comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ricator. Ergo o homo. uicit te cõ¬
cutpiscencia tua. Tieit: qͥa in ma¬
lo loco te inuenit. Inuenit te in
carne:. ideo te uieit. Migra inde.
Tuid expauescis: Nõ tͥ
dixi ut moriaris. Immo
audeo dicere. dixi ut mori¬
aris. Si mortui estis cũ xp̃o. que sur¬
sũ sũt querite. In carne uiuens: noli
eẽ in carne. Omĩs caro fenũ. U erbũ
aũt dnĩ manet in eternũ. Dñs fi¬
at refugiũ tuũ. Instat coneupiscen-¬
tia: urget te: magnas uires accepit
aduersũ te. Ihibitione legis gran-¬
dior facta ẽ: maiorẽ hostẽ pateris.
Sit dñs refugiũ tuũ. turris forti¬
tudinis a facie inimici. Noli gͦ ẽẽ
in carne: In spũ esto. Quid ẽ in spũ
esto: In deo spẽ pone. Nã si posu
in carnẽ labit᷑. qͥa nõ eũ dedisti
illi ã quo suspendat᷑. Nõ se conti¬
net: si nõ continet᷑. Noli remane¬
re in te. Transcende :⁊ in illo te
te habueris: accepta lege p̃uari¬
cator eris. Inuenit te hostis nu-¬
dũ refugio. Inuadit te. Attende

Expanded text:
o. Ergo, o homo, vicit te concupiscentia tua; vicit, quia in malo loco te invenit: invenit te in carne, ideo te vicit. Migra inde: quid expavescis? Non tibi dixi uaudeo dicere, dixi ut moriaris. Si mortui estis cum Christo, quae sursum sunt quaerite. In carne vivens, noli esse incarne. Omnis caro fenum, Verbum autem Domini manet in aeternum . Dominus fiat refugium tuum. Instat concupiscentia, urget te, magnas vires accepit adversum te, prohibitione Legis grandior facta est, majorem hostem pateris: sit Dominus refugium tuum, turris fortitudinis a facie inimici . Noli ergo esse in carne, in spiritu esto. Quid est in spiritu esto? In Deo spem pone. Nam si posuein carnem relabitur, quia non dedisti eum illi a quo suspendatur. Non se continet, si non continetur. Noli remanere in te, transcende et te: in illo te te habueris, accepta Lege praevaricator eris. Invenit te hostis nudum refugio, invadit te: vide ne
Abbreviated transcription (Latin):
supueniet in te:⁊ uirtꝰ altissimi
obumbrabit tibi. Que tale umbra¬
culũ haberet: qͣndo ardore libidi¬
nis estuaret:. Qui gͦ nõ qua uenisti
ad te uenit:. liberat tẽ. Ubi te in
uenit: Uenundatũ sub peccato
iacentẽ in morte pͥmi hominis:
trahentẽ peccatũ primi hominis:
habentẽ reatũ ante quã habere
possis arbitriũ. Ecce ubi te inuenit.
qͣndo paruulũ inuenit. Sed paruu¬
li etatẽ excessisti:. ecce creuisti pͥmo
peccato multa addidisti: legẽ acce¬
pisti: p̃uaricator extitisti: sed noli
ẽẽ sollicitꝰ. Ubi abundauit pecca¬

Expanded text:
superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quae tale obumbraculum haberet, quando ardore libidinis aestuaret? Quia ergo non qua venisti ad te vevenit venundatum sub peccato, jacentem in morte primi hominis, trahentem peccatum primi hominis, habentem reatum antequam habere posses arbitrium: ecce ubi te invenit, quando parvulum invenit. Sed parvulus aetate excessisti, ecce crevisti, primo peccato multa addidisti, legem accepisti, praevaricator exstitisti: Sed noli esse sollicitus, ubi abundavit pecca
Abbreviated transcription (Latin):
sequerent᷑ homines: nisi duleis
eẽt. Theatrũ. spectaculũ. mere¬
trix. lasciuia. turpissima canti¬
lena. dulcia sũt ista concupis¬
centie. Dulcia plane: suaura
delectabilia. Sed narrauer mͥ
iniusti delectationes suas. sed noꝰ
tat᷑. ubi turpitudine nulla mq̃¬
natur. ⁊ ueritatis serentate pl¬
gat᷑. Quẽ aũt delectat lex dei
sic delectat ut om̃s deletatone
lasciuas uincat: nõ sibi arroseł
istã delectationẽ. Dñs dabit sua¬
uitatẽ. Q uid dnẽ dabis mͥ. Ilã¬

Expanded text:
sequerentur, nisi dulcis esset. Theatrum, spectaculum, meretrix lasciva, turpissima cantilena, dulcia sunt ista concupiscentiae; dulcia plane, suavia, delectabilia: sed, Narraverunt mihi injusti delectationes, sed non ctatur, ubi turpitudine nulla inquinatur, et veritatis serenitate purgatur. Quem autem delectat lex Dei, et sic delectat, ut omnes delectationes lasciviae vincat, non sibi arroget istam delectationem: Dominus dabit suavitatem . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ꝑ legẽ sũt ͤ Quia eramꝰ in
de ista carne : aut eis¬
iã loquebat᷑ qͥ rã exierãt
morte de ista carne: Nõ utiq.
quebat᷑ ⁊ qͥbꝰ loquebat᷑ in carne
erant. Quid ẽ gͦ cũ eẽmꝰ in carne:
nisi cũ de carne p̾sumeremꝰ. hoc
ẽ de nob̾ cõfideremꝰ : Homini enĩ
dictũ ẽ:⁊ de hominibꝰ dictũ est.

Expanded text:
quia eramus inde ista carne, aut eis loquebatur qui jam exierant morte de ista carne? Non utique; quebatur, et quibus loquebatur, in carne erant. Quid ergo est, Cum essemus in carne; nisi, cum de carne praesumeremus, hoc est, de nobis consideremus? Homini enim dictum est, et de hominibus dictum es
Abbreviated transcription (Latin):
debit omĩs homo :. Et qͥd ẽ uerbũ caro
factũ ẽ. uisi uerbũ homo factus ests Nõ
enĩ uerbũ ⁊ caro erat.:⁊ anima
ibi nõ erat. Sed carnis nomine
homo significatꝰ ẽ. in eo qͦd legit᷑
uerbũ caro factũ ẽ. Ergo cñ eẽmꝰ
in carne. id ẽ in cõcupiscentiis

Expanded text:
is homo? Et quid est, Verbum caro factum est ; nisi, Verbum homo factum est? Non enim Verbum et caro erat, et anima ibi non erat: sed carnis nomine homo significatus est, in eo quod legitur, Verbum caro factum est. Ergo Cum essemus in carne, id est, in concupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ã concordet : ⁊ uos fac̃ ds̃ ido¬
neos auditores: ⁊ nos debiti husꝰ
fidelissimos redditores. Cũ enĩ eẽmꝰ
que ꝑ legẽ sũt oꝑabant᷑ in membris
nr̃is:. ut fructũ ferrent morti. Hic
uidet᷑ qͦd nõ intelligentibꝰ pͥmũ ⁊
grande ꝑiculũ ẽ. apłs rep̃bendere
⁊ culpare legẽ dei. Dic̃ aliqͥs. Absit
cari. Et tam̃ fr̃s mei uerba ista ma¬
le intellecta fomitẽ insanie furori
manicheoꝵ subministrar̃. Mam¬
chei enĩ legẽ dei ꝑ moysen datã.
dicũt nõ a deo datã:⁊ eã eugłio
contrariã ẽẽ contendit̃t. Et quando

Expanded text:
nostra concordet; et vos faciet Deus idonostra concordet; et vos faciet Deus idoneos auditores, et nos debiti hujus fidelissimos redditores. CAPUT II. 2. Hoquae per Legem sunt, operabantur in membris nostris, ut fructum ferrent morti. Hic videtur quod non intelligentibus primum et grande periculum est Apostolus reprehendere et culpare legem Dei. Dicit aliquis, Absit cari? Et tamen, fratres mei, verba ista male intellecta, fomitem insaniae furori Manichaeorum subministrarunt. Manichaei enim legem Dei per Moysen datam, dicunt non a Deo datam, et eam Evangelio cont
Abbreviated transcription (Latin):
consona uoce canta¬
uimꝰ. Beatꝰ uir quẽ
tu erudieris dnẽ:⁊ ex lege tua
docueris eũ. Silentiũ si p̃beatis:
auditis. Nõ inuenit locũ sapien¬
tia. ubi nõ ẽ patientia. Nos loqͥm᷑.
sed erudit ds̃. Nos loquim᷑. sed as̃
docet. Nõ enĩ beatꝰ dictꝰ ẽ quẽ
docet homo: sed quẽ tu erudieris
dnẽ. Nos plantare possumꝰ ⁊ ri¬
gare: sed dei ẽ increm̃tũ dare.
Qui plantat ⁊ qͥ rigat. forinsecus
oꝑat᷑. Qui uͦ dat incrͤmtũ. intꝰ¬
epła ꝓposita sit ad loquendũ. quã
difficilis : quã latebrosaͥ quã si nõ
intelligat᷑ aut male intelligat᷑
que uob̾ cũ recitaret᷑ audistis. ⁊
fluctuastis. Si aduertistis. aut si
aliqͥ ⁊ intellexistis. quã sit arduui
sine dubitatione uidistis. Hanc
disserendo caritati urẽ. Uebitores
nos ẽẽ scio. exactores uos ẽẽ sen¬
tio Quẽadmodũ nos ut ista ꝑcipi¬
atis oramꝰ: sic ⁊ uos orate ut ea uob̾
explicare ualeamꝰ. Si enĩ oratio

Expanded text:
onsona voce cantavimus: Beatus vir quem tu erudieris, Domine, et ex lege tua docueris eum . Silentium si praebeatis, audietis. Non invenit locum sapientia, ubi non est patientia. Nos loquimur, sed erudit Deus: nos loquimur, sed Deus docet. Non enim beatus dictus est quem docet homo, sed quem tu erudieris, Domine. Nos plantare possumus et rigare: sed Dei est incrementum dare . Qui plantat et qui rigat, forinsecus operatur: qui dat incrementum, intsita sit ad loquendum, quam difficilis, quam latebrosa, quam si non intelligatur aut male intelligatur quia nobiscum recitaretur, audistis; et fluctuastis, si advertistis; aut si aliqui et intellexistis, quam sit arduum sine dubitatione vidistis. Hanc disserendo. Charitati vestrae debitores nos esse scio, exactores vos esse sentio. Quemadmodum nos, ut ista percipiatis, oramus: sic et vos orate, ut ea vobis explicare valeamus. Si enim oratio
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃s homines ꝑtransiit n
siit uerbũ attendite: qͦd audis¬
tis cõsiderate. Uidete qͥd ẽ ꝑtrin¬
siit. Ptransiit: inde ẽ ⁊ paruula
reus. Peccatũ nõdũ fecit: sedm
xit. Eteñ illud peccatũ nõ il
fonte mansit: sed ꝑtͣnsiit. No
in illũ aut illũ: sed in omi ho¬
mines ꝑtͣnsiit. Genuit peccro¬
res morti obnoxios pͥmꝰ peccati
pͥmꝰ p̃uaricator. Uenit ad saun¬
dos de uirgine saluator: q ao
te nõ qua uenisti uenit. Nol

Expanded text:
homines pertransiit . Pertransiit, verbum attendite, quod audistis: considerate, videte quid est, pertransiit. Pertransiit: inde est et parvulus reus; peccatum nondum fecit, sed traxit. Etenim illud peccatum non in fonte mansit, sed pertransiit: non in illum aut illum, sed in omnes homines pertransiit. Genuit peccatores morti obnoxios primus peccator, primus praevaricator. Venit ad sanandos de virgine Salvator. Quia ad te non qua venisti, venit
Abbreviated transcription (Latin):
cere. qͥd dicã catholicos nõ intelli¬
gentes: ⁊ nõ potiꝰ negligentes: Nõ¬
ẽ enĩ multũ siqͥs uelit ẽẽ diligens
derare in codice cireũstantiã lecti¬
onis Quod si fecerit: ibi mox inue¬
niet unde aduersariũ loquacẽ re¬
darguat: unde hostes legis rebel¬
lesq ꝓsternat. Et si enĩ tardus ẽ
ad intelligenda uerba apłi. mani¬
festa ibi laus exp̃ssa ẽ legis dei. Ui¬
dete enĩ priꝰ ⁊ aduertite. Cũ eẽmꝰ
erigit ceruicẽ: exaltat cornua:
impetit te. facit impetũ. Ecce inqͥt
passiones peccatoꝵ. que ꝑ legẽ sũt.
Quomͦ bona ẽ lex ꝑ quã sũt in nob̾¬
bris nris ut fructũ ferãt mortr
Lege aliqͣntũ : ꝓgredere:: totũ audi
patient᷑̃: ⁊ si nõ intelligent᷑. ho
enĩ qͦd ait passiones peccatoꝵ que
multũ ẽ ut intelligas sed priꝰ
esto mecũ legis laudatorꝰ. ⁊ tue
fieri mereberis intellector.slan¬
sũ cor habes : ⁊ clauẽ accusas:
Ecce interĩ qͦd nõ intelligimꝰ pau¬

Expanded text:
dicam, catholicos non intelligentes, et non potius negligentes? Non enim multum est, si quis velit esse diligens,derare in codice circumstantiam lectionis. Quod si fecerit; ibi mox inveniet unde adversarium loquacem redarguat, unde hostes Legis rebellesque prosternat. Etsi enim tardus est ad intelligenda verba Apostoli, manifesta ibi laus est expressa legis Dei. dete enim prius et advertite. Cum enim essemus erigit cervicem, exaltat cornua, impetit te, facit impetum: Ecce, inquit, passiones peccatorum quae per Legem sunt. Quomodo bona est Lex, per quam in nobmbris nostris, ut fructum ferant morti? Lege, aliquantum progredere, totum audi patienter, et si non intelligenter. Hoc enim quod ait, Passiones peccatorum quae multum est ut intelligas: sed prius esto mecum Legis laudator, et tunc fieri mereberis intellector. Clausum cor habes, et clavem accusas? Ecce interim quod non intelligimus, pau
Abbreviated transcription (Latin):
ferrent morti. Nũc gͦ euacuati
sumꝰ a lege mortis in qͣ detinebam᷑.
ita ut seruiamꝰ in nouitate sp̃s ⁊
nõ in uetustate hitere. Iactabas te:
cdamabas dicebas : audi. lege.
uide. Ista dixeras. ⁊ iã uerso tergo
ire cupiebas. Expecta: audiui te:
audi me. Immo nec ego te. nec tu
inqͥt: Lex peccatũ ẽ: Hoc dicebas.
lex peccatũ ẽ. Hoc nẽpe dicebas.
Ecce andisti qͦd dicebas. Audi qͥd
dicas. Legẽ dei peccatũ eẽ dicebas.
qͣndo eã cecus ⁊ imꝓuidus rep̃hen¬
debas. Errasti.Uidit paulus errorẽ
tũ. qͦd dicebas ipse dixit. Qͥd gͦ
alemꝰ: Lex peccatũ ẽ : Iuod dice¬
bas hoc dicimꝰ. Lex peccatũ ẽ: Ab¬
si. Si apłi sequebaris auctoritatẽ.
appende uerbũ.⁊ cape inde cõsiliũ.
Audi. Lex peccatũ ẽ:. Absit. Audi:.
absit. Si apłm sequeris: si eiꝰ aucto¬
ritatẽ plurum pendis: audi absit:
⁊ qͦd sentiebas a te absit. Quid gͦ di¬
cimꝰ: Quid dicimꝰ : Quia dixi passi¬
ones peccatoꝵ que ꝑ legẽ sũt oꝑa¬

Expanded text:
i sumus a Lege mortis, in qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae. Jactabas te, clamabas, dicebas, Audi, lege, vide: ista dixeras, et jam verso tergo ire cupiebas. Exspecta, audivi te, audi me: imo nec ego te, nec tu inquit? Lex peccatum est? Hoc dicebas, Lex peccatum est, hoc nempe dicebas. Ecce audisti quod dicebas, audi quod dicas. Legem Dei peccatum esse dicebas, quando eam caecus et improvidus reprehendebas. Errasti: vidit Paulus errorem tuum. Quod dicebas, ipse dixit. Quid ergo dicemus? Lex peccatum est? Quod dicebas, hoc dicimus? Lex peccatum est? Absit. Si Apostoli sequebaris auctoritatem, appende verbum, et cape inde consilium. Audi, Lex peccatum est? Absit. Audi, Absit. Si Apostolum sequeris, si ejus auctoritatem plurimi pendis, audi, Absit: et quod sentiebas, a te absit. Quid ergo dicemus? Quid dicemus? quia dixi, Passiones peccatorum quae per Legem sunt, opera
Abbreviated transcription (Latin):
cepta. peccatũ ꝑ mandatũ oꝑatũ
ẽ in me omnẽ cõcupiscentiã. Mi¬
nor erat cõcupiscentia. qͣndo ante
legẽ securꝰ peccabas. Nũc aũt qͥa¬
positis tibi obicibꝰ legis. flurꝰ cõcu¬
piscentie qͣsi frenatꝰ ẽ paululũ. nõ
siccatꝰ. Sed in crescente impetu qͥ
te ducebat obicibꝰ nullis. obruit¬
te obicibꝰ ruptis. Concupiscentia
tua minor erat. qͣndo tuã moue¬
bat libidinẽ: omnis ẽ qͣndo trans¬
cendit ⁊ legẽ.Yis nosse quã mag¬
na sit: Uide qͥd ruꝑit. Nõ cõcupis¬
ces nõ homo dicit. Ds̃ dixit. crea
obserua iudicantẽ qͥ dixit. Sed qͥd
facis: O homo ideo nõ uicisti: qͥa

Expanded text:
cepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. Minor erat concupiscentia, quando ante Legem securus peccabas, nunc autem oppositis tibi obicibus Legis, fluvius concupiscentiae quasi frenatus est paululum, non siccatus: sed increscente impetu qui te ducebat obicibte obicibus ruptis. Concupiscentia tua minor erat quando tuam movebat libidinem; omnis est, quando transcendit legem. Vis nosse quam magna sit? Vide quid ruperit: Non concupisces. Non homo dixit, Deus dixit, Creatobserva judicantem qui dixit. Sed quid facias, o homo? Ideo non vicisti, quia
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ qͥdã nõ sic̃ moyses famulus dei
nõ sic̃ multi ꝓpħe ista intuentes
⁊ intelligentes adiuti spũ dei. quẽ
spm fide hauser̃  faucibꝰ pietatis
biber̃: ore interioris hominis ruc¬
qͥ fecit. implet sua p̃sentia ista
que fec̃. Potuerũt hoc dicere. Nã
ipsos ⁊ in actibꝰ apłoꝵ cõmemorauit¬
apłs paulus. Ubi cũ dixisset de
deo. in illo enĩ uiuimꝰ ⁊ mouem᷑
⁊ sumꝰ ͥ qm̃ apud athemenses
loquebat᷑. ubi isti doctissimi extite¬
rãt. adunxit continuo. Sic̃ ⁊ qͥdã
scđ̃m uos dixer̃. Nõ ẽ leue qͦd dixer̃.
Ande gͦ dissimiles: unde uituꝑatr: un¬
de recte accusati. Audi apłi uerba.
que dicere ceꝑã. Reuelat᷑ inqͥt ira
dei de celo suꝑ omnẽ impietatẽ
eoꝵ scilicet qͥ legẽ nõ acceper̃. Suꝑ¬

Expanded text:
go quidam, non sicut Moyses famulus Dei, non sicut multi prophetae ista intuentes et intelligentes, adjuti Spiritu Dei, quem Spiritum fide hauserunt, faucibus pietatis biberunt, ore interioris hominis rucqui fecit, implet sua praesentia ista quae fecit. Potuerunt hoc dicere. Nam ipsos et in Actibus Apostolorum commemoravit Paulus: ubi cum dixisset de Deo, In illo enim vivimus et movemur et sumus; quoniam apud Athenienses loquebatur, ubi isti doctissimi exstiterant, adjunxit continuo, Sicut et quidam secundum vos dixerunt . Non est leve quod dixerunt: nde ergo dissimiles? unde vituperati? unde recte accusati? Audi Apostoli verba, quae dicere coeperam: Revelatur, inquit, ira Dei de coelo super omnem impietatem, et eorum scilicet q
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eiꝰ a constitutione mundi ꝑ ea
que facta sũt. intellecta cõspiciunt᷑
Sẽpiterna quoq uirtꝰ eius ac diui¬
nitas. Quare manifestauit e Ut sĩt
mexcusabiles. Si manifestauit ut
sint inexcusabiles ⁊ unde gͦ culpabi¬
les Quia cognoscentes deũ. nõ sic̃
deũ glificauer̃. Quid ẽ qͦd dicis nõ¬
sic̃ deũ głificauer̃ : Nec grãs egerũt.
Hoc ẽ głificare deũ. grãs agere deo. Hoc
sane qͥdẽ ẽ peus: si ymaginẽ creatꝰ.
cognito deo eris ingratꝰ. Hoc ẽ ꝓrsus.
hoc ẽ głificare deũ. grãs agere deo.
Norũt fideles. ubi ⁊ qͣndo dicat᷑. grãs
agamꝰ dnõ deo nrõ. Quis aut grãs
agit dnõ: nisi qͥ sursũ cor habet ad

Expanded text:
constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus et divinitas. Quare manifestavit? Ut sint inexcusabiles. Si manifestavit ut sint inexcusabiles, unde ergo culpabiles? Quia cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificasicut Deum glorificaverunt? Nec gratias egerunt. Hoc est ergo glorificare Deum, gratias agere Deo? Hoc sane. Quid enim pejus, si ad imaginem creatus, cognito Deo eris ingratus? Hoc est prorsus, hoc est, glorificare Deum, gratias agere Deo. Norunt fideles ubi et quando dicatur, Gratias agamus Domino Deo nostro. Quis autem gratias agit Deo, nisi qui surs
Abbreviated transcription (Latin):
Optime itaq rectissimeq acusa.¬
ti sunt. qͥ potuer̃ inuestigar e
numeros sẏderũ: int̾ualla tẽpoꝵ.
defectũ luminũ. cognoscere. p̃di¬
cere. Recte accusati sũt. qm̃ a qͦ
isti facta atq ordinata sũt nõ in¬
uener. qͥa querere neglexer. Tu
qͥo fecit: ama qͥ fecit. Tene hoc ma¬
rime. Ama qui feẽ: qͥa ⁊ te ipsũ
amatorẽ suũ ad ymaginẽ suã

Expanded text:
Optime itaque et rectissime accusati sunt, qui potuerunt investigare numeros siderum, intervalla temporum, defectum luminum cognoscere et praedicere: recte accusati sunt, quoniam a quo ista facta atque ordinata sunt, non invenerunt, quia quaerere neglexerunt. quod fecit, ama qui fecit: tene hoc maxime. Ama qui fecit: quia et te ipsum amatorem suum ad imaginem suam
Abbreviated transcription (Latin):
dei de celo suꝑ omnẽ impietatẽ
⁊ iniusticiã hominũ: qͥ ueritatẽ
in imiqͥtate detinent. Aueris for¬
tasse quã ueritatẽ detineant in
miqͥtate. Quia qͦd notũ ẽ deiꝰ. ma¬
infestũ ẽ in illis. Unde manifes¬
tũ ẽ. Sequit᷑ ⁊ dic̃. Ds̃ enĩ illis ma¬
nifestauit. Adhuc queris quomͦ
manifestauerit eis. quibꝰ legem

Expanded text:
pietatem et injustitiam hominum, qui veritatem in iniquitate detinent. Quaeris fortasse quam veritatem detineant in iniquitate? Quia quod notum est Dei, manifestum est in illis. Unde manifestum est? Sequitur, et dicit: Deus enim illis manifestavit. Adhuc quaeris quomodo manifestaverit eis,
Abbreviated transcription (Latin):
tende qͦd sequit᷑. ⁊ uide unde tota
causa pendeat. Dicentes enĩ se ẽẽ
sapientes: stulti facti sũt. Sibi ar¬
rogando qͦd p̃stiterat ds̃. tulit qͦ
dederat ds̃. Ergo suꝑbis ipse abs¬
condit se: qͥ ꝑ creaturã diligent̃
serutantibꝰ creatorẽ insinuauerat
nõ nisi se. Bene gͦ ait dñs⁊ abscon¬
disti hec a sapientibꝰ ⁊ prudentibꝰ¬
qͥ multiplicibꝰ disputationibꝰ ⁊ soller

Expanded text:
tende quod sequitur, et vide unde tota causa pendeat: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Sibi arrogando quod praestiterat Deus, tulit quod dederat Deus. Ergo superbis ipse abscondit se, qui per creaturam diligenter scrutantibus Creatorem insinuaverat nonnisi se. Bene ergo Dominus, Abscondisti haec a sapientibus et prudentibq
Abbreviated transcription (Latin):
poterit cadere: qͥa fundata ẽ supͣ
petrã. H ec aũt dicens: flebat co¬
tidie ⁊ orabat. U sic̃ siciens in ar-¬
cit. ita desiderabat ad martẏrii
coronã ꝑtingere: ⁊ diuersa ꝓ¬

Expanded text:
ę non poterit cadere| fundata enim est super petram. Haec autem dicens| flebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in arcit. Ita desiderat ad martyrii coro| nam adtingere . et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝓfert de thesauro suo noua ⁊
netera. Si ꝑ nouũ ⁊ uetus qͦd d¬
cit᷑. utrũq testam̃tũ accipimꝰ:
abrahã doctũ fuisse denegamꝰ:
qͥ noui ⁊ ueteris testam̃ti ⁊ si fac¬
ta nouit: minime uerba nunci¬
auit. Moysen qͦq docto patrifa-¬
milias cõparare nõ possumꝰ qͥ
etsi testam̃tũ uetꝰ docuit: noui
tam̃ dicta nõ ꝓtulit. Sed in eo¬

Expanded text:
ro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit. Dum e
Abbreviated transcription (Latin):
exercuisti in me. ita ut etiã ma¬
millã meã meã integerrimã
meo pectori restituerite Nicit
ei qͥntianꝰ. Quis ẽ qͥ te curauit:
minare: Agatba dix̃. Ego xp̃m
cõfiteor labiis.: ⁊ corde nominare
etis cecidit: ⁊ opp̾ssit cõsiliariũ
iudicis nomine siluanũ. ⁊ amicũ
eiꝰ nomine falconiũ. quoꝵ cõsi
ciiitas cathenensiũ ad hũc terre¬
motũ exagitata ẽ. Deniq om̃s ci¬
ues cucurrer̾ ad secretariũ iudi¬
lũ sustinerẽt. Tuc̃ qͥntianꝰ fugiens.
ex uno latere t̾remotu exagita¬

Expanded text:
 ut etiam| mammillam meam integerrimam sanam meo corpori| restituerit . dicit ei quintianus . et quis est qui te curauit| minare. Agathe dixit ego christum confiteor| labiis . et corde inuocare etis cecidit . et oppressit consiliarium iudicis . nomine salui| num . et amicum eius nomine falconium . quorum consi| ciuitas| cathenensium  terremotus exagitata est. Denique| omnis ciues cucurrerunt ad secretarium iudelum sus| stinerent. Tunc quintianus fugiens . ex uno latere terre| motu metu
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ qͥ bonũ nunciũ audit: aut
sicut qͥ uidet quẽ desiderat.: aut
sic̃ qͥ iuenit thesauros multos:
ita ⁊ ego delector in his penis tẽ¬
poralit᷑ posita. Nõ enĩ potest tri
ticũ in orreo repon:. nisi teca eiꝰ
rẽ redacta. Ita ⁊ anima mea nõ
potest in paradisũ dnĩ cũ palma
intrare martyriiꝰ. nisi
diligenter feceris corpus meũ
a carnificibꝰ atrectari. Tũc iratꝰ
lis. ⁊ dire tẏranne ꝰ nõ es cõfusus
amputare in fem̃ina. qͦd ipse in
matre suxisti:. Ego habeo ma¬
millas integras intꝰ manima
mea: ex qͥbꝰ nutrio om̃s sensus
panẽ neq aquã ei ministrari¬
circa mediã noctẽ uenit senex:
quẽ antecedebat puer luminis
portitor. ferens diuersa medica¬
m̃ta in manu sua. Qui se medi¬
cũ ẽẽ cõmemorans: cepit eã his
uerbis alloqͥ. Licet te nimis cor-¬
poralibꝰ penis afflixerit cõsularis
insanꝰ: tu eũ grauioribꝰ suppliciis

Expanded text:
sicut si quis bonum nuntium au| dit aut qui uidet quam diu desiderauit. Aut qui inuenit| thesauros multos . ita ego delector in his poenis corporalibus| posita. Non enim ticum in horreo reponi, nisi theca ejus ta in paleas. Ita et anima mea non potest in paradisum Dei cum palma intrare martyrii, nisi diligenter feceris corpus meum a carnificibus attrectari. Jussa lis| sime et dire tyranne non es confusus hoc ampotare in| faeminam quod ipse in matre suxisti. Sed ego habeo| mammillas integras intus in animam meam ex qui| bus nutrio omnis sensus panem neque aquam ei ministrarcirca media nocte . uenit quidam senex| quam antecedebat puer luminis portitor . ferens| diuersa medicamenta in manu sua qui se medicum| esse commemorans coepit eam his uerbis adloqui licet| te nimiis corporalibus poenis adflixerit claris| insanus te enim grauioribus suppliciis
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩanꝰ sũ.⁊ noui medicinã. nolo
me uerearis. Dicit ei agatha.
meũ laceratũ ẽ. ut uulnera ipsa
nõ ꝑmittant in aliqͦ stimulari
m̃tẽ meã: unde possit uerecundia
excitari. Sed ago tibi grãs dnẽ
qͥa ad corpus meũ medicam̃ta ab
rat hunuersa. Hic si uult. potest
me saluã facere. Tuc̃ subridens se¬
morꝰ. dix̃. Et me ipse misit ad te.
Nã ⁊ ego apłs eiꝰ sũ:⁊ in nomine
eiꝰ scias te eẽ saluandã. Cũ hec di¬
xisset. ab ocłis eiꝰ ablatꝰ ẽ. Tũc̃ scã¬

Expanded text:
ianus sum . et noui me| dicinam. Nolo me ueriaris. Dicit ei agate. Qmeum| laceratum est . ut uulnera ipsa non permittant te| aliquid stimulare in mentem meam . unde possit uerecun| dia excitari. Sed ago tibi gracias doquod ad corpus meum medicamenta ab  restaurat uniuersa hic si uult potest me| saluam facere. Tunc subridens senior dixit . et me ipse misit| ad te. Nam ego apostolus eius sum et in nomine eius scias| te esse saluandam. Et cum haec dixissit . ab oculis ei
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ: ⁊ qͣsi ad epulas inuitata. ita
piissimꝰ qͥntianꝰ iussit eã cõspec¬
tibꝰ suis astare. cu ⁊ dix̃. Quousq¬
infelix ꝓtrahis intentionẽ uanã :
cõsumas. Agatha respondit. Tu¬
de nega deos tuos qͥ sũt lapides ⁊
ligna. ⁊ creatorẽ tuũ deũ uĩu¬

Expanded text:
et quasi| ad aepulas inuitata ita piissimus| quintianus . suis eam aspectibus iussit aptari . cui et dixit| quinfilex| protrahis intencionem uanam. con| sumas. Agathe dixit tu nega deos tuos qui sunt lapides| et ligna . et creatorem tuum qui
Abbreviated transcription (Latin):
opinionẽ uirginis deo dicate aga¬
the. multifaria inqͥsitione ꝑqͥre¬
bat ut ad eã ꝑtingeret. Per sin¬
gula enĩ crimina m̃tis sue. sin¬
guloꝵ in se uicioꝵ exagitabat
opinonẽ extendere: nobilissimis
ortã natalibꝰ dei famulã fecit ar¬
tarr. ut qͥ erat de genere igno¬
gi qͦd talis eẽt ac tantꝰ: qͥ posset
etiã spectabiliũ sibi subiugare
ꝑsonas. Ut libidinosus aũt ad
aspectꝰ uirginis pulcherrime
ocłoꝵ suoꝵ cõcupiscen tiã cõmo¬
uebat: ⁊ ut auarus ad facultates
eiꝰ cupiditatis sue frena laxa-¬
bat: atq ut ydolatra de¬
beatã agathã a suis fec̃ apparito¬
ribꝰ coartari ⁊ fecͣ eã tradi.

Expanded text:
nionem uirginis d\e/o dicate agathae| multefaria intentione perquirebat . | ut ad eam pertingeret per singulam enim| criminam mentis suae . singulorum in se| uiciorum exagitabat opinionem extendere| fortissimis ortam natalibus d\e/i famulam fecit arta re. Vt qui erat di genere ignogi . quod tantus esset ac talis qui posset| etiam spectabilium sibi subiugare personas. Vt libidi| nosus autem . adspectum uirginis pulcherrimeorum concupiscentia commouebat . et ut auaris ad fa| cultates eius cupiditatis suae frena laxabat . atque| idolatriam daebeatam agathem a suis fecit apparitoribus coartari.| E
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte diceret᷑. Ille in scã eccła
doctꝰ p̃dicator ẽ. qͥ ⁊ noua scit ꝓ¬
ferre de suauitate regni. ⁊ ue¬
tusta dicere de t̃rore supplicii.
ut uel pene terreant. qͦs p̃mia
nõ inuitãt. Audiat de regno qͦd
amet: audiat de supplicio unqsq
qͦd timeat: ut torpentẽ animũ ⁊
terre uehem̃ter inherentẽ. si amor
ad regnũ nõ trahit. timor mi¬
net. Ecce enĩ de gehenne exp̃ssi¬
one dicit᷑. Ibi erit fletꝰ: ⁊ stridor
dentiũ. S ed qͥa p̃sentia gaudia
secunt᷑ ꝑpetua lam̃ta: hic fr̃s ca¬
rissimi uanã leticiã fugite: si ilhe¬
flere ⁊ lugere formidatis. Nemo
etenĩ potest hic gaudere eũ scło.
⁊ illic regnare cũ deo. Temporalis
itaq leticie fluxa restringite.
carnis uoluptates edomate.
Qͥcqͥd animo ex p̃senti scło arridet:
ex cõsideratione eterni ignis
amarescat. Quicqͥd in m̃te pue¬
rilit̃ hilarescit. hoc discipline
iuuenilis censura coherceat:
ut dũ sponte tẽporalia fugitis:

Expanded text:
te diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta, hic, fratres charissimi, vanam laetitiam fugite, si illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis,
Abbreviated transcription (Latin):
dit in me.etiã si mortuus fuerit
De olim mortuis patribꝰ hoc ẽ de
abrahã. de ysane.⁊ iacob. tale
responsũ iudeis dedit. Ego sũ ds̃
enĩ illi uiuũt. Crede gͦ. ⁊ si mor

Expanded text:
t in me, etiamsi mortuus fuerit, De olim mortuis patribus, hoc est de Abraham, de Isaac, de Jacob, tale responsum Judaeis dedit: Ego sum Deus enim illi vivunt. Cred
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to. qͥa pontifex fuit. id ẽ sũmꝰ sa¬
cerdos. Potest aũt mouere qͦmͦ di¬
cat᷑ pontifex anni illiꝰ . cũ ds̃ unũ
cõstituerit sũmũ sacerdotẽ. cui mor¬
tuo unꝰ succederet. Sed intelligendũ
ẽ. ꝑ ambitiones ⁊ cõtentiones int̾ iu¬
deos postea cõstitutũ ut plures es¬
sent: ⁊ ꝑ annos singulos uicibꝰ mi
nistrarẽt. Nã ⁊ de zacharia hoc di
ret plures eos fuisse. ⁊ uices suas
habuisse. Nã incensũ nõ licebat
trabãt : qͥbꝰ alio anno alii succe¬
debãt. ex qͥbꝰ sorte exibat qͥ incen¬
sũ poneret. Quid ẽ gͦ qͦd ꝓpħauit¬

Expanded text:
mento, quia pontifex fuit, id est, summus samento, quia pontifex fuit, id est, summus sacerdos. Potest autem movere quomodo dicatur pontifex anni illius, cum Deus unum constituerit summum sacerdotem, cui mortuo unus succper ambitiones et contentiones inter Judaeos postea constitutum, ut plures essent, et per annos singulos vicibus 578 ministrarent. Nam de Zacharia hoc dicret plures eos fuisse, et vices suas habuisse: nam incensum non licebat trabant, quibus alio anno alii succedebant, et quibus sorte exibat qui incensum poneret. Quid est ergo quod p
Abbreviated transcription (Latin):
let nr̃m ⁊ locũ ⁊ gentẽ. Tprãlia
ꝑdere timuer̃. et uitã et̃nã nõ co¬
gitauer̃: ac sic utrũq amiser̃. Nã
⁊ romani post dnĩ passionẽ ⁊ glifi¬
cationẽ tuler̃ eis ⁊ locũ ⁊ gentẽ.
expugnando ⁊ transferendo:⁊ il¬
lud eos sequit᷑ qͦd alibi dictũ ẽ. Filii
aut̃ regni huiiꝰ ibũt in tenebras
exteriores. Hoc aũt tmuerãt ne
si om̃s in xp̃m crederẽt. nemo
remaneret qͥ aduersus romanos
contra ipsũ tẽplũ ⁊ cõtra suas
put̾nas leges. doctrinã xpĩ ẽẽ sen¬
tiebãt Unꝰ aũt ex ipsis caiphas no¬
mine. cũ eẽt ponti fe̾ ann ipsuis:
dix̃ eus. Uos nescitis qͥcquã: nec co¬
gitatis qͥa expedit uobis ut unus
moriat᷑ homo ꝓ ppło.: ⁊ nõ tota gens
ꝑeat. Hoc aũt a semet ipso nõ dix̃.
sed cũ eẽt pontifex anni illiꝰ ꝓpħ̾auit.
Hic docem᷑ etiã ꝑ homines malos
ꝓphetie spm futura p̃dicere. Quod
tam̃ eugłica diuino tribuit sacra¬

Expanded text:
 gentem. Temporalia perdere noluerunt, et vitam aeternam non cogitaverunt, ac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificationem tulerunt eis locum et gentem, et pugnando, et transferendo; et illud eos sequitur, quod alibi dictum est: Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores . Hoc autem timuerunt, ne si omnes in Christum crederent, nemo remaneret qui adversucontra ipsum templum, et contra suas paternas leges doctrinam Christi esse sentiebant. « Unus autem ex ipsis, Caiphas nomine, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia expedit vobipulo, et non tota gens pereat. Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit. Hic docemur etiam per homines malos prophetiae Spiritum futura praedicere: quod tamen Evangelista divino tribuit sacra
Abbreviated transcription (Latin):
drag̃ita die: ⁊ qͣdragĩta noctes: pa¬
nẽ nõ comedit: ⁊ a uam nõ bibit: Et
scripat intabulis uerba federis decẽ:
Guq desccade cet moyses cere sy¬
nai trirent duis rali as restimo¬

Expanded text:
draginta dies et quadraginta noctes: panem non comedit: et aquam non bibit. Et scripsit in tabulas verba federis decem. Cumque descenderet Moyses de monte Sinay: tenebat duas tabulas testimo
Abbreviated transcription (Latin):
Ouuer si ad dñui deuz pr̃em oĩpo¬
tentem: puro corde ti ꝙͣtum potest
paruitas nr̃a mayimas atq uberes gr̃aᷤ
aganius: prec̃a ͤ toto animo singularem
mansue tudinez eiq: ut preces nostras
iu bene placito suo txaudire dignetur:
inuuicuz qͣz a nostris actibus et cogitatõi¬
bus sua uirtute repellat : nobis multiplicet
sidem: mentez guberuet: spirituales co¬
gitationes concedat: et ad beatitudiueni

Expanded text:
onversi ad Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo exaudire dignetur; inimicum quoque a nostris actibus et cogitationibus sua virtute expellat, nobis multiplicet fidem, mentem gubernet, spirituales cogitationes concedat, et ad beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
apłi. martires. bom fideles. om̃s
tam̃ adhuc in fine accepturi sũt
surrectio etiã carnis. mortis cõ¬
sũptio. uita et̃na cũ angłis. Hoc
om̃s simul accepturi sumꝰ. Nã
reqͥem que cõtinuo post mortẽ
dat᷑. si ea dignꝰ ẽ tũc accipit qͥsq
cũ morit᷑. Priores acceper̾ patri
multo recentiores scĩ martires:
cotidie bonz fideles. Palii in ista
reqͥetã dui sũt: alii nõ tã diuꝰ alii
paucioribꝰ annisꝰ. alii recenti tẽpore.
Cũ uͦ ab hoc somno euigilabũt.
simul om̃s qͦd ꝓmissũ ẽ accepturi

Expanded text:
i, martyres, boni fideles, omnes tamen adhuc in fine accepturi sunt surrectio etiam carnis, mortis consumptio, vita aeterna cum angelis: hoc omnes simul accepturi sumus. Nam requiem, quae continuo post mortem datur, si ea dignus est, tunc accipit quisque cum moritur. Priores acceperunt patrmulto recentius martyres sancti, quotidie boni fideles. Et alii in ista requie tam diu sunt, alii non tam diu, alii annis paucioribus, alii nec recenti tempore. Cum vero ab hoc somno evigilabunt simul omnes, quod promissum est accepturi
Abbreviated transcription (Latin):
Fleuit xp̃s. fleat se homo. Qua¬
re enĩ fleuit. xp̃s: nisi qͥa flere
hominẽ docuit: Quare fremuit
⁊ turbauit semet ipsũ: nisi qͥa
fides hominis sibi merito displi
centis fremere qͦdã mͦ debet in
peccandi : Et dix̃. Ubi posuistis eũꝰ
Seisti qͥa mortuus sit. ⁊ ubi sepultus
ignoras⁊ Et ista significatio ẽ. qͥa¬
ille nescit : Sed qͦsi nescit. Unde
hoc ꝓbamꝰ ꝰ. Tñm audi dicturũ in
iudicio. Nõ noui uos: discedite a
me. Quid ẽ nõ nom uosꝰ. Nõ uos
uideo in luce mea. Nõ uos uideo
in illa iustieia quã noui. Sic ⁊ hic
tanquã nesciens talẽ peceatorẽ dix̃.
Ubi posuisti eũ. Talis ẽ uox dei in
paradiso. postea quã homo pecca¬
uit. Adã ubi es:. Bicũt ei. Dnẽ. ue¬
ni ⁊ uide. Qd ẽ uide: Misererẽ. Ui¬
det enĩ dñs. qͣndo miseret᷑. Unde

Expanded text:
flevit Christus, fleat se homo. Quaflevit Christus, fleat se homo. Quare enim flevit Christus, nisi quia flere hominem docuit? Quare fremuit et turbavit semetipsum, nisi quia fides hominis sibi merito dicentis fremere admodum debet in peccandi? Et dixit: Ubi posuistis eum? « Scis quia mortuus sit, et ubi sepultus ignoras? Et ista significatio eille nescit? Sed quasi nescit. Unde hoc probamus? Dominum audi dicturum in judicio: Non novi vos, discedite a me . Quid est, Non vos novi? Non vos video in luce mea, non vos video in illa justitia quam novi. Sic et hic tanquam nesciens talem peccatorem, dixit: Ubi posuistis eum? Talis est vox Dei in paradiso, posteaquam peccavit Adam, Ubi es ? Dicunt ei: Domine, veni et vide. Quid est, vide? Miserere. Videt eni
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã ꝓcellosũ ⁊ ꝑiculosũ pe¬
lagus transit. Intrãt uenti: mo¬
uẽt fluctꝰ. turbat nauẽ Qui sũt
uenti ⁊ Audisti cõuitiũ: irasceris.
Cõuitiũ uentꝰ est: iracundia fluctꝰ
ẽ. ꝑiclitas: disponis respondere:
disponis maledictũ maledicto red¬
dere.Iã nauis ꝓpinquat naufragio.
In corde enĩ tuo somnꝰ xp̃i. obhuio
fidei. Nã si excites. xp̃m. id ẽ re¬
colas fidẽ: qͥd tibi dic̃ tãquã ui¬
gilans xp̃s in corde tuo ⁊ Ego au¬
diui. demoniũ habes:⁊ ꝓ eis ora¬
iii. Audit dñs ⁊ patit᷑: audit ser¬
uus ⁊ indignat᷑ ⁊ Sed uindicari
uiis. Quid enĩ. Ego iã sũ uindicatꝰ ÷
Cũ tibi hec loqͥtur fides tua. qͣsi im¬
ꝑat uentis ⁊ fluctibꝰ. et fit tran¬
qͥllitaᷤᷤ magna. Quomͦi gͦ hoc est
excitare. xp̃m in naui. excitare
fidẽ: sic in corde hominis quẽ
p̃mit magna moles ⁊ cõsuetu¬
do peccati. in corde hominis tͣns¬
increpet se homo. Audi adhuc.

Expanded text:
tanquam procellosum et periculosum petanquam procellosum et periculosum pelagus transis; intrant venti, movent fluctus, turbant navim. Qui sunt venti? Audisti convicium, irasceris; convicium ventus est, iracundia fluctus est: periclitaris, disponis respondere, disponis maledictum maledicto reddere, jam navis propinquat naufragio; In corde enim tuo somnus Christi, oblivio fidei. Nam si excites Christum, id est recolas fidem, quid tibi dicit tanquam vigilans Christus in corde tuo? Ego audivi, Daemonium habes , et pro eis oravi: audit Dominus, et patitur; audit servus, et indignatur! Sed vindicari vis. Quid enim? ego jam sum vindicatus? Cum tibi haec loquitur fides tua, quasi imperatur ventis et fluctibus, et fit tranquillitas magna. Quomodo ergo hoc est excitare Christum in navi, excitare fidem; sic in corde hominis quem premit magna moles et consuetudo peccati, in corde hominis transincrepet se homo. Audi adhuc:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd turbat semet ipsũ xp̃s: nsi ut
significet tibi qͦmͦ turbari tu debe¬
as. cũ tanta mole peccati grauaris
⁊ p̃merise Attendisti enĩ te. uidisti
te reũ. cõputasti tibi. Illud feci: ⁊
peꝑcit mͥ ds̃. Illud cõmisi:i listu¬
lit me. Eugłiũ audiui: ⁊ cõtẽpsi.
Baptizatꝰ sũ. ⁊ iterũ ad eadẽ reuo¬
lutꝰ sũ. Quid facio: Quo eõ W̾nde
euado. Quando ista dicis. iã freniit
xp̃s:. qͥa fides frenit. In uoce frem̃¬
tis apparet spes resurgentis. Ipsa
fides intꝰ. ibi ẽ xp̃s fremens. Si fi¬
des in nobis: xp̃s in nobis. Qͥd
enĩ aliud at apłs : habitare. xp̃m
ꝑ fidẽ in cordibꝰ urĩs : Ergo fides
hinc ẽ illud qͦd dormiebat in na¬
ui. E cũ ꝑiclitarent᷑ discipłi iam
imminente naufragio. accesser̃
ad eũ.⁊ excitauer̃ eũ. Surrexit
⁊ facta ẽ tranqͥllitas magna. Sic
et tu. Intrant uenti in cor tuũ.
utiq ubi nauigas. ubi hac̃ uitã

Expanded text:
quod turbat semetipsum Christus, nisi ut quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi quomodo turbari tu debeas, cum tanta mole peccati gravaris et premeris? Attendisti enim te, vidisti te reum, computasti tibi: Illud feci, et pepercit mihi Deus; illud commisi, et distulit me; Evangelium audivi, et contempsi; baptizatus sum, et iterum ad eadem revolutus sum: quid facio? quo eo? unde evado? Quando ista dicis, jam fremit Christus; quia fides fremit. In voce frementis apparet spes resurgentis. Si ipsa fides intus, ibi est Christus fremens: si fides in nobis, Christus in nobis. Quid enim aliud ait Apostolus: Habitare Christum per fidem in cordibus vestris ? Ergo fides Hinc est illud quod dormiebat in navi: et cum periclitarentur discipuli, jam imminente naufragio accesserunt ad eum, et excitaverunt eum: surrexit et facta est tranquillitas magna . Sic et tu: intrant venti cor tuum, utique ubi navigas, ubi hanc vitam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illa erãt plorantes:. fremuit
spũ.⁊ t᷑bauit se ipsũ ⁊ dix̃. Ubi
posuistis eũ:. Nescio qͥd nobis insi¬
nuauit frem̃do spũ.⁊ turbando
se ipsũ. Qs enĩ eũ posset nisi se
ipse turbare: Itaq frs mĩ pͥmo
hic attendite potestatẽ: ⁊ sic inqͥri¬
te significationẽ. Turbaris tu no¬
Cõtristatꝰ ẽ iħs. uerũ ẽ. sed qͥa uoluit.
Mortuus ẽ iħs. uerũ ẽ sed qͥa uoluit.
In illiꝰ potestate erat sic uel sic af¬
fici. uel nõ affici. Uerbũ enĩ animã
suscepit ⁊ carnẽ: totiꝰ hominis si¬
bi coaptans in ꝑsone unitate na
de nulla dictũ est ⁊ u̾bũ caro factꝰ
est. De nulla dictũ est : ego ⁊ pat̾
unũ sumꝰ. Anima ⁊ caro xp̃i cum
u̾bo dei una ꝑsona ẽ: unꝰ xp̃c est
uolũtatis nutũ tractat᷑ infirmitas
hoc ẽ. turbauit semet ipsũ. Dixi po¬
testatẽ: attendite significationẽ.
Magnꝰ reus ẽ: quẽ mortis qͣtriduũ
⁊ illa significat sepultura. Qͥd ẽ gͦ

Expanded text:
t turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Nescio quid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Quis enim eum posset, nisi se ipse, turbare? Itaque, fratres mei, primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nocontristatus est Jesus, verum est, sed quia voluit; mortuus est Jesus, verum est, sed quia voluit: in illius potestate erat sic vel sic affici, vel non affici. Verbum enim animam suscepit et carnem, totius hominis sibi coaptans in personae unitate natde nulla dictum est, Verbum caro factum est ; de nulla dictum est, Ego et Pater unum sumus . Anima et caro Christi cum Verbo Dei una persona est, unus voluntatis nutum tractatur infirmitas: hoc est, turbavit semetipsum. 19. Dixi potestatem, attendite significationem. Magnus reus est, quem mortis quatriduum et illa significat sepultura. Quid est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
rio erat ligata. Quomͦ ꝓcesfit li¬
gatis pedibꝰ miraris. ⁊ nõ miraris
qͥa resurrexit qͣtriduanꝰ: In utroq
potentia dnĩ erat: nõ uires mor¬
tui. ꝓcessit: ⁊ adhuc ligatꝰ ẽ. ad¬
huc inuolitꝰ : tam̃ foras iã ꝓcessit.
Quid significat ⁊ Quando cõtẽpnis:
mortuus iaces. U si tanta qͣnta
dixi cõtẽpnas. sepultꝰ iaces. Quan¬
nisi ab occultis uelut exeundo
manifestariꝰ Sed ut cõfitearis.
ds̃ fac̃ magna uoce clamando. id
ẽ magna grã uocando. Ideo cũ ꝓces¬
sit mortuus adhuc ligatꝰ. cõfitens.
⁊ adhuc reus: ut soluerent᷑ peccata
eiꝰ ministris hoc dixit dñs. Soluite
illũ: ⁊ sinte abire. Qd ẽ soluite ⁊
sinite abire: Que solueritis in t̾ra.
soluta er̃ ⁊ in celo. Mult gͦ ex iu

Expanded text:
rio erat ligata. Quomodo processit ligatis pedibus miraris, et non miraris quia surrexit quatriduanus? In utroque potentia Domini erat, non vires mortui. Processit, et adhuc ligatus est: adhuc involutus, tamen jam foras processit. Quid significat? Quando contemnis, mortuus jaces; et si tanta quanta dixi contemnis, sepultus jaces: quannisi ab occultis velut exeundo manifestari? Sed ut confitearis, Deus facit magna voce clamando, id est, magna gratia vocando. Ideo cum processisset mortuus adhuc ligatus, confitens et adhuc reus; ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit Dominus: Solvite illum, et sinite abire. Quid est, Solvite, et sinite abire? Quae solveritis in terra, soluta e
Abbreviated transcription (Latin):
sus missus nisi ad oues que ꝑier̃
domꝰ isrł. Sed nouerat engłista
ẽẽ alias oues que nõ erãt de hoc
ouili. quas oportebat ad diici ut
esset unũ ouile ⁊ unꝰ pastor. Hec
aut scd̃m p̃destinationẽ dicta sũt.
Rã neq oues eiꝰ nec filii dei adhuc
erãt. qͥ nõdũ crediderãt. Ab illo
gͦ die cogitauer̃ ut int̾ficerẽt eũ.

Expanded text:
issus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed noverat evangelista alias esse oves, quae non erant de hoc ovili, quas oportebat adduci, ut esset unum ovile et unus pastor . Haec autem secundum praedestinationem dicta sunt, quia neque oves ejus, nec filii Dei adhuc erant, qui nondum crediderant. Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficerent eum.
Abbreviated transcription (Latin):
tos. sed peccatores in penitentiã.
Quidã aũt dixer̃ ex ipsis. Nõ pote¬
rat hic qͥ aꝑuit ocłos ceci facere.
ut ⁊ hic nõ moreret᷑. Qui noluit fa¬
cere ut nõ moreret᷑ꝰ. plus ẽ qͦd fac¬
turꝰ ẽ. ut mortuus suscitet᷑ Iħs gͦ
rursũ fremens in semet ipso: ue¬
nit ad monum̃tũ. Fremat ⁊ in
te. si disponis reuiuiscere. Omni
honiini dicit᷑. qͥ p̃mit᷑ pessima cõ¬
suetudinẽ. Uenit ad monum̃tũ.
Erat aũt spelũca: ⁊ lapis suꝑpositꝰ
erat ei. Mortuus sub lapide: reus
sub lege. Scitis enĩ qͥa lex que
data ẽ uideis: in lapide scripta
ẽ. Om̃s aũt rei sub lege sut̃. Be¬

Expanded text:
. Quidam autem dixerunt ex ipsis: Non poterat hic qui aperuit oculos caeci, facere ut hic non moreretur? Qui noluit facere ut non moreretur, plus est quod facturus est, ut mortuus suscitetur. Jesus rursus fremens in semetipso, venit ad monumentum. Fremit et in te, si disponis reviviscere. Omni homini dicitur, qui premitur pessima consuetudine: Veni ad monumentum. Erat autem spelunca et lapis superpositus erat ei. Mortuus sub lapide, reus sub lege. Scitis enim quia lex quae data est Judaeis, in lapide scripta est . Omnes autem rei sub lege sunt. Be
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtriduanꝰ. Audiamꝰ.⁊ resurgamꝰ.
Quã multi sũt in hoc ppło. qͦs p̃mit
cõsuetudinis moles. Forte audi
briari uino. in qͦ ẽ luxuria. Di¬
cũt: nõ possumꝰ. ⁊ orte audiũt
me aliqͥ immundi. lasciui. ⁊ fla¬
gitiis inqͥnati. qͥbꝰ dr̃. Nolite hoc
facere:. ne ꝑeatis. U respondẽt.
Nõ possumꝰ tolli a cõsuetudine
nr̃a. S dnẽ istos resuscita. Ego
sũ resurrectio inqͥt. ⁊ uita. Ideo re¬
surrectio. qͥa uita. Qui credit in
me: etrã si mortuus fuerit uiuet.
R om̃is qui uiuit ⁊ credit in me.

Expanded text:
quatriduanus: audiamus, et resurgamus. quatriduanus: audiamus, et resurgamus. Quam multi sunt in hoc populo, quos premit consuetudinis moles! Forte audiubriari vino in quo est luxuria : dicunt, Non possumus. Forte audiunt me aliqui immundi, lasciviis et flagitiis inquinati, quibus dicitur, Nolite hoc facere, ne pereatis: et respondent, Non possumus tolli a consuetudine nostra. O Domine, istos resuscita. Ego sum, inquit, resurrectio et vita. Ideo resurrectio, quia vita. 15. Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit et credit in
Abbreviated transcription (Latin):
hic. fr̃ ms nõ fuisset mortuus.
Sed ⁊ nc̃ scio. qͥa quecũq popos¬
ceris a deo. dabit tbi ds̃. Non
dix̃. sed ⁊ mͦ rogo te resuscites
frẽm meũͤnde enĩ sciebat. si
frĩ eiꝰ resurgere utile fuerat:
hoc tantũ dix̃: scio qͥa potes. Si
uis. facies. Utrũ enĩ facias iu¬
dicii tui ẽ. nõ p̃sũptionis mee.
Sed et nũc scio: qͥa quecũq po¬
posceris a deo. dabit gibi ads̃. Dic̃
illi iħs. Resurget fr̃ tuus. Hoc
ambiguũ fuit. Nõ enĩ ait. mͦ
resuscito frẽm tuũ. sed resurget
fr̃ tuus. Diẽ ei martha. Scio qͥa
resurget in resurrectione. In no¬
uissimo die. De illa resurrectione
secura sũ: de hac incerta sũ. dix̃
ei iħs. Ego sũ resurrectio. Dicis.
Resurget fr̃ m̃s in nouissimo die.
Uerũ ẽ. Sed ꝑ quẽ tũc resurget.
potest et mͦ. qͥa ego sũ inqͥt re-¬
surrectio ⁊ uita. Audite fr̃s. au¬
dite qͥd dicat. Certe tota expec¬
tatio erat circũstantiũ. ut reui¬
uisceret la zarus. unꝰ mortuus

Expanded text:
mortuus; sed et nunc scio quia quaecumque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Non dixit, Sed et modo rogo te ut resuscites fratrem meum. Unde enim sciebat, si fratri ejus resurgere utile fuerit? Hoc tantum dixit, Scio quia potes, si vis facis: utrum enim facias, judicii tui est, non praesumptionis meae. Sed et nunc scio quia quaecumque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. 14. Dicit illi Jesus: Resurget frater tuus. Hoc ambiguum fuit. Non enim ait, Modo resuscito fratrem tuum; sed, Resurget frater tuus. Dicit ei Martha: Scio quia resurget in resurrectione, in novissima die. De illa resurrectione secura sum, de hac incerta sum. Dicit ei Jesus: Ego sum resurrectio. Dicis, Resurget frater meus in novissima die: verum est; sed per quem tunc resurget, potest et modo, quia Ego sum, inquit, resurrectio et vita. Audite, fratres, audite quid dicat. Certe tota exspectatio erat circumstantium ut revivisceret Lazarus, unus mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
et᷑ in et̃nũ. Credis hoc : Ait illi.
Utq dñe. Ego credidi qͥa ui es
Quando hoc credidi. credidi qͥa tu
es resurrecho: credidi qͥa tu es uita :
credidi qͥa qͥ credit in te:⁊ si mori¬
at᷑ uiuet: ⁊ qͥ uiuit ⁊ credit in te.
nõ moriet᷑ in etͣnũ. Et cũ hec dixis¬
set. abiit ⁊ uocauit mariã sororẽ
suã silentio. dicens. Magister adẽ:¬

Expanded text:
hoc? Ait illi: ue, Domine, ego credidi, quia tu es Quando hoc credidi, credidi quia tu es resurrectio, credidi quia tu es vita; credidi quia qui credit in te, etsi moriatur, vivet; et qui vivit et credit in te, non morietur in aeternum. 16. Et cum haec dixisset, abiit, et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
magister adẽ ⁊ uocat te : Aduer¬
tendũ enã. quẽadmodũ eugħsta
nõ clixerit ubi. uel qͣndo. uł qͦmͦ
mariã dñs uocauerit. ut hoc in
uerbis marthe potiꝰ intelligeret᷑.
narrationis breuitate seruata. Illa
ut audiuit. surgit cito:⁊ uenit
ad eũ. Nondũ enĩ uenerat iħs in
castellũ. sed erat adhuc in illo loco

Expanded text:
t te? Advertendum etiam quemadmodum evangelista non dixerit ubi, vel quando, vel quomodo Mariam Dominus vocaverit, ut hoc in verbis Marthae potius intelligeretur, narrationis veritate servata. Illa ut audivit surgit cito, et venit ad eum. Nondum enim venerat Jesus in castellum, sed erat adhuc in illo l