comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ddiabolus ad terrendum eũ
simulauerit: an ut solet heremꝰ
monstruosoꝵ ferax animalium
istam quoq gignat bestiam: in
sam conuallem hauil graudem
homunculum uulit. aduncis
narib fronte cornib asperata:
cuius extrema pars corporis in
capraruni pedes desiuebat. Et
hoc attonitus spectaculo scutum
fidei et laricam spei bonus prelia¬
tor arripuit. Nichilominus me¬
moratum animal palmarũ fruc¬
tus ad uiaticum quast pacis ob¬
dum pressit antonius: et quisña
esset interrogans. hoc ab eo res¬
ponsum accepit. Mortalis ego sũ.
et unus ex accolis heremi: quos
uario delusa errore gentilitas
faunos satirosq: et incubos colit.
Legatione fungor gregis met:
precanur ut pro nobis dñm cõ
lutem mundi olim uenisse cog¬
nouimus: et in uniuersam t̾ram
exiit sonus eiꝰ. Talia eo loquente
longeuus uiator ubertim faciem
lacrimis rigabat: quas magnitu¬
do leticie indices cordis effuderat.
baudebat quippe de xp̃i gła. et de

Expanded text:
utrum diabolus ad terrendum eum utrum diabolus ad terrendum eum simulaverit, an ut solet cremus monstruosorum animalium ferax, istam quoque gignat bestiam, incsam convallem haud grandem homunculum videt, aduncis naribus, fronte cornibus asperata, cujus extrema pars corporis in caprarum pedes desinebat. Ad hoc Antonius spectaculum, scutum fidei et loricam spei, ut bonus praeliator arripuit: nihilominus memoratum animal, palmarum fructus eidem ad viaticum, quasi pacis obdum pressit Antonius, et quisnam esset interrogans, hoc ab eo responsum accepit: « Mortalis ego sum, et unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore Gentilitas, Faunos, Satyrosque, et Incubos vocans colit. Legatione fungor gregis mei. Precamur ut pro nobis communem lutem mundi olim venisse cognovimus; et in universam terram exiit sonus ejus. » Talia eo loquente, longaevus viator ubertim faciem lacrymis rigabat, quas magnitudo laetitiae indices cordis effuderat. Gaudebat quippe de Christi gloria, et de
Abbreviated transcription (Latin):
es sustentabatur. Hec incredibi
anno beatus paulus celestem¬
uitam ageret in terris. et noua¬
genarius in alia solitudine an¬
tonius moraretur:ut ipse assere¬
re solebat. hec in mentem eius in¬
creit cogitatio nullum ultra se
disse. Atq illi per noctem quies¬
centi reuelatum est esse alium in
uisirandum deberet ꝓperare. Ili¬
co erumpente luce uenerabilis
senex infirmos artus baculo re¬
gente sustentans: cepit ire uelle
quo nesciebat. Et iam media di¬
es coquente desuper sole ferue¬
quo mixtum: cui opinio poeta¬
rum centaurum uocabulum in¬
didit. Quo uiso: salutaris imp̾s¬
sione signaculi armat frontem.
heu tu inquit quanam in par¬
te dei seruus hic habitat: At ille
barbarum nescio quul infrendẽs.
et frangens potius uerba qũa
proloquens: inter horrentia ora
setis. blandum questuit alloqͥ¬
um. Et tum dextere manus pro¬
tensione quesitum iter indicat:
cri transmittens fuga. ex oculis
mirantis euanuit. Uerum utrũ

Expanded text:
es sustentabatur. Haec igitur ines sustentabatur. Haec igitur inannos beatus Paulus vitam coelestem ageret in terris, et nonagenarius in alia solitudine Antonius moraretur ut ipse asserere solebat, haec in mentem ejus cogitatio incidit, nullum ultra se disse. At illi per noctem quiescenti revelatum est esse alium intvisendum deberet proficisci. Illico erumpente luce, venerabilis senex infirmos artus baculo regente sustentans, cepit ire velle quo nesciebat. Et jam media dies coquente desuper sole fervequo mixtum, cui opinio poetarum Hippocentauro vocabulum indidit. Quo viso, salutaris impressione signi armat frontem: Et heus tu, inquit, quanam in parte hic servus Dei habitat? At ille barbarum nescio quid infrendens, et frangens potius verba quam proloquens, inter horrentia ora setis, blandum quaesivit alloquium. Et dexterae protensione manus cupitum indicat cri transmittens fuga, ex oculis mirantis evanuit. Verum haec
Abbreviated transcription (Latin):
tellexit: ad montium secreta con¬
fugiens. dum persecutionis fi
repperit saxeum montem. a cd cu¬
ius radicem haut grandis spe¬
lunca lapide claudebatur. Quo
maduertit intus grande uesti¬
bulum. Quo aperto desuper ce¬
lo. patulis diffusa ranus uetus
preterea per exesum montem
haua panca habitacula: in qui¬
bus scabre iani incudes ⁊ mal¬
lei quib pecunia signabatur ui¬
debantur. Hunc locum egyptio¬
rum littere ferunt furtiuã mo¬
uete officiuam fuisse: ea tempes¬
tate qua cleopatre uinctus an
tum a deo sibi offerret᷑ habitacu¬
lum: omnem ibidem orationib
in solitudine duxit etatem. Eibũ
et uestimentum et prebebat pal¬
ma. Quod necui impossibile ui¬
deatur. iħ̾m testor et sc̃os angłos
ta syriam sarracenis iungitur.
et uidisse me monachos et ude¬
nos clausus. hordeaceo pane ues¬
citur: et lutulentam aqũa bibit.
Alter in cisterna ueteri qũa gen¬
tili sermone syri cumbam uocãt.
quinq caricib per singulos di¬

Expanded text:
tellexit, ad montium deserta contellexit, ad montium deserta confugiens, dum persecutionis fintamdem reperit saxeum montem, ad cujus radices haud grandis spelunca, lapide claudebatur. Quo orans, animadvertit intus grande vestibulum, quod aperto desuper coelo, patulis diffusa ramis vetus praeterea per exesum  Al. saxeum montem haud pauca habitacula, in quibus scabrae jam incudes et mallei, quibus pecunia signatur, visebantur. Hunc locum Aegyptiorum litterae ferunt, furtivam monetae officinam fuisse, ea tempestate qua Cleopatrae junctus est quod a Deo sibi offerretur habitaculo, omnem ibidem in orationibus, et solitudine duxit aetatem. Cibum et vestimentum ei palma praebebat. Quod ne cui impossibile videatur, Jesum testor et sanctos angelos ta Syriam Saracenis jungitur, et vidisse me monachos, et videnos clausus, hordeaceo pane et lutulenta aqua vixit, alter in cisterna 6 veteri quam gentili sermone Syri GUBBAM vocant quinque caricis per singulos di
Abbreviated transcription (Latin):
li etate florentem in amenissimoᷤ
rosas. cum lent iuxta murmu
re serperet riuius: et molli sibi¬
geret. super stratum plumis
lectulum supinari iussit: et ne
posset inde se excutere blandis
sertorum nexib trretitum reli¬
qui. Quo cum recedentib eun.¬
ctis meretrix speciosa uenisset.
cepit delicatis stringere colla cõ
corpore in libidiuem concitato. me
retrix impudica se suꝑlaceret. Qd
Tandem celitus inspiratus. pre¬
cisam morsib linguam in oscu¬
lantis se faciem expuit: ac sic
libidinis sensum succidens do¬
loris magnitu dine compressit
talia gerebantur: apł in¬
feriorem thebaudam cum sorore
amborum parentum in heredi¬
tate locupleci paulus relictus
est. annorum circiter sedecim:
litteris tam grecis quam egyp
sueti antini deum ualde amans.
Et dum persecutionis lecona
ra huuana non cogit auri sa
pit uelle prodere: quem celare
gumis. non expectans cur. ⁊a
ex alto deus ab scelere reuocabat.
si pietate utebatur. Quoil ubi

Expanded text:
li aetate florentem, in amoenissimos li aetate florentem, in amoenissimos rosas, cum leni juxta murmure aquarum serperet rivus, et molli sibigeret, super exstructum plumis lectum resupinari, et ne se inde posset excutere, blandis sertorum nexibus irretitum relinqui. Quo cum, recedentibus cunctis, meretrix speciosa venisset, coepit delicatis stringere colla  Alcorpore in libidinem concitato, se victrix impudica superjaceret. Quid Tandem coelitus inspiratus, praecisam mordicus linguam in osculantis se faciem exspuit; ac sic libidinis sensum succedens doloris magnitudo superavit talia gerebantur apud inferiorem Thebaidam, cum sorore   Al. morte amborum parentum in haereditate locupleti, Paulus relictus est annorum circiter sexdecim, litteris tam Graecis quam Aegyptsueti animi, Deum valde amans. Et cum persecutionis procellra humana non cogit  Ms. Vepit prodere velle, quem celare guinis, non spectans cuncta ex alto Deus, ab scelere revocavit si pietate utebatur. 5 5. Furti
Abbreviated transcription (Latin):
gitur qͥa de antonio tam gre¬
co quam ⁊omano stilo diligen¬
ter memo ne traditum ẽ: pau¬
ca de pault principto et fint
describeri disposui: magidi
qͥa res orissa erat. quam tre¬
tus ingenio. Quomode aut̃
in meilia etate uixerit. aut
quas sathane ꝑtulerit ins¬
dias: nulli homi alu comꝑ¬
tum habetur. Sub decio et
tempore cornelius rome cy¬
prianus kartagine felici cru¬
ore martyrium pectule unt.
multas apud egyptũ et t̾ e¬
baulam ecclesias tempestas
seua populata est.Uott fune
gladio percuti. Herũ hestis
callidus tarila adl mortẽ sup¬
plicia conquirens. animas
cupiebat ugulare non corpora.
et ut ipse qui ab eo passus est ey¬
prianus ait uolentibz mort non
ꝑmittebatur occidi. Cuius ut cre¬
dibilitas notior fiat: duo hec me¬
morie causa exempla subicimus.
et inter eculeum lammina̾q uic¬
torem. iussit melle perungi. et
sub ardentissimo sole religatis
ri: scilicet ut muscarum aculeis
cederet. qui ignitas sartagines
ante superasset. Altum iuueni¬

Expanded text:
gitur quia de Antonio tam Graeco quam Romano stylo diligenter memoriae traditum est, pauca de Pauli principio et fine scribere disposui: magis quia res omissa erat, quam fretus ingenio. Quomodo autem in media aetate vixerit, et quas Satanae pertulerit insidias, nulli hominum compertum habetur. INCIPIT tempore Cornelius Romae, Cyprianus Carthagine, felici cruore martyrium pertulerunt, multas apud Aegyptum et Thebaidem Ecclesias, tempestas saeva populata est. Voti tunc  perpeti. Verum hostis callidus tarda ad mortem supplicia conquirens animas cupiebat jugulare, non corpora. Et ut ipse, qui ab ipso passus est, Cyprianus ait: Volentibus mori, non permittebatur occidi. Cujus ut crudelitas notior fiat, duo memoriae causa exempla subjicimus.et inter eculeos laminasque victorem, jussit melle perungi, et sub ardentissimo sole, religatis ni, scilicet ut muscarum aculeis cederet, qui ignitas sartagines ante superasset. Alium juveni
Abbreviated transcription (Latin):
indumentum xp̃i perdidistis..
paulus uilissimo puluere iacet¬
coopertus resurrecturus in glo¬
riam: uos operosa saxt sepulchra
premunt. cum ur̃is opib arsu¬
saltem diuitiis quas amatis..
Cur et mortuos ur̃os auratis ob¬
uoluitis uestib : Cur ambitio in¬
ter luctus lacrimasq non cessat:
An cadauera diuitum nisi in se¬
rico putrescere nesciunt: Obse¬
cro quicumiq hec legis: ut ihero¬
nui percatoris memineris. Cui
si lñs optionem daret: multo
magis eligeret tunicam pauli
cum meritis eius quam regum

Expanded text:
indumentum Christi perdidistis. indumentum Christi perdidistis. Paulus vilissimo pulvere coopertus jacet resurrecturus in gloriam: vos operosa saxis sepulcra premunt cum vestris opibus arsusaltem divitiis quas amatis. 14 Cur et mortuos vestros auratis obvolvitis vestibus? cur ambitio inter luctus lacrymasque non cessat? An cadavera divitum nisi in serico putrescere nesciunt? 18. Obsecro, quicumque haec legis, ut Hieronymi peccatoris memineris: cui si Dominus optionem daret, multo magis eligeret tunicam Pauli cum meritis ejus, quam regum
Abbreviated transcription (Latin):
antonium perrexerunt: manus
eius pedesq lingentes. ut ille a¬
nimaduerteret benedictionem
eos a se deprecari. Nec mora et
it. Oñe sine cuius nutu nec foli¬
um arboris defluit: nec unꝰ pas¬
serum ad terram cadit. a illis
ut abirent imperauit. Cumq il¬
li recessissent: sc̃i corporis onerise¬
niles curuauit humeros: et de¬
posito eo effossam desuꝑ humum
congregans. tumulum ex more
es illuxerat alia: ne quul pius he¬
res ex intestati bonis non posside¬
ret. tunicam sibi eius uendicauit.
quam in sportarum modum de
sic ad monasterium reuersus. dic¬
cipulis ex ordine cuncta replica¬
uit: diebusq sollempnib pasche
uel pentecosten. semꝑ pauli tu
opusculi interrogare eos qui pa¬
trimonia sua ignorant. qui domoᷤᷤ
marmorib uestuint qui uno li¬
no uillarum insuunt precia: hu
caus manib uature satiffecit.
Nos in tunicis aurum texitis: il
econtrario illi pauperculo parachy¬
sus patet: uos auratos gehenna

Expanded text:
Antonium perrexerunt, manus Antonium perrexerunt, manus ejus pedesque lingentes. At ille animadvertit benedictionem eos a se precari. Nec mora, init: Domine, sine cujus nutu nec folium arboris defluit, nec unus passerum ad terram cadit, da illisut abirent, imperavit. Cumque illi recessissent, sancti corporis oneri  Al. onere seniles curvavit humeros; et deposito eo effossam, desuper humum congregans, tumulum ex more dies illuxit, ne quid pius haeres ex intestati bonis non possideret, tunicam ejus sibi vindicavit, quam in sportarum modum de sic ad monasterium reversus, discipulis cuncta ex ordine replicavit; diebusque solemnibus Paschae et Pentecostes semper Pauli tunopusculi eos interrogare, qui sua patrimonia ignorant, qui domos marmoribus vestiunt, qui uno filo villarum insuunt praedia: hucavis manibus satisfecit. Vos in tunicis aurum texitis, ill e contrario illi pauperculo paradisus patet, vos auratos gehenna
Abbreviated transcription (Latin):
ana traditione cantatis: contris¬
tabatur antonius qł sarculum
quo terram foderet non haberer.
fluctuans uario mentis estu. et
secum multa reputans. Si ad
monasterium reuertar. quatri¬
dui iter est. Si hic maneam: nt¬
chil ultra proficiaui. Moriar gͦ
ut dignum est: et uixta bella¬
torem tuuui xp̃e ruens. extremũ
alitum fundam. Talta eo animo
uoluente: ecce duo leones ex inte¬
rioris heremi parte currentes. uo¬
lantib per colla iubis ferebant᷑.
Quib aspectis primum exhorru¬
it: rursusq ad dñm mentem re
ferens. quasi columbas uidisset
mansit intrepidus. Et illi qͥdem
directo cursu ad cadauer beati
senis substiterunt: adulantib¬
q cauilis circa eus pedes accu¬
buere. fremitu ingenti rugien¬
tes: prorsus ut intelligeres eos
plangere quomoilo poterant.
oeuide haul procul ceperunt
humum pedib cauare: harenã¬
q: certatim eicientes. unius ho¬
minis capacem locum effode
pro opere postulantes. cũ motu
aurium ceruiceq subiecta ad

Expanded text:
ana traditione decantans, contristabatur Antonius, quod sarculum, quo terram foderet, non haberet. Fluctuans itaque vario mentis aestu, et secum multa reputans, dicebat: Si ad monasterium revertar, quatridui  Al. tridui iter est: si hic maneam, nihil ultra proficiam. 12 Moriar ergo, ut dignum est, juxta bellatorem tuum, Christe, et ruens, extremum halitum fundam. Talia eo animo volvente, ecce duo leones ex interioris eremi parte currentes, volantibus per colla jubis, ferebantur: quibus aspectis primo exhorruit. Rursusque ad Deum referens mentem, quasi columbas videret, mansit intrepidus. Et illi quidem directo cursu, ad cadaver beati senis substiterunt: adulantibusque caudis circa ejus pedes accubuere: fremitu ingenti rugientes, prorsus ut intelligeres  Al. intelligeret eos plangere, quo modo poterant. Deinde haud procul coeperunt humum pedibus scalpere; arenamque certatim egerentes, unius hominis capacem locum foderunpro opere postulantes, cum motu aurium cervice dejecta, ad
Abbreviated transcription (Latin):
catis erecta ceruice extensisq in
altum manib corpus exantme.
ac primo et ipse uiuere eum cre¬
dens pariter orabat. Postquam
uero nulla ut solebat suspiria
precantis auilunit: inflebile os¬
culum ruens. intellexit qił en¬
am cadauer sc̃i deum cui om̃ia
uiuunt. officio gestiis precaba¬

Expanded text:
catis, erecta cervice, extensisque in catis, erecta cervice, extensisque in altum manibus, corpus exanime. Ac primum et ipse vivere eum credens, pariter orabat. Postquam vero nulla, ut solebat, suspiria precantis audivit, in flebile osculum ruens, intellexit quod etiam cadaver sancti Deum, cui omnia vivunt, officio gestus preca
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes ubi tamdui moratus es
pater: respondit. Ue mͥ peccatori:
quia falsum nomen monachi por
to. Hidi helyam uidi ioħem in de¬
uidi. Ac sic ore compresso. et ma¬
nu uerberans pectus: illud e cel¬
la pallium ꝓtulit. Rogantibusq
discipulis ut plenius qͥd nã rei
esser exponeret. ait. Tempus lo
egressus foras. et ne modicũ qui¬
dem cibi sumens: per uiam qua
tiens illum udere desiderans:
illum oculis ac mente complec¬
tens. Timebat entm ql ⁊ euenit
isset alia. et trium horarum spa¬
tio iter remaneret:uidit inter
angeloꝵ cateruas inter ꝓpheta¬
rum et apłoꝵ choros niueo can¬
dore paulum fulgentem in sub¬
lime conscendere: et statim in fa¬
ciem procidens. sabulum capiti
mitris: Cur abis insalutatus:
Tam tarde notus: tam cito rece¬
dis: Referebat quoq: beatus an¬
tontus. postea tanta se uelocita¬
te qd reliquum erat uie cucuris¬
se:ut ad instar aius ꝑuolaret.
Nec iumerito. Nam introgressus

Expanded text:
11 dicentes: Ubi tamdiu moratus es, 11 dicentes: Ubi tamdiu moratus es, pater? Respondit: Vae mihi peccatori, qui falsum Monachi nomen fero. Vidi Eliam, vidi Joannem in dediso. Et sic ore compresso, et manu verberans pectus, ex cellula pallium protulit. Rogantibusque discipulis, ut plenius quidnam rei esset, exponeret, ait: Tempus tacegressus foras, et ne modicum quidem cibi sumens, per viam qua tiens, illum videre desiderans, illum oculis ac tota mente complectens. Timebat enim, quod et evenit, isset, et trium horarum spatio iter remaneret, vidit inter angelorum catervas, inter prophetarum et apostolorum choros, niveo candore Paulum fulgentem in sublime conscendere. Et statim in faciem suam procidens, sabulum capiti mittis? cur insalutatus abis? Tam tarde notus, tam cito recedis? 15. Referebat postea beatus Antonius tanta se velocitate, quod reliquum erat viae cucurrisse, ut ad instar avis pervolaret: nec immerito; nam introgressus
Abbreviated transcription (Latin):
agnum sequi. Seil et ceteris expe¬
dit fratrib: ut trio adhuc iusti¬
tuantur exemplo. Quamobrem.
et pallium qđ tibi athanasius
ep̃c declit ad obuoluendum cor¬
pusculum meum defer. Hoc au¬
tem beatus paulus rogauit ñ qͦ
magnopere curaret utrum tec¬
tum putresceret cadauer an nu¬
dum: quippe qui cum tanto tẽ¬
poris spacio contextis palmarũ
foliis uestiebatur: s ut a se rece¬
dens merore sue mortis leuare¬
tur. Stupefactus ergo antonius
qł de athanasio et pallio etꝰ au¬
dierat: quasi xp̃m in paulo ui¬
dens. et in pertore eius deũ ue¬
nerans: ultra respondere nichil
ausus est. s cum silentio la cri¬
mans exosculatis eius oculis
manibꝰq ad mouasteriũ quod
postea a sarracenis occupatũ
est regrediebatur. Neq uero gͥs¬
sus sequebantur animum. s
cum corpus inane teru niis se¬
bitaculum suum confecto iti¬
nere peruenit. Cui cum duo ĩa¬
discipuli qui etiam longeuo mi¬
nistrare ceperant occurrissent

Expanded text:
Agnum sequi. Sed et caeteris expeAgnum sequi. Sed et caeteris expedit fratribus, ut tuo adhuc instituantur exemplo. Quamobrem, : et pallium quod tibi Athanasius episcopus dedit, ad obvolvendum corpusculum meum, defer. Hoc autem beatus Paulus rogavit, non quod magnopere curaret, utrum tectum putresceret cadaver, an nudum quippe qui tanto temporis spatio, contextis palmarum foliis vestiebatur, sed ut a se recedenti moeror suae mortis levaretur. Stupefactus ergo Antonius, quod de Athanasio et pallio ejus audierat, quasi Christum in Paulo videns, et in pectore ejus Deum venerans, ultra respondere nihil ausus est: sed cum silentio lacrymans, exosculatis ejus oculis manibusque, ad monasterium quod postea a Saracenis occupatum est, regrediebatur. Neque vero gressus sequebantur animum. Sed quamvis corpus inane jejuniis, sebitaculum suum confecto itinere pervenit. Cui cum duo discipuli, qui ei jam longaevo ministrare coeperant, occurrissent
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ad aduentum tuũ. mnt¬
litib sins xp̃c duplicauit anno¬
nam. Igitur in deum gratiarũ
actione celebrata super utrei
marginem fontis uterq conse
panem: oborta contentio pene
dliem duxit in uesperam. Pau¬
lus more cogebat hospitii:an¬
tonius iure refellebat etatie.
laudem consiltn fuit. ut appre¬
henso e regione pane. dum ad se
quisqͥs nititur: pars sua remane¬
ret in manib. De hinc paululum
et immolantes deo sacrifitiũ lau
dies: beatus paulus ad antomũ
sic locutus est. Olim te frater inis¬
tis regionib habitare sciebani . o¬
lim conseruum meum mͥ promi¬
serat ilñs. S qͥa iam dormitionis
piebami dissolui et esse cum xp̃o.
peracto cursu superest mͥ corona
uisticie: tu missus es a deo. qͥ hu¬
mo corpusculum tegas. immo ter¬
re terram redilas. Hiis antontꝰ¬
auditis flens et gemens ne se de
sereret atq ut comitem talis iti¬
Non debes inquit querere que
tua sunt: s que aliena. Expedit¬
enim tibi sarcina carnis abiecta.

Expanded text:
erum ad adventum tuum, militibus suis Christus duplicavit annonam. 11. Igitur Domino gratiarum actione celebrata, super vitrei marginem fontis uterque consepanem oborta contentio, pene diem 10 duxit in vesperum. Paulus more cogebat hospitii, Antonius jure refellebat aetatis. Tandem consilium fuit, ut apprehenso e regione pane, dum ad se quisque nititur, pars sua remaneret in manibus. Dehinc paululum et immolantes Deo sacrificium lauddies, beatus Paulus ad Antonium sic locutus est: Olim te, frater, in istis regionibus habitare sciebam: olim te conservum meum mihi promiserat Deus; sed quia jam dormitionis pieram dissolvi, et esse cum Christo, peracto cursu superest mihi corona justitiae: tu missus es a Domino, qui humo corpusculum meum tegas, immo terrae terram reddas. 12. Athasereret, atque ut comitem talis itiNon debes, inquit, quaerere quae tua sunt, sed quae aliena. Expedit tibi, sarcina carnis abjecta,
Abbreviated transcription (Latin):
tem meam. Et retulit eunuchi
immo angłi uisionem: que ap¬
paruerat sibi. Gauisus ergo et
tristis factus idem gloriosissi¬
mus uir: impedire sc̃m non
potuit. Abunde igit᷑ sc̃is eius
repletus orationib. et impera¬
torib has deferens: cum mul¬
to honore redire eum in cyprũ
uissit.

Expanded text:
tem meam. Et retulit ei eunuchi, tem meam. Et retulit ei eunuchi, imo angeli visionem, quae apparuerat sibi. Gavisus ergo et tristis factus idem gloriosissimus vir, impedire sanctum non potuit. Abunde igitur sanctis ejus repletus orationibus, et imperatoribus has deferens, cum multo honore redire ei in Cyprum jussit.
Abbreviated transcription (Latin):
consentiens. obediens adhoc
factus est deo et uoluntati eiꝰ:
et a se datum honorem qͣntus
erat circa beatum ostendere uo¬
lenti. Fãtigata igitur naui ml¬
npliciter aui uentoꝵ in qua
erat cum patricio sc̃s. et in pro¬
fundum mittenla: uidet sepe
memoratꝰ patricius. et optima¬
tes quicum eo erant: una noc¬
te in qua tempestas facta est.
patriarcham modo quidem
cum pauꝑibz per nauim ubi¬
q circumcurrentẽ: mͦ autem
iterum cum eis manus in celũ
extendentem. et ab alto adiuto¬
rium abstrahentem. Cumq in
rodum peruenissent ascenden¬
tes. uidit experge factus a l eo
uocatus hic quendam eumichũ
choruscantem forma. et aureum
sceptrum in manu tenentem:
assistentem sibi et ilicentẽ. Ueni.
rex regnantium querit te. Ni¬
chil ergo negligens statim ad¬
uocat patricium nicetam ⁊ di¬
cit ei cum lacrimis. Tu quilẽ
o dñe ad terrenum imperato¬
rem uocasti me: s preueniens
celestis ante uocauit exiguita¬

Expanded text:
consentiens, obediens ad hoc consentiens, obediens ad hoc factus est Deo et voluntati ejus, et a se datum honorem quantum erat circa beatum ostendere volente. Fatigata igitur navi multipliciter a vi ventorum, in qua sanctus cum patricio erat, et in profundum mittenda, videt saepe memoratus patricius, et optimates qui cum eo erant, una nocte, in qua tempestas facta est, patriarcham modo quidem cum pauperibus per navim ubique circumcurrentem, modo autem iterum cum eis manus in coelum extendentem, et ab alto adjutorium abstrahentem. Cumque in Rhodum pervenissent ascendentes, videt expergefactus a Deo vocatus hic quemdam eunuchum coruscantem forma, et aureum sceptrum in dextra tenentem, assistentem sibi et dicentem: Veni, jube, Rex regnantium quaerit te. Nihil ergo statim negligens, advocat patricium Nicetam, et dicit ei cum multis lacrymis: Tu quidem, o domine, ad terrenum imperatorem me vocasti; sed praeveniens coelestis, ante vocavit exiguita
Abbreviated transcription (Latin):
t quidem hactenus an¬
te memoratus dei culita
mennas qui fuerat uice dñs
scissue ecclesie alexandriuor
magne ciuitatis: enarrauit i¬
bis. Sequentia autem uilitas
mea depiuxit: quelam ueri
a quibusdam quibz iligne cri¬
deulum est auiluui. Et dicen¬
tib nobis in predictis in qui¬
lam capitulo: qł multa spi¬
rituali dilectione patriarchal
et uiceta patricius ail inuĩe
colligati essent. dignum iunai¬
cium talis exhibitionis p̃sens
existit capitulum. Quandoꝑ
nuitente deo ꝓ peccatis nostris
futurum erat. ut traderetur.
alexandria sine deo persis: re¬
miniscens pastor dm̃i dicentis.
cum persecuti uos fuerint de
ciuitate ista fugite in aliam: fu¬
gam arripuit in ꝓpriam patri¬
am uidelicet in cyprum. in ciui¬
tatem suam. Unde occasione ac¬
cepta prefatus niceta patriciꝰ:
dicit ad sc̃m. Obsecro si inueni
gratiam ante te. ne deligneris
fatigari usq ad reginam ciui¬
tatum: et bene acceptas preces
tuas dare piissimis imperato¬
rib. Ille uero multe fidei uiri

Expanded text:
t quidem hactenus ante memoratus Dei cultor Mennas, qui fuerat vicedominus sanctissimae ecclesiae Alexandrinorum magnae civitatis, enarravit nobis. Sequentia autem vilitas mea depinxit; quaedam vero a quibusdam, quibus digne credendum est, audivi. Dicentibus ergo nobis in praedictis in quodam capitulo , quod multa spirituali dilectione patriarcha et Niceta patricius ad invicem colligati essent, dignum indicium talis exhibitionis praesens existit capitulum. Quando, permittente Deo, pro peccatis nostris, futurum erat ut traderetur Alexandria sine Deo Persis, reminiscens pastor dicentis: Cum persecuti vos fuerint in civitate ista, fugite in aliam , fugam arripuit in propriam patriam, videlicet in Cyprum, in civitatem suam. Unde occasione accepta, praefatus Niceta patricius dixit ad sanctum: Obsecro, si inveni gratiam ante te, ne dedigneris fatigari usque ad reginam civitatem, et bene acceptas preces tuas donare piissimis imperatoribus. Ille vero multae fidei 203 viri
Abbreviated transcription (Latin):
De qua re multis quidem scrip¬
turis dei monstrabat indignan¬
tis offensam: precipue tamen
marie proferebat exemplum.
que mox ut aduersus moysen
querelas obtrectationis effu¬
dit: perfusa lepra diuinũ ui¬
dicium uitare non potuit. hec
dicens utilitatem maximam
audientibus conferebat.

Expanded text:
De qua re multis quidem ScripDe qua re multis quidem Scripturis Dei monstrabat indignantis offensam, praecipue tamen Mariae proferebat exemplum, quae mox ut adversus Moysen querelas obtrectationis effudit, perfusa lepra, divinum judicium vitare non potuit. Haec docens, utilitatem maximam audientibus conferebat
Abbreviated transcription (Latin):
lestium uerborum dulcedine
liniens. exiciosa rudib dogna¬
ta ꝓpinauit. Quappter unuier¬
sos fratres sollicitius ammone¬
bat: ut non solum ipsi origens
cominenta non legerent. s: neq
legentib quidem aur̃e ammo¬
uerent. Unde fertur aliquanda
repperisse uolumen eius et in
aqua mersisse continuo: testai
hiis uerbis. Nisi scirem nomen
łi in eo scriptum: om̃es garru¬
litates blasphemiarũ eius igi¬
bus concremassem. Adeo recte
fidei amator erat: emulatorq
ueritatis. Sicut autem inuni¬
cis ecclesie odio aduersabatur
hostili. ita catholicoꝵ letabatur
cem quemꝗͣ pro quolibet nego¬
no cognouisset: non solũ ñ cre¬
lebat ei. s eriam auertens se
mox ab eo ueluri a facie serpen¬
ns concitus abscedebat: illud¬
dauid psalmographi frequent̾
insinuans. Detrahentẽ aduer¬
sus proximum suum occulte:
hunc persequebar. Nullus aie¬
bat bonus de ore suo profert
quicqͣ inali: nec sc̃ĩs patribus
uenenato prorsus obloquitur.

Expanded text:
lestium verborum dulcedine lestium verborum dulcedine liniens, exitiosa rudibus dogmata propinavit. Quapropter universos fratres sollicitius admonebat, ut non solum ipsi Origenis commenta non legerent, sed neque legentibus quidem aurem penitus admoverent. Unde fertur aliquando reperisse volumen ejus, et in aquas misisse continuo, testatus his verbis: Nisi scirem nomen Dei in eo esse conscriptum, omnes garrulitates blasphemiarum ejus ignibus concremassem. Adeo rectae fidei erat amator, aemulatorque veritatis. Sicut autem inimicis Ecclesiae odio adversabatur hostili, ita Catholicorum probabattem cuiquam pro quolibet negotio cognovisset, non solum non credebat ei, sed etiam avertens se mox ab eo, veluti a facie serpentis concitus abscedebat, illud Psalmographi frequenter insinuans: Detrahentem proximo suo occulte, hunc persequabar . Nullus aiebat bonus de ore suo profert quidquam mali, nec sanctis patribus venenato ore prorsus obloquitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Id ergo sciens pachonitus non ei
se mantfeste monstrauit. tnt̾ mo¬
nachoꝵ agmina delitescens: us¬
q ilum ulem preteriret episco¬
pus. quem in tantum uenera¬
batur. ut nullum prestantiorẽ
ipsis temporib hominẽ diceret.
Compererat enim sc̃am uitã eiꝰ
et persecutiones innumeras. qͣs
nachos exhibebat. intento mira¬
batur animo: eumq toto cordis
uenerabatur affectu. Nec solum
hunc diligebat attentius: sed et
omnes recte fidet uiros summo
studio preferebat. Hereticos au¬
tem detestabatur plurimum. et
maxime origenem uelut blas¬
phemum ac perfidum uehem̃¬
ter horrebat: qui preuius aro
meletusq declaratur. sub era¬
cla uenerabili alexandrine cuui¬
tatis ep̃o de eccłia pulsus est: qͥ
sc̃e scripture dogniatib exosa at¬
q detestanila que non nullorun
corla subuerterent. expositiom¬
bus suis ammiscuerat: et sicu¬
ti solent qui uenena temꝑant.
a maritudinem melle contegen
sic iste ꝓprium uirus erroris ce¬

Expanded text:
Id ergo sciens Pachomius, non ei Id ergo sciens Pachomius, non ei se manifeste monstravit, inter monachorum agmina delitescens, usque dum idem praeteriret episcopus, quem intantum venerabatur, ut nullum praestantiorem ipsis temporibus hominem diceret. Compererat enim sanctam vitam ejus et persecutiones innumeras, quas nachos, exhibebat, intento mirabatur animo, eumque toto cordis affectu venerabatur. Nec solum hunc diligebat ardentius; sed et omnes rectae fidei viros summo studio praeferebat. Haereticos autem detestabatur plurimum, et maxime Origenem, velut blasphemum ac perfidum, vehementer horrebat: qui praevius Arii Meletiique declaratus, sub Heracla venerabili Alexandrinae civitatis episcopo, de ecclesia pulsus est, quique sacrae Scripturae dogmatibus exosa atque detestanda, quae nonnullorum corda subverterent, expositionibus suis admiscuit. Et sicuti solent qui venena temperant, amaritudinem melle contegere; sic iste proprii virus erroris, coe
Abbreviated transcription (Latin):
super eorum perditione inge¬
miscebat fortiter. et ubertĩ lacͥ¬
mas ꝓro eorum salute fundebat.
drine ecclesie sc̃s episcopꝰ
athanasius preerat: uir omni
uirtute mirabilis. Qui cum sol¬
lempniter superiores thebaide
circuiret ecclesias: et salutari
doctrina in fide xp̃i plebem in¬
strueret: accidit ut ad loca ta¬
benensium nauigio perueniret.
Qđ ubi pachomius agnouit:
statun cum uniuersis monachis
in eius ꝓperauit occursũ. om̃sq
gaudentes et exultantes cum
psalmis et hymnis: summũ
xp̃i suscepere pontificem: et
erat ingens multitudo fratrũ:
qui de eius aduentu letabant᷑
in dño. Pachiomius uero non se
ostendit antistiti memorato. scil
ex iudustria sub traheus se int̾
monachorũ turbas occultauit. ⁊
hac uidelicet causa qđ aute fatꝰ
tentyrorũ ep̃e de eo sc̃m athana¬
sium sepius exorarat. uirum di¬
cens esse mtrabilem et uere fa¬
mulum dei. quem ad honorem
sacerdotii dignissume ꝓmoueret.

Expanded text:
super eorum perditione ingesuper eorum perditione ingemisceret fortiter, et ubertim lacrymas pro eorum salute funderet. drinae ecclesiae sanctus episcopus Athanasius praeerat, vir omni virtute mirabilis. Qui cum solemniter superioris Thebaidae circuiret Ecclesias, et salutari doctrina in fide Christi plebem institueret, accidit ut ad loca Tabennensium navigio perveniret. Quod ubi Pachomius agnovit, statim cum universis monachis in ejus properavit occursum; omnesque gaudentes et exsultantes, cum psalmis et hymnis summum Christi suscepere pontificem; et erat ingens multitudo fratrum qui de ejus adventu laetabantur in Domino. Pachomius vero non se ostendebat antistiti memorato, sed ex industria subtrahens se, in monachorum turmis occuluit, ex hac videlicet causa, quod antefatus Tentyrorum episcopus de eo sanctum Athanasium saepius exorabat, virum dicens esse mirabilem, et vere famulum Dei, quem ad honorem sacerdotii dignissime promoveret.
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq recitant᷑. iniit consilium
cum sc̃o pyterio tentyroꝵ episco¬
po: ut in uico eorũ iam pene de¬
scrto construeret᷑ ecclesia. ad qͣ
conuenirent et mysteria diuina
perciperent. Qđ ubi factum est.
cum necdum essent. ordinati
clerici qui sollempnia plebi per¬
agerent: ipse ad horam conueu¬
tus eccłie cum monachis occur¬
rebat. salutiferas plebi paginas
relegens: qͥa ut dixi nondum
ibidem lectores fuerant consti¬
tuti. nec alii clerici qui mysteria
sacra celebrarent. Quanidui er¬
¶ presbiter ordinaret᷑ ⁊ reliquũ
bat et sic alacriter ac inuerecun¬
lta mentis et corporis oculos in¬
cum ppłi non hominẽ sed cl̃i an¬
gelum crederent. Unde plures¬
institutione eius ab errore con¬
uersi: facti sunt xp̃iani. frat
enim circa proximi caritatem
ualde perfectus: et in tantũ mi¬
sericors. ut siquando uidisset a¬
liquos diaboli fraude deceptos:
eosq non uerum deum colere.
sed uanis inseruire simulacris:

Expanded text:
ubique recitantur, iniit consilium ubique recitantur, iniit consilium cum S. Aprione Tentyrorum episcopo, ut in vico eorum jam pene deserto construeretur ecclesia, ad quam convenirent, et mysteria divina perciperent. Quod ubi factum est, cum nec dum essent ordinati clerici, qui solemnia plebi peragerent, ipse ad horam conventus ecclesiae cum monachis occurrebat salutiferas plebi paginas relegens; quia, ut dixi, nondum ibidem lectores fuerant constituti, nec alii clerici, qui ministeria sacra celebrarent. Quamdiu ergo presbyter et reliquus bat, et sic alacriter ac inverecunita mentis ac corporis oculos haeum populi, non hominem, sed Dei angelum crederent. Unde pluresinstitutione ejus ab errore conversi, facti sunt Christiani. Erat enim circa proximi charitatem valde perfectus, et intantum misericors, ut si quando vidisset aliquos diaboli fraude deceptos, eosque non verum Deum colere, sed vanis inservire simulacris,
Abbreviated transcription (Latin):
nis apprehenderent celsa fasti¬
gia: cordaq sua in timore xpist
diligenter excolerent. sic eñt slo
potius quam sibi uiuere: dum
fructus obedientie supplices ex¬
hiberent. Hic autem pater ue¬
nerabilis quamius esset spiri¬
talib actib occupatus: si quan¬
do tamen accideret ut abesset
is cui monasterii curam comni¬
serat: sic adimplebat om̃ia solꝰ.
uelut omuiũ famulus. Et hoc
agebat sine aliqua ostentatione
uel iactantia. que magnas spi¬
ritalium uirorum solet euacu¬
are uirtutes. Nam summa men¬
tis humilitate cunctos edifica¬
bat in dño: utiliter uniuersa
dispensans. Ominia quoq mo¬
nasteria sollicite cirruibat: uso
dum rursus ad eosdem filios
suos paterno repedaret affec¬
tu. Quos inueniens in oꝑe dei
sollicite uigilare gaudebat. mul
homunes in uicinis locis dum
pascerent pecora a commumone
nere. nec diuuiuoꝵ frui lectione
uoluminum: que per om̃e sab¬
batum atq dñicum sollẽpnit̾

Expanded text:
nis apprehenderent celsa fastinis apprehenderent celsa fastigia, cordaque sua in timore Christi diligenter excolerent. Sic enim Deo potius quam sibi viverent, dum fructus obedientiae supplices exhiberent. Hic autem pater venerabilis, quamvis esset spiritalibus actibus occupatus, si quando tamen acciderat ut abesset is cui monasterii curam commiserat, sic adimplebat omnia solus, velut omnium famulus. Et hoc agebat sine aliqua ostentatione vel jactantia, quae magnas spiritalium virorum solet evacuare virtutes. Nam summa mentis humilitate cunctos aedificabat in Domino, utiliter universa dispensans. Omnia quoque monasteria sollicite circuibat, usque dum rursus ad eosdem filios suos paterno repedaret affectu. Quos inveniens in opere Dei sollicite vigilare, gaudebat, multhomines in vicinis locis, dum pascerent pecora, a communione nere, nec divinorum frui 123 lectione voluminum, qui per omne Sabbatum atque Dominicum solemniter
Abbreviated transcription (Latin):
tutis. Constituit igitur ex eis p̃po¬
sitos: qui sibi ad lucrandras a¬
nimas que ad eum cotidie con¬
fluebant. adiuitores existerent.
Plurunis enim sicuti dictum
est ad eum uenientib et multi¬
pliciter in opere spiritali cresceu¬
tib: magna quedam conuersa¬
tionis eius uidebatur esse diu̾¬
sitas. Quib senex iuixta latam
sibi diunitus regulam. gratia
xp̃i semꝑ om̃ia moderante: pro
uirib et ingeniis singulorum
mensuras et formas operũ custo¬
diri censebat. alios quidẽ ut la¬
bore inanuum uictũ quererent.
alios ut fratrum occuparentur
officiis: nec isdem cuncti tempo¬
rib uescerentur. s unusquisq
pro labore suo uel studio conti¬
nentie moderamina retineret.
Sollicitudinem uero totius dis¬
pensationis erga fratres atq: pe¬
regrinos eulem commisit qui se
in ordine sequebatur. Untu̾sos
autem monachos promptos ẽẽ
ad obedientiam commonebat.
ut hoc compendio facile ꝑfechto¬

Expanded text:
tutis. Constituit igitur ex eis praepotutis. Constituit igitur ex eis praepositos, qui sibi ad lucrandas animas, quae ad eum quotidie confluebant, adjutores existerent. Plurimis enim sicut dictum est ad eum venientibus, et multipliciter in opere spiritali crescentibus, magna quaedam conversationis eorum videbatur esse diversitas. Quibus senex juxta datam sibi divinitus regulam, gratia Christi se per omnia moderante, pro viribus et ingeniis singulorum mensuras et formas operum custodire censebat: aliis quidem, ut labore manuum victum quaererent; aliis, ut fratrum occuparentur obsequiis, nec iisdem cunctis temporibus vescerentur, sed unusquisque pro labore suo vel studio, continentiae moderamina retineret. Sollicitudinem vero totius dispensationis erga fratres atque peregrinos eisdem commisit, qui se in ordine sequebantur. Universos autem monachos promptos esse ad obedientiam commonebat, ut hoc compendio facile perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
examine discernere negotia sin¬
guloꝵ: et eque de eis ferre iudi¬
ciũ. Nos aũ cõpatiam᷑ ex imo
pectore talib: qͥa et misericor¬
des dñs noster nos esse cõmo¬
nuit: cui supplicare tugit̾ opor¬
tet. ne nos in aliqũa temptatio¬
nem patiatur induci. hec a me¬
morato patre non solum dice¬
bantur utiliter: s et cum om̃i
sollicitudine seruabant᷑. Siqͣn¬
do deniq uenisset ad eum cle¬
uiuere: dignitati eius honorẽ
reddebat ecclesie debitũ: ille
uero mouachorũ seruiens insti¬
tutis. tanquam patri se multa
humilitate subdebat.
mnes autem famulos¬
xp̃i adeo beatus pacho¬
inius diligebat: ut eis semper
Senib autem et egrotantibus
necnon et paruulis. miscđie o¬
pera ꝓpriis manib ingerebat:
pre ceteris corum mentes munt¬
mine spiritali corroborans. Cũq
in fide et opere inulti ꝓficerent:¬
et magnus fratrum numerus
augeretur: prope modum sata¬
gebant emulatores etus ẽe uir¬

Expanded text:
examini discere negotia sinexamini discere negotia singulorum, et aequum de eis ferre judicium. Nos autem compatiamur ex imo pectore talibus: quia et misericordes nos Dominus esse commonet , cui supplicare jugiter oportet, ne nos in aliquam tentationem patiatur induci. Haec a memorato Patre non solum dicebantur viriliter, sed et cum omni sollicitudine servabantur. Si quando denique venisset ad eum clevivere, dignitati ejus honorem reddebat ecclesiae debitum; ille vero monachorum serviens institutis, tanquam patri se multa humilitate subdebat.mnes autem Christi famulos beatus Pachomius adeo diligebat, ut eis semper Senibus etiam et aegrotantibus, necnon et parvulis, misericordiae opera propriis manibus ingerebat, prae caeteris eorum mentes munimine spiritali corroborans. Cumque in fide et in opere multi proficerent,et magnus fratrum numerus augeretur, omnes propemodum satagebant aemulatores esse vir
Abbreviated transcription (Latin):
chis. nullas autem religiosas
appetere dignitates. Si uͦ reppe¬
rimꝰ aliqͦs ex monachis iã pdẽ
clericos ab ep̃is ordinatos.
amplectamͦ eoꝵ ininisterium.
qͥa et in ueteri testamento non
omne uulgus sacrum presu¬
mebat officium: s hii tantum
qui erant de tribu leui. ad hec
do igitur extrinsecus frat̾ ad¬
uenerit de quo certum est qd̃
sacerdotii fungatur officio: ñ
exprobremus et tamqͣ qui sa¬
cra uira peruaserit. et hiis se
mysteriis insolenter ingesserit.
Quomͦ namq hoc de eo suspica¬
brinus: quem nobis ad celebnͣ¬
cramus: Immo magis ut pa¬
trem et nobis in hac re obeidi¬
entem. plus uenerari cõuenit:
ut pote qui sc̃orum uestigia sec¬
tetur. et illibatum deo munus
offerre non desinat: maxime
si conuersatio etus expectata
cuuctis est et probata. Si uero
possumus. Deus enim tudex
iustus constituit super eos e¬
piscopos iudices qui beatorũ
aploꝵ sectatores et unitatores
existunt: qui possint spiritali

Expanded text:
chis, nullas autem religiosas chis, nullas autem religiosas appetere dignitates. Si vero repererimus aliquos ex monachis jam pridem clericos ab episcopis ordinatos, amplectamur eorum ministerium; quia et in veteri Testamento non omne vulgus sacrum praesumebat officium, sed hi tantum qui erant de tribu Levi ad haec ndo autem extraneus frater advenerit, de quo certum est, quod sacerdotii fungatur officio, non exprobremus ei, tamquam qui sacra jura persuaserit, et his se ministeriis insolenter ingesserit. Quomodo namque hoc de eo suspicabimur, quem nos ad celebracremus? Imo magis ut patrem, et nobis in hac re obedientem, plus honorare nos convenit, utpote qui sanctorum vestigia sectetur, et illibatum Deo munus offerre non desinat, maxime si conversatio ejus exspectata cunctis est et probata. Si vero, possumus. Deus enim judex justus, constituit episcopos super eos judices, qui beatorum apostolorum successores et imitatores existunt, qui possunt spiritali
Abbreviated transcription (Latin):
cipes fierent: e proxinus uicu¬
lis presbiteros conuocabant.
qui cis festiuitatem leticie spi¬
ritalis implerent. Non eñi pa¬
tiebatur ilei senex inter eos
esse quempiam: qui clericatꝰ
officio fungeret᷑. Oicebat enim
multo melius esse atq commo¬
dius monachis. non prorsus ho¬
norem querere primatus et glo¬
rie: uerum etiam occasiones hu¬
iuscemodi de cenobiis amputa¬
ri: quam frequent̾ huic inter
fratres contentiones et emu-¬
lationes inutiles nascerentur.
Sicut enim scinitilla ignis cũ
in messem ceciderit non cito re¬
stinguitur. et interdum totius
aunt fructus exurit: ita cogi¬
tatio feralis ambitus si men¬
tes irrepserit monachoꝵ. ut
uel pruni esse cupiant uel cle¬
ri: nisi cito suggestionis huiꝰ
ardorem de suo corde reppule¬
rint. ilico perlent continen¬
tiam multis laborib adqui¬
sitaui. Oportet ergo cũ mansu¬
etudine et caritate commun¬
cantes xp̃i ecclesiis clericos ue¬
nerari: quia hoc expedit mona¬

Expanded text:
cipes fierent, ex proximis vicucipes fierent, ex proximis viculis presbyteros convocabant, qui eis festivitatem laetitiae spiritalis implerent. Non enim patiebatur idem senex, inter eos esse quempiam, qui clericatus officio fungeretur. Dicebat enim, multo melius esse atque commodius monachis, non solum nullius prorsus honoris quaerere primatus et gloriae, verum etiam occasiones hujuscemodi de coenobiis amputare, quoniam frequenter hinc inter fratres contentiones et aemulationes inutiles nascerentur. Sicut enim scintilla ignis cum in messem ceciderit, non cito restinguitur, et interdum totius anni fructus exurit; ita cogitatio feralis ambitus, si in mentes irrepserit monachorum, ut vel primi cupiant esse, vel clerici, nisi cito suggestionis hujus ardorem de suo corde pepulerint, illico perdent continentiam multis laboribus acquisitam. Oportet ergo cum omni mansuetudine et puritate communicantes Christi ecclesiis clericos venerari, quia hoc expedit mona
Abbreviated transcription (Latin):
perficere cum patientia ⁊ longa¬
nimitate possitis. sanctorum pa¬
trum uestigia subsequentes: ut
sinceram ac deo placitam conu̾¬
sationem uestram uidentes alii.
ad xpisti seruicium ueniant: cu¬
ramq monasterii patris equo
egulas igitur eis quas
acceperat tradidit: scili¬
cet ut laborarent: moderatum
cibum uilissimum uestimen¬
tum sompnum etiam competen¬
tem. Unde factum est: ut iuxta
uoluntatem dñi qui om̃s homi¬
nes conuocat ad salut̃e. cuncta¬
q bonoꝵ iucrementa largitur.
ad senem plurimi conuolarẽt
uolentes pariter commorari:
uter quos erant pecusius et
cornelius paulus quoq et
pachomius alter et iohannes
qui omnes unmaculata fidẽ
beati patris. et doctrinami salu¬
tiferam libenter amplexi st̃.
Statuitq ut hii qui poterant
monasterii susciperent curam:
et ita breui multiplicatꝰ mona¬
choꝵ est numerus. Proinde cũ
sollempnitas ex more deposce¬
ret. ut mysterioꝵ celestiũ parti¬

Expanded text:
perficere cum patientia et longaperficere cum patientia et longanimitate possitis, sanctorum Patrum vestigia subsequentes, ut sinceram ac Deo placitam conversationem vestram videntes, alii ad Christi servitium veniant, curamque monasterii patris aequoP. XXIV.--Regulas igitur eis quas acceperat, tradidit, scilicet ut haberent moderatum cibum, vilissimum vestitum, somnum etiam competentem. Unde factum est, ut juxta voluntatem Domini, qui omnes homines convocat ad salutem, cunctaque bonorum incrementa largitur, ad senem plurimi convolarent, volentes pariter commorari: inter quos erat Pecusius, et Cornelius, Paulus quoque, et Pachomius alter, et Joannes, qui omnes immaculatam fidem beati Patris et doctrinam salutiferam libenter amplexi sunt. Statuitque ut hi qui poterant monasterii susciperent curam, et ita in brevi multiplicatus est monachorum numerus. 122 Proinde cum solemnitas ex more deposceret ut mysteriorum coelestium parti
Abbreviated transcription (Latin):
uerati estis. et ego reficiã uos:
nisi ut iniqua proicientes oue¬
ra que deprimunt genus hu¬
manum. bono incommutabi¬
li sine distractione iungamur:
Et ideo perseueremꝰ usq in fi¬
nem cum hoc sene: ut glorifi¬
cari cum illo in illa perhenni
beatitudine mereamur. Nani
mirabiliter informat exemplo.
Tunc accedentes ad sc̃m pacho¬
mium: dicunt ei. Pater uenera¬
bilis cur solus monasterii curã
sustines: Quibz ille respondit.
Nemo iugum subito iumentis
imponens laborare compellit:
et tanto premit onere quo sub
fasce deficiant. s paulatum as¬
suescit ea leuioribz exercens an¬
te ponderib: usq dum ualeant
et oportune possint ad oꝑa gra¬
uiora consurgere. fodem modo
nos conuenit. mensura ipsa qͣ
nos mensus est xp̃c sicagere uo¬
biscum: ut de ur̃a per omnia.
gaudeainus firmitate. Clemen¬
tissimus deus qui numqͣ pre¬
ces humilitatis mee despexit.
corda uestra in sua disciplina
corroboret: ut omne opus bonũ

Expanded text:
nerati estis, et ego reficiam vos ; nerati estis, et ego reficiam vos ; nisi ut iniqua projicientes onera, quae deprimunt genus humanum, bono incommutabili sine detrectatione jungamur? Et ideo perseveremus usque in finem cum hoc sene, ut conglorificari cum ipso in illa perenni beatitudine mereatur; nam rmirabiliter informat exemplo. Tunc accedentes ad sanctum Pachomium, dicunt ei: Pater venerabilis, cur solus monasterii sollicitudinem sustines? Quibus ille respondit: Nemo jugum subito jumentis imponens, laborare compellit, et tanto premit onere, quo sub fasce deficiant; sed paulatim assuescit ea, levioribus exercens ante ponderibus, usque dum valeant, et opportune possint ad opera graviora consurgere. Eodem modo nos quoque convenit mensuram ipsam, qua nos mensus est Christus, sic agere vobiscum, ut de vestra per omnia gaudeamus firmitate. Clementissimus autem Deus, qui nunquam preces humilitatis meae despicit, corda vestra in sua disciplina corroboret, ut omne opus bonum