comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciam alterũ beti alt̾m mesti s utrũq c̃¬
tissimi euentus utusq testes uiuũt qui
hec ex me int̾ sompnũ et sompni exitũ
audiere sit eñ ⁊ tibi satisfiet et dulce mͥ
fiet amborũ recordari Amicus in pͥmis
sub ãnis fuat quo nichil carius etcis illa
uel a nat᷑a uł a fortuna datũ hũiti hic
repente gui pressus egretudine nec me¬
diais sue nec m mer inte spem reliq̃rat
diem ac noctem recentes in semꝑ erant
lacme nocte quadã usq sub aurora ꝑu¬
gil sompnũ tristem fatigatis tandẽ ocłis
excepi Imago mox illius affuit cuiꝰ ad
ꝯspectũ horrendos edrus gemitꝰ socios
excitani qui sicut post ex eis didici. ut
Dormientẽ me uiderũt et si gͣui aliquo
sompnis impliaitũ togitarent longas
tamen uigilias nusiati turibidã me ꝙͣ
nullam quietem suscipe̾ maluerũt Egen
aũt amicus ad me accede̾ lacͥmasq meas
Leuit᷑ abstergẽ uidebat᷑. et orare ut dolo¬

Expanded text:
ciam, alterum leti, alterum mesti, sed utrunque ceciam, alterum leti, alterum mesti, sed utrunque certissimi eventus; utriusque testes vivunt, qui hec ex me inter somnium et somnii exitum audiere; sic enim et tibi satisfiet et dulce michi fiet amborum recordari. 6 Amicus michi primis sub annis fuerat, quo nichil carius etas illa, vel a natura vel a fortuna datum, habuit; hic repente gravi pressus egritudine, nec medicis sue nec michi mee vite spem reliqueratdiem ac noctem recentes michi semper erant lacrime. Nocte quadam, usque sub auroram pervigil, somnum tristem fatigatis tandem oculis excepi; imago mox illius affuit, cuius ad conspectum horrendos edens gemitus, socios excivi, qui — sicut post ex eis didici — ut dormientem me viderunt, etsi gravi aliquo somnio implicitum cogitarent, longas tamen vigilias miserati, turbidam me quam nullam quietem suscipere maluerunt. 7 Eger autem amicus ad me accedere lacrimasque meas leniter abstergere videbatur, et orare ut dolo
Abbreviated transcription (Latin):
sompniis clara et breni distinctõe disseru¬
in hẽs de hyys et horũ adiacentiis aristo¬
teilicũ uolumen hẽs demũ eĩ ceroniane
dmnanioms libros ubi quid aliis quid sibe
uideatur ĩemes. ꝙ me mubes replicare
notissima S ane post ueterũ act auctem
oppinionez nreã audire uelle curio sũ est
quippe curiosa est om̃is amicitia Si quid
uero momẽti repositũ apud te in indicio
meo est et ꝙͣ in etiã placeat ad rẽ ꝑti¬
ne᷑ arbit᷑ris cũ in multis tñ in hoc cice-¬
roni meo assenciã mĩmne quidẽ ꝑtina¬
cit s patus cũ eodem mutare sententiã
si quid c̾tius affulserit affinandi suꝑbiã
tenu̾tateq declurans. et id ip̃e m de ar-¬
est Si quid de hac re uerbosuis agentem
andire uolui̾s est in mamibꝰ lib̾ memorã¬
darũ rerũ qui si nũꝙͣ in pu ͨ ͣ exierit pͥͣ
oꝑis ꝑs de hiis latius tecuĩ aget alienis
aũt exemplis que ibi mlta collegi duo ħ

Expanded text:
somniis clara et brevi distinctione disserusomniis clara et brevi distinctione disseruit; habes de his et horum adiacentiis aristotelicum volumen; habes demum ciceroniane Divinationis libros; ibi quid aliis, quid sibi videatur invenies. Quid me iubes replicare notissima? sane, post veterum autoritatem, opinionem meam audire velle curiosum est, quippe curiosa est omnis amicitia. 4 Siquid vero momenti repositum, apud te, in iudicio meo est, et quid michi etiam placeat, ad rem pertinere arbitraris, cum in multis, tum in hoc Ciceroni meo assentior; minime quidem pertinaciter, sed paratus cum eodem mutare sententiam, siquid certius affulserit, affirmandi superbiam temeritatemque declinans. Id ipse michi de Aest. Siquid de hac re verbosius agentem audire volueris, est in manibus Liber Memorandarum Rerum; qui si unquam in publicum exierit, prima operis pars de his latius tecum aget. Alienis autem exemplis, que ibi multa collegi, duo h
Abbreviated transcription (Latin):
Oct̾uo te sompnio ꝓmotũ sc̾bis
usq adeo ut nisi qr qd̾ sompnia¬
sti ex illorũ gure est q̃ amplius ꝙͣ semel
fieri neq̃unt et uigilantem te uidisse cre¬
diturus fuis quod dormiens uid̾is et 2 ͦ
cernẽ qd uigilans uidisti/ Itaq confestum
sub seq̃ns euentus ut memoras mĩme
it̾abilis rei docuit sompniũ fuisse quod
pͥus uideras et an aliqͥd i tale ꝯtig̾it
in uita quid ue de tota hac sm̃a qͥd docti
homĩes senciãt q̃ris Magnus smonũ
campꝰ magna dispatandi materia est
p̃sertin qr q̃stio het non int lr̃atos tin
Ut plerũq s in uulgus excutit᷑ et cuiq ꝑ
se grabatuli sui argumenta subpeditant
Ut in tanto disceptantiũ strepitu uͫ mue¬
nre difficile sit neq enĩ uulgus modo
s docti quoq dissenciũt quorũ om̃i sũĩas
nosti nisi quia industria me ad scribendũ
elicis hẽs ⁊ caladii in thineum ⁊ matͦbii
comretũ in rei pub ͭ ͤ librũ sextũ ubi de

Expanded text:
octurno te somnio permotum scribis usque adeo ut, nisi quia quod somniasti ex illorum genere est que amplius quam semel fieri nequeunt, et vigilantem te vidisse crediturus fueris quod dormiens videras, et secundo cernere quod vigilans vidisti. Itaque confestim subsequens eventus, ut memoras, minime iterabilis rei docuit somnium fuisse quod prius videras; et an aliquid michi tale contigerit in vita, quid ve de tota hac re sentiam, quid docti homines censeant, queris. 2 Magnus sermonum campus, magna disputandi materia est; presertim quia questio hec non inter literatos tantum, ut plereque, sed in vulgus excutitur, et cuique per se grabatuli sui argumenta suppeditant; ut in tanto disceptantium strepitu verum invenire difficile sit. 3 Neque enim vulgus modo sed docti quoque dissentiunt; quorum omnium sententias nosti, nisi quia de industria me ad scribendum elicis. Habes et Calcidii in Thimeum et Macrobii commentum in Reipublice librum sextum, ubi de
Abbreviated transcription (Latin):
Illie ergo cũ iam illuxiss celatũ casũ neũ
tp̃re montano talle mutuã Inde luce
ꝓxima bononiã ueni binc tibi preter
solitũ alienis digitis ista ꝑstribo ne aut
mes aut rerũ statui fides desit c̾ca curã
corpis fit ꝙͥtũ hỹauo ingenio fieri potest¬
spes est pocius c̾ta ͣ uelox estatis opẽ
mediti ego dei om̃ipotentis auxiliũ expec¬
to int̾im torpens in dext̾a non obsequit᷑.
animiꝰ fit ꝓmptior in aduersis Uale uͦ
kl marcias bononie
¶ Ad andreã mantuanũ detͣcͣorum
uerba ꝯtempnenda scripta uero
scriptis refellenda

Expanded text:
Illic ergo cum iam illuxisset, celatum casum meum Illic ergo cum iam illuxisset, celatum casum meum tempore, montano calle Mutinam, inde luce proxima Bononiam veni. Hinc tibi preter solitum alienis digitis ista perscribo, ne aut meo aut rerum statui fides desit. Circa curam corporis, fit quantum humano ingenio fieri potestspes est potius certa, quam velox. Estatis opem media, ego Dei omnipotentis auxilium expecto; interim torpens michi dextra non obsequitur, animus fit promptior in adversis. Vale. V Kal. Martias, Bononie. 11 Ad Andream Mantuanum, detractorum verba contemnenda, scripta vero scriptis refellenda
Abbreviated transcription (Latin):
medio calle tͣnsuersis pro tentorio usi
sumꝰ et illorũ terga ꝓcelłis obiecimꝰ qui
paulo añ fremẽtes ac rapidi mox tatiti
⁊ ĩmo biles nõ sine quodã qi mi fre sue sen¬
su. gemũ nocte illa nobis obsequiũ p̃bue¬
runt/ Sic ad ꝯuroram laborando at tre/¬
pidando puenimꝰ ubi pͥmũ semitã inter
uepres uicine lucis dubius fulgor oñdit
preppere suspecta loca reliquimꝰ et ami¬
ci opidi ⁊ candianũ uocant menibꝰ excepti
Di dicimꝰ nocte tota magnã equitũ ac pe¬
ditũ cateruã cirta muros ut nos excipẽt
in in sidiis latuisse pauloq añ nr̃m aduẽ¬
tum pulsã tempestatibꝰ abiisse .i. nunc ⁊
negare ande magnũ aluꝙ ẽe fortunã q̃ et
ꝯsilia in ꝑuiciem/ ⁊ errores in salutẽ uert̾e
potens est ludo tecũ barba te carissime de
fortuna eĩ indiciũ meũ tenes formida ᷝ ͤ
nomen est ut cũqz res sehẽat ꝓfuit error
uie ꝓfuit ꝓcella peiora malis enasunia

Expanded text:
medio calle transversis, pro tentorio usi medio calle transversis, pro tentorio usi sumus et illorum terga procellis obiecimus; qui paulo ante frementes ac rapidi, mox taciti et immobiles, non sine quodam quasi miserie sue sensu, geminum nocte illa nobis obsequium prebuerunt. 8 Sic ad auroram laborando ac trepidando pervenimus. Ubi primum semitam inter vepres vicine lucis dubius fulgor ostendit, prepropere suspecta loca reliquimus, et amici oppidi — Scandianum vocant — menibus excepti, didicimus nocte tota magnam equitum ac peditum cathervam circa muros, ut nos exciperent, in insidiis latuisse, pauloque ante nostrum adventum pulsam tempestatibus abiisse. 9 I nunc et negare aude magnum aliquid esse fortunam, que et consilia in perniciem et errores in salutem vertere potens est. Ludo tecum, Barbate carissime; de fortuna enim iudicium meum tenes: formidabile nomen est. Utcunque se res habeat, profuit error vie, profuit procella; peiora malis evasimus. 10
Abbreviated transcription (Latin):
quũ reinsilui Q sociis pars domũ rediĩt
ps uago errore circũatta inteptũ nõ de¬
seruit dno uiarũ duces celi ac t̾rarũ in¬
diciis amissis fessa ac trepidi int̾ama sub-¬
sistere corgerũt/ unde ne ꝙ t̾rificũ deess
inimitoꝵ uigilum uoces uicinis nescio qͥbꝰ
ex menbꝰ audiebant᷑ Ad huc et sena
grandine mixtus ymber accessat ⁊ int̾
crebra tonitrua famosioris assiduus ci¬
mor mortis longa erit hystoria si eam ꝑ
singula recitẽ Illam rrgo uere tartareã
noctem sub diuo atq huii iacentes egi¬
mus. et cũ int̾ea magis magisq lesi bra¬
chii et tumor ac dolor inguesceret Non
herbo sus cespes ad sompnũ nõ froudose
ramꝰ arboris aut caue rupis fornix
smida tellus aer turbidus et irata Iu-¬
piterhom̃ q simł ac ferarũ metus ata
int̾ tot aspera corpus inualidũ unũ qd̾
miraberis forsitan et miserebis solacii
genus in tantis difficultatibus fuit eqͥs

Expanded text:
quum reinsilui. 6 E sotiis pars domum rediit, quum reinsilui. 6 E sotiis pars domum rediit, pars vago errore circumacta, inceptum non deseruit. Duo viarum duces, celi ac terrarum indiciis amissis, fessi ac trepidi, inter avia subsistere coegerunt; unde, nequid terrificum deesset, inimicorum vigilum voces, vicinis nescio quibus ex menibus, audiebantur. Ad hec et seva grandine mixtus imber accesserat, et inter crebra tonitrua famosioris assiduus timor mortis. Longa erit historia, si eam per singula. 7 Illam ergo vere tartaream noctem sub divo atque humi iacentes egimus, cum interea magis magisque lesi brachii tumor ac dolor ingravesceret. Non herbosus cespes ad somnum, non frondose ramus arboris aut cave rupis fornix, sed nuda tellus, aer turbidus et iratus Iupiter, hominumque simul ac ferarum metus, atque inter tot aspera corpus invalidum. Unum, quod miraberis forsan et misereberis, solatii genus in tantis difficultatibus fuit; equis,
Abbreviated transcription (Latin):
nus qũ italus elicon bellis agebat s ꝙr
maccessibilis fcã erat uertor ad orientẽ
et si eni omĩa hostiũ plena ẽẽnt tunior in
breuis tͥnsitus ꝙͣ ille ngens per etruriã
c̾ruitus iusus est Suid młta int̾ hostium
sem repente latronũ manus ex insidiis
erũpit magno mortẽ clamorẽ denũcians
Non erat ꝯ sil facultas. tp̃us locus, et
c̾cunfu sus hostis suspectissima oĩa fcr̃ebat.
panei mermes et impuidi ꝙ aduersus
plures armatos et ad scelus instructos
facent. una in fuga atq in tenebs spes
erat/ Diffigiĩt comites et nocte tegunt᷑.
opaca ego et̃ fateor me ip̃m morti et t̾cũ¬
souantibꝰ telis eripui dñq iam omne
distͥmen euasisse credem quid oro teusq
tutũ homĩ est seu fosse seu trũci forsitan
ac pene exanimatus sum/ Colligo tñ in
extremis añm ⁊ assurgo. quiq multis iã
diebus int̾iectis ut ad os manũ refre¬
nondũ ualeo tũt subleuãte metu i e¬

Expanded text:
nis, quoniam italus Elicon bellis ardebat; ita nis, quoniam italus Elicon bellis ardebat; ita inaccessibilis facta erat; vertor ad orientem; etsi enim omnia hostium plena essent, tutior tamen brevis transitus, quam ille ingens per Etruriam circuitus visus est. Quid multa? inter hostium sem, repente latronum manus ex insidiis erumpit magno mortem clamore denuntians. Non erat consilii facultas; tempus, locus et circumfusus hostis suspectissima omnia faciebat; pauci, inermes, improvidi, quid adversus plures, armatos et ad scelus instructos facerent? una in fuga atque in tenebris spes erat. Diffugiunt comites et nocte teguntur opaca. Ego etiam, fateor, me ipsum morti et circumsonantibus telis eripui. 5 Dumque iam omne discrimen evasisse crederem — quid, oro te, usquam tutum homini est? — seu fosse seu trunci forsitan ac pene exanimatus sim. Colligo tamen in extremis animum et assurgo; quique multis iam diebus interiectis ad os manum refenondum valeo, tunc sublevante metu in e
Abbreviated transcription (Latin):
mã bellum ꝯstiit ut nosti Cirtũ aistimur
et magnis nõ ligurie tũi s ꝓpe totiꝰ moti¬
amosa eruptõe testati sunt s ea hostis astu¬
tia est ut nec pacis nec preln uiam pan¬
dat durando uince et debilitare mimos
lente obsidionis tedio ꝯfidit, Itaqz iã sepe
uariante fortuna idem ip̃e qui obsidebat
obsessus nec dum certus ẽ exitus Cetum
sũmis ut̾usq uiribꝰ res agit᷑ et nisi fallor
angurio sũmꝰ fatorũ dies accelerat. Uu¬
tat añnꝰ nec nentrã in ꝑte totus incłi¬
nat ex equo declinare studens et manem
sprm ⁊ suꝑuaciã pauore in hoc statu non
iam pancor nos dixrũ s multox mẽsiũ
p̃mit obsidio int̾ calamitates bellicas hand
ultima biis ita se hñtibus subiit iniper
desideriũ libertatio quã om̃ibus uotis ex¬
poscere om̃i studio amplecti postremo
quã t̾ra mariq fugientẽ seqͥ soleo Sub¬
ieras iam ante cupiditas tu salpuu elico¬

Expanded text:
mam bellum constitit, ut nosti; circumsistimur mam bellum constitit, ut nosti; circumsistimur et magnis non Ligurie tantum sed prope totianimosa eruptione testati sunt —, sed ea hostis astutia est, ut nec pacis nec prelii viam pandat; durando vincere et debilitare animos lente obsidionis tedio confidit. 2 Itaque iam sepe variante fortuna, idem ipse qui obsidebat obsessus est, necdum certus est exitus. Ceterum summis utrinque viribus res agitur et, nisi fallor augurio, summus fatorum dies accelerat. Nutat animus ac neutram in partem totus inclinat, ex equo declinare studens et inanem spem et supervacuum pavorem. In hoc statu, non iam paucorum nos dierum, sed multorum mensium premit obsidio, inter calamitates bellicas haud ultima. 3 His ita se habentibus, subiit nuper desiderium libertatis; quam omnibus votis exposcere, omni studio amplecti, postremo quam terra marique fugientem sequi soleo. Subierat iam ante cupiditas transalpini Elico
Abbreviated transcription (Latin):
temodi senũ excusatio una esti imbecilli¬
tas etatis solatio egentis ⁊ sam usu pub ᷝ ͦ
ꝓmissa licentia sit in usmaria petulantis¬
simũ fenem suũ idem plautus excusat hiis
uerbis hic senex si quid clam uxore sua aĩo
fecit uoluptatis / neq nonũ neq mirũ fecit
nec secus yͣ alii solent / nec quitꝙͣ est tã
ngenio duro nec tã firmo pectore qñ ube
ꝙꝙͣ occasionis sit sibi faciat bñ hec ille
dixit hec om̃s dicimꝰ sine adolescentes
quibꝰ luxuriari głia est sine uiri quibꝰ cõ¬
qua facultas uffu̾it teste submoto nõ statim
oblitus uiriũ inuenilit̾ ruat in uene̾ ip̃e
et in tempestina uenus sua ẽ pudor forsan
ac metus efficient qd ratio iam pridem
ac sc̃ĩtas debuissent. Em ꝑgit unũ h illi
meis uerbis dicito breui uł muitus desi-¬
net siquidẽ inuenilis iuxuria senectuti ꝓx¬
mia Senilis nũt sepulcro contigua est.
¶. Id barbatũ Sulmoneñ¬
Tmore nr̃o fortunas laboresqz me¬
os terũ partiar est muuꝰ ad par¬

Expanded text:
emodi senum excusatio una est, imbecillitas etatis solatio egentis, et iam usu publico permissa licentia. Sic in Asinaria petulantissimum senem suum idem Plautus excusat his verbis: Hic senex siquid clam uxore suo animo fecit voluptatis, Neque novum neque mirum fecit nec secus quam alii solent; Nec quisquam est tam ingenio duro nec tam firmo pectore, Quin, ubi quicquam occasionis sit, sibi faciat bene. Hec ille dixit, hec omnes dicimus, sive adolescentes quibus luxuriari gloria est, sive viri quibus conqua facultas adfuerit, teste submoto, non statim oblitus virium, iuveniliter ruat in venerem, ipse et intempestiva venus sua est. Pudor forsan ac metus efficient, quod ratio iampridem ac satietas debuissent. Sin pergit, unum hoc illi meis verbis dicito: brevi vel invitus desinet, siquidem iuvenilis luxuria senectuti proxima, senilis autem sepulcro contigua est. 10 Ad Barbatum Sulmonenmore nostro fortunas laboresque meos tecum partiar, est animus. Ad Par
Abbreviated transcription (Latin):
rare ut adimitti queas alius reddi alio
hitu aliis mẽtis affr̃ĩbus alio pedũ inces¬
su alia manuũ iactatõe alio pectoris ac
ceruitis motu alio uocis sono alio flexu
suꝑcilii alio frontis mitu, Caue nl reue¬
has illis qd̾ te hiys et odiosissimũ fecit
quibꝰ fecerat natura carissimũ s ĩ pͥmis
illũ quo tuepissime tumes fastũ atq con¬
temptũ quo nichil indigis nncħ difformꝰ
statu tuo ẽ quo dũ fuit qualis fuit hactenꝰ¬

Expanded text:
rare. Ut admitti queas, alius redi, alio rare. Ut admitti queas, alius redi, alio habitu, aliis mentis affectibus, alio pedum incessu, alia manuum iactatione, alio pectoris ac cervicis motu, alio vocis sono, alio flexu supercilii, alio frontis nutu. 9 Cave nil revehas illius quod te his etiam odiosissimum fecit quibus fecerat natura carissimum; sed in primis illum, quo turpissime tumes, fastum atque contemptum, quo nichil indignius, nichil difformius statui tuo est, quo, dum fuerit qualis hacten
Abbreviated transcription (Latin):
seras. et inextimabilis illa dissiłitudo ne̾
tas daret Que omia dũ potuit tuli s tã
cinter ut ex omibꝰ sarcuns quas fert mũt¬
dus et nita hõm nulla in molestior nulla
ẽẽt aut fuiss indignior nẽpe cui baculus
imbealli seno ꝓusus in pondꝰ ac p̃cipiciũ
uersus ess sustinui tã gͣui et ĩdignante
scomacho multos quidẽ ꝑ amnos qd̵ nĩt
miror s uires pacĩe pirtas dabat ⁊ obsta¬
bat nauses spesiam teniis mutãde inte.
que ubi ꝓrsus enanuit tandẽ te nõ fessus
nõ s fractus malis atq exxugnatꝰ eue¬
mui et infaustũ omis domo exegi Et si
finẽ exiliꝰ tui q̃ris Idẽ scito nõ alius ꝙͣ
pcc̃i erit in otus amor exhausta spes ꝯsũx¬
ta pacia ira est nec ferre te lunẽ nreum
p̃t nec murus caꝑe nec tectũ tege̾ n ͨ audi¬
re aures nec uidẽ ocłi ꝓuide dũ is es qui
huic abia et optare reditũ pudeat ⁊ spe¬

Expanded text:
seras —, et inextimabilis illa dissimilitudo nature — seras —, et inextimabilis illa dissimilitudo nature — tas daret. 7 Que omnia dum potui tuli, sed tam graviter ut ex omnibus sarcinis quas fert mundus et vita hominum, nulla michi molestior, nulla esset aut fuisset indignior; nempe cui baculus imbecilli senio provisus, in pondus ac precipitium versus esset. Sustinui tamen gravi et indignante stomaco multos quidem per annos, quod nunc miror; sed vires patientie pietas dabat, et obstabat nausee spes iam tenuis mutande vite, que ubi prorsus evanuit, tandem te non fessus modo sed fractus malis atque expugnatus evomui et infaustum honus domo exegi. 8 Et si finem exilii tui queris, idem, scito, non alius quam peccati erit; victus amor, exhausta spes, consumpta patientia mea est, nec ferre te limen meum potest nec murus capere nec tectum tegere nec audire aures nec videre oculi; proinde dum is es qui hinc abisti, et optare reditum pudeat et spe
Abbreviated transcription (Latin):
possem te pati insi tu pacĩa mea diu młtũq
ẽẽs abusus possem tibi mitror fieri nͥ tu
mansuetudinẽ meã dicã an facilitatẽ an
molliciẽ stulte suł atq imxie calrare nõ
ueritus meos diurnos noct̾nosq actus tuo
diuino ac noct̾no nõ ocio si corpe mas eͥ
notissimas uigilias tuo iugi ac languido
mortiq simillimo soporẽ meũ et amicoꝵ
cultũ et amciciarũ fidũ ac ꝑhẽne studit̃
mepto risu et ꝯtemptu hom quos uidere
Uel audie nõ es dignꝰ/ demq nat᷑a intã
mores studia et postremo mea omña ꝯtͣ¬
riis moribꝰ atq artiba deformasses ut¬
ꝙͣtũ mͥ gaudii mea mens dabat nõ ex¬
acte quidẽ innocencie neq nagne u̾tu¬
tis s hercle uolũtatis optime sibi cõscia
tantũdem plusq aliqͥd doloris aĩiꝰ tuus
ac ꝓpositũ qd celare nec potas nec sciebas.
Credo rquidẽ nec nolebas tantꝰ nestio unĩ
mearũ rerũ atq opinonũ ꝯtemptor rua¬

Expanded text:
possem te pati, nisi tu patientia mea diu multumque possem te pati, nisi tu patientia mea diu multumque esses abusus; possem tibi mitior fieri, nisi tu mansuetudinem meam — dicam an facilitatem an mollitiem? — stulte simul atque impie calcare non veritus, meos diurnos nocturnosque actus tuo diurno ac nocturno non otio sed torpore, meas tibi notissimas vigilias tuo iugi ac languido mortique simillimo sopore, meum et amicorum cultum et amicitiarum fidum ac perenne studium inepto risu et contemptu hominum, quos videre vel audire non es dignus, denique naturam, vitam, mores, studia et postremo mea omnia contrariis moribus atque artibus deformassesquantum michi gaudii mea mens dabat, non exacte quidem innocentie neque magne virtutis, sed hercle voluntatis optime sibi conscia, tantundem plusque aliquid doloris animus tuus ac propositum, quod celare nec poteras nec sciebas, credo equidem nec volebas — tantus nescio unde mearum rerum atque opinionum contemptor eva
Abbreviated transcription (Latin):
demq qũo se amat qui creatorẽ suũ odit ꝓ¬
fecto riũ qui srip̃m amat illũ amet oportet.
qui se fecit quẽ si odit utiq se non amat
neq u̾o id in se tm̃ quo iul est ꝓpinquiꝰ cogi¬
tanti s in rebꝰ aliis cogitare ꝑmptissinũ
ẽ quis umibris arborũ et contenti fidiũ gau¬
dens radices odit et cytharã quis aq̃riuũ
dirigit fontis o sor aut qͥ si amator uxoriũs
tanto sotoꝵ uenrat᷑ affcũ qui in filiã pret᷑
nomen ac peccatũ nichil h quid debemus
deo qui uxorem qui filio et quecũq amainꝰ
qui demqr nos atq aĩas nr̃as quibꝯnosip̃os
atq alia quelib amaremꝰ condidit fident̾¬
qd̾ dicebã nimis amore odiose ẽ ꝯt amati
salutẽ ẽ eiũ ꝙͣ ut suũ funs respicit uerus
amor falsus in ꝯt̾riũ fert᷑ qd suũ ac pro¬
priũ est odii possem ego qͦr te non sperne̾
nͥ tu deũ atq hoĩes aĩamq tuẽ sꝑueres

Expanded text:
denique quomodo se amat qui creatorem suum odit? Pdenique quomodo se amat qui creatorem suum odit? Profecto enim qui se ipsum amat Illum amet oportet, qui se fecit, quem si odit, utique se non amat. 3 Neque vero id in se tantum, quo nil est propinquius cogitanti, sed in rebus aliis cogitare promptissimum est. Quis umbris arborum et concentu fidium gaudens radices odit et citharam? quis aque rivum diligit fontis osor? Atqui si amator uxorius tanto socerum veneratur affectu, qui in filia preter nomen ac peccatum nichil habet, quid debemus Deo qui uxorem, qui filios et quecunque amamus, qui denique nos atque animas nostras, quibus nos ipsos atque alia quelibet amaremquod dicebam, nimis amare odisse est; contra amati salutem est enim, quam ut suum finem respicit verus amor; falsus in contrarium fertur, quod suum ac proprium est odii. 5 Possem ego quoque te non spernere, nisi tu Deum atque homines animamque tuam sperneres;
Abbreviated transcription (Latin):
uniͣ uidi de pancis legi. Cu tali amito
felix uine et uale nr̃i memor. Mrdio lam
xui. el septembrꝰ
¶ Contumacis adolescẽtis atrima int̾¬
ꝑato siłq negatio postulati reditus
Ossem ego te amare si amare tu
teipm posses si non uel nõ odisse
Et quis ẽ inquies qui se oderit qͥs õmo
qui nõꝙͣ maxĩe se amet Ecio sic ꝑ sua¬
sum publice nec in uex pauli nec sũa
eiconis ignota ẽ nregare difficile x̃ hũc
malorũ ꝓpe oĩm fontẽ eẽ qd̾ niiiũ nos
amanꝰ nempe huie furta huic adult̾ia
enisdẽ ad q̃ nos p̃ceps mimus nr̃i ainor ĩ¬
pellit dũ pati nõ possums deesse aliquid
nob om̃i q̃ delcant et idcirco forte ꝯfitear
ml̃tos ẽẽ qͥ seminiũ amẽt At qui satis pau¬
cos quõ uiũ queso se satis hoc ẽ sobrie amat
qui sibe nolens sempit̾nã mortẽ querit quõ
se auiat qui se nexpiabilibꝰ ꝓbris obrut.

Expanded text:
unquam vidi, de paucis legi. Tu tali amico unquam vidi, de paucis legi. Tu tali amico felix vive, et vale, nostri memor. Mediolani, XVI Kal. Septembris. 7 Contumacis adolescentis acerrima increpatio simulque negatio postulati reditus. 1 Possem ego te amare, si amare tu te ipsum posses, si vel non odisse. ‘Et quis est’ inquies, ‘qui se oderit? quis omnino qui non quam maxime se amet?’. Scio sic persuasum publice, nec michi vox Pauli nec sententia Ciceronis ignota est. Negare difficile est hunc malorum prope omnium fontem esse, quod nimium nos amamus. 2 Nempe hinc furta hinc adulteria eiusdem, ad que nos preceps et nimius nostri amor impellit, dum pati non possumus deesse aliquid nobis omnium que delectant, et idcirco forte confitear multos esse qui se nimium ament, at qui satis, paucos. Quomodo enim, queso, se satis, hoc est sobrie, amat qui sibi volens sempiternam mortem querit? quomodo se amat qui se inexpiabilibus probris obruit?
Abbreviated transcription (Latin):
luu uns aliqͥs eparuasi accolis usq adeo
Ut m ex̃ hiis qui aderãt illustribꝯ uiris
et denotũ ꝙ̃dam tam gn̾ose huolitatis hor¬
rorem icute̾t et ꝓpe lacͥmas tante pie¬
mitibusq nũc om̃ibꝰ nũt singłis tã suauit̾
inhesit ut il dulcius młns ibi de multis
s p̃cipuns de te ẜuio nec uobrenẽ mora
ẽxit ut manciũ mos ẽ s longã adeo ut
coactũ dit̾es abire Ad sũnã fecit locũ quẽ
cuncta reuisa secła quẽ nõ romanus nr̃
Uel florentinꝰ hospes s u̾tutis amicus
qͥsquis erit hac tͣnsiens adoret et quid
dicã totã hanc regiã urbem suo letificauͭ
aduentu et fronte syderea serenauit
mirũ in modũ et dñis gͣtus et ppło michi
tiquã illam sibi p̾dem dati aĩ beniuo lenã
cumulaniti effecitq illud int̾ mortales
euinnũ at rarũ ut diu cogniti s nunꝙͣ
m̾si bactenꝰ famã uiri nõ mõ nõ mimi¬
erat pñtia s ange̾t qd̾ fere de nullo

Expanded text:
lum unus aliquis e Parnasi accolis; usqueadeo lum unus aliquis e Parnasi accolis; usqueadeo ut michi et his qui aderant illustribus viris, et devotum quendam tam generose humilitatis horrorem incuteret et prope lacrimas tante piemitibusque nunc omnibus nunc singulis tam suaviter inhesit ut nil dulcius; multus ibi de multis, sed precipuus de te sermo. Nec vero brevem moram traxit ut viantium mos est, sed longam adeo ut coactum diceres abire; ad summam fecit locum quem cunta revisant secula, quem non romanus modo vel florentinus hospes sed virtutis amicus, quisquis erit, hac transiens adoret. Et quid dicam? 4 Totam hanc regiam urbem suo letificavit adventu et fronte siderea serenavit, mirum in modum et dominis gratus et populo, michi tiquam illam sibi pridem dati animi benivolentiam cumulavit, effecitque illud inter mortales eximium ac rarum, ut diu cogniti sed nunquam visi hactenus famam viri non modo non minueret presentia sed augeret, quod fere de nullo
Abbreviated transcription (Latin):
unde ille nr̃ tanto cũ nimure fonciũ rex
erupit Int̾im socͣtes mens ibi est ymo
u̾o soc̾tes tuus illũ p̃cor ut facis et in illo
me solitis pr̃m aĩmi ulniis amplectere
atqt om̃e qd de me aut ꝓ me face̾s ĩ illo
exhibe et uale mei memor ut soles tui
aut plusꝙͣ soles mediolam . uͦ. ĩdꝰ augꝰa
¶ Ad zenobiũ florentinũ de aduentu
magni regni sicilie se nescalli
Ecenas tuus angustũ meũ fident̾
adiciã et me iussit bibliothetam
mrã ausus opes ꝯtempnr̾ niis adiit irec
ꝯtursus hõmi ner ꝯceruꝯ rerũ net rum
demꝰ tenuit labor me siquidẽ in extͥmo
ciuitatis olim nũs extͣ tinitatẽ hĩto loco
ñ salubri tũ salutario admodũ as repos
co huc ille uir tantus uenit et submisis fus¬
tibus ut quondã magnus pompeius pos¬
sidomi ꝑnã domũ atq ita uen̾abundꝰ hͦ
exignũ lunẽ ingressus ẽ adapto capite
ꝓot affusus si appolliis ac pieridũ sacel¬

Expanded text:
unde ille noster tanto cum murmure fontium rex unde ille noster tanto cum murmure fontium rex erumpit! 19 Interim Socrates meus ibi est, imo vero Socrates tuus; illum, precor, ut facis, et in illo me, solitis paterni animi ulnis amplectere atque omne quod de me aut pro me faceres, in illo exhibe; et vale, mei memor ut soles, tui autem plusquam soles. Mediolani, V Idus Augustas. 6 Ad Zenobium Florentinum, de adventu magni Regni Sicilie senescalli. 1 Mecenas tuus Augustum meum, fidenter adiciam et me, visit. Bibliothecam meam, ausus opes contemnere, bis adiit, nec concursus hominum nec acervus rerum nec eum ue tenuit labor vie; siquidem in extremo civitatis olim, nunc extra civitatem habito, loco cum salubri tum solitario admodum ac reposto. 2 Huc ille vir tantus venit, et submissis fascibus, ut quondam Magnus Pompeius Possidonii parvam domum, atque ita venerabundus hoc exiguum limen ingressus est, adaperto capite, prope affusus, quasi Apollinis ac Pyeridum sacel
Abbreviated transcription (Latin):
constant̾ nega płris ille te faciet et si re-¬
pulsã odi̾t u̾tutem diliget ꝯstantiãq mira¬
bit᷑ ac rogare desinet u̾m est riũ dechirato¬
et hũanitas tua. huic meus amor mea fides
longas ac longenas metuo. et morte priꝰ
in quo ix̃e ꝑiclitor. ꝑiculũ tuũ odi subsiste
obsecro tp̃us est Giuanto añt nũc te uidẽ¬
di desiderio trahar ꝓmptiꝰ tibi cogitando
et extͣ tibi cognitꝰ quid a te semotus hoc
septẽno ꝑfiteri dicã siquid̾ tũ iam etas
uanis amoribꝰ ferre oĩa subt̾xxrit infiͫ
quidẽ iusto addidit amori solebã mirari
mlta q̃ nũs sꝑno quedã amars q̃ nũc odeo
Ita ꝙ senior in dies eo huic algencior huc
ardentior fio Et fortassis implebit hͦ pul¬
t̾rimũ desideriũ nreũ deus añꝙͣ moriar
dũq minꝰ exprctabor adero sr O si inter
libellos tuos imꝑuisus exoriar O si her¬
bosa in ripa puri anmis/ o si alta sb ripe

Expanded text:
constanter nega. Pluris ille te faciet et si reconstanter nega. Pluris ille te faciet et si repulsam oderit, virtutem diliget constantiamque mirabitur ac rogare desinet; verum est enim declamatoet humanitas tua, hinc meus amor mea fides longas ac longevas metuo et, morte peius, in quo ipse periclitor periculum tuum odi. Subsiste, obsecro, tempus est. 17 Quanto autem nunc te videndi desiderio trahar, promptius tibi cogitando et extra tibi cognitus, quid a te semotus hoc septennio profecerim dicam. Siquidem cum iam etas vanis amoribus fere omnia subtraxerit, infinitum quiddam iusto addidit amori; solebam mirari multa que nunc sperno, quedam amare que nunc ardeo; ita quo senior in dies, eo hinc algentior hinc ardentior fio. 18 Et fortassis implebit hoc pulcerrimum desiderium meum Deus antequam moriar; dumque minus expectabor adero. O si inter libellos tuos improvisus exoriar, o si herbosa in ripa puri amnis, o si alta sub rupe
Abbreviated transcription (Latin):
salis eccłie lib̾tas agit᷑. ꝓ qua uiris iustis ac
patrie me solita fiducia u̾m loqui apud
slid cui nicħ dixi uꝙͣ qd in am̃o non ẽr̃t
nichil tacui qd̾ rẽt ꝓmitte me nõ m̃ori
fide ꝙͣ audatia añii tuũ ubi curandus est
punige̾ nũsteriũ agit᷑ nescio qd̾ aliene cupi¬
dniis ⁊ negociũ uoraginuis iexplete tu
Uis tu ab om̃i cupiditate semꝑx atq ãbitõe
lib̾riniꝰ aliene nũc auaricie ẜius ẽẽ et
aliem̃s affcibus obsequi qui tuis impias
non id tui ut puto cte neq cõsily mei est
ad maiora officia natus es ꝙͣ ut caiustunq
sis questor simplicitatis et lib̾tatis ueniam
huilis et si a te reicit᷑ reꝑtura alios et
cuiꝰ melius credenda ꝙͣ tibi oñde pontifici
te nõ posse qd̾ posteris oñde et posse alios
et optare qd tu fugis ora ut illis optatami¬
licia tibi debitas uacatõem ꝓuideat deĩq

Expanded text:
ersalis Ecclesie libertas agitur, pro qua viris iustis ac ersalis Ecclesie libertas agitur, pro qua viris iustis ac  13 sed — patere me solita fidutia verum loqui apud illum cui nichil dixi unquam quod in animo non esset, nichil tacui quod esset; permitte me non minori fide quam audacia animum tuum ubi curandus est pungere — ministerium agitur nescio quod aliene cupidinis et negotium voraginis inexplete. 14 Vis tu ab omni cupiditate semper atque ambitione liberrimus, aliene nunc avaritie servus esse, et alienis affectibus obsequi, qui tuis imperas? Non id tui, ut puto certe, neque consilii mei est; ad maiora officia natus es quam ut cuiuscunque sis questor. Simplicitatis et libertatis veniam animi cura tam humilis et si a te reicitur repertura alios et cuique melius credenda quam tibi. Ostende Pontifici te non posse quod posceris, ostende et posse alios et optare quod tu fugis; ora ut illis optata militia, tibi debita vacatione provideat; denique
Abbreviated transcription (Latin):
yͥmo se ua destituũt suulata iũgant᷑ non
est mendacio ĩputanda simlatio u̾i adutx
Ut sis liber ut sis trus/ ut sis saluꝰ ut sit bo¬
alioͦs ulixes arguit᷑ simłasse in samã quo
miliciã decrectaret et sane si u̾a simlatio
et accusatio iusta ẽ sui oꝑis et consilii egen¬
tem g̾ciam int maxios appareat belli iustis-¬
sinu nulitarẽ uirũ desere̾ noluisse lt non
in regina schitarũ thamiri suułatꝰ metus
nec dissimiłatus in cesare nec ĩ urutidio si¬
mulata cupiditas ac foruudo rex̃henditur
nõ inthe miscocte smuiłatus morbi non in
flandio nerone inq aliis młtis dissmilatio
ꝓfessio quippe cũ hiis artibꝰ decus sibi que¬
rerenti ex̾citibus salutẽ et prie libertate.
tua siłatio nulli dampnũ tibi pace ãnni
fugamq ꝑiculorũ pr̃ie requiẽ ac gaudiũ
allatura ẽ in tuus tam diut᷑n̾is tantisq la¬
boriba nõ tua uł tuocũ salus nõ tue uł unuꝰ¬

Expanded text:
imo si vera destituunt, simulata iungantur; non imo si vera destituunt, simulata iungantur; non est mendacio imputanda simulatio veri adiutrix; ut sis liber ut sis tuus ut sis salvus ut sis boriptorum aliquos Ulixes arguitur simulasse insaniam quo militiam detrectaret; et sane si vera simulatio, et accusatio iusta est, sue opis et consilii egentem Greciam inter maximos apparatus belli iustissimi, militarem virum deserere voluisse. At non in regina Scitharum Thamiri simulatus metus, nec dissimulatus in Cesare, nec in Ventidio simulata cupiditas ac formido reprehenditur; non in Themistocle simulatus morbus, non in Claudio Nerone inque aliis multis dissimulata profectio: quippe cum his artibus decus sibi quererent, exercitibus salutem et patrie libertatem. 12 Tua simulatio nulli damnum, tibi pacem animi fugamque periculorum, patrie requiem ac gaudium allatura est. In tuis tam diuturnis tantisque laboribus non tua vel tuorum salus, non tue vel univ
Abbreviated transcription (Latin):
sut obstet̾tes ac mit̾ces ip̃iq ꝑentes obie¬
rũt frontis somieq testimoniũ młtos fallit
de se loq̃nti credit᷑ p̃cipure si ppłus dicat
delicati corꝑis mbrallitatẽ laborib im¬
parẽ et destũs abditos finge nã occupatio¬
rres officii tui ue sunt nes fingendi egent ui¬
duã sedem suã linqͥt ꝙ tu tuã Wic te oubus
tuis ꝓbasti ut sue te pascua leta nõ rumi¬
nent in ocłis tuis et in lingua pax eccł̃ie
tue ẽ pusillus s deuotus et mitis grex pas¬
toris ab ore totus pendens uotẽ alt̾ius non
sz de tuis mambꝰ rõ exigenda ẽ nõ ille plꝰ
Debitor s płmiuꝰ s maioꝵ tu de tuo grege
rñdeas oꝑtet et nõ alius pt̾ ille fateor te.
coge ut qui sui gregis es portio s michi
crede si bona fide nolu̾s nuinꝙͣ coget. raci¬
nircłam eiũ tuã suis inferre rõmbus et pro
te debitor fieri nolet tuũ illi gregisq ꝑicu-¬
lum expone acrit̾ explicite nich omifrris

Expanded text:
sunt; obstetrices ac nutrices ipsique parentes obiesunt; obstetrices ac nutrices ipsique parentes obierunt; frontis comeque testimonium multos fallit; de se loquenti creditur, precipue si plus dicat. 8 Delicati corporis imbecillitatem laboribus imparem et defectus abditos finge; nam occupationes officii tui vere sunt nec fingendi egent duam sedem suam linquit quam tu tuam. Sic te ovibus tuis approbasti, ut sine te pascua leta non ruminent; in oculis tuis et in lingua pax ecclesie tue est; pusillus sed devotus et mitis grex, pastoris ab ore totus pendens, vocem alterius non sed de tuis manibus ratio exigenda est; non ille plus debitor, sed plurium, sed maiorum; tu de tuo grege respondeas oportet et non alius. Potest ille, fateor, te cogere ut qui sui gregis es portio; sed, michi crede, si bona fide nolueris, nunquam coget; ratiunculam enim tuam suis inferre rationibus et pro te debitor fieri nolet. 10 Tuum illi gregisque periculum expone acriter explicite: nichil omiseris,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑioris auc̃tas que utiq se corge̾t excu¬
saret s rõmis pontifex et si te diu fidissi¬
mo atq efficacissimo usus sit huic tamẽ
ydonros mũ mltos ht̃ atq utinã non tot
dent quos auari ᵈ stimuli et flatus ambi¬
tionis in om̃e p̾cipitiũ impellat qͥ nullum
iter nullam horreãtmũdi plagã qͣm uẽtosi
honores ⁊ ꝑiture diuicie adeant᷑ Cede tyro¬
nbus Secane inclite et uicissim illi cedant
tibi uidisti aliꝙ sedendi suułq aliã mbulã¬
di fessum fac officia ꝑmittẽt ut̾ q letabitur
Idẽ nob oueniet illi xiũ sũt laboris aiidi tu
pontificis iussus p̃mit ẽ riũ imꝑiosũ dño
rum deitates cogitanciũ eloquiũ tuũ inge¬
mũq te adinuet excusa ualitudinẽ atq
etatẽ non doceo te mẽtiei s euade̾ fingi te
panlo seniorẽ tũ in młtis tũ in etate ad ut̃r¬
q ꝑtẽ młta fingunt᷑. Testes eiũ ueriab¬

Expanded text:
superioris autoritas, que utique si cogeret, excusuperioris autoritas, que utique si cogeret, excusaret; sed Romanus Pontifex, etsi te diu fidissimo atque efficacissimo usus sit, huic tamen ydoneos muneri multos habet; atque utinam non tot essent, quos avaritie stimuli et flatus ambitionis in omne precipitium impellant, qui nullum iter nullam horreant mundi plagam, qua ventosi honores et periture divitie adeantur! 6 Cede tyronibus, veterane inclite, et vicissim illi cedant tibi. Vidisti aliquem sedendi simulque alium ambulandi fessum? fac officia permutent; uterque letabitur. Idem vobis eveniet: illi enim sunt laboris avidi, tu Pontificis iussus premit — est enim imperiosum dommoditates cogitantium —, eloquium tuum ingeniumque te adiuvet: excusa valitudinem atque etatem — non doceo te mentiri sed evadere —, finge te paulo seniorem. Cum in multis tum in etate ad utranque partem multa finguntur; testes enim veri ab
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Osi sit ocuõ qͣntã hic loq̃ndi mat̾iã res
dabit s nõ magis me loq̃ntem intelligis
ꝙͣ tacentẽ nil rñ nõ dicã loqui s uel cogi¬
tare queã qd̾ tibi iã nonũ sit ꝙͣius uac ĩ re
nõ mõ ego cte s cito frust᷑ te moueat bo¬
narũ enũ rerũ oĩm doctissimq in hac una te
ip̃m turiq ingemũ suꝑgressus in incude ex¬
piencie ex̾cicu malleo artẽ eius tͥ c̾tissima
in labore cognoscit᷑ si hec igit᷑ ua sũt quid
uiuat tociẽs exꝑiri qd ꝑiculo aliqͥd semꝑ no¬
ticie iam nichil adiciat frustra dubios casus
retentare temeritas est qua nichil ninꝰ
doctͥnre ꝓfessioni etati ac statui et nat̾e mo¬
ribusq tuis ꝯuenit que si a te semꝑ olim ꝑ¬
cul abfuit uide ne cuiꝰ uicii exꝑs mĩor fuisti
suspitõem sponte subeas etate ac tui et ne¬
cessitas rerũ minor et ueri iudiciũ manis sit
ultro rũ se ꝑiculis ac difficultatibꝰ offen¬
ti menitabłis ẽ ista suspicio nec excusat

Expanded text:
 si sit otium, quantam hic loquendi materiam res dabat! Sed non magis me loquentem intelligis quam tacentem; nil enim non dicam loqui, sed vel cogitare queam, quod tibi iam novum sit, quamvis hac in re non modo ego certe, sed Cicero frustra te moneat. Bonarum enim rerum omnium doctissimus, in hac una te ipsum tuumque ingenium supergressus, in incude experientie exercitii malleo artem eius tibi certissimam in labore cognoscitur. 4 Si hec igitur vera sunt, quid iuvat totiens experiri, quod periculo aliquid semper, notitie iam nichil adiciat? Frustra dubios casus retentare temeritas est, qua nichil minus doctrine professioni etati ac statui et nature moribusque tuis convenit; que si a te semper olim procul abfuit, vide ne cuius vitii expers iunior fuisti, eius suspitionem sponte subeas etate hac, cui et necessitas rerum minor et veri iudicium maius sit. Ultro enim se periculis ac difficultatibus offerenti inevitabilis est ista suspitio. 5 Nec excusat
Abbreviated transcription (Latin):
naderet ille absit abni ego decectior ꝙͣ si
hoĩrm non uidissem substiti Itadcũ mira¬
bile qd̵ illic tumui hoe sꝑaui et quo ille
letũ hoc iste me mestũ fecit Uale
¶Adxund̃ malle se malis bñface̾
Omo blandus et fallax idem si
liceati et uiolento et nmax que
ecũ exitũ inuenerit q̃ris ꝙ u̾m infici

Expanded text:
vaderet. Ille abiit; ego deiectior quam si vaderet. Ille abiit; ego deiectior quam si hominem non vidissem, substiti. Ita dictu mirabile, quod illic timui hic speravi, et quo ille letum hoc iste me mestum fecit. Vale. 9 Ad eundem, malle se malis bene facere Homo blandus et fallax, idemque si liceat et violentus et minax, quem mecum exitum invenerit, queris. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ralior incipio utq ꝑ noctem ualeat hor¬
tari C artes moresq hõm orare tuiꝰ contͣ¬
riũ fieri uł si sic ẽ usus. Ille aũt negare oc¬
cupatões uel ꝑferre ul fingẽ. qͥd tẽ moror
si fregisse me illi tuĩcam putas falleris si¬
U̾o lominẽ letior ꝙͣ qui febribꝰ lib̾ant᷑ la
borasti nõ dubitẽ me loquente et de fine
dubius pependisti s ut dempta solitisͫ
Iam huic iocunditate suuił atq iuidia re-¬
pleare nõ ita multo pat hora illa q̃ apud
tissimꝰ hõim O pͣnta diusitas nullũ aĩal
eque ut homo a seip̃o differt. alter nullꝰ
alter infuniti p̃cii est mutata repente
doma facies tumeriq ceptũ qd oꝑatum
furrat ne qua illi .s. abeundi uł ncc̃itas
eẽt uł occasio et uesꝑi et nubibꝰ acte gr̃e
quibꝰ hospes tłis ꝑnox fieret nec sane
cũ prdibus opus erat nõ ego tenẽdi ho-¬
to desunt et cũ desierit nulla ẽ et idem
ip̃m ferri possit insi leticie locũ dolor in¬

Expanded text:
ralior incipio utque per noctem maneat horralior incipio utque per noctem maneat hortari. O artes moresque hominum, orare cuius contrarium fieri velis! sed sic est usus. Ille autem negare, occupationes vel proferre vel fingere. Quid te moror? si fregisse me illi tunicam putas, falleris; sino hominem, letior quam qui febribus liberantur. 4 Laborasti, non dubitem, me loquente, et de fine dubius pependisti; sed ut dempta solicitudine iam hinc iocunditate simul atque invidia repleare, non ita multo post, hora illa que apud tissimus hominum. O quanta diversitas! nullum animal eque ut homo a se ipso differt; alter nullius, alter infiniti precii est. 5 Mutata repente domus facies, timerique ceptum quod optatum fuerat, nequa illi scilicet abeundi vel necessitas esset vel occasio; et vesperi et nubibus acte gratie, quibus hospes talis pernox fieret. Nec sane compedibus opus erat: non ego tenendi homto desinit, et cum desierit nulla est, et id ipsum ferri posset, nisi letitie locum dolor in
Abbreviated transcription (Latin):
pplituit bolamis nr̃ ad uesxam
Uigenti pluma s młto maiore
uerborũ copia ꝙ iis solitudinẽ hanc fori
instar turlndi suo fecit aduentu scis ꝙͣ loqͦr
nichil homĩe quidẽ illo guiꝰ nõ ea guitate
que sapiẽtis ẽ ꝓpria s alia quadã impor¬
tuna morũ sarcina cui u̾o ñt hõiem destri¬
bo nosti omĩa nõ est in elephantis aut ca¬
meli dorso solo usu fessus iniclinor. Et quod
ait flactꝰ dinatto ariculas ut iniqz mẽtis a¬
sellus et sudare incipio ꝙͣuis algem quid
uebanitas hortabant᷑ ne abire sinerem
qd̾ abiisse potius non uenisse ualde cuꝑem.
sola ꝑ me stabat uetundia quadã as decora
in multis sic in illo monstrũ ninis sͥ comi¬
tatus uidebat᷑ et sic erat ut uereri ceꝑat
ne turbã hospitũ solitarii hois tecta non
erant uniꝰ comitũ modescia me liberũ fe¬
cit illũ facile bospitio indulturũ idẽptidẽ
uellicantis monentisq abitũ qd̾ ubi aĩad¬
uerte instare iam tutiꝰ et uideri uelle libe¬

Expanded text:
pplicuit “Bolanus” noster ad vesperam ingenti pluvia sed multo maiore verborum copia. Quid vis? Solitudinem hanc fori instar turbidi suo fecit adventu. Scis quid loquor; nichil homine quidem illo gravius, non ea gravitate que sapientis est propria sed alia quadam importuna morum sarcina. Cui vero nunc hominem describo? nosti omnia. Non est michi elephantis aut cameli dorsum; solo visu fessus inclinor et quod ait Flaccus, Dimitto auriculas ut inique mentis asellus, et sudare incipio quamvis algerem. urbanitas hortabantur ne abire sinerem, quem abiisse seu potius non venisse valde cuperem. Sola pro me stabat verecundia quedam, ut decora in multis, sic in illo monstrum; nimis sibi comitatus videbatur, et sic erat, et vereri ceperat ne turbam hospitum solitarii hominis tecta non erant; unius comitum modestia me liberum fecit, illum facile hospitio indulturum identidem vellicantis monentisque abitum. 3 Quod ubi animadverti, instare iam tutius et videri velle libe
Abbreviated transcription (Latin):
sepe clamoribꝰ atq in finem tatitis nocꝭ
usq ad tumulũ ꝓ secuta sit ut insi ualde
me fallit opimio nõ mea solũ s multoꝵ
yͥmo om̃i insi forte cõplicũ tuorũ nmnꝙͣ
de nre iuste aluẜ unius aut mortus q̃ri
non mei amor aut u̾tutis sz exiln tui for¬
san incõmoditas fc̃it ꝙͣꝙͣ tibi per ꝓpͥe dici
poss qd tyberio rñdit augustus esecessu
hodie ad reẜendas necessitudines reditũ
flagitanti ut dintte̾s omnẽ tuorũ curã
quos tã cuxide reliquisses Rñdebo tñ alitꝰ¬
dũ tesanũ et qualem ẽẽ iubeo nõ tam oppi¬
naberis ꝙͣ scies inq hac pagnia qͣi in
sprculo detersa ãnui tui faciem uidebis.
cũ demũ nec nolente me prius uultũ me¬
um ꝙͣ serenũ tibi ac facilem ꝯtẽpsisti nõ
Ut soles s ut tibi expedit ut me decet te
uisurũ spera Ecio xiũ qͥd te ꝓdidit facili¬
tas mea curabo ne te amplius paetate ĩpuĩ

Expanded text:
sepe clamoribus atque in finem tacitis votis sepe clamoribus atque in finem tacitis votis usque ad tumulum prosecuta sit, ut nisi valde me fallit opinio non mea solum sed multorum, imo omnium, nisi forte complicum tuorum, nunquam de me iuste aliquid vivus aut mortuus quernon mei amor aut virtutis sed exilii tui forsan incommoditas facit, quanquam tibi perproprie dici posset quod Tiberio respondit Augustus e secessu rhodio ad “revisendas necessitudines” reditum flagitanti, ut “dimitteres omnem tuorum curam, quos tam cupide reliquisses”, respondebo tamen alitDum te sanum et qualem esse iubeo, non tam opinaberis quam scies, inque hac pagina quasi in speculo detersam animi tui faciem videbis, tum demum, nec volente me prius, vultum meum, quem serenum tibi ac facilem contempsisti, non ut soles sed ut tibi expedit, ut me decet, te visurum spera. Scio enim quid te perdidit, facilitas mea; curabo ne te amplius pietate impium
Abbreviated transcription (Latin):
Ne despicias hor̃em auertentẽ se a pcc̃o
ut puto s quia maxĩe metũ erat sexe tͥ
moustiꝭ iter monstrare it̾um atq itu̾m ne
tuũ cͥien aliqͣm in culpe suspitõrm affri¬
cuisse uidetur si te in om̃e malũ lapso in
sibenciũ ego collaberer teq p̃cipitẽ tacitꝰ
spectarem/ hec tibi inꝙͣ inite ꝑdite ⁊ obie¬
cte spei remedia atq atq insti ͭͣ p̃serix¬
serim pro desꝑati ac neglecti ueterui tui
qualitate breu s in respuus nũt etiã for¬
tassis utilia et si riũ acrit᷑ intuenti nullũ
uite in ꝓnosticũ salutis appeat dat spei
aliqͥd etas tua s multo amplius lesi dñi
dementra que sib sepe de hostibus aĩcos
fecit nec minꝰ ꝙͣ qd in multis potuit in
te p̃t mõ illi ad te aditũ prebeas obitẽq
Amoneas de hoc tñ ip̃e uideris qd meñ
erat et u̾bo milies et nũc scriptis ĩplesse
saluti tue si pieris fidei nrex gratuler q̃

Expanded text:
«Ne despicias hominem avertentem se a peccato, «Ne despicias hominem avertentem se a peccato, ut puto, sed quia maxime meum erat sepe tibi monstratum iter monstrare iterum atque iterum, ne tuum crimen aliquam michi culpe suspitionem affricuisse videretur, si te in omne malum lapso, in silentium ego collaberer teque precipitem tacitus spectarem — hec tibi, inquam, vite perdite et abiecte spei remedia atque instituta prescripserim, pro desperati ac neglecti veterni tui qualitate brevia, sed, ni respuis, nunc etiam fortassis utilia. 20 Etsi enim acriter intuenti nullum in te michi pronosticum salutis appareat, dat tamen spei aliquid etas tua, sed multo amplius lesi domini clementia, que sibi sepe de hostibus amicos fecit, nec minus quam quod in multis potuit, in te potest, modo Illi ad te aditum prebeas obicemque dimoveas. De hoc tamen ipse videris; quod meum erat, et verbo milies et nunc scriptis implesse saluti tue, si perieris fidei mee gratuler, que