬
si non placuerit domino suo. qm̃ non agno¬
minauit eam remunerabit eam. genti aũt
exte̾. non ẽ dñs uendere illam qm̃ sp̾uit ĩ ea.
Quod si filio agnominauĩt eam: ẜ iustifica¬
tionẽ filiarum faciet ei. Qđ si aliam accipiet
ei q̃ue opus sunt. ⁊ uestem et conu̾sationem
eius non fraudabit. Si autem tria ħ non fe¬
cerit ex exibit gratis sine p̃cio obscurissim̃¬
ba ndum ẽ. non sic recedet quomodo. recedũt
ar᷑ e hebreȩ pꝰ sex annos. Cam enim oportet
etiam infeminã hebream legem datã intelligi:
que set uatur in maribꝰ. sur gͦ ista non ita
re: eet nisi quia infamulatu ita intelligit᷑
Qđ sinon pla cuerit dño suo. qtr̃i non ag¬

Expanded text:
um ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra pervenerit. Nunc vero non solum activa in servitute est, sed etiam contemplatio qua super nos rapimur, libertatem mentis non obtinet, sed imitatur, quia illa quies intima in aenigmate videtur. Si quis vendiderit filiam suam in faodsi non placuerit domino suo quam non adnominauit eam, remunerabit eam. genti autem exterae non est dominus uendere illam, quoniam spreuit in ea. quodsi filio adnominauerit eam. sectionem filiarum faciet ei. Quod si aliam accipiet ei, quae opus sunt, et vestem, et conversationem ejus non fraudabit. Si autem tria haec non fecerit ei, exibit gratis sine pretio. Obscurissimintelligendum est, non sic recedet, quomodo recedunt ancillae Hebraeae post sex annos. Eam quippe oportet etiam in femina Hebraea legem datam intelligi, quae servatur in maribus. Cur ergo ista non ita recedet, nisi quia in illo famulatu intelligitur si non placuerit domino suo quam non ad
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem tria ħ non fe¬
cerit ei. exibit gratis .i.
non humiliauit. neq
filio suo coniux̾it. neq
alia filio ducta iftã eie¬
cerit abibit gratis .i. suf
ficiet ei non teneri inser¬
uitute abibte nicħ acci¬
piens. ut seruus hebreꝰ.
Nonenim licet dño co¬
pulare illam uironon.
hebreo quã non lic
ext̾e genti tradi. Si aũ
marito separata

Expanded text:
Si autem tria haec non fecerit ei, exibit gratis. Hocnon humiliaverit, neque filio suo conjunxerit, neque aliam filio suo ductam, istam ejecerit, abibit gratis: id est, sufficiet ei non teneri in servitute. Abibit enim nihil accipiens, ut servus Hebraeus. Non enim licet Domino ejus copulare illam viro non Hebraeo, quam non licet exterae genti tradi. Si autemarito separata
Abbreviated transcription (Latin):
formatum puerperium noluit ad homicidiũ
ne animatum quidem possit intelligi. ⁊ ideo
non sit homicidium. quia nec ex animatum
dici pot̾: si adhuc animã non habet. Sequit᷑
enimetdicit. Si autem formatum fuerit. da¬

Expanded text:
formatum puerperium noluit ad homicidium ne animatum quidem possit intellegi, et ideo non sit homicidium, quia nec exanimatum dici potest, si adhuc animam non habebat. sequitur enim et dicit: si autem formatum fuerit, da
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ hic ẽ nisan scd̾m hebre¬
os. in quo factus ẽ mundꝰ.¬
cuiꝰ plenilunium pꝰ egui¬
noctium u̾nale semper
attendendum inquo po¬
pulus isrł aseruitute e¬
gipti liberatur. ⁊ gens
apotestate diaboli eripi

Expanded text:
 Hic est Nisan, secundum Hebraeos, in quo factus est mundplenilunium post aequinoctium vernale semper attendendum: in quo populus Israel a servitute Aegypti liberatur, et genus potestate diaboli eripi
Abbreviated transcription (Latin):
quia tunc aperitur t̾ra ꝓferendis uirgultis.
herbis ac floribus uł apͥlis auenere quasi aphis¬
dił. uenus enim grece aphrodite dicitur. hunc
hebrei pͥmum habent. quia quinto decimo ka¬
lendarum eius pͥma dies scłi fuit. quarto deci
quarta. qua sol ⁊ luna condita sunt ⁊ tunc pri¬
mum eguinoctium fuit. Sol enim inorien¬
te. luna in occidente speram mundi exqͣuo di¬
uidebant.
Ita decima immolatur quia inlege passio xͥ figu¬
ratur. euuangłii choru scante gr̃a impletur. de¬
narius enim ꝓpt̃ decalogd̾n legem significat.

Expanded text:
quia tunc aperitur terra proferendis virgultis herbis ac floribus: vel Aprilis a Venere, quasi Aphroditis; Venus enim Graece Aphrodite dicitur. Hunc Hebraei primum habent, quia XV Kalendarum ejus prima dies saeculi fuit: quarta decima quarta: qua sol et luna condita sunt, et tunc primum aequinoctium fuit; sol enim in oriente, luna in occidente, sphaeram mundi ex aequo dividebant. to decimo immolatur: quia in lege passio Christi figuratur, Evangelii gratia coruscante impletur; denarius enim, propter decalogum, legem significat;
Abbreviated transcription (Latin):
moisi e̾ẽ cornutams operiebat
ille rursum faciem suam si
quando loquebatur ad eos.I¬
lgitur congregata onmi tur.¬
ba filiorum isrł dixit ad eos.
hec sunt que uissit dñs fieri
Sex diebus facietis opus.Sep¬
timus dies erit uobis sc̃s sabba¬
tum et requies dñi. qui feci̾t¬
opus ineo occidetur. non succẽ¬
decis ignem in omnibus ha

Expanded text:
Mosi esse cornutam, sed operiebat ille rursus faciem suam, si quando loquebatur ad eos.gitur congregata omni turba filiorum Israel, dixit ad eos: Haec sunt quae jussit Dominus fieri. Sex diebus facietis opus: septimus dies erit vobis sanctus, sabbatum, et requies Domini: qui fecopus in eo, occidetur. Non succegnem in omnibus ha
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾naculi congrue sacerdotes qui in eo ministrent
natu uestium clarum ex trinsectis fulgebat intel¬
aaron. cum filiis de medio filioꝵ isrł ad fungendũ
sacerdocio coram dño. Necesse ẽ enim ut qui ad¬
industria. se ad legem dĩ applicent.i. diunorũ
cerdocio functuri sunt demedio filioꝵ isrł ad
moisen applicari p̃sules ⁊ doctores eccłiȩ com¬

Expanded text:
tabernaculi, consequenter sacerdotes qui in eo ministrent natu vestium clarum extrinsecus fulgebat, hoc intelrem suum cum filiis de medio filiorum Israel, ad fungendum sacerdotio coram Domino. Necesse est enim ut quiindustria, sese ad legem Dei applicent, id est divicerdotio functuri sunt de medio filiorum Israel, ad Moysen applicari: praesules ac doctores sanctae Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
fructum indigentibus exi¬
bui mͥ quoq inęternũ adõ
rependendam miscdie grãm
speraui. filii gͦ isrł offerant
oleum aaronꝰ uͦ ⁊ filii euis al¬
lato igne componant luc̾rĩa
que ardeat intabnaculo dĩ.

Expanded text:
fructum indigentibus exhibui, mihi quoque in aeternum a Deo rependendam misericordiae gratiam speravi. Ergo filii Israel offerant oleum, Aaron autem et filii ejus allato igne componant lucernam, quae ardeat in tabernaculo Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
IE culmine transcendere ⁊ familiari inspectione quidlex
tendere. ut altiori excellentia meritorum. ad altiora
um doctoris sortiuntur. tanto studio ⁊ amore de
ron pꝰ ordinatiõnẽ ignem alienum offerentes cȩ¬
ante ponunt igne suꝑne ultionis asumuntur.
illi moises fecit. opera sunt iusticiȩ ⁊ sc̃itas que scͥp¬
tura sacre legis rectoribus habenda commendat qͦr̾¬

Expanded text:
is culmine transcendere, et familiari inspectione quid lex tendere; ut altiori excellentia meritorum, ad altiora um doctoris sortiuntur, tanto debent studio et aron post ordinationem, cum ignem alienum offerrent canteponunt, igne supernae ultionis assumuntur.illi Moyses fecit, opera sunt justitiae et sanctitatis, quae Scriptura sacrae legis rectoribus habenda commendat, q
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiam puram. caritatis
grã fecundam ⁊ pilo sedule ꝓba¬
tionis. ab omni nequiciẽ com
endi deo. u̾ba euis audire
delectet offerat aaron cum
filiis ignem nonalienũs de¬
suꝑmissum ⁊ adaccendam lu¬
cernam. sicut ad consinnan¬
da holocausta ⁊ adolenda ti-¬
hoc igne utantur ad illustrã
cranda holocausta oꝑm suoꝵ
orationum.¬

Expanded text:
conscientiam puram et charitatis gratiam fecundam, piloque sedulae probationis ab omni nequitiae commendi Domino, verba ejus audire delectet. Offerat Aaron cum filiis suis, ignem non alienum, sed desuper missum ad accendendam lucernam: sicut etiam ad consumenda holocausta ac redolenda thyHoc igne utantur ad illustrandcranda holocausta bonorum oorationum
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sunt opera uistorum. que
mentes intuentium exempliᷤᷤ
illuminant. diligentus uͦ
intuendum quod ut lucer na
semꝑ intab̃naculo dĩ possit ar¬
dere filii quidemisrł oleum
offerre aaron autem ⁊ filii eiꝰ.
ipsam luc̾nam collocare u¬
bentur quia fideles ⁊ religi
osi auditores ꝓmpta adobe¬
diendum fidi corda affert̃.
doctores uͦ ignem uerbi ce¬
lestis quo illuminentur
ad agnoscendum ⁊ inflam¬
mentur ad diligendum dm̃
p̃dicando ministrant. ꝑ olei
namq pinguedinẽ. qua las¬

Expanded text:
Dei, sunt opera justorum, quae mentes intuentium suis exemplis illuminant. Verum diligentius intuendum, quod ut lucerna semper in tabernaculo Dei possit ardere; filii quidem Israel oleum offerre, Aaron autem et filii ejus ipsam lucernam collocare jubentur. Quae est eosi auditores prompta ad obediendum fidei corda afferant: doctores vero eis ignem verbi coelestis, quo illuminentur ad agnoscendum, et inflammentur ad diligendum Deum, praedicando ministrent. Per olei namque pinguedinem, qua et las
Abbreviated transcription (Latin):
aliis miscd̾iam p̃stando. Quod reponebatur
ꝓ sabb̃o non corrumpebatur quia bona ꝓ
futura requie facta infuturo manent inte¬
gra. alioquin ebulli ebant u̾mes ⁊ eompu¬
trescebat quod seruabatur. Qui enim ꝓpt̃
p̃sentem uitam ⁊amorem scłi thesaurizant illis
ebullit u̾mis qui non morietur.⁊¬

Expanded text:
aliis misericordiam praestando. Quod reponebatur pro sabbato non corrumpebatur, quia bona pro futura requie facta, in futura vita manent integra. Alioquin ebulliebant vermes et computrescebat quod servabatur: qui enim propter praesentem vitam et amorem saeculi thesaurizant, illis ebullit vermis qui non morietur.
Abbreviated transcription (Latin):
duo gomor ꝑ singulos homi-¬
nes. Uenerunt autem om̃s
principes multitudinis et
narrauerunt moysi. Qui¬
ait eis. Hoc est quod locutus ẽ¬

Expanded text:
duo gomor per singulos homines: venerunt autem omnes principes multitudinis, et narraverunt Mosi. Quait eis: Hoc est quod locutus e
Abbreviated transcription (Latin):
tum ⁊c̃. Quia nullus scł
digne consistere uł dmui
derepot̃. nisi cuncta t̾re¬
na ⁊ mortalia uicia depo-¬¬
nat. Alit̾. Ueterum con¬
suetudo erat. ut sisponsã
sponsus repudiaret in sig¬
num repudũ discalcia¬
ret᷑. Iõ moises excalciari
iubetur ne ad ȩccłiam q̃
in rubo significatur. qua¬
si sponsus accedat calciatꝰ.
hoc enĩ xp̃o seruandum.
qui uerus ẽ sponsus. de qͦ
ioharnes ait. Cuiꝰ non sũ

Expanded text:
t. Quia nullus scilicet digne consistere, vel Deum videre potest, nisi cuncta terrena et mortalia deponat. Aliter, veterum consuetudo erat ut si sponsus sponsam repudiaret, in signum repudii discalcearetur. Ideo Moses discalceari jubetur, nec ad Ecclesiam, quae in rubo significatur, quasi sponsus accedat calceatus; hoc enim Christo servandum, qui verus est sponsus. De quo Joannes ait: « Cujus non sum
Abbreviated transcription (Latin):
moratur. angłs quia ex¬
t̾ius loquendo seruit.
dñs qui intius p̃sidens
loquendi efficatiam tri¬
buit. sum enim loquenᷤ
ab int̾i̾ore regitur. ⁊ ꝑ ob¬
sequium angłs. et ꝑ in¬
spirationẽ dominus me¬
moratur.

Expanded text:
moratur: angelus, quia exterius loquendo servit; Dominus, quia interius praesidens loquendi efficaciam tribuit. Cum enim loquens ab interiore regitur, et per obsequium angelus, et per inspirationem Dominus memoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
mixtus egiptiis. quasi uigilabat. iõ uocẽ domi¬
ni non audiebat. S extincto ȩgiptio. pꝰ quã in de¬
sertum fugit. dum illic .xl. annis degit. at̾reni
tumultibus obdormiuit. ⁊ iõ diuinã uocem
ꝑceꝑit. cum enĩ mens ab ext̾ioribus sopitur. u̾¬
ba cłi penetrat ueracius. aurem quippe cordiᷤᷤ
turba trenarũ cogitationũ ꝑstrepens clau¬
dit. Non enĩ ꝑfecte homosufficit adutraq
diusus. Quia si ext̾uis auditũ aꝑit. int̾ius
Auint hebrei ideo inrubo dm̃ apparus¬
se moisi ne possent sibi inde idolũ sculꝑe ui¬
dĩ. Semꝑ enim ds idolatrie occasionem re¬
cidit.
i.f.i. ⁊c̃. Erat flamina in
rubo ⁊ non cremabatur.
Rubus spine peccatoꝵ ui
daicoꝵ. flamina in rubo:
u̾bum di .i. lex data illi po¬
pulo. S flamina rubum
ñ cõburit. quia lex data pec¬
cata eorum non consiunit.
PAlii inrubo flaminante
ȩccłiam intelligunt quȩ
ꝑ secutionibus inflamma¬
tur que loquente insedo¬
mino ñ crematur. Quod

Expanded text:
mistus Aegyptiis quasi vigilabat mundo, ideo vocem Domini non audiebat: sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, dum illic quadraginta annis degit, a terrenis tumultibus obdormivit, et ideo divinam vocem percepit. Cum enim mens ab exterioribus sopitur, verbum Dei penetrat veracius. Aurem quippe cordis turba terrenarum cogitationum perstrepens claudit. Non enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, quia si exterius auditum aperit, interius Aiunt Hebraei ideo in rubo Deum apparuisse Mosi, ne possent sibi inde idolum sculpere Judaei. Semper enim Deus idololatriae occasionem recidit.egorice. Erat flamma in rubro, et non cremabatur. Rubus, spinae peccatorum Judaeorum: flamma in rubo, verbum Dei, id est lex data illi populo. Sed et flamma rubum non comburit, quia lex data peccata eorum non consumit. Alii in rubo flammante Ecclesiam intelligunt, quae persecutionibus inflammatur, quae loquente ad se Domino non crematur. Quod