comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nenatã ae aculeatã retrorsũ habet. caritã
in pane. maior enĩ hoꝵ ẽ caritas. & incibiͤ
utiꝙ uineit cȩtã panis utilitas. cui cont᷑¬
rius ẽ lapis. qm̃ dura corda respuunt
caritatẽ: siue aliud aliqͥd congruenti
ista significent: tam̃ qui nouit bona da¬
ta dare filiis suis. petere nos ae querere
&e pulsare cõpellit. Qd̾ quare faciat qui
nouit qͥd nob̾ necessariũ sit. priꝰquã pe¬
tamꝰ ab eo. mouere animũ pot̾: nisi intel
s exerceri in orationib desideriũ nr̃m:
quo possimꝰ caꝑe qd p̃parat dare. Illud
enĩ ualde magnũ ẽ: s nos ad accipiendũ
parui & angusti sumꝰ Ido nob̃ dicit᷑. Dila-¬
tamini. ne sitis iugũ ducentes cũ infi¬
delib. Tanto qͥppe illud qd̾ ualde mag¬
num ẽ. qd̾ nec oculus uidit qͥa ñ est co¬
lor: nec auris audiuit qͥa ñ est sonus:
nec in cor hominis ascendit. qͥa cor hoĩs
illuc debet ascendere sumemꝰ capaciꝰ

Expanded text:
nenatam et aculeatam retrorsum habet, caritas nenatam et aculeatam retrorsum habet, caritas in pane, maior enim horum caritas et in cibis utique uincit cetera panis utilitas, cui contrarius est lapis. quoniam dura corda respuunt caritatem, siue aliud aliquid congruentius ista significent, tamen, qui nouit bona data dare filiis suis, petere nos et quaerere et pulsare compellit. Quod quare faciat, qui nouit, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, mouere animum potest, nisi intesed exerceri in orationibus desiderium nostrum, quo possimus capere, quod praeparat dare. illud enim ualde magnum est, sed nos ad accipiendum parui et angusti sumus. ideo nobis dicitur: Dilatamini, ne sitis iugum ducentes cum infidelibus. tanto quippe illud, quod ualde magnum est, quod nec oculus uidit, quia non est color, nec auris audiuit, quia non est sonus, nec in cor hominis ascendit, quia cor hominis illuc debet ascendere, sumemus capacius,
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Petite ce accipietis: q̃rite ce inueni¬
etis: pulsate & aꝑiet᷑ uob̾. Omĩs enĩ qui
petit. accipit: ae querens inuenit: e pul
santi aꝑiet᷑. Aut qͥs ẽ ex uob̃ homo. a quo
filiꝰ suus panẽ petit: nũqͥd lapidẽ por¬
rigit ei.Aut si piscẽ petit: nũqͥd serpen¬
tem porrigit er. Aut si ouũi petit: nũqͥd
porrigit ei scorpionẽ: Si gͦ uos eũ sitis
mali. nostis bona data dare filiis urĩs:
qͣntomagis pat̾ ur̃ cęlestis dabit bona
petentib se: Cũ gͦ sed̾m tria illa quȩ
comm̃dat apłs. fides significet᷑ in pisce.
uł ꝓpt̾̃ aquã baptismi. uł qd̾ in huiꝰ scłi
fluctib integra ẽ. eui contrariꝰ ẽ ille. ser¬
pens. qui ut ñ crederet᷑ dõ. uenenosa
fraude ꝑsuasit: spes in ouo. qͥa uita
pulli ñdum ẽ s futura ẽ. nec ĩa uidet᷑
s adhuc sꝑat᷑. spes enĩ quȩ uidet᷑ ñ ẽ spes.
scorpiꝰ aũt ex ea parte cauendꝰ ẽ. quã ue¬

Expanded text:
illud: Petite et accipietis, quaerite et inueniillud: Petite et accipietis, quaerite et inuenietis, pulsate et aperietur uobis; omnis enim, qui petit, accipit et qusanti aperietur. Aut quis est ex vobis homo, a quo filius suus panem petit, numquid lapidem porrigit ei? aut si piscem petit, numquid serpentem porrigit illi? aut si ovum petit, numquid porrigit ei scorpium? Si ergo vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis uestris, quanto magis pater uester caelestis dabit bona petentibus se. cum ergo secundum tria illa, quae commendat apostolus, fides significetur in pisce uel propter aquam baptismi uel quod in huius saeculi fluctibus integra est, cui contrarius est ille serpens, qui, ut non crederetur deo, uenenosa fraude persuasit, spes in ouo, quia uita pulli nondum est, sed futura est nec iam uidetur, sed adhuc speratur — spes enim, quae uidetur, non est spes —scorpius autem ex ea parte cauendus est, quam ue
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑatũ: ut binc ammonerem᷑ quã certꝰ
nos exaudiat misericors & iustus dñs
ds̃. sine int̾missione orantes: qndo illa nͦ
ab iniquo ce impio iudice potuit assidua
int̾pellatione contẽpni: &e quã libens
atq placatꝰ bona desideria impleat. eoꝵ.
a quib aliena peccata nouit ignoser si
quo cupiebat. illa ꝑuenit. quȩ uoluit
iundicari. Ille qͦq cui amicus de uia
uenerat. nec qd̾ ei apponeret habebat.
ab amico sibi cupiens cõmodari tres
panes. quib fortasse ipsa trinitas une
substantiȩ figurata ẽ. iam cũ suis serus
dormientẽ. petitor instantissimꝰ &e mole¬
stissimꝰ excitauit. ut daret ei quantos
uolebat: magis ce ipse uitando tedium.
quã beniuolentiã cogitando: ut hinc
intelligeremꝰ. si dare cogit᷑. qui cũ dormi¬
at a petente excitat᷑ inuitus: qñto det
benigneꝰ. qͥ nec dormire nouit. & dormi¬
entes nos excitat ut petamꝰ. Hinc ẽ e

Expanded text:
superatum, ut hinc admoneremur, quam certius superatum, ut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericors et iustus dominus deus sine intermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio iudice potuit assidua interpellatione contemni, et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata nouit ignosci, si, quo cupiebat, illa peruenit, quae uoluit uindicari. ille quoque, cui amicus de uia uenerat nec, quod ei adponeret, habebat, ab amico sibi cupiens commodari tres panes, quibus fortasse ipsa trinitas unius substantiae figurata est, iam cum suis seruis dormientem petitor instantissimus et molestissimus excitauit, ut daret ei, quantos uolebat, magis et ipse uitando taedium quam beniuolentiam cogitando, ut hinc intellegeremus, si dare cogitur, qui, cum dormiat, a petente excitatur inuitus, quanto det benignius, qui nec dormire nouit et dormientes nos excitat, ut petamus. Hinc est et
Abbreviated transcription (Latin):
dñi om̃s dies uite mee. ut contẽpler
delectationẽ dni. & uisitẽ tẽpłu scm̃ eiꝰ
Ibi nãq om̃s dies ñ ueniendo & transe¬
undo fiunt om̃s: nec initiũ ẽ alteri fi¬
nis alteri. Omĩs sine fine simulst̾: uͥ nec
ipsa uita habet. finẽ. cuiꝰ illi dies st̃. Eꝑt̃
hanc adipiscenda beatã uitã. ipsa uere¬
beata uita orare nos docuit: non in
multiloquio. tanquã eo fiat ut exaudi¬
amur: quo loquatiores sumꝰ: cũ eũ oremꝰ.
qͥ nouit sicut ipse dñs ait qͥd nob̾ nece ᷤ¬
sariũ sit. priꝰ quã petamꝰ ab eo UInde
mirũ uideri potest. quãuis multiloqͥ¬
um ꝓbibuerit. cur nos orare sic adhor¬
tatus sit. qͥ nouit qͥd nob̾ necessariũ sit.
antequã petamꝰ ab eo. ut diceret opor¬
det semꝑ orare ce ñ deficere. uiduȩ cuiꝰ¬
dam ꝓposito exemplo: quȩ de suo adu̾sa¬
rio cupiens uindicari. iudicẽ iniquũ
sepe int̾pellando flexit ad audiencłũ.
ñ iusticia uł miscdia ꝑmotũ. s tedio

Expanded text:
meae, ut contempler delectationem domini et uisitem templum sanctum eius? ibi namque omnes dies non ueniendo et transeundo fiunt omnes nec initium alterius est finis alterius; omnes sine fine simul sunt, ubi nec ipsa uita habet finem, cuius illi dies sunt. propter hanc adipiscendam beatam uitam ipsa uera uita orare nos docuit non in multiloquio, tamquam eo fiat, ut exaudiamur, quo loquaciores sumus, cum eum oremus, qui nouit, sicut ipse dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo. unde mirum uideri potest, quamuis multiloquium prohibuerit, cur nos orare sic adhortatus sit, qui nouit, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret: Oportet semper orare et non deficere uiduae cuiusdam proposito exemplo, quae de suo aduersario cupiens uindicari iudicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum non iustitia uel misericordia permotum sed taedio
Abbreviated transcription (Latin):
eurus petit: nec timce ne forte. obsit cũ
acceꝑit:. sine qua nicħ ꝓdest qͥcqͥd aliud
sic̃ oportet acceꝑit. Ip̃sa ẽ enĩ una uera
&e sola beata uita: ut contemplem᷑ dñi
delectationẽ in et̃num. inmortales atq
uult habebit: nec aliqͥd ibi uelle quia
nec aliqͥd habere poterit. qd̾ ñ decebit.
Ibi ẽ qͥppe fons uite: quẽ sitire nẽ oportet
in oratione. quãdiu in spe uiuimꝰ. & qd¬

Expanded text:
bsit, cum acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et sola beata uita, ut contemplemur domini delectationem in aeternum inmortales atque uult, habebit nec aliquid ibi uelle quia nec habere poterit, quod non decebit. ibi est quippe fons uitae, quem sitire nunc oportet in oratione, quam diu in spe uiuimus
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad eũ contẽplandũ. & cũ eosine fi¬
ne uiuendũ ꝑuenire possimꝰ. finis p̃¬
cepti ẽ caritas. de corde puro & consei¬
entia bona & fide. ñ ficta. In eisdẽ tͥb:
ꝓ conscientia bona spes posita ẽ. fides
gͦ ce spes & caritas ad dm̃ ꝑducunt o¬
rantem: hoc ẽ credentẽ sꝑantẽ deside¬
rantẽ: &e que petat a dño in dñica orati¬
one considerantẽ. Ieuinia ce ab aliis uo¬
luptatib sine salutis neglectu car naliˢ
concupiscentiȩ refrenatio. maximeq
elemosinȩ multũ adiuuant orationẽ:
ut possimꝰ dicere. in die tribulatiomiᷤᷤ
meȩ dm̃i exqͥsiui manib meis nocte
corã eo. & ñ sũ deceptꝰ. Quomͦ enĩ ds̃ in¬
corporalis & impalpabilis manib exqͥ

Expanded text:
atque ad eum contemplandum et cum eo sine fine uiuendum peruenire possimus, finis praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. in eisdem tribus pro conscientia bona spes posita est. fides ergo et spes et caritas ad deum perducunt orantem, hoc est credentem, sperantem, desiderantem et, quae petat a domino in dominica oratione, considerantem. ieiunia et ab aliis uoluptatibus sine salutis neglectu carnalis concupiscentiae refrenatio maximeque elemosynae multum adiuuant orationem, ut possimus dicere: In die tribulationis meae deum exquisiui manibus meis nocte coram eo et non sum deceptus. quo modo enim deus inc
Abbreviated transcription (Latin):
diret. audiuit. Sufficit t̾ grã mea: nã
uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑. In his gͦ tri¬
bulationib quȩ posst̃ & ꝓdesse & nocẽ.
qͥd oremtꝰ sic̃ oportet nescimꝰ: &e tam̃ qͥa du-¬
ra. qͥa molesta. qͥa cont̃ sensũ nr̃e infirmi¬
tatis st̃. uniuersali humana uoluntate
ut a nob̾ hec auferant᷑ oramꝰ S hoe de¬
uotionis debemꝰ dño dõ nr̃o: ut si ea ñ
abstulerit. ñ idõ nos ab eo negligi existi¬
memꝰ s potiꝰ pia patientia maloꝵ. bona
sꝑemꝰ ampliora. Sic enĩ uirtꝰ in infirmi¬
tate ꝑficit᷑. Nonnullis qͥppe impatientibꝰ
dñs ds̃ qd̾ petebant concessit iratꝰ. sic̃¬
e contra apło negauit ꝓpitr. Nam legineꝰ
ifrłite qͥd & quomͦ rogauerint & accepiq̃.¬

Expanded text:
diret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam diret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his ergo tribulationibus, quae possunt et prodesse  sicut oportet, nescimus et tamen, quia dura, quia molesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, uniuersali humana uoluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. sed hoc deuotionis debemus domino deo nostro, ut, si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo neglegi existimemus, sed potius pia patientia malorum bona speremus ampliora. sic enim uirtus in infirmitate perficitur. nonnullis quippe inpatientibus dominus deus, quod petebant, concessit iratus, sicut contra apostolo negauit propitius. nam legimus, Israhelitae quid et quo modo rogauerint et accep
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ credendu̾ ẽ. uł ipsũ uł quib ista dice¬
bat. dũicam nescisse orationẽ. Cur gͦ pu¬
tamꝰ hoc eũ dixisse. qd̾ nec tẽmere po¬
tuit nec mendacit̃ dicere: ñ qͥa mole¬
stiȩ tribulationesq tẽporales plerũq
ꝓsunt. uł ad sanandũ tumorẽ suꝑbiȩ.
ul ad ꝓbandã exercendãq patientiã:
cui ꝓbatȩ ce exercitate clarior merces
uberiorq seruat᷑: uł ad quȩcũq flagel¬
landa ae abolencla peccata: Tam̃ nos ne¬
scientes qͥd ista ꝓsint: ab om̃ĩ optamꝰ
tribulatione liberari. Ab hac ignoran¬
tia nec seipsũ apłs ostendit alienũ: nͥ
forte qͥd oraret sic̃ oportet sciebat. qnͣ¬
do in magnitudine reuelationũ ne
extolleret᷑. datus ẽ illi stimulꝰ carnis
angłs sathanȩ qui eũ colafizaret: ꝓꝑt̃
qd̾ ter dñm rogauit. ut eũ auferret
ab eo: utiq sic̃ oportet nesciens qͥd ora¬
ret. Deniq dĩ responsũ eur ñ fieret qd̾
uir tantꝰ orabat. & quare fieri ñ expe¬

Expanded text:
modo credendum est uel ipsum uel quibus ista dicebat dominicam nescisse orationem. cur ergo putamus hoc eum dixisse, quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel ad probandam exercendamue patientiam, cui probatae et exercitatae clarior merces uberiorque seruatur, uel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata, tamen nos nescientes, quid ista prosint, ab omni optamus tribulatione liberari. ab hac ignorantia nec se ipsum apostolus ostendit alienum, nisi forte, quid oraret, sicut oporteret, sciebat, quando, magnitudine reuelationum ne extolleretur, datus est illi stimulus carnis, angelus satanae, qui eum colaphizaret. propter quod ter dominum rogauit, ut eum auferret ab eo, utique sicut oportet nesciens quid oraret. denique dei responsum, cur non fieret, quod uir tantus orabat, et quare fieri non expe
Abbreviated transcription (Latin):
iste. humanã in se uoluntatẽ ex hominᷤ
susceptione transformans. continuo sub¬
iecit᷑ yerumptam̃ ñ qd̾ eo uolo: s qd̾ tu
uis pat̾. Unde merito ꝑuniꝰ obedientiã:
iusti constituunt᷑ multi. Qsqͥs aũt un̾ã

Expanded text:
iste, humanam in se uoluntatem ex hominis iste, humanam in se uoluntatem ex hominis susceptione transformans continuo subiecit: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito per unius oboedientiam iusti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ grauit̾ castigata. Dedit ce regẽ peten¬
tib scd̾m cor eoꝵ sicut scͥptum ẽ: ñ sedm
cor suũ. Dedit etiã qd diabolus postu¬
lauit: ut ꝓbandus eiꝰ famulꝰ tẽptaret᷑.
fraudiuit rogantes & inmundos sp̃c:
ut in multos sues legio demonũ mit.¬
deretur. Hec scripta st̃ ne forte se qͥs ꝙͦ
magnipendat. si fuerit exauditꝰ cũ ali¬
qͥd impacient̃ petit. qd ñ impetrare
plus ꝓsit: aut se abiciat. & de diuina
erga se miseratione desꝑet. si ñ exaudi¬
atur. cũ forte aliqͥd petit qd̾ accipiendo
affligat᷑ atrociꝰ uł ea ꝓsꝑitate corruptꝰ.
penitꝰ euertat᷑. In talib gͦ. qͥd oremꝰ sic̃
oportet nescimꝰ. Inde si aliqͥd contͣ quã
oramꝰ acciderit: patient̃ ferendo &e in
om̃ib grãs agendo. hoc potiꝰ oportuisse
qd̾ di non qd̾ nr̃a uoluntas habuit. mi¬
nime dubitare debemꝰ. Nã &e huiꝰmodi
exempłu p̃buit nob̾ ille mediator: qͥ cũ
dixiss pat̾ si fieri pot̾ transeat a me calix

Expanded text:
gata. dedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum. dedit etiam, quod diabolus postulauit, ut probandus eius famulus temptaretur. exaudiuit rogantes et inmundos spiritus, ut in multos sues legio daemonum mitteretur. haec scripta sunt, ne forte se quisquam magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter petit, quod non impetrare plus prosit, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a prosperitate corruptus penitus euertatur. in talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. unde si aliquid, contra quod oramus, acciderit, patienter ferendo et in omnibus gratias agendo hoc potius oportuisse, quod dei non quod nostra uoluntas habuit, minime dubitare debemus. nam et huius modi exemplum praebuit nobis ille mediator, qui cum dixisset: Pater, si fieri potest, transeat a me calix
Abbreviated transcription (Latin):
ebriem᷑ ab ub̾tate domꝰ eiꝰ. & torrente uo¬
luptatis eiꝰ potem᷑: qm̃ apd̾ eũ ẽ fons uitȩ.¬
& inlumine ei uidebimꝰ lum̃: qnͣdo sa¬
tiabit᷑ in bonis desideriũ nr̃m. & meb̾
erit ultra qd̾ gemendo queramꝰ s qͦd
sic̃ oportet nescimꝰ. Qd̾ enĩ sicuti ẽ cogita¬
re ñ possumꝰ: utiq nescimꝰ. S qͥcqͥd cogi¬
danti occurrerit: abicimꝰ respumꝰ imꝑ¬
uis illud ñdum quale sit nouerimꝰ. Est
gͦ in nob̾ qued̃ã ut ita dicã docta igno¬
rantia s docta spũ dĩ: qͥ adiuuat in firmi¬
tatẽ nrãm. Nam cũ dixiss apłs. si aũt qd̾ ñ¬

Expanded text:
 eius et torrente uoluptatis eius potemur, quoniam apud eum est fons uitae, in lumine eius uidebimus lumen, quando satiabitur in bonis desiderium nostrum et nihil erit ultra, quod gemendo quaeramus, sed quod sicut oportet, nescimus. quod enim, sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, sed, quicquid cogitanti occurrerit, abicimus, respuimus, inpamuis illud nondum. quale sit. nouerimus. Est ergo in nobis quaedam, ut ita dicam, docta ignorantia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infirmitatem nostram. nam cum dixisset apostolus: Si a
Abbreviated transcription (Latin):
dam causã suã assidue int̾pellando con-¬
uertit. Qu̾ã gͦ pre cȩti̾s uiduȩ debeant
uacare orationib. satis hinc intelligi pot̾:
qd̃ om̃ib ad suscipiendũ orandi studiũ.
de uiduis ꝓpositũ ẽ exhortationis exẽpłu.

Expanded text:
dam causam suam assidue interpellando condam causam suam assidue interpellando conuertit. quam ergo prae ceteris uiduae debeant uacare orationibus, satis hinc intellegi potest, quod omnibus ad suscipiendum orandi studium de uiduis propositum est exhortationis exemplu
Abbreviated transcription (Latin):
coniugata. quȩ scm̃ samuele peꝑit: alia
agnouit. Orauit &e coniugata indolore
animi & afflictione cordis. qͥa filios ñ habe¬
bat: tc̃ ipsũ samuele̾ impetrauit: & acceptũ
ei quomͦ ad orationẽ ilła dñicã ꝑtineat. ñ
facile reppit᷑: nisi qͥa in eo qd̃ ibi positũ est.
libera nos a malo. ñ paruũ malũ uidet᷑ &
nuptam ẽẽ &e fructu carere nuptiarũ: cũ
sola excuset nuptias ꝓcreandoꝵ causa fili¬
oꝵ. De illa uͦ anna uidua uide qͥd scͥptũ sit:
qͥa ñ discedebat de tẽplo. ieiuniis & obse¬
crationib seruiens nocte ac die. Nec ali¬
unde apłs. qd̃ ce supra cõmemoraui. quȩ
aũt uere uidua ẽ inquit & desolata. sꝑa¬
bit in dño: & ꝑsistet in orationib nocte
ac die. Et dñs cũ ad semꝑ orandu &e ñ de¬
ficiendũ nos hortaret᷑ uiduã cõmemora¬
uit: quȩ licet iniquũ & impiũ iudicem
ac dĩ &e hominũ contemptorẽ. ad audien¬

Expanded text:
coniugata, quae sanctum Samuhelem peperit, alia coniugata, quae sanctum Samuhelem peperit, alia agnouit. orauit et coniugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat; tunc ipsum Samuhelem impetrauit et acceptum eius quo modo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo, quod ibi positum est:. Libera nos a malo, non paruum malum uidetur et nuptam esse et fructum carere nuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. de illa uero Anna uidua uide quid scriptum sit, quia non discedebat de templo ieiuniis s et obsecrationibus seruiens nocte ac die. nec aliunde apostolus, quod et supra commemoraui: Quae autem uere uidua est, inquit, et desolata, sperauit in domino et persistit in orationibus nocte ac die. et dominus cum semper orandum et non deficiendum nos hortaretur, uiduam commemorauit, quae licet iniquum et impium iudicem ac dei et hominum contemptorem ad audien
Abbreviated transcription (Latin):
si diligitis eũ. hoc ẽ ut scire uos faciat.
Int̃pellare itaq scõs facit gemitib menar¬
rabilib: inspirans eis desideriũ etiã adhuc
incognitȩ tante rei. quã ꝑ patientiã expe¬
ctamꝰ Quomͦ enĩ narrat᷑. quando deside¬
ratur qd̾ ignorat᷑: Nã utiq si om̃imͦ igno¬
raret᷑: ñ desideraret᷑. Et rursus si uideret᷑:
ñ desideraret᷑. nec gemitib quereret᷑. Hȩc
omĩa considerans & siqͥd aliud de hac re
tͥ dñs insinauerit. qd̾ uł mͥ ñ occurrit.
uł dici a me longũ fuit: concerta in orati¬
one uincere hoc scłm. Ora inspe: ora fide.¬
lit̃ & amant̾ : ora instant̃ atq pacient̃. ora
sicut uidua xꝑi. Qũauis enĩ ad omĩa m̃bra
ei hoc ẽ ad om̃s qui in eũ credunt. a& eiꝰ corꝑi
sociant᷑. sicut docuit orare ꝑtineat. specia¬
liter tam̃ diligentior cura orationũ. in scͥp¬
tura eiꝰ uidius inuenit᷑ inuncta. Nã duȩ
fuer̃t annȩ honorabilit̾ nominatȩ. una

Expanded text:
si diligitis eum, hoc est ut scire uos faciat. interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei, quam per patientiam expectamus. quo modo enim narretur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique, si omni modo ignoraretur, non desideraretur et rursus, si uideretur, non desideraretur nec gemitibus quaereretur. Haec omnia considerans et si quid aliud de hac re tibi dominus insinuauerit, quod uel mihi non occurrit uel dici a me longum fuit, concerta in oratione uincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut uidua Christi. quamuis enim ad omnia membra eius, hoc est ad omnes, qui in eum credunt et eius corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in scriptura eius uiduis inuenitur iniuncta. nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una
Abbreviated transcription (Latin):
&e quȩ plus ualet. ñ urgeat minꝰ ualentẽ.
c onseientiã qͥppe urãm dõ debetis: nemini
aũt ur̃m aliqͥd debeatis. nͥ ut iniuc̃e dili¬
gatis. Exaudiat te dñs: qͥ potens ẽ facẽ
suꝑ quã petimꝰ & intelligimꝰ.¬

Expanded text:
et, quae plus ualet, non urgeat minus ualentem. et, quae plus ualet, non urgeat minus ualentem. conscientiam quippe uestram deo debetis; nemini autem uestrum aliquid debeatis, nisi ut inuicem diligatis. exaudiat te dominus, qui potens est facere supra, quam petimus et intellegim
Abbreviated transcription (Latin):
tractatis: tanto impenfiꝰ orationib insta¬
re debetis: rerũ p̾sentium ñ occupate ne¬
gociis: nisi quȩ flagitat causa pietatis.
Sane memineritis: & ꝓ nob̃ ñ negligent᷑
orare. Nolumꝰ enĩ sic nob̾ honorẽ quem
ꝑiculosũ gerimꝰ deseratis: ut adutoriũ
qd̃ necessariũ nouimꝰ auferatis. A fami¬
lia xꝑi oratũ est ꝓpetro:. oratũ ẽ ꝓpaulo:
&e uos ei familiã ẽẽ gaudemꝰ: e incõpa¬
rabilit̾ plusquã petrus & paulus. oratio¬
num frat̾naꝵ auxiliis indigemꝰ. Orate.
certatĩ concordi scõq certamine. Nõ eñ
aduersus alterutrũ certatis. s aduers
diabolũ scĩs om̃ib inimicũ. In ieiuniis
&e iugiliis &e onii castigatione corꝑis: qͦ
plurimũ adiuuat᷑ oratio. faciat quȩꝙ
ur̃m qd̾ poterit. Qd altera minꝰ pot̾. ea
quȩ potest faciat. si in altera diligit. qd̾
idõ quia ñ potest. ipsa ñ facit Finde q̃
minꝰ ualet. ñ impediat plus ualentẽ:

Expanded text:
tractatis, tanto inpensius orationibus instatractatis, tanto inpensius orationibus instare debetis rerum praesentium non occupatae negotiis, nisi quae flagitat causa pietatis. Sane memineritis et pro nobis non neglegenter orare. nolumus enim sic nobis honorem, quem periculosum gerimus, deferatis, ut adiutorium, quod necessarium nouimus, auferatis. a familia Christi oratum est pro Petro, oratum est pro Paulo; et uos in eius familia esse gaudemus et incomparabiliter plus quam Petrus et Paulus orationum fraternarum auxiliis indigemus. orate certatim concordi sanctoque certamine; non enim aduersus alterutrum certatis sed aduersus diabolum sanctis omnibus inimicum. in ieiuniis et uigiliis et omni castigatione corporis, qua plurimum adiuuatur oratio, faciat quaeque uestrum, quod poterit; quod altera minus potest, ea, quae potest, faciat, si in altera diligit, quod ideo, quia non potest ipsa, non facit. proinde, quae minus ualet, non impediat plus ualentem
Abbreviated transcription (Latin):
stitutã atq desolatã. quãdu ꝑegrinat᷑
a dño: ꝓfecto quancła uiduitatẽ suã. dõ
defensori affidua & impensissima p̾catio¬
ne commñdat. Ora gͦ ut uidua xꝑr ñdũ
habens eiꝰ conspectũ: cuiꝰ p̃caris auxiliũ.
Et licet. sis ditissima: sicut pauꝑ ora. Nõcdu
enĩ ueras futuri scli diuitias habes: ubi
nulla cdapna formides. Uicet habeas si¬
lios & nepotes. numerosanq familiam
qd̾ &e supradictũ ẽ: sicut desolata ora In¬
certa st̃ enĩ omĩa tẽporalia: etiã usq in fine
uite. huꝑ in nr̃a consolatione mansura.
Tu aũt si ea que sur sũ sunt queris aesapss
et̾̃na ce certa desideras. Que quãdu ñłu
habes: etiã saluis om̃ib atq obsequentisꝰ
tius. tanquã desolata deputare te. debeꝰ
Et. si tu hȩc agis ꝓfecto etiã tuo exemplo
religiosissima nurus tua. &e aliȩ sc̃ȩ uduş
uirgines q sub ur̃a cura securiꝰ constitu¬
te. Quanto enĩ magis domũ urãm pie

Expanded text:
atque desolatam, quam diu peregrinatur a domino, profecto quandam uiduitatem suam deo defensori assidua et inpensissima precatione commendat. ora ergo ut uidua Christi nondum habens eius conspectum, cuius precaris auxilium, et, licet sis ditissima, sicut pauper ora; nondum enim ueras futuri saeculi diuitias habes, ubi nulla damna formides; licet habeas filios et nepotes numerosamque familiam, quod et supra dictum est, sicut desolata ora; incerta sunt enim omnia temporalia etiam usque in finem uitae huius in nostram consolationem mansura. tu autem si ea, quae sursum sunt, quaeris et sapis, aeterna et certa desideras, quae quam diu nondum habes, etiam saluis omnibus atque obsequentibus tuis tamquam desolatam deputare te debes et, si tu, profecto etiam tuo exemplo religiosissima nurus tua et aliae sanctae uiduae uirginesque sub uestra cura securius constitutae; quanto enim magis domum uestram pie
Abbreviated transcription (Latin):
possit hȩc uota aptare. Quã obrem pude.¬
at saltim petere: quȩ ñ pudet cupere.
Aut si ce hoc pudet. s cupiditas uincit:
quantomeliꝰ hoc petit᷑. ut etiã ab isto
cupiditatis malo liberet. cui dicimꝰ
libera nos a malo: Habes qntũ arbitͦr
ñ solũ qualis ores. uerũetiã qͥd ores: ñ
me docente s illo. qͥ om̃s nos docere di¬
gnatus ẽ. Beata uita querenda ẽ: ce
hec a dño do petenda. Qd sit beatũ eẽ:
a multis multa st̃ disputata. S nos ad¬

Expanded text:
possit haec uota coaptare. quam ob rem pudepossit haec uota coaptare. quam ob rem pudeat saltem petere, quae non pudet cupere, aut si et hoc pudet, sed cupiditas uincit, quanto melius hoc petitur, ut etiam ab isto cupiditatis malo liberet, cui dicimus: Libera nos a malo! Habes, quantum arbitror, non solum qualis ores, uerum etiam quid ores, non me docente sed illo, qui omnes nos docere dignatus est. beata uita quaerenda est, haec a domino deo petenda. quid sit beatum esse, a multis multa s
Abbreviated transcription (Latin):
desideriũ concubitꝰ ne app̾hendat.
me. qͥd aliud dic̃: quã ne nos inferas
in temptationẽ: Qui dic̃ erue me ab
inimicis meis ds̃. & ab insurgentibꝰ
suꝑ me libera me. qͥd aliud dic̃. quã
libera nos a malo: Et si ꝑ omĩa p̃cati¬
onũ sc̃arũ uerba discurras: qͣntum
existimo nicħ inuenies. qd̾ ñ ista dñica
contineat ce concludat oratio. Unde
liberũ est aliis atq aliis uerbis. eadẽ
tam̃ in orando dicere. s ñ ẽẽ debet li¬
& ꝓ alienis atq ipsis iniicis. sine flu¬
ctu dubitationis oranda st̃: quãuis
aliꝰ ꝓ isto aliꝰ ꝓ illo. sic̃ se habent: ꝓpinqͥ¬
dates uł longinqͥtates necessitudinũ. in
corde orantis oriatur aut excellat affectꝰ.
Qui aũt dicit in oratione uerbi grã. dñe
multiplica diuitias meas. aut da mͥ tan¬
das qnͣtas illi uł illi dedisti. aut. honores
meos auge. fac me in hoc scło potentẽ atq
ut ex his scd̾m dm̃ ꝓsit hominib. puto
eum ñ inuenire in oratione dñĩca. quo

Expanded text:
siderium concubitus ne adprehendat me, quid aliud dicit quam: Ne nos inferas in temptationem? qui dicit: Erue me ab inimicis meis, deus, et ab insurgentibus super me libera me, quid aliud dicit quam: Libera nos a malo? et si per omnia precationum sanctarum uerba discurras, quantum existimo, nihil inuenies, quod non ista dominica contineat et concludat oratio. unde liberum est aliis atque aliis uerbis eadem tamen in orando dicere, sed non esse debet linostris et pro alienis atque ipsis inimicis sine fluctu dubitationis oranda sunt, quamuis alius pro isto alius pro illo, sicut se habent propinquitates uel longinquitates necessitudinum, in corde orantis oriatur aut extollat affectus. qui autem dicit in oratione uerbi gratia: \'Domine, multiplica diuitias meas\', aut: \'Da mihi tantas, quantas illi uel illi dedisti\', aut: \'Honores meos auge, fac me in hoc saeculo praepotenteut ex his secundum deum prosit hominibus, puto eum non inuenire in oratione dominica, quo
Abbreviated transcription (Latin):
feratur: Nã ce illa sufficientia ce ipsa inco¬
lumitas. uł ꝓpria uł amicoꝵ. quãdiu tẽ¬
poralis ẽ. ꝓ ęt̾̃nȩ uitȩ adeptione abicienda
ẽ: quã quã fortassis corpꝰ. animꝰ uͦ nullomͦ
sanus existimandus ẽ. qui ñ tẽporalibꝰ et̃¬
na p̃ponit. Deq enĩ utilit̾ in tp̃re uiuit᷑:
nisi ad cõparandu meritũ. quo in ȩt̾nita
te uiuat᷑. Ad ilła gͦ uñã uitã qua cũ dõ
ce de dõ uiuit᷑. cȩt̾ã que utilit̃ &e decent᷑
optant᷑. sine dubio referenda st̃. In eo qͥppe
nos met ipsos diligimꝰ si dm̃ diligim᷑. &e ex
alio p̾cepto ꝑximos nrõs sic̃ nosmet ipsos
ita uere diligimꝰ si eos ad dĩ similẽ dilecti¬
oñe qͣntum in nob̾ ẽ ꝑducamꝰ. Dm̃ gͥ dili
Nec cũ ita uiuimꝰ ĩa nos in ipsa uita beata
constitutos existimemꝰ: quasi nich̾ sit ampliꝰ
qͥd oremꝰ. Quomͦ enĩ ĩãbeate uiuimꝰ: eũ illd̃

Expanded text:
aeferatur? nam et illa sufficientia et ipsa incoaeferatur? nam et illa sufficientia et ipsa incolumitas uel propria uel amicorum quam diu temporalis est, pro aeternae uitae adeptione abicienda est, quamquam fortasse corpus animus uero nullo modo sanus existimandus est, qui non temporalibus aeterna praeponit. neque enim utiliter in tempore uiuitur nisi ad comparandatur. ad illam ergo unam uitam, qua cum deo et de deo uiuitur, cetera, quae utiliter et decenter optantur, sine dubio referenda sunt. in eo quippe nosmet ipsos diligimus, si deum diligimus, et ex alio praecepto proximos nostros sicut nosmet ipsos ita uere diligimus, si eos ad dei similem dilectionem, quantum in nobis est, perducamus. deum iginec cum ita vivimus, jam nos in ipsa beata vita constitutos existimemus, quasi nihil sit amplius quod oremus. Quomodo enim jam beate vivimus, cum illud
Abbreviated transcription (Latin):
petunt᷑. Sufficientia uͦ rerũ necessar iax
ñ ꝑpt̃ seipsam. s ꝑpt̃ duo suꝑiora queri
solet: cũ decent̃ querit᷑. Incolumitã por¬
ro in ipsa uita ac salute atq integͥtate
animi & corꝑis constituta ẽ. Itẽq amicitia:.¬
ñ angustis finib t̃minanda ẽ. Om̃s enĩ qͥbꝰ
amor & dilectio debet᷑ amplectit᷑: quãuis
in alios ꝓpensi in alios suspensiꝰ inclinet᷑.
ꝑuenit aũt usq ad in imicos: ꝓ quib etiam
orare precipim᷑. Ita nemo ẽ in genere huma¬
no: cui ñ dilectio & siñ ꝓ mutua caritate:
ꝓ ipsa tam̃ cõmunis naturȩ societate debe¬
atur. S hii nos multũ iusteq delectant:
a quib uicissim sc̃e casteq diligim᷑.Ista cũ
habent᷑ ut teneant᷑: cũ aũt ñ habent᷑. ut
habeant᷑ orandũ ẽ. Hoccine totũ. & hȩc st̃
omĩa. quib beatȩ uitȩ sũma colligit᷑ an
aliqͥd aliud ueritas docet. qd̾ his om̃ibꝰ p̾¬

Expanded text:
petuntur; sufficientia vero rerum necessariarum petuntur; sufficientia vero rerum necessariarum non propter se ipsam sed propter duo superiora quaeri solet, cum decenter quaeritur. incolumitas porro in ipsa uita ac salute atque integritate animi et corporis constituta est. itemque amicitia non angustis finibus terminanda est; omnes enim, quibus amor et dilectio debetur, amplectitur, quamuis in alios propensius in alios suspensius inclinetur; peruenit autem usque ad inimicos, pro quibus etiam orare praecipimur. ita nemo est in genere humano, cui non dilectio etsi non pro mutua caritate pro ipsa tamen communis naturae societate debeatur. sed hi nos multum iusteque delectant, a quibus uicissim sancte casteque diligimur. ista cum habentur, ut teneantur, cum autem non habentur, ut habeantur, orandum est. Hocine totum et haec sunt omnia, quibus beatae uitae summa colligitur? an aliquid aliud ueritas docet, quod his omnibus pr
Abbreviated transcription (Latin):
&e desideria multa stulta &e noxia. quȩ
mergunt. homines in interitũ ce ꝑditionẽ:
radix enĩ om̃ium maloꝵ auaricia: qũã qͥ¬
dam appetentes a fide errauert. & inserue.¬
runt se dolorib multis. hanc gͦ sufficien¬
tiam ñ indecent̃ uult qͥsqͥs uult. nec am¬
plius uult. Alioquin ñ ipsã uult: ce icdo
nͨ decent̃ uult. Hanc optabat &e ꝓhac ora¬
bat qͥ dicebat: diuitias &e pauꝑtatẽ ne
dederis mͥ. Constitue aũt mͥ quȩ neces¬
saria st̃ sufficient̃: ut ne saciatꝰ mendax
efficiar. & dicã qͥs me uidet: aut pauꝑ
factꝰ furer. &e ꝑuirem nom̃ dĩ mei. yides
certe & istã sufficientiã ñ appeti ꝓpt̃ seip¬
sam. s ꝑpt̾ salutẽ corꝑis. & congruentẽ ha¬
bitũ ꝑsonȩ hominis: quo habitu ñ sit in¬
conueniens eis. cũ quib honeste officiose¬
q uiuendu ẽ. In his itaq omĩb: incolu¬
mitas hominis & amicitia ꝓpt̾ seipsa ap¬

Expanded text:
et desideria multa stulta et noxia, quae et desideria multa stulta et noxia, quae mergunt homines in interitum et perditionem; radix enim omnium malorum auaritia, quam quidam appetentes a fide errauerunt et inseruerunt se doloribus multis, - hanc ergo sufficientiam non indecenter uult, quisquis uult nec amplius uult; alioquin non ipsam uult et ideo nec decenter uult. hanc optabat et pro hac orabat, qui dicebat: Diuitias et paupertatem ne dederis mihi; constitue autem mihi, quae necessaria sunt, sufficienter, ut ne satiatus mendax efficiar et dicam: \'Quis me uidet?\' aut pauper factus furer et iurem nomen dei mei. uides certe et istam sufficientiam non appeti propter se ipsambitum personae hominis, quo habitu non sit inconveniens eis cum quibus honeste officioseque vivendum est. 13. In his itaque omnibus incolumitas hominis et amicitia propter seipsa ap
Abbreviated transcription (Latin):
istã salutẽ. in seipsis &e in eis qͦs diligunt
adepti homines fuerint: nũ poterimꝰ eoᷤᷤ
dicere iã beatos: Habent enĩ aliqͥd qͦd ñ
dedecet uelle: s si alia ñ habent maiora
atq meliora. & utilitatis decorisq pleni¬
ora: ad huc abeata uita longe abst̃. Placet
ac suis honores ce potestates: Sane si ut
ꝑ hȩc consulant eis qͥ uiuunt sub eis. ñ
ꝓt᷑ hec ipsas ꝓpt̃ aliud qd̾ inde sit bonũ:
decet ea uelle. Si aũt ꝑpt̃ mane fastũ elati¬
onis. pompãꝙ suꝑfluam uł etiã noxiam
uanitatis: ñ decet. Quocirca si optant sͥ
acsius etiã sufficientiã rerũ necessariarũ.
de qua sic apłs loquit᷑: est aũt questꝰ ma¬
gnus pietas cũ sufficientia: nich enĩ intu¬
limus in hunc mundĩi. s nec auferre hinc
aliqͥd possumꝰ: uictũ &e uestitũ habentes
his contenti simꝰ: nã ce qͥ uolunt diuiteᷤ
fieri. incidunt in tẽptationẽ & laqueum.

Expanded text:
istam salutem in se ipsis et in eis, quos diligunt, istam salutem in se ipsis et in eis, quos diligunt, adepti homines fuerint, num poterimus eos dicere iam beatos? habent enim aliquid, quod non dedecet uelle; sed si alia non habent maiora atque meliora et utilitatis decorisque pleniora, adhuc a beata uita longe absunt. Placetptent sibi ac suis honores et potestates? sane, si, ut per haec consulant eis, qui uiuunt sub eis, non propter haec ipsa sed propter aliud, quod inde fit bonum, decet ea uelle; si autem propter inanem fastum elationis pompamque superfluam uel etiam noxiam uanitatis, non decet. quocirca si optant sibi ac suis etiam sufficientiam rerum necessariarum, de qua sic apostolus loquitur: Est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia; nihil enim intulimus in hunc mundum sed nec auferre hinc aliquid possumus; uictum et tegumentum habentes his contenti sumus. nam qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et laqueum
Abbreviated transcription (Latin):
de quodã ꝓph̃a cretensi cũ ex illi sententia
placuiss: testimoniũ hoc uerũ ẽ. Ille gͥ bea¬
tus ẽ. qui omĩa quȩ uult habet. nec aliqͥo
uult qd̾ ñ decet. Qd si ita ẽ: uide ĩã que
homines ñ indecent̃ uelint. Aliꝰ uult
comugari: aliꝰ coniugio uiduatꝰ. deincepꝰ
continent̃ eligit uiuere: ali nullũ coneu¬
bitũ nec in ipsis nuptiis exꝑiri. Et si ali¬
ud hic alio meliꝰ repꝑit᷑: nullũ tam̃ istoꝵ
po̾sumꝰ dicere indecent̾ aliqͥd uelle. Sic
ce optare filios. nuptiarũ scił fructũ. &
eis qͥ suscepti fuerint uitã ac salutẽ. quo
uoto plerũq occupat᷑ etiã continentia
iudualis. Nã ce si spreto coniugio. iã ñ op¬
tant etiã filios ꝓereare: optant tam̃ qͦs ꝓ¬
creaueruit in columes uiuere. Ab hac õĩ
cura: inmunis ẽ uirginalis integritas.
Habent tam̃ om̃s caros & caras: q̃bꝰ ñ inde¬
cent̾ optent. etiã temporałẽ salutẽ. S cũ

Expanded text:
de quodam propheta Cretensi, cum eius illi sententia de quodam propheta Cretensi, cum eius illi sententia placuisset: Testimonium hoc uerum est. Ille igitur beatus est, qui omnia, quae uult, halt, quod non decet. quod si ita est, uide iam, quae homines non indecenter uelint. alius uult coniugari, alius coniugio uiduatus deinceps continenter eligit uiuere, alius nullum concubitum nec in ipsis nuptiis experiri. et si aliud hic alio melius reperitur, nullum tamen istorum possumus dicere indecenter aliquid uelle; sic et optare filios nuptiarum scilicet fructum et eis, qui suscepti fuerint, uitam ac salutem, quo uoto plerumque occupatur etiam continentia uidualis; nam etsi spreto coniugio iam non optant etiam filios procreare, optant tamen, quos procreauerunt, incolumes uiuere. ab hac omni cura immunis est uirginalis integritas; habent tamen omnes caros et caras, quibus non indecenter optent etiam temporalem salutem. sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
tantominꝰ inuenire potuer̾t: qñtominꝰ
erꝰ fontẽ honorauert̃. eiq grãs ñ egerunt.
Priꝰ itaq attende. utrũ ac quiescendũ sit
eis qͥ dicunt eũ beatũ eẽ. qui scdm suã ui¬
uit uoluntatẽ: s absit ut hoc uerũ ẽẽ
credamꝰ. Qd si enĩ qͥs nequit̃ uelit uiue¬
re: Donne tanto miserior ẽẽ conuincit᷑. ⁊
quanto faciliꝰ mala uoluntas erꝰ implet᷑:
Merito hanc sententiã: etiã ipsi qͥ sine dĩ
cultu phylosophati st̃ respuert̃. Nã qͥdã
eoꝵ uir eloquentissimꝰ ait. fece aũt alii
ñ phylosophi qͥdem s prompti tam̃ ad cliꝰ¬
putandu: om̃s aiuint ẽẽ beatos. qͥ uiuunt
ut ipsi uelint. falsũ id qͥdem. Nelle eñ qd̾
ñ deceat: idipsũ ẽ miserrimũ. ec tã mse¬
rum ẽ ñ adipisci qd̾ uelis. quã adipis
uelle qd̃ ñ oporteat. Ed tͥ uident᷑ hec u̾bat
ñne ab ipsa ueritate ꝑ quelibet. homiñe
dicta st̃. Possumꝰ gͦ hic dicere qd̾ apłs ait

Expanded text:
tanto minus inuenire potuerunt, quanto minus tanto minus inuenire potuerunt, quanto minus eius fontem honorauerunt eique gratias egerunt. prius itaque adtende, utrum adquiescendum sit eis, qui dicunt eum beatum esse, qui secundum suam uiuit uoluntatem. sed absit, ut hoc uerum esse credamus. quid, si enim nequiter uelit uiuere? nonne tanto miserior esse conuincitur, quanto facilius mala uoluntas eius impletur? merito hanc sententiam etiam ipsi, qui sine dei cultu philosophati sunt, respuerunt. nam quidam eorum uir eloquentissimus ait: \'Ecce autem alii non philosophi quidem sed prompti tamen ad disputandum omnes aiunt esse beatos, qui uiuunt, ut ipsi uelint. falsum id quidem; uelle enim, quod non deceat, id est ipsum miserrimum nec tam miserum est non adipisci, quod uelis, quam adipisci uelle, quod non oporteat.\' quid tibi uidentur haec uerba? nonne ab ipsa ueritate per quemlibet hominem dicta sunt? possumus ergo hic dicere, quod apostolus ait
Abbreviated transcription (Latin):
laus erit unicuiq a dõ. ꝑtinet tam̃ ad
uidualẽ curã tuã. delitiȩ si affluant ne
apponas cor: ne in eis putrescendo mori¬
atur: qd̃ sursũ eẽ debet. ut uiuat. Te in
eoꝵ numero deputato. de quib scͥptũ
ẽ: uuent corda eoꝵ in scłm scłi. Audist
qualis ores: audi & qͥd ores: unde me
maxime consulendũ putasti. qm̃ te ꝑmo¬
uet qd̃ ait apls. qͥd enĩ oremꝰ sic̃ oportet
nescimꝰ &e timuisti ne magis tͥ obsit. ñ
sicut oportet orare: quã ñ orare. Qd̾ sic
itaq dici breuiter potest: ora beatã uitã.
Hanc enĩ habere oms homines uolunt.
Nam &e qͥ pessime & ꝑdite uuunt. nullomͦ
ita uiuerent: nisi eodẽ mͦ se ẽẽ uł posse
beatos putarent. Qdͥ gͥ de aliud oportce
orare. nisi id qd̃ cupiunt & mali &e boni:
s ad qd̵̃ ꝑueniunt ñ nisi boni: Hic fortaᷤᷤ¬
se iã queras: qͥd sit ipsa beata uita. In
qua questione multoꝵ philosophoꝵ in¬
genia ociaq contrita st̃: qui tam̃ eam

Expanded text:
laus erit unicuique a deo. pertinet tamen ad uidualem curam tuam, deliciae si adfluant, ne adponas cor, ne in eis putrescendo moriatur, quod sursum esse debet, ut uiuat. te in eo numero deputato, de quibus scriptum est: Viuent corda eorum in saeculum saeculi. Audisti, qualiter ores, audi et, quid ores, unde me maxime consulendum putasti, quoniam te permouet, quod ait apostolus: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus, et timuisti, ne magis tibi obsit non, sicut oportet, orare quam non orare. quod sic itaque dici breuiter potest: Ora beatam uitam; hanc enim habere omnes homines uolunt; nam et qui pessime et perdite uiuunt, nullo modo ita uiuerent, nisi eo modo se uel esse beatos putarent. quid igitur aliud oportet orare, nisi id, quod cupiunt et mali et boni, sed ad quod perueniunt nonnisi boni? Hic fortasse iam quaeras, quid sit ipsa beata uita. in qua quaestione multa philosophorum ingenia otiaque contrita sunt, qui tamen eam
Abbreviated transcription (Latin):
des suas infirmitates. Has gͦ delicias
in quib uidua si agit. hoc ẽ si delecta¬
tione cordis heret atq habitat. uiuens
tes. ipsas uelut matres delitiarũ diui¬
tias disꝑtiendo pauꝑib abiecer̃t: &e tal
mͦ in celestib thesauris tutius condidert̃.
Qd̃ si tu deuincta aliquo pietatis offitio¬
ñ facis: tu scis quã de his rationẽ reddas
dõ slemo enĩscit qͥd agat᷑ in homine: nͥ sp̃c
hominis qͥ in ipso ẽ. Nos ñ debemꝰ antẽ

Expanded text:
tes suas infirmitates. Has ergo delicias, tes suas infirmitates. Has ergo delicias, in quibus uidua si agit, hoc est si delectatione cordis haeret atque habitat, uiuens tes ipsas uelut matres deliciarum diuitias dispergendo pauperibus abiecerunt et alio modo in caelestibus thesauris potius condiderunt. quod si tu deuincta aliquo pietatis officio non facis, tu scis, quam de his rationem reddas deo. nemo enim scit, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est. nos non debemus an
Abbreviated transcription (Latin):
ne apponas cor. Non ido te magnipendas
qd ñ desunt. qd̾ affatim suppetunt: qd̾ ue¬
lut ex fonte largissimo t̾renȩ felicitatis
fluunt. Omĩno hȩc in te despice atq con¬
tempne: nec in his qͥcquã requiras. pret̃
integrã corꝑis ualitudinẽ. Hȩc enĩ contẽp¬
nenda ñ ẽ ꝓpt̾ necessarios usus uitȩ huiꝰ :
antequã mortale hoc induat᷑ ĩmortalita¬
de. hoc ẽ uera ꝑfecta & ppetua sanitate:
quȩ ñ terrena infirmitate deficiens. cor¬
ruptibili uoluptate reficit᷑ s cȩlesti fir¬
mitate ꝑsistens. et̾na incorruptione ue¬
getat᷑. Nam ce ipse apls. carnis inqͥt ꝓui¬
dentiã ne feceritis in concupiscentiis:
qͥa gerimꝰ curã carnis̾ s ad necessitatem
salutis. Nemo enĩ unqu̾ã carnẽ suam
odio habuit: sic̃ ipse itidẽ dicit. Hinc
est qd̾ &e thimotheũ nimiũ sic̃ apparet
corꝑis castigatore ammonet: ut modi¬
co uino utatur ꝓpt̾ stomachũ. &e freqͣn¬

Expanded text:
ne adponas cor. non ideo te magni pendas, ne adponas cor. non ideo te magni pendas, quod non desunt, quod affatim suppetunt, quod uelut ex fonte largissimo terrenae felicitatis fluunt. omnino haec in te despice atque contemne, ne in his quicquam requiras praeter integram corporis ualitudinem. haec enim contemnenda non est propter necessarios usus uitae huius, antequam mortale hoc induatur inmortalitate, hoc est uera et perfecta et perpetua sanitate, quae non terrena infirmitate deficiens corruptibili uoluptate reficitur, sed caelesti firmitate persistens aeterna incorruptibilitate uegetatur. nam et ipse apostolus: Carnis, inquit, prouidentiam ne feceriquia gerimus curam carnis, sed ad necessitatem salutis. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit , sicut itidem ipse dicit. Hinc est, quod et Timotheum nimium, sicut apparet, corporis castigatorem admonet, ut modico uino utatur propter stomachum et frequen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ solatiũ. ubi implebit᷑ qd̾ in ꝓph̾a dictũ
ẽ. satiati sumꝰ mane miscłia tua: ce ex-¬
ultauimꝰ ce iocundati sumꝰ in om̃ib dieb̾
nr̃ĩs. iocundati sumꝰ ꝓ dieb quib noᷤ hu¬
miliasti: annis qͥb uidimꝰ mala. Anteꝙͣ.
ista gͦ consolatio ueniat. qnͣtacũq tẽpo¬
raliũ bonoꝵ felicitate circũfluas. ut ꝑ¬
sistas in orationib nocte ac die. desola¬
tam te ẽẽ memineris. Non enĩ apłs qͤ
licũq uiduȩ tribuit hoc munꝰ: s quȩ
uere inquit uidua ẽ. & desolata. sꝑabit
in dño: & ꝑsistet in orationib nocte. et
Die. Qd uͦ sequit᷑ uigilantissime. caue.
Quȩ aũt in deliciis agit: uiuens mortua
ẽ.Agit enĩ homo inhis quȩ diligit. q̃
ꝓ magno appetit: quib beatũ eẽ se ere¬
dit. Quappt̃ qd̾ sẽptura dixit de diuitiis.
diuitiȩ. si affluant ne apponatis cor: s
etiã de deliciis tͥ dico. delicie si affluant

Expanded text:
que solacium, ubi implebitur, quod in prophetia dictum que solacium, ubi implebitur, quod in prophetia dictum est: Satiati sumus mane misericordia tua et exultauimus et iucundati sumus in omnibus diebus nostris. iucundati sumus pro diebus, quibus nos humiliasti, annis, quibus uidimus mala. Antequam ergo ista consolatio ueniat, quantacumque temporalium bonorum felicitate circumfluas, ut persistas in orationibus nocte ac die, desolatam te esse memineris. non enim apostolus qualicumque uiduae tribuit hoc munus, sed quae uere, inquit, uidua est et desolata, sperauit in domino et persistit in orationibus nocte et die. quod uero sequitur, uigilantissime caue: Quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est; agit enim homo in his, quae diligit, quae pro magno appetit, quibus beatum esse se credit. quapropter quod scriptura dixit de diuitiis: Diuitiae si adfluant, ne adponatis cor, hoc etiam de deliciis tibi dico: Deliciae si adfluant,
Abbreviated transcription (Latin):
in głã. Hȩc ẽ uera uita. quã ubentur
bonis oꝑib app̾hendere diuites: &e ibi ẽ
uerũ solatiũ. quo solatio nc̃ uidua deso¬
lata etiã quȩ filios & nepotes habet. c&
domũ suã pie tractat. agens eũ om̃ib
suis ut ponant in do spem suã. dicit tam̃
in oratione. sitiuit tͥ anima mea. quã mul¬
tiplicit᷑ ce caro mea. in t̾ra deserta &e sine
uia & sine aqua: qd̵ ẽ ista moribunda ui¬
ta. quiblibet mortalib solatiis frequente.¬
tur: quiblibet itinerantib comitet᷑. qñta
libet rerũ eopia eupia cumulet᷑. Nosti
qͥipe ista omĩa quã incerta sint. Et in illꝰ
ꝓmisse felicitatis cõparatione qͥd eeñt:
etiã si mcerta ñ eeñt: Hec dixi. qm̃ ser¬
monẽ meũ uidua diues ae nobilis. & tan¬
te familiȩ mat̾. de oratione quesisti: ut
etiã tecũ in hac uita ꝑmanentib ce ob¬
sequentib tuis. te sentias desolatã. ñ du
utiq app̃hensa illa uita uͥ ẽ uerũ certũ¬

Expanded text:
ria. haec est uera uita, quam iubentur bonis operibus adprehendere diuites, et ibi est uerum solacium, quo solacio nunc uidua desolata, etiam quae filios et nepotes habet et domum suam pie tractat, agens cum omnibus suis, ut ponant in deo spem suam, dicit tamen in oratione: Sitiuit tibi anima mea, quam multipliciter tibi caro mea in terra deserta et sine uia et sine aqua, quod est ista moribunda uita, quibuslibet mortalibus solaciis frequentetur, quibuslibet itinerantibus comitetur. quanta libet rerum copia cumuletur. nosti quippe ista omnia, quam incerta sint; et in illius promissae felicitatis comparatione quid essent, etiamsi incerta non essent? Haec dixi, quoniam sermonem meum uidua diues et nobilis et tantae familiae mater de oratione quaesisti, ut etiam tecum in hac uita permanentibus et obsequentibus tuis te sentias desolatam nondum utique adprehensa illa uita, ubi est uerum certum
Abbreviated transcription (Latin):
& ne dnẽtur mei omĩs iniquitas: qͥd ali¬
ud dic̃. quã fiat uoluntas tua sic̃ in cȩlo
c&e in t̾ra: Qui dicit. pauꝑtatẽ ce diuiti¬
as ne dederis mͥ: qͥd aliud dic̃. quã pa-¬
nem nr̃m cotidianũ da nob̾ hodie.
Qui dicit mem̃to dñe dauid ce omĩs man-¬
suetudinis ei⁊ aut dñe si feci istud. si ẽ
miqͥtas in manib meis. si reddidi re¬
tribuentib mͥ mala: qͥd aliud dic̃. quã
dimitte nob̾ debita nr̃a. sic̃ & nos di

Expanded text:
 ne dominetur mihi omnis iniquitas, quid aliud dicit quam: Fiat uoluntas tua sicut in caelo et in terra? qui dicit: Paupertatem et diuitias ne dederis mihi, quid aliud dicit quam: Panem nostrum cotidianum da nobis hodie? qui dicit: Memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius, aut: Domine, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, quid aliud dicit quam: Dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ seu uelimꝰ seu nolimꝰ utiq ueniet:
desideriũ nr̃m ad illd̃ regnũ excitamꝰ.
ut nob̾ ueniat: atq in eo regnare mere¬
amur. Cũ dicimꝰ fiat uoluntas tua sic̃
in cęlo & in t̾ra: nob̾ ab illo p̾cam᷑ ipsam
obȩdientiã: ut sic in nob̾ fiat uoluntas eiꝰ :
quẽadmodum fit in cȩlestib ab angłis eiꝰ.
C ũ dieinꝰ panẽ nr̃m cotidianũ da nob̾ ho

Expanded text:
seu velimus, seu nolimus utique veniet, desiderium nostrum ad illud regnum excitamus, ut nobis veniat, atque in eo regnare mereamur. Cum dicimus: Fiat voluntas tua sicut in coelo, sic et in terra, nobis ab illo precamur ipsam obedientiam, ut sic in nobis fiat voluntas ejus, quemadmodum fit in coelestibus angelis ejus. Cum dicimus: Panem nostrum quotidia
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cem ꝑtinere ñ possit: etiã si ñ illicite
orat. carnalit̾ orat. Qd̾ nescio quẽad
modũ ñ dicat᷑ illicite: qñdoquidem
spũ renatos. ñ nisi spiritalit̃ deceat o¬
rare. Qui enĩ dicit uerbi grã clarifica¬
re in om̃ib gentib sicut clarificatꝰ es in

Expanded text:
precem pertinere non possit, etiamsi non inlicite precem pertinere non possit, etiamsi non inlicite orat, carnaliter orat, quod nescio quem ad modum non dicatur inlicite, quando quidem spiritu renatos non nisi spiritaliter deceat orare. qui enim dicit uerbi gratia: Clarificare in omnibus gentibus, sicut clarificatus es in