comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cam tuam quia muius hẽs
defensionem. aut cestimoium
custodi intus ĩnocẽtiam tua
ubi nemo oppͥmit cãm tua
p̾ualuit in te falsum cestimo¬
nium. ded apuo hoĩes nũꝙͣ
apud deum preualuit nͥ cã
tua dicenda est qñ deus erit
iucex aliꝰ testis quam cõscĩa
tua nõ erit inter iudicem iu¬
stum et causam tuam. Noli
timere insi conscĩam tuam.¬

Expanded text:
am tuam, quia nullius habes defensionem aut testimonium. Custodi intus innocentiam tuam, ubi nemo opprimit causam tuam. Praevaluit in te falsum testimonium, sed apud homines: numquid apud Deum valebit, ubi causa tua dicenda est? Quando Deus judex erit, alius testis quam conscientia tua non erit. Inter judicem justum et conscientiam tuam noli timere nisi causam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
b cibis .i. fite. spe. et caritate.
et reliquis uͥtutib. ꝑ quas ce¬
ũ intellig̾e. amare. et eius p̾¬
cepta połłis ẜuare. ut cũ extre¬
ma dies tibi uen̾it. angłi pa¬
cis te suscipiant. et de ptate dy¬
aboli eripiant. ut m̾earis scõ¬
n cõsorcio ĩ bt̃a requie ꝑfrui.
et uitam eternam cũ oĩb sã
ctis possit̾e. Nam certissĩe scia
ꝙ pofsessio regni celoꝵ. ꝓmifsa
ẽtibi. s uite ne ab ea extraneuꝰ
efficiaris

Expanded text:
tate, et reliquis virtutibus per quas intelligas Deum amare, et ejus praecepta servare: ut cum extrema dies tibi venerit, Angeli pacis te suscipiant, et de potestate diaboli eripiant, et merearis sanctorum consortio in beata requie perfrui, et vitam aeternam cum octis possidere. Nam certissime scis, quia possessio regni coelorum promissa tibi est, sed vide ne ab ea extraneus efficiaris
Abbreviated transcription (Latin):
Oãnũciatõ mi¬
rifica. o salutatõ ꝑegͥna. plẽitu¬
dĩs copiam portans. et uirgine¬
mitis. tam festinus et ꝓꝑans.
ut ĩ p̾torio u̾gĩtatis que secreto
ianebat. ĩ terris suscipi pofs
dñs in aiestatis. Aue ĩquit mͣ¬

Expanded text:
annuntiatio mirifica! O salutatio peregrina, plenitudinis copiam portans, et virginemitis, tam festinus et properans, ut in praetorio virginitatis, quae secreta manebat in terris, suscipi potuisset Dominus majestatis. Ave, inquit, M
Abbreviated transcription (Latin):
intrĩcecꝰ totiꝰ corporis cõstat
Quid dicam: Nemo ualuit
ĩuenire quod nemo ausus
ẽ querere. Quisi noci esse
pocuissent mĩteriorib quo¬
Q uiscerib que nuiumos¬
cendunt decus ita delecta¬
ret pulchritudo rõis ut oĩ
utitur preferent᷑ arbitrio.
Sunt u̾o quedam ita
posita incorpore. ut cm̃mo
sicut ht pectus uirile mã¬
mas. Sicut facies barbam
qam non eẽ munimẽto s
uirili ornamento ĩdicant
pure façies feminaꝵ quaᷤ
ntiq infirimiores muniri
alicui oꝑi accomodatum. ut̃
non etiam sit decor. Euut
autem noninia quoꝵ solũ
decus. et mullus est usus
puto facile intelligi in cõn¬
ditione corporis nrĩ digni¬
tatem nccͣitati fuisse prela¬
tam. Transitura quippe ẽ¬
nec̾itas tempus qr uenturũ
qd̃ maxime ad laudem refe¬
rendu est creatoris cuidẽ¬

Expanded text:
intrinsecus totius corporis constat, quid dicam, nemo ualuit inuenire, quos nemo ausus est quaerere? qui si noti esse potuissent, in interioribus quoque uisceribus, quae nullum ostentant decus, ita delectaret pulchritudo rationis, ut omni utitur, praefen-etur arbitrio. Sunt uero quaedam ita posita in corpore, ut tantummodo sicut habet pectus uirile mamillas, sicut facies barbam, quam non esse munimento, sed uirili ornamento indicant purae facies feminarum, quas utique infirmiores muniri alicui operi adcommodatum, ut non etiam sit decorum; sunt autem nonnulla, quorum solum decus et nullus est usus: puto facile intellegi in condicione corporis dignitatem necessitati fuisse praelatam. Transitura est quippe necessitas tempusque uenturum,fruamur: quod maxime ad laudem referendum est Conditoris, cui
Abbreviated transcription (Latin):
nobis appareret si nũes men¬
suraꝵ quib inter se cumcta cõ¬
nexa sunt. et coaptata nossentꝰ
ꝙ forsitan data opera inhiis
que foris eminent humana
poss inuestigare solertia. Q̃
u̾o cecta suntͦ acq ant̃is re¬
mota conspectib sicut est tã¬
ta ꝓplexitas uenar atq ner¬
uoꝵ et uisceꝵ secreta nitaliũ
inuẽĩre nssus poterit. Qͥ a
etiam si medicoꝵ diligentia
non nulla crucelis ques ana¬
thomicos uocant lamet corpo¬
ra mortuoꝵ siue etiam ma
nus seꝙ̃tis ꝑscruptantis q
morientium. acq in carni¬
b humanis sacis ĩhumane
abditamẽta rimata est. ut
quid et quomodo et quib
locis curandum eẽt adiscet.
nũos tamen de quib loquor
quib coaptatio que armo

Expanded text:
nobis id appareret, si numeros mennobis id appareret, si numeros mensurarum, quibus inter se cuncta conexa sunt et coaptata, nossemus; quos forsitan data opera in his, quae foris eminent, humaua posset uestigare sollertia; quae uero tecta sunt adque a nostris remota conspectibus, sicuti est tanta perplexitas uenarum adque neruorum et uiscerum, secreta uitalium, inuenire nullus potest. Quia etsi medicorum diligentia nonnulla crudelis, quos anatomicos appellant, laniauit corpora mortuorum siue etiam inter manus secantis perscrutantisque morientium adque in carnibus humanis satis inhumane abdita cuncta rimata est, ut quid et quo modo quibus locis curandum esset addisceret: numeros tamen de quibus loquor, quibus coaptatio, quae i o
Abbreviated transcription (Latin):
⁊G. In ip̃o corpore nro. ꝙͣuis
nobis sit crm beliuis imor¬
talitate cõe mulcisq eor
repiatur infirmiꝰ qͣnta dei
bonitas qnͣta ꝓuidentia cre¬
atoris apparet. Nonne ita
q ip̃a ac figura atq statura
tocus corporis ita modifica¬
ta. ut ad minist̾ium aĩme
ronał se indicet factũ. non
enim ut aĩalia ronis exꝑ¬
ita creatus est homo. Sed
erecta in celum formã cor
poris admonet eum que
sursum sunt saꝑe. Porro
mira mobilita que migne
ac manib attributa ẽ ad
loquend̾. et ad scribendum
apta. acq cõueniens. et ad
oꝑa artium płimaꝵ officõꝵ¬
q complenda. Nonne satis
ostendit quali aĩe ut ẜui¬
ret tale sit corpus adiunc¬
cessitatib oꝑandi ita õii
partuim congruentia nũo¬
sasit et pulchra sibi parili¬
tate respotideat. ut nescias
utrum mn ea contenda ma¬
ior sit utilitatis hĩta rõ ꝙͣ
decoris. Certe enim nicħ
cͤreatum uidemꝰ ĩ corpore
utilitatis cã ꝙ nõ hẽat etiam
de coris locum. Plus enim io

Expanded text:
 in ipso corpore, quamuis nobis sit cum beluis mortalitate commune multisque earum reperiatur infirmius, quanta Dei bonitas, quanta prouidentia tanti Creatoris apparet! Nonne ita que ipsa ac figura et statura totius corporis ita modificata, ut ad ministerium animae rationalis se indicet factum? Non enim ut animalia rationis expita creatus est homo; sed erecta in caelum corporis forma admonet eum quae sursum sunt sapere. Porro mira mobilitas, quae linguae ac manibus adtributa est, ad loquendum et scribendum apta adque conueniens et ad opera artium plurimarum officiorumque conplenda, nonne satis ostendit, quali animae ut seruiret tale sit corpus adiunccessitatibus operandi ita omnium. partium congruentia numerosa sit et pulchra sibi parilitate respondeat, ut nescias utrum in eo condendo maior sit utilitatis habita ratio quam decoris. Certe enim nihil creatum uidemus in corpore utilitatis causa, quod non habeat etiam decoris locum. Plus autem
Abbreviated transcription (Latin):
porib adhent sp̃s et aĩalia fiũt
oĩo mirꝰ est. nec cõp̾hendi ab
homnĩe põt. et sub hoc ip̃e homo
nũ ignis. et sulphuris dictum
ẽ incorporeꝰ ignis erit et cru¬
ciabit corpora dampnatoꝵ et
hõinũ et demonũ. Bolida ho¬
minũ. aerea demonũ. Aut tm̃
hoĩnũ corpora cum sp̃ib. De¬
mones aut̃ sp̃s sine corporib.
herentes sũmenco penam nõ
inptienco ieuim uitã corpo

Expanded text:
poribus adhaerent spiritus, et animalia fiunt, poribus adhaerent spiritus, et animalia fiunt, omnino mirus est, nec comprehendi ab homine potest, et hoc ipse homo num ignis et sulphuris dictum est, corporeus ignis erit et cruciabit corpora damnatorum, aut et hominum et daemonum, solida hominum, aeria daemonum, aut tantum hominum corpora cum spiritibus, daemones autem spiritus sine corporibus haerentes sumendo poenam, non inpertiendo uitam corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ame maledci in ignẽ et̾nũ qui
patꝰ est dyabolo et angel eiꝰ.
iisi qr sunt quedam sua etiar
demomb corpora sicut doctis
hominib uisumi est ex isto
uefactus in balneis. Ut enim
non est de hac reaut laboran¬
dum ꝑniciosa inquisitione
aut contẽpciosa disputacõne
cercandum. Cur enĩ non di¬
camꝰ ꝙuis miris tñ ueris mo¬
dis etiam sp̃s incorporees posse
pena corporar ignis affligi. si
sp̃s homnũ et̃ ĩpi profectõ ĩcor¬
porei et nũc potuerunt incldi
corporalib menbris. Et cũc po¬
terũt corpoꝵ suoꝵ ũclis ĩsomi¬
bilr alligari. Adhebunt ergo
si eis iula st̃ corpora sp̃s dino¬
nũ. ĩmo sp̃s demones l ĩcorpo¬
rei corporeis ignib cruciandi
non ut ignes ip̃i quib adhere¬
bunt eoꝵ ĩctura inspirentur
et aĩalia fiant que constent
sp̃ũ et corpore. s ut dixi mi¬
ris et in effabuib modis . adħ¬
endo accipientes ex ignib pe¬
nam non dantes ignib uitã.
Quia iste alius modꝰ quo cor¬

Expanded text:
a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Nisi quia sunt quaedam sua etiam daemonibus corpora, sicut doctis hominibus visum est, ex isto ervefactus in balneis. Ut enim non est de hac re aut laborandum operosa inquisitione, aut contentiosa disputatione certandum. Cur enim non dicamus, quamvis miris, tamen veris modis, etiam spiritus incorporeos posse poena corporalis ignis affligi, si spiritus hominum, etiam ipsi profecto incorporei, et nunc potuerunt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alligari. Adhaerebunt ergo, si eis nulla sunt corpora, spiritus daemonum, imo spiritus daemones, licet incorporei, corporeis ignibus cruciandi : non ut ignes ipsi, quibus adhaerebunt, eorum junctura inspirentur, et animalia fiant, quae constent spiritu et corpore; sed, ut dixi, miris et ineffabilibus modis adhaerendo, accipientes ex ignibus poenam, non dantes ignibus vitam. Quia et iste alius modus, quo cor
Abbreviated transcription (Latin):
Rcolintas dampnati licet
amiẜit potestatis effectum
semꝑ tamen hẽbit maligin¬
tatis affectum. et ip̃a erit
in inferno suplicium que
fuerat in mundo peccatum¬

Expanded text:
rgo dampnati, licet amiserit potestatis effectum, semper tamen habebit malignitatis affectum, et ipsa erit in inferno supplicium, que fuerat in mundo peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
mĩat hõier ueniente ĩ hũc
lũ mũdũ ut sit lux nõ ĩ seipo
s ĩ deo. A quo si auertitur an¬
głs fit ĩmm̃dus. sicut õs qui
dicũtur ĩmũdi sp̃s. Neciam
lux ĩ dño. s ĩ seip̃is tenebre.pͣ¬
uati ꝑticip atõne lucis eterne.

Expanded text:
m hominem uenientem in hunc lum mundum, ut sit lux non in se ipso, sed in Deo; a quo si auertitur angelus. fit inmundus; sicut sunt omnes, qui uocantur inmundi spiritus, nec iam lux in Domino, sed in se ipsis tenebrae, priuati participatione lucis aeternae.
Abbreviated transcription (Latin):
põor. Quid
dibi ad hec ꝓferend a.tã longa ꝓponis
ymo eciam siuelunam horam ĩ hac
uita facias: An forte m̃teexcidit qd̾ sal¬
uator ĩ enuãgłio dicit. Uigilate qr ne¬
scitis diem neq horã: Quapp̃ discute
corpis in ħ ciam. sempq meniẽtor qr
regnũ celoꝵ. nõ tepidi. nõ molles. nõ
desltes. s molẽti. iñq faciẽtes dirpi¬

Expanded text:
uid tibi ad haec perferenda tam longa temporum Imo etiam si vel unam horam in hac vita facias? An forte mente excidit, quod Salvator in Evangelio dicit: « Vigilate, quia nescitis diem, neque horam . » Quapropter discute corporis inertiam, semperque memento, quia regnum coelorum non tepidi, neque molles, non desides, sed violenti,
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ scicͣmenti. nõ hẽbit. si exͣ eccle¬
siam catholicam ipm̃n sacram̃tum
baptizato repetẽ. s ut in societate ca
co quam obtinendam nũqmͣ põt¬
ẽe ydoneus qui cum sacro baptis¬
matis ab ecc̃ia remanserit alienus.
Q si et helyas longas faciat. et pro
nomĩe xp̃i etiam sangͥnem fũdat
pro eo qd̾ in hac uita non tenunt
eccłie catholice uuitatem nõ hẽbit
eternam salutem. Ubi enĩ unicui
lica põt unicuiq prodẽe. et ꝑceptio
sa confessio. si tñ in ecc̃ia catholica
bñ uinatur. Sicut enĩ extra eccł̃ie
catholice sccietatem. nec baptismus
forte. ut micius corqueatur. nõ tñ
ut int̾ filios dei deputetur ille. sic
int̾ eccłiam catholicam ꝑ solũ bap¬
tismũ uita eterna non acqͥritur.
si pͦ bap̃o male uiuatur.

Expanded text:
tus est sacramenti, non habebit, si extra Ecclesiam Catholicam ipsum sacramentumbaptizato repetere, sed ut in societate Cad quam obtinendam nunquam esse potest idoneus, qui cum sacramento Baptismatis ab Ecclesia catholica remanserit alienus. Qui si et eleemosynas largas faciat, et pro nomine Christi etiam sanguinem fundat, pro eo quod in hac vita non tenuit Ecclesiae catholicae unitatem, non habebit aeternam salutem. Ubi enim cuique lica potest unicuique prodesse, et perceptio essio: si tamen in Ecclesia catholica bene vivatur. Sicut enim sine Ecclesiae catholicae societate nec Baptismus forte ut mitius torqueatur, non tamen ut inter Dei filios deputetur: sic intra Ecclesiam catholicam per solum Baptismum vita aeterna non acquiritur, si post Baptismum male vivatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ in motu quã signasti lu
mine uultꝰ tui. et cõsecrasti
uirtute lauacri tui. Capax
ꝙ a te solo. et a nullo alio pos¬
fit impleri. Cum aũt te h̃t
ideo nichil aliuo qd̾ desidetur
ext̾ius restat. Dum autem
aliquid exterius desid̾at inq̃ifestũ
ẽ quod te non ht int̾ius. qͣ¬
hĩco nicħ est qd ultra deside¬
retur. Cum enim sit sũmũ
et om̃e bonũ. non ht̃ quid de¬
sid̾et ampliꝰ si possidet om̃e
bonũ. ꝙ sinõ desiderat om̃e
bonũ restat ut desideret ali¬
quid quod non est ome bo¬
nũ. Ergo nõ sũmũ bonum.
aturam. Si aũt creaturam
desiderat cõtinuam famen
h̃t. qr licet quod desicerat de
creaturis adipiscatur. Uacua
tñ temanet. qr nichil est. qd̾
eam ĩpleat nisi cu ad cuius
ymaginẽ est creata. Imples
autem eos qui nich aliud de¬
scd̃ant p̾ter te. et facis eos
et amices dei qui om̃ia repu¬
tant ut stercora ut lucͥ faci¬
ant solum te. Hec est btĩtu¬
do quã bonis contulisti. Hic
honor quo ees inter oṁ̃es

Expanded text:
semper in motu, quam signasti lumine vultus tui, et consecrasti virtute lavacri tui: ita fa, quod a te solo, et a nullo alio possit impleri. Cum autem te habet, jam nihil aliud quod desideretur exterius, restat. Dum autem aliquid exterius desiderat, manifestum est quod te non habet interius; qhabito, nihil est quod desideretur. Cum enim sis summum et omne bonum; non habet quod desideret amplius, si possidet omne bonum. Quod si non desiderat omne bonum, restat ut desideret aliquid quod non est omne bonum: ergo nec summum bonum, aturam. Cum autem creaturam desiderat, continuam famem habet; quia licet quod desiderat de creaturis, adipiscatur, vacua tamen remanet, quia nihil est quod eam impleat nisi tu, ad cujus imaginem est creata. Imples autem tu eos, qui nihil aliud desiderant praeter te; et facis eos et amicos Dei; qui omnia reputant ut stercora, ut lucrifaciant te solum . Haec est beatitudo quam homini contulisti; hic honor quo eum inter omnes
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m qui dabit uob̾: Laxatis gͦ curi
mutabłiũ reꝵ. bona stabłia et certa
queramꝰ. Supuolemꝰ terrẽis oꝑib
nr̃is. Nam in mellis copia nõ frust᷑
penas h apił̃a. Necat eĩ h̾entẽ.

Expanded text:
 quis dabit vobis ? Laxatis ergo curis mutabilium rerum, bona stabilia et certa quaeramus, supervolemus terrenis opibus nostris. Nam et in mellis copia, non frustra pennas habet apicula; necat enim haerentem.
Abbreviated transcription (Latin):
In quibus manens deus ĩto¬
nuit sceptis coruscauit mi¬
racłis. ymbrificauit terram
sapĩa ueritatis. Celi eĩ enar¬
rau̾unt głiam dei

Expanded text:
in quibus manens Deus intonuit praeceptis, coruscavit miraculis, imbrificavit terram sapientia veritatis; coeli enim enarraverunt gloriam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cum edificatur sỹon. mimit
intrant lapides in structuram
ꝑfecto edificio. et dedicata dor¬
mo. quio curris ẜo quesitur
ĩ aniter petiturus. frustra pł¬
saturus. foris remansurus
cum qͥnq u̾ginib fatuis.
nunc ergo curre. S q¬

Expanded text:
 cum aedificatur Sion; nunc intrant lapides in structuram: perfecto aedificio et dedicata domo, quid curris, sero quaesiturus, inaniter petiturus, frustra pulsaturus, foris remansurus cum quinque virginibus fatuis Nunc ergo curre:
Abbreviated transcription (Latin):
Senedictus deus qui fecit mirabłia
datis serenitate ꝑferutur qui tene
ciues ecc̃ie sunt qui fuerunt in ꝑe¬
grinatiomis errore. iusticie. in sorte
uersantur. qui fuerunt in confusi¬
oue pcci. Non enĩ cm̃ sunt liberi. s
s et filii. non sunt filii. sed heredes.
Non tm̃ menbra seo et templum.
Nõ tm̃ templũ s et organa sp̃s.
gitates.¬

Expanded text:
nquit, Deus qui fecit mirabilia tatis serenitate perfruuntur qui tenebives Ecclesiae sunt qui fuerunt in peregrinationis errore, et justitiae in sorte versantur qui fuerunt in confusione peccati. Non enim tantum sunt liberi, sedsed et filii, nec solum filii sed heredes, non membra tantum sed et templum, nec tantum templum sed et organa spiritgitates
Abbreviated transcription (Latin):
nigenito tuo et alud p̃ter te
ideo de nichilo fecisti celum
et cerram. Magnum quiddã
celum. Paruam terram. Gu
eras et aluid nichil. Unde fe¬
cisti celum et terram. duo q̃¬
ꝓpe nichil. Unum quo supior
tu es. Alteꝵ quo inferius nich̾

Expanded text:
n esset. Et aliud praeter te ideo de nihilo fecisti coelum et terram, magnum quiddam et caelum et paruam terram. tu eras et aliud nihil, unde fecisti caelum et terram, duo quprope nihil, unum, quo superior tu esses, alterum, quo inferius nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Absit. Absit. ut ubicũq feĩe
ascribantur. aut ubiq per¬
missio cribuatur. Hñit loca
sua circa marites circa filios
çirca frẽs. circa pentes. circa
mansione autem una sine
cognatione cõpetenter non
tie modum qui ꝑ limina q̃ri
excessum. Ama feminas ĩter
sac̾ solẽnia. et odio habe ĩ coĩ¬
uenda sunt femine participia.
qũ geritur carnalium curar
continuaĩmaniter freq̃ntia.
qñ inter curas suas caro sꝑ
ieitamenta cupidinis pr̃o¬
rum. ubi sp̃s dominat᷑. ancil¬
sue uoluptatis usuꝰ. pdit
et luxum. Dum tractantur
Sed diuina sunt om̃ia. ubi
ueneratio uł terror uł tremor
incutitur aĩmis uniu̾sis. Se¬
pulta est profecto substantia
carnał. Incer ipã fere carnis
mercimõia multi uoluptatẽ
corporis negligunt .s. qnͣ ale¬

Expanded text:
Absit, absit, ut ubique feminae praescribantur, aut ubique permissio tribuatur. Habent loca sua circa maritum, circa filios, circa fratres, circa parentes, circa mansione autem una, sine cognatione competenter non tiae modum, qui per licentiam quaeris excessum. Ama feminas inter sacra solemnia, et odio habe in commvenda sunt feminae participia, quando geritur carnalium curarum continua unanimiter frequentia: quoniam inter curas suas caro semper incitamenta cupidinis prorum, ubi spiritus dominatur, ancilsuae voluptatis usum; perdit et luxum dum tractantur sed divina sunt omnia: ubi veneratio vel tremor et terror incutitur; animis universis sepulta est perfecta substantia carnalis. Inter ipsa fere carnis mercimonia multi voluptatem corporis negligunt, scil
Abbreviated transcription (Latin):
uentrieuli cerebri demõ¬
strantur. Unus anterior adfa¬
ciem a quo sensus om̃is. Alter
cõnectat homo ꝙ faciendumt
esi fuerit qd facit oblitꝰ¬

Expanded text:
entriculi cerebri demonstrantur. Unus anterior ad faciem, a quo sensus omnis; alter connectat homo quod faciendum est, si fuerit quod facit oblit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ intrisecus agit na ẜm corpus
doctrina mĩstratur extrĩsecus. Oe
autẽ ad arborẽ colendi negłia. hoc
ad corpus metẽdi incia. ħ ad aĩã
discẽdi segnitia. Et ꝙ ad arborez
humor uitilis. ħ ad corpus uictꝰ
exicialis. ħad aĩam ꝑsuasio nqͥta¬

Expanded text:
d intrinsecus agit natura seruitdoctrina ministratur extrinsecus. quod autem ad arborem colendi neglegentia, hoc ad corpus medendi incuria, hoc ad animam discendi segnitia; et - quod ad arborem humor inutilis, hoc ad corpus uictus exitiabilis, hoc ad animam persuasio iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
Non est sanitas eis quib
displicet aliquid creature
tue. sicut michi non erat
cum displi cerent multa
que fecisti

Expanded text:
Non est sanitas eis quibus displicet aliquid creaturae tuae; sicut mihi non erat, cum displicerent multa quae fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
cõsẽserĩt obfuturos. Cũ u̾o eiꝰ
ꝑ quos ecca regitur atest pace
salua ꝑtas discipline adusus
ipro bos aut nephanios excen¬
da. tũc rursus ne uecordia seg̾¬
tiaq dormiamꝰ. aliis aculeis p¬
ceptoꝵ que ad seu̾itatẽ coh̾tõis
ꝑtĩent. excitanoi sumꝰ. ut gres¬
stimõiis illo duce atqr aduito¬
re dingẽtes. Nec ꝑatĩe noie
torpescamꝰ. nec obtẽtu diligẽ¬
cie seuiamꝰ.¬

Expanded text:
consenserint, obfuturos. Cum vero eis, per quos ecclesia regitur, adest pace salva potestas disciplinae adversus improbos aut nefarios exserendae; item rursus, ne socordia segnitieque dormiamus, aliis aculeis preceptorum, quae ad severitatem coercitionis pertinent, excitandi sumus, ut gresstimoniis illo duce atque adiutore dirigentes nec patientiae nomine torpescamus nec obtentu diligentiae saeviam
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝑ aliꝙͣ excusable ncc̃itater
siue ꝑ occultas obreptões ĩue¬
nimꝰ ĩ ecc̃a malos quos ecc̃asti¬
ca disciplina cornge aut coher¬
c̾e nõ possumꝰ. tũc ne ascẽdat ĩ
cor nr̃m ĩpia et ꝑuitiosa p̾sũp¬
ꝑtõ. qua estĩemus nos ab hũs
ĩquinemur. atqr ita pꝰ nos tra¬
h̾e conemͦ ueluti mũtos scõs¬
q disciplos ab unitatis cõpa¬
ge q̃i a malorr cõsorçio segre¬
gatos uẽiant ĩ mẽcẽ. ille desc¬
pturis sisituoĩes. et dĩna mi¬
racula. nel certislia exẽpla qͥb
demõstratũ et p̾nũciatũ ẽ ma

Expanded text:
siue per aliquam excusabilem necessitatem siue per occultas obreptiones inuenimus in ecclesia malos, quos ecclesiastica disciplina corrigere aut cohercere non possumus, tunc ne ascendat in cor nostrum impia et perniciosa praesumtio, qua existimemus nos ab his inquinemur, atque ita post nos trahere conemur ueluti mundos sanctosque discipulos, ab unitatis compage quasi a malorum consortio segregatos. ueniant in mentem illae de scripturis similitudines et diuina oracula uel certissima exempla, quibus demo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝑcante coram õib argu¬
e. ut cet̾i tĩorẽ hẽant. cũ ille di¬
nõ ꝑtẽtos. s corrigẽtos. curan¬
dos q suscepimꝰ Et aliꝰ sic. aliu
gandi. corripiẽoi. no admittẽdi
uel a cõione remouẽoi. Errãt
aut hoies nõ ẜuates modu.

Expanded text:
dicit: peccantes coram omnibus argue, ut ceteri timorem habeant, cum ille dinon perdendos, sed corrigendos curandosque suscepimus, et alius sic, alius gandi, corripiendi, non admittendi uel a communione remouendi. Errant autem homines non seruantes modum
Abbreviated transcription (Latin):
Gn u̾o obẜua caput illius.i
ĩicium male suggestionis.
Ut qñ incipit male suggere
cune reppelle ate anteqm̃ sur¬
gat delectatio et fiat assentio.
et tunc tu nitabis caput eius.¬

Expanded text:
est caput illius? Initium malae suggestionis. Quando incipit mala suggerere, tunc repelle antequam surgat delectatio, et sequatur consensio; et tunc vitabis caput ejus
Abbreviated transcription (Latin):
festinate ad illam patriam cuiꝰ
ciues angeli sunt. euiꝰ cẽplũ
dens. ciuꝰ splendor filius. cuiꝰ
caritas spiritꝰ sanctus. Cuntaᷤ
sancta. ciuitas beata. Ciuitas
ubi nullꝰ ꝑit amicus. quo mil¬
lus amictitur ininicus. Ci¬
uitas ubi nullus moritur qr
nullus oritur. nullus infirmͣ¬
tur. quia incorrupta salute le¬
tatur. Cum illuc uen̾imus.
non ibi esuriemus aut sitie¬
Non ibi dormiemus. qr non
ibilaborabimꝰ. Nulla cuiust¬
rei ibi nec̃ia erit refectio ubi
nulla erit defectio. Uiueniꝰ.
regnabimꝰ et letabimꝰ. Si cm̃
delectat cũ de ealcquimur. qͥd
erit et uidere. Uidere deuin

Expanded text:
iam; ad illam patriam cujus cives Angeli sunt, cujus templum Deus, cujus splendor Filius, cujus charitas Spiritus sanctus; civitas sancta, civitas beata; civitas ubi nullus perit amicus, quo nullus admittitur inimicus; ubi nullus moritur, quia nullus oritur; nullus infirmatur, quia incorrupta salute laetatur. Cum illuc venerimus, non ibi esuriemus aut sitieNon ibi dormiemus, quia non ibi laborabimus. Nulla cujuslibet rei necessaria erit refectio, ubi nulla erit defectio. Vivemus, regnabimus, laetabimur. Si tantum delectat cum de ea loquimur, quid erit et videre? Videre De
Abbreviated transcription (Latin):
patĩa. Lis desiderioꝵ facit
collerantiam laboꝵ et doloꝵ
et nemo nisi pro eo quod de¬
lectat sponte suscipit ferre qd̾
cruciat.

Expanded text:
is enim desideriorum facit tolerantiam laborum et dolorum: et nemo nisi pro eo quod delectat, sponte suscipit ferre quod cruciat.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm eñs inspirationẽ atq do¬
ctrinam. u̾a religio est. Cum
teras utriusq testamẽti sciñt.
non s culpant in sacrilegis ri¬
tib paganoꝵ. ꝙ construant
templã. et mscituant sacer¬

Expanded text:
m ejus inspirationem atque doctrinam, vera religio est: cum teras utriusque Testamenti sciunt, non hoc culpant in sacrilegis ritibus Paganorum quod construant templa, et instituant sacer
Abbreviated transcription (Latin):
osa erit ei hec bonitas tua
qua ꝑmittis ꝑire peccantẽ
quem pot᷑as saluare corre¬
ptum. Eursum si minio di¬
scipline rigore. millam scẽ
bonitatis pretenderis me¬
dicinam diun rigorẽ tuũ
refugit peccans peccati egͥ¬
tudmem non curabis. et
que tandem uiuendi rõ eiͣt¬
Et que ue iusticia erit. ut
solutior lenitas licentiam
p̾beat peccatori. Aut ĩmod̾a¬
ta seuitas a lapsu non reuo¬
cet delinquentem.

Expanded text:
osa erit ei haec bonitas tua; osa erit ei haec bonitas tua; quia permittis perire peccantem, quem potueras salvare correctum. Rursum, si nimio disciplinae rigore nullam scientia bonitatis praetenderis medicinam; dum rigorem tuum refugit peccans, peccati aegritudinem non curabis. Et quae tandem vivendi ratio erit, quaeve justitia erit, ut solutior lenitas cohibentiam praebeat peccatori, aut immoderata severitas a lapsu non recet delinquentem?
Abbreviated transcription (Latin):
oliciciꝰ intendite qͦs
sibi potissinu ututes t̾bui
rex ꝓpheticus uepcatur. Bo¬
nitatem inquit et discipli
nam. et scientiam doce me
domine. Dere nouit re¬
cte uuere qui recte nouit
orare. Non enim petit mũ¬
danaꝵ diuitiaꝵ thesaures.
non regua finitima. non
tempora ꝓlixiora iiuendi.
sed bonitatem se doceĩ simł
et discipliuam possit. Bo¬
nitas enim facit amabilez
discipliuam. et disciplina
efficit ełꝑabilem conitate
Nec ꝙꝙͣ latere puto. quia
conitas sine disçiplina deli¬
ctoꝵ mater est. et discipli¬
na sine bouitate. cristis que
implorat. ut nouerit sciẽ¬
ter sapienterq oistinguere
qui sunt cermim bonitatis
et quam debeat hr̃e discipli¬
na mensuram. ne forte aut
mmie remissionis uitio bo¬
nitas in consulta fedetur.
aut disciplina durior ip̃sa
sui aust̾itatem erubescat.
ei adhibe discipline. ut tua
illi uonitas proficiat in
saiutem quem utiq si nlła
cohercentis censura incre¬
patione terrueris. et ꝑmĩti¬

Expanded text:
 intendite quas sibi potissimum virtutes tribui rex propheticus deprecatur: Bonitatem, et disciplinam, inquit, et scientiam doce me, Domine. Vere novit recte vivere, qui recte novit orare. Non enim petiit mundanarum divitiarum thesauros, non regna finitima, non tempora prolixiora vivendi; sed bonitatem se doceri simul et disciplinam poposcit. Bonitas enim facit amabilem disciplinam, et disciplina efficit inculpabilem bonitatem. Nec quemquam latere puto, quia bonitas sine disciplina delictorum mater est, et disciplina sine bonitate tristis quaedimplorat, ut noverit scienter sapienterque distinguere qui sint termini bonitatis, et quam debeat habere disciplina mensuram; ne forte aut nimiae remissionis vitio bonitas inconsulta foedetur, aut disciplina durior ipsa sui austeritate crudelescat. gorem ei adhibe disciplinae; ut tua illi bonitas proficiat ad salutem. Quem utique si nulla coercentis censurae increpatione terrueris, pernici
Abbreviated transcription (Latin):
titudo ꝓpagaretur suffic̾et. ut
hac aomonitione etiam in
multis conçors unitas ẜna¬
retur. Ed u̾o femina illa ex
eius latere facta est. et hinc
sacis significatum est ꝙͣ cara
mariti et uxoris debeat᷑ esse
cõunictio.¬

Expanded text:
titudo propagaretur, ut hac admonitione etiam in multis concors unitas servaretur. Quod vero femina illi ex ejus latere facta est, etiam hinc satis significatum est quam chara mariti et uxoris debeat esse conjunctio.
Abbreviated transcription (Latin):
cum de illo nichil digne dici
inde est quod drͣ deus. Nõ enĩ
reu̾a in strepitu istaꝵ duaꝵ
sisiabaꝵ ip̃e cognoscitur. S edtñ
om̃s latine lingue setios cũ
aures eoꝵ sonus iste cetig̾it.
o uuet ad cogitandã excelẽtis¬
simã quãdã ĩmortalẽq nat᷑a
ab hiis etiã qui alios et sus¬
picãt᷑ et uocãt et colũt deos
siue in celo siue interra ita
cogitat᷑. ut aliquid quo nichil
sit meli acq sublimiꝰ. illa cegi¬
tatio conet atting̾e

Expanded text:
cum de illo nihil digne dici inde est et quod dicitur deus. non enim re uera in strepitu istarum duarum syllabarum ipse cognoscitur, sed tamen omnes latinae linguae socios, cum aures eorum sonus iste tetigerit, monet ad cogitandam excellentissab his etiam qui alios et suspicantur et uocant et colunt deos siue in caelo siue in terra ita cogitatur, ut aliquid quo nihil sit melius atque sublimius illa cogitatio conetur attinge
Abbreviated transcription (Latin):
puniantur. Iure istam uitam qua
diutius affligũtur. cũ eis amaram
sencĩt. cuiꝰ amando dulcedĩe pec¬
cantib eis auari ẽẽ noluerũt. Nã
si pp̃ea quisq obiurgandis et cor¬
ripiendis male agentib ꝑcit. qr
oportumꝰ tẽpus inquirit. uel eistẽ
ip̃is metuit. ne det̾iores ex hoc effi¬
ciũtur. uel ad bonam uitam. et piã
erudiẽdos. ĩpediant alios ĩfirmos.
et p̾mant atq auertant a fite. nõ
uitetur cupiditatis occasio. s cõsi¬
liũ caritatis. Illuo ẽ culꝑabłe. qd̃ hu
qui diffiłiter uiuũt. et a maloꝵ fc̃ĩs¬
abhorrẽt. pcũt tñ pocis alienis. que
doc̾e aut obirgare debent. dũ eor
offensiones cauent. ne sibi noce¬
antã hus reb quib licite bõi atq
mocẽter utũtur. S cupidiꝰ ꝙͣ opor¬
cebat eos qui ĩ hoc muto pegrinã¬
tes cõuigalẽ. filios hñtes. nel hr̃e
cupientes. tomos ac familias pos
tur doçens et monens cadmodũ
uiu̾e debeant. et uxores cũ maritis

Expanded text:
puniantur, iure istam uitam, quando diuinitus adfliguntur cum eis, amaram sentiunt, cuius amando dulcedinem peccantibus eis amari esse noluerunt. Nam si propterea quisque obiurgandis et corripiendis male agentibus parcit, quia opportunius tempus inquirit uel eisdem ipsis metuit, ne deteriores ex hoc efficiantur, uel ad bonam uitam et piam erudiendos inpediant alios infirmos et premant adque auertant a fide: non uidetur esse cupiditatis occasio, sed consilium caritatis. Illud est culpabile, quod hi, qui dissiabhorrent, parcunt tamen peccatis alienis, quae dedocere aut obiurgare deberent, dum eorum offensiones cauent, ne sibi noceant in his rebus, quibus licite boni adque innocenter utuntur, sed cupidius, quam oportebat eos, qui in hoc mundo peregrinantes coniugalem, filios habentes uel habere quaerentes, domos ac familias posstur docens et monens quem ad modum uiuere debeant et uxores cum maritis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpalẽ uitam. Nõ quidẽ equałr. s ta¬
men sił. quam tñ bõi cõtẽpnere de¬
cti cõsequerentur et eternam. Ad
quam coseꝙdam si nollent ẽẽ sotu.
tertẽtur et dilig̾ent᷑ inimici. Quua
tonec uinũt semꝑ incertũ ẽ. utru
uolu̾tate sint ĩ melius mutaturi.

Expanded text:
temporalem uitam, non quidem aequaliter, sed tatemporalem uitam, non quidem aequaliter, sed tamen simul, quam boni contemnere decti consequerentur aeternam; ad quam consequendam si nollent esse socii, ferrentur et diligerentur inimici: quia, donec vivunt, semper incertum est utrum voluntatem sin
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ gradũ tenẽt uite. nec cõnigalib
uin̾cłis irretiti st̃. et nictu puo. ac te¬
gumẽto utũtur. Płmq sue fame.
ac saluti.dũ insidias atq ĩpetus ma¬
loꝵ timent ab eoꝵ rephẽsione sese ab¬
stinẽt. Et ꝙͣuis nõ ĩ tm̃ eos metuãt
ut ad siłia ppetranda quiblib eoꝵ
t̾corib. atq improbitatib cadant.
ea ip̃a tñ que cũ eis nõ ppetrant no¬
lũt ꝑleꝵq corri pe. cũ fortasse possĩt
aliquos corripiento corrig̾e. ne si
nõ potuerint. sua salus acͦ fama.ĩ
piculũ exitiũq ꝑueiant. Nec ea cõ¬
siteratõne qua suani famam ac sa¬
lutẽ uident ẽẽ nccia utilitati erudi¬
entoꝵ hõmi. s ea potius ĩfirmitate
qua delectat blandiens. et hũanus
dies et reformidatur uulgi iudici¬
çiũ. et carnis erctuciatõ. uel pempcõ
hoc ẽ pp̃ qͥuedam cupiditatis iũcła
tur et bõi. qnͣ deo placet ꝑditos mo¬
res eciam tẽꝑaluĩ penaꝵ afflictõne

Expanded text:
nent nec coniugalibus uinculis inretiti sunt et uictu . paruo ac tegimento utuntur, plerumque, suae famae ac saluti dum insidias adque impetus malorum timent, ab eorum reprehensione sese abstinent, et quamuis non in tantum eos metuant, ut ad similia perpetranda quibuslibet eorum terroribus adque inprobitatibus cedant, ea ipsa tamen, quae cum eis non perpetrant, nolunt plerumque corripere, cum fortasse possint aliquos corripiendo corrigere, ne, si non potuerint, sua salus ac fama in periculum exitiumque perueniat, nec ea consideratione, qua suam famam ac salutem uident esse necessariam utilitati erudiendorum hominum, sed ea potius infirmitate, qua delectat lingua blandiens et humanus dies et reformidatur uulgi iudicium et carnis excruciatio uel pereratio, hoc est propter quaedam cupiditatis uinculantur et boni, quando Deo placet perditos mores etiam temporalium poenarum adflictione
Abbreviated transcription (Latin):
flagicioꝵ.atq ĩpietatis abͦ hõiatõ.
et aliqua tñ pcca. uel rata. uel tãto
crebriora ꝙͣto mĩora. hoc gͦ ercepto.
quis tantẽ facile repitur. qmi eosde
ip̃os pp̃ quor horrendam suꝑbia.
luxiniam. et auariciam. atq etecͣ¬
błes ĩquitates et ĩpietates. De
sicut ininãto p̾dirit. cõterit t̾cas.¬
dis male difsiłatur. uel cũ latoris
piget. uel cũ os eoꝵ coram uecun¬
damur offent̾e. uel cũ eoꝵ nuici¬
cias deuitamus. ne impegiant. ⁊
noceant ĩ istis cẽpalib uebus. si¬
ue quas aoipisci ad huc appetit no¬
stra cuproitas. siue quas amite¬
formidat ĩfirmitas. ita ut ꝙͣuis
bonis maloꝵ uita displiceat. et iõ
cũ eis incidant ĩ uiam dampnatõ
que post hanc uitam talib p̾ꝑatur.

Expanded text:
 impietatis abominationem, ad aliqua tamen peccata vel rara vel tanto crebriora, quanto minora: hoc ergo excepto, quis tandem facile reperitur, qui eosdem ipsos, propter quorum horrendam superbiam, luxuriam et avaritiam, atque exsecrabiles iniquitates et impietates, Deus, sicut minando praedixitdis male dissimulatur; vel cum laboris piget, vel cum eorum os coram verecundamur offendere; vel cum inimicitias devitamus, ne impediant et noceant in istis temporalibus rebus, sive quas adipisci adhuc appetit nostra cupformidat infirmitas, ita ut, quamuis bonis malorum uita displiceat et ideo cum eis non incidant in illam damnationem, quae post hanc uitam talibus praeparatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Prius. ꝙ ꝑc̃ca ip̃a quib deus ĩdigͣ¬
natus ẽ.iplent tantis calamitałi¬
b mũdũ. hũiliter cogitantes. Qr̃¬
uis longe absint a Racmorosis. fla¬
giciosis. atq ĩpiis : tamẽ nõ uiq
ateo se a delictis deputant alienoᷤ.
ut nec tẽꝑ alia ꝑ eis mala ppetise
iudicent dignos. Eccepto eĩ ꝙ miꝰ¬

Expanded text:
ccata, quibus Deus indignatus inpleuit tantis calamitatibus mundum, humiliter cogitantes, quamuis longe absint a facinerosis flagitiosis adque inpiis. tamen non usque adeo se a delictis deputant alienos, ut nec temporalia pro eis mala perpeti se iudicent dignos. Excepto eni
Abbreviated transcription (Latin):
Dublacum est adyabolo ĩn¬
ĩiquitate sua uicto nõ quod
hẽbat ꝓpͥum. s quod rapue¬
rat asienum. aufendo emm
xp̃s que de magna enis do¬
mo ꝑierant non furcũ fecie
s furtum recepit.¬

Expanded text:
ublatum est diabolo iniquitate sua vincto, non quod habebat proprium, sed quod rapuerat alienum. Auferendo enim Christus quae de magna ejus domo perierant, non furtum fecit, sed furtum recepit
Abbreviated transcription (Latin):
es ut eam uincas. noli tibi
hostes addere uince cum qͦ
natus es. Ad stadium nite hi
cum illo uenisti. Congredere
cum eo qui cecum processit.
ipõ non uicto. quare ꝓuccas
cateruas aliaꝵ concupiscĩaꝵ
Delectatio enim carnalis cũ
eruditur cito uioet hostem
suũ. et aggreditur. et luctat᷑
et cito uricit. ydoneus ẽ enĩ
nondum crescentibo hostib
Qui autem illam concupi¬
scẽciam cum qua de peçcati
ꝓpagine natus est / concẽpnis
iuncere. et multas adhuc
ercitat exseritq libidines dif¬
ficulter eas suꝑat. Et adusus
seip̃m Ip̃e diuisus igne ꝓpͥo
conerematur¬

Expanded text:
eo quod vincas: noli tibi hostes addere, vince cum quo natus es. Ad stadium vitae hujus cum illo venisti, congredere cum eo qui tecum processit. Ipso non victo, quare provocas catervas concupiscentiarum? Delectatio enim carnalis, fraed qui bene eruditur, cito videt hostem suum, et aggreditur et luctatur, et cito vincit: idoneus est enim nondum crescentibus hostibus. Qui autem illam concupiscentiam, cum qua de peccati propagine natus est, contemnit vincere, et multas adhuc excitat exseritque libidines, difficulter eas superat, et adversus se ipse divisus, igne proprio concrematur
Abbreviated transcription (Latin):
lus fuerat. Iste dyabolus et
apostata effectꝰ qmͣ płimos an¬
głoꝵ secũ declinare suaserit.
qui et mĩc usq et angeli eius
nũcupantur.

Expanded text:
lus fuerit iste diabolus, et apostata effectus quam plurimos angelorum secum declinare persuaserit, qui et nunc usque angeli ipsius nuncupantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ĩ uolũtate. aut elig̾e q̃ bõ
st̃ eteẽ arbor bõ: aut elig̾e que
malast̾. et eẽ arbor mala. Nõ
cõdioit. geñib ꝙ distĩrit. cele¬
stia atq derrestria. ĩmortalia. at¬
qr mortalia. et oĩa bona ĩ suoge¬

Expanded text:
quisque in voluntate, aut eligere quae bona sunt, et esse arbor bona; aut eligere quae mala sunt, et esse arbor mala: non condidit, generibusque distinxit, coelestia atque terrena, immortalia atque mortalia, et omnia bona in suo ge
Abbreviated transcription (Latin):
terribiliter uenturꝰ auditur eis
qui securi ẽẽ bñ uiuendo nolũt.
et male uiuere dui uolunt. uti¬
liter autem deus lacere uoluit
illũ diẽ. ut semꝑ sit cor ꝑatum
ad expectandum qd̾ ẽẽ uentuꝵ¬

Expanded text:
terribiliter venturus auditur eis qui securi esse bene vivendo nolunt, et male vivere diu volunt. Utiliter autem Deus latere voluit illum diem, ut semper sit paratum cor ad exspectandum quod esse ventu
Abbreviated transcription (Latin):
põt facere uoluritas mala
sed ex bona hominis nat᷑a
oriri uoluntas et bona põt
et mala. Nec fuit unte pri¬
mitus oriretur. uolinitas
nisi ex angeli et hominis na¬
tura bona. quod et ip̃e dñs
ineodem loco ubi de arbore
enim. Aut facite arborem
bonam et fructus eius bono
aut facite arborem malam
et tructus eius malos. Satr
admonens ex arbore quidẽ
bona males. ant ex mala bo¬
nos nasci fructus non posse.
ex ip̃a tamen terra cuiscque¬
batur utramq arborem ori¬

Expanded text:
potest facere voluntas mala: sed ex bona hominis natura oriri voluntas et bona potest et mala; nec fuit prorsus unde primitus oriretur voluntas mala, nisi ex angeli et hominis natura bona. Quod et ipse Dominus eodem loco, ubi de arbore enim, Aut facite arborem bonam et fructum ejus bonum, aut facite arborem malam et fructum ejus malum : satis admonens ex arbore quidem bona malos, aut ex mala bonos nasci fructus non posse; ex ipsa tamen terra cui loquebatur, utramque arborem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ ͦ Phocest enim
homo uł angelus non esse
iniustus. Iniustus autem nõ
põt esse uisi homo uł angłs
Et bonũ quod hõ. bonmꝰ qd
angelus. Malum qd̾ ĩiustus.
et iec duo contraria ista simul
sunt. it si bomm non eẽt in
quo eẽt prorsus nec malum
eẽ poss. quia non moto uor
consisteret. Sed et unde ori¬
tur corruptio non hr̃et. misi
ẽet quod corrumpetur. quod
isi bonum ẽẽt nõn corrump¬
etur. qm̃ nchil est aliud cor¬
ruptio ꝙͣ bom exterminatio.
Et bonis igitur mala ortast.
et nisi il in aliquib bonis nõ
ẽẽnt. nẽc erat unde oriretur
set. et aut incorruptibilis n
magnum eẽt bonimi. aut
etiam natura corruptibius.
nullo modo eẽt nisi aliquod
bonum quod bonum corrũpẽ¬
do posset ei nocere corruptio.
esse dicimus. non putetur hoc
ligi una de spinis. quia non
potest una nasci de spinis.
Sed ex bona terra uites

Expanded text:
 Potest enim homo vel angelus non esse injustus; injustus autem non potest esse nisi homo vel angelus: et bonum quod homo, bonum quod angelus; malum quod injustus. Et haec duo contraria ita simul sunt, ut si bonum non esset in quo malum esset, prorsus nec malum esse potuisset: quia non modo ubi consisteret, sed unde oriretur corruptio non haberet, nisi esset quod corrumperetur; quod nisi bonum esset, nec corrumperetur; quoniam nihil est aliud corruptio, quam boni exterminatio. Ex bonis igitur mala orta sunt, et nisi in aliquibus bonis non sunt: nec erat alias unde oriretur set: et aut incorruptibilis natura magnum esset bonum, aut etiam natura corruptibilis nullo modo esset nisi aliquod bonum, quod bonum corrumpendo posset ei nocere corruptio. esse dicimus, non putetur hoc ligi uva de spinis , quia non potest nasci uva de spinis; sed ex bona terra et vites
Abbreviated transcription (Latin):
re tuo di xerimi. ne solũ mͥ de
poetis aliquio ꝓposuisse uidea¬
ris. Memẽto daretis. et entelli.
et nulgaris ꝓuerbii. ꝙ bos las¬
sus fortius figat petẽ.

Expanded text:
re tuo dixerim, ne solus mihi de poetis aliquid proposuisse uidearis, memento Daretis et Entelli et uulgaris prouerbii, quod bos lassus fortius figat pedem.
Abbreviated transcription (Latin):
male bono uti malum est.
Sic bñ malum uti bonum
est. Duo igitur ħ bonum
et malum. et alia duo usus
bonus. et usus malus sibimet
adiuncta quatuor differen¬
tias faciunt. Bene utitur
bono continentiam dedicãs
deo. Male utitur bono con¬
ciuentiam dedicans ydolo.
Sale utitur malo con¬
cupiscĩam relaxans adulte¬
rio.
rio.Bene utitur malo
cõcupiscĩam restringens cõ¬
nubio.ESicut ergo me

Expanded text:
bono male uti malum est, bono male uti malum est, sic malo bene uti bonum est. duo igitur haec, bonum et malum, et alia duo, usus bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono continentiam dedicans idolo; male utitur malo concupiscentiam relaxans adulterio, rio. Bene utitur malo concupiscentiam restringens connubio. Sicut ergo me
Abbreviated transcription (Latin):
tem xp̃m recõciliatur deo. n
separi ꝙ̃ qui nisi peccatis in¬
est posse. Nonergo reconcili¬
ari nisi pcc̃oꝵ remissione ꝑ
unam gratiam miẜicordissi¬
mi saluatoris ꝑ unam uicti¬
mam uerissimi sacerdotis.
ac si om̃is filios mulieris que
spenci credidit ut libidine
cortumpetur/ non liberari a
corpore hiꝰ mortis. nisi ꝑ filiũ
uiginis que angelo credidit
ut sine libidine fecaretur.
Bonum ergo cõnigii nõ est
feruor concupiscĩe. Sed qui¬
dam licitus et honestus illo
feruore ucendi modꝰ ꝓpagan¬
de ꝓli. non explende sibidin
in menbris corporis mortis
hiꝰ inobedienter mouetur
totumq animũ in se deiectũ
conatur acrahere. et neq
cũ mẽs uoli̾t exurgit. nez
cum mens uoluerit conqui¬
escit. hoc ẽ malum peccati in
quo nascitur omis homio cũ
autẽ ab illicitis corruptiõibꝰ
est est bonum cõiugii ꝑ qõ
ordinata scĩtate nascitur hõ.
SSed nemo renascitur ĩ xp̃o
nisi prius nascatur in pecca¬
ti corpore. Sicut antem

Expanded text:
rem Christum reconciliatur deo, nec separari quemquam nisi peccatis ins posse, non ergo reconciliari nisi peccatorum remissione per unam gratiam misericordissimi saluatoris, per unam uictimam uerissimi sacerdotis ac sic omnes filios mulieris, quae serpenti credidit, ut libidine corrumperetur, non liberari a corpore mortis huius nisi per filium uirginis, quae angelo credidit, ut sine libidine fetaretur. Bonum ergo coniugii non est feruor concupiscentiae, sed quidam licitus et honestus illo feruore utendi modus propagandae proli, non explendae libidini in membris corporis mortis huius inoboedienter mouetur totumque animum in se deieetum conatur adtrahere et neque cum mens noluerit exsurgit neque cum mens uoluerit conquiescit, hoc est malum peccati, cum quo nascitur omnis homo. eunt autem ab inlicitis corruptionibus  est bonum coniugii, per quod ordinata societate nascitur homo. sed nemo renascitur in Christi corpore, nisi prius nascatur in peccati corpore. sicut autem
Abbreviated transcription (Latin):
pit homo corpus canqm in
est. in medio quodam rõna¬
lis aĩa cõstituta. legem accepͭ
here suꝑiori regere inferiore
ab inferiore. Deseruit gͦ me¬
liorem. non pocest regere qd
regebat. quia regi noluit aqͤ
regebatur.

Expanded text:
pit homo corpus tanquam iest; in medio quodam loco rationalis anima constituta, legem accepit, haerere superiori, regere inferiorem.ab inferiore, deseruit ergo meliorem. Non potest regere quod regebat, quia regi noluit a quo regebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in dei cognitõe formamur. Cõ¬
tinẽcia pero. qua huic scło nõ
cõtorm. Iubet aute nobis deꝰ
ut sapietes et cõtĩentes simꝰ
sine quib bõis. iusti ꝑft̃iq eẽ
nõ possumꝰ. S ut oremꝰ. ut det
gõ iubet. adiuuanto et inspirã¬
do. qui cõmonuit quid uelle de¬
beamꝰ.p̾cipiẽto. et uocando. qͥc¬
qͥo hĩc dedit ut cõẜuet oremu
et gt̃as aganiꝰ de acceꝑtis. et
ꝙ nõdũ accepimꝰ eoipo ꝙ de ac¬
ceptis ingrati nõ sumꝰ. nos ac¬
cepturos ẽẽ fidamꝰ. Qui aũt
dedit cõiugatis fidelib ut cõ¬
tineant ab adulteruis et for¬
nicatõib. ip̃e deoit scis u̾gim¬
b et uroius ut cõtineant ab
oĩ cocubitu. ĩ qua uirtute iam
ꝓpͥe uel integritas. nel cõtinẽ¬
tia nõiatur. An forte ab illo qõ
accepimꝰ cõtĩenciam. s a nob̃
hẽmus sapĩam. Quid ẽ gͦ aõdͭ

Expanded text:
in dei cognitione formamur, continentia uero, qua huic saeculo non conformamur. iubet autem nobis deus, ut et sapientes et continentes simus, sine quibus bonis iusti perfectique esse non possumus. sed oremus, ut det quod iubet adiuuando et inspirando, qui commonuit quae uelle debeamus praecipiendo et uocando. quidquid hinc dedit, ut conseruet oremuet gratias agamus de acceptis et quod nondum accepimus eo ipso, quod de acceptis ingrati non sumus, nos accepturos esse fidamus. qui enim dedit coniugatis fidelibus, ut contineant ab adulteriis et fornicationibus, ipse dedit sanctis uirginibus et uiduis, ut contineant ab omni concubitu: in qua uirtute iam proprie uel integritas uel continentia nominatur. an forte ab illo quidem accepimus continentiam, sed a nobis habemus sapientiam? quid ergo est
Abbreviated transcription (Latin):
oe circa fie. Sic deus instituit gen¬
hũanũ. nĩm. ut sine sensu nati. possi¬
błitatẽ tñ hẽamꝰ discendi. siue bona si¬
ne mala. ut ip̃i nob̾ aut mala acqui¬
tamꝰ. aut bona. ut letemꝰ in nobis.
cũ recte agẽtes remu̾am᷑. aut ip̃i no¬
bis imputemus. si praua seq̃tes con

Expanded text:
 sic enim deus instituit genus nostrum, ut sine sensu nati possibilitatem tamen habeamus discendi siue bona siue mala, ut ipsi nobis aut mala adquiramus aut bona, ut laetemur in nobis, cum recte agentes remuneramur, aut ipsi nobis inputemus, si praua sequentes con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ao ymagie dei. S si dampna¬
tõ eiꝰ tm̃ ualet. ut tam młtis pͤ¬
corib ĩꝑet. Quis eĩ a młtis feris
pp̃ fragilitatẽ cors possit occidi. a
nlłis tam ẽ domari p̃t cũ ip̃e ham
młtas. et ꝓpe õs domet. Sigͦ hec

Expanded text:
 ad imaginem Dei. Sed si damnatio ejus tantum valet, ut tam multis pecoribus imperet: quamvis enim a multis feris propter fragilitatem corporis possit occidi, a nullis tamen domari potest, cum ipse tam multas et prope omnes domet: si ergo haec
Abbreviated transcription (Latin):
Qũo accepit hõ ptatẽ piscium
maris. et uolatiliũ celi et oĩ¬
ũ pecoꝵ et feraꝵ. cũ uiteamus a
młtis feris hõies occdi. et a me¬
tis uolatilib nobis noceri. que
uolumꝰ. nel uitare. uel cape. et ꝑ¬

Expanded text:
o accepit homo potestatem piscium maris et volatilium coeli et omnium pecorum et ferarum, cum videamus a multis feris homines occidi, et a multis volatilibus nobis noceri, quae volumus vel vitare vel capere et
Abbreviated transcription (Latin):
temissionem pcc̃oꝵ pp̃ eandem
discordie feditatem. et dissenti¬
ons miquitatem. tunc incipit
ualere idem baptismus ad dim᷑¬
tenda pcc̃a. cum ad ecc̃ie pacem
uen̾it. ut u̾e dimissa non recine¬
antur. neq ut ille bap̃s qĩ alienꝰ
aut alius improbetur. Aut alter
tradatur. sed ut item qui forio
tem.

Expanded text:
remissionem peccatorum propter eandem discordiae foeditatem et dissensionis iniquitatem, tunc incipit ualere idem baptismus ad dimittenda peccata, cum ad ecclesiae pacem uenerint, ut uere dimissa non retineantur neque ut ille baptismus quasi alienus aut alius inprobetur, ut alter tradatur, sed ut idem ipse, qui tem.