comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et erit uita animȩ tuȩ. Anima ht̃ tua
uitã cũ do. si eius decreta custodieris:
qualibet caro disciplina correptioĩs
aut etiã mortis premat᷑. Et gr̃a fau¬
fauces suas quib u̾ba quȩ audit di¬
iudicet: quib res & gesta singłoꝵ q̃
ceruit discernendo examinet: & hȩc
amplectendo recipiat. illa reꝓbando¬
contẽpnat. Quib nuinirũ faucib
cũ legem atq consiliũ dñi custodimꝰ
gr̃a multiplicat᷑: quia qͣnto sollertiꝰ
quisq diuinis obtemꝑat uissis: tan¬
to dulcius eius amorem concipit.
Quã nr̃is faucib ineẽ gr̃am. deside¬
rabat psalmista: cũ ait. Gustate
alit̾ in uia nr̃a incedimꝰ: cũ di gr̃ã
confisi. ꝓfectũ in bona nr̃a conu̾sa¬
tione suscipimꝰ. Si gͦ eus imꝑiis hu.

Expanded text:
Et erit vita animae tuae. Anima tua habet vitam cum Deo, si ejus decreta custodieris, quamlibet caro, disciplina correptionis, aut etiam mortis prematur.-- Et gratia faufauces suas, quibus verba, quae audit, dijudicet, quibus res et gesta singulorum, quae cernit, discernendo examinet, et haec amplectendo recipiat, illa recontemnat. Quibus nimirum faucibus, cum legem atque consilium Domini custodimus, gratia multiplicatur. Quia quanto solertius quisque divinis obtemperat jussis, tanto dulcius ejus amorem concipit. Quam nostris faucibus inesse gratiam desiderabat Psalmista cum ait, Gustate aliter in via nostra incedimus, cum Dei gratia confisi profectum in bona nostra conversatione suscipimus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
denda: quȩ nob̾ in resurrectione ꝑfe¬
ctius adomino ꝓmitit᷑ eẽ reddenda.
Preciosior est cunctis opib ÷ & omĩa
q̃ desiderant᷑. huic ñ ualent ꝯparari.
Non m t̾renis. uerũ & cęlestib diui¬
tiis: immo & ipsis angłoꝵ ꝯspectib
huiꝰ sapĩȩ claritas antefertur. uñ

Expanded text:
denda, quae nobis in resurrectione perfectius a Domino promittitur esse reddenda. Pretiosior est cunctis opibus, et omnia quae desiderantur, huic non valent comparari. Non modo terrenis, verum etiam coelestibus divitiis, imo et ipsis angelorum conspectibus, hujus sapientiae claritas antef
Abbreviated transcription (Latin):
bunt: Cupiebant aũ noxia. & odi¬
bant sciettiã: qui literȩ legalis
suꝑficiem sequebant᷑. & saeram̃¬
ta eugłi que ipsa littera signabant᷑.
acciꝑe decrectabant. Conu̾timins
ad correptionẽ meã. Corripuit per
apłoꝵ ora uideos. qͥa credere nolius¬
sent: & uel tẽ eos postqͣm resurre¬
xit ce ascendit monuit conũti. En
ꝓferam uob̾ sp̃m meũ. & ostendã¬
u̾ba mea. Si adhuc inqͥt conu̾ti ne¬
gligitis: ꝓferam uob̾ uindictã quã
ne predixi. ostendam eẽ ueracia.
libro beati ios dictum est. iniquos
flante do ꝑisse: & spũ irȩ eius esse
consũptos. Q uia. caui & renui¬
stis: dicens uenite ad me om̃s qͥ la¬
boratis & on̾ati estis: & ego reficiam
uos. Extendi manũ meã: & non
fuit qui aspiceret. Primo bene
façiendo & sanando om̃s oppssos
a diabolo: postmodũ in cruce pati¬
end. D espexistis omẽ onsilium
meũ. dicentis. penitentiã agite.: appͦ¬
pinqͣbit enĩ regnũ celoꝵ. Et in¬

Expanded text:
bunt? Cupiebant autem noxia et odibunt? Cupiebant autem noxia et odibant scientiam, qui litterae legalis sunta Evangelii, quae ipsa littera signabantur, accipere detrectabant. Convertimini ad correctionem meam. Corripuit per apostolorum ora Judaeos, quia credere noluissent, et vel tunc eos postquam resurrexerit et ascendit, monuit converti. En proferam vobis spiritum meum, et ostendarba mea. Si adhuc, inquit, converti negligitis, proferam vobis vindictam quam ne praedixi ostendam esse veracia. libro beati Job dictum est, iniquos flante Deo perisse, et spiritu irae ejus esse consumptos. Quia vocavi et renuistis. Dicens: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret. Primo bene faciendo et sanando omnes oppressos a Diabolo, postmodum in cruce patiendo. Despexistis omne consilium meum. Dicentis: Poenitentiam agite, appropinquat enim regnum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
res portaꝵ urbis etiam synagoge
maiores intelligi: in quib sapĩa
disputabat. cũ & legis ꝑitos & pha¬
riseos & sacerdotes ꝑ apłos loquẽs
suam reuocabat ad gr̃am: ita ut
sic̃lucas ait. multa turba sacerdotũ
obediret fidei. Ed aũ eadem sap̃ĩa
clamitaret: adiungit᷑. U squeqͦ
pariuili diligitis infantiã: Usq qͦ
pariuli sensir̃ uet̾is instrum̃ti ceri¬
monias nouo clarescente diligitis:
Uso quo moysen xp̃o: & euglio legẽ
prefertis:. Quousq decreta q̃ rudib
adhuc ppłis ꝑseruũ data funt. p̃po¬
nitis eis que filius ipse ueniens ꝑ¬
fectis sensu contulit: Qmdui inqͥt
hȩc agitis: Iam uidistis xp̃m in
carne: iam miracła facientẽ. & do¬
centẽ ñ tm̃ sp̃uistis. s & occidistis:
saltẽ mͦ resuscitatũ a mortius. &
presidentẽ cęlo diligite: & dimit¬
tet uob scelꝰ quod cõmisistis. Et
stulti ea quȩ s st̾ noxia cupient:
idest usq quo cupient. usq qͣ odi¬

Expanded text:
res portarum urbis etiam Synagogae res portarum urbis etiam Synagogae majores intelligi, in quibus sapientia disputabat, cum et legisperitos, pharisaeos, et sacerdotes, suam revocabat ad gratiam, ita ut sicut Lucas ait: Multa etiam turba sacerdotum obediret fidei. Quid autem eadem sapientia clamitaret adjungit: Usquequo parvuli diligitis infantiam? Usquequo parvuli sensu veteris Instrumenti ceremonias novo clarescente diligitis? Usquequo Moysen Christo, Evangelio legem praefertis? Quousque decreta quae rudibus adhuc populis per servum data sunt, praeponitis eis quae Filius ipse veniens perfecto sensu contulit? Quandiu inquit ec agitis? Jam vidistis Christum in carne, jam miracula facientem et docentem non tantum sprevistis, sed et occidistis. Saltem modo resuscitatum a mortuis et praesidentem coelo diligite et dimittet vobis scelus quod commisistis.-- Et stulti ea quae sibi sunt noxia, cupient? id est, usquequo cupient? usquequo odi
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã maiestatis oꝑib qͣm uer¬
bis ostendebat: impleta ꝓphetia q̃
dixit. seq audiet aliquis ĩ plateis
uocẽ eius. At pꝰ resurrectionẽ sapĩa
foris predicabat: quia misso dẽsuꝑ
declarabat. In plateis dabat uocẽ
suã: qͥa in latitudinẽ plebiũ ma¬
nifeste quȩ antea paucos docuerat
replicabat: impleto u̾bo qͦd eisde
sius p̃conib ait. quȩ dico uob̃ in
tenebris dicite in lumine: & quod
in aure auditis. p̃dicate suꝑ tecta.
In capite turbaꝵ clamitabat: qͥa
etiã pͥncipib qͥsibi ei p̾ualuisse ut
crucifigeretur iidebant᷑. reatũ ho¬
micidii quod ꝑpetͣrant palam re¬
ducebat ad memoriã: eosq ad pe¬
nitentiȩ remediũ uocabat.IN
forib inqͥt portaꝵ urbis. profert
in eũ intͦducunt. Ec in forib portaꝵ
euis u̾ba sua sap̃ia ꝓferebat. cũm
apłis suis loquebatur: e quib unus
aiebat. An exꝑimentũ queritis eiꝰ¬
qͥ in ine loquitur xp̃e. Possunt fo¬

Expanded text:
potentiam majestatis, operibus quam verpotentiam majestatis, operibus quam verbis ostendebat, impleta prophetia quae dixit: Neque audiet aliquis in plateis vocem ejus . At post resurrectionem sapientia foris praedicabat ; quia, misso desupedeclarabat. In plateis dabat vocem suam, quia in latitudine plebium manifeste, quae antea paucos docuerat, replicabat, impleto verbo quod eisdem suis praeconibus ait: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aures auditis, praedicate super tecta . In capite turbarum clamitabat, quia etiam principibus qui sibi ei praevaluisse, ut crucifigeretur, videbantur, reatum homicidii, quod perpetrarunt, palam reducebat ad memoriam, eosque ad poenitentiae remedium vocabat.-- In foribus portarum urbis profert in eam introducunt. Et in foribus portarum ejus, verba sua sapientia proferebat, cum apostolis suis loquebatur. E quibus unus aiebat: An experimentum ejus quaeritis qui in me loquitur Christus ? Possunt fo
Abbreviated transcription (Latin):
hi qͥ obphylargiriã rapinis innocẽ¬
tiũ & cedib inuigilant. semet hoc
agentes ꝑdunt: uerũ eodem ordine
tam&e si minore reatirom̃s auari me¬
ditationes que aurũ d̾o preferunt.
hunc adinteritũ trahunt. Aliter.
Sic semitȩ omĩs auari: animas pos¬
sidentiũ rapiunt. Tali fine ut pre-¬
dat eos qui possessionib abundatt:
ut ipse potuis hoc agendo pereat.
Pauꝑes nanq qͦs nicħ possidere cer¬
uit. cur occidat: ub quod spoliet ñ
inueniet: Hucusq ꝑsecutiones
qͣs iudei xp̃o intulere. describunt᷑:
hinc refeꝵ int̾ ea quȩ ipse pꝰ pessio¬
nẽ eisdem suis ꝑsecutorib ꝑ apłoᷤ
loquit᷑. S apientia foris p̃dicat:
in plateis dat uocem suã: in capi¬
te turbaꝵ clamitat. Sapĩa quippe
di xp̃c est: qui in mundo conu̾satus.
paucis suȩ mysteriũ diuinitatis pa-¬
tefecit: ipsis q precepit. ne añ pas
riã eius quã in monte conspexerãt.
cuiquã dice̾nt. Magisq tunc sue

Expanded text:
hi qui ob philargyriam rapinis innocenhi qui ob philargyriam rapinis innocentium et caedibus invigilant, semet hoc agentes perdunt; verum eodem ordine, tametsi minore reatu omnes avari meditationes quae aurum Deo praeferunt, hunc ad interitum trahunt. Aliter, sic semitae omnis avari animas possidentium rapiunt, tali fine, ut praedat eos qui possessionibus abundant, ut ipse potius hoc agendo pereat. Pauperes namque quos nil possidere cernit, cur occidat, quo spolia non invenit. Huc usque persecutiones quas Judaei Christo intulere describuntur: huc referuntur ea quae ipse post passionem eisdem suis persecutoribus per apostolos loquitur. Sapientia foris praedicat, in plateis dat vocem suam, in capite turbarum clamitat. Sapientia quippe Dei, Christus est, qui in mundo conversatus paucis suae mysteria divinitatis patefecit, ipsisque praecepit ne ante passriam ejus quam in monte conspexerant, cuiquam dicerent, magisque tunc suae
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥni insidiant᷑. & fraude sͥ uiuen¬
aͣu estimant. ꝑtineat: specialit̾ tam̃
satagebant. Contͣ suũ nanq sangui¬
nẽ suas ꝙ animas agebant. qͥtim̃tes
ne t̾restre regnũ ꝑd̾ent. cęli terreꝙ
regẽ occidert̃: celi ciues ꝑsequebant᷑
int a Ioeoq & quod ir ris habe¬
bant. & qd̾ in celis acquirere pot̾ant:
regnũ ꝑdiderunt. Geueralit̾ autẽ
dicendu: qͥa quicũq ocłos fidei habet
aꝑtos. accepitq a dñopennas ut co¬
sumbe. quib eternã uolet ad reqͥem
frustra talinectant laq̃os mali:. seqp
ipsos potus hoc presim̃ĩdo ꝑimãt.
Sic semite om̃is auari animas pos.¬
sidentiũ rapiunt. Semitas auari.
dicit subales eius cogitationes: qͥb
sedulꝰ inquirit. qualit̾ pecunias au¬
geat. Talesq semitȩ rapiunt ad in¬
teritũ animas possidentiũ: id est
eoꝵ qͥ possessionib pecumaꝵ ultra
rationẽ uicũbunt. Non solumgͦ in qͥt

Expanded text:
sanguini insidiantur, et fraude sibi vivensanguini insidiantur, et fraude sibi vivendum existimant, pertineat, specialiter tamen satagebant. Contra suum namque sanguinem suasque animas agebant, qui timentes ne terrestre regnum perderent, coeli terraeque regem occiderunt, et coeli cives persequebantur in terra; ideoque et quod in terris habebant, et quod in coelis acquirere poterant, regnum perdiderunt. Generaliter autem dicendum quia quicunque oculos fidei habet apertos, accipitque a Domino pennas, ut columbae, quibus aeternam volet ad requiem, frustra tali nectant laqueos mali, seque ipsos potius hoc praesumendo perimunt.-- Si semitae ejus avari animas possidentium dicit subtiles ejus cogitationes, quibus sedulus inquirit, qualiter pecunias augeat, talesque semitae rapiunt ad interitum animas possidentium, id est eorum qui possessionibus pecuniarum ultra rationem incumbunt. Non solum ergo, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ suꝑbiam cito ꝯsimandia. & tor¬
m̃ta seq̃ntia semꝑ mansura ꝑspici¬
unt. Pot̃ & ita acciyi. qͦd rete dicat
ꝑniciosã maloꝵ doctrinã. quã abeo
Ioco ꝯtexuit ubi ait. si te lactauint
peccatores ne acqͥescas. Frustraq ta¬
le iaciatur rete añ eos qͥmundis ocu¬
lis cordis suꝑna ꝯtẽplent᷑: qͥ dicere
norint cũ ꝓpħa. Anima nr̃a sic̃ pas¬
ser erepta est. de laq̃o uenantiũ. Fa¬
cile eñ laq̃os qui in t̾ra tendurt᷑ cau&̃:
rete frustͣ bonis parant reꝓbi: qͥa
& si suadent nnqͥ. suꝑant᷑ iustoꝵ sa¬
pientia. & si inferunt adu̾sa. ꝯtep¬
nint᷑ patientia: insuꝑ & ipsi tẽpta¬
tores suis se ꝑdunt insidiis. Unde re¬
cte subditur. Ipsiq contͣ sangumẽ
suũ insidiant᷑: & moli nt᷑ frandes
contͣ animas suas. Cont᷑ sanguine.
ut tẽporali morte plectant᷑: contra
animas aũ dicit. ut ȩt̾na &ͦ annridꝵ¬
ꝑcͥutione damnent᷑. Qd̾ cũ ad om̃s qͥ

Expanded text:
rum superbiam cito consummandam, et torrum superbiam cito consummandam, et tormenta sequentia semper mansura prospiciunt. Potest et ita accipi, quod rete dicat perniciosam malorum doctrinam, quam ab eo loco contexunt, ubi ait: Si te tractaverint peccatores, ne acquiescas, frustraque tale jaciatur rete ante eos, qui mundis oculis cordis superna contemplentur, qui dicere norint cum Propheta: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium . Facile enim laqueos, qui in terra tenduntur, cavet, rete frustra bonis parant reprobi, quia etsi suadent iniqua, superantur justorum sapientia, etsi inferunt adversa, contemnuntur patientia. Insuper et ipsi tentatores suis se perdunt insidiis, unde recte subditur: Ipsique contra sanguinem suum insidiantur, et moliuntur fraudes contra animas suas. Contra sanguinem, ut temporali morte plectantur; contra animas autem dicit, ut aeterna tione damnentur. Quod cum ad omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
Non solũ ad malũ quod tẽporaliter
oꝑentur: s etiã ad malũ quod ꝑpe¬
tuo passuri sunt impii ꝓperant: qͦ¬
tiens ad patrandu homicidiũ uel
aliud quodlibet scelꝰ agendu festi-¬
nãt. Nlam quantũ uidentes ad facinꝰ
implendu ducunt᷑: tantũ ñ uidẽtes
ad toleranda ꝓ facinore penã ꝓpinqͣit
Hȩc de insidiatorib nr̃i saluatoris ua¬
lent specialit̾ intelligi: seq̃ns aũ uer¬
sicłs. de fidelib eius ȩque pͣuoꝵ ma¬
liciã sustinentib gen̾aliter inserit᷑.
Feustra aũ iacit᷑ rete: añ ocłos pen¬
natoꝵ. frustra ecenĩ laq̃us ꝑ secutio¬
nis aut mortis tenditur electis. qui
pennas hñt spei & caritatis cetera¬
rũq uirtutũ: quib & celestia dum
uiuunt desid̾ant. ut ad hȩc pꝰ mor¬
tẽ mẽant᷑ ꝑtingere. Hñt & oculos
m̃tis. ꝑ quos & mala q̃ ab impiis su¬
stinent ocius tͣnsitura. & bona que
sustinendo meruerint et̾na mãsura
p̃uideant: quib simul ocłis & reꝓbo¬

Expanded text:
Non solum ad malum, quod temporaliter operantur, sed etiam ad malum, quod perpetuo passuri sunt impii, properant, quoties ad patrandum homicidium, vel aliud quid sceleris agendum festinant. Nam quantum videntes, ad facinus implendum ducuntur, tantum non videntes, ad tolerandam pro facinore poenam propinquant. Haec de insidiatoribus nostri Salvatoris valent specialiter intelligi. Sequens autem versiculus, de fidelibus ejus, aeque pravorum malitiam sustinentibus, generalFrustra autem jacitur rete ante oculos pennatorum. Frustra enim laqueus persecutionis aut mortis tenditur electis, qui pennas habent spei et charitatis, caeterarumque virtutum quibus et coelestia dum vivunt desiderent, et ad hoc post mortem mereantur pertingere. Habent et oculos mentis, per quos et mala, quae ab impiis sustinent, ocius transitura, et bona quae sustinendo meruerunt, aeternum mansura videant. Quibus simul oculis et reprobo
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾: uenit hora cũ iam ñ in ꝓuerbiis
loqͣr uob̃̾. s palam de patre annuncia¬
bo uob̾. Quidaũ utilitatis parabole sa¬
lomonis ꝯferant: succrem̃to tituli mõ¬
strat᷑ cũ subdit᷑. Adsciendã sapĩam &¬

Expanded text:
vobis, venit vobis, venit loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Quid autem utilitatis Parabolae Salomonis conferant, sub incremento tituli monstratur, cum subditur:-- Ad sciendam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃r& eccłie penne denunciat. de qͦ
scriptũ est. multiplicabit᷑ eiꝰ imꝑiũ.
& pacis ñ erit finis. suꝑ solium dauid
& suꝑ regnũ eus: sicut templi con¬
structiont ac dedicatione. edificatio¬
nẽ sc̃ẽ eccłiȩ que tempore resurrectio¬
nis uneternũ dedicabitur. insinuat.
Nam & ipse filius ẽẽ dauid. & rex spi¬
talis isrł: etiã turbaꝵ testimonio. q̃
e iherosolimã uenienti cum palmaꝵ¬
ramis & laudib occurrere. declaratur.
Notandu aũ quod uulgata editio.
ꝓ parabolis que hebraice maslothuo¬
cantur. parhoemias id est ꝓu̾bia dicit.
S nec ipsum nom̃ abhorret auero. Qͤ
enĩ parabolȩ recte nuncupant᷑. quia
occulta sunt: possunt ñ incongrue
etiã ꝓuerbia uocari: quia talia sunt
q̃ merito sepus in ore colloquentiũ uer¬
sari. ac memoria debeant retineri.
Nam & yuerbia plerunq tam obscu¬
re dicuntur: ut merito eadem possirt
etiã parabolaꝵ noĩe notari: dno aites¬
taute qͥ ait. Hȩc in ꝓuerbiis locutꝰ sũ

Expanded text:
e quo scriptum est: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis; super solium David et super regnum ejus . Sicut templi constructione ac dedicatione, aedificationem Ecclesiae sanctae, quae tempore resurrectionis in aeternum dedicabitur, insinuat. Nam et ipse filius esse David, et rex spiritualis Israel, etiam turbarum testimonio, quae ei Hierosolymam ramis et laudibus occurrerent, declaratur. Notandum autem quod vulgata editio pro Parabolis, quae Hebraice Mas Loth vocantur, Parhoemias, id est Proverbia, dicit; sed nec ipsum nomen abhorret a vero. Quae enim parabolae recte nuncupantur, quia tam occulta sunt, possunt non incongrue etiam proverbia vocari, quia talia sunt quae merito saepius in ore colloquentium versari ac memoria debeant retineri. Nam et proverbia plerumque tam obscure dicuntur, ut merito eadem possint etiam parabolarum nomine notari, Domino attestante, qui ait: Haec in proverbiis locutus sum
Abbreviated transcription (Latin):
rapuerint spondent. S &e ꝑsecutoreᷤᷤ
nri redeptoris quoscunq potuere sͥ
adiungebant: at qͦs illũ seqͥ uidebãt.
hos de synagoga ꝓpulsantes sua
cõmunione pͥuabant. Filimi ne
ambules cũ eis: ꝓhibe pedem tuum
a semitis eoꝵ Prohibet credentes. xp̃o
de iudeis: cõmunicare ꝑseq̃ntib xp̃m¬

Expanded text:
rapuerunt, spondent. Sed et persecutores rapuerunt, spondent. Sed et persecutores nostri Redemptoris, quoscumque potuere sibi adjungebant; at quos illum sequi videbant, hos de Synagoga propulsantes sua communione privabant. Fili mi, ne ambules cum eis, prohibe pedem tuum a semitis eorum. Prohibet credentes Christo de Judaeis, communicare persequentib
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dolus in ore eus. Uere frustra
illi tenc hant insidias: a qͦ in
nullo lesi. immo cuiꝰ plurima
erant bnficia exꝑti. Deglutia¬
mꝰ eũ sic̃ infernus uiuentẽ: &
integrũ quasi descendentẽ in lacum.
Ita dnm impii desid̾abant extingue.¬
re: ut om̃is memoria uirtutũ & doc¬
trinȩ illiꝰ tolleretur: s & hoc ipsum
qd̵ unqͣm talis int̾ eos uixerit obliui¬
oni daret᷑. O mnẽ p̃cioiam substan¬
spolus. De hominib dicebant: qͦs
xp̃o adherere cernebant. Putabant
enĩ quia si eũ occid̾ent. om̃s qui cre¬
did̾ant ab eius possent amore &e ꝯsec¬
tatu secernere: talib q animaꝵ spo¬
liis. suaꝵ ꝯuenticła replere domoꝵ.
Cui simile ẽ illud anice parabole: qͥa
ueniente ad se regis filio. dixerint.
Hic est heres: aenate occidamꝰ eũ: et
nr̃a erit hereditas.Sortẽ mitte nob̾¬
de latronib: qͥa ut plures scelerũ soci
os conqͥrant. cõmunionẽ eis predȩ qũa

Expanded text:
est dolus in ore ejus . Vere frustra est dolus in ore ejus . Vere frustra illi tendebant insidias, a quo in nullo laesi, imo cujus plurima erant beneficia experti. Deglutiamus eum sicut infernus viventem, et integrum quasi descendentem in lacum. Ita Dominum impii desiderabant exstinguere, ut omnis memoria virtutum et doctrinae illius tolleretur, sed et hoc ipsum quod nunquam talis inter eos vixerit oblivioni daretur. Omnem pretiosam substanetc. De hominibus dicebant, quos Christo adhaerere cernebant. Putabant enim quia, si eum occiderent, omnes qui crediderant ab ejus possent amore et consectatu secernere, talibusque animantium spoliis, suarum conventicula replere domorum. Cui simile est illud Dominicae parabolae, quia veniente ad se regis filio, dixerunt: Hic est haeres; venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas -- Sortem mitte nobide latronibos conquirant, communionem eis praedae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
rit: s in quib cunq ambe conue¬
niunt. hos custodit & ꝓtegit. De¬
niq de beato ios dicitur. qͥa erat
uir ille simplex & rectus : simplex
uidelicet ꝑ innocentiã mansuetu¬
dinis: rectus ꝑ cautelam discretio¬
nis. Simplex: quia nullũ ledere.
ĩmo cunctis ꝓdesse desiderabat.
Retus : quia se a null corrumpi
ꝑmutebat. Seruans semitas iui¬
sticie: & uias scõꝵ custodiens. Uia
scõꝵ gen̾aliter di mandata. semi¬
tas iusticie artiora uite cȩlestis
instituta: que ꝑfectis solum acceᷤᷤ¬
sibilia sunt. dicit. Utrasq autẽ
sapĩa seruat: ut in quocunq uir¬
tutũ gradu rectos iunet ac sim¬
plices. Consiliũ custodiet te.
& prudentia seruabit te. ut eru¬
aris a uia mala: ab homine qui
ꝑu̾sa loquitur. Uiam malã. oꝑa¬

Expanded text:
rit, sed in quibuscunque ambae converit, sed in quibuscunque ambae conveniunt, hos custodit et protegit. Denique de beato Job dicitur, quia erat vir ille simplex et rectus , simplex videlicet per innocentiam mansuetudinis, rectus per cautelam discretionis. Simplex quia nullum laedere, imo cunctis prodesse desiderabat. Rectus quia se a nullo corrumpi permittebat. Servans semitas justitiae et vias sanctorum custodiens. Vias sanctorum generalia Dei mandata, semitas justitiae arctiora vitae coelestis instituta, quae perfectis solum accessibilia sunt, dicunt. Utrasque autem sapientia servat, ut in quocunque virtutum gradu rectos juvet ac simplices. Consilium custodiet te et prudentia servabit te, ut eruaris de via mala ab homine qui perversa loquitur.
Abbreviated transcription (Latin):
foras mutit. s facit ꝑmanere in se¬
cułu scłi: s & scientiã ipsius diui¬
itatis que ꝑpetuo b̃atum facit in¬
uenies. Q uia dominꝰ dat sapĩam.
Respicit hic uersicłs ad hoc qͦd supͣ
beri pot̃: s a domino datur. Taceat
pelagius redargutus ab apł̃o: qui
ait. Quid enĩ habes: quod ñ accepi¬
inqͥt indiget sapĩa:. postulet a deo.
Et ex ore euis scientia & prudentia
Potẽst in hoc uersicło ipsa ineffabi¬
lis & coȩt̾na do patri sapĩe natui¬
tas intelligi: de quo alibi diẽ. sgo¬
enuis accipi: unde dici soletin pro¬
pħis. quia os domini locitũ est.
Et ex ore eius scientia niscit᷑ &
prudentia: quia nͥ ipseos huma¬
nũ scĩsicet. nͥ hoc suum ipse dig¬
nant̾ efficiat: ꝑfectam loqͥ sapĩam
nullatenꝰ ualet Custodiet rec¬
toꝵ salutem: & ꝓteget gradientes
simplicit̾. Cognatȩ sͥ sunt uͥtutes.
rectitudo & simplicitas: neq ab
inuicẽ q̃unt separari. Unde &
sap̃ia unã eaꝵ sine altera ñ que¬

Expanded text:
t, sed facit permanere in saeculum saeculi. Sed et scientiam ipsius divinitatis quae perpetuo beatum facit invenies. Quia Dominus dat sapientiam. Perspicit hic versiculus ad hoc quod supra beri potest, sed a Domino datur. Taceat Pelagius, redarguitur et ab Apostolo, qui ait: Quid vero habes quod non accepiinquit, indiget sapientia postulet a Domino . Et ex ore ejus scientia et prudentia. Potest in hoc versiculo ipsa ineffabilis et coaeterna, Deo Patri sapientiae nativitas intelligi, de qua alibi dicit ejus accipi, unde dici solet in prophetis, quia os Domini locutum est, et ex ore ejus scientia nascitur et prudentia, quia nisi ipse os humanctificet, nisi hoc suum ipse dignanter efficiat, perfectam loqui sapientiam nullatenus valet. Custodiet rectorum salutem et proteget gradientes simpliciter. Cognatae sibi sunt virtutes rectitudo et simplicitas, neque ab invicem queunt separari, unde et sapientia unam earum sine altera non quae
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ abducant᷑ a simplicitate uere sa¬
pientiȩ q̃ ducit ad uitã. A dolescẽ¬
ti scientia & intellectꝰ. Quia qͥ pru-¬
dent̾ declinat falsa: consequenter
seita uĩtatis ꝑcipiet. Actenus preti¬
tulatio: hinciam ipse textus para¬
bolarũ incipit. Audiens sapiens.
sapientior erit. Qina sap̃ie amator
extitit salomon. qͥa optione sͥ data
sap̃ĩam petiit & accepit pulchre ini¬
ciũ parabolaꝵ suaꝵ a sap̃ a sumit.
Qd̾̃ aũ ait. sapientẽ cum iudierit
uerbũ. sapientiorẽ effici: ostendit
neminẽ in hac uita ita sepientem
fieri posse. cuiꝰ sapĩa neq̃at augeri:
ad se replicent: suoq in corde recon¬
dant. Deniq audiuit lapiens nn-¬
nor maiorẽ: regina saba salomonẽ:
& sapientior recdiit. Auliuit moyses
socerũ multo inferiorẽ: sublimior
& sapientior redditus ẽ. Iudicrurt

Expanded text:
icitate verae sapientiae, quae ducit ad vitam. Adolescenti scientia et intellectus, quia qui prudenter declinat falsa, consequenter scita veritatis percipiet. Hactenus praetitulatio; hinc jam ipse textus Parabolarum incipit.-- Audiens sapiens, sapientior erit. Quia sapientiae amator exstitit Salomon, qui, optione sibi data, sapientiam petiit et accepit, pulchre initium Parabolarum suarum a sapientia sumit. Quod autem ait: Sapientem, cum audierit verbum, sapientiorem effici, ostendit neminem in hac vita ita sapientem fieri posse, cujus sapientia nequeat augeri, ad se replicent suoque in corde recordentur. Denique audivit sapiens minor majorem, regina Saba Salomonem, et sapientior rediit . Audivit Moyses socerum multo inferiorem, et sublimior ac sapientior redditus est . Audierunt
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝑ sap̃ie aurẽ accõmodare ceꝑãt:
adolescentẽ. qͥ aliqͣntulũ iam in eiꝰ
Auditione ꝓfecit. Et id̾o fortasse par¬
uulos plurali numero. adolescentẽ
appesiat singłari: quia doctrina sa¬
pientiȩ. quos diu̾sis animi motib.
diu̾sis uiuendi morib deditos susci.¬
pit: inunã uirtutis ꝑfectionẽ eru-¬
diendo ꝓuehit. De quib iure dicit᷑.
Multitudinis credentiũ: erat corunũ
& anima una. Ut detur in qͥt paruu¬
lis astucia. Hec ceenĩ rudib & inci-¬
pientib ẽ necesiaria: ꝑ quã sophys¬
matũ dinoscere & cauere uersuciã

Expanded text:
accommodare coeperunt; adolescentem, qui aliquantum jam in ejus auditione profecit. Et ideo fortasse parvulos plurali numero, adolescentem appellat singulari, quia doctrina sapientiae, quos diversis animi motibus, diversis vivendi moribus deditos suscipit, in viam virtutis perfectiorem erudiendo provehit. De quibus jure dicatur: Multitudinis credentium erat cor unum et anima una . Ut detur, inquit, parvulis astutia. Haec etenim rudibus est et incipientibus necessaria, per quam sophismatum dignos
Abbreviated transcription (Latin):
ne si uideret furẽ simul curreret cũ
eo. s recte ac simplicit̾ incederet:
ñc admonet ne cum adult̾is portionẽ
suã ponat. De quib &e hoc quod supͣ
dicitur. ut eruaris de uia mala: ab
homine qui ꝑu̾sa loquit᷑. pot̃ specia¬
lit̾ uitelligi. Quȩ enĩ ꝑu̾sior locutio:
qͣm ad stupra suadere: Quod capitu¬
lum incipit a loco. uͥ ait: filimi si su¬
sceꝑis sermones meos. & mandata
mea absconderis penes te. Potest aũ
ena: quȩ mollitia disertitudinis. &
linguȩ blandim̃tis corda deciꝑe
innocentiũ solet. psalmista attestã¬
te. Molliert sermones suos suꝑ oleĩ.
& ipsi sunt iacła. Et reliqͥt ducem¬

Expanded text:
nec si videret furem, simul curreret cum eo, sed recte ac simpliciter incederet, nunc admonet ne cum adulteris portionem suam ponat. De quibus et hoc quod supra dicitur, Ut eruaris de via mala, et ab homine qui perversa loquitur, potest specialiter intelligi; quae enim perversior locutio quam ad stupra suadere? Quod capitulum incipit a loco ubi ait: Fili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis penes te. Potest auteena, quae mollitie disertitudinis et linguae blandimentis corda decipere innocentium solet. Unde Psalmista: Mollierunt sermones suos super oleum, et ipsi sunt jacula.
Abbreviated transcription (Latin):
Uiam malã inqͣm uocant. qͥ dicunt
ueni nob̾cum. insidiem̾ sangͥni:
ꝑuersa loquentẽ eum qui huius
auctor est suasionis. Qui relinq̃t
iter rectum: & ambulant ꝑuias
tenebrosas. Pulchre itineri recto
uias tenebrosas opposuit: qͥa nimi¬
rũ iter rectȩ actionis in luce ꝑagi¬
tur: atq ad lucis suꝑnȩ gandia du¬
cit. At sicut dns ait. omis qͥ male
agit odit lucem: & ñ uenit ad lu¬
cem. ut ñ arguantur eiꝰ oꝑa: &
talis finem ext̾iorib sortietur
in tenebris. Quiletantur cũ
male fecerint: & exultant in
reb pessimis. Ideo mala facien¬
tes exulrant: quia ꝑ uias tẽne¬
brosas ambulant. & nesciunt quo
eunt. Si enĩ quia ad penam ten¬
dunt. aspice̾nt. gressꝰ utiq cohi¬
berent: noxiamq leticiam salu¬
bri fletu castigarent. Ut eruaris
a muliere aliena: & ab extranea
que mollit sermones suos. Pendet
hic uersꝰ a suꝑtorib: uͥ dictũ fue¬
rat. prudentia seruabit te. Et
est sensꝰ. Prudentia serciabit te:

Expanded text:
iam malam iniquam vocant qui dicunt, veni nobiscum, insidiemur sanguini, perversa loquentem eum qui hujus auctor est suasionis. Qui relinquunt iter rectum et ambulant per vias tenebrosas. Pulchre itineri recto vias tenebrosas opposuit, quia nimirum iter rectae actionis in luce peragitur, atque ad lucis supernae gaudia ducit. At, sicut ait Dominus, omnis qui mala agit, odit lucem, et non venit ad lucem, ut non arguantur ejus opera , et talis finem exterioribus sortietur in tenebris. Qui laetantur cum male fecerint, et exultant in rebus pessimis. Ideo mala facientes exultant, quia per vias tenebrosas ambulant, et nesciunt quo eant. Si enim, quia ad poenam tendunt, aspicerent, gressum utique cohiberent noxiamque laetitiam salubri fletu castigarent. Ut eruaris a muliere aliena et ab extranea quae mollit sermones suos. Pendet hic versus a superioribus ubi dictum fuerat, prudentia servabit te. Et est sensus: Prudentia servabit te
Abbreviated transcription (Latin):
ñ introistis: & eos qui introibant
ꝓhibiustis: & gen̾aliter qͥ ñ credit
iam udicatꝰ est. Ego qͦ in int̾itu
ur̃o ridebo. & subsannabo. Tale st
in psalmo de eisdem. Qui habitat
in cęlis irridebit eosͭ & dñs scibsan¬
nabit eos: non quia buccis dns ir¬
rideat. aut naso subsannet: s ea
uis designata ẽ tali u̾bo. quam
dedit apłis ut p̃uiderent nil ꝓrsus
impios contͣ eum suꝑ quã ipse per¬
mitteret insidiis ẽẽ acturos: qͥnpo¬
tius illoꝵ cepta omĩa euacuan¬
da. eus uͭ głam pꝰ passionẽ ꝑ orbem
terraꝵ ẽẽ dilatandã prenoscerent:¬

Expanded text:
ntroibant prohibuistis . Et generaliter, qui non credit jam judicatus est . Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo. Tale est in psalmo de eisdem, qui habitat in coelis irridebit eos, et Dominus subsannabit eos , non quia buccis Dominus irrideat, aut naso subsannet, sed ea vis designata est tali verbo, quam dedit apostolis ut praeviderent, nil prorsus impios contra eum supra quam ipse permitteret insidiis esse acturos, quin potius illorum coepta omnia evacuanda, ejus vero gloriam post passionem per orbem terra
Abbreviated transcription (Latin):
Sapĩam aũ & disciplinã scire ẽ. qͣm
recte credere. qualit̾ se iuuere oporte¬
at. quẽq ueracit̾ didicisse: q̃ intentio¬
nẽ cordis dirigere: qͥd oꝑando gerere
conueniat nosse. Quod aũ adiungit
ad intelligenda u̾ba prudentiȩ. et
suscipiendã eruditionẽ doctrinȩ. mo¬
net eos qͦs imbuit. ut ñ solum sap̃iã
qua semel ipsi ꝑceꝑint amplecti. & du¬
cipline uirtutũ quã cognou̾int sciãt
inseriure: s etiã uerb̃ prudentium.
qͥb ad ꝑfectiora ꝓficiant. libent̾ aus¬
cultare: & hȩc sollert̾ intelligere cu¬
rent. Iusticiã & udiciũ & ȩquitatẽ.
Iusticia ẽtin eis quȩ scđm regłam u̾ita¬
tis bene oꝑam᷑. Iudiciũ. in illis quȩ
recta discretione cũ ꝓximis agimus.
Equitas. in eo. cum sincera intentione
a̾o solim his quȩ recta gerimꝰ uł iudi¬
camꝰ. placere contendimꝰ. Ut detur
paruuł astucia: adolescenti scientia

Expanded text:
Sapientiam autem et disciplinam scire est, quomodo recte credere, qualiterque vivere oporteat, quemque veraciter didicisse. Quo intentionem cordis dirigere, quid operando gerere conveniat nosse. Quod autem adjungit: Ad intelligenda verba sapientiae, et suscipiendam eruditionem doctrinae. Monet eos quos imbuit, ut non solum sapientiam quam semetipsi perceperunt, amplecti, et diciplinae virtutem, quam cognoverint, sciant inservire, sed etiam verba prudentium, quibus ad perfectionem proficiant, libenter auscultare, et haec solerter intelligere curent.-- Justitiam, et judicium, etc. Justitia est, in eis quae secundum regulam veritatis bene operamur; judicium, in illis quae recta discretione cum proximis agimus. Aequitas in eo quod cum sincera intentione Deo soli, in his quae recte gerimus, vel judicamus, placere contendimus.-- Ut detur parvulis astuti
Abbreviated transcription (Latin):
neri can̾e sũm̾opere ꝙ ꝓ aliis caĩs ⁊ st̾
modis aliis qͣm ponat dcĩ p̾̃decessoriᷤ
nostri declaratio ad dantes peccunias
sũ deputatos nũcios non returrãt
ne si secus ab ip̃is attemptatum
fuĩt trausgressores p̾cepti ⁊ regłe
m̾ito possuit dici. nam uͥ alic̾ g̾a¬
lr aͥd ꝓhibetur qd̾ exp̃sse non ꝯce¬
ditur intlłr denegarum Q cͣc
q̾stus ois peccunie ac oblationuui
pectumaꝵ ue receptõ in ecc̃a ł alibi
cippi seutrõci ordinatiꝰ ad offeren¬
tunu seu donantiũ peccuias re¬

Expanded text:
neri cavere summopere, quod pro aliis causis et sub modis aliis, quam ponat dicti praedecessoris nostri declaratio, ad dantes pecunias sive deputatos nuncios non recurrant, ne si secus ab ipsis attentatum fuerit transgressores praecepti et regulae merito possint dici; nam ubi alicui grohibetur, quod expresse non conceditur, intelligitur denegatum. Quocirca quaestus omnis pecuniae ac oblationum pecuniarum receptio in ecclesia vel alibi, cippi vel trunci ordinati ad offerentium vel donantium pecunias re
Abbreviated transcription (Latin):
dictis ł sialib ii uia ł alibi ⁊ ecar¬
re l cis ad amico s huiꝰ mõ siuesĩt
dantes peccumas suie deꝑutati per
ipos. sũ nũcĩił depoitari seu a uo
ꝑ canide declaratõnẽ modi c̃t pec

Expanded text:
aedictis vel similibus in via vel alibi recurrere licet eis ad amicos huiusmodi, sive sint dantes pecunias seu deputati per ipsos sive nuntii vel depositarii seu alio per eamdem declarationem m
Abbreviated transcription (Latin):
bona q̃ ualemꝰ agamꝰ. Neq enĩ sine
ipso quicquã facere possumꝰ: nec rur¬
sum sine nr̃o conamine qͣntulũcũq
habere ualemꝰ: nec nos nͥ abipso sal¬
uandos ẽẽ credamꝰ. Si quesieris
eam quasi pecuniã: & sic̃ thesauros
effoderis eam. Si tanta cura sapĩam
qͣnta cupidi quert̃ pecuniã. uł cer-¬
te sitam sollicite q̃sieris sapĩam qͣsi
infinitas ꝑ hanc & mneffabiles diui¬
tias sis acquisiturꝰ: ꝑcipies premia
q̃ subsequent̾ exponunt᷑. Qui uͦche¬
sauros effodit: eicit ruder t̾restre.
facit in altum foueam: sedulꝰ in¬
sistit labori: donec thesauros quos
q̃rt attingat. Et qui thesauros sa¬
pieitiȩ inuenire desiderat: quicqͥd
s terrnũ messe deprehend̾it. expur¬
get: canales illecebras abscidat: fos¬
sã in se umilitatis faciat: nec qui¬
escat abigendo. pͥusqͣm se uenam
ueritatis nuenisse cognou̾it. Tync
intelliges timorẽ dni: & scientiã dni

Expanded text:
bona quae valemus agamus. Neque enim sine bona quae valemus agamus. Neque enim sine ipso quidquam facere possumus, nec rursum sine nostro conamine, quantulumcunque habere valemus, nos ab ipso salvandos esse credamus.-- Si quaesieris eam quasi pecueffoderis eam. Si tanta cura sapientiam, quanta cupidi quaerunt pecuniam, vel certe si tam sollicite quaesieris sapientiam, quasi infinitas per hanc et ineffabiles divitias sis acquisiturus, percipies praemia quae subsequenter exponuntur. Qui vero thesauros effodit, ejicit rudus terrestre, facit in altum foveam, sedulus insistit labori, donec ad thesauros quos quaerit attingat. Et qui thesauros sapientiae invenire desiderat, quidquid sibi terrenum inesse deprehenderit expurget, carnales illecebras abscindat, fossam in se humilitatis faciat, nec quiescat ab agendo priusquam se venam veritatis invenisse cognoverit. Tunc intelliges timorem Domini et sci
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis. Uñ eadem sapĩa patriloq̃ns¬
ait. abscondisti hȩc a sapientib &
prudentib: & reuelasti ea paruuł:
idest abscondisti a suꝑbis. & reuela¬
sti humilib. Si eñi sapĩam inuo¬
cau̾is: & inclinau̾is cor tuũ pruden¬
tiȩ. Nullũ inuocare. id ẽ in nos oran¬
do uocare: nͥ dđm debemꝰ. Cum gͦ sapi¬
entiã inuocanda ẽẽ docet: ostendit
se ꝓculdubio ñ quãlib sapĩam. id
est noticiã rerũ cęlestiũ siue t̾restͥ¬
um. s ipsam ditatis cognitionem
nob̾ ad sequend̾a ꝓponere. In huiꝰ
nãꝙ ꝑceptione sapĩe. sũmȩ est
ꝑceptio beatitudinis: ipsa attestãte.
quȩ patͥ ꝓ nob̾ supplicans ait. Hȩc ẽ
aũ uita ęt̾na: ut cognoscant te solũ
Notandu aũ qd & sapĩam inuocare.
& nosmet ipsos ad noscendã pruden.¬
tiã cor inclinare suadet: qͥa mmirũ
necesse ẽ. ut & diuinũ in cunctis fla¬
gitemꝰ auxiliũ : & ipsi. d̾no adiuuãte

Expanded text:
ritatis. Unde eadem Sapientia Patri loqritatis. Unde eadem Sapientia Patri loqait: Abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis , id est, abscondisti a superbis et revelasti humilibus. Si enim sapientiam invocaveris et inclinaveris cor tuum prudentiae. Nullum invocare, id est, in nos orando vocare, nisi Deum debemus; cum ergo sapientiam esse invocandam docet, ostendit se procul dubio non quamlibet sapientiam, id est, notitiam rerum coelestium sive terrestrium, sed ipsam Deitatis cognitionem nobis ad sequendam proponere, in hujus namque perceptione sapientiae, summae est perceptio beatitudinis, ipsa attestante, quae Patri pro nobis supplicans ait: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum et Notandum autem quod et sapientiam invocare, et nosmetipsos ad noscendam prudentiam, cor inclinare suadet, quia nimirum necesse est ut et divinum in cunctis flagitemus auxilium, et, ipso Domino adjuvante,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥntio. Quanta eñ ibi abundantia
omĩa bona licet intueri: ab lato
ꝓrsus timore omniũ. quȩ aliquid
adu̾si ult̾ius afferant: F ili mi. si
dit mandata di penes se. qui hȩc
audiens sollicito in corde recondit:
iuxta illũ qͥ ait. Incorde nici: absꝯdi
eloqͥa tua: ut ñ peccẽ tͥ. Est enĩ sũmo
ꝑe curandu: ne nob̾ hȩc iuxta para-¬
bolam eugłii demonia qͣsi semen
secꝰ uiã iactatũ uolucres tollant.
Et audiat inqͥt sapĩam auris tua.
Ile enĩ sapĩam aure ñ audire ꝓbat᷑ :
qui u̾ba dͥa auditu tm̃ corꝑis ꝑcipienᷤ.
memoria retinere. ut hȩc oꝑetur. ñ¬
q̃rit. Si gͦ mandata di fixo amore diᷤ¬
cendi & custodiendi susceꝑis: pͥmo
humilitatis uiã tene. hoc est enĩ
qͦd subsequent̾ addit᷑. INclina cor
tuũ ad noscendͥa prudentiã. Inclina¬
re quippe ẽ cor ad noscendã pruden¬
tiã: humiliare & emundare cor quo
dignũ fiar ad ꝑcipienda myst̾ri ue.¬

Expanded text:
gremio. Quanta enim ibi abundantia gremio. Quanta enim ibi abundantia omnia bona licet intueri, ablato prorsus timore omnium, quae aliquid adversi ulterius afferant. CAPUT II. Fildit mandata Dei penes se, qui haec audiens sollicite in corde recondit, juxta illum qui ait: In corde meo abscondi eloquia tua ut non peccem tibi. Est epere curandum ne nobis haec, juxta parabolam Evangelii, daemonia quasi semen, secus viam jactum, volucres tollant.-- Ut audiat sapientiam auris tua. Ille enim sapientiam aure non audire probatur, qui verba Dei, auditu tantum corporis percipiens, memoria retinere, ut haec operetur, dissimulat. Si ergo mandata Dei, fixo amore discendi et custodiendi, susceperis, primo humilitatis viam tene. Hoc est enim quod subsequenter additur,-- Inclina cor tuum ad cognoscendam prudentiam. Inclinare quippe est, cor ad cognoscendam prudentiam humiliare, et emundare cor, quod dignum fiat ad percipienda mysteria ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecerint actu. qd̾ meditantes a¬
unt. Omnẽ p̾ciosam substantiã
reꝑiẽmus. Item. Auersio pariuiloꝵ
interficiet eos: & ꝓsꝑitas stultoꝵ
ꝑdet illos: qr sepe auersꝰ a timorẽ
ꝯditoris animꝰ. iam de ira eiusdẽ¬
iusti ꝯditoris patit᷑. ut in his quȩ pec¬
cat nil sustinere uideat᷑ adu̾siꝰ s ut
beatꝰ ios ait ducat in bonis dies suos:
& in puncto ad inferna descendat.
Qui aũ me audierit: absq terrore
quiescet. Pot̾ & in hac uita &e in fu¬
tura intelligi: qͥa qui d̾no ꝑfecte ser¬
uit. nulł terret᷑ adu̾sis. ĩ mogaud&
ĩ adu̾sis: & in ipsa morce quasi de
ingressu uitȩ lecat᷑: quietũꝙ semꝑ
a suꝑuacuis cogitationib actu
tumi aiei in lege mystice designabat.
sꝑate resurrectionis qui scet: ut la¬
tarꝰ insinu abrahȩ. Et abundan¬
to. Nunc abundantia bonoꝵ ope¬
rũ. ablato timore etiã eoꝵ qͥ occidt̃
corpꝰ: tẽ abundantia gaudioꝵ in

Expanded text:
perfecerint actu, quod meditantes aperfecerint actu, quod meditantes aiunt: Omnem pretiosam substantiam reperiemus. Item: Aversio parvulorum interficiet eoperdet eos. Quia saepe aversus a timore conditoris animus, jam de ira ejusdejusti conditoris patitur, ut in his quae peccat nil sustinere videatur adversi; sed ut beatus Job ait: Ducat in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendat . Qui autem me audierit, absque terrore quiescet. Potest et in hac vita etura intelligi, quia qui Domino perfecte servit, nullis terretur adversis, imo gaudet in adversis, et in ipsa morte quasi de ingressu vitae laetatur, quietumque semper a supervacuis cogitationibus ac tutimi diei in lege mystice designabat. speratae resurrectionis quiescet, ut Lazarus in sinu Abraham.-- Et abundanto. Nunc abundantia bonorum operum ablato timore etiam eorum qui occidunt corpus, tunc abundantia gaudiorum in
Abbreviated transcription (Latin):
ut meternũ ꝑeant. At contͣ de his
qͥ timent dñm qͥ ambulant in uiis
eiꝰ dicit᷑: labores fructuũ tuoꝵ man¬
ducab̾: b̾atꝰ es. & b̃n tͥ erit. Suisꝙ
ꝯsiliis saturabunt᷑. Qͥa meo consilio
qͦ illos saluare decreuerã. acqͥescere
renuebant: saturabunt᷑ suis quib
aiebant. abscondamꝰ tendicłas con¬
t᷑ insontẽ frustra: quib ꝓ saluatore
latronẽ sͥ eligebant. ut iudelicet
uastent᷑ a latronib. & int̾ latroneᷤᷤ
damnent᷑: qd̾ etiã de om̃ib u̾bi dei
contẽptorib. sicut & cet̾a. pot̃ accipi.
Auersio paruuloꝵ int̾ficiet eos. Par¬
uulos ñ etate. s sensu dicit: quib
supͣ dictum ẽ. usq quo pariuli dili¬
gitis infantiã. Qui ñ panuili s ꝑfe¬
cti sensib eẽ potuissent: siñ a ꝯsilio
sapiȩ auditum au̾terent. Quo aũ
auertert: eo sese et̾nȩ morti destina¬
bant. E tꝓsꝑitas stultoꝵ ꝑdet il¬
los: cum nullis retardantib adu̾sis

Expanded text:
ut in aeternum pereant. At contra de his ut in aeternum pereant. At contra de his qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus, dicitur: Labores fructuum tuorum quia manducabis; beatus es, et bene tibi erit.--Suisque consiliis saturabuntur. Quia meo consilio, quo illos salvare decreveram, acquiescere renuebant, saturabuntur suis; quibus aiebant, Abscondamus tendiculas contra insontem frustra; quibus pro Salvatore latronem sibi eligebant, ut videlicet vastentur a latronibus, et inter latrones damnentur. Quod et de omnibus verbi Dei contemptoribus, sicut et caetera, potest accipi.-- Aversio parvulorum interficiet eos. Parvulos non aetate, sed sensu dicit, quibus supra dictum est: Usquequo, parvuli, diligitis infantiam? qui non parvuli, sed perfecti sensibus esse potuissent, si non a consilio sapientiae, auditum averterent. Quo autem averterant, eo sese aeternae morti destinabant.-- Et prosperitas stultorum perdet illos. Cum nullis retardantibus adversis
Abbreviated transcription (Latin):
se u̾ba iubentis audire meminert.
Hinc eterũ ꝓpħa ait. Cũ inuocarẽ te
exaudisti me d̾s iusticiȩ meȩ: in tri¬
bulatione dilatasti me. P otest aũ
tota hȩc correptio sapĩe. de uniu̾sis
gen̾alit̾ reꝓbis accipi: qui indie ui¬
dicii clament ad uidicem districtũ.
aꝑiri sͥ ianuã regni pꝰtulantes. nec me¬
reant᷑ exaudiri. Nam & hoc qd̃ seqͥ¬
tur. mane ꝯsurgent. & ñ inueniẽt
me. ipsum tempꝰ extremi examinsᷤ
qͦ alii in uitã ȩternã. alii in obꝓbri¬
um resurgent sempit̾irũ: aꝑte desi¬
gnat. E o qd̾ exosam habuerint
disciplinã: & timorẽ dni ñ suscepe¬
rint. Merito salute priuant᷑ : qui
pͥncipiũ sap̃iȩ. timorẽ dni & disci¬
odio habui: & legem tuã dilexi.¬
Comedent gͥ fructꝰ uȩ suȩ. Uiam
eoꝵ dicit: de qua supͣ dixerat. pedes
eñĩ illoꝵ ad malũ curr̃t. Quia inquit
uias meas ingredi noluert̃ ut uiue¬
rent: recipient mercede uiaꝵ suaꝵ.

Expanded text:
se verba jubentis audire meminerunt. se verba jubentis audire meminerunt. Hinc etenim Propheta ait: Cum invocarem te, exaudisti me, Deus justitiae meae, in tribulationibus dilatasti me . Potest autem tota haec correptio sapientiae de universis generaliter reprobis accipi, quia in die judicii clament ad judicem districtum, aperiri sibi januam regni postulantes, nec mereantur exaudiri, nam et hoc quod sequitur, Mane consurgent et non invenient me, ipsum tempus extremi examinis, quo alii in vitam aeternam, alii in opprobrium resurgunt sempiternum, aperte designat. Eo quod exosam habuerint disciplinam, et timorem Domini non susceperint. Merito salute privantur, qui principium sapientiae timorem Domini et disciodio habui, et legem tuam dilexi.--Comedent igitur fructus viae suae. Viam eorum dicit, de qua superius dixerat: Pedes enim illorum ad malum currunt. Quia, inquit, vias meas ingredi noluerunt ut viverent, recipient mercedem viarum suarum,
Abbreviated transcription (Latin):
tenentur nͥ ex ꝯdecencia alia ie¬
uiuia qͣm ad ista declaramus de¬
be iielłi eos nonteneri ad ieuiui¬
un aliis temporib pꝰtixͣ in ie ui¬
mĩs ab ecc̃a iustitutis. Porro tũ¬

Expanded text:
tenentur nisi ex condecentia ad alia ieiunia, quam ad ista: declaramus debere intelligi, eos non teneri ad ieiunium aliis temporibus praeterquam in ieiuniis ab ecclesia institutis; non
Abbreviated transcription (Latin):
siua aꝑeretet ⁊ re aliquo uio¬
do o dũi uid̾ontur hr̃e ad boua
eoꝵ te̾ poralia s ad ipos tu̾ dino
seruitio ma ncipandos dicimꝰ
nusti debeant non ad fres ut
rẽ cuuctis pateant eẽ tã salubs
ipãm regła ingredientib lib̾ũ
uelit eo nõ uidetur quĩ liceat
eis recipere ꝯsid̾atis .s. eoꝵ nc̃¬

Expanded text:
et ne aliquo modo oculum viderentur habere ad bona eorum temporalia, sed ad ipsos tantum divino servitio mancipandos: dicimumitti debeant, non ad fratres, ut vere cunctis pateant esse tam salubris ipsamet regula ingredientibus liberum esse velit, non videtur, quin liceat eis recipere, consideratis sc
Abbreviated transcription (Latin):
nis ã ꝯuentib possiuc eos indu¬
co̾ sũ culpa. Si ⁊̃ ad disponendũ
de distribõne reꝵ taliũ debeant
ipĩ mĩstri seu fr̃e ⁊ dare ꝯsiliũ u̾
ad ꝯsule nd̃ alii ꝙͣ ex ipĩt ad quos
ingressuri uuttantur possuit ydo¬
nei inueniri. Nos autẽꝯ sid̾antes
xuua paupertate ab effcũ cẽpora¬
liũ reꝵ ip̃oꝵ ingredientia ꝑ dcã¬

Expanded text:
entibus possint eos inducere sine culpa; si etiam ad disponendum de distributione rerum talium debeant ipsi ministri seu fratres dare consilium, ubi ad consulendum alii quam ex ipsis, ad quos ingressuri mittantur, possint idonei inveniri. Nos autem, consideranxima paupertate, ab affectu temporalium rerum ipsorum ingredientium
Abbreviated transcription (Latin):
colorem pãni ⁊ p̃ciũ uilitas m̾i¬
toꝵ reputari. nõ.ni. quo ad regio¬
nes om̃s p̃t deternũatus unus
mrodꝰ intalib assignari huiꝰ mõ
sto ib seu gardianis duximius ꝯ¬

Expanded text:
colorem panni et pretium vilitas merito reputari; non enim quoad regiones omnes potest determinatus unus modus in talibus assignari. Huiusmodi stodibus seu guardianis duximus c
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ declaratõm p̾dictam id ꝙpetit
fiĩt examinatus approlãtus
⁊ ad ħ insticutus. Item ꝙ frẽs
re̾. Itẽ o uña q̃ ponũtur in regłã
ad forͣm hĩtus tam nouitioꝵ¬

Expanded text:
 declarationem praedictam id competit, fuerit examinatus, approbatus et ad hoc institutus, item quod fratres, rere, item quod omnia, quae ponuntur in regula ad formam habitus tam novitio
Abbreviated transcription (Latin):
da ni regla modificantia tria
⁊ quo ad q̃d̾ aua non. Cui ad
auipollentis eidem ⁊ quo ad aliaͣ
tõnis sou moĩtõis ponũtur ⁊̃ rła
nõuulla u̾bo imꝑati modi affirma¬
tĩe ł ne gatĩe appoĩto ĩserũtur
hactenus extitit dub itatum au
teu̾entur ad ista ut ad hũtia
saus papa p̃decessor ũr noscirui
declarsle ad fr̃is ip̃i ex ꝓfessioẽ

Expanded text:
ta in regula modificantia tria et quoad quaedam alia non, cum ad aequipollentis eidem et quoad aliquationis seu moniti ponuntur in regula, nonnulla verbo imperativi modi negative vel affirmative apposito inseruntur, hactenus extitit dubitatum, an tenerentur ad ista ut ad habentilaus papa III praedecessor noster noscitur declarasse, quod fratres ipsi ex professio
Abbreviated transcription (Latin):
eis fcãs p̾ uare iolumus nec
debemus idem intelligimus
ouseruand̾. Ipĩ lo̾ sint diligẽt᷑
actenti ut statuta rõnoꝵ põtifiꝯ
p̾decessoꝵ nostroꝵ sr̃ hiis edita

Expanded text:
ipsos privare nolumus nec debemus, jdem intelligimus observandum. Jpsi vero sint diligenter intenti, ut statuta Romanorum pontificum, predecessorum nostrorum, super hiis edita
Abbreviated transcription (Latin):
cis a̾ in eis factis fenestris seuino¬
dis auis exquisitis non absq dãp¬
no cathedralimu ⁊ parrochialium
te discipline ciuitatũ t̾ra ꝵ ⁊ ali¬
tione dampnabili uiolare p̾su¬
munt. Nos igr᷑ iuscã dei ecca cui
disponente dño p̾sidemus q̃ qͥ dẽ
unica est ⁊ unum deuui p̾dicat
atq colit. unam fidem frrmiter
⁊ sunpliciter ꝯfitetur uniform

Expanded text:
in eis factis fenestris, seu modis aliis exquisitis, non absque dampno cathedralium et parochialium e discipline, civitatum, terrarum et alitione dampnabili violare presumunt. Nos igitur in sancta dei ecclesia, cui, disponente domino, presidemus, que quidem unica est, et unum deum predicat et colit, unam fidem credit firmiter et simpliciter confitetur, uniform