comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sapit. unũ ex uno. & totũ a toto
dm̃ & filiũ neq ꝑ natiuitate̾ patͥ ade¬
misse qđ totꝰ ẽ. neq hoc ipsũ totũ. ñ
secũ nascendo tenuisse. Et qͥsqͥs in hac
infidelitatis stultitia detinebit᷑: aut ui¬
deces sectator. aut gentiũ ẽ. Ut au̾¬

Expanded text:
um a toto, Deum et filium, neque per nativitatem Patri ademisse quod totum est, neque hoc ipsum totum non secum nascendo tenuisse. Et quisquis in hac infidelitatis stultitia detinebitur, aut Judaeorum sectator, aut gentium est
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enĩ uidet᷑ in uiso. qͥ oꝑat᷑ in oꝑante.
qͥ loqͥt᷑ in loq̃nte. ide in reconcilian¬
te reconciliat. Et icc̾co in eo & ꝑ eũ re¬
conciliatio ẽ: qͥa ꝑ indifferentẽ na¬
turã pat̾ in eo manens. mundũ sibi ip¬
se ꝑ eũ & in eo reconciliatione redde
mitati d̾s: ñ incerta u̾boꝵs nuditate
fidẽ docuit. Nãq cũ credendi necessi¬
tatẽ dicti dñici auctoritas sola p̾staret.
tñ sensũ nr̃m ꝑ intelligentiã edite ra¬
tionis instituit. ut id qđ̃ dixerat. ego &
pat̾ unũ sumꝰ. ꝑ causã ipsã unitatis ex¬
posite noscẽmꝰ. Dicẽns enĩ se ꝑ loquen
tẽ iudicare. & ꝑ uisũ uideri. & ꝑ recon¬
ciliantẽ reconciliari. & ꝑmanere se in
eo qͥ in se maneret: quero qͦ alio ad in¬
telligentiȩ nr̃e sensũ expositioĩs suȩ
titi potuerit aptiore sermone. ut unũ
eẽ intelligerent᷑: ꝗͣ isto qͦ ꝑ natiuita¬
tis u̾itatẽ. & nate unitatẽ. qͥcqͥd filius
ageret & dicerer: id in filio pat̾ & lo¬

Expanded text:
Qui enim videtur in viso, qui operatur in operante, qui loquitur in loquente, idem in reconciliante reconciliat . Et idcirco in eo et per eum reconciliatio est, quia per indifferentem naturam Pater in eo manens, mundum sibi ipse per eum et in eo reconciliatione reddebmitati Deus non incerta verborum nuditate fidem docuit. Namque cum credendi necessitatem dicti dominici auctoritas sola praestaret, tamen sensum nostrum per intelligentiam editae rationis instituit: ut id quod dixerat: Ego et Pater unum sumus , per causam ipsam unitatis expositae nosceremus. Dicens enim se tem judicare, et per visum videri, et per reconciliantem reconciliare, et manere se in eo qui in se maneret: quaero quo alio ad intelligentiae nostrae sensum expositionis suae uti potuerit aptiore sermone, ut unum esse intelligerentur, quam isto, quo per nativitatis veritatem, et naturae unitatem, quidquid Filius ageret
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qͥa nec seꝑari potest a dĩ forma cũ
m ea sit: nec qͥ in di ẽ forma ñds est.¬
sic̃ qͥ in gła di ẽ. ñ potest aliud ẽẽ quã
d̾s ẽ. Et dũ in gła dĩ ds̃ ẽ. alt̾iꝰ dĩ
atq a do diu̾si ñ habet p̃dicationẽ.
q̃a ꝑ id qđ in gła dĩ ẽ: ex eo in cuiꝰ gła¬

Expanded text:
parabilis a Patre Filius Deus unici ac singularis Dei praedicandi occasionem impiam praebeat. Dicens enim, in forma Dei, cuit, neque non exsistentem nos existimare permisit. Nam qui in forma Dei est, neque in alterum Deum proficit, neq
Abbreviated transcription (Latin):
signatas consignantesq sp̃es insignacłis
cernimꝰ. cũ imp̃ssũ plũbo ferrũ. &
gẽma cęrȩ. spẽm uł concauȩ in se¬
spẽm imaginis fingat. uł exstantis
de se expͥmat forme. S si qͥs exsti¬
terit tã stultꝰ & uecors. ut putet qđ
aliud ex se d̾s in dm̃ quã d̾m for¬
met. & qͥ in forma dĩ sit aliud ali¬
qͥd totꝰ ipse ꝗͣ d̾s sit post sacͣm̃tũ
hoĩs assũpti. & ꝑ obedientiã con¬
sũmat& usq ad crucis mortẽ humi¬
litatis: auuet celestiũ terrestũ. & in¬
fernoꝵ. & om̃is lingue confessione
sicũ in forma seruili fuerat mane¬
bit. tũ rũ in forma di eẽt quero
qͥd manserit. utrũ ne in natura di

Expanded text:
es in sigillis cernimus, cum impressum plumbo ferrum, et gemma cerae, speciem vel concavae in se imaginis fingat, vel exstantis de se exprimat formae? Sed si quis exstiterit tam stultus et vecors, ut putet quod aliud ex se Deus in Deum quam Deum formet; et qui in forma Dei sit, aliud aliquid totus ipse quam Deus sit, post sacramenta hominis assumpti , et per obedientiam consummatae usque ad crucis mortem humilitatis: audiet, coelestium et terrestrium et infernorum et omnis linguae confessione, si cum jam forma servilis fuerit, manebit; tum cum in forma Dei esset, quaero quid manserit? utrumne in natura Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
clitatur ꝑ plures p̃dicationeᷤ fideᷤ una
ne una sit. euangłista enĩ dictũ adño
docuerat. qͥ me uidet: uidet & patrẽ.
S nũqd doctorgentiũ paulus uͥtutẽ
dicti dñici. aut ignorauit aut tacu¬
it. dicens. qͥ ẽ imago di inuisibilis
In t̾rogo utrũ uisibilis imago ẽ inui
corporeã. & contẽplabilẽ. & ex locis
in loca motu incessuq circũuagã:
meminerint tñ scđm euangłia &¬

Expanded text:
clitatur, per plures praedicationes fides una, ne una sit. Evangelista enim dictum a Domino docuerat, Qui me vidit, vidit et Patrem . Sed numquid doctor gentium Paulus virtutem dicti dominici aut ignoravit, aut tacuit, dicens: Qui est imago Dei invisibilis ? Interrogo utrum visibilis imago est invicorpoream, et contemplabilem, et ex locis in loca motu incessuque circumvagam? Meminerint tamen, secundum Evangelia
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nat᷑e nr̃e posse̾t infirmitas. Nã
cũ suꝑiꝰ increpatꝰ aiuideis fuisset. cur
se eqͣlẽ dõ. filiũ se di ꝓfitendo feciss:
responderat se omĩa quȩ fac̾et pat̾
facere. & om̃e se a patre adeptũ ẽẽ
iudiciũ. &̃ se ut patrẽ honorandũ.⁊
ł his õib ꝓfessus añ se filiũ patͥs exeqͣu̾at
honore. potestate. nat᷑a: de hinc
dixerat ut patrẽ uitã in se habere.
ita eũ filio uitã in se habendã filio¬
dedisse: in quo signau̾at nat᷑e eiꝰ ꝑ¬
qđ habet pat̾ in ipsũ illud significat
habendo. qͥa ñ humano mͦ ex cõposi¬
tis dis ẽ. ut in eo aliud sit qđ ab eo ha¬
bet᷑. & alitid sit ipse qͥ habeat. s totũ

Expanded text:
rae possit infirmitas. Namque cum superius increpatus a Judaeis fuisset, cur se aequalem Deo, filium se Dei profitendo, fecisset ; responderat omnia se, quae faceret Pater, facere ; et omne se a Patre adeptum esse judicium; etiam se, ut Patrem, honorandum. Et in his omnibus, professus ante se filium, Patri exaequaverat honore, potestate, natura. Dehinc dixerat, ut Patrem vitam in se habere, ita eum Filio vitam in se habendam dedisse : in quo significaverat naturae quod habet Deus, ipsum illud significat habendo; quia non humano modo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit, quod ab eo habetur, et aliud sit ipse qui habeat; sed totum
Abbreviated transcription (Latin):
ctnã locutꝰ ẽ: ut estã ñ int̾euntẽ. s
ꝑmanentẽ in et̾nũ oꝑem᷑. ut hanc
et̾̃nitatis escã dari nob a filio hoĩs me¬
minissemꝰ. ut filiũ hoĩs signatũ adõ
patre sciremꝰ. ut hoc eẽ opꝰ dĩ noscẽmꝰ:
credere in eũ quẽ misisset. Et qͥs ẽ
quẽ pat̾ misit. Nẽpe: illũ quẽ sig¬
nauit ds. Et qͥs ẽ quẽ signauit ds.
iliꝰ utiq hoĩs: escã scł p̃bens uitȩ ȩ̃tnȩ.¬

Expanded text:
ctrinam locutus est: ut escam non intereuntem, sed permanentem in aeternum operaremur, ut hanc aeternitatis escam dari nobis a filio hominis meminissemus, ut filium hominis signatum a Deo patre sciremus, ut hoc esse opus Dei nosceremus, credere in eum quem misisset. Et quis est, quem Pater misit? Nempe quem signavit Deus. Et quis est, quem signavit Deus? Filius utique ho
Abbreviated transcription (Latin):
deret. Extendite nc̃ uibrataᷤ sibilis
linguas hẽtici serpentes. siue sabelli.
siue fotini. siue qͥ nc̃ creaturã ẽẽ uni¬
genitũ dm̃ p̃dicatis Audiat unũ dm
patrẽ. qͥsqͥs negat filiũ: qͥa cũ pat̾ ñ nͥ

Expanded text:
Extendite nunc vibratas sibilis linguas, haeretici serpentes, sive Sabelli, sive Photine, sive qui nunc creaturam esse unigenitum Deum praedicatis. Audiet unum Deum patrem, quisquis negat filium: quia cum Pater non nisi
Abbreviated transcription (Latin):
contͣdictio stultoꝵ ad stultitie de¬
monstͣtionẽ. qͥa quȩ ingenio insipi¬
entis aut ꝑu̾sȩ intelligentiȩ adũsus
ueritatẽ coaptant᷑. dũ & in concus¬
sa & immobilis ẽ. necesse ẽ ut quȩ
ex diu̾so st̃. & falsa intelligant᷑ &¬
stulta. Laborantes enĩ he̾tici fal¬
lere ꝑ id qđ dictũ ẽ. ego & pat̃ unũ
sumꝰ. ne nature in his unitas & in¬
differens diuinitatis sub̃a crederet᷑.
sed ex dilectioͣmutua. & ex uolun¬
tatũ concordia unũ eeñt: exẽplũ
unitatis istiꝰ ut suꝑiꝰ demonst᷑uimꝰ
etiã ex dictis d̾nicis ꝓtulert̃: ut om¬
nes unu̾ sint sicut tu pat᷑ in me. &

Expanded text:
contradictio stultorum ad stultitiae demonstrationem: quia quae ingenio insipientis aut perversae intelligentiae adversus veritatem coaptantur, dum et inconcussa et immobilis est, necesse est ut quae e diverso sunt, et falsa intelligantur et stulta. Laborantes enim haeretici fallere per id quod dictum est: Ego et pater uuum sumus , ne naturae in his unitas et indifferens divinitatis substantia crederetur, sed ex dilectione mutua et ex voluntatum concordia unum essent, exemplum unitatis istius, ut superius demonstravimus, etiam ex dictis dominicis protulerunt: Ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adoptio: & ds ẽ. ñ creatio: neq alt̾iꝰ
gen̾is ds̃ ẽ. s pat̾ & filiꝰ unũ st̃. Non
enĩ innouata ẽ nat᷑a nascendo: ut ab
originis suȩ ꝓp̾etate eẽt aliena. Te¬
net hanc itaq manentis in patre filis
& pat̾s in filio fidẽ. unũ dm̃ patrẽ. &

Expanded text:
Deus est, non creatio. Neque alterius generis Deus est, sed Pater et Filius unum sunt: non enim innovata est natura nascendo, ut ab originis suae proprietate esset aliena. Tenet hanc itaque manentis in Patre Filii et Patris in Filio fidem, unum Deum patrem et
Abbreviated transcription (Latin):
dm utriq eoꝵs ut mutuũ eẽtad scͥptũ
bendũ ẽ. ita ex qͦ & ꝑ quẽ relatũ ad
utrũq ẽ. & ad dem onstͣtionẽ uinta¬
tis utͥusq nec ad intelligentiã singła¬
ris. Non patet ad occasionẽ impieta¬
tis pius sermo. & apłica fides ñ ẽ extͣ
p̃dicatioĩs diligentiã. His enĩ se u̾boꝵ¬

Expanded text:
scriptum est: ita ex quo et per quem relatum ad utrumque est, et ad demonstrationem unitatis utriusque, nec ad intelligentiam singularis. Non patet ad occasionem impietatis ipsius sermo, et apostolica fides non est extra praedicationis diligentiam. His enim se verbo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uoluntas pat̾s mei. ut om̃is qͥ uidet
filiũ. & credet in eũ. habeat uitã ȩtͣnã.
Sed fidi eccłastice ordinẽ ponens. & fi¬
dẽ nr̃ãm in patre & filio staruens. in se¬
parabilis illiꝰ atq in dossolubilis unita¬
tis & fid̃i sacͣm̃tũ locutꝰ ẽ dicens. Unꝰ¬
uiuens. stultitiã tuã hetice intellige.
Si enĩ ꝓfessionẽ uniꝰ dĩ ad id usurpas. ne

Expanded text:
videt Filium, et credit in eum, habeat vitam aeternam . Sed fidei ecclesiasticae ordinem ponens, et fidem nostram in Patre et Filio statuens, inseparabilis illius atque indissolubilis unitatis et fidei sacramentum locutus est, dicens: Univens, stultitiam tuam, haeretice, intellige. Si enim professionem unius Dei ad id usurpas, ne
Abbreviated transcription (Latin):
atq ide archanors conscientia. & as¬
sũptꝰ secretoꝵ diuinoꝵ electdsq par¬
ticeps ea ipsa illici eloqͥi silentio ne¬
sermonis sui p̾dicatione conclusit.
possit p̾dicare neq unicũ. ẽ tñ qͥ ñum

Expanded text:
tium arcanorum conscientia, et assumptus secretorum divinorum electusque particeps, ea ipsa illiciti eloquii silentio nesermonis sui praedicatione conclusit, possit praedicare, neque unicum: cum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
steriũ crederet᷑. ac sic ꝑfecta ꝑ media¬
torẽ unitas doc̾et᷑. cũ nob̃ in se ma¬
nentibꝰ ipse maneret in patre. & in
patre manens maneret in nob. &
ita ad unitatẽ pat̾s ꝓficeremꝰ. cũ qͥ
nos qͦ in eo nat᷑alit᷑ in ẽẽmꝰ. ipso in¬

Expanded text:
sterium crederetur: ac si perfecta per Mediatorem unitas doceretur, cum nobis in se manentibus ipse maneret in Patre, et in Patre manens, maneret in nobis, et ita ad unitatem Patris proficeremus, cum qui quoque in eo naturaliter ine
Abbreviated transcription (Latin):
scientie. ii qđ sapim loqͥm᷑. ita u sapiamꝰ
la pͥncipalia ⁊ suꝑiora utilitatẽ doni nͥ cds
credet᷑ amitt̾ent. At nc̃ ĩ hꝰ maximi ac pul¬
nec religioĩs fides: qͥa impietas quȩ ñ
capit intelligentiã. extͣ sermonis sci¬
entiã. & extͣ sĩplicitatẽ fidĩ ẽ. Non
porest. potest c̃dere. Unũ itaq dm̃
nuit confessionẽ. Et ne aliꝗͣ heretcis
occasionẽ tãꝗͣ in cauti sermonis sĩplici¬
tas p̾staret. ut natiuitatẽ filii ꝑ uniꝰ
dĩ p̃dicationẽ negarent: unũ dm
sub ꝓpͥetatis significatione confessus
est dicens. Ita linꝰ ds pat̾ ex qͦom̃ia. &
nos in ipso: ut qͥdsẽ. & pat̾ credẽt᷑: de

Expanded text:
loquamur, ita ut sapiamus la principalia et superiora utilitatem doni, nisi Deus crederetur, amitterent: ut nunc in hujus maximi et pulnec religionis fides; quia impietas, quae non capit intelligentiam, extra sermonis scientiam et extra simplicitatem fidei est. Nec potest, potenuit confessionem. Et ne aliquam haereticis occasionem tamquam incauti sermonis simplicitas praestaret, ut nativitatem Filii per unius Dei praedicationem negarent; unum Deum sub proprietatis significatione confessus est, dicens ita: Unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ incertũ relinquens. ipsũ
illũ nat᷑alis efficientiȩ docuit effe¬
ctũ dicens. ut sint unũ sic̃ nos unu̾
sumꝰ. Ego in his & tu in me. ut sint
tẽ. int̾rogo utrũ ꝑ nat᷑e ueritatẽ
hodie. xp̃c in nob̾sit. an ꝑ concor¬
diã uoluntatis. Si enĩ uere u̾bũ caro

Expanded text:
scientiae incertum relinquens, ipsum illum naturalis efficientiae docuit effectum, dicens, Ut sint unum, sicut nos unum sumus, ego in his, et tu in me; ut sint tem, interrogo utrumne per naturae veritatem hodie Christus in nobis sit, an per concordiam voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
na sint. S id sͥ usurpauit impietas.
unitate nat᷑e : adiungã uͦ huic intel¬
ligentiȩ tuȩ ut putas firmiora p̾si¬
dia. Ipse enĩ apłsait. S nob̾ unꝰ ds
pat᷑.ex qͦ omĩa. & nos in ipsũ. & unꝰdt̃s

Expanded text:
id sibi usurpavit impietas, unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus
Abbreviated transcription (Latin):
litatis sp̃c manifestationẽ: absolutã
habet intelligentiã. Cõmemoratũ
enĩ ẽ. ꝑ qͣs dationũ utilitates hȩc eẽt
sp̃s manifestatio: in his nãq diuisio¬
nũ uͥtutibꝰ ñ incerta doni huiꝰ osten¬
sio ẽ. de qͦ dñs ad apłos dixerat. p̃cipi¬

Expanded text:
absolutam habet intelligentiam. 234 Commemoratum enim est, per quas dationum utilitates haec esset Spiritus manifestatio. In his namque divisionum virtutibus non incerta doni hujus ostensio est, de quo Dominus ad Apostolos dixerat, praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
n p̾senti sermone qͣdrimoda signifi¬
catio intelligit᷑: cũ in diuisione donoꝵ
manifestatio sp̃s. Atq ut datio utili¬
tatis in manifestatione sp̃s noscẽtur.
continuo subiectã ẽ. Huic qͥdẽ ꝑspm̃¬

Expanded text:
In praesenti sermone quadrimoda significatio intelligitur, cum in divisione donorumanifestatio Spiritus. Atque ut datio utilitatis in manifestatione Spiritus nosceretur; continuo subjectum est: Huic quidem
Abbreviated transcription (Latin):
e in qͦdonoꝵ diuisio ẽ. Qđ si ñ¬
id ipsũ significatũ eẽ loqͥ aliqͥs aude¬
bit: contͣdicet apłs cur se uitiose le¬
ctor intelligat. Ait enĩ suꝑiꝰ. Et di¬
uisiones oꝑationũ st̃. idẽ aũ ds qͥ oꝑa¬
t᷑ oĩa in om̃ibꝰ. Aliꝰ ẽ gͦ qͥ diuidit. & a

Expanded text:
 in quo donorum divisio est. Quod si ipsum significatum esse loqui aliquis audebit, contradicet Apostolus, cur se vitiose lector intelligat: ait enim superius: Et divisiones operationum sunt, idem autem Deus qui operatur omnia in omnibus. Alius est ergo qui dividi
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑ genera linguarũ. ut in signũ da¬
ti sp̃s scĩ linguarũ sermo donet᷑. uel
ꝑ int̾p̃tationẽ linguarũ. ue ignora¬
one fides audientiũ ꝑiclitet᷑: cũ linguã
ignorantibꝰ linguę int̾p̃tator absol¬
uat. In his gͥ om̃ibꝰ modis ad utilita

Expanded text:
vel per genera linguarum, ut in signum dati Spiritus sancti linguarum sermo donetur : vel in interpretatione linguarum, ne ignoratione fides audientium periclitetur, cum linguam ignorantibus linguae interpretator absolvit. In his igitur omnibus ad uti
Abbreviated transcription (Latin):
tate cũ dicit᷑. S hoc ẽ qđ dictũ ẽ¬
dic̃ dñs. effundã de spũ meo in omnẽ
carnẽ. & ꝓphetab̾t filii eoꝵ. & filię
eoꝵ. Consũmatũ hoo tũ fuisse in apłis
docet᷑. cũ misso spũ sco oñis linguis
partẽ heretica falsitas contulisset. fiuibꝰ
tñ atq p̾scͥptis ueritatis euangłicȩ con¬
cluderet᷑. Habitat enĩ in nob̾.xp̃c. &¬

Expanded text:
 cum dicitur: Sed hoc est, quod dictum esdicit Dominus, effundam de Spiritu meo in omnem carnem, et prophetabunt filii eorum et filiae eorum Et consummatum hoc totum fuisse in Apostolis docetur, cum misso Spiritu sancto omnes linguis partem haeretica falsitas contulisset, finibus tamen atque praescripto veritatis evangelicae concluderetur. Habitat enim in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑfiliũ ex nichilo substitert̃. & addm̃
ex qͦ omĩa: Ad filiũ uͦ ꝑ quẽ om̃ia apłs
retulerit: & ñ inuen̾o qͥd differat. cuͦ
creaturieẽt qđ ex d̾o st̃: qͥd habuit ne¬
cessitatis memorare. qđ quȩ ex dõsu̾it

Expanded text:
nihilo substiterunt, et ad Deum ex quo omnia, ad Filium vero per quem omnia Apostolus retulit. Et non invenio quid differat, cum creaturis esset quod ex Deo sunt; quid habuit necessitatis memorasse, quod quae ex Deo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sit: Aut qͥ de tẽpore atq ex carne fi¬
liũ deputat: cognoscat qͥa ꝑ eũ oĩa
& nos ꝑ ipsũ. & extͣ tpr̃a sit. condeis
oĩa intẽporalis imm̾sitas. S int̾ea
relegat. qͥa una sp̃s uocatio est unũ
baptisina. &. fides una: Et pꝰ hec ad¬
u̾sans pͣdicationi apłi ipse anathe¬
ma constitutꝰ. cũ alit̾ ex sensu suo
sapiat. nec uocatꝰ. nec baptiatꝰ est.
nec fidelis: q̃a in uno do patre. & in
mi fides una sit. Nẽc doct̾narũ diu̾

Expanded text:
sit. At qui de tempore atque ex carne Filium deputat, cognoscat quia per eum omnia, et nos per ipsum; et extra tempora sit condens omnia intemporalis immensitas. Et interea relegat, quia una spes vocationis est, et unum baptisma, et fides una. Et post haec adversans praedicationi Apostoli ipse anathema constitutus, cum aliter ex sensu suo sapiat, nec vocatus, nec baptizatus est, nec fidelis: quia in uno Deo patre, et in mi fides una sit. Nec doctrinarum diver
Abbreviated transcription (Latin):
liũ in patre. uł patrẽ in filio credere.
mꝰ. scł ne loco ds manens nꝰꝗͣ alibi
exstare uidẽt᷑ a sese. Hono enĩ aut
aliꝗͥd aliud ei simile cũ alicubi erit
tũ alibi ñ erit. qͥa id qđ ẽ illic continet᷑
ũ fuerit. in foͥrina ad id nat᷑a eiꝰ ut uͥq
nec desit uꝰꝗͣ. se omnẽ ꝑ sua edocet. &
sua ñ aliud ꝗͣ se eẽ significat. ut uͥ sua
insint ipse eẽ intelligat᷑. Non aũ cor¬
porali mͦ cũ alicubi insit. ñ & uͥq eẽ
credat᷑: cũ ꝑ sua in oĩbꝰ eẽ ñ desinat. ñ
aliud aũ sint quã qđ ẽ ipse quȩ suast̃.

Expanded text:
lium in Patre vel Patrem in Filio crederemus: scilicet ne loco Deus manens, nusquam alibi exstare videretur a sese. Homo enim, aut aliquid aliud ei simile, cum alicubi erit, tamen alibi non erit: quia id, quod est illic, continetur ubi fuerit: infirma ad id natura enec desit usquam, se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse significat: ut ubi sua insint, ipse esse intelligatur. Non autem corporali modo, cum alicubi insit, non et ubique esse credatur: cum per sua in omnibus esse non desinat; non aliud autem sint, quam quod est ipse, quae s
Abbreviated transcription (Latin):
tis p̾staret: & nat᷑a in eo umꝰ dĩ ex
ad id nos cõmunis intelligentie
sensus impelleret. ne in nat᷑a ea¬
dẽ nat᷑arũ noia conuenirent. & ñ
unũ eeñt qͥbꝰ id quđ st̃ ñ differret:
in genere: tñ ipsis hoc dñi nr̃i ꝓfes¬
sionibꝰ placuit ostendi qͥ cũ fre¬
quent̃ fidi ac spei nr̃e dm̃ unu̾
dixit. Ego & pat̾ unũ sumꝰ. Si
scitis me scitis ⁊ patrẽ meũ. Et qͥ me
uidet. uidit & patrẽ: & pat̾ qͥ in
me manet. ipse facit oꝑa sua: &
credite mͥ qͥa ego in patre. & pat̾
Natiuitate̾ suã in nomine patͥs exp̃s¬
sit. cognoscipatrẽ in sese cognito
docet. unitate̾ nat᷑e fatet᷑. cũ pa-¬
ter in se uiso uidet᷑. inseparabilẽ
se a patre testat᷑. cũ in in manente
in se manet patre. fiduciã con¬
scientie tenet. cũ his dictis suis
credi postulat ex oꝑatione uͥtu¬
tis. Atq ita in hac ꝑfecte natiui¬
tatis beatissima fide. uiciũ om̃e &

Expanded text:
praestaret, et natura in eo unius Dei ex ad id nos communis intelligentiae sensus impelleret; ne in natura eadem naturarum nomina convenirent, et non unum essent, quibus id quod sunt non differret in genere: tamen ipsis hoc Domini nostri professionibus placuit ostendi, qui cum frequenter fidei ac spei nostrae Deum unum dixit: Ego et Pater unum sumus: et, Si scitis me, scitis et Patrem meum: et, Qui me vidit, vidit et Patrem: et, Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua: et, CrNativitatem suam in nomine patris expressit, cognosci Patrem in se cognito docet. Unitatem naturae fatetur, cum Pater in se viso videtur. Inseparabilem se a Patre testatur, cum in manente in se manet Patre. Fiduciam conscientiae tenet, cum his dictis suis credi postulat ex operatione virtutis. Atque ita in hac perfectae nativitatis beatissima fide, vitium omne, et
Abbreviated transcription (Latin):
spm. xp̃i ab spũ dĩ & excitati a mortu
citantis. cũ qui inhabitat in nobis spi¬
ritus xpisti. spiritua dei
citantis : & quero nc̃ in spũ di uirũ na
Non ide ẽ enĩ nat᷑a. qđ nat̾e res: sicuti
ñ idẽ ẽ homo & qđ hoĩs ẽ. nec ide ẽ
ignis & qđ ĩgnis ipsiꝰ ẽ. & scđm hoc nͦ¬

Expanded text:
 Spiritu Dei, et excitati a mortui a mortuis excitantis; cum inhabitans in nobis Spiritus Christi, Spiritus Dei cNon idem est enim natura, quod naturae res: sicuti non idem est homo, et quod hominis est, nec idem est ignis, et quod ignis
Abbreviated transcription (Latin):
liberͣati intelligentie. utrũ ex patre
anex filio sp̃m sanctum putent ẽẽ.
Nenĩ in incerto dñs relinquit: nã sub
isdẽ dictis hȩc ita locutꝰ ẽ. Adhuc
multa habeo uobis dic̃e. s ñ potestis

Expanded text:
libertati intelligentiae, utrum ex Patre, libertati intelligentiae, utrum ex Patre, an ex Filio Spiritum paracletum putent esse. Non enim in incerto Dominus reliquit: nam sub iisdem dictis haec ita locutus est: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ȩ sibi cũ patre unitatẽ filiũ te¬
stantẽ. Ait enĩ. Cũ uen̾it aduoca¬
tuᷤ ille. quẽ ego mittã uob̾ a patre
spm̃ ueritatis. qͥ a patre meo ꝓcedit.:
ille testificabit᷑ de me. Aduocatꝰ
ueniet. & hc̃ mittet filiꝰ a patre. &
sp̾c u̾itatis ẽ qͥ apatre ꝓcedit. Excu¬
tiat igͥ ingenii sui aculeos om̃is he¬
reticoꝵ scola. & querat ñc qđ uł m̃tiri
ignorantibꝰ possit. & doceat qͥd sit
hoc qđ filiꝰ mitit a patre: qͥ mitrit:
potestatẽ suã in eo qđ mittit. osten¬
dit. S qđ a patre mitit qͥd intelli¬
gimꝰ utrũ acceptũ. aut dimissũ aut
genitũ: Nã hors necesse ẽ. unũ
aliqͥd significet. qđ a patre missurꝰ
est. & missurꝰ a patre ẽ eũ spm̃ ue
ritatis. qͥ a patre ꝓcedit. Iã gͦ ñ est
acceptio. uͥ demonstͣta ꝓcessio est.
Suꝑ est ut confirmemꝰ in eo sententi¬
am nr̃am. utrũ in hoc consistentis
egressionẽ angeniti ꝓcessionẽ existi

Expanded text:
naturae sibi cum Patre unitatem Filium tenaturae sibi cum Patre unitatem Filium testantem; ait enim: Cum venerit advocatus ille, quem ego mittSpiritum veritatis, qui a Patre meo procedit, ipse testificabitur de me . Advocatus veniet, et hunc mittet Filius a Patre, et Spiritus veritatis est, qui a Patre procedit. Excutiat ingenii sui aculeos omnis haereticorum schola: et quaerat nunc, quod vel mentiri ignorantibus possit, et doceat quid sit hoc quod Filius mittit a Patre. Qui mittit, potestatem suam in eo quod mittit ostendit. Sed quod a Patre mittit, quid intelligemus, utrum acceptum, aut dimissum, aut genitum? nam horum necesse est unum aliquid significet, quod a Patre missurus est. Et missurus a Patre est eum Spiritum veritatis, qui a Patre procedit: jam ergo non est acceptio, ubi demonstrata processio est. Superest ut confirmemus in eo sententiam nostram, 227 utrum in hoc consistentis egressionem, an geniti processionem existi
Abbreviated transcription (Latin):
igͥ a nob̃ ẽ stultitiȩ furentiũ ad de¬
monstͣtionẽ tm uianis m̃datii. ne
imꝑitos fallerent uanȩ ac ridiculȩ.
assertionis errore. Ceterũ fides e¬
uangłica. responsiois ur̃e necessitate
satioĩs unũ st̃. s ꝑ nate natiuitatẽ:
dũ nicħ in eo ex se d̾s eũ gignendo
degenerat: unũ sunt. Dũꝗͣ de ma¬
nu eiꝰ ñ rapiunt᷑ ñ rapiunt᷑ de mami
nens in sepat̾ loqͥt᷑. dũ in oꝑante se
oꝑat᷑ pat̾. dũ ipse in patre ẽ & in
tiuitas. ñ efficit uoluntas. s pote¬
stas. ñ loqͥt᷑ unanimitas. s nat᷑a :
qͥa ñ unũ ẽ creari & nasci. neq uel¬
le idipsũ ẽ qđ & posse. neq concor¬
dare idẽ ẽ qđ manere. Non nega¬
cũ solã ꝯcordiã ad unitatẽ ñ recipimꝰ diᷤ¬
cordes eos a nob̾ affirmari loqͣnt᷑:
s audiant ꝗͣ a nob̾ unanimitas ñ
neget᷑. Unũ st̃ pat̾ & filiꝰ. nat᷑a.
honore. uͥtute. nec nat᷑a eadẽ po¬
test uelle diu̾sa. Et audiant adhuc

Expanded text:
igitur a nobis est stultitiae furentium, ad demonstrationem tantum inanis mendacii: ne imperitos fallerent vanae ac ridiculae assertionis errore. Caeterum fides evangelica responsionis nostrae necessitate sationis unum sunt, sed per naturae nativitatem, dum nihil in eo ex se Deus eum gignendo degenerat. Unum sunt, dum quae de manu ejus non rapiuntur, non rapiuntur de manu nens in se Pater loquitur; dum in operante se operatur Pater; dum ipse in Patre est, et in ivitas; non efficit voluntas, sed potestas; non loquitur unanimitas, sed natura: quia non unum est creari, et nasci; neque velle id ipsum est, quod et posse; neque concordare idem est, quod manere. cum solam concordiam ad unitatem non recipimus, discordes eos a nobis affirmari loquantur. Sed audiant quam a nobis unanimitas non negetur. Unum sunt Pater et Filius natura, honore, virtute: nec natura eadem potest velle diversa. Et audiant adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
tre sp̃c̃ ueritatis id filiꝰ dandũ ase ẽẽ
fateat᷑. Nõ ꝑmittenda itaq ad im¬
piȩ intelligentiȩ lib̾tatẽ hẽtica pu̾si¬
tas ẽ. ut dictũ hoc dñi qđ qͥa om̃ia
quȩ pat̾s st̃ sua fit᷑. icc̾co ase accipiet

Expanded text:
tre Spiritus veritatis, id Filius dandum a se esse fateatur. Non permittenda itaque ad impiae intelligentiae libertatem haeretica perversitas est: ut dictum hoc Domini, quod quia omnia quae Pa
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̾ nat᷑alif hȩc unitas sit: ipseita
testatꝰ ẽ. Qui edeͥt carnẽ meã. & bi¬
be̾t sanguinẽ meũ. in memanet &
ego in et. Non enĩ qͥs in eo erit. nͥ
in qͦ ipse fuerit. eiꝰ tm̃ ipse assũptã
habens carnẽ qͥ suã supserit. ꝑfectȩ
aũ huiꝰ unitatis sacͣm̃tũ. suꝑiꝰ iã do

Expanded text:
in nobis hec unitas sit, ipse ita testatus est: Qui edit carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo; non enim quis in eo erit, nisi in quo ipse fuerit, eius tantum in se assumptam habens carnem, qui suam sumpserit. Perfectae autem huius unitatis sacramentum i
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ uiuit: eodẽ mͦ nos ꝑ carnẽ eiꝰ uiui¬
mꝰ. Om̃is enĩ cõparatio ad intelligentie
formã p̾sumit᷑. ut id de quo agit᷑.
uitȩ nr̃e causa ẽ. qđ in nob̾ carnalibꝰ
manentẽ ꝑ carnẽ xp̃m habemꝰ. ui¬

Expanded text:
trem vivit, eodem modo nos per carnem ejus vivimus. Omnis enim comparatio ad intelligentiae formam praesumitur: ut id, de quo agitur, vitae nostrae causa est, quod in nobis carnalibus manente
Abbreviated transcription (Latin):
do tm qͣsi uni do ꝓpͥũ deputari uider᷑
ut sit: ds. cũ ꝓpͥetas uniꝰ consortiũ
ñ patit᷑ alt̾iꝰ. O plane rara. ac diffici¬
lia karisinatũ dona. & uere in hac
utilitatũ donatione manifestatio sp̃s¬
ñ constituta. Et merito hic diuidenda-¬
rũ grãrũ ordo seruatꝰ ẽ. ut pͥncipalis
eẽt sermo sapientiȩ: uere enĩ illud ẽ.
& nemo potest dicẽ d̃im iħm nisi in

Expanded text:
tantum quasi uni Deo proprium deputari videtur ut Deus sit: cum proprietas unius consortium non patiatur alterius. O plane rara ac difficilia charismatum dona, et vere in hac utilitatum datione manifestatio Spiritus constituta! Et merito hic dividendarum gratiarum ordo servatus est, ut principalis esset sermo sapientiae; vere enim illud est, Et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
his eẽ nos faciunt. Si uere igͥ car¬
re homo ille qͥ ex maria natꝰ fuit
xp̃c ẽ. nosq uere sub myst̾io carnẽ
corporis sui sumim̾. & ꝑ hoc unũ
erimꝰ qͥa pat̾ in eo ẽ & ille in nobis.
qͦmͦ uoluntatis unitas asserit᷑. cum
aut scł̃i sensu in dĩ rebꝰ loquendũ:
neq ꝑ uiolentã atq impudentẽ pꝰ¬
dicationẽ celestiũ dictoꝵ samtati¬
aliene atq impiȩ intelligentiȩ ex¬
torquenda ꝑu̾sitas ẽ. Que scͥpta st̃
legamꝰ. & quȩ legerimꝰ intelligamꝰ.
& tũ ꝑfecte. fidi officio fungem᷑.
De nat᷑ali enĩ in nob̾ xp̃i u̾itate quȩ
dicimꝰ. nͥ ab eo dicimꝰ: stulte atq
impie dicimꝰ. Ipse enĩ ait. Caro
mea uere ẽ esca. & sanguis m̾s uere
ẽ potꝰ. Q ede̾ͥt carnẽ meã. & bibe̾t

Expanded text:
his esse nos faciunt. Si vere igitur carre homo ille qui ex Maria natus fuit Christus est, nosque vere sub mysterio carnem corporis sui sumimus, et per hoc unum erimus, quia Pater in illo est, et ille in nobis; quomodo voluntatis unitas asseritur, cumaut saeculi sensu in Dei rebus loquendum. Neque per violentiam aut impudentem praedicationem coelestium dictoextorquenda perversitas est. Quae scripta sunt legamus, et quae legerimus intelligamus: et tum perfectae fidei officio fungemur. De naturali enim in nobis Christi veritate quae dicimus, nisi ab eo didicimus, stulte atque impie dicimus. Ipse enim ait, Caro mea vere est esca, et sanguis meus vere est potus. Qui edit carnem meam, et bibit
Abbreviated transcription (Latin):
guinis. ñ relictꝰ ẽ ambigendi locꝰ:
nc̃ enĩ & ipsiꝰ dñi ꝓfessione. & fide
nr̃a. uere caro ẽ. & uere sanguis ẽ:
ne hoc u̾itas ñ ẽ contingat plane his
negant. Est gͦ in nob̃ ipse ꝑ carnẽ.
& sumꝰ in eo. dũ secũ hoc qđ nos su¬
mꝰ in do est. Quã autẽ in eti ꝑsacͣ¬
m̃tũ cõmunicatȩ carnis & sangui
nis sumꝰ: ipse testat᷑ dicens. Et hic
mundus me iã ñ uidet: uos aũ me
tis. qm̃ ego in patre meo. & uosinme.¬

Expanded text:
ambigendi locus. Nunc enim et ipsius Domini professione, et fide nostra vere caro est, et vere sanguis est. ne hoc veritas non est? Contingat plane his negant. Est ergo in nobis ipse per carnem, et sumus in eo, dum secum hoc quod nos sumus in Deo est. Quoniam autem in eo per sacramentum communicate carnis et sanguinis eius simus, ipse testatur, dicens: Et hic mundus me iam non videt. Vos autem me tis, quoniam ego in Patre meo, et vos in me
Abbreviated transcription (Latin):
gistͦs in qͥbꝰ ẽ doctna fidĩ. deinde uͥtu¬
tes in qͥbꝰ st̃ curationes infirmitatũ.
auxiliorũ potestates. gub̾nationes
ꝓpħales. & dona generũ linguarũ
uł loquendi. uł int̾p̃tandi: certe hec
aũ nr̃m data ẽ gratia. scđm m̃su¬
rã donatiois xp̃i. Et iterũ. Qui des¬
cendit ipse ẽ. & qͥ ascendit suꝑ om̃s

Expanded text:
gistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haecautem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descend
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s unũ sint sic̾ tu pat̾ in me. &
ego in te. ut & ipsi sint in nobis.
Pro his pͥmũ p̾catio ẽ de qͥbꝰ dicit᷑.
ut om̃s unũ sint. tũ deinde uni¬
tatis ꝓfectꝰ exẽplo unitatis osten¬
dit᷑: cũ ait. sicut tu pat᷑ in me. &
ego in te. ut & ipsi sint in nob: ut
sic᷑ pat̾ in filio. & filiꝰ in patre ẽ. ita

Expanded text:
omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis. Pro his primum precatio est, de quibus dicitur, Ut omnes unum sint: tum deinde unitatis profectus exemplo unitatis ostenditur, cum ait: Sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis: ut sicut Pater in Filio et Filius in Patre est, ita
Abbreviated transcription (Latin):
q̃a maximũ stipendũ fidi ẽ sꝑare
quȩ nescias. At uͦ ultime impieta¬
tis furor ẽ. aut intellecta ñ credere.
atit intelligentiã corrupisse creden
patrẽ orat. ut qͥ in se credit᷑i sint
unũ sint & sic̃ ipse in patre ẽ. & pa¬
t̃ in eo est ita om̃s in his unu̾ sint
Qͥad hic eq̃nimitatẽ. qͥd ꝑ uoluntatis
assensũ animȩ & cordis unitatẽ in¬
troducis  fuerat naͦq in u̾boꝵ co¬
pia. & ꝓpͥetate. ut si uoluntas unũ
eẽ eos faceret. dns ita p̃caret᷑: pat̾ sic̃
nos unũ uolumꝰ. ita & illi unũ ue¬
lint. ut unũ ꝑ concordiã simꝰ omͦs.
Aut forte qͥ uerbũ ẽ significationem
u̾bi ignorauit. & qͥu̾itas ẽ. loqͥ uera
nesciuit: & qͥ sapientia ẽ. in stultilo¬
qͥo errauit. & qͥ uͥtꝰ ẽ. in ea fuit infir¬
mitate. ne posset eloqͥ: quȩ uellet in¬
telligi. Locutꝰ plane ille ẽ uera &
sincera fidei euangłica sacͣm̃ta. neq
solũ locutꝰ ẽ ad significationẽ. sed
etiã ad fidẽ docuit Ita enim ait ut

Expanded text:
re quae nescias. At vero ultimae impietatis 220 furor est, aut intellecta non credere, aut intelligentiam corrupisse credendPatrem orat, ut qui in se credituri sint, unum sint, et sicut ipse in Patre, et Pater in eo est, ita omnes in his unum sint. Quid hic aequanimitatem, quid per voluntatis assensum animae et cordis unitatem introducis? Fuerat namque in verborum copia et proprietate, ut si voluntas unum esse eos faceret, Dominus ita precaretur: Pater, sicut nos unum volumus, ita et illi unum velint, ut unum per concordiam simus omnes. Aut forte qui verbum est, significationem verbi ignoravit? et qui veritas est, loqui vera nescivit? et qui sapientia est, in stultiloquio erravit? et qui virtus est, in ea fuit infirmitate, ne posset eloqui quae vellet intelligi? Locutus plane ille est vera et sincera fidei evangelicae sacramenta. Neque solum locutus est ad significationem, sed etiam ad fidem docuit, ita dicens: Ut
Abbreviated transcription (Latin):
ud datꝰ ꝗͣ ut unũ om̃s eẽnt. Et c̃ ꝑ honorẽ
datũ filio. ⁊ a filio p̃stitũ credñtib om̃s
unũ sint: quero qͦmͦ filiꝰ diu̾si ho¬
noris a patre sit. cũ credentes om̃s
honor filii ad unitatẽ pat̾ni ho¬
noris assumat. Et insolens qͥde
hic forte humane spei erit sermo.
s ñ erit infidelis. qͥa ꝗͣuis hoc sꝑare
tem̾ariũ sit. tñ ñ credidisse irreligi¬
osũ ẽ: Cũ idẽ atq unꝰ nob̾⁊ spei auctor
sit & fidi. Et de ħ qͥde pleniꝰ & copio¬
siꝰ suo ut congruit loco tͣctabimꝰ:
iterĩ tñ enã exp̾senti sermone. neq
inanis neq tem̾aria eẽ hec spes nr̃a
intelligit᷑. ꝑacceptũ igͥ & datũ ho

Expanded text:
nt. Et cum per honorem datum Filio, et a Filio praestitum credentibus, omnes unum sint; quaero quomodo Filius diversi honoris a Patre sit, cum credentes omnes honor Filii ad unitatem paterni honoris assumat? Et insolens 222 quidem hic forte humanae spei erit sermo, sed non erit infidelis: quia quamvis hoc sperare temerarium sit, tamen non credidisse irreligiosum est cum idem atque unus nobis et spei auctor sit et fidei. Et de hoc quidem planius et copiosius suo, ut congruit, loco tractabimus. Interim tamen etiam ex praesenti sermone neque inanis, neque temeraria esse haec spes nostra intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a. ita ut & in sub̾a natiuitatis
suȩ qͥ genitꝰ ẽ existat. neq aliã ac
diuersã diuinitatis natiuitas habe
linquens. absolutã unitatis huiꝰ¬
docuit toto consequenti sermo
ne natura: id enĩ seqͥt᷑. Ut& mun¬
dus credat qm̃ tu me misisti. Pid
gͦ mundꝰ crediturꝰ ẽ filiũ apa¬

Expanded text:
 ita ut et in substantia nativitatis suae qui genitus est exsistat, neque aliam ac diversam divinitatis nativitas habead fidem relinquens, absolutae unitatis hujus toto consequenti sermone docuit naturam. Id enim sequitur: Ut et mundus credat, quoniam tu me misisti . Per id ergo mundus creditur
Abbreviated transcription (Latin):
qđ eu unguat & mittat ad euangłi¬
tandũ. Pat̾ne enĩ nat̾e u̾tꝰ in eo ma¬
nifestari uiđr nat᷑e sue ꝯmunionẽ ĩ filio ⁊̃
in carne nato ꝑ sacm̃tũ spiritalis hꝰ
unctioĩs ostñdens. cũ pꝰ consũmati
significatio audita ẽ. uoce testante
de cȩlo. filiꝰ m̃s es tu. ego hodie genui
te. Non enĩ uł ipse suꝑ se ẽẽ. uł sibi de
cęlis adeẽ. uł ipsũ se cognominasse si¬
bi filiũ intelligendꝰ ẽ. S oĩs hec fidĩ
nr̃e fuit demonstͣtio. ut sub ꝑfecte ac
uere natiuitatis sacͣm̃to. unitatẽ nat᷑e
manentis in filio. qͥ & homo eẽ ceꝑat¬

Expanded text:
quod eum ungat, et mittat ad evangelizandum. Paternae enim naturae virtus in eo manifestatur; naturae suae communionem in Filio etiam in carne nato per sacramentum spiritalis hujus unctionis ostendens , cum post consummati rietatis significatio audita est, voce testante de coelo: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Non enim vel ipse super se esse, vel sibi de coelis adesse, vel ipsum se 231 cognominasse sibi filium intelligendus est: sed omnis haec fidei nostrae fuit demonstratio, ut sub perfectae ac verae nativitatis sacramento, unitatem naturae manentis in Filio, qui etiam homo esse
Abbreviated transcription (Latin):
Q đ unu̾ st̃ in tanta gentiũ conditi¬
onũ. sexuũ diu̾sitate: nũqͥd ex as¬
sensu uoluntatis ẽ. aut ex sacm̃ti
unitate. qͥa his & baptismu̾ sĩt t̾inũ.
gͦ hic animarũ concordia faciet.
ipsi in uno baptismo renati. una
uniꝰ regenerantis baptismi dispen¬
satio sit.s Nũqͥd ñ & idẽ agunt
N ũqͥd ñ in uno unũ sunt  Itaq qͥ ꝑ

Expanded text:
 unum sunt in tanta gentium, conditionum, sexuum diversitate; numquid ex assensu voluntatis est, aut ex sacramenti unitate, quia his et baptisma sit unum, ergo hic animorum concordia faciet, ipsi in uno baptismo renati una unius regenerantis baptismi dispensatio sint? numquid non idem agunt? numquid non in uno unum sunt? Itaque qui per
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ spm̃ in nob̾ manere testatꝰ ẽ. nec
diu̾sũ a se eẽ spm amortuis excitati
iħu. & spm a mortuis excitantis iħm.
ueniut̃ enĩ atq habitant in nobis.
Et rogo uttũ comitatu diu̾sitatũ ue¬
nient mansionẽq facient. an uni¬
tate nate. S obnitit᷑ doctorgentiuꝰ

Expanded text:
nec diversum a se esse Spiritum a mortuis excitati et Spiritum a mortuis excitantis. Veniunt enim, atque habitant in nobis: et rogo utrum comitatu diversitatum venient, mansionemque facient, an unitate naturae? Sed obnititur doctor gentium,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis unita sit. uel illud qđ ad co¬
rinthios scͥbit᷑. qͥ plantat aũ & qui
rigat unũ st̃. ut ñ differente mi¬
nist̾io ad salutẽ. & in eiꝰdẽ sacͣm̃ti
ꝓfectũ uoluntatis sit unitas in
duobꝰ. uel id qđ dñs salutẽ credi¬
turarũ in se gentiũ apatre postu¬
lans ait. non ꝓ his aũ rogo stm . s
& ꝓ his qͥ credituri st̃ ꝑ uerbũ eors
in me. ut om̃s unũ sint. sicut tu
pat̾ in me & ego inte. ut & ipsi
sint in nob̾: ut qͥa hoĩes refundi
in d̾m ñ posst̃. uel ipsi inuicẽ in
unũ atq indiscretũ aceruũ coire.
id qđ unũ st̃. ex unitate sit uolun¬
tatis: cũ & om̃s do placita agunt.
& ipsi ñ dissñtientib int̾ se animors
motibꝰ coeant: atq ita unũ eos eẽ ñ
cũ sapientia xpc sit. necesse ẽ ut
extra sapientiã sit. qͥ xp̃m aut ig¬
norat. aut odit: ut isti qͥ maie
stultiꝰ tñ in defensione m̾dacii sui

Expanded text:
atis unitas sit. Vel illud, quod ad Corinthios scribitur: Qui plantat autem, et qui rigat, unum sunt : ut non differente ministerio ad salutem et in ejusdem sacramenti profectum, voluntatis sit unitas in duobus. Vel id, quod Dominus salutem crediturarum in se gentium a Patre postulans, ait: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me, ut omnes unum sint sicut, tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis : ut quia homines refundi in Deum non possunt, vel ipsi invicem in unum atque indiscretum acervum coire, id quod unum sunt, ex unitate sit voluntatis, cum et omnes Deo placita agant, et ipsi non dissidentibus inter se animorum motibus coeant; 218 atque ita unum eos esse non ncum sapientia Christus sit, necesse est ut extra sapientiam sit, qui Christum aut ignorat, aut audit: ut isti, qui majstultius tamen in defensione mendacii sui
Abbreviated transcription (Latin):
ris nat᷑e ac studii ẽ totos se ad bea¬
tȩ spei alicuiꝰ optinendã. uel rẽ.
uel tẽpꝰ p̃ꝑare. ne in aliqͦ minor
sit expectatione ꝓcinctꝰ: ita istis
h̾etico furoreamͣtibꝰ sollicitudi-¬
nis maxime ẽ toto adu̾sus piȩ fid̾i
u̾itatẽ impietatis suȩ ingenio
laborare. ut adu̾sus eos qͥ religio¬
si st̃ uincant᷑ eẽ irreligiosi. & ultͣ
spẽ uite nr̃ȩ. uite suȩ desperatioe
potiores sint. & plus impendant
cogitationis ad falsa: ꝗͣ nos doctͥne
aptamꝰ ad uera. Piis enĩ fidĩ nr̃e
ꝓfessionibꝰ has impie ꝑfidiȩ. suȩ
contͣdictiones elaborauert᷑. ut pͥ¬
mũ reqͥrant utrũne nob̾ in fide¬

Expanded text:
ris naturae ac studii est, totos se ad bearis naturae ac studii est, totos se ad beatae spei alicujus obtinendam vel rem vel tempus praeparare, ne in aliquo minor sit exspectatione procinctus; ita istis haeretico furore amentibus sollicitudinis maximae est, toto adversus piae fidei veritatem impietatis suae ingenio laborare: ut adversus eos, qui religiosi sunt vincant esse irreligiosi; et ultra spem vitae nostrae vitae suae desperatione potiores sint; et plus impendant cogitationis ad falsa, quam nos doctrinae aptamus ad vera. Piis enim fidei nostrae professionibus has impiae perfidiae suae contradictiones elaboraverunt, ut primum requirant
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatẽ ex euangłicis
atq apłicis doct̾nis osten-¬
deremꝰ. postremo ut ut ue¬
rũ dm̃ di filiũ. & indifferen-¬
tis apatre nat᷑e. eodẽ p̃dicatioĩs
nr̃ȩ cursu doceremꝰ: Ita ut nec
singłarẽ dm̃ fides eccłȩ. nec duos
dos ꝓfiteret᷑. cũ nec natiuit a sdi
solitariũ đm sineret. nec natiui¬
tas ꝑfecta diu̾sarũ naturarũ no¬
mina in diis duobꝰ ad mitteret.
Duplex autẽ in nob̃ in refellendis
eoꝵs uaniloqͥis cura ẽ. ut pͥmũ
ceremꝰ: neq sermo nr̃ ꝑ deflexus qͦs¬
dã atq anfractꝰ oberrans. ⁊ ex de¬
uiis atq erraticis cuniculis emer¬
gens. ueritatẽ querat potiꝰ qu̾a
ostendat. łũ deinde ut quȩ ab
illis inamũ ac fallaciũ sententi¬
arũ argutiis. ad spẽm ueri blan¬
dientis aptant᷑. ea ipsa conscien¬
tiȩ om̃iũ ridicula eẽ & ineptapan.¬
damꝰ. Non enĩ sufficit nob̃ docuisse
quepia st̃. nͥ piissima ea ẽẽ ꝑ id intel¬
ligant᷑: dũ quȩ impia st̃ refellun-¬

Expanded text:
atem ex evangelicis atque apostolicis doctrinis ostenderemus; postremo ut verum Deum Dei filium et indifferentis a Patre naturae, eodem praedicationis nostrae cursu doceremus: ita ut nec singularem Deum fides Ecclesiae, nec duos deos profiteretur; cum 215 nec nativitas Dei solitarium Deum sineret, nec nativitas perfecta diversarum naturarum nomina in diis duobus admitteret. Duplex autem nobis in refellendis eorum vaniloquiis cura est, ut primum ceamus, neque sermo noster per deflexus quosdam atque anfractus oberrans, et ex deviis atque erraticis cuniculis emergens, veritatem quaerat potius quam ostendat: tum deinde ut quae ab illis inanium ac fallacium sententiarum argutiis ad speciem veri blandientis aptantur, ea ipsa conscientiae omnium ridicula esse et inepta pandamus. Non enim sufficit nobis docuisse quae pia sunt, nisi piissima ea esse per id intelligantur, dum quae impia sunt refellun
Abbreviated transcription (Latin):
ig̾ qͥa hẽtiri negare ñ posst. qͥp¬
pe cũ sint tã absolute dicta atq
intellecta: tñ stultissimo impieta¬
tis sue m̃dacio neganda corrũ¬
punt. Id enĩ qđ ait. ego & pat̾
unu̾ sumꝰ. tẽptant ad unamiratiᷤ
referre consensũ. ut uoluntatis
apłor huic defensioni sue aptait.
Multtudinis aũ credentiũ. erat
anima & cor unuꝰ Ut antmarũ
& cordiũ diu̾sitas. in cor unũ atq¬

Expanded text:
ia haeretici negare non possunt, quippe cum sint tam absolute dicta atque intellecta, tamen stultissimo impietatis suae mendacio neganda corrumpunt. Id enim quod ait: Ego et Pater unum sumus , tentant ad unanimitatis referre consensum; ut voluntatis Apostolorum, huic defensioni suae aptant: Multitudinis autem credentium erat anima et cor unum ; ut animarum et cordium diversitas
Abbreviated transcription (Latin):
que habet pat̾ filii st̃. & oĩa que filii
st̃ pat̾s st̃. Ipse enĩ ait. Et inea oĩa
tua st̃. & tua mea. Nondũ loci est
ut demonstrẽ cur ita dixeriͣ qm̃
de meo accipiet. futuri em̃ tp̃ris sig¬
nificatio ẽ. uͥ accepturꝰ ostendit᷑. Nc̃
certe idõ a se accept᷑ũ ait: qͥa oĩa patͥs
sua eẽnt. Disseca nat᷑e huiꝰ si potes
unitatẽ ⁊ aliꝗͣ dissimilitudinis infet
necessitatẽ. ꝑ ꝗͣ filiꝰ ñ sit in unitate na¬
t̾ę. Apatre enĩ ꝓcedit sp̃c u̾itatis. s a

Expanded text:
quae habet Pater Filii sunt, et omnia quae Filii quae habet Pater Filii sunt, et omnia quae Filii sunt Patris sunt. Ipse enim ait, Omnia mea tua sunt, et tua mea . Nondum loci est ut demonstrem cur ita dixerit, Quoniam de meo accipiet. Futuri enim temporis significatio est ubi accepturus ostenditur: nunc certe ideo a se accepturum ait, quoniam omnia Patris sua essent. Disseca naturae hujus, si potes, unitatem, et aliquam dissimilitudinis infer necessitatem, per quam Filius non sit in unitate naturae. A Patre enim procedit Spiritus veritatis, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾. A filio gͥ accipit. qͥ & ab eomit¬
tit᷑. & apatre ꝓcedit: & int̾rogo
utrũ idipsũ sit a filio acciꝑe: qđ apa
int̾ acciꝑe a filio & a patre ꝓcedere:
certe idipsũ atq unũ eẽ existima¬
bitur a filio acciꝑe. qđ sit ꝓcedere
a patre. Ipse enĩ dñs ait: qm̃ de meo
accipiet & anñtiabit uob̃̾. Omi̾a
quecũq habet pat᷑ mea st̃: ꝓpt̾ea
dixi de meo accipiet. & anñtiabit
uob̃. Hoc qđ accipit siue potestase̾.
siue uͥtꝰ. siue doctna ẽ: filiꝰ a se acci¬
piendũ ẽẽ dixit: Et rursũ hoc ipsũ
significat accipiendũ eẽ de patre.
Cũ enĩ ait. omĩa quęcũq habet sua
ẽẽ. & icc̾co dixisse se de suo accipien¬
dũ eẽ. docet etiã a patre accipienda
asetñ accipi qͥa oĩa que pat̾s st̃ sua sint
Non habet hec unitas diu̾sitatẽ. nec dif¬
fert a quo acceptũ sit: qđ datũ a pa¬
tre. datũ referat᷑ a filio. Nũ qͥd &
hic uoluntatis unitas afferet᷑. Omĩa¬

Expanded text:
us a Filio accipit, qui et ab eo mittitur, et a Patre procedit. Et interrogo utrum idipsum sit a Filio accipere, quod inter accipere a Filio et a Patre procedere, certe idipsum atque unum esse existimabitur, et a Filio accipere, quod sit accipere a Patre: ipse enim Dominus ait: Quoniam de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt. Propterea dixvobis . Hoc quod accipiet, sive potestas est, sive virtus, sive doctrina, Filius a se accipiendum esse dixit, et rursum hoc ipsum significat accipiendum esse de Patre: cum enim ait, omnia quaecunque habet Pater sua esse, et idcirco dixisse se de suo accipiendum esse, docet etiam a Patre accipienda, a se tamen accipi, quia omnia quae Patris sunt, sua sunt. Non habet haec unitas diversitatem, nec differt a quo acceptum sit, quod datum a Patre, datum referatur a Filio. Nunquid et hic voluntatis unitas asserit
Abbreviated transcription (Latin):
nasci nicħ posse: qͥa uniu̾sarũ rerũ
ex duoꝵ coniunctione natiuitas
ẽ:. Dm̃ aũ indemutabilẽ nullã
ex se natiuitatẽ tͥbuere posse nas¬
centi. qͥa nec asceissioni id qđ non
demutat᷑ obnoxiũ sit. nec solita¬
rii atq uniꝰ naturaid in se habeat
condicionis ut gen̾et ¶ Nos au̾¬

Expanded text:
nasci nihil posse, quia universarum rerum nasci nihil posse, quia universarum rerum ex duorum conjunctione nativitas est: Deum autem indemutabilem nullam ex se nativitatem tribuere posse nascenti; quia nec accessioni id quod non demutatur obnoxium sit, nec solitarii atque unius natura id in se habeat conditionis, ut generet. 4. Fid