comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& intra tenentiᷤᷤ manꝰ totũ simul a.¬
mittit᷑. qđ totũ simul ante uide-¬
batur. Sic nimirum sic impurȩ
mentes sunt: quandocumq in
suis excessib comp̃henduntur.
Caput enim hericii cernit᷑: quia
serit. uidetur. Pedes hericĩ con¬
spiciuntur: quia quib uestigiis
nequitia sit ꝑpetrata cognoscitur:
&̃ tam̃ adductis repentẽ excusati-¬
onib impiira mens introrsus pe¬
des colligit: quia cunctain¬
iquitatis suȩ uestigia abscondit.
Caput subtrahit: quia miris
defensionib nec inchoasse se ali-
quid mali ostendit. Et quasi
spera in manu tenentis remance
quia is qui corripit cuncta quȩ iã
cognouerat subito amutens. inuo¬
lutum intra conscientiã peccatorẽ
tenet. Et qui totum iam dep̃hen¬
dendo uiderat: tergiuersatione
pͣuȩ defensionis illisus. totũ parit᷑
ignorat. Foueã gͦ hericius ha-¬
bet in reprobis: quia maliciosȩ
mentis duplicitas sese intͣ se col¬

Expanded text:
 intra tenentis manus totum simul a intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul antea videbatur. Sic nimirum, sic malitiosae mentes sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur. Caput enim ericii cernitur, quia serit, videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia, quibus vestigiis nequitia sit perpetrata, cognoscitur; et tamen adductis repente excusationibus malitiosa mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondCaput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit. Et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia is qui corripit, cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet; et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus totum pariter ignorat. Foveam ergo habet ericius in reprobis, quia malitiosae mentis duplicitas sese intra se col
Abbreviated transcription (Latin):
ne labore poterant: ut peccent la-¬
borant. Cumq uiuere simpliciter
reniuuint: laborib exigunt ut mo-¬
riant᷑. Nlam plerumq in culpa
dep̾hensi. dum quales sint cogno-¬
sci refugiunt. sese sub fallatiȩ̨ ue-¬
lamine abscondunt: & hoc quod
peccant. quodq iam aꝑte cernitur.
excusare moliuntur: ita ut sepe is
qui eoꝵs culpas corriꝑe studet. as-¬
ꝑse falsitatis nebulis seductus. pe¬
ne amisisse se uideat. qđ de eis iã
certum tenebat. Unde recte sub
udȩ specie: ꝑ ꝓphetam contͣ pec-¬
cantem animam excusantemq se
dicitur. Ibi habuit foueã hericiꝰ.
Hericii quippe nomine: impurȩ
mentis. seseq callide defendentis
duplicitas designatur. Quia ui¬
delicet hericius cũ app̃henditur.
eiꝰ & caput cernitur. & pedes ui-¬
dentur : & corpus om̃e conspicitur.
S mox ut comprehensus fuerit.
semetipsũ ĩ sperã colligit: pedes in¬
trorsus subtrahit. caput abscondit:¬

Expanded text:
ne labore poterant, ut peccent lane labore poterant, ut peccent laborant; cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur. Nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaciae velamine abscondunt, et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur, excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus, pene amisisse se videat quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra peccantem animam excusantemque se, dicitur: Ibi habuit foveam ericius . Ericii quippe nomine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur; quia videlicet ericius cum apprehenditur, ejus et 48 caput cernitur, et pedes vidensed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et
Abbreviated transcription (Latin):
columbȩ astutia serpentis acuere::
& serpentis astutiã. columbȩ simpli-¬
citas temꝑare: quatinus nec sedu¬
cti ꝑ prudentiam calleant: nec ab
intellectus studio ex simplicitate tor¬
pescant. At contͣ ammonendi sunt
impuri: ut qͣm grauis sit quẽ pro
culpa sustinẽt duplicitatis laborẽ
agnoscant. Dum enim dep̃hendi
metuunt. semꝑ imꝓbas defensiones
querunt : semꝑ pauidis suspicionib
agitantur. Hichil autem est ad
defendendũ puritate tiitius: nil
ad dicendum ueritate facilius.
Uam dum fallaciam suã tueri cogi-¬
tur: duro cor labore fatigatur.
Hinc namq scriptũ est. Labor labi-¬
orum ipsoꝵ oꝑiet eos. Qui enim
nunc implet. tunc oꝑiet: quia cuiꝰ
nunc animũ ꝑ blanda inquietudi-¬
nẽ exerit : tunc ꝑ asꝑam retributi-¬
onem p̃met. Hinc ꝑ hieremiam
dicitur. Docuerunt linguã suam
loqui mendatiũ: & ut iniquȩ age-¬
rent laborauerunt. Acsi aꝑte dice-¬
retur. Qui amici esse ueritatis si-¬

Expanded text:
columbae astutia serpentis acuere, columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare, quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant. At contra admonendi sunt impuri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos . Qui enim nunc implet, tunc operit, quia cujus nunc animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Docuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis si
Abbreviated transcription (Latin):
Ilit̾ ammonendi sunt simplices:
Latq alit̾ impuri. Laudandi
sunt simplices. quo studeant nun¬
quã falsa dicere: s ammonendi
sunt. ut nouerut nonnunquam
uera reticere. Sicut enĩ semꝑ di¬
centẽ falsitas ledit: ita nonnunꝗͣ
quibda audita uera nocuerunt.
Unde corã discipulis suis dñs lo¬
cutionem suã silentio tẽperans:
ait. Uulta habeo uobis dicere:
s nunc non potestis portare illa.
Ammonendi st̃ gͥ simplices. ut siẽ
fallaciã semꝑ utilit̾ uitant: ita
ueritatẽ semꝑ utilit̾ ꝓferant. Am¬
monendi sunt ut simplicitatis
bono semꝑ prudentiã adiungant:
quatinus sic securitatẽ de simpli-¬
citate possideant: ut circumspecti-¬
onem prudentiȩ ñ anutant. Hinc
namq ꝑ doctorẽ gentium dicitur.
Holo sapientes uos ẽe in hono
simplices autẽ in malo. Hinc
electos suos ꝑ semetipsã ueritas
ammonet: dicens. Estote pruden-¬
tes sicut serpentes: & simplices si¬
cut columbȩ. Quia uidelicet in
electoꝵs cordib debet & simplicitatẽ

Expanded text:
liter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. Laudandi sunt simplices quod studeant nunquam falsa dicere, sed admonendi sunt ut noverint nonnunquam vera reticere. Sicut enim semper dicentem falsitas laesit, ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans, ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tionis: ꝑ qũe scilicet iam ñ peccati pena ser¬
uos cõpͥmit: s amor iusticiȩ liberos reddit.
Necesse est enim om̃i conũso. ut post timore
consurgere ad caritatẽ dĩ debeat quasi filius:
ne semꝑ iaceat sub timore qͣsi seruus. Tunc
enim amorẽ nr̃e conu̾sionis ostendimꝰ: si d̾m
ut patr̃e diligimus: quẽ pͥus seruili mente
uere ut dũm formidabamꝰ. Primordia conũ¬
soꝵ blandis refouenda sunt modis: ne si ab as¬
ꝑitate incipiant: ext̾riti ad pͥores laptꝰ rec¬
rant. Qui enĩ conũsum cũ asꝑitate erudit:
exasperare potiꝰ quã corrigere nouit. Conĩsꝰ
qͥsq ante ab opere corrigendꝰ est. postea uͦa.
cogitatione: ut pͥus refrenet prauũ actum.
u̾satio uetꝰ funditꝰ ab animo extirpetur.
Quisquis ex cdeteriore. iam melior eẽ cepit: ei¬
ueat de acceptis extolli uirtutib: ne grauiꝰ

Expanded text:
jam non peccati poena servos comprimit, sed amor justitiae liberos reddit. 4. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat, quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Tunc enim amorem nostrae conversionis ostendimus, si denuo ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Dominum formidabamus. 5. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. 6. Conversus quisque antea ab opere corrigendus est, postea vero a cogitatione, ut prius refrenet pravum actum, versatio vetus funditus ab animo exstirpetur. 8. Quisquis ex deteriore jam melior esse coepit, caveat
Abbreviated transcription (Latin):
ationis cͦum dulcedine: medietatis cũ
choet peccatoꝵ: & sic transeat ad desideriũ suꝑ
querimus contẽplemur: ut dũ antea flendo
peccati a nobis caligo detergit᷑: mundatis cor-¬
dis ocłis libere suꝑna inspiciant᷑. Ante necesse
est timore conu̾̃ti ad dm: ut & metu futurarũ
penarum carnales illecebrȩ deuineantur: de¬
inde oportet abiecto timore ad amorẽ uitȩ et̃¬

Expanded text:
ationis cum dulcedine; secundum medietatis cum choet peccatorum, et sic transeat ad desiderium supequaerimus, contemplemur; ut dum antea flendo peccati a nobis caligo detergitur, mundatis cordis oculis libere superna inspiciantur. Ante necesse est cum timore converti ad Deum, ut metu futurarum poenarum carnales illecebrae devincantur: deinde oportet, abjecto timore, ad amorem vitae aete
Abbreviated transcription (Latin):
luit. qͦ hȩc exire ad oꝑa ñ ꝑmitit:
& cogitata nequitia tanto citiꝰ soluit᷑:
qͣnto effectu oꝑis districtius ñ ligat᷑
linde recte ꝑ ꝓphetã dicit᷑. Dixi pro¬
nuntiabo aduersus me iniusticias
meas domino: & tu remisisti impi-¬
etatem cordis mei. Qui enim impi-¬
etatem cordis subdidit. quia cogita-¬
tionum iniusticias ꝓnuntiare uel-¬
let indicauit᷑: dũq ait. dixi ꝓnuntiabo.
atq ilico adiunxit. & tu remisisti.
qͣm suꝑ hȩc sit facilis uenia ostendit.
Qui dum se adhuc ꝓmutit petere:¬
hoc qđ se petere ꝓmutebat obtinuit:
qͣtinus quia usq ad opus ñ uene¬
rat tulpa. usq ad cruciatũ non ꝑ¬
ueniret penitentia: sed cogitata
rum tantummodo cogitata iniqͥtas

Expanded text:
luit, quo haec exire ad opera non permittit, luit, quo haec exire ad opera non permittit, et cogitata nequitia tanto citius solvitur, quanto effectu operis districtius non ligatur. Unde recte per Psalmistam dicitur: Dixi, pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino, et tu remisisti impietatem cordis mei . Qui enim impietatem cordis subdidit, quia cogitationum injustitias pronuntiare vellet indicavit. Dumque ait: Dixi, pronuntiabo, atque illico adjunxit, Et tu remisisti; quam sit super haec facilis venia ostendit. Qui dum se adhuc hoc quod se petere promittebat obtinuit quatenus quia usque ad opus non venerat culpa, usque ad cruciatum non perveniret poenitentia sed cogitata rum tantummodo cogitata iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
& si rerũ tarditas foras peccatum
tem parente didicimuᷤᷤ. quia trib
modis omnis culpȩ nequitiam ꝑ-¬
petramus: suggestione scilicet. dele¬
ctatione. consensu. Primo itaq ꝑ
ua suggerit: caro se ad delectatio¬
nẽ subicit: atq ad extremũ sp̃s ui-
ctus delectationi consentit. lin¬
eua autẽ quasi caro se delectatio¬
ni subdidit: adam uͦ uelut sp̃s.
suggestione ac delectatione suꝑatꝰ
consensit. Duggestione itaq
peccatũ agnoscimus: delectatione
uincimur: consensu etiã ligam᷑.
Ammonendi sunt gͥ qui nequitias co¬
gitationis deflent. ut sollicite conside¬
rent. in qua peccati mensura cecider̃t:
quatinus iuxta ruinȩ mođdu. quam
in semet ipsis introrsum sentiunt. etiã
mensura lamentationis erigantur:
ne si cogitata mala minus cruciant:
usq ad ꝑpetranda oꝑa ꝑducantur.
S int̾ hȩc ita terrendi sunt: ut tam̃
minime frangant᷑. Sepe enĩ mise-¬
ricors d̾s. eo citius peccata cordis ab-

Expanded text:
etsi rerum tarditas foras peccatum etsi rerum tarditas foras peccatum tem modis omnis culpae nequitiam perpetramus, suggestione scilicet, delectatione, consensu. Primum itaque va suggerit, caro se delectationi subjicit, atque ad extremum spiritus victus delectatione consentit. UnEva autem quasi caro se delectationi subdidit; Adam vero velut spiritus, suggestione, ac delectationi superatus assensit. Suggestione itaque peccatum agnoscimus, delectatione vincimur, consensu etiam ligamur Admonendi sunt igitur qui nequitias cogitationis deflent, ut sollicite considerent in qua peccati mensura ceciderunt, quatenus juxta ruinae modum quam in semetipsis introrsus sentiunt, etiam mensura lamentationis erigantur, ne si cogitata mala minus cruciant, usque ad perpetranda opera perducant. Sed inter haec ita terrendi sunt, ut tamen minime frangantur. Saepe enim misericors Deus eo citius pecca
Abbreviated transcription (Latin):
pta ducitur. ab intentione peni-¬
tentiȩ suspendatur:: quatinus tc̃
bona nulla ꝑcipiat. quã nunc
mala nulla contristant: & tunc
pleniꝰ obruatur suppliciis: quȩ nc̃
etiã gaudet in delictis. At con-¬
tra. ammonendi sunt qͥ pecca¬
ta cogitationum defsent: ut
sollicite considerent intra mentis ar¬
chana. utrum delectatione tantũm
an etiã consensu deliquerint. Ple-¬
rumq eñi temptatur cor. & ex car-¬
nis nequitia delectat᷑: & tamen eidẽ
nequitiȩ ex ratione renititur: ut in
secreto cogitationis & contristet qđ
libet. & libeat qđ contristat. Non¬
nunqͣm uͦ ita mens baratro tempta¬
tionis absorbet᷑. ut nullatenus re-¬
nitatur: sed ex deliberatione sequit᷑
hoc unde ex delectatione pulsatur:
& si facultas exterior suppetat. rer̃
mox effectib interiora uota consurm¬
mat. Qđ uidelicet si iusta animad-¬
uersio districti iudicis respicit. ñ e̾
iam cogitationis culpa s oꝑis: qͥa

Expanded text:
mens ducitur, ab intentione poenimens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur; quatenus tunc bona nulla percipiat, quam nunc mala nulla contristant: et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis. At contra admonendi sunt qui peccata cogitationum deflent, ut sollicite considerent intra mentis arcana utrum delectatione tantummodo, an etiam consensu deliquerint. Plerumque enim tentatur cor, et ex carnis nequitia delectatur, et tamen eidem nequitiae ex ratione renititur, ut in secreto cogitationis et contristet quod libet, et libeat quod contristat. Nonnunquam vero ita mens baratro tentationis absorbetur, ut nullatenus renitatur, sed ex deliberatione sequitur hoc, unde ex delectatione pulsatur; et si facultas exterior suppetat, rerum mox effectibus interiora vota consummat. Quod videlicet si justa animadversio districti judicis respicit, non est jam cogitationis culpa, sed operis; quia
Abbreviated transcription (Latin):
amauit & rapuit. & dormiuit cũ
ea. ui opprimens uirginem: & con-¬
glutinata est anima eiꝰ cum ea.
tristemq blanditiis deliniuit.
Dina quippe ut uideat mulieres
extraneȩ regionis egreditur: quan-¬
do unaqueq mens sua studia ne-¬
gligens. actiones alienas curans.
extra habitum atq extra ordinẽ
ꝓprium uagatur. Quã sychem
princeps terrȩ opprimit: quia
udelicet inuentã in curis exteri-¬
orib diabolus corrumpit. Et ad-¬
glutinata est anima eius cũ ea:
quia unitã sibi ꝑ iniquitatem
respicit. & quia cũ mens acul¬
pa resipiscit addicit᷑. atq ad-¬
missũ flere conatur: corruptor
autẽ spem. ac securitates uacuas
ante oculos uocat. quatinꝰ utili¬
tatẽ tristiciȩ subtrahat: recte
illic adiungit᷑: tristemq blandi¬
ciis deliniuit. Modo enĩ alioꝵs
facta grauiora. mͦ nil esse qđ ꝑ
petratum est. mͦ misericordem
dđm loquit᷑: mͦ adhuc tempus
subsequens ad penitentiã polli-¬
cetur: ut dum ꝑ hȩc mens dece-

Expanded text:
amavit et rapuit, dormivitque cum illa, vi opprimens virginem, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Dina quippe ut mulieres videat extraneae regionis, egreditur quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur, quam Sichem princeps terrae opprimit, quia videlicet inventiam in curis exterioribus diabolus corrumpit. Et conglutinata est anima ejus cum ea ; quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum facta graviora, modo nil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur; ut dum per haec decepta
Abbreviated transcription (Latin):
ne tam̃ incauta securitate torpescant.
Plerũq enĩ hostis calliduᷤᷤ. mentẽ quã
peccato supplantat. cũ de ruina sua
afflictã respicit: securitatis pestiferȩ
blandiciis seducit. Qd figurate ex¬
primit᷑. cũ factum dinȩ memorat᷑.
Dcriptum quippe est. Egressa ẽ dina
ut uideret mulieres regionis illius.

Expanded text:
ne tamen incauta securitate torpescant. ne tamen incauta securitate torpescant. Plerumque enim hostis callidus mentem quam peccato supplantat, cum de ruina sua afflictam respicit, securitatis pestiferae blanditiis seducit. Quod figurate exprimitur, cum factum Dinae memoratur. Scriptum quippe est: Egressa est Dina ut videret
Abbreviated transcription (Latin):
miam dicitur: cum iudeȩ singula
dilicta pensarentur. Diuisiones
aquarum: deduxit oculus meus.
Diuisas quippe ex oculis aquas dedu-¬
cimus: quando peccatis singulis
disꝑtitas lacrimas damus. Nleq enĩ
uno eodemq tempore ȩque mens
de omnib de omnib dolet: s dum
nunc huius. nunc illius culpȩ me¬
moria acrius tangit᷑: simul de om̃ib
in singulis commota purgat᷑. Am-
monendi sunt. ut de miscda quã
postulant. presumant: ne ui immo-¬
deratȩ afflctionis intereant. Neq
enim pius dñs ante delinquentium
oculos flenda peccata opponeret: si
ꝑ semetipsum ea quȩ districte feri-
re uoluisset. Constat enim qđ a suo
iudicio abscondere uoluit: quos mi-¬
serando preueniens sibimetipsis iu¬
dices fecit. Hinc enim scriptum est.
Preueniamus faciem eius in confessio¬
ne. Hinc ꝑ paulũ dicit᷑. Si nosmet¬
ipsos duudicaremus: non itiq iudi¬
caremur. Rur sumq ammonendi
sunt. ut sic de spe fidiciã habeant:

Expanded text:
miam dicitur, cum Judaeae singula miam dicitur, cum Judaeae singula delicta pensarentur: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Divisas quippe ex oculis aquas deducimus, quando peccatis singulis dispertitas lacrymas damus. Neque enim uno eodemque tempore aeque mens de omnibus dolet; sed dum nunc hujus, nunc illius culpae memoria acrius tangitur, simul de omnibus in singulis commota purgatur. 85 Admonendi sunt, ut de misericordia quam postulant, praesumant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea distre voluisset. Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit quos miserando praeveniens sibimetipsis judices fecit; hinc enim scriptum est: Praeveniamus faciem ejus in confessione . Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Rursumque admonendi sunt, ut sic de spe fiduciam, habeant,
Abbreviated transcription (Latin):
ut consummata mala ꝑfecto dilu¬
ant lamento: ne plus asstringant᷑
in debito ꝑpetrati oꝑis: siminus soluãt
in fletib satisfactionis. Scriptum
quippe est. Potum dedit nobis in
lacrimis in mensura. ut uidelicet
uniuscuiusq mens tantum peni-¬
tendo conpunctionis suȩ bibat la¬
cͥmas : quantum se a d̾o nieminit
aruisse ꝑ culpas. Ammonendi st̃
ut incessant admissa ante oculos
rediicant: atq uiuendo agant. ut
a districto iudice uideri non debe-¬
ant. Linde dauid cum peteret
dicens. auerte oculos tuos a pecca-¬
tis meis: paulo suꝑius intulit. deli¬
ctum meum contra me est semꝑ.
Acsi diceret. Peccatum meum ne re-¬
spicias postulo: quia hoc respicere
ipse non cesso. Linde & ꝑ ꝓphetam
dominus dicit. Et peccatoꝵs tuoꝵs
memor non ero: tu autem memor
esto. Ammonendi sunt ut singła
queq admissa considerent: & dum
ꝑ unumqđq erroris sui inquinatio¬
nem deflent: simul se ac totos lacri¬
mis mundent. Linde bene ꝑ iere¬

Expanded text:
ut consummata mala perfecto diluant lamento, ne plus astringantur in debito perpetrati operis, et minus solvant in fletibus satisfactionis. Scriptum quippe est: Potum dedlacrymis in mensura ; ut videlicet uniuscujusque mens tantum poenitendo compunctionis suae bibat lacrymas, quantum se a Deo meminit aruisse per culpas. Admonendi sunt ut incessanter admissa ante oculos reducant, atque vivendo agant, ut a districto judice videri non debeant. Unde David cum peteret, dicens: Averte oculos tuos a peccatis meis , paulo superius intulit: Delictum meum coram me est semper . Ac si diceret: Peccatum meum ne respicias postulo, quia hoc respicere ipse non cesso. Unde et per prophetam Dominus dicit: Et peccatorum tuorum memor non ero, tu autem memor esto . Admonendi sunt ut singula quaeque admissa considerent, et dum per unumquodque erroris sui inquinationem deflent, simul se ac totos lacrymis mundent. Unde bene per Jere
Abbreviated transcription (Latin):
idei simbołu & dm̃ca oratio: ꝓ tota lege
partiulis ȩccłie ad geloꝵ regna suffieit
capessenda. Omnis enim latitudo scͥpturarum:
in eade oratione dñica & simboli breuitate con-¬
cludit᷑. Unde & ꝓpħa naias dicit. Ah breuiationẽ
audiui a dño deo exercituum suꝑ uniũsam t̃¬
ram: attendite & audite eloqͥum meũ. S hȩc
abbreuiatio aut illud intelligitur qͦd dñs
dicit. omnẽ legem & ꝓpħas in duobus p̃ceptis
dilectionis cłi & ꝓxiii pendere: aut propter

Expanded text:
idei symbolum et dominica oratio pro tota lege parvulis Ecclesiae ad coelorum regna sufficit apessenda. Omnis enim latitudo 174 Scripturarum in eadem oratione dominica et symboli brevitate concluditur. Unde et propheta Isaias dicit: Abbreviationem audivi a Domino Deo exercituum, super universam terram. Attendite, et audite eloquium meum . 2. Sed haec abbreviatio, aut illud intelligitur, quod Dominus dicit: Omnem legem et prophetas in duobus praeceptis dilectionis Dei et proximi pender
Abbreviated transcription (Latin):
qui deserunt. nec tamen plangunt.
Alit̾ qui illicita quȩ faciunt etiam
laudant: aliter qui accisant praua
nec tamen deuitant. Alit̾ qui re¬
pentina concupiscentia suꝑantur:
alit̾ qui in culpa ex consilio ligant᷑.
Alit̃ qui lic& minima crebro tamen
illicita faciunt: alit̾ qui se a parus
custodiunt. sed aliquando in grauib
demerguntur. Alit̾ qui nec bona
inchoant : alit̾ qui inchoata mini-¬
me consummant. Alit̾ qui mala
occulte agunt. & bona publice: att¬
alit̾ qui bona quȩ faciunt abscon¬
dunt : & tam̃ quibusda factis pu¬
blice mala de se opinari ꝑmittunt.¬
Sed quid utilitatis est. quod cuncta
hȩc collecta enumeratione tͣnscur¬
rimus: si non etiã ammonitionis
modos ꝑ singła quanta possumꝰ bre-¬
monendi sunt uiri: atq alit̾̃ femi
Iliter gͥ ammonendi sunt uiri.
Latq alit̾ feminȩ : quia illis gͣuia.
istis uͦ sunt iniungenda leuiora: ut
illos magna exerceant: istas autẽ
lenia demulcendo conuertant.

Expanded text:
qui deserunt, nec tamen plangunt; qui deserunt, nec tamen plangunt; aliter qui illicita quae faciunt etiam laudant, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari Sed quid utilitatis est, quod cuncta haec collecta numeratione transcurrimus, si non etiam admonitionis modos per singula, quanta possumus bremonendi sunt viri, atque aliter femiigitur admonendi sunt viri, atque aliter feminae, quia illis graviora, istis vero injungenda sunt leviora, ut illos magna exerceant, istas autem levia demulcendo convertant.
Abbreviated transcription (Latin):
Alit̾ ꝑtinaces. alit̾ inconstanteᷤ. Aliter
gulȩ dediti: alit̾ abstinentes. Aliter
qͥ iã sua misericordit̾ tribuunt: alit̃¬
qͥ adhuc aliena rapere contendunt.
Alit̾ qui nec aliena rapiunt. nec sua
largiuntur: alit̾ qui & ea quȩ habent
tribuunt: & tam̃aliena raꝑe ñ desistunt.
Alit̾ discordes: alit̾ pacati. Alit̃ seminan-¬
tes iurgia: alit̃ pacifici. Alit̾ qui sacrȩ
cum p̃dicare digne ualeant. p̃ nimia
humilitate formidant: alit̾ quos a
predicatione imꝑfectio uel ȩtas ꝓhi¬
bet: & tamen p̃cipitatio impellit.
A lit̾ qui in hoc qđ temporalit appett̃
prosꝑantur: alit̾ qui quidem quȩ
mundi sunt concupiscunt: sed tam̃
aduersitatis labore fatigantur. Alit̃
coniugiis obligati: alit̾ a ꝯiugii nexib
liberi. Alit̾ commixtionem carnis
exꝑti: alit̾ ignorantes. Alit̾ qui pec¬
cata deplorant oꝑum: alit̾ qui cogi-¬
tationum. Alit̾ qui cõmissa plan¬
gunt. nec tamen deserunt: aliter

Expanded text:
aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter gulae dediti, aliter abstinentes; aliter qui sua misericorditer tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter admonendi cum praedicare digna valeant, prae nimia humilitate formidant, aliter quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit; aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; aliter conjugiis obligati, aliter a conjugii nexibus liberi; aliter commistionem carnis experti, aliter ignorantes; aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum; aliter qui commissa plangunt, nec tamen deserunt; aliter
Abbreviated transcription (Latin):
cunctos uirtute caritatis ȩdificet.
ex una doctrina non una eademq
exhortatione tangere corda auditors
cuncta hy lecta numeratione
transcurrimuñ etiã ammoniti.¬
onis modos. ꝑ fi quanta pos¬
sumus breuit᷑ pandauut:
alit̾ senes. Alit̃ inopes: alit̾ locu¬
pletes. Alit̃ leti: aliter tristeᷤᷤ. Alit̃
subditi: alit̃ prelati. Alit̃ serui:
alit̾ dñi. Alit̾ huius mundi sapi-¬
entes: alit̾ hebetes. Alit̾ impuden¬
tes: alit̾ uerecundi. Alit̾ ꝓterui:
alit̾ pusillammes. Alit̾ impatientes:
alit̾ pacientes. Alit̾ beniuoli: alit̃
inuidi. Aliter simplices: alit̃ impuri.
Alit̾ incolumes: aliter egri. Alit̃ qui fla-¬
gella metuunt. & ꝓpterea innocent᷑ uiuũt:
alit̾ qui sic in iniquitate duruerunt. ut
nec ꝑ flagella corrigantur. Alit̾ nimis ta-¬
citi: alit̾ multiloquio uacantes. Aliter
pigri: aliter p̾cipites. Alit̾ mansueti: alit̃
iracundi. Alit̾ humiles: aliter elati.

Expanded text:
cunctos virtute charitatis aedificet, cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, sed non una eademque exhortatione tangere corda audientium cuncta haec collecta numeratione transcurrimus, si non etiam admonitionis modos per singula, quanta possumus brevitate, pandamus. r senes; aliter inopes, aliter locupletes; aliter laeti, aliter tristes; aliter subditi, aliter praelati; aliter servi, aliter domini aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patientes; aliter benevoli, aliter invidi; aliter simplices, aliter impuri; aliter incolumes, aliter aegri; aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis taciti, aliter multiloquio vacantpigri, aliter praecipites; aliter mansueti, aliter iracundi; aliter humiles, aliter elati;
Abbreviated transcription (Latin):
pastor ostenhinus: ñc qua¬
lit̃ doceat demonstremus. Ut eni
longe ante nos reuerendȩ memo¬
riȩꝰ gregorius narantenus edocuit:
tis congruit. quia nec cunctos
par morum qualitas asstringit.
Sepe namq aliis officiunt. quȩ ali¬
is ꝓsunt: quia & plerumꝙ her-¬
bȩ quȩ hȩc animalia nutriunt.
alia occidunt: et lenis sibilus.
equos mitigat. catulos iustigat. e
medicamentum qđ hunc morbum im¬
minuit. alteri uires ingit. et
panis qui uitã fortium roborat.
paruuloꝵs necat. Pro qualitate gͥ
audientiũ formari debet sermo do-¬
ctoꝵ: ut & sua singulis congruant:
& tam̃ a communis ȩdificationis ar¬
te nunquã recedant. Quid enim
sunt intentȩ mentes auditors: nisi¬
ut ita dixerim queda in cithara
gendo artifex. ut non sibimetipsis
dissimile canticũ faciant. dissimilit̃
pulsat: & idcirco consonã cordȩ modu¬
lationẽ reddunt: quia uno quidẽ
plectro. sed ñ uno impulsu feriunt᷑.
Linde & doctor quisq ut in una

Expanded text:
pastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit , atio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia oequos mitigat, catulos instigat; et medicamentum, quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis, qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et sua singulis tribuat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi quasi quaedam in cithara gendi artifex, ut non sibimetipsis dissimile canticum faciant, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̃du mali qͦd sumꝰ necessitate potiꝰ ñ uoluntate
existimꝰ. Uertenda ẽ autẽ necessitas mali: in uo-¬
luntatẽ boni. Pieriq ñ uoluntate s sola neces-¬
sitate peccant. ꝑtimescentes temporałe inopiã:
& du p̾sentis scłi necessitatẽ refugiunt: a futuriᷤ
bonis pͥuant᷑. Itẽ nonnulli peccatũ ñ necessitate
s uoluntate cõmittunt: nullaq coacti inopia
existunt iniqui: s tantũ gratis cupiunt esse
mali. Neq enĩ ipsam rem qm appetunt amãt:¬

Expanded text:
nterdum mali quod sumus, necessitate potius, non voluntate existimus. Vertenda est autem necessitas mali in voluntatem boni. Plerique non voluntate, sed sola necessitate peccant, pertimescentes temporalem inopiam. Et dum praesentis saeculi necessitatem refugiunt, a futuris bonis privantur. 2. Item nonnulli peccatum voluntate, non necessitate committunt, nullaque coacti inopia existunt iniqui; sed tantum gratis cupiunt esse mali. Neque enim ipsam rem amant, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectio. ad sacietatem eoꝵ qui iu¬
sticiam esuriunt p̾paratur. Quia
gͦ gentilis ppłs in electis suis ubiq¬
ꝑ mundum sparsus est. & ex eis
uirtutib quas agit. om̃s qui
intelligunt odore bonȩ opinio¬
nis replet: dicatur recte. Ecce o-¬
dor filii meissicut odor agri ple¬
ni. S quia easdem uirtutes ex
semetipso non habet: adiungit
quẽ benedixit dñs ds. Et q̃m is¬
dem electoꝵ ppłs ꝑ quosdam &̃
in contemplationem surgit: ꝑ
quos dam uͦ in actiuȩ uitȩ solum¬
modo oꝑa pinguescit: illic addit᷑.
Det tibi dñs de rore cęli: & de pin-¬
nem contemplationis intimȩ. de
Suꝑnis aliquid tenuiter uidemꝰ.
Cum uͦ bona oꝑa etiam ꝑ corpus
agimus: de terrȩ pinguedine di-¬
tamur. Quid est autem qđ es au
turbatus ad patrem redit: nisi
qđ iudaicus popłs ad placandũ
dominum sero reuertitur: Cui
& hoc in benedictione dicitur.
Tempus erit cum soluatur iugũ
de collo tuo: quia a seruitute pec-¬

Expanded text:
perfectio ad saturitatem eorum qui juperfectio ad saturitatem eorum qui justitiam esuriunt praeparatur. Quia ergo gentilis populus in electis suis ubiqu mundum sparsus est, et ex eis virtutibus quas agit omnes qui intelligunt odore bonae opinionis replet, dicatur recte: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni . Sed quia easdem virtutes ex semetipso non habet, adjungit: Cui benedixit Dominus Deus. Et quoniam iisdem electorum populus per quosdam etiam in contemplationem surgit, per quosdam vero in activae vitae solummodo opere pinguescit, recte illud additur: Det tibi Deus de rore cnem contemplationis intimae de supernis aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona opera etiam per corpus agimus, de terrae pinguedine ditamur. Quid est autem quod Esau tarde ad patrem redit, nisi quod Judaicus populus ad placandum Dominum sero revertitur? Cui et hoc in benedictione dicitur: Tempusque erit cum solvatur jugum de collo tuo, quia a servitute pec
Abbreviated transcription (Latin):
gentilis popłi figuram tenenti:
in benedictione dicitur. Eece odor
filii mei sicut odor agri pleni:
cui benedixit dñs ds̃. Sicut in
euangłio ueritas dicit: ager est
hic mundus. Et quia electorum
ppłs inuniuerso mundo uirtu¬
tib redolet: Odor filii. odor est
agri pleni. Alit̾ namq olet flos
uuȩ : quia magna est uirtꝰ & opi-¬
nio predicatoꝵ: qui debriant
mentes audientium. Alit̾ flos
oliuȩ: quia suaue est opus inse-¬
ricordiȩ: qđ more olei refouet &¬
lucet. Alit᷑ flos rosȩ: quia mira ẽ
flagrantia quȩ rutilat. & redolet
ex cruore martyrum. Alit̾ flos li¬
lii: quia candida uita carnis est
de incorruptione uirginitatis.
Alit̾ flos uiolȩ: quia magna est
uirtus humilium: qui ex deside¬
rio loca ultima tenentes. Se per
humilitatem a terra in altum non
subleuant: & cȩlestiꝰ regni purpu¬
ram in mente seruant. Aliter
redolet spica cum ad maturita¬
tem ꝑducitur: quia bonoꝵ oꝑũ

Expanded text:
gentilis populi figuram tenenti, gentilis populi figuram tenenti, in benedictione dicitur: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus Deus . Sicut enEvangelio Veritas dicit: Ager est hic mundus . Et quia electorum populus in universo mundo virtutibus redolet, odor fidei odor est agri pleni. Aliter namque olet flos uvae, quia magna est virtus et opinio praedicatorum, qui inebriant mentes audientium. Aliter flos olivae, quia suave est opus misericordiae, quod more olei refovet et lucet. Aliter flos rosae, quia mira est fragrantia, quae rutilat et redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flos violae, quia magna est virtus humilium, qui ex desiderio loca ultima tenentes se per humilitatem a terra in altum non sublevant, et coelestis regni purpuram in mente servant. Aliter redolet spica, cum ad maturitatem perducitur, quia bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s uota: quȩ reddam laudationes tͥ.
Quid ẽ qđ isdem iacob manus & bra-¬
chia. ac collum hedinis pellib texit.
nisi qđ hedus ꝓ peccato offerri con-¬
sueuit: & gentilis ppłs dum se pecca-¬
torem confiteri non erubescit. carnis
in se peccata mactauit. Quid ẽ qđ
uestimentis fris maioris induitur.:
nisi qđ sacrȩ scripturȩ preceptis quȩ
maiori ppło data fuerant. in bona oꝑa-¬
tione uestitus est: Et eis minor indo¬
mo utitur. quȩ maior foras exiens¬
intus reliquit: quia illa gentiliᷤᷤ płs
p̃cepta tenet in m̃te. q̃ iudaieꝰ ppłs habere
ñ potuit: dũ solã in eis litterã attend̾. Et qͥd ẽ
qđ isaac eundem filium nescit
quem benedicit: nisi hoc qđ de
gentili popło dñs ꝑ psalmistam
gentilitati grãm prerogandã. eã
& in presenti ꝑ grãm non uidit.
quia tunc in errore dereliquit:
& tñ qͥa hanc quandoq collectu¬
rus erat. ꝑ benedictionis grãm
preuidit: Unde & eidẽ iacob

Expanded text:
Deus, vota tua quae reddam laudationes tibi . Deus, vota tua quae reddam laudationes tibi . Quid est quod idem Jacob manus ac brachia et collum haedinisi quod haedus pro peccato offerri consuevit, et gentilis populus, dum se peccatorem confiteri non erubescit, carnis in se peccata mactavit? Quid est quod vestimentis majoris fratris induitur, nisi quod sacrae Scripturae praeceptis, quae majori populo data fuerant, in bona operatione vestitus est; et eis minor in domo utitur, quae maintus reliquit, quia illa gentilis populus praecepta tenet in mente, quae Judaicus populus habere non potuit, dum solam in eis litteram attendit. Et quid est quod Isaac eumdem filium nescit quem benedicit, nisi hoc quod de gentili populo Dominus per Psalmistam gentilitati gratiam praerogandam, eam et in praesenti per gratiam non vidit, quia tunc in errore dereliquit, et tamen quia hanc quandoque collecturus erat, per benedictionis gratiam praevidit? Unde et eidem Jacob,
Abbreviated transcription (Latin):
qd alt̾ ad uenatum mittitur ut¬
benedicatur. alt̃ uͦ ꝑ suppositionẽ ma-¬
paulo subtilius asstringatur: uidet᷑
quia iacob primogeniti benedictio-¬
nem non ꝑ fraudem subripuit. s
ut sibi debitam accepit: quam conce
dente fr̃e de lentis mercede compa¬
rauit. At uͦ si quis altius sentiens. utro¬
rumq facta uelit ꝑ allegoriȩ archa-¬
na discutere: ꝓtinus ab historia in
misterium surgit. Quid est enĩ qđ
isaãc de maioris filii sui uenatione ues¬
ci concupiscit: nisi qđ omp̃s d̾s iudai-¬
ci ppłi bona oꝑatione pasci desiderauit:
S illo tardante minorem rebecca sup¬
posuit: quia dum iudaicus populus
bona oꝑa foras querit: gentilem po-¬
płm mat̾ grã introduxit: ut om̃ipo-¬
tenti patri cybum boni oꝑis offerret:
& benedictionem maioris frĩs acciꝑet.
Q ui eosdem cybos ex domesticis anima-¬
lib p̾buit: quia gentilis popłs place¬
re d̾o de exteriorib sacrificiis ñ querit:¬
qui ꝑ uocẽ ꝓphetȩ dicit. In me sunt

Expanded text:
quod alter ad benedicatur, alter vero per suppositionem matpaulo subtilius stringatur. Vide quia Jacob primogeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed, ut sibi debitam acdente fratre de lentis mercede comparavit. At vero si quis altius sentiens utrorumque facta velit per allegoriae arcana discutere, protinus ab historia in mysterium surgit. Quid est enim quod Isaac de majoris filii sui venatione vesci concupiscit, nisi quod omnipotens Deus Judaici populi bona operatione pasci desiderabat? Sed illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia instruxit, ut omnipotenti Patri cibum boni operis offerret, et benedictionem majoris fratris acciperet, qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo de exterioribus sacrificiis non quaerens, per vocem Prophetae dicit: In me sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
do: ut tam̾ non excrescat enu-¬
trita diu p̃cipitatio. Sic in illo
refrenetur repente oborta precipi¬
tatio: ut tamen nͥ conualescat im¬
pressa ex consparsione formido.
Quid autẽ mirum simentiũ medi¬
ci ista custodiant: dum tanta dis¬
cretionis arte se temꝑant. qui ñ
corda s corpora medent᷑: Plerũq
enim debile corpus: opprimit lan¬
guor inmanis. Cui languori sci-¬
licet obuari adiutoriis fortibus
debet: sed tam̃ corpꝰ debile adiuto¬
rium forte non sustinet. Studet
gͥ qui medet᷑. quatinꝰ sic & superex-¬
istentẽ morbũ subtrahat. ut neqͣ¬
quã supposita corporis debilitas
crescat: ne fortasse languor cũ uita
deficiat. Tanta gͦ adiutoriũ discre-¬
tione cõponit: ut uno eodemq
tempore. & languori obuiet et
debilitat. Si gͥ medicina corporis
indiuise aohibita. seruire diuisi-¬
bilit̾ potest: tunc enim medicina¬
uera est. quando sic ꝑ eam uitio
suꝑexistenti succurrit᷑. ut etiam

Expanded text:
do, ut tamen non excrescat enudo, ut tamen non excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibiliter potest tunc enim vere medicina est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
It grauis quidem predicatori
labor est. in cõmunis p̾dicatio¬
nis uoce. ad occultos singulors
motus. causasq uigilare: & pale¬
strarum more. in diu̾si lateris
arte se uertere. Multo tam̃ acri¬
ori labore fatigat᷑: quando uni
contrariis uitiis seruienti p̾dica¬
re compellit᷑. Plerũq enĩ quis
letȩ nimis consparsiõis existir: S
immanit̾ dẽprimit. Curandũ
itaq p̾dicatori est. quatinus sic
tergat᷑ tͥsticia quȩ uenit ex tem¬
pore. ut ñ augeat᷑ leticia quȩ sup¬
petit ex consparsiõe: & sic frenetur
leticia quȩ ex consparsione ẽ. ut ta-¬
men non crescat tristicia quȩ
uenit ex tempore. Iste grauat᷑
usu immoderatȩ p̾cipitationis:
& aliquando tamen ab eo qđ fe¬
stine agendum est. eũ uis prepe-¬
dit subito natȩ formidinis. Ille
grauat᷑ usu immoderatȩ formi-¬
dinis: & aliquando tam̃ in eo
qđ appetit temeritate impellit᷑
p̃cipitationis. Sic itaq in isto
reprimat᷑ subito oborta formi-¬

Expanded text:
t gravis quidem praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acriori labore fatigatur, quando uni e contrariis vitiis servienti praedicare compellitur. Plerumque enim quis laetae nimis conspersionis existit; sed immaniter deprimit. Curandum est itaque praedicatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, ut non augeatur laetitia quae suppetit ex conspersione; et sic frenetur laetitia quae ex conspersione est, ut tamen non crescat tristitia quae venit ex tempore. Iste gravatur usu immoderatae praecipitationis, et aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae formidinis. Ille gravatur usu immoderatae formidinis, et aliquando tamen in eo quod appetit, temeritate impellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formi
Abbreviated transcription (Latin):
ari despiciunt: intus a suꝑbia
captiui teneantur. Ammonen¬
di sunt ut sollert̾ aspiciant: qͥa
filius hominis. cui una cũ patre¬
semꝑ uoluntas ẽ. ut exemplũ nobis
frangendȩ nr̃ȩ uoluntatis p̃beat
dicit᷑. Hon quero uoluntatem
meam: sed uoluntatẽ eius qͥ mi-¬
sit me patris. Qui ut huius
ret: seruaturũ se hoc in extremo
iudicio p̃misit dicens. Non pos¬
sum ego a meipso facere quicqͣm:
sed sicut audio iudico. Qua
itaq constantia dedignat᷑ homo
alienȩ uoluntati adquiescere:
cũ uirtutis suȩ głam uenerit
ostendere. testatur se ñ a semet
ipso iudicare: At contͣ ammo¬
nendi sunt inconstantes: ut m̃¬
tem gͣuitate roborent. Tunc enĩ
genimina in se mutabilitatis are¬
faciunt. cum a corde priꝰ radicẽ
leuitatis abscidunt: quia & tunc
fabrica robusta construit᷑: cũ priꝰ
mentis leuitas ante caueat᷑: cogi¬
tationũ inconstantia minime
uincit᷑. Aquib paulus alienũ¬

Expanded text:
ari despiciunt, intus a superbia captivi teneantur. Admonendi sunt, ut sollerter aspiciant, quae filius hominis, cui una semper cum patre voluntas est, ut exempla nobis frangendae nostrae voluntatis prebeat, dicit: 'Non quero voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me, patris. Qui, ut huiusret, servaturum se hoc in extremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum ego a me ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia dedignatur homo aliene voluntati adquiescere, cum virtutis suae gloriam venit ostendere, testatur se non a seipso judicare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefaciunt, cum a corde prius radicem levitatis abscidunt, quia et tunc fabrica robusta construitur, cum prius mentis levitas caveatur, cogitationum inconstantia minime vincitur. A quibus se alienu
Abbreviated transcription (Latin):
quid leuitate usus sũ. aut quȩ
cogito scdm carnẽ cogito: ut sit
apud me. est & non: Acsi aꝑte. di¬
cat. Idcirco mutabilitatis aura
ñ moueor: quia leuita ⁊ uitio

Expanded text:
s sum, aut quae cogito, secundum carnem cogito, ut sit apud me, est, et non? Ac si aperte dicat: Idcirco mutabilitatis aura non moveor, quia levitatis vitio
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾cłu & male
immoderatũ animi appetitũ: du ñ sufficit¬
alicui donum quod meruit: nͥ inde laudeᷤ
aut lucra dapnanda acquisierit. Int̾du
uirtutes uitia gignunt: du aliquando ꝓ
tempore oportuno minime relaxant᷑. S ic¬
q fit. ut quȩ cõgruo loco uirtutes sunt.¬
in incongruo uitia deputent᷑: ueluti si ꝓ
fratris aduentu canonicũ ñ soluat᷑ ieiuniũ.

Expanded text:
ale immoderatum animi appetitum, cui non sufficit donum quod meruit, nisi inde aut laudes aut lucra damnanda quaesierit. 2. Interdum virtutes vitia gignunt, dum aliquando pro tempore opportuno minime relaxantur. Sicque fit, ut quae congruo loco virtutes sunt, incongruo vitia deputentur, veluti si pro fratr
Abbreviated transcription (Latin):
effusionis: & uirtutẽ parcitatis tristis tena¬
cia imitatur: & uiciũ ꝑtinatiȩ abscondit᷑
sub uirtute constantiȩ. Itẽ timor sub spe¬
cie obedientiȩ occultatur: &e dr uirtus
humilitatis. qͦd tamen uitium timoris ẽ.
S & procacitas uocis pro ueri tatis libertate
accipitur: & uicium pigriciȩ. quietis uirtu-¬
tem imitatur. Porro uitium in quietudinis
uirtutẽ se uult uocari sollicitudinis: & p̃ci-¬
pitationis facilitas feruor boni studii credi-¬
tur: & bene agendi tarditas consilii ẽẽ mora
uidetur: du tam̃ ista sit uirtꝰ illa uitium.
Tali gͦ exemplo uitia species uirtutũ imitant᷑:¬
& inde se nonnulli eẽ iustos confidunt: un
maxime repbantur. Apͣtũ exempłu uitioꝵ
de latronis specie sumit᷑. Nam sic̃ ex insidis
latro prodit. & se iter agentib iungit. finges
se socium donec decipiat improuisũ: & dũ
subito eruꝑit ad exitiũ. latro manifestꝰ os¬

Expanded text:
effusionis, et virtutem parcitatis tristis tenaeffusionis, et virtutem parcitatis tristis tenacitas imitatur, et vitium pertinaciae absconditur sub virtute constantiae. Item timor sub specie obedientiae occultatur, et dicitur virtus humilitatis, quod tamen vitium est timoris. Sed et procacitas vocis pro veritatis libertate accipitur, et vitium pigritiae quietis 238 virtutem imitatur. Porro vitium inquietudinis virtutem se vult vocari sollicitudinis, et praecipitationis facilitas fervor boni studii creditur, et bene agendi tarditas consilii mora esse videtur, dum tamen ista sit virtus, illa vitium. Tali igitur exemplo vitia species virtutum imitantur; et inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. 4. Aptum exemplum vitiorum de latronis specie sumitur. Nam sicut ex insidiis latro prodit, seque iter agentibus jungit, fingens se socium, donec decipiat improvisum, et dum subito eruperit, ad exitium latro manifestus os
Abbreviated transcription (Latin):
tio uirtutes format: quib nos ab iniqui-¬
tate reformet. xxxu. De fimulatis uirtutibꝰ.
uedam uitia species uirtutũ p̃fert̃:
idsoq ꝑnitiosius suos sectatores de-¬
cipiunt: qͥa se sub uelamine uirtutum
tegunt. Nam uitia quȩ statim uirtutibꝰ.
contraria apparent: cito du in palam
uenerint emendant᷑: ꝓpter qͦd sequaces
eoꝵ de talib cͥminib erubescunt. Carna¬
les autẽ plerũq ꝑ insensualitatẽ mentis
ñ agnoscunt uicium ẽẽ culpabile: quod
dignum uidetur dapnatione. Itẽ quȩ¬
dam uitia species uirtutũ ẽẽ uident᷑: sed
tam̃ uirtutes non sunt. Nam int̾cłu fub
p̃textu iusticiȩ crudelitas agitur: & pu-¬
tatur eẽ uirtꝰ. qͦd nimirũ est uiciũ: sicut
& remissa segnities mansuetudo eẽ credit᷑:
&e qͦd agit torpens negligentia. putat᷑ eẽ
indulgentia pietatis. Nonnũqmͣ etiã uir-¬
tutẽ largitatis imitatur uitium prodige

Expanded text:
tio virtutes format, quibus nos ab iniquitio virtutes format, quibus nos ab iniquitate reformet. CAPUT XXXV. De simulatis virtutibus. 1. Quaedam vitia species virtutum praeferunt, ideoque perniciosius suos sectatores decipiunt, quia se sub velamine virtutum tegunt. Nam vitia, quae statim virtutibus contraria apparent, cito, dum palam venerint, emendantur, propter quod sequaces eorum de talibus criminibus erubescunt. 2. Carnales autem plerumque per insensualitatem mentis non agnoscunt vitium esse culpabile, quod dignum videtur damnatione. 3. Item quaedam vitia species virtutum esse videntur, sed tamen virtutes non sunt. Nam interdum sub praetextu justitiae crudelitas agitur, et putatur esse virtus quod nimirum est vitium, sicut et remissa segnities mansuetudo esse creditur, et quod agit torpens negligentia putatur agere indulgentia pietatis. Nonnunquam etiam virtutem largitatis imitatur vitium prodigae