comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃liaturo. Omã enĩ quȩ circa tẽplũ gere.¬
rent᷑. uelut ĩ tbeatro qͣdã ex loco antonie
desuꝑ uisebant᷑. Inflexus ad eã cȩsar sen¬
tentiã. cereali mandat negotiũ. ut p̃ien¬
dentib circa tẽplũ uideis. bora noctis no¬
na suꝑuenir&. cęterosq hortaret᷑ studiose
ĩgruere certamini. se qͦq dimicantũ merits
ñ defuturũ. cũ desuꝑ aut ignauiȩ cuiꝰce testid
aut uirtutis arbit᷑ pugnã examinar&. Ce.¬
realis p̃scripto tẽpore ĩpigre adẽ. sed custo.¬
des uigilantes repꝑit. p̃liũ cõserit᷑. siqͥdẽ &
ĩt᷑ tẽplũ siti ñ dormiebant. & cõgredientib
qͥ excubias obibant. facile se cȩteri ad bellũ
parar̃. C onferto agmine ĩstabat romanꝰ. ui¬
dei dũ claustris atq angustiis nitunt᷑ ne circũ¬
uenirent᷑ ꝑcursabant diũsa. ut frequentiꝰ sibi
a suis e̾et ꝑiculũ dũ ĩ tenebris ñ cognoscerent᷑.

Expanded text:
proeliaturo. Omnia enim, quae circa templum gereproeliaturo. Omnia enim, quae circa templum gererentur, uelut in theatro quodam, ex loco Antoniae desuper uisebantur. Inflexus ad eam Caesar sententiam Cereali mandat negotium, ut praetendentibus circa templum Iudaeis hora noctis nona superueniret, ceterosque hortatur studiose ingruere certamini, se quoque dimicantum meritis non defuturum, cum desuper aut ignauiae cuiusque testis aut uirtutis arbiter pugnam examinaret. Cerealis praescripto tempore impigre adest, sed custodes uigilantes repperit. Proelium conseritur, siquidem et intra templum siti non indormiebant, et congredientibus qui excubias obibant, facile ceteri sese ad bellum pararunt. Conferto agmine instabat Romanus. Iudaei, dum claustris atque angustiis nituntur, ne circumuenirentur, percursabant diuersa, ut frequentius sibi a suis esset periculum, dum in tenebris non cognoscerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
sacroꝵ diũsus. sed oꝑa cõmunis usus. Qđ cul.¬
tꝰ fuit a uobis recessit. qđ oꝑis ẽ uictorib re-¬
mansit.
bi ne bis qͥde ꝑ iosephũ ĩsinuatis reuoca.¬
ri cȩsar adũtit. factionis phcipes putabant.
iã diffidentiȩ potiꝰ ꝗͣ pietatis e̾e tã frequentẽ
desistendi cõuentionẽ. ad p̃lii necessitatẽ ĩuitꝰ
reũtit. uib& adee romanos. Sed qͥa tantȩ
multitudini angustię ĩpedim̃to erant. tri¬
ginta electis uiris singula deputat bellatoꝵ
milia. Non enĩ totũ exercitũ reciꝑent tã den¬
sa ȩdificioꝵ obstacula. Ipse qͦq descendere¬
simul uolens reuocabat᷑ a sius. ne ĩ angusto
nocturnis etiã plerũq tẽporib qͥb neces¬
se erat ĩsidiantiũ fraudi occurrere ꝑicu:¬
li aliqͥd ĩ se excitaros. cũ ãpliꝰ ꝓficeros si spe¬
ctator belli adcͥet. quo unꝰ qͥsq ꝓmptꝰ sibi
decernendũ arbitraret᷑. sub oculis cȩsaris

Expanded text:
sacrorum diuersus sed opera communis usus. Quod cultsacrorum diuersus sed opera communis usus. Quod cultus fuit a uobis recessit, quod operis est uictoribus remansit.’ Vbi ne his quidem per Iosephum insinuatis reuocari Caesar aduertit factionis principes — putabant enim iam diffidentiae potius quam pietatis esse tam frequentem desistendi conuentionem — ad proelii necessitatem inuitus reuertit. Iubet adesse Romanos, sed quia tantae multitudini angustiae impedimento erant, triginta electis uiris singula deputat bellatorum milia. Non enim totum exercitum reciperent tam densa aedificiorum obstacula. Ipse quoque simul descendere uolens reuocabatur a suis, ne in angusto, nocturnis etiam plerumque temporibus, quibus necesse erat insidiantium fraudi occurrere, periculi aliquid in se excitaret, cum amplius proficeret, si spectator belli adesset, cum unusquisque promtius sibi decernendum arbitraretur sub oculis Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
cidiũ urbis ac tẽpli cõtestabat᷑. dicens ad cũ.
Qͥͣ sibi uolunt ioħes ĩpssi illi ante fores
tẽpli apices elem̃toꝵ: Nonne significant ne.¬
minc̃ꝰ nͥ sacratũ dͥehere tẽplo apꝓpinqͣre: Qa
ala septa ꝓ tẽplo: Il onne ut cõspectꝰ arceant
liberos uniu̾soꝵ. solisq misticis pateat secre¬
toꝵ cognitio. atq his sit lib̾ aspectꝰ qͥb ẽ lib̾
legitimꝰ ĩ gressꝰ: Prospectꝰ excluditis ꝑegrinox
ꝙ accessus cogitis. Scribitis ut nullꝰ ĩgrediat᷑
aduena. nullus ꝑegrinꝰ ĩtroeat. & ꝑegrinũ san¬
guinẽ int᷑ tẽplũ funditis aduenarũ q simul
& ciuiũ cruore ur̃a altaria cumulatis. Testi
ĩmo obtestor si uelitis discedere ĩ colume tẽplũ
futurũ. neminẽ romanoꝵ hostiles irrogatu¬
rũ manꝰ. nihil de ur̃is temerandũ eͥeͥ sacrisier¬
is. Seruabo tẽplũ uobis. & si nolitis. Cultꝰ enĩ

Expanded text:
cidium urbis ac templi contestabatur dicens ad eum: cidium urbis ac templi contestabatur dicens ad eum: ‘Quid sibi uolunt, Iohannes, inpressi illi ante fores templi apices elementorum? Nonne significant neminem nisi sacratum debere templo adpropinquare? Quid illa saepta pro templo? Nonne ut conspectus arceant liberos uniuersorum solisque mysticis pateat secretorum cognitio, atque his sit liber aspectus, quibus est legitimus ingressus? Prospectus excluditis peregrinorum et accessus cogitis. Scribitis ut nullus ingrediatur aduena, nullus peregrinus introeat et peregrinum sanguinem intra templum funditis aduenarumque simul et ciuium cruore uestra altaria commaculatis. Testifnus non exigo, immo obtestor, si uelitis discedere, incolume templum futurum, neminem Romanorum hostiles inrogaturum manus, nihil de uestris temerandum esse sacrificiis. Seruabo templum uobis, etsi nolitis. Cultus enim
Abbreviated transcription (Latin):
q magno ñ sua deflere. sed patriȩ tẽpliq excr¬
dia. rogare cues ut sequerent᷑ oesaris fidẽ.
eriꝑent tẽplũ parato ĩcendio. nihil sibi adũ¬
sus legẽ p̃cȩptũ. nihil de lib̾tate ĩminutũ.
acqͥescerent & ipsi. exꝑirent᷑ romanoꝵ cdem̃tr¬
ũ talia miserabilit̾ deplorarent. ꝓt̾babantꝰ
ã suis. bellũ q accendit᷑. Insiliunt uidȩi. atq
ĩ ipsa irrũpunt temere penetłia. Om̃s re¬
cessus. om̃a secreta occupant. quȩ ĩaccessa uiris
erant sacroꝵ exsortib. Romani qͦq se p̾lio
parant. temerant᷑ ĩ tlicta patruĩ belli necessi¬
tate. maiore tam̃ romanoꝵ q̃ suoꝵ reuerentia
Gentiles cũ formidine tẽplũ spectabant. iuda
cũ furore ac temeritate adibant. & madidas
manꝰ humano gerentes sanguine ipsa attrecta¬
bant altaria. Titꝰ tam̃ adhuc ĩ ꝓposito manes
allo quebat᷑ iohannẽ. & ĩutũ se deduci ad ex¬

Expanded text:
que magno non sua deflere sed patriae templique excique magno non sua deflere sed patriae templique excidia, rogare ciues ut sequerentur Caesaris fidem, eriperent templum parato incendio, nihil sibi aduersus legem praeceptum, nihil de libertate inminutum. Adquiescerent, et ipsi experirentur Romanorum clementiCum talia miserabiliter deplorarent, proturbantur a suis bellumque accenditur. Insiliunt Iudaei atque in ipsa inrumpunt temere penetralia: omnes recessus, omnia occupant quae inaccessa uiris erant sacrorum exortibus. Romani quoque se proelio parabant. Temerantur interdicta patrum belli necessitate, maiore tamen Romanorum quam suorum reuerentia. Gentiles cum formidine templum spectabant, Iudaei cum furore ac temeritate adibant et madidas manus humano gerentes sanguine ipsa adtrectabant altaria. Titus tamen adhuc in proposito manens alloquebatur Iohannem et inuitum se deduci ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
oratione ĩflexa ẽ aliquoꝵ sententia. qͥ sc sub.¬
there potuer̃ ut ad romanos cõuenirent.
Cȩteros reuocauit ꝑiculi metꝰ. qͥ ã latronib
ĩtendebat᷑. & forte quȩdã ĩcliuatio m̃taũ
erat. ne plures eriꝑent᷑ sut̾ȩ eũsioni. Qͥ ꝙ
sar cõfugientes ad se qͥa erant ĩt̃ eos & uirisͥ¬
cerdotales cũ filiis & alii splendidior is sanr¬
liȩ uiri. suscepit bona gr̃a. pollicens securr¬
tatẽ salutis. ius possessionũ suarũ. atq ad ir.¬
bẽ cui nom̃ gofna direxit. ne qͥd offensio
nis oriret᷑ dispari ritu & cultꝰ diũsitate.
Qđ ab his qͥ ĩ urbe positi repugnabant scu
qͥa huiꝰmo di suspitio ĩ cesserat. siue calł cõpo¬
suerat dolo. ne plures dilaberent᷑. ĩ argum̃tũ ẽ
deriuatũ necis. ut extineti obicerent᷑. Eo cõꝑto
reuocatos titꝰ iuissit cũ iosepbo ꝓpiꝰ muros obirt.
ut a suis agnoscerent᷑. Illi cũ lacrimis gemitu¬

Expanded text:
oratione inflexa est aliquorum sententia, qui se subtoratione inflexa est aliquorum sententia, qui se subtrahere potuerunt ut ad Romanos conuenirent. Ceteros reuocauit periculi metus, qui a latronibus intendebatur, et forte quaedam inclinatio mentium erat, ne plures eriperentur futurae euersioni. Quos Caesar confugientes ad se, quia erant inter eos et uiri sacerdotales cum filiis et alii splendidioris familiae uiri, suscepit bona gratia, pollicens securitatem salutis, ius possessionum suarum atque urbem, cui nomen Gofna, direxit, ne quid offenis oriretur ritu dispari et cultus diversitate. Quod ab his, qui in urbe positi repugnabant seu quia hujusmodi suspicio incesserat, sive ullus composuerat dolo, ne plures dilaberentur in argumentum est deriuatum necis ut extincti obicerentur. Eo comperto reuocatos Titus iussit cum Iosepho propius muros obire, ut a suis cognoscerentur. Illi cum lacrimis gemitu
Abbreviated transcription (Latin):
bulis suus fuerit extinctꝰ. nͥ qđ nc̃ ĩpleri ur¬
demꝰ: Et fortasse qͥa iã defendi tẽplũ ñ pla¬
ca. ĩtdicto maculatũ sanguine purgari ĩcen¬
dio placo.
õpleuit sermonẽ ioscpbꝰ. sed nullis iob̾es
mouet᷑ fletib. nec ꝓmissis flectit᷑. Urgebat
ds̃ iã dudũ ꝑsidas m̃tes. ex qͦ se ĩpio parricidio
ẽ ille. cuiꝰ mors iudȩoꝵ excidiũ c̃. Elatꝰ exaia¬
&ia. qͥ ad suos uenit. & sui cũ ñ receper̃.
Qnͣdo enĩ suos ñ occider̃ iudȩiͦ N onne si¬
liũ saul si occider᷑: Ilabuthȩ ꝓpħa. a suis
utiq lapidatꝰ ẽ. Iudȩa fuit ierabel. quȩ uissit
iudȩis. seniores q p̃cȩptũ executi st̃. Iudeus
acbab. qͥ causa mortis eiꝰ factꝰ ẽ. Qnͣti alii
a ciuib ciuesꝑẽpti. & tam̃ diu ĩteg᷑ cuntas
mansit. Ei t si diruta a babs lonis post annos¬
ĩnumerabiles. sed reparata. postea. Hoc ẽ
bitrũ aũter̃: Tali asfatu cȩsaris & reptata

Expanded text:
bulis suus fuerit extinctus, nisi quod nunc impleri uibulis suus fuerit extinctus, nisi quod nunc impleri uidemus? Et fortasse, quia iam defendi templum non placet interdicto maculatum sanguine, purgari incendio placet.’ Compleuit sermonem Iosephus sed nullis Iohannes mouetur fletibus nec promissis flectitur. Vrguebat deus iam dudum perfidas mentes, ex quo se impio parricidio est ille, cuius mors Iudaeorum excidium est, natus ex Maria, qui ad suos uenit et sui eum non receperunt. Quando enim suos non occiderunt Iudaei? Nonne filium Saul sui occiderunt? Nabutique lapidatus est: Judaea fuit Jezabel, quae jussit Judaeis, senioresque praeceptum exsecuti sunt. Judaeus Achab, qui causa mortis ejus factus est. Quanti alii a civibus cives perempti et tamen diu integra civitas mansit, einnumerabiles, sed reparata postea. Hoc estbitrum. Tali affectu Caesaris et repetita
Abbreviated transcription (Latin):
re. Elere ad hȩc iosepbꝰ. rogare iobannẽ. deplora¬
re patriȩ statũ. obsecrare sermone flebili. ap¬
pellare ut ciuẽ. sed cȩteris ꝑtinatiorẽ. testari
dĩ om̃ipotentis grãm saluã fore. cũ suis tantũ¬
mͦ desister& excitare militẽ romanũ ad urbis
cũsionẽ. Quẽ ubi flectere neqͥuit. ñ mirũ
ĩ qͥt ioħes si ꝑseueras usq ad excidiũ patriȩ.
cũ iã reliquerint eã p̃sidia diuina. sed mirũ
qđ ꝑiturã ñ credis. cũ legeris ꝓpheticos libͦs
qͥb. excidia patriȩ nob̾ annuntiata st̃. & re¬
parata culmina rursꝰ a romano diruenda ex.¬
ercitu. Qͥq enĩ aliud clamat danibel: Ñ
enĩ qđ iã factũ erat. sed qđ post futurũ ꝓphe¬
tabat. Quȩ ẽ abominatio desolationis quã uo¬
ciferatꝰ ẽ uenientib romanis fore. nͥ ista quȩ
pe cõmemoratũ ẽ a sũmo denuntiatũ dõ. tc̃
ꝑiturã urbẽ funditꝰ cũ ciuiũ manib cõtrr¬

Expanded text:
re.’ Flere ad haec Iosephus, rogare Iohannem, deplorare.’ Flere ad haec Iosephus, rogare Iohannem, deplorare patriae statum, obsecrare sermone flebili, appellare ut ciuem sed ceteris pertinaciorem, testari dei omnipotentis gratia saluum fore cum suis, tantummodo desisteret excitare militem Romanum ad urbis euersionem. Quem ubi flectere nequiuit: ‘Non mirum’, inquit ‘Iohannes, si perseueras usque ad excidium patriae, cum iam reliquerint eam praesidia diuina. Sed mirum quod perituram non credis, cum legeris propheticos libros, quibus excidia patriae nobis adnuntiata sunt et reparata culmina rursus a Romano diruenda exercitu. Quid enim aliud clamat Danihel? Non enim quod iam factum erat sed quod futurum prophetabat. Quae est abominatio desolationis, quam uociferatus est uenientibus Romanis fore, nisi ista quae pe commemoratum est a summo denuntiatum deo, tunc perituram urbem funditus, cum ciuium manibus contri
Abbreviated transcription (Latin):
polliceor. ñ ꝓ mercede sceleris sed ꝓ redẽptio¬
ne urbis. ut a te redimã perituroꝵ culminũ
statũ. D esinas moneo latrociniis tuis cõtbare
ꝓpositũ pietatis romanȩ. ñ formidabit᷑ hicro¬
solimaut diruat᷑. qñdo potior uirib reseruata
ẽ antiochia. Certe iechonias ur̃ & ꝑsis ere.¬
didit & urbẽ egressus cõmisit se cũ suis ꝓxr¬
mis barbarico furori. ne ꝓpt̃ se ciuitas eũ¬
teret᷑. Celebrat᷑ a uob̾ eiꝰ memoria. sic̃ ur̃i
asserunt. Ad est ioseplꝰ assertor eiꝰ & testis
celebritatis. q̃ honoratis uirũ qͥ ꝓ patria cap¬
tiuitati se obtulit. Seruauit eñ & barbarꝰ
misso. cuiꝰ & exẽplũ p̃misimꝰ. U adẽ tͥ spon¬
sionis nr̃ȩ iosephũ damꝰ. ĩmo iã dedimꝰ. quẽ
reseruauimꝰ. Loq̃t᷑ sermone patrio. obligos
se ritu quo solctis. Non pud& me uadẽ quȩrere.
fideiussorẽ dare. ne cũ sorẽ exbibeã qͥ uolo parce.¬

Expanded text:
polliceor non pro mercede sceleris sed pro redemtiopolliceor non pro mercede sceleris sed pro redemtione urbis, ut a te redimam periturorum culminum statum. Desinas, moneo, latrociniis tuis conturbare propositum pietatis Romanae. Non formidabitur Hierosolyma ut diruatur, quando potior uiribus reseruata est Antiochia. Certe Iechonias uester et Persis credidit et urbem egressus commisit se cum suis proximis barbarico furori, ne propter se ciuitas euerteretur. Celebratur a uobis eius memoria, sicut uestri adserunt, adest Iosephus adsertor eius et testis celebritatis, qua honoratis uirum qui pro patria captiuitati se obtulit. Seruauit eum et barbaruromisso, cuius et exemplum praemisimus. Vadem tibi sponsionis nostrae Iosephum damus, immo iam dedimus, quem reseruauimus. Loquatur sermone patrio, obliget se ritu quo soletis, non pudet me uadem quaerere, fideiussorem dare, ne euersorem exhibeam qui uolo parce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tẽplo ponere animã uiros dõ sacratos. & idõ
si necesse sit libent̃ ꝓcũbere ꝓ libertate. Lam̃
sꝑare se qđ excidiũ ꝑpeti ñ possit ciuitas dĩ.
Titꝰ ad bȩc. Merito gͦ purã dõ seruatis urbẽ.
& scm̃ ĩmaculatũ necando ciues. ĩ t̾ficiendo ĩno
cant᷑ diuina. sed offendunt᷑. Abdicastis dm̃
homines. & adbuc putas dm̃ auxiliari. Reue¬
ra sic gesta edocent. sic testificat᷑ cesoꝵ cõgeries.
& cumuli ur̃arũ calamitatũ. Qͥs hec uidens
ñ ĩgemiscat. Nec rep̃benderẽ qđ pugnares
ꝓ patria si nollẽ parcere. si nollẽ patriã ur̃ãm
aut tẽplũ reseruare. Neq enĩ digna cartbago
aut metuendꝰ hebreus hanibale. qͥ partẽ me¬
diã orbis romani sub egerant. & tam̃ ipsa
qͦq reparata carthago quȩ usq ad excidiũ sui
rebelles ciuiũ animos tulit. fide mea salua.
Hec om̃a futura tͥ spondeo. ueniã tͥ salutis

Expanded text:
pro templo ponere animam uiros deo sacratos, et ideo, pro templo ponere animam uiros deo sacratos, et ideo, si necesse sit, libenter procumbere pro libertate, tamen sperare quod excidium perpeti non possit ciuitas dei. Titus ad haec: ‘Merito ergo puram deo seruatis urbem et sanctum inmaculatum necando ciues, interficiendo innoxn placantur diuina sed offenduntur. Abdicastis deumhomines, et adhuc putas deum auxiliari? Reuera sic gesta edocent, sic testificatur caesorum congeries et cumuli uestrarum calamitatum. Quis haec uidens non ingemescat? Nec reprehenderem quod pugnares pro patria, si nollem parcere, si nollem patriam uestram aut templum uestrum reseruare. Neque enim digna Carthago — haut metuendus Hebraeus Hannibal, qui partem mediam orbis Romani subegerat — et tamen ipsa quoque reparata Carthago, quae usque ad excidium sui rebelles ciuium animos tulit. Fide mea salua haec omnia futura tibi spondeo, ueniam tibi salutis
Abbreviated transcription (Latin):
nar&. sacrificia festoꝵ dierũ ñ ĩpedir&. relin¬
quer& qͦs idoneos sacrificioꝵ ministeriis estima¬
uiss&. fortitudinis suȩ docum̃tũ ubi uello p̃t̃
urbẽ & tẽplũ eder&. cõgressionimilites cȩsaris
ñ defuturos. ĩuitũ se cogi ad totiꝰ urbis eũsionẽ.
cuiꝰ reli ͥas seruare uell& si pateret᷑ iohes. ĩmi.¬
nere tẽplo faces. ñ qͦ tẽplũ romani festinarent
exurere. sed e tẽplo educere belli excitores.
si uictos se crederent manꝰ darent. aut si uic.¬
tores futuros sꝑarent. ñ ĩt᷑ claustra se recipe¬
rent. sed ĩ cãpis defenderent. q̃ tẽplũ laben.¬
tib iã ĩcendiis eriꝑet᷑. uacar& purificationib
Ea ĩtp̃tante uidȩis ioscpho cũ silentio audi.¬
tã tacitũ uulg̾ ꝓbabat. sed metuebat senten.¬
tiã suã pandere. Quib respondit iobannes
nulliũ p̃stabiliꝰ dõ eͥtͥ sacrificiũ. quã ꝓaris ꝓ focis.

Expanded text:
naret, sacrificia festorum dierum non impediret: relinnaret, sacrificia festorum dierum non impediret: relinqueret quos idoneos sacrificiorum ministeriis aestimauisset, fortitudinis suae documentum ubi uellet praeter urbem et templum ederet, congressioni milites Caesaris non defuturos. Inuitum se cogi ad totius urbis euersionem, cuius reliquias seruare uellet, si pateretur Iohannes. Imminere templo faces, non quo templum Romani festinarent exurere sed e templo educere belli excitores. Si uictos se crederent, manus darent, aut si uictores futuros sperarent, non intra claustra se reciperent, sed in campo defenderent, quo templum lambentibus iam incendiis eriperetur, uacaret purificationibus. Ea interpretante Iudaeis Iosepho cum silentio audita tacitum uulgus probabat sed metuebant sententiam suam pandere. Quibus respondit Iohannes, nullum praestabilius deo esse sacrificium quam pro aris pro focis
Abbreviated transcription (Latin):
facili negotio cessere. N ondũ enĩ ascende¬
rant numerosi. & uidȩis occasio necis eiꝰ uir¬
tutẽ auxerat ꝓmptissimis co p̃lio ad repel¬
lendos romanos alexa & githeo iob̃is cõui¬
ratis qͥ factionis eiꝰ ꝓpugnatores forent. ex
simonis qͦq parte melchio & iacobo idi¬
mȩoꝵ duce egregiis bellatorib. arisimone
q̃q & iuda t̃ciȩ factionis uiris parit᷑ anur¬
tentib qͥ cõiuncta manu pulsos romanos
ĩt᷑ antoniã clausere. C õt᷑titꝰ ñ munr¬
m̃to sibi sed ĩpedim̃to angustias antoniȩ
ratꝰ. iub& dirui munitionẽ eiꝰ funditꝰ. ut cõ¬
gressuris it̃ ĩ hostẽ aꝑiret᷑. C õꝑto q qđ sol¬
lẽnitas iudȩis festoꝵ dierũ apꝓpinqss&. p̾cep̾it
loqueret᷑. Quȩ malũ ratio iohanni suader&
ut romanos lacesser&. Si uirtutis fiduciã
gerer&. eliger& aliũ pugnȩ locũ. eo ꝓgre-¬
deret᷑ dũ mͦ urbi parcer&. tẽplũ ñ cõtami¬

Expanded text:
facili negotio cessere. Nondum enim ascendefacili negotio cessere. Nondum enim ascenderant numeri et Iudaeis occasio necis eius uirtutem auxerat, promtissimis eo proelio ad repellendos Romanos Alexa et Gyptheo Iohannis coniuratis, qui factionis eius propugnatores forent, ex Simonis quoque parte Melchio et Iacobo Idumaeorum duce egregiis bellatoribus, Ari Simone quoque et Iude tertiae factionis uiris pariter adnitentibus, qui coniuncta manu pulsos Romanos intra Antoniam clausere. Contra Titus non munimento sibi sed impedimento angustias Antoniae ratus iubet dirui munitionem eius funditus, ut congressuris iter in hostem aperiretur. Conpertoque quod sollemnitas Iudaeis festorum dierum adpropinquasset, praecepit loqueretur. Quae, malum! ratio Joanni suaderet, ut Romanos lacesseret. Si virtutis fiduciam gereret, eligeret alium pugnae locum: eo progrederetur, dummodo urbi parceret: templum non contami
Abbreviated transcription (Latin):
bitror tali dignꝰ exitu fuit. ut tanta uirtꝰ
uiri sic deciꝑet᷑. Sed plurmũ ĩ belloprir¬
dentia ual&. quȩ cauta sẽꝑ & ꝑspicax icertor
ꝓuid&s casus. Solus se de antonia ꝓripu¬
it. solus ĩ hostilia agmina ruit. solus se ar¬
mis miscuit. solus ĩ tẽplũ udȩos redire
cõpulit. Uereor ne istud offuerit magis
qͥa de tẽplo suer̃ ext̾minandi dõ ĩfideles
idõ lapsus ñ ĩuenit remediũ. S pectabat
titꝰ uincentẽ cũ gaudio. ꝑiclitantẽ cũ ĩgen¬
ti dolore. uolebat subuenire sed longe
aberat. reuocabat᷑ a suis. qͥa ĩ milite unius
sors ẽ: ĩ ĩpatore uniũsoꝵ ꝑiculũ. Docebat
exc̃plũ. qͥd cauendũ potĩ q̃ sequendũ oesari fo¬
ra : Deniq sic cõst̾nati fuer̃ socii. sic elati ad.¬
u̾sarii. ut & corpꝰ iuliani ĩ potestatẽ ueniro
bostiũ. qͣsi alhuc & defunctũ timerent si
romanis restitueret᷑. Cȩteri iuliano cȩso.

Expanded text:
bitror, tali dignus exitu fuit, ut tanta uirtus bitror, tali dignus exitu fuit, ut tanta uirtus uiri sic deciperetur. Sed plurimum in bello prudentia ualet, quae acuta semper et perspicax incertorum prouidet casus. Solus se de Antonia proripuit, solus in hostilia agmina ruit, solus se armis miscuit, solus in templum Iudaeos redire conpulit. Vereor ne istud offuerit magis, quia de templo fuerant exterminandi deo infideles. Ideo lapsus non inuenit remedium. Spectabat Titus uincentem cum gaudio, periclitantem cum ingenti dolore, uolebat subuenire sed longe aberat. Reuocabatur a suis, quia in milite unius sors est, in imperatore uniuersorum. Periculum docebat exemplum, quid cauendum potius quam sequendum Caesari foret. Denique sic consternati fuerunt socii, sic elati aduersarii, ut et corpus Iuliani in potestatem ueniret hostium, quasi adhuc et defunctum timerent, si Romanis restitueretur. Ceteri Iuliano caeso
Abbreviated transcription (Latin):
iactꝰ st̃ ñ tesserarũ qͥde. sead sagittarũ teloꝵ q
pluriũ. lapidũ qͦq qͥb sȩꝑe uictor sternitr
alieno uulnere. Et dũ aliena spolia rapit
ipse despoliat᷑. uelut hic uilianꝰ qͥ t̾go ĩmine.¬
bat hostiũ. dũ alios ꝑimit & claustro coher¬
c&. ipsa alacritate ĩcautior cõsixũ clauis
calciam̃tũ gerens usu militariũ uiroꝵ. ñ
cõsiderauit polito lapide solũ stratũ qđ ca¬
uendũ for&. sed qͣsi ĩ cãpo pliaret᷑ securꝰ la¬
bit᷑. & ĩgentẽ strage sua sonitũ dedit. nec po¬
tuit assurgere lubrico soli fusus. gemi tam
se sustinens regressũ hostẽ repellebat. ut ap¬
ꝓpinqnͣtes ceder&. iaculantes qnͣtũ posse ca¬
uer&. S ed ipsa fatigatꝰ atq oppssus multr¬
tudine. solus lic&s qͥa nullus tanto se ĩsere¬
re ꝑiculo auder&. ñ despicabilis tam̃ neq
ĩ ultꝰ ĩpigre occubuit. Haud eqͥde ut ar¬

Expanded text:
iactus sunt, non tesserarum quidem sed sagittarum telorumque iactus sunt, non tesserarum quidem sed sagittarum telorumque plurium, lapidum quoque, quibus saepe uictor sternitur alieno uulnere, et dum aliena spolia rapit, ipse spoliatur. Velut hic Iulianus, qui tergo imminebat hostium, dum alios perimit et claustro coercet, ipsa alacritate incautior, confixum clauis calciamentum gerens usu militarium uirorum, non considerauit polito lapide solum stratum, quod cauendum foret, sed quasi in campo proeliaretur, securus labitur et ingentem strage sua sonitum dedit nec potuit adsurgere lubrico soli fusus. Genu tamen se sustinens regressum hostem repellebat, ut adpropinquantes caederet, iaculantes quantum posset caueret. Sed ipsa fatigatus atque oppressus multitudine solus licet, quia nullus tanto se inserere periculo auderet, non despicabilis tamen neque inultus inpigre occubuit. Haut equidem, ut ar
Abbreviated transcription (Latin):
cidia patriȩ ademerant mortis formidinẽ. Hi
sũptu głȩ uirtutẽ alebant. illi desꝑatione sa¬
lutis om̃e effundebant uirtutis uiaticũ nec re¬
seruabant.
ulcherrimũ qͦq facinꝰ adorsꝰ ẽ iulianꝰ cen¬
turio uir armis maximꝰ ex bithinia ꝓfec.¬
tꝰ ꝓuitia. sed romanis assuefactꝰ disciplinis
bellis q exercitꝰ. & honoratȩ militiȩ clarꝰ sti¬
pendiis. Qui cũ cȩsarẽ ꝓpt̃ asstar&. ubi aũsos
iudit romanos qͥa uidȩi numero p̃stabant
& adbuc romani pauciores ad erant. su¬
bito de antonia se p̃ripuit. & ĩ sequentes
au̾tit. nec st̃ ausi resistere ipsa specie p̃cet¬
lentisimi uiri. & suꝑba qͣdã ult humanẽ
formã uirtutis auctoritate. ita ut ipse ꝙ¬
sar miraret᷑. O uaria atq ĩcerta uelitꝰ
quȩdã belloꝵx alea. quȩ sic̃ iactu qͣdã ita cr¬
su potiꝰ ꝗ̃ uirtute plerũq ĩ opinatis ludit
euentib sufficiens nouos exitꝰ. Nãq & hie

Expanded text:
atriae excidia ademerant mortis formidinem. Hi atriae excidia ademerant mortis formidinem. Hi sumtu gloriae uirtutem alebant, illi desperatione salutis omne effundebant uirtutis uiaticum nec reseruabant. Pulcherrimum quoque facinus adorsus est Iulianus centurio uir armis maximus, ex Bythinia profectus prouincia sed Romanis adsuefactus disciplinis bellisque exercitus et honoratae militiae clarus stipendiis. Qui cum Caesarem propteradstaret, ubi auersos uidit Romanos, quia Iudaei numero praestabant et adhuc Romani pauciores aderant, subito de Antonia se proripuit et insequentes auertit. Nec sunt ausi resistere ipsa specie praecellentissimi uiri et superba quadam ultra humanam formam uirtutis auctoritate, ut ipse Caesar miraretur. O uaria et incerta uelut quaedam bellorum alea, quae sicut iactu quodam ita casu potius quam uirtute plerumque inopinatis ludit euentibus sufficiens nouos exitus! Namque et hic
Abbreviated transcription (Latin):
ilio. hostib ĩpedim̃to. Illuxit dies & iã eesar
cõspicuus e muro suos ad bortabat᷑. alii mant¬
b suoꝵ ĩ murũ eleũabant᷑. alii ꝑ cuni eulũ
quẽ ioħes ad subũtendos romanox aggeres
defoderat ĩ urbẽ se ĩferebant. Uersa ĩ ꝑni¬
ciẽ ꝑfidis subsidia sua. exclusi undiq ĩ tẽplũ
se cõserunt. Eo qͦq uolentes romani irruere.
cohibent᷑ angustiis. armisq repellunt᷑. Fit
ĩ uestibulo gͣue pliũ. nec iã spiculis aut sa¬
gĩtis sed gladiis res cõminꝰ gerit᷑. manꝰ ad uuł¬
nera. gladiꝰ suꝑ gladiũ. ictꝰ suꝑ ictũ. ꝑcussor
cȩsoꝵx sanguine ꝑ fundebat᷑. ut ipse potiꝰ ꝑcus¬
sus estimaret᷑. In ipso tẽplo. furor bellieꝰ
dñabat᷑. natabant pauim̃ta sanguine morr¬
entiũ. gemitꝰ uincentiũ. clamores sine ordi¬
ne & mͦ ꝑsonabant. Romanos ꝑficiendi
certaminis spes accenderat. uideis sup̃ma ex¬

Expanded text:
ilio, hostibus impedimento. Inluxit dies et iam Caesar ilio, hostibus impedimento. Inluxit dies et iam Caesar conspicuus e muro suos adhortabatur, alii manibus suorum in murum eleuabantur, alii per cuniculum, quem Iohannes ad subuertendos Romanorum aggeres defoderat, in urbem se inferebant. Versa in perniciem perfidis perfidia sua. Exclusi undique in templum se conferunt. Eo quoque uolentes Romani inruere cohibentur angustiis, armis repelluntur. Fit in uestibulo graue proelium, nec iam spiculis aut sagittis sed gladiis res comminus geritur, manus ad uulnera, gladius super gladium, ictus super ictum. Percussor caesorum sanguine perfundebatur, ut ipse potius percussus aestimaretur. In ipso templo furor bellicus dominabatur. Natabant pauimenta sanguine. Morientium gemitus, uincentium clamores sine ordine et modo personabant. Romanos conficiendi certaminis spes accenderat, Iudaeis extrema p
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo fuit. Nã romani uiri qͥ p̃tenderent ui¬
giliarũ munere cõpensare cupientes oꝑis effec¬
tu. qđ sabini studio p̃uenti forent. uiginti
numero ĩeunt cõsiliũ magnũ & memorabr¬
le. ut ad uocato qͥnti ordinis signifero & duob
equestris militiȩ uiris qͦs ꝓmptiores arbit̾bant᷑.
atq uno tubicine qͥnta hora noctis silentio ꝑ agge.¬
res sese fragm̃toꝵ muraliũ ĩ suꝑiora attollerent.
cȩsis q custodib antoniȩ murũ occuparent.
Quo ꝑacto tribilior solito sonitꝰ ĩcrepuit tubȩ.
ut fessi labore iuichi & sõno soluti. de ĩpuiso ꝑ¬
t̾barent᷑. qđ om̃a repleta hostib crederent.
Ante itaq fugere cȩper̃. ꝗͣ ueri fides pater&.
Ileq enĩ ꝑiculi sors tenebrosȩq noctis caligo
patiebat᷑. ut qnͣti eͥent cognosceret᷑. St cȩsar
audito fragore tubȩ armari exercitũ iub&
ipse cũ electis pͥmꝰ ĩ murũ ascendit. suis aux¬

Expanded text:
tiuo fuit. Nam Romani uiri, qui praetenderent uitiuo fuit. Nam Romani uiri, qui praetenderent uigiliarum munia, compensare cupientes operis effectu quod Sabini studio praeuenti forent, uiginti numero ineunt consilium magnum et memorabile, ut aduocato quinti ordinis signifero et duobus equestris militiae uiris, quos promtiores arbitrabantur atque uno tubicine quinta hora noctis silentio per aggeres sese fragmentorum muralium in superiora adtollerent caesisque custodibus Antoniae murum occuparent. Quo peracto terribilior solito sonus increpuit tubae, ut fessi labore Iudaei et somno soluti de inprouiso perturbarentur, quod omnia repleta hostibus crederent. Ante itaque fugere coeperunt, quam ueri fides pateret. Neque enim periculi sors tenebrosaeque noctis caligo patiebatur, ut quanti essent cognosceretur. Et Caesar audito fragore tubae armari exercitum iubet, ipse cum electis primus in murum ascendit suis aux
Abbreviated transcription (Latin):
dere qͣsi iã celsior ĩ subiectos p̃liaret᷑ & mu¬
rũ qͣter& manu. Sequebant᷑ eũ uiri ui¬
decĩ studiosi ad imitandũ. sed ĩpares ad
cõsequendũ. R epugnabant de muro
iudei spiculis. sagittis. saxis. & qđ cuiq
telũ manꝰ ĩuenerat. ĩ sabinũ deiciebatur.
At ille ĩtritꝰ cursu cõcito ĩsilunt frag¬
m̃toꝵ aggerẽ. & ĩ sũmo locatꝰ hostẽ aũtit. dũ¬
ꝓximꝰ qͥsq formidat ꝑiculũ. S ed dũ se libe¬
rat ĩ murũ attollens & securꝰ uictoriȩ ĩ hostẽ
ĩtendit. lapsus ĩ faciẽ cũ maximo sonitu ruit.
Quo reuocati iudei. ceper̃ iacentẽ missilib
urgere. Ille genu nirus & se ꝓtegens scuto
ꝗͣliu potuit a uulnere defendit. nec ĩmunẽ
it. nec deiectꝰ gͣdu nec muro excussus ẽ. nͥ mor¬
tuus. tͥb qͦq aliis necatis. octo semineces. licos
a cȩteris tam̃ exitio subtͣcti.
ec tam̃ t̾rori reliqͥs mors sabini. sed ĩcen:¬

Expanded text:
dere, quasi iam celsior in subiectos proeliaretur et mudere, quasi iam celsior in subiectos proeliaretur et murum quateret manu. Sequebantur eum uiri undecim studiosi ad imitandum sed inpares ad consequendum. Repugnabant de muro Iudaei spiculis saxis sagittis, et quod cuique telum manus inuenerat in Sabinum deiciebatur. At ille inperterritus cursu concito insiluit fragmentorum aggerem et in summo locatus hostem auertit, duximus quisque formidat periculum. Sed dum se librat in murum adtollens et securus uictoriae in hostem intendit, lapsus in facie cum magno sonitu ruit. Quo reuocati Iudaei coeperunt iacentem missilibus urguere. Ille genu nixus et se protegens scuto quam diu potuit a uulnere defendit nec inmunem m deposuit, nec deiectus gradu nec muro excussus est nisi mortuus, tribus quoque aliis necatis. Octo semineces licet, a ceteris tamen exitio subtracti. Nec tamen terrori reliquis mors Sabini sed incen
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis gła quȩ plerũq ẽ tutior. Iã ir¬
bi pͥmũ animis & uirib cõsidentissimꝰ
qͥs ascenderit. fugient qͥ resistebant.
aut ad ĩferiora se cõferent. aut latibu¬
lis abscondent. ita qł maximo nc̃ ꝑicir¬
lo sit ĩ ĩferiorib quęxiĩ sine labore
magno sequet᷑. ut deiectis bostib bellũ
cõficiatur.
ix sermonẽ titꝰ clauserat. & sabiñ se
obtulit ex syriȩ uiris egregiꝰ bellator. &
ante cesarẽ cõsistens. ait se obȩdire ĩꝑiĩs para¬
tũ ascensioni. si euentꝰ sibi adcͥdo ut cesari pla¬
cer&. si destitueret᷑ scđis. nibil p̃t̃ spẽ si¬
bi accidere. qͥ udicio ꝓpͥo delegiss& ꝓ cesa¬
re mori. His dictis. leuã extendens cli¬
peũ supͣ caput extulit. & dextera iubrans
gladiũ ĩmane qnͣtũ ĩ arma ĩsurrexit. ut
qͦuis eũ ñ recognosceret. quẽ paulo ante
exilis corporis specie despicabilẽ putaue¬
rat. stibito cũ uider& ꝑgere ĩ adũsũ &
hostib parit̾ ac muris minantẽ sese exten¬

Expanded text:
tudinis gloria quae plerumque est tutior. Nam ubi primum animis et uiribus confidentissimus quis ascenderit, fugient qui resistebant aut ad inferiora se conferent aut latibulis abscondent. Ita quod maximo nunc periculo siti in inferioribus quaerimus, sine labore magno sequetur, ut deiectis hostibus bellum conficiatur.’ Vix sermonem Titus clauserat et Sabinus se obtulit ex Syriae uiris egregius bellator et ante Caesarem consistens ait oboedire se imperiis paratum ascensionis. Euentus sibi adesset ut Caesari placeret. Si destitueretur secundis, nihil praeter spem sibi accidere, qui iudicio proprio delegisset pro Caesare mori. His dictis laeuam extendens clypeum supra caput extulit et dextera uibrans gladium immane quantum in arma insurrexit, ut quiuis eum non recognosceret, quem paulo ante exilis corporis specie despicabilem putauerat, subito cum uideret pergere in aduersum et hostibus pariter ac muris minantem sese exten
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ solentiores uos feci rogando. Qͥd putaba¬
titudine circũ ueniretis uictorẽ om̃iũ t̾ra.¬
rũ exercitũ : Quota portio orb pugnauit.
qͥa uniũsũ uec regio ur̃a sustinere poterat
nec sinebat necessitas. Maior enĩ cura nob̾
tuendi orb̃. ꝗ̃ ꝓpagandi. Quo exeamꝰ nibil
ẽ nouũ nihil alienũ. qͥb. om̃is t̾ra possessio
ẽ. Li atrociniũ boc qͣsi neuũ ĩ corpore diu

Expanded text:
insolentiores vos feci rogando. Quid putabainsolentiores vos feci rogando. Quid putabatitudine circumueniretis uictorem omnium terrarum exercitum? Quota portio uobis pugnauit, quia uniuersum nec regio uestra sustinere poterat, nec sinebat necessitas? Maior enim cura nobis tuendi orbis quam propagandi. Quo exeamus nihil est nouum; nihil alienum, quibus omnis terra possessio est. Latrocinium hoc quasi naeuum in cor
Abbreviated transcription (Latin):
tib qͦ potuit ministeriũ ñ ĩexpssũ reliqͥt.¬
¶ Nec multo post sacerdotes cõfecti fame &
siti. uitã rogar̃. Qͦs titꝰ iussit occidi. de¬
generis animi ẽẽ respondens. ut tẽplo &
muneri cuꝑent suꝑuiuere. Iohanni au-¬
tẽ & si moni & cȩteris pͥncipib seditionũ
rogantib ut paulisꝑ cessare iacula teloꝵ
& strepitũ iuber&. dicendiq sibi potestatẽ
dar&. ab ĩdulgentia ñ abhorrer&. facto
silentio ita responsũ edidit.
Cerũ neqͥssimi tẽpꝰ ad misccłiã. cũ iã qͥd
Deseruet᷑. nihil relictũ sit. Offerebã uob̾
& despexistis. & diffidentiã putastis ñ ĩdul-¬
gentiã. At ego ĩnoxia ȩdificia ur̃o scelere
ꝑire ĩgemiscebã. uulgꝰ ignobile cogi ad mor.¬
tẽ dolebã. Parcere uolebã uos ñ sinebatis.
suspendebã p̃lia. uos irruebatis. Pacẽ of-¬
ferebã. uos ñ recȩpistis. allo quebar frequen¬
t̃. crebro cõueniebã. Non pud& dicere.

Expanded text:
tibus quo potuit ministerio non inexpressum reliquit.tibus quo potuit ministerio non inexpressum reliquit. Nec multo post sacerdotes confecti fame et siti uitam rogarunt, quos Titus iussit occidi, degeneris animi esse respondens, ut templo et muneri cuperent superuiuere. Iohanni autem et Simoni et ceteris principibus seditionum rogantibus, ut paulisper cessare iacula telorum et strepitum iuberet dicendique sibi potestatem daret, ab indulgentia non abhorreret, facto silentio ita responsum edidit: ‘Serum, nequissimi, tempus ad misericordiam, cum iam quid reseruetur nihil relictum sit. Offerebatur uobis et despexistis, et diffidentiam putastis, non indulgentiam. At ego innoxia aedificia uestro scperire ingemiscebam, vulgus ignobile cogi ad mortem dolebam: parcere volebam, vos non sinebatis: suspendebam praelia, vos irruebatis: pacem offerebam, vos non recepistis: alloquebar frequenter, crebro conveniebam. Non pudet dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
ureret᷑. romani signa posuer̃ ĩt᷑ eircuitũ
tẽpli ipsiꝰ. & cõt᷑ portã orientalẽ sacrifica¬
uer̃ ĩꝑatorẽ titũ sũmis p̃dicantes uocib
nterea puer qͥdã eo loci ubi etiã sacerdo¬
tes erant qͦs & ĩopia aquȩ & estꝰ finitimi
ĩcendii cõmaterabat siti. rogauit unũ de
custodib romanis dexterã sibi dare. potũ
offerre. Porrexit ilico. etatẽ parit̾ mise.¬
ratꝰ ac necessitatẽ. Bibit pucrulus. Et
qͥa sedulo ĩnoxie creditũ fuerat ȩtati. rapi
it aquȩ uas. & cursu sese ꝓripuit. ut etiã
sacerdotib bibendi copiã ministrar&s.
Uoluit seqͥ miles. sed ñ potuit cõpbende.
Ille ꝑiculo suo sacerdotũ sitĩ leuauit.
Bona fraus quȩ neminẽ ledera. subueni¬
r& necessitati. Deniq miles ipse miratꝰ
ẽ magis affectũ. pueri ꝗͣ dolũ detestatꝰ.
qd̵ ĩ illa ȩtate atq excidio totiꝰ urb & cõmur¬
ni ꝑiculo. qͥd debet᷑ reuerentiȩ sacerdo.¬

Expanded text:
tum templi ipsius, et contra portam orientalem sacrificaverunt, imperatorem Titum summis praedicantes vocibus. Interea puer quidam eo loci, ubi etiam sacerdotes erant, quos et inopia aquae et aestus finitimi incendii commacerabat siti, rogavit unum de custodibus Romanis dexteram sibi dare, potum offerre. Porrexit illico, aetatem pariter miseratus ac necessitatem: bibit puerulus: et quia sedulo innoxiae creditum fut etiam sacerdotibus bibendi copiam ministraret. Voluit sequi miles sed non potuit comprehendere. Ille periculo suo sacerdotum sitim leuauit. Bona fraus quae neminem laederet, subueniret necessitati. Denique miles ipse miratus est magis affectum pueri quam dolum detestatus, quod in illa aetate atque excidio totius urbis et communi periculo quid deberetur reuerentiae sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuiora sẽꝑ metuenda ꝑicula. Nihil gͦ
nouũ si adbuc nos ĩ ipso portu cõsũmandi
cursus ꝑiculũ mano. qͥ a ꝑ angustiora
uiarũ scandendũ ẽ ad antonia. qͦ deiec¬
tis ĩde adũsariis suꝑiorẽ occupantes lo¬
cũ. ac supͣ uticẽ locati hostuĩ. ipsos qͦdã¬
mͦ anhelitꝰ eoꝵ ĩtcludamꝰ. Sed difficile
hoc uob̾ uidet᷑ cõmilitones. qͣsi uͦ ad ludũ
ñ ad bellũ cõuenerimꝰ. ĩ qͦ aut uincendũ
aut moriendũ sit uiris. Tẽ gͦ debueratis
excusare qnͣdo ad pliũ ueniebatis. ut uindr¬
careus cladẽ exercitꝰ romani. & maculatȩ
militiȩ ꝓbrũ delueretis. Si neronis tẽ¬
pore ulciscendã ũuriã romani nominis

Expanded text:
grauiora semper metuenda pericula? Nihil ergo grauiora semper metuenda pericula? Nihil ergo nouum si adhuc uos in ipso portu consummandi cursus periculum manet, quia per angustiora uiarum scandendum est ad Antoniam, quo deiectis inde aduersariis superiorem occupantes locum ac supra uerticem locati hostium ipsos quodammodo anhelitus eorum intercludamus. Sed difficile hoc uobis uidetur, commilitones. Quasi uero ad ludum, non ad bellum conuenerimus, in quo aut uincendum aut moriendum sit uiris! Tunc ergo debueratis excusare, quando ad proelium ueniebatis, ut uindicaretis cladem exercitus Romani et maculatae militiae probrum dilueretis. Si Neronis tempore ulcis
Abbreviated transcription (Latin):
Im̃iũ rerũ exitꝰ plꝰ negotii ꝗ̃ pͥncipia
habere. nulli ĩ cognitũ fortissimi cõmilitones.
qͥa cõsũmatio suscepti muneris maiorẽ quȩ¬
rit laborẽ. siqͥde toto libera nauis currit
mari. & si ñ sc̃ꝑ a puppe uentoꝵ aspirent
uelamina. gubn̾ator tam̃ obliqt᷑ uelox sinꝰ.
& sine refragio seindit᷑ fretũ. S̾ ea ubi
ad portũ uenit᷑. oportuna aurarũ tẽꝑies
necessaria ẽ. & angusto ĩgressus nauiũ co¬
ercet᷑ limite. Maior itaq ꝑiculi cura. ubi
spes ꝓpinqͣ. E dificant qͦq ibi plana ex¬
ordia fundam̃toꝵ. sed ardua celsoꝵ oꝑa
fastigioꝵ. E t plerũq ĩ ipso claudendi o¬
ꝑis fint mergidis suȩ munere defrair¬
dat᷑ miserandus faber. aut culminis lap¬
su obrutꝰ. aut ĩstabili deceptꝰ uestigio ut
ad ĩferiora decidat. De agricola qͥd dicã
cui ꝓcinctꝰ laboriosior messis ꝗͣ segetis.
iundemiȩ ꝗͣ putationis. & adultis fructib

Expanded text:
‘Omnium rerum exitus plus negotii quam principia ‘Omnium rerum exitus plus negotii quam principia habere nulli incognitum, fortissimi commilitones, quia consummatio suscepti muneris maiorem quaerit laborem. Siquidem toto libera currit nauis mari, etsi non semper a puppe uentorum adspirent flamina, gubernator tamen obliquat uelorum sinus, et sine refragio fretum scinditur: sed ubi ad portum uenitur, oportuna aurarum temperies necessaria est et angusto ingressus nauium coercetur limite. Maior itaque periculi cura, ubi spes propinqua. Aedificantibus quoque plana exordia fundamentorum sed ardua celsorum opera fastigiorum. Et plerumque in ipso claudendi operis fine mercedis suae munere defraudatur miserandus faber, aut culminis lapsu obrutus aut instabili deceptus uestigio, ut ad inferiora decidat. De agricola quid dicam, cui procinctus laboriosior messis quam segetis, uindemiae quam putationis, et adultis fructibus
Abbreviated transcription (Latin):
haud ĩcuriosus extremi subsidii circũ spexit
ĩteriorẽ murũ qͣsi ĩ. Eͤ. litterã dixoit. Pos¬
tero itaq die cõuulsa parie murali fragor
labentis edificii & exercitꝰ romani clamor
simul ĩ crepuit. qͣsi patͣto excidio muri ꝓ¬
lapsione. S ed ubi cõclamatȩ urbis resul¬
tauit sonꝰ. u̾sa uice rerũ noui muri species
ĩpusa romanoꝵ gaudia restrinxit. iudeoꝵ
audacia successit. qͥa ꝑiculũ differebat᷑.
Tc̃ cȩsar exercitũ adhortari cepit. ut no¬
uũ illũ murũ sine ulla cunctatione ado.¬
riendũ putarent. quẽ cõstructio recens
ĩfirmũ & facile solubilẽ ꝓder&. auderent
mͦ animis ꝓcedere fragm̃ta muralia ascen.¬
dendi facilitatẽ datura. ut p̃liantes roma¬
ni iudȩis de suꝑiore loco decernentib ad¬
ȩqͣrent᷑ & qͥa cunctantes uidebat rei dif¬
sicultate. ualidissimos qͦsq uixta se cõgre¬
gains ĩ bellũ accendebat tali oratione.

Expanded text:
haut incuriosus extremi subsidii circumspexit, haut incuriosus extremi subsidii circumspexit, interiorem murum quasi in C litteram duxit. Postero itaque die conuulsa parte murali fragor labentis aedificii et exercitus Romani clamor simul increpuit quasi patrato excidio muri prolapsione. Sed ubi conclamatae urbis resultauit sonus, uersa rerum uice noui muri species inprouisa Romanorum gaudia restinxit, Iudaeorum audacia successit quia periculum differebatur. Tunc Caesar exercitum adhortari coepit, ut nouum illum murum sine ulla cunctatione adoriendum putarent, quem constructio recens infirmum et facile solubilem proderet. Auderent modo animis procedere, fragmenta muralia ascendendi facultatem datura, ut proeliantes Romani Iudaeis de superiore loco decernentibus adaequarentur. Et quia cunctantes uidebat rei difficultate, ualidissimos quosque iuxta se congregans in bellum accendebat tali oratione.
Abbreviated transcription (Latin):
& qͣsi ad extremã oꝑis manũ utrĩq studiis
cõspiratũ. Totiꝰ enĩ ꝑiculo certaminis de¬
cernebat᷑. qͥa & romanis soluenda obsidio
for&. si aggeres ł arietes ĩcenderent᷑. qͥb
ꝑ ĩopiã siluarũ reparationis subsidia ñ
suppetebant. & iudeis excidiũ patriȩ ĩcũbe¬
r&. si manu cederent. cõq̃ssata murox repe¬
titis arietũ ictib resoluerent᷑. Processere ita¬
q iudei cũ facib adeo feroces ut tã ꝗͣ cessuro
sibi romano exercitu. ĩ cendiaĩ macbinas
spargerent. obsidionẽ soluerent. Sed ex.¬
haustȩ iã uires fame & res fractȩ pͥores suo¬
cessus negar᷑. substantia defecerat. audacia
manebat. Cõt᷑ romanis maior pudor. si
ab his qͥ extremũ fame sp̃m traberent. uic¬
toria de manib diriperet᷑. Oõserto itaq
p̃lio repulsi pͥncipes seditionis. ad murox
subsidia bello ĩpares recurrer̃. Sedubi¬
dubia muroꝵ cessura repetitis ictib ioħes

Expanded text:
et quasi ad extremam operis manum utrimque studiis et quasi ad extremam operis manum utrimque studiis conspiratum. Totius enim periculo certaminis decernebatur, quia et Romanis soluenda obsidio foret, si aggeres uel arietes incenderentur, quibus per inopiam siluarum reparationis subsidia suppetebant: et Judaeis excidium patriae incumberet, si manu cederent, cum quassata murorum repetitis arietum ictibus resolverentur. Processere itaque Judaei cum facibus adeo feroces; ut tamquam cessuro sibi Romano exercitu, incendia in machinas spargerent, obsidionem solverent. Sed exhaustae jam vires fame et res fractae, priores successus negarunt; substantia defecerat, audacia manebat. Contra, Romanis major pudor, si ab his qui extremum fame spiritum traherent, victoria de manibus diriperetur. Conserto itaque praelio, repulsi principes seditionis, ad murorum subsidia bello idubia murorum cessura repetitis ictibus Iohannes
Abbreviated transcription (Latin):
cõgeries ĩsepultoꝵ corpoꝵ. & cir cuitu longo
t̃ra ipsa tecta cadauerib. repleta ante muros
om̃a. t̾ribilis species. horror gͣuis. odor pesti¬
lens. qͥ nec uictores nec uictos discerneros.
utrisq simul noxiꝰ. & maiore romanoꝵ ĩpedi¬
m̃to. qͥb neceeͥ erat iacentes reliqͥas cruentato
ꝓterere uestigio. t̾rȩ ipsiꝰ ĩculta succisis om̃ib
quȩ ad usũ militis & machinarũ necessario
cõueberent᷑. Per tredecĩ ferme ĩ circuitu
urbis milia longe lateq uasta humꝰ. & nudũ
gignentiũ solũ. Om̃ẽ illud pomeriũ ĩ qͦ an¬
te nemora uiridantia horti ĩalantes florib.
diu̾sa pomaria suburbana p̃dia. gͣtã sui spe¬
ciẽ dabant. si qͥs postea uidit bospes ĩgemuit
ĩcola ñ recognouit. & ad genitalẽ regressus
locũ cũ p̃sens adeͥdo patriã quȩrebat.
eparatis aggerib & uineis cȩterisq
machinis obsidionis. renouatꝰ est belli furo

Expanded text:
congeries insepultorum corporum, et circuitu longo congeries insepultorum corporum, et circuitu longo terra ipsa tecta cadaueribus, repleta ante muros omnia, terribilis species, horror grauis, odor pestilens, qui nec uictores nec uictos discerneret, utrisque simul noxius et maiore Romanorum impedimento, quibus necesse erat iacentes reliquias cruentato proterere uestigio, terrae ipsius inculta, succisis omnibus quae ad usum militis et machinarum necessario conueherentur. Per tredecim ferme in circuitu urbis milia longe lateque uasta humus et nudum gignentium solum. Omne illud pomerium, in quo ante nemora uiridantia, horti inhalantes floribus, diuersa pomaria, suburbana praedia gratam sui speciem dabant, si quis postea uidit, hospes ingemuit, incola non recognouit, et ad genitalem regressus locum, cum praesens adesset, patriam quaerebat. Reparatis aggeribus et uineis ceterisque machinis obsidionis renouatus est belli furor
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ milia mortuoꝵ elata. additis adhuc ochin.¬
gentis octoginta funerib. ex qͦ ipse tuendi
uicẽ buiꝰ modi recȩpissa. mueris. idq solo
eex numero collectũ qͥ mercede publica
sepulti forent. p̃t̃ eos qͦs sepelierant sui.
Quȩ aut̃ sepultura. nͥ ut de muro cacdauera
deicerent᷑: Post ipsũ pleriq ñ ignobiles
uiri cõsugientes ad titũ. sescenta milia de.¬
functoꝵ fuisse quȩ ꝑ portas elata. numerata
sint cõmemorabant. Ei ox uͦ calauerũ que
ꝓpt̃ ĩfinitã pauꝑũ multitudinẽ efferri ne¬
timabilẽ. Et adhuc erat ꝓcessus malox que
iã suꝑioꝵ om̃iũ finẽ uicerant. Adhuc seia
obsidio. bellũ guc. maiorib iã tam̃ iudeoꝵ
animis ꝗͣ uirib. Suꝑ om̃a uͦ sames tetrior
quȩ ĩsidiar et᷑ uim̃tis aluũ purgantib & uetus¬
ta rimarent᷑ boũ stercora ut qđ uisu erat hor¬
ribile hoc fier& esca ȩsurientib. Miferabilis

Expanded text:
cim milia mortuorum elata additis adhuc octincim milia mortuorum elata additis adhuc octingentis octoginta funeribus, ex quo ipse tuendi uicem huiusmodi recepisset muneris, idque solo eorum numero collectum, qui mercede publica sepulti forent, praeter eos quos sepelierant sui — quae autem sepultura nisi ut de muro cadauera deicerentur? — post ipsum plerique non ignobiles uiri confugientes ad Titum sescenta milia defunctorum fuisse quae per portas elata numerata sint compropter infinitam pauperum multitudinem efferri netimabilem. Et adhuc erat processus malorum, quae jam superiorum omnium finem vicerant. Adhuc saeva obsidio, bellum grave: majoribus jam tamen Judaeorum animis, quam viribus. Super omnia vero fames tetrior, quae insidiaretur jumentis alvum purgantibus, et vetusta rimaretur boum stercora: ut quod visu erat horribile, hoc fieret esca esurientibus. Miserabilis
Abbreviated transcription (Latin):
scriberent᷑. qͥ plꝰ oneri ꝗͣ usui forent.
taq rep̃ssit aliqͣntũ ñ execuit aua¬
ritiã syrox. ut arbitrũ fugerent. ñ
ut p̃ceptũ fouerent. Deniq xxplora¬
to priꝰ si forte romani militis decͥto p̃sen¬
tia. de miseroꝵ uiscerib execrabile lucrũ
ꝓferebat᷑. N ec tam̃. ĩ om̃ib sequebat᷑ etiã
p̃dȩ euentꝰ. sed ĩ paucis. Quo cruddior
feritas. qͥa ñ solũ ꝓpt̃ opes sed etiã ꝓpter
spem lucri plurimi extingnebant᷑. cã la¬
trones ipsi & seuiores pirate latronib ali¬
trocinio tẽꝑent. ubi p̃dã ñ senserint. Solis
enĩ barbaricȩ ĩmanitatis ẽ gͣtis nocere. Nã
& ipse ferȩ ut ĩtficiant. p̃dã sequunt᷑ Foris
itaq pȩnȩ acerbȩ. ĩtꝰ ĩmanior ioħes. Deniq
cũ talia gererent᷑ a syriis. etiãsi aliqͥ reuo¬
carent᷑ ĩdicio cõꝑto. tnsfugere tam̃ alii ñ
desinebant. Int̾ qͦs manneus larari qͥ asse¬
rebat ꝑ unã portã sibi creditã. centũ qͥnde¬

Expanded text:
scriberentur, quibus oneri quam usui forent. Itaque repressit aliquantum, non exsecuit auaritiam Syrorum, ut arbitrum fugerent, non ut praeceptum fouerent. Denique explorato prius si forte Romani militis deesset praesentia, de miserorum uisceribus execrabile lucrum proferebatur. Nec tamen in omnibus sequebatur etiam praedae euentus sed in paucis, quo crudelior feritas, quia non solum propter opes sed etiam propter spem lucri plurimi extinguebantur, cum latrones ipsi et saeuiores piratae latronibus latrocinio temperent, ubi praedam non senserint. Solius enim barbaricae immanitatis est gratis nocere. Nam et ipsae ferae ut interficiant praedam sequuntur. Foris itaque poenae acerbae, intus immanior Iohannes. Denique cum talia gererentur a Syris, etiamsi aliqui reuocarentur indicio comperto, transfugere tamen alii non desinebant. Inter quos Manneus Lazari, qui asserebat per unam portam sibi creditam centum quinde