comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xXX.annis ẜ inminore cã¬
Gnita cognita: ⁊̃ pretore
succure̾dum. Inpupllo
autemetiam aliam acc¬
rõem debuit dice̾ cessares¬
enatus confultum quod
nuituara peccuniara ñ
sit quam sine tucores a¬
netoritate pupillus dat.
quemadmoclu

Expanded text:
annis. sed in minore, causa cognita et a praetore succurrendum: in pupillo autem etiam alia ratione debuit dicere cessare senatus consultum, quod mutua pecunia non fit, quam sine tutoris auctoritate pupillus dat, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ad drnyna que in een boĩ
libi facta sunt Si forte uel¬
Nementa erus. uel quid aliud
sussum corruptum neẽ. sec
adea que in corp eius adin¬
itim᷑tur si filius fam¬
ibias cenaculum aluctum
usum qiid. sic: depecuno ĩ
pacrem ñ datur quia non
filium hec accõ competi
¶cum suus habicator ẽ uir¬
um noxalis accd danda sic.
quia ñ ẽ ex negocio gestoan
de peculio. quia ñ exdencto
sui uenit / neq enim recte
rindicitur noxa. cum sinis
nichi nocuit h ege puco
t̾o. s extia ordinẽ officio fat¬
dicis corrigendimshabita¬
re auiti dicimus. uel ins o
o.uł inc̾ducto uł ingratrito.
hospes planc ñcenetur. quia
ñ ibi babicat. sigtantis posp¬
itacur. s is tͥenetur or ꝯspi¬
tium decłit simltum autẽ it
Si pluros ineodemcenaciuo
habirent unde deiectum est.
Iqueguns hec acco dabia.¬

Expanded text:
ad damna, quae in rem hominis liberi facta sunt, si forte vestimenta eius vel quid aliud scissum corruptumve est, sed ad ea, quae in corpus eius admittuntur. Si filius familias cenaculum conductum usum quid sit, de peculio in patrem non datur, quia non filium haec actio competit. Cum servus habitator est, utrum noxalis actio danda sit, quia non est ex negotio gesto? an de peculio, quia non ex delicto servi venit? neque enim recte servi dicitur noxa, cum servus nihil nocuerit. sed ego puto tere, sed extra ordinem officio iudicis corrigendum. Habitare autem dicimus uel in suo uel in conducto uel gratuito. hospes plane non tenebitur, quia non ibi habitat, sed tantisper hospitatur, sed is tenetur, qui hospitium dederit: multum.Si plures in eodem cenaculo habitent, unde ‹de›iectum est, in quemuis haec actio dabi
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ infem iuclicrum dabo
ssis̾uus insciente dño fe¬
cisse dicecur aut noxe d¬
di inbebo. ¶ hoc edieti
supioris portio ẽ
sequens et enim funt pr¬
etorem etiam in hunc. cas¬
um ꝓspice̾ ut siquidem in
his partib cctium piculo¬
se positum eẽt non noce̾t.¬
¶ Ait preto nequris in sub gr¬
unda ꝓtectoue hec uerba
nequis ad omnes ꝑcinẽt
uł inquilinos uł dominos
edium. siuc in habitent. srũ
non habitẽt. tñ aliquid ce¬
põitum his locis supͣ eu
locum quouulgo it fieret
uł inquo ꝯsistetur: io posi¬
tum habeat accipe debemꝰ
positum siue in habitatioĩ
cum ꝑatiatur he
qͣre nisuus posuit.
non noxali incticio dominꝰ.
s suo nomine tenebicur.¬
precorait. cunis casus noce
possit. exiͣs u̾bis manifest̾¬
tur ñõe quiquid positum
ẽ s quicquid sic posit um
ẽ ut noc̾e possit hoc solur
ꝓspicere pretorem ne possit
noc̾e nec spectanus ut noc¬
cat. s oĩo sinoc̾e. possit: eclic¬
to locus sic ohercetur aũt

Expanded text:
dabo. si seruus insciente domino fecisse dicetur, aut noxae dedi iubebo'.Hoc edictum superioris portio est: consequens etenim fuit praetorem etiam in hunc casum prospicere, ut, si quid in his partibus aedium periculose positum esset, non noceret.Ait praetor: 'ne quis in suggr‹u›nda protectoue.' haec uerba 'ne quis' ad omnes pertinent uel inquilinos uel dominos aedium, siue inhabitent siue non, habent tamen aliquid expositum his locis. 'Supra eum locum, qua uolgo iter fieret inue quo consistetur, id positum habeat.' accipere debemus positum siue in habitationistum patitur: quare si seruus posuerit, non noxali iudicio dominus, sed suo nomine tenebitur.Praetor ait 'cuius casus nocere posset'. ex his uerbis manifestatur non omne quidquid positum est, sed quidquid sic positum est, ut nocere possit, hoc solum prospicere praetorem, ne possit nocere: nec spectamus ut noceat, sed omnino si nocere possit, edicto locus sit. coercetur autem
Abbreviated transcription (Latin):
ei quioþ hec quod ospes nł
quis aliꝰ decenaculo de¬
Dandam eẽ labeo dicit. adu̾
tiam exlocato habebit acconꝰ¬
emEhec autem acco ques
petit de effusis ⁊ de deiectis.
ppetua ẽsi hecti ꝯpetit in hedẽ
uonondacur que antem

Expanded text:
ei, qui ob hoc, quod hospes vel quis alius de cenaculo dedandam esse Labeo dicit adverstiam ex locato habebit actionem. Haec autem actio, quae competit de effusis et deiectis, perpetua est et heredi competit, in heredem vero non datur. quae autem
Abbreviated transcription (Latin):
bitur s et si ospitalia habeat.
siquis cenaculariam execes
mocticum sibi ospicurm re¬
mhoc cenaculo habitançes
actoris fiat oporcebit pre¬
torem equitate mocũ. ineũ
poct ius dare accõm excinꝰ
cubiciuo uel ex ectra deiect¬
um ẽ. licet plures ineodem
cenaculo hab icent. quodsi
ex metia no cenaculo quid
deiectum sic uernus tem̃¬
s iorremt us alquid deiec¬
erit. nel esfud̾itant cductor
apothece. uł quiin hoc ctũ¬
taxat eductum locum habe¬
bat ur ibi opus faciat. uel
deceat. infactum accõni loc
geciam siquis opancium.

Expanded text:
habeat, si quis cenaculariam exercens modicum sibi hospitium rein hoc cenaculo habitantes, actoris fiat, oportebit praetorem aequitate motum in eum potius dare actionem, ex cuius cubiculo uel exedra deiectum est, licet plures in eodem cenaculo habitent: quod si ex mediano cenaculi quid deiectum sit, uerius e horrearius aliquid deiecerit vel effuderit aut conductor apothecae vel qui in hoc dumtaxat conductum locum habebat, ut ibi opus faciat vel doceat, in factum actioni locus est, etiam si quis operantium
Abbreviated transcription (Latin):
parin autem ine̾ee debet. ut¬
riem puplicus locus sit an
uerꝰ prinatus dum modo
peum uulgo it fiatsquia
iter sucientib prospicitu:
non pupnciis niꝰ studetur s¬
per enim ealoca ꝑque in ilgo
Mit sole⁊ fici̾ eandem sec¬
inicatem debeant habere sce¬
terum si aliquando mugo
milla iria ñ comeabat ⁊ cũc
driectum quid. nel effufũ¬

Expanded text:
Parui autem interesse debet, utrum publicus locus sit an uero priuatus, dummodo per eum uolgo iter fiat, quia iter facientibus prospicitur, non publicis uiis studetur: semper enim ea loca, per quae uolgo iter solet fieri, eandem securitatem debent habere. ceterum si aliquando uulgus in illa uia non commeabat et tunc deiectum quid
Abbreviated transcription (Latin):
oporcets quod smñ atoto modo
qui tuenat c̃uendicore eg̃it. s
deminore conseqter scrib põ¬
pomus deresicluo c̃ insore agi
posse. ¶her iudicinm Latius
alc̾itus rei mensurarum fal¬
eilificio mficra fefellit ułra.
udine siue de suicudate in¬
inrictench. picienoi queratur.
sue mcamuł tignamm. ui la¬
sor machinatius sefellit. hec
accõ dabitra nec ñ illud qu¬
fefellit tamen tirmodo com¬
petere hanc accõnem  Hoc exep¬
lo q̃ adu̾sus archicectum ⁊¬

Expanded text:
oportet. quod si non de toto modo qui deerat cum venditore egerit, sed de minore, consequenter scribit Pomponius de residuo cum mensore agi posse. Hoc iudicium latius alterius rei mensuram faledificii mensura fefellit uel inudine siue de seruitute ‹im›mittendi proiciendique quaeratur, siue aream uel tignum uel lasor machinarius fefellerit, haec actio dabitur. Nec non illud qufefellit tamen in modo, competere hanc actionem. Hoc exemplo etiam adversus architectum
Abbreviated transcription (Latin):
U infuturum usuras ade¬
bitore acceꝑat tacite pactꝰ
uidetur ne intͣ id tempus
sortem petati Si ex alta ꝑte
ti neego petam. ne uł ate
petatur etiam hr̃s m̾us ab
omnib uobis petitione
hẽbit ⁊ ab Prde tuo omes

Expanded text:
 in futurum usuras a debitore acceperat, tacite pactus videtur, ne intra id tempus sortem petat. Si ex altera pati ne ego petam vel ne a te petatur: heres meus ab omnibus vobis petitionem habebit et ab herede tuo omnes
Abbreviated transcription (Latin):
agctibꝰ expedit potius de
peculio age quaitibi tri¬
butoria. nam in hacatic̾e
dequa loquimur hoc solũ
indiuisionem ueñ quod
inmcrib est quibꝰ negoci¬
atur. quodq co noĩe rece¬
ptum est. ait inaccone de
pcculio totius peculii. qnͣ¬
titas spectatur iquo et
itices continentur ⁊ fieri
potͥ.ut dimidiatur forte
parte peculii. aut t̾tia. uel.
etiam minc̾e negocietur.
fien preterea potest ũpatͥ.
domimo nicͥ dbatur. Rel.¬
tarat depeculio. alius trib¬
utoria ẜui nomine cum
domino agit. Queitũ ẽ.
andeducẽ dñs depecłio de¬
beat. qd̾ tributoria agñti

Expanded text:
agentibus expedit potius de peculio agere quam tributoria: nam in hac actione de qua loquimur hoc solum in divisionem venit, quod in mercibus est quibus negotiatur quodque eo nomine receptum est: at in actione de peculio totius peculii quantitas spectatur, in quo et merces continentur. et fieri potest, ut dimidia forte parte peculii aut tertia vel etiam minore negotietur: fieri praeterea potest, ut patri dominove nihil debeat. Iultaxat de peculio, alius tributoria servi nomine cum domino agit: quaesitum est, an deducere dominus de peculio debeat, quod tributoria agenti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ creditorib relqua qͥnḋ¬
bũc. Cum igitur hoc ṅo¬
utoĩa accõe prestaturus
fit. Qrͣ fiagi depeculio ceꝑit
cum forte cetͣ mce̾ peculiũ
essẽt.x. tãquã ad huc ẽdi

Expanded text:
reliqua quindebuere. cum igitur hoc utoria actione praestaturus sit: quare si agi de peculio coeperit, cum forte extra mercem peculium e
Abbreviated transcription (Latin):
inrempupilli daretur.
idinrem cius u̾sumẽ ⁊
quo magis actum suorũ
confirmaret᷑. Tu tors popõ¬
dit posse nicbilomimus
cicit demnem uero cu¬
in pecculo accionem fore.

Expanded text:
in rem pupilli daretur, id in rem eius uersum est et, quo magis actu‹s› seruorum confirmaretur, tutor spopondit, posse nihilo minus dici de in rem uerso cum pupillo actionem fore.
Abbreviated transcription (Latin):
darc filie sue insticueret.
cos mimos illas musu¬
snecessanos sibiinsuuos
quos scecum habebat con¬
sumpfit aliquantum et
cumeires familians crec̃¬
ita esset expeccuma man
timeasdemcausas conii¬
tit deinde prunisquama
pater salarum expleret.
moritur filia pat̾ impensã
recusat maritus res mu¬
lieris retmet quero
andemrem u̾so. adusus
patremactio competant.

Expanded text:
e suae instituerat: eos nummos illa in usus necessarios sibi et in seruos quos secum habebat consumpsit, aliquantum et cum ei res familiares creditae essent ex pecunia mariti in easdem causas conuertit: deinde priusquam pater salarium expleret, moritur filia: pater impensam recusat: maritus res mulieris retinet: quaero, an de in rem uerso aduersus patrem actio competat.
Abbreviated transcription (Latin):
tatem defũcti ualidum
ẽẽ costat. Nec alegatano re¬
missa hrdi satisdatio per
pactionem expenitentĩre¬
uocandeb. Eum liceat s¬
in iuris ꝑsecutionemaut
esp̾e fut᷑e ꝑceptiois deterior s.¬
em constituere. S ceum ao
mptor p̾dii .xx. cau̾at se ĩ¬
solutinum ⁊stipulanti
spopondit. pca uenditor i¬
cauat sibi comenisse ut
siea soluta intͣ p̾fiuitũ tp̃s
nõ eẽt ut ex prima.cautio¬
ne abeo petitio eẽt quesitũ
est ancum post̾iore pacto
saciffcm nõ sit om̃e debit¬
um cx prima cautione pe¬
ti. pot̾. Endi secumdum
ea queꝓponrẽtur. posse. L¬
utius titius gaium se iñ
mensulanum cumquo

Expanded text:
tatem, ualidum esse constat. nec a legatario remissa heredi satisdatio per pactionem ex paenitentia reuocari debet, cum liceat sui iuris persecutionem aut spem futurae perceptionis deterioremptor praedii uiginti cauerat se soluturum et stipulanti spoponderat: postea uenditor cauit sibi conuenisse, utsi ea soluta intra praefinitum tempus non essent, ut ex prima cautione ab eo petitio esset. quaesitum est an, cum posteriore pacto satisfactum non sit, omne debitum ex prima cautione peti potest. respondi secundum ea, quae proponerentur, posse. Lucius Titius Gaium Seium mensularium, cum quo
Abbreviated transcription (Latin):
ditor debeat quidq econt¬
rano emptor quod si in
cẽ bendo aliquid crceptũ
ab h̃rditate patris ab stin¬
unt q̃roan ⁊ tutor idemq
creditor pris eandem porti¬
onem retincre debeat. Rdi
eum tucorem qui cet̾os i¬

Expanded text:
itor debeat quidque ex contrario emptor: quod si in contrahendo aliquid exceptum ab hereditate patris abstinunt. quaero, an et tutor idemque creditor patris eandem portionem retinere debeat. respondi eum tutorem, qui cet
Abbreviated transcription (Latin):
iulquietus dem pecun¬
re debitores suĩt. q̃temis
alii quor pro sit ul noce¬
at pacti exceptio querit᷑.
⁊ui rem pacta omnib. ꝓ¬
sunt quorum obligatio¬
nem disolutam cẽ eius
qui paciscebantur int̾fu¬
it.Itar debitoris comi¬
entio fideiussoribꝰ profici

Expanded text:
uel qui eiusdem pecuniae debitores sunt, quatenus alii quoque prosit uel noceat pacti exceptio, quaeritur. et in rem pacta omnibus prosunt, quorum obligationem dissolutam esse eius qui paciscebatur interfuit. itaque debitoris conuentio fideiussoribus profici
Abbreviated transcription (Latin):
acti sunt peculiaris sut qd
⁊ ip̃im no est expeitum. e¬
Nam cum uerum ẽ quod¬
⁊ iuliano placetiam sim¬
axime quis administrat¬
iõem peculii heat uessa do¬
nanti uicum ñ hr̃e sequi¬
tur ut sidonamdi cã den
peteda pecunia pactus sit.
non debeat ratum hri pac¬
tum ꝯuentum. Quod si
proeo ut ita pacis ceturali¬
quid inquo nõmimus . ł
ctiam ampłius eet ꝯsequt

Expanded text:
acti sint, peculiaris sit. quod acti sint, peculiaris sit. quod et ipsum non est expeditum: nam cum uerum est, quod Iuliano placet, etiamsi maxime quis administrationem peculii habeat concessam, donandi ius eum non habere: sequitur ut, si donandi causa de non petenda pecunia pactus sit, non debeat ratum haberi pactum conuentum. quod si pro eo ut ita pacisceretur aliquid, in quo non minus uel etiam amplius esset
Abbreviated transcription (Latin):
fructum petam. aũ
nenaut cmi edificiũ¬
uepetam dissolutis h¬
iis sinzłas res petam
nsi sp̾alit̾ aliud actu¬
i est. ¶Si acceptilatio
mutilis furit tacita pa¬
fu̾it. set si in rem pict¬
factum sit hrdi adqui
Ont iuris ciił regulaᷤ:
pacta comenta n rata
ꝯihũtur. ueluti si pup¬
illus sñ auctoritate tu¬
toris pactus sit ne ade¬
bitore suo pet̾et. aut
ne intra certum tem¬
qu̾taium pecͥet. Nã
nec solui ci sñ tutoris
auctoritatera pot̾. Ex
diu̾so utem sipupillꝰ
paciscatur neqd̃ debe¬
at a se petatur i ratũ
hetur pactum conuẽ¬
tutoris nuccoritate cõ¬
cessũe ¶Si curator fur¬
nosy aut prodigi pactꝰ
fit ne afuno so. aut ꝓ¬
digo pet̾etur. longe y¬
tile est curatoris accu¬
pipactiones. s ñ cone¬
tra. si filius aut ẜuꝰ
pactus sit ne ip̃e pet̾et in¬
utile ẽ pactum. Gi uero
in rem pacti sunt .i. ne ea.
peccumia petetur ita pacc̃o
coru rita hñda ent ad¬
uersus prem chnin uesi
libam peculi administt̃i

Expanded text:
fructum petam, aut ne nauem aedificiumue peterem et dissolutis his singulas res petam: nisi specialiter aliud actum est. Si acceptilatio inutilis fuit, tacita pasit: sed si in rem pactfactum sit, heredi adquiiuris ciuilis regulas pacta conuenta rata non habentur: ueluti si pupillus sine tutoris auctoritate pactus sit ne a debitore suo peteret, aut ne intra certum temquennium peteret: nam nec solui ei sine tutoris auctoritate potest. ex diuerso paciscatur, ne quod debeat a se peteretur, ratum habetur pactum conventutoris auctoritate concessum est. Si curator furiosi aut prodigi pactus sit, ne a furioso aut prodigo peteretur, longe utile est curatoris recipi pactiones: sed non contra. Si filius aut seruus pactus sit, ne ipse peteret, inutile est pactum. si uero in rem pacti sunt, id est ne ea pecunia peteretur, ita pactio eorum rata habenda erit aduersus patrem dominumue, si li
Abbreviated transcription (Latin):
mans pactus sis ne abeo
debitor ne petentem te sb̾¬
mouebit exceptioẽ coue¬
scribit. Idem in eocłloco ⁊¬
scribit. Sidebitorem tuu¬
mn iussisti solu̾e titio cui
legatum falso existimab¬
as debere ⁊ debitor pactus
sit cũ titio suo debitore

Expanded text:
mas, pactus sit ne ab eo debitor neque petentem summouebit exceptione conuescribit. Idem eodem loco scribit, si debitorem tuum iussisti soluere Titio, cui legatum falso debere existimas, et debitor pactus sit cum T
Abbreviated transcription (Latin):
C. aut sticum de .x. pact
sim ⁊ petam sticum. aut
tiintotum obstaturam
Nam ut solutioe ⁊ petiti¬
one⁊ acceptilatione. irũ
rei tota oblizatio resolu̇
deuna re n petenda intpõi¬
to totam obligationem
sub mou̾ii. G si idactũ
s sticus p̾stetur pos sum
efficacit̾ de stico ag̾e. milla
exceptone opponenda. Id̾e
est ⁊ side sticho non peten¬
S si generaliter michi
hominem debeas ⁊ pacis¬
car nesticum petam stic¬
cum quidem petendo pac¬
ti except̾o m opponetur.
alium autem hominem
si petam recte agam. ¶Itẽ
si pactus sim ne hrdi¬
tatem pet̾em singłas res
ut heres petanrex eo qḋ.
pactum erit pacti conuẽ¬
ti exceptõ in aponenda
ne fundum petam ⁊ usu

Expanded text:
decem aut Stichum de decem pactus decem aut Stichum de decem pactus sim et petam Stichum aut nti in totum obstaturam: nam ut solutione et petitione et acceptilatione unius rei tota obligatio solveretde una re non petenda interposito totam obligationem summoveri. sed si id actum sed Stichus praestetur: possum efficaciter de Sticho agere, nulla exceptione opponenda. idem est et si de Sticho non petenSed si generaliter mihi hominem debeas et paciscar, ne Stichum petam: Stichum quidem petendo pacti exceptio mihi opponetur, alium autem hominem si petam, recte agam. Item si pactus, ne hereditatem peterem, singulas res ut heres petam: ex eo, quod pactum erit, pacti conventi exceptio aptanda ne fundum peterem et usu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ius pactum pot̾ renoua
głctur dein pacisci ut tp̃ri
et legibr dato dos redoat
incipiat dos redire ad ius
det̾iorem ꝯditionein docis
fĩ: ꝑ pactum quociens eni¬
rra ad ius qḋlex nature.
nlła paccone effici pot̾ ne
dolus malus prestecur q̃¬
uris siquis paciscatur ne
de põiti agat. I re. ip̃a id pi¬
ctus uideatur ne doloagat
quod pactum procłit.. Pacz
taq̃ turpem cam continẽt
nsunt obsuanda. ueluti si
paciscar ne furti agam. uel
imiuriarum. si focis. ¶ Exp.¬
edit enm tim̾e futi uel
inuriarum penam. gi s
poest admissa hec pacscipo¬
ssumus.Item ne exꝑiar
int̾ac̃o undeuiq̃tenus. pu
sci Nonpossumus insũ¬
Msĩ pactum ꝯuentum
abre priuata remotum sit
nonest conẜuadum. a¬¬
nte omnia enu aĩadu̾¬
tendum est ne comuiertio
in alienare fc̃a. Aũ inalia
deberes pepizero ne ate. xe.¬
petetam. in .x. prodẽe tibi
pactiouentiuel doli excc¬
pconem plac. It̾ sicum.
tam efficietur ꝑ excepto¬
nem michi oponendam
debeam.  siscipulatus

Expanded text:
ius pactum potest renovarderetur, deinde pacisci, ut tempore ei legibus dato dos reddatur: incipiet dos redire ad iusdeteriorem condicionem dotis fieri per pactum: quotiens enim ad ius, quod lex naturae nulla pactione effici potest, ne dolus praestetur: quamuis si quis paciscatur ne depositi agat, ui ipsa id pactus uideatur, ne de dolo agat: quod pactum proderit. Pacta, quae turpem causam continent, non sunt obseruanda: ueluti si paciscar ne furti agam uel iniuriarum, si feceris: expedit enim timere furti uel iniuriarum poenam: sed post admissa haec pacisci possumus. item ne experiar interdicto unde ui, quatenus pusci non possumus. et in summa, si pactum conuentum a re priuata remotum sit, non est seruandum: ante omnia enim animaduertendum est, ne conuentio in alia re facta aut cum alia deberes, pepigero, ne a te uiginti petam: in decem prodesse tibi pacti conuenti uel doli exceptionem placet. item si cum tam: efficeretur per exceptionem mihi opponendam, debeam. Sed si stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
pacc̾o filii nocitura ñ sit pa¬
triag̾e uolentidubitar ñ
oport¶Q inpecuniam a
ẜuo scipulatus est qm̃ sib
titius debe̾at si a titio peta
t mexceptione pacticon¬
nuenti submoui et posi¬
it ⁊ debeat qr pactus uidet᷑
neatitio petat. qsitum est.
iił ita sub mouendum
putat. Si stipulatorundo¬
minum istiꝰ ẜui depeculi¬
o accodanda est .i. siustã
cãm int̾cedendi ẜuusbũ¬

Expanded text:
ra non sit patri agere volenti, dubitari non oportet. Qui pecuniam a servo stipulatus est, quam sibi Titius debebat, si a Titio petat, an exceptione pacti conventi summoveri et possit et debeat, quia pactus videatur, ne a Titio petat, quaesitum est. Iulianus ita summovendum putat, si stipulatori in dominum istius servi de peculio actio danda est, id est si iustam causam intercedendi s
Abbreviated transcription (Latin):
miñt ⁊ pactus est wase. ne¬
ue afilio suo dos depet̾etim.
nacoherede filiidos petat
ip̃e quidem except̾one con¬
uentionis tuendus non
ent. filius uero exceptõne
ꝯuentionis recte uretur.i
Quippe hroi ꝯsuli concessũ
est. noc quicꝙͣ obstat uni i¬
tr ex brdib prouidere. si
hr̃s fẽs sit cet̾is autem nõ
sconsuli. ¶dem
us autem agnationis nõ
posse pacto repudian non
mas ꝙ̃ ut quis dicat nol¬
sententiam est. ¶dem &m¬

Expanded text:
misit et pactus est, ne a se neue a filio suo dos peteretur, si a coherede filii dos petatur, ipse quidem exceptione conuentionis tuendus non erit, filius uero exceptione conuentionis recte utetur. quippe heredi consuli concessum est nec quicquam obstat uni tantum ex heredibus prouidere si heres factus sit, ceteris autem non consuli. 34 Mus adgnationis non posse pacto repudiari, non magis quam ut quis dicat nolsententia est. 35
Abbreviated transcription (Latin):
Mpitores antoninus et¬
se ueruis rescripserunt debi¬
tori rei. publice. acuratore
remitti pecunias non posse
pactis mutar uon ꝓt̃¬
eteribus placet untoem
obscurã uł ambigua uenõ¬
ditori ⁊ ci quilocauit noc̾e.
inquorum fuit potestate
teneri nõ inꝑsonam dixi¬
gitur. ẜcum genale sit loc¬
um int̾ h̾rdes qͦr litigantes
In pictus est intͣ diem cer¬
tum peccuma qua trã seg̃at
non soluta rudicatis se sat¬
asfactinm inderapplłati¬
ionis nullo alio de princi¬
pali ca discusso iustam cor¬
uentionem. ucluti cofẽs¬
si seq̃tur. Post diuinonẽ
bonorumt et heris alieni si¬
nglłi creditores asinguł he

Expanded text:
tores Antoninus et Verus rescripserunt debitori rei publicae a curatore permitti pecunias non posse pactis mutari non poeteribus placet pactionem obscuram uel ambiguam uenditori et qui locauit nocere, in quorum fuit potestate teneri' non in personam dirigitur, sed cum generale sit, locum inter heredes quoque litigantes ›, pactus est intra diem certum pecunia, qua transegerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali causa discusso iustam conuentionem uelut confess‹i› sequetur. Post diuisionem bonorum et aeris alieni singuli creditores
Abbreviated transcription (Latin):
eñant usuras acceptauer̃.¬
pritib hñt inpediende ñ
ert si non singuli pro fide
reigestẽ totum debitum
monio sine lib̾is defunta
filia portio dotis ap̾hrdem¬
uentio lib̾is asoc̃o pꝰca suce¬
ptis ⁊ hrdib testamento
relictis ꝑ exceptioẽ indoli
prodent cum int̾ cc̃hentes
udactum sit ut hrdib ꝯ¬
sulatur⁊ illo tp̃rquo pater
alios filios nõ hũit infrẽz¬
suum suppremum iudici

Expanded text:
suras acceptauerpartibus habent, impediendae non erunt, si non singuli pro fide rei gestae totum debitum monio sine liberis defuncta filia portio dotis apud hersocero postea susceptis et heredibus testamento relictis per exceptionem doli proderit, cum inter contrahentes id actum sit, ut heredibus consulatur et illo tempore, quo pater alios filios non habuit, in fratrem suum iudici
Abbreviated transcription (Latin):
uod̾ dictum est sicũ reo
pactum s̃t ut no petat᷑.
fidenissoriqͦ ꝯpet̾e excep¬
tionem pp̃ reipsonam
placuit.nc mandatiid¬
icio conematꝰ a gitur
simandati acc̃o nulla sit
forte sidonandi animo
fidensserit. dicendumẽ
non prodẽe exceptionem
fidenissoriCelsus.¬

Expanded text:
uod dictum est, si cum reo pactum sit, ut non petatur, fideiussori quoque competere exceptionem: propter rei personam placuit, ne mandati iudicio conveniatur. igitur si mandati actio nulla sit, forte si donandi animo fideiusserit, dicendum est non prodesse exceptionem fideiussori. Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
coem hereditatem int̾ se di¬
uiser̃ instrimentis int̾po¬
sitis quibo dimisse mat̾n¬
amhereditatem cdixerũt.
nich̾q sibicõe remansisse
cau̾runt. s poesttea duo de
absentes crant tp̃r martis
morttis succognou̾runt
pecuniam auream afc̃es
uõ ẽc̃ subreptam cuius n¬
ulla mentio in ĩstro diui¬
sionis ꝯtinebatur. q̃ro anz
poest pactum diuisionisd
subtracta pecunia frib
adũsus fr̃em ꝯpetat acc̃o

Expanded text:
diviserunt instrumentis interpositis, quibus divisisse maternam hereditatem dixerunt nihilque sibi commune remansisse caverunt. sed postea duo de absentes erant tempore mortis matris suae, cognoverunt pecuniam auream a fratre uo esse subtractam, cuius nulla mentio instrumento diuisionis continebatur. quaero an post pactum diuisionis de subrepta pecunia fratribus aduersus fratrem competit actio.
Abbreviated transcription (Latin):
intotum non edidit Is aũt
qui in hoc edcĩninciḋit io
prestz quod interfuit mearõᷤ¬
nes edi  dec̾neretur apretore
ñquod hodie int̾esta ideo lic¬

Expanded text:
in totum non edidit. Is autem, qui in hoc edictum incidit, id praestat, quod interfuit mea rationes edi, cum decerneretur a praetore, non quod hodie interest: et ideo lic
Abbreviated transcription (Latin):
Iunus ex argentariis soci¬
is cum gebitore pactus sit.
an ⁊ alt̾i noceat excep̾to ne¬
ratius atcillicimis proculꝰ.¬
aurnt. nec siinrem pactus.
sit alt̾inocere tñenim ꝯsti¬
tutum est: ut solid̃ alt̾ pecͥcͣ
possitadem. labeo ait. Nam

Expanded text:
unus ex argentariis sociis cum debitore pactus sit, an etiam alteri noceat exceptio? Neratius Atilicinus Proculus, nec si in rem pactus sit, alteri nocere: tantum enim constitutum, ut solidum alter petere possit. idem Labeo: nam
Abbreviated transcription (Latin):
ntraditiob rerum quod¬
cumq pactum sit id ma
hoc pactum ualere nec x¬
enimin probum est sia
ins actenus deñdat com¬
enin q̃tenus facultates
tibꝰ depõitiꝯ modati⁊ lo¬
ec̃huntur hoc pactum ne
facias furemuł fugitium
ẜuum meum hoc est.ne
sollicites ut fur fiat. noi
ffic̾atur. Sicut enim ẜui
corupti acc̃o locum h̃t ita
pot̾.etiam ħ pactio locum

Expanded text:
traditionibus rerum quodcumque pactum sit, id vahoc pactum valere. nec enim improbum est, si quis hactenus desideret conveniri, quatenus facultates tibus depositi, commodati et lobus hoc pactum: "ne facias furem vel fugitivum servum meum", hoc est: ne sollicites ut fur fiat, ut ffficiatur. sicut enim servi corrupti actio locum habet, ita potest etiam haec pactio locum
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̃ debitorema creditorẽ
conuenerat. ut creditor i¬
honus tributi p̾dii pigns¬
orati non agnosçeret s
cius soluendi necẽcitas ce¬
bitorem spectaret. talem
conuentionem qñtũ ad
fisci ronem no eẽ ẜuand¬

Expanded text:
nter debitorem et creditorem conuenerat, ut creditor onus tributi praedii pignerati non adgnosceret, sed eius soluendi necessitas debitorem spectaret. talem conuentionem quantum ad fisci rationem non esse seruand
Abbreviated transcription (Latin):
sori quidam putant qͣmqͣ
id reiint̾ nt quia ea demũ
conper̾e eidebebat except̃o
que ⁊ e reo ẽgodidisci pro¬
dr̃e fide iussori excepc̃dem.i
stonsic enim illi plibam
ꝑsonam adquir qm ip̃i
qui pactus sit ꝯsuli uid̾ca¬
mus quo quia ieutimur.
Pactus ne peg̾et postea con¬
uenit ut pet̾et pactum pa¬
ion quidem ip̃o i̾e sicut tol¬
llitur stipulatio ꝑ stipłatio¬
nem. si hoc actum est qr ins
stipulationib ins contine
⁊ idco replicatione elidetur
git ne ͥfidenussoribo prius
pactum prosit. ¶S sipictũ
conuentum talc firit. qd
acc̃onem quo tollereueᷤ
luti inumarm non po¬
acc̃o sublata est ⁊ po̾terius
pactum ad acconem prestã¬
dam tnefficax est. Nonerĩ
ex pacto. iniunarum acc̃o ⁊¬
nascitur. s exꝯtimelia.
Idemdicemus ⁊ inbone
fidei cc̃tib. si pactum cõue̾¬
cum totam obligatonem
fustułit. ueluti empti.Non
enim exał. nudo pacto pri¬
or obligaco resuscitatur. ꝑ
ficiet pactum ad nouice¬

Expanded text:
sori quidam putant, quamquam id rei intersit: quia ea demum competere ei debeat exceptio, quae et reo. ego didici prodesse fideiussori exceptionem: non sic enim illi per liberam personam adquiri, quam ipsi, qui pactus sit, consuli videmur: quo iure utimur. Pactus, ne peteret, postea convenit ut peteret: prius panon quidem ipso iure, sicut tollitur stipulatio per stipulationem, si hoc actum est, quia in stipulationibus ius contine ideo replicatione exceptio git, ne fideiussoribus prius pactum prosit. sed si pactum conuentum tale fuit, quod actionem quoque tolleret, uelut iniuriarum, non poactio sublata est et posterius pactum ad actionem parandam inefficax est: non enim ex pacto iniuriarum actio nascitur, sed ex contumelia. idem dicemus et in bonae fidei contractibus, si pactum conuentum totam obligationem sustulerit, ueluti empti: non enim ex nouo pacto prior obligatio resuscitatur, sed proficiet pactum ad nou
Abbreviated transcription (Latin):
sibi constituit ⁊ abeo epłao
mense qͣm mecum hũisti¬
us in hũc diem. exccͣtib ⁊
płimis remanserunt ap̾
me ad mensam meam.a¬
siq̾ conpetierunt.sũmã¬
enim aureorum qm aꝑ
Me tacitam hẽs refundã
tibi. siquod instr̃m ate
emissum .i. scrptum cuiꝰ¬
me remansit. uanum ⁊
an hoc tyrogphum seio ⁊¬
M̾iulario mandau̾at
utipatrono eius treceta re
ones exquocumq cẽtuu¬

Expanded text:
t ab eo epistulam mensae, quam mecum habuisti, in hunc diem ex contractibus plurimis remanserunt apud me ad mensam meam tquae competierint. summam aureorum, quam apud me tacitam habes, refundam tibi. si quod instrumentum a te emissum, id est scriptum, cuiume remansit, uanum etante hoc chirographum Seio nummulario mandauerat, uti patrono eius trecenta reones ex quocumque cont
Abbreviated transcription (Latin):
el de inrem u̾so.uł si qĩdefẽ¬
pr̃i nc̃ hrdi cius quia ꝑso¬
nͣle pactum est. quod si
fuus ne a se peteretu pac¬
tus fuit mħ ualebit pac¬
deamus.⁊ si inrem pacisca¬
cuni conceptum sit tumc
domino. doli sr̃ est ecxcep¬
tio. ¶Nos autem hiis qui
in nr̃a potestate sunt pacis¬
cendo pro dec̃ nõ possumꝰ
s nb̾ idem̃ profuturum
si nomine eorum procusꝰ
cet̾um si pasciscar ne atiti¬
o petas dem̃acconem adu̾¬
sus me nominc eius insti¬
tutas ñ est danda pacti con¬
uenti exceptio. Nam qd̃ p
mas̾ est ut pacti except̾o
filio fa danda non sit. sz¬
except̾o doli prosit filiai
fa. pacisci potest. ne de do¬
te agat cum sui ĩs ẽẽ ceꝑ¬
it. it̾ filius fa. de eoꝙ su

Expanded text:
el de in rem uerso, si quasi defenpatri nec heredi eius, quia personale pactum est. Quod si seruus, ne a se peteretur, pactus fuerit, nihil ualebit pacdeamus. et si in rem paciscacti cdomino doli superest exceptio. Nos autem his, qui in nostra potestate sunt, paciscendo prodesse non possumus: sed nobis id profuturum, si nomine eorum conveniaceterum si paciscar, ne a Titio petas, deinde actionem adversus me nomine eius instituas, non est danda pacti conventi exceptio: nam quod magis est ut pacti exceptio filio familias danda non sit, sed doli prosit. Filia familias pacisci potest, ne de dote agat, cum sui iuris esse coeperit. Item filius familias de eo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
pactus est pro ficiat. Sic¬
ut in reo promitendi a ĩ
in spopõd̾it hoc casu fide ius¬
sor ꝓ reo accipiendus est. ĩ
pactum cum eo fcm̃cum
reo fc̃m esse uidetur. ¶de.¬

Expanded text:
pactus est proficiat: sicut in reo promittendi et hm spopondit, hoc casu fideiussor pro reo accipiendus est et pactum cum eo factum cum reo factum esse uidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
enire. Qdergo siquidaz¬
corum absentes sint uti¬
um exemplum presenti¬
um ab sentes sequi debea
pacto ⁊̃ cc̃ ab sentes ⁊ repẽ¬
toañ formam adiuo m¬
arco datam diuũ pium
Rpsisse fiscum quo inh
iis casib inquib ypote¬
chas ñh̃t. ⁊ ceteros priui¬
legiarios exemplum cre¬
ditorum sequioportere. ħ¬
toriboui ypotechas noy
hñt conẜuanda sunt. ¶s
pacto subiecta sit penesti¬
pusti stipulatioqͥnitur u¬
trum pacti exceptio locũ
habeat an exstipulatu ac¬
tio. Sabinus putat. ꝙ est
ceptione utatur equ̾erit
accepto cum stipulatio¬
nem ferre. ¶ Plerum so¬
lenus dr̃e doliexception¬
em subsidium ẽẽ pacti
mo qui exceptone pae¬
truti nõ possũt. doli exce¬
pt̾one usuros uła iuł. scr¬
ibit ⁊ aliipleriq consen¬
tiuntexipura siprocura¬
tor meus paciscaturexce¬
ptodolim proderit. ut tre
michi nocita ⁊ prodest¬

Expanded text:
enire. quid ergo si quidam absentes sint? num exemplum praesentium absentes sequi debeanpactio et contra absentes. et repeto ante formam a divo Marco datam divum Pium rescripsisse fiscum quoque in his casibus, in quibus hypothecas non habet, et ceteros privilegiarios exemplum creditorum sequi oportere. toribus, qui hypothecas non habent, conseruanda sunt. Si pacto subiecta sit poenae stipulatio, quaeritur, utrum pacti exceptio locum habeat an ex stipulatu actio. Sabinus putat, quod eceptione utatur, aequum erit accepto eum stipulationem ferre. Plerumque solemus dicere doli exceptione qui exceptione pacti uti non possunt, doli exceptione usuros et Iulianus scribit et alii plerique consentiunt. ut puta si procurator meus paciscatur, exceptio doli mihi proderit, ut Trebmihi nocet, ita et prodes
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽẽ inhibendum credi¬
torem quominus atitio
petat. eqͥ nullo modo pro g¬
hibere cum debere sieum
ẜuumlib̾um ee credidis.
Si sub ꝯditione scipulat᷑
finima te qd̾titius mpe
deberet andeficiente con¬
ditiõe siatitio petam exce¬
ptione pacti comenti ⁊
possum ⁊ debeo submou̾i.
⁊ mag̾ est erceptionem ñ
c̃c̃ opponentam. U Ip

Expanded text:
n esse inhibendum creditorem, quo minus a Titio petat: aeque nullo modo prohiberi eum debere, si eum seruum liberum esse credidisset. Si sub condicione stipulatus fuerim a te quod Titius mihi pure deberet: an deficiente condicione si a Titio petam, exceptione pacti conuenti et possim et debeam summoueri? et magis est exceptionem non esse opponenda
Abbreviated transcription (Latin):
placirit. Qd̾ si equales sint
uni cumulo debititune
cditorum preferendus est
In nuumo autem pari credi¬
torum auctoritatemeius
sequatur pretor quidisnt¬
ate int̾ eos pͥcellit. Sin aũt
tore eligenda est. hoc enim
ex diui maici.Rpto coluizi
ares argentarii. quorum
nomina sinil fcã sunt. unĩ¬
us loco num̃abuntur. quia
unum debitm est ⁊ cum
tutores pupilli creditoris
plures conueniss unius
nius pupilli nomine cõ¬
uen̾at. necñ ⁊ unius tutor
płi um pupillorum noĩeu¬
num debitum pretẽdentrũ
siconuenerit placuit unius
loco ẽẽ difficile est ut unus
homo duorum uicem susti¬
near.: Nam nec is qui plur¬
es acc̃ones h̃t adu̾sus cum
ꝑsonarum loco accipiatur.
Cunulum debiti⁊ ad plur¬
es summas referemus sui
ni forte minute sumine .c.
aureorum debeantur. aliiu̾o
imius sumas plures quia ile
excectunt .s. unam summ.¬
amcoadunare. Sumine¬
añ autem applicare debemꝰ
mareisic loquiturqi. Os¬

Expanded text:
placuit. quod si aequales sint in cumulo debiti, tunc ditorum praeferendus est. in numero autem pari creditorum auctoritatem eius sequetur praetor, qui dignitate inter eos praecellit. sin autemtore eligenda est. hoc enim ex diui Marci rescripto colligi ures argentarii, quorum nomina simul facta sunt: unius loco numerabuntur, quia unum debitum est. et cum tutores pupilli creditoris plures conuenissent, unius unius pupilli nomine conuenerant. nec non et unus tutor plurium pupillorum nomine unum debitum praetendentium si conuenerit, placuit unius loco esse. nam difficile est, ut unus homo duorum uicem sustineat. nam nec is, qui plures actiones habet, aduersus eum, plurium personarum loco accipitur. Cumulum debiti et ad plures summas referemus, si uni forte minutae summae centum aureorum debeantur, alii uerimus summas plures, quia illae excedunt in unam summam coadunatae. Summae autem applicare debemusMarci sic loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
S mułdolic̾ prosit except̃o
io q̾ritur marcellus insimi¬
libꝰ speb lic anadubitau̾it
t tñadmisiut puta sifiꝰ¬
lius. Fa. hr̃s institutus pac¬
tus est cũc̾cuitoribꝰ ⁊emanci¬
patus adut hrditatem tica
⁊dicidon eui posse uti exe¬
prione. Idem probat ⁊ siãs
filius uiuo pr̃e cum creclito¬
rib pat̾nis pactus ñr. Nam
⁊huic doli exceptionem ꝓ¬
fururam esse imo ⁊ in
Siudissentiũt tunc preto¬
cto suo sequetur maioris
p̾tis uoluntatem. Paulu¬

Expanded text:
 doli ei prosit exceptio, quaeritur. Marcellus in similibus speciebus licet antea dubitavit, tamen admisit: ut puta filius familias heres institutus pactus est cum creditoribus et emancipatus adiit hereditatem: et dicit doli eum posse uti exceptione. idem probat, et si filius vivo patre cum creditoribus paternis pactus sit: nam et hic doli exceptionem profuturam. immo et in si vero dissentiant, tunc praetocreto suo sequetur maioris partis voluntatem. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
suum hrdem ⁊ ẜuum necessa¬
rium pure scriptos pascisce¬
tes prius qm se inmisceant
putat recte paciserquod uer¬
um est. Idem ⁊ inextrane
mandato adient exiam ma¬
ndati putat cum hre action¬
em. S ⁊ siquis ut sup̃ recu¬
limus inruitute pactus est.
qm non solet ei proficẽ si
quid inẜuituce egent poi¬

Expanded text:
suum heredem et seruum necessarium pure scriptos, paciscentes priusquam se immisceant putat recte pacisci, quod uerum est. idem et in extraneo creditorum adierit, etiam mandati putat eum habere actionem. sed si quis, ut supra rettulimus, in seruitute pactus est, m non solet ei proficere, si quid in seruitute egit, po
Abbreviated transcription (Latin):
Si pacisar ut neq iudicatin
incensa rumedium agatur.
hoc pactum u̾let. ¶ Gipacisca¬
rneopis noui nunciatõem:
exeq̃r. quidam putit non

Expanded text:
Si paciscar, ne pro iudicati uel incensarum aedium agatur, hoc pactum ualet. Si paciscar, ne operis noui nuntiationem exsequar, quidam putant non
Abbreviated transcription (Latin):
Qd cum̃ est ⁊̃ exparte agẽ¬
tis pacc̃o locum ht ut⁊ hec
ad accionem proficiat non¬
dum re secuta eadẽ rõne.⁊
Nam si potest totares tol¬
licur nõ forman at quod¬
am modo qiͣ renouatus ɨ¬
cc̃tus uideatur qd̾ ñ insub¬
cilit̾ dici potest. Uñ eq̃ illoñ
um probat. posse in parte
receli pacto abemptione
qĩ repetita pactis emͥticc̃e.
S cum deo duo hrdes en¬
ptori extit̾ĩt uenditor cũ
alt̾o pactus est ut ab emp

Expanded text:
quod cum est, etiam ex parte agentis pactio locum habet, ut et ad actionem proficiat nondum re secuta, eadem ratione. nam si potest tota res tolli, cur non et reformari? ut quodammodo quasi renouatus contractus uideatur. quod non insuptiliter dici potest. unde illud um probat, posse in parte recedi pacto ab emptione, quasi repetita partis emptione. sed cum duo heredes emptori exstiterunt, uenditor cum altero pactus est
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃ones in suo uomine nõ stãt.
s traseunt inꝓp rium nomẽ
ccͣtus ut empt̃o uendicõ
locato xluto. societas. comod¬
transeat subsit tñcã elegant᷑
arusto celso. Rp̾dit. ẽẽ obligaco
ut puta dedi tibirẽ ut m
aliamdes.deditibi ut aliquid
obligationema ideo puto
recte iulianũ amaunrciano
reprebensum in hoc. deditibi
sticum ut pam philum ma¬
numittas. manu misisti eui¬
ctus est stioꝰ iulianus scͥbit.
infcm accõnemap̾rore dan¬
ic nacitur acco. ¶Si ob male¬
fictum ne fiat promifsum
sitnulła est oblizatio ex hac
ic coñstat nõ posse constirui
obligationem. Igi̾tur uu¬

Expanded text:
ones, in suo nomine non stant, sed transeunt in proprium nomen contractus: ut emptio uenditio, locatio conductio, societas, commodtranseat, subsit tamen causa, eleganter Aristo Celso respondit esse obligationem. ut puta dedi tibi rem ut mihi aliam dares, dedi ut aliquid obligationem. et ideo puto recte Iulianum a Mauriciano reprehensum in hoc: dedi tibi Stichum ut Pamphilum manumittas: manumissisti: euictus est Stichus. Iulianus scribit in factum actionem a praetore danaec nascitur actio. Si ob maleficium ne fiat promissum sit, nulla est obligatio ex hac ic constat non posse constitui obligationem: igitur nu
Abbreviated transcription (Latin):
di iudicus. solemus enim
nenti pacta subsecuta sintꝗ
Siazat.ne ex picto accio na¬
scaturut puta post diuorci¬
um conuenit ne rempore s¬
statuto dilationis dos redo¬
atir ⁊ s statim hoc nõ uale¬
bit. necx pacto accto nascat᷑
it.⁊ si intutele acc̃one ꝯuem¬
tut maiores qm ꝯstitute su¬
nt unuere usure prestentur.
locum non habebit ne expa¬
ctonas catur acc̃co. ea enm
pacta funt insũt que legem
a naturam cẽtus ueniat. ob
hãc c̃m agi exẽpto nõ posse
ꝓp̃t̾ eandẽ regulam. ne expac¬
toacdo nascatur. Qd̾ ⁊ moi¬
bo bone fidi iudiciis ent di¬
cendum. s ex aparte reiloc̃¬
ura habebit pactum quia
solent ⁊ ca paeta que p̾ea int̾¬
ponũtur parere excepc̃ones
adeo᷑ at̃ inbone fider iudici¬
is pacc̃ones postea facte que
ex codem sunt ccͣtu insunt i
ut est ĩ ẽpt̾oe cet̾isq bone fi¬
der iudicis reñdum secuta ꝑ¬
posse abiri abempcone. Si igi¬
turintocum potest cur ñꝑs

Expanded text:
i iudiciis: solemus enim  ex continenti pacta subsecuta sunt, si agat, ne ex pacto actio nascatur. ut puta post diuortium conuenit, ne tempore statuto dilationis dos reddatur, sed statim: hoc non ualebit, ne ex pacto actio nascatur: t si in tutelae actione conuenit, ut maiores quam statutae sunt usurae praestentur, locum non habebit, ne ex pacto nascatur actio: ea enim pacta insunt, quae legem a naturam contractus conueniat, ob hanc causam agi ex empto non posse propter eandem regulam, ne ex pacto actio nascatur. quod et in omnibus bonae fidei ‹i›udiciis erit dicendum. sed ex parte rei locum habebit pactum, quia solent et ea pacta, quae postea interponuntur, parere exceptiones. Adeo autem bonae fidei iudiciis exceptiones postea factae, quae ex eodem sunt contractu, insunt, ut constet in emptione ceterisque bonae fidei iudiciis re nondum secuta posse abiri ab emptione. si igitur in totum potest, cur non
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ placuerunt int̾cos serua¬
re. ¶Pactum autem acap¬
actior dicitur. uide etiam p¬
acis nom̃ applłatum est ⁊ ẽ
pactio duorum plimum
de quibus negocu ꝯhendi tnͣ¬
suagendi ꝙ causa consenti¬
ũt qui int̾se igunt. Namñ¬
cuti ꝯuenire dicuntur.qui
exdiu̾sus locis in inimloc¬
um colliguntin: ⁊ in uemu¬
nt itaquiex dusis aĩmotib
Adeõautem conuentionis
nomen gen̾ale est ũt elegr¬

Expanded text:
eos placuerunt seruare? Pactum autem a pactione dicitur inde etiam pacis nomen appellatum est et est pactio duorum pluriumde quibus negotii contrahendi transigendique causa consentiunt, qui inter se agunt. Nam sicuti convenire dicuntur, qui ex diversis locis in unum locum colliguntur et veniunt, ita qui ex diversis animi motibus adeo autem conuentionis nomen generale est, ut elega
Abbreviated transcription (Latin):
rs anħ procedat uideamus. i¬
Namsi ap̾hunc rudicem qui
int̾ eum ⁊ argentarium iudi¬
cat potest probare se illo iudi¬
cio quo ructus est uinçere po
au̾it de se ip̃o. uĩde iudice q̃nde
bet. S nonita est. fĩenim pot̾
ut nuĩc iõnes. uł ipõ edente. uł
alio modo nactus aut aluis
instrumentis. uł testibus qui¬
bus illo tempore aliqua excã
uti non potuerist probare
pocuisse se uincere sic ⁊enim
⁊ decantione suprepta autc¬
ormpta conpetit alico ⁊ dãp¬
nimniure acco quia quod
añ nõ potiumus int̾cepta ca¬
utcoe probare ⁊ obidamiñ¬
mus hoc nc̃ alus instrumen¬
tis. ait testib quibo tunc uti
sinc subscriptione edentis
echiposse rescriptum est Par¬

Expanded text:
sed an hoc procedat uideamus: nam si apud hunc iudicem, qui inter eum et argentarium iudicat, potest probare se illo iudicio, quo uictus est, uincere potauit, de s‹e› ipso aut de iudice queri debet. sed non ita est. fieri enim potest, ut nunc, rationes uel ipso edente uel alio modo nanctus, aut aliis instrumentis uel testibus, quibus illo tempore aliqua ex causa uti non potuit, possit probare potuisse se uincere. sic enim et de cautione subrepta aut corrupta competit condictio et damni iniuriae actio: quia quod ante non potuimus intercepta cautione probare et ob id amisimus, hoc nunc aliis instrumentis aut testibus, quibus tum uti sine subscriptione edentis edi posse receptum est
Abbreviated transcription (Latin):
tem qͥa. ꝯuentiones etiã
cacite ualent plac inurb¬
anis habitationib locatis
inuecta ⁊ illata pignoriẽe
utus paciscipotest.Huius
rei argum̾itum ⁊̾ scipulato
.te imptias male peritur
Q̃ hec exp̾ssum fuisset ut¬
non secutis ipoture euane¬
scit stipulatio. Idem iuli
re soluentur sors nõ petͥe¬
ti⁊ siscipulatio pure cõ¬
stipulationiacq si hoc
expressum fuisset. U lp si
Oruentionum auten
tres sunt spẽs. aut enim. ex
.publica causa firit aut

Expanded text:
tem quia conuentiones ‹et›iam ‹t›acite ualent, placet in urbanis habitationibus locandis inuecta illata pignori esse dum haec et mutus pacisci potest. Huius rei argumentum etiam stipulatio nte nuptias male petitur, quasi si hoc expressum fuissetnon secutis ipso iure euanescit stipulatio. idem Iuliarae soluerentur sors non pet‹ere›tur, et stipulatio pure constipulationi, atque si hoc expressum fuisset. 5 Ulpionuentionum autem tres sunt species. aut enim ex publica causa fiunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
icum ẽptore h̃rditatis pͣ¬
actum sic factum⁊ uendi.¬
tor brditatis petat doli. m¬
excepto nocet nam exquo
rescriptum est adiuo pio
utiles accõnes emptori h̃r¬
ditatis dandas m̾ito adu̾s¬

Expanded text:
cum emptore hereditatis pactum sit factum et uenditor hereditatis petat, doli exceptio nocet. nam ex quo rescriptum est a diuo Pio utiles actiones emptori hereditatis dandas, merito adu
Abbreviated transcription (Latin):
lo malo socius negocia gessit.
pretor ꝑ hac clausulan no in¬
teruenit. E st autem proso¬
cioaccio. s nectutorem cogit
pretor pupillo edere rones. sz
iudiçio tutele solet cogi ede¬
¶ Nich int̾est si suecessores aut
pateraut dominus argenta¬
ro cius dẽfucrunt pro fessiois
Quiacum inlocum. ⁊ in iꝰ
succedant argentar ꝑtib
cius fungidebent. ¶Isautẽ
cui argentarius rones suas
legauit nõ uideͬbeatur conti¬
iouia nuris fuccefsor husy
bis significatur nõ niagis

Expanded text:
alo socius negotia gessit, praetor per hanc clausulam non interuenit: est enim pro socio actio. sed nec tutorem cogit praetor pupillo edere rationes: sed iudicio tutelae solet cogi edere. Nihil interest, si successores aut pater aut dominus argentarii eiusdem fuerunt professionis: quia cum in locum et in ius succedant argentarii, partibus eius fungi debent. is autem, cui argentarius rationes suas legauit, non uidebitur contineri, quia iuris successor his uerbis significatur: non magis,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nascitur obligatio ult̃
deçem milia. Reenim nõ
pot̾ oblizatio contrahin
si q̃tenus datum sit. Ꝙd¬
tum ip̃o nire tolluntur.
ut in iuriarum. It̃ furti.
de pignore re hoñario na¬
scitur ex pacto acc̃o. Collis¬
turaũt ꝑ exceptionem qͦs¬
ciens paciscar ne petam.
Siquis paciscatur nea se
petatur. S ut ab h̾rde peta¬
tur. Grdi excepto nõ ꝓde¬
riti si pactus sim ne ut
ame. neue aticio petatur.
n prodent ticio etiam si
hrs exstitit mͥ qr ex poest i¬
fco id confirmari ñ potest.¬
⁊ hoc inł. scribit. etiam in¬
pre qui pactus erat ne ase
neue a filia sua pet̾etur cũ

Expanded text:
non nascitur obligatio ultra decem: re enim non potest obligatio contrahi, nisi quatenus datum sit. Qutum ipso iure tolluntur: ut iniuriarum, item furti. De pignore iure honorario nascitur ex pacto actio: tollitur autem per exceptionem, quotiens pSi quis paciscatur, ne a se petatur, sed ut ab herede petatur, heredi exceptio non proderit. Si pactus sim, ne a me neve a Titio petatur, non proderit Titio, etiamsi heres extiterit, quia ex post facto id confirmari non potest. hoc Iulianus scribit in patre, qui pactus erat, ne a se neve a filia peteretur, c
Abbreviated transcription (Latin):
Edere autem est uł dictare.r
tradere libellum. uł codicem ꝓ¬
ferre. ¶ Pretor ait. argentan¬
Ocinequi it̾m edi postulau̾it
causacognita edi iubebo. Et¬
go probib argentario edi
illa rõne quod etiam ip̃e in¬
structus eẽ potest. ⁊ inscrum¬
deberit ip̃m pet̾e ut edatur
ip̃i argentano excã ro ededa
est. Si naufragiouł mina .ł.
incendio.uł alia siłlcausa
rõnes ꝑdidisse probat aut
inlonginquo hr̃e u̾luti tr̃
marenecit̾m postulantie¬
Editum ułeas rõnes quas
caũ maiore nõ u̾o negli gẽ¬
uamisit cuiignosci debeat
ce integro ediiubebit. Hee
uox itiduas res significa
alteraẽ quademostrati
tempus secumdum quod
que ad sequentia quo tem¬

Expanded text:
Edi autem est uel dictare uel Edi autem est uel dictare uel tradere libellum uel codicem proferre. Praetor ait: 'Argentario eiue, qui iterum edi postulabit, causa cognita edi iubebo'. Prohibet argentario edi illa ratione, quod etiam ipse instructus esse potest instrumdebeat, ipsum petere ut edatur ipsi argentario ex causa ratio edenda est: si naufragio uel ruina uel incendio uel alio simili casu rationes perdidisse probet aut in longinquo habere, ueluti trans mare. Nec iterum postulanti eeditum: uel eas rationes, quas casu maiore, non uero neglegenu amisit, cui ignosci debeat, ex integro edi iubebit. Haec uox iterum duas res significat: alteram, qua demonstraretur tempus secundum, quod quae ad insequentia quo