comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris petre: Nunquid nã menti excidit. quia cum
daniel proph̾a magnã illam ac terribilem uisio¬
nem udisset. exqua eciam uisione contremuit:
protinus adiunxit. Et ego elangui. ⁊ egrotaui ꝑ
dies plurimos. Caro enim ea que sunt spiritus ca¬
pere nõ ualet. ⁊ idcuto nõnũꝙͣ cum mens huma¬
na ultra se ad uidendum duc̾itur. neccesse est ut
hoc carneum uasculum. qd̃ ferre talenti pondus
nõ ualet. infirmetur. Petrus. Scrupulum.
cogitatõnis mee: aperta racio dissoluit . xxuͫ¬

Expanded text:
ris, Petre? Nunquidnam menti excidit, quia cum ris, Petre? Nunquidnam menti excidit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terribilem visionem vidit, ex qua etiam visione contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui, et aegrotavi per dies plurimos ? Caro enim ea quae sunt spiritus capere non valet; et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, necesse est ut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti pondus non valet, infirmetur. PETR. Scrupulum cogitationis meae aperta ratio dissolvit.
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc supersunt aliqui. qui theodorũ eius
eccl̾e custodem nouerunt: cuius relatõne
innotuit res que ei contigit. ualde memorabił.
Quod quadam nocte dum cicus ad melioranda
iuxta ianuam luminaria surrexisset: ex more
ligneis gradibus sub lampade positis stabat. et¬
lampadis refouebat lumnen. Cum repente beatus
petrus apostolus in stola candida deorsum in paui nĩ¬
to constitit: eiq dixit. Colliberte. quare tam con¬
citus surrexisti: Quo dicto. ab oculis aspicientis
euanuit. Sed tantus in eum pauorireuit. ut tota
in illo corporis uirtus deficeret. ⁊ perdies multos
de stratu suo surgere nõ ualeret. Qua in re. quid¬
aliud isdem beatus aplis seruientib sibi uoluit.
nisi presenciam sui respectus ostendere: Quia qͥcqͥd
pro eius ueneratõne agerent. ip̃e hoc pro mercede
retributõis sine intermissione semper uideret.
Petrus. Michihoc nõ tam apparet mirum quia
uisus est. sed quia is qui eum uidit. cũsanus eẽt
egrotauit.
Gregorins. Quid super hac re mira¬

Expanded text:
dhuc supersunt aliqui qui Theodorum ejus ecclesiae custodem noverunt, cujus narratione innotuit res quae ei contigit, valde memorabilis: quod quadam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis stabat, etlampadis refovebat lumen. Tunc repente beatus Petrus apostolus in stola candida deorsum in pavimento constitit, eique dixit: Conliberte, quare tam citius surrexisti? Quo dicto, ab oculis aspicientis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientibus sibi voluit, nisi praesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione semper videret? PETR. Mihi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is qui eum vidit, cum sanus esset, aegrotavit. GREGOR. Quid super hac re mira
Abbreviated transcription (Latin):
CCapif .xxxii. de episcopis affricanis qui pro
deffensione catholice fidei abscisi arrianoꝵ uuanda¬
lis linguas. nullũlocutõis solite sustinuere dispendiũ.

Expanded text:
CAPUT XXXII. De episcopis Africanis qui pro defensione catholicae fidei abscissa ab Arianis Vandalis lingua nullum locutionis solitae sustinuere dispendium.
Abbreviated transcription (Latin):
pueroꝵ miraculum audio. qui proiecti in igni¬
bus lesi non sunt. Gregorius. Ilud ut opinor¬
miraculum exparte aliqua dissimiliter gestũ
est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ⁊
manibus in ignem proiecti sunt: quos die altera rex re¬
quirens. in camino illesis uestibus deambulantes rex¬
repperit. Exqua re colligitur. quia ignis inquo iactati
fuerant qui eoꝵ uestimenta nõ contigit: eoꝵ uincula
consumpsit. ut in uno eodem q tempore in obsequio iu¬
stoꝵ ⁊ haberet flamina uiitutẽ suam. ad solacium: ⁊nõ
haberet ad tormentum.

Expanded text:
puerorum miraculum audio, qui projecti in ignipuerorum miraculum audio, qui projecti in ignibus laesi non sunt . GREGOR. Illud, ut opinormiraculum ex parte aliqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ac manibus in ignem projecti sunt, quos die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qua re colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatium, et non haberet ad tormentum.
Abbreviated transcription (Latin):
mecum est in monasterio conuersatus. in
scriptura sacra studiosissimus. qui me etate p̾ibat.
hic ex multis que nesciebam. me edificare consueue¬
rat. Huius itaq narratione didici: qd̃ fuit quidã
in campanie partibus. intra quadragesimũ roma¬
ne urbis miliariũ: nomine benedictus. Qui quidẽ
etate iuuenis. sed moribus grandeuus: ⁊ in sancte
conuersatoĩs regulam se fortiter stringens. Quẽ
totile regis tempore. cum gothi repperissent: hũc
incendere cum sua cella molliti sunt. Ignẽ nãq
supposuerunt. sed in circuitu arserunt om̃ia: cella
uero illius comburi igni nõ potuit. Quod uidẽtes
gothi. magisq seuientes. atq hunc a suo habitacło
trahentes. non longe aspexerunt succensum cliba¬
num. qui coquendis panibus parabatur: eumq
in illum proieterunt. clibanumq clauserunt. S
die altero. ita illesus inuentus est: ut nõsolũ eius
caro ab ignibus. sed neq extrema ullo modo ues¬
timenta cremarentur. Petrus Antiquin trũ

Expanded text:
mecum est in monasterio conversatus, in Scriptura sacra studiosissimus, qui me aetate praeibat, et ex multis quae nesciebam, me aedificare consueverat. Hujus itaque narratione didici quod fuit quidam in Campaniae partibus intra quadragesimum Romanae urbis miliarium nomine Benedictus; et quidem aetate juvenis, sed moribus grandaevus, et in sanctae conversationis regula se fortiter stringens. Quem Totilae regis tempore cum Gothi reperissent, hunc incendere cum sua cella moliti sunt. Ignem namque supposuerunt, sed in circuitu arserunt omnia, cella vero illius igne comburi non potuit. Quod videntes Gothi, magisque saevientes, atque hunc ex suo habitaculo trahentes, non longe aspexerunt succensum clibanum, qui coquendis panibus parabatur, eumque in illo projecerunt, clibanumque clauserunt. Sed die altero ita illaesus inventus est, ut non solum ejus caro ab ignibus, sed neque extrema ullo modo vestimenta cremarentur. PETR. Antiquum trium
Abbreviated transcription (Latin):
ergo qui intueri globum igneum. angelos quo¬
q ad celum redeuntes uidebat. Hec procul dubio
cernere nõ nisi in deilumine poterat. Quid itaq
mirum simundum ante se collectum uidit. qui
sublenatus in mentis culmine extra mundum
fuit. Quod autem collectus eius aute oculos mũ¬
dus dicitur. non celum ⁊ terra contracta est:
sed uidentis animus dilatatur. Qui in deo raptꝰ
uidere sine difficultate potuit: omne quod infra
deum est. In illa ergoluce que ab exterioribus
oculis fulsit: lux interior in mente fuit. Que ui¬
dentis animum quia ad superiora rapuit. ei ꝙͣ
angusta essent omnia inferiora monstrauit: Petrus
Lideor michi utiliter nõ intellexisse que dixe¬
ras: quando ex tarditate mea tautũ creuit exposi¬
sicio tua. Sed quia hec liquide meis sensibus infu¬
disti: queso te ut ad narratoĩs ordinem redeas ¶choꝵ¬

Expanded text:
ergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoque ad coelum redeuntes videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit, qui sublevatus in mentis lumine extra mundum fuit? Quod autem collectus mundus ante ejus oculos dicitur, non coelum et terra contracta est, sed videntis animus est dilatatus, qui in Deo raptus videre sine difficultate potuit omne quod infra Deum est. In illa ergo luce quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad superiora rapuit, ei quam angusta essent omnia inferiora monstravit. Petr. Videor mihi utiliter non intellexisse quae dixeras, quando ex tarditate mea tantum crevit expositio tua. Sed quia haec liquido meis sensibus infudisti, quaeso ut ad narrationis ordinem redeas. C
Abbreviated transcription (Latin):
requirens subtiliter. agnouit eodem momento
fuisse illius obitum: quo uir dñ eius cognouit
ascensum. Petrus. Mira res ualde. ⁊ uehem̃ter
stupenda. Sed hoc quod dictum est quia ante ocu¬
los ip̃ĩus quasi sub uno solis radio collectus omĩs
mundus adductus est: sicut nunꝙͣ expertus sum.
ita nec conicere scio. Quo namq ordine fieri
potest. ut mundus omnis ab uno homine udea¬
tur.: Gregoruis. yxum tene petre quod lo¬
quor. quia anime uidenti creatorem angusta
est om̃is creatura. Quamlib et enim de luce
creatoris aspexerit: breue fit ei quod est creatũ.
Quia ipsa luce uisionis intime mentis laxatur
sinus: tantumq expanditur in deo ut superior
existat mundo. Fit uero ip̃a udentis anima eci¬
am super semet ipsum. Cũq in dei lumine rapi¬
tur super se: in interioribus ampliatur. Et dum
sub se conspicit eraltata. comprehendit ꝙͣ breue
sit: qd̵ comprehendere humiliata nõ poterat. uir

Expanded text:
requirens subtiliter agnovit eodem momento requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum. Petr. Mira res valde, et vehementer stupenda. Sed hoc quod dictum est, quia ante oculos ipsius quasi sub uno solis radio collectus omnis mundus adductus est, sicut nunquam expertus sum, ita nec conjicere scio quonam ordine fieri potest, ut mundus omnis ab homine uno videatur. Gregor. Fixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum quia ipsa luce visionis intimae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapitur super se, in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit quod comprehendere humiliata non poterat. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
sicut postea ip̃e narrauit omnis eciam mundris
uelut sub uno solis radio collectus. ante oculos eiꝰ
adductus est. Qui uenerabilis pater dum inten¬
tam oculox aciem in hoc splendore corusce lucis
infigeret: uidit germani capuani episcopi ant¬
mam inspera ignea ab angelis in celum deferri.
Tunc tanti sibi testem uolens adhibere miya¬
culi: seruandum dyaconũ iterato bis. terq eius
nomine. cum clamoris magnitudine uocauit.
Cunq ille fuisset insolito tanti uiri clamore
turbatus: ascendit ⁊ respexit. partemq iã lucis
exiguam uidit. Cui tanto hoc ostu pescenti mira¬
culo. uir dei per ordinem que fuerant gesta nar¬
rauit. Statimq in cassino castro religioso uiro
theoprobo mandauit: ut ad capuanam urbẽ sub
eadem nocte transmitteret. ⁊ quid de germnano e¬
piscopo ageretur agnosceret. ⁊ indicaret. Factũq
est: ⁊ reuerentissinum uirum germanũ epm̃.
is qui missus fuerat iam de functum reperit. Et

Expanded text:
sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus velut sub uno solis radio collectus, ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et
Abbreviated transcription (Latin):
dulcia sibi inuicem uite uerba transfunderent:
⁊ suauem cibum telestis patrie. quia adhuc perfec¬
te gaudendo nõ poterant. saltem suspirando gus¬
tarent. Cum uero hora iam quietis exigeret. in
cuius turris superiorib seuenerabilis benedictus¬
in eius quoq inferioribus se seruandus dyaconꝰ
collocauit. Quo uidelicet in loco inferiora supe¬
rioribus ꝑuius continuabat ascensus. Ante ean¬
dem uero turrim. larguis erat habitaculun: inquo
utriusq discipuli quiescebant. Cunq uir domini
benedictus adhuc quiestentib fratrib instans ui¬
giliis nocturne oratõnis tempora preuenisset: ad
fenestram stans. ⁊ omĩpotentem dnm deprecans:
subito in tempeste noctis hora respiciens. uidit fu¬
sam lucem desuper tunctas noctis tenebeas effugas¬
se. tantoq splendore clarescere: ut diem uinceret
lux illa. que inter tenebras radiasset. Mira autẽ
ualde res eandem speculationem sequta est. Quia

Expanded text:
dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictusin ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque vir Dei Benedictus, quiescentibus adhuc fratribus, instans vigiliis, nocturnae orationis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculatione secuta est: quia,
Abbreviated transcription (Latin):
unq die altera eadem uenerabilis femina
ad cellam propriam recessisset:uir dei ad mo¬
nasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella
consistens: eleuatis in aere oculis. uidit eiustem
sororis suc animam de euis corpore egressam. in colã¬
be spetie celi secreta penetrare. Quitante eius głe
congaudens omnipotenti deo in hymnis ⁊ laudib
gracias reddidit. eius q obitum fratribus denuncia¬
uit. Quos eciam protinus misit: ut eius corpus
ad monasterium defeirent. atq insepulchro quod
sibi ipẽ parauerat ponerent. Quofacto contigit.
ut quoꝵ mens una semper in deo fuerat. eoꝵ quoꝵ
corpora. nec sepulture separarent.¬
de anima Germani capuanensis episcopi. Gregoriꝰ¬
lio quoq tempore Seruandus dyaconus atq
albas eius monasterii. quod in campanie ꝑ¬
tibus a liberio quondam patricio fuerat cõstructũ.
ad eum uisitacionis gracra. ex more conuenerat.
eius quippe monasterum frequentabat. Ut quia
idem quoq uir doctrina gracie celestis in fluebat.

Expanded text:
ue die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret.de anima Germani Capuanae civitatis episcopi. Alio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat,
Abbreviated transcription (Latin):
omnib ostendit: ne cui earum remansisset inqͥ¬
siuit. Omines autem que pridie panem corerãt.
suum hunc esse negauerunt: atq panes suos se
uir comini perrexit ad multos artifices cum uno
pane. ut omnipotenti deo gracias agerent ammo¬
nuit: ⁊ qui a eis annonam prebuerat indicauit.
eisq ad refectionem protinus inuitatis: inuẽtum
panem apposuit. Quib sufficienter pleneq saciatis.¬
plura ex eo qmͣ ipẽ panis fuerat fragmenta collegit. Que
die altero quoq eis ad refectom̃ intulit. Sed id quod ex frag¬
mentis superauerat. ip̃a quoq que apposita fuerant. frag¬
menta superabant. Factum q est per dies decem ut om̃s
artifices illi atq operarii ex illo uno pane saciati. hũc
⁊cotidie ederent. ⁊ ex eo cotidie quod edi posset in cra¬
stinum superesset. ac si fragmenta panis illuis per esũ
crescerent. ⁊cibum comedencium orarepararent.
Petrus ¶

Expanded text:
omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquomnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quae pridie panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos nuvir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis,plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comedentium ora repararent. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
Alio quoq tempore uehemens ibi fames incubu¬
erat: ⁊ beati laurencii martiris ecclesia a longobar¬
dis fuerat intensa. Quam nir dei restaurari cupi¬
ens: multos artifices ac plures sub ministrantes
operarios adhibinit: quibus neccesse erat. ut cotidi¬
ani sumptus laborantibus sine dilatõne preb̾ent᷑
uires ad laborem per mopiam nõ haberẽt. Quod
nir dei audiens. eos uerbis con solabatur foras. pro¬
mittendo quod deerat: sed ip̃e grauiter anxiabatur
intus. exhibere tibum nõ ualens quẽ promittebat.
Cum uero huc illucq anrius pergeret. deuenit ad
clibanum in quo uicine mulieres pridie coxerant¬
panes. ibiq incuruatus aspexit: ne fortasse panis
coquentibus remansisset. Cum repente panẽ mire
magnitudinis. atq insoliti candoris inuenit. Quẽ
tulit quidem. sed deferre artificibus noluit: ne fortas¬
se alienus esset. ⁊ culpam uelut ex pietate perpetra¬
ret. Per uicinas itaq hunc mulieres detulit. eñq

Expanded text:
Alio quoque tempore vehemens ubique famis incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures subminoperarios adhibuit, quibus necesse erat ut quotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur. tum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie panes coxerant, ibique incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset, et culpam velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque
Abbreviated transcription (Latin):
rulum monachum cuiusdã curialis filium opprimẽs¬
ruina contriuit. Contristati om̃s ac uehementer
afflicti: nõ dampno parietis. seo contricione fratͥs.¬
Quod uenerabili patri benedicto: studuerũt cele¬
riter cum graui luctu nũciare. Tunc idem pater
ad se dilaceratum puerum deferri iubet. quẽ porta¬
re nõ nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa pa¬
rietis. ei.s nõ solum membra. sed eciã ossa contriue¬
rant. Eumq uir dei precepit statim in cella sua in
qui orationi instancius ꝙͣ solebat incubuit. Mira res.
Hora eadem hunc incolumẽ. atq ut prius ualentem
ad eundem iterum laborem misit: ut ip̃e quoq pari¬
etem cum fratrib perficeret. de cuius se interitu an¬
tiqus hostis benedicto insultare credidisset. Cepit
uentura predicere: presentib absencia nũciare.

Expanded text:
rulum monachum cujusdam curialis filium opprimensrulum monachum cujusdam curialis filium opprimensruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solum ejus membra, sed etiam ossa contriverant. Praecepitque vir Dei statim eum in cella sua in qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare credidisset. CAPUT ventura praedicere, praesentibus etiam absentia nuntiare.
Abbreviated transcription (Latin):
aquani. ⁊ ignem quasi extinguendo perstreperent:
pul̃satus eodem tumultu aduenit uir dei. Qui eun¬
dem ignem in oculis fratrum esse. in siis uero non
esse considerans caput protuuis in oratõnem inflexit.
⁊ eos quos fantastico repperit igne deludi: reuocauit
fratres ut oculos suos signarent monuit. ⁊ sanũ illud
coquine edificuun assistere cernerent. ⁊ flammas qͣs
antiqus hostis finxerat nõ uiderent. Capit̾ undecimũ¬
ursum dum fratres parietem quia res ita¬
exigebat. paulo alciuis edificarent: uir dei in
oracionis studio intra cellule sue claustra moraba¬
tur. Cui antiqus hostis insultans apparuit:⁊quia
ad laborantes fratres pergeret indicauit. Quod
uir dei per nuncium. celerrime fratribus indicauit
dicens. Fratres caute uos agite: quia ad uos hac hora
malignus spiritus uenit. Is qui mandatum detilit.
uix uerba compleuerat: ⁊ malignus spiritus eundẽ
parietem qui edifica batur euertit: atq unũ pue¬

Expanded text:
aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat, non viderent. CAPUT XIursus dum fratres parietem, quia res itaexigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum pue
Abbreviated transcription (Latin):
nadam die dum fratres habitacula eiustẽ
celle construerent: lapis in medio iacebat.
quem in edificium leuare decreuerant. Cũq eum
duo uel tres mouere non possent: plures adiuncti
sunt. Sed inmobilis ita mansit: ac si radicitus in
terra teneretur. Ut palam daretur intelligi. qd̃
super eum ip̃e perseantiqus hostis sederet: quẽ tã¬
toꝵ uiroꝵ mouere manus nõ possent. Difficul¬
tate igitur facta. ad uirum dei missum est ut ue¬
niret:⁊orando hostem repelleret:ut lapidem le¬
uare potuissent. Qui mox uenit. orationẽ faciẽs
benedictionem dedit: ⁊tanta lapis celeritate le¬
uatus est: ac si nullum prius pondus habuisset.
unc in conspectu uiri dei complacuit. ut in¬
loco eodem in terram foderent. Quam dum
fodiendo alcius penetrarent: ereum illic ydolum
fratres inuenerunt. Quo ad horam casu in coqui¬
nã proiecto. exire ignis repente uisus est: atq in
cunctoꝵ monachox oculis. quia omne eiusdem coquine
edificium consumeretur ostendit. Cunq iaciendo

Expanded text:
uadam die dum fratres habitacula ejusdem cellae construerent, lapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondus habuisset. Tunc in conspectu viri Dei placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne ejusdem coquinae aedificium consumeretur ostendit. Cumque jaciendo
Abbreviated transcription (Latin):
atq hoc pertuli. Sicq uir sanctus seruans inpec¬
tore hono rem ueritatis. ⁊ magrĩ. nec patris prode¬
bat uicium. nec falsitatis incurrebat peccatum.
Putas ne uir iste uenerabilis de Petrus.
quo tot signa ⁊ miracula retulisti in tam am¬
pla congregatõne imitatores suos non reliquit¬

Expanded text:
atque hoc pertuli. Sicque vir sanctus servans in pecatque hoc pertuli. Sicque vir sanctus servans in pectore honorem veritatis et magistri, nec patris prodebat vitium, nec falsitatis incurrebat peccatum. PETR. Putasne vir iste venerabilis Libertinus, de quo tot signa et miracula retulisti, in tam ampla congregatione imitatores suos
Abbreviated transcription (Latin):
die me hodie iturum promisi. ibi ire disposui. Tunc
ille afundo cordis considerans asperitatẽ ⁊ duriciam
suam. humilitatem ac mansuetudinem libertini.
exlecto prosiliuit. pedes libercini tenuit. se peccasse
se reum esse testatus est. qui tanto taliq uiro tam
crudelem facere contumeliam presumpsisset. At
contra libertinus sese in terram prosternens eius¬
q pedibus prouoluens. sue culpe. nõ illiis seuicie
fuisse referebat quoo pertulerat. Sicq actũ est
ut ad magnam mansuetudinem perduceretur
pater. ⁊ humilitas discipuli magistra fieret ma¬
gistri. Cumq pro utilitate monasterii ad consti¬
tutionem cause egressus fuisset. multi uiri noti
ac nobiles qui eum semper ualde honorabant. ue¬
hementer admirati sollicite requirebant.quid nã
hor esset. qd̾ tam tumentem ac liuidam faciemha
beret. Quib ille dicebat. hesterno sero peccatis
meis facientib in scabelło suppedaneo impegi.

Expanded text:
die me hodie iturum promisi, illuc ire disposui. Tunc die me hodie iturum promisi, illuc ire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans asperitatem et duritiam suam, humilitatem ac mansuetudinem Libertini, ex lecto 161 prosiliit, pedes Libertini tenuit, se peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsisset. At contra Libertinus sese in terram prosternens, ejusque pedibus provolutus, suae culpae, non illius saevitiae fuisse referebat quod pertulerat. Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et humilitas discipuli magistra fieret magistri. Cumque pro utilitate monasterii ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum valde honorabant, vehementer admirati, sollicite requirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem ac lividam haberet faciem. Quibus ille dicebat: Hesterno die sero, peccatis meis facientibus, in scabello suppedaneo impegi,
Abbreviated transcription (Latin):
ed si sit qui uelit imitari. Ego enim uirtutem
paciencie signis ⁊ miraculis maiorem credo.
Quadã namq die is qui post uenerabilis hono¬
rati exitum monasterii regunen tenebat. contra
euudem uenerabilem libertinũ in graui iracũdia
exarsit. ita ut eum manibus cederet. Et quia
uirgam qua eum ferire possit. minime inuenit.
comprehenso scabello subpedaneo ei caput ac faciẽ
tutudit. totum q uultum illius tumentẽ acliridũ
redoidit. Qui uehementer cesus. ad stratum pro¬
prium tacitus recessit. Die uero altera erat pro uti¬
litate monasterii causa constituta. Expletis igit
hymnis matutinalibus. libertius adlectũ abbatis
nenit. orationem sibi humiliter pecuit. Sciens uero
ille quantũ acunctis honoraretur. quãtũq dilige¬
retur. pro iniuria quam ingesserat. recedere eñ uelle
ex monasterio putabat. atq requisiuit dicens ubi
uis ire: Cui ille respondit. Monasterii causa consti¬
tuta est pater quam declinare nequeo. qui hesterna

Expanded text:
ed si sit qui velit imitari. Ego enim virtutem patientiae signis et miraculis majorem credo. Quadam namque die is qui post venerabilis Honorati exitum monasterii regimen tenebat, contra eumdem venerabilem Libertinum gravi iracundia exarsit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus recessit. Die vero altera erat pro utilitate monasterii causa constituta. Expletis igitur hymnis matutinalibus, Libertinus ad lectum abbatis venit, orationem sibi humiliter petiit. Sciens vero ille quantum a cunctis honoraretur, quantumque diligeretur, pro injuria quam ei ingesserat, recedere eum a monasterio velle putabat, atque requisivit, dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater, quam declinare nequeo, quia hesterno
Abbreviated transcription (Latin):
deus helye: Percussit fluuium magistri pallio. ⁊ it̾
inter aquas fecit. Perpendis petre ꝙͣtum in exhibẽ¬
dis uirtutib humilitas ualet: Tunc exhibere ma¬
gistri uiitutẽ potuit. quando magistri nomen ad me¬
moriã reduxit. Quia enim ad humilitatẽ sub ma¬
gistro redut.quod magister fecerat ⁊ipse fecit. Pe
Libet qd̃ dicis. Sed queso te. est ne aliquid trus.¬
aliud quod adhuc de ip̃o ad nostrã edificationem

Expanded text:
etiam nunc ? percussit fluvium magistri pallio, ac iter etiam nunc ? percussit fluvium magistri pallio, ac iter inter aquas fecit. Perpendis, Petre, quantum in exhibendis virtutibus humilitas valet? Tunc exhibere magistri virtutem potuit, quando magistri nomen ad memoriam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister fecerat et ipse fecit. PETR. Libet quod dicis; sed, quaeso te, estne aliquid aliud quod adhuc de ipso ad nostram aedificationem
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ualidum. quia deuictum. Uirtutis enĩ pectus
nõ esset. si hoc pietas nõ uicisset. Itaq descendit.
genu flexit. ad celũ manus tetendit: caligulam
de sinu protulit. Suꝑ extincti pueri pectus posuit.
Quo orante: anima pueri ad corpus redit. Quẽ
manu cõprehendit. ⁊ flenti matri uiuentẽ reodi¬
dit. atq iter quod ceperat peregit. Petru. .D.¬
Quid nã hoc esse dicumus uirtutẽ tanti miraculi
honorati exegit meritum an petitõ lib̾tini: Bre
In ostensione tã admirabilis signi cũ fide femi¬
ne uirtus cõuenit utroꝵq. atq ideo libertinũ exis¬
timo ita potuisse. quia plus didicerat de magistri
ꝙͣ de sua uitute confidere. Cuius enĩ caligulam
inpectore extincti corpusculi posuit. eius nimirũ
animam obtinere quod petebat estimauit. Nam
heliseus quoq magistri pallium ferens. atq ad ior¬
danem ueniens. percussit semel ⁊ aquas minime
diuisit. Sed cum repente diceret. ubi est nũc eciam

Expanded text:
fuit validum, quia devictum; virtutis enim pectus fuit validum, quia devictum; virtutis enim pectus non esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, ad coelum manus tetendit, caligulam de sinu protulit, et super exstincti pueri pectus posuit. Quo orante, anima pueri ad corpus rediit: quem manu comprehendit, ac flenti matri viventem reddidit, atque iter quod coeperat peregit. PETR. Quidnam hoc esse dicimus? virtutem tanti miraculi Honorati egit meritum, an petitio Libertini? GREGOR. In ostensione tam admirabilis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; atque ideo Libertinum existimo ista potuisse, quia plus didicerat de magistri, quam de sua virtute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpusculi posuit, ejus nimirum animam obtinere quod petebat aestimavit. Nam Elisaeus quoque magistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, percussit semel, et aquas minime divisit. Sed cum repente diceret: Ubi est Deus Eliae
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore pro causa monasterii abba¬
tis iussu. qui honorato eius magistro successe¬
rat. rauennã pergebat. Pro amore uero eiusdem
uenerabilis honorati. quocunq libertinus ibat. eiꝰ
semper caligulam in sinu portare consueuerat. Itaq
dum pergeret. accidit ut quedam mulier extincti
filii corpusculum ferret. Que dum seruũ dei esset
intuita. amore filii succensa. iumentũ eius ꝑfrenũ
tenuit. atq cũ iuramento dixit. Nullatenus re¬
cedis. nisi filiũ meñ suscitaueris. At ille ĩusitatum¬
habens tale miraculum. expaiit petitionis illius
iuramentum. Declinare mulierem uoluit. sed ne¬
quaꝙͣ preualens hesit animo. Considerare libet qͣle
quantũq in eius pectore certamen fu̾it. Ibi quippe
pugnabant inter se humilitas conuersatõius. ⁊ pie¬
tas matris. Tinor. ne inusitata presumeret. dolor
ne orbate mulieri nõ subueniret. S ad maiorẽ dei
gloriam uicit pietas illud pectus uiitutis. ⁊ qd̵ ideo

Expanded text:
Alio quoque tempore pro causa monasterii, abbatis jussu, qui Honorato ejus magistro successerat, Ravennam pergebat. Pro amore vero ejusdem venerabilis Honorati, quocunque Libertinus ibat, ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier exstincti filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei fuisset intuita, amore filii succensa, jumentum ejus per frenum tenuit, atque cum juramento dixit: Nullatenus recedes, nisi filium meum suscitaveris. At ille inusitatumhabens tale miraculum, expavit petitionis illius juramentum: declinare 160 mulierem voluit, sed nequaquam praevalens, animo haesit. Considerare libet quale quantumque in ejus pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inter se humilitas conversationis, ac pietas matris: timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri non subveniret. Sed ad majorem Dei gloriam vicit pietas illud pectus virtutis, quod ideo
Abbreviated transcription (Latin):
neccesse habes. huc ad me ingredere. ⁊ qd̾ tu cũ pecca¬
to laborabas tollere. ego tibi deuotus dabo. Petrus.
Nunc usq ut inuenio in cassum ego initalia patres
non fuisse qui signa facerent estimabam.

Expanded text:
necesse habes, huc ad me ingredere, et quae tu cum peccanecesse habes, huc ad me ingredere, et quae tu cum peccato laboras tollere, ego tibi devotus dabo. PETR. Nuncusque, ut invenio, incassum ego non fuisse Patres in Italia qui signa facerent aestimabam.
Abbreviated transcription (Latin):
meridiano tempore cuncti fratres quiescerent. more
solito fur aduenit.⁊ ascendit sepem. Et dum in ortũ
pedem poneret. uidit subito quia tensus serpens clau¬
sisset uiam. ⁊ treme factus post semet ipm̃ cecidit.
eiusq pes per calciamentum in sude sepis inhesit.
Sicq usq dum ortolanus rediit. deorsum capite pepẽ¬
dit. Consueta hora uenit ortolanꝰ pendẽtẽ insepi fu¬
rem repperit. Serpenti autẽ dixit. Gracias ago deo
implessi quod iussi. recede modo. qui ilico alressit.
Ad furem uero perueniens. ait. Quid est frater:
Tradidit te michi dominus. Quare in labore mo¬
nachoꝵ furtum tocrens facere presumpsisti: Et hec
dicens pedem illius a sepe inheserat soluit. eumq
sine lesione deposuit. Cui dixit. Sequere me. Quẽ
sequentẽ duxit ad orti aditum. ⁊ oleraque furto
appetebat auferre. ei cum magna dulcedine prebu¬
it dicens. uade. ⁊ post hec furtum nõ facias. Sed cũ

Expanded text:
meridiano tempore cuncti fratres quiescerent, more meridiano tempore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sepem; et cum in hortum pedem deponeret, vidit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum capite pependit. Consueta hora venit hortulanus, pendentem in sepe furem reperit, serpenti autem dixit: Gratias Deo, implesti quod jussi; recede modo. 164 Qui statim abscessit. Ad furem vero perveniens, ait: Quid est, frater? Tradidit te mihi Deus. Quare in labore monachorum furtum toties facere praesumpsisti? Et haec dicens, pedem illius a sepe in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
elix qui appellabatur coruus quẽ ip̃e bene
cognouisti qui eiusdem monasterii nuper
prepositus fuit. multa michi de fratribus eiustẽ
monasterii admiranda narrabat. Ex quibus
aliqua que ad memoriam ueniunt supprimo. quia
ad alia festino. Sed unum dicam quod ab eo uarratũ
pretereundum nlło moco estimo. In ecoem mon asteri¬
o quidam magne uite conachus ortolanus erat. fur
uero uenire consueuerat. per sepem ascendere. ⁊ occul¬
te olera auferre. Cumq ille multa plantaret atq mi¬
nora inueniret. ⁊ alia pedib conculcata. alia dire pta
conspiceret. totum hortũ circuiens inuenit iter unde
fur uenire consueuerat. Qui in eundem ortũ deã¬
bulans repperit eciam seipentem. cui precipiens dixit.
Sequere me. Atq ad aditum furis perueniens. impe¬
rauit serpenti dicens. In nomine ihũ precipio tibi. ut
aditum istum custodias. ac furem huc ingredi nõ ꝑ¬
nuttas. Protinus Serpens totum se in itinere intrãs¬
uersum tetendit: Ad cellam mona chus reduit. Cũq

Expanded text:
elix qui appellatur Curvus , quem ipse bene nosti, qui ejusdem monasterii nuper praepositus fuit, multa mihi de fratribus ejusdem monasterii admiranda narrabat: ex quibus aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia ad alia festino. Sed unum dicam, quod ab eo narratum praetereundum nullo modo aestimo. In eodem monasterio quidam magnae vitae monachus erat hortulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
quod fideli famulo benedicto promiserat: ut
si res gentibus traderet: animas custodiret. Qeͣ
inre pauli uicem uideo tenuisse benedictum.
cuius dum nauis rerum omnium iacturã per¬
tulit: ipse in consolacione uitam omnium qͥ
eum comitabantur accepit.

Expanded text:
quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩr quidam nobilis theoprobus nomine eiusd̾¬
benedicti patris fuerat ammonicione cõ¬
uersus: qui pro uite sue merito magnã apud eũ
familiaritatis fiduciam habebat. Hic cũ quadã
die eiusdem cellam fuisset ingressus: hũc ama¬
rissime flentem repperit. Cumq diu subsist̾et.
eiusq nõ finiri lacrimas uideret: nec tamẽ ut
uir dei consueuerat orando plangeret. sed me¬
rendo: que nã causa tanti luctus existeret inqui¬
siuit. Cui uir dei ilico respondit. Ome hoc
monasterium quod construxi. ⁊ cuncta que fra¬
tribus preparaui: omnipotentis dei iudicio tra
dita sunt gentibus. Uix autem obtinere potui.
ut michi ex hoc loco anime concederentur. Cuiꝰ
uocem tunc theoprobus audiuit. Nos autẽ cer¬
nimus qui destructum modo a longobardorum
gente eius monasterium scimus. Nocturno
autem tempore ⁊ quiescentib fratrib nuper
illic longobardi ingressi sunt. Qui diripien¬
tes om̃ia. neunũ quidem hominem tenere po¬
tuerunt illic. Sed impleuit om̃ipotens deus.

Expanded text:
ir quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdeBenedicti Patris fuerat admonitione coversus; qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die eius cellulam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem repperit. Cumque diu subsisteret eiusque finiri lacrimas non videret, nec tamen vir Domini ut consueverat orando plangeret, sed moerenclo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei ilico respondit: 'Omne hoc monasterium quod construcxi et cuncta quae fratribus praeparavi omnipotentis Dei iutibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
um grauia peccata nõ deprimunt. hoc pro¬
niunt: suoꝵ quoꝵ sepulchra aspiciunt. retor¬
dantur: ⁊ pro eis dño pretes fundunt. Nam qͦs
peitata grauia deprimũt. nõ ad solutõm:. sed
potius ad maiorem damꝑnatoĩs cumislum
eoꝵ corpora in ecclesiis ponuntur. Quod meliꝰ¬

Expanded text:
 inquit, peccata non deprimunt, hoc proniunt, suorum quorum sepulcra aspiciunt, recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad absolutionem, sed potius ad majorem damnationis cumulum eorum corpora in ecclesiis ponuntur. Quod meli
Abbreviated transcription (Latin):
daniel propheta nabugoconosor uisionem disserens.
a radice cogitatoĩs inchoasset dicens. Tu rex cogi¬
tare cepisti in stratu tuo: quid esset futurũ posth.
Et qui reuelat misteria: ostendit tibi que uentu

Expanded text:
Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens a radice cogitationis inchoasset, dicens: « Tu, rex, coepisti cogitare in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria oste
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum petre est. quia sex modis tangunt
animum ymagines sompnioꝵ. Aliquando
namq sompnia uentris plenitudine uł manitates
aliquando uero illusione. aliqñ cogitatõne ⁊ rxeue¬
latione simul generantur. Sed duo aue primadm¬
mus. omini experimento cognostimus. Subiunca
illusionem fierent: nequaꝙx hoc uir sapiens indica¬
ret dicens. Multos errare fecerunt sompniai et
exciderunt sperantes in illis. Uel certe nõ augu¬
riabimini: nec obseruabitis sompnia. Quibus¬
profecto uerbis cuius sint detestatoĩs ostenditim.
que augurus coniunguntur. Rursum nisi aliqñ
ex cogitatõne simul ⁊ illusione procederent. uit
sapiens minime dixisset. Multas curas. Sequnt
sompnia. Et nisi aliqñ sompnia ex misterio reue¬
latõnis orirentur: ioseph preferendũ se fratribus¬
per sompnium nõ uideret. nec marie sponsum. uit
abłato puero ĩ egyptũ fugeret ꝑ sompnil angelꝰ¬
admoneret. Rursum aliquando sompnia cogita¬
tione simul ⁊ reuelatione procederent. nequaquã

Expanded text:
ciendum est quia sex modis tangunt animum imagines somniorum. Aliquando namque somnia ventris plenitudine vel inanitate, aliquando vero illusione, aliquando cogitatione simurevelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus; subjuncta illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes in illis . Vel certe, Non augurabimini, nec observabitis somnia profecto verbis cujus sint detestationis ostenditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, vir sapiens minime dixisset: « Multas curas sequuntur somnia: » et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, Joseph praeferendum se per somnia fratribus non videret ; nec Mariae sponsum, ut ablato puero in Aegyptum fugeret, per somnium angeluadmoneret . Rursum nisi aliquando somnia a cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
peccunias pro longioris uite stipendus collegisset.
ita repente defunctus est. ut intactas omnes reli¬
queret. ⁊ ipse secum nichil ex bono opere portaret.
petrus. Quis ille sit memini. sed queso te:
ea que cepimus exequamur. Putamus ne ani¬
mabus aliquid prodesse. si mortuoꝵ corpora in

Expanded text:
pecunias pro longioris vitae stipendiis collegisset, pecunias pro longioris vitae stipendiis collegisset, ita repente defunctus est, ut intactas omnes relinqueret, et ipse secum nihil ex bono opere portaret. PETRUS. Quis ille sit memini: sed, quaeso te, ea quae coepimus, exsequamur. Putamusne animabus aliquid prodesse si mortuorum corpora fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
na grandis. Statua illa magna. ⁊ statura subli¬
Et cet̾a. Daniel itaq dum sompnium ⁊ implẽ¬
dum reuerenter insinuat. ⁊ exqua ortum sit co¬
gitatione manifestat: patenter ostenditur. qr
hoc plerunq ex cogitatione simul ⁊ reuelatione.
generetur. Sed nimirum cum sompnia tot
rerum qualitatib alternent᷑ tanto eis credidif¬
ficilius debet: qnͣto ex quo impulsu ueniant.
facilius nõ elucet. Sancti autem uiri int̾ illusi¬
ones atq reuelationes: ipãs uisionũ uoces aut
ymagines quodam intimo sapore discernunt.
ut sciant uel quid a bono spũ percipiant: uel quid
ab illuis ore patiantur. Nam si ergahec mens cau¬
ta nõ fuerit: per deceptorem spiritum multisĩ
uanitatib mergitur. qui nõnunꝙͣ solet multa
uera predicere: ut ad extremũ ualeat anima ex
una aliqua falsitate laqueare Sicut cuidã nr̃oꝵ
nuper certum est contigisse. qui dum sompnia
uehementer attenderet. ei per sompnium longa
spatia huius uite promissa sunt. Cunq multas

Expanded text:
dis, statua illa magna, et statura sublitc. Daniel itaque dum somnium et implendum reverenter insinuat. et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur, quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucet. Sancti autem viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum voces aut imagines quodam intimo sapore discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu percipiant, vel quid ab illusione patiantur. Nam si ergata non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex vana aliqua falsitate laqueare: sicut cuidam nostro nuper certum est contigisse, qui dum somnia vehementer attenderet, ei per somnium longa spatia hujus vitae promissa sunt; cumque multas
Abbreviated transcription (Latin):
ducẽtoꝵ uiginti. Ciuitate tin-¬
gitana: passio sc̃ĩ marcelli centurionis
Qui capitis abscisione mriũ cõsũma-¬
uit: sub agricolao agente uices p̃fec-¬
toꝵ p̃torii. Anthyochic: sc̃i serapionis

Expanded text:
ducentorum viginti. Civitate Tingitina, passio sancti Marcelli centurionis, qui capitis abscisione martyrium consummavit sub Agricolano, agente vices praefectorum praetorio. Antiochiae, sancti Serapionis
Abbreviated transcription (Latin):
uelauit. Cabilone: sc̃i siluestri episcopi
et cõfessoris. Hic quadragesimo secundo
ãno sacerdotii sui: plenus dierũ atq
uͥ̾tutũ migrauit ad dñm. Apd̃ siciliam
ciuitate messana: scõꝵ ampel i et gani.
Ip̃o die ciuitate tauxrinis: sc̃oꝵ octauii

Expanded text:
est. Cabilone, sancti Silvestri episcopi et confessoris. Hic quadragesimo secundo anno sacerdotii sui, plenus dierum atque virtutum migravit ad Dominum. Apud Siciliam civitate Messana, sanctorum Ampeli et Gaii. Ipso die civitate Taurinis, Octavii,
Abbreviated transcription (Latin):
me. scĩ romani militis. Qui cõ¬
fessione bt̃i laurentii cõpunctus petiit
ab eo baptizari. Et mox iubẽte decio
fustib exhibitus: ac decollatus est. Festũ¬
ix lc̃ionũ. Apd̾ coloniã tuscie: natale
scõꝵ secũdiani marcelliani et ualeriani.
Qui tẽꝑe decii sub consulari promoto
pͥmũ cesi sũt: deinde ĩ eculeo suspensi:
et ungulis abrasi. atq igne laterib
apposito assati: triũphalem mrii pal

Expanded text:
ae, sancti Romani militis, qui confessione beati Laurentii compunctus, petiit ab eo baptizari, et mox jubente Decio, cum fustibus exhibitus ac decollatus est. i martyris. Apud Coloniam Tusciae, natalis sanctorum Secundiani, Marcelliani, et Veriani, qui tempore Decii, sub consulari Promoto primum caesi sunt, deinde in equuleo suspensi, et ungulis abrasi, atque igne lateribus apposito assati, triumphalem martyrii pal