comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lores tuis casibus pepereris et fortasse nõnũꝙ peritulosa pͣ
gaudia sepe enim ut dolor filiorũ mortis sit gundũt uite ii¬
serus matres mori, eo clarius die quo deliquie cladis ad tr̃asi¬
menũ accepte rom̃a sꝑso agime repetebat Idue matres filiis
quos in atie cecidisse ieferentibus cadiderãt cõspect insperati
gaudii nõ capaces efflarũt sproitus hir̃s atq aliis esfrm ut
nulla inteꝵ honẽs maior esset ingratitudo ꝙ que in mrẽm
ad mittit᷑. adhuc ãnosa super est gemtoix sa. Quotiens hãc
aspitis simul terrã intues cogita uũde uenias et quo ꝑgas
ꝙ te angustũ habitaculũ emiserit ꝙͣ angustũ excipiet de uer¬
toe matris propie in uterũ terre mr̃is om̃i festinat Inter utͫ¬
q gͦ laxantibus am̃i atq raꝑtantibꝰ suꝑbie atq auaxitie fre¬
num scrmge̾ De fyatribus bonis pnsq sororibus
Rarũ genus nã parẽtis fere semper diui¬

Expanded text:
lores tuis casibus pepereris et fortasse nonnunquam periculosa quoque lores tuis casibus pepereris et fortasse nonnunquam periculosa quoque gaudia. Sepe enim ut dolor filiorum mortis, sic gaudium vite miseras matres mori compulit. Patuit hoc ultimum eo clarius die, quo reliquie cladis ad Transumenum accepte Romam sparso agmine repetebant: due matres filiis, quos in acie cecidisse referentibus crediderant, conspectis insperati gaudii non capaces efflarunt spiritus: his atque aliis effectum ut nulla inter homines maior esset ingratitudo quam que in matrem admittitur. Adhuc annosa superest genitrix. Quotiens hanc aspicis, simul terram intuens cogita unde venias et quo pergas, quam te angustum habitaculum emiserit, quam angustum excipiet. De ventre matris proprie in uterum terre matris omnium festinas: inter utrunque ergo laxantibus animum atque raptantibus superbie atque avaritie frenum stringe. 84 DE FRATRIBUS BONIS PIISQUE SORORIBUS Rarum: nam parentes fere semper
Abbreviated transcription (Latin):
mantissima michi est mater Raᵒ At tu illi car e. Gai¬
uigis pauor desideriuq ꝑꝑetiui Gauarater est michi am̃a¬
tissimia Raᶜ Maxinius pr̃is amor mr̃is uehemẽtissimus
uterq talis tãtusq ut uix eum insi rara ãd mõdum
filni pietas equauerit pulchcũ tame honestũq int̾ parentes et fi¬
lios de amore ac pietate certaiẽ unicat quibus largius taritat ꝭ
fons cebestis affluxerit at nñc usq uiicere soliti sũt parẽtes nec¬
dũ adolescentiũ ea est pretas aut maioꝵ reuerẽtia que speoaẽ
aliud cogat quod si forte preter spem euenerit nulłũ in teoris celo
gratius spectatulũ fingi queat Gauest michi mater optima ra
Esto illi bonus saltem filius scito te illi ꝑrimũ pondus at tediũ fuis¬
se dehuic acerrmiũ dolorem post ꝯtinułi laborem trepidãq solli¬
citudine Memẽto uteri altyitiũq uberu quot illi sompnos quotq
seu cibos seu iocos tiuis fletibus abruperis quot aut metus alit do¬

Expanded text:
mantissima michi est mater. At tu illi iugis pavor desideriumque perpetuum. Mater est michi amantissima. Maximus patris amor, matris vehementissimus, uterque talis tantusque ut vix eum nisi rara admodum filii pietas equaverit. Pulchrum tamen honestumque est inter parentes et filios de amore ac pietate certamen: vincant quibus largius caritatis fons celestis affluxerit. At nunc usque vincere soliti sunt parentes, necdum adolescentium ea est pietas aut maiorum reverentia que sperare aliud cogat. Quod si forte preter spem evenerit, nullum in terris celo gratius spectaculum fingi queat. Est michi mater optima. Esto illi saltem bonus filius; scito te illi primum pondus ac tedium fuisse, dehinc acerrimum dolorem, post continuum laborem trepidamque sollicitudinem. Memento uteri altricumque uberum, quot illi somnos quotque seu cibos seu iocos tuis fletibus abruperis, quot aut metus aut do
Abbreviated transcription (Latin):
si pus horul si quid abfuerit pro ea te parte sexur̃ silto Gag̃n
libera prĩa ẜ natus sum Ra ͭ urbes quoq tu liberas tua etate
pexiquo flepit rerũ post paululum suias nosti ꝙ si uel notiora
uel clariora sũt uetera la cedemon et athene liberrime uebes ciui:¬
le pͥmũ mox ext̾iĩ passe sũt iugũ iherosolima sancta uibo
et lib̃tatis eterne mõ temporalier̃ et romanis seruiuit et assi¬
enis nũc suit egiptiis Roma ip̃a. nõ solum libera sed dñã gẽtiũ¬
hõmi seiua fuit ut nems uiꝙͣ libertate nemõ uel imperiosuo

Expanded text:
si pius; horum si quid abfuerit, pro ea te parte servum scito. In si pius; horum si quid abfuerit, pro ea te parte servum scito. In libera patria natus sum. Urbes quoque tu liberas tua etate pro exiguo flexu rerum post paululum servas nosti. Quod si vel notiora vel clariora sunt vetera, Lacedemon et Athene liberrime urbes, civile primum, mox externum passe sunt iugum. Hierosolyma, sancta urbs et libertatis eterne mater, temporaliter et Romanis servivit et Assyriis, nunc servit Egyptiis. Roma ipsa non solum libera, sed domina gentiuhominum serva fuit, ut nemo unquam libertati, nemo vel imperio suo
Abbreviated transcription (Latin):
res hũane me sus celo stabile Quis in tata uertigine firmũ aliqd
at mansurũ speret/ nẽq uero te liberũ hinc duxeris ꝙ esse tibi
diniĩ non uides E pareritibꝰ ortus miienus nec matie captus
nẽt uenũdatus fis sũt nob̃ iuisibiles aĩoꝵ dñi est in ip̃a homi
origne latens pescio est nascendi gemis obnoxiũ pcto qua nuilla
gͣuior fuitꝰ finhi potest siẽt occulti hostes et bella cladestina sũt
que miferas ammas mĩdinẽtur quas heu uili precio uenditis uo¬
luptates fedissime dñarũ que uos menõdabili laques uinctos tenẽt
Ate ñt et libertate glorianũ E  uos ceci nchil in si corporeũ uidet
unde eũ qui uni mortali subest dño seruũ dicitis Cũ uo̾ qui mil¬
le ĩmortalibus tyrãnis opprimitur liberũ iudicat eleyanter ut re-¬
Raplane si prudens es si iustus si fortis si modestus si ĩnocens

Expanded text:
res humane, nichil sub celo stabile. Quis in tanta vertigine firmum aliquid res humane, nichil sub celo stabile. Quis in tanta vertigine firmum aliquid ac mansurum speret? Neque vero te liberum hinc dixeris, quod esse dominum tibi non vides, quod parentibus ortus ingenuis nec in acie captus nec venundatus sis; sunt vobis invisibiles animorum domini et in ipsa hominum origine latens pestis est: nascendi genus obnoxium peccato, qua nulla gravior servitus fingi potest. Sunt occulti hostes et bella clandestina, sunt que miseras animas nundinentur, quas, heu!, vili pretio venditis, voluptates fedissime dominarum, que vos inenodabili laqueo vinctos tenent. Ite nunc et libertate gloriamini! Sed vos ceci nichil nisi corporeum videtis, unde eum qui uni mortali subest domino servum dicitis, illum vero qui mille immortalibus tyrannis opprimitur liberum iudicatis: eleganter, ut re. Plane si prudens es, si iustus, si fortis, si modestus, si innocens,
Abbreviated transcription (Latin):
genes hyis ille te admonet exemplis Mlulta sũt alia uel tacita senece uel
ignota Nũquid nõ atpsiũ regusum meministi indignũ prorsus hoc lu¬
dibrio passsĩ tñ huĩquid tibi recentior ãms ualeriamus exũdit quoꝵ
ille mbdo dux hit autte princepe ppłi romami moxꝙ ille caothapme¬
sĩ hẽ pcsagu scouis itle touc supplitio ꝑempto hit longhaleto risi¬
ia contabilit scruitute. Quid macẽdome nuimidieꝙ reges huic ꝑier
hinc e yphacen memorẽ at iugiertham regni om̃es e culiuelo¬
mana lapsos i uinicula micto ueteres rerũ casus etas tua quosdũ
eregia busit in caycere euũdemq una hora et p̾mũ rege et ult̾inũ
fcouus uidit Eiquidem co quisq miserior seruus est quofelidriẽ
ber fuit Noli ihitur libertate tu mesitere quandono eo liberis m̃o
sedieo regibus tam subito seriu suĩt net mroaberis tũ scdm plois
sententiam nõ minꝰ e ferilis etiã reges fiãt mutoneur assidus

Expanded text:
genes?” His ille te admonet exemplis; multa sunt alia vel tacita Senece vel ignota. Nunquid non Attilium Regulum meministi, indignum prorsus hoc ludibrio, passum tamen? Nunquid tibi recentior annis Valerianus excidit? Quorum ille modo dux, hic autem princeps populi Romani moxque ille Carthaginensium, hic Persarum servus, ille truci supplicio peremptus, hic longa et misera contabuit servitute. Quid Macedonie Numidieque reges, hinc Persen, hinc Syphacem, memorem atque Iugurtham, regni omnes e culmine Romana lapsos in vincula? Mitto veteres regum casus; etas tua quosdam e regia trusit in carcerem, eundemque una hora et primum regem et ultimum servum vidit, si quidem eo quisque miserior servus est, quo felicior liber fuit. Noli igitur libertate tumescere, quoniam non ex liberis modo, sed ex regibus tam subito servi fiunt. Nec miraberis, cum secundum Platonis sententiam non minus ex servis etiam reges fiant; mutantur assidue
Abbreviated transcription (Latin):
fero Raperfer mõ et molliores ꝑtes ãĩ pnr̃ti uiytute ꝯsolida
amaricula hec quã defles adsentia forsan in temꝑore cari¬
orem tibi amitum et aĩci pñtiã effecerit dulciore

Expanded text:
fero Perfer modo, et molliores partes animi presenti virtute consolida; fero Perfer modo, et molliores partes animi presenti virtute consolida; amariuscula enim hec quam defles absentia, forsan in tempore cariorem tibi amicum, et amici presentiam effecerit dulciorem.
Abbreviated transcription (Latin):
quid per absentiam detrahatier aĩo aut̃ nchil ymo nec ocu¬
lis quodm̃o ut predixi si tamẽ amicitia uera est unde il et
illus apud tñd̾ poetam et legimꝰ et laudamus/ pallas euã¬
der in ip̃is omia sũt oculis et ticero ip̃e in ep̃ła quadã balbũ
amicũ suũ in galliis sub cesare militantẽ nõ solum in aĩo
habere sed in oculis ferre se dicit Co Amicus abest meus¬
rõ interdum nõ cognosticur amitus inisi abesse ceperit sici
cũatis in rebus sic in amciciis copiã ingens gustum hebe¬
tat penurria acuit ꝙ si magister amoꝵ intermissionem.
amatibus utilem dicit quibus onis in p̃ntia est uoluptas
cur non ead. utilis sit amicꝭ quorũ in uirtute iõtũditas toͣ
e q̃ absẽtie millũ sentit in cõmodũ cũ ubilib p̃ns sit Noli ergo
de fiderio succubere sed amicũ mẽte cõplectere quẽ tibi nec disies¬
sus eripiat nec mors ip̃a Tolamici dulcis absentiam amare

Expanded text:
quid per absentiam detrahatur, animo autem nichil, immo, nec ocuquid per absentiam detrahatur, animo autem nichil, immo, nec oculis quodammodo, ut predixi, si tamen amicitia vera est. Unde et illud apud eundem Poetam et legimus et laudamus, ubi de Eva in ipsis omnia sunt oculis. Et Cicero ipse in epystola quadam, Balbum amicum suum in Gallis sub Cesarem militantem, non solum in animo habere, sed in oculis ferre, se dicit. Amicus abest meus. Interdum non cognoscitur amicus, nisi abesse ceperit, sicut cunctis in rebus, sic in amicitiis, copia ingens gustum hebetat, penuria acuit. Quod si magister amorum intermissionem amantibus utilem dici, quibus omnibus in presentia est voluptas, cur non eadem utilis sit amicis, quorum in virtute iucunditas tota est, que absentie nullum sentit incommodum, cum ubilibet presens sit? Noli ergo desiderio succumbere, sed amicum mente complectere, quem tibi nec discessus eripiat, nec mors ipsa. Amici dulcis absentiam amare
Abbreviated transcription (Latin):
amori cui preter honestos ac uolucres cogitatus quos pro libi¬
to uagari et esse ubi uelint nulla distantia nulla uis prohi¬
bet epulari quoq remedio consultam est quo nestio an pre¬
seritia ulla sue gratior Rome quidem erat martus ticero
dũ ad quĩtum ciecronẽ fratye suũ procõsulatũ asie adminis¬
tratem scribens cũ tua inquit lego te audire cũ ad te scoibo
tecum loqui uideor et mox eum ad glorie excellẽtiam de hor¬
tans effica cissimũ ad io dicit in dictis factisq suis omi bici
fraternam sibi aĩo finxisse prefentiã Nescio an athenis
luciliũ suũ in sicilia degendẽ litteris alloquẽs ut cetũ stu¬
deat secum cenet secũ ambulet hortatur que face̾ ille non
posset iisi aĩo fierent et nõ oculorũ neq auriũ neq manu¬
um neq pedũ ministeris indige̾ret dõ. Oculi mei habẽcem
amicũ anxie requirũt ra Nõ possum negare quin oculis ali¬

Expanded text:
amori, cui preter honestos ac volucres cogitatus, quos pro libiamori, cui preter honestos ac volucres cogitatus, quos pro libito vagari, et esse ubi velint, nulla distantia, nulla vis prohibet. Epistolari quoque remedio consultum est, quo nescio an presentia ulla sit gratior. Rome quidem erat Marcus Cicero dum ad Quintum Ciceronem fratrem suum proconsulatum Asie administrantem scribens: “Cum tua, inquit, lego te audire, cum ad te scribo tecum loqui videor”, et mox eum ad glorie excellentiam exhortans. Efficacissimum id dicit, in dictis factisque suis omnibus fraternam sibi animo definxisse presentiam. Nescio an Athenis Lucilium suum in Sicilia degentem literis alloquens, ut secum studeat, secum cenet, secum ambulet hortatur; que facere ille non posset, nisi animo fierent, et non oculorum neque aurium, non manuum, neque pedum ministerio indigerent. Oculi mei absentem amicum anxie requirunt. Non possum negare quin oculis ali
Abbreviated transcription (Latin):
puit dici nequit ꝙͣ tenera ꝙ̃q fastidiens presentia sit interd
etiam amicorũ sepe parius offenditur ut quos ualde dilexeres
quorũ ue pñtiam uehementer optaueris nõ anucos mõdo f
frãtres aᷤ filios quod forte solitudinis studio uel occupatio nbꝰ
tras obscent abesse nõmĩꝙͣ malis ubi absentia ml amarũ¬
iulq quod pungat preter desideriũ quod dulce tamen ne tu ip̃e
quidem negas To Di lecti absentia me affligit Raͦ. Est id fateor
comune mulierum atq ommũ muliebrtter amãtũi quorũ
delectatio oñis in sensibus est Nichilominus de hnis ip̃is
poeta loquebatur ubi ait absentẽ absens auditq uidetq io
si ita est cur nõ amitꝰ absente quoq amitũ audiet et uidebit
insi forte pregratiores ad huiꝰ mõdi uisionẽ lasciuie sũe otuli
ꝙ uirtuti aut plus aliquõd dignitatꝭ in sano ꝙ casto criburt

Expanded text:
piant: dici nequit, quam tenera, quanque fastidiens presentia sit interdum piant: dici nequit, quam tenera, quanque fastidiens presentia sit interdum etiam amicorum; sepe parvis offenditur, ut quos valde dilexeris, quorumve presentiam vehementer optaveris, non amicos modo, sed fratres aut filios, quod forte sollicitudinis studio, vel occupationibus tuis obstent, abesse nonnumquam malis. In absentia nil amarumil quod pungat preter desiderium, quod dulce tamen, ne tu ipse quidem negas. Dilecti absentia me affligit. Est id, fateor, commune mulierum, atque omnium muliebriter amantium, quorum delectatio omnis in sensibus est: nichilominus de iis ipsis Poeta loquebatur ubi ait: illum absens absentem auditque videtque. Id si ita est, cur non amicus absentem quoque amicum audiet et videbit? nisi forte purgatiores ad huiusmodi visionem lascivie sunt oculi, quam virtuti, aut plus aliquid dignitatis insano quam casto tribuitur
Abbreviated transcription (Latin):
fere didicerit aliꝙͣto facilius feret absentiam nee
frangetabitus quẽ nõ fregerit obitus Dõ. Abest mͥ
optatissimꝰ amicus dextera manus dexterq oculus meus abẽ¬
Ralet si ioredituri a bessent nichil camen nõ ferendũ uiro dice¬
rem nũs redibũt et tua tibi restituetur integritas dõ Abest ami¬
cus dimidia mei pars ra Dimdiũ aĩe sue urogiliũ uocat ora¬
tius quod a muleis postea usurpatum iam pridem in prouer¬
biũ uenit sed si amitus nõ naturaliter tm̃ sed cuuliter posside᷑.
quod amicitie nocet abfentia quo minus tecũ ubicũq sit amicꝰ
sedat ambulet colloquatur uel iocosa uel seria et quod presens
forte non faceret absens faciat Nam si ml aluid uideretis
nisi que sũt ante oculos et uos sola presentia de lectarẽt bre¬
ius ad modũ uisio et angusta delectatio uĩa foret Do. Amiti
absentis dulci de siderio laboro Raͦ Atq̃ amaris soliti estis la-¬
borare nõ dulcibus accipe uo̾ mĩt quõd uulgi aures uix ca¬

Expanded text:
ferre didicerit, aliquanto facilius ferret absentiam nec franget abitus, quem non fregerit obitus. Abest michi optatissimus amicus, dextra manus dexterque oculus meus abest. Etsi irredituri abessent, nichil tamen non ferendum viro dicerem, nunc redibunt, et tua tibi restituentur integritas. Abest amicus dimidia mei pars. Dimidium anime fuit Virgilium vocat Horatius, quod a multis postea usurpatum, iampridem in proverbium venit. Sed si amicus non naturaliter tantum, sed civiliter possidetur, quid amicitie nocet absentia, quominus tecum ubicunque sit amicus, sedeat, ambulet, colloquatur vel iocosa, vel seria? Et quod presens forte non faceret, absens faciat. Nam si nil aliud videritis, nisi que sunt ante oculos, et sola vos presentia delectarent, brevis admodum visio, et angusta delectatio vestra foret. Amici absentis dulci desiderio laboro. Atqui amaris soliti estis laborare non dulcibus. Accipe vero nunc, quod vulgi aures vix ca
Abbreviated transcription (Latin):
cutere me moriterq dc̃m̃ illud catonis apud liuiũ Auaritia
et luxuria onna magna imperia eueotesũt dõ. Amissa tyrã¬
inde puate redditꝰ sum fortũe Eohostis cuuũ eras fuctꝰ es ꝯciuis
equã disce ciuilitatem et bñficiũ fortune humiliorls agnosce
cũ honestius tu tutius inter ciues bonos ꝙ super omnes cues
uiuitur Iam tibi trãquillior uerũ status iam securior uita
eoit sine meta sine suspitiomibus sine excubiis sine ferro qui¬
bus in malis quenã uite suauitas speranda sit nestis DoTy¬
rande ꝑdita pͥuatus dego Rõ Elige an lamẽtis acerbare fod¬
tuna malis an equabilitate lemre profecto eñ̃ si nõ uulgi stre¬
pitũ sed añ ip̃e tuũ in silentio p̃teritiq memoriam inter¬
roges multis te explicitũ atq elapsin malis inuemes Iã
tutus uiuere siccusq iam mori poteris nec sanguine madĩdꝰ
nec uentno
De perditis arcibus Cam do dolor

Expanded text:
cutere memoriterque dictum illud Catonis apud Livium: “Avaritia cutere memoriterque dictum illud Catonis apud Livium: “Avaritia et luxuria omnia magna imperia everterunt”. Amissa tyrannide private redditus sum fortune. Hostis civium eras, factus es concivis. Equam disce civilitatem, et beneficium fortune humilioris agnosce; cum honestius, tum tutius inter cives bonos, quam super omnes cives vivatur. Iam tibi tranquillior rerum status, iam securior vita erit, sine metu, sine suspitionibus, sine excubiis, sine ferro; quibus in malis, quenam vite suavitas speranda sit nescio. Tyrannide perdita privatus dego. Elige an lamentis acerbare fortunam malis, an equabilitate lenire. Profecto enim si non vulgi strepitum, sed animum ipse tuum et in silentio preteritique memoriam interroges, multis te explicitum atque elapsum malis invenies. Iam tutus vivere, siccusque iam mori poteris, nec sanguine madidus nec veneno. 82 DE PERDITIS ARCIBUS Validis ar
Abbreviated transcription (Latin):
tunitates uniu̾salr̾ autẽ exhibere se ip̃m custodem et ca¬
merariũ tãꝙͣ cõmuniũ nõ tanꝙͣ propriorum et iterũ pre¬
parare inquit oportet et ornare ciuitatem tanꝙͣͣ procurato¬
rem existentem nõ tyrãnũ et rursus oportet nor tyrãni¬
cũ sed yconomiũ et regalen uideri esse fubdit᷑ et nõ fui¬
met curatũ et ꝓcuratore et mediocois uite per sequi nõ ex¬
cellentias hiis quidem horũq similibus ut aristotili placẽt
et michi fit durabilior printipatus ita tamen talem uider̃
expedit ut uẽ etiam talis sit Siilatio eñĩ tot sub oculis homii
quos reges tangit qualz arte uel ingenio longa esse nõ pocest
bide nũc ig: an in ꝑte horum aliqua erraueris et queri desine
et mirari neq em̃ tyraidem hiis uiciis obnoxĩa desmere sed du¬
rare mirabile est ad sũmã et reges ⁊ tyrani ommed et quicũq
in potentatu aliquo sũt dent si regnare diu uolũt acriter ex¬

Expanded text:
tunitates, universaliter autem exhibere seipsum custodem et catunitates, universaliter autem exhibere seipsum custodem et camerarium, tanquam communium, non tanquam propriorum”. Et iterum: “Preparare, inquit, oportet et ornare civitatem, tanquam procuratorem existentem non tyrannum.” Et rursus: “Oportet non tyrannum, sed economum et regalem videri esse subditis, et non suimet curantem, sed procuratorem, et, mediocris vite, persequi non excellentias.” His quidem horumque similibus ut Aristoteli placet, et michi, fit durabilior principatus. Ita tamen talem videri expedit, ut vere etiam talis sit. Simulatio enim, tot sub oculis hominum, quos res tangit, qualibet arte vel ingenio, longa esse non potest. Vide nunc igitur, an in parte horum aliqua erraveris, et queri desine et mirari; neque enim tyrannidem his vitiis obnoxiam desinere, sed durare mirabile est. Ad summam, et reges et tyranni omnes, quicunque in potentatu aliquo sunt, debent, si regnare diu volunt, acriter ex
Abbreviated transcription (Latin):
miferius creditur mł uilius iõq hoc uitio laborãtes in¬
dignissimi honore tet et imperio udicãtur indignãtur
homines illi subici qui auaritie sit subiectus atq illũ
aliemi in corpus ius habere qd suũ nõ habeat in metal¬
lum uelle sibi licitũ aliorũ uitam ne dicã pecum᷑ã extor¬
quere suam tangere nõ audenti pͥma quidem eugo ad
securitatem et quietem uia est nõ mõ tyr̃ãmdis appe¬
titum sed opine regnãdi cupĩdinẽ abiecisse nã quid stul¬
tius quĩd laboriosius quid ue periculosius ꝙͣ totius in se
unnũ ppłi sarcinã transferre fragilem forsitan suis ꝓpͥne
opimionũ ꝑuersitas nõ perimittit illud est proximũ aris¬
totilici dogniatꝭꝭ meminisse ut scilicet nõ tyrãnũ quis
se p̾beat sed rei publice curatore Introitus inquit et ob¬
lationes oportet uideri colligere dispensationis gr̃a
Et si aliquando oportunũ fuit uti ad ꝑ bellicas opor¬

Expanded text:
miserius creditur, nil vilius. Ideoque hoc vitio laborantes, inmiserius creditur, nil vilius. Ideoque hoc vitio laborantes, indignissimi honore et imperio iudicantur. Indignantur homines illi subici, qui avaritie sit subiectus, atque illum alienum in corpus ius habere, quod suum non habeat in metallum, velle sibi licitum aliorum vitam, ne dicam pecuniam extorquere, suam tangere non audenti. Prima quidem igitur ad securitatem et quietem via est, non modo tyrannidis appetitum, sed omnem regnandi cupidinem abiecisse; nam quid stultius, quid laboriosius, quidve periculosius, quam totius in se unum populi sarcinas transferre, fragilem forsitan suis propriopinionum perversitas non permittit, illud est proximum: Aristotelici dogmatis meminisse, ut scilicet non tyrannum quis se prebeat, sed Reipublice curatorem. “Introitus, inquit, et oblationes oportet videri, colligere dispensationis gratia et, si quando opportunum fuerit, uti ad bellicas oppor
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuenisse siculos tyrãnos flactꝰ cut neq ur̃os hõdie mauis
muenire res loquitur postremo nulla tyrãnoꝵ aut ma¬
ior pestis aut crebrior auaritia est ieaq relique singu¬
loru hec est onnini Relique singulos ciues afficiit hec
populum uniu̾ssum supeobia et inuidia ip̃os inter tyr̃ã no
regnãt Coudilitas inter paucos seuit Auaritia int̾er oẽs
quiestit illa nõniꝙͣ ac minuitur hec semper crescit et
uigilat qui pẽsse igitur in ppłis uolũt uitare in pͥmis hᵒͦ
uitiũ decet omnemq uicui huiꝰ in famiam õnemq sus¬
pitionẽ nichil est em̃ quod odiosum eque fatiat tydanũ
eque ꝑ sidentia ac dominio indignũ. Reliqua int̾d mag¬
nammitas aut iustitie sese uelo tegũt hoc unũ utilitate
anmi miseriamq non exult et contra lõem hũani moris
erro ꝑ ut ml mi serius mł uilius auaritia est sic ml ꝙͦ

Expanded text:
invenisse Siculos Tyrannos Flaccus ait, neque vestros hodie maius invenisse Siculos Tyrannos Flaccus ait, neque vestros hodie maius invenire res loquitur. Postremo nulla tyrannorum aut maior pestis aut crebior, avaritia est, itaque relique singulorum, hec est omnium; relique singulos cives afficiunt, hec populum universum. Superbia et invidia ipsos inter tyrannos regnant, crudelitas inter paucos sevit, avaritia inter omnes. Quiescit illa nonnunquam ac minuitur, hec semper crescit ac vigilat. Qui preesse igitur in populis volunt, vitare in primis hoc vitium decet, omnemque vitii huius infamiam omnemque suspitionem: nichil est enim quod odiosum eque faciat tyrannum, eque presidentia ac dominio indignum. Reliqua interdum magnanimitatis aut iustitie sese velo tegunt, hoc unum vilitatem animi miseriamque non exuit, et contra communem humani moris errorem, ut nil miserius, nil vilius; avaritia est, sic nil quoque
Abbreviated transcription (Latin):
spoliandas eoꝵ uxbres auarissimoem suam cõiugem
destinabat que sibi nũc cã ultinmia esse potuit matura
etate floruit alexandri neꝙ tam longenus fuit ut cãd
huiꝰ etatem peruenire potuisse uideatur cũ taine eisd
in libris nõ siue admipatione quadam hieronis ee gelo¬
m̃s nomen muenra que qualiter sibi noti esse potue¬
rint attenta rõe tempoꝵ nõ satis expedio do Nec alie¬
mis miuriosus uxoribus nec mea uxor alicui tyraide
camien excidi ra depe se nocentissimi innocendes putat
sũt tamen et alie nõ minores cause p̃cipitande tyran¬
md̃is insolentia scilicet que iulio cesari apud historicos:
obicitur illa presertim ꝙ senacui se honorificencissine¬
adeunti nõ assurrexerit que hodie nec tum quidẽ ulla ess
cyudelitas quoꝙ que mecentiũ apud urogiliũ ad supplitiũ
reposcebat. Gauĩ uõ caligulam et nerone et domitianũ
ad supplitiũ traxit et iuidia qua m auis tormẽtum nõ

Expanded text:
spoliandas eorum uxores avarissimam suam coniugem spoliandas eorum uxores avarissimam suam coniugem destinabat, que sibi causa non ultima esse potuit maturanverit, qui etate floruit Alexandri, neque tam longevus fuit, ut ad huius etatem pervenire potuisse videatur, cum tamen eisdem in libris, non sine admiratione quadam, Hieronis ac Gelonis nomen inveniam, qui qualiter sibi noti esse potuerint, attenta ratione temporum, non satis expedio. Nec ego alienis iniuriosus uxoribus, nec mea uxor alicui: tyrannide tamen excidi. Sepe se nocentissimi innocentes putant. Sunt tamen et alie non minores cause precipitande tyrannidis: insolentia scilicet, que Iulio Cesari apud Historicos obicitur, illa presertim, quod senatui se honorificentissimeadeunti non assurrexerit, que hodie nec causa quidem ulla esset. Crudelitas quoque, que Mezentium apud Virgilium ad supplicium reposcebat, Gaium vero Caligulam, et Neronem, et Domitianum ad supplicium traxit. Et invidia, qua maius tormentum non
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝓposita honestiq inscuc atq equi uiois imꝑatiens do Ty¬
iaunidem amissai ualdes doles t̾a Quãtũ doleres iuste
possessiõnis amissionẽ qui tam doleas miuste ꝙͣtũ doltres
re ꝓpria qui sic doleas aliena de Tyramide me derectũ gra¬
uiter fero raferes leurꝰ si cãm libres Multi quidẽ cyr̃anoꝵ
solo nominis odio ceciderut pluras tamẽ certas cadendi
causas haluisse notissimũ est et cotidie fit notuis apud
appᷝeͫ quidem legis in politias ꝙ ꝓpter uxoris iniuixias
multe tyramdes perierũt ud quoq modo seu passue seu
actiue acceptũ fuerit ueru erit hoc est seu ꝓpeer inuimas
a tyranis illatas uxoribus aliems seu aliis illa tas ab uoo¬
ribus tyẽanoꝵ pͥmi exemplũ habes nõ mõ tyrandũ s
regnoꝵ troiam sulice̾t ac rõnis secundi uõ nauide lacede¬
momanũ tyr̃amẽ qui cũ ip̃e sibi subditos spoliasset ad

Expanded text:
que proposito, honestique inscium atque equi iuris impatiens. Tyque proposito, honestique inscium atque equi iuris impatiens. Tyrannidem amissam valde doleo. Quantum doleres iuste possessionis amissionem, qui tam doleas iniuste? Quantum doleres re propria expoliari qui sic doleas aliena? Tyrannide me deiectum graviter fero. Feres levius, si causam libres; multi quidem tyrannorum, solo nominis odio ceciderunt; plures tamen certas cadendi causas habuisse notissimum est et quotidie fit notius. Apud Aristotelem quidem legis, in Politicis, quod propter uxorum iniurias multe tyrannides perierunt; id quoquo modo, seu active seu passive acceptum fuerit, verum erit. Hoc est seu propter iniurias a tyrannis illatas uxoribus alienis, seu aliis illatas ab uxoribus tyrannorum. Primi exemplum habes, non modo tyrannidum, sed regnorum Troiani scilicet et Romani, secundi vero Agidem Lacedemonum tyrannum, qui cum ipse sibi subditos spoliasset, ad
Abbreviated transcription (Latin):
iuistitie saltem uerecundie hoc prestate ut mutatis moribus
et nouo habitit mentis assupto amissoone diuitiaꝵ diciores
ne igitur aduertistis ut nõ solus ille rex regũ et dñs dñanciũ
om̃ipotens a quo om̃is ptas est in celo et incerra manũ mu¬
neribus suis plena excendit et Retrahit occult sepe et ius¬
tis semper ex causis sed temꝑalis quoq rex rege cyrãnus
tyranũ et gens gente deiciãtq pessundat An uero nec pro¬
phetam illiẽ querulum audiuistis et congreͣbit inquit qͣi
arena captiuitatem et ip̃e de regibus trĩꝑhabit et ty.¬
rãm ridiculi eius erũt coaptate ammũ forture seu diui̾ne
potius uolũtati et cauete rĩdiculũ fedũꝙ illũd exemplũ
dyonisii tyeanorũ pessimi qui patria pulsus in exilio
puereliũ lrãꝵ scolas tenuisse dr̃ ut quã in tiues nõ po¬
terat in pueros tyrãidem exerteret trux ingeniu affixũ¬

Expanded text:
e; si non iustitie, saltem verecundie hoc prestate, ut mutatis moribus e; si non iustitie, saltem verecundie hoc prestate, ut mutatis moribus et novo habitu mentis assumpto, amissione divitiarum ditiores amini. Nunquam ne igitur advertistis, ut non solus ille rex regum et dominus dominantium omnipotens, a quo omnis potestas est in celo et in terra, manum muneribus suis plenam et extendit et retrahit, occultis sepe, iustis semper ex causis, sed temporalis quoque rex regem, tyrannus tyrannum, et gens gentem deicit et pessundat? An vero non Prophetam illum querulum audivistis: “Et congregabit, inquit, quasi arenam captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi eius erunt?” Coaptate animum fortune, seu divine potius voluntati, et cavete ridiculum fedumque illud exemplum Dionysii tyrannorum pessimi, qui patria pulsus, in exilio puerilium literarum scholas tenuisse dicitur, ut quam in cives non poterat, in pueros tyrannidem exerceret: Trux ingenium affixum
Abbreviated transcription (Latin):
te seruire digniꝰ fuit nũe iniuria longi et inuesti serui¬
in finem uocas cum iustitie principiũ inustitie fims sit
ut si multorũ calamitates populorum uinꝰ hominis
pauisse licentia turpe fuit pulchrũ sit pascere desusse
deq hoc conq̃ri impudentie sit eximee do Ionga tyecemde
sum derectus ra sponte destendisses melius optime uo
nĩc ascendisses mĩc qualraũs descendisse bomi iõ qr ius¬
tum meliorq coacta iuscitia ꝙ uolũtaria muistitia est
Audite impn Tyrãnũ apud in feros clamantẽ discite ilisti¬
tiam moniti dudite et me apud superos exhortante dis¬
cite iustitia uel coacti hec em̃ tempestiũa hic utilisq in
respitur illa ibi admonitio uta sera est frustra em dis¬
citur quod amꝑlius fieri nõ poit st pointe uero iam tume¬
tes aios superbũq et ferox dominadi uotũ pointe et si
non prius salten post tyraindem amissam tyeai esse

Expanded text:
te servire dignius fuit; nunc iniuriam longi et iniusti servite servire dignius fuit; nunc iniuriam longi et iniusti servitii finem vocas, cum iustitie principium iniustitie finis sit, ut si multorum calamitates populorum unius hominis pavisse licentiam turpe fuit, pulchrum sit pascere desiisse, deque hoc conqueri impudentie sit extreme. Longa tyrannide sum deiectus. Sponte descendisses melius optime vero non ascendisses. Nunc qualitercunque descendisse, bonum ideo, quia iustum, meliorque coacta iustitia, quam voluntaria iniustitia est. Audite, impii, tyrannum apud inferos exclamantem: Discite iustitiam moniti. Audite et me apud superos exhortantem: “Discite iustitiam vel coacti”. Hec enim tempestiva, hic utilisque ni respuitur, illa ibi admonitio utique sera est: frustra enim discitur, quod fieri amplius non potest. Ponite vero iam tumentes animos, superbumque et ferox dominandi votum ponite, et, si non prius, saltem post tyrannidem amissam, tyranni esse
Abbreviated transcription (Latin):
titie texuere tyramdis miustitia simul et nouitas odiosa
est To Tyramdem de posui ra dartnna ret p. grauẽ tibi
periculosam nulli bous utilem dampnosam multis omi¬
bus odiosamdo Cyyamdẽ exu ne Rane sis m̃dies indue
uistitiam modesciam ꝑsimonia honestatem pietate cle¬
mentiam caritatem ue̾stes optimas quibus comparandis
millo opus est auro sed sola am̃t uoluntate uestes ꝑatas
bonis omnibus tyeans uel incognitas uel miusas, qui
margaritit᷑ ac purpura obuoluti suanitate interm
ac uirtutibus mudi sũt Do Cmes m iyramde extor se¬
rut ra libertatem sibi debitam receperunt uitami tibi
debitam reliquerut hãc tu cuubus tiis debes qui tibi p̃¬
ter odiũ nichil dnt ita pro qyãdũ actione querimonia
instituis at iam pridem mõs iste percrebruet ut qui fec ͭ
miuriã queratur qui passus est sileat Do longa tirã¬
inde spoliatus sum ra sconiernt tibe quibus forsĩtan

Expanded text:
titie texuere; tyrannidis iniustitia simul ac novitas odiosa titie texuere; tyrannidis iniustitia simul ac novitas odiosa est. Tyrannidem deposui. Sarcinam Reipublice gravem, tibi periculosam, nulli bono utilem, damnosam multis, omnibus odiosam. Tyrannidem exui. Ne sis nudus, indue iustitiam, modestiam, parsimoniam, honestatem, pietatem, clementiam, caritatem, vestes optimas, quibus comparandis, nullo opus est auro, sed sola animi voluntate; vestes paratas bonis omnibus, tyrannis vel incognitas vel invisas, qui margaritis ac purpura obvoluti, humanitate interim ac virtutibus nudi sunt. Cives michi tyrannidem extorserunt. Libertatem sibi debitam receperunt, vitam tibi indebitam reliquerunt: hanc tu civibus tuis debes, qui tibi preter odium nichil debent; ita pro gratiarum actione querimoniam instituis, at iam pridem mos iste percrebruit, ut qui fecit iniuriam queratur, qui passus est sileat. Longa tyrannide spoliatus sum. Servierunt tibi, quibus forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
em̃̃ ita iacta sors est ut lucoũ ac per fidia proditoris
bona fides dampiłĩq sit proditi eligi utrut malis do᷑
proditor me fefellit xplus ille sibi notit ꝙͣ tibi te per¬
didit se perdidit te ꝑupugit se ꝯfodit te dũ spoliat se
perimit tibi em̃ regnũ forte uel oꝑer sibi amm̃a fama co¬
scientie quietem quictuq hominũ euipuit Nil scelestuis
proditore Nil turpius sol uidet Cuis obscentas tanta
est ut et qui artificio ent᷑ ehent execaentur Artificem et qui
ceterorũ scelerum famam querũt huiꝰ infanuam reformidet¬
Doproditus sum da proderit forsan ne ta facile iterum prodi
possis, multi sepe parius dampnis ad moniti magnis oct᷑¬
Irauindem amisi R Si utile dãpinu est amisisse
regnũ ꝙͣto est u̾tilius tyramñdẽ amisisse Et si
em ut dixi cum de rege sine filio loqueremun
pene onna regna tyrainder suerint tempore
tamen quesiertet robur et obliduone hominũ uelũ sibi ius¬

Expanded text:
enim ita iacta sors est, ut lucrum ac perfidia proditoris, enim ita iacta sors est, ut lucrum ac perfidia proditoris, bona fides damnumque sint proditi. Elige utrum malis. Proditor me fefellit. Plus ille sibi nocuit quam tibi: te prodidit, se perdidit, te pupugit, se confodit, te dum spoliat, se perimit. Tibi enim regnum forte vel opes, sibi animam, famam, conscientie quietem, convictumque hominum eripuit. Nil scelestius proditore, nil turpius sol videt, cuius obscenitas tanta est, ut et qui artificio eius egent, execrentur artificem, et qui ceterorum scelerum famam querunt, huius infamiam reformident. Proditus sum. Proditus es ne tam facile iterum prodi possis: multi sepe parvis damnis admoniti, magnis occuryrannidem amisi. Si utile damnum est amisisse regnum, quanto est utilius tyrannidem amisisse? Etsi enim, ut dixi, cum de rege sine filio loqueremur, pene omnia regna tyrannides fuerunt, tempore tamen quesierunt robur, et oblivione hominum velum sibi ius
Abbreviated transcription (Latin):
cum cõe tu uel maxie requi sit prodi neq om̃io ullũ
genus tã obnoxiũ huic malo proditus a seus ut fama
est priamus proditus minos iorisus octhes agamenõ
alexander et ante ip̃m darius ꝓdici ex nr̃is romulus
Tayquinꝰ pͥscus seruiꝰ tullius affrrcanus mnor magnꝰ¬
ꝙ pompenis et uilius cesar et mille a lii uel reges uel re¬
gibus altiores et quid proditos loquor quasi querendi sint
quis autẽ nõ proditur et in parius cocidie et in mag¬
ms insi cui nullꝰ est penitus a quo prodi possit proditꝰ
ad extremũ xp̃us nec regum peste terrestriũ celestis
ille rex caruit do Proditus sum magisq meorum frau¬
dibus ꝙͣ ꝓpriis tangor incõmodis pie id quidem ac mag¬
inifice ꝯtam et affricanus ille cuiꝰ ꝑroxmie mẽmi sese.
cerritũ nõ tã mortꝰ metu ꝙͣ insidiarũ a suis apud cice¬
rone dicit uerũtamen neutromimũ tangi debes quãdo

Expanded text:
cum commune, tum vel maxime regium sit prodi, neque omnino ullum cum commune, tum vel maxime regium sit prodi, neque omnino ullum genus tam obnoxium huic malo. Proditus a suis, ut fama est, Priamus, proditus Minos, Nisus, Ethes, Agamennon, Alexander, et ante ipsum Darius, proditi ex nostris Romulus, Tarquinius Priscus, Servius Tullus, Africanus minor, magnusque Pompeius et Iulius Cesar, et mille alii, vel reges, vel regibus altiores. Et quid proditos loquor, quasi querendi sint? Quis autem non proditur, et in parvis quotidie et in magnis, nisi cui nullus est penitus a quo prodi possit? Proditus ad extremum Christus, nec regum peste terrestrium, celestis ille rex caruit. Proditus sum magisque meorum fraudibus, quam propriis tangor incommodis. Pie id quidem ac magnifice. Nam et Africanus ille, cuius proxime memini, sese territum, non tam mortis metu quam insidiarum a suis, apud Ciceronem dicit. Veruntamen neutro nimium tangi debes, quando
Abbreviated transcription (Latin):
que si donare illud tibi pocuerat cur auferre cũ uelit et tyas¬
ferre nõ possit uide autẽ ne p̃ter transfeyẽtis uolũtate q̃
sola suffitiens est alie etia cause fuerint transferendi il¬
le scilicet quas quid sapiens uio expressit regnũ in quit
agente in gentem tr̃asfertur ꝓpter iniustitias et mairias
et cõtumelias et diuersos dolos Doͬ. Rex esse de su homo ẽẽ
incipis, ea est eñ regũ in solentia ut ꝙ deus esse dignatꝰ
Roditus sum a meis Ra ͦ hostibus coedo  Iietus¬
si amici dñ esset nõ te proderet doͬ A familia¬
ribus sum proditus Ra . Ambigiui nomen et fa¬
miliaris amicꝰ et familiaris hostis dr̃ quo
periculum maiis uita hominũ nõ habet eo. Proditus su
ab hyis quibus ante alios fidebam Ra uix fallitur qui
non fidit enuero quo maior quisq eo mimis pt tuto fi¬
dere eoq plus fidere ac pluribus est necesse unde fit ut

Expanded text:
que, si donare illud tibi potuerat, cur auferre cum velit et transque, si donare illud tibi potuerat, cur auferre cum velit et transferre non possit? Vide autem ne preter transferentis voluntatem, que sola sufficiens est, alie etiam cause fuerint transferendi; ille, scilicet, quas quidam sapiens vir expressit: “Regnum, inquit, a gente in gentem transfertur, propter iniustitias et iniurias et contumelias et diversos dolos.” Rex esse desii. Homo esse incipis: ea est enim regum insolentia, ut quod esse dignatus roditus sum ab amicis. Hostibus, credo: si amici enim essent, non te proderent. A familiaribus sum proditus. Ambiguum est nomen: et familiaris amicus, et familiaris hostis dicitur, quo periculum maius vita hominum non habet. Proditus sum ab eis, quibus ante alios fidebam. Vix fallitur qui non fidit. Enimvero quo maior quisque, eo minus potest tuto fidere, eoque plus fidere ac pluribus est necesse; unde fit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cõsilia libenter amplecti proximũ uel coacte quod mag¬
nũ illum siue regem non preteriit anthiocum qui oĩbꝰ.
q̃sit thesauris est asia priuatus senatui pp̃łoq rõno
gbas agebat ꝙ eum magna mimis sollicitudine libera¬
tũ ad mediochia redegissent facere quidem ille si ficte
sapienter grauiterq si uere ex Regni e solio descendi Ra
dicebam superbie impudentꝭ addam et a mẽtie negli¬
gentꝭ esse conditiomis oblitũ fastidire ꝙ sis esse uelle
putent hn qui reges esse desierint cum eñi omniũ duya
mertaliui tum durissima regum sors quoꝵ et uita innocẽs
labori et scelerata infamie atq utraq periclis exposica-
quocũq se uerterit difficultatũ scopulos rerumq naufragia
urca se uidet hinic erupisse tu miserũ ducis il unꝙͣ tibi
felicis accidit ꝙͣ quod miserrnu arbitraris Do. Regmm
meum ad aliũ translatũ doleo taͦ Non tuũ certe sed fortuẽ

Expanded text:
consilia libenter amplecti, proximum vel coacte. Quod magconsilia libenter amplecti, proximum vel coacte. Quod magnum illum Syrie regem non preterit Antiochum, qui omni que cis Taurum est Asia privatus, Senatui Populoque Romano gratias agebat, quod eum magna nimis sollicitudine liberatum, ad mediocria redigissent. Facete quidem ille si ficte, sapienter graviterque si vere. Regni e solio descendi. Dicebam superbie impudentis, addam et amentie negligentis esse, conditionis oblitum, fastidire quod sis, esse velle putent hi, qui reges esse desierint. Cum enim dura omnium mortalium, tum durissima regum sors, quorum et vita innocens labori, et scelerata infamie, atque utraque periculis exposita, quocunque se verterit difficultatum scopulos, rerumque naufragia circa se videt. Hinc erupisse tu miserum ducis: nil unquam tibi felicius accidit, quam quod miserrimum arbitraris. Regnum meum ad alium translatum doleo. Non tuum certe, sed fortune;
Abbreviated transcription (Latin):
multiplici leuatus faste queri desine Co Regnũ amisi¬
la ymo quidem euasisti et midus ex ingenti naufrrgio
enatasti solent terre redditi querelas p̃mere uota¬
ꝙ soluere do Regni felicitatem perdidi Reseu felicita¬
cem misera seu felicem miseriam dici magis hãt
faceor perdidisti ser utrũq simul falsam felicitate
uerãq miseriado Regnũ simul ac potentiã regias¬
q opes perdidi ra Gaudend perditꝭ que te perdere po¬
tuissentdo Regni p̃tate careo Ra Et regni curis et
casibus quoꝵ tedio atq odie quidam solio excedere uo¬
luerũt quod ut uellet augustũstit modestia nerorẽ
metus impulsit Nonulli etiam excesserũt ut paulo
ante memoraui id qui uelle nõ ꝑt sũt nãq ꝑuica¬
ces et indonnte uolutates necessitati saltem uictori¬
q sico gr̃as agat ad eun statũ ui redactus quẽ optas¬
se debuerit primũ boni ammi uotum esse debet honesta

Expanded text:
multiplici levatus fasce, queri desine. Regnum amisimultiplici levatus fasce, queri desine. Regnum amisi. Immo quidem evasisti, et nudus ex ingenti fastigio enatasti: solent terre redditi querelas premere, votaque solvere. Regni felicitatem perdidi. Seu felicitatem miseram, seu felicem miseriam dici mavis, hanc fateor perdidisti, seu utranque simul falsam felicitatem veramque miseriam. Regnum simul ac potentiam, regiasque opes perdidi. Gaudendum perditis que te perdere potuissent. Regni potestate careo. Et regni curis et casibus, quorum tedio atque odio quidam solio excedere voluerunt; quod ut vellet Augustum modestia, Neronem metus impulit. Nonnulli etiam excesserunt, ut paulo ante memoravi. Id qui velle non potest sunt namque pervicaces et indomite voluntates, necessitati saltem victorique suo gratias agat, ad eum statum vi redactus, quem optasse debuerit. Primum boni animi votum esse debet, honesta
Abbreviated transcription (Latin):
suo pͥuatus sili ip̃e plantauerat posthabend censuit Do
Rregra arte detrusus sum Raͦ latentiũ illa disconninum
plena erat. inter que dudũ cetus amini quibusd̃ uelut au¬
reis nec minus uigentibus quia fulgidis manitꝭ atq coni¬
pedibus tenebaris quibus nũc solutꝰ lue reddito quõd for¬
tuna suis auferre sequatibus solica est illius croullarit
instabiles ludos uides quis aucrus adeo ut nõ auro uisũ
rẽdunat eligatq mopẽ magis integritatem nobilissimi
sensus ꝙͣ diuitẽ cecitatem atq non minus nobilis sed
sine comparatione nobilior ami uisus est ħ corporis
illũ gaude regni mutantis impendid redemisseͬ rẽ mag¬
na ꝑuo pretio neq rem unã cm̃ nõ mõ emn cecitas cũ
regno abiit sed libertas rediit publico seruitio liberatꝰ
es Do Regia exuor maiestate ra Calnus regia sceptr.¬
q et diadema crede expertis ponderosissima terũ sũt

Expanded text:
suo privatus sibi ipse plantaverat, post habendum censuit. suo privatus sibi ipse plantaverat, post habendum censuit. Regia arce detrusus sum. Latentium illa discriminum plena erat, inter que dudum cecus animi, quibusdam velut aureis nec minus urgentibus quia fulgidis manicis atque compedibus, tenebaris; quibus nunc solutus, lumine reddito, quod fortuna suis auferre sequacibus solita est, illius circulatricis instabiles ludos vides. Et quis avarus adeo, ut non auro visum redimat, eligatque inopem magis integritatem nobilissimi sensus, quam divitem cecitatem? Atqui non minus nobilis, sed sine comparatione nobilior animi visus est quam corporis. Illum gaude regni nutantis impendio redemisse, rem magnam parvo pretio, neque rem unam tantum: non modo enim cecitas cum regno abiit, sed libertas rediit: publico servitio liberatus es. Regia exuor maiestate. Chlamys regia sceptrumque et diadema, crede expertis, ponderosissima rerum sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
mimibus altiore sed hic unus ex mult exroribus uestris
est in excellentie appetitu quã in sua sẽde ꝯtemp̃ta ubi
nõ est querit nõ uidentes consequetiã rerũ uerã et cãꝵ
Sicut eñ inter diuites diuiciis int̾ robustos urorbus inc
formosos forma intey disertos elaquẽtia sit profecto int̾
homines hũanitate p̃cellitur do Regia de sede cendi Rasi
atq ãĩa spoliari quibus illa relinquitur tõaquelliorq gͣ¬
tiorq si sapĩt uita est quod illos minime latuit qui nõ
colapsi aut depulsi sed et stantes et uolentes aut imꝑio
cessere autpontifitatũ iam sublimiorem regnũ e imꝑiis
relinquere in quibus dyoclesianus clarũ nomẽ habuit qͥ
dimissum ultro adimperiũ reuocatus spreuit opes turbi¬
das ancepsꝙ fastigiũ et quesitum ab aliis querendũ ꝙ
tantis cedibus rursus oblatũ expertus, exhorruit et
p̃hĩce grauiterq cum amicꝭ iocans oleribus que in ortulo

Expanded text:
minibus altiorem? Sed hic unus ex multis erroribus vestris, minibus altiorem? Sed hic unus ex multis erroribus vestris, est in excellentie appetitu, quam, in sua sede contentam, ubi non est queritis, non videntes consequentiam rerum veram et causarum; sicut enim inter divites divitiis, inter robustos viribus, inter formosos forma, inter disertos eloquentia, sic profecto inter homines humanitate precellitur. Regia de sede cecidi. Si atque anima spoliari; quibus illa relinquitur, tranquillior gratiorque si sapiunt vita est. Quod illos minime latuit, qui non collapsi aut depulsi sed et stantes et volentes, aut Imperio cessere, aut Pontificatum iam sublimiorem regnis et imperiis reliquere. In quibus Diocletianus clarum nomen habet, qui, dimissum ultro ad Imperium revocatus, sprevit opes turbidas, ancepsque fastigium et quesitum ab aliis, querendumque tantis cedibus, rursus oblatum expertus exhorruit; et Philosophice graviterque cum amicis iocans, oleribus, que in hortulo
Abbreviated transcription (Latin):
ti sedebas saluuis in plano depositus et peri¬
culosam altitudmne post terga respitiens uide¬
bis te regni solis descendẽtem ad p̾uate uite requĩe assten¬
licius atq ita altius esse ꝙͣ fueras do Regno depulsus
sum Ra habeto gram depellenti dirũ auribus aĩo liquidũ
quõd iubeo depulsus enĩ es unde eoat abenudũ et quod sp̃o¬
ce debueras coactus facis optandi uis equidem nõ deflen-¬
da na quis pudor homine natũ aut regnũ super homines
optare aut se parem factum homimbus ndignari si ex¬
cellere pulchrũ ato oꝑtabile ꝙ in dñii pulcheorime rei ex¬
cellentia exoptanda sit nõ superbie ĩg. neq licẽtie sed uro-¬
tutꝭ ex quã uera dyademata reguni nõ ex gẽmis auroq
fieri nemo tam aurt cupidus aut gẽmarũ est qui neget
quis aũtẽ queso hõmi nõ uidetur inter homines pͥnciꝑa¬
cũ hũanitati debitũ nõ opibus que opulentũ hominẽ fa¬
tuĩt nõ hũõnũ magis atq ita nec meliorẽ certe nec ho¬

Expanded text:
ti sedebas. Salvus, in plano depositus, et periculosam altitudinem post terga respicens, videbis te, regni solio descendentem, ad private vite requiem ascenlicius atque ita altius esse quam fueras, cognosces. Regno depulsus sum. Habeto gratiam depellenti. Durum auribus, animo liquidum quod iubeo: depulsus enim es unde erat abeundum; quod sponte debueras, coactus facis. Optanda vis, equidem, non deflenda. Nam quis pudor, hominem natum aut regnum super homines optare, aut, se parem factum, hominibus indignari? Si excellere pulchrum atque optabile, quid ni omnium pulcherrime rei excellentia exoptanda sit? non superbie igitur, neque licentie, sed virtutis, ex qua vera diademata regum, non ex gemmis auroque fieri, nemo tam auri cupidus aut gemmarum est qui neget. Quis autem queso hominum non videt, inter homines principatum humanitati debitum, non opibus, que opulentum hominem faciunt, non humanum magis, atque ita nec meliorem certe nec ho
Abbreviated transcription (Latin):
ereptum mille laboribus. nulle periculis. nlle ludibriis. posse ire pro
libito sedere, consistere / loqui conticessere meditari nou interpellã¬
tibus negociis. atq sollicitis. quibus miseris esse nõ sufficit insi
ad miserie cumulũ aliems quoq miseriis abutantur Octauum¬
uid de preterito gaudiũ dicam quod uelut. Capitulum¬

Expanded text:
ereptum mille laboribus, mille periculis, mille ludibriis, posse ire pro ereptum mille laboribus, mille periculis, mille ludibriis, posse ire pro libito, sedere, consistere, loqui, conticescere, meditari, non interpellantibus negotiosis atque solicitis, quibus miseris esse non sufficit nisi ad miserie cumulum alienis quoque miseriis abutantur? 8 Quid de preterito gaudium dicam, quod velut a t