comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mis inquit hõibus erudicissimis¬
q sic accepimus. Ceterarĩd rerũ
studia et doctrira et p̃ceptis
et arte constare. poetã natura
ip̃a ualero. et mentis uiribꝰ
excitari et q̃ĩ diuino quodã
spũ inflari. Quare suo iure
noster ille Ennius scõs appel¬
lar poctas. ꝙ q̃i deorũ aliquo
dono. atq nunẽ cõmendati no¬
bis esse uideant᷑. Sit ergo iu¬
dices scm̃ apud uos hũanissi¬
mos hoies hoc poete nomiẽ ꝙ
nlła unq barbaria uiolauit
hec cyciro. Multa sequũtur
in candẽ sira graussima ĩnu¬
merabilia etiã apud alios. Ñ spõ¬
te p̃tereo. Noq enĩ michi ꝓ¬
positũ est in auribꝰ tus nõ¬
bilitare uelle poctarũ nomõ
qd̾ tibi ignobile uidori ea demũ
sũma nuchi nobilitas uidet᷑.
Cui aũt hec narrẽ. nescio an
te ridiculosior su si asino li¬
rani tangani. Respondebis au¬
dio. scd̾ u̾chil intelligo. et poe¬
te nomẽ nlla uncs̃ dt modo di¬

Expanded text:
mis" inquit "hominibus eruditissimismis" inquit "hominibus eruditissimisque sic accepimus: ceterarum rerum studia et doctrina et preceptis et arte constare; poetam natura ipsa valere, et mentis viribus excitari, et quasi divino quodam spiritu inflari. Quare suo iure noster ille Ennius sanctos appellat poetas, quod quasi deorum aliquo dono atque munere commendati nobis esse videantur. Sit ergo, iudices, sanctum apud vos, humanissimos homines, hoc poete nomen, quod nulla unquam barbaria violavit". Hec Cicero; multa sequuntur in eandem sententiam gravissima, innumerabilia etiam apud alios, que sponte pretereo. Neque enim michi propositum est in auribus tuis nobilitare velle poetarum nomen, quod tibi ignobile videri ea demum summa michi nobilitas videtur. Cui autem hec narrem? Nescio an te ridiculosior sim, si asino lyram tangam. Respondebis: "Audio, sed nichil intelligo"; et poete nomen, nulla unquam - ut modo di
Abbreviated transcription (Latin):
geuiorũ hebetudine siu labo¬
res ac uigilie ꝑierũt quiq co¬
tidie mentiendõ illos arguitis
fuisse mendacos.
Ege si libet et iusi ego qͦq
tibi grecus uideor eplam
illam totã que cũ as hoc unũ
scͥpta esset ut uinusali dño cau¬
nonõ pareret tibi nestio ciu ĩmo
ꝗdeui scio sed dissimulo. dolorẽ
peporit ac furorẽ. Illam lege
si liber ĩuoĩes mo nil omo cou¬
tra cormedicinã nil q contͣ ue¬
ros medicos locutũ sed contͣ dis¬
cerptores atq aduersarios ypo¬
cratis qd̾ coden plaudente fiert
credidi cu aũt nõ cõtentꝰ ĩ me
mlta dixisse mlta itideni contͣ
pocticã ac poctas quadã libidine
uobis insita loquendi do rebus
ꝑogrinis et ĩcoguitis euoinisti.
Non legeras apud uarronen
romanorũ doctissimũ neq apud
tuliũ quẽ fidenter licet forte ob¬
strepas dixerĩ p̾nciit̾ latinorũ
quid de poetis septã est uerba
cũt ip̃a no quid ine mutasse uel
addidisse suspiceris apposui A sũ¬

Expanded text:
geniorum hebetudine sui labogeniorum hebetudine sui labores ac vigilie perierunt, quique quotidie mentiendo illos arguitis fuisse mendaces? Lege, si libet, et nisi ego quoque tibi grecus videor, epystolam illam totam, que cum ad hoc unum scripta esset, ut universali domino cautionem pareret, tibi nescio cui - imo quidem scio, sed dissimulo - dolorem peperit ac furorem. Illam lege, si libet: invenies me nil omnino contro medicinam nilque contra veros medicos locutum, sed contra discerptores atque adversarios Ypocratis; quod eodem plaudente fieri credidi. Tu autem non contentus in me multa dixisse, multa itidem contra poeticam ac poetas, quadam libidine vobis insita loquendi de rebus peregrinis et incognitis, evomuisti. Non legeras apud Varronem, Romanorum doctissimum, neque apud Tullium, quem fidenter - licet forte obstrepas - dixerim principem latinorum, quid de poetis scriptum est? Verba enim ipsa, nequid me mutasse vel addidisse suspiceris, apposui: "A sum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tũ is int̾ raros latine elo.¬
quẽtie p̾ncipos in saturnalibus
numeretur. Si te in lrĩs tius
uideo arrogans et ignarꝰ es.
altrrũ facis ut nil discas. alterũ
ut nil stias. quid enĩ de hoc tũ¬
to uiro sop̃mas. dias eũ ꝙ ueri
habet. ab autiquis me dicis ac¬
cepisse. Uos a quibꝰ tot mẽda¬
nia didiceritis nou dicis. S ꝗd
iterũ tempore gloriaris. Ignauise¬
simorũ quoruudã hom̃i consuetui¬
do est ut cũ inter uicia senuerĩt
nlli q pares sint sola se p̃firat
senectute. Atꝗ ne hanc ip̃am buã
glandi tibi mãteriã concosserĩ.
In singulis eñ te uerbis dete.¬
gis nichil esse ichil saꝑe nichil
nosce. Computa años et reꝑies
uirũ illũ om̃s ferc quibus ue¬
teris medicos p̃cessisse. ꝙçõ ꝗd
actinet medicorũ autigtate nõi¬
bus q confidere. qui si ad lucẽ
redeant una uoce facebũtur
nllos se hostes alios hr̃e ꝙͣ uos
quorũ uel turpi segnitie uel iu¬

Expanded text:
cum tamen is inter raros latine elocum tamen is inter raros latine eloquentie principes in Saturnalibus numeretur. Si te in literis tuis video, arrogans et ignarus es: alterum facit ut nil discas, alterum ut nil scias. Quid enim de hoc tanto viro somnias? Dicis eum quod veri habet ab antiquis medicis accepisse: vos a quibus tot mendacia didiceritis non dicis. Sed quid iterum tempore gloriaris? Ignavissimorum quorundam hominum consuetudo est, ut, cum inter vitia senuerint nullique pares sint, sola se preferant senectute. Atqui ne hanc ipsam unam gloriandi tibi materiam concesserim. In singulis enim te verbis detegis nichil esse, nichil sapere, nichil nosse. Computa annos et reperies virum illum omnes fere, quibus uteris, medicos precessisse. Quanquam, quid attinet medicorum antiquitate nominibusque confidere, qui si ad lucem redeant, una voce fatebuntur nullos se hostes alios habere quam vos, quorum vel turpi segnitie vel in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ effrctus medicorũ dicis
esse nurabiles. quos effcũs q̃so
te insi illud forsan int̾ miracu¬
losa cõriuneres ꝙ uos sepius q
ceteri hõium ĩmo uo q̃i conanue
egrotatis. Itaq magnis in po¬
pͥulis facies ur̃a solo pallore dis¬
cornitur. Ianiq in ꝓuerbiũ
abiit colorẽ medici dĩcere quo¬
ticns croceũ hoiẽn aut tabescen¬
tem uideris parũ no hic mira¬
culi est salutẽ aliis quã ip̃e nõ
hc̃as pollicori. esset ꝓfc̃o mira¬
culũ insi illud extenuar et assi
esse niap̃ poterit. hi sũt medi¬
corũ nõ tiũ mir̾i s stupendi
Redo ego ypofratẽ uirũ do¬
ctissimũ fusse. puto galie¬
nñ illo duco ml̃ta p̾mis ĩuẽtio¬
nbus addidisse. nõ dotraho cla¬
rius uiris ne fiam tui silis. qui
obt rectandi studio nic cũ pliuio
iuisciusti quẽ si intelligere pos¬
ses esse hortandus et legeres
et teip̃m nn co speculo intuẽs
uel deforuntatẽ tuã corrigores
uel tesineres suꝑbire. S crede
michi grecũ hominẽ putares.

Expanded text:
 effectus medicorum dicis esse mirabiles. Quos effectus? queso te. Nisi illud forsan inter miraculosa connumeras, quod vos sepius quam ceteri hominum, imo vero quasi continue, egrotatis. Itaque magnis in populis facies vestra solo pallore discernitur, iamque in proverbium abiit "colorem medici" dicere, quotiens croceum hominem aut tabescentem videris. "Parum ne" hic "miraculi est, salutem aliis quam ipse non habeas polliceri?". Esset profecto miraculum, nisi illud extenuaret assidesse nunquam poterit. Hi sunt medicorum non tantum miri sed stupendi Credo ego Ypocratem virum doctissimum fuisse; puto Galienum illo duce, multa primis inventionibus addidisse. Non detraho claris viris, ne fiam tui similis, qui obtrectandi studio me cum Plinio miscuisti, quem si intelligere posses, esses hortandus ut legeres, et te ipsum in eo speculo intuens, vel deformitatem tuam corrigeres, vel desineres superbire. Sed - crede michi - grecum hominem putares,
Abbreviated transcription (Latin):
uorũ ista celestis et tibi ha¬
ctenus ĩaudita est pħyia.¬
Agamꝯ itaq iuxta uetus ꝓ¬
uerbud pĩgu minerua sic
eñ pĩq̃ue tuũ posct nige.¬
mũ si coĩã illa terrene pħie
aut si qd̾ corũ prestiteris
digruus esto qui iuxta plato¬
nẽm scdcas. Aristotilẽ doccas
Gorratẽ celobres cũ zenophõ¬
õĩum que pħni faciũt qua

Expanded text:
Verum ista celestis et tibi haVerum ista celestis et tibi hactenus inaudita phiAgamus itaque iuxta vetus proverbium: "Pingui Minerva"; sic enim pingue tuum poscit ingenium. Si comunia illa terrene philosophie aut siquid eorum prestiteris, dignus esto qui iuxta Platonem sedeas, Aristotilem doceas, Socratem celebres, cum Xenophono
Abbreviated transcription (Latin):
nũ et cõe ꝓuerbiũ hũc tu ne¬
gare uis et qr nõ potes ad
ra facie frusse uulgacũ est.
te rursũ ingeris impudentis¬
sime hõim tu ne michi totiẽõ¬
phorũ cetibus excludendus
occurris. Respondebo pritur
ruzsũ tibi ꝙꝙ cuidã tui gencris
respondit facũdissun/ didam
uir barbã inꝗt ac pallat addã
deo. Elegans plane responsio
color q ut ita dicani aĩmi re¬
nẽ tuã ꝓpriã ac ridiculam
canes si tani bene lepus ait
seruus q fatuus oidereris.
modo sim passurus ut h pħi
nomẽ usurpando gmaculis
ꝑsuasisti aud̃ tibi ue intelligo
bene est sacis esttibi ꝗdein
tiẽ reũd caducarũ uidero.
cultorẽ q uirtutũ studiosam
uere laudis pecriuẽ nogligẽtẽ
ihiantẽ celestibuo a latrinis
duutũ exulantẽ tuc̃ ⁊ edere
potrro quiequid uoles porro
ouĩ ut platonẽ seguẽs ait
augustiꝯ si sapiã deas est
ꝑ que fcã sũt oĩã sicut
biuina autoritas ueritasq

Expanded text:
lium, et comune proverbium. Hunc tu nelium, et comune proverbium. Hunc tu negare vis, et quia non potes, ad ra facie fuisse vulgatum est, te rursum ingeris, impudentissime hominum, tu ne michi totiens philosophorum cetibus excludendus occurris? Respondebo igitur rursum tibi quod cuidam tui generis respondit facundissimus quidam vir: "Barbam" inquit "ac pallium" - addam deo". Elegans plane responsio.colorque - ut ita dicam - animi renem tuam propriam ac ridiculam canes, si tam bene lepus aut cervus quam fatuus videreris. modo sim passurus ut philosophi nomen usurpando commacules. Persuasisti autem tibi, ut intelligo, Bene est. Satis est tibi quidem torem rerum caducarum videro, cultoremque virtutum, studiosum vere laudis, pecunie negligentem, inhiantem celestibus, a latrinis divitum exulantem, tunc credere potero quicquid voles. "Porro enim" - ut Platonem sequens ait Augustinus - "si sapientia Deus est per quem facta sunt omnia, sicut divina autoritas veritasque
Abbreviated transcription (Latin):
pa fac qd̃ soles rimare tumulos
putabas te pħur fallebaris pħs
amator tr peccuẽ ẜuus es sen¬
tis logice s sint ista cõtraria
siue magno apparatu grlusũ
arbitror esse te aliud qs puta
uid aut̃ in sõpins pħando nõ
audeas qui colorẽ media ne¬
gando p̃st ringe ocalos uil ex¬
cusando ⁊ dera hebetare nõ sis
ueritus. In p̾rius pallorẽ nogras
ita noc oculi nobis sũt nec spe¬
culũ tibi deinde si pallor sit illũ
rei p. iuputas. ned excusasse cõ¬
tentus gloriari incipis q̃ pħicd
tibi tani dulce sit ut int̾ młca
ludicra te pħyce coloratũ dicas.
certe pallorẽ amãtibus magr
amorũ tribuit. unrde est illud.
pancat ois amans hie est co-¬
lor aptus amãti et illud alteriꝰ
tinctus uiola pallor amãtiũ sc̃d
uestor longe pallor alus et ut
statim audies aliũde ꝓuẽiens hũc
pallorẽ nõ ego nõ uinis aliꝗs
st̾pcorũ ueterũ sed rogi ipãuo¬
bis tribuit et opĩo oĩm morta¬

Expanded text:
pa, fac quod soles: rimare tumulos pa, fac quod soles: rimare tumulos Putabas te philosophum: fallebaris. Phiamator: tu pecunie servus es. Sentis logice quam sint ista contraria: sine magno apparatu conclusum arbitror esse te aliud quam putabas. Quid autem in somniis philosophando non audeas, qui colorem medici negando perstringere oculos, vel excusando rationem hebetare non sis veritus? In primis pallorem negas: ita nec oculi nobis sunt, nec speculum tibi. Deinde, si pallor sit, illum reipublice imputas; nec excusasse contentus, gloriari incipis, quasi phtibi tam dulce sit, ut inter multa ludicra te philosophice coloratum dicas! Certe pallorem amantibus magister amorum tribuit; unde est illud: Palleat omnis amans: hic est color aptus amanti et illud alterius: Tinctus viola pallor amantium. Sed vester longe alius pallor, et, ut statim audies, aliunde proveniens. Hunc pallorem non ego, non unus aliquis scriptorum veterum, sed res ipsa vobis tribuit, et omnium morta
Abbreviated transcription (Latin):
stultorũ aĩs głie q̃daui p̃ceys et
ĩconsalta cupiditas hart tibi de¬
trahere nõ possuui est cni uo¬
lũtas ĩdomita p̃cipuo q deuie̾¬
tiũ. Id scito certissime nec
Miraris indocte. et quid inquis
atq hupupe sile est. nil ꝓft̃o
smulius uolucris galeata est
cristaci q uerticis ot que pue¬
ris aliquid uideatur. re añt uera
impurissima est auis uictusq
fetidissina nolo aliquid obscenũ
qui logent ista uel audient sasci¬
taro aliquẽ qui naturas reridno¬
uerit dices tibi aues illiꝰ cibos.
Iude to moresq tuos inspice.
teq ip̃iu noli fallere. milla ent̃
ꝑniciosior nłła captalior frans
est te que ꝓpriũ fallit autorẽ.
Uidebis te cisdem quibꝰ illat re¬
bus ali. Oro iam hupupa noli
Certo p̃clarus platonicus apu¬
loyus cuius supra menĩ. qui
accepto ueneno asinũ friñ sert
ait augustinꝰ aut indicauit aut
finxir in cõ statu phatũ se io.¬
pã nłła hc̃ historia. Bẏa hupu¬

Expanded text:
stultorum animis glorie quedam preceps et stultorum animis glorie quedam preceps et inconsulta cupiditas: hanc tibi detrahere non possum. Est enim voluntas indomita precipueque dementium. Id scito certissime: nec Miraris, indocte, et "Quid michi" inquis "atque upupe simile est?". Nil profecto similius. Volucris galeata est, cristatique verticis, et que pueris aliquid videatur; re autem vera impurissima est avis, victusque fedissimi. Nolo aliquid obscenum qui legent ista vel audient. Sciscitare aliquem qui naturas rerum noverit. dicet tibi avis illius cibos. Inde te moresque tuos inspice, teque ipsum noli faller - nulla enim pernitiosior, nulla capitalior fraus est, quam que proprium fallit auctorem -: videbis te eisdem quibus illam rebus ali. Oro iam, upupa: noliCerte preclarus platonicus Apuleius, cuius supra memini, qui, accepto veneno, asinum factum se, ut ait Augustinus, "aut indicavit, aut finxit", in eo statu philosophatum se iopam nulla habet historia. Eia, upu
Abbreviated transcription (Latin):
am uenalẽ face̾ nõ potes qs
cnĩ uendit qd̾ nõ habet si eñ
haberes nõ ti illam ideo ue¬
nalẽ faceres sed illa te uena.¬
len esse nõ siueret nũc net
ip̃a te honestat nec tu cam
sed nomẽ cius turpi auaritia
dehonestas. Caudis mne sophista
uentose parce queso logice no.¬
bilis parce site sophistã uoco.⁊ es
ip̃a me cogit. ubi enĩ res uideo
uerbis contͣriis fideni nõ habeo
Cormitũ michi entimema ꝓdu¬
cito admoue ad eculcũ cogere
potrris fortassis ut fatrar ue
benter hoc nouiẽ qr noui ꝙ
nullo magis ureris quitio. nõ
cas sed sciens sepe to mechãs¬
cũ uoco et quo grauiꝰ doleas
nõ pͥmũ ꝑcuc̃tare qui mecha¬
nica literis mandauerũt ab
illis digito tibi mõstrabit᷑ lo
dus risu comico ꝓsequendus
nõ semel methadi uocabulo usus
es o callidũ ingeniũ ad optatũ
compendio ꝑuenisti. iã pħur
te alni forte dicent ego cnĩ nõ
si suigulas lineas methadis
młtis infarcias pħm te puca¬
bo. Inest ꝗdem fateor sepe ⁊̃

Expanded text:
am venalem facere non potes. Quis enim vendit quod non habet? Si eam haberes, non tu illam ideo venalem faceres, sed illa te venalem esse non sineret. Nunc nec ipsa te honestat, nec tu eam, sed nomen eius turpi avaritia dehonestas. Audis me, sophista ventose - parce, queso, logice nobilis, parce, si te sophistam voco: res ipsa me cogit; ubi enim res video, verbis contrariis fidem non habeo -: cornutum michi enthimema perducito; admove ad eculeum: cogere poteris fortassis ut fatear; ut benter hoc nomen, quia novi quod nullo magis ureris convitio; non casu, sed sciens sepe te mechanicum voco, et, quo gravius doleas, non primum. Percontare qui mechanica literis mandaverunt: ab illis digito tibi monstrabitur lodus risu comico prosequendus - non semel methodi vocabulo usus es. O callidum ingenium! Ad optatum compendio pervenisti: iam philosophum te alii forte dicent; ego enim non si singulas lineas methodis multis infarcias, philosophum te putabo. Inest quidem, fateor, sepe etiam
Abbreviated transcription (Latin):
et cepto hercã uenorandũ no.¬
oris arrogas pallorẽ tuus nẽ¬
pe diurins puibꝰ ꝯtractus
et marcidus pallor est quẽ
si tibi uel aĩcicie affcũs uel
pauperĩ imẜacio uel quã tu
fingis rei p. caritas asspersis.
ser nõ mõ nõ infamis sed
gloriosus ⁊̃ uideri. Nũc modi¬
ai fames auri ꝑ om̃s cloa.¬
cas nuscrĩd trahit et talem
facit. ut tu teĩpi si uideas
horrẽ merito possis ac fugiꝰ
noli ergo rei pr sas cupidi¬
tatibus tuis asscribe̾ ꝙ calis
est neq studiũ infamare sed
uitã tuã ꝓculdubio enĩ acu

Expanded text:
 venerandum nooris arrogas pallorem? Tuus nempe diurnis pelvibus contractus et marcidus pallor est, quem si tibi vel amicitie affectus, vel pauperum miseratio, vel quam tu fingis reipublice caritas aspersisset, posset non modo non infamis, sed gloriosus etiam videri. Nunc modici fames auri per omnes cloacas miserum trahit, et talem facit, ut tu te ipsum si videas, horrere merito possis ac fugere. Noli ergo reipublice, sed cupiditatibus tuis ascribere quod talis es; neque studium infamare, sed vitam tuam. Proculdubio en
Abbreviated transcription (Latin):
trcũ colloqui. ꝙ̃ q trãhuillũ. uide
scũtibꝰ onĩ scripcis obstreꝑe et
insidiari nõ pudet quid faceres
intꝰ u̾ba uolantia quid est aũt
qd̾ int̾ młta dixisti me senectu¬
tẽ decestari Nochil hoc falso
falsuis Nemo me r̾uẽntior seue¬
ctutꝭ nouio qui ecatꝭ illã illã
partẽ pluris faciat qui cã egori
aĩo complectat᷑. si iã adest̾ si
appropinquat exspectet. ẜed ita
deniũ apud me uenerabilis est
senectus si ab honestis ꝓgres¬
sa pͥmordiis gliosum habet ali.¬
quid p̃tor rugas. Iu libro sa-¬
piẽtio si qua tibi taliũ cura es
bat nisi addidisset nõ diuturua
iani dissentire ncipit ꝗd ergo
caui sũt aut niꝗt sensꝰ hõĩs¬

Expanded text:
tecum colloqui, quamque tranquillum, vide. tecum colloqui, quamque tranquillum, vide. Stantibus enim scriptis obstrepere et insidiari non pudet, quid faceres inter verba volantia? Quid est autem quod inter multa dixisti, me senectutem detestari? Nichil hoc falso falsius. Nemo me reverentior senectutis, nemo qui etatis illam partem pluris faciat, qui eam equiori animo complectatur, si iam adest, si appropinquat, expectet. Sed ita demum apud me venerabilis est senectus, si ab honestis progressa primordiis gloriosum habet aliquid preter rugas. In libro Sapientie, siqua tibi talium cura essbat, nisi addidisset: "non diuturna iam desentire incipit. Quid ergo? "Cani sunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
iltariẽ q uigiliarũ et s non
ab autore corte a subrecta macĩa
nõĩandid. Nichil ibi de medieꝭ
uirtutibꝰ aut magno rei p. stu¬
dio floruerũt et p̃clarã rerũ
gestarũ gloriã ꝯsecuti sũt. Illuc
si tibi debitũ locũ putas dia
ubi uis niseri parebit᷑. Sod uo¬
reudũ est ne quos ex dĩbus se¬
culis illustres quãtũ hac ĩgeni
pauꝑtate li cuit in unũ cõtraxi
aduentu tuo diffugiãt. te q ibi
solo rdnanẽte mutandꝰ libri ti¬
culus noq de urris illust ribꝰ sod
de insigni fatuo niscribendũ sit
Si audire me uelles petendũ
potius ab apuleyo madaurensi
uel orandus plantus. ut alicubi
in amphytrione te collocet
ubi sylogisinos tuos explicãs
ꝓbes birinã nichil esse magno¬
ꝙ aĩo ꝯrempnas ꝙ ĩ meis locus
tibi de sit opusculis cũ ot. alibi
aptius esso possis et ego nłłuui
ĩ tius oꝑibus locũ q̃rami
llico quoq locus hie epigit
qr̃ corte sit tutũ do ueritate

Expanded text:
multarumque vigiliarum et, si non multarumque vigiliarum et, si non ab auctore, certe a subiecta materia nominandum. Nichil ibi de medicisvirtutibus aut magno reipublice studio floruerunt, et preclaram rerum gestarum gloriam consecuti sunt. Illic, si tibi debitum locum putas, dic ubi vis inseri: parebitur; sed verendum est ne quos ex omnibus seculis illustres, quantum hac ingenii paupertate licuit, in unum contraxi adventu tuo diffugiant, teque ibi solo remanente, mutandus libri titulus, neque De Viris Illustribus sed De Insigni Fatuo inscribendum sit. Si audire me velles, petendum potius ab Apuleio madaurensi ocum habeas, vel orandus Plautus ut alicubi in Amphytrione te collocet, ubi sillogismos tuos explicans probes Birriam nichil esse, magnoque animo contemnas quod in meis locus tibi desit opusculis, cum et alibi aptius esse possis, et ego nullum in tuis operibus locum queram. Illud quoque locus hic exigit: quam certe sit tutum de veritate
Abbreviated transcription (Latin):
aut diccie cogitãten nllam tui
noticiã habentẽ aut hr̃e cupi¬
entẽ tam ĩportinus ut repetã
qd̾ te preuuit latratibꝰ excitas¬
ses. Cuiꝰ te hodie puto peintiat
sco tunior aĩii retrahe̾ pede̾
uerat. Anxius itaq ridiculus¬
q luctator alienã qd̾ michi for¬
san credis mcrguitũ in trus res¬
ponfiũculis opem q̃ris ẜiget
huie ꝑ cepisse pudec inde desmne
Ita terguersaris et incertus hores.
Atq ut̃ est in ãtiquo ꝓuerbio
auribꝰ lupũ tenos
nũ hoc loco p̃terire nolue.¬
riui qd inter suꝑbias mcas
ponis. Indignũ te m̃rchi uisun
qui ĩ mois opusculis scribereris
uide aut̃ queso ne int̾ tuas po¬
tius nũandũ sit. si tibi contͣriũ
uideatur. Scripsi aliqua nec desmo
aut unq desmã dñ hic digitus
ne me rursu de mo ip̃o magni.¬
fice loqui dicas scribo de uiris
illust ribus quale nõ ausim dice̾.
udicẽt qui legent de quãtitato
ꝓnũcio haud dubie magnũ opus

Expanded text:
aut dicere cogitantem, nullam tui aut dicere cogitantem, nullam tui notitiam habentem aut habere cupientem, tam importunis - ut repetam quod te premit - latratibus excitasses. Cuius te hodie puto peniteat, sed tumor animi retrahere pedem vetat. Anxius itaque ridiculusque luctator, alienam - quod michi forsan credis incognitum - in tuis responsiunculis opem queris; piget hinc cepisse; pudet inde desinere: ita tergiversaris et incertus heres, atque - ut est in antiquo proverbio - auribus lupum tenes. Unum hoc loco preterire noluerim quod inter superbias meas ponis: indignum te michi visum qui in meis opusculis scribereris. Vide autem, queso, ne inter tuas potius numerandum sit, si tibi contrarium videatur. Scripsi aliqua, nec desino aut unquam desinam, dum hic digitus ne me rursum de me ipso magnifice loqui dicas, scribo de viris illustribus. Que non ausim dicere: iudicent qui legent; de quantitate pronuntio: haud dubie magnum opus
Abbreviated transcription (Latin):
re ĩnde in oculos ingesserun
ut dolores tiste tũ consciã nõ
inde me sed autorẽ oĩs boĩ detõ
laudo noq ĩ me ip̃o glorior.
s in illo ad quẽ dĩa refero
p̃ter defcũs erroresq meos
quos nichi ĩputo scit ip̃e me
uerũ loqui. Ecce ut in psalmo
et arrogãs nõ su. uerũ ut de
poetis quibꝰ ut canis ad̃ liiã
latras aliꝗd ĩnusceã. Apud uir¬
giliũ fueas de se int̾ rogatus
int̾ cetera ꝗd ait. Suni pius
encas fania suꝑ ethera notus
Idcm apud. hoinerũ rũdisseno¬
uinrꝰ ulixegi. Ad hoc rñsiu
uñ tu acq alii qui nichil de uo¬
bis leꝗͣ uerũ simul ac magnisi
sed doctiores excusart qr sili¬
cer ut ignorãtem alloques lau¬
de ꝓpria pro indicio sit usus.
et fu̾it ca sibi necessitris uõ uo¬
lupras. Qiud aut̃ nõno ego ⁊
ignorãti loquor. Ignorãti se igno¬
ranti me. Iguerãti oiã. eꝗdem
si uel tr uol me uel aliꝗd boni
nosses mõq mo uil tibi dicẽtẽ

Expanded text:
re invide, in oculos ingesserim re invide, in oculos ingesserim ut doleres, teste tamen conscientia, non inde me sed auctorem omnis boni Deum laudo, neque in me ipso glorior, sed in illo ad quem omnia refero preter defectus erroresque meos, quos michi imputo. Scit ipse me verum loqui. Ecce ut in Psalmo et arrogans non sim". Verum ut de poetis, quibus ut canis ad lunam latras, aliquid immisceam, apud Virgilium Eneas, de se interrogatus, inter cetera quid ait? Sum pius Eneas fama super ethera notus. Idem apud Homerum respondisse novimus Ulixem. Ad hoc responsum num tu atque alii, qui nichil de vobis loqui verum simul ac magnificSed doctiores excusant, quia scilicet ut ignorantem alloquens laude propria pro inditio sit usus, et fuerit ea sibi necessitas, non voluptas. Quid autem? Nonne ego etiam ignoranti loquor, ignoranti se, ignoranti me, ignoranti omnia? Equidem si vel te vel me vel aliquid boni nosses, nunquam me nil tibi dicentem,
Abbreviated transcription (Latin):
motũ cid esset illa capiditas
que tuã et iultorion liguas
erũt. Iani rñsumi habes tut̃
id uere diceres qũ ułła iusta
causa sed inanis tir głie stu¬
dio di cerẽtur. Nũc nõ ma¬
gis pro mei nois ꝙ pro ip̃iꝰ
defrusione deri dcã ferre debe¬
bis equanimitꝰ et tibi parct̾
quid ⁊ mo argus cato ultime
graiussimo moriõ censor. Adde
ꝙ ege nõ unchi sciãm aut
gliaui esse sod caro cupiditatẽ
neq me uirtutẽ aut bonã fa¬
mã hte dixi sid opture uel
qd nnꝰ est nõ spertie̾. quid hic
oro tam suꝑbũ notas insi qr
tibi ros insueta est aliꝗd p̃tir
pocciuas optari uel amari. Ac¬
cinge̾ ꝯcquid potrs calũpuie
p̃ter desideriũ et affrut boni
nichil michi tribuo quibus
ꝗ caret sibi et aliis ĩucrlis
uiuit si tũ dicendus et unie̾
qui optimarũ sensu rerũ oget
pessimarũ passiõibus haburdat.
Accedit ꝙ et hec et si ꝗd in
me laudabile aut si ꝗd penitꝰ
boni est quis id tibi dolitie¬

Expanded text:
motum, cum cesset illa cupiditas motum, cum cesset illa cupiditas que tuam et multorum linguas erunt". Iam responsum habes: tunc id vere diceres, quando nulla iusta causa sed inanis tantum glorie studio dicerentur. Nunc non magis pro mei nominis, quam pro ipsius defensione veri, dicta ferre debebis equanimiter, et tibi parcere quod in me arguis, Cato ultime, gravissime morum censor. Adde quod ego non michi scientiam aut gloriam esse, sed earum cupiditatem, neque me virtutem aut bonam famam habere dixi, sed optare vel - quod minus est - non spernere. Quid hic, oro, tam superbum notas, nisi quia tibi res insueta est aliquid preter pecunias optari vel amari? Accingere quicquid potes calumnie: preter desiderium et affectum boni nichil michi tribuo, quibus qui caret sibi et aliis inutilis vivit, si tamen dicendus est vivere qui optimarum sensu rerum eget, pessimarum passionibus abundat. Accedit quod et hec et siquid in me laudabile aut siquid penitus boni est, quamvis id tibi, dolitu
Abbreviated transcription (Latin):
autoribꝰ nõ practatã nec ciuq̃
dubiũ esse por̃ ꝗu ĩaniter ef¬
fusa laudatio turpit soruisfet
nnisi cã natura rerũ et que¬
dã q̃i uori necessitas cocorsis¬
set. Si leonẽ latratibꝰ exc¬
tatũ dixi si me oĩa p̃ter bir¬
tutẽ et boriã fauiã solere cõ-¬
tẽpnere arrogant abi uideor
locutus falleris ut in młtis
neq cĩ insolent̾ me locutũ
noueris sod fidentri. ut te
ip̃m ucl graui rugitu exꝑge¬
factus agnosceres. Quid cm̃
putris aut quid ais nõne iã
p̃cor erubescẽs insi ruborẽ
tiurs ille letheus ot ĩmedica¬
bilis pallor excluderet. nõ ne
iã tacitus saltr̃ ac pallidus
reognosee incipis qd dixisse
tibi iterũ uidcor tusolent
q̃tũ int ingeniũ et ĩgemũ
quãtũ inter calanud et calariud
iitersit ꝓfecto aũt ille quẽ nu¬
chi assũpsisse uideor uirtutꝭ
amor aut laudis nõ ociose
Iactantie est. s co ꝑtiuet ut
scias me ab ca quã nuchi ob¬
iectabas adulatoris ĩfamia re¬

Expanded text:
auctoribus non tractatam. Nec cuiquam dubium esse potest quin inaniter effusa laudatio turpiter sonuisset, nisi eam natura rerum et quedam quasi veri necessitas extorsisset. Si leonem latratibus excitatum dixi, si me omnia preter virtutem et bonam famam solere contemnere arroganter tibi videor locutus, falleris ut in multis. Neque enim insolenter me locutum noveris, sed fidenter, ut te ipsum, vel gravi rugitu expergefactus, agnosceres. Quid enim putas, aut quid ais? Nonne iam, precor, erubesceres, nisi ruborem tuus ille letheus et immedicabilis pallor excluderet? Nonne iam, tacitus saltem ac pallidus, recognoscere incipis - quod dixisse tibi iterum videor insolenter - quantum inter ingenium et ingenium, quantum inter calamum et calamum intersit? Profecto autem ille, quem michi adsumpsisse videor, virtutis amor ac laudis non otiose iactantie est, sed eo pertinet, ut scias me ab ea quam michi obiectabas adulatoris infamia re
Abbreviated transcription (Latin):
eñ sis lesus iira ulcisteris mn
poctas. q̃i pocticũ sic oñre qd̾
quetur  quid enĩ nõ te pc̃itus
ignorare rediderĩ. qui ad ex¬
primẽdũ ĩeptissimos sensus
tuos tam puerilitꝰ desudasti.
Deus bone que deliramẽta
que soprna. Insultas poetice
ciuꝰ nũꝙ faciena uidisti. lau¬
das medicinã quã ego nõ nui¬
probo. quis eñ sane mẽtis
hoc audeat. scio artẽ esse nõ
ĩutilẽ et sero licet a nr̃is hõi¬
bus receptã. postea tũ in ho¬
nore habitã ꝗu ⁊̃ ĩuẽtioni de¬
orũ ut ꝑhibent ĩ mortalud
ꝯsecratã cau magna res ui¬
sa est : ut hũana nõ putaret᷑
iuentio. quã opinionẽ certioris
fidei autor in ecc̃iastico ꝯfir¬
mãs. Altissimꝰ de terra inꝗt
creauit mcdiciuã. quis id oĩu
sit cõe : quicquid nouimꝰ. ꝗcꝗd

Expanded text:
cum sis lesus, iram ulcisceris in cum sis lesus, iram ulcisceris in poetas, quasi poeticum sit omne quod ticum relinquetur? Quid enim non te penitus ignorare crediderim, qui ad exprimendum ineptissimos sensus tuos tam pueriliter desudasti? Deus bone, que deliramenta! Que somnia! Insultas poetice cuius nunquam faciem vidisti; laudas medicinam quam ego non improbo. Quis enim sane mentis hoc audeat? Scio artem esse non inutilem, et sero licet a nostris hominibus receptam, postea tamen in honore habitam; quinetiam inventioni deorum - ut perhibent - immortalium consecratam, tam magna res visa est, ut humana non putaretur inventio. Quam opinionem certioris fidei auctor in Ecclesiastico confirmans, "Altissimus de terra" inquit "creavit medicinam". Quamvis id omnium sit c
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uolunt ꝙ incatorũ hyrius
hoc est dñs esse uideatur. qd¬
couti cũ ita sit cur nõ potius
ut dixi nauigatõi rechoricã
qͣr ruditatr̃ illã tuã et cali¬
guntis ingenii acitatẽ occul¬
tare uiłło mõ potes. propi¬
mis tuis lrĩs eppecto ridicu¬
losissime rerũ censor ut lani¬
ficio iubeas sab esse gramaticã
dyaleticã armature. Riud em̃
te tursus non ausurũ putẽ qui
nicos ni celũ posiusse dicas
qmi medicos diuinũ at e celo¬
ste genus attigerim: cũ tu nu¬
purissinũ os aperize nõ sis ue¬
ritus in pliniunr scdm uirũ
ex oĩbus sue etatꝭ doctrina ĩ¬
genis q prestantissimũ. ita emĩ
de illo scriptũ uideo. Nec exci¬
pit᷑ Galicnus. uetancus nisi
fallor suus. uir et ip̃o non
indoctus sod indoctorũ atq
loquatiũ habundatissinꝰ succis¬
sorũ.
ue aũt ista demẽtia que
ue ista uoluptas est. Ape¬
dite uuluus acceptũ equiti re¬
fundis inoxio. et soluta orone

Expanded text:
tum volunt: quod mercatorum kirius, tum volunt: quod mercatorum kirius, hoc est dominus, esse videatur. Quod cum ita sit, cur non potius, ut dixi, navigationi rethoricam quia ruditatem illam tuam et caligantis ingenii cecitatem occultare nullo modo potes? Proximis tuis literis expecto, ridiculosissime rerum censor, ut lanificio iubeas subesse grammaticam, dyaleticam armature. Quid enim te rursus non ausurum putem, qui me os in celum posuisse dicas, quoniam medicos divinum ac celeste genus attigerim, cum tu impurissimum os aperire non sis veritus in Plinium Secundum, virum ex omnibus sue etatis doctrina ingenioque prestantissimum? Ita enim de illo scriptum video; nec excipitur Galienus, coetaneus - nisi fallor - suus, vir et ipse non indoctus, sed indoctorum atque loquacium abundantissimus successorum. Que autem ista dementia? Que ve ista voluptas est? A pedite vulnus acceptum equiti refundis innoxio; et soluta oratione
Abbreviated transcription (Latin):
suppe dicare rethoricã nõ potr¬
rit excra suosͬ fines imꝑiũ
non habet. Sed quid loquor
nescio an pͥusq ad finẽ susce¬
ꝑti ẜmonis uenio libeat mu¬
tare scirtentiã ac fateri iug
illã ⁊̃ in artibus habere. qd
nisi ita esset nũq tu de tan¬
ta irnorantia tam suꝑbus
me̾deres. cũ młti nterĩ urri
lrãtissimi mendicrut. uerũ
ca nõ artiũ fortuna sed artifi¬
cũ dici debet.Ad id michi ro¬
spondeas uelim si ⁊ ebus õibus
fortuẽ imiꝑio confusis artes
q confundere et libales mia¬
chaĩcarũ sat seruas facere ꝓt
utrarũꝙ ꝓhibebaris nõiẽ uo¬
iuisti. cur nõ potius nauigatr̃
generto hoc est mechamcorũ
ꝗdem dixere rethoricã. eo ꝙ
nn pͥmis illi cui mercatura oĩs
subiacet in ꝑagrando orbe lu¬
straudis q litoribꝰ atq ĩnũa¬
biliũ nacionũ conciliandis
or̃one animis iulta sit opus
elo quẽtia. uñ et mercuriũ quẽ
ẜinonis deũ uocant. Inde dic¬

Expanded text:
suppeditare rethoricam non potesuppeditare rethoricam non poterit: extra suos fines imperium non habet. Sed quid loquor? Nescio an, priusquam ad finem suscepti sermonis venio, libeat mutare sententiam ac fateri ius illam etiam in artibus habere. Quod nisi ita esset, nunquam tu de tanta ignorantia, tam superbus incederes, cum multi interim viri literatissimi mendicent. Verum ea non artium fortuna, sed artificum dici debet. Ad id michi respondeas velim: si, rebus omnibus fortune imperio confusis, artes quoque confundere et liberales mechanicarum servas facere - quod utrarunque prohibebaris nomine - voluisti, cur non potius navigationgeneris, hoc est mechanicarum, quidam dixere rethoricam, eo quod in primis illi cui mercatura omnis subiacet, in peragrando orbe lustrandisque litoribus atque innumerabilium nationum conciliandis ratione animis, multa fit opus eloquentia. Unde et Mercurium, quem sermonis deum vocant, inde dic
Abbreviated transcription (Latin):
socrates cũ fcm̃ de pictore mi¬
dicũ audisset caute inquit. Ar¬
tri eiũ deseruit qui defcũs
us est ciiꝰ error terra trgit᷑
uid tẽ autẽ nõ ausurũ ⁊ear.
qui rethoricã medicino sub¬
icias sacrilegio ĩaudito. ancil¬
le dũã mechanice liberalem.
nsi forsan illa te cogritatio has
in ĩsanias traxit que si unqs̃
caput tuũ potuisset i rũꝑe
q obtusũ dicerẽ. ut silicet quĩ
ccate nr̃a iiquissimos hdĩes
impitare uiris optimis fato
rerie pessimo uidenus ad artes
quoq spc̃m hana tyrãmdis
trahendã ac ꝓpagandã putis.
hed pͥus oĩa q hm Ice rci arbi¬
triũ fortune craditũ uidebis. fa¬
ciet illa nerones atq caligulas
regnare dionisios atq phala¬
ridas in patria florere. Catho¬
nõ inter pestrs libicas errare
inori regulũ in carcere n pau¬
ꝑtate fabriciũ marcellũ i
sidiis ni pilio Sapionẽ hec
et/ dissilia faciet quotiẽs uolet
more solito iocari. medici ne

Expanded text:
Socrates, cum factum de pictore meSocrates, cum factum de pictore medicum audisset: "Caute;" inquit "artem enim deseruit que defectus us est cuius error terra tegitur". Quid te autem non ausurum rear, qui rethoricam medicine subicias, sacrilegio inaudito, ancille dominam, mechanice liberalem? Nisi forsan illa te cogitatio has in insanias traxit - que si unquam caput tuum potuisset irrumpere, que obtusum dicerem - ut scilicet, quoniam etate nostra iniquissimos homines imperitare viris optimis fato rerum pessimo videmus, ad artes quoque speciem hanc tyrannidis trahendam ac propagandam putes. Sed prius omnia, quam huiusce rei arbitrium fortune traditum videbis. Faciet illa Nerones atque Caligulas regnare, Dyonisios atque Phalaridas in patria florere, Catonem intra pestes lybicas errare, mori Regulum in carcere, in paupertate Fabritium, Marcellum in insidiis, in exilio Scipionem. Hec et his similia faciet, quotiens volet more solito iocari; medicine
Abbreviated transcription (Latin):
q meis deditas nocuũ atq ĩu¬
file genus houn dectmaret.
scu me poctani seu quidlibet
aliud dicere libuisset. oĩa enĩ
tibi licere arbitror ydeota &
nnisi plane dessiperes ip̃e stilus
ndicio est. logrret mie for¬
te ꝓcatitas tua poetice aliꝗd
de te loqui. teq õibus seculis
lacerandũ tradere nisi qr indig¬
nus uisus est es. qui ꝑ me po¬
steris notus esses. aut locũ in
mers opusculis iucnires
Ced quid colores ceco. quid sur¬
do sonos ingero. Mechanice
res tuas age drate. cura si potrs
si minus interfice. et p̃ciũ posce
cũ occideris. Id nulli ipatori
aut regi sed tibi uni uite necis¬
q dño ut iactas hũani generis
cecitate ꝑruictit᷑. Utere funo¬
sto p̾ulegio. optime enĩ tutis¬
sime q arti cerebrũ addixisti.
quisquis euaserit tibi uitã de¬
bet. quisꝗs obicrit tu illi p̃tcr
exꝑientĩam nichil debes. Mors
nature aut egroti agc uiciũ.
uita tuũ munꝰ est. Iure igit᷑

Expanded text:
que meis deditos, nocuum atque inuque meis deditos, nocuum atque inutile genus hominum, declinaret, seu me poetam seu quodlibet aliud dicere libuisset. Omnia enim tibi licere arbitror, ydiota, nisi plane desiperes, ipse stilus indicio est. Cogeret me forte procacitas tua poetice aliquid de te loqui teque omnibus seculis lacerandum tradere, nisi quia indignus visus es, qui per me posteris notus esses aut locum in meis opusculis invenires. Sed quid colores ceco, quid surdo sonos ingero? Mechanice res tuas age, oro te; cura, si potes; si minus, interfice; et precium posce, cum occideris. Id nulli imperatori aut regi, sed tibi uni, vite necisque domino, ut iactas, humani generis cecitate permittitur. Utere funesto privilegio. Optime enim tutissimeque arti cerebrum addixisti: quisquis evaserit, tibi vitam debet, quisquis obierit, tu illi preter experientiam nichil debes; mors nature aut egroti vitium, vita tuum munus est. Iure igitur
Abbreviated transcription (Latin):
etiã nũc nutus nõ intellectu¬
rũ alloquor. At roniano põ¬
tifici graiu tũc egritudine la¬
boranti metu ac deuotione
dictantibus eplani scripsi bre¬
uẽ sed nisi fallor utilẽ sibi
tibi forte nõ ita. Aduroruuq
ut turbã dissidentiũ medicorũ
noc nõ et medicũ nõ sciõ sed
manis eloquẽtie curiosũ q
nigens nris temporibꝰ młti¬
tiddo est oĩ studio caueret. qd
licet grauissime stomaceris
me tam̃ neq consilii iuci pe¬
nitet neq me lapidandũ cre¬
didi scd sibi licet nõ egenti
fidele consiliũ dedissent ciu
om̃s qui pp̃iano nõĩe głia¬
mur nõ mõ consiliũ sed ob¬
scqũ in suꝑ et obediẽtiam de¬
beroruꝰ. debuissti si sanus esses
nõ nichi rescribero ꝙ tibi ml
scripscrã sed ciden illi scribe̾
si sibi forsan aroniatico illo
tuo ac mediciali suadere posses
eloquio ut tibi scip̃m et rs̃
suas credẽt aitã ac saluteni
iisi de tius mãibus grõ spe¬
raret. cont᷑ aũt ine studiis¬

Expanded text:
etiam invitus non intellecturum alloquor; at Romano Pontifici, gravi tunc egritudine laboranti, metu ac devotione dictantibus, epystolam scripsi brevem - sed, nisi fallor, utilem sibi, tibi forte non ita -, admonuique ut turbam dissidentium medicorum, necnon et medicum non scientie sed inanis eloquentie curiosum, que ingens nostris temporibus multitudo est, omni studio caveret. Quod licet gravissime stomaceris, me tamen neque consilii mei penitet, neque me lapidandum credidi, si sibi, licet non egenti, fidele consilium dedissem, cui omnes qui cristiano nomine gloriamur, non modo consilium sed obsequium insuper et obedientiam deberemus. Debuisti, si sanus esses, non michi rescribere, qui tibi nichil scripseram, sed eidem illi scribere, si sibi forsan aromatico illo tuo ac medicinali suadere posses eloquio, ut tibi se ipsum et res suas crederet, vitam ac salutem nisi de tuis manibus non speraret, contra autem me studiis
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ e rostris porantẽ tuliũ fa-¬
cile posset cpellere silłox aut
tibi texui ne a te texti farina¬
cũ oleant scomacũ ꝙ subuer.¬
tant. Ceterũ hos ludos has̾q
tendiculas puerorũ ridendo p̃teri¬
re magnificũ puerile dissoluẽ
cũ qr cũ pueris pucriłr et in¬
terdũ qd̾ nutrices solẽt bleso
ore loquẽdũ est et hic parũꝑ
insistam. An nature semꝑ ob
ñi uentilasti. quẽ enĩ pħie locã
rcar a tanco pħo p̃termissu.
Sed sit nature obseh̃ñdũ sicos
homo aĩal natur aliter polititũ
nichis tñ politice obesse solitu¬
dinẽ studiosorũ honi qui ꝓcul¬
dubio rari sunt sope ⁊̃ multũ
ꝓdesse comꝑtũ est plus q unũ
saicariũ conferre rei p. q centũ
qui latrums aut taberuis ac lupa¬
naribꝰ obẜuentur. Neq enĩ soli¬
tudinẽ logniur cũctis hõibus ĩfru¬
sain qualez bellorophortꝭ accipimo

Expanded text:
quod e rostris perorantem Tullium faquod e rostris perorantem Tullium facile possit expellere. Sillogismos autem tibi texui, ne a te texti farmacum oleant stomacumque subvertant. Ceterum hos ludos hasque tendiculas puerorum ridendo preterire magnificum, puerile dissolvere. Tamen quia cum pueris pueriliter et interdum - quod nutrices solent - bleso ore loquendum est, et hic parumper insistam. An nature semper onum ventilasti. Quem enim philosophie locum rear a tanto philosopho pretermissum? Sed sit nature obsequendum, sitque homo naturaliter animal politicum, nichil tamen politie obesse solitudinem studiosorum hominum, qui proculdubio rari sunt, sepe etiam multum prodesse compertum est, plusque unum solitarium conferre reipublice, quam centum qui latrinis aut tabernis ac lupanaribus obversentur. Neque enim solitudinem loquimur cuntis hominibus infensam, qualem Bellorophontis accepi
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ senex piuer ut arcessas
consulo miłtis hic tibi sillggis¬
mis laudicãtisꝰ opus est ut
uel irrisor uite soliraris clarus
sit uel soctator obscurus. Mala¬
igit᷑ solitudo ad hoc. constat ꝙ
carero bonis est miserũ młta uo
in urbibus bona esse certũ ost
quibus solitarius caret anẜa
igit᷑ solicudo Adde si placet uor
utilis est qui m̃łtis ꝓdest sic ũi¬
tilis ꝗ nulli habitator uo urbiũ
uir bonus m̃łtis ꝑdest faltẽ ex-¬
emplo solitudo seu scã rustiçitas
nlłi insi sibi ꝓdest teste iero¬
niuio Inutilis ergo rustica
solicudo uides ut ꝑiculosũ est
cũ stulto młtũ colloq ecce iã
ip̃e ludens seusin ad ĩeptias
suas labor et duc̃ te eniulari
studeo ꝓpe tui silis factus sũ
sed qm̃ ex ꝑsora tua loqr excu¬
ser. et fatebor ingenue nulla
arte nlłs studio sim̾alaro pessem
usq adco stilũ triũ ꝗu p̃ma frõ¬
ce discerneremur ita nuchi ne¬
scio quid trrapẽticũ insibilas.

Expanded text:
tuum, senex puer, ut arcessas tuum, senex puer, ut arcessas consulo. Multis hic tibi sillogismis claudicantibus opus est, ut vel irrisor vite solitarie clarus sit vel sectator obscurus. igitur solitudo". Ad hec: "Constat quod carere bonis est miserum; multa vero in urbibus bona esse certum est, quibus solitarius caret. Misera igitur solitudo". Adde, si placet: "Ut utilis est qui multis prodest, sic inutilis qui nulli. Habitator vero urbium, vir bonus, multis prodest, saltem exemplo; solitudo autem seu sancta rusticitas nulli nisi sibi soli prodest, teste Ieronimo. Inutilis ergo rustica solitudo". Vides ut periculosum est cum stulto multum colloqui. Ecce iam ipse ludens sensim ad ineptias tuas labor, et dum te emulari studeo, prope tui similis factus sum. Sed quoniam ex persona tua loquor, excuser; et fatebor ingenue: nulla arte, nullo studio, simulare possem usqueadeo stilum tuum, quin prima fronte discerneremur. Ita michi nescio quid terapenticum insibilas,
Abbreviated transcription (Latin):
quã tũ fiori possẽt illa ꝯtẽpne¬
rem que te moribundũ marci¬
dũ sc̃ĩanimẽ in urbibꝰ captũ
tenẽt Solitarius su fatror
ñno ꝓfiteor et solitariũ esse
iũuat᷑. uix q ullã uite dulce¬
dinẽ urbano ni strepitu / at fra¬
gore ꝑcipio. Addam qd̾ non
postulas uix de hoiẽ p̃sertĩ
studioso bene estiuto qui non
si absqs nit̾missione honesti of¬
ficii datũ sit cupide int̾dũ eꝓ.¬
cellis criliũ curarũ in solitu¬
dinẽ uelud in portũ fugiat
Habes igit᷑ qd est accufatori
maxiẽ eptandũ ut ait cyaro
ꝯfitentẽ rerũ noq confitentẽ
modo sed sese nouotu insuꝑ
criminũ cracrruatõc spontañca
deferentẽ. Sed epspecta noli
uictoride leticia inflari sepe ꝓr¬
bauit actor qd non ꝓbassep̃s¬
tabat et facti uictor᷑ in iure
succubuit ꝓbas mo fatente
ac fauente qd intrudis sed h¬
an hĩc in meũ au ur tuã
caput redũdet infamia nũ¬
dum ꝓbas ꝓinde pedagogũ

Expanded text:
quantum fieri posset illa contemnequantum fieri posset illa contemnerem, que te moribundum, marcidum, semianimem in urbibus captum tenent. Solitarius sum, fateor, imo profiteor, et solitarium esse iuvat, vixque ullam vite dulcedinem urbano in strepitu ac fragore percipio. Addam quod non postulas: vix de homine, presertim studioso, bene extimo, qui non, si absque intermissione honesti officii datum sit, cupide interdum e procellis civilium curarum in solitudinem velut in portum fugiat. "Habes igitur quod est accusatori maxime optandum" ut ait Cicero "confitentem reum"; neque confitentem modo, sed se se novorum insuper criminum coacervatione spontanea deferentem. Sed expecta, noli victorie letitia inflari: sepe probavit actor quod non probasse prestabat, et, facti victor, in iure succubuit. Probas, me fatente ac favente, quod intendis; sed an hinc in meum, an in tuum caput redundet infamia nondum probas. Proinde pedagogum
Abbreviated transcription (Latin):
de ordine cũ tuo de ingano
do stilo quid sentiã audiuisa
Sed ut poribꝰ exactis ni hat
parte licentius ĩmorarer palã¬
q oĩbus fieret q̃ sis uirtutꝭ
amicus ꝙ cupidus hrãrũ qui
micti palltariã uitã uelud ꝓbo¬
rũ aliqd obiectas. de qua ꝗͥdẽ
duo mei libei eptãt quos qͣm̃
ad te net ꝑueĩsse nec ꝑuẽturos
esse confido / neu ꝑuẽĩant ueli
de hos ip̃o coror aliꝗd hic etiã
ignorũtio tio loꝗ Ita ne demẽs
igit᷑ et excors quos uituꝑare uis
laudas nõ miror qr et quos cu¬
rare uis intorficis et puto quos
me̾ficc̾ uelles effurreg ĩmorta¬
les.Tu nuchi ergo uesane et
oĩs boni expars inc̃ aceruos iur¬
giorũ ẽ solitudinẽ exprobrasti
fecisti oprinie sẜuis pessinia uolũ¬
tate libentꝰ crimẽ hoc fatror
sũ solitudiuis amicus talem
me grnuit natura. Accessit
consuctudo nature emula. Accos.¬
sit studiũ et iugis cura ma¬
gno nisu aĩ semꝑ incubui ut

Expanded text:
- de ordine enim tuo, de ingenio, - de ordine enim tuo, de ingenio, de stilo quid sentiam audivisti - sed ut, prioribus exactis, in hac parte licentius immorarer, palamque omnibus fieret quam sis virtutis amicus, quam cupidus literarum, qui michi solitariam vitam velut probrum aliquod obiectas. De qua quidem duo mei libri extant, quos quoniam ad te nec pervenisse, nec perventuros esse confido, neu perveniant velim, de hoc ipso cogor aliquid hic etiam ignorantie tue loqui. Ita ne demens igitur et excors? Quos vituperare vis laudas! Non miror, quia et quos curare vis interficis, et - puto - quos interficere velles efficeres immortales. Tu michi ergo, vesane et omnis boni expers, inter acervos iurgiorum etiam solitudinem exprobrasti. Fecisti optime, quamvis pessima voluntate. Libenter crimen hoc fateor: sum solitudinis amicus; talem me genuit natura, accessit consuetudo nature emula, accessit studium et iugis cura. Magno nisu animi semper incubui, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dem medicus esse icipias qd
diu te esse mẽtitus es. tam de¬
cet ornatus medicũ ꝙ asellum
phalere tibi sane uo hĩc rep̃hẽ¬
di posses habunde ꝓiusũ est
quisquis te diẜnĩ dixerit idẽ
et nitidam suemi et uolucrẽ
testudinẽ et candidũ coruũ
dicat Iu te ergo nõ facundia
sed facũdie studiũ malo olet
et facũdio inimita loquacitas
de aliis loq̃bar dũ di pi non
esse medici oruatũ magis est
mercatori necessarius quis
nec ille rethorice ꝗdem studet
sed usu exꝑientiã querit ac
ꝓmptitudinc̃ colloquẽdi Quã
ob cañi illud a te nõ siue cer¬
ta rõne quesura. Cur nõ po¬
tius nauigatrõi rechoricã sub¬
iecisses si cogebas cã seruire
mechauice quẽ locũ nõ intel¬
ligens qui iguorãtud mos est
non sine mneo et mltorũ risa
responsioriẽ supuaruã diffmuisti
Ciens gratissima
nuchi partẽ ma¬
ledictorũ tuorũ
ad ultiuiũ reẜua¬
ui nõ qr tu quoq
ultimã posusses

Expanded text:
dem medicus esse incipias, quod dem medicus esse incipias, quod diu te esse mentitus es. Tam decet ornatus medicum, quam asellum falere. Tibi sane ne hinc reprehendi posses, abunde provisum est. Quisquis te disertum dixerit, idem et nitidam suem, et volucrem testudinem, et candidum corvum dicat. In te ergo, non facundia, sed facundie studium male olet, et facundie inimica loquacitas. De aliis loquebar, dum dixi non esse medici ornatum: magis est mercatori necessarius, quamvis nec ille rethorice quidem studet, sed usu experientiam querit, ac promptitudinem colloquendi. Quam ob causam illud a te non sine certa ratione quesieram: cur non potius navigationi rethoricam subiecisses, si cogebas eam servire mechanice. Quem locum non intelligens - qui ignorantium mos est - non sine meo et multorum risu responsionem supervacuam diffinisti. IV Sciens gratissimam michi partem maledictorum tuorum ad ultimum reservavi, non quia tu quoque ultimam posuisses