comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re ipse iudaus stactus ẽ non enĩ poterat luxoriosos ad frugalitatem ydu¬
cere nisi seluxoriosũ ꝓbass& et miseri cordit̃ ut ipsedicis sub uenir miseris
nisi semiserũ ipsesentir& uenim enĩ miselli & miseri cordit̃ deplortendi
qui contentionesua & a morelegis ab olite a postolũ xp̃i fucere iud ȩum. nec mul¬
tum int̃ ẽ int̃meã & tuã substantiã quia egodico & p&rum & pcculũ timore
fideliũ iudaeoꝵ legis exercuis se immosimulas se mandata tuaũt adseris hoc eosfe¬
cissetem̃ t̃ nonmentientis astu sed conpacientis affectudũ modo illud const& uelm&ũ
uel miseri cordia eossimulasse sece qđ nonerant. illud aũt argum̃tũ qđ ad uessũ nos
uteris qđ & gentilib: debueris gentilis fieri siiuidȩus iudȩus factus ẽ magis ꝓnobis
faccit sicut enĩ non fuit uereiudȩus nec gentiliuserit & sicut ñ fuit uero gentilis sic

Expanded text:
re, ipse Iudaeus factus est. non enim poterat luxuriosos ad. frugalitatem redure, ipse Iudaeus factus est. non enim poterat luxuriosos ad. frugalitatem reducere, nisi se luxuriosum probasset, et misericorditer, ut ipse dicis, subuenire miseris, nisi se miserum ipse sentiret. uere enim miselli et misericorditei deplorandi, qui contentione sua et amore legis abolitae apostolum Christi fecere Iudaeum. nec multuminterestintei meam et tuam sententiam, quia ego dico et Petrum et Paulum timore fidelium Iudaeorum legis exercuisse, immo simulasse mandata, tu autem adseris hoc eos fecisse clementer \'non mentientis astu sed conpatientis affectu\', dum modo illud constet uel metu uel misericordia eos simulasse se esse, quod non erant. illud autem argumentum, quo aduersum nos uteris, quod et gentilibus debuerit gentilis fieri, si Iudaeis Iudaeus factus est, magis pro nobis fuit uere Iudaeus. sic nec uere gentilis erat, et sicut non fuit uere gentilis, sic
Abbreviated transcription (Latin):
& malum non solũ his quiexgentib: sed hisqui ex iudai copopulo crediderunt
ris sineullasalutis necessitate sicut iudȩi celebranda puitbant aut fallacisimula
tione qđ in p&rorep̃henderat pa nisigitur simulauit legis custodiam isteaũt
rephensor pariaudater obseruauit legitima sequitur in episto latua nã
si ꝓptẽa illa sacram̃tacelebrauit quia simulauit seiudeum ut iudeus lucri fa¬
cer& cur non &iã sacrificauit cugentilib: quia & hisquisi ne erant tt̃quã
sinelege factus ẽ. ut eos quoq: lucri facer& nisiquia & illud fecit ut natura
iudȩus & hoctotũ dicit non ut paulus sefingerut ẽẽ qđ non erea sedut mi¬
seri cordit̃ ita subueniendũ ec̃ sentir& acsiipse in eo errore laborar &
non scilic& mentientis astu sed conpacientis affectubene defendes paulũ
qđ nonsimulauerit errorem iudaoꝵ seduere fuerit inerrosem neq imitto

Expanded text:
et malum non solum his qui ex gentibus; sed et his qui ex Judaico populo crediderunt.et malum non solum his qui ex gentibus; sed et his qui ex Judaico populo crediderunt.ris, sine ulla salutis necessitate: non sicut Judaei celebranda puttione, quod in Petro reprehenderat. Petrus igitur simulauit legis custodiam, iste autem reprehensor Petri audacter obseruauit legitima. sequitur enim in epistula tua: nam si propterea illa sacramenta celebrauit, qu\'ia simulauit se Iudaeum, ut illos lucrifaceret, cur non etiam sacrificauit cum gentibus, quia et his, qui sine lege erant, tamquam ine Lege factus est, ut eos quoque lucrifaceret ; nisi quia et illud fecit, ut natura Judaeus, et hoc totum dixit, non ut Paulus se fingeret esse quod non erat, sed ut misericorditer ita subveniendum esse sentiret, ac si ipse in eo errore laboraret; non scilicet mentientis astu sed conpatientis affectu? bene defendis Paulum, quod non simulauerit errorem Iudaeorum, sed uere fuerit in errore, neque imitari
Abbreviated transcription (Latin):
mala reliq rit iudaeoꝵ rursum tedocente discamus quaebona eoꝵ tenuerit obser¬
uationis inquies legis quas mos patrio caelebrant sicut abipsopaulo celebrati sunt
sineulla salutis necessitate non satis uelis dicere sine ulla salutis necessitate non
satis intellego si enim salutẽ non adfer̃maximeq seruata mastrres faciut̃¬
non enĩ obseruarentur nisi adferent salutem neq: enĩ in differentias int̾bo¬
nũ & malum sicut philo sophidisputtnt bonũ ẽ continentia malũ luxoria int̃
utrũq in differens ambulare digerere alui st c̃ora capitis narib: purgam̃tapice¬
re sputis reumata iacere. haet nombonũ nec malũ ẽ siue enĩ feceris siue non fe¬
ceris nec iusticiã habebis nec in iusticiã obseruase aũt legis cerimonias nom po¬
test eẽ in differens sed aut bonum ẽ autmalũ ẽ tudicisbonũ ego assero malũ¬

Expanded text:
mala reliquerit Judaeorum; rursum te docente discamus quae bona eorum tenuerit. « Obsermala reliquerit Judaeorum; rursum te docente discamus quae bona eorum tenuerit. « Observationes, » inquies, « Legis, quas more patrio celebrant, sicut ab ipso Paulo celebratae sunt, sine ulla salutis necessitate. » Id quid velis dicere, « sine ulla salutis necessitate, » non satis intelligo. Si enim salutem non afferunt, cur observantur? Si autnon enim obseruarentur, nisi adferrent salutem. neque enim mdillerentia sunt inter bonum et malum, sicut philosophi disputant: \'bonum est continentia, malum luxuria, inter utrumque indifferens ambulare, digerere alui stercora, capitis naribus purgamenta proicere, sputis rheumata iacere\'. hoc nec bonum nec malum est — siue enim feceris siue non feceris, nec iustitiam habebis nec iniustitiam —, obseruare autem legis caerimonias non potest esse indifferens, sed aut bonum est aut malum est. tu dicis bonu
Abbreviated transcription (Latin):
qudoremusunm ononin tellegeremus qđ diceres srequent̃ enĩ in longũ sermo ꝓptriac¬
tus cerot intellegentia & dũ nõsentitur ab imperitis minus iep̃henditur inculcas
aseplicts hoc iudeorum paulusdemi serat qđ malũ habebant qđ ẽ malũ iudeoꝵ
qđ pailus demi serat utiq illud qd sequitur qđ ignoruntes di iuisticiat̃ & scã iusticiã
udentes constituere iusticiaedĩ ñ s̃ subiecti. deinde qđ post paessionẽ & resurrectio¬
nẽ xp̃i dato ac manifesto scccram̃to gratiae secđ ordinẽ melchi sed ech adhucpu¬
tabant u& ercs ac ram̃ta non ex consu&udinẽ sollemnitatis sed ex necessitate
salutis eẽ caelebranda quaet am̃ sinũ quã fuisse necessuria in faictuosae atq:
inaniter ꝓeis machabei mastrresfierent. postremo illo qđ p̃dicatores gratia xp̃ianos
iudeitam quã hostes legis ꝑseqrentur. hos atq huius modi errores & uitia dicit sedã¬
nase & ut storica arbitratur ut xp̃m lucrifacer& didicimus ꝑte quȩ apłspaulus

Expanded text:
intellegeremus, quid diceres — frequenter enim in longum sermo protractus caret intellegentia et, dum non sentitur, ab inperitis minus reprehenditur —, inculcas et replicas: hoc ergo Iudaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant. quod est malum Iudaeorum, quod Paulus dimiserat ? utique illud, quod sequitur: quod \'ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti\'; deinde, quod post passionem et resurrectionem Christi dato ac manifestato sacramento gratiae secundum ordinem Melchisedech adhuc putabant uetera sacramenta non ex consuetudine sollemnitatis, sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praedicatores gratiae Christianos Iudaei tamquam hostes legis persequerentur. hos atque huius modi errores et uitia dicit se damna et stercora arbitratum, ut Christum lucrifaceret. Didicim
Abbreviated transcription (Latin):
paulũ inuidia uistutũ p&ri & eascripsisse iactant᷑ uel quȩ non fecerit uel si fecit ꝓcacit̃
fecerit id in alio rep̃hendens qđ ipse cõmiserit . int̃p̃tatis illiut potuerunt tuquo
modo istũ locũ edisseres utiq meliora dicturus quiu& erũ sententiã reꝓbasti scripsisti
udme episto latua neq enĩ ame docendus es quomodo intellegatur qđ ideimdicit fac

Expanded text:
Paulum in inuidiam uirtutum Petri et ea scripsisse iactanter, uel quae non fecerit uel, si fecit, procaciter Paulum in inuidiam uirtutum Petri et ea scripsisse iactanter, uel quae non fecerit uel, si fecit, procaciter fecerit in alio reprehendens, quod ipse commisp-rit. interpretati sunt illi, ut potuerunt; tu quo modo istum locum edisseres? utique meliora dicturus, qui ueterum sententiam reprobasti. Scribis ad me in epistula: \'Neque enim a me docendus es, quo modo int
Abbreviated transcription (Latin):
o paule in hocte rursus interrogocur capud raseris curnudiped alia gxercuenis de
ceremonis iud aoꝵ cur obtuleris sacrificia & secđlegẽ hostiae poste fuerint im¬
molate utiq respondebis nes candalizarentur quiex iud eis credider simulasti
docueris prbi. sed tam̃ euadere non potuisti. osta enĩ seditione cumoccidendus esses
raptus es a tribuno & ab eomissus cescreã subcustodiamilitũ diligentinete iudei quasi
simulatorẽ hacdestrictorẽ legi s occiderent atq inderomã ꝑueniens in hospitiũ
qđ tibi conduxeras xp̃m & iud aeis & gentib: p̃dicasti & sententiatua neronis gladio
cio sũ m̃datium defendentes sicut tu scribis sed docentes honestũ dispensationem
hercerea quipaulũ & p&nĩ puerilidicit intsepugnasse certumine immo ex arsisse

Expanded text:
O Paule, et in hoc te rursus interrogo: cur captus raseris; cur nudipedalia exercueris de O Paule, et in hoc te rursus interrogo: cur captus raseris; cur nudipedalia exercueris de caeremoniis Judaeorum; cur obtuleris sacrificia; et secundum Legem pro te hostiae fuerint immolatae? Utique respondebis, ne scandalizarentur qui ex Judaeis crediderunt. Simulasti docuere Presbyteri: sed tamen evadere non potuisti. Orta enim seditione, cum occidraptus es a tribuno et ab eo missus Caesaream sub custodia militum diligenti, ne te Iudaei quasi simulatorem ac destructorem legis occiderent, atque inde Romam perueniens in hospitio, quod tibi conduxeras, Christum et Iudaeis et gentibus praedicasti et sententia tua Neronis gladio ciosum mendacium defendentes, sicut tu scribis, sed docentes honestam dispensationem,hercerent, qui Paulum et Petrum puerili dicit inter se pugnasse certamine, immo exarsisse
Abbreviated transcription (Latin):
ge qđ natari quis ed euo uerint uxtup̃ceptũ morsi fucere consuer uerũ aũt adͥ con¬
parationẽ eius req sequitur paruas iefest lucassacrȩ scriptor historie cuadeniis¬
semus hierusolima libent̃ susciper̃ nos fir̃ & sequenti die ia cobus &om̃s senior quicũ
eo erent euangelio illius comꝓbatodixer ei. uides frat̃ quot milia sunt iniudea qui
docets amorse eoꝵ qui ꝑ gentes s iudȩoꝵ dicens nondebere aos cirũ ciden
filios suos neq secđ consu&udinẽ ingredi quidergo ẽ utiq: oposta conuenire
multitudinẽ audier enĩte suꝑuenisse hoc ergo fac qđ tibi dicimus snobuire
quattuor uotũ habentes suꝑse his ad sumpti scĩ ficaui cũ ipsis & inpende in eos ut
rudant capita & scant om̃s quia quedete audier falsas sed ambulas & ipse custo diens
legẽ tunc paulus adumptis uiris posteriore diepurificatus cum ilis intrauit inteplã
a cinun expletionẽ dierũ purificationis donec offer&ur ꝓunoquoq eoꝵ oblatio

Expanded text:
ge, quod Nazaraei qui se Deo voverint, juxta praeceptumparationem eius rei, quae sequitur, parua sunt. refert Lucas, sacrae scriptor historiae: cum uenissemus Hierosolymam, libenter susceperunt nos fratres; et sequenti die Iacobus et omnes seniores, qui cum eo erant, euangelio illius conprobato dixerunt ei: uides, frater, quot milia sunt in Iudaea, qui e eorum qui per gentes sunt Iudeorum, dicens non debere eos circumcidere flios suos neque secundum consuetudinem ingredi. Quid ergo est? Utique oportet convenire multitudinem; audient enim te supervenisse. Hoc ergo fac, quod tibi dicimus: Sunt nobis viri quattuor votum habentes super se. His assumptis, sanctifica te cum ipsis et impende in eos, ut radant capita, et sciant omnes, quia, quae de te audierunt, falsa sunt, sed ambulas et ipse custodiens legem». Tunc Paulus, assumptis viris, posteriori die purificatus cum illis intravit in templum, ans expletionem dierum purificationis, donec offerretur pro unoquoque eorum oblatio.
Abbreviated transcription (Latin):
timent ex aspertredulcedinẽ qu aꝓpt̃ & sibos ut tibi uideris lassus senectute foste
corporis non uigore cnimi tam̃ inareadominica fsuctuosolabore desudans. eccesu
siquid ꝑperic̃ dixi fostius figepedẽ non mihi eẽ deb& molestũ ponduscc& atistuae
dũ modo conteratur paleaculpȩmex. ꝓinde illũ qđ in extremo epistulae tuae posuisti¬

Expanded text:
timent exasperare dulcedinem. 1 quapropter etsi bos, ut tibi uideris, lassus senectute forte timent exasperare dulcedinem. 1 quapropter etsi bos, ut tibi uideris, lassus senectute forte corporis, non uigore animi tamen, in area dominica fructuoso labore desudans, ecce sum: si quid perperam dixi, fortius fige pedem. non mihi esse debet molestum pondus aetatis tuae, dum conteratur palea culpae meae. Proinde illud, quod in extremo epistulae tuae posuisti
Abbreviated transcription (Latin):
sũ & aad meipsius quibis lectis ptua scã prudentia faccile uidebis & modũ meũ quẽ seruan¬
non adillũ deme sed acdmeipsũ potius frat̃ nadilectione mute sermonẽ quo corres¬
tus petĩ ut ignoscat si macaulpã ipse cognouero. SCIAG ADSC̃MHERONI NAṼ
dis quaerephenda ñ sunt tepotius ledis quãme. qđ absit amorib: a scõꝓpositotuo
ut hocftcias potest enĩ fieri ut tibiuideatur aliut quã ueritus hab&: dũ tam̃ aliud
ubste non fiat quã caritas hab&. Nã & ego amicissimã rep̃hensi onẽtuã sitrenquillu
accipero nondolebo meliustumor capitis dol& cũcuratur. Nãdũ ei paratur non sa¬
natur hoc ẽ enĩ qđ acute uidit quidix̃ . utiliores eẽ plerũq: inimicos iurgantes quã¬
quã amicos obiurgire m &uentes illienĩ dũ rixantur dicant aliquandouera quae
corrigamus istiaut minosẽ quã opost& exibent iusticiae libestatẽ. dũ amicitiae

Expanded text:
sum et ad me ipsius. quibus lectis pro tua sancta prudentia facile uidebis et modum meum, quem seruansum et ad me ipsius. quibus lectis pro tua sancta prudentia facile uidebis et modum meum, quem seruannon ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione. mitte sermonem, quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognouero. CXII. ADderis, quae reprehendenda non sunt, te laedis magis quam me, quod absit a moribus et sancto proposito tuo, ut hoc facialiud non fiat quam charitas habet: nam et ego amicissimam reprehensionem gratissime m contristari, melius tumor capitis dolet, cum curatur, quam, dum ei parcitur, non sanatur. hoc est enim, quod acute uidit, qui dixit utiliores esse plerumque inimicos iurgantes quam amicos obiurgare metuentes. illi enim, dum rixantur, dicunt aliquando 20 uera, quae corrigamus; isti autem minorem, quam oportet, exhibent iustitiae libertatem, dum amicitiae
Abbreviated transcription (Latin):
prinũ utnem ineris mer dem utbaiulũ litterarũ habieas commendatũ amibuscies
gernianis simũ & in quib cũq necessitas postularit. fouets atq sustentesuorquo allu¬
quae re xp̃otribuente indgeat. sed qđ bonoꝵ amiatias auidissime expetat a se in lis
coniungendis maximubeneficiũ consecutũ. cur aũt ad occidentẽ nauigauericipio
poterisn aers ditecognosceris a osin monasterio constituti uarus hinc indefluctibi qua
cinur s&peregr inationis imolesticas sustinemus. sederedimus ineo quidix it confidite ego
uicimundũ qđ ipsotribuente . et psole contra hostẽ diabolũ uictoriã consemnur sem&¬
in monaesterio dño seruie festinant fostit̃ oppidote s clutant in colerite anenor dino
Dnũobeatisimo & merito uenerando fratri& consa cerdotip̃sidio agustinus in dño
scdutẽ sicut p̃sens rogcauui sinceritatẽ tuã nunc quoq: cõmoneo ut litterasiets scõ frao
dũ etiatuile ꝓmaccausa scriberdebeas misi exemplaria la terarũ et meaenũ adip¬

Expanded text:
 ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes, non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibus qua-. timur et peregrinationis molestias sustinemus. sed credimus in eo, qui dixit: confidite e, ego uici mundum, quod ipso tribuente et praesule contra hostem diabolum uictoriam consequamin monasterio Domino servire festinant, oppido te salutant. Incolumem te et memoremonsacerdoti Praesidio Augustinus in domino salutem. Sicut praesens rogaui sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fdum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ip
Abbreviated transcription (Latin):
eccio se dius errata quib a fideueri tccis illeuir tantus ecessisse cognoscitur in libroere
quicuncuos quoꝵ meminisse potuistiscriptores edesi asticos & eoꝵ scriptu cõmemoredi
cominodius ut erbitror fier& si nominatis cis quos hesestas ee nosti quandoneip¬
sos quide pte re uolueris sub iuingeres anit̃ in quib canendieeñt qu ã quedio mullus

Expanded text:
ea ipsa eius errata, quibus a fide ueritatis ille uir tantus recessisse conuincitur. in libro etiam, ea ipsa eius errata, quibus a fide ueritatis ille uir tantus recessisse conuincitur. in libro etiam, quo cunctos, quorum meminisse potuisti, scriptores ecclesiasticos et eorum scripta commemorasti, commodius, ut arbitror, fieret, si nominatis eis, quos heresiotas esse nosti — quando ne ipsos quidem praetermittere uolueris —, subiungeres etiam, in quibus cauendi essent: quamquam nonnullos
Abbreviated transcription (Latin):
adue sus hant sodoniam qua ꝓilla illiero es aduersu stroiam dimicauer̃ tueqieo
ho cdico utoculos cordis retipias quo sabsit ut amiseris sedut auertas quoscu habo¬
as sanos a uigiles mescio quas imulatione auertisti ut non intenderes quae consequa¬
dur uduerse sisema creditũ fuerit posschoneste hac pie scriptorẽ diuinoꝵ libroꝵ inali¬
quie suioperis pastementiri scripsere iaomhine aliquando adto epistolã qu e no plan
lius a morime libent᷑ ignosccos sienĩ alit̃ sentis utrũq tusentis nã nisiuerũsato
melius et̃ n pocest ut ñdicã nullacerte nom magna culpameus error ueriteat funa
si recta inquo quã uerits potes fi.b erem̃ dacio deorigine aũt qđ rescriberedigna¬
tus es iam sci ebã nontantũ in ecdesiasticis litteris sed i n omnib: recta&uera quae
inuenerimus ad ꝓbare adq laudare falsa uero & parua in ꝓbare atq rep̃hendere
sediluddeprudentia do ctrina quetuadesi derabã & adhudesidero ut nota nob facas

Expanded text:
aduersus hanc Sodomam quam pro illa illi heroes aduersus Troiam dimicauerunt. neque hoc ego dico, ut oculos cordis recipias, quos absit ut amiseris, sed ut aduertas, quos cum habeas sanos et uigiles, nescio qua dissimulatione auertisti, ut non intenderes, quae consequantur aduersa, si semel creditum fuerit posse honeste ac pie scriptorem diuinorum librorum in aliqua sui operis parte mentiri. Scripseram iam hinc aliquando ad te epistulam, quae non lior, timori meo libenter ignoscas. Si enim aliter sentis, verumque tu sentis nam nisi verum sit, melius esse non potest, ut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error veritati fasi recte in quoquam ueritas potest fauere mendacio. De Origene autem quod rescribere dignatus es, iam sciebam non tantum in ecclesiasticis litteris, sed in omnibus recta et uera, quae inuenerimus, adprobare atque laudare, falsa uero et praua inprobare atque reprehendere. sed illud de prudentia doctrinaque tua desiderabam et adhuc desidero, ut nota nobis facias
Abbreviated transcription (Latin):
curisticer& non obseruationes legissimore patrio cae lebrarentur sicut & ab ipso caelebra¬
tusunt sineullacsalutis necessitate sicut iuda eicae lebrandas putabtent aut fallacisi mula¬
tione qđ in p&ro rephendarat nã si ꝓptẽ a illa sa cram̃ta celebrtuit quas imulauit¬
seiuidacũ ut illos lucrifacer& nisi quia & iliud fecit ut natura iudaeus & hoctotũ dxit non
usillacit᷑ sefingertateẽ qđ ñ erat sedut misericordit̃ ita subueniendũ et̃ sentire& hac
supse ieo dẽ erroro laboraret non sclic& mentientis astu sedaom pacientis effectu sicuat¬
quonscondiusio om̃ ioninib faetusũ at oris luristacerẽ adio c reserenda nrtelegunur
matu a ego noninfirmor in firmitatẽ alterius simulassepotius quã dolu sseuo ledati
indilior& qta ne aunsps ob secro ingenuã & uerexp̃ianã cũ caritate seueritonẽ aduliua

Expanded text:
tum lucrifaceret, non obseruationes legis, si more patrio celebrarentur, sicut ab ipso celebratum lucrifaceret, non obseruationes legis, si more patrio celebrarentur, sicut ab ipso celebratae sunt sine ulla salutis necessitate, sicut Iudaei celebrandas putabant, aut fallaci simulatione, quod in Petro reprehenderat. nam si propterea illa sacramenta celebrauit, qus quoque lucrifaceret, nisi quia et illud fecit ut natura Iudaeus et hoc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse; quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eo errore laboraret, non scilicet mentientis astu sed conpatientis affectu? bomnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc referenda intellegatur, is infirmatur et ego non infirmor? infirmitatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat intellegi. J Quare arripe, obsecro te, ingenuam et uere Christianam cum caritate seuer
Abbreviated transcription (Latin):
edita .ẽ. admissa auctoritate m̃ dacu toticdubia nut& et fluctu&. Non enĩ potest aut opor¬
t& ltteris explicari quanta & qualia in explicabilia mala consequantur sihoc concesse¬
rimus poss& aut̃ opostunȩ minusq periculo se de monstrari sicorũ int̃nos conloq: semi
hoc ergo iudacoꝵ paulus dimiserat quod malũ habebant & in primis illut qđ ignorantes
dĩiusticiã & suã iusticiã uolentes constituere iusticiaedĩ ñs subiti. deinde qđ postpassionẽ
a prurrectione xp̃i datohac manisesto sacrunto gratiae secđ erdiñ melchis edah adhuc puta¬
bant ueterascaerim̃t non ex consu&udine sollemnitatis sed excessitate s alutis c̃õ celebranda
quȩ tm̃ sinum quã fuissent neces saria in fiuctuose atq in aniter ꝓ eis machabei mastrner
fierent postremo illud qđ p̃ dicatores gratie xp̃ianus iudaei tã quã hostes legis ꝑsequan¬

Expanded text:
edita est, admissa auctoritate mendacii tota dubia nutet et fluctuet. non enim potest aut oporedita est, admissa auctoritate mendacii tota dubia nutet et fluctuet. non enim potest aut oportet litteris explicari, quanta et quam inexplicabilia mala consequantur, si hoc concesserimus; posset autem oportune minusque periculose demonstrari, si coram inter nos conloqueremur. Hoc ergo Iudaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant, et in primis illud, quod ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustresurrectionem Christi dato ac manifestato sacramento gratiae secundum ordinem Melchisedech adhuc putabant uetera sacramenta non ex consuetudine sollemnitatis, sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praedicatores gratiae Christianos Iudaei tamquam hostes legis persequeren
Abbreviated transcription (Latin):
car& nã utiq: iud aeis erat xp̃i anus facctus noniudaeoꝵ sacram̃ta reliq rat quae conueni¬
enter illepopulus & legitime tẽporis quo opostebat acceperat. id eoq suscepit ea celebranda
accepercã custo dise &iã cũ inxp̃m oredissent nontam̃ in eis constituerent spemsalutis
in su&os ad fidẽ reuorarent honere graui & noncessario nullo modo inponenda eẽ cen¬
sebat qua ꝓpt̃ nonideo parũ em̃ dauit qđ pat̃ nastradiciones obseruar& qđ si sticere uel¬
l& nec mendacit᷑ nec in congrue facer& quã uis enĩ iã suꝑfluũ ttom̃ solita non noceren
sed qm̃gentes cogebat iudaizare qđ nullomodo poss& nisi e sic ager& tũquã adhucadã
post dñi aduentũ necessario saluti forent qđ uehem̃t̃ ꝑ apostolatũ pauli ueritas dissua¬
sit nec apłs p&nis hoc ignorabat sedid faciebat times eos qui ex circũ cissone erant itc
& ipse uese correctus ẽ & paulus uera narrauit ne in sac scriptura quae ad fidẽ posteris

Expanded text:
at, Christianus autem factus non Iudaeorum sacramenta reliquerat, quae conuenienter ille populus et legitime tempore, quo oportebat, acceperat. ideoque suscepit ea celebranda,acceperant, custodire, etiam cum in Christo credidissent, non tamen in eis iam constituerent spem salutisinsuetos a fide reuocarent onere graui et non necessario, nullo modo inponenda esse censebat. Quapropter non ideo Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret — quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue faceret; quamuis enim iam superflua, tamen solita non nocerent —, sed quoniam gente cogebat iudaizare, quod nullo modo posset, nisi ea sic ageret, tamquam adhuc etiam post domini aduentum necessaria saluti forent; quod uehementer per apostolatum Pauli ueritas dissuasit. nec apostolus Petrus hoc ignorabat, sed id faciebat timens eos, qui ex circumcisione erant. ita et ipse uere correctus est et Paulus uera narrauit, ne sancta scriptura, quae ad fidem posteris
Abbreviated transcription (Latin):
ibierit flecus & stridordentiũ : Uaeillihomini qui acceptũ tidentũ insudanolꝑ gcons
ceteris lucru facientib: id tantũ qđ acceperit reseruauit : Ilico indignantis dnĩ clamone
ferietur : serua nequã quare nonded isti pecuniãmeã ad m̃ sc̃ et egouenienscũus unrexe¬
ggisiõ id .ẽ. depo suisselidaltaqt qđ fene nom poterus dũ enĩ tui gnauus negociato¬
denriumanes alterius locũ qupetumã duplicare poterat occupasti : quã obremscut i
suspieis sed a& nicolaum respice queds inupocidrps sua odit quitũ turpia et nestend aomitus:
ut nicolaitoũ herests ex illa radico nascorentur: ꝓb& scunusquisq et sicaccedat n onfuit
tur inregem minimũ discipulũ ihs amatplurimũ : inferius frat̃ ad cũbe ut minor ue¬
mente ãriũ iubetris accedero : suꝑ quem enĩ ds requieseit nisisi ꝑhumilo & quica eati

Expanded text:
ibi erit fletus et stridor dentium. uae illi, qui acceptum talentum in sudario ligans ceteris lucra facientibus id tantum, quod acceperat, reseruarit! ilico indignantis domini clamore ferietur: s ern e nequam, quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, et ego ueniens cum usuris exegissem? id est: \'deposuisses ad altare, quod ferre non poteras. dum enim tu, ignauus negotiatodenarium tenes, alterius locum, qui pecuniam duplicare poterat, occupasti\'. quam ob rem sicut, suspicis, sed et Nicolaum respice, quem dominus in Apocalypsi sua odit; qui tam turpia et nefanda commentus est, ut Ophitarum heresis ex illa radice nascatur. probet se unusquisque et sic accedat. non facit astor adlegitur in regem; minimum discipulum Iesus amat plurimum. inferius, frater, accumbe, ut minore uemente sursum iubearis accedere. super quem dominus requiescit, nisi super
Abbreviated transcription (Latin):
tiscum grandis offensa sit dũse qui cogitationes sus. & prauicor¬
dis facere uoluntatem ꝓpterea infest dicens. int̾rogate gentes.
&omnes incircuitu nationes: quis feccrit. quis audieritꝰ idolis seruiens
quae fecit nimis uirgo isrł. uirginem cutem uocat eo qđ unidõ seruierit.
Dicente ꝓph&a Notus inuidca ds̃ inisrł magnum nomen eius Num quit
defici& de p&rar agrinix libanraut auellipossunt aquae erum pen¬
tesfrigidȩ & deflueñtes lxx. Num quid deficient dep&rtubera. aut
nix delibano aut declinabit & quam uiolenter sublata uento. Tale
quid et illud uergilicanum sonat: anteleues ego pascentis inhere cerui:
& fr&ci destituent inlitore pisces. Quam nrõ illius labatur pectore uul¬

Expanded text:
tis, cum grandis offensa sit dei sequi cogitationes suas et praui cortis, cum grandis offensa sit dei sequi cogitationes suas et praui cordis facere uoluntatem? propterea infert dicens: \'interrogate gentes et omnes in circuitu nationes, quis fecerit. quis audierit idolis seruiens, quae fecit nimis uirgo Israhel.\' uirginem autem uocat eo, quod uni deo seruierit dicente propheta: notus in Iudaea deus, in Israhel magnum nomen eius. Numquid deficiet de petra r a agri nix Libani? aut anelli possunt aquae erumpentes frigidae et defluente? LXX: numquid deficient de petra ubera aut nix de Libano? aut declinabit aqua uiolenter sublata uento? Tale quid et illud Uerguianum sonat. ante leues ergo pascentur in aethere cerui et freta destituent nudos in litore pisces, quam nostro illius labatur pectore uul
Abbreviated transcription (Latin):
uos cogitationem reuertatũr unusquisq: auia sua mala & dirigite
uia sũrãs & studia urã. Qui dixerunt despertuimus siue confortabi¬
mur. post cogitationes enimnrã sibimus & unusquisq: prauitatem siue
quam & aspectu & sermonib: docuentt & dicit ecce ego fingo contrauos
malum quasi figulus lutum malum utem iuxta iscam quidicit
faciens pacem & crecinsmalum nonquo ꝑsemalum sit sed qđ pacien¬
tibus inlumc̃e iudetur & cogito contieuos cogitationem id est ꝓ
merto inferre sententiamimu tate opera & dirigiteuia surã si ut
& prosperis pena mutttur. Quiinquitecontrtno dixerunt con¬
fortabimur in malis cudlic& operibus. siue iuxta aquilam despent¬
bimus & iuxta symmachum de fecimus quodutrumq: offendit dm̃ut
aut nequaquam seput& posse saluari cut adplacandum dm̃
animo defccisse & post cogitationes in quid nitẽ sibimu subi est ergo

Expanded text:
uos cogitationem; reuertatur unusquisque a uiuos cogitationem; reuertatur unusquisque a uivias vestras et studia vestra. Qui dixerunt, desperavimus sive confortabimur, post cogitationes enim nostras ibimus, et unusquisque praviquam et aspectu et sermonibus docuerat. et dicit: \'ecce ego fingo contra uos malum quasi figulus lutum\' — malum autem iuxta Isaiam, qui dicit: faciens pacem et creans malum, non quo per se malum sit, sed quod patientibus malum esse uideatur — et cogito contra uos cogitationem\' — id est pro merito inferre sententiam —; mutate opera et dirigite uias uestras, ut et prosperis -poena mutetur! \' \'qui/inquit, \'e contrario dixerunt: confortabimur\' — in malis uidelicet operibus siue iuxta Aquilam desperauimus us et iuita Symmachum defecimus, quod utrumque offendit deum, ut aut nequaquam se putet posse saluari aut ad placandum deum animo defecisse — et post cogitationes,\' inquit, \'nostras ibimus.\' ubi est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
deriti fecit aliud siue ut eiiu sum est: statim que d̃s adproph& amsi figu
ritdissipatum : ego in uobis quiquãntum in uobis est perisse uidemini
hoc fccere non potero & ut liberum significar& arbitrium. Dicit se &
mala annuncia scgenti & regno illiueł illi & rursumbona. nectamen
hoc euenire quodipse p̃dixerit. sede contrario ficri ut & bona malis e¬¬
ueniant siegerint penĩtentiam & bonis malit. si post remissiones fue¬¬
rint cid peccata conuersi & hoc dicimus. Non quo ignor& ds hocuel illud
gentem aut regnum cẽfacturum: sedqđ dimittat hominem uoluntatis
sue: ut uel p̃mia uel penas suomerito recipiat: nec statim totum erit ho¬
minis qđ eueni& sedeus gratiae quicuncta largitus ẽ: it aenim libertas
arbi tru reseruanda ẽ uti nominibus excellat gratia largitoris ix
siue sic dicith̃s: &ecce ego fingo contrauos malum & cogito contrix

Expanded text:
derat, fecit aliud sibi, ut ei uisum est. statimque dominus ad prophetam: \'si fderat, fecit aliud sibi, ut ei uisum est. statimque dominus ad prophetam: \'si frit dissipatum, ego in uobis, qui, quantum in uobis est, perisse uidemini, hoc facere non potero?\' et ut liberum signiticaret arbitrium, dicit se et mala annuntiare genti et regno illi uel illi et rursum bona; nec tamen hoc euenire, quod ipse praedixerit. sed e contrario fieri. ut et bona malis eueniant, si egerint paenitentiam, et bonis mala, si post repromissiones fuerint ad peccata conuersi. et hoc dicimus, non quo ignoret deus hoc uel illud gentem aut regnum esse facturum, sed quod dimittat hominem uoluntati suae, ut uel praemia uel poenas suo merito recipiat. nec statim totum erit hominis, quod eueniet, sed eius gratiae, qui cuncta largitus est; ita enim libertas arbitrii reseruanda est, ut in omnibus excellat gratia largitoris iuxsiue sic — dicit dominus: ecce ego ego contra uos malum et cogito contra
Abbreviated transcription (Latin):
quod cozit aui ut facerem ei & subitosiue adsummam loquar degente.
& regnõ utedificem &: ut plantem illud sifecerit malum in õculis
meis ut nonaudiat uocem meam penitentim agam suꝑbono qđ
locutus sum ut facerem ei. Pomnesquidem sensus adiuditium. & in tel¬
legentiam animiꝑuenitur auditu odoratu. gustu tactu. sed magis
mente rxinetur qđ oculiscernitur unde iub&ur ꝓph&a ire addõ
sem indomum figuli faciebat ipse solus suꝑrotam: quam Uxx uerbiam¬
biguitate seductil apides cranstulcrunt: ab anim enim proqualita cȩ̃
loci & diuersi tate ꝓnunciationis. & orga num idest rora figuliuocatur.
& sapidescumq in quitcernerem uaseluto fieri subito dissipatum est.
hocdi agente ꝓuidenti ut manus arcificis damnescr& errore suo part¬
bolam figunr&. Rursumq: illefigulus quiua seluto. rotacurrente ꝑ di¬

Expanded text:
quod cogitavi ut facerem ei. Et subito sive ad summam loquar de gente quod cogitavi ut facerem ei. Et subito sive ad summam loquar de gente et regno, ut aedificem, et ut plantem illud. Si fecerit malum in oculis meis, ut non audiat vocem meam, poenitentiam agam super bono quod locutus sum ut facerem ei. Per omnes quidem sensus ad judicium et intellegentiam animi peruenitur. auditu. odoratu, gustu, tactu, sed magis mente retinetur, quod oculis cernitur. unde iubetur propheta ire ad domsem in domum figuli, faciebatipse opussuperrotam,\' quam LXX uerbi ambiguitate seducti \'lapides\' transtulerunt; \'abanim\' enim pro qualitate loci et diuersitate pronuntiationis et \'organum\', id est \'rota\' figuli, uocatur et \'lapides\'. cumque, inquit, \'cernerem uas e luto fieri, subito dissipatum est hoc dei agente prouidentia, ut manus artificis, dum nesciret, errore suo parabolam figuraret. rursumque ille figulus, qui uas e luto rota currente perdi
Abbreviated transcription (Latin):
in eum uolumen breuiter transcurrentes. in his tantum quae obscura
fuerint in moremur. Verbum qd fiactum est adhieremiam ad nõ di¬
cens. surge: & descende indomum figuli & ibiau dies uerba m ca: & def
cende in domum figuli &ibiaudies uerba mea & descendi indomum
figuli & ecceipse faciebat opus suꝑrotam siue lapides & dissipatum ẽ
uc̃is qđ ipse ftciebat eluto manibus suis conuersusq siuerursum fecit
illuduas alterum. sicut placuerat in oculis ciu sut facer&. & facctum
est uerbum dnĩ admedicens. num quit sicut figulusiste non possum
uobis facere domus isrł atdñs. Eccesicutlutum in manufiguli sictios
inmanu mea domus isrł. Repente siue adsum mamloquar aduer¬
sumgentem &aduersum regnum ut era dicem siue auferam. & destru¬
am & disꝑdamillud: si penitemtiam egerit gensilla amalosuo
quod locutus sum aduersum eam agamꝰ & ego penitentiaam suꝑ malo

Expanded text:
in eum uolumen breuiter transcurrentes in his tantum. quae obscura in eum uolumen breuiter transcurrentes in his tantum. quae obscura fuerint, inmoremur. Uerbum, quod factum est ad Hieremiam a domino dicens: surge et dcende in domum figuli, et ibi audies uerba mea! et descendi in domum figuli et ecce ipse faciebat opus super rotam — siue lapides —. et dissipatum est uas, quod ipse faciebat e luto manibus suis; conuersusque — siue et rursum - fecit illud uas alterum, sicut placuerat in oculis eius, ut faceret. et factum est uerbum domini ad me dicens: numquid sicut fiobis facere, domus Israel? ait Dominus. Ecce sicut lutum in manu figuli, sic vos in manu mea, domus Israel. Repente sive ad summam loquar adversum gentem et adversum regnum, ut eradicem sive auferam et destruam, et disperdam illud. Si poenitentiam egerit gens illa a malo suo quod locutus sum adversum eam, agam et ego poenitentiam super malo
Abbreviated transcription (Latin):
rationem deea quac in nobis est spe: & propheta cdamanteloquebar in
cestimonustius in conspecturegum & non confundebar: istipublicum
fugiunt & su surrant in angulis ꝑditorum Dolentq qua sipsius quice
sudm &uunt confiteri Cumq: genertiliter aduersum uitia quid & he¬
reticos dixerimus sep&iqueruntur. Malumq: conscientiae. dissimu¬
lata diuindignatione. pronunciant. Quod si cauendum nobis est ne
ueterem laedere uideamur necessi tudinem si supbissimam heresim
spĩcali sermon& : runcemus : Ergo sustinendȩ nobis erunt cruces ꝓdite
fidei & dicendum cum ꝑph&a. uersatus sum in miseria dummihun¬
figitur spina. Guinporius audiant illud a postolicum oboedi redõ
magisoport& quam hominibus &iterum si hominib: placerẽ xpĩ ser¬
uus nonessem uerum haec in proprio nisitacuerint opere plenius
ex seque mur: nunc coeptum in hieremiam carpa musiter. & quarcũ

Expanded text:
rationem de ea, quae in nobis est, spe, et propheta clamante: loquebar in rationem de ea, quae in nobis est, spe, et propheta clamante: loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum et non confundebar, isti publicum fugiunt et susurrant in angulis perditorum dolentque quasi pro suis, sua metuunt coner. cumque generaliter aduersum uma quid et hereticos dixerimus, se peti queruntur malumque conscientiae dissimulata diu indignatione pronuntiant. quodsi cauendum nobis est, ne ueterem laedere uideamur necessitudinem. si superbissimam heresin spiritali mucrone truncemus, ergo sustinendae nobis erunt cruces proditae fidei et dicendum cum propheta: uersatus sum in miseria, dum mihi infigitur spina. quin potius audiant illud apostolicum: oboedire deo magis oportet quam hominibus et iterum: si hominibus placerem, Christi seruus non essem. uerum haec in proprio, nisi tacuerint, opere plenius exsequemur. nunc coeptum in Hieremiam carpamus iter et quartum
Abbreviated transcription (Latin):
sedherroris inimicussum : quimihiũt uicem talionis & genuinum scudolo¬
ris inliderent ueteres magistrorum suorum calumnias concinantes. &
tantum de lingues & miseri demonstrati sunt uc ne maledicere quidẽ
suis uerbis potuerint. quorum tatm temponris editis aduersum eos libris:
neniȩ confutatȩ sunt : quos quilegeuoluerint liquido p̃uidebunt. ca nes
eos iuxta isciam eẽ mutos qui lat̃rarenesciant. habentes quidem & uolũ¬
tat̃em & rabiem mentiendi sed artem fingendi & latrandi non habentes:
quibus loquar compendio. hautbona suntꝰ quae doc& is aut mala. sibona
defendite libere. si mala quid occulte miseros errore iugulatis. pecteq
fidei caddecipiendos simplices quosq lactatis ex potionem quae siuera
est curabsconditur si ftlset curscribitur rogo: q̃uae ẽ istã insania. praeci¬
piente a postolo ut paittisimus adsatis ficciendum omni poscentinos.

Expanded text:
sed erroris inimicus sum. qui, mihi ut uicem talionis et genuinum sui dolosed erroris inimicus sum. qui, mihi ut uicem talionis et genuinum sui doloris inliderent, ueteres magistrorum suorum calumnias concinnantes in tantum elingues et miseri demonstrati sunt. ut ne male dicere quidem suis uerbis potuerint. quorum tunc temporis editis aduersum eos libris neniae confutatae sunt: quos qui legere uoluerint, liquido peruidebunt canes eos iuxta lsaiam esse mutos. qui latrare nesciant habentes quidem 20 uoluntatem et rabiem mentiendi, sed artem fingendi et latrandi non habentes. quibus loquar compendio: aut bona sunt, quae docetis, aut mala. si bona, defendite libere; si mala, quid occulte miseros errore iugulatis rectaeque fidei ad decipiendos simplices quosque iactatis expositionem? quae si uera est, cur absconditur? si falsa, cur scribitur? rogo. quae est ista insania? praecipiente apostolo, ut parati simus ad satisfaciendum omni poscenti nos
Abbreviated transcription (Latin):
tum cius insidus iuxta scmitam scandalum pos suerunt mmibi & cuaua¬
gelid  hocipsum plenius instruente quoduolatilia cacli uext denã
ucta semina dimpiant atq disꝑdant curhoc principio frater eusebii
usussim sequens sermo monstrabit multis & de totohuc orbe conflu.¬
entium turbis & scõrum fratrum monasteniq curis occupatus.
Commentarios in dremiam ꝑ interualla dictabam. ũt quod deerat
inorigene & dudum indiscipulis eius grunnio. cucigrioq pontico. & iouinia no
iugulatac̃ coepit reuiuescere & non solum in occidente sed & in orientis par¬
tibus sibilare et inquibusdam insulis p̃cipueq siciliȩ. &rhodima culariplo¬
ros eł crescere ꝑ dies perdies singulos dum secreto docent & publice negant:
cui respondere diu tacens. & dolorem silentio de uoranscrebra fraetrũ
ex postulatione compulsus sum : Nec tamen hucusq prorupi. utauctorũ
nomina ponerem malenscos corrigi. quam infamari : Neq enim hominũ

Expanded text:
tum ejus insidiis: Juxta semitam scandalum posuerunt mihi , et Evangelio hoc ipsum plenius instruente, quod volatilia coeli juxta viam jacta semina diripiant atque disperdant. Cur hoc principio, frater Eusebiusus sim, sequens sermo monstrabit. multis et de toto huc orbe confluentium turbis et sanctorum fratrum monasteriique curis occupatus commentarios in Hieremiam per interualla dictabam, ut, quod deerat in Origene et dudum in discipulis eius Grunnio Euagrioque Pontico et Iouiniano iugulata est, coepit reuiuescere et non solum in occidente, sed et in orientis partibus sibilare et in quibusdam insulis, praecipueque Siciliae et Rhodi, maculare plerosque et crescere per dies singulos. dum secreto docent et publice negant. cui respondere diu tacens et dolorem silentio deuorans crebra fratrum expostulatione conpulsus sum, nec tamen hucusque prorupi, ut auctorum nomina ponerem malens eos corrigi quam infamari; neque enim hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
timaue dicttcui. Ceterum sciat beatitudotua inistius modidis¬
sut atiomibus molestiam intelligendo Nondebere ubripero
quia facile etnios potuimus ediquid ementiri quod exunauo¬
o sold caret questionem si cuti et ceteros fecis eonstauo¬
enus scomags conducit obueritatem. laborare paulisꝑ
stpere gunio ciurem ad comodare sermoni quam oealienit
linguã ficttm ferre sententicam  expori Quam dealierico¬

Expanded text:
timque dictaui. ceterum sciat beatitudo tua in istiusmodi distimque dictaui. ceterum sciat beatitudo tua in istiusmodi disputationibus molestiam in legendo non debere subrepere, quia facile et nos potuimus aliquid ementiri, quod exuna uoce solueret quaestionem, sicuti et ceteros fecisse monstrauimus. sed magis condecet ob ueritatem laborare paulisper et peregrino aurem adcommodare sermoni, quam de aliena lingua fictam ferre sententiam.. XXI. AD DA
Abbreviated transcription (Latin):
cariponant uerbum petentis affectu et dicant. anna dñẽ quod
ittur anna interiectio de praeccentis est. si ex his duobus ue¬
elisc sicuti facere solemus in uersibus quan domene . incepto
desistere uictam scandimus men in coepto alepb qui ppe litteram
primam uerbi sequentis extremam prioris uerbi ain ueniens
exdusit quia propter ut cad questionis originem reuerta mun
ubinos legimus in latino. Odnẽ siduum fac odñe bene compla¬
ce. benedictus quiuenit in nomine dnĩ. iuxta hebraeum sensum
legere possumus obsecro dnẽ scluum stac. obsecro obsecro dñe¬
bene prosperar&e obse crobenedictus quiuenit in nomine dr̃s
sulium autem facdicitur ut sub audamus populumtuu isrł
siue generalitermnundum. deniquemathcus quieuan gelium
icm dici aliquando cessecret in ebriatus glecdius meuis inccieto
ba et interim iuxtte medio criutitem sensus mei. breuite Eric¬

Expanded text:
cari ponant uerbum petentis affectu et dicant \'anna domine,\' quod cari ponant uerbum petentis affectu et dicant \'anna domine,\' quod tatur, anna interiectio deprecantis est. si ex his duobus ueelisa, sicuti facere solemus in uersibus, quando meneincepto desistere uictam scandimus \'men incepto\'. aleph quippe, littera prima uerbi sequentis, extremam prioris uerbi inueniens exclusit. quapropter, ut ad quaestionis originem reuertamur, ubi nos legimus in Latino : odomine. saluum fac, odomine, bene conplace; benedictus, qui uenit in nomine domini, iuxta Hebraeum sensum legere possumus: obsecro, domine, saluum fac, obsecro; obsecro, domine, prospera, obsecro; benedictus, qui uenit in nomine domini. \'saluum\' autem \'fac\' dicitur, ut subaudiamus \'populum tuum Israhel\' siue generaliter \'mundum\'. denique Matheus, qui euangelium Hiam dici aliquando cessaret: inebriatus est gladius meus in caelo. Haec interim iuxta mediocritatem sensus mei breuiter stric
Abbreviated transcription (Latin):
exore in funtium et lccctantium perfecisti laudem caVINu
dem quod stccile exprimi poterat. bene dictus quiuenit ir
nemine dnĩ om̃nium euuangelistacrum scribt consentit de
uerbo uero osconna quia ingrecum non poterant trans ferre
demus ipsum hebreum posuerunt dicentes osconna luca sigitur
quiinter omnes euuangelistas grecisermonis eruditissimus
fuit q uippe ut medicus et qui ingrecia euuangelium scrip¬
serit quia seuidit proprieitem sermonis transferre Nompos¬
se melius arbitratus est tacere quam id ponere quodlegenti fic¬
cere questionem cedsummam sicuti nos in linguam latinam ha¬
bemus inter iectiones quas dam. ut inseduando dicamus uia et
in admirando papae et indolende heu. et quandosilentium uo¬
lumus impertore strictis dentibus sp̃m coartamus et cogimus
in sonandum ic et hebrei interreliquas propriettetes linguae
suae habent. interiectionem ut quando uoluit dim̃ de prae¬

Expanded text:
ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem? centesex ore infantium et lactantium perfecisti laudem? centesdem, quod facile exprimi poterat: benedictus, qui uenit in nomine domini, omnium euangelistarum scriptura consentit; de uerbo uero \'osianna3, quia in Graecum non poterant transferre demus, ipsum Hebraeum posuerunt dicentes \'osianna\'. Lucas igitur, qui inter omnes euangelistas Graeci sermonis eruditissimus fuit, quippe ut medicus et qui in Graecis euangelium scripserit, quia se uidit proprietatem sermonis transferre non posse, melius arbitratus est tacere, quam id ponere, quod legenti faceret quaestionem. Ad summam, sicuti nos in lingua Latina habemus et. interiectiones quasdam, ut in exultando dicamus ua\' et in admirando \'papae\' et in dolendo \'heu\' et, quando silentium nolumus imperare, strictis dentibus spiritum coartamus et cogimus in sonandum \'st\', ita et Hebraei inter reliquas proprietates linguae suae habent interiectionem, ut, quando uolunt dominum depre
Abbreviated transcription (Latin):
leph scribatur anna significari obsecro siccutem exbeth esse
coniunctionem siue inter iectionem quae apud grecos ponitur.
AN. et estin ECoconañ cuius interpraetationem. latinus
sermo non expremit. seo quoniam haeminutiae : etistius mo¬
di disputationis archanum. propter barbariem lingue pariter
aclitertcrum legenti molestiam tribuunt. ad explanandi
legebatur unde et populis notior erat hos uersos esse assumptos
quod ille qui promite batur degenere dacuid uenerit saluatu¬
rus iss ł dicente dauid. lapidem quem repro bauerunt a edifi¬
cantes hic ficctus est incaput anguli Adño fuctus est bicent
mirabilis in oculis nostris hic est dies quam fecnit dr̃s cexubenedi
morailupbriseos et scribas hac indignatione cominotiis e quodan¬
derent populum psedmi prophetiam. superxpo intellis fore cani¬
pletem aeclimaptes pacruulos os cnna filio dacuid dixuseeisdu¬
dis quio istilo quantur etibm respondisse num quam legistis quia

Expanded text:
leph scribatur anna, significari \'obsecro\', si autem ex heth, esse leph scribatur anna, significari \'obsecro\', si autem ex heth, esse coniunctionem siue interiectiδὴ, et est in σῶσον δὴ, cujus interpretationem Latinus sermo non exprimit. 4. Sed quoniam hae minutiae et istiusmodi disputationis arcanum, propter barbariem linguae pariter ac litterarum, legenti molestiam tribuunt, ad explanandi legebatur, unde et populis notior erat, hos uersus esse adsumptos, quod ille, qui repromittebatur de genere Dauid, uenerit saluaturus Israhel dicente Dauid: lapidem, quem reprobauerunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. a domino factus est hoc et est mirabilismorat, Pharisaeos et Scribas hac indignatione commotos, quod viderent populum, Psalmi prophetiam super Christo intelligere completam, et clamantes parvulos Osianna, filio David, dixisse ei: Audis, quid isti loquuntur? et Iesum respondisse:  numquam legistis, quia