comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ic oritur q̃õ multiplex.primo
enĩ qr᷑ utr̃ absq satis factõe.
roris ꝯfessicẽ. ꝑsolã cõdis ꝯtri¬
tõem pecc̃m alicui dimittatũ.
Scd̾o an aliqñ suffitiat ꝯfit̾i d̾o
sine sac̾dote. Tertio an laico fi¬
deli facta ual̾at ꝯfessio An his
⁊̃ docti. diu̾sa sentire ĩuẽiuntũ.
ꝗa suꝑ hũs uaria acpene adu̾¬
sa traclidisse uidennur doctores.
Dñt enĩ qdã sine ꝯfessioẽ oris
⁊ satis facticẽ oꝑis. neminem
apecc̃o mundari. si temp̃ illa

Expanded text:
ic oritur quaestio multiplex. Primo enim quaeritur utrum absque satisfactione et oris confessione, per solam cordis contritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse videntur doctores. Dicunt enim quidam, sine confessione oris et satisfactione operis neminem a peccato mundari. si tempus illa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝯtinentiã tuã illa d fiꝰ fõnicãĩa.
Si alii nupseĩt te uiuo adult̾a
erit. Non uult tali lucͦ d̾: tale
ꝑfecta deus tͥ ꝯputabit. si ñ ꝙ tͥ
debet̾ exigis. s reddis ꝙ debes uxõi̾.

Expanded text:
tinentiam tuam debet illa fieri fornicaria? Si alii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus comperfecta Deus tibi computabit, si non quod debet exigis, sed reddis quod debetur uxori.
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝗa pot̃ effice̾ ꝗcꝗd uult. ita ut
nicħ ual̾at eiꝰ uoluntati resist̾e
ꝗn ꝯpleatur. Aut aliqͦ mͦ impe¬
inomeł qͣdã de expositoe simboli
nõ p̃t inuenire ñ posse. dicẽte ꝓpła.¬

Expanded text:
sed quia potest efficere quicquid vult, ita ut nihil valeat ejus voluntati resistere quin compleatur, aut aliquo modo impehom. quadam de Expositione Symboli,non potest invenire non posse; dicente P
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗbdam ñ finiende. ⁊ p̃patio
pene ñ det̃minande. Et sicut
p̃destinatõis effc̃s ẽ gr̃e appo¬
sitio. ita reꝑbatõis eterne q̾dã¬
mͦ effcs esse uidr̾ obduratio.
Nec obdurat ds̾ ut ait aug̾. ad¬

Expanded text:
ibusdam non finiendae, et praeparatio poenae non terminandae. Et sicut praedestinationis effectus est gratiae appositio, ita reprobationis aeternae quodammodo effectus esse videtur obduratio. Nec obdurat Deus, ut ait Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
malũ ẽẽ neꝗret. cũ ñpossit ma¬
lũ ẽẽ nͥ inbono. ut p̾dicet᷑. Non
gͥ oĩo tał est aĩa quał est adco
c̾ata. Sic̃ ꝗs pollutas hñs man̾
ñ tale hũit pomũ. quale egode¬
di m̃dis manib fgo eͥ m̃dũ dedi

Expanded text:
 possit malum esse nisi in bono, ut post dicetur. Non ergo omnino talis est anima, qualis a Deo creata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ggͥ. Sac̾dos ante oĩa ca¬
ueat. ne de eis q̃ ei ꝯfitent᷑ pec
dalo. Nam si ħ fecerit depoãt
⁊ om̃ib. dieb uite sue ignomini¬
osus ꝑegrinando ꝑgat. Quod¬

Expanded text:
umit. Sacerdos ante omnia caveat, ne de his, qui ei confitentur peccdalo. Nam, si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregrinando pergat.
Abbreviated transcription (Latin):
bañ .ii. placuit ut nulli sac̾e¬
dotũ deinceps liceat. q̃ libet ꝯ¬
missũ alt̾i sac̾doti ad penĩam
susciꝑe. sine eiꝰ ꝯsensu cui se
prius ꝯmisit. nͥ ꝓ ignõantia
illiꝰ. cui prĩ ꝯfessus ẽ. Q uõ ꝯͣ¬

Expanded text:
1: Placuit ut nulli sacerdotum deinceps liceat quemlibet commissum alteri sacerdoti ad poenitentiam suscipere, sine ejus consensu cui se prius commisit, nisi pro ignorantia illius cui prius confessus est. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ł ad ostensioẽm uẽ humanitatis
ut tuncẽm ⁊ tristiuã. ł ad ĩpletioẽm
oꝑis ad ꝙ uen̾at. ut passibilitatẽ
⁊ mortalitatẽ. ł ab ĩmortalitatis
desꝑatõe spem nram etigetidã ũ mõ¬
tem suscepit. Hos autẽ defectꝰ ñ
ꝯditõis sue neccͣitate. s miserati¬
oms uoluntate suscepit. U̾os ꝗdẽ

Expanded text:
vel ad ostensionem verae humanitatis, ut timorem et tristitiam; vel ad impletionem operis ad quod venerat, ut passibilitatem et mortalitatem; vel ab immortalitatis desperatione spem nostram erigendam, ut mortem, suscepit. Hos autem defectus non conditionis suae necessitate, sed miserationis voluntate suscepit. Veros quidem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ fecer̾ electi ꝓ deant. tãitir noti¬
tiam oĩũ sicut mala dãpnandoꝵ
oĩb erunt nota. ñ legi ħ cxp̃llu
inscͥpt̾a. Uñ ñ irratoabiłr pu¬
tari pot̃. pecc̃a. hic ꝑ penĩam tecta
⁊ delecta illic ⁊ tegi aliis alia uõ
cunctis ꝓpalari De his quiu reꝑient᷑¬
an ip̃o tpĩs puncto qͦ rapientũ
obuam xp̃o. ad ĩmortalitatem
mira celeritate sĩt tͣnsitiũ. Nõ
moĩant᷑ ⁊ reuiuiscãt. adhũt aut
sensũ qͦ estimemꝰ illos inparuo
spatõ ⁊ passuros mortẽ ⁊ acceptu

Expanded text:
quae fecerunt electi, prodeant tunc in notitiam omnium, sicut mala damnandorum omnibus erunt nota, non legi hoc expressum in Scriptura. Unde non irrationabiliter putari potest peccata hic per poenitentiam tecta et deleta, illic etiam tegi aliis, alia vero cunctis propalari. 5. De his qui vivi rean ipso temporis puncto quo rapientur obviam Christo, ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Nonmoriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum, quo existimemus illos in parvo spatio et passu
Abbreviated transcription (Latin):
succedentib boĩs et̃ius. ne sit pa̾s
maloꝵ. pͥoris angustie memoa̾ri.
S ħ ⁊his similia p̾sũt accipi sic.
ut ñ exeludant memoĩã p̃cedentiũ
maloꝵ. s exea molestiã ⁊ lesicẽm ãmo¬
ueant: Non enĩ eoꝵ memoi̾a scõs
ꝯtristabit ł eoꝵ beititudinẽ ob¬
fuscabit. s gratioẽs do redoet. Uñ

Expanded text:
succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria sanctos contristabit, vel eorum beatitudinem obfuscabit, sed gratiores Deo reddet. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗreꝑient᷑ xͦ ueniente uiuentes
eiq obiuã rapient᷑ credid̾imꝰ ine¬
odem raptu demortalib corꝑib
exituros ⁊ adeadẽ moꝵ ĩ głorii¬
lia roddituros. nullas u ierbis
apłi patiemur angusti Is genã¬

Expanded text:
risto ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox inmortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustia
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ missꝰ sit filiꝰ. an filiꝰ. an sepe
mittat᷑. Si missio filii. ip̃iꝰ tm̃
incãnatõ c̃. cũ semel tm̃ ĩcãnatꝰ
sit: ⁊ semel tm̃ uidet᷑ misł̾ꝰ. aAt si
sepe mittitur. ẽ ⁊ alia eiꝰ missio.
qͣm ĩcarnatõ. S q̃ ẽ illa. Nũꝗd

Expanded text:
m missus sit Filius, an saepe mittatur. Si enim missio Filii ipsius tantum incarnatio est, cum semel tantum incarnatus sit, semel tantum videtur missus. At si saepe mittitur, est et alia ejus missio quam incarnatio. Sed quae est illa? Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s significatus sit. ⁊ ꝙ ip̃e sit
res uniꝰ nature patris ⁊ alii.
aꝑte ostendit inꝗẽs ita ħ dico
id circo. S̾ut demonstrata. ut
q̃ cũq parte heͣtica falfitas se
habitat ẽ in nob̾ xͦ. qͦ habitante¬

Expanded text:
s significatus sit, et quod ipse sit res unius naturae Patris et Filii, aperte ostendit inquiens ita: Haec idcirco sunt demonstrata, ut quacumque parte haeretica falsitas se Habitat enim in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
hył. Subseqnt̃ enĩ ĩ eadẽ se¬
rie ostenddit. inspũ dei aliqño
ficari filium: ut cũ dicit. ĩ sp̃u
deiꝰ eicio demoma. nature sue po¬
testate. se demoẽs eic̾e demon-¬

Expanded text:
. Subsequenter enim in eadem serie ostendit in Spiritu Dei aliquando ficari Filium, ut cum dicitur: In Spiritu Dei ejicio daemonia, naturae suae potestate se daemones ejicere demon
Abbreviated transcription (Latin):
sioẽm suffulciendam .i. ut malũ
ꝙ ĩtendebat libe̾ ꝑsuade̾t.⁊ malũ
ꝙ mulier timuit negando remo¬
ꝑsuasio citiꝰ reciꝑet᷑. ꝓmissioẽm
duplicauit. Unam nempe come¬
Alionẽ subͣdens: duo ĩp̃mio ꝓposu¬
it̃. simlitudinẽ dei. scĩam boni
⁊ mali spodens.

Expanded text:
er suffulciendam, id est, ut malum quod intendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando remopersuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem Dei, scientiamque boni et mali spondens.
Abbreviated transcription (Latin):
iisibilẽiuitutẽ q̃ int̾ ẽ agͦscendã
mens erudiatur.Ũ etũ ꝗante
pecc̃m sineꝰ metdio dm uidebat.
ꝑ pecẽm ad̾o hebuit. ut neq̃ ant
tio in sacm̃tis q̃ uanã ⁊noxiã de¬
clinet occupatoẽm. Nõ enĩ facile
capit̾ a temptatõe ꝗ bono uacat
exertitõ. Uñ iese monet. semꝑ¬

Expanded text:
isibilem virtutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante peccatum sine medio Deum videbat, per peccatum adeo hebuit, ut nequaquamtio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatore, qui bono vacat exercitio. Unde Hieronymus monet: Sem
Abbreviated transcription (Latin):
lens pͥꝙͣ d̾s. nͨ uoluntate p̃ced̾nti
ł accedenti genuit filiũ nec pnꝰuolẽs
ꝗͣ gen̾ans genuit filiũ. nͨ pͥus ge¬
nerans ꝗͣ uolens. genuit filiu.
uolẽs tam̃ genuit. sicut potẽs
genuit. ⁊ bonꝰ genuit. ⁊ sapies̃ ge¬

Expanded text:
squam Deus; nec voluntate praecedenti vel accedenti genuit Filium; nec prius volens quam generans, genuit Filium; nec prius generans quam volens, genuit Filium, volens tamen genuit, sicut potens genuit, et bonus genuit Flium, e
Abbreviated transcription (Latin):
mala est nat̾a. Cui respõ deo
Ex uoluntate petc̃m ẽ. Queĩt
forte utrũ originans pec̾c ex
uoluntate sit. Respondeo ꝓr¬
sus ⁊ originale pec̃t ex uolun¬
pͥmi hoĩs semunatũ ẽ ut in

Expanded text:
mala est natura. Cui respondeo: Ex voluntate peccatum est. Quaerit forte utrum originale peccatum ex voluntate sit. Respondeo prorsus et originale peccatum ex volunprimi hominis seminatum est, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguitatẽ locutionis det̃minã
penes dm̃ ẽ ꝗͥ a fac̃ cuncta q̃ facit᷑
⁊ dimittit ea que cdimttit. uerũ
ꝗd̾ est. ꝗa ineo uoluntas ẽ eꝗssima
t rectissima. qͣ facit ⁊ dimictit que
uult. ccͣ qmͣ fac̾e nõ p̃t. nec p̃t̃ eã
p̃t̃ eam siqͣ facit dimitt̾e. uł que
dimittit face̾. s eadẽ manente
rõe ⁊cã. alia potuit fac̾e ⁊ ista di¬
mitt̾e. licet gͦ rõ sit penes eũ qua
alia facit alia dimittit. pot̃ tñ ẜm¬

Expanded text:
ambiguitatem locutionis determinanpenes Deum est, qua facit cuncta quae facit, et dimittit ea quae dimittit, verum quidem est, quia in eo voluntas est aequissima et rectissima, qua facit et dimittit quae vultsi ea quae facit dimitteret, vel quae dimittit faceret; sed, eadem manente ratione et causa, alia potuit facere, et ista dimittere; licet ergo ratio sit penes eum, qua alia facit, et alia dimittit, potest tam
Abbreviated transcription (Latin):
tioni militat ꝙ ꝑ humanũ stu¬
diũ resultat. hic aperte ostendr.
ꝗa dum mali ꝯsilio ac p̃cepto dei
ea fatiunt uñ uoluntas eiꝰ q̃ ip̃e
ẽ impletur. q̃ dispõ uł beñplacitũ

Expanded text:
tioni militant, quae per humanum studium resultat. Hic aperte ostenditur, quia dum mali consilio ac praecepto Dei ea faciunt unde voluntas ejus, quae ipse est, impletur, quae dispositio vel beneplacit
Abbreviated transcription (Latin):
inc̾ta eoꝵ habitudo ł pulcͥtudo.
quoꝵ ent c̾ta ⁊ sempit̃tia dãpnac̃o
Ecce ñ disfinit. an tc̃ hãt defor¬
mitates quas hic habuer᷑ rep

Expanded text:
habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Ecce non definit, an tunc habeant deformitates quas hic habuerunt re
Abbreviated transcription (Latin):
ter ferat penã ⁊ humilitẽ am¬
niri ad̾o. peã illa satis facit. ⁊ re¬
leuat gͣuatũ. Ad ħ aut̃ ꝙ obicit᷑
desatis factõe illa. si satis factioñ
fuit. itm̾ ipõenda ẽ. Si uõ itm
inpoenda ñ est satis factio fuit.
⁊si satis factio fuit ueniã ĩpetͣũ:
respondi pͣ. satis fuctõe ñ fuisse:
fecit. Est enĩ satis factio penĩe.
suggestionib caꝵ additũ ĩ dulꝰ¬

Expanded text:
ter fert poenam et humiliter amniri a Deo, poena illa satisfacit et relevat gravatum. Ad hoc autem quod objicitur de satisfactione illa: si satisfactio non fuit, iterum imponenda est; si vero iterum imponenda non est, satisfactio fuit: et si satisfactio fuit, veniam impetravit; responderi potest satisfactionem ideo fecit. Est enim satisfactio poenitentsuggestionibus eorum aditum indul
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ malifecit. Illud młto grandiꝰ
ut tuũ ⁊̃ inimicũ diligas. ⁊ ci
ꝗ tͥ malũ uult. ⁊ si potest facit sẽ¬
pei. bonũ uelis. fatiasq ꝙ possis.
s.ui. Ita ne in tellecti sum̾ ut nõ
credentib inxp̃m munda sit̃ oĩa
si elemosinas istas ded̾uit: Qui
uult ordinate elemosinã dare.
ase deb pͥmũ inciꝑe. ⁊ eã pͥmũ
sibi dare est enini elemosina op̾¬

Expanded text:
 mali fecit. Illud multo grandius ut tuum etiam inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et, si potest, facit, semper bonum velis, faciasque quod possis. s, itane intellecturi sumus, ut non credentibus in Christum, munda sint omnia, si eleemosynas istas dederint? Qui enim vult ordinate eleemosynam dare, a se debet incipere, et eam primum sibi dare. Est enim eleemosyna op
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑q pliuuia illa tał ꝯtinẽtia
te gr̃e dei id cordi instillatur
ut uł sic paulatĩ ad penĩam
ueniat. ł eo minus ado̾ ꝑuni¬
atur ꝗdiut̃niori delecͥtione
Sactu pecc̃i. maiꝰ sͥ accumula¬
ss cormentũ. Si uõ adĩ clul¬
gelitiã recitꝰ pluia referatũ.

Expanded text:
caturque pluvia illa talis continentia te gratiae Dei id cordi instillatur, ut vel sic paulatim ad poenitentiam veniat, vel eo minus a Deo puniatur qui diuturniori delectatione et actu peccati magis sibi accumulasset tormentum. Si vero ad indulgentiam reatus pluvia referat
Abbreviated transcription (Latin):
Qa ni ꝓdestꝰ ieiunare torare
talia bona ag̾e.ñ mens reuo¬
ssus. de utroq inpõenda ẽ ei satis¬
factio ꝗa deprimo ꝯdigne ñ
sat̃ fecit.
s ed̾m quosdã fuit satis faccõ

Expanded text:
 prodest jejunare et orare, et alia bona agere, nisi mens revossus, de utroque imponenda est ei satisfactio, quia de primo condigne non satisfecit. 4. Secundum quosdam fuit satisfac
Abbreviated transcription (Latin):
pene. Mĩtum autẽ pene pecẽm
ẽ. Omĩs noͣ ꝗ nascitur ꝑcarnis
ꝯcupiscentiam pecc̃m trahit.
peccm itaq originale culpa
trahũt. Uñ inecͣcasticis dog.¬
llaten dubites oẽm hoĩem ꝙ ꝑ¬

Expanded text:
poenae. Meritum autem poenae, peccatum est. Omnis ergo qui nascitur per carnis concupiscentiam, peccatum trahit. Peccatum itaque originale culpa trahunt. Unde in eccles. Dogmllatenus dubites, omnem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
cłpã eẽ ⁊ ĩoib ꝯcupiscentiałrge
catũ. Qr cũ ñ sit actuale nõ est
act̾ siuẽ motus aĩe ł corꝑis. Si
eͥ auctꝰ ẽ aĩe ł corꝑis actuale
utiq pecc̃m ẽ. Si actuale nẽ.
Nõ est gͣ act̾ ł motꝰ. Odgͥ.ori

Expanded text:
iscentia. catum; quod cum non sit actuale, non est actus sive motus animae vel corporis. Si enim actus est animae vel corporis, actuale utique peccatum est; sed actuale non est, non est ergo actus vel motus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
abraam. ysaac.⁊ iacob. uł quis
alius ꝗ ⁊̃ digito p̃sens demon¬
straĩ possit. sic qͦ illos adẽ rõe
ꝯfuttibit. Sic̃ enĩ dñr abraã ysaae
iacob tria indiuidua.ĩ. tres̃ ro¬
mines.⁊ tria aĩalia. Cur ergo
ñ ita dñr tres ẽẽntie ut tres ꝑ¬

Expanded text:
Abraham, Isaac, Jacob, vel quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit; sic quoque illos eadem ratio confutabit. Sicut enim dicuntur Abraham, Isaac, Jacob tria individua, ita tres homines, et tria animalia. Cur ergo non ita dicuntur tres essentiae, ut tres
Abbreviated transcription (Latin):
indomũ suã moriatur. ꝗa uxce̾m
pximi sui uiolauit. ñ iam q̃ uxõ
erat. s q̃ aparentib uxõ fi̾ debebat.
Ex his colligit᷑. ꝙ sponse q̃ dam
ꝯiugos st̃. ante ꝯmixtõem sexuũ.
S forte illud mou ꝙ ĩfine capi¬

Expanded text:
in domum suam, moriatur; quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Ex his colligitur quod sponsae quaedam conjuges sunt ante commixtionem sexuum. Sed forte illud movet quod in fine capi
Abbreviated transcription (Latin):
sit dñs ad iudiciũ. Q de
spacio hꝰ aeus sedebit. ctͣ
locũ montis oliueti ex quo
ascendit. ⁊ sicut iohẽs criso¬
ltoms dicit. angeli de ferẽt
cinĩ euna signũ crucis. uñ
ĩ enuãgelio uitas ait.⁊¬

Expanded text:
nus ad judicium, quod spatio hujus aeris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo ascendit. Et sicut Joannes Chrysostomus dicit: Angeli deferent ante eum signum crucis; unde in Evangelio Veritas di
Abbreviated transcription (Latin):
die qͦ fuũĩt syd̾a. Que iõ fc̃ã sunt
ut ꝑ ea illustret᷑ ĩfi̾or pars. nͣ eẽt
habitantib tenebrosa. Infi̾mi
tatiq hõinũ ꝓuisum est. ut cĩtu¬
indecora remanẽt: s luna ac sy¬
derib ꝯsolarent᷑ hoĩes. ꝗb ĩ nocte

Expanded text:
die quo fiunt sidera; quae ideo facta sunt, ut per ea illustretur inferior pars, ne esset habitantibus tetati ergo hominum provisum est, ut, circumindecora reremaneret, sed luna ac sideribus consolarentur homines, quibus in nocte
Abbreviated transcription (Latin):
ũ aquaꝵ que int̃ns sũt. Quia
cuncta flumĩa ⁊maria. magno
man iuingunt᷑. ĩõq cũ dix̾it aqͣ
ex magno man pͥricipium ẽ.
Fiant luminaria ĩfĩmam̃to ce¬
li ⁊ diuidãt diem acnoctẽ. In p̃ce¬
denti triduo deposita ẽ uniuer¬
sitatis hꝰ mundi machina ⁊ꝑ
tib suis distributa formata
ẽ luce. pͥma die. q̃ uniu̾sa illu¬
straret. duo seq̃ntes dies attͥbu¬

Expanded text:
um aquarum, quae in terris sunt, quia cuncta flumina et maria magno mari junguntur. Ideoque cum dixerit aquas ex magno mari principium est. 6. Fiant luminaria in firmamento coeli, et dividant diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attribu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ p̃t̾ito biduo aquas clara luce
lustrau̾at: inpuro aere clarior
fulgeat. ⁊ appareat tm̃ q̃ latebat.
⁊ que aꝗs linosa erat. fieret arida
⁊ gẽminib apta. Eodẽ enĩ die
tra subsidens ꝯcauaᷤ partes p̃bẽt
s ꝯgregatõe ẽẽ spissatas.⁊ ĩõ fa¬

Expanded text:
quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat in puro aere clarior fulgeret, et appareret terra, quae latebat; et quae aquis humosa erat, fieret arida, et germinibus apta. De opere ra subsidens concavas partes praeberet, sed congregatione esse spissatas.
Abbreviated transcription (Latin):
aĩalia sũt q̃ lucẽ ferre ñpossũt.
uod aũt̃ subdit᷑. ⁊ sint ĩ sigͣ ⁊ tẽ¬
pom. ⁊ dies ⁊ annos qͦmͦ accipiẽ¬
dũ sit. q̃ri solet. Ita enĩ dcm ui¬
detur. qĩ qͣrto die cepissẽt tp̃a cũ
priꝰ triduum sine tempoẽ ñ fu̾i̾t.
Ideoq tp̃a q̃ fiũt ꝑsid̾a nõ spatia
mõaͣꝵ. s uicissitudinẽ aetie qͣlita

Expanded text:
re non possunt. Quod autem subditur: Et sint in signa, et tempora, et dies, et annos, quomodo accipiendum sit quaeri solet. Ita enim dictum videtur, quasi quarto die coepissent tempora, cum prius triduum sine tempore non fuerit. Ideoque tempora quae fiunt per sidera, non spatia morarum, sed vicissitudinem aereae qualita
Abbreviated transcription (Latin):
ob̾em ⁊ dauit ꝯsonattẽs.
Illa detimoe̾ dei dic̃. qͦ ti met
aiã ne dãpnet᷑. Ista detimoe̾
qͦ timer aĩa ne deserat᷑. Ille ẽi
timor ꝙͣ caritas excludit. Iue

Expanded text:
em et David consonantes; illa de timore Dei dicit, quo timet anima ne damnetur; ista de timore quo timet anima ne deseratur. Ille est timor quem charitas excludit, ille
Abbreviated transcription (Latin):
fecta. ꝙ ñ poss dici descruili. Q. aut
ip̃e sup̃dixit. seruił tumor. ñ rema¬
net iliuente cai̾tate nͨ intrat caĩtas
nͨ prĩ. ille timor exeat. sl ec ĩillo timo¬
re aliꝗs c̾dit ind̾m. ⁊ sicredat deo.
Net benefacit. ⁊ sibonũ sit ꝙ facit.¬
Quare serucł ñ ẽ timor ille. ꝙͣ ĩca¬
ritate inchoata fore ꝯcessit. ⁊ quẽ
crescente caiͣ tate. decresc̾e̾ dix̃. Set
ille ẽ timorũtiał. quẽ ñ negat ẽẽ

Expanded text:
ili, quia, ut ipse supra dixit, servilis timor non remanet veniente charitate, nec intrat charitas nisi prius ille timor exeat; nec in illo timore aliquis credit in Deum, etsi credat Deo; nec bene facit, etiamsi bonum est Quare servilis non est timor ille, quem in charitate inchoata fore concessit, et quem crescente charitate decrescere dixit; sed ille est timor initialis, quem non negat esse
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ explanare. ꝗd int̃sit uit
istos duos timoes. quã siponas
duas mulieres maritatas qͣꝵ
unã ꝯstituas uolentẽ facere
adult̾iũ. S timet ne dãpnet᷑
amarito. Timet maritu ꝗa
adhuc amat neꝗtĩã. huic ñ¬
sentia. ⁊ si forte uiuit neꝗtẽ
timet maritũ ne ueniat.
Tales sũt ꝗtimẽt cliẽ uidicu
fac alt̾am amare uiꝵ debe̾
illi castos ãplexꝰ. nulla se ad¬
ultĩna ĩmũditia macłare
uelle: Asta optat p̃sẽtiã uiri

Expanded text:
melius explanare quid intersit inter duos istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam: huic noaesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri.
Abbreviated transcription (Latin):
eius .i. om̃ib hebreis. que fiebat
ẜ legẽ octaiuo die lapidio cultro
incãne p̃putii. Data aũt fuit
obedientiã mnandati. habraam
p̃lacent dõ cui ꝑ p̃uaricatõem adã
displicũat. Daca ⁊̃ fuit insignũ

Expanded text:
est, omnibus Hebraeis; quae fiebat secundum legem octava die lapideo cultro in carne praeputii. Data autem fuitobedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum
Abbreviated transcription (Latin):
et dñr hii tres ñtria s unũ pͥnci¬
ꝑiũ oĩum c̾aturaꝵ. quia uno eo¬
demq mͦ p̾ncipium reꝵ sunt.
Nõ enũ ałr sunt res apatre.
⁊ ałr afilio. s pñitus eod̾ mͦ.

Expanded text:
tur hi tres, non tria, sed unum principium omnium creaturarum, quia uno eodemque modo principium rerum sunt. Non enim aliter sunt res a Patre, et aliter a Filio, sed penitus eodem modo.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. post eternałr puniant̾. iͥdem
ostenddit. agens defideli dep̃hẽso
riadult̾io ꝗ de collat᷑. uͥ ostñctit
leuia peccã breui ⁊ ip̃ali supplicio¬
purgari. magna uͦ diuturns
et̃nisq suppliciis resẽuãiita in¬
ꝗens. Querat hic aliꝗs. si fide
dep̃bensus inadult̾io decolletu.
ꝗd de eo p̾ea fiat. aut enĩ puni¬

Expanded text:
tur, post aeternaliter puniantur, ibidem ostendit, agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali suppliciopurgari, magna vero diuturnis aeternisque suppliciis reservari, ita inquiens: Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim puni
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾r anpecca p̃cedentiũ patiu
ad pariuilos transeãt. sicut illd̾
pͥmi hõis delictũ uẽs carnalit
genitos dixiꝰ redũdasse. Et sipec¬
cata parentũ tͣnseãt ĩpartiuilos
utr̃ oiti ꝗ fuer̃t abadam usq ad

Expanded text:
ur, an peccata praecedentium patrum ad parvulos transeant, sicut illud primi hominis delictum in omnes carnaliter genitos diximus redundasse. Et si peccata parentum transeant in parvulos, utrum omnium qui fuerunt ab Adam usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
uitoiũ hoi datũ inc̾atõe. quo
pot̾at manẽ siuellet ¶Illud
utiq fuit lib̾tas arbitrii aboĩ
labe ⁊ corruptela ĩmunis.atq
uoluntatis recritudo. ⁊ õiũ nͣliũ
potñtiaꝵ aĩe sinc̾itatis atq
uiuacitas.
Delibo arbitrio.

Expanded text:
jutorium homini datum in creatione, quo poterat manere si vellet. Illud utique fuit libertas arbitrii ab omni labe et corruptela immunis, atque voluntatis rectitudo, et omnium naturalium potentiarum animae sinceritas atque vivacitas. 5. De libero a
Abbreviated transcription (Latin):
Q ħ dñt. ñ capũt tropica locutõe
tũ fac̾e. flatũ fac̾e ẽ. aĩã fac̾e. uñ¬
Nonsunt gͦ audiendi. ꝗ putãt aĩa
ẽẽ partẽ dei. Si enĩ hoc ẽẽt. nͨ ase
nͨ abalio decipip̾set. ñ admalũ faciẽd̾
ł patiẽd̾ ꝯpelli ñ ĩ meliꝰ. ł det̾iꝰ mutiaũ. flat̾¬

Expanded text:
 non capiunt tropica locutionetum facere, et flatum facere est animam facere. UnNon sunt ergo audiendi qui putant animam esse partem Dei. Si enim hoc esset, nec a se nec ab alio decipi posset, nec ad malum faciendum vel patiendum compelli, nec in melius vel deterius mutari. Flat
Abbreviated transcription (Latin):
tem recte habuisse ĩtlłigunt᷑.
sic̃ incorꝑib ñ nulla diffentia
ẽ scd̾m eẽntiã ac fo̾mã ⁊ pondꝰ.
quedã enĩ alus melioe̾m acdi¬
gniorẽ eẽntiã ⁊ formã habẽt̃.
atqagłora sunt. ¶ Ad hũc¬
gͣ mod̾ c̾dencdũ ẽ illas spriales
uratas ꝯuenientes sue puĩtati
rexcellentie ⁊ ĩeẽntia ⁊ ĩ fõma
zinfacultate diffe̾ntias accepi¬
sse ĩexordio sue ꝯditoĩs. ꝗb alii
suꝑiores: alii infi̾ores.dei sapĩa
Q enĩ nata̾ magisa subtiles

Expanded text:
tem recte habuisse intelliguntur: sicut in corporibus nonnulla differentia est secundum essentiam ac formam et pondus. Quaedam enim aliis meliorem ac digniorem essentiam et formam habent, et atque agiliora sunt. Ad huncgo modum credendum est illas spirituales naturas convenientes suae puritati et excellentiae, et in essentia, et in forma, et in facultate differentias accepisse in exordio suae conditionis; quibus alii inferiores, alii superiores Dei sapientQui enim natura magis subtiles,
Abbreviated transcription (Latin):
s iõ cum de illoloq̃retur ait de
patre: nec tm̃ defilio. s deam¬
bob utiq nasce̾tur. sine dubio
alius drẽtur amboꝵ. Ac ꝑħ¬
ꝗa filius amboꝵ nullomodo

Expanded text:
Sed ideo cum de illo loqueretur, ait dePatre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur; sine dubio filius diceretur amborum. Ac a filius amborum nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
Saũt mirem̃ ⁊ intellectu tũ¬
bem᷑ audientes pec̃t. or igͣr filioᷤ
traiduc̾e aparentib iã ꝑ bapt̃m
ab illo pec̃co mundatis diu̾soꝵ
similitudinũ inductõe id p̾se
fiꝰ ĩ sinuat. Ao̾. ĩli. debapt̃o pã¬
humano tanta diligñtia se¬
purgato nastr᷑ intico ita pec¬
mundat᷑ manz mneis qͦs genu¬
tustum tͣhunt ñ ex ħ ꝙ ĩno¬

Expanded text:
autem miremur et intellectu turbemur audientes peccatum originale filios traducere a parentibus, jam per baptismum ab illo peccato mundatis, diversarum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. in lib. de Baptismo parhumano tanta diligentia sepurgato nascitur tritico; ita pecmundatur manet in eis quos genuvetustum t
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ abdita. aptaq iustitia. Nam
ꝑ potestatẽ diabolo datã iustos d̾
Tumoris elatio. ñ potestatis ordo
incͥmĩe ẽ. potñtiam d̾ tͥbuit.
Elatioem uero potñtie. malitia
Aliquando resistend̾ sit potestati.

Expanded text:
Deo, et hoc abdita aptaque justitia; nam per potestatem diabolo datam justos Deus Tumoris elatio, non potestatis ordo in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia An aliquando resistendum sit potestati
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo. boa aũt ado tm̃ nob̾ est.
One namq uoluntatis ⁊ cogita¬
tioĩs ũtiũ. nõ hõi ex se ip̃o nasci
s diuinitꝰ ꝑari ⁊tribui ineo d̾
euid̾nt̃ ostendit. ꝗa nͨ diãbolꝰ nͥ
aliꝗs angłoꝵ eĩ. ex qͦ ĩ hãc caligi¬
nem sũt detrusi boãm potuit. ⁊
potuit resum̾e uoluntatẽ. Qra
lica. q̃ qͣnto minꝰ gͣuat᷑. t̃reni
corꝑis ponde. tantomag̃ hac
eẽt p̃dita facłtate. Nõ gͥ hõ ł
pͣ s malã. Simiłr ⁊ depotñtia in¬
ꝗũt. ꝑ siłitudĩe uoluntatis. depo¬
tentia boni ⁊ mali disse̾ntes qd̾
illa sit ad̾o ñ ista.
Auctoĩtatib
astruit potñtiã petcandi ẽẽ adeo.
Ed płib scõꝵ testimoniis indu¬
bitanter monstͣtͣ ꝙ potestas ma

Expanded text:
nobis est. Bonae namque voluntatis et cogitationis initium non homini ex seipso nasci, sed divinitus parari et tribui in eo Deus evidenter ostendit, quia nec diabolus, nec aliquis angelorum ejus, ex quo in hanc caliginem sunt detrusi, bonam potuit vel poterit resumere voluntatem; quia lica, quae quanto minus gravatur terreni corporis pondere, tanto magis hac esset praedita facultate. Non ergo homo vel  sed malam. Similiter et de potentia inquiunt, per similitudinem voluntatis de potentia boni vel mali disserentes, quod illa sit a Deo, non ista. 2. Auctoritatibus astruit potentiam peccandi esse a Deo. Sed pluribus sanctorum testimoniis indubitanter monstratur quod potestas mal
Abbreviated transcription (Latin):
i dem. Et sicut idẽ ẽ ei ẽẽ bonũ
ꝙ ẽẽ d̾mi. Nam uoluntas qua
semꝑ uolens ẽ ñ affectꝰ ł mo¬
tus est ꝗ ind̾m cad̾e ñ ualet.s
diuina usla qua uoles ẽ. ds ẽ.¬

Expanded text:
idem. Et sicut idem est ei esse bonum quod esse Deum. Nam voluntas qua semper volens est, non affectus vel motus est, qui in Deum cadere non valet, sed divina usia qua volens est De
Abbreviated transcription (Latin):
putãt ꝙ una sit uoluntus et
tiplicitatem du̾sitas memoat᷑
uoluntatũ. Cetmͣ ꝙ libet hoꝵ
ueꝵ sit illud. nulł ĩ ambigu¬
tatẽ uenit. ꝗn uoluntas eysuo
fine pensetit. Ut̃r recta sit an

Expanded text:
et tiplicitatem diversitas memoratur voluntatum. Caeterum quodlibet horum verum sit, illud nulli in ambiguum venit, quin voluntas ex suo fine pensetur utrum recta sit an
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ istud uolo hr̃e uitã. Et alia
nire uolo. s ista adillã refert᷑.
Nam ⁊ siħ ita placet ut in eo
cũ aliq̃ delectatiõe uoluntas
acqꝗescat. ñ dũ tñ ẽ illũ. quo
tñ d̾r s ħ adillud refert᷑. ut
illud deputet᷑ tamꝙͣ pat̾a cuł̾s
Istud uõ tñꝙͣ refect̃o ł man¬
tates affectus. siue motꝰ m̃tiᷤ
adpatriam. Sic̃ gͦ altera est
uoluntas uid̾ndi fenestitis ut
ex ista nectit᷑ uõluntas ꝑfene¬

Expanded text:
e vitam. Et alia nire volo. Sed ista ad illam refertur. Nam etsi hoc ita placeat, ut in eo cum aliqua delectatione voluntas acquiescat, nondum est tamen illud quo tenditur, sed hoc ad illud refertur, ut illud deputetur tanquam patria civis, istud vero tanquam refectio vel mantates affectus sive motus mentis, ad patriam. Sicut ergo altera est voluntas videndi fenestras, ut ex ista nectitur, voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
illo sunt oĩa futura. ⁊ ei ñ detra¬
hunt᷑ iam p̃t̾ita. cũ illo sũt oĩa
cognitõe q̃dam. inesfabilisapĩe
dei. Ecce hic aꝑit aug̾. ex qͣ ĩtel¬
ligentia accipienda sũt ⁊ hꝰ mͦ
uerba. omĩa sunt do p̃sentia.
indeo sunt oĩa. uł cũ do uł ape

Expanded text:
ia futura, et ei non detrahuntur jam praeterita, cum illo sunt omnia cognitione quadam ineffabili sapientiae Dei. Ecce hic aperit August. ex qua intelligentia accipienda sunt hujusmodi verba: Omnia sunt Deo praesentia, in Deo sunt omnia vel cum Deo, ve
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ capitib eiͦs incede̾ nefas erat
Uñ ⁊ afilo qͦ utebant᷑ flamineᷤᷤ
dc̃ st̃ qiͣ fil aming. s festis dieb
filo deposito pilleũ ĩponebãt
ꝓ sac̾dotii eminentia. Uates

Expanded text:
eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito pilleum inponebant pro sacerdotii eminentia. Pres
Abbreviated transcription (Latin):
sint trade sacros ordines. ⁊ si ab
eis ordinati. redeuntes adecc̃e
unitatẽ debeant reordinari.
Hãc qõnẽ ꝑ plexã ac pene indi¬
ssolubilẽ fatiunt doctoꝵ u̾ba q̃¬

Expanded text:
ssint tradere sacros ordines, et si ab eis ordinati, redeuntes ad Ecclesiae unitatem debeant reordinari. Hanc quaestionem perplexam ac pene insolubilem faciunt doctorum
Abbreviated transcription (Latin):
sse arbit̾ndũ ẽ. inꝗb angłi. tro¬
d̾o absq pempoꝵ uicib atq mẽ¬
suris.⁊ do iubente substit̾ert̃ hi
bilitate. ⁊ ineo angłos ĩmutabi¬
lit̃ ⁊ ĩtẽꝑalr astruũt angłos d̾o
iubente substitisse. eiq seruisse.
ronimũ clixisse ñ ita sentiendo.
s alioꝵ opincẽm refe̾ndo a̾bitͣm
Ubiangłi mox c̾ati fuint ĩ emꝑtreo¬

Expanded text:
 angeli, throDeo absque temporum vicibus atque mensuris, et Deo jubente substiterunt! Hibilitato, et in eo immutabiliter et intemporaliter astruunt angelos Deo jubente substitisse, eique servisse.ron. dixisse non ita sentiendo, sed aliorum opinionem referendo arbitramur. 6. Ubi angeli mox creati fuerint; in em
Abbreviated transcription (Latin):
mobilitate sui. uułꝰ si moles
aliqͣ saxea impleat. aliquem
locum dr̃ ꝙ attingit afine il¬
lius loci. uiq ad finẽ cũ tñ al¬
terũ ñ deserat alt̾m. occupãto
Non gͦ ht̃ motũ localẽ uerbũ
illud. ⁊ sapĩa illa solida ẽ. ⁊ ũq
ex p̃clictis ignotescit. ꝙ d̾s est iͣ¬
uͥq ꝑeẽntiam. ꝙ nͨ spatiosa
magnitudint diffundr̃. nͦ uno
deserto loco aliũ occupat. ꝗa loca
lem motũ. ⁊ localẽ cĩcũ scriptõẽ.

Expanded text:
mobilitate sui; veluti si moles aliqua saxea impleat aliquem locum, dicitur quod attingit a fine illius loci usque ad finem, cum tamen alterum non deserat alterum occupando; non ergo habet motum localem verbum illud, et sapientia illa solida est et ubique, et praedictis innotescit quod Deus est ientiam, quod nec spatiosa magnitudine diffunditur, nec uno deserto loco alium occupat, quia locallem motum, et localem circumscriptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ melius ꝙͣ ĩ aĩa munda ĩ¬
telligrꝰ. Ecce hic dicit d̾m ñ ẽẽ
ĩ loco s ĩtelligñdũ ẽ. aĩ ñ esse
in loco. localiter .s. quia nͨ cĩcũ¬
scrittẽ nec localẽ motũ ht̃. Adh¬

Expanded text:
elius quam anima munda intelligitur. Ecce hic dicit Deum non esse in loco, sed intelligendum est eum non esse in loco localiter, scilicet quia nec circumscriptionem nec localem motum ha
Abbreviated transcription (Latin):
Ateam̃ itaq diuinã naturam.
ad finẽ a tͣting̾e. ñ tñ spatiosa
magnituline.nͨͦ. locali motu
s ĩ mensitate. atq ĩmobilitate
oppinemur d̾m. ꝑcunt᷑ diffũdi.
sicut hum̾ aut lixx ista. diffundr̃
s potius sic̃ induob sapientib
quoꝵ alt̾ alt̾o. corꝑe grandior
est. s sapientior ñ est. lina sapĩa

Expanded text:
ateamur itaque divinam naturam ad finem attingere, non tamen spatiosa magnitudine nec locali motu, sed immensitate atque immobilitate opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut fumus aut lux ista diffunditur, sed potius sicut in duobus sapientibus, quorum alter altero corpore grandior est, sed sapientior non est; una sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ dei ꝯtẽpsit̃. nͥ pꝰdentia
ꝗa sibi ñ ꝓuidit. nec tẽꝑantiã
ꝗͥa aliena appetit. nͨ fortitudi¬
nẽ. ꝗa p̃ue suggestioni cessu¬
Ꝙb respondentes dm̃s eũ
ꝗdẽ ñ tũt hũisse has uirtu¬
tes q̃n peccaũ. s ante ⁊ tc̃ am¬

Expanded text:
aeceptum Dei contempsit; nec prudentiam, quia sibi non providit; nec temperantiam, quia aliena appetiit; nec fortitudinem, quia prave suggestioni cessbus respondentes, dicimus eum quidem non tunc habuisse has virtutes quando peccavit, sed ante,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitia armatũ. tẽꝑantia cõ¬
positũ. cari tate splendidum
pͥmos parentes illis doĩs ac
t̾antis poĩs expoliauit. pant̃q
ꝑemit. De hoc eod̾ ambr ad sa¬

Expanded text:
dicitia armatum, temperantia compositum, charitate splendidum, primos parentes illis donis ac tantis bonis expoliavit, pariterque peremit. De hoc eodem Ambros
Abbreviated transcription (Latin):
Cristallinꝰ eͥ lapis cui magna
m̾abiles. suꝑ celũ. possũt ꝯsiste̾.
ligat aqͣs ĩnubib sus. Qui
eͣ infra celũ ligat aquas adtẽ¬
pus. uaponbꝰ nubium retẽtas:
aquas sufpend̾e ne labantur.
Quales aut̃ ⁊ adꝗd ꝯdite sĩt. ip̃e

Expanded text:
Crystallinus enim lapis cui magna ima labilis super coelum possit consistere? ligat aquas in nubibus suis . Qui enim infra coelum ligat aquas ad tempus vaporibus nubium retentas, aquas suspendere, ne labantur. Quales autem et ad quid conditae sint? ipse
Abbreviated transcription (Latin):
erat ꝯuincenda uł ꝑim̃da. De¬
niq ñ ꝯtẽpta suasiõẽ ẜpẽtis.
aspex̃lignu botiũ esu. decoꝵ
aspectu. nec credens se iñ p̾se mo
ducaũ ⁊ dedit uiro suo fortasse
cũ aliqͣ suasicẽ. ꝙͣ scͥpta̾ ĩtelli¬
gendã reliꝗd. Uel forte ñ fuit
suaderinetesse. ẽ eã mortuã eẽ
illo cibo ñ uid̾et uir. Sic̃ gͦ ñ

Expanded text:
erat convincenda, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde posse mducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum eam mortuam esse illo cibo non videret vir. Sicut ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ cõruptibił ꝯdita ẽ caro hoĩs.
ut suã ĩ mortalitatẽ ⁊ ĩco̾ru¬
ptõem ꝑ obseruantiã mãdato¬
rũ dei custodiret. Inq̃b man¬
datis ħ ꝯtinebatu ut de ilł lig¬
nis ꝯcessis manducaret. ⁊ ab in¬
nec corꝑalib ĩcrem̃tis ꝑduitꝰ¬

Expanded text:
dita est caro hominis, ut suam immortalitatem et incorruptionem per observantiam mandatorum Dei custodiret. In quibus mandatis hoc continebatur, ut de illis lignis concessis manducaret, et ab indonec corporalibus increm
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ ut deligno uite ederet¬
uẽt ñ utẽs illo ligno ñ erit
ei illo exligno p̾se ñ mori.
erat ei exiuo ligno. p̾se moi̾.¬
saliꝗ dicũt ꝙ si nõ fliss ei p̃cep¬
tum uesci. de illo ligno ⁊ de Alus¬

Expanded text:
 ut de ligno vitae ederetveret non utens illo ligno, non erat ei ex illo ligno posse non mori. erat ei ex illo ligno. Aliqui dicunt quod si non fuisset ei praeceptum vesci illo ligno, et al
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ xp̃m. Ille ft̃s ẽ hõ ĩmo̾tał.
ut ñ p̾s mõi. si ñpeccaret. mo¬
reretur aut̃ si peccaret. Filu
uͦ resurrectoĩs. nec potunt ultͣ
petcare nͨͦ moĩ. Caro nr̃a ñ tc̃
egebit refectõe ciboꝵ ꝗa nulla
pot̾it eẽ defectõ. Caro ade añ
pecc̃m ita ĩmortał c̾ata ẽ. ut

Expanded text:
m. Ille factus est homo immortalis, ut non posset mori si non peccaret, moreretur autem si peccaret; filii vero resurrectionis non poterunt ultra peccare, nec mori. Caro nostra non tunc egebit refectione ciborum, quia nulla poterit esse defectio. Caro de Adae ante peccatum ita immortalis creata est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͥm suã ꝗsq pot̾abat. ⁊ ĩõ si sola
mulier cibũ ediss. illicitũ. sola
utiq mortis supplicio plecteret᷑.
ita dicipͥ in hoĩe uto si delectõib
illicitis. aꝗb ꝯrinuo se deb̾et au̾¬
tẽ cogitõ libent̃ sola pascat᷑ nec
facienda det̾nantũ mala s tm̃
suaut inrecordatõe teneantũ.
qrͣ mulierẽ sine uiro posse dãp¬
nari. Absit ħ crede̾. hec quippe

Expanded text:
m suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine uno, si delectationibus illicitis, a quibus continuo se deberet avertere, cogitatio libenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tamen suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damnari. Absit hoc credere . Hic quippe
Abbreviated transcription (Latin):
dec̾nin̾ ⁊ illa m̃tis ĩtũtio penes
quã ssima potestas ẽ ĩmẽbra
in opꝰ mouendi. ⁊ aboꝑe tohi-¬
bendi male accioni cedat. Ilec¬
sane cũsola cogitatõe mẽs oblec¬
tatur illicitis. nõ qde dec̾nens
cẽ facienda. tenẽs tam̃ ⁊ uolens
libent̃. q̃ statĩ ñ attingt̃ aĩu re¬
spui debuert. tegandũ ẽ ẽẽ pet¬
catũ. s longe minꝰ quã si roꝑe
statuat᷑ ĩplenctũ. Et iõ detalib¬

Expanded text:
decerni, nisi et illa mentis intentio, penes quam summa potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat esane cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum; sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talib
Abbreviated transcription (Latin):
gestio siue ꝑcogitatiõem. siue
gendo.ł audiendo.ł gustando
ł olfaciendo. Que suggestio c̃
ueatur adpeccandũiexcludr̾ ser¬
pentis astutia. Si aut̃ mota fur¬
erit: qͣi iã mulieri ꝑsuasũ erit.

Expanded text:
gestio, sive per cogitationem, sive gendo, vel audiendo, vel gustando, vel olfaciendo. Quae suggestio cum veatur ad peccandum, excluditur serpentis astutia. Si autem mota fuerit, quasi jam mulieri persuasum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
le ac leuissimũ ẽ peccm̃. Qñ
ut sola cogitatoĩs dileccõe siñ
uoluntate ꝑficienli teneatur:
muliẽ sola manducauit. ñ uir.
Cuiꝰ auccõitate cohibet᷑ uolũtaᷤ
ne ad opꝰ usq ꝑueniat. Siuero
adsit plena uoluntas ꝑficiẽdi
ut si ad sit facultas. ad effcm̃ ꝑ¬
suꝑior pars ñĩ illecebre ꝯsen¬
sit. ⁊ tc̃ est dapnabile ⁊ graue
pecc̃m. Quando aũt młiẽ
sine turo gustat.: aliq̃n ẽ moꝰ¬
tale. aliqn ẽ ueĩale pecc̃m. ut
eͥ dc̃m ẽ tunc mulier sine uiro
tenẽt᷑. ut faciedũ ñ dec̾nat᷑. ut
betur auiro. ut ñliceat muli¬
eri effrenata hib̾ tate ĩpecc̃m ꝓ
grecdi. Si gͦ pecc̃m ñ diu tene¬
at᷑ delcitõe cogrtõis s statim
ut mulierẽ tetigit utri aucto¬
ritate repellatur: uẽi ale est.
Si uõ diu in delectatõe cogita¬
tiõis teneat᷑. ⁊ siuoluntas ꝑfi¬
ciendi desit. martale ẽ. ⁊ ꝓeo
mulierẽ cohibuit. Uñ pͣ diciẽ¬
sensisse.
Taq ut breuit sũmã ꝑst̾ngã¬

Expanded text:
le ac levissimum est peccatum. ut sola cogitationis delectatione sine voluntate perficiendi teneatur, mulier sola manducavit, non vir, cujus auctoritate cohibetur voluntas, ne ad opus usque perveniat. Si vero adsit plena voluntas perficiendi, ut, si adsit facultas, ad effsuperior pars rationis illecebrae consensit, et tunc est damnabile et grave peccatum. Quando autem mulier sine viro gustat, aliquando est mortale, aliquando veniale peccatum. Ut enim dictum est, tunc mulier sine viro tenetur, ut faciendum non decernatur; vel betur a viro, ut non liceat mulieri effrenata libertate in peccatum progredi. Si ergo peccatum non diu teneatur delectatione cogitationis, sed statim ut mulierem tetigit, viri auctoritate repellatur, veniale est. Si vero diu in delectatione cogitationis teneatur, etsi voluntas perficiendi desit, mortale est; et prmulierem non cohibuit; unde potest dici consensisse. Itaque ut breviter summam perstringa
Abbreviated transcription (Latin):
aĩał sensꝰ ing̾it qͣndã ille ce¬
brãtã.: tũc uelud serpẽs alloꝗt᷑
feminã huic aũt illecebre con¬
sentire. deligno uetito est edere.
S iste ꝯsensus si sola cogitõis
auctoĩtate ita retinent᷑ m̃bͣ
ut ñ exibeant᷑ arma ĩiqtatis
petc̃o. sic hñdũ estimo. uelut lig¬
nũ uetitum. mulier sola come¬
derit. Si aut̃ ĩ ꝯsnsu illo ita det̾
edendũ illicitũ cibũ. Neq e̾ pec¬

Expanded text:
dam illecebram, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed iste consensus si sola cogitationis auctoritate ita retinentur membra, ut non exhibeantur arma iniquitatis sic habendum existimo, velut lignum vetitum mulier sola comederit. Si autem in consensu illo ita deceredendum illicitum cibum. Neque e
Abbreviated transcription (Latin):
tõ inclarissima sapĩs luce
refficatissima sit uoluntas
dei q̃ młta p̾sit ⁊ñ uelit nicħ
scituu it incorꝑe. Nũꝗd clicẽ¬
dũ est. Nõ potuit uidam su
młtisq aliis aꝑte docetur:

Expanded text:
 in clarissima sapientiae luce efficacissima sit uoluntas Dei, quam multa possit et non uelit, nihil scitavit in corpore, nunquid dicendum est quod non potuit Judam susmultisque aliis aperte docetur,
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾int. Qd̾ ita fu̾i̾nt distĩcti apͥ.¬
mordio sue ꝯditoĩs uid̾r testi¬
moĩo auccoritatis ĩsinuari.
q̃ tradit desingłis ordinid ali¬
quos cecidisse. De ordint nãq
suꝑiori lucifer ille fuit. qͦ nu¬
llus dignior ꝯditꝰ ẽ. apłs ⁊̃ pͥn¬
minat ostendẽs deordinib ilł
cecidisse. ꝗ cũ in mał mĩst̾i̾um
ex̾ceant. non tñ petutꝰ noĩbus
ordinũ suoꝵ pͥuati sũt. S nõ
uidetur illud posse stare. Non
eͥ tc̃ caĩtate ardebãt nͦ sapĩa
pollebãt n ineis ds sedebat.Si
enĩ hec hũissẽt ñ cecidissẽt. nõ

Expanded text:
. Quod ita fuerint distincti a primordio suae conditionis, videtur testimonio auctoritatis insinuari, quae tradit de singulis ordinibus aliquos cecidisse. De ordine namque superiori Lucifer ille fuit, quo nullus dignior conditus fuit. Aposminat, ostendens de ordinibus illis cecidisse; qui cum in malis ministerium exerceant, non tamen penitus nominibus ordinum suorum privati sunt. Sed non videtur illud posse stare. Non enim tunc charitate ardebant, nec sapientia pollebant, neque in eis Deus sedebat; si enim hoc habuissent, non cecidissent. Non
Abbreviated transcription (Latin):
cadentib aliis apposita sũt eisq
ꝗceti derũt collata fuissẽt endem
dona. siꝑstitisset̃. doq script̾a
dicit desingłis ordinib aliquos ce¬
cidisse ñqr fuissẽt ĩordi̾h ⁊ p̾ta cõmẽit
s ꝗa siꝑstitissẽt. eoꝵ aliqͣ ĩ sĩgłis fuiᷤ¬
sent ordinib. Ꝙ ⁊ innature
tenuitate ⁊ informe ꝑspica citate
diffe̾ntes gradꝰ habebant sic̃ illi ꝗ
ꝑstiter. Alii eͥ ut p̃diximꝰ suꝑiores

Expanded text:
cadentibus, aliis apposita sunt; eisque qui ceciderunt collata fuissent eadem dona, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postsi perstitissent, eorum aliqui in singulis fuissent ordinibus, qui et in naturae tenuitate, et in formae perspicacitate, differentes gradus habebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores,
Abbreviated transcription (Latin):
fieret si pꝰ ꝯdignã satis factõem
⁊ sufficientẽ penã itm puniret.
S ñ satis fecit digne ⁊ suffici
iug̾e̾ petcĩ hr̃e memoriã. ñ ad
sticienctũ s adcauendũ. debuit
ñ obluusci om̃s ietributoes dei.
Que tot sunt. qͦt st̃ pecõꝵ remi¬
ssiones. Tot gͦ debuit cogitare
bona dei. qͦt mala sua. acpilł
usq ĩfinem gr̃as age̾. S ꝗa
ingratꝰ usq ad uomutu sic̃ caĩs
rediit. añ acta boã mortificaũ.
⁊pecc̃m dimissũ reuocaũ. ut cui
humiliato ds̾ añ pecc̃m dimise¬
Alioꝵ sententia.

Expanded text:
fieret si post condignam satisfactionem et sufficientem poenam iterum puniret; sed non satisfecit digne et sufficijugem peccati habere memoriam, non ad faciendum, sed ad cavendum. Debuit non oblivisci omnes retributiones Dei, quae tot sunt quot sunt peccatorum remissiones. Tot ergo debuit cogitare dona Dei quot mala sua, ac pro illis usque in finem gratias agere. Sed quia ingratus ad vomitum, sicut canis, rediit, anteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliato ante Deus peccatum dimisem sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
patre.⁊ pat̾ in me ẽ. Om̃a eĩ filius
accepit. a patre. Nam si partem eiꝰdẽ
in eo erit. qui ex portione ꝯstit̾it. Ne¬
ut̾ gͦ ꝑfcñs est. si plentudinẽ suã. ⁊
qui genuit amittit. nͨ qui natꝰ ẽ. ꝯseqͣ.

Expanded text:
Patre, et Pater in me est. Omnia enim Filius accepit a Patre: nam si partem ejusdem in eo erit, qui ex portione constiterit. Neuter ergo perfectus est, si plenitudinem suam et qui genuit amittit, nec qui natus est consequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ nature diuine unitatẽ. Ecce hͥ aꝑit
aliquatenꝰ. nõ em̃ plene pot̃. tantũ
ab hoĩe reserari archanũ: ex qua intel¬
ligentia dicat᷑ singła ꝑsona tota
eẽ in aliis. Uñ t̃ hyłr̃ ista int̾ius ꝑqͥ¬
rens in li .iii. de tͥui. ait. affert ple
rõuem dicti huiꝰ nõ capit. nͣ exemplũ
aliqd̾ rebus diuinis ꝯꝑatio humiana p̾sta¬
bit. s ꝙ in intlłigibile ẽ hoĩ d̾o eẽ
possibile est. Cognoscendũ itaq atq
intlłigendum ẽ. quid sit illd̾. Ego in
pr̃e.⁊ pat̾ in me est. si tñ ꝯphend̾e hoc.
ita ut ẽ : ualebimꝰ. ut ꝙ nat᷑a reꝵ pati
ñ posse estimat᷑. id d̾mne u̾itatis rõ ꝯse¬
quat᷑. pr̃em gͥ in filio. ⁊ filium ĩ pr̃e

Expanded text:
 naturae unitatem. Ecce hic aperit aliquatenus: non enim plene potest tantum ab homine reserari arcanum; ex qua intelligentia dicatur singula personarum tota esse in aliis. Unde etiam Hilar., ista interius perquirens, in lib. 3 de Trin., ait: Affert plerrationem dicti hujus non capit; nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humana praestabit. Sed quod non intelligibile est homini, Deo possibile est. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid sit illud: Ego in Patre, et Pater in me est; si tamen comprehendere hoc ita ut est valebimus, ut quod natura rerum pati non posse aestimatur, id divinae veritatis ratio consequatur. Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥuis dix̾it ꝙm passioue dolorem
aĩa. ꝙͣ sibi acceꝑat: auathema sit. Sa¬
ne gͥ dici pot̃: ꝙ mortuus ẽ d̾s. ⁊ ñ mor¬
tiuis. passus ẽ d̾i filiꝰ. ⁊ ñ passus. passa ẽ
t̾cia ꝑsona ⁊ nõ passa. crucifixũ ẽ u̾bũ.

Expanded text:
uis dixerit quod in passione dolorem anima quam sibi acceperat, anathema sit. Sane ergo dici potest quod mortuus est Deus, et non mortuus; passus est Dei Filius, et non passus; passa est tertia persona, et non passa; crucifixum est Verbum