comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eriplici mõ ĩ eccã docẽciũ piculum
pendet et sensu. ex ubo ex auditu.
ut ꝑfacile euemat in uno saltem
aliqͦ ũ nõ in om̃ib labi. aut enĩ i
crassior nõ recipit auditus et exu¬
no quol horum casufit ĩ omĩb ꝑi¬

Expanded text:
e modo in Ecclesia dicentium periculum pendet, ex sensu, ex verbo, ex auditu, ut perfacile eveniat, in uno saltem aliquo, si non in omnibus labi. Aut enim micrassior non recipit auditus, et ex uno quolibet horum casu fit in omnibus peri
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cou rege nato angeloꝵ chori ĩ
dicunt es deuitta praue iuite dis¬
cordia nos quos dudũ despex̾ant
ciies agnoscunt cõ sono ore p̾dicã¬
tes głia in excelsis deo et c̃ ac ui
dicant quos a nob̾ malicia di siũ¬
x̾at iam nũt in t̾ra nata bonitas

Expanded text:
 rege nato, angelorum chori in dicunt, et devicta pravae vitae discordia, nos quos dudum despexerant cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas
Abbreviated transcription (Latin):
genius et linguã q̃cũ .i. sepiꝰ
ag̾e lo qui ł audire solemꝰ eadem
ueccesse õ sepius ad aĩmi . q. solitã
apͥam q recurunt ad sedem/ et sic̃
uolutabra sues palustua colũbe
limpida solent freꝙ̃ tare fluen¬
ta ita cogitacõnes ĩ purã mẽtem
Psalmus demones fugnt ange loꝰ
ad adiutorium salutis inuitat. scu¬
tum õ in nocturius e̾roribꝰ diur¬
nor requies laborum tutela puis
uuembꝰ ornamẽtũ. solamiẽ sem¬
bꝰ. mulicribꝰ aptissimꝰ decor de¬
b̾tus hĩciui fucit urbes. sobͥetatẽ
docet. insipiẽtibꝰ pͥmum efficitur
elem̾tum ꝑficientibꝰ increm̾tum.
ꝑfectis stabile furmamẽtũ. Uasiuꝰ¬

Expanded text:
im saepius agere, loqui vel audire solemus, eadem necesse est saepius ad animum quasi solitam propriamque recurrant ad sedem; et sicut volutabra sues palustria, columbae limpida solent frequentare fluenta, ita cogitationes impurae mentem Psalmus daemones fugat, Angelos ad adjutorium invitat. Scutum enim in nocturnis terroribus, diurnorumque requies est laborum, tutela pueris, juvenibus ornamentum, solamen senibus, mulieribus aptissimus decor. Desertas habitare facit urbes, sobrietatem docet: incipientibus primum efficitur elementum, proficientibus incrementum, perfectis stabile firmamentum, totiu
Abbreviated transcription (Latin):
dest. dilige̾s custodia cum uror
ẜuari impudita nõ poss̾re pudica
nõ debeat infita.n. custos casti¬
tatis ẽ nccͣitas et illa u̾e ꝓudica ẽ¬
dicẽda an licuit peccare s rͥoluit.
¶Plchra cito a damatur. feda facile cõ¬
cupiscit difficile custodit᷑ ꝙͣ płes amiat
molestum ef posside qd nemo hr̃e di¬
guet᷑ mĩore tñ misena de formis het᷑
Nicħ tutum ẽ in qͦ tocius ppłi nota
suspirant. aliꝰ for̃ aliꝰ ingemo. aliꝰ
facitis. cꝰ libalitate sollicitat aliqꝰ
mõ expũgna᷑ qd̾ midiq incessitur

Expanded text:
 diligens custodia, cum uxor seruari impudica non possit, pudica non debeat? Infida enim custos est castitatis necessitas, et illa uere pudica dicenda est cui licuit peccare, si uoluit.lchra cito adamatur, foeda facillime concupiscit. Difficile custoditur quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo habere dignetur. Minore tamen miseria deformis hil tutum est in quo totius populi uota suspirant: alios forma, alios ingenio, alios facetiis, alios liberalitate pollicitat. Aliquo modo expugnatur quod undique lacessitur
Abbreviated transcription (Latin):
iII
¶Alitare non
s iõ ag̾ere rem publicam utrẽ fa ili¬
arem potiꝰ augeas uide᷑ eẽ dampna¬
bile. ꝓpea .ii. prꝯuidẽcia q̃dam mili¬
tantibꝰ sunt stipẽdia cõstituta ne dũ
sumptꝰ q̃ritur predo crassetur: auꝰ¬

Expanded text:
ini Militare non sed ideo agere rempublicam, ut rem familiarem potius augeas, videtur esse damnabile. Propterea enim providentia quadam militantibus sunt stipendia constituta, ne dum sumptus quaeritur, praeda praedo
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ me iuxisse penitet qũ nõ ita iuxi
ut nõ frustra me natum existimẽ es
ex uita ita discedo tãꝙ̃ ex ꝯfficio ñ
morandi .n. natura duu̾o   nob̾ nõ
hĩtandi dĩdit. sesa ł. de senectute.
¶ Illi mors grauis nicũbit. qui uotus
Inimis om̃ibꝰ ignotus moritur s se¬

Expanded text:
 me vixisse penitet quoniam ita vixi ut non <frustra me> natum existimem et e vita ita discedo tamquam ex hospicio, <non morandi natura diversorium nobis, non habitand Illi mors gravis incubat, qui notus magis omnibus, ignotus moritur s
Abbreviated transcription (Latin):
Forͣtꝰ ẽ hõ de pulu̾e de luto detinere
ceptus in prunitu caris in feruore
libidum. in fetore luxiuie. qd̾q det̾iꝰ
õ in labe peccatinatus ad laborem
timorẽ. dolorẽ qd̾q miseriꝰ ẽ ad mor¬
tẽ agit pͣua quibꝰ offendit deũ. of¬
fendit ꝓxsm offendit se ip̃m agit tͤ¬
pia quibꝰ polluit famã pollu᷑ p̃m.
polluit cõscĩam agͭ uana quibꝰ ne¬
gligit soria uegligit utilia. negli gꝰ
urit ĩ extinguibił esca i̾ius qui sẽꝑ
rodit et comedit ĩmortał massa pu¬
tredis q̃ semꝑ fecet et sordet horri¬

Expanded text:
Formatus est homo de pulvere, de luto, de cinere: ceptus in pruritu carnis, in fervore libidinis, in fetore luxurie: quodque deterius est in labe peccati. Natus ad laborem, timorem et dolorem: quodque miserius est ad mortem. Agit prava, quibus offendit Deum, offendit proximum, offendit seipsum; agit turpia, quibus polluit famam, polluit personam, polluit conscientiam. Agit vana quibus negligit seria, negligit utilia, negligit urit inexstinguibilis; esca vermis qui semper rodit et comedit immortalis; massa putredinis, que semper fetet et sordet horri
Abbreviated transcription (Latin):
Ipã c̃ suauissima u̾tꝰ armoine qũ
uor cognostit oꝑ ibꝰ cõsonare. nã
si hee due res discrepabłi s uarie¬
die tempatã effice cantilenam. nec
ad aures donim ueinit ꝙ se mutu¬
ꝗ contrrietate cõfundit. iͥd̾. sr̃ p̃s̃ .c.

Expanded text:
im suavissima virtus harmoniae, quando vox cognoscitur operibus consonare. Nam si hae duae res discrepabili sibi variediae temperatam efficere cantilenam, nec ad aures Domini venit, quod se mutua contrarietate confundit. Vers. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
duca᷑ semt̾ qd̾ int̾i⁊ iacitur ut arborex
slio produca᷑ et cõp̾hendamꝰ si possumꝰ
uͥ in illa tanta ꝑuita te seĩs tam ĩ mẽ¬
la arbor latuit q̃ ex ulo ꝓcost uͥ lignũ.
rͥ cortex. uͥ uindicas folioꝵ. uͥ ub̾t̾as
fiuctuũ. nũꝙͥ iam in seĩse tłe aͥd iu

Expanded text:
 semen, quod in terram jacitur, ut arbor ex illo producatur, et comprehendamus, si possumus, ubi in illa tanta brevitate seminis tam immensa arbor latuit, quae ex illo processit, ubi lignum ubi cortex, ubi viriditas foliorum, ubi ubertas fructuum. Nunquidnam in semine
Abbreviated transcription (Latin):
Qd dr̃t utiu̾ quis ꝑturbacõm cupidi¬
tatis erga opes amplas al magniti¬
cas an erga iuliores ex̃cent spos nisi qd̾
ieo rep̾hẽ sibiłr iuditandꝰ est qui ma¬
cõneni cordis ab enũtiaco ista nõ opti¬
net qr cum sẽsum hẽat paupis nõ abie¬

Expanded text:
rt, utrum quis perturbationem cupiditatis erga opes amplas atque magnificas, an erga viliores exerceat species? nisi quod in eo reprehensibilior judicandus est, quod qui mationem cordis abrenuntiatio ista non obtinet; quia cum censum h
Abbreviated transcription (Latin):
bona pͥsẽcia desiterat qui futura et
ꝯblitꝰ ꝙ nõ solũ de se s ⁊ deg̾ge sibi
dat sua suoꝵ qr detͥmẽta nõ cogitat
quẽ nõ deliꝙ̃ tiũ pccã cõtristanan  ꝓ
qͥ nõ p̾dicat ꝑ seuantiã iustis. ꝑm̃a¬

Expanded text:
bona praesentia desiderat quam futura; et oblitus quod non solum ddet, sua suorumque detrimenta non cogitat. Quem non delinquentium peccata contristant, nec Qui non praedicat perseverantiam justis,
Abbreviated transcription (Latin):
Reges a recte agẽdo uocati sinthi
iõ ꝙrecte faciẽdo regis nomẽ tenetur
peccando amittitur recte gͦ illi reges
tos bũ regẽdo modificare nou̾unt ỹ¬
Sepe ꝑ frenũ regnũ t̾renũ celeste re¬
gnũ proficit ut qui intua eccãm in
positi contra fidem et disciplinã ec¬
clie agunt tigore pͥncipũ cont̾ant᷑.¬

Expanded text:
reges a recte agendo vocati sunt, ideoque rect faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. Nam et viros tos bene regendo modificare noveruntepe per regnum terrenum, coeleste regnum proficit, ut qui intra Ecclesiam positi contra fidem et disciplinam Ecclesiae agunt, rigore principum conterant
Abbreviated transcription (Latin):
ris epcitatus . ħ possessa reliq̃nit illic
ꝓculdubio culmen iudiciarie potesta¬
tis obtinẽbit ut sił uidex tẽ tum u¬
dice ueĩat qui nuc cõsideracõne iu¬
dicii sese spontimea pauꝑtate casti¬

Expanded text:
ris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea paupertate casti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ał d ee dispesacõ reginũs ut is
qui p̾est ea se cc̃ sb̾ditor niesum mo¬
detur qͥtinꝰ arrides tumen debeat
et irratus aman ut eum nec mini¬
a leticia uilẽ reddat nec ĩmodem¬

Expanded text:
 debet dispensatio regiminis, ut is qui praeest ea se circa subditos mensura moderetur, quatenus et arridens timeri debeat, et iratus amari, ut eum nec nimia laetitia vilem reddat, nec immoder
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis ħ ẽ q̃ simultates tollit bella ꝯ¬
poscit mau cõpriut. spbos calcab. hu¬
miles amat. discordes sedet. mumu¬
cos cordat cunttis ẽ platida. nescit
extolli. nescit inflani. hauc qui ac¬
cepit. teneat qui ꝑdidit repat. qͥ
amisit exquirat. quĩ qui in eadem

Expanded text:
itas, quae simultates tollit, bella compescit, iras comprimit, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis placet, a cextolli, nescit inflari. Hanc ergo, qui accepit, teneat; qui perdidit, repetat; qui amisit, exquirat: quoniam qui in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
U̾ñ scĩuui stͥpture sacre testĩo reges uotã¬
tur qr p̾lati cuntus motibꝰ carms modo
suggestiones liuoris obruũt mõ ignẽ furo¬
ris extĩgunt reges gͦ sunt qr temptacio¬
nũ suaꝵ motib nõ cõsentiẽto succumbere

Expanded text:
iri Scripturae sacrae testimonio reges vocantur, quia praelati cunctis motibus carnis, modo suggestiones livoris obruunt, modo ignem furoris exstinguunt. Reges ergo sunt, quia tentationum suarum motibus non c
Abbreviated transcription (Latin):
¶Moyses sic̾ amauit eos quib p̾fuit
ut pro eis nec s ꝑceret et tũ delin ꝙ̃ teᷤ¬
sic ꝑsecutus ẽ quos amauit ut eos ⁊s
dño ꝑcente prost̾n̾et utrobiq lega¬
tꝰ fortis utrobiq mediator ad nurl¬
dei aput popłm gladus allegnus¬

Expanded text:
 Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentesic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator mirabilDei apud populum gladiis alleg
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectõnem fĩ posse desꝑant et dũ an¬
da ossa despitiũt ħ nestiri carmb rursũ¬
ꝙ ad uitam iuridesce̾ posse diffidunt Q
si rr̃onis fidẽ ex obĩc nõ tenẽt c̾te hanc
ten̾e ex rõne debuant. qͥd.n. cotidie nͥ¬

Expanded text:
i posse desperant. Et dum arida ossa inspiciunt, haec vestiri carnibus rursumque ad vitam viridescere posse diffidunt, qui resurrectionis fidem ex obedientia non tenent certe hanc tenere ex ratione debuerunt. Quid enim quotidie n
Abbreviated transcription (Latin):
s locupletes in quietat. infesta¬
tio leua la trouum plꝰ duces et
priapes ꝙ mlites ab hostib appe¬
tuntur ĩ pug̾ et iolẽciꝰ ꝓpulsã¬
tur uentis et turbunb culuna
q̃cun sunt alcora. iõ mag̾ mag̾¬

Expanded text:
sed locupletes inquietat infestatio saeva latronum. Plus duces et principes quam milites ab hostibus appetuntur in pugna: et violentibus propulsantur ventis et turbinibus culmina, quaecumque sunt altiora. I
Abbreviated transcription (Latin):
h.n. ẽ bonaꝵ arcium nr̃ decora a.
ꝙ mortalum genꝰ reꝑabili successi¬
oue in łtiplicans facultates ꝓtẽdͭ
mores excolit et tãtaꝵ reꝵ igna¬
nis cognoscitur qui eam m̃me¬
Detet regał apitis curam gu̾ali¬
tatis custodire cõcordiã qñi ad lau¬
dem regnantis trahitur. si ab oĩb
natus et tota res pu ͣ mox hõe¬

Expanded text:
enim bonarum artium decora mater: haec mortalium genus reparabili successione multiplicans, facultates protendit, mores excolit, et tantarum rerum ignarus agnoscitur, qui eam mDecet regalis apicis curam, generalitatis custodire concordiam: quoniam ad laudem regnantis trahitur, si ab omnibunatus, totaque respub. mo
Abbreviated transcription (Latin):
Male usurꝰ ẽ eo qd̾ nult accipe deo
pociꝰ miserante nõ a rcipit ꝓuide
siħ ab illo petitur. unde homo le¬
dĩ exauditus mag̾ metuẽdum ẽ
ue qd̾ poss nõ dare ꝓpitiꝰ det ira¬

Expanded text:
 usurus eo quod vult accipere, Deo potius miserante non accipit. Proinde si hoc ab illo petitur unde homo laedatur exauditus, magis metuendum est ne quod posset non dare propitius, det ira
Abbreviated transcription (Latin):
cõspiciũt pauida suspicõne turbãt᷑¬
timẽt .n. ne ħ laboꝵ suoꝵ fuictus reçipi¬
ant tiu̾ ne qd̾ dĩaiusticia latẽs ĩ eius
uulnus aspiciat et exiorib eos mum¬
bꝰ cumulas ab intimis repellat. s̾gͦ.ł.¬

Expanded text:
conspiciunt, pavida suspicione turbantTiment enim ne hic laborum suorum fructus recipiant, timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim iocunda est res ¶ x.
a qͣ et polẽta aut fiustrum ordacei
se ꝙ eriꝑe nulla fortune iniquitas
Facile ẽst pascͥe paucos uẽtres ⁊ bñ
institutos et nl aᵈ de siderantes ꝙͣ
impleri puo fames cõstat magno
factiduni pauptas contenta eit de¬
nauigandum ẽ nõ strepunt portus
nec uniꝰ coĩtatu inquieta sunt licto¬
ra nõ circunstat illum turba ẜuorum
ad quos pascẽdos tnͣsmarinaꝵ regio¬

Expanded text:
Non enim iucunda res est aqua et polenta aut frustum hordeacei se, quod eripere nulla fortunae iniquitas Facile est pascere paucos ventres et bene institutos et nihil aliud desiderantes quam inpleri. Parvo fames constat, magno fastidium. Paupertas contenta est denavigandum est, non strepitat portus nec unius comitatu inquieta sunt litora. Non circumstat illum turba servorum, ad quos pascendos transmarinarum regio
Abbreviated transcription (Latin):
alia uamq sunt que a deo alia q̃¬
uãq ab cuitiqͦ adu̾sario. a ͣ q̃ a
poxnno sustinemus. a proximo nã¬
q ꝑ secucõnes dampna et contue¬
rio cemptamẽta a deo a flagella
ti ocło semet ip̃am d mẽs circun¬
spic̾e ne contra mala proxum ꝓ¬
traha᷑ ad retribucõnẽ inali ne ꝙͣ
temptamẽta adu̾sarii seducatur
ne contra flagella opifitis pruat¬

Expanded text:
Alia namque sunt, quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, et damna, et contumerio tentamenta, a Deo autem flageti oculo semetiipsam debet mens circumspicere: ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur icti; ne contra flagella opificis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Effusio pro inuistis̃ sangͥnis iꝰti
tam potens fuit ad pͥmlm tam
diues ad p̾ciũ ut si unnu̾sitas capti¬
uoꝵ in redemptorẽ suitm cred̾e̾t nul¬
lum tyrantica iuĩcła retin̾ent. Ieo pp̃¬

Expanded text:
 enim pro injustis sanguinis Justi tam potens fuit ad privilegium, tam dives ad pretium, ut si universitas captivorum in Redemptorem suum crederet, nullum tyrannica vincula retinerent. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cretanium mẽtis in cathed̾ p̾sideat hiũ¬
litatis cũq udicanti ei a cet̾is foris
assistitur iugilanti ocło incessanter as¬
piciatur cui qñ iuditi ipõ dehiis uditãdꝰ ̃
assistat at ꝙͣto nũc añ eum ꝙ̃ nõ uidet sol¬
licitus trepidat. tanto eum tũ ud̾it secun

Expanded text:
cretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis, cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut quanto nunc ante eum quem non videt sollici
Abbreviated transcription (Latin):
Ipe loqͣr nec dicax ridiculꝰ nec letus
arrogans nec constans cunosꝰ nec¬
pspicax temꝑa pñcia colẽs p̾t̾ita i.¬
carpẽs. futura fastidiẽs bñficii si ro¬
gaturꝰ ẽ iuꝑtimꝰ petẽdi derogator. ne¬
gati emulator accepti ac si rogãdꝰ¬
dissił̾ator petiti. uenditor pstiti ca
dabilẽ ꝓferes nõ de bene uuiẽte s
de bñ pascente sentẽciam. sydomꝰ¬

Expanded text:
ipse, nec dicax, ridiculusque, nec laetus, arrogansque, nec constans, curiosperspicax; tempora presentia colens, preterita carpens, futura fastidiens. Beneficii si rogaturus est importunus petendi, derogator negati, emulator accepti, cadissimulator petiti, venditor praestiti,dabilem proferens non de bene vivente, sed de bene pascente sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
quor¬
poĩta debẽt si possunt detrahẽtiũ sibi
audiant qui audire poterant et ĩ pra¬
ius morib remanẽtes bñ uiu̾e contẽp¬
Quid ad detrahẽtes facĩt isi qd̾ in pł¬
u̾em sufflant et in ocłos suos t̾ram ex¬
citant. ut unde pulius detraccõnis ꝑfla¬
Aingͣs detrahẽtiũ sic̃ nr̃o studio nõ de¬
bemꝰ excitare ne ipĩ peant istrita per
eoꝵ qui nos ad boͣ pot̾ant corda ĩnocẽ¬
Non maledites surdo et c̾. surdo ma¬
ledite̾. ẽ absenti ac nõ audienti dero¬
gare corã ceco offendiculũ pon̾e ẽ
discretam quidẽ rẽag̾e s tũ ei qui
lum ẽ discrecionis nõ ht̃ scandali oc

Expanded text:
quorposita, debent si possunt detrahentium sibi non audiant, qui audire poterant; et in pravis moribus remanentes, bene vivere contemud detrahentes faciunt, nisi in pulverem sufflant, atque in oculos suos terram excitant? ut unde plus detractionis perflainguas detrahentium, sicut nostro studio non debemus excitare, ne ipsi pereant, ita per qui audire nos ad bona poterant, innocenNon maledices surdo, etc.--Surdo maledicere, est absenti non audienti derogare. Coram caeco ponere offendiculum est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, sc
Abbreviated transcription (Latin):
tas tuͣsg̾ssionis mat̾ ẽ magm̃ nocẽdi
pͥmpilaria et iniquitatis. Auriga ma¬
litie. siccaria u̾tutum. sedicõms origo
Ra dix malorum ẽ cupiditas hec sacri¬
legia cõmittit. et furca rapinas excet
et p̾das bella g̾it et honucidia symõce
uẽdit et enut. anq̃ petit et recipit ĩuiste
negociatur et fen̾at᷑. Instat doł et ĩmi¬
uet frmdib dissoluit pactũ et molat
uiram̃tũ corrũpit testimoniũ ꝓu̾tit in¬
eria maxnme solẽt hoĩes affectare
opes. uoluptates honores de oꝑib pͣ¬
ua de uoluptatib. turpia de honorib÷

Expanded text:
transgressionis mater, magistra nocendi, seminarium iniquitatis, auriga malitiae, sicaria virtutum, seditionis origo, omnium malorum est cupiditas». 2 Hec sacrilegia committit et furta, rapinas exercet et predas, bella gerit et homicidia, symoniace vendit et emit, inique petit et recipit, iniuste negotiatur et feneratur, instat dolis et imminet fraudibus, dissolvit pactum et violat iuramentum, corrumpit testimonium Tria maxime solent homines affectare: opes, voluptates, honores. De opibus prava, de voluptatibus turpia, de honoribus
Abbreviated transcription (Latin):
mare et pͥmꝰ Iunocẽtie gradꝰ est
odisse nefanda loctũ pandit deliu¬
ꝙ̃tib aditũ qui ũgit cũ pͣuitate con¬
sensum et nch̾ ꝓdest alitui nõ pũ
n ꝓpo qui piñendꝰ ẽ de alieno pcc̃o¬

Expanded text:
 Et primus innocentiae gradus est odisse nefanda. Et latum pandit delinquentibus aditum, qui jungit cum pravitate consensum; et nihil prodest alicui non puniri proprio, qui puniendus est alieno pec
Abbreviated transcription (Latin):
Qna qtam maxime sciẽda de c̾atura
nob̾ oportuit intimari quis eã fec̾it
ꝑ quid fec̾it. qͣre fec̾it. Si gꝰ q̃ timus
quis fec̾it deꝰ est. si per quid. dixit
fiat et fcã sunt. si q̃re fec̾i̾t qr bona
ẽ. nec enim auctor ẽ excellẽcior dõ.
nec ars efficacõr dei u̾bo nec cã me¬
lior quĩ ut bonũ crearetur a deo bono

Expanded text:
quaedam maxime scienda de creatura nobis oportuit intimari, quis eam fecerit, per quid fecerit, quare fecerit: Dixitquis fecerit: Deus est; si per quid fecerit: Dixit: Fiat, et facta est; si quare fecerit: Quia bona est. Nec auctor est excellentior Deo, nec ars efficacior Dei uerbo, nec causa melior quam ut bonum crearetur a Deo bono.
Abbreviated transcription (Latin):
uit erroris hoc ateneb̾s reddidit
hoc alienos deo cõũxit. longe cõ¬
stitutos ꝓximos pñtauit hec pegͥ¬
uantes cues oñdit. hec discordie
amputacõ ẽ. hec patis firmẽtũ hec

Expanded text:
vit erroris, haec et ex tenebris reddidit haec alienatos Deo conjunxit, longe constitutos proximos praesentavit, haec peregrinantes cives ostendit, haec discordiae amputatio est, haec pacis fir
Abbreviated transcription (Latin):
cume auida nec abstin̾e nouit aueti¬
tis. nec gaude concessis̃. nec pietati
qui semper de t̾ra cogitat qui sꝑ t̾re¬
nos ht̃ attꝰ qui de t̾ra loquitur qui
de t̾m litigat t̾ram desiderat et om̃ez
spẽ suã ponit in t̾ra qui ad celũ non
respicit qui futura nõ cogitat. qui u¬
diciũ dei nõ metuit. nͨ b̾a euis ꝓnussa de¬
siderat. s semper de pñtib cogitat et ad

Expanded text:
e avida nec abstinere novit a vetitis nec gaudere concessis, nec pietati qui semper de terra cogitat, qui semper terrenos habet actus, qui de terra loquitur, de terra litigat, terram desiderat, et omnem spem suam ponit in terra, qui ad coelum non respicit, qui futura non cogitat, qui judicium Dei non metuit, nec beata ejus promissa desiderat, sed semper de praesentibus cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ram trucidantis pauliq cõstan¬
ciã que elimã magũ uiis doͥ resi¬
stentem et̾na cecitate dampnauit.
nõ est crudelitas. s pro deo pieta ᷤᷤ¬
uñ et in lege dr̃. si fr̃tuus et ami¬

Expanded text:
ram trucidantis , Paulique constantiam, qui Elymam magum viis Domini resistentem, aeterna caecitate damnavit . NON EST crudelitaset in lege dicitur: Si frater tuus, et ami
Abbreviated transcription (Latin):
fingit suilit̾ sr̃bit. Indicit. ut dñs exi
barꝰ totadie a ietu armatꝰ ab auan¬
cia ieuiius a cupiditate t̾ribił a ua
intate crudeł in cõsilio tacet. In eccã
Iocatur. In ieuimo p̾dicat In cubicu¬
lo dampnat. in qõne dormitat Im¬
plet cotidie siluas lacronib uillasi
hostib. altana reis. calcẽtes cł̾icis. sỹ¬

Expanded text:
fingit, serviliter superbit: indicit ut dominus, exigbarus, toto die a metu armatus, ab avaritia jejunus, a cupiditate terribilis, a io iubet in consilio tacet, in ecclesia iocatur in convivio praedicat, in cubiculo damnat in quaestione dormitat; implet cotidie silvas fugientibus villas hospitibus,1 altaria reis carceres clericis;
Abbreviated transcription (Latin):
Iustꝰ ex fite uiuit fides tua icͨticia tu¬
a. qrutiq si credis caues. si acaues
conaris et conatũ tuũ nouit dõ et
w̾tuntusẽ tuam inspicit. et lutiã cũ
cane ̃sideuit et horca: ut pugne
es adiutrat. ut unioas. et ctautem
spectat et deficiẽtem sb̾leuat et u¬

Expanded text:
us ex fide vivit ? Fides tua, justitia tua: quia utique si credis, caves; si autem caves, conaris; et conatum tuum novit Deus, et voluntatem tuam inspicit, et luctam cum carne considerat, et hortatur ut pugnes, et adjuvat ut vincas, et certantem exspectat, et deficientem sublevat, et v
Abbreviated transcription (Latin):
eamdu dyaꝰ sopitũ ignẽ suĩ ullis
flãuus occłtat donec duas facłtate ᷤ iũ¬
gens sił. amba ᷤ acceudat et cũ diu cossat
seuicie sue tela suppon̾e donec sic̃ pitꝰ ue¬
nator quos ocasurꝰ ẽ laqi unicłis alli¬

Expanded text:
amdiu sopitum ignem sine ullis flammis occultat, donec duas faculas iungens semel ambas accendat: et tamdiu cessat saeuitiae suae tela supponere, donec sicut peritus uenator quod occisurus est laquei sui uinculis alli
Abbreviated transcription (French):
uꝰ deuq bonus et mal õs mũda¬
nis cruciatib afłuignutim es mu̾da¬
ius afflictionib cruciantur exꝑto
ciede magrõ. si ipiꝰ inquit fus. ue
iii.ẽ. et si ustꝰ nõ leuabo caput. In¬

Expanded text:
ue bonus et malus, omnes mundanis cruciatibus affliguntur et mundanis afflictionibus cruciantur. Experto crede magistro: «Si impius, inquit, fuero, ve michi est; et si iustus, non levabo caput
Abbreviated transcription (Latin):
Audiant gͥhec ut sibi caueant il¬
li qui loculos poriant qui peciũas
seruant qͥ nũdinas et fora ꝓnccĩta¬
tibus fr̃m freꝙ̃tant qui secłarium
domos et curias ꝑ lust̾nt deiutẽt gͦ¬

Expanded text:
Audiant igitur haec, ut sibi caveant illi qui loculos portant, qui pecunias servant, qui nundinas et fora pro necessitatibus fratrum frequentant, qui saecularium domos et curias perlustrant. Devitent
Abbreviated transcription (Latin):
In fornace ardetipalea et purgrtur
dib exuitur. fornaꝵ. mũdꝰ. palea ĩ¬
iqui. auꝵusti. igius tribło artifex
pouit autifex tolero. iubeor gꝰ tosła¬
re. noint ille purgare/ ardeat licet pa¬
lea adicendẽdum me et qiͣ cõsũme¬
dũ me. ula qiͣ in cu̾em u̾titur. ego

Expanded text:
in fornace ardet palea, et purgatur llud exuitur. Fornax mundus, palea iniqui, aurum justi, ignis tribulatio, aurifex ponit artifex, tolero: jubeor ego tolerare, novit ille purgare. Ardeat licet palea ad incendendum me, et quasi consumendum me: illa in cinerem vertitur, ego
Abbreviated transcription (Latin):
¶d̾ qm̃ uelor est ẜmo sapĩe et uͥ deus
magr̃ espo est cito discitur qd̾ doce̾᷑ uõ
ẽ ad hĩtu increpacõ ad audiẽdũ nõ cõ¬
suetudo ad usum. nõ tempꝰ ad studiũ
s spirante uͥ uoluit spũ u̾itatus ꝓp̃e sĩ¬

Expanded text:
O quam velox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veri
Abbreviated transcription (Latin):
pro mortius siue pro eis fiant qͦꝵ tã ma¬
la sunt mita ut nec talibꝰ digni suit
a diuuari siue proeis quoꝵ tam bõ ut
talib nõ indigeant adiuniẽtis gen̾e
iupe pie cũ reliq̃r̃t corpus nam iuitũ si¬

Expanded text:
nt ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. generefiunt, cum reliquerit corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Lices foris resonẽt oĩa dum intꝰ tumltus
uõ sit. dumi int̾ se nõ uirentur cupiditas
et timor dũ auaricia luriaq nõ dsssi deãt
nec alt̾a alt̾am ueret bñ ẽ aĩo. Ca quid pro¬
rest tocius regionis si leciũ si affectꝰ fremu

Expanded text:
licet foris resonent, dum intus nihil tumultus sit, dum inter se non rixentur cupiditas et timor, dum avaritia luxuriaque non dissideant nec altera alteram vexet. Nam quid prodest totius regionis silentium, si adfectus fremu
Abbreviated transcription (Latin):
Sic erga sbiectos sollicitudo laudabil
ox hibea  cũ mansuetudine discipliua
sit cum distctõne correctõ. Irã benigͥtas
mitiget bemgͣtatẽ ⁊ elꝰ exacuet et ita
gat rectitudinẽ discipline remissio.g̾g̾.¬

Expanded text:
 erga subjectos sollicitudo laudabilis. 788 Exhibeatur cum mansuetudine disciplina. Sit cum discretione correptio. Iram benignitas mitiget, benignitatem zelus exacuat; et ita gat rectitudinem disciplinae remissio.
Abbreviated transcription (Latin):
Ocł̃is quidẽ carnalibꝰ uide ͬ qiͣ ep̃c ma¬
gnus et dis obtutibꝰ inspicit᷑ leꝓsus
magnus ꝑ pecciũam accquisunt indebi¬
tum ordine et apd̾ deum ꝑdidit int̾is¬
reui. hoĩem. caro suscepit dignntatem
et aĩa ꝑdidit hoẽstate. ambrꝰ tͥcẽ.¬

Expanded text:
Oculis quidem carnaliter videtur episcopus magnus, et divinis obtutibus inspicitur leprosus magnus. Per pecuniam acquisivit indebitum ordinem, et apud Deum perdidit interiorem hominem. Caro suscepit dignitatem, et anima perdidit honestatem; c
Abbreviated transcription (Latin):
Qd añ prodest recõd̾e se etpi ocłos hõmi
auresq uitare bona cõ scĩa turbã aduo¬
cat mala ⁊̃ solitudone auxia ẽ at solli¬
cita si hoẽsta suut q̃ facit õs sciant si
turpia quid reft̾ hoĩem ueĩem scipe cũ
cuscias o temiseꝵ si cõtempnis hũc te¬

Expanded text:
d autem prodest recondere se et oculos hominum auresque vitare ? Bona conscientia turbam advocat, mala etiam in solitudine anxia est atque solicita, si honesta sunt que facis, omnes sciant, si turpia, quid refert neminem scire, cum tu scias? o te miserum si contemnis hu
Abbreviated transcription (Latin):
inserere moꝵ probitate prospicuas ut ꝑ
obsequia fideliũ om̃ĩbꝰ crescat utilitatis
cium manꝰ qr sicut tontis puritas ꝑ luuo¬
sa corrupitur sic afflue̾cia bom printipi
mał distributorib ĩmutaͬ Cast. łU. e.¬

Expanded text:
inserere morum probitate conspicuas, ut per obsequia fidelium nobis crescat utilitatis tium manus et sicut fontis puritas per limosa corrumpitur, sic affluentia boni regis avaris distributoribus immutatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝙ̃ ꝑ incõsidenantiã mrnuatur an¬
temꝑancia .n. ipãm aĩam inqͥetem
fatit ut cũ de uifirtate sollicita .s. nou
cui dedita sit dĩius ẜuiciis dampnũg
affere in prdẽtia. aĩa .n. ĩ tnͣsqlli¬
tate poĩta totum coꝵ extollit ad de¬
ui integro cõsilio obsecrans q̃ petẽ¬

Expanded text:
tiam minuatur. Intemperantia enim ipsam animam inquietam facit, ut cum de infirmitate sollicita est, non tantum dedita sit divinis servitiis. Damnum ergo affert improvidentia. Anima enim in tranquillitate posita, totum cor extollit ad Deum, integro consilio obsecrans quae peten
Abbreviated transcription (Latin):
Q̾d sr̃bit t̾ra et cuus ut hõ ¶ or
arrogañ sb̾lene ᷑ oblitꝰ quid erit ⁊
ꝙͣ fragili ua sculo cõtineatur et quib
st̾coribꝰ ĩm̾sꝰ sit et qͣlia semꝑ purga¬
u̾ta de sua carne piciat. Orig.o.i.¬

Expanded text:
superbit terra et cinis, ut homo arrogantia sublevetur, oblitus quid erit, et quam fragili vasculo contineatur, et quibus stercoribus immersus sit, et qualia semper purgamenta de sua carne projiciat? Quid eni
Abbreviated transcription (Latin):
let pata ħ ĩ eo qd spõte nõ appetit nul¬
lis erhortacionib flectitur ad ħ autẽ
qd̾ latont̾ desiderat. q̃nt ut coga᷑ qr
dũ metuit ex desiderio suo iulesc̾e oꝑ¬
tat umi in sua uoluntate cosare. ggꝰ.l.¬

Expanded text:
 Haec in eo, quod sponte non appetit, nullis exhortationibus flectitur; ad hoc autem, quod latenter desiderat, quęrit, ut cogatur, quia dum metuit ex, desiderio suo vilescere, optat vim in sua voluntate tolerare.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sobetas ẽ recti iudicii ceuar memori¬
e rrcordacõisq insepabił sapĩe secre¬
torum. custos. archam uelauiẽ lectõnis
et doct̾ne capax studioꝵ et artiũ bona¬
rum disciplina piter et magistra inge
cirans uctutis singłare auxiliũ cũtta
cũ rõne disponẽs in cõg̾gacõne hõe¬
stor se ipãm semꝑ ing̾ens. aꝰ idẽ.łi

Expanded text:
ofuga, recti judicii tenax, memoriae recordationisque inseparabilis sapientia, secretorum custos, arcani velamen, lectionum et doctrinae capax, studiorum et artium bonarum discipula pariter et magistra, ingecreans, virtutis singulare auxilium, cuncta cum ratione disponens, in congregatione honestorum se i
Abbreviated transcription (Latin):
tinẽdi. ut .s. lingͣm suam a loqͣcitate
restrĩgat ocłos suos a circunspecti¬
one coh̾eat et ut cet̾a mẽbra omma
cũ modestia et quiete cõtineat. hugo
Non sicut quidam faciũt quicum ad
designãt. caput excuciũt brachia ex tẽ dũ¬
orunt. manus in altũ exꝑandũt et
nõ sine magna turpitudine.q. totũ e¬
pulũ simł suit ablortu ĩ gẽtes qͦsdã
conatꝰ et gestꝰ satis indecoros osten

Expanded text:
videlicet ut et linguam suam a loquacitate restringat, et oculos suos a circumspectione cohibeat, et ut caetera membra omnia cum modestia et quiete contineat. CAP. Non sicut quidam faciunt, qui cum ad designant. Caput excutiunt, brachia exerunt, manus in altum expandunt, et non sine magna turpitudine quasi totum epulum simul sint absorpturi, ingentes quosdam conatus et gestus satis indecoros osten
Abbreviated transcription (Latin):
.s. quo gestu. quo sono et qua sigͥ¬
ficacõne aliquid dicatur. Discipli¬
na enim iubet ut loꝙ̃tis sit gestꝰ
modestus et huil. soms de m̃issꝰ¬
et suauis signfitatõ u̾ap et dłtis item.

Expanded text:
est quo gestu, quo sono, qua significatione quid dicatur. Disciplina jubet ut loquentis sit gestus modestus et humilis, sonus demisst suavis, significatio verax et dulcis.
Abbreviated transcription (Latin):
tmndo ad cõstãciã tiudos. ad
nmorẽ suꝑtos. ad frugalitatẽ ꝓ
ꝓcitatẽ gulosos ad consiliũ tem̾ari
am crudeles ad u̾ecũdia ꝓtaces ad
quietem p̾cipites ad prudẽciã iu¬

Expanded text:
rgo ad constantiam timidos, ad timorem superbos, ad frugalitatem prparcitatem gulosos, ad consilium temerariam crudeles, ad verecundiam procaces, ad quietem praecipites, ad prudentiam in
Abbreviated transcription (Latin):
cie. Quitã eium bibẽtes digitos
mediotenus pocuł min̾gñt. alii
unctas manus aduestimẽta sua
dant rursꝯ ad cibaria tractanda
redemnit. alii nudis articuł inte co¬
cleans ola sua piscantur. Itaut ĩ
eodem ure manus ablucionẽ et
uẽter refectionem q̃re udeatur
fc̃m in pocuł dem̾gunt. Hugo i d̾¬

Expanded text:
. Alii bibentes, digitos mediotenus poculis immergunt. Alii unctas manus ad vestimenta sua detergentes, rursus ad cibaria tractanda redeunt. Alii nudis articulis coclearis vice olera sua piscantur, ita ut in eodem jure et manus ablutionem et venter refectionem quaerere videatur.turi in poculis demergunt. Haec,
Abbreviated transcription (Latin):
uilem. uo̾ ent tibi scurcił s grita ur ba¬
uitas ͦ sales cui sine dente sint. ioci sine
uilitate. s risꝯ sine cachiio. uox sine
clamore Incessꝰ sine tumultu. quies
tibi sine desidia erit et cumab aliis loͦ¬

Expanded text:
it. Non sit tibi scurrilis, sed grata urbanitas; sales tui sine dente sint, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu. Quies tibi non desidia erit, et cum ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Primordia conuoꝵ blandis refouẽ¬
da sunt modis ne si asꝑitate icipi¬
ant ext̾nti ad p̾ores lapͥsꝰ recuruit
qui enĩ conu̾sis siue leuitate enidit
exasperare pociꝰ quẽ corng̾e nouit

Expanded text:
Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiunt, exterriti ad priores lapsus decurrant. Qui conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit
Abbreviated transcription (Latin):
Ot sit ħo aͥd conũtat sc ad illũ aqͦ
creatus ẽ recedẽdo em̃ fugescit acce¬
tẽto feruescit. recedẽdo tenebrescit.
acredẽdo clarescit. a qͦ em̃ ht̃ ut sit
apus illũ ht̃ ut bene sit. gͦ quiuult¬

Expanded text:
o sit aliquid, convertit se ad illum a quo creatus est. Recedendo enim frigescit; accedendo fervescit: recedendo tenebrescit; accedendo clarescit. A quo enim habet ut sit, apud illum habet ut ei bene sit. Deniqu
Abbreviated transcription (Latin):
Gestus honũs in omi ¶idem.
actu eẽ d grõ sꝯ̃ siue mollitie.
quietꝰ sine dissołone. gms sinei
tarditate. illacer sine inquietudi¬
ne. maturꝰ sine ꝓt̾ma et sine tur¬
bulentiua seue rnͣs ibidem
Cempanda ẽ ⁊ facies et modifi¬
canda in gestu suo. ita ut nec ꝓ¬
t̾ne exaspetur. nec molliter dis¬

Expanded text:
gestus hominis in omni actu esse debet gratiosus sine mollitie, quietus sine dissolutione, gravis sine tarditate, alacer sine inquietudine, maturus sine protervia, et sine turbulentia severus. Mollemeranda est igitur facies et mortificanda in gestu suo, ita ut nec proterve exasperetur, nec molliter dis
Abbreviated transcription (Latin):
Senutus dcs ẽ gemimatus luctus ꝙ̃
n̾to fideles appetunt qm̃ dili gẽtes
cõsolatur penitẽtes emũdat. diabolũ
fugat xp̃o conciliat. amantudo dultis
lacͥme felicos salutans affuctio. cassi.¬

Expanded text:
dictus est geminatus luctus. Quem merito fideles appetunt, quoniam lugentes consolatur, poenitentes emundat, diabolum fugat, Christo conciliat; amaritudo dulcis, lacrymae felices, salutaris afflictio.
Abbreviated transcription (Latin):
equus seuerior esto uidics̃ qm̃ ẜmoẽ
Et iuta qm̃ uultu clem̾̃cie cultor de¬
miẽs ultor seuitie detestator fame bo¬
nnt oppotissimis ad iram tardus ad
cut. aliĩ uicõrum uane gł̾ie cõtemp¬
torum et bonoꝵ quib p̾ditus es ñ
acerbꝰ. ex actor nulliꝰ imprudẽcia᷑
nõ asꝑuans. seneca de.iiii. uͥtutib¬

Expanded text:
equus. Severior esto judicio, quam sermone: et vita, quam vultu, clementiae cultor, clemens ultor, saevitiae detestator. Famae bont, oppositissimus. Ad iram tardus, adcut alii vitiorum. Vanae gloriae contemptor, et bonorum quibus praeditus es, non acerbus exactor. Nullius imprudentiam non as
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tutũ tundit cũq se studiose mẽs
de pigra uetustate retarguit alatͥ
¶Quo ubiꝰ culpa fletur eo alcior co¬
guicõ u̾itatis attingitur qr ad ui¬
dẽd̾ ẽt̾nũ lunic̃ polluta dud̾ cõ¬
scĩa lacaus baptizata renonatur

Expanded text:
virtutum fundit; cumque se studiose mens de pigra vetustate redarguit, alacri quo uberius culpa fletur, eo altius cognitio veritatis attingitur, quia ad videndum internum lumen polluta dudum conscientia lacrymis baptizata renovatur
Abbreviated transcription (Latin):
Qna sunt gen̾a meditacõnũ. unũ in
t̾aturis. unũ inscripturis. unũ in mo¬
rib. primũ surgit ex ad mirõne. Secũ¬
dum ex lectione. Terciũ ox circun s̃pec¬
lectio ad cognoscendam u̾itatẽ mͣ m̃i
instrat meditatõ. coaptat. or̃o sb̾le¬
uat. op̾o componit et contempło nip¬
sa exultat.
Circispectõ ĩ morib duplici cõside¬
racõne discurat ĩ tꝰ et foris foris ad
famã. intus ad conscĩam ut quid expe¬
diat et quid deceat. deceat ad exem¬
plum expediat ad m̾itũ nob̾ ad m̾itũ
ꝓxmis ad exemplũ. Hugo in medita¬

Expanded text:
a sunt genera meditationum, unum in creaturis, unum in scripturis, unum in moribus. Primum surgit ex admiratione, secundum ex lectione, tertium ex circumspeclectio ad cognoscendam veritatem materiam ministrat, meditatio coaptat, oratio sublevat, operatio componit, contemplatio in ipsa exsultat.io in moribus duplici consideratione discurrit, intus et foris. Foris ad famam, intus ad conscientiam. Foris quid deceat, et quid expediat: deceat ad exemplum, expediat ad meritum: nobis ad meritum, proximis ad exemplum. Int
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Intolłabilis res posde̾ uũmos et con¬
tẽpn̾e indixisti pecĩe odiũ hoc ꝓ¬
fesso es. hanc ꝑ sõm indiusti agẽ¬
da ẽ iniquissimũ ẽ te peciũam subi
glia egesratis acquirere se ͣł .ii. de
uoluptates ten̾e sub freno. medita
se u̾sat inmagno gaudio ẽ s par

Expanded text:
 intolerabilis res poscere nummos et contemnere. Indixisti pecuniae odium; hoc professus es, hanc personam induisti : agenda est. Iniquissimum est te pecuniam sub gloria egevoluptates tenere sub freno, meditar versat, in magno gaudio est, sed parum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Acciua uita ht̃ sollititũ cursũ contẽ¬
piatiua gaudiũ sempit̾nũ. in hac
acquiritur regnũ in illa ꝑcipitur ħ fa¬
cit płsare bonoꝵ opeꝵ uelut quibusdã
manib ianuã ista uocat consũman¬
dos in prĩam ĩ hac contempnitur mũ¬

Expanded text:
2. Activa vita habet sollicitum cursum, contemplativa gaudium sempiternum. In hac acquiritur regnum, in illa percipitur. Haec facit pulsare bonorum operum, velut quibusdam manibus januam; illa vocat consummatos in patriam. In hac contemnitur mun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ in ẜmonib otõsa adhibeantur
Ocõsa aut̃ sunt ommia q̃ sunt at
nocua. aut inhonesta. aut ĩutilia
Inutilia at̾ sunt q̃ nec loꝙ̃tib nec
cõuenũt. Nociua ã sunt q̃ suis su¬
asionib auimos auditoꝵ ad erid¬

Expanded text:
inatis otiosa adhibeantur. Otiosa autem sunt omnia, quae sunt aut nociva, aut inhonesta, aut inutilia. Inutilia autem sunt, quae nec loquentibus, nec conveniunt. Nociva sunt quae suis suasionibus animos auditorum si
Abbreviated transcription (Latin):
Nũꝙͣ cõmocõm contemplo ũgitur n ͦ
p̾ual mẽs ꝑturbata cõspice̾. ad qd̾ uix
tñsquilla u ĩhiare qr nec solis radius
t̾ritur cũ ꝯmote nubes celi faciẽ ob¬
ducunt. nec turbatꝰ fõs accipiẽtis
dit qr qͦ eus uuda palpitat eo ĩ
se spem siaulitudus obscurat. g̾ t¬

Expanded text:
commotioni contemplatio jungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere ad quod vix tranquilla valet inhiare; quia nec solis radius cernitur; cum commotae nubes coeli faciem obducunt; nec turbatus fons respicientis quia quo ejus unda palpitat, eo in se speciem similitudinis obscurat.
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ p̾dicatõne refugĩt secretũ qͥ¬
etis diligunt secessum speculacioni
appetunt de qo si distrcte indicẽtur
ex tantis ꝓcul dubio rei sunt ꝙͣtis
uemiẽtes ad publitũ ꝓdeẽ potu̾ũt¬

Expanded text:
dicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt. De quo si districte judicentur, ex tantis proculdubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad exempla nec rõne cõponim᷑
s cõ suetudine abducim᷑ qd̾ si pau
tenet errol ubi locus publitus
Educacõ et disciplina mores fa¬
dicit ita bona consueᵈ ͦ excut̾e d¬

Expanded text:
ad exempla; nec ratione componimur, sed consuetudine adducimur. Quod si pauctenet error, ubi publicus Educatio et disciplina mores fadicit. Itaque bona consuetudo excutere d
Abbreviated transcription (Latin):
Dona consołõ cũ et blasphemam᷑ a maliᷤ
bñfacientes si rtĩ diligant nos omnio suf¬
ficit adũsum os loꝙ̃tĩ iniqua opimio bo¬
norum cum testimomo conscĩe. u̾. sr̃ caut̾.¬
Portitudo tua fiducia fideł conscie decor tu¬
us splendor bone opimionis.B̾ .iii. de cõ¬

Expanded text:
to consolatio, cum blasphemamur a malis bene facientes, si recti diligant nos. Omnino sufficit adversus os loquentium iniqua, opinio bonorum cum testimonio conscientiae. In ortitudo tua, fiducia fidelis conscientiae: decor tuus, splendor bonae opinionis. Ita,
Abbreviated transcription (Latin):
sꝯ ẽ quisquis aĩ eis sic uritur ut metas
consuetudinis donoꝵ inter quos n̾ti¬
tur excedat aut ad significat aut
flagiciosꝰ ẽ. in omĩb em̃ talib non
usus reꝵ s libido mentis ĩ culpa ẽ. auꝰ¬

Expanded text:
sus est. Quisquis vero sic eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum, inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum, sed libido utentis in culpa est.
Abbreviated transcription (Latin):
Sope deꝰ misericors quo suos ten̾e
diligit eo sollicite ab ep̾mis actõm¬
b abscondit. nam et płmq pr̃ fa¬
mił. ad eum laborẽ ẜuos digit. a qͦ
sb̾tiles suspendit et iide filii sine uexa¬
cione decori sunt. uñ ẜui in pulu̾e fe¬
¶Omĩs qui uno pede claudicat soli il¬
li pedi inuicitur quẽ sanũ hc̃. qr et
tui desid̾iũ t̾renũ iam arefractũ fu̾it
ii solopede amoris dei tota uͥtute se
sustim et in ips̃ stat qr pedẽ amoris
setuli quem pon̾e ncta cõ suen̾at iã
a t̾ra suspensum portat g̾g̾. sr̃ eze.¬

Expanded text:
est, misericors Deus quo suos tenere diligit, eo illos sollicite ab externis actionibus abscondit. Nam et plerumque paterfamilias ad eum laborem servos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere foequippe qui uno pede claudicat soli illi pedi innititur quem sanum habet, quia cui desiderium terrenum jam arefactum fuerit, in solo pede amoris Dei tota virtute se sustinet. Et in ipso stat, quia pedem amoris saeculi quem ponere in terra consueverat, jam a terra suspensum portat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Qum contempłoms artem aliqͥ ten̾e
at si nulla iam mala prormus ir¬
rogans si irrogata a propius eqͥ¬
niuter portant si obiectis boms
temꝑalib neqͣꝙͣ mẽs leticia soluitur
si sb̾tuittis nõ mino erroit sanciant᷑.

Expanded text:
 contemplationis arcem tenere ant, si nulla jam mala proximis irrogant; si subirrogata a proximis, aequanimiter portant; si objectis bonis temporalibus, nequaquam eos laetitia solvit; si subtractis, non
Abbreviated transcription (Latin):
sm̃e q nulla abstinẽcia fit a uolup ͭ ͤ
carnali q̃ nõ hẽat in exordio dolo¬
rem dolorẽ donec in meliorẽ ꝑtem
cõ suetudo flectatur qd̾ cum puem̾t
q̃ consuetudo ut nasce̾tur cũ dolore
reluctandum ẽ cõsuetudim male. aꝰ¬

Expanded text:
 nulla abstinentia fit a voluntate carnali, quae non habeat in exordio dolorem, donec in meliorem partem consuetudo flectatur. Quod cum provenerit, Quae consuetudo ut nasceretur, cum dolore reluctatum est consuetudini malae.
Abbreviated transcription (Latin):
Greca narrat hystoria alexandrũ
potentissimũ regẽ orbisq dsiato¬
rem et in morib et incessu leom¬
dis pedagogi sui uõ potuisse ca¬
rere uicus quib ꝓuulꝰ adhuo fũ¬

Expanded text:
Graeca narrat historia Alexandrum, potentissimum regem orbisque domitorem, et in moribus et in incessu Leonidis, paedagogi sui, non potuisse carere uitiis, quibus paruulus adhuc fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ẜa et iam nũc t̾cia. Cui arnꝰ mirori
te in tantis successib lacumas iuenisse
la tibi suspendit et t̾cio amice da michi
de arbore illa surtulos quos seram. A¬
diuitem. for nobilem. gen̾e clarã. fa¬
ma felicẽ duce̾ noluit. malo inqͥt⁊
meꝰ eẽ ꝙͣ suus. cui mariꝰ ĩmo exte
lia sb̾iẽcta eẽ p̾misserĩt. sic fateciaũ

Expanded text:
a, jam nunc tertia. Cui Arrius: Miror te in tot successibus lacrymas invenisse.lla suspendit. Et tertio: Amice, da et mihi de arbore illa surculos quos seram. Adivitem, forma nobilem, genere claram, fama felicem ducere noluit: Malo meus esse quam suus. Cui Marius: Immo ipsa lia
Abbreviated transcription (Latin):
Contemplati dei sapiam nõ pos¬
tes qr canto ab eius luce longe
sunt ꝙͣto apd̾ semet ipõs hisiles
ñ sunt qr ĩ eoꝵ mẽtib dũ tun̾or e¬
laciomis crescit aciem cõtempłomᷤ
claudit et unde se lutere p̾ cet̾is estim¬
ant inde selm̃e iurtutis pruant. gg̃.¬

Expanded text:
Contemplari enim Dei sapientiam non postur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere prae caeteris aestimant, inde se lumine veritatis privant.
Abbreviated transcription (Latin):
on disponet suigła isi cui iam uite
sue sũma ꝓpoĩta ẽ. nemo ꝙͣuis patos
hẽat colores similitudinẽ reddes nͥ il
constet quid uelit ping̾e. scire d qͥd¬
petat ille qui sagittam uult mict̾e et
tunc dirig̾e ac moderan manu telũ

Expanded text:
on disponet singula, nisi cui iam vitae suae summa proposita est. Nemo, quamvis paratos habeat colores, similitudinem reddet, nisi iam constat, quid velit pingere. Ideo petat ille, qui sagittam vult mittere, et tunc derigere ac moderari manu telum.
Abbreviated transcription (Latin):
cõ suetudinem iam fecistis. om̃e enĩ pec¬
catum cõ suetudine iulescit et fit honũ
qĩ uullũ sit obduuit iã dolorẽ ꝑdidł
et ualde putre ẽ. nec dolor dol qd̃ nõ
dolz nõ pro sano hñd̃ ẽ s ꝓ mortuo ⁊¬
aut samĩ ẽ. aut ẽ in illo spes aliqͣ saĩ¬
tatis. qũ a̾ tangitur ꝑmigitur calcatur
nec dolet ꝓro mortuo hñdu de corpe
En hiis reb de quib nil c̾ti diuma sa
res consuetudinũ eccãsticaꝵ coh̾cendi

Expanded text:
forte consuetudinem jam fecistis. Omne enim peccatum consuetudine vilescit, et fit homini quasi nullum sit: obduruit, jam dolorem perdidit. Quod valde putre est, nec dolet: quod non dolet, non pro sano habendum, sed pro mortuo caut sanum est, aut est in illo spes aliqua sanitatis: quando autem tangitur, pungitur, vellicatur, nec dolet; pro mortuo habendum enim rebus, de quibus nihil certi statres consuetudinum ecclesiasticarum coercendi
Abbreviated transcription (Latin):
In muagnoꝵ discimũ augustiis ubi
domestica consilia remcdiũ nõ ĩue¬
nũt eoꝵ suffragia implorantur q¬
rĩ prudẽtia in alcõrib negotus exꝑ¬
ieitia diut̾mor appbanit ibidem.

Expanded text:
In magnorum discriminum augustiis, ubi domestica consilia remedium non inveniunt, eorum suffragia implorantur, quorum prudentiam in altioribus negotiis experientia diuturnior approbavit.
Abbreviated transcription (Latin):
bituo sit habiidat emm sibi locupͬ
testis conscĩa fugiat eciam mala et ob¬
probria ⁊ si se credat nõ posse cõuinti.
oꝑtꝰ tenchs sine teste sine conscio ħt
tũ facti arbitriũ ꝙ̃ nicħ fallat ad quẽ
fcã clamant omina deniq clamauit
et uox sang̾nis se ipm̃ unusquis et a¬
minũ suũ seuerũudicẽ sui ultore̾ sce

Expanded text:
bitro sit; abundat enim sibi locuples testis conscientia. 10. Fugiat etiam mala opprobria; etiamsi se credat non posse convinci. tenebris, sine teste, sine conscio; habet tamen facti arbitrum, quem nihil fallat, ad quem facta clamant omnia. Denique clamavit et vox sanguinis . Se ipsum unusquisque et animum suum severum judicem sui, ultorem s
Abbreviated transcription (Latin):
Socrates cũ ex amius quẽdam gͣ¬
uit̾ m̾entem ude̾t martem perdux ͭ
hortatusq ẽ ut per õs sb̾iectoꝵ edi¬
ti luctꝰ subhiis cectis et olim fu̾ut
hodieq d̾sentur et inseꝙ̃tib scłis
sint hĩtun. ac uite morliũ ĩcõmoda

Expanded text:
amicis quendam grauiter maerentem uideret, in arcem perduxit hortatusque est ut per omnes subiectorum aedilti luctus sub his tectis et olim fuerint et hodieque uersentur et insequentibus saeculis sint habitaturi ac mitte mortalium incommoda