comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ã uir uitȩ uenerabilis eleutherius senex. dequo p̃ce¬
denti libro multa narraui. in monasterio germanum
fratrẽ iohannẽ nomine se habuisse ꝑhibuit. qui ante dies
quat tuordecĩ suũ exitũ frĩb prȩlixit. Cũq decrescentes
cotidi e cõputar& dies. ante triduũ quã uocaretur ex
corpore. febre correptus est . Adhorã uero mortis ue¬
niens. mysteriũ dominici corporis & sanguinis accepit.
U ocatisq frĩ bus. corãse psallere p̃cepit. Quib tamen anti¬
phonã ipse ꝑ sem& ipsũ. desem& ipso imposuit dicenis.
A perite mihi por tas iustitiȩ. & ingressus in eas confitebor
cdõ. hȩx porta dnĩ. iusti introibunt ꝑ eam. Cũq corã¬
eo adsistentes fr̃spsalle rent. emissa subito & ꝓducta
uoce clamauit dicens. Vrse. ueni. Quod mox
ut dixit eductus ecorpore. mostalẽ uitam finiuit.
Mirati sunt fr̃s. qͥa hoc quod moriens frater clamauerat
ignorabant. Quo defuncto in monasterio facta est

Expanded text:
am vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antphonam ipse per semetipsum imposuit, dicens: Aperite mDomino  haec porta Domini, iusti introibunt per eam. Coeo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta it dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est
Abbreviated transcription (Latin):
lius quoq uitȩ uenerabilis in eisdẽ partibus
fuit fortunatus nomine. tudertine ȩcclesiae¬
antistes. qui in effugandis spiritibus in mundis¬
in mensae uirtutis gratia pollebat. ita ut non¬
nũquã ab obsessis corporib legiones doemonũ
peller& . & continuȩ orationis studio intentus.
obiectas contrase eorũ multitudines superar&.
Huius uiri familiarissimus fuit iulianus nraẽ
ȩxclesiae defensor. qui ante non longum tempus
in hac urbe defunctus est. cuius ego quoq hoc
didici relatione qđ narro. quia sepe gestis illius
ausu familiaritatis intererat. eiusq post me

Expanded text:
lius quoque vir vitae venerabilis in eisdem partibus fuit Fortunatus nomine, Tudertinae antistes Ecclesiae , qui in effugandis spiritibus immensae virtutis gratia pollebat, ita ut nonnunquam ab obsessis corporibus legiones daemonum pelleret, et continuae orationis studio intentus, objectas contra se eorum multitudines superaret. Hujus viri familiarissimus 193 fuit Julianus nostrae Ecclesiae defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post me
Abbreviated transcription (Latin):
& corruptibili positus. ꝓphetas scõs quos nimirum
nũquã uiderat agnouit. Sol& autẽ plerũq. contin¬
gere. ut egressura anima eos &iã recognoscat. cũ
quib: pro ȩquali tatesculparũ uel &iã prȩmiorũ ifa
una est mansione deputanda.¬

Expanded text:
 corruptibili positus, prophetas sanctos, quos nimirum nunquam vidit, agnovit. Solet autem plerumque contingere, ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est quod ꝑ scrutans rei gestȩ ordinẽ ambigis petre.
Liqu& profecto. quia mobilioris naturae est sp̃s.
quã corpus. Et certe scriptura teste nouimus. quod
ꝓpheta exiudea subleuatus. repente est cũ prandio
inhaldea depositus. Quod uidelic& prandiũ ꝓphetã
refecit. seq repente in iudata iterum inueriit.
Si igitur tã longe ab acuc potuit sub momento cor¬
poraliter ire . & prandiũ deferre . quid mirũ sibene¬
ille ad cibũ corporis corporaliter ꝑrexit. ita iste
ad institutionẽ spũalis uitȩ spiritualiter perger&.
PETRUS:
M

Expanded text:
Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Beneille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. M
Abbreviated transcription (Latin):
cantus dicebant uiri. & feminȩ respondebant. Cumq
ante fores cellulae exhiberentur caelestes ȩxequiae
scã illa anima carne soluta est. Qua ad celũ ducta. qus
chori psallentiũ altius ascendebant. tantum corpit
psalmodiȩ cantus lenius audiri. quousq & eiusdem
psalmodiȩ sonitus. & odoris suauitas elongata finisetis¬

Expanded text:
cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiret
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsa tanti luminis claritas reuerberabat. Quam lucẽ
ꝓtinus miri est odoris fsaglantia sub secuta. ita ut ear
animũ quẽ lux emissa terruerat. odoris suauitas re¬
fouer&. Sed cũ uim claritatis illius ferre nom possent
cȩpit eadẽ romula adsistentẽ & trementẽ redemptan¬
suorũ morũ magistrãblanda uoce consolari diceris.
Noli timere mater. non moriar modo. Cũq hoc crebro
dicer&. paulatĩ lux quȩ fuerat emissa subtracta est
sedis qui subsecutus est odor remansit. Sicq dies secun¬
dus & tertius transit. ut aspersa fraglantia odoris¬
maner&. Nocte igitur quarta. eandẽ magistrã suã
iterũ uocauit. qua ueniente. uiaticũ pecut & accepit.
ecdũ uero eadẽ redẽpta uel alia eiꝰ discipula alecto
iacentis abscesserant. & ecce subito in platea ante eniso
cellulȩ ostiũ. duo chori psallentiũ constiterunt. Et
sicut se dicebant sexus ex uocib discreuisse. psal modias

Expanded text:
 ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem  ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentesuorum morum magistram blanda voce consolari, dicens: Noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc crebro diceret, paulatim lux quae fuerat emissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersa odoris fragrantia remaneret. Nocte igitur quarta eamdem magistram suam iterum vocavit; qua veniente, viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta, vel illa alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae
Abbreviated transcription (Latin):
igitur quadã eandẽ redẽptã quã prȩfatus sum. quae
utrasq discipulas suas filiarũ loco nutriebat. uocauit
dicens. MLater ueni. mater ueni. Quȩ mox cũ alia
eiꝰ condissipula surrexit . sicut utrisq referentibus &
multis res eadẽ cdaruit. & ego quoq eodẽ tẽpore agnoui.
uq noctis medio lectulo iacentis adsisterent. subito
celitus lux emissa. omne illius cellulȩ spatium impleuit.
&splendor tantȩ claritatis emicuit. ut corda add sisten¬
tiũ in estimabili pauore ꝑstringer&. atq ut post
ipsȩ referebant. omne in eis corpus obrigescer&. &
in subito stupore remanerent. Eoepit namq quasi
cuiusdã magnȩ multitudinis ingredientis sonitꝰ audiri.
hostiũ cellulȩ concuti. acsi ingredientiũ turba p̃me¬
retur. Atq ut dicebant. intrantiũ multitudinem
sentiebant. sed nimix tate timoris & luminis uidere
nom pote erant. qͥa eorũ oculos & pauor depresserat.¬

Expanded text:
ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et
Abbreviated transcription (Latin):
patientiȩ. sũmȩ obedientiȩ. custos oris sui ad silentiũ.
studiosa ualde ad continuȩ orationis usũ. Sed quia
plerũq hi quos iã ꝑfectos homines estimant adhuc in
oculis sũmi opificis aliquid imꝑfectionis habent. sicut
sepe imperiti homines necdũ ꝑfecte sculpta sigilla¬
conspicimus. & iam quasi ꝑfecta laudamus. quae
adhuc artifex considerat & limat. laudare
iam audit. & tamen ea tundere meliorando non desint
Hȩc quã p̃diximus romula. ea quã greco uocabulo
medici paralỹsin uocant molestia cor porali ꝑcussa est.
Nultisq annis in lectulo decubans. pene omni iacebat
nẽbrorũ offitio destituta. nec̃ tamen hȩc eadẽ eius
mentẽ adimpatientiã flagella ꝑduxerant. Nã ipsa ei
de trimenta mẽ brorũ. facta fuerant increm̃ta uirtutũ.
quia tanto sollicitius ad usũ orationis excreuerat. quanto
& aliud quod lib& agere nequaquã ualebat. Nocte

Expanded text:
patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi, quos jam homines perfectos aestimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans pene omnium jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis succreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte
Abbreviated transcription (Latin):
usq corpus eiꝰ sepulturae traderent. ab eorum naribus
odoris illius fsagrantia non recessit.
con presbiter meus qui hanc nouerat. me narrante at testatus est:
Codẽ nãq tẽpore quo monisteriũ petii. anus quȩdam redepta
nomine inscĩmoniali habitu constituta. in urbe hac iuxta
beatȩ mariȩ semꝑ urginis ȩccłam manebat. Haec illius
erundinis discipula fuerat. quȩ magnis uirtutib pollens.
suꝑ prenestinos montes uitã heremiticam duxisse fertur.
Huic autẽ redep̃tȩ duȩ in eodẽ habitu discipulȩ ad erant.
una nomine romula. & altera quȩ nunc ad huc super est.
quã quidẽ facie scio. sed nomine nescio. Tres itaq har
inuno habitaculo cõmanentes morũ quidẽ diuitus plenã
sed tamen reb pauperẽ uitã ducebant. Hax̾c autem
quã p̃fatussũ romula. aliã quã predixi condiscipulã suã
magnis uitȩ meritis ante ibat. Erat quippe mirae

Expanded text:
usque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus usque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae
Abbreviated transcription (Latin):
dieb ac noctib uacare. Sed cũ iam tr̃pus esset. ut
tanta eius patientia remunerari debuiss&. membroꝵ
dolor aduitalia reduit. Cumq seiã morti ꝓximũ agno¬
uit. ꝑ egrinos uiros atq inhospitalitate susceptos ammo¬
nuit ut surgerent. & cũ eo psalmos ꝓ exspectatione exit̾
decantarent. Cũq moriens cũ eis & ipse psaller&. uoces
psallentiũ repente cõpescuit cũ terrore magni damoris
dicens. Lacete. Nũquid non auditis. quantȩ resonent
laudes incaelo: Etdũ ad easdẽ laudes quas intꝰ audierat
aure cordis intender&. scã illa anima carne soluta est.¬
Qua scilic& exeunte. tanta illic fłagrantia odoris ad spersaẽ.
ut om̃s illiqͥ aderant in estimabili suauitate replerentus.
ita ut ꝑ hoc patenter agnoscerent. qd eã laudes incaelo
suscepissent. Cui rei monachus nr̃ interfuit.qui nunc
usq uiuit. & cũ magno fletu ad testari sol&. qͥaquo¬

Expanded text:
diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quo
Abbreviated transcription (Latin):
narrasse me memini. qͦđ in ea porticuquȩ euntib: ad ȩcłan
beaticlementis . ẽ. ꝑuia. fuit quidã seruulus nomine. cuius te
quoq non abigo meminisse. Quiquidẽ pauꝑreb sed meritis
diues erat. quẽ longa ꝑgritudo dissoluerat. Nã exquo illũ
scire potuimꝰ. usq adfint̃ uitȩ paraliticus iacebat. Iuid dicã.
qͥa stare non poterat. qͥ nũquã in lectulo suo surgere uel ad
sedendũ ualebat. Nũquã manũ suã ad os ducere. nũ quã se
potuit in latus aliud declinare. Huic ad seruiendũ mates
cũ fratre aderat . & quic qđ ex elemosina potuiss&: accipere.
hoc eorũ manib pauperib erogabat. Nequaquã litteras
nouerat. sed scripturȩ sacrȩ sibim& codices emerat. & religi¬
osos quosq in hospitalitate suscipiens. hos corã se legere studiose
scripturã discer&. cũ sicut dixi litteras funditꝰ ignorar&.
Studebat indolore semꝑ gras agere. ẏmnis dõ & laudib

Expanded text:
narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, quem longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo illum scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine inteScripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo ut soror benedicta metũ ueniat. Cui ille respondit.
Non. sedilla talis ueniat tecũ. Hȩc uero quã petis. die teert
tricesimosecutura. ULis igitur expletis. uisio apłi ad sisten¬
tis & colloquentis ablata est. At illa ꝓtinus cunctae
congregationis adsciuit matrẽ. eiq qͥđ uiderit. quidue
audierit indicauit: Tertio autẽ die cũ ea quȩ iussa fuerat
sorore defuncta est. Illa uero quã ipsa poposcerat. die est
tricesimo subsecuta. Quod factũ. nunc usq in eodẽ monaste¬
rio man& memorabile: Sicq. hoc ap̃cedentib matrib: traditũ.
narrare illic subtiliter solent iuniores quȩ nunc sunt scĩ moni¬
ales uirgines. acsi illo tẽpore huictã grandi miraculo &¬
exeuntib electorũ. dulcedo sol& laudis cȩlestis erũpere.
ut dũ illã libent audiunt. dissolutionẽ carnis ab anima sentire
minime ꝑmittant᷑. Vnde in omeliis quoq euangelii am

Expanded text:
Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visio apostoli assistentis et colloquentis ei ablata est. At illa protinus cunctae congregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praecedentibus Matribus traditum narrare illic solent subtiliter juniores quae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam
Abbreviated transcription (Latin):
Oox ergo ut ei coniux defunctus ẽ. ab iecto seculari habitu.
ad omĩ potentis dĩ seruitiũ sese apud beati petri apł̃i ȩccłam
inonasterio tradidit. Ibiq multis annis sĩplicitati cordis
atq orationi dedita. larga indigentib: elemosinarũ opera
autẽ tẽpore. ante lectũ illius duo cande labra lucere
consueuerant. Quia uidelic& amicalucis. non solũ spũ ales
sed aiã corporales tenebras odio habebat. Iuȩ dũ nocte quadã
exhac eadẽ iacer& infirmitate fatigata. uidit beatũ petrũ
apłum inter utraq candelabra ante suũ lectulũ constitisse.
Uec ꝑterrita timuit. sed ex amore sumens audatiã exultauit.
eiq dixit. Quid est domine meus. Dimissa sunt mͥ peccatamea
uille benignissime uultus inclinato capite. ann
Dimissa: Ueni Sed qͥ a quandã scĩ monialẽ feminã in eodẽ
monasterio p̃ceteris diligebat. ilico gilla subiunxit.

Expanded text:
Mox ergo ut ejus maritus defunctus est, abjecto saeculari habitu, Mox ergo ut ejus maritus defunctus est, abjecto saeculari habitu, ad omnipotentis Dei servitium sese apud beati Petri apostoli ecclesiam monasterio tradidit, ibique multis annis simplicitati cordis atque orationi dedita, larga indigentibus eleemosynarum opera autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere consueverant, quia videlicet amica lucis, non solum spiritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte quadam ex hac eadem jaceret infirmitate fatigata, vidit beatum Petrum apostolum inter utraque candelabra ante suum lectum consistentem; nec perterrita timuit, sed ex amore sumens audaciam exsultavit, eique dixit: Quid est, Domine mi, dimissa sunt mihi peccata mea? Cui ille benignissimi ut est vultus, inclinato capite annni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
nterea neq hoc silendũ arbitror. qđ mihi ꝑsonarũ grauiũ
atq fideliũ est relatione cõpestũ. Gothorũ nãq tẽporib
galla huius urbis nobilissima puella sĩmachi consulis ac
patricii filia. intra adulescentiȩ tẽpora marito tradita.
in unius annispatio eiꝰ est morte uiduata. Quã dũ feruente
mundi copi a. ad iterandũ thalamũ & opes & etas uocara.
elegit magis spũ alib nuptiis copularidõ. inquib aluctu
incipitus. sed ad gaudia ȩt̾na ꝑuenitur. quã carnalib nup¬
tus subici. quȩ alȩtitia semꝑ incipiunt. & ad finẽ cũ luctutende
Huic autẽ cũ ualde ignea conspas sio corporis in ess&c. cepert̃
medici dicere. qͥ a nisi ad ãplexus uiriles redir&. calore
nimio contra naturã barbas ess& habitura. Quod ita quoq
post factũ est. Sed scã mulier nihil exterius deformitatis
timuit. quȩ interioris sponsi speciẽ amauit. Nec uerita
est si hoc in illa fedaretur. qͦđ acȩlesti sponso in ea ñ amaret᷑.

Expanded text:
narum gravium atque fidelium est relatione compertum. Gothorum namque temporibus Galla hujus urbis nobilissima puella Symmachi consulis ac patricii filia, intra adolescentiae tempora marito tradita, in unius anni spatio ejus est morte viduata. Quam dum, fervente mundi copia, ad iterandum thalamum et opes et aetas vocarent, elegit magis spiritalibus nuptiis copulari Deo, in quibus a luctu incipitur, sed ad gaudia aeterna pervenitur, quam carnalibus nuptiis subjici, quae a laetitia semper incipiunt, et ad finem cum luctu tendunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corporis inesset, coeperunt medici dicere, quia nisi ad amplexus viriles rediret, calore nimio contra naturam barbas esset habitura, quod ita quoque post factum est. Sed sancta mulier nihil exterioris deformitatis timuit, quae interioris sponsi speciem amavit, nec verita est si hoc in illa foedaretur, quod a coelesti sponso in ea non amaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
sed fratrẽ martyrẽ sequens ab arriane heresẽos praui¬
tate conuersus est totãq uuisigothorũ gentẽ ita aduerã
ꝓduxit fidẽ. ut nullũ suo regno militare permitter&¬
qui regnodĩ hostis existere ꝑ hereticã prauitatẽ nontimer&.
sec mirũ quod uerȩ fidei p̃dicator factus est. qui frater est
martyris. Cuius hunc quoq merita adiuuant. ut ad omĩ¬
potentis dĩ gremiũ tã multos redũcat. Qua in re consi¬
derandũ nobis est quia totũ hoc agi nequaquã poss&s. si
herminigildus rex ꝓueritate mortuus non fuiss&. Nam
sicut scriptũ est. nisi granũ frumenti cadens interrã mor¬
tuũ fuerit. ipsũ solũ man&. Si autẽ mortuũ fuerit. multũ
fructũ affert. Hoc fieri uidemus inmẽbris. qđ factũ scimus
in capite. In uuissigothorũ & enĩ gente unus est mortuus
ut multi uiuerent. & dũ unũ granũ fideliter cȩcidit. ad op¬

Expanded text:
sed fratrem martyrem sequens, ab Arrianae hereseos pravised fratrem martyrem sequens, ab Arrianae hereseos pravitate conversus est, totamque Wisigotharum gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum suo regno militare permitterqui regno Dei hostis existere per hereticam perfidiam non timeret. Nec mirum, quod verae fidei praedicator factus est qui frater est martyris, cuius hunc quoque merita adiuvant, ut ad omnipotentis Dei gremium tam multos reducat. Qua in re derandum nobiHerminigildus rex pro veritate mortuus non fuisset. Nam sicut scriptum est: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Hoc fieri videmus in membris, quod factum scimus in capite. In Visigothorum etenim gente unus mortuus est, ut multi viverent; et dum unum granum fideliter cecidit ad ob
Abbreviated transcription (Latin):
miracula. Nã coepit in noc turno silentio psalmodiae
cantus ad corpus eiusdẽ regis & martẏris audiri. atq
ideo ueraciter regis. quia martyris. Quidã &iã ferunt.
qđ illic noctur no tẽpore accensae lampades apparebant
Unde factũ est quati nus corpus eiꝰ uidelic& martyris
iure acunctis fidelib uenerari debuiss&. Pater uero
ꝑfidus & parricida cõmotus penitentia. hoc fecisse se
doluit. nectamen usq ad optinendã salutẽ. Namquia
uera ess&c catholica fides agnouit. sed gentis suȩ timort
ꝑ territus. ad hanc ꝑuenire non meruit. Qui ob orta
egritudine ad extrema ꝑductus leandro epõ quẽ prius
uehementes afflixerat. recharedũ regẽ filium quem
in sua heresi relinquebat cõmendare curauit. ut in ipso
quoq talia facer&. qualia infratre illius suis exhora¬
tionib frciss&. Qua uidelic& cõmendatione expleta. defuntꝰs
Post cuius mortẽ recharedus rex non patrem perfidũ

Expanded text:
miracula. Nam coepit in nocturno silentio psalmodiae miracula. Nam coepit in nocturno silentio psalmodiae cantus ad corpus eiusdem regis et martyris audiri, atque ideo veraciter regis, quia martyris. Quidam etiam ferunt, quod illic nocturno tempore accensae lampades apparebant; unde factum est, quatinus corpus illius, ut videlicet martyris, iure a cunctis fidelibus venerari debuisset. Pater vero perfidus et parricida commotus paenitentia, hoc fecisse se doluit; nec tamen usque ad optinendam salutem. Nam quia vera esset catholica fides, agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad hanc pervenire non meruit. Qui oborta aegritudine ad extrema perductus, Leandro episcopo, quem prius vehementer adflixerat, Reccharedum regem filium, quem in sua heresi relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque talia faceret, qualia in fratre illius suis exortationibus fecisset. Qua videlicet commendatione expleta, defunctus est. Post cuius mortem Reccharedus rex non patrem perfidum,
Abbreviated transcription (Latin):
&religatus agnouerat nihil fuisse qđ potuit auferri.
Suꝑ uenientr autẽ paschalis festiuitatis die intẽpeste
noctis silentio ad eũ ꝑfidus pater arrianũ ep̃m misit.
ut ex eiꝰ manu sacrilege consecrationis cõmunionem
ꝑciper&. atq ꝑ hoc ad patris gratiã redire mereretus.
Sed uirdõdeditus arrianoepõ uenienti ex probrauit
ut debuit. eiꝰq ase ꝑfidiã dignis increpationib reppulit
uia & si exterius iacebat ligatus. apud se tamen in
magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaq
reuerso epõ arrianus pater infremuit. statĩq suos
apparitores misit. qͥ constantissimũ confessorẽ di illic
ubi iacebat occiderent. Quod factum est.
Uam mox ut ingressi sunt securim cerebro illius infigentes.
uitã corporis abstulerunt. Hocq in eo ualuerunt ꝑimere:
qđ ipsũ quoq qui ꝑep̃tus est inse constiterat despexisse.
Sed ꝓostendenda ei uera gloria. suꝑna quoq non defuere

Expanded text:
et religatus agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. et religatus agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque reverso episcopo, Arrianus pater infremuit statimque suos apparitores misit, qui constantissimum confessoreni Dei illic ubi iacebat occiderent. Quod factum est. Nam mox ut ingressi sunt, securem cerebro illius infigentes, vitam corporis abstulerunt. Hocque in eo valuerunt perimere, quod ipsum quoque qui peremptus est in se constiterat dispexisse. Sed pro ostendenda vera eius gloria superna quoque non defuere
Abbreviated transcription (Latin):
icut multorũ qͥ ab hispaniarũ
partib uenerunt relatione cognouimus nuper
herminigildus rex leuuigildi regis uuisigotho filus
ab arriana heresi ad catholicã fidẽ reuerentis simo¬
uiro leandro hispalitano epõ. dudũ mihi in amicitus
familiariter iuncto p̃dicante conuersus est. Quem
pater arrianus ut ad eandẽ heresĩ redir&. & p̃mus
suadere & minis terrere conatus est. Cũq. ille con¬
stantissime responder& nũquã se uerã fidem posse
relinquere quã semel agnouiss&. iratus pater. eum
priuauit regno. rebusq omnib: expoliauit. Cumq
nec sic uirtutẽ mentis illius emollire ualuiss&.
in arta illũ custodia concludens. collũ manusq illius
ferro religauit. Coepit itaq hisdẽ herminigildus
rex iuuenis terrenũ regnũ despiciens & fortidesiderio
caeleste querens inciliciis iacere uinculatus. omĩ¬
potenti dõ ad confor tandũ se p̃ces effundere. tantoq
sublimius gloriã transeuntis mundi despicere. quanto

Expanded text:
icut multorum qui ab Hispaniarum partibus veniunt relatione cognovimus, nuper Herminigildus rex Leuvigildi regis Visigothorum filius, ab Ariana haeresi ad fidem catholicam, viro reverentissimo Leandro Hispalitano episcopo, dudum familiariter iuncto, praedicante conversus est. Quem pater Arrianus, ut ad eandem heresem rediret, et praemiis suadere et minis terrere conatus est. Cumque ille constantissime responderet, numquam se veram fidem posse relinquere, quam semel agnovisset, iratus pater eum privavit regno rebusque omnibus expoliavit. Cumque nec sic virtutem mentis illius emollire valuisset, in arta illum custodia concludens, collum manusque illius ferro religavit. Coepit itaque isdem Hermenigeldus rex iuvenis, terrenum regnum dispiciens et forti desiderio caeleste quaerens, in cyliciis iacere vinculatus, omnipotenti Deo ad confortandum se preces effundere, tantoque sublimius gloriam transeuntis mundi dispicere, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
iscs uir contrase unanimiter conspirantes
suȩq conuersationi longe dissimiles coactos
diu subse tenere uoluiss& fortasse sui uigori
usum & modũ tranquillitatis exceder& atq
contẽplationis lumine mentis suȩ oculũ decli¬
nass& dũq. cotidie illorũ in correctione fati¬
gatus minus curar& sua. & se forsitan relin¬
quer& & illos non in uenir&. Nam quoties
ꝑ cogitationis motũ nimiȩ extra nos ducimur
& nos sumus & nobiscũ non sumus. Quia nos¬
m& ipsos minime uidentes ꝑ alia uagamus.
An illũ secũ fuisse dicimus qui in longinquã
regionẽ abiit. portionẽ quã acceperat con¬
sup̃sit : uni in ea ciuium adhesit. porcos pauit.
quos & mandu care siliquas uider& &esurir&.
Quitamen cũ postmodũ coepit cogitare bona
quȩ ꝑdidit scriptũ de illo est. in se reuersud
dixit. Quanti mer cennari i indomo patris
meiabundant panibus. Si igitur secũ fuit.
unde adse rediit: Hunc ergo uenerabilẽ¬
uirũ secũ habitasse dixerim. quia in sua semꝑ

Expanded text:
s vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilvirum secum habitasse dixerim, quia in sua semper
Abbreviated transcription (Latin):
ac inse magna deb& omni¬
potentis dĩ dispensatio pensari. & quã sit multiplex
agnosci. cuius iuditio actũ est. ut isdẽ uir paschasius
& ipse intus ad aliquantũ tẽporis reciper& qͦd pec¬
cass&. & tamen ante humanos oculos mira per corpus
suũ post mortẽ facer&. qͥ ante mortẽ ris quoq cog¬
noscentib pia opera feciss&. ut neq hi qui bona eiꝰ
uiderant. de elemosinarũ illius ȩstimatione fallerent᷑
neq ipsi sine ultione relaxaretur culpa. quã nec esse
culpã credidit . & idcir co hanc fletib non extinxit.

Expanded text:
ac in re magna debet omnipotentis Dei dispensatio et quam sit multiplex agnosci. Cujus judicio actum est ut idem vir Paschasius et ipse intus ad aliquantum temporis reciperet quod peccasset, et tamen ante humanos oculos mira per corpus suum post mortem faceret, qui ante mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset; ut neque hi qui bona ejus viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec esse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exstinxit.
Abbreviated transcription (Latin):
& carne & spũ sine fine moriantus.
ationi fideliũ placent cuncta quȩ dicis. sed quȩ sote
dũ sp̃s hominũ atq iumentorũ tanta distinctione
discernas. qđ est quod salomon ait. Dixi in corde meo
defilus hominũ ut ꝓbar& eos ds̃ & ostender& similes
esse bestuis. id circo unus interitus est hominũ & iumen¬
torũ. & aequa utriusq conditio. Qui ad huc eandem
sententiã suã. subtiliter exsequens ad iungit. Sicut
moritur homo. sic & illa moriuntur. Similiter spirant
omĩa. & nil hab& homo iumentis amplius. Quib ad huc
uerbis generalẽ diffinitionẽ sub infert dicens. Cuncta
subiacent uanitati. & omĩa ꝑgunt ad unũ locũ: De terra
facta sunt. & in terrã pariter reues tentur

Expanded text:
 carne et spiritu sine fine moriantur. PETR. Rationi fidelium placent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum atque jumentorum tanta distinctione discernas, quid est quod Salomon ait: Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis; idcirco unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio ? Qui adhuc eamdem suam sententiam subtiliter exsequens, adjungit: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur, similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Quibus adhuc verbis generalem definitionem subinfert dicens: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum; de terra facta sunt, et in terram pariter re
Abbreviated transcription (Latin):
est ut nuc hi uide᷑ rcła uoluntas ab om̃ib terrenis ac pñtib
ꝓrsus auersa: iñcta deo inseꝑabilit̾ et unita igne quod
sti spũs a quo est et ad quc̃ refert᷑ incensa: Inquinamõt.
om̃is extranca corrũpi nestia nulli uilio nt ablĩrats ob¬
noxia suꝑ oĩa que carualit̾ diligũt᷑ excelsa. dĩne ꝯtẽpla

Expanded text:
est, ut mihi videtur, recta voluntas ab omnibus terrenis ac praesentibus prorsus aversa, juncta Deo inseparabiliter, et unita, igne quodam sancti Spiritus, a quo est, et ad quem refertur, incensa; inquinamenti omnis extranea, corrumpi nescia, nulli vitio mutabilitatis obnoxia, supra omnia quae carnaliter dilig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dni estis uos. et augꝰ. non obseruetꝭ dies qui dicinat ͤ
egiptiati aut kalendas iamuarii: in quib cantilene et
quedã cõmessationes et adiucem dona douãt᷑ quasi ĩ p̃n ͦ
anni bom sacrati funt augurio. aut aliquos mẽses aut dies
aut actendit aut ꝯsentit obseruãtib. aut tłib credit aut

Expanded text:
 Augustinus . Non observetis dies, qui dicuntur Aegyptiaci, aut calendas Januarii, in quibus cantilenae quaedam, et comessationes, et ad invicem dona donantur, quasi in principio anni boni fati augurio, aut aliquos menses, aut tempaut attendit, aut consentit observantibus inutiliter et
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit .xxͫ. dieb pẽiteat Et luiteannã que stilla tetigeri
trib uicib mĩster abluat calice sumpto et aqua ablutiõis
ebrietatem uel uoracitatem euomerit encharistiã: Si laycꝰ¬
est: xl dieb peniteat. clerici uel monachi diachomi seu
firmitatꝭ causa euomerĩt: septẽ dieb pẽiteant. habent᷑¬

Expanded text:
um, XX diebus poeniteat, et linteamina, quae tetigerit stilla, tribus vicibus minister abluat calice supposito, et aqua ablutionis ebrietatem vel voracitatem eucharistiam evomuerit, XI diebus poeniteat, clerici vel monachi seu diaconi Xfirmitatis causa evomuerit VII dies poeniteant. CA
Abbreviated transcription (Latin):
negare d quia ꝯ infidelibu̾s uͨ nõia debe¬
mus hr̃e ꝯmũia ne ex ꝯscetõ noĩu possit
siii erroris occõ nonĩ fati nõ ẽ afidelib utẽd̾
ne uideant᷑ illis assentire qui male de futo
sencerũt omĩa ucc̃itati syderũ sb̃ icentes

Expanded text:
negare. Sed quia cum infidelibus nec nomina debemus habere communia, ne ex consortio nominum possit summi erroris occasio, nomen fati non est a fidelibus utendum, ne videamur illis assentire qui male de fato senserunt, omnia necessitati syderum supponentes.
Abbreviated transcription (Latin):
xiones ⁊ hĩtus ⁊ dispõnes in nob̃ ꝯstituũt
⁊ iõ iudirecte coͣr celestia ad bonitatem in
debouit᷑ate intellũs ex cor ͥ  ꝯpłexione sic̾ de
dispõne ꝓxima ita astrologus ex motib
telestibu̾s sicut ex tã remota tał dispõis ⁊¬

Expanded text:
xiones et habitus et dispositiones in nobis constituunt, et ideo indirecte corpora caelestia ad bonitatem intde bonitate intellectus ex complexione sicut ex dispositione proxima, ita astrologus ex motibus caelestibus sicut ex causa remota talis dispos
Abbreviated transcription (Latin):
uiiir de .ci. dĩ deus ticut effcõr ẽ dõꝵ celestiũ
⁊ hõ fictor est dõꝵ qui ĩ templis et̃ hũa ꝓ
ximi ͭ ͤ ꝯtenti statuas dico aiatas stͫ ⁊ spͥũ
plenas tanta q fatientes ⁊ talia sratuasi
frturoꝵ p̃ccias easdem de sompius ⁊ mults
facientes eosq curãtes tristiçiã leticiã q

Expanded text:
uitate Dei: Deus sicut effector est deorum caelestium, ita homo fictor est deorum qui in templis sunt humana proximitate contenti; statuas dico animatas sensu et spiritu plenas tantaque facientes et talia statuas futurorum praescias easdem inde somniis et multis facientes eosque curantes tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
re u̾o ut nil aliud dum psallitis ꝙͣ qd plal¬
litis cogitetis nec solas dico uitãdas cogi¬
tationes uauas et ociosas uitãde sũt ⁊ ile
illa dũ taxat hora ⁊ illoloco qͣs officiailes frẽs
lũtur. s ne illa quidẽ ꝓfecto reciꝑe tũc cõsule¬
rim q̃ forte pauloante in claustro sedẽtes in
portatis salubria st̃ s mĩme illa salubriter
int̾psallẽdũ reuoluitis spũs eĩ scũs illa hõ
gratũ nõ recipit quicꝙ aliud ꝙ̃ deb negleto

Expanded text:
re vero, ut nil aliud dum psallitis, quam quod psallitis, cogitetis. Nec solas dico vitandas cogitationes vanas et otiosas, vitandae sunt et illae, illa duntaxat hora, et illo loco, quas offluntur. Sed ne illa quidem profecto recipere tunc consuluerim, quae forte paulo ante in claustro sedentes in portatis. Salubria sunt, sed minime illa salubriter inter psallendum revolvitis. Spiritus enim sanctus illa hora gratum non recipit, quidquid aliud quam debe
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ tectũ et de cãceluis recitabat. Et ĩde ĩole¬
uit usus ut qui lrãs prĩcipib mssas hñt ex¬
pou̾e cãcellarii usitato noĩe dicãtur. unde hec
cãcellaria tã ꝓ illa q̃ ht uld̾ officiũ ꝙͣ ꝓ uxore
lus ala palacii ꝑuũ foranẽ ꝑietis ĩt̾sticiũ ĩt̾
ꝓpugnacła inuroꝵ ꝑietis sie rectura sicut
qui claudit choꝵ. Et a cãcellus cãcello. las .i.

Expanded text:
super tectum et de cancellis recitabat. Et inde inolevit usus ut, qui litteras principibus missas habent exponere, cancellarii usitato nomine dicantur; unde hec cancellaria tam pro illa que habet illud officium, quam pro uxore lus ala palatii, parvum foramen parietis, interstitium inter propugnacula murorum, paries sine tectura, sicut qui claudit chorum; et a cancellus cancello -las, idest
Abbreviated transcription (Latin):
logia ꝑ.o cogit scrib̾e̾. s euphonia suꝑat q̃ ⁊̾
per ꝑ. non per .b. dicere et scribere.
De sillaba. U

Expanded text:
logia per b cogit scribere, sed euphonia superat, qua compellit per p, non per b, dicere et scribere. e syllabae
Abbreviated transcription (Latin):
p. nõ de lrĩs dicimus s de ꝓuũciatione earũ
Nã quãtum ad scpͥturã possũt ꝯnĩgi nõ tũ eti¬
am enũcian insi post posita .r. ut princeps
Mute u̾o seuuuocatib p̃pouũtur liquidis abs¬
odlas. nomen barbaꝵ.gl. gladius .tl. athlas¬

Expanded text:
p, non de litteris dicimus, sed de pronuntiatione earum; nam quantum ad scripturam possunt coniungi, non tamen etiam pronuntiari, nisi postposita r, ut princepsmutae uero semiuocalibus praeponuntur liquidis absqodlas, nomen barbarum; gl: gladius, Gla
Abbreviated transcription (Latin):
litine aliis nocalib subseꝙ̃tib in eisdẽ sil¬
labis.a.e.o. subiũctiue.e.ii. ut au eu ae
oe .i. quoq apd̾ autiquos post .e. ponebatur
et ei diptongũ faciebãt ꝙͣ ꝓ oĩ .i. longa sc¬
bebãt more antiquoꝵ grecoꝵ. Diptongi ã¬

Expanded text:
itiuae aliis uocalibus subsequentibus in eisdem syllabis a e o, subiunctiuae e u, ut ae au eu oe. i quoque apud antiquos post e ponebatur et ei diphthongum faciebat, quam pro omni i longa scribebant more antiquo Graecorum. inueni
Abbreviated transcription (Latin):
i mãdatũ mĩe et ẜm hoc scribr̃ per .e. s meliꝰ
scrib̃ per .y. et tũc dr̃ elymosina ab ely qd̃ ẽ
quasi mandatũ dei. ip̃e em̃ eam mandauit
tier. unde in luca date elimosinã et ecce oĩa
mũda sint nobis. pretea qd̾ pauꝑi datur

Expanded text:
t secundum hoc scribitur per e. Sed melius scribitur per i et dicitur elimosina, ab Ely quod est quasi mandatum Dei; ipse enim mandavit eam fieri, unde illud ‘date elimosinam et omnia munda erunt vobis’; pret
Abbreviated transcription (Latin):
cuius q̃libet ꝑs ẽ eiusdem gn̾is cũ ip̃o to¬
to ut elementũ t̾ra dr̃ illud corpꝰ cuius q̃¬
libet ꝑs est t̾ra et sic de aliis s hoc potius¬
ad phĩam ꝑtinet. Et ab elementũ hic ⁊
hec elementaris et ħ. te .i. res elementi ul
prima ꝑs corꝑis in cõposicione et ultima
in resolucõe. Inde ẽ ꝙ quodda mõ loquẽdi ꝙͣ

Expanded text:
cuius quelibet pars est eiusdem generis cum ipso toto, ut elementum terra dicitur illud corpus cuius quelibet pars est terra, et sic de aliis; sed hec ad philosophiam pertinent. Et ab elemento hic et hec elementaris -re; et, quia elementum est prima pars corporis in compositione et ultima in
Abbreviated transcription (Latin):
ctilica ut carmina qui condã studio fiorẽ¬
te peregi. flebilis heu mestos cogor mire-
lemen Iab yle dr̃ hoc elemẽtũ .ti. qua¬
lementũ. si ylementũ qr deus prumuolo¬
co de nichilo creauit ylem. et ex yle fecit e
mentũ quia oĩa aĩalia aliuitur in elemẽ¬
tis. quedã in t̾ra. q̃dam ĩ aqua. q̃dam ĩ aen

Expanded text:
icam: “Carmina qui condam studio florente peregi Flebilis heu maestos cogor inire lementorum; et hoc elementum -ti, quasi ylementum, quia deus primo loco de nichilo creavit ylem, ex yle fecit elmentum, quia omnia animalia aluntur in elementis: quedam in terra, quedam in aqua, quedam in aere,
Abbreviated transcription (Latin):
uel extra solutionem positus. unde et elisii
in inferuo dũr campi ubirequiescũt aĩe be¬
elisii quasi solutoꝵ uel quasi exͣ solutionẽ ꝑe¬
sitoꝵ sunt eñi ibi cõmorantes beati et ita
nũꝙͣ pacuuitur dissolucionẽ. uel dũr elisi
quasi extra lesionem positi ab e. et lesio. ẜii¬

Expanded text:
vel extra solutionem positus; unde et elisii in inferno dicuntur campi ubi requiescunt anime beelisii quasi solutorum vel quasi extra solutionem positorum: sunt enim ibi commorantes beati et ita numquam patientur dissolutionem; vel dicuntur elisii quasi extra lesionem positi, ab e et lesio. It
Abbreviated transcription (Latin):
ua aliquid legere. unde dr̃ aliquis elcũs in
ep̃m qui nũdum consecratus ex aliis iã ex¬
cerptus est. Et inde hec electio oms. Et ẽ eli¬
alterũ dimittere. non enĩ eligit qui nnlacci¬
pit. uł qui oĩa accipit. unde quedã spẽs cõm̃¬
ctionis dr̃ esctiua que de duob propositis. u¬
umelige̾ et alterũ refutare ostendit. Eligo¬

Expanded text:
a aliquid legere, unde dicitur aliquis electus in episcopum qui, nondum consecratus, ex aliis iam excerptus est; et inde hec electio -nis et elalterum dimittere: non enim eligit qui nichil accipit vel qui omnia accipit, unde quedam species coniunctionis dicitur electiva, que de duobus propositis unum eligere et alterum refutare ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
unde hec egritudo. dĩs .i. tristicia uł infirmitas
et hec egrimonia. nie. idẽ. et egrotus. ta.tũ.i.
eger. s eger ꝓpͥe aĩo. egrotus corꝑe. itẽ eger .i.
tristis ĩfirmus ad tẽpus. egrotus tm̃ ĩfirmꝰ
et diu sepe sicut iratus et iracũdus differũt¬

Expanded text:
um et hec egritudo -nis, idest tristitia vel infirmitas, et hec egrimonia -e, idem, et egrotus -a -um, idest eger, sed eger proprie animo, egrotus corpore; item eger et tristis et infirmus ad tempus, sed egrotus tantum infirmus et diu et sepe, sicut iratus et iracundus. It
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ in uingeito dei filio nature dĩnitatis u¬
nta ẽ nr̃a natura. in qua ad unatione
hũanitas in maiesta tis glia excrene
diuinitas uo asin fulgore potentit mig¬
ns seodĩs tẽpauit per hoc ꝙ hũtuia ua¬

Expanded text:
 in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis gloriam excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia humanis se oculis temperavit, per hoc qu
Abbreviated transcription (Latin):
unde dr̃ hoc electrũ.tri. qr ad radiũ solis
carius auro argentoq reluceat. et st̃ f̾a
gn̾a electri. unuui genus ẽ gñmi ꝙ fiuit
ab arborib et durescit in lapidem qd et
luctinũ dr̃. Scd̾m genus electa quod ex

Expanded text:
unde dicitur hoc electrum quia ad radium solis clarius auro argentoque eluceat. Et sunt tria genera electri: unum genus est gummi quod fluit ab arboribus et durescit in lapidem, quod et succinum dicitur; secundum genus electri est quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
de muliere effeta .i. extra fetũ posita q̃ iã
pere non p̃t. et huic fc̃a est tranlatio ut
ille dicatur effetus qui iam euatuatus
est a uirib et ꝓd̾. fe.¬
potẽtia. perfectio uigor agilitas.
et est efficax potens qui mliã difficultatem
ht̃ in qualib re facienda. s eam ad effectũ
mus. unde efficacit᷑. cus. sime. adu̾biũ et cõ¬

Expanded text:
e muliere effeta, quasi extra fetum posita, que iam parere non potest; et hinc facta est translatio ut ille dicatur effetus qui iam evacuatus est a viribus. Item a fepotentia, perfectio, vigor, agilitas; et hoc efficax -cis, potens, qui nullam difficultatem habet in qualibet re facienda sed eam ad effectum mus, unde efficaciter -cius -me adverbium et
Abbreviated transcription (Latin):
ron . u. dic accipitres feruntur duram aduer¬
sum proprios foetus hr̃e inclementiam qr
ubi eos aduerterĩt ostentare uolatus pͥmor¬
dia. indis eiciunt suis cõtimio eliuinant
ac si morerentur propulsant pennis. ato
p̾cipitant uerberant alis. coguntq audere
trite fastidiunt. Considemus ad ħ ꝙ eos eẽ
gn̾atos ut etiam aues ad cauend̃ formido ex¬
erceat. nec passim curas relaxent. S ꝑicla¬
a predonib declinãdo prospiciãt. deinde cũ
hiis natura quadam predandi minius in
compendiis. Cauent ne in cen̾a etate pigre¬
scant ne soluãt᷑ deliciis. ne marcescant o¬
tio ne discant cibũ magis expectare ꝙͣ que¬
re ne nature sue depouant iugorem inter¬
nttunt studia nutuendi ut in usus rapiẽ¬
di audere compellant

Expanded text:
re. 59. Accipitres feruntur in eo duram adversum proprios fetus habere inclementiam, quod ubi eos adverterint tentare volatus primordia, nidis ejiciunt suis, continuoque eliminant; ac si morentur, propulsant pennis atque praecipitant, verberant alis, coguntque auderetrire fastidiunt? Consideremus ad hoc eos esse generatos, ut etiam aves ad cavendum formido exerceat; ne passim curas relaxent, sed pericula praedonibus declinanda prospiciant. Deinde cum his natura quadam praedandi munus inocompendiis. 104 Cavent ne in tenera aetate pigrescant, ne solvantur deliciis, ne marcescant otio, ne discant cibum magis exspectare quam quaerere, ne naturae suae deponant vigorem. Intermittunt studia nutriendi; ut in usus rapiendi audere compellant
Abbreviated transcription (Latin):
cher liber est qui nõ gub̾natõm uille sed di¬
spẽsacõm uniuerse domiꝰ tullio interp̾tãte
daliũ .iii. qued̾ silua in cipro. insulaĩ
qua colitur uenus. unde ip̃a uenus et q̃¬
dam tr̃a adiacẽs dc̃a ẽ ydalia. uł ydalis.
lidis. Et hinc ydalius. lia. lnĩ.

Expanded text:
cherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante DALIUM, quedam silva in Cipro in qua colitur Venus, unde ipsa Venus et quedam terra adiacens dicta est Ydalia vel Ydalis -lis -lidis, et hinc ydalius -a -um.
Abbreviated transcription (Latin):
subiecti sunt sine quib reliquis epĩs inlagẽ
licet. Solicitudo eñ totius ꝓuincie ip̃is com¬
missa est. om̃s autẽ suꝑius signati ordines
uno et eodem uocabulo ep̃i nominant᷑. Sed idõ
priuato noĩe quidam utiuitur ꝓp̃ distinctio¬
nem potestatis ꝙͣ singłi acceperunt. rib ep̃s

Expanded text:
subiecti sunt, sine quibus reliquis episcopis nil agere licet, sollicitudo enim totius provincie ipsis commissa est. Omnes autem superius signati ordines uno et eodem vocabulo episcopi nominantur, sed ideo privato nomine quidam utuntur propter distinctionem potestatis, quam singulariter