comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mũ decantat ĩ medio. ulłus hominũ pe¬
nito adẽẽ credat᷑. Ac p̾cipue cũ cõsũmat᷑
oratio. ĩ qua ñ sputꝰ emittit᷑. nõ erecratio
obstrepit. nõ tussis int̾ sonat. ñ ocitatio
somnolenta. dissutis malis ⁊ br̃mtibus
trabit᷑. uulli gemito. nlła suspiria etiaa
adstantes impeditura. ꝓmunt᷑. No̾ ulla
uox absq sacerdotis p̾ce cõcludentis au¬
dit᷑. nisi forte. hec que ꝑ excessum men¬
tis claustia oris effugerit. Queq ĩ opmͣ
te cordi subrepserit. in mod̾ato scilicet
atq ĩtoierabłi sp̃c feruore succenso. du
ea que ignita mens ĩsemetip̾a nõ p̾ua¬
let cõtinere. ꝑ ĩ esfablem qu̾dam gemi¬
tũ exintimis p̃toris sui cõdauibꝰ eua¬
porare conat᷑. Illũ uͦ qui cõstitut᷑ ĩ tẽpe
mentis cũ clamore supplicat. aut aliqͥd
hoꝵ que p̃diximꝰ efaucibꝰ suis enimit¬
tit. ac p̾cipue oscitationibꝰ p̾uenit᷑. duꝑ¬
plicit̾ peccare ꝓm̃ciant. Pͥmo qd̾ oratõ¬

Expanded text:
ominum penitus adesse credatur, ac praecipue cum consummatur oratio: in qua non sputus emittitur, non excreatio obstrepit, non tussis intersonat, non oscitatio somnolenta dissutis malis et hiantibus trahitur, nulli gemitus, nulla suspiria etiam adstantes inpeditura promuntur, non ulla uox absque sacerdotis precem concludentis auditur nisi forte haec, quae per excessum mentis claustra oris effugerit quaeque insensibiliter cordi obrepserit, inmoderato scilicet atque intolerabili spiritus feruore succenso, dum ea, Quae ignita mens in semet ipsa non praeualet continere, per ineffabilem quendam gemitum ex intimis pectoris sui conclauibus euaporare conatur. illum uero, qui constitutus in tepore mentis cum clamore supplicat aut aliquid horum quae praediximus e faucibus suis emittit ac praecipue oscitationibus praeuenitur, dupliciter peccare pronuntiant, primo quod oratio
Abbreviated transcription (Latin):
E albate ceremon ⁊ de ercusanone euis.iii
Quib gͣdibus ad sublimitatẽ cari¬
tatis possit aoscendi ⁊ q̃ sit ĩ ea stabłitaᷤᷤ
Quatũ excellant qui ꝑ cantatis affect
decsinant a uiciis.
Iuod caritas nõ solum de ẜuis filios
faciat setiã ĩ ymagĩem dei ac similitu¬
diẽm conferat.
d ꝑfc̃io karitatis sit ꝓ uumicis
orare ⁊ quo iudicio anima nec dum pͣ¬
gata noscatur.
Ie t̾rogatio cur affectũ timoris et
sꝑei dix̾it imꝑfc̃m.
Respont̃o de du̾sitate ꝑfectonũ.
DE timore qui caritatis magnitu

Expanded text:
e abbate Chaeremone et excusatione eius super Quibus gradibus ad sublimitatem caritatis possit ascendi et quae sit in ea stabilitas. Quantum excellant qui per caritatis affectum declinant a uitiis. Quod caritas non solum de seruis filios faciat, sed etiam imaginem dei ac similitudinem conferat. Quod perfectio caritatis sit pro inimicis orare,. et quo indicio anima necdum purgata noscatur. Interrogatio, cur affectum timoris et spei dixerit inperfectum. Responsio de diuersitate perfectionum. De timore qui de caritatis magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
pẽsationis dei multiplicẽ largitatem bea¬
tus apło mẽte ꝑtractans. ⁊ in qddam in¬
insum atq int̾minabilẽ pietatis dei pe¬
lagus se incidisse ꝯspiciẽs exclamauit.
quã ille talis ac tantus gentiũ magister
expauit. euacuare conabitur. quisq cre¬
diderit illius in estimabilis abissi ꝓfin¬
ditatem. hũana rõne posse metiri. nam
qui ad plenũ dispẽsaciones dei quib sa¬
lutẽ ĩ hoĩb oꝑatur. uel mẽte ꝯciꝑe uel dis¬
sere se posse ꝯfidit. ꝓcul dubio impug-¬

Expanded text:
pensationis dei multiplicem largitatem beapensationis dei multiplicem largitatem beatus apostolus mente pertractans et in quoddam inmensum atque interminabile pietatis dei pelagus se incidisse conspiciens exclamauit: quam ille talis ac tantus gentium mexpavit, evacuare conabitur quisquis crediderit illius inaestimabilis abyssi profunditatem humana ratione se posse metiri. Nam qui ad plenum dispensationes Dei, quibus salutem in hominibus operatur, vel mente concipere, vel disserere se posse confidit, proculdubio impug
Abbreviated transcription (Latin):
Er hec igiur exempla que de eunge¬
licis ꝓtulimus monim̃tis eindẽtissi¬
ne pot̾imus adu̾tere. diu̾sio atq innume¬
rio modis et inscrutabilib iuꝑs dm̃ sa¬
lutem humani generis ꝓcurare. Et qͦꝑdã
quid̃ uolentiũ ac sicientium cursum ad ma¬
iorem incitare flagrantiam quosdã uero
eciam nolẽtes inuitosq compellere. et ñc
quidꝰ ut impleantur ea que utilit̾ a nob̃
desiderata ꝑspexerit adiuuare. nunc uͦ
eciã ip̃iuo scĩ desiderii inspirare pͥncipia
et uel mitiũ boni oꝑio uel ꝑseueranci¬
am ꝯdonare. Inde est quos orantes nõ
solum ꝓtectorem ac saluatorem. s eciã
ad iutorem ac susceptorem dñn ꝓcla¬
manius. In eo enĩ ꝙ pͥor ad uocat᷑ et ig¬
norantes nos atq m̾uitos atͣtͣhit ad sa¬
lutem. ꝓtector atq saluator est. In eo aũt
ꝙ remtentib nobis opem ferre. refugiẽ¬
teoq susciꝑe ac inumire ꝯsueuit. susceptor
ac refugium noĩatur Deniq hanc dis¬

Expanded text:
er haec igitur exempla quae de euangelicis protulimus; monumentis euidentissime poterimus aduertere diuersis atque innumeris modis et inscrutabilibus uiis deum salutem humani generis procurare et quorundam quidem uolentium ac sitientium cursum ad maiorem incitare flagrantiam, quosdam uero etiam nolentes inuitosque conpellere, et nunc quidem ut inpleantur ea quae utiliter a nobis desiderata perspexerit adiuuare, nunc uero etiam ipsius sancti desiderii inspirare principia et uel initium boni operis uel perseuerantiam condonare. inde est quod orantes non solum protectorem ac saluatorem, sed etiam adiutorem ac susceptorem dominum proclamamus. in eo enim quod prior aduocat et ignorantes nos atque inuitos adtrahit ad salutem, protector atque saluator est, in eo autem quod adnitentibus nobis opem ferre refugientesque suscipere ac munire consueuit, susceptor ac refugium nominatur. denique hanc dis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dũbia. et ut ita dicam palꝑabili expe
rere unicuiq bone uolũtatio ardorem.
nunc uero ip̃ius oꝑationis effectum.
⁊ ꝯsũmationẽ donare intuitũ. et mĩc
a ruma iam ꝓrima lapsuq p̾cipiti A
inuitos et inscios reuocare. nũc ant occa¬
siones ⁊ oꝑtunitates salutis ing̾ere. ac
p̾cipites uiolentosq conatus. aletalib
dispositionib mhibere. Et alios quid̃
uolentes currẽtesq susciꝑe. ãlios uerd no¬
lentes remtẽtesq ꝑtrahere. et ad bo¬
uam cogere uoluntatem. Totũ uͦ nõ sẽꝑ
tesistẽtib nec ꝑseu̾ant̾ inuitis nobis
a diuinitate ꝯcedi. et sũmam salutis nr̃e
nõ operũ nr̃oꝵ merito. sed celesti gr̃a de¬
putandam: ita dm̃ ip̃ius uocib edocemͦ.

Expanded text:
non dubia et ut ita dicam palpabili expernon dubia et ut ita dicam palpabili experrere unicuique boac uoluntates ardorem, nunc uero ipsius operationis effectum et consummationem donare uirtutum: et nunc a ruina. iam proxima lapsuque praecipiti etiam inuitos et inscios reuocare, nunc autem occasiones et oportunitates salutis ingerere ac praecipites uiolentosque conatus a letalibus dispositionibus inr hibere: et alios quidem uolentes currentesque suscipere, alios uero nolentes resistentesque pertrahere et ad benas cogere uoluntatem. totum. uero non semper resistentibus nee peraeaenmter inuitis nobis  dioinitate concedi et summam salutis nostrae non operum nostrorum merito, sed caelesti gratiae deputandam ita domini ipsius uocibus edocemur:
Abbreviated transcription (Latin):
et cet̾a. Lꝯanc gͥ dispẽsationem. atq a¬
amorem suũ quẽ nob̃ tͥbuere dñs in defessa
pretate dignatur. uolẽs motu humane af¬
fectionis expͥmere. nec inueniens in hac
creatura talẽ caritutis affectũ. cui ⁊ ꝯꝑa¬
re dignius posset tenerrimis pie matͥs
qr cartus aliquid in natura hoĩm nõ pot̾
iueniri dicẽs. Nũquid oblinisci pot̾ mulier
imfantẽ suũ. ut nõ misereat̾ filio uteri sui:
s nõ ꝯtentus hac ꝯꝑatione tnͣscendit eã
ꝯfestim. atq subiũgit dicẽs et si illa obli¬
ta fuerit. ego tñ non obliuiscar tui.
Er quod euidenti rõne colligitur ab
hio qui loqͣcib uerb̃. sed exꝑiencia
duce uel magnitudĩem gt̾e. uel modulũ
humani metiũt᷑ arbitrii. qr nõ leuibus
cursus nec fortib prelium. n ͨ sapiẽtib
panis. nͨͥ prudẽtib diuitie. nec sciẽtib gcã.
s oꝑatur hec omĩa unuo atq id̾ sp̃c. di
uidens unicuiq ꝓut uult. ⁊ idcirco fide

Expanded text:
a. hanc igitur dispensationem atqamorem suum, quem nobis tribuere dominus indefessa pietate dignatur, uolens motu humanae affectionis exprimere nec inueniens in hac creatura talem caritatis affectum, eoi eum conparare dignius posset, tenerrimis piae matriquia carius aliud in natura hominum non potest inueniri, dieeas: numquid obliuisci potest mulier infantem suum, ut non misereatur filio uteri sui? sed non contentus hac conparatione transcendit eam confestim atque subiungit dicens: et si illa oblita fuerit, ego autem non obliuiscar tui. Per quod euidenti ratione colligitur ab his qui non loquacibus uerbis, sed experientia duce uel magnitudinem gratiae uel modulum humani metiuntur arbitrii, quia non levibus cursus, nec fortibus praelium, nec sapientibus panis, nec prudentibus divitiae, nec scientibus gratia, sed operatur haec omnia uuidens unicuique prout uult et ideireo fide
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ab ont̃ib catholicis patͥb diffinitur.
qͥ ꝑfectionẽ cordis nõ inam disputatio¬
nẽ uerboꝵ. s re atq oꝑe didicerunt di¬
uni ẽe mut ꝓͥmũ nt accedat iusqͥsq ad de¬
siderandum om̃e qd̾ bonũ est sed ita ut in
alt̾utram partem plenũ sit libere uolũtati
effici ualesnt ex̾cicia p̾dictaꝵ uͥtutum: s
ita ut possibilitas non extuiguatur auꝰ¬
bitrii. Terciũ quaꝵ ad dei munera ꝑtinere
ut adqͥsite u̾tucio ꝑseͥrantia teneatur s
ita ut captiuitatem libertas addicta
non senciat. Sic enim unnu̾sitatio deus
oĩa in oĩb credendus est oꝑari. ut incitet.
ꝑtegat atq ꝯfirmet. nõ ut auferat quam
semel ipse concessit arbitrii lib̾tatem S
quid sane uersucuis humana argumẽtati¬
one ac rõne collectum huic sensui uidetur
obsistere: ui tandum magio est quau ad
destructionẽ fidei ꝓuocandꝰ. ⁊ Lon em̃ fidem
ex intellectu. sed intellectũ mereuiur er
fide. sicut scuptum est. ⁊ lisicredidentio

Expanded text:
catbolicis patribua definitur, qui perfectionem cordis non inani disputatione uerborum, sed xe atque opere didicerunt, diuini esse muneris primum ut accendatur unusquisque ad desiderandum omne quod bonum est, sed ita ut in alterutram partem plenum sit liberae uoluntatieffici ualeant exercitia praedicta uirtutum, sed ita ut possibilitas non extinguatur arbitrii: tertium quoque ad dei munera pertinere ut adquisitae uirtutis perseuerantia teneatur, sed ita ut captiuitatem libertas addicta non sentiat. sic enim uniuersitatis deus omnia in omnibus credendus est operari, 30 ut incitet, protegat atque confirmet, non ut auferat quam semel ipse concessit arbitrii libertatem. si quid sane uersutius humana argumentatione ac ratione collectum huic sensui uidetur obsistere, uitandum magis est quam ad destructionem fidei prouocandum non enim fidem ez intellectu, sed intellectum meremur ez fide, sicut scriptum est: nisi credideritis,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. pitate cordis mereamͣ educi. i¬
taq pͥmũ nobis in eundũ certamẽ ẽ.
aduersꝯ castumargiam: quã diximo
gule ẽẽ cõcupiscentiã. Et ĩ pͥmis de ieiu¬
moꝵ mͦ. ⁊ escaꝵ qualitate dicturi. rurso
ad egỹptioꝵ traditiones ac statuta recͦ¬
rimꝰ. quibꝰ sb̃limiorẽ cõtinencie disci¬
plinam. et ꝑftãm discretionis in ẽe ratõ¬
nẽ nullꝰ ignorat.

Expanded text:
tionis puritate cordis mereamur educi. Itionis puritate cordis mereamur educi. Itaque primum nobis ineundum certamen est aduersus gastrimargiam, quam diximus gulae esse concupiscentiam, et in primis de ieiuniorum modo et escarum qualitate dicturi rursus ad Aegyptiorum traditiones ac statuta recurrimus, quibus sublimiorem continentiae disciplinam et perfectam discretionis inesse rationem nullus ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
tibi thesauros absconditos: et anhana
secretoꝵ. ut nos quoq u̾bum dĩ pcedẽs:
pͥmũ t̾re nr̃e potentes huiliq: Idtbas e¬
asdem quas expugnare cupimio noxias
passiones. dñationẽ sͥ ac tyranindẽ seius¬
simã i nrõ mortali corpore uendicantes.
Easq faciat incligimi nr̃e. atq expositio¬
in succumbere. et ita ignoratioms portus
effringens. ac uicioꝵ uectes excludentiũ
nobis reuelet ea que sunt abscondita te¬
nebraꝵ. et manifestet cõsilia cordiũ. Et sic
attutas uicioꝵ tenebras pissima̾s ocłis
am̃e penetrantes. patefacere eas ac ꝓdu¬
cere possimꝰ ad lucem: causasq eaꝵ atq
naturas his qui uł caruerunt eis. uel
adhuc obligati sũt pandere ualeamnus.
Et ita scd̃m ꝓpħam transeuntes ꝑ igne
uicioꝵ. dirissime nrãs exurentiu mẽtes.
cõfestĩ ꝑ aquas quoq uͥtutũ extĩguenti¬
um scilicet ea. transire possimꝰ illesi. ac sp̃a¬
libꝰ remediis ad rorati. ad refugeriũ ꝑfec¬

Expanded text:
conditos et arcana secretorum: ut nos quoque verbum Dei praecedens, primum terrae nostrae potentes humiliet, id est, has easdem quas expugnare cupimus, noxias passiones dominationem sibi ac tyrannidem saevissimam in nostro mortali corpore vindicantes, easque faciat indagini nostrae atque expositioni succumbere, et ita nostrae ignorationis portas effringens ac vitiorum vectes excludentium nobis reuelet ea quae sunt abscondita tenebrarum et manifestet consilia cordium ut sic ad taetras uitiorum tenebras purissimis oculis animae penetrantes patefacere eas ac producere possimus ad lucem, causasque earum atque naturas his, qui uel caruerunt eis uel adhuc obligati sunt, pandere ualeamus, et ita secundum prophetam transeuntes per ignem uitiorum dirissime nostras exurentium mentes confestim per aquas quoque uirtutum extinguentium scilicet ea transire possimus inlaesi, ac spiritalibus remediis adrorati ad refrigerium perfec
Abbreviated transcription (Latin):
iste ꝓcuclit᷑. Nam post qͣtuor libel¬
los qui suꝑ institutis mõast̾ioꝵ digesti st.
disponimꝰ. Id est pͥmũ castrunargie q̃ int̾¬
p̾tat᷑ gule cõcupudentia. Sccdm formcatio¬
uł ut ꝓpriꝰ expͥmamꝰ amor p̾cume. Quartũ
ire. Quĩtũ tristicie. Sextum accidie qd̾ ẽ
ancxietas. siue tedium cordis. Septimu
cenodoxie. qd̃ sonat uana. seu manis gła.
Octauũ suꝑbie. Quem meuntes agonẽ.
tuis p̾cibꝰ. obĩssime papa castor. minc
impensius idigemꝰ: ut pͥmũ nat᷑as eoꝵ
tã minutas. tam occultas. tãq obscuras
ĩuestigare condigne. deinde causas eordẽ
sufficient᷑ exponere. t̾cio ut ydonee curatõ¬
nes eoꝵ ac remedia possimꝰ inferre.
uaꝵ passionũ cause q̃ admodũ cum
ꝑatefacte fuerint.tinditiombꝰ sem¬
oꝵ. ab om̃bꝰ ꝓtinꝰ agnoscunt᷑. ita priꝰquã
reuelent᷑. cum ab ipsis uniu̾si uastem. ⁊
ĩcunctis hoĩbꝰ immorent᷑. ab oĩbꝰ ignorã¬
t᷑. uerum er̃as ita nos aliquatenꝰ expli¬

Expanded text:
iste procuditur. Nam post quatuor libellos, qui super institutis monasteriorum digesti sunt, disponimus, id est, primum gastrimargiae, quae interpretatur gulae concupiscentia; secundum fornicatiouel ut proprius exprimatur, amor pecuniae, quartum irae, quintum tristitiae, sextum acediae, quod est anxietas siue taedium cordis, septimum cenodoxiae, quod sonat uana seu inanis gloria, octauum superbiae. quem ineuntes agonem tuis precibus, o beatissime papa Castor, nunc inpensius indigemus, ut primum naturas eorum tam minutas, tam occultas tamque obscuras inuestigare condigne, deinde causas eorundem sufficienter exponere, tertio ut idonee curationes eorum ac remedia possimus inferre. Quarum passionum causae quemadmodum, cum patefactae fuerint traditionibus seiorum, ab omnibus protinus agnoscuntur: ita priusquam revelentur, cum ab ipsis universi vastemur, et in cunctis hominibus immorentur, ab omnibus ignorantur. Verum eas ita nos aliquatenus expli
Abbreviated transcription (Latin):
minenti ꝑpetuc mortis ꝑiculo sup¬
plicamꝰ.p̾ẜtim cũ ediu̾so callidus se¬
ductor parit̾ ⁊crimĩator assistat. ĩ ten¬
ta atq sollicita or̃one iudicantis pie¬
tas imploranda ẽ. nec ĩiuste nõ solũ
leui pcc̃o. sed etiam grauissimo cri¬
m̃e impictatis astringit᷑. qui p̾cẽ dõ
fundens subito a c̃ spoctu eiꝯ. qi ab
accłis ñ uidentis necͥ audientis. cogi¬
ta tõnis imꝓbe uanitatẽ secutꝰ. abs¬
cesserit. Illi aũt qui occulos gordis sui
cõtegunt cirisso uolamĩe uitioꝵ ac

Expanded text:
inminenti perpetuae mortis periculo supinminenti perpetuae mortis periculo supplicamus, praesertim cum e diuerso callidus seductor pariter et criminator adsistat, intenta atque sollicita oratione iudicantis pietas inploranda est! nec iniuste non solum leui peccato, sed etiam grauissimo crimine inpietatis adstringetur, qui precem deo fundens subito a conspectu eius quasi ab oculis non uidentis nec audientis cogitationis inprobae uanitatem secutus abscedat. illi autem, qui oculos cordis sui contegunt crass
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt. młtisq sͥ maculis uid̾ant᷑ asꝑ¬
gi si nõ dicã uane cogitatõnis imꝓbi¬
tas inacria m̃tis ĩrepserit. seduł psal¬
mi qui dicendus ẽ recordatõ or̃oĩs tp̃r.
ĩtentionẽ supplicantis au̾t̾it. Si eĩ in¬
qͥunt cũ aquolib sb̾limi hoĩe nõ di¬
cũ ꝓ uita ac salute nr̃a. s ociã ꝓ alicinꝰ
lucu cõmodo supplicamꝰ. totã meũ
⁊ m̃tis ⁊ corporis aciem defigentes. de
nitu eiꝯ trepida expectatione pend̾¬
mꝰ. nõ mediocrit᷑ formidantes. ne qd̾
forte meptũ. aut ĩ cõgruũ u̾bũ in¬
ecła audientis au̾tat. tum dĩde. sinb̾
i foro ac iudicũ scłariũ tribunalibꝰ.¬
cõstitutis. assistente eciam ecõtra ad
u̾sario ĩmedia ꝑsetutõe atq cõflictu.
tussis. seiratus. risꝯ. ocitacio. somnnus
obrepserit. quantã ĩ ꝑniciẽ mt̃m ui¬
gilantissimꝰ. ĩimicus. seu̾itatẽ iudi¬
cis cõmonebit ĩuidia. Quãtomagis
cũ illi occultoꝵ õĩum cognitori ꝓim

Expanded text:
uerunt, multis sibi maculis uideantur aspargi, si non dicam uanae cogitationis inprobitas in atria mentis inrepserit, sed uel psalmi qui dicendus est recordatio orationis tempore intentionem supplicantis anertent. si emm, inquiunt, cum a quoiibet sublimi homine non dicam pro uita ac salute nostra, sed etiam pro alicuius lucri conmodo supplicamus, totam in eum carnis et mentis aciem defigentes de nutu eius trepida expectatione pendemus, non mediocriter formidantes ne quod forte ineptum aut incongruum uerbum misericordiam audientis auertat, tum deinde si nobis. in foro ac iudicum saecularium tribunalibconsversario, in media prosecutione atque conflictu, tussis, screatus, risus, oscitatio, somnus obrepserit, quanta in pernicie nostram vigilantissimus inimicus seueritatem iudicis conmouebit inuidia: quanto magis, cum illi occultorum omnium cognitori pro
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑. ne illum panem mm̃ qui de celi
descendit. quiq cõfortat cor hoĩs. edere
hũanũ genus huic generalit̾ legi. sñ
ulla exceptone subicit᷑. Hullꝰ eĩ ẽ alius¬
ꝙͣuis sc̃s. qui supradcm̃ panẽ nõ cum
sudore uultus sui. ꝙ sollicita cordis in¬
tentõne pcipiat. Cet̾um cõmuni isto
pane multi ut udemꝰ duuntes sine ul¬
Io uultus sin sudore uescuntur.
uam eciam legẽ¬

Expanded text:
cantur, ne illum panem nostrum, qui de caelo cantur, ne illum panem nostrum, qui de caelo descendit quique confortat cor hominis, edere humanum genus huic generaliter legi sine ulla exceptione subicitur. nullus enim est quamuis sanctus, qui supra dictum panem non cam sudore uultus sui et sollicita cordis intentione percipiat. ceterum communi isto pane multi, ut uidemus, diuites sine ullo uultus sui sudore uescuntur.. Quam etiam lege
Abbreviated transcription (Latin):
bris sins. idest ĩnatura hũan e cõditioĩs
i sertam. que repugnans legi m̃tis eoꝵ¬
captiuũ ꝑtrait sensum uoĩenta lege
p̾cati. Compellens scilicet eũ rctub
atur. cũ dispensatõe religiose cuiꝰ. piam
necessitatis impenditur. comꝑatione ta¬
men illiꝯ. boni. qõ icõꝵ oĩum oblectat
ĩtintum. mala utiq ab eis. ac fugienda
decernt᷑. quia ꝑ eam quomodo uel ad
gaudio retrahunt᷑. uere eĩ lex peccati
est. quã hũano gn̾i pͥuaricatio su ĩdu¬
xit auctoris ꝑ illiꝯ. noxã ĩquẽ lata equis¬
simi iudicis illa sẽtẽcia. Maledcã sibi t̾
ra ĩoꝑibus tuis. spinas ⁊tubulos g̾mi¬
nabit tibi. et ĩsudore uultꝰtui edes pa¬
nem tuũ. Hec ĩquam ẽ lex mẽbris õm
ĩserta mortaliũ. que repugnat legi m̃¬
tis nr̃e. eamq a diuino arcet ĩtuitu. Q
maledcã tra in oꝑibus nĩs post agni¬
tõnͤm bomi ac mali. cogitatõnũ spinas
cepit ac tribulos g̾minare. quarum ac¬
culeis naturalia uͥtutum semina p̾fo¬

Expanded text:
conditionis insertam, quae repugnat legi mentis eocaptivum pertrahit sensum violenta lege peccati, compellens scilicet eum, relicatur, cum dispensatione religiosae cuiuspiam necessitatis inpenditur, conparatione tamen illius boni, quod sanctorum omnium oblectat intuitum, mala utique ab eis ac fugienda decernitur, quia per eam quoquo modo uel ad gaudio retrahuntur. uere enim lex peccati est, quam humano generi praeuaricatio sui induxit auctoris, per illius noxam in quem lata est aequissimi iudicis illa sententia : maledicta terra in operibus tuis: spinas et tribulos germinabi-t tibi, et in sudore uultus tui edes panem tuum. haec, inquam, est lex membris omnium inserta mortalium, quae repugnat legi mentis nostrae eamque a diuino arcet intuitu, quaeque maledicta terra in operibus nostris post agnitionem boni ac mali cogitationum spinas coepit ac tribulos germinare, quarum aculeis naturalia uirtutum semina praefo
Abbreviated transcription (Latin):
IIU agr este sũt ñ indemꝰ. nequaquam
salubri dempũctõe mordem᷑. si sensu
nr̃m ĩt̾pellauerit egritudo tristiciẽ
ne pulsati. nec dimissa tardius ulłte¬
pidius or̃one deflemꝰ. nec reputamo.
ad culpam. cur psallentibꝰ. uł oranti¬
bꝰ. nb aliquid aliud quã ip̃a or̃o ułpsal¬
mꝰ occurrerit. Hec illd̾ horremꝰ. quod
młta que uł loqui uł agere coram hõĩ¬
bꝰ. pudet/ nõ erubescimꝰ. uł ad hora
corde cõciꝑe. qd̾ dino nouimꝰ. patere
conspectui. Nec pollutõem turpiu
sommoꝵ. larga fletuũ ablutione p̃¬
gamꝰ. Nec lugemꝰ. qd̃ ĩ ip̃a helemosine
pietate. cũ uł frm̃ necessitatibꝰ. sb̃ueĩ¬
mꝰ.uł alimoĩam pauꝑibꝰ mĩstramꝰ
serenitatẽ nr̃e ylaritatis. obiibilat
auara cunctatio. Nec feriri nos ullo
credimꝰ d̾trimento. cũ delicta memo¬
na dĩ. ea que sũt tp̃ralia atq corporea
lomonis illd̃ aptet᷑ eloquiũ. feriunt

Expanded text:
nos congestae sunt non uidemus, nequaquam nos congestae sunt non uidemus, nequaquam salubri conpunctione mordemur, si sensum nostrum interpellauerit aegritudo tristitiae, ne pulsari, nec de emissa tardius uel tepidius oratione deflemus, nec reputamus ad culpam cur psallentibus uel orantibus nobis aliquid aliud quam ipsa oratio uel psalmus occurrerit, nec illud horremus, quod multa, quae uel loqui uel agere coram hominibus pudet, non erubescimus uel ad horam corde concipere, quod diuino nouimus patere conspectui, nec pollutionem turpium somniorum larga fletuum ablutione purgamus, nec lugemus quod in ipsa elemosynae pietate, cum uel fratrum necessitatibus subueibus ministramus, serenitatem nostrae hilaritatis obnubilat avara cunctatio; nec feriri nos ullo credimus detrimento, cum, derelicta memoria Dei, ea quae sunt temporalia atque corporea lomonis illud aptetur eloquium: Ferierunt
Abbreviated transcription (Latin):
sui eciam illa que magna ⁊ capitalia
sũt crimĩa cõtẽplantur. Pullas ãt
togitatõnũ sb̃repͥfonis. sed neq illos
ĩ se lubricos eccultosq pruritus. qui
mẽtẽ tenui atq sb̃tili suggestione cõ¬
pungunt. nec captiuitates aĩe sue
possunt pͣgatis optutibꝰ ĩtueri. s in¬
u̾ecundis sꝑ cogitatõnibꝰ. euagantes.
nec dolere norunt cũ ab illa cõtẽpla¬
tõne que singulauis ẽ distrahunt᷑.
nec hñt qd̾ se doleant amisisse. Quip¬
pe qui mentẽ suã ĩgruentibꝰ. ut libi¬
tum ẽ cogitatõnibꝰ expandentes. in¬
chil hñt ꝓpositum qd̾ prĩcipalr̃ tene¬
ant. uł quod oĩmodis cõcupiscant.¬
Et sane nos ĩ hũc errorẽ
rantes existimamꝰ nillam oĩno culpã.
ex istis ociosis ac lubricis cogitatõnu
excursibꝰ. nos posse ꝯͬhere. Set ebitudi
seu̾itate dĩpnant. A qͥbus si nos im¬
munet uł paululũ senserimꝰ. nicħ¬
Pinde ab illo uidentiũ nu̾o segregati.
qr mirucias młtaꝵ sordiũ que ĩtra

Expanded text:
gna et capitalia sunt crimina contemplantur, nullas autem cogitationum subreptiones, sed neque illos in se lubricos occultosque pruritas, qui mentem tenui atque subtili suggestione conpungunt, nec captiuitates animae suae possunt purgatis obtutibus intueri, sed inuerecundis semper cogitationibus euagantes nec dolere norunt, cum ab illa contemplatione quae singularis est distrahuntur, nec habent quod se doleant amisisse, quippe qui mentem suam ingruentibus ut libitum est cogitationibus expandentes nihil habent propositum, quod principaliter teneant uel quod omnimodis coHaec sane nos in hunc errorem rantes, existimamus nullam omnino culpam ex istis otiosis ac lubricis cogitationum excursibus nos posse contrahere, sed hebetudinseveritate damnantur, a quibus si nos immunes vel paululum senserimus, niinde ab illo uidentium numero segregati, quia minutias multarum sordium quae intra
Abbreviated transcription (Latin):
parandos. Qui sũmã sue salutis ac
ite. ĩ angustissimo funculi illiꝰ. tra¬
mite collocantes a trocissiam se mor¬
tem ꝓtinꝯ ĩcursuros ẽẽ ñ ambigũt.
si uł exigua pes eoꝵ titubatione demnꝰ¬
auerit. aut modũ illiꝰ. salutaris direc¬
tõnis excesserit. Qui dum arte miri¬
fica aerios gressꝰ ꝑ mania moliunt᷑
si illam inangustiore uestigio semi¬
tam. ñ cauta atq sollicita mod̾atõe
lis ẽ basis. et solidissimũ cunctis ac
pond̾e dilabunt᷑. Ita et̃ ĩ deffessa illa d̃i
boĩtus. immutabilisq sb̾a. ip̃a quide
neminẽ ledit. sed nos d̾cłiando assum¬
mis. atq adima tendendo. nb̾ ip̃i cons¬
tissimͣ mortẽ. u̾mino ip̃a declĩatõ. mors
cesserunt a me. uastabunt᷑ qm̃ p̾ua¬

Expanded text:
parandos, qui summam suae salutis ac parandos, qui summam suae salutis ac vitae in angustissimo funiculi illius tramite collocantes, atrocissimam se mortem protinus incursuro esse non ambigunt, si vel exigua pes eorum titubatione deviaverit, aut modum illius salutaris directionis excesserit, qui dum arte mirifica aerios gressus per inane moliuntur, si illam angustiorem vestigio semitam non cauta atque sollicita moderatione alis est basis et solidissimum cunctis ac pondere dilabuntur. Ita etiam indefessa illa Dei bonitas immutabilisque substantia ipsa quidem neminem laedit, sed nos declinando a summo atque ad ima tendendo nobis ipsis consciscimus mortem, imo ipsa declinatio mors recesserunt a me: vastabuntur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
te que nõ ẽ ex patre. sed ex mũdo est.
ꝙ̾ mũdus periet et cõcupiscencia eius.
Qui aũt fecerit uolũtatẽ dĩ. manet
ĩ et̾num. Fastidiunt ergo sci umu̾sa ĩ¬
quibꝰ mũdus iste u̾sat᷑. sed impossibi¬
le ẽ ut nõ ad ea uł breui cogitatõmĩ
rapiantur excessu. Nullusq eciam¬
nũc hoĩnũ excepto dño et saluatore
nr̃o. naturalem ꝑuagatõem mentis
ita defixam semꝑ ĩdĩ cõtemplatione
cõtinuuit. ut nũquã ab ea raptus mũ¬
dane cuiꝰ quã rei diłctione peccaret. di¬
cente scriptura. Sidera ip̃a nõ sũt mũ¬
da ĩcõspectu eiꝰ. Et it̾um. Si ĩ scĩs sins
nõ cõfidit. et ĩangłis suis repperit pra
uitatẽ. siue ut em̃datior tuansla tõ ht̃.
ecce ĩt̾ scõs eiꝰ. nemo immutabilis.
et celi sunt mũdi ĩ conspectu ei.
Ecte igit᷑
scõs qui memoriã dĩ stabilit̾ re¬
tinentes. qiͣ ꝑ extentas ĩsb̾lime lineas
suspenso feruntur ĩ cessu. scenobatis qͥs
uulgo funãbulos uocant. dix̾im com¬

Expanded text:
ex mundo est. et mundus perit et concupiscentia eius: qui autem facit uoluntatem dei, manet in aeternum. fastidiunt ergo sancti uniuersa quibus mundus iste subsistit, sed inpossibile est ut non ad ea uel breui cogitationum rapiantur excessu, nulltisque etiamnunc hominum excepto domino et saluatore nostro naturalem peruagationem mentis ita defixam semper in dei contemplatione continuit, ut numquam ab ea raptus mundanae cuiusquam rei dilectione peccaret, dicente scriptura: sidera ipsa non sunt munda in conspectu eius, et iterum: si in sanctis suis non confidit, et in angelis suis repvitatem, » sive ut emendatio translatio habet, « ecce inter sanctos ejus nemo immutabilis, et coeli non sunt mundi in conspectu ejus. Recte igitur sanctos, qui memoriam Dei stabiliter retinentes quasi per extensas in sublime lineas suspenso feruntur incessu, schoenobatis, quos vulgo funambulos vocant, dixerim com
Abbreviated transcription (Latin):
gere. neq illi p̾cipuo sũmoq bono se¬
cũdũ cordis su desid̾ium posse cõiũgͥ.
sed ab eiꝯ. ĩtintu captiuos admũda¬
na transduci. ad gr̃am dñi qui impi¬
os itificat cõualentes. cum apło pro¬
testant᷑. Infelix ego homo quis me
libembit᷑ de corpore mortis huiꝰ : gra

Expanded text:
lere neque illi praecipuo summoque bono selere neque illi praecipuo summoque bono secundum cordis sui desiderium posse coniungi, sed ab eius intuitu captiuos ad mundana transduci, ad gratiam dei, qui impios iustificat, conuolantes cum apostolo prote>stantur: infelix ego homo: quis me liberabit de corpore mortis
Abbreviated transcription (Latin):
uin gͦ semet ipos quotidie sẽciant
sc̃i t̾rene cogitatõnis pondere p̾gra¬
uatos ab illa mentis sb̾limitate decide¬
re.q ĩuitos immo uͦ eciam nescientes
ĩ lege pcc̾i mortisq transduci. atq ut
cetera p̾t̾mittam. illis psaltĩ que su¬
piꝰ comp̾hñdi bonis qͥdem ac iustis.
s tam̃ t̾renis a conspectu dĩ oꝑibus
auocari. habent ꝓfecto ꝓ qͥbus ad dm̃
iugit̾ ĩgemescant. Habent ꝓ quibꝰ
iuitate huĩliati atq compuncti. nõ
u̾bis tãtũ modo s affectu semetipos ⁊¬
oĩbus. que quotidie suꝑati fragilita¬
te carnis ĩcurtunt. a grã dñi iugit̾¬
nent̾ effundant. Quippe qui uideatur
hisdem ip̃is se ꝓ qͥbus. cõtinuo dolore
uexati sunt. et̾ usq ad ultimũ uite¬
sue finẽ estibꝰ. ĩuolutos. etiã ip̃as sup¬
plicatõnes suas offerre se sine cogita¬
tõnũ anxietate nõ posse. Etͣ ꝑti igit᷑
se hũanis uiribꝰ. desid̾atum finem ob¬
sistente carnis sarcina nõ posse contin¬

Expanded text:
go semetipsos quotidie sentiant sancti terrenae cogitationis pondere praegravatos, ab illa mentis sublimitate decedere et invitos, imo vero etiam nescientes in legera peccati mortisque transduci, atque, ut caetera praetermittam, illis saltem quae superius comprehendi, bonis quidem ac justis, sed tamen terrenis a conspectu Dei operibus revocari, habent profecto pro quibus ad Dominum jugiter ingemiscant, habent pro quibus in veritate humiliati atque compuncti non verbis tantummodo sed affectu semetipsos pomnibus quae quotidie, superati fragilitate carnis, incurnenter effundant, quippe qui uideant isdem ipsis se pro quibus continuo dolore uexati sunt etiam usque ad ultimum uitae finem aestibus inuolutos etiam ipsas supplicationes suas offerre se sine cogitationum anxietate non posse. experti igitur se humanis uiribus desideratum finem obsistente carnis sarcina adtingere non ua
Abbreviated transcription (Latin):
mbꝰ abstiahunt᷑. ułut qd̾dam ĩse sa¬
crilegũ genus p̾sentis plenitudĩs
pumunt ulcione. Ac ulissĩam cre.¬
atam ad quã sit detortus mentis
ĩtuitus. creatori suo se p̾tulisse lugẽ¬
tes. pene dix̾im impietatis sͥ cͥmẽ
asscribunt. Et licet ad conspiciendã
dĩne glẽ claritatẽ. occulos cordis su
sũma ala critate cõu̾tant. tam̃ ecia
breuissĩas carnaliũ cogitatõnũ teñbs
ñ fererentes. quiquid ab illo uͦ luĩe
tis uellet ĩfundere. filioli ĩquid. no¬
lite diligere mũdũ. neq ca que ĩ mũ¬
do sunt. Siquis diligit mũdũ. ñ est
karitas dĩ ĩ ip̃o. Qiia õe qd ĩmũdo

Expanded text:
t quoddam in w sacrilegii genus praesentis paenitudinis puniunt ultione, ae uilissimam creaturam, ad qUID sit detortus mentis intuitus, creatori sao se praetulisse lugentes paene dixerim inpietatis sibi crimen adscribunt, et licet ad conspiciendam diuinae gloriae claritatem oculos cordis sui summa alacritate conuertant, tamen etiam breuissimas carnalium cogitationum tenebras non ferentes, quidquid ab illo uero lnmmtis uellet infundere, filioli, inquit, nolite diligere mundum neque ea quae in mundo sunt si quis diligit mundum, non est caritas
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ melius. ꝑ manere aut ĩcarne. m¬
gis necessatiũ ꝓpt̾ nos. Cũ igit᷑ mł¬
tismodis bom huiꝰ. extellentiam cũc¬
tis eciam p̃dicatõnis sue fructibo
p̾tulisset. tam̃ caritatis sine qua ne¬
mo dñm ꝓmeretur. cõtemplatõn
submittitur. Ac ꝓpt̾ illos. qͥbꝰ adhue
lac ułut mitricula ubibꝰ. eũgłicis in¬
młgebat. diuulsioẽm a xp̃o sͥ qͥdem
noxiam. set cet̾is necessariã nõ recu¬
sat. & eĩ ad electiõem huiꝰ. potissum
rei. illa minia pietatis u̾tute compes¬

Expanded text:
enim melius: permanere autem in carne magis necessarium propter uos. cum igitur multis modis boni huius excellentiam j cunctis etiam praedicationis suae fructibus praetulisset, tamen caritatis, sine qua nemo dominum promeretur, contemplatione submittitur ac propter illos, quibus adhuc lac uelut nutricula uberibus euangelicis inmulgebat, diuulsionem a Christo sibi quidem noxiam sed ceteris necessariam non recusat. etenim ad electionem huius potissimum rei illa nimia pietatis u
Abbreviated transcription (Latin):
tis optineant. nõ hoc ꝑ suam nat᷑am.
s ꝑ creatoris sui ꝑticipatõ ⁊grãm cõse¬
tunt᷑. tene m̾itum bonitatis. creatori
suo cõlata nõ possũt. Qd si et̾ maĩfes¬
tiorib̾. adhuc testimoniis huiꝰ. siñe ra
tõ uolu̾imꝰ astruere. nõne cũ multa
ꝓnũciari bona ĩ eugłio legerim᷑.⁊ arbo¬
rẽ bõãm. ꝙ thesaurũ bonu. et bonum

Expanded text:
tis obtineant, non hoc per suam naturam, tis obtineant, non hoc per suam naturam, sed per creatoris sui participationem et gratiam consequuntur, tenere meritum bonitatis creatori suo conlata non possunt. Quodsi etiam manifestioribus adhuc testimoniis huius sententiae rationem uoluerimus adstruere, nonne cum multa pronuntiari bona in euangelio legerimus, et arborem bo
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ fcã sũt ĩtellecta cõspic̾e. sempit̾na
quoq uͥtutẽ eiꝯ. ac ũinitatẽ. extanta
tãq ordĩata molitione fabrice mũdia¬
lis. ⁊ õĩum que inea sunt sb̾sistencia
cõtemplari. Hec tam̃ oĩa nec boni no¬
m̃ tenebunt. si futuro illi scso compa¬
rentur. ubi nlła bonoꝵ immutacio.
nlła ẽ uere bĩtudĩs formidanda corrup¬
tõ. Cuiꝰ mũdi ita bĩtudo describit᷑. Ecit
lux lune sic̃ lux solis. ꝙ lux solis sep¬
timplicit̾ sic̃ lux septẽ dieꝵ. Magna
igitur hec ⁊ p̾clara ĩ tuitu atq mirificͣ.
sifut᷑is ex fide reꝓmissionibꝰ. cõferant᷑.
cõtinuo uanitas apparebunt dicente
dauid. Oĩa sic̃ uestimentũ ueterescẽt.
ꝙ sic̃ opertoriũ mnutabis ea ⁊ mutabũ¬
tur. tu aũt idem ip̃e es et anni tui nõ
deficient. Ergo qr nicħ ẽ ꝑ semetip̃m
stabile. nichil immutabile. nicħ bo¬
nũ nisi dĩtas sola.om̃s uͦ creature. ut
bĩtudĩem et̾nitatis uł immutabilita¬

Expanded text:
facta sunt intellecta conspicere, sempiternam quoque uirtutem eius ac diuinitatem ex tanta tamque ordinata molitione fabricae mundialis et omnium quae in ea sunt subsistentia contemplari, haec tamen omnia nec boni nomen tenebunt, si futuro illi saeculo conparentur, ubi nulla bonorum inmutatio, nulla est uerae beatitudinis formidanda corruptio. cuius mundi ita beatitudo describitur: erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis septempliciter sicut lux septem dierum. magna igitur haec et praeclara intuitu atque mirifica si futuris ex fide promissionibus conferantur, continuo uanitas apparebunt dicente Dauid: omnia sicut uestimentum ueterescent. et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur: tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. ergo quia nihil est per semet ipsum stabile, nihil inmutabile, nihil bonum nisi deitas sola, omnis uero creatura, ut beatitudinem aeternitatis uel inmutabilita
Abbreviated transcription (Latin):
arbor bona malos fructꝰ fac̾e. et bonꝯ
hõ de bono thesauro cordis sui ꝓfert
bõa. & euge ẜue bone ⁊ fidelis. et utiq hos
om̃s scdm se bonos eẽ nõ dubiũ sit. si
abitur bonꝰ dicente dño. Nemo bonus
nisi solus d̾s. Cinͦ ĩtuitu etiam ip̃i apłi
qui electõnis m̾ito. boĩtatẽ generis hu¬
mani młtis excessant modis. mali eẽ
dicunt᷑. dño ad eos ita. loquente. Si
Sͦ uos cũ sitis mali. nostis bona dare

Expanded text:
bor bona malos fructus facere et bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et: euge, serue bone et fidelis, et utique hos omnes secundum se bonos esse non dubium sit, si abitur bonus dicente domino: nemo bonus nisi solus deus? cuius intuitu etiam ipsi apostoli, qui electionis merito bonitatem generis humani multis excesserant modis, mali esse dicuntur, domino ad eos ita loquente: si go uos, cum sitis mali, nostis bona dare
Abbreviated transcription (Latin):
studiis occupatos. a cõtẽplatõe sũmi il¬
liꝰ bomi. retrahunt ac retardant.U
micoꝵ. & de medio dentiũ eoꝵ rapi¬
sb̾ministrans. aut adueĩenciũ turbas
bemiuola hũanitate suscipiens. in eo
tp̃ris puncto quo ꝓ necessitatibꝰ. frm̃
sollicita m̃te distendit᷑. imm̃sitatem
suꝑne bĩtudĩs speculet᷑. Et cũ p̾sentis
inite languoribꝰ. curisq cõcutit᷑. futĩ
scli statum eleuato att̾renis cõtagiis cor¬
de ꝓspiciat᷑. Uñ ⁊ bõ dauid solũ hoc bonũ
hoĩ ẽc̃ disfimens. dõ iugit̾ ĩherere deside¬
rat dicẽs. Michi aũt ad herere dõ bonũ

Expanded text:
studiis occupatos, a contemplatione summi illius boni retrahunt ac retardant. Ciniquorum, et de medio dentium eorum rapiadministrans, aut advenientium turbas benevola humanitate suscipiens, in eo temporis puncto quo pro necessitatibus fratrum sollicita mente distenditur, immensitatem supernae beatitudinis speculetur; et cum praesentis vitae angoribus curisque concutitur, futuri saeculi statum elevato a terrenis contagiis corde prospiciat? Unde beatus David solum hoc bonum homini esse definiens, Deo jugiter inhaerere desiderat, di
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾at cõferant᷑. ita eoꝵ m̾itũ teules ⁊
atq cõtẽpnit᷑. ut eis sñ cũctatõe distiac¬
tis. uniꝯ tantum boni possessio locuple¬
tet. bonoꝵ ĩnu̾abłiũ uenditorẽ.n
uro ergo ẽ unũ qd̾ illis tantis. tã¬
q ĩnum̾is bonis. tam ĩcompabłr
p̃ponat᷑. ut spretis abiectisq õibꝰ. solũ de¬
beat possid̾i: Nimirũ illa pars optima.
cũ magnificenciam ac ppetuitatem.
cũ relicto susceptõnis atq hũanitatis
officio maria pͥlegisset. ita p̾dicat᷑ a dño.
cõtẽplatõ dĩ. cui m̾ito oĩa itificationĩ
merita. uniu̾sa uͥtutum studia post¬
ponũt᷑. Et illa qͥdem om̃ia. que ĩ apło
paulo fuisse p̾diximꝰ. nõ solũ bõa ⁊ uti¬
lia. ueꝵ eciam magna atq p̾clara sũt.
Sed sic̃ u̾bi gr̃a. stagni metallũ qd̾ ali
tẽ platõe uilissimũ. & rursꝯ auri cõte¬
platõe. m̾itum euanescit argenti. auiũ

Expanded text:
desiderat, conferatur, ita eorum meritum revilescit desiderat, conferatur, ita eorum meritum revilescit atque contemnitur, ut eis sine cunctatione distractis unius tantum boni possessio locupletet bonorum innumerabilium venditorem. Quid ergo est unum, quod illis tantis tamque innumeris bonis tam incomparabiliter praeponatur, ut spretis abjectisque omnibus, solum debeat possideri? Nimirum illa pars optima, cujus magnificentiam ac perpetuitatem cum, relicto susceptionis atque humanitatis officio, Maria praeelegisset, ita praedicatur a Domino: contemplatio Dei, cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur, et illa quidem omnia quae in apostolo Paulo fulsisse praediximus, non solum bona et utilia, uerum etiam magna atque praeclara sunt. sed sicut uerbi gratia stagni metallum, quod alcontemplatione uilissimum et rursum auri conparatione meritum euanescit argenti, aurum
Abbreviated transcription (Latin):
uł siñe ꝓferunt᷑. Quã obrem qͥd sit
pͥncipalit̾ bonũ. qd̾ apłs nõ potuerit
ꝑficere cũ uellet. diligentius indage
habuisse ꝑ naturam. et ad quisisse ꝑ
grãm nẽgare nõ possumꝰ. Est eĩ bõ
castitas. laudabilis cõtinencia. mirã
ꝑfc̃a fuisse nõ dubiũ ẽ. ut uͥtutum
potius quã u̾boꝵ magisterio ab eis reli¬
gio doceret᷑. Qui qd̾ iugi ecc̃aꝵ oĩum cu¬
ra. ac ꝑuigili sollicitudĩe semꝑ ex estu
ta ꝑfectio ẽ ꝓ scandalizantibꝰ. huri. cũ
ĩfu mantibꝰ. infirmari. Cũ gͦ tantis apso
habũdauerit honis. quid est ills̃ bom
cinꝰ ꝑ fectõe caruerit nõ pot̾imꝰ agnos¬
cerẽ. insi ĩ illum quo ip̃e locutꝰ ẽ ꝓfe¬
terimꝰ affc̃m. Om̃s itaq quas diximus.
eũ habuisse uͥtutes. ꝙͣuis ułut gẽme
splendidissime atq p̾ciose sint. tamẽ
si p̾daro illi atq p̾cipuo margarito. qd
ille euãgłicꝰ. negociator ĩquirens. ui¬
u̾sis que possidet uenditis comparere

Expanded text:
tentiae proferuntur. Quamobrem, quid sit principaliter bonum, quod Apostolus non potuerit perficere cum vellet, diligentius indagemhabuisse per naturam, et acquisisse per gratiam, negare non possumus. Est enim bona castitas, laudabilis continentia, mirandperfecta fuisse dubium non est, ut virtutum potius quam verborum magisterio ab eis religio doceretur. Quid quod jugi Ecclesiarum omnium cura ac pervigili sollicitudine semper exusti cum infirmantibus infirmari? Cum ergo tantis Apostolus abundaverit donis, quid illud est boni cujus perfectione caruerit, non poterimus agnoscere, nisi in illum, quo ipse locutus est profecerimus affectum. Omnes itaque quas diximus eum habuisse virtutes, quamvis velut gemmae splendidissimae ac pretiosae sint, tamen si praeclaro illi atque praecipuo margarito, quod ille evangelicus negotiator inquirens, universis quae possedit venditis, comparare
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ atq scõꝵ. huiꝰ corporis iuĩdĩs cõli¬
gatus. sũmũ hoc bonũ ita possidote
potiussa credendꝰ ẽ. ut nũquã adĩñ
cõtẽplatõe discedens. nec puo qͥdem tẽ¬
pore ab eo qui solꝰ bonꝯ est. t̾renis co¬
gitatõnibꝰ. putet᷑ abstractus: Qͥ nũꝙͣ
ullã cibi ul ĩdumenti aliaꝵ ue carñ¬
liũ rerũ gesserit curã. nũꝙͣ de fim̃
susceptõe de loci cõmutatõs. de cellule
extructione sollicitus. aut opem ali¬
quã hũani cõcupierit adium̃ti. aut
ĩ opie st̾ilitate uexatus. illam siña
dince ĩcrepatõnis ĩcurrerit. ne sollici¬
tis sitis am̃e ur̃e quid manducetis.
ueq corpori ur̃o quid ĩ duamimꝰ. De¬

Expanded text:
conligatus summum hoc bonum ita possidere potuisse credendus est, at numquam a diuina contemplatione discedens ne paruo quidem tempore ab eo qui solus bonus est terrenis cogitationibus putetur abstractus? qui umquam nullam cibi, nullam indumenti aliarumue carnalium rerum gesserit curam, numquam de fratrum susceptione, de loci conmutatione, de cellulae extructione sollicitus aut opem aliquam humani concupierit adiumenti aut inopiae sterilitate uexatus illam sententiam dominicae increpationis incurrerit: ne solliciti sitis animae uestrae quid manducetis, neque corpori uestro quid induamini? de
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas. nõne de umiu̾sis que a deo
creata sunt gn̾ałr scuptura ꝓnũciat di¬
çens. Et ecçe oĩa q̃ fecit d̃t bõa ualde. Et
it̾um. Uinu̾sa que fecit õs bõa ĩ tp̃r suo.
hec igit᷑ que ĩ p̾senti nõ solum bona sĩ¬
plicit᷑ ueꝵ eciam tũ additam̃to ualde
bona ꝓmĩciant᷑. sunt eñĩ rẽ uemi ĩ hoc
mũdo cõmorantibꝰ nb̃. aut ad usum in¬
te aut ad corporis medicinã. aut ad ali¬
quã cãm ignote nb utilitatis ac cõmo¬
da. uł certe meo et̾ ualde bõa. qd̾ faciũt

Expanded text:
auctoritas, nonne de uniuersis quae a deo creata sunt generaliter scriptura pronuntiat dicens: et ecce omnia quae fecitdeus, bona ualde, et iterum: uniuersa quae fecit deus bona in tempore suo? haec igitur quae in praesenti non solum bona simpliciter, uerum etiam cum additamento ualde bona pronuntiantur sunt enim re uera in hoc mundo commorantibus nobis aut ad usum uitae aut ad corporis medicinam aut ad aliquam causam ignotae nobis utilitatis adcommoda uel certe in eo etiam ualde bona,
Abbreviated transcription (Latin):
sua. Intantũ eĩ om̃s uicioꝵ amore
flagrantes. desid̾ant implere que cu¬
piunt. ut et̾ ꝑiugili cura optunit᷑¬
tẽ cõmitendi sceleris ancupantes et̃
timeant ne libidinũ sacietate tardu¬
is potiant᷑. ac de ignominia sua ⁊ cu¬
minũ cumulo głantes. scd̃m siñam
obiurgantis aplĩ. laudem sibi qnͣda
de cõfusione cõquirant. Quos eciam
ih̾emias ꝓpħa. nõ solum ñ nolentos
nec cum requie cordis ⁊ corꝑis fla¬
eos asserit laboriosis conatibꝰ. ut ad ef¬
fectũ eoꝵ ꝑueniant desudare. ut ad le¬
tale scełum appetitũ. nec obsistentibꝰ.
ardius difficultatibꝰ. reuocent᷑ dicẽs. ut
ĩiq age̾nt laborauerũt. Illd̾ quoq qͥs
dixent pc̃toribꝰ cõuenire. Itaq ego ip̃e

Expanded text:
sua. in tantum enim omues uitiorum amore sua. in tantum enim omues uitiorum amore flagrantes desiderant inplere quae cupiunt, ut etiam peruigili cura oportunitatem conmittendi sceleris aucupantes etiam timeant ne libidinum satietate tardius potiantiminum cumulo gloriantes, secundum sententiam objurgantis Apostoli laudem sibi quamdam de confusione conquirant. Quos etiam Jeremias propheta non solum non nolentes, nec cum requie cordis et corporis flaeos asserit laboriosis conatibus, ut ad effectum eorum perveniant, desudare, ut a lethali scelerum appetitu nec obsistentibus arduis difficultatibus revocentur; dicens: Ut iniqua agerent laboraverunt . Illud quoque quis dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
deo aũt aliam legem ĩmẽbris meis. re¬
pugnantẽ legi mentis mee. ꝙ capti¬
uũ me ducentẽ ĩ lege pcc̃i que ẽ ĩmẽbͥs
meis. eꝯͣrio euident᷑ ostendunt. pcc̃oꝵ ꝑ
sõe hec nõ posse õimodis cõuenire. sed
ad solos q̃ tcã sunt ꝑtinere ꝑfectos. et
eoꝵ tantũ qui apłoꝵ m̾ita subsecunt᷑
cõgiuere sc̃itati. Cet̾um quo pacto hoc
pcc̃oꝵ ꝑsoẽ pot̾it cõuenire qd̾ dicitur.
Nõ eĩ qd̃ uolo facio bonũ. sed qd̾ odi mͣ¬
lum hoc ago ͤ sed ne illd̃ qͥdem. Si aũt
qd̾ nolo hoc facio.iam nõ ego operor uld̾.
sed qd̃ hĩtat ĩ me pccm̃ : Quis eĩ delĩqñ¬
tiũ. nolens se ad ulteriis fornitatombꝰ.¬
qr cõtaminet: Quis ĩuitus. ꝓxĩo tẽdat᷑
ĩsidias: Quis ĩ euitabili necessitate cogat᷑
ut falso testi moĩo hoĩem oppͥmat. fur¬
toue decipiat. aut alt̾iꝰ spolia cõcupiscat.
uł sanguĩem fũdat: Quin ymino ut
scriptum ẽ. hũanũ genꝰ diligent̾ in¬
tentum ẽ ad neqͥciam. a iuuentute

Expanded text:
meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati quae est in membris meis, e contrario euidenter ostendunt peccatorum personae haec non posse omnimodis conuenire, sed ad solos quae dicta sunt adtinere perfectos et eorum tantum qui apostolorum merita subsequuntur congruere castitati. ceterum quo. pacto hoc peccatorum personae poterit conuenire quod dicitur: non enim quod uolo facio bonum, sed quod odi malum, hoc agd nolo hoc facio, jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum? Quis enim delinquentium nolens se adulteriis fornicationibusque contaminet? Quis invitus proximo tendat insidias? Quis inevitabili necessitate cogatur, ut falso testimonio hominem opprimat, furtove decipiat, aut alterius spolia concupiscat, uel sanguinem fundat? quin immo, ut scriptum est, humanum genus diligenter intentum est ad nequitiam a iuuentute
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ se bonũ istud qd uolunt nõ posse
ꝑfioere. sed ĩillud qd̾ nolunt qd̾q
od̾unt malum. idest cogitatõnum
motus. et curam corporaliũ rerum
semper incidere.
t cõdelectant᷑ idem legi dĩ scd̾
ĩt̾iorem hoĩem. qͥ unsibilia um¬
u̾la tanscendene̾ conant᷑ deo soli semꝑ¬

Expanded text:
i se bonum istud, quod volunt, non posse perficere, sed illud quod nolunt quodque oderunt malum, id est, cogitationum motus et curam corporalium rerum semper incurrere; et condelectantur quidem legi Dei secundum interiorem hominem, qui visibilia universa transcenden
Abbreviated transcription (Latin):
aplĩce qonis. sũma a nb̾ senex cõ¬
pesseretur instancia ita effatus ẽ. Tes¬
timoĩa quibꝰ. ꝓbare conamini apostolũ
paulũ nõ ex sua. sed expcc̃oꝵ dixisse ꝑsc̃a
lum hoc ago. uł illd̾. Si aũt qd nolo hoc

Expanded text:
ionis summa a nobis senex compelleretur instantia, ita effatus est: Testimonia quibus probare conamini, apostolum Paulum non ex sua, sed peccatorum dixisse persona: lu
Abbreviated transcription (Latin):
panno mẽstruate sisis deputat᷑. dic̾te
ysaỹa ꝓpħa. Sic̃ pannꝰ. menstruate ⁊
uniuerse iusticie nr̃e. Et ut aliquid
cohuc euidentius ĩferam᷑. legis quo¬
q ip̃iꝰ p̾cepta uitalia. que dicit᷑ ordi
nata ꝑ anglõs ĩ manu mediatoris. et
tioni euͣgłice cõferant᷑. minime bona
diumo ꝓmĩciant᷑ oraculo. Ait eĩ. Et de
in eis. apłs quoq ita noui lumine
testam̃ti. głam legis affirmat optũ¬
di. ut eam eũgłici comꝑatiõe fulgo¬
ris. nec głificatam ẽẽ ꝓnĩciet dicens.
Nam nec glosum ẽ id qd̾ głificatu
est ꝓpt̾ excellentem głam. Quã com¬
m̾itis compensandis scriptura cõser¬
uat. ut eos qui młtominꝯ. p̾cau̾int.
impioꝵ collatõe iustificet dicens. Ius¬
tificata est sodoma ex te. Et iterum.
Quid eĩ p̾cauit soror tua sodoma. et
cũ ꝑ se bõa atq p̾ciosa sint. tam̃ theore¬

Expanded text:
panno menstruatae similis deputatur dicente Esaia propheta: sicut pannus menstruatae uniuersae iustitiae nostrae. et ut aliquid adhuc euidentius inferamus, legis quoque ipsius praecepta uitalia, quae dicitur data per angelos in manu mediatoris, et tioni euangelicae conferantur, minime bona diuino pronuntiantur oraculo. ait enim: et dedin eis. apostolus quoque ita noui lumine testamenti gloriam legis adfirmat obtundi, ut euangelici conparatione fulgoris nec glorificandam esse proclamet dicens: nam nec gloriosum est id quod glorificatum est propter excellentem gloriam. quam conmeritis conpensandis scriptura conseruat, ut eos qui multo minus peccauerunt impiorum conlatione iustificet dicens: iustificata est Sodoma ex te, et iterum: quid enim peccauit soror tua Sodoma? et:cum per se bona atque pretiosa sint, tam