comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reddi uibent. aut crudelior est qͥ subtͣsnt aliꝙͥ ł eripn
diuiti. qͣm qͥ trucidat pauꝑem fenore. ħ utͣiq huiꝰ modi ma¬
le utiq possidtĩr. ⁊uellem ut᷑ resfaurarent᷑. s non c̾ quo indice
repetant᷑. Iam n pͣdent̾ intutam᷑ ꝙ scͥptum ẽ. Sifiodi hõi .N.
totus muñdus diu̾ciatũ est. infideli a nec obailus. nõne õs
qͥ sͥ uident᷑ gaudie conqͥsitis eisq uti nesciuit᷑ alienũ pos¬
sid̾e conuincimꝰ: hoc enĩcerte alienũ ñ ẽ: qd̾ ure possidet᷑.
h ã iure qd̾ iuste. & ħ iuste qd̾ bene. Ome gͥ qd̾ male pꝰ¬
sidet᷑: alienũ ẽ. Male enĩ possidet: qͥ male utitur. ¶

Expanded text:
reddi jubent? An crudelior est qui subtrahit aliquid vel eripit diviti, quam qui trucidat pauperem foenore? Haec atque hujusmodi male utique possidenturepetantur. Iam vero prudenter intueamur quod scriptum est: Fideli homini totus mundus divitie sunt, infideli autem nec obolus. Nonne qui sibi videntur gaudere conqsidere convincimus. Hoc enim certe alienum non est quod iure possidetur; hoc autem iure quod iuste et hoc iuste, quod bene. Omne igitur quod male possidetur ali
Abbreviated transcription (Latin):
¶Exceptio fori: dilatoria ẽ. atq iõ untio litis: deb ⁊ opponi
añ suũ iudicẽ cq̃m suã dicat. Non añ suũ iudicẽ pul¬
satus: si uolu̾it taceat. Pulsatis uͭ qͦciens appellaiunt:¬
.N. est c̃ u̾itas cause ñ nͥ ĩ loco admissi cͥminis dep̃hendi pͥ.
aũ nͥ alt̾a pars iudiciũ maioris ꝑsone int̾pellau̾it siue

Expanded text:
Exceptio autem fori dilatoria atque ideo in initio litis debet opponi  iudicem suum causam dicat, non ante suum iudicem pulsatus, si voluerit, taceat. Pulsatus etiam quoties appella est, cum veritas cause non nisi in loco admissi criminis deprehendi potest, aut nisi altera pars iudicium maioris persone interpellaverit, sive
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ ⁊̃ consanguinei accͤatoris: adu̾sꝰ extͤneũ testimonis
piant᷑. nec fãm iliares. uł de domo ꝓdeuntes:¬
dicant. q ꝓpinqͥtatis ⁊ familiaritatis. ac dñationi
affectio u̾itatem impedire solet. Amorcarnał ⁊ ti
⁊ ꝑu̾tunt opiniones: ut questũ pietatẽ putent:

Expanded text:
 Consanguinei accusatoris adversus extraneos testimonium non dicant, nec familiares vel de domo prodeuntesia propinquitatis et familiaritatis, ac dominationis affectio veritatem impedire solet, amor carnalis etumanos, et pervertunt opiniones, ut quaestum pietatem putent,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ħ ꝓpͥis manib roboratum offentes. nͥlq se pl
uł minꝰ. aut alit̾ egisse ore ꝓpͥo taultis coram posi¬
tis affirinantes. ⁊ snĩam qͣm a sede apłica ĩ engel¬
emittendam. ⁊ nos dliuino succensi relo: sub ana
lasse confitentes. ĩ quib omnib ĩuenimꝰ eos apłicaᷤ
atq canonicas sanc̾tiones ĩ płib excessisse. ⁊ eqͥta

Expanded text:
 propriis manibus roboratum offerentes, nihil se plus vel minus aut aliter egisse ore proprio multis coram positis affirmantes, et sententiam, quam a sede apostolica in Engelemittendam, et nos divino succensi zelo sub anathlasse confitentes, in quibus omnibus invenimus eos apostolicas atque canonicas sanctiones in pluribus excessisse, et
Abbreviated transcription (Latin):
ille auͦ caconꝰ fac̾e obłonem uł matutinũ uł uesꝑ¬
⁊ alio concilio sp̃em reconaliatonis hab̾e. nͥ ultͦ re¬
conciliari. s ⁊̃ eos qui ei comunicauer ĩt om̃s abec¬
cłia respui. maxime eos: qui eum sciebãt ẽẽ deiectẽ.÷
Si aũ ꝑmansit turbans ⁊ concitans eccłiam: ꝑ forĩ¬

Expanded text:
 aut diaconus facere oblationem, vel matutinum aut vesp alio concilio spem reconciliationis habere, nec ultra recolligi, sed etiam eos, qui ei communicaverint, omnes ab ecclesia respui, maxime eos, qui sciebant eum esse dejectum. Si autem permanserit turbans et concitans ecclesiam per fori
Abbreviated transcription (Latin):
sinodo querimonia plebium: qd sint A
igunt uͭ manliones quibꝰ ĩ ꝓfectione utidebu̾ant: ali¬
quo p̃cio redimant: qui parare debeant. que dup¬
plex infamia negligentie ⁊ auaricie sc̃e si nodo fue¬
rit magno orrori. Statu̾nt itaq nequis ult᷑ exerce¬
at ad cupiditatis ingeniũ. ⁊ ut solliciores sint epĩ de
suis gregibꝰ insitandos.
basilica fu̾it reꝑto destituta. ordinatori eiꝰ reparare.

Expanded text:
synodo querimonia plebium, quod sint igunt, ut mansiones, quibus in profectione uti debuerant, aliquo pretio redimant qui parare debebant. Quae duplex infamia, negligentiae et avaritiae, sanctae synodo magno fuit horrori. Statuerunt itaque, ne quis ultra exerceat id cupiditatis ingenium, et ut solicitiores sint episcopi de suis gregibus visitandis. basilica fuerit reperta destituta, ordinatori ejus reparari
Abbreviated transcription (Latin):
edificauit parieteui illi autẽ lemebant eũ. pari¬
etis quippe noinue pecc̃i duricia designatur. Edi¬
ficate gͦ parietem ẽ ccͣ se quem ꝓiam obstacula
pecci conftͣne. s parietẽ liniunt qui pecc̃a ꝑ petͣn¬
tib adulant᷑. Ut quod illi p̾se agentes edisicant
ip̃i adulantes: qͦi nitidum reddant. s. scs nui uc
li  recusat dicens. absit ame: ut instos os indi¬
cem donec deficiam: nͭ ircidam ab innocẽtia mea.

Expanded text:
edificabat parietem, illi autem liniebant eum. Parietis quippe nomine peccati duritia designatur, Aedificare ergo parietem est contra se quempiam obstacula peccati construere. Sed parietem liniunt, qui peccata perpetrantibus adulantur, ut, quod illi perverse agentes aedificant, ipsi adulantes quasi nitidum reddant. § 2. Sed sanctlis recusat, dicens: Absit a me, ut justos vos judicem; donec deficiam, non recedam ab innocentia mea.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ onĩs idiscͥmen aadud̾e: pollũitur enĩ ex uns
pecc̃oie  ppłs sicut una cae morbida uniuer¬
lus grex inficitur. Sic i uno ueł fornicante
ł aliud quodcũq scelus omittente: plebs uni
ꝯscĩam uuluerat. Unde auacletus papa.¬

Expanded text:
 in discrimen adducere? Polluitur enim ex uno peccatore populus. Sicut ex una morbida universus grex inficitur, sic etiam uno fornicante vel aliud quodcunque scelus committente plebs univeconscientiam vulnerat. Unde Anacletus papa
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdodes qui ppło p̃sunt: Erga delinquẽ¬
linguas: neforte male de eis loquantur. sac̾¬
dotalis seu̾itatis ininemores: nolunt ꝯpłe
de uobis med ipis. nec reło dei succensi imitant᷑
apłm dicͥente. Tradidi huiͦm hominem satha¬
ne uit̾ititiu Eͣnis: ut sp̃c saluus fiat. Neque
illud euͣrgelii unpłe student ut siud̾int pec¬

Expanded text:
sacerdotes qui populo praesunt erga delinquenlinguas, ne forte male de his loquantur, sacerdotalis severitatis immemores, nolunt quod de vobis ipsis ; » nec zelo Dei succensi imitantur Apostolum dicentem: « Tradidi hujusmodi hominem Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat . » Neque illud evangelicum implere student, ut si viderint e
Abbreviated transcription (Latin):
fũit. q ⁊ illud scͥptũ ẽ. Omĩa munda mũdis. ꝑ hanc sẽ.¬
feritia indicã ⁊ catholicã ⁊̃ uos optati sacficio polluti ũ¬
estis: si fcã eiꝰ displicebant uob̃. Nam utiq panis illiꝰ pa¬
nis luctus erat sub cuiꝰ iniquitatib tota aiffrica luge¬
bat. S panẽ luctꝰ omĩb uob̾ coũem: omniũ itͣm malũ

Expanded text:
uia et illud scriptum est: omnia munda mundis. per hanc sententiam ueridicam et catholicam etiam uos Optati sacrificio non estis polluti, si facta eius displicebant uobis. nam utique panis illius panis luctus erat, sub cuius iniquitatibus Africa tota lugebat, sed panem luctus omnibus uobis communem omnium uestrum malum
Abbreviated transcription (Latin):
Ulti scłarium hominũ.
cũ piꝰ sac̃dotum uitã qͣm suam discutuit᷑:
ĩ magnũ ꝯteistionis diuinoꝵ sacmentoꝵ crim̃ incur¬
runt. Magna enĩ t̾be uuln̾atos hñtes ocłos eamq ne¬
gligentes: festucam tenuem in alioꝵ ꝯspicuint ocłis.
qͣm dũ incaute festinant auelłe erroris in foueã dilata¬
bunt᷑. Minꝰ qͥd ꝯsidantes qd̾ non eos sacerbotũ uita le¬
det: si ipsi humilit᷑ bonis sacerdotũ ammonitionibu
aurẽ accomodarent. S dum ypocritaꝵ more pluseoꝵ ꝯo ci
farnã qͣm ꝓpͥam uitã uł uite negligentias diuidicant.
spnunt scã monita. ⁊ spu̾alia dona. Uũ fit ut ñ solũ
ab eis dcã respuant. s qd̾ ÷ det̾ius diuina t̃ minist̾ia
contempnant. ut ñ corꝑis coĩonem aut sanguinis dni¬

Expanded text:
ulti saecularium hominum, quum plus sacerdotum vitam quam suam discutiunt, in magnum contemtionis divinorum sacramentorum crimen incurrunt. Magna enim trabe vulneratos habentes oculos, eamque negligentes festucam tenuem in aliorum conspiciunt oculis, quam dum incaute festinant avellere, erroris in foveam delabuntur, minus quidem considerantes, quod non eos sacerdotum vita laederet, si ipsi humiliter bonis sacerdotum admonitionibus aurem accommodarent. Sed dum hypocritarum more plus illorum famam quam propriam vitam vel vitae negligentias dijudicant, spernunt sancta monita et spiritualia dona. Unde fit, ut non solum ab eis dicta respuant, sed quod est deterius divina etiam mysteria contemnant, ut nec corporis communionem aut sanguinis d
Abbreviated transcription (Latin):
iucdicantur eũ ille maritali affectu eam cognou̾it. ⁊
illa uxono affectu sibi debitum ꝑsolu̾it putats lege
to in lectulim eiꝰ isse ⁊ airo sue soioris cogirita ct̃ ꝑ¬
hibctur. Qte cũ sũ spe contugii ꝑpetuo manere cen¬
sextur ille tũ qui crgnouit eam ꝑ ignoranciã excusate¬

Expanded text:
udicantur, quum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu sibi debitum persolverit, putans lege to, in lectum ejus ivisse, et a viro suae sororis cognita perhibetur, quae quum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen, qui cognovit eam per ignorantiam, excusat
Abbreviated transcription (Latin):
rimint cos s error ꝑsone consenfum ercludit. qi ut
dictitmẽ ñ ieam consenserat s in rachel. Huis ita res¬
pondet᷑. Consensus alius ẽ p̃adens altus subsoqu̾es.
Precedit consensus: qn̾ añ carnalẽ copulim ĩ indi¬
induã uite consuetudinẽ utͦq corisensit Subsiqr̃.¬

Expanded text:
onae consensum excludit, quia, ut dictum est, non in eam consenserat, sed in Rachel. His ita respondetur: Consensus alius est praecedens, alius subsequens. Praecedit consensus, quando ante carnalem copulam in individuam vitae consuetudinem uterque consentit; subseq
Abbreviated transcription (Latin):
cipit merctͥcem ꝙͣ putat eẽ castatm: uteiq errat. qi:
ille corruptam estimat eẽ uirgint̃ ⁊ iste m̾etͥcem re¬
putat castam. Numꝙͥ gͦ dicendi sũt ũ consensisse
ĩer᷑ aut dabit᷑ utq facultas dimitcendi utͣmq ⁊ du¬
cetu iꝰ aliam : Herimẽ ꝙ ñ om̃ĩs erior consensum ex¬
dudie. S erior alius ꝑfone alius ẽ. fortune alis cou¬

Expanded text:
cipit meretricem, quam putat esse castam, uterque errat, quia ille corruptam existimat virginem, et iste meretricem reputat castam. Numquid ergo dicendi sunt non consensisse in eas? aut dabitur utrique facultas dimittendi utramque, et ducendi aliam? Verum est, quod non omnis error consensum excludit; sed error alius
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. aliud eẽ. dimitt̾e uolentẽ cohabitare: atas
aliud discedentem ñ seq̃ Nolentemai. cobabitare
licet quid̾ dimit t̾e. ħ ñ ea uiitente aliam suꝑaute.
Discelentẽ xͦ segiti ñ opoitet. ⁊ eauiuente aliam du¬
cere licec. U̾m hoc ñmsi dͥehiis intaligendum ẽ.
qͥ in infidelitate sibi coptilat sũt. Ccc̃ma si ad fidẽ

Expanded text:
dum est, aliud esse dimittere volentem cohabitare, atque aliud discedentem non sequi. Volentem enim cohabitare licet quidem dimittere, sed non ea vivente aliam superducere; discedentem vero sequi non oportet, et ea vivente aliam ducere licet. Verum hoc non nisi de his intelligendum est, qui in infidelitate copulati sunt. Ceterum si ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
Alius uͦ quidam ignobilis aꝙ ferulis coudiciom s̃:
uomine illiꝰ seipm̃ optulit. acꝙ cam ĩ coningem ac¬
cepit. Ille qui prius sibi placuciat: tandem uenit.
eamq sibi in couiugem petit. Illa se delisam con¬
querit᷑ ⁊ ad pͥoris coptilam asprrte. Hic pͥmum
querit᷑ insit comugiim int̾ ioi. S edo: si pͥus¬

Expanded text:
gnobilis atque servilis conditionis nomine illius se ipsum obtulit, atque eam in conjugem accepit. Ille, qui prius sibi placuerat, tandem venit, eamque sibi in conjugem petit. Illa se delusam conqueritur, et ad prioris copulam aspirat. Hic primum quaeritur, an sit conjugium inter eos? Se
Abbreviated transcription (Latin):
nones obtrectonem aiq inuidiam sugiant. nõ ua¬
gi ocuł. non effrem lingua aut petulancia flũdoq
gestunonincedant. s pudorem ac reuerenciam m̃¬
tis simplici habitu incessuoꝵ ostendant. obsceni¬
crentur. Uiduarum ⁊ uirginum frequentationes
sugiant. contub̾nia exͣnearum femintirum nlła¬
tenus appetant. Castimoniam quoq inuiolati
corꝑis ꝑpetuo conseruare studeant. aut certe¬
unius matrimonii uinculo fed̾entur. Senłorib¬

Expanded text:
onem, obtrectacionem atque invidiam fugiant, non valis, non infreni lingua aut petulanti tumidoque gestu incedant, sed pudorem et verecutis simplici habitu incessuque ostendant. Obscenicrentur, viduarum ac virginum visitaciones fugiant, contubernia extranearum feminarum nullatenus appetant. Castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aut certunius matrimonii vinculo federentur. Seniorib
Abbreviated transcription (Latin):
litans morb aliqua occasione subrepat. sec re-
ligiosissimi uiri p̾duces sit inpromouenda pon¬
tificis electione reliqui antẽ sequaces. Certus uero
acq segitimus hic electionis ordo ꝑrepontiur. si ꝑs¬
peccis diuersorum pacrum regulis siue gestis. ⁊̃
illa leonis beati p̾decessoris nostrisnĩa recolatuꝵ.

Expanded text:
litatis morbus aliqua occasione subrepat. Et ideo, religiosissimi viri praeduces sint in promovenda Pontificis electione, reliqui autem sequaces. § 3. Certus vero atque legitimus hic electionis ordo perpenditur, si, perspectis diversorum Patrum regulis sive gestis, etiam illa B. Leonis praedecessoris nostri sententia recolatur.
Abbreviated transcription (Latin):
hos audiencia aliquando ei reser uenir. s ab om̃i
ecclĩastico gradi in quocumq fuerat prius sine
retrastatione deponatur. cuiquis quis ad helire
uł qualemcumq tanquã pontifici reuerenciã
exhibuerit aut in aliquo illum defendere p̾sũp
concra hos staturum temptan̾it ꝑpetuo anathema¬
te aiq ex commirnicanione damꝑnetur ⁊ cumii¬
pus quinon resurgunt in iidicio teputetur. Om̃i

Expanded text:
hoc audientia aliquando ei reservetur, sed ab omni hoc audientia aliquando ei reservetur, sed ab omni ecclesiastico gradu in quocumque prius fuerat sine retractatione deponatur. cui quisquis adhęserit vel qualemcumque tamquam pontifici reverentiam exhibuerit, aut in aliquo illum defendere pręsurmcontra hoc statutum temptaverit, perpetuo anathemate atque excommunicatione damnetur, et cum impiis qui non resurgent in iudicio reputetur; omnip
Abbreviated transcription (Latin):
habere non potest. Cardinales episcopi ꝓculdubio
metropolitam uice funguntur. Qui uidelic ⁊ electum
antistitem ad apł̃ici culminis apicem ꝑ moueant.
tur saluo debito honore ⁊ reuerencia dilecti filii nr̃i
impator deo concedente speratuir sicut iam sibi con¬
cessimus ⁊ successorib illius qui ab hac apostolica
tasincera. aiq gratuta fieri mnurbe non polsir elec¬
no cardinales ep̃i cum religiosis cl̃icis catholicisq la¬
itis lic⁊ pautis ius potestans obimeant eligere apo¬
stolite sedis ponnficem ubi conoruerit. ꝓlane post
hominum conatus maligintatis studiorestic̾it. ut
is qui electus ẽ in apsica sede uixta consuetudinem in
omnes facultates illius qui beatissimum gtegoriũ¬
Qd siquis contra hoc nostrum decretum sẏnodali
sentencia ꝓmulgatum ꝑsedicionem auͭ presump¬
cnm sins auctorib fauctorib sequacib aliunini¬
b scẽ dei eccłie separanis abiciatur. sicut antixp̃e
⁊ inuasor⁊ destructor tocius xͥanitatis nͨ aliqͣ suꝑ

Expanded text:
habere non potest: cardinales episcopi procul dubio metropolitani vice funguntur, qui videlicet electum antistitem ad apostolici culmtur, salvo debito honore et reverentia dilecti nostriimperator Deo concedente speratur, sicut jam sibi concessimus et successoribus illius, qui ab hac apostolica ra, sincera atque gratuita fieri in Urbe non possit electio, cardinales episcopi cum religiosis clericis catholicisque laicis, licet paucis, jus potestatis obtineant, eligere apostolicae sedis Pontificem, ubi congruere viderinthominum conatus malignitatis studio restiterit, ut is qui electus est in apostolica sede juxta consuetudinem inomnes facultates illius, quod beatum Gregoriud si quis contra hoc nostrum decretum synodali sententia promulgatum per seditionem, vel praesumcum suis auctoribus, fautoribus et sequacibus a liminibus sanctae Dei ecclesiae separatus abjici atque destructor totius Christianitatis, nec aliqua super
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾io intelligunt᷑ subdiaconi. qui calicem di¬
acono offerunt. Iacolii qui cum cereis diaconoᷤ
p̃perando caliei sub ministnt. Concubina intelligẽ¬
da ẽ preter itxorem ut iste sit sensus capituli. Siqͥ ᷤ. ⁊¬
xͦ acceptum sacrum baptisma scd̾is fu̾it imptus
copłatus. aut ocubinam hũte. d̾istinguendiłm est

Expanded text:
ministerio intelliguntur subdiaconi, qui calicem diacono offerunt, et acolythi, qui cum cereis diaconos praeparando calici subministrant. Concubina intelligenda est praeter uxorem, ut iste sit sensus capituli: Si quis post acceptum sacrum baptisma secundis nuptiis fuerit copulatus, aut concubinam duxerit: distinguendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
satiffactiouis sur modum. in offerendo sacͥficio
cont̾bulati cordis deuotus ⁊ supplex. Id tũ agat
ꝙ ũ solum ip̃i ꝓsit ad recpiendam falutem: s
⁊̃ cet̾is ad exemplum ut si peccm̃eiꝰ ñ solũ ĩgͣui
dire utilicati eccłie uidr̃ antistici inotenciam
multoꝵ ł cram totuis plebis agere prnitentiamn
ñ retuset. nͨ resistat. ue letali ⁊ mortifere plage
ꝑ pudorem addat tuminem. Qulti enĩ corrigu¬
tiier ut petrus multi tolerantur ut uidas. ⁊ ceta¬

Expanded text:
satisfactionis suae modum, in offerendo sacrificio contribulati cordis devotus et supplex. Id tamen agat quod non solum illi prosit ad recipiendam salutem, sed etiam caeteris ad exemplum: ut si peccatum ejus non solum in gravi dire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitiam multorum, vel etiam totius plebis agere poenitentiam non recuset; non resistat, nor lethali et mortiferae plagae per pudorem addat tumorem. Multi enim corriguntur ut Petrus, multi tolerantur ut Judas, mult
Abbreviated transcription (Latin):
edicina miscd̃ie tollit peccata magna hãbe¬
mus plura subsictia quib peccata niuã redi¬
munus. Pentenciã habes. redime peccm̃ tu¬
um. Non uenalis ẽ. dñs s tu ip̃e utualii el pec¬
catis cuis uenundatus es. redime teoꝑib tuuis
redime te pecunia tua. Hilis pecuma. s p̃ci¬

Expanded text:
edicina misericordiae tollit peccata magna. Habemus etiam plura subsidia, quibus peccata nostra redimamus: pecuniam habes, redime peccatum tuum. Non venalis est Dominus, sed tu ipse venalis es. Peccatis tuis venundatus es, redime te operibus tuis, redime te pecunia tua; vilis pecunia, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
tũ multis pꝰ cruciatib afflictus ac fugiensre¬
atum eulpe qmͣ ꝑpetͣuerat exsoluit. sic̃ nos sa¬
lutis unda a cułpa pͥmi hominis absoluim᷑
s tñ iratum eiꝰdem culpe diluentes ab soluti ꝙͦ
ad huc carnalit̾ obintus. Quia delicta nũ sine
ꝑnos. seu ꝑ semet ipm̃ reserat ⁊̃ crmm laxat.
Auelectis enĩ suis iniqͥcatum maculas studet¬
q. temporali afflictione t̾gere. quas in eisippacu¬
ad pamdisim reuiotari: sic caro peccĩ ⁊̃ siremissis
peccatis hõ ĩ ea iuste uxxerit: ñ continuo meret᷑
eam mortem ñ ꝑpeti qmͣ trit de ꝓpagnie peceati
Tale aliquid nob̾ insimiatitiẽ dx pat̾archa da¬
ud ĩ libro regnoꝵ ad quẽ cũ ꝓph̾a missus cẽt.

Expanded text:
t multis cruciatibus afflictus ac fugiens reatum culpae, quam perpetraverat, exsolvit. Sic nos salutis unda a culpa primi hominis absolvimur. Sed tamen, reatum ejusdem culpae diluentes, absoluti quoque adhuc carnaliter obimus , quia delicta nostra sive nos seu per semetipsum resecat etiam cum relaxat. Ab electis enim suis iniquitatum maculas studet temporali afflictione tergere, quas in eis in perpad paradisum reuocari, sic et caro peccati, etiamsi remissis peccatis homo in ea iuste uixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit de propagine peccati. Tale aliquid nobis insinuatum est de patriarcha Dauid in libro Regnorum, ad quem propheta cum missus esset
Abbreviated transcription (Latin):
siderat. nͥ cũ uide huiꝰ cemꝑalis. corruptibilis.
mortalis peniteat. Non enĩ sic quisq ĩ nouam uitã
ꝑ satisfactoem baptĩ nascitur. ut quemadinod̾ibi
depouit omiã peccata p̃t̾ita: ica ⁊̃ statim morta¬
litatem istam carnis coruptiouemq deponat.

Expanded text:
siderat, nisi eum vitae hujus temporalis, corruptibilis mortalisque poeniteat. Non enim sic quisque in vitam novam per sanctificationem baptismi nascitur, ut, quemadmodum deponit ibi omnia peccata praeterita, ita etiam statim mortalitatem ipsam carnis, corruptionemque deponat.
Abbreviated transcription (Latin):
ad uanfingium. utrũ imogͣndi fluctu naitoᷤ¬
oꝑtatur. ⁊ obruatut: an paulatĩ surrepens
aqͣ insentitam ⁊ ꝑ negligentiam derclicta atq
contempta impleat nauem atꝙ subm̾git. Ipt̾
het: ieutnia. clemosine ⁊ orationes iniigilant.
Inqͥb cũ dicimꝰ dimnitte nob̾sic̃⁊ uos dimictimnꝰ.¬
⁊ c̾ manifestamus hr̃e nos qd̾ nob̾ dimittatur.
atq inhiis uerbis humiliantes anunas mãs

Expanded text:
um, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam et per neglegentiam derelicta atque contempta impleat nauem atque submergat\'? propter hoc ieiunia et elemosynae et orationes inuigilant. inquibus cum dicimus: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. manifestamus habere nos. quod nobis dimittatur, atque in his uerbis humiliantes animas nostras
Abbreviated transcription (Latin):
usimlitare ẽ. belli infercudi solemptacates. mil¬
fed̾is faciendi uexus. signo dato egrellio iu hostẽ
ł pugue õninssio Itein signo data nccio. It̃. flagͥttis
militaris discipliua si locus deseiat᷑. It. stipendioꝵ
modus. dignitatum gͣdus. pruior honor uebuta c̃s¬

Expanded text:
us militare est belli inferendi solemnitas, foederis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem, vel pugnae commissio. Item signo dato receptio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, praemiorum honor, veluti c
Abbreviated transcription (Latin):
ne tractantes: moxꝰ ip̃i clericos cardiuales adhibe
ant sicq reliquis elerus. ⁊ populus ad consensum ne¬
ne eleccionis acctdant nimirir auentes ue uena¬
litatis morb aliqua occasione subrepat. sec re-
ligiosissimi uiri p̾drices sint inpromouenda pon¬
n ficis electione reliqui antẽ sequaces. Cercus uero
acq legitutis hic electionis ordo ꝑ repondtur. siꝑs¬
peccis duier sorum patrum regulis suie gestis. ⁊¬

Expanded text:
ne tractantes, mox sibi clericos cardinane tractantes, mox sibi clericos cardinaant: sicque reliquus clerus et populus ad consensum novae electionis accedat, nimirum praecaventes, ne venalitatis morbus aliqua occasione subrepat. Et ideo, ligiosi viri praeduces sint in promovendi pontificis electione, reliqui autem sequaces. Et certe rectus atque legitimus hic electionis ordo perpenditur, si, perspectis diversorum Patrum regulis seu gestis,
Abbreviated transcription (Latin):
Dofficia que disfn̾cia sit monstrauimus. Nunc
a sumnio incipientes ⁊ usq ad ultimum gradum des¬
cendentes qualit̾ quisq eoꝵ debeat oidinari scõꝵ
aucloritatib ostendamus. Secretum nicholai p̃orfici
N nomine domim nr̃id elccbõe romani pontificis
in dictione .xͦii. proposicis sacrosanctis euuangl̃ls
constiͣniana considentib considentib etiam reu̾en¬
tissimis tpiscopis abbanbus presbit̾is diaconib
electione surmi pontificis inquid. Norit baticu¬
do uestra dileccissimi fractes ⁊ coepiscopi inferiora
domino stepbauo predecessore nostro ħ aplica se..¬
des cuius auctoritate domino deseruio quot adusa
ꝑuisĩt quot deniq ꝑ symoniace brsis traper etas.
tare. ⁊ sagena summi piscatoris procelł intumescenti¬
dent̾ casib occurrere ⁊ ecclesiassico statui ne rediui
patrum auctoritate decu̾imus acq stammnuis ut õb¬
eiuite huius romane rmniu̾salis eccłie pontifice in pͥ
niis cardinales ep̃r diligentissimẽ simul. detectatio¬

Expanded text:
officia sit differentia monstravimus. Nunc a summo incipientes, et usque ad ultimum gradum descendentes, qualiter quisque eorum debeat ordinari, sanctorum auctoritatibus ostendamus. Unde Nicolaus Papa Iis indictione XII propositis sacrosanctis evangeliis, Constantiniana, considentibus etiam reverendissimis episcopis, abbelectione summi Pontificis, inquit: § 1. Novit beatitudo vestra, dilectissimi fratres et coepiscopi, inferiora domno Stephano decessore nostro, hęc apostolica Sedes, cui Deo auctore deservio, quot adversa pertulerit, quot denique per symoniacę heresis trapezitas  concussa nutari, et sagena summi Piscatoris procellis intumescentidenter occurrere, et ecclesiastico statui, ne redivipatrum auctoritate, decernimus atque statuimus, ut obeunte huius Romanę universalis Ecclesię poimis cardinales episcopi diligentissima simul consideratio
Abbreviated transcription (Latin):
quͦi ab illicitis phibeo inbono imitari paratͦ sum. St¬
ultus est enim qui in eo se pͥmum existimat: ut bo¬
na q̃uid̾it discers/ contemꝑnat. t. eidem. Namq¬
qua culpa in ep̃is inuenicur nescio quis ei subiestus
non sit. Cumuero culpa non exigit omnes secundũ
rationem humilitatis equales sumꝰ. It. gelasius.¬

Expanded text:
quos ab illicitis prohibeo, in bono imitari paratus sum. Stultus est enim, qui in eo se primum existimat, ut bona, quae viderit, discere contemnat. Idem qua culpa in episcopis invenitur, nescio quis ei episcopus subjectus non sit. Cum vero culpa non exigit, omnes secundum rationem humilitatis aequales sunt. Tamen qu
Abbreviated transcription (Latin):
constantino politana sedes sumlia priuilegia que.
inferior roma habet accipiat. Non tñ in eccliastiq̾
reb manificetur ut illa s ut hec secunda post il¬
lam existens: priusqm alexandrina sedes nu¬
metur. deinde anciochena ⁊ post eam ierosolimi¬
tana. ¶ H ic danir intelligi quod alexandrina
eccłia de secunda sit fcã t̾cia ⁊ anciochena de .iii. sic
sit facta quarta insi foite quis duas contendit ẽẽ se¬
cundas. ut constantinopolicanam ⁊ alexandrinã
suc dĩgnitatis parem uelit loc̃ optinere. Uñ in uii
synodo legitur. Sͣ rĩaichalu sediũ pͥmum

Expanded text:
Constantinopolitana sedes similia privilegia, quae superior Roma habet, accipiat, nec non in ecclesiasticis rebus magnificetur, ut illa; sed haec secunda post illam exsistens, prius quam Alexandrina sedes numeretur; deinde Antiochena, et post eam Hierosolymitana. Gratian. Hinc datur intelligi, quod Alexandrina ecclesia de secunda facta sit tertia, et Antiochena de tertia sit quarta: nisi forte quis duas contendat esse secundas, ut Constantinopolitanam et Alexandrinam parem suae dignitatis velit locum obtinere. Unde in VIII. Synodo, habit
Abbreviated transcription (Latin):
nisimmicus depelli non debuit: uidint gͥ lialios
hnc canones quib suas inepcias ex sequantur. Cetm
mist quisacri qui eccłastici qui segitum celebrautur
sedem apostolicam adiudicium uocare non polsunt
Constancinepolitane uͦ ciuitatis ep̃e que utiq ꝑ canões
inter sedes nullum nomen accepit: in communio¬
uem recibens ꝑfioorum non debuit submotũ: It̾ ex¬

Expanded text:
titit inimicus, depelli non debuit? Viderint ergo, si alios habent canones, quibus suas ineptias exsequantur. Ceterum isti, qui sacri, qui ecclesiastici, qui legitimi celebrantur, sedem apostolicam ad judicium vocare non possunt, Constantinopolitanae episcopus civitatis, quae utique per canones inter sedes nullum nomen accepit, in communionem recidens perfidorum, non debuit submoveri?
Abbreviated transcription (Latin):
parrochias ꝙ suas ꝑ singłos annos ire oꝑtet:
ut exquirat quo unaqueq basilua ĩ reꝑatione sui
indigeat. Qd si ip̃e aut languore detent᷑. aut aliis
ꝓbabiles aut cuiacones mittant. qui ⁊ redditꝰ bosili¬
car. ⁊ reꝑationes ⁊ ministrantiũ uitamr: inqͥrant.

Expanded text:
parochiasque suas per singulos annos ire oportet, ut exquirat quo unaquaeque basilica in reparatione sui indigeat. Quod si ipse aut languore detentus aut aliis , presbyteros probabiles aut diaconos mittat, qui reditus basilicarum, et reparationes, et ministrantium vitam inquirant.
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ep̃i tiolentes ad p̃dicandũ uł ad confirmna¬
dum: suas ꝑannum parrochias cutuire. qui tñ ex¬
iguiro u mansiones quibꝰ ĩ ꝓ tectione utideb̾uant: ali¬
tiuo p̃cio redimant: qui parare debeant. que dup¬
plex infanna negligentie ⁊ auaricie scẽ si nodo fue¬
rit mogno orrori. Statũnt itaq nequis ult᷑ exerce¬
at ad cupiditcts ingeniũ. ⁊ ut solliciores sint epĩ de

Expanded text:
ad confirmandum suas per annum parochias circumire, qui tamen exigunt, ut mansiones, quibus in profectione uti debuerant, aliquo pretio redimant qui parare debebant. Quae duplex infamia, negligentiae et avaritiae, sanctae synodo magno fuit horrori. Statuerunt itaque, ne quis ultra exerceat id cupiditatis ingenium, et ut solicitiores sint episcopi de
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ atq p̾cipimus ut om̃s nr̃e ditioni subiecti
tom romani qͣm franci. alamanni. bauguarii. sax¬
ones. toringi. frisones. galli. burgundiones. britoneᷤ
longobardi. guascones. beneuentani. gothi. hyspani
anglici. cet̾iq om̃s subiecti nob. quoc̃q uideant᷑ legi̾
uincło distͥcti. uł consuetudintirio connexi more: hãc
sũiam qͣm ex septimo theodosii imꝑatoris libro
capitło udelicet .xiͦ. ad int̾rogata ablauii ducis ꝙ
suuimꝰ lege cuncti ꝑpetua teneant .i. quit̃q litem

Expanded text:
olumus atque precipimus, ut omnes nostre dicioni subiecti tam Romani quam Franci, Alamani, Bavari, Saxones, Duringi, Frisones, Galli, Burgundiones, Britones, Longobardi, Gascones, Beneventani, Gothi, Hispani ceterique omnes subiecti nobis, quocumque videantur legis vinculo districti vel consuetudinario connexi more etcquam ex sexto decimo Theodosii imperatoris libro, capitulo videlicet XI, ad interrogata Ablavii ducis, qsuimus, lege cuncti perpetua teneant: ut quicunque litem
Abbreviated transcription (Latin):
quis inuenĩt: aõgras. Sm aũ minime: doc̃e debei
gnauos ⁊ h miꝰ omnibꝰ p̃ciꝑe sicut antiqͥ canon
iubent: ut añ dies. Rx. baptismi: ad p̾gationem
exncisim cachecumini currant. ĩ quibꝰ. xx. diebꝰ¬
discust̾int: uł docũint ep̃r alia die conuocata ple¬
be ipsiꝰ eccłie. doceant illos ut erines fugiant ydo¬
falsum testimoniũ. ⁊ reliq̃ peccã montifa. ⁊ qd̾ uo¬

Expanded text:
m minime, docere debent ignaros, et hoc modis omnibus praecipere, sicut antiqui canones jubent, ut ante 20 dies baptismi ad purgationem exorcismi catechumeni currant, in quibus 20 diebdiscusserint vel docuerint episcopi, alia die, convocata plebe ipsius Ecclesiae, doceant illos ut errorem fugiant idofalsum testimonium,
Abbreviated transcription (Latin):
usilitare ẽ. besti inferendi solempnitates
frd̾is faciendi nexus signo dato egrellio in hostẽ
ł pugne c̃missio Itemsigno dato urepcio. It̃. flagiti
militaris disciplita si locus deserit. It. stipendioꝵ
modis. dignitatum gͣdus. pnioꝵ honor uebui ep̃¬

Expanded text:
ilitare est belli inferendi solennitas, foederis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem vel pugnae commissio; item signo dato receptio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum g
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ laluatoris iħ̃u xpisti ab incarnatione eius anno
in dictione .xii. propositis sacrosanctis euuangłis
constͣniana considentib considentĩb etiam reu̾en¬
electione summi pontificis inquid. Nouit b̾atitu¬
do uestra dileccissimi fracres ⁊ coepiscopi inferiora
quoq membra non latuit. defuncto pie memorie¬

Expanded text:
 salvatoris Jesu Christi. Anno ab incarnatione ejusdem indictione XII propositis sacrosanctis evangeliis, Constantiniana, considentibus etiam reverenelectione summi pontificis inquit: « Novit beatitudo vestra, dilectissimi fratres et episcopi, inferiora quoque membra non latuit, defuncto piae memori
Abbreviated transcription (Latin):
quod eo ignorante pater admisit. Quinto an li
iam snuo mace ignorauter ordinati sunt. suit ab¬
iciendi annon. Septimo: si umnuuciãs sue ħesi
sit tecipiendis in episcopali dignitate an non ¶ Qd̃¬

Expanded text:
quod eo ignorante pater admisit! Quinto, an liquod eo ignorante pater admisit! Quinto, an lijam simoniaco ignoranter ordinati sunt, abjiciendi sint, an non? Septimo, si renuncians suae haeresi sit recipiendus in epicopali dignitate, vel non? Q
Abbreviated transcription (Latin):
filium optulit eum ditissimo cenobio. ex actũs ab
abbare ⁊ a fr̃ĩb .x. libras ꝑ soluit. ut filius susciꝑet᷑.
ip̃o tñ bonefacio etatis hoc ignorante. creuit puer.
⁊ ꝑ uncrementa t̾ꝑum ⁊ offotũ: ad nirilem etatem¬
⁊ ad sacerdocu gͦdum ꝑuenit. Sxati suffragͣntib tm̾
tis in ep̃m eligit᷑. Int̾ueniente quoq obsequio ⁊ pa¬
t̾nis p̃cib data qͦ pecunia cindam ex ꝯsiliariis arch
iep̃i ꝯsectur iste in antisteͤ: nescius pat̾ni obsequũ
I oblate pecuine. procedente uͦ tenipe non nullos ꝑ
peciiuã ordinauit. Quibdam uͦ gͣris benediccõnẽ
sacdotalem dedit. Gaudem apud in etropolitamĩ
suum accusatus ⁊ ꝯnictus: sñam in se dapnacõnis
accepit. Hic pͥmum queritur: ansit pecẽni em̾e
spũalia. Scd̾o: an ꝓ ingtessu eccłe erigenda sit
uma. uelsi acta fu̾ie: an sit ꝑ soluenda. Tercio¬
querit᷑: an ingressus uel prebenda eccłe em̾e: sit
simoniacum. Quarto an sit iste reus cͥminis

Expanded text:
filium obtulit eum ditissimo coenobio; exactus ab abbate et a fratribus decem libras solvit, ut filius susciperetur, ipso tamen beneficio aetatis hoc ignorante. Crevit puer, et per incrementa temporum et officiorum ad virilem aetatem et sacerdotii gradum pervenit.tis in episcopum eligitur, interveniente obsequio et paternis precibus; data quoque pecunia cuidam ex consiliariis archiepiscopi, consecratur iste in antistitem, nescius paterni obsequii et oblatae pecuniae. Procedente vero tempore nonnullos per pecuniam ordinavit, quibusdam vero gratis benedictionem sacerdotalem dedit; tandem apud metropolitanum suum accusatus et convictus sententiam in se damnationis accepit. Hic primum quaeritur, an sit peccatum emere spiritualia? Secundo, an pro ingressu ecclesiae situnia, vel si exacta fuerit, an sit persolvenda? Tertio, an ingressum vel praebendas ecclesiae emere sit simoniacum? Quarto, an iste sit reus criminis,
Abbreviated transcription (Latin):
ruenit ad nos qd̾ quidam p̃ter eeccliasticas ordi¬
acõnes affectantes potenciam ꝑ pͥfaginaticum
ꝓm̃cia cẽ. Statuit gͦ sc̃a sinodis deinceps incħ tale
attẽptari: a quoliber ep̃o. Eos uͦ qui aliquid tale
et ut facile liquead. Qͥd suꝑ hac hesi scõrũ patrũ
decrent auctoritas: Causa deducatur in mediũ
Cuius negoctum ⁊descient̾ a simoniacis ordinatis
⁊ de ignoranter a simoniacis osectis. ⁊ de ordinacõ

Expanded text:
rvenit ad nos, quod quidam praeter ecclesiasticas ordinationes affectantes potentiam per pragmaticum provincia esse. Statuit ergo sancta synodus deinceps nihil tale attentari a quolibet episcopo, eos vero, qui aliquid tale et ut facile liqueat, quid super hac haeresi sanctorum Patrum decrevit auctoritas, causa deducatur in medium, cujus negotium et de scienter a simoniacis ordinatis, et de ignoranter a simoniacis consecratis,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ fr̃ntatem cuam si honores suos sibi quibrlibet
argumentis stabili ꝓposuit m̃te deffendere: Aut ge¬
neralitatis usum et escͥpto sequi: aut et̃ scͥpto pͥ¬
uilegũs se tueri. Qdͥ si postrenio nicħ horum ei ali
cum bonoris augmento cuia qͦq sollicituduns de¬
bet excresc̾e: ut cultui uestium acẽpnis quoq. or¬
namenta conueniant: opordet ut enerius incũc¬
tis studiis se ur̃a frat̾intas ererceat. ⁊ cnca sab̾torũ
actuis sit eiugilans. Idem iobi pͥme iustinane illi
iliium uobis ex more tͣnsiisimis. nouantur
ne decernimꝰ. Idem ep̃is epiri De eodem

Expanded text:
rnitatem tuam si honores suos sibi quibuslibet argumentis stabili proposuit mente defendere, aut generalitatis usum ex non scripto sequi, aut ex scripto privilegiis se tueri. Vel si postremo nihil horumcum honoris augmento cura quoque sollicitudinis debet accrescere, ut cultui vestium actionis quoque ornamenta conveniant, oportet, ut enixius in cunctis se studiis vestra fraternitas exerceat, et circa subjectorum actus sit curalium vobis ex more transmisimus, et vices ne decernimus . C. XI. De eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙlegitur incioniscieꝙ
bñdictus qui successit
stefimo eiettus est de
pontificctu/ ⁊ factus ẽ
nam cui impõitumẽ¬
ab henrico impatore
est de poitus/ ⁊ ultra
mõtes translatꝰ hot

Expanded text:
legitur in cronicis, quod Benedictus, qui successit Stephano pape, eiectus est de pontificatu et factus estnam, cui impositum esab Henrico imperatore est depositus et ultra montes translatus et
Abbreviated transcription (Latin):
tracta tiñm Consuecudo aũ c̃ ins quaddam moiib iͣ¬
.stitutum qͦt lege suscipit᷑ cũ dẽficit Eees Noe differt
nͣttum c̃ suctudo scriptitia ł iõe consistat: Apparet qd̾
cousuecudo partim ẽ tedacta ĩ stͥptis. partim morib
tm̃ utentim t̃ reltruata. Que in scͥtis redacta ẽ con¬
sticuto sitie iuluocat᷑ Que uͦ in scͥptis redacta ñ ẽ gn̾

Expanded text:
 10 Consuetudo autem est jus quoddam moribus institutum, quod pro lege suscipitur, cum deficit lex. § 1. Nec differt,trum consuetudo scriptura, vel ratione consistat, apparet, quod consuetudo est partim redacta in scriptis, partim moribus tantum utentium est reservata. Quae in scriptis redacta est, constitutio sive jus vocatur; quae vero in scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
etatis nr̃e participin sorciant᷑. Fos uͦ qͥ aũ spontaneẽ
aut negligent̾ie incidint: sub ea uolumꝰ discipline cob¬
cione suscipi: ut cet̾is metꝰ incuciat᷑.¬
ꝓpͥa relinque

Expanded text:
etatis nostrae participationem sortiantur. Eos vero, qui aut spontanee, aut negligenter inciderint, sub eo volumus disciplinae coercitione suscipi, ut ceteris metus incutiatura relinque
Abbreviated transcription (Latin):
accipiuit. qͣ fronte p̾sumunt laici obłones qͦs xͥani
dere: cum ip̃i ñ debeant ꝓ ppło orare: Ob ħ pͣp. gło¬
riose mitt̾e oportet illos p̃sumꝑtores: ĩ ex comuni¬
cationẽ ꝑpetuam. ut cet̾i metum habeant. ⁊ampli
h ĩ excłia ñ fiat. Item calixt᷑. pp̃. Minime autant᷑¬

Expanded text:
accipiunt, qua fronte praesumunt laici oblationes, quas Cdere, cum ipsi non debeant pro populis orare? Ob hoc, papa gloriose, mittere oportet illos praesumptores in excommunicationem perpetuam; ut caeteri metum habeant, et amplius haec in Ecclesia ne fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
consona sanctientes obłones de sacͣtissimo ⁊
reu̾entissimo altari beati petͥ ⁊ saluatoris. ⁊ scẽca¬
rie rotunde. aut de aliis eccł̃ioꝵ altaribꝰ siue tru¬
ciatibꝰ a laicis auferri penitꝰ int̾dicinꝰ. ⁊ lub dist¬
tiore anatħatis ꝓhihemꝰ ut eccłias incastellari a

Expanded text:
consona sancientes, oblationes de sacratissimo et reverendissimo altari B. Petri, et Salvatoris, et S. Mariae rotundae, aut aliis ecclesiarum altaribus sive crucibus, a laicis auferri penitus interdicimus et sub districtione anathematis prohibemus, et ecclesias a
Abbreviated transcription (Latin):
de legib hominũ. om̃e stuprũ adult̾ium ẽ.
N c urro licet ꝙ mulieꝑi ñ liçet sadem a iuuro q̃¬
nrab uxore dbetur castiioita. quitqͥd ĩ ea q̃ ñ sit
iugii uim cem̃antur. ⁊ ixoris pudoi soluit᷑. Id̾eq
u̾it: qmi sororem cẽ. utr ip̃e lũam diat: respõ¬
ait ei dñs. Q egͥo cognomi qm̃ piio corde fecisti ħ
sus te cang̾e cam. sognoscuis itelud p̃sułẽ custi¬

Expanded text:
hominum. Omne stuprum adulterium est, nec viro licet quod mulieri non licet. Eadem a viro, quae ab uxore, debetur castimonia. Quidquid in ea, quae non sit jugii jura temerantur, et uxoris pudor solvitur. Ideoque, erit, quam sororem esse vir ipse suam dixerit, respondit ei Dominus: Et ego cognovi, quoniam puro corde fecisti hosus te tangere eam. Cognoscimus velut praesulem custo
Abbreviated transcription (Latin):
ham. s p̃uenit legem Ds̃ aũ ĩ panidiso coningi¬
um laudau̾at. ñ adult̾ium damptiauerat habes
ab rhe defrusionẽ pͥmã. Scd̾a illa ẽ q̃ ñ ardore ali¬
qͦ uage succensus libiditus ñ peculautis forme
cipcns decore. ancille coutubuio comugilem pꝰ¬
habuit chautin. s studio q̃rrude post̾itatis ⁊ ꝓpa¬
gande sobolis. Adhuc pꝰ diluinũ uaritas cunit hu¬
mam gcn̾is. crat ⁊̃ religionis. ne quis ñ reddidisse
debitum ind̾etur nacire. Deniq ⁊ loch scĩ filie
hanc cam̃ qͥrende post̾itatis habu̾cit᷑. negenꝰ defi¬
ceret humatium. ⁊ iõ pubłici uiiinis gnĩ pͥnatã

Expanded text:
so coniugium laudaverat, non adulterium damnaverat. Habes primam Abrahe defensionem. Secunda illa est, quod non ardore aliquo vage succensus libidinis, non petulantis forme captus decore, ancille contubernio coniugalem posthabuit thorum, sed studio querende posteritatis et propagande sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humani generis; erat etiam religionis, ne quis non reddidisse videretur debitum nature. Denique et Loth sancti filie hanc causam querende posteritatis habuerunt, ne genus deficeret humanum et ideo publici muneris gratia privatam
Abbreviated transcription (Latin):
natõem xp̃i grã fidĩ ubiq dilatata ẽ. ñ dicitur¬
cete om̃s geutts. Et in om̃i gente quic̃ tunet
dtm̃ ⁊ oꝑatur ustitiam: acceptus ẽ illi. nec ele¬
chio mun̾is queritur ĩ successionege̾us. s i
ꝑfocłone uite⁊ sinceritate scieticie. ⁊ uirgini¬
cunditatem ĩ aliqͣ licet alicui q̃rere. cũ illãꝵ con¬
ingia moꝵ creq̃ntur ł p̃ferantur uirgmitati.
⁊ ĩmod̾atus usus conitigii nr̃i temꝑis: turputi¬
faiem fere imitet᷑ fornicõis illiꝰ temporis. Nñ¬

Expanded text:
dilata est, nec jam diciturcete omnes gentes, et: In omni gente quicunque timet Deum, et operatur justiam, acceptus est illi: nec electio muneris quaeritur in successione generis, sed in perfectione vitae et sinceritate scientiae, et virginicunditatem in aliqua licet alicui querere, cum illorum coniugia nostrorum equantur vel preferantur virginitati et immoderatus usus coniugii nostri temporis turpitudinem fere imitetur fornicationis illius temporis. Un
Abbreviated transcription (Latin):
dat Porro si rone lex constat: lex erit ome ia ꝙ roe
nttim c suctudo scriptitra ł iõc consistat: apparet qd̾
consuetudo partim ẽ tedacta ĩ stͥptis. partim morib
tm̃ utentium t̃ rebiruata. Que in scͥptis redacta ẽ con¬
stituto sitie uuiluocat᷑ Que uͦ in sẽptis redacta ñ ẽ gn̾

Expanded text:
 Porro si ratione lex constat, lex erit omne jam, quoutrum consuetudo scriptura, vel ratione consistat, apparet, quod consuetudo est partim redacta in scriptis, partim moribus tantum utentium est reservata. Quae in scriptis redacta est, constitutio sive jus vocatur; quae vero in script
Abbreviated transcription (Latin):
quod in p̃mo acasci .s ꝙ idex tenecitur ad
restitucoem̃ in culpai em̃ fuuit cũ sciruit uł
scire debut se in sufficientem et tñ indicaxe
talem causam p̃sumpset et ide̾ si exat fusti¬
ciens quo adsciãm si uoluiss libros Reroluere
et studere s qura frit negligens et noluit
studere quem debuit condempnare absoluit

Expanded text:
uod in primo casu, scilicet quod teneatur ad restitutionem. In culpa enim fuit, cum scivit vel scire debuit se insufficientem et tamen iudicare talem causam presumpsit et idem si erat sufficiens quo ad scientiam, si voluisset libros revolvere et studere, sed quia fuit negligens et noluit studere quem debuit condemnare absolvit,
Abbreviated transcription (Latin):
bñ loquendi. nõ discimꝰ nec facũdie rethorũ
ẜ moñtb figntentare mendacia et tuoce̾cio fidẽ
ꝯferre. cimib eic pr̃adir. Reos assignare pussioei
qur dũ pritant se aliens laudis fructũ pee
iquã uictoriam. Rapicisse nescuĩt sed amũnẽ¬
tir̃ sue ꝯsciencie ꝑdidisse et Recrtat io cm .i. de¬

Expanded text:
i non discimus, neque facundie rhetorum sermonibus figmentare mendacia et innocentie fidem conferre criminibus ac parricidii reos assignare piissimos; qui dum purant se aliene laudis fructum per iniquam victoriam rapuisse, nesciunt munimentum se sue conscientie perdidisse
Abbreviated transcription (Latin):
uenit id̾ qn accidit ꝙͣto sqc̃ dotes qui
populo resinũt erga delinquentes
bemuoli iuderi uolunt et uerẽtũĩes
petcanti liguas ne forte de cis male
loquãt᷑ et sacerdotalis beritat᷑ ĩ memo¬
res nolunt complore quod stp̾tũ ẽ pꝰ¬
tora om̃ibꝰ argue ut teferi metũ ba¬
beant et iteꝵ aufferre malũ de uob̾¬
a deo dirigantur nec sint in honnẽ¬
uie eius ꝓub̾ xui⁊ sorripere quide
potrit corrigrie autẽ nõ ualet pulsaẽ¬
non potest nõ aꝑie manꝰ cõprimere

Expanded text:
uando accidit? quando sacerdotes, qui populo praesunt, erga delinquentes benigni videri volunt, et verentes peccantium linguas, ne forte male de eis loquantur, sacerdotalis severitatis immemores nolunt complere quod scriptum eoram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant; et iterum: Auferte malum ex voba Domino dirigantur nec sint in homine ejus viae, corripere quidem potest, corrigere autem non valet; pulsare potest, non aperire, manus comprimere,
Abbreviated transcription (Latin):
non tenetur ⁊ llud fuare si aliter
non poss biuere iisi ꝯͣ id faciat
quia iam res benit ad eũ casu de
quo si cogitass ab ĩ icio et Iurass
illicitu esset Iuram̃tu ut hocꝰ¬

Expanded text:
non tenetur illud servare, si aliter non possit vivere nisi contra istud faciat, quia iam res venit ad illum casum, de quo si cogitasset ab initio et iurasset, illicitum esset iuramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ ẽ flant̾ ẜmonibꝰ figm̃tare
mẽdacia et ĩnocẽtie fidẽ confre cribꝯ
ac pricidii rros assignare piissimes ꝙ
dũ putarit se aliẽ laudis fructu ꝑͥ
ĩiquo uictoriã rapuisse nescuĩt ꝑ¬

Expanded text:
officium simulatis sermonibus figmentare mendacia et innocentie fidem conferre criminibus ac parricidii reos assignare piissimos; qui dum purant se aliene laudis fructum per iniquam victoriam rapuisse, nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
em fuit cũ sciuit uel scire debinit sẽ
iniufficientẽ et tũ uidicare ⁊a talc
causa p̃simipsit Et idẽ si er at suffi¬
tiens quo ad scientia si uoluisset
libros reuoluere et studẽ sed quia fiił
negligens et noluit stude̾ quẽ debu̾¬

Expanded text:
 cum scivit vel scire debuit se insufficientem et tamen iudicare talem causam presumpsit et idem si erat sufficiens quo ad scientiam, si voluisset libros revolvere et studere, sed quia fuit negligens et noluit studere quem debu
Abbreviated transcription (Latin):
he̾dẽ hũc ꝑtis dimdie be-¬
norũ possessio
desse at liberto solebant
uẽd eciã emãcipati et in
adoptõnẽ dati Di mõ ex
aliq̃ ꝑte heredes sc̃pti aut¬
possessionẽ ex edicto pe¬
tierãt llã exhedati nillo
otest ea lege papia aduc¬
locupleciores libertos hẽ¬
liberos hẽbat siue iõ tes¬
tamẽto facto siue intesta¬
si is sine ullo filio filia ue¬
os duas ne he̾des ⁊ elique¬
prõno Si tres reliq̃rat
repellebat᷑ pronꝰꝰ
Sed nr̃a ꝯstituco quam
pro oĩ nociõe greca lin¬
gua cõpẽdioso tractatu
habito cõposumꝰ ita hiiõi
cãs disfinut ut si quid lib̾¬
tus uel lib̾ta minor es tẽ¬
tenariis suit id est mims¬

Expanded text:
heredem partis dimidiae bonorum possessio. prodesse autem liberto solebant sed etiam emancipati et in adoptionem dati, si modo ex aliqua parte heredes scripti possessionem ex edicto petierint; nam exheredati nullo Postea lege Papia aucad locupletiores libertos perliberos habebit, siue is testamento facto siue intestasi is sine ullo filio filiaos duasve heredes reliquerono: si tres reliquerat, repellebatur patronus. Sed nostra constitutio, quam pro omnium notione Graeca lingua compendioso tractatu habito composuimus, ita huiusmodi causas definivit, ut si quidem libertus vel liberta minores centenariis s
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝑtis sui legatũ acceꝑ¬
it cũ nichil erat ip̃i tuto¬
ri rlictũ a pr̃e suo nichil¬
ominꝰ possit noĩe suo
de inofficioso ꝑte testa
relictũ fuerit de officioso
egei̾t et suꝑatꝰ est ip̃e
ipẽ tutor quod sibi ĩ eodẽ
testamẽto legatũ est nõ
amictit Igit᷑ quar¬
tã quis dẽt hr̃e ut de
in officioso testamẽto a¬
ge nõ possit sue iure
hẽditario siue iure lega¬
ti uel fidei ꝯmissi uelsi
dari possit ut pro rata d̃s¬
Eredes
ãt̃ aut
necessa¬
rn dicũt᷑ a sui et necessa¬
heres est seruus heres ĩ
omuimõ post mortene
rius heres fit Uñ qui
facultates suas suspcctas
creditoribus satis nõ fiat
pocius eis heredes bona¬
quã ip̃ius testatoꝵ acre¬

Expanded text:
to patris sui legatum acceperit, cum nihil erat ipsi tutori relictum a patre suo, nihilo minus possit nomine suo de inofficioso patris tesrelictum fuerit, de inofficioso egerit et superatus est, ipse quod sibi in eodem testamento legatum relictum amittit. Igitur quartam quis debet habere, ut de inofficioso testamento agere non possit: sive iure hereditario sive iure legati vel fideicommissi, vel si dari possit, ut pro rata disHeredes autem aut necessarii dicuntur aut sui et necessaheres est seruus cum liberomni modo post mortem er et heres est. Unde qui facultates suas suspectas creditoribus satis non fiat, potius huius heredis quam ipsius testator