comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ecte homouonax & potatoruini publicanorũ & peccatonũ amicus. Sicut inqui dt unc sic& nuno
u aq salans uiam resouitis nam qđ ait lam̃ta uimus ce ñ plorastis. Adichan nem pertina
cuius abstinentia acibis & potũ l uc tũ penitentiȩ signi ficabat. Quodaute m cecinimus uobis
e ũ salenens a dipsum dnmꝑtinet qͥ utendo cũ ceteris cibo poti lȩtitia reeni figurabat At illi noc
humiliaricumiohanne nec cumxp̃o gaudere uoluer̃ dicentes illum dȩ moniũ habere istum
uoracem & ebriosum & amicum publicanorum & peccatorum. Quod autem subiungit. et iastifi¬
uirtus & dĩ sapientia ista fecisse ab apłis meis filiis comprobatus sum quib: reuelauit pat̃ q̃ a sapi¬
entib: absconderat atq: prudentib: apud semet ipsos ostendit filios sapientiȩ intelligere nec
in abstinendo nec inmanducando eẽ iustitiã sed in aequanimitate tolerandi in opiam &
temperantia ꝑ abundantiam non se corrumpendi atq: oporcunȩ sumendi. uel non sumendi

Expanded text:
Ecce homo vorax, et potator vini, publicanorum et peccatorum amicus. Sicut, inquit, tunc, sic et nunc utramque salutis viam respuitis. Nam quod ait: Lamentavimus, et non plorastis, ad Joannem pertinet, cujus abstinentia a cibis et potu luctum poenitentiae significabat. Quod autem ait: Cecinimus vobis, et non saltastis, ad ipsum Deum pertinet, qui utendo cum caeteris cibo et potu, laetitiam regni figurabat. At illi nechumiliari cum Joanne, nec cum Christo gaudere voluerunt, dicente illum daemonium habere, istum voracem et ebriosum, et amicum publicanorum et peccatorum. Quod autem subjungit: Et justifivirtus, et Dei sapientia, ista fecisse ab apostolis meis comprobatus sum, quibus revelavit Pater quae a sapientibus absconderat, atque a prudentibus apud semetipsos. Ostendit filios sapientiae intelligere nec in manducando nec in abstinendo esse justitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam, et temperantia per abundantiam non se corrumpendi, atque opportune sumendi vel non sumendi
Abbreviated transcription (Latin):
nurum sicut õdixxinus semen infiliam diuisa .ẽ. quia sinagoga carnadis suid decircumcisione
heu aet puto iesenens ꝑsequi nencessut. sed et ipra in saorumeaunals asiuede sunt duusicne
rodntas cutun cisonem recipene carnalem ut actus apłorum docent. sum quibi antea consue¬
taine ionolicatus erat. Nulla enim apud eos iura custodiri possant int quos fidei bella e

Expanded text:
nurum sicut praediximus suam, et in filiam divisa est, quia synagoga carnalis sive de circumcisione, nurum sicut praediximus suam, et in filiam divisa est, quia synagoga carnalis sive de circumcisione, seu de praeputio credentes persequi non cessat. Sed et ipsae in socrum matremquenolentes circumcisionem recipere carnalem, ut Actus apostolorum docent, cum quibus antea consuetudine implicatus erat: nulla enim apud eos jura custodiri possunt, inter quos fidei bellum e
Abbreviated transcription (Latin):
hocromine retinentur et sola ingenes secundidiei opera uisa adõ quia bona sintnondia tub
Dater brediabolus es cuis aliquando filu non illo crecinte sed nobis imiter asb comis aliquan¬
doit Dicente dnõ. Vos ex patre diabolo estis sed postquam uocem in cmertis audicunuis aliquas¬
uis ceuie populum tuum et domum patristui. Venit ignis lle id ẽ gratia spĩtulis separauit nos
abinuicem : Ostendic altenum patre cuidiceremus pater nosterqui es in cacl aruit nos
su tagoa filia ẽ ecclesa primitiua. Quae et eum dequagenus dixit sinago gamfideiꝑse¬
utueem̃ scstinut   ipso cidem si nagogae fidei ueritiue contsagunti smoo cnuri fiacipse
nurusu ẽ eccles a degentib: quia sponsus eclesiae xpĩ filius ẽsrnagogae cetenagoga
qiuarum patresi cmex quib: x p̃s secundum carnem. Socrus igitur id e mater spons. Et

Expanded text:
hoc numero retinentur. Et sola in Genesi secundi diei opera visa a Deo, quia bona sunt, non dicuntur . hoc numero retinentur. Et sola in Genesi secundi diei opera visa a Deo, quia bona sunt, non dicuntur . Pater hic diabolus est, cujus aliquando filii non illo creante, sed nobis imitantibus, eramus, dicente Domino: Vos ex patre diabolo estis . Sed postquam vocem monentis audivimus: Obliviscere populum tuum et domum patris tui ; venit ignis ille, id est, gratia spiritalis separavit nos ab invicem, ostendit alterum Patrem, cui diceremus: Pater noster, qui es in coelis. Mater Synagoga, filia est Ecclesia primitiva, quae et eam, de qua genus duxit, Synagogam fidei persecutricem sustinuit, et ipsa eidem Synagogae fidei veritate contradixit. Socrus Synogogae nurus est Ecclesia de gentibus; quia sponsus Ecclesiae Christus filius est Synagogae, dicente AQuorum patres, et ex quibus Christus secundum carnem . Socrus igitur, id est mater sponsi, et in
Abbreviated transcription (Latin):
mo cansentiat. Notundum autem qđ lucas euangelista in hac sententia saluatoris Quinque
inuna deo diuis os nartat Erunt enim inquitquinq in unadomodiuisi tresinduo et duo in
psesdiidentur Ob hoc considerandum ẽ quomodo quinq: diui sos dicat cum uideutur seno
ꝑsonaumo. sobreeis se uocabula: patrisscilicet et silii matis ecsiuae socnus et nurus : Intelli¬
gendumq cundem socrus quam matris nomine designatam quia quae mater e pili ipsa Et
liuus ones etiam allegerice quaerat interp̃tari tres induo et duo intresdiuidunt sr. qlua ssanũ
malis et malibonis sentiunt atq agunt aduersa Trianamq adeos qui sidem summaea honi¬
t musosant ꝑtinerũ nemoquidubitet. Duo quoq illis congruere quia fiaei unstte dissentut
booulns serirturarum locis  etibi maxime probatur quod et in munda inarca animalsa sutui

Expanded text:
mo consentiat. Notandum autem quod Lucas evangelista in hac sententia Salvatoris quinque mo consentiat. Notandum autem quod Lucas evangelista in hac sententia Salvatoris quinque in una domo divisos narrat. Erunt enim, inquit, quinque in una domo divisi: tres in duo, et duo in tres dividentur . Ob hoc considerandum est quomodo quinque divisos dicat, cum videatur sex personarum subjecisse vocabula, patris scilicet et filii, matris et filiae, socrus et nurus; intelligendumque eamdem socrus quam matris nomine designatam; quia, quae mater est filii, ipsdivisiones etiam allegorice quaerat interpretari, tres in duo et duo in tres dividuntur, quia boni malis, et mali bonis sentiunt atque agunt adversa. Tria namque ad eos qui fidem summae Trinitatis servant, pertinere, nemo qui dubitet. Duo quoque illis congruere qui a fidei unitate dissentiunt, et multis Scripturarum locis, et ibi maxime comprobatur, quod immunda in arca animalia sub
Abbreviated transcription (Latin):
missum .ẽ. bonum ut rum peretur pax mala. Talequid et in genesi aduersum rebelles ho¬
mines qui motifuerant de oriente et turrem extruere festinabant. ꝑ quam caelialta pe¬
netrarent fecisse scribitur ds̃ ut diuideret linguas eorum. Vnde et in psalmod auid p̃catꝰ
Dissipa dne gentes quaebella uolunt. Quod et esaias subtrpoaegrpo propheticae p̃cinuit¬
dicens. Eccedñs ascendet suꝑnubem leuem et in gredi etur aegrotum et mouebuntur
simulacra a egrpti a facieeius. Et cor aegrpti tubescet in medio eius. et concurrere faciam
a egrptios aduersus aegrptios. His uidelicet contra fidem illis profide dimicantib Venienĩ¬
separare hominem aduersus patremsuum et nurus aduersus socrumsuam. et in imici homi¬
nis domestici eius Hic locus propeisdemuerbis inmichea propheta scribitur. Et notandũ
ubicumq deueteri strumento testimonium ponitur utrum sensus tantum maneat. anser¬

Expanded text:
missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi adversus rebelles homissum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi adversus rebelles homines, qui moti fuerant de Oriente, et turrem exstruere festinabant , per quam coeli alta penetrarent, fecisse scribitur Deus, ut divideret linguas eorum. Unde et in psalmo David precatur: Dissipa, Domine, gentes quae bella volunt . Veni enim sepadicens: Ecce Dominus ascendet super nubem levem, et ingredietur Aegyptum, et movebuntur simulacra Aegypti a facie ejus, et cor Aegypti tabescet in medio ejus, et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios , his videlicet contra fidem, illis pro fide dimicantibus. Erunet filiam adversus matrem suam, et nurum adversus socrum suam: et inimici hominis domestici ejus. Hic locus prope eisdem verbis in Michaea propheta scribitur . Et notandum ubicunque de Veteri Instrumento testimonium ponitur, utrum sensus tantum maneat, an ser
Abbreviated transcription (Latin):
roget ut in confessione xpĩ seueraciter pribet . si noniam nomen eius erubescit. si plene uir¬
tutimentis humanum pudorem subdidit. Ceteenim ꝑsecutionis tempore erubescere pateranT
fideles substantiis nudari : De dignitatib: deici uerberib: affligi pacis autem tempore quia
haec a nr̃is ꝑ secutionib: desunt Est aliud ubiostendamur nobis Veremur saepe a proximis
despici dedignamur in iurias uerbi tolerare. Si contingat iurgiũ fortasse cum proximo erubes¬
cimus priones satis facere Corquippe carnaledum huius uitae gloriam quaerit. humilitutẽ
respuit. Molite arli trariquia uener im mittere pacem in terram non ueni pacem mittere
sed gladium. Suprad ixerat quod dico uobis in tenebris dicite in lumine. Et qđ in aure auditi
p̃dicate suꝑ tecta . Nunc infert quid post p̃dicationem sequatur. Ad fidem xpĩ totus orbis
cantra sediuisus ẽ Vn aqueq domus et in fideles habuit et credentes. Et proptere bellum

Expanded text:
roget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore quia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem rvatio. Nolite arbitrari, quia veni pacem mittere in terram: Non veni pacem mittere, sed gladium. Supra dixerat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi, totus orbis contra se divisus est: unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum
Abbreviated transcription (Latin):
tiam semꝑ accepturum & hancblas phemiam nusquã dicit eẽ nemittendam
credamus hunc blas phemum exigentib meritis sicut numquam ad remissione
ita nec adipsos dignȩ paenitentiȩ fructus eẽ ꝑuenturum Iuxta hoc quodiobns
euane elista dequib dam blas phemiae suae merito excecatis ueracissime scmpsit pro¬
terea ñ poterant credere qui aiterũ dixit eisaias. excecauit oculos eorum & induri¬

Expanded text:
ntiam semper accepturum et hanc blasphemiam nusquam dicit esse remittendam, ntiam semper accepturum et hanc blasphemiam nusquam dicit esse remittendam, credamus hunc blasphemum exigentibus meritis sicut nunquam ad remissionem, ita nec ad ipsos dignae poenitentiae fructus esse perventurum. Juxta hoc quod Joannes Evangelista, de quibusdam blasphemiae suae merito excaecatis veracissime scripsit: Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Isaias: Excaeca
Abbreviated transcription (Latin):
in hacuita paenitentiã egerint Neq: ullum bab& locum prauȩ assertionis uel
nouatianus ut penitentib: eis qui inmartrno lapsis ueniã neget eõ tribuendã
uelorigenis ut as serat post iudiciũ uniuersale transactis licet scđorum uoluminib
in numenis cunceos peccatores acblas phemos ueniam peccatorum ee cosetuuios
atq ad regnum cacleste ꝑducendos. Cuius errorem sequentia quoq dñi tienba
nodargunt cum subditur. Sps autemblas phemi& non remittetur qu iergo
manifeste intelligens operadĩ cumde negane non possit stimulatus in uidia calum
neq: in p̃senti scło neq: in futuro Non quod negamus & ei sipenitentiã & agere
uoluerit possedimitti ab eo qui uult omnes homines saluos fiem & in agnitonẽ
ueritatis uenire sed qđ ipsi iudici & largitori ueniȩ credenter qui& se penite¬

Expanded text:
in hac vita poenitentiam egerint. Neque ullum habet locum pravae assertionis, vel in hac vita poenitentiam egerint. Neque ullum habet locum pravae assertionis, vel Novatianus, ut poenitentibus eis qui in martyrio lapsi sunt, veniam neget esse tribuendam, vel Origenes, ut asserat post judicium universale transactis licet saeculorum voluminibus innumeris, cunctos peccatores ac blasphemos veniam peccatorum esse consecuturos, atque ad regnum coeleste perducendos, cujus errorem sequentia quoque Domini verba redarguunt, cum subsequitur: Spiritus autem blasphemiae non remittetur. Qui ergo manifeste intelligens opera Dei, cum Dei virtutem negare non possit, stimulatus invidia calumnneque in praesenti saeculo neque in futuro. Non quod negemus et ei si poenitentiam agere voluerit posse dimitti, ab eo qui vult omnes homines salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire; sed quod ipsi judici et largitori veniae credentes qui et se poenite
Abbreviated transcription (Latin):
prouintia reuocatos aberrore papulos aduia uitae conuerteret distribuit ostendit ergo per
parabolam sedam manifestis simam dñs quod non concordo fallax operatione cũ daemonibs ut
calumnabantur sed diuersa prorsus atq: aduersa uirtute diuinitatis homines ad aemonib:
liberar& Ideoq grandescelus committerent qui hoc qđ dĩ eẽ cognouerant diaboli ee cla¬
mabant quinon .e. mecum contrame ẽ et qui non congregat mecumspargit Nonputae
quis quam dehereticis dictũ & scis maticis quam quã & ita exsuꝑfluo possint intelligi Sed
ex consequentib: textuq sermonis a diabolum refertur eo qđ no possunt operas aluatoris¬
belz ebub operib: comparari. Illecupit animas hominumtenere captiuas dnĩ liberare
Iulo p̃dicat idoba bic unius dĩ notitiã. Ille trahit aduitia. hic aduirtutes reuocat
q uom od o ergo poss̃ babere concordiam intse quonũ opera diuersas. ldeo dico uobis
om̃ne peccatum & błapbemia remittecur hominib đ sed his qui dignam pro erratibastib

Expanded text:
provincia revocatos ab errore populos ad viam vitae converteret, distribuit. Ostendit ergo per parabolam, sed jam manifestissimam, Dominus quod non corde fallax, operatione cum daemonibus, ut calumniabantur, sed diversa prorsus atque adversa virtute divinitatis, homines a daemonibus liberaret, ideoque grande scelus committerent, qui hoc quod Dei esse cognoverant, diaboli esse clamabant. Qui non est mecum, contra me est; et qui non congregat mecum, spargit. Non putet quisquam de haereticis dictum et schismaticis, quanquam et ita ex superfluo possit intelligi; sed ex consequentibus textuque sermonis ad diabolum refertur, et quod non possint opera Belzebub Salvatoris operibus comparari. Ille cupit animas hominum tenere captivas, Dominus liberare; ille praedicat idola, hic unius Dei notitiam; ille trahit ad vitia, hic ad virtutes revocat: quomodo ergo possunt habere concordiam inter se, quorum opera divisa sunt? Ideo dico vobis, omne peccatum et bla
Abbreviated transcription (Latin):
necessenint ꝓpaenited iȩ lumentum iterũ ad ipsam red eant Euntes pdicate dicentes quia
a ppro pinq̃ uit regiũ cȩlorũ Apprapinquare dicit᷑ negnũ caelorũ ꝑ collutã nobis fidem in ui¬
sibils crecciois ñ aliqua matione aelementorum quia enim peccanti homini dictum ẽ ter¬
raeset interram ibis hoc ergo quisq ẽ quad diligit E contra iusas caclum q quid m̃ inse
tarenon et caelostiai dilinit Ds quippe qui in circum seriptuso easnicadls raibiqusdlem̃ inse

Expanded text:
recesserint, per poenitentiae lamentum iterum ad ipsam redeant. Euntes praedicate, dicentes: Quia recesserint, per poenitentiae lamentum iterum ad ipsam redeant. Euntes praedicate, dicentes: Quia appropinquat regnum coelorum. Appropinquare dicitur regnum coelorum, per collatam nobis fidem invisibilis creatoris, non aliqua motione elementorum. Quia enim peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis : hoc ergo quisque est quod diligit, contra justus coelum est, qui Deum in se portat, et coelestia diligit. Deus quippe qui
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩ annuntiari iud ȩis ne iustam haberent excusationem dicentes ideo se dnm̃ reiecisse quia
ad gentes et ad samaritanos apłos misenit ut scilicet prius aiudaea apłorum nepulsa p̃dica¬
tio tuno nobis inadiutorium fieret cumbanc illa addamnationis suȩ testimonium superba
reppalisset ut dum illa conuerti uocata rennuenet. p̃dicutores sc̃ĩ aduocationẽ gentium
ꝑ ordinem uenirent. quatenus redemptoris nrĩ p̃dicatio oppropriis repulsa gentiles populos
quas iexura neos quaereret. Et quad iud a eefiebat intestimonium hoc gentib mitiȩ esset in¬
crementum Iuxta trapolo eiam uero p̃cipitur nabis qui xpĩ censemur nomine ne inuia xecłi¬
um et bereticonum ambulemus errare. Vt quorum neligiose paratt ẽ separet᷑ et uita
Immomagis satagamus ut quicumq nrm̃ id ẽ fidelium grauidelicto ab ecdesiae domicilio

Expanded text:
Christi annuntiari Judaeis, ne justam haberent excusationem, dicentes ideo se Deum rejecisse quia Christi annuntiari Judaeis, ne justam haberent excusationem, dicentes ideo se Deum rejecisse quia ad gentes et ad Samaritanos apostolos miserit. Ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio, tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent. Quatenus Redemptoris nostri praedicatio, a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret, et quod Judaeae fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum Juxta tropologiam vero praecipitur nobis, qui Christi censemur nomine, ne in via gentium et haereticorum ambulemus errore, ut quorum religio separata sit, separetur et vita. Imo magis satagamus ut quicunque nostrum, id est fidelium, gravi delicto ab Ecclesiae domicilio
Abbreviated transcription (Latin):
pides de iordane eleuio hiduodecim lapides in eundem allat: hiduod ecimducess alamonis hiduo¬
decimboues submare aeneo. hiduod ecim leunculi in throno salomonis hiduodeum stellȩ
in corona sponsȩ hiduo decim fundamenta hiduod ecim partae ciuiticas dĩ hi duodecim m̃ ses
anni hiduo decim borae die Ist sagitae s̃ missae demanu patentis in carda in imi coruim regis
Perhos pacificus noster debellauit mundi principem et uasa eius disrupit. Quidergõ eis
tunc p̃cipiens dixerit cud iamus: Inuiam gentium ne abieritis et inciuitates samaritunonum
ne in trauenitis sed potius ite ad oues q̃ pemerunt domus isrł Non ẽ contranus locis iste
ei p̃ cepto quod postadicitur. Euntes docete anmes gentes bapti tantes eos in nomine patris
et filui et sps̃ scĩ. quia hoc anteresurrectionem p̃ceptum ẽ et oportebut primũ aduentum

Expanded text:
pides de Jordane elevati ; hi duodecim lapides in eumdem allati ; hi duodecim duces Salomonis ; hi duopides de Jordane elevati ; hi duodecim lapides in eumdem allati ; hi duodecim duces Salomonis ; hi duodecim boves sub mari aeneo ; hi duodecim leunculi in throno Salomonis ; hi duodecim stellae in corona sponsae ; hi duodecim fundamenta ; hi duodecim portae civitatis Dei ; hi duodecim menses anni ; hi duodecim horae diei; isti sunt sagittae missae de manu potentis in corda inimicorum regis . Per hos Pacificus noster debellavit mundi principem, et vasa ejus diripuit. Quid ergo eis tunc praecipiens dixerit, audiamus: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis. Sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel. Non est contrarius locus iste ei praecepto quod postea dicitur: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti . Quia hoc ante resurrectionem praeceptum est, et oportebat primum adventum
Abbreviated transcription (Latin):
duode cimmisit itic̃p̃cipiens et dicenseis. Animaduertendum ẽ quod scriptura euangelica et a¬
postolica non solos illos duodecim appellat discipulos eiis sed omnes quiin eum credentes magisterio
eius ad regnum caelorum erudiebantur. Ex quorum multitudine elegit duodecim quos a płos nomi¬
nauit. sicut lucas cominemorat. Duod ecim ergo discipulos dns inc̃misit ad p̃dicandum Quia mul¬
tis figurarum inditiis eorundem numero ipsi antea p̃notata s̃. aptis simi eẽ ad dispensandum diui¬
na mrsteria . Hienim sunt duodecimfilii ueriia oob hiduod ecim princeps plebis isrł. Hi duo¬
decim fontes reperti in helim. hiduo decim castra deramasse usq sina. hiduod eum lapides in
ueste sacerdotes hiduod ecim panes propositionis hi duodecim exploratares missia mor̃se
hiduodecim duces populi terram in gressi hiduodecim lapides alturis. hid uod ecimla¬

Expanded text:
duodecim misit Jesus, praecipiens et dicens eis. Animadvertendum est quod Scriptura evangelica et aduodecim misit Jesus, praecipiens et dicens eis. Animadvertendum est quod Scriptura evangelica et apostolica non solos illos duodecim appellat discipulos ejus, sed omnes qui in eum credentes magisterio ejus ad regnum coelorum erudiebantur. Ex quorum multitudine elegit duodecim, quos apostolos nominavit, sicut Lucas commemorat. Duodecim ergo discipulos Dominus Jesus misit ad praedicandum, quia multis figurarum indiciis eodem numero ipsi antea praenotati sunt aptissimi esse ad dispensandum divina mysteria. Hi enim sunt duodecim filii veri Jacob ; hi duodecim principes plebis Israel ; hi duodecim fontes reperti in Elim ; hi duodecim castra de Ramesse usque Sina ; hi duodecim lapides in veste sacerdotis ; hi duodecim panes propositionis ; hi duodecim exploratores missi a Moyse ; hi duodecim duces populi terram ingressi ; hi duodecim lapides altaris ; hi duodecim la
Abbreviated transcription (Latin):
pedicitur telotes id ẽ. emulctor Iudas autem scariotb aut auico in quo ortus e caeis qur
tribuisachar p̃sagum suae damnationis uocabulum sumpsit I sachar quippe quod dicitur
menrces p̃tium proditionis insinuat. Scarioth autem quod memoria morais int arp̃ater
Arguit eum non repente ꝑ suasum. sed meditatum diuitius daminicȩtraditionis patrasse fla¬
eitium. Quinonper in prudentiam sed ꝑ prouidentiam interapłas elegitur. quanta enim
est uerites quamnec aduersarius minister infirmat quanta mortiditus dnĩ qui pemdittm
apudnas iudicium suũ quã affeccum maluit. susceperat enĩ bominis fragilititem et id eo nec bas par¬
tes recus auit in firmitatis humanae. uoluit deseri uoluit prodi uoluit ab apłosuo tradi
ut tuo socio desertur a socio praditus iodesteferas tuũ errasse iuditium peperisse benefitium. Hos

Expanded text:
dicitur ζηλωτὴς, id est aemulator. Judas autem Scarioth aut a vico in quo ortus est, aut ex dicitur ζηλωτὴς, id est aemulator. Judas autem Scarioth aut a vico in quo ortus est, aut ex tribu Isachar praesagium suae damnationis vocabulum sumpsit: Isachar quippe, quod dicitur merces, pretium proditionis insinuat; Scarioth autem, quod memoria mortis interpretatur, arguit eum non repente persuasum, sed meditatum diutius Dominicae traditionis patrasse flagitium. Qui non per imprudentiam, sed per providentiam inter apostolos eligitur. Quanta enim est veritas, quam nec adversarius minister infirmat? Quanta moralitas Domini, qui periclitari apud nos judicium suum quam affectum maluit? Susceperat enim hominis fragilitatem et ideo nec has partes recusavit fragilitatis humanae. Voluit deseri, voluit prodi, voluit ab apostolo suo tradi, ut tu a socio desertus, a socio proditus, modeste feras tuum errasse judicium, perisse beneficium. II. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
papulo dep̃cabatur . Intantum ut camelorum dunitam traxissetusgenua creserenti rr
interp̃titur corculus id ẽ. cordiscultor Credendumq ẽ eum fuisse trionimum sicuc si¬
mon perrus. et fili tebede banarges ex firmitute et magnitudine fidei nominati sutit
erat enim frater ia cobi fratris dni ut ipse in epła sua scribit linde etiam ipse fraterañi
uocabatur at testantib ciuib: ipsius quide uirtutib: eius stupentes aiebant Nonne iste
est faber filius mariae frateria cobi et iosepb et iudae et simonis Simonchananeus et iudas
scariothis qui tradidit eum. et hoscum additamento posuit ad distintionem si monis petri
et iudae ia cobi. Simon autem cananeus achanauico galileae cognomen accepit. Quod euange¬
lista lucas cum interp̃tatione posuit si montelates. Ehana quipperelus Cananeusquip

Expanded text:
populo deprecabatur in tantum, ut camelorum duritiem ejus traxisse genua crederentur. » populo deprecabatur in tantum, ut camelorum duritiem ejus traxisse genua crederentur. » interpretatur corculus, id est cordis cultor, credendumque est eum fuisse τριώνυμον, sicut Simon Petrus et filii Zebedaei Boanerges ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Erat enim frater Jacobi fratris Domini, ut ipse in Epistola sua scribit. Unde etiam ipse frater Domini vocabatur, attestantibus civibus ipsius qui de virtutibus ejus stupentes aiebant: Nonne iste est faber filius Mariae, frater Jacobi, et Joseph, et Judae, et Simonis? Simon Chananaeus, et Judas Scariothes, qui tradidit eum. Et hos cum additamento posuit ad distinctionem Simonis Petri et Judae Jacobi: Simon autem Chananaeus a Chana vico Galilaeae cognomen accepit. Quod evangelista Lucas cum interpretatione posuit, Simon zelotes, Chana quippe zelus, Chananaeus
Abbreviated transcription (Latin):
tentem. eo quod leopas frater fuerit iosephhiero solimae post ia cobum rexisse ecles iam histo¬
ria ecdesiasticatradit. siue hicapłs simon seuquilibet alius simonfuerit. Qui uerdia cobus menito
filius al phei id ẽ doct sit comominatus ipsi testantur apł qui eum post dñ passionem statin
hiero solimorum ordinauuerunt epm quia et ante sanguinis effusionem . uerus etiam ipse
carnalis desideriis sit supplantator testatur heges ippus uicinus apłorum temporũ hstori¬
cus Suscepit inquiens ecclesiam hiero solimȩ post apłos fraterdnĩ iacobus. cognomento
et siceram non bibit carnem nullam comedit Numquam attonsus ẽ neq unctus ẽ un¬
quentis : nequeusus ẽ balneo Huic solitumerat ingredi scã scorum. Si quidem uestibus
papuis neritatebartr sed lineis Solusq ingrediebatur in templum et fixis genib pro

Expanded text:
tentem, eo quod Cleophas frater fuerit Joseph, Hierosolymae post Jacobum rexisse Ecclesiam, histotentem, eo quod Cleophas frater fuerit Joseph, Hierosolymae post Jacobum rexisse Ecclesiam, historia ecclesiastica tradit: sive hic apostolus Simon, seu quilibet alius Simeon fuerit. Quod vero Jacobus merito filius Alphaei, id est docti, sit cognominatus ipsi testantur apostoli, qui eum post Domini passionem statim Hierosolymorum ordinaverunt episcopum quia et ante sanguinis effusionem verus etiam ipse carnalis desiderii sit supplantator, testatur Hegesippus, vicinus apostolorum temporum historicus. « Suscepit, inquiens, Ecclesiam Hierosolymae post apostolos frater Domini Jacobus, cognomento num et siceram non bibit, carnem nullam comedit, nunquam attonsus est, neque unctus est unguento, neque usus est balneo. Huic soli tum soli licitum erat ingredi sancta sanctorum, siquidem vestibus laneis non utebatur, sed lineis, solusque ingrediebatur in templum, et fixis genibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
tatem altius didicit de quopulchre paulinus nolȩ antistis cecinit. hic dubius geminodidimus
cognomine thomas ad iacet hunc xp̃s pauidaecuntami nementis Pro nr̃a dubitare fide ꝑmi
ut et nos hocduce firmat dnm̃q dm̃ trementes Viuere pꝰmortem uero fatermur it im̃
Corporeuiua suae monstrantem uulnera carnis. Matheus donatus dicitur uidelicet quia
magno dnĩ munere detelonecrio publicano in apł ẽ et eucengelistae delegictus offitium. ⁊
sa cobus quidem alpbe ipse ẽ qui in euan gelio fraterdnĩ nominatur. et quia maria uxor
alpbeisoror fuit mariae matris dnĩ quaminariam ceopae iohannes euangelista cognominat
fortas sequia uel isdem alpheus etiam deo pas ẽ dictus uel ipsa maria defuncto post natum
ia cobum al pheo deopae nupsit. Cui si meonem filium genuisse eumq consobrinum dnĩ exis¬

Expanded text:
tatem altius didicit. De quo pulchre Paulinus, Nolae antistes, cecinit: Hic dubius gemino Didymus tatem altius didicit. De quo pulchre Paulinus, Nolae antistes, cecinit: Hic dubius gemino Didymus cognomine Thomas Adjacet, hunc Christus pavidae cunctamine mentis Pro nostra dubitare fide permisit, ut et nos Hoc duce firmati, Dominumque Deumque trementes Vivere post mortem vero fateamur Jesum Corpore, viva suae monstrantem vulnera carnis. Matthaeus donatus dicitur, videlicet quia magno Domini munere de teloneario publicano in apostoli est et evangelistae delegatus officium. Jacobus Alphaei, et Thaddaeus. Jacobus quidem Alphaei ipse est qui in Evangelio frater Domini nominatur: quia Maria, uxor Alphaei, soror fuit Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes evangelista cognominat, fortasse quia vel idem Alphaeus etiam Cleophas dictus est, vel ipsa Maria, defuncto post natum Jacobum Alphaeo, Cleophae nupsit. Cui Simeonem filium genuisse, eumque consobrinum Domini exis
Abbreviated transcription (Latin):
diciorum suorum gutts i uebrienit. Vnde bone morses de ecclesa misti¬
ce disserenscit. qui a non est terra ad quam in grediminui possidendam similis
terrae ae grpti dequa existis ubi iacto semine in hortorũ morem aquae dicuntur inm¬
guae sed de caelo pluuiam ex pectans quam ds̃ suus inuisit omni tempore sȩcularis
enim sapietitia quasi coluber perhumum serpit diuitua autem decacles tibus
intonat thomas et matheus publicanus. Ceteri eu angelistȩ in coniuntione nominũ primũ
ponunt matheum. et posteatbomam et publicani nom̃ ñ ad scribunt ne antquȩ cuersationis recor¬
dantes sugillare euangelistam uideatt᷑ Iste uero su pradixim et post thomã seponit et publicanũ
appellat utubi ab undauit peccatũ suꝑ abundaret gratia : Thomas abrssus uel geminus Inde et¬
grece didimus appellatur. quia quoceteris dutius dobituiit eo dominicaeresurrectionis ueri¬

Expanded text:
eracius dictorum suorum guttis inebrient. Unde bene Moyses de Ecclesia mystieracius dictorum suorum guttis inebrient. Unde bene Moyses de Ecclesia mystice disserens ait: Quia non est terra, ad quam ingredimini possidendam, similis terrae Aegypti, de qua existis, ubi jacto semine in hortorum morem aquae ducuntur irriguae, sed de coelo pluvias exspectans, quam Deus suus invisit omni tempore . Saecularis enim sapientia quasi coluber per humum serpit, divina autem de coelestibus intonat. Thomas et Matthaeus publicanus. Caeteri evangelistae in conjunctione nominum primum ponunt Matthaeum, et postea Thomam, et publicani nomen non ascribunt, ne antiquae conversationis recordantes, suggillare evangelistam videantur. Iste vero, ut supra diximus, et post Thomam se ponit, et publicanum appellat, ut ubi abundavit peccatum, superabundaret gratia. Thomas abyssus, vel geminus, inde Graece δίδυμος appellatur: quia quo caeteris diutius dubitavit, eo Dominicae resurrectionis veri
Abbreviated transcription (Latin):
tator Iohannes inquo ẽ. gratia uel dñi gratia dicitur. Nam ille et carnis cura dño
uocante sub plantare et ipsam carnem herode trucidante gaui susiẽ conterp¬
nere iste obamoris p̃cipui gratiam quam uirginali gloria meruerat sup redemp¬
toris sui pectus in caena recubuit philippus et bartolom eus philitpu oslens¬
padis interptatur et recte quiuocatus ad nomox mnuento nathana ei lumenquod
agnouerat p̃dicauit dicens quem scripsit moyses in lege et propheae inueni
nus hr filium iosepbanatareth et post modum quođ sedelumine minus sure
sendiebat. suppliciter quaesiuit Dñe inouiens ostende nobis patrem et suffi¬
cit nobis Bertholomeus siram ẽ non hebreum. et interp̃catur filius sus pendent
aquas bde ẽ filius dĩ quipdica torum suorum mentes ad celeste cotltensulpeuia

Expanded text:
antator, Joannes in quo est gratia vel Domini gratia dicitur: nam ille et carnis curam, Domino antator, Joannes in quo est gratia vel Domini gratia dicitur: nam ille et carnis curam, Domino vocante, supplantare, et ipsam carnem, Herode trucidante, gavisus est contemnere; iste ob amoris praecipui gratiam, quam virginali gloria meruerat, super Redemptoris sui pectus in coena recubuit. Philippus et Bartholomaeus. Philippus os lampadis interpretatur, et recte: quia vocatus a Domino, mox invento Nathanaeli lumen quod agnoverat praedicavit, dicens: Quem scripsit Moyses in lege et prophetae, invenimus Jesum, filium Joseph a Nazareth , et post modum quod se de lumine minus scire sentiebat, suppliciter quaesivit, Domine, inquiens, ostende Patrem, et sufficit nobis . Bartholomaeus Syrum est, non Hebraeum, et interpretatur filius suspendentis aquas, hoc est, Filius Dei qui praedicatorum suorum mentes ad coelestia contemplanda
Abbreviated transcription (Latin):
uis Iacobus tebedei et iohannes frator eius lacobum quoque appelauit rebedei
quia et alius sequiur iacobus alphȩi et apostolorum paria iugao. consecde
iungit petrum et andream fr̃s nontam carne quam spũ. Ia cobum et iohannem
quipatrem corporis relinquentes uerum patrem secuti sunt Ia cobus sane et ioh¬
nes qui ob eximium uintutis et animi culmen filitoniguu boc estBoRAt CCT
quam nemoprius edere nouerat emisit in principioerat uerbum et uerbum erat
apud dm̃ et ds̃enat uerbum. et cetera quae tanto robore grauida reliquit ut si ali¬
quanto plus intonare uoluis set nec ipse caperemundus posset sed et ambosepe sarsũ
et inmentem ad nõduci. et aliquando sonũ denubo terrificũ ꝑcipere meruernt hicẽ
filius meus dilectus. prisca quoq nomina menitis antissima gestar̃. Ia cobusenĩ subpl¬

Expanded text:
vis . Jacobus Zebedaei, et Joannes frater ejus. Jacobum quoque appellavit Zebedaei, vis . Jacobus Zebedaei, et Joannes frater ejus. Jacobum quoque appellavit Zebedaei, quia et alius sequitur Jacobus Alphaei. Et apostolorum paria utraque  Al., juga consociat. Jungit Petrum et Andream, fratres non tam carne quam spiritu. Jacobum et Joannem qui, patrem corporis relinquentes, verum Patrem secuti sunt. Jacobus sane et Joannes, qui ob eximium virtutis et animi culmen filii tonitrui, hoc est Boanerges, theologicam, quam nemo prius edere noverat, emisit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, etc. . Quae tanto robore gravida reliquit, ut si aliquanto plus intonare voluisset, nec ipse capere mundus posset. Sed et ambo saepe seorsum et in montem a Domino duci et aliquando sonum de nube terrificum percipere meruerunt: Hic est Filius meus dilectus. Prisca quoque nomina meritis aptissima gestarunt: Jacobus enim suppl
Abbreviated transcription (Latin):
siuedisculciantem uel agnoscentẽ in terp̃tari : cũ ipsa lingua hebrea ꝑ lictramomni no¬
non sonans. hebreũ hoc nomen non eẽ testetur. Ab usiue enim februm propetro sicut
et faulum et filatũ propilato et paulo scribentes. uiolenter ficto nomini falsam in terpta¬
tionem subnectunt Simon autem oboediens in terp̃tatur. porro an drcas nomen grecura
est eta potua uoros hoc ẽ auiro uirilis appellatur. Quib reca uocabusis apłor
primi decorantur quimox ut illum agnumdi dictũ aiohanne cognouerunt eum uidere
et audire curarunt. Quoduerosimon ponens memorem uel audiens trisatiam interpre¬
tatur. illitem pori congruit quando post resurrecconem uiso dño uel mortis illius
uel suae nagationis morem deposuit sed suae confestim mortis tristitiam audiuit dices¬
te dño cum autem senueris extendes manustuas. et alius tecinget et ducet quonon

Expanded text:
sive discsive discnon sonans, Hebraeum hoc nomen non esse testetur: abusive enim Fethrum pro Petro, sicut et Faulum et Filatum, pro Paulo et Pilato scribentes, violenter ficto nomini falsam interpretationem subnectunt. Simon autem obediens interpretatur. Porro Andreas nomen Graecum est, ἀπὸ τοῦ ἀνδρὸς, id est a viro virilis appellatur. Quibus recte vocabulis apostolorum primi decorantur, qui mox ut illum Agnum Dei dictum a Joanne cognoverunt, eum videre et audire curarunt. Quod vero Simon ponens moerorem, vel audiens tristitiam interpretatur, illi tempori congruit quando, post resurrectionem viso Domino, vel mortis illius vel suae negationis moerorem deposuit, sed suae confestim mortis tristitiam audivit, dicente Domino: Cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo non
Abbreviated transcription (Latin):
in libro uitae scripta continenitur. Primus simon qui dicitur
petrus. Et anidreas frater eius. Primus scribitur simoni cognor¬
to petrus. ad disunctioriem alterius simonis qui appellatur
carianieus. deuico galileae charia ubi dñs aquas inuinum
cpiuuentit. uoluit erum dñs a postolorum priricipem prius
aliu duocariut ex ipsa commutatione nominis sacrameriti uiua¬
citas commen daretur
Id est ergo latirio
ergo latine petrus quod siriace caephas. et inutraque
litagua &o meni a petra diriuatum est
Haud dubium quin illa dequa paulus ait petra autem erat xp̃s. Namsicut
luxuera xp̃s don auit apłis ut luxmundi uocentur. sic et simoni qui credebat inpe¬
tram xp̃m petri largitus ẽ nomen cuius abas ad ludens aethimologiae dixit.
Tues petrus et suꝑ hanc petram edificabo et desiam meam. uiolenter ergo quidem latin
uel greconomine hebrtam quaerentes. Aeouiociiot ioc dicunt pecrum dis soluentẽ

Expanded text:
in libro vitae scripta contineantur. Primus Simon, qui dicitur in libro vitae scripta contineantur. Primus Simon, qui dicitur Petrus, et Andreas frater ejus. Primus scribitur Simon, cognomento Petrus, ad distinctionem alterius Simonis, qui appellatur Chananaeus, de vico Galilaeae Chana, ubi Dominus aquas in vinum convertit. Voluit enim Dominus apostolorum principem prius aliud vocari, ut ex ipsa commutatione nominis sacramenti vivacitas commendaretur. Idem ergo Latine ergo Latine Petrus, quod Syriace Cephas, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est, haud dubium quin illa, de qua Paulus ait: Petra autem erat Christus . Nam sicut lux vera Christus, donavit apostolis ut lux mundi vocentur, sic et Simoni qui credebat in petram Christum, Petri largitus est nomen. Cujus alias alludens etymologiae dixit: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Violenter ergo quidam Latino vel Graeco nomini Hebraeam quaerentes etymologiam, dicunt Petrum dissolventem,
Abbreviated transcription (Latin):
dõ castra erat infide. et confessione scãe crinitatis fixura Porro ineo quod dicit deditilli
potestatem spirituum in mundorum ut eicerent eos et reliqua. ostendit quod benig¬
nus et demens dñs ac magister non inuidet seruis atque discipulis uirtutes suas.
et sicut ipse curauerat omnem languorem et omnem in firmitatem sic apostol
suis tribuit potestatem. Sed multa distantia est interhabere et donare
et accipere: iste quod cumque agit potestate dñi agit illi siquidfaciurit
in becilli tatem suam et uirtutem dñi confitentur dicentes: In nomine dm̃ihũ
surge et ambula. Duo decim autem a postolorum nomina haec sutite di¬
Catalogus autem apostolorum ideo in euangelio ponitur. Ut extrahos qui
ꝑseudo apostoli sunit futuri excludantur et ut significetur quod nomina
eorum simul et illorum qui eorum doctrinam et fidem secunturi

Expanded text:
Deo castra eDeo castra epotestatem spirituum immundorum, ut ejicerent eos, etc., ostendit quod benignus et clemens Dominus ac magister non invidet servis atque discipulis virtutes suas; et sicut ipse curaverat omnem languorem et omnem infirmitatem, sic apostolis suis tribuit potestatem. Sed multa distantia est inter habere et donare, et accipere: iste, quodcunque agit, potestate Domini agit; illi, si quid faciunt, imbecillitatem suam et virtutem Domini confitentur, dicentes: In nomine Domini Jesu surge et ambula . Duodecim autem apostolorum nomina haec sunt. Catalogus autem apostolorum ideo in Evangelio ponitur, ut extra hos, qui pseudoapostoli sunt futuri, excludantur: et ut significetur quod nomina eorum simul et illorum qui eorum doctrinam et fidem sequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
elegistis sed ego elegiuos Fecitque ut essent duo decim numero. Certiutque
gratia mysterii ut uidelicet mundi salutem quam uerbo predicarent suo quoque
numero commendarent . Ter enim quaterni duodecim faciunt et terquaterni ad
praedicandum sunt missi a postoli ut per uniuersas auadrati orbis. plagas baptitarent
te decaelo adõ scriptum est quia erant ei ab oriente portae tres. et abaquilone portae
tres et ab occasu portaetrer. Vbi figuraliter ostendebatur. qui ap̃dicantis apostolis
apostolorumq succes sorib cuncte ꝑ orbem nationes infide scãẽ trinitatis ecclesiam eẽnt
in gressurȩ. In quo etiam sacramento ita condam filii i srł circa taber naculum castrame¬
tabantur ut ex omini parte ꝑ quadrum ternae tribus manerent. Quia primitiua nimirũ
ecdesia quae erat iniudaea undiq ꝑ circuitum sui credentib toto orbe nationib: spiritalia

Expanded text:
elegistis, sed ego elegi vos ; fecitque ut essent duodecim numero, certi utique elegistis, sed ego elegi vos ; fecitque ut essent duodecim numero, certi utique gratia mysterii: ut videlicet mundi salutem, quam verbo praedicarent, suo quoque numero commendarent; ter etenim quaterni duodecim faciunt, et ter quaterni ad praedicandum sunt missi apostoli ut per universas quadrati orbis plagas baptizarent te de coelo a Deo, scriptum est, quia erant ei ab oriente portae tres, et ab aquilone portae tres, et ab austro portae tres, et ab occasu portae tres Apoc XXI. Ubi figuraliter ostenditur, quod praedicantibus apostolis apostolorumque successoribus, cunctae per orbem nationes in fide sanctae Trinitatis Ecclesiam essent ingressurae. In quo etiam sacramento ita quondam filii Israel circa tabernaculum castrametabantur, ut ex omni parte per quadrum ternae tribus manerent . Quia primitiva nimirum Ecclesia quae erat in Judaea, undique per circuitum sui credentibus toto orbe nationibus, spiritalia
Abbreviated transcription (Latin):
di scipui nas Mlessis quidem multa operarii autem pauci Rogate ergo dñmmes¬
sis ut eiciat operarios in messem suam Messis quidem multa populorum significat
multitudinem. Operarii pauci penuriam magistrorum. et imperauit ut rogent
dnm messis ut eiciat operarios in messem suam. Isa sunt operari de quibus psalmista
loquitar Qui seminant in lacrimis in gaudio metent. Euntes ibant et flebant
spargentes semina sua. Uenientes autem uenient in exultatione portantes man¬
los suos. Et ut apertius loquar. messis multa omnis turba credentium
est Operarii pauci. apłi et imitatores eorum qui mittuntur ad messem¬
Et conuocatis ui discipulis suis dedit illis potestatem spirituum in mundo¬
rum ut cicerent eos et curarent omnem languorem. Et omnem in firmitate
Hacc conuocatio a postolorum non illorum elaecionis ac studii. sed diuinae erat digna¬
tionis ec gratiae ut in apostolatum uocarentur Unde et eis alibidicit non uos me

Expanded text:
cipulis suis: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis, ut ejiciat operarios in messem suam. Messis quidem multa populorum significat multitudinem; operarii pauci, penuriam magistrorum. Et imperat ut rogent Dominum messis, ut ejiciat operarios in messem suam. Isti sunt operarii de quibus Psalmista loquitur. Qui seminant in lacrymis, in gaudio et metent. Euntes ibant et flebant, spargentes semina sua: venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Et ut apertius loquar: Messis multa omnis turba credentium est; operarii pauci, apEt convocatis duodecim discipulis suis, dedit illis potestatem spirituum immundorum, ut ejicerent eos, et curaHaec convocatio apostolorum non illorum electionis ac studii, sed divinae erat dignationis ac gratiae, ut in apostolatum vocarentur: unde et eis alibi dicit: Non vos me
Abbreviated transcription (Latin):
tero sando andacite dicite sane quodait p̃dicute su ꝑ taciie iuta marem prouintiae
palestiaae loquitur ubi solent intectis residere Nonenim terta nrõ more tulminib
seblinate sed planoscemute faciunt aequalia Vnde lex pcipit. ut qui nouam domu
aedificare murum teco poneror inaruoo neindende be ip sangoi s ii auinouam domu¬
ihquo &t in pcens ruente et in templi cnstrundione tegimisantuis ani quoq damum
uti garib cedrinis : et aedificauit tubulatum suꝑ omnem domum quinqo queigis ab¬

Expanded text:
toto mundo audacter dicite. Sane quod ait: Praedicate super tecta, juxta morem provinciae toto mundo audacter dicite. Sane quod ait: Praedicate super tecta, juxta morem provinciae Palaestinae lo sed plano schemate aequalia. Unde lex praecepit ut qui domum aedificaret murum tecti poneret in gyro, neio, et in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum quinque cubitis a
Abbreviated transcription (Latin):
Principem daemoniorum exspurcissimi idoli appellabant uocabulo quis mus cadicitur
propter inmunditiam quãẽ extermin
propter inmunditiam quaẽ exterminat olei suauitatom. Sequitur. Neergotimuerras
reuelabitur. Et accultum qđ non scietur. Et quo modo in p̃sent sđo muitonum uitia nesciuã
s edde futuro tempore scriptum .e. quando iudi cabit dr̃ abscondita hominum et illum inabit
soeuitleo pseenebrarum et manifesta faciet consilia cordium et ẽ sensus. Nolite a mere
Ca eurtiam psecutorum et blas pbemantium rabiem . quia ueniet dies iudicii inquo et urã uirtus
an eorumnequitia demonstrabitur : Quod dico uobis in tenebris dicite in lumine. Et quodin
ansee paudctis ꝑdicate suptent. Quod audiftis inmrstorio aꝑtius p̃dicate Quod disctos abs¬
conso publicelo quimini quoduos erudiui in paruo udeae loco in uniuersis arbibus. et in

Expanded text:
Principem ergo daemoniorum ex spurcissimi idoli appellabant vocabulo, qui musca dicitur, Principem ergo daemoniorum ex spurcissimi idoli appellabant vocabulo, qui musca dicitur, propter immunditiam, quae exterminmunditiam quae exterminat olei suavitatem. Ne ergo timueritis revelabitur, et occultum quod non scietur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum vitia nesciuntur, sed de futuro tempore scriptum est, quando judicabit Deus abscondita hominum, et illuminabit occulta tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere saevitiam persecutorum, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod discitis absconse, publice loquimini. Quod vos erudivi in parvo Judaeae loco, in universis urbibus, in
Abbreviated transcription (Latin):
patior uos discipuli et serui nede dignemini pati. simagister quiutiq: quas ids̃ potui. sed nolui
mecs ultuire iniurias. Immomalui meos in sectutores patiendo redderemitiores. Eandem
necesse .ẽ. uos discipuli qui purihomines estis reguralit̃ ꝑfectionis sequimini. si patrem fa¬
milias belzebub uocauerunt. Quantom agis domesticos eius : Eccedñs et magist̃ discipulis et
seruis suis calumnias sucs ostendit ut suo exemplo iniurias iniquorum pacent̃ ferre disceređ¬
et fieret quod superius ait. Sufficit discipulo ut sit sicut magister eius et seruus sicut domi¬
nus eius Nam sepatrem familias appellat . cuicaelestium eo terrestrium et in fernorũ
familiȩ genuflectunt quam ꝑfidia iudaeorum in belzebub idolum .ẽ. accaron quoduocat¬
in regum uolumin eidoũmuscae. Beelipse ẽ bel siuebaal. Tebub autem musca dicitur

Expanded text:
patior, vos discipuli et servi ne indignemini pati. Si magister, qui utique quasi Deus potui, sed nolui patior, vos discipuli et servi ne indignemini pati. Si magister, qui utique quasi Deus potui, sed nolui meas ultum ire injurias, imo malui meos insectatores reddere patiendo mitiores, eamdem necesse est vos discipuli, qui puri homines estis, regulam perfectionis sequamini. Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus? Ecce Dominus et magister discipulis et servis suis calumnias suas ostendit, ut suo exemplo injurias iniquorum patienter ferre discerent, et quod superius ait, fieret: Sufficit discipulo ut sit sicut magister ejus, et servus sicut dominus ejus. Nam se patremfamilias appellat, cui coelestium, et terrestrium, et infernorum familiae genuflectunt, quem perfidia Judaeorum in Beelzebub principe daemonioruin Regum volumine idolum muscae . Beel, ipse est Bel, sive Baal: Zebub autem musca dicitur. 62