comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ESenicu biciis reman̾e nõ possue Na fermẽtu modi¬
et sollicite pensare quãtu intꝯ illi desit et quã maginu
dampnu incurrit quipro rebo tiãstuntibꝰ hoc unde
habet ẽe bc̃ꝰ ꝑdit Ualde ezge ñb cauẽde sunt lites et cõ¬
tẽciones quia hec sũt operd̾ carins et sic ait apło qui tlia
agũt regnu dei nõ possidebut ideo nos ãmonet malio loco¬

Expanded text:
remanere non possunt. Nam fermentum modiet sollicite pensare quantum illi intus desit, et quam magnum damnum incurrit, qui pro rebus transeuntibus, hoc unde debet esse beatus, perdit. Valde ergo nobis cavendae sunt lites et contentiones, quia haec sunt opera carnis; et sicut ait Apostolus, Qui talia agunt regnum Dei non consequuntur . Ideo nos admonet
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ in domodm̃ hancsiquis quã ꝑfc̃te possed̾it eciã ex eo ꝙorꝰ
euit sibi met ipi resecabit
¶Sihincãt int̾ uos contẽciones
et murmuracioe̾s oriunt᷑ et
conquerit et alis se cese accepis¬
se quap̾s habuerat et moich
aliꝰ fratet eius uesciebatur hic̃
uos probate quãtu ubdesit
in illo int̾iore scõ hĩtu cordis
qui prohabitu corporis liti

Expanded text:
jectum in domo Dei. Hanc si quisquam perfecte possedit, etiam ex eo quod opus erit, sibimetipsi resecabit. Si autem hinc inter vos contentiones, et murmura oriuntur, cum quaeritur aliquis se deterius accepisse quaalia soror eius uestiebatur, hinc uos probate, quantum uobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, quae pro habitu corporis liti
Abbreviated transcription (Latin):
sub stptast ideo regula apellatur
quia uidelz meis nb̃ recte uiuendi
norma expͥmit᷑ Regula at dicitur
eo qr rc̃te regat uel recte doceat Et ꝙ
nos dicimꝯ regula g̾ci caño apel¬
lat̾ Unde eciã g̾co nõĩe canoma
idest regulars ãpellati sũt hii qui
in monast̾iis constituti uxta regi¬
laria p̾cepta stõꝵ patcu. canonica

Expanded text:
subscripta sunt ideo regula appellantur, quia videlicet in eis nobis recte vivendi norma exprimitur. Regula autem dicitur, eo quod recte regat, vel quod recte doceat. Et quod nos dicimus regulam, Graeci canonem appellant. Unde etiam Graeco nomine canonici, id est regulares, appellati sunt hi qui in monasteriis constituti juxta regularia praecepta sanctorum Patrum canonice
Abbreviated transcription (Latin):
et si quid seruatũ mĩs
fuerit nõ negligeter p̾t̾eat᷑ sedut
emẽdadu cõrrigedũq curetur
ad ppositũ p̾cipuẽptinebit ut ad¬
referat ꝙ modũ uliuires eis ex¬
cedit¬
I Adhec quidem data sunt ista p̾cepta regnu

Expanded text:
et. si quid seruatum non fuerit, non neglegenter praetereatur, sed emendandum corrigendumque curetur, ad praepositam praecipue preferat quod modum vel vires ejus excedit. Ad hoc quidem data sunt ista regu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽt se ẽe felices quia muenenzũt uctu. et tegutnẽ¬
tu. quare foris inuenire nõ potuerũt Nec erigant
cerintez. quia a sociantur eis adquos acced̾e nõ audebãt
sedsur sum cor habeãt et t̾rena uana nõ quer̃at ne incipi¬
ãt monastia diuitibꝰ ẽe utilia nõ paupibꝯ sic diuites illic
humiliantu et pauper̃s illic inflantur

Expanded text:
tent esse felices. quia inuenerunt uictum et tegumentum, quale foris inuenire non potuerunt. Nec erigant ces, quia sociantur, ad quas foris accedere non audebant, sed sursum cor habeant et terrena bona non quaerant, ne incipiant monasteria esse diuitibus utilia non pauperibus, si diuites illic humiliantur et pauperes illic inflantur
Abbreviated transcription (Latin):
est eĩz legere p̾diçore quomodo agrũseminare sic ẽ orare
quoͦ semie opire sicut qui semmat magro si hoc orãdo coho pe¬
tiresominauut dissimulau̾it uemiũt uolucr̃s et totũ ꝙ semi¬
natu ẽc uidebat̾ drripuĩt ita ꝙ magro cordis sui semina u̾bi
der pͥsallendo legendo p̾dicõdo sperserit insi postea orõdo in
corde reduserit et quodam modo sepelierit beniũt boluces
orãdu est ut sem̃e dei maneat icorde. ot fiuctꝰ spualis cres¬
cat mopaçiõe beneãt ait Tanquã spũalis pulctudinis ama¬
tors Noneni possũt impleri hec onũa et regularia pcepta¬

Expanded text:
est legere et praedicare, quomodo agrum seminare; sic orare, quomodo semen operire. Sicut qui seminant in agro si hoc operire dissimulaverint, veniunt volucres, et totum quod seminatum esse videbatur dirDei psallendo, legendo, praedicando, asperserint, nisi postea orando in corde recluserint et quodammodo sepelierint, veniunt volucres,orandum est, ut virtus verbi Dei maneat in corde, et fructus spiritualis crescat in operatione. Bene autem ait: Tanquam spiritualis pulchritudinis amatores. Non enim possunt implere haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ris morãdo p̾stamꝰ fixiq manemꝯ aderit gr̃a cõdito¬
ris nr̃i qui cũcta nb errata corrigat i nũd̾a sfificet et
sedula mẽtis uoce clamemꝰ. Et ut seciete et quiete orare¬

Expanded text:
ris in orando persistamus, fixique maneamus, aderit gratia Redemptoris in orando persistamus, fixique maneamus, aderit gratia Redemptoris nostri quae cuncta in nobis errata corrigat, immunda sanctificet, sedula montis voce clamemus. Et ut secrete et quiete
Abbreviated transcription (Latin):
dit necauris auduut nec incor hominis astẽdit q̃ p̾para¬
uit deꝯ diligẽtibꝯ se. Noniuilt bona sua que r̃ediet mue¬
mẽdi facilitate uilest̾e p̾ciosa et desidabilis m̾ces audum
negociatorẽ requirit Ideo nos ortatur dñs meuãgelio dicẽs
Pecite et accipietis querite et nuenietis pulsate et ape¬
uetur ũb Non eni ociosis tepidis et negligẽtibꝰ promitit᷑
nitate inp̾ce Simagna sũt bona nõ debet ẽe desideria
parua. Cu magmi tudine p̾mioꝵ concordaredebet mag¬
uitudo desid̾ioꝵ. Quodsi ad pͥmas lac̾ias dñs nõ exau
dit nec sic quida aquerẽdo et pulsando de sistenduz est
sedcanta postiꝯ pseu̾andu instãçia. tãqũa obstinacio
clamore fiequẽ tadꝰ saluator donech nupleat orãtis desi
uel uicioꝵ sorde sencit ẽẽ iquinata usicordiã redemp¬
toris continius d flagtare lamiẽtis stõꝵq int̾cessiones
et auxilia postulare Quod si ad exemplu canañe mulie¬

Expanded text:
dit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae preparavit Deus diligentibus se . Non vult bona sua quaerendi et inveniendi facilitate vilescere. Pretiosa et desirabilis merces avidum negotiatorem inquirit. Ideo nos Dominus hortatur in Evangelio dicens: Petite et dabitur vobis, quaerite et invenietis, pulsate et aperietur vobis . Non enim otiosis, tepidis et negligentibus promittitur nitatem in prece. Si magna sunt bona, non debent esse desideria parva. Cum magnitudine praemiorum concordare debet magnitudo desideriorum. Quod si ad primas lacrymas non exaudit Dominus; nec sic quidem a quaerendo et pulsando desistendum est; sed tanta potius perseverandum instantia tantoque obstinato clamore frequentandus est Salvator, donem vitiorum sorde sentit inquinatam; misericordiam Redemptoris continuis debet flagitare lamentis, sanctorumque intercessiones et auxilia postulare, quod si ad exemplum Chananeae mulie
Abbreviated transcription (Latin):
ta biã lauau sco m̃ aibit̾us p̾positi iusserit ĩp̃e ides causa.
suil point ne uidelz feater sordes iaĩa contrahat si ultra
modu uestes mũdas habere concupistat tantoeni quisq
polliuitur incꝯ quãto ad inane glia foris mũdatur Cu¬
rare orgiodebẽt p̾lati ne ꝑnit̾iore uestiu. delinquãt sub¬
diti non ein intoꝵ uestiu sed moꝵ honestos ornaclicum

Expanded text:
ta lavari secundum arbitrium praepositi jusserit, ipse idem causam exponit: ne videlicet frater sordes in animo contrahat, si ultra modum vestes mundas habere concupiscit; tanto enim quisque polluitur intus, quanto ad inanem gloriam foris mundatur. Curare ergo debent praelati ne per nitorem vestium delinquant subjecti. Non enim nitor vestium, sed morum hone
Abbreviated transcription (Latin):
ca om̃s se ipm̃ bonoꝵ oꝑu p̾beat exemplu Coripiat in¬
quietos consoletur pusillanimes sustipiat ifirmos pas¬
ciẽs sit adom̃s Disçiplmã libes habeat metuẽdꝰ mponat
et quãuis ut̃qͣ sit necessariu tũ plꝰ aũb amarĩ apetat qͣ
tiieri semꝑ cogitãs deose prosub ẽẽ redditurũ raciõe In

Expanded text:
rca omnes seipsum bonorum operum praebeat exemplum . Corripiat inquietos, consoletur pusillanimes, suscipiat infirmos, patiens sit ad omnes ; disciplinam libens habeat, metuens imponat. Et quamvis utrumque sit necessarium, tamen plus a vobis amari appetat, quam timeri; semper cogitans Deo se pro
Abbreviated transcription (Latin):
pocquiig ex fragilitato oportet continuo adsatisfactiõe
fe suare et contra hmonez duruz proferre dulsaatgo pta¬
cabilez ut uuluo comocionis sanet inedicina huipa
confessioins u sicut p̾ dixmiꝯ meli ꝯ ẽ antecaue uitiuis
quas postea emĩedare comisu. Ideo ẜuus dei semꝑ debet

Expanded text:
peccamus ex fragilitate, oportet continuo ad satisfactionem venire, et contra sermonem durum proferre dulcem atque placabilem, ut vulnus commotionis sanet medicina humilis confessionis. Sed sicut praediximus: Melius est ante cavere vitium quam postea emendare c
Abbreviated transcription (Latin):
Ui infixii Sut eyp̾stina
consuetudmne si aliter tractantur in uictu
nõ d̾ aliis molestu ẽẽ nec inuistu uid̾i¬
eis quos fecit aliqua consuetudo forcior̃s Nec illos felicio¬
res putẽt quia simiuĩt qͥd nõ sunui̾t ip̃i sedsibi pociꝯ gra¬
culentur quia balẽt q̃d nõ ualet ip̃i.

Expanded text:
ui infirmi sunt ex pristina consuetudine, si aliter tractantur in victu, non debet aliis molestum esse, nec injustum videri, quos facit alia consuetudo fortiores. Nec illos feliciores putent, quia sumunt quod non sumunt ipsi; sed sibi potius gratulentur, quia valent, quod non valent illi.
Abbreviated transcription (Latin):
neñ abom ex̾cicio torpestat ut sic q̃ possidet ebuat quat quã¬
ta sit largutas remunerontis atendat necu frena largntur.
suam plusquã nccͣe ẽ mopia cogitet et in oblatiõe munis
claritatis limĩe t̾sticia obstinet Hene gͦ lex dei multiplex dr̃
hanc ad inuunĩa opera mulaformiter accẽdit Multiplex¬

Expanded text:
torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicihanc ad innumera opera multiformiter accendit, cu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ asseqũtur quia amor ẽ suuz nõ spuãlr sedcarnaliter iupõ¬
dũc Omĩpotẽtis dei nos ẽe et distipulos sola. custodia cari¬
tatis probat unde ip̃e ait In hoc coginostẽt om̃s quia mei¬
estis distipuli si dilectiõe habu̾itis ad inuice. Que dilccio
si cor nr̃ ueraciter replet duobꝯ modis ostendi solet s. si
amicos indeo et inmicos diligĩꝰ̃ ꝓpter deu Sepe indi¬
leccionis imagme ergia inimici animꝰ falltur. seq illu
dilig̾e faise arbitratur. S tũc imimia dilectio. Baciter custo

Expanded text:
 assequuntur, quia amorem suum non spiritualiter, sed carnaliter impendunt. Omnipotentis Dei esse discipulos sola custodia charitatis probat. Unde ipse ait: In hoc cognoscent omnes quia discipuli mei estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Quae dilectio si cor nostrum veraciter replet, duobus modis ostendi solet, si amicos in Deo et inimicos diligimus propter Deum. Saepe in dilectionis imagine erga inimicum animus fallitur, seque illum diligere falso arbitratur. Sed tunc inimici dil
Abbreviated transcription (Latin):
molegat testi totã intẽcioe seu om̃s articulos simulet
semiel ot lectis articulis faciat testemdic̾e suꝑ toto nego¬
cia quit quit nouit ante qũa ipm̃ int̾roget de aliquo
bo articulis et nulgarigatis singularit̾ et aꝑte silay¬
ꝯ est  dicat sibi quid stiãtis de nogocio isto et faciat eũ¬
dic̃te dic̾e et incegralit̾ quid quid stit Siu̾o tostis di

Expanded text:
 testi totam intencionem et omnes articulos simul et semel. Et lectis articulis faciat testem dicere super dicto negocio quidquid novit, antequam ipsum interrogaret de aliquo. bus articulis et vulgarizatis a parte, si laycus est, dicat sibi quidquid scit de ipso negocio, et faciat eum dicere integraliter quidquid scit. si vero testis di
Abbreviated transcription (Latin):
Nesta ¶S dnẽ huie famulotuo dig¬
ne penitẽcie fictu ut edie tue sancte aciuꝯ
integritate deuiau̾at pecc̃ido comissoꝵ ueniã

Expanded text:
s domine huic famulo tuo dignos penitencie fructus vt ecclesie tue sancte a cuius integritate deuiauerat peccando. admissorum
Abbreviated transcription (Latin):
sacra leccioẽ audiũt qui ab ip̃a lectiõe uacui recedunt
Nullu ibi afectu habẽt Nullu sapor̃ẽ senciũt Quidquid
audiũt facile amitut udiciu ẽ illis audire ꝙ audiĩt ꝯtia
initꝰ profundat et dulcedine atq sopore spũalireficiat
lia auri et argẽti Nonsolu igitur debemꝯ ẽẽ participes
mẽse corporalis seo celestis nec tantũ sum̾e cibu corpo
ris sed aĩe quã corporis Quociõs diuina siptura nb legit᷑
aut exponitur cos itare debemꝰ. quia estha spũalis est
q̃ adeonb mititur adreficiẽda corda nr̃a ne deficiamus
i uia ad roborãdos nos contra cemptacioẽs diaboli et
ꝑ cula hiiꝰ stłi Talem cibu nos oportet incessanter esu¬
ure atq in mẽte iugiter retinere ut possimꝰ dic̾e̾ cu ꝓph
Incorde meo abstondi eloquia tua sup ut nõ pectẽ tibi
Qui incordesuo sacruz eloquiu ab stondit uitalis cibꝰ¬

Expanded text:
sacram lectionem audiunt, qui tamen ab ipsa lectione vacui recedunt; nullum ubi affectum habent, nullum saporem sentiunt: quidquid audiunt facile amittunt. Judicium est illis audire quod aintus perfundat et dulcedine atque sapore spirituale reficiat, millia auri et argenti . Non solum debemus esse participes mensae corporaobis divina Scriptura legitur aut exponitur, cogitare debemus quia esca spiritualis est, quae a Deo nobis mittitur ad reficienda corda nostra ne deficiamus in via, et ad roborandos nos contra tentationes diaboli et pericula hujus saeculi. Talem cibum nos oportet incessanter esurire atque in mente jugiter retinere, ut possimus dicere cum Propheta: In corde meo abscondi eloquia tua ut non peccem tibi . Qui in corde suo sacrum eloquium abscondit, vitalis ei
Abbreviated transcription (Latin):
¶S tñ petẽda est nema ab onuz
dnõ qui nouit eciãeos quos plꝰ
iusto forte corripitis quata be¬
nuolecia diligatis ⁊ ¶N aouo asteait¬
quã intẽciõe Ciciꝯ eigo culpa dimitit᷑ q̃ nequaqͣ malictie
studio ꝑpetratur
Nonãt carnalis set spũalisinter

Expanded text:
n petenda est uenia ab omnium domino, qui nouit, etiam eas, quas plus iusto forte corripitis, quanta beniuolentia diligatis. non autem cquam intentionem. Citius ergo culpa dimittitur quae nequaquam malitiae studio perpetratur. Non autem carnalis sed spiritualis inter
Abbreviated transcription (Latin):
dteahit ferrumq de mãbrio prosilit cu de coreccionesmo
durior excedit Et amicu ꝑcuciẽs occidit qui a auditorẽ
cio uel inc̾pacio plusquã debint addit S hiis qui caute
ligiu ꝑcutit et proxiniũ extingiit adtẽs ncc̃e est ur.¬
bes sugnat ut in una eaꝵ defensq̃ uiuat Quia. si ad
penite ae laniẽta conu̾sꝰ in unitate sacramẽti sub spe fidi¬

Expanded text:
protrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo protrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excidit, et amicum percutiens, occidit, quia auditorem increpatio, plus quam debuit, addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti, sub fid
Abbreviated transcription (Latin):
Uanco at ñcessitas
discipline in moribꝰ cohercẽdis
dic̾enos dura u̾ba compellit sup̃i
aub exhigit᷑ ut aur̃is subditis ne¬
niãpostusetis ne apo eos quos opor¬
tet esse subiectos dum nimiaser¬
tur humilitas: regẽdi frangatur
auctorit.aS. contingit ut quo alta ca̾ritate feruet
modu corectionis exagerẽt᷑ et linga aliquid ꝙ nõ debet di¬
cat quia mẽte dilectio quatu debet inflamat un de bene¬
ꝑ moysendñs p̾cipit dicẽs Siquis abierit cũ aiico suo su¬
pliciter in silua ad lignostindenda et lignu securis fug̾it
manũ ferrumq lapsu. de mãbrio amicu eiꝰ ꝑcusẜit et
occid̾it hic ad unã supradicto urbui fugnet et biuet ue
cui amico suo quisq quociõs c quõł proximo ad intuẽda
delicta nr̃a conu̾timur. Et simplicitor lingua succidiniꝰ
cuz delinquẽciu uicia pia. intẽciõe resecãꝯ S securis ma¬
nu fgit qi sese int̾pacio plusquã necesse ẽ maspitatẽ

Expanded text:
uando autem necessitas discipline in moribus cohercendis dicere vos dura verba compellit si etia vobis exigitur ut a vobis subditis veniam postuletis ne apud eos quos oportet esse subiectos dum nimium servatur humilitas regendi frangaturmirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed ve Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manu, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium fugiet, et vivetcum amico imus quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur, et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem
Abbreviated transcription (Latin):
de ipĩs apłis ꝙ hiuebãt deo infameet siti infrigore et nũ¬
ditate. Ex quibꝰ u̾bis colligendu est quia. multicorpore
indigẽt nõ anmo. Qui semet ipõs abnegat ꝓpt̾ xpm̃¬
ami̾ urtute. ip̃a sua suꝑãt naturã Dei eni dileccio.
que fortis est ut mors nõ solu illicita desid̾ia/ ueꝵ eciã ipõs
corporales et naturales pleruniq. ex tingit afectꝯ np̾mi¬
tiua quippe ecł̃ia tanta erat gra spũalis habundançia
ut nõ solu modico contenti essent sed hoc ipñi ꝙ nchil
habebãt prosimus diuias reputarẽt Unde aplꝯ ait
Nichil habent̃s et omĩa possident̃s Hunceçiã quidã uir

Expanded text:
 quod serviebant Deo in fame et siti, in frigore et nuditate . Ex quibus verbis colligendum est quod multi corpore indigent, non animo. Sed qui semetipsos abnegant pmi virtute ipsam superant naturam. Dei namque dilectio quae fortis est ut mors, non solum illicita desideria, verum etiam ipsos corporales et naturales exstinguit affectus. In primitiva quippe Ecclesia tanta erat gratiae spiritualis abundantia, ut non solum modico contenti essent sed hoc ipsum quod nihil habebant, pro summis deliciis deputarent. Unde Apostolus ait Nihil habentes et omnia possident
Abbreviated transcription (Latin):
ant quidquã dicẽ meu sed nr̃ ut dicatur nra capa hr̃a cu¬
nica nr̃a domꝰ nr̃acausa et incet̾is sinulit̾ Omĩa enĩ in
conuimi debomꝯ habere et omĩa comuni noĩe apellare.
quitas quõ illa quia illa deficit ista Etit illa habet diui¬
sioẽ ista untato illa trãsit cu stło ista ꝑmanet cu fu¬
turo ad hoc eni modo in ista domo. simi biuimꝗut post

Expanded text:
dicatur nostra cappa, nostra tunica, nostra domus, et in caeteris similiter. Omnia enim in communi debemus habere, et omnia communi nomine appellare. quitas quam illa; quia illa deficit, ista crescit. Illa habet divisionem, ista unitatem. Illa transit cum saeculo, ista permanet cum futuro. Ad hoc enim simul modo in ista domo
Abbreviated transcription (Latin):
n̾o poꝵ est ip̃e deꝯ Et nos si uolumꝮ hab̾e tale partẽtle.
heditate ut est dñs cłes nos oportet exhibere ut digni
simꝰ ipmi possidere et possideri ab ĩpo Ergo si uoluinꝯ
inh̾editate dnĩn possidere inchil debemꝰ habere extra
deu Niinis est auarꝯ cui nõ suficit deꝰ Quodsiquis¬
cu istis ꝑtibꝰ fieri dñs dedignatur u̾ba sũt bt̃i ieromini
Ego inquid nõ accipio heditate int̾cẽtas tbus sed qua¬
si sac̾dos et leuita. unodedeçimis et altari sermẽs alca¬
ris oblaciõe sustentor habẽs uictu et bestitu. hiis contẽ¬

Expanded text:
vero piorum est ipse Deus. Et nos si volumus habere talem partem, talem haereditatem ut est Dominus, tales nos oportet exhibere, ut digni simus eum possidere et possideri ab ipso. Ergo si volumus in haereditatem possidere Deum, nihil debemus habere extra Deum. Nam nimis est avarus cui non sufficit Deus. Quia si quidpars fieri Dominus dedignatur. Verba sunt Hier.: Ego, inquit, non accipio haereditatem inter caeteras tribus; sed quasi sacerdos et levita vive decimis; et altari serviens, altaris oblatione sustentor: habens victum et vestitum, his conten
Abbreviated transcription (Latin):
et tegume fulz dias suas ut alii uacarẽt spuali¬
libꝰ aliidis temporalia mimistrarẽt et ideoalios noluit ẽe
prositos alios subditos Prepositoꝵ osiciuẽ subditis corpo¬
talia iniistrare Subditoꝵ minist̾iu est spũalibꝰ studiis
insiste lectiom. oromi. contemplacioni. uacare ipsalmis¬
et hyninis et tancias spũalibꝰ celesti dño cotidie de huire
Banto orgo opꝰ est ut arca sesolliciꝯ uiuãt quãto eos alie¬
na cra nõ inplicat Constitutu est adnõ ut qui altari
surũt de altari uiuãt digno ẽ eĩ oꝑariꝰ ut ip̃e ait m̾cede
sua. Et ideo si uiuimꝯ de annona xp̃i iustuzẽ ut laboremꝯ

Expanded text:
ri Ecclesias suas, ut alii vacarent spiis temporalia ministrarent. Et ideo alios voluit esse praepositos, alios subditos. Praepositorum officium est subditis corporalia ministrare. Subditorum ministerium est spiritualibus studiis insistere: lectioni, orationi, contemplationi vacare, in psalmis, hymnis et canticis spiritualibus coelesti Domino deservire. Tanto ergo opus est ut circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat. Constitutum est a Domino, ut qui altari serviunt, de altari vivant: Dignus est operarius, sicut ipse ait, mercede sua
Abbreviated transcription (Latin):
Non equalitex onribs distbuatur
quia nõ equalit ualetis om̃s sed
poscis unicuiq sic̃ cuq ops fuit
Sic emzlegitis inactibus aplõꝵ
quia erãt illis omĩa comunia et
distribuebatur unicuiq sic̃ opꝰ erat¬

Expanded text:
non aequaliter omnibus distribuatur, quia non aequaliter valetis omnes: sed potius unicuique, sicut cuique opus fuerit. Sic enim legitis in Actibus apostolorum: Quia erant eis omnia communia, et distribuebatur unicuique pr
Abbreviated transcription (Latin):
Clis ¶M ⁊enũciãtib seculo mãsio¬
nẽ paras icelodilata huiꝯ stẽ cong̾ga¬
cionis temporale habitaculu celestibꝯ bo
mo ecp̾sta ut frat̾na teneãtur compagme caritatis
unanimes contiñecia p̾cepta cu stodiãt sobrii simpli¬
ces et quieti gratis sibi datã professionis tue graciã
fuisse cos nostãt concordet eoꝵ uita. cũ noĩe ut pro¬
fesio senc̾iatur mopere ꝑ xpñ

Expanded text:
i renuntiantibus saeculo mansionem paras in coelo, dilata hujus sanctae congregationis temporale habitaculum coelestibus bonis, ut fraternae teneantur compagine charitatis, unanimes continentiae praecepta custodiant, sobrii, simplices et quieti, gratis sibi datam gratiam fuisse cognoscant; concordet vita illorum cum nomine, professio sentia
Abbreviated transcription (Latin):
Pe uoqui u̾b p̾est nõse
existimet potestate co¬
ininãte sed caritate sermẽte felicẽ
Nam qui ita p̾sũt ut gaudeãt de potestate dominii nõ sũt
ueri pastors̃ sed mcennarii hii magns p̾esse apetũt quã prede¬

Expanded text:
 qui vobis praeest non se existimet potestate dominante, sed charitate serviente felicem. Nam qui ita praesunt ut gaudeant de potestate dominii, non sunt veri pastores, sed mercenarii; hi magis praeesse appetunt quam prode
Abbreviated transcription (Latin):
mã suetudine irãcundios ualeat iitigoro. Quia quinie¬
ita s. ut pͥꝯ moĩs om̃iu diligẽter inquitat ut quio. cuiq i¬
forre debeat agnostat
¶disciplinãlibẽs habeat metu¬
endus imponat et q̃ ius ut̃q sit
necessariuz tñplus aub amari
apetat quãtimerisemꝑcogitas
deose pro ub redditurũ racionẽ¬

Expanded text:
mansuetudine iracundos valeat mitigare. Quia met ut prius mores omnium diligenter inquirat, ut quid cuique inferre debeat agnoscat. Disciplinam libens habeat, metuendus imponat. Et quamvis utrumque sit necessarium, tamen plus a vobis amari appetat quam timeri, semper cogitans Deo se pro vobis reddi
Abbreviated transcription (Latin):
sed cora hominibꝰ ꝓptornos constiã bona suficit nb ꝓpt
alios fama nr̃a ño pollui sed pollere debet mũs Qui
ni loco isto positꝯ dequodict apłꝯ stribens ad distipulu Cir¬
ca om̃s te ipm̃bonoꝵ operu. preber exemplu. Hursus
alibi dicit Spectaculu facti sumꝯ mũdo et angelis et

Expanded text:
s . Propter nos conscientia bona sufficit nobis, propter alios fama nostra non pollui, sed pollere debet in nobis.in hoc loco positus, de quo dicit apostolus scribens ad discipulum: Circa omnes teipsum bonorum operum praebe exemplum . Rursus alibi dicit: Speculum facti sumus mundo et angelis et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet ad bonos mores hinc est rectꝯordo uiuẽdi ꝓͥmũ ut
sit uolutas una deinde concors uita. frat̾ qui iuilt concor¬
diter uiu̾e pͥꝯ debet prauos mor̃s ⁊elinq̃re ne sit ꝑu̾sꝯ mordi¬
natꝯ indistiplmatꝰ neanxietate sua. cetos p̾mat deinde
uitã sua ut concordare possit secũdu deu ulis cũ quibus
uiuit. Quia ergo sut̾ nõ nulli qui posquã selm̃ relinqũt ꝓpios
uoluntats sequi uoliit et rursꝯsut pleriq qui in sius actibus
apetũt singulares aparere Ideo dictuzẽ Om̃s unammiter

Expanded text:
tinet ad bonos mores. Hic est rectus ordo vivendi, primum ut sit voluntas una, deinde concors vita. Frater qui vult concorditer vivere, prius debet pravos mores deponere, ne sit perversus, inordinatus, indisciplinatus, ne anxietate sua caeteros premat, deinde vitam suam, ut concordare possit secundum Deum cum quibus vivit. Sunt ergo nonnulli qui, postquam saeculum relinquunt, proprias voluntates sequi volunt. Et rursus sunt plerique qui in suis actibus appetunt saecularibus apparere. Ideo dictum est: Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
dines uidelz ordo. fratru p̾di¬
Predicatoꝵ incepit stꝯ̃ domi¬
nicꝯ intholosams ꝑtibꝰ ubi.
contra hereticos u̾bo et exemplo p̾dicabat
u̾o ffeatru ninoꝵ incepiti stꝯ ffrancistus

Expanded text:
ordo fratrum MiPredicatorum incepit sanctus Dominicus in Tholosanis partibus, ubi contra hereticos verbo et exemplo predicabat, vero fratrum Minorum inc
Abbreviated transcription (Latin):
Ed cum Dues pstuas iepa¬
rauorĩt ⁊edeãt ad feliciore consueru
tas iaz uegetatos quos necessitas lauaret infirmos
Illos stiment diciores qui insustinẽda parcitate fue¬
Dn sit Notabilis habito i nec¬

Expanded text:
et cum vires pristinas reparaverint  eant ad feliciorem consuetudtas iam vegetatos quos necessitas levaret infirmos Illos estimant diciores qui in sustine10. Non sit notabilis habitus ve
Abbreviated transcription (Latin):
quõ procedias feminas uidere prohi¬
benim sod apet̾e ul ab ipĩs apeti uelle¬
et aspectu apecitur et apetit concupistencia feminaꝵ
Nec dicatis habere uos aiõs pudicos si habeatis oellos
inpudicos qr inpudicꝰ ocłꝯ ipudici cordis est nũcius
Et cuse inuice sibimet ecĩa tacẽte lingua conspectu
mutuo corda nũciãt inpudica Et secundu concupis¬
eẽcia carnis alt̾utro delectant̾ ardore ecia et ntactis
ab ininũda uiolacione corporibꝰ fugit castitas ip̃a de

Expanded text:
ando proceditis, uiros uidere prohibemini sed appetere aut ab ipsis appeti uelleet aspectu appetitur et appetit femina. nec dicatis uos habere animos pudicos, si habeatis oculos inpudicos, quia inpudicus oculus inpudici cordis est nuntius et, cum se inuicem sibi etiam tacente lingua conspectu mutuo corda nuntiant inpudica et secundum concupiscentiam carnis alterutro delectantur ardore, etiam intactis ab inmunda uiolatione corporibus fugit castitas ipsa de
Abbreviated transcription (Latin):
distucciꝯ iuuũt ni monastio. Et pluriq tanto in slo abiectiõĩs
et pauperiors fuerĩt tanto plꝯ de inde in monast̾io. extolle¬
cias et delicacioõs querũt Slicut diximiꝰ ualde detestabile
rere ubi diues pro amore dei abstinẽdo intit᷑ laborare Ille
huit uentri istespiũ ille ꝑlatã et speciosa uĩa tendit ad pe¬
na iste ꝑ arta et angusta ua tẽdit adglłia Sequitur

Expanded text:
districtius vivunt in monasterio. Et plerique quanto abjectores et pauperioris fuerunt, tanto plus deinde in monasterio extollentiam et delicationes quaerunt. Sed, sicut diximus, valde detestabile rere, ubi dives pro amore Dei abstinendo nititur laborare. Ille servit ventri, iste spiritui; ille per latam et spatiosam viam tendit ad poenam, site per arctam et angustam viam tendit ad gloriam. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
datur cogitare debet quibꝰ nõ dat᷑
quatu desu a scłari ita illi ad
ad alio qͥst corpore fir miors fru¬
galitatẽ puenire nõ potuerũt
Quare hoc debent cogitores. ut exracione recognastãtiqua
uistu est ut hii qui plꝯ destend̾iit plꝯ accipiãt Et cũ hoc iustu

Expanded text:
uibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad ad aliorum qui sunt corpore firmiores frugalitatem pervenire non potuerint. Quare haec debent cogitare? scilicet ut ex ratione cognoscant, quia justum est, ut hi qui plus descenderunt plus accipiant. Et cum
Abbreviated transcription (French):
diuims unusquisq lingã nr̃a in
qua natisumus Parthi et medi. et
elamite. et quihabitãt mesopota¬
miam. udea et capodociaui.pon¬
et ꝓseliti cretes et arabes audiuĩs¬

Expanded text:
am in qua nati sumus? Parthi et Medi et Elamitae, et qui inhabitabant Mesopot.amiam Iudaei et Cappadociam, Ponet aduenae, Cretenses et Arabes, audieba
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sũpta nulliꝰ penitꝰ extitisse monĩti p̃
ꝯ socios uł auccoret quoꝵ dcã nõ decuit pu¬
blicari: Nulla fide penitꝰ ad hibẽda cum
dine ꝓpalantes duo ꝓrsus oppoĩta depos¬
suere Iurari S quo ad se ĩ hoc ip̃is ĩiqͥs

Expanded text:
æsumptam nullius penitus extitisse momenti; seconscios, vel auctores, quorum dicta non decuit publicari, nullam penitus fidem adhibendam; cum dinem propalantes duo prorsus opposita deposuere jurati; sed quoad se in hoc ipsis iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
ssime ꝓfessoribus Et die p̃cõib uolũtans eo
ꝑat sot̾iliores ĩsidras huãni hũani gen̾is ĩimi¬
tus quo eosdem ꝯspicit cet̾is aĩosiꝯ spũalis in¬
gredi cãpũ c̾ramĩs a reꝵ tpr̃aliũ sartinis ex¬
peditos scuto ꝓtectos fidei et ewãgelice glaᷤᷤ

Expanded text:
tis eò parat subtiliores insidias humani generis inimicus, quò eosdem conspicit ceteris animosius spiritualis ingredi campum certaminis, a rerum temporalium sarcinis expeditos, scuto protectos Fidei, & Evangelicæ gladio
Abbreviated transcription (Latin):
do. in ꝯsulta q̃ꝙ nr̃a sere nitate ꝓurle¬
ges sc̃uint coherei. nisi forte atrusator
q̃ꝙ uõ minoris q̃m reus sit diguitatiꝰ
inb namq ca̾u suꝑ cobercendahiuꝰ mo¬
di accusateus calumpnia. ui inmito
consulendaerit principar aũctas ui¬
ros au̾illustres. ibat melitaurde.
d̾ gentes. quisiũ administratione.
honoraruiꝰs dcorati fuerint codicur.
incrinmalib cais. man gnificetue
cedis. ⁊ illustri slłe urbi cane p̾fecture

Expanded text:
o inconsulta quoque nostra serenitate prout leo inconsulta quoque nostra serenitate prout leges sanciunt coerceri, nisi forte accusator quoque non minoris quam reus sit dignitatis: in hoc namque casu super coercenda huiusmodi accusatoris calumnia non immerito consulenda erit principalis auctoritas. Viros autem illustres in hac inclita urbe degentes, qui sine administratione honorariis decorati fuerint codicilliin criminalibus causis magnificae tuae sedis et illustrissimae urbicariae praefecturae
Abbreviated transcription (Latin):
moco coguitionis cui nr̃a serentas.
hun moi uegõn au dientia uice suasa
in urapudtal em iudicem. nullius otti¬
ci ł scoie int̾cedente ininist̾io moreat
babitus saccorum ensultonũ absꝙ¬
troducte cã̾e. iuitis euotissimis. sacͥᷤ
nĩis scrmiis libellensib solsẽpina in¬
plentib audiatur eo qui in crim̾ uoca¬
tuserit nequas aut̃ ꝓbationes. ⁊ inun
patiantur. Eedendi q̃ꝙ i aliq̃ secretrii
parteque indicib infenior alt̾cantib
ud suꝑiores se uidatur habituro lice̾¬
tiam. adeo aũ tanta honres oitatũ
durimus augendos ut nec sacrorũde
coguitoͣi nec postꝙͣ crim̃ fu̾st patefcõ
ꝯttah uiꝰmõi uros uł eorum suba¬
statuentii aliqiuo contetamus facł
uice q̃ꝙ principis audituro licebit iu
intentatumapud se crim̾. sipate str̃o
fusꝰ adpri cipalen referat uotionez
ultionisañt tantis inferende dignita¬
tib modus nõ inpr̃cipis iesidbitar¬
bitno ciunsit c̾tu oꝑ cere aecusatoris

Expanded text:
tummodo cognitoris , cui nostra serenitas huiusmodi negotii audientiam vice sua sata tamen, ut apud talem iudicem, nullius officii vel scholae intercedente ministerio, more atque habitu sacrarum consultationum abstroductae causae, viris devotissimis sacri nostri scrinii libellensibus sollemnia implentibus, audiantur: eo qui in crimen vocatus erit, ne quas ante probationes iniurias patiatur, sedendi quoque in aliqua secretarii parte, quae iudicibus inferior, altercantibus vero superior esse videatur, habituro licentiam. Adeo autem tantarum honores dignitatum duximus augendos, ut nec sacro quidem cognitori, nec postquam crimen fuerit patefactum, contra huiusmodi viros vel eorum substantivice quoque principis audituro licebit, ut intentatum apud se crimen , si patefactum fuisset, ad principalem referat notionem. 1a . Ultionis autem tantis inferendae dignitatibus modus non nisi in principis residebit arbitrio, cum sit certum oportere accusatoris
Abbreviated transcription (Latin):
uagc̾ioitõrum ł q̃storis officio functꝰ.
aui satri nr̃e pietatis cubiculi p̃positus
peit t̾ positamadiristratione sena¬
touo ordini sociatas est. aut cui ur̃a sere¬
nitas. domesticorum scolam regen¬
dani mandauis cuiue factos ur̃i inma¬
uus thesauros. aũres priuatas nr̃e

Expanded text:
ciorum vel quaestoris officio functus aut sacri nostrae pietatis cubiculi praepositus post depositam administrationem senatorio ordini sociatus est, aut cui nostra serenitas domesticorum scholam regendam mandavit cuive sacros nostri numinis thesauros aut res privatas nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
deermnus. itauthui moi uir sedẽ¬
di quis in cegintionib dicendi mirãt
ssa uenditent facuitatem. Sciant aũt
ip̃i q̃q nec de se ip̃i ł sius facultatib
iuditaturos. aliquid nec ꝓbatis crim¬
inib. insi prius ad nr̃am pietate retu¬
lint. posre staruere. Quotien saii uiri
quorũ cogintio adnram maiestatem.¬
łuite nr̃i nõis auditurumꝑtine at. iuĩ
querimomam fu̾iut criminale noca¬
ti ⁊ secenclidum celebratur cogritio ÷
secre tarus udicantiũ ius ꝯsequãtur
abstincant. duinnr̃e pietatis ad suas me¬
acensatoribus pate fca eorum calupnia
ingered̾ ẽ. nec aput ꝓuĩciales uidices.
siñ sicut suꝑius dcm̃ est slłem dig̾tatẽ

Expanded text:
decernimus, ita ut huiusmodi viri sedendi quidem in cognitionibus dicendis minime sibi vindicent facultatem. Sciant autem ipsi quoque nec de se vel suis facultatibus iudicaturos aliquid nec probatis criminibus, nisi prius ad nostram pietatem rettulerint, posse statuere. Quotiens autem viri quorum cognitio ad nostram maiestatemi numinis auditurum pertineat in querimoniam fuerint criminalem vocati, et sedendi, cum celebratur cognitio, in secretariis iudicantium ius consequantur abstineant, dum nostrae pietatis ad suas meaccusatoribus patefacta eorum calumnia ingerendum est, nec apud provinciales iudices, si non, sicut superius dictum est, similem dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tõne ꝯuenientes u dnũ dub deliberatõne cõsiln
quã tanti negoci qualitas exigebat hĩto suꝑ eset¬
cõne futuri pͣpe celebriore tractatu licet consencire
possent in alios mauioꝵ meritoꝵ clautate ꝯspituoa
et płurium uirtucum citus insiguitos tandem tñ
ad ꝑ ͣ nr̃am dirigentꝭ unauanit᷑ uota sua Nos ad
uis grauitatẽ in tanta ꝯsideracõne pensantes intra
nr̃a precordia quid int̾ tot et uanas et diu̾sas scłi
fluctuatõnes et pugnas agendũ. qd ue pensandũ
num fremitꝰ anchoram spei nr̃e firims ad ferẽd
sub eius fiducia uigo seiuitutis apłice in becelles
humeros humiłr subinitentes ac subseq̃nter
qui nos iugum hiꝰ subut ͦ concessit sic ad ip̃m
portandũ debiliratem nr̃am sue uirtutĩ robore
sultiat sicq illud faciat sua benigͥtate pottabilẽ
ꝙ sub eo nos nõ contĩgat ex nt̃a debilitate deficere
s ita sua oĩpotencia nob̾ et gregi dĩico digilancie

Expanded text:
convenientes in unum, sub deliberatione consilii, quam tanti negotii qualitas exigebat, habito super electionis futuri papae celebratione tractatu, licet consentire potuissent in alios maiorum meritorum claritate conspicuos et plurium virtutum titulis insignitos, tandem ad personam nostram dirigentes unanimiter vota sua nos ad ris gravitatem intenta consideratione pensantes intra nostra praecordia, quid inter tot diversas et varias saeculi fluctuationes et pugnas agendum quidque tenendum num fremitus anchoram spei nostrae fiximus ad ferendum sub eius fiducia iugum servitutis apostolicae, imbecilles humeros humiliter submittentes, ac subsequenter qui nos iugum huiusmodi subire concessit, sic ad ipsum portandum debilitatem nostram suae virtutis robore fulciat sicque illud faciat sua benignitate portabile, quod sub illo nos non contingat ex nostra debilitate deficere, sed ita sua omnipotentia nob
Abbreviated transcription (Latin):
dignã aleamꝰ in ext̾iro udicio teddere racõnem
Considerantꝭ ig̾ uos tauꝙͣ hoĩem int̾ mũdmos
uocas et sedulas ad superne magestatꝭ clemen¬
ciam effundatis et eciã effundi faciatis iu uestris
gñalibus capłia celebrandis ut opẽ dñs qui hu¬
meris ut̃ro in felliciłꝰ mosem imposuit apłice ser¬
utitutis nob̾ sue oĩpoten᷑ dext̾am porrigat deffcm̃q
nrm̃. sue uitutis Robore fulciat ut dum nauigabiꝰ
In huiꝰ uite salo tempestuoso fluctibꝰ et ꝓcellis
sciamꝰ et possimꝰ dispersa colligere fracta ꝯnectere
deꝑdica Restaurare. Custodire pinguia Manudu¬
cere forçia et huilia confou̾e. aliasq spõse ur̃e
nobis dĩnitus copłate Romane p̃fate ac gñałi ecc̃ẽ
preesse pariter et ꝓdesse Nos enĩ ordinẽ uestrum
deuoce cantatis a zesantes affcũ ipĩs salutis et ꝓsꝑi¬
tatis cupimꝰ in crementũ. Cui libenti aĩo qͣtenus
lm deum poterimꝰ ꝓut expedire uiderimꝰ aunuemꝰ¬

Expanded text:
ignam valeamus in extremo iudicio reddere rationem. Considerantes igitur nos tamquam hominem inter mundanos iones devotas et sedulas ad supernae maiestatis clementiam effundatis et etiam effundi faciatis in vestris generalibus capitulis celebrandis, ut omnipotens Deus, qui humeris nostris imbecillibus molem imposuit apostolicae servitutis, nobis suae omnipotentiae dexteram porrigat, defectum nostrum suae virtutis robore fulciat, ut, dum navigabimus in huius vitae solo ac tempestuosis fluctibus et procellis, sciamus et possimus dispersa colligere, fracta connectere, deperdita restaurare, custodire pinguia, manuducere fortia et humilia confovere, aliasque sponsae nostrae nobis divinitus copulatae, Romanae praefatae et generali ecclesiae, praeesse pariter et prodesse. Nos enim ordinem vestrum devotae charitatis zelantes affectu, ipsius salutis et prosperitatis cupimus incrementum, cui libenti animo, quatenus secundum Deum poterimus, prout expedire noverimus, annuem
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ñdcom Altitudo celestis consilii supͣ cũcta tenẽs
in excessis imꝑiũ sic dat eẽ rebus et dispensat in¬
effabisi prouidencis mumera grãꝵ. Sic creaturaꝵ
Condicõnes et status ordinat at ꝓut dult ordinat
et disponit ꝙ sonsus hũanus eiꝰ secreta cõsilia
ꝓscrutarꝰ nõ ualens/ In hoꝵ consideratõne poctus
ebetatur Cum sint ĩ uestigabłea iue dñi. et sapiẽ
sue magnitudinẽ hũaui nõ capiant iutellectus
facit enĩ fortem ex debili. Ralbucientib eloquium
trbuit et porit nõ mĩꝙͣ hũilem in subliuii. plenã
et perscãm hẽns ad singula tanꝙͣ palmo cõcłudens
omĩa potestatem. Sane felicis Recordacõnis ⁊hone
ppͣ xxiiͦ. predecessor̾ nr̃o ⁊ fuper sicut dno platuit
ab hac luce substracto. et ad celestem patͥam ab huis
mũdi miẜia sicut pie crediniꝰ euocato eiusq corꝑe

Expanded text:
nem. Altitudo celestis consilii supra cuncta tenens in excelsis imperium, sic dat esse rebus et dispensat ineffabili providentia munera gratiarum, sic creaturarum conditiones et status ordinat ac prout vult, variat et disponit, quod sensus humanus eius secreta consilia perscrutari non valens, in horum consideratione potius habetatur, cum sint investigabiles vie domini et sapientie sue magnitudinem humani non capiunt intellectus. Facit enim fortem ex debili, balbutientibus eloquium tribuit et ponit nonnunquam humiles in sublimi, plenam et perfectam habens ad singula, tanquam palmo concludens omnia potestatem. Sane felicis recordationis Ioanne papa XXII predecessore nostro nuper, sicut domino placuit, ab hac luce subtracto et ad celestem patriam ab huius mundi miseria, sicut pie credimus, evocato eiusque corpo
Abbreviated transcription (Latin):
dicos. illos tm man̾e fenarũ oies fas
sit. quos genuus mensib ad req̃uiẽ
laboris induigenti or annus acceplt
extiuos. feruorib mutigandio. iau¬
quoꝙ ianuanarii ꝯsuctos dies otio ina¬
qr ⁊ abipͥis iłata sunt. ¶ Saccos q̃ꝙ pa¬
scedies ꝗ septeno uł p̾cedunt nuo¬

Expanded text:
dicos. Illos tantum manere feriarum dies fas erit, quos geminis mensibus ad requiem laboris indulgentior annus accepit aestivis fervoribus mitigandis que ianuarium consuetos dies otio manqui et ab ipsis nata sunt, sacros quoque paschae dies, qui septeno vel praecedunt nu
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃is atq ind ceitim inachinatio nib
fil ui torte obsedit: ⁊ insidiis cimił cla̾¬
detinis iu manifesti apetiit. ł mu¬
cisenis suas arnicitias copsauie: atꝙ
tualuis sic uersata esti ut inimita cii

Expanded text:
factis atque indecentibus machinationibus filium forte obsedit insidiisque eum vel clandestinis vel manifestis appetiit vel inimicis eius suas amicitias copulavit atque in aliis si
Abbreviated transcription (Latin):
qoccone milute expecciis mortui
eisd̾ ꝑsonis atquisite posrelutrari eas
manits stameit eo ꝙ̃ tał sit militia
ut nẽnundatur. ⁊ mortus militante
te ta pectia adeius hr̃ des ꝑ ueriat. ita
til ur illegiadus eiusdimilitie inspiti¬
ata que morte testatoris militans
op̾tinet. ut tanta ei pecͥcia inlegittia.
portione oputetur: quantamdari stu¬
tirtũ eit. si in cogradu mortars eẽt
isqui iralitiam expecnnus tectator is
adeptus est ercẽptis uins ĩpectabili¬
b suent̃ arus saeriuri palat. quib
pͥsteta iam spãliabn̾ ficia tamdalus.

Expanded text:
one militiae ex pecuniis mortui eisdem personis adquisitae posse lucrari eas manifestum est, eo quod talis sit militia, ut vendatur vel mortuo militante certa pecunia ad eius heredes perveniat, ita tamen, ut ille gradus eiusdem militiae inspiciatur, quem morte testatoris militans obtinet, ut tanta ei pecunia in legitimam portionem computetur, quantam dari statutum est, si in eo gradu mortuus esset is, qui militiam ex pecuniis testatoris adeptus est. Exceptis solis viris spectabilibus silentiariis sacri nostri palatii, quibus praestita iam specialia beneficia
Abbreviated transcription (Latin):
Dremꝰ doͤ Ihũ xp̃e qui tegimen nr̃e
mortalita⁊s ⁊̃ duere dignatꝰ et. Obsecra¬
mo In mense largitatis tue habũdatiam
ferre sanxerunt Ita bñdic̾e̾ digͤrit ut hũ
faniuli tui qui hoc usi fu̾int te ĩ du̾e m̾e

Expanded text:
 qui tegumen nostrae mortalitatis induere dignatus es, obsecramus immensam tuae largitatis abundantiam,ntes ferre sanxerunt, ita bene+dicere digneris, ut hic famulus tuus, qui hoc usus fuerit, te induere me
Abbreviated transcription (Latin):
cunrautaliis qbi curaq corporib obno¬
rius. iutra puntiam ab his eut quos
re. potius ꝙ emeu dicatihonoris p̃scrip¬
tione sb̾ mota auidice. qui iulocis a ditus
fu̾it audiatur. Mam festãꝙ rerum pba¬
tione coniuctus corum socierati qͣuos d¬
clinau̾at agregctur.
cialib uidicis nõ posse foripscripnoe
d ponͣe. cos qui adcunam uõcantur. uł co¬
hartalib ceb̃m dicuntur ofsiciis uł aliis
corporibus obnoxis sunt. Eos ⁊ qui suꝑ
zactiones. ł ocussiones ꝓpetrasse finit᷑.
exceptis uidł his qui armata nulicia pre¬
ditisunt. ł alios quispãli bñficio prin¬
cipali se de fendunt. itatũ ut cͥui exmili
eius noĩc. tamad sedem tue magiuffice̾¬
nie quam admagisflamł ad ꝯpetente
referat potẽstate̾. ur hi qui uł ut debi¬
ti postulentur ꝓunciali iudicio d̾stina¬
ti ibi euẽntũ iudicii expectant ubi iurͣ
noueri p̾cipiunt. huiꝰ mõi q̃ones. suꝑ¬

Expanded text:
cum aut aliis quibuscumque corporibus obnoxius intra provinciam ab his erit quos re, penitusque emendicati honoris praescriptione submota ab iudice, qui in locis aditus fuerit, audiatur manifestarumque rerum probatione convictus eorum societati quos declinaverat adgregetur. cialibus iudiciis non posse fori praescriptionem opponere eos, qui ad curiam vocantur vel cohortalibus deberi dicuntur officiis vel aliis corporibus obnoxii sunt, eos etiam, concussiones perpetrasse firmentur: exceptis videlicet his qui armata militia praediti sunt, vel aliis qui speciali beneficio principali sese defendant, ita tamen ut, cui ex militeius nomine tam ad sedem tuae magnificentiae quam ad magisteriam vel ad competentem referat potestatem, ut hi, qui velut debiti postulentur, provinciali iudicio destinati ibi eventum iudicii expectent, ubi iura moveri praecipiunt huiusmodi quaestiones. Su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpͥost. Si quis altius noĩe queli mod
poiidens inmobileiiem litemabali¬
Tuo ꝑ intem acionem sustincat.dbi.
stattr᷑i intudicio onĩn noĩare ⁊ siũ
in ead̾ ciuitate degat: suĩ magro: sul in
alia ꝑuincia sip. tertodierum spitio.
auidice funendo coq ad notitiam cius
ꝑducendo. ł ip̾c iulocis. inquib ẜ̃diu
situm eit ꝑueniens . ⁊ ꝓ curatore matenᷤ
actoris intentioñe cripiet siiũo post li¬
uꝰ mo̾r induitũ tp̃s mini̾e hoc ꝙ dispoi¬
tumest face nꝯlũit. tanꝙͣ lute qui ci
ingͣittt ex die quo possor aduditin uo¬
catus est. ad int̾rum penda longi tp̃ris pͥs¬
cription̾e ꝯteltata: uidex ut pote dñm po¬
ssõnis: nec poit huiꝰ moi humanitateor
sui p̾sentiam faciente: edictis leguti¬
mitti uõ differet eallegõe ab scum.¬

Expanded text:
s. Si quis alterius nomine quolibet modo possidens immobilem rem litem ab aliquo per in rem actionem sustineat, debet statim in iudicio dominum nominare, ut, sive in eadem civitate degat sive in agro sive in alia provincia sit, certo dierum spatio ab iudice finiendo eoque ad notionem eius perducendo, vel ipse in locis in quibus praedium situm est peo post huiusmodi indultum tempus minime hoc quod dispositum est facere maluerit, tamquam lite quae ei ingeritur ex die, quo possessor ad iudicium vocatus est, ad interrumpendam longi temporis praescriptionem contestata iudex, utpote domino possessionis nec post huiusmodi humanitatem sui praesentiam faciente, edictis legitimitti non differet, omni adlegatione abs
Abbreviated transcription (Latin):
utrum ingenus aulibtius sit alio
queritur. quinque nii diuisione postq
diuino aoitorio opus eet ueteres leges
p̾cipiebant: inposterum tessare sc̾unis.
⁊ huiꝰ mõilites ⁊ post memoratũ tꝑs ao
exemplum cet᷑arum ułipuinciis apd̾

Expanded text:
utrum ingenuus an libertinus sit aliquis quaeritur, quinquennii divisionem, post quod divino auditorio opus esse veteres leges praecipiebant, in posterum cessare sancimus et huiusmodi lites etiam post memoratum tempus ad exemplum ceterarum
Abbreviated transcription (Latin):
porro sauctõ hant etiã ad põdẽcia trahimꝰ
nõ obstãtib pͥuilegiis eis ꝯcessis ꝯuẽtõib
et statutis ac ꝯsuetudi̾b qͥbuslib q̃ cõcra
p̃missa seu aliquod p̃missoꝵ religiosis ip¬
sic ĩ nillo uolumꝰ suftragari. Nulli gͣ oĩo

Expanded text:
Porro sanctionem hanc, eciam ad pendentia trahimus, non obstantibus privilegiis eis concessis, convencionibus et statutis aut consuetudinibus quibuslibet, que contra premissa seu aliquod premissorum religiosis ipsis in nullo volumus subfragari. Nulli ergo
Abbreviated transcription (Latin):
gonttahentium cauiitates anputue
ꝑa nites: censemus. ut siquis certa qnti¬
tate sibinier cebita suꝑ anpliere pectia
⁊ dolum ⁊ mach inacionem cantibucm ex¬
egit: iad uidicium debitore in uocau̾it.

Expanded text:
trahentium calliditates amputare properantes censemus, ut, si quis certa quantitate sibimet debita super ampliore pecunia per dolum et machinationem cautionem exegerit et ad iudicium debitore
Abbreviated transcription (Latin):
sator soqͣtur. It uo qui suamcam sulcri¬
ualẽ. siuieciislem siñ celeiti oraculo in
nctĩto uocauĩt examine: aut execunio¬
nem poposc̾it militarem: actor quideo
rii capitalems aitidũsionem subcundã
ẽ cognoscant: si uł suamisł militum ex¬
secutionem int̾ctam prebu̾it. uet lu¬
ophon. Magitie potestati uitͣmilita¬
res uiros. uł priuato actore in reum mi
concedimus facratatem. preẜtim cum
mid ip̃m . in more ẽe litigantiam iud¬
atur. ꝯiterq militatem teumuisi asuo¬

Expanded text:
sator sequatur. Is vero, qui suam causam sive criminalem sive civilem sine caelesti oraculo in vetito vocabit examine aut exsecutionem poposcerit militarem, actor quidem rii capitalem sibi animadversionem subeundam esse cognoscant, si vel suam vel militum exsecutionem interdictam praebuerint. . Magisteriae potestati inter militares viros vel privato actore in reum milconcedimus facultatem, praesertim cum id ipsum e re esse litigantium videatur constetque militarem reum