comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etatis annũ agentẽ ueneno ab sũp¬
sit/ et sola uegno potita est / huic as¬
serunt ꝙ iam pompeiꝰ magnus
asyam fere omem occupass armis
in egyptum tendens suꝑstite puerũ
mortuo su brogasse fr̃i eumq uegem
fecisse egypti Ex quo indignata
cheopatra aduersus eũ arma corri¬
pũt . Et sic se uebus habentibꝰ fuso¬
a cesare apud thessaliam pompeyo
et puero uege a se fc̃o in egypciaco¬
lictore ceso aduemente pꝯe eũ cesare
bidem uellũ int̾ se gerentes iuenit
quos dum ad cãm dicendã se coram
accersiyi iussisset ut de ptholomeo
inuene sileamꝰ̃ uliro et Renata ma¬
liciis mulier cleopatra dese plurimũ
fidens uegtiis in signita notis accessit
et auspicata sibi Regnũ si in suan
lastiniaz domitorez orbis ꝯtraheret
cũ formosissima ess et oculoꝵ sciu-¬
tillanciũ arte atq oris facundia fe̾
quos uellet caꝑet ꝑno labore suo li¬
bidinosũ printipem in suũ ꝯtubermũ

Expanded text:
etatis annum agentem, veneno assumpetatis annum agentem, veneno assumpsit et sola regno potita est. Hinc asserunt, cum iam Pompeius magnus Asyam fere omnem occupasset armis, in Egyptum tendens, superstitem puerum mortuo subrogasse fratri eumque regem fecisse Egypti. Ex quo indignata Cleopatra adversus eum arma corripuit et, sic se rebus habentibus, fuso apud Thesaliam Pompeio et a puero, rege a se facto, litore in egyptiaco ceso, adveniente post eum Cesare, ibidem bellum inter se gerentes invenit. Quos dum ad causam dicendam se coram accersiri iussisset — ut de Ptholomeo iuvene sileamus — ultro erenata malitiis mulier Cleopatra, de se plurimum fidens, regiis insignita notis, accessit et auspicata sibi regnum si in suam lasciviam domitorem orbis contraheret, cum formosissima esset et oculorum scintillantium arte atque oris facundia fere quos vellet caperet, parvo labore suo libidinosum principem in suum contubernium
Abbreviated transcription (Latin):
leopatra egyptia femina
tocius orbis fabula et si per multos
medios ueges a ptholomes macedo¬
ne rege et lagi filio originẽ tuax¬
erit et ꝑtolomet dyonisii seu ut a¬
liis placet ninei uegis filia ad ĩ¬
nerit mula fere insi hac et oris for¬
mositate uere claritatis nota refulsit
cũ e contͣrio auaritia atq tyndelitate
ac luxuria om̃i mundo ꝯspicua facta
sit Nam ut placet aliquibꝰ ut abriꝯd
dominii micio sumamiꝰ exordiũ Dyx¬
nisus feu mineꝯ Rõni ppłi amicissimꝰ
Iulii cesaris ꝯsulatu primo in mortẽ
ueniens signatis tabulis liquit ut
filiorũ natu maior quẽ aliqui lyssa¬
mã nonũatũ arbitnt᷑ sumpta in
ꝯingem cleopatͣ᷑ ex filiabus etiam
matu maiore una se mortuo uegrent.
quod. eo ꝙ familiauissima ess apud
egyptios turpitudo matres filiasqz
tñ a ꝯingiis exclusisse exfecutum est
porro exurente cleopat᷑ uegni libidĩe
Ut a nõnuillis uisum est ĩnotuũ adoles¬
centulũ eundẽq fr̃rm et uirũ .xuͭ.¬

Expanded text:
leopatra egyptia femina, totius orbis fabula, etsi per multos medios reges a Ptholomeo macedone rege et Lagi filio, originem traheret et Ptholomei Dyonisii seu — ut aliis placet — Minei regis filia, ad imenerit, nulla fere, nisi hac et oris formositate vere claritatis nota, refulsit, cum e contrario avaritia crudelitate atque luxuria omni mundo conspicua facta sit. Nam, ut placet aliquibus, ut ab eiusdem dominii initio summamus exordium, Dyonisius seu Mineus, romani populi amicissimus, Iulii Cesaris consulato primo in mortem veniens, signatis tabulis liquit ut filiorum natu maior, quem aliqui Lysaniam nominatum arbitrantur, sumpta in coniuge Cleopatra, ex filiabus etiam natu maiore, una, se mortuo, regnarent. Quod, eo quod familiarissima esset apud Egyptios turpitudo matres filiasque tantum a coniugiis exclusisse, executum est. Porro exurente Cleopatra regni libidine, ut non nullis visum est, innocuum adolescentulum eundemque fratrem et virum su
Abbreviated transcription (Latin):
hũanis ixoire subtracto cũ ꝯfeantine
ꝓuilo adinodis adolestentulo ꝑ decen¬
niũ egregie dmꝑis psidit. Cd. rouã
gndia sculo, asserenteq sibi dominiũ
soli deberi eam octo annis ut placet
aliquibꝰ a societate remouit ¶Tandem
ingentis ami mulier et imꝑandi aui¬
ua cũ in discordiã deueniss cũ filis.
femines quodã astu iouenẽ uiuibus
Ridentẽ suis cepit et deposuit ab n¬
ꝑio/ syuari iussit in carcere solĩq a qͦ
unu̾sus orbis ołi iura susceꝑat. sola
ꝯscendi/ et p̃cen̾s mortalib̾a claraã¬
patrix ãnis qũq ingenti cũ gloria

Expanded text:
racto, cum Constantino parvulo admodum adolescentulo per decennium egregie imperio presedit. Sed eo iam grandiusculo asserenteque sibi dominium soli deberi, eam octo annis — ut placet aliquibust — a societate removit. Tandem ingentis animi mulier et imperandi avida, cum in discordiam devenisset cum filio, femineo quodam astu iuvenem, viribus fidentem suis, cepit et depositum ab imperio servari iussit in carcere; soliumque a quo universus orbis olim iura susceperat sola cone scendit et pre ceteris mortalibus clara imperatrix annis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissione aꝑiret om̃is illi tyesauros
Quilis abtentis nexhauiꝰ homo
fide fraudata illam lessps relegauit
in exiliũ in qua iam senex uitã cla-¬
ua t̾m̃auit mulier/ Aln tñ de fine
huiꝰ alit̾ sentire uident᷑. Dicunt qͥ¬
den mr̃e et filio distordantibꝰ et̾ ui¬
cissim sese imꝑio p̾nantibꝰ Ronos
ab eis destmuisse et in kabolũ magnũ
francorl̃ tune uegem suũ imeium
tustulisse eñq temptasse ut ĩ unũ
quod diuidi uidebat᷑. imꝑiũ uedigẽt
yrenis npais eiqz ytenes hesisse
Quod cũ adu̾tisset xuticiꝰ patxiciꝰ
ꝯfestĩ subluuauit nycephorũ et ob¬
sidione ytenẽ ad intͣndũ mõsteriũ
dimisso imꝑio coegisse et in eodem
De enguldra¬
da florentina uingme. xcix.

Expanded text:
promissione, aperiret omnes illi thesauros. promissione, aperiret omnes illi thesauros. Quibus obtentis nepharius homo, fide fraudata, illam Lesbos relegavit in exilium, in qua iam senex vitam clara terminavit mulier. Alii tamen de fine huius aliter sentire videntur. Dicunt quidem, matre et filio discordantibus, et vicissim sese imperio privantibus, Romanos ab eis descivisse et in Karolum magnum, Francorum tunc regem, suum imperium transtulisse eumque temptasse ut in unum, quod dividi videbatur, imperium redigeret Yrenis nuptiis eique Yrenes hesisse. Quod cum advertisset Eutitius patritius, confestim sublimavit Nycephorum et obsidione Yrenem ad intrandum monasterium, dimisso imperio. coegisse et in eodem De Enguldrada florentina virgme.
Abbreviated transcription (Latin):
buusaria quã e ueffigio coron̾auit
Quib ꝯ eno eritatib oculta mlier
yrenes que esto coacta fortimã dexo-¬
suiss mmperii eggregiũ tñ huauerat am¬
nũ spe sumpta reassumendi pͥncipa¬
tus si aurũ larguet᷑ optimatibꝰ pro¬
fuse ueszatis thesauris quos dũ imꝑa
sconderat clam am̃os pͥncipũ imꝑii
sibi fetit accõmodos/ cũq eos amipus
maneribꝰ in suã deduxisset sententiã
egit ut qui ielam deposuerant ꝯstan-¬
et sit amõsa mulier sublatũ olim sibi
bo correptus interiit./ Taudẽ cũ qͥuq
iterã imꝑass annis a nycepharo ue-¬
bellante in palacio elxuth ern obses¬
sa est/. Qui cũ ab acharisio p̃riarcha
ꝯfantino politano dyadema susge¬
piss imꝑii fauentibꝰ legne ⁊ tͥphilo
patriciis atq sycopes sacellario iꝑ
ab yrene ditatis accĩxsaut ad yre¬
nẽ cũ hũilitate intͣret llandicisq
ageretea tñ aduertente n ͨ aliud
pret id palaciũ in quo erat ex p¬
ꝑio postulante ut obtenta petitorũ

Expanded text:
ularia quam evestigio coronavit. Quibus enormitatibus oculata mulier Yrenes que, esto coacta fortunam deposuisset imperii, egregium tamen servaverat animum, spe sumpta reassummendi principatus, si aurum largiretur optimatibus, profuse reseratis thesauris quos, dum impesconderat, clam animos principum imperii sibi fecit accommodos; cumque eos amplis muneribus in suam deduxisset sententiam, egit ut qui illam deposuerant Constantet sic animosa mulier sublatum olim sibi bo correptus interiit. Tandem cum quinque iterum imperasset annis, a Nycephoro rebellante in palatio Eleuterii obsessa est. Qui cum ab Acharisio patriarcha constantinopolitano dyadema suscepisset imperii, faventibus Leone et Triphylo patritiis atque Synopeo sacellario, nuper ab Yrene ditatis, actum est ad Yrenem cum humilitate intraret blanditiisque ageret, ea tamen advertente nec aliud preter id palatium in quo erat ex imperio postulante, ut, obtenta petitorum
Abbreviated transcription (Latin):
trad idir s s palano elentherii quod
upamet ꝯstrui fet̾at cũ om̃i rerũ copia
fuit se posassse ꝯtentꝰ demitit ei oi.¬
bus s. de rebegatis ex ilio . Att̃i cũ is
infelict̾ aduersus bulgaros bellum.
misset temptassentq ob id pͥmates
eĩ as ĩmꝑio moue̾ eiusq loto ny ce-¬
phoiu prdam patruũ suũ substituere
ex aspatuo iua in turpen ꝓrupat. se¬
fr̃ibus lingnas cmulsit hic alexiũ

Expanded text:
tradidit, sed in palatio Eleutherii, quod ipsamet construi fecerat, cum omni rerum copia fuit seposuisse contentus, amicis eius omnibus inde relegatis exilio. Attamen cum is infeliciter adversus Bulgaros bellum inisset temptassentque ob id primates eum ab imperio movere eiusque loco Nycephorum quendam patruum suum substituere, exasperatus ira in turpem prorupit sefratribus linguas evulsit. Hinc Alexium
Abbreviated transcription (Latin):
tini noĩs amplient᷑ laudes ⁊ honões
clariusq uetustissimi decoris nobili¬
tatis et ingenii testimmoniũ de ferunt
et incorruptũ nr̃e ꝑspicacitatis ser¬
uant ẽt indigͣnte barbarie argumĩtũ
Cuiꝰ tam eximi fulgoris et si deo
datori gr̃as age̾ debeams multũ tñ
laudis caritatis et fidei carmente
debemꝯ ꝙobrem ne a quoꝙͣ tanqͣm
ingͣti iure redargui possimꝰ ut illud
ꝓ uiribꝰ in et̾nas memoriã effera¬
mus piissimũ est

Expanded text:
tini nominis amplientur laudes et honores, tini nominis amplientur laudes et honores, clariusque vetustissimi decoris nobilitatis et ingenii testimonium deferunt et incorruptum nostre perspicacitatis servant, etiam indignante barbarie, argumentum. Cuius tam eximii fulgoris, etsi Deo datori gratias agere debeamus, multum tamen laudis caritatis et fidei Carmente debemus. Quam ob rem ne a quoquam, tanquam ingrati, iure redargui possimus, ut illud pro viribus in eternam memoriam efferamus piissimum est
Abbreviated transcription (Latin):
nobis destribunt hee telũ terrasq
et maria et am̃antia cuncta designãt
net est qd queras possibile qd̵ ab hiis
Uigilano non possis ꝑtipere / Harum
complecti atq̃t teneri cuon p̃t fidissime
ꝯmendat᷑ custodie/ Que tĩ et si aliis ex
hiis nõmilla ꝯtiugant nil tĩ nostris
ꝯmendabile aufertur Seterũ ex tan
egregiis donbus quedũ ꝓdidiui q̃dã
dedinꝰ et nõnulla adhũc fe̾ nõmine
potius ꝙͣ efftũ tenemꝰ uerũ quom̃õ¬
tmq de ceteris nr̃o crimĩe a fortuna
actũ sit. nec germana rapacitas nec
gallicy furor met astutia anglica nͤ
hyspana ferocitas nec alicumꝰ alt̾ues
uaniouis nculta barbaries uel insulty
hant tam gͣudem tam spectabile tã
optimã lat̾ino nonĩ gloriã surripu¬
elementa Et longe minꝰ suũ ꝯ ꝑ tum
fuisse gmaticã quas ubi ꝯperinus
ip̃i sic enã dedimꝰ ultro nr̃o tñ semꝑ¬
et sigͥficata uocabulo unde fit ut
qͣuto longiꝯ ferunt᷑ tanto magis la¬

Expanded text:
— nobis describunt; he celum terrasque — nobis describunt; he celum terrasque et maria et animantia cuncta designant; nec est quod queras possibile quod ab his vigilans non possis percipere; harum bentis complecti atque teneri non potest, fidissime commendatur custodie. Que tamen, etsi aliis ex his non nulla contingant, nil tamen nostris commendabile aufertur. Ceterum ex tam egregiis dotibus quedam perdidimus, quedam dedimus et non nulla adhuc fere nomine potius quam effectu tenemus. Verum, quomodocunque de ceteris nostro crimine a fortuna actum sit, nec germana rapacitas, nec gallicus furor, nec astutia anglica, nec hispana ferocitas, nec alicuius alterius nationis inculta barbaries vel insultus, hanc tam grandem, tam spectabilem, tam oportunam latino nomini gloriam surripuelementa et longe minus suum compertum fuisse grammaticam; quas, uti comperimus ipsi, sic etiam dedimus ultro, nostro tamen semper insignita vocabulo. Unde fit ut, quanto longius feruntur, tanto magis la
Abbreviated transcription (Latin):
tas athene pͥmo inde senatꝰ ꝯsulta ⁊
cesares p̃buere sacerdociũ sumũ reli-¬
gionẽq sinceram a iero soluuuis attulits
spmon petrus Disciplmã aũt militarẽ
ueres eocogitauere rõni qua ⁊ armoꝵ
atq torporum robore et in rẽ publicã
caritate integra orbis tocius sibi que¬
sure̾ imꝑium littarum caract̾es satis
ex dc̃ĩs patet qm̃ maioribus nostris
garmenta ꝯcesserit cũ ram ex archada
deuenisset ytalica Gic et gmatice¬
facultatis pͥma dedisse femina creditũ
que in ampliorem sectetẽ successu tꝑrum
pristi traxere quibꝯ adeo fuit ꝓpicius
deus ut hebraicis grecisq lrĩs parte
maxiia glorie dempta om̃is quasi
enrõpa amplo trarũ tractu nr̃is utat᷑
ria ut que uidisse neqͥuimꝰ ip̃i eis
opitulantibꝰ cognoscaniꝰ hiis uota
arr̃a tͥnsmittumꝰ et aliena cũ fide susi¬
tipiy hiis amicitias in longinqus
ũignũs et nuitiis responsio nbus
conseruaniꝰ hee diũ prout fieri p̃t

Expanded text:
cas Athene primo, inde senatusconsultus et cas Athene primo, inde senatusconsultus et Cesares prebuere; sacerdotium summum religionemque sinceram a lerosolimis attulit Simon Petrus; disciplinam autem militarem veteres excogitavere Romani, qua et armorum atque corporum robore et in rem publicam caritate integra orbis totius sibi quesivere imperium. Literarum caracteres satis ex dictis patet quoniam maioribus nostris Carmenta concesserit, cum iam ex arcada devenisset ytalica. Sic et gramaticfacultatis prima dedisse semina creditum, que in ampliorem segetem successu temporum prisci traxere; quibus adeo fuit propitius Deus ut, hebraicis grecisque literis parte maxima glorie dempta, omnis quasi Europa amplo terrarum tractu nostris utatur. ria ut, que vidisse nequivimus ipsi, eis opitulantibus, cognoscamus. His vota nostra transmictimus et aliena cum fide suscipimus, his amicitias in longinquo iungimus et mutuis responsionibus conservamus. He Deum — prout fieri potest
Abbreviated transcription (Latin):
nũ usq latinas dicimꝰ eiusq tenemꝰ
mune dato aliqͣs et oꝑtune quidam
sapientes addid̾unt nilla ex uer̾ibꝰ
amota Cuiꝰ mulieris uaticimũ et si
płimũ mirati suit latii hoc tñ inuen¬
tum adeo mirabile uisum est ut pro-¬
fecto credidint endes non hõiem sed
pociꝰ deam esse carmentã qͣm obrem
cũ unientem duunis selebrassent hono¬
ribus mortue sub infima capitolmi
mõtis ꝑte ubi uitam diexerat sacellũ
memoriã a suo noĩe soca adiaçentia
camentalia uorauere/ Quod quidem
net roma iam gͣndis abolesse passa ẽ
Uocanero ahultis osun dotbo ytalia p̃
neters orbis regionibꝰ florida fuit
et fere telosti luce corusta/ nec tũi suo
sib telo tam splrudidus quesitus ẽ ful
ad diderĩt greti a troyanis habita
Sno Arismetritã et geomet̾tam artes
grecis sumptũ est agculturã paucis
d huic ognitis saturuꝰ intulit exul.
deorũ infaustus cultus ab etruscis et
minia pompilio habitus leges publi-¬

Expanded text:
num usque latinas dicimus eiusque tenemus num usque latinas dicimus eiusque tenemus munere; dato aliquas, et oportune, quidam sapientes addiderint, nulla ex veteribus amota. Cuius mulieris vaticinium, etsi plurimum mirati sint Latii, hoc tamen inventum adeo mirabile visum est, ut profecto crediderint rudes, non hominem sed potius deam esse Carmentam; quam ob rem cum viventem divinis celebrassent honoribus, mortue sub infima Capitolini montis parte, ubi vitam duxerat, sacellum memoriam a suo nomine loca adiacentia Carmentalia vocavere. Quod quidem nec Roma iam grandis abolesse passa estvocavere. Multis olim dotibus Ytalia pre ceteris orbis regionibus florida fuit et fere celesti luce corusca; nec tantum suo sub celo tam splendidus quesitus est fuladdiderint Greci, a Troianis habita primo. Arismetricamet geometricam artes Grecis sumptum est. Agriculturam, paucis adhuc cognitam, Saturnus intulit exul; deorum infaustus cultus ab Etruscis et Numa Pompilio habitus; leges publi
Abbreviated transcription (Latin):
to secundo ad hostia tyberis ex pelo/¬
põnenso deuemiens radẽ mr̃e duce in
palatino monte quẽ a pallante pr̃e
seu a pallante filio nõĩauit ubi pꝯea
roma ingens ꝯdita est cũ suis ⁊ mr̃e
ꝯscendit ꝯstruxitq oppidũ pallanteũ
turiu ꝓfugi mune segetes didicissent
serere/ eosqz nullo littarum usui seu
modico et hoc greto assuetos alonge
di̾a mente prospiciens qͣnta loco re-¬
ligionisq celebritas ẜuaret᷑. in poste¬
rum indignũ eata ut adminiculo
ex terarũ lr̃arum fu turis feculis sua
imonstrarent᷑ magnalia In eũ studiũ
iuit totis ingenii uiribꝰ ut ꝓprias et
oĩo a cen̾s nationibꝰ dui̾sas lr̃as ex¬
hibe̾t ppłis/ cui cextui nec defuit dẽꝰ
sua eñ gr̃a fcr̃ est ut nouis ab ea
adimẽtis caracteribꝰ ẜͫ y talicum
ydioma rarum ꝯuĩctiones edoceret
ꝯtenta sexdecim tm̃ excludisse fig̾as
uti dui qute cadmꝰ thebarũ ꝯditor ad¬
iuenerat gretis quas nos in hodier¬

Expanded text:
undo vento ad hostia Tiberis ex Peloundo vento ad hostia Tiberis ex Peloponeso deveniens, eadem matre duce, in Palatino monte, quem a Pallante patre, seu a Pallante filio, nominavit, ubi pos stea Roma ingens condita est, cum suis et matre consedit construxitque oppidum Pallanteum. turni profugi munere, segetes didicissent serere, eosque nullo literarum usui, seu modico et hoc greco, assuetos, a longe divina mente prospiciens quanta loco regionique celebritas servaretur in posterum, indignum rata ut adminiculo exterarum literarum futuris seculis sua monstrarentur magnalia, in eum studium ivit totis ingenii viribus, ut proprias et omnino a ceteris nationibus diversas literas exhiberet populis; cui ceptui nec defuit Deus. Sua enim gratia factum est ut, novis ab ea adinventis caracteribus secundum ytalicum ydioma, earum coniunctiones edoceret, contenta sexdecim tantum excudisse figuras, et uti diu ante Cadmus, Thebarum conditor, adinvenerat Grecis. Quas nos in hodier
Abbreviated transcription (Latin):
ycostrata cui postea carmenta
apud ytalos nomen fuit yonii regis
archadum filia ẜ quosdam pallanti
archado nuipsit s alios nurꝰ fuit riqd̃
Ret regni solum fulgore fuit insignis.
qͥuymo grecarũ lr̃arum do ctissima adeo
uersatilis fuit ingenii ut ad uaticimũ
usq uigilanti penetret studio ⁊ uates
efficerẽt᷑ notissima/ Que cũ querẽtibꝰ
et a seip̃a nõnũꝙͣ expone̾t futura car¬
mine a lacins qͣi primo ny costrate
aboleto noiẽ Carmenta nuncupata ẽ
hec aũt mr̃ fuit euandri archadũ rege
quẽ fabule ueterũ seu qr eloq̃ns atq
facundus homo/ seu qr ascutꝰ fuit ex
merturio uolunt fuisse ꝯceptũ Qui
Ut quidã dicũt cũ casu xum qui uerus
erat pr̃ occidisset seu ut aliis placet se¬
ditione ciuiũ suoꝵ alia ex sausa orta
e regno pulsus auito suadente car¬
mena mr̃e et magna uaticino ꝓmt¬
tente si has peteres quas ostendẽt¬
ostenderet sodes fc̃a ꝑegrinatois socia
constensis nauibꝰ cũ ꝑte populormui uẽ¬

Expanded text:
ycostrata, cui postea Carmenta apud Ytalos nomen, fuit Yonii regis Arcadum filia; secundum quosdam Pallanti arcado nupsit, secundum alios nurus fuit eiusdem. Nec regni solum fulgore fuit insignis, quin imo grecarum literarum doctissima adeo versatilis fuit ingenii, ut ad vaticinium usque vigilanti penetraret studio et vaste efficeretur notissima. Que cum querentibus et a se ipsa non nunquam expromeret futura carmine, a Latinis, quasi primo Nycostrate aboleto nomine, Carmenta nuncupata est. Hec autem mater fuit Evandri, Arcadum regis, quem fabule veterum, seu quia eloquens atque facundus homo, seu quia astutus fuerit, ex Mercurio volunt fuisse conceptum. Qui — ut quidam dicunt — cum casu eum, qui verus erat pater, occidisset, seu — ut aliis placet seditione civium suorum alia ex causa orta, e regno pulsus avito, suadente Carmenta matre, et magna vaticinio promictente, si has peteret quas ostenderet sedes, facta peregrinationis socia, conscensis navibus, cum parte por pulorum sec
Abbreviated transcription (Latin):
wiam nulla honestatis femine ha-¬
bita nrentione, aut se ꝑmisissent a
quocidq more pecudũ trahi Ast he¬
cymbre ꝯstanti pectore melioris for-¬
tune ẜhuauere am̃os, nec ulla passe
sunt ignominia maiestatis gentis
sue głiam fedare Dũq ẜuitudinẽ
et turpitudinẽ la queo obstinate fu-¬
gerent non uiribꝰ s fortune cͥuĩe
suos hom̃es suꝑatos ostendant et
castimonie sue pancis obrectis anis
quib ꝯ susp endio suꝑuiue̾ potuissent
Uitam longissimã quesuierũt et uñ
miraret᷑ posteritati liquerũt tam
gͥndem scil mulierũ multitudinẽ
non ex quentione non ex ꝯsulto
publito infra noctis unite spaciũ
uon alit᷑ ꝙ si spiritꝰ ide̾ om̃ibus
fuisset in eandẽ mortis sententiã
deuenisse

Expanded text:
riam, nulla honestatis femmee hariam, nulla honestatis femmee habita mentione, aut se permisissent a quocunque, more pecadum, trahi. Ast Cymbre constanti pectore meliori fortune servavere animos nec ulla passe sunt ignominia maiestatis gentis sue gloriam fedare; dumque servitutem et turpitudinem laqueo obstinate fugerent, non viribus, sed fortune crimine suos homines superatos ostendunt et castimonie sue, paucis abiectis annis, quibus suspendio supervivere potuissent, vitam longissimam quesiverunt, et unde miraretur posteritati liquerunt, tam grandem scilicet mulierum multitudinem, non ex conventione, non ex consulto publico, infra noctis unice spatium, non aliter quam si spiritus idem omnibus fuisset, in eandem mortis sententiam devenisse
Abbreviated transcription (Latin):
uere unanimes non fugientiũ uiro¬
uũ pacem non in prĩam redire suã
nõ ut sua resarcirent᷑ auro dãpna
sed ut om̃s romã uirgnub ꝯ uestalibꝰ
uingerent᷑ qd cũ honestissimũ
uisum foret et sincere mẽtis testi¬
moniũ nec impetrassent succeuse
furore in obstinatã uoti sui ꝑsene¬
rantiã ꝑ seuũ mere facius Nlam
ante oĩa collisis in t̾ram ꝓuis filiis
atq ꝑemptis, ut illa qua poterãt
uia turpi ẜuituti subtraherent
nocte radẽ int̾ uallũ ase ꝯfectũ
ne et ip̃e in dedecꝰ sue castitatis ⁊
uictotũ ludibriũ trahe̾nt᷑ laq̃is
om̃s lorisq mortẽ ꝯsciuere sibi
nec prede aliud ex se p̃ter pendẽ¬
tia cadauera. auidis liquere mili¬
tibꝰ iuissent fractis hõm uiribꝰ
to crine tensis mambꝰ p̃cibus et
ululatu ꝯplentes oĩa et quod fuiss
obstemꝰ nõnlle blandiciis et am¬
plexibꝰ ipet̾ssent si potuissent suꝑ-¬
pellectilis ꝯferuassent Reditũ in pa-¬

Expanded text:
vere unanimes non fugientium virovere unanimes non fugientium virorum pacem, non in patriam redire suam, non ut sua resarcirentur auro damna, sed ut omnes Romam virginibus Vestalibus iungerentur. Quod cum honestissimum visum foret et sincere mentis testimonium, nec impetrassent, succense furore in obstinatam voti sui perseverantiam per sevum ivere facinus. Nam ante omnia, collisis in terram parvis filiis atque peremptis, ut illos, qua poterant via, turpi servitati subtraherent, nocte eadem intra vallum a se confectum, ne et ipse in dedecus sue castitatis et victorum ludibrium traherentur, laqueis omnes lorisque mortem conscivere sibi nec prede aliud ex se preter pendentia cadavera, avidis liquere militibus. Ivissent fractis hominum virito crine, tensis manibus precibus et ululato complentes omnia, et — quod fuisset obscenius — non nulle blanditiis et amplexibus impetrassent, si potuissent, supellectilis conservationem, reditum in pat
Abbreviated transcription (Latin):
et longa pugna ꝑcud aliꝙͣ diu nu¬
tasset fortuna ꝑ ꝯtremo multo san¬
guine fuso / terga dedere theutones
Drm̃ in cymbros itũ est et ut theuto¬
nes apud aquas sexias sic illos in
campo naudio duplici fudit c̾tamĩe
lca hõm strage ꝑmaxima Quod
aduertentes cũ ceris impedimẽtis
seposite ꝯuiges non uirorũ secute sũt
fugam s plaustas eorũ quorũ pre¬
gndis erat illis copia in formã ualli
uedactis stulto sed am̃oso ꝯsilio p̃ustꝭ
fustib ꝰ lapidibꝰ gladiisq libertarẽ
suã castimomãq tutare ꝙͣ longius
possent disposuere sed acie fc̃a adue¬
mentib ꝯ marianis militibꝰ / cũ non
diu obstitissent seusere qm̃ in uacuũ
conatus dispone̾nt/ et ob id si pos¬
sent mire cũ imꝑatore ꝯcordiam
peciere Erat riũ illis infixũ amo
si uiros si sedes auitas si substãcias
om̃s pugna ꝑdidissent una saltẽ
qua possent uia libertatẽ ⁊ pudici¬
tiam seruare suã/ et id circo postula¬

Expanded text:
et longa pugna partium aliquandiu nuet longa pugna partium aliquandiu nutasset fortuna, postremo multo sanguine fuso terga dedere Theutones. Deinde in Cymbros itum est et, ut Theutones apud Aquas Sextias, sic illos in campo Raudio duplici fudit certamine, facta hominum strage permaxima. Quod advertentes cum ceteris impedimentis seposite coniuges, non virorum secute sont fugam, sed plaustris, quorum pregrandis erat illis copia, in formam valli redactis, stulto sed animoso consilio, preustis fustibus lapidibus gladiisque libertatem suam castimoniamque tutare quam longius possent disposuere. Sed acie facta, advenientibus marianis militibus, cum non diu obstitissent, sensere quoniam in vacuum conatus disponerent et ob id, si possent, inire cum imperatore concordiam petiere. Erat enim illis infixum animo si vires, si sedes avitas, si substantias omnes pugna perdidissent, una saltem, qua possent via, libertatem et pudicitiam servare suam. Et idcirco postula
Abbreviated transcription (Latin):
ymbrorũ a gaio mario acri
certamnĩe suꝑatorũ p̃grandis
ꝯingũ fuit nuimerꝰ pudicitie sacro ⁊
constanti ꝓposito laudandus qũ ymo
extollendus p̃cipue nã qͣnta fuit ꝙͣ¬
titas amplior tanto uident᷑ honori¬
bus sublimande maioribꝰ/ et hͦ ideo
qr in castitatis obẜuautia deuenis
mꝰ Romanis ergo uebus florẽtibꝰ
theutones cymbriq et quedã alie
barbauenationes ab arthoo in uo¬
manũ quirauere nomẽ et in unũ
pͥmo ꝯuenientes ut eos in fugam
uerti posse nemo sꝑaret ꝯuiges na¬
tos et supellectilem oẽm src̃ magno
agmine traxere uehiculis inde ut
omnẽ ytaliã uno et rodẽ ꝯcutent
npetu triꝑtito illam intͣre agmĩe
triplici itinere statuere Saubus a
ꝯsternatis tumultu uoͣnis gaiꝰ mariꝰ
ꝯsul in quẽ miti oĩs reip. spes ea
tempestate uidebat᷑ obĩꝰ missus.
peimo obiectos habuit theutoires ĩ¬
solentes duces adu̾sus quos ĩ nichi-¬
lo declinantes certamẽ cũ ꝯseruisset

Expanded text:
ymbrorum a Gaio Mario acri certamine superatorum pregrandis coniugum fuit numerus, pudicitie sacro et constanti proposito laudandus quin imo extollendus precipue. Nam quanto fuit quantitas amplior, tanto videtur honoribus sublimanda maioribus; et hoc ideo, quia in castitatis observantiam devenissarissime. Romanis ergo rebus florentibus, Theotones Cymbrique et quedam alie barbare nationes ab Arthoo in romanum coniuraverunt nomen et in unum primo convenientes, ut eos in fugam verti posse nemo speraret, coniuges natos et supellectilem omnem secum magno agmine traxere vehiculis. Inde, ut omnem Ytaliam uno et eodem concuterent impetu, tripartito illam intrare agmine triplici itinere statuere. Quibus a consternatis tumultu Romanis, Gaius Marius consul, in quem inniti omnis reipublice spes ea tempestate videbatur, obvius missus, primos obiectos habuit Theutonum insolentes duces; adversus quos in nichilo declinantes, certamen cum conseruisset
Abbreviated transcription (Latin):
uires suis metiri nolunt qui non in-¬
scie non ꝑuule non cyacte deo dican¬
de sunt uirgines qui ymo ꝑfecte ab
infantia patria in domo nutrite. ho-¬
nestate et probandis moribꝰ ĩbute
etate ꝓuecte/ et quid agant integra
menre noscentes sponte sua non
coacte ingũ subrũtes u̾gmitatis per-¬
penie qͣs carissimas nueniri arbi¬
tror sed longe meliꝰ calum ꝑiuum
esse nmerũ ꝙͣ multitudine illeceb
dei sc̃uarium ꝓphanare
De gaya cyrilla tarquimi prisci
regis coniuge

Expanded text:
vires suis metiri non volunt, quoniam non invires suis metiri non volunt, quoniam non inscie, non parvule, non coacte, Deo dicande sint virgines, quin imo persancte ab infantia patria in domo nutrite, honestate et probandis moribus imbute, etate provecte; et quid agant integra mente noscentes, sponte sua, non coacte, iugum subeuntes virginitatis perpetue. Quas rarissimas inveniri arbitror; sed longe melius est talium parvum esse numerum quam multitudine illecebri Dei sanctuarium prophanare. XLVI. De Gaia Cirilla Tarquinii Prisci regis coniuge
Abbreviated transcription (Latin):
triculis earũq celłas suis p̃ponere
clanstris/ et dũ secularia ꝯuigia spec¬
tant uestes ornatusqz uarios chore¬
as et festos dies se nulla ꝯingi ha¬
bita exꝑientia uere et ab ip̃o uite
huiꝰ ingressu deflent fortunã suam.
pentũ aĩas uittas et claustra tota
execrant᷑ mente  iec alibi solature
mesta p̃cordia recurrũt ꝙͣ in medita¬
tõrmi quo pacto in fugam carcerem
erũpere possunt aut saltẽ intmitte
mechos incestũ querentes ag̃ẽ furti
quod palam illis sublatũ est fecisse
ꝯuigio hre sũt non dicam om̃i s płi
tͣnscendentes ethera quibus aucti s¬
falursz frent qui illas intrusere carci
heu miseri ꝑentes et necessarii qui
sflent᷑ scupra turpissima infamres
partus nepotes expositi aut infã¬
da morte uecati exclusiones igno¬
miniose fugeq et postremo deho¬
nestatas oꝑtet alere/ qͥs honestas
ponuss auarus quigibꝰ iungere.
Sencrant ergo dementes si alienas

Expanded text:
triculis earumque cellas suis preponere triculis earumque cellas suis preponere claustris; et dum secularia coniugia spectant, vestes ornatusque varios, choreas et festos dies, se, nulla coniugii habita experientia, vere et ab ipso vite huius ingressu viduas deflent, fortunam suam, parentum animas, victas et claustra tota execrantur mente, nec alibi solature mesta precordia recurrunt quam in meditationem quo pacto in fugam carcerem erumpere possint aut saltem intromictere mechos, incestum querentes agere furtim quod palam illis sublatum est fecisse coniugio. He sunt, non dicam omnium, sed precesque trascendentes ethera, quibus aucti salvique fient qui illas intrusere carceri. Heu miseri parentes et necessarii quicflentur stupra turpissima, infames partus, nepotes expositi aut infanda morte necati, exclusiones ignominiose fugeque; et postremo dehonestatas oportet alere quas honestas potuisset avarus coniugibus iungere. Sentiant ergo dementes, si alienas
Abbreviated transcription (Latin):
emxit est Quod ob comnen qͣntũtũq
Aegia fu̾it femĩa iustituto ueti regio¬
q ussu expositi sũt et ip̃a uina in¬
fossa est Sane et si eius corpus ira
obrutũ sit natorũ opus egregium
in sublime tulmen ip̃ius nomẽ enex¬
it egitq ut id posteritatĩ uen̾abile
foret qd̃ tyranuꝰ lege sacra abolisse
tonatus est/ hanc dũ mente intueor
uideoq sacras uestes et scrmoniali¬
n uelamenta ueneris aliꝙͣ diu tege̾
furta qͥn quorũdam insamã rideo ꝯti¬
nre nequeo Sunt quidã qui ut auari
portũtulam dotis natis subtrahant
sub p̃textu deuotionis ꝓnilas filias
aut qñq̃ yuberes sed coactas mo¬
enasticis claustris nestio utrũ dican
claudũt aut ꝑdũt aientes se deo di¬
casse uirgnic̃ que intenta p̃tibꝰ rem
suã deducet in meliꝰ morientiq pi¬
oru lucrabit᷑ fedes O ridiculũ stolidũ
ignorãt occisam femmã ueneri mili¬
tare et sũme publicis muidẽ maere/¬

Expanded text:
enixa est. Quod ob crimen, quantumcunque enixa est. Quod ob crimen, quantumcunque regia fuerit femina, instituto veteri regioque iussu expositi sunt filii et ipsa viva infossa est. Sane etsi eius corpus terra obrutum sit, natorum opus egregium in sublime culmen ipsius nomen evexit egitque ut id posteritati venerabile foret quod tyramnus lege sacra abolesse conatus est. Hanc dum mente intueor videoque sacras vestes et sanctimonialium velamentaVeneris aliquandiu tegere furta, quin quorundam insaniam rideam continere nequeo. Sunt quidam qui, ut avari portiunculam dotis natis subtrahant, sub pretextu devotionis parvulas filias aut quandoque puberes sed coactas monasticis claustris, nescio utrum dicam, claudunt aut perdunt: aientes se Deo dicasse virginem que intenta precibus rem suam deducet in melius morientique piorum lucrabitur sedes. O ridiculum stolidum! Ignorant ociosam feminam Veneri militare et summe publicis invidere mere
Abbreviated transcription (Latin):
hea ylia generosi sangiũs p̃ti¬
pua claritate inter ytalos emi-¬
cuit olim nã ꝑ siluios albanorũ ye¬
ges successine regͣntes atqz descendeu¬
tes ab enea inclito tͤyemorũ duce rͣxit
orignnẽ munitore ex dc̃ĩs albanorũ
rege p̃stante Gi quippe adhus exñ¬
te uirgũtula sc̃m est ut amuliꝰ ninu¬
toris frater iumor impulsus regni
cupidine iure gentiã ꝑuipenso muni¬
torrmi ui regno pͥuaret In quẽ ne seui¬
ret frat̾na incercessit pietas ꝯtentꝰ
Ut ruri relegatus pͥuato uacaret ocio
truci deseuit eoqz ceso ylianplause
sororem adhuc puellulã suauit uerũ
ut illi aufret᷑ qubii spes oĩs ⁊płis.
uestalibꝰ uirgiibꝰ addidit eamq ꝑ¬
petuam uirgiitatẽ ꝓfiteri corgit᷑.
Que cũ in pleniorem deueniss etatẽ
stimulis acta ueneris qͦ pacto nescit
eam tñ in amplexus deuenisse uiri
turgidus parefecit uterus nã preg¬
nãs effecta romulũ remũq Romane
urbis parentes uno et roden ꝑtu

Expanded text:
hea Ylia generosi sanguinis precipua claritate inter Ytalos emicuit olim; nam per Silvios, Albanorum reges, successive regnantes atque descendentes ab Enea, inclito Troianorum duce, traxit originem, Numitore ex dictis Albanorum rege prestante. Ea quippe adhuc existente virguncula, factum est ut Amulius, Numitoris frater iunior, inpulsus regni cupidine, iure gentium parvipenso, Numitorem vi regno privaret; in quem ne seviret, fraterna intercessit pietas: contentus ut ruri relegatus privato vacaret ocio.truci desevit eoque ceso Yliam, Lausi sororem, adhuc puellulam servavit. Verum ut illi auferretur connubii spes omnis et prolis, vestalibus virginibus addidit eamque perpetuam virginitatem profiteri coegit. Que cum in pleniorem devenisset etatem, stimulis acta venereis, quo pacto nescitur, eam tamen in amplexus devenisse viri turgidus patefecit uterus; nam pregnans effecta Romulum Remumque, romane urbis parentes uno et eodem partu
Abbreviated transcription (Latin):
frectat in uacuũ quod sãtis mõstraue̾
iam dudũ in ea fortune semẽtis insultꝰ
quibꝰ ꝑsepe acqi ꝯcussa motu sahita/¬
ta est atꝙ turbine circundata uario.
lam ꝓpessa est intestina regulorum
fratiũ discidia et extera uelła Nlõnũ-¬
ꝙ intra uegni gremiu debathata sic
et alleno trimũe fugã epiliaq et cõ¬
ingũ austeros mores liuõres nobiliũ
siinstran ores meritã famã ponti¬
ficũ iinas et alia que oĩai forti ꝑtu¬
lit pectore/ et tandẽ execto inuctoq¬
suꝑauit am̃o ¶depoi gndia nedum
nuibieri s uobusto ac p̃ualido reg.
Est illi p̃terea spectabile at letũ decꝰ
oris/ eloquiũ mite et cunctis grata
facundia et uti illi Regalis et inflexa
maiestas est ubi oꝑtiũtas exigit sic
et familiaris huãnitas pietas man¬
surtudo atq uenignitas ut nõ Regnã
suis dicas esse s iociã Sne maiora
petas in prudrutissino rege Ess nec¬
non siquis de integͥtate mentis sue oĩa
explicare uelit smo longissunꝰ Qui¬

Expanded text:
um: quod satis monstravere iam dudumin eam fortune sevientis insultus, quibus persepe acri concussa motu et agitata est atque turbine circunducta vario. Nam perpessa est intestina regulorum fratrum discordia et extera bella, non nunquam intra regni gremium debachata, sic et alieno crimine fugam exilium et coniugum austeros mores, livores nobilium, sinistram nec meritam famam, pontificum minas et alia, que omnia forte pertulit pectore; et tandem erecto invictoqavit animo: edepol grandia, nedum mulieri, sed robusto ac prevalido regi! Est illi preterea spectabile ac letum decus oris, eloquium mite et cunctis grata facundia. Et ut illi regalis et inflexa maiestas est, ubi oportunitas exigit, sic et familiaris humanitas, pietas, mansuetudo atque benignitas, ut non reginam suis dicas esse, sed sotiam. Que maiora petas in prudentissimo rege? Esset necnon, si quis de integritate mentis sue omnia expÎicare velit, sermo longissimus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
possidet ut non solum mops fed et
opulentꝰ cauitando nocte dreqt possit
quo uełis tntus cter aruiꝑe / et quod
n d̃ ntiꝰ falubre ese insig̃nes uiros reg¬
inq ꝓteres tanta frenauit modestia
et rorũ mores solutos xer̃xit in meliꝰ
Ut posira suꝑbia ueti ꝙa reges olim
ꝓuipxndebant hodie faciẽ ixate nuli¬
eris horxescant Est insuꝑ occulta fe-¬
mina trp ut frande pociꝰ ꝙ̃ ingenio il¬
lam deciꝑe queat Songanimis est et

Expanded text:
possidet, ut non solum inops, sed et possidet, ut non solum inops, sed et opulentus cantando nocte dieque possit quo velit tutus iter arripere; et — quod non minus salubre — insignes viros Regnique proceres tanta frenavit modestia et eorum mores solutos retraxit in melius, ut, posita superbia veteri, qui reges olim parvipendebant, bodie faciem irate mulieris horrescant. Est insuper oculata femina tantum, ut fraude potius quam ingenio illam decipere queas. Est et
Abbreviated transcription (Latin):
lacus quot mnedici fontes qieot silue
nemora saltus ameniq uecessus et
pingnia arua netño quot nuuerosi
dis insux opulentia et ierũ om ad
Uittĩ spectautiãs copia rquidẽ nõ ess
explicare facile qod cũ ꝑmax mut
sit dopainũ nes id sit a mulierĩbus
possideri ꝯsugtũ non mina miraculi
ꝙͣ claritatieiassert si satis inspituuꝰ
Et quod lange mirabiliꝰ e sufficit
illi ad imꝑium animꝰ tã ꝑlucidam
adhuc anoeũ indolrm feruat. Ea
em̃ postꝙͣ Regio dyadeinate insignita
est uirtute insurgens ualida adeo
purgauit nedũ ciuitates et domestica
loca. Uerũ alpes saltus domos ne/¬
mora et ferarũ lustra scelesta honi
manũ ut aufugeret õnis terrefacta
aut se celsis clanderet artibꝰ quos
agrims armatorũ emisso sub egregio
duce nõ ante locorũ taliũ obsidionẽ
mines affeciss supplicio quod prece¬
denciũ ⁊egũ aliquis aut noluit aut fe¬
cisse nequiuit eoq uedegit t̾rab quas

Expanded text:
lacus, quot medici fontes, quot silve lacus, quot medici fontes, quot silve nemora saltus amenique recessus et pinguia arva! Necnon quot numerosi dis insuper opulentia et rerum omnium, ad victum spectantium, copia, equidem non esset explicare facile. Quod cum permaximum sit dominium nec id sit a mulieribus possideri consuetum, non minus miraculi quam claritatis affert, si satis inspicimus. Et, quod longe mirabilius est, sufficit illi ad imperium animus: tam perlucidam adhuc avorum indolem servat. Ea enim, posto quam regio dyademate insignita est, virtute insurgens valida, adeo purgavit, nedum civitates et domestica loca, verum Alpes, saltus devios, nemora et ferarum lustra scelesta hominum manu, ut aufugeret omnis terrefacta aut se celsis clauderet arcibus; quos, agmine armatorum emisso sub egregio duce, non ante locorum talium obsidionem smines affecisset supplicio, quod precedentium regum aliquis aut noluit aut fecisse nequivit; eoque redegit terras quas
Abbreviated transcription (Latin):
morienti suꝑstes regnorũ effice̾tur her¬
ues Rec equidem ult̾ra torridã honam
aut int̾ sauromatas sub glaciale polo
ili pgndis cessit horrditas quinymo
int̾ adriatitũ et tirrenũ mare ab uni¬
bria et piceno ac urte̾ uolstorũ prĩa
in syculũ usq fictũ sub miti celo qͦs
in rer fines rũs parent imꝑio Cam-¬
pani uece̾s lucani brutui Salentini
Calabui dariniq et uestales ac sanmii
peligm marsiq et alĩ plures ut ma¬
iora sina utputa ieroso liitanũ reg¬
nũ syclie insulam et in cisalpma
galia prdimõtis territoriũ que ila
as ysmpanciũ quo rũdã occuput᷑ iuũ¬
ua. Sac et qui septimanã ꝓuinciam
inter narbonensi galliã rodonũ al-¬
pesq nitolunt et fotalquerii cõitatũ
suis eque iussis parent eamq sibi fa¬
tent᷑ dĩam et Regnã, O quot hiis
in uegiomibꝰ ciuitates inclete quot ur¬
signia oppida quot maris suog et re¬
fugia nautarũ quot naualia quot

Expanded text:
morienti superstes regnorum efficeretur hermorienti superstes regnorum efficeretur heres. Nec equidem ultra torridam zonam aut inter Sauromatas sub glaciali polo illi pregrandis cessit hereditas, quin imo inter Adriaticum et Tyrrenum mare ab Umbria et Piceno ac veteri Volscorum patria in syculum usque fretum sub miti celo; quos inter fines eius parent imperio Campani veteres, Lucani Bruttii Sallentini Calabri Daunique et Vestales ac Samnii Peligni Marsique et alii plures, ut maiora sinam, ut puta ierosolimitanum regnum, Sycilie insulam et in Cisalpina Gallia Pedimontis territorium, que illi ab usurpantium quorundam occupantur iniuria; sic et qui septimanam provinciam inter narbonensem Galliam Rhodanum Alpesque incolunt et Focalcherii comitatum, suis eque iussis parent eamque sibi fatentur dominam et reginam. O quot his in regionibus civitates inclite, quot insignia oppida, quot maris sinus et refugia nautarum, quot navalia, quot
Abbreviated transcription (Latin):
sychilie Regma p̃ter ter̾as maulie¬
res oligine et potentia et moribus.
ens̃ nr̃o illustris est femĩa/ de qua ni
Wideret᷑ omisisse odium sacius erat ta-¬
cuisse ꝙ scripsisse panta Iuit eñ hec
serenissim pncipis kraroli calabrie duꝭ
incliti et pͥmogeniti celebtis nemoris
Roberti ihrlus ac sycilre Regis at marie
philipp Regis francotũ sororis filia
pͥma/ Cuiꝰ ꝑentũ si uelnus auos ꝑa¬
nosq in fu̾ie usq rex quiue̾ nõ subsiste¬
mꝰ anteꝙͣ ꝑ ĩnimeros ascendentẽs ue¬
ges in dardanõ. pͥmiõ ylions actorem
Ex qua tam antiqua tamq genofa ⁊¬
prosapia tot hincinde p̃ctari manau̾
principes ut null ꝰ xp̃iano ꝵ. uegũ sit.
qui huit non ueniat ꝯfangine ues
affmis et sit milla diebus patrũ mõꝵ
nec nr̃is orbe effulsit nobilior. Hociẽ
lauolo pr̃e ea adhut infantula mima¬
tura morte subtͣcto cũ nulla esspobto
ano melioris soxus proles altͬa iure
ft̃ĩn est eo etiã sit mandante ut eidrm

Expanded text:
Sycilie regina preter ceteras mulieres origine potentia et moribus evo nostro illustris est femina. De qua, ni videretur omisisse odium, satius erat tacuisse quam scripsisse pauca. Fuit ergo hec serenissimi principis Karoli Calabrie ducis incliti et primogeniti celebris memorie Roberti, Ierusalem et Sycilie regis, ac Marie, Phylippi regis Francorum sororis, filia prima. Cuius parentum, si velimus avos proavosque in finem usque exquirere, non subsistemus antequam per innumeros ascendentes reges in Dardanum, primum Ylionis auctorem, Ex qua tam antiqua tanque generosa prosapia tot hinc inde preclari manavere principes ut nullus christianorum regum sit qui huic non veniat consanguineus vel affinis; et sic nulla diebus patrum nostrorum nec nostris orbe effulsit nobilior. Hec etiam, Karolo patre, ea adhuc infantula, immatura morte subtracto, cum nulla esset Roberto avo melioris sexus proles altera, iure factum est, eo etiam sic mandante, ut eidem
Abbreviated transcription (Latin):
obstinato zelo correptidicant quid
ude sibi emo lumẽti fenciãt ꝙͥ deco-¬
ris aut laudis aut glorie ꝯsequãtur¬
ueleo quippe iudicio hec ridicula mẽt
est egritudo a pusillanimitate paci¬
entis originem dutens cũ nõ alibi
Uiderimꝰ ꝙͣ hos penes qui se adeo
derecte uirtutis existimãt ut facile
De argia pollinicis comuge et adtas¬
xgia greca mulier ab autiqͥs
arginorũ regibꝰ generosã ducens
drignẽ adrasci regis filia fuit et
sp ectabili pulcritũdine sua uti de se
ꝯtenꝑaneis leñ spectaculũ prebuit.
sic et posteris integerrimũ atq p̃cla¬
rum ꝯuigalis amoris testuuoniũ per¬
hene reliquit Ob quod in nr̃os usqr
dies nomen riꝰ fulgidũ p̃cipua cor¬
iustatõe deuenit hec agit᷑ nupta pol¬
lunci filii edipi thebarũ regis ⁊ exuli
tũ uaui yx illo thessandrũ peperisset
filũ aduertens eũ ob frĩs fraudem
mordatibꝰ agitari curis fcã ouxie¬
tatũ ꝑticeps prem iam sene nõ solum

Expanded text:
obstinato zelo correpti dicant quid obstinato zelo correpti dicant quid inde sibi emolumenti sentiant, quid decoris, quid laudis aut glorie consequantur. Meo quippe iudicio hec ridicula mentis est egritudo a pusillanimitate patientis originem ducens, cum non alibi viderimus quam hos penes, qui se adeo deiecte virtutis existimant ut facile ant. XXIX. De Argia Polinicis coniuge et Adrasgia greca mulier, ab antiquis Argivorum regibus generosam ducens originem, Adrasti regis filia fuit et spectabili pulchritudine sua, uti de se contemporaneis letum spectaculum prebuit, sic et posteris integerrimum atque preclarum coniugalis amoris testimonium perenne reliquit; ob quod in nostros usque dies nomen eius fulgidum precipua coruscatione devenit. Hec igitur, nupta Polinici filio Edipi, Thebarum regis, et exuli, cum iam ex illo Thessandrum peperisset filium, advertens eum ob fratris fraudem mordacibus agitari curis, facta anxietatum particeps, patrem iam senem non solum
Abbreviated transcription (Latin):
sa et ꝯscĩa impulsa facinoris ꝯfestĩ
in siluas abiit et se solitudiui de dit
Iuuers aũt amoris impaciẽs ultro
uenia data p̃cibus asꝑuantẽ reuo¬
cauit in gr̃am Sed quid rest nille
sunt indulgentie uires aduersꝰ ꝯscĩe
morsus/ agebat᷑ pocris in uarios aĩ
motus et zelo ꝑcita ne forte id in se
blandiciis aurore uir agẽt/ qd ip̃a
in illũ auro mercata fu̾at claui x
scopulos et arrupta montiũ ingã
ualliũq secreta uenatore ꝯsequi
cepit quod ꝑagens ꝯtigit dũ inter
Ualliũ herbida calamosq palusts᷑ᷤ
latitans moue̾tur pocris credita a
uiro belua saguta ꝯfossa periit.
Ignoro quid dixerim pociꝰ an nl
esse potenciꝰ auro in t̾ris aut stoli¬
diũs quere̾ qd̵ ꝯꝑisse non uelis quo¬
rũ dum utrũq insipieus mulier appro¬
bat sibi inde lebilem notã et puorten
muenit quã minime inquirebat Ez
Ut auri ĩmoderatũ desideriũ sinã quo
scolidi fere trahiut om̃s quero tan

Expanded text:
sa et conscientia inpulsa facinoris, confestim sa et conscientia inpulsa facinoris, confestim in silvas abiit et se solitudini dedit. Iuvenis autem amoris inpatiens, ultro venia data, precibus aspernantem revocavit in gratiam. Sed quid refert? Nulle sunt indulgentie vires adversus conscientie morsus. Agebatur Pocris in varios animi motus; et zelo percita, ne forte id in se blanditiis Aurore vir ageret quod ipsa in illum auro mercata fuerat, clam per scopulos et abrupta montium iuga valliumque secreta venatorem consequi cepit. Quod peragens contigit, dum inter vallium herbida calamosque palustres latitans moveretur Pocris, credita a viro belua, sagitta confossa periit. Ignoro quid dixerim potius: an nil esse potentius auro in terris, aut stolidius querere quod comperisse non velis. Quorum dum utrunque insipiens mulier approbat, sibi indelebilem notam et mortem invenit quam minime inquirebat. Sed, ut auri immoderatum desiderium sinam, quo stolidi fere trahimur omnes, queso, tam
Abbreviated transcription (Latin):
Ochris pandionis athenar
nis exosa est sit et uiris accepta qm̃
ꝑ ram̃ ceteratũ mulierũ uiciũ adaꝑtũ
sit Nai cũ leto pioqz amore uir et
uxor uiuenes ganderent eorũ infor-¬
tuno factũ est ut desiderio cephali ca¬
petur aura seu potius aurora q̃dam
Ut placet aliquibꝰ spectande pulcritu¬
dinis nuilier quẽ cupidine pocris sue
detentũ aliꝙͣdiu frnstra in suã sm̃a
p̃cibus trahere conata est ex quo in-¬
quit ndignãs penitebit te cephale
adio ferinde di lexisse pocti ꝯpies
faxo si sit qui temptet ram aurũ amo¬
ri p̃posuisse to Seuod audiẽs inuenis
exꝑiendi auidus ꝑrgͥnatorm longin¬
qui fingens abiit / flexoq in patriã
gradu ꝑ int̾mediũ muneribꝰ ꝯstan¬
tiam temptauit uxoris/ Que ꝙ cunq
et iocalia augente ad ultinũ exa¬
tantẽ flexit am̃ Illiq nox optati¬
q amplexus se deter sponsũ aurum
natus aꝑit q̃m̃ dolo friuo lũ potris
amorem int̾cepisset, que rubore ꝯsper¬

Expanded text:
cris Pandionis Athenarunis exosa est, sic et viris accepta, quoniam per eam ceterarum mulierum vitium adapertum sit. Nam cum leto pioque amore vir et uxor iuvenes gauderent, eorum infortunio factum est ut desiderio Cephali caperetur Aura, seu potius Aurora quedam, ut placet aliquibus, spectande pulchritudinis mulier, quem cupidine Pocris sue detentum aliquandiu frustra in suam sententiam precibus trahere conata est. Ex quo inquit indignans: — Penitebit te, Cephale, adeo fervide dilexisse Pocrim: comperies, faxo, sisit qui temptet, eam aurum amori preposuisse tuo —. Quod audiens iuvenis, experiri avidus, peregrinationem longinquam fingens abiit flexoque in patriam gradu, per intermedium muneribus constantiam temptavit uxoris. Que, quantumet iocalia augente, ad ultimum hesitantem flexit animum, illique nox optatique amplexus, si detur sponsum aurum, natus, aperuit quoniam dolo frivolum Pocris amorem intercepisset; que, rubore consper
Abbreviated transcription (Latin):
sales petiir agros dũ flere posser in
pr̃ia feridũ tͣctauit cadauer qd iiũx¬
dit honorez dũ clam infodisse quali¬
cate temꝑis insyecta sans erat uli¬
latus emisit femineos ubi poterat
ꝑtͣusire tacita nec quid sꝑaret habe¬
bat ex occiso exule cũ quid time̾t ades¬
set ab hoste ctic uerus amor sic fi¬
des integͣ sic ꝯiugii sc̃ĩtas ⁊ illibata
castitas suasisse potuere Quo merito
laudanda colenda et ex splendido
extollenda p̃como uriit argia
De manthone tyresie filia .xxxuiii.

Expanded text:
stiles petiit agros, dum flere posset in stiles petiit agros, dum flere posset in patria; fetidum tractavit cadaver, quod iniunxdit honorem, dum clam infodisse, qualitate temporis inspecta, satis erat; ululatus emisit femineos, ubi poterat pertransire tacita; nec quid speraret habebat ex occiso exule, cum quid timeret adesset ab hoste. Sic verus amor, sic fides integra, sic coniugii sanctitas et illibata castitas suasisse potuere. Quo merito laudanda, colenda et splendido extollenda preconio venit Argia. XXX. De Manthone Thyresie filia.