comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cirente & peccatorib: in dorsũ fabrican¬
ab cũ huic ad deftinatũ currendi illis sẽ
ꝑfibricandi modus nullus sit fit pecca¬
dorũ plixa series & multiplex longitudo
del quid tandẽ hanc iniquitatũ longitu¬
dissimulator ad poenitentiae tẽpꝰ. ñ in t̃
ecordia humanae iniqͥtatis ꝓmptꝰ ad poe¬
nã sed desinendi a criminib: serã lic&
uoluntatẽ peccatoris expectuꝰs. tc̃cerui¬
ces concid& cũ sine aliqͦ desinendi modo
fabricat᷑ cũ in longũ peccata tendun᷑
nimꝰ qđ dura ceruice sint : cũ ceruicosum
popłm eẽ morses ad dm̃ arguit cũ ꝓpħa
filiab sron exꝓbrat qđ alta ceruice ince¬
dant : ceruice scilic& iugũ dedignante
oꝑib fidei insolente patientia di ad ꝓdu¬
cendã peccatorũ longitudinẽ abutente
Sũmittenda autẽ ceruix ẽ iugo suaui:
ad qđ dñs inuitat dicens. Tollite iugũ
meũ suꝑ uos: & discite ame qr mitissũ
& humilis corde Non concidenda cer¬
uix ẽ. hiuc se uigo subdens. Est enĩ hoc

Expanded text:
rente et peccatoribus in dorsum fabricantibus, cum huic ad destinatum currendi, illis semper fabricandi modus nullus sit, fit peccatorum prolixa series et multiplex longitudo. Sed quid tandem hanc iniquitatum longitudissimulator ad paenitentiae tempus, non inter exordia humanae iniquitatis promptus ad poenam, sed desinendi a criminibus seram licet uoluntatem peccatorum expectans, tum ceruices concidet, cum sine aliquo desinendi modo fabricatur, cum in longum peccata tenduntur, nimus, quod dura ceruice sint: cum cer- . uicosum populum esse Moyses ad deum arguit, cum propheta filiabus Sion exprobrat, quod alta ceruice incedant, ceruice scilicet iugum dedignante, operibus fidei insolente, patientia dei ad producendam peccatorum longitudinem abutente. summittenda autem ceruix est iugo suaui, ad quod dominus inuitat dicens: tollite iugum meum super uos et discite a me, quia mitis sum et humilis corde. non concidenda ceruix est huic se iugo subdens. est enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ero ei in patrẽ & dñs delataro lau¬
rus dormit & apłs de resuirrerturis
att Quoniã nos qui iuuimꝰ ñ praeue¬
niemꝰ eos qͥ dormierunt. Plenitudns
itaq gentiũ post somnũ mortis reet¬
pta. & isrł reliquo saluato : tunc post
hanc sessionẽ atq somnũ. resurreca¬
onis ẽ tẽpus & quia dũ tẽporũ ple¬
nitudo concluditꝰ᷑ gentiũ quoq ere
plenitudo: ideoait cũ dederit dilaci
suis somnũ : hoc surgendi a sed endi
quod & dandi dilectis somni tẽpusae
demonstrans id est om̃i plenitudine ũ
recepta. Qui autẽ sint nlormientes
continuo cũ quadã significatione
rei praesentis ostendit: dicens Pa
haereditas dñi Scĩ scilic& dormiend
& resurrecturi sedentes. hxereditas
dñi ẽ : non ille carnalis iacob. neq
terrenꝰ isrł. factꝰ ex diuisione genũ
portio & funiculus haereditatis
scđm morsen dicentẽ Cũ diui siss&¬

Expanded text:
Lazaro: Lazarus dormit; et apostolus de resurrecturis ait: quoniam nos, qui uiuimus, non prseueniemus eos, qui dormierunt. plenitudine itaque gentium in somnum mortis recepta et Israhel reliquo saluato tunc post hanc sessionem atque somnum resurrectionis est tempus. et quia dum temporum plenitudo concluditur, gentium quoque credmmabitur plenitudo, idcirco ait: cum dederit dilectis suis somnium: hoc surgendi sedentium, quod et dandi dilectis somni tempus esse demonstrans, id est omni plenitudine iam recepta. Quid autem sint dormientescontinuo cum quadam significatione rei praesentis ostendit dicens: ecce hereditas domini. sancti scilicet dormientes et resurrecturi sedentes hereditas domini est: non ille carnalis Iacob neque terrenus Israhel factus ex diuisione gentium portio et funiculum hereditatis secundum Moysen dicentem: cu
Abbreviated transcription (Latin):
na propt̃ clomũ dm̃i quae¬
sita sunt Discernens enim
głam domus dĩ a ciuitatis
uniuersitate. quia necesse ẽ
ornatũ domus regie xdifi¬
extioni ciuitatis totius ante¬
ferri: quae siuit bona eidem
ciitati Primum enĩ fr̃s &
propinqui eus ꝑ praedicati¬
onẽ pacis facti sunt dñi eiui¬
tas Secundo uero ciuitas ipsa
iam ex propinquis eius &
fratribus constituta audi¬
ens dignitatem domus dĩ:
domus omnis dĩ ipsa esse ꝓ¬
perabit Acsic ciuitati huic
quxsita sunt bona dũ exci¬
uitate dñi in domũ dĩ pro¬
ficit. scđm illud apostoli.
Nos estis templum dĩ : & sp̃s
dñi habitat in uobis: Fidelis
enim est qui ait. pat̃ probis
te rogo. ut om̃s unũ simus.
ego in illis & tu in me : dñs¬

Expanded text:
na propter domum domini quaena propter domum domini quaesita sunt. discernens enim gloriam domus dei a ciuitatis uniuersitate, quia necesse est ornatum domus regiae aedificationi ciuitatis totius anteferri, quaesiuit bona eidem ciuitati. primum enim fratres et propinqui eius per praedicationem pacis facti sunt domini ciuitas. secundum uero ciuitas ipsa iam ex propinquis eius et fratribus constituta, audiens dignitatem domus dei, domus omnis dei ipsa esse properauit. ac sic ciuitati huic quaesita sunt bona. dum ex ciuitate domini in domum dei proficit secundum illud apostoli: uos estis templum dei, e l spiritus domini habitat in uobis. fidelis enim est, qui ait: pater, pro his te rogo, ut omnes unum simus, ego in illis, et tu in me: d
Abbreviated transcription (Latin):
& pax uestra qua exuperat
omnem sensum prudentiae
custodi& corda uestra in xp̃o
iħu. Nunc quoque hanc abun¬
dantiam quam deum diliga¬
tibus spoponderat. proprũ
eẽ grauium turrium cõme¬
morat : eos graues turres si¬
gnificans eẽ quicunq dilige¬
rent Perquod intelligendũ
est̃ abundantiã hanc non ꝑ¬
miscuam eẽ nec totius ad¬
modum ciuitatis: sed eorum
rũ qui coeterae ciuitatis huus
redificationitã quã turriũ
firmitate praestiterint. Seqi¬
tur deinde propħre magn
affectus : & in omnem hon¬
nem credentem sollicitudo
piae admonitionis. Ait enĩ
Propter frcatres meos
& proximos meos loque¬
bar paccn de te propt̃
domum dei mei quaesi¬
ui tibi bonici. Multitudi¬
nem in fratrib suis pximiss
Propter quos pacem de
ealocutus est : audentes
scipsos inedificium con¬
summande huuis ciuita¬
ts aptare Sed qui pacem
propter fratres suos &p¬
pinquos de ea loquitur c̃iui¬
ati eidem propter domũ
dei bona querit. dicens Pro

Expanded text:
et pax dei, quae exsuperat et pax dei, quae exsuperat omnem sensum prudentiae, custodiet corda uestra in Christo Iesu. nunc quoque hanc abundantiam, quam diligentibus spoponderat, propriam esse grauium turrium commemorat; eos graues turres significans esse, quicumque diligerent. per quod intellegendum est abundantiam hanc non promiscuam esse nec totius admodum ciuitatis, sed eorum rorum, qui ceterae ciuitatis huius aedificationi tamquam turrium firmitate praestiterint. Sequitur deinde prophetae magnus affectus et in omnem hominem credentem sollicitudo pise admonitionis. ait enim: propter fratres meos et proximos meos loquebar pacem de te: propter domum domini dei mei qusesiui bona tibi. multitudinem in fratribus suis proximisque propter quos pacem de ea locutus est, ut audientes se ipsos in aedificium consummandae huius ciuitatis aptarent. sed qui pacem propter fratres et propinquos suos de ea loquitur, ciuitati eidem propter domum dei bona quaerit dicens: pro
Abbreviated transcription (Latin):
tute tua Ciuitatem autem
necesse est diuerso rdificiorũ
genere confistere Non enim
omnis est murus porta turrg
neque omnis platex porticꝰ
tabernae : neque domus forũ
templa palatium Sed et
differentibus interse domo¬
rum magnificentiis: diffe¬
runt quoque cohabitantiũ¬
dignitates. In omni uero gene¬
re ciuitatis nichil neque fir¬
mius neque utilius neq celsiꝰ
turribus est : Solita uero scri¬
ptura est grauia pro firmis
& immobilibus nuncupare
sicut ait inpopulo graui lau¬
dabo te Nunc quoq cum de
pace uirtutis memorass&
abundantiam beati tudinis
ꝑfectae & aternae ciuitatis
huius principib tam quã
firmissimis deputauit di¬
cens & abundantia in tur¬
ribus grauib tuis. Suꝑius
dixerat & abundantia di¬
ligentib te Non ergo om̃i¬
um est abundantia  sed di¬
ligentium deum Inde ad¬
iccit Ent pax in uirtute tuã
Pax enim aeccłte & unitas uir¬
tutem nobis firmitatem que
praestaer scđm illud a postoli

Expanded text:
tutibus tuis. Ciuitatem autem tutibus tuis. Ciuitatem autem necesse est diuerso aedificiorum genere consistere. non enim omnis est murus, porta, turris, neque omnis plateae, porticus, tabernae, neque domus, forum, templa, palatium: sed et differentibus inter se domorum magnificentiis differunt quoque cohabitantiudignitates. in omni uero genere ciuitatis nihil neque firmius neque utilius neque celsius turribus est. solita uero scriptura est grauia pro firmis et inmobilibus nuncupare; sic ubi ait: in populo graui laudabo te. nunc quoque cum de pace uirtutis memorasset, abundantiam beatitudinis perfectae et aeternae ciuitatis huius principibus tamquam firmissimis et grauissimis deputauit dicens: et abundantia in turribus grauibus tuis. superius dixerat: et abundantia diligentibus te; non ergo omnium est abundantia, sed diligentium deum. deinde adiecit: fiat pax in uirtute tua; pax enim ecclesise et unitas uirtutem nobis firmitatemque praestat secundum illud apostoli:
Abbreviated transcription (Latin):
undamus : quos nobis in spe¬
ciem fructuum a ternorũ
xccła sacramentum & pa¬
cis unitas summinis trat̃i
Noc autem sacramentum
spei communis: corporaliũ
& communium rerum nõ¬
minibus ostensum efe Quod
suentes intelligent Nanq:
abundantia huius & copiae
idem prophcta psalmoalte¬
ro meminit: dicens. Dedisti
latitiam in corde meo. Atẽ¬
pore frumenti & uni & o¬
lei sui: multiplicati sunt in
id ipsum Haecigitur ab un
dantia est in idipsum Per
hanc enim pacis & sacramen¬
torum abundantiam: bea¬
ta illa pax & indeficiens &
xterna bonorum caelestium
abundantia praparatur
Dehine sequitur Fiat paxin
uirtute tua & abundamn¬
tia in turribus grauib
tuis Pax atque uirtus do¬
mus huius: conexa sibi sunt
Posse erm aliquid nisi ex pa¬
ce non poterit quia parti¬
cipatio eius in idipsum est
in idipsum autem esse : pax
sola consequitur Pacata uero
uirtus corum tantum est
qui congregantur in id ipsũ
Et idcirco ait Fiat pax in uir¬

Expanded text:
undamus, quos nobis in speundamus, quos nobis in speciem fructuum aeternorum Ecclesiae sacramentum et pacis unitas subministrat. Hoc autem sacramentum spei communis corporalium et communium rerum nominibus ostensum est: quod scientes intelligent. Namque abundantiae hujus et copiae idem Propheta psalmo altero meminit, dicens: Dedisti laetitiam in corde meo, a tempore frumenti et vini et olei sui multiplicati sunt in idipsum . Haec igitur abundantia est in idipsum. per hanc enim pacis et sacramentorum abundantiam beata illa pax et indeficiens et aeterna bonorum caelestium abundantia praeparatur. Dehinc sequitur: fiat pax in uirtute tua, et abundantia in turribus grauibus tuis. pax atque uirtus domus huius conexa sunt sibi. posse enim aliquid nisi ei pace non poterit, quin participatio eius in idipsum est, in idipsum autem esse pax sola consequitur. perfecta uero uirtus eorum tantum est, qui congregantur in idipsum; et idcirco ait: fiat pax in uir
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem in gerendis. Extru¬
ctio itaque eius in pace est.
& participatio in id ipsum ẽ:
& unius mentis & fidei &
Karitatis domus illa est Discen¬
da ergo est doctrina pacis.
Nunc enim rogate non oran¬
di sed interrogandi secundũ
propri&atem graecitatis efi
sermo sed pacem discere in
uoluntate est audientium
cum enim de pace eius in t̃¬
rogauerint : tunc lxtabuntur
dici sibi. in domum domini
ibimus Neque enim inter¬
rogatae pacis fructus exigu¬
us est: quia id sequitur Et
abunidaritia diligenti¬
bus te Perfectos fructus
dilrctio pacis expectat: &
abundantem felicium pro¬
uentuum copiam sperat
Quod id ipsum benedictio
in iacobad spem fidelium
praeformata significat. Be¬
nedictus enimita est: frĩs
benedictionibus occupatis
Ecce odor filii mei : sicut odor
agri pleni quem benedixit
deus Ager plenus & ferti¬
lis reddens centesimũ fru¬
ctum: hic xternis copiis ab¬
undabit : & nunc quidem
interim beatis fructibus ab¬

Expanded text:
ordinem in gerendis. extruordinem in gerendis. extructio itaque eius in pace est, et participatio in idipsum est, et unius mentis et fidei et caritatis domus illa est. discenda ergo est doctrina pacis. nunc enim rogate non orandi, sed interrogandi secundum proprietatem graecitatis est sermo. sed pacem discere in uoluntate est audientium. cum enim de pace eius interrogauerint, tunc laetabuntur dici sibi: in domum domini ibimus. Neque enim interrogatse pacis fructus exiguus est, quia id sequitur: et abundantia diligentibus te. perfectos fructus dilectio pacis expectat et abundantem felicium prouentuum copiam sperat. quod idipsum benedictio in Iacob ad spem fidelium prseformata significat; benedbenedictionibus occupatis: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, quem benedixit Deus . Ager plenus et fertilis, reddens centesimum fructum, huic aeternis copiis abundabit. Et nunc quidem interim beatis fructibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
nunc quoq sicut in cocte¬
ris locis dño nomen ex cor¬
pore est Scriptura enim
ubicunque mentionem assu¬
mendi corporis facit huid
eum solita est nuncupare:
nomen ei ex parente carnis
assumens. Non est autem
ex eo ꝑturbatio intelligenti¬
xe suscipienda : quod quaedam
ex praterito prophetae locu¬
ti sint lam enim de hoc codẽ
in plurimis locis rationem
& frequenter edidimus.
Deo nanq complectenti in se o¬
mnia futura pro factis suN÷
& cuius tam fidelis praȩsentia
est ut quae nondum gesta s.
itis habeantur & gestis. De
nique statim res sẽ futuri
temporis loqui propheta
demonstrat. Nam cum tam¬
quam de praeterito comine¬
morass& ascendisse illuc tri¬
bus dñi & sedisse super sedes
domus lauid: nunc iam ue¬
luit publice doctrine & ad¬
monitionis affectu commo¬
nuit in futurum. dicens.
rozare quae ad pacen
sutit hicruscłe : ut prae¬
scientiae fidem in his quae
gesta dixiss& ostenderet
conseruaret uero temporu

Expanded text:
nunc quoque, sicut in cetenunc quoque, sicut in ceteris locis, domino nomen ex corpore est. scriubicumque mentionem assumendi corporis facit, David eum solita est nuncupare, nomen ei ex parente carnis assumens. Non est autem ex eo perturbatio intelligentiae suscipienda, quod quaedam ex praeterito prophetae locuti sint: jam enim de hoc eodem in plurimis locis rationem et frequenter edidimus. Deo namque complectenti in 437 se omnia, futura pro factis sunt. Et cujus tam fidelis praescientia est, ut quae nondum gesta sunitis habeantur nique statim res se futuri temporis loqui propheta demonstrat Nam cum tamquam de praeterito commemorasset, ascendisse illic tribus domini et sedisse super sedes domus Dauid, nunc iam uelut publicae doctrinae et admonitionis affectu commonuit in futurum dicens: rogate, quae ad pacem sunt Hierusalem: ut prsescientise fidem in his, quae gesta dixisset, ostenderet, conseruaret uero temporum
Abbreviated transcription (Latin):
confitentur ergo domini
nomini: quia deus est quia
filius unigenitus ingeniti ẽ
in hoc itaque testimonium
is rahel in domum domini
tribus dñi conscendunt: c̃on¬
fitentes nomini domini
Sed confessio ista udiciũ ẽ
iudieatur enim per cos qͥb
dictum est Sedebitis suꝑ
duodecim thronos: iudican¬
tes duodecim tribus isrł
Non solum hui uidicant :
sed & regina auxꝰtri conde¬
mnabit. & niniueta conde¬
mnabunt: quia hii poeni¬
tentiam suꝑ iona praedi¬
catione egerunt. & illa ex
ultimis terrae partibus
ueniens sapientiam salomo¬
nis audiuit. Inquib: accłx
praefiguratio est: quae pe¬
regrina & in cognita & pȩ¬
nitentiae credidit: & sapi¬
entiam desiderauit audire
Hic igitur sedes uidicii erit.
ubi in testimonium israhel
tribus dñi ascendent ad no¬
men dñi confitendum: in
xeccła scilic& sanctorũ lapi¬
dum ciuitate. qua domus
dñi est Ait enim Quia
il lic sederunit sedes in
iudicium: sedes super
domum dauiđ Dauid

Expanded text:
confitentur ergo nomini confitentur ergo nomini domini, quia deus est, quia filius unigenitus ingeniti est. in hoc itaque testimonium Israhel in domum domini tribus domini conscendunt confitentes nomini domini. Sed confessio ista iudicium est. iudicatur enim per eos, quibus dictum est: sedebitis super duodecim tribunalia iudicantes duodecim tribus Israhel. non solum hi iudicabunt. sed et regina aumnabit, et Ninivitae condemnabunt ; quia hi poenitentiam super Jonae praedicatione egerunt, et illa ex ultimis terrae partibus veniens sapientiam Salomonis audivit: in quibus Ecclesiae praefiguratio est, quae peregrina et incognita et psenitentise credidit et sapientiam desiderauit audire. Hic igitur sedes . iudicii erit, ubi in testimonium Israhel tribus domini ascendent ad nomen domini confitendum, in ecclesia scilicet, sanctorum lapidum ciuitate, quae domus domini est. ait enim: quia illic sederunt sedes in iudicium. sedes super domum Dauid. Dauid
Abbreviated transcription (Latin):
corporis susceptus. incru¬
ce si crederet saluatus. in
resurrectione si confiter&
glorificatus nichilhorũ
suum credidit: nichil ho¬
rum manere sium uolu¬
it Habens manna cucu¬
meres xgypti desidera¬
uit legem uitae a deo ex¬
pectans : uitulumadora¬
uit Prophetas audiens
occidit Uirginis partũ
prophetatum sibi : infama¬
uit. Deum in carne non
credidit feccati remisso¬
rem: fals peccati reum
arguit ꝑmit ad mortem
in crucem sustulit Testes
resurrectionis: ad silenti¬
um corrupit A postolos
morte interfecit In hoc
sceleris sui testimonium:
tribus dñi ascendunt.
illi promissum est: ha
obtinent Illius testamen¬
tum: sed harum haredi¬
tas est. Hunc eius crucari¬
um. deum suum tribus
confitentur In hoc itaq
testimonio agnoscit ispł
quem compunxit: & ab
accessu eius inhibetur quẽ
resurrexisse non credit
Hunc archangeli adorans
huc omnes caelestes uir¬
tutes ministrant Hic
tribus suas conformes
gloriae corporis sui praestat

Expanded text:
corporis susceptus, in crucorporis susceptus, in cruce si crederet saluatus. in resurrectione si confiteretur glorificatus, nihil horum suum credidit, nihil horum manere suum uoluit. habens mannam cucumeres Aegypti desiderauit; legem uitse a deo expectans uitulum adorauit; prophetas audiens occidit; uirginis partum prophetatum sibi infamauit, deum in carne non credidit, peccati remissorem falsi peccati reum arguit, emit ad mortem, in crucem sustulit; testes resurrectionis ad silentium corrupit; apostolos morte intsceleris sui testimonium, tribus Domini adscendunt. Illi promissum est, hae obtinent. Illius testamentum, sed harum haereditas est. Hunc ejus cruciarium, Deum suum tribus confitentur. In hoc itaque testimonio agnoscit Israel quem compunxit, et ab accessu ejus inhibetur, quem resurrexisse non credidit. Hunc Archangeli adorant, huic omnes coelestes virtutes mitribus suas conformes gloriae corporis sui praestat.
Abbreviated transcription (Latin):
bus ergo quae erunt dnĩ
ascendent: Sed forte sibi isrł
hoc esse debitum uindicabit:
idest qui secundum litte¬
ram non secundum spm.
qui carnalis & non caelestis.
qui crucifigens dñm non
qui adorans est Sed ab hac
spe repulsus est Illuc enim
conscenderunt tribus trib
dñi: tes timonium illi
is raheł. Non tribus isrł
in testimonium gentium.
sed tribus domini in testi¬
monium israhel Tribus
cnim domini
& in domum dei incob
Et annunciabit nobis uiã
suam: & ambulabimus
in ea Ex sion enim exi& lex:
& uerbum dñi ex hierusalẽ
Exhierusalem enim exiens
uerbum dñi uenit ad gen¬
tes. Hae introcunt in scãm
ciuitatem : in testimonium
in quod tandem testimo¬
nium Ad corifiteriduno
inquit Nomini đomiNu
Tribus dñi nomen domini
confitentur. Hoc autem
est testimonium is raheł
Ille isrł a dño in pharao
uindicatus in mari ablatus
in deserto angelorum crbo
pastus in lege eruditus. in
prophetis obirgatus in na¬
tiuitate adño ꝑ consortiũ

Expanded text:
bus ergo, quae erunt domini, bus ergo, quae erunt domini, ascendent, Sed forte sibi Israhel hoc esse debitum uindicabit, id est, qui secundum litteram et non secundum spiritum, qui carnalis et non caelestis, qui crqui adorans est? Sed ab hac spe repulsus est. Illuc enim adscenderunt tribus, tribus Domini, testimonium illi Israel. Non tribus Israel in testimonium gentium, sed tribus Domini in testimonium Israel. Tribus m domini et in domum dei Iacob: et adnuntiabit nobis uiam suam, et ambulabimus in ea. ex Sion enim exiet lex, et uerbum domini ex Hierusalem. ex Hierusalem enim exiens uerbum domini uenit ad gentes. hse introeunt in sanctam ciuitatem, in testimonium In quod tandem testimonium? ad confitendum, inquit, nomini domini. tribus domini nomen domini confitentur. hoc autem est testimonium Israhel. ille Israhel a domino in Pharao uindicatus, in mari ablutus, in deserto angelorum cibo pastus, in lege eruditus, in prophetis obiurgatus, in natiuitate a domino per consortium
Abbreviated transcription (Latin):
hierusalem xdificatur ut
ciuitas. cuius par ticipo¬
tio est in id ipsum. Dissi¬
dentes autem a coctu san¬
ctorum & se abxcła cor¬
tibus separantes. partio¬
pationem sc̃a istius don
non habent: quia partici¬
patio ciuitatis huius in
id ipsum est. Ex consortio
enim perfecta ciuitatis
unianimes non possunt
participationem in diuer¬
sum habere: sed in id ipsũ
Omnes igitur qui unum
erunt in ea crunt: ut tesq.
est psalmus. Ait nanque
illuc asciderunt
tribus. Tribus non una
sed plures. Sed forte sine
exceptione ab uniuersis
xdificanda uidebitur ci¬
uitas quod in tribubus
cognominatis nulla fiat
exceptio: eritq populis
dominum nescientibus
in hanc domũ commun.
ingressus. Sed intelligi
istud scriptura non pa¬
titur: adiciens ad id qđ
dixerat illuc ascenderuns
tribus t ribus dominĩ
Sunt enim qua non sunt
dñi. Quibus dictum est
Vos estis adiabolo & rursũ
Abite ame maledicti :¬
in praeparatum ignem di¬
abolo & angelis cus Tri¬

Expanded text:
Hierusalem sedificatur ut Hierusalem sedificatur ut ciuitas, cuius participatio est in idipsum. dissidentes autem a coetu sanctorum et se ab ecclesiae cortibus separantes participationem sanctae istius domus non habent, quia participatio ciuitatis huius in idipsum est. ex consortio enim perfectae ciuitatis unanimes non possunt participationem in diuerso habere, sed in idipsum. omnes igitur. qui unum erunt, in ea erunt. et testis est psalmus; ait namque: illic ascenderunt tribus, tribus: non una, sed plures. Sed forte sine exceptione ab uniuersis sedificanda uide- 6 bitur ciuitas, quod in tribubus cognominatis nulla fiat exceptio, eritque populis dominum nescientibus in hanc domum communis ingressus? sed intellegi istud scriptura non patitur adiciens ad id, quod dixerat: illic ascenderunt tribus, tribus domini. sunt enim, qui non sunt domini. quibus dictum est: uos estis a diabolo, et rursum: abite maledicti in praeparatum ignem diabolo et angelis eius. tri
Abbreviated transcription (Latin):
extructio & taberna culi
inst ructio speciem ae
terne illius & calestis
ciuitatis prafigurabat
Et quia in omne tẽpus
& usque ad seculi consum¬
mationem & per omnium
generationum atatem aedi¬
ficatio crelestis huius ciuita¬
tis explenda est ideo xdifi¬
cari eam sine temporis de¬
finintione significat di¬
cens. xdificatur ut ciuitas:
ut sicut apostolus ait intret
plenitudo gentium. & tunc
quod est reliquum israhel
saluabitur Sed quia unum
xccłae corpus est non quadã
corporum confusione per¬
mixtum neq singulis in
indiscretum aceruum & in¬
formem cumulum aduma¬
tis sed ꝑ fidei unitatem ꝑ
Karitatis societatem ꝑ oꝑũ
uoluntatisque concordiam.
per sacramenti unum in
omnibus donum unum
omnes sumus. in quo nos
paulus hortatur dicens
obsecro uos fratres ut id ipsũ
sapiatis omnes eandem ha¬
ritatem exercentes & cum
fuerit ut scriptum est era
autem omnium qui crede¬
bantcor & anima unum
tunc erimus ciuitas dei
tunc sca hierusalem : quia

Expanded text:
extructio et tabernaculi extructio et tabernaculi institutio speciem illius aeternae et caelestis ciuitatis prsefigurabat. et quia in omne tempus t usque ad saeculi consummationem et per omnium generationum aetatem sedificatio caelestis huius ciuitatis explenda est, ideo sedificari eam sine temporis definitione significat dicens: sedificatur ut ciuitas, donec, ut apostolus ait, intret plenitudo gentium, et tunc quod est reliquum Israhel saluabitur. Sed quia unum ecclesiae corpus est, non quadam corporum confusione permixtum neque singulis in indiscretum aceruum et informem cumulum unitis, sed per fidei unitatem, per caritatis societatem. per operum uoluntatisque concordiam, per sacramenti unum in omnibus donum, unum omnes sumus, in quod nos Paulus hortatur dicens: obsecro uos, fratres, ut idipsum sapiatis omnes ean-dem caritatem exercentes, et cum fuerit, ut scriptum est: erat autem omnium, qui credebant, cor et anima unum, tunc erimus ciuitas dei, tunc sancta Hierusalem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quiram : ut in habitem in do¬
mo dñi omnes dies uitae meae.
ut uideam delectationes dñ
&iusitem templum eius. Et
rursum Dñe dilexi decorẽ
domus tuae & locum taber¬
naculi gloriae tuae Haec do¬
mus desiderabilis. hic aditus
letabilis fundamento duo¬
decim uiuarum gẽmarum
esse uiuos lapides extructos
excisos primum adopus adi¬
ficationis amorse in lege.
a prophetis in passionib: suis
a dño incorpore. ab apostolis
in martrriis. a sc̃o spiritu
in uirtutibus Hui xdifi¬
catores. hac adificia haec
ciuitas. Hu stantes pedes
in eius atrus: custodes sci¬
lic& quib hatae sunt cla¬
ues domus huius. Dictũ
est enim Nobis dabo
claues regni caelorum
Speciem domus ignoran¬
tibus nunciantes beati
pedes : &a propheta me¬
rito laudati Quam pul¬
cherrimi pedes euange¬
litantium pacemꝰ
An conuenire quicquã
Hierus aleo quae ce
dificcotur ut ciuitas.
Non ciuitas sed ut ciuitas
quia illa terrenae ciuita¬
tis aedificatio & templi

Expanded text:
quiram, ut inhabitem in doquiram, ut inhabitem in domo Domini omnes dies vitae 434 meae, ut videam delectationes Domini, uisitem templum eius, et rursum: domine, dilexi decorem domus tuse et locum tabernaculi glorise tuse. haec domus desiderabilis, hic auditus laetabilis, fundamento duodecim uiuarum gemmarum esse uiuos lapides extructos, excisos primum ad opus aedificationis a Moyse in lege, a prophetis in passionibus suis, a domino in corpore, ab apostolis in martyriis, a sancto spiritu in uirtutibus. hi sedificatores, haec aedificia, haec ciuitas. hinc stantes pedes in eius atriis, custodes scilicet, quibus datae sunt claues domus huius — dictum est enim: uobis dabo claues regni caelorum —, speciem domu signorantibus nuntiantes beati pedes et a propheta merito laudati: quam pulcherrimi pedes euangelizantium pacem. Ac ne conuenire quicquam Hierusalem, quae tedificatur ut ciuitas. non ciuitas, sed ut ciuitas; quia illa terrenae ciuitatis sedificatio et templi
Abbreviated transcription (Latin):
sint uisibilia contemplatu¬
ros ubi non xgritudo non
mors non mestitia non t¬
ror sit. haec cum quis an¬
nunciata abangelis pra̧¬
formata in lege exposita
a prophetis a d ño exẽplis
repraesentata. praȩdicata ab
a postolis ipsi sibi hoec eadẽ
ꝑfidem possibilia cognoue¬
rit : proclamabit necesse ẽ
exemplo prophetae
cetatus sum in his
quae dicta sunt michi
docuit : dicens. Quoniam
elegit dñs sion. praeelegit
eam in habitationem sibi
Haec requies mea in saecula
diximus hanc terrenam
& caducam & poenas impi¬
etatis suae luentem: sed il¬
lam liberam & caelestem
hierusalem quia eadem
& sion est. ꝑ cuius in colau
quia domus dei est nos qͦq
ciues sanctorum & dome¬
stici deisumus. Hinc ergo
laetitia est quod dictũ sit
in domum dñi nos ituros
forte ignorent̃ nẽ uea
domo eadem in quam nos
ciant : non in cognita pollicens
Nanc domum desiderabilem
& dilectam amultis agnoui¬
mus Nam scriptura ait
Vnam petu a dño hanc re¬

Expanded text:
sint uisibilia, contemplatusint uisibilia, contemplaturos, ubi non aegritudo, non mors, non msestitia, non terror sit: hsec cum quis adnuntiata ab angelis, prseformata in lege, exposita a prophetis, a domino exemplis repraesentata, praedicata ab apostolis, ipsi sibi hsec eadem per fidem possibilia cognouerit, proclamabit necesse est exemplo prophetae: lsetatus sum in his, quae dicta sunt mihDavid dicens: Quoniam elegit Dominus Sion, complacitam habuit inhabitationem sibi: haec requies mea in saeculum diximus, hanc terrenam et caducam et poenas impietatis suae luentem, sed illam liberam, et coelestem Jerusalem, quia eadem et Sion est; per cujus incolatum, quia domus Dei est, nos quoque cives sanctorum et domestici Dei sumus. Hinc ergo laetitia est, quod dictum sit in domum Domini nos ituros.forte ignorent, neve a domo eadem, in quam nos iant, non incognita pollicentur. Hanc domum desiderabilem et dilectam a multis agnovimus. Nam dicit Scriptura: Unam petii a Domino, hanc re
Abbreviated transcription (Latin):
IISPT CXIISTIS
de siderii detinetꝰ
nichilebscuritatis in psal¬
mohabebit Ex suo enim
sens&igentiam pro¬
pheticae magniloquentiae
consequetur Manq cum
se meminerit scriptum
dei coharedem. & consortẽ
xternorum bonorum. et
similem angelis ex resurre¬
ctione renouandum. & cor¬
ruptione deposita in illam¬
futurumq: incolam ciuita¬
tis caelestis uuus lapidibus
extructa: de qua scriptũ ẽ
in euangelio. cum dñs uira¬
re ꝑ caelum in hibiis setad¬
iecit dicens neq ꝑ hieruso¬
limam quia ciuitas est regis
magni. non utiq eam signi¬
ficans qua prophetas occi¬
dit & lapidat sed eam cuirs
beatus apostolus paulus
ita meminit uos estis ciues
sanctorum & domesticidĩ.
suꝑẽdificati suꝑ funcdam̃tũ¬
apostolorum cumq: lege¬
rit ea quae nunc sunt ex
parte esse nosq ꝑspeculũ
interim &in enigmate i¬
dere ꝑfecto autem ueni¬
ente ea quae nunc pro par¬
te sint destruenda & facie
ad faciem tam quam cor¬
porali uisu ea quae tũ nob

Expanded text:
i spe caelestis desiderii detinetur, nihil obscuritatis in psalmo habebit; ex suo enim sensu intellegentiam prophetise magniloquentiae consequetur, namque cum se meminerit scriptum dei coheredem et consortem aeternorum bonorum, et similem angelis ex resurrectione renouandum et corruptione deposita in futurumque incolam ciuitatis caelestis uiuis lapidibus extructae, de qua scriptum est in euangelio, cum dominus iurari per caelum inhibuisset dicens: neque per Hierosolymam, quia ciuitas est regis magni — non utique eam significans, quae prophetas occidit et lapidat, sed eam, cuius beatus apostolus Paulus ita meminit: uos estis ciues sanctorum et domestici dei, supersedificati super fundamentuapostolorum — cumque legerit, ea, quae nunc sunt, ex parte esse nosque per speculum interim et in aenigmate uidere, perfecto autem ueniente ea, quae nunc pro parte sint, destruenda, et facie ad faciem, tamquam corporali uisu, ea, quae tum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ã he isł obimpietatẽ siã eẽ ñ meretur
heredit s. que lereditas eẽt ostendit
diens Eace hareditas dñi. filii. merces
qss acceꝑit. Non enĩ inanis hic fru¬
etus ẽ cũ ex uirginali uentre maners
atea ds̃ nascitur Nã merces eiꝰ bre¬
reditas ẽ: & iereditas filii sunt Quot¬
quot inquit eũ receꝑunt: dedit his po¬
afatẽ filios dĩ fieri & rursũ filioli
adhuc pufillũ uob̾cũ sũ łlu gͦ filu
hereditas ẽ: & haec hxereditas merces
fructus uentris. Est gͦ dñs fructus
uentris: quẽ ex se in uite nr̃a fru¬
ctũ pariens uirgo ꝓgenuit & haec
eus merces ẽ qui ex uirgine nascendo
fructus uentris eẽ uoluit: ut ei gentes
quas in filios ꝑ fidẽ generaret haere¬
dias sit. Quod autẽ quia fructꝰ uen¬
tis effectus sit hanc mercedẽ hoere¬
ditatis acceꝑit : psalmꝰ alius testat᷑
dicens Posce ame & dabo tibi gentes
hareditatẽ tuã: & possessionem

Expanded text:
ahel ob impietatem suam esse non meretur hereditas, quae hereditas esset, ostendit dicens-: ecce hereditas domini fili, merces tris acceperit. non enim inanis hic fructus est, quo ex uirginali uentre manens antea deus nascitur. nam merces eius hereditas est et hereditas filii sunt. quotquot, iuquit, eum receperunt, dedit his potestatem filios dei fieri, et rursum: filioli. adhuc pusillum uobiscum sum. hi ergo filii hereditas est et haec hereditas merces fructus est uentris. est ergo dominus fructus uentris, quem ex se in uitae nostrae fructum pariens uirgo progenuit. et haec eius merces est, qui ex uirgine nascendo fructum uentris esse se uoluit, ut ei gentes, quas in filios per fidem generaret, hereditas sit. Quod autem, quia fructus uentris effectus sit, hanc mercedem hereditatis acceperit, psalmus alius testatur dicens: posce a me, et dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑx cõmunib rerũ uocabulis ad si¬
gnificationẽ doctrinae suae & instituti¬
onis apaatis Nob̵ enĩ ñ sibi loquit᷑ atq
id̃ nr̃is utit᷑ in loquendo Conuentus
quidẽ xeccłarũ siue tũ tẽpli quos ad
sicratã sacram̃torũ religionẽ xdificio¬
rũ septa concludunt: consuetudo nr̃a
uel domũ dĩ solita ẽ nuncupare uel
tẽplũ. Scriptura quoq uel ꝓphetica
uel apłica : ad demonstrationẽ locorũ¬
his ẽ usa nominib: Uerũ ñ hanc quae
a nob̵ ac nobiscũ ita nuncupat᷑ domũ
dĩ eẽ ex ipsius dictis docem᷑. Ait enĩ
celũ mͥ sedes ẽ : terra autẽ scabellũ
pedũ meorũ. Quã domũ mͥ xdifica¬
bitis. aut quis locus requictionis mexe:

Expanded text:
 communibus rerum vocabulis ad significationem doctrinae suae et institutionis aptatis. Nobis enim, non sibi loquitur; atque ideo nostris utitur in loquendo. Conventus quidem ecclesiarum, sive tum templi, quos ad secretam sacramentorum religionem aedificiorum septa concludunt, consuetudo nostra uel domum dei solita est nuncupare uel templum. scriptura quoque uel prophetica uel aphis est usa nominibus. Verum non hanc, quae a nobis ac nobiscum ita nuncupatur, domum Dei esse ex ipsius dictis docemur. Ait enim: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum: quam domum mihi aedificabitis, aut quis locus requietionis meae?
Abbreviated transcription (Latin):
quentẽ p̃cẽ ñ sui tẽporis reshas
eẽ declarat dicens. Conuerte dr̃ie
captiuitatem nr̃am Si fuit tã¬
nc̃ ut a se auertat᷑ orat: Sed in su¬
ꝑiorib ꝓpheticae scientiae fuit ser¬
mo. futurorũ gaudia tã quã de prat̃ito
nunciantis nc̃ autẽ de auertendis cõ¬
munis oratio. Cui se ꝓpħa tã & si ipse
ñ ẽ captus admisceat. tã quã ad hue
in isdẽ se eẽ cognoscat. Scriptũ ẽ enĩ¬
⁊ lustas in principio sermonis sui ipse¬
⁊ sibi accusator ẽ & rursũ Confitere
primũ peccata tua: ut iuisaficeris
& beati lugentes : q̃m ipsi consola¬
bunt᷑: Scit quidẽ ꝓpħa se libũ sed
tã quã captus dõsubditꝰ ẽ : siue per
ꝓpriae confessionis disciplinã quia
ubi peccati confessio ẽ ibi & iusti¬
ficatio a dõ ẽ quod in publicano
& phariseo dñs testatus ẽ cũ pha¬
riseus iustũ segłatus ẽ publicanꝰ
uͦ ꝓ peccatis orass&. ait em̃. Am̃

Expanded text:
quentem precem non sui temporis res has quentem precem non sui temporis res has esse declarat dicens : conuerte. domine, captiuitatem nostram. si fuit tamitas, quomodo nunc ut a se auertatur orat? sed in superioribus propheticse scientise fuit sermo futurorum gaudia tamquam de praeterito nuntiantis; nunc autem de auertendis communis non est captus admisceat, tamquam adhuc in iisdem se esse cognoscat. Scriptum est enim: Justus in principio sermonis sui, ipse sibi accusator est ; et rursum: Confitere primum peccata tua, ut justificeris : et: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. scit quidem propheta se liberum; sed tamquam captus deo subditus est siue per propriae confessionis disciplinam, quia, ubi peccati confessio est, ibi et iustificatio a deo est, quod in publicano et ' pharisaeo dominus testatus est, cum pharisseus iustum se gloriatus est, publicanus uero pro peccatis orasset; ait enim: amen
Abbreviated transcription (Latin):
in hib& : quousq introe¬
undi rursum in regno
celorum tempus adueni¬
a. cus todi& ergo dominis
exitum: de corpore ut ex¬
cuntes secreti ab impiis
interiecto chao qui escant
cus todi& introitum dñs
in xternum illud & beatũ
regnum introducens
ipse est enim qui ait. Ego
sum ianua &. nemo uadir
ad patrem nisi perme :

Expanded text:
inhibet, quo usque introeinhibet, quo usque introeundi rursum in regnum caelorum tempus adueniat. custodiet ergo dominus exitum, dum de corpore exeuntes secreti ab impiis interiecto chao quiescant. custodiet et introitum, dum nos in seternum illud et beatum regnum introducit. ipse est enim, qui ait: ego sum ianua; et: nemo uadit ad patrem nisi per me,
Abbreviated transcription (Latin):
st& Hxc enim nunc sunt
diaboli ministeria. haec o
mnia eius in tempore scłi
huius officia: uitus consu¬
mere blandimentis surri¬
pere obtrectationibus
lacerare
ambitione insilire. lasciui is
aduolare & tota uirtutis
suae potestate uastare Ab
hoc omni igitur malo dei
saeiiat nec debitum nobis
est ut aduersus eum pugne¬
mus incorpore. non est enĩ
nisi ex concertatione uicto¬
ria: idcirco subsequitur
Custodiet arumam ti¬
cam dominus. Ne quid
tot tantisque superius mi¬
moratis malis in eam sit¬
ꝙ potestatis. Tenuit autem
propheticus sermo ordinꝰ
suum: dicens. DOMINUs
cus todi& eitum t uum
& INtroitum tuum ꝙ
hoc nunc & usq in scłm
Non enim temporis & sel
huuis est ista custodia. non
aduri soleatq: luna & ab
omni malo conseruari sed
futuri boni expectatio esi
cum exeuntes de corpore
ad introitum illum regni
caelestis ꝑ custodiam dñi
fideles omnes reseruabut¬
isinu scilic& interim ab¬
rahae collocati. quo adire
impios interiectum chaos

Expanded text:
stet. Haec enim nunc sunt stet. Haec enim nunc sunt diaboli ministeria, haec mnia eius in tempore saeculi huius officia sunt, uitiis consumere, blandimentis subrepere, obtrectationibus lacerare, ambitione insilire, lasciuiis aduolare et tota uirtutis suse potestate uastare. ab hoc omni igitur malo dei sseuiat — nam debitum nobis est, ut aduersus eum pugnemus in corpore, non est enim nisi ex concertatione uictoria - idcirco subsequitur: custodiet animam tuam dominus, ne quid tot tantisque superius memoratis malis in eam sit potestatis. Tenuit autem propheticus sermo ordinem suum dicens: dominus custodiet exitum tuum et introitum tuum ex hoc nunc usque in saeculum. non enim temporis huius et sseculi est ista custodia, non aduri sole atque luna et ab omni malo conseruari; sed futuri boni expectatio est, cum exeuntes de corpore ad introitum illum regni caelestis per custodiam domini fideles omnes reseruabusinu scilicet interim Abrahae collocati, quo adire impios interiectum chaos
Abbreviated transcription (Latin):
formans: populo suo diur¬
num calorem columna
nubis & noc turnum frigis
ac tenebras columna ignis
temperabat in hac igitur
hoc est xterna temporum
& beata temperie quisque
domini cus todiam pro¬
meruerit ꝑmanebit: ne
natura corporis gelu lunae
& calore solis uratur. sed
faculi huius malis & iniu¬
rus liberatus. in xternis
& beatis & temperatis qui¬
escens glorificati corporis
sui sumat solidam indemũ¬
tabilemq naturamꝰ Sequi¬
tur deinde DÑs cus todi¬
et te ab omru malo
Et a quibus malis custodi¬
ab his qua putantur
Hxc enim sunt infirmi¬
tati nostrae & corpori de¬
bita: mori infirmariege¬
re. Quae si mala essent :
nec abel mortuus. nec iob
cruciatus ess& nec petrus
pecunia quam in elemosi¬
nam poscebatur eguiss&
Ergo fidelem animam ab
omni malo dñs cus todit:
idest ne eam diaboli tinea
corrumpat. ne fur orre¬
pat ne canis oblatret ne
lupus laceret. ne ursus de¬
sȩuiat ne pardus insiliat
ne tigris aduol&. ne leo ua¬

Expanded text:
formans populo suo diurformans populo suo diurnum calorem columna nubis et nocturnum frigus ac tenebras columna ignis temperabat. in hac igitur aeterna temporum et beata temperie, quisque domini custodiam promeruerit, permanebit, ne natura corporis gelu lunae et calore solis uratur, sed saeculi huius malis et iniuriis liberatus, in aeternis et beatis et temperatis quiescens glorificati corporis sui sumat solidam indemutabilemque naturam.' Sequitur deinde: dominus custodiet te ab omni malo. et a quibus malis custodiab his quae putantur: haec enim sunt infirmitati nostrae et corpori debita, mori, infirmari, egere: quae si mala essent, nec Abel mortuus, nec Job cruciatus esset, nec Petrus pecunia quam in eleemosynam poscebatur eguisset. Ergo fidelem animam ab omni malo Dominus custodit, id est, ne eam diaboli tinea corrumpat, ne fur obrepat, ne canis oblatret, ne lupus laceret, ne ursus desaeviat, ne pardus insiliat, ne tigris advolet, ne leo va
Abbreviated transcription (Latin):
uat: rursumque estiuis n¬
sibus sol urat & luna dissol
corporaliter intelligenda
quaero quid asserant prophe¬
tam ei qui inmontes oculos
suos eleuauerit polliceri
in eo quod dicitur Per diem
sol non uret te: neque luna
per noctem Non enim ma¬
nente natura corporis nr̃i
natura quoque elemento¬
rum demutabilis fi& ut ñ
naturae suae in naturã nr̃am
consuetudine perse uerent
Aut nunquid quisquam
udebit hanc sibi in hoc sie¬
culo firmitatem corporis
sperare ne aduri nocte ae
die possit beato patriar¬
cha iacob perustum se no¬
ctis rigore & calore diei
conquerente cum dicit.¬
& fui diei perustus calore
& gelii noctis Sed pro¬
pheta nunc uel spiritus
ꝓprophetam nouit illam
beatitudinem temporũ.
in qua a nobis omnis demu¬
tatio corporea infirmita¬
tis abscedet: in qua non fri¬
gus non calor. non nox et
demutatio. sed xterna dies
& beata temperies sit : iu¬
stitix in nos sole dominan¬
te Cuius temporis requiẽ
iam in deserto dñs prae¬

Expanded text:
vat; rursumque aestivis menvat; rursumque aestivis mensibus sol urat, et luna dissolvcorporaliter intelligenda: quaero quid asserant Prophetam 431 ei, qui in montes oculos suos elevaverit, polliceri in eo quod dicitur: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem? Non enim manente natura corporis nostri, natura quoque elementorum demutabilis fiet; ut non naturae suae in naturam nostram consuetudine perseverent. Aut numquid quisquam audebit hanc sibi in hoc saeculo firmitatem cosperare, ne aduri nocte ac die possit, beato patriarcha Iacob perustum se noctis rigore et calore diei conquerente cum dicit: et fui diei perustus calore et gelu noctis. Sed propheta nunc uel spiritus per prophetam nouit illam beatitudinem temporum, in qua a nobis omnis demutatio corporeae infirmitatis abscedet, in qua non frigus, non calor, non nox et demutatio, sed aeterna dies et beata temperies sit iustitise in nos sole dominante. cuius temporis requiem iam in deserto dominus prse
Abbreviated transcription (Latin):
bunt Manum uero effectũ
omnis operis accipimus. Vn¬
de illud etiam ab hoc eodem
propheta sic dictum est liba
me de ore leonis: & de manu
eanis unicam meam Neque
cnim in hoc animal oblatrans
& rabidum parseius corporis
conueniebat : sed ab operibus se
malitiae liberari deprecatur
trgo quia aduersantes nobis
demonum uirtutes optima
& ualidissima fidei nostrae oꝑa
debilitare & conuulnerare
contendunt : idcirco sup manũ
dexterae custodia dei uigilatu¬
ra promittitur. ut illibata
in nobis bona uoluntatis oꝑa
perseuerent. Quibus manen¬
tibus: xterni illius & beati
temporis regno abstersa om̃i
infirmitate corporea labis
quod sequitur prophete sp̃
inse efficientiam hab& : ut
unum quodque eorum in
suo tempore humanorum
corporum uires perdemu¬
tationem imbecillae in nobi
substantiae infirm& ut sol
calore luna frigore adurat
sit que per anni cursum tals
eorundem conuersio. ut hi¬
berno tempore sol non ad¬
urat luna adurente sed sil¬

Expanded text:
abunt . Manum vero effectum abunt . Manum vero effectum omnis operis accipimus. Unde illud etiam ab hoc eodem propheta, sic dictum est: Libera me de ore leonis et de manu canis unicam meam . Neque enim hoc animal oblatrans et rabidum pars haec corporis conveniebat: sed ab operibus se malitiae liberari deprecatur. Ergo quia adversantes nobis daemonium virtutes optima et validissima fidei nostrae opera debilitare et convulnerare contendunt: idcirco supra manum dexterae custodia Dei vigilatura promittitur: ut illibata in nobis bonae voluntatis opera perseverent, quibus manentibus aeterni illius et beati temporis regno, abstersa omni infirmitate corporeae labis,quod sequitur Prophetae spiin se efficientiam habet, ut unumquodque eorum in suo tempore humanorum corporum vires per demutationem imbecillae in nobis substantiae infirmet, ut sol calore, luna frigore adurat: sitque per anni cursum talis eorumdem conversio, ut hiberno tempore sol non adurat, luna adurente, sed sol
Abbreviated transcription (Latin):
tes oculis uidit & dixit Auxili¬
um meum adomino qui fecit
celum & terram. impenditur
ergo fidei huic caelestis custodia:
& xternae uigiliae munitionem
confessio ista sortitur. Qua se¬
ctanda obtinenda retinenda
est nunquam custodia eius in
nos quem sic confitebimur dor¬
miente Acne alicuius alterus
in somnis custodia demonstrari
existimaretur : subicitur
Dominus custodi& te ille utiq
qui fecit caelum & terram De¬
hinc custodiae ipstus ratio distin¬
cta est Dominus protectio
tua supra manum dexte¬
rce tuce. Absoluta res esset:¬
si dictum esset. supra manum
dexteram tuam At uero cum
ita dicatur. supra manum dex¬
tera tuae : significari uidetur
dextera habens manum dexte¬
ram & sinistram Noc non reci¬
pit. nec natura hominis: nec
sensus. Nerum semper scri¬
pͥtura dexteram parte mopti¬
mamatque utilissimam de¬
monstrat & quidem euangłia
pereos qui adextera & a sini¬
stra sunt significantiam in¬
telligentix̃ utriusq monstr¬

Expanded text:
tes oculis uidit et dixit: auxilites oculis uidit et dixit: auxilium meum a domino, qui fecit caelum et terram. inpenditur ergo fidei huic caelestis custodia et aeternae uigiliae munitionem confessio ista sortitur, quae sectanda, obtinenda, retinenda est, numquam custodia eius in nos, quem sic confitebimur, dormiente. Ac ne alicuius alterius insomnem custodiam demonstrari existimaremus, subicitur: dominus custodiet te, ille utique, qui fecit caelum et terram. dehinc custodise ipsius ratio distincta est: dominus protectio tua super manum dexterae tuse. si dictum esset supra manum dexteram tuam. At vero cum ita dicatur, supra manum dexterae tuae; significari videtur dextera, habens manum dexteram et sinistram. Hoc non recipit, nec natura hominis, nec sensus. Verum semper Scriptura dexteram partem optimam atque utilissimam demonstrat. Et quidem Evangelia per eos qui a dextera et sinistra sunt, significantiam intelligentiae utriusque monstr
Abbreviated transcription (Latin):
custodia caelestis somni requiẽ
conuenire. quia indefessa sit̃
ne dormitaret nunc neque
dormitare ne que dormire
ait: dormitationem superius
ex nostra ab eo discessione si¬
gnificans nunc autem neq:
dormitare neq: dormire quia
sit aternitas indefessa demon¬
strans : Sed quis hic est qui neq
dormitet. neq: dormiat Ille
scilic&: qui custodit israhel
srahel genesis exponit eum
esse qui deum uiderit iacob
enim patriarcha post luctam
quam cum deo habuerat. hoc
nomen accepit. Nltrahuma¬
nam naturam deum contuens
fidei suae oculis: dignus hoc
nomine est: Deum autem adeo
uidit: ut benedicise ab eo pre¬
caretur Meminit & paulus
esse nunc in plebe gentium
id est inpopulo aecclesiae israhel
dicens. pax super eum. & suꝑ
israhel dei: ne forte nomen h
antiquae tantum illius plebis
fuisse existimaretur. It si ille
non dormit qui cus todit isrł.
& proprium is rahel nomen ẽ
deum uideritis: ille necesse ẽ
cus todiatur qui el euatis ad mon¬

Expanded text:
custodise caelestis somni requiem custodise caelestis somni requiem conuene dormitaret, nunc neque dormitare neque dormire ait: dormitationem superius ex nostra ab eo discessione significans; nunc autem neque dormitare neque dormire, quia sit aeternitas indefessa, demonstrans. Sed quis hic est, qui neque dormitet, neque dormiat? Ille scilicet, qui custodit Israel. Israel Genesis exponit eum esse qui Deum viderit . Jacob enim patriarcha post luctam, quam cum Deo habuerat, hoc nomen accepit. Ultra humanam naturam Deum contuens fidei suae oculis, dignus hoc nomine est. Deum autem adeo vidit, ut benedici se ab eo precaretur. Meminit et Paulus esse nunc in plebe gentium, id est, in populo Ecclesiae, Israel dicens: Pax super eum et super Israel Dei ; ne forte nomen hoc antiquae tantum illius plebis fuisse existimaretur. non dormit, qui custodit Israhel, et proprium Israhel nomen est deum uidentis: ille necesse est custodietur, qui eleuatis ad mon