comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo tempꝰ sit. Obseero te qͥd aliud dicẽ
audimꝰ hunc terciũ: quã qd̾ dicere au¬
dimꝰ eugłium: Om̃s qͥdem p̃ desiderio
regni dĩ hoc uolunt ẽẽ uerũ qd putat
primꝰ s hoc scd̾s negat: tererꝰ uͦ ñ negat
aliqͥd hoꝵ: s ignorare se fatet᷑ qͥs uerũ
dieat ipsoꝵ. finde si hoc factũ fuerit qd̵
p̾direrat primꝰ gaudebunt cũ illo seq
&e tererꝰ Om̃s enĩ manifestationẽ añ
diligunt. Exultabunt itaq citiꝰ uense
qd̾ diligunt. Si aũt factũ ñ fuerit. es
apparere ceꝑit hoc potiꝰ ẽẽ uerũ qd̾ qi¬
cebat seds̃: metuendũ ẽ. ne int̃ ipsas io
ras ꝑturbent᷑. qͥ crediderant qd̾ dixerat
primꝰ: & incipiant dñi aduentũ ñ tarͥ¬
dum putare s nulłu: qͥ uides quant᷑ sit
initeritus animarũ. Qd̾ si tantȩ fidi fu¬
erint. ut se ad sedĩ p̃dicta conu̾tant.
&e dñm etiã tardantẽ fidelit̾ & paciert
expectent:. habundant tam̃ obꝓbria e
insultationes atq irrisiones inimieoꝵ.

Expanded text:
obsecro te, quid aliud dicere audimus hunc tertium, quam quod dicere audimus euangelium? omnes quidem prae desiderio regni dei hoc nolunt esse uerum. quod putat primus; sed hoc secundus negat; tertius uero non negat aliquid horum, sed ignorare se fatetur, quis uerum dicat illorum. proinde si hoc factum fuerit, quod praedixerat primus, gaudebunt cum illo secundus et tertius; omnes enim manifestationem domini diligunt; exultabunt itaque citius uenisse, quod diligunt. si autem factum non fuerit et apparere coeperit hoc potius esse uerum, quod dicebat secundus, metuendum est, ne iras perturbentur qui crediderant quod dixerat primus, et incipiant Domini adventum non tardum putare, sed nullum: qui vides quantus sit interitus animarum? Quod si tantae fidei fuerint, ut se ad secundi praedicta convertant, et Dominum etiam tardantem fideliter et patienter exspectent, abundabunt tamen opprobria et insultationes atque irrisiones inimicorum,
Abbreviated transcription (Latin):
diaconũ. dignationi tuȩ epłam miserã.
promptũ reddens salutationis officiũ:
quã tͥ arbitror redditã. Nunc qͦq per
scm̃ frẽm meũ presidiũ diaconũ. obse¬
ero primũ ut memineris mei: deãn
ut baiuilum litteraꝵ habeas cõmenda¬
tum. & mͥ scias germanissimũ: & in qͥb¬
cũq necessitas postularit. foueas atq
sustentes: ñ quo aliqͣ re xp̃o tribuente.
indigeat. s quo bonoꝵ amicicias aui¬
dissime expetat: & se in his coniungen¬
dis. maximũ putet beneficiũ consecu¬
tum. Cur aut̃ ad occidentẽ nauigaue¬
rit: ipso poteris narrante cognoscere.
Nos in monasterio constituti. uaru ͤ hinc
inde fluctib quatim᷑. & peregrinatio¬
nis molestias sustinemꝰ. s credimꝰ in eo
qͥ dixit. confidite ego uici mundum:
qd̾ ipso tribuente & p̾sule. cont᷑ hostẽ
diabołu uictoriam consequam᷑. Sc̃m̃
& uenerabiłe frẽm nr̃m papã alypiũ:¬
ut meo obsequio salutes obseero.Sc̃i
fr̃s qͥ nobiscũ in monasterio dño ser¬

Expanded text:
diaconum dignationi tuae epistulam miseram promptum reddens salutationis officium, quam tibi arbitror redditam. nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium diaconum obsecro primum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes, non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibus qua-. timur et peregrinationis molestias sustinemus. sed credimus in eo, qui dixit: confidite e, ego uici mundum, quod ipso tribuente et praesule contra hostem diabolum uictoriam consequamur. sanctum et uenerabilem fratrem nostrum papam Alypiuut meo obsequio salutes, obsecro. Sancti fratres, qui nobiscum in monasterio Domino ser
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ absentis tota securitate polliceor. hoc
eũ eũ magnaleticia cogniturũ. Noui enĩ
qͣntum diligat pacẽ: &e nulla uani fastus
manitate iactetur. Rogo te. qͥd nobis ẽ
eũ ueterib dissensionib. ut hueusc uul¬
nera illa durauerint: quȩ animositã ho
uulnerũ putrefactione etiã dolorẽ ꝑdi¬
dimꝰ quo solet medicus implorariꝰ Uides
qnͣta &e quã miserabili fȩditate xꝑiane
domꝰ familieq turbatȩ fint. Mariti et
uxores de suo lecto sibi consentiunt: et
de. rꝑi altari dissentiunt. ꝑ illũ s iuran
ut int̾se pacẽ habeant: & in illo habere
ñ posst̃. fiłii cũ parentib unã domũ ba¬
bent suã: &e domũ cdi ñ habent unã. Sue¬
cedere mneoꝵ hereditatẽ cupiunt: eũ qͥb
de xpihereditate rixant᷑. Serui ae dñi
cõmunem dm̃ diuidunt: qͥ forma serui
accepit. ut om̃s ser mendo liberaret ho

Expanded text:
nunc absentis tota securitate polliceor hoc nunc absentis tota securitate polliceor hoc eum cum magna laetitia cogniturum; noui enim. quantum diligat pacem et nulla uani fastus inanitate iactetur. Rogo te, quid nobis est cum ueteribus dissensionibus, ut huc usque uulnera illa durauerint, quae animositas homuulnerum putrefactione etiam dolorem perdidimus, quo solet medicus inplorari. uides, quanta et quam miserabili foeditate Christianae domus familiaeque turpatae sint. mariti et uxores de suo lecto sibi consentiunt et de Christi altari dissentiunt; per illum sibi iurant, ut inter se pacem habeant, et in illo habere non possunt; filii cum parentibus unam domum habent suam et domum dei non habent unam; succedere in eorum hereditatem cupiunt, cum quibus de Christi hereditate rixantur; serui et domini communem deum diuidunt. qui formam serui accepit, ut omnes seruiendo liberaret; ho
Abbreviated transcription (Latin):
memineris:. ut sedentib quos ipse de¬
legeris. dũ mͦ uerba nr̃a ñ manit̾ uenti¬
lentur. s stilo excipiant᷑. ut &e tranqͥlliꝰ
et  ordinatiꝰ disseramꝰ de si qͥd forte a
nob̾ dictũ de memoria lapsũ fuerit.
recitatione reuocet᷑. rem tã magnã &e
ad salutẽ om̃ium ꝑtinentẽ cũ concordia.
requiramꝰ: aut si placet nullo medio int̾.¬
posito priꝰ nob̾cũ. siue ꝑ epłas siue ꝑ col¬
lationẽ atq lectionẽ. ubi placuerit con¬
feramꝰ ne forte intemꝑantes ñ null au¬
ditores. malint quasi nr̃m expectare
certam̃. quã de nr̃a salute in nr̃a colla¬
tionẽ cogitare: ut qd̾ int̃ nos fuerit ter¬
minatũ. postea ꝑnos ppłs nouerit. Aut
si ꝑ epłas agi placet.ipse plebib recitent᷑:
ut aliqñdo ñ plebes s plebs una dicatur.
Prorsus sicut uolueris. sicut iusseris. sieut
t placuerit libent̃ amplector: ae de animo
beatissimi & uenerabilis mͥ patͥs ualerii

Expanded text:
memineris, ut sedentibus, quos ipse dememineris, ut sedentibus, quos ipse delegeris, dummodo uerba nostra non inaniter uentilentur, sed stilo excipiantur, ut et tranquillius et ordinatius disseramus et, si quid forte a nobis dictum de memoria lapsum fuerit, recitatione reuocetur, rem tam magnam et ad salutem omnium pertinentem cum concordia requiramus, aut, si placet, nullo medio interposito prius nobiscum siue per epistulas siue per conlocutionem atque lectionem, ubi placuerit, conferamus, ne forte intemperantes nonnulli auditores malint quasi nostrum expectare certamen, quam de sua salute in nostra conlocutione cogitare, ut, quod inter nos fuerit terminatum, postea per nos populus nouerit, aut, si per epistulas agi placet, ipsae plebibus recitentur, ut aliquando non plebes sed plebs una dicatur. prorsus sicut nolueris, sicut iusseris, sicut tibi placuerit, libenter amplector. et de animo beatissimi et uenerabilis mihi patris Valerii
Abbreviated transcription (Latin):
oleo peccatoris: hoc ẽ ñ asꝑa ueritate cor¬
eigentis. s leni falsitate laudantis. Ne-¬
ꝙ hoc in eã partẽ peto accipias: quasi
ego te a fr̃e euodio tanquã a iusto. em̃¬
datum intelligi uelim. Uereor enĩ ne me
ꝙͦ aliqͥd contumeliose in te dicere existi¬
mes: qd̾ uehem̃ter caueo qñtum possũ.
S iuistus ẽ ille qͥ dixit: ego sũ ueritaᷤ. Ita¬
ꝙ de cuilibet hominis ore nob̾uerũ eũ
aliqua asꝑitate sonuerit: ñ ab illo hoĩe
qͥ forte peccator ẽ. s ab ipsa ueritate hoc
ẽ axꝑo qui iustus ẽ em̃damur: ne nr̃m
caput blandȩ s ꝑniciosȩ adulationiꝰ un¬
ctio hoc ẽ oleũ peccatoris impinguet.
Quãquã etiã si fr̃ euodiꝰ alaqͣntum ꝓ suȩ
cõmunionis defensione turbatior aliqͥd
elatꝰ animo cõmotiore dixiss: etati hõĩs
&e necessitatis causȩ te oporteret ignoseẽ.
Illud tam̃ qd̾ ꝓmittere dignatꝰ es peto

Expanded text:
oleo peccatoris; hoc est, non aspera veritate coroleo peccatoris; hoc est, non aspera veritate corrigentis, sed leni falsitate laudantis. Neque hoc in eam partem peto accipias, quasi ego te a fratre Evodio, tanquam a justo, emendatum intelligi velim. Vereor enim ne me quoque aliquid contumeliose in te dicere existimes, quod vehementer caveo, quantum possum. sed iustus est ille, qui dixit: Ego sum ueritas. itaque de cuiuslibet hominis ore nobis uerum cum aliqua asperitate sonuerit, non ab illo homine, qui forte peccator est, sed ab ipsa ueritate, hoc est a Christo, qui iustus est, emendamur, ne nostrum caput blandae sed perniciosae adulationis unctio, hoc est oleum peccatoris inpinguet. quamquam etiam si frater Euodius aliquantum pro suae communionis defensione turbatior aliquid elatius animo commotiore dixisset, aetati hominis et necessitati causae te oporteret ignoscere. Illud tamen, quod promittere dignatus es, peto
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd tͥ contumeliose responderit. Qd̾ q̃so
de ne illa contumeliã deputes: quã cer¬
tum mͥ ẽ ñ de suꝑbo animo ꝓcessisse. No-¬
ui enĩ frẽm meũ. S si qͥd in clisputando
ꝓfide sua & ꝓęccłiȩ caritate dix̃ fortas¬
se feruentiꝰ qd̾ tua grarutaᷤᷤ nollet audi¬
re: ñ illa contumacia s fiducia nominal¬
da ẽ. Collatorẽ enĩ &e disputatorẽ. ñ as-¬
sensatorẽ ce adulatorẽ se ẽẽ cupiebat.
Nã hoc ẽ oleũ peccatoris: quo ꝓpħa non
uult impinguari caput. Ita eñ dieit.
eñdabit me me iustus ui misccdia e ar¬
Met me: oleũ aũt peccatoris ñ impm¬
suet caput meũ. Mauult enĩ seuera mĩa
usti em̃dari: qũã leni adulatoris unc¬
hone laudari Ende etiã illud ꝓphetieũ
s qͥ uos felices dicunt. inerrore uos mit¬
tunt. Idoꝙ de homine qũẽ false blanchi¬
cie faciunt arrogantẽ. recte etiã uulgo
dicit᷑. Creuit caput. Impinguatũ eni ẽ

Expanded text:
quid tibi contumeliose responderit. quod, quaeso quid tibi contumeliose responderit. quod, quaeso te, ne illam contumeliam deputes, quam certum mihi est non de superbo animo processisse — noui enim fratrem meum —, sed si quid in disputando pro fide sua et pro ecclesiae caritate dixit fortasse feruentius, quod tua grauitas nollet audire, non illa contumacia sed fiducia nominanda est. conlatorem enim et disputatorem, non assentatorem et adulatorem se esse cupiebat. nam hoc est oleum peccatoris, quo propheta non uult inpinguari caput; ita enim dicit: Emendabit me iustus in misericordia et arguet me: oleum autem peccatoris non inpinguet caput usti emendari, quam leni adulationis unctione laudari. Unde etiam illud propheticum est: Qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt . Ideoque de homine, quem falsae blanditiae faciunt arrogantem, recte etiam vulgo dicitur, Crevit caput: impinguatum est enim
Abbreviated transcription (Latin):
eit fuerit demoustrata cõplect sime ilo
estu dubitationis honorandũ quc ullo
obybriũ. S ne mireris qd̾ apud bene¬
uolentiã tuã diui tacui: ñ putabã in
hac te ẽẽ sententia: quã m̃ fr̃ euodius
eui fidẽ ñ habere ñ possũ. gaudess in¬
dicauit. Nam cũ forte contigiss ir m
unã domũ conueniretis. &e sermo int̃
uos de spe nr̃a hoc ẽ de xꝑi hereditato
ortus eẽt.: ait dixisse benignitatẽ tuam.
uelle te bonis uiris sedentib conferre
nobiscũ. Qdͣ multũ gaudeo. nr̃e humili¬
tati offerre dignatũ. Neq ulle mͦ possũ
tantã occasionẽ benigni anuni tui dese¬
rere: ut qnͣtum iuires dñs p̃bere digna¬
bitur. querã tecũ atq discutiã. quȩ cau¬
dixit. pacẽ meã do uob̾. pacẽ meã relin¬
quo uob̾. tã lugendȩ. atq plangendȩ dẽ¬
cissionis extiterit. Audiui qͥdem̃ de me¬
morato fr̃̾e te fuisse conquestũ: qd̃ nescio

Expanded text:
cum fuerit demonstrata, complecti, sine ullo cum fuerit demonstrata, complecti, sine ullo aestu dubitationis honorandum puto. Dilopprobrium. 2. Sed ne mireris quod apud Benevolentiam tuam tamdiu tacui; non putabam in hac te esse sententia, quam mihi frater Euodius, cui fidem non habere non possum, gaudens indicauit. nam cum forte contigisset, ut in unam domum conueniretis, et sermo inter uos de spe nostra, hoc est de Christi hereditate ortus esset, ait dixisse benignitatem tuam uelle te bonis uiris sedentibus conferre nobiscum. quod te multum gaudeo nostrae humilitati offerre dignatum neque ullo modo possum tantam occasionem benigni anrere, ut quantum vires Dominus praebere dignabitur, quaeram tecum atque discutiam, quae caudixit: Pacem meam do uobis, pacem meam relinquo uobis, tam lugendae atque plangendae discissionis extiterit. Audiui quidem de memorato fratre te fuisse conquestum, quod nescio.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ honorabili & dilectissimo
proculeano: augustinꝰ. Pꝑter
imꝑitoꝵ hominũ uanitates:
diutrꝰ apud te de titulo ȩpłe meȩ dispu¬
dare ñ debeo. Cũ eos nos reuocare inui¬
cem ab errore conam᷑: quãuis ante ple¬
nissimã discussionẽ causȩ. quib dã uide¬
ri possit qͥs nr̃m erret incertũ: seruimꝰ¬
tam̃ inuicẽ nob̾: si bono animo nobiscũ
agimꝰ ut a ꝑuersitate discordiȩ lib̾em̃.
Qd̾ me sincero corde agere. & cũ tremore
xꝑianȩ humilitatis etiã si plerisꝙ ho¬
minib aꝑtũ ñ ẽ: uidet tam̃ ille. eui nul¬
la corda claudunt᷑. Qd̾ aũt in te hono¬
rare ñ dubitẽ: facile intelligis. Nõ enĩ
errorẽ scismatis. unde om̃s homines qñ¬
dum ad me attinet cupio sanari dignũ
honore aliquo existimo: s te ante oĩa
qd̾ ipsiꝰ nob̃ humanȩ societatis uincło
stringeris: & qd̾ ñnulla in te p̃mineĩ
placidioris m̃tis indicia. quib nullo
m̃ desꝑandũ ẽ. facile te posse uĩtatem¬

Expanded text:
NO HONORABILI ET DILECTISSIMO PROCULEIANO AUGUSTINUS. Propter inperitorum hominum uanitates diutius apud te de titulo epistulae meae disputare non debeo. cum enim nos reuocare inuicem ab errore conamur, quamuis ante plenissimam discussionem causae quibusdam uideri possit, quis ntamen invicem nobis, si bono animo nobiscum agimus, ut a perversitate discordiae liberemur. Quod me sincero corde agere, et cum tremore christianae humilitatis, etiamsi plerisque hominibus apertum non est, videt tamen ille cui nulla corda clauduntur. Quid autem in te honorare non dubitem, facile intelligis. Non enim errorem schismatis, unde omnes homines, quantum ad me attinet, cupio sanari, dignum honore aliquo existimo: sed te ante omnia, quod ipsius nobis humanae societatis vinculo astringeris, et quod nonnulla in te praeeminent placidioris mentis indicia, quibus nullo modo desperandum est, facile te posse veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
nulli minꝰ ꝑite int̾pretati st̃ ad oratio¬
nes. Hoc ẽ enĩ ad uotũ: qd̾ usitatiꝰ in scͥp¬
turis nuncupat᷑ euche. Int̾pellationes
aũt siue ut ur̃ĩ codices habent postu¬
lationes fiunt: cũ ppłs benedicit᷑. Tunc
suos ꝑ manꝰ impositionẽ. misericordissi¬
mȩ offer̃t potestati. Quib ꝑactis. ce par¬
ticipato tanto sacram̃to: grãrũ actio
cuncta concludit: quã in his etiã u̾bis
ultimã cõmendauit apls. Hȩc aũ cau¬
sa p̾cipua fuit ista dicendi: ut his bre¬
uiter constrictis atq significatis. ñ pu¬
taret᷑ negligendũ ẽẽ qd̾ sequit᷑ ꝓ om̃ibꝰ
hominib ꝓ regib & hus qͥ in sublimitate

Expanded text:
nulli minus perite interpretati sunt, adorationes, hoc est enim ad uotum, quod usitatius in scripturis nuncupatur eoa. interpellationes autem siue, ut uestri codices habent, postulatisuos per manus impositionem, misericordissimae offerunt potestati. Quibus peractis et participato tanto sacramento, gratiarum actio cuncta concludit, quam in his etiam verbis ultimam commendavit Apostolus. Haec autem causa praecipua fuit ista dicendi, ut his breviter perstrictis atque significatis, non putaretur negligendum esse quod sequitur: Pro omnibus hominibus, pro regibus, et his qui in su
Abbreviated transcription (Latin):
I dõ ñ memor erit nominũ illoꝵ. ꝑlabia sua.
Sane codices em̃datiores ce electioris aucto¬
ritatis. ñ habent uoluntates suas. s uolũ¬
dates meas: qd̃ tantũdem ualet: qͥa ex ꝑso¬
na filii dĩ dicit᷑. Ipse qͥppe loquit᷑ quẽ u̾ba

Expanded text:
 non memor erit nominum illorum per labia sua.  non memor erit nominum illorum per labia sua. sane codices emendatiores et electioris auctoritatis non habent \'uoluntates suas\' sed \'uoluntates meas\\ quod tantundem ualet, quia ex persona filii dei dicitur. ipse quip
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores: qͥa ñ est opꝰ medicus ualentibꝰ :
s egrotantib. Quoꝵ scilicet multiplica¬
de st̃ infirmitates: ut eis sanandis eẽt
necessaria tante gr̃ȩ medicina: & cui di¬
mitterent᷑ peccata multa. diligẽt multũ.
hoc cinis uacce. & asꝑsio sangͥnis. & cru¬
entarũ multiplicatio uictimaꝵ signifi¬
cabat: ñ efficiebat. Id̾o deinceps dieit. Noz
congregabo conuentieula eoꝵ de sangui¬
nib. id ẽ illoꝵ sacrificioꝵ. quȩ immolabai¬
tur in figura sanguinis xꝑi. Nec memor
ero nominũ illoꝵ: ꝑ labia mea. Nomina
qͥppe illoꝵ erant in multiplicatione in¬
firmitatũ. fornicatores. idolis seruienteᷤ.
adulti̾. molles. mascłoꝵ concubitores. fu¬
res. auari. raptores. ebriosi. maledici. &
quicũq alii regnũ dĩ ñ possidebt̃. S ubi
habundante peccato. suꝑhabundauit gr̃ã:
e ptea accelerauert. Hȩc qͥdem fuert: s
abluti sunt. s sc̃ĩficati st̃. s iustificatist̃. in

Expanded text:
peccatores, quia non est opus sanis medicus sed aegrotantibus, quorum scilicet multiplicatae sunt infirmitates, ut eis sanandis esset necessaria tantae gratiae medicina et, cui dimittuntur peccata multa, diligeret multum. Hoc cinis uaccae et aspersio sanguinis et cruentarum multiplicatio uictimarum significabat, non efficiebat. ideo deinceps dicit: Non congregabo conuenticula eorum de sanguinibus, id est illorum sacrificiorum, quae immolabantur in figura sanguinis Christi, nec memor ero nominum illorum perlabia mea. nomina quippe illorum erant in multiplicatione infirmitatum fornicatores, idolis seruientes, adulteri, molles, masculorum concubitores, fures, auari, raptores, ebriosi, maledici et quicumque alii regnum dei non possidebunt. sed ubi abundante peccato superabundauit gratia et postea accelerauerunt, haec quidem fuerunt, abluti sunt, sed sanctificati sunt, sed iustificati sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
& qui erꝰ rudim̃tis excipiendis atq
nutriendis te dedit. grãs agat qͣntaᷤᷤ
potest: & omĩa ossa eiꝰ dicant. dñe qͥs
similis t̃. Non enĩ uberiore fructu le¬
git uł audit me docentẽ ac disserentẽ.
uł quiblibet exhortationib accenden¬
dem: quã inspiciet te iuuentẽ. Resalu¬
tant scãm &e sincerissimã benignitatẽ
tuã: conserui mei qͥ mecũ sunt. Con¬

Expanded text:
et qui eius rudimentis excipiendis atque et qui eius rudimentis excipiendis atque nutriendis te dedit, gratias agat, quantas potest, et omnia ossa eius dicant: Domine, quis similis tibi? non enim uberiore fructu legit uel audit me docentem ac disserentem uel quibuslibet exhortationibus accendentem, quam inspicit te uiuentem. resalutant sanctam et sincerissimam benignitatem tuam conserui mei, qui mecum sunt. con
Abbreviated transcription (Latin):
more suo scͥptura scã dõ inde dat głam÷
& continuo subiungit. eloquiũ dñi
igniuit eũ. Ut potui ñ defui int̾roga¬
tionib tuis: adiutꝰ orationib tuis. &
ipsis quas misisti disputationib tuis.
Cum enĩ int̾rogando disputas: ce queriᷤ
acrit̾: &e doces humilit̾. Utile ẽ aũt. ut
de obscuritatib diuinarũ scͥpturaꝵ.
quas exercitationis nr̃e causa ds̃ ẽẽ
uoluit. multȩ inueniant᷑ sententiȩ.
cũ aliud alii uidet᷑ quȩ tam̃ om̃s sa¬
nȩ fidĩ doctrinȩq concordent. Labis
sane ueniã stilo meo multũ festinanti.
ut iã in naui constituto occurrerem
ꝑlatori. filiũ aũt nrm paulinũ in xp̃i
caritate dulcissimũ. in hac poti epła
resaluto. & paueis ut festinꝰ exhortor:
ut miscdiȩ dñi qui sciens dare auxili¬
um de tribulatione. eũ turbulentissi¬
ma tempestate misit inportũ. quo tu
pelago tranquilliore ꝑmeasti. ipsi ma-¬
rinȩ tranquillitati minime credens.

Expanded text:
more suo scriptura sancta deo inde dat gloriam more suo scriptura sancta deo inde dat gloriam et continuo subiungit: Eloquium domini igniuit eum. Ut potui, non defui interrogationibus tuis adiutus orationibus tuis et ipsis, quas misisti, disputationibus tuis. cum enim interrogando disputas, et quaeris acriter et doces humiliter. utile est autem, ut de obscuritatibus diuinarum scripturarum, quas exercitationis nostrae causa deus esse uoluit, multae inueniantur sententiae, cum aliud alii uidetur, quae tamen omnes sanae fidei doctrinaeque concordent. dabis sane ueniam stilo meo multum festinanti, ut iam in naui constituto occurrerem perlatori. filium autem nostrum Paulinum in Christi caritate dulcissimum in hac potius epistula resaluto et paucis ut festinus exhortor, ut misericordiae domini, qui sciens dare auxilium de tribulatione eum turbulentissima tempestate misit in portum, quo tu pelago tranquilliore permeasti ipsi marinae tranquillitati minime credens,
Abbreviated transcription (Latin):
quid mͥ uideat᷑: qd̾ etiã tibi int̾ eȩtã uisũ
est. Et qd̾ adiuux̃. ut denudent᷑ multoꝵ
cordiũ eogitationes: hoc intelligendum
&e discipłoꝵ infirmitas patuit. Tribu¬
lationẽ gͥ gladii nomine mͥ significa¬
tam ẽẽ credibile ẽ: quo mat̾na anima
uulnerata ẽ doloris affectu. Ipse fuit.
gladius in ore ꝑsecutoꝵ: de qͥb in pͥalmo
dicit᷑ &e gladiꝰ in ore eoꝵ. Ipsi enĩ erant
filii hominũ. quoꝵ dentes arma ce sa¬
gitte: & lingua eoꝵ gladiꝰ acutꝰ. Nam
&e ferrũ qd ꝑtransiit animã iosephẽ ꝑ¬
dura tribulatione positũ ferrũ mnͥ uidet᷑.
Aꝑte qͥppe dicit᷑. ferrũ ꝑtransiit anim̾ã
eiꝰ. donec ueniret uerbũ erꝰ. id ẽ tam
diu fuit in dura tribulatione. donec
fieret qd̾ p̃dixit. Hinc enĩ magnꝰ est
habitus: & ab illa tribulatione lib̾atꝰ.
S ue humanȩ sapientiȩ tribueret᷑. qͦd
uenit uerbũ eiꝰ. id ẽ factũ ẽ qd̾ p̃dix̃:

Expanded text:
quid mihi uideatur; quod etiam tibi inter cetera uisum quid mihi uideatur; quod etiam tibi inter cetera uisum est. et quod adiunxit: Ut denudentur multorum cordium cogitationes, hoc intellegendum et discipulorum infirmitas patuit. tribulationem igitur gladii nomine significatam esse credibile est, quo materna anima uulnerata est doloris affectu. ipse fuit gladius in ore persecutorum, de quibus in psalmo dicitur: Et gladius in ore eorum. ipsi enim erant filii hominum, quorum dentes arma et sagittae et lingua eorum gladius acutus. nam et ferrum, quod pertransiit animaferrum mihi uidetur; aperte quippe dicitur: Ferrum pertransiit animam eius, donec ueniret uerbum eius, id est tam diu fuit in dura tribulatione, donec fieret, quod praedixit. hinc enim magnus est habitus et ab illa tribulatione liberatus. sed ne humanae sapientiae tribueretur, quod uenit uerbum eius, id est factum est, quod praedixit,
Abbreviated transcription (Latin):
adeo enĩ corpus ipsũ erat in qͦ resurrex̃.
Qdͥ hoc ad rem: Nam illud utiq ipsũ corpꝰ
erat. in quo in monte transfiguratꝰ est.
& ipsũ erat iuuenis in quo natus ẽ: et
tam̃ siqͥs eũ iuuenẽ repente uidiss. qͥ ñ
nisi infantulũ noss: ñ utiq agnoscerae:
An uͦ ad liniam̃ta mutanda. ñ pot̃ celerit̾
dĩ potestas: qd̾ potest ꝑ annoꝵ moras ho¬
minis ȩtas: Qd̾ aũt mariȩ dixit. noli me
tangere ñdum enĩ ascendi ad patre. ni¬
chil aliud me noueris intellexisse. quã
tu. Ita enĩ significare uoluit tactũ spiri¬
talem. id ẽ accessũ fidĩ se requirere: qua
credit᷑ eũ excelsũ ẽẽ cũ patre. Et qd̃ ab
aliis duob in fractione panis ẽ agnitꝰ.
saeram̃tum ẽẽ quo nos in agnitionẽ suã
congregat. nullus debet ambigere. De
uerbis sẏmeonis ubi ait uirgini matri
diũ. & tuã ipsis animã ꝑtransiet framea:
in epła alia cuiꝰ exemplũ etiã mͦ misi. dixi

Expanded text:
at enim corpus ipsum erat, in quo resurrexit. at enim corpus ipsum erat, in quo resurrexit. quid hoc ad rem? nam illud utique ipsum corpus erat, in quo in monte transfiguratus est, et ipsum erat iuuenis, in quo natus est, et tamen, si quis eum iuuenem repente uidisset, qui non nisi infantulum nosset, non utique agnosceret. an uero ad liniamenta mutanda non potest celeriter dei potestas, quod potest per annorum moras hominis aetas: Quod autem Mariae dixit: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem, nihil aliud me noueris intellexisse quam tu. ita enim significare uoluit tactum spiritalem, id est accessum fidei se requirere, qua creditur eum excelsum esse cum patre. et quod ab illis duobus in fractione panis est agnitus, sacramentum esse, quod nos in agnitionem suam congregat, nullus debet ambigere. De uerbis Symeonis, ubi ait uirgini matri domini: Et tuam ipsius animam pertransiet framea, in alia epistula, cuius exemplum etiam modo misi, dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
it eis in alia effigie: utiq in ipso corꝑe cꝰ
alia erat effigies. aliqͥd factũ fuisse quo
impedim̃to tenerent᷑. id ẽ mor̃a agnos¬
cendi paterent᷑ ocłi eoꝵ. S ego miror. eũ
duo sint in corꝑe quib cuiꝰq species ag¬
noscatur. liniam̃ta ce color: cur ante re¬
surrectionẽ qd̾ in monte ita transfigu¬
ratus ẽ. ut fieret uultus eiꝰ splendidꝰ
sic̃ sol. neminẽ mouet eũ usq ad tantã
excellentiã fulgoris ce lucis. colorẽ sui
corꝑis mutare potuisse: & ptꝰ resurre¬
ctionẽ mouet aliquatenꝰ liniam̃ta
mutata ẽẽ. ut ñ possit agnosci: &e rur¬
sum eacłe potentiȩ facultate sic̃ tunc
pͥstinum colorẽ. sic &e ptꝰ resurrectionẽ
pͥstina liniam̃ta reuocasse. Clam &e illi
tres discipłi. ante quoꝵ ocłos in monte
transfiguratus ẽ. non eũ agnoscerent
si ad eos talis aliunde ueniss: s qͥa eũ
illo erant. ipsũ ẽẽ certissime retinebañ:

Expanded text:
it eis in alia effigie, utique in ipso corpore, cuius it eis in alia effigie, utique in ipso corpore, cuius alia erat effigies, aliquid factum fuisse, quo impedimento tenerentur, id est moram agnoscendi paterentur oculi illorum. sed ego miror, cum duo sint in corpore, quibus cuiusque species agnoscatur, liniamenta esurrectionem, quod in monte ita transfiguratus est, ut fieret uultus eius splendidus sicut sol, neminem mouet eum usque ad tantam excellentiam fulgoris et lucis colorem sui corporis mutare potuisse et post resurrectionem mouet aliquatenus liniamenta mutasse, ut non posset agnosci, et rursus eadem potentiae facilitate sicut tunc pristinum colorem sic et post resurrectionem pristina liniamenta reuocasse. nam et illi tres discipuli, ante quorum oculos in monte transfiguratus est, non eum agnoscerent, si ad eos talis aliunde uenisset; sed quia cum illo erant, ipsum esse certissime retinebant.
Abbreviated transcription (Latin):
Id enĩ agunt ista. ut suꝑstitionis uitio
cor humiliet᷑ ad ñ parcencłu corꝑr᷑dũ
fraudatur istis escis quib cõpellit᷑ ab¬
stinere. ñ in honore aliquo ad saturi¬
tatẽ carnis: ñ qd̾ honoratiꝰ illo magis
quã illo cibo caro saturet᷑: cũ ad eiꝰ ne¬
cessitatẽ ñ ꝑtineat. nisi quolibet uali¬
tudini apto alim̃to refici atq fulciri.
De euangłio inquisitio tua solet multoᷤ
mouere: quomͦ dñs post resurrectionẽ
cũ in eodẽ corpore surrexerit. a qͥbdam
qui eũ nouerant. utriꝰq sexus hominibꝰ
&e agnitus ñ sit. & agnitꝰ sit. Ubi pͥmum
queri solet: utrũ in eiꝰ corꝑe. an potiꝰ
in illoꝵ ocłis aliqͥd factũ sit. quo ñ poss¬
agnosci. Cũ enĩ legit᷑. tenebant᷑ ocłi eoꝵ
ne agnoscerent eũ: impedim̃tum qͦddã
agnoscendi uidet᷑ in luminib factũ ẽẽ
cernentiũ: cũ uͦ aꝑte alibi dicit᷑. apparu¬

Expanded text:
id enim agunt ista, ut superstitionis uitio id enim agunt ista, ut superstitionis uitio cor humilietur — ad non parcendum corpori — dum fraudatur istis escis, quibus compellitur abstinere —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, non quod honoratius illo magis quam illo cibo caro saturaretur, cum ad eius necessitatem non pertineat nisi quolibet ualitudini apto alimento refici atque fulciri. De euangelio inquisitio tua solet multos mouere, quo modo dominus post resurrectionem, cum in eodem corpore surrexerit, a quibusdam, qui eum nouerant, utriusque sexus hominibus et agnitus non sit et agnitus sit. ubi primum quaeri solet, utrum in eius corpore an potius in illorum ocagnosci. cum enim legitur: tenebantur oculi eorum, ne agnoscerent eum, impedimentum quoddam agnoscendi uidetur in luminibus factum esse cernentium; cum uero aperte alibi dicitur: apparu
Abbreviated transcription (Latin):
xatione corꝑis. uł sicut alii int̾pretati st̃.
ad ñ parcendũ corꝑi: ñ in honore aliquo
ad saturitatẽ carnis. Cur inquis hec dic̃
rationẽ habere sapientiȩ: q̃ ita rep̾hendit:
Dicam qd̃ ce ipse in scripturis potes adu̾¬
dere: sepe sapientiã positã etiã in sedib
mundi huiꝰ quã dic̃ expressiꝰ sapientiã
huiꝰ mundi. Nec moueat qd̵ hic ñ addi¬
dit mundi: ñ enĩ &e alio loco cũ ait. ubi sa¬
piens ubi scriba. addidit huiꝰ mundi ut
diceret uͥ sapiens huiꝰ mundi: ce tam̃ hoc
intelligit᷑. Sic & ista ratiosapientię. Nich̾
enĩ ab eis dicit᷑ in huiꝰmodi suꝑsticiosis
reddi uideat᷑. Nam &e cũ dicit cauete ne
qͥs uos decipiat ꝑphylosophyã: ñ ait
huiꝰ mundi. Et qͥd est phylosophya: nͥ
studiũ sapientiȩ:. Sunt gͦ inqͥt ista ra¬
tionẽ qͥdem habentia sapientiȩꝰ. id ẽ de
quib aliqua ratio reddat᷑. scd̃m elem̃ta
mundi huiꝰ &e pͥncipatus ac potestates:
in obseruatione & humilitate cordis.

Expanded text:
ne corporis — uel, sicut alii interpretati sunt, ad non parcendum corpori —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. cur, inquis, haec dicit rationem habere sapientiae, quae ita reprehendit? Dicam, quod et ipse in scripturis potes aduertere, saepe sapientiam positam etiam in sedibus mundi huius, quam dicit expressius sapientiam huius mundi. nec moueat, quod hic non addidit \'mundi\'; non enim et alio loco, cum ait: Ubi sapiens? ubi scriba? addidit \'huius mundi\', ut diceret: Ubi sapiens huius mundi? et tamen hoc intellegitur. sic et ista ratio sapientiae; nihil enim ab eis dicitur in huius modi superstitiosis reddi uideatur. nam et cum dicit: Cauete, ne quis uos decipiat per philosophiam, non ait huius mundi\'; et quid est philosophia Latine nisi studium sapientiae? sunt ergo, inquit, ista rationem quidem habentia sapientiae — id est de quibus aliqua ratio reddatur secundum elementa mundi huius et principatus ac potestates — in obseruatione et humilitate cordis —
Abbreviated transcription (Latin):
detigeris. ne gustaueris. ne attaminauis.
quȩ st̃ inquit omĩa in corruptionẽ ꝑ
abusionẽ. Omĩa hȩc inqͥt magis ad cor¬
ruptionẽ ualent. cũ suꝑstitiose abhis ab¬
stinetur: ut eis homo abutat᷑: id ẽ non eis
utatur scdm p̾cepta &e doctrinas hominũ.
hoc planũ est. S qͦd sequit᷑ multũ reqͥris.

Expanded text:
tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, quae sunt, inquit, omnia in corruptionem per abusionem. omnia haec, inquit, magis ad corruptionem ualent, cum superstitiose ab his abstinetur, ut eis homo abutatur, id est non eis utatur secundum praecepta et doctrinas hominum. hoc planum est; sed quod sequitur, multum re
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ei contigit quoꝵdã sacroꝵ uidere se¬
creta. S plenior sensus ẽ. quȩ ñ uidit
inculcans: frustra inflatus m̃te carnis
suȩ. Mirabilit̾ ibi eũ dixit inflatũ m̃te
carnis suȩ: ubi thelo. humiłs supͣdixãt.
Fit enĩ miris modis in anima hominis.
ut de falsa humilitate magis infletur:
quã si aꝑtius suꝑbiret. Et ñ tenens inqͥt
caput. qd̾ uult xp̃m intelligi: ex quo õe
corpꝰ compactũ ce conexũ. subministratũ
e copulatũ. crescit in mcrem̃tum dĩ. Si
gͦ mortui estis cũ xꝑo. ab elem̃tis huius
mundi: qͥd adhuc uelut iuiuentes de
boc mundo decernitis: His dictis inse¬
rit uerbaeoꝵ qͥ decernunt de hoc mun¬
do: ꝑhas obseruationes quasi rationabi¬
les. affectata uanitate humilitatis infla¬
ti. Ne tetigeris. ne gustaueris: ne attami¬
naueris. Recolamꝰ qd̾ dictũ est suꝑrꝰ ut
hoc intelligamꝰ. Hon uult enĩ eos inhis
obseruationib iudicari. ubi dicit᷑ ne

Expanded text:
quia ei contigit quorundam sacrorum uidere sequia ei contigit quorundam sacrorum uidere secreta. sed plenior sensus est: Quae non uidit inculcans frustrsuae. Mirabiliter ibi eum dixit inflatum mente carnis suae, ubi thelohumilem supra dixerat: fit enim miris modis in anima hominis, ut de falsa humilitate magis infletur, quam si apertius superbiret. Et non tenens, inquit, caput, quod vult Christum intelligi, ex quo omne corpus compactum et connexum, subministratum et copulatum crescit in incrementum dei. si ergo mortui estis cum Christo ab elementis huius mundi, quid adhuc uelut uiuentes de hoc mundo decernitis? His dictis inserit uerba eorum, qui decernunt de hoc mundo per has obseruationes quasi rationabiles affectata uanitate humilitatis inflati: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris. recolamus, quod dictum est superius, ut hoc intellegamus. non uult enim eos in his obseruationibus iudicari, ubi dicitur: Ne
Abbreviated transcription (Latin):
obseruationib agit᷑: ut cor hominis
uelut religione humile reddat᷑. Ad¬
didit aũt. & culturã angłoꝵ. uł sic̃ ur̃i
codices habent religionẽ angłoꝵ. quȩ
grece trescia dicit᷑: angłos uolens in¬
telligi pͥncipatus. qͦs elem̃toꝵ mundi
huiꝰ p̃positos. in his obseruationib
colendos ẽẽ arbitrabant᷑. Nemo gͦ uoᷤ
inqͥt conuincat cũ sitis corpꝰ xꝑiͥ uo¬
lens uideri humilis corde in cultura
angłoꝵ. quȩ ñ uidit inculeans: uł sicut
qͥdam codices habent. q̃ uidit inculcans.
Aut enĩ sie dicere uoluit. quȩ ñ uidit ieul¬
cans: qͥa ista homines suspicionib & opini¬
onib agunt. ñ qd̃ uiderint eis ita ẽẽ faei¬
enda: aut certe quȩ uidit inculcans. idõ
magna existimans. qͥa uidit ea quibꝰd̃ã
locis obseruari ab aliquib hominib.
quoꝵ auctoritati haberet fidẽ. etiã rati¬
one ñ reddita: & idõ sibi magnꝰ uidetur::

Expanded text:
obseruationibus agitur, ut cor hominis obseruationibus agitur, ut cor hominis uelut religione humile reddatur. addidit autem et culturam angelorum uel. sicut uestri codices habent, religionem angelorum, quae Graece S-pyjoxsta dicitur, angelos uolens intellegi principatus, quos elementorum mundi huius praepositos in his obseruationibus colendos esse arbitrantur.. Nemo ergo uos, inquit, conuincat, cum sitis corpus Christi, uolens uideri humilis corde in cultura angelorum, quae non uidit inculcans uel, sicut quidam codices habent, quae uidit inculcans. aut enim sic dicere uoluit: Quae non uidit inculcans, quia ista homines suspicionibus et opinionibus agunt, non quod uiderint ita esse facienda, aut certe: Quae uidit inculcans, ideo magna existimans, quia uidit ea quibusdam locis obseruari ab horninibus, quorum auctoritati haberet fidem etiam ratione non reddita, et ideo sibi magnus uidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
in cibo aut in potu: aut in parte diei
festi. aut neomeniȩ aut sabbatoꝵ: qͦd
ẽ umbra futuroꝵ. Hoc ꝓpt̾̃ iudaismũ:
deinde sequit᷑ ꝓpt̃ suꝑsticiones genti¬
lium. Corpꝰ aũt xꝑi estis inqͥt: nemo
uos conuincat. Turpe ẽ inqͥt ce nunis
incongruũ. &e a generositate ur̃e lib̾ta¬
tis alienũ: ut cũ sitis corpꝰ xꝑi. seduca¬
mini umbris: & conuinci uideamini
ueluti peccantes: si hȩc obseruare negli¬
gitis. Corpꝰ gͦ xꝑi. nemo uos conuincat:
uolens in humilitate cordis. Hoc si ꝑ
uerbũ grecũ diceret᷑: etiã in latina con¬
suetudine ppłari. sonaret usitatiꝰ. Sic
enĩ ce uulgo dicit᷑. qui diuitẽ affectat
thelodiues: & qͥ sapientẽ thelosapiens:
ce cȩtã huiꝰmodi. frgo & hic thelohũmilis.
qd̃ plemꝰ dicit᷑ thelon humilis. id ẽ uo¬
lens humilis. affectans humilitatẽ: qd̾
intelligat᷑ uolens uideri humilis af¬
fectans humilitatẽ. Hoc enĩ in talib

Expanded text:
in cibo aut in potu aut in parte diei in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut nest umbra futurorum. hoc propter Iudaismum; deinde sequitur propter superstitiones gentilium: Corpus autem Christi, inquit, nemo uos conuincat. turpe est, inquit, et nimis incongruum et a generositate uestrae libertatis alienum, ut, cum sitis corpus Christi, seducamini umbris et conuinci uideamini ueluti peccantes, si haec obseruare neglegitis. corpus ergo Christi nemo uos conuincat uolens in humilitate cordis. hoc si per uerbum Graecum diceretur, etiam in Latina consuetudine populari sonaret usitatius. sic enim et uulgo dicitur, qui diuitem affectat, thelodiues et, qui sapientem, thelosapiens et cetera huius modi; ergo et hic thelohumilis, quod plenius dicitur thelon humilis, id est uolens humilis, affectans humilitatem, quod intellegitur uolens uideri humilis, affectans humilitatem. hoc enim in talibus
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ omĩa delicta: delens qd adu̾sus noᷤᷤ
erat cyrographu in decretis. qd̾ erat.
contrariũ nobis: qͥa reos lex faciebat.
quȩ subint᷑uerat ut habundaret deli¬
ctum. Tollens illud inqͥt de medio. &
affigens illud eruci: exuens se carne.
principatꝰ &e potestates exemplauit:
fiducialit triumphans eos insemet
ipso. Non utiq bonos s malos pͥncipa¬
tus &e malas potestates. diabolicas sci¬
licet ae demoniacas exemplauit: id ẽ
exempłu de illis dedit. ut quẽadmo¬
dum ipse se exuit carne: sic suos osten¬
deret exuendos carnalib uiciis: ꝑ q̃
illi eis dñabantur. Iam hic diligent̃
attende: quẽadmodu inferat. ꝓpt̃ qd̃
cuncta ista cõmemoraimꝰ Nemo gͦ
uos inqͥt iudicet in cibo tanquã ꝓꝑt̾ea
omĩa illa dixerit. qͥa isti ꝑ huimodi
obseruationes. seducebant᷑ a ueritate
qua liberi fiebant: de qua dictũ est in
ȩuangłio &e ueritas liberabit uos. id ẽ li¬
beros faciet. Nemo gͦ uos inqͥt iudicet

Expanded text:
 omnia delicta, delens, quod aduersus nos erat, chirographum in decretis, quod erat contrarium nobis — quia reos lex faciebat, quae subintrauerat, ut abundaret delictum —, tollens, inquit, illud de medio et affigens illud cruci, exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. non utique bonos sed malos principatus et malas potestates diabolicas scilicet et daemoniacas exemplauit, id est exemplum de illis dedit, ut, quem ad modum ipse se exuit carne, sic suos ostenderet exuendos carnalibus uitiis, per quae illi eis dominabantur. Iam hic diligenter adtende, quem ad modum inferat, propter quod cuncta ista commemorauimus. nemo ergo uos, inquit, iudicet in cibo, tamquam propterea omnia illa dixerit, quia isti per huius modi obseruationes seducebantur a ueritate, qua liberi fiebant, de qua dictum est in euangelio: Et ueritas liberabit uos, id est liberos faciet. nemo ergo uos, inquit, iudicet
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑsticio gentiliũ uł phylosophi seduce¬
bant: p̾dicantes ilła quã uocant theo¬
logiam. ꝑ elem̃ta huiꝰ mundi. Caput
luit intelligi. sicut ipse ait: cũ ei dictũ
eẽt tu qͥs es respondit. p̾ncipium qͥ &
loquor uob̾. Omĩa enĩ ꝑ ipsũ facta st̃:
&e sine ipso factũ est nichil. Mirabilit̾
aũt uult eos ẽẽ hoꝵ uelut mirabiliũ
contẽptores: cũ eos ostendit corpꝰ factoᷤᷤ
illiꝰ capitis: dicendo. & estis in illo re¬
pleti. qͥ est caput omĩs pͥncipatꝰ &e pote¬
statis. Hinc iã ne umbris iudaismi se¬
ducant᷑: adiungit. In quo etiã circũei¬
si estis circũcisione ñ manufacta. in
expoliatione corꝑis carnis: uł sic̃ aliqͥ
habent. in expoliatione corꝑis peccõꝵ

Expanded text:
superstitio gentilium uel philosophi seducesuperstitio gentilium uel philosophi seducebant praedicantes illam, quam uocant, theologiam per elementa huius mundi. caput luit intellegi, sicut ipsees? respondit: Principium. quod et loquor uobis. omnia enim per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil. mirabiliter autem uult eos esse horum uelut mirabilium contemptores, cum eos ostendit corpus factos illius capitis dicendo: Et estis in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. Hinc iam, ne umbris Iudaismi seducantur, adiungit: In quo etiam circumcisi estis circumcisione non manu facta in expoliatione corporis carnis — uel, sicut aliqui h
Abbreviated transcription (Latin):
pistis inqͥt iħ̃m xp̃m dñm nr̃m. in ip¬
so ambulate: radicati &e suꝑedificati in
ipso. & confirmati infide sic̃ &e didicistẽ.
habundantes in ea gr̃arũ actionẽ yult
eos fide nutriri. ut capaces fiant par¬
ticipandoꝵ thesauroꝵ sapientiȩ & sei¬
entiȩ. qͥ st̃ absconditi in xp̃o: ne antequã
sint ad hec idonei. ueri simili sermone
capiant᷑: & a ueritatis itinere deuient.
Deinde aꝑti qͥd eis timeat ostendens.
uidete inqͥt ne qͥs uos decipiat ꝑ phy¬
losophiam. & in anem seductionẽ: scd̾m
traditionẽ hominũ. scdm̃ elem̃ta mun
di. & ñ scd̃m xp̃m: qͥa in ipsohabitat oĩs
plenitudo diuinitatis corporalit̾. Ideo
corporalit̃ dixit. qͥa illi umbralit̾ seduce¬
bant. translato uerbo usus: sicut etiã
umbrȩ nom̃ in his reb ñ est utiq uer¬
bum ꝓpͥum: s quadã similitudinis ra¬
dione translatũ. Et estis inqͥt in illore¬
pleti: qͥ est caput om̃is pͥncipatus & po¬
testatis. ꝑ pͥncipatus enĩ &e potestates

Expanded text:
 in ipso ambulate radicati et superaedificati in ipso et confirmati in fide, sicut et didicistis, abundantes in ea gratiarum actione. uult eos fide nutriri, ut capaces fiant participandorum thesaurorum sapientiae et scientiae, qui sunt absconditi in Christo. ne ante, quam sint ad haec idonei, uerisimili sermone capiantur et a ueritatis itinere deuient. deinde apertius, quid eis timeat, ostendens: Videte, inquit, ne quis uos decipiat per philosophiam et inanem seductionem secundum traditionem homi num, secundum elementa mun Christum, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter. ideo \'corporaliter\' dixit, quia illi umbraliter seducebant, translato uerbo usus, sicut etiam umbrae nomen in his rebus non est utique uerbum proprium sed quadam similitudinis ratione translatum. et estis, inquit, in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. per principatus enim et potestates
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbaptismũ: in quo &e consurrexistis ꝑ
fide oꝑationis dĩ: qͥ suscitauit illũ a
mortiusͤUide quẽadmodu ce hic corpꝰ
xp̃i eos ostendit: ut ista contẽpnant.
coherentes tanto capiti suo. mediato¬
ri dĩ &e hominũ xp̃o iħi: & nullũ falsũ
uł inualidũ mediũ ꝑ qd̃ dõ cohereant
requirentes. Et uos inqͥt cũ essetiᷤ mor¬
tui in delictis: ce p̾putio carnis ur̃e. Fre¬
putiũ uocauit qd significat᷑ p̃putio. ħ¬

Expanded text:
consurrexistis per fidem operationis dei, qui suscitauit illum a mortuis. uide, quem ad modum et hic corpus Christi eos ostendit, ut ista contemnant, cohaerentes tanto capiti suo. mediatori dei et hominum Christo Iesu, et nullum falsum uel inualidum medium, per quod deo cohaereant, requirentes. et uos, inquit, cum essetis mortui in delictis et praeputio carnis uestrae — praeputium uocauit, quod significatur p
Abbreviated transcription (Latin):
Unde adiungit ce dicit. Hoc enĩ bonũ ẽ et
acceptũ corã saluatore nr̃o dõ: qͥ om̃s ho¬
mines uult saluos fieri: & in agnitionẽ ue¬
ritatis uenire. Et ne quisquã diceret. pos¬
se ẽẽ salutis uã in bona conu̾satione. et
uni dĩ ooñpotentis cultu. sine participa¬
tione corꝑis ce sanguinis xꝑiꝰ. uns enĩ in¬

Expanded text:
et acceptum coram saluatore deo nostro, qui omnes homines uult saluos fieri et in agnitionem ueritatis uenire. et ne quisquam diceret posse esse salutis uiam in bona conuersatione et unius dei omnipotentis cultu sine participatione corporis et sanguinis Christi, unus enim
Abbreviated transcription (Latin):
est oportebat impleri: sicut circa finem
epłȩ ad romanos ait. Dico enĩ xp̃m mini¬
strũ fuisse circũcisionis ꝓpt̾ ueritatẽ dĩ.
ad confirmandas ꝓmissiones patrũ: gen
gentib. Cũ aũt dixiss. scdm electionẽ
dilecti ꝓpt̾̃ patres. addidit. Sine peni¬
tentia enĩ: st̃ dona &e uocatio dĩ. Uides
certe illos significari. qͥ ꝑtinent ad nu¬
merũ p̃destinatoꝵ: de. quib alio loco
dicit. Scimꝰ qͥa diligentib dm̃ oĩa cooꝑat᷑
in bonũ: bis qͥ sedm ꝓpositũ uocati st̃¬
seĩ. Multi enĩ st̃ uocati: pauei uͦ elect. Q¬

Expanded text:
est, oportebat impleri, sicut circa finem est, oportebat impleri, sicut circa finem epistulae ad Romanos ait: Dico enim Christum ministrum fuisse circumcisionis propter ueritatem dei ad confirmandas promissiones patrum, gegentibus. Cum autem dixisset: Secundum electionem propter patres, addidit: Sine paenitentia enim sunt dona et uocatio dei. uides certe illos siguificari, qui pertinent ad numerum praedestinatorum. de quibus alio loco dicit: Scimus, quia diligentibus deumnia cooperantur in bonum his, qui secundum propositum uocati sunt. multi enim s
Abbreviated transcription (Latin):
ñnullis epłẽ ipsis locis ita rep̃hendit. tã¬
quã om̃s culpabiles eeñt: ꝓpt̃ quosdã qͥ
tales erant. Istam diuinarũ scͥpturarum
consuetudinẽ. ꝑ omine corpꝰ litt̾a̾rum eio
creberrime sparsam. qͥsquis diligent̃ ad¬
uerterit: multa dissoluit quȩ int̾ se uiden¬
tur ẽẽ contraria. Inimicos gͦ alios dieit:
alios dilectos. S qͥa in uno ppło erant.
uelut eosde ipsos dicere uidet᷑: quãqũa
initiũ. Quantũ uͦ ad dĩ prescientiã ñ tẽ
elech: s ante constitutionẽ mundi: sicut
icde dicit apłs. qd̾ elegerit nos ante mun¬
di constitutionẽ. Duob itaq modis ip¬
si mnunici qͥ dilecti. siue qͥa in uno ppło
utriq fuerant: siue qͥa ex inimieis seui¬
entib usq ad sanguinẽ. xꝑi. qͥdam eoꝵ
dilecti facti erant: scdm electionẽ quȩ
latebat in p̾scientia dĩ. Ad hoc enĩ addi¬
dit ꝓpt̾̃ patres: qͥa id qd̾ patrib ꝓmissũ

Expanded text:
nonnullis epistulae ipsius locis ita reprehendit. tamnonnullis epistulae ipsius locis ita reprehendit. tamquam omnes culpabiles essent, propter quosdam, qui tales erant. istam diuinarum scripturarum consuetudinem per omne corpus litterarum eius creberrime sparsam quisquis diligenter aduerterit, multa dissoluit, quae inter se uidentur esse contraria. inimicos ergo alios dicit, alios dilectos; sed quia in uno populo erant, uelut eosdem ipsos dicere uidetur. quamquam initium, quantum uero ad dei praescientiam, non tunc electi sed ante constitutionem mundi, sicut idem dicit apostolus, quod elegerit nos ante mundi constitutionem. duobus itaque modis ipsi inimici, qui dilecti, siue quia in uno populo utrique fuerant siue quia ei inimicis saeuientibus usque ad sanguinem Christi quidam eorum dilecti facti erant secundum electionem, quae latebat in praescientia dei. ad hoc enim addidit \'propter patres\', quia id, quod patribus promissum
Abbreviated transcription (Latin):
te dixit: qͥa ñ om̃s excecati st̃. Erant enĩ
ex illis: qͥ xp̃m cognouert̃. Plenitudo aũ
gentiũ in his intrat. qͥ sedm ꝓpositũ uoca¬
ti sunt: &e sic omĩs isrł saluus fiet. qͥa &e ex
Deinde int̾ponit testimoniũ ꝓphe ͤ uenet
ex syon: qͥ eripiat ce au̾tat impietatẽ a
iacob. Et hoc illis a me testam̃tum: eum
abstulero peccata illoꝵ: ñ utiq om̃ium
iudeoꝵ᷑ s electoꝵ. Hinc adiungit ea: q̃
inquirenda posuisti. Sedm eũgłiũ qͥdẽ:
inimici ꝓpt̾ uos. Preciũ qͥppe redẽptiomiᷤ
cis potuit occidi. Hic ẽ ille usus maloꝵ: in
ꝓuectũ bonoꝵ. Qd̾ uͦ adiungit. scđ̃m elec-¬
tionẽ aũt dilecti ꝓpt̃ patres: hinc osten¬
dit ñ illos inimicos s electos ẽẽ dictos.
S scripturȩ mos ẽ. ita loqui de parte. tãꝙͣ.
de toto: sicut corinthios in pͥmis epłs suȩ
partib ita laudat. tanquã om̃s tales sint.
cũ eeñt laudabiles qͥdam eoꝵ: &e ptꝰea in

Expanded text:
 dixit. quia non omnes excaecati sunt; erant enim ex illis, qui Christum cognouerunt. plenitudo autem gentium in his intrat, qui secundum propositum uocati sunt. et sic omnis Israhel saluus fiet, quia et exdeinde interponit testimonium prophetae: Veniet ex Sion, qui eripiat et auertat impietatem ab Iacob; et hoc illis a me testamentum, cum abstulero peccata illorum non utique omnium ludaeorum sed electorum. Hinc adiungit ea, quae inquirenda posuisti: Secundum euangelium quidem inimici propter uos. pretium quippe redemptionis cis potuit occidi. hic est ille usus malorum in prouectum bonorum. quod uero adiungit: Secundum electionem autem dilecti propter patres, hinc ostendit non illos inimicos sed electos esse dilectos. sed scripturae mos est ita loqui de parte tamquam de toto, sicut Corinthios in primis epistulae suae partibus ita laudat, tamquam omnes tales sint, cum essent laudabiles quidam eorum, et postea in
Abbreviated transcription (Latin):
quem ñ sequunt᷑. Neq enĩ eis aliqͥd
ꝓdest: qd̾ eum ñ obliuiscunt᷑. Aliud ẽ
enim legẽ di habere in memoria: ali¬
ud in intellectu &e effectu. In sexage¬
simo aũt &e septimo palm̾o qd̃ quereͤ.
qͥd sit uerũptam̃ ds conquassabit ca¬
pita inimicoꝵ suoꝵ. uertic̃e capilli¬

Expanded text:
quem non sequuntur. neque enim eis aliquid quem non sequuntur. neque enim eis aliquid prodest, quod eam non obliuiscuntur; aliud est enim legem dei habere in memoria, aliud in intellectu et effectu. In sexagesimo autem et septimo psalmo quod quaeris quid sit: Verum tamen deus conquassabit capita inimicorum suorum, uertic