comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidgͦ inquid uilianus sinolĩt uñ¬
ditor hominẽ reciꝑe ñẽẽ cogendũait
quiequã prãre. nec ampliui ꝙͣ pͥiecioᷤ
ꝯdẽpnabit᷑. ⁊ ħ oetrim̃tum sua cułpa
ep̃torẽ passurum. ꝗ cũposs hoĩemno¬
re dedere. maliũt litis extimationẽ

Expanded text:
quid ergo, inquit Iulianus, si noluerit venditor hominem recipere? non esse cogendum ait quicquam praestare, nec amplius quam pretio condemnabitur: et hoc detrimentum sua culpa emptorem passurum, qui cum posset hominem noxae de
Abbreviated transcription (Latin):
in quañħ queritur anmãcipimineã
reoibitionis fuĩt. siħ tantum ausitre¬
dibitũ. nec inmito. iniquũ ẽ enimpꝰea¬
ꝗͣ uñ ditor agnouit recipiendo mãci¬
pium eẽ idicã redibitionis. tũc qͦri
utrũ debiuĩt redibi anñ debĩt. nec
exigit. ut sit redibinus. cetm̃ nͥ fui̾t re¬
dibitus deficit i̾ta accio. etiamsinu
tiog̾ deredibendo ñfacit locum hiune
actioni: sa ipũ redibitio ¶ Restituuaũ
etiam ex ep̃to agiposse. uiouplaue¬
ditor mancipii ñ caueat. eaenim
¶ Q d̾ mancipiauñdũt n̾ationẽ cuiꝰꝙ¬
orumꝙ enimnatio ẜ aut ꝓuocat. a¬
ut terret ep̃torem. idcuco interẽ
nrã scirenationẽ. p̃ sũptum ⁊ enĩẽ
quos damẜuos bonos eẽ quianatioẽ
s̃ ñ infamãt᷑aqs dammalos uideriꝙ
a nationeea sunt quemagis in famiᷤ
ẽ. ¶ Ꝙsidenĩ tiatiõe. itaꝑnũtiatũ
ñerit uiditium ẽp̃tori om̃b ꝙ ad

Expanded text:
in qua non hoc quaeritur, an mancipium in causa redhibitionis fuerit, sed hoc tantum, an sit redhibitum, nec immerito: iniquum est enim, posteaquam uenditor agnouit recipiendo mancipium esse id in causa redhibitionis, tunc quaeri, utrum debuerit redhiberi an non debuerit: nec exigit, ut sit redhibitus: ceterum nisi fuerit redhibitus, deficit ista actio, etiamsi nudo tio ergo de redhibendo non facit locum huic actioni, sed ipsa redhibitio. Restitui autem etiam ex empto agi posse, si duplam uenditor mancipii non caueat: ea enim Qui mancipia uendunt, nationem cuiue enim ‹n›atio serui aut prouocat aut deterret emptorem: idcirco interest nostra scire nationem: praesumptum etenim est quosdam seruos bonos esse, quia natione sunt non infamata, quosdam malos uideri, quia ea natione sunt, quae magis infamis est. quod si de natione ita pronuntiatum non erit, iudicium emptor
Abbreviated transcription (Latin):
tim adħ iudicium qd̾ añ factumẽ. siũ
gͦ ipe dẽtenorem eum fecit. siuefamili¬
ꝯtinentur. etiam lib̾i homines qui ei
bona fide ẜuiunt. ł ẜuialieni accipe
eoͣs quoꝙ qui iupotestate e̾ius sunt.
ꝓ curatoris fit m̃tio inhac accione.
fineratius ꝓcuratorẽ ħ eum accipien
negotia: aut id ip̃m ꝓpt̃ qd̾ deterius
qd ñ fuit passurus ẜuus. nisie᷑ queue¬

Expanded text:
 hoc iudicium quod ante factum est. Sive ergo ipse deteriorem eum fecit sive familiitio sunt continentur, etiam liberi homines, qui ei bona fide serviunt, vel alieni: accipe eos quoque qui in potestate eius sunt. Procuratoris fit mentio in hac actione: sed Neratius procuratorem hic eum accipiennegotia aut id ipsum, propter quod deterius quod non fuit passurus servus nisi ve
Abbreviated transcription (Latin):
Dop̃recte ait ntm̃ ad ꝑpetuo̾
inorbos. uerum ad tẽporaneos ꝙͦ ħedic
morbosum ñ eẽ. neꝙ uitiosum. ueriꝰ
nececessaria pare cor potio pxuitus
uideri noneẽ sanum.

Expanded text:
recte ait non tantum ad perpetuos morbos, uerum ad temporarios quoque homorbosum non esse neque uitiosum uerius necessaria pars corporis et penitus videri non esse sanum.
Abbreviated transcription (Latin):
lam. ꝓmitti oportere eum p̃õponiꝰ
ait. ⁊idõ cautionẽ necessariam eẽ. ne
forte aut pignoridatus sit ẜuus ab
ep̃tore. ant uisslieuis furtum siue
dapͥnũ cui datmẽsit. ¶ Id põponiꝰ an
int̃ dinetiam duplicit᷑ cautiones ĩ¬
t̃p̃om debere. alias inp̃teritum. aliã
infutũm. utputa sieius ẜ uinoĩe qui
rediberet̃ ep̃tor ꝓcuratorne eius in di¬
tum accep̃. ł qd̾ cũ eo ageret᷑ : ł ꝙ ipẽ

Expanded text:
lo promitti oportere e‹i› Pomponius ait et ideo cautiones necessarias esse, ne forte aut pignori datus sit seruus ab emptore aut iussu eius furtum siue damnum cui datum sit. Idem Pomponius ait interdum etiam dupliciter cautiones interponi debere, alias in praeteritum, alias in futurum, ut puta si eius serui nomine qui redhibetur emptor procuratorue eius iudicium accepit, uel quod cum eo ageretur uel
Abbreviated transcription (Latin):
quiex pri miũt̃ edicto edilium prãre
eumided̾e. siante uidicium acceptum
factasint. Ioc̾co eniminecẽe ha̾buisse
ẽaenuineran ut᷑si quid coꝵ antelitẽ
iuditium acceptũ totacĩ ad hoĩem resti¬

Expanded text:
quae exprimuntur edicto aedilium, praestare eum debere, si ante iudicium acceptum facta sint: idcirco enim necesse habuisse ea enumerari, ut, si quid eorum ante litem iudicium acceptum tota
Abbreviated transcription (Latin):
fra̾udẽ amisetat : mortis concisdẽde
sͥ eausa quid fecerit siue marenam¬
depugnãdi causa ad bestias intronuᷤ¬
sus fuerit: eaomĩa mũditionẽ ꝓ¬
nunͣtient᷑. exhis enmcausis iudi¬
cium dabimꝰ. ħamplius. si quis a ou̾¬
sus ẽas sciens dolomalo uendidisse
dicet᷑ iudicun dabimus. ¶ Causa
hꝰ edicti ꝓponẽda ut occurrat̃. fallaci¬
is uendentium. ⁊ ep̃torib succurra¬
t̃. quicũꝙ decepti auenditorib fue

Expanded text:
t, mortis consciscendae bi causa quid fecerit, inve harenamdepugnandi causa ad bestias introsus fuerit, ea omnia in venditione pronuntianto: ex his enim causis iudicium dabimus. hoc amplius si quis adversus ea sciens dolo malo uendidisse dicetur, iudicium dabimus'. Causa huius edicti proponendi est, ut occurratur fallaciis uendentium et emptoribus succurraur, quicumque decepti a uenditoribus fue
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatẽ ei miungi. ¶ Quidgͦ si
culpa ñetiam dolo ep̃toris ẜuus detĩ¬
orfactus sit : eq̃ue condẽpnabitur. ħ
aut̃ qd̾ deterior factus ẽ ẜuus ñsolum
adcorpus. fictiam ad animi uitia refe
ꝵ ap̃ ep̃torem talis fact᷑ ẽ. aleatõ for¬

Expanded text:
necessitatem ei iniungi. Quid ergo, si culpa, non etiam dolo emptoris seruus deterior factus sit? aeque condemnabitur. Hoc autem, quod deterior factus est seruus, non solum ad corpus, sed etiam ad animi uitia referuorum apud emptorem talis factus est, aleator for
Abbreviated transcription (Latin):
fimiumus. ꝗ ñ quidꝰ fugit. si freqñt̃
si ne causa uagatur. ⁊ tpr̃ib inresuul¬
gatorias consũptis ẜuis ad dm̃redit.
¶ap ce̾lium scͥptumẽ. ub̾ti ap̃ patronũ
uabitantis. siciit subima claue totaeiꝰ¬
ꝑ habitotioeẽt ẜuus eam̃te uerediret
adeum extra habitanonẽ lib̾ti fuit. s⁊
intra edes patrom. totauocte oblitu¬
it. uiderieẽ fugitiuũ celius ait. pla¬
nesitałem custodiam ea habitatio nõ
mũt. ⁊ iuẽaͣcella lib̾tus habitare uit
cui conmune ⁊ ꝓnuscuũ pluriũ cellaꝵ
iter est: contraplacere debere celius
ait. ⁊ labeoꝓbat. ¶Idcelius ait ẜuũ
ipuintia missum adnõ. cñeũmõtuũ

Expanded text:
finimus: qui non quidem fugit, sed frequenter sine causa uagatur et temporibus in res nugatorias consumptis serius domum redit. Apud Caelium scriptum est: liberti apud patronum habitantis sic, ut sub una claue tota eius habitatio esset, seruus ea mente, ne rediret ad eum, extra habitationem liberti fuit, sed intra aedes patroni, et tota nocte oblituit: uideri esse fugitiuum Caelius ait. plane si talem custodiam ea habitatio non habuit et in ea cella libertus habitauit, cui commune et promiscuum plurium cellarum iter est, contra placere debere Caelius ait et Labeo probat. Idem Caelius ait seruum in prouinciam missum a domino, cum eum mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
łaltm̃ ꝓmouit ł etiamcurtere ceperit.
sidmĩn seqn̾tem ñ põt euadere: noneẽ
fugitinũ. id recte ait. lib̾tatis cuiu̾dã
spem eẽ fũgͣnse. ħ est potestare onĩca
inp̃senti libatumeẽ. ¶ Pignori datus
quã iũs suũ exercuit credĩt᷑or enesub¬
traxit. pot fugituius uideri. ¶ ap̃ labe¬
onẽ ⁊celium querit̃. Si quis masilum
uenire. quise uenales postulañt. anfu¬
gitiinus sit. egoputo ñ ẽẽ eum fugitiuũ
qui iofaciat ꝗd̾ ipublice facere licere
arbitratur. nec eum quid̃ qui aostatuã¬

Expanded text:
alterumue promouit uel etiam currere coepit, alterumue promouit uel etiam currere coepit, si dominum sequentem non potest euadere, non esse fugitiuum. Idem recte ait libertatis cuiusdam speciem esse fugisse, hoc est potestate dominica in praesenti liberatum esse. Pignori datus quam ius suum exercuit creditor, ei se subtraxit, potest fugitiuus uideri. Apud Labeonem et Caelium quaeritur, si quis in asylum venire qui se venales postulant, an fugitivus sit: ego puto non esse eum fugitivum, qui id facit quod publice facere licere arbitratur. ne eum quidem, qui ad statua
Abbreviated transcription (Latin):
inħ ꝓgressus e. ut sep̃cipitaret. cetmͣ
etiam meũ quis fugitiunũ diceret. qui
ab inprudentib inqͣuid diei sol ⁊ eum
eẽ fugituũ aumocte aliqua sñ uolũ¬
fectu animͥ cuius ꝙ extinã duͭ ¶ i dẽ u¬
lianus ait. Si amagistro puer recesit
trursus aomatrẽ ꝑuenit. cum quere¬
beret ⁊ delicti aliciuus. ñeẽ fugituũ.
qui intib̾im deiecit. Simoriendi dũ¬
tarat conscilio suscepto ad nõ dicessis¬
scilium habuit. deidemutata uolũ¬
tate intib̾im sedeiecit: manere fugi¬
tiũ. ead̾ ꝓbat. ⁊ deeo quideponte sep̃¬
cipitauit. ħ omĩa ueras. q̃ cetsus scͥbit.
¶ Iait sp u̾us tuus fugies uicarium
suum secũ addux̃. suncarius inuitu
aut in prudens secutus ẽ. nech occanio¬
intellex qd ageret᷑. aut pꝰ ea cognoun
quid actieẽt. ⁊ redire abte cumposs.
nolũt contraeẽ. Id putat dicendũ de
et᷑ qnĩplagiarius adouxit. ¶ Io celius
uil uideri. animũ enim fugientẽ facẽ.
idait. ⁊ nec esi ꝗ ad fugam gradũ imũ

Expanded text:
progressus est, ut se praecipitaret ceterum etiam eum quis fugitivum diceret, qui ab imprudentibus, inquit, dici solet, eum esse fugitivum, qui nocte aliqua sine volufectu animi cuiusque aestimandum. Idem Vivianus ait, si a magistro puer recessit et rursus ad matrem pervenit, cum quaereberet delicti alicuius, non esse fugitiuum. qui se in Tiberim deiecit, si moriendi dumtaxat consilio suscepto a domino discessisonsilium habuit, deinde mutata uoluntate in Tiberim se deiecit, manere fugitiuum. eadem probat et de eo, qui de ponte se praecipitauit. haec omnia uera sunt, quae Caelius scribit. Idem ait, si seruus tuus fugiens uicarium suum secum abduxit: si uicarius inuitus aut imprudens secutus est neque occasiointellexit quid ageretur aut postea cognouit quid acti esset et redire ad te cum posset noluit, contra esse. idem putat dicendum de eo, quem plagiarius abduxit. Idem Caelius uum uideri: animum enim fugitiuum facere. Idem ait nec eum, qui ad fugam gradum unum
Abbreviated transcription (Latin):
siuemedicam̃tũ ꝓuenenobibit. p̃ci¬
pitẽue sese exalto miserit. aliudue
quid fecerit. quofacto sperauit mõ¬
tem ꝑuenturam tãq̃ ñ nicħ̾ in aliũ
ausurus qui adu̾sus se ausꝰ ẽ. ¶ Si
undnm̃ ł patrẽ depeculio edilitia ac¬
tio cõmpetit. quãius enim penales
ueniunt. dicendum ẽ eoꝵ quoꝙ no¬
strant eque dicendumẽ. actiones
edumas locumh̃e. ¶ heẽ actiones
q̃ exe̾dicto oriuntur etiamadu̾su

Expanded text:
siue medicamentum pro ueneno bibit praecipitemue se ex alto miserit aliudue quid fecerit, quo facto sperauit mortem peruenturam, tamquam non nihil in alium ausurus, qui hoc aduersus se ausus est. Sipatrem de peculio aedilicia actio competit: quamuis enim poenales ueniunt, dicendum est eorum quoque nostraxit, aeque dicendum est actiones aedilicias locum habere. Hae actiones quae ex hoc edicto oriuntur etiam aduersu
Abbreviated transcription (Latin):
nã ⁊ quiexẽpto põt ꝯłleniri: id̾ etiam
redibitorus actionib ꝯneniripͭ ¶ Ea
aut̃ sola dicta p ͥmissa admittẽdas. q̃c̃
sus indoctum eẽ artificiom. Sufficit
igrur talẽ eẽ quales uulgo artifices
ꝙ ad qnos eas res ꝑtin uidicium da¬
bimꝰ pollicent᷑ ep̃tori actionẽ. ⁊ sñcceᷤᷤ¬

Expanded text:
nam et qui ex empto potest conveniri, idem etiam redhibitoriis actionibus conveniri potest. Ea autem sola dicta sive promissa admittenda sunt, qsum indoctum esse in artificium: sufficiet igitur talem esse, quales volgo artifices sque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus". pollicent
Abbreviated transcription (Latin):
suo diiũ relinquit sit̃ ap̃ ulianum re¬
lanimẽ fugitiuũ fere ab effectu ani¬
eum quibostem aut latronẽ incendiũ
rumãue effugeret. quãuis fugisse ue¬
quidꝰ qui apreceptore ciumdisci plixã
traditus erat. aut sugissa fugitun. ⁊¬

Expanded text:
apud Uiuianum relatum est fugitiuum fere ab affectu anieum, qui hostem aut latronem, incendium ruinamue fugeret, quamuis fugisse uequidem, qui a praeceptore cui in disciplinam traditus erat aufugi
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ eam eẽ quidam putant ubihomo
lumine adhibito iucħ uidr sqͣuesitũ ẽ
aubalb ⁊blesus a anͣtipus. his ꝙ qui
magna enum pars hõiũ aliquo dente
nisumus. donec dentes abeamus alio
pollu possus eumquialtm̃ oculum aut
altãm maxillam maiorẽht̃. sirecte uta¬
tur sanũ uideri. pedius sctib̾. ait enim
ineqͣ litatem maxillaꝵ. oculdꝵ brachi¬
oꝑ. Siniẽ exministerio prãndom sub¬
trahit extra redhibitionẽ eẽ. s latus. uł
guiturosuo sit. aut oculos eminenteᷤ
endumẽ iceuam nee moruosum. łui
lidius sinistra utatur. s ⁊ hunt ñ sce¬
uã fimancũ eẽ Sis ciuos oleat ansa¬
nus sit quesltumẽ. trebatius ait ñeẽ
morbosum hos alicui holere. ueluti
hircosum straͣbonẽ ⁊ ħ enim exinglu¬
uione oris accide̾ solere. siram̃ excor¬
poris uitio idaccioit ueluti ꝙ iecor
ꝙ pulmo aut aliud ꝗd similit̃ dol⁊ ma¬
lp̃.x.. Queritur de ea muliere quesẽp
mortuos parit. anmorbosa sit.⁊ ait sa¬
binus suiulue uitio ħ contingit mor

Expanded text:
onem eam esse quidam putant, ubi homo lumine adhibito nihil videt. Quaesitum est, an balbus et blaesus et atypus isque qui magna enim pars hominum aliquo dente ni sumus donec dentes habeamus: aliopolyposus. Eum, qui alterum oculum aut alteram maxillam maiorem habet, si recte iis utatur, sanum uideri Pedius scribit: ait enim inaequalitatem maxillarum oculorum bracchiorum, si nihil ex ministerio praestando subtrahit, extra redhibitionem esse. sed et latus uel gutturosus sit aut oculos eminentes endum est scaeuam non esse morbolidius sinistra utitur: sed hunc non scaevam, sed mancum esse. Is cui os oleat an sanus sit quaesitum est: Trebatius ait non esse morbosum os alicui olere, ueluti hircosum, strabonem: hoc enim ex illuuie oris accidere solere. si tamen ex corporis uitio id accidit, ueluti quod iecur, quod pulmo aut aliud quid similiter dollium Quaeritur de ea muliere, quae semper mortuos parit, an morbosa sit: et ait Sabinus, si vulvae vitio hoc contingit, mor
Abbreviated transcription (Latin):
diui ep̃toiẽ acciꝑe debemus eum ꝙ p̃¬
ittũꝙ ep̃toris ⁊um̃nditoris loco hab̾i:
⁊utrũꝙ posse exhedictom exꝑiri.
¶Tps̃ aũt redibitionis sex m̃ses utiles
ht̃. si aũt mancipium ñ redibeat᷑ s
quantomnorie ag. annuo utilio est
si tp̃s redibĩtionis exdieũ ditionis

Expanded text:
 emptorem accipere debemus eum qui prutrumque emptoris et venditoris loco haberi et utrumque posse ex hoc edicto experiri. Tempus autem redhibitionis sex menses utiles habet: si autem mancipium non redhibeatur, sed quanto minoris agitur, annus utilis est. sed tempus redhibitionis ex di
Abbreviated transcription (Latin):
dͥ .s. d ofslnis ait. si homini digitꝰ
sit ab scisus m̃briue quid laceratum
ꝗͣ uis ꝯsanaui̾t: sitam̃ ob eam rẽ eomi¬
nus utipossit: ñuid̾i samĩeẽ. Catonẽ
ꝙ̃ scribere lego. cui digitus demami
aut pe̾de p̃cisuc sit eum morbo sũ eẽ.¬

Expanded text:
dem Ofilius ait, si homini digitus sit abscisus membrive quid laceratum, quamvis consanaverit, si tamen ob eam rem eo minus uti possit, non videri sanum esse. Catonem quoque scribere lego, cui digitus de manu aut de pede praecisus sit, eum morbosum e
Abbreviated transcription (Latin):
aliquos sanas ẽẽ ĩteltig̾e d̾b̾e alioꝗn
inquit fut̾ũ ũ infinito hacratioẽ
multos sanos eẽ. negaremꝰ. ut pu¬
taleuẽ. suꝑsticiosum. iracundum.
ꝯtuinacem. ⁊ siqua similias̃ animi
uicia. mag̃ enim decorporis santa¬
te. ꝙ deanum uiciis ꝓmitti. int̃dũ¬
mũ ꝓuenire. ⁊ eumutuare. ueluti cõ
accid̾it. quid gͦ ẽ siquidsit aunniui¬
tium tale ut id auenditore excipio¬
portẽt. neꝙ iduñditorcum sciret pro¬
nũtiass⁊. exẽp̃tõ eum teneri. ¶ Id̾ uin¬
aius ait qͣiuis aliqñ ꝗs cͥcafanabactu

Expanded text:
aliquos sanos esse intellegere debere: alioquin, inquit, futurum, ut in infinito hac ratione multos sanos esse negaremus ut puta levem superstitiosum iracundum contumacem et si qua similia sunt animi vitia: magis enim de corporis sanitate, quam de animi vitiis promitti. interdum peruenire et eum uitiare: ueluti contacciderit. quid ergo est? si quid sit animi uitium tale, ut id a uenditore excipi oporteret neque id uenditor cum sciret pronuntiasset, ex empto eum teneri. Idem Uiuianus ait, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ scpͥtumẽ. ñ desontico morbo. nec
mirũ ħ uidi pop̃. ait. nicͥ eanim ibi
agͥ deeare. cun hic ipẽ morb obstẽt.
Io ait. ñ õmem morbum dare locũre¬
dibitioni intputa leuis lippitudo aut
leuis dents auriculeꝰ dolor. aut me¬
dio cre iĩdũs ñ deniꝙ febriculam qnͣ¬
tulam lib. adcam̃ huius edicti ꝑtine̾.¬

Expanded text:
o, nec mirum hoc uideri Pomponius ait: nihil enim ibi agitur de ea re, cui hic ipse morbus obstet. Idem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni, ut puta leuis lippitudo aut leuis dentis auriculaeue dolor aut mediocre ulcus: non denique febriculam quantulamlibet ad causam huius edicti pertine
Abbreviated transcription (Latin):
tiosus ẽ. ¶Siũnditor noiãtum excipr
de aliquo marbo. ⁊ decetero samĩeẽ dixe¬
rit aut ꝓmiẜ it: standumẽ eo ꝗ ꝯuenit.
Remittentib enim accõnes suas non ẽ
regresius dandus. nisi ciẽnͣs uñditorꝰ
morbum consulto reticuit. tũc enĩ
dandã ẽẽ dedolo.m.replicationẽ ¶Si
noiãtim morb exceptus ñsit. taliꝰtñ
morbus sit quiomĩb potuit apparere.
utputa sicecus hõ ueniebat. aut ꝗ cica¬
tricem euidentẽ ⁊ ꝑiculosam hãt. łin
capite ł inalia parte corporis eius noĩe
ñ tenĩ cecilius ait. ꝑ inde ac simoĩatim
morb exceptus fuiss. adeos i morboᷤ
uiciaꝙͦ ꝑtinere edicium edilium ꝓban¬
dñmẽ. quaꝰquis ignorauerit. ł igno¬
iare potuit.

Expanded text:
uenditor nominatim exceperit de aliquo morbo et de cetero sanum esse dixerit aut promiserit, standum est eo quod conuenit remittentibus enim actiones suas non est regressus dandus, nisi sciens uenditor morbum consulto reticuit: tunc enim dandam esse de dolo malo replicationem. Si nominatim morbus exceptus non sit, talis tamen morbus sit, qui omnibus potuit apparere ut puta caecus homo uen‹i›bat, aut qui cicatricem euidentem et periculosam habebat uel in capite uel in alia parte corporis, eius nomine non teneri Caecilius ait, perinde ac si nominatim morbus exceptus fuisset: ad eos enim morbos uitiaque pertinere edictum aedilium probandum est, quae quis ignorauit uel ignorare potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dibitionẽ cẽ sexepto dat acod̃nẽ. sr si
uitium corporis usꝙ ad animũ pene¬
trat. siforteppt̃ febrẽ loquat̃ aliena.
ł qui puicos more insanoꝵ deridẽda
loquatur. in quo si animi uiciũ. ex
corporiꝰ uitio accidit. rediberiposse.
¶It aleatores ⁊uinarios ñ contineril
edicto quos dam respondisse põpomiꝰ
ait. q̃ admodum necgulosos. nec ĩ¬
po̾stores aut m̃daces. aut litigiosõ
Id̾ pomponius ait. ꝗͣuis ñ uald̾ sa¬
suta fatium. ł mõrionẽ undid̾it.
ut ineo usus nullus sit. uid̾i uiciũ.
iuidemꝰ ħ iureuti ut uitii mõrbiꝙ
appellatio ñuideat᷑ ꝑtine̾ nisi adcor¬
pora. ¶Aĩ aũt uiciũ ita dẽmũ pr̃abit
noiãtim. decrrone. ⁊ fugitiuo excĩpi
t̃. ħuanimi uiciũ ẽ. noncorporis ue
Utide quidã uim̃ta pauida ⁊ calcitro¬
sa morbosis ñẽe adnumeranda di¬
rerũnt. animui ñ corporis ħ uitiũ
eẽ. ¶Insũma siquid̾ animitm̃ uiti.¬

Expanded text:
hibitionem esse, ex empto dat actionem. Sed si uitium corporis usque ad animum penetrat, forte si propter febrem loquantur aliena uel qui per uicos more insanorum deridenda loquantur, in quos id animi uitium ex corporis uitio accidit, redhiberi posse. Item aleatores et uinarios non contineri edicto quosdam respondisse Pomponius ait, quemadmodum nec gulosos nec impostores aut mendaces aut litigiosos. Idem Pomponius ait, quamvis non valide sasi ita fatuum uel morionem uendiderit, ut in eo usus nullus sit, uideri uitium. et uidemur hoc iure uti, ut uitii morbique appellatio non uideatur pertinere nisi ad corpora: animi autem uitium ita demum praestabit nominatim de errone et fugitiuo excipitur: hoc enim animi uitium est, non corporis. unde quidam iumenta pauida et calcitrosa morbosis non esse adnumeranda dixerunt: animi enim, non corporis hoc uitium esse. In summa si quidem animi
Abbreviated transcription (Latin):
lis. quã eaꝵ quem̾obiles aut semo¬
uentes. ¶Auint ediles qui mãcipi¬
a ũdunt c̾ciores faciant ep̃tores. ꝗ
morbi uiciiue cunꝙ sit: quisfugiti¬
uus errouesit. noraue solutus nõ

Expanded text:
int quam earum quae mobiles aut se mouentes. Aiunt aediles: 'Qui mancipia uendunt certiores faciant emptores, quid morbi uitiiue cuique sit, quis fugitiuus erroue sit noxaue solutus non
Abbreviated transcription (Latin):
tor. naq enmint est ep̃toris: curfalla¬
t̃ ignorantia uenditoris: ancallidi¬
tate. ¶Illud sciendumẽ edictum ħ¬
ñꝑtinere aduenditiones fiscale̾.Si
edictumh locum habebit ¶  Inpupil¬
iarib quoꝙ umditioĩb eii edictolo¬
cus. ¶ Snntelligat̃ iucĩ morbue
mancipii. utpleꝵꝙ signis quib dã
solent manifestari uicia: põt̃ dicie¬
dictum cessare. ħ enimtñ mͣtuẽoũ
ẽ: neẽptor decip̾iatur¶ S⁊ sciendũẽ
morbum ap̃ sabiũ sicdiffinitũ eẽ
habitum cuius cũq corꝑris ceͣ natu¬
ram quiusum eius aoid faciat detĩ
orẽ. cuius cã natura nob̾ eius corpo¬
no santatem dẽdit. ioaut̃ aliuas in.
toto corpore. alias in parte a ccidere
solz.nãꝙ tocuis corporis morbus ẽ
puta febris. partis. ueluti cecita. li¬
bũs sit. nãhũe uiciosum magis eẽ.
ꝗͣ morbosũ. egoputo eoiles tollende
modo meminerimus: ñ utiꝙ qͦub
febricula. aut uetus quartana que

Expanded text:
tor: neque enim interest emptoris, cur fallatur, ignorantia uenditoris an calliditate. Illud sciendum est edictum inere ad uenditiones fiscales. Si edictum hoc locum habebit. In pupillaribus quoque uenditionibus erit edicto locus. Si intellegatur uitium morbusue mancipii ut plerumque signis quibusdam solent demonstrare uitia, potest dici edictum cessare: hoc enim tantum intuendum est, ne emptor decipiatur. Sed sciendum est morbum apud Sabinum sic definitum esse habitum cuiusque corporis contra naturam, qui usiorem, cuius causa natura nobis eius corporis sanitatem dedit: id autem alias in toto corpore, alias in parte accidere namque totius corporis morbus est puta φθίσις febris, partis ueluti caecitas, libus sit, nam hunc uitiosum magis esse quam morbosum. ego puto aediles tollendaemodo meminerimus non utique quodfebricula aut uetus quartana quae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex maiore parte quã exqua ip̃e hr̾
sit alienat᷑as ec̃. nam ⁊ sitibi in hoc
dederim mimos. uteo slicho credas
deindemortuome ignorãs ded̃is.
accipientis ñ fac̾ieo. neꝙ enim̃ sicut
creditam pecuniam ꝓparte cołois
petiposse. neꝙ pignora teneri.Qd̾
dum stipulatus eẽt. nansinoiãtun
forte titio dnõ suomortuo. iadari
stipulatus sit ꝓculdubio unitilit̃
eẽt stipulatus. qd̾ si sibĩdari stipu¬
latus eẽt. dicendum hereditati eum
ad quisisse. sicut emmnob metipiꝰ¬
erint eum sibi coheredem datmi qm̃

Expanded text:
n ex maiore parte, quam ex qua ipse heres sit, alienatas esse: nam et si tibi in hoc dederim nummos, ut eos Sticho credas, deinde mortuo me ignorans dederis, accipientis non facies: neque enim sicutcreditam pecuniam pro parte coheredis peti posse neque pignora teneri. quodum stipulatus esset: nam si nominatim forte Titio domino suo mortuo iam dari stipulatus sit, procul dubio inutiliter esset stipulatus. quod si sibi dari stipulatus esset, dicendum hereditati eum adquisisse: sicut enim nobismet ierint eum sibi coheredem datum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
facto eius intelligitur ad eum qui
accepit ꝓuenisse. Quappt̃ sieand̾
pecuniam is qui increditum uł
insolutũ acceꝑat. alii porro incre¬
ditum ł isolutum dedĩt. ꝯsup̃ta
ea ⁊ ipẽ pupilloꝰ obugatur. ł eu. ase
lbuun. ⁊ enͣm cii dederit obliga

Expanded text:
facto eius intellegitur ad eum qui acceperit peruenisse: quapropter si eandem pecuniam is, qui in creditum uel in solutum acceperat, alii porro in creditum uel in solutum dederit, consumpta ea et ipse pupillo obligatur uel eum a se liberabit et eum cui dederit obl
Abbreviated transcription (Latin):
ñsoluta pecuna statutio pensiõib
e dĩe stipulationis usunas deberi:
cuin sortis petitioͬ dilaraut. ꝯse¬
ques est utenam usure exeo tẽpor
qͦ mora̾m fecitaccedant. ⁊ siu̾t illi
putant adeceptionẽ tantũ pde
pactilin qͣuãuus sententia adu̾sã
optinuent. tame n iutaꝵ ob li¬
gatio. ipo uiren comuittet̃. nomi¬
minora est is aquopecuma ꝓpt̃ ex¬
ceptionẽ peti non põt. s. qͥuantiͤtatẽ
quemedio tp̃t colligitu st ipulan¬

Expanded text:
a statutis pensionibus ex die stipulationis usuras deberi, cum sortis petitio dilata sit, consequens est, ut etiam usurae ex eo tempore, quo moram fecit, accedant, et si, ut ille putabat, ad exceptionem tantum prodesset pactum quamuis sententia diuersa optinuerit, tamen usurarum obligatio ipso iure non committetur: non enim in mora est is, a quo pecunia propter exceptionem peti non potest. sed quantitatem, quae medio tempore colligitur, stipula
Abbreviated transcription (Latin):
spopondiego lutius titius ꝯucmtq
int̾nos uti .p. meuio ersunna iupͣ
scpͥta iñstruos resundere debeam de
uͦm pacta inconinen ti factastipła¬
siꝑ singłos m̃ses cer tampecumã sti¬
pulatus ꝙ tardius soluta c̃ ⁊usuͣras
adiecisset. Igitur finito pͥmoͣ m̃se
pͥmepemiois usiras curere ⁊ simi¬
liter post scd̾m ⁊ tc̃ium tractum usu¬
ias siso lute pecunie pensionis ẽ soẽ
n᷑ante soitis ñsolute usura peti po̾se

Expanded text:
spopondi ego Lucius Titius. conuenitque inter nos, uti pro Maeuio ex summa supra scripta menstruos refundere debeam denuia pacta in continenti facta stipulasi per singulos menses certam pecuniam stipulatus, quoad tardius soluta esset, usuras adiecisset: igitur finito primo mense primae pensionis usuras currere et similiter post secundum et tertium tractum usuras non solutae pecuniae pensionis crescere nec ante sortis non solutae usuras peti posse
Abbreviated transcription (Latin):
daretur. ut omĩmodo penes accipi
rius obligandi. Ignur sus ꝗ pecu¬
mam hac conditione accepit. ut mͥ
inc̾diaam daret acceptam dederit.
ñ fore c̾ditam magis enim inͣcũ ac¬
episse intellogi debeo. ss ħ intelli¬

Expanded text:
daretur, ut omnimodo penes accipierius obligandi. igitur si is, qui pecuniam hac condicione accepit, ut mihi in creditum daret, acceptam dederit, non fore creditam: magis enim meum accepisse intellegi debeo. sed haec intell
Abbreviated transcription (Latin):
sim si decempeti eroꝰ atitio ñlibabi¬
tuͣr seius. alioqnm necͥquicꝙͣ micħ¬
eueatur.s suudicatum fecerit ti¬
sicuuiseio egero qnͣtum cũ que est
quominus atitio exigere potero. eo
tp̃r qͦ iuditium interme ⁊ seium

Expanded text:
sim: si decem petiero a Titio, non litur Seius, alioquin nequicquam miat si iudicatum fecerit Tisi cum Seio egero, quantumcumque est quo minus a Titio, exigere potuero eo tempore, quo iudicium inter me et Seium
Abbreviated transcription (Latin):
acsinulla stipulatio int̾ueniss. pen¬
dente aut̃ causa ꝯditionis. idpẽtere
ñpossumꝰ. qm̃ cum inc̾tumsit. an
grea stipulatione deberipossit: añ
fertur stipulatio ñ suspenditut. ⁊ si
conditio uerast. slipulatiotenet. ꝙͣ¬
ius tenere ꝯtrahentes ꝯditionẽ igno

Expanded text:
enisset: pendente autem causa condicionis idem petere non possum, quoniam, cum incertum sit, an ex ea stipulatione deberi possit, antfertur, stipulatio non suspenditur et, si condicio vera sit, stipulatio tenet, quamvis tenere contrahentes condicionem igno
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siersenatus ꝯsulto agetut. ꝯpetit
hec accio. ueluti sus cuiꝰ fiduciaria
bereditas restituta ẽ agere uolet.¬
¶ Siue aũt suo nomine quis obliga¬
tus sit. siue alie̾no ꝑ hane accionẽ
recte ꝯnemetur. ¶Tm̃ igitur ex
omĩ contractu ħ̃ certi conlictio ꝯpe¬
tit. Siuele fuerit ꝯtractus factus si

Expanded text:
 si ex senatus consulto agetur, competit haec actio, ueluti si is cui fiduciaria hereditas restituta est agere uolet. Siue autem suo nomine quis obligatus sit siue alieno, per hanc actionem recte conuenitur. Quoniam igitur ex omnibus contractibus haec certi condictio competit, siue
Abbreviated transcription (Latin):
di. ł massam auri. ut eamũnderee.
⁊ nũmis utereris. Simdis pͥu¬
tomutuam pecuniã fac̾t᷑amt Qd̾ si
lancẽ ł massam sine tuã culpa ꝑdide¬
ris. prius quã uenderes utum mͥan
existimantis multum int̃ esse ne
erit. quẽ admodum sialii dedissẽ
utuenderem. siħ causi fuit undẽdi
ut tu utereris: tibi eam ꝑisse. ⁊ ma¬
rimesi sine ustris cr̾edidi. ¶ Si
dedo .x. sicutnonẽ debeas. ꝓculuᷤ
ait terecte ñ amplius ipõ uire deb̾e
uus nũmos tibi crediderit ancõ¬
siẜinis mo cui ꝯͣ cessaẽ peculu admi¬
unͣliatio. credid̾it tibi erit̾ mutua.
cpientis. Quidg̾ ũdicari nĩmi
op̃.i.sS iafurioso. cumeũ ꝯpotẽ
m̃tis cẽputares peciniam qiͣ miti¬
am acceꝑis. eaꝙ irẽ tuam uersa
fuit conditioẽ fimoso ad quiri iu¬

Expanded text:
sam auri, ut eam uenderes et nummis utereris. si uendideris, puto mutuam pecuniam factam. quod si lancem uel massam sine tua culpa perdideris prius quam uenderes, utrum mihexistimantis multum interesse, ueperierit, quemadmodum si alii dedissem ut uenderem, sed haec causa fuit uendendi, ut tu utereris, tibi eam perisse, et maxime si sine usuris credidi.Siut nouem debeas, Proculus ait, et recte, non amplius te ipso iure debere uus nummos tibi crediderit, an cos meus, cui concessa est peculii administratio, crediderit tibi, erit mutua: cipientis. quid ergo? uindicari nummi o Si a furioso, cum eum compotem mentis esse putares, pecuniam quasi mutuam acceperis eaque in rem tuam versa fuerit, condictionem furioso adquiri Iu
Abbreviated transcription (Latin):
su̾bħ titulo p̃tor ⁊ deꝯmodato. ⁊ de
dicimur. Reiquoq u̾bum utgnã
ñ eandem spẽm ꝗͣ dedimus. Alioꝗu
ꝯmodatum erit aut dẽpositũ. s⁊ idẽ
geñus. Namsialiuo genus uelutiũ
ptntico uiiiii recipiamus. ñerit
mutuum. ¶ Mutiu datio ꝯsistit ĩ
sua ꝯfistunt. qm̃ eaꝵ dationepꝰ su¬
mus ĩ ucre ltum urr . qua ingenẽ

Expanded text:
sub hoc titulo praetor et de commodato et de dicimur. rei quoque uerbum ut n eandem speciem quam dedimus alioquin commodatum erit aut depositum, sed idem genus: nam si aliud genus, ueluti ut pro tritico uinum recipiamus, non erit mutuum.Mutui datio consistit in sistunt, quoniam eorum datione possumu
Abbreviated transcription (Latin):
stipulationib nicħ referieait ꝓprio
noiẽ res appelletur. andigito osten¬
datur. anuo cabulis quib dã demo¬
straretur. quatenus mutł ucees
fungatur quetantumdẽ prent.¬
ip̃.ł.Onuã quemiseri stipulatioĩ¬
b possunt eadem possunt etiã nuãti
pen̾deit ut ex post facto ꝯfirmet᷑̃ ue¬
luti si dẽ tibiminuos nũmos. ut siꝯ
cĩna petipossit. nã uilianꝰ̾ait. ⁊ tra

Expanded text:
stipulationibus nihil referre ait, proprio nomine res appelletur an digito ostendatur an uocabulis quibusdam demonstretur: quatenus mutua uice fungantur, quae tantundem praestictum.Omnia, quae inseri stipulationibus possunt, eadem possunt etiam numeratpendet, ut ex post facto confirmetur: ueluti si dem tibi mutuos nummos, ut, si cunia peti possit. nam Iulianus ait et tra
Abbreviated transcription (Latin):
deponens tibi dedero. tuqiͣ mutuam¬
tam osteudendi gr̃ã accepi. s inutͦq¬
accepit obłigat. s quotiens i dͦ t̃pm̃
ãgnur᷑ ii con̾festimob ligaretur. mi
iiͦs qui mortis cã pecunam donat :
numerat pecumam. S⁊ ñ alit̃ oblig¬
at accipientẽ. quã siextitis s. casuo
inq̃ obligatio collata fuiss ueluti
sidonator ꝯualuiss. aut is quis acci¬
piat prior decessisf.⁊ cum peciia
daret̃ ut aliquid fieret ꝗͣ di mpen¬
dntiẽẽt anid sutm̃ẽet cessabit oli gd.¬

Expanded text:
deponens tibi dedero, tu quastam ostendendi gratia accepi: sed in utaccepit obligat, sed quotiens id ipsum agitur, ut confestim obligaretur. nam et si, qui mortis caus‹a› pecuniam donat, numerat pecuniam, sed non aliter obligabit accipientem, quam si exstitisset casus, in quem obligatio collata fuisset, ueluti si donator conualuisset aut is qui accipiebat prior decessisset. et cum pecunia daretur, ut aliquid fieret, quamdiu in pendenti esset, an id futurum esset, cessabit oblig
Abbreviated transcription (Latin):
titionẽ eaꝵ sufsistiat. miãuitibi
decem. ⁊ ħ alu stipulatus sum. nulla
ꝯtractil int̾uenientib uo quire
tuis ⁊puto põsse. Id̾ erit si ãpupil¬
lo sueuosine mtoris auctoritatesti¬
⁊unc manebit michicon dstio eͣx
numeratione ¶Itemqueripõt ⁊ il
qd̾ tibi nua̾u sub inposswbile̾ cõdi¬
nonesti puler. cumenim m̃ulla sit
stipulatio manebit condictio. s ⁊
mot ħabeo stipuler: putopũpillo

Expanded text:
titionem forum sufficiat.Numeraui tibi decem et haec alii stipulatus sum: nulla contractibus interuenientibus, uno qui re tui? et puto posse.Idlo fuero sine tutoris auctoritate nam et tunc manebit mihi condictio ex numeratione. Item quaeri potest et si, quod tibi numeravi, sub impossibili condicione stipuler: cum enim nulla sit stipulatio, manebit condictio. Sed emox ab eo stipuler, puto pupillo e
Abbreviated transcription (Latin):
michi sine ꝯditione debebas. Iussu
meo ꝓmi̾sti titio subconditioẽ. cum
pendente conditione in eostatu sit
sine conditione stipulatus sum. ⁊̃
siconditio inꝑsoram utii quiexine

Expanded text:
mihi sine condicione debebas, iussu meo promisisti Attio sub condicione: cum pendente condicione in eo statu sit sine condicione stipulatus sum, etiam si condicio in persona Attii, qui ex me
Abbreviated transcription (Latin):
raudi huĩt. ⁊ tuẽpturus p̃dia desida̾¬
ueris mutuã pecuniam. necuoliũs
cditi noĩe antequã emisses susciꝑe
atꝙ ita creditor ꝗ anecessitatẽ forte
ꝓficucendi habebat. deposuerit ap̃
te hanc eand̾ pecuniam ut sienus¬
ses c̾diti noĩe obligatus eẽs. ħ de¬
positum ꝑiculo ẽ enis quisiuuepit.
bit. ¶Reo pignoridata pecuna se¬
luta condici põt. ⁊ fructus exiniui¬
sta cꝗusa ꝑcepti conclicendis. Lam
⁊ sicolonus post lustrũ ꝯpletum fruc¬
tus ꝑ ceꝑit condicieos ꝯstat. itade¬
Namsiexuolunta te ꝓ eul dubio ces

Expanded text:
randi habuerit et tu empturus praedia desideraueris mutuam pecuniam nec uolueris creditae nomine antequam emisses suscipere atque ita creditor, quia necessitatem forte proficiscendi habebat, deposuerit apud te hanc eandem pecuniam, ut, si emisses, crediti nomine obligatus esses, hoc depositum periculo est eius qui suscepit. bit.Res pignori data pecunia soluta condici potest. et fructus ex iniusta causa percepti condicendi sunt: nam et si colonus post lustrum completum fructus perceperit, condici eos constat ita denam si ex uoluntate, procul dubio ces
Abbreviated transcription (Latin):
o.i. Singłaria q̃dam p̃ceptas̃ cͥca
pecunam eͥdit᷑am. nãsitͥ debntore
meũ uisstro darepeciniam. obliga
ea dem ꝑsona recipiendu ẽ nt cum
excã mandati. pecimiam oebeas
⁊ ꝯu̾enerit ut cditi noĩe eaminetine¬
as. ui deatur mͥ ditapẽcuma ⁊ ame

Expanded text:
tum.Singularia quaedam recepta sunt circa pecuniam creditam. nam si tibi debitorem meum iussero dare pecuniam, obligareadem persona recipiendum est, ut, cum ex causa mandati pecuniam mihi debeas et conuenerit, ut crediti nomine eam retineas, uideatur mihi data pecunia et a me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ̃ sinic̃ꝓficiscat᷑̃ uelut si p̾ nũptias dos
ꝓmittat ¶ Inmutui datione oportet
ligant. Idemintale est quale siiolũ¬
tate mea tudes põcimiã. Nam michi
aocõ acquiritur. lici meinũm ñ fu¬
adobligatione ꝯpandam int̃posito

Expanded text:
 proficiscatur, ueluti si post nuptias dos promittatur.In mutui datione oportet ligant: id enim tale est, quale si uoluntate mea tu des pecuniam: nam mihi actio adquiritur, licet mei nummi non fuad obligationem comparandam interposito,
Abbreviated transcription (Latin):
efficere cupientes ueram nisi falłor
p̾hilo sophiam ñ simulatam affectan
enunquedam publice utilia: quedã
pͥuatĩ. ¶ Publicum iue̾ insac̾e. ł in
sacdotib. in magistratib ꝯsistit.
aut cipulib. ¶ Ius natirale ẽ ꝙ natã
omia animalia docuit. Nam iusi stud̾
nimalium que int̾ra que iinari na

Expanded text:
efficere cupientes, ueram nisi fallor philosophiam, non simulatam affectantenim quaedam publice utilia, quaedam priuatim. publicum ius in sacris, in sacerdotibus, in magistratibus constitit. aut ciuilibus. Ius naturale est, quod natura omnia animalia docuit: nam ius istud nimalium, quae in terra, quae in mari na
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Nam q̃ du ꝗs in ẜuitute ẽ manui
⁊ potestati sub positus ẽ. Manumissus
uberãtur potestate. Queres ainre gen¬
tium otiginẽ sũpsit. ut pote cũ uire &¬
naturali oñs liberi nascerentur. nec Ø¬
eeẽt nota manunussio. cum ẜuitus e
manumissionis. Et cum uno naturali
noĩe õs homines appellaremur iure gi
lib̾ti. id̾e hii qui desierant eẽ serui
b̾ell  . disciẽte gentes. regna uacon¬
d̾ita. dĩã distincta. ago tmiũ posi¬
ti. editicia collata  con mercium. epͣtiꝰ¬
ones uencsitiones. locationes. ꝯduc¬
tiones. ob ligationco mstitute. excep¬
tis quib oam que auire ciuili introdue
nec ꝑ omĩa ei ẜuit. Itaq cum aliquid

Expanded text:
tis: nam quamdiu quis in servitute est, manui et potestati suppositus est, manumissus liberatur potestate. quae res a iure gentium originem sumpsit, utpote cum iure naturali omnes liberi nascerentur nec esset nota manumissio, cum servitus esset manumissionis. et cum uno naturali nomine homines appellaremur, iure geliberti, id est hi qui desierant esse seruibella, discretae gentes, regna condita, dominia distincta, agris termini positi, aedificia collocata, commercium, emptiones uenditiones, locationes conductiones, obligationes institutae: exceptis quibusdam quae iure ciuili introductnec per omnia ei seruit: itaque cum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ius dr̃. ut est us n̾aturale. Al tero
minus ius recte appellatur inciuita¬
te nr̃a ius honorarium. P̃tor quoꝙ
uis reddere dicitur.⁊̃ cum imꝙͣ dec̾¬
nie. relatione .s. facta ñ adidꝗ itap̃¬
tor fecit. s⁊ adillud ꝙ p̃torẽ fiacere
ꝯuemi¶ Alia significatione ius dr̃.
locus in quo ius redditur appellatioe
collata. ab eoꝗ fit̾ in eoub̾i fie̾t᷑ que
locũ det̃minare hoc modo possumu̾.
ubicũꝙ p̃tor salua maiestate imꝑii
sui. saluoꝙ more maioꝵ us dicere
ꝯstͥitut it louus recte appellat̃. ius.¬

Expanded text:
ur, ut est ius naturale. altero mminus ius recte appellatur in civitate nostra ius honorarium. praetor quoque ius reddere dicitur etiam cum inique decernit, relatione scilicet facta non ad id qaetor fecit, sed ad illud quod praetorem facere conuenit. alia significatione ius dicitur locus in quo ius redditur, appellatione collata ab eo quod fit in eo ubi fit. quem locum determinare hoc modo possumus: ubicumque praetor salua maiestate imperii sui saluoque more maiorum ius dicere constituit, is locus recte ius appellatur. 12 M
Abbreviated transcription (Latin):
ains .l.  Sitibi pollienda saicien¬
daue uestim̃ta ocderim. siquidem
gratis hãc oꝑam tesuscipientemã¬
datiẽ obligatio. Siuõ mercededa¬
ta aut constituta locationis ꝯdueti¬
onis ꝙ negotium geritur. ꝙ si neg
tis hanc oꝑam susdeꝑis. neꝙ ꝓtinus
aut data aut constitutasit meixes.
frco aĩo negotium gestum fuit utpꝰ¬
eatantum mẽcedis uoĩe daret̃. qnͣtũ¬

Expanded text:
inciale.Si tibi polienda sarcien‹d›aue uestimenta dederim, si quidem gratis hanc operam te suscipiente, mandati est obligatio, si uero mercede data aut constituta, locationis conductionisque negotium geritur. quod si neque gratis hanc operam susceperis neque protinus aut data aut constituta sit merces, sed eo animo negotium gestum fuerit, ut postea tantum mercedis nomine daretur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis quid furti agipoterit. oeẜuo uõ ui
factum̃ agendum crminali pena aduer¬
sais eum euãtas. S⁊ isicalicẽ argentsum
quis alienum inꝓ fundo abiecerit. dãp¬
nidĩpni causa noulucri faciendi pop̃ .ł.¬
ñtͥ succurrere legntimã actionẽ. qua
scitur. neꝙ depaũꝑie ueꝙ oedãpni in¬
celentur ͤ res non facit eos fures. solent
ut ⁊̃ merced̾ huus rei acciꝑe. qua ob¬
ĩ sic indicare. nͥ uidet᷑ illicitũ¬
cam accepit nec ob impba̾m cãm. ñti¬
ut si mdicas adp̃ hensus ꝙͣ eẽt fugiti¬
tiuus certum aliquio daretur: iuideamꝰ
anpossit agere. ⁊ quidẽ ꝯuentio iͨta ñ

Expanded text:
ntis quidem furti agi poterit, de seruo uero in factum agendum criminali poena aduersus eum seruata.Sed et si calicem argenteum quis alienum in profundum abiecerit damni dandi causa, non lucri faciendi, Ponon sibi occurrere legitimam actionem, qua scitur neque de pauperie neque de damni inae res non facit eos fures. solent etiam mercedem huius rei accipere et sic indicare, nec uidetur illicituam accepit nec improbam causam, non tiut, si indicasset adprehensusque esset fugitivus, certum aliquid daretur, videamus, an possit agere.
Abbreviated transcription (Latin):
sus deilitorem dm. ¶ Sicumemere
argentum uelles. uascnlarius adte
⁊ sine dolo malo ⁊ cuspa tuaperierit.
uasculanii teẽ dẽ t᷑rmmĩtum quia euiᷤ
quoꝙ causa remissum sit culpã certe¬

Expanded text:
sus desultorem dari.Si, cum emere argentum uelles, uascularius ad teet sine dolo malo et culpa tua perierit, uascularii esse detrimentum, quia eius quoque causa
Abbreviated transcription (Latin):
furti: piane si in hoͣnesta eausa spon¬
sionis fuit: sui amuili dunitaxat re
xiss.aiec dederis quia ñ reduxit. sipe¬
cinam in ñ reddas. melius ẽ p̃scpͥtiᷤᷤ
uerb agere. ñ em̃m ambo pecuniam
ego ⁊ fugͣmnariuus deposuimus ut
mutuo . Ego cum ñ hiem dedi tͥ rem
uendendam: itp̃cio uterens si nõ sad¬
uendionti. aut uendio isti quioẽ
pecuniam aut ñ accepisti muͣt᷑uam. ini¬
ins ẽ ita agere.ut lalro ait p̃scͥtiꝰ u̾b̾.
quasinegotio que e mn  int̾nos gesto

Expanded text:
furti? plane si inhonesta causa sponsionis fuit, sui anuli dumtaxat repxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, melius et praescriptis uerbis agere: non enim ambo pecuniam ego et fugitiuarius deposuimus, utdarem: ego cum non haberem, dedi tibi rem uendendam, ut pretio utereris. si non uendidisti aupecuniam autem non accepisti mutuam, est ita agere, ut Labeo ait, praescriptis uerbis, quasi negotio quodam inter nos gesto
Abbreviated transcription (Latin):
aur .i.sSitibi decẽ dẽdeio᷑ utstichũ
manumntas ⁊ cessaueris. confestima
questionis ñde causa extimatum deͦ¬
dissi. neꝙ oeeo conꝑtum fuiss. ⁊is nõ
rederet᷑ eo nomine cuulit agiposse. li
aomisso dep̃ hensus funset. tuͦnt eñ
⁊datam extimationẽ reddi ad nõ opõ¬

Expanded text:
um.Si tibi decem dedero, ut Stichum manumittas, et cessaueris, confestim aestionis habendae causa aestimatum dedisset neque de eo compertum fuisset et is non redderetur, eo nomine ciuiliter agi posse, liadmisso deprehensus fuisset: tunc enim et datam aestimationem reddi a domino opor
Abbreviated transcription (Latin):
Sitibi equos uenales experiẽ
ns ansit aduer susie exuendito accõ
dum. namint᷑ nos ħ actum utexꝓi¬
res ¶Item ap̃melam querit᷑ sumi
la̾m tibi decero uter periaris. ⁊ sipla¬
cuiss⁊ emeres. si displicussĩ ut indi

Expanded text:
si tibi equos uenales experiendris, an sit aduersus te ex uendito actio. dum: nam inter nos hoc actum, ut experires. Item apud Melam quaeritur, si mulas tibi dedero ut experiaris et, si placuissent, emeres, si displicuissent, ut in di
Abbreviated transcription (Latin):
as. stcertumẽ cuulem accionẽ in c̾ti
conpetere. siaũt uendidistictetam.
exuendito ages ꝙ si post exẽptionẽ
crete repleuero. nec paciens mecere¬
tam tollere: tũagamadeͦrhibendũ
quia mea facta ẽ cumuoluntate
tua exẽpra sit. ¶ ꝑmisistim ut sere¬
rem infundo ⁊ ut fruenis tolleui. uoc

Expanded text:
d certum est civilem actionem incerti competere: si autem vendidisti cretam, ex vendito ages. quod si post exemptionem cretae replevero nec patieris me cretam tollere tu, agam ad exhibendum, quia mea facta est, cum voluntate tua exempta sit. Permisisti mihi, ut sererem in fundo tuo et fructus tollerem: sevi
Abbreviated transcription (Latin):
cietatem quia nemo societatẽ cont̃¬
hendo rei sue ons̃ eẽ ocsunt. s⁊ sipue¬
rum docendum ꝑ pecus paidendum
tibi dedero ł̃ puerum nutriendum
itaut si pꝰ certos annos uenissi p̃tiũ
init̃ nos ꝯm̃um caret̃ ab horierehoc

Expanded text:
cietatem, quia nemo societatem contrahendo rei suae dominus esse desinit. sed si puerum docendum uel pecus pascendum tibi dedero uel puerum nutriendum ita, ut, si post certos annos uenisset, pretium inter nos communicaretur, abhorrere haec
Abbreviated transcription (Latin):
p̃torineo qd̾ legideẽ qd̾ facit inlege
aquilia redoendo actiones infactum as¬
accom̃odatas. legi aquilie ioꝙ utili¬
tascius legis exigit.
uendidit ⁊ inuenditioe conprehen¬
sumẽ ꝯuenisse int̾eos siea nupta ei
eẽ desisset ut eos fundos si ipse nell ⁊
eod̾ p̃cio mulier tranoscriberet uiro:
infactum existino iudicium eẽ red¬
dendum idꝙ ⁊inaliis ꝑidnis obẜuan

Expanded text:
tor in eo quod legi deest: quod facit in lege Aquilia reddendo actiones in factum accommodatas leg‹i› Aquiliae, idque utilitas eius legis exigit.uendidit et in uenditione comprehennuenisse inter eos, si ea nupta ei esse de‹s›isset, ut eos fundos, si ipse uellet, eodem pretio mulier transcriberet uiro: in factum existimo iudicium esse reddendum idque et in aliis personis obseruan
Abbreviated transcription (Latin):
mimisisti. ͥ is quẽ dedi eiuetus ẽ. sisci¬
ens cc̃di. dedoloine dand̾am acłiõe
ulianus seribit. Sgnorans in̾ factũ
quaui feci cessas dare: nullaerit cuul
actio. uoo dedolo oabitur.¶Si sisa¬
cioutfacias. ħspecies. tractanis plure̾
recepit. nam sipacti siuiuis ut tua
meo oebitore carragͣineengas. ego
loedificẽfe. ⁊ego eoi ficaui. tiucessat
iupore spem mandatum qͥbiodã modo
intuenisse uidetut. N nequo erigipe¬
cimia alieno nomine ñ potͣtere ꝗͣ ui
enimꝰ ⁊ impendia sequatur. tam̃ mutu¬
um offitium prãmus. ⁊ pot̃ mandatũ
expacto eniam naturam suam ẽxcedẽ.
posum eiuntͥ mandare uttustodiã

Expanded text:
numisisti et is quem dedi euictus est, si sciens dedi, de dolo in me dandam actionem Iulianus scribit, si ignorans, in factum quam feci, cessas dare, nulla erit ciuilis actio, et ideo de dolo dabitur. sed si facio ut facias, haec species tractatus plures recipit. nam si pacti sumus, ut tu a meo debitore Carthagine exigas, egoificaui et tu cessas, in priorem speciem mandatum quodammodo interuenisse uidetur, sine quo exigi pecunia alieno nomine non potest: quamuis enim et impendia sequantur, tamen mutuum officium praestamus et potest mandatum ex pacto etiam naturam suam excedere possum enim tibi mandare, ut et custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
pͣ. Si tͥ remins piciendã dedi⁊ dica
teꝑdidisse. itademũ mchi p̃scriptis
ab̾ actio conpetit: si igͣnorem ubisit
namsimichi liqueat ap̃teeẽ. futia¬
geie possum. ł condicere ł adexhibẽ¬

Expanded text:
rem tibi inspiciendam dedi et dicas te perdidisse, ita demum mihi praescriptis uerbis actio competit, si ignorem ubi sit: nam si mihi liqueat apud te esse, furti agere possum uel condicere uel ad exhiben
Abbreviated transcription (Latin):
gͣarib accionib cumpͥum nom̃
inuenie ñ possi᷑mins: facile descenda¬
ius adeas queuifactum appellantur
Srneres exemplis egeat: paucis agã.¬
¶Dnõmercuim minagiarum naiuis.
sifit᷑ incertum unim nauẽ ꝯou rerit
anmerres ĩocandas uehenda locaint
euulem acnione infͤacium ec̃ dandam
labeo scpsit. ¶Item siquis p̃cũ explo c¬
randi grãrem tradat. neꝙ depositum
neꝙ comno datumerit. si ñerhibita fi¬

Expanded text:
garibus actionibus, cum proprium nomen inuenire non possumus, facile descendemus ad eas, quae in factum appellantur. sed ne res exemplis egeat, paucis agam.Domino mercium in magistrum nauis, si sit incertum, utrum nauem conduxerit an merces uehendas locauerit, ciuilem actionem in factum esse dandam Labeo scribit.Item si quis pretii explorandi gratia rem tradat, neque depositum neque commodatum erit, sed non exhibita fi
Abbreviated transcription (Latin):
ris mͥ quanti interẽ mea. illud dequ̾o ¬
uenit acciꝑe. ł simeum recipe uelim:
repei̾am qd̾ datumẽ. quasi obrẽ datum:
re non secuta ¶si si sciphos tibi dedi ut
stichum mͥ dares. pericuͭ lo meo stichus
erit a cͥtu dũtarat culpã prãre debes. ¶Ex¬
plicitus ẽ articulus illedo ut des ãt
petiuuadata. soc̾atioͣ ert. sic̾ut suꝑiꝰ¬

Expanded text:
ris mihi, quanti interest mea illud de quo convenit accipere: vel si meum recipere velim, repetatur quod datum est, quasi ob rem datum re non secuta. sed si scyphos tibi dedi, ut Stichum mihi dares, periculo meo Stichus erit ac tu dumtaxat culpam praestare debes. explicitus est articulus ille do ut des. Atpecunia data locatio erit, sicut su
Abbreviated transcription (Latin):
uendi disseᷤ tibi haberes. placest neꝙ
man̾dati neꝙ ꝓ soc̾io eẽ actionẽ. S⁊
ifactin qĩ alienõ negogesto qui¬
a tiuandata granuta eẽ deb̃⁊ socie¬
tas ñuidet᷑ contracta in eo quod re ñ
aomisit socium distractionis: s sibi

Expanded text:
uendidisses, tibi haberes, placet neque mandati neque pro socio esse actionem, sed in factum quasi alio negotio gesto, quia et mandata gratuita esse debent, et societas non uidetur contracta in eo, qui te non admisit socium distract