comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum. aliud aduersitatũ. terciũ calamitatum.
De pͥmo ꝑ naum dicit᷑. In diluuio p̃tereunte.
consumiationẽ faciet. Ac si diceret᷑. Si dilu¬
uium uitioꝵ suꝑ hos ceꝑit mundare. nolite¬
ideo de illis desperare: quia suꝑ quos inun¬
dare ꝑmisi inusticiam. suꝑ illos faciam habini¬
dare grãm. Hinc dicitur ꝑ ꝓpħam. In caritate
ꝑpetua dilexi te. ideo attraxi te miserans. Di¬
liunũ gͦ pͥus ueniet. & dñs tune consumma¬
tionẽ faciet: quia dñs electos suos innumeris
lapsib. & uitioꝵ incursib ꝑmittit ad tempus
afflgi. & humiliari: & omñe remouens p̃sump¬
tionis elationẽ: postea incipiunt ab eo sublima¬
ri. sic ini eis ꝑfectam nutriens dilectionẽ. Hinc
est illud ꝓpħicum. Uenie.s usq ad babylonem.
& ibi liberaberis: ibi redimet te dñs de manib
iminicoꝵ tuoꝵ. Et illud ẏsaie. Ad punctum
in modico dereliqui te: & in miserationib ma¬

Expanded text:
tum; aliud, adversitatum; tertium, calamitatum. tum; aliud, adversitatum; tertium, calamitatum. De primo per Nahum dicitur: In diluvio praetereunte consummationem faciet . Ac si diceretur: Si diluvium vitiorum super hos coeperit abundare, nolite de illis desperare; quia super quos inundare permitto injustitiam, super illos faciam abundare gratiam. Hinc dicitur per prophetam: In charitate perpetua dilexi te, ideo attraxi te miserans . Diluvium ergo prius veniet, et Dominus tunc consummationem faciet: quia Dominus electos suos innumeris lapsibus et vitiorum incursibus permittit ad tempus affligi et humiliari, omnem removens praesumptionis elationem; postea ab eo incipiunt sublimari: sic in eis nutriens perfectam dilectionem. Hinc est illud propheticum: Veniens usque Babylonem, et ibi liberaberis; ibi redimet te Dominus de manibus inimicorum tuorum ; et illud Isaiae: Ad punctum in modico dereliqui te, et in miserationibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
diluuiũ peccator inducit᷑. in terciũ deinceps pe¬
narũ infernaliũ retrudit᷑ sic infernus hic tici¬
pit. alibi ꝑficitur. cũ anima uitio. caro supplicio¬
utrumq atterit᷑. Per archam uero eccłiȩ eua¬
dimꝰ a pͥmo. ꝑ archam gr̃ȩ a scdo. ꝑ archam sa
pientiȩ a tercio. Siquidẽ ꝑ archam ȩccłiȩ uiti¬
oꝵ fit extinctio. ꝑ archani gr̃e untutũ reꝑatio.
ꝑ archam sapientiȩ. summi boni delectatio Eit
eiũ in ȩcclia peccatoꝵ confessio. in confessione
remissio. uitioꝵ extinctio: sic enĩ facta est inter
dm̃ & homines reconciliatio. Deinde data ue¬
ma. subsecuta est gr̃a. uirtutũ insertio. Hanc
sequit᷑ iusticiȩ ꝑfectio: buic autẽ succedit ar¬
chanoꝵ cȩlestiũ contemplatio. In hac autem
inuenit᷑ quędã cęlestis suauitas. & intima eti¬
am dulcedo. & ꝑfectio uerbi bomi. & ꝑseuerans
dilectio. Triplex gͥ est diluuiũ. Unũ miquita¬

Expanded text:
diluvium peccator inducitur, in tertium deinceps poediluvium peccator inducitur, in tertium deinceps poenarum infernalium retruditur. Sic infernus hic incipit, alibi perficitur, cum anima vitio, caro supplicio atteritur. Per arcam vero Ecclesiae evadimus a primo; per arcam gratiae, a secundo; per auidem per arcam Ecclesiae vitiorum fit exstinctio; per arcam gratiae, virtutum reparatio; per arcam sapientiae, summi boni delectatio. Fit enim in Ecclesia peccatorum confessio, in confessione remissio, et vitiorum exstinctio: sic enim facta est inter Deum et homines reconciliatio: deinde data venia, subsecuta gratia, virtutum fit insertio. Hanc sequitur justitiae perfectio: huic autem succedit arcanorum coelestium contemplatio. In hac autem invenitur quaedam coelestis suavitas et intima etiam dulcedo, et perfecta boni et perseverans dilectio. 8. Triplex ergo est diluvium: unum, iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
nes euaserunt diluuiũ: sic ꝑ istam peccati nau¬
fragiũ. Illam noe ut diluuiũ euaderet fabri
humanũ genꝰ redimeret sibi p̃parauit. Per illã
octo tantũ auimȩ saluant᷑: ꝑ istam om̃s ad ȩter¬
nam uitam. quȩ ꝑ octonarũ numerum signa¬
ta est uocantur. Per illam paucoꝵ facta est li¬
beratio: ꝑ istam humani generis saluatio. Illa
centũ annoꝵ fabricata est spatio. in ista om̃ĩ¬
um uirtutũ suit ꝑfectio. Illa facta est de lig¬
nis leuigatis. ista de uirtutib edificata est
consummatis. Illa suꝑferebat᷑ aquis diluii. ista
ñ sensit naufragiũ ulliꝰ uitii. Griplex quidem¬
est diluuiũ. Primũ facit aquarũ mundatio.
scđm uitioꝵ incursio. terciũ tribulationum
oppressio. Primũ gͥ est aquarũ. scđm culpaꝵ.
terciũ oppressionum. In pͥmo ꝑteltati sunt ho¬
mines. in scd̃o uirtutes. in tercio uoluptates.
Primũ quis naufragiũ patit᷑. denide in penarũ

Expanded text:
nes evaserunt diluvium: sic per istam peccati naunes evaserunt diluvium: sic per istam peccati naufragium. 693 Illam Noe, ut diluvium evaderet, fabrihumanum genus redimeret, sibi praeparavit. Per illam octo animae tantum salvantur: per istam omnes ad aeternam vitam quae per octonarium numerum significata est vocantur. Per illam paucorum facta est liberatio: per istam humani generis salvatio. Illa centum annorum fabricata est spatio: in ista omnium virtutum fuit perfectio. Illa facta est de lignis levigatis: ista de virtutibus aedificata est consummatis. Illa superferebatur aquis diluvii: ista non sensit naufragia ullius vitii. 7. Triplex quidem diluvium est. Primum facit aquarum inundatio; secundum, vitiorum incursio tertium, tribulationum oppressio. Primum igitur est aquarum, secundum, culparum; tertium, oppressionum. In primo periclitati sunt homines; in secundo, virtutes; in tertio, voluptates. Primum quis naufragium patitur, deinde in poenarum
Abbreviated transcription (Latin):
ai concupiscentiã ꝑfectam humilitatẽ. cont̃ ydo¬
latͥam. ꝑfectam caritatẽ. ꝑuit em̃ oxaRia mun¬
aissima carne. humillima corde. deuotissia
mente. A rihas auas leginꝰ fuisse in ueteri te¬
stamento: unã archam diluii. aliam archã
testamenti. In nouo autẽ testam̃to. tres fuert̃
po p̃cesserunt noui scdẽ T̃ertia uero sicut ex¬
cellenter om̃ib est disimilis. ita nulli penitꝰ
est comipabilis. Siquidẽ aitha noe signisicauit
areham eccłiȩ archa fȩderis. archam gr̃ȩ. sc̃itatẽ¬
scuicet mariȩ. Per sapientiȩ archam. intelli¬
gimis humanitatem iñu xp̃i scissimã. Hanc
enin merito archam sapienti̧ decet nuncupari.
in qua onnies thesauri sapientiȩ & scientiȩ sunt
absconditi. Sapientiȩ in quam excellenter. in qua
habitauit omĩs pleuitudo diuinitatis corꝑaliter.
Artba enim noe figinficauit archain gr̃ȩ: excellen¬
tiam scilicet. mariȩ. Sicut enim ꝑ illam homi¬

Expanded text:
di concupiscentiam, perfectam humilitatem; contra idodi concupiscentiam, perfectam humilitatem; contra idololatriam, perfectam charitatem. Fuit enim Maria mundissima carne, humillima corde, devotissima mente. 6. Arcas duas fuisse legimus in Veteri Testamento: unam arcam, diluvii; aliam, Testamenti. In Novo autem Testamento tres fuerunt po praecesserit secundae Novi: tertia vero sicut excellenter omnibus est dissimilis; ita nulli penitus est comparabilis. Siquidem arca Noe significavit arcam Ecclesiae: arca foederis, arcam grsapientiae arcam intelligimus humanitatem Jesu Christi sanctissimam. Hanc enim merito arcam sapientiae decet nuncupari, in qua omnes thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi ; sapientiae, inquam, excellenter, in qua habitavit omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Arca etiam Noe significavit arcam gratiae, excellentiam scilicet Mariae. Sicut enim per illam om
Abbreviated transcription (Latin):
patris lucidas ꝑcipiunt mansiones. Hii sunt.
cendio: uirginẽ siginficauit concepturã de sp̃u
sc̃o. absq uirginitatis suȩ detrimento. Rubus
aa qu̾ẽ moy ses ñ est ausus calciatus accedere. uir¬
ginẽ docuit sie maritali oꝑe mirabiliter pare¬
re. Traditio hebreoꝵ uisionẽ in humili arbuscło
asserit traditã: ne ppłs occasione aliqua laberẽt᷑
ad ydolatͥam. In humili uirguncula. mirabilis no¬
bis exhibita est uisio. in qua nullimode fornica¬
tionis ut imnima fuit occasio. Fornicatio siqui¬
de tplex est. Ala est humana. quȩc̃a est mun¬
dana. nonuulla diuma. Humana sit illicito ac¬
tu. munddana ꝑuerso affectu. diuina. scelerato
cultu ꝓrimo peccat in ꝓximũ. scdõ in seiplum.
tercio in dmñ. Prima facit carnis immunditiã.
scd̃a mundi concupiscentĩa. tercia ydolat᷑am.
Maria contra hȩc tria: sigła adhibuit remedia.
Contra carnis immunditiã. uirginitatẽ. eont̃ mun¬

Expanded text:
Patris lucidas percipiunt mansiones. Hi sunt duPatris lucidas percipiunt mansiones. Hi sunt ducendio, Virginem significavit concepturam de Spiritu sancto absque virginitatis suae detrimento. Rubus, ad quem non est Moyses ausus calceatus accedere , Virginem docuit sine maritali opere mirabiliter parere. Traditio Hebraeorum visionem in humili arbusculo asserit traditam, ne populus occasione aliqua laberetur ad idololatriam. In humili virguncula mirabilis nobis exhibita est visio, in qua nullimodae fornicationis vel minima fuit occasio. Fornicatio siquidem triplex est. Alia est humana quaedam est mundana, nonnulla est divina. Humana fit illicito actu; mundana, perverso affectu; divina, scelerato cultu. Prima peccatur in proximum; secunda, in se ipsum; tertia in Deum. Prima facit carnis immunditiam; secunda, mundi concupiscentiam; tertia, idololatriam. Maria contra haec tria singula adhibuit remedia. Contra carnis immunditiam, virginitatem; contra mun
Abbreviated transcription (Latin):
rora Hex est em̃ scala iacob: qui quando ca¬
put in lapide posuit. angłos ascendentes ce
descendentes uidere meruit. Scala ista duo¬
decim gradus habet. inter duo latera. Dex¬
trum latus est contemptus sui usq ad amo¬
rem di. sinistrum. contemptus mundi. usꝙ
ad amorẽ regni. A scensiones huiꝰ auodecim
humilitatis gradus. Primus est odiũ peccati.
sc̃s est suga delicti. terciuis metus oci. euar¬
tus. in omnib hiis subesse creatori. eiuntus.
obedire meliori. sextus. obtemꝑare compari sep¬
timus. obsequi inferiori. octauus. subẽe fibi. No¬
nus. finẽ suum iugiter meditari. decimꝰ. oꝑa
sua semꝑ uereri. Undecimꝰ. cogitationes suas
humiliter confiteri ouodecimꝰ. ꝑ omĩa ad ma¬
nũ. a d nutũ. aa libitũ dm̃i moueri. Per hos
gradus descendunt angt̃i & sublimant homi¬
nes. sic disponunt in corde ascensiones. sensim
ꝓficiendo & pedetentim ascendendo. sic in domo

Expanded text:
rora. Haec est enim scala Jacob, qui quando carora. Haec est enim scala Jacob, qui quando caput in lapide posuit, Angelos ascendentes et descendentes videre meruit. Scala ista duodecim gradus habet inter duo latera. Dextrum latus est contemptus sui usque ad amorem Dei: sinistrum, contemptus mundi usque ad amorem regni. Ascensiones hujus duodecim humilitatis gradus. Primus est odium peccati, secundus est fuga delicti; tertius, metus odii; quartus, in omnibus his subesse Creatori; quintus, obedire meliori; sextus, obtemperare compari; septimus, obsequi inferiori; octavus, subesse sibi; nonus, finem suum jugiter meditari; decimus, opera sua semper vereri; undecimus, cogitationes suas humiliter confiteri; duodecimus, per omnia ad manum, ad nutum, ad libitum Domini moveri. Per hos gradus ascendunt Angeli, et sublimant homines: sic disponuntur in corde ascensiones, sensim proficiendo, et pedetentim ascendendo sic in domo
Abbreviated transcription (Latin):
nis nr̃e habitum suscepit. quã optulit dõ patri ꝓ
salute generis bumam. in ara crucis sacrificium.
quasi pontifex in templo suum ꝑegit sacerdotiũ.
portare humeris ouem centesimam. oportebat
ppłm qui ambulabat in tenebris lucẽ magnam
contemplari: mundum p̃dicationis suȩ & mira¬
culoꝵ nouitate irradiari. Desceudens itaq a
patre luminũ speciosus forma pre filiis homi¬
num. indutus stola candida. in uestitu deauiato.
tamqmͣ sponsus de thalamo ꝓcessit ad publicũ.
Inerat solm sẏdere. oriens in uesꝑe. artifex la¬
tuit in oꝑe. Opus dum regi p̃pararet᷑. uesper
aum in tanta sublimitate humiliaret᷑. sydus
aum tanqmͣ stella illustraret fines orbis. Artifex
gͥ eam or nando. oriens. de ea nascendo. sol.
mundum ab ertore conuertendo. & eam aliis
exemplũ p̃bendo. De genitrice dĩ eum tanta
& talia referant᷑: panca rei p̃tio nobis tantũ
ẽẽ udent᷑. Hȩc est enim scala. rubus. archa.
syaus. uirga. uellus. thalamꝰ. porta. ortus. au¬

Expanded text:
nis habitum suscepit, quam obtulit Deo Patri pro salute generis humani. In ara crucis sacrificium, quasi pontifex in templo suum peregit sacerdotiumportari humeris ovem centesimam, oportebat populum qui ambulabat in tenebris, lucem magnam contemplari; mundum praedicationis suae, et miraculorum novitate irradiavit. Descendens itaque de Patre luminum Speciosus forma prae filiis hominum, indutus stola candida, in vestitu deaurato, tanquam sponsus de thalamo processit ad publicum. Inerat sol in sidere, oriens in vespere, artifex latuit in opere: opus, dum Regi praepararetur; vesper, dum in tanta sublimitate humiliaretur; sidus, dum tanquam stella illustraret fines orbis. Artifex igitur eam ornando, oriens de ea nascendo, sol mundum ab errore convertendo, et eam aliis in exemplum praebendo. 4. De Genitrice Dei cum talia et tanta referantur, pauca rei pretio nobis tamen esse videntur. Haec est enim scala, rubus, arca, sidus, virga, vellus, thalamus, porta, hortus, au
Abbreviated transcription (Latin):
aauersitatib frangunt᷑. & temptationib succu̾¬
bunt. dicit᷑. In diluuio aquarũ multarũ. add eũ
ñ appraxinabunt. De hoc quoq diluiuo ds su¬
os eripit. uixta illud apłi. ꝑer multas tribulati¬
ones. oportet nos introire in regnũ dĩ. Item.
Fidelis ds qui ñ patiet᷑ uos temptari. supra id
qͦd potestis. sed faciet cũ temptatione. exitum
ut sustinere possitis. Et illud in osee. In tribu¬
latione sua mane consurgent ad me. Et psal¬
mographus. Multȩ tribulationes tustoꝵ. & de
om̃ib hiis liberauit eos dñs:. De tercio dicit᷑
in iob. App̃hendet quasi aqua eum inopia:¬

Expanded text:
ibus franguntur, et tentationibus succumbunt, dicitur: In diluvio aquarum multarum ad eum non approximabunt . De hoc quoque diluvio Deus suos eripit, juxta illud Apostoli: Per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei ; item: Fidelis Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione proventum, ut sustinere possitis ; et in Osee: In tribulatione sua mane consurgent ad me ; et Psalmographus: Multae tribulationes justorum, et de omnibus his liberabit eos Dominus . De tertio dicitur in Job
Abbreviated transcription (Latin):
cut illi: qui id magis optare debuerat. ut om̃s
ẽẽnt sicut ipse. hoc tam̃ solũ tali in cogitatione
laudabile est: si miseriã ipsam quã reputat. ꝓ
amore siue timore dei patienter ferre deliberat:
& cũ pietate qͣdã dicit deo ꝓpt̾ uerba labioꝵ
tuoꝵ ego custodiui uias duras. Et hec qͥdẽ cogi¬
tatio inchoantiũ est. tanquã lac paruuloꝵ.
ct: & qͥsi stercora arbitrat᷑. lugebit cũ ꝓpħa suꝑ
cos qui amplexati sunt stercora. Ipse uero sc̃a
quadã humiliq suꝑbia. hec niuuersa despi¬
ciet: & magna in altitudine animi collocat᷑.
tione miseret᷑ illis. inueniet utiq quoꝵ com¬
paratione sui qͦq misereat᷑: si suspexerit. ad
cȩlestes diuitias. & delectationes in dextera
dñi usq in finẽ. unde fit: ut qui priꝰ de in¬
feriori irriguo lac̾mas fundens plangebat.
qm̃ ꝓpter te mortificamur tota die. iam de su¬
piori abundantiores emit tat flet̾ dicens. heu

Expanded text:
cut illi, qui id magis optare debuerant, ut omnes cut illi, qui id magis optare debuerant, ut omnes essent sicut ipse. 3. Hoc tamen solum tali in cogitatione laudabile est, si miseriam ipsam quam reputat, pro amore sive timore Dei patienter ferre deliberat, et cum pietate quadam dicit Deo: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Et haec quidem cogitatio inchoantium est, tanquam lac parvulorumet, et quasi stercora arbitratus lugebit cum propheta super eos qui amplexati sunt stercora . Ipse vero sancta quadam humilique superbia haec universa despiciet, et magna in altitudine animi collocatus,comparatione miseretur illis, inveniet utique quorum comparatione sui quoque misereatur, si suspexerit ad coelestes divitias, et delectationes in dextera Domini usque in finem. Unde fit ut qui prius de inferiori irriguo lacrymas fundens plangebat, iam propter te mortificamur tota die , jam de superiori abundantiores emittat fletus, dicens: Heu
Abbreviated transcription (Latin):
sam eiꝰ in regno patͥs sui. Qtrobiq uideo simi¬
les mei homines fẽs meos: & heu me ad neu¬
trã licet extendere manũ. Ab utraq m̃sa ꝓbi¬
beor: ab hac quidẽ ꝑfessionis. ab illa corporis
uinculo: ut nec ad inferiorẽ audeã. nec ad suꝑi¬
orẽ accedere possim. Quid int̾ hec restat. nisi co¬
medẽ panẽ doloris. ut sint mͥ lacrimȩ meȩ pa¬
nes die ac nocte: siqͥs forte celestiũ coniuuaꝵ mi¬
scdia motus: in os latrantis sub mensa catelli.
uel exigua aliqͣ deliciaꝵ illaꝵ fragmenta de¬
mittat: Nam inferior quidẽ consideratio qua
nobisipsis cõpatim̃. eoꝵ respectu quos nouimꝰ
deliciose uiuentes in hoc scło. infirme adhue
anunȩ est: nec om̃ino talis placet mͥ affectio in
anima sp̃itali. Longiꝰ enĩ posit̾ est a iudicio ue¬
ritatis. qui beatificat quos uelut miserrimos
consensu iudicii. s. affectionis sensu. qͦd ñ sit si¬

Expanded text:
sam ejus in regno Patris sui . Utrobique video simisam ejus in regno Patris sui . Utrobique video similes mei homines, fratres meos; et, heu me! ad neutram licet extendere manum. Ab utraque mensa prohibeor: ab hac quidem professionis, ab illa corporis vinculo; ut nec ad inferiorem audeam, nec ad superiorem accedere possim. Quid inter haec restat, nisi comedere panem doloris, ut sint mihi lacrymae meae panes die ac nocte, si quis forte coelestium convivarum misericordia motus, in os latrantis sub mensa catelli vel exigua aliqua deliciarum illarum fragmenta demittat? Nam inferior quidem consideratio, qua nobis ipsis compatimur, eorum respectu, quos novimus deliciose viventes in hoc saeculo, infirmae adhuc animae est, nec omnino talis mihi placet affectio in anima spirituali. Longius enim positus est a judicio veritatis, qui beatificat quos velut miserrimos 1165 consensu judicii, sed affectionis sensu, quod non sit si
Abbreviated transcription (Latin):
plena miserabilẽ se exhibet in ocłis eiꝰ. hinc qͥp¬
pe scͥpt̃a nos admonet: miserere inquiens ani¬
mȩ tuȩ. placens deo. Nec dubiũ. qum ea que do
placet misciłia. facile possit eiꝰ miscłiam optine¬
re. Et ne dixerimꝰ. unde miserendũ sit anima-¬
b nr̃is: nisi insipienter dissimulanerimꝰ mul¬
ta in eis miseratione digna poterunt inueni¬
ri. Unũ tam̃ dico. ut occasionẽ uob̃ dedisse ui¬
dear: ⁊ cętera qͦq similit̾ aduertatis. Nonne ue¬
lut incer duas mensas epulantes hinc indle
spectamus ieitn: Sic sumus: om̃ino sic sumus.
Unde ergo sic positis risus. unde iocus. unde leui¬
tas unde suꝑbia. unde extollentia ocłoꝵ: An
forte ñ agnoscimꝰ mensas. ñ consideramꝰ men
epulas: delicias ñ uidemꝰ: hinc mͥ sunt quos
uudeo deliciose uiuentes. in om̃ib bonis sensi¬
lis huiꝰ mundi: inde contẽplor alios. qͥb dis¬
posuit xp̃c regnũ. ut edant & bibant suꝑ men¬

Expanded text:
plena, miserabilem se exhibet in oculis ejus. Hinc quipplena, miserabilem se exhibet in oculis ejus. Hinc quippe Scriptura nos admonet: Miserere, inquiens, animae tuae placens Deo . Nec dubium quin ea quae Deo placet miseria facile possit ejus misericordiam obtinere. Et ne dixerimus, unde miserendum sit animabus nostris. Nisi enim insipienter dissimulaverimus, multa in eis miseratione digna poterunt inveniri. 2. Unum tamen dico, ut occasionem vobis dedisse videar, et caetera quoque similiter advertatis. Nonne velut inter duas mensas positi, epulantes hinc inde spectamus jejuni? Sic sumus omnino, sic sumus. Unde ergo sic positis risus, unde jocus, unde levitas, unde superbia, unde extollentia oculorum? An forte non agnoscimus mensas, non consideramus epulas, delicias non videmus? Hinc mihi sunt, quos video deliciose viventes in omnibus bonis sensibilis hujus mundi - inde contemplor alios, quibus disposuit Christus regnum, ut edant et bilant super men
Abbreviated transcription (Latin):
& pauꝑtatis nr̃e uos admonet: ꝓfec¬
to & iniquitatis. Uitd enĩ morte afficim̃ tota die
in ienimiĩs multis. in uigiliis abundantiꝰ. in labo¬
rib & erumnis: Nunqͥd ad hoc creati sumꝰ: Absit.
mater mea. Auena ab utsq pͥma creatio: quia si¬
cut ñ culpã. ita nec penã ads fecit. Quod de ea qͣ
maior est omnũ. morte uidelicet. aꝑte scͥptura
testat᷑. Inuidia daboli mors introiuit in orbẽ
terrarũ. Et alio loco. Ds̃ mortẽ ñ fecit: & cȩt̾a.
Itaq sicut laborantib manib nec ocls ꝓpcẽa clau¬
dit᷑. nec auris abstinet ab auditu: sic immo &
multo meliꝰ laborante corpore. mens quoq ip¬
sa suo intenta sit oꝑi. & ñ uacet. Causam labo¬
ris cogitet in labore: ut ipsa ei pęna quã pacit᷑.
culpã ꝓ qua patit᷑. representet. Dũ uidet uul¬
nerũ ligaturã: ipsa sub pannis uulnera medi¬
tet᷑. Huiꝰmoddi siqͥdẽ cogitatione humiliam̃ sub
potenti manu ai. & dulci quadã pietate meis

Expanded text:
rae nos admonet, profecto et iniquitatis. Utquid enim morte afficimur tota die, in jejuniis multis, in vigiliis abundantius, in laboribus et aerumnis? Nunquid ad hoc creati sumus? Absit! mater mea . Aliena ab utrisque prima creatio; quia sicut nec culpam, ita nec poenam Deus fecit. Quod de ea quae major est omnium, morte videlicet, aperte Scriptura testatur: Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum : et in alio loco: Deus mortem non fecit . Itaque sicut laborantibus manibus nec oculus propterea clauditur, nec auris abstinet ab auditu; sic, imo et multo melius, laborante corpore mens quoque ipsa suo intenta sit operi, et non vacet. Causam laboris cogitet in labore, ut ipsa ei poena quam patitur, culpam pro qua patitur repraesentet: et dum videt vulnerum ligaturam, ipsa sub pannis vulnera meditetur. Hujusmodi siquidem cogitatione humiliamur sub potenti manu Dei, et dulci quadam pietate mens
Abbreviated transcription (Latin):
infirmis. aut uretur ꝓ scandaliza¬
tis: ubi scandala & infirmitas ꝓ¬
cul erunt: Aut certe lugebit eos
tum est. nec peccantẽ fore nec peni¬
tentem: Absit aũ ut uel eos qui ig¬
nib ȩternis cũ diabolo & angłis eiꝰ
deputandi sunt. plangat & defleat
in illa ciuitate quam fluminis im¬
petus letificat: cuius & diligit dñs
portas suꝑ omnia tab̾nacula iacob
quod iudelicet in tab̾naculis. & si
quando gaudetur de uictoria: la¬
boratur tamen inpugna. & plerũ
ꝙ ꝑiclitatur de uita: milla autem
patria nulla ꝓrsus admittet᷑ adu̾si¬
tas siue tristicia: quẽadmodũ de
illa canitur. Sicut letantiũ omniũ.
habitatio inte. Et rursum. Leticia
sempit̾na erit eis. Deniq quomodo
miscłie recordabitur: ubi memo¬
rabitur iusticiȩ di solius: Proinde
ubi iam non erit miserie locus aut
miscđie tempus: nullus ꝓfecto pot̾it¬
eẽ miserationis affectus:¬

Expanded text:
infirmis, aut uretur pro scandalizainfirmis, aut uretur pro scandalizatis , ubi scandala et infirmitas procul erunt? Aut certe lugebit eos tum est nec peccantem fore, nec poenitentem? Absit autem ut vel eos qui ignibus aeternis cum diabolo et angelis ejus deputandi sunt, plangat et defleat in illa civitate, quam fluminis impetus laetificat, cujus et diligit Dominus portas super omnia tabernacula Jacob: quod videlicet in tabernaculis, etsi quandoque gaudetur de victoria, laboratur tamen in pugna, et plerumque periclitatur de vita: in illa autem patria nulla prorsus admittatur adversitas sive tristitia, quemadmodum de illa canitur, Sicut laetantium omnium habitatio est in te : et rursum, Laetitia sempiterna erit eis . Denique quomodo misericordiae recordabitur, ubi memorabitur justitiae Dei solius? Proinde ubi jam non erit miseriae locus, aut misericordiae tempus; nullus profecto esse poterit miserationis affectus
Abbreviated transcription (Latin):
tia futura ñ sit: s quod carnalis oĩs
necessitudo sit defutura: carnisq a¬
mor amore sp̃s absorbendus: & infir¬
me quȩ nunc sunt humane affectio¬
nes in diuinas quasdã habeant com¬
mutari. Tunc sagenacaritatis quȩ
nunc tracta ꝑ hoc mare magnum
& spaciosum. ex omi genere pisciũ
congregare nondesinit: cum ꝑducta
ad litus fuerit malos foras mittens.
bonos solummͦ retinebit. Siquidẽ
in hac uita ex omni genere pisciũ.
intra sinum suȩ latitudinis carita¬
tis rete concludit: ubi se ꝓ tempore
omnib conformans. omniumq
in se siue aduersa siue ꝓsꝑatrahici¬
ens. ac sua quodammͦ faciens. ñ solũ
gaudere cum gaudentib. s &̃ flere
cum flentib consueuit. S cũ ꝑuene¬
rit ad litus. uelut malos pisces om̃e
quod triste patitur foras mittens: so¬
laque placere & iocunda ẽẽ potert̃
retinebit. Nunquid enim tunc u̾bi
grã paulus aut infirmabit᷑ cum

Expanded text:
tia futura non sit; sed quod carnalis omnis tia futura non sit; sed quod carnalis omnis necessitudo sit defutura, carnisque amor amore spiritus absorbendus; et infirmae, quae nunc sunt, humanae affectiones in divinas quasdam habeant commutari. Tunc sagena charitatis, quae nunc tracta per hoc mare magnum et spatiosum ex omni genere piscium congregare non desinit, cum perducta ad littus fuerit, malos foras mittens, bonos solummodo retinebit . Siquidem in hac vita ex omni genere piscium intra sinum suae latitudinis charitatis rete concludit: ubi se pro tempore omnibus conformans, omniumque in se sive adversa, sive prospera trajiciens, ac sua quodammodo faciens, non solum gaudere cum gaudentibus, sed etiam flere cum flentibus consuevit . Sed cum pervenerit ad littus, velut malos pisces omne quod triste patitur, foras mittens, sola quae placere et jucunda esse poterunt, retinebit. Nunquid enim tunc, verbi gratia, Paulus aut infirmabitur cum
Abbreviated transcription (Latin):
Asserant hoc siqui exꝑtisunt: michi fa¬
teor impossibile uidetur. Erit aũ ꝓcul
dubio. cum introductus fuerit seruus
bonus. & fidelis ingaudium dñi sui:
& inebriatus ab ubertate domus dei
Quasi enim miro quodanm oblitus
sui & a se penitus uelut deficiens. totꝰ
ꝑget indm̃: & deinceps adherens ei. unꝰ
cum eo sꝑs erit. Arbitror hoc ꝓpħam¬
sensisse. cum diceret. Introibo inpoten¬
tias dñi domine memorabo iusticie
tue solius. Sciebat ꝓfecto cum intͦiret
insꝑuales potentias dñi. exutũ se iri
uniuersis infirmitatib carnis: ut iã
nil de carne haberet cogitare. s totus
insꝑu memoraretur iusticie dei soluis.
Tunc ꝓ certo singula xꝑi menbra dicere
poterunt de se: quod paulus aiebat
de capite. Et si cognouimus scdm car¬
nem xꝑm. s nunc iam non nouimus
Nemo ibi secognoscet scłm carnẽ: qͥa
caro & sanguis regnum dĩ non possi¬
debunt. Non quod carnis illic substã¬

Expanded text:
Asserant hoc si qui experti sunt: mihi, faAsserant hoc si qui experti sunt: mihi, fateor, impossibile videtur. Erit autem procul dubio, cum introductus fuerit servus bonus et fidelis in gaudium Domini sui , et inebriatus ab ubertate domus Dei . Quasi enim miro quodam modo oblitus sui, et a se penitus velut deficiens, totus perget in Deum: et deinceps adhaerens ei, unus cum eo spiritus erit . Arbitror hoc sensisse Prophetam cum diceret: Introibo in potentias Domini; Domine, memorabor justitiae tuae solius . Sciebat profecto cum introiret in spirituales potentias Domini, exutum se iri universis carnis infirmitatibus: ut jam nil de carne haberet cogitare, sed totus in spiritu memoraretur justitiae Domini solius. 40. Tunc pro certo singula Christi membra dicere poterunt de se, quod Paulus aiebat de capite: Etsi cognovimus secundum carnem Christum, sed nunc jam non novimus . Nemo ibi se cognoscet secundum carnem: quia caro et sanguis regnum Dei non possidebunt. Non quod carnis illic substan
Abbreviated transcription (Latin):
ne dirigitur: quibdam sius gradib du¬
ce grã ꝓficiens. sp̃u tandem consũmabit᷑:
quia non prius quod sꝑuale. s quod aĩale:
deinde quod sꝑuale. Et prius neceẽ est por
temus imaginem terrestris: deinde cȩle¬
stis. In primis gͦ diligit seipsum homo
ꝓpter se. Caro quippe ẽ: & nil sapere ualet
preter se. Cunq se uidet ꝑ se nonposse sub¬
sistere: dm̃ quasi sibi necessarium incipit
ꝑfidem in quirere & diligere. Diligit¬
itaq in scdõ gradu dm̃: s ꝓpter se non
ꝓptet ipsum. At uero cum ipsum ceꝑit
occasione ꝓpͥe necessitatis colere & frequẽ¬
tare. cogitando. legendo. orando. obedien¬
do:. quadam huiuscemodi familiaritate
paulatim sensimq ds̃ innotescit conse¬
quent̃q dulcescit: & sic gustando quã
suauis ẽ dñs. transit ad terciũ gradum:
ipsum. Sane in hoc gradu diu statur:
& nescio si aquoquã hominum quar¬
tus in hac uita ꝑfecte apprehenditur:

Expanded text:
ne dirigitur, quibusdam suis gradibus dune dirigitur, quibusdam suis gradibus duce gratia proficiens, spiritu tandem consummabitur: quia non prius quod spirituale, sed quod animale, deinde quod spirituale; et prius necetemus imaginem terrestris, deinde coelestis. In primis ergo diligit seipsum homo propter se; caro quippe est, et nil sapere valet praeter se. Cumque se videt per se non posse subsistere, Deum quasi sibi necessarium incipit per fidem inquirere, et diligere. Diligititaque in secundo gradu Deum, sed propter se, non propter ipsum. At vero cum ipsum coeperit occasione propriae necessitatis colere et frequentare, cogitando, legendo, orando, obediendo, quadam hujuscemodi familiaritate paulatim sensimque Deus innotescit, consequenter et dulcescit: et sic gustato quam suavis est Dominus, transit ad tertium gradum, ipsum. Sane in hoc gradu diu statur: et nescio si a quoquam hominum quartus in hac vita perfecte apprehenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditate. s ordinata. Implet gͦ caritas
legem serui. cum infundit deuotionem:
implet & mercennarii. cum ordinat
cupiditatem. Porro timori ꝑmixta de¬
uotio ipsum ñ adnullat: s castificat.
Pena titoluitur. sine qua ẽẽ non potuit
dum fuit seruilis: & timor manet in
scłm scli castus & filialis. Nam qͦd legit᷑
ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ. pena
intelligenda ẽ. que seruili ut diximus
ñ ꝙͣ deest timori. illo scilicet genere locu¬
tionis. quo sepe causa ponitur ꝓ effectu.
Demꝙ cupiditas tunc recte a suꝑueniente
caritate ordinatur: cum mala quidẽ peni¬
tus respuuntur. bonis uͦ meliora prefe¬
runtur: nec bona nͥ ꝓpt̃ meliora appetũ¬
tur. Quod cum plene ꝑ dĩ grãm assecutũ
fuerit: diligetur corpus. & unuiersa cor¬
quia carnales sumus. & de carnis concu¬
ꝑiscentia nascimur: necesse ẽ cupiditas uł
amor nr̃ a carne incipiat: que sirecto ordi¬

Expanded text:
cupiditate, sed ordinata. Implet ergo charitas cupiditate, sed ordinata. Implet ergo charitas legem servi, cum infundit devotionem; implet et mercenarii, cum ordinat cupiditatem. Porro timori permixta devotio ipsum non annullat, sed castificat. Poena tantum tollitur, sine qua esse non potuit dum fuit servilis; et timor manet in saeculum saeculi castus et filialis . Nam quod legitur, Perfecta charitas foras mittit timorem , poena intelligenda est, quae servili, ut diximus, nunquam deest timori, illo scilicet genere locutionis, quo saepe causa ponitur pro effectu. Deinde cupiditas tunc recte a superveniente charitate ordinatur, cum mala quidem penitus respuuntur, bonis vero meliora praeferuntur, nec bona nisi propter meliora appetuntur. Quod cum plene per Dei gratiam assecutum fuerit, diligetur corpus, et universa corquia carnales sumus, et de carnis concupiscentia nascimur, necesse est cupiditas vel amor noster a carne incipiat: quae si recto ordi
Abbreviated transcription (Latin):
erant. quasi sub lege ẽẽm. cum ipse ñ
ẽẽm sub lege: his qui sine lege erant
tanquam sine lege eẽm. cũ sine lege
dei non essem: s in lege ẽẽm xp̃i. Unde
apte non dicitur. iusti ñ habent legẽ
aut iusti sunt sine lege. s ustis ñ ẽ
lex posita: hoc ẽ non tanquã in uitis
imposita: s uoluntariis eo liberalit̃
data quo suauit̃ inspirata. Unde &
pulchre dñs ait. toluite iugũ meũ
suꝑ uos: ac si diceret. Non impono
inuitis: s uos tollite siuultis. Alio¬
quin: non requiẽ s laborẽ inuemie¬
tis animab ur̃ĩs. Bona itaq lex ca¬
ritas & suauis. quȩ non solum leuit̃ sua¬
uiterq portatur: s &̃ seruoꝵ & mercen¬
nariorum leges portabiles ac leues red¬
dit: quas utiq non destruit. s facit ut
impleantur. dicente dño: non ueni legẽ
soluere s ad implere. Illam temꝑat: istã
ordinat: utrãq leuigat. Nunquã erit
caritas sine timore. s casto:. nunꝙͣ sine

Expanded text:
erant, quasi sub lege essem; cum ipse non erant, quasi sub lege essem; cum ipse non essem sub lege: his qui sine lege erant, tanquam sine lege essem; cum sine lege Dei non essem, sed in lege essem Christi . Unde apte non dicitur, Justi non habent legem, aut, Justi sunt sine lege: sed, Justis non est lex posita; hoc est, non tanquam invitis imposita, sed voluntariis eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus, Tollite, ait, jugum meum super vos : ac si diceret, Non impono invitis, sed vos tollite si vultis; alioquin non requiem, sed laborem invenietis animabus vestris. 38. Bona itaque lex charitas, et suavis: quae non solum leviter suaviterque portatur, sed enariorum leges portabiles ac leves reddit, quas utique non destruit, sed facit ut impleantur, dicente Domino: Non veni legem solvere, sed adimplere . Illam temperat, istam ordinat, utramque levigat. Nunquam erit charitas sine timore, sed casto; nunquam sine
Abbreviated transcription (Latin):
eadem michi lex fuerit quȩ & tͥ: & sic̃
tu es. ita & ego sim in hoc mundo:
hi siquidem qͥ hoc faciũt qd̾ ait apłs.
nemini quicquã debeatis. nisi ut in¬
uicem diligatis. ꝓculdubio sicut ds̃ ẽ
& ipsi sunt in hoc mundo: nec serui
nec mercennarii sunt. s filii. Itaq nec
filii sunt sine lege: nisi forte aliquis
aliter sentiat. ꝓpter hoc quod scͥptũ ẽ:
iustis non est lex posita. S sciendum.
quod alia lex ꝓmulgata asp̃u seruituti
intimore: alia a spũ libertatis data
insuauitate. Nec sub illa ẽẽ cogunt᷑
filii: nec sine ista ẽẽ patiuntur. uis au-¬
dire: quia iustis non est lex posita:
Non accepistis ait sꝑm seruitutis it̃m
intimore. Uis audire. quod tñ sine lege
caritatis ñ sint: saccepistis inquit
sꝑm adoptionis filioꝵ. Diniq audi
iustum utrumq dese fatentẽ: & qd̃
non sit sub lege: nec tam̃ sit sine lege
factus sum inquit his qui sub lege

Expanded text:
eadem mihi lex fuerit quae et tibi; et sicut eadem mihi lex fuerit quae et tibi; et sicut tu es, ita et ipse sim in hoc mundo? Hi siquidem qui hoc faciunt, quod ait Apostolus, Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis , procul dubio sicut Deus est, et ipsi sunt in hoc mundo; nec servi aut mercenarii 31 sunt, sed filii. Itaque nec filii sunt sine lege, nisi forte aliquis aliter sentiat propter hoc quod scriptum est: Justis non est lex posita . Sed sciendum, quod alia est lex promulgata a spiritu servitutis in timore; alia a spiritu libertatis data in suavitate. Nec sub illa coguntur esse filii; nec sine ista esse patiuntur. Vis audire quia justis non est lex posita? Non accepistis, ait, spiritum servitutis iterum in timore. Vis audire quod tamen sine lege charitatis non sint? Sed accepistis, inquit, spiritum adoptionis filiorum . Denique audi justum utrumque de se fatentem, et quod non sit sub lege, nec tamen sit sine lege. Factus sum, inquit, his qui sub lege
Abbreviated transcription (Latin):
ipsesibi eẽt: nec alius hoc quã sibi ipse
feciss. Quod autem loquens dõ p̃misit
posuisti me contratium tͥ: dĩ tamen se¬
non effugisse legem indicauit. Hic qͥppe
ad eternam iustamq dei legem ꝑtimu¬
it: ut qui noluit suauiter regi. pena¬
liter a seipso regeretur: quiq iugum
sustineret inuitus. Miro itaq ⁊ iu¬
sto modo ȩterna lex fugituium suũ
timut subiectum: dum uidelicet nec
iusticiȩ ꝓmeritis legem euasit. nec tam̃
cum deo insualuce insuarequie insua
gla remansit: subiectus potestati. &
submotus felicitati. Dñe ds̃ ms̃ cur
non tollis peccatum meũ. & quare
non aufers iniquitatẽ meã: ut ab¬
iecta graui sarcina ꝓpͥȩ uoluntatis.
subleui onere caritatis respirem nec
iam seruili timore cohercear. nec mer¬
cennaria cupuditate illiciar: s agar
sꝑutuo. sp̃u lib̾tatis quo agunt᷑ filii
tui. qui testimonium reddat spiritui
meo. quod & egosim unus ex filiis dũ

Expanded text:
ipse sibi esset, nec alius hoc quam sibi ipse ipse sibi esset, nec alius hoc quam sibi ipse fecisset. Quod autem loquens Deo, praemisit, Posuisti me contrarium tibi; Dei se tamen non effugisse legem indicavit. Hoc quippe ad aeternam justamque Dei legem pertinuit, ut qui a Deo noluit suaviter regi, poenaliter a seipso regeretur: quique spontsustineret invitus. Miro itaque et justo modo aeterna lex fugitivum suum tinuit subjectum: dum videlicet nec justitiae 600 pro meritis legem evasit; nec tamen cum Deo in sua luce, in sua requie, in sua gloria remansit, subjectus potestati, et submotus felicitati. Domine Deus meus, cur non tollis peccatum meum, et quare non aufers iniquitatem meam? ut abjecta gsub levi onere charitatis respirem, nec jam servili timore coercear, nec mercenaria cupiditate illiciar, sed agar spiritu tuo, spiritu libertatis, quo aguntur filii tui: qui testimonium reddat spiritui meo, quod et ego sim unus ex filiis, dum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dnĩ est subiectam. Equidẽ suã sibi
quisq legẽ facere potuerunt: ñ tam̃ eã
incommutabili ȩterne legisordim sub¬
ducere potuerunt. Tunc aũ dixerim
quẽꝙ sibi fecisse suam legem: quando
communi & eterne legi ꝓpriam p̃tulit
uoluntatem: ꝑuerse utiq uolens suũ
imitari creatorem: ut sicut ipse sibi lex
suꝙ iuris ẽ: ita is qͦq seipsum regeret:¬
& legem sibi suam faceret uoluntatem
Graue quidẽ & importabile iugum
suꝑ omnes filios adam: heu inclinans
& incuruans ceruices nr̃as: ad eout uita
nr̃a inferno appropinquauerit. Infelix
ego homo:quis me liberabit de corpore
mortis huius: Quo utiq premor. ⁊ pe¬
ne opprimor: ita ut nͥ qͥadñs adiuuit
me. paulominus habitasset in inferno
animamea. Sub hoc onere grauatus
gemebat: qui dicebat. Quare posuisti¬
me contrarium tͥ: & factus sum michi¬
met ipsi grauis: Ubi dixit factus sum
michimetipsi grauis: ostendit qͦd lex

Expanded text:
quae Domini est subjectam. Et quidem suam sibi quae Domini est subjectam. Et quidem suam sibi quisque legem facere potuerunt: non tamen eam incommutabili aeternae legis ordini subducere potuerunt. Tunc autem dixerim quemque sibi fecisse suam legem, quando communi et aeternae legi propriam praetulit voluntatem, perverse utique volens suum imitari Creatorem: ut sicut ipse sibi lex, suique juris est, ita is quoque se ipsum regeret, et legem sibi suam faceret voluntatem. Grave utique et importabile jugum super omnes filios Adam, heu! inclinans et incurvans cervices nostras, adeo ut vita nostra inferno appropinquarit . Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? quo utique premor, et pene opprimor, ita ut nisi quia Dominus adjuvit me, paulo minus habitasset in inferno anima mea . Sub hoc onere gravatus gemebat qui dicebat: Quare me posuisti contrarium tibi, et factus sum mihimet ipsi gravis? Ubi dixit, Factus sum mihimet ipsi gravis, ostendit quod lex
Abbreviated transcription (Latin):
& colligat in uinculo pacis. Nemo tam̃
me estimet caritatem hic acciꝑe qualita¬
dem: uel aliquod accidens. Alioquin in
deo dicerem quod absit ẽẽ aliquid qđ̵ d̃s
non ect: s substantiam illam diinã.
Quod utiq nec nouum nec insolitum ẽ.
dicente iohanne. d̾s caritas ẽ. Dicit᷑ gͦ
recte caritas: & ds. & dĩdonum. Itaq ca¬
ritas dat caritatem: substantiua acciden-¬
talem. Ubi dantem significat: nomen
substantiȩ ẽ. Ubidonum: qualitatis.
hec ẽ lex eterna: creatrix & gubernatrix
uniuersitatis. Si quidem inpondere &
mensura & numero ꝑeam facta ft̃ uniu̾¬
sa: & nichil sine lege relinquit᷑. cũ ipsa
qͦq lexomnium sine lege ñ sit. non tñ
alia quã seipsa: qua & seipsam & si ñ
creauit. regit tamen. Ceterum seruus
& mercennarius habent legẽ ñ ad nõ:
s quam ipsi sibi fecerunt: ille dm̃ non
amando: iste plus aliud amando: hñt
inquam legẽ non dñi s suam: illi tam̃

Expanded text:
et colligat in vinculo pacis. Nemo tamen et colligat in vinculo pacis. Nemo tamen me aestimet charitatem hic accipere qualitatem, vel aliquod accidens alioquin in Deo dicerem, quod absit, esse aliquid quod Deus non est, sed substantiam illam divinam: quod utique nec novum, nec insolitum est, dicente Joanne, Deus charitas est . Dicitur ergo recte et charitas, et Deus, et Dei donum. Itaque charitas dat charitatem, substantiva accidentalem. Ubi dantem significat, nomen substantiae est: ubi donum, qualitatis. Haec est lex aeterna, creatrix et gubernatrix universitatis. Siqmensura, et numero per eam facta sunt universa: et nihil sine lege relinquitur, cum ipsa quoque lex omnium sine lege non sit; non tamen alia quam se ipsa, qua et se ipsam etsi non creavit, regit tamen. 5. Caeterum servus et mercenarius habent legem non a Domino, sed quam ipsi sibi fecerunt, ille Deum non amando, iste plus aliud amando. Habent, inquam, legem non Domini, sed suam, illi tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ibi singularitas. Ubi aũ singłaritas: ibi
angulus. Ubiuͦ angulus: ibi sine dubio
sordes siue rubigo. Sit itaq seruo sua lex:
timor ipse quo constringitur. Sit sua cu
S haꝵ nulla aut sine macula ẽ: aut a¬
nimas conuertere potest. Raritas uero
conuertit animas: quas facit & uolun¬
tarias. Porro in eo eam dixerim immacu¬
latam: quod nil sibi de suo retinere consue¬
uit. Cui nempede ꝓpͥo nichil ẽ: totũ ꝓ¬
fecto quod habet dei ẽ. Quod autem dĩ ẽ.
immundum eẽ non potest. Lex ergo dñi
immaculata caritas est: quȩ non qd̃ sibi
utile est querit. s quod multis. Lex autẽ
quod nullus eam nisi eius dono possi¬
deat. Nec absurdum uideatur qd̵ dixi
&̃ dm̃ uiuere ex lege: cum non alia quã
caritate dixerim. Quid uͦ in summa & be¬
ata illa trinitate. summã & ineffabilẽ
illam conseruat unitatem: nisi caritas:
Lex est ergo & lex dñi caritas: quȩ trini¬
tatem inunitate quodãm cohibet

Expanded text:
ibi singibi singangulus; ubi vero angulus, ibi sine dubio sordes sive rubigo. Sit itaque servo sua lex timor ipse, quo constrs. Sed harum nulla, aut sine macula est, aut animas convertere potest. Charitas vero convertit animas, quas facit et voluntarias. 35. Porro in eo eam dixerim immaculatam, quod nil sibi de suo retinere consuevit. Cui nempe de proprio nihil est, totum profecto quod habet, Dei est: quod autem Dei est, immundum esse non potest. Lex ergo Domini immaculata, charitas est: quae non quod sibi utile est, quaerit, sed quod multis. Lex autem quod eam nullus, nisi ejus dono possideat. Nec absurdum videatur, quod dixi etiam Deum vivere ex lege: cum non alia quam charitate dixerim. Quid vero in summa et beata illa Trinitate summam et ineffabilem illam conservat unitatem, nisi charitas? Lex est ergo, et lex Domini, charitas, quae Trinitatem in unitate quodammodo cohibet,
Abbreviated transcription (Latin):
bonus ẽsibi: non aũ qm̃ bonus est in se.
Quaꝓpter nouerit in se dirigi illud ab
eodem ꝓph̃a obprobrium. Confitebit᷑ tͥ:
cum benefeceris ei Est qui confitet᷑ dño
qm̃ potens ẽ: & est qui confitet᷑ qm̃ sibi
bonus est: & item quiconfitet᷑ qm̃ sim¬
pliciter bonus ẽ. Primus seruus est: &¬
timet sibi. Scds mercennariꝰ ẽ. ⁊ cupit sͥ
Tercius filius: & defert patri. Itaꝙ & qͥ
sua sunt. Quam obrem puto de illa dictũ
lex domini immacłata conuertens aĩas:
quod sola uidelicet sit que ab amore sui
& mundi auertere possit animũ. & in
dm̃ dirigere Nec timor quippe nec amor
pͥuatus: conuertunt animã. Mutant in¬
terdum uultum uł actum: affectũ nũꝙͣ
facit quidem ñ nũquam &̃ seruus opꝰ
dei. S quia non sponte: insua adhuc du¬
ritia ꝑmanere cognoscitur. facit ⁊ mer¬
cennarius. S quia nongratis: ꝓpͥa trahi
cupiditate conuincit᷑. Porro ubi ꝓprietas:

Expanded text:
bonus est sibi, non autem quoniam bonus est in se. bonus est sibi, non autem quoniam bonus est in se. Quapropter noverit in se dirigi illud ab eodem propheta opprobrium: Confitebitur tibi, cum benefeceris ei . Est qui confitetur Domino quoniam potens est, et est qui confitetur quoniam sibi bonus est, et item qui confitetur quoniam simpliciter bonus est. Primus servus est, et timet sibi; secundus, mercenarius, et cupit sibi; tertius, filius, et defert patri. Itaque et sua sunt . Quamobrem puto de illa dictum, Lex Domini immaculata, convertens animas : quod sola videlicet sit, quae ab amore sui et mundi convertere possit animum, et in Deum dirigere. Nec timor quippe, nec amor privatus convertunt animam. Mutant interdum vultum, vel actum; affectum nunquam. Facit quidem nonnunquam 599 etiam servus opus Dei: sed quia non sponte, in sua adhuc duritia permanere cognoscitur. Facit et mercenarius: sed quia non gratis, propria trahi cupiditate convincitur. Porro ubi proprietas,
Abbreviated transcription (Latin):
dens deo. Ex hoc iam quartus ille
amoris gradus ꝑpetuo possidetur.
cum summe & solus ds diligitur:
quia nec nosipsos iam nisi ꝓpter
ipsum diligimus: ut sit ipse pre¬
mium amantium se: premium
eternum amantium inȩternũ.
karthusienses scͥpsisse epłam
ac de his ipsis in ea gradib int̾ cet̾a
disseruisse. forte aũt alia ibi. ⁊ si ñ
moni subiungere ñ inutile duco
presertim cũ facilius ad manui ha¬
beam transscribere iam dictata: qͣm
noua iterum dictitare. Illa inquam
uera & sincera ẽ caritas. & omĩno
decorde puro & conscientia bona & fi¬
de non ficta fatenda est ꝓcedere: qua
ꝓrimi bonum eque ut nrm̃diligimꝰ.
Nam qui magis aut certe solum dili¬
git suum: conuncit᷑ non caste diligẽ
bonum: quod utiq ꝓpter se diligit: ñ
ꝓpter ipsum. Et hic talis non potest obe¬
dire ꝓpħe qui ait. Confitemini dño qm
bonus. Confitetur quidem quia fortasse

Expanded text:
dens Deo. Ex hoc jam quartus ille dens Deo. Ex hoc jam quartus ille amoris gradus perpetuo possidetur, cum summe, et solus diligitur Deus: quia nec nos ipsos jam nisi propter ipsum diligimus, ut sit ipse praemium amantium se, praemium aeternum amantium in aeternum.Cartusienses scripsisse epistolam, ac de his ipsis in ea gradibus inter caetera disseruisse . Forte autem alia ibi, etsi non amoni subjungere non inutile duco: praesertim cum facilius ad manum habeam transcribere jam dictata, quam nova iterum dictare. Illa, inquam, vera et sincera est charitas, et omnino de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta fatenda est procedere, qua proximi bonum, aeque ut nostrum, diligimus. Nam qui magis, aut certe solum diligit suum, convincitur non caste diligere bonum, quod utique propter se diligit, non propter ipsum. Et hic talis non potest obedire prophetae, qui ait: Confitemini Domino, quoniam bonus . Confitetur quidem, quia fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
in canticis dicit. Comedite amici &
bibite: & inebriamini kmĩ. Come¬
dite ante mortẽ: bibite post mortẽ
in ebriamini post resurrectionẽ Me¬
rito iam kmñĩ qui caritate in ebriant᷑:
merito inebriati. qui ad nuptias ag¬
ni introduci merentur. edentes & bi¬
bentes suꝑ mensam illius in regnosuo:
quando s iã exhibet głosam ȩccłiam.
non habentem maculam neq rugã.
aut aliquid huiusmodi. Tunc ꝓrsus
illo artissimo & castissimo sponsi⁊ spõsȩ.
fluminis impetus letificat ciuitatẽ
dei. Quod non alud eẽ arbitror quã
dei filium: qui transiens ministrat
quẽadmodum ipse ꝓmisit: ut ex
hoc iam iusti epulentur & exultẽt
inconspectu dei:. & delectentur in
leticia. Hinc illa satietas si ne fasti¬
dio: hinc insatiabilis illa sine inqͥe¬
tudine curiositas: hinc ȩternum
illud atq in explebile desiderium
nesciens egestatem. Hinc deniq so¬
bria illa ebrietas. uero non mero
ingurgitans: ñ madens uino:s ar¬

Expanded text:
in Canticis dicit: Comedite, amici, et in Canticis dicit: Comedite, amici, et bibite; et inebriamini, charissimi. Comedite ante mortem, bibite post mortem, inebriamini post resurrectionem. Merito jam charissimi, qui charitate inebriantur: et merito inebriati, qui ad nuptias Agni introduci merentur, edentes et bibentes super mensam illius in regno suo, quando sibi jam exhibet gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam, aut aliquid hujusmodi . Tunc prorsus illo arctissimo et castissimo sponsi et sponsae, fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Quod non aliud esse arbitror quam Dei Filium, qui transiens ministrat, quemadmodum ipse promisit : ut ex hoc jam justi epulentur et exsultent in conspectu Dei, et delectentur in laetitia . Hinc illa satietas sine fastidio: hinc insatiabilis illa sine inquietudine curiositas: hinc aeternum illud atque inexplicabile desiderium, nesciens egestatem: hinc denique sobria illa ebrietas, vero, non mero ingurgitans, non madens vino, sed ar