comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nosor intumescẽs: exacto sep¬
tẽmo bestiam egit ꝙ penitẽs
est denuo reu̾sus in hominẽ
reb restitutus & regno. licet
eo pꝰmodum meruerit mise¬
ro exitu spoliari. Ad temꝑa
te ꝙ popło manifesta ⁊ neqͥ¬
tia tirannorũ ꝙ euidens pe¬
na. Iulianus uilis apostata
ꝙ sordidus imꝑator. dolo
potius ꝙͣ uirib ꝑsecutus est
Nam sub eo gͣuissima xp̃ia¬
norũ exorta ẽ ꝑsecutio. dum
galilei quẽ dicebat conatu
impio nomen moliebatur
extinguere. Uerũ dũ aduer¬
sus parthos infaustam expe¬
ditionẽ ageret. ꝙ idolis in re¬
ditu suo ꝓ sacrificio cedem
deuoueret xp̃ianoꝵ magni
basilii aliorumq scõrum pre¬
cib misertus ẽ d̾s. mercuriũ¬
q martirem destinauit qui
tirannũ incastris mandato
beate uirginis lancea ꝑfora¬
uit. morientẽq coegit imꝑiũ
enĩ p̃fatus ep̃c fideles cesa¬
i.
rie meccłia ꝑpetue uirginis
genitricis dei ꝑ noctantes
in orationib collegiss. ipsa

Expanded text:
nosor intumescens, exacto sepnosor intumescens, exacto septennio bestiam egit, et poenitens est denuo reversus in hominem, rebus restitutus et regno, licet eo postmodum meruerit misero exitu spoliari. Ad tempora gente et populo manifesta est nequitia tyrannorum, et evidens poena. Julianus vilis apostata, et sordidus imperator, dolo potius quam viribus persecutus est Nam sub eo gravissima Christianorum exorta est persecutio, dum Galilaei, quem dicebat, conatu impio nomen moliebatur exstinguere. Verum dum adversus Parthos infaustam expeditionem ageret, et idolis, in reditu suo, pro sacrificio, caedem devoveret Christianorum, Magni Basilii, aliorumque sanctorum precibus misertus est Deus, Mercuriumque martyrem destinavit, qui tyrannum in castris, mandato beatae Virginis, lancea perforavit, morientemque coegit impium enim praefatus episcopus fideles Caesain ecclesia perpetuae Virginis Genitricis Dei pernoctantes in orationibus collegisset, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
orũ: centũ octoginta .u. mi-¬
lia. Cumq dilucło surrex¬
iss udit omĩa corpora
mortuorũ ꝙ recedens abiit.
Et reuersus: sẽnacherib
rex assiriorum. ꝙ mansit in
niniue. Cumq adoraret
intemplo ne sarach d̾m siĩ.
ad ramelech & sarasar filii
eiꝰ ꝑcusserunt eum gladio.
fugeruntq interrã assirioꝵ.
ꝙ regnauit eseradon filus
eius ꝓ eo. Nec moueat si alio
ꝙ alio nomine censeatur in
diu̾sis historiis. ꝙ ꝓtͣditione
hebreorũ sicut ieix auctor ẽ:
idem pentanomius extitit.
Dictus ẽ enim salmanassar
& sennacherib. & phul. & te¬
grad phalasar. & sargon. Nisi
enim polinomiꝰ habeat᷑. his¬
toricorũ quadam contͣrieta¬
te dissidentiũ q̃nq uacilla¬
bit auctoritas. hicgͦ angłi¬
co gladio pͥmum adu̾sus
exercitum usus÷ dñs deinde
adu̾sus impium. manib
filiorum. Ipsa qͦ natura uin¬
dictas stupet int̾dum altis¬
simi & hominũ ꝓuocante
malicia. creatoris sui legib
mirabiliter adqͥescit. hinc

Expanded text:
orum centum octoginta quinque millia. Cumque diluculo surrexisset, vidit omnia corpora mortuorum, et recedens abiit. Et reversus est Sennacherib rex Assyriorum, et mansit in Ninive. Cumque adoraret in templo Nesrach deum suum, Adramalech et Sarasar filii ejus percusserunt eum glageruntque in terram Armeniorum, et regnavit Asaraddon filius ejus pro eo . Nec moveat si alio et alio nomine censeatur in diversis historiis, quia pro traditione Hebraeorum, sicut Hieronymus auctor est, idem pentonymus exstitit. Dictus est enim Salmanasar, et Sennacherib, et Phul, et Tegladphalasar, et Sargon. Nisi enim polyonymus habeatur, historicorum quadam contrarietate dissidentium quandoque vacillabit auctoritas. Hic ergo angelico gladio primum adversus exercitum usus est Dominus, deinde adversus impium manibus filiorum. Ipsa quoque natura vindictas stupet interdum Altissimi, et hominum provocante malitia, Creatoris sui legibus mirabiliter acquiescit. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Inculex tristis. pꝰ musca no¬
ciuior istis. Quinta pecus stra¬
uit. uesicam sexta creauit.
Pone subit grando. pꝰ brucꝰ
dẽte nefando. Nona tegit
solem. primã necat ultima
ꝓlem. Nec curo quis uersus
fec̾it. hoc solum attendens:
qr plagas egipti sub pharao¬
ne satis compendiose comp̃¬
hendit. In his tñ om̃ib nõ
est auersus furor eius apo¬
pulo dei s egredientẽ ꝑse¬
quens. cũ currib ꝙ equitibꝰ
suis in mari subm̾suᷤ ẽ. Aqͥs
gͦ ꝓ muro ad popłi defensio¬
nem & ꝓtelo ad subu̾sionẽ
tiranni usus ẽ. dñs. Salmana¬
sar qͦ regnante erechia p̃me¬
bat popłm dñi conu̾susq
rex inp̃ces adu̾sus minas
tiranni: dipeum diuine
ꝓtectionis opposuit. Unde
dñs dicens. Non ingrediet᷑
urbem hãc nec mittet in eã
sagittam nec occupabit
eam clipeus. nec cͥcumdabit
eã munitio. ꝑ uiã qͣ uenit
reu̾tetur. ꝙ ciuitatẽ hanc
ñ ingrediet᷑ dicit dñs Pte

Expanded text:
Inde culex tristis, post musca noInde culex tristis, post musca nocivior istis. Quinta pecus stravit, vesicam sexta creavit. Pone subit grando, post bruchus dente nefando. Nona tegit solem, primam necat ultima prolem. Nec curo quis versus fecerit, hoc solum attendens, quia plagas Aegypti sub Pharaone, satis compendiose comprehendit. In his tamen omnibus non est aversus furor ejus a populo Dei, sed egredientem persequens cum curribus et equitibus suis, in mari submersus est. Aquis ergo pro muro, ad populi defensionem, et pro telo ad subversionem tyranni usus est Dominus. Salmanasar quoque, regnante Ezechia, premebat populum Domini, conversusque rex in preces adversus minas tyranni, clypeum divinae protectionis opposuit. Unde Dominus, dicens: Non ingredietur urbem hanc, nec mittet in eam sagittam, nec occupabit eam clypeus, nec circumdabit eam munitio. Per viam qua venit revertetur, et civitatem hanc non ingr
Abbreviated transcription (Latin):
tirannorum
confusio ÷ ad int̾itum qͥdem
si inmalicia ꝑseu̾ant. si reuo-¬
cant᷑ adueniam. Nam ꝙ ipsi
flagello paratur incendium
c̃ incorrectionẽ filiorũ eo fue¬
tit usus pater. Et inquit acab
reu̾itus: faciem meã. ñ inducã
malũ hoc indieb eius. At ie¬
tabel inseuicia ꝑseuerans. con¬
digno crudelitatis exitu san¬
guinẽ suũ canib lingendũ
p̃buit. in loco ubi sanguinẽ
mnocentis nabot linxerant
canes. Qd̃ si ita innocentis na¬
buthe sanguis exquiritur.
nunqͥd tot innocentũ san¬
guis irrequisitus erit: Hi¬
neã iusti concupiuit impie¬
tas. ꝙ inꝑmutationẽ eiꝰ tociꝰ
regni iura amisit.Punitur
autẽ malicia semꝑ adommno.
s ĩt̾dũ suo int̾dum qͣi hominis
utit᷑ telo. inpenam impiorũ.
Afflixit pharao popłm dei.
& ab eod̃ gͣuissimis : sicut in
exodo legitur flagellatus pla¬
gis. Quas breuiter ut fideliꝰ
teneant᷑ metro comp̃hensas.
curaui inserere. Pruna ru¬
bens unda. rane tabesq scd̃a.

Expanded text:
tyrannorum confusio est, ad interitum quidem, si in malitia perseverant; si revocantur, ad veniam. Nam et ipsi flagello paratur incendium, cum in correctionem filiorum eo fuerit usus pater. Et, inquit, Achab reveritus est faciem meam, non inducam malum hoc in diebus ejus . At Jezabel in saevitia perseverans, condigno crudelitatis exitu sanguinem suum canibus lingendum praebuit, in loco ubi sanguinem innocentis Naboth linxerant canes. Quod si ita Naboth innocentis sanguis exquiritur, nunquid tot innocentium sanguis irrequisitus erit? Vineam justi concupivit impietas, et in permutationem ejus totius regni jura amisit. Punitur autem malitia semper a Domino, sed interdum suo, interdum quasi hominis utitur telo, in poenam impiorum. Afflixit Pharao populum Dei, et ab eodem gravissimis, sicut in Exodo legitur , flagellatus est plagis. Quas breviter, ut fidelius teneantur, metro comprehensas curavi inserere: Prima rubens unda, ranae, tabesque secunda,
Abbreviated transcription (Latin):
noster ingemiscit ꝙ si alt̾uis
uideat᷑ induisse ꝑsonam. det
enu. Nomen amicicie si qua¬
tenus expedit: heret. Calculus
intabula. mobile ducit opus.
Cum fortuna manet. uultũ
seruatis amici. Cum cecidit.
turpi u̾titis ora fuga. Grex
agit inscena mimum. pater
ille uocatur: filius hic. nom̃
diuitis ille tenet. Mox ubi ri¬
dendas inclusit pagina par¬
tes. Uera redit facies. dissimu¬
lata perit.

Expanded text:
noster ingemiscit, etsi alterius noster ingemiscit, etsi alterius videatur induisse personam. Ait enim: Nomen amicitiae si, quatenus expedit, haeret, Calculus in tabula mobile ducit opus. Cum fortuna manet, vultum servatis amici, Cum cecidit, turpi vertitis ora fuga. Grex agit in scena mimum, pater ille vocatur, Filius hic, nomen divitis ille tenet. Mox ubi ridendas inclusit pagina partes, Vera redit facies, dissimulata perit.
Abbreviated transcription (Latin):
simulacra effigiari nuda eo
qd̾ soliditas amicicie ꝙ u̾itas
fideisine qua nec gr̃ẽ qͥdem no¬
men sub sistrt. nullo simulatioĩs
fuco ualeat obumbrari. Siam
cũ ad homines uentũ sit. qui
non amicos s se ipsos insingłis
amant. multiplicitatis fucus
ut placeat necessarus ẽ. Apud
istos enĩ grã qi gratis nonẽ: iã
nõ grã s lucri mescatorium ẽ.
fãcies siqͥdem meretͥcis facta
ẽ ei. nec qd̾cũq ucium erubes¬
cit. dum lucri tendit ad q̃stũ.
Uetus querela ÷ sapientis. in¬
dignũ amicicie lugentis occa¬
sum. Illud amicicie qͦdam ne¬
n̾abile nomen. ꝓstat. & in ques¬
tu ꝓ meretrice secler. Qd̃ ex eo
constat qd̾ si cesset utilrtas. ra¬
rus aut nullus ẽ qͥ ꝓpter se
uirturẽ amicicie colat. In tot
circulis seculoꝵ. intanto eta¬
tum lapsu. initanta multitu-¬
dine & differentia ꝑsonarum:
iux ut ait leluis tria inueni¬
untur ant quatuor paria
inamore. Hoc ip̃m arbiter

Expanded text:
simulacra effigiari nuda, eo simulacra effigiari nuda, eo quod soliditas amicitiae, et veritas fidei, sine qua nec gratiae quidem nomen subsistit, nullo simulationis fuco valeat obumbrari. Sed jam cum ad homines ventum sit, qui non amicos, sed se ipsos in singulis amant, multiplicitatis fucus ut placeat necessarius est. Apud istos enim gratia, quia gratis non est, jam non gratia, sed lucri inescatorium est. Facies siquidem meretricis facta est ei, nec quodcunque vitium erubescit, dum lucri tendit ad quaestum. Vetus querela est sapientis, indignum amicitiae lugentis occasum: Illud amicitiae quondam venerabile nomen Prostat, et in quaestu pro meretrice sedet. Quod ex eo constat, quod si cesset utilitas, rarus aut nullus est, qui propter se virtutem amicitiae colat. In tot circulis saeculorum, in tanto aetatum lapsu, in tanta multitudine et differentia personarum, vix, ut ait Laelius, tria inveniuntur, aut quatuor paria in amore. Hoc ipsum arbiter
Abbreviated transcription (Latin):
de suffragio ip̃is de speres. quẽ
mim̾ib pascis. Alimenta siqͥdem
umbratilis grẽ ꝙ nominis ꝓstitu¬
ti munuscula sunt. ꝙ nͥ fu̾int
freq̃ntata. amicicie nom̃ int̾i¬
munt. frustra de mun̾is qͣnti¬
tate p̃sumitur. nͥ aminam cupi¬
ditatis igne succensam crebre
uisitatiõis refrigerio temꝑes.
et auaricie uigẽ esuriem freq̃n¬
ti beneficioꝵ. inter pe latione
de mulceas. Aquilarum dicit᷑
ẽẽ nat᷑a. ut cum stomacũ pleni¬
ori refectione ingurgitau̾int:
inqͥntum decimũ diẽ uel ut
aliis placet in qͣdragesimum
suspendant esuriem oblatoꝵ¬
q ciboꝵ copiam asꝑnent᷑. una
sat᷑itate contente. Sane longe
alia conditio diuitũ: immo
eorum qui uenalẽ ꝓstituunt
grãm. Magis enim aliquatenꝰ
accedunt ad homines qͥ neces¬
se hñt qi crebro esuriunt cre¬
bro refici. Uix possunt collec¬
lare quin indignent᷑ anicis.
si ñ auaricie hiatũ obpleu̾int.
Solebant antiquitus gr̃arũ

Expanded text:
de suffragio ipsius desperes, quem de suffragio ipsius desperes, quem muneribus pascis. Alimenta siquidem umbratilis gratiae, et nominis prostituti munuscula sunt, et nisi fuerint frequentata, amicitiae nomen interimunt. Frustra, de muneris quantitate praesumitur, nisi animam cupiditatis igne succensam, crebrae visitationis refrigerio temperes, et avaritiae jugem esuriem frequenti beneficiorum interpolatione demulceas. Aquilarum dicitur esse natura, ut cum stomachum pleniori refectione ingurgitaverint, in quintum decimum diem, vel, ut aliis placet, in quadragesimum suspendant esuriem, oblatorumque ciborum copiam aspernentur, una saturitate contentae. Sane longe alia conditio divitum, imo eorum qui venalem prostituunt gratiam. Magis enim aliquatenus accedunt ad homines, qui necesse habent, quia crebro esuriunt, crebro refici. Vix possunt colleclare. quin indignentur amicis, si non avaritiae hiatum oppleverint. Solebant antiquitus Gratiarum
Abbreviated transcription (Latin):
gabiles. Nunc gͦ fili mi audi me.
ꝙ ne recedas auerbis oris mei.
longe fac ab ea uiam tuam.et
ne appropinques forib domus
eiꝰ. hec̃ si adsectam hereticoꝵ. cen¬
seant᷑ p̃cipue referenda. ab ad¬
ulationis fraude ñ aliena sunt.
Si gͦ adfores domus eiꝰ nõ licet
accedere: numqͥd admittenda
ẽ. inp̃cordia pectoris Cet̾m cum
multiplex sit uiciũ adulandi.
aliis uultu. aliis nerbo. aliis
oꝑe ł munere assentantibꝰ. effica¬
cissima ẽ. adulationis fraus. cũ
simulationẽ confirmant mu¬
nera. aut ei difficilius obsequi¬
um contestat᷑. Si aliter credis.
stipe mel sumpta dulcius eẽ pu¬
tas: Probatio siquidem uere di¬
lectionis ẽ. sub huiꝰ tempestatis
corruptione. freq̃ntatio mun̾is.
Ars artium ẽ. si placere uis. fre¬
q̃nter dato. Si calidum scis po¬
nere sumen. Scis comitem hor¬
ridulum trita donare lacerna.
Alter: mercurius eris ei& si uis
amplius es apollo. pheboq pul¬
crior ꝙ sorore phebi. Nec est qd̾

Expanded text:
gabiles. Nunc ergo, fili mi, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam, et ne appropinques foribus domus ejus . Haec etsi ad sectam haereticorum censeantur praecipue referenda, ab adulationis fraude non aliena sunt. Si ergo ad fores domus ejus non licet accedere, nunquid admittenda est in praecordia pectoris? Caeterum cum multiplex sit vitium adulandi, aliis vultu, aliis verbo, aliis opere vel munere assentantibus, efficacissima est adulationis fraus, cum simulationem confirment munera, aut ei difficilius obsequium contestatur. Si aliter credis .stipe mel sumpta dulcius esse putas. Probatio siquidem verae dilectionis est sub hujus tempestatis corruptione, frequentatio muneris. Ars artium est, si placere vis, frequenter dato. . . . Si calidum scis ponere sumen, Scis comitem horridulum trita donare lacerna, alter Mercurius eris ei, et si vis amplius, es Apollo: Phoeboque pulchrior, et sorore Phoebi. Nec est quod
Abbreviated transcription (Latin):
adulatoꝵ. congressus ĩpugnat.
hec fortasse meretrix est. cuiꝰ msi¬
dicit fugam. fauus inquit dis¬
tillans labia mer etricis. &s nitidi
oleo guttur eiꝰ. Nouissima autẽ

Expanded text:
adulatorum congressus impugnat. Haec fortasse meretrix est, cujus indicit fugam. Favus, inquit, distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus. Novissima autem
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sederit insolio reg¬
i sui descrbes deuterono¬
miũ legis huiꝰ uolumine.
Ecce qr pͥnceps ñ debet ẽẽ iu¬
ris ignarus. ꝙ licet multis
pͥuilegiis gaudeat: nec milicie
p̃textu legem dñi ꝑmittitur
ignorare. Describet gͦ deutero¬
nomiũ legis .i. sccłam legem
inuolumine cordis. ut sit lex
pͥma quã litt̾a ingerit. sccła
quam ex ea misticus intellec

Expanded text:
autem sederit in solio regni sui, de scribet sibi Deuteronomium legis hujus in volumine. Ecce quia princeps non debet esse juris ignarus, et licet multis privilegiis gaudeat, nec militiae praetextu legem Domini permittitur ignorare. Describet ergo Deuteronomium legis, id est secundam legem in volumine cordis; ut sit lex prima, quam littera ingerit; secunda, quam ex ea mysticus intellec
Abbreviated transcription (Latin):
chademici qͥdem dicti
st̃ ab achademia: unde
plato extitit oriundus. qͥ eund̾
sue natiuitatis locum & studen¬
diusu ⁊ discipłoꝵ freq̃ntia m̾ito¬
rũq suoꝵ celebritate: fecit insi¬
gnẽ. Illum uͦ locum cet̾is p̃tulit.
eo qd̃ ad incuciendũ timorem qͦ
ditione sui. modestia fidelius
seruaret᷑: maxime uisus ẽ. ex fre¬
quenti terremotu quo sepe
collidit᷑ eẽ idoneus. Timor em̃
sicut modestie cognatꝰ ⁊ ita fa¬
miliaris ẽ sapienti. Non ille
tñ qͥ m̃tem turbat. ꝙ quasi tur¬
bine quodam rõnis & intelligen¬
tie p̃stringit ocłm. s qͥ compo¬
nit amimũ. & quasi humilita¬
tis fomes hominẽ reddit ad
omĩa uirtutis officia aptiorẽ
Unde in libris noctrum athi¬
earũ scribit agellius uir ele¬

Expanded text:
cademici quidem dicti sunt ab academia, unde Plato exstitit oriundus, qui eumdem suae nativitatis locum, et studendi usu, et discipulorum frequentia, meritorumque suorum celebritate fecit insignem. Illum vero locum caeteris praetulit, eo quod ad incutiendum timorem, quo fidelius reservaretur, maxime visus est ex frequenti terrae motu, quo saepe colliditur, esse idoneus. Timor enim sicut modestiae cognatus est, ita familiaris est sapienti. Non ille tamen qui mentem turbat, et quasi turbine quodam rationis et intelligentiae praestringit oculum, sed qui componit animum, et quasi humilitatis fomes, hominem reddit ad omnia virtutis officia aptiorem. Unde in libris Noctium Atticarum scribit Aulus Gellius, vir ele
Abbreviated transcription (Latin):
noui hominẽ longe inferiorẽ
platone nͥ quia xp̃ianus ÷ nec
licitum arbitror xp̃iano p̃fer¬
ri. uł platonẽ. noui inqũã ho¬
minẽ egrotatuuũ: morborũ
incursu assiduo dum tñ nõ
excrescant suꝑ id qd̃ ferre potest
gaudentẽ ut carnis lascuna
solum desid̾antẽ dum sensus
anime ꝙ corporis seruent᷑ in co¬
lumes. ꝙ ipse uiolentia egͥtudi¬
nis agerendis ñ reuocet᷑: aliqd̃
flagellum leue tñ & infirmo
tolerabile. de manu dm̃ ex¬
pectantẽ ꝙ amplectentẽ. Plato¬
nici gͦ ꝙ stoici intemplorũ lu¬
cis & porticib uersabant᷑. ut
admoniti angustioris habita-¬
cłi scĩtate. nichil aliud quã de
uͥtutib cogitarent. Hanc aut̃
meditationẽ nõ habent illi

Expanded text:
novi hominem longe inferiorem novi hominem longe inferiorem Platone, nisi quia Christianus est, nec licitum arbitror Christiano praeferre vel Platonem: novi, inquam, hominem aegrotativum, morborum incursu assiduo, dum tamen non excrescant super id quod ferre potest, gaudentem, ut carnis lasciviasolum desiderantem, dum sensus animae et corporis serventur incolumes, et ipse violentia aegritudinis a gerendis non revocetur, aliquod flagellum, leve tamen, et infirmo tolerabile, de manu Domini exspectantem, et amplectentem. Platonici ergo, et Stoici in templorum lucis et porticibus versabantur, ut admoniti augustioris habitaculi sanctitate, nihil aliud quam de virtutibus cogitarent. Hanc autem meditationem non habent illi
Abbreviated transcription (Latin):
c̾camine: Pub̾tas suũ canis de¬
cus reddebat. defuncta uiri
cursu etas ing̾dientes actuosã
urtã fauoris nutͥ m̃tis ꝓseq̃ba¬
tur. Quas athenas. ꝙͣ scolam.
que aliemgena stuclia. Hinic
domestice discipline p̃tułim:
Inde oriebant᷑ camilli. scipio¬
nes. fabricii. fabii. ꝙ marcel¬
li. Acne singła romani imꝑii
lumina ꝑcurrendo sim lon¬
sima pars diui cesares efful¬
serunt. Hec ualerus: s ꝙ ipse
plato cũ eẽt diues ꝓ tempore
tũ ꝙ condicione: ꝙ thoros eius
diogenes lurtatis pedib con¬
urbe ꝓcul. non solũ desertam:
s etiam pestilentẽ. ut cura &
assiduitate morborũ libidinis
impetus frangeret᷑. Discipłiq
sui nullã aliam sentirent uo¬
luptatẽ. nͥ earum rerũ quas
discerẽt. Est autẽ ua omnib
p̃dusa disciplinis. si comes sa¬
pientie sobrietas amouet᷑. Qũa
utiq tenere ñ possunt: qͥ cla¬
mitant apud insulsos omĩa
siccis dura eẽ ꝓposita. Ego qͥdẽ

Expanded text:
certamine? Pubertas suum canis decertamine? Pubertas suum canis decus reddebat, defuncta viri cursu aetas, ingredientes actuosam vitam favoris nutrimentis prosequebatur. Quas Athenas, quam scholam, quae alienigena studia, huic domesticae disciplinae praetulerim? Inde oriebantur Camilli, Scipiones, Fabricii, Fabii, et Marcelli. At, ne singula Romani imperii lumina percurrendo, sim lonsima pars divi Caesares effulserunt. Haec Valerius. Sed et ipse Plato, cum esset dives, pro tempore tamen et conditione, et toros ejus Diogenes lutatis pedibus conurbe procul, non solum desertam, sed etiam pestilentem, ut cura et assiduitate morborum, libidinis impetus frangeretur: discipulique sui nullam aliam sentirent voluptatem, nisi earum rerum, quas discerent. Est autem via omnibus praeclusa disciplinis, si comes sapientiae sobrietas amovetur. Quam utique tenere non possunt, qui clamitant apud insulsos « omnia siccis dura esse proposita. » Ego quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã maiores natu adoles¬
centiũ cõmunes patres ẽẽnt.
Quo circa inuenes ita senec¬
tutẽ die ut aliqũe expatrib
conscͥptis. aut ꝓpinquũ ant
pat̾num amicũ adcuriã de¬
ducebant. affixiq ualuis
expec tabant. donec re¬
ducendi officio fung̾ent᷑.
Qua quidẽ uoluntaria sta¬
cione ꝙ corpora ꝙ animos ad
publica officia impigre susti¬
nenda roborabant. breuiq
ꝓcessi inlucem uirtutũ su¬
arũ uerecund a laboris me¬
ditatiõe ipsi doctiores erant.
Inuitati ad cenã diligenter
inter eẽnt: ne senioris aduen¬
tum discubitu p̃currerent.
Sublataq m̃sa pͥores consur¬
gere. & abire paciebant᷑. Ex qͥb
apparet. cene qͦ: tempore ꝙͣ par¬
co q quã modesto sermone.
his p̾sentib soliti sint uti ma¬
iores natu inconuiuiis. Ad ti¬
biis egregia sr̃ ortum oꝑa car¬
mine comp̃hensa pangebãt.
quo ad ea imutanda. uͥtutem
alacͥoremreddent. Quid hoc
splendiduis. quid etiam utiliꝰ

Expanded text:
tanquam majores natu adolestanquam majores natu adolescentium communes patres essent. Quocirca juvenes ita senectutem die, ut aliquem ex patribus conscriptis, aut propinquum, aut paternum amicum, ad curiam deducebant, affixique valvis exspectabant, donec reducendi officio fungerentur. Qua quidem voluntaria statione, et corpora et animos ad publica officia impigre sustinenda roborabant. Brevique processu in lucem virtutum suarum verecunda laboris meditatione ipsi doctiores erant. Invitati ad coenam, diligenter interessent, ne senioris adventum discubitu praecurrerent. Sublataque mensa, priores consurgere et abire patiebantur. Ex quibus apparet coenae quoque tempore, quam parco, et quam modesto sermone, his praesentibus, soliti sint uti majores natu in conviviis. Ad tibias egregia superorum opera carmine comprehensa pangebant, quo ad ea miranda virtutem alacriorem redderent. Quid hoc splendidius, quid etiam utilius
Abbreviated transcription (Latin):
liũ num̃o habet᷑ qͥsqͥs hac
uoluptate ferarũ occupat᷑.
Cetere extrib aliis sensib ꝓ¬
fici̾centes hominũ tantum
mani pudoris. uoluptatib
istis duab cocundi atq co¬
medendi. q̃ homim cũ sue
atq asmo ꝯmues st̾ gratu¬
letur: Hoc aristotił. Socͣtes
autẽ dicebat multos homi¬
nes ꝓpt̾ea uelle uiuere ut
ecłent ꝙ bib̾ent. se bib̾e
atq ẽẽ ut uiu̾et. Uñ sati¬
ricussũmũ crede nefas ami¬
mã p̃ferre pudori. ꝙ ꝓpter
uitã niciendi ꝑdere causas.
Refertualerius uini usũ
olim romanis feminis fu¬
qͣdus ad inconcessam uene¬
etiam sollempne maiores con¬
stituerunt. idq caristia apel¬
latũ ÷ cui p̃ter cognatos & af¬
fines nemo int̾ponebat᷑. ut
si qua inter necessarias ꝑso¬
nas querela eẽt orta: apud sa¬
cram̃se & inter ilaritatẽ an¬
morũ. ꝙ fautorib ꝯcordie ad¬
hibitis tolłetur. Senectui u¬
uentꝰ ita cumulatũ ꝙ circsi¬
spectum honorem reddebat:

Expanded text:
lium numero habetur, quisquis hac lium numero habetur, quisquis hac voluptate ferarum occupatur. Caeterae ex tribus aliis sensibus proficiscentes, hominum tantum mani pudoris, voluptatibus istis duabus, coeundi atque comedendi, quae homini cum sue atque asino communes sunt, gratuletur? » Hoc Aristoteles. Socrates autem dicebat multos homines propterea velle vivere, ut ederent et biberent; se bibere atque esse, ut viveret. Unde satyricus: Summum crede nefas animam praeferre pudori, Et propter vitam vivendi perdere causas. Refert Valerius vini usum olim Romanis feminis fugradus ad inconcessam Veneetiam solemne majores constituerunt, idque charistia appellatum est, cui praeter cognatos et affines nemo interponebatur, ut si qua inter necessarias personas querela esset orta, apud sacra mensae, et inter hilaritatem animorum, et fautoribus concordiae adhibitis, tolleretur. Senectuti juventus ita cumulatum et circumspectum honorem reddebat,
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝙ cetera his similia. ibi na¬
ture satiffactũ. Quicqͥd supͣ
fuerit non aduite necĩtatem
spectare. s ad uicium uoluꝑ¬
tatis. Bibere & comedere non
deliciarũ ardorem s sitim fa¬
mẽq restringere. Qui carnib
uescant᷑: indigere etiam his
que non st̃ carmũ. Qui autẽ
simplici uictu utant᷑ eos car¬
nes non reqͥrere. Sapiencie¬
qͦ: oꝑam dare non possumus.
sim̃se habundantiã cogitemꝰ:
q̃ labore nimio ꝙ cura ĩdiget.
Cito explet᷑ nature necessitas.
frigus ꝙ fames simplici ues¬
titu ꝙ cibo expelli potest. hec
qͥdem epicurus. licet aturꝑi
sequaciũ grege. contraxer it
infamie notam. Porro aristo¬
tiles docet aquib sit uolup¬
tatib p̃cipue abstinendũ.
Cum .Ni. de .u. ꝑtito sensnũ
fonte uoluptas oriatur. illã
que ẽ. gustus ꝙtactus .i. cibi
ꝙ uentͥs solam hominib cõ¬
munẽ dicit eẽ cũ beluis: ꝙ
iccirco inpecudũ feroꝵq aĩa¬

Expanded text:
sit, et caetera his similia, ibi nasit, et caetera his similia, ibi naturae satisfactum . Quidquid supra fuerit, non ad vitae necessitatem spectare: sed ad vitium voluptatis. Bibere, et comedere, non deliciarum ardorem, sed sitim famemque restinguere. Qui carnibus vescantur, indigere etiam his quae non sunt carnium. Qui autem simplici victu abutantur, eos carnes non requirere. Sapientiquoque operam dare non possumus, si mensae abundantiam cogitemus, quae labore nimio et cura indiget. Cito expletur naturae necessitas: frigus et fames simplici vestitu, et cibo expelli potest. Hoc quidem Epicurus, licet a turpi sequacium grege contraxerit infamiae notam. Porro Aristoteles docet a quibus sit voluptatibus praecipue abstinendum: « Cum enim de quinquepartito sensuum fonte voluptas oriatur, illam quae est gustus et tactus, id est cibi et ventris, solam hominibus communem dicit esse cum belluis, et idcirco in pecudum ferorumque anima
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ꝙ facilior apparatꝰ: ꝙ arte
impendiisq cocoꝵ non indi¬
get: ꝙ sine cura sustentat hu¬
irritam̃ta gule non ħt. lemo¬
ri digestione concoqͥtur. Nemo
enĩ uno ꝙ duob cibis. hiisq
uilib. usq ad inflationẽ uentͥs¬
sumant patine.ꝙ adesum sui
expleta efurie quasi captiuos
trahunt. Unde ꝙ morbi ex sa¬
turitate nimia concitant᷑.
multiq inpacienciã gule uo¬
mitu remediãnt᷑. ꝙ qd̃ turpit̾
ingesserunt: turpuis egerñt.
S forte nimis austerus uidet᷑
sit parere. Estoliceat contepni
seRe. stoicorũ uilescat aucto¬
ritas. excludant᷑ ꝑipathetici.
dum uł eꝑicurꝰ uoluptatis
assertor audiat᷑. Cestant᷑ .ii. ut
de nr̃is taceã senecca ꝙ mul¬
ti alii clari inter pħos. qd̾ ille¬
om̃s libros suos repleret ołib¬
ꝙ pomis ꝙ uilib cibs dicens
eis ẽẽ iruendũ: qr carnes ꝙ
exquisite epule ingenti cura
autẽ nr̃a cibo tantũ ꝙ potu
indigere. Ubi aqua ꝙpanis-

Expanded text:
num, et facilior apparatus est, et arte impendiisque cocorum non indiget: et sine cura sustentat huirritamenta gulae non habet leviori digestione concoquitur. Nemo enim uno aut duobus cibis, hisque vilibus, usque ad inflationem ventrisexpleta esurie quasi captivos trahunt. Unde et morbi ex saturitate nimia concitantur, multique impatientiam gulae vomitu remediantur, et quod turpiter ingesserunt, turpius egerunt. » Sed forte nimis austerus videtursit parere. Esto, liceat contemni Hieronymum, Stoicorum vilescat auctoritas, excludantur Peripatetici, dum vel Epicurus voluptatis assertor audiatur. Testantur enim, ut de nostris taceam, Seneca, et multi alii clari inter philomnes libros suos replevit olet pomis vilibusque cibis dicens esse utendum eo quod carnes et exquisite epule inautem nostra cibo tantum et potu indigere. Ubi aqua et panis
Abbreviated transcription (Latin):
sisse. Et qd̾ istud faciliui tͥ
ꝑsuadeas. hi qͥ diuinã eua¬
cuare ntuntur ut suã sta¬
tuant auctorrtatẽ: sine li¬
beris moriunt᷑. aut eos re¬
linquãt de gen̾es ꝙ ignauos.
Proculdubio qͥsqͥs eccłiasticã
depͥmit lib̾tatẽ. aut puni¬
tur in se:aut punitur in
sobole. Amittunt ergo
filii etiam ꝓpria. cum his
que fauore eorum pater¬
na impietas occupauit.
popłi tem̾itas aut licencia
potestatũ p̃ceptis legitimiᷤᷤ
ꝙ diuina institutione re¬
pͥmi ꝑossit: ambicio tam̃
domari non potest. Si eñi
in manifesto nõ audet. cła¬
cło serpit. ꝙ fraudulent̾
ingreditur. Si fores eccłie
muni̾ib ñ aꝑtat. si nec sua
nec aliena uiolentia rese¬
rant᷑ confugit ad artes
fallatie sue. om̃ia que lib̾ta¬
tẽ impugnãt. que dec̾toꝵ
statuta conuellunt. & q̃ re¬
ligioni contraria st̃. tota
lib̾tate sp̃e detestat᷑. Syno¬
nẽ ut simplices ꝙ credulos
cͥcumueniat. mirab̾is redi¬

Expanded text:
sisse. Et quo istud facilius tibi sisse. Et quo istud facilius tibi persuadeas, hi qui divinam evacuare nituntur, ut suam statuant, auctoritatem, sine liberis moriuntur, aut eos relinquunt degeneres et ignavos. Procul dubio quisquis ecclesiasticam deprimit libertatem, aut punitur in se, aut punitur in sobole. Amittunt ergo filii etiam propria, cum his quae, favore eorum, paterna impietas occupavit. populi temeritas, aut licentia potestatum, praeceptis legitimis, et divina institutione reprimi possit, ambitio tamen dominari non potest. Si enim in manifesto non audet, clanculo serpit, et fraudulenter ingreditur. Si fores Ecclesiae muneribus non aperiat, si nec sua, nec aliena violentia reserantur, confugit ad artes fallaciae suae, omnia quae libertatem impugnant, quae doctorum statuta convellunt, et quae religioni contraria sunt, tota libertate spiritus detestatur. Sinonem, ut simplices et credulos circumveniat, miraberis redi
Abbreviated transcription (Latin):
es. głosior apparebo. Igit᷑ mi¬
col filie saul ñ ÷ natus filius
usq ad diem mortis sue. Da¬
uid uͦ sedit rex indomosua.
⁊ dedit ei dñs reqͥem undiꝙ abtimi¬
u̾siᷤᷤ inimicis suis. Nides ne ꝙͣ
diligenter puniri docet his¬
toria hinc contẽptũ religioĩs
cũ arrogantia tumoris. inde
deuocionẽ fidei ꝙ humilita¬
tis cultũ remunat. Nã ⁊ dd̃
quietem regi ii assequit᷑ ꝙ mi¬
col pͣue increpationis meri¬
to sterił obit. ꝙ nullũ ĩcliti
gen̾is ꝙ felicis matͥmonii
relinquit fructũ. Recte qͥdẽ
cũ ꝙ micol om̃is aqua uł
ex om̃ib interp̃tetur. Siqͥdẽ
multitudinis imꝑite consi¬
liũ ꝙ que popłare iudiciũ
sequit᷑. fructus bomi nec
iocundatẽ nec memoriam
habet. Ueruintũ cũ istos
consiliarios magnatoꝵ audi¬
eris. nequaqͣm suspicaberis
micol sine sobole decessisse.
Om̃s enĩ filios micol eẽ mi¬
rab̾is. ꝙ si non carnẽ sp̃m tñ
ex tͣduce illius putabis ꝓces¬

Expanded text:
es, gloriosior apparebo. Igitur Michol filiae Saul non est natus filius usque ad diem mortis suae . David vero sedit rex in domo sua, et dedit ei Dominus requiem undique ab universis inimicis suis. Videsne quam diligenter puniri docet historia hinc contemptum religionis, cum arrogantia tumoris, inde devotionem fidei, et humilitatis cultum remunerat? Nam et David quietem regni assequitur, et Michol pravae increpationis merito sterilis obit, et nullum inclyti generis, et felicis matrimonii reliquit fructum. Recte quidem, cum et Michol omnis aqua, vel ex omnibus interpretetur. Siquidem multitudinis imperitae consilium, et quae populare judicium sequitur, fructus boni nec jucunditatem, nec memoriam habet. Verumtamen cum istos consiliarios magnatorum audieris, nequaquam suspicaberis Michol sine sobole decessisse. Omnes enim filios Michol esse miraberis, et si non carnem, spiritum ex traduce illius putabis proces
Abbreviated transcription (Latin):
gũ narrat historia ꝙ om̃is
isrł ludebant corã dño ĩ omi¬
b lignis fabrefactis ꝙ citha¬
ꝙ cimbalis. licet ei non defu̾it
eiꝰ modi increpator. historia
namq memorata ꝓsequit᷑.
Et egressa micol filia saul
moccursũ dauid: ait. Qũa
głosus fuit hodie rex isrł dis¬
cooꝑiens se ante ancillas ser

Expanded text:
gum narrat historia, et omnis gum narrat historia, et omnis Israel ludebant coram Domino in omnibus lignis fabrefactis, et citha cymbalis; licet ei non defuerit ejusmodi increpator. Historia namque memorata prosequitur: Et egressa Michol filia Saul in occursum David, ait: Quam gloriosus fuit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ cuiꝰq sapientis ꝙ tum̃tis
dm̃ conscĩa consonat u̾bis
tius. Inde ẽ. quod sentencia
eoꝵ de te. dño auctore nõ¬
semꝑ obtinet. Si eñ ipsis cre¬
ditum fu̾it: tu quasi lese
maiestatis reus hostis publi¬
cus uidicab̾is. Diceris utiq
publica euacuare iudicia.
ꝙ dum ꝓfessionis ꝓprie te¬
lator eccłiasticã erigis lib̾ta¬
tem. sap̃iam subu̾tis pͥnci¬
pum. ꝙ eos quasi stultos ꝙ
contẽptibiles reddere machi¬
naris. Sacius erit ut diade¬
ma detraheret᷑ pͥncipis ca¬
piti. quã pͥnciꝑał & egregie
partis rei publice disp̾o que
in religione uersatur illius
subtrahat᷑ arbitrio. Non pͥ¬
uata cup̃ romana qͥsqͥs in
urbe pompeiũ transire pa¬
rat. ꝙ forte arrogantiꝰ p̾ua¬
toꝵ uota tͣnsgredit᷑. qͥ sub
unagine lib̾tatis pͥncipil
appetit dñari. Nam siquis
pͥncipum suꝑsticiomi huius¬
modi adqͥescat. insipiens ẽ.
ꝙ ab illustriũ regum uͥtute
degen̾at. Daiid tñ sicut re¬

Expanded text:
d cujusque sapientis et timentis Deum conscientia consonat verbis tuis. Inde est quod sententia eorum de te, Domino auctore, noer obtinet. Si enim ipsis creditum fuerit, tu quasi laesae majestatis reus, hostis publicus judicaberis. Diceris utique publica evacuare judicia, et dum professionis propriae zelator, ecclesiasticam erigis libertatem, sapientiam subvertis principum, et eos quasi stultos et contemptibiles reddere machinaris. Satius erit ut diadema detraheretur principis capiti, quam principalis et egregiae partis reipublicae dispositio, quae in religione versatur, illius subtrahatur arbitrio. Non privata cupit, Romana quisquis in urbe Pompeium transire parat. Et forte arrogantius privatorum vota transgreditur qui sub imagine libertatis principibus appetit dominari. Nam si quis principum superstitioni hujusmodi acquiescat, insipiens est, et ab illustrium regum virtute degenerat. David tamen, sicut Re
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝑsonis non m̾itis.si dli¬
cas otam ꝑcussum a dño
eo qd̾ archam nutantẽ p̃su¬
mebat erigere. si regnante
oria rege lepso siluisse dix̾is
ysaram ꝙ eo mortuo uidisse
dñm sedentẽ suꝑ soliũ excel¬
sum. si dixeris onera tab̾na¬
culi hum̾is ꝙ plaustris leui¬
tarũ dumtaxat imimn̾e.
ꝙ si qua sunt in lege dĩ simi¬
lia bene agetur tecũ si non
mutilatus retrudaris in
carcerem. aut mexilium
ꝓpellaris. Undiq conclãn a¬
beris. ꝙ tam ambiciosi quã
fautores eoꝵ extreme dãp¬
nationis unte non u̾ebunt᷑
ferre sentenciã. Unum tñ

Expanded text:
tur personis non meritis. Si ditur personis non meritis. Si dicas Ozam percussum a Domino, eo quod arcam nutantem praesumebat erigere. Si regnante Ozia rege leproso, siluisse dixeris Isaiam, et, eo mortuo, vidisse Dominum sedentem super solium excelsum. Si dixeris onera tabernaculi humeris et plaustris levitarum duntaxat imminere, et si qua sunt in lege Dei similia, bene agetur tecum, si non mutilatus retrudaris in carcerem, aut in exsilium propellaris. Undique conclamaberis, et tam ambitiosi, quam fautores eorum extremae damnationis vitae non verebuntur ferr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ canones ext̾minau̾it a fini¬
b suis. quis indixerit silen¬
tiũ ep̃is ut quenis flagicia
impune ꝙ sine ulla rep̃hen¬
sione cõmitteret. qͥs adu̾sus
eccłiam romanã diutius
ꝙ ꝑniciosuis intumuerit.
quis omĩa non tam sua ꝙͣ
ꝑu̾sa lege tractau̾it. qͥs tand̾
consueu̾it libito licitũ coe¬
quare. Siquis autẽ inhis
cõmemorandis copiosior ẽ. ꝙ
inexplenda malicia neqͥor.
fidei aut sinc̾itate moꝵ de
nire diuino aliquid loquit᷑.
aut suꝑsticiosus ÷ aut inui¬
dus. aut qd̃ capitale ⁊ pͥnci¬
pis inimicus. Si dicas quia
ignis qui septuaginta an¬
nos babilonice captiuitatiᷤᷤ
sub aqua uixerat demum
extinctus ẽ. antiocho uen¬
dente iasom sac̾dociũ. aut
qd̃ beatus gregiorius testat᷑
quia pestilentie ꝙ fames. con¬
cussiones gentiũ. collisiones
regnoꝵ. ꝙ quã płima aduer¬
sa terris ꝓueniunt ex eo qd̾
honores eccłiastici ad p̃ciũ
uł humanã grãm conferũ¬

Expanded text:
et canones exterminaverit a finiet canones exterminaverit a finibus suis; quis induxerit silentium episcopis, ut quaevis flagitia impune et sine ulla reprehensione committeret, quis adversus Ecclesiam Romanam diutius et perniciosius intumuerit, quis omnia non tam sua quam perversa lege tractaverit, quis tandem consueverit libito licitum coaequare. Si quis autem in his commemorandis copiosior est, et in explenda malitia nequior,fidei, aut sinceritate morum de jure divino aliquid loquitur, aut superstitiosus est, aut invidus, aut quod capitale est principis inimicus. Si dicas quia ignis qui per septuaginta annos Babylonicae captivitatis sub aqua vixerat, demum exstinctus est, Antiocho vendente Jasoni sacerdotium, aut quod beatus Gregorius testatur, quia pestilentiae, et fames, concussiones gentium, collisiones regnorum, et quam plurima adversa terris proveniunt, ex eo quod honores ecclesiastici ad pretium, vel humanam gratiam conferun
Abbreviated transcription (Latin):
orib cedunt. Nam extͣnsgres¬
sione uł contẽptu legittunã
eis nõ irrogant penã. s nec
int̾pellatos qͥdem cauta dissi¬
mulatione p̃t̾eunt. Adhec con¬
qͥsita tirannoꝵ. exempla ꝓpo¬
nunt. quib ꝑsuadeant: potes¬
tatib inuuersa licere. Maxi¬
me tñ sicubi locoꝵ fuerint
ubi inuet̾ata consuetudo
oꝑtineat. eciam si rõn ad u̾se¬
tur aut legi. Harrant qͥs tirã¬
nus domesticũ suũ aut fami¬
liarẽ inquam eccłiam sine
electione intruserit. quis cle¬
rum ut ignotũ q indignũ
eligeret terrorib & dampnis
impulerit. quis eccłiam dei
uendidit palam. qͥs metropo¬
litanũ compulerit reꝓbabilẽ
consecrare. quis ep̃os religiosos
mexilium egerit. aut actos ab
aliis coeg̾it exulare. qͥs eccłiam
q res sacras on̾auerit mun̾ib
sordidis. qͥs indignis supliciis
torserit religiosos. qͥs iulipen¬
derit ꝙ pessum ded̾it clexũ.
quis inꝓuincias indux̾it
ferale iusticiũ. quis leges

Expanded text:
oribus cedunt. Nam ex transgresoribus cedunt. Nam ex transgressione vel contemptu legitimam eis non irrogant poenam, sed nec interpellatos quidem cauta dissimulatione praetereunt. Ad haec conquisita tyrannorum exempla proponunt, quibus persuadeant potestatibus universa licere. Maxime tamen sicubi locorum fuerint, ubi inveterata consuetudo obtineat, etiam si rationi adversetur et legi. Narrant quis tyrannus domesticum suum, aut familiarem, in quam ecclesiam sine electione intruserit, quis clerum, ut ignotum et indignum eligeret, terroribus et damnis impulerit, quis Ecclesiam Dei vendiderit palam, quis metropolitanum compulerit reprobabilem consecrare, quis episcopos religiosos in exsilium egerit, aut actos ab illis, coegerit exsulare, quis Ecclesiam et res sacras oneraverit muneribus sordidis, quis indignis suppliciis torserit religiosos, quis vilipenderit et pessundederit clerum, quis in provincias induxerit ferale judicium, quis leges
Abbreviated transcription (Latin):
scindentes eccłam. sac̾dociũ
ꝓturbantes. sedicionẽ facien¬
tes in popło. nͥ ad sac̾dociũ ꝑ¬
mittant᷑ accedẽ. Cum eñi ͣ
conciliau̾int grãm potestatũ.
de uire pat̾e sͥ asserunt uniũ¬
sa. eo qd̾ pͥnceps ut dicunt le¬
gib non legib subicit᷑. ꝙ quod
pͥncipi placet. legis ħt uigorẽ.
Cum gͦ popłs ei & ieũ omnẽ
auctoritatẽ suã contulerut.
ei obuiare cͥmen maiestatis ẽ.
ꝙ manifesta subu̾sio pͥncipa¬
tus. Siqͥdem sacͥlegii instarẽ:
dubitare an is dignus sit: quẽ
pͥnceꝑs elegerit. Nec tem̾ita¬
tis effugĩ notã. ꝙ bñ cum eo
agit᷑ si uł penã qͥsqͥs exquacũ¬
q causa uoluntatẽ pͥncipis
euacuare parat. Nullas leges
c̾dunt cunlib p̃ferendas. has
anacarsis scithica telis aianee
comparauit. que muscas ꝙ culi¬
ces detinent. s uolatilia tͣnsmit¬
tunt granctiora. Sic ꝙ uira
ciulia humilioꝵ repͥmunt
uoluntates. s ꝓfecto potenti¬

Expanded text:
scindentes Ecclesiam, sacerdotium scindentes Ecclesiam, sacerdotium perturbantes, seditionem facientes in populo, nisi ad sacerdotium permittantur accedere. Cum enim sibi conciliaverint gratiam potestatum, de jure patere sibi asserunt universa; eo quod princeps, ut dicunt, legibus non subjicitur, et quod principi placet legis habet vigorem. Cum ergo populus ei, et in eum omnem auctoritatem suam contulerit, ei obviare crimen majestatis est, et manifesta subversio principatus. Siquidem sacrilegii instar est, dubitare an is dignus sit, quem princeps elegerit. Nec temeritatis effugit notam, et bene cum eo agitur, si vel poenam, quisquis ex quacunque causa voluntatem principis evacuare parat. Nullas leges credunt civilibus praeferendas. Has Anacharsis Scytha telis araneae comparavit, quae muscas et culices detinent, sed volatilia transmittunt grandiora. Sic et jura civilia, humiliorum reprimunt voluntates; sed profecto potenti
Abbreviated transcription (Latin):
amabilib scdm diuinas re¬
gulas religiosos dericos cũ
multa fieri inqͥsitione ꝙ bo¬
in testimonii uiros orclinari
sanctims. litt̾as om̃imͦ sci¬
entes. eruditos. s millos ma¬
gis in sacris ordinationibꝰ di¬
ligimus. ꝙͣ cũ castitate iuuẽ¬
tes. aut cum uxorib ñ coha¬
bitantes. hec qͥdem scłi pͥnci¬
pes. Nam licet eccłie doctores
hec lacius ꝓseqͣntur. qm̃ in
mis uidentur ardua q̃ dicun¬
tur ab ipsis: uilescunt. Utiq
qui uł istos non audit: ceci¬
or ẽ. hipsea. ꝙ dulichio remi¬
ge surdior ꝙ qui m̾ito p̃cipi¬
tandus : ꝓstratus ab angło
quẽ contempint minfernuĩ
inferiorem. Nadab ꝙ abiu
igne suo succensos ꝙ extra
tab̾uacłm elatos. dño man¬
nante. id ÷ lege dm̃ ꝓhibente.
nitunt᷑ irrumꝑe. Successit
eis soboles numerosa. replet
atͥum domus dm̃ aliemun
ignẽ accendunt. Adolere thu¬
ra nituntur. ꝓhibiti. ꝙ datani¬
tarũ ⁊ abironitarũ societate
contracta irruunt in moisen.

Expanded text:
amabilibus secundum divinas reamabilibus secundum divinas regulas religiosos clericos cum multa fieri inquisitione, et boni testimonii viros ordinari sancimus, litteras omnimodo scientes, eruditos, sed nullos magis in sacris ordinationibus diligimus, quam cum castitate viventes, aut cum uxoribus non cohabitantes. Haec quidem saeculi principes. Nam licet Ecclesiae doctores haec latius prosequantur; quoniam nimis videntur ardua, quae dicuntur ab ipsis, vilescunt. Utique qui vel istos non audit, caecior est Hypsea, et Dulichio remige surdior, et qui merito praecipitandus est, prostratus ab angelo, quem contemnit, in infernum inferiorem. Nadab et Abiu igne suo succensos, et extra tabernaculum elatos, Domino mannante, id est lege Domini prohibente, nituntur irrumpere. Successit eis soboles numerosa, replet atrium domus Domini, alienum ignem accendunt. Adolere thura nituntur prohibiti, et Dathanitarum et Abironitarum societate contracta, irruunt in Moysen,
Abbreviated transcription (Latin):
accipit. aut mediator fit.
clero nudabit᷑. Acceptis. uen¬
dicandis uen̾abili loco. Si
autẽ scłaris sit qui accłpit.
aut mediator ẽ. qd̾ datum:
duplum eidem uen̾abili
loco ab ipso p̃beatur. Idem
sanctimus cum opus fu̾it
ep̃m ordinare cłicos. mox
intrib decreta facere ꝑso¬
nis propositis sacroscis eim¬
głiis. dicentes in ipsis decre¬
tis. qr neq ꝓpter aliqũa do¬
nationẽ aut ꝓmissionẽ aut
amiciciã: hos elegerunt.
S ꝙ scientes eos recte fidi ꝙ
honeste uite ẽẽ ꝙ litt̾as nos¬
se. ꝙ q neq uxorem neq con¬
cubinam. neq filios ħnt.
neq hos curiales. aut offici¬
ales eẽ. UIdem. S neq curi¬
alem aut officialem cłicum
fieri ꝑmittimꝰ. uñ ex hoc
uen̾abili clero inuiria fiat
fiat. nͥ forte monasticã uitã
annis impleuerit. Tales eñĩ
partib curie ꝙ fisco uendi¬
candis. si melero constrtuti
monacho condecentẽ uitã
impleu̾int. ¶ Idem. Ab ep̃i d̾o

Expanded text:
accipit aut mediator fit, accipit aut mediator fit, clero nudabitur, acceptis vindicandis venerabili loco. Si autem saecularis sit qui accipit, aut mediator est, quod datum est, duplum eidem venerabili loco ab ipso praebeatur. » Idem: « Sancimus cum opus fuerit episcopum ordinare, clericos mox in tribus decreta facere personis propositis sacrosanctis Evangeliis, dicentes in ipsis decretis, quia neque propter aliquam donationem, aut promissionem, aut amicitiam hos elegerunt. Sed et scientes eos rectae fidei, et honestae vitae esse, et litteras nosse; et quia, neque uxorem, neque concubinam, neque filios habent, neque hos curiales aut officiales esse. » Idem: « Sed neque curialem aut officialem clericum fieri permittimus: unde ex hoc venerabili clero injuria fiat, nisi forte monasticam vitam annis impleverit. Tales enim opartibus curiae et fisco vindicandis, si in clero constituti, monacho condecentem vitam impleverint. » Idem: « Ab episcopis Deo
Abbreviated transcription (Latin):
uentu subisse. aut siquis ut
alt̾m ordinaret. uł eligeret¬
aliquid accepisse detegitur.
sita. agradu sac̾docii retra¬
hatur. Nec solum deinceps
honore pͥuari. s ꝑpetue qͦ in¬
fanne dampnari decreuimꝰ.
ut eos quos facinus par com¬
quinat & equat: utrosq sum¬
Pre om̃ib illud obseruari san¬
cimus. ut nulluᷤ ꝑsuffragiũ
alicuiꝰ mun̾is. ep̃s ordinetur.
Si quid autẽ tale comitat᷑. ipsi
dantes ꝙ accipientes ꝙ eorum
mediatores dampnacioni su¬
biciantur. Et ꝓpterea qui dat
ꝙ qui accipit ꝙ mediator. sa¬
cdocii aut cleri honore remo¬
ueat᷑. Quod autẽ. ꝓ hac causa
datum ẽ: eccłie illi uendicet᷑.
cuiꝰ uoluit sac̾docium compa¬
rare. Si forte laicus mediator
aꝑ hac causa aliquid induplũ
domus gub̾natorẽ aut aliã
quãcumq sollicitudinẽ eccłi¬
asticam agentẽ. dare aliquid
illi a quo constituit᷑. aut ulli
ꝑsone liceat ꝓcomissa s̾ͥ gu¬
b̾nacione. Qui uͦ dat aut

Expanded text:
ventu subisse aut, si quis vel ventu subisse aut, si quis vel alterum ordinaret vel eligeretaliquid accepisse detegitur, sita a gradu sacerdodi retrahatur. Nec hoc solum deinceps honore privari, sed perpetue quoque infinem dampnari decernimus, ut cos, quos par facinus coinquinat et equat, utrosque simiPrae omnibus istud observare sancimus, ut nullus per suffragium alicujus muneris episcopus ordinetur. Si quid autem tale committatur, ipsi dantes et accipientes, et eorum mediatores damnationi subjiciantur. Et praeterea qui dat, et qui accipit, et mediator, sacerdotii aut cleri honore removeatur. Quod autem pro hac causa datum est, ecclesiae illi vindicetur, cujus voluit sacerdotium comparare. Si forte laicus mediator pro hac causa aliquid acceperitdomus gubernatorem, aut aliam quamcunque sollicitudinem ecclesiasticam agentem, dare aliquid illi a quo constituitur, aut nulli personae liceat, pro commissa sibi gubernatione. Qui vero dat aut
Abbreviated transcription (Latin):
cadat sac̾dotali. ¶ Itemleo.
Si quemꝙͣ ad ep̃atus gͣdum
ꝓuehi deo auctore continge¬
rit: puris hominũ m̃tib.
nuda electionis scĩa. sincero
omnũ indicio ꝓferat᷑. Nemo
gradum sac̾docii. p̃cii uena¬
litate m̾cetur. Qualiter qͥs
quis locus tutus. & que causa
pot̾it ẽẽ excusata. si uen̾anda
dei templa pecuniis expugnẽ¬
tur᷑. Quẽ murũ in tegritati
aut uallũ fidei ꝓuidebimꝰ.
si auri sacra fames uenanda
penetralia. ꝓserpit: Qd̾ den¬
q cautũ ẽẽ poterit aut secu¬
rum si scĩtas incorrupta cor¬
rũꝑit᷑: Cesset altarib ĩ mui̾e
ꝓphanus ardor auaricie. ꝙ a
sacris aditis repellatur ꝑiacu¬
lare flagicium. Itaq castus
ꝙ humilis eligatur nr̃is tem¬
porib ep̃c. ut locoꝵ. quocũq
gritate purificet. Nonp̃cio
s p̃cib ordinet᷑ antistes tan¬
tũ ab ambitu debet eẽ seposi
tus: ut querat᷑ cogendus. ro¬
gatus recedat. inuttatus effu¬
giat. Sola illi suffragetur. ne

Expanded text:
sede sacerdotali. » Item Leo: « sede sacerdotali. » Item Leo: « Si quemquam ad episcopatus gradum provehi, Deo auctore, contigerit, puris hominum mentibus, nuda electionis scientia, sincero omnium judicio proferatur. Nemo gradum sacerdotii pretii venalitate mercetur. Qualiter quisrofecto enim quis locus tutus, et quae causa poterit esse excusata, si veneranda Dei templa pecuniis expugnentur? Quem murum integritati, aut vallum fidei providebimus, si auri sacra fames veneranda penetralia proserpit? Quid denique cautum esse poterit, aut securum, si sanctitas incorrupta corrumpitur? Cesset altaribus imminere profanus ardor avaritiae, et a sacris adytis repellatur piaculare flagitium. Itaque castus et humilis eligatur nostris temporibus episcopus, ut locorum quocunque gritate purificet. Non pretio, sed precibus ordinetur antistes, tantum ab ambitu debet etus, ut queratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat. Sola illi suffragetur excu