comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõ sequtus a dñõ ut siui fidelis. Exui¬
stio ergo hoc bonũ esse propter i¬
st auteni uecessitatẽ quia bouũest
homini sic esse. Que est illa neces¬
sirass. De pregnantibus et initrien¬
tibus in illa die. Ideo silua sub caescit.
ut postra rescidatur. Ideoager serbi¬
tu uit metatur. Iam pleuis est orbis
absorbent. et nichi lominus de termi¬
nisileiganius. Pe hoc mimero
suut ilłi qui agiũ sequũtur. qui
nestuuẽta sua nõ comquinauerunt
uestines e ñ pernanserut. Obsert¬
ma quid significet comquinauerd̃t
caouo audeo ex ponere ne helindus
calũpuetur. Edantẽ ait quasdas
uirgnes tabernarias ego tibi plusdi¬
ao este inhis et adulteras. Et quore
magis inhreas. et clericos esse caupo¬
mas et monachos impudicos. Seda
qui sstatimniõ nitelligat nec taberna¬
noc clericũ posse esse cauponũi mula
eus urtinitatis iicͥmintest Ego
nirꝗ initate ueniã que istitutorias
iuros exerter uescio ancorpore quoho
nicatłsumusetin morẽ declamatoꝵ

Expanded text:
 ut sim fidelis. Existimo ergo hoc bonum esse propter instantem necessitatem; quia bonum est homini sic esse. Quae est ista necessitas? Vae praegnantibus et nutrientibus in illa die . Ideo silva succrescit, ut postea recidatur. Ideo ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, fragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. Observa quid significet, coinquinaverunt. Ego non audeo exponere, ne Helvidius calumnietur. Quod autem ais quasdam esse virgines tabernarias; ego tibi plus dico, esse in his et adulteras, et, quo magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernanec clericum posse esse cauponem? Numqutor virginitatis in crimine est? Ego Virginem veniam: quae institorias exercet artes, nescio an corpore, quod ricati sumus, et in morem declamatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
posite libidinũ uictime et tenui¬
pate uestiũ mide inpudicis oculise
gerinitur. His infelix uxor aut le
irua contitatur. Hinc discordia semi¬
nouũ ⁊epudii. aut si aliqua inneui¬
Hir douus inqua ista nõ fiant que¬
tamen rara anis est. Ipsa dispelatio
domus liberoꝵ edncatio necessita¬
tos mariti. correctio seriuiloꝵ. quẽ
a xpr cogitatione nõ auocont lde¬
feccunit ait scriptura sarre mulie¬
bria. postquod dicitur adabra hami
Gunĩa quetũq tibi dicit satta audi
uocomeuis que nõ in partus tinyleta¬
tibus est et dolore. que defitentibaas
menstrui cruoris officuis mulior esse
de sistit. a dei maledictiome fit libera
nec est adiurũ cõuorsio eius. Sedecon¬
tauo uir subititur ci. et diñuoce pre¬
cipitur. Onnã quecuq dicit tibi sar¬
m audi uotẽ ciis. et sic incipiĩt uaca¬
re oratiomi Quia quãdiu icõiugio
debitũ soluitur. oraudi preterit᷑ iustõ¬
tia. Ron negamus uidnas. nõ negaĩ

Expanded text:
positae libidinum victimae, et tenuipositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut lajurgia concitatur. Hinc discordia, seminarium repudii. Aut si aliqua invenitur domus, in qua ista non fiant, quae rara avis est; tamen ipsa dispensatio domus, liberorum educatio, necessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunt, inquit Scriptura, Sarae muliebria : post quod dicitur ad Abraham: Omnia quaecumque dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus anxietatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cruoris officiis, mulier esse desiit, a Dei maledictione fit libera: nec est ad virum conversio ejus, sed e contrario vir subjicitur ei, et Domini ei voce praecipitur: 229 Omnia quaecumque tibi dicit Sara, audi vocem ejus : et sic incipiunt vacare orationi. Quia quamdiu in conjugio debitum solvitur, orandi praeteritur instantia. 21. Non negamus viduas, non negamus
Abbreviated transcription (Latin):
scapet corpore et spũ. Uirguns dif¬
finitio seauñ esse corpore et spĩ qr
ginem. si mente quis nupserit.
Que mirgomipta est cogitat que
sunt mñdi quomꝰ placeat uiro idẽ
tu putas esse diebus ac noctibus
uatare oroni natare ieuuus et ad
uentis mauti ex polire faciem gres¬
sient frangere simulare blandicias
Ila hocagit ut turpior pareat et
nata est. Inde in fantes garriunt. fa¬
nalia perstrepit. liberi ab osculiset
abore dependent. computãtur sup̃¬
tus. impendia preparantur. Hine
cotoꝵ accnicta manus caruesteritat
roinc tertacũ turba cõnnirinurat
nuntiatur interim uir uenisse cutr
fotus illa ad hirundinis modũ lustrat
uinisa penetralia. si thorus rageat.
supauunenta ueruerint. si ordinata
sunit pocula. si prandiũ preꝑatẽ. Res¬
ponde queso iter ista ubi sitder cogi¬
ratio. qt hc felices domus. Cereꝵ ubi
Nmpanasonant. trbia clanutat.
lprarguerit. ernibalũ cõcrepantẽ
quis ibi deitimor: Parasitus micõ¬
tmuelu̾s gloriatur ingrediũtur ex¬

Expanded text:
 corpore et spiritu. Virginis definitio, sanctam esse corpore et spiritu; quia ginem, si mente quis nupserit. Quae vero nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Idem tu putas esse diebus et noctibus vacare orationi, vacare jejuniis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blanditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, etnata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, impendia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetralia, si torus rigeat, si pavimenta verrerint, si ornata sint pocula, si prandium praeparatum. Responde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur ex
Abbreviated transcription (Latin):
nõ inuenisset in sarciuisi respondit
iacobet dixitad laban. Que culya
mea est ex quod delictũ meñ qd por¬
sequtus est me. et quia sentadinefi
sequa nasa mea : Nuid in uenisti
donspectu fratꝵ tuoꝵ et frate nieo¬
nuet cedarguent inter duos nos.
Responde qui sunt isti fatus pre¬
cos et laban qui tuc̃ fuerãt inꝓre¬
sebte labas qucerte frater ia cobab¬
senserat et laban filius batuel fia
libris inserta diuims. sedne longũ
fociamad extreniã duusionis ꝑtem
reuertar. idẽ et affectu stẽs dici.
qui i duo scinditur in spale es cõ
ninne. Inspiritale. quia orũes xpĩ¬
auifratres uocantur. utabi elita
quã bonũ et quã iocundũ habuta
Iframes inuũ. Et saluatorllar

Expanded text:
non invenisset in sarcinis, respondit non invenisset in sarcinis, respondit Jacob, et dixit ad Laban: Quae culpa mea est, et quod delictum meum, quod persecutus es me? et quare scrutatus es omnia vasa mea? Quid invenisti conspectu fratrum tuorum et fratrum meorum: et redarguent inter nos duos . Responde, qui sint isti fratres Jacob et Laban, qui tunc fuerant in praesenti. Esau certe frater Jacob absens erat, et Laban filius Bathuel fralibris inserta divinis. Sed ne longum faciam, ad extremam divisionis partem revertar, id est, et affectu fratres dici, qui in duo scinditur, in spiritale et in commune. In spiritale, quia omnes Christiani fratres vocamur, ut ibi: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum . Et
Abbreviated transcription (Latin):
et octo. Et cũ cedem nocturni mipe¬
tus describisset adiecit. Et reduxit
omnẽ equitũ sodomoꝵ. et loth frem̃
suũ reuocauit. Duffitiebant hec ad
ea que diximus approbanda. sed ne
m aliquo cauilleris. et te quasi lubri¬
cus auguis euoluas: testimoniorũ
strmgendus es uinculis ne queriilus
sibiles. et te dicas magis arguinenta¬
tionibus tortuosis quã scripturariun
ueritate superatũ. Iacob isãac filius
et rebecce cũ frĩs isidias meniens
me sopotomiã ꝑ rexisset. accessit et dẽ¬
uoluit lapidem de ore putei. et ada
mans uoce sua plorauit et in dicauit
quia frater est patus eius et quia fi¬
luis est rebecte. Ecce et hic cadem
lege qua supra frater sororis filius
appellatur. Et iteꝵ Dixit autẽ
laban adiacob. Quĩ frater meusẽs
nõ seruies unchi gratis. dic michi
que sutmertes tũa. Eopletis itaq
niginti auins cum ignorante sõcero
laban ni monte galaath. et cinu r¬
dola que rachel occultabat quesita

Expanded text:
et octo . Et cum caedem nocturni impeet octo . Et cum caedem nocturni impetu descripsisset, adjecit: Et reduxit omnem equitatum Sodomorum, et Lot fratrem suum revocavit . Sufficiebant haec ad ea quae diximus approbanda. Sed ne in aliquo cavilleris, et te quasi lubricus anguis evolvas, testimoniorum stringendus es vinculis, ne querulus sibiles, et dicas, te magis argumentationibus tortuosis, quam Scripturarum veritate superatum. Jacob, Isaac filius ac Rebeccae, cum fratris insidias metuens, Mesopotamiam perrexisset, accessit et devolvit lapidem ab ore putei, et adaqmans voce sua, ploravit, et indicavit Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem lege qua supra, frater, sororis filius appellatur. Et iterum: Dixit autem Laban ad Jacob: Quoniam frater meus es, non servies mihi gratis . Dic mihi, quae sit merces tua. Expletis itaque viginti annis, cum ignorante socero, Laban in monte Galaad. Et cum idola quae Rachel occultabat quaesita
Abbreviated transcription (Latin):
nieis coguatis sediũ caruẽ. qui sunt iłra¬
helite. Porro coguatione fratres uo¬
cantur qui sunt de una famiba idest
patria. quas latim patoruitates inter¬
pretantur. et cum exuua ⁊adice nił¬
ta generis turba diffunditiu. ut ui ge¬
nesi Dixit autẽ abraham ad loch.
Nou sit uixa inter meette. et inter
pastoresiueos et pastorestuos. quia om¬
nes fratres nos sumuus. Ibiqꝰ Et ele¬
git sibi loth regionẽ iordauis. et eleua¬
uit hochab oriente. et discesserũt umus¬
quisq afrẽ suo. Et certe loth nõ est
fiater abrahe. sed filius fratris eius
aram. Sarra quippe genuit abraham
de nachor et aram. Et aram gouut
lych. Et riusum. Abraham auite
erat amoꝵ sẽptuaginta quĩq cũ exiret
de carra. et sumpsit abrahani uporẽ
suã sarrã. et loch filiũ frĩs sui. Qs
si adhuc dubitas frem̃ frĩs filiũ nũ¬
cupari. accipe exemplũ. Cũ autẽ
audisset abraham quia captinus
ductus est loth. frater sius mune¬
rauit uernaculos suos trecentos decẽ

Expanded text:
meis, cognatis secundum carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria: quas Latini 221 paternitates interpretantur; cum ex una radice multa generis turba diffunditur, ut in Genesi. Dixit autem Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos, quia homines fratres nos sumus. Ibique, et elegit sibi Lot regionem Jordanis, et elevavit Lot ab Oriente, et discesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et Aram: et Aram genuit Lot. Et rursum: Abraham autem erat annorum septuaginta quinque, cum exiret de Charan. Et sumpsit Abraham Saram uxorem suam, et Lot filium fratris sui . Quod si adhuc dubitas fratrem, fratris filium nuncupari, accipe exemplum. Cum autem audisset Abraham, quia captivus ductus est Lot frater suus, numeravit vernaculos suos trecentos decem
Abbreviated transcription (Latin):
ra cogitat que sunt mũdi. quomodo
placrat iuro. Nobis suꝑ hoc cauipũ
intelligencie derelinquens. neq tait¬
men alicui necessitatem impenit aut
laqueum. sed id quod honestũ est su¬
adot uolens omĩes esse sicut se ipĩ.
et quãquã deuirginitate preceptũ
Sin nõ habeat. quia ultra hounnes
est quodãm᷑ impudentis erat aduerre¬
sum naturã cogere alioq modo dicete.
Nolouosesse quod angeli siuir. Lude
et inugo inaioris est precri dũid con¬
tempuit quod si fecerit nõ delinꝗt.

Expanded text:
ro cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro : nobis super hoc campum intelligentiae derelinquens. Neque tamen alicui necessitatem imponit aut laqueum, sed id quod honestum est, suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum naturam cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod Angeli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id contemnit, q
Abbreviated transcription (Latin):
est upta. cogitat que sunt deiur sit
sartto et corpore et syũ. Namqiaeue
sanpta est cogitat que sunt inũdi quo¬
modo placent uiro. Quidob latras
quad ob piignas : Uaselectionis hec
hoquitur Diuisa est diceus mulient
e iurgo Uide quante felicitatis sit
que et nomẽ sexiis amiserit iurese
iam uuiller nõ uocatur. que nõest¬

Expanded text:
Dei, ut sit sancta corpore et spiritu. Nam quae nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Quid oblatras? quid repugnas? Vas electionis haec loquitur, 228 Divisa est, dicens, mulier, et virgo. Vide quantae felicitatis sit, quae et nomen sexus amiserit. Virgo jam mulier no
Abbreviated transcription (Latin):
tepreuentus est. Statim ant paulo
post inncula ad hẏspanias sit euudũ.
Aut heluidio penitencia agenda post
mortem cum scriptura dicat an iu¬
foduo qutẽ quis confitebitur abu
Aut uon potius sic intelligendiun
quodante prepositio licet seꝑe et cõ¬
sequentia madicer tamen nõ nũꝙͣ
castantũ que prius cogitabauturos
stendat. uec esse sit ut cogitata fiãt̃.
Eum aliud ideo intenienerit ne ea
que cogitata sunt fierent. Igicur eiĩe
Cnuangelista dicat prinsꝙ cõuenuẽt.
paeo iam ⁊ein fuisse. ut que prius spõ¬
sa fuerat esse uxor iciꝑet. Quasi
ditiriat auteq ostula amplexusq ini¬
scorent.anteꝙͣ ⁊ei agerent iptiauũ.
nuenta est habens in utero. Iienta
antẽ a nulło alio uisi a iosephqui spon¬
seneerit tuniete pene iam licentia ma¬
utali et curiosis oculis deprehendit.
Non tamen sequitur ut prioribios
documus exeuiplis eñ cũ marecen¬
uenis post partuum cuuis cõneuiendi

Expanded text:
te praeventus est: statim aut Paulo te praeventus est: statim aut Paulo post vincula ad Hispanias sit eundum: aut Helvidio poenitentia agenda post mortem; cum Scriptura dicat: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Ac non potius sit intelligendum, quod, ante, praepositio, licet saepe consequentiam indicet, tamen 208 nonnumquam ea tantum quae prius cogitabantur, ostendat. Unde nec necesse sit ut cogitata fiant, cum aliud ideo intervenerit, ne ea quae cogitata sunt, fierent. Igitur cum Evangelista dicat: priusquam convenirent, in eo jam rem fuisse ut, quae prius sponsa fuerat, esse uxor inciperet. Quasi dixerit: Antequam oscula amplexusque miscerent; antequam rem agerent nuptiarum, inventa est habens in utero. Inventa est autem a nullo alio, nisi a Joseph, qui sponsae uterum tumentem pene jam licentia maritali, et curiosis oculis deprehendit. Non tamen sequitur, ut prioribus docuimus exemplis, eum cum Maria convenisse post partum, cujus conveniendi
Abbreviated transcription (Latin):
per singula et impietatẽ hideni
quibus ingressa est uestigus perse¬
quẽtes pugnantia nter se dixisse
doceamns. Desponsatam cõfiter᷑.
statim uxorẽ uult essẽ quã cõfes¬
su sest sponsam. Rursum quã u¬
xorem nominat.dicit nõ obꝰ aliud
desponsatam insi quãdoꝙ unptu¬
ram et ne parũ hoc arbitremur
Habes inquit desponsãtam non
cõniendatam. idest nec dũ uxoremi uec¬
duaniarit li uinculo copulatam. Ineo
uenoi quod a it neq em denõ conuentu¬
res enuãgelista dixisset priusꝙ cẽuet¬
mirent. quia nemio de nõ pransuro ide
anteꝙ prauderet. Holeam ne aunde¬
aui nescio imperitie argnami au terueri¬
tanis accusem quasi quis dixerit aute¬
ꝙͣ in portu pranderem ad affricaui na¬
iuigaui uõ possit stare sententia ansi
et i portu quandoq prandendũ sit.
aur si uclinnis dicere. paulus aplũs
ante ꝙp ad hyspauias pergeret. rome
muincula cõiectus. Aut certe illude
heluniduus anteꝙꝙ peintẽtiã ageret. uor¬

Expanded text:
per singula, et impietatem iisdem, quibus ingressa est, vestigiis persequentes, pugnantia inter se dixisse doceamus. Desponsatam confitetur: et statim uxorem vult esse quam confessus est sponsam. Rursum quam uxorem nominat, dicit non ob aliud desponsatam, nisi quandoque nupturam. Et ne parum hoc arbitremur: « Habes, inquit, desponsatam, et non commendatam, id est, necdum uxorem, necdum maritali vinculo copulatam. In eo vero quod ait, Neque enim de non conventuris Evangelista dixisset: Priusquam convenirent: quia nemo de non pransuro dicit, antequam pranderet, doleamne, an rideam, nescio. » Imperitiae arguam, an temeritatis accusem? Quasi si quis dixerit: Antequam in portu pranderem, ad Africam navigavi, non possit stare sententia, nisi ei in portu prandendum quandoque sit. Aut si velimus dicere: Paulus apostolus antequam ad Hispanias pergeret, Romae in vincula conjectus est. Aut certe illud: Helvidius antequam poenitentiam ageret, mor
Abbreviated transcription (Latin):
ex posuimus propinquitate nõ matre
Uerũ ungas terimus. et fonte ueritat᷑¬
a misso opinioꝵ riuulos cõsectamur
Nũquid nõ possum tibi totã ueteriun
scriptoꝵ greciã cõmonere. Ignatiũ.
Policarpũ.hirencũ. Iustinũ. iar¬
tientes plena sapientie uolmina cõ¬
scripserunt que si legisses aliquando
plus saperes. Sed inelius puto breuit̾¬

Expanded text:
exposuimus, propinquitate, non natura. exposuimus, propinquitate, non natura. Verum nugas terimus, et fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectamur. Numquid non possum tibi totam veterum Scriptorum seriem commovere: Ignatium, Polycarpum, Irenaeum, Justinum Martientes, plena sapientiae volumina conscripserunt? Quae si legisses aliquando, plus saperes. Sed melius puto brevit
Abbreviated transcription (Latin):
sune per suasisti grecos codices esse fal¬
satos. ad ioħ̃is euuangeliũ uenio. i
quo plaiuissime scribitur. iuenit phi¬
lipus nathanael et ait ilłi. Quẽ scrip¬
sit moyses in lege et prophete inuemi¬
nius ihm̃ filiũ iõseph auazaieth. Ecete
hoc in tuo codice uiuemtłir. Respon¬
de michi quõ iħc filius sit ioseph. quẽ
ioseph pater fuit quãus sis ebes di¬
cere nõ audebis an putabatur. Eodẽ
modo estumuetur et fratres. quo estrma¬
tus est et pater. Sed qm̃ iam ecan¬
tibus en confragosis locis en aniga¬
uit oratio. pandenda siuit uela. et
incpilogos illius irruendũ. Inquib
sciolus sibi uisus tercullianũ intestĩ¬
moniũ uocat. et uictorim pictauio¬
neusis epĩ uerba proponit. et derercul¬
liano quidem nichil amplius dico quã
eccliẽ hominẽ nõ fuisse. Deuicto
riuo id assero. quod et de euuãgeli¬
stis frẽs eũ dixisse dm̃ nõ filiosina¬
rie. Fratres antẽ co sensu quẽ suꝑius

Expanded text:
sime persuasisti Graecos codices esse falsime persuasisti Graecos codices esse falsatos, ad Joannis Evangelium venio, in quo planissime scribitur: Invenit Philippus Nathanael, et ait illi: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth . Certe 225 hoc in tuo codice continetur. Responde mihi, quomodo Jesus sit filius Joseph, quem tum? Vere Joseph pater fuit? Quamvis sis hebes, dicere non audebis? An putabatur? Eodem modo aestimentur et fratres, quo aestimatus est et pater. 17. Sed quoniam jam e cautibus et confragosis locis enavigavit oratio, pandenda sunt vela, et in epilogos illius irruendum, in quibus sciolus sibi visus, Tertullianum in testimonium vocat, et Victorini Petabionensis episcopi verba proponit. Et de Tertulliano quidem nihil amplius dico, quam Ecclesiae hominem non fuisse. De Victorino vero id assero, quod et de Evangelistis, fratres eum dixisse Domini, non filios Mariae. Fratres autem eo sensu, quem superius
Abbreviated transcription (Latin):
cenip lu dincei corporis succendisti
udeis uote sociata dicis. Ulonue
hic fabri filius. nõne mater enes
bicitur uaua et fratres cius iaco¬
buser iosẽphet symion et iudass et
ororsui de turbanõ dicitn no
te uro aute hanc bla sphenniamno¬
uerat. quis dipondi sub pucabet:
uonse qditus es quod uolebas nobi¬
lis es factus in scelere. Ego apobe
contra te scribo cũ ieade tecũ urbe
confistam albus ut aiunt scernosis
nostis⁊ Peetermitto uicia sermortes
quibus olũis liber tuiis scotet. taceo
quol culũ exordiũ. Orempora omo¬
⁊esi udq irro eloquẽtiã quã ipẽ nõ
habens in fr̃e casterio requinsti
calepo. uenio. et te cormita interrosi¬
tione cõcludo sic q tecũ agam quasi
tun doleutes que rebanirite. Mlit
hor soquitirt nõ idei. etipe euuũ¬
hesiseq refirens. et erat pater ilius¬
cebantur de eo. et his sumilia. que iam
enumerauiius et in quibus parentes
uocantur. Ac ne forte de exemiplario¬
iũ uarietate causeris quia tibi stultis¬

Expanded text:
nici corporis succendisti,Judaeis voce sociata, dicis: Nonne hic est fabri filius? Nonne mater ejus dicitur Maria, et fratres ejus Jacobus, et Joses, et Simoi de turba, non dicitur. Quis, te oro, ante hanc blasphemiam noverat, quis dupondii supputabat? Consecutus es quod volebas, nobilis es factus in scelere. Ego ipse qui contra te scribo, cum in eadem tecum Urbe consistam albus, ut aiunt, aterve sis, nescio. Praetermitto vitia sermonis, quibus omnis liber tuus scatet. Taceo ridiculum exordium. O tempora! o mores! Non quaero eloquentiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio requisisti. calcem venio, et te cornuta interrogatione concludo, sicque tecum agam, quasituus, dolentes quaerebamus te . Mater haec loquitur, non Judaei. Et ipse Evangelista referens: Et erant pater et macebantur de eo , et his similia, quae jam enumeravimus, in quibus parentes vocantur. Ac ne forte de exemplariorum varietate causeris, quia tibi stultis
Abbreviated transcription (Latin):
esse uiro suo usq ad partũ. et multomagͥ
maulig ercunis coguitã nõ fiisse postiꝰ
parcum aqua tinc se abstimut cume
uhut de uisione poterat fluetuare.
erit uosẽphusq ad partlis dieia. Ras¬
pondebit utiq quia angelũ audrerit
Spũ sco est. Ied quodnos inferinius.
E terti audierat ioseph. fili deurio
ne teuneas atcipercinauam urorem
tuant. Prchibitũ ei fuerat. ne relĩ¬
queret. ne adulteraun estimarer uro¬
ꝯeuier lunquid et a congressũ tõia¬
gi separatus fuerat. cũ utiq ne ses¬
p̾araretur mnagio fuisset aminoninus.
Et uudebat añquiuut uir uistro
dei uiutero audicus filiũ deuxoris
doiti cogitaoi Pulthrir. Dere
no audeet attugere. Is postq pa¬
storu uoce cognonerat angelu dñ
uenisse de celis. et dixisse ad cos no¬
lierriuiore ecce enuangeliionobrso
gaudiũ magnuĩ quod erit oĩ ppło:
quranams ast uobis hodie saluator

Expanded text:
esse a vito suo usque ad partum, ut multo magis esse a vito suo usque ad partum, ut multo magis intelligeremus cognitam non fuisse post partum, a qua tunc se abstinuit, cum adhuc de visione poterat fluctuare. 8. uerit Joseph usque ad partus diem. Respondebit utique, quia Angelum audierit Spiritu sancto est . Ad quod nos inferimus, et certe audierat, Joseph, fili David, ne timeas accipere Mariam uxorem tuam . Prohibitum ei fuerat, ne relinqueret, ne adulteram existimaret uxorem. Numquid et a congressu conjugis separatus fuerat, cum utique ne separaretur magis fuisset admonitus? Et audebat, inquit, vir justus, Dei in utero audiens filium, de uxoris coitu cogitare? Pulchre. Qui non 213 auderet attingere: is postquam pastorum voce cognoverat, Angelum Domini venisse de coelis, et dixisse ad eos: Nolite timere; ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est
Abbreviated transcription (Latin):
Emorsen dicere uolueris a uc torem
pentatheuchi. siue ezram eiusdem
instauratorem operis nõ recuso. Klor
hoc queritur. ut id quod dictũ est
usq in diem istũ ad illam referatur
etatem. quando libri editi siue con¬
scripti sunt. Doccat igitur post illam
mbus exactis aut idola que sub tere¬
bruro condita fuerant reperta. autob
emopsi mnilũ inuestigatũ. quua ob¬
uixe asserit post donec. et usq inci¬
pere. quod tam din nõ fuit ꝙͣ durus¬
q compleretur uel donec. Qit
potius a umaduertat scripture st̃at¬
ro ouia iot nobiscũ in quo habitabat
nitelligat ea de quibus posset aubi¬
Ri si nõ fuissent scripta siguari ice¬
tera uero nr̃e intelligentie derelinq
Si emĩ adhuc recenti tpr̃e ninẽtib
his qui uiderant morsen sepulch
enis potuit ignorari. multo magis
tot scłis pretereuntib. Iuxta quod
ot illud intelligitur de iosepheuuã¬
gelistam id ndicasse de quo seanda¬
simi poterat moneri. Nã eã cognitã

Expanded text:
Moysen dicere volueris auctorem Moysen dicere volueris auctorem Pentateuchi, sive Ezram ejusdem instauratorem operis, non recuso. Nunc hoc quaeritur, an id quod dictum est, usque in diem istum, ad illam referatur aetatem, qua libri editi sive conscripti sunt. Doceat igitur post illam ibus exactis, aut idola, quae sub terebintho condita fuerant, reperta, aut Moysi tumulum investigatum, quia obnixe asserit, post donec et usque, esse incipere, quod tamdiu non fuit quamdiu usque compleretur et donec. Quin potius animadvertat Scripturae sanctae idioma, et nobiscum, in quo haesitabat, intelligat ea, de quibus posset ambigi, si non fuissent scripta, signari, caetera vero nostrae intelligentiae derelinqui. Si enim adhuc recenti tempore, viventibus his qui viderant Moysen, sepulcrum ejus potuit ignorari, multo magis tot saeculis praetereuntibus. Juxta quod et illud intelligitur de Joseph, Evangelistam id indicasse, de quo scandalum poterat moveri, non eam cognitam
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Edicut ociili aucile in mamibus
dnc̃ sue ita oculi nr̃i adͥonm̃ deũ no¬
strũ. donec imsereatior ur̃i. Ergo
taindiu propha oculos habebit ad do¬
niinũ quãdiu imsercordiã impetret.
post impetratam inisericordiã ini petret¬
oculos torquebit ad terras e Qui in
alio loco dicit. Oculi mei defecerũt
in salutare tuũ. et in uerbũ iusticie tue
cacitate testimomoꝵ mibe celare. Ue¬
rum ad huc pauca subitiã. ut hissi¬
milia ip̃e sibi lector nuieniat. Loꝗ
iacob deosalienos qui erant inmanib
eoꝵ et mnaures que erant mauriculis
coꝵ ot bscondit cosia cob subten tere¬
bintũ que est in syciuis. et perdidit
eas usq u hodiernũ diem. Itẽ in fine
de uteronomi. Et de finietus est mor¬
ses seruus diũ in terra nioab ꝑuerbũ
dĩ. et sepelicrũt cnu in geth prope
Daĩ phegor. et neuio seit sepul¬
hũ cius usq in diem istũ. Corte
ieris dies illuis tpr̃ĩs estuuand̾
Est quo historia ipsa cõtexta est. Sine

Expanded text:
anibus dominae suae, ita oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donec misereatur nostri . Ergo tamdiu Propheta oculos habebit ad Dominum, quamdiu misericordiam impetret, et post impetratam misericordiam, oculos torquebit in terram? Qui in alio loco dicit: Oculi mei defecerunt in salutare tuum, et in verbum justitiae tuacacitatem, testimoniorum nube celare; verum adhuc pauca subjiciam, ut his similia ipse sibi lector inveniat. 7. LJacob deos alienos, qui erant in manibus eorum, et inaures quae erant in auriculis eorum. Et abscondit ea Jacob subter terebinthum, quae est in Sichimis, et perdidit ea usque in hodiernum diem . 212 Item in fine Deuteronomii: Et defunctus est Moyses servus Domini in terra Moab per verbum Domini, et sepelierunt eum in Geth, prope domum Phegor, et nemo scit sepulcrum ejus usque in diem istum . Certe hodiernus dies illius temporis aestimandus est, quo historia ipsa contexta est, sive
Abbreviated transcription (Latin):
apices lo quentin et ine stulticis ⁊e¬
qui aperiat uuluã uõ qui habeat et fia¬
tres Demq interiogo et de iohãne
quẽ coustat esse ungeuitũ. an et pͥmio¬
genitus fucrit: Utrũ nam et ipe scd
legeui prototo cui legi fuerit obuoxiꝰ
ambigi nõ potest. Certe de saluatore
scriptura sic loquitur. Cinu exploti
esseut dies purgationis eoꝵ sedm̃ legẽ
morsi duxerũt eũ in ihrłm ut offer
diũꝰ par tuturũ aut duospullos colũ¬
barũ. Si hec lex tantũ ad pͥmogemi¬
tospertinot. primogenitũ qutẽ sequẽ¬
tes facuĩt nõ debuit lege pͥuiogesi¬
ta teneri qui de se quẽtib iguorabat
ded tenetur lege primogeint etiã
ille quẽ fratres ceteri nõ se quitur
Colligitur pͥmogentũ eũ nocaniꝗ
nuluam aperiat. et ante ꝙͣ nullus ut
nõ eũ quẽ frater post genitus subse¬
quatur. Morses scribit in exodoe
factũ est autẽ cura inediam noc tẽ.
et dñs percussit ome pͥmogenitum

Expanded text:
ipsi apices loquentur, et me stultitiae reipsi apices loquentur, et me stultitiae requi aperiat vulvam, non qui habeat et fratres? Denique interrogo de Joanne, quem constat esse unigenitum, an et primogenitus fuerit? Utrumne et ipse secundum Legem, pro toto ei legi fuerit obnoxius? Ambigi non potest. Certe de Salvatore Scriptura sic loquitur: Cum expleti essent dies purgationis eorum, secundum Legem Moysi, duxeruntDomini, par turturum, aut duos pullos columbarum . Si haec lex tantum ad primogenitos pertinet, primogenitum autem sequentes faciunt, non debuit lege primogeniti teneri, qui de sequentibus ignorabat. Sed quia tenetur lege primogeniti, etiam ille quem 216 fratres caeteri non sequuntur: colligitur eum primogenitum vocari, qui vulvam aperiat et ante quem nullus sit, non eum quem frater post genitus subsequatur. Moyses scribit in Exodo: Factum est autem circa mediam noctem et, Dominus percussit omne primog
Abbreviated transcription (Latin):
firiuit sermo dei quid sit pͥmoge¬
nitũ. Om̃e inquit qd̾ apperit uul¬
nam.alioquin si uon est primogeni¬
rus non is tautũ quẽ sequutur et¬
fratres. taindii sacerdotibus pͥiio¬
genita nõ debentur ꝙͣ dui et alia fue¬
te partu postea nõ sequente. iinge¬
nitussit nõ primogeintus. Redeptia
inquit eius erit ab uno mensẽ esti¬
uigniti oboli sũt. tantũ mnͦ pͥmogenita
uituloꝵ. et pͥmogenita oniũ. et pͥmo¬
geuita capraꝵ nõ redimes. scã sunt.
Cogit me sermo dei et om̃e masculi¬
nũ quod aperit uuluã si de uindis
auimalibus sit. deo uoueã. Si de in¬
nũdis redinã. daus preciũ sacerdo¬
ti. Possium respondere et dicere. Quid
me in unius mensis stringis articulo:
Quod pͥmogenitũ nocas quẽ anteꝙͣ
fratres sequantur ignoro: Exspet¬
ra donec nastatur secundiis. inchil
debeo sacerdoti. uisi et ille fuerit ꝓ¬
treatus per quẽ is qui ante natus est
incipit esse primogenitus. Nonne in

Expanded text:
finivit sermo Dei, quid sit primogefinivit sermo Dei, quid sit primogenitum, Omne, inquit, quod aperit vulvam. Alioqui si non est primogenitus, nisi is tantum, quem sequuntur fratres, tamdiu sacerdotibus primogenita non debentur quamdiu et alia fuete partu postea non sequente, unigenitus sit, et non primogenitus. Redemptio, inquit, ejus erit ab uno mense, aestii sunt. Tantummodo primogenita vitulorum, et primogenita ovium, et primogenita caprarum non redimes, quia sancta sunt . Cogit me sermo Dei, ut omne quod aperit vulvam, si de mundis animalibus sit, Deo voveam; si de immundis, redimam: dans pretium sacerdoti. Possum respondere, et dicere. Quid me in unius mensis stringis articulo? Quid primogenitum vocas, quem an fratres sequantur, ignoro? Exspecta donec nascatur secundus. Nihil debeo sacerdoti, nisi et ille fuerit procreatus, per quem is qui ante natus est, incipiat esse primogenitus. Nonne mihi
Abbreviated transcription (Latin):
diuersorio. Que sentẽcia et apoci¬
phoꝵ deliramẽta cõuincit. dit̃ ma¬
ria ipã pannis in uoluit infautem.
et heliuidui expleri nõ patitur uolũ¬
tarem. dũ indiuersorio locus nõ fuit
suerat. Anteꝙͣ comienirent. et us co¬
gnouit eam douec peperit filium
¶Ad terciam ueniendũ est questionẽ
dat. Uult em̃ alios quoq filios ma¬
riam procreasse. ex eo quod scriptũ
est. Ascendit autẽ ioseph incinitatẽ
dauid. ut profiteretur cuĩ iaria u¬
xore sua pregnante. Factũ est autẽ
cũ ibi essent impleti siuit dies ut
pareret. et peperit filiũ suũ pͥmo¬
genitũ. Nititur approbare pruuo¬
genitũ nõ posse dici. nisi eũ qui ha¬
beat et fratres. sicut uuigeuitus ille
uocatur qui parentib solus sit filius
ante quã millus. Omc̃ inquit dñs
ad aaron quod apperit iuluã onũ car¬
ni que offeruntur duõ ab homine
usq ad pecus tibi erunt. tautũmͦ
preciis rediment pͥmogenita hom̃i.
et pͥmogenita peccoꝵ ĩmũdoꝵ. Dif¬

Expanded text:
ntentia et apocryphorum deliramenta convincit, dum Maria ipsa pannis involvit infantem; et Helvidii expleri non patitur voluptatem, dum in diversorio locus non fuit suerat, Antequam convenirent, et Non cognovit eam, donec peperit filium, ad tertiam veniendum est quaestionemdat. Vult enim alios quoque filios Mariam procreasse; et ex eo quod scriptum est: Ascendit autem Joseph in civitatem David, ut profiteretur cum Maria uxore sua praegnante. Factum est autem cum ibi essent, impleti sunt dies, ut pareret, et peperit filium suum primogenitum : nititur approbare primogenitum non posse dici, nisi eum qui habeat et fratres: sicut unigenitus ille vocatur, qui parentibus solus sit filius.ante quem nullus. Omne, 215 inquit Dominus ad Aaron, quod aperit vulvam, ab omni carne quae offertur Domino, ab homine usque ad pecus, tibi erunt: tantummodo pretiis redimant primogenita hominum, et primogenita pecorum immundorum . De
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendat. Aut nũquid eunã geliste
Fallutur et fallunt. ut eoꝵ maria
matrem diñ dicerent quo siidei fiẽs
Mã esse dixerunt. Et furor cecus.
et in propriũ exitiuinens uesanae
Siau ud cnitem dnĩ matẽ euis fuisse
presentem. dicis ioh̃ discipulo obuidui¬
bacem et solitudinẽ cõmendatam qͣsi
uixma fe se haber et quatuor filios
et iniuunoras filias quar con sortas qd¬
fuierturduani quoq noĩas qd
cuuangelistar ꝗtempla ꝓpouas. soli
eubi iahesuciba nõ complacent. dicis
t ausitorio ad crucẽ diũ eam fuisse p̾¬
sentez one cõsulto prererisse iudearis.
Entruie que cũ illa mulieres fues¬
eut siles Iguo scerem nestienti mi
uioe iẽ cõsulto ⁊ ericentẽ. Qudi itaq¬
bant autẽ uixta crucc̃ ihũ matere¬

Expanded text:
commendabat. Aut numquid Evangelistae et falluntur et fallunt, ut eorum Mariam matrem dicerent, quos Judaei fratres Jesu esse dixerunt? » 13. O furor caecus, et in proprium exitium mens vesana! Dicis ad crucem Domini matrem ejus fuisse praesentem, dicis Joanni discipulo ob viduitatem et solitudinem commendatam: quasi juxta te non haberet quatuor filios, et innumeras filias, quarum consortio frueretur? Viduam quoque nominas, quod Evangelistarum exempla proponas, solius tibi Joannis verba non placent. Dicis transitorie, ad crucem Domini eam fuisse praesentem, ne consulto praeterisse videaris: et tamen quae cum illa mulieres fuerint, siles. Ignoscerem nescienti, nisi viderem consulto reticentem. Audi, itaqbant autem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenitos eaptiue que est ad laciu
et om̃c primogenitũ peccoris. Res¬
ponde michi qui tunc ab extermina¬
tore fuerunt interempti pͥmogeniti
an et unigeniti. si pͥmogenititantũ
illi uocantur qui fintres habenttũ
Et go abinterintione unigemti libe¬
rati sunt. Si autem et unigenti ce¬
si sunt. contra sentẽtiau factũ est.
ut iuuter pͥmogenitos et ungenit io¬
rerentur. Aũt igit᷑ inugenitos libe¬
rabisa pena et ridiculus eris. aut
si confiteberis interfectos ingratos
fuit licet id ip̃in in pͥmogento uo¬
luerit ostendere fratres diũ in eiiã¬
geliis uoiãri ut ibi. ecce mater enis
et fratres stabaut foris. querentes lo¬
qui cum eo. Et alibi. Post hec ascẽ¬
dit capharnauiu ipẽ et inater euis
et fratres. Et alibi. Dixerunt gꝰ¬
et uade in iudeam. ut et discipuli tui
uideant opera que facis. Nemo em̃
moculto aliquid fatiens. querit ipẽ
inpalam esse. Si hec facis maife¬
uente. Neq eiũ fratres cuis tunt tre¬
debant in eũ. Item marchis atꝗt

Expanded text:
mogenitum captivae, quae est ad lacum, et omne primogenitum pecoris . Responde mihi, Qui tunc ab exterminatore fuerant interempti, primogeniti fuerunt an et unigeniti? Si primogeniti tantum illi vocantur, qui fratres habent, ergo ab internecione unigeniti liberati sunt. Si autem ut unigeniti caesi sunt, contra sententiam factum est, et inter primogenitos et unigeniti morerentur. Aut unigenitos liberabis a poena, et ridiculus eris: aut si confiteberis interfectos, ingratis fuit licet id ipsum in primogenito voluerit ostendere, fratres Domini in Evangeliis nominari, ut ibi: Ecce mater ejus et fratres ejus stabant foris, quaerentes loqui cum eo . Et alibi: Post haec descendit Capharnaum, ipse et mater ejus, et fratres ejus . Et ibi: Dixerunt et vade in Judeam: ut et discipuli tui videant opera tua que facis. Nemo enim. in occulto quid facit: et querit ipse in palam esse. Si hec facis: maniferente: Neque enim fratres ejus tunc credebant in eum . Item Marcus et
Abbreviated transcription (Latin):
filibĩ nec tamẽ matus dr̃i scuptura
de quibus iscriptũ est. neq erũ fiẽs¬
est. frater dñ putandus. et quonĩo
teriusad districhonẽ maioris appel¬
labitusa unnor. cit maior et minor
nointer tes sed iter duos soleant
prebere distaunam. et fater diua
postolus it paulo dchree o Enoiide

Expanded text:
filium, nec tamen matris Domini Scriptura de quibus, scriptum est: Neque eest frater Domini putandus, et quomodo tertius ad distinctionem majoris appellabitur minor, cum major et minor, non inter tres, sed inter duos soleant praebere distantiam; et frater Domini Apostolus sit, Paulo dicente: Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
hunili eos asserens in fratribuserrore
decoptos. quo in patre estimando sũt
lapsp tar gute precauit et arclresir
cadem uocabula ab euuangelisti sin
loco alio nonimari. et eosdem esse fes
diũ siliosinane. Matheus loquitur
Trant autẽ ibi haut dubiũ quin ante
cruto diũ ctiam mulieres multe alõ¬
ge enpectantes que sequte fuerant
ibesini a galilea ininistrantes illie
Inter quaserant maria magdaleue
drinana sacobi et iosephinaten etu
niater filioꝵ Sebedei. Item marchus
gauit aute imilieres de longe aspiti¬
entesiniter quas erat maria magodale¬
ne et maria lacobi miioris. et ioseph

Expanded text:
ns  Al. asseris in fratribus errore deceptos, quo « in patre aestimando sunt lapsi, argute praecavit, et ait: Haec eadem vocabula ab Evangelistis in alio loco nominari, et eosdem esse fratres Domini, filios Mariae. » Matthaeus loquitur: Erant autem ibi haud dubium quin ante crucem Domini et mulieres multae a longe spectantes, quae secutae fuerant Jesum a Galilaea, ministrantes illi. Inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi, et Joseph mater, et mater filiorum Zebedaei . Item Marcus: Erant autem et mulieres a longe aspicientes, inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi
Abbreviated transcription (Latin):
suos. quõ et ip̃e abraham suram
sororem suam habuiturorẽ. Stre¬
nunait Care soror mea est depa¬
tro sedno de matre. id est fratrssẽ
filia nosororis. Alioqui qua leu
eistutiabea srim iur iustus peĩs sui
filiam cõiigẽ sinpserit. cũ pͥmis
hõibus ꝓpter auriũ scĩtatẽ id ipsum
sc ptura nõ noiãt malen sintellique
qua proferii. et deus lege poste a sauc¬
tar et minetur. qui acceꝑit sororẽ
suã de patre suo uel de matre sua et
istanõ legeras. et toto scripturarit̃
pelago derelicto. adiniriã uirgi¬
ristuã dabiem extulisti. in exempͣ
eius que fabule fuerũt. cũ iilgs
esset ignotus. et uichil bom poss
faciuors eecogitare quo nobilũ
ficrer diane nicendisse templium.
medndiu subiecisse sciscitantibus
epsesi principibus quã ob caussont
spos fareronioliuissẽt ⁊e spondissent
qr beneno potera. miale omĩbus

Expanded text:
suos, quomodo et Abraham ipse Saram sororem suam habuit uxorem. Etenim ait, Vere soror mea est de patre, sed non de matre , id est, fratris est filia, non sororis. Alioqui quale est, ut Abraham vir justus, patris sui filiam conjugem sumpserit, cum in primis hominibus propter aurium sanctitatem idipsum Scriptura non nominet, malens intelligi, quam proferri; et Deus lege postea sanciat, ac minetur: Qui acceperit sororem suam de patre suo, vel de matre sua, etista non legeras, et toto Scripturarum pelago derelicto, ad injuriam Virginis tuam rabiem contulisti, in exemplum ejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incendisse templum; incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse: Ut quia bene non potera
Abbreviated transcription (Latin):
tia no dicit mec mare eos filios
uocans uec ioseph. Iurta gentoni
ses absidũ est ut panci ex indos
uocati sint frẽs cũ om̃es qui ibi
crant hat lege iudei fratpes pomi¬
ertnt a ppellari. Iuxta affectum

Expanded text:
a non dicit, nec Mariae eos vocans filios, nec Joseph. Juxta gentem? Sed absurdum est, ut pauci ex Judaeis vocati sint fratres, quum omnes qui ibi erant hac lege Judaei, fratres potuerint appellari. Juxta affectum
Abbreviated transcription (Latin):
sidm̃ er biutiei salutare tuũquu
auna prophetissam inagos. stellaui.
herodeni angelos uiderat. inquae
herodcuia tanta cogno ueratiudertẽ¬
plirm spius scĩ sedem. dnñ sui anatrẽ
negesista iguorasse ioseph. Et cacẽt
naquis lugcs pater illius et mater
aamrantes super his que dacebã¬
tur dereor licer tu mira impuiden¬
ria hec in grecis codicibus salsaea
contendas que nõ solũ om̃es pene
guentractatores in sus uoluna¬

Expanded text:
ei salutare tuum : qui Annam prophetissam, Magos, stellam, Herodem, Angelos viderat; qui, inquam, miracula tanta cognoverat, Dei templum, Spiritus sancti sedem, Domini sui matrem neges, ista ignorasse Joseph: Et erant, inquit Lucas, pater illius, et mater admirantes super his, quae dicebantur de eo. Licet tu mira impudentia haec in Graecis codicibus falsata contendas, quae non solum omnes pene Graeciae Tractatores in su
Abbreviated transcription (Latin):
quã uera. Nimquid nõ potuit
quã parta dicore det accepir uxo¬
reup fuani et uo fuit amplabsinar¬
sus tentingere cam. sicut de thamar
sintnet nida Rut de fueruntipa¬
theo uerba quibus id quod uolebat¬
intelligi posset esfari  Non cogno¬
uit uiquis cani donec peperit filiũ.¬

Expanded text:
quid non potuit Scriptura dicere: Et accepit uxorem suam, et non fuit amplius ausus contingere eam : sicut de Thamar dixit et Juda? Aut defuerunt Matthaeo verba quibus id quod intelligi volebat, posset effari? Non cognovit, inquit, eam donec peperit filiu
Abbreviated transcription (Latin):
tainen contentiosus es iam uũc
tua mente superaberis. Nolom
aliquod inter partũ et coitũ tpũs
quiq conceperit et peperit ana¬
st uibꝰ innuida erit sẽptem dicbus.
sue sinunida ent. et octauo die cir¬
cuuridu carne prepucu qus. et
ciginta tribus diebus sedebitu
sanguinc puro. et om̃e scim̃ nom
tauget et ueliqua. Statimeani
iuadat ioseph. scatim audiat per
hureuraun equi in sandentes mi
Rerienas factꝰ sunt micbi sinius

Expanded text:
tam contentiosus es, jam nunc tua mente superaberis. Nolo mihi aliquod inter partum et coitum tempuscumque concepit et peperit masculum, immunda erit septem diebus, suae immundata erit: et octavo die circumcidet carnem praeputii ejus, et triginta tribus diebus sedebit in sanguine puro, et omne sanctum non tanget, et reliqua . Statim eam invadat Joseph: statim audiat per Jeremiam: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi, unu
Abbreviated transcription (Latin):
absce. Et in eodem. Constituendo cõ¬
stitues suꝑ te principem quẽ clegerit
dñs deus tiuuis. eũ qui ex frĩbus tuis
ter tius. Et ruirsum. Ne uisoui¬
tulo frĩs tui uel oue eniserrantibus
per uiam negligas ea reuersione re¬
fraper tuus. ueq noueris eũ. collige

Expanded text:
abs te . Et in eodem: Constituendo conabs te . Et in eodem: Constituendo constitues super te principem, quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis ter tuus . Et rursum: Ne viso vitulo fratris tui, vel ove ejus errantibus per viam, negligas ea: Reversione refrater tuus, neque noveris
Abbreviated transcription (Latin):
quod conamur ostendere. ut fratres
manie. qui autea nõ credentes post¬
ea crediderunt. licet fieri potuerit.
ut imo statim credente. aln diu in¬
creduli fuerint. Et hauc esse ma¬
riani i acobi et ioseph. id est mariam
leophe. uxorẽ alrei. hauc dictam
mariam iacobi iumoris. que si mat᷑
esset diũ magis eam ut in om̃ibi ina
trem illuis appellasset. et uon alioꝵ
dicendo matrem alterius uoluisset
intelligi. Ueꝵ ni hac parte cõtẽtiosũ
funẽ nõ traho. alia maria fuerit de¬
ophe. alia maria iacobi et iosẽph.
qui nõ eraut frẽs : Iam mĩc doce¬
beris quatuor modis in scriptuuris di¬
uiuis fratres dici. Ratura. gente
coguatione. affectu. Naturaut e
sau et iacob. duodeci patriarche
Andreas. petrus. i acobus. et iohẽs.
Gente. quĩ omẽs uidei fratres inter
se uoiautur. ut indeuteronomio. Si
autẽ emeris fratrẽ tuũ qui est hebrẽ
uel que est hebria seruiet tbi sexan¬
nis et septimo anno dimittes eũ libeꝵ

Expanded text:
quod conamur ostendere, quemadmodumquod conamur ostendere, quemadmodumMariae, qui antea non credentes, postea crediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, et hanc fuisse matrem Jacobi et Josetis, id est, Mariam Cleophae uxorem Alphaei, et hanc dictam Mariam Jacobi minoris. Quae si esset mater Domini, magis eam, ut in omnibus locis, matrem illius appellasset, et non aliorum dicendo matrem, alterius voluisset intelligi. Verum in hac parte contentiosum funem non traho, alia fuerit Maria Cleophae, alia Maria Jacobi et Josetis, qui non erant fratres? Jam nunc doceberis, quatuor modis in Scripturis divinis fratres dici, natura, gente, cognatione, affesau et Jacob, duodecim patriarchae, Andreas et Petrus, Jacobus et Joannes. Gente, quia omnes Judaei fratres inter se vocantur, ut in Deuteautem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeus, vel quae est Hebraea, serviet tibi sex annis: et septimo anno dimittes eum liberum
Abbreviated transcription (Latin):
mendemi epła. Et coguita grã que
duata est iuichi petius et iacobus et
dohaues qui uidebantur colũne eẽ
Sode fuerat interemptus.Mestatin
coucsusioutinaria ista que iacobimi¬
noris stabitur mater fuerit ux ouã¬
asfes et soror marie matas dm̃a. quã
niariã cleophe iohes euuãgelstlicaote¬
quoisi uent a patio siue agentilitate
familie aut quacunq alia causa ei no
maria iacobi nimoris iater et hic᷑
tudinem eundem hominẽ diuersis
nomnb appellari. Raguel socer mo¬
rsi et iethro dicitur. de gedcon non
nullis causis iminutati nõis ante pre¬
iuissis. subito ieroboal legitur. Qnas
rex iuda uicissim mzarias uocatur.
Mons thabor thabiriũ dicitur.
riir sum hermon fenices cognoniniãt
nõibus appellatur i⁊ ageth. theman
darom. lege ezechiel. Petrus symõ
dicitur et zephas. et ilidas zelotes
in alio enuãgelio tadeus dicitur e
Multaq alia que ad exemplũ hoꝵ¬
ipẽ sibi de om̃ib scripturis lector po¬
terit congregare. Nuc illud est

Expanded text:
Epistola: Et cognita gratia, quae data est mihi, Petrus et Jacobus et Joannes, qui videbantur columnae esse .  ab Herode fuerat interemptus. Restat conclusio, ut Maria ista quae Jacobi minoris scribitur mater, fuerit uxor Alphaei, et soror Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes Evangelista cognominat, sive a patre, sive gentilitate familiae aut quacumque alia causa ei nomMaria Jacobi minoris mater: et hic Mtudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. Raguel socer Moysi, et Jethro dicitur. Gedeon, nullis causis immutati nominis ante praemissis, subito Jerobaal legitur. Ozias rex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyrium dicitur. Rursum Hermon Phoenices cognominant Snominibus appellatur, Nageb, Theman, Darom, lege Ezechiel. Petrus, et Simon dicitur, et Cephas. Judas zelotes, in alio Evangelio 220 Thaddaeus dicitur: multaque alia quae ad exemplum hoipse sibi de omnibus Scripturis lector poterit congregare. 14. Nunc illud est
Abbreviated transcription (Latin):
uenit i spũ in templũ. haut dubiũ
deures pueronhm ut facerent de illo
sedi consuetudinc̃ legis. Et alibim
Et erant pater illius et inater admi¬
dantes suꝑhis que dicebantur de eor
suruse siiꝰ. Et ibant pareutes eius
per aninũ i ihrłm in soleuima die pos¬

Expanded text:
venit in spiritu in Templvenit in spiritu in Templejus puerum Jesum, ut facerent de illo secundum consuetudinem legis . Et alibi: Et erant pater illius et mater admirantes super his quae dicebantur de eo . Et rursum: Et ibant parentes ejus per an