comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ꝓpħia defecerit. dissipabitur
ppłs: qui custod legẽ. beatꝰ est: qr nuni¬
rũ cũ tessau̾it sacdotał eruditio. sol¬
uet᷑ ꝯtinuo discipliuna diuinȩ legis:
ꝗͣ popłs ad beatitudinis p̃mia ꝑtin¬
gere debuerat. Uidisti hominẽ ue¬
locẽ ad loquendũ: stulticia magis
sꝑanda ẽ. qͣm illiꝰ correptio. Graue qͥd̾e
uitiũ stulticiȩ: s ñ leuiꝰ ẽ uerbositatis.
Nã sepe ꝯtingit. ut hebes aliqͥs. & ipsaꝵ
qͦ nesciꝰ litteraꝵ. citꝰ u̾ba salutifere
correptionis accipiat: qͣm is qͥ afflu¬
entia preditꝰ sermonis. magis sua qͦ
nouit. uł que se nosse autumat.
iactant̾ ꝓferre. qͣm dicta sapientiũ
audire contendit. Qͥ delicate a pue¬
ricia nuit seruũ suũ: postea senti
apuericia nuiͥt corpꝰ suũ. qd̾ ammo
debuerat subuigare: is uͥ ad annoᷤ
adolescentiȩ ꝑuenerit. lascuuosum
hoc & indomabile sensiet. Hc̃ uersi¬
cłm alia tͣnslatio pulchre ht̃. Qͥ deli¬
ciat᷑ apueritia seruꝰ erit: nouissime

Expanded text:
ia defecerit, dissipabitur populus, qui custodit legem beatus est. Quia nimirum cum cessaverit sacerdotalis eruditio, solvetur continuo disciplina divinae legis, qua populus ad beatitudinis praemia pertingere debuerat. Vidisti hominem velocem ad loquendum, stultitia magis speranda est quam illius correptio. Grave quidem vitium stultitiae, sed non levius est verbositatis, nam saepe contigit, ut hebes aliquis et ipsarum quoque nescius litterarum, citius verba salutiferae correptionis accipiat, quamvis qui affluentia praeditus sermonis magis sua quae novit vel quae se nosse autumat jactanter proferre, quam dicta sapientium audire contendit. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum a pueritia nutrit corpus suum, quod animo debuerat subjugare, is ubi ad annos adolescentiae pervenerit, lascivium hoc et indomabile sentiet. Hunc versum alia translatio pulchre habet, Qui deliciatur a pueritia, servus erit; novissime
Abbreviated transcription (Latin):
iracundia ẽ. Qua clausa. uirtutib
re partit᷑. odit animã suã: adiuran¬
tẽ audit. & ñ indicat. Auditorẽ suũ
sapĩa ñ solum apeccatis abstinere.
s & a peccantiũ se contub̾nio docet
cohibere: ne forte a districto iudice
mereat᷑ audire. Si uidebas furem si¬
mul c̾rebas cũ eo. & cũ ad ult̾is portio¬
nẽ tuã ponebas. Nonerũ fur solũmͦ.¬
s etiã ille reus tenet᷑: qͥ consciꝰ furci.
q̃rente possessore petuniã qui ꝑdid̾.
ñ uult indicare cũ ualet. Uerũ ne qͥs
causet᷑ metu se ꝑsone potentioris.
neq a furũ consortio separari. neq
ꝓdere posse quod nouit: apte sub¬
dit᷑. Qtimet hominẽ. cito corruet: qͥ
sꝑat indno. subleuabit᷑. Cui ꝯgruit
illud eugłicũ. Nolite timere eosqui
occidt̃ corpꝰ: aĩam aũ ñ posst̾ occi
dere. Uerba ꝯgregantis: filiiuom̃tis.
ucusq parabolȩ salomonis: qͣs
transtulert̃ uiri erechiȩ regis uida.
Hinc rursũ uerba salomonis. Ab

Expanded text:
ia est, qua clausa, virtutibus re partitur, odit animam suam; adjurantem odit et non indicat. Auditorem suum sapientia non solum a peccatis abstinere, sed a peccantum se contubernio docet cohibere, ne forte a districto judice mereatur audire: Si videbas furem, simul currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas. Nonsed etiam ille reus tenetur, qui conscius furti, quaerente possessore pecuniam quam perdidit, non vult indicare cum valet. Verum ne quis causetur metu se personae potentioris neque a furum consortio separari, neque prodere posse quod novit, apte subditur: Qui timet hominem, cito corruet; qui sperat in Domino sublevabitur. Cui congruit illud Evangelicum: Nolite timere qui occidunt corpus, animam autem non possunt occiVerba Congregantis, filii Vomentis. Hucusque Parabolae Salomonis, quas transtulerunt viri Ezechiae regis Juda. Hinc rursum verba Salomonis ab
Abbreviated transcription (Latin):
monis sententia simillimũ sonat᷑
eloqͥa dnĩ igne examinata. id ẽ pe
purgatũ sit. Sicut enĩ quecunq
metalla igne conflata. sorde in se
alienã atq inutilem ñ continẽt :
totũ quicqͥd in his residet uerũ
& ꝑfectum. & om̃i uitioꝵ sorde
purgatũ est: ita eloquiũ di in
Hine illud ẽ dni. Iota unũ aut
unꝰ apex ñ preteribit a lege:
donec omĩa fiart. Uera enĩ
omĩa sunt. & Oabiecta om̃i
ambiguitate suꝑfluȩ inanitatis
ignita. Non addas quicquã uerb̃
illiꝰ: &e arguaris. inueniarisq m̃¬
dax. Non corrumpas eloqͥa scãꝵ
scͥpturaꝵ: qͦd quid̾a heretici ne
his conuincerent᷑. fecisse noscũt᷑.
Duo rogaui te: ne deneges mͥ. an¬
te qͣm moriar. Uanitatẽ & uerba
m̃dacia longe fac ame: m̃dicita

Expanded text:
monis sententia simillimum sonat, Eloquia Domini igne examinata, id est, purgatum sit; sicut enim quaecunque metalla igne conflata, sordem in se alienam atque inutilem non continent, totum, quidquid in his residet, verum et perfectum, et omni vitiorum sorde purgatum est; ita eloquium Dei, aHinc est illud Domini, Iota unum aut unus apex non peribit a lege, donec omnia fiant . Vera enim omnia suambiguitatem superfluae inanitatis ignita. Non addas quidquam verbis illis, et arguaris, inveniarisque mendax. Ne corrumpas eloquia sanctarum Scripturarum, quod quidam haeretici, ne his convincerentur, fecisse noscuntur. Duo rogavi te, ne deneges mihi antequam moriar. Vanitatem et verba m
Abbreviated transcription (Latin):
tur eradicari de t̾ra uiuentiũ. Noli
regib olamuel: noli regib dare
uinũ. Et hec & seq̃ntia patent iuix¬
ta literã. Allegorice aũ precipit. ne
uino in qͦ est luxuria in ebriet m̃¬
tes fidelium: qui funt m̃bra regis
ȩt̾ni Qͥa nullũ secretũ est. uͥ regnat
ebrietas. Nich de secretis cȩlestib co¬
gitat᷑. ubi regnat uoluptas carna¬
lis: s ea tantũ carnales quȩ st̃ uisi¬
obliuiscat᷑ iudicioꝵ. & mutet cau¬

Expanded text:
tur eradicari de terra viventium. Noli tur eradicari de terra viventium. Noli regibus, o Lamuel, noli regibus dare vinum. Et haec et sequentia patent juxta litteram; allegorice autem praecipit ne vino, in quo est luxuria, inebriet mentes fidelium, qui sunt membra regis aeterni. Quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas. Nil de secretis coelestibus cogitatur, ubi regnat voluptas carnalis, sed ea tantum carnales quae sobliviscantur judiciorum, et mutent cau
Abbreviated transcription (Latin):
docuisse recte possit intelligi: que
quid̾e ip̃e quia sapient̾ dicta cog¬
re uoluerit. Et ideorecte postqͣm di¬
ctũ est in titulo. u̾ba lamuel regis.
additũ est continuo. uisio qͣ erudi¬
uit eũ mat̾ sua: qr cũ in regnũ unctꝰ¬
spũ qͣm prudenter se mat̾ bona
docuerit. Quid electe miͨ. Quid
electe uteri meiͦ Subaudis quid tͥ
dicam fili. qui de ut̾o meo natꝰ elee¬
tus esin regnũ. Qd electe uotoꝵ me¬
oꝵ: Id est qui electus es in hoc qͦd
tota deuotione desiderabã. Ne de¬
deris mulieri substantiã tuam.
Patet litere sensꝰ. S & uirtutũ nr̃aꝵ
substantias corruptionib uitioꝵ
ꝯtaminare ꝓhibemur. Et diuitias
tuas ad delendos reges. Diitias
suas dat ad delendos reges: qͥ terre¬
nis delitus hominũ corda corrũpit
ne cȩlestia bona reqͥrãt: in quib ppe¬
tuo possint regnare cũ dno. Delen¬
tur enĩ reges ꝑ diuitias: qũ quilib&
sũmi regiscorpori adunati ꝑ fid̾e.
nchilominꝰ ꝑ illecebras scl̃i. merẽ¬

Expanded text:
te possit intelligi. Quae quidem ipse, quia sapienter dicta cogre voluerit. Et ideo recte, postquam dictum est in titulo, Verba Lamuelis regis, additum est continuo, Visio qua erudivit eum mater sua, quia cum in regnum unctuspiritu quam prudenter se mater bona docuerit. Quid, electe mi, quid, electe uteri mei. Subaudis, quid tibi dicam, fili, qui, de utero meo natus, electus es in regnum. Quid, electe votorum meorum? Id est, qui electus es in hoc quod tota devotione desiderabam. Ne dederis mulieribus substantiam tuam. Patet litterae sensus, sed et virtutum nostrarum substantias corruptionibus vitiorum contaminare prohibemur. Et divitias tuas ad delendos reges. Divitias suas dat ad delendos reges, qui terrenis deliciis hominum corda corrumpit, ne coelestia bona requirant, in quibus perpetuo possent regnare cum Domino. Delentur enim reges per divitias, quando quilibet summi regis corpori adunati per fidem, nihilominus per illecebras saeculi meren
Abbreviated transcription (Latin):
congregans sic̃ in utre aqͣs maris.
Qs suscitauit om̃s t̾minos t̾re᷑. Et n̾c
oĩa que ꝑ orbem uiuunt. & crescuit
homines. animantia. germina. dñs¬
ut sua queq uita subsistant. excitat:
& in die udicii cunctũ aqͣtuor uen¬
tis cęli genꝰ humanũ a morte susci¬
tabit. Quod nom̃ eius: & qd̾ nom̃
filii eius. si nosti: De dĩ patris & filii
nomine dicit: cuiꝰ mysteriũ scłaris
sapĩa naturalit̾ scire ñ pot̾: qͣmuis
unũ ẽẽ dm qui omĩa fecerit. ꝑ eaq̃
mirabilit̾ facta uidet. intelligere
pot̃. Si nosti inqͥt. subauditur tu:
qui de tua te iactans sapientia. nr̃ȩ
fidei mysteria stulticiã nuncupare
presumis. Omĩs sermo di ignitus:
clipeus ẽ sꝑantib in se. Hec & tota
xp̃i eccłia nouit: & illi maxime sen¬
tiunt. qui do secũ morante. t̾renȩ
sapĩȩ fastum contẽnunt: qr nmu¬
rum omĩs sermo diuinȩ auctorita¬
tis corda electoꝵ & igne caritatis
accendit: & scientia u̾itatis illustrat:

Expanded text:
in utrem aquas maris . Quis suscitavit omnes terminos terrae? et nunc omnia, quae per orbem vivunt et crescunt, homines, animantia, germina, Dut sua quaeque vita subsistant excitat, et in die judicii cunctum a quatuor ventis coeli genus humanum a morte suscitabit. Quod nomen ejus, et quod nomen filii ejus, si nosti? De Dei Patris et Filii nomine dicit, cujus mysterium saecularis sapientia naturaliter scire non potest, quamvis unum esse Deum, qui omnia fecerit per ea quae mirabiliter facta videt, intelligere potest. Si nosti, inquit, subauditur tu, qui de tua te jactans sapientia, nostrae fidei mysteria, stultitiam nuncupare praesumis.-- Omnis sermo Dei, ignitus clypeus est sperantibus in se. Haec et totaChristi Ecclesia novit, et illi maxime sentiunt qui Deo secum morante terrenae sapientiae fastum contemnunt, quia nimirum omnis sermo divinae auctoritatis corda electorum et igne charitatis accendit, et scientia veritatis illustrat,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. atq descendit: Hȩc est sc̃oꝵ sci¬
entia. que asapientib scłistulticia
putat᷑: ꝙ uidelicet dĩ filius in assũp¬
ta carne pꝰ mortẽ ce resurrectionẽ
suã ascendit in celum: ac nr̃e resur¬
rectionis tempore descensurꝰ est de
cȩlo. ad iudicandos uiuos & mortuos.
Qͥs continuit sp̃m manib suis. Omĩs

Expanded text:
um, atque descendit? Haec est sanctorum scientia, quae a sapientibus saeculi stultitia putatur, quia videlicet Dei Filius in assumpta carne post mortem et resurrectionem suam ascendit in coelum, ac nostrae resurrectionis tempore descensurus est de coelo ad judicandos vivos et mortuos. Quis continuit spiritum manibus? Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra uiuentiũ locũ acquires. Suf¬
ficiat tͥ lac caprarũ in cybis tuis:¬
in necessaria domꝰ tuȩ & ad uictũ
ancillis tuis. Tanta instantia pecꝰ
tͥ cõmissum pasce: ne tͥ lac estate
nouũ ꝑ rigorem desit: s tͥ semꝑ
tiusq sufficiat: id est tam sedulo
doctrinȩ insta. ut etiã quondam
penitentes ad officiũ docendi ꝓue¬
has: quatinꝰ ꝑ illos qui prid̾e pro
feditate uitioꝵ ad sinistrã iuidi¬
cisindebant᷑ ẽẽ ponendi: m̃ rõnabile
& sine dolo lac u̾bi paruulis sensu
ministret᷑. Fit aũ lac capraꝵ adui¬
ctũ ancillis: qn hi qui ñdu amore
ꝑfecto. s ad huc timore seruili
domino deseruiunt ÷ ꝑ exemplum.
uł uerba eoꝵ qui ꝑ penitentiam
salui facti sunt. uiuifici u̾bi epul
reficiunt᷑: atq ut ad maiora uͥtu

Expanded text:
in terra viventium locum acquiris.-- Sufin terra viventium locum acquiris.-- Sufficiat tibi lac caprarum in cibis tuisin necessaria domus tuae, et ad victum ancillis tuis. Tanta instantia pecus tibi commissum pasce, ne tibi lac aestate novum, ne frigore desit, sed tibi semper tuisque sufficiat, id est tam sedulo doctrinae insta ut etiam quondam poenitentes ad officium docendi provehas, quatenus per illos, qui pridem pro editate vitiorum ad sinistram judicis videbantur esse ponendi, modo rationabile, et sine dolo lac verbi parvulis sensu ministretur. Fit autem lac caprarum ad victum ancillis, quando hi qui nondum amore perfecto, sed adhuc timore servili Domino deserviunt per exemplum; vel verba eorum qui per poenitentiam salvi facti sunt, vivificis verbi epulis refici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipies. si cõmissũ tibi gradũ tuo tem¬
pore bñ ministrauis. Aꝑta st̃ prata:
& apparuert̃ herbȩ uirentes: &
collecta sunt fena de mõtib Aꝑta
st̃ mͦ pascua sacram̃toꝵ cȩlestiũ: quȩ
diu fuert̃ cypis preclusa legalib.
Apparuit nouus uiror eugłicȩ
ueritatis & gr̃ȩ: collecta sunt inpa¬
bulũ gregis dnici scͥpta patrũ uete.¬
rũ: ablata quidem uideis suꝑbien¬
tib falce diuinȩ animadu̾sionis:
& humilib eccłiȩ popłis ad spĩta¬
le subsidium data: iuxta qd̾ dns
dei:̃ & dabitur genti facienti fruc¬
tus eiꝰ. Agni ad uestimentũ tuũ:¬
nocentes: hedos penitentes nuncu¬
pat. Agnoꝵ gͦ uellere uestieris. du
bonis obedientiũ discipłoꝵ morib
pastor ipse ꝓfeceris: eoꝵq lauda¬
bilia facta cernens. & in ornatu
uirtutũ. & in calore dilectionis
ip̃e głosior exciteris. Hedis agr̃r
comparabis: du peccatores ad pe¬
nitentiã uocando. sublimiore tͥ

Expanded text:
percipies, si commissum tibi gradum tuo tempercipies, si commissum tibi gradum tuo tempore bene ministraveris. Aperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes, et collecta sunt fena de montibus. Aperta sunt modo pascua sacramentorum coelestium, quae diu fuerant typis praeclusa legalibus, apparuit novus viror Evangelicae veritatis et gratiae, collecta sunt in pabulum gregis Dominici scripta Patrum veterum. Ablata quidem Judaeis superbientibus, falce divinae animadversionis et humilibus Ecclesiae populis ad spiritale subsidium data. Juxta quod Dominus Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus .-- Agni ad vestimentum tuumnocentes, haedos poenitentes nuncupat. Agnorum ergo vellere vestieris, dum bonis obedientium discipulorum moribus pastor ipse profeceris, eorumque laudabilia facta cernens, et in ornatu virtutum, et in calore dilectionis ipse gloriosior exstiteris. Haedis agrum comparabis, dum peccatores ad poenitentiam vocando, sublimiorem tibi
Abbreviated transcription (Latin):
bona ẽ collatio. & consilia sapienti¬
ũ: qͥ inuicẽ se uͥ consulendo instru¬
unt: ferrũ ferro acuitur. Infernꝰ
& ꝑditio ñ replebunt᷑. similiter &
ocłi hominũ insaciabiles. Infer¬
ni torm̃ta ñ replebunt᷑: terminũ
accipiendo. Similit̾ & intentiones¬
eoꝵ qui humana sapiunt: insacia¬
biles sunt in desid̾io peccandi. Qui
& ido sine fine penas luuint: quia
uoluntatẽ habuerant sine fine
peccandi÷ si naturã haberent sine
fine uiuendi. Diligent̾ agnosce
uultũ pecoris tui: tuosq greges
considera. Non enĩ habebis iugit̾
potestatẽ: s corona tribuet᷑ inge¬
neratione generationũ. Pastori
dicit᷑ eccliȩ. Diligent̾ adhibe curam
eis quib te preesse contigerit: ag¬
nosce animos actusq singłoꝵ. Et
siqͥd in eis uitii sordidantis inuene¬
ris: citiꝰ castigare mem̃to. Non enĩ
tu semꝑ oues dnicas pascendi pote¬
statẽ habebis: s et̾na ẽ corona qỹa

Expanded text:
ona est consolatio et consilium sapientona est consolatio et consilium sapientum, qui ubique se invicem consulendo instruunt, Ferrum ferro acuitur. Infernus et perditio non replebuntur, similiter et oculi hominum insatiabiles; inferni tormenta non replebuntur terminum accipiendo, similiter et intentiones quae humana rapiunt, insatiabiles sunt in desiderio peccandi, qui et ideo sine fine poenas luunt, quia voluntatem habuerunt sine fine peccandi, si naturam haberent sine fine vivendi. Diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera. Non enim habebis jugiter potestatem, sed corona tribuetur in generatione generationum. Pastori dicitur Ecclesiae. Diligenter adhibe curam eis quibus te praeesse contigerit, agnosce animos actusque singulorum, et si quid in eis vitii sordidantis inveneris, citius castigare memento, non enim tu semper oves Dominicas pascendi potestatem habebis, sed aeterna est corona, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tio tͥ forte institerit: caueto sollicitus
ne a bona oꝑatione cui insudabas.
desistas. Melior est uicinꝰ iuxta: qͣm
frat᷑ ꝓcul. Melior tͥ est uicinus aliqͥs
qui tibi animũ frat̾ne societatis con¬
nectit: qͣm germanꝰ frat̾. qui iura fidei
glęxit. Qd̃ d̾ns in parabola uulne-¬
rati a latronib eius qui descendebat
ab iherłm in iherico. & samaritani
qͥ curã egit illius: manifeste ꝓbauit
Qui bene dicit ꝓximo suo uoce gͣn¬
di de nocte consurgens: maledicen¬
ti similis ẽ. Uoce grandi proximo
actib eius contͣ iusticiã fauendo.
uł bona plus iusto laudando.
S hic maledicenti assimilat᷑: qͥa
plurimũ ledit eum cui laudando
siue in mala actione confidentiã
tribuit: seu in oꝑe recto simplicita¬
tẽ puri cordis minuit: ut uidelicet
bonũ quod suꝑnȩ m̾cedis intuitu
inchoarat: tͣnsitorie laudis amore
consũmet. Ferrũ ferro acuit᷑: & hõ
exacuet faciem amici sui. Satis

Expanded text:
tio tibi forte institerit, caveto sollicitus tio tibi forte institerit, caveto sollicitus ne a bona operatione cui insudabas desistas. Melior est vicinus juxta, quam frater procul. Melior tibi est vicinus aliquis, qui tibi animum fraterna societate connectit, quam germanus frater, qui jura fidei gligit. Quod Dominus in parabola vulnerati a latronibus, ejus qui descendebat a Jerusalem in Jericho; et Samaritani, qui curam egit illius, manifeste probavit.-- Qui benedicit proximo suo voce gdi de nocte consurgens maledicenti similis est. Voce grandi proximo actibus ejus contra justitiam favendo, vel bona plus justo laudando, sed hic maledicenti assimilatur, quia plurimum laedit eum, cui laudando sive in mala actione confidentiam tribuit, seu in opere recto simplicitatem puri cordis minuit, ut videlicet bonum quod supernae mercedis intuitu inchoarat transitoriae laudis amore consummet. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuet faciem amici sui. Satis
Abbreviated transcription (Latin):
turata calcabit fauũ: anima esy¬
riens & amarũ ꝓ dulci sumet.
Anima diuitũ qui hñt ꝯsolationẽ¬
suã. & quib dicitur ad omino. ue
uob̾ qui saturati estis. qr esurie¬
tis: sꝑnit auditã cęlestis regni
dulcedinẽ. Anima aũ eoꝵ qui
esurunt & sitiunt iusticiã. etiã
adu̾sa scł̃i ꝓ domino. ĩmo ipsam
mortẽ ꝑpeti dulce habet: sciens se
ꝑ pocłm amaritudinis. ad gaudia
ꝑpetue salutis ẽẽ uenturã. Sicut
auis tͣnsmigrans de nido suo:¬
auis quȩ negligit oua. siue pul¬
los qͦs fouerat. aliaꝵ auiũ uł ani¬
mantiũ raptui dimiccit: sic ni¬
mirũ ille qui custodiã uirtutũ
in quib ꝓficiebat deserit: eaꝵ¬
dem uirtutũ qͣs habere uidebat᷑
immundis sp̃itib ipse ꝓditor
existit. Unde alias dicet. Si sp̃c pote¬
statẽ habentis ascend̾it suꝑ te: locũ
tuũ ne dimiseris. Qd̃ est aꝑte dicere.¬
Si pͥncipis mundi. id est diaboli tẽpta¬

Expanded text:
turata calcabit favum, et anima esuturata calcabit favum, et anima esuriens etiam amarum pro dulce sumet. Anima divitum qui hsuam, et quibus dicitur a Domino, Vae vobis qui saturati estis, quia esurietis , spernit auditam coelestis regni dulcedinem; anima autem eorum, qui esuriunt et sitiunt justitiam, etiam adversa saeculi pro Domino, imo ipsam mortem perpeti dulce habet, sciens se per poculum amaritudinis ad gaudia perpetuae salutis esse venturam.-- Sicut avis transmigrans de nido suo,avis quae negligit ova sive pullos quos foverat, et aliarum avium vel animantium raptui dimittit, sic nimirum ille qui custodiam virtutum in quibus proficiebat deserit, earumdem virtutum quas habere videbatur, immundis spiritibus ipse proditor existit. Unde alias dicit: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris. Quod est aSi principis mundi, id est diaboli, tenta
Abbreviated transcription (Latin):
meminerat. Quȩ uͥ excanduerit.
mox uiscera pietatis amittit: &¬
furori tantũ suo nouit frena la¬
xare. Alioqͥn de utili ac necessaria
ira dictũ est. Melior est ira risu:
quia ꝑ tristiciam uultꝰ. corrigitur
animꝰ delinq̃ntis. Melior est ma¬
infesta correptio: qm amor abscon¬
ditus. Amorẽ absconditũ hoc loco
amorẽ dicit illicitũ. ut est amor
adulterinꝰ. qui ob sui turpitudinẽ
mito sapientib ne redarguat᷑. abs¬
condit᷑. Cui iure manifesta correp¬
tio prefertur: qr absq ulla con-¬
tͣdictione meliꝰ est quẽpiã deside¬
rio corrigendi palam corripere.
qͣm studio simul peceandi clam¬
culo diligere. Meliora st̃ uulnera
uiligentis: qͣm fraudulenta oscłã
odientis. Melius ẽ adomino qͥ nos
ut filios pat̾ erudire consueuit.
uulnera afflictionũ ꝑpeti. qͣm dia¬
boli blandĩtis decipi. Qui ut noᷤ
cȩlesti hereditate pͥuet. nr̃is fauere
dispensante toleramꝰ. Anima sa¬

Expanded text:
meminerat, quae ubi excanduerit meminerat, quae ubi excanduerit mox viscera pietatis amittit et furori tantum suo novit frena laxare. Alioquin de utili ac necessaria ira dictum est, melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis. Melior est manifesta correptio quam amor absconditus. Amorem absconditum hoc loco amorem dicit illicitum, ut est amor adulterinus merito sapientibus, ne redarguatur, absconditur; cui jure manifestata correptio praefertur, qui absque ulla contradictione melius est quempiam desiderio corrigendi palam corripere, quam studio simul peccandi clancdiligentis, quam fraudulenta odientis oscula. Melius est a Domino, qui nos ut filios pater erudire consuevit vulnera afflictionum perpeti, quam diaboli blandimentis decipi, qui ut nos coelesti haereditate privet, nostris favere dispensante toleramus. Anima sa
Abbreviated transcription (Latin):
hõ. qui semꝑ est pauidꝰ. Graue ẽ¬
enĩ saxũ. & onerosa arena: s ira
stulti utroq grauior. Graue qui¬
dem satis est. quẽquã uł uno aliqͦ
crimine capttali quasi pondere
saxi deprimi: uł quasi glareis
arenȩ. innumeris peccatis leuio¬
rib onerari: s utroq grauior est
ira stulti: qr nimirũ hec quo certiꝰ
qͣm sint mala. patescunt: eo acriꝰ
ammũ ut castigent᷑ cõpunguit.
Ira uͦ qi ñ corporale s spĩtale est
uitiũ: qͦ minꝰ deprehendit᷑. eo am-¬
plius grauat. Unde ñ absolute
iram: s iram stulti dicit. saxo & a¬
rena grauiorẽ. Nam sapientes qͦmͦ
actus suos ac sermones: ita mentis
qͦ motꝰ sollert̾ examinare & casti¬
gare satagunt. Ira ñ ht̃ miscdiã.
nec erumpens furor: & impetum
concitati ferre qͥs poterit: Non
de omĩ ira dicit. Nam de mitissi¬
mo ac modesto uiro scͥptum ẽ. qr
exiit a pharaone nimis iratus:
s de ira stulti. cuius in pͥori u̾sicło

Expanded text:
homo qui semper est pavidus. Grave homo qui semper est pavidus. Grave est saxum, et onerosa arena, sed ira stulti utroque gravior. Grave quidem satis est quemque vel uno aliquo crimine capitali quasi pondere saxi reprimi, vel quasi granis arenae innumeris peccatis levioribus onerari, sed utroque gravior ira est stulti, quia nimirum haec quo certius quam sint mala patescunt, eo acrius animum ut castigentur compungunt, ira vero quia non corporale, sed spiritale est vitium, quo minus deprehenditur, eo amplius gravat, unde non absolute iram, sed iram stulti dicit, saxo et arena graviorem, nam sapientes quomodo actus suos ac sermones, ita mentis quoque motus solerter examinare et castigare satagunt. Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor et impetum concitati ferre quis poterit? Non de omni ira dicit. Nam de mitissimo ac modesto viro scriptum est, quia exiit a Pharaone iratus nimis , sed ira stulti, cujus in priore versiculo
Abbreviated transcription (Latin):
posse autumant. quȩ illi dictante
spũ scõ hominẽ facere iussert̃: im¬
mo etiam quȩ multos hoĩes uiuã¬
rc̃. Sicut qui apprehendit aurib
canẽ: sic qui transit & impatiens
cõmiscetur rixȩ alt̾ius. Dicit apłs.¬
noli uerb̾ contendere: ad nicħ enĩ¬
utile ẽ. nͥ ad subuersionẽ audien¬
tiũ. Quicũq gͦ simplex sensu est.
& duob int̾ se iuirgantib morda¬
ci sermone capta fuerit auricła¬
eius: cito incipit & ipse quasi canis
latrare: & ꝯtentiones generare.¬
S hoc sapiens omĩmꝰ uitat. Uer¬
ba susurronis quasi simplicia. &
ipsa ꝑueniunt ad int̾iora uentͥs.
Susurronẽ incentorẽ litis. & bilin¬
guẽ appellat: qui simulat laudẽ
u̾boꝵ: & querit audire. unde uir¬
pariat dies. Ne secur sis aliqͣndo
de futuro tempore:ꝙ & si hodie de
dño seruire conspicis: qualis ẽẽ in
futurũ possis. qͦmͦ uitã finire. ꝓr¬
sus p̃uidere ñ uales. Beatus enĩ

Expanded text:
posse autumant, quae illi dictante posse autumant, quae illi dictante Spiritu sancto hominem facere jusserunt, imo etiam quae multos homines juvan. Sicut qui apprehendit auribus canem, sic qui transit impatiens et commiscetur rixae alterius. Sicut Noli verbis contendere; ad nihil enutiles, nisi ad subversionem audientium . Quicunque ergo simplex sensu est, et duobus inter se jurgantibus mordaci sermone capta fuerit ejus auricula, cito incipit et ipse, quasi canis latrare, sed hoc sapiens omnimodo vitat. Verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad interiora ventris. Susurronem incentorem litis et bilinguem appellat, qui simulat laudem verborum, et quaerit audire, unde jurid superventura pariat dies. Ne securus sis aliquando de futuro tempore, quia etsi hodie te Domino servire conspicis, qualis esse in futurum possis, quomodo vitam finire prorsus praevidere non vales. Beatus enim
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ostiũ uercit᷑ in cardine suo:
ita piger in lectulo suo. Multi cũ
u̾bũ exhortationis audiunt. causant᷑
de diabolo. dicentes: uelle quide se
uiam iusticie inciꝑe. s impediri
cere ñ possint. Sicq huiusmodi excu¬
sationis sermonib. semꝑ in lectosui
torporis. sicut ostiũ incardine uer¬
tunt᷑: & mͦ exire ad oꝑandũ. mͦ ad
qͥescendu redire ꝓponentes. in suis
iacere pͣuitatib nũꝗͣ desistunt. Sa¬
pientior sͥ piger iudecur: septem
uiris loq̃ntib sententias. Septem
uiros loquentes sententias. illos xxui¬
dicit: qui septiformis sp̃c gr̃a pleni.
scẽ script᷑e nob̾ scientiã ministrauer̃t.
Quib se sapientiorẽ stultus arbitra¬
tur: qr sepe ñnulli ad eo mentem
ab agendis his que dñs precipit
despicientes au̾tunt: ut ne hec quid̾e
omĩa uł posse ab homine. uł debere
impleri contendant. Et quasi sapi¬
entiores his qui diuna eloquia
scͥpserunt. ea hominẽ facere non

Expanded text:
Sicut ostium vertitur in cardine suo, Sicut ostium vertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. Multi cum verbum exhortationis audiunt causantur de diabolo, dicentes, velle quidem se viam justitiae incipere, sed impediri cere possint, sicque hujusmodi excusationis sermonibus semper in lecto sui torporis sicut ostium in cardine vertuntur, et modo exire ad operandum, modo ad quiescendum redire proponentes, in suis jacere pravitatibus nunquam desistunt. Sapientior sibi piger videtur septem viris loquentibus sententias. Septem viros loquentes sententias illos dicit, qui septiformi spiritus gratia pleni sacrae Scripturae nobis scientiam ministraverunt, quibus se sapientiorem stultus arbitratur, quia saepe nonnulli adeo mentem ab agendis his quae Dominus praecipit desipientes avertunt, ut ne haec quidem omnia vel posse ab homine, vel debere impleri contendant, et quasi sapientiores his, qui divina eloquia scripserunt, ea hominem facere non
Abbreviated transcription (Latin):
rabola quã stultꝰ ꝓponit. assimila¬
tur: qr & si u̾ba prudentie stultus
dicere nouit: in his tam̃ punctiões
laceret. uitare ñ nouit. Sepe nãq
doctor imprudens. in eo qd̾ bona
dicit: aut suã occulte laudẽ ab hõib.
aut uituꝑationẽ q̃rit alioꝵ. Sicut
cams qui reuertit᷑ ad uomitũ suũ:
sic imprudens qui iterat stulticiã
suã. Canis cũ uomit. ꝓfecto cibum
qui pectus depͥmebat. eicit: s cum
ad uomitũ reuertit᷑: unde leuigatꝰ
fuerat. rursꝰ oneratur. Et qͥ a̾missa
plangunt. ꝓfecto nequiciã de qua
male saciati fu̾ant. & quȩ mentis
intima depͥmebat. confitendo ꝑici¬
unt: quã pꝰt confessionẽ du repe¬
tunt. resumunt. Uidisti hominẽ
sapientẽ sͥ uideri: magis illo spem
habebit insipiens. Hoc exponens
dñs ait. In iudiciũ in hunc mun¬
du ego ueni: ut qui ñ uident uide¬
ant. & qui uident ceci fiant. Dicit
piger. Leeua in uia: seo in itin̾ib.

Expanded text:
rabola, quam stultus proponit assimilarabola, quam stultus proponit assimilatur. Quia etsi verba prudentiae stultus dicere novit, in his tamen vitiorum laceret, vitare non novit; saepe namque doctor imprudens in eo quod bona dicit, aut suam occulte laudem ab hominibus aut vituperationem quaerit aliorum. Sicut canis qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens qui iterat stultitiam suam. Canis cum vomit profecto cibum qui pectus deprimebat, jecit; sed cum ad vomitum revertitur unde levigatus fuerat, rursus oneratur, et qui amissa plangunt, profecto nequitiam de qua male satiati fuerant, et quae mentis intima deprimebat, confitendo projiciunt, quam post confessionem dum appetunt resumunt. Vidisti hominem sapientem sibi videri, magis illo spem habebit insipiens. Hoc exponens Dominus ait: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Dicit piger: Leaena in via, leo in itineribus.
Abbreviated transcription (Latin):
ta stulticiã eius : & respondere stul
dat: dum & stultꝰ contẽnitur. quia ñ
recepit sapĩam: & stulta suꝑbia alia
decutit᷑ stulticia: uixta quod & apłs
dicit. factus sum insipiens: uos me
coegistis. Claudꝰ pedib & iniquitatẽ
bibens: qui mutit u̾ba ꝑ nunciũ stul¬
tũ. Pot̾ forte euenire. ut sapiens qͥ¬
libet stultũ in legationẽ mittat. neᷤᷤ
to bonũ quod audierat. credidit.¬
quitatẽ bibens: qd̾ & oꝑis boni foris
incessum amisit: & int̾iora sui sensꝰ
haustu stulticiȩ debriat. Sicut qͥ
mittit lapidem in aceruũ m̾curii:
ita qͥ tribuit insipienti honorem.
Qui insipienti id est he̾tico honorẽ
docendi confert: ñ minꝰ delinquit
qͣm quidos ac delubra gentilium
cultu uenerat᷑ inani. Quomͦ si spina
nascat᷑ in manu temulenti: sic pa¬
rabola in ore stultoꝵ Spina in manu
nascit᷑ temulenti: cũ in oꝑib eiꝰ qui
carnalib seruit illecebris. punctio¬
nes oriunt᷑ scelerum. Quib recte pa¬

Expanded text:
iam ejus, et respondere stultdat, dum et stultus contemnitur, quia non recipit sapientiam, et stulta superbia alia decutitur stultitia, juxta quod et Apostolus dicit: Factus sum insipiens, vos me coegistis . Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Potest forte evenire ut sapiens quilibet stultum in legationem mittat, nescito bonum quod audierat credidit.quitatem bibens, quia et operis boni foris incessum amisit, et interiora sui sensus haustu stultitiae inebriat. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii, ita qui tribuit insipienti honorem. Qui insipienti, id est, haeretico honorem docendi confert, non minus delinquit, quam qui deos ac delubra gentium cultu veneratur inani. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti, sic parabola in ore stultorum. Spina in manu nascitur temulenti, cum in operibus ejus qui carnalibus servit illecebris punctiones oriuntur scelerum, quibus recte pa
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ secretũ desiderio: qͣm cũ carnał
usu uoluptatis. cotidianis nefariȩ
mulieris ꝯtumeliis affici Aqua
frigida animȩ sitienti: et nunciꝰ
sta. Sic̃ ceruꝰ desiderat ad fontes aqꝵ
ita desiderat anima mea ad te dđs.
A qua gͦ frigida. que sitientis ardorẽ
restinguat. & nunciꝰ qui delonge
ueniens. noua quelibet & mnopina¬
ta gaudia portet. assimilatur.
qr & dulcedo diuie uisionis. ani¬
mã diu desiderantẽ consolatur:
atq ab estu presentiũ tribulatio¬
num liberã reddit. Et angłi coti¬
die de terra longinqua hoc est asuꝑ
iustos uł in temptatione spe cȩle¬
stiũ roborant: uł finitis tẽptatio¬
nũ certaminib ad palmã ꝑpetuȩ

Expanded text:
hujus secretum desideriis, quam cum carnalis hujus secretum desideriis, quam cum carnalis usu voluptatis, quotidianis nefariae mulieris contumeliis affici.-- Aqua frigida animae sitienti, etc. ut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea, et caetera . Aqua frigida ergo, quae sitientis ardorem restinguat, et nuntius qui de longe veniens nova quaelibet et inopinata gaudia portet, assimilatur, quia et dulcedo divinae visionis animam diu desiderantem consolatur, atque ab aestu praesentium tribulationum liberam reddit; et angeli quotidie de terra longinqua, hoc est cum justos, vel inter tentationes spe coelestium roborant, vel justis tentationem certaminibus ad p
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ doceret sapientia. ut bona ii¬
mico ꝑditionis eius causa mini¬
strares. S prunas suꝑ caput eius:
ardorem caritatis in corde eiꝰ sig̃cat
fit enĩ ñ nunꝙͣ. ut inmicꝰ crebͥs uictus
beneficiis. odioꝵ rigore mollito
calorem in m̃te caritatis excipiat:
ac de inimico amicꝰ fieri. & eũ quẽ
iniuste oderit. redamare incipiat.
Uentꝰ aquilo dissipat pluuias: &
facies tristis linguã detrahentẽ.
Si hilari uultu audieris detͣhen¬
tẽ: tu illi das fomitẽ detrahendi.
Siuͦ tristi uultu hȩc audias: ut
dixit quidã uir di discit ñ libent᷑
dicere: qd̾ didicerit ñ libent̾ audiri.
Melius est sedere in angulo doma¬
tis: qͣm cũ muliere lit igiosa. & in
domo cõmuni. Domatis excelsꝰ &
secretꝰ est locus. Quod enĩ doma gͤce:
ascendit: ꝓ suꝑioribus. in greco do¬
ma scͥptum est. Meluis est gͦ in alg¬
tudine uirtutũ manere quẽpiam
liberũ a uincłis uxoriis. & a seculi

Expanded text:
enim doceret te sapientia ut bona inienim doceret te sapientia ut bona inimico perditionis ejus causa ministrares, sed prunas super caput ejus, ardorem charitatis in corde ejus significat, fit enim nonnunquam ut inimicus crebris victus beneficiis odiorum rigore mollito calorem in mente charitatis excipiat, ac de inimico amicus fieri, et eum quem injuste oderat, juste redamare incipiat. Ventus aquilo dissipat pluvias, et facies tristis linguam detrahentem. Si hilari vultu audieris detrahentem, tu illi das fomitem detrahendi; si vero tristi vultu haec audias, ut dixit quidam vir Dei, discit non libenter dicere, quod didicerit non libenter audiri. Melius est sedere in angulo domatis quam cum muliere litigiosa in domo communi. Domatis et excelsus et secretus est locus, quod enim doma Graeceascendit, pro superioribus, in Graeco doma scriptum. Melius est ergo in altitudine virtutum manere quempiam liberum a vinculis uxoris, et a saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
biloso aere fluere. ac liquefieri
solet. Hanc indigene sum̃tes ser¬
uant: & uͥ opꝰ exciterit. ꝓ somento
utunt᷑. Unde uideȩ peccanti dicit
ꝓpħ̃a. Si laueris te nitro: & multi¬
plicauis tͥ herbam borith: macula-¬
ta es iniqͥtate tua dicit dns dđs.
Crepitat aũ in aqua. qͦmͦ calx ui¬
ua: & ipsa quidẽ disꝑit: s aquam
lauationi habilem reddit. Cuius
natura cui sit apta figurȩ cernens¬
salomon: ait. Acetum in nitro: ei
qͥ cantat carmina cordi pessimo.
acetũ quippe si mittat᷑ in nitrũ:
aut ꝑ predicationis dulcedinem¬
ad bona suadetur: de correptione
fit deterior. Et inde in mmuratio¬
nis iqͥtate succendit̾: unde de¬
buit ab iniqͥtate compesci. Si esu¬
rierit inimicꝰ tuus: cyba illũ. Si
sitierit: da ei aquam bibere. Et de
corporalib alim̃tis: & de sp̃ĩtalib
pot̾ intelligi. Prunas enĩ ꝯgrega¬
bis suꝑ caput eus: & dns reddet tͥ.
Non de incendiis penaꝵ dicit: neq

Expanded text:
biloso aere fluere ac liquefieri biloso aere fluere ac liquefieri solet. Hanc indigenae sumentes servant, et ubi opus exstiterit, pro lomento utuntur. Unde Judaeae peccanti dicit Propheta: Si laveris te nitro, et multiplicaveris tibi herbam borith: maculata es in iniquitate tua, dicit Dominus Deus . Crepitat autem in aqua, quomodo calx viva: et ipsa quidem disperit; sed aquam lavationi habilem reddit. Cujus natura cui sit apta figurae, cernensSalomon ait: Acetum in nitro, et qui cantat carmina corde pessimo . Acetum qaut per praedicationis dulcedinem bona suadetur, de correptione fit deterior, et inde in murmurationis iniquitatem succenditur unde debuit ab iniquitate compesci. Si esuriverit inimicus tuus, ciba illum; si sitierit, da illi aquam bibere. Et de corporalibus alimentis, et de spiritalibus potest intelligi. Prunas enim congregabis super caput ejus, et Dominus reddet tibi. Non de incendiis poenarum dicit, neque
Abbreviated transcription (Latin):
religionis uidetur indutꝰ: uͥ tñ
districtio iusti uidicis ingruerit.
nudꝰ omĩmodis ab ornatu iusticie
parebit: nec eoꝵ consortio dignꝰ.
de quib scͥptum ẽ. Beatus qui
uigilat: & custodit uestim̃ta sua ne
nudꝰ ambulet: & uideant turpitu¬
dinẽ eius. Acetum in nitro: ei qui
cantat carmina cordi pessimo. Nitr̃o
a nitͥa ꝓuincia. uͥ maxime nasciso¬
let. nom̃ accep̃: nec multũ a salis
ãmoniaci specie distat. Nam sicut
salem in littore maris feruor confi¬
cit solis durando in petrã aqͣs mari¬
nas. qͣs maior usuentoꝵ. uł ipsius
maris feruor in litoris ulteriora
ꝓiecerit: ita in nitria uͥ ȩstate plu¬
uȩ ꝓlixiores tellurẽ infundunt.
aderit ardor syderis tantꝰ quu psas
aqͣs pluuiases ꝑ latitudinẽ barena¬
rũ concoqͣt in petram: sali quidem.
uł glaciei aspectu simillimã. s ml¬
gelidi rigoris. nil salsi saporis ha¬
bentẽ: quȩ tam̃ uixta naturam
salis in caumate durare. ac in nu¬

Expanded text:
religionis videtur indutus, ubi tamen religionis videtur indutus, ubi tamen districtio justi judicii ingruerit nudus omnimodis ab ornatu justitiae parebit, nec eorum consortio dignus, de quibus scriptum est: Beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet et videant turpitudinem ejus . Acetum in nitro, qui cantat carmina cordi pessimo. Nitrum a Nitria provincia, ubi maxime nasci solet, nomen accipit, nec multum a salis Ammoniaci specie distat. Nam sicut salem in littore maris fervor conficit solis, durando in petram aquas marinas quas major vis ventorum, vel ipsius maris fervor, in littora ulteriora projecerit; ita in Nitria, ubi aestate pluviae prolixiores tellurem infundunt, adurit ardor sideris tantus, qui ipsas aquas pluviales per latitudinem arenarum concoquat in petram, sali quidem vel glaciei aspectu simillimam, sgelidi rigoris, nil salis saporis habentem, quae tamen juxta naturam salis in caumate durare, aut in nu
Abbreviated transcription (Latin):
subicit᷑. Subtrahe pedem tuũ de do¬
mo ꝓximi tui: ne quando satiatus
oderit te. Et si etiam ꝓximi cuiꝰlibet
allocutionẽ uł iusitationẽ melle
dulciorẽ inuenis : melius tam̃ est. ut
rarus ueniendo. facias eũ semper
tuũ diligere aduentũ: qͣm ut uł una
uice tamdui cũ illomaneas. uł to¬
tiens ad eum uenias. donec te uidere
fastidiat: & ne redeas querat. Dens
putridꝰ. & pes las sꝰ. qui sperat suꝑ
infideli in die angustiȩ: & amittit
palliũ in die frigoris. Et iheremias
ait. Meledictus qui spem suã ponit
in homine: & ponit carnẽ brachiũ
suũ. Qui recte denti putͥdo. & pedi
lasso comparat᷑: qr qui illud unicũ
hominis bonũ. hoc ẽ adherere deo.¬
& ponere in dno do spem suã nescit:
iste nec uitȩ ꝑciꝑe cibum. nec ad
mansionẽ potest desiderate salu¬
tis ꝑtingere. Et talis amittit pal¬
lium in die frigoris: qr & si in sere¬
nitate uitȩ presentis. habitu

Expanded text:
subjicitur: Subtrahe pedem tuum de dosubjicitur: Subtrahe pedem tuum de domo proximi tui, ne quando satiatus oderit te. Etsi enim proximi cujuslibet allocutionem vel visitationem melle dulciorem invenis, melius tamen est ut rarius veniendo facias eum semper tuum diligere adventum, quam ut vel una vice tamdiu cum illo maneas, vel toties ad eum venias, donec te videre fastidiat et ne redeas, quaerat. Dens putridus, et pes lassus, qui sperat super infideli in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Et Jeremias ait: Maledictus qui spem suam ponit in homine, et ponit carnem brachium suum. Qui recte denti putrido et pedi lasso comparatur, quia qui illud unicum hominis bonum, hoc est, adhaerere Deo, ponere in Domino Deo spem suam nescit, iste nec vitae percipere cibum, nec ad mansionem potest desideratae salutis pertingere, et talis amittit pallium in die frigoris, quia etsi in serenitate vitae praesentis habitu
Abbreviated transcription (Latin):
Huic simile uidetur qd̾ suꝑius ait:
ne lactes quẽquã labiis tuis. S ille
uersicłs specialit̾ hoc continet. ne
complendo decipias: iste uͦ uersicłs
& hoc continere pot̾: & illud qd̾ dic̃
apłs. habentes spẽm pietatis. uir
tutẽ eius abnegantes. Patientia
leniet᷑ princeps: & lingua mollis
confringet duriciã. Qmͣuis dñm
peccando offendisti: potes tam̃ eiꝰ
mereri clementiã. si patient̾ adu̾¬
sa quȩ tͥ ꝓ peccatis irrogant᷑ ꝑtule¬
ris: humiliq satisfactione duritiã
domau̾is contumaciȩ pͥoris. Mel
inuenisti. comede qͦd sufficit tͥ: ne
forte saturatꝰ euomas illud. Dulce¬
dinẽ inuenisti cȩlestis intellectus:
q̃ sp̃italiũ patrũ officio. quasi pru¬
dentissimaꝵ apum tͥ labore mini¬
strata ẽ. Uide gͦ ne in ea plus saꝑe
appetas qͣm oportet saꝑe: ne dum
sũma intelligere. ultra uires que¬
ris: etiã quȩ bene intellexeras
amitas. Pot̾ aũ in hoc uersicło typi¬
ce dictum intelligi: qd̾ in seq̃nti aꝑte¬

Expanded text:
Huic simile videtur quod superius ait, Ne lactes quemquam labiis tuis. Sed ille versiculus specialiter hoc continet, ne complendo decipias: iste vero versiculus et hoc continere potest, et illud quod dicit Apostolus : Habentes speciem pietatis, virtutem autem ejus negantes. Patientia lenietur princeps, et lingua mollis confringet duritiam. Cum Dominum peccando offendisti, potes tamen ejus mereri clementiam, si patienter adversa, quae tibi pro peccatis irrogantur, pertuleris, humilique satisfactione duritiam domueris contumaciae prioris. Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte saturatus evomas illud. Dulcedinem invenisti coelestem intellectus quae spiritalium patrum officio quasi prudentissimarum apium tibi labore ministrata est, vide ergo ne in ea plus sapere appetas quam oportet sapere, ne dum summa intelligere ultra vires quaeris, etiam quae bene intellexeras amittas: potest autem in hoc versiculo typice dictum intelligi, quod in sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
gauerunt diuitias: de quib dñs
ait. Multi dicent michi in illa
die domine domine. nonne in
nomine tuo ꝓphetauimꝰ. & in
tuo nomine demonia eiecimus:
& in tuo nomine uircutes multas
fecimus: Et tunc confitebor illis:
quia numqm noui uos. S om̃s
istius modi filias. eccłia catholica
suꝑgreditur: que fide casta & oꝑe
ꝑfecta redemptoris sui uestigia
sectatur. fallax gratia & uana
est pulchritudo: muller timens
dm̃. ipsa laudabitur. Fallax est
gratia laudis quam ab homine
accipit: uana pulchritudo casti¬
tatis uł oꝑationis bone quã ho¬
muinib ostentat anima. quȩ timo¬
re caret duuino. At illa conscien¬
tia uera est laude digna: quȩ ti-¬
morem domini in omnib obser¬
uat. Ipsa est principiũ cunctaꝵ
custosq uirtutum: qui tuet¬

Expanded text:
egarunt divitias: de quibus Dominus egarunt divitias: de quibus Dominus ait: Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in tuo nomine daemonia eje in tuo nomine virtutes multas fecimus? et tunc confitebor illis quia nunquam novi vos ; sed omnes istiusmodi filias Ecclesia catholica supergreditur, quae fide casta et opere perfecta, Redemptoris sui vestigia sectatur. Fallax gratia, et vana est pulchritudo: mulier timens Dominum ipsa laudabitur. Fallax est gratia laudis, quam ab homine accipit, vana pulchritudo castitatis vel operationis bonae, quam hominibus ostendit anima quae timore caret divino; at illa conscientia vera est laude digna, quae timorem Dei in omnibus servat, ipse est enim principium cunctarum custosque virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
uina uisione concelebrant. Laudat
eam uir ipsius: cum bona quȩ ip¬
se donauit. remunerat. Quibus
autẽ uerbis eam laudet: conseq̃n.¬
ter ostenditur. cum dicitur. Mul-¬
tȩ filie congregauert̃ diuitias: tu
suꝑgressa es uinu̾sas. Multas
filias. eccłias dicit hereticorũ:
& maloꝵ turbas catholicoꝵ.¬
Quȩ filie dicuntur uel xp̃i. uel ec¬
clesie: quia & ipse sunt dnĩcis re¬
natȩ sacramentis: & adoptionẽ
filioꝵ quã non custodiere. ꝑcepe¬
runt. Unde & iohannes ait.de
nobis exierunt. s ñ erant ex nob̃.
Quȩ congregauert̃ diuitias: uide¬
licet bonoꝵ oꝑum orationes. ieiu¬
nia. elemosinas. afflictionẽ & ca¬
stimoniã carnis. continentiam
lingue. meditationẽ scͥpturaꝵ:
& cetera huiusmodi. Quȩ uere siil
diuitie spiritus sancti: ubi pura
mentis sinceritate geruntur. Ubi
autem sine fide que ꝑ dilectionẽ
oꝑatur. fiunt: nichil agentib
ꝓsunt. S & ille filiȩ frustra congͤ¬

Expanded text:
vina visione concelebrant: laudat vina visione concelebrant: laudat eam et vir ipsius, cum bona quae ipse donavit remunerat. Quibus autem verbis eam laudet consequenter ostenditur, cum dicitur: Multae filiae congregaverunt divitias, tu supergressa es universas. Multas filias ecclesias dicit haereticorum et maloquae filiae dicuntur vel Christi vel Ecclesiae: quia etiam ipsae sunt Dominicis renatae Sacramentis, et adoptionem filiorum, quam non custodiere, perceperunt unde et Joannes ait: De nobis exierunt, sed non erant ex nobis  . Quae congregaverunt divitias, videlicet bonorum operum operationes, jejunia, eleemosynas, afflictionem et castimoniam carnis, continentiam linguae, meditationem Scripturarum, et caetera hujusmodi, quae verae sunt divitiae spiritus, ubi pura mentis sinceritate geruntur. Ubi autem sine fide, quae per dilectionem operatur, fiunt, nihil agentibus prosunt: sed et illae filiae frustra congr
Abbreviated transcription (Latin):
namq ad humiliationẽ aliqͦtiens:
surgere ad głam ꝑtinet. Unde dr.
Olim in cinere sedentes peniterẽt:
id est humiliati. Et ꝓph̃a. A facie
manus tuȩ solus sedebam: quia
cõminatione replesti me.S & psal¬
mista. Inuanũ est uobis ante lu¬
cem surgere: surgite postqͣm sede¬
ritis. qui manducatis panẽ doloris.
Quod est aꝑte dicere. Quid in pre¬
senti queritis gaudere: qd̃ electis
in futuro seruatur. Non enim
potestis in hac uita. id est ante lu¬
cem suꝑnȩ retributionis. głam ue¬
re felicitatis habere. Qnpotius
postqͣm hic humiliati fueritis ad
tempus. illic uos in ꝑpetuũ uera¬
citer exaltandos sꝑate: uosquibus
amarum est om̃e quod scłi ama¬
torib iocundum uidetur & dulce.
Surgunt gͦ filii eccłie. & beatissi¬
mã eam predicant: cũ cȩlestib
bonis sublimati. quanta sit illi¬
us patriȩ beatitas. cuus parti¬
cipes ẽẽ meruerunt. aspiciunt:¬
& hanc debita laudatione in di¬

Expanded text:
namque ad humiliationem aliquoties, namque ad humiliationem aliquoties, surgere ad gloriam pertinet, unde dicitur: Olim in cinere sedentes poeniterent , id est, humiliati, et propheta: A facie manus tuae solus sedebam, quia comminatione replesti me . Sed et Psalmista: Vanum est vobis ante lucem surgere, surgite postquam sederitis, qui manducatis quod est aperte dicere, Quid in praesenti quaeritis gaudere, quod electis in futuro reservatur? Non enim potestis in hac vita, id est, ante lucem supernae retributionis, gloriam verae felicitatis habere: quin potius postquam hic humiliati fueritis ad tempus, illic vos in perpetuum veraciter exaltandos sperate, vos quibus amarum est omne quod saeculi amatoribus jucundum videtur et dulce. Surgunt ergo filii Ecclesiae, et beatissimam praedicant, cum coelestibus bonis sublimati, quanta sit illius patriae beatitas, cujus participes esse meruerunt, aspiciunt, et hanc debita laudatione in di
Abbreviated transcription (Latin):
uita tantũ sꝑantes sumꝰ in xp̃o:
miserabiliores sumꝰ om̃ib hõĩb.
Quia uͦ ꝓuita alia in presenti mi¬
litamꝰ: merito cũ apparuerit quid
erimꝰ matrẽ nr̃am quȩ ex om̃ib
iustis collecta. una xp̃i columba.
sponsa & amica uocatur. beatis¬
simã predicabimꝰ. Surget & uir exꝰ¬
& laudabit eam: dicens in iudicio.
Uenite benedicti patris mei: posside.¬
te paratũ uobis regnũ a constitutio¬
ne mundi. Esuriui enĩ. & dedistis
mͥ manducare: & cȩt̾a. Qui quide
ipse pͥmitie dormientiũ resurrex̃
a mortuis. s in die iudicii manifes¬
tius omnib quos sua laude dignoᷤ
iudicauerit. quanta sit eiusdem
sue resurrectionis gła. demonstra¬
bit. Potest hoc quod dicitur. surrexe¬
runt filii eius. & beatissimã predi-¬
cauer̃t. etiam in hoc tempore conue¬
nient̾ accipi: cum quilibet fideli¬
um transcensis scłi erumnis. ad cȩ¬
lestia regna ꝑducuntur. Sedere

Expanded text:
vita tantum sperantes sumus in Christo, vita tantum sperantes sumus in Christo, miserabiliores sumus omnibus hominibus .  vita alia in praesenti militamus, merito cum apparuerit quid erimus, matrem nostram, quae ex omnibus justis collecta una Christi columba, sponsa et amica vocatur, beatissimam praedicabimus. Surget et vir ejuet laudabit eam, dicens in judicio. Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione munmihi manducare, etc. . Qui quidem ipse primitiae dormientium resurrexit a mortuis, sed in die judicii manifestius omnibus quos sua laude dignos judicaverit quanta sit ejusdem suae resurrectionis gloria demonstrabit. Potest hoc quod dicitur, Surrexerunt filii ejus, et beatissimam praedicaverunt, etiam in hoc tempore convenienter accipi, cum quilibet fidelium, transcensis saeculi aerumnis, ad coelestia regna perducuntur Sedere