comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te signorũ cȩlestiũ dignitate p̾tendis.
et de nugis qbꝰdã arguin̾tũ assertio¬
nis assumis: Nã si de animalibꝰ assũ¬
ptȩ huiꝰmodi morũ ꝓpͥetates cęli mo¬
tibꝰ imp̾munt᷑: et ipsũ uidet᷑ bestiał
naturȩ potestati e̾ẽ subiectũ. ex qͣ
causas uitał substantiȩ qͦs hominibꝰ
imꝑtiret accepit. Qđ si hoc abhorret
a uero: multo magis illud ridiculum
ueri eos subsidio destitutos hinc fidẽ
suȩ disputationis arcessere. Deinde
illud consideremꝰ qđ planetas ea signa
appellant. quorũ motibꝰ formarĩ as¬
serunt uite nr̃e uecessitates. Siue gͥ
ut nom̃ sonat sẽꝑuagent᷑: siue ut ipsi
dicunt qđ cito motũ ferant᷑. et decẽ
milies indiẽ: aut si hoc credibile ui¬
det᷑. multiplic̾e speciẽ innumera sui
conuersione cõmutent. fide caret.
qđ tã uago sui errore. et tã celeri
motu fixã nob̾ atq immobilẽ uiuen¬
di substantiã sortẽq decernant. Fę¬

Expanded text:
te signorum caelestium dignitate praetendis te signorum caelestium dignitate praetendis et de nugis quibusdam argumentum adsertionis adsumis? nam si de animalibus adsumptae huiusmodi morum proprietates caeli motibus inprimuntur, et ipsum uidetur bestialis naturae potestati esse subiectum, ex qua causas uitalis substantiae, quas hominibus inpertiret, accepit. quod si hoc abhorret a uero, multo magis illud ridiculum, ueri eos subsidio destitutos hinc fidem suae disputationis arcessere. deinde illud consideremus, quod planetas ea signa adpellant, quorum motibus formari adserunt uitae nostrae necessitates. siue igitur, ut nomen sonat, semper uagentur, siue, ut ipsi dicunt, quod cito motu ferantur, et decies milies in diem aut, si hoc incredibile uidetur, multiplicem speciem innumera sui conuersione commutent, fide caret quod tam uago sui errore et tam celeri motu fixam nobis atque inmobilem uiuendi horrens sortemque decernant. fe
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑: ut ex natura uiliũ animantiũ
cȩli motꝰ et signorũ int̾p̃tandas esti¬
ment potestates. Cibꝰ gͦ nr̃ uiuendi
nob̾ decreta constituit: et alim̃ta nr̃a
nob̾ id ẽ aries. taurꝰ et piscis. morũ impͥ¬
munt disciplinã. Quomꝰ gͥ de cȩlo
nob̾ causã rerũ et substantiã uitȩ
huiꝰ arcessunt. cũ ipsis cȩlestibꝰ signis
causas motꝰ sui ex qͣlitatibꝰ escȩ uił im¬
ꝑtiant : Lib̾alẽ aiunt signo natũ
arietis: eo qđ̃ lanã suã aries ñ inuitꝰ
deponat. Et eiꝰmodi uirtutẽ malunt
uilis animantis naturȩ deputare ꝙͣ cȩlo:
unde nob̾ et serenitas fulget: et pluuia
sepe descendit. Laboriosos et pacientes
seruicii qͦs nascentes taurꝰ aspexerit:
qͥsi animal laboriosũ ad sum̃dũ iugũ
spontanea seruitute colla subdentes.
ꝑcussorẽ qͦq cuiꝰ natiuitatẽ scorpius
na reuom̃tẽ: eo qđ animal uenenatũ
sit. Qd gͥ auctoritatẽ uiuendi daturũ

Expanded text:
ntantur, ut ex natura uilium animantium ntantur, ut ex natura uilium animantium caeli motus et signorum interpretandas extiment potestates. cibus ergo noster uiuendi nobis decreta constituit et alimenta nostra nobis, id est aries, taurus et piscis, morum inprimunt disciplinam. quomodo igitur de caelo nobis causas rerum et substantiam uitae huius arcessunt, cum ipsis caelestibus signis causas motus sui ea qualitatibus escae uilis inpertiant ? liberalem aiunt signo natum arietis, eo quod lanam suam aries non inuitus deponat, et deligit uirtutem malunt uilis animantis naturae deputare quam caelo, unde nobis et serenitas fulget et pluuia saepe descendit, laboriosos et suauis seruitii quos nascentes taurus aspexerit, quia animal laboriosum ad sumendum iugum spontanea seruituti colla subdat, ouis quoque. euius natiuitatem scorpius na reuomentem, eo quod animal uenenatum sit. quid igitur auctoritatem uiuendi daturum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs meras greci uocant. un̾a quãq duode¬
cĩ illarũ distribuunt portionũ. Ipsã qͦq
portiunculã in sexaginta uices confert᷑.
Rursũ unã quãq de illis sexaginta sex a¬
gies secant. Quã incõphensibile ẽ qđ sexa¬
gesimo sexagesimȩ portiunculȩ natiui¬
tates mom̾to constituant: et qͥ singulorũ
signorũ sit aut motꝰ aut species inna-¬
tiuitate nascentis. Unde cũ impossibi¬
le sit tã subtiles munutias tẽporis cõp̃¬
hendere: ex igua autẽ immutatio in¬
uehat uniu̾sitatis errorẽ: totũ negotiũ
plenũ ẽ uanitatis. Disputatores eorũ q̃
sua st̃ nesciunt: et qͦm aliena nouert̃᷑:
Iã illud ꝙͣ ineptũ: ut siqͥs signo arietis
pecꝰ: aut locupletior eoqđ uestitũ habeat
aries naturalẽ: et qͦt annis lucrũ capiat
indum̾̃ti eoq uere illi familiaria ui¬
deant᷑ quęstiũ e̾e̾ cõpendia. Similit̃
et de tauro et de pisciũ signis argum̃¬

Expanded text:
quas μοίρας Graeci uocant, unumquodque duodequas μοίρας Graeci uocant, unumquodque duodecim illarum distribuunt portionum, ipsam quoque portiunculam in sexaginta uices conferunt. rursus unumquodque de illis sexaginta muraenas secant. quam inconprehensibile est quod sexagensimo sexagensimae portiunculae natiuitatis momenta constituant et qui singulorum signorum sit aut motus aut species in natiuitate nascentis. unde cum inpossibile sit tam subtiles minutias temporis conprehendere, exigua autem inmutatio inuehat uniuersitatis errorem, totum negotium plenum est uelimusdisputatores eorum quae sua sunt nesciunt: et quomodo aliena nouerunt? Jam illud quam ineptum, ut si quis signo arietis pecus: aut locupletior, eo quod vestitum habeat aries naturalem, et quotannis lucrum indumenti eoque uiro illi familiaria uideantur quaestuum esse conpendia. similiter et de tauri et de piscium signis argume
Abbreviated transcription (Latin):
roscopũ in alteriꝰ sortẽ.Iã nati fata migra¬
runt. De altero quęrit᷑: et alteriꝰ genitu¬
ra ꝓponit᷑. Pone uerã eorũ e̾e opinionẽ:
de natiu itatũ necessitatibꝰ. Non potest ue¬
ra ee collectio. Puncta transeunt: fugit
tẽpꝰ inreparabile. Non esse dubiũ qđ tẽpꝰ
in athomo et inmom̃to oculi sit. adducor
Om̃s qͥdem resurgemꝰ: ñ om̃s autẽ immu¬
tabim᷑: in athomo. in mom̃to oculi: inno¬
uissima tuba. Et mortui resurgent in¬
corrupti: et nos immutabim᷑. Int̾ effusi¬
onẽ et susceptionẽ depositionẽq pignoris.
fletũ eiꝰ et nunciũ. qͦt athomi transiert̃.¬
Et hoc ut simplicit᷑ ista texuerĩ. Nã et ipsi
uitalẽ illũ signorũ duodecĩ circuitum:
in duodecĩ partes diuidunt. Et qͥa triginta
diebꝰ sol duodecimã partẽ sperȩ eiꝰ q̃ in
enarrabił habet᷑ egredit᷑. qͦ gyrꝰ sol anni
circuitu cõpleat᷑: in triginta portiunculas

Expanded text:
roscopum, in alterius sortem iam nati fata migraroscopum, in alterius sortem iam nati fata migrarunt, de altero quaeritur et alterius genitura proponitur. pone ueram eorum esse opinionem de natiuitatum necessitatibus, non potest uera esse collectio. puncta transeunt, fugit tempus inreparabile. non esse dubium quod tempus in atomo et in momento oculi sit adducor uomnes quidem resurgemus, non omnes autem inmutabimur in atomo, in momento oculi, in nouissima tuba, et mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. inter effusionem et susceptionem depositionemque pignoris, fletum eius et nuntium quot atomi transieruet hoc, ut simpliciter ista texuerim. nam et ipsi uitalem illum signommsignorum duodecim circuitum in duodecim partes diuidunt et, quia triginta diebus sol duodecimam partem sphaerae eius quae seruiens habetur egreditur, quo gyrus solis anni circuitu conpleatur, in triginta portiunculas,
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ista ꝑsuasio: quanqͣ etiã impossibilis. Nã ut
de eorũ aliqͥd disputatione sumamꝰ redargu¬
endi gr̃a ñ ꝓbandi: magnã uĩ dicunt. e̾e na
oportere mensuris: ac nisi uerius colligat᷑.
sũmãq ẽ̾e distantiã. Breui enĩ athomo exigu¬
oq mom̃to distare natiuitatẽ in opis et po¬
tentis. egentis et diuitis. innocentis et noxii.
et plerunq eadẽ hora generari longeuita¬
ti debitũ. et pͥma puericie etate moriturũ:
si reliqͣ disparia sint et puncto aliqͦ discreta.
Hoc quẽ admodũ possint colligere responde¬
ant. Constitue partũ femine: obstetrix eũ
utiq pͥmo cognoscit. Explorat uagitũ. qͦ
natiuitas colligit᷑. Attendit utrũ maris sit
an femina. Quot uis int̾ has moras p̃teri¬
re mom̾ta: Pone mathematicũ p̃paratũ.
Nunqͥd uir potest int̾esse puerꝑio: Dũ man-¬
dat᷑ obstetrit: audit chaldeus. Ponit ho¬

Expanded text:
igitur ista persuasio. quid quod etiam inpossibilis ? nam ut igitur ista persuasio. quid quod etiam inpossibilis ? nam ut de eorum aliquid disputatione sumamus redarguendi gratia, non probandi, magnam uim dicunt esse natoportere momentis ac, nisi uerius colligatur, summam esse distantiam; breui enim atomo exiguoque momento distare natiuitatem inopis et potentis, egentis et diuitis, innocentis et noxii et plerumque eadem hora generari longaeuitati debitum et prima pueritiae aetate moriturum, si reliqua disparia sint et puncto aliquo discreta. hoc quemadmodum possint colligere respondeant. constitue partum feminae; uentri utique eum primo cognoscit, explorat uagitum, quo nati uita colligitur, adtendit utrum mas sit an femina. quot uis inter has moras obsessa momenta? pone mathematicum praeparatum. numquid uir potest interesse puerperio ? dum mandat obstetrix, audit Chaldaeus, ponit o
Abbreviated transcription (Latin):
uersos. Redep̃ti st̃ apłi: et congregati ex
peccatoribꝰ. Non utiq natiuitatis suȩ ho¬
ra: sed.xp̃i eos scĩficauit aduentꝰ: et mors dĩ¬
cȩ passionis redemit a morte. Latro dam¬
natꝰ ille qͥ cũ dño ẽ crucifixus. ñ beneficio
natiuitatis suȩ sed fidei confessione ad pa
uis natiuitatis sed dissimulate diuinȩ p̾¬
aicationis p̾cipitauit offensa: eundẽq cȩtꝰ
excipiens ad indiciũ futuri mysterii pt
triduũ reuomuit. et ꝓpheticȩ merito
gr̃ȩ reseruauit. Petrũ de carcere inmi-¬
a
tit: et ꝑcussũ a iuꝑa turbatũq naufragio ñre¬
media natiuitatis sed deuotionis merita serua¬
runt. Qͥa de illis dicimꝰ qͥ eorũ p̃cibꝰ cũ fuissẽt
mortui resurrexer̃t: utrũ illos sua natiui
natiuitatis beneficio poterant ꝑuenire: Qđsi
ñ credidissent. dũ expectant fatorũ necessita¬
tẽ: nunquã ad tantã grãm ꝑuenissent. Inutil

Expanded text:
uersos! redempti sunt apostoli et congregati ex uersos! redempti sunt apostoli et congregati ex peccatoribus non utique usu suae hora, sed Christi eos sanctificauit aduentus et hora dominicae passionis redemit a morte. latro damnatus ille, qui est cum domino crucifixus, non beneficio natiuitatis suae, sed fidei confessione ad natuis natiuitatis, sed dissimulatae diuinae praedictionis praecipitauit offensa eundemque cetus excipiens ad indicium futuri mysterii post tuiduum reuomuit et propheticae merito gratiae reseruauit. Petrum de carcere immiatiam et percussum a uipera turbatumque naufragio non remedia natiuitatis, sed deuotionis merita exurat. quid de illis dicimus qui eorum precibus, cum fuissent mortui, resurrexerunt? utrum illos sua natiuitnatiuitatis beneficio poterant peruenire? quod si credidissent, dum expectant fatorum necessitatem, numquam ad tantam gratiam peruenissent. inutilis
Abbreviated transcription (Latin):
stellȩ cadent de cęlo. Hȩc dix̾ fore signa fu¬
turȩ consũmationis. Sed conueniens de¬
bet curȩ nr̃ȩ m̾sura seruari. Deniq non¬
nulli natiuitatũ tẽptauer̃t expͥmere
quȩrentibꝰ: impossibile pollicentibꝰ. Qͥd
enĩ tã in utile : ꝙͣ ut unꝰ qͥsq ꝑsuadeat
sibi hoc e̾ẽ qđ natꝰ ẽ : Nemo gͦ debet uitã
suã. statũ. moresq mutare : et niti qͦne¬
lior fiat: sed in ea ꝑsuasione manere. Neq
ꝓbũ potest laudare. nec condemnare im¬
ꝓbũ: qͥ necessitati natiuitatis suȩ respon¬
dere uideat᷑. Et qͦm dñs aut bonis pͥmia
ꝓposuit aut mał pęnas. si facit necessitas
disciplinã: et conuersationẽ stellarũ cur¬
sus informet: Et qͥd ẽ aliud quã homi¬
nẽ de homine exuere: si nichil moribus.
nichil institutioni. nichil studii derelin¬
qͥt᷑: Quã multos uidimꝰ ereptos crimini-¬
bus atq peccatis. in meliorẽ statũ e̾e con-¬

Expanded text:
stellae cadent de caelo. haec dixit fore signa fustellae cadent de caelo. haec dixit fore signa futurae consummationis, sed exortum debet curae nostrae mensura alluuione. Denique nonnulli natiuitatum temptauerunt exprimere quaerentibus, inpossibile pollicentibus. quid enim tam inutile quam ut unusquisque persuadeat sibi hoc esse quod natus est ? nemo ergo\' debet uitam suam statum moresque mutare et niti quo melior fiat, sed in ea persuasione manere, neque probum potes laudare nec condemnare inprobum, qui necessitati natiuitatis suae respondere uideatur. et quomodo dominus aut bonis praemia proposuit aut inprobis poenas, si facit necessitas disciplinam et conuersationem stellarum cursus informat ? et quid est aliud quam hominem de homine eluereexuere. si nihil moribus, nihil institutioni, nihil studiis derelinquitur? quam multos uidemus ereptos criminibus atque peccatis in meliorem statum esse con
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ũbrã suã expͥmat. Ergosic̃ indie cũ
e regione soł aliqđ corpꝰ occurrit. ex ea
parte qͥlum̃ reꝑcutit᷑ u̾bra subsistit:
sic cũ decidente die e regione luminis
eiꝰ aut soł t̾rȩ obiectꝰ occurrit: obubra¬
t aer. Vnde liquet qđ noctẽ faciat um¬
bra t̾rarũ. Fecit gͦ solẽ. et lunã & stel¬
las: et pͣstituit illis m̾suras tẽporum.
Soli diurnas: lunȩ et stellis nocturnas:
ut iste augeat diei grãm: ille umbrã
tenebrasq illuminent. Et sint insigna et
intẽpora. et in dies et in annos. Diuisa tẽpo¬
ra habent paresq m̃suras ꝓmensiũ uicibus:
sol et luna cũ stellis. Et sint in signa. Non
possumꝰ negare qđ ex sole et luna signa
aliqͥ colligant᷑. Nã et dñs dixit. Et erunt
signa insole et luna et stellis. Et quȩren¬
tibꝰ apłis signũ aduentꝰ eiꝰ: respondit. Sol
obscurabit᷑: et luna ñ dabit lum̃ suũ: et

Expanded text:
etiam umbram suam exprimat. ergo sicut in die cum etiam umbram suam exprimat. ergo sicut in die cum e regione solis aliquod corpus occurrit, ex ea parte, qua lumen repercutitur, umbra subsistit, sic cum decedente die e regione luminis eius aut solis terrae obiectus occurrit, obumbratur aer. unde liquet quod noctem faciat umbra terrarum. fecit ergo solem et lunam et stellas et praestituit illis mensuras temporum, soli diurnas, lunae et stellis nocturnas, ut iste augeat diei gratiam, illae umbram tenebrasque moneri et sint in signa et in tempora et in dies et in annos. diuisa tempora habent paresque mensuras pro mensuum uicibus sol et luna cum stellis et sunt in signa. non possumus negare quod ex sole et luna signa aliqua conligantur; nam et dominus dixit: et erunt signa in sole et luna et stellis et quaerentibus apostolis signum aduentus eius respondit: sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum et
Abbreviated transcription (Latin):
nox fundit᷑. Non ẽ enĩ lucis societas ulla
cũ tenebris. Siqͥdem naturali lege hoc dñs
inpͥma oꝑatione constituit. Et enĩ qͣndo
lum̃ fecit: et discretionẽ fecit int̾ lucẽ
et tenebras. Deniq in ipso die iã sole in¬
gulti alicuiꝰ alumine separari: ut mane
ad occasũ dirigat᷑: uesꝑi retorqueat᷑ in
orientẽ: meridianis horis inseptentri¬
onẽ inclinet. Lumini tam̃ ñ confun¬
dit᷑ atq miscet᷑: sed cędit et refugit.
Similit̾᷑ et nox cȩdere uidet᷑ diei: et se
ab eiꝰ lumine declinare. Est enĩ ut ꝑiti¬
oresꝓbauert. qͥ nob̃ uł ȩtate uł munere
pͣcurrert̃ ũbra t̾rȩ. Naturalit᷑ enĩ ubra
corpori adheret atq ad iungit᷑: ad eout
etiã pictores u̾bras corporũ q̃ pinxerint
nitant᷑ expͥmere : idq artis esse asserãt
ñ p̃t̃mittere uĩ naturȩ : et qͣsi naturalis
iuris p̾uaricator habet᷑: cuiꝰ pictura ñ

Expanded text:
nox infunditur. Non est enim luci societas ulla nox infunditur. Non est enim luci societas ulla cum tenebris; siquidem naturali lege hoc Dominus in prima operatione sua constituit. Etenim quando lumen fecit, et discretionem fecit inter lucem ac tenebras. Denique in ipso die, jam sole tegulti alicujus a lumine separari, ut mane ad Occasum dirigatur, vesperi retorqueatur in Orientem, meridianis horis ad Septentrionem inclinet: lumini tamen non confunditur atque miscetur, sed cedit et refugit. Similiter et nox cedere videtur diei, et se ab ejus lumine declinare; est enim, ut peritiores probauerunt, qui nobis uel aetate uel munere praecurrerunt, umbra terrae. naturaliter enim umbra corpori adhaeret atque adiungitur, adeo ut etiam pictores umbras corporum quae iudicium nitantur exprimere idque artis esse adserant non praetermittere uim naturae, et quasi naturalis iuris iudicium habeatur cuius pictura non
Abbreviated transcription (Latin):
in igne uisus est inrubo. et rubꝰ ñ ex¬
urebat᷑: sed tantũ splendere ignis
specie uidebat᷑. Alterũ gͥ munꝰ ignis ua¬
cabat: alterũ oꝑabat᷑. Uacabat exusti¬
onis uis: oꝑabat᷑ illuminationis. Ideo
stupebat moyses: qͥa contra naturã
suã ignis ñ exurebat rubũ. qͥ etiã
uehem̃tiorẽ materiem consueuit
exurere: Sed dñi ignis illuminare solet:
exurere ñ solet. Ac forte dicas qͦmͦ dictũ ẽ.
Ego sũ ignis consumens. Bene admonuisti.
Non solet consumere nisi sola peccata. In re¬
tributionibꝰ qͦq meritorũ colligimꝰ diui¬
ni ignis naturã: ut alios illuminet: alios
exurat. Illuminet iustos: exurat impios.
Noneosdẽ qͦs illuminat exurit: et qͦs exurit
illuminat: sed illuminatio eiꝰ in extingui¬
bilis ẽ ad ꝑfectionẽ bonorũ: exustio uehe¬
mens ad suppliciũ peccatorũ. Sed reuerta¬
mur ad descriptionẽ diei ac noctis. Orien¬
te dieilumine noxfugat᷑: decidente die

Expanded text:
in igne visus est in rubo, et rubus non exin igne visus est in rubo, et rubus non exurebatur, sed tantum splendere ignis specie videbatur. Alterum igitur munus ignis vacabat, alterum operabatur. Vacabat exustionis vis, operabatur illuminationis. Ideo stupebat Moyses, quia contra naturam suam ignis non exurebat rubum, qui etiam vehementiorem materiem consuevit exurere. Sed Domini ignis illuminare solet, exurere non solet. 10. At forte dicas: Quomodo scriptum est: Ego sum ignis consumens ? Bene admonuisti. Non solet consumere, nisi sola peccata. In retributionis quoque meritorum colligimus dividi ignis naturam; ut alios illuminet, alios exurat, illuminet justos, exurat impios. Non eosdem quos illuminat, exurit; et quos exurit, illuminat: sed illuminatio ejus inextinguibilis est ad perfunctionem bonorum, exustio vehemens ad supplicium peccatorum. 11. Sed revertamur ad discretionem diei ac noctis. Oriente diei lumine nox fugatur, decedente die
Abbreviated transcription (Latin):
discretionẽ faciat et solis exortꝰ. et
iterũ lucis defectꝰ et stellarũ ortus :¬
et int᷑ occasũ diei distinguat et no¬
ctis exordiũ. Nã ubi occiderit sol.
manet tam̃ ad huc aliqͥd reliqͥarũ
diei donec tenebrȩ t̾rã oꝑiant: et tc᷑
luna orit᷑ et stelle. Et de nocte qͥdẽ
aꝑte liquet: qͥa lune et stellarum
illuminatio. noctis spacia testant᷑.
stellarũq oñuũ sol exortꝰ abscondit.
De die autẽ uł ipsa solis flagrantia do¬
cere nospotest diuersã diurni lumi¬
nis et solis e̾ẽ naturã: et ipsã ee̾ speciẽ
discolorẽ. Simplex enĩ lucis ẽ species:
ut lum p̾beat. At uͦ sol ñ solũ uirtutẽ
illuminandi habet: sed etiã uaporan¬
di. Igneus. ẽ enĩ. Ignis autẽ et illuminat:
et exurit. Unde ds̃ uolens moysi osten¬
dere suȩ oꝑationis miraculũ. qͦ moy¬
sen ad obediendi studiũ ꝓuocaret.
atq ad fidẽ inflãmaret eiꝰ affectũ:

Expanded text:
discretionem faciat et solis exortus et discretionem faciat et solis exortus et iterum lucis defectus et stellarum ortus inter occasum diei distinguat et noctis exordium. nam ubi occiderit sol, manet tamen adhuc aliquid reliquiarum diei, donec tenebrae terram operiant, et tunc luna oritur et stellae. et de nocte quidem aperte liquet, quia lunae et stellarum inluminatio noctis spatia testantur, stellarumque omnium sol exortus abscondit. De die autem vel ipsa solis flagrantia docere nos potest diversam diurni luminis et solis esse naturam, et ipsam esse speciem discolorem. Simplex est enim lucis species, ut lumen praebeat. At vero sol non solum virtutem illuminandi habet, sed etiam vaporandi; igneus est enim. Ignis autem et illuminat et exurit. Unde Dominus volens Moysi ostendere suae operationis miraculum, quo Moysen ad obediendi studium provocaret, atque ad fidem inflammaret ejus affectum,
Abbreviated transcription (Latin):
et uelut deficiente portionis luce in-¬
sinuat᷑. Mouere autẽ potest qđ ait ut
fiant luminaria ad illuminationem
suꝑ t̾rã q̃ discernant int᷑ diẽ ac noctẽ:
qͥa et supra iã ubi lum̃ fecit dixerat.
separauit ds̃ int̾ lucẽ et tenebras: et9.
factꝰ. ẽ. uesꝑ. et factũ ẽ mane dies unꝰ. S c̃si¬
deremꝰ qͥa aliud est lum̃ diei. aliud¬
lum̃ soł et lunȩ. et lum̃ stellarũ: eo qđ
sol ipse radiis suis fulgorẽ diurno lu¬
mini uideat᷑ adiungere. Qđ uł ortꝰ
diei potest ꝓdere: uł occasus. Nã ante
solẽ lucet qͥdem sed ñ refulget dies:
qͥa ampliꝰ qͦq meridiano sole resplen-¬
det. Qđ ostendit ꝓpħa dicens. Et edu¬
cet sicͤ lum̃ iusticiã tuã: et iudiciũ
tuũ sic̃ meridie̾. Non solũ enĩ lumini:
sed etiã meridiano lumini sc̃i iusti¬
ciã cõparauit. Deinde ñ solũ unũ
signũ sed etiã duo uoluit e̾e diurnȩ
dĩscretionis atq nocturne: ut et lux

Expanded text:
et uelut deficiente portionis luce inet uelut deficiente portionis luce insinuatur. Mouere autem potest quod ait: fiant luminaria ad inluminationem super terram, quae discernant inter diem ac noctem, quia et scriptura, ubi lumen fecit, dixerat: separauit deus inter lucem et tenebras. et factus est uesper et factum est mane, dies unus. sed consideremus quia aliud est lumen diei, aliudlumen solis et lunae et lumen stellarum, eo quod sol ipse radiis suis fulgorem diurno lumini uideatur adiungere, quod uel ortus diei potest prodere uel occasus. nam ante solem lucet quidem, sed non refulget dies, quia amplius quoque meridiano sole resplendet. quod ostendit propheta dicens: et educet sicut lumen iustitiam tuam et iudicium tuum sicut meridiem. non solum enim lumini, sed etiam meridiano lumini sancti iustitiam comparauit. deinde non solum unum signum, sed etiam duo uoluitnoluit esse diurnae discretionis atque nocturnae, ut et lux
Abbreviated transcription (Latin):
tur occasu. Eccł̃a tẽpora sua habeat ꝑ¬
secutionis uidelicet et pacis. Nã uidet᷑
sic̃ luna deficere: sed non deficit. Obũ¬
brari potest: deficere ñ potest. Quȩ ali¬
qͦrũ qͥdem inꝑsecutionibꝰ discessione
miniuit᷑. ut martyrũ confessionibꝰ im¬
pleat᷑: et effusio ꝓ xp̃o sanguinis clari-¬
ficata uictoriis manis deuotionis et
fidei sue toto orbe lum̃ effundat. Nãq
luna luminis imininutione̾ habet ñ
corporis: quando ꝑuices menstruas de¬
ponere uidet᷑ suũ lum̃ ut mutuet᷑ a
sole. Qđ facile puro aere atq ꝑspicuo
quando nulla eũ obducta nebula cali-¬
gantẽ facit: colligi potest. Orb̾ enĩ in¬
teger manet lune: et si ñsimilit᷑ totꝰ
ut pars eiꝰ effulgeat. Et quał uideri so¬
let cũ plenꝰ est luminis. tał ẽ magnitu¬
dine: sed ꝑ u̾brã quandã lumine suo
uiduatꝰ ap̾paret: et inde cornua eiꝰ re-¬
fulgent: qͥa corpꝰ eiꝰ in orbẽ diffundit᷑:

Expanded text:
tur occasu: et Ecclesia tempora sua habeat, ptur occasu: et Ecclesia tempora sua habeat, persecutionis videlicet et pacis. Nam videtur sicut luna deficere, sed non deficit. Obumbrari potest, deficere non potest; quia aliquorum quidem in persecutionibus discessione minuitur, ut martyrum confessionibus impleatur et effusi pro Christo sanguinis clarificata uictoriis maius deuotionis et fidei suae toto orbe lumen effundat. namque luna luminis scripto habet, non corporis, quando per uices menstruas deponere uidetur suum lumen, ut mutuetur a sole, quod facile puro aere atque perspicuo, quando nulla eam obducta nebula caligantem facit, colligi potest. orbis enim integer manet lunae, etsi non similiter totus ut pars eius effulgeat, et qualis uideri solet, cum plenus est luminis, talis est magnitudine, sed per umbram quandam lumine suo uiduatus adparet. et inde cornua eius refulgent, quia corpus eius in orbem diffunditur
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio. Considerate uolatilia cȩ¬
li: qͥa neq serunt neq metunt: et
pat᷑ ur cęlestis pascit illa. Nongͦ sol
aut luna fecunditatis auctores sunt:
posuit nob̾ ꝓpħa qͥd sit qđ ipse ait.
qͥa fecit ds solem in potestatẽ diei:¬
et lunã inpotestatẽ noctis. Hã in isto
psalmo centesimo t̾cio de qͦ supra dixi-¬
mus scripsit. Eecit lunã intẽpora: sol
agnouit occasũ suũ. Cũ enĩ dies horas
suas cõplere ceꝑit: sol debitũ sibi agno¬
scit occasũ. E st gͦ inpotestatẽ diei sol. &
luna inpocestatẽ noctis: q̃ tẽporũ uicibꝰ
obedire compellit᷑: et nc̃ implet᷑ lumi¬
ne atq uacuatur. Licet pleriq hẽ locũ
mystice de. xp̃o et ȩccła uideant᷑ acciꝑe:¬
qđ agnouit xp̃s ꝓprii corporis passionẽ
qͥ ait. Pat̾ uenit hora: clarifica filium
tuũ. Ut illo occasu suo om̃ibꝰ donaret
uitã et̾nã: qͥ ꝑpetuȩ mortis urgeban¬

Expanded text:
in euangelio: considerate uolatilia caein euangelio: considerate uolatilia caeli, quia neque serunt neque metunt, et pater uester caelestis pascit illa. non ergo sol aut luna fecunditatis auctores sunt, posuit nobis propheta quid sit quod ipse ait quia fecit deus solem in potestatem dieiet lunam in potestatem noctis. nam in ipso psalmo centesimo tertio, de quo supra diximus, scripsit: fecit lunam in tempora, sol agnouit occasum suum. cum enim dies horas suas complere cscit occasum. Est ergo in diei potestate sol, et luna in potestate noctis, quae temporum vicibus obedire compellitur, et nunc impletur lumine, atque vacuatur: licet plerique hunc locum mystice de Christo et Eccus proprii corporis passionem, qui ait: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum , ut illo occasu suo omnibus donaret vitam aeternam, qui perpetuae mortis urgeban
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ his grãm creator donauit: ut aer soli¬
to ampliꝰ solis claritate resplendeat. di¬
es serenius luceat. noctis illuminent᷑ te¬
nebrȩ ꝑlunȩ stellarũq fulgorẽ. cęlũ
uelut quibꝰdã floribꝰ coronatũ. ita igni¬
tis luminaribꝰ micet. ut para dyso¬
putes uernante. depictũ: spirantiũ rosa
rũ monilibꝰ renitere. Quanto gͥ ampliꝰ
his decoris uidet᷑ e̾e collatũ: tanto am¬
pliꝰ debent. Cui enĩ plus cõmittit᷑: plus
debet. Et ideo bene a plerisq ornam̃tũ
cęli ẽ nuncupatũ: eo qđ sit stellarũ mo¬
nile p̾ciosũ. Atq ut sciamiꝰ qͥa fertilitas
t̾rorũ ñ calori solis ascribit᷑. sed diuinȩ
indulgentiȩ deputat᷑: ait ꝓpħa. Om̃ia
ate expectant: ut des illis cibũ intẽpore.
Dante te illis colligent sibi: aꝑiente te
manũ tuã uniuersa implebunt᷑ ho¬
nitate. Et infra. ł mitte spm̃ tuũ et
creabunt᷑: et renouab̾ faciẽ t̾re. Et

Expanded text:
rem his gratiam creator donauit, ut aer solirem his gratiam creator donauit, ut aer solito amplius solis claritate resplendeat, dies serenius luceat, noctis inluminentur tenebrae per lunae stellarumque fulgorem, caelum uelut quibusdam floribus coronatum ita ignitis luminaribputes vernante depictum spirantium rosarum vivis monilibus renitere: quanto igitur amplius his decoris videtur esse collatum, tanto amplius debent. Cui enim plus committitur, plus debet. Et ideo bene a plerisque ornamentum coeli est nuncupatum, eo quod sit stellarum monile pretiosum. 6. Atque ut sciamus quia fertilitas terrarum non calori solis ascribitur, sed divinae indulgentiae deputatur, ait Propheta: Omnia a te exspectant, ut des illis cibum in tempore: dante te illis, colligent sibi, aperiente te manum, universa implebuntur bonitate et infra: emitte spiritum tuum, et creabuntur et renouabis faciem terrae et
Abbreviated transcription (Latin):
accusat: me desiderat. In montibꝰ
illũ pastor declinat: ad mea germi¬
na.ͥad meas festinat arbores. qͥbꝰ ex¬
estuans obũbret᷑. Ad ineos fontes.
sitiens et lassus accurrit. Sed ne ocu¬
lorũ tͥ exiguũ uideat᷑ e̾ẽ testimoniũ:
emunda aur̃e. admone eã cȩlestibus
oraculis. Duobꝰ enĩ et tribꝰ testibꝰ stat omĩe uer¬
bũ. Audi dicentẽ. Fiant luminaria infir¬
pat̾ dicit. fiat sol: et filiꝰ fecit solẽ. Dignũ
enĩ erat: ut solem mundi faceret sol iusti¬
ciȩ. Ipse gͦ eũ inlum̃ addux̃: ipse eũ illumi¬
nauit: ipse ei donauit fundendi lumi¬
nis potestatẽ. Factꝰ ẽ gͦ sol. Ideo et ipse ser¬
uit: qm̃ dictũ ẽ. Fundasti t̾rã: et ꝑmanet.
ispositione tua ꝑmanet dies: qm uniuer¬
sa seruiunt tͥ. Et enĩ cũ dies seruiat:
quomͦ ñ seruiat sol qͥ factꝰ ẽ. inpotestate
diei: Quomͦ ñ seruit luna et stellȩ. q̃ facte
st̃ ipotestatẽ noctis: Et enĩ qͥnto maio¬

Expanded text:
accusat, me desiderat: in montibus accusat, me desiderat: in montibus illum pastor declinat, ad mea germina, ad meas festinat arbores, quibus exaestuans obumbretur, ad meos fontes sitiens et lassus accurrit. CAPUT II. Sed ne oculorum tibi exiguum videatur esse testimonium, emunda aurem, admove eam coelestibus oraculis. Duobus enim et tribus testibus stat omne verbum. Audi dicentem: Fiant luminaria in firPater dicit: Fiat sol; et Filius fecit solem. Dignum enim erat, ut solem mundi faceret Sol justitiae. Ipse ergo eum in lumen adduxit, ipse eum illuminavit, ipse ei donavit fundendi luminis potestatem. Factus est ergo sol; ideo et ipse servit, quoniam dictum est: Fundasti terram, et permanet: dispositione tua permanet dies, qusa seruiunt tibi. etenim cum dies seruiat, quomodo non seruit sol, qui factus est in potestatem diei? quomodo non seruit luna et stellae, quae factae sunt in potestatem noctis ? etenim quanto maio
Abbreviated transcription (Latin):
lis partꝰ edere. Hac gͥ uoce: qͣdã suorũ
munerũ clamat natura. Bonꝰ qͥdem
sol: sed ministerio. ñ imꝑio. Bonꝰ mee
fecunditatis adiutor: sed ñ creator.
Bonꝰ meorũ alitor fructuũ: sed ñ auctor.
Interdũ partꝰ meos et ipse adiirit:
frequent᷑ mͥ et ipse damno ẽ. Plerisq
me locis indotatã relinqt. Nonsũ in¬
grata conseruo. Michi. ẽ. inusũ datꝰ
mecũ labori ẽ. mancipatꝰ: mecũ
subiectꝰ est uanitati: metũ corru¬
ptionis subditꝰ seruituti. Mecũ con¬
gemiscit: mecũ parturit: ut ueni¬
at adoptio filiorũ et humani gene¬
ris redẽptio: qͦ possimꝰ et nos aser-¬
uitio lib̃ari. Mecũ assistens laudat
creatorẽ: mecũ ymnũ dicit dño
deo nr̃o. Ubi maior est eiꝰ gr̃a: ibi
metũ ẽ ei cõmune consortiũ. Ubi
sol benedicit: ibi t̾ra benedicit.
Benedicunt ligna fructifera: bene¬
dicunt petora: benedicunt uolu¬
cres. Mecũ in mari positꝰ: illũ nauta¬

Expanded text:
lis partus edere. hac igitur uoce quadam suorum lis partus edere. hac igitur uoce quadam suorum munerum clamat natura: bonus quidem sol, sed ministerio, non inperio, bonus meae fecunditatis adiutor, sed non creator, bonus meorum altor fructuum, sed non auctor. interdum partus meos et ipse adurit; frequenter mihi et ipse damno est, plerisque me locis indotatam relinquit. non sum ingrata conseruo, mihi est in usum datus, mecum labori est mancipatus, mecum subiectus est uanitati, mecum corruptionis subditus seruituti. mecum congemescit, mecum parturit, ut ueniat adoptio filiorum et humani generis redemptio, quo possimus et nos a seruitio liberari. mecum adsistens laudat auctorem, mecum hymnum dicit domino deo nostro. ubi maior eius est gratia, ibi mecum est ei commune consortium. ubi sol benedicit, ibi terra benedicit, benedicunt ligna fructifera, benedicunt pecora, benedicunt uolucres mecu
Abbreviated transcription (Latin):
mouebo t̾rã: Illũ t̾ra abscondit. istius
motũ ñ potest sustinere. nisi uolun.¬
tatis eiꝰ substantia fulciat᷑. Si cȩco dam¬
nũ ẽ huiꝰ soł grãm ñ uidere: quantũ
peccatori damnũ. ueri luminis mune¬
re defraudatũ. ꝑpetue noctis tenebras
sustinere: Ergo cũ uides solẽ: attende
t̾rã q̃ ante fundata ẽ. Attende herbã
fen: q̃ p̾stat ordinis pͥuilegio. Attende
ligna q̃ plaudunt: qđ priora lumini¬
bus cęli e̾e̾ cepert. Nunqͥd merita
feni maiora ꝙͣ solis: Aut nunqͥd po¬
tior ligni pͣrogatiua: Absit ut insensi¬
bilia tanti muneris p̾feramꝰ ministro.
Qͥa gͥ pͣuidit altitudo sapientiȩ et scien¬
tiȩ dei. ut priꝰ inciꝑent ligna e̾e. ꝙͣ illa
duo mundi luminaria et qͥdã cęlestis
oculi firmam̃ti: nisi ut cognoscerent
om̃s diuinȩ testimonio lectionis t᷑ram
sine sole posse eẽ fecundã : Nanq̃ potu¬
nutrire: et ꝓprio fotu sine calore so¬

Expanded text:
mouebo terram! illum terra abscondit, istius mouebo terram! illum terra abscondit, istius motum non potest sustinere, nisi uoluntatis eius substantia fulciatur. si caeco damnum est huius solis gratiam non uidere, quantum peccatori damnum ueri luminis munere defraudatum perpetuae noctis tenebras sustinere! Ergo cum uides solem, adtende terram, quae ante fundata est, adtende herbam faeni, quae praestat ordinis priuilegio, adtende ligna, quae plaudunt, quod priora luminibus caeli esse coeperunt. numquid merita faeni maiora quam solis aut numquid potior ligni praerogatiua ? absit ut insensibilia tanti muneris praeferamus ministro. quid igitur praeuidit altitudo sapientiae et scientiae dei, ut prius inciperent ligna esse quam illa duo mundi lumina et quidam caelestis oculi firmamenti, nisi ut cognoscerent omnes diuinae testimonio lectionis terram sine sole posse esse fecundam? nam quae potunutrire et proprio fotu sine calore so
Abbreviated transcription (Latin):
solis temere cõmittas. Oculus ẽ enĩ mun¬
di: iocunditas diei: cęli pulchritudo:
naturȩ gr̃a: prȩstantia creaturȩ. Sed
quando hc̃ uides: auctorẽ eiꝰ considera.
Quando hc̃ miraris: lauda ipsius creato¬
rem.Si tã gratꝰ ẽ sol. consors et parti¬
ceps creaturȩ. ꝙͦ bonꝰ est sol ille iusticiȩ :
Si tã uelox iste ut rapidis cursibꝰ in
die ac nocte lustret om̃ia. quantꝰ ille
qͥ ubiq sẽꝑ est. et maiestate᷑ cõplet
om̃ia: Si admirabił qͥ iubet᷑ exire :¬
ꝙͣ supra admirationẽ qͥdicit soli et ñ
exorit᷑ ut legimꝰ: Si magnꝰ ẽ. qͥ ꝑhora¬
rũ uices locis aut accedit aut decedit
cotidie: qͣł ille qͥ etiã cũ se exinaniret
ut nos eũ possemꝰ uidere. erat lumen
uerũ qđ illuminat omem hominẽ ue¬
niente̾ in hunc mundũ. Si pͣstantissi¬
mꝰ qͥ obiectꝰ t̾re patit᷑ sepe defectꝰ: quan¬
tȩ maiestatis qͥ ait. adhuc ego semel et

Expanded text:
solis temere committas oculus est enim munsolis temere committas oculus est enim mundi, iocunditas diei, caeli pulchritudo, naturae gratia, praestantia creaturae — sed quando hunc uides, auctorem eius considera, quando hunc miraris, lauda ipsius creatorem. si tam gratus est sol consors et particeps creaturae, quam bonus est sol ille iustitiae! si tam uelox iste, ut rapidis cursibus in die ac nocte lustret omnia, quantus ille, qui ubique semper est et maiestate sua complet omnia! si admirabilis qui iubetur exire, quam supra admirationem qui dicit soli et non exoritur, ut legimus! si magnus est qui per horarum uices locis aut accedit aut decedit cotidie, qualis ille qui etiam, cum se exinaniret, ut nos eum possemus uidere, erat lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum! si praestantissimus qui obiectu terrae patitur saepe defectus, quantae maiestatis qui ait: adhuc ego semel et
Abbreviated transcription (Latin):
lore. Caue ohomo solã eiꝰ ꝑpendere
magnitudine: ne ninius fulgor eiꝰ
uisus tuȩ m̃tis obcęcet: ut qͥ e regione
in radiũ eiꝰ intendit reꝑcusso lumine
omẽm subito amittat aspectũ: ac nisi
inceteras partes uultũ suũ oculosq
conuertat. estimat se nichil uidere:¬
et tuendi munere e̾ẽ fraudatũ. Si uero
deflectat obtutũ: integrũ sibi officiũ
ꝑseuerat. Caue gͥ. ne et tuũ radius eiꝰ ex¬
oriens confundat aspectũ: et ideo prius
firmam̃tũ celi aspice. qđ ante solẽ factũ ẽ.
Terrã aspice. q̃ anteꝙͣ sol ꝓcederet cȩpit
e̾ẽ uisibił atq cõposita. Germina eiꝰ
aspice: anteriora solis lumine. Anteri¬
or bruchus ꝙͣ sol: antiqͥor herba ꝙͣ luna.
Noli gͦ dm̃ credere: cui uides dei mune¬
ra esse p̾lata. Tres dies transacti sunt:
nemo quȩsiuit: et luminis claritas
abundauit. Habe̾t enĩ et dies suã lucẽ:
q̃ p̃cessor. ẽ solis. Non gͥ de tanto splendori

Expanded text:
lore. caue, o homo, solam eius perpendere lore. caue, o homo, solam eius perpendere magnitudinem, ne nimius fulgor eius uisus tuae mentis obcaecet, ut qui e regione in radium eius intendit repercusso lumine omnem subito amittit aspectum ac, nisi in ceteras partes uultum suum oculosque conuertat, aestimat se nihil uidereet tuendi munere esse fraudatum, si uero deflectat optutum, integrum sibi officium perseuerat. caue igitur ne et tuum radius eius exoriens confundat aspectum. et ideo prius firmamentum caeli aspice, quod ante solem factum est, terram aspice, quae antequam sol procederet, coepit esse uisibilis atque composita, germina eius aspice anteriora solis lumine. anterior brucus quam sol, antiquior herba quam luna. noli ergo deum credere, cui uides dei munera esse praelata. tres dies transacti sunt: et solem nemo quaesiuit et luminis claritas abundauit. habet enim et dies suam lucem, quae praecessor est solis. non igitur te tanto splendori
Abbreviated transcription (Latin):
uI uindemiã colligit.
uasa prius qͥbꝰ uinũ in¬
fundit᷑ mundare con¬
sueuit: ne sors aliqua
uini grãm decoloret.
Qͥd enĩ ꝓdest ponere
uitẽ in ordine. Fodere
qt annis. aut aratris sulcos ducere. pu¬
tare.subrigere. ad iungere ulmis. et
qͥdã conubio copulare.si tanto labore
uina quȩ sita inuase coacescant: Matu¬
tini qͦq solis ortꝰ siqͥs spectare desiderat.
emundat oculos suos: neqͥd pulueris.
ne qͥd purgam̃torũ ocuł eiꝰ insidat. qͦ
tuentis hebetet᷑ obtutꝰ. ne ue aliqͣ caligo
nebulosa corporeos uisus spectantis obdui¬
cat. Nob̾ inlectione exoriundus ẽ sol:
qͥ añ ñ fuerit.Primũ ĩa diẽ sine sole tͣnsiuimꝰ
scd̾msine sole transegimꝰ. terciũ sine sole
confecimꝰ: quarto die iubet ds̃ fic rilumi¬
naria. solem. et lunã. et stellas. Sol incipit.
emunda oculos m̃tis o homo. animeq
interioris obtutꝰ: ne qͦ festuica peccatia¬
gio. ꝓcedit sol. magno iubare diẽ: magno
mundũ cõplens lumine. uaporans ca-¬

Expanded text:
ui uindemiam colligit uasa prius quibus uinum infunditur mundare consueuit, ne sors aliqua uini gratiam decoloret. quid enim prodest ponere uitem ordine, fodere quodannis aut aratris sulcos ducere, putare, subrigere, adiungere ulmis et quodam conubio copulare, si tanto labore uina quaesita in uase coacescant? matutinos quoque solis ortus si quis spectare desiderat, emundat oculos suos, ne quid pulueris, ne quid purgamentorum oculis eius insidat, quo tuentis hebetetur optutus, neue aliqua caligo nebulosa corporeos uisus spectantis obducat. nobis in lectione exoriundus est sol, qui ante non fuerit. primum iam diem sine sole transiuimus, secundum sine sole transegimus, tertium sine sole confecimus: quarto die iubet deus fieri luminaria, solem et lunam et stellas. sol incipit. emunda oculos mentis, o homo, animaeque interiores optutus, ne qua festuca peccatigio. procedit sol magno iubare diem, magno mundum conplens lumine, uaporans ca
Abbreviated transcription (Latin):
transcensa labentiũ rerũ sollicitudine
suminis tantũ incedere bonis. ac patriȩ
cęlestis amare semꝑ ingressũ. de quib
dubiũ non ẽ. quia ñ una eademq ui
dulcedinis semꝑ ut uolunt desiderio
suꝑnorũ possunt affici. quia nimirũ
hȩc uirtus non in arbitrio ȩleuatȩ ad su¬
ꝑna mentis: s in dono constat eleuan¬
tis atq illustrantis dĩ. Quotienscumq
gͦ anima casta uł egredi cupit ad
dr̃m. uł incarne posita gustu futurę
beatitudinis attolli. nec tamen statim
quod deposcit impetrat: tunc necesse ẽ.
uocantibus ut ꝑpetuam consulat ad sa¬
lutẽ. s non semꝑ ad hoc respondit. aut
se inueruendum offert: ut qđ inpatria
ꝑuenientib ꝓmitit. hoc in uinere hiuus
exilii adhuc ꝑgentib prerog&. deniq¬
cũ cotidie sepius genu flexo dicamus
patri ueniat regnũ tuũ. nec nos exau¬
diri diffidimus. nec stacim qđ postulamꝰ
accipimus. s effectũ nr̃ȩ p̃cis donec iti

Expanded text:
transcensa labentium rerum sollicitudine, transcensa labentium rerum sollicitudine, summis tantum incedere bonis, ac patriae coelestis amare semper ingressum: de quibus dubium non est quia non una eademque vi dulcedinis semper, ut volunt, desiderio supernorum possint affici, quia nimirum haec virtus non in arbitrio elevatae ad superna mentis, sed in dono est tantum elevantis atque illustrantis Dei. Quotiescunque ergo anima casta vel egredi cupit ad Dominum, vel in carne posita, gustu futurae beatitudinis attolli, nec tamen statim quod deposcit impetrat, tunc necesse est vocantibus, ut perpetuam consulat ad salutem: sed non semper ad hoc respondet, aut se inveniendum offert, ut quod in patria pervenientibus promittit, hoc in itinere hujus exsilii adhuc pergentibus proroget. Denique quotidie saepius genu flexo dicamus Patri: Veniat regnum tuum; nec nos exaudiri diffidimus, nec statim quod postulamus accipimus, sed effectum nostrae precis, donec in
Abbreviated transcription (Latin):
quãẽ ipsa tantisꝑ ardebat infideli alioꝵ
torpore quasi rore nocturno guttisq gra¬
uari. Nam sequitur. Anima mea lique¬
facta ẽ. ut locutus ẽ. Quanto suauius
inquit uocẽ atq uiciniam dilecli mei
ꝑforamen secrecȩ cõpunclionis accepi.
tanto sublimius quicquid in me erat
frigidum incaluit: quicqͥd rigidũ lique¬
fuit. adeo ut nichil nisi in lacrimis re¬
solui dulce habui: & quẽ me ad punctũ
sua gr̃a contingentẽ. retinere nequiuerã.
abscedentẽ. iũ flecu requirere gemituq
delecter. & hoc quoq michi liquescendi
a rigore pristino. & effundendi in me ani¬
mam meã. nec paruũ dedit augmenti
quod multorum refrigescere caritatem
intueor: conquirente ipso quod noctiũ
guttis. id ÷ tenebrosis prauorũ sit tumul¬
tibus obsicus. Et quia dissipauerunt
uuqui legem eius. ido ipsa magis magis¬
q mandata eius suꝑ aurũ & topazion
Idiligere curaui. Quesuu. & ñ inueni

Expanded text:
quem ipsa tantisper ardebat, infideli aliorum quem ipsa tantisper ardebat, infideli aliorum torpore, quasi rore nocturno guttisque gravari. Nam sequitur: Anima mea liquefacta est, etc. Quanto suavius, inquit, vocem atque viciniam dilecti mei per foramen secretae compunctionis accepi, tanto sublimius quidquid in me erat frigidum, incaluit; quidquid rigidum, liquefactum est; adeo ut nihil nisi in lacrymas resolvi, dulce habuerim; et quem me ad punctum sua gratia contingentem retinere nequiveram, abscedentem jam fletu requirere gemituque delector. Et hoc quoque mihi liquescenti a rigore pristino, et effundenti in me animam meam, non parum dedit augmenti, quod multorum refrigescere charitatem intueor, conquerente ipso quod noctium guttis, id est, tenebrosis pravorum sit tumultibus obsitus. Et quia dissipaverunt iniqui legem ejus, ideo ipsa magis magisque mandata ejus super aurum et topazion diligere curavi. Quaesivi, et non inveni
Abbreviated transcription (Latin):
algenti. cũ ȩcłia uł animaen fidelis
cor ꝓximorũ ad laudem creatoris quã
nesciebant. uł non curabant accendit.
& nunc eã interpretamur pessulum ostii
siu eidem dilecto reserare. in eo qd̃ ipsa
ꝑ ꝓfectum cõpunctionis suã mentem
latius eius ingressu patefecit. Uno enĩ
eodemq fit utrumq momento. quia
nimirũ interna aspiratio quenicumq
ad colligendas dõ animas accendit: ipsũ
pariter ad amorẽ eiusdem conditoris ar¬
dentius accendere sol&. Nleq alia causa
quempiam recte ad docendum quam
amor łi concitat. & dũ quisq docendo
animũ ꝓximi ad recipienda diuinę
pietatis dona pandere delectatur: suam
pariter mentẽ necesse ẽ. hȩc agendo iti¬
nou&. atq ingressui gr̃ȩ celestis largiuis
dilate. deniq sequentibus uerbis mani¬
feste innotuit sponsa. quantũ ꝓficer&
dũ p̃cordia ꝓximorũ quȩ obelusa uidat
dño aꝑire curabat. Cirauiter ferens eũ

Expanded text:
algenti, cum Ecclesia vel anima fidelis, algenti, cum Ecclesia vel anima fidelis, cor proximorum ad laudem Conditoris, quem nesciebant, vel non curabant, accendit, et nunc eam interpretamur pessulum ostii sui eidem dilecto reserare, in eo quod ipsa per profectum compunctionis suam mentem latius ejus ingressui patefecit: uno enim eodemque fit utrumque momento, quia nimirum interna aspiratio quemcunque ad colligendas Deo animas accendit, ipsum pariter ad amorem ejusdem Conditoris ardentius solet accendere. Nec alia causa quempiam recte ad docendum quam amor Dei concitat. Et dum quisque docendo animam proximi ad rapienda divinae pietatis dona pandere delectatur, suam pariter mentem necesse est haec agendo innovet, atque ingressui gratiae coelestis largius dilatet. Denique sequentibus verbis manifeste innotuit sponso quantum proficeret, dum praecordia proximorum, quae obscura viderat, Domino aperire curabat, graviter ferens eum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qđ psalmista ait. Accedit homo ad cor
altum. & exaltabitur ds. Nam quatto se
altius humanũ cor ad contemplandami
diuinȩ iusionis głam fide & oratione pu¬
rificatũ sub stollit: tanto altius inuenit
eẽ. quã quęrat. & ad qđ ꝓmerendum
tempore ꝓmissȩ retributionis ascendat
Cui simile ẽ. illud ȩccłiastes. Dixi. sapiens
efficiar. & ipsa longius recessit ame mul¬
to magis quã erat. Hec pretereundum
quod non ait simpliciter ostium meũ
aꝑui. s pessulum inquit ostii mei
aꝑui dilecto meo. Clauserat enĩ pessu¬
lo in altũ dimisso conclaue sui cordi.
ne quis hoc ꝓphanus aut insidiator in¬
trar&: uixta illud salomonis. Omni
custodia serua cor tuũ. qm̃ ex ipso uita
ꝓcedit. Aꝑuit idem dilecto. ut repulsis
immundorum turbis omnib. liberũ in
se locũ conditori preber&. Nec repugnare
putandum ẽ. quod supra diximus. aꝑire
sponsam dilecto guttis noctium ac rore

Expanded text:
enim quod Psalmista ait: Accedet homo ad cor enim quod Psalmista ait: Accedet homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . Nam quanto se altius humanum cor ad contemplandam divinae visionis gloriam fide et oratione purificatum sustollit, tanto altius invenit esse quod quaerat, et ad quod promerendum tempore promissae retributionis ascendat. Cui simile Ecclesiastes: Dixi, sapiens efficiar; et ipsa longius recessit a me, multoque magis quam erat . Nec praetereundum quod non ait simpliciter: Ostium meum aperui, sed pessulum, inquit, ostii mei aperui dilecto meo. Clauserat enim pessulo in altum demisso conclave sui cordis, ne quis hoc profanus aut insidiator intret, juxta illud Salomonis: Omni custodia serva cor tuum; quoniam ex ipso vita procedit . Aperuit item dilecto, ut repulsis immundorum turbis omnibus, liberum in se locum Conditori praeberet. Nec repugnare putandum est, quod supra diximus, aperire sponsam dilecto guttis noctium ac rore
Abbreviated transcription (Latin):
spes autẽ non confundit. Pessulũ ostii
mei aꝑu dilecto meo. Pessulũ hostii
sui sponsa dilecto aꝑit. cũ anima queq
electa templũ sui corporis. diuina uisi¬
tatione atq in habitatione dignã fece¬
rit. Pessulum ostii clilecto pulsanti aꝑit.
cũ inspiratione subita ac desideria cę¬
lestium accensa. satagit latius sinũ m̃tis
ad capiendum gustũ eiusdem suꝑnȩ¬
dulcedinis aꝑire. dixerat enĩ supra. quia
dilectiis missa manu ꝑforamen se tetigerit.
ac tremore concusserit: cuiuis tactu uehe¬
menter inflaminata. cupit iã ñ ꝑ angus
foraminis eius manu contingi: s patefac¬
ta cordis ianua felicissimo eius amplexu
ꝑfrui. id: suauitate diuinę illustrationis.
quam rapt iã & ꝑ modice senserat ple-¬
nius satiari. Uerũ quia ꝑfecta ȩter noꝵ
gaudiorũ uisio. nulli in hac uita electoꝵ
conceditur. quȩ cunctis in alia uita iustis
premiorũ loco reseruatur: recte subditur.

Expanded text:
spes autem non confundit . Pessulum ostii spes autem non confundit . Pessulum ostii mei aperui dilecto meo. Pessulum ostii sui sponsa dilecto aperuit, cum anima quaeque electa templum sui pectoris divina visitatione atque in habitatione dignum fecerit. Pessulum ostii dilecto pulsanti aperit, cum inspiratione subita, ad desideria coelestium accensa satagit latius sinum mentis ad accipiendum gustum ejusdem superdulcedinis aperire. Dixerat enim supra quia dilectus missa manu per foramen se tetigerit, ac tremore concusserit: cujus tactu vehementer inflammata, cupit jam non per angustiam foraminis ejus manu contingi, sed patefacta cordis janua, felicissimo ejus amplexu perfrui, id est, suavitate divinae illustrationis, quam raptim jam et permodice senserat, plenius satiari. Verum quia perfecta aeternorum gaudiorum visio nulli in hac vita electorum conceditur, quae cunctis in alia vita justis praemiorum loco reservatur, recte subditur: