comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ad thymo. d ͭ Cũ enĩ i delitiis egerunt n xp̃o
motheo nõ li negligere gr̃am que in te est. et ad
philemone. ne bonũ tuũ uelut ex nccitate eẽt sed
ex uolutate᷑ seruos etiã ip̃os monet ut dnnis suis
ex ão seritiant cũ bona uolutate itẽ Iacobꝰ. no-¬
here de altͥutro. ⁊. Item iohãnes in epistola. sua
nolite diligere mundũ: et cetera ¶ ꝯmor. ¶ Ne-¬
pe ubi dicitur nolite h ͦ et nolcte illud et ubi aliꝙͣ
fatie dũ uel nõ fatiendũ in duuis moitis cõsensu
bolutatis exigitur. satis libeꝵ deur̃ati arbit᷑¬
um Nẽo ergo deũ causetur in tordesuo: ẜ sibi in¬
putet q̃ͣsq tũ pectat neq cũ aliꝙͣ secũdũ deũ oꝑat᷑.¬
tũt dicedũ est opus Gonũ: tũc sꝑanda est hoĩ oꝑis
mertes ab eo de quo dictũ est: qli reddit unicuiq
setudũ oꝑa sua ¶ Qui ergo nouerit diuina mãda¬
tr. aufertur eis excusa ͦ quã sołet habere hoies de

Expanded text:
Et ad Timotheum dicit, Cum enim in deliciis egerint in Christo, Et ad Timotheum dicit, Cum enim in deliciis egerint in Christo,  ipsi Timotheo, Noli negligere gratiam quae in te est . Et ad Philemonem: Ne bonum tuum velut ex necessitate esset, sed ex voluntate . Servos etiam ipsos monet, ut dominis suis ex animo serviant cum bona voluntate . Item Jacobus, Nohere de alterutro . Item Joannes in Epistola sua, Nolite diligere mundum : et caetera hujusmodi. Nempe ubi dicitur, Noli hoc, et noli illud, et ubi ad aliquid faciendum vel non faciendum in divinis monitis opus voluntatis exigitur, satis liberum demonstratur arbitrium. Nemo ergo Deum causetur in corde suo, sed sibi imputet quisque, cum peccat. Neqtunc dicendum est opus bonum, tunc speranda est boni operis merces ab eo de quo dictum est: qui reddet unicuique secundum opera sua. Qui ergo nouerunt diuina mandata, aufertur eis excusatio, quam solent habere homines de
Abbreviated transcription (Latin):
noli intenderefallati mulieri: et noluit intel lige¬
reut bñ ageret᷑: et noluerut acciꝑe discipłmam:
et innuĩabilia talia in uetibꝰ libris diumoꝵ eloq̃oꝵ¬
ꝙͣ oftendut nisi lib̾eꝵ arbit᷑ũ uołutatis hũane: ¶In
libris etia nobis eu angelitis et apostolicis᷑ ꝙͣ aliud
ostenditur ubi dicitur. nolite nobis condere thesau-¬
ros in t̾ra : et nolitetimere eos q̃ occid̾ut corpꝰ. et
qͣ uult pꝰ me heire abueget semet ꝑ ip̃m: et pax
in terra hoĩbꝰ bone uolutatis: etiã quod dicit apłs
paulus. quod uult fatiat nõ peccat si nubat᷑: qui
aute statuit in cordesuo nõ hus nccctaate ptãtenat
ħns sue uõlutatis. et h ͦ statuit in corde suo. seruare
uirgmritate sũa ẜñ facit Itẽ dicit. si cũcte uolens
hoc fatio. mertedem habes: et alip loco sobrii esto¬
te iusti. et nolite peccare: et iterũ. et ꝙadmodum
ꝓmptus est aimus uõlictatis. ita sit et ꝑfitiendiͥ

Expanded text:
Noli intendere fallaci mulieri ; et, Noluit intelligeNoli intendere fallaci mulieri ; et, Noluit intelligere ut bene ageret ; et, Noluerunt accipere disciplinam : et innumerabilia talia in veteribus Libris divinorum eloq ostendunt, nisi liberum arbitrium voluntatis humanae? In Libris etiam novis evangelicis et apostolicis quid aliud ostenditur, ubi dicitur, Nolite vobis condere thesauros in terra ; et, Nolite timere eos qui occidunt corpus ; et, Qui vult venire post me, abneget semetipsum ; et, Pax in terra hominibus bonae voluntatis : et quod dicit apostolus Paulus, Quod vult faciat, non peccat si nubat: qui autem statuit in corde suo, non habens necessitatvoluntatis, et hoc statuit in corde suo, servare virginem suam, bene facit . Item dicit, Si autem volens, hoc facio, mercedem habeo : et alio loco, Sobrii estote juste, et nolite peccare : et iterum, Ut quemadmodum promptus est animus voluntatis, ita sit et perficiendi .
Abbreviated transcription (Latin):
det liber ꝓubioꝵ salomois: insipietia uiri biolat
uĩa eius: deu aute causat᷑ iñ corde suo¶ Et liber
no enĩ opꝰ ht̃ uiro pctore: ome enĩ exͣneũ odit do-¬
niiꝰ. et nõ est amabile tiẽtibꝰ eũ ͥ ipẽ ab mi¬
tio fecit illũ: et reliq̃t illũ in manu consilii sin
si uolueris cõseruab mãdcta: et fid̾e bona placiti-
Appoit tibi igne et aquã: ad qͦtcũq uolueris extẽ¬
demanũtuas In tospctu hois uita et mors: et
llõne satis mdicat uolutatesua hoĩem in lege dei
cosistere. ¶dem detam multa madata que ipsã
quoda mo noĩatim coueniũt uolictatẽ: sicut e
noli uiici ⁊r malo. et alia siłia: sicut st̾ nolite fi¬
eri sicut equs et mulus in qͣbus nõ est inteslectus : et
noli repellere consilia mr̃is tue: et noli eesapiens
apud te ipm᷑ et noli deficere .a. disciphiis diii: et
nosi negligere legem : et noli abstinere bnfacere
egenti: et noli fabricare in amicũ tuũ masã. et

Expanded text:
dit liber Proverbiorum Salomonis: « Insipientia viri violat vias ejus. Deum autem causatur in corde suo . » Et libNon enim opus habet viro peccatore. Omne exsecramentum odit Dominus, et non est amabile timentibus illum. Ipse ab initio fecit illum, et relinquit illum in manu consilii sui. Si volueris, conservabis mandata, et fidem bonam placiti. Apponit tibi ignem et aquam; ad quodcumque volueris extende manum tuam. In conspectu hominis vita et mors, et nonne satis indicat voluntate sua hominem in lege Dei consistere? Deinde tam multa mandata, quae ipsam quodam modo nominatim conveniunt voluntatem, sicut est, Noli vinci a malo : et alia similia, sicut sunt, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; et, Noli repellere consilia matris tuae ; et, Noli esse sapiens apud te ipsum; et, Noli deficere a disciplina Domini; et, Noli negligere legem; et, Noli abstinere bene facere egenti; et, Noli fabricare in amicum tuum mala ; et,
Abbreviated transcription (Latin):
aute reuelauerit cõmemoro uos: nõ huano eloquio
insi haberet libeꝵ uolutatis arbit᷑um: quo ea fatiẽs
ad ꝓmissa p̃niia ꝑueĩret ¶ Ideo eni data st̾ ut ho ex¬
cusatione de unõrantia nõ haberet᷑: sicut dñs di
in euagelio de iudeis si nõ ueissem. et locutꝰ eis¬
nõ fuissem: pctm nõ haberet : nũc aute: extusa¬
tionẽ nõ hñt de pcto suo ¶ De quo pc̃to dicit ͣ insi
de illo magno quod p̃sciebat eoꝵ filturũ qñ ista di¬
cebat id̾ est quo eũ fuerat occisuri. n leq em̃ nul¬

Expanded text:
averit, commemoro vos, non humano eloquio, nisi haberet liberum voluntatis arbitrium, quo ea faciens ad promissa praemia perveniret. Ideo enim data sunt, ut homo excusationem de ignorantia non haberet: sicut Dominus dicit in Evangelio de Judaeis, Si non venissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent: nunc autem excusationem non habent de peccato suo . De quo peccato dicit, nisi de illo magno, quod praesciebat eorum futurum quando ista dicebat, id est, quo eum fuerant occisuri? Neque enim nul
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e mentis intentio. parem inter nos et clrita¬
te seruates . a. deo ut intellugatis orare¶ Et do¬
net uos ipe ꝑducat ad ea que nõdu intelligitis.
ibi ambulate quo ꝑuenire potuistis ¶ Hoc am¬
monet apłus pausus. qui cum dixisset nondũ
se eẽ perfectũ: paulo post cat/ Quotqͦt ergo ꝑfecti he
apiamus. id̾ est ita nos ẽẽ ꝑfct̃os: ut nondum ad per¬
fectionẽ que nob sufficit benerimꝰ ⁊ Coͣtimuoq subup̃
et si ꝙ asiter sapitis hͦ ꝙͦdeus reuelabit: nerũtim¬

Expanded text:
intentio, pacem inter vos et charitatem servantes, a Domino ut intelligatis orate; et donec vos ipse perducat ad ea quae nondum intelligitis, ibi ambulate quo pervenire potuistis. Hoc admonet apostolus Paulus, qui cum dixisset nondum esse perfectum, paulo post ait, Quotquot ergo perfecti hoc sapiamus; id est, ita nos esse perfectos, ut nondum ad perfectionem quae nobis sufficit venerimus: continuoque subjunxit, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobi
Abbreviated transcription (Latin):
trm hois sic ꝑdicant et defen-¬
dut ut dei gram qua uocamur
ad eũ. et & mał nr̃is meritis
lib̾eramur et ꝑque bona merita
eternã negare audeat et conetur auferre:
multa iã disserumꝰ lrĩsq madauimꝰ ꝙͣtũ¬

Expanded text:
m sic praedicant et defendunt, ut Dei gratiam qua vocamur ad eum et a nostris malis meritis liberamur, et per quam bona merita aeternam, negare audeant et conentur auferre, multa jam disseruimus, litterisque mandavimu
Abbreviated transcription (Latin):
eius. & treatura mũdi. per ea q̃ fcta s: mnteslecta
cospitiũtir ͥ sempit̾na ꝙͦ unrtus eiꝰ ac diuinitas.
ut sint inexclisabiles ¶ Eluomo d ͭ mexrusabiles
nisi de illa extusatiõe qua solet dicerẽ huana su-¬
ꝑb̾ia si scissem fecissem: ideo nõ feci: q nescun
aut si scirẽ facerem. ideo nõ fatio qr nescio ¶ hec
eis excusa ͦ tollitur qñ p̃ceptũ datur uelscia nõ
peccandi maĩfestatur: s sũt hõies q̃ etiã de ip̃o

Expanded text:
lecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus ac divinitas, ut sint inexcusabiles . Quomodo dicit inexcusabiles, nisi de illa excusatione qua solet dicere humana superbia, Si scissem, fecissem; ideo non feci, quia nescivi? aut, Si scirem, facerem; ideo non facio, quia nescio? Haec eis excusatio tollitur, quando praeceptum datur, vel scientia non peccandi manifestatur. 3. Sed sunt homines qui etiam de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
diumũ. ¶ Reliqͣ mͣ septẽ miha uiroꝵ: qͣ non
curuauerunt genu ante Baał lõ emm at
relicta st michi aut reliquerũt se m̃. p reli¬
qui mͣ. ¶ Sic ergo in qͣt et nĩ h ͦ tp̃e. resiquie
ꝑelertionẽ gre: salus facte sunti Si autẽ
gra: ia non ex oꝑibꝰ alioquin gra nõ est

Expanded text:
um? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genu ante Baal. Non enim ait, Relicta sunt mihi; aut, Reliquerunt se mihi: sed, reliqui mihi. Sic ergo, inquit, et in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae factae sunt. Si autem gratia, jam non ex operibus; ali
Abbreviated transcription (Latin):
quidorgo: et hrc interrogritiõi respondes
quod que rebat mq̃t isrł hõt nõ est consecutꝰ
electio aufe consetuta est: ceteri uero exce¬
sati st̾. ¶ In hac ergo electioe et ñ hiis reli¬
qiiis que per electionẽ gr̃e salue facte E: no
uolitit esegit n xp̃o ante constitutione mũ¬
di. ut essent sancti et minaculat in caspitu eꝰ.
n caritate predestmas tos in adoptiõs filior
Mullus igitur qͥ hec itelligit negare ueł dũ¬
bitare ꝑpattitur ubi apõstosꝰ ãit nõ repulit
deus płebe suã quã p̃scunt: predestinationẽ

Expanded text:
Et huic interrogationi respondens: quod quaerebat, inquit, Israel, hoc non est consecutus, electio autem consecuta est, ceteri vero excaecati sunt. In hac ergo electione, et in his reliquiis, quae per electionem gratiae salvae factae sunt, voluit, elegit in Christo ante constitutionem mundi, ut essent sancti et immaculati in conspectu ejus in caritate, praedestinans eos in adoptionem filiorum. Nullus igitur, qui haec intelligit, negare vel dubitare permittitur, ubi ait Apostolus: Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit, praedestinati
Abbreviated transcription (Latin):
est ergo p̃destinait / Sr p̃destmasse est hot
pstisse: quod fuerat ipse factur ͦ Quid ego
nos ꝓhibet qñ apud aliquos uerbi dei tractato¬
res s egimꝰ dei prescientĩa et agitur de uota¬
tione ẽsectoꝵ: eandem predestmations ites¬
es futssius intȩs figitur et nõ repuguae b
sdt congrint ueritati:qua de predestmas¬
mone gre predicatur. ¶ Hoc scio nemine cont
istam predestinationem. quã ẜͣͫ scͥpturas sctae
dfendnq insi errando dispucare potuisse¬
bius inuotescere põtint ꝙͣ libri cõfessionũ
meapssũ et sp̃os ediderim antequã pela¬
mana heresis eptitisset. in eis cerbe dixgi
guomeo et sepe dixi da quodiubes dł

Expanded text:
si praedestinavit. Sed praedestinasse est hoc praescisse, quod fuerat ipse facturus. Quid ergo nos prohibet, quando apud aliquos verbi Dei tractatores legimus Dei praescientiam, et agitur de vocatione electorum, eandem praedestinationem intelet facilius intelligitur, et non repugnat, imo et congruit veritati quae de praedestinatione gratiae praedicatur. Hoc scio, neminem contra istam praedestinationem, quam secundum Scripturas sanctas defendimus, nisi errando disputare potuisselius innotescere potuit, quam libri Confessionum mearum? Cum et ipsos ediderim antequam Pelagiana haeresis exstitisset; in eis certe dixi Deo nostro, et saepe dixi: « Da quod jubes, et
Abbreviated transcription (Latin):
uret nut crediꝰ m̃ eũ: et h ͦ ergo ipe dat
si bñ ill ditũ est᷑ : da quod mubesũ Et meis¬
dem etiã sibris quod de mea couersioenar¬
ram deo me tõuertente ad ẽade fide quam
miserrima et furiosissima loquacitate ua¬
staba nõne ista nauratũ eẽ meministis
ut offenderẽ me fidelibꝰ et cotidianis mris
meelatrinis ne perire concessũ fuisse

Expanded text:
 ut credamus in eum? Et hoc ergo ipse dat, si bene illi dictum est, « Da quod jubes. » Et in eisdem etiam libris quod de mea conversione narravi , Deo me convertente ad eam fidem, quam miserrima et furiosissima loquacitate vastabam, nonne ita narratum esse meministis, ut ostenderem me fidelibus et quotidianis matris meae lacrymis ne perirem fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
pfitu sperare debetis et cotidicais or̃õibꝰ pos¬
tere. ꝯtq h ͦ faliendo confidere. nõ uos ee a.
pdestmatione ppłi eiꝰ alienos: qr etia hͦ ut fati¬
atio ĩps sanrgitur ¶ Absit aute .a. uõs ĩdeo des¬
perare de uobis. qͣm spem uram in ip̃o habe̾re
iubemim: no in uoblsi Maledictus emgn

Expanded text:
 sperare debetis, et quotidianis orationibus poscere, atque hoc faciendo confidere, non vos esse a praedestinatione populi ejus alienos; quia etiam hoc, ut faciatis, ipse largitur. Absit autem a voperare de vobis, quia spem vestram in illo habere iubemini et non in vobis. Maledictus en
Abbreviated transcription (Latin):
datur: sicut etiũ scta sc̃ptura p̃dicat pditar
Anuero tnendũ est. ne tũc de se ho desperet
qñ spes eiꝰ ponẽda demõstra̾. in deoͭ. nun
autem desperaret si eã in seip̃o supbissimus
corde et infirmi ꝙͣ nõ pñt uel nõdũ pnt stp¬
turas uł eaꝵ ex pones intellgere. sic audirent
uel nõ cuidirent in hac qoe disputatioes nras
ut magis yituerẽtur dr̃ones suas quas spha
buit eł habebit eccħa ab exor diis sis: dõne
finatur h ͦ scl̃i¶ de hac  eñĩ re quã nũt adi¬
sus nouos hereticos no tomeorare tui s pla¬

Expanded text:
datur, sicut eam sancta Scriptura praedicat, praedicare? An vero timendum est, ne tunc de se homo desperet, quando spes ejus ponenda demonstratur in Deo, non autem desperaret, si eam in se ipso superbissimus corde et infirmi, qui non possunt, vel nondum possunt Scripturas vel earum expositiones intelligere, sic audirent vel non audirent in hac quaestione disputationes nostras, ut magis intuerentur orationes suas, quas semper habuit et habebit Ecclesia ab exordiis suis, donec finiatur hoc saeculum. De hac enim re, quam nunc adversus novos haereticos, non commemorare t
Abbreviated transcription (Latin):
bm diceidũ putat eadem siña eisdẽ pene uer̃b
etĩã de p̃stĩa dei quã certe negare nõ pñt pro-¬
ñti ari potest: ut dicatur Et si qͥ obeditis. si
psciti estis reitiẽdi. obedire cessabitis  Nempe
so uerissmũ est ¶ Ita sane. s inprobissimũ. ñ¬
hor tums simũ incongruentissimũ nõ falso
eoqs s insalubriter ualitudmi hũane infirmi

Expanded text:
dicendum putant, eadem sententia eisdem pene verbis etiam de praescientia Dei, quam certe negare non possunt, pronuntiari potest, ut dicatur, « Et si qui obeditis, si praesciti estis rejiciendi, obedire cessabitis. » Nempe hoc verissimum est: ita sane, sed improbissimum, importunissimum, incongruentissimum; non falso eloq
Abbreviated transcription (Latin):
et poletes ex noletibꝰ fatiat ¶Ia uero ꝙͦ illis
dicitiir gis: et sĩ qui obeditis si qͣ p̃destimnatiest
rerti endi substr a hentur obediendi uires iitobe¬
dire cessetis ¶h. enĩ dicere ꝙ uidetur alindes
qͣi maledicere. aut mala quodã mõ ꝓphãre:
Sed si de hñs et qͥ nõ ꝑseuerant. aliquid pla¬
cet dicere uel nice est: cur nõ potiꝰ saltẽ ta¬
dicitur ut paulo ante .a. me dictũ est. p̾mũ
ut nõ de ip̃is q̃ in ppło audũt h ͦ dicatur s de
aliis ad ip̃os. id est ut nõ dicat᷑. si qͣ obcuidinis
si predestinati estis reitiendi substrahentur
ꝑ uerbi ꝑsonã tertiam. nõ per secũdã ¶ Res em̃
nõ opitrabilis sed ab hoĩabilis dicitur : et du-¬
rissime atq odiosissime quasi in audiẽtiũ fr̃o¬
tem cõpellando colliditur: qn q̃ eis loqͣtur
dicit. et si q̃ estis q̃ obeditis. si p̃destiat estis
reitiendi substra hentur obediendi hires ut obe¬
dire cessetis ¶ Quid enim sententie deperit si

Expanded text:
et volentes ex nolentibus faciat. 61. Jam vero quod illis dicitur eis: « Et si qui obeditis, si praedestinati estis rejiciendi, subtrahentur obediendi vires, ut obedire cessetis. » Hoc enim dicere, quid videtur aliud esse, quam maledicere, aut mala quodam modo prophetare? Sed si et de iis qui non perseverant, aliquid placet dicere, vel necesse est; cur non potius ita saltem dicitur, ut paulo ante a me dictum est: primum, ut non de ipsis, qui in populo audiunt, hoc dicatur, sed de aliis ad ipsos; id est, ut non dicatur, « Si qui obeditis, si praedestinati estis rejiciendi: » sed, Si qui  verbi personam tertiam, non per secundam? Res enim non optabilis, sed abominabilis dicitur, et durissime atque odiosissime quasi in audientium frontem compellando colliditur, quando qui eis loquitur, dicit, « Et si qui estis qui obeditis, si praedestinati estis rejiciendi, subtrahentur obediendi vires, ut obedire ce
Abbreviated transcription (Latin):
nemo nascatur Quomõ dicis eo nõ ꝑuẽire q ͦ
transit ͭ ¶ Nõ enĩ aristotiles cinus catego¬
s tu non intelligis / uerũ est eñ ꝙ ibi acce̾¬
pisti ea que in sũbiecto sũt. sicut sunt qͣlitutes
sine subrecto in quo sunt ẽẽ nõ posse᷑ sicut ẽ i
subiecto corpore color aut forma: s affitiendo
transeunt nõ emigrando ͤ ꝙ admodũ ethiopes
qr ingrist̾ nĩgros gignũt : nõ tñ in filios pen¬
tes cõlorẽsuñ uelut timitã trasferunt᷑: s si
corꝑis qualitate: corpꝰ ꝙͣ de ilłis pagutur

Expanded text:
nemo nascatur; quomodo dicis eo non pervenire, quo transit? Non enim Aristoteles, cujus categosed tu non intelligis. Verum enim est quod ibi accepisti, ea quae in subjecto sunt, sicut sunt qualitates, sine subjecto in quo sunt, esse non posse, sicut est in subjecto corpore color aut forma; sed afficiendo transeunt, non emigrando: quemadmodum Aethiopes, quia nigri sunt, nigros gignunt, non tamen in filios parentes colorem suum velut tunicam transferunt; sed sui corporis qualitate cor
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe ad sp̃m: eo mõ trãseut de spũ ad corpꝰ
lam colores birgaꝵ qͣs uariauit iacob affi¬
tiendo trãfierut. nr aias petoꝵ mrm: atq
inde rur sus eadẽ affectiõe tr̃asendo: appari¬
erũt in corꝑibꝰ filioꝵ ¶ Caleuero aliꝙ̃ eliã
in fetibꝰ humanis posse cõtigere᷑ sorauus
mediciue auctor nobilissimꝰ scribit: et exsͦ
cõfir mat historie¶¶ Nã dyonisiũ trrãnũ nar¬
rat eo ꝙ ip̃e deformis eẽt᷑ͬ nec tłes habere
filios uellet uxorisue i cõcubitu formosã
solore ꝓponere picturã ÷ cinus pulcritudinẽ
botup istendo quoda mõ raperet. et iꝓle
quaroncipiebat affitiendꝭ transmitteret
eq en deus ita naturas creat ut segos au¬
feriat ꝯlias dedit motibꝰ uniꝰ tuꝰ q nature
sc et uitia cũ sunt in sbiecto ex parentibꝰ tn
in filios nõ quasi trasimgratione de suo sub¬
uctom subiettũ ałterũ: quod fiẽri nõ ꝓosse ca¬
tegrorie ille quas legisti uerissime ondũt᷑ ͥ s¬

Expanded text:
u ad corpus. Nam colores virgarum quas variavit Jacob, afficiendo transierunt in animas pecorum matrum, atque inde rursus eadem affectione transeundo apparuerunt in corporibus filiorum . Tale vero aliquid etiam in fetibus humanis posse contingere, Soranus medicinae auctor nobilissimus scribit, et exemplo confirmat historiae. Nam Dionysium tyrannum narrat, eo quod ipse deformis esset, nec tales habere filios vellet, uxori suae in concubitu formosam proponere solere picturam, cujus pulchritudinem concupiscendo quodam modo raperet, et in prolem quam concipiebat afficiendo transmitteret. Neque enim Deus ita naturas creat, ut leges auferat, quas dedit motibus uniuscujusque naturae. Sic et vitia cum sint in subjecto, ex parentibus tamen in filios, non quasi transmigratione de suo subjecto in subjectum alterum, quod fieri non posse categoriae illae quas legisti verissime ostendunt;
Abbreviated transcription (Latin):
stas ut nulła sit caro pcti ¶Sed hãc apłica sen¬
tentia me nõ intellepisse dixisti. uet ea tñ ex¬
posuisti: ut te docete nossemꝰ. ꝙ aliqͣ res possit
eẽ siłis ei rei que no est¶Quod si dementis est
ditere: et sine dubio caro xꝑi nõ est caro pcti
s simlis carnis pcłi᷑ quiᵈ restut ut intelli¬
hamꝰ nisi ea excepta oẽm reliquã huana car-¬
nem ẽẽ pcti. ¶ Et hinc apparet ilła cõcupiscen¬
tiã per quã up̃s cocipi nołuit fecisse i gnẽ hu-¬
mano ꝓpagmem mali: qr marie corpus quis

Expanded text:
ti, si nulla est caro peccati? Sed « hanc apostolicam sententiam me non intellexisse » dixisti: nec eam tamen exposuisti, ut te doctore nossemus quod aliqua res possit esse similis ei rei quae non est. Quod si dementis est dicere, et sine dubio caro Christi non est caro peccati, sed similis carni peccati; quid restat ut intelligamus, nisi ea excepta omnem reliquam humanam carnem esse peccati? Et hinc apparet illam concupiscentiam, per quam Christus concipi noluit, fecisse in genere humano propaginem mali: quia Mariae cor
Abbreviated transcription (Latin):
cur su brõ. ita uos ẽẽ precognitos noueritis: nt
ins ergo ita se habegt de ꝑdestinatiõe diffiita
sententia uolutetis derut alii ex infidesitate ac¬
repta uolutate obediendi conuertantur ad fidẽ
uel ꝑseueret in fide: ceberiuero q̃ in pcłoꝵ dĩp¬
nabiliũ delectutiõe remoratur. si et ip̃i pre dos
natist᷑. ideo nõdũ surrexerut: qr nondłieis d¬
iutoriũ gre miserantis erexit ¶ Si q̃ gñi nondũ
stͥ uocati quos gr̃a sua p̃destinauit elurendosͥ
acripiet gram eande: qua electi ee uelit et stt
Si qui aute obeduit et m regnũ eiꝰ et głam p¬
ade obediẽtia ꝑmane bunt ¶ Genãiis ergo hec
berasnt. noni ti isto mõ dicẽ dastͥ audientibꝰ mł¬
tis. ut sermo ad ip̃os etiã conuertatit: eisq dica¬
m̃ta sina nolũtatis dei. ut alii ex nob̃ de infide¬
Pitate accepta ob̾ediẽdi uolu ͭ ͤꝰ Ueneritis ad fide

Expanded text:
cursu vestro ita vos esse praecognitos noveritis, ut vis ergo ita se habeat de praedestinatione definita sententia voluntatis Dei, ut alii ex infidelitate, accepta voluntate obediendi, convertantur ad fidem, vel perseverent in fide; caeteri vero qui in peccatorum damnabilium delectatione remorantur, si et ipsitinati sunt, ideo nondum surrexerunt quia nondum eos adjutorium gratiae miserantis erexit. Si qui enim nondum sunt vocati, quos gratia sua praedestinavit eligendos, accipient eamdem gratiam, qua electi esse velint, et sint; si qui autem obediunt, sed in regnum ejus et gloriam padem obedientia permanebunt. Quamvis ergo haec vera sint, non tamen isto modo dicenda sunt audientibus multis ut sermo ad ipsos etiam convertatur, eisque dicannita sententia voluntatis Dei, ut alii ex vobis de infidelitate, accepta obediendi voluntate, veneritis ad fide
Abbreviated transcription (Latin):
Imperauit eniri deus. ut ei sancti eiꝰ dicãt o¬
rares ne nos inferas in fẽptatione : quisqͥs
igitur exciuditur hoc poscens nõ infertur in
contumcitie tẽptationem. qua possit uł ditrnꝰ¬
linitteres Ait enim  uolunitatesua qͣsq dqe¬
rit deu: ut merito deserrt᷑ .a deot Ettus ho
negauerit. ¶ S ideo petimꝰ ne infergmir ĩ
teptationẽ ut hec nõ fiatͥ et si exrudinur
utiq nõ fit : qr deus nõ ꝑmittit ut fict ¶ Nichi
enin fit. nisi qͦ aut ipe facit: aut ip̃ẽ fieri pꝰ¬
mittit i poteris ergo est. et .a. malom bonlĩ
flectere nõlutates: et in lupsũ ꝓnas sonuer¬
tere: ac dirigere in sibi placũ gressucui nõ
frustra dicitur: deus tu couertens uurifi¬
tabis nos . Rec frustra dicitur: ne des ad mo¬
uedũ pede meu. Ne frustra dicit᷑. ꝑe tradas
me due: u desiderio meo pc̃tori ¶Nostreo ne
multa comeore cũ nõb plura fortasse occͣ
rat: ne stustra dicitur ne nos inducas in tey¬

Expanded text:
Imperavit Deus, ut ei sancti ejus dicant orantes: « Ne nos inferas in tentationem. » Quisquis igitur exauditur hoc poscens, non infertur in contumaciae tentationem, qua possit vel dignuittere. 12. At enim, « voluntate sua quisque deserit Deum, ut merito deseratur a Deo. » Quis hoc negaverit? Sed ideo petimus ne inferamur in tentationem, ut hoc non fiat. Et si exaudimur, utique non fit; quia Deus non permittit ut fiat. Nihil enim fit, nisi quod aut ipse facit, aut fieri ipse permittit. Potens ergo est, et a malo in bonum flectere voluntates, et in lapsum pronas convertere, ac dirigere in sibi placitum gressum. Cui non frustra dicitur, Deus, tu convertens vivificabis nos : non frustra dicitur, Ne des ad movendum pedem meum : non frustra dicitur, Ne tradas me, Domine, a desiderio meo peccatori : postremo, ne multarustra dicitur: « Ne nos inferas in ten
Abbreviated transcription (Latin):
ia nescio quotiens diximꝰ ¶si dełi eñ hͦ bñ¬
fitiũ regenera ͦ cõtulit: nõn gn̾atioa Inde
ergo ab isto rectusosuenda est proles: a quo
mãlu quod est iñ parente utĩq aliĩ rei id est
proli ad quã nõ ꝑueit reatu nõ posse trãs¬
mittere ¶ Recte hec diceres si malũ cõcupis¬
cẽtie. de parete nõ ꝑueiret ad prõłe ¶ Cũ uero
sicut sine illo nenõ sennatur itasie illo

Expanded text:
jam nescio quoties diximus. Fideli enim hoc benejam nescio quoties diximus. Fideli enim hoc beneficium regeneratio contulit, non generatio. Inde ergo ab isto reatu solvenda est proles, unde smalum quod est in parente, utique in subjecto, alii rei, id est proli, ad quam non pervenit, reatum non posse transmittere. » Recte hoc diceres, si malum concupiscentiae de parente non perveniret ad prolem: cum vero sicut sine illo nemo seminatur, ita sine illo
Abbreviated transcription (Latin):
cam uidisset iã unr gniem sacra diina fecũ¬
ditate donictam. ipse aliam que sunt uporẽ:
cu utiq nec istam que sisset si ncc̃iam cõuigem
nõ haberet ÷ s unitusũ fidei coniuguł. non ide
de carne ¶uerũ de isto comugio quod uis exns¬
tima᷑ nos tii nõ ut talũpmaris dicimꝰ sit fu¬
issa p̃mos cõiuges insatictos: ut sine cõmixti-¬
one lifusq sexus comuges essent᷑ s utrum
mn padiso anfe pctm caro cocupiu̾erit aduer¬
fiat᷑ qn eiusdẽ cõcupiscentie et per pudicitiã
pouigałe coħibetur excessus: et utrũ malu
nõ sit sui repugnanti consensiendũ nõ est . ne
qirsꝙͣ isi regenerãtiõe liberari: hoc inter
nos Sisseritin. ¶ In hiis ꝯoibꝰ a catolica ueri¬
tate antiq̃tꝰ tradita:. urã impia nouitas suf
ur cuite de mało quod ei adiacet ¶ focatur.
atq mest in mẽbris eiꝰ. reus nõ sit fidelisͥ
et ex eo malo tñ qͥ nascitur reatũ trahat:

Expanded text:
eam vidisset jam virginem sacram divina fecuneam vidisset jam virginem sacram divina fecunditate donatam, ipse aliam quaesivit uxorem: cum utique nec istam quaesisset, si necessariam conjugem non haberet: sed vinculum fidei conjugalis non ideo sto conjugio quod vis existima; nos tamen non ut calumniaris dicimus, « sic fuisse primos conjuges institutos, ut sine commixtione utriusque sexus conjuges essent: » sed utrum in paradiso ante peccatum caro concupiverit adverfiat, quando ejusdem concupiscentiae etiam per pudicitiam conjugalem cohibetur excessus; et utrum malum non sit, cui repugnanti consentiendum non est, ne quisquam nisi regeneratione liberari; hoc inter nos disseritur. In his quaestionibus catholica veritate antiquitus tradita vestra impia novitas sur autem de malo quod ei adjacet atque inest membris ejus reus non sit fidelis, et ex eo malo tamen qui nascitur reatum trahat,
Abbreviated transcription (Latin):
locictã firisse scripturã uis intellitsi ut bir¬
nem mariam eius conugem diceret s hoc
putemus euangelistã face̾re potuisse. cunũt
sua uel ciuslibet alterius hoĩs uerba narra
angelus loquens unusad unũ.: contra cosciẽ¬
tiam sua et ilłiꝰ cui loq̃batur ẜ i opione potis¬
ꝙͣ s m ueritatẽ fuerat locicturꝰ q̃ dixit ei ⁊ noli
tmiere acciꝑe mariã coniugem tuam. ¶demde
ꝙ opus erat ictusq ad io seph generatiões pro¬
ducerentur: si noh ea ueritate fctm est qua ĩ
cõiugio sexus uirilis excellit quod ego in libr
cin respondeo cũ posuissem. tu proi sus attĩ¬
gere trmuristi. Udixit alitem lucris eiãge ͭa
de dño. ꝙ putabatur filius iosepħ. qr itã puta¬
b̾atur: ut ꝑ eius cocubitũ genitus crederet᷑¬
¶ hanc falsam uoluit remou̾ere opionẽ: nõ ma¬
riam illius uiri negare conigem: contra ã
nis fide eã nom̃e cõuigis accepisse fatearis:
que fides utiq muiolata ꝑmãsit ᷑ neq eni cũ

Expanded text:
locutam fuisse Scripturam vis intelligi, ut virginem Mariam ejus conjugem diceret. Hoc putemus evangelistam facere potuisse, cum vel sua, vel cujuslibet alterius hominis verba narrarangelus loquens unus ad unum, contra conscientiam et suam et ipsius cui loquebatur, secundum opim veritatem fuerat locuturus, qui ei dixit, Noli timere accipere Mariam conjugem tuam? Deinde, quid opus erat ut usque ad Joseph generationes perducerentur , si non ea veritate factum est, qua in conjugio sexus virilis excellit? Quod ego in libro cui respondes, cum posuissem , tu prorsus attingere timuisti. Dicit autem Lucas evangelista de Domino, quod putabatur filius Joseph ; quia ita putabatur, ut per ejus concubitum genitus crederetur. Hanc falsam voluit removere opinionem, non Mariam illius viri negare conjugem, contra angnis fide eam nomen conjugis accepisse » fatearis. Quae fides utique inviolata permansit. Neque enim cum
Abbreviated transcription (Latin):
dei ẽe mendacel ab mitio em̃ nõ itir̃s erat
dispoite: s tnnebat᷑: et tremeb̾at: eł subite¬
bantur dño// Et qm .a. fidutia dicidimꝰ pro¬
pcto: et ab honorel / Unde h ͦ maĩfestũ est i ad¬
duxit bestias ad adã bide̾re ꝙͣ uotaret eas:
et non resiluit adã tãꝙͣ timene/ Et pauloss¬
ad mulierem de serpente disputatios Si eñi
ce terribiles hõibꝰ bestie᷑ nõ utiq mulier
uiso serpente masisset: nõ acrepisset cõsilũ:
non ei cũ tanta sermotiaretur fidltia ẜsta¬
tim ad ip̃m et expauisset. et resiluissel as-¬
pettum ħ Nũc autẽ et disputat et nõ timeti
tremos etiã conseruoꝵ suoꝵ ia pauet ¶Quos

Expanded text:
Dei esse mendacem: ab initio enim non ita res erant dispositae; sed timebant, et tremebant, et subjiciebantur domino. Et quoniam a fiducia decidimus, profecto et ab honore. Unde hoc manifestum est? Adduxit bestias ad Adam, videre quid eas vocaret, et non resiluit Adam tanquam timens. » Et pauload mulierem per serpentem disputatio. Si enim essent terribiles hominibus bestiae, non utique mulier viso serpente mansisset; non accepisset consilium, non ei cum tanta sermocinaretur fiducia, sed statim ad ipsum et expavisset et resiluisset aspectum: nunc autem et disputat, et non timet. tremos etiam conservorum suorum jam pavet. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃a uolũtas mała. nõ ñ ałit ꝰ uolutas est :¬
fecto nature Et ãgesꝰ qͥpꝑe eł hõ. nature sit
nõ enĩ pot eẽ nulliꝰ uolutas: qñ est uolm¬
rctissime rndetur malus. magis accipieus
quałi ͭ ͥ ᷤᷤᷤ nome ex uolũ ͭ ͤ malã ꝙͣ ex netura
bona: qm̃ natura est ip̃a sb̃a et bdntatis et mi¬
litie capax ¶ Boitatis caꝑax est ꝑticipatioe
boi: a quo facta est a malitiam liero capit nõ
ꝑticipitione mali. ẜ p̃uatiõe boni. id̾ est i
cũ deficit . & nectura q̃ sumũ: at qm cõmutaᷤ¬
bonũ est ii ꝓpterea qr nõ de illa: ẜ de nichilo

Expanded text:
est profecto naturae. Et angelus quippe et homo naturae sunt. Non enim potest esse nullius voluntas, quando est volunrectissime respondetur, Malus; magis accipiens qualitatis nomen ex voluntate mala, quam ex natura bona. Quoniam natura est ipsa substantia et bonitatis et malitiae capax: bonitatis capax est, participatione boni a quo facta est: malitiam vero capit non participatione mali, sed privatione boni, id est, non cum deficit a natura quae summum atque incommutabile est bonum; propterea quia non de illa,
Abbreviated transcription (Latin):
nosse indicasti. duas nãs. bnã bons alt̾ã mali
exdiuersis atq inter se aduersis coeternisq p̾n¬
cipiis uanitate sacrilega: nephãdi exrorisq m¬
dilcunt¶ Contra quos cactolica fides dei trimõ
smne mitio natur ã p̃dicat sumi sciliget atq i¬
c̃mutabił boi: hoc est illiꝰ meffabiꝭ f̾ntate
E qͦ sũmo ut dictũ est atq incõructabili bono
uniuersã condita dicit ẽẽ crecturaͥ naturas
ꝯes bonas ꝙuis impares creatori: q ex nͥchi¬
Po crecitas. ideoq mutabiles: ita ut oñio nł¬
la nã sit que nõ aut ip̃e sit aut ab ip̃o factasit:
ut quãtacumq aut qlaliscũq noturasit. etĩ
ꝙͣtum natura est bonũ sit ¶eeuerũt itap
nobis unde sit malus Rñdemꝰ ex bono: ẜ ñ
sumo: et icomctabili bono ⁊ Exbois igru
inferioribꝰ atq imutabilibꝰ: ortast̾ mala
celie mala licet intelsiganiꝰ nõ ẽe nãs ẜ bi¬

Expanded text:
nosse indicasti, duas naturas, unam boni, alteram mali, nosse indicasti, duas naturas, unam boni, alteram mali, ex diversis atque inter se adversis coaeternisque principiis, vanitate sacrilega nefandi erroris inducunt. Contra quos catholica fides, Dei tantummodo sine initio naturam praedicat, summi scilicet atque incommutabilis boni, hoc est, illius ineffabilis Trinitatis: a quo summo, ut dictum est, atque incommutabili bono universam conditam dicit esse creaturam, naturasque omnes bonas, quamvis impares Creatori, quia ex nihilo creatas, ideoque mutabiles: ita ut omnino nulla natura sit, quae non aut ipse sit, aut ab ipso facta sit; ut quantacumque aut qualiscumque natura sit, in quantum natura est, bonum sit. 37. Quaerunt itaque a nobis, unde sit malum. Respondemus, Ex bono, sed non summo et incommutabili bono. Ex bonis igitur inferioribus atque mutabilibus orta sunt mala. Quae mala licet intelligamus non esse na
Abbreviated transcription (Latin):
hãne. quos tu q in sct̃is eruditis ueridica attes¬
tatione posuisti: tanꝙͣ coronas ebriosoꝵ abice¬
res laudes pelagianoꝵ: quibꝰ taꝙͣ magriꝰ aox
defensor extobleris: et stilũ ut mitus dixe¬
rim contumeliosũ nõ tanꝙͣ pallio pudoris ab¬
sconderes: s tanqͣ manu emendatiori cõfrm
as redites ¶Quodsi tibi cõsiliũ meũ displicet:
abre nt placet ¶ Ego eñi et si correitꝰ fueris que
maigra uota mẽa st̃: abundantiꝰ cuniulatiꝰ qr
taudebo: et si q ab homor in hac puitate per¬
mãseris:s ex obprobriis tuis fructuosũ habe¬
ho et pro mẽ celestis mertedis augmentũ. et
dete misericordis doloris aculeum
catholice fidei defensores atq doctores falsoe
fatias manitheos. audi iam pgrũ ꝑ merudi¬
tã temeritatem ꝙͣtũ ueros adiuues mamiche¬
oen hꝰ enĩ me secundo loco dispictatiois mee: de¬
mõstraturũ eẽ ꝓmisi ¶ Manithei ꝙ etiã te sat̾.

Expanded text:
anne, quos tu quoque in sanctis eruditis veridica attesanne, quos tu quoque in sanctis eruditis veridica attestatione posuisti, tanquam coronas ebriosorum abjiceres laudes Pelagianorum, quibus tanquam magnus eorum defensor extolleris; et stilum, ut mitius dixerim, contumeliosum, non tanquam pallio pudoris absconderes, sed tanquam manu emendatiore confrinas, redderes. Quod si tibi consilium meum displicet, age ut placet. Ego enim et si correctus fueris, quae majora vota mea sunt, abundantius cumulatiusque gaudebo: et si, quod abominor, in hac pravitate permanseris, ex opprobriis tuis fructuosum habebo, et pro me coelestis mercedis augmentum, et de te misericordis doloris aculeum.fidei catholicae defensores atque doctores falsos facias Manichaeos; audi jam parumper, inerudita temeritate quantum veros adjuves Manichaeos. Hoc enim me secundo loco disputationis meae demonstraturum esse promisi. Manichaei, quod etiam te satis
Abbreviated transcription (Latin):
lebit.i Multo eñ hoc rõnabiliꝰ  Nã aliũ pro
alio dãpnari: nõ ual de uidctur habere rõnẽ ͥ
aliũ aute proalio saluari et decentiꝰ magib
et rõncibiliꝰ apparet ¶ Si igitur ifsudfitmẽ.
multomnagis hoc ⁊ ¶ Sura frons tua: eru¬
Ego qͥdem pro dilectione que m̃ ergate qua
dẽo ꝓpitio quibuslibet cõuitiis. absĩt ut de me¬
dullis mei cordis exstirpes ¶ Malle filiu¬
siane ut iuuẽtute meliore atq fortiore te
qua cupis tua quali scũq sit qm tua ican
facta est p̃ualere sententia: potentiore
pietate superares ¶Et sicut polemo lux¬
urie coronis capite detractis ᷤsensmi eisꝙ
abiectis manũ pallio subdidit ⁊ os et
uultũ formauit ad ueretũ diã: ad extre¬
gũ totũ se illi ad quem deridendirin
benerat discipulu tradidit ¶ Sic et tu lꝯꝙ̃tibũs
tͥ tot uenera libꝰ uiris maxiẽq epo ambrosio in
integ̾tate catho ͭ ͤ fidei. etiam tui mali dortoris
et deceptoris ore laudato: et epis basilio et io¬

Expanded text:
o enim hoc rationabilius. Nam alium pro alio damnari, non valde videtur habere rationem: alium autem pro alio salvari, et decentius magis et rationabilius apparet. Si igitur illud factum est, multo magis hoc. » Ego quidem pro dilectione quae mihi est erga te, quam Deo propitio quibuslibet conviciis absit ut de medullis mei cordis exstirpes, mallem, fili Juliane, ut juventute meliore atque fortiore te qua cupis tuam, qualiscumque sit, quoniam tua jam facta est, praevalere sententiam, potentiore pietate superares; et sicut Polemo, luxuriae coronis sensim capite detractis eisque abjectis, manum pallio subdidit, os et vultum formavit ad verecundiam, ad extremum totum se illi, ad quem deridendum venerat, discipulum tradidit; sic et tu loquentibus tibi tot venerabilibus viris, maximeque episcopo Ambrosio in integritate catholicae fidei etiam tui mali doctoris et deceptoris ore laudato, et episcopis Basilio et Jo
Abbreviated transcription (Latin):
liberatoris auxisio ͤ ut a dãpnatiõe siderẽtur:
qua ex p̃cto p̃mi hõis obligati st̾ At ꝑ hͦꝰ cui
de hoc sentire cognouerit aut ip̃e se corritret
ab errore pesagii: aut et tibi crimen ob̾iet
manicher Sed ut ei cõferamꝰ uerũ bni fu¬

Expanded text:
atoris auxilio, ut a damnatione liberentur, qua ex peccato primi hominis obligati sunt. Ac per hoc cum te hoc sentire cognoverit, aut ipse se corriget ab errore Pelagii, aut et tibi crimen objiciet Manichaei. Sed ut conferamus ei
Abbreviated transcription (Latin):
Emine uelim sic amp
ppea nũc fatio libros in qirilꝰ opustula mes
petractandũ suscepi. ut nec meipm i õ¬
ꝓfitienter me existimo deo miserante sc̃y¬
fisse: nõ tnĩ .a. perfectiõe cepisse qn qui¬
dem arrogantius loquor ꝙͣ ueriꝰ si uel nũc
dico me ãd per fectiorie sine ullo errore siri¬
bedi: ia in ista etgte uenisse¶ Sed inter est
quantũ et in quibꝰ rebꝰ erretur ͦ: et ꝙͣ fati¬
Le qͣsq corrigat᷑: uel quanta ꝑtinatia siũ.
defendere conetur erroreh None qppesꝑa
ẽ hõ. si eũ sis ꝓfitientẽ dies ultimꝰ uite suiꝰ
inuenerit. ut aditintur ei que profitiẽti
defuerut᷑. et perfitiendus seu profitiendꝰ p¬
Quocirca. si hoibus qui pp̃ea me dilexerũt
qr perueint qd eos antequam me diligerẽt
Ali qua mei laboris utilitas nolo exĩstere
ingratus. quatomatis deo quẽ nõn dili¬
geremꝰ nisi prius dĩlexisset nos et fecissi
dilectoressuosQii caritus dei ex ip̃o
est. ficut dixerũt quos fecit magnos non

Expanded text:
eminem velim sic amplpropterea nunc facio libros, in quibus opuscula mea retractanda suscepi, ut nec me ipsum in omproficienter me existimo Deo miserante scripsisse, non tamen a perfectione coepisse: quandoquidem arrogantius loquor quam verius, si vel nunc dico me ad perfectionem sine ullo errore scribendi jam in ista aetate venisse. Sed interest quantum et in quibus rebus erretur; et quam facile quisque corrigat, vel quanta pertinacia suum defendere conetur errorem. Bonae quippe spei est homo, si eum sic proficientem dies ultimus vitae hujus invenerit, ut adjiciantur ei quae proficienti defuerunt, et perficiendus quam puniendQuocirca, si hominibus, qui propterea me dilexerunt, quia pervenit ad eos, antequam me diligerent, aliqua mei laboris utilitas, nolo existere ingratus: quanto magis Deo, quem non diligeremus, nisi prius dilexisset nos, et fecisset dilectores suos? quoniam charitas ex ipso est : sicut dixerunt quos fecit magnos, non
Abbreviated transcription (Latin):
sensionẽ. et inͥ caritate fłagrãtiã. Urõ nob̃ red¬
dito simone cognoui ¶ Eꝵ ꝗute ad subuer sionem
quorundai apud uos molitꝰ est mimicus. deo
miserãte et eius insidias. in suoꝵ seruoꝵ ꝓuet¬
tũ. mirabili bõitate uertente. ad hͦ pot̾ius ua¬
luit. ut nulli utm destrueret᷑. in peius: ẜ nõ¬
nulli instruerentur in melius ¶ Nõ utiq opꝰ
ẽ oĩa ydẽtidẽ retractare. q̃ suffitiẽter nob̃ płẽo
tum nulło mõ arbitremim satis nobis iotes¬
tere potuisse¶ Sĩ gͦ ẽũ fructuosissimũ habere uu¬
tis nõ uos pigeat relegẽdo habere nõtissimũ
ut diligentissiẽ sciatis quĩbꝰ et qualibꝰ qõisꝰ
turrat auctoritas. & quli rẽcedere nõ debemus
si desit: ad hoc lex adest ut reos faliat. et ocaĩdat

Expanded text:
antiam vestro nobis reddito sermone cognovi. Quod autem ad subversionem quorumdam apud vos molitus est inimicus, Deo miserante et ejus insidias in suorum servorum provectum mirabili bonitate vertente, ad hoc potius valuit, ut nulli vestrum destruerentur in pejus, sed nonnulli instruerentur in melius. Non itaque opus est omnia identidem retractare, quae sufficienter vobis pleno ctum nullo modo arbitremini satis vobis innotescere potuisse. Si ergo eum fructuosissimum habere vultis, non vos pigeat relegendo habere notissimum, ut diligentissime sciatis quibus et qualibus quaestd divina occurrat auctoritas, a qua recedere non debemus, tu gratiae. Quae si desit, ad hoc lex adest, ut reos faciat et occidat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ꝙͣ põt.¶ Quius autẽ tantus gurges .qͥ. di¬
es et noctes sinie ulła minimi corꝑis inter¬
missione uelit ita moueri suos sensus nt
mollemur in sumis uoluptatibꝰ. ¶ Quis cuitẽ
bons mẽte pditus nõ malset nullas oĩo nõb̾
a nã uoluptates datas: ¶ hec ił le dixit q̃

Expanded text:
 potest? Cujus autem tantus est gurges, qui dies et noctes sine ulla minimi temporis intermissione velit ita moveri suos sensus, ut moventur in summis voluptatibus? Quis autem bona mente praeditus, non mallet nullas omnino nobis a
Abbreviated transcription (Latin):
te delectare debuerãt ꝙͣ balbistoycoꝵ ꝑtes
aentis . que licet uera: tũ de parte hoĩs
nferiore. hoc est de corpore fuerunt. et te ni¬
thil aduuiare potuerũt ¶ ui de quidiste pro
uiuatrtemẽtis: cõtra boluptatem corporis¬
stt diccit ¶ n uero in q̃t uosuptates corꝑisex¬
petende que ilere et grauiter a platone dicte¬

Expanded text:
te delectare debuerant, quam Balbi Stoicorum partes agentis: quae licet vera, tamen de parte hominis inferiore, hoc est, de corpore fuerunt, et te nihil adjuvare potuerunt. Vide quid iste pro vivacitate mentis contra voluptatem corporis dicat. « An vero, » inquit, « voluptates corporis expetend
Abbreviated transcription (Latin):
lotu migrat ut deserat ubi erat ͥ et que fuit ibi
ipasit alibi: ẜ alia eiusde gñis quodam oꝑante
totugio: quod etia de morbidis paretũ corꝑibꝰ.
soleteienre nastentibꝰ ¶ Cind̃ aute ditere iolu-¬
qn quasi claudes ut loq̃ris aristotil palestrã:ł at
nde as sacras sras reuertarisais emimy Sẽ¬
nos eam maiore minorẽ ue habere sentanꝰ siuti
corpis passioibꝰ nõ sensus est dolor . s ilse fensus ꝙͦ
sentitur ille dolor: nec sensus e morbꝰ: s ille se¬
sus est. qͦ nos morbu ẽe sentimꝰ ¶ Porro si conti¬
nuo sit boniꝰ et utiq bonia qualitate fit bonꝰ: qui
forncatiõi uinolentieq resũtias ab ħꝰ moi oꝑi¬
Uꝰ sese alstinet᷑. nõne rcte audit. erce sanꝰ factus
es Giam noli peccare: rcteq appellatur castꝰ
et sob̾rius  deinde si prouectu cõcupiscentie bõe
qua cõcupistentĩas malas fornicandi potandiq
debellat talis efficctur q̃lis recenti conuersioe nõ¬

Expanded text:
locum migrat, ut deserat ubi erat, et quae fuit ibi, ipsa sit alibi; sed alia ejusdem generis, quodam operante contagio, quod etiam de morbidis parentum corporibus solet evenire nascentibus. 56. Quid autem dicere voluisti, quasi « claudens, » ut loqueris, « Aristotelis palaestram, ut inde ad sacras Litteras revertaris? » Ais enim: « Sennos eam majorem minoremve habere sentimus: sicut in corporis passionibus non sensus est dolor, sed ille sensus est quo sentitur dolor; nec sensus est morbus, sed ille sensus est quo nos morbum habere sentimus. Porro si continuo fit bonus, et utique bona qualitate fit bonus, qui fornicationi vinolentiaeque renuntians ab hujusmodi operibus sese abstinet; nonne recte audit, Ecce sanus factus es, jam noli peccare ; recteque appellatur castus et sobrius? Deinde, si provectu concupiscentiae bonae, qua concupiscentias malas fornicandi potandique debellat, talis efficitur, qualis recenti conversione non
Abbreviated transcription (Latin):
prius excerteat᷑ si mĩora certamiã nõ uir tut e
dumuitioe s host̾iũ. nõ defeclẽte pugna s cres:¬
tente uictoria dubitabis eũ ꝓnũtiare meliorẽ.

Expanded text:
eat, sed minora certamina, non virtutum diminutione, sed hostium, nec deficiente pugna, sed crescente victoria, dubitabis eum pronuntiare meliorem?
Abbreviated transcription (Latin):
aduer sus sp̃m. et spũs aduersus carne. atq in ta¬
si certamine laborantes ac piclitantes darisi¬
bi pugnandi uincendiq uirfutem per xp̃i grã
postitur ¶ Ilłe uero nulła tali⁊ ipa a serpo. adꝰ¬
uersus seipm tẽptatus atq turbatus in ilło bt̃itu¬
dinis loco. sua secũ pace fruebatur ¶ Pronide et si
nõ m̃terim letiore nunc. uerubiĩ potentiore gr̃a
indiget isti ¶ Et q̃ potetior ꝙͣ dei snigertus filuis
soequalis pr̃i et toeternꝰ. prꝯ eis hõ factꝰ et snie
ulło uel origĩaliuel pp̃o pct̃o ab hominibꝰ pctori-¬
bꝰ crucisipus. ¶Quĩ ꝙuis die tertio resurrexit
nũꝙͣ moriturꝰ ulterius. ꝑtulit tñ pro morͨtalib
mortem . q̃. mortins p̃stitit uitã. ut redepti eius
sãgume. tanto actasi pignore accepto diteret. Si
deus pro nobis: qͣs contra nos: qui ꝓp̃o filio nõ
ꝑit susceptioe singulariter mirabili ueꝭ mr abi¬
liter singulari. ut nullis iustitie sue p̃cedentibus

Expanded text:
adversus spiritum, et spiritus adversus carnem , atque in tali certamine laborantes ac periclitantes dari sibi pugnandi vincendique virtutem per Christi gratiam poscunt. Ille vero nulla tali rixa de se ipso adversus se ipsum tentatus atque turbatus, in illo beatitudinis loco sua secum pace fruebatur. 30. Proinde etsi non interim laetiore nunc; verumtamen potentiore gratia indigent isti: et quae potentior quam Dei unigenitus Filius, aequalis Patri et coaeternus, pro eis homo facb hominibus peccatoribus crucifixus? Qui quamvis die tertio resurrexit, nunquam moriturus ulterius; pertulit tamen pro mortalibus mortem, qui mortuis praestitit vitam, ut redempti ejus sanguine, tanto ac tali pignore accepto dicerent: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio suo pit, susceptione singulariter mirabili, vel mirabiliter singulari, ut nullis justitiae suae praecedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
filiĩ etiã qñ erat in ꝓfessiõe et noĩe filioꝵi Nõ
qr iustitiam simulauerũt. s qr mea nõn per¬
mãserũt  Neq eñi ait nã si fuissent ex nõħ.
ueram nõ fictã iustitiã tenuissent utiq nob̾¬
tũ. s si fuissent inqͣt ex nõb ꝑmãsissent utiq
nobistum ꝑꝯ bono illos. ꝓcuł du ͦ nolebat per-

Expanded text:
filii, etiam quando erant in professione et nomine filiorum? non quia justitiam simulaverunt; sed quia in ea non permanserunt. Neque enim ait, Nam si fuissent ex nobis, veram, non fictam justitiam tenuissent utique nobiscum: sed, si fuissent, inquit, ex nobis, permansissent utique nobiscum. In bono illos vole
Abbreviated transcription (Latin):
us onderet quid posset ħoꝵ liberũ arbitriũ
denide ꝙ posset suc gr̃e benefitiũ. iustitieoꝵ
iuditum  denĩq antresi quidam quoꝵ p̃ri¬
ceps est qui dicitur dĩabolus ꝑ liberũ arbitũ¬
a dño deo refuge factist̾  Refugientes tni euis bõi¬
tatem q bti fuerunt non pofuerunt effugere eiꝰ¬
iu̾ditium per quod miserrimi effectisuntu Ce¬
teri aĩr ꝑ ip̃m siberũ arbit᷑ũ i ueritate steterũt
eãq de suo caũ nũꝙͣ futuro certissimam scire
meruerunt i Si girm nos descͥptiris sctis stire po¬
tumiꝰ scos angelos iam nullos ẽẽ casuros qͣto
magis h ͦ ip̃r reuelata sibi subłimiꝰ ueritate no

Expanded text:
ius ostenderet quid posset eorum liberum arbitrium, ius ostenderet quid posset eorum liberum arbitrium, deinde quid posset suae gratiae beneficium justitiaeque judicium. Denique angeli quidam, quorum princeps est qui dicitur diabolus, per liberum arbitino Deo refugae facti sunt. Refugientes tamen ejus bonitatem, qua beati fuerunt, non potuerunt ejus effugere judicium, per quod miserrimi effecti sunt. Caeteri autem per ipsum liberum arbitrium in veritate steterunt, eamque de suo casu nunquam futuro certissimam scire meruerunt. Si enim nos de Scripturis sanctis nosse potuimus sanctos Angelos jam nullos esse casuros; quanto ma