comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis: et donec ueniamꝰ ad here¬
ditatẽ in qͥ semꝑ maneamꝰ. lib̾ali amo¬
re simꝰ. ñ seruili timore pacientes.
Clamemꝰ quã di pauꝑes sumꝰ. donec
illa hereditate ditemur. Magna qͥp¬
pe inde pignera accepimꝰ: qđ ad nos
ditandos pauꝑ factꝰ est xp̃s. Quo in
suꝑnas diuitias exaltato. missus est
qͥ sc̃a desideria nr̃is cordibꝰ inspira¬
ret sp̃s sc̃s. Horũ pauperũ ad huc
credentiũ nondũ contẽplantium.
adhuc sꝑantiũ nondũ tenentium.
adhuc desiderio suspirantiũ. non¬
dum felicitate regnantiũ: ad huc
esurientiũ & sitientiũ nondũ saci¬
atorũ. Horũ g̃ pauperũ pacientia¬
ñ ꝑibit inȩt̾nũ. Non qͥa et illic pa-¬
cientia erit ubi qđ toleret᷑ ñ erit:
sed ñ ꝑibit dictũ. ẽ qͥa infructuosa
ñ erit. Fructũ autẽ habebit ęt̾nũ:
ideo ñ ꝑibit inęt̾nũ. Qui enĩ labo¬
rat inanit᷑: cũ eũ spes fefellerit ꝓpt᷑
quã laborabat. merito dicit. ꝑdidi

Expanded text:
caritatis et, donec ueniamus ad hereditatem, in qua semper maneamus, liberali amore simus, non seruili timore patientes; clamemus, quamdiu pauperes sumus, donec illa hereditate ditemur. magna quippe inde pignora accepimus, quod ad nos ditandos pauper factus est Christus, quo in supernas diuitias exaltato missus est, qui sancta desideria nostris cordibus inspiraret spiritus sanctus. horum pauperum adhuc credentium, nondum contemplantium, adhuc sperantium, nondum tenentium, adhuc desiderio suspirantium, nondum felicitate regnantium, adhuc esurientium et sitientium, nondum satiatorum: horum ergo pauperum patientiaperibit in aeternum, non quia et illic patientia erit, ubi quod toleretur non erit, sed non peribit\' dictum est, quia infructuosa non erit. fructum autem habebit aeternum, ideo non peribit in aeternum. quisquis enim laborat inaniter, cum eum spes fefellerit, propter quam laborabat, merito dicit: perdidi
Abbreviated transcription (Latin):
diabolicus sp̃s. et maligna conspiratione
sociatꝰ: efficit hominis uoluntatẽ uł erro¬
re dementẽ. uł appetitu cuiꝰ libet mun¬
danȩ delectationis ardente. Quȩ cũ uiden¬
tur intolerabilia mirabiliter sustinere:
ñ tam̃ ideo etiã uoluntas mala sine insti-¬
gatione alterius immundi sp̃s. sicut uolun¬
tas bona sine adiuitorio sc̃i sp̃s ñ potest. ẽẽ.
Nam eẽ posse uoluntatẽ malã etiã sine
aliquo sp̃u uł seducente uł incitante in
ipso diabolo satis ostendit᷑: qͥ ꝑ nullũ aliũ
diabolũ sed ꝓpria uoluntate factꝰ diabo¬
lus inuenit᷑. Uoluntas itaq mala siue

Expanded text:
diabolicus spiritus et maligna conspiratione diabolicus spiritus et maligna conspiratione sociatus efficit hominis uoluntatem uel errore dementem uel adpetitu cuiuslibet mundanae delectationis ardentem quaecumque uidentur intolerabilia mirabiliter sustinere, non tamen ideo etiam uoluntas mala sine instigatione alterius inmundi spiritus sicut uoluntas bona sine adiutorio sancti spiritus non potest esse. nam esse posse uoluntatem malam etiam sine aliquo spiritu uel seducente uel incitante in ipso diabolo satis ostenditur. qui per nullum alium diabolum propria uoluntate factus diabolus inuenitur. uoluntas itaque ma
Abbreviated transcription (Latin):
guore diligenda fastidit. Sed forte quis
dicat. Quomͦ ds priꝰ eligit et diligit ini¬
quos ut iustificet eos cũ scriptũ sit. odi
Et tam̃ etiã ñ possumꝰ cogitare. qđ medicꝰ
bonꝰ egrotũ et odit et diligit. Odit enĩ
qͥa egrotat: diligit ut egritudine̾ pellat.
Hȩc ꝓpter caritatẽ dicta sint sine qua in
nobis ñ potest. e̾e̾. uera pacientia qm in
bonis caritas dei ẽ q̃ tolerat om̃ia sicut
inmalis mundi cupiditas. Sed hȩc cari
di autẽ cupiditas quando pacient᷑ sustinet
honera cuiꝰlibet calamitatis: głat᷑ de uiribꝰ
ꝓpriȩ uoluntatis. tanꝙͣ de stupore morbi.
ñ de robore sanitatis. Insana. ẽ. ista głatio.
Non ẽ. pacientie: sed dementiȩ. Uoluntas ista
tanto uidet᷑ pacientior acerborũ malorũ:
quanto. ẽ. auidior tẽporaliũ bonorũ qͥa ina¬
nior ȩt̾norũ. Qđ si eã exagitat et inflãmat
fallacibꝰ uisibꝰ et suasionibꝰ immundus et

Expanded text:
gore diligenda fastidit. sed forte quis gore diligenda fastidit. sed forte quis dicat: quomodo deus prius eligit et diligit iniquos, ut iustificet eos, cum scriptum sit: odiset tamen etiam non possumus cogitare, quod medicus bonus aegrotum et odit et diligit? odit enim, quia aegrotat, qui diligit, ut aegritudinem pellat. Haec propter caritatem dicta sint, sine qua in nobis non potest esse uera patientia, quoniam in bonis caritas dei est, quae tolerat omnia, sicut in malis mundi cupiditas. sed haec caritdi autem cupiditas quando patienter sustinet onera cuiuslibet calamitatis, gloriatur de uiribus propriae uoluntatis tamquam de stupore morbi, non de robore sanitatis. insana est ista gloriatio; non est patientiae, sed dementiae. uoluntas ista tanto uidetur patientior acerborum malorum, quanto est auidior temporalium bonorum, quia inanior aeternorum. Quodsi eam exagitat et inflammat fallacibus uisis et suasionibus inmundus et
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Igit᷑ ñ uolentis neq currentis. sed mise¬
rentis. ẽ. dei. Ipsorũ etiã uox est longe ante
ẽe a fide xp̃i quorũ caritate etiã nobis
taliũ nec fuit nec ẽ. nec. ẽẽ. aliquando po
terit iustꝰ. Si gͦ iã iusti a. xp̃o eligerent᷑
apłi: prius illũ ipsi elegissent ut iusti eli¬
gi possent. qͥa sine illo iusti. ẽẽ. ñ possent.
Sed ñ ita factũ. ẽ. Ipse qͥppe illis ait. Non
uos me elegistis: sed ego uos elegi. Unde
dicit apłs iohannes. Non qđ dilexerimꝰ
dm̃: sed qm̃ ipse prior dilexit nos. Qđ cũ
ita sit. qͥd ẽ. homo utens in hac uita ꝓpria
uoluntate anteꝙͣ eligat et diligat dm̃.
nisi iniustꝰ et impius: Qͥd ẽ inquã homo
aberrans a creatore creatura.nisi crea-¬
tor eiꝰ memor sit eiꝰ et eligat eũ gratis et
diligat gratis: Quia ipse ñ potest eligere
uł diligere. nisi prius electꝰ dilectꝰq cure¬
tur. qͥ cęcitate eligenda ñ cernit. et lan-¬

Expanded text:
ret: igitur non uolentis neque currentis, sed miseret: igitur non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei. ipsorum etiam uox est longe anteqesse a fide Christi, quorum caritate etiam nobis talium terit iustus? si ergo iam iusti a Christo eligerentur apostoli, prius illum ipsi elegissent, ut iusti eligi possent, quia sine illo iusti esse non possent. sed non ita factum est; ipse quippe illis ait: non uos me elegistis, sed ego uos elegi. unde dicit apostolus Iohannes: non quod dilexerimus deum. sed quia ipse dilexit nos. Quod cum ita sit, quid est homo utens in hac uita propria uoluntate, antequam eligat et diligat deum, nisi iniustus et inpius? quid est, inquam, homo aberrans a creatore creatura, nisi creator eius memor sit eius et eligat eum gratis et diligat gratis? quia ipse non potest eligere uel diligere, nisi prius electus dilectusque curetur, qui caecitate eligenda non cernit et lan
Abbreviated transcription (Latin):
essent. si ia iusti. e̾e̾nt. Deinde si ꝓpte¬
rea electi st̃ qͥa ia iusti erant: ipsi prio¬
res ia dñm elegerant. Q̾s enĩ potest
e̾e iustus. nisi eligendo iusticiã: Finis
enĩ legis xp̃c ad iusticiã om̃i credenti:
qͥ factꝰ ẽ. nob̾ sapientia a deo. et iusticia.
et sc̃ificatio. et redẽptio. Ut quẽ ad modũ
iusticia. Unde et antiqͥ iusti ante incar¬
nationẽ uerbi. in hac fide xp̃i et in hac
uera iusticia qđ est nob̾ xp̃s iustifica¬
ti sunt. Hoc autẽ credentes futurũ:
qđ nos credimꝰ factũ. Et ipsi gr̃a salui
facti sunt ꝑfidẽ. ñ ex se ipsis sed dei dono.
Non exoꝑibꝰ: ne forte extollerent᷑. Bona qͥp¬
pe oꝑa eorũ ñ p̃uener̃t dei miscđiam:
sed secuta sunt. Ipsi qͥppe audiert: ipsi
scripserunt longe anteꝙͣ xp̃s uenisset
in carne. Miserebor cui misertꝰ ero. et
miscđiam prestabo cui misericors fuero.
Ex qͥbꝰ uerbis dei. tanto post apłs paulus dice¬

Expanded text:
essent, si iam iusti essent. deinde propteessent, si iam iusti essent. deinde propterea sunt electi, quia iam iusti erant; ipsi priores iam dominum elegerant. quis enim potest esse iustus, nisi eligendo iustitiam? finis autem legis Christus ad iustitiam omni credenti, qui factus est nobis sapientia a deo et iustitia et sanctificatio et redemptio, ut, quemadmodum iustitia. Vnde et antiqui iusti ante incarnationem uerbi in hac fide Christi et in hac uera iustitia, quod est nobis Christus, iustificati sunt, hoc credentes futurum quod nos credimus factum: et ipsi gratia salui facti per fidem non ex semet ipsis, sed dei dono, non ex operibus, ne forte extollerentur. bona quippe opera eorum non praeuenerunt dei misericordiam, sed subsecuta sunt. ipsi quippe audierunt, ipsi scripserunt longe antequam Christus uenisset in carne: miserebor, cui misertus ero, et misericordiam praestabo, cui misericors fuero. ex quibus dei uerbis tanto post apostolus Paulus dice
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓnichilo saluos facies eos. Profecto ipsa
dat merita: ñ meritis dat᷑. Preuenit gͦ
etiã fidẽ: ex qͣ om̃ia bona oꝑa incipiunt.
Iustus enĩ sicut scriptũ est ex fide uiuit.
Porro autẽ gr̃a ñ solũ ad iuuat iustũ: ue¬
rũ etiã iustificat impiũ. Et ideo etiã cũ
adiuuat iustũ. et uidet᷑ eiꝰ meritis reddi:
nec sit desinit. e̾e̾. gr̃a. qm id aduiuat qđ
ẽ. ipsa largita. Propt᷑ hanc itaq grãm quȩ
impiis mortuus ẽ. Et ante ꝙͣ moreretur.
ñ utiq iustos sed iustificandos elegit apłos
qͥbꝰ ait. Ego uos de mundo elegi. Quibꝰ et
dixit de mundo ñ estis. Et ne putarent
se nunꝙͣ fuisse de mundo. mox addidit.
Sed ego uos de mundo elegi. Profecto ut
de mundo ñ essent. ipsius in eos electi¬
one collatũ est. Quo circa si ꝑsuã iusti¬
ciam ñ ꝑ gr̃am eiꝰ eligerent᷑. ñ de mun¬
do electi. ẽe̾nt: qm̃ de mundo iã non

Expanded text:
est: pro nihilo saluos facies eos — profecto ipsa est: pro nihilo saluos facies eos — profecto ipsa dat merita, non meritis datur. praeuenit ergo etiam fidem, ex qua omnia bona opera incipiunt; iustus enim, sicut scriptum est, ex fide uiuit. porro autem gratia non solum adiuuat iustum, uerum etiam iustificat inpium. et ideo etiam cum adiuuat iustum et uidetur eius meritis reddi, nec sic desinit esse gratia, quoniam id adiuuat, quod est ipsa largita. propter hanc itaque gratiam, quae inpiis mortuus est. et antequam moreretur, non utique iustos, sed iustificandos elegit apostolos, quibus ait: ego uos de mundo elegi. quibus enim dixit: de mundo non estis, et, ne putarent se numquam fuisse de mundo. mox addidit: sed ego uos de mundo elegi, profecto, ut de mundo non essent, ipsius in eos electione conlatum est. quocirca si per suam iustitiam, non per gratiam eius eligerentur, non de mundo electi essent, quoniam de mundo iam non
Abbreviated transcription (Latin):
estis: ego ñ sũ de hoc mundo. Apłis au¬
tem dicit. Si de hoc mundo essetis:
mundus qđ suũ ẽ. diligeret. Sed ne si¬
bi amplius arrogarent quã eorum
mensura poscebat. et hoc qđ eos ñ e̾e
dixit ex mundo. nature putarent
odit uos mundus. Ergo de mundo ñ¬
cti sunt de mundo. Hanc autẽ dilecti¬
onẽ ñ pͣcedentiũ inbonis oꝑibꝰ meri¬
torũ sed electionẽ gr̃ȩ demonstrans
apłs. sic inqͥt et in hoc tẽpore reliqͥe
ꝑelectionẽ gr̃ȩ saluȩ factę sunt. Si
autẽ gr̃a: iã ñ ex oꝑibꝰ. Alioqͥn gr̃a. iã
ñ ẽ gr̃a. Hȩc ẽ. electio gr̃e. eid est ele¬
ctio: qua ꝑ dei grãm homines eligunt᷑.
uenunt᷑ humana. Si eniͣ ullis bonis me¬
ritas dat᷑: iã ñ gratis donat᷑ sed debita red¬
ditur. Ac ꝑhoc ñ uero nomine gr̃a nuncu¬
Si autẽ ut uera sit gr̃a id est gratuita: ni¬
chil inuenit in homine cui merito debe¬
atur. Qđ bene intelligit᷑ et in eo qđ dictũ

Expanded text:
estis, ego non sum de hoc mundo . Apostolis auestis, ego non sum de hoc mundo . Apostolis autem dicit: Si de mundo hoc essetis, mundus quod suum est diligeret. Sed ne sibi amplius arrogarent, quam eorum mensura poscebat, et hoc quod eos non esse dixit ex mundo, naturae putarentterea odit uos mundus. ergo de mundo cti sunt de mundo. Hanc autem electionem non praecedentium in bonis operibus meritorum, sed electionem gratiae demonstrans apostolus sic inquit: et in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae saluae factae sunt; si autem gratia, iam non ex operibus; alioquin gratia iam non est gratia. haec est electio gratiae, id est electio, qua per dei gratiam homines eliguntur,eniuntur humana. si enim ullis bonis meritis datur, iam non gratis donatur, sed debita redditur, ac per hoc non uero nomine gratia nuncusi autem, ut uera sit gratia, id est gratuita, nihil inuenit in homine, cui merito debeatur — quod bene intellegitur et in eo, quod dictum
Abbreviated transcription (Latin):
caritas dei. q̃ diffusa est in cordibꝰ nr̃is.
Malorũ autẽ concupiscentia ꝓpt᷑ quã in
eis est falsa pacientia: ñ est expatre si¬
cut dicit apłs iohannes sed ex mundo
est. Hic dicet aliqͥs. Si ex mundo est
concupiscentia malorũ ꝑ quã fit ut
mala om̃ia ꝓ eo qđ ab illis concupiscit᷑
ꝑferant. Quomͦ ex eorũ dicit᷑ uolunta¬
te. quasiuͦ ñ & ipsi ex mundo sint cũ ab
eis diligit᷑ mundus. deserto eo ꝑquem
factꝰ ẽ mundus: Seruiunt eniꝰ creatu¬
rȩ potiꝰ quã creatori: qͥ est benedictꝰ in
scła. Siue itaq mundi uocabulo ioħes:
apłs dilectores significauerit mundi
uoluntas quȩ ex ipsis est utiq ex malo
est: siue mundi nomine cęlũ et t̾rã
et quetũq in eis st̃. Hoc ẽ. uniuersã¬
creaturã uoluntas ꝓculdubio creatu¬
rȩ q̃ ñ est creatoris: ex mundo est.
Propt᷑ qđ talibꝰ dñs dicit. Uos de deorsũ
estis: ego de sursũ sũ. Uos de hoc mundo

Expanded text:
caritas dei, quae diffunditur in cordibus nostris, caritas dei, quae diffunditur in cordibus nostris, malorum autem concupiscentia, propter quam in eis est falsa patientia, non est ex patre, sicut dicit apostolus Iohannes, sed ex mundo est. Hic dicet aliquis: si ex mundo est concupiscentia malorum, per quam fit, ut mala omnia pro eo quod \'ab illis concupiscitur perferant, quo modo ex eorum dicitur uoluntate? quasi uero non et ipsi ex mundo sint, cum ab eis diligitur mundus deserto eo, per quem factus est mundus; seruiunt enim creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. siue itaque mundi uocabulo Iohannes apostolus dilectores significauerit mundi, uoluntas, quae ex ipsis est, utique ex mundo est; siue mundi nomine caelum et terram et quaecumque in eis sunt, hoc est uniuersacreaturam, voluntas procul dubio creaturae, quae non est Creatoris, ex mundo est. Propter quod talibus Dominus dicit: Vos de deorsum estis, ego de sursum sum: vos de hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sp̃s sc̃s ẽ. ignis eiꝰ. Quo nisi accen¬
sa diligat impassibile bonũ: ferre nꝰ
potest qđ patit᷑ malũ. Sicut enĩ diui¬
na testant᷑ eloqͥa. ds̃ caritas ẽ: et qͥ
manet in caritate indeo manet. et
ds̃ in eo manet. Qsqͥs gͦ contendit
haberi posse dei caritate̾ sine dei ad¬
iuitorio. qͥd aliud contendit nisi ha¬
beri dm̃ posse sine deo: Qͥs autem
hoc dicat. xp̃ianꝰ. qđ nullus dicere
audeat insanꝰ: Ex ultans gͦ apud
apłm uera. pia. fidelisq pacientia :¬
dicit ore scõrũ. Qͥs nos separabit a
caritate xp̃i : Tribulatio. an angu¬
stia. an ꝑsecutio. an fames. an ntdi¬
tas. an ꝑiculũ. an gladius: Sicut
scriptũ ẽ. Quia ꝓpt᷑ te mortificam᷑
tota die : deputati sumꝰ sicut oues
et adiungit. Certꝰ sũ enĩ: qͥa neq
mors. neq uita. neq angłi. neq
principatꝰ. neq p̾sentia. neq futura.
neq altitudo. neq ꝓfundũ.neq creatura

Expanded text:
quia spiritus sanctus est ignis eius, quo nisi accenquia spiritus sanctus est ignis eius, quo nisi accensa diligat inpassibile bonum, ferre non potest quod patitur malum. Sicut enim diuina testantur eloquia, deus caritas est, et qui manet in caritate, in deo manet, et deus in illo manet. quisquis ergo contendit haberi posse dei caritatem sine dei adiutorio, quid aliud contendit nisi haberi deum posse sine deo? quis autem hoc dicat Christianus, quod nullus dicere audeat insanus? exultans ergo apud apostolum uera, pia fidelisque patientia dicit ore sanctorum: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio? an augustia? an persecutio? an famestas? an periculum? an gladius? sicut scriptum est, quia propter te mortificamur tota die, deputati sumus sicut oues et adiungit: certus sum enim, quia neque mors neque uita neque angeli neque principatus neque praesentia neque futura neq
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ. et ambitio scłi. quȩ ñ est de pa¬
tre: sed ex mundo. ẽ. Hec gͥ concupi¬
scentia q̃ ñ. ẽ. ex patre sed ex mundo.
quanto fuerit in homine uehem̃tior¬
en¬
et ardentior: tanto fit qͥsq ꝓeo qđ con¬
cupiscit omũ molestiarũ dolorũq
pacientior. Ic cirto sicut supra diximꝰ¬
ñ ẽ. ista pacientia de sursũ descendens.
Pacientia uͦ piorũ: desursũ est descen¬
dens a patre luminũ. Itaq illa t̾rena
est: ista cȩlestis. Illa animalis: ista
spiritalis. Illa diabolica: ista deifica.
Qm̃ concupiscentia qua fit ut peccan¬
tes om̃ia ꝑtinaciter patiant᷑ ex mun¬
do.ẽ: caritas autẽ qua fit ut recte
uiuentes om̃ia fortiter paciant᷑. ex
deo. ẽ. Et ideo illi falsȩ pacientię
potest sine aduitorio dei uoluntas
humana sufficere: tanto durior.
quanto cupidior: et ideo tolerabi¬
lius mala sustinens. qͦ ipsa fit peior:
huic autẽ quȩ uera pacientia. ẽ. ideo
uoluntas humana nisi desuꝑ ad¬
iuta et inflammata ñ sufficit:

Expanded text:
ambitio saeculi; quae non est ex Patre, sed ex mundo est . Haec igitur concupiscentia quae non est ex Patre, sed ex mundo, quanto fuerit in homine vehemenet ardentior, tanto fit quisque pro eo quod concupiscit, omnium molestiarum dolorumque patientior. Idcirco, sicut supra dixima desursum descendens; patientia uero piorum desursum est descendens a patre luminum. itaque illa terrena est, ista caelestis, illa animalis, ista spiritalis, illa diabolica, ista deifica, quoniam concupiscentia, qua fit, ut peccantes omnia pertinaciter patiantur, ex mundo est; caritas autem, qua fit, ut recte uiuentes omnia fortiter patiantur, ex deo est. et ideo illi falsae patientiae potest sine adiutorio dei uoluntas humana sufficere tanto durior, quanto cupidior, et eo tolerabilius mala sustinens, quo ipsa fit peior; huic autem, quae uera patientia est, ideo uoluntas humana, nisi desuper adiuta et inflammata, non sufficit,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd a ꝑsecutoribꝰ paterent᷑. recte illis
diceret᷑. ue his qͥ ꝑdidert̃ pacientiam :
Quomͦ enĩ iustũ pacientię premiũ red¬
ditur. ut impatiens passio coronetur
Aut qͦmͦ in nocens iudicabit᷑ cui dictũ
est. diliges ꝓximũ tuũ tanꝙͣ te ipsũ.
si homicidiũ cõmittit in se ipso qđ com¬
mittere ꝓhibet᷑ in ꝓximo: Audiant
gͦ sc̃i de scripturis sc̃is: pͣcepta pacien¬
tiȩ. F ili accedens ad seruitutẽ dei. sta
in iusticia et timore. et p̾para anim̾ã¬

Expanded text:
aliquid a persecutoribus paterentur, recte illis aliquid a persecutoribus paterentur, recte illis diceretur: uae his qui perdiderunt patientiam! quomodo enim iustum praemium patientiae redditur, si et inpatiens passio coronatur? aut quomodo innocens iudicabitur, cui dictum est: diliges proximum tuum tamquam te ipsum, si homicidium committit in se ipso, quod committere prohibetur in proximo? Audiant ergo sancti de scripturis sanctis praecepta patientiae: fili, accedens ad seruitutem dei sta in iusti
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemando sicut illa uoluerat. siue
se int̾ficiendo qđ nec illa ausa fuerat
dicere mereret᷑ atq esset inter illos de
qͥbꝰ dictũ ẽ. Ue his qͥ ꝑdider̃t pacientiã.
et augeret potius quã euaderet pęnas.
qͥ post sui corporis morte̾ siue ad blasphe¬
morũ siue ad homicidarũ uł etiã plus
quã parricidarũ supplicia raꝑetur. Si
enĩ parricida eo sceleratior est ꝙͥ qͥlibet
homicida. qͥa ñ tantũ homine̾ ueru̾
etiã ꝓpinquũ necat. in quȩ ipsis parri¬
cidis quanto ꝓpinqͥorem qͥsq ꝑemerit
tanto uideat᷑ immanior: sine dubio peior
est qͥ se occidit. qͥa nemo. ẽ homini se ipso
met uigestas. et postea ñ solũ impietatis
aduersũ dm̃. sed etiã ipsius quã inse exer¬
cuert᷑ crudelitatis luant debitas pęnas.
insuꝑ quęrunt et martyrũ głas. cum
etiã si ꝓuero xp̃i testimonio ꝑsecutio¬
nem paterent᷑ et se int̾ficerent ne

Expanded text:
blasphemando, sicut illa uoluerat. siue blasphemando, sicut illa uoluerat. siue se interficiendo, quod nec illa ausa fuerat dicere, moreretur atque esset inter illos de quibus dictum est: uae his qui perdiderunt patientiam. et augeret potius quam euaderet poenas, qui post sui corporis mortem siue ad blasphemorum siue ad homicidarum uel etiam plus quam parricidarum supplicia raperetur. si enim parricida eo sceleratior est quam quilibet homicida, quia non tantum hominem, uerum etiam propinquum necat, inque ipsis parricidis, quanto propinquiorem quisque peremerit, tanto iudicatur inmanior: sine dubio peior est, qui se occidit, quia nemo est homini se ipso met ingestas et postea non solum inpietatis aduersus deum, sed etiam ipsius quam in se exercuerunt crudelitatis luant debitas poenas, insuper quaerunt et martyrum glorias? cum etiamsi pro uero Christi testimonio persecutionem paterentur et se interficerent, ne
Abbreviated transcription (Latin):
res suos. incorde errores alienos: con¬
iugis corripiebat insipientiã. amicos
docebat sapientiã. seruabat ubiq paci¬
entiã. Hunc intueant᷑ qͥ sibi ingerunt
mortẽ quando querunt᷑ ad uita : et si¬
bi auferendo presentẽ abnegant et¬
futurã. Qui si ad xp̃m negandũ uł aliquid
contra iusticiã faciendũ sicut ueri mar¬
tyres cogerent᷑: om̃ia potius pacienter
ferre quã sibi impacient᷑ mortẽ inferre
debuerant. Qđ si fugiendorũ malorũ cau¬
sa recte fieri posset iob sc̃s se ipse ꝑime¬
suis. diabolicȩ crudelitatis effugeret.
Non autẽ fecit. Absit enĩ. ut in se cõmitte.¬
ret ipse uir sapiens. qđ nec mulier sug¬
gessit insipiens. Quia et si suggessisset
merito et hic illud audisset. qđ audiuit
suggerendo blasphemiã. Locuta es qͦsi
una ex insipientibꝰ mulieribꝰ. Si bona
suscepimꝰ de manu dñi. mala ñ sustinemꝰ:
Et ipsam qͥppe pacientiã ꝑdidisset siue

Expanded text:
res suos, in corde errores alienos conres suos, in corde errores alienos coniugis corripiebat insipientiam, amicos docebat sapientiam, seruabat ubique patientiam. Hunc intueantur, qui sibi ingerunt mortem, quando quaeruntur ad uitam et sibi auferendo praesentem abnegant etfuturam. qui si ad Christum negandum uel aliquid contra iustitiam faciendum, sicut ueri martyres, cogerentur, omnia potius patienter ferre quam sibi inpatienter mortem inferre debuerunt. quod si fugiendorum malorum causa recte fieri posset, Iob sanctus se ipse perimesuis diabolicae crudelitatis effugeret. non autem fecit. absit enim, ut in se committeret ipse uir sapiens, quod nec mulier suggessit insipiens. quia et si suggessisset, merito et hic illud audisset, quod audiuit suggerendo blasphemiam: locuta es tamquam una ex insipientibus mulieribus. si bona percepimus de manu domini, mala non sustineamus? et ipsam quippe patientiam perdidisset, siue
Abbreviated transcription (Latin):
bat in putrido corpore animꝰ integer.
horrendosq cruciatꝰ carnis contabescentis.
inuiolata pietate et incorrupta pacientia
ꝑferebat. Aderat uxor nec ferebat opem
aliquã uiro: sed in dm̃ blasphemiã sugge¬
rebat. Non enĩ eã diabolus cũ etiã filios
abstulisset tanꝙͣ nocendi imꝑitꝰ relique¬
rat. quȩ quantũ. e̾e̾t. necessaria tẽptato¬
ri ia ineua didicerat: sed modo alterũ
adam quẽ ꝑmulierẽ capet ñ inuenerat.
autior fuit iste indoloribꝰ: quã ille in
nemoribꝰ. Ille uictꝰ est indeliciis: iste
uicit in pęnis. Consensit ille oblectam᷑¬
tis: ñ cessit iste torm̃tis. Aderant et
amici ñ ut ͫ malis consolarent᷑: sed ut
mala suspicarent᷑. Neq enĩ eũ qͥ tanta-
patiebat᷑: in nocent̾e. ẽẽ. credebant. Hec
tacebat eorũ lingua qđ illiꝰ conscientia
ñ habebat. ut inter immanes cruciatꝰ
corporis. etiam falsis animꝰ cederetur
opꝓbriis. Atille sustinens in carne dolo¬

Expanded text:
bat in putri corpore animus integer bat in putri corpore animus integer horrendosque cruciatus carnis contabescentis inuiolata pietate et incorrupta patientia perferebat. aderat uxor nec ferebat opem aliquam uiro, sed in deum blasphemiam suggerebat. non enim eam diabolus, cum etiam filios abstulisset, tamquam nocendi inperitus reliquerat, qui quantum esset necessaria temptatori iam in Eua didicerat. sed modo alterum Adam, quem per mulierem caperet, non inuenerat. cautior fuit iste in doloribus quam ille in nemoribus: ille uictus est in deliciis, iste uicit in poenis; consensit ille oblectamentis, non cessit iste tormentis. aderant et amici, non ut in malis consolarentur, sed ut mala suspicarentur. neque enim eum, qui tanta patiebatur, innocentem esse credebant nec tacebat eorum lingua, quod illius conscientia non habebat, ut inter inmanes cruciatus corporis etiam falsis animus caederetur obprobriis. at ille sustinens in carne dolo
Abbreviated transcription (Latin):
cta quȩ habebat amisit. ut animꝰ ante
suȩ carnis cruciatũ subtractis rebꝰ quas
magni pendere homines assolent fran¬
geret᷑: et aduersus dm̃ loqueret᷑ aliqͥd.
Pcussus etiã om̃iũ subita orbitate filiorũ.
ut qͦs singillatiꝰ susceꝑat simul ꝑderet. tan¬
quã eorũ numerositas ñ unde felicitas
ornaret᷑ extiterit: sed unde calamitas au¬
geret᷑. Ubi autẽ ista ꝑpessus indeo suo
mansit immobilis: eius affixus.ẽ. uolun¬
tati quẽ ñ possit amittere nisi ꝓpria uo¬
luntate. Et ꝓhis quȩ ꝑdidit eũ qͥ abstulit
tenuit. in quo inueniret qđ nunꝙͣ ꝑiret.
Neq enĩ ille abstulerat qͥ nocendi habuit
uoluntatẽ: sed ille qͥ dederat potestatem.
Aggressus est inimicus et corpus nec ea quȩ
homini extrinsetus inerant. sed ipsũ iã
hominẽ in qͥ potuit parte ꝑcussit a capi¬
te usq ad pedes. Ardebant dolores. scate¬
bant uermes. sanies diffluebat. mane.¬

Expanded text:
cta quae habebat amisit, ut animus ante cta quae habebat amisit, ut animus ante suae carnis cruciatum subtractis rebus, quas magni pendere homines solent, frangeretur et aduersus deum loqueretur aliquid percussus etiam omnium subita orbitate filiorum, ut quos singillatim susceperat, simul perderet, tamquam eorum numerositas non unde felicitas ornaretur extiterit, sed unde calamitas augeretur. ubi autem ista perpessus in deo suo mansit inmobilis, eius adfixus est uoluntati, quem non posset amittere nisi propria uoluntate; et pro his quae perdidit eum qui abstulit tenuit, in quo inueniret quod numquam periret. neque enim ille abstulerat, qui nocendi habuit uoluntatem, sed ille, qui dederat potestatem. Aggressus est inimicus et corpus nec ea, quae homini extrinsecus inerant, sed ipsum iam hominem in qua potuit parte percussit. a capite usque ad pedes ardebant dolores, scatebant uermes, sanies defluebat: mane
Abbreviated transcription (Latin):
et impiorũ opꝓbriis saturati sunt. ubi
animꝰ corpore intacto quasdã ueluti
plagas suas integer sustinet. et in cor¬
poribꝰ uincti sunt. inclusi sunt. fame
ac siti affecti sunt. torti sunt. secti st̃.
dilaniati st̃. incensi sunt. trucidati st᷑.
et pietate immobili subdiderunt deo
m̃tẽ. cũ paterent᷑ in carne qͥcqͥd exqui¬
renti crudelitati uenit in m̾te̾. Mauis
sane pacientiȩ certam̃. ẽ quando ñ uisibił
inimicus ꝑsequendo atq seuiendo urget
innefas. qͥ palã et aꝑte a ñ consentiente
uncit᷑. sed etiã ipse diabolus qͥ etiã ꝑfilios
infidelitatis tanꝙͣ ꝑsua uasa filios lucis
inseqͥtur ꝑse ipsũ occultius impugnat.
seuiendo instans ut contra dm̃ fiat ali¬
quid uł dicat᷑. Talẽ illũ iob sc̃s exꝑtꝰ est
utraq tẽptatione uexatꝰ: sed inutraq
stabili pacientiȩ robore et armis pieta¬
tis inuictꝰ. Nam priꝰ illeso corpore cun¬

Expanded text:
et inpiorum obprobriis saturati sunt, ubi et inpiorum obprobriis saturati sunt, ubi animus corpore intacto quasdam ueluti plagas suas integer sustinet, et in corporibus uincti sunt, inclusi sunt, fame ac siti affecti sunt, torti sunt, secti sunt, dilaniati sunt, incensi sunt, trucidati sunt — et pietate inmobili subdiderunt deo mentem, cum paterentur in carne quidquid exquirenti crudelitati uenit in mentem. Maius sane patientiae certamen est, quando non uisibilis inimicus persequendo atque saeuiendo urget in nefas, qui palam et aperte a non consentiente uincatur, sed ipse diabolus, qui etiam per filios infidelitatis tamquam per sua uasa filios lucis insequitur, per se ipsum occulte occultus oppugnat, saeuiendo instans, ut contra deum fiat aliquid uel dicatur. Talem illum Iob sanctus expertus est, utraque temptatione uexatus, sed in utraque stabilis patientiae robore et armis pietatis inuictus. nam prius inlaeso corpore cun
Abbreviated transcription (Latin):
one seruis. et uolentibꝰ ea colligere
dixit respondisse patre familias.
Sinite utraq crescere usq ad messem.
Oportet enĩ pacient̾ ferri: qđ festinan¬
ter ñ oportet auferri. Huiꝰ et ipse pacien¬
tiȩ p̾buit et de monstrauit exemplum.
quando ante passionẽ corporis sui iudã
furem: et ante exꝑu̾tũ uinculorũ et
crucis et mortis. labiis eiꝰ dolosis ñ nega¬
uit osculũ pacis. Hȩc om̃ia et siqua alia
sunt quȩ memorare longũ. ẽ. ad eu
pacientiȩ modũ ꝑtinent. qͦ animꝰ ñ sua
peccata sed quecũq extrinsecus mala pa-¬
cient᷑ sustinet inse ipso. suo prorsus cor¬
pore illeso. Alius est autẽ pacientiȩ mo-¬
dus qͦ idem ipse animꝰ quȩtunq molesta
et grauia in sui corporis passionibꝰ ꝑfert
ñ sicut stulti et maligni homines ꝓpt̾
adipiscenda uana uł scelera ꝑpetranda.
sed sicut a dño definitũ. ẽ ꝓpter iusticiã.
U troq mͦ sc̃i martyres certauer̃t.Ilam

Expanded text:
one semis et uolentibus ea colligere one semis et uolentibus ea colligere dixit respondisse patrem familias: sinite utraque crescere usque ad messem. oportet enim patienter ferri, quod festinanter non oportet auferri. huius et ipse patientiae praebuit et demonstrauit exemplum, quando ante passionem corporis sui diabolfurem et ante experimentum uinculorum et crucis et mortis labiis eius dolosis non negauit osculum pacis. haec omnia et si qua alia sunt, quae commemorare longum est, ad eum patientiae modum pertinent, quo animus non sua peccata, sed quaecumque extrinsecus mala patienter sustinet in se ipso suo prorsus corpore inlaeso. Alius est autem patientiae modus, quo idem ipse animus quaecumque molesta et grauia in sui corporis passionibus perfert non sicut stulti uel maligni homines propter adipiscenda uana uel scelera perpetranda, sed, sicut a domino definitum est, propter iustitiam. utroque modo sancti martyres certauerunt — nam
Abbreviated transcription (Latin):
tatibꝰ rerũ. seu uerborũ stimulis inci¬
tat᷑. et pacient᷑ mala om̃ia tolerat:
ne ipse mali qͥd oꝑe uł ore cõmittat.
Phanc pacientiã sustinemꝰ etiã cũ cor¬
pore sani sumꝰ: qđ inter huiꝰ scłi scan¬
dala beatitudo nr̃a differt᷑. Unde di¬
ctum. ẽ. qđ paulo ante cõmemoraui.
Si qđ ñ uidemꝰ sꝑamꝰ: ꝑ pacientiã ex pe-¬
ctamus. Hac pacientia sc̃s dauid con¬
uiciantis obꝓbria tolerauit. et cũ fa¬
cile posset ulcisci: ñ solũ ñ fecit. uerũ
et aliũ ꝓse dolentẽ cõmotũq cõpescu¬
it. et potestatẽ regiã magis magisq
adhibuit ꝓhibendo: quã exercendo
uindictã. Neq tc̃ eiꝰ corpꝰ aliqͦ morbo
affligebat᷑ aut uulnere. sed humili¬
tatis tẽpus agnoscebat᷑ ac ferebat᷑ uo¬
luntas dei. Propt᷑ qua pacientissimo
animo amaritudo contumeliȩ fere¬
batur. Hanc pacientiã dñs docuit.
quando cõmotis tiraniorũ ꝑmixti¬

Expanded text:
tatibus rerum seu uerborum stimulis incitatibus rerum seu uerborum stimulis incitatur et patienter mala omnia tolerat, ne ipse mali aliquid opere uel ore committat. Per hanc patientiam sustinemus, etiam cum corpore sani sumus, quod inter huius saeculi scandala beatitudo nostra differtur. unde dictum est, quod paulo ante commemoraui: ei quod non uidemus speramus, per patientiam expectamus. hac patientia sanctus Dauid conuiciantis obprobria tolerauit et, cum facile posset ulcisci, non solum non fecit, uerum etiam alium pro se dolentem commotumque conpescuit et potestatem regiam magis adhibuit prohibendo quam exercendo uindictam. neque tunc eius corpus aliquo morbo affligebatur aut uulnere, sed humilitatis tempus agnoscebatur ac ferebatur uoluntas dei, propter quam patientissimo animo amaritudo contumeliae bibebatur. hanc patientiam dominus docuit, quando commotis zizaniorum permixti
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ ipsũ ad tẽpus affligit᷑ uł ad¬
muttitur in et̾nã stabilitatẽ salutẽq
resumit᷑. et ei ꝑdolore et mortẽ
inuiolabilis sanitas. & felix immortalitas
comparat᷑. Vnde dñs iħs ad pacientiã ex-¬
hortans martyres suos. etiã ipsius cor-¬
poris integritatẽ futurã sine cuiusꝙͣ
ñ dicã membri sed et capilli amissione
ꝓmisit. Amen dico uob̾ inqͥt. capillus
capitis ur̃i ñ ꝑibit. Ut qm̃ nemo un¬
quã sicut apłs dicit carne̾ suã odio ha¬
buit: magis homo fidelis ꝑpacientiam
quã ꝑ impacientiã ꝓstatu suȩ carnis
uigilet. et future incorruptionis in¬
estimabili lucro quantalibet eiꝰ p̾sen¬
tia damna cõpenset. Quauis autẽ pa-¬
cientia uirtꝰ sit animi: partim tam̃
ea utit᷑ animꝰ in se ipso. part̾i uͦ in corpo¬
re suo. In se ipso utitur pacientia. quan¬
do illeso et intacto corpore aliqͥd qđ
ñ expediat uł ñ deceat facere aut di¬
cere. quibꝰ libet aduersitatibꝰ aut fȩdi-¬

Expanded text:
pus affligitur uel amittitur, in aeternam stabilitatem salutemque resumitur, et ei per dolorem et mortem inuiolabilis sanitas et felix inmortalitas comparatur. unde dominus Iesus ad patientiam exhortans martyres suos etiam ipsius corporis integritatem futuram sine cuiusquam, non dicam, membri, sed capilli amissione promisit. amen dico uobis, inquit, capillus capitis uestri non peribit, ut quoniam nemo umquam, sicut apostolus dicit, carnem suam odio habuit, magis homo fidelis per patientiam quam per inpatientiam pro stratu suae carnis inuigilet et futurae incorruptionis inaestimabili lucro quantalibet eius praesentia damna conpenset. Quamuis autem patientia uirtus sit animi, partim tamen ea utitur animus in se ipso, partim uero in corpore suo. in se ipso utitur patientia, quando inlaeso et intacto corpore aliquid, quod non expediat uel non deceat, facere aut dicere quibuslibet aduersitatibus aut foedi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. Non utiq ex nob̾: sed ꝑsp̃m scm¬
qͥdatꝰ ẽ nob̾. Proinde ab illo. ẽ.pacien¬
tia iustorũ: ꝑquẽ diffundit᷑ caritas
eorũ. Quã karitatẽ laudans atq com¬
mendans apłs int̾ cętera eiꝰ bona di¬
xit eã et cuncta sufferre. Raritas
inqͥt magna ẽ. Et paulo pͥost ait. Om¬
nia tolerat. Quanto gͦ ẽ. maior in
scĩs caritas dei: tanto magis ꝓ eo qđ¬
concupiscit᷑ om̾ia tolerant᷑. Ac ꝑ hoc
inde est pacientia uera iustorum.
unde est in eis karitas dei. Et inde
est pacientia falsa iniquorũ: unde est
in eis cupiditas mundi. Propt᷑ dicit io¬
hannes apłs. Holite diligere mundũ:
neq ea q̃ inmundo st̃. Siqͥs dilexerit
mundum: dilectio patris ñ ẽ. in ipso.

Expanded text:
nostris, non utique ex nobis, sed per Snostris, non utique ex nobis, sed per Sdatus est nobis . Proinde ab illo est patientia justorum, per quem diffunditur charitas eorum. Quam charitatem laudans atque commendans Apostolus, inter caetera ejus bona dixit eam et cuncta sufferre. Charitas, inquit, magnanima est. Et paulo post ait: Omnia tolerat . Quanto ergo major est in sanctis charitas Dei, tanto magis pro eo qconcupiscitur, omnia tolerantur. ac per hoc inde est patientia uera iustorum, unde est in eis caritas dei; et inde est patientia falsa iniquorum, unde est in eis cupiditas mundi. propter quod dicit Iohannes apostolus: nolite diligere mundum nec ea quae in mundo sunt. si quis dilexerit mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
iniquorũ uoluntas deo ñ adiuuan¬
te ut se ipsi incruciatibꝰ ꝓiniqͥtate
et antequã ab aliis crucient᷑ exerceant :
Idonea. ẽ uoluntas moras uitȩ huiꝰ ani¬
mantiũ ut deo ñ adiuuante inter atro¬
cissima et longa torm̃ta in m̃dacio ꝑ¬
seuerent. ne sua facinora confitentes
iubeant᷑ occidi. Et ñ ẽ idonea iustorũ
uoluntas nisi eis uires desuꝑ suggeran¬
tur: quaslibet pęnas uł ipsius decore
iusticiȩ. uł ȩt̾nȩ uitȩ amore ꝑferre:
Qui hȩc dicunt: ñ intelligunt et quẽq
iniqͦrũ tanto. eẽ. ad quȩcunq mala ꝑ¬
ferenda duriorem. quanto in eo ma-¬
ior.ẽ. cupiditas mundi. et quẽq iusto¬
rum tanto.ẽẽ. ad quȩcunq mala ꝑfe¬
renda fortiorem. quanto in eo maior
est caritas dei. Sed cupiditas mundi
initiũ habet ex arbitrio uoluntatis:
ꝓgressũ ex iocunditate uoluntatis. fir¬
mam̃tũ exuinculo consuetudinis.
Karitas autẽ dei diffusa.ẽ. in cordibus

Expanded text:
iniquorum uoluntas deo non adiuuaniniquorum uoluntas deo non adiuuante, ut se ipsi in cruciatibus pro iniquitate et, antequam ab aliis crucientur, exerceant; idonea est uoluntas moras uitae huius amantium, ut deo non adiuuante inter atrocissima et longa tormenta in mendacio perseuerent, ne sua facinora confitentes iubeantur occidi, et non est idonea iustorum uoluntas, nisi eis uires desuper suggerantur, quaslibet poenas uel ipsius decore iustitiae uel aeternae uitae amore perferre? Qui haec dicunt, non inteiniquorum tanto esse ad quaecumque mala perferenda duriorem, quanto in eo major est cupiditas mundi; et quemque justorum tanto esse ad quaecumque mala perferenda fortiorem, quanto in eo est major charitas Dei. Sed cupiditas mundi initium habet ex arbitrio voluntatis, progressum ex jucunditate voluptatis, firmamentum ex vinculo consuetudinis: Charitas autem Dei diffusa est in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
uł sibi placendo et amando p̾sumpti¬
onem suã eadem ipsa suꝑbissima uo¬
luntate sustineant: hoc illis dicendũ
est de pacientia. qđ de sapientia beatꝰ
falsa pacientia. sicut suꝑborũ. ẽ falsa
sapientia: Aqͦ ẽ. autẽ uera sapientia:
abillo.ẽ. et uera pacientia. Huic¬
enĩ cantat ille spu pauꝑ. deo subie¬
cta ẽ. anima mea: qm abipso est
pacieritra mea. Sed respondent et
loquunt᷑ dicentes. Sicut uoluntas
hominis sine ullo dei adiutorio ui¬
ribus liberi arbitrii ta̾ multa gra¬
uia et horrenda ꝑfert. siue in ani¬
mo siue incorpore. ut mortalis ui¬
te huiꝰ et peccatorũ delectatione
ꝑfruat᷑. Cur ñ eodẽ modo eadem
ipsa uoluntas hominis eisdẽ uiribꝰ
liberi arbitrii ñ ad hoc expectans
se diuinitꝰ adiuuari. sed sibi natu¬
rali possibilitate sufficiens. quicqͥđ
laboris uł doloris ingerit᷑. ꝓiusti¬
cia et uita ęt̾na pacientissime su¬
stinent: An uͦ inqͥunt idonea est

Expanded text:
vel sibi placendo et amando praesumptivel sibi placendo et amando praesumptionem suam, eadem ipsa superbissima voluntate sustineant; hoc illis dicendum est de patientia, quod de sapientia beatusfalsa patientia, sicut superborum est falsa sapientia? A quo est autem vera sapientia, ab illo est et vera paenim cantat ille spiritu pauper: deo subiecta est anima mea, quoniam ab ipso est patientia mea. Sed respondent et loquuntur dicentes: sicut uoluntas hominis sine ullo dei adiutorio uiribus liberi arbitrii tam multa grauia et horrenda perfert, siue in animo siue in corpore, ut mortalis uitae huius et peccatorum delectatione perfruatur, cur non eodem modo eadem ipsa uoluntas hominis eisdem uiribus liberi arbitrii non ad hoc expectans se diuinitus adiuuari, sed sibi naturali possibilitate sufficiens quidquid laboris uel doloris ingeritur, pro iustitia et uita aeterna patientissime sustinet? an uero, inquiunt, idonea est
Abbreviated transcription (Latin):
perũ. quȩ ñ perit inȩt̾nũ. Hic enĩ
pauꝑes ab illo eã diuite accipiunt
cui dicit᷑. Dñs ms es tu: qm bono¬
rũ meorũ ñ eges. Aquo est om̃e
datũ optimũ. et om̃e donũ ꝑfectũ.
Ad quẽ clamat egenꝰ et pauꝑ qͥ lau¬
dat nom̃ eiꝰ. et petendo. quȩrendo.
pulsando. dicit. Ds̃ m̃s eripe me¬
de manu peccatoris. et de manu lege̾ prȩ¬
tereuntis et iniqͥ qm tu es pacientia
mea. dñe. spes mea. a iuuentute mea. Isti
autẽ qͥ abundant. et egere ad dm̃ de¬
dignant᷑. ne ab illo accipiant uerã pa-¬
cientiã. de sua falsa głantes. consiliũ
in opis uolunt confundere. qm dñs spes
eiꝰ ẽ. Nec attendunt cũ homines sunt
et suȩ id est humane uoluntati tantũ
tribuunt in illud se incurrere qđ scri¬
ptum ẽ. Maledictꝰ om̃is qͥ spem suã po¬
nit in homine. Unde etiã si eis contin¬
gat ut aliqͣ dura et asꝑa. uł ne displice¬
ant hominibꝰ uł grauiora paciant᷑.

Expanded text:
perum, quae non perit in aeternum . Hi enim perum, quae non perit in aeternum . Hi enim pauperes ab illo eam divite accipiunt, cui dicitur, Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges ; a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum ; ad quem clamat egenus et pauper, qui laudat nomen ejus, et petendo, quaerendo, pulsando, dicit: Deus meus, eripe mede manu peccatoris, et de manu legem praetereuntis et iniqui: quoniam tu es patientia mea, Domine, spes mea a juventute mea . Isti autem qui abundant, et egere ad Deum dedignantur, ne ab illo accipiant veram patientiam, de sua falsa gloriantes, consilium inopis volunt confundere, quoniam Dominus spes ejus est . Nec attendunt cum homines sunt, et suae, id est, humanae voluntati tantum tribuunt, in illud se incurrere quod scriptum est: Maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Unde etiamsi eis contingat ut aliqua dura et aspera, vel ne displiceant hominibus, vel ne graviora patiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑. Fili ne deficias in disciplina dñi:
neq fatigeris dũ ab eo increparis. Quẽ
enĩ diligit dñs corripit: flagellat au¬
tem omẽm filiũ quẽ recipit. Qđ hic
positũ. ẽ. filiũ quẽ recipit. hoc insu¬
pradicto testimonio est homines
receptibiles. Hoc enĩ iustũ. ẽ. ut qui
de pristina felicitate paradysi ꝓpt᷑
contumacẽ deliciarũ appetentiam
dimissi sumꝰ. ꝑ humilẽ molestiarũ
pacientiã recipiam᷑. Fugaces mala
faciendo: reduces mala patiendo.
Abi contra iusticiã facientes: hic ꝓ
iusticia pacientes. Sed uera pacien¬
tia quȩ huiꝰ. ẽ nomine digna uir¬
tutis. quȩrendũ est unde sumat᷑.
Sunt enĩ qͥ eã tribuant uiribꝰ uolun-¬
tatis humanȩ. ñ quas habent ex diui-¬
tio ad iutorio. sed qͦs exlibero arbitrio.
Error autẽ iste suꝑbꝰẽ. Eorũ est enĩ qͥ
habundant. de qͥbꝰ dicit᷑ inpsalmo.
pꝓbriũ eis qͥ habundant et despectio
suꝑbis. Non gͦ. ẽ. ista pacientia pau¬

Expanded text:
enim: Fili, ne deficias in disciplina Domini, neque fatigeris cum ab eo increparis; quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit. quod hic positum est \'filium quem recipit,\' hoc in supra dicto testimonio est: homines receptibiles. hoc enim iustum est, ut qui de pristina felicitate paradisi propter contumacem deliciarum appetentiam dimissi sumus, per humilem molestiarum patientiam recipiamur, fugaces mala faciendo, reduces mala patiendo, ibi contra iustitiam facientes, hic pro iustitia patientes. Sed uera patientia, quae huius est nomine digna uirtutis, quaerendum est unde sumatur. sunt enim, qui eam tribuant uiribus uoluntatis humanae. non quas habent ex diuino adiutorio, sed quas ex libero aError autem iste superbus est: eorum est enim qui abundant, de quibus dicitur in Psalmo: Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis . Non ergo est ista patientia pau
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sumunt: s sub lingua mentis
suȩ benignitatẽ contegunt. Unde
nẽ aꝑire infirmis nolunt. s loquen¬
tes eos aspitate ferunt & tam̃ int̾
uerba asꝑa quasi latent̃ quiddã
dulcedinis intermutunt. hi uidelic&
ñ in lingua s sublingua habet it
dulcedinẽ. qr inter dura quȩ ꝓfert̃
emittunt quedã blanda. & dulcia.
qͥb contristati mens possit ex benig¬

Expanded text:
tatem sumunt, sed sub lingua mentis tatem sumunt, sed sub lingua mentis suae benignitatem contegunt. Unde nem aperire infirmis nolunt, sed loquentes quadam eos asperitate feriunt, et tamen inter verba aspera quasi latenter quiddam dulcedinis intermittunt, hi videlicet non in lingua, sed sub lingua habent dulcedinem, quia inter dura quae proferunt emittunt quaedam blanda et dulcia, quibus contristati mens possit ex benig
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis mortalitatis umbra trans¬
acta ac mortalitate fuerit inclina¬
ta: qi ipsius diei internũ lumen
cernimus: nequaquã iã appetimus.
ut ad amorẽ eius ꝑ aliorũ exempla
flagremus. Hunc autẽ qr nec dũ eũ
intueri possumus: sũ moꝑe necesse
ẽ. ut eorũ qͥ illũ ꝑfecte sunt secuti
conspectis actionib incitem᷑. Iti ex¬
s oronaberis de capite amana. de uer-¬
leonũ. Quid leonũ nomine. quam
demonia designant᷑: Qui ira contͣ
nos atrocissime crudelitaris inse¬
uuint. & qr peccatores ad fidem
uocati sunt. quorũ quondã corda
leonũ cubili fuerunt: dũ uicisse
mortẽ dñs eoꝵ confessione credit᷑:
quasi de leonũ cubilib coronatitur.
Remuneratio quippe uictoriȩ: corona ẽ.
Toties gͦ ei coronã fideles offerunt: quo¬
ties hunc uicisse mortẽ ex resurrectio¬
ne confitent᷑. In exẜosi totie Bea¬
gua tica. Pleriq iustorũ dũ qͦsdã
agere ꝑuerse conspitiunt. qͥ duris st̃
increpationib feriendũ lingua asꝑi¬

Expanded text:
s temporalitatis umbra transacta, ac mortalitas fuerit inclinata, quia ipsius diei internum lumen cernimus, nequaquam jam appetimus, ut ad amorem ejus per aliorum exempla flagremus. Nunc autem, quia necdum eum intueri possumus, summopere necesse est ut eorum qui illum perfecte sunt secuti, conspectis actionibus incitemur. In ex-- Coronaberis de capite Amana, eetc. Quid leonum nomine quam daemonia designantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? Et quia peccatores ad fidem vocati sunt, quorum quondam corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. Toties ergo ei coronam fideles offerunt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione confitentur. In expos. bea sicut plerique justorum, cum quosdam agere perverse conspiciunt, qui duris sunt increpationibus feriendi, in lingua asperi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uitȩ desidiũ iusioni iã pacis intimȩ
cõparat᷑. Ut in eo qd auctorẽ suũ diligit.
qd̃ eiꝰ speciẽ uidẽ concupiscit. de qͦ scͥptũ ẽ.
Inquẽ desiłant angłi ꝓspicere. ꝑ ipsa iã
amoris sui desidia angłis simił dicat᷑.
Quȩ quantũ do amabił efficit᷑. tam̃ agit
ut malignis spiritib t̾ribił fiat. Iualit̃
autẽ sit t̾ribił subiuncta cõparatione
ostendit᷑ id ÷ ut castroꝵ acies ordinata.
fit tim̃da: non enĩ a magno intellectu
uacat ista cõꝑatio. ⁊ iecirco ÷ tribilit̾ in¬
tuenda. scimꝰ & constat. qi castroꝵ. acies
tunc hostib t̾ribił ostendit᷑: qͣndo ita
fuerit constipata. atq densata: ut iti
nullo loco interrupta uideat᷑. Nã si ita
disponit᷑. ut locꝰ uacuꝰ ꝑquẽ hostis pos¬
sit ingredi dimittat᷑: ꝓfecto iã suis hostib
t̃ribił ñ ẽ. Q nos gͦ cũ contͣ malignos sp̃c¬

Expanded text:
isioni jam pacis intimae comparatur, ut in eo quod auctorem suum diligit, quod ejus speciem videre concupiscit, de quo scriptum est: In quem desiderant angeli prospicere , per ipsa jam amoris sui desideria angelis similis dicatur: quae quanto Deo amabilis efficitur, tanto agit ut malignis spiritibus terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis, subjuncta comparatione ostenditur, id est, Ut castrorum acies ordinata .sit timenda? Non enim a magno intellectu vacat ista comparatio, et idcirco est subtiliter intuenda. Scimus enim et constat quia castrorum acies tunc hostibus terribilis ostenditur, quando ita fuerit constipata atque densata, ut in nullo loco interrupta videatur. Nam si ita disponitur, ut locus vacuus per quem hostis possit ingredi dimittatur, profecto jam suis hostibus terribilis non est. Et nos ergo cum contra malignos sp
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ recte ferculũ dicit᷑: qr ipsa fert
cotidie animas ad ȩternũ coniuuiũ
conditoris sui. sui ferculo colũne
argenteȩ factȩ sunt. qr p̃dicatores
scĩ eloquii luce resplenclent. Est
autẽ cũ colũnis argenteis reclina¬
toriũ aureũ: qi ꝑhoc qd̃ a scĩs p̾̃di¬
catorib lucide dicit᷑. mentes aucli-¬
entiũ fulgore caritatis intime inqͣ
reclinentur inueniunt. ꝑ hoc enĩ
qd̃ luculente ⁊ aꝑte audiunt. iti
illud qđ clarescit incorde reqͥescunt.
Colũnȩ argenteę.⁊ reclinatoriũ au¬
reũ factũ ẽ: qr ꝑ lucẽ sermonis
inuenit̾ apd̃ animũ claritas qͥȩtis.

Expanded text:
Quae recte ferculum dicitur, quia ipsa fert Quae recte ferculum dicitur, quia ipsa fert quotidie animas ad aeternum convivium Conditoris sui; cui ferculo columnae argenteae factae sunt, quia praedicatores sancti eloquii luce resplendent. Est autem cum columnis argenteis reclinatorium aureum, quia per hoc quod a sanctis praedicatoribus lucide dicitur, mentes audientium fulgorem charitatis intimae, in qua reclinentur, inveniunt: per hoc enim quod luculente et aperte audiunt, in illud quod clarescit in corde, requiescunt. Columnae argenteae et reclinatorium aureum factum est, quia per lucem sermonis invenitur apud animum clarita