comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. Sel aũt eolen appellat¬
¶ Epilensia aut in fantasia
fit melancolia in ratione ma¬
nia in memoria. ¶Tipi st̃ fu¬
gide febres qui abusiue tipi ap¬
pellantur ab herba que in aqͣ
nascitur. Latine forma ati
status cł̾r. Est enĩ accessionũ
et recessionũ reuolutio ꝑ sta¬
tuta tp̃rũ int̾ualla. ¶ Beuni
grece. latine eruptio sũ fluor¬
appellatur. ¶Catartꝰ ẽ flu¬
or reume iugis ex naribz que
clũ ad fauces uenerit brãcos
uocatur clũ ad torace uł pul¬

Expanded text:
ocant, fel autem χολὴν appellant. Epilemsia autem in phantasia fit; melancholia in ratione; mania in memoria. Typi sunt frigidae febres, qui abusive tipi appellantur ab herba quae in aqua nascitur. Latine forma atque status dicitur. Est enim accessionum vel recessionum revolutio per statuta temporum intervalla. Reuma Graece, Latine eruptio sappellatur. Catarrhus est fluor rheume iugis ex naribus, que dum ad fauces venerit, branchos vocatur, dum ad thoracem vel pul
Abbreviated transcription (Latin):
iugro medio candido. suꝑius
minio. Hec sola insignato nicħ
cere auellit. Reperitur ãt apud
indos et arabes detracta torrenti¬
b. Genera eiꝰ. uͫ. ¶ E matides ru¬
bore sanguine. ac pro eo emati¬
des uocato. Emath qͥppe: sãguis
inuenitur: de qͣ ꝓmittũt magi
qͥdm ad coarguendas barbaroꝵ
fertur arboris succꝰ eẽ. ⁊ ob id
sucinũ appellari. Electrũ ãt uo¬
cari fabulosa argum̃tato dedit
Naniq fetonte fulminis ictu
int̾empto. sorores eiꝰ luctu mu¬
tatas in arbores ppłos lacrimis
clectrũ oĩb. anius fund̾e uixͣ eri¬
danũ aninẽ. & electrũ appella¬

Expanded text:
andido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentibus. Genera eius quinque. Haematites rubore sanguineus, ac propterea haematites vocatus; αἷμα quippe sanguis invenitur. De qua promittunt magi quiddam ad coarguendas barbarorufertur arboris sucus esse et ob id sucinum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appella
Abbreviated transcription (Latin):
in se ꝓmretũ candore. insinri¬
litucliue iguis humani: Gre¬
dia uł arabia gignit. Distãt at̾
nucẽ. Nã inclica ignis colorẽ ħt
alb̾ cingentib zonis. Arabica at
nigra est. cũ canclidis zonis.¬
¶ Geuera eiꝰ .u. ¶Sarconir: ce du¬
Ior noñui societate uocata. Est
aũt ex onicis candore ⁊ sarco.

Expanded text:
mixtum candorem in similitudinem unguis humanae. Graedia vel Arabia gignit; distant autem invicem; nam Indica igniculos habet albis cingentibus zonis, Arabica autem nigra est cum candidis zonis. Genera eius quinque. Sardonyx ex duorum nominum societate vocata; est enim ex onychis candore et sardo.
Abbreviated transcription (Latin):
ramosꝰ. colore uiridis. ⁊ marie
rubens. Bache eiꝰ cãclide sb̾ aqͣ et
molles detracte confestĩ durãt᷑
⁊ rubescũt: tactuq ꝓtinꝰ lapides¬
cũt. Itaq ancupari euelliq reti¬
qͣde cã corallꝰ uocitat᷑. Quãtu¬
aũt a pd̾ nos margaretũ indicũ
preciosũ est: tantũ aꝑt indos co¬
rallũ. Huc magi fuliminbꝰ re¬

Expanded text:
ramosus, colore viridi sed maxime rubens. Bacae eius candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari evellique retiqua de causa corallius vocatus. Quantum apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos corallium. Hunc magii fulminibus re
Abbreviated transcription (Latin):
gnificamꝰ. ut ait cicero. nncħ
agis. nicħ moliris. nicħ cogitaᷤᷤ
&̾ rem non feram. nõ paciar
nõ sinam. E panados quã re¬
gressionem nri uocant pͥnci¬
pũ clignitas erat. pene par.
nõ fortasse eoꝵ qui seq̃bãtur
¶Antapodosis. quociens me¬
dia pͥmis. et ultimis ꝯuertũt

Expanded text:
gnificamus, ut ait Cicero: Nihil gnificamus, ut ait Cicero: Nihil agis, nihil moliris, nihil cogitas. Item, non feram, non patiar, non sinam. 9. Epanodos, quam regressionem nostri vocant: Principum dignitas erat pene par, non par fortasse eorum qui sequebantur. 10. Antapodosis, quoties media primis et ultimis conveniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
que latine ꝯͣ posita appellantur
que dum eraduerso ponũtur.
sentencie pulchritudinẽ faciũt
et in hornamentũ locucõnis de¬
centissima existũt. ut acero ex
hac parte pudor pugnat. illic
peculancia. hinc puclicicia. illic
stuprũ. hinc fides. illinc frauda¬
tõ. hinc pietas. illiuc scelꝰ. hĩc
ꝯstancia. illinc furor. Hinc ho¬
uestas. illinc turpitudo. hinc ꝯ¬
tinencia. illinc libido hĩc demiq
equitas temperancia. fortitu¬
do. prudencia uirtutes om̃s cer¬
tant cũ iniquitate. Luxuria
ignauia temeritate cũ inciis oĩ¬
b. Postremo copia cũ egestate
bona rõ cũ perclita mens sanac̾
amẽcia bona deniq spes cũ oĩũ
reꝵ desperatone ꝯfligit. In hiꝰ¬
modi certamine ac p̾lio hꝰ mo¬
cli locutõnis ornamento liler
ecclesiasticus usꝯ est. clicens ꝯͣ
malum. bonũ et ꝯͣ morte uita
sic ꝯͣ pium pcc̾or. et sic intuere
in omĩa operri altissimi binai
ma est quociens in ꝯnexa or̃o¬
ne plurib uerb̾ unam rem si¬

Expanded text:
a latine contraposita appellantur, que dum ex adverso proponuntur, sententie pulchritudinem faciunt et in ornatu locutionis decentishac parte pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodi locutionis ornamento liber Ecclesmalum bonum, et contra mortem vita; sic contra pium peccator, et sic intuere in omnia opera Altissimi, bina et mia est quoties in connexa oratione pluribus verbis unam rem si
Abbreviated transcription (Latin):
petua or̾o fatigatone ac fasti¬
diũ tam clicendi ꝙͣ audiencli
creat. flectenda est et in alias
uersanda formas ut et clicen¬
tem reficiat et ornator fiat et
nato in scematib artis grãma¬
tice annotate st̃. Uñ tm̃ hic
illa int̾poni oportuit. que ĩ po¬
emate aut nũꝙͣ aut clifficilit̾
fuũt. In orone aũt libere. Itez¬
analisplosis est. ꝯgeminatio
in se natura uiuit. Clunax est
graclatõ cũ ab eo quo sensꝯsupe¬
uor t̾minat᷑. Inferior incip᷑ ac
dehinc qͣsi per gradus clicendi
ordo ẜuatur. ut est illud affricci¬
ni. E x innocencia nascit᷑ cligni¬
tas ex clignitate honor ex hono¬
re imꝑiũ: ex impio lib̾tas. lãc
figuram nõ ulli cathenã appellãt
ꝓpt̾ qd̾ aliud malio qͣsi nectitur
nomine atq ita res plures in
geminatõne uerboꝵ trahũtur
Eit aũt hoc scema nõ solũ ĩ sin¬
głis uerbis. S etiã ĩ ꝯnerione
uerboꝵ ut apd̾ graccũ. Puerq

Expanded text:
erpetua oratio fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat, et ornatior fiat, etnato in schematibus artis Grammaticae adnotatae sunt. Unde tantum illa hic interponi oportuit, quae in poemate aut numquam aut difficulter fiunt, in oratione autem libere. Anadiplosis est congeminatio in senatum venit'. Climax est gradatio, cum ab eo, quo sensus superior terminatur, inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicendi ordo servatur, ut est illud Africani: 'ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honore imperium, ex imperio libertas'. Hanc figuram nonnulli catenam appellant, propter quod aliud in alio quasi nectitur nomine, atque ita res plures in geminatione verborum trahuntur. Fit autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed etiam in contexione ver
Abbreviated transcription (Latin):
¶Paracliastole est: quociẽs
id qd̾ licimꝰ int̾pretatõne clis¬
ceuninꝰ cũte pro astu sapien¬
te appellans pro inꝯsiderato
fortem. pro illiberali diligentẽ.
¶Antanaclassis est que eodẽ uer¬
bo ꝯtrariũ expͥmit sensũ. q̃re¬
batur qͥda de filio cũ mortem
suam expectaret respondentez
nõ expecto: Inmo peto inquid
figuras sentenciaꝵ qͣs opepre
ciũ sit cognosc̾e̾ ꝓseqͣmur. xxii¬

Expanded text:
Paradiastole est quoties id quod dicimus interpretatione discernimus, cum te pro astuto sapientem appellas, pro inconsiderato fortem, pro inliberali diligentem. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, figuras sententiarum, quas operae pretium sit cognoscere, persequamur.
Abbreviated transcription (Latin):
lu locũ puenissez. De ꝯstituẽdo
aũt ep̃o t̾raconẽsi nõ cam ꝙͣ pe¬
titis sensi sentencia regis. S tñ
et ip̃e. idhuc uͥ certiꝰ ꝯu̾tat aĩm.
illi maneat mctũ. Peto aute
tu tuo deleant᷑ delicta mea et re¬
mittant᷑ facinora. Itẽ manu sua
Ora pro nob̾ beatissime clñe pat̾¬

Expanded text:
 pervenissem. De constituendo autem episcopo Tarraconensi non eam quam petisti sensi sententiam regis; sed tamen et ipse adhuc ubi certius convertat animum, illi manet incertum. Peto autem tu tuo deleantur delicta mea, et remittantur facinora. Item manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine, et
Abbreviated transcription (Latin):
Reuersꝯ de palacio regis nõ solũ
scͥpta tua nõ inueni. S ĩ qͥcqͥd
aliud in cartis fuit ꝑiit. Et cͥco
scit dñs luxi meritũ meũ: q nõ
legi eloqͥũ tuũ. S rogo ut q̃cũq
occasio uenerit rescribas mͥ. et
gr̃a u̾bi tui nõ auferas. ut ꝙ ex
m̃o delicto ꝑdidi iteꝵ grã tua
recipiã ⁊ manusua. Ora ꝓ nob̾
beatissime dñe.
epła braulionis ad ysidorum

Expanded text:
atio regis, non solum scripta tua non inveni, sed etiam quidquid aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribas mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine. V. BRAULIONIS AD ISIDORUM
Abbreviated transcription (Latin):
seruuo braulioni ep̃o: ysi¬
dorus. quia te incolumẽ cogno¬
noui salutẽ: in hoc corpore aspi
fui dignus tua plege̾ eloqͥa. Sta
tim eĩ ut accepi pitaciũ tuũ puer
regius adueĩt: dedi cubiculario

Expanded text:
servo, Braulioni episcopo, Isidorus. Quia te incolumem cognonovi salutem in hoc corpore aspicfui dignus tua perlegere eloquia, quia statim ut accepi pittacium tuum, puer regius ad me venit, dedi cubiculario
Abbreviated transcription (Latin):
lea cle corio. Naz galeos: le¬
coriũ łr. Cassidam at: a tuscis uo¬
cata. Illi enĩ galea cassem uoĩãt
credo a capite. Apex ẽ qd̾ ĩ sũmͣ ga¬
lea eminet: qͦ figit᷑ crista: ꝙͣ greci
conũ uocãt. Nam conꝰ ẽ curnatu¬
ra q̃ ingalea premin sr̃ ꝙͣ criste st̃̾

Expanded text:
lea de coreo. Nam galeros coreum dicitur. Cassidam autem a Tuscis nominatam: illi enim galeam cassim nominant, credo a capite. Apex est quod in summa galea eminet, quo figitur crista; quam Graeci κῶνον vocant. Nam conus est curvatura quae in galea prominet, super quam cristae s
Abbreviated transcription (Latin):
remcare sol ad inferiores ĩcipͦ
pet̾e. Uñ hiemaleis solsticii
dies nimimꝰ sicut estiui maxi¬
quinoctia unũ uernale ⁊ alid̾
equinoctia die .uiii. kłrũ apͥl
olin tm̃ in duas partes diui¬
debatur. hoc est mestiuũ ⁊ hie¬

Expanded text:
are sol ad inferiores incipitpetere: unde hiemalis solstitii dies minimus, sicut aestivi maxiquinoctia, unum vernale et aliud aequinoctia die VIII Kal. Apr. olim in duas tantum partes dividebatur, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
mtaq editone ouiũ et bonũ
ꝙfũs erat res in pecore et in lo¬
oꝵ possessionib ex quo pecunio¬
si et locupletes uocabant᷑. Libal
gieui: et longi tpr̃is. Longani¬
mis. sũ magnaniniꝰ eo qd̾ nullis
passionib perturbatur. S ad uni¬
uersa sustinenda paciens ẽ cui ꝯ¬
tranus est pusillaminis angust᷑
et in nulla tribulatõne sb̃sistens.
ter insipiens est. Leuis ab incostã¬
cam uagat̾onis appellatus.q le¬
in motu m̃tis. nũc ista nũc illa
desicerat. Lubricus ab eo q lab̾r
Labens int̾clũ uelor. ut lab̾e nĩ¬
plia polo. et labe penus. cursu eĩ
lapsus celerior est. Latro inses¬
sor uaꝵ a latendo dictus. Leliꝰ
aut latro est. qͣi lato̾. Alat̾e enĩ¬
Et insidiator uic. Lanista gladi
id est carnifer tusca ling᷑
cerndo ꝓuocare. Leno cõsilia¬
tor stupͥ eo qd̾ mentes misoꝵ ⁊
blandiatur. & delimiendo seclu¬
cat. Tibidinosus clictus a libero
xuriosus. qͣi solutus in uolupta¬
tes. Uñ et mẽbra loco mutata

Expanded text:
ltaque editione ovium et boum, quod tunc erat res in pecore et in locorum possessionibus: ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur.' Libegi aevi et longi temporis. Longanimis, sive magnanimis, eo quod nullis passionibus perturbatur sed ad universa sustinenda patiens est. Cui contrarius est pusillanimis, angustus et in nulla tribulatione subsistens, iens. 159. Levis, ob inconstantiam vagationis appellatur, quia levi motu mentis nunc ista, nunc illa desiderat. Lubricus, ab eo quod labitur. Labens, interdum velox, ut: Labere nympha polo, et labere pennis. Cursu enim lapsus celerior est. 160. Latro, insessor est viarum, a Latendo dictus. Aelius autem: Latro est, inquit, latero, ab latere, insidiator viae. Lanista, gladiator, id est, carnifex Tusca lingua cerando provocare. Leno, conciliator stupri, eo quod mentes miserorum blandiat, et deliniendo sedut. Libidinosus a Libero, xuriosus, quasi solutus in voluptate: unde et membra loco mota
Abbreviated transcription (Latin):
inciũ est: huc atq illuc currere:
aut affluere aque sũpto uit̾o. S
poete iam hoc genus noĩs ꝓfusio¬
ris usurpant. Languidus. Luri
a pruritu ninuo ip̃iꝰ scabiei ip̃iꝰ¬
Tuscus qd l ex parte. ut sciat. sic̃
lusciliosus qui uespere incħ uidet.
Luscos codices clixert antiqͥ. Uñ
et cielopas codices legimꝰ dictos
qd unũ ocłm huisse phibentur.
Lotus lautus: id est mũdus. Lu¬
pa meretͥr a rapacitate uocata¬
hendat.¬

Expanded text:
itium est huc atque illuc currere, a fluore aquae sumpto vitio. Sed poetae jam hoc genus nominis pro furiosis usurpant. 163. Languidus . . . a pruritu nimio ipsius scabiei diLuscus, quod lucem ex parte sciat, sicut luscitiosus, qui vesperi nihil videt. Luscos coclites dixerunt antiqui, unde et Cyclopas Coclites legimus dictos, quod unum oculum habuisse perhibentur. Lotus, lautus, id est mundus. Lupa, merethendat
Abbreviated transcription (Latin):
uoĩatur: uolũta¬
ea q̃ illic gerũt᷑
uis. Ludoꝵ origo sic tracłr. Liclios ex
sa tnͣsuenas: in eustiuria ꝯsceclis¬
educe tirreno: qͥ fri suo cesserat r᷑¬
ñ. Contẽtõne gͥ in eutruria int̾ ce
isionis noĩe instituerũt. Inde romͣ¬
l accersitos artifices mutuati sũt.
clicit ludos a lusu uocatos qd iuue¬
nes ꝑ clies festos solebãt ludi exul¬
tatõne ppłm cdelectare. Uñ eũ lusũ
uiuenũ et cliebꝰ festis et tẽplis ⁊ re¬
ligionibꝰ repucãt. Nich̾ iam ẽ de cã
uocabuli: clũ rei cã idolat̾a sit. uñ
et ꝓmiscue lucli liberalia uocabãt᷑.¬
ob honore lib̾i pr̃is. Ob hoc cdespici¬
enda est. originis macła: ne bonũ
estimes : qd iniciũ a malo accepit
Ludus a̾ aut gi̾̃nicꝰ ẽ: aut circensis
aut gladiatoriꝰ. aut scenic᷑ .ii. de lu

Expanded text:
inantur voluptaea quae illic geruntur. nis. Ludorum origo sic traditur: Lydios ex Asia transvenas in Etruria consedisse duce Tyrreno, qui fratri suo cesserat regni contentione. Igitur in Etruria inter cereligionis nomine instituerunt. Inde Romani arcessitos artifices mutuati sunt; dicit ludos a luso vocatos, quod iuvenes per dies festos solebant ludi exultatione populum delectare. Unde et eum lusum iuvenum et diebligionibus reputat. nihil iam de caussa uocabuli, cum! rei caussa idololatria sit. nam et cum promiscue ludi Liberalia uocarentuob honorem Liberi patris. Ob hoc dispicienda est originis macula, ne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gymnicus est, aut circensis, aut gladiatorius, aut scenicus. De lu
Abbreviated transcription (Latin):
et cursoꝵ uelocitas cõpbat᷑. Hĩc acci¬
dit ut oĩm ꝓpe arciũ ex̾cicia gĩnasia
clicãt᷑. aña aũt in locis certãtes tĩcti
erãt singuł ne nudarent᷑. pꝰt rela¬
xato cingło repente ꝓstratꝰ exaĩatꝰ
est qͥd̾ cursor. q̃ re ex ꝯsilii decreto.
tũc arcon yponienes. ut nucli dem¬
ceps om̃s excitarẽt᷑: ꝑmisit. Ex il¬
ex̾cent̾ ĩ cãpũ uͥ sola tm̃ uerecũdia o

Expanded text:
t cursorum velocitas conprobatur. Hinc accidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. Ante enim in locis certantes cincti erant, ne nudarentur: post relaxato cingulo repente prostratus exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex ilexercentur in campo, ubi sola tantum verecunda o
Abbreviated transcription (Latin):
pͣis. Item uanus manis. fal
omebriatur. Ueratus id ẽ por¬
fius ab eo qd est. ueho uecto.
ero ut uexasse sit et portasse
ueneficus. qd uenenũ mortis
ci parauit aut prestitit aut uẽ¬
qdi. Uector qͣi uehitor. Est a̾t
uector i qui ueliit: et qui uelu
tur. Uenator qͣi uenabulatora
uenatone scil qua bestias pre¬
nit. Quatuor aũt st̃ uenatoꝵ
officia. Uestigator es. indigato

Expanded text:
it. Item vanus inanis, falsinebriatur. Vexatus, id est, portatus, ab eo quod est veho, vexo, vecto, ut vexasse sit portasseeneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit, et qui vehitur. 282. Venator, quasi venabulator, a venabulo, scilicet, quo bestias premit. Quatuor autem sunt venatorum officia: vestigatores, indagato
Abbreviated transcription (Latin):
ir a uirtute. Utił ab utendo
sit: sicut docił qđ doceri possit.
Uerus aueritate. Hinic et ue¬
rax: maior est ueritas ꝙͣ uen
crubescit. Uenustꝰ. pulcher.
nis. id est sanguine. uariꝰ nõl¬

Expanded text:
ir, a virtute. Utilis, ab utendo sit; sicut docilis, quod doceri possit. Verus, a veritate; hinc et verax. Maior est veritas quam veerubescit. Venustus, pulcher, a venis, id est sanguine. Viri
Abbreviated transcription (Latin):
ultos remissa ꝯuersio in pͥstmos erto¬
res reducit: ac uiuendi tp̃r resoluit.
Hoꝵ ergo excempla quis conuersus ẽ ui¬
ta. Ne dũ timore cłi: a tp̃r mapis: rur¬
sus mũdanis errorib in mergaris. Te
pidus in ꝯuersione ociosa uerba et uanͣs
cogitutõnes noxias ẽẽ nõ ꝯspicit. Q si a
torpore mentis eigilauerit: ea q̃ leuia ex¬
istimabat ꝯfestim qͣi horrenda: atq atro¬
cia ꝑtinescit. ¶ Eraus et desicda: in onñ
bono oꝑe formidanda est. Fraudem faci¬
mus deo. quociens de bouo oꝑe nr̃o nos¬
met ip̃os nõ d̾m laudamꝰ. ¶ Desiclia
agimus: quociens ꝑ torporẽ languide ca
que dei st̃ operam᷑. ¶ Omĩs ars scłi huiꝰ
streuuos amatores ħt : &e ad exceꝙ̃ clum
ꝓuitissimos. &̾ hoc ꝓide fit: qr p̾sentẽ
lit oꝑis sui remuneratõnẽ. Ars uero duu¬
ni timoris plerosq ht sectatores. langui¬
dos tepidos. pigricie mercia congelatos
futura remuneratõne differtur. Idõq dũ

Expanded text:
ultos remissa conversio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Desidiam vero agimus, quoties per torporem languide ea quae Dei sunt operamur. strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; futura remuneratione differtur. Ideoque dum
Abbreviated transcription (Latin):
anta celeritate
rere. ut nͥ adu̾sũ precipitem
eius cursũ astra currerent q̃
eam remorarc̃tur: mũdi ru¬
ina fac̾et¬

Expanded text:
anta celeritate rere ut, nisi adversus praecipitem eius cursum astra currerent, qui eam remorarent, mundi ruinam face
Abbreviated transcription (Latin):
culo renũciantes ita h mũdo moriũ¬
tur: ut soli d̾o uiu̾e delectentur: Quãto¬
q ab huiꝰ scłi cõuersatone sb̾trahũt. tũ¬
to int̾na mentis a cie p̾senciã dei et an¬
glice societatis freꝙ̃tia ꝯtemplãt᷑. Ma
loꝵ tum praua sũt opera manifesta ut
qui suꝑnã prĩam desiderant nõ solũ mo¬
res coꝵ: s et consorcia fugiant. Qͥ dũ eti¬
am corporałr seꝑari desiderãt ab iniqͥs
ut eoꝵ nõ inuoluãtur delictis. Nõ mil¬
li et non corporali clicessu spũali tñ ab
eis intentone recedũt. Qͥ et si ꝯmunes
sunt cõuersatõne discreti tñ sũt corde ł
opere. Et l sepe in medio carnaliũ uicã
deus ꝓtegut electoꝵ. tñ satis raꝵ ẽ: ut qͥs¬
q int̾ scli uoluptates positꝰ auicus ma¬
ncat ilsibatus: In quib et si nõcito ĩpli¬
cetur. Aliqũ tũ abstrahitur. Nõ eĩ cliui
¶ Uia sñ offenlicło uita monachi sũ cu¬
picditatis et timoris impelim̃to: dũ eĩ

Expanded text:
culo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam contemplantur. 2. Malorum tam prava sunt opera manifesta, ut hi qui supernam patriam desiderant, non solum mores eorum, sed et consortia fugiant. Quidam etiam corporaliter separari desiderant ab iniquis, ut eorum non involvantur delictis. Nonnuli, etsi non corporali discessu, spirituali tamen ab eorum intentione recedunt; qui etsi communes sunt conversatione, discreti tamen sunt corde vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus protegat electorum, tamen satis rarum est ut quis inter saeculi voluptates positus a vitiis maneat illibatus, in quibus etsi non cito implicetur, aliquando tamen attrahitur. Neque enim 3. Via sine offendiculo, vita monachi sine cupiditatis et timoris impedimento. Dum enim
Abbreviated transcription (Latin):
iiĩ .x. Gedeon annis .xl. Mer
amus .iii. Chorus in grecia in¬
is .xxuii. Pamꝰ regnauit ĩ
tidia. ¶ũi. lexx. Iair ãnis .xxii.
Carmentis iumplia latinas
litteras repperit. ¶ñi .c.ii. Iep¬
te annis .ui. Hercules flami
nis .uiii. Troia capta est.
i.cxxiii. Samson añ .xx.
.liii. heli sacerdos añ .xl. archa
testamenti capitur. ¶nt̃. et¬
xxxiii. Samuel ⁊ saus añ .xl.
homerus funsse putatur. La¬

Expanded text:
I. 11. Gedeon, an. XL. Merc, an. III. Chorus in Graecia inn. XXIII. Priamus regnavit in Troia. IIIMDCCCCLXXXI. Iair ann. XXII. Carmentis Latinas litteras repperit. IVMIII. Iepte ann. VI. Hercules flammin. VIII. Troja capta est, IVM.XXV. Samson, an. XX. .XLV. Heli sacerdos, an. XL. Arca testamenti capitur. IVMLXXXIV. Samuhel et Saul ann. XL. Homerus fuisse putatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dulatõnis eripuit. Ip̃as ꝙͣ
betras nec non et serpentes uo¬
lucres atis delfinos. ad aucli¬
tũ sue moclulationis musi¬
ca ꝓuocat. S et qͥcqͥd loqui¬
mur uł intrisecus uenaꝵ pł¬
sib ꝯmouemur. per musicos
rithinos armonie iurtutib
phatur esse sociatum.
De tͥ

Expanded text:
dulationis eripuit. Ipsas quoque bestias, necnon et serpentes, volucres atque delphinas ad auditum suae modulationis musica provocat. Sed et quidquid loquimur, vel intrinsecus venarum pulsibus commovemur, per musicos rhythmos harmoniae virtutibus probatur esse sociatum. De t
Abbreviated transcription (Latin):
er est manitas plu re ⁊ nube¬
unũ hñs admixtũ raritatis
qͣm cet̾a elem̃ta de quo uirgili
ab eo qd̾ ferat t̾ra. uł eo qd̾ fera¬
tur. Hic aut ꝑtim ad terrenam¬
ꝑtim ad celestez materia ꝑtinz
Nam ille sb̾tił. uͥ uentuosi acꝓ
cellosi motꝰ nõ possũt exist̾e ad
celestez ꝑtinet partez. Iste u̾o
turbulencior qͥ exaltafombꝰ hu¬

Expanded text:
er est inanitas plurimum habens admistum raritatis, quam caetera elementa. De quo Virgilius: ab eo quod ferat terram, vel ab eo quod feratur. Hic autpartim ad coelestem materiam pertinet. Nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad coelestem pertinet partem: iste vero turbulentior, qui exaltationibus hu
Abbreviated transcription (Latin):
cus est. in quo sidera st̃. ꝙ sou¬
ficat eũ ignẽ qui a toto mildoi
altũ separatꝰ est. Sane ether
est ip̃m elem̃tũ: a ethera uospi¬
dor ethieris. et est ẜmo greco¬
¶ Spera celi dicta: eo qd̾ sp̃es eus
in rotunclũ formata ẽ. S i q¬
tale est a uolubilitate spera ags¬
cis cłr. sic̾ et pile qͥb ludũt sfan¬
tes. Nam plulosophi dñt celu
et cũ motu eiꝰ sidera in eo fixa ab
oriente usq in occidẽtẽ circune
septẽtrionib breuiores gyros.¬
est septẽtrionis linea recta qu
per mecliaz pilam spere tencha
& clicta axis: qd̾ in ea spera ut
rota uoluit᷑ uł qr ibi plaustrĩ

Expanded text:
locus est in quo sidera sunt, et significat eum ignem qui a toto mundo in altum separatus est. Sane aether est ipsud elementum, aethra vero splendor aetheris, et est sermo Graecus. Sphaera caeli dicta eo quod species eius in rotundum formata est. tale est, a volubilitate sphaera a Graecis dicitur, sicut et pilae quibus ludunt infantes. Nam philosophi dicunt, coelum et cum motu ejus sidera in eo fixa ab oriente usque ad occidentem circumire, septentrionibus breviores gyrosest septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, vel quia ibi pla
Abbreviated transcription (Latin):
auꝰ io articos appellat̾. eo ꝙ in
eis arctoꝵ signa inclusa ꝑspiciũt᷑¬
iptẽtriones appellant᷑. Scclus
estatem faciens ultra eũ circulũ
nõ transit. s statĩ reuertit᷑ ⁊ inde
tropicus appellat᷑. ¶ Terciꝰ circulꝰ
humerinos qͥ a latmnis eqͥnoctiał¬

Expanded text:
us ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum signa inclusa perspiciuntuseptentriones appellantur. Secundaestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sibi societatis concordia et cõ¬
munione qͣdam ꝯueniũt. Nã
sic ea int̾ se naturali qͣdam ra¬
ab igni repetẽtes usq ad t̾ram
mͦ a t̾ra usq ad igne. ut iguis
qͥdem in aere desinat. Aer ma
qua densetur. aqͣ in t̾rã crasses¬
aqͣ rarescat in aera: aer in ignẽ
extenuet᷑. Quappt̾ omĩa elem̃¬
coꝵ ex eo qd̃ ampliꝰ ht accepis¬
se uocabłm. st̃ aũt diuina pro¬
buta. Nam celũ angłis. aerez
uolucrib mare piscib. terrã ho¬
minib. ceterisq aĩantib creator
ip̃e impleuit¬
qͣ celatũ uas impressa lu
Nam celatũ cłr uas qd̾ signis
emment̾orib refulget. Distĩc¬
eit enĩ ls̃ claris luminibꝰ et ĩ¬
pleuit. Sole scilz et lune. orbe ÷¬
fulgenti ⁊ astroꝵ mnicanciũ splẽ¬
clentibꝰ signis adornauit. Hoc

Expanded text:
t communione quadam conveniant. Nam sic ea inter se naturali quadam raab igni repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassesaqua rarescat in aera, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia eleme ex eo, quod amplius habet, accepisse vocabulum. Sunt autem divina Probuta. Nam coelum angelis, aerem volucribus, mare piscibus, terram hominibus, ecclesiasque animantibus Creator ipse implevit caelatum vas impressa stenam caelatum dicitur vas, quod signis eminentioribus refulget. Distinxit enim illud Deus claris luminaribus et implevit, sole scilicet et luna orbi fulgentibus, et astrorum micantium splendentibus signis adornavit. Dic
Abbreviated transcription (Latin):
rior. Celũ aũt in scͥpturis sãctis
id̾o firmam̃tũ uocatũ: qd̾ sit cͦ¬
su siderũ et ratis legib fixisq fir¬
matũ. Int̾ctũ et celũ pro aere
accipitur. uͥ uenti & nubes i ꝓ¬
celle et turbines fuĩt. Lucreciꝰ¬

Expanded text:
. Coelum autem in Scripturis sanctis ideo firmamentum vocatum, quod sit cursus siderum et ratis legibus fixisque firmatum. Interdum et coelum pro aere accipitur, ubi venti et nubes et procellae et turbines fiunt. In Sc
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ forͣta. S omĩũ corporalium
formaꝵ capacem. ex qͣ uisibilia
hec elem̃ta formata st̃. Uñ et eiꝰ
diriuatõne uocabulũ acceperũt
Hãc ulen: latini matlieria ap¬
pellauerũt id̾o qr om̃e informe
uñ ad faciend̾ est semꝑ machie¬
ria nũcupat᷑. Proide et eã poe¬
te silua noĩauerũt. Nec ĩ ꝯgrue

Expanded text:
modo formatam: sed omnium corporalium formarum capacem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt. Unde et ex ejus derivatione vocabulum acceperunt. Hanc Ylen Latini materiam appellaverunt: ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Provide et eam silvam nominaverunt. Nec incongrue
Abbreviated transcription (Latin):
sinu corpꝰ ꝓpellit humatu.
¶Iussa tenet corpus tellꝰ hyulca
¶Perfidus ille draco mulcet p̃¬
parare fugascem.¬
¶ Sistit iter netitũ ꝑficlus ille
¶ Exiciale malũ capitis docussit
honorem.¬
¶ Id ꝓcul ĩꝑiis exciciale malũ.¬
¶ Celitꝰ excepit fulua metalla pͥ
cutez uariant cui felle colum̃.
uitrum rapiũt ñ frãg̾e possũt
¶Illesũ seruãt asꝑa saxa initrũ.
stillam prebere lethiti

Expanded text:
sinu, corpus propellit humanum, Jussa tenet corpus, tellus hiulca Perfidus ille draco mulcet properare fugacem, Sistit iter vetitum perfidus ille ale malum capitis decussit honorem, Id procul imperiis, exitiale malum.: Coelitus excepit fulva metalla pius. tem variant cui fella colubrae, itrum rapiunt, nec frangere possunt: Illaesum servant aspera saxa vitrum. stillam praebe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ad uitam p̃parans cõgnia sig¬
bat opera plectus.
¶Sacra canens obut psalmiten
¶Mens qͥb una fuit tumulo re¬
¶Glia pars retinet mes qͥbus unͣ
uia est facib stipata coruscis¬
¶ Que sac̾ ascendit splendida

Expanded text:
congrua sigbat otia plectro, Sacra canens obiit, psalmicen us una fuit, tumulo ra par retinet, mens quibus una via est facibus stipata coruscis; Qua sacer ascendit splendida
Abbreviated transcription (Latin):
rro. apł latinos m̃u¬
merabiles libros scͥpsit. apud
grecos quoq calcitus miris at¬
tolłi laucdib: qd̃ tantos libros
ediderit quantos qͥsq nr̃m alie¬
nos scribere ꝓpͥa manu uix possit
De nr̃is quoq apd̾ grecos orige¬
ues ii scpturarũ labore tam gre¬
cos ꝙͣ latinos operũ suoꝵ mim̾o
suꝑauit. Deniq ieronimꝰ sex
milia libroꝵ eiꝰ legisse fatetur
Hoꝵ tũ oĩm studiũ: augustinꝰ
ingenio uł scĩa fua uicit. Nam
tanta sipsit ut lieb ac nectib
nõ solũ scribere libros eiꝰ quisq
S nec leg̾e qͥdẽ occurrat.

Expanded text:
rro apud Latinos innumerabiles libros scripsit. Apud Graecos quoque Chalcenterus miris attollitur laudibus, quod tantos libros ediderit quantos quisque nostrum alienos scribere propria manu vix possit. De nostris quoque apud Graecos Origenes in scripturarum labore tam Graecos quam Latinos operum suorum numero superavit. Denique Hieronymus sex milia librorum eius legisse fatetur. Horum tamen omnium studia Augustinus ingenio vel scientia sua vicit. Nam tanta scripsit ut diebus ac noctibus non solum scribere libros eius quisquam, sed nec legere quidem occurrat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ome pͥmꝰ libroꝵ copiam
nacedonũ rege deuicto: deĩde
uailꝰ epontica preda. Post
hos cesar declit marco uarroni
negociũ cã maxime bibliothe¬
bibliothecas publicauit pollio
giecas simł atꝙ latmas. adcli¬
tis auctoꝵ u̾maginib: ĩ atrio
qd de nauib magnificẽtissim̃
instruxerat. Apud nos quoq
pamphilus nĩr cuiꝰ uitã eu¬
sebiꝰ cesariensis ꝯsqͥpsit: pisis¬
tratũ in sacre bibliothece stu¬
dio pͥmꝰ ad aqͣre ꝯtendit. Hic
res toto orbe q̃rentes orcline ꝓ¬
secuti st̃ eoꝵq stuclia in uno
uoluminis inlicło ꝯp̾hendeit¬

Expanded text:
m primus librorum copiam Macedonum rege devicto; deinde Lucullus e Pontica praeda. 252 Post hos Caesar dedit Marco Varroni negotium quam maximae bibliothebibliothecas publicavit Pollio, grecas simul atque latinas, additis authorum imaginibus in atrio, quod de manubis magnificentissimum instruxerat. Apud nos quoque Pamphilus martyr, cuius vitam Eusebius cesariensis conscripsit, Pisistratum in sacre bibliothece studio primus adaequare contendit. Hic res toto orbe quaerentes ordine persecuti sunt, eorumque studia in uno voluminis indiculo conprehende
Abbreviated transcription (Latin):
tũ geometͥci uocant latim pũc¬
cdrata. que sb̾ .iiii. rectis lincis
tian¬
gulus figura plana
est.
cuiꝰ triangulꝰ ⁊ habet
angłm rectũ ita
Isopleros¬
est figura plana
recta. et
sb̾ter cõstituta ĩ
Spera est figura in rotũd̾
formata partibꝰ cunctis cqͣli¬
Cubus
est figura ꝓpria so lida et
longitudine et altitudine. et la¬
Ciclinclrus est figura qͣdra
Conon figura
que abam¬
plo in angustũ
finit sicut
ortogoniũ ita.
Pirans est figura q̃ in
moclũ ignis ab amplo in
acumen consurgit ita¬
nis enĩ apd̃ grẽcos pi
appellatur. Sicut infra decem¬
omĩs est nuimerus. ita itra hũc¬
curtulũ om̃iũ figurarũ cõcludit᷑
ambitus.
Prima ãt
figura hꝰ
artis pũcto
est. cuiꝰ ꝑs
nulla est.
Secunda linea pret̾ latitudiez
longitudo. recta liea est que ex
quo in sus pũctis iacet. Suꝑfi¬
tudines solas ħt. Supfiçies u̾o
fines lince st̃ qͣꝵ forme id̾o ĩ su¬
qr int̾ eas inueniũtur. Nume¬
ros u̾o sccłm geometricã ita q̃ris

Expanded text:
trum geometriae vocant, Latini puncdrata; quae sub quattuor rectis lineis tiangulum figura plana. Est enim triangulum et habet angulum rectum.o Isopleuros figura plana, recta et subter constituta.o era est figura in rotundum formata, partibus cunctis aeCubus est figura propria solida, quae longitudine, latitudine et alCylindrus est figura quadram.o Conon, figura e ab amplo in angustum finit, sicut orthogonium.o Pyramis est figura, quae in modum ignis ab amplo in acumen consurgit; ignis enim apud Graecos πῦρ appellatur.o Sicut omnis est numerus, ita intra circulum, omnis figurarum concluditur ambitus. Prima autem figura huius artis punctus est, cuius pars nulla est. Secunda linea, preter latitudinem longitudo. Recta linea est, que ex equo in suis punctis iacet. Superfiudines solas habet. Superficiei vero fines linee sunt, quarum forme ideo in suquia intra eas inveniuntur. Numeros autem secundum geometriam ita queris.
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniũ sicut cetera dei dona. Multi dei
dona hemus: qui nos ab ip̃o ꝑcepisse cog¬
noscimꝰ. Ncim q sapientes suntꝰ. ꝙ di¬
uites.q potentes existimꝰ: nõ alciꝰ s po¬
cius diumo muu̾e suns. Utanur ergo
optime chiuinis bñficiis qͣtinꝰ et deũ nõ
peniteat dedisse et nob̾ accepisse sit un¬
le. sauferre deus d̾r hoĩ donũ aliꝙ ꝙ. hõ ñ

Expanded text:
. Multis Dei donis gaudemus, quae nos ab eo percepisse cognoscimus. Nam quod sapientes sumus, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. 13. Auferre Deus dicitur homini donum aliquod,
Abbreviated transcription (Latin):
tur scoꝵ mutuo sese affectu prouocanciũ
atq alt̾uo excemplo muicem sese erudiẽ¬
cũ. ¶Mimera gr̃aꝵ alio ista. alio uero
donantur illa: nec datur ita here ui ut
ut hu ꝙ quos quidã iuitutũ excellenca
antecedũt cłi repentina preuenti graia:
conuersione postremi: subito efficiũtur
untutis culmine pͥmi. Dũ qͥsq aliq do¬
nũ accipit. nõ appetat amplius ꝙͣ ꝙ me¬
ruit neclũ altenus mẽbri officiũ ampere
temptat: id ꝙ meruit ꝑdat. Conturbat
enĩ corporis ordinẽ totũ: qui nõ suo cõtẽ¬
tus offõsb̾rmpit alienũ. ¶ Mali dona io
ad dampnatõne accipuit: q illa nõ ao¬

Expanded text:
tur sanctorum mutuo sese affectu provocantium atque alterno exemplo invicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut llentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnat
Abbreviated transcription (Latin):
nõ auferit pleriq deidona donantur. ꝑ¬
seu̾ancia uerd dom nõ donatur. et inde
est qd quidã pͥncipia conuersionis hñt¬
bona. fine uero malo claudũt᷑. Electi u̾o
accipiũt: et conuersionis donũ accipi
ũt. et ꝑseuerancia doni. ea ergo cã est

Expanded text:
non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis bonae, fine vero malo clauduntur. Electi vero accipiunt et conversionis donum, et perseverantiam doni. Ea ergo causa es
Abbreviated transcription (Latin):
lui tuii. Quasi clic̾e̾t. ut peas tuo merito.
ut saluetis inco auxilio.¶ Homiis me¬
uitũ suꝑna gra: ut nõ uemiãt muenit. S
postqͣm uenerit facit. Atq ad indignã
mentẽ ueniens facit in ea meritũ qd̾ re¬
muinet: qui solũ inuenerat ꝙ puniret
Qeni eo se ille latio mernt: qride fau
eb cucem ascenctit. ¶Decuice paracli¬
¶Sciendũ ꝙ et nr̃a sit iusticia
in hiis que recte agimꝰ. et cligra eo ꝙ eam
mereamur. Hec enĩ et dantis dei. et accipi¬
entis est hoĩs. sicut et piiẽ nr̃m dicimꝰ qͥ
tamẽ a deo acciꝑe postulanrꝰ. ¶ Sꝑuitalis

Expanded text:
 9. Quasi diceret: Ut pereas, tuo merito; ut salveris, meo auxilio. 5. Hominis meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, qui de fau crucem ascendit, de cruce paradiSciendum quod et nostra sit justitia in his quae recte agimus; et Dei gratia, eo quod eam mereamur. Haec enim et dantis Dei, et accipientis est hominis. Sicut et panem nostrum dicimus, quem tamen a Deo accipere postulamus. 6. Spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
dona nõ retrahit: ut ad spem clmine ꝓpcia¬
couis mens humana consurgat. Nam nõ
pot conersũ spern̾e: qui peccaute suis be¬
neficiis ꝓuocat ad se redire. C onfessio eiꝰ
hominis nõ est humane untutis. Nam
si confessionẽ uł magnitudine boni operis
nõ in nob̾ deus operatur: cir ꝑ ꝓpham d̾r
Confessio et magnificenca opꝰ eins. ab il¬
lo eni nob̾ oĩa bona gre: preuemiente douã¬
tur. Nami n boni operis dedimꝰ: ꝑ ꝙ con¬
fessionem cli accipere merereñ. ¶ꝓfectꝰ
hominis donũcliest: nec a se potest qͥcqͣm
s a dño corngi. Nõ enĩ qͥcꝙͣ boni ht ꝓpu¬

Expanded text:
dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Nam non potest conversum spernere, quem peccantem suis beneficiis provocat ad se redire. 2. Confessionem hominis non esse humanae virtutis. Nam si confessionem boni operis non in nobis Deus operatur, cur per prConfessio et magnificentia opus ejus ? Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Nam nihil boni operis dedimus, per quod confessionem fidei accipere mereamur. 3. Profectus hominis donum Dei est. Nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam boni h
Abbreviated transcription (Latin):
cam. Greci uero pithagora
dñt huꝰ artis inuenisse pri¬
sonitu et cordaꝵ extentione
ꝑcussa. Alii liuũ thebeum &̾
zetum. et anphion in musi¬
ca arte pͥmos claruisse fecerũt
Post quos paulatĩ clirecta ẽ
precipuc hec disciplina ⁊ auc¬
ta mltis modis erat. qr tã tur¬
pe musicã nescire ꝙͣ lr̃as. Int̾¬
ponebatur aũt nõ modo sacris
ueneratõne liuina hẏmni. iͣ
in npcris hyemenis et in fu¬
nerib treni ⁊ lam̃ta ad tẏbias
canebantur. ¶In ꝯuiuis u̾o
lira. et cithara circũferebatur
et acubantib singłis orcline¬
batur ꝯuiuale genus canticoꝵ
nulla cliscipliͣ¬

Expanded text:
. Graeci vero Pythagoram dicunt huius artis invenisse prisonitu et chordarum extensarum percussura. Alii Linum Thebeum et Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt, post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina et aucta multis modis eratque tam turpe musicam nescire quam litteras. Interponebatur autem non modo sacris veneratione divina hymni, ita in nuptiis Hymenaei, et in funeribus threni, et lamenta ad tibias canebantur. In conviviis vero lyra vel cithara circumferebatur, et accubantibus singulis ordinabatur conviviale genus canticorunulla discipli
Abbreviated transcription (Latin):
emipedis. id cutinẽdi facultate
relictꝰ: et ambulãdo clicto. ¶ Orbi
muestigiũ carri ab orbe rote dic¬
ti. ¶ Porro actus: qͦ pecus agi so
¶Eliuosũ: it̾ flexuosũ. ¶ues¬
ꝯgia st̾ peclũ signͣ. pͥmis plãtis
er pressa. uocata qd̾ his me p̃cur

Expanded text:
semipedis ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus, quo pecus agi solet. Clivosum iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod his
Abbreviated transcription (Latin):
nidũr. lapilib uias strauisse
postea romanicas: ꝑ oeni pene
orbe clisposuerũt ꝓpt̾ rectitudi¬
nez itiner: et ne plebs eẽt ocio¬
sa. ¶agger est meclia strate e¬
minencia coageratis lapilibꝰ
strata ab agge .i. coaceruaton
dicta : ꝙͣ historici uiã militarer¬

Expanded text:
ntur lapidibus vias stravisse; postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt, propter rectitudinem itinerum et ne plebs esset otiosa. Agger est media stratae eminentia coaggeratis lapidibus strata, ab aggere, id est coacervatione dicta; quam historici viam militare
Abbreviated transcription (Latin):
et incutũscͥptus. s ꝓ efficienciis c̾aꝵ re¬
rũ in ip̃ospes describuntur. ut qr oĩ ui
ambulat. P eo ꝙ expectat stat. Sic a
in ceteris hoꝵ siłib ab humanis m̃tib
trahitur siłitudo ad d̾m sicut ÷ obluus¬
cens et memorans. Hĩc est ꝙ et ꝑ ꝓphe¬
affectu et alibi sili figura et neruꝰ ⁊ scara
caiis cõtumelias descendisce cognosai¬
tur. Nam et xꝰ agnus nõ pro natura
s pro innocenca. ⁊ leo ꝓ fortitudine.
nõ pro natura et serpens. ꝓ morte ⁊ sa¬
piencia: nõ ꝓ natura scribit᷑. Nam et ĩ
ꝓpħa plaust᷑ portantis femĩ spẽs cduci¬
turad d̾m. et ħ omĩa ido per figurã xꝰ¬

Expanded text:
et incircumscriptus, sed pro efficientiis causarum in ipso species rerum scribuntur, ut quia omniaambulat; pro eo quod spectat, stat. Sic et in ceteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obliviscens et memorans. Hinc est quod et Propheaffectu. Et alibi simili figura et vermis et scarabcarnis contumelias descendisse cognoscitur. Nam et Christus agnus, non pro natura, sed pro innocentia; et leo, pro fortitudine, non pro natura; et serpens, pro morte et sapientia, non pro natura scribitur. Nam et in propheta plaustri portantis fenum species ducitur ad Deum . Et haec omnia ideo per figuram
Abbreviated transcription (Latin):
nere apelsenir. Tam clement̾ deus hu¬
maue consulet infiruitati: ut qr eũ sic̾
est nõ possumꝰ agnosc̾e: nr̃e loqutõnis
more se ip̃m nob̾ insimiet. Uñ et m̾broꝵ
nr̃oꝵ qualitatem ħere scribit᷑ et passio¬
nũ indigna dicide se uoluit. qͣtenus ad
sia ꝑ nr̃a nos traheret. et dũ ꝯdescendet
nob̾ ꝯfurgemꝰ ei. ¶ Multis modis dens
ad significand̃ se honũb de inferioribꝰ
reb spes. ad se trahit. Quẽ re uera uxta¬

Expanded text:
Tam clementer Deus humanae consulit infirmitati? Ut quia eum sicut est non possumus agnoscere, nostrae locutionis more se ipsum nobis insinuet. Unde et membrorum nostrorum qualitatem habere describitur, et passionum indigna dici de se voluit, 123 quatenus ad sua, per nostra nos traheret, et dum condescendit nobis, consurgeremus ei. 4. Multis modis Deus ad significandum se hominibus de inferioribus reb
Abbreviated transcription (Latin):
nem suã fecit. qr mentẽ nõ caruẽ ad
siłitudiẽ sue creauit. Cogita igitur
qͣle corpus heat ueritas: et dũ nõ in¬
ueneris hoc est deus. Facios dei ĩ scͥptu¬
ris sacris nõ caro: s dĩna coguitõ in

Expanded text:
nem suam fecit, quia mentem, non carnem, ad similitudinem suam creavit. Cogita igitur quale corpus habeat veritas, et dum non inveneris, hoc est Deus. 8. Facies Dei in Scripturis sacris, non caro, sed divina cognitio in
Abbreviated transcription (Latin):
tis sin̾a: ut credamꝰ posse d̾o furoris ł mu¬
tatonis acced̾e perturlatõnẽ s ip̃az equi¬
tntem uisticie qͣ reos punit. Iracũdiam
aquũ est furor est et incdignatõ paciẽtis
Ita eigo intlłig̾e opus est. et alias passi¬
ones qͣs de. affectõne humaua ducit scͥp¬
fura ad d̾mi. ut iux̾ se mꝯmutabił sit cte¬

Expanded text:
a, ut credamus posse Deo furoris vel mutationis accidere perturbationem; sed ipsam aequitatem justitiae, qua reos punit, iram sacra is aequum est, furor est, et indignatio patientis. 2. Ita ergo intelligere opus est et alias passiones, quas de affectione humana ducit Scriptura ad Deum, ut et juxta se incommutabilis sit cre
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e: qui ad huc uicus sbiacent. Hinc
est ꝙ p̾ceptũ est dauid nõ hedificare
isibile templũ qr sanguinũ uir bel¬
li freq̃tia eẽt. Q figura illi spałr ad
dediti ne templũ hedificent: hoc est
ecc̃as docere presumat. Nõ deb ho¬
noris ducatũ suscipere qui uescit fub¬

Expanded text:
esiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli frequentia esset. Qua figura illi spiritualdediti, ne templum aedificent, hoc est, Ecclesiam docere praesumant. 2. Non debet honoris ducatum suscipere, qui nescit sub
Abbreviated transcription (Latin):
ito per adu̾sa fraudulentꝰ patet
anuaciis. Nam in ꝓspentate in¬
certa est amicicia: Nescitur utrũ ꝑso¬
na an felicitas diligatur. Sepe ꝑsi
mulatione amacia cołr: ut qui nõ
potuit aꝑte decipere: decipiat fraudu¬
lent̾. T mc quisq magis fit pieta
Qua in reet sibi occasione merced̾
tollit: ⁊ erga ꝑpculsione ꝓxum cru¬
deł existit ueluti actũ est nt̾ lazarũ
ulcosum diuitem ꝙ suꝑbũ. Per ad¬
uersa gͥ et ꝓspera: ꝯprobatur si uti¬
q uere cdiligitur deus et ꝓximꝰ: qͥa
clũ adu̾sa ꝓceclũt: amicꝰ fraudulẽ¬
excluditur: nullo tp̃r aboletur. ubi¬
cũq enĩ se uertit tp̃e: illa firmata est
⁊uti sunt qui usq in finẽ existũt ca¬
n. Nam multos a caritate aut adu̾¬
sitas tp̃ris aut contentõ qͣl actõnis
auertit. Sepe et per honorez quorũ¬
dam: muttintur et mores et quos ã¬
te ꝯglutinatos in curitate hũerunt.
pꝰꝙ ad culm̃ honoris uemũt: auncos
here despiciũt.

Expanded text:
ito per adversa fraudulentus patet amicus; nam in prosperitate incerta est amicitia, nec scitur utrum persona an felicitas diligatur. 2. Saepe per simulationem amicitia colitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenter. 318 3. Tunc quisque magis fit pietatpercussum. Qua in re et sibi occasionem mercedis tollit, et erga percussionem proximi crudelis existit: veluti actum est inter Lazarum ulcerosum divitemque superbum. Per adversa igitur et prospera comprobatur, si utique vere diligatur Deus, et proximus; nam dum adversa procedunt, amicus fraudulenexcluditur, nullo tcunque se verterit tempus, illa firmata est. Rari sunt qui usque in finem existant chari. Nam multos a charitate aut adversitas temporis, aut contentio quaelibet actionis avertet: saepe etiam per honorem quorumdam mutantur et mores: et quos ante glutinatos charitate habuerunt, postquam ad culmen honoris veniunt, amicos habere despiciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
reposcat a te: nõ minuet᷑ tibi
qͥcqͥd deteris nob̾ nob̾. Memor
esto ꝑuis panib młtitudinẽ sa¬
crata: et sr̾asse reliqͥas fraginẽ¬
toꝵ młtitudinẽ panũ. An pu¬
tas donũ t̾ collatũ pro te solũ
d̾s economiã thesauri sui⁊ di¬
cõcesserit: cur larga manu uou
effindis. ꝙ dãdo nõ minꝰ: Aucũ
in mẽbris sr̃u capitis unꝰqͥsq ꝙ¬
nõ accip̃. sic in alto possideat ut
alt̾i qd ħt possidend sciat. tu forci
benti das: tãtille merceclis fcuctũ
reportas. Sin u̾o nõ hñti tribuis
p̃ceptis euͣngłicis satiffacis ut red¬
datur tͥ ĩ retͥbutõe iustoꝵ. Pinde
et ego remordeor ꝯsciẽcia eo qd̾ ĩ

Expanded text:
reposcat a te. Non minuetur tibi reposcat a te. Non minuetur tibi quidquid dederis nobis. Memor esto parvis panibus multitudinem satiatam, et superasse reliquias fragmentorum magnitudine panum. 5. An putas donum tibi collatum pro te solummtibi oeconomiam sui thesauri et diconcesserit, cur larga manu non effundis quod dando non minues? An cum in membris superni capitis unusqnon accepit sic in altero possideat, ut alteri quod habet possidendum sciat, tu forsitbenti das, tantillae mercedis fructum reportas. Sin vero non habenti tribuis, praeceptis evangelicis satisfacis, ut reddatur tibi in retributione justorum. Proinde et ego remordeor conscientia, eo quod in