comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mo idlut nusꝙ totus secũ ipse dissentiẽ̾s se disẜpent
nom ut sileam ⁊ eliquos motꝰ uelle nolle amaeͬ odisse
blandmi minari nrideͣ fallẽ finge̾ iocari fleͬ miserei
paere irasti placari labi deiti attolli titubat᷑ sub¬
sisarͣ progredi retrau̾ti inchoae desme dubitaze
sm Ulla iͥ quit ab ingressu usꝙ ad exitũ fuceuat
dita morlis Que nã tandem illa passionũ qͣtuor
tempestas at rabies sperare seu cupere et gaudi me¬
tucꝰ et delere que rerũ intꝰ scopulos procul a portu mĩ¬
srũ altiuis flaribus am̃i exagitant quas alii frrtasse
pmo cͦte alitꝭ s uno ne itegro quĩd̃ ysiculo et ut Ru-¬
gusemo placet notissima uitate u̾gilius senuxit de
quib ad uticaq ꝑtem et plar᷑ quidẽ et pauãra dici
posse sc̃io uͣm eg̃o n ͨ br̃otrati ad modũ scudui ner cope
s qui de coĩ uita hom̃ quo se optulerũt ordine sdẜ

Expanded text:
m unus, secum ipse dissentiens, se discerpens. Nam ut sileam reliquos motus, velle, nolle, amare, odisse, blandiri, minari, irridere, fallere, fingere, iocari, flere, misereri, parcere, irasci, placari, labi, deici, attolli, titubare, subsistere, progredi, retroverti, inchoari, desinere, dubitare, sine ulla requie ab ingressu usque ad exitum fluctuat vita mortalis. Quenam tandem, illa passionum quattuor tempestas ac rabies, Sperare seu Cupere et Gaudere, Metuere et Dolere, que rerum inter scopulos, procul a portu miserum alternis flatibus animum exagitant? Quas alii fortasse, immo certe, aliter sub uno ne integro quidem versiculo et, ut Augustino placet, notissima veritate Virgilius strinxit, de quibus ad utranque partem, et plura quidem et pauciora dici posse scio. Verum ego nec brevitati admodum studui, nec copie, sed que de communi vita hominum, quo se obtulerunt ordine
Abbreviated transcription (Latin):
seuo quada nãli s effrenã dulcedine in ot uipre inẜtũ
ala papiti feruore libidinis amputãs Inde iã paego¬
nans uĩdua/ cũ piendi tempꝰ aduenit fetu mltiplia
pͣgrauãte et uelut in ultionem prĩs unaꝙͣ quã femũ
egumipe fescinante disepitut Ita duo aiantiũ prima
uota proles et coitus huic gniͣ infausta peniti q mor¬
tiftras depͥhendũ : dũ marẽ coitus mr̃em ꝑtus intiei¬
m̃it Apũ alueaia ꝯtemplare que illa ꝯu̾sacõ qui
sarepitus que nã non modo bella cũ ꝓximis s cuules
utt ita d iim distordir ac bella domestica Colum¬
selle careno ꝙ̃res queso cũ preliis ꝙ̃tis ꝙ cdamoribus¬

Expanded text:
sua quadam naturali, sed effrenata dulcedine, in os vipere insertum, sua quadam naturali, sed effrenata dulcedine, in os vipere insertum, illa precipiti fervore libidinis amputat; inde, iam pregnans vidua, cum pariendi tempus advenerit, fetu multiplici pregravante, et velut in ultionem patris uno quoque quamprimum erumpere festinante, discerpitur. Ita duo animantium prima vota, proles et coitus, huic generi infausta penitusque mortifera deprehenduntur, dum marem coitus, matrem partus interimit. Apum alvearia contemplare: que illa concursatio, qui strepitus, quenam non modo bella cum proximis, sed civiles, ut ita dixerim, discordie, ac bella domestica! Columfelle carens, quantis, queso, cum preliis quantis
Abbreviated transcription (Latin):
quib nͣ umꝙͣ pax spanda nisi quã uel mors fecoit
uel pauꝑtas nõ dicam frm̃ quorũ grãm rarã ipsa
uei̾tas nazonis ore testata est / non filioꝵ in parentes
quod eiusdem poete carmen caiit s parentũ quoriẽ
opiatissimꝰ ẽ anor qñta indignacõ in filios quos dũ
Ueniã ad amicitie sc̃m nomẽ quod ab amando dc̃m
absq amore noc ẽe c̾te nec intelligi pot̾ ꝙ̃ta uoͫ in
na diffiitio scare queat᷑ sic eñĩ licet int̾ amicos bẽi¬
in edio spes igit᷑ est et in amore odiũ et in pate bel¬
lũ ⁊ in ꝯsensione dissensio Ostendam tibi sit ẽẽ ex
hiis ipsis que assidue in oculis sunt feras aspice qͣs
feno indomitas ompñs amor domat Intende am̃i
leone tigres urse ꝙto cũ m̃mure ueniũt ad ĩd quod
cupidissiẽ faciũt nõ cupidas s coactas putes ferarũ alie
dũ coeũt magnis stridorib alia rapidis uugiũbus
inquiete fũt Iam ficredimꝰ qd de naͣ uipea magni

Expanded text:
nisi quam vel mors fecerit, vel paupertas; non dicam fratrum, quorum gratiam raram ipsam veritas ore Nasonis testata est; non filiorum in parentes, quod eiusdem poete carmen canit; sed parentum, quorum opinatissimus est amor, quanta indignatio in filios, quos dum Veniam ad amicitie sanctum nomen, quod ab amando dictum, absque amore nec esse certe nec intelligi potest: quanta vero in na diffinitio stare queat. Sit enim licet inter amicos beniin odio speres igitur? Est et in amore odium, et in pace bellum, et in consensione dissensio. Ostendam tibi sic esse, ex his ipsis que assidue in oculis sunt. Feras aspice, quas ferro indomitas, omnipotens amor domat; intende animum: leene, tigres, urse, quanto cum murmure veniunt, ad id quod cupidissime faciunt? non cupidas, sed coactas putes. Ferarum alie, dum coeunt, magnis stridoribus, alie rapidis unguibus inquiete sunt; iam si credimus quod de natura viperea magni
Abbreviated transcription (Latin):
tate tuentib basilistus angues reliquos sibilo etritat
aduẽtu fugat/ uisu ꝑuint elephantẽ draco spiris in¬
p̾licat seu ꝑosus Est eñ inc̾tũ unde nõiullis aĩan¬
tibus int̾ se nãle odũo seu estate algidͬ sitirns cuorẽ
quad et quidã tradidc᷑/ et pugne exitus facit ut.
credi possit si uͣm est altin ex anguẽ exsuctatũ q emori
altm uoͣ fusi hostis hausto sanguinr ceu belło uicto¬
rem uictoq deliciis et nimĩo potu ruptũ ꝯmortuũq
p̃cũbe᷑ multa p̃tẽa genus hoc atq in prmis ac̾rimꝰ
epote dolor irũdiuis ⁊ uisi uel audici nimis fasadia
offendũt mirũ dictu tm̃ aĩał et tantaꝵ uirrũ tã pu¬
silli hostis horre aspectũ s sic sie lite atq offensiõe

Expanded text:
tate tuentibus. Basiliscus angues reliquos sibilo territat, tate tuentibus. Basiliscus angues reliquos sibilo territat, adventu fugat, visu perimit. Elephantem draco spiris implicat seu perosus est enim incertum unde nonnullis animantibus inter se naturale odium, seu estate algidum sitiens cruorem, quod et quidam tradidere, et pugne exitus facit ut credi possit, si verum est alterum exanguem exiccatumque emori, alterum vero fusi hostis hausto sanguine, ceu bello victorem, victumque delitiis et nimio potu ruptum commortuumque procumbere. Multa preterea genus hoc, atque in primis acerrimus epote dolor hirundinis et visi vel auditi muris, fastidia offendunt; mirum dictu, tantum animal et tantarum virium, tam pusilli hostis horrere conspectum. Sed sic, sine lite atque offensione
Abbreviated transcription (Latin):
explicet᷑ Aut ħ coñ ferarũ auiũ pistiũ ingonia que
ꝯcta quid sũc aliud ꝙͣ litiũ inserumẽta Age qui nã
asiłloꝵ aculei uesparũq hiis q cũ pestib que boũ
p̃lia qui fudores nec maior canũ equorũq aut r̾liqͦꝵ
quadpedũ pax quies ue/ que muscar estiua tedia q̃
niuiũ quas mustas ałbas ludo dicũt hibne molestie
que mririũ pẽnis inquietudo que pulicũ ꝑ nox obsi¬
dio que culicũ lis diuena/ Que anguiũ ranarũ¬
q cũ citoniis que pigneoꝵ bella cũ gruĩb quas intꝰ
arumaspos et grifes curas excitat auri sitis ut quoꝵ
maior ĩprobitas haut facile iudioẽ insi ꝙ illi rapinã hii
custodiã moliũtur illos auantia scimulat hos uat̃ Idẽ
et custodie scudiũ ⁊ p̃de discantissimo mũdi tractu a¬
pud indos enuemo. Illic ꝙͦ suũ aurũ coũ paeem gentis
auaiͣtiã formicis quibusdã iicredibili mołt et iira foi¬

Expanded text:
explicet? aut hec contra, ferarum, avium, piscium ingenia? que explicet? aut hec contra, ferarum, avium, piscium ingenia? que cuncta quid sunt aliud, quam litium instrumenta? Age, quinam asilorum aculei vesparumque, hisque cum pestibus que boum prelia, qui sudores? nec maior canum equorumque aut reliquorum quadrupedum pax quiesve. Que muscarum estiva tedia, que nivium, quas muscas albas ludo dicunt, hiberne molestie? Que soricum perennis inquietudo? que pulicum pernox obsidio? que culicum lis diurna? que anguium ranarumque cum ciconiis? que Pygmeorum bella cum gruibus? quas inter Arimaspos et gryphes pugnas excitat auri sitis? ut quorum maior improbitas haud facile iudicem, nisi quod illi rapinam, hi custodiam moliuntur, illos avaritia stimulat, hos natura. Idem et custodie studium, et prede, distantissimo mundi tractu apud Indos invenio, illic quoque suum aurum, contra parem gentis avaritiam, formicis quibusdam incredibili mole et mira feri
Abbreviated transcription (Latin):
ga hoid euii afeit amicissim ꝙͥta sit caitap inẜi quã
ꝯfliat spes tibi paetꝰ morsus at latraca implacabiles
res tioad uibes pistes de f̾ant ꝙ estate libent moder
uersam hũisso ⁊ qm ari ptã decoriatiui᷑ ex ꝯmodo cl̃ sapͣ
serhna ꝓrecissent illã ubi se piscib affatim impless
subito ꝓsduisse nunantib q illis atq indignantib auꝰ¬
coluẽbag domos at pullor nidos uiglantia qd̃ iitͦ se
ut ꝓhibent nãle atq extͣuũ odiũ inuadit indide ffrac
tis ꝙ ꝯuis spem prolis inc̾ruit nã cuculo non unus qui¬
de altꝰq est hostis onĩs scre auitule illi insultat pro¬
fugo semꝑ et quorulo/ que nã pͣ et quales mustela ñ
contra aspidis insidie/ qd cont̃ diuitũ thalamos atu¬
nẽ furu que nã ex dui̾so cꝰq pro fe fuo in g
excubia p̃ta q quodq uigil repugnanͣ est quis
uenatorũ quis ue aucupũ artos ac laq̃os quis pis¬
catorũ hamos at retia horũq om̃̃i labores ⁊ uigilias

Expanded text:
a hominem cui fertur amicissimus quanta sit caritas, nisi quam conciliat spes cibi, preter morsus et latratus implacabiles,res cum ad urbem pisces deferent, quod estate libenter versam habuisse, quam arreptam decoriaturi ex commodo, cum supra sarcinam proiecissent illam ubi se piscibus affatim implesset subito prosiluisse, mirantibusque illis atque indignantibus efcolumbrarum domos ac pullorum nidos vigilantia? quod inter se, ut perhibent natisque ovis spem prolis interimit: nam cucullo non unus quidem alterque est hostis: omnes fere avicule illi insultant, profugo semper et querulo. Quenam preterea et quales mustellarum contra aspides insidie? quod circa divitum thalamos acumen furum? Quenam, ex diverso, cuiusque pro se suo in genere excubie, quantaque quanque vigil repugnantia est? quis venatorum, quisve aucupum artes ac laqueos, quis piscatorum hamos ac retia, horumque omnium labores vigiliasque
Abbreviated transcription (Latin):
in peclare / tanta uincendi cupiditas tantꝰ cedendi pu¬
Uor est Auarũ atq anserũ ꝑtinatiã quis non uidit
ut pecẽorib se purgent clangorib increpitent alis
diuerbea̾nt/ rostris herent / et qd᷑ in ferocib minꝰ mri¬
ri ufitatũ em̃ĩ et est cõe / ut aĩalia maiora minorã
bincies at sepultra sunit fera feram auis auem pis¬
cs piscem / umiis ũme rodit qnͣ et litorie uoluitres
aqͣtice q q̃drupedes/ equor seagna lacus et flunna
rimãtur exhauriũt et infestant ut michi oñu inqe¬
tissima ꝑs rerũ a qua uideat᷑ et suis motib et ã colars
ꝓpetius acta tumlt̾ib Nuippe que nouorũ aũantiũ ac
monstrorũ feracissiã ẽẽ non ambigr usq ad eo ut uulgi

Expanded text:
in pectore, tanta vincendi cupiditas, tantus cedendi pudor est. Anatum atque anserum pertinaciam quis non vidit, ut pectoribus se perurgent, clangoribus increpitant, alis diverberant, rostris herent? Et quidem in ferocibus minus miri usitatum enim et commune est, ut animalia maiora minorum pernicies ac sepulcrum sint. Fera feram, avis avem, piscis piscem, vermem vermis rodit. Quin et litoree volucres, aquaticeque quadrupedes, equor, stagna, lacus et flumina rimantur, exhauriunt, et infestant, ut michi omnium inquietissima pars rerum aqua videatur, et suis motibus et incolarum perpetuis acta tumultibus, quippe que novorum animantium ac monstrorum feracissima esse non ambigitur, usque adeo, ut vulgi
Abbreviated transcription (Latin):
et promptuaia populent Iam cedẽ iucipiã pistinom
ẜinibus castiũ quod haut longe a mai nauigantib osten¬
dicut for mĩtaꝵ statebris ac diliuuo deẜtum. tale asqud
xisentime ꝙͦ memorant in finib ⁊ egouel utrobip u
etrenũ fugi ⁊ medio opus ẽẽt apuleio q pdẽ h am
mc non negẽ quid ẽ ꝙ quidã sollicitudĩs exemptũ tꝑpo

Expanded text:
et promptuaria populentur. Iam credere incipiam, Pisanis in et promptuaria populentur. Iam credere incipiam, Pisanis in finibus, castrum quod haud longe a mari navigantibus ostenditur, formicarum scatebris ac diluvio desertum; tale aliquid Vicentinis quoque memorant in finibus, et ego vel utrobiquextremum fuge rerum remedio opus esset; Apuleioque fidem habeam, me non negem. Quid est, quod quidam soll
Abbreviated transcription (Latin):
iisi pice liquida leuiq nicendio sit occursũ / nõ naꝙͣ
ꝑiculi uel noufragii est etiã causa et maͣ ingredi et cai¬
nas nauiũ terebrar̃ ausa sepe bellũ graue nestien intubi
Precc̃a quid brutus olerib quid segrtib locusta quid
messibus seu auẜ aduena seu passer indigena seu gius
domicili translatrix uolucres q alie importuniẽ sem
uude illud georgicũ uͣgilii quod mirari soleo iam non
rnror ut aues sontu t̾reant Rure em̃ nũt ẜtalico hi¬
tanti unũ hoc ex mlt̾is esciuis tediĩs ẽẽ cepit sc m¬
clamordurrt Ad ħ quid eritius undeine quid eago
ait ille quis feruor et ꝑ erigui aĩantis inquietũdo ur
dũ brume fue ꝯsulit nr̃am turbat etatim largus cem
ao credendũ alis exꝑtus stio ꝙto nõ solũ txdis ses ex
dampno sit puluerulentũ illud ac trepida expedicõẽ
fescuũ agnien ut non tantũ agros s areas et thalamũ

Expanded text:
nisi pice liquida, levique incendio sit occursum, nonnunquam nisi pice liquida, levique incendio sit occursum, nonnunquam periculi vel naufragii etiam causa est, et maria ingredi, et carinas navium terebrare ausa, sepe bellum grave nescientibus intulit. Preterea quid bruchus oleribus, quid segetibus locusta, quid messibus seu anser advena, seu passer indigena, seu grus domicilii translatrix, volucresque alie importunum genus? Unde illud Georgicum Virgilii, quod mirari soleo, iam non miror, ut aves sonitu terreantur. Rure enim nunc Italico habitanti unum hoc ex multis estivis tediis eclamor durat. Ad hec quid ericius vindemie, quid erugo ait ille? Quis fervor et perexigui animantis inquietudo, ut dum brume sue consulit, nostram turbat estatem? Tardus essem ad credendum aliis; expertus scio, quanto non solum tedio sed et damno sit pulverulentum illud, ac trepida semper expeditione festinum agmen, ut non tantum agros, sed arcas et thalamos
Abbreviated transcription (Latin):
ee urdeare ades net pacati aquid necuate quidem
uideas Alitto aũ insaltus in alelitrũ ip̃m in st uin¬
dõ uutue uoluptatis astrictũ par/ eamiq ob causã
uom sacrũ ꝙ̃tio queimoniis adoptatũ fertur sot
sepe co lũba cartuit sepe alis ⁊ ostroꝙ ꝑsequi fiuuis
amãs ⁊ Ad inruntgͫ te riuitta que non ut minor
sicia iuinꝰ spectabilis miꝰ ue laboĩosa anaͣ est Qiue¬
nã erg̃o araneaꝵ insidie ⁊ ꝙͣ uigal intenͦ que cap¬
tandis inf̾miorib telarũ scona q̃ tͣciũ obtentiãs
fallatiis ac rapiis pãuis tinee quid caries tignis
noctm q uͥmiculi non sine tedio ⁊ obtuso quodã sub
serxpitu trabiũ uisce᷑a fodiẽtes ilłaꝵ maxĩe quibus
tecendis lune ac mensiũ obẜuacõ diligens sit negłoa
que lateus pestis ut fumosis tectia agresciũ sic au¬
ratis Regum laq̃ariis insultat templis ꝙͦ sacratis
et altarib sacris q oꝑibus ꝓpħantiũ non partit
quͣ et mẽbeori postes et mẽbranas ⁊ lras addam qdͥ

Expanded text:
e pacati aliquid, nec nocte quidem videas; mitto autem insultus in alterutrum, ipsum in se vinculo mutue voluptatis astrictum par, eamque ob causam Veneri sacrum, quantis querimoniis ad optatum fertur, ut sepe columbam circumit, sepe alis rostroque persequitur suus amans? Ad minutissima te remittam, que non ut minor, sic et minus spectabilis minusve laboriosa materia est: quenam ergo aranearum insidie et quam vigil intentio? Que captandis infirmioribus telarum scena, qui retium obtentus fallaciis ac rapinis? Quid pannis tinee, quid caries tignis, nocturnique vermiculi non sine tedio, et, obtuso quodam sub strepitu, trabium viscera fodientes, illarum maxime quibus cedendis lune ac mensium observatio diligens sit neglecta? Que latens pestis ut fumosis tectis agrestium, sic auratis regum laquearibus insultat, templis quoque sacratis et altaribus, sacrisque opibus philosophantium non parcit; quin et librorum postes et membranas et literas addam; quod
Abbreviated transcription (Latin):
singula/ nobiscũ om̃ĩa uer huõdũ / estas dĩda mollis
autũpnꝰ / hyemps hispida et que uiaissitudo dicieᵐ
pugna est hecipsa igi᷑ quib in fistimꝰ quib c̾cũ fue¬
turbiues iudicant naufragia atq incendia seu celo seu
tlis seuiencia. qͥs insultus grãdinis/ que nã illa uis in
procellarũ qui fłuor qui mugitꝰ pelagi qui torrẽeiũ frador
quo flumnũ ex cursus qui nubiũ uelatus cur sas er. Lour sus
atq ab dito e pductiũ tumae̾ in t̾tis uicib aleantes cer

Expanded text:
singula, nobiscum omnia: ver humidum, estas arida, mollis autumnus, hiems hispida, et que vicissitudo dicitur, pugna est. Hec ipsa igitur quibus insistimus, quibus circumfoveturbines, indicant naufragia atque incendia seu celo seu terris sevientia. Quis insultus grandinis, quenam illi vis imbrprocellarum, qui fervor, qui mugitus pelagi, qui torrentium fragor, qui fluminum excursus, qui nubium cursus et recursus atque a
Abbreviated transcription (Latin):
X õmbus que uel michi lecla placur̾int uel
audita nichil pene uel infedit altius uel cena¬
cius inhesit uel crebrius ad mẽoriã redit ꝙͣ
et sic esse ꝓpe modũ uniuersa testant᷑ Rapido scatẽ
obuiant finanẽto coñria iuicẽ elemẽta confligunt

Expanded text:
x omnibus que vel michi lecta placuerint vel audita, nichil pene vel insedit altius, vel tenacius inhesit, vel crebrius ad memoriam rediit, qet sic esse propemodum universa testantur. Rapido stelle obviant firmamento; contraria invicem elementa confligunt
Abbreviated transcription (Latin):
sint quas aor ac t̾ra nõ hñt. Et in hiĩs quidẽ feeile
oĩbus preda uel odiũ litem porit/ quid qñ hiis cessen
lis non cessat Age em̃ amore ꝙͣtus zelus ꝙta in amiore
dissonañ quot quele p̃te suspicõnes amantiũ/ qae
suspiria qui dolores/ quot nõ dicam dũoꝵ at ẜuorũ¬

Expanded text:
 terra non habet; et in his quidem ferme omnibus, preda vel odium litem parit. Quid, quod his cessantibus lis non cessat? Age enim in amore quantus zelus, quanta in coniugio dissonantia, quot querele, quante suspitiones amantium, que suspiria, qui dolores! Quanta non dicam dominoru
Abbreviated transcription (Latin):
uenato Est et sua lis tignbus me apt ꝓrolis e prefua
trstctr ꝑ ac pastori manz uenenosa loquor et ferotia
que nam masuetis gregibus est quies ꝙ̃tis nisibus ytis¬
qo diqs deutati confligũt senes ꝓ̃tis aranatoꝵ ducel que¬
cha intͦ illos cͦtamnĩa que nã fuge que uiclois inselentia
que uider dolor q̃ miuria ⁊ ecordacõ qui ⁊dicus ad uii

Expanded text:
em. Est et sua lis tigribus rapte prolis, et profugi pastoribus lis manet. Venenosa loquor et ferocia. Quenam vero mansuetis gregibus est quies? Quantis nisibus quantisque odiis dentati confligunt sues? Quantis armentorum duces? Quenam inter illos certamina? Quenam fuge? Que victoris insolentia? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa uel legeͦ uel audie̾ et mẽmisse nõ potes utilissimis
quidẽ et qũ breuitas est amica mẽorie br̃issinis ꝙͦ te
fultias. Non ꝙ ego suadeã oꝑosiora illa et maiora sapiẽ¬

Expanded text:
omnia vel legere vel audire et meminisse non potes, utilissimis omnia vel legere vel audire et meminisse non potes, utilissimis quidem et, quoniam brevitas est amica memorie, brevissimis quoque te fulcias, non quod ego suadeam operosiora illa et maiora sapie
Abbreviated transcription (Latin):
eripuit quo minꝰ semꝑ lrãtorat̃ hom̃i delcãtus amicitia et
quiclu et accupatᵘ dieb ociosas horas quotiens li-¬
cuit fuãtus crtidie instructior cotidie d̾rũ mcõrabiliũ
doctior frei uelles ubi illa qua nulli cedis mẽoria seit
te pro libris uti solitũ ipse tibi sũ testis In qd s ab nre¬
unte et ate pronus eras eo nũc putandus es ꝓnior quo
serotinus matutĩõ uiatore feruẽtior atq ar̃o saltem
ꝓmptier esse solet Qñ quidẽ hec uulgans est quela
crste᷑ iter diemq decresci quod utiq nobis in hͦ uite
tramite accidit ad uesꝑam ꝓpinꝙͣtib et uie młtũ suꝑ¬
eẽ centib Non michi igi es hortandus ut faciaz
sd̃ semꝑ auidissiẽ fecisti admoniusse suffecu̾it ut intẽ¬
das am̃ ne qua te hnc hũanoꝵ reꝵꝑ cura dicoueat
que ploosq mortaliũ post egrogios labores in ipã con¬
sũmatõe maximor oꝑm aũtit hoc adiecto ut qr simł

Expanded text:
eripuit, quo minus semper litteratorum hominum delectatus amicitia et eripuit, quo minus semper litteratorum hominum delectatus amicitia et convictu et occupatissimis diebus otiosas horas quotiens licuit furatus, quotidie instructior, quotidie rerum memorabilium doctior fieri velles, ubi illa, qua nulli cedis, memoria sepe te pro libris uti solitum ipse tibi sum testis. In quod si ab ineunte etate pronus eras, eo nunc putandus es pronior, quo serotinus matutino viatore ferventior atque animo saltem promptior esse solet, quandoquidem hec vulgaris est querela: crescere iter diemque decrescere; quod utique nobis in hoc vite tramite accidit, ad vesperam propinquantibus et vie multum superesse cernentibus. Non michi igitur es hortandus, ut facias quod semper avidissime fecisti: admonuisse suffecerit, ut intendas animum ne qua te hinc humanarum rerum cura dimoveat, que plerosque mortalium post egregios labores in ipsa consummatione maximorum operum avertit, hoc adiecto ut, quia simul
Abbreviated transcription (Latin):
qui añ nos scłis in t̾ram u̾s di̾nis ingeniis institu¬
tis q sanctissimis nobiscũ uiuũt cohitant colloqũ ᷑
Int̾q ꝓpetuos aĩoꝵ flucsꝰ ceu totidẽ lucida sidera
et emamd̃to uitatis affixa ceir totidem suaues
ac felices aure totidem andustraii at exꝑti naute et
portũ nobis quietis oscendut / et eo uolũtatũ nr̃aꝵ
lenta carbasa ꝓmouẽt et fluitantis aĩe gubnaołmn
2gũt quod tantis procellis agitata ꝯsilia tandem
lacibus alis actollit᷑ et sciiliũ disputatõnũ uoncosa iac¬
tantia ꝑ mane cͦquoluit s que cris et modestis gra¬
dibus ꝯpendio ad salutem ꝑgit In hoc te studui hor¬
tari amitũ forte s profecto nccm̃ non est nã te uarir
lcõis młtiplicis q noticie auidũ fece̾at fortuã que
ut aiuĩt magne r̾rũ ꝑtis impiũ tenet turbido quo¬
dã ac profũdo negotõꝵ ac cua̾rũ pelago iactãs
dedit Cetmͣ non ut legendi otiũ sic desideriũ noscendi

Expanded text:
 ante nos seculis in terram versi, divinis ingeniis institutisque sanctissimis nobiscum vivunt, cohabitant, colloquuntur interque perpetuos animorum fluctus, ceu totidem lucida sidera et firmamento veritatis affixa, ceu totidem suaves ac felices aure, totidem industrii ac experti naute et portum nobis quietis ostendunt et eo voluntatum nostrarum lenta carbasa promovent et fluitantis anime gubernaculum regunt, quoad tantis procellis agitata consilia tandem lacibus alis attollitur et sterilium disputationum ventosa iactanctia per inane circumvolvitur, sed que certis et modestis gradibus compendio ad salutem pergit. In hoc te studium hortari, amicum forte, sed profecto necessarium non est. Natura te varie lectionis multiplicisque notitie avidum fecerat; fortuna, que, ut aiunt, magne rerum partis imperium tenet, turbido quodam ac profundo negotiorum et curarum pelago iactandum dedit. Ceterum non ut legendi otium, sic noscendi desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
Am̃i enĩ spectat aĩatia non rem que ꝑua licet magni
anioris inditue esse potest Ego quidẽ ut magnificũ qͣd¬
ꝙ tibi opto sic quod aptius hoc largiar nõ hẽo Quod̾
s ualidũ feuseĩs ipã q p̾tiũ rebus facit u̾tilitas quiẽ¬
dabit sui inualidũ excusabit amor nr̃i sic aut̃ ad le¬
gendio uenies quas q̃tuor ille famosiores ut ꝯsangͥ¬
nee passiones aĩ spes seu cupiditas et gaudiũ metus
et dolor quas due sorores equis ꝑtib ꝓspitas et adu̾¬
sitas pepere huic illiut huãno aĩõ infultont Que
ued arci presidet ⁊õ hiis otĩnb una ruant chipeop e
galea suis q artib et ꝓpͥa ui s celesti magis auxilio
cucũfirm̃tia hostiũ tela discutiat ea michi de tro inge¬
mo spes est et unde uictoriã stet facile iudices Nonee
Diutius trahã s ut ꝓpositũ meũ nostes iudex oꝑis ẽpła
r̃mittenda erat quã si ascribendã duxr̾is utrãq me¬

Expanded text:
Animum enim spectat amicitia, non rem, que parva licet magni Animum enim spectat amicitia, non rem, que parva licet magni amoris indicium esse potest. Ego quidem, ut magnificum quodque tibi opto, sic quid aptius hoc tempore largiar non habeo. Quod si validum senseris, ipsa que pretium rebus facit utilitas commendabit; sin invalidum, excusabit amor noster. Sic autem ad legendum venies, quasi quattuor ille famosiores et consanguinee passiones animi, spes seu cupiditas et gaudium, metus et dolor, quas due sorores equis partubus prosperitas et adversitas peperere, hinc illinc humano animo insultent: que vero arci presidet ratio, his omnibus una respondeat clipeoque et galea, suisque artibus et propria vi, sed celesti magis auxilio circumfrementia hostium tela discutiat. Ea michi de tuo ingenio spes est, ut unde victoria stet facile iudices. Non te diutius traham, sed ut propositum meum nosses, index operis epistola premittenda erat, quam si ascribendam duxeris, utrunque me
Abbreviated transcription (Latin):
nostiss noue hemiolentie a diecrĩs si alio festi nantẽ sala¬
mtt s arnio suo tempe saribenda de fleplis ut in st̃p¬
cis meis am̃ tui uultũ uelut in speculo ꝯtemꝑla̾s
pliceat ad hũt modũ ⁊ formes acceta te anstetues s
ptisat folitis sou nouis atcibus que ĩmĩabiler en sũs
tecũ pro hat fortuã uaĩauͣt nulla te spẽs ca curbet
se patus ad oia ꝓmptꝰ ad singula dultia ꝑusldt ameri
Sespnia fidenossis ab adu̾so maronen uloidiex lomãs
non illa laborio o uirgo noua mi saicies iopina ue sui¬
gie dim̃a precepi atq aĩo mecĩ oĩa pesi ⁊ lec me fal¬
dit ut in corpibus homi sit in aĩs młtiplicĩ passione
affectis medicamnẽta u̾boꝵ młtis mefficatia uisa ni
s aut illũd ꝙͣ nie preteit ut inusibiles aĩs ⁊⁊ morbot
sic mui̾sibulia eẽ ⁊ media fals opimonib cͦquenti ue̾is
simĩs libeãndi fũt ut qui audiendo ceadeant audrẽdo
ꝯsurgant  ad iec qui quod habuit egenti libens aptur¬

Expanded text:
tum nove benevolentie adieceris, sed alio festinantem calamum ad hec non suo tempore scribenda deflexeris, ut et in scriptis meis animi tui vultum velut in speculo contempleris. e instituas, ut seu solitis seu novis artibus, que innumerabiles ei sunt, tecum posthac fortuna variaverit, nulla te species rerum turbet, sed paratus ad omnia, promptus ad singula, dulcia pariter et amara despicias, fidentissime ab adverso Maroneum illud exclamans: Non ulla laborum, o virgo, nova mi facies inopinave surgit: omnia precepi atque animo mecum ante peregi. Nec me fallit, ut in corporibus hominum sic in animis multiplici passione affectis, medicamenta verborum multis inefficacia visum iri, sed nec illud quoque me preterit, ut invisibiles animorum morbos, sic invisibilia esse remedia. Falsis opinionibus circumventi veris sententiis liberandi sunt, ut qui audiendo ceciderant, audiendo consurgant. Ad hec qui quod habuit egenti libens obtu
Abbreviated transcription (Latin):
tũt tenerã et insontẽ aĩam in carce᷑ posuiss Nuid mł¬
ca impletũ in te unõ uidimꝰ quod de duob magnis ui.¬
uis gaio maĩo magnoq pompeio legimꝰ quid boni
siet quid modi posset haut ñꝙͣ leta tristib misten¬
tem uite tuisꝙ pignorib secretim explicuisse fortunã
Cui ꝰ olim tũ blandicias non tam insolentꝰ ut plĩq ir.
felitiũ cũ uc̃o minas iuꝑ atq impetũ tam forti t̾ãp
⁊̃uicto aĩo tulissi ut uel ob hoc unũ nultis qui antea
eĩ hoc ꝓpriũ uͥtus uel in amorẽ sui bonos engat in scu¬
porem malos qdq cũ om̃is c̾tus hr̃e tñ p̃apue fortst¬

Expanded text:
tunc teneram et insontem animam in carcerem posuisset. Quid mutunc teneram et insontem animam in carcerem posuisset. Quid multa? Impletum in te uno vidimus quod de duobus summis viris Gaio Mario Magnoque Pompeio legimus, quid boni scilicet et quid mali possit, haud unquam leta tristibus miscentem, in te tuisque pignoribus secretim explicuisse fortunam. Cuius olim cum blanditias non tam insolenter ut plerique felicium, tum vero minas nuper atque impetum tam forti tamque invicto animo tulisti, ut vel ob hoc unum, multis qui antea enim hoc proprium virtus, ut in amorem sui bonos erigat, in stuporem malos idque cum omnis virtus habeat, tum precipue fort
Abbreviated transcription (Latin):
paomũ tras hoiẽs domũ oppida ĩuadẽt ut qui mõdo
ce uide̾ant mox e sũmis opib ad inopĩa ⁊dactũ feu
ã quod fortiũ ꝓdigiũ mĩarent᷑ amitoꝵ ut dioi pars
periit in sapsatib periit fides fugitq quod assolet
cie prospitate fauor hom̃i ut dubitae posses an ami¬
corũ pñs an fidei fleͬs inteitũ accessit in medio o
estu egritudo pene ultima et tã morti ꝓxma ut
quẽ uiue̾ amplius non posse ꝑsuasũ ess extinctiũ fa¬
ma uulgaẽtur et hꝰ morbus ħ pauptas ħ laborũ cu¬
mulus pussum patria procul domo in alienis c̾ris at
cẽat aut fortuã dimifrãt seu collorun seu hãrũ poss
ed cam̃tius nichil oñi pret᷑ carcõm defu̾it ac morte
fiuis nec earrc̃ defuit dĩ sidissima ꝯuix et ꝑs tuoꝵ
uifer nani om̃s nateq ab hosab capti e ssent nullo
prorsus relicto platio tante prolis nec mors quidem
dũ et tu secũ assidue luctarei̾s et unus ex siliis iã

Expanded text:
m, terras, homines, domos, oppida invaderet, ut qui modo te viderant mox e summis opibus ad inopiam redactum ceu aliquod fortune prodigium mirarentur. Amicorum, ut dixi, pars periit, in superstitibus periit fides fugitque, quod adsolet, cum prosperitate favor hominum, ut dubitare posses an amicorum prius an fidei fleres interitum. Accessit in medio rerum estu egritudo pene ultima et tam morti proxima ut quem vivere amplius non posse persuasum esset, extinctum fama vulgaret. Et hic morbus, hec paupertas, hic laborum cumulus, pulsum patria, procul domo, in alienis terris ac cerat aut fortuna dimiserat, seu colloqui seu litterarum posset esse commercium. Nichil omnium preter carcerem defuit ac mortem, quamvis nec carcer defuerit, dum fidissima coniunx et pars tuorum viscerum nati omnes nateque ab hostibus capti essent, nullo prorsus tibi relicto solatio tante prolis, nec mors quidem, dum et tu secum adsidue luctareris et unus ex filiis iam
Abbreviated transcription (Latin):
serat etas iuenet Iam in pͥmis ualitudine prosprima
n copis uirbus dudũ fretus usy ad scaporẽ omi
qui te norant intra nõ mltos ãnos ter despatus a
medicis tor uitã at salutẽ tuã in solo medici celestis aux¬
ilio posuisti sic ab illo candẽ sanitati redditus ⁊ot penic
tuat allitd prstinũ robur amiẜis nõ infiliore mĩaculs
Dax trritatio Exiie atq insolite grauitatis ut qui ołi
pone acrapes fuĩs nũt acdius aut seruorã aamib
equi ego impositũs aut huc̃us nious lentis t̾iam pas¬
sibus metiaris patria tua uno ꝓpe temꝑe te dnũ ui¬
miuria ut cũ paulo añ c̾tatim in aimicitiã tuã inteu̾¬
tur iidem ipsi de nulla alia re concordes in tuũ mox
exitiũ quasi q̃icato consilio consfintirũt/ et ꝑs quid̾ tu¬
ũ caput infidiis pete̾t auro pũs ac gõmio largiflus¬

Expanded text:
stra etas inveniet. Iam in primis valitudine prosperrima et corporis viribus dudum fretus usque ad stuporem omnium qui te norant, intra non multos annos ter desperatus a medicis, ter vitam ac salutem tuam in solo medici celestis auxilio posuisti: sic ab illo tandem sanitati redditus, ut penitus tuum illud pristinum robur amiseris, non inferiore miraculo dexteritatis eximie atque insolite gravitatis, ut qui olim pene eripes fueris, nunc acclinis aut servorum manibus equi tergo impositus aut humeris nixus lentis terram passibus metiaris. Patria tua uno prope tempore te dominum viiniuria ut, cum paulo ante certatim in amicitiam tuam niterentur, idem ipsi, de nulla alia re concordes, in tuum mox exitium quasi communicato consilio conspirarent et pars quidem tuum caput insidiis peteret, auro p
Abbreviated transcription (Latin):
fectũ maũ quasi dirplics morbi utinã non inefficax ã¬
tidotũ in exigua puxide oĩb locis atq eꝑibus ad ma¬
nũ ut auĩt et in ꝓͥmptu hc̃as ⁊ lam ut dixi utraq
for tuẽ facies metuenda umptũ utraq tolleanda est et ħ
quidẽ freno iudiget illa solatio hic aĩ elatio deprimenda
alic refouenda at subleuanda fatigacõ hanc ergo ulũe¬
tatem cogitanti michi non mõdo cũ de hoc aliquid uellem
rabas non quidẽ u̾bo ut qui ceptoꝵ⁊ tanchi denstiuue sit
caunto at sed tbus ipsis et in ucrãq ꝑtem hũdante ma
murtos in eculeo fortuẽ habitos młtos in delierie scrmꝰ
multos magnos impetu rotatos net standentiũ desl̃t
mempla. net me̾tut nec sũ nestius quosdã ex alciore
fesengio proslapsos / quot Romani Ienꝑataẽs quot re¬
ses eoesm ħ ostiũ uel suoꝵ maĩb e sũmo solio detracti
uia suns et imꝑut amiseꝰ ac ne oĩa a uetustate mia¬

Expanded text:
ectum manu, quasi duplicis morbi velut non inefficax anectum manu, quasi duplicis morbi velut non inefficax antidotum, in exigua pixide omnibus locis atque temporibus ad manum, ut aiunt, et in promptu habeas. Nam, ut dixi, utraque fortune facies metuenda, veruntamen utraque toleranda est et hec quidem freno indiget, illa solatio: hic animi elatio reprimenda, illic refovenda ac sublevanda fatigatio. Hanc ergo varietatem cogitanti michi, non modo cum de hoc vellem aliquid itabas, non quidem verbo, ut qui ceptorum nichil conscius sis tantorum, sed rebus ipsis et in utranque partem abundante materia. Multos in eculeo fortune habitos, multos in delitiis scimus, multos magno impetu rotatos; nec scandentium desunt exempla nec ruentium, nec sum nescius quosdam ex altiore fastigio prolapsos. Quot Romani imperatores, quot externi reges, vel hostium vel suorum manibus e summo solio detracti, vitam simul et imperium amisere? Ac, ne omnia a vetustate mu
Abbreviated transcription (Latin):
prestare ꝓpositũ ẽ michi insux et ꝑtem alterã ab illo seu
obliuione seu iudicõ Preciissam aceingeꝰ ut̾q au sciẽs
pauca ꝑmiscui non fortune cui piã s ututes aut uiciĩ
exallencie et defectꝰ Quod si extra ꝓpositũ ipã quid
effeclu tñ haut dissimili/ et letos ꝙͦ mestos q aĩos fac
tura uidedtur Quib in reb quo ingesseim ingamo
Ut censebis accupatõnũ memor ac temꝑis qui paut  ᷤ
diebus coptũ ꝑfectũ q opus ãdmirans uide̾is Ego p¬
lius fidei iudex sũ scudui hercde non ut unũ ꝙq mͣ
speciosius s ut tibi atq aliis si tamẽ alius quisꝙͣ hec
actige̾it uailius uisũ est ꝯquere̾ deniq fiis meus is
ad id maxiẽ rspexi ne armariũ euolurꝰ ad oem̃ hostꝭ
suspicõne ac screpitũ sit ncc̃ẽ qu̾ mali om̃is et nocedꝭ
boni atq utriusq fortũ remediũ breue s amita con-

Expanded text:
prestare propositum est michi, insuper et partem alteram, ab illo seu prestare propositum est michi, insuper et partem alteram, ab illo seu oblivione seu iudicio pretermissam, attingere. Utrique autem sciens pauca permiscui, non fortune cuiuspiam sed virtutis aut vitii excellentie aut defectus, quod, etsi extra propositum, ipsa quidem effectu tura viderentur. Quibus in rebus quo me gesserim ingenio tu censebis, occupationum memor ac temporis, qui paucissimis diebus ceptum perfectumque opus admirans videris; ego solius fidei iudex sum. Studui hercle non ut unumquodque michi speciosius, sed ut tibi atque aliis — si tamen alius quisquam hec attigerit — utilius visum est conquirere; denique finis meus is,ad id maxime respexi, ne armarium evolvere ad omnem hostis suspitionem ac strepitum sit necesse, quin mali omnis et nocentis boni atque utr
Abbreviated transcription (Latin):
dior fieli et sue sortis obliuionũ adiũcta ꝓsꝑitate ꝯaꝑe¬
ueq de nichilo dictũ ẽ Iamq apud noscios hoiẽs in
ꝓuerbiũ uontt magii laboi̾s est ferre prospitatem Ieq¬
a casu flaccꝰ ait/ beue ferre magnã disce fortua difp̃¬
alem nempe censebat artẽ que nisi scudio adħibito nes¬
ciẽtur. Cetin seneca ip̃e fortuẽ ꝑtem illã que sibe dissi¬
cilior uisa erat ⁊ ẽ haut dubie p̾ma fronte rigidior breui
ad modũ ẜmone ꝑ sciroẽt̾it Is libellus passim in manib¬
no ingemo ꝯflatũ opus nr̃a dedig̾tur lunã Et mnicho
meis rebus intento nec come altona nec carpe ẽ am̃
tiq̃tatus obesse debet postitatis idustrie cui excita de atꝙ
adiuuani nosti sinstitutũ de hocipõ etũ loquis aliquio
quodq ille tũt gallioni fuo presatit Id azomꝰ neo nit
ptũ hoc defesso ium et eccupato sꝑ ingemo Rabitiu

Expanded text:
dior fieri et sue sortis oblivionem adiuncta prosperitate dior fieri et sue sortis oblivionem adiuncta prosperitate ue de nichilo dictum est iamque apud nostros homines in overbium venit magni laboris esse ferre prosperitatem neque casu Flaccus ait: Bene ferre magnam disce fortunam; difficilem nempe censebat artem, que nisi studio adhibito nesciretur. Ceterum Seneca ipse fortune partem illam, que sibi difficilior visa erat — et est haud dubie prima fronte rigidior — brevi admodum sermone perstrinxerat. Is libellus passim in manibno ingenio conflatum opus nostram dedignatur limam et michi meis rebus intento nec comere aliena nec carpere est antiquitatis obesse debet posteritatis industrie, cui excitande atque adiuvande noscitur institutum, de hoc ipso loqui tecum aliquid quodque ille tunc Gallioni suo prestitit, id Azoni meo nunc, quantum hoc defesso iam et occupato semper ingenio dabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
neq fortuito ultimũ int̾ u̾tutes locũ optinuisse mcdes¬
tia suie eã tꝑanciã dici magis Natid tamẽ ad id dea
quo aigiꝰ att̾ins difficlius ꝓspere fortũe r̾gimẽ estimo ꝙͣ
adase aliꝙ̃to q fatror apud me feradolosior et qs con¬
stat insidiosior est fortuã blanda ꝙ̃ minax qd̾ ut sic opĩõr
nõ mo st̾beꝰ cũ fama nõ u̾bors laquei nodi q sophistatũ s
resĩ expmc̃tu uite q huiꝰ adigut exempla. et magnũ dif¬
ficultatis orgumẽtũ raritas Nam qui dampna qui pau¬
piem qui exiliũ qui carcem qui sappliciũ quĩ mortẽ let pe¬
lores morte/ graues morbos equo aĩo tulet̾ut młtos uidi
qui diuitias qui honores qui potẽtiã ulłm Ita sepe nũo me
spectante conͣ cem̃ adu᷑se fortuẽ uiolentiã ĩuctos ludo
facili prospei̾or strauĩt huãmq robur aĩmi qd̃ nũc nõ
frege̾ant inflexeꝰ b landicie Nestio enĩ quo mõdo mox
ut mt̃tior eẽ ceꝑit fortuna incipit mens emollita cums¬

Expanded text:
tinuisse modestiam, sive eam temperantiam dici mavis; quantum tamen ad id de quo agitur attinet, difficilius prospere fortune regimen existimo quam adverse aliquantoque, fateor, apud me formidolosior et, quod constat, insidiosior est fortuna blanda quam minax. Quod ut sic opiner, non me scribentium fama, non verborum laquei nodique sophismatum, sed rerum experimenta viteque huius adigunt exempla et, magnum difficultatis argumentum, raritas. Nam qui damna, qui pauperiem, qui exilium, qui carcerem, qui supplicium, qui mortem et peiores morte graves morbos equo animo tulerint, multos vidi; qui divitias, qui honores, qui potentiam, nullum. Ita sepenumero me spectante contra omnem adverse fortune violentiam invictos ludo facili prosperior stravit humanique robur animi, quod mine non fregerant, inflexere blanditie. Nescio enim quomodo, mox ut mitior ceperit esse fortuna, incipit mens emollita tumi
Abbreviated transcription (Latin):
conatũ anĩmi cui nichil ẽ ardiũ nichil iuexpugnabile
et sapientũ hom̃ crebra colloquia  ꝙ̃uis id genus
iam rarestat et młtomagis iugis lectio ac ꝑuigil
s ptorũ q nobiliũ monnẽta profuĩnt mõ salubriis
monitis ꝯsensus aĩmi defit quẽ unũ in t̾ris sani cõ

Expanded text:
animum conatum — cui nichil est arduum, nichil inexpugnabile animum conatum — cui nichil est arduum, nichil inexpugnabile — et sapientum hominum crebra colloquia — quamvis id genus iam rarescat — et multo maxime iugis lectio ac pervigil scriptorumque nobilium monumenta profuerunt, modo salubribus monitis consensus animi non desit, quem un
Abbreviated transcription (Latin):
seu leue aquid attollit ac dercit et in girũ iotat
ac de nobis ludit uinici tolle̾abilius foret/ uũc ludi¬
buo etiã habem᷑. Id uõ quid aliud ꝙͣ leuitas ac mollici¬
es nr̃a fecit idonei uisi sumꝰ qui pile in morẽ huc illuc
tam facle iactaẽmur/ Ãalia eñ breuissimi sollicitudi¬
nis infim̃te / quibus instiis pupptin lretori Cui añm
ꝯstlio applicemꝰ pro consilio interam sit pendeͬ / ac p̃t
pñs malũ / et a tergo quod dolrãt et ante oculos semꝑ
habe quod tr̾eat quod pret᷑ hom̃ aiãntiũ nulli accidit
quibus pñtia euassisse ꝑlenissiã seciũtatem tribuit Nobͣ
o ing̾emũ et acumẽ am̃i semꝑ qiͣ cũ cerbero turcipiti
hosee iuctandũ est ut rõne caruisse ꝓpemelius in nosto¬
ipsos ethẽa ne᷑ prãncioris arma utentib huic malo
obsas sub difficile est uetustate iam et ꝯsuecudine
raditata Euitandũ taniẽ in quã rem pretꝰ gnõsi

Expanded text:
ceu leve aliquid attollit ac deicit et in gyrum rotat ceu leve aliquid attollit ac deicit et in gyrum rotat ac de nobis ludit. Vinci tolerabilius foret; nunc ludibrio etiam habemur. Id vero quid aliud quam levitas ac mollities nostra fecit? Idonei visi sumus, qui pile in morem huc illuc tam facile iactaremur, animalia evi brevissimi, sollicitudinis infinite, quibus insciis cui puppim litori, cui animum consilio applicemus, pro consilio interim sit pendere ac preter presens malum et a tergo quod doleat et ante oculos semper habere quod terreat; quod preter hominem animantium nulli accidit, quibus presentia evasisse plenissimam securitatem tribuit. Nobis ob ingenium et acumen animi semper quasi cum Cerbero tricipiti hoste luctandum est, ut ratione caruisse prope melius in nosmetipsos etherea nature prestantioris arma vertentibus. Huic malo obstare subdifficile est, vetustate iam et consuetudine radicato: enitendum tamen, in quam rem preter generosi
Abbreviated transcription (Latin):
sus ac iocũdissima rerũ erat miserandũ at criste
negotũ effecimꝰ Cuiꝰ mitiũ cecitas ⁊ obluũo possedee
ꝑgressũ labor/ dolor exitũ/ error gĩa / quod ita esse
quisq uite sur cui fir acri iudic̃õ inetiet᷑: intelliget
quẽ quietũ queso quẽ cranquillũ quẽ nõ laboris¬
sũ magis atq anxiũ diem egimꝰ qd uneꝙͣ tã secuꝵ
aut tam letũ mane uidimꝰ ut non ante crepusełm
sollicitudo / merorq subreꝑat/ Cuuꝰ małi et si ipsẽs
in rebus młta infit occasio/ nisi tamẽ nos fallit amor
nri / causa maior / suie ut ingenue fateam᷑ culpa om̃is
In nobis est ut ueo sileam ⁊liqua quib undiq tui¬
dinĩ. Quod illud ẽ bellũ ꝙͣq ꝑpetuũ qd̾ cũ fortuma
seiꝰ Cuiꝰ nos faci potrat utus sola uictores/ nos
ab illa uolentes scientes q disti mĩnus uincini᷑
Soli igit᷑ imbealles et exarmarti non equo marte
tũ iimplacabili hosi congrediui᷑ quos illa uicissim

Expanded text:
rsus ac iocundissima rerum erat — miserandum ac triste negotium effecimus, cuius initium cecitas et oblivio possidet, progressum labor, dolor exitum, error omnia; quod ita esse quisquis vite sue cursum acri iudicio remetietur intelliget. Quem quietum, queso, quem tranquillum, quem non laboriosum magis atque anxium diem egimus? Quod unquam tam securum aut tam letum mane vidimus, ut non ante crepusculum sollicitudo merorque subreperet? Cuius mali, etsi ipsis in rebus multa insit occasio, nisi tamen nos fallat amor nostri, causa maior sive, ut ingenue fateamur, culpa omnis in nobis est. Ut vero sileam reliqua, quibus undique trudimur, quod illud est bellum quamque perpetuum, quod cum fortuna gerimus? Cuius nos facere poterat virtus sola victores, nos ab illa volentes scientesque descivimus: soli igitur, imbecilles, exarmati, non equo Marte cum implacabili hoste congredimur, quos illa vicissim
Abbreviated transcription (Latin):
Umares feortunato q hom̃m cogito mc̾tos q et sabitos
rerũ motus nichil ferme fragilius mortaliũ uitu
nichil inquietius ĩuomo Ita ꝯcłis aĩantibus na
mito ⁊medii gñe ꝯsuluisso uideo ignorãtia q̃¬
dam sui nobis solis mẽoriã intellem̃ ꝓudẽtiã diuinas at
p̃claras aĩ nr̃ã dotes in ꝑuiciẽ et laborẽ u̾sas tã siꝑuacuis¬

Expanded text:
um res fortunasque hominum cogito incertosque et subitos rerum motus, nichil ferme fragilius mortalium vita, nichil inquietius invenio. Ita cunctis animantibus naturam miro remedii genere consuluisse video, ignorantia quadam sui, nobis solis memoriam, intellectum, providentiam, divinas ac preclaras animi nostri dotes, in perniciem et laborem versas. Tam s
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ipsam difficiliorẽ arbitrant᷑ Itaq notũ ĩd ausotd
i echitis suo Iure diffimentis difficilius eẽ tustia susti¬
ne es a d elcabilib abstineꝰ quẽ secutꝰ seneca ad luallie seri¬
bens maius ẽ mꝙͣ difficilia ꝑstͥnge᷑ ꝙͣ leta mõderari
bud ditã ausim ne tantos int̾ uiros hisce̾ durũ quidẽ
et tomditatis pata suspicõ nous hoim̃ uetusta tangenti
quale cuĩq uideat: ei talem quisq de eo op̃ionem hẽat
Marchi unite u̾ba st scubentis ad atthitũ quib uoiro a̾ quid
ueius ditineor. Quuid enĩ de re quali iudigle possium isi
quods sentio innsi forte ꝯpellar ut iudicõ iũdicem a bienor
quod qui facit iam non ipse iudicat fed iudicatii ꝯuiemo¬

Expanded text:
psam difficiliorem arbitrantur; itaque notum illud Aristotelis in Ethicis suo iure diffinientis: “Difficilius esse tristia sustinere quam a delectabilibus abstinere”, quem secutus Seneca ad Lucilium scribens “maius est” inquit “difficilia perstringere quam leta moderari”. Quid dicam? Ausimne tantos inter viros hiscere? Durum quidem, et temeritatis parata suspitio novo homini vetusta tangenti. quale quidque videatur ei, talem quisque de illo opinionem habeat”. Marci Bruti verba sunt scribentis ad Atticum, quibus vix aliquid verius dici reor. Quid enim de re qualibet iudicare possum nisi quod sentio? Nisi forte compellar ut iudicio iudicem alieno; quod qui facit iam non ipse iudicat, sed iudicata commemo
Abbreviated transcription (Latin):
est ammus ut̾ et ꝑspicere illam lũcẽ ualeat et
inherere ꝑfecte. Diuã puagatõnẽ. ambulaconẽ
quamdã. et qnasi nauigacõnẽ qndam ad prĩam
esse arbitremur. Plon em̃ ad eũ qui ũbiq pñs
est lotis mouem᷑. sed conõ scudio bomisq moribus

Expanded text:
est animus, ut et perspicere illam lucem valeat, et inhaerere perspectae. Quam purgationem quasi ambulationem quamdam, et quasi navigationem ad patriam esse arbitremur. Non enim ad eum qui ubique praesens est, locis movemur, sed bono studio bonisque moribus
Abbreviated transcription (Latin):
hogẽtio ex conteariis ꝯpaclus hũoribus .¶Tedũt me¬
iua fartissim a t urtia launne uides ut rupion illa uetus
interiit tiuia crriat et carchagõ quib dual nõ tamã¬
in nocur ꝙ ignet et gładii et arietes . Cornthũs et
siratuse et capua et a qulegĩa et dusium et carentũ
pue st̃ uetm ur̾biã reliquie latedom̃on et athena nui¬
rã st noĩa homa semo suceũebĩt ⁊ amiq sugabiusset et
tota in cinem uersa esset lnnsi eam fama claõ nor̃s fustẽ¬

Expanded text:
io ex contrariis compactus humoribus; cedunt menia fortissimarum urbium: nonne vides ut Babilon illa vetus interiit? Troia corruit et Carthago, quibus duabus non tam anni nocuere, quam ignes et gladii et arietes; Chorintus et Siracuse et Capua et Aquilegia et Clusium et Tarentum parve sunt veterum urbium reliquie; Lacedemon et Athene nuda sunt nomina; Roma senio succumbit iamque succubuisset et tota in cinerem versa esset, nisi eam clari nominis suste
Abbreviated transcription (Latin):
Ai medĩati tempestatib urbis u̾ba lire matut᷑a so¬
breuem qũdẽ s unia̾salem sibi dat t̾gulas tef esc o
ost pcore shorꝰ am̃ns amat nemꝰ et fugit urbes quẽ
secum ego in upłã quada eademq ⁊ eschigena ad poe¬
ras dixĩ. silua placet musis urb e inimita portis
Idem flactus etrbaiam. sinꝯ tepore capt xt spłas
hiar aq agellũ qũ fertis focis habitatũ multis lau¬
ibus adcumulans amatiꝵ ruris alpcm int̾ srau
⁊inusa negotia suspitans urhanã ꝑfecto damp¬
nat ic pespicit scacouem de hoc cũ ancico de hoc aca

Expanded text:
 mediis et tempestatibus urbis verba lire motura sobrevem quidem sed universalem tibi dat regulam, que est quod: Scriptorum chorus omnis amat nemus et fugit urbes. Quem secutus ego in epystola quadam eandemque restringens ad poetas, dixi: Silva placet musis, urbs est inimica poetis. Idem Flaccus et Baiani sinus tepore captus, et silvas suas atque agellum quinque focis habitatum multis laudibus accumulans, amatique ruris aspectum inter gravia et invisa negotia suspirans, urbanam profecto damnat ac despicit stationem; de hoc cum amico, de hoc ita
Abbreviated transcription (Latin):
ibita ep̃us uni inquit et fucurꝰ plui̾mũꝙ tu¬
hulatonud hĩturas es ac laborũ. Si igi ista uis fũ¬
gi noli ⁊ elinque solitudines mas nullus em̃ ee in
dehcis degentem locis ẽp̃m̃ saciet hrt palladio I¬
hãnes Egd autẽ tibi de epãtu nichil iam tͥm̃ es

Expanded text:
pus» enim inquit «es futurus plurimumque tribulationum habiturus es ac laborum; si igitur ista vis fugere, noli relinquere solitudines nostras. Nullus enim te in desertis degentem locis epyscopum faciet». Hec Palladio Iohannes. Ego autem tibi de epyscopatu nichil; iam enim es
Abbreviated transcription (Latin):
nouissime mnactis q plicariũ locũ quers̾t facto dooẽs
ut etidios artis in debuo soliudine quiruma ¶demẽt
offerenrdã ⁊es in pendas ⁊ espueno solus in monte fugit
et nondũ tempescure mortis ꝓidin in folitudnr dełma¬
ut t nos el foetue blandichas ⁊ minas i Platno

Expanded text:
is magisque solitarium locum quereret, facto docens ut et nos arctis in rebus solitudinem quereremus. Idem et offerendum regni pondus respuens solus in montem fugit, et nondum tempestive mortis periculum in solitudine declinavit, ut nos et fortune blanditias et minas in