comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dĩ patͥs domicilia concludi. Remitto
om̃ia: multa diffimulo. Studio & uoto
eolligende fr̃nitatis: ectam quȩ in dm̃
commissa stͣ. non pleno uiditio religio¬
nis examino delictis plusqͣm oporcet
remittendis: pene ipse delinquo. Amplec¬
tor ꝓmpta et plena dilectione cum peni¬
tencia reuertentes: peccatum sitũ satis¬
factione humili &e simplici cõficentes.
Siqui aũt sunt qui putant se ad eccłiã
non p̃cib s minis posse regredi. aut
existimant aditum se fibi nõ lam̃tacio¬
nib & satisfactionib. sed terrorib facere:
ꝓcerto habeant contra tales clatisam sta-¬
re eccłiam dñi. nec eastra xp̃i iniucta
et fortia. & dño tuente munita minis
cedere. Sacerdos dĩ euangłium tenens.
&e xp̃i precepta custodiems: occidi potest.
non potest uinci. Suggerit & subminis¬
trat nob̃ exempła uirtutis ac fider: ra-¬
charias antistes dĩ. Qui cum terreri
minis & lapidatione ñ posset: intẽplo

Expanded text:
et Dei patris domicilia concludi. remitto et Dei patris domicilia concludi. remitto omnia, multa dissimulo studio et uoto colligendae fraternitatis. etiam quae in Deum commissa sunt non pleno iudicio religionis examino. delictis plus quam quod oportet remittendis paene ipse delinquo. amplector prompta et plena dilectione cum paenitentia reuertentes, peccatum suum satisfactione humili et simplici confitentes. Si qui autem sunt qui putant se ad ecclesiam non precibus sed minis regredi posse aut existimant aditum se sibi non lamentationibus et satisfactionibus sed terroribus facere, pro certo habeant contra tales clusam stare ecclesiam Domini nec castra Christi inuicta et fortia et Domino tuente munita minis cedere. sacerdos Dei euangelium tenens ut Christi praecepta custodiens occidi potest, uinci non potest. suggerit et subministrat nobis exempla uirtutis ac fidei Zacharias antistes Dei: qui cum terreri minis et lapidatione non posset, in templo
Abbreviated transcription (Latin):
execrabilis uita. quam turpis. ut et si
in exclia eẽnt. eici tales de eccłia debu¬
issent: Ueniq quia conscientiam suã no¬
runt. nec nos audent adire. aut ad ȩcłie
lunen accede. s foris ꝑ prouinciam cucũ¬
ueniendis fr̃ib et spoliandis ꝑerrant.
ce om̃ib iam satis noti atq undiq ꝓsitis
facinorib exclusi. illuc etiam ad uosna¬
uigant. Neq eñ potest illis frons eẽ. ad
nos accedenidi. aut apd nos consistendi:
cũ sint acerbissima & grauissima erimi¬
na quȩ eis afrĩb ingerant᷑. Si uiditium
nr̃m uoluerint exꝑiri. ueniant. Deniq
siqua illis excusatio & defensio potest ẽẽ.
uideamꝰ quẽ habeant satisfactionis sẽ
sum. quem afferant penitẽcie fructũ.
Nec ȩccłia istic ciiqͣm cluditur. nec ep̃s
alicui denegatur. Pacientia et facilitas
et humanitas nr̃a: uenientibꝰ presto est.
Opto om̃s in eecłiam regredi: opto uniu̾¬
sos commilitones nr̃os. antra. xp̃i castra.

Expanded text:
execrabilis uita, quam turpis, ut etsi execrabilis uita, quam turpis, ut etsi in ecclesia essent, eici tales de ecclesia debuissent ? denique quia conscientiam suam norunt, nec audent uenire aut ad ecclesiae limen accedere, sed foris per prouinciam circumueniendis fratribus et spoliandis pererrant, et omnibus iam satis noti adque undique pro suis facinoribus exclusi, illuc etiam ad uos nauigant. neque enim potest illis frons esse ad nos accedendi aut apud nos consistendi, cum sint acerbissima et grauissima crimina quae eis a fratribus ingerantur. si iudicium nostrum uoluerint experiri ueniant. denique si qua illis excusatio et defensio potest esse, uideamus quem habeant satisfactionis suae sensum, quem adferant paenitentiae fructum. nec ecclesia istic cuiquam cluditur nec episcopus alicui denegatur. patientia et facilitas et humanitas nostra uenientibus praesto est. opto omnes in ecclesiam regredi, opto uniuersos conmilitones nostros intra Christi castra
Abbreviated transcription (Latin):
c̃osentiant. Namq ut gaudent. et lecan¬
tur cũ toberabileset minꝰ culpabiles rede¬
unt. ita cõtra fremunt & reluetant᷑. quo¬
tiens in emendabiles et ꝓterui. & uel ad¬
ulteriis uł sacrifitiis contaminati. & post
hex adhuc insuꝑ et suꝑbi sie ad excłiam
remeant: ut bona intꝰ ingenia corrum¬
pant. Uix plebi ꝑsuadeo. unmo extor¬
queo: ut tales patiant᷑ admitti. Et iusti¬
or factus est frat̃nitatis dolor. ex eo quod
unus atq alius obnitẽte plebe. & contradi¬
cente. meatamen facilitate. suscepti. peio¬
res extitert̃ quam prius fuerant: nec pe
nitencie fidem seruare potuerunt. quia
nec cum uera penitencia uenerant. de istis
uͦ quid dicam. qui nunc ad te cũ felicissi¬
mo om̃ium criminum reo nauigauert̃:
legati a fortunato pseudo ep̃o missi. tam
falsas ad te litteras afferentes: quam est. et
ipse cuius litteras ferunt falsus. quam est.
eius peccatoꝵ multiple x conscientia. qͣm

Expanded text:
consentiant. Namque ut gaudent et laetanconsentiant. Namque ut gaudent et laetantur, cum tolerabiles et minus culpabiles redeunt, ita contra fremunt et reluctantur, quoties inemendabiles et protervi, et vel adulteriis, vel sacrificiis contaminati, et post haec adhuc insuper et superbi, sic ad Ecclesiam remeant, ut bona intpant. uix plebi persuadeo, immo extorqueo, ut tales patiantur admitti. et iustior factus est fraternitatis dolor ex eo quod unus adque alius obnitente plebe et contradicente mea tamen facilitate suscepti peiores extiterunt quam prius fuerant nec fidem paenitentiae seruare potuerunt, quia nec cum uera paenitentia uenerant. De istis nero quid dicam qui nunc ad te cum Felicissimo omnium criminum reo nauigauerunt legati a Fortunato pseudoepiscopo missi, tam falsas ad te litteras adferentes quam est et ipse cuius litteras ferunt falsus, quam est eis peccatorum multiplex conscientia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
postea quam utidunt illic pseudo epm̃
factum. frustratos ⁊ deceptos se eẽ. di¬
dicerunt: et remeant quotidie atq ad
excłiam pulsant. nobis tamen a quibus
ratio dño reddenda est. anxie ponde¬
rantib x sollicite eraminantibꝰ qui
recipi & admitti ad eccłiam debeant.
Quibdam enĩ ita aut crimina fua
obsistunt. aut fr̃s obstinate ⁊ firmit᷑
renitunt᷑: ut recipi om̃inonõ possint.
cum scandalo & ꝑiculo plurimorũ.
Neq enim sic putramina quedam
colligenda funt: ut que integra et sa¬
na sunt uulnerentur. Necutilis aut
consultus est pastor. qui ita morbidas et cõ¬
tactasoues gregi admiscet: ut gregẽ to¬
tum mali eoherentis. afflictatione conta¬
minet. O si posses fr̃ lem̾e istic intẽe nobis
cum. cum praui istic& ꝑuersi de scisinate
reuertuntur:. uid̃es quismichi labor sit ꝑ¬
suade pacientiam fr̃ib nr̃is: ut animi do¬
lore sopito. recipiendis maliscurandisq

Expanded text:
postea quam viderunt illic pseudoepiscopum postea quam viderunt illic pseudoepiscopum factum, frustratos et deceptos se esse didicerunt, et remeant quotidie, atque ad Ecclesiam pulsant: nobis tamen, a quibus ratio Domino reddenda est, anxie ponderantibus et sollicite examinantibus, qui recipi et admitti ad Ecclesiam debeant. Quibusdam enim ita aut crimina sua obsistunt, aut fratres obstinate et firmiter renituntur, ut recipi omnino non possint cum scandalo et periculo plurimorum. Neque enim sic putamina quaedam colligenda sunt, ut quae integra et sana sunt vulnerentur: nec utilis aut consultus est pastor, qui ita morbidas et contactas oves gregi admiscet, ut gregem totum mali cohaerentis afflictatione contaminet. cum, cum parvi isti et perversi de schismate revertuntur! Videres quis mihi labor sit persuadere patientiam fratribus nostris, ut, animi dolore sopito, recipiendis malis curandisque
Abbreviated transcription (Latin):
s agere illic causam fuã ubi & accu¬
satores hab̾e et testes sui erimtinis pos¬
sint: nisi si paucis desꝑatisce ꝑditis.
minor uidet᷑ eẽ. auctoritas epõꝵ. in
affrica constitutoꝵ: qui iam de illis
iudicauert̃ et eorum conscientiam
multis delictorum laqueis iuinctam:
iudicii sii nuꝑ grauitate dampnart᷑.
Iam causa eoꝵ cognita est: tam de eis
dicta sentencia est. Nec censure congru-¬
it sacerdotum mobilis atq inconstan
Si eorum qui de illis priore anno ui¬
dicauerunt. numerus cum prb̃is et
diaconis conputet᷑: plurestunc affue¬
runt. iudicio & cognicioni. quã sunt
idem isti qui cum fortunatonune ini¬
dentur eẽ coniuncti. Setre enu debes
fr̃ lemẽ. cum postea quam ꝓseudo¬
ep̃s ab heretieis factus est: iam pene
ab om̃ib ẽẽ. desertum. Nant que hii
quib in pretitum prestigia oftendebã¬
tur: &e dabantur uerba fallacta. quod
simul ad eccłiam regressuri dicerentur:

Expanded text:
sed agere illic causam suam, ubi et accused agere illic causam suam, ubi et accusatores habere et testes sui criminis possint: nisi si, paucis desperatis et perditis minor videtur esse auctoritas episcoporum in Africa constitutorum, qui de illis jam judicaverunt, et eorum conscientiam multis delictorum laqueis vinctam judicii sui nuper gravitate damnarunt. Jam causa eorum cognita est: jam de eis dicta sententia est, nec censurae congruit sacerdotum mobilis atque inconstanXV. Si eorum, qui de illis priore anno judicaverunt, numerus cum presbyteris et diaconis computetur, plures tunc adfuerunt judicio et cognitioni, quam sunt iidem isti, qui cum Fortunato nunc videntur esse conjuncti. Scire enim debesrime, eum, postea quam pseudoepiscopus ab haereticis factus est, jam pene ab omnibus esse desertum. Namque ii, quibus in praeteritum praestigiae obtendebantur, et dabantur verba fallacia, quod simul ad Ecclesiam regressuri dicerentur;
Abbreviated transcription (Latin):
ista adhuc insuꝑ pseudo ep̃o sibi abhe-¬
retieis constituto. nauigare audent.¬
& ad petri cathedram. atq ad eccłiam
pͥncipalem.unde unitas facerdotalis
exorta est. a scismatieis &e ꝓphanis lit¬
teras ferre. nec cogitare eos ẽẽ. romanos.
quoꝵ fides apło p̃dicante laudata est.
ad quos ꝑfidia hab̃e non possit accessũ.
Quȩ autẽ causa ueniendi. et pseudo¬
ep̃m contra ep̃os factum nunerandi:
Aut enim placet illis quod fecert̃: o in
suo scelere ꝑseuerant: aut si displicet¬
⁊ recedunt sciunt quo reuertantur.
Namcum statutum sit ab om̃ib nobis et
ȩquum sit parit̃ ac iustum. ut unus¬
ciiusq eausa illic audiatur. ubi est eri¬
men admiffumꝰ: et singulis pastorib
portio gregis sit ad scripta. quam regat
unusquisq & gub̃net rationẽ sui
actus dñoredditurus: oportet utiq
eos quib p̃sumus nõ circumcursare:
nec ep̃oꝵ. concordiam coherentem sua
subdola et fallaci temeritate collide.

Expanded text:
ista adhuc insuper pseudoepiscopo sibi ab haeista adhuc insuper pseudoepiscopo sibi ab haereticis constituto, navigare audent, et ad Petri Cathedram atque ad Ecclesiam principalem, unde unitas sacerdotalis exorta est, a schismaticis et profanis litteras ferre, nec cogitare eos esse Romanos, quorum fides. Apostolo praedicante laudata est, ad quos perfidia habere non possit accessum. Quae autem causa veniendi et pseudoepiscopum contra episcopum factum nuntiandi? Aut enim placet illis quod fecerunt, et in suo scelere perseverant: aut si displicet et recedunt, sciunt quo revertantur. Nam cum statutum sit ab omnibus nobis, et aequum sit pariter ac justum, ut uniuscujusque causa illic audiatur, ubi est crimen admissum: et singulis pastoribus portio gregis sit adscripta, quam regat unusquisque et gubernet, rationem sui actus Domino redditurus; oportet utique eos, quibus praesumus, non circumcursare, nec episcoporum concordiam cohaerentem sua subdola et fallaci temeritate collidere;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetua comminetur. ꝓponat᷑ a facrilegis
atq dicatur. ne ira cogitetur dĩ ne ti¬
meatur iudicium dñi. ne pulset᷑ ad
excłiam. xp̃i. s sublata penitẽcta. nec ul-¬
la exomologesin criminis facta despec¬
tis ep̃is atq calcatis. pax nõ aueris prb̃is
uerbis fallacib p̃dicet᷑. et ne lapsi sur-¬
gant. aut foris positi ad eccłiam re-¬
deant. communicatio nõ cominuni¬
cantib offeratur: Quib etram nõ satis
fuit ab eu̾głio receffisse spem lapsis et¬
satiffactionis et penitenciȩ fustulisse
fraudibꝰ inuolutos:uł adulteriis com¬
maculatos. uł sacrifitioꝵ funesta cõ¬
tagione pollutos. ne dm̃ rogarent. ne
in ȩccłia exomologesin criminũ fa-¬
cerent. ab om̃i et sensu et fructu pem¬
tencie remouisse foris fibi extra eccłi¬
amae contra ȩccłiam constituisse con¬
uenticłm ꝑdite factionis: cũ male sibi
conscioꝵ et dm̃ rogare ac satisfacere
nolentium caterua conflueret. P ost

Expanded text:
perpetua comminetur, proponatur a sacrilegis perpetua comminetur, proponatur a sacrilegis atque dicatur; ne ira cogitetur Dei, ne timeatur judicium Domini, ne pulsetur ad Ecclesiam Christi: sed sublata poenitentia, nec ulla exomologesi criminis facta, despectis episcopis atque calcatis, pax a non veris presbyteris verbis fallacibus praedicetur; et ne lapsi surgant, aut foris positi ad Ecclesiam redeant, communicatio a non communicantibus offeratur? XIV. Quibus etiam satis non fuit ab Evangelio recessisse, spem lapsis satisfactionis et poenitentiae sustulisse, fraudibus involutos, vel adulteriis commaculatos, vel sacrificiorum funesta contagione pollutos, ne Deum rogarent, ne in Ecclesia exomologesin criminum facerent, ab omni et sensu et fructu poenitentiae removisse; foris sibi extra Ecclesiam et contra Ecclesiam constituisse conventiculum perditae factionis, quo male sibi consciorum et Deum rogare ac satisfacere nolentium caterva conflueret: post
Abbreviated transcription (Latin):
isti offenso dõ ꝑdid̾unt. ut et amissa sit
gr̃a quȩ de baptismi scĩficatione ꝑcipi¬
tur. & non subueniat penitẽcia ꝑquã.
dm̃ facinora parua & modiea delicta.
quod perillos non rogat᷑ maiestas in¬
dignantis dĩ: quod nõ timet᷑ ira & igniᷤ.
et dies dñi. quod imminẽte antixp̃o
exarmat᷑ fides militantis popłi: dum
tollitur uigor & timor. xp̃i: Uid̾unt
laici: hoc quomodo eurent. Sacerdotib
labor maior meũbit: inasserenda ac
ꝓpicianda dĩ maiestate. ne quid uidea¬
mur in hac parte negligere. quando
ammoneat dñs et dicat. Et nunc pre¬
ceptum hoc aduos est:o sacerdotes. Sinõ
audieritis oe si non posueritis in corde
ur̃o ut detis honorem nomini meo
dicit dñs: immittam in uos maledie¬
tionem & maledicam benedictionẽ
ur̃am. honor gͦ datur dõ quando sic
dĩmaiestas et censura contempnit᷑.¬
ut eum se ille indignari &e irasci sacrifican¬
tib dicat. et cum penas ȩt̃nas& supplitra

Expanded text:
isti offenso Deo perdiderunt, ut amissa sit isti offenso Deo perdiderunt, ut amissa sit gratia quae de Baptismi sanctificatione percipitur, et non subsit poenitentia per quam adversus Deum facinora, parva et modica delicta, quod per illos non rogatur majestas indignantis Dei? quod non timetur ira et ignis et dies Domini? quod, imminente Antichristo, exarmatur fides militantis populi, dum tollitur vigor et timor Christi? Viderint laici hoc quomodo curent; sacerdotibus labor major incumbit in asserenda et procuranda Dei majestate, ne quid videamur in hac parte negligere, quando admoneat Dominus et dicat: Et nunc praeceptum hoc ad vos est, o sacerdotes: si non audieritis, et si non posueritis in corde vestro, ut detis honorem nomini meo, dicit Dominus; immittam in vos maledictionem, et maledicam benedictionem vestram . Honor ergo datur Deo, quando sic Dei majestas et censura contemniturut cum se ille indignari et irasci sacrificantibus dicat, et cum poenas aeternas et supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ qui audit: s qui facit iniuri¬
am miser est. Nec qui a fr̃e uapulat:
s qui frẽm cedit. in lege peccator est.
Et cum nocentes innocentib uiuriam
faciunt: illi paciuntur iniuriã qui fa¬
cere se credunt. Denq hine illis ꝑcussa
mensae hebes animꝰ ⁊ senfus alienus est.
Iradĩ est non intelligere delicta. ne sequat᷑
penitencta: sicut scriptum est. Et dedit u¬
lis ds̃ spm̃ transpunctionis. ne reuertant᷑
scilicet & curent᷑. et dep̃cationib ac sa¬
tiffactionib iustis. peccata sanentur.
lectum ueritatis nõ habuert̃ ut salui
fierent: ac ꝓpterea mittet illis ds̃ oꝑatio¬
nem erroris. ut credant mendatio ut
iuidicent᷑ om̃s qui nõ eredidunt ueri¬
tati:. s sibi placent miniusticia. ẜrimꝰ fe¬
licitatis gradꝰ est nõ delinquere: seds
delicta cognoscere. Illic eurrit innocẽtia
integra et illibata quȩ seruet: hic fuece¬
dit medela quȩ sanet. Quod utrumq

Expanded text:
Neque enim qui audit, sed qui facit conviciNeque enim qui audit, sed qui facit convicium, miser est; nec qui a fratre vapulat, sed qui fratrem caedit, in lege peccator est; et cum nocentes innocentibus injuriam faciunt, illi patiuntur injuriam, qui facere se credunt. Denique hinc illis percussa mens, et hebes animus, et sensus alienus est. Ira est Dei non intelligere delicta, ne sequatur poenitentia, sicut scriptum est: Et dedit illis Deus spiritum transpunctionis ; ne revertantur scilicet, et curentur, et deprecationibus ac satisfactionibus justis post peccata sanentur. lectum veritatis non habuerunt, ut salvi fierent; ac propterea mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio; ut judicentur omnes qui non crediderunt veritati: sed sibi placent in injustitia . Primus felicitatis gradus est, non delinquere: secundus, delicta cognocere. Illic currit innocentia integra et illibata quae servet, hic succedit medela quae sanet: quod utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
um diaboli malicia cõsumment. Ne
uulneratos diuina clemẽtia in eccłia
sua curet. miseroꝵ penitẽciam mendaci¬
orum suoꝵ. fratide corrumpunt᷑. ne deo
indignanti satis fiat. ne. xp̃m dñm suũ
qui xp̃ianus ẽẽ. uel erubuit ante uel ti¬
muit. postinodũ querat: ne ad eccłtam
qui de excłia recesserat redeat. datur
dimantur: ne uulnera lacrimis ablu¬
antur. Pax uera false pacis mendacio tol
litur: salutaris sinꝰ matris nouerea int¬
cedente p̃cluditur. ne de pectore atq
ore lapsoꝵ fletus et gemitus audiatur.
Compellunt᷑ adhuc insuꝑ lapsi. ut lin¬
giuis atq ore quo incapitolio ante deli-¬
querant: sacerdotib conuicium faciãt.
Confessores ⁊ uirginesae iustos quosq
fidei laude p̃cipuos. atq ineccłia gło¬
sos: contumeli is et maledicis uocihꝰ ꝓse¬
cuntur. Aquib quidẽ nõ tam nr̃orum
modestia. & humilitasz. pudor cedit᷑:
quã illorũ ipsoꝵ spes et uita laceratur.

Expanded text:
um diaboli malitia consummet, ne um diaboli malitia consummet, ne uulneratos diuina clementia in ecclesia sua. curet miserorum paenitentiam mendaciorum suorum fraude corrumpunt, ne Deo indignanti satisfiat, ne Christum Dominum suum qui Christianas esse uel erubuit ante uel timuit postmodum quaerat, ne ad ecclesiam qui de ecclesia recesserat redeat. datur dimantur, ne uulnera lacrimis abluantur. pax uera falslitur, salutaris sinus matris noverca intercedente praecluditur, ne de pectore atque ore lapsorum fletus et gemitus audiatur. Compelluntur adhuc insuper lapsi, ut linguis, atque ore quo in capitolio ante deliquerant, sacerdotibus convicium faciant; confessores, et virgines, et justos quoque fidei laude praecipuos atque in Ecclesia gloriosos, contumeliis et maledicis vocibus prosequantur. A quibus quidem non tam nostrorum modestia et humilitas et pudor caeditur, quam illorum ipsorum spes et vita laceratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse lapsoꝵ atq ora fumarent. commu
nicare cum lapsis: & penitẽcie agetide
intcede nõ destiterunt. Clamat ds̃ sa¬
crificans diis eradicabitur: nisi dño soli.
Et dñs in eu̾głiodicit. Qui me negaue¬
dignatio et ira diuina nõ tacet: dicens.
Illis fudistis libamina: & illis imposus¬
tis sacrifitia. Suꝑ hȩc non indignabor
dicit. dñs: Et intercedunt ne rogetur
ds̃: qui indignari se ipse testatur. Int̾¬
cedunt ne exoretur p̃cibꝰ. et satiffactio¬
tubus ap̃c qui negantem se negare ꝓfi¬
tetur. Nos in ipso ꝑsecutionis tp̃r de hoc
ipso litterasmisimus: nec auditi sumnꝰ.
Concilio frequent̃ acto non consensiõe
tantum nr̃a. s & comminatione decreuimꝰ:
ut penitẽciam fr̃s agerent. ut penitẽciã
non agentib nemo temere. pacem daret.
Et illi contradm̃ sacrilegi. contra facer¬
dotes dĩ impio furore demeraris: de eccl̃ia
recedentes & contra ȩccłiam paricidalia
arma tollentes: elaborant ut opus fu¬

Expanded text:
ipsae lapsorum adque ora fumarent, commuipsae lapsorum adque ora fumarent, communicare cum lapsis et poenitentiae agendae intercedere non destiterunt. Clamat Deus: Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli . Et Dominus in Evangelio dicit: Qui me negaveindignatio et ira divina non tacet, dicens: Illis fudistis libamina, et illis imposuistis sacrificia: super haec non indignabor? dicit Dominus : Et intercedunt ne rogetur Deus, qui indignari se ipse testatur. Intercedunt ne exoretur precibus et satisfactionibus Christus; qui negantem se negare profitetur. XIII. Nos in ipso persecutionis tempore de hoc ipso litteras misimus, nec auditi sumus, concilio frequenter acto, non consensione tantum nostra, sed et comminatione decrevimus, ut poenitentiam fratres agerent, ut poenitentiam non agentibus nemo temere pacem daret: et illi contra dotes Dei impio furore temerarii, de Ecclesia recedentes et contra Ecclesiam parricidalia arma tollentes, elaborant ut opus
Abbreviated transcription (Latin):
Et tam̃ ad decipiendas aures simplici¬
um & absentium mendatio numerus in¬
flatur. quasi et si uerusẽẽt hic numerus.
aut ab heretieis eccłia aut ab iniustis
iusticia uincatur. Nec me oportet fr̃
lem̃e paria nune cum illis facere et ea
quȩ commisert̃. atq hucusq cominit¬
tunt. meo sermone decurrere: cũ consi-¬
derandum sit nob̃ quid ꝓferre & scrib̾e
sacerdotes dĩ oporteat: nec tam dolor
apđ̃ nos debeat. quam pudor loqui.
⁊ ne uidear ꝓuocatus maledicta potiꝰ
quam crimina & peccata congerere. Ta¬
ceoitaq de fraudib excłie factis. Con¬
iurationesoe adulteria: et uaria delie¬
torum genera pretereo. Unũ illud in
quo nõ mea.nec hominũ. s dĩ causa
est. de eoꝵ facinore nõ puto ẽẽ. reticen-¬
dum: quod a primo stati. ꝑsecutionis
die. cum recentia delinquentiũ facino¬
ra feruerent. & sacrifitiis nefandis nõ
tantum diaboli altaria. s ad huc manꝰ

Expanded text:
et tamen ad decipiendas aures simplicet tamen ad decipiendas aures simplicum et absentium mendacio numerus inflatur, quasi etsi uerus esset hic numerus, aut ab haereticis ecclesia aut ab iniustis iustitia uincatur. Nec me oportet, frater carissime, paria nunc cum illis facere et ea quae commiserunt adque adhuc usque committunt meo sermone decurrere, cum considerandum sit nobis quid proferre et scribere sacerdotes Dei oporteat, nec tam dolor apud nos debeat quam pudor loqui, et ne uidear prouocatus maledicta potius quam crimina et peccata congerere. taceo itaque de fraudibus ecclesiae factis, coniurationes et adulteria et uaria delictorum genera praetereo: unum illud, in quo non mea nec hominum sed Dei causa est, de eorum facinore non puto esse reticendum, quod a primo statim persecutionis die, cum recentia delinquentium facinora feruerent et sacrificiis nefandis non tantum diaboli altaria sed adhuc manus
Abbreviated transcription (Latin):
iuginti quinq epõs affuisse. Quod mẽ¬
datium et istie prius apud fr̃s nr̃os iac¬
titabant: dicentes uiginti quinq epõs
de nuntidia ẽẽ uenturos. qui sibi epm̃
facerent. Quoin mendacio suo postea
quã quinq solis conuementibꝰ nau-¬
fragis&e a nob̃ abstentis dececti sunt atq
cõfusi: romam cũ mendacioꝵ suoꝵ
mercede nauigauert̃: quasi ueritas post
eos nauigare nõ posset. quȩ mẽdaces lin¬
guas. rei certe ꝓbatione cõuinceret. Atq
hȩc est fr̃ uera dementia: non cogitare
nee scire quod mendatia nõ dtu fallãt.
noctem tam diuẽẽ. quam diu illuceseat¬
dies. clarificato aũt die et sole oborto luei
tenebras&e caliginem cedẽ: e quȩ gras¬
sabantur ꝑ noctem. latrocinia cessare.
Deniq si nomina ab eis quereres: non
hab̾ent uel quos falso nominarent.
Tanta apud eos ȩtiam maloꝵ penuria
est: ut ad illos nec de facrificatis. nec de
heretieis iuginti quinq colligi possint.

Expanded text:
viginti quinque episcopos adfuisse: quod menviginti quinque episcopos adfuisse: quod mendacium et istic prius apud fratres nostros jactitabant, dicentes viginti quinque episcopos de Numidia esse venturos, qui sibi episcopum facerent; quo in mendacio suo postea quam, quinque solis convenientibus naufragis et a nobis abstentis, detecti sunt, atque confusi; Romam cum mendaciorum suorum merce navigaverunt, quasi veritas post eos navigare non posset, quae mendaces linguas rei certae probatione convinceret. Atque haec est, frater, vera dementia, non cogitare, nec scire quod mendacia non diu fallant, noctem tam diu esse quam diu illucesdies, clarificato autem die et sole oborto luci tenebras et caliginem cedere et quae grassabantur per noctem latrocinia cessare. denique si nomina ab eis quaereres, non haberent uel quos falso nominarent. tanta apud eos etiam malorum paenuria est ut ad illos nec de sacrificatis nec de haereticis uiginti quinque colligi possint.
Abbreviated transcription (Latin):
heretico affuerunt: obnefanda sacrificia
⁊ tͥminta. in se ꝓbata sentẽcia nouem col¬
legarum nr̃oꝵ condempnati. & iterato
quoq aplurib nob̃ anno priore in cõci¬
lio abstenti. Cum his aũt quatuor uinetꝰ
est ⁊ repositꝰ᷑. suturnicensis. Qui nõ tan¬
tum in ꝑsecutione ipse cecidit: s et ma¬
ximam partem plebis suȩ. sacrilega ꝑ-¬
suasione deiecit. hii quinq cũ paucis
uł sacrificatis uel male sibi consciis.
fortunatum sibi pseudo coep̃m coapta¬
uerunt: ut criminib imunũ cõueni¬
entibꝰ talis eẽt scilicet rector. quales illi
qui reguntur.hinc iam ⁊ cetera men
homines desꝑati & ꝑditi uentilauert̃:
ut cũ de sacrificatis. uł hereticis. ampliꝰ
quã quinq pseudo ep̃i non fuerint.
qui cartaginemuenerint. ⁊ fortuna¬
tum sibi dementiȩ suȩ socium cõstitu¬
erint: illi tam̃ quasi filii diaboli. et mẽ-¬
dacio pleni. ausi sint ut dixi iactitare.

Expanded text:
haeretico adfuerunt, ob nefanda sacrificia haeretico adfuerunt, ob nefanda sacrificia et crimina in se probata, sententia novem collegarum nostrorum condemnati, et iterato quoque a pluribus nobis anno priore in concilio abstenti. Cum his autem quatuor junctus est et Repostus Suturnicensis, qui non tantum in persecutione ipse cecidit, sed et maximam partem plebis suae sacrilega persuasione dejecit. Hi quinque cum paucis vel sacrificatis, vel male sibi consciis, Fortunatum sibi pseudoepiscopum cooptarunt; ut criminibus in unum consentientibus talis esset scilicet rector, quales illi qui reguntur. XI. Hinc jam et caetera mendhomines desperati et perditi ventilaverunt: ut cum de sacrificatis vel de haereticis amplius, quam quinque pseudoepiscopi, non fuerint qui Carthaginem venerint, et Fortunatum sibi dementiae suae socium constituerint; illi tamen, quasi filii diaboli et mendacio pleni, ausi sint, ut scribis, jactitare
Abbreviated transcription (Latin):
hinc fuerant. etiam de fortunato isto tͥ
scripsi. S dum istic felicianus fr̃nr̃. uel
uento retardat᷑. uł accipiendis ali is epłis
a nob̾ detinet᷑. felicissimo ad uos ꝓpante.
p̃uentus est. Ita enĩ semꝑ scelera festinãt:
quasi contra innocẽtram festinatione
p̃ualeant. Per felitianum aũ significaui
tibi fr̃ uenisse cartaginem priuatum
ueterem hereticum. in labesitana colo¬
nta ante multos fere annos. obmulta ⁊
grauia delicta nonaginta epõꝵ sentẽtia
condempnatum: antecessoꝵ ȩtiam nr̃oꝵ
quod et ur̃am conscientiã non lacet.
fabiani et donati litteris. seuerissime
notatum. Qͥ cũ catisam suã apud nos
in eõcilio quod habuimꝰ idib maris
le. nec admissus eẽt: fortunatum istũ
sibi pseudo ep̃m. dignum collegio suo
fecit. Uenerat ȩttam cum illo et felia qͥ¬
dam: quẽ ipse extra ȩccł̃iam in heresi
pseudo ep̃m olim constituerat. S ce io¬
uinus ⁊ maximꝰ comites cum priuato

Expanded text:
hinc fuerant, etiam de Fortunato isto tibi hinc fuerant, etiam de Fortunato isto tibi scripsi. Sed dum istic Felicianus frater noster vel vento retardatur, vel accipiendis aliis epistolis a nobis detinetur, Felicissimo ad vos properante, praeventus est. Ita enim SEMPER SCELERA festinant, quasi contra innocentiam festinatione praevaleant. X. Per Felicianum autem significavi tibi, frater, venisse Carthaginem Privatum veterem haereticum, in Lambesitana colonia ante multos fere annos ob multa et gravia delicta nonaginta episcoporum sententia condemnatum, antecessorum etiam nostrorum, quod et vestram conscientiam non latet. Fabiani et Donati litteris severissime notatum: qui cum causam suam apud nos in concilio, quod habuimus Idibus Maiis eret, nec admissus esset, Fortunatum istum sibi pseudoepiscopum dignum collegio suo fecit. Venerat etiam cum illo et Felix quidam, quem ipse extra Ecclesiam in haeresi pseudoepiscopum olim constituerat. Sed et Jovinus et Maximus comites cum Privato
Abbreviated transcription (Latin):
se hereticoꝵ. & scismatieoꝵ. moliat᷑ au¬
datia. Nam et pars nouatiani. maximũ
prb̃m nuꝑ ad nos anouatiano legatum
missum. atq anr̃a cõmunicatione reiec¬
tum: nũc̃ istic sibi fecisse pseudo ep̃m dr̃.¬
onĩa contempnantur a nob̃. x miserĩ
tͥ maxime nomina ep̃oꝵ. istic consti¬
tutoꝵ: qui integri et sani in excłia catho¬
lica fr̃ib p̃sunt. Qd utiq ido de om̃tũ
nr̃oꝵ confilio tibi placitit scribere: ut
erroris diluendi. ac ꝑspiciende ueritatis
compendium fieret:. & scires. et tu. et col¬
lege nr̃i: quib scribere & littͥas mutuo
scrib̾e uob̾ auderet: sciretis eum uł sacͥ¬
fitio uel libello eẽ. maculatum. uł unũ de
hereticis ꝑuersum scilicet & ꝓphanum.
Nactus tam̃ oceasionẽ familiarissimi ho¬
minis et clerici. s et ꝑfelicianum acoli¬
tum quẽ cum ꝑseo collega nr̃o miseras:
int̃ cetera quȩ innotictam tuã ꝑferenda

Expanded text:
se haereticorum et schismaticorum moliatur ause haereticorum et schismaticorum moliatur audacia. nam et pars Nouatiani Maximum presbyterum nuper ad nos a Nouatiano legatum missum adque a nostra communicatione reiectum nuomnia contemnantur a nobis, et miserim tibi proxime nomina episcoporum istic constitutorum, qui integri et sani in Ecclesia catholica fratribus praesunt. Quod utique ideo de omnium nostrorum consilio placuit tibi scribere ut erroris diluendi ac perspiciendae veritatis compendium fieret, et scires, tu et collegae nostri, quibus scribere, et litteras mutuo scribere vobis auderet, sciretis eum vel sacrificio vel libello esse maculatum, vel unum de haereticis, perversum scilicet et profanum. Nanctus tamen occasionem familiarissimi hominis et clerici, per Felicianum acolythum, quem cum Perseo collega nostro miseras, inter caetera quae in notitiam tuam perferenda
Abbreviated transcription (Latin):
aũ tibi de fortunato isto pseudo ep̃o a
paucis ⁊ inueteratis heretiris constituto.
non statim sertpsi fr̃ lemẽ: non eares erat quȩ
innoticiam tuam deb̾et festinato. statim
quasi magna aut metuenda proferri:
maxime quando et fortunati nom̃ iamsa¬
tis nosses. qui est unꝰ ex quinq prbis iam
pridem de ȩccł̃ia profugis: et sentẽtia co-
truꝑ abstentis. qui suꝑ hac re priore anno
ad te literas fecerunt: item felicissimum
signiferum seditionis recognoseeres: qui
te pridem litteris continetur. Qui non
tantum ab his istic abstentꝰ: s et abs te
illic nuꝑ de ȩccłia pulsus est. Cum hec
innoticia tua eẽ. confiderem. & ꝓcerto
herere tuemoriȩ &e disciplinȩ cue scirẽ:
necessartum ñ putaui celerit̃ &e urgent̃.
hereticoꝵ tibi ineptias nuntiandas. Neq
enum ad catholicȩ excłie maiestatẽ parit̃
ac dignitatẽ ꝑtinere debet: quid apud

Expanded text:
autem tibi de Fortunato isto pseudoepiscopo, a autem tibi de Fortunato isto pseudoepiscopo, a paucis et inveteratis haereticis constituto, non statim scripsi, frater charissime, non ea res erat, quae in notitiam tuam deberet per nos festinato statim quasi magna aut metuenda perferri; maxime quando et Fortunati nomen jam satis nosses, qui est unus ex quinque presbyteris jam pridem de Ecclesia profugis, et sententia coeprum virorum nuper abstentis; qui super hac re priore anno ad te litteras fecerunt: item Felicissimum signiferum seditionis recognosceres, qui te pridem litteris continetur: qui non tantum ab iis istic abstentus, sed et abs te illic nuper de Ecclesia pulsus est. Cum haec in notitia tua esse confiderem et pro certo haerere memoriae et disciplinae tuae scirem, necessarium non putaui celeriter et urgenter haereticorum tibi ineptias nuntiandas. neque enim ad catholicae ecclesiae maiestatem pariter ac dignitatem pertinere debet quid apud
Abbreviated transcription (Latin):
nos cum mali de eccl̃ia ꝑeunt nõ moue¬
ri: nec recedentibꝰ ꝑfidis. fidem miraui.
Qͥd enim inqͥt si excidunt ã fide quidã
eorum : Nunquid infidelitas illoꝵ fidẽ
dĩ euacuauit: Absit. Est enim ds̃ ueraa:
omĩs aũt homomendax. Quod ad nos
ꝑeat. Si autẽ quis ultro &e crimine suo
ꝑierit. & penitẽtiam agere. atq ad ȩc¬
cłiam redire noluerit: nos in die iudi¬
ciꝰ inculpatos futuros qui confulimus
sanitati. illos solos inpȩnis remanfuros.
qͥ noluerint consilii nr̃i falubritate sa¬
nari. Nec mouere nos debent cõuitra
ꝑditorum. quo minus auia recta & acer¬
ta regula nõrecedamꝰ: quando ⁊ apłs
instruat dicens. Si hominib placerẽ.
xp̃i seruus nõ eẽm. Int̾est utrum quis
homines ꝓmereri. an dm̃ cupiat. Si
hominib placetur: dñs offenditur. Si
iͦ id enitimur & elaboramꝰ ut possimꝰ
dõ platere: & cõuicia nr̃a et maledicta
debemus humana contempnere. Quod

Expanded text:
nos, cum mali de Ecclesia pereunt, non movenos, cum mali de Ecclesia pereunt, non moveri, nec recedentibus perfidis fidem minui: Quid enim, inquit, si exciderunt a fide quidam eorum, numquid infidelitas illorum fidem Dei evacuavit? Absit: est enim Deus verax, omnis autem homo mendax . VIII. Quod ad nos pereat. Si autem quis ultro et crimine suo perierit, et poenitentiam agere atque ad Ecclesiam redire noluerit, nos in die judicii inculpatos futuros, qui consulimus sanitati, illos in poenis remansuros, qui noluerint consilii nostri salubritate sanari. Nec movere nos debent convicia perditorum, quominus a via recta et a certa regula non recedamus, quando et Apostolus instruat, dicens: Si hominibus placerem, Christi servus non essem . Interest utrum quis homines promereri, an Deum cupiat. Si hominibus placetur, Dominus offenditur: si vero id enitimur et elaboramus ut possimus Deo placere, et convicia et maledicta debemus humana contemnere. IX. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
pint recedentes nec grauit̃ conminatꝰ
est: s magis conuersus ad apłos suosdraẽ.
Nunqͥd et uos uultis ire: seruans scilicet
legem qua homo lib̾tati fuȩ relictus. et
in arbitrio ꝓpͥo constitut᷑. sibimetipsi. uł
mortem appetit. uł salutem. Petrꝰ autem
suꝑquẽ edificata ab ipso dño fuerat ȩccłia:
unꝰ pro omĩb loquens. & eccłie uoce res¬
pondens: ait. dñe ad quẽ imus: Uerbum
nificans scilicet & ostendens eos qui ã xp̃o
recesserint culpa sua ꝑire. eccłiam tam̃ quȩ
inxp̃m eredat. & quȩ semel id quod cogno¬
uerit tentat: nunqͣm ab eo omĩno discede.
Et eos eẽ. in eccłia: qui indomo dĩ ꝑmanẽt.
Plantationem uͦ plantatam a dõ patre nõ
ẽẽ: quos uidemus non frumẽti stabilitate
solidari. s canqͣm paleas dissipantis inui¬
ei sp̃u uencilari. De quib et ioħs in epła
sua dicit. E x nob̾ exciert̃: s non fuerũt
ex nobis. Si enim fuissent ex nob̃: mansis¬
sent utiq nob̃cum. Item paulus moiret

Expanded text:
it recedentes ant grauiter comminatus est, sed magis conuersus ad apostolos suos dixit: numquid et nos uultis ire? seruans scilicet legem qua homo libertati suae relictus et in arbitrio proprio constitutus sibimet ipse uel mortem adpetit uel salutem. Petrus tamen super quem aedificata ab eodem Domino fuerat ecclesia unus pro omnibus loquens et ecclesiae uoce respondens ait: Domine, ad quem imus? uerbum nificans scilicet et ostendens eos qui a Christo recesserint culpa sua perire, ecclesiam tamen quae in Christum credat et quae semel id quod cognouerit teneat, numquam ab eo omnino discedere et eos esse ecclesiam qui in domo Dei permanent, plantatesse , quos videmus non frumenti stabilitate solidari, sed tamquam paleas dissipantis inimici spiritu ventilari, de quibus et Joannes in Epistola sua dicit: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis; si enim fuissent ex nobis, mansissent nobiscum . Item Paulus monet
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ tantorum ipse prestiterit: ut per
illum mundꝰ & gentrum popłs passione
drũ lib̾aretur. S hȩc interim quȩ ab stpħo
gesta sunt pretereantur: nedum audatiȩ
et insolentiȩ eius meminimꝰ. de reb ab eo
imꝓbe gestis. longiorem mesticiam nob̃
inferamus. De uob̃ aut̃ cognoscentes qđ
sodm regulam ueritatis & sapientiã xp̃i.
hoc dequo nunc querit᷑ dispofueritis:
magira cum leticra exultauimꝰ et dõ gr̃as
egimus: qͥa inuenimꝰ in fr̃ib tam longe

Expanded text:
bonorum tantorum ipse praestiterit, ut per bonorum tantorum ipse praestiterit, ut per illum mundus et gentium populus passione Domini liberaretur. Sed haec interim quae ab Stephano gesta sunt praetereantur, ne dum audaciae et insolentiae eius meminimus, de rebus ab eo improbe gestis longiorem maestitiam nobis inferamus. de uobis autem cognoscentes quod secundum regulam ueritatis et sapientiam Christi hoc de quo nunc quaeritur disposueritis, cum magna laetitia exultauimus et Deo gratias egimus, qui inuenimus in fr
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb dicit sermo diuinꝰ eẽ. gaudium in
uno peccatore penitenciam agente. et
adunitatis uicłm reuertente. Quod
utiq nõ diceret᷑ de angłis. cõuersationẽ
in cęlis habentibꝰ: nnsi ipsi quoq eẽnt no¬
bis adunati. Qͥ nr̃a adunatione letant᷑.
sic̃ econtrario utiq contristant᷑ . quando
uident diu̾sas quorundam mentes et
scissas uoluntates quasi nõ tantum unũ
& eundem dm̃ simul inuocent: s sepa¬
ratis et diuisis ab inuicẽ. nec confabula¬
tio iam possit eẽ. aut sermo communis:
nisi quod nos gr̃am referre stpħo in isto
possumꝰ. quod ꝑ illius in humanitatem.
nuc̃ effectum sit. ut fidei et sapientiȩ
ur̃ȩ exꝑimentũ caꝑemus. S non enĩ si nos
ꝓpt̃ stpħm hanc benefitii gr̃am cepimus.
statim stpłis benefitio et grã digna com-¬
misit. Neq enim et iudas ꝑfidia sua et
ꝓditione. quȩ scelerate circa saluatorem
oꝑatus est.dignꝰ uid̃i potest. quasi causam

Expanded text:
quibus dicit sermo diuinus esse gaudium in quibus dicit sermo diuinus esse gaudium in uno peccatore paenitentiam agente et ad unitatis uinculum reuertente. quod utique non diceretur de angelis conuersationem in caelis habentibus, nisi ipsi quoque essent nobis adunati qui nostra adunatione laetantur, sicut e contrario utique contristantur, quando uident diuersas quorundam mentes et scissas uoluntates, quasi non tantum unum et eundem Deum simul inuocent, sed separatis et diuisis ab inuicem nec confabulatio iam possit esse aut sermo communis. nisi quod nos gratiam referre Stephano in isto possumus, quod per illius inhumanitatem nunc effectum sit ut fidei et sapientiae uestrae experimentum caperemus. sed non enim si nos propter Stephanum hanc beneficii gratiam cepimus, statim Stephanus beneficio et gratia digna commisit. neque enim et ludas perfidia sua et proditione quae scelerate circa saluatorem operatus est dignus uideri potest quasi causam
Abbreviated transcription (Latin):
irmilianus cyprianofrĩ. indño
salutem. Accepimꝰ ꝑ rogatianũ
learissimum nr̃m diaconum. auob̃
missum lict̾as. quas ad nosfecisti fr̃
quod contigerit. ut qui corpore ab inui
cem separamur: sic spũ adunemur. quasi
non unam tantum regionẽ tenentes .s
in ipsa atq in eadẽ domo simul in habitã¬
des: quod et decet dicere. quia & sp̃italis
domꝰ dei una est. Erit enĩ in nouissimis
ait dieb manifestus mons dñi et domus dĩ
suꝑ uertices montium: inquam conueni¬
entes cum iocunditate ad unantur. scđm
quod & in psalmo hoc postulatur ã dño:
inhabitare indomo dĩ. ꝑ om̃s dies uite.
Unde et in alio loco manifestatum est
esse apd̃ scõsmagnam uoluntatis beari-¬
tatem inunum cõuenire. E ece inquit
quã bonum & uoluptabile est: ut habi¬
dent fr̃s in unum. Aduiratio enĩ et pax.
⁊ cõcordia. nõ solum hominib fidelibus.
& cognoscentibꝰ ueritatẽ. sed et angłis ip¬
sis cęlestib uoluptatẽ maximam p̃stat:

Expanded text:
irmilianus Cypriano fratri, in Domino salutem. Accepimus per Rogatianum charissimum nostrum diaconum a vobis missum litteras quas ad nos fecisti, frquod contigerit ut qui ccem separamur sic spiritu adunemur quasi non unam tantum regionem tenentes, sed in ipsa atque in eadem domo simul inhabitantes. quod et decet dicere, quia et spiritalis domus Dei una est. erit enim in nouissimis, ait, diebus manifestus mons Domini et domus Dei super uerticesmontium. in qua conuenientes cum iocunditate adunantur, secundum quod et in psalmo hoc postulatur a Domino inhabitare in domo Dei per omnes dies uitae. unde et in alio loco manifestatum est esse apud sanctos magnam uoluntatis caritatem in unum conuenire. ecce, inquit, quam bonum et uoluptabile est ut habitent fratres in unum. Adunatio enim et pax et concordia non solum hominibus fidelibus et cognoscentibus ueritatem sed et angelis ipsis caelestibus uoluptatem maximam praestat,
Abbreviated transcription (Latin):
censuert̃. nequis fr̃ excedens ad tutelam
uł euram clericũ nominaret: ac fiquis
hoc fecisset nõ offerret᷑ pro eo. nec sacrifi¬
tium pro dormitione eius celebraret᷑.
Neq enim apud altare dĩ meret᷑ nomi¬
nari in sacerdotum p̃ce: qui ab altari
sacerdotes &r ministros uoluit auocare.
Et idõ uictor cum eõtra formani nuꝑ
in cõcilio asacerdotib datam. geminum
faustinũ prb̃m aufus fit tutorem cõsti¬
tuere. nõ est quod ꝓdormitione eiꝰ apud
uos fiat oblatio. aut dep̃catio aliqͣnomi¬
ne cius in ȩccłia frequentet᷑: ut sacerdotũ
decretũ religiose et necessariȩ factum
seruetur a nob̃. simul et ceteris fr̃ĩb det᷑
eremplum: nequis sacerdotes & ministros
dĩ. altari eiꝰ et excłie uacantes ad scłares
molestias deuocet. Obseritare enĩ decetero
pot̾it ne ultra hoc fiat circa ꝑsonam deri¬
corum: si quod nũc factum est. fuerit uin¬

Expanded text:
censuerunt ne quis frater excedens ad tutelam censuerunt ne quis frater excedens ad tutelam uel curam clericum nominaret, ac si quis hoc fecisset,, non offerretur pro eo nec sacrificium pro dormitione eius celebraretur. neque enim apud altare Dei meretur nominari in sacerdotum prece qui ab altari sacerdotes et ministros uoluit auocari. et ideo Victor cum contra formam nuper in concilio a sacerdotibus datam Geminium Faustinum presbyterum ausus sit tutorem constituere, non est quod pro dormitione eius apud uos fiat oblatio aut deprecatio aliqua nomine eius in ecclesia frequentetur, ut sacerdotum decretum religiose et necessarie factum seruetur a nobis, simul et ceteris fratribus detur exemplum, ne quis sacerdotes et ministros Dei altari eius et ecclesiae uacantes ad saecularem molestiam deuocet. obseruari enim de cetero poterit ne ultra hoc fiat circa personam clericorum, si quod nunc factum est fuerit uin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ministeriis diuinis uacabat᷑. nichil de
illa diuisionis portione ꝑciꝑet. s aliis t̾rã
colentib illa tantum dm̃ coleret: et ad uc¬
tum atq alimentũ fuũ ab undecĩ tribubꝰ.
de fructib qui nascebantur decinas reci-¬
reciꝑet. Quod totum fiebat de auctoritate et
dispositione diuina: ut qui oꝑationib diui¬
nis infistebant. in nulla re auocarent᷑. nec co¬
gitare aut agere scłaria cogerent᷑. Quȩ nẽ
ratio et forma in clero tenet᷑. ut qui in ȩe¬
clefia dñi ad ordinationẽ clericalem pro¬
mouent᷑m nullo ab amministratione di¬
uina auocent᷑. ne molestiis et negociis
scłarib alligent᷑. sed in honore sportulan-¬
tium fr̃m tanꝗͣ decimas ex fructib aspici¬
entes ab altari ꝙ sacrifitiis nõ recedant. et
die ac nocte cȩlestib rebꝰ & spualib serui¬
ant Quod ep̃i antecessores nr̃i religiose
confidantes. et salubrit̃ prouidentes

Expanded text:
et ministeriis diuinis uacabant, nihil de et ministeriis diuinis uacabant, nihil de illa diuisionis portione perciperet, sed aliis terram colentibus illa tantum Deum coleret et ad uictum adque alimentum suum ab undecim tribubus de fructibus qui nascebantur decimas reciperet. quod totum fiebat de auctoritate et dispositione diuina, ut qui operationibus diuinis insistebant in nulla re auocarentur nec cogitare aut agere saecularia cogerentur. quae nunc ratio et forma in clero tenetur, ut qui in ecclesia Domini ordinatione clerica promouentur in nullo ab administratione diuina auocentur, ne molestiis et negotiis saecularibus adligentur, sed in honore sportulantium fratrum tamquam decimas ex fructibus accipientes ab altari et sacrificiis non recedant et die ac nocte caelestibus rebus et spiritalibus seruiant. Quod episcopi antecessores nostri religiose considerantes et salubriter prouidentes
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. Grauit̃ cõmoti sumus
ego et college mei qui p̃sen¬
des aderant: & conprb̃i nr̃i qui nob̾ assi
gemuinium faustinũ prb̃m tutorem desta¬
mento suo nominauerit. cum tam pri
de clericis &e dĩ ministris tutorem uł eu¬
ratorem testam̃to suo constituat: quando
singuli diino sacerdotio honorati. et
in clericali ministerio constituti. nõ nisi
altari et sacrifiti is deseruire. & p̃cib atq
oracionib uacare debeant. Seͥptum est
enĩ. Nemo militans dõ obligat se molesti¬
is scłarib: ut possit placere ei cui se ꝓba¬
uit. Quod cum de ontib dictum sit: qͣn¬
tomagis molestiis & laqueis scłarib ob¬
ligari ñ debent: qui diuinis reb ce sp̃ua¬
lib occupati. ab eccł̃ia recedẽ.x ad terrenos
⁊ scłares actus uacare nõ posfunt. Euius
ordinationis ⁊ religionis formã. leuite
prius in lege tenuert̃: ut eum t̾ram diui¬
derent et possessiones partirent᷑ undecĩ
trib leuitica trib quȩ templo & altari

Expanded text:
S. Grauiter conmoti sumus ego et collegae mei qui praesentes aderant et conpresbyteri nostri qui nobis adsidGeminium Faustinum presbyterum tutorem testamento suo nominauerit, cum iade clericis et Dei ministris tutorem vel curatorem testamento suo constituat, quando singuli divino sain clerico ministerio constituti, nonnisi altari et sacrificiis deservire, et precibus atque orationibus uacare debeant. scriptum est enim: nemo militans Deo obligat se molestiis saecularibus, ut possit placere ei cui se probauit. quod cum de omnibus dictum sit, quanto magis molestiis et laqueis saecularibus obligari non debent qui diuinis rebus et spiritalibus occupati ab ecclesia recedere et ad terrenos et saeculares actus uacare non possunt. cuius ordinationis et religionis formam leuitae prius in lege tenuerunt, ut cum terram diuiderent et possessiones partirentur undecim tribus, leuitica tribus, quae templo et altari
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uide. et duo testam̃ta his posteriori
tempore demõstratos. x depalatos duos
popłos. ueterem &e pͥorem udõꝵ: & nouũ
⁊ posteriorem popłm xp̃ianoꝵ: Audeos
t̾renos qui t̃ram ꝓmissam adõ acceꝑunt
carnales: et xp̃ianos cȩlestesqui regna cȩloꝵ¬
a dõ ꝓmissa accepturi funt in futuro scło.
Caro enĩ xp̃ianoꝵ: spĩtalis et immortalis
erit. Aliam ꝓbationem ueritatis seriptuns
positam.ex ea ueritate cȩlestem et sp̃uabem
facimꝰ figuratam comparationẽ de huiꝰ

Expanded text:
tibus, uidelicet duobus testamentis posteriori tempore demonstratos et depalatos duos populos, ueterem et priorem Iudaeorum et nonum et posteriorem populum christianorum: Iudaeos terrenos quibus terra promissa a Deo acceperunt carnales et christianos ca Deo promissa accepturi sunt in futuro saeculo. Caro enim Christianorum spiritalis et immorerit. Aliam probationem ueritatis scripturis positam t ex ea ueritatem caelestem spiritalem. facimus figuratam comparationem de hui
Abbreviated transcription (Latin):
crux est sc̃a xp̃i filii dĩuiui: dicẽte ȩque
ꝓpħa. l ex tua: in medio uentris mei.
Percussus in lateris uentre de lancea: san¬
guis et aqua mixtus ꝓfusus affluebat.
Unde sibi ȩccłiam scãm fabricauit: in qͣ
legẽ pasfionis sue conseerabat. dicẽte ipso.
Siqͥs sitit: ueniat et bibat. Qͥ eredit in
eius fluent aquȩ uiuȩ. Itẽ in psalmis.
Et erit uelut lignũ quod plantatũ est
secus decursus aquarũ: quod fructum
suum dabit in tempore suo. Eece u̾bũ
ꝓpħicum: fructũ refurrectionis die tc̃io
spĩalit̃ intelligendum dicẽtis. De syon
enĩ exiet lex: hoc est de ligno regali. Et
u̾bum dñi ab ierłm: quȩ est ȩccłia. Caro
ligna cõfixa emisit u̾bũ dm̃cum: dicẽs.
hely. hely. Et ad impletũ est ꝓpłncum
sp̃uale ante dictum. De syon exiet lex:

Expanded text:
crux est sancta Christi filii Dei uiui dicente aeque propheta: lex tua in medio uentris mei. percussus in lateris uentre de latere sanguis aqua mixtus profusus afluebat, unde sibi ecclesiam sanctam fabricauit, in quam legem passionis suae consecrabat dicente ipso: qui sitit, ueniat et bibat. qui credit in eius fluebunt aquae uiuae. item in psalmis: et erit uelut lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo. ecce uerbum propheticum fructum resurrectionis die tertio spiritaliter intellegendum dicentis: de Sion enim exiet lex, hoc est de ligno regali, et uerbum Domini ab Hierusalem, quae est ecclesia. Caro ligno confixa emisit uerbum dominicum dicens: Heli, Heli. et adinpletum est propheticum spiritale ante dictum: de Sion exiet lex,
Abbreviated transcription (Latin):
Quãqͣm ipse aliquẽ hominẽ non mor¬
tiferaret. nisi solum diabolũ inimicum
generis humani. Exinde ascendens in mõ¬
teminnocens: & mundo corde. Et idõ pro.¬
pheta dicit. Qͥs ascendet in montẽ dñi aut
quis stabit in loco sc̃o eius: Innocens ma

Expanded text:
quod ipse aliquem hominum mortiferaret, nisi solum diabolum inimicum generi humano. exinde ascendens in montem innocens et mundus corde, et ideo propheta dicit: quis ascendet in montem Domini et q