comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cdarificatũ in ꝑsecutione gentiliũ. susceperat ui¬
ra pontificatꝰ. Antiochiȩ uͥ post tyrannũ ecclesie
inchoante parte uitalis presul exstabat. qui ꝙ̃¬
iã antiquã & ex multis temporib destructã aty¬
rannis ȩdificauit ȩcclesiã. Post quẽ philogonius
pantificatũ sumens & reliqua aedificu suꝑ ad¬
didit. & telũ pictatis liciii temporibus demon¬
strauit. In iherosolimis autẽ post hermonẽ ma¬
charius ordinatꝰ ÷. uir nomine suo dignus. &
omib bonis ornatus. Eodem tempore constan¬
tinopoli alexander pontificatũ sacriministtrui
possidebat. apostolicis dogmatib ualde clarus.
T unc igitur alexander alexandrinus. uidens arriũ
amoriͦs iudiciarii aculeo stimulari. & multos ad
blasphemias deceptos erigere. conciliaq propria
celebrare. ecclesiarũ presulib eiꝰ blasphemiã suis
litteris indicauit.
ilectissimi s atq carissimis ubiq catholicȩ ecde¬

Expanded text:
clarificatum in persecutione gentilium susceperat juclarificatum in persecutione gentilium susceperat jura pontificatus. Antiochiae vero post tyrannum Ecclesiae inchoante pace, Vitalis praesul exstabat . Qui etiam antiquam ex multis temporibus destructam a tyrannis aedificavit ecclesiam. Post quem Philogonius pontificatum sumens, et reliqua aedificii superaddidit, et zelum pietatis Licinii temporibus demonstravit . In Hierosolymis autem post Hermonem Macarius ordinatus est, vir nomine suo dignus, et omnibus bonis ornatus. Eodemque tempore Constantinopoli Alexander pontificatum sacri ministerii possidebat, apostolicis donationibus valde clarus. Tunc igitur Alexander Alexandrinus, videns Arium amoris judiciarii aculeo stimulari, et multos ad blasphemias deceptos erigere, conciliaque propria celebrare, Ecclesiarum praesulibus ejus blasphemiam suis litteris indicavit.ilectissimis atque charissimis ubique catholicae Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
andrũ quoq culpabant. tamquã non utilit᷑ sile¬
r&. dũ contra dogna fierent nouitates. Aille ar
bitratus melius c̾e. de dubis sermonẽ exutraq
parte proponendũ. ut non uideretur ex necessita¬
te sed potius ex satis factione certam̃ ablatũ.
q partẽ. Ut autẽ curnire sol& circa certamina
uerborũ. utrimq superare nitebantur. Arrius
tam̃ nullatenꝰ adquie scere uolebat. quia conguᷤ¬
substantialis filius & coȩt̃nus ÷ patrid¬
lexander autẽ apostolicorũ doginatũ predici¬
tor. prius quidẽ cũ reuocare ad monitionibus a
consilus nitebatur. Qũ uͦ eũ suꝑbire uidiss&. ꝗ
aꝑte impictatis facinora predicare. exordine
sacerdotali remouit. Audierat enĩ clamante
diuina lege. Sioculus tuus dext̾ scandalizat
te. abscideꝰ eũ & proice abste. hoc itaq temp̃r.
romanȩ quidẽ ecclesie siluester rteinacula gub¬
nabat. meltiadi succedens. qui post marcellinũ

Expanded text:
andrum quoque culpabat, tanquam non utiliter sileandrum quoque culpabat, tanquam non utiliter sileret, dum contra dogma fierent novitates. At ille melius arbitratus esse de dubiis sermonem ex utraque parte proponendum; ut non videretur ex necessitate, sed potius ex satisfactione certamen ablatum mque partem. Ut autem evenire solet circa certamina verborum, utrique superare nitebantur. Arius tamen nullatenus acquiescere volebat, quia consubstantialis Filius et coaeternus est Patrilexander autem apostolicorum dogmatum praedicator, prius quidem eum revocare admonitionibus et consiliis nitebatur. Cum vero eum superbire vidisset, et aperte impietatis facinora praedicare, ex ordine sacerdotali removit. Audierat enim clamantem divinam legem: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te . Hoc itaque tempore Romanae quidem Ecclesiae Sylvestrius retinacula gubernabat, Melchiadi succedens, qui post Marcellinum
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatur episcopus. Hoc tempore arrius inordi¬
ne quidem presbiterorũ erat. & expositionẽ di¬
uinarũ scripturarũ uidebatur habere commissã.
U idens autẽ alexandrũ pontificatꝰ gubnacula sus¬
cepisse. cuentũ temporis ñ portauit. sed & mor¬
dacitate compulsus. litis quȩrebat initiũ. Porro
laudabilẽ uidens uiri conuersationẽ. ne quaquã
calumpnias contexere preualebat. uerũ tamen
qui escere illũ prohibebat inuidia. Hunc igitur
doctrinis instabat aꝑte resistere. & ille quidẽ
diuina sequens eloquia. ęqui honoris cũ patre.
& eandem substantiã habere cũ dõ genitore
filiũ predicabat. Arrius autẽ ediuerso ueritati
repugnans. creaturã filiũ facturãq dicebat. adi¬
ciens erat aliquando quando non erat. & alia
quȩ exillius litteris indicant᷑ insana. Hȩc ergo ñ
solũ mecclesia ꝑsistebat dicens. sed & iã in extrancis
conuentibus atq conciluis. & domos circuiens. qͥb¬

Expanded text:
ordinatur episcopus. Hoc tempore Arius in ordiordinatur episcopus. Hoc tempore Arius in ordine quidem presbyterorum erat, expositionemque divinarum Scripturarum videbatur habere commissam. Videns autem Alexandrum pontificatus gubernacula suscepisse, eventum temporis non portavit; sed et mordacitate compulsus, litis quaerebat initium. Porro laudabilem videns viri conversationem, nequaquam calumnias contexere praevalebat; verumtamen quiescere illum prohibebat invidia. Hunc igitur doctrinis instabat aperte resistere. Et ille quidem divina sequens eloquia, aequi honoris cum Patre, et eamdem substantiam habere cum Deo Genitore Filium praedicabat. Arius autem e diverso veritati repugnans, creaturam Filium, facturamque dicebat, adjiciens: Erat aliquando quando non erat, et alia quae ex illius litteris indicantur insana. Haec ergo non solum in Ecclesiconventibus atque conciliis; et domos circumiens, quibu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quos plurimos ad pristinũ reduxit errorẽ. non
quidẽ creaturã rursus ad orari precipions. sed ipsũ
creatorẽ & mundi opificẽ. coequatũ astruens crea¬
turȩ: Usbi autẽ hoc principiũ. & quẽ admodũ hȩc
inimicꝰ zizama seminauerit en arrabo. Alexan¬
dria ciuitas ÷ maxima. & hominũ multitudine
copiosa. ñ aegyptiorũ solũmodo sed & iã thebeorũ
& lbicorũ. circa aegyptũ optinens principatũ.
In huiꝰ itaq ciuitatis presulatu. post petrũ illũ in¬
chtũ propugnatorẽ. qui sub impus trannis dio¬
cletiano & maximiano nouissime imperiũ spon¬
te deponentib mardyrii coronã susceperat. suc¬
cessit achillas. Is enĩ sub illo egyptio petro. arri¬
ũ ordinatũ diaconũ. captũq inmelitu nouitatib
& ab ecclesia pulsũ. rogatus a fidelib & denuo susci¬
piens ministrare precepit. Post achillã uͭ. alexan¬
der fortissimꝰ euuangelici dogmatis predicator.

Expanded text:
per quos plurimos ad pristinum reduxit errorem: non per quos plurimos ad pristinum reduxit errorem: non quidem creaturam rursus adorari praecipiens, sed ipsum Creatorem et mundi opificem, coaequatum astruens creaturae. Ubi autem hoc principium, et quemadmodum haec inimicus zizania seminaverit, enarrabo. Alexandria civitas est maxima et hominum multitudine copiosa, non Aegyptiorum solummodo, sed etiam Thebaeorum, et Libycorum circa Aegyptum obtinens principatum. In hujus itaque civitatis praesulatu, post Petrum illum inclytum propugnatorem, qui sub impiis tyrannis Diocletiano et Maximiano novissime imperium sponte deponentibus, martyrii coronam susceperat , successit Achillas. Is enim sub illo egregio Petro Arium ordinatum diaconum, captumque in Meletii novitatibus, et ab Ecclesia pulsum, rogatus a fidelibus, et denuo suscipiens, ministrare praecepit. Post Achillam vero Alexander fortissimus evangelici dogmatis praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
paratissime beneficiũ ꝓmeruit quod poposcit.
Non enĩ poterat constantinus eius paritio nbus
denegare. cũ ei sũmi honoris cumiulũ exlberoe
Haec itaq breuit̃ a nobis dicta demonachis. quitimc
e are sunt philosophati sufficint. Cui uͦ de his
subtilior cura fuerit. querens inueni& plurimorũ
uitas hic non esse conscriptas ł IEMIRITUS:¬
tlico ita ꝑom̃ĩa florer& aecclesia. non tamen
ꝑtulit inimicus. eleuatã simub atq splendentem
ualde respiciens. sed maliuola coepit mouere con¬
silia. contendens gubernatã adñõ & uniuersorũ
creatore sub mergere. Uidebat itaq paganorũ
errorẽ fuisse nudatũ. captaq uaria demonum
machinam̃ta. & creaturã aplurimis iam non adorari.
sed creatori hẏmnos decent᷑ offerri. eagrã iã nãꝑte
uiros inueniens xp̃ianos quidẽ se uocabulo profiten¬
tes. sed amore honoris & uanȩ głȩ seductos. ad
seruitutẽ organũ eos suȩ machinationis habuit.

Expanded text:
paratissime beneficium promeruit quod poposcit. paratissime beneficium promeruit quod poposcit. Non enim poterat Constantinus ejus petitionibus denegare, cum ei summi honoris cumulum exhiberet. Haec itaque breviter a nobis dicta de monachis, qui tunc clare philosophati sunt, sufficiant. Cui vero de his subtilior cura fuerit, quaerens inveniet plurimorum vitas hic non esse scriptas. SEt licet ita per omnia floreret Ecclesia, non tamen pertulit inimicus, elevatam simul atque splendentem valde respiciens; sed malevola coepit tractare consilia, contendens gubernatam a Domino et universorum Creatore submergere. Videbat itaque paganorum errore se fuisse nudatum, captaque varia daemonum machinamenta, et creaturam a plurimis jam non adorari, sed Creatori hymnos decenter offerri. Ea gratia jam non viros inveniens Christianos quidem se vocabulo profitentes, sed amore honoris et vanae gloriae reductos ad servitutem, organum eos suae machinationis habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
alterut᷑. & hȩc quidẽ ita relata sunt. In hoc itaq
presulatu. audiui probatissime philosophatũ eu¬
tschianũ. qui inbythinia circa olimpũ morabat᷑.
Erat quippe grã diuina repletꝰ. ad curationes pas¬
sionũ & miracula rerũ &operũ. ita ut ipsi constan¬
tino propt̃ uirtutẽ. uitȩ amicus ess&. Illo siqui¬
dem tempore uinctꝰ quidã spa tarius. qui insup¬
ꝑ icionẽ uenerat quasi ad sumpta tẏrannide au
fugut. & requisitꝰ circa olimpũ cõprehensus :
ogantib autẽ necessarus ei cutẏtianũ. ut pro co
apud principem legatione fugeretur. prius in¬
quit prouidendũ ÷ ut his homo liberetur aum¬
culis. ne crudelit̃ constrictꝰ intereat. Tunc dicitur
huiꝰ modi necessitate releuarent. Quicũ hoc face¬
re noluissent. spontę ianuę ela̾sȩ reserate. &
uincti catenȩ sant reponte disruptȩ. Postea
uͦ ad principẽ ueniens bitantio tunc degentẽ.

Expanded text:
alteruter. Et haec quidem ita relata sunt. In hoc itaque alteruter. Et haec quidem ita relata sunt. In hoc itaque praesulatu audivi probatissime philosophatum Eutychianum, qui in Bithynia circa Olympum morabatur. Erat quippe divina gratia repletus, ad curationes passionum, et miracula rerum et operum, ita ut ipsi Constantino propter virtutem vitae esset amicus. Illo siquidem tempore vinctus quidam spatarius, qui in suspicionem venerat quasi assumpta tyrannide, fugit, et requisitus circa Olympum comprehensus est. Rogantibus autem necessariis ejus Eutychianum, ut pro eo apud principem legatione fungeretur: Prius, inquit, providendum est ut is homo liberetur a vinculis, ne crudeliter constrictus intereat. Tunc dicitur hujusmodi necessitate relevarent. Qui cum hoc facere noluissent, sponte januae clausae reseratae, et vincti catenae repente sunt disruptae. Postea vero ad 214 principem veniens Byzantii tunc degentem,
Abbreviated transcription (Latin):
funt .ci. & ciulantes deprecabantur ut curaretur.
ũ illc adeos non eg& inquit inea curatione. Sed uos
suultis redder& bouẽ quẽ rapiustis dominis suis.
egrotꝰ repente sanabitur. Quod &iã contigit.
Nam ut restitutꝰ ÷ hos. passio mox recessit apuero.
Quando igitur amon iste moriebatur. dicitur an¬
toniũ nidisse animã eiꝰ incelũ ferri. diunis potes¬
tatib cũ psalmodia precedentib eã. Gonsulentib q
eis qui circa cũ erant causam huiꝰ miraculi. non
ab sondit. Sciebant enĩ. qm̃ acrem intento optutu
respiciens cũ stupore. miraculi cuiꝰ piã respicere ui¬
sionẽ. Cũq uenientes postea quidã de soichi nunti¬
assent horã uisionis antonii. & conuenissee cũ tran¬
situ illius uiri. beatificauerunt ambos. Illũ qͥdẽ
quia ad manifesta bona transissee. ilbã uͦ quia tan¬
tã alonge meruiss& cernere uisionẽ. Multorũ
enĩ dierũ it̃ ÷. locorũ medio positorũ quodegebat

Expanded text:
runt ei, et ejulantes deprecabantur ut sanaretur. runt ei, et ejulantes deprecabantur ut sanaretur. Tum ille ad eos: Non eget, inquit, mea curatione; sed vos si vultis reddere bovem quem rapuistis dominis suis, aegrotus repente sanabitur; quod etiam contigit. Nam ut restitutus est bos, passio mox recessit a puero. Quando igitur Ammonius iste moriebatur, dicitur Antonium vidisse animam ejus in coelum ferri, divinis potestatibus cum psalmodia praecedentibus eam; consulentibusque eis qui circa eum erant, causam hujus miraculi non abscondit. Sciebant enim quoniam aerem intento obtutu respiciens, cum stupore miraculi cujuspiam respiceret visionem. Cumque venientes postea quidam de Scyti nuntiassent horam visionis Antonii, et convenisset cum transitu illius viri, beatificaverunt ambos: illum quidem, quia ad manifesta bona transiisset; illum vero, quia tantam a longe meruisset cernere visionem. Multorum enim dierum iter est locorum medio positorum quo degebat
Abbreviated transcription (Latin):
apud aegyptios monachos ꝑfecteq seruant᷑.
Nam cũ maxima diligentia. ꝑ successionẽ traditi¬
onis alterutre curant uirtutes antiquoꝵ me¬
moriȩ tradeit monachorũ. sed ame illi memo¬
randi sunt. qui ad nos usq ꝑuenerunt. Contigit
igitur huic uiro & theodoro ciꝰ discipulo euntib
aliquẽ transure fluuiũ quẽ dicunt ħcũ. ne ue¬
i se alterut̃ nudũ uiderae. iussit amon ut rece¬
cera&e intueri. repentt diuina uirtute translatꝰ ÷
inulterbrem ripã. Transiens uͦ theodorus aquã.
& uidens nec uestem ciꝰ nec pedes infusos. supplica¬
bat seni. ut ci causã rei de promer&. Cũq ille
dicert refutarae. ille uͦ non alit̾ se properatorũ
nisi cognoseer&e. promitente theodoro nulli se
co unio iem fore dicturũ. confessus ÷ quod
cuenit. Foximũ uͦ miraculũ huic rei quoq
contigit. quod narrabo. Iniusti parentes alicuiꝰ
acane rabido ꝓcussussi filiũ & poene moriturũ optule¬

Expanded text:
apud Aegyptios monachos perfecteque servantur. apud Aegyptios monachos perfecteque servantur. Nam cum maxima diligentia per successionem traditionis alterutrae curant virtutes antiquorum memoriae tradere monachorum; sed a me illi memorandi sunt qui ad nos usque pervenerunt. Contigit igitur huic viro, et Theodoro ejus discipulo euntibus aliquem transire fluvium quem dicunt Lycum. Ne vero se alterutrum nudos viderent, jussit Ammonius  nudum intueri, repente divina virtute translatus est ad ulteriorem ripam. Transiens vero Theodorus aquam, et videns nec vestem ejus nec pedes infusos, supplicabat seni ut ei causam rei depromeret. Cumque ille dicere refutaret, ille vero non aliter se properaturum nisi cognosceret, promittente Theodoro nulli se eo vivente rem fore dicturum, confessus est quod evenit. Proximum vero miraculum huic quoque rei contigit quod narrabo. Injusti parentes alicujus a cane rabido percussum filium et pene mortuum obtule
Abbreviated transcription (Latin):
tius. de quo sermo fertur. quia cogentib parenti¬
b duxissoe uxorẽ. nec tam̃ eã fuissae exꝑt.
nprincipio nãq nuptiarũ. sponsã tamquã spon¬
sus inthalamo ꝑcipiens. & solus cũ eã remanens
lebratȩ sunt tempus. & quale bonũ sit posse
seorsũ solus manere temptabat. Sed qm̃ dc ur
ginitate quidẽ setmones uirgo laudauerat. di¬
uidi antẽ habco graue iudicabat. malo cubiculo
monachica abstinentia se suspendens. Interea
mulier uiri ⁊elata uirtutẽ. estimauit. Non. ẽẽ.
iustũ tantũ uirũ domi celari propt̃ se. sed opor¬
tere potius scorsũ utrũq philosophari. & obhoc
ego m aliã fabricabo. & inmeridianã partem
deserti stagni maris ueniens circa locũ seithi
ad montẽ quidicitur nitriȩ. duob & .xx. annis
ibi philosophatꝰ ÷. annis singulis uisitans seđo
mulierẽ. Huiꝰ itaq sacratusꝰsimi principis. ho¬
rũ monasteriorũ multi fucrunt digniq dis¬
cipuli sicut successiones ostenduntꝰ. plurimaq

Expanded text:
parentibus duxisset uxorem, nec tamen eam fuisset expertus. In principio namque nuptiarum sponsam tamquam sponsus in thalamo percipiens, et solus cum ea remanens, lebratae sunt tempus. Et quale bonum sit posse seorsum solus manere ginitate quidem sermones virgo laudaverat, dividi autem ab eo grave judicabat, in alio cubili monachica abstinentia se suspendens. Interea mulier viri zelata virtutem, aestimavit non esse justum tantum virum domi celari propter se, sed oportere potius seorsum utrumque philosophari, et ob hoc ego mihi aliam fabricabo. Et in meridianam partem deserti stagni Mariae veniens circa locum Scyti ad montem qui dicitur Nitriae, duobus et viginti annis ibi philosophatus est: annis singulis visitans secundo mulierem. Hujus itaque sacratissimi principis horum monasteriorum multi fuerunt dignique discipuli, sicut successiones ostendunt; plurimaque
Abbreviated transcription (Latin):
timquã non aegentẽ doctort. Cionfirmabat autẽ
To antonii testimoniũ. & operib ostendebat uirũ
et. gonosũ. ipsoq doctore superiorẽ. atq ad affli¬
gendos &e expellendos demones preparatũ. Cirea¬

Expanded text:
tanquam non egentem doctore. Confirmabat autem tanquam non egentem doctore. Confirmabat autem Deus Antonii testimonium, et operibus ostendebat virum esse gloriosum, ipsoque doctore superiorem, atque ad affligendos et expellendos daemones praeparatum.
Abbreviated transcription (Latin):
cessores. Sed quomodo poterant inueniri facile
quib erat studiũ diligentissimũ suã uitã la¬
tert .o E non sicut plurimi nẽ hominũ cla¬
ti ꝑ gloriã. sem& ipsos expompant & cunctis
insinuant. Eucrunt itaq probatissimi disci¬
puli quos ꝑcepimꝰ antonu. alii quidẽ multi.
nec ñ & paulus appellatione simplex. Hunc
auit cũ rusticꝰ essce. bone specici coniugt̃
habuisse. & ca in ipso facinore adulteru depre¬
hensa tacite subrisisse. & uirc uirando firmas¬
se. nũquã sẽ eũ ca. ẽẽ. miscendũ. Tũ ad ad ulie¬
rũ. habe inquit cã. & repente discescit adhe¬
remũ apud antoniũ. Dicunt enĩ eũ mansue¬
tissimũ. & patientẽ ualde fuissc. Demq cũ
im senex ess&. & adaitã mona chice ꝑduia
U suetus. Om̃ib eũ antonius expermentis ex¬
ertens Q innullo muenit infctiorẽ. ꝑfecteq eũ
philoso plȩ.cẽ. testatꝰ. scorsũ precepit habitare

Expanded text:
cessores. Sed quomodo poterant inveniri facile, cessores. Sed quomodo poterant inveniri facile, quibus erat studium diligentissimum suam vitam latere, et non sicut nunc plurimi hominum elati per gloriam, semetipsos expompant, et cunctis insinuant? Fuerunt itaque probatissimi discipuli, quos percepimus, Antonii, alii quidem multi, nec non et Paulus appellatione Simplex. Hunc aiunt, cum rusticus esset, bona specie conjugem habuisse, et eam in ipso facinore adulterii deprehensam tacite subrisisse, et jurejurando firmasse nunquam se cum ea esse miscendum. Tum ad adulterum: Habe, inquit, eam; et repente discessit ad eremum apud Antonium. Dicunt enim eum mansuetissimum et patientem valde fuisse. Denique cum jam senex esset, et ad vitam moxperimentis exercens, in nullo invenit eum inferiorem, perfectaeque eum philosophiae esse testatus, seorsum praecepit habitare,
Abbreviated transcription (Latin):
sito negotio proquo uenerat addesertũ continuo
reuertebatur. Pisces nãq dicebat ꝑ humectam
nutriri substantiã. monachis autẽ ornatũ
be fiunt. sic gloria monachorũ adurbes acceden¬
do fedatur. Obedientẽ uͦ se gratũq conspicientib
exhibebat. studebatq ut neq haberae tumen¬
tẽ suꝑbiãq naturã. neo putaretur huiꝰ modi
Sedhȩc quidẽ pauca uirtutũ antonu dicere sũ
cõpulsus. ut tanti uiri ꝑ hec exempla considemnus
philosophiã. Plurimos igitur atq probatissimos
habuit auditores. Quorũ alii quidc̃ inegypto
& libia. alu uͦ inpalestina & syria & arabya
claruerunt. & unus quisq eorũ ñ minꝰ sẽ quã
doctor apud quos ÷ cõmoratꝰ exercuit. Multosq
docuit. & ad similẽ uirtutẽ philosophiãq ꝑ¬
duxit. Ita ut quorundã hic labor ess&e. circu¬
ire peiuitates & pro uincias uel ꝑ agros. & dili¬
gent̾ antonii discipulos. corũq requirore suc¬

Expanded text:
sito negotio pro quo venerat, ad desertum continuo sito negotio pro quo venerat, ad desertum continuo revertebatur. Pisces namque dicebat per humectam nutriri substantiam; monachis autem ornatum befiunt, sic gloria monachorum ad urbes accedendo foedatur. Obedientem vero se gratumque conspicientibus exhibebat. Studebatque ut neque haberet tumentem superbamque naturam, nec putaretur hujusmodi. Sed haec quidem pauca virtutum Antonii dicere sum compulsus, ut tanti viri per haec exempla consideremus philosophiam. Plurimos igitur atque probatissimos habuit auditores, quorum alii quidem in Aegypto et Libya, alii vero in Palaestina, et Syria, et Arabia claruerunt; et unusquisque eorum non minus se quam doctor, apud quos est commoratus, exercuit; multosque docuit, et ad similem virtutem philosophiamque perduxit; ita ut quorumdam hic labor esset circuire per civitates et provincias, vel per agros, et diligenter Antonii discipulos, eorumque requirere suc
Abbreviated transcription (Latin):
prescientiã declarante. Tacare autẽ nec ipse
patiebatur. & bene uicturꝰ semꝑ operari pro¬
piebat. ac sem& ipsũ discutere & secũ ponerx
rationẽ eorũ quȩ gessit die noctuq Siquis
autẽ indecens agertȩ conscriberte. ut deccter
parcerae indelicto. Sem& ipsũ scilic& erubese
si plurima sui delicta cõperiss&e. simul &iã me¬
tuens ne ꝑconscriptionis indiciũ. fierae aluio
manifestꝰ. Eratenĩ laboriosus. & maxime ꝓ
solaciis oppressor. Quis & enĩ alt̾ sic feruents.¬
sime fuit studiosus. Quorũ grã sępe uenio¬
bat ad ciuitates: Plurimi nãq ui cõpellente
cogebant. cũ legatione fungi apud iudicos ꝙ
magistratꝰ. Quorũ singuli uel uidere cũ uidica¬
bant nimis egregiũ. loquentẽ audire. & pi¬
cipienti parere gloriosũ. Quicũ talis ess&r
studebat tam̃ ignorari. & latere ꝑheremũ. Si
uͦ necessitate faciente ueniss& inciuitatẽ. dispo¬

Expanded text:
praescientia declarante. Vacare autem nec ipse praescientia declarante. Vacare autem nec ipse patiebatur, et bene victurum semper operari praecipiebat, ac semetipsum discutere, et secum ponere rationem eorum quae gessit die noctuque; si quid autem indecens ageret, conscriberet, ut de caetero parceret in delicto, semetipsum scilicet erubescens, si plurima sui delicta comperisset: simul etiam metuens ne per conscriptionis indicium fieret aliis manifestus. Erat enim laboriosus, et maxime pro solatiis oppressorum. Quis etenim alter sic ferventissime fuit studiosus, quorum gratia saepe veniebat ad civitates? Plurimi namque vi compellente cogebant 213 eum legatione fungi apud judices et magistratus; quorum singuli vel videre eum judicabant nimis egregium, loquentem audire, et praecipienti parere gloriosum. Qui cum talis esset, studebat tamen ignorari et latere per eremum. Si vero necessitate faciente venisset in civitatem, dispo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ bonã tamquã seniorẽ litterarũ. quarũ ta¬
m̃ inuentorẽ urt laudabat. Fuit autẽ precipue
clem̃tissimꝰ. castꝰ. fortis. gratus colloquentib sine
ulla tristitia. E lic& qui cũ co disputarent
certatiuas questiones inferrent. tam̃ more
solito sapient̃ & disciplinabilit̾ crescentem
sedabat sepe contentionẽ. & adm̃surã debi¬
tã protinꝰ trans ferebat. loquentiũq sibi stre¬
pitũ temperabat. corũq mores ueluti qͥdã
regula cõponebat. Tantis itaq uirtutib diui¬
ne prouidentiȩ redundans. eũ futura prescire
non estimabat. e̾ẽ. uirtutẽ. & propt̃ ea nec
laborandũ inanit̃ circa talia suadebat. quan¬
do nec ignorantẽ futura. Poenȩ̨ suc cũbere.
nec scientẽ propt̃ ca sc̃m. c̾ẽ. declarabat. Uerã
nãq beatitudinẽ incultura dĩ. & legũ eiꝰ obser¬
uatione dicebat. Sicui autẽ hȩc esso cura.
docebat ut purgarce animã. quo poss&e inspi¬
cere & futurorũ notitiã possidere. đo uidelic&

Expanded text:
tem bonam tanquam seniorem litterarum: quarum tamen inventorem jure laudabat. Fuit autem praecipue clementissimus, castus, fortis, gratus colloquentibus, sine ulla tristitia. Et licet qui cum illo disputarent certative quaestiones inferrent, tamen more solito sapienter et disciplinabiliter crescentem sedabat saepe contentionem, et ad mensuram debitam protinus transferebat, loquentiumque sibi strepitum temperabat, eorumque mores veluti quadam regula componebat. Tantis itaque virtutibus divina providentia redundans, se futura praescire non aestimabat esse virtutem; et propterea nec laborandum inaniter circa talia suadebat: quando nec ignorantem futura poenae succumbere, nec scientem propterea sanctum esse declarabat. Veram namque beatitudinem in cultura Dei et legum ejus observatione dicebat. Si cui autem haec esset cura, docebat ut purgaret animam, quo posset respicere, et futurorum notitiam possidere, Dei videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
Diuꝰ cñĩ rei causa. & antiqui romanorũ licen¬
t̃ testari uirgines uestales. &iã sexto
otatis curriculo decreuerunt. Indiciũ itaq
maximũ reuerentiȩ pi principis cirta
religionẽ fuit. quia ubiq ad ministrantiũ
sententias in ꝑfectas. ẽẽ. uoluit. & ad ep̃os ꝑ
appellationẽ refugiendũ. ee. sanciuit. siqui
uellent ciuiles iudices refutare. firmã uͦ
abomib obseruandã. & in conuertibiles.
eẽ. terminos synodalis. Illud quoq nos
relinquere dignũ non ÷. qđ pro utilitate
sancitã ÷ corũ. qui in ȩcclesus manu mittunt᷑
cũ propt̃ subtilitatẽ legũ. & iã muiti posses¬
sores difficultatẽ paterent᷑ circa dationẽ me¬
lioris lib̾tatis. quã cuulitatẽ romanã uocant.
tres posuit leges. decernens om̃s inȩcclesus
manu missos sub testimonio sacerdotũ. ꝑ hanc
piã adinuentionẽ romana ciuilitate frui.
cuiꝰ iudiciũ presens &iã tempꝰ seruat. Nã

Expanded text:
Hujus enim rei causa et antiqui Romanorum licenHujus enim rei causa et antiqui Romanorum licenter testati virgines Vestales etiam sexto aetatis curriculo decreverunt. Judicium itaque maximum reverentiae pii principis circa religionem fuit: quia ubique administrantium sententias imperfectas esse voluit, et ad episcopos per appellationem refugiendum esse sancivit, si qui vellent civiles judices refutare: firmam verab omnibus observandam, et inconvertibiles esse terminos synodales. Illud quoque nos relinquere dignum non est, quod pro utilitate sancitum est eorum qui in Ecclesiis manumittuntur. Cum propter subtilitatem legum etiam inviti possessores difficultatem paterentur circa dationem melioris libertatis, quam civilitatem Romanam vocant, tres posuit leges: decernens omnes in ecclesiis manumissos sub testimonio sacerdotum, per hanc piam adinventionem Romana civilitate frui; cujus indicium praesens etiam tempus servat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tur. lic& generis proximitate consiste¬
rent. Qmi uͦ filios non habuissent. modie¬
tatt̃ relictorũ sibim& ammitebant.
Posuerunt autẽ has Eges antiqui. uolen
ges. plurimos inciuilib bollis amiserant.
idens igitur imperator id cireo male
tractat cos. qui propt̃ dm̃ uirginitati
& sine liberis. c̾t studebant. fatuum
iudicauit diligentiã & studio hominũ
uideri eorũ angeri genꝰ. cũ natura semꝑ
suꝑna distribut᷑ioneꝰ diminutionẽ susci¬
piat & augmentũ. & legẽ proposuit uni¬
uerso populo. quatenꝰ equalib priuilegus
fruerent᷑. qui sine coniuigib & liberis erant.
quib illi qui hec se habere gaudebant.
Sed &e iã amplius habere sanciuit eos. qui
in continentiȩ uirginitate degebant.
licentiã eis prebens masculis feminisq lic&
etate minorib testam̃tũ facere. contra
cõmunẽ legẽ. Om̃s oni bene cogitare
iudicauit. quorũ opus essoe dm̃ placare
semꝑ. & philosophiȩ ueraci uacare

Expanded text:
tur, licet proximitate generis consistetur, licet proximitate generis consisterent: qui vero filios non habuissent, medietatem relictorum sibimet amittebant. Posuerunt autem has leges antiqui, volentges plurimos in civilibus bellis amiserant. Videns igitur imperator idcirco male tractari eos qui propter Deum virginitati et sine liberis esse studebant, fatuum judicavit diligentia et studio hominum videri eorum augeri genus; cum natura semper superna distributione diminutionem suscipiat et augmentum. Et legem populo proposuit universo, quatenus aequalibus privilegiis fruerentur qui sine conjugibus et liberis erant, quibus illi qui haec se habere gaudebant. Sed etiam amplius habere sancivit eos qui in continentiae virginitate degebant, licentiam eis praebens masculis feminisque, licet aetate minoribus, testamentum facere contra communem legem. Omnes enim bene cogitare judicavit, quorum opus esset Deum placare semper et philosophiae veraci vacare.
Abbreviated transcription (Latin):
in proelis contra aduersarios institutis. quã
pro indicio quod ei diuinitus ꝓro ea uideba¬
tur ostensũ. Demq suppliciũ crucis. qđ
primitus apud romanos erat inusu. lege
ꝓhibuit. Infigurationib autẽ solidorum
& in imaginib hoc signũ iussit inscribi
semꝑ. & figurari. Et testantur bac tenꝰ
eiꝰ imagines. hoc scemate de coratȩ. In om̃ib
siquidem reb precipue tam̃ in legis latio¬
nib. studebat placare diuinitate᷑. Appa-¬
r& enĩ luxuriosas & ualde fatuas ꝑmixtio¬
nes ante cũ non prohibitas. tunc fuisse cor¬
rectas. sicut ex ipsis quas posuit legib in¬
uenitur. Sed nunc quȩ adhonorẽ &
statũ religionib abeo sancita sunt. pan¬
dere necessariũ ÷ cũ partes. eẽ. ecclesiasti¬
dudũ fuit lex auicesimo quinto anno
non habentes uxores. prohibens apriui-¬
legus habentiũ coniuges. sed & alia mul¬
taꝰ iubens. ut nibil actestam̃to lucraren¬

Expanded text:
in praeliis contra adversarios institutis, quam in praeliis contra adversarios institutis, quam pro indicio quod ei divinitus pro ea videbatur ostensum. Denique supplicium crucis, quod primitus apud Romanos erat in usu, lege prohibuit. In figurationibus autem solidorum et in imaginibus hoc signum jussit inscribi semper et figurari, ut testantur hactenus ejus imagines hoc schemate decoratae. In omnibus siquidem rebus, praecipue tamen in legislationibus, studebat placare Divinitatem. Apparet enim luxuriosas et valde fatuas permixtiones ante eum non prohibitas, tunc fuisse correctas, sicut ex ipsis quas posuit legibus invenitur. Sed nunc quae ad honorem et statum religionis ab eo sancita sunt pandere necessarium est, cum partes esse ecclesiastidudum fuit lex, a vigesimo quinto anno non habentes uxores prohibens a privilegiis habentium conjuges; sed et alia multa jubens, ut nihil de testamento lucraren
Abbreviated transcription (Latin):
uostes castra metaretur. quatenꝰ nec mitinere
degens ipse uel exereitꝰ sacro lumine priuaten¬
tur: quo decer&e laudar dm̃. & orationes offer
tus quebantur autẽ parit̾ sacerdetes &
diaconi tab naculo seruientes. qui seđm legẽ
ecclesiasticã sacrorũ ordines adimplebant :¬
x illo autẽ. romanorũ cohortes quȩ nunc iꝑa¬
meri nuncupantur. singule fecerunt tabna¬
cilũ propriũ. & sacerdotes atq diaconosdis¬
tributos habebant. Die uͦ qui dominicus uoci¬
tatur. quẽ ebrei primũ uocant. greci autã
soli distribuunt. & qui ante septimũ ÷ sanci¬
uit aiudicus alusq causis uniuersis habere
uoeationẽ. & ineo tantũ orationib occupari.
onorabat autẽ dominicũ diem. quia meo
xp̃s resurrexiss&e amortuis Aliũ uͦ. qui a
meo fuerat crucifixus. Maximã nãq cul¬
turã sacratissimȩ crucis habebat. tã pro
his quȩ ei prospere prouenerant eiꝰ axilio

Expanded text:
hostes castrametaretur; quatenus nec in itinere hostes castrametaretur; quatenus nec in itinere degens ipse, vel exercitus sacro lumine privarentur, quo deceret laudari Deum, et orationes offer. Sequebantur autem pariter sacerdotes et diaconi tabernaculo servientes, qui secundum legem ecclesiasticam sacrorum ordines adimplebant. Ex illo autem Romanorum cohortes, quae nunc Numeri nuncupantur, singulae fecerunt tabernaculum proprium, et sacerdotes atque diaconos distributos habebant. Die vero qui dominicus vocatur, quem Hebraei primum vocant, Graeci autem soli distribuunt, et qui ante septimum esvit a judiciis aliisque causis universos habere vacationem, et in eo tantum orationibus occupari. Honorabat autem dominicum diem, quia in eo Christus resurrexit a mortuis; alium vero, quia in eo fuerat crucifixus. Maximam namque culturam sacratissimae crucis habebat, tam pro iis quae ei prospere provenerant ejus auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
nocantur gothi. tunc nouissime causa gr̃e
apud eũ foedera celebrarent. Hȩc autem
gens. habitabat quidẽ tunc trans fluuiũ
histrũ. Cũq essce inbellis prona. & mul¬
titudine atq magnitudine corporũ ar-¬
mis semꝑ ocercitata. aliis quidẽ barba¬
ris preualebat. solos autẽ romanos habe¬
bat sibim& repugnantos. Fertur enĩ &ia
hoc prȩlio. de monstratũ constantino ꝑsig¬
na uel somnia. quanta dĩ prouidentia re¬
geretur. Qui cũ superass& om̃ia bella
que sub co sunt gesta. ueluti represans
xp̃o. ineiꝰ religionis studio magis magisq
existimare subiectos iubens: Terra uͦ ex sub¬
dita sibi exuna quãq ciuitate. de trahens
lib cleroq distribuit. & donatione ualidã
inꝑpetuũ. cẽ. sanciuit. Assuescens autẽ
milites. ut sicut ipse dm̃ colerent. signo
crucis corũ arma signabat. In regalibus
quoq oratoriũ fabricatꝰ. & iã tabnaculũ
ad instar ceclesie circũ ferebat. Aũ aduersus

Expanded text:
vocantur Gothi, tunc novissime causa gratiae vocantur Gothi, tunc novissime causa gratiae apud eum foedera celebrarent. Haec autem gens habitabat tunc quidem trans fluvium Istrum. Cumque esset in bellis prona, et multitudine atque magnitudine corporum armis semper exercitata, aliis quidem barbaris praevalebat; solos autem habebat Romanos sibimet repugnantes. Fertur enim etiam et hoc praelio demonstratum Constantino per signa atque somnia quanta Dei providentia regeretur. Qui cum superasset omnia bella quae sub eo sunt gesta , veluti repensans Christo, in ejus religionis studio magis magisque existimare subjectos jubens. Ex terra vero subdita sibi, ex unaquaque civitate detrahens,libus cleroque distribuit, et donationem validam in perpetuum esse sancivit. Assuescens autem milites, ut, sicut ipse, Deum colerent, signo crucis eorum arma signabat. In regalibus quoque oratorium fabricatus, etiam tabernaculum ad instar ecclesiae circumferebat dum adversus
Abbreviated transcription (Latin):
manos autt̃. tunc primũ monoma chorũ sp¬
tacula remota sunt . Apud phenicas uͦ qui
inlibano & heliopoli cõmorant᷑. fas ulterius
non fuit uirgines fornicari. antequã legta¬
mis iungerentur uiris. Nempe post turpita¬
dinẽ experim̃ti primi. nefande ꝑmixtions¬
magnitudinẽ uidebantur habere isefficie¬
tẽ corrigebantur. Aliȩ uͦ. crem̃to abtitudi¬
tus & latitudinis augebantur. Alibi autẽ
cũ non essent. a fundamentis aedificatȩ
fulgebant. Pecunias uͦ exregus thesauris
imp̾erator affluentius impendebat. scribens
ꝑ singulas ciuitates ep̃is atq presidibus po¬
pulorũ. ut sacerdotes sicuti uellent iube¬
rent. Isti autẽ iubentib obedirent. quate
nꝰͦ ꝑficeretur opus. Lȩcanti siquidẽ eiusim¬
perio. & iã religio ualde florebat. & intan-¬
tũ & iã post bellũ contra liciniũ gestã. feli¬
cissimꝰ fuit improelus aduersus aligenienas
preparatis. ut & iã sarmatas uinceroe. & qͥ

Expanded text:
omanos autem tunc primum monomachorum spomanos autem tunc primum monomachorum spectacula sunt remota. Apud Phoenices vero, qui in Libano vel Heliopoli commorantur, fas ulterius non fuit virgines fornicari antequam legitimis jungerentur viris, nempe post turpitudinem experimenti primi nefandae permixtionimagnitudinem videbantur habere sufficientem, corrigebantur. Aliae vero cremento altitudinis et latitudinis augebantur. Alibi autem cum non essent, a fundamentis aedificatae fulgebant. Pecunias vero ex regiis thesauris imperator 210 affluentius impendebat: scribens per singulas civitates episcopis atque praesidibus populorum, ut sacerdotes, sicuti vellent, juberent; isti autem jubentibus obedirent, quatenus cito perficeretur opus. Laetanti siquidem ejus imperio, etiam religio valde florebat, et in tantum etiam post bellum contra Licinium gestcissimus fuit in praeliis adversus alienigenas praeparatis, ut etiam Sarmatas vinceret, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ferendas hereditates. nullo autẽ horũ existen¬
te. unã quãq prouintialẽ ecclesiã adius he¬
reditatis accedere. & sine apud priuatũ siue
apud publicũ detali substantia. eẽt. aliqͥd¬
restituere. Eis autẽ qui exerario publico
aliquid cõparauerant. aut donationes acce.¬
perant. scđm possibilẽ decentẽq modũ. se
prouidere promisit. Hec igitur sicuti dic¬
tũ ł imperatori placuerunt. & lege firma¬
ta sunt. insignit̃q om̃i a decenti fine com¬
plexa. Xp̃iani uͦ tunc om̃s romanorũ digñi¬
tates administrabant. & decetero cunctis
sacrificare negabatur. Immolationibusq
aut diuinationib non erat locus. sed neo d.¬
la dedicare. aut celebritatos paganas agere
niq tempore. apud egiptios nequaquã scđ.
priores sollempnitates in paganorũ templis
eubitꝰ. sed in ȩcclesus magis offertur. quo sio¬
nificatur crementũ aquȩ niliacȩ. Apud p¬

Expanded text:
ferendas haereditates; nullo autem horum existenferendas haereditates; nullo autem horum existente, unamquamque provincialem Ecclesiam ad jus haereditatis accedere; et sive apud privatum, sive apud publicum de tali substantia esset aliqrestitueret. Eis autem qui ex aerario publico aliquid comparaverant, aut donationes acceperant, secundum possibilem decentemque modum se providere promisit. Haec igitur, sicuti dictum est, imperatori placuerunt, et lege firmata sunt, insigniterque omnia decenti fine completa. Christiani vero tunc omnes Romanorum dignitates administrabant; et de caetero cunctis sacrificare negabatur, immolationibusque aut divinationibus non erat locus: sed nec idola dedicare, aut celebritates paganas agere jam enique tempore apud Aegyptios nequaquam secundum priores solemnitates in paganorum templa cubitus, sed in ecclesias magis offertur, quo significatur crementum aquae Niliacae. Apud R
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ dĩ culturã durabilit̾ ꝑmanserunt in confes-¬
sionib martẏrii. clariores eiꝰ honorib appa¬
rerent. Hȩc itaq contio natꝰ. & alia
multa dicens. ꝑ quȩ credebat subiectos adcul¬
tũ religionis adducere. infirma. eẽ. sanciuit
quȩ contra religionẽ fuerant cogitata uel
gesta sub ꝑsecutorib ecclesiarũ remisionẽq
cunctos habere decreuit. qui propt̾ confessi¬
onẽ xp̃i migrare minsulis. aut alibi pret̾ uo¬
luntatẽ ꝓpriã cõmorari iussi sunt. aut iume¬
b. aut lanificuis mituistrare. aut dari curus.
cũ curiales primitus non fuissent. Eos aut̃
quos infames illi fecerant. ab infamia relaxa¬
uit. Militia uͦ priuatos. in sua uoluntate
reliquit. utrũ . eẽ. inscemate quo fuerant.
an certe cũ honorabili quite liberã uacati¬
etiã substantias reformauit uniuersis. Siqui
uͦ morte dampnati. substantia quoq nuda¬
ti sunt. precepit proximis generi eorũ de¬

Expanded text:
pter Dei culturam durabiliter permanserunt in confespter Dei culturam durabiliter permanserunt in confessionibus martyrii, clariores ejus honoribus apparerent. Haec igitur concionatus, et alia multa dicens, per quae credebat subjectos ad cultum religionis adducere, infirma esse sancivit quae contra religionem fuerant cogitata vel gesta sub persecutoribus Ecclesiarum, remissionemque cunctos habere decrevit, qui propter confessionem Christi migrare in insulas aut alibi praeter voluntatem propriam commorari jussi sunt, aut in meus, aut mulieribus, aut lanificis ministrare, aut dari curiis cum curiales primitus non fuissent. Eos autem quos infames illi fecerant, ab infamia relaxavit. Militia vero privatos in sua voluntate reliquit, utrum esse in schemate quo fuerant, an certe cum honorabili quiete liberam etiam substantiis reformavit universos. Si qui vero morte damnati, substantia quoque nudati sunt, praecepit proximis genere eorum de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanerae. Uir ergo primordus imperu sui.
ptolus alusq reb ualde prouectus. & sororis
constantini nuptus honoratꝰ. huiꝰ modi fine
onstantinꝰ igitur dũ ad eũ solũ omne romanorũ ꝑue¬
niss& imperiũ. edictis publicis usus ÷. ut orienta¬
les subiccti in pauide religionẽ colerent xp̃i. &
diligent̃ diuinitati ministrarent. Dunnitatẽ
quippe solã eã crederent. quȩ & reuera ess&e.
& sufficient̃ haber& om̃i tempore potestatẽ.
& qm̃ qui talib studerent. om̃ia bona uberrime¬
cis acciderent. & quȩ cũq aduersa putarent
cũ meliori potius spe fruerentur. qui uͦ circa dõ
delinquerent. cõmunit̃ & scorsũ inbellis & in
pace omĩa eis difficilia prouenirent. Gratiasq
referent non sibim& arrogans. adiccit in eam
legt̃. dicens quia ministrũ oportunũ eũ habe¬
re dignatus fuerit dt̃ consilii sui. & abritan¬
nico mari usq ad loca orientis adduxent cũ.
quatenus augerctur xp̃iana religio. & qui pro-¬

Expanded text:
est . Vir ergo primordiis imperii sui, praeliis aliisque rebus valde provectus, et sororis Constantini nuptiis honoratus, hujusmodi fine onstantinus igitur cum ad eum solum omne Romanum pervenisset imperium, edictis publicis usus est, ut Orientales subjecti impavide religionem colerent Christi, et diligenter Divinitati ministrarent; Divinitatem quippe solam eam crederent quae et revera esset, et sufficienter haberet omni temm qui talibus studerent, omnia bona eis uberrime accederent, et quaecunque adversa putarent, cum meliori potius spe fruerentur; qui vero circa Deum delinquerent, communiter et seorsum in bellis et in pace omnia eis difficilia provenirent. Gratiasque referens, non sibimet arrogans, adjecit in eam legem dicens: quia ministrum opportunum eum habere dignatus fuerit Deus sui consilii, et a Britannico mari usque ad loca Orientis adduxerit eum, quatenus augeretur Christiana religio; et qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
Ille respondit ciͦ. Mirũ ÷ o homo qđ loqueris
quomodo tibi soli uisũ ÷ horreũ necesarus
defecisse. Sed considera potius apud temaio¬
sũ. ne forte mutuatꝰ alia uice. qđ debueras pn¬
mitꝰ ñ soluisti. Si enĩ hoc ñ ÷. indubitant᷑ non
priuaberis qͥb eges. sed rursus accedens inueni
Oignũ ÷ igitur huiꝰ sacratissimi uiri mirari pu¬
ritatẽ. & ecclesiastici ordinis ualde custodiã.
Dicitur itaq quodã tempore pro aliqua uti¬
litate munũ cyprios ep̃os conuenisse. & int̾
eos fuisse huno spiridione. & triphilliũledra¬
sem episcopũ. uirũ eloquio & sapientia pre

Expanded text:
Ille respondit ei: Mirum est, o homo, quod loqueris. Ille respondit ei: Mirum est, o homo, quod loqueris. Quomodo tibi soli visum est horreum necessariis defecisse? Sed considera potius apud temetipsum, ne forte mutuatus alia vice quod debueras, primitus non solveris. Si enim hoc non est, indubitanter non privaberis quibus eges, sed rursus accedens invenieDignum est igitur hujus sacratissimi viri mirari puritatem, et ecclesiastici ordinis valde custodiam. Dicitur itaque quodam tempore pro aliqua utilitate in unum Cyprios episcopos convenisse, et inter eos hunc fuisse Spiridionem, et Triphyllium Ledrensem
Abbreviated transcription (Latin):
adicere. Mos erat huic spiridioni. ex fruo¬
tib qui nascebantur ei. alios quidẽ pauperib
crogare. alios autẽ gratis mutuari uolentib
ed neq ꝑ se dabat. neq ꝑse recipiebat. sed
solũ cubiculũ demonstrabat. inuitans pes¬
tens ut quantũ opus haberent tollerent.
& denuo reuocarent quantũ se nouerant
abstulisse. Quidã dũ mutuũ ꝑ cepiss&. reuer¬
sus ÷ post aliquantũ. qđ tulerat redditurꝰ.
Quẽ dũ scđm consuetudine iussiss& reponere
incubiculo. qđ fuerat exinde mutuatꝰ.
ad iniustitiã ille conuersus. & credens
litore spiridionẽ. ñ reddidit qͦd debebat. sea
auferens debitũ. quasi reddidiss& & abscesst
Q uod tam̃ longo tempore ñ erat ignoratũ. Po
cercũ nãq tempus uenit rursus. petens ab
mutuũ. Atille cũ misit adhorreũ. data potas¬
tate ut ipse sibim&e iretur quantũ opus ha
oculata fide cognoscens. spiridioni nunciauit

Expanded text:
adducere. Mos erat huic Spiridioni ex frucadducere. Mos erat huic Spiridioni ex fructibus qui nascebantur ei, alios quidem pauperibus erogare, alios autem gratis mutuare volentibus. Sed neque per se dabat, neque per se recipiebat; sed solum cubiculum demonstrabat, invitans petentes ut quantum opus habebant tollerent, et denuo revocarencepisset, reversus est post aliquantum quod tulerat redditurus. Quem dum secundum consuetudinem jussisset reponere in cubiculo quod fuerat exinde mutuatus, ad injustitiam ille conversus, et credens latere Spiridionem, non reddidit quod debebat; sed auferens debitum, quasi reddidisset, abscessit. Quod tamen longo tempore non erat ignorandum. Post certum namque tempus venit, rursum petens ab eo mutuum. At ille misit eum ad horreum, data potestate ut ipse sibi metiretur quantum opus habhoc oculata fide cognoscens, Spiridioni nuntiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tis accipere. elegistis potius ea rapere. & noc¬
tẽ ducere iugit᷑ infelicẽ Tum misertus
corũ. magis autẽ ad meliora eos crudiens ait.
bite hunc sumentes arietẽ laborastis quippe
uigilus. & dec& uos sine querimoniis recedere ab
ouib meis. Quod quidẽ quilib& iuste poterit
sitũ. sub t̾ra recondidit. ubi caute credidit
custodiri. Contigit interea mori puellã. nihil
confessã patri. Uenit homo depositũ repetenꝰ.
ignorante spiridione qͥdloqueretur. Cumq
in tota domo requisiss& nec inuenir&. flebat
capillosq uellebat. & morti uicinꝰ. e̾ẽ. uidebat᷑
ille qui deposuerat. Hȩc spirdio fieri uidens.
& cursim uenicns ad sepulchrũ. uocauit nomi¬
ne puellã. Quã respondite. de causa deposi¬
ti requisiuit. E dũabea didiciss&. reuersus
& mueniens ubi puella significauerat. reddi¬
dit homini quod petebat. Qm̃ quidẽ adhuno
ueni sermonẽ. non ÷ in congruũ &iã istud

Expanded text:
tis accipere, elegistis potius ea rapere, et noctis accipere, elegistis potius ea rapere, et noctem ducere jugiter infelicem? Tum miseratus eorum, magis autem ad meliora eos erudiens, ait: Abite hinc sumentes arietem; laborastis quippe vigiliis, et decet vos sine querimoniis recedere ab ovibus meis. Quod quidem quilibet juste poterit situm, sub terra recondidit, ubi caute credidit custodiri. Contigit interea mori puellam nihil confessam patri. Venit homo depositum repetens, ignorante Spiridione quid loqueretur. Cumque in tota domo requisisset, nec invenisset, flebat capillosque vellebat, et morti vicinus esse videbatur ille qui deposuerat. Haec Spiridion fieri videns, et cursim veniens ad sepulcrum, vocavit ex nomine puellam. Qua respondente, de causa depositi requisivit. Et dum ab ea didicisset, reversus, et inveniens ubi puella significaverat, reddidit homini quod petebat. Quoniam quidem ad hunc veni sermonem, non est incongruum etiam istud
Abbreviated transcription (Latin):
miracula operatũ dm̃. demonasq subieci¬
se. uariarũq passionũ condonasse ci sani¬
tates. fuerunt autt̃ pafnutius & maxi¬
mus exillis confessorib. quos maximianꝰ¬
imperator in metallis opera exercere damp¬
nauit. oculos eorũ dextros euellens. & si¬
nistras suras incidens. Scđm eos autẽ fuis
opiscopũ. ad cuiꝰ uirtutẽ demonstrandã. suffi¬
cere puto quȩ actenꝰ de eo seruatur opinio.
Quanta ꝑ eũ diuino presidio gesta sint. plura
quidẽ nouere prouinciales. ego autẽ quȩ
ad nos ualuerunt ꝑuenire non taccã. fu̾it
enĩ iste rusticus. habens uxorẽ & filios. sed
ñ propterea in reb diuinis minor. Aiunt hs
aliquando ꝑ noctẽ uenisse malignos uiros ad
caulas ouiũ eiꝰ. & cũ rapere niterentur. subito
uinctos nullo ligante fures. Tunc illũ die fac¬
ta uenientẽ in uenisse legatos eos. & soluisse
quidẽ ab inuisibilib uinculis. culpasse tam̃ &
dixisse. Cur fr̃s dũ licuiss& quȩ desideraba¬

Expanded text:
m, daemonesque subjecisse, variarumque passionum condonasse ei sanitates. Ferunt autem quod Paphnutius et Maximus ex illis confessoribus fuerunt quos Maximinimperator in metallis ad opera exercenda damnavit, oculos eorum dextros evellens, et sinistras suras incidens. SOZOMEN., lib. I, caepiscopum, ad cujus virtutem demonstrandam sufficere puto quae hactenus de eo servatur opinio. Quanta per eum divino praesidio gesta sint, plura quidem novere provinciales; ego autem quae ad nos valuerunt pervenire non tacebo. Fuit enim iste rusticus habens uxorem et filios, sed non propterea in rebus divinis minor. Aiunt autem aliquando per noctem venisse malignos viros ad caulas ovium ejus, et cum rapere niterentur, subito vinctos nullo ligante fures. Tunc illum die facta venientem invenisse ligatos eos, et solvisse quidem ab invisibilibus vinculis, culpasse tamen et dixisse: Cur, fratres, dum licuisset quae desideraba