comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m: Hunc sp̃m quod illi non habeant qui sunt ab
ecclesia segregati iudas a postolus a pestissime de¬
clarauit dicens: quise ipse segregant animales
sp̃m non babentes. Vnde in ipsa ecclesia &iam
illos quiper nomina hominum quamuis in eius uni¬
tate constitutorum quaȩdam scis mata moliebantur:
paulus a postolus arguens ait intercȩ tera: anima¬
lis aũt homo non percipit. quae sunt sp̃s dĩ. stultitia¬
catur. Ostendit quid dixerit non percipit. idest
scientia non capit: Verum hos in ecclesia constitutos
paruulos de. nondum spiritales sed adhuc carnales
et lacte alendos nonesca. quasi paruulis in xp̃o inquit.
lac uobis potum dedi nonescam. Nondum enim potera¬
tis sed nec adhuc quidem potestis Ubi dir̃ nondum uel
non adhuc profecto non desperatur si eo tenditur ut sit
aliquando quod nondum est: Ad huc enim estis inquit
carnales: Et ostendens unde sint carnales. Cum enim
sit inter uos inquit aemulatio & contentio nonne cars¬

Expanded text:
s. Hunc Spiritum quod illi non habeant, qui sunt ab Ecclesia segregati, Judas apostolus apertissime declaravit, dicens: Qui se ipsos segregant, animales, Spiritum non habentes . Unde in ipsa Ecclesia etiam illos qui per nomina hominum, quamvis in unitate ejus constitutorum, quaedam schismata moliebantur, Paulus Apostolus arguens, inter caetera ait: Animalis aucatur . Ostendit quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte alendos, non esca. Quasi parvulis, inquit, in Christo lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis. Ubi dicitur, nondum, vel, non adhuc, profecto non desperatur; si eo tenditur, ut sit aliquando quod nondum est. Adhuc enim estis, inquit, carnales. Et ostendens unde sint carnales: Cum enim sit, inquit, inter vos aemulatio, et contentio, nonne car
Abbreviated transcription (Latin):
illius uillam appellant tam parua tam exigua prope
nulla est . nisi pristina dñi xp̃inatiuitate nobilitaretur:
Elegit ergo infirmos pauperes. in doctos non quia reliquit
firmos diuites sapienter nobiles. sedsi ipsos primo elige¬
ret merito diuitiarum suam. merito substantiarum meri¬
tonatalium sibi eligiuiderentur. atq inflati de his reb
salutem humilitatis non deciperent Sine qua nemopot. ẽ.
redire ad illam uitam unde non laberetur nisi persuper¬
biam:

Expanded text:
illius villam appellant: tam parva, tam exigua, prope illius villam appellant: tam parva, tam exigua, prope nulla est, nisi pristina Domini Christi nativitate nobilitaretur. Elegit ergo infirmos, pauperes, indoctos: non quia reliquit firmos, divites, sapientes, nobiles; sed si ipsos primos eligeret, merito divitiarum suarum, merito substantiarum, merito natalium sibi eligi viderentur, atque inflati de his rebus, salutem humilitatis non reciperent, sine qua nemo potest redire ad illam vitam, unde non laberemur nisi per superbiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Iuare at̃ primo ignobiles paucos imperitos impo¬
litos elegerit dñs: cum haberet ante oculos suos tur¬
bam magnam in cõnparatione: quidem illorum pau¬
periorum pauciores sed ingenere suo multos hiuites
nobiles doctos sapientes: quos post ea &iam colligit.
Exponit a postoli sacramentum infirma huius mundi
elegit ds̃ ut confundat fortia et stulta huius
mundi elegit dr̃ ut confundat sapientes: & ignobi¬
lia huius mundi elegit ds̃. & ea quae non sunt idest¬
a non cõnputantur. ut quaes unt euacuentur.
Venerunt enim docere humilitatem expugnare suꝑ¬
biam.
uenerat humilis ds̃ nullo modo hic prius altos quae¬
rere quitam humilis uenerat. primo quia elegit
nasci de illa femina quae desponsata erat fabro
Non elegit ergo amplor natales ne in hac terra nob¬
litas superbiret Non elegit saltis nasci in amplissima
ciuitate sed natus in b& hleem iud ae. quae nec ciuitats
nomine nuncuparetur: Hodie quae illam incolae loci

Expanded text:
uare autem primo ignobiles, paucos imperitos et impolitos elegerit Dominus, cum haberet ante oculos suos turbam magnam, in comparatione quidem illorum pauperiorum pauciores, sed in genere suo multos divites, nobiles, doctos, sapientes, quos postea etiam collegit, exponit Apostolus sacramentum: Infirma hujus mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et stulta hujus mundi elegit Deus, ut confundat sapientes; et ignobilia hujus mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, id est, non computantur, ut quae sunt evacuentur . Venerat enim docere humilitatem, et expugnare superbiam. Venerat humilis Deus: nullo modo hic prius altos quaereret, qui tam humilis venerat. Primo, quia elegit nasci de illa femina, quae desponsata erat fabro. Non elegit ergo amplos natales, ne in hac terra nobilitas superbiret. Non elegit saltem nasci in amplissima civitate, sed natus est in Bethlehem Judae, quae nec civitatis nomine nuncupatur. Hodieque illam incolae loci
Abbreviated transcription (Latin):
ALIUDECI FT̃ SINT EECCATO QUODDECOLO In hacuita
unigenito dictũ s aliud ceẽ sine querella quod demultis
tustir&̃ in hacuitadici potuit: qm̃ x quidi modus hone
uite : dequo &iũ mnistahumanu c̃uersatione iustique¬
relli eẽ nompornt: Qurenĩ iuiste quer&ur dehomine
quinemini mule uult & quib. potest fidelit consulit. nec
contra cuius quam in iurias ten& libidinẽ uindicandi
utueracit̃ dicat. sic & nor dimittimus debitorib nr̃is.
& tam̃ eo ipso quod uerum dicit demitte sicuti & nosdi¬
mittimus sinepeccatore ñ ee declurate

Expanded text:
aliud est esse sine peccato, quod de solo in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non possit. quis enim iuste queritur de homine, qui nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusquam iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? et tamen eo ipso quod uerum dicit: dimitte, sicut et nos dimittimus, sine peccato se non esse declarat.
Abbreviated transcription (Latin):
rior quare tim& quia mercennarius ÷ pefoste illemale
accipiat qđ corripitur & ñ d& quod sol& uid& lupũue¬
nientem Idẽ di cbolum male uiuentis colla frangentẽ
inqui&or c̃sulumine pusillanimes & c&era: Nonergopu&
quis pii pastor ł quis edic pastorẽ qui a ñ redd & malũ ꝓmalo
Cum reddit potius mulũ ꝓlono illeit & si peccatorx sce¬
lestus delionir suis dat eđice : illeaũ mulũ ꝓ hono ei reddit
cui sub trahit correptionẽ : sedqm̃ hoctotũ dedilectione faci¬
endũ .: Aliquando at homines correptores suos putunt
inimicor suos: Ideo cũ dixirso. Corripite inqui&os. subrecit
csolamini pus illanimer: forteit decorreptione incipit
deficere & ꝑturbutꝰ tuncteo port& c̃roluri suscipite

Expanded text:
rior. Quare timet? Quia mercenarius est. Ne forte ille male accipiat quod corripitur, et non det quod solet. Videt lupum venientem, id est diabolum male viventis colla frangentem; inquietos, consolamini pusillanimes, etc. Non ergo putet quis pium pastorem, vel qui se dicit pastorem, quia non reddet malum pro malo, cum reddat potius malum pro bono. Ille enim etsi peccator est scelestus, de bonis suis dat Ecclesiae: ille autem malum pro bono ei reddit, cui subtrahit correptionem. Sed quoniam hoc totum de dilectione faciendum est; anquando autem homines correptores suos putant inimicos suos: ideo cum dixisset, Corripite inquietos; subjecit, consolamini pusillanimes. Forte enim de correptione incipit de
Abbreviated transcription (Latin):
Vulli dubiumx cum deantixp̃o ista dixirse diemq.
indicu hunc enim appellat diemdñ non eõ uenturũ
nin ille prior uenerit quẽ refigã uacat utiq ad ñodo
Quod si d eomnibur impurmerito dici patest quanto
pe deisto sedin quotm plodi st sesurus incertum st uutru
milla rumu tẽpli qđ aralomone rege c̃structũe anuero medu¬
ꝑtinentẽ hominũ multitudinẽ simul cũ ipsosuo principe hodo co
itedlegi anti xp̃m uolunt. recturq putunt &iu latine dici sic
ingreco x. ñ intẽ plođi sed in templũ dĩ sedeat tãquĩ ipsesit tẽpłu
dĩ qđ xeđu. sic̃ dicimur. sed & inamicũ ide uelutamicus ł siꝗd
in suo tẽpore scits qm̃ scire illordx̃ aꝑte hocdicere noluit. &
ideonor qui nercimus quodillesciebat & ñ possumus uenire cũ
labore adio qđ senrit apłr. cupimur necuulemus p̃sertim quiu

Expanded text:
ulli dubium est eum de antichristo ista dixisse diemque iudicii — hunc enim appellat diem domini — non esse uenturum, nisi ille prior uenerit, quem refugam uocat, utique a domino deo. quod si de omnibus impiis merito dici potest, quanto magis de isto! sed in quo templo dei sit sessurus incertum est; utrum in illa ruina templi, quod a Salomone rege constructum est, an uero pertinentem hominum multitudinem simul cum ipso suo principe hoc loco intellegi antichristum uolunt rectiusque putant etiam latine dici, sicut in graeco est, non: in templo dei, sed: in templum dei sedeat, tamquam ipse sit templusia; sicut dicimus; \'Sedet in amicum\', id est uelut amicus, uel si quid in suo tempore, scitis: quoniam scire illos dixit, aperte hoc dicere noluit. Et ideo nos, qui nescimus quod illi sciebant, peruenire cum labore ad id, quod sensit apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
cccritate nos separat : quid ee non solum melius sed&ic cer¬
tius hoc bonopot ÷ nemo uos separat in deminando mortem
idipsũ enim quod diligimus dm̃. mori non pot ÷ nisidũ nondiligit dm̃
cuimorr ipsi ñ diigere dm̃ quod nihil: aliud quã eiquic quitꝰ¬
indili gendo atq sequendap̃ponere : nemo enim inde separat ꝓ¬
mittendo uit& nemo enĩ ab ipso fonce reperat aquam pollicen¬
do: Non separat angelus non enim ÷ angelus cum in heremus
dõ nrc̃o mene poteiior non sepcrat uirtus sulla uirtus hic
nomincatt quae aiquã potestatemin hoc mundo ten& toto
mundo est omnino sublimior merr inherets dõ : sin ilccirtus dic

Expanded text:
caritate nos separat, quid esse non solum melius sed etiam certius hoc bono potest? nemo nos inde separat minando mortem; id ipsum enim quod diligimus deum mori non potest, nisi dum non diligit deum, cui mors ipsa est non diligere deum, quod nihil est aliud quam eiin diligendo atque sequendo praeponere. Nemo inde separat pollicendo vitam, nemo enim ab ipso fonte separat aquam pollicendo. Non separat angelus, non enim est angelus, cum inhaeremus Deo, nostra mente potentior. Non separat virtus, si illa virtus hic nominata est quae aliquam potestatem in hoc mundo tenet habet, toto mundo est omnino sublimior mens inhaerendo Deo; sin illa virtus dic
Abbreviated transcription (Latin):
rcdit̃ iludegimus quod ittmdicit idem apostoliis. Sicut porta¬
iuimus imaginẽ teneni portemus & linagnnẽ eius quidecido est
Mesclic& qui secundum adim mortedes fuimus secundum xp̃m in¬
mortales nos futuros. fide uerc & spe certa firmati tenecmx
Sicbũ nunt etendẽ imagine poritre possumur nondum inuisio¬
ne sed infide. nondum inre sed inspe. EX VBRΟ dedΟΝΟ ΡeR¬

Expanded text:
re, etiam illud agimus quod dicit idem apostolus, Sicut portare, etiam illud agimus quod dicit idem apostolus, Sicut portavimus imaginem terreni, ut scilicet qui secundum Adam mortales fuimus, secundum Christum immortales nos futuros fide vera et spe certa firmati teneamus. Sic enim nunc eamdem imaginem portare possumus, nondum in visione, sed in fide; nondum in re, sed in spe. Recte
Abbreviated transcription (Latin):
cumq peccata  quic & sisum quedum qu&e itu peccata sur
ut poenor sin& &icꝰ peccatorũ : unde dictum ÷: tradidit illos dr̃ bire¬
probam meem ut facian qu& non conueniui : non ibi peccatũ
dĩ ÷ sed iudicium quo cirta pͥdistinatio dĩ qu&e inbono ÷ gratiae
est preparatio. gratia uero ÷ ipsius predistinationis effestus.
llud &icm quodeit pͥdistinatos conformes fieri imaginis filuds.
pot ÷ & secundum intenoren hom inem intellegi: Unde nobis clio
loco dicit nolite conformari huic seculo sed reno uamini in noui¬
tate mendis ura Vbiergo reformamur ne conformemur huic
seculo ibi conformamurdĩ filio. Pot÷ & sic accipi ut quem aminodũ
nobis ille mortcditate. it ccnos illi efficiamur in mortedite confor¬
ut sit ipse ꝓrimogenitus in multis fratribus ꝓrimo genitus utiq
amortius secuntdum tundem apostolum : qui morte sem inatco
est cacro eius in contumelida surrexit ingloria: secundũ hanc i¬
mciginem filii cuipbrimmortalitatem conformainur in corpo¬

Expanded text:
 quaedam quae ita peccata sunt ut poenae sint etiam et peccatorum; unde dictum est: « Tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut faciant ea quae non conveniunt , » non ibi peccatum Dei est, sed judicium. Quocirca praedestinatio Dei, quae in bono est, gratiae est praeparatio. Gratia vero est ipsius praedestinationis efIllud etiam quod ait, praedestinatos conformes imaginis Filii Dei , potest et secundum interiorem hominem intelligi. Unde nobis alio loco dicit, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis vestrae . Ubi ergo reformamur, ne conformemur huic saeculo, ibi conformamur Dei Filio. Potest et sic accipi, ut, quemadmodum ille nobis mortalitate, ita nos illi efficiamur immortalitate conforut sit ipse primogenitus in multis fratribus . Primogenitus utique a mortuis secundum eumdem apostolum , qua morte seminata est caro ejus in contumelia, resurrexit, in gloria. Secundum hanc imaginem Filii, cui per immortalitatem conformamur in corpo
Abbreviated transcription (Latin):
Isto uitur sucdoneo quibus cumq ds̃ doncto ꝓculdubio sedet¬
curum esse p̃ scuit & in suci p̃sciendi p̃partuit
Q uos ergo predistinauit ipros &uo ecuit uocatione illa dequec
distum ÷ sine paenitemia sunt dona &uocatio dĩ numq in
sua qua&e falli mut criq non potest p̃scienia operti suce futitice¬
disponere idomnino nec aliuo quic quat̃ est p̃distinare.

Expanded text:
ua dona quibuscunque ipse donavit, procul dubio se daturum esse praescivit, et in sua praescientia praeparavit. Quos ergo praedestinavit, ipsos et vocavit vocatione illa de qua dictum est, sine poenitentia sunt dona et vocatio Dei. Nam in sua, quae falli mutarique non potest, praescientia opera sua disponere, in Domino nec aliud quidquam est praedestinare.
Abbreviated transcription (Latin):
nos fremebat mundus aduersus eos populi meditabandur
mcnico. Principes conueniebant in unũ excogitcebcensur
no ui eru cicetus & poences in credibrles inugii ebeet ingeniosit
irud elitas obruebcentur obybrus falsis arguebcntur crini¬
nib: custodis tolerabilib: includebancur ungulir crtibant
feiro ꝑ imebanur bestus subrigebaaur itnibus cremcixur &

Expanded text:
nos? Fremebat mundus adversus eos, populi meditabantur inania, principes conveniebant in unum : excogitabantur novi cruciatus, et poenas incredibiles inveniebat ingeniosa crudelitas. Obruebantur opprobriis, falsis arguebantur criminibus, custodiis intolerabilibus includebantur, ungulis exarabantur, ferro perimebantur, bestiis subri
Abbreviated transcription (Latin):
Nis Her&icoꝵ quoq in qui&udine ut scripturas iugila niur pero¬
scrutemur : unde ne ouile xp̃i noceccr& eis possit occurrittemqu&
desomno igna uiae nostrac excitactur industria ito ꝑmulti plicem
graticm sclucctoris. &it̃ quod inimicus inperniciem machinca¬
tur ds̃ conuertit in adiutorium quo diligoxib: eum omnuc eocpe¬

Expanded text:
is. haereticorum quippe inquietudine. ut scripturas uigilantius perscrutemur, unde, ne ouili Christi noceant, eis possit occurri, tamquam de somno ignauiae nostra excitatur industria. ita per multiplicem gratiam saluatoris. etiam quod inimicus in perniciem machinatur. deus conuertit in adiutorium. quoniam diligentibus eum omnia coope
Abbreviated transcription (Latin):
.XIII. Nisitamen id eorpse ess& filius hominis propt̃
formam serui quam accepit qui est filius di propter
dĩ formam in qua est non diceret a postolo deprinci¬
pibus huius sȩculi: si enim cognouissent. num quam
dñm gloriae crucifixissent: Ex forma enimserui
crucifixus est. et tamen dñs gloriae crucifixus est:
alis enim erat illa susceptio quae dm̃ hominem face
r&. & hominem dm̃. Quid tamen propter quid &quid
cundum id quod dr̃ est glorificat suos : secundum hoc
utique quod dñs gloriae est. & tamen dñs gloriae
crucifixus est quia recte dicitur & dr̃ crucifixus
non uirtute diuinitatis sed ex infirmitate carnis:

Expanded text:
 Nisi tamen idem ipse esset filius hominis, propter formam servi, quam accepit, qui est Filius Dei propter Dei formam, in qua est, non diceret apostolus Paulus de principibus hujus saeculi: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Ex forma enim servi crucifixus est, et tamen Dominus gloriae crucifixus est. Talis enim erat illa suret, et hominem Deum. Quid tamen propter quid, et quid cundum id quod Deus est, glorificat suos, secundum hoc utique quod Dominus gloriae est; et tamen Dominus gloriae crucifixus est, quia recte dicitur et Deus crucifixus, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate carnis
Abbreviated transcription (Latin):
Cum staq ait mistdy filium suũ factum ȩxmuliere satis osten¬
dit eo ipso missam filium quo facturẽ exmuliere. Quodergo dedo
ds e&̃ uerbum sine ullo tempore in ipso uerbo erat quo tempore uer¬
bum caro fier& & habitar& in nobis. quȩ plenitudo temporis cumue¬
niss& misit dr̃ filium suũ factum ex muliere. Idẽ factum intẽ pr̃¬
ut in carnatum uerbum hominib. apparer& . ExSeroxmeuel
Ecce adhocuenit xp̃r redimer& ut eos qui sublege erant redi¬
mer& ut iam non simus sublege redsubgratia. quirergo dedit
legem: illededit legem quidedit & gratiã. sellegem per seruum
misit cum gratia ipredescendit. &unde factierant hominessuble¬
ge non im platelolegen. Quiergo legem impla non est sublege
sed cum lege. quiaũ sublege ẽ non subleuatur sed p̃mitur lge:
Omnes itaq homines sublege constitutos reos facitlex & ad hocillis si¬
percaput ẽ: ut ostendat peccata nontollat . qm̃ suis uiribus implere nor¬

Expanded text:
Cum autem ait: Misit Deus Filium suum, factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium, quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo ud deum, et deus esset uerbum, sine ullo tempore in ipso uerbo erat quo tempore uerbum caro fieret et habitaret in nobis. quae plenitudo temporis cum uenisset, misit deus filium suum factum ex muliere, id est ut incarnatum uerbum hominibus appareret; quod in Ecce ad hoc venit Christus, ut eos qui sub Lege erant redimeret: ut jam non simus sub Lege, sed sub Gratia. Quis ergo dedit Legem? Ille dedit Legem, qui dedit et Gratiam: sed Legem per servum misit, cum Gratia ipse descendit. Et unde facti erant homines sub Lege? Non implendo Legem. Qui enim legem impiet, non est sub lege, sed cum lege: qui autem sub lege est, non sublevatur, sed premitur lege. Omnes itaque homines sub Lege constitutos, reos facit Lex; et ad hoc illis super caput est, ut ostendat peccata, non tollat. Lex ergo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid neque quirigat sed qui in crementũ dat dr̃. Ñ quia se ipsum. sedi
quia illum in se diligiuolebat. Perhib& testimoniũ quiburdam dicens
quia sicut angelumdi excepistis me sicut xp̃m̃ihm̃. In omnib: ergo sc̃is sun
ipse a mandus ẽ quiait. Esuriui & dedistis mihi manducare. Nenim ait
dedistirillr sed dedistirmihi. Tantaẽ caritas capitis erga corpussuũ:¬
Sicut &dnr loth. Non potero inquit facge rem cdonec tuillo introeas:
Nom posse sedixit: quod sine dubio poterat perpotentia: sed non poterat

Expanded text:
aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus; non quia se ipsum, sed quia illum in se diligi volebat: perhibet tamen testimonium quibusdam, dicens, Quia sicut angelum Dei excepistis me, sicut Christum Jesum . In omnibus ergo sanctis suis ipse est amandus, qui ait: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Non enim ait, Dedistis illis: sed, Dedistis mihi. Tanta est charitas capitis erga corpus suuSic et Dominus Loth: Non potero, inquit, facere rem, donec tu illuc introeas . Non posse dixit se, quia sine dubio poterat per potentiam, sed non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
Quisequitur lit teram tranr latauerba sicut ꝓp̃aten& neq illud o
ꝓpͥouerbo significatur refat ad aliam significationẽ. sedi sabbatũ
audierit uerbigratia non intellegit nisi unũ diem deseptẽ. quiconti¬
nuo uolumine repetuntur. &cum audierit sacrificium non exce¬
dit cogitatione ilud quod fieri deuictimis pecorũ terrenisq fruc¬
tium more distabat quando quidem reb temporalib ita subiuga¬
tierant ut umus ineis omnib comimendare turcdr & quan quãsigna
rerum sp̃italium ꝓipns reb. obseruarent nescientes quo restẽrem̃.
Idtamen insttum habebant quodseruitute tali um omniũ quenon
uidebant placerentdo. quã custodiã quã subpedagogo paruilore
suise scribit apostolus. & ideo quitalibur signis pertinaciterin he¬
serunt contemnentẽ istadnm cumiam tempus reuelationis eorũ
ueniss& ferre nompotuer᷑ Atque inde calummas quod sabbato cura

Expanded text:
sequitur litteram, translata uerba. sicut propria tenet neque illud quod proprio uerbo significatur refert ad aliam significationem, sed si sabbatum audierit uerbi gratia, non intellegit nisi unum diem de septem, qui Continuo uolumine repetuntur, et cum audierit sacrificium, non excedit cogitatione illud quod fleri de uictimis pecorum terrenisque fructium more distabat; quandoquidem rebus temporalibus ita subjugati erant, ut unus eis in omnibus commendaretur Deus. Et quanquam signa rerum spiritualium pro ipsis rebus observarent, nescientes quo referrentur, id tamen insitum habebant, quod tali servitute uni omnium, quem non videbant, placerent Deo. Quam custodiam tanquam sub paedagogo parvulorum fuisse scribit Apostolus . Et ideo qui talibus signis pertinaciter inhaeserunt, contemnentem ista Dominum, cum jam tempus revelationis eorum venisset, ferre non potuerunt ; atque inde calumnias, quod sabbato cura
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes apud eam uestiti sunt. Num quid denuditate seruorũ soꝵ
sollicitus erit uir eius cum alicubi demoratur habens coniug̃
& optime. Quã optime : uultrnorse: Quot quot in xp̃obap¬
uzati estis. uestitiestir. xpm induistir. Omnes omnino apuo
menti: sed etiã inopere exempli sequentes uestigia dñi sui

Expanded text:
enim apud eam vestiti sunt. Numquid de nuditate servorum suorum sollicitus erit, cum alicubi demoratur, habens conjugem  optime. Quam optime vultis nosse? Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis . Omnes omnino apud menti, sed etiam in opere exempli, sequentes vestigia Domini sui
Abbreviated transcription (Latin):
idete quem ad modum nobis abstulit gloriam: ut da¬
ret gloriam: abstulit nostram. ut daret suam ab¬
stulit in anem : ut daret plenam: abstulit nutantem
prohibuit ueritas sed quodait a postolo hoc praecepit
ueritas quigloriatur in dño glorietur

Expanded text:
idete quemadmodum nobis abstulit gloriam, ut daret gloriam, abstulit nostram, ut daret suam; abstulit inanem, ut daret plenam; abstulit nutantem, prohibuit veritas: sed quod ait Apostolus, hoc praecepit veritas, Qui gloriatur, in Domino glorietur
Abbreviated transcription (Latin):
therauror istos quantũ eorũ pen& rauerat . & meis ad quuntu
ꝑuenerat Quispotest nosse : ego tam̃ scđm id quod scriptumx¬
unicuiq aũ nrm̃ datur manifestatio sp̃r adutilitatẽ : Ali quidẽ dat
ꝑ sp̃m sm sermo rapientȩ : A lii sermoscientiȩ secundũ eundẽ sp̃m
Sinta interse distint haecduo ut rapientia diuinis scientiu huma¬
nis ad tributu sit rebus utrumq agnorco in xp̃o & mecũ omnis eius
fiddir: & cumlego uerbum caro factumx & habitauit in nobis:
ntelligo in uerbo uerumdi filium: Incarne agnosco uerũ hominir
filiũ & utrumq simul in unã ꝑsimnãđi & hominis in effabili
gratiue largitate coniunctum: ET PAULOPOST

Expanded text:
thesauros istos, quantum eorum penetraverat, et in eis ad quanta pervenerat, quis potest nosse? Ego tamen secundum id quod scriptumquidem datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum , si ita inter se distant haec duo, ut sapientia divinis, scientia humanis attributa sit rebus, utrumque agnosco in Christo, et mecum omnis ejus fidelis. Et cum lego, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis; in Verbo intelligo verum Dei Filium, in carne agnosco verum hominis filium, et utrumque simul in unam personam Dei et hominis ineffabili gratiae largitate conjunctum. Propt
Abbreviated transcription (Latin):
IIS. Ouiduolebat si monnisi laudari in
miraculis extolli superbia : Ipsa enim eum cõpulit
ut pecuma emendum putar& donum sp̃s scĩ: Cui super¬
biae contrarius a postolus in humilitate manendo in me¬
ridie feruens spũ fulgens prudentia dit̃: Neque qui
plantat est aliquid neque qui iprigat sed qui incremen¬
tum dat dr̃ Quia dixerat egoplantaui apollorigauit
sed ds̃ incrementum dedit: Et iterum num quid paulus
prouobis crucifixus est aut in nomine pauli baptizati
estis: Quomodos ecoli respuit proxp̃o & nonuult sefor¬
nicanti animeae ostentare prosponso : Nonne magnũ
uidetur plantare et rigare : sed neq qui plantat. est
aliquẽ neque quirigat: Quo modo timuit non de sedit̃
aliquid ad salutem eorum quos in xp̃o aedificare
cupiebat

Expanded text:
. Quid volebat Simon, nisi laudari in miraculis, extolli superbia? Ipsa enim eum compulit, ut pecunia emendum putaret donum Spiritus sancti . Cui superbiae contrarius Apostolus, in humilitate manendo, in meridie fervens spiritu, fulgens prudentia, dicit: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus. Quia dixerat: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit . Et iterum: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Vide quomodo se coli respuit pro Christo, et non vult se fornicanti animae ostentare pro sponso. Nonne magnum videtur plantare et rigare? Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat. Quomodo timuit? Non se dicit aliquid ad salutem eorum quos in Christo aedificare cupiebat
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim habet dabitur ei quid est plene babereͦsci¬
re unde habeas. qui at ñ non hab&. Idest nescit
unde hab&. et quod hab& auferetur ab eo: denique
sicut ipse ait . Hoc ipsum erat sapientiae scire cuius
esr& et hodonum: Sic & a postolus paulus cum com¬
ut sciamus quae ado donata sunt nobis. ergo
elatiomis : qui hab& spm huius mundi superbi sunt
ingrati sunt dõ: Multa dona eius habent sed non
colunt eum a quo habent id eo sunt infelices
ANI

Expanded text:
Qui enim habet, dabitur ei. Quid est, plene habere? Scire unde habeas. Qui autem non habet, id est, nescit unde habeat, et quod habet auferetur ab eo . Denique sicut idem ait, Hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum. Sic et apostolus Paulus ait, cum comUt sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ergoelationis. Qui habent spiritum hujus mundi, superbi sunt, ingrati sunt Deo. Multi dona ejus habent, sed non colunt eum a quo habent: ideo sunt infelices. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
ner& non exoptribur sed exuo cante diltums ei maior serui&
mõnori. Clestio nen aut̃ gratiee nulis fien cptrũ p̃caederib:
mentis: alio loco apertissine idem apostolur. Sic ergo inquit
sun. Si aut̃ gratiai iani non exopenbur alio quingratia
icim non÷ gratico : secundũ hanc ergo gratiam &icam ꝓpheicũ
testimoniũ conrequener ad sumens sicut scriptum ÷ inquit
ia cob cdlexi escui cut̃ odio habui & continuo. Quidergo
dicemus inquit : Num quid iniquitar est aput dñi ab sit
sed quare ab sit an ꝓptꝰ opera qu& futura p̃ iudebrat amboꝵ
& hoc absit Mourereum dicit : mise rebor cumisertus
erd emniseri cordium prestabo cuimis ericors fuero. Igit

Expanded text:
neret, non ex operibus sed ex uocante dictum est ei: Maior seruiet neret, non ex operibus sed ex uocante dictum est ei: Maior seruiet minori.\' Electionem autem gratiae nullis fieri operum praecedentibus meritis alio loco apertissime idem apostolus ostendens:  Si autem gratia, jam non ex operibus, alioqui gratia jam non est gratia . Secundum hanc ergo gratiam, etiam propheticum testimonium consequenter assumens, Sicut scriptum est, inquit, Jacob dilexi; Esau autem odio habui; et continuo: Quid ergo dicemus, inquit, nunquid iniquitas est apud Deum? Absit. Sed quare, absit? An propter opera quae futura presciebat amborum? Imo et hoc absit? Moses enim dicit: Miserebor cui misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Igit
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ eraNꝰ sed & rebecca exuno concubitu hiabeir is dac
pactrisnmꝰ. Vigilamirsime ait exuno concubitu gemini
enim concepti ercad neuel paternis mentis tribueretur. si
quis quã forte dicer& ideo talis natur : filuis quiapaterta
ercit affectus illo intempore cumseruit inuterd matris autita
estit Mater affesta cum eum concepit simuleiũ cambosuts
nundo igitur intuenda ÷ apostoli qua modo proptergra¬
nam cõmendandam nolit eum dequo distum ÷ ia cobdilexi
nisi in dño gloriari : ut cum exeodem patre eccdom matre
uno concubitu antẽ quam aliquid egissen boni aut maeli al¬
terũ diligit ds̃ aterũ odit : intellegat iacob exilla mas sccori¬
gincdir iniquitatis ubi fratrem cũ quo habuit communem cau¬
sum uid & ꝑ iustitia meruisse dam nacri non nisi pergratiam
sepotiurse dis cerni. Nondum bñ nascbnib: in quit nec aliquid
agonib: boui aut mali ut secundum elestionemꝓ positum dĩ ma¬

Expanded text:
nondum erant: sed et Rebecca ex uno concubitu habens Isaac patris nostri. Vigilantissime ait, ex uno concubitu gemini enim concepti erant: ne vel paternis meritis tribueretur, si quisquam forte diceret, Ideo talis natus est filius, quia pater ita erat affectus illo in tempore quo eum sevit in utero matris; aut ita erat mater affecta, cum eum concepit. Simul enim ambos Intentio igitur intuenda est apostoli. quo modo propter gratiam commendandam nolit eum, de quo dictum est: Iacob dilexi. nisi in domino gloriari, ut. cum ex eodem patre. eadem matre, uno concubitu. antequam aliquid egissent boni aut mali, alterum diligit deus, odit alterum, intellegat Iacob ex illa massa originalis iniquitatis, ubi fratrem, cum quo habuit communem causam, uidet per iustitiam meruisse damnari, nonnisi per gratiam se potuisse discerni. nondum enim nascentibus. inquit, nec aliquid agentibus boni aut mali. ut secundum electionem propositum dei ma
Abbreviated transcription (Latin):
cribo uobisfilioli qm̃ remittentur uobis peccata per
nomen eius : Ideo filioliquiremissis peccatis nascimini:
sed coius nomen remittuntor peccata : Num quid au
gustini ergo nec ꝑ ÷ nomen donati: uiderit quid quis
augustinus aut quis donatus . Nec pernomen pauli.
Nec pernomen petri: Nam diuidentibus sibi ecclesiã
et pastes facere de unitate conantibus pasturiens
paruulos mater. caritas in apostolo exponit uis cera
sua : conscidit quod ammodo uerbis ubera sua plorat
filios quos uidet efferri. Reuocat ad unum nomen
eos qui multa nomina sibi facere uolebant. repellit abamore
suo ut xp̃s ametur et dicit: Numquid paulus prouobis cruci¬
fixus est aut in nomine pauli baptisatiestis: Quiddic̃ nolo
mei sitis ut mecumsitis. mecum estote omnes illius sumus. qui
pronobis mortuus est. qui pro nobis crucifixus est :

Expanded text:
cribo vobis, filioli, quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus. Ideo filioli, quia dimissis peccatis nascimini. Sed per cujus nomen remittuntur peccata? Numquid per Augustini? Ergo nec per nomen Donati. Videris quis Augustinus, aut quis Donatus: nec per nomen Pauli, nec per nomen Petri. Nam dividentibus, sibi Ecclesiam, et partes facere de unitate conantibus parturiens parvulos mater charitas in Apostolo, exponit viscera sua, conscindit quodammodo verbis ubera sua, plorat filios quos videt efferri, revocat ad unum nomen eos qui multa nomina sibi facere volebant, repellit ab amore suo ut Christus ametur, et dicit: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Quid dicit? Nolo mei sitis, ut mecum sitis: mecum estote; omnes illius sumus qui pro nobis mortuus est, qui pro nobis crucifixus est:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa procul dubio ds̃ est et in cominutabi liter uiuit.
sicut aũ cum sit inse ipsa uita etiam nobis fit uita. cum
eius efficimur ut cumque pasticipes : Itacum inse
fit iustitia. &iam nobis fit iustitia cum ei cobȩres
douiuimus: Et tanto magis minusq: iusti sumus
quanto illi magisminus ue coheremus : Vnde
scriptum est de unigenito filio đi. cum sit utiq
patris sapientia atque iustitia & semper in se
ipsa sit quod factus sit nobis sapientia & iustitia
& scĩficatio et redemptio. Vt quemadmodũ
scriptum est : qui gloriatur indñoglorietur.
est plane ille summus ds̃ uera iustitia uel ille uerus
ds̃ summa iustitia quam profecto esurire acsi¬
tire debemus : Ea nostra est in hac peregrina¬
tione iustitia & qua post ea saturari. ea nostra
est in a &ernitate plena iustitia:

Expanded text:
ipsa, procul dubio deus est atque incommutabiliter uiuit. sicut autem, cum sit in se ipsa uita, etiam nobis fit uita, cum eius efficimur utcumque participes: ita, cum in se ipsa sit iustitia, etiam nobis fit iustitia, cum ei cohaerendo iuste uiuimus et tanto magis minusue iusti sumus, quanto illi magis minusue cohaeremus. unde scriptum est de unigenito filio dei, cum sit utique patris sapientia atque iustitia et semper in se ipsa sit, quod factus sit nobis a deo sapientia et iustitia et sanctificatio et redemtio, ut, quemadmodum scriptum est, qui gloriatest plane ille summus deus uera iustitia uel ille uerus deus summa iustitia, quam profecto esurire ac sitire ea nostra est in hac peregrinatione iustitia et qua postea saturari ea nostra est in aeternitate plena iustitia.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs autem adhocterrenus factus est cumesset celestis ut eos quiterren
erant. feceret calestes hoc estideo ex in mortali mortalis factus est as¬
sumendo serui formam non dñi mutandonaturam ut eos qui mortales
erant faccret in mortales impertiondo dominicam gratiam non
seruilem iniunam retinendo exgernone. dere sop pectione

Expanded text:
 Christum. dominus enim ad hoc terrenus factus est, cum esset caelestis, ut eos, qui terreni  Christum. dominus enim ad hoc terrenus factus est, cum esset caelestis, ut eos, qui terreni erant faceret caelestes, hoc est ideo ex inmortali mortalis factus est adsumendo serui formam, non domini mutando naturam, ut eos, qui mortales erant, faceret inmortales impertiendo dominicam gratiam, non seruilem iniuriam retinendo. Cum igitur de resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
ante formatus est nouissimus quide uirgine pro creatus est siue in uno quoq
homine utrumque compleatur ut primus adam sit homo incorpore mortal
no uissimus adam idem ipso incorpore in mortali tamen imeranimam iuuentt
& sp̃m uiuificantem hoc imteresie uoluit ut illic sit corpus animale hic sp̃itale
anima quippe incorpore animaliuiuit quidẽ sed nonuiuificat usque ad
auferendam corruptionem in corpore uero spintali qm̃ ꝑfeste adherens
dño unus sp̃s est sic uiuificat ut sp̃itale corpus efficiat absumensomnem
corruptionem nullam metueł separationem. proinde sequitur.
sed non prius quod sp̃itale est sed quod animale postea spitale primus homo
deterra terrenus secundus homo docelo calestis qualis terrenus tales &
terrem & qualis calestis tales & caelestes sicut portauimus imaginom
terreni portemus & imaginemeius quidecalo est quidest qualsterre¬
nustales & terreni nisimort les exmortali & quidest qualisca̧ lestistales

Expanded text:
ante formatus est, nouissimus autem Adam, qui de uirgine procreatus est, siue in unoquoque homine utrumque compleatur, ut primus Adam sit homo in corpore mortali, nouissimus Adam idem ipse in corpore inmortali, tamen inter animam uiuentem et spiritum uiuificantem hoc interesse uoluit, ut illic sit corpus animale hic spiritale. anima quippe in corpore animali uiuit quidem, sed non uiuificat usque ad auferendam corruptionem; in corpore uero spiritali, quoniam perfecte adhaerens domino unus spiritus est, sic uiuificat, ut spiritale corpus efficiat absumens omnem corruptionem, nullam metuens separationem. Proinde sequitur: Sed non prius, quod spiritale est, sed quod animale, postea spiritale. primus homo de terra terrenus, secundus homo qualis caelestis, tales et caelestes. sicut portauimus imaginem terreni, portemus et imaginem eius, qui de caelo est. quid est: Qualis terrenus, tales et terreni nisi mortales ex mortali? et quid est: Qualis caelestis, tales
Abbreviated transcription (Latin):
omne sresurgemus uel sicut aliicodices habent omnes dormiomus
cumergenecre surrectio fierinisimors pracessent possit necdormitionẽ
possimus illoloco intellegere nisi mortem quomodo omnes uel dormi¬
tes eique in obuiam rapientur crediderimus in eodem raptu de mortai¬
libus corporibus exituros & eadem mox inmortala redituros nullas
in uerbis a postoli patiemur angustias siue ubi dicittuꝙ seminas nonuiui¬
ficatur nisi prius moriatur siue ubidicit omnes resurgemus autom¬
nes dormiemus quia nec illi per in mortalitatem uiuisicabuntur nisi
quam libet paululum tamen ante moretur acperhoc & aresurret¬
tione nonerunt alieni quam dormitione praecedunt. quamuis bre¬
nolebat eos ad hoc adisicare ut arbi trarentur setalia facturos in reg¬
nocaelorum qualia faciunt in hacuita in corruptionibus manducando¬
sedtalem futuram putabant carnaliter utea uitaesset in resurreti¬

Expanded text:
omnes resurgimus, uel, sicut alii codices habent: omnes dormiemus. omnes resurgimus, uel, sicut alii codices habent: omnes dormiemus. cum ergo nec resurrectio fieri, nisi mors praecesserit, possit nec dormitionem possimus illo loco intellegere nisi mortem, quomodo omnes uel dormites eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de corporibus mortalibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: tu quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: omnes resurgimus aut: omnes dormiemus; quia nec illi per immortalitatem uiuificabuntur, nisi quamlibet paululum tamen ante moriantur, ac per hoc et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt quamuis breNolebat enim ad eos hoc aedificari, ut arbitrarentur se talia facturos in regno coelorum, qualia fiunt in hac vita in corruptionibus manducandsed talem futuram putabant, ut ea vita esset in resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
inmutabimur nisi quia omnes incorrupti resurgent. sed his iusti
& iam in mutabuntur in illam incorruptelim cui omninonulla pos¬
sit nocere corruptio. acper hoc qui in eam non commutab untur
in corrupti quidem resurgent integritate membrorum. sed tamen
corrum pendi dolore poenarum. cum audierint ite in ignem
aeternum qui paratus est diaboo & angelis eius aquo audituma¬
lo iustus nontimebit. de illa uero commutatione iustorum
cum dixis set noscominutabimur tamquam quere remus quomodo
istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit adiungit & dicit.
opoꝵtetenio corrup tipile. hoc induere. inconrupte laon
etenopta le hoc induere in cortalitatem
nonutopinor dubitandumest secundum hoc dictum caro& singuis
regnumdi non posfidebunt quia non ibierit corruptio & mortalitas
carnis & sanguinis secundum hasenim qualitates hodo cocarnem &

Expanded text:
commutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, sed ex his iusti commutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, sed ex his iusti etiam inmutabuntur in illam incorruptelam. cui omnino nulla possit nocere corruptio? ac per hoc, qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. a quo auditu malo iustus non timebit. de illa uero commutatione iustorum cum dixisset: Nos commutabimur, tamquam quaereremus, quo modo istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit, adiungit et dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. non, ut opinor, dubitandum est secundum hoc dictum: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, quia non ibi erit corruptio et mortalitas carnis et sanguinis; secundum has enim qualitates hoc loco carnem łt
Abbreviated transcription (Latin):
in nouatus perfidem ut habeat interim in soe quod in repos¬
tea perficiatur in xpo habetiam quod inse sperat itaquo
nuno uetera transierunt secundum soem quia modo ian
non est tempus ueteris testamenti quotem porale atque
carnale regnum ex pectetur ado & facta sunt omnia
noua secundum spem ut regnum celorum ubinullaert
mors atque corruptio promis sum teneamus. inresurr&s¬
ne autem mortuorum noniam sȩcundum sp̃e sed secun¬
dumrem & uetera transibunt cuminimica nouissima
de struetur mors & fientomnia noua cum corruptibile ho
induerit in corruptionem & mortale hoc induert mminor¬
talitatem quodiam factum est in xp̃oquem secundumrem
iam non nouerat paulus secundum carnem eorum uero
proquibus mortuus est &resurrexit non secundum ren
sedsecundum sp̃o neminem nouerat secundum carnem
quia illius gratia sicut idem ephensꝰ dt sumus saliu facti

Expanded text:
innouatus per fidem, ut habeat interim in, spe, quod in re posinnouatus per fidem, ut habeat interim in, spe, quod in re postea perficiatur — in Christo habet iam quod in se sperat. itaque nunc uetera transierunt secundum spem, quia modo iam non est tempus ueteris testamenti quo temporale atque carnale regnum expectetur a deo; et facta sunt omnia noua secundum eandem spem, ut regnum caelorum, ubi nulla erit mors atque corruptio, promissum teneamus. in resurrectione autem mortuorum non iam secundum spem, sed secundum rem et uetera transibunt, cum inimica nouissima destruetur mors; et fient omnia noua, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem et mortale hoc induerit inmortalitatem, quod iam factum est in Christo, quem secundum rem iam non nouerat Paulus secundum carnem. eorum uero, pro quibus mortuus est et resurrexit, nondum secundum rem, sed secundum spem neminem nouerat secundum carnem, quia illius gratia, sicut idem ad Ephesios dicit, sumus salui facti
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est & resurrexit : quid estenim aliud non sibi sed illi
uiuant nisiut non secundum carnemuiuant in speterre no¬
rum & corruptibilium bonorum sed secundum spm inspere¬
surrectioms quae iam ex ipsis inxp̃o facta est Itaque eorũ
proquibus xp̃s mortuus est & resurrexit & quium non sibi
sedilli uiuebant : neminem secundum carnem a postolus nouera
propter spem future in mortalitatis incuius expectatione u
uebant . qua in xp̃o non spes sed reserat quem& sinouerat
secundum carnem cum adhuc monturus esset ĩ amitamenno
nouerat quia eum rerirrex inse nouerat & ultraci morte
non dominaturam : & quia omnes in illo & si nondumre iamta¬
men spe hoc sumus: sequitur & dicit si qua icrttu inixp̃o
nocia creatura uetera transierunt erecce tacta
sunt noca. omrua aciten exdo qui peconciliauit nos
cibi pexxp̃o omnis ergo noua creatura idest populus

Expanded text:
tuus est et resurrexit. quid est enim aliud: non sibi, sed illi tuus est et resurrexit. quid est enim aliud: non sibi, sed illi uiuant, nisi ut non secundum carnem uiuant in spe terrenorum et corruptibilium bonorum, sed secundum spiritum in spe resurrectionis, quae iam ex ipsis in Christo facta est? itaque eorum tuus est et resurrexit et qui iam non sibi, sed illi uiuunt, neminem secundum carnem apostolus nouerat propter spem futurae immortalitatis, in cuius expectatione bene uiuebant; quae in Christo non iam spes, sed res erat. quem etsi nouerat secundum carnem, cum adhuc moriturus esset, iam tamen non nouerat, quia eum resurrexisse nouerat et ultra ei mortem non dominaturam. et quia omnes in illo, etsi nondum re, iam tamen spe hoc sumus, sequitur et dicit: si qua igitur in Christo, nona creatura; netera transierunt, ecce facta sunt omnia noua; omnia autem ex deo, qui reconciliauit nos sibi per Christum. omnis ergo noua creatura — id est populus
Abbreviated transcription (Latin):
DIXX TIT̃ VI. omnibus bonum est audire uocem filiidi & ui¬
uere aduitam pietatis ex impietatis morte transe undo: de
qua morte ait apostolus paulur: ergo omnes mortui sunt & ꝓ
omnibus mortuus est : ut & qui uiuunt iam non sibiuiuant sed
ei qui pro ipns mortuus est & resurrexit : omnes itaque mor¬
tui sunt in peccatis nemine prorsus excepto siue originalibus
siue aiam uoluntate additis uelignorando uel sciendo nec
faciendo quodiustumest: & pro omnibus mortus uiuus mor¬
tuus est unus idest nullum habens omnino peccatum: ut qui
perremissionem peccatorum uiuunt iam non sibi uiuant:
sedei qui pro omnibus mortuus est propterpeacata nr̃a & re¬
surrexit propter iustificationem nostram: ex lĩs coritra¬
pumcarnecn xp̃en sediam nuno nonnocuinus.
corte iam nunc cuiur apparet. propter resurrectionem xp̃i
hoc dixisse a postolum quando quidem ista uerba illud praces¬
sit : ut quiuiuunt iam non sibiuiuant sed ei qui pro ipsis mor¬

Expanded text:
 malorum. Omnibus enim bonum est audire uocem eius et uiuere ad uitam pietatis ex inpietatis morte transeundo. De qua morte ait apostolus Paulus: Ergo omnes mortui sunt, et pro omnibus mortuus est, ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. Omnes itaque mortui sunt in peccatis, nemine prorsus excepto, siue originalibus siue etiam uoluntate additis, uel ignorando uel sciendo nec faciendo quod iustum est; et pro omnibus mortuis uiuus mortuus est unus, id est nullum habens omnino peccatum; ut, qui per remissionem peccatorum uiuunt, iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro omnibus mortuus est propter peccata nostra et resurrexit propter iustificationem nostram, ut crdum carnem Christum, sed iam nunc non nouimus. certe iam nunc cuiuis apparet propter resurrectionem Christi hoc dixisse apostolum, quando quidem ista uerba illud praecessit: ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei qui pro ipsis mor
Abbreviated transcription (Latin):
capitulo EXi quod uero sponso dixit obiiam uenire uirgmner si ini¬
legendum puto ut ex ipsis uigimibur constet eaquedritur spona
tamquam si omnibus xpĩanirs in ec desiam concurrentibus filui
ad nuntias ꝑducenda id est cumse continet acorruptiono scci¬
lari illo autem tempore nubet quo uniuersa mortalitate prae¬
tereunte in mortalitate conceptione f&atur disponsaui in quiti uos
concludens id eo & uirgines dicipossunt & uirgo. Extractatu psal¬
minoragesimi et tineo nesicut serpens euam seduxit
atutiasua itaet mentes uestrae corpuenpantun acanit¬
tate quae egt inchristo. uirginitatem corparis paucȩ feminae
habent in ec lesia sed uirginitatem cordis omnes fideles habent in ipsa
fide uirginitatem cordis timebat apostolus corrumpi adiaboloquã
praecedit uirginem haere ticam illa enimnon est uirgo incorpare
illa mulier facta est in corde & mulier non amarito sed a serpente.
quid autem eclesia super aspidem & basilistum ambulabis rec est serpen¬

Expanded text:
t. 4. Quod vero sponso dixit obviam venire virgines, sic intelligendum puto, ut ex ipsis virginibus constet ea quae dicitur sponsa: tanquam si omnibus Christianis in Ecclesiam concurrentibus filii ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur aisto; et timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, ita et mentes vestrae corrumpantur a castitate quae est in Christo» . Virginitatem corporis paucae feminae habent in Ecclesia; sed virginitatem cordis omnes fideles habent. In ipsa fide virginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; quam praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpen
Abbreviated transcription (Latin):
quidame desideras ut auferatur ate stimulus carns quemade q
ne intuis reuelatiomilus extllaris utique propterea hoc poseis
quia tibi prodesse neit is efede medico quodmposuit acre est se
le facitdolorem sed parturit fanitatem uirtus in infirimitit
perficitur tolera ergo in firmitatem side sideras fanitatem ia
infirmitatem si desideras perfectionem qui auirtus in in firmi

Expanded text:
Quid a me desideras ut auferatur a te stimulus carnis, quem accepisti, ne in tuis revelationibus extollaris? Utique propterea hoc poscis, quia tibi prodesse nescis. Crede medico: quod imposuit, acre est, sed utile; facit dolorem, sed parturit sanitatem. Virtus in infirmitate perficitur. Tolera ergo infirmitatem, si desideras sanitatem: tolera infirmitatem, si desideras perfectionem, quia virtus in infirmitate