comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unus u̾ tantũ est. qui tripla partitione
ati ido muunis metris assunt. epitei
ti nli. Numerus autẽ syllabarũ in perlib
aduob usq acd sex ꝓtendit ulteriꝰ enimi
ñ qcethit. quia usq ad sex syllabas tenclim¬
tur pecdes. Temꝑa in pedib sunt. ut q̃nta
unusquisq pes habeat. Desolutio est pedũ
qͣnclo ꝑ iina longa due breues pomntix
ut sectaq intexunt abiete costas. abiete. nẽ
resolutio est spondei in ꝓceleumatico. In
qua resolutione semꝑ episinalipham seqͥtur
yregilius. Ex una longa duȩ breues fuint
ex duab autẽ breuib longa nun qͣm fit sia¬
di enim solila possunt. solidlati scissa non
possunt. Figura est. cusꝰ nota syllabe agnos¬
cuntur. Ubi eni partem circuli inferiorem
notabreuis inferior semicirculus est.
nota longa .i. iacens est.. Metra in pedib
accidunt᷑. ut a trocheo. trochaicum. a dacti¬
lo dactilicum. ab iambo iambicũ de quib
paulopost dicendum est.

Expanded text:
Unus vero tantum est qui tripla partitione atque ideo minime metris adest. 26. TriNumerus syllabarum in pedibus a duabus usque ad sex protenditur: ulterius enim non procedit, quia usque ad sex syllabas tenduntur pedes. Tempora in pedibus sunt, ut quanta unusquisque pes habeat. Resolutio est pedum, quando pro una longa duae breves ponuntur, ut: Sectaque intexunt abiete costas. Abiete nunc resolutio est spondei in proceleumatico, in qua resolutione semper synaloepham sequitur Vergilius. Ex una autem longa duae breves fiunt: ex duabus autem brevibus longa numquam fit. Findi enim solida possunt, solidari scissa non possunt. Figura est, cuius nota syllabae agnoscuntur. Ubi enim circuli partem inferiorem nota brevis inferior semicirculus est; nota longa I iacens est. Metra in pedibus accidunt, ut a trochaeo trochaicum, a dactylo dactylicum, a iambo iambicum, de quibus paulo post dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Senera gladratoꝵ plura. qͦꝵ pͥmꝰ luiꝰ equesti
duo enĩ equites p̃celentib priꝰ signisimlta¬
b. unꝰ a porta orientis altꝰ ab occidentis ye¬
debant in equis albis. cũ aureis galeis mu¬
rib ce habiliorib armis. sicq atroci ꝑsenere¬
tia ꝓuirtute sua inibant pugnã dinicara
qͦusq alt̾ in alt̾r morte ꝓsiliret. ut baberet
caderet casũ. głam qͥ ꝑimeret. q̃ armaturan
iabat marti duelli causa. in. De retiaris

Expanded text:
nera gladiatorum plura, quorum primum ludus equestrium. Duo enim equites, praecedentibus prius signis militaribus, unus a porta Orientis, alter ab Occidentis, procedebant in equis albis cum aureis galeis, minoribus et habilioribus armis, sicque atroci perseverantia pro virtute sua inibant pugnam, dimicantes, quousque alter in alterius mortem prosiliret, ut haberet qui caderet casum, gloriam qui perimeret. Quae armatura pugnabat Marti duelli causa. CAPUT LIV. De retiari
Abbreviated transcription (Latin):
arox copizon. id ẽ separans & secernens
M ixta enĩ &e adulterata int̾ se ꝑ ignẽ metalla
dissociat. & ab auro & argento es płub̾ui ꝙ sam¬
nit. Alia qͦ metalla ab igne defendit. & eũ sit
natura ęris ferriq durissima. si absq staguo
fuerit. urit᷑ ce cremat᷑. Stagnũ illitũ eres ui¬
sis saporẽ facit gratiorẽ. ⁊ cõpescit uirꝰ eriugi
Specula etiã ex eo tẽꝑant᷑. cerusa ꝙͦ ex eo sic̃ ꝙ
plumbo conficitur.

Expanded text:
atos, quod est separans et secernens: mixta enim et adulterata inter se per ignem metalla dissociat et ab auro et argento es plumbumque secernit, alia quoque metalla ab igne defendit; unde stnatura aeris ferrique durissima, si absque stagno fuerit, uritur et crematur. Stagnum inlitum aereis vasis saporem facit gratiorem et conpescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Cerussa quoque ex eo, sicut ex plumbo, conficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
eiusq sacram̃ta amplius qͣm cet̾i p̾dicat
eremias excelsus dñi. ꝓ eo qd dictũ est
ei: constitui te suꝑ gentes & regna. Eee¬
chiel fortitudo di. Daniel iudiciũ dĩ
siue quia in p̾sbiteroꝵ iudicio senten

Expanded text:
ejusque sacramenta amplius quam caeteri praedicat. ejusque sacramenta amplius quam caeteri praedicat. 8. JEREMIAS excelsus Domini, pro eo quod dictum est ei: Constitui te super gentes et regna . 9. EZECHIEL, fortitudo Dei. DANIEL, judicium Dei, sive quia in presbyteroru
Abbreviated transcription (Latin):
&e iezechiel aꝑti sunt celi & uidi uisioneᷤ
di. Quoꝵdam autẽ ꝓpharũ ethimo logiȩ
nominũ annotande sunt. Uocabula enĩ
eoꝵ satis ostendunt. quid in fut᷑is factis
dictisq suis p̾nuntiassent. Helias in t̾p̃¬
tatur dñs ds. Ex futuri gͥ p̾sagio sic uoca¬
tus est. nam dum altercaret᷑ in sacrifi¬
cio. cum quadringentis sacerdotib ba¬
al inuocato nomine dñi descendit ig¬
nis de celo suꝑ holocaustũ. qd cũ uidisset
dñs iꝑse est ds. Ex hac gͥ causa tale pͥus
nom̃ accepit: ꝓ eo qd̵ ꝑ eum postea cogno¬
uerit popłs dñm am. Idem ce. fortis dñs
t̾fecit uł ꝓpter qd̃ achab aduersitatẽ to¬
lerauit. Heliseus dni salus int̾p̾tatur. Uoca¬
bulũ autẽ &. idem ex futuri p̾sagio susce¬
pit. Deniq & multas uirtutes fecit. ce
famem pellens ppłm a morte saluauit.
Nathan dedit siue dantis. Y saias inter¬
pretatur saluator dñi. & merito salua¬
tor saluatorem enĩ uniu̾ sarũ gentium

Expanded text:
erti sunt caeli et vidi visiones Dei.' Quorundam autem prophetarum etymologiae nominum adnotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt quid in futuris factis dictisque suis praenuntiassent. Helias interprtatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio sic vocatus. Nam cum altercaretur in sacrificio cum quadringentis sacerdotibus Baal, invocato nomine Domini, descendit ignis de coelo super holocaustum. Quod cum vidisset  Reg. 18, 39. Ex hac igitur causa tale prius nomen accepit, pro eo quod per eum postea cognoverit populus Dominum Deum. Idem et fortis Dominus vel propter quod Achab adversitatem toleravit. 6. ELISAEUS Domini salus interpretatur, vocabulum autem idem ex futuri praesagio accepit. Denique et multas virtutes fecit, et famem pellens populum a morte salvavit. 7. NATHAN, dedit, sive dantis. Isaias interpretatur Salvator Domini. Et merito; Salvatorem enim universarum gentium,
Abbreviated transcription (Latin):
uos gentilitas uates appellat. hos
nri ꝓpħas uocant. quasi p̾fatores
quia porro fant᷑. &e de futuris uera p̾di¬
cunt qui autẽ a nob̾ ꝓphete in uet̾i testa¬
m̃to uidentes appellabant᷑. quia uide¬
bant ea quȩ cet̾i ñ uidebant. & ꝓspicie¬
bant quȩ in mysterio abscondita erant.

Expanded text:
uos gentilitas vates appellat, hos nostri prophetas vocant, quasi praefatores, quia porro fantur, et de futuris vera praedicunt. Qui autem a nobis prophetae, in veteri Testamento videntes appellabantbant ea quae ceteri non videbant, et praespiciebant quae in mysterio abscondita erant.
Abbreviated transcription (Latin):
factum esse ñ creditur ut adolescentem. qui
de siculo litore ingredientes africam classes
uideret. Impossibile est. ut clodius insidias
miloni fecerit. & idem occisus est a milone
contrarium est. Nam si insidias fecit: occidit.¬
qui occisus est. ñ fecit insidias. Hec distribu¬
tio in contrarium reformata catasceuȩ ꝓde
rit. Oportebat tamen principia sic ordinare
ut aut credendum esse ueterum auctoritate.
aut fabulis fidem ñ habendam e̾ẽ dicamus.
& ad id postremum in anasceua requiramꝰ
ne quid aliud significare uoluerint qui ista
finxerunt. ut scillam ñ marinam s mariti¬
mam feminam. nec succinctam canib suie
rapacem aliquã & inhospitalem uenienti¬
b extitisse.¬
III. De prosopopeia.

Expanded text:
factum non esse credatur, ut adolescentem, qui factum non esse credatur, ut adolescentem, qui de Siculo litore ingredientes Africam classes viderit. Inpossibile est ut Clodius insidias Miloni fecerit et idem occisus sit a Milone. Contrarium est; nam si insidias fecit, occidit. Occisus est; non fecit insidias. Haec distributio in conrit. Oportebit tamen priut aut credendum esse veterum auctoritati, aut fabulis fidem non habendam esse dicamus. Et ad id postremum in anasceua requiramus, ne quid aliud significare voluerunt, qui ista finxerunt; ut Scillam non marinam, sed maritimam feminam; nec succinctam canibus, sed rapacem aliquam et inhospitalem venientibus extitisse. Prosopopeia
Abbreviated transcription (Latin):
matio ꝓposite rei. Anasceua autẽ con¬
traria suꝑiori est. Reuincit enim nͨ fuis¬
se aut ñ esse. qđ natũ aut factũ aut dictum
esse ꝓponitur. ut siquis chimerã negat esse
aut fuisse confirmet. Inter hanc &e thesin
hoc int̾est. qđ thesis quamuis ce ipsa habeat
disputationẽ in uitamq partem. tam̃ incer¬
te rei quasi quedam deliberatio uł coartatio
est. Catasceue autẽ &e anasceue in his reb que
ueri similes ñ sunt. s ꝓ ueris ponunt᷑ plerũ¬
q uersant᷑. Anasceuę pͥma diuisio est incon¬
ueniens &e mencdaciũ. Inconuenientis spe¬
cies sunt qđ inhonestum est & qđ inutile.
Item in honestum tractatur. aut in dictis aut in
dentia auctoritate dixisse dicatur uelut si
aliquis infamet catonem illum censorium iu¬
uentutem illam ad nequitiam &e luxuriam
coartatum. In factis ut siquis abhorrens aliqͥd
a scĩmonia &e nomine suo fecisse dicatur. ut est
fabula de adult̾io martis &e ueneris. ¶en¬
dacium tres habet species. incredibile. quod

Expanded text:
matio proposite rei. Anasceva autem contraria superiori est: revincit enim non fuisse, aut non esse, quod natum aut factum esse, vel dictum proponitur; ut si quis Chimeram neget fuisse, aut non fuisse confirmet. Inter has et thesin hoc interest, quod thesis, quamvis et ipsa habeat disputationem in utramque partem, tamen incerte rei quasi quedam deliberatio vel cohortatio est. Catasceva autem et anasceva, in his rebus que verisimiles non sunt, sed pro veris ponuntur, plerumque versantur. Anasceve prima divisio est, inconveniens et mendacium inconvenientis species sunt, quod inhonestum est et quod inutile. Item inhonestum tractatur, aut in dictis, aut in dentia auctoritati dixisse dicatur; velut si aliqui infamet Catonem illum Censorium, iuventutem illum ad nequitiam et luxuriam cohortatum. In factis, ut si qui abhorrens aliquid a sanctimonia et nomine suo fecisse dicatur; ut est fabula de adulterio Martis et Veneris. Mendacium tres habet species: incredibile, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rima ȩtas in exordio sui continet cre¬
ationem mundi. Primo eni die d̃s
in lucis nomine concdidit angłos. Scd̾o in
firmam̃ti appellatione cȩlos. Tercio in discie¬
tionis uocabulo speciem aquarũ &. terre. Er¬
to luminaria celi. Quinto animantia ex aqͥs
Sexto animantia ex t̾ra. ⁊ hominẽ quẽ appel¬
lauit adam.
dam anno.cc .xxx. genuit seth. a quo fili
qui cepit inuocare nomen dñi. dex. E nos an

Expanded text:
rima aetas in exordio sui continet creationem mundi. Primo enim die deus in lucis nomine condidit angelos. Secundo in firmamenti appellatione creavit celos. / Tertio in discretionis vocabulo speciem aquarum et terrae. Quarto luminaria coeli. Quinto animantia ex aquis. Sexto animantia ex terra et hominem, quem appellavit Adam. Adam anno CXXX. genuit Seth, qui pro Abequi coepit invocare nomen domini. Enos an
Abbreviated transcription (Latin):
dictum quasi solis statio. qđ tunc sole
sante crescunt dies uł noctes. Equi noctiũ¬
appellatũ. qđ tunc dies ⁊ nox in horarum
spacio equali consistunt. Duo autẽ sunt
tempore remeare sol ad inferiores incipit
circulos. aliud hyemale octauo kł̃ ianua¬
rii. quo tempore sol altiores incipit circulos
petere Unde hyemalis solstitii dies minimꝰ¬
est sicut estiui maximus inuenit᷑. Item st̃
duo equinoctia. unum uernale ⁊ aliud
autumnale. que greci fycuꝯc npiac uocãt.
Sunt autẽ hec equinoctia die octauo kalen¬
darũ aprilium. ⁊ octauo kalendarũ octo¬
brium. quia annꝰ olim in duas tantũ par¬
tes diuidebatur. hoc est in estiuũ ⁊ hyema¬
le solsticiũ :⁊ in duo hemisperia.

Expanded text:
ium quasi solis statio, quia tunc sole stante crescunt dies vel noctes, ut aiappellatum, quod tunc dies et nox horarum spatio aequali consistunt. 2. Duo autem sunt iarum, de quo tempore remeare sol ad inferiores incipit circulos, aliud hiemale, octavo Kal. Januar., quo tempore sol altiores incipit circulos petere. Unde et hiemalis solstitii dies minimus, sicut aestivi maximus invenitur. 3. Item duo sunt aequinoctia: unum vernale, et aliud autumnale, quae Graeci ἰσημερίας vocant. Sunt autem haec aequinoctia die octava Kalend. April. et octavo Kalend. Octob., quia annus olim in duas partes tantum dividebatur, hoc est, in aestivum et in hiemale solstitium, et in duo hemisphaeria.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ re aliqua petit᷑. Testes antiquitꝰ suꝑsitasa
cebant᷑. eo qd̾ suꝑ statũ cause ꝑferebant᷑. nĩ pt¬
ñ seruus. nã sepe seruus metu dominantis
testimoniũ suppͥmit ueritatis. Natura sius
ñ femina. nã uariũ a mutabile sẽꝑ femiua¬
N ita. si innocens & integer actu. nã si uuita bona de'¬
fuerit. fide carebit: ñ enĩ potest iusticia eũ sce¬
lerato habere societatẽ. Duo aũ st̃ genera testi¬
um. aut dicendo qd̾ uider̃t. aut id ꝓferendo
qd̾ audier̃t. Duob aũ mõdis testes delinqunt.
cũ aut falsa ꝓn¬

Expanded text:
 re aliqua petitur. 8. Testes antiquitus superstites dicebantur, eo quod super statum causae proferebantur. Nunc, panon servus. Nam saepe servus metu dominantis testimonium supprimit veritatis. Natura, si vir, non femina. Nam varium et mutabile semper femina. Vita, si innocens, et integer actu. Nam si vita bona defuerit, fide carebit. Non enim potest justitia cum scelerato habere societatem. 391 10. Duo sunt autem genera testium: aut dicendo id quod viderunt, aut proferendo id quod audierunt. Duobus autem modis testes delinquunt, cum aut falsa
Abbreviated transcription (Latin):
sex ꝑsone querunt᷑. iudex. accusator. reusona
testes. Iudex dictꝰ. qi ius dicens ppło. siue qd imi
disceptet. Iure aũ disceptare ẽ. iuste uidicare.
cat᷑. qiͣ adcausator. qi ad eausã uocat eũ quel
appellat. Reus a re qua petit᷑ nũcupat᷑. ꝓ qͥu

Expanded text:
ersone queruntur: iudex, accusator, reus et tres testes. Iudex quasi ius dicens populo sive quod iure disceptet. Iure autem disceptare est iuste iudicare. vocatus quasi adcausator, quia ad causam vocat eum quem appellat. Reus a re, qua petitur, nuncupatus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nocatũ aũ iudiciũ qiͣ iuris dictio. & iustieusꝰ
iuris status. Iudiciũ aũ priꝰ inqͥsitio uocalã
uñ &e actores iuditioꝵ ae p̃positos. quesitors
uł questores nominamꝰ. Negociũ aũ multis¬
nificat. mͦ actũ rei alicuiꝰ. cui ꝯtrariũ ẽ ociũ
mͦ actionẽ cause. q̃ ẽ iurgiũ litis. & dictũ np¬
ciũ qiͣ nec ociũ. id ẽ sine ocio. Negociũ aũ mea
sis. negociatio in cõmertus dr̃. uͥ aliqͥd dat᷑ ut
maiora lucrent᷑. Iurgiũ dictũ qiͣ iuris garruĩ
eo qd̾ hi qͥ causã iure dicunt disceptant lis
limes erat positꝰ litem ut discerneret agri
Causa aut argum̃to aut ꝓbatione ꝯstat. dligi¬
la inuestigatione inuenit ueritatẽ. uñ e di

Expanded text:
Vocatum autem iudicium quasi iurisdictio, et iustitia quasi iuris status. Iudicium autem prius inquisitio vocabatur; unde et actores iudiciorum et praepositos quaestores vel quaesitores vocamus. Negotium multa significat: modo actum rei alie, quod est iurgium litis. Et dictum negotium quasi nec otium, id est sine otio. Negotium autem in causis, negotiatio in commerciis dicitur, ubi aliquid datur ut maiora lucrentur. Iurgium dictum quasi iuris garrium, eo quod hi qui causam dicunt iure disceptent. Lis VergiliusAen. 12, 898: Limes erat positus, litem ut discerneret agri. Causa aut argumento aut probatione constat. Argula investigati
Abbreviated transcription (Latin):
aqua. fluuiꝰ cursꝰ aque. priꝰ aũ flum̃ ꝙ̃ flu¬
uius id ẽ p̾or aqua ꝙͣ. decursꝰ Duo aũ st̃ flu¬
minũ genera. unũ torrens. alterũ unũ de
C orrens ẽ. aqua ueniens cũ impetu. dictꝰ au̾
torrens qd̃ pluiuia crescit. siccitate torresert
Amus fluuiꝰ ẽ nemore ac frondib redimitꝰ
ꝙ ex ipsa amenitate amnis uocatꝰ. Decurs
ꝓpͥe finis cursꝰ. siue aquaꝵ sit. siue quarũlils
rerũ. Riui dicti st̃ qd̾ diriuent᷑ ad irrigan¬
dũ. id ẽ ad inducendn aqͣs magros. nã irri¬
gare inducere ẽ. Gurges ꝓp̾e dictꝰ lacꝰ altꝰ
in flumine. Puteus ẽ lacus defossꝰ ex quo
haurit᷑ aqua.a potatione cdictꝰ. fõns capit
ẽ aque nascentis. qͣ aquas fundens. Qd̾ĩ
bres memorant᷑. Geon fluuiꝰ de paradiso e¬
iens. atq uniu̾sã ethiopiã cingens. uocatus¬
hoc noĩe qd̾ increm̃to suȩ exundationis t̾ra¬
latine melo dicebat᷑. apparet aũ in nil lacu
de qͦ in meridiẽ uersꝰ excipit᷑ egypto. uͥ an¬

Expanded text:
s aquae. Prius autem flumen quam fluvius, id est prior aqua quam decursus. Duo autem sunt fluminum genera: unum torrens, alterum vivum. D. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quidambres memorantur. Geon fluvius de Paradiso exiens atque universam Aethiopiam cingens, hoc nomine, quod incremento suae exundationis terram Antea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in meridiem versus excipitur Aegypto, ubi aqui
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ eoꝵ lingua qd̾ mirã dulcedinẽ aque¬
habeat. adeo ut ꝑsici reges ꝙͣ diu int̃ ripaᷤᷤ
ꝑsidis st̃ sͥ ex eo pocula uendicarint. ex ħ
amne qͥdã eignũ cilicie fluuiũ diriuari existi¬
mant. Araxis fluuiꝰ armenie qͥ ab uno mon¬
citate cuncta ꝓsternat. uñ ꝙ cũ alexander
eũ transgredi uellet. ponte fabricato. tanta
ui mundauit. ut pontẽ dirueret. hic bremi¬
bꝰ int̾uallis ab eufratis ortu caput tollit.
ac deinde caspiũ fert̃ in mare. fluuiꝰ syriȩ
qͥ uocat᷑ orontis uixta anthiochie muros
decurrens qͥ a solis ortu oriens ñ longe ab
urbe mare ꝯditꝰ. quẽ de originis sue tc̃tu
orientẽ ueteres latine appellauere. cuius
fluentis ex ipso impetu frigidioribꝰ e zephi¬
ris assidue ibi spirantib tota eiuitas mo¬
m̃tis ꝓpe omĩb refrigerat᷑. Iordanis flu
utꝰ iudee a duob fontib nominatꝰ. qͦꝵ alt̃¬

Expanded text:
catus eorum lingua quod miram aquae dulcedinem catus eorum lingua quod miram aquae dulcedinem habeat, adeo ut Persici reges quamdiu inter ripas Persidis fluit, sibi ex eo pocula vindicarunt. Ex hoc amne quidam Cydnum Ciliciae fluvium derivari existimant. Araxis amnis Armeniae, qui ab uno moncitate cuncta prosternit. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, ponte fabricato, tanta vi inundavit ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit, ac deinde Caspium fertur in mare. Fluvius Syriae qui vocatur Orontes iuxta Antiochiae muros decurrens, qui a solis ortu oriens non longe ab urbe mari conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellavere. Cuius fluentis ex ipso impetu frigidioribus, et zephyris assidue ibi spirantibus tota civitas momentis prope omnibus refrigeratur. Iordanis Iudaeae fluvius, a duobus fontibus nominatus, q
Abbreviated transcription (Latin):
cireũitꝰ in mare. mortuũ influens. uocatꝰ
aũ hoc noĩe ꝓꝑt̃ uelocitatẽ ad instar bestiȩ¬
tygris. nimia ꝑnicitate currentis. Eufrates
fluuiꝰ mesopotamie de paradyso exoriens co¬
piosissimꝰ genmis. qͥ ꝑ mediã babyloniã ĩfluit.
hic a frugib uł ab ub̾tate nom̃ accep̃. nã eu¬
frata ebraice fertilis int̃p̾tat᷑. mesopotami¬
am enĩ in qͥb̾dã locis ita irrigat sic̃ nilꝰ ale¬
xandriã. Salustiꝰ aũ auctor certissimꝰ asserit
tigrim & eufratẽ uno fonte manare. in ar¬
menia. qͥ ꝑ diu̾sa euntes. longiꝰ diuidunt᷑
spacio medio relicto multoꝵ miliũ. q̃ tñ
qͦ ieronimꝰ ammaduertit alit̾ de paradys¬
si fluminib intelligendũ. Indus fluuius
orientis qͥ rubro mari excipit᷑. Idaspes fuit rex¬
medoꝵ antiqͥssimꝰ. ex qͦ amnis orientis nom̃
ararim parthus bibet aut germania tigr̃i.
orientis a rege bactro uocatꝰ fert᷑ a qͦ ꝙ bac¬
triani ꝙ urbs eoꝵ. Coasꝑim ꝑsaꝵ fluruꝰ uo¬

Expanded text:
 in mare Mortuum influens. 135 Vocatur autem hoc nomine propter velocitatem, instar bestiae nimia pernicitate currentis. 10. Euphrates fluvius Mesopotamiae, de paradiso exoriens; copiosissimus gemmis, qui per mediam Babyloniam influit; hic a frugibus, vel ab ubertate nomen accepit. Nam Hebraice EPHRATA fertilitas interpretatur; Mesopotamiam enim in quibusdam locis ita irrigat, sicut Nilus Alexandriam. Sallustius autem auctor certissimus asserit Tigrim et Euphratem uno fonte manare in Armenia, qui per diversa euntes longius dividuntur, spatio medio relicto multorum millium, quaequo Hieronymus animadvertit aliter de paradisi fluminibus intelligendum. 11. Indus, fluvius Orientis, qui Rubro mari accipitur. 12. Hydaspes fuit Medorum rex antiquissimus, ex quo amnis Orientis nomen Ararim Parthus bibet. Currit enim orientis a rege Bactro vocatus fertur; a quo et Bactriani et urbs eorum. Choaspis Persarum fluvius, vo
Abbreviated transcription (Latin):
mite corona aurea qͥ nitidis uellera tin¬
guis aqͥs. eo qd̃ ibi lane pulero colore tin¬
gunt᷑. betis aũ dictꝰ. eo qd̃ humili solo de¬
currat. bitine enĩ greci humile uł mersũ
uocant. Quedã aũ flumina in diluuio so¬
erant abyssi tẽ ruptis meatib erupert̃.¬
.xii.De diluuris

Expanded text:
mite corona, aurea qui nitidis vellera tinmite corona, aurea qui nitidis vellera tingis aquis; eo quod ibi lanae pulchro colore tinguntur. Baetis autem dictus eo quod humili solo decurrat: †bitin† enim Graeci humile vel mersum vocant. Quaedam autem flumina in diluvio soerant, abyssi tunc ruptis meatibus eruperunt. De diluviis
Abbreviated transcription (Latin):
ras uadit gentes mutat ꝙ nom̃. ꝙ maiores
sibi ambiendo colligit uires. orit᷑ a germa¬
nicis iugis & occidentalib partib barbaro¬
rũ ꝑgens ꝯtͣ orientẽ. sexaginta in se fluui¬
os recip̃. septẽ ostiis in pontũ influit. Ro¬
danꝰ gallie fluuiꝰ ab oppido rodo ꝯgnomi¬
natꝰ quẽ coloni rodioꝵ uocauer̃t. qͥ rapi¬
do ꝯcitus cursu tyrreni eqͦris freta scindeis.
dũ int̾ se maris fluctꝰ ꝙ amnis fluenta de¬
maximos fluuios cõputatꝰ. qͥ ab iugo al¬
pium usq in oceani ꝓfunda cursus suos
dirigit. Hiberus amnis qͥ qͦndã toeiꝰ his¬
panie nom̃ declit. Mmeus fluinꝰ galli¬
ciȩ nom̃ a colore pigm̃ti sũpsit. qͥ ĩ eo plurimꝰ
inuenit᷑. Durius a grecis qiͣ doricꝰ. Cagũ
fluinũ kartago hispanie nũcupauit. ex
qua ortꝰ ꝓcedit flumꝰ arens auriferis co¬
pios & obhoc ceti̾s fluuiis hispanie p̾latus.
Boetis fluuiꝰ qͥ & boetie ꝓuintie nom̃ dedit.

Expanded text:
ras vadit gentes, mutat et nomen et maiores ras vadit gentes, mutat et nomen et maiores sibi ambiendo colligit vires. Oritur a Germanicis iugis et occidentalibus partibus barbarorum, pergens contra orientem: sexaginta in se fluvios recipit: septem ostiis in Pontum influit. Rhodanus Galliae fluvius ab oppido Rhodo cognominatus, quem coloni Rhodiorum locaverunt; qui rapido concitus cursu, Tyrrheni aequoris freta scindens, dum inter se maris fluctus et amnis fluenta demaximos fluvios conputatus, qui a iugo Alpium usque in Oceani profunda cursus suos dirigit. Iberus amnis, qui quondam totius Hispaniae nomen dedit. Mineus fluvius Galliciae nomen a colore pigmenti sumpsit, qui in eo plurimus invenitur. Durius a Graecis, quasi Doricus. Tagum fluvium Cartago Hispaniae nuncupavit, ex qua ortus procedit; fluvius harenis auriferis copiosus, et ob hoc ceteris fluviis Hispaniarum praelatus. Baetus fluvius, qui et Baeticae provinciae nomen dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
fontib orit᷑. ex qͥb uni uocabulũ ẽ padus
qͥ diffusꝰ in modu̾ stagni aminẽ sinu dige¬
rit. a qͦ & padꝰ ẽ nũcuꝑatꝰ. hic a grecis heri¬
danꝰ ꝯgnominatꝰ ab heridano solis filio qͦ
phetontẽ dicunt. qͥ fulmine ꝑcussꝰ in eo¬
dem fiuuio deiectꝰ ẽ & extictꝰ auget᷑ aut̃
ab ortu canis liquescentib muib & cũ ac¬
cessione triginta fluminũ. circa rauennã
in adriaticũ mare defert᷑. Tyberis italie
fluuiꝰ a tiberino rege albanoꝵ dr appellatꝰ.
qͥ in hunc fluuiũ decidit. & de exitu suo
nom̃ dedit. nã antea albula antiquũ no¬
men a colore habuit. qd̃ niuib alb sit. ip¬
se ẽ autẽ tibris. qͥ & tiberis. s tiberis in cotidi¬
ano sermone. tibris in uersu ch̃. Danubiꝰ ger¬
manie fluuiꝰ uocari fert᷑ a niuium copia
qͥb magis auget᷑. iste ẽ qͥ in europa plꝰ oĩb
habet famã. idem & hister qr dũ ꝑ innume¬

Expanded text:
fontibus oritur; ex quibus uni vocabulum est Padus, fontibus oritur; ex quibus uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni amnem sinu digerit; a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatus, ab Eridano Solis filio, quem Phaethontem dicunt; qui fulmine percussus in eodem fluvio deiectus est et extinctus. Augetur autem exortu Canis liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum mare defertur. Tiberis Italiae fluvius a Tiberino rege Albanorum dicitur appellatus, qui in hunc fluvium cecidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tibris, qui et Tiberis; sed Tiberis in quotidianoo sermone, Tibris in versu dicitur. Danubius Germaniae fluvius vocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa plus omnibus habet famam. Idem et Ister, quia dum per innume
Abbreviated transcription (Latin):
danis appellat᷑. nascit᷑ aũ sub libano mõ¬
te & diuidit iudeã & arabiã qͥ ꝑ multos
eircũitꝰ iuxta iericho in mare mortuũ
influit. Fusis caucaseis montib diffusus
cũ plurimis aliis in euxinũ se p̃cipitat
buic nom̃ datũ. qr tumet estate qͣndo niues
soluunt᷑. reliqͥs anni tp̃rib tenuis ẽ & qͥetꝰ
das fluuiꝰ asiȩ. Pactolus fluuiꝰ asiȩ aureas
arenas trahens. de qͦ uirgiliꝰ pactolꝰq irri¬
gat auro. quẽ ꝓ aurato fluore alit̃ crisortiã
uocant. Ermus fluuiꝰ asiȩ qͥ smirneos secat
cãpos. & ipse fluctib aureis & arenis plenꝰ
rex seytaꝵ pͥmꝰ a qͦ tanais fert᷑ fluuꝰ nun¬
europã ab asia int̃ duas mundi partes
mecdiꝰ currens. atq in pontũ fluens. Ina¬
chus achaie fluuiꝰ argolicos irrigans cã¬
pos quẽ rex machus a se nominauit. qui
exordiũ argiue gentis pͥmꝰ dedit. ibi etiã¬
& herimanthus ab herimantho mõte dimiss
Padꝰ. italie fluuiꝰ ab iugis alpium fusꝰ ex tͥb

Expanded text:
s appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Iudaeam et Arabiam; qui per multos circuitus iuxta Iericho in mare Mortuum influit. Eusis Caucaseis montibus fusus cum pluribus aliis in Eusinum se praecipitat huic nomen datum, quia tumet aestate, quando nives solvuntur; reliquis anni temporibus tenuis est eas fluvius Asiae. Pactolus fluvius Asiae, arenas aureas trahens. De quo Virgilius: Pactolusque irrigat auro: quem pro aurato fluore alii Chrysorhoam vocant. 22. Hermus fluvius Asiae, qui Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et arenis plenus, rex Scytharum primus, a quo Tanais fertur fluvius nunEuropam ab Asia, inter duas mundi partes medius currens, atque in Pontum fluens. 25. Inachus Achaiae amnis, Argolicos irrigans campos, quem rex Inachus a se nominavit, qui exordium Argivae genti primus dedit. Ibi est et Erimanthus ab Erimantho monte demissus. 26. Padus Italiae fluvius, a jugis Alpium fusus, ex tribus
Abbreviated transcription (Latin):
clarissima. Hicosium cesariensis maurita¬
nie oppidũ hercule illuc tnͣseunte uiguit.
a comitatu eiꝰ discedentes ꝯstruxer̃t. Banc
ne qͥs imposito a se nomine pͥuatim głaret᷑.
de ꝯdentiũ numero urbi hicosio nom̃ ẽ datũ.
Cirene regina fuit libie. q̃ ex suo nomine ciui¬
tatẽ cirenen ꝯdidit. ex qͣ &e libiã cirenensẽ
i. De ȩdificuis publicis

Expanded text:
est clarissima. 76. Icosium Caesariensis Mauritaest clarissima. 76. Icosium Caesariensis Mauritaniae oppidum, Hercule illuc transeunte, viginti a comitatu eius discindentes construxerunt. Hanc ne quis inposito a se nomine privatim gloriaretur, de condentium numero urbi Icosio nomen datum. Cyrene regina fuit Libyae quae ex suo nomine civitatem Cyrenen condidit, ex qua et Libyam Cyrenensem . De aedific
Abbreviated transcription (Latin):
nos ostituiss. nã emeriti dñr ueterani solutiq
amilitia. Olisipara ab ulixe ꝯdita ẽ & nũcu¬
pata. qͦ loco sic̃ historiographi dicunt celũ
a t̾ra & maria distingunt᷑ a t̾ris. Spalim ce¬
sar iultꝰ ꝯdidit. ꝙͣ ex suo & romȩ urbis uoca¬
bulo iuliam romuła uocauit. Sꝑala aũ a situ
ognominata ẽ. eo qd in solo palustri subfixa.
ꝓfundo palis locata sit. ne lubrico atq insta¬
bili fundam̃to cederet. Gades oppidũ a phoe¬
nis ꝯditũ. qͥ etiã & kartaginẽ spartariã ꝯdider̃t.
Septẽ oppidũ a montib septẽ. qͥ a similitudine
fr̃s uocati. gaditano inminent freto. Tingi
ciuitatis &e lix antheus auctor. quẽ hercules
fert᷑ lucte certamine suꝑatũ int̾fecisse. Lix
aũ a lixo flumine mauritanie nũcupata.
uͥ ante regia fuit. & sala qd immineat sale
flumini. Cesareã mauritanie oppidũ. iuba
rex mauroꝵ inhonorẽ cesaris augusti adi¬
herodes aliã cesareã in palestina q̃ nc̃ ẽ urbs

Expanded text:
meriti dicuntur veterani solutique militiae. Olisipona ab Ulixe est condita et nuncupata; quo loco, sicut historiographi dicunt, caelum a terra et maria distinguuntur a terris. Hispalim Caesar Iulius condidit, quam ex suo et Romae urbis vocabulo Iuliam Romulam nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in profundo palis locata sit, ne lubrico atque instabili fundamento cederet. Gades oppidum a Poenis conditum, qui etiam et Carthaginem Spartariam condiderunt. Septe oppidum a montibus septem, qui a similitudine Fratres vocati Gaditano inminent fretu. Tingis civitatis et Lix fertur luctae certamine superatum interfecisse. Lix autem a Lixo flumine Mauritaniae nuncupata, ubi Anthaei regia fuit, et Sala quod immineat Salae flumini. 75. Caesaream Mauritaniae oppidum Juba rex Maurorum in honorem Caesaris Augusti condiHerodes aliam Caesaream in Palaestina, quae nunc urbs
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ antea apollinis tẽplũ fuit. Bellũ augustꝰ
ꝯt᷑ antoniũ gessit. qͦ uicto urbẽ in attico sinu
ꝯdidit. ꝙͣ a uictoria nchopolim appellauit.
Palantꝰ parthemoꝵ dux parthenios ꝯstituit.
grecie occuparet. & phocenses ab eo expugna¬
t om̃ib angustiis p̃merent᷑. iurauert ut ꝓfu¬
gerent ꝙͣ longissime ab imꝑio ꝑsarũ. uͥ ne no¬
men qͥdẽ eoꝵ audirent. atꝙ ita in ultimos¬
gallie. sinꝰ nauib ꝑfecti. armisq adu̾s gallic̃ã
bonã ce arelatũ ce pictauis. coloni ꝓpͥi ꝯdidert̃.
Burdigallim appellatã fer̃t. qd̾ burgos gallos
ꝯstruxert̃. idõq caput ẽ tarraconensis ꝑuintie.
Affri sub hanibale maritima. hispanie occupan¬
tes. kartaginẽ spartariã ostruxert̃. q̃ mox aro¬
manis capta & colonia facta. nom̃ etiã ꝓuin¬
tie dedit. nc̃ aũ a gothis subu̾sa atq in desola¬
tione redacta ẽ. Saguntũ greci ex insula iacin¬

Expanded text:
in quo Actii Apollinis templum fuit, bellum Augustus in quo Actii Apollinis templum fuit, bellum Augustus contra Antonium gessit. Quo victo, urbem in Actiaco sinu condidit, quam a victoria Nicopolim appellavit. 62. Phalantus Partheniorum dux Parthenios constituit. Graeciae occuparet, et Phocenses ab eo expugnati omnibus angustiis premerentur, juraverunt, ut profugerent quam longissime ab imperio Persarum, ubi ne nomen quidem eorum audirent, atGalliae sinus navibus provecti, armisque se adversus Gallicam Narbonam, et Arelatum, et Pictavium coloni proprii condiderunt. Burdegalim appellatam ferunt, quod Burgos Gallos construxerunt; ideo caput est Tarraconensis provinciae.Afri sub Hannibale maritima Hispaniae occupantes, Carthaginem 207 Spartariam construxerunt, quae mox a Romanis capta, et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa, atque in desolationem redacta est. 68. Saguntum Graeci ex insula Zacyn
Abbreviated transcription (Latin):
tum pater euarder romane ꝯditor arcis. Ancꝰ
marcꝰ ex filia nume pamphili natꝰ. hanc urbẽ
in exitu tiberis ꝯdidit. q̃ &e peregͥnas merces ac¬
ciꝑet & hostem moraretui: ꝙͣ. ab ipso situ hosti¬
am appellauit. Galli qͥdã intestina discordia
& assidius dissensionib suoꝵ ꝑmoti. sedes nouas
querentes italiã ꝓfecti st̃. sedib̾ ꝓpͥis expulsis thuᷤ¬
cis. mediolanũ atq alias urbes ꝯdidert᷑. Nocatũ
aũ mediolanũ. ab eo qd̾ ibi sus media lansa in¬
uenta ꝑhibet᷑. Historiis placet a mesappo gre¬
co mesappie datã originẽ uersa ꝑtꝰmodũ in
nom̃ calabrie. qr in exordio oenatri frat̃ peu¬
cetiꝰ peucetiã nominauit. Manto tiresie filia
ptꝰ interitũ thebanoꝵ d̃ delata m italiã. man¬
tuam ꝯdidisse. Est aũ in uenetia. q̃ gallia cis¬
alpina dr: & dicta mantua qd̃ manes tuetur.
Parthenopia a parthenope qͥda uirgine illic
neapolim ẽẽ maluit. ad ꝓmontoriũ leucaten

Expanded text:
Tunc pater Evandrus Romanae conditor arcis. Ancus Marcius ex filia Numae Pompilii natus: hic urbem in exitu Tiberis condidit quae et peregrinas merces exciperet et hostem moraretur, quam ab ipso situ Ostiam appellavit. Galli quidam intestina discordia et assiduis dissensionibus suorum permoti, sedes novas quaerentes Italiam profecti sunt, sedibusque propriis Tuatque alias urbes condiderunt. Vocatum autem Mediolanum ab eo quod ibi sus medio lanea perhibetur inventa. Historiis placet a Messapo Graeco Messapiae datam originem, versam postmodum in nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri frater Peucetius Peucetiam nominaverat. Manto Tiresiae filia post interitum Thebanorum dicitur delata in Italiam Mantuam condidisse: est autem in Venetia, quae Gallia Cisalpina dicitur: et dicta Mantua quod manes tuetur. Parthenope a Parthenope quadam virgine illic Neapolim esse maluit. Ad promuntorium Leucaten,
Abbreviated transcription (Latin):
locis cãpestrib in qͥb sita ẽ. Est aũ caput ur¬
biũ cãpanie. int̾ tres maximas romã karta¬
ginẽq numerata. a qͣ & ꝓuintia italie cãpania
dicta ẽ. Romulꝰ cũ int̾fecto apud albã amulio
auum munitorẽ in regnũ restituiss. in eũ locũ
uͥ nc̃ roma ẽ deuenit ibiq sedes posuit. menia

Expanded text:
locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urlocis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque numerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes pos
Abbreviated transcription (Latin):
edificauit. in q̃ etiã & regnauit. Brundusiũ
ꝯstruxert̃ greci. brundusiũ aũ dictũ ẽ grece
qd̾ brunda caput cerui dicat᷑. sic ẽ enĩ ut cor¬
nua uideant᷑ ꝙ caput &e lingua in positione.
ipsiꝰ urbis. In italia aũ ab iano ianiculũ. a sat᷑no
saturnia. atq latiũ ꝯditũ. eo qd̃ fugiens ibi la¬
tuss ꝯgnominatũ. Ab hercule in cãpania
pompeia. qͥ uictor ex hispania pompã boum
duxerat. Eneas aũ ptꝰ excidiũ troie in eandẽ
italiã ueniens ab uxoris noĩe lauiniã ꝯdidit.
Ascaniꝰ uͦ relicto lauime nouerce sue regno.
albã longã edificauit. Alba aũ uocata ꝓpt̃ co¬
lorẽ sius. longa qr longũ ẽ oppidũ uixta ꝓlix¬
itatẽ collis in qͣ sita ẽ. Ex hac etiã urbe reges al¬
banoꝵ appellari cȩpert̃. Capuam capis filiꝰ rex
albanoꝵ ostruxit. appellata a noĩe ꝯditoris
licet sint qͥ dicant a capacitate eã capuã dic¬
tã. qd̃ eiꝰ tra omnẽ uite fructũ capiat. alii a

Expanded text:
edificavit, in qua etiam et regnavit. Brundisium construxerunt Graeci: Brundisium autem dictum est Graece quod brunda caput cervi dicatur: sic est enim ut et cornua videantur et caput et lingua in positione ipsius civitatis. In Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset cognominatum. Ab Hercule in Campania Pompeia, qui victor ex Hispania pompam boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relicto Laviniae novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a
Abbreviated transcription (Latin):
Chorinthũ in achaia ꝯdidit chorinthꝰ orestisfilꝰ
banc greci chorintheã uocant. hoc ẽ anmini¬
strationẽ rei publice. Thebas boetie cathmꝰ ue¬
niens a ꝑbenicib odidit. thebis egyptiis priꝰ m
ta a lacedemone semele filio. Sparta abspar¬
to filio foronei uocata. qͥ fuit filiꝰ machi. Ipsi¬
ẽẽ spartã ꝙͣ & lacedemoniã ciuitatẽ. atq mids
lacedemonios spartanos dici. Achaia ab ache
ostructa. Pelops qͥ ap̃ argos regnauit. peloponal¬
sem urbẽ ꝯdidit. Cicrops in insula rodos. ro¬
dũ edificauit. Carphatꝰ choum. aeostifonis filiꝰ

Expanded text:
haia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est administrationem reipublicae. Thebas Boeotiae Cadmus veniens a Phoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis prius ata a Lacedaemone Semelae filio. Sparta ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipse Spartam quam et Lacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici. Achaia ab Achaeo constructa: Pelops, qui apud Argos regnavit, Peloponnensem urbem condidit: Cecrops in insula Rhodo Rhodum aedificavit: Carpathus Coum: Aeos Typhonis filius
Abbreviated transcription (Latin):
importuosa. Hec urbs egypti ptꝰea uersa ẽ in
alexandriã. Thebas egyptioꝵ odidit cathinꝰ
q̃ int̾ egyptias urbes numero portax nobili¬
ores babent᷑. ad qͥs̃ ad cõmertia arabes undiq¬
subeunt. hinc regio egẏpti thebaida dicta eꝰ
Thebe aũ &e boetie st̃ & egyptie. & tñ uno aucto¬

Expanded text:
importuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea versa in importuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. 35. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas commercia Arabes undiqsubvehunt. Hinc regio Aegypti Thebais dicta est. Thebae autem et Boeotiae sunt et Aegyptiae, un
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. kartago aũ antea uocata birsa. ptꝰ tirꝰ
dicta ẽ. deinde kartago. Memphim ciuitatẽ
egypti edificauit epaphꝰ filiꝰ iouis. cũ in sedã¬
egypto regnaret. Hȩc ẽ urbs u̾ carta nascit᷑. uͥ
etiã optimi mathematici fuert᷑: nã hane ur¬
bẽ magicis artib deditã p̾stini usq ad p̾sens
tẽpꝰ uestigia erroris ostendunt. Tanis metͦ¬
polis egypti uͥ pharao fuit. & moyses cuncta
signa fecit q̃ in exodo scribunt᷑. hanc ꝯstruxiᷤᷤ
se ꝑhibent᷑ titanes id ẽ gygantes. & ex suo nomine
nũcupauert̃. Eliopolis urbs egypti q̃ latine in¬
tp̃tat᷑ solis ciuitas. sic̃ septuaginta int̾p̃tes ar¬
bitrant᷑ edificata ẽ a filiis isrł. in qͣ phutifares
sacerdos fuit. cuiꝰ meminit iezechiel. Hrbem
alexandriã ꝯdidit alexander magnꝰ. cuiꝰ &
nom̃ detinet. hanc enĩ idem in t̃miniᷤᷤ affrice
& egypti ostituit. & caput ẽẽ regionis iussit.

Expanded text:
t Tyrus t Tyrus dicta est, deinde Carthago. Memphin civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis civitas, sicut septuaginta interpretes arbitrantur. Aedificata est asacerdos fuit, cujus meminit Ezechiel. 34. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cujus et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypti constituit, et caput esse regionis Aegypti jussit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiberii cesaris ꝯdidit. Tirꝰ urbs pheneũ ꝯdita
a phenicib fuit: hec ẽ ciuitas ex qͣ aurũ regi
salomoni deferebat᷑. in qͣ optima purpura tin¬
guit᷑. uñ & tiria dr̃ nobilis purpura. Phenices
piscẽ phenices sidon uocant. Ipsi etiã tirũ in
siria. ipsi uticã in affrica. ipponẽ. leptim. aliaͦq
urbes in ora maritima ꝯdidert̃. ipsi thebaᷤᷤ in
boetia duce cathino. ipsi postremo in ultima
orbis tendentes. urbẽ in oceano ꝯstruxer̃t. eã¬
q lingua sua gades nominauert̃. Dã mos
erat antiqͥs phenicũ gentiᷤᷤ multos simul mer¬
candi causa a domo ꝑficisci & cũ incolarũ a¬
nimos cõmertio rerũ his ante incognitarũ
sͥ ꝯciliarent. loca q̃ ꝯdensis urbib idonea ui¬
debant᷑ capere. Ex his ꝓfecta & dido in litꝰ
affrice urbẽ odidit. & cartadã nominauit.
qd̾ phenica lingua expͥmit ciuitatẽ nouã.
mox sermone uerso. kartago ẽ dicta. hane sci¬
pio deleuit. Que aũ nc̃ ẽ. ptꝰ ea a romani di-

Expanded text:
Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur; in qua optima purpura tinguitur: unde et Tyria dicitur nobilis purpura. Phoenices piscem Phoenices 'sidon' vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria, ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim aliasque urbes in ora maritima condiderunt. Ipsi Thebas in Boeotia duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis multis simul mercandi causa a domo proficisci, et cum incolarum animos conmercio rerum his ante incognitarum sibi conciliassent, loca quae condendis urbibus idonea videbantur capere. Ex his profecta et Dido in litus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem
Abbreviated transcription (Latin):
ceptaculũ sͥ t̾̃ra mariq fieret. uñ & nẽ roma¬
ni imꝑii sedes. & tociꝰ ẽ caput orientis. sic̃ e ro¬
ma occidentis. Epirꝰ ciuitas trachie ꝯdita ẽ i
pirro & ꝯgnominata. Athenas in elladaᷤ eicrqͥ
ꝯdidit. & ex suo nomine cicropiã nominauit
Banc amphion idẽ qͥ in grecia tereiꝰ ꝑtꝰ cricop̃ẽ¬

Expanded text:
ceptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes et totius caput est orientis, sicut et Roma occidentis. Epirum civitas Thraciae condita est a Pyrrho et cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et ex suo nomine Cecropiam nominavit. Hanc Amphictyon, idem qui in Graecia terti
Abbreviated transcription (Latin):
pauit iacob. eidẽ loco bethlem nom̃ qͦdã uati¬
cinio futuri imposuit. qd̾ domꝰ panis int̾p̃ta¬
Ebron ciuitas uidee q̃ qͦndã uocabat᷑ arbe
odita ẽ agygantib ante septẽ annos ꝙͣ ab eiᷤ
tanis urbs egypti ꝯderetur. Ipsa ẽ arbe. a
numero ita uocata. qd ibi tres patͥarche se¬
pulti st̃. & qrtꝰ adã: ipsa ẽ & mambre uoca
ta ex uno amico abrahȩ. Samariã a qͤ om̃is
regio q̃ circa eã fuit nom̃ accep̃. sennache¬
rib rex assyrioꝵ ꝯstruxit. uocauitq eã sa¬
mariã id ẽ eustodiã. qr qnͣdo isrł tnͣstulit
in medos. ibi custodes ꝯstituit. Hanc obsidi¬
one captã antiochꝰ solo coeqͣuit. ꝙͣ postea
herodes a fundam̃tis instaurans in honorẽ
august augustiã id ẽ sebastiã greco sermone
uocauit. Ibi siti st̃ heliseus &e abdias ꝓpħe. & qͦ¬

Expanded text:
pavit, eidem loco Bethlehem nomen, quodam vaticinio futuri, imposuit, quod domus panis interpretaquae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patpulti sunt et quartus Adam. Ipsa et Mambre, sic dicta ex uno amico Abrahe. E 2 EBIO -nis Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias P
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ nuncupata ex nomine cesioim qͥ fuit ne¬
pos cham & filiꝰ mesraim. Dor urbs qͣndã fuit
potentissima. & uersa uice turris stratonis
pt̾ea ab herode rege iudeȩ in honore aug̾ti
cesaris cesaria nĩcupata ẽ. in qua cornelii
domũ xp̃i uidet eccłia. & philippi ediculaᷤᷤ
& cubiculũ qͣtuor uirginũ ꝓpħaꝵx. Ioppe op¬
pidũ palestine maritimũ. idem palestini e¬
dificauert̃. uͥ saxum ostendit᷑ qͦ uinculox an¬
dromade uestigia adhuc retinent᷑. cuiiꝰ belue

Expanded text:
vimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nevimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis turris, postea ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Corneli domum Christi vidit Ecclesia, et Philippi aediculas, et cubiculum quattuor virginum prophetarum. Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ arabie ꝯdidit raphaim gens antiqͥssima
siria ꝯdidit. eãꝙ ex antiochi patris sui nomine an¬
tiochiã nuncupauit. & sirie caput instituit.
Ipse qͦ laodiciã & seleutiã. ipse appamiã ce e¬
dessam urbẽ ostruxit. Damascũ urbẽ sirie
abrahe filio. Hȩc antea in omi siria tenuit
pͥncipatũ. necdũ enĩ ibi florebant antiochia
laoditia & appamia. qͣs urbes ptꝰ alexandrũ
ꝯstitutas ẽẽ ꝯgnoscimꝰ Hic ẽ damaseus quẽ a¬
brahã futurũ sͥ heredem p̃dixerat. anteꝙͣ
ess ꝓmissꝰ illi ysaac. Gazam oppidũ palestine
ꝯdider̃t euei. in qͣ habitauer̃t cappadoces p̾¬
sti nis cultorib int̾fectis. Nocata aũ gaza. eo
qd̃ ibi cambises rex ꝑsarũ thesauros suos posu¬
it. cũ bellũ egyptiis intuliss. ꝑsaꝵ enĩ lingua
thesaurus gaza nominat᷑. Philistiim urbẽ ꝯdide¬
r̃t allophili. ipsa ẽ ascalon de qͣ suꝑiꝰ memora¬

Expanded text:
urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laudiciam et Seleuciam, ipse Apamiam et Edessam urbem construxit. Damascum Syriae Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum. Necdum enim florebant ibi Antiochia, Laodicia, et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus, quem Abraham futumissus Isaac. Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Evei, in qua habitaverunt Cappadoces pstinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza, eo quod ibi Cambyses rex Persarum thesauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset. Persarum enim lingua thesaurus Gaza nominatur. 197 17. Philistim urbem condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstrurit. uñ &e regio eiꝰ mediş nom̃ sortita est.
da dicta ẽ. Hectesifontẽ ꝙͦ parthi apud parthi¬
am ꝯdider̃t̃. in emulationẽ babylone. urbis.
Susis oppidũ ꝑside aiunt mennonis frẽm ꝯstitu¬
isse. dictũ aũ susis. qd̾ immineat. susȩ fluuio.
uͥ ẽ regia ciri lapide candido & uario. colũp¬
nis aureis & lacunarib gẽmisq distincta. ꝯti¬
nens simulachrũi celi. stellisq micantib p̾sig¬
natũ. & cetã humanis m̃tib incredibilia.
Bactrũ oppidũ bactriani ꝯdidert̃. ẽ ꝓpͥo amne
eũ ꝯgnominantes qͥ bactrus uocat᷑. Carra ci-¬
uitas mesopotanie trans edessam ꝯdita. a par-¬
this uͥ qͦndã romanꝰ ẽ cesꝰ exercitꝰ & crassꝰ dux
captꝰ. Edessam urbẽ mesopotamie ꝯdidit nem¬
broth filiꝰ chus pꝰꝙͣ de babylone migrauit. in
qua &e regnauit. q̃ antea larex ognominata ẽ.
pse ꝯstruxit & calanne. q̃ postea uerso noĩe
a seleuco rege seleutia dicta ẽ. Philadelphĩã

Expanded text:
struxit, unde et regio ejus Mediae nomen sortita est. da dicta est. 9. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt, in aemulationem Babyloniae urbis. 10. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis patrem constituisse. Dictum autem Susis, quod immineat Susae fluvio. Ibi est regia Cnis aureis, et laquearibus gemmisque distincta: coeli continens simulacrum natum, et cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocatur. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, postquam de Babylone migravit, in qua et regnavit; quae antea Arach cognominata est. Ipse construxit et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam