comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na per se ipãz inquieta est ꝑpetuoq fre¬
mens tomitru. Uñ miror qd ita senece
displiceat metroneũ illud ipã enĩ altiᵈ ͤ
acconat sũma nã cũ alii illo ꝟbo usi
sint cur solus ille rep̃hendit᷑: nil p̃te̾a
tam altuz quod non et sollicitudini et
laboiꝰ et ĩdie et pauoi et merõi et ĩ fi¬
nez morti peruũ sit et sane om̃ez pas¬
⁊ tuz eniniẽtiãq mortaliũ sola mors ĩ
planũ redigit. G Alto magno natus
istatu sum i. Iam pͥmu ex alto gra¬
ues instant lapsus et magno rara qͥes
in pelago nec ĩ imo p̃cipiũ metuas n ͨ
naufragiur in sicco GPrĩcipiũ fortu¬
natu fuit R ffinẽ respice ut reliquis
sic fortuẽ suo multũlicet ĩ regno quo
fortũãtius pn̾cipiu eo finis ĩcertior
nõne uides ut res hom̃ turbinis mo̾e̾
uoluũtur ut quietu mare tempestas
tubidaluciduz mane nuibili s uesp in¬
sequitur ut int̾ micia planũ iter in cõ¬

Expanded text:
na per seipsam inquieta est perpetuoque frena per seipsam inquieta est perpetuoque fremens tonitru, unde miror quid ita Senece displiceat Mecenatis illud: “Ipsa enim altitudo attonat summa”. Nam cum alii hoc verbo usi sint, cur solus ille reprehenditur? Nil preterea tam altum, quod non et sollicitudini et labori et invidie et pavori et merori et in finem morti pervium sit. Et sane omnem fastum eminentiamque mortalium sola mors in planum redigit. Alto et magno in statu natus sum. Iam primum ex alto graves lapsus et magno rara quies in pelago est: nec in immo precipitium metuas, nec naufragium in sicco. Principium fortunatum fuit. Finem respice: ut reliquis sic fortune suo multum licet in regno. Quo fortunatius principium, eo finis est incertior: nonne vides ut res hominum turbinis more volvuntur, ut quietum mare tempestas turbida, lucidum mane nubilus vesper insequitur? Ut inter initia planum iter in con
Abbreviated transcription (Latin):
Rõ Uitã ab ĩ quietudĩe auspica¬
tus es haud equidẽ p̃pͥe tẽpe¬
statem fortunã uocant naute magna
ergo fortuna magna est tẽpestas mag¬
na uero tempestas et cõsiliis magnis
eget et uiribꝯ habes nõleticie mat̾iã
sed curaꝵ G In amplissima fortuna
natus sum RCu ne forte felicałs tẽ¬
ses magno ĩ mari ꝙͣ exiguo ĩ flum̃e
natuz esse. Ox si nemo sanus dixeĩt
quid ꝓuide felicius haber nasti ĩpala
no ꝙ ĩ casa: ubiq ortos terra parens
excipit. G In magna fortima ortus
sum Rõ Aduerso side̾ soluisti funẽ ꝙ
si ĩ tempestate dies acta est cura ut nox
te ĩueĩat ĩ portu G In alto natꝯlu¬
R Curbinbus reru pates lantandi
spe p̃repta Scitũ est illud lirici poete
Sepius uentis agitat᷑ ĩgens punis et
celse grauiore casu deadũt turres ffe¬
riũtq sũmos fulgura mõtes. ut cla¬
ru fatear in alta nasci nec trãquillũ
certe nec tuiũ est altitudo ꝙͣtalib hũa¬

Expanded text:
 Vitam ab inquietudine auspicatus es; haud equidem improprie tempestatem fortunam vocant naute. Magna ergo fortuna magna est tempestas, magna vero tempestas et consiliis magnis eget et viribus. Habes non letitie materiam, sed curarum. In amplissima fortuna natus sum. Tunc forte felicius censes magno in mari quam exiguo in flumine natum esse: quod si nemo sanus dixerit, quid perinde felicius habet nasci in palatio quam in casa? Ubique ortos terra parens excipit. In magna fortuna natus sum. Adverso sidere solvisti funem; quod si in tempestate dies acta est, cura ut nox te inveniat in portu. In alto natus sum. Turbinibus rerum pates, latitandi spe prerepta: scitum est illud lyrici poete: Sepius ventis agitatur ingens pinus et celse graviore casu decidunt turres feriuntque summos fulgura montes. Ut clarum fatear, in alto nasci nec tranquillum certe nec tutum est. Altitudo quantalibet huma
Abbreviated transcription (Latin):
tem paucorũ p̃cipue dierũ mõ ne cor-¬
uiat tũc migrãdi ncc̃itas ĩ aliud idq
ꝑꝑetuũ domiciliũ huc exclusos tnͣsfert
plus dicerẽ si plus caꝑe posses. nec uł¬
gariscrepitu prorsus obsurduisses. Cor¬
pus ip̃m non aĩ domũ esse s carcere
nec amicũ certe s domesticũ hostem.
Cuiꝰ tibi fragilitas sit optanda qͦ tu
liber maturiꝰ sis ac uictor. D Nul¬
duz ualeas non sut̃. Eꝑ si nõ uales a¬
lia est querela Non ergo nullas uis
dice̾ s ꝑuas uires. Non es robustꝰ ut
ut ille coetaneus tuus neq is ut ille
aliꝰ neq illes ut bos utq elephas
Siuis cuiq uiriũ modꝰ est cuiq ꝙ sa
tis eẽt ĩdulgẽtior na distribuit parẽs
optima et suoꝵ fetuu amãtior ꝙͣ qͥsꝙͣ
sui Noi potestis de defectu queri de ĩ¬
paritate querenum turbidũ genꝯ et
querulũ su̾a sublata mũdi decor inte̾at
ncc̾e est sic quod optimũ est ĩ rebus id
fertis egerrime

Expanded text:
tem, paucorum precipue dierum, modo ne corrtem, paucorum precipue dierum, modo ne corruat; tunc migrandi necessitas in aliud, idque perpetuum domicilium, hinc exclusos transfert. Plus dicerem si plus capere posses, nec vulgari strepitu prorsus obsurduisses: corpus ipsum non animi domum esse sed carcerem, nec amicum certe, sed domesticum hostem, cuius tibi fragilitas sit optanda, quo tu liber maturius sis ac victor. Nuldum valeas, non sunt; quod si non vales, alia est querela. Non ergo nullas vis dicere, sed parvas vires. Non es robustus ut ille coetaneus tuus; neque is ut ille alius, neque ille ut bos, utque elephas. Suus cuique virium modus est, cuique quod sat esset indulgentior natura distribuit parens optima, et suorum fetuum amantior quam quisque sui. Non potestis de defectu queri, de imparitate querimini, turbidum genus et querulum, qua sublata mundi decor intereat necesse est. Sic, quod optimum est in rebus, id fertis egerrime. 3
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m non hũsse ꝙͣ ꝑdidisse tollerabiliꝰ
est nẽpe si fuissent non mãsissẽt. nã
et miloins senuerũt uires et ħculis
se nuissent nõ sic socratis non solomis
nõ nestor non cathonis melioi̾bꝯ ute
nil põt delc̃are magͫ aĩm quod non
duret. To Corpusculũ ĩbecille est Rõ
Si organũ ĩhabitãti aĩo sufficiẽs fuit
satis est uiriũ. Corpus nãq propt̾ aĩ
ẜuiciu fecisse naꝵ nẽo tam corporis ẜ¬
uus est qui nesciat id si proprio mimie
fũgitur quid accusas seu quid ãplius
requiris Nã qui ĩgenio fragiles corꝑe
p̃ualent hii belus proxine accedũt et
sepe qd miẜu est aliis ẜuiũt. Sepe uoͣ¬
ꝙ mmiẜrimũ atq ubi huane miẜie sũͣ
est añn ipẽ suũ ẜuire corpori suo cogũt
ẜintute fedissima. Do Corpus ĩuali¬
duz est ii Rõ Uera et gnosa uis hoĩs
ĩ aĩo est Corpus est quasi quedã domꝰ
aĩ ꝙͣ robusta ꝙͣ fragilis nichil ad hospi¬

Expanded text:
ipsum non habuisse, quam perdidisse, tolerabilius ipsum non habuisse, quam perdidisse, tolerabilius est. Nempe si fuissent non mansissent. Nam et Milonis senuerunt vires, et Herculis senuissent. Non sic Socratis, non Solonis, non Nestoris, non Catonis. Melioribus utere: nil potest delectare magnum animum, quod non duret. Corpusculum imbecille est. Si organum inhabitanti animo sufficiens fuerit, satis est virium. Corpus namque propter animi servitium fecisse naturam, nemo tam corporis servus est, qui nesciat. Id si proprio munere fungitur, quid accusas, seu quid amplius requiris? Nam qui, ingenio fragiles, corpore prevalent, hi beluis proxime accedunt, et sepe, quod miserum est, aliis serviunt, sepe  miserrimum, atque ubi humane miserie summa est, animum ipsi suum servire corpori suo cogunt, servitute fedissima. Corpus invalidum est michi. Vera et generosa vis hominis in animo est. Corpus est quasi quedam domus animi: quam robusta, quam fragilis, nichil ad hospi
Abbreviated transcription (Latin):
Atura me genuit ĩbecilẽ. Rẽ¬
Ut in putri uagnia ensis ferre
sic in fragili corpore fortis sepe aĩ la¬
tet D Imbecillis natus sũ. ReNõ
eris ydoneꝰ nectando oneib ꝯ aͥ aruo
fodiendo. Ez honestis studiis s iustis
ĩperiis. Sic ĩ naui robustior qͥsq re¬
mũ agit at prudẽtior ͣ claiui  regit. ui¬
ta qiͣ nauis rerũ fluctibꝰ et mũdi pe¬
lago iactata suos r̾mos habz suũq gn¬
bnaculũ a uilioi̾bꝰ r̾pulsꝰ officiis adi
meliora ꝯu̾tere D. Imbecillem me¬
genuit naͣ. Rõ Quid si robustũ genu¬
isset. An ꝑpetuũ robur erat. An robu¬
scior senectus et robustior egritudo-
Ut sileam casus ĩ numeros qui repẽte
cotuz hoĩem debilitant atq eneruãt
aĩ robur optabile est qd̾ nec dies mi¬
nuit nec fortuna. Te. Corpore ĩbe¬
cillus sum Rõ Añn foue atq ex̾ce sun
Bartibus quas meliores esse diut̾mo¬
res q non ambigis laborẽ corporis
linque rurdilis nautis fabris D Nul¬
le m̾ ab origine fuerũt uires Rõ Id

Expanded text:
atura me genuit imbecillem. Ut in putri vagina ensis ferreus, sic in fragili corpore fortis sepe animus latet. Imbecillis natus sum. Non eris ydoneus vectandis oneribus aut auro fodiendo, sed honestis studiis, sed iustis imperiis. Sic in navi robustior quisque remum agit, at prudentior clavum regit. Vita, quasi navis rerum fluctibus et mundi pelago iactata, suos remos habet suumque gubernaculum. A vilioribus repulsus officiis ad nobiliora convertere. Imbecillem genuit natura. Quid si robustissimum genuisset? An perpetuum robur erat? an non robustior senectus et robustior egritudo? Ut sileam casus innumeros, qui repente totum hominem debilitant atque enervant, animi robur optabile est, quod nec dies minuit nec fortuna. Corpore imbecillis sum. Animum fove atque exerce suis artibus, quas meliores esse diuturnioresque non ambigis. Laborem corporis linque ruricolis, nautis, fabris. Nulle michi ab origine fuere vires. At id
Abbreviated transcription (Latin):
lem capua contͣ uõ roͣnã ĩdolem du¬
rauit et totis in morẽ acuit illa arẽs
et scopulosa pars liguru. Te quẽ co¬
pia molliebat duret mopia sobrueͭ ͤ
ce doceat ager tuus et quod agri u¬
beres nequie glebe faciant auebele
nẽo despiciendũs est ing̃r discipline
utilis disce bñ uiuere disce uel senex
disce uel nolens disce demq uel m¬
dignãs
De uillico malo et suꝑbo

Expanded text:
lem Capua; contra vero Romanam indolem dulem Capua; contra vero Romanam indolem duravit et cotis in morem acuit illa arens et scopulosa pars Ligurum. Te quem copia molliebat, duret inopia. Sobrietatem te doceat ager tuus, et quod libri uberes nequivere, glebe faciant aridule. Nemo despiciendus est magister discipline utilis: disce bene vivere, disce vel senex, disce vel nolens, disce vel indignans. 59 DE VILLICO MALO AC SUPERBO
Abbreviated transcription (Latin):
Id mõ subducitur quid plus equo ual¬
de uel dederũt ãm pcedentes uel seꝙ̃¬
tes dabũt modestie ꝙͣtulũcũq sat est
auaricia lucro crescit eoqz pauꝑior fit
quo plus habet magna uiciorũ geĩtx
magna nutrix atq hortatrix est cop̾i¬
a patere malis tuis demi aliquid qͦ
ninꝰ copie minꝰ erit ĩsolen ͤ minus¬
q libidinis adde ꝙ hec tui ruris in¬
iuria apud multos bũficiũ ac largitas
habetur tuqz ip̃e si assueuisses ĩopie
ub̾tatem hanc et copiã iudicares tm̃
ĩiudicõ rerũ semꝑ ꝯsuetudo p̃iudicat
tantãq uim h nũc quid mirũ si tem¬
pata fastidũt qui suꝑuacuis assueue̾
qua nulla maior ꝓcella modestie est¬
D Sterilitas urget ĩsolita. Re Sepe
quidẽ fortiores uiros sterilior plaga
fert fertilior molliores neq fort mõ
s facit atq alibi natos durat a̾ mol¬
lit sic mollunit gallos pͥmũ pose rõ¬
nos asya alex andrũ babilon hanba¬

Expanded text:
Id modo subducitur quod plus equo Id modo subducitur quod plus equo vel dederunt anni precedentes, vel sequentes dabunt: modestie quantulumcunque sat est. Avaritia lucro crescit, eoque fit pauperior, quo plus habet. Magna vitiorum genetrix, magna nutrix atque hortatrix est copia; patere malis tuis demi aliquid, quo minus copie, minus erit insolentie, minusque libidinis. Adde quod hec tui ruris iniuria, apud multos beneficium ac largitas haberetur, tuque ipse si assuevisses inopie, ubertatem hanc et copiam iudicares; tantum in iudicio rerum semper consuetudo preiudicat, tantamque vim habet: nunc quid mirum si temperata fastidiunt, qui supervacuis assuevere? Qua nulla maior procella modestie est. Sterilitas urget insolita. Sepe quidem fortiores viros sterilior plaga fert, fertilior molliores; neque fert modo, sed facit atque alibi natos durat aut mollit; sic mollivit Gallos primum, post Romanos, Asia, Alexandrum Babylon, Hanniba
Abbreviated transcription (Latin):
argue s ĩ õmbus illi uoce atq aĩo grãs
agite qui necessitatũ cõscius ur̃aꝵ n̾eq
capidi ͭ̃ nescuis illis succurrit hiis oc¬
currit. utrobiq miszicois utrobiq fri¬
bilis in cõsiliis suꝑ filiiͦs hom̃ ut de illo
scͥptũ est sꝑate iam tandem non ĩ agris
urĩs s ĩ dnõ et facite bonitatem et ĩha¬
bitate t̾ram et pascenũ in diuiciis eiꝰ
delcãmĩ n dño et dabit uobis peticoẽs
cordis urĩ que ubi ceꝑitis in dño delcã
editi non nͥ t̾ram cogitatis t̾ram dili¬
gitis nolite has sacras uoces ut soletis
sꝑne nolite auras pluuias qz tẽpesta¬
tes ydoneas aucupari aut p̃cari nolite
ĩ tͥra spem hr̃e s in illo qui respitit f̃¬
ram et facit eam treme̾ qui de saxo
durissimo fontes liquidos elicit qui te
deniq ab agello tuo falli passꝯ est ut
ĩ illũ spem ponẽs qui non fallit ꝵ
Multũ solita de copia demptũ est.

Expanded text:
arguere, sed in omnibus illi voce atque animo gratias arguere, sed in omnibus illi voce atque animo gratias agite, qui necessitatum conscius vestrarum, neque cupiditatum nescius, illis succurrit, his occurrit. Utrobique misericors, utrobique terribilis, in consiliis super filios hominum, ut de illo scriptum est. Sperate iam tandem non in agris vestris, sed in domino, et facite bonitatem, et inhabitate terram, et pascimini in divitiis eius. Delectamini in Domino et dabit vobis petitiones cordediti, non nisi terram cogitatis, terramque diligitis? Nolite has sacras voces, ut soletis, spernere. Nolite auras pluviasque et tempestates ydoneas aucupari aut precari, nolite in terram spem habere, sed in illo qui respicit terram, et facit eam tremere, qui de saxo durissimo fontes liquidos elicit, qui te denique ab agello tuo falli passus est, ut in illo spem poneres qui non fallit. Multum solita de copia demptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
meliora pollicitꝰ me fefellit. Terrã
bobus ac rastris. celũ uotis et p̃cibus
fatigatis uentorũ spũs oportũtas ym¬
briũ g̾minũ decor agri sp̃es puluis hi¬
beris lutũ uernũ esciui soles matiui¬
tas autũpnalis oĩa capidos in spem tra¬
hũt ut arentem stuppã flãma oĩs ĩcen¬
dit ut inanẽ puluerẽ flatus õnis ĩpel¬
lit sic auarũ oĩm lucrã om̃e suspẽdit
atq erigit omĩsq non rei mõ s uel
tenuis spei iactura ꝯfũdit ac deicit
s frenari miseri motꝰ ĩꝯditos ĩsin¬
tam ꝯcupiscẽ ͣ coherte̾ et spem credu¬
lam mille tandẽ delusam successibus
castigae̾ non discitis quid nuc celum
t̾rãq rͥspicitis non aliãde fertilitas ꝙͣ
adeo est illũ moiles age̾ sinite et ui¬
dete quid agitur et laudae smite opi¬
ficem oꝑarẽ et uniꝰ artificii ꝑito hoĩ
exhibenda ieuerẽq non negetis deo
pudeat terrea uascula celestem figulũ

Expanded text:
meliora pollicitus me fefellit. Terram meliora pollicitus me fefellit. Terram bobus ac rastris, celum votis ac precibus fatigatis. Ventorum spiritus, opportunitas imbrium, germinum decor, agri species, pulvis hibernus, lutum vernum, estivi soles, maturitas autumnalis, omnia cupidos in spem trahunt. Ut arentem stupam flamma omnis incendit, ut inanem pulverem flatus omnis impellit, sic avarum animum lucrum omne suspendit atque erigit, omnisque non rei modo, sed vel tenuis spei iactura confundit ac deicit. Sed frenate, miseri, motus inconditos, infinitam concupiscentiam coercete, et spem credulam mille tandem delusam successibus castigate! Quid nunc celum terramque respicitis? Non aliunde fertilitas quam a Deo est. Illum mortales agere sinite, et videte quid agitur et laudate; sinite opificem operari, et unius artificii perito homini exhibendam reverentiam non negetis. Deo pudeat, terrea vascula, celestem figulum
Abbreviated transcription (Latin):
Tenlitate p̃mor inima. Rõ Ia
tibi fertilitas g̾ta erit optime rͥs
bnis cont̾rii collatione collatione cog̾s¬
citur D. fefellit ager meã spem Rõ
Non te ager fallit s ĩprobitas cupiditas¬
q aĩ. Cũcta uobis ad nutũ successura ꝓ¬
mitticis ĩsolentes uro digni iudicio qͥb
ipã reru pareat na que si suũ ius ẜ¬
uare ausa ꝓfũdã semel auaicie ur̃e p̃¬
ruptãq uoraginẽq cui inchil est satiꝰ
ĩexpletã liq̃rit insolens uobis et anxia
ĩiuriosa uidebit᷑ non sũt hee aut̃ iuste
et modeste spes s ĩmodici figmiẽta de¬
siderii. ea quid fingitis euẽturaq cu¬
pitis si quid deest dampnũ dicit᷑ tius
ager suũ morẽ tenuit. et tu tuũ tenes
terre etem̃ ubertas ac stei̾litas alt̾ͥna
s cupiditas mõ urã ꝑꝑetua est uosq ĩi¬
quissimi om̃ int̾p̃tes cũ illã gͣte ac so¬
brie hanc pacientͤ ac fortit᷑ ferre debie¬
eritis illã ꝯtempnitis hanc defletis iͣ
tumidos facit hec querulos. D. Ager

Expanded text:
erilitate premor annua. Iam tibi fertilitas grata erit: optime res omnis contrarii collatione cognoscitur. Fefellit ager meam spem. Non te ager fallit, sed improbitas cupiditasque animi. Cuncta vobis ad nutum successura promittitis insolentes, vestro digni iudicio, quibus ipsa rerum pareat natura; que, si suum ius are ausa, profundam semel avaritie vestre perruptamque voraginem, cui nichil est satis, inexpletam liquerit, insolens vobis et avara atque iniuriosa videbitur. Non sunt he autem iuste nec modeste spes, sed immodici figmenta desiderii: ea quidem fingitis eventura que cupitis; si quid deest, damnum dicitur. Tuus ager suum morem tenuit. Et tu tuum tenes! Terre etenim ubertas et sterilitas alterna, sed cupiditas vestra perpetua est. Vos, iniquissimi omnium interpretes, cum illam grate et sobrie, hanc patienter ac fortiter ferre debueritis, illam contemnitis, hanc defletis, illa tumidos facit, hec querulos. Ager
Abbreviated transcription (Latin):
guitas ip̃ã et uirtꝰ que int̾ ĩcerta te cer¬
tũ faciat. certa est cui tu te totũ de¬
deris ꝓuisa oiã nichil erit ambigui
Ambiguus statꝰ meꝯ est michi. Re¬
Ad non ambiguus deo id sat est illi te
ipm̃ fidens crede et dic ei. In maĩbꝰ ts
sortes mee id cũ pie feceris pone metũ
pone ambiguitate pone sollicitudinẽ
ille scit quid de te acturꝰ sit: nullus
rei dubius parua quid sic firma ĩna¬
uicula magnũ sultas mae̾ fidus tueq
salutis amãtissimꝰ gub̾nator est qͥd
refert an uiam uectus ignoret si ingr̃o
nauigii est nota

Expanded text:
guitas, ipsa et virtus, que te inter incerta cerguitas, ipsa et virtus, que te inter incerta certum faciat, certa est, cui cum te totum dederis, provisa omnia, nil erit ambigui. Ambiguus status est michi. At non ambiguus Deo. Id sat est: illi te ipsum fidens crede, et dic ei: “in manibus tuis sortes mee”; id cum pie feceris, pone metum, pone ambiguitatem, pone sollicitudinem. Ille scit quid de te acturus sit. Nullius rei dubius, parva quidem, sed firma in navicula magnum sulcas mare: fidus tueque salutis amantissimus gubernator est. Quid refert an viam vector ignoret, si magistro navigii nota
Abbreviated transcription (Latin):
Muigno ĩstatu sum Rõ Q est
queso de quo ambigis moriendi
ne morͣlibꝰ an sꝑnẽda que fugiũt et nr¬
la in prosperis spe habenda An ĩeuita¬
biles casus rerũ esse sed tollerabiles
nec flecti quidẽ s frangi posse fortu¬
na at hec õma certa sunt. D A¬
bigno in statu positus quid de me
futuꝵ sit nescio Riõ Ubi qñ qualit᷑
oportet nec male mori posse qui usq
ĩ finẽ bñ uixerit nec cito mori qui
quibusius in spaciis uite. uni bom mu¬
nꝯ ĩpleuit uel si id non licuit ac spẽ
dedit nec aliud ꝙͣ in prĩa qui mũdũ
omnẽ siue prĩam fecit. neq alibi ꝙͣ
in exilio qui ueram suspirat ad patriã
dubitae indesipis nullo põt mõ unde
igitur iste ambages de fortuã forsitã
an tibi fidẽ ꝙ uix ulli umꝙͣ fecit ansu¬
os pocius mores ẜuet tꝙͣ pelagꝰ pro¬
cellosũ nũc ficta tnͣquillitate st fallax
nut̃ fluctibꝰ altis minax nũc horrẽda
naufragiis ne de hoc quid ip̃o si qua

Expanded text:
mbiguo in statu sum. Quid est, queso, de quo ambigis? Moriendum ne mortalibus, an spernanda que fugiunt et nullam in prosperis spem habendam, an inevitabiles casus rerum esse sed tolerabiles, nec flecti quidem sed frangi posse fortunam? At hec omnia certa sunt. Ambiguo in statu positus, quid de me futurum nescio. Ubi, quando, qualiter oportere, nec male mori posse qui usque in finem bene vixerit; nec cito mori, qui quibusvis in spatiis vite viri boni munus implevit, vel, si id non licuit, at spem dedit; nec alibi quam in patria, qui mundum omnem sibi patriam fecit; nec alibi quam in exilio, qui veram suspirat ad patriam dubitare, ni desipis, nullo potes modo. Unde igitur iste ambages? De fortuna forsitan. An tibi fidem, quod vix ulli umquam fecit? An suos potius mores servet tamquam pelagus procellosum, nunc ficta tranquillitate fallax, nunc fluctibus altis minax, nunc horrida naufragiis? Ne de hoc quidem ipso, si qua
Abbreviated transcription (Latin):
nobis liberalitas det uel potus audacie Si Responderit tu¬
bero affrrcam quo eum sore et seuatus nuserat tibi patrem
su traditurũ fuisse non dubitabo apud te ip̃m tuius id eũ¬
auesa fatere interfuit grauissimis uerbis eius issiliũ tprehen¬
deie Non em̃ si tibi het res guefꝭ grata fuisset esset ecam
ꝓbata Ced iam hoc totum ontto non tam ne offendam tuas
panientissimas aures q ne tubero quod nĩꝙ cogituuit fac¬
turus fuisse uideat᷑ Demebatis ig̃i in affricam prouuitiã
uña ex onnibus huic uictorie magis infostam in qua erat¬
rex potentissimus huic mnimicus carse Aliena uoluntus
quentus firmiatq magni Quero quid facturi essetis
ꝙq̃ quid factiri fueritis nõ dubitem cm uideams quid sse¬
miuria ad quem q̃relam detulistis nempe ad enm cuius ant

Expanded text:
nobis tua liberalitas det vel potius audaciae. si responderit Tunobis tua liberalitas det vel potius audaciae. si responderit Tubero, Africam, quo senatus eum sorsque miserat, tibi patrem suum traditurum fuisse, non dubitabo apud ipsum te cuius id eum facere interfuit gravissimis verbis eius consilium reprehendere. non enim, si tibi ea res grata fuisset, esset etiam approbata. sed iam hoc totum omitto, non ultra offendam tuas patientissimas auris quam ne Tubero quod numquam cogitavit facturus fuisse videatur. veniebatis igitur in provinciam, unam ex omnibus huic victoriae maxime infensam, in qua rex potentissimus inimicus huic causae, aliena voluntas conventus firmi atque magni. quaero: quid facturi fuistis? quamquam quid facturi fueritis dubitem, cum videam quid feiniuriae querelam ad quem detulistis? nempe ad eum cuius a
Abbreviated transcription (Latin):
deiq uita fanbates Magnũ eciam uinitłm ꝙp nsdem
studiis somper usi sumus dno quidom tuberonem dõ¬
mi manere uoliusse ded ita quidam agobant Ita Reo
p nomen sanctissimũ orponebant ut eciam si aliter pou¬
tiret uerborum tamen poudus sustinere non popot
essit auctoritat amplissim uiri pompen uel porius
paruit una est profectus cum hiis quorũ errt una ta
Tardius iter ferit itaq in affricum uerit iam occupatao
Huic in ligarut criuen orit uel ira pouus Nam si
crimen est illum prohibere uoluisse non minus magtiu
est uos affricam arcem prouinniaꝵ unñ natam ad bellũ
cout᷑ hanc urbem gerandum optinere uoluisse Net ninus
hĩe dicebat fastes certe habobat Sed quomodomq ꝯulud
se h hec querela ur̃a tubero quid ualet Recopti in prouina
non sumus Cenũ si essetis Cesari ne eam tradituri fuissi¬
tis an contra cesarem retenturi Uide quid licentie cesar tua

Expanded text:
i vita familiares; magnum etiam vinculum quod isdem i vita familiares; magnum etiam vinculum quod isdem studiis semper usi sumus. scio Tuberonem domi manere voluisse: sed ita quidam agebant, ita rei publicae sanctissimum nomen opponebant ut, etiam si aliter sentiret, virorum tamen ipsorum pondus sustinere non posset. cessit auctoritati amplissimi viri vel potius paruit: una est profectus cum eis quorum erat una causa. tardius iter fecit; itaque in Africam venit iam occupatam. hinc in Ligarium crimen oritur vel ira potius. nam si crimen est voluisse, non minus magnum est vos Africam, arcem omnium provinciarum, natam ad bellum contra hanc urbem gerendum, obtinere voluisse quam habere dicebat; fascis certe habebat. sed quoquo modo se illud habet, haec querela, Tubero, vestra quid valet? recepti in provinciam non sumus. quid, si essetis? Caesarine eam tradituri fuistis an contra Caesarem retenturi? vide quid licentiae, Caesar,
Abbreviated transcription (Latin):
suluam sed partim consiliis partim studirs a cõmum
Utilitate abcerantibus priuapũ erat dignitas pene par
molior uerte ea diuidicanda est quam eciam dn adiuiue¬
nunt Coguita uero ilemenna tua quis non uam uit¬
toriam prbat ini qua omdeat neuis nesi aimatus¬
Ded et onuittam cõmune causa uemianius ad nram
utrum tandem existimas fariuu fusse rubero ligariũ
ex affrra exrre an dre in affricam non uenire. po¬
teramus ne inquaes cum senatus consiusset si me
consulis nullo modo Sed tamen quintũ ligariũ Idem
sonatus regauerat atqz ille eo tempore paruit ium
parere senatui nocesseerat uoe tum paruistis ecum
paruit nemo qui noluit ephendo ergo nnime uers neq eũ
uobis easdem in aliie reprehendatis Tuberomi sors cõ¬
iecta est ex senatus confulto cum ipso nõ adessit morbo
eciam impiduet utatuerat excusure hor ego nom ꝓptꝰ
omnes ncc̃tudines que michi suit cum l tuberone domi
una eruditi miline contuberualis post affines in omñ¬

Expanded text:
salvam, sed partim consiliis, partim studiis a communi utilitate aberrantibus. principum dignitas erat paene par, melior ea iudicanda est quam etiam di adiuverunt. cognita vero clementia tua quis non eam victoriam probet in qua occiderit nemo nisi armatussed, ut omittam communem causam, veniamus ad nostram. utrum tandem existimas facilius fuisse, Tubero, Ligario ex Africa exire an vobis in Africam non venire? poteramusne, inquies, cum senatus censuisset? si me consulis, nullo modo; sed tamen Ligarium senatus idem legaverat. atque ille eo tempore paruit cum parere senatui necesse erat; vos tum paruistis cum paruit nemo qui noluit. reprehendo igitur? minime vobis, easdem in aliis reprehendatis. Tuberonis sors coniecta est ex senatus consulto, cum ipse non adesset, morbo etiam impediretur: statuerat excusari. haec ego novi propter omnis necessitudines quae mihi sunt cum L. Tuberone: domi una eruditi, militiae contubernales, post adfines, in omn
Abbreviated transcription (Latin):
tuboro Cur cũ istõ noĩe ista adhur causa raruit Alni
eriorem appellant alni timoiẽ Tue duruus spem
cupiditat̃ odiũ ꝑtinaciam Qui grauissime te mera¬
tatim Srolus preter te adhur uenio At nichi quidom
si ꝓprium et unũ iestri mali nomen querit᷑ fatalis q̃¬
dam nolamitas incidisse uide᷑ ⁊ improudar hoñi
mentis ocmupasse ut nemo mirar debeat huana cõsilia
nobis de illis loiiuor qui occuderum fuerunt rupidi.
fucrunt hras fuerunt ꝑtinatos saleris uero trim
furo uo parritidn lutat gueo põptio mortuo licrat mul¬
duit brat tua quid aliud arma uoluerunt inst a t cõ¬
tinellam propulirre Quid egit ille tuus iuictus
excertitus nisi ut ius suum tueret᷑ et dignitatem tuam
gray cosur tua in me maxnia merita tanta certe non ui¬
derortus se me ue se lorrtum a te conseruatum pntaicu
Qnõ autom in de Re pubᶜ ine bene meritus essee sy
tosse lerates iicolium dignitate esse uoluisse saseo se¬

Expanded text:
Tubero? cur? isto enim nomine illa adhuc causa caruit. Alii errorem appellant, alii timorem; qui durius, spem, cupiditatem, odium, pertinaciam; qui gravissime, temeritatem: scelus praeter te adhuc nemo. ac mihi quidem, si proprium et verum nomen nostri mali quaeritur, fatalis quaedam calamitas incidisse videtur et improvidas hominum mentis occupavisse, ut nemo mirari debeat humana consilia divina fuerint cupidi, fuerint irati, fuerint pertinaces: sceleris vero crimine, furoris, parricidi liceat Cn. Pompeio mortuo, liceat muldivit, aut tua quid aliud arma voluerunt nisi a te contumeliam propulsare? quid egit tuus invictus exercitus nisi uti suum ius tueretur et dignitatem tuam?  vero, Caesar, tua in me maxima merita tanta certe non viderentur, si me ut sceleratum a te conservatum putarem. quo modo autem tu de re publica bene meritus esses, cum tot sceleratos incolumi dignitate esse voluisses? se
Abbreviated transcription (Latin):
toutatem seneto in sonetatem belli uenerats Quod si cesars
causa in promnciam ueniebatis ad eum prefecto ex clusi
ꝓuinnia uemissetis uenistis ad pempeni Que est ergo het¬
apud cesarem querela cum accusits enm a quo queriuui
uos ꝓhebitos contra resarem gerere bellum Atq in hor
quidem uel cum mendatio si uelitis glorrari per me licet
aliis prohibiti non fuissetis Ego tamen nõ confitebor
rulpam esse liguni qui uos ocuestone tante laudis puancret

Expanded text:
toritatem secuti in societatem belli veneratis. quod si Caesaris causa in provinciam veniebatis, ad eum profecto exclusi provincia venissetis. venistis ad Pompeium. quae est ergo apud Caesarem querela, cum eum accusetis a quo queramini prohibitos vos contra Caesarem gerere bellum? atque in hoc quidem vel cum mendacio, si voltis, gloriemini per me licet,  a quibusdam aliis prohibiti estis, ego tamen confitebor culpam esse Ligari qui vos tantae laudis oc
Abbreviated transcription (Latin):
pst hat ad parentem sit agri selet ad iudine non se¬
ni non cogitamt fat falsi testes falsum amon dorle
cesar de frtto ligarii iudirem esse quibus in presidiis
fuent quere darco nẽ hor quidem colluro que foriusse

Expanded text:
posthac. ad parentem sic agi solet, ad iudices: non fecit, non cogitavit; falsi testes, fictum crimen. dic te, Caesar, de facto Ligari iudicem esse; quibus in praesidiis fuerit quaere: taceo, ne haec quidem conligo, quae fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
amini uero a causa ab horrebant Ans ut fit in ruulibus bel¬
lis noc in uobis magn ꝙ̃i Reliquis. Onmnes eñ uicendi
sudio tenebanu patis cquidem auctor semper fui sed tĩ qliaco¬
sero Erat enim amentis cum aciem uiderem pacom co¬
gitare dumes inꝙ̃ uincere uolebamus en certe pmpue
salutomi ante pouas illi uictorie het ego non dicerem tu¬
dero si aut nos constantie mẽ aut rosarem benefim sua
prmteret Nunt q̃ro utrum urãt murrias an Reapullire

Expanded text:
animi vero a causa abhorrebant: an, ut fit in civilibus belanimi vero a causa abhorrebant: an, ut fit in civilibus bellis—nec in vobis magis quam in reliquis; omnes enim vincendi studio tenebamur. pacis equidem semper auctor fui, sed tum sero; erat enim amentis, cum aciem videres, pacem cogitare. omnes, inquam, vincere volebamus; tu certe praecipue, salutem anteponas illi victoriae. haec ego non dicerem, Tubero, si aut vos constantiae vestrae aut Caesarem benefici sui paeniteret. nunc quaero utrum vestras iniurias an rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
unꝙ̃ tanta constancia coustanciam dico nestio an me¬
luy pacienciam pessim ditere ranctus em̃ quisq istus
fersset ut a quibus partibus in dissencione cuuli no ey¬
set receptus esset q eciam cum trudelitate yerectus ad eas
ip̃as rediret Magni cuiusdam aniiui atq eng uni que
de suscepta causu propesita q sentoncia nulla contume liat
nulla uis nullum poricłin posset depollere ut eñ tetã
paria tuberom cum uaro fuissent Nolilitas splendor Ingo¬
mũ que nequaꝙͣ fuerunt hor terte p̃apnũ tuberomi fuit¬
ꝙ iusto cum imperio ex senatusconͭ in ꝓuinciã suam ue¬
uerat huic prohilitus non ad ce farem ne iuitus nõ
comũ ne mers non aliquam in regionõ ne condemynaie
causam illam quã socutus esset uideretur sed in maredo¬
mam dñ pompen castra ueruit in eam cansam a qua
erat ierectus cum inuiria Euod cum ista res nichil cõꝰ¬
mouisset eiurs aniniũ ad quem uenerata ranguidiore
cedo studio in musa fuistis tantũ modo in p̃ridis eratis

Expanded text:
ne tanta constantia? Constantiam dico; nescio an melius patientiam possim dicere. quotus enim istud quisque fecisset ut, a quibus partibus in dissensione civili non esset receptus, essetque etiam cum crudelitate reiectus, ad eas ipsas partis rediret? Magni cuiusdam animi atque eius viri quem de suscepta causa propositaque sententia nulla contumelia, nulla vis, nullum periculum posset depellere. ut enim cetera paria Tuberoni cum Varo fuissent, honos, nobilitas, splendor, ingenium, quae nequaquam fuerunt, hoc certe praecipuum Tuberonis quod iusto cum imperio ex senatus consulto in provinciam suam venerat. hinc prohibitus non ad Caesarem ne iratus, non domum ne iners, non aliquam in regionem ne condemnare causam illam quam secutus esset videretur: in Macedoniam ad Cn. Pompei castra venit, in eam ipsam causam a qua erat reiectus iniuria. quid? cum ista res nihil commovisset eius animum ad quem veneratis, languidiore, credo, studio in causa fuistis; tantum modo in praesidiis eratis,
Abbreviated transcription (Latin):
eeuãobrem siqͥd eoiũ q̃ obiecta st̃ eogitatũ set nõ r̾tusat qu
hodieruo die sentennã tuã aut cũ sũmo de decore nuserenã
postẽ nportaturã eẽ regibus aut incolume̾ fama nõ falute
ruoiũ altorã optire illorũ cridelitas est alterũ cõsor¬
nare clementie tue¬

Expanded text:
quam ob rem si quid eorum quae obiecta sunt cogitatum sit, non recusat quin quam ob rem si quid eorum quae obiecta sunt cogitatum sit, non recusat quin hodierno die sententiam tuam aut cum summo dedecore miserrimam pestem importaturam esse regibus aut incolumem famam cum salute: quorum alterum optare illorum crudelitatis est, alterum conservare clementiae tu
Abbreviated transcription (Latin):
uero iogum. et amicorũ sanctissinũ Quod nomen hii reges
uero et a te confirmatũ posteris enã suis se eẽ tradituros
confidunt Corpora sua pro salute regũ suorũ hn logati
regn tradunt hioras et blesanius et autgonus tibi nobis¬
qz ommbus iam dui noti eadem q uitute et fede preditus
dorilaus qui npercum hiera logatus est ad temissuy tum
regum amitissimi tum tibi end̃ ut spero probati Exquire a
blesannio minquid ad rogem cout᷑ dignitatẽ tuã scripserit¬
har hieras quidem omnem causam suscipit et crminibus
illis prorego se supponit reum et memoriã tuã implorat
qua uales plurimũ Nogat se unꝙͣ a te in derothari tetrar¬
chia pedem discefrise in pͥmis finibug se presto fuisse dicit¬
⁊ usq ad ultimu prosetutum Cum e baines en isses tetũ
fuisse et illa nimera inspexisses cenatus cum in cubituto
rembusses eandemq assidututẽ tibi se pbuisse postridie

Expanded text:
vero regum et amicorum sanctissimum. quod nomen hi reges vero regum et amicorum sanctissimum. quod nomen hi reges vero et a te confirmatum posteris etiam suis tradituros se esse confidunt. corpora sua pro salute regum suorum hi legati regii tradunt, Hieras et Blesamius et Antigonus, tibi nobisque omnibus iam diu noti, eademque fide et virtute praeditus Dorylaus, qui nuper cum Hiera legatus est ad te missus, cum regum amicissimi, tum tibi etiam, ut spero, probati. exquire de Blesamio num quid ad regem contra dignitatem tuam scripserit. Hieras quidem causam omnem suscipit et criminibus illis pro rege se supponit reum. memoriam tuam implorat, qua vales plurimum; negat umquam se a te in Deiotari tetrarchia pedem discessisse; in primis finibus tibi praesto se fuisse dicit, usque ad ultimos prosecutum; cum e balneo exisses, tecum se fuisse, cum illa munera inspexisses cenatus, cum in cubiculo recubuisses; eandemque adsiduitatem tibi se praebuisse postridie.
Abbreviated transcription (Latin):
frm larretcetm e quetuo attulit sũmã uero neossitudu
magua eius offina in me et oxercitũ ncũ effecerunt did
tuum de illo laboro tum de multis amplissims uiris quibus
sonmel a te iguotum esse oportet ner tũa benoficiũ in dubiũ¬
uocari ne herero i annus hõm sollicitudine sompie̾n̾am. Net
accedere ut quisꝙ̃ te tnuere inuipiat eorũ qui sunt semel a te
tiuore liberati Non debeo cesar quod fieri in tantis prculg solet
temptaro quo nãmodo dicendi miãm tuã cõmouere possim
Nichil euĩ opus esti uccurrere solet ip̃a supplitibus ⁊ calanutosas
nullus oroe enocata ꝓpone tibi droud reges et id anmuo cõtem¬
plare quod otulis nõ potes dabis proferto id miseitordie quod
sed maxime eoru incoluitates quibus salutem dedisti que
si in pnatis yloriosa sunt ꝙ̃tomagie cõmemõtunt᷑ in r̾gib
Semper regiũ nomen in hac cuntate faictũ fuit sociorum

Expanded text:
familiaritatem consuetudo attulit, summam vero necessitudinem familiaritatem consuetudo attulit, summam vero necessitudinem magna eius officia in me et in exercitum meum effecerunt: sed cum de illo laboro, tum de multis amplissimis viris quibus semel ignotum a te esse oportet, nec tuum beneficium in dubiuvocari, nec haerere in animis hominum sollicitudinem sempiternam, nec accidere ut quisquam te timere incipiat eorum qui sint semel a te liberati timore. non debeo, Caesar, quod fieri solet in tantis periculis, temptare ecquonam modo dicendo misericordiam tuam commovere possim. nihil opus est. occurrere solet ipsa supplicibus et calamitosis, nullius oratione evocata. propone tibi duos reges et id animo contemplare quod oculis non potes: dabis profecto id misericordiae quod ae, sed maxime eorum incolumitates quibus salutem dedisti. quae si in privatis gloriosa sunt, multo magis commemorabuntur in regibus. semper regium nomen in hac civitate sanctum fuit, sociorum
Abbreviated transcription (Latin):
Senatus uero indina de illo tam multa tamq honorifira que
publicie po ͬ romam trr̃s morimentisq cõsiguata st̃ qui unꝙͣ
uotrestas obruet. aut quo tanta delobit obluno : Que de uii¬
ture eius dicam de magniᵒ animi granitate cõstancia que
mines docti arq sapientes sũma quidem etiam sela boua uir
diporunt hire q non modo ad bouo sed enam ad beata uiuẽdũ
contentam esse uirtutem Her ille ieputars et dieẜ nortes q
exomplum lego quas adoni turratone blesanno de diste se
magias ctiam crexerit ab omniq sollici ᵘ abstraxerit inbes
Cm eum bens sperure et bono ammo esse quod stro te nous
fiusten sarteae pobere Memini em̃ Iprro nam fere uebis
l. sdastomsesse meq tuis lr̃ĩt bene sperare non frustrr
espo isrum. laboro eiuidem iegis anoture rã quo nõ nuchi
Aatiiã Res pu ͬ consiliauit hospicĩ uoluntas utrmsꝙ icouxit

Expanded text:
senatus vero iudicia de illo tam multa tamque honorifica, quae senatus vero iudicia de illo tam multa tamque honorifica, quae publicis populi Romani litteris monumentisque consignata sunt, quae umquam vetustas obruet aut quae tanta delebit oblivio? quid de virtute eius dicam, de magnitudine animi, gravitate, constantia? quae omnes docti atque sapientes summa, quidam etiam bona sola esse dixerunt, eisque non modo ad bene sed etiam ad beate vivendum contentam esse virtutem. haec ille reputans et dies noctesque exemplum legi, quas ad eum Tarracone huic Blesamio dedisti, se magis etiam erexerit ab omnique sollicitudine abstraxerit. iubes enim eum bene sperare et bono esse animo, quod scio te non frustra scribere solere. memini enim isdem fere verbis ad me te scribere meque tuis litteris bene sperare non frustra esse iussum. laboro equidem regis Deiotari causa quocum mihi amicitiam res publica conciliavit, hospitium voluntas utriusque coniunxit,
Abbreviated transcription (Latin):
deuictus tauro tenus regnare iussus esset om̃e huc̃ asiam
que nuunc ost nr̃a prouincia amisisset dicere solitus¬
est beigne d populo Romano sibi esto factu quad nmis
mag̃na proturacione liberatus mediis regni terminis ute¬
ret᷑ potest multo faciliug hoc se deioturus consiliari. Ille
em̃ furoris causa mulctam sustuerat hic ercoris dĩa
tu deioturo cesar trbiusti cum ipsi et filio nomen regĩ¬
concessist hor nor̃e iotento et soruato nullũ benefirĩ
populi Romam Nullum indiciũ de senatu inuiunitum
pretat Magno anmo et orecto est Nec und̃ succiẽbet inrmins
Nret fortime quidem Nulta se arbitrat᷑ et peyisse ante faito
et habero in antino aiq uitute que nullo modo possit amatẽ
Quc em̃ fortuna aut quis iasus aut quo tanta miuria
pessu omniũ imꝑpatorũ dereturo dotreta delere ab onũbus
eñ hiis oruatus est qui posta ꝙ̃ in castris osse potuit ꝓ eta¬
tem in aslo capadoste ponto sinlia sura bella gesperria Se

Expanded text:
devictus Tauro tenus regnare iussus est, omnem hanc Asiam quae est nunc nostra provincia amisisset, dicere est solitus benigne sibi a populo Romano esse factum, quod nimis magna procuratione liberatus modicis regni terminis uteretur, potest multo facilius hoc se Deiotarus consolari. ille enim furoris multam sustulerat, hic erroris. omnia tu Deiotaro, Caesar, trihoc nomine retento atque servato nullum beneficium populi Romani, nullum iudicium de se senatus imminutum putat. Magno animo et erecto est, nec umquam succumbet inimicis, ne fortunae quidem. multa se arbitratur et peperisse ante factis et habere in animo atque virtute, quae nullo modo possit amittere. quae enim fortuna aut quis casus aut quae tanta possit iniuria omnium imperatorum de Deiotaro decreta delere? ab omnibus est enim is ornatus qui, postea quam in castris esse potuit per aetatem, in Asia, Cappadocia, Ponto, Cilicia, Syria bella gesserunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficisti placet̾ De legisti quos Rome Relinqueres quos tetĩ educes
dest ysiiti ur̃bis ꝑtes ad iicendia ꝯfumasti terp̃m ia eeꝰ exitarũ
Sixisti paulũ tibi eẽ ec̃ nncꝰ more ꝙ ego ec̃ uiuerem Reꝑtist̃
dũo equites Romaui qui te ista cura liberaret̾ et si illa ipã note¬
nocte paulo ante lucẽ me in meo lectulo int̾fecturos police̾ntur
hec ego oiã uix̃ dũ ec̃ cetu uro nr̃o dimisso ꝯperi domũ mea
maiorib p̾sidiis muniui atq firmani exclusi eos quos tu ad me
salutatũ ad me miseras , cũ illi ipĩ uenissent quos ego Iam a mlt
ac sũmis uiris ad me id tpĩs uenturos eẽ p̾dixerã Quecũ ita
sint / catilma ꝑge quo cepisti Egredẽ alñ ex urbe pater̾ porte
ꝑficiscẽ niniũ diu te ĩꝑatorẽ tua illa mauliana caftra de sid̾ant
Educ tecũ ecꝰ oẽs tuos si minꝰ ꝙ̃ pli̾nos purga bibem magno

Expanded text:
proficisci placeret, delegisti quos Romae relinqueres, quos tecum educeres, proficisci placeret, delegisti quos Romae relinqueres, quos tecum educeres, discripsisti urbis partis ad incendia, confirmasti te ipsum iam esse exiturum, dixisti paulum tibi esse etiam nunc morae, quod ego viverem. reperti sunt duo equites Romani qui te ista cura liberarent et se illa ipsa nocte paulo ante lucem me in meo lecto interfecturos esse pollicerentur. haec ego omnia vixdum etiam coetu vestro dimisso comperi; domum meam maioribus praesidiis munivi atque firmavi, exclusi eos quos tu ad me salutatum mane miseras, cum illi ipsi venissent quos ego iam multis ac summis viris ad me id temporis venturos esse praedixeram. quae cum ita sint, Catilina, perge quo coepisti: egredere aliquando ex urbe; patent portae; proficiscere. nimium diu te imperatorem tua illa Manliana castra desiderant. Educ tecum etiam omnis tuos, si minus, quam plurimos; purga urbem. Magno
Abbreviated transcription (Latin):
catilina nõ modo Res tua tanta tã at̾ x tãq int̾dibilis uñi id qd
multomag̾̃ e̾ ad mirãd̃ dies dixi ego ide senatu cedem opti¬
dicebas Quid cũ te p̾noste lił. ipis noueb̾s occupatui noct᷑no
Impetu te eẽ ꝯsidẽs sensistin illã colomã meo ussu meis
p̾sidus custodus uigilus eẽ munitã / nicħ agis nich moliris
me uigilare acrius ad salutẽ ꝙͣ te ad ꝑniciẽ . R. p. dico
te pore nocte uenisse int̾ falcarios, Non again obsture
in m. lete dõm quenisse eod̃ ꝯplures eiusd̃ amẽtie scelis¬
q socios Nũ negare audes quid taces: couincam si negas Sideo¬
em̃ eẽ hic in senatu quosd qui tecũ una fuerut O. dii immortales
õm int̾itu qui de huiꝰ brbis atq adeo de orbis t̾rar exicio cogitet̃
concidari oportebat eosnũd̃ uõce uoluero fuisti gͣ apud letã
nocte alla catlina distbiusti ꝑtes ytalie Statiusti quo quẽq

Expanded text:
Catilina, non modo res tanta tam atrox tamque incredibilis, verum, id quod Catilina, non modo res tanta tam atrox tamque incredibilis, verum, id quod multo magis est admirandum, dies? dixi ego idem in senatu caedem te optidicebas? quid? cum te Praeneste Kalendis ipsis Novembribus occupaturum nocturno impetu esse confideres, sensistin illam coloniam meo iussu meis praesidiis, custodiis, vigiliis esse munitam? nihil agis, nihil moliris, me vigilare acrius ad salutem, quam te ad perniciem reipubl. Dico te priori nocte venisse inter falcarios non agam obscure in M. Leccae domum: convenisse eadem complures amentiae scelerisque socios. Num negare audes? quidtaces? coenim esse hic in senatu quosdam qui tecum una fuerunt. O di immortales! omnium interitu, qui de huius urbis atque adeo de orbis terrarum exitio cogitecidari oportebat, eos nondum voce volnero! fuisti igitur apud Laecam illa nocte, Catilina, distribuisti partis Italiae, statuisti quo quemque
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ inclusũ in tabulis tꝙ̃ in uagma Reconditũ quo ex senatꝰ
ꝯsulto ꝯfestim int̾fectũ te eẽ catilina queit uiuis et uiuis non
ad deponẽdam s ad ꝯfirmãdũ audaciã Cupio prẽs ꝯst̾pti.
fici ere cũ iã nemo tã imꝓb tã ꝑditus ta tui siłis Inuemoi
defende̾ audeat uines uiues ita ut uiuis, multis meis et firnus
p̃sidiis obsessus ne cõmouẽ te cont᷑ rem .p. possis multor et occli
et aures non senciẽtem sicut adh. fecerũt speclabũt᷑ acq custodiẽt̾
Et em̃ quid ẽ catilma qd̾ iã ã plius expectes Si neq nox tenebb
obscurare ceptus ꝯrepharios nec p̾nata Domꝰ ꝑretib ꝯtiẽ boces
ꝯuirrtionis tue pt̾ si Illustrãt si erũpũt oiã nuta iã istam
nẽtem michi crede obliuiscẽ cedis atq incendioꝵ Tenis uñdiq
luce sut clariora nobis tua ꝯsilia oiã que iã metũ licet Recog
noseas menũsti me ire añdiem .xii. krł nouẽbris dicẽ in senatu

Expanded text:
verum inclusum in tabulis, tamquam in vagina reconditum, quo ex senatus consulto confestim te interfectum esse, Catilina, convenit. vivis, et vivis non ad deponendam, sed ad confirmandam audaciam. cupio, patres conscripti, rficiam, cum iam nemo tam improbus, tam perditus, tam tui similis inveniri defendere audeat, vives, et vives ita ut nunc vivis, multis meis et firmis praesidiis obsessus ne commovere te contra rem publicam possis. multorum te etiam oculi et aures non sentientem, sicut adhuc fecerunt, speculabuntur atque custodient. etenim quid est, Catilina, quod iam amplius exspectes, si neque nox tenebris obscurare coetus nefarios nec privata domus parietibus continere voces coniurationis tuae pmentem: mihi crede? obliviscere caedis, atque incendiorum. teneris undique: luce sunt clariora nobis tua consilia. Recognosce noscas. meministine me ante diem xii Kalendas Novembris dicere in senatu
Abbreviated transcription (Latin):
ac dep̾cer ꝑcipite queso dilige̾ter que dicã et ea penitꝰ
tulli quid agis: tu ne eũ quẽ eẽ hostẽ ꝯperisti quẽ ducem
in uobem eẽ uideat᷑. Nõne ħuc in unda duci nõ ad mortem
Rapi. nõ sũmo supplicio mactari ĩꝑabis. qͥd tand te ĩpedit
mos ne maioꝵ At ꝑsepe et̾ p̾uati in hac R. p. ꝑniciosos
Rogate sc̃ at nũꝙͣ in hac urbe qui a sl. p. de fecerut cunũ
maior tã mature ad sũmũ imꝑiũ ꝑ uẽs honoꝵ gradus
extulit Si ꝓpt̾ inundiã aut alicꝰ ꝑielĩ metũ salutem
cuuũ tuoꝵ negligis S si quis ẽ Inidie metꝰ nõ est
uelemẽtius seu̾i̾tat ꝭ ac fortitudĩs Iniidia ꝙͣ̃ Inhercie ac
neqͥcie ꝑtumescenda An uõ cũ bello bastabi ytalia uexabũt
ur̃bes tecta ardebut̾ tũ te nõ existimas Inuidie incẽdio
factu Indicare p. c. catilmnã morte tultari unꝰ usurã
ore geadiatori isti ad uine̾ d̃ nõ dedissẽ Et eñ si sũmi
diri et clalssum ciues sat᷑miu et gracchoꝵ et fracti. et

Expanded text:
quaeso, diligenter quae dicam, et ea penitus uatur: ‘ M. Marce Tulli, quid agis? tune eum quem esse hostem comperisti, quem ducem in urbem esse videatur? nonne hunc in vincla duci, non ad mortem rapi, non summo supplicio mactari imperabis? quid tandem te impedit? mosne maiorum? at persaepe etiam privati in hac re publica perniciosos rogatae sunt? at numquam in hac urbe qui a re publica defecerunt civium maiorum tam mature ad summum imperium per omnis honorum gradus extulit, si propter invidiam aut alicuius periculi metum salutem civium tuorum neglegis. sed si quis est invidiae metus, non esvehementius severitatis, ac fortitudinis in vidia, quam inertiae ac nequitiae pertimescenda? An cum bello vastabitur Italia, vexabuntur urbes, tecta ardebunt: tum te non existimas in vidiae incendiofactu iudicarem. P. C. Catilinam morte multari: unius usuram horae gladiatori isti ad vivendum non dedissem. Etenim, si summi viri, et clarissimi cives, Saturnini, et Gracchorum, et Flacci, et