comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuando quod carnis:
Uerus enim ds̃ est filius
dri : totum habens ex
patre quod pater est.
nullo exordio tempo¬
ralis. nulla uarictate
mutabilis: nec ab uno
diuisus. nec ab ommipo¬
tente diuersus : sempi¬
terni genitoris unige¬
nitus sempiternus. ut
mens fidelis credens in patrẽ
unius deitatis essentia nec unitatẽ
gradib diuidat. nec trintatẽ singularitat¬
confundat. Non autem sufficit dĩ filium in
soli patris nosse natura: nisi eum non receden¬
tem a propriis agnoscamus in nr̃is ex ina¬
nitio enim illa quam reparationi inpen¬
dit humanȩ: dispensatio fuit miserationis.
non priuatio potestatis Namcum ex ae¬
terno consilio dĩ non est aliud nomen
subcaelo datum hominibus in quo opor¬
t& saluos ficri. inuisibilis uisibilem.
intem poralis temporalem. in passibilis
passibilem substantiam suam fecit. non
ut uirtus deficer& in infirmitate. sed ut in¬
firmitas in incorruptibilem poss& transire
quȩ a nobis pascha nominatur. apud hebrȩ¬

Expanded text:
cuando quod est carnis. cuando quod est carnis. Verus enim Deus est Filius Dei, totum habens ex Patre quod Pater est, nullo exordio temporalis, nulla varietate mutabilis; nec ab uno divisus, nec ab omnipotente diversus, sempiterni genitoris unigenitus sempiternus: ut mens fidelis credens in Patrem,unius Deitatis essentia nec unitatem gradibus dividat, nec Trinitatem singularitaconfundat. Nsola Patris nosse natura, nisi eum non recedentem a propriis agnoscamus in nostris. Exinanitio enim illa, quam reparationi impendit humanae, dispensatio fuit miserationis, non privatio potestatis. Nam cum ex aeterno consilio Dei non esset aliud nomen sub coelo datum hominibus, in quo oporteat salvos fieri ; invisibilis visibilem, intemporalis temporalem, impassibilis passibilem substantiam suam fecit: non ut virtus deficeret in infirmitate, sed ut infirmitas in incorruptibilem posset transirequae a nobis Pascha nominatur apud Hebrae
Abbreviated transcription (Latin):
in gloria est dĩ patris:
generis unigenitus dĩ filius
gessit aduertitis. hoc sentite
cuius humilitas nulli asper¬
nanda diuitum. nulli est
crubescenda nobilium: nec
enim in tantum prouehi
potest quaelib& felicitas
humana fastigium: ut aesti-¬
m& sibi pudendum. quod
I mitamini quod operatus est
Diligite quod dilexit. & inue¬
mentes in uobis dei gratiam
uestram in illo redimite
naturam. Quoniam sicut
ille paupertate diuitias non
anmisit. gloriam humilitate
non minuit. aeternitatem
morte non perdidit.
Ita & uos eisdem gradibus
hisdemque uestigiis ut
caelestia ad praehendatis.
terrena despicite.
Susceptio enim crucis est.
interfectio cupiditatum.
occisio uitiorum. declina¬
tio uanitatis. & abdicatio
omnis erroris: Nam
cum pascha domini non
impudicus. non luxuriosus.
non superbus celebret.
non auarus: nulli tamen
ab hac festiuitate lon¬
gius quam heretici sepa¬
ranturM aximeq
illi qui de uerbi incar¬
natione male sentiunt:
aut minuendo quod
est deitatis. aut eua¬

Expanded text:
in gloria est Dei Patris . i generis unigenitus Dei Filius gessit advertitis, hoc sentite cujus humilitas nulli aspernenda divitum, nulli est erubescenda nobilium. Nec enim in tantum provehi potest quaelibet felicitas humana fastigium, ut aestimet sibi pudendum quod V. Imitamini quod operatus est; diligite quod dilexit, et invenientes in vobis Dei gratiam, vestram in illo redamate naturam. Quoniam sicut ille paupertate divitias non amisit, gloriam humilitate non minuit, aeternitatem morte non perdidit, ita et vos eisdem gradibus eisdemque vestigiis, ut coelestia apprehendatis, terrena despicite. Susceptio enim crucis est interfectio cupiditatum, occisio vitiorum, declinatio vanitatis, et abdicatio omnis erroris. Nam cum Pascha Domini non impudicus, non luxuriosus, non superbus celebret, non avarus, nulli tamen ab hac festivitate longius quam haeretici separantur, maximeque illi qui de Verbi incarnatione male sentiunt, aut minuendo quod est Deitatis, aut eva
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃: Impl& ergo ihc̃ proprieta.¬
tem nominis sui : & qui ascendit
in caelos non deserit adoptatos:
Qui sedet ad dexteram patris.
ipse totius habitator est cor-¬
poris: & ipse deorsum conforiꝰ¬
tat ad patientiam qui sursum
muitat ad gloriam: Nec inter
uana igiturꝰ nobis insolendum
est : nec inter aduersa trepidan¬
dum.: Ibi quidem blandun¬
tur deceptiones: & hic gra¬
uescunt labores sed quia mi¬
sericordia dñi plena est terra
Adest nobis xp̃i ubique uicto¬
ria: ut impleatur quod ait.
no lite timere: quia ego uici
mundum: Siue ergo contra
ambitionem saeculi. seu contra
concupiscentias carnis. siue con¬
tra hercticorum iacula dimi¬
cemus: domini cruce semper
armemur. nec umquam a pas¬
chali festo recedimus. si a fermen
Inter omnes namque uitae
huius uarietates. quae diuersa.¬
rum sunt plenae passionum.
apostolicae exhortationis me¬
minisse debęmus: qua nos instru-¬
it dicens: Hoc sentite in
Qui cum in forma dei essoe non
rapinam arbitratus est esse se

Expanded text:
 Implet ergo Jesus proprietatem nominis sui, et qui ascendit in coelos, non deserit adoptatos; qui sedet ad dexteram Patris idem totius habitator est corporis; et ipse deorsum confortat ad patientiam, qui sursum invitat ad gloriam. CAP. IV. Nec inter vana igitur nobis desipiendum est, nec inter adversa trepidandum. Ibi quidem blandiuntur deceptiones, et hic gravescunt labores. Sed quia misericordia Domini plena est terra , adest nobis Christi ubique victoria, ut impleatur quod ait: Nolite timere, quia ego vici mundum . Sive ergo contra ambitionem saeculi, sive contra concupiscentias carnis, sive contra haereticorum jacula dimicemus, Dominica cruce semper armemur. Nec enim umquam a paschali festo recedimus, si a fermentInter omnes namque vitae hujus varietates, quae diversarum plenae sunt passionum, apostolicae exhortationis meminisse debemus, qua nos instruit, dicens: Hoc sentite in qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se
Abbreviated transcription (Latin):
abscondita est cum xp̃o in dõ
Cum enim xp̃c apparuerit uita
uestra: tunc & uos apparebitis
cum ipso in gloria: Vt autem
norerint corda fidelium habere
se unde ad supernam sapientiã
sprens mundi cupiditatibus
ualcnt eleuari: spond& nobis
dominus praesentiam suam
dicens: Ecce ego uobiscum
sum omnibus diebus: usque ad
consummationem saeculi:
Non enim frustra per isaiam pro¬
phetam dixerat spiritus sanctus:
Ecce uirgo in utero concipi&
& pario filium: & uocabunt

Expanded text:
in Deo. Cum enim Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Ut autem noverint corda fidelium habere se, unde ad supernam sapientiam spretis mundi cupiditatibus valeant elevari, spondet nobis Dominus praesentiam suam, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Non enim frustra 287 per Isaiam dixerat Spiritus sanctus: Ecce virgo in utero accipiet et pariet filiu
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus hominibus transfusio
erat dampnationis. hoc in xp̃o
sacramentum est pietatis:
Praebuit enim se crudelissimo exac¬
tori liber adebito: & ministras
diaboli iudaicas manus in crucia-
lem : ut credentibus in eum nec
persecutio insuperabilis. nec mors
possit esse terribilis. Cum ita
dubitandum non ess& de consortio
gloriae. sicut dubitandum non
erat de communione naturae:
mur: nos in xp̃o crucifixi. nos su-¬
mus mortui. nos sepulti: nos &iam
cum ipso die tertia suscitati:
Unde apostolus dicit: Si consurrex¬
istis cum xp̃o : quae sursum sunt
quęrite. ubi xp̃c est in dextera
dĩ sedens: Quae sursum sunt.

Expanded text:
omnibus hominibus transfusio erat damnationis, hoc in Christo sacramentum est pietatis. Praebuit enim se crudelissimo exactori liber a debito, et ministras diaboli Judaicas manus in cruciatulem, ut credentibus in eum nec persecutio insuperabilis, nec mors posset esse terribilis: cum ita dubitandum non esset de consortio gloriae, sicut dubitandum non erat de communione naturae. mur, nos in Christo crucifixi, nos sumus mortui, nos sepulti, nos etiam in ipso die tertio suscitati. Unde Apostolus dicit: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum
Abbreviated transcription (Latin):
Suscepit enim nos in suam pro-
prietatem. illa natura quȩ se in
quas uoluerit mensuras benigni-¬
tatis inflectit: nec usquam con¬
uersionem mutabilitatis incurrit:¬
Suscipit nos illa natura. quae nec
nostris sua: nec suis nostra consu¬
mer&: Quae ita unam in se fecit
deitas humanitatisq personam.
ut sub dispensatione infirmitatũ
atq uirtutum. nec caro per diui¬
nitatem inuiolabilis: nec diuinitas
per carnem poss& esse passibilis:
Suscepit nos illa natura quae &
propaginem nostri generis a com¬
muni tramite non abrumper&.
& contagium peccati in omnes¬
homines transeuntis excluder&.
Infirmitas sane atq mortalitas quae
non peccatum erant. sed poena

Expanded text:
Suscepit enim Suscepit enim prietatem illa natura, qua se in quas voluit mensuras benignitatis inflexit, nec unquam conversionem incurrit mutabilitatis. Suietatem illa natura quae nec nostris sua, nec suis nostra consumeret: quae ita unam in se fecit Deitatis humanitatisque personam, ut sub dispensatione infirmitatum atque virtutum nec caro per Divinitatem inviolabilis, nec Divinitas per carnem posset esse passibilis. Suscepit nos illa natura quae et propaginem nostri generis a communi tramite non abrumperet, et contagium peccati in omneshomines transeuntis excluderet. Infirmitas sane atque mortalitas, quae non peccatum erant, sed poena
Abbreviated transcription (Latin):
diuina: exemplum quo deuotio
incitatur humana: Quoniam
captiuitatis iugo erutis &iam
hoc praestat redemptio. ut
eam sequi possit imitatio..
N am si mundana sapientia ita
in sus gloriatur erroribus.
ut quem sib ducem quisque
delegerit. cius opiniones & mo¬
res atque omnia instituta secte¬
tur : quę nobis erit communio
nominis xp̃i. nisi ut ei insepara¬
biliter uniamur : qui est ut ipse
insinuauit uia ueritas & uita.
¶Uia scilic& conuersationis scãe.
ueritas doctrinae diuinę. uita
lapsa enim in parentibus primis
humani generis plenitudine.
Ita misericors ds̃ creaturę ad imia-¬
ginem suam factae per unige.¬
nitum suum ihm xp̃m uolu̾it
subuenire : ut nec extra naturã
ess& naturae reparatio: & ultra
propriae originis dignitatem
proficera secunda conditio.
Felix si ab eo non decider& quod
ds̃ fecit. sed felicior si in eo maneat
quod refecit: Multum fuit axp̃o
accepisse formam: sed plus est
in xp̃o habere substantiam.

Expanded text:
divina; exemplum, quo devotio divina; exemplum, quo devotio incitatur humana: quoniam captivitatis jugo erutis, etiam hoc praestat redemptio, ut eam sequi possit imitatio. Nam si mundana sapientia ita in suis gloriatur erroribus, ut quem sibi quisque ducem elegerit, ejus opiniones et mores atque omnia instituta sectetur, quae nobis erit communio nominis Christi, nisi ut ei inseparabiliter uniamur, qui est, ut ipse insinuavit, Via, et Veritas, et Vita ? Via scilicet conversationis sanctae, Veritas doctrinae divinae, etlapsa enim in parentibus primis humani generis plenitudine, ita misericors Deus creaturae ad imaginem suam factae per 286 unigenitum suum Jesum Christum voluit subvenire, ut nec extra naturam esset naturae reparatio, et ultra propriae originis dignitatem proficeret secunda conditio. Felix si ab eo non decideret quod Deus fecit, sed felicior si in eo maneat quod refecit. Multum fuit a Christo recepisse formam, sed plus est in Christo habere substantiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimi paschale sacramentũ
cuuangelica nobis narratio prae¬
sentauit. & ita per aurem carnis
penetratus est mentis auditus: ut
nemini nr̃m rerum gestarum
imago defuerit : cum diuinitus
inspirate textus historiae euiden¬
ter ostenderit. quia dñs noster
ihc̃ xp̃c impietate traditus.
quo iudicio addictus qua saeui¬
tia crucifixus. & qua sit gloria
suscitatus: Sed adiciendum est
&iam nostri sermonis officium.
ut sicut pia expectatione repos¬
cere uos consuetudinis debitum
sentio: ita sollempnitati sacratis¬
simȩ lectionis. subiungatur exorta-¬
tio sacerdotis: Quia igitur apud
fideles aures ignorantiae locus
non est. semen uerbi quod est
in prędicatione euuangelii
deb& in terra uestri cordis augeri:
ut remotis suffocationibus spina¬
rum atq tribulorum. libera in
fructus suos exeant plantaria
piorum sensuum : & rectarum
germina uoluntatum: Crux
enim xp̃i quae saluandis est
mpensa mortalibus: & sacramen¬
tum est & exemplum: Sacra¬
mentum quo uirtus impletur

Expanded text:
ilectissimi, paschale sacramentum evangelica nobis narratio praesentavit, et ita per aurem carnis penetratus est mentis auditus, ut nemini nostrum rerum gestarum imago defuerit; cum divinitus inspiratae textus historiae evidenter ostenderit qua Dominus Jesus Christus impietate traditus, quo judicio addictus, qua saevitia crucifixus, et qua sit gloria suscitatus. Sed adjiciendum est etiam nostri sermonis officium, ut sicut pia exspectatione reposcere vos consuetudinis debitum sentio, ita solemnitati sacratissimae lectionis subjungatur exhortatio sacerdotis. Quia igitur apud fideles aures ignorantiae locus non est, semen verbi, quod est in praedicatione Evangelii, debet in terra vestri cordis augeri, ut remotis suffocationibus spinarum ac tribulorum, libera in fructus suos exeant plantaria piorum sensuum, et rectarum germina voluntatum. Crux enim Christi, quae salvandis est impensa mortalibus, et sacramentum est et exemplum: sacramentum, quo virtus impletur
Abbreviated transcription (Latin):
Haec meditatio dilectissimi non prosola
sollempnitate paschali: sed prototius
uitae scĩficatione retinenda est: Et
ad hoc praesens exercitatio debet in¬
tendi. ut quae animum fidelium expe¬
rimento breuis obseruantiae delecta¬
runt inconsuetudinem transeant. & in¬
temerata permaneant: Acsi aliquid
delicti inrepserit celeri pęnitudine
deleatur: Etquia antiquorum mor¬
borum difficilis. & tarda curatio est.
tanto uelocius adhibeantur remedia.
quanto recentiora sunt uulnera: ut
semper abom̃ibus offensionibus in inte¬
grum resurgentes. ad illam incorrupti¬
bilem glorificandȩ carnis resurrectio¬
nem ꝑtinere mereamur. inxp̃o ihũ¬

Expanded text:
. Haec meditatio, dilectissimi, non pro sola . Haec meditatio, dilectissimi, non pro sola solemnitate paschali, sed pro totius vitae sanctificatione retinenda est, et ad hoc praesens exercitatio debet intendi, ut quae animum fidelium experimento brevis observantiae delectarunt, in consuetudinem transeant, intemerata permaneant, ac si aliquid delicti irrepserit, celeri poenitudine deleatur. Et quia antiquorum morborum difficilis et tarda curatio est, tanto velocius adhibeantur remedia, quanto recentiora sunt vulnera: ut semper ab omnibus offensionibus in integrum resurgentes, ad illam incorruptibilem glorificandae carnis resurrectionem pervenire mereamur in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
superiora succum bant. E tuitus ani¬
mum sapgrantibus rabi fiat seruitus.
ubi deb&. eẽ. dominatus. Agnoscat
igitur populus dĩ nouã se esse in xp̃o
creaturam: & a quo suscepta sit quẽ ue
susceperit uigilanter intellegad Quȩ̃
noua facta sunt non redeant ad instabi¬
lem uetustatem: & non omittat opus
suum quimanum misit ad aratrum : sed
adid tendat̃ quod serit. non ad id res¬
piciat quod reliquid: Nemo inid reci¬
dat. unde surrexit. Sed etiam si pro
infirmitate corporea in aliquibus
adhuc langorib iacet. sanari instant̃
desider& acleuari Haec est enim salutis
uia. & cęptȩ inxp̃o resurrectionis imita¬
tio : Vtquia in lubrico istius uitae diuer¬
si casus lapsusq nonde sunt: uestigia
gradientium afluidis adsolida trans¬
ferantur. Qm̃ sicut scriptũ ẽ. ad ño
gressus hominis dirigentur: & uiam eius
uol& Cum ceciderit iustus non conlide¬
tur : quia dñs suppon& manum suam

Expanded text:
superiora succumbant, et vitiis anisuperiora succumbant, et vitiis animum superantibus, ibi fiat servitus ubi debet esse dominatus. CAP. VI. Agnoscat igitur populus Dei novam se esse in Christo creaturam, et a quo suscepta sit quemve susceperit vigilanter intelligat. Quae nova facta sunt, non redeant ad instabilem vetustatem; et non omittat opus suum, qui manum misit ad aratrum ; sed ad hoc attendat quod serit, non ad id respiciat quod reliquit. Nemo in id recidat unde surrexit, sed etiamsi pro infirmitate corporea in aliquibus adhuc languoribus jacet, sanari instanter desideret ac levari. Haec est enim salutis via, et coeptae in Christo resurrectionis imitatio: ut quia in lubrico istius vitae diversi casus lapsusque non desunt, vestigia gradientium a fluidis ad solida transferantur: quoniam, sicut scriptum est, a Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet. Cum ceciderit justus, non collidetur, quia Dominus supponet manum suam
Abbreviated transcription (Latin):
suris. ibi desiderium suum figat: ubi
qđ offertur aet̃num est: Quã uis enĩ
spe salui facti sumus. & corruptibilẽ
adhuc carnẽ mortalemque gestemus:
recte tamen dicimur incarne non esse.
sicarnales. nobis non dominant᷑ affectꝰ:
Etmerito eius rei deponimus nuncupa¬
tionem: cuius non sequimur uolunta
dicta intellegimus quae saluti congru¬
unt. & quae humana poscit infirmitas:
sed quia non omnib desideriis serui¬
endum. nec quicquid caro concupiscit
implendum est. De adhibendo tempe¬
rantiae modo ad monitos nosesse cog¬
nosc imus. ut carni quae sub animi est
constituta iudicio: nec super flua con¬
cedamus. nec necessaria denegemus: unde
idem apłs alibi ait Nemo enim umquã
carnem suam odio habuit: sed nutrit &
fouit eam: Cum utique non aduitia
nec adluxuriam. sed addebitum sit alen¬
da & fouenda famulatum: ut teneat
peruersȩ acturpiter superioribus in¬
feriora praeualeant : aut inferioribus

Expanded text:
suris, ibi desiderium suum figat, ubi suris, ibi desiderium suum figat, ubi quod offertur aeternum est. Quamvis enim spe salvi facti simus, et corruptibilem adhuc carnem mortalemque gestemus, recte tamen dicimur in carne non esse, si carnales nobis non dominentur affectus; et merito ejus rei deponimus nuncupationem, cujus non sequimur voluntatrdicta intelligimus quae saluti congruunt et quae humana poscit infirmitas. Sed quia non omnibus desideriis serviendum, nec quidquid caro concupiscit implendum est, de adhibendo temperantiae modo admonitos nos esse cognoscimus, ut carni, quae sub animi est constituta judicio, nec superflua concedamus, nec necessaria denegemus. 284 Unde idem Apostolus alibi ait: Nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam : cum utique non ad vitia, non ad luxuriam, sed ad debitum sit alenda et fovenda famulatum: ut teneat perverse ac turpiter superioribus inferiora praevaleant, aut inferioribus
Abbreviated transcription (Latin):
factumest incorruptibile: quod potuit
uulnerari: E tmerito dicitur caro xpĩ
meo statu quofuerat nota nesciri: quia
nihil inea passibile. nihilremansit infir¬
mum ut et ipsa sit per essentiam. & non
sit ipsa pergłam: Quid aut̃ mirum. si
hoc dexp̃i corpore profitetur. qui de
omnibus xp̃ianis spiritalib dicit. Itaq
nos ex hoc neminem nouimus scđm carnẽ.
&x quo inquit mitium nobis factum est
resurrectionis in xp̃o. ex quo in eo quiꝓ
omnibus mortuus est. totius spei nr̃ae¬
: forma praecessit: Non hesitamus diffi¬
dentia. nec incerta ex pectatione sus¬
pendimur : sed accep̾to ꝓmissionis ex hor¬
dio. fidei oculis quaesunt futura iam
cernimus & naturȩ ꝓuectione gau¬
dentes . quod credimus iam tenemus:
Non ergo nos rerum temporalium occu¬
pent species : nec adse contẽplationem
nram. acaelestibus terraena deflectaÑ:
Properactis habeantur quae exmaxima
parte iam non sunt : & mens intenta man¬

Expanded text:
factum est incorruptibile, quod potuit factum est incorruptibile, quod potuit vulnerari. Et merito dicitur caro Christi in eo statu quo fuerat nota, nesciri: quia nihil in ea passibile, nihil remansit infirmum, ut et ipsa sit per essentiam, et non sit ipsa per gloriam. Quid autem mirum, si hoc de corpore Christi profitetur, qui de omnibus Christianis spiritalibus dicit: Itaque nos ex hoc neminem novimus secundum carnem ? Ex hoc, inquit, initium nobis factum est resurrectionis in Christo, ex quo in eo qui pro omnibus mortuus est, totius spei nostrae forma praecessit. Non haesitamus diffidentia, nec incerta exspectatione suspendimur, sed accepto promissionis exordio, fidei oculis quae sunt futura, jam cernimus; et naturae provectione gaudentes, quod credimus jam tenemus. CAP. V. Non ergo nos rerum temporalium occupent species, nec ad se contemplationem nostram a coelestibus terrena deflectant. Pro transactis habeantur quae ex maxima parte jam non sunt; et mens intenta man
Abbreviated transcription (Latin):
oculis frequent̃ manifestus apparuit.
nonsolum conloquens cumeis. sed etiam
habitans atque conuescens & ꝑ tractari
se diligenti curiosoq contactu abeis.¬
quos dubitatio perstringebat admittens.
Ideo enim & clausis ad discipulos ostiis¬
introibat. & flatu suo dabat spm sc̃m̃.
scripturarum occulta pandebat: Erur¬
sus idem uulnus lateris. fixuras clauorum.
x omnia recentissime passionis signa mon
strabat. ut agnosceret᷑ in eo proprietas
diuinȩ humanȩque naturȩ. in diuidua
ꝑ manere E ita scirem uerbũ non hoc. eẽ¬
quod carnem: ut unum dĩ filium. &
uerbum confiteremur & carnem
Nondissonat dilectissimi abhac fide ma¬
gister gentium apłs paulus cum dicit
enim dñi non finis carnis sed commutatio
fuit: nec uirtutis augmento consũpta
substantia est: Qualitas transit: non na¬
tura defecit: Etfactum est corpus
inpassibile quod potuit crucifigi: facꝰ¬
tum est immortale quod potuit occidi:

Expanded text:
orum frequenter oculis manifestus apparuit : orum frequenter oculis manifestus apparuit : non solum loquens cum eis, sed etiam habitans atque convescens, et pertractari se diligenti curiosoqquos dubietas praestringebat, admittens, ideo et clausis januis ad discipulos introibat, et flatu suo dabat Spiritum saScripturarum occulta pandebat. Et rursus idem vulnus lateris, fixuras clavorum, et omnia recentissimae 56 passionis signa mostrabat , ut agnosceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere, et ita sciremus Verbum non hoc quod carnem, ut unum Dei Filium et Verbum confiteremur et carnem. CAP. IV. Non dissonat, dilectissimi, ab hac fide magister gentium apostolus Paulus, cum dicit:enim Domini non finis carnis, sed commutatio fuit, nec virtutis augmento consumpta substantia est. Qualitas transiit, non natura defecit; et factum est corpus impassibile, quod potuit crucifigi; factum est immortale, quod potuit occidi;
Abbreviated transcription (Latin):
ditionem naturę peccatricis ad sumer&:
& ea sibi pateretur inferri diuina in passi¬
bilitas. quae miserrime ex peritur huma¬
na mortalitas: Vnde neturbatos discipłoꝵ
animos longa mȩstitudo cruciar&: de¬
nuntiatam tridui moram tam mira cele¬
ritate breuiauit: ut dum ad integrum
scđm diem pars primi nouissima. &
pars tertii prima concurrit: & aliquan¬
dierum numero deperir&: Resurrectio
igitur saluatoris. nec animam in inferno.
nec carnem diu morata est insepulchro
Ettam uelox incorruptȩ carnis uiuifi¬
catio fuit. ut maior ibi ess& soporis
similitudo quã mortis. qnm deitas quȩ
abutraque suscepti hominis substantia
itaque multa documenta : quibus prae¬
dicandȩ peruniuersum mundũ fidei
auctoritas conderetur: Et lic& reuo¬
lutio lapidis. euacuatio monumenti.
depositio linteorum. & totius facti
angłi narratores copiose ueritatem
dominicȩ resurrectionis ad struerent:
mulierum tamen uisui & apostoloꝵ¬

Expanded text:
ditionem naturae peccatricis assumeret, ditionem naturae peccatricis assumeret, et ea sibi pateretur inferri divina impassibilitas, quae miserrime experitur humana mortalitas. Unde, ne turbatos discipulorum animos longa moestitudo cruciaret, denuntiatam tridui moram tam mira celeritate breviavit, ut dum ad integrum secundum diem pars primi novissima et pars tertii prima concurrit, et aliquandierum numero deperiret. Resurrectio igitur Salvatoris nec animam in inferno, nec carnem diu morata est in sepulcro; et tam velox incorruptae carnis vivificatio fuit, ut major ibi esset soporis similitudo quam mortis: quoniam Deitas quae ab utraque suscepti hominis substantia itaque multa documenta quibus praedicandae per universum mundum fidei auctoritas conderetur. Et licet revolutio lapidis, evacuatio monumenti, depositio linteorum, et totius facti angeli narratores copiose veritatem Dominicae resurrectionis astruerent; et mulierum tamen visui, et apostol
Abbreviated transcription (Latin):
quia est mors quae causa uiuendi est.¬
& est uita quaecausa moriendi est.
N ec alibi quam in hoc transitorio scło.
utrumque conquiritur : ut ex qualitate
retributionum pendeant aeternarũ.
Moriendum ergo est diabolo & uiuendũ
dõ : deficiendum iniquitati. ut iustitiae
resurga tur: Occumbant uetera. ut ori¬
antur noua: Etqm̃ sicut ueritas ait.
nemo potest duobus dominis seruire.
Dñs sit non ille quistantes impulit in rui
Dicente ergo apło: primus homo deterra
terrenus. secundus homo decꝗelo cȩlestis.
Qualis terrenus. tales & terrem: Et
qualis caelestis. tales & caelestes: Sicut
portauimus imaginem terreni. porte¬
mus & imaginem eius quidecaelo est:¬
Multum nobis dehac cominutatione
gaudendum est: qua deignobilitate ter¬
rena ad celestẽ transferimur dignitatem.
per illius ineffabilem miscđiam: Qui ut
nos in sua proueher&. in nr̃a. descendit.
ut non solum substantiã sed etiam con¬

Expanded text:
quia est mors quae causa est vivendi, etquia est mors quae causa est vivendi, et est vita quae causa est moriendi. Nec alibi quam in hoc transitorio 282 saeculo utrumque conquiritur; et ex qualitate retributionum pendent aeternarum. Moriendum ergo est diabolo et vivendum Deo; deficiendum iniquitati, ut justitiae resurgatur. Occumbant vetera, ut oriantur nova. Et quoniam, sicut ait Veritas, nemo potest duobus dominis servire , Dominus sit non ille qui stantes impulit in ruiniam. CAP. II. Dicente ergo Apostolo: Primus homo de terra terrenus; secundus homo de caelo caelestis. qualis terrenus, tales et terreni; qualis caelestis, tales et caelestes. sicut portauimus imaginem terreni, portemus et imaginem eius, qui de caelo estmultum nobis de hac commutatione gaudendum est, qua de ignobilitate terrena ad coelestem transferimur dignitatem per illius ineffabilem misericordiam qui ut nos in sua proveheret, in nostra descendit; ut non solum substantiam, sed etiam con
Abbreviated transcription (Latin):
ERMONE proximo dilectis¬
simi non incongrue uobis quan¬
tum arbitror. participationẽ
sacramentum ipsa inse habeat uita creden¬
tium. & quod festo honoratur. morib
celebretur: Quã autẽ hoc utile sit:
ipse probastis: & ex urã deuotione didi¬
cistis quantum prosint animis atque
corporib prolixiora ieiunia : frequentio¬
res preces. & elemosynȩ largiores: Nemo
enim fere est. qui non hac exercitatione
prosecerit : & inabdito conscientiae suae
aliquid quo recte possit gaudere condi¬
derit: Sed haec lucra perseueranti sunt
Cum igiturꝰ quadraginta dierum obseruan¬
tia hoc uoluerimus operari. ut aliquid
sentiremus crucis in tempore dominicae
passionis : annitendum nobis est. ut etiam
resurrectionis xpi inueniamur esse con¬
sortes : & demorte aduitam dum inisto
sumus corpore transeamus: unicuiq enim
hommi qui exalio maliud aliqua conuer¬
satione mutatur. finis est nonesse quod¬
: fuit : & ortus esse quod non fuit: Sed in¬
ter est cuiquis aut moriatur aut uiuat:

Expanded text:
ermone proximo, dilectissimi, non incongrue vobis, quantum arbitror, participationem ale sacramentum ipsa in se habeat vita credentium, et quod festo honoratur moribus celebretur. Quam autem hoc utile sit ipsi probastis, et ex vestra devotione didicistis quantum prosint animis atque corporibus prolixiora jejunia, frequentiores preces et eleemosynae largiores. Nemo enim fere est qui non hac exercitatione profecerit, et in abdito conscientiae suae aliquid quo recte possit gaudere condiderit. Sed haec lucra perseveranti sunt Cum igitur quadraginta dierum observantia hoc voluerimus operari, ut aliquid sentiremus crucis in tempore Dominicae passionis, adnitendum nobis est ut etiam resurrectionis Christi inveniamur esse consortes, et de morte ad vitam, dum in isto sumus corpore, transeamus. Unicuique enim homini, qui ex alio in aliud aliqua conversione mutatur, finis est non esse quod fuit, et ortus, esse quod non fuit. Sed interest cui quis aut moriatur aut vivat:
Abbreviated transcription (Latin):
malorũ germen emergit: quae nisi
in suis fomitibus enecatur: N ec esse
est. ut in agro illius cordis in quo huius
mali planta conualuit. spinȩ potius
tribuliq uitiorũ. quã ullum
uere uirtutis semen oriatur Resista¬
mus ergo dilectissimi huic tam pesti¬
fero malo: & caritatẽ sine qua nulla
uirtus pocest nitere sectamur. ut
per hanc qua ad nos xp̃s descendit
dilectionis uiã. etiã ad ipsum possimꝰ
ascendere: Cui est cũ dõ patre & spũ

Expanded text:
malorum germen emergit? Quae nisi malorum germen emergit? Quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesest ut in agro illius in quo hujus mali plantatio convaluit, spinae potius tribulique vitiorum quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere, sectemur, ut per hanc, qua ad nos Christus descendit, dilectionis viam, et jam nos ad ipsum possimus ascendere, cui est cum Deo Patre et Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
nos beatissimus apłs petrus incitat.
& secundum illam dilectionẽ quam
pascendis ouib xp̃i. trina dnici
amoris confessione concepit. ob secrans¬
s̃ dicit: K m̃i. obsecro uos tamquã
aduenas &peregrinos: abstine te
uos a curnalib desideriis quaaili¬
tant aduersus animã: Cui autem
nisi diabolo carnales militant uolup¬
tates : qui animas ad superna tenden¬
tes corruptibilium bonorũ delecta
ipse excidit gaudet abducere. uͥ¬
Contra cuius insidias sapienter
deb& fidelis quisque uigilare: ut
in imicũ suum deeo quo temptatur:
possit elidere Nihil est autẽ ualidiũ.
dilectissimi contradiaboli dolos. quã
benignitas miscđiae & largitas carita¬
tis: perquã omẽ peccatũ aut declinat᷑
aut uincitur: Sed huius uirtutis
sublimitas non prius ad prehendit᷑.
quã illud quod ei est aduersarium
subruatur. Quid aut̃ tã inimicũ
mi scđiae & operib caritatis quam
auaricia : decuius radice omnium

Expanded text:
 beatissimus apostolus Petrus incitat;  beatissimus apostolus Petrus incitat; et secundum illam dilectionem quam pascendis Christi ovibus trina Dominici amoris professione concepit , obsecrans dicit: Charissimi, obsecro vos tamquam advenas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Cui autem nisi diabolo carnales militant voluptates, qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectatde quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur possit elidere. Nihil autem est validius, dilectissimi, contra diaboli dolos, quam benignitas misericordiae et largitas charitatis, per quam omne peccatum aut declinatur aut vincitur. Sed hujus virtutis sublimitas non prius apprehenditur quam illud quod ei adversarium est subruatur. Quid autem tam inimicum misericordiae et operibus charitatis, quam avaritia, de cujus radice omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ambigi om̃a illi esse subiecta. cui
abipso corporeȩ natiuitatis exordio
fimulatus ser uisset angelicus Sicut
tium pastoribus cęcinit Sicut
resur rexisse amortuis supernorũ
nuntiorũ testimonia prima docue¬
runt : sic adiudicandũ mundum
in ipsa carne uenturũ angelorũ
officia declarauerunt: ut intellegere¬
mus quante potestates ad futuresint
cũ iudicaturo. cui tantȩ ministraue¬
runt etiam iudicando: Exultemus
itaque dilectissimi gaudio spiritali:
liberos cordis oculos ad illam altitu¬
dinem in qua xp̃s est crigamus:
Sursum uocatos animos desideria
terrena nonde primant: ad acternã
prelectos peritura non occupent.
uiam ueritatis ingressos. fallaces in le¬
cebre non retardent. Et ita fidelib
haec temporalia decurrantur : ut
peregrinari se in hac mundi ualle
cognoscant. inqua etiã si qued am
commoda blandiuntur. non amplecꝰ¬
tenda nequiter. sed transeunda sunt
fortiter: Adhanc enĩ deuotionem¬

Expanded text:
ambigi omnia illi esse subjecta, cui ambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio famulatus servisset angelicus. Sicut tium pastoribus cecinit: sicut resurrexisse a mortuis, supernorum nuntiorum prima testimonia docuerunt, sic ad judicandum mundum in ipsa carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantae ministraverunt etiam judicando. CAP. V. Exsultemus itaque, dilectissimi, gaudio spiritali, liberos cordis oculos ad illam altitudinem in qua Christus est erigamus. Sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem
Abbreviated transcription (Latin):
est quod post resurrectionẽ suam
dñs cũmaria magdalenę personam
eccłȩ gerens. ad contactu ipsius prope¬
rar& accedere: Dicit ei. N olime
tangere. Nondũ enĩ. ascendi ad patrẽ
ineum: Hoc est. nolo utad me corpo¬
ra liter uenias. nec ut me sensu carnis
agnoscas: Ad sublimiora t differo.
uiaiora tibi pręparo: cũ ad patrem
meũ ascendero: Tunc ine ꝑ fectius
ueriusque palpabis ad pręhensura
quod non tangis. & creditura quod
non uides: Cũ autẽ ascendentem
in caelos dñm sequaces discipulorũ
oculi intenta ammiratione suspice¬
rent : adstiterunt corã ipsis angłi
duo mirabili uestium candore
fulgentes. qui et dixerunt: Uiri
galilei. quid statis aspicientes incaelũ:
huc iłis qui assumptusest auobis
in caelũ : sic ueniet quẽ admodum
uidistis eum euntẽ uicaelum:¬
Q uibus uerlis om̃s eccłe filu
docebantur : ut xp̃s iħis in eadem¬
in qua ascenderat carne uenturus
uisibilis crederetur. N ec posset

Expanded text:
est quod post resurrectionem suam est quod post resurrectionem suam Dominus, cum Maria Magdalene personam Ecclesiae gerens, ad contactum ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis. Cum autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgentes, qui et dixerunt: Viri galilaei quid statis aspicientes in caelum hic Iesus qui adsumptus est a vobis in caelum sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem iQuibus verbis omnes Ecclesiae filii docebantur ut Jesus Christus in eadem qua ascenderat carne venturus visibilis crederetur; nec posset
Abbreviated transcription (Latin):
Tantũ deascensione dni profecerunt.
ut quic quid illis prius intulerat mnetũ.
uerteretur in gaudium: Totã enim
contem plationẽ animi. indiuinitatẽ
ad patris dexterã consedentis eree¬
rant. Nec iam corporeę uisionis
tardabantur obiectu. quo minus
in id aciem mentis intenderent
quod nec apatre descendendo ab fue¬
rat. nec adiscipłis ascendendo discesse
Irat: T unc igitur dilectissimi. filius
hominis dĩ filius excellentius sacraciusq
in notuit: cum in paternę maiesta¬
tis głam se recepit. & in effabili modo
cę̧pit eẽ diuinitate prȩsentior.
qui factus est humanitate longiqͥor
Tunc ad aequalem patri filiũ crudita
fides gressu coepit mentis accedere.
& contrectatione corporeȩ in xp̃o
substantiae. quae patre minor est
non egere: Qm̃ glorificati corporis
manente natura. eo fides credentiũ
uocabatur. ubi non carnali manu
sed spiritali intel lectu par genitori
unigenitus. tangeretur: Hinc illud

Expanded text:
tantum de ascensione Domini profecerunt, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo discesserat. CAP. IV. Tunc igitur, dilectissimi, filius hominis, Dei Filius, excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu mentis coepit accedere, et contrectatione corporeae in Christo substantiae, qua Patre minor est , non egere: quoniam glorificati corporis manente natura, eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali 295 intellectu, par Genitori Unigenitus tangeretur. Hinc illud
Abbreviated transcription (Latin):
tempora multiplicandis ecclesiae
filiis diuinitus prestituta peragant᷑.
& adiudicandos uiuos ac mortuos
in eadẽ carne inquã ascendit adueniat:
Quoditaque redemptoris nr̃i con¬
spicuum fuit. insacramenta transi¬
uit : & ut fides excellentior esset
acfirmior. uisioni doctrina successit:
cuius auctoritatẽ supernis in lumina¬
ta radiis. credentiũ corda seque
non uincla. non carceres. non fames.
non ignes aut laniatus ferarũ: nec
x quisita per sequentiũ crudelitatib
supplicia terruerunt: Pro hac fide
per uniuersũ mundũ non solũ uiri.
sedetiã feminȩ: nec tantũ in pubes
pueri. sed etiam tenerę uirgines usq
adeffusionẽ sui sanguinis decertauer̃:
Haec fides dęmonia eicit: ȩgritudi¬
nes depulit. mor tuos suscitauit:
Unde &ipsi beati apłi quitot miracu¬
lis confirmati. tot sermonib eruditi.
atrocitatẽ tamen dnĩcę passionis
expauerant. & ueritate resurrectionis
cius nonsine hesitatione susceperant.

Expanded text:
tempora multiplicandis Ecclesiae tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequernon vincula, non carceres, non exsilia, non fames, non ignis, non laniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant,
Abbreviated transcription (Latin):
addĩ patrisest prouecta consessum:
Quo ordine operũ diuinorũ nos
fundati. nos aedificati sumus: utmira¬
bilior fier& gratia dĩ. cũ remotis aspecꝰ¬
tui hominũ quaemerito reuerentiã
sui senciebantur indicere. fides non diffi¬
deret: spes non fluctuar&. Karitas
non teper&: Magnarũ enĩ hic iugor ili
mentium. & ualde fidelium est hoc
lumen animorũ. incunctanter
credere quae corporeo nonuidentur
intuitu & ibi figere desideriũ. quo
nequeas inferre conspectũ: Haec aut̃
pictas. unde innris cordibus nascere¬
tur : aut quomodo quisquã iustifica¬
retur perfidem. sin his tantũ salus
nra consister&. quae obtutib subia¬
cerent. Unde & illi uiro qui deresur¬
rectione xp̃i uidebatur ambigere.
nisiinipsius carne: uestigia passi onis
ex pletis om̃ib quae euuangelicae
praedicatiom & noui testamenti mys¬
die. corã discipulis eleuatus in caclũ
corporalis pręsentiae modũ fecit
mansurus in patris dextera: donecꝰ

Expanded text:
ad Dei Patris est provecta consessum. ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia passionis expletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysdie coram discipulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec
Abbreviated transcription (Latin):
ACRAMENTŨ
dilectissimi salutis
nr̃ae. quã pretio
sanguinis sui uniuersi¬
tatis conditor aestima¬
uit : Adie corporalis
ortus usque adexitũ
passionis. perdispensationem humi¬
litatis implecum est: Et licet
multa etiam informa serui diuini¬
tatis signa radiauerint: proprię
tamen illius temporis actio adde¬
monstrandã suscepti hominis ꝑtinut
ueritatem: Post passionẽ uero rupti
mortis uinculis quaeuim suam
in cum qui peccati erat nescius¬
incedendo per diderat infirmitas
inuirtutẽ. mor talitas in aecernitatẽ.¬
& contumelia transiuit ingłam:
aspectui: doneo triumphũ uictoriȩ
quẽ reportarat amortuis. inferr&
&caelis Sicut ergo in sollempnitate
paschali resurrectio nobis dnĩ fuit
causa laetandi: ita ascensio eius
incaelũ. presentiũ nobis est materia
gaudiorum: Recolentibus illũ diem
& rite uenerantib. quo natura nrae
humilitatis. inxp̃o supra omnẽ cacli
militiam. supra om̃s ordines angłorum
xultra cunctarũ altitudinẽ potestatũ:

Expanded text:
acramentum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nesciusincedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia transivit in gloriaspectibus, donec triumphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem potestatum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa credite: Antea Solus phylippus
arguebatur : nunc aut̃ non ibi eum
solum suisse. & qui ess& arguendus
ostendicur: Propter opera ipsa
in euat bredito: ullia ego inpsio
& pater in meest: Noque enĩ suer and
essemus: inseparabili&t operari ulla
ratione possenius: Sed quidest quod
sequitur Amen amen dico uobis. qui
credit inme opera quae ego fatio &
ipse faciet. & maiora horũ fatiet.
quia ego ad patrẽ ualo Et quodcũq

Expanded text:
ipsa credite. Ante solus Philippus ipsa credite. Ante solus Philippus arguebatur; nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus inseparabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet, quia eg
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ergo dictum est. qui uidet me uid&
& patrem. Nonquia ipsesit pater qui filiuꝰ.
sed quod ad patris similitudinẽ innullo
prorsus discrep& filius: Non credis quia
ego in patre & pater in meest. Cur in
similibus distantiã cupis cernere.
Cur inseparabiles separatim desideras
nosse: Deinde non solũ adphylippũ.
suladeos pluraliter loquitur. Uerba¬
loquor: Pat aut̃ in me manens. facit
opera ipse: Ergo & ui ba perasunt.
Plane itaeit: Namprofecto qui pro¬
ximum loquendo aedificat: bonum
opus operatur: Sed quid est a me ipso
non loquor: nisi ame ipso non sũ quilo¬
quor. Ei quippe tribuit qusfacit.
dequo est ipse qui facit. Pacer enĩ ds̃
non est dealiquo : filius aut̃ ds̃ est quidem
patri acqualis. sed de patre dõ: Ideo ille
ds̃ sed non dedõ. & lumen sednon delu¬
mine Iste uero dĩ dedõ. lumen delu¬
mine: Denique adiungit & dicit:
N on creditis quia ego inpatre & pater
in me est: Alioquin propter opera

Expanded text:
Sic ergo dictum est, Qui videt me, videt Sic ergo dictum est, Qui videt me, videt et Patrem: non quia ipse est Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur, loquor: Pater autem in me manens ipse facit opera. Ergo et verba opera sunt? Plane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, a meipso non loquor, nisi, a meipso non sum qui loquor? Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre DDeus sed non de Deo, et lumen sed non de lumine. Iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. Denique adjungit et ait: Non creditis quia ego in Patre et Pater in me est? Alioqui propter opera
Abbreviated transcription (Latin):
quia nouerant similem filium: Ergoiã
sciebant filium : & si non oms certe quidã
corum quibus dicitur. & quo uado sci¬
tis & uiã scitis: Ipse est enim uia sed
patrem nesciebant: Ideo audiunt. si cog¬
noussetisme & patrẽ meum cognoscetis:
Perme utique & illum : alius eni egosum.
alius illȩ: Sedneputarent dissimilem:
& amodo inquit cognoscetis eũ &uidistis
cum Uiderunt enĩ eius simillimũ filiũ.
sed admonendi fuerunt. talẽ esse etiã
patrẽ. quẽ nondũ uidebant: qualis . ẽ.
filius quẽ uidebant: Etadhoc ualet.
quod postea philippo dicitur quime
uidet. uidet & patrẽ: Non quod ipse sit
a pater & filius: quod in sabellianis qui
uocantur etiam patri passi ani catholica
fides dampnat : sed quod tã simile sint
patcr & filius. ut qui unum nouerit am¬
bos inuerit: dolemus enĩ desimillimis
duob ita loqui en qui unũ illorum ui¬
dent & qualissit abus uolunt nosse.
ut dicamus uidistis illũ. iustũ uidistis.

Expanded text:
qui noverant similem Filium. Ergo jam qui noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, et si non omnes, certe quidam eorum quibus dicitur, Et quo vado scitis, et viam scitis: ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant, ideo audiunt, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscetis eum, et vidistis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium, sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc valet quod postea Phvidet me, videt et Patrem: non quod ipse sit et Pater, et Filius: quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat; sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum norit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis sit alius, volunt nosse, ut dicamus, Vidistis istum? illum vidistis.