comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dimento. ne cũ ista q̃rmmiꝰ illĩc
au̾tamur aut ne duos fines
significauit tẽporale posterius
querendũ nõ tempore sed digni¬
enĩ ostendit nobis temporalia
sic esse appetenda ut ꝓpter ipsa
benefacere debeamꝰ licet sint
necessaria. sed q̃cũq facimus

Expanded text:
dimento: ne cum ista quaeritis, illinc avertamini; aut ne duos fines significavit temporale posterius quaerendum, non tempore, sed dignienim ostendit, non temporalia sic esse appetenda, ut propter ipsa benefacere debeamus, licet sint necessaria. Quaecunque enim facimus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ labor et prouidençia dãpna¬
tur sed mẽtem prefocans cura.
menter cauendũ est necũ uide
rimus aliquem seruũ dei proui¬
dere ne ista nccͣia sibi desint. uł

Expanded text:
non labor et providentia damnantur, sed mentem praefocans cura.menter cauendum est, ne forte, cum uiderimus aliquem seruum dei prouidere, ne ista necessaria desint uel
Abbreviated transcription (Latin):
te futuri tpĩs sterilitas terreat.
nõ future famis timor mẽtẽ¬
tuam deiciat. sed̾ ex ip̃o tota fi¬
ducia tua pendeat. qui aues
pascit. et lilia uestit. Ip̃e sit horre¬
um tuũ. ip̃e apotheca. ip̃e mar¬
tue. solus sit tibi omina m oĩb.

Expanded text:
te futuri temporis sterilitas terreat, non futurae famis timor tuam mentem dejiciat. Sed ex ipso tota fiducia tua pendeat, qui aves pascit et lilia vestit. Ipse sit horreum tuum, ipse apotheca, ipse marse solus sit tibi omnia in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
illuc peruenire desiderat ubi su¬
beatus est qui dĩcias suas ĩ celo
reposuit. ut ibi semꝑ mentem
habeat. semꝑq illuc omnibus
uiribus et desiderio tendat. Qr¬

Expanded text:
illuc pervenire desiderat, ubi suBeatus igitur qui divitias suas in coelo reposuit, ut semper ibi mentem habeat, semperque illuc omnibus viribus et desiderio tendat.
Abbreviated transcription (Latin):
sordeat. nestias te ẽẽ in hoc mũ¬
do. qm̃ ad illos qui ĩ celo sũt et
deo uiuũt tuũ trãstulisti ꝓpoĩ¬
tũ. Ubi ẽ thesaurus tuus ibi sit
et cor tuũ. Noli enĩ argenteis
simulacris. uili marsupio tuũ
qui nũꝙͣ cũ m̃moꝵ pondere
pot̾it transuolare ad celũ. hoc
huio gulosi deus uenter est.
seli epule. lasciui ludicia. ama¬

Expanded text:
hoc; quoniam ad illos qui in coelo sunt et Deo vivunt, tuum transtulisti propositum. Ubi est thesaurus tuus, ibi sit et cor tuum . Noli cum argenteis simulacris vili marsupio tuo tuum quia nunquam cum nummorum pondere poteris transst. Gulosi deus venter est: ae sunt. Lascivi, ludicra: ama
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur argui qui spreto uictu
uel uestitu coĩ lancõra sibi uel
austeriora pre hñs cũ quibus
uitam ducunt alimẽta uel
indumẽta requirũt. Cõfirmat¬

Expanded text:
videntur argui, qui, spreto victu vel vestitu communi, lautiora sibi vel austeriora prae his cum quibus vitam ducunt, alimenta, vel indumenta, requirunt. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
deus et mãmona idẽ dyabolus
qui auctor est mãmone. Ille nos
ciam. ille ad uitã. hic ad mortẽ
ille ad salutẽ hic ad ꝑdicõnem.
Cui de d̾uobus obtẽpenire debemꝰ.
ei utiq qui nos ad uitã muitat.
nõ ei qui nos trahit ad mortem:¬

Expanded text:
s ? Mammona, id est, diabolus, qui auctor est mammonae. Ille nos tiam; ille ad vitam, hic ad mortem; ille ad salutem, hic ad perditionem. Cui de duobus obtemperare debemus? Ei utique qui nos ad vitam invitat, non ei qui nos tradit ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dicã de illo mãdato quo iu¬
benur nõ thesaurizare suꝑ t̾ras.¬
teri uero quasi ecõtrario audierĩt
pͥceꝑtũ. et quasi dictũ sit ad eos
thesaurizate oĩmodis suꝑ t̾ram.
Ita relĩquẽtes celũ adherẽt t̾re
et ĩsamũt circa peccuniã cõgre¬
gandã. hec crisoꝰ. deĩde subdit

Expanded text:
 dicam de illo mandato quo jubemur non thesaurizare superteri vero quasi e contrario audierint praeceptum, et quasi dictum sit ad eos: Thesaurizate omni modo super terram; ita relinquentes coelum adhaeserunt terrae, et insaniunt erga pecunias congregandas,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ergo ĩ celis thesaurizemꝰ celestia
diligamus. uis nosce ubi thesau¬
rizas: attende quid amas.uis nos¬
se quid amas: attende quid cogi¬
tas. Ita fiet ut thesaurũ tuũ ex
amore tuo cognostas. et amorẽ
tuũ iudicõ tue cogitacoĩs ĩtelli¬

Expanded text:
Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelli
Abbreviated transcription (Latin):
prianus. Mũdi amor et dei pariter
in uno corde habitare nõ possũt.
ꝙͣadmodũ oculi celũ et terram
nequaꝙͣ cõspiciũt. Sicut autem
libus. aues claudũt oculos tũ pal¬
ꝑebra inferiorilaĩalia uero grossa
tũ palpebra superiori. Sic uiri
periora. deinde declarando dicta¬

Expanded text:
ns: ‘Mundi amor et dei pariter in uno corde habitare non possunt quemadmodum oculi celum pariter et terram nequaquam conspiciunt’. Dicit autem libus quod aues claudunt oculos cum palpebra inferiori; animalia uero gressibilia cum palpebra superiori. Per feriora e
Abbreviated transcription (Latin):
crisdꝰ. Nõ ĩmerito semper orare
debemus. ut hũc panem celestẽ
cotidie mereamur accipere ne
aliquo interueniente pctõ a cor¬
pore dñ separemur. Potest eciã¬

Expanded text:
de non immerito semper orare debemus, ut hunc panem coelestem quotidie mereamur accipere: ne, aliquo interveniente peccato, a corpore Domini separemur. VI. Et di
Abbreviated transcription (Latin):
mei ex̾cete uos ꝙͣtũ potestis ad ex¬
hibendũ mãsuetudinẽ eciã erga
ĩmicos urõs frenate irã q̃ uos sti¬
mulat ad uindictã. Si uĩdicare te¬
es deũ. uentura ẽ hora ut dicas pr̃
noster qui es ĩ celis. uenturus es ad
illum uersũ. dimitte nobis debita
nr̃a. Quid sequitur: sicut et nos
dnnittimꝰ debitoribus nostris abi
illa ĩmnica stat cõtra te. sepit uiã
oracoĩs tue. murũ engit et nõ ẽ

Expanded text:
mei: exercete vos, quantum potestis, ad exhibendam mansuetudinem, etiam erga inimicos vestros. Frenate iram, quae vos stimulat ad vindictam. Ira ees Deum: ventura est hora ut dicas, Pater noster, qui es in coelis. Venturus es ad illum versum, Dimitte nobis debita nostra. Quid sequitur? Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Ibi illa inimica stat contra te. Sepit viam orationis tuae: murum erigit, et non est
Abbreviated transcription (Latin):
inferende. Quia uero sũt culpe
in quibus culpa est uindictam
relaxare. Et si pam in nos tene¬
amiur dnmttere ꝓctm̃ tamẽ m
iero ꝰ si pectauerit in nos finter
noster. et in qualibet causa nos
leserit. dimttendi habemꝰ pote¬
statem ĩmo et necessitate. ⁊ñ

Expanded text:
Matth. V. Quia vero sunt culpae, in quibus culpa est relaxare vindictam. Et si peccatum in nos teneamur dimittere, peccatum tamen in  Si peccaverit in nos frater noster, et in qualibet causa nos laeserit, dimittendi habemus potestatem, immo necessitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sed magne fiducie et fincere cõ¬
stĩe est: hoc dñ regnũ ut adue¬
mat optare confidenter. Et id¬
cuto quia ut regnũ dei ueniat
semꝑ oramus.tales in fide dm̃¬
nos et mãdatis eius exhibere de¬
bemus ut futuro regno digni

Expanded text:
Sed magnae fiduciae et sincerae conscientiae est, hoc Domini regnum ut adveniat, confidenter optare. Et idcirco, quia, ut regnum Dei veniat, semper oramus; tales nos in fide Domini et in mandatis ejus exhibere debemus, ut futuro regno digni
Abbreviated transcription (Latin):
nbus cõtmentur..ꝙͣ fidelis
hec et beata nobis oratio est
cuiꝰ ordinem nobis doctor uite
ac magister celestis instituit.
Or beati eciã nos esse possumꝰ.
seu uerba non tãtũ orls officõ
actu seruemus. Hanc itaq
spem salutis humane orandi

Expanded text:
us ostendit. O quam fidelis haec et beata nobis oratio est, cujus ordinem nobis doctor vitae, ac magister coelestis 75 instituit! Quam beati etiam nos esse possumus, e verba non tantum officio actu servemus! Hanc itaquespem salutis humanae
Abbreviated transcription (Latin):
facere nõ nosse. et factã posse to¬
lerire. cũ fratribus pace̾̃ tenere.
dim̃i toto corde diligere. amare
in illo ꝙ pater est. timiere ꝙ deus
ti eiꝰ inseꝑabiliter adherere cru¬
ci eiꝰ fortiter ac fidenter assiste.
qñ de eiꝰ noĩe et honore certamẽ
est. exhibere in sermone cõstãtiã
qua cõfitemur. in questiõe fidu¬
ciam qua cõgredimur. in morte
pacienciã qua coronamur. hoc
est coheredem xp̃i uelle ẽẽ. hos ẽ
preceptũ xp̃i facere. hoc est uolũ¬
tatem patris implere. hec cypͥa¬

Expanded text:
facere non nosse et factam posse tolerare, cum fratribus pacem tenere, Deum ex toto corde diligere, amare in illo quod pater est, timere quod Deus ti ejus inseparabiliter adhaerere, cruci ejus fortiter ac fidenter assistere. Quando de ejus nomine et honore certamen est, exhibere in sermone constantiam, qua confitemur, in quaestione fiduciam, qua congredimur, in morte patientiam, qua coronamur, hoc est cohaeredem Christi velle esse, hoc est praeceptum Dei facere, hoc est voluntatem Patris implere. Po
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ carta nos dilectio. quan ta
mĩa eius et pietas que nobis
tante gratie munus indulsit
ut licenter dimmi ac deũ nr̃m
serui prẽm dice̾ audeamus.
Quo uocabulo non iam tãtũ
seruos sedeciam filios nos dei
esse demonstrat. Quia ergo tã
ti muneris gratiam consecu
cõuersari debemꝰ. ut id nos ẽẽ
quod dicimur spũali actu pro¬
bemus. ne aliter agentes ꝙ̃ dei
filios cõuenit rei sub usurpacõe
tanti noĩs teneamur. docet

Expanded text:
Domini circa nos dilectio! Quanta misericordia ejus et pietas, quae nobis tantae gratiae munus indulsit, ut licenter Dominum ac Deum nostrum, servi Patrem dicere audeamus! Quo vocabulo non jam tantum servos, sed etiam filios nos Dei esse demonstrat. Et cum ad ti muneris gratiam consecutconversari debemus: ut id nos esse quod dicimur, spirituali actu probfilios Dei convenit, rei sub usurpatione tanti nominis teneamur. II.
Abbreviated transcription (Latin):
pater. Et iteꝵ quo nomine et
caritas excitatur. Quid emni
cariꝰ filus debet ẽẽ ꝙͣ pr̃ et sup̃
petentibus. cũ hoc ip̃e dederit¬
añ ut filn essent: Postremo
quãta cura añ tangit. Ut qui
dicit pater noster tanto patre
non sit indignus. Admonẽtur¬

Expanded text:
Pater noster, quo nomine et charitas excitatur: quid enim charius filiis debet esse quam pater? et supplpetentibus, cum hoc ipsum ante dederit ut filii essent? Postremo quanta cura animum tangit, ut qui dicit Pater noster, tanto Patre non sit indignus? Et
Abbreviated transcription (Latin):
incordibus iustoꝵ esse diction
taꝙͣ i tẽpło scd suo. Snnul eciã
ut qui orat mse quoq ip̃o uelit
hubitare. quẽ muotat. et cum
hoc affectat. teneat insticiam.
quo manere ĩuitatur ad inhĩ¬

Expanded text:
cordibus justorum esse dictum, tanquam in templo sancto suo. Simul etiam ut qui orat, in se quoque ipso velit habitare quem invocat: et cum hoc affectat, teneat justitiam; quo munere invitatur ad inhab
Abbreviated transcription (Latin):
dñs orare preceꝑit eã potissim
cõmendandã ẽẽ indicauit. que
pertinet ad reĩssionẽ pctoꝵ ĩ
qua nos misericordes esse uolu¬
it. qd̾ unũ est cõsilium miẜias
euadendi. In nulla em̃ alia
sentẽcia sic oramus ut quasi
paticiscamur cũ eo. dicimꝰ eĩ
dimitte nobis sicut et nos di¬
In qua peticõe si mẽtimur nul

Expanded text:
ecepit, eam potissimum commendandam esse judicavit, quae pertinet ad dimissionem peccatorum: in qua nos misericordes esse voluit, quod unum est consilium miserias evadendi. In nulla enim alia sententia sic oramus, ut quasi paciscamur cum Deo: dicimus enim, Dimitte nobis sicut et nos diIn qua pactione si ment
Abbreviated transcription (French):
O sapiencia uera et diuina pro¬
uidencia. que docuit et panem
solũ petere. et hodie noĩare hoc
em̃ dicto et aiuiditas et auaricia
tollitur et hũane incertũ insinu¬

Expanded text:
O sapientia vera et divina providentia, quae docuit et panem solum petere, et hodie nominare. Hoc enim dicto et aviditas cum avaritia tollitur, et humanae vitae insinu
Abbreviated transcription (Latin):
inter uiros sanctos apłi uoce
nũenctus meretricis est filius.
nũ triticũ in lolium auenas¬
uolũtate nascentibus causa
nascamur. tm̃ ut eiꝰ uestigia
nntemur. ab ipsius corpore nõ
separemur cuiꝰ per fidem mẽ¬
bra effecti sumus. hec ieronimꝰ.¬

Expanded text:
inter viros sanctos Apostoli voce numeratus, meretricis est filius. num triticum in lolium avenasvoluntate nascentis causa nascamur, tantum ut illius vestigia imitemur, ab illius corpore, non separemur, cuius per fidem membra effecti sumus. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
est primauox quam clamãs in
deserto ꝓposuut. et uox turturis
audita est in terra nostra. Et tũc
deo nostro. et resonat iore nostro
gratiaꝵ actio et uox laudis. super
dissimulatur. et miserendi non
feriendi querit occasionẽ miseri¬
cors et miserator dñs. hec petrus.

Expanded text:
est prima vox quam vox clamantis in deserto proposuit: «Et vox turturis audita est in terra nostra . » Ex tunc m, carmen Deo nostro , et resonat in ore nostro gratiarum actio, et vox laudis; superedissimulatur, et miserendi, non feriendi, quaerit occasionem misericors et miserator Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
Et subdit. quid plur: aprĩcipio
mũdi usq ad iohannẽ uniuer¬
sitatis hilmane electionẽ recolli¬
ge. nec in sermone uel oꝑe illius
regni celestis poteris reperire dul¬
cedinem. uem ergo ad iohannẽ
et audi uocem exultacoĩs. uocem
gratie largitatẽ. quod celauerat
deus. tacuenit ãgelus. latuerat
dulce et gloriosũ. uerbũ regm te¬
loꝵ letum et adorandũ illi soli
primo cõueniens qui primus
nomi testamenti posuit fũdam̃¬
hannem organũ nostrũ uersũ
est in uocem flenciũ.qr ubi pctoꝵ
freqñcia nec penitencie locus.
duplex erit deplorandi matia¬

Expanded text:
elucet. Quid plura? A principio mundi usque ad Joannem universitatis 122 humanae electionem recollige, nec in sermone vel opere illius sanctuarii poteris reperire dulcedinem. Veni ergo ad Joannem, et audi vocem exsultationis, vocemgratiae largitatem; quod celaverat Deus, tacuerat angelus, latuerat dulce, et gloriosum verbum regni coelorum laetum et adorandum, illi soli primario conveniens qui primus Novi Testamenti posuit fundamoannem organum nostrum versum est in vocem flentium, quia ibi peccatorum frequentia, nec poenitentiae locus, duplex erat deplorandi mat
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs habet aĩam. habet corpue
filiꝰ dei per uerbũ dei habet hõ¬
minẽ tãꝙͣ aĩa corpus sicut aĩa
hñs corpus nõ facit duas persdãs
sed unũ hoĩem. sic uerbũ habẽs
hoĩem nõ facit duas ꝑsonas
sed unũ xpm. Quid est homo¬

Expanded text:
nis habet animam, habet corpus. Filius Dei, quod est Verbum Dei, habet hominem, tanquam anima corpus. Sicut anima habens corpus, non facit duas personas, sed unum hominem; sic Verbum habens hominem, non facit duas personas, sed unum
Abbreviated transcription (Latin):
preceptũ omnib officus om̃ib
etatibus necessariuĩ et ab om̃ib
deferendũ est. Nõ publicanus
nõ miles excipitur. nõ agrico¬
la uel urbanus diues et pauper
om̃s in cõmune adomonentur.
ut cõferant nõ habenti Mĩa em̃
est p̾posita perfecte forma uirtutis.
ne uestimentis alimentisq sius
litate cõdicoĩs humane mẽsum
seruatur. Ut nõ sibi unusquisq
totũ eripiat sed quod habet cum

Expanded text:
praeceptum, omnibus officiis, omnibus aetatibus necessaria et ab omnibus deferenda. non publicanus, non miles excipitur, non agricola uel urbanus, diues et pauper, omnes in conmune admonentur, ut conferant non habenti; misericoest proposita perfectae forma uirtutis, ne uestimentis alimentisque suis litate condicionis humanae mensura seruatur, ut non sibi unusquisque totum eripiat, sed quod habet cum
Abbreviated transcription (Latin):
Singulis quoq generibus hom̃
cõitemens tribuit sãctꝰ iohes
baptista respõsũ. om̃ib unum.
Ita publitanis ne ultra p̾stͥptũ
exigant. militibus ne calũpmã
facientes predã requirant. Sed

Expanded text:
Singulis quoque generibus hominum conveniens tribuit sanctus Joannes Baptista responsum, unum omnibus : ita publicanis, ne ultra praescriptum exigant; militibus, ne calumniam faciant, ne praedam requirant; d
Abbreviated transcription (Latin):
Quilibet quoq rectores quilib
cleuci si ampliꝰ ꝙͣ decretũ est
eis querũt. tãꝙͣ calũpniatores
et concussores ioħis sentencia
cõdẽpnantur milites enĩ xp̃i

Expanded text:
Quilibet quoque rectores, quilibet clerici, si amplius quam decretum est eis quaerunt, tanquam calumniatores et concussores, Joannis sententia condemnantur. Milites enim Christi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fuerit nata nutritur. cum
nutrita fuerit. roboratur. cum
fuerit roborata perficitur. cũ
ad perfectionẽ ꝑuenerit. quid
dicit. Michi uiuere xpus est et
mori lucrũ. optabam dissolui.
fratres ut de sius superfluis tri¬
buat egenti ĩ angustus aliqui¬
eris peruenis ad illã perfectõnem.
ut paratus sis aĩam tuam pon̾e
pro fratribus tuis. hec augꝰ. Nõ¬

Expanded text:
cum fuerit nata, nutritur; cum fuerit nutrita roboratur; cum fuerit roborata, perficitur: cum ad perfectionem venerit, quid dicit? Mihi vivere Christus est, et mori lucrum. Optabam dissolvi fratres, ut de suis superfluis tribuat egenti, in angustiis aliquieris, pervenies ad illam perfectionem, ut paratus sis animam tuam ponere pro fratribus tuis. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
adeo iuste penitens ut sui mise¬
reatur impetrat. qui proximi
indigentis quãtũ ualet ip̃e mi¬
sereri nõ tardat. aAt qui auertit
aurem suã ne audiat pauꝑem.
oratio eius erit excecrubilis. Uñ
et ichãnes baptista cũ turbis su¬
aderet. nẽ nñto sue sterilitatis ĩ
igͣnem mitterentur. dignos pͥme
fructus esse fatiendos mox con¬
siliũ salutis querentib adiũx
atq ait. Qui habet duas tũicas.
det nõ habẽti. et qui habet escas.¬

Expanded text:
a Deo poenitens ut sui misereatur impetrat, qui proximi indigentis quantum valet ipse misereri non tardat. At qui avertit aurem suam ne audiat pauperem, oratio ejus erit exsecrabilis. Unde et Joannes Baptista cum turbis suaderet, ne merito suae sterilitatis in ignem mitterentur, dignos poenitentiae fructus esse faciendos, mox consilium salutis suae quaerentibus adjunxit, atque ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti, et qui habet escas
Abbreviated transcription (Latin):
rem sacerdocii. ad tuicõnem
pauperũ. ad uindictũ male¬
factoꝵ. et ad patrie liberatio¬
nem se gladium accepisse por
ro in cõtrariũ res uersa est Nlã
ex quo hodie militari cingulo
predantur subiectos sibi pau¬
peres. et miserabiliter atq mi¬
misericorditer affligũt miseros.
Ut in dolorib acrius illicitos ap¬
petitus et exordinaros ĩpłeãt

Expanded text:
rem sacerdotii, ad tuitionem pauperum, ad vindictam malefactorum et patriae liberationem gladium accepisse. Porro res in contrarium versa est; nam ex quo hodie militari cingulo praedantur subjectos Christi pauperes, et miserabiliter, atque immisericorditer affligunt miseros, ut in doloribus alienis illicitos appetitus et extraordinarias impleant
Abbreviated transcription (Latin):
bernardus. Siue ad austrũ suie
ad aquilonem arbor ceciderit abi
erit austri calor et lenitas ĩ sacra
scriptura honã solet habe̾ signifi¬
cationem. ab aquilone u̾o̾ pãdit᷑
om̃e malũ. Porro hoĩes sicut arbo¬
res uidet aliquis extidere. excidet᷑
ergo arbor in morte. et quacũq
cetiderit. ibi erit qr ibi iudicabit¬
te deus ubi te muenerit. Wi mꝙͣ
erit ĩmutabiliter et ĩrectractabi¬
liter uideat quo casura sit añꝙͣ
cadat. qr postꝙͣ ceciderit. nõ adiciet
attende. unde maior est copia
ramoꝵ et ponderosior. ĩde casur̃¬
ẽẽ ne dubites si tñ fuerit tũc excisa.
rami nostri desideria nostra sũt.
quib ad austrũ extendimur si spi¬
ntualia fuerĩt. si carnalia ad aqͥ¬
lonem. que uero p̾ponderent medi¬

Expanded text:
bili. Sive ad austrum, sive ad aquilonem arbor ceciderit, ibi erit . Austri calor et lenitas in sacra Scriptura bonam solet habere significationem: ab aquilone vero panditur omne malum . Porro homines sicut arbores vidit aliquis . Exciditur autem arbor in morte: et quocunque ceciderit, ibi erit; quia ibi te judicabit Deus ubi invenerit. Ibi, inquam, erit immutabiliter et irretractabiliter. Videat quo casura sit antequam cadat; quia postquam ceciderit, non adjiciet attende. Unde major est copia ramorum et ponderosior, inde casuram ne dubites, si tamen fuerit tunc excisa. Rami nostri, desideria nostra sunt: quibus ad austrum extendimur, si spiritualia fuerint; si carnalia, ad aquilonem. Quae vero praeponderent, medi
Abbreviated transcription (Latin):
tausa deus baptizari uoluit. sed
causa nostri. ut ĩpleret omẽm
iusticiam. Iustũ est enĩ ut quod
quis docet alterũ facere. prior ĩ¬
cipiat. Quia igitur magister hu
suo docere uoluit quid esset faciẽ¬
dũ ut discipłi magistrũ serui dñm

Expanded text:
causa baptizari Dominus venit, sed causa nostri, ut impleret omnem justitiam. Justum est enim, ut quod quis docet alterum facere, prior incipiat. Quia igitur magister et suo docere voluit quid esset faciendum, ut discipuli Magistrum, servi Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ. consistit autẽ sacram̃¬
tũ in rebus et factieac dictis. Res
sac̃mentales sunt ut aqua oleũ
et similia facta ut baptizandoꝵ
submersio insufflatio et huĩor¬
dicta uelut sancte trimitatis in¬
Ut tũ quis baptizatur. ip̃a exte¬
mus. signũ est int̾ioris ablucoĩs

Expanded text:
milia. Consistit autem sacramentum in rebus, factis, dictis. Res autem sacramentales sunt, ut aqua, oleum, et similia. Facta, ut baptizandorum submersio, insufflatio. Dicta, velut sanctae Trinitatis inuti cum quis baptizatur, ipsa extemus, signum est interioris ablutionis
Abbreviated transcription (Latin):
pientia quasi infirmꝰ aliquis
et nisipiens lates in popło ꝙͣ¬
diu nobilis rex et rex celi fabri
filiũ te pateris appellari ꝑit̾
tum confundis stulticiã mee
uanitatis parum aliquid scio
uel magis stire michi uideor.
et iam silere nõ possũ ĩpudẽt᷑
seu ĩprudenter me ingerens.
et ostendens promptus ad lo¬
quendũ. Uelox ad docendum.
tardus ad audiendũ. Et xpũs
cũ tanto tp̃e silebat cũ seip̃m¬
sic abscondebat nũquid ĩanẽ
gloriam metuebat. Qiuid tĩe¬
ret ab man gloria qui ẽ uera
gloria prĩs. utiq timebat sed
nõ sibi. nobis timebat ab illa.
quibus nouerit esse timendũ.
nobis cauebat. et nos ĩstruebat
tacebat ore sed instruebat ope
Et quod postea docuit uerbo iã
clamabat exemplo. Discite a
me qr mitis sũ et hũilis corde
Nlam de infancia dm̃ parũ ali¬
quid audio ex tunc iam usq
ad hũc tricesimũ annũ nichil
tatere. qui tã maĩfeste demon¬
stratur aprẽ hec bernardus.

Expanded text:
pientia, quasi infirmus aliquis et insipiens, lates in populo? Quandiu, nobilis Rex, et Rex coeli, fabri filium te pateris appellari pariter tum confundis superbiam nostrae vanitatis? Parum aliquid scio, vel magis scire mihi videor, et jam silere non possum, impudenter me et imprudenter ingerens et ostentans, promptus ad loquendum, velox ad docendum, tardus ad audiendum. Et Christus cum tanto tempore silebat cum se ipsum. abscondebat, nunquid inanem gloriam metuebat? Quid timeret ab inani gloria, qui est vera gloria Patris? Utique timebat; sed non sibi. Nobis timebat ab illa, quibus noverat esse timendum; nobis cavebat, nos instruebat. Tacebat ore, sed instruebat opere; et quod postea docuit verbo, jam clamabat exemplo: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Nam de infantia Domini parum aliquid audio; extunc jam usque ad hunc tricesimum annum nihil potest, qui tam manifeste demonstratur a Patre.
Abbreviated transcription (Latin):
qr dũ corꝑis hũilitate dñs undas
iordanis subut.dĩnitatis sue
potencia celi nobis iamiaspã¬
dit.dũq taro ĩnoxia fugiẽtib
tingitur aquis. opposita quodã
noxiis rũphea extinguitur

Expanded text:
ia dum corporis humilitate Dominus undas Jordanis subiit, divinitatis suae potentia coeli nobis januas pandit. Dumque caro innoxia frigentibus tingitur aquis, opposita quondam noxiis romphaea restinguitur
Abbreviated transcription (Latin):
prĩs sunt baptizatus orasse me¬
moratur ad nos informandos
actũ non dubitatur quibus ꝓost
lauacrũ baptismatis ut aula
celi pandatur non ociose uiuẽ¬
dum. sed ieuimis precibus atq
elemosinis est insistendũ. Qr
et si pccã sunt omĩa in baptis¬
mo laxata non adhuc tamen
est carnis fragilitas solidata
Nam quasi trunsito mari ru
egipcios sed in deserto mũdane
conuersationis hostes occurrũt

Expanded text:
Patris sunt, baptizatus orasse memoratur, ad nos informandos actum non dubitatur, quibus post lavacrum baptismatis, ut aula coeli pandatur, non otiose vivendum, sed jejuniis, precibus atque eleemosynis est insistendum. Quia etsi peccata sunt omnia in baptismo laxata, non adhuc tamen est carnis fragilitas solidata. Nam quasi transito mari Rubmur Aegyptios, sed in deserto mundanae conversationis hostes occurrunt
Abbreviated transcription (Latin):
at uero ubi robustioris etatis ple¬
ntudo aduenit missurus manũ
ad forçia. egressus es in salutem
populi tui ut gygas fortis ad
turrendã uiam tocius miserie
nostre Et pͥmũ quid̾̃. ut ꝑ omĩa
te fratrib ass mulares seruum
tuũ baptizantẽ pctõres ĩ penitẽ¬
ciam. tãꝙͣ pctõr adisti baptizari
te quoq postulasti. innocens agne
dei quem milla petĩ stilla uel cõ¬
tagio ñꝙͣ maculauit. baptiza¬
tus es. nõ te in aquis sed aquasĩ
te sanctificans. ut per eas sãctifi¬

Expanded text:
At ubi robustioris aetatis plenitudo advenit, missurus manum ad fortia, egressus es in salutem populi tui, ut gigas fortis ad currendum viam totius miseriae nostrae . Et primum quidem, ut per omnia te fratribus assimilares, servum tuum baptizantem peccatores in poenitentiam, tanquam peccator adiisti; baptizare quoque te postulasti, innocens Agne Dei, quem nulla peccati stilla unquam maculavit. Baptizatus es, non te in aquis, sed aquas in te sanctificans; ut per eas sanctifi
Abbreviated transcription (Latin):
dam stricta et angusta ualde ita
ut ꝙͣtito pedem uerteris. in pctm̃¬
seupctĩ foueam cadis/ nec p̃pon̾e
se equali nec equare p̃posito huiꝰ
diffiicio est reddere unitiuq qd
suũ est. Est altem latior et ãplior
iusticia nec equare se pari. nec
inferiori p̾ponere. sicut sũma et¬
intolerabilis superbia est supe¬
riori se p̃ponere. Ita inferiori se sb̃¬

Expanded text:
dam stricta et angusta valde, ita ut quam cito pedem verteris, in peccati foveam cadas: nec praeponere se aequali, nec aequare praeposito. Hujus definitio est, reddere unicuique quod suum est. Altera latior et amplior justitia, nec aequare se pari, nec inferiori praeponere. Sicut intolerabilis superbia est, superiori se praeponere ita inferiori se s
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ trignita baptizatur. et ince¬
pit apercius signa fac̾e et docere.
legitimũ tempus etatis ostẽdens
eis qui omnem etatem uel ad sa¬
terdotiũ uel ad docendũ putant
oportunam nec contra hoc mou̾e
ꝙpiam debet. ꝙ ieremias atq da¬
acceperũt ꝓueri. Quia miracula
in exemplo operationis nõ sunt
legem ueterem erat soluturus ꝓpt̾¬
ea usq in hanc etatem q̃ omma
potest capere peccata an legis ob¬
seruatione permansit ipsam uni¬
ideo illũ soluisse legem. qr eã non

Expanded text:
norum triginta baptizatur, et incipit apertius signa facere et docere, legitimum tempus aetatis ostendens his qui omnem aetatem vel ad sacerdotium vel ad docendum putant o. Nec contra haec movere quempiam debet, quod Hieremias atque Daerceperunt, quia miracula in exemplo operationis non sunt legem erat veterem soluturus. Propterea usque ad hanc aetatem, quae omnia potest capere peccata, in legis observatione permansit: nideo eum solvisse legem, quia eam non
Abbreviated transcription (Latin):
baptisma daturus erat ad hũam
generis salutem et remissionẽ
peccati prior ip̃e baptizari digna¬
tus est nõ ut pctm̃ deponet qui
pctm̃ solus non feceratised ut
aquas baptisim sanctificaret
ad diluenda pctã credenciũ. Nũꝙͣ
eñ aque baptisim purgare pctã
credenciũ potussent insi tactu
fuissent. Ille ergo baptizatus est.
Ut nos lauaremur a peccatis. Ille
tinctus est in aqua. ut nos a de¬
lictoꝵ sordibus purgaremur.
Ille lauacrũ regenenatoĩs acce¬
pit Ut nos ex aqua et spũ scõ
iumus uite pristine sepelimur.
sed noue uite resurgimiꝰ. uetu¬
sti hoĩs errore exiumur sed no¬
iu hoĩs indunienta suscipimiꝰ¬

Expanded text:
baptisma daturus erat, ad generis humani salutem et remissionem peccati; prior ipse baptizari dignatus est, non ut peccata deponeret, qui peccatum solus non fecerat; sed ut aquas baptismi sanctificaret ad diluenda peccata credentium. Numquam enim aquae baptismi purgare peccata credentium potuissent, nisi tactu fuissent. Ille ergo baptizatus est, ut nos lavaremur a peccatis. Ille tinctus est in aqua, ut nos a delictorum sordibus purgaremur. Ille lavacrum regenerationibus accepit, ut nos ex aqua et Spiritu sancto vimus: vitae pristinae sepelimur, sed novae vitae resurgimus: vetusti hominis errore exuimur, sed novi hominis indumenta suscipim
Abbreviated transcription (Latin):
beo baptizari. Ego peccatores bap¬
tizo in penitentlam tu quid uis
baptizari qui non habes pctĩ¬
Raptizari uis dñe iħu. Ut quid¬
enm aut quid tibi opus bap¬
tismate: nũquid sano opus ẽ
medicĩa aut mũdacõe mũdo
unde tibi pctm̃ ubi baptisma
sit necessariũ quã maculam

Expanded text:
o mysterium. Ego peccatores baptizo in poenitentiam. Tu quid 14 vis baptizari, qui non habes aptizari ut peenim, aut quid tibi opus fuit baptismate? Nunquid sano opus est medicina, aut mundatione mundo? Unde tibi peccatum, ut baptisma sit necessarium? Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
ne sub manu iohãnis se ad bap¬
tismũ inlinans paternã uotem
audiuit et spũs sancti aduẽtũ¬
in colũba sustepit. ut nos doceret
in hũilitate mentis q̃ ꝑ iordanẽ
notatur. Iordanis eñ descensio eoꝵ
int̾pretatur debere consistere.ibi¬
q superm prĩs honorari colloqͥo
de quo dicitur qr cũ simplicibus
sermotĩatio eius. et spũs sancti
pñcia sublimari qui suꝑ hũiles
requiescit. Et hoc fub manu ioħis
qui dei grã dicitur. ut eidem gr̃e
quidꝙͥ a deo percipimꝰ nõ nostris
meritis astribamus. hec anselmnꝰ.¬

Expanded text:
ne sub manu Joannis se ad baptismum inclinans paternam vocem audivit, et Spiritus sancti in columba adventum suscepit, ut nos doceret in humilitate mentis quae per Jordanem notatur: Jordanis enim descensio eorum interpretatur, debere consistere, ibique superni Patris honorari colloquio, de quo dicitur quia cum simplicibus sermocinatio ejus ; et Spiritus sancti praesentia sublimari, qui super humiles requiescit. Et hoc sub manu Joannis, qui Dei gratia dicitur; ut eidem gratiae quidquid a Deo percipimus, non nostris meritis ascribamus. Quadragin
Abbreviated transcription (Latin):
gregoꝰ. Quid autẽ nobis hoc exemplo
loquitur.nsi ut eciã cũ resiste̾ possu¬
mus. iram suꝑbienciũ hũiliter de
res instencium abscondendo se de¬
clinauit deꝰ. Nemo ergo cõtra accep¬
tas cõtumelias erigat nemo cõui¬
cns cõuiciũ reddat. Imitacõe et em̃
gloriosiꝰ est miuriam tacendo
fugere. ꝙͣ respondendo superare.

Expanded text:
o? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter decres irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare.
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣ multi sũt hodie qui udeorũ
duriciã detestantur qr p̾dicacõe
dñi audire noluerũt. et tñ quales
illos arguũt fuisse ad fidẽ. tales ip̃i
sũt ad oꝑacõnem. Precepta dei au¬
dĩt. miracła cognostũt sed cõuerti
a sius prauitatibus remiũt. hec¬

Expanded text:
 multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pra
Abbreviated transcription (Latin):
si seruiat. liber est. malus autẽ si
regnet. eciã seruꝰ est. nec uniꝰ hoĩs.
sed quod est grauiꝰ tot dñoꝵ quot
catũ seruus est pectati . O. imẜabłis
seriutus plerũq hoĩes cũ dños
malos paciũtur. uenales se petũt
nõ q̃rentes dñm non habere. sed
saltẽ mutare. Seruꝰ pcti qͥd faciet
quem interpellet. apud quem
interpellet. apud quẽ uenalem¬
se petat.Deinde seruus hoĩs ali¬
quando sui dnĩ duris ĩperns fati¬
gatus fugiendo requiescit. Seruꝰ
petĩ quo fugit. secũ se trahit quo¬
cũq fugerit. Non fugit seipsam
mala consciã. non est quo eat. seqͥ¬
tur se ĩmo nõ recedit a se pectatũ
eñ quod facit intꝰ est fecit pctm̃m.
ut aliquã corporalem caperet uo¬
luptatem uoluptas trãsit. pctm̃
manet. pret̾it qd̾ delectabat re¬
mansit quod pũgat mala ẜuitꝰ.
uenales nos petamꝰ. ut eiꝰ san¬
ab hac seruitute dñs solus qͥ illã
non habuit. ip̃e de illa liberat. So¬
lus enĩ inhac carne ueĩt sine pec¬

Expanded text:
si seruiat, liber est; malus autem etiamsi regnet, seruus est, nec unius hominis, sed, quod est grauius, tot dominorum quot catum, servus est peccati. O miserabilis servitus! Plerumque homines cum dominos malos patiuntur, venales se petunt; non quaerentes dominum non habere, sed saltem mutare; servus peccati quid faciat? quem interpellet? apud quem interpellet? apud quem se venalem petat? Deinde servus hominis aliquando sui domini duris imperiis fatigatus, fugiendo requiescit: servus peccati quo fugit? Secum se trahit quocumque fugerit. Non fugit seipsam mala conscientia, non est quo eat, sequitur se; imo non recedit a se: peccatum enim quod facit, intus est. Fecit peccatum, ut aliquam corporalem caperet voluptatem: voluptas transit, peccatum manet; praeteriit quod delectabat, remansit quod pungat. Mala servitus! ueab hac servitute solus Dominus: qui illam non habuit, ipse de illa liberat; solus enim in hac carne venit sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
reddit. Ut quotiens a ꝓximis ĩu¬
rias patimur.eoꝵ eciã uera ma¬
la pacienter taceamꝰ ne forte
talis correptio non ex dilectione
sed ex odio nata uideatur. Et at¬

Expanded text:
ens, ut quotiescunque a proximis injurias patimur, eorum vera mala patienter taceamus, ne forte talis correptio non ex dilectione, sed ex vindicta nata videatur. «
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ dñs breuiter ait. ego ssilux
mũdi qui me sequitur nõ ambu¬
lat in tenebris sed habebit lumẽ
uite. quibus uerbis aliud ẽ qd̾ iussit.
aliud qd̾ ꝓmisit. faciamꝰ quodius¬
sit. ne impudenti fronte deside̾mꝰ
qd̾ ꝓmisit. ne dicat nobis in iudicõ
suo fecisti enĩ qd̃ uissi ut expectas
quod ꝓmisi. Quid igitur iussisti
dñe deꝰ noster: dixi tibi ut seque¬
reris me. Ergo modo faciamꝰ. se
quamur diñi. soluamꝰ cõpedes
quibus impedimꝰ. dequamur¬

Expanded text:
minus breviter ait, Ego sum lux mundi; qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae: quibus verbis aliud est quod jussit, aliud quod promisit: faciamus quod jussit, ne impudenti fronte desideremus, quod promisit; ne dicat nobis in judicio suo, Fecisti enim quod jussi, ut expetas quod promisi? Quid ergo jussisti, Domine Deus noster? Dicit tibi, Ut sequereris me. quamur Dominum; solvamus compedes quibus impedimur sequ
Abbreviated transcription (Latin):
te putare nõ esse homicidam. qñ
fratri tuo male ꝑsuades. si fratri
tuo male ꝑsuades octidis. et utstias
qr octidis audi psalumstã. filii hom̃
dentes eorũ arma et sagitte. et li¬
gua eoꝵ machera acuta. Alia con¬

Expanded text:
re, te non esse homicidam, quando fratri tuo mala persuades. Si fratri tuo mala persuades, occidis. Et ut scias, quia occidis, audi Psalmum: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta. C. XX
Abbreviated transcription (Latin):
ex amore peccat. nõ ex langore na¬
ture. nec ex ignorãcia leui seruus
est pct̃i. alia enĩ sũt pct̃a ĩfirmita¬
tis. alia ĩpericie. alia malicie. In¬
firmitas et impericia cõtraria sũt

Expanded text:
ex amore peccat, non ex languore naturae, nec ex ignorantia levi, servus est peccati. Alia enim sunt peccata infirmitatis, alia imperitiae, alia malitiae. Inf
Abbreviated transcription (Latin):
ista fratres satis delicata uidetur.
ubi tm̃ sistitur dño. redimitur
auibus et ilico reportatur. ueĩet
nec intra brachia fymeonis s
extra ciuitatẽ ĩter brachia cru¬
c̃is ueniet qñ nõ redimetur ali¬

Expanded text:
ista, fratres, satis delicata videtur, ubi tantum sistitur Domino, redimitur avibus, et illico reportatur. Veniet,nec inter brachia Simeonis, sed extra civitatem inter brachia crucis. Veniet, quando non redimetur ali
Abbreviated transcription (Latin):
tronũ filius. qui predam potitus
cũ paruuilũ in matris grenio
conspexisset. in eius spetiosissĩo
uultu splendoris maiestas appa¬
ruit. Ut supra hoĩem eũ esse non
ambigens. ĩtalestens amore am¬
plexatus est eũ et inquit Beatis¬
sime paruuloꝵ si aliud se tempus
obtulerit michi miserendũ. tunc
memento mei. et huiꝰ tẽporis
noli obliuisti ferũt autẽ latro¬
dei crucifixus alterũ blasphemã¬
tem corripuit dicens. neq tu tiẽs
le gessit Cõuersus uero ad dnĩn
uulo apparuit in tuens maiesta¬
te pacti sui nõ ĩmemor. Mem̃to
inquit mei dũ ueneris ĩ regnũ
tuũ. Itaq ad ĩcentnnũ amoris hac
non mutile opmor uti opiiõe.
remota om̃i affirmandi tem̾ta¬

Expanded text:
tronum filius, qui praeda potitus tronum filius, qui praeda potitus cum parvulum in matris gremio conspexisset, tanta in ejus speciosissimo vultu splendoris majestas apparuit ut eum supra hominem esse non ambigens, incalescens amore amplexatus sit eum et, o, inquit, beatissime parvulorum, si aliud se tempus obtulerit mihi miserendi, tunc memento mei, et hujus temporis noli oblivisci. Ferunt hunc fuisse latroDei crucifixus alterum blasphemantem corripuit dicens: Neque tu times  etc., conversus vero ad Dominum, vulo apparuit intuens majestate pacti sui non immemor, Memento, inquit, mei, dum veneris in regnum tuum . Itaque ad incentivum amoris hac non inutile arbitror uti opinione, remota omni affirmandi temeri
Abbreviated transcription (Latin):
relinquere ĩcomitatũ inspicias
oculis deuocoĩs paruulũ ihm̃ dul¬
ces mamillas gloriose uirgĩs ma¬
tris dulciter suggentẽ. et mãmas
bilius: cerne illũ qui ĩmensus ẽ
paruulis brachis ad materna
colla pendentem. et dicas feliesũ.
feliciorq dũ illũ uideo. quẽ reges
optauerũt uidere et nõ uiderũt.
dignus est uisu. qui specõsus est
forma pre filiis hom̃i. Cogita et
recogita quo aĩo et qua cogitaçoẽ
tenebatur illa dulcissima mater
cus. cũ illũ dnm̃ tantũ ac tãtillũ
inbrachue suis exultans et leta
teneret. cũ ei ut infantulo gestiẽ¬
freqñtibus cõgaudet. cũ eũ lacri¬
mantẽ super gemia sua quibus
poterat modulis cõsolaretur. cum
demq alus atq alis studns ad
que ipsam materna pietas infor¬
mabat ei pro qualitatũ uicissitu¬
dinibus sedula blandiretur. opi¬
nare uerum esse qd̾ dr̃ eũ esse a
latronb cõprehensum in uia et
adolescentusi cuiusdã bñficio erep¬
tũ. Erat is ut dicitur prĩcipis la¬

Expanded text:
relinquere incomitatum. Inspiciat oculus devotionis parvulum Jesum dulces mammillas gloriosae Virginis matris dulciter sugentem, et mammas bilius? Cerne illum, qui immensus est, parvulis brachiis ad materna colla pendentem, et dicas: Felix sum, feliciorque, dum illum video quem reges optaverunt videre, et non viderunt . Dignus est visu qui speciosus est forma prae filiis hominum . Cogita, et recogita quo animo et qua cogitatione tenebatur illa dulcissima Mater ejus, cum illum Dominun tantum ac tantillum in brachiis suis exsultans ac laeta teneret, cum ei ut infantulo gestienfrequentibus congauderet, cum eum lacrymantem super genua sua, quibus potuit modulis, consolaretur, cum denique aliis atque aliis studiis, ad quae ipsa materna pietas informabat eum, pro qualitatum vicissitudinibus, sedula blandiretur. Opinare verum esse quod dicitur eum a latronibus deprehensum in via, et adolescentuli cujusdam beneficio ereptum. Erat is, ut dicunt, principis la
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Et licet ał quidẽ per co¬
lũbam spũs sanctus solebat de¬
signari. quia tamen libidino¬
sa auis est. non decuit eã offerri
in sacrificõ dm̃ insi ea sane eta¬
te que nesciret libidmenyat tur¬
turis non designatur etas. qm̃
agnoscitur castitas ĩ quatũq
etate. deniq cõpare uno cõten¬
ta est. quo amisso alterũ iam nõ
admittit. nuositatẽ in hoĩbus
nupciaꝵ redarguens. Cernere

Expanded text:
. Et licet alias quidem per columbam Spiritus sanctus soleat designari; quia tamen libidinosa avis est, non decuit offerri eam in sacrificium Domini, nisi ea sane aetate, qua nesciret libidinem. At turturis non designatur aetas, quoniam agnoscitur castitas in quacunque aetate. Denique compare uno contenta est; quo amisso alterum jam non admittit, numerositatem in hominibus nuptiarum redarguens. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
est ihũs in templo et a sancta ui¬
dua susteptus. ut fideles suos domũ
dei freqñtare.et ut eũ mereãtur
suscipere studns sanctitatis ĩten¬
dere moneret. A simeone sene
susceptus et laudatus est. ut uite
gmultutẽ et morũ maturitatẽ
se diligere patefateret. Exulta gͦ¬

Expanded text:
est in templo, et a sancta vidua susceptus, ut fideles suos domum Dei frequentare, et ut eum mereantur suscipere, studio sanctitatis intendere moneret. A Simeone sene susceptus atque laudatus est, ut vitae gravitatem et morum maturitatem se diligere patefaceret. Ba
Abbreviated transcription (Latin):
causam nec tibi opus ẽ puri¬
ficatione. sed mĩquid filio tuo¬
opus erat opus erat circũcisi¬
one. esto eciam inter mulieres
sic est ĩ medio pueroꝵ. uoluit¬

Expanded text:
causam, nec tibi opus est purificatione. Sed nunquid filio tuo opus erat circumcisione? Esto inter mulieres sic est in numero pueroru
Abbreviated transcription (Latin):
rençia uirulenta uitare adde ꝙ
in uigis mõciũ et ĩ sũmitatib
arboꝵ freqñcior illi cõuersatio
est. ut ꝙ uel maxĩe ꝓpoĩtũ pudi¬
cicie decet doceat nos terrena de¬
spicere et amare celestia hec ber¬

Expanded text:
rentia virulenta vitare. Adde quod in jugis montium et in summitatibus arborum frequentior illi conversatio est: ut, quod vel maxime propositum pudicitiae, decet, doceat nos terrena despicere, et amare coelestia. 8. E
Abbreviated transcription (Latin):
tenella hec xp̃e tua ĩfancia a ꝑse¬
cutorib gladii tuta nõ fuit. ad¬
huc em̃ inter dulcia matris uba
suggens dependebas. qñ appariut
ãgelus in sõpnis ioseph dicens.
surge et acclpe puerũ et matrẽ
eius et fuge iegiptũ. iã ex tũc
bone ihesu pati cepisti nõ solum
autẽ illam tue ĩfancie uexatõ¬
nem in teip̃o protulisti. sed etiom
mortẽ in pusilis tius quoꝵ młta
milia inter manuillas matrũ
prote herodis trucidauit ĩmam

Expanded text:
tenella haec tua, Christe, infantia a persecutorum gladiis tuta non fuit. Adhuc enim inter dulcia matris ubera sugens dependebas, quando apparuit angelus in somnis Joseph, dicens: Surge, et accipe puerum, et matrem ejus, et fuge in Aegyptbone Jesu, pati coepisti. Non solum autem illam infantiae tuae vexationem in te ipso pertulisti, sed et mortem in pusillis tuis, quorum multa millia inter mamillas matrum pro te Herodis trucidavit imm
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ solũ ab ãgelis et ꝓphetis a pasto¬
ribus et parentib. sed eciã a sem¬
orib et iustis generatio dñi acce¬
pit testĩoniũ. om̃is etas et uterq
sexus euentoꝵq miratula fidem
astruũt. uirgo generat.sterilis pa¬
rit. mutus loquitur. Elizabeth
ꝓphetat. magus adorat. Utero clau¬
sus exultat. Uidua cõfitetur. iustꝯ

Expanded text:
non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ĩ carnem. Sancti eñ prẽs
quos metus origmalis pectati cõ¬
tristabat.per dm̃ ĩcarnationem
consolari credebant. hãc cõsolacõ¬
nem symeon expectabat. quẽ ma¬
tura etas de mũdo exire cõpelle¬
bat. Cũ seu tñ ꝓpter desiderium ui¬
dendi dnm̃ nn carne manebat.

Expanded text:
us in carne fuit. Sancti enim Patres, quos metus originalis peccati contristabat, per Domini incarnationem consolari credebant, et ideo proetatur, exspectabat, quem matura aetas de mundo ut exiret compellebat, cum propter desiderium videndi Dominum in carne manebat. «
Abbreviated transcription (Latin):
ticatus fuit. Igitur dilectissimi hos
equiuocos sũmos dei amicos inter
choros angeloꝵ rutilantes deuotis
tes ad thronũ gratie mittamus.
ut mĩam consequamur et grãm
in auxilio oportuno muemamus

Expanded text:
iari. Igitur, dilectissimi, hos aequivocos summos Dei amicos inter summos angelorum rutilos devotis tes ad thronum gloriae mittamus ut misericordiam consequamur et gratiam in auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
pctõ est. Cui gͦ flagellat unicum
sine peccato. relĩquit adoptatum
qui est cũ pctõ. unitus sine pctõ nõ
tamen smne flagello exemplum
nobis ꝓposuit in passionib suis.
Nõ ergo conturbari debemꝰ cũ ałi¬
quis sanctus grauia et indigna
ꝑpetitur. si obliti nõ sumus que
ꝑtulit iustus iustoꝵ sanctus q
straret et omĩa terrena mala susti¬
nuit. que sustinenda p̾cipiebat.
Ut nec in illis quereretur felicitas.
nec ĩ istis timeretur infelicitas

Expanded text:
on esset. Qui ergo flagellat. Unicum sine peccato, relinquit adoptatum qui est cum peccato. Unicus sine peccato, non tamen sine flagello, exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Non ergo conturbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna perpetitur, si obliti non sumus quae pertulerit Justus, Sanctusque straret; et omnia terrena mala sustinuit quae sustinenda praecipiebat, ut nec in illis quaereretur felicitas, nec in istis timeretur infelicitas
Abbreviated transcription (Latin):
inordine successionis regie edide¬
rat. lucas in sacerdotali ordine
computat. quem dũ uterq di¬
munenit. cognationem in dño
utruisq tribus uterq significat.

Expanded text:
ine regiae successionis ediderat, Lucas in sacerdotali origine computat. Quem dum uterque dinumerat, cognationem in Domino utriusque tribus uterque significat.
Abbreviated transcription (Latin):
ne liquet fideles cõuigatos serua¬
to pari consensu in contmencia
posse permanere. cõiuigiũ quoq¬
posse uocari nõ ꝑmixtõ corporis
in amoris affectu. Unde et ioseph

Expanded text:
e liquet fidelibus conjugatis servato pari consensu continentiam posse permanere, conjugiumque vocari non permisto corporeo entis affectu. Unde et Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
euentiles. ne quis forte diripiat.
Q̾eciã phariseus passus ẽ in lingua
illa circũferens. unde ea et drxi¬
de nobismet ip̃is dicere aliquid
gloriose. hoc enĩ nos et hoĩbus o¬
Et id circo quãto maiora feceri¬
mus tanto de nobis minora di¬

Expanded text:
eunt, cave ne quis forte ea diripiat: quod Pharisaeus passus est in lingua, bona sua circumferens, unde ea et diade nobismetipsis dicere aliquid gloriose; hoc enim nos, et Deo et ho: idcirco quanto magis fecerimus bona, tanto de nobis minora di
Abbreviated transcription (Latin):
Uide ꝙͣ bonus deꝰ et facilis ĩdulgere
pectatis. nõ solũ ablata restituit.
sedeciam insperata concedit. Ille
conscius delictoꝵ p̾mia diuina
desperet nouit deus mutare sen¬
tenciã si tu noueris emendare

Expanded text:
uide quam bonus deus et facilis indulgere peccatis non solum ablata restituit, sed etiam insperata concedit. ille conscius delictorum praemia diuina desperet. nouit deus mutare sententiam. si tu noueris emendare
Abbreviated transcription (Latin):
Unde bernardus. felix qui passi¬
ones corporis sui ꝓpter iusticiã
ordinat. Ut quicquid patitur
ꝓpter dei filiũ paciatur. qtũs
et acorde tollatur murmuracõ.
et in ore uersetur gratiaꝵ actio

Expanded text:
 recta. Felix, qui passiones corporis sui propter justitiam ordinat, ut quidquid patitur, propter Dei Filium patiatur: quatenus et a corde tollatur murmuratio, et in ore versetur gratiarum actio,
Abbreviated transcription (Latin):
frequẽtius. et ut tanto tempore
elisabeth et iohamns cresceret in¬
gratiis profectus. Nã si inprimo ad¬
spũ sancto sũt repleti. multũ est
mora mansionis. Completo ergo¬

Expanded text:
rat, et ut tanto tempore Elisabeth et Joannis cresceret profectus. Nam si in primo adtu sancto sunt repleti, multum est mora mansionis. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
est nec de uirtute. nec de uicio pa¬
rentũ aut laudandus aliquis ã¬
uituꝑandus. nemo inde uere aut
obscurus aut clarus est.ĩmo ut
det. qui ex parentib a uirtutib
fuerit de uirtute mirabilis. nullꝰ¬

Expanded text:
o nec de virtute, nec de vitio parentum aut laudandus aliquis, aut culpandus, nemo inde vere aut obscurus, aut clarus est, imo etidet, qui ex parentibus a virtutibus fuerit de virtute mirabilis.