comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Speciei enim genera: ereauit ea ut
intelligant ab his. quani ndet con
ui het cõn¬
stituit. fortior est. A magni. dur eni
speciei. & creature: cognoscibu te spo¬
terit. hoꝵ creator uideri. Hȩc de uri
sapientiȩ ꝓpterea posui: ne me fidiliũ
qͥs quam. frustra & in aniter. existim&
in creatura priꝰ. ꝑ quasdã sui generis
dignitates. quodammꝰ gradatim do¬
net ad m̃tem hominis ꝑuenirẽ: que sis¬
se indicia sũme illiꝰ trinitatis quã que¬

Expanded text:
Speciei enim generator ea creavit. irati sunt, intelligant ab his quanto qui haec constituit fortior est. A magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterat horum Creator videri . Haec de libro Sapientiae propterea posui, ne me fidelium quispiam frustra et inaniter existimet in creatura prius per quasdam sui generis trinitates quodam modo gradatim, donec ad mentem hominis pervenirem, quaesisse indicia summae illius Trinitatis, quam quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inqͥt. nosse ire tue potestatẽ. qua
serisq ita magis cũ parcis rrasceris.
ut ñ ad irams potꝰ ad mansuetudinẽ
tuã. ꝑtinere intelligat᷑ labor & dolor.
qm̃ corripis erudisq qͦs diligis.: ne pe¬
nis cͣrucient᷑ eternis. Sicut enĩ legit᷑
in alio psalmo. irritauit dñm pecca¬
tor: ꝓ magnituline ire sue noneꝗqui

Expanded text:
 inquit, nosse irae tuae potestatem; quia plerisque ita magis, cum parcis, irasceris, ut non ad iram, sed potius ad mansuetudinem tuam pertinere intelligatur labor et dolor, quo corripis erudisque quos diligis, ne poenis excrucientur aeternis: sicut enim legitur in alio psalmo, «Irritavit Dominum peccator; pro magnitudine irae suae non exqui
Abbreviated transcription (Latin):
fabri. Ecce in qua iniquitate ue¬
ritatem detinuerunt. & ad posses¬
sionem illai quã uiderunt. uiam
perducentem. ñ inuenerunt. Ap̃c
trem. ita. ueritas & uita. uerbum
dei de quo dictum est: uita erat
lux hominum. Quia ergo ipse est
apud patrem. uaueritas. ⁊ uita.
& non habeͬmus qua iremus ad ue¬
ad nos facꝰtus est uia. Ambula per
hominem: & ꝑueni ad deum. Per
ipsum uadis: ad ipsum uadis. Holi
querere qua ad illum uenias. pre¬
per erraremus. Factus est uia: est
qua uenias. Non dico tibi quare ui¬
am. Ipsaͣuenit adte: surge & am¬
bula. Ambula moribꝰ: non pedibus.
A ulti enim bene ambulant. pedibus.
& male ambulant moribus. Secl¬
aliquando ipsi bene ambulantes.
p̃ter uiam currunt᷑. Quando plus

Expanded text:
fecit? Ecce in qua iniquitate veritatem tenuerunt, et ad possessionem illam quam viderunt, viam perducentem non invenerunt. CAPUTtrem veritas et vita, Verbum Dei, de quo dictum est, Vita erat lux hominum : quia ergo ipse est apud Patrem veritas et vita, et non habebamus qua iremus ad inem factus est via. Ambula per hominem, et pervenis ad Deum. Per ipsum vadis, ad ipsum vadis. Noli quaerere qua ad illum venias, praeper erraremus. Factus ergo via est qua venias. Non tibi dico, quaere viam. Ipsa via ad te venit: surge et ambula. Ambula moribus, non pedibus. Multi enim bene ambulant pedibus, et male ambulant moribus. Aliquando enim ipsi bene ambulantes, praeter viam currunt. Invenies
Abbreviated transcription (Latin):
posse ꝑuenire. ꝑ militiã cęli. ꝑ solẽ &
lunã. ꝑ potestates aeris. & maris &
tͣrȩ & syd̃m. ĩ piꝰ e. S crede in eũ qui
iustificat ĩ piũ: ut possint bona oꝑa
tua eẽ bona oꝑa. nã nec bona illa ap¬
pellauerim. quãdi ñ de radice bona

Expanded text:
sse pervenire per militiam coeli, per solem et lunam, per potestates aeris, et maris, et terrae, et siderum? Impius es. Crede in eum qui justificat impium, ut possint et bona opera tua esse opera bona. Nam nec bona illa appellaverim, quamdiu non de radice bona
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa fides ꝑ dilectionẽ incipiat oꝑari.
Fa ꝗꝗ sola bona oꝑa dicenda sunt: quȩ
st̾ ꝑ dilectionẽ dĩ. Hȩc aut̃ necesse ẽ
anͣ cedat fides. ut uiͣ ista nͣ ab istis in¬
cipiat illa. qm nullus oꝑat᷑ ꝑ dilectio¬
nẽ dĩ. nͥ ꝑriꝰ credat in dm. Hȩc ẽ fides
de qua dicitur. In xpͣo enĩ ih̃u neq cir¬
cuncisio aliqͥd ual& neq p̃putiũ :s
fides quȩ dilectionẽ oꝑat᷑. Ex. Kact̃.

Expanded text:
piat operari. Ea quippe sola bona opera dicenda sunt, quae fiunt per dilectionem Dei. Haec autem necesse est antecedat fides, ut inde ista, non ab istis incipiat illa; quoniam nullus operatur per dilectionem Dei, nisi prius credat in Deum. Haec est fides, de qua dicitur: In Christo enim Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium; sed fides quae per dilectionem o
Abbreviated transcription (Latin):
Si redemptor nr̃ ille dicit᷑ captiui tai¬
bam᷑. Ubi gͦ tenebam᷑: ut ille uenri
redimere captiuos: Ubi tenebams s
te apud barbaros. Peiores barbaris. i¬
bolus & angeli eiꝰ: ipsi antea tenebart
genꝰ humanũ. Ab his redemit nas. qui

Expanded text:
Si redemptor noster ille dicitur captivi tenebamur. Ubi ergo tenebamur, ut ille veniret redimere captivos? ubi tenebamur? Forte apud barbaros? Pejor est barbaris diabolus et angeli ejus. Ipsi antea tenebant genus humanum: ab eis redemit nos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
it. ꝑegrinantes in hoc scło. atq in eiꝰ temp¬
tationibꝰ laboriosis &. ꝑiculosis. consolationi-¬
busaũ di &. corꝑalibꝰ & sp̃ualibꝰ ambularẽt
ispectũ eiꝰ: uã tenentes quod eis fac-
isse ẽ gens. Et quia in ipso qͦq ambulan-¬
sseqͥt ibi: t sine peccatis. quȩ de hiuꝰ uite

Expanded text:
te, peregrinantes in hoc saeculo, atque in ejus tente, peregrinantes in hoc saeculo, atque in ejus tentationibus laboriosis et periculosis, consolationibus autem Dei et corporalibus et spiritualibus ambularent ad conspectum ejus, viam tenentes, quod eis factus est Christus. Et quia in ipso quoque ambulantes non sunt sine peccatis, quae de hujus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
uudere dies bonos. flenda qͥdẽ. s non rep̃hen-¬
denda conditio. Uenit enĩ de ira clĩ iusta. de
qua scriptura loquens. homo inquit natus
ar muliere breius uitȩ & plenꝰ ire: cũ ira dĩ
non sit ut hominis. idẽ ꝑturbatio anmi.¬
concitati s tranquilla iusti supplicii consti¬
tutio. In ira sua ds non continens sic̃ scriptũ
ẽ miserationes tuas p̃ter alia solatia miseratio¬
nũ quȩ generi humano p̃bere ñ cessat. in
plenitudine tẽꝑis quo ipse sciebat hoc ẽẽ fa¬
ciendũ. misit ds̃ filium suũ unigenitũ ꝑ
quẽ creauit omnia: ut manens ds fier&. ho¬
mo ut eẽt mediator dĩ & hominũ homo
xp̃c iħc: in quẽ credentes ꝑ lauacrũ rege¬
nerationis soluto reatu omniũ peeccatoꝵ
& originalis uidelica. quod generatio tra¬
hit. contra quã marime regeneratio est
instituta: & ceteroꝵ quȩ male agendo.
contracta sunt: liberarent᷑ a dãpnatione
ꝑpetua. & uiuerent in fide. & spe. & carita¬

Expanded text:
dere dies bonos, flenda quidem, sed non reprehendenda conditio. Venit enim de ira Dei justa, de qua Scriptura loquens, Homo, inquit, natus ex muliere, brevis vitae, et plenus irae : cum ira Dei non sit ut hominis, id est perturbatio concitati animi, sed tranquilla justi supplicii constitutio. In hac ira sua Deus non continens, sicut scriptum est, miserationes suas , praeter alia solatia miserorum quae generi humano praebere non cessat, in plenitudine temporis, quo ipse sciebat hoc esse faciendum, misit Filium suum unigenitum , per quem creavit universa, ut manens Deus fieret homo, et esset mediator Dei et hominum homo : in quem credentes, per lavacrum regenerationis soluto reatu omnium peccatorum, et originalis videlicet quod generatio trahit, contra quam maxime regeneratio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberarentur a damnatione perpetua, et viverent in fide et spe et charita
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ. Quid aũ expectat ꝑ patientiã: Sa¬
lutẽ. Cuiꝰ rei salutẽ: Iysius corporis.
qͥa hoc dix̃ redemptionẽ corꝑiᷤᷤ nr̃i. Si sa¬
lutẽ corꝑis expectabat.: non erat salus illa
quã habebat. ẜ suries sitis. interficit: si
subuentũ ñ erit. Medicam̃tũ enĩ famiᷤ
ẽ cibꝰ. & medicam̃tũ sitis ẽ potꝰ.&. medi¬
camentũ fatigationis ẽ soninus. la¬
he ista medicamenta. uide si ñ into¬
ciunt illa quȩ existunt. Si sepositisis
ñ sunt morbi: ẽ sanitas. Si aũ hars.
liqͥd quod te possit int̾ficere.: nͥ mai¬
caueris. noli głari de sanitate: si gen
expecta redemptio nẽ corꝑi tui. Gad¬
te redemptũ: s ñdũ in re. Spe sean
es. Et enĩ si ñ gemueris in spe: non

Expanded text:
ectat per patientiam? Salutem. Cujus rei salutem? Ipsius corporis: quia hoc dixit, redemptionem corporis nostri. Si salutem corporis exspectabat, non erat salus illa quam habebat. Esuries, sitis interficit, si subventum non fuerit. Medicamentum enim famis est cibus, et medicamentum sitis est potus, et medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, vide si non interficiunt illa quae existunt. Si sepositis isn sunt morbi, est sanitas. Si autem habes aliquid quod te possit interficere nisi manducaveris, noli gloriari de sanitate, sed gemens exspecta redemptionem corporis tui. Gaude redemptum, sed nondum re. Spe securus es. Etenim si non gemueris in spe, non
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ adoptionẽ ꝑ patientiã spei adhuc expec-¬
tamꝰ. tãdiu scłm id ꝑ qͦd sub sole sumꝰ. ua¬
cũ deserta soliditate ueritatis. opinabilia
seqͥt᷑ id ẽ mutabilia. Cũ aũ inde meritas
penas luit: subicit᷑ ñ sponte uanitati.
sicut subiecta ẽ in homine peccante. Hinc
eni ait apłs. Om̃is creatura uanitati sub¬
iecta ẽ ñ sponte. quia & in homine om̃is
est. In est qͥppe homini & inuisibile aliqͥd
scđm animũ: & uisibile scdm corpꝰ. Omĩs
enĩ creatura partĩ ẽ uisibilis. partĩ inuisi¬
bilis. nec tam̃ om̃is ẽ in peccore. cui mens
intellectualis ñ ẽ. in spẽ sane subiectũ eẽ

Expanded text:
ptionem per patientiam spei adhuc exspectamus; tamdiu secundum id per quod sub sole sumus, vacum deserta soliditate ueritatis opinabilia sequitur, id est mutabilia. cum autem inde meritas poenas luit, subicitur non sponte uanitati, sicut subiecta est in homine peccante. hinc enim ait apostolus: omnis creatura uanitati subest non sponte, quia et in homine omnis est. inest quippe homini et inuisibile quid secundum animum et uisibile secundum corpus; omnis autem creatura partim est uisibilis, partim inuisibilis, nec tamen omnis in pecore, cui mens intellectualis non inest. in spem sane subiectam esse
Abbreviated transcription (Latin):
tũ peccatũ relinqͥd: neq in sanabisda
luit eẽ peccantẽ. Quia & ipsa crin
idẽ ipse homo cũ iã signaculo unns
nis ꝑꝑ peccatũ a misso remansit tamih
creatura. id ẽ & ipsa quȩ ñdũ uatuu
filiorũ dĩ forma. ꝑfect̾a. sed tantũu
catur creatura: liberabit᷑ a seruitut in¬
teritꝰ. Quod itaq ait & ipsa liberadstꝰ
facit intelligi. & ipsa quẽ ad inodi as¬

Expanded text:
anabilem voluit esse peccantem; quia et ipsa creatura, id est, ipse homo, cum jam signaculo imaginis propter peccatum amisso, remansit tantummodo creatura, id est, ipsa quae nondum vocatur filiorum forma perfecta, sed tantum vocatur creatura, liberabitur a servitute interitus. Quod itaque ait, et ipsa liberabitur, facit intelligi, et ipsa quemad
Abbreviated transcription (Latin):
appellari creatura. quando qͥdẽ ꝑ ip¬
sũ facta sunt omnia q̃cũq ds fecit. dis¬
tincte etiã nos uocam᷑ ereatura. ante illã
euidentiã głȩ. & distincte uocam᷑ filii
dĩ. ꝗͣmiuis hoc adoptione mereamͣ. Hiã
ille unigenitꝰ: natura filiꝰ ẽ. Ergo ex¬
pectatio creaturȩ. idẽ expectatio ur̃a.
reuelationẽ filiorũ dĩ expectat idẽ

Expanded text:
appellari creatura, quandoquidem per ipappellari creatura, quandoquidem per ipsum facta sunt omnia quaecumque Deus fecit, distincte etiam nos vocamur creatura ante illam evidentiam gloriae, et distincte vocamur filii Dei, quamvis hoc adoptione mereamur: nam ille unigenitus natura Filius est. Ergo exspectatio creaturae, id est, exspectatio nostra, revel
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ considerandũ ẽ. Existimo enĩ in¬
temꝑis ad futurã głam. que reuelabit᷑
in nobis. Hoc manifestũ ẽ. Dixerat
enĩ suꝑiꝰ. Si aũ sp̃u facta carnis mor¬
tifica ueritis uiuetis: Quod fieri ñ po¬
test sine molestia corꝑis. cui patien¬
tia necessaria ẽ qͦ ꝑtina. & qͦd paulo
&. hoc ipsũ iꝑsũ qͦd in nobis dol&. cũ
facta carnis mortificamꝰ. idẽ cum¬
esurimꝰ. aut sitimꝰ. ꝑ abstinentiã dũ fre¬
namꝰ delectationẽ concupiscentie ꝑ cari-¬
tatẽ dũ iniuria. Iacerationes & contune¬
liarũ aculeos. ꝑ patientiã sustinemꝰ. dũ
neglectis atq reiectis uoluptatibꝰ nr̃is
.ꝓfectu matͥs eccłẽ laboramꝰ. qͥcqͥd in nobis
in hac atq huiꝰ modi adtͥtione dola. cre¬
atura ẽ. dola. enĩ corpꝰ & anima quę
utiq creatura ẽ . &. expectat reuelatio
nẽ filiorũ dĩ. id ẽ expectat q̃ndo appa¬
reat qͦͥo uocatũ ẽ in ea gła ad quã uoca¬
tũ ẽ Quia enĩ filiꝰ clĩ unigenitꝰ ñ pot̾

Expanded text:
. Existimo enim, intemporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis: hoc manifestum est. Dixerat enim superius, Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Quod fieri non potest sine molestia, cui patientia necessaria est. Quo pertinet et quod paulo et hoc ipsum quod in nobis dolet, cum facta carnis mortificamus, id eesurimus aut sitimus per abstinentiam, dum frenamtatem, dum injuriarum lacerationes et contumeliarum aculeos per patientiam sustinemus, dum neglectis atque rejectis voluptatibus nostris pro fructu matris Ecclesiae laboramus; quidquid in nobis in hac atque hujusmodi attritione dolet, creatura est. Dolet enim corpus et anima, quae utique creatura est, et exndo appareat quod vocatum est, in ea gloria ad quam vocatum est. Quia enim Filius Dei unigenitus non potest
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta diffundit᷑. Ita nullũ ẽ creature
genꝰ qͦd ñ in homine possit agnosci: ac
sic om̃is creatura in eo congemiscit & do¬
lo. reuelationẽ filiorũ dei expectans
que ꝑ corꝑis etiã resurrectionẽ & si non
in om̃ibus hominibꝰ. om̃ĩs tam̃ a seruitu

Expanded text:
cuncta diffunditur. ita nullum est creaturae cuncta diffunditur. ita nullum est creaturae genus, quod non in homine possit agnosci. ac sic omnis creatura in eo congemescit et dolet, reuelationem filiorum dei exspectans; quae per corporis etiam resurrectionem etsi non in
Abbreviated transcription (Latin):
u̾saliter. sic̃ ẽ celũ & terra. mare & omĩa
quȩ in eis sunt. s generatĩ qͥdãmͦ incelli¬
gi potest. qͥa rationalis in illo ẽ.: quã uł
utunt᷑ enĩ sensibꝰ. & sensualibꝰ motibꝰ ad
appetenda utilia. & uitanda contralia.
& uitalis pͥuata sensu. qualis au̾ti in ar¬
uoribꝰ potest. Nam & in nob̾ sine no
bis fiunt corꝑis incrementa. & capilli
nec cũ p̃cidunt᷑ sentiunt: & tam̃ creseũt
Iã ũ ipsa corꝑalis creatura. euidentiꝰ aꝑ¬
par& in nobis: quȩ lie& ex terra facta
atq formata sit. insunt tam̃ illi ex om¬
nibꝰ huiꝰ corꝑei mundi elem̃tis quedã
particulȩ ad temꝑiẽ ualitudinis. Nã
a calore m̃bra uegetant᷑ qͥue sunt ab ig¬
ne cus etiã lux ꝑ oculos emicat. & aere
uenarũ discursus. quas arterias uocant.
atq spiram̃ta puamonis umplent᷑. &
humor nͥ ess&. nulla sputam̃ta conflu¬
erent uitãq absumer&. siccitas: nam
& ipse huimor humido lapsu alias uenas
implens. quasi riuis &. fluminibꝰ. per

Expanded text:
icut est caelum et terra et omnia quae in eis sunt, sed generatim quodam modo: quia rationalis in illo est, quam uelutuntur enim sensibus et sensualibus motibus ad appetenda utilia et uitanda contraria; et uitalis priuata sensu, qualis aduerti in arboribus potest. nam et in nobis sine sensu nostro fiunt corporis incrementa et capilli nec cum praeciduntur sentiunt, et tamen crescunt. iam uero ipsa corporalis creatura euidentius apparet in nobis; quae licet ex terra facta atque formata sit, tamen illic ex omnibus huius corporei mundi elementis quaedam particulae ad temperiem ualetudinis. nam et calore membra uegitantur, qui est ab igne, cuius etiam lux per oculos emicat, et aere uenarum discursus, quas arterias uocant, atque spiramenta pulmonis implentur, et humor nisi esset, nulla sputamenta confluerent uitamque absumeret siccitas. nam et ipse sanguis humido lapsu alias uenas replens quasi riuis et fluminibus per
Abbreviated transcription (Latin):
uanitati. Creatura ista sp̃ualis. anima¬
is corꝑalisq omĩs in homine ẽ: immo
nomo ẽ. Sponte peccauit: & inimica
fucta ẽ ueritati. Sed ut merito puni¬
mt᷑. ñ sponte subiecta ẽ uanitati. Deni-¬

Expanded text:
ualis, animalis, corporalisque omnis in homine est; imo homo est. Sponte peccavit, et inimica facta est veritati: sed ut merito puniretur, non sponte subjecta est vanitati. Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sa: scdm̃ grãm quȩ data ẽ nobis.
Hoc ẽ sacrificiũ xp̃ianorũ. Multi unũ
corpꝰ in xp̃o: quot etiã sacramento alta¬
ris fidelibꝰ noto. frenquentat eccła:¬
ubi o emonstrat᷑ qt in ea re quã offert.
ipsa offeratur. Aerito illi in celestibꝰ¬
sedibꝰ constituti. ĩ mortales et beati. qͥ
creatoris sui partitipatione congaudẽt.
cuiꝰ eternitati firmi. cuiꝰ ueritate cer
nos et miseros. ut ĩ mortales beatiq
simꝰ. miscclĩter diligunt. nolunt nos
sibi sacͥficari. s ei cuiꝰ et ipsi nobiscũ
sacͥfitium se eẽ nouert̃. Cũ ipsis enĩ su¬
mꝰ una ciuitas di. cui dr̃ in psalmo:
glosa dicta sunt de te ciuitas dĩ: cuiꝰ
pars in nobis ꝑegͥnat᷑. pars in illis opi-¬

Expanded text:
quae data est nobis. Hoc est sacrificium Christianorum: multi unum corpus in Christo. Quod etiam sacramento altaris fidelibus noto frequentat ecclesubi ei demonstratur, quod in ea re, quam offert, ipsa offeratur. sedibus constituti inmortales et beati, qui creatoris sui participatione congaudent, cuius aeternitate firmi, cuius ueritate certs mortales et miseros, ut inmortales beatique simus, misericorditer diligunt, nolunt nos sibi sacrificari, sed ei, cuius et ipsi nobiscum sacrificium se esse nouerunt. Cum ipsis enim sumus una ciuitas Dei, cui dicitur in psalmo: Gloriosissima dicta sunt de te, ciuitas Dei; cuius pars in nobis peregrinatur, pars in illis opi
Abbreviated transcription (Latin):
rit homo. qd habebat imaginis dei.
Nã si omĩno ñ amisisset: ñ eẽt ꝓpt̾ qt̾
diceret᷑. reformamini in nouitate m̃¬
tis ur̃e. et in eandẽ imaginẽ transfor-¬
mam᷑. Sel rursus si totũ amisisset.
nichil maneret uñ diceret᷑. quanquã¬
at imaginẽ ambulet homo: tam̃ ua-¬
Qui uͦ cõmemorati c̃uertunt᷑ ad dñm ab
ea deformitate. q̃ ꝑ cuproitates scłares.
conformabant᷑. huic scło. reformant᷑
ex illo. audientes apłm dicentẽ: nolite
conformari huic sclo. s reformamini
in nouitate mentis ur̃e: uit incipiait

Expanded text:
ginis dei. nam si omnino non amisisset, non esset, propter quod diceretur: reformamini in nouitate mentis uestrae, et: in eandem imaginem transformamur; sed rursus, si totum amisisset, niin imagine ambulet homo, tamen vaQui vero commemorati convertuntur ad Dominum ab ea deformitate, qua per cupiditates saeculares conformabantur huic saeculo, reformantur ex illo, audientes Apostolum dicentem, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis vestrae : ut inci
Abbreviated transcription (Latin):
te c̃formarit huic sclo.: iuissio aũ
s. reforma. mini in nouitati
m̃tis ur̃ȩ. ub luud ꝑtinet adñ
cere: acͥf hoc ad diligere.il¬
ludad c̃ti ofs nentiã. hoc ad iusti¬
am: illut ad declinantũ ã malo. hoc
ad faciendũ bonũ. Non ẽcupiscendo
enĩ uetustate expoliam᷑: &. nouitati
indiumur diligendo. S ne qͥsquã.
ã potest continens nͥ ds̃ det: et cari¬
tas rei difusa ẽ incordibꝰ nr̃is: ñ ꝑ nos
et credendo et inuocando ꝓficiunt.
et p̃terita obliuiscentes. in ea q̃ ante
st̃ exdenͣt᷑. Ad hoc enĩ lex ista p̃cep̃.
ut cũ in his inplendis. hõ defecerit.

Expanded text:
 iussio autem: sed reformamini in nouitate mentis uestrae. illud pertinet ad non cere, hoc ad diligere; illud ad continentiam, hoc ad iustitiam; illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. non concupiscendo enim uetustate expoliamur et nouitate induimur diligendo. sed nec quisquam esse potest continens, nisi deus det, et caritas dei diffunditur in cordibus nostris non per nos et credendo et inuocando proficiunt et praeterita obliuiscentes in ea quae ante sunt extenduntur. ad hoc enim lex ista praecepit, ut, c
Abbreviated transcription (Latin):
tisur̃ẽ. ad ꝓbandũ ã uos q̃ sit uo¬
luntas dĩ qd bonũ et. sa placitũ et
ꝑfectũ. Cũ gͥ uera sacͥficia oꝑa sint
ac per hoc ut beati simꝰ. qs̃ ñ fit nͥ bo¬
no illo de qͦ dictũ ẽ. mͥ aũ adherere dõ
bonũ ẽ. ꝓfecto efficitur. ut tota ipsa re
dempta ciuitas. hoc est congregatio. so-¬
tietasq scõrum. uniu̾sa sac̾ficiũ offera¬
tur dõ. ꝑ sacerdotẽ magnũ. qͥ etiã se ip¬
sũ obtulit. in passione ꝓ nobis. ut tan¬
ti capitis corpꝰ eẽmꝰ. sccdm formã serui.
Hanc enĩ obtulit in hac oblatꝰ ẽ: qͥa se¬
cundũ hanc metliator ẽ. in hac sacer-¬
dos in hac sacͥfitiũ. Cũ itaq nos hortatꝰ
eẽt apłs. ut exibeamꝰ corpora nr̃a hosti¬

Expanded text:
uos quae sit uoluntas Dei, quod bonum et bene placitum et perfectum. Cum igitur uera sacrificia opera sint ac per hoc ut beati simus quod non fit nisi bono illo, de quo dictum est: Mihi autem adhaerere Deo bonum est: profecto efficitur, ut dempta civitas, hoc est congregatio societasque sanctorum, universale sacrificium offertur Deo per sacerdotem magnum: qui etiam seipsum obtulit in passione pro nobis, ut tanti capitis corpus essemus, secundum formam servi. Hanc enim obtulit. in hac oblatus est, quia secundum hanc mediator est. In hac sacerdos, in hac sacrificium est. Cum itaque nos hortatus esset Apostolus, ut exhibeamus corpora nostra hosti
Abbreviated transcription (Latin):
tate sensus ur̃i. at ꝓbandũ uos. quȩ
sit uoluntas dĩ. qt̃ bonũ et placi¬
tũ et ꝑfectũ. Si gͦ ñ ĩ mole. neq
in distantibꝰ per locasua partibus
sic̃ corpora siue cernunt᷑ siue cogi¬
tant᷑. s: in uirtute intelligibili. q̃¬
lis ẽ iustitia m̃tẽ dicimꝰ seu nouimꝰ.
seu uolumus pulchram scdm hanc
pulchritudinẽ reformam᷑ ad ima
ginem dei.
ex libro confessionũ t̾cio.x.

Expanded text:
uos, quae sit uoluntas dei, quod bonum et placitum et perfectum. si ergo non in mole neque in distantibus per loca sua partibus, sicut corpora siue cernuntur siue cogitantur, sed in uirtute intellegibili, qualis est iustitia, mentem dicimus seu nouimus seu uolumus pulchram et secundum hanc pulchritudinem reformamur ad imaginem Dei. Ex libro confessionum tertiodecimo
Abbreviated transcription (Latin):
dei lege. ꝓhibem᷑. et qͥcqͥd iubem᷑ face¬
re. ad hoc ꝓhibem᷑ et iubem᷑ facere. ut
duo ista cõpleamꝰ. Et forte generalis
ꝓhibitio ẽ ñ c̃cupisces: et generalis us¬
sio diliges. Uñ breuiter & apłs pauł.¬

Expanded text:
Dei lege prohibemur, et quidquid jubemur facere, ad hoc prohibemur et jubemur, ut duo ista compleamus. Et forte generalis prohibitio est, Non concupisces ; et generalis jussio, Diliges . Unde breviter et apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum sacrifitiũ est omẽ opꝰ qͦt agitia
ut scã societate inhereamꝰ dõ. Relia
scilicae ad illũ finẽ boni. qͦ ueraciti
bonieẽ possimꝰ. Unde et ipsa misedl
qua homini subuenitur. si ñ ꝓpter
dm̃ fit. ñ ẽ sacͥfitiũ. Et si enĩ ab ho¬
mine fit uł offert᷑. tam̃ sacͥficiũ res
diuina est: ita qͦq ut hoc uocabulo
it latini ueteres appellauerint. uñ
ipse homo di nomine conseeratꝰ. et
dõ uotꝰ. in quantũ mundo mort᷑¬
it deo uiuat. sacrificiũ est. Nam et hoc
ao misccłiam pertinet. quã quisq in
se ipsũ facit. Propterea scriptũ ẽ. Mi¬
serere animȩ tue placens tõ. Corpꝰ etiã

Expanded text:
uerum sacrificium est omne opus, quod agitur ut sancta societate inhaereamus Deo, relatum scilicet ad illum finem boni, quo ueraciter beati esse possimus. Unde et ipsa misericordia, qua homini subuenitur, si non propter Deum fit, non est sacrificium. Etsi enim ab homine fit uel offertur, tamen sacrificium res diuina est, ita ut hoc quoque uocabulo id Latini ueteres appellauerint. Unde ipse homo Dei nomine consecratus et Deo deuotus, in quantum mundo moriut Deo uiuat, sacrificium est. Nam et hoc ad misericordiam pertinet, quam quisque in se ipsum facit. Propterea scriptum est: Miserere animae tu
Abbreviated transcription (Latin):
tens. thesaurizas tͥ irã. in die irȩ et
reuelationis iusti iudicii dei. qui
redd& unicuiq sccdm oꝑa sua. Nec
tamen cũ in lõ sint uniu̾sa quȩ con-¬
didit. inqͥnant eũ qͥ peccant. de cuiꝰ
sapientia dr̃. atingit aũ omnia ꝑꝑ
suã munditiã et nichil inqͥnatũ in
eã incurrit. Oportet enĩ ut sic̃ dm̃
in corruptibilẽ et incõmutabilẽ: ita
consequenter etiã ĩcoinqͥ nabilẽ cre-¬
terrena. hoc est terrena atq mor¬
lia ipse fec̃. illo apłi loco sine dubi¬
tione intelligit᷑. uͥ loquens de men¬
bris carnis nr̃e. qͥa si glificat᷑ unũ n¬
brũ congaudent oĩa m̃bra. et si pa¬
etiã hoc ibi ait. ds posuit m̃bra sin
honorẽ dans. ut ñ eeñt scissure. in ca¬
pore. s idẽ ipsũ. ut ꝓ se inuicẽ solit¬

Expanded text:
ens thesaurizas tibi iram in diem irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera sua. Nec tamen, cum in deo sint uniuersa, quae condidit, inquinant eum, qui peccant, de cuius sapientia dicitur: adtingit autem omnia propter suam munditiam, et nihil inquinatum in eam incurrit. oportet enim, ut sicut deum incorruptibilem et incommutabilem, ita consequenter etiam incoinquinabilem crena, hoc est terrena atque mortalia ipse fecit, illo apostoli loco sine dubitatione intellegitur, ubi loquens de membris carnis nostrae "quia si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra; et si paetiam hoc ibi ait: deus posuit membra, sinhonorem dans, ut non essent scissurae in corpore, sed idem ipsum ut pro inuicem sollic
Abbreviated transcription (Latin):
uł tãquã instrumento. utit᷑ anima.
cũ eiꝰ. bonꝰ & rectꝰ usus. ad dm̃ refertur
sacͥficiũ ẽ: quantomagis anima ipsa
cũ pefert ad dm̃. ut igne amoris eiꝰ ac¬
censa. formã c̃cupiscentie scłaris amit¬
tit. ei q tãquã incõmutali forme sub¬
dita reformet᷑: hinc ei placens qd ex
eiꝰ pulcͥtudine acceꝑit fit sacͥficiũ:
et nolite inqͥt c̃for iri mari huic scl̃o.¬

Expanded text:
uel tamquam instrumento utitur anima, cum eius bonus et rectus usus ad Deum refertur, sacrificium est: quanto magis anima ipsa cum se refert ad Deum. ut igne amoris eius accensa formam concupiscentiae saecularis amittat eique tamquam incommutabili formae subdita reformetur, hinc ei placens, quod ex eius pulchritudine acceperit, fit sacrificium! Et nolite, inq
Abbreviated transcription (Latin):
debetur. exibetur a nobis. de quo
dictũ ẽ. dñm dm̃ tuũ adorabis.
& ali soli seruies. ꝓeuldubio dñs¬
deus nr̃. cui soli ꝑ latriam seruire de-¬
bemus. non ẽ pater solus. nec solus fi¬
&o filiꝰ. uł sp̃c sc̃s ipse sit au pater
aut filiꝰ cũ sit in illa trinitate pater
filii solus. et filiꝰ patͥs soliꝰ. spc̃ autẽ
sc̃s. et patris et filii sit spẽ. Sed ꝓpt̾
unã eandemq naturã. atq insepara.¬
bilem uitã. ipsa tͥnitas quã tũ ab homi-¬
ne potest fide p̃cedente intelligatur.

Expanded text:
e qua dictum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies , procul dubio DomiDeus noster, cui soli per latriam servior debemus, non est Pater solus, nec solus Fiiritus sanctus ipse sit aut pater aut filius, cum sit in illa trinitate pater filii solius et filius patris solius, spiritus autem sanctus et patris et filii sit spiritus, sed propter unam eandemque naturam atque inseparabilem uitam ipsa trinitas, quantum ab homine potest, fide praecedente intellegitur
Abbreviated transcription (Latin):
r&: cecitas ex parte ist facta ẽ. Locus
orbis cecꝰ iacebat. S ueñ ille ut qͥ non
uident uicdeant. & qͥ uident cecifi¬
ant. Ignoratꝰ ẽ a iuideis: crufixꝰ ẽ. aui¬
deis. De sanguine suo: colliriũ fecit
cecis. Duriores facti. ceclores facti. qͥ a
se iactabant se uiclere lumen: cruci¬
fixert̃ lumen. Quanta cecitas. Lu

Expanded text:
parte Israel facta est . Totus orbis caecus jacebat: sed venit ille, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. Ignoratus est a Judaeis, crucifixus est a Judaeis: de sanguine suo collyrium fecit caecis. Duriores facti, caeci facti qui se jactabant videre lucem, crucifixerunt lucem. Quanta caecitas! Lu
Abbreviated transcription (Latin):
si tam̃ & res. et non rerũ omniũ cau
sa: si tam̃ et causa. Non enĩ facile no¬
men quod tante excellentie conueniat¬
tas hec. unꝰ ds̃ ex qͥ omnia. ꝑ que
omnia. in quo omnia. Ita pater & fili¬
horũ. plena substantia. et si mulõs¬
in una substantia: pater. nec filius
eaciẽ in cõmutabilitas. eadem ma¬
iestas. eadẽ potestas. In patre un¬
tas. in filio equalitas. in spũ scõ uni¬
tatis. equalitatisq c̃corclia. Et tria¬
hec. unũ oĩa ꝓpter patrẽ. ȩqualia
omnia ꝓpter filium. conexa omĩa

Expanded text:
si tamen res et non rerum omnium causa sit, si tamen et causa. Non enim facile nomen quod tantae excellentiae conveniattas haec unus Deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Ita Pater et Filihorum, plena substantia, et simul omnes una substantia. Pater nec Filius eadem incommutabilitas, eadem maiestas, eadem potestas. in patre unitas, in filio aequalitas, in spiritu sancto unitatis aequalitatisque conchec unum omnia propter Patrem, equalia omnia propter Filium, connexa omnia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uni tantũ debet᷑ dõ. si et patͥ de¬
betur et filio: nͥ quia unꝰ ds̃. cui soli
ꝑ latriã seruire iussi sumꝰ. ita dr̃ d̃s̃
solus. ut et pater intelligatur & filiꝰ:
imo uͦ etiã sp̃c̃ sc̃s. De illo qͥppe clicit
apłs. Nescitis quia corꝑa ur̃a. tem¬

Expanded text:
 uni tantum debetur deo, si et patri debetur et filio, nisi quia unus deus, cui soli per latrian seruire iussi sumus, ita dicitur deus solus, ut et pater intellegatur et filius, immo uero etiam spiritus sanctus? de illo quippe dicit apostolus: Nescitis, quia corpora
Abbreviated transcription (Latin):
no facta sunt. & ad unũ nͥtuntur. uĩ
apparet spũalibꝰ animis per hancfr¬
mam. facta eẽ omĩa. quȩ sola impl&.
qd appetunt omnia: quȩ tam̃ omĩa
neq fierent a patre ꝑ filiũ neq suis
finibꝰ salua eẽnt nͥ ds summe uonꝰ¬
eĩt. qui et nulli nature que ab ipso
bona eẽ posset inuidit. & in bono ipłs
alia quantũ uellent. alia quantũ pos¬
sent ut manerent declit. Quare ipsũ
donũ dĩ cũ patre ⁊ filio eq ĩ cõmutabili¬

Expanded text:
no facta sunt, et ad unum nituntur. Unde no facta sunt, et ad unum nituntur. Unde apparet spiritualibus animis, per hanc formam facta esse omnia, quae sola implet, quod appetunt omnia. Quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe esset, qui et nulli naturae, quae ab ipso bona esse possent, invidit; et in bono ipso alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent, dedit. Quare ipsum donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabil
Abbreviated transcription (Latin):
coliusti dm̃: gͦ pͥor dedisti. & retͥbuit᷑
tͥ. honne istã tibi uocẽ apłs tollit cũ
dicit. aut qͥs pͥor delit illi. & retribu¬
etur dei : Sed ecce quando uocatꝰ es.
aliqͥd dares ñ eras: Quid gͦ fet̃ ds̃ qͣn¬
do p̃destinauit qͥ ñ erat: Quodait
nͥ terrenꝰ & abiectꝰ eẽs. ñ glificareris.
Quis gͦ pͥor dedit illi et retͥbuetur ei:
Q m̃ ex ipso. et ꝑ ipsũ. et in ipso sunt
omĩa. Quit gͦ reddimꝰ: Ipsi gła: qͥa
ñ eramꝰ quando sumꝰ p̃destinati. qͥa
au̾si eramꝰ quando sumꝰ uocati. quia
ingrati. Qm̃ ex ipso. et per ipsum
cs in ipso sunt omnia: ipsi głã in scł̃a¬
Religet gͦ nos religio uni omĩpotenti
cłõ. quia inter mentẽ nr̃am qua illũ
intelligimꝰ patrẽ. & ueritatẽ id est
lucẽ ĩt̾iorem. per quã illũ intelligimꝰ
nulla inter posita creatura est. Qua¬
re ipsam qͦq ueritatẽ. nulla ex parti
dissimilem. in ipso & cũ ipso ueneri¬
mur. que forma ẽ omniũ. quȩ ab .u¬

Expanded text:
etribuit tibi. Nonne istam tibi vocem Apostolus tollit, cum dicit, Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Sed ecce quando vocatus es,aliquid dares, non eras? Quid ergo fecit Deus, quando praedestinavit qui non erat? Quod aitnisi terrenus et abjectus esses, non glorificareris. Quis ergo prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quid ergo redn eramus, quando sumus praedestinati; quia aversi eramus, quando sumus vocati; quia ingrati. « Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saReliget nos religio uni omnipotenti Deo. Quia inter mentem nostram, qua illum intelligimus Patrem, et veritatem, id est lucem interiorem, per quam eum intelligimus, nulla interposita creatura est. Quare ipsam quoque veritatem nulla ex parte dissimilem in ipso et cum ipso veneremur, quae forma est omnium quae ab u
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ corꝑa nr̃a ẽẽ dixerat templum:
Debetur gͦ latͥa spiui scõ. Ham si tem¬
plũ ei facere sicut salo mon fecit. ele
lignis & iapidibꝰ iuberemur: utiq
faciendo templũ. latriã exiberemus:¬

Expanded text:
cuius corpora nostra esse dixerat templum? debetur ergo latria spiritui sancto. nam si templum ei facere, sicut Salomon fecit, de lignis et lapidibus iuberemur, utique faciendo templum latrian exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa & ueritas ata sibi occurrunt. qr
bi. ut nec mĩa umnpediat ueritatẽ qua
cũ si digna suis meritis retllerent᷑: non
eẽt nͥ dampnatꝰ. Nulla ne gͥ sunt meri-¬
ta iustorũ: Sunt plane: quia iusti sunt
Seclut iusti fierent. merita ñ fuerunt.
Iusti enĩ facti sunt: cũ iustificati sunt.
S ed sic dic̃ apłs: iustificati gratis ꝑ grãm
ipsus. E x libro de correptione et gr̃a.¬

Expanded text:
ia et ueritas ita sibi occurrunt, quibi, ut nec misericordia impediat ueritatem. qua cum, si digna suis meritis redderentur. non esset nisi damnatus? nullane igitur sunt merita iustorum? sunt plane, quia iusti sunt. sed ut iusti fierent, merita non fuerunt: iusti enim facti sunt, cum iustificati sunt sed, sicut dicit apostolus, iustificati gratis per gratiam ipsius. Cum i
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs angelis sius in pͥmalucis conditi¬
one formatis pͥus cl̃s ostendebat. quod
erat deinceps creaturꝰ. Neq enĩ in¬
telectũ clĩ nossent. nͥ quantũ ipse mon̾¬
trasset. Quis enĩ cognouit intellectũ
dm̃: aut qͥs consiliariꝰ illi fuit: Aut
qͥs pͥor dedit illi: & retribuetur ei:
Qm ex ipso & per ipsũ. & in ipsostͥ om̃a
E⁊ ipso gͦ liscebant angli. cũ ueis lie¬
ras cognitio creature deinceps formati.
ac deinde fiera ingenere. ipͥo. Qua xet
lamluce faeta. in qua intelligimꝰ ab et.¬
naluce formatã rationalẽ creatarã.
eũ in ceteris creariclis rebꝰ audimꝰ. et
dix̃ ds̃ fiat: intelligatꝰ ad eternitatẽ
nem: cũ uͭ audimꝰ. et sic ẽ factũ. intel¬
ligamꝰ in creatura rationali. factam
cognitionẽ rationis. que in uerbo dei
est condende conature. ut in ea nat᷑a
pͥus qͦdammͦ facta sit que ei anteriore
qͦdam motu in ipso dei uerbo pͥor faci¬
endã eẽ agnouit: ut postremo. cũ au¬

Expanded text:
is angelis suis in prima lucis conditione formatis prius deus ostendebat, quod erat deinceps creaturus. neque enim intellectum dei nossent, nisi quantum ipse monstrasset. quis enim cognouit intellectum domini? aut quis consiliarius illi fuit? aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia. ex ipso ergo discebant angeli, cum in eis fieret cognitio creaturae deinceps faciendae, ac deinde fieret in genere proprio. Quapropter iam luce facta, in qua intellegimus ab aeterna luce formatam rationalem creaturam, cum in ceteris creandis rebus audimus: et dixit dnem. Cum vero audimus, Et sic est factum; intelligamus in creatura intellectuali factam cognitionem rationis, quae in Verbo Dei est, condendae creaturae, ut in ea natura prius quodam modo facta sit, quae anteriore dam motu in ipso dei uerbo prior faciendam esse cognouit, ut postremo, cum au
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͥbꝰ fecit nos dñs d̃s nr̃. et illuo
qd̃ in psalmo scriptũ ẽ. ipse dixit
&. facta sunt. manifestũ qt ñ de se
ista genuerit: sed in uerbo atq im¬
perio fecerit. Quod ñ de se: utiq de
nichili. Non enĩ erat alut unde fa
Ex ipso aũ ñ hoc signific&. qs de ipso
Q uod enĩ de ipso ẽ. potest dici ex ipso
E x ipso enĩ celũ et terra: qͥa ipse fec̃
ea: ñ aũ de ipso. qͥa ñ sua substantia.
Sicut aliqͥs homo. sigignat filiũ. et¬
facuit domũ: ex ipso domꝰ. ex ipso et¬
filiꝰ. s filiꝰ de se ipso: domꝰ de terra et
ligno. Sed qͣuia homo ẽ qui ñ potest
etiã aliqͥt de nichilo facere. ds̃ aũ ex
qͦ omnia ꝑ quẽ omĩa. in qͦ omnia. non
opꝰ habebat aliqua materia. quã ipse
ñ fecerat. adiuuari omnipotentiã suã.
Cũ aũ audimꝰ omnia ex ipso et ꝑ ipsũ.

Expanded text:
fecit nos dominus deus et illud, quod in psalmo scriptum est: ipse dixit, et facta sunt, manifestum, quod non de se ista genuerit, sed in uerbo atque imperio fecerit; quod autem non de se, utique de nihilo. non enim erat aliud, unde fac"Ex ipso" autem non hoc significat quod „ae ipso." quod enim de ipso est, potest dici "ex ipsoex ipso enim caelum et terra, quia ipse fecit ea, non autem de ipso, quia non de substantia sua. -sicut aliqfaciat domum, ex ipso filius, ex ipso domus; sed filius de ipso, domus de terra et ligno, sed hoc, quia homo est, qui non potest aliquid etiam de nihilo facere. deus autem, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, non opus habebat aliqua materia, quam ipse non fecerat, adiuuari omnipotentiam suam. Cum autem audimus: omnia ex ipso et per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
n uͥ nouit omnia .ds̃. quȩ fec̃ per
ipsã. Et idõ cũ tecedant. et suc¬
cetlant tempora. ñ decedit aliqͥo
uł succedit. scientie dĩ. Non enĩ
hec que creata sunt. icleo seiuntur
a deo quia facta sunt. ac ñ potiꝰ ideo
facta sunt uł mutabilia quia ĩmnu¬
tabiliter a to ses untur. Ille gͥ mnef¬
fabilis quedam complexus. pat̾s et
imaginis. ñ ẽ sine perfructione. si¬
ne caritate. sine gaudio. Illa gͦ oi¬
lectio. delectatio. felicitas. uł beatitu¬
do. si tamen aliqua humana uoce. dig.¬

Expanded text:
Ibi novit omnia Deus quae fecit per Ibi novit omnia Deus quae fecit per ipsam, et ideo cum decedant et succedant tempora, non decedit aliquid vel succedit scientiae Dei. Non enim haec quae creata sunt, ideo sciuntur a Deo, quia facta sunt: ac non potius ideo facta sunt vel mutabilia, quia immutabiliter ab eo sciuntur. Ille igitur ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo, si tamen aliqua humana voce dig
Abbreviated transcription (Latin):
tres deos fides catholica p̃dicat. s ipsã
tͥnitatẽ unũ dm̃. ñ ut eadẽ tͥnitas si¬
mul possit aliquando pater. aliquando
filiꝰ. aliquando sp̃e sc̃s dici. sic̃ sabellius
credit: s ut pater ñ nͥ pater. et filiꝰ
ñ nͥ filiꝰ. et sp̃c sc̃s ñ nͥ spc̃ sc̃s: et hec
trinitas. non nͥ unꝰ deus. Quia et cũ
creditur. nec tam̃ subiecit ipsis gl̃a:
filiꝰ aũ de patre ẽ ut sit. atq ut illi
coeternus sit. Imago enĩ si ꝑfectȩ
impls. illud cuiꝰ imago est. ipsa coꝵ¬
quatur ei. non illut imagini sue.l
iã est tanta conguentia & pͥma equi¬
litas. & pͥma similitudo. nulla in ri
dissidens &s nullomͦ in equalis. et nil¬
la ex parte dissimilis. seo ad identi¬
dem respondens ei cuius imago est
uiuere. et aluro intelligere. s id qͥ¬
ꝑfectum. cui ñ desit aliquid. et ais
quedam ominipotentis atq sapientis
dei plena omnium rationũ uiuen¬
tium. incõmutabiliũ. et om̃s unu̾ n
ea. sic̃ ipsa unũ. de uno. cũ qͦ unum.

Expanded text:
tres deos fides catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem unum Deum: non ut eadem Trinitas simul possit aliquando Pater, aliquando Filius, aliquando Spiritus sanctus dici, sicut Sabellius credidit; sed ut Pater nonnisi Pater, et Filius nTrinitas nonnisi unus Deus. Quia et cum creditur; nec tamen subjecit, Ipsis gloria; Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae, ubi jam est summa congruentia et prima aequalitas et prima similitudo, nulla in re dissidens et nullo modo inaequalis et nulla ex parte dissimilis; sed ad identidem respondit ei, cujus imago est, vivere et aliud intelligere, sperfectum; cui non desit aliquid, et ars quaedam omnipotentis et sapientis Dei plena omnium rationum viventium incommutabilium; et omnes unum in ea, sicut ipsa unum de uno, cum quo unum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ion hoc iclõ dictũ ẽ. qͦd sit neninem
sit dictũ. Nam cũ de iudeis postea cre¬
dituris apłs loquerentur at gentes. ad
quas utiq iã credentes. conscribebat
epistolas: sicut enĩ uos inqͥt aliquan¬
do ñ creclidistis dõ. nc̃ aũ miscdiam
consecutiestis in illorũ incredelitati.
quidam erranlo blandiuntur. atq
ait. Conclusit enĩ łs om̃s in increduli¬
tati ut omnium misereat᷑. Quos om̃s
nͥ de qͥbꝰ loquebat᷑: tã quã dicens. & uos
quos p̃sciuit & p̃clestinauit confor¬
mes fieri imaginis filii sui. om̃s in
infidelitate conclusit: ut de a mari-¬
tudine infidelitatis sue penitendo
confusi. & ad dulcetlinẽ miscdiȩ dĩ
cretlendo conu̾si: clamarent illiro i
psalmo. Quã multa multitudo dul¬
cedinis tuȩ dñe. quã abscondisti.
aimentibꝰ te. ꝑfecisti aut̃ sꝑantibꝰ ñ in
p̃destinauit. uocauit. iustificauit. ꝗlo¬
iificauit. Non hominũ omniũ: s isto¬
rũ omniũ neminẽ dampnaturus.

Expanded text:
on ideo dictum est; quod neminem sit dictum. Nam cum de Judaeis postea credituris Apostolus loqueretur ad Gentes, ad quas utique jam credentes conscribebat epistolas: Sicut enim vos, inquit, aliquando non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis illorum incredulisibi errando blandiuntur, adque ait: Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur. Quos omnes, nisi de quibus loquebatur, tamquam diquos praesciuit et praedestinauit conformes imaginis filii sui, omnes in infidelitate conclusit, ut de amaritudine infidelitatis suae paenitendo confusi et ad dulcedinem misericordiae Dei credendo conuersi clamarent illud in psalmo: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. perfecisti autem sperantibus, non in praedestinauit uocauit, iustificauit glorificauit, non hominum omnium, sed istorum omnium neminem damnaturus.
Abbreviated transcription (Latin):
saluȩ facte sunt. Hȩc electio consecu¬
ta ẽ: ceteris excetatis. Scdm hanc
electionẽ israhelite. dilecti ꝓpter patres
Non enĩ uocatione illa uocati sunt. de
qua dictũ est. multi uocati: s illa qua
uocantur elecri. Unde & hie postea
quam dix̃ sccd̃m electionẽ aũ clilecti ꝑꝑ
patres: continuo subiecit uñ agimus.
Sine penitentia enũsunt dona & uoca¬
tio dei: id sine mutatione stabiliter
fixa᷑. At hanc uocationẽ qͥ ꝑtinent.
om̃s docibiles sunt dei: nec potest eo¬
rũ qͥsquã dicere. cretlidi. ut sic uo¬
carer. Preuenit eũ qͥppe mictłia di:
quia sic est uocatꝰ. ut cretler&. Om̃s enĩ
docibiles tei. ueniunt ad filiũ: qm̃ au
dierunt. & didicerunt a patre ꝑ filiũ:
qͥ euidentissime dicit. Omĩs qͥ audiuit
a patre et didicit :: uenit ad me. Isto¬
rũ aũ nemo ꝑit: quia om̃e qs cleclit
ei pater: ñ ꝑdidit ex eo quicquã. Quis-¬
qͥs gͦ incle est: omĩno ñ ꝑit: nec erat
inde qͥ perut. Propter qd̃ lictũ ẽ. ex

Expanded text:
iae factae sunt . Haec electio consecuta est, caeteris excaecatis. Secundum hanc electionem Israelitae dilecti propter patres. Non enim vocatione illa vocati sunt, de qua dictum est, Multi vocati ; sed illa qua vocantur electi. Unde et hic poste quam dixit, Secundum electionem autem dilecti propter patres; continuo subjecit unde agimus, Sine poenitentia enim sunt dona et vocatio Dei: id est, sine mutatione stabiliter fixa sunt. Ad hanc vocationem qui pertinent, omnes sunt docibiles Dei: nec potest eorum quisquam dicere, Credidi ut sic vocarer; praevenit eum quippe misericordia Dei, quia sic est vocatus ut crederet. Omnes enim docibiles Dei veniunt ad Filium: quoniam audierunt et didicerunt a Patre per Filium, qui evidentissime dicit, Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Istorum autem nemo perit, quia omne quod dedit ei Pater, non perdet ex eo quidquam . Quisquis ergo inde est, omnino non perit: nec erat inde qui perit. Propter quod dictum est, Ex
Abbreviated transcription (Latin):
siue pater sit. siue filiꝰ: ex ipso & per
ipsũ. ⁊ in ipso sunt omnia. Quom̃ gͦ
ex ipso inquit & per ipsũ. & in ipso
sunt omnia. Siue gͦ de patre. siue
de filio. uerissime tamen dr̃. quod ex
ipso & ꝑ ipsũ. & in ipso sunt omnia:
sine dubio patͥs & filũ demonstratur
equali oci tas. Si aũ qm̃ ñ nominaũ
de cͥiñm qt & ipsa trinitas dici potł
singułar᷑um triũ referri ad singulos
Cur hanc trinitatẽ unũ dm̃ ñ uultis ag
& ꝑ ipsos. & in ipsis.s ait ex ipso ꝑ
ꝑ ipsũ. & in ipso sunt omnia: nec ait
ipsis gła. s ipsi gła in scła scł̃orũ am̃:¬

Expanded text:
sive Pater sit iste, sive Filius, ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quomodo ergo Ex ipso, inquit, et per ipsum, et in ipso sunt omnia? Si ergo sive de Patre sive de Filio, verissime tamen dicitur, quod ex ipso et per ipsum, et in ipso sunt omnia; sine dubio Patris et Filii demonstratur aequalitas. Si autem quoniam non nominavit d et ipsa Trinitas dici potest, singula horum trium referri ad singulos cur hanc Trinitatem unum Dominum Deum non et per ipsos, et in ipsis; sed ait, ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia: nec ait, Ipsis gloria; sed, ipsi gloria in saecula saeculorum. Am
Abbreviated transcription (Latin):
seo genitoris genitiq suauitas ingen¬
tu iargitate. atq ubertate ꝑfundens.
om̃s creaturas ꝓ captuearũ. ut or¬
dinẽ suũ teneant. et locis suis at¬
quiescant. Hec gͥ omnia quȩ arte
oiuina facta st̃. et unitatẽ quan¬
dã in se ostendunt: et s̃peciẽ et or¬
dinẽ. Quicqͥt enĩ horum et unũ
aliqͥd est. sic̃ st̃ nature corꝑm. in-
geniaq animarũ. et aliqua specie
formatur. sic̃ st̃ figure uł qualita¬
tis corporũ. doctrine uł artes ani¬
marũ. &ot dinẽ aliquã petit
aut tenet. sic̃ sunt pondera. uł col¬
locationes corporũ. atq amatores
aut delectatores animarũ. O portet
gͥ ut creationẽ. per ea quȩ facta
sunt intellectu conspicientes. tͥnita

Expanded text:
suavitas, ingeniti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum, ut ordinem suum teneant, et locis suis acquiescant. Haec igitur omnia quae arte divina facta sunt, et unitatem quamdam in se ostendunt, et speciem et ordinem. Quidquid enim horum est, et unum aliquid est, sicut sunt naturae corporum, et ingenia animarum; et aliqua specie formatur, sicut sunt figurae vel qualitates corporum, ac doctrinae vel artes animarum; et ordinem aliquem petit aut tenet, sicut sunt pondera vel collocationes corporum, atque amores aut delectationes animarum. Oportet igitur ut Creatorem, per ea quae facta sunt, intellectum conspicientes , Tri
Abbreviated transcription (Latin):
cecos illuminabat. Audi uidentem
qͥcecꝰ erat. Ecce inquã crucẽ male of.¬
fenderunt: qͥ cecitatẽ suã medico con¬
fiteri noluert̃. Remanserat illisłine¬
magis reos: Quare: Quia legis audi¬
tores. &. ñ factores: ac ꝑ hoc peccatores

Expanded text:
estimonium. Audi videntem, qui caecus erat. Ecce in quam crucem male offenderunt, qui caecitatem suam medico confiteri noluerunt. Remanserat illis Lemagis reos? Quare? Quia Legis auditores et non factores, ac per hoc peccatores,
Abbreviated transcription (Latin):
Nolunt ut sit ipsi gła in iustificandis
impiis gratuita gr̃a. qui eiꝰ ignorantes
sui p̃cetlat aliqͥt meriti: quasi pͥores
uolentes dare. ut retribuatur eis ab il¬
lo de qͦ dictũ ẽ. qͥs pͥor declit illi & retri¬
buetur ei. &. sua putantes p̃ire merita. at
illũ de qͦ audiunt aut potiꝰ audire nolunt.
qm̃ ex ipso. & ꝑ ipsũ. & in ipso sunt om̃ia.
Quarũ aũ diuitiarũ ẽ altitudo sapientie
& scientie eiꝰ: Ex his sunt diuitie glẽ eiꝰ
in uasa misccłie que uocauit in adoptio¬
nẽ: quas diuitias notas iult facere etiã
ꝑuasa ire. quȩ ꝑfecta sunt in ꝑditio¬
nẽ. Et quȩ st̃ uie inuestigabiles. nisi
de qͥbus in psalmo canitur: uniuersȩ

Expanded text:
nolunt ut sit ipsi gloria in justificandis impiis gratuita gratia, qui ejus ignorantes sui praecedat aliquid meriti. quasi priores uolentes dare, ut retribuatur eis ab illo, de quo dictum est: Quis prior dedit illi et retribuetur ei? et sua putantes praeire merita ad illum, de quo audiunt aut potius audire nolunt: Quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia. quarum autem diuitiarum est altitudo sapientiae et scientiae eius, ex his sunt diuitiae gloriae eius in uasa misericordiae, quae uocat in adoptionem. quas diuitias notas uult facere etiam per uasa irae, quae perfecta sunt in perditionem. et quae sunt uiae inuestigabiles. nisi de quibus in psalmo canitur: Uniuersae