comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rubin ẽẽ nom̃ angłicaꝵ nirtutũ ezechiel ꝓpħa manifesta. declarat.
quas etiam unxta exemplũ. quo hic fieri ubñt᷑ cum alis sͥ apparu¬
isse designat dicñs. et uox alaꝵ cherubin audiebat᷑ usq inatriũ
ext̃iꝰ sic̃ uox dñi loqñtis: Et quidẽ num̾o singulari. cherub. plura¬
aureos. et ꝓductiles facies. ñ duo cherubin aurea. et ꝓdictilia
qd scͥptorum incuria c̾do ineiꝰ translatiõe ẽẽ corruptũ. ut ꝓche¬
rubin antiquoꝵ more scriberet᷑ cherubm. Intp̃tat᷑ aũt cherubin
sinie cherubim. scientie multitudo. uł scientie intellectꝰ: qd uidelicet
nom̃ tanto rectiꝰ. angłicis potestatib congruit quãto ꝑfecte ab
omni ĩpulsu. inpure eogitationis alieni isioni sui conditoris
acthent Iocirco aũt alias uł infigura cherubin moyses fac̃e ui¬
bet᷑. uł mipsa eoꝵ spẽ uidisse se ꝓpħa testat᷑ qd̾ etiam licñtia. so¬
let imitari pictoꝵ: ut in altosedẽ hab̾e. angli. et quasi letui uola¬

Expanded text:
rubim esse nomen angelicarum virtutum, Ezechiel propheta manifeste declarat, quas etiam juxta exemplum, quo hic fieri jubentur, cum alis sibi apparuisse designat, dicens: Et vox alarum Cherubim audiebatur usque in atrium exterius, sicut vox Domini loquentis . Et quideaureos et productiles facies, non duo cherubin aurea et productilia. Quod scriptorum incuria credo in ejus translatione esse corruptum, ut pro cherubim antiquorum more scriberetur cherubin. Interpretatur atudo, vel scientiae intellectus: quod videlicet nomen, tanto rectius angelicis potestatibus congruit, quanto perfecte ab omni impulsu impurae cogitationis alieni, visioni sui conditoris adhaerent. Idcirco autem alas, vel in figura cherubin Moyses facere jubetur, vel in ipsa eorum specie vidisse se propheta testatur. Quod etiam licentia solet imitari pictorum, ut in alto sedem habere angeli, et quasi levi vola
Abbreviated transcription (Latin):
sperule. et lilia significat t̃nas tpr̃m differñtias quib elec¬
ti et ante incarnationẽ dnĩcã et pea dõ deuote uixert̃ fuert̃
et enĩ usti ante legẽ. fuert sublege fuert̃ tẽporib ꝓpħar̃ Itẽ
pꝰ ascusionẽ dnĩcã congͥgata ÷ eccła pͥmitiua de isrł. cong̾gat᷑¬
nẽ exgentib eccł̃a congregandẽ infine mundi dereliquus
isrł habebat gͦ. calam̃ pͥmus in uno lat̾e treᷤ sȯphos. sꝑula
et lilia. qr inparte. doctoꝵ. ante incarnõnẽ dñi erãt tres or¬
ordines eoꝵ. qͥ austũ. grẽ celestis. quasi scyphi sitirẽt. in
uiã dnuĩ ꝓmptissime quasi sperule currerẽt suꝑne do¬
num retributiõis. quasi candorẽ lilioꝵ odorẽq gaudñt
expectarẽt idẽ ante legẽ sublege sub ꝓpħis: scds calamͦ
et ipse ht̃ .iii. scyphos. sꝑulas et lilia. q cõtinentes illiꝰ tp̃riꝰ¬

Expanded text:
sphaerulae et lilia, significat ternas temporum differentias, quibus elecsphaerulae et lilia, significat ternas temporum differentias, quibus electi, et ante incarnationem Dominicam, et postea Deo devote vixerunt. Fuerunt etenim justi ante legem; fuerunt sub lege; fuerunt temporibus prophetarum: item post ascensionem Dominicam congregata est Ecclesia primitiva de Israel. Congregate gentibus: congreganda est in fine mundi, de reliquiis Israel. Habebat ergo calamus primus in uno latere tres scyphos, sphaerulas et lilia, quia in parte doctorum ante incarnationem Domini erant tres ordines eorum qui haustum gratiae coelestis quasi scyphi sitirent, et in via Domini promptissime quasi sphaerulae current, supernae donum retributionis, quasi candorem liliorum odoremque gaudenter exspectarent; id est ante legem, sub lege, sub prophetis. Secundus calamus et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
mul ⁊ liliũ. Et ii. scyphi similit̃ instar nucis incalomo alt̾o
speruleq et liliũ. hoc ent op̾. sex calomoꝵ qͥ ꝓducñdi st̃.
de hastili. Nucẽ infigura p̃sñtis eccłe. poni sołe testat᷑ salomõ
qui exꝑsona doctoꝵ si delium loquit᷑ descendi dicñs in cantico
canticoꝵ. adhortũ micũ. ut uderẽ poma conuallis: sic̃ enim
nux dulcẽ quidẽ ht̃ fructũ intius. s ñ hẽ ostñdere foris nisi
frista teste duritia. pot̾ sic iustoꝵ uita p̃sens ista suauitatẽ
gr̃e. sp̃alis intimo corde. conseruat. ut hec aꝑximis quantasit
nullatenꝰ ualeat. ꝑspici. donec saluto corporis domicilio libe
se anime ipsoꝵ alterutr̃ incelesti luce conspiciant et qnͣta
nucis modũ: c̃ quilibet electi uino. sapientie repleri deside¬
rantes. adexemplũ sese informare. satagunt p̃cedñtiũ iustoꝵ
quos magna inuisibiliũ bonoꝵ dulcedine ac dilectione ple¬
nos ẽẽ noueĩ quod aũt ꝑsingłos calomos treᷤ fuere. ꝯphi

Expanded text:
scyphi instar nucis in calamo altero, sphaerulaeque et lilia. Hoc erit opus sex calamorum, qui producendi sunt de hastili. Nucem in figura praesentis Ecclesiae poni solere, testatur Salomon, qui ex persona doctorum fidelium loquitur: Descendi, dicens in Cantico canticorum, ad hortum nucum, ut viderem poma convallium . Sicut enim nux' dulcem quidem habet fructum interius, sed non hunc ostendere foris, nisi fracta testae duritia potest, sic justorum vita praesens, ita suavitatem gratiae spiritualis intimo corde conservat, ut haec a proximis quanta sit, nullatenus valeat perspici, donec soluto corporis domicilio, libere se animae ipsorum alterutrum, in coelesti luce conspiciant; et quantnucis modum, cum quilibet electi vino sapientiae repleri desiderantes, ad exemplum sese informare satagunt praecedentium justorum, quos magna invisibilium bonorum dulcedine ac dilectione plenos esse noverunt. Quod autem per singulos calamos tres fuere scyphi,
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ tres scyphos et sꝑulas. tria qͦ lilia habebat: qr m̃ono qͦ¬
eccła de isrł. in nr̃a electione de gñtib inultima collectione

Expanded text:
 tres scyphos et sphaerulas, tria quoque lilia habebat: quia in NoEcclesia de Israel, in nostra electione de gentibus, in ultima collectione
Abbreviated transcription (Latin):
ut omĩs scͥptura sacra. ꝑmundũ legeret᷑ et intelligeret᷑ uniu̾¬
sum. Quatuor aũt pedes ht̃ m̃sa. qi quadriformirõne. omĩs
diumnoꝵ eloquioꝵ series distinguit᷑: In libris namq om̃ib scĩs
intueri oportet. q̃ ibi ec̃ña intiment᷑. q̃ facta narrñt᷑. q̃ futura
p̃muitient᷑ q̃ agenda p̃cipiant᷑ uł moneant᷑. Itẽ m̃sa tabna¬
cula quatuor ht̃ pedes. quia u̾ba celestis oracłi uł istorico in¬
tellico. uł allegorico uł tropologico. id ẽ morali. uł certe ana¬
teram facta. siue dicta sit. plano sermone refert᷑. quomodo
pp̃s isrł̃ exegypto saluatꝰ. tab̾nacłm dnõ fecisse indeserto nar¬
ratur. allegoria : cũ ub fine reb misticis p̃sentia xͥ et eccłe sacͥ¬

Expanded text:
is Scriptura sancta per mundum legeretur, et intelligeretur universum. Quatuor autem pedes habet mensa, quia quadriformi ratione, omnis divinorum eloquiorum series distinguitur. In libris namque omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae factura pronuntientur, quae agenda praecipiantur vel moneantur. Item mensa tabernaculi quatuor habet pedes, quia verba coelestis oraculi, vel historico intellectu, vel allegorico, vel tropologico, id est morali, vel certe anateram facta sive dicta sit, plano sermone refertur: quomodo populus Israel ex Aegypto salvatus tabernaculum Domino fecisse in deserto narratur. Allegoria est, cum verbis sive rebus mysticis, praesentia Christi et Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
solent ñ inm̾ito ꝑeos m̃tes audientiũ designant᷑. qͥ aduocẽ
p̃dicantiũ nino scientie. replent᷑. Et qm̃ eodẽ uino int̾ne
dilectioniᷤ. in ebriata corda fideliũ. infatigabili desid̾io ad
dm̃ tũdt̃. Recte incandelabros post scyphos specule fiunt
Sꝑaenĩ exoĩ parte uoluit᷑: quia nimir̃ m̃teᷤ electoꝵ nec ad

Expanded text:
 designantur, qui ad vocem praedicantium, vino scientiae replentur. Et quoniam eodem vino internae dilectionis inebriata corda fidelium, infatigabili desiderio ad Deum tendunt, recte in candelabro delabro post scyphos sphaerulae fiunt. Sphaera enim ex omni parte volvitur, quia nimirum mentes electorum, nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
nificat s quia lucẽ lucẽ habitat. in accessibilẽ et sic̃ itẽ dicit apłs
quem uidit nullus hominũ. s nec uidẽ pot̾ Caligo namq illa
obscuritaᷤ: arcanorum celestiũ t̾renis quidẽ cordib in accensibił.
s moysi. et cet̾is mundo corde beati duuna reserante gr̃a penet᷑¬

Expanded text:
 lucem habitat inaccessibilem. Et sicut item didit Apostolus:  lucem habitat inaccessibilem. Et sicut item didit Apostolus: Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest . Caligo namque illa, obscuritas est arcanorum coelestium, terrenis quidem cordibus inaccessibilis, sed Moysi et caeteris mundo corde beatis, divina reserante gratia, penetr
Abbreviated transcription (Latin):
etiã nom̃ montis in quo lex data ÷ ꝑfectionẽ ipsiꝰ figurate legis
denumtiat. Sin ay namq intp̃tat᷑ mensura mea sineanpho¬
ra mea. Diuinitꝰ cͦ ꝓcuratum ẽ ut mons inquo lex daret᷑
anphora mea uocaret᷑. quasi ipso dnõ ꝑhoc uocabulũ signi¬
ficante quod lex sua ꝑfectam uiuendi regulam omnib ꝓ-
mulgaret. Beneaũt dr̃. quod moy se ascendite nubes et
gła donum sexdieb montem oꝑuit. septimo aũt die. illũ
ad altiora montis uocat̾ut. Sex namq dieb iulege oꝑari
uiseptimo requiesce ubemur. ascendñsq montẽ moyses
sex dieb nube. et gła domini tegit᷑ ut insinuet᷑ mistice. qr
quicũq mandata dnĩ oꝑib iustis exsequit᷑ diuina utiq ꝓtec¬
tione. dignus existit. Septimo añt die: uocat adaltiora dns
moy sen. quia post opum ꝑfectionẽ. requiẽ nob̾ lex ꝓmitat ecñã
ut qui maltitudine recte actionis. domino adsistere curaiumꝰ.
iam adeiꝰ uisionem. atq cõloquium ascend̾e meream᷑. Medium

Expanded text:
etiam nomen montis, in quo lex data est, perfectionem ipsius legis figurate denuntiat. Sinai namque interpretatur Mensura mea, sive Amphora mea. Divinitus ergo procuratum est, ut mons in quo lex daretur, Amphora mea vocaretur: quasi ipso Domino per hoc vocabulum significante, quod lex sua perfectam vivendi regulam omnibus mulgaret. Bene autem dicitur quod, Moyse ascendente, nubes et gloria Domini sex diebus montem operuit, septimo autem die illum ad altiora montis vocaverit. Sex namque diebus in lege operari, in septimo requiescere jubemur. Ascendensque montem Moyses, sex diebus nube et gloria Domini tegitur: ut insinuetur mystice, quia quicunque mandata Domini operibus justis exsequitur, divina utique protectione dignus existit. Septimo autem die vocat ad altiora Dominus Moysen, quia post operum perfectionem, requiem nobis lex promittit aeternam; ut qui in altitudine rectae actionis Domino assistere curavimus, jam ad ejus visionem atque colloquium ascendere mereamur. Medium
Abbreviated transcription (Latin):
diligamꝰ. intrare meream̃. Altitudo qͦ arche altissime erat
cubiti unius: et dimidu uidelicet. ꝑꝑ significõnẽ unice spei
qua uł dñs ipse. cũ eẽt incarne nob̾ẽ future sue resurrec¬
tionis et postioriᷤᷤ gle p̃stolabat᷑ euñtũ: uł nos int adu̾sa
scłi ꝑꝑ fititiroꝵ p̃mia bonoꝵ. gaude semꝑ admones et de¬
aurab eã. auid mundissimo urt et foris facieᷤ suꝑ coronã
aureã ꝑcixcuitũ. archa int̾ et foris auro mundissimo
supͣ circumdati p̃cipit᷑. quia apparens ui carne. atqͣ re
dẽptionẽ humani gñis ueniens filiꝰ dĩ. certũ expectabat

Expanded text:
diligamus, intrare mereamur. Altitudo quoque arcae aptissime erat diligamus, intrare mereamur. Altitudo quoque arcae aptissime erat cubiti unius et dimidii: videlicet propter significationem unicae spei, qua vel Dominus ipse cum esset in carne nobiscum futurae resurrectionis et posterioris gloriae praestolabatur eventum, vel nos inter adversa futurorum praemia bonorum, gaudere semper admonet. Et deaurabis eam auro, mundissimo intus et foris. Facies insuper coronam auream per circuitum. Arca intus et foris auro mundissimo supra circumdari praecipitur, quia apparens in carne, atque ad redemptionem humani generis veniens Fili
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ duos cubitos. etiã semissẽ archẽ in longitudin ẽ habebat
Pot̃ adhumane tarditatẽ fragilitatis referri. q̃ dicta uł oꝑa
saluatoris sublimia nec dum ꝓut dignũ erat caꝑe ualebat:
linde et dequibꝰdã mistias eius actib aꝑte dictũ ẽ hecũ
cognouer̃ discipłi eiꝰ pͥmũ. s qñdo glificat᷑ ẽ iħ ꝯsimilit̃ sde
dictiꝰ illiꝰ. sublimiorib et erat. ubum istud absconditũ abscon¬
ditum abeis. et ñ intelligebant. q̃ dicebant᷑. habebat arca
duos cubitos. longitudinis.qr dñs incarne darꝰ uibo i ac¬
cib apparebat habebat. et dimidiũ cubiti. quia etiã tardita¬
tem. discipłoꝵ qua nec dum. ꝑfecti dicta uł. acta ipsiꝰ. caꝑe
poterant longanimit̃ ferebant uniꝰ erat cubiti latitudo.
arche. obdispñsationẽ ipsiꝰ dominice caritatis qua electoᷤ
suos indõ adunare curarat: hec. gͦ arcaunum cubitũ ht̃
et dimidiũ. q dñs unica nos pietate. sͥ ac patri associandoᷤ

Expanded text:
uod vero post duos cubitos, etiam semissem arca in longitudine habebat, potest ad humanae tarditatem fragilitatis referri: quae dicta vel opera Salvatoris sublimia, necdum prout dignum erat, capere valebat. Unde et de quibusdam mysticis ejus actibus aperte dictum est. Haec non cognoverunt discipuli ejus primum, sed quando glorificatus ublimioribus: Et erat verbum istud absconditum ab eis, et non intelligebant quae dicebantur . Habebat arca duos cubitos longitudinis, quia Dominus in carne clarus verbo et actibus apparebat. Habebat et dimidium cubiti, quia etiam tarditatem discipulorum, qui necdum perfecti dicta vel acta ipsius capere poterant, longanimiter ferebat. Unius erat cubiti latitudo arcae ob dispensationem ipsius Dominicae charitatis, qua electos suos in Deo adunare curavit. Haec ergo arca unum cubitum habet et dimidium: quia Dominus unica nos pietate sibi ac Patri associandos
Abbreviated transcription (Latin):
quit: et nos si doctores nrõs ad altattudinẽ diume
contemplationis. seqͥ ñ possumus. Curemꝰ solliciti ne
aliqua nos temptatio auicinia montis dĩ retrahat
s uixta modulum nr̃m uirtutũ oꝑib insistamꝰ. inhe¬
rentes stabili corde sacram̃tis nr̃i redemptoris in quibꝰ
inbuti sumus et grãm spc̃ eiꝰ qua signati sitmus inteme¬
ratã in nob̾ consernare curantes: ⁊ si qua ĩnos adu̾sita¬
tum q̃stio pulsai̾t. mox aduitoriũ inuocemꝰ. eiusdem

Expanded text:
quit. Et nos si doctores nostros ad altitudinem divinae quit. Et nos si doctores nostros ad altitudinem divinae contemplationis sequi non possumus, curemus solliciti, ne aliqua nos tentatio a vicinia montis Dei retrahat; sed juxta modulum nostrum virtutum operibus insistamus, inhaerentes stabili corde sacramentis nostri Redemptoris quibus imbuti sumus, et gratiam spiritus ejus qua signati sumus intemeratam in nobis conservare curantes; et si qua nos adversitat
Abbreviated transcription (Latin):
si domiñ saluatorem. et nomine designat et acͦtione qui
minist̃ moysi recte uocat᷑. quia apparens incarne mosa¬
yce legis in se cerimonias susciꝑe dignatꝰ : qr ñ soluere
legem. s adimplere. uenit. Moysi inhominib uestigii
sequit᷑. quia incunctis q̃ loquit᷑ uł scbit moy ses ille. uł
typice uł manifeste designat: quasi comes indiuidiuᷤ
si bñ querit᷑ inuenit᷑. hic et enim dic̃ tudĩs si crecdłitiᷤ
moysi. c̃deritis forsitã et michi. de me enim ille scͥpsit
ascendũsq moy ses inmõtem dĩ semorib: ait sipectate
hic donec reu̾tamur aduos habetis aaron et hur uob̃¬
cum. si quid natũ fũit q̃stiomi. referetis ad eos. Aaron
mons fortitudinis. hur int̃ptat᷑ ignis siue lum̃. unde
aaron saluatorẽ dĩm. hur designat sp̃m scm̃. A scñdñs
gͦ moyses ad dnm̃. aaron et hur. hoc ẽ. montẽ fortitu¬
dinis. et lum̃ ignis incampestrib adregim̃ ppłi dereli¬

Expanded text:
si, Dominum salvatorem, et nomine designat et actione. Qui si, Dominum salvatorem, et nomine designat et actione. Qui minister Moysi recte vocatur quia apparens in carne, Mosaicae legis in se caerimonias suscipere dignatus est, quia non solvere legem venit, sed adimplere. Moysi in omnibus vestigia sequitur: quia in cunctis quae loquitur vel scribit Moyses, ille vel typice, vel manifeste designatus, quasi comes individuus si bene quaeritur, invenitur. Hinc etenim dicit Judaeis: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan etpectate hic, donec revertamur ad vos. Habetis Aaron et Hur vobiscum. Si quid natum fuerit quaestionis, referetis ad eos. Aaron mons fortitudinis, Hur interpretatur ignis sive lumen: unde Aaron Salvatorem Dominum, Hur designat Spiritum sanctum. Ascendens ergo Moyses ad Dominum, Aaron et Hur, hoc est montem fortitudinis et lumen ignis, in campestribus ad regimen populi dereli
Abbreviated transcription (Latin):
mandata. q̃ scͥpsi. ut doccas eos. huic simile ẽ illud eungłu
qđ supͣ positimꝰ docñtes eos seruare. omnia. q̃cumq mã¬
daui uob̃. Non ergo moyses. non apłi. ñ quilibet docco¬
ri. alia debet ppłm dĩ p̃cepta. qͣm q̃ ipse dominus docuit
q̃q̃ consilii sui det̾to nobis obseruanda p̃scͥpsit. et in quoꝵ
obseruatione. uitam nos hab̾e etnam. uoluit Scͥpsit aũt
hec. intabulis lapideis. quia incordib electorum fide
fortib fixa intentione. custodiendi firmauit. quorum
exemplacum nob adimitandum ꝓponit. quasi scͥpta
inlapide statuta sue legis ostendit. Nam et cdaniel uidit
dñm infigura lapidis extisi de mõte sine manibꝰ. contͥ¬
uisse ponpam regni mundialis. ut regnum ipsus solũ si¬
ne fine. ꝑmaneat: et petrꝰ fideles admonet dicñs. Et uos
tanquã lapides uiui suꝑ edificamini domus spãles. Sur¬
rexerũt moyses et iosue minister eiꝰ. Iosueminister moy¬

Expanded text:
mandata quae scripsi, ut doceas eos. Huic simile est illud Evangelii mandata quae scripsi, ut doceas eos. Huic simile est illud Evangelii quod supra posuimus: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis . Non ergo Moyses, non apostoli, non quilibet doctorum alia debet populum Dei docere quam quae ipse Dominus docuit, quaeque consilii sui decreto nobis observanda praescripserit, et in quorum observatione vitam nos habere aeternam voluit. Scripsit autem haec in tabulis lapideis, quia in cordibus electorum fide fortibus, fixa intentione custodienda firmavit: quorum exempla cum nobis ad imitandum proponit, quasi scripta in lapide statuta suae legis ostendit. Nam et Daniel vidit Dominum in figura lapidis excisi de montibus sine manibus contrivisse pompam regni mundialis, ut regnum ipsius solum sine fine permaneat . Et Petrus fideles admonet dicens: Et vos tanquam lapides vivi, superaedificamini domus spirituales . Surrexit Moyses, et Josue minister ejus. Josue minister Moy
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ nos. omma uid elicet non solum facta. uł uerba que sacͥs
litt̾is continent᷑: uerum etiam locorum et auroͣrum. ⁊ t̃porũ
situs. et ipsarum quoq inquib gesta siue dieta sunt circũ¬
moy si dominus pͥmo illum mu̾ticem. mõtis significat ut
inalto secum demorat᷑. lib̾tas audiat q̃ adinferiora redi¬
nouos p̃cones inmontẽ cõuocans p̃ceptis salutarib in¬
stituit. ut exloci etiã. si tu patesceret. qi sublimia ilł. uł
mandata uiuendi uł ꝓmissa daret. remunerandi. et legiᷤᷤ
tem ꝑ hoc utriꝰq testam̃ti comnĩdaret lier̃ quia scͥptura le¬
gis un tc̃ ppło isrł committñda. gr̃a uero euugłu ad om̃s
ꝑ orbẽ natioẽs apłis p̃dicantib erat ꝑuñtura. recte addis¬
lium. incenaculo montis sion constituta suscep̃. et hoc
iuariarum diuisione linguarum. tit talimiraculo ecclã
cunctarum ꝑordinem gñtium linguis dm̃ conlaudatũ
signaretur. Daboq tͥ inquit tabulas lapideas et legemae

Expanded text:
 nos omnia , videlicet non solum facta vel verba, quae sacris litteris continentur, verum etiam locorum et aurarum, et temporum situs: et ipsarum quoque in quibus gesta sive dicta sunt, circumMoysi Dominus, primo illum in verticem montis evocat, ut in alto secum demoratus liberius audiat, quae ad inferiora redivos gratiae praecones in montem convocans, praeceptis salutaribus instituit, ut ex loci etiam situ patesceret, quia sublimia illis vel mandata vivendi, vel promissa daret remunerandi. Et legis etem per hoc utriusque Testamenti commendaret. Verum quia Scriptura legis uni tunc populo Israel committenda, gratia vero Evangelii ad omnes per orbem nationes apostolis praedicantibus erat perventura, recte ad dislium, quando in coenaculo montis Sion constituta suscepit; et hoc in variarum divisione linguarum, ut tali miraculo Ecclesiam cunctarum per orbem gentium, linguis Deum collaudatura signaretur. Daboque tibi tabulas lapideas, et legem ac
Abbreviated transcription (Latin):
passione .xͥ ademonica dnãtione. lib̾atã: tiopologica idẽ mo¬
ral locutio. adinstitutionẽ. et. correptionẽ moꝵ. siue aꝑtis
seu figuratis plata sermonibꝰ respic̃ aꝑtis uidelicet ut ioħs
admonet dicñs. filioli mĩ ñ diligamꝰ u̾bo neq̃lingua. s oꝑe
et u̾itate. figuratiᷤᷤ uero ut salomonait. omĩ tpr̃e. sint ue¬
stim̃ta tua candida. et oleũ de capite tuo ñ deficiat. qd̾ ẽ.
aꝑte dice: omĩ tp̃re sint oꝑa tua mũda. et caritaᷤᷤ de corde
sticis. seu aꝑtis sermonib disputat aꝑtis scilicet ut be¬
ati mũdo corde qm̃ ipsi dm̃ uid ebt̃. Mysticis uͦ ut bãti qͥ
lauant stolas suas. ut sit potestas ilł inligno uite. ⁊ꝑ¬

Expanded text:
sti a daemoniaca dominatione liberatam. Tropologica id est moralis locutio ad institutionem et correctionem morum, sive apertis seu figuratis prolata sermonibus respicit. Apertis videlicet, ut Joannes admonet dicens: Filioli mei, non diligamus verbo nec lingua, sed opere et veritate . Figuratis vero, ut Salomon ait: Omni tempore sint vestimenta tua candida: et oleum de capite tuo non deficiet . Quod est aperte dicere: Omni tempore sint opera tua munda, et charitas de corde sticis seu apertis sermonibus disputat. Apertis scilicet, ut, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Mysticis vero, ut: Beati qui lavant stolas suas, ut sit potestas il
Abbreviated transcription (Latin):
exuno lat̾e candelabri. et tre ꝓdeunt exalt̃o. qr et ante
et pꝰ incarnationẽ. dnĩcã. t̃ni fuere gradꝰ eoꝵ. qui fidelit̃
in eccła dño seruirẽt. coniugatoꝵ iudelicet continẽtiũ
et rec̾toꝵ: quoꝵ distantiã ez echiel ꝓpħa mistice descbit
cũ ueniente plagaꝵ. articulo tres tantũ modo uiros. noe
uidelicet damel et ioblibandos eẽ p̃dix̃ Innoe. namq qͥ
arcã mundis rexit. p̃positoᷤ eccłe indaniele qͥ inaula re¬
gia continent᷑ uiu̾e. studuit. continenteᷤᷤ siue uirgines
In iob qͥ incõuigali uita positꝰ mirandũ cũcti exemplar
patientie. p̃buit: bonoꝵ uitã conuigatoꝵ ostñdit. Itẽ eoꝵ¬

Expanded text:
ex uno latere candelabri, et tres prodeunt ex altero, quia et ante et post incarnationem Dominicam terni fuere gradus eorum qui fideliter in Ecclesia domino deservirent: conjugatorum videlicet, continentium et rectorum; quorum distantiam Ezechiel propheta mystice describit, cum veniente plagarum articulo, tres tantum viros, Noe videlicet, Daniel et Job, liberandos esse praedixit. In Noe namque qui arcam in undis rexit, praepositos Ecclesiae; in Daniele qui in aula regia continenter vivere studuit, continentes sive virgines; in Job qui in conjugali vita positus mirandum cunctis exemplar patientiae praebuit
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ. ea utiq intntione. ponẽtiũ. ut transacto sabbo ibidẽ
ꝑsex dies oꝑandi. manerẽt his quoq transmissis alt̾o
suꝑueniente sabbo inrefectionẽ sũmi sac̃dotiᷤᷤ et filioꝵ
eiꝰ. cõsũmarent᷑: qr nimir̃ inpͥmordio nob̃ dõ deuote. cõ¬

Expanded text:
Domini, ea utique intentione ponentium, ut transacto sabbato, ibidem Domini, ea utique intentione ponentium, ut transacto sabbato, ibidem per septem dies operandi manerent. His quoque transmissis, altero superveniente sabbato, in refectionem summi sacerdotis et filiorum ejus consummarentur: quia nimirum in primordio nobis Deo devot
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicandũ discipłos misisse ꝑhibet᷑ siguralit̾ in sinuãs
q sũ. ddoctoreᷤ ñ qͣm. abinuicẽ uł inassertione ueritatiꝰ
uł maffectu dilectionis discrepant et tus suꝑ paneꝰ lu
rite sociata. semꝑmemoria sacre oblationis incõspee¬
tu summi arbitris appareat. Bñ aũt ꝑsingła sabba paneᷤᷤ
quiete remunerant᷑ et alio pͥ se inidẽ. opͦ. laborandi inu̾bo
subeiuso ẽ. spe retͥbutionis relinquunt. Coq̃bant᷑ aũt paneᷤ
ante sabbm: ut iosephus scbit duo et duo diuisim. ante sa¬
batũ. et. sabbo mane oblati suꝑ sacm m̃sam ponebant᷑.
seni adalt̾utros conu̾si. duab pat̾is aureiᷤ. suꝑ positiꝰ thu¬
re plenis. q̃ ꝑ᷑anebãt adaliud sabb̃m. ⁊ tẽ ꝓillis alii depor¬
tabant᷑. illi uero sacerciotib exhibebant᷑: et churs incenso in
igne sacro. in quo omnia holocausta fiebant. alius thꝰ suꝑ a¬
lios panes aditiebat᷑ Imponebant᷑ gͦ panes sabbo inm̃sa

Expanded text:
insinuans, quia sancti doctores nunquam ab invicem, vel in assertione veritatis, vel in affectu dilectionis discrepant. Et thus lucidissimumrite sociata, semper memoria sacrae oblationis in conspectu summi arbitri appareat. Bene autem per singula sabbata panes quiete remunerantur, et alios post se in idem opus laborandi in verbo, sub ejusdem spe retributionis relinquunt. Coquebantur autem panes ante sabbatum, ut Josephus scribit duo, et duo divisim ante sabbatum; et sabbato mane oblati super sacram mensam, ponebantur seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis, qui permanebant ad aliud sabbatum. Et tunc pro illis alii deportabantur, illi vero sacerdotibus exhibebantur. Et thure incenso in igne sacro in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus super alios panes adjiciebatur. Imponebantur ergo panes sabbato in mensam
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor mundi plagas. distir̃ta coronã uite. adõ expectat.
cẽnam. habñs inse tabulas testam̃ti inmeditatiõe cõtinua le¬
gis dĩ. hñs. et urnã aureã. c̃ mãna inside dnĩce incarnatioĩ
habñs gͦ turgã aaron. q̃ frõduerat inparticipatioẽ regni. et
sac̾dotii dnĩci. dicñte. apło petro. Uos aũt genꝰ electũ. regale sac̃donũ
gẽs sc̃a. hñs ꝓpitiatorium desuꝑ. ut cũcta q̃ ht̃ bona lar-¬
gente duuna gr̃a se se accepisse memin̾it. habñs et cherubĩ
głe. inꝓpitiatorio. uł angłica uidelicet p̃sidia. quib a dõ seꝑ̃

Expanded text:
quatuor mundi plagas distenta, coronam vitae a Deo exspectat aeternam, habens in se tabulas testamenti, in meditatione continua legis Dei. Habens et urnam auream cum manna in fide Dominicae incarnationis. Habens et virgam Aaron quae fronduesacerdotii Dominici, dicente apostolo Petro: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Habens propitiatorium desuper, ut cuncta quae habet bona, largiente divina gratia, sese accepisse meminerit. Habens et cherubin gloriae in propitiatorio, vel angelica videlicet praesidia, qui a Deo semper
Abbreviated transcription (Latin):
calamos. scypos et sꝑulas incandelabro lilia deformant᷑.
animab scĩs idẽ. florib u̾t̾ant et̃nis. Sex calami egoient
de lat̾ib tres exuno lat̾e ⁊ tres. ex alt᷑o. Constat quidẽ iummer̃¬
senariũ in qͦ factꝰ ẽ mundꝰ. oꝑñ ꝑfectionẽ designari. S qm̃¬
ita positꝰ: indescͥtiõe calamoꝵ ut inbt̃noᷤ diuidat᷑ mag̃
de t̾nario dicũdum. Tres namq calami de uno lat̾e has¬
tił. et tres eg̃diunt᷑ de alt̃o. qr fuer̃. doctores ante adur̃tũ
dni incarnatis qui fidẽ scẽ trinitatiᷤ. mistica uoce de¬
signarẽt. et qñtũ rudes adhuc caꝑe poterãt p̃dicarent
linde ẽ illd̾ psalmiste. U̾bo dnĩ celi firmati st̃ et spũ oris eiꝰ

Expanded text:
calamos, scyphos et sphaerulas, in candelabro lilia deformantur,animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sex calami egredientur de lateribus, tres ex uno latere, et tres ex altero. Constat quidem numersenarium, in qita positus est in descriptione calamorum, ut bis in ternos dividatur, magis de ternario dicendum. Tres namque calami de uno latere hastilis, et tres egrediuntur de altero, quia fuerunt doctores ante adventum Domini in carne, qui fidem sanctae Trinitatis mystica voce designarent, et quantum rudes adhuc capere poterant, praedicarent. Unde est illud Psalmistae: Verbo Domini coeli firmati sunt: et spiritu oris ejus
Abbreviated transcription (Latin):
redigat᷑ et c̾scant contra te bestie Paulatĩ expellãeos de conspec¬
tutuo donec augeari. et possideas t̃rã. M anifeste. dñs designat
obquam causam gñs quaꝵ t̾rã israhelitico ppło se datur̃ ꝓmi¬
sit simuleic̾e noluit. utiq ut exꝑiret᷑ et erudiret ineis isrł ut
ẽẽnt qui peccanteᷤ arguerẽt et adtim̃dũ dm̃ p̃pbos ipellerẽt
Mistice aũt electoᷤ suos d corruptibilitate carnis expulsis
multis uttioꝵ turb̾ aliquib dñs ꝑmittit. in prignari: quatinꝰ hãnt
semꝑ inqͥb se exerceant. ne forte ꝑinertiã inmaiorẽ ruinã pecc̃oꝵ
nam uirtꝰ iinfirmitate ꝑficit᷑ Ponã aũt t̾minos tuos amari
rubro. usq ad mare palestinoꝵ. et adeferto usq ad fluuiũ. tra¬
dã manib urĩs. habitatoreᷤ t̾re. et eiciã eos de cõspectuur̃o. ñ
inib cum mneis fedus. nec cum diis eoꝵ: ñ habitãt int̾ra tua. ne
forte peccare. te faciãt mine. si seruieris. diis eoꝵ quodtͥ cerce

Expanded text:
te bestiae. Paulatim expellam eos de conspectu tuo, donec augearis et possideas terram . Manifeste Dominus designat ob quam causam gentes, quarum terram Israelitico populo se daturum promisit, simul ejicere noluit: utique ut experiretur et erudiret in eis Israel; ut essent qui peccantes arguerent, et ad timendum Deum improbos compellerent. Mystice autem, electos suos de corruptibilitate carnis, expulsis multis vitiorum turbis, aliquibus Dominus permittit impugnari, quatenus habeant semper in quibus se exerceant, ne forte per inertiam in majorem ruinam peccatorum Nam virtus in infirmitate perficitur. Ponam autem terminos tuos a mari fluvium: tradam in manibus vestris habitatores terrae, et ejiciam eos de conspectu vestro. Non inibis cum eis foedus, nec cum diis eorum. Non habitent in terra tua, ne forte peccare te faciant in me, si servieris diis eorum: quod tibi certe
Abbreviated transcription (Latin):
designat inquo st̃ om̃s thesauri sapientie. et scientie absconditi
q̃ uidelicet. archabene de lignis sethim cõpingi iubet᷑. ligna
quippe sethĩ. leuis. atty inputribił fecuiit᷑ eẽ nature. ñ multũ a
qualitate albe spine distantia. archa gͦ de lignis sechĩ facta:¬
qr corpꝰ dñc̃. exm̃bris. cõstabat omẽ uitioꝵ labe carñtib et hec
eadẽ sunt ligna spinis simillima. qr et si ñ carne. peccati. tam̃
insimilitudine uenit carnis peccati. ut apłs ait Seqr̃ Cuius
cupitꝰ ille. Iosephus in antiqͥtatũ libro. manifeste ostñdit dicñs
facta ẽ aũt. et archa longitudine. qͥnq palmoꝵ latitudinis triũ
unde patet manifeste quia illũ designat cubitũ. quẽ duo
palmi cõplẽt nustice aũt longitudo arce longatumẽ dñi ac
redemptoriꝰ nr̃i patientiã qr int̃ homines conuersat ẽ insinuat:
latitudo amplitudinẽ ipsam caritatis qua ad nos uenire etint̾

Expanded text:
designat: in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. designat: in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Quae videlicet arca bene de lignis sethim compingi jubetur. Ligna quippe sethim levis atque imputribilis feruntur esse naturae, non multum a qualitate albae spinae distantia. Arca  corpus Dominicum ex membris constabat omni vitiorum labe carentibus. Et haec eadem sunt ligna spinis simillima: quia et si non in carne peccati, tamen in similitudine venit carnis peccati, ut Apostolus cubitus ille, Josephus in Antiquitatum libro manifeste ostendit dicens: Facta est autem et arca longitudinis quinque palmorum, latitudinis trium. Unde patet manifeste, quia illum designat cubitum, quem duo palmi complent. Mystice autem longitudo arcae, longanimem Domini ac Redemptoris nostri patientiam, qua inter homines conversatus est, insinuat. Latitudo, amplitudinem ipsam charitatis, qua ad nos venire et inter
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. inuerapace. ⁊ unitate ꝯsistit. Notandũq diligñtiꝰ. qd̾
scũariũ dño fac̾e filii isrł. iubent᷑. ñ. exparte simile. s ux¬
ta omnẽ similitudinẽ tabnacłi. qd̾ ostñdit moysi. omĩũq
uasoꝵ incultũ eiꝰ qd̾ si forte reqͥris in quo hoc celeste tab̾
mites st̃ inuicẽ placati st̃ diunis parẽt uissis hoc inq̃ntũ
uales imitare. Nichil mali. mebil ociosi. nichil mitisti lo¬
quunt᷑. agunt cogitãt. diuinis indefessi. landib uerbo ⁊
m̃te adsistũt hoc quantũ poteᷤᷤ imitare. ⁊ scũariũ dño ux¬
ta exemplũ. qd moysi inmonte mõstratũ ẽ edificasti: luem¬
ensq dñs. et saluator nr̃ cũ patre. mansionẽ ap̃te facit qͥn
et pꝰ hanc. uitã. inilld̾ te tab̾nacłm. qd imitabaris ꝑpetuo
beatum introducet. Seqr̃. Sicq facietis illud. archam d̃ lig
nis sethim cõpingite. Archa q̃ pͥmo omĩũ. intab̾naculo fierĩ
iubet᷑ ñ in congrue ipsã dm̃. et saluatoris nr̃i incarnationẽ.

Expanded text:
nium, in vera pace et unitate consistit. Notandumque diligentius, quod sanctuarium Domino facere filii Israel jubentur, non ex parte simile, sed juxta omnem similitudinem tabernaculi, quod ostendit Moysi, omniumque vasorum in cultum ejus. Quod si forte requiris in quo hoc tabernaculum mites sunt, invicem placati sunt, divinis parent jussis: hoc in quantum vales, imitare. Nihil mali, nihil otiosi, nihil loquuntur injuste, agunt, cogitant, divinis indefessi laudibus, verbo et mente assistunt. Hoc quantum potes, imitare; et sanctuarium Domino juxta exemplum quod Moysi in monte monstratum est, aedificasti. Veniensque Dominus et Salvator noster cum Patre, mansionem apud te facit; quin et post hanc vitam in illud te tabernaculum quod imitaberis, perpetuo beatum introducet. Sequitur: CAPUTnis sethim compingite. Arca quae primo omnium in tabernaculo fieri jubetur, non incongrue ipsam Domini et Salvatoris nostri incarnationem
Abbreviated transcription (Latin):
ditantes. cirnctis eccłã intrantib refectionẽ u̾bi celesti. offert̃
qui recte ꝓpositionis panes uocant᷑ qr inꝓpatulo semꝑ eẽ
debet uniuersis fidelib sermo salutis. neq enĩ ineccła de¬
eẽm oportet piis anditorib u̾bũ solatĩ. De his panib tnle¬
uttico plenins. quot et quales faciendi. uł. quomͦ fu̾int
se̾m. et coques exeõ xii. panẽ qͥ singłi habeãt duas deci¬
mas quoꝵ senes al trinsecꝰ suꝑ m̃sam purissimã. corã dnõ
statues. et pones suꝑ eos lucsdissimũ. ut sit panis in mo¬
iim̃tũ oblationis dnĩ ꝑsingła sabba mutabunt᷑ corãdo-¬

Expanded text:
ditantes cunctis Ecclesiam intrantibus refectionem verbi coelestis offerunt. Qui recte propositionis panes vocantur: quia in propatulo semper esse debet universis fidelibus sermo salutis, neque unquam in Ecclesia deesse oportet piis auditoribus verbum solatii. De his panibus in Levitico plenius quot et quales faciendi, vel quomodo ponenlam, et coques ex ea duodecim panes, qui singuli habeant duas decimas quorum senos altrinsecus super mensam purissimam coram Domino statues et pones super eos tus lucidissimum ut sit panis in monumentum oblationis Domini per singula sabbata mutabuntur coram Do
Abbreviated transcription (Latin):
ret q̃ iundicta debeat᷑ nͥ enim ꝑ legẽ sciret᷑ qđ undicte de¬
bet᷑ unde sciret᷑. qͥd uenia relaxaret. ut dici posset dimite
nob̾ debita nr̃a sic̃ et nos dimittunꝰ debitorib nr̃is. Debito¬
res gͥ lege mõstrantes et qñd̃ agnoscit᷑ appareat. qͥd dimit
tattu neq enum debita dimitterem᷑. ñ qͥd nob deb̾et᷑ lege
indice disceremꝰ: iõ gͦ informe. puerꝑiuĩ lex noluit adbo¬
micidiũ ꝑtinere. qr ñ dũ dici pot̃. anima u̾iua ineo corpore
qͣd sensu caret. si tał ẽ incarne ñ dũ formata. ⁊ iõ ñ dum
sensib p̃dita. duo aũt isti iuri quilitigãt. duo disputãtes
st̃ de. dogmatib uł q̃stionibꝰ legis: quia gͦ isti. qui inquestioibꝰ
litigant contra apłi sentñtiam facunt qua dictte noli u̾bis
contñde. adnichil enim ulile ẽ nisi ad subu̾sionẽ audientium:
idcirco ꝑcutũit mulierẽ p̃gnantẽ. et eiciunt infantẽ eiꝰ. ul

Expanded text:
ret quae uindicta debeatur. nisi enim per legem sciretur quid uindictae deret quae uindicta debeatur. nisi enim per legem sciretur quid uindictae deberetur, unde sciretur quid uenia relaxaret, ut dici posset: <et> dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? debitores igitur lege monstrantatur. Neque enim debita dimitteremus, nisi quid nobis deberetur, lege indice disceremus. Ideo ergo informe puerperium lex noluit ad homicidium pertinere, quia nondum dici potest anima viva in eo corpore quod sensu caret, si talis est in carne nondum formata, et ideo nondum sensibus praedita. Duo autem isti viri qui litigant, duo disputantes sunt de dogmatibus vel quaestionibus legis. Quia ergo isti qui in quaestionibus litigant, contra Apostoli sententiam faciunt qua dicit: Noli verbis contendere; ad nihil enim utile est, nisi ad subversionem audientium , idcirco percutiunt mulierem praegnantem, et ejiciunt infantem ejus, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt ipsa anima ꝑerrorẽ necata. pꝰ ꝓlotũ. ab ortiuũ hocẽ
opꝰ mortifer̃ minfidelitate ꝑseuerauerit. sine dubio sedue¬
tor illius quasi uerꝰ bomicida. et̃na morte. rens erit. No¬
tandum aũt qd̾ alia editio sic abet si litigabt̃ duo uiri
et ꝑtusserit mulierẽ init̾to habñtẽ et exierit in fans eiꝰ
ñ deformat᷑ delm̃tum patiet᷑ quantũ in dix̾it uͥ muli¬
eris. et dabit cum postulatione. Hic. de anima q̃stio solet¬
agitari. utr̃ qđ formatũ. ñ ẽ. nec animatũ qͥdẽ possit in¬
telligi. et iõ ñ sit homicidiũ. qr nec exanimatũ dici pot̃ si
adhuc animã ñ habebat. Sequit᷑. enĩ et dic̃. si aũt forma¬
tum. fu̾it dabit animã ꝓanima. uͥ qͥd aliud intelligit᷑ nͥ et
ipse moriet᷑ nã et hoc et incetis exhac occasione iam p̃cip̃
bustionẽ ꝓconbustione uulnꝰ ꝓuuln̾e. liuorẽ. ꝓliuore. tali¬
oms udelicet equitate. Que lex iõ constituit. ut demonstra¬

Expanded text:
ipsa anima per errorem necata, post prolatum abortivum, hoc est opus mortiferum, in infidelitate perseveraverit, sine dubio seductor illius, quasi verus homicida, aeterna morte reus erit. Notandum autem quod alia editio sic habet: Si litigabunt duo viri, et percusserit mulierem in utero habentem, et exierit infans ejus non deformatus, detrimentum patietur, quantum indixerit vir mulieris: et dabit cum postulatione. Hic de anima qagitari, utrum quod formatum non est; ne animatum quidem possit intellegi, et ideo non sit homicidium, quia nec exanimatum dici potest, si adhuc animam non habebat. sequitur enim et dicit: si autem formatum fuerit, dabit animam pro anima. ubi quid aliud intellegitur nisi" et ipse morietur?" nam hoc et in ceteris ex hac occasione iam praecipbustionem pro conbustione, uulnus pro uulnere, liuorem pro liuore, talionis uidelicet aequitate. quae lex ideo constituit, ut demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ fu̾it assuimꝰ. Quta enĩ in hum̾is on̾a gestare solemꝰ rec¬
res. insinuant᷑ qr uero inpectore cogitõnũ sedes ẽ. recte in
rõnali. qui ẽ habit pectoris sac̾dotał. munde electoꝵ cogi¬
tationes expͥmunt᷑. lapidesq onichini. et gẽme ornant
ephod ac rõnale. Cũ eximiis sũmoꝵ patr̃. actib et cogitõ¬

Expanded text:
opus fuerit, assumimus. Quia enim in humeris onera gestare solemus, et recopus fuerit, assumimus. Quia enim in humeris onera gestare solemus, et recres, insinuantur. Quia vero in pectore cogitationum sedes est, recte in rationali qui est habitus pectoris sacerdotalis, mundae electorum cogitationes exprimuntur. Lapidesque onychini et gemmae ornant ephod ac rationale, cum eximiis summorum Patrum actibus et cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ uidntes. ppłi eẽ desidamus spãli intelligntia debemꝰ of¬
ferre. cui uidelicet aur̃ offerimꝰ. cum claritate. uere sapien¬
tie q̃÷ infide recta. resplendemn: argñtũ cũ ore nr̃o cõfessio
fit insalutẽ aes cũ eandẽ fidem. publica p̃dicõne. dinul¬
gare gaudemꝰ: iacinthũ. cũ sursũ corda leuamꝰ: purpurã
tũ. rubricatas cum ipsos dominici g̾gis doctores suo san¬
guine baptizatos uidemꝰ: pelles iacintbinas cũ nos post
mortẽ sp̃alia inceł. corpora habituroᷤ eẽ sꝑamͦ: ligna sechim
cum expurgatis peccõꝵ spinetiᷤ munda carne et anima dõ
soli seruimꝰ. Sleũ adluminaria concinanda. cum fructib
caritatis. et mĩe refulgemꝰ. aromata inunguẽtũ. et thimi¬
ama boni odoris. c̃ opinionẽ bone nr̃e actionis multis ad
exemplũ bone iuendi. longe lateq diffundimꝰ. Lapides o-¬
nichinos. et gemmas adornandũ ephod ac rõnale. cũ mira¬
cula scõꝵ quib cogitationes dõ deuotas et oꝑa uirdutũ or¬

Expanded text:
li intelligentia debemus offerre. Cui videlicet aurum offerimus, cum claritate verae sapientiae, quae est in fide recta, resplendemus; argentum, cum errore nostro confessio fit in salutem; aes, cum eamdem fidem publica praedicatione divulgare gaudemus; hyacinthum, cum sursum corda levamus; purpuram, uimus. Pelles arietum rubricatas, cum ipsos dominici gregis ductores suo sanguine baptizatos videmus. Pelles hyacinthinas, cum nos post mortem spiritualia in coelis corpora habituros esse speramus. Ligna setim, cum, expurgatis peccatorum spinetis, munda carne et anima Domino soli servimus. Oleum ad luminaria concinnanda, cum fructibus charitatis et misericordiae refulgemus. Aromata, unguentum et thymiama boni odoris, cum opinionem bonae nostrae actionis, multis ad exemplum bene vivendi, longe lateque diffundimus. Lapides onychinos et gemmas, ad ornandum ephod ac rationale, cum miracula sanctorum, quibus cogitationes Deo devotas, et opera virtutum or
Abbreviated transcription (Latin):
et m̃sã dilignis sechĩ hñtẽ duos cubitoᷤ lõgitudinis ecla
tinidinẽ cubitũ im̃. et maltitudine. cubitũ. ac semissẽ
Mensade lignis. sechim facta scͥptũ ẽ sacra de fortib scoꝵ
dia beatitudinis. quomꝰ adhec ꝑueniat᷑ ostũdit cibũ ꝓfee¬
to nobis salutis. acuite suggerit. hec ht̃ longitudmẽ. cũ
ꝑseuerñtiã nob̃ cepte religionis. latitudinẽ. cũ amplitu¬
dinẽ caritatis altitudinẽ cũ spẽ ꝑpetue remusi ationis
insinuat et bñ longitudo duoꝵ e. cubitoꝵ. qr actuał nr̃a¬
et in nocũtia. dicũte apło. iacobo. religio aũt munda et
inmunda ap̃ dm̃ et patrẽ hec: tusitare pupillos ac uidua
intribulatione eoꝵ. et ĩmaculatũ se custodire abhoc scło¬

Expanded text:
ntem duos cubitos longitudinis: et in latitudine cubitum unum: et in altitudine cubitum et semissem . Mensa de lignis sethim facta, Scriptura est sacra, de fortibus sandia beatitudinis, quomodo ad haec perveniatur ostendit, cibum profecto nobis salutis ac vitae suggerit. Haec habet longitudinem cum perseverantiam coeptae religionis, latitudinem cum amplitudinem charitatis, altitudinem cum spem perpetuae remunerationis insinuat. Et bene longitudo duorum est cubitorum: quia aet innocentia, dicente apostolo Jacobo: Religio munda et immaculata apud Deum et Patrem haec est: visitare pupillos ac viduas in tribulatione eorum et immaculatum se custodire ab hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
si dñs tab̾nacłm inmõte. et uasa incultũ eiꝰ ꝯsecrata qr esdẽ
sec̃ tanto tpr̃e demorãta manifeste demonstrat᷑. qͣnta humi¬
litate. pietate. et munditia uͥtutes angłice. suo cͥatori gaude¬
ant obedire. q̃ sunt ꝑfectũ in omnib tab̾nadm eiꝰ qͥ ñ quã
ineis exquo condito sunt man̾e. atq inhabitare cessauit.

Expanded text:
ltum ejus consecrata: quia eidem secum tanto tempore demoranti manifeste demonstravit quanta pietate, humilitate et munditia, virtutes angelicae suo Creatori gaudeant obedire. Quae sunt perfectum in omnibus tabernaculum ejus, qui nunquam in eis, ex quo conditi sunt, manere atque inhabitare cessavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ac passionẽ sigurarẽt. Similit̃ lat̾i dext̾o dno inerãt crrcu¬
li. quia eq̃ duo eungłiste. resurrecꝰtionẽ atq ascñsionẽ eiꝰ q̃
ad fuitire. głam uite ꝑtinẽt siguralit̾ exͥmunt. facies quoq
uectes. de lignis sechim. et oꝑies auro. inducesq ꝑcirculos
qͥ st̃ in arce lat̾ib ut portet᷑ ineis. qͥ semꝑ ert̃ in circuł. nec
un qͣm extrahent᷑ ab eis: uecteᷤ quib arca portat᷑ scĩ st̃. docto

Expanded text:
ac passionem figurarent. Similiter lateri dextero duo inerant circuac passionem figurarent. Similiter lateri dextero duo inerant circuli, quia aeque duo evangelistae resurrectionem atque ascensionem ejus, quae ad futurae gloriam vitae pertinent, figuraliter exprimunt. Facies quoque vectes de lignis sethim, et operies auro: inducesque per circulos, qui sunt in lateribus ut portetur in eis: qui semper erunt in circulis: nec unquam extra
Abbreviated transcription (Latin):
parati qi ec̃na ẽ ipsa dĩ sapientia. quã p̃dicãt. Neꝙ inai¬
piens extp̃re neq eẽ desinens etña diunitas qͣm homo
Ipc̃ accepit unde iminente hora sue passionis p̃cat᷑ pa¬
celeb̾rari ñ desinit. et ꝑeofdẽ angłos quatuor quatuor
circuli st̃. postti. qr i̾cuntis mundi finib eiuigłm ꝓp̃i
saluandos fideltum cordib p̃dicat᷑ Dio aũt uituli in lat̾e mo
et auosunt in alto. uł qr duo euugłisit. discipłatui saluatoriꝰ
incarne p̃dicantis et mirada faciẽtis. adherebant. duo ait̃e
alii pꝰ resurrectionẽ ascñsionẽq eiꝰ a ocelos adfidẽ eiꝰ uener̃
uł qi infigura. quatuor animaliũ duo qͥ ꝑ hominẽ et ui¬
tulum designati sunt passionũ et mortis eiꝰ inditio p̃tułunt
duo uero illi qui ꝑ leonem et aqͥlam. p̃sigurati st̃ uctorie. qͥua
mortẽ. destruxit insignia demonstrart. Nam quasi leuũ latꝰ
arce. duos hũit cutulos cũ euũgłiste. dno inicarnationẽ dnĩ

Expanded text:
parati, quia aeterna est ipsa Dei sapientia quam praedicant. Neque incipiens ex tempore, neChristus accepit. Unde imminente horae suae passionis, precatur Pacelebrare non desinit: et per eosdem angulos quatuor, quatuor circuli sunt positi, quia in cunctis mundi finibus Evangelisalvandis fidelium cordibus, praedicatur. Duo autem circuli in latere uno et duo sunt in altero: vel quia duo evangelistae discipulatui Salvatoris in carne praedicantis et miracula facientis adhaerebant, duo autem alii post resurrectionem ascensionemque ejus ad coelos, ad fidem ejus venerunt; vel quia in figura quatuor animalium, duo qui per hominem et vitulum designati sunt, passionis et mortis ejus indicia praetulerunt, duo vero illi qui per leonem et aquilam praefigurati sunt, victoriae quae mortem destruxit, insignia demonstrarunt. Nam quasi laevum latus arcae duos habuit circulos, cum evangelistae duo incarnationem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
yses oꝑuit nubes montẽ. Sic̃ mons inquo legem accip̃
moyses. altitudinẽ ꝑfectionis q̃ in eadẽ lege erat con¬
scbñdĩ designat. ita nubes quo mons tect᷑ ẽ grãm diui¬
ne insinuat ꝓtectionis Qua tanto ampliꝰ quisq fruit̃
quanto altiꝰ adscrutanda mirabilia. delege dĩ reuelatis ocłiꝰ
cordis ascñdit. Namq nec mõtẽ solummodo inqͦ mos sesas¬
cendit nubes oꝑuit. s et ppłm ꝑ deserta. gradientẽ. qui neqͣ¬
quam ad altiora. pot̾at ascende. nichilominꝰ nubes celitꝰ
missa obumbrauit unde scͥptum ẽ. Expaudit nubẽ in ꝓtee¬
tionẽ eorum. Qua nimirum dñs omnes tim̃tes se pusillos
cum maiorib celesti bñdictione ꝓtegit. Et habitauit gła dnĩ¬

Expanded text:
yses, operuit nubes montem. Sicut mons in quo legem accepit Moyses, altitudinem perfectionis, quae in eadem lege erat conscribenda, designat; ita nubes, qua mons tectus est, gratiam divinae insinuat protectionis: qua tanto amplius quisque perfruitur, quanto altius ad scrutanda mirabilia de lege Dei revelatis oculis cordis ascendit. Namque nec montem solummodo, in quo Moyses ascendit, nubes operuit; sed et populum per deserta gradientem, qui nequaquam ad altiora poterat ascendere, nihilominus nubes coelitus missa obumbravit. Unde scriptum est: Expandit nubem in protectionem eorum, quia nimirum Dominus omnes timentes se, pusillos cum majoribus, coelesti benedictione protegit. Et habitavit glori
Abbreviated transcription (Latin):
quid colligant panꝑes si septimo anno ita partit t̃re ut nec senn
gñtis tue. qi de t̾ra ñ. seminata. nichil possunt sum̾e ubi segeteᷤ
nasci ñ posst̃. De unea eñ et oluieto. pꝰea dic̃ similit̃. eẽ faciendũ
ac ꝑhoc illud de arius. intelligit᷑ q̃ frum̃tis seriuiũt. an sic acci¬
piendũ sexamus sexãnis seminabis trã tuã. et colliges fructũ
eiꝰ. hoc sexãnis seminabis. et colliges. septimo uͦ ñ colligeᷤᷤ ut intel¬
ligat᷑ seminab etiã si dictũ ẽ. ñ. ad sex annos. seminare et collig̾e
pcine ꝑmaneat. adseptim̃uͦ dimit̾te. qd̾ fu̾it seminatũ uã qͥd inde
habebt̃ pauꝑes quoꝵ residuũ etiã feris bestiis dedit eis iudelicet
qui illis frugib uesciposst. sic̃ sunt. apͥ et t̾ui et si qͥd huiꝰ modi:
qd̵ tñ ñ diceret᷑. nͥ alicuiꝰ significõm grã. nam si qd adtinet ad¬

Expanded text:
quid colligant pauperes, si septimo anno ita parcit terrae, ut nec segentis tuae — quia de terra non seminata nihil possunt sumere, ubi segetes nasci non possunt. de uinea autem et oliueto postea dicit similiter esse faciendum; ac per hoc illud de aruis intellegitur, quae frumentis seruiunt. an sic accipiendum: sex annis seminabis terram tuam et colliges fructum eius, hoc est: sex annis seminabis et colliges; septimo uero non colliges, ut intellegatur "seminabis," etiamsi dictum non est, ut ad sex annos seminare et colligere pertineat, ad septimum uero dimittere quod fuerit seminatum? nam quid inde habebunt pauperes, quorum residuum etiam feris bestiis dedit, eis uidelicet quae illis frugibus uesci possint, sicut sunt apri et cerui et si quid huius modi? quod tamen non diceretur nisi alicuius signific