comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spu uidens sc̃s prophoca
dauio exferis nos similes
futuros esse caelestiũ.
Increpainquit feras siluae.
Siluam uidelicet significãs
nonferarum fragosam cur¬
sibus nec bestiarũ gemitibus
in orrentem: sed illam siluã
dequa scriptum ẽ. in uenimꝰ
cã in campissiluae : Inqua
sicut dixit prophetia uistꝰ
ut palma florebit & uelut
caedrus quae in liba noe st
multiplicabitur: Illa sil¬
uaquȩ uerbi caelestis ali¬
moniã proph&icarũ uerti¬
cibus arborum concussade¬
fluxit Illa silua ad quã
paulus lupus quidem raptor
intrauit sed pastor exiuit⁊
nomne menim terrã exiuit
unt inuestituouiũ intusaũt
sunt lupira paces: Sed per¬
spm scm̃ iam leonũ saeuitia.
pardorumuarietas. astuti¬
auulpiũ. luporũ rapacita s.
denr̃is exoleuit affectibus.
Magna igitur gratia quȩ cae¬
lixterras mutauit: & con¬
uersatio nr̃a sicut a postolus
dixit incaelissit. quiante
ednechoctantũ locop&rus
a postolus. sed etiã alibiineo¬
demlibro aspuscõ aedificatã

Expanded text:
Spiritu videns sanctus propheta David ex feris nos similes futuros esse coelestium: Increpa, inquit, feras silvae , silvam videlicet significans non ferarum fragosam cursibus, nec bestiarum gemitibus inhorrentem, sed illam silvam de qua scriptum est: Invenimus eam in campis silvae . In qua, sicut dixit Propheta: justus ut palma florebit, et velut cedrus quae in Libano est, multiplicabitur . Illa silva, quae Verbi coelestis alimoniam propheticarum verticibus arborum concussa defluxit. Illa silva, ad quam Paulus lupus quidem raptor intravit, sed pastor exivit: In omnem enim terram exivit unt in vestitu ovium, intus autem sunt lupi rapaces sanctum jam leonum saevitia, pardorum varietas, astutia vulpium, luporum rapacitas de nostris exolevit affectibus. Magna igitur gratia, quae coelo terras mutavit; ut conversatio nostra, sicut Apostolus dixit , in coelis sit, qui ante ed nec hoc tantum loco Petrus apostolus, sed etiam alibi in eodem libro a Spiritu sancto aedificatam
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit enim alibi sc̃s iob: Viuit
dñs qui sic meiudicat: & omps
quiad a maritudinẽ ꝑ dux̃
animammeam : Sp̃s autẽ
diuinus quiẽ innaribus meis
nonutiq sp̃m hic auram uita¬
lem hanc &spiramentum
corporeũ de signauit: sed na¬
res hic interioris hominis sui¬
significat. quibus odorẽ uitȩ
carpebat a&ernȩ & gram
caelestis ungenti geminis
quibus dam sensibus haurie¬
bat: sunt enim nares spita¬
les ut legimus: quas hab&
sponsa uerbi cuidicitur. &
odor naristuȩ : &alibi : Odo¬
ratus ẽ ds̃ odorem suauitatis:
Sunt ergo quaedam interioris
membra hominis : cuius manus
in actu. Aures in auditu. pe¬
des in processu quodã boni
operis aestimantur : Itaq:
ex officiis ueluti quasdã col¬
ligimus membrorũ figuras
Neq enim in interiore ho¬
mine scđm carnalia aliquid
nos conuenit opinari. IUiuii¬

Expanded text:
Dicit enim alibi sanctus Job: Vivit Dominus, qui sic me judicat; et omnipotens, qui ad amaritudinem perduxit animam meam: Spiritus autem divinus, qui est in naribus meis . Non utique spiritum hic auram vitalem hanc et spiramentum corporeum designavit, sed nares hic interioris sui hominis significat, quibus vitae odorem carpebat aeternae, et gratiam coelestis unguenti 647 geminis quibusdam sensibus hauriebat. 68. Sunt enim nares spiritales, ut legimus, quas habet Sponsa Verbi, cui dicitur: Et odor naris tuae ; et alibi: Odoratus est Dominus odorem suavitatis . Sunt ergo quaedam interioris membra hominis, cujus manus in actu, aures in auditu, pedes in processu quodam boni operis aestimantur. Itaque ex officiis, veluti quasdam colligimus membrorum figuras; neque enim in interiore homine secundum carnalia aliquid nos convenit opinari. 69. A
Abbreviated transcription (Latin):
te. totius creaiturȩ patris & fi¬
lii ꝓfutura auctoritas: aclic&
superius omnipotentẽ filiũ pat᷑
illis derogare studiũ ẽ. consi¬
derent quic& patriderogant.
nullã discretionẽ int̃haec ẽẽ
iterũ demonstrabo eiusdẽ eẽ.
ex quo aliquid & ꝑquẽ aliquid.
& ostendã utrũq depatre
lectũ: sic enĩhabem:: Fi delis ds̃
ꝑquẽ uocatiestis in cõmu
rit considerent. ꝑpatrẽ uoca¬
m. &nihilẽ quaestionis ꝑfili¬

Expanded text:
e totius creaturae Patris et Filii profertur auctoritas. Ac licet superius omnipotentem Filium paterno illis derogare studium est, considerent quia et Patri derogant. nullam discretionem inter haec esse, iterum demonstrabo ejusdem esse, ex quo aliquid, et per quem aliquid; et ostendam utrumque de Patre lectum. Sic enim habemus: Fidelis Deus per quem vocati estis in communrit, considerent. Per Patrem vocamur, et nihil est quaestionis
Abbreviated transcription (Latin):
ro aut̃ inquominor uideatur
is ꝑquẽ omnia. quacis ex quo om¬
nia: anquia operator asserit᷑ :
Sed operatur & pat̃ quia ue¬
rusẽ quidix̃: pat̃ msusq: mo¬
do operat᷑. & ego operor
Sicut igitur pat̃ operat᷑ ope¬
rat᷑ & filius : Nergo opera¬
tor infirmi aut uilis ẽ : qm̃o
peratur & pat̃ . &id eo qđ cõ¬
muneẽ. filio cũ patre uel ꝓpt̃
patrẽ inferiore loco accipi
ño port& ne patripotius
infilio abhereticis deroget᷑
nec mediocre illud qđalibi
das arrianȩ ꝑfidiȩ quȩstio¬
cant rȩꝓ missorẽ uitȩ habe¬
mus a cernae: sifiliũnon
habemus: Siigitur fili¬
us dĩuitã nobis ꝑmisit &̃¬
utiq natisumus. aut si exfi¬
lionos ꝑ gratiãnatos negaNT
net iustũ filiũ confitentur.
credas igitur neces se ẽ &iã
ex dĩfilio omã quia omniũ
sic̃ ds̃ pat̃ ita& filius. & ac¬
tor. ẽ & creator. Midem

Expanded text:
ro autem in quo minor videatur is per quem omnia, quam is ex quo omnia? An quia operator asseritur? Sed operatur et Pater; quia verus est, qui dixit: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Sicut igitur Pater operatur, operatur et Filius. Non ergo operator infirmus aut vilis est; quoniam operatur et Pater: et ideo quod commune est Filio cum Patre, vel propter Patrem inferiore loco accipi non oportet; ne Patri potius in Filio ab haereticis derogetur. 154. Nec mediocre illud, quod aldas Arianae perfidiae quaestiocant, repromissorem vitae habemus aeternae, si Filium non habemus? Si igitur Filius Dei vitam nobis promisit aeutique nati sumus. Aut si ex Filio nos per gratiam natos negant, nec justum Filium confitentur. 155. Credas igitur necesse est etiam ex Dei Filio omnia; quia omnium sicut Deus Pater, ita et Filius et auctor est et creator. Videm
Abbreviated transcription (Latin):
per̃ cũ dedit eis potestatem
filiosdifieri: Dicet aliquis
Ergoiam subiectus ẽ. xp̃s quia
plurimicredider̃. minime.
qr ñ in paucis. ẽ xp̃i subiectio
sedi nomnibus : sicut enim
concupis cat adhuc caro ad
sed si ex parte sim subditus. ita
qr omnis ecđa unum corpus. ẽ
xp̃iquam diugenꝰ dissentit
Cũ aũ fuerimus non multa mem¬
bra sedunꝰ sp̃s: tunc et ipse sub¬
iectus erit. ut ꝑ ipsius subiecti¬
onem sit ds̃ om̃a in om̃ibus.

Expanded text:
perunt eum, dedit eis potestatem perunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . 169. Dicet aliquis: Ergo jam subjectus est Christus; quia plurimi crediderunt? Minime; quia non in paucis est Christi subjectio, sed in omnibus. Sicut enim si in me concupiscat adhuc caro advse subjectus, etsi ex parte sim subditus: ita quia omnis Ecclesia unum corpus est Christi, quamdiu genus dissentit Cum autem fuerimus non multa membra, sed unus spiritus: tunc et ipse subjectus erit; ut per ipsius subjectionem sit Deus omnia et in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc et ipse subiectus erit
ei qui sibi subiecit omnia. ut
sit ds̃ om̃a et in omnibus:
Ergo quiddicitis nunc.o
Subiectañs eiomnia. Non
subiectis cõrũchori Non
angeliqui interris posito
ministrabant non ar¬
nonar¬
changeliquietiã ad mariã
aduentus dominicip̃nuntu
mittebantur. ñ om̃is mili¬
tia celestis. ñ cherubimet se¬
raphrm nontroniet domi¬
nationes et potestates que
uenerantur et laudant.
Quomodo ergo subiectaerunt.
Sicutiq quẽ ad modũ ipsed ñs
dix̃ ⁊ Tollite iugum meũ suꝑ
uos Non enim in domiti
iugum portant: sed humiles
at᷑q mansucti : Hȩc est plane
sed gloriosa subiectio. ut in
nomineihũ omne genucur¬
uet. celestiũ. terrestriũ et
infernorum et omnis lingua
confiteatur. qm̃ dñsihs̃ in
gloriae dĩpatris : Ideo autẽ
ante subiecta non erant
omnia quia nondum recepe¬
rant sapientiãdĩ. Nondũ
habiliiugũ uerbimentis
quadã ceruice portabant.
Qt qt᷑ uitẽ sic̃ scriptũ est rece¬

Expanded text:
tunc et ipse subjectus erit tunc et ipse subjectus erit ei, qui sibi subjecit omnia; ut sit Deus omnia et in omnibus. Ergo quid dicis? Nunc subjecta non sunt ei omnia? non subjecti sanctorum chori? non Angeli, qui in terris posito ministrabant ? non Archangeli, qui etiam ad Mariam adventus Dominici praenuntii mittebantur ? non omnis militia coelestis? non Cherubim et Seraphim, non Throni et Dominationes et Potestates, quae venerantur et laudant? 168. Quomodo ergo subjecta erunt? Sic utique quemadmodum ipse Dominus dixit: Tollite jugum meum super vos ; non enim indomiti jugum portant, sed humiles atque mansueti. Haec est plane sed gloriosa subjectio; ut in nomine Jesu omne genu curvetur coelestium, et terrestrium, et infernorum: et omnis lingua confiteatur, quia Dominus Jesus in gloria est Dei Patris . Ideo autem ante subjecta non erant omnia, quia nondum receperant sapientiam Dei, nondum habile jugum Verbi mentis quadam cervice portabant. Quotquot autem, sicut scriptum est, rece
Abbreviated transcription (Latin):
tio maxime cum sempit̃na
dĩ uirtus non pos sit statũ
mutare protempore. nec
dõ patriextemporeius po¬
testatis accedere: Nam si
filius aliquando mutabitus
ut sccundũ diuinitatẽ subi¬
ciatur: ergo et ds̃pat̃ si ali¬
quandoplus poterit ut
subiectũ secundũ diunitatẽ
habeat filiũ nuncinterim
minus posse scđm in terp̃¬
tationẽuram neces seẽ esti¬
metur: Quidaut̃ culpȩ
conmeruit filius. ut postea
scđm diuinitatẽ subiciposse
credat᷑ Nũquid secundũ
carnẽ addexteram patris sede¬
rep̃ripuit . et inuito patre sibi
p̃rogatiuã paternisoliiuin¬
dicauit sed ipseait om̃a
quȩ placitas ei facios emꝑ.
Ergo siin omnibus patricon¬
placet filius curs ubicietur
quiante subiectus nonerat :
Videamus itaq ne ñ diuini¬
tatis illa sed nostrafiat in xp̃i
timore subiectio plena grãe
et plenamysterii : Itaqu
rursus apostolica uerba pen¬
damus Cum autem subiecta
inquie illi fuerint omnia.

Expanded text:
tio; maxime cum sempiterna tio; maxime cum sempiterna Dei virtus non possit statum mutare pro tempore, nec Deo Patri ex tempore jus potestatis accidere. Nam si Filius aliquando mutabitur, ut secundum divinitatem subjiciatur: ergo et Deus Pater, si 580 aliquando plus poterit, ut subjectum secundum divinitatem habeat Filium, nunc interim minus posse secundum interpretationem vestram necesse est aestimetur. 166. Quid autem culpae commeruit Filius, ut postea secundum divinitatem subjici posse credatur? Numquid secundum carnem ad dexteram Patris sedere praeripuit, et, invito Patre, sibi praerogativam Paterni solii vindicavit? Sed ipse ait: Omnia quae placita sunt ei, facio semper . Ergo si in omnibus Patri complacet Filius, cur subjicietur qui ante subjectus non erat? 167. Videamus itaque ne non divinitatis illa, sed nostra fiat in Christi timore subjectio, plena gratiae, et plena mysterii. Itaque rursus Apostolica verba pendamus. Cum autem subjecta, inquit, illi fuerint omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Videmusigitur quia
nondũ subiectum sed subi¬
ciendũ eẽ scriptura com¬
memorat: Ergonune
non est subiectus dõ patri
filius In quoigitur
filium subiectũ foredicitis.
sundiuinitate nec in oboe¬
diens ẽ quia non ẽ a patre
discors. nec subi ectu sqr ñ ẽ
seruus s unicus proprio
patrifilius. Deniq cũ cȩlũ
crearet t̃rã conderet : et
potestatem exercebat et
caritatem: nullaigitur
seruilis in xp̃i diuinitate
subiectio: Si autẽ nulla sub¬
iectio uoluntas libera.
Quod sieam subiectionẽ
putant filii quod cũ eiꝰ uo¬
luntate om̃a faciat discant
hocipsum eẽ indiuiduę
potestatis argumentum.
quiaunitas uoluntatis. ẽ
que non coepit extempore
sederat semꝑ.: Ubiautẽ
unitas perpetua uolunta¬
tis non utiq temporalis
subiectionis infirmitas.
Si en impernaturam subice¬
retur. semper subiectus
maneret Cũ uero subi¬
ciendus dicatur intem¬
pore dispensationis. ergo
subiectȩ non perpetuȩ
infirmitatis erit illa subiet¬

Expanded text:
. Videmus igitur quia nondum subjectum, sed subjiciendum esse Scriptura commemorat: ergo nunc non est subjectus Deo Patri Filius. In quo igitur Filium subjectum fore dicitis? Si in divinitate; nec inobediens est, quia non est a Patre discors: nec subjectus, quia non est servus, sed unicus proprio Patri Filius. Denique cum coelum crearet, terram conderet, et potestatem exercebat et charitatem. Nulla igitur servilis in Christi divinitate subjectio. Si autem nulla subjectio, voluntas libera est. 165. Quod si eam subjectionem putant Filii, quia cum ejus voluntate omnia faciat Pater, discant hoc ipsum esse individuae potestatis argumentum; quia unitas voluntatis est, quae non coepit ex tempore, sed erat semper. Ubi autem unitas perpetua voluntatis, non utique temporalis subjectionis infirmitas. Si enim per naturam subjiceretur, semper subjectus maneret: cum vero subjiciendus dicatur in tempore, dispensationis ergo susceptae, non perpetuae infirmitatis erit illa subjec
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiađi iustitia .pix. cari¬
tas. resurrectio : Persuaigit̾
opera xp̃set genera diuersa
uirtutũ eritin nobis patri
subditus: Cũuitus abdicatis
et feriante delicto unus in
omnibus dõ ceperit inuno
sensupopulorum omniũ xp̃s
adherere tuncerit ds̃om̃a
in omnibus: Conclusionẽ
igit᷑ totius absolutionis. bre¬
uit̃ colligam: Vnitas potesta¬
tis opinionem iniuriosȩ
subiectionis excludit: Eua¬
cuatio potestatum et iuctoria
demortequȩsita. Trium pha¬
toris utiq ñminuit potestatẽ
subiectionem operatur oboe¬
dientia: Obo edientiã xp̃s
a ssumpsit. Oboedientiaus¬
q. ad crucẽ. crux ad salutem :
Ergoubiopus: ibi et auctor .ẽ.¬
operis.: Cumigitur omnia
xp̃o subiecta fuerit ꝑ oboedi¬
entiam xp̃i. ut in nominecius
genuflectant. Nunc enim

Expanded text:
sapientia Dei, justitia, pax, charisapientia Dei, justitia, pax, charitas, resurrectio. Per sua ergo opera Christus, et genera diversa virtutum erit in nobis Patri subditus; cum vitiis abdicatis, et feriante delicto unus in omnibus Deo coeperit uno sensu populorum omnium spiritus adhaerere. Tunc erit Deus omnia et in omnibus. Conclusionem ergo totius absolutionis breviter colligamus. Unitas potestatis opinionem injuriosae subjectionis excludit. Evacuatio potestatis, et victoria de morte quaesita triumphatoris utique non minuit potestatem. Subjectionem operatur obedientia, obedientiam Christus assumpsit; obedientiam usque ad crucem, crux ad salutem. Ergo ubi opus, ibi et auctor operis. Cum igitur omnia Christo subjecta fuerint per obedientiam Christi; ut in nomine ejus omne genu flectatur nunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
moraui ẽem peccatis: conuiul¬
ficauit nos in xp̃o: cuius grã¬
estis salui faca : Et simul
ihũ agnos coscriptum.
sed ñ ut homines sed ere
addexteram sibi patiaturds̃
sedut in xp̃o sedere. quia ip¬
seẽ omnium fundamentũ.
et ipseẽcaput eccłȩ: in quo
communis secundũ carnẽ
natura p̃rogatiuam sed is
cȩlestis emeruit . Inxp̃o enĩ
dõ caro: incarneaut̃ humani
natura generis omniũ homi¬
nũ particeps honoratur: sic̃¬
nos ergo in illo sedimus ꝑ
corporeȩ communenaturȩ
ita et illequiꝑ susceptionẽ
nr̃ȩ carnis maledictũ pro
nobis factus ẽ. Cũ male¬
dictũutiq in benedictũ filiũ
dĩñcadat Itainquam et ille
peroboedientiã omniũ erit
subiectus in nobis. Cũ gentilis
crediderit: cũ iudeus agnoue¬
rit quemcrucifix̃. cum
manicheus ad orauerit quẽ
incarneuenis señ credidit.
Cũ arrianus ompm confessus
fuerit quẽ negauit. Cum
postremo inomnibus fuerit

Expanded text:
mortui essemus peccatis, convivimortui essemus peccatis, convivificavit nos in Christo, cujus gratia salvi facti estis, et simul sto Jesu . Agnosco scriptum, sed non ut homines sedere ad dexteram sibi patiatur Deus; sed ut in Christo sedere, quia ipse est omnium fundamentum, et ipse est caput Ecclesiae, in quo communis secundum carnem natura praerogativam sedis coelestis emeruit. In Christo enim Deo caro, in carne autem humani natura generis omnium hominum particeps honoratur. Sicut ergo nos in illo sedemus per corporeae communionem naturae: ita et ille per susceptionem nostrae carnis maledictum pro nobis factus est; cum maledictum utique in benedictum Dei Filium non cadat. Ita, inquam, et ille per obedientiam omnium erit subjectus in nobis, cum gentilis crediderit, cum Judaeus agnoverit, quem crucifixit, cum Manichaeus adoraverit, quem in carne venisse non credidit, cum Arianus omnipotentem confessus fuerit, quem negavit, cum postremo in omnibus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
innatura maledictus et̃na.
Maledictus enimomnis
qui pendet inligno Male¬
dictus quia nr̃a maledicta
suscepit.⁊ subiectus quoq
qr subiectionem nr̃am ipse
suscepit. sed inseruilis formȩ
as sumptione : ñ in dĩmaesta¬
te ut dum ille nr̃ȩ fragilita¬
tis sep̃bet incarne consortẽ:
nos inuirtute sua diuinȩfa¬
ceret consortes naturȩ : ñ quo
diuinitatis inxp̃osit illa sub¬
iectio: s sicut in illo ꝑ carnẽ
illã quȩ ẽpignus nr̃ȩ salutis
sederenos incelestiba postoł
dix̃ Utiq ñ sedentes. Sic et
ille ꝑ nr̃ȩ as sumptionẽ naturȩ
dr̃ subiectus in nobis.: Quis
enimtam demens. qui putet
ut supͣ diximus quod dexterã
dĩpatris sedis sibiuen erabi¬
lis debeatur. Cumlicet
etiã secundum carnẽ xp̃o ea
apatre generationis tam̃ suꝑ¬
nȩ etȩquilitatis potentia de¬
feratur : Angeliadorant:
et tutibi p̃sumptione sacri¬
lega solium dĩsternis: scrip¬
tum est inquies : quia cum

Expanded text:
in natura maledictus aeterna: in natura maledictus aeterna: Maledictus enim omnis qui pendet in ligno . Maledictus, quia nostra maledicta suscepit: subjectus quoque, quia subjectionem nostram ipse suscepit, sed in servilis formae assumptione, non in Dei majestate; ut dum ille nostrae fragilitatis se praeberet in carne consortem, nos in virtute sua divinae faceret consortes naturae . Non quodivinitatis in Christo sit illa subjectio: sed sicut in illo per carnem illam, quae est pignus nostrae salutis, sedere nos in coelestibus Apostolus dixit , utique non sedentes; sic et ille per nostrae assumptionem naturae dicitur subjectus in nobis. 180. Quis enim tam demens qui putet, ut supra diximus , quod ad dexteram Dei Patris sedes sibi venerabilis debeatur; cum licet etiam secundum carnem Christo ea a Patre, generationis tamen supernae et aequalis potentiae deferatur? Angeli adorant, et tu tibi praesumptione sacrilega solium Dei sternis? 181. Scriptum est, inquies,
Abbreviated transcription (Latin):
tem et ȩqualitatem cumdo
a patrefilius separatur : et
similit̃ sicut pat̃ omnia
in omnibus. itaomnia in
omnibus etiã xp̃soperatur:
Siergoxp̃s quoque in omnib
omnia operatur . ñ utiq in
diuinitatis maiestate sub¬
iectus ẽ. sed in nobis.: Quo¬
modo autẽ subiectus in nob
nisi eo modo quominor
angelis factus ẽ incorporis
scilicet sacramento: in eo
enimnon dum subiecta ei
omnia uidebantur : q̃ crea¬
toris uo a principio suuitiq
seruiebant: quod siqueris
quẽ ad modũ sit subiectus
in nobis: ipseostendit dicens:
Incarcere eram etuenistis
adme: Infirmus eram et
uisitastisme ⁊ Quod enim
uniorum minorũ fecistis.
mihifecistis: Infirmũ audis¬
infirmus in quosubiectus.
in quo peccatum atq male¬
dictũ pronobis factus ẽ.
sicut igitur non propt̃ se
sed pronobis peccatumatq
maledictũ factus ẽ: ita non
prose sed pronos erit sub¬
iectus in nobis innatura
subiectus et̃na: neque enĩ

Expanded text:
tem et aequalitatem cum Detem et aequalitatem cum Dea Patre Filius separatur. Et similiter sicut Pater omnia et in omnibus, ita omnia in omnibus etiam Christus operatur. Si ergo Christus quoque in omnibus omnia operatur , non utique in divinitatis majestate subjectus est, sed in nobis. Quomodo autem subjectus est in nobis, nisi eo modo quo minor angelis factus est, in corporis scilicet sacramento? In eo enim nondum subjecta ei omnia videbantur, quae creatori suo a principio sui utique serviebant. 178. Quod si quaesieris quemadmodum sit subjectus in nobis, ipse ostendit dicens: In carcere eram, et venistis ad me: infirmus eram, et visitastis me. Quod enim uni horum minimorum fecistis, mihi fecistis . Infirmuinfirmus, in quo subjectus, in quo peccatum atque maledictum pro nobis factus est. 179. Sicut igitur non propter se, sed propter nos peccatum atque maledictum factus est: ita non pro se, sed pro nobis erit subjectus in nobis, non in natura subjectus aeterna, neque 583
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a nobds̃ sit si ꝑ om̃a quantũ
caperepossumus ad eius
imaginẽ similitudinẽq
uiuamus: Ad communitatẽ
igitur beneficium transiuit.
aspeciȩ : quia in suacarne natu¬
ram totius humanȩ carnis
aedomuit Et ideo iuxta a pos¬
tolum Sicut portauimus
imaginẽ huius terreni: por¬
temus et imaginem huius
celestis: Qđitiq nisiꝑ interi¬
orẽ hominẽ ñ potesteuenire :
Deponentes igitur uniuersa
hoc ẽ. illa quę̧ legimus. iram.
animositatemblas phemiã
turpiloquium: et sic̃ infra
dictũ expoliantes nos ueterẽ
hominẽ cũ actib eiꝰ: induam̃
nouumquirenouatur in ag¬
nitione secđmimaginem eiꝰ
quicreauit eũ.: Et ut scires
qr cumdicit ut sit ds̃ omnia et
in omnibus adõpatrenonse
dix̃ ⁊ Vbiñma sculus inquit
sed femina: Iudeus et grecꝰ
barbarus et scitha. seruus
et liber. sed omnia et in om̃i¬
bus xp̃s. Ergo etiam cũ¬
ad corinthios dicit ut sit ds̃
omnia et in omnibus. et unita

Expanded text:
omnia nobis Deus sit, si per omnia quantum omnia nobis Deus sit, si per omnia quantum capere possumus, ad ejus imaginem, similitudinemque vivamus. 176. Ad communitatem igitur beneficium transivit a specie; quia in sua carne naturam totius humanae carnis edomuit. Et ideo juxta Apostolum: Sicut portavimus imaginem hujus terreni, portemus et imaginem hujus coelestis . Quod utique nisi per interiorem hominem non potest evenire. Deponentes igitur universa, hoc est, illa quae legimus; iram, animositatem, blasphemiam, turpiloquium ; et sicut infra dictum est: Exspoliantes nos veterem hominem cum actibus suis, induamus novum, qui renovatur in agnitionem, secundum imaginem ejus, qui creavit eum . 177. Et ut scires, quia cum dicit: Ut sit Deus omnia et in omnibus, a Deo Patre non sdicit: Ubi non masculus, inquit, et femina, Judaeus et Graecus, Barbarus et Scytha, servus et liber: sed omnia et in omnibus Christus . Ergo etiam ad Corinthios dicens: Ut sit Deus omnia et in omnibus , et unita
Abbreviated transcription (Latin):
bat humanȩ: alias dñm sema¬
iestatis. declarabatȩ ternȩ
Crat subiudice: et addexte¬
ram dĩ solium sibi iud exper¬
petuus uindicabat. Scrip¬
bitis filium hominis sedentẽ
legeerat ante abrahã supꝰ
legẽ erat incruceuenerandus
naturȩ . Denique solre fu¬
git : terra contremuit. con¬
ticuer̃ angeli : Cuiusigitur
passionem elementa uidert
timuer̃: huius generationẽ
uiderepotuer̃ : et in qo subiet¬
tionẽ corporis ñ tuler̃ in eo
subiectionẽ naturȩ uenera¬
bilis sustinebt̃: sed cũ unius
naturȩ sint pateret filius et
subiectus: Et ideo nonerit
in eo subiectus filius in quocũ
patreunũ ẽ : neꝑunitatem diui¬
nitatis. uideatur et paterfilio
eẽ subiectus: Ergo sicut in
illacruce non duinitatis
plenitudo sedñra fragilitas
erat subdita: ita etiã potea
subi ectus erit filius patri
in nr̃ȩ utiq: participatione
naturȩ ut subiectis carnis
inlecebris non diuitiȩ cordi.
non ambitio. ñuoluptas. sed

Expanded text:
bat humanae, alias se Dominum mabat humanae, alias se Dominum majestatis declarabat aeternae. Erat sub judice, et ad dexteram Dei solium sibi judex perpetuus vindicabat. Scripbitis Filium hominis sedentem Lege erat, ante Abraham supra Legem erat . In cruce venerandus natura: denique sol refugit, terra contremuit, conticuerunt angeli . Cujus igitur passionem elementa videre timuerunt, hujus generationem videre potuerunt? Et in quo subjectionem corporis non tulerunt, in eo subjectionem naturae venerabilis sustinebunt? 175. Sed cum unius naturae sint Pater et Filius et subjectus. Et ideo non erit in eo subjectus Filius, in quo cum Patre unum est; ne per unitatem divinitatis videatur et Pater Filio esse subjectus. Ergo sicut in illa cruce non divinitatis plenitudo, sed nostra fragilitas erat subdita: ita etiam postea subjectus erit Filius Patri, in nostrae utique participatione naturae; ut, subjectis carnis illecebris, non divitiae sint cordi, non ambitio, non voluptas: sed
Abbreviated transcription (Latin):
patridõ ẽ ipse subiectus.
Consideremus itaq eius sub¬
iectionẽ: Pat̃ inquitm eus.
sius transfercalicẽ hunc
ame. Uerũ tam̃ ñ mea uolun¬
tas. sed tua fiat. Ergo
scđm humanȩ naturę̧
assũptionẽ erit illa subiec¬
tio: quia sicut legimꝰspetiȩ
inuentus ut hõmo: humiliaut¬
semet ipsum. factus oboedi¬
ensusque ad mortem : subiec¬
tioutiq oboedientiȩ ẽ. Obe¬
dientiamortis. Mors as¬
sumptionis humanȩ: As¬
sumptionis ergo . humana
erit illa subiectio.: Nequa¬
quam igitur diuinitatis infir¬
mitas : sed dispensatio i sta
pietatis ẽ: Videquamñti
meã eorum propositiones.
illi obicint subiciendũ
patriđo egolego mariȩ
subditũ matri : qr scriptũ ẽ
deioseph. et maria. et erat
subditus illis: Aut si hoc putant
dicant qr hominibus erat
subiecta diuinitas Non
seritur. mortuus p̃dicatur⁊
Quicũmoreretur uiuebat
cũ subiceretur regnabat
cũ sepeliretur resuscitabat.
ac subiectũ sepotestati p̃be¬

Expanded text:
Patri Deo est ipse subjectus? 172. Patri Deo est ipse subjectus? 172. Consideremus itaque ejus subjectionem: Pater, inquit, meus, si vis, transfer calicem hunc a me: verum non mea voluntate, sed tua fiat . Ergo secundum humanae naturae assumptionem erit illa subjectio; quia sicut legimus: Specie inventus ut hosemetipsum, factus obediens usque ad mortem : subjectio utique obedientiae est, obedientia mortis, mors assumptionis humanae; assumptionis ergo humanae erit illa subjectio. Nequaquam igitur divinitatis infirmitas, sed dispensatio ista pietatis est. 173. Vide quam non timeam eorum propositiones. Illi objiciunt subjiciendum Patri Deo, ego lego Mariae subditum matri; quia scriptum est de Joseph et Maria: Et erat subditus illis . Aut si hoc putant, dicant quia hominibus erat subjecta divinitas. 174seritur, mortuus praedicatur. Qui cum moreretur, vivebat; cum subjiceretur, regnabat: cum sepeliretur, resuscitabat; ac subjectum se potestati praebe
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ filius dĩ Meuscibus ẽ
ut faciamuoluntatẽ patris
mei. qui memis it ut ꝑficiam
opus eiꝰ Quidigitur questi¬
onis ẽ. quia in meerit filisub¬
iectio in quo in ꝑfectũ opus ẽ¬
patris. qr ñ sũipse ꝑfectus
Ergo quin ꝑfectũopus facio
patris. ipsefilium facio eẽ
subiectũ: sed ñ ẽ iniuriui fta
sed gr̃ã: In eo quod subicim᷑.
ñr utiq ñ diuinitatis pro¬
feccus ẽ ut subicia murlegi
sapientia erat carnis inimi
ca in dm̃: legienĩñ erat sub¬
nequis calumnietur: uidete
quid diuinitus spirans
scriptura p̃cauerit: Ostendit
enim nob in quosubiectus
erit dõxp̃s dũdocet in quo
sibiuniuersa subieterit. ⁊¬
Ideoq dic̃ Nunc u temñ
uidimus omnia ei subiecta
Nampaulominus qua mange¬
los minoratũ uidimus iħm
ꝓpt̃ passi onc̃mortis
Ostendit itaq minorem
factũ. in carnis susceptione
Quiigitur in pedit. quinetiã
subiectionẽ in carnis sus¬
ceptione signi ficet. ꝑ quã
subiciet sibioma dũ in ipsa

Expanded text:
ibus est ut faciam 581 voluntatem Patris mei qui me misit, et perficiam opus ejus. Quid igitur quaestionis est, quia in me erit Filii subjectio, in quo imperfectum est opus Patris; quia non sum ipse perfectus? Ergo qui imperfectum opus facio Patris, ipse Filium facio esse subjectum? Sed non est injuria ista, sed gratia; quia in eo quod subjicimur, noster utique, non divinitatis est profectus; ut subjiciamur Legisapientia carnis inimica erat in Deum; Legi enim non erat subne quis calumnietur, videte quid divinitus inspirans Scriptura praecaverit; ostendit enim nobis in quo subjectus erit Deo Christus, dum docet in quo sibi universa subjecerit. Ideoque dicit: Nunc autem non videmus omnia ei subjecta . Nam paulo minus quam Angelos minoratum vidimus Jesum propter passionem mortis. Ostendit itaque minorem factum in carnis susceptione. Quid igitur impedit quin etiam subjectionem in carnis susceptione significet, per quam subjiciet sibi omnia, dum in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
filius tradit pater accipiat. & qđ
pater accipit filius non amittat.
Ergo inuno regno unitas potes¬
tatis est: Nemoigitur diuinita¬
tem interpatrem filiũq secernat:
Quodsi patri & filio unum dĩ nom̃
nussit etiã dĩfilius. nonutique
secundũ diuinitatem subiectus ẽ
dĩfilius : Subiectũ itaque impe¬
rator auguste quemad modum
debeamus accipere. consideremꝰ :
Quomodo enĩ subiectus dĩ filius.
ut creatura uanitati: sedimpi¬
umest dediuinitatis substantia
tale aliquid ȩstire : Anquem¬
ad modum creatura omnis dĩfi¬
lio quia aeq scriptũ est omnia
subiecisti subpedibus eius: sed
non xp̃s sibi ipse subiectus est.
Anque madmodũ mulier uiro
sicut legimus mulieres uiris suis
subditaesint. & alibi mulier in
silentio discat cũ omni subiectio¬
ne sed sacrilegũ est uel patri
uirũ uel dĩ filio mulierẽ cõpara¬
re : Anquemad modũ petrus
dixit. subiecties tote omnihu

Expanded text:
Filius tradit, Pater accipit, et quod Filius tradit, Pater accipit, et quod Pater accipiat, Filius non amittat. Ergo in uno regno unitas potestatis est. Nemo igitur 578 divinitatem inter Patrem Filiumque secernat. Quod si Patri et Filio unum Dei nomennus sit etiam Dei Filius; non utique secundum divinitatem subjectus est Dei Filius. Subjectum itaque, Imperator auguste, quemadmodum debeamus accipere, consideremus. 155. Quomodo enim subjectus Dei Filius? Ut creatura vanitati? Sed impium est de divinitatis substantia tale aliquid aestimare. 156. An quemadmodum creatura omnis Dei Filio, quia aeque scriptum est: Omnia subjecisti sub pedibus ejus ? Sed non Christus sibi ipse subjectus est. 157. An quemadmodum mulier viro, sicut legimus: Mulieres viris suis subjectae sint ; et alibi: Mulier in silentio discat cum omni subjectione ? Sed sacrilegum est vel Patri virum, vel Dei Filio mulierem comparare. 158. An quemadmodum Petrus dixit: Subjecti es
Abbreviated transcription (Latin):
nobis cusicut ipseait : ec ceego uo¬
biscũ sumusque ad consum mati¬
multo melius: Cũ inhoc mundo
subpeccato sumus : xp̃s nobiscũ
est ut per unius oboedientiã
iusti constituantur multi: & si
peccatũ mundi huius euasero.
incipiã es secũxp̃o: Denique
ait: Veniã iterũ & as̃sumã
uos ad me: &infra uolo ut ubi
egosũ & istisint mecũ : Ergo nunc
subregnoxpi sumꝰ dũ in opereuer¬
samur & facto dũforma ex suimur
serui quã illecũ seex in aniss & ac¬
cepit : Cumuero gloriã eius uide¬
rimus quã habuit prius quãmun¬
dus ess& : erimus in regno in qͦ
patriarthae sunt & ꝓphetae: de
quibus scriptũ est: cũuideritis
abrahã & isaac &iacob & oms
prophetas inregnodĩ utiã plenio¬
redĩ cognitione potiamur: Sed
infilu regno & pãt regnat: & in
regnopatris filius regnat. quiapat
infilio & inpatrefilius. & in quo
Ergo sicut unad omus : it a& unũ
regnum: Eousque autem unũ
patris & fili i regnũ est ut quod

Expanded text:
 sicut ipse ait: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummatimulto melius . Cum in hoc mundo sub peccato sumus, Christus nobiscum est; ut per unius obedientiam justi constituantur multi . Et si peccatum hujus mundi evasero, incipiam esse cum Christo. Denique ait: Veniam iterum, et assumam vos ad me ; et infra: Volo ut ubi ego sum, et isti sint mecum . 152. Ergo nunc sub regno Christi sumus, dum in corpore versamur, et nondum forma exuimur servi, quam ille cum se exinanivisset, accepit: cum vero gloriam ejus viderimus, quam habuit priusquam mundus esset, erimus in regno Dei, in quo patriarchae sunt et prophetae, de quibus scriptum est: Cum videritis Abraham, Isaac et Jacob, et omnes prophetas in regno Dei ; ut jam pleniore Dei cognitione potiamur. 153. Sed in Filii regno et Pater regnat, et in regno Patris Filius regnat, quia Pater in Filio, et in Patre Filius: et in quo Ergo sicut una domus, ita et unum regnum. Eousque autem unum Patris et Filii regnum est, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
lus scripsit patri & dõ subiec¬
tiinuicem intimore xp̃i: Sed
neque in suo neque in alterius
xp̃itimore subiectus est filius.
quiaunus est xp̃s: Quorũ uer¬
borũ uim considerate quia pa¬
a postolicũ caput recenseamus ut
nihiluideatur fraude subtractum
aut obreptione praestrictũ : Si in
hac inquit uita tantum in xp̃ospe¬
rantes sumus miserabiliores sumꝰ
omnibus hominibus. Siautem
xp̃s surrexit amortuis primi¬
tiae dor mientium: uidetis qm̃
derexurrectonexp̃i tracta est
disputatio : Qm̃sicut perhomi

Expanded text:
lus scripsit: Deo et Patri subjecti invicem in timore Christi ? Sed neque in suo, neque in alterius Christi timore subjectus est Filius, quia unus est Christus. Quorum verborum vim considerate, quia PaApostolicum caput recenseamus; ut nihil videatur fraude subtractum, aut obreptione praestrictum: Si in hac inquit, vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus. Si autem Christus resurrexit a mortuis primitiae dormientium ? Videtis quoniam de resurrectione Christi tractata est dispu
Abbreviated transcription (Latin):
eautiq quȩ creata s. et alius
cuifit illa subiectio.: Conti¬
cescantitaq scȩue refusionis
interpretes: atq utinam
et illitacerent quiqm̃re¬
solubile dĩ uerbũ dĩq sapien¬
tiã probarenon poss. in¬
firmitatem diuinitati
subiectionis adscribunt

Expanded text:
ea utique quae creata sunt: et alius, ea utique quae creata sunt: et alius, cui fit illa subjectio. Conticescant itaque saevae refusionis interpretes. 163. Atque utinam et illi tacerent, qui quoniam resolubile Dei Verbum, Deique sapientiam probare non possunt, infirmitatem divinitati subjectionis a
Abbreviated transcription (Latin):
primitia exp̃s: deinde hiqui sunt
Deinde finis cum tradiderit reg¬
num dõ & patricu meuacuaue¬
rit omnem principatum & p̃o¬
testatem &uirtutem : O port&
enĩ illũ regnare . donet ponat
omnes in imicos subpedibus eius.
nouissimae auteni inimica des¬
truetur mors: omnia enim sub¬
iecit subpedibus eius Cum
subiecit omã. ut sit ds̃ om¬
nia & in omnibus: Quod &iã
adhebreos idem a postolus
dixit. Nunc autẽ non dũ
uidemus om̃a illi ẽẽ sub¬
iecti: Accipimus aposto¬
licȩ seriem lectionis. quo¬
modoigitur subiectum
dicemus Sabellianiet
marcionitȩ dicunt: quod
hec futura sit xp̃i addm̃
patrem subiec̃tio. ut in
patrem filius refundatur
si ergo eaerit uerbi subiet¬
tioutres oluatur in patrẽ
ds̃ uerbum ergo et quȩcũq
patrifilioq subiecta sunt.
in patrẽ et infilium re¬
soluentur ut sit ds̃ omnia
et in om̃ib creaturis : sed
abscrdum ẽ dicere: nonigit᷑
ꝑrefusionem subiectio
Alia senim quȩ subi ciuntur

Expanded text:
sunt deinde finis cum tradiderit regnum Deo et Patri cum evacuaverit omnem principatum et potestatem et virtutem oportet autem illum regnare donec ponat omnes inimicos sub pedibus eius novissima autem inimica destruetur mors omnia enim subiecit sub pedibus eius cum subiecit ei nia in omnibus . Quod etiam ad Hebraeos idem Apostolus dixit: Nunc autem nondum videmus omnia illi esse subjecta . Accepimus Apostolicae seriem lectionis. 162. Quomodo igitur subjectum dicimus? Sabelliani et Marcionitae dicunt quod haec futura sit Christi ad Deum Patrem subjectio, ut in Patrem Filius refundatur. Si ergo ea erit Verbi subjectio, ut resolvatur in Patrem Deus Verbum: ergo et quaecumque Patri Filioque subjecta sunt, in Patrem et Filium resolventur; ut sit Deus omnia et in omnibus creaturis. Sed absurdum est dicere: non igitur per refusionem subjectio. Alia sunt enim quae subjiciuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad modum filius in quo conpla¬
cuit pater: ille perse plac&:
nos peripsum : In quibus enĩ
ds̃ filium suum adimaginem
suamcerniteos perfilium ad¬
sciscit ingratiam filiorum.
ut que mad modum perima¬
ginem adimaginem sumus.
sic pergenem filii in adoptio

Expanded text:
madmodum Filius, in quo complamadmodum Filius, in quo complacuit Pater? Ille per se complacet, nos per ipsum: in quibus enim Deus Filium suum ad imaginem suam cernit, eos per Filium adsciscit in gratiam filiorum; ut quemadmodum per imaginem ad 567 imaginem sumus, sic per generationem Filii in adoptio
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in euangelio reuel auit.
asserens: Beatimundo cor¬
de ipsienim dm̃ uidebunt:
Uidebunt inquit non super
cherubim cum dõ sedebunt:
Desi nant ergo uiliora se¬
cundum diuinitatem aestima¬
rededĩ filio: neuiliora quoque
depatre aestiment: Quieni
malecrediderit defilio: non
potest benesentire depatre:
Quimale crediderit despu
non potest benesentire de
filio: Ubienim una digni¬
tas una gloria una caritas
una maiestas est. in commu¬
nederogatur. quicquidina¬
liquo put aueris derogandũ:
Iamenim non erit plenitu¬
do quam discernas & diuidas
in aliquas portiones : Exis¬
tunt tamen imperictor
auguste: qui hanc diuinae
unitatem substantiae ne¬
gare cupientes. extenuare
stude ant patris & filii ctcri¬
tatem. quia scriptum est:
Et dilexisti eos sicut & me
dilexisti: Quodcumdicunt.
quid aliud agunt nisi inter
dĩfilium & homines aequalita¬
tem quandam comparationis
inducunt : numquid sicdili¬
gipossunt adõ homines que¬

Expanded text:
Dominus in Evangelio revelavit Dominus in Evangelio revelavit asserens: Beati mundi corde, ipsi enim Deum videbunt . Videbunt, inquit, non super Cherubim cum Deo sedebunt. 88. Desinant ergo viliora secundum divinitatem aestimare de Dei Filio, ne viliora quoque de Patre aestiment. Qui enim male crediderit de Filio, non potest bene sentire de Patre: qui male crediderit de Spiritu, non potest bene sentire de Filio. Ubi enim una dignitas, una gloria, una charitas, una majestas est; in commune derogatur, quidquid in aliquo putaveris derogandum: jam enim non erit plenitudo quam discernas et dividas in aliquas portiones. tunt tamen, Imperator auguste, qui hanc divinae unitatem substantiae negare cupientes, extenuare studeant Patris et Filii charitatem; quia scriptum est: Et dilexisti eos, sicut et me dilexisti . Quod cum dicunt, qui aliud agunt, nisi inter Dei Filium et homines aequalitatem quamdam comparationis inducunt? 90. Numquid sic diligi possunt a Deo homines que
Abbreviated transcription (Latin):
Ego etiam sipos sibile pute¬
mus postulatum fuisse: calũ¬
niae locus non est : Tamen
cum legerim seraphimstare.
quomodo possum quod ho¬
mines addexterã uel adsinis¬
tram filio dĩ sedeant arbitra¬
ri: supra cherubim dñs sed&:
sicut habes Quisedes super
cherubim appare : Quomo
a postoli super cherubimse¬
debunt: & hoc tamen colli¬
go non ex meo ingenio sedex
dominicae uocis oraculo
Ipseenim dñs in posteriori¬
bus a postolos commendans
patriait. Pater quos de¬
distimihi uolo ut ubi ego su
& illisint mecum: Uuque
siiudicasset quia diuinam
sedem pater hominibus da¬
r&: dixisset uolo ut ubiego
sedeo & illi sedeant mecũ :
Seduolo inquit ut sint mecũ
nonut sed eatit mecũ: &ubi
ego non quomodo ego: De
in desequitur ut uideantcla¬
ritatem mea : Nechic dixit
ut habeant claritatem mea
sedut uideant : Seruus enim
uidetꝰ dñs possidet: Sicut &
dauit docuit dicens: Utuide¬
amuoluntatem dñi : Et ipse

Expanded text:
 . 566 85. Ergo etiamsi possibile pute . 566 85. Ergo etiamsi possibile putemus postulatum fuisse, calumniae locus non est; tamen cum legerim Seraphim stare , quomodo possum quod homines ad dexteram vel ad sinistram Filio Dei sedeant, arbitrari? Supra Cherubim Dominus sedet, sicut habes: Qui sedes super Cherubim, appare ; quomodo apostoli super Cherubim sedebunt? 86. Et hoc tamen colligo non ex meo ingenio, sed ex Dominicae vocis oraculo; ipse enim Dominus in posterioribus apostolos commendans Patri, ait: Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum . Utique si judicasset quia divinam sedem Pater hominibus daret, dixisset: Volo ut ubi ego sedeo, et illi sedeant mecum; Sed volo, inquit, ut sint mecum, non ut sedeant mecum; et ubi ego, non quomodo ego. 87. Deinde sequitur: Ut videant claritatem meam. Nec hic dixit: Ut habeant claritatem meam, sed ut videant; servus enim videt, Dominus possidet; sicut et David docuit dicens: Ut videam voluptatem Domini . Et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
reuobis Hocest non sibi po¬
testatem deesse asserens.
sed meritum creaturis:
Accipe aliter. non est meũ
da reuobis: Quid est non est
meum: quiueni humilitatẽ
docere: non est meũ : quiue¬
ni non ministrari sed minis¬
trare. non est meũ : qui iusti¬
tiam seruo non gratiam.
Denique & patrem referens
addidit quibus paratum ẽ
ut ostender& patrem quoq:
non petitionibus defere sole¬
re non meritis. quia ds̃ per¬
sonarum acceptor non est :
Vnde & apostolus ait
Quos praesciuit & praedes¬
tinauit : Nonenim antep̃¬
destinauit quam prȩscir&.
sed quorum merita praesci¬
uit eorum praemia destina¬
uit : Iureigitur reprehen¬
ditur mulier. quae & inpos¬
sibilia & speciali quodam
priuilegio abeo dño postu¬
lauit. quiea quaescis iudica¬
uit essedonanda. non duob
apostolis sed omnibus dis¬
cipulis etiam sinecuius quã
precatione uoluntaria sui
largitate contulerit sicut
scriptum est: Duo cimuos
cantes duodecĩ tribus isrł:

Expanded text:
re vobis, hoc est, non sibi pore vobis, hoc est, non sibi potestatem deesse asserens, sed meritum creaturis. 82. Accipe aliter: Non est meum dare vobis. Quod est, non est meum, qui veni humilitatem docere: non est meum, qui veni non ministrari, sed ministrare: non est meum, qui justitiam servo, non gratiam. 83. Denique ad Patrem referens, addidit: Quibus paratum est; ut ostenderet Patrem quoque non petitionibus deferre solere, sed meritis, quia Deus personarum acceptor non est . Unde et Apostolus ait: Quos praescivit, et praedestinavit ; non enim ante praedestinavit, quam praesciret: sed quorum merita praescivit, eorum praemia praedestinavit. 84. Jure igitur reprehenditur mulier, quae et impossibilia et speciali quodam privilegio ab eo Domino postulavit, qui ea quae sanctis judicavit esse donanda, non duobus apostolis, sed omnibus discipulis, etiam sine cujusquam precatione, voluntaria sui largitate contulerit, sicut scriptum est: Duodecim vocantes duodecim tribus Israel
Abbreviated transcription (Latin):
plum acsimilitudinem dere¬
linquer&. secundum humana
autem conditionem sedis suꝑ¬
nae consortia non dar& :. Hoc
est enim quoddixit non est
meum: sicut alibi mea doc¬
trina non est mea . Non est
eniminquit secundum carnẽ
mea:. quia quae diuina sunt
non sunt carnis eloquia
Indulgentiam autem suam
circadis cipulos quos dilige¬
r& quamex praes sereuel auit.
praemittens. calicem quidẽ
meum bibetis: & enim quia
non debebat iddare quod pe¬
tierant: aliud proposuit. ut pri¬
us commemorar& quid his tribu¬
er& quam quid negaret. quo
magis aequitatem sibi petitio¬
nis quam studium dominicae
liberalitatis intellegerẽt de¬
fuisse: Calicem qui demin¬
quit meum bibetis: hoc est:
passionẽ quidem quae carnis
meaeest non negabo: Quod
eni humanȩ assumptionis ha¬
beo: potestis imitari: Dona¬
uiuobis uictoria passionis.
hereditatem crucis Sedere
autem addextera meam uel
adsinistra: non est meũ dare
uobis: Nondixit nonm eum
dare: sed non est meum da¬

Expanded text:
plum ac similitudinem dereplum ac similitudinem derelinqueret, secundum humanam autem conditionem non sedis supernae consortia donaret. Hoc est enim quod dixit: Non est meum; sicut alibi: Mea doctrina non est mea ; non est enim, inquit, secundum carnem mea: quia quae divina sunt, non sunt carnis eloquia. 80. Indulgentiam autem suam circa discipulos quos diligeret, quam expresse revelavit, praemittens: Calicem quidem meum bibetis? Etenim quia non debebat id dare quod petierant, aliud proposuit; ut prius commemoraret quid iis tribueret, quam quid negaret: quo magis aequitatem sibi petitionis, quam studium Dominicae liberalitatis intelligerent defuisse. 81. Calicem quidem, inquit, meum bibetis, hoc est, passionem quidem quae carnis meae est, non negabo; quod enim humanae assumptionis habeo, potestis imitari: donavi vobis victoriam passionis, haereditatem crucis: Sedere autem ad dexteram meam, vel ad sinistram, non est meum dare vobis. Non dixit: Non est dare, sed, non est meum da
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dicit dñs eritis sicut angeli
in caelo : sicut angeli inquit non
plus quã angeli : Si ergonihil
plus dedit pater quã filius. nihil
utiqueminus dedit filius quam
pater : Nihil igitur minus po¬
tamen possibile impetratu ho¬
minibus quod posceretur: Qid
ẽ qđ ait sedere autem addexte¬
rã meã uel adsinis tra non est
meũ dareuobis : quidẽ meum:
supra dix̃ calicẽ quide meũ bibe¬
tis : & infraposuit nonẽ meum
dare uobis. & supra meũ & in¬
frameũ dix̃. nec inmutauit.
Ergo superiora docent: propt̃
quid dixerit meũ : Rogatus
enĩ amuliere quasihomo ut
addexterã uel adsinistrã sua
filios eius sedere pateretur:
quia illa quasi hominerogaue¬
rat & dñs quasi tantũ modo
homo desua passione respon¬
dit. Potestis bibere calicem
quemego bibiturus sum.
Itaq: quia secundu carnẽ de
passi onesui corporis loqueba¬
tur : demonstrareuoluit qđ
secundum carnẽ quidem sub¬
eundae passionis. nobis exem¬

Expanded text:
sicut Dominus dicit: Eritis sicut angeli sicut Dominus dicit: Eritis sicut angeli in coelo ? Sicut angeli, dicit, non plus quam angeli. 76. Si ergo nihil plus dedit Pater quam Filius, nihil utique minus dedit Filius quam Pater: nihil igitur minus Fitamen possibile impetratu hominibus 565 quod posceretur, quid est quod ait: Sedere autem ad dexteram meam vel ad sinistram non est meum dare vobis ? Quid est meum? Supra dixit: Calicem quidem meum bibetis; infra posuit: Non est meum dare vobis; et supra meum, et infra meum dixit, nec immutavit. Ergo superiora docent propter quid dixerit meum. 78. Rogatus enim a muliere quasi homo, ut ad dexteram vel ad sinistram suam filios ejus sedere pateretur; quia illa quasi hominem rogaverat, et Dominus quasi tantummodo homo de sua passione respondit: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum ? 79. Itaque quia secundum carnem de passione sui corporis loquebatur, demonstrare voluit quod secundum carnem quidem subeundae passionis nobis exem
Abbreviated transcription (Latin):
supra sedẽ mai estatis sedent:
sedut dix̃ scriptura in circuitu
sedis: Sedesenĩ aliae. uiginti
& quattuor sunt: & ut habes
in a pocalipsi iohannis: & su¬
prasedes uiginti & quattuor
seniores sedentes : In euangł
quoq: ipse dñs dic̃: Cũ sederit
filius hominis insedemares¬
tatis suae: sed ebitis & ipsi suꝑ
sedes duodecĩ. iudicantes xii
tribus isrł : Nonergo sedis
suaedix̃ a postolis. dccripos¬
sec onsortiũ: sed alias illas se¬
des ee duodecĩ: Quas tam̃ ñ
ꝓcorporali consessu. sed ꝓsuc¬
cessu spiritalis gr̃ȩ ȩstimare
debemus : Deniq: in libro reg¬
norũ dix̃ micheas proph&a:
Vididñm dm isrł sedentem
suꝑtronũ suũ : & omismilitia
caeli stabat circaeũ addexte¬
rã eius & adsinistrã : Quomodo
igit᷑ stantib: angelis addexte¬
rã uel adsinistrã dñidĩ stante
omnimilitia caelesti. sed ebunt
homines addexterã dĩ uelad
sinistrã quibus ꝓuirtutib: praemio
angelorũ similitudo ꝓmittitur

Expanded text:
super sedem majestatis sedent: super sedem majestatis sedent: sed, ut dixit Scriptura, in circuitu sedis; sedes enim aliae viginti et quatuor sunt, ut habes in Apocalypsi Joannis: Et supra sedem viginti quatuor seniores sedentes . In Evangelio quoque ipse Dominus dihomnis in sede majestatis suae, sedebitis et ipsi super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Non ergo sedis suae dixit apostolis dari posse consortium, sed alias illas sedes esse duodecim; quas tamen non pro corporali consessu, sed pro successu spiritalis gratiae aestimare debemus. 75. Denique in libro Regnorum dixit Michaeas propheta: Vidi Dominum Deum Israel sedentem super thronum suum, et omnis militia coeli stabat circa eum, ad dexteram ejus et ad sinistram . Quomodo igitur stantibus angelis ad dexteram vel ad sinistram Domini Dei, stante omni militia coelesti, sedebunt homines ad dexteram Dei, vel ad sinistram, quibus pro virtutis praemio angelorum similitudo promittitur,