comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Cecidit suꝑ eum m̃tis exces¬
sus: & uidit celum aꝑtum. Aꝑtio
cȩli futurã iam ꝓxime gentib re
& ipsum regni cȩlestis pandendũ
designat introitũ. Surge petre:
occide & manduca. Quod latine
dicitur occide. grece isto in loco
dicitur tẏson: quod non generale
occisionis u̾bum est. s illuis occisi¬
onis ꝓprium. quo hostiȩ do ĩmo¬
lantur. Nam & hostia siue sacri¬
siasterion uocatur. Et in psalmo
ubi canimꝰ. sacrificate sacrificiũ
iusticiȩ. grece dicitur. thyssatẽ

Expanded text:
nant. Cecidit super eum mentis excesnant. Cecidit super eum mentis excessus, et vidit coelum apertum. Apertio coeli futuram jam proxime gentibus rem, et ipsum regni coelestis pandendum designat introitum. Surge, Petre, occide et manduca. Quod Latine dicitur occide, hoc Graece hoc in loco dicitur θύσον, quod non generale occisionis verbum est, sed illius occisionis proprium, quo hostiae Deo immolantur. Nam et hostia sive sacriσιαστήριον vocatur. Et in psalmo ubi canimus: Sacrificate sacrificium justitiae , Graece dicitur, θύσατε
Abbreviated transcription (Latin):
cem. Ubi latine dicitur ꝑ totam:
tandu qͦd exeo catholica cognomi
siue multiplicabat᷑: ut in greco scͥp¬
tũ est. Pro eo quod nos dicimꝰ. conso¬
latione: grece dicitur p̃araclysi.
Unde claret manifeste: quod ideo
toto orbe multiplicat. & sua gr̃a
iuxta mare. Omĩa plena figͥis
sp̃italib in scptura scã: etiã noĩa
& positio locoꝵ. Hospitatur pe¬
trus in domo symonis. id est obe¬
dientis. & ipse est coriarius: quia
doctor eccłiȩ ibi habet gratã man¬
sionẽ & hospitiũ dilectum. ubi
obedientes inuenerit auditores:
ubi eos qui castigent corpꝰ suũ.
& seruituti subiciant: qui adeo
in uirtutũ arce muniti consistant.
ut om̃s scłi labentis undas tͣnsgres¬
si. tͣnquilla m̃tis lib̾tate despiciant:
hoc ẽ enum symonẽ coriariũ domũ
in qua petrũ recipiat. in ea parte
cuutatis quȩ est uixta mare ha¬
bere. ꝑfectos u̾bi auditores illam
porales ac uolubiles eus t̾rores.
una fidei non ficte constantia sꝑ¬

Expanded text:
cem. Ubi Latine dicitur per totam, tandum quod ex eo catholica cognominsive multiplicabatur, ut in Graeco scriptum est. Pro eo quod nos dicimus consolatione, Graece dicitur παρακλήσει: unde claret manifeste, quod ideo toto orbe multiplicat, et sua gratia est juxta mare. Omnia plena figuris spiritualibus in Scriptura sancta, etiam nomina et positio locorum. Hospitatur Petrus in domo Simonis, id est, obedientis; et ipse est coriarius, quia doctor Ecclesiae; ibi gratam habet mansionem et hospitium dilectum, ubi obedientes invenerit auditores, ubi eos qui castigent corpus suum, et servituti subjiciant ; qui a Deo muniti in virtutum arce consistant, ut omnes saeculi labentis undas transgressi tranquilla mentis libertate despiciant. Hoc enim est, Simonem coriarium domum, in qua Petrum recipiat in una parte civitatis, quae est juxta mare, habere, perfectos verbi auditores illa iporales ac volubiles ejus terrores, una fidei non fictae constantia sper
Abbreviated transcription (Latin):
faciendu: om̃is qui hebraicã uerita¬
tẽ sequitur. inuenit. Quod aũ ipse
in p̾cedenti libro scripsi. udices po¬
pulũ a moyse usq ad samuhel tre¬
centis nonaginta sex annis rexisse:
chronicoꝵ auctoritatẽ secutus sum:
necdui animadũtens eam hebraicȩ
ueritati ñ ẽẽ consonã. Dicebat. Quẽ
me arbitramini eẽ. ñ sũ ego. In gre¬
co plenius dicitur: ñ sum ego xp̃c. Ui

Expanded text:
ciendum quisquis Hebraicam veritatem sequitur invenit. Quod autem ipse in praecedente libro scripsi, judices populum a Moyse usque ad Samuel trecentis et nonaginta sex annis rexisse, Chronicorum auctoritatem secutus sum, necdum anni advertens eam Hebraicae veritati non esse consonam. Dicebat: Quem me arbitramini esse, non sum ego. In Graeco plenius dicitur: Non sum ego Chri
Abbreviated transcription (Latin):
in alia translatione positum inue¬
nimꝰ: quod grece dicitur porphyro¬
polis. Bene autẽ mulier quȩ pͥma
ria ẽẽ dicitur. Significat nanq ec-¬
clesiam. que quasi purpurã uendere
solet: quia sanguinẽ suum dare ꝓ
xp̃o non dubitat: ut ꝑ hoc uitam
purpura recte sanguinis fusionẽ
& colore. & ipsa nature sue ꝓprieta¬
te qͣ de sangͥne ꝯchilioꝵ conficit᷑. desig¬
nat. Lidia autem apłm cũ comi¬
tib suis domũ suam intrare ibiq
manere coegit: quia repulsã aui-¬
deis eugłii predicationẽ eccł̃ia int̾¬
tum est autem euntib nob̾ ad ora¬
tionẽ: puellam quanda habentẽ
sp̃m phytonẽ obiuiare nob: & cet̾a
Qui purpurarrã credentẽ eccłiȩ
ipse mox phytonissam ĩmundo
ore dĩ magnalia predicantẽ distri-¬
cte iudicans nefaria arte priuauit.

Expanded text:
ia translatione positum invenimus, quod Graece dicitur πορφυρόπωλις. Bene autem mulier, quae prima, ria esse dicitur. Significat namque Ecclesiam, quae quasi purpuram vendere solet, quia sanguinem suum pro Christo dare non dubitat, ut per hoc vitam purpura recte sanguinis fusionem et colorem, et ipsa naturae suae proprietate, qua de sanguine conchyliorum conficitur, designat. Lydia autem Apostolum cum comitibus suis domum suam intrare, ibique manere coegit, quia repulsam a Judaeis Evangelii praedicationem Ecclesia intetum est autem euntibus nobis ad orationem, puellam quamdam habentem spiritum Pythonis, obviare nobis, etc. Qui purpurariam credentem Ecclesiaipse mox pythonissam immundo ore Dei magnalia praedicantem, distrcte judicans arte
Abbreviated transcription (Latin):
Huic simile ẽ illud eiusde apłi petri.
cũ rationẽ redderet uideis: quare in
circũcisis sacram̃ta baptisii cõmi¬
sisset. Si gͦ inquit equale donũ ills
dedit dͥs sicut & nob̾. & cet̾a. Et mul¬
ta alia sunt scͥpturaꝵ testimonia.¬

Expanded text:
Huic simile est illud ejusdem apostoli Petri, cum rationem redderet Judaeis, quare in circumcisis sacramenta baptismi commisisset. Si ergo, inquit, aequale donum dedit illis Deus, sicut et nobis, etc. Et multa alia sunt testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
& obsequio uenirent. Et cũ dies
factus fuisset: misert̃ magistratꝰ
lictores. & cetera. Lictores dicebant᷑:
qui reis puniendis preerant. Unde
Cuius officii meminit hilarius in

Expanded text:
io venerant. Et cum dies factus esset, miserunt magistratus lictores. Lictores dicebantur, qui reis puniendis praeerant. Unde ant, cujus officii meminit Hilarius in
Abbreviated transcription (Latin):
rosolimã uidere petrum: & mansi
apud eum dieb quindecĩ. Alium
frẽm domini. Qd̾ gͦ lucas subseq̃nt̾
dicit. erat autẽ cum illis intͣns ce ex¬
iens in ihrłm: hoc est ꝑ dies qͥndeci.
quib se cum petro & iacobo asserue¬
rat actitatũ esse credibile est. Et
quent̾ insinuat dicens. Loqueba¬
tur quoq & disputabat cum grecis.
Illi aut̾ẽ querebant occidere illum.
.Quod cum cognouissent fr̃s: dedu¬
Ixert̃ eum cesaream. & dimiserunt
tharsum. Hȩc est eni ciuitas ciliciȩ:
& cesarea quoq philippi cuutas ẽ
syrie. Quodq adiungit. eram aũ
ignotus facie eccłiis uidee quȩ e¬
rant in xp̃o. tantũ auditũ habe¬
bant. qm̃ qui ꝑsequebat᷑ nos ali¬
qͣndo. nc̃ eungłizat fidem quã aliꝙͣ¬
do expugnabat: hoc est quod hic
lucas premisit. quia temptabat
se uingere discipłis: & om̃s time¬
bant eum ñ credentes. quia eẽt dis¬
cipłs: donec barnaba narrante di¬
dicert̃. Cum gͦ constat quod paulꝰ
post anuos tres suȩ conu̾sionis

Expanded text:
 mansi apud eum diebus XV. Alium fratrem Domini . Quod ergo Lucas subsequenter dicit: Erat autem cum illis intrans et exiens in Jerusalem, hoc per dies quindecim quibus se cum Petro et Jacobo mansisse asseverat, actitatum esse credibile est. Et quenter insinuat dicens: Loquebatur quoque et disputabat cum Graecis, illi autem quaerebant occidere eum. Quod cum cognovissent fratres, deduxerunt eum Caesaream, et dimiserunt Tharsum. Haec est enim civitas Ciliciae, et Caesarea quoque Philippi civitas est Syriae. Quodque adjungit: Erat autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae erant in bant, quoniam qui persequebatur nos aliquando, nunc evangelizat fidem, quam aliquando expugnabat . Hoc est, quod hic Lucas praemisit, quia tentabat se jungere discipulis, et omnes timebant eum, non credentes quia esset discipulus, donec Barnaba narrante didicerunt. Cum ergo constet quod Paulus post annos tres suae conversionis
Abbreviated transcription (Latin):
In quoꝵ ꝑsona decent̾ figurati sunt
neqͥssimi fidei: & totius sc̃itatis ꝑsecu¬
tores heretici. De quib ait petrus. Su¬
ꝑbiam enĩ uanitatis loq̃ntes. pelli¬
eos qui paululum effugiunt. Qͥ in erro¬
re conuersati: libertatẽ illis ꝓmit¬
tentes. cum ipsi serui sint corruptio
nis. Cui nimirũ seruituti contͣria ẽ
libertas sp̃c quã habebant beroen¬
ses: in quoꝵ laude predicantib pau¬
lo & syla. dicitur. Hi aũ erant nobi¬
liores eoꝵ qui sunt thessalonicȩ. qͥ
susceꝑunt u̾bum cũ om̃i aindita¬
te: cotidie scrutantes scͥpturas E t
ñ poterant resistere sapientiȩ & sp̃i

Expanded text:
In quorum persona decenter figurati sunt In quorum persona decenter figurati sunt nequissimi fidei et totius sanctitatis persecutores haeretici, de quibus ait Petrus: Superbia enim vanitatis loquentes, pellieos qui paululum effuge-runt, in errore conuersati, libertatem illis promittentes, cum ipsi serui sint corrunis . Cui nimirum servituti contraria est libertas Spiritus, quam habebant Beroenses, in quorum laude praedicantibus Paulo et Sila dicitur: Hi autem erant nobiliores eorum qui sunt Thessalonicae, qui susceperunt verbum cum omni aviditate, quotidie scrutantes Scripturas. Et non poterant res
Abbreviated transcription (Latin):
quasi coronã ferentẽ. Deniq in
psalmo ubi legimꝰ. benedices co¬
ronã anni benignitatis tue: uer¬
sus ille apud grecos ita incipit.
mysteriũ nominis pulchre ex¬
ponens eusebiis. statim inqͥt post
ordinationẽ suam lapidat᷑ ab his
qui & dñm occidert̃: ꝑ quod & no¬
minis sui stephano corona dat᷑
a xp̃o. Uocatur autẽ corona apud
grecos: etiam neutro gñe stemina.
Quod ideo cõmemor andu putaui:
qͥa sepe latinis etiam libris nom̃
hoc inditũ repperimꝰ. Surrexert̃
aũ quidam de synagoga quȩ ap¬
pellatur libertinoꝵ & cyrenensiũ.¬
& cet̾a. Et in ipso greco:. nom̃ liber¬
tinoꝵ scriptũ est. Dicuntur aũ
libertini filii libertoꝵ: hoc est
eoꝵ qui post seruitutẽ manu¬
missi. ac libertate donati sunt.
Constat gͦ quia de seruili erant
stirpe ꝓcreati. qui pͥmi adu̾sus
fidem xp̃i rebellarunt: qui & sieman¬
cipati sunt a dominis hominib ser-¬
ui tam̃ ẽẽ peccati nequaꝙͣ destitert̃.

Expanded text:
quasi, coronam ferentem. Denique in quasi, coronam ferentem. Denique in psalmo ubi canimus: Benedices coronam anni benignitatis tuae , versus ille apud Graecos ita incipit mysterium nominis pulchre exponens Eusebius: « Statim, inquit, post ordinationem suam lapidatus ab his qui et Dominum occiderunt, per quod et nominis sui Stephano corona datur a Christo. » Vocatur autem corona apud Graecos etiam neutro genere στέμμα. Quod ideo commemorandum putavi, quia saepe Latinis etiam libris nomen hoc inditum reperimus. Surrexerunt autem quidam de synagoga, quae appellatur libertinorum et Cyrenensium, etc. Et in ipso Graeco nomen libertinorum scriptum est. Dicuntur autem libertini filii libertorum, hoc est, eorum qui post servitutem manumissi ac libertate donati sunt. Constat ergo quia de servili erant stirpe procreati, qui primi adversus fidem Christi rebellarunt; qui etsi emancipati sunt a dominis hominibus, servi tamen esse peccati nequaquam destiterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
omachi. Qd̃ ideo cõmemorandu
putaui. ut cũ in hystoriis thedma¬
uirtutẽ nominis certuis scire pos
tum apłoꝵ: & orantes imposue¬
runt eis manꝰ. Non illi qui eos sta¬
tuert̃: s apłi imposuert̃ eis manꝰ.
Etenĩ cõmunis quide dispensatio.
exigebat: ut ministri ꝓ uduis
uiri eligentur. Uerũ ubi inuen¬
ti sunt qui digni ad hoc ministe¬
riũ eẽ uiderent᷑: crescente grada¬
tim ut solet ꝓuidentia consilii
salutaris. placuit eosde lectores
ipsos altaris quoq sacri ac dm̃¬
ci sanguinis. sicut & refectionis
m̃seq cõmunis multitudine
credentiũ ministros ordinari.
qͦd ꝓbatum est u̾bo quod dictũ est.
Qui orantes imposuert̃ eis manꝰ.
hoc etenim ꝓprium est eoꝵ: qui
de cõmuni fidelium numero ad sa¬
coronatũ. Nec longe est a uero:¬
qͦd scͥpsi. Uerum sollertiꝰ ediscens
inueni:ñ coroniatũ grece. s coro¬
nã significare stephanũ. Est enĩ
nom̃ hoc gñis masculim apud
eos. ideoq uiro conueniens: corona¬

Expanded text:
. Quod ideo commemorandum putavi, ut cum in historiis θεομvirtutem nominis certius scire posstum apostolorum, et orantes imposuerunt eis manus. Non illi qui eos statuerunt, sed apostoli, imposuerunt eis manus. Etenim communis quidem dispensatio exigebat ut ministri pro viduis viri eligerentur; verum ubi inventi sunt qui digni ad hoc ministerium esse viderentur, crescente gradatim, ut solet, providentia consilii salutaris, placuit eosdem lectores ipsos altaris quoque sacri ac dominici sanguinis, sicut et refectionis mensaeque communis multitudinis credentium ministros ordinari: quod probatum est verbo quo dictum est: Et orantes imposuerunt eis manus. Hoc etenim proprium est eorum qui de communi fidelium numero ad sacoronatum, nec longe est a verood scripsi. Verum solertius ediscens, inveni non coronatum Graece, sed coronam significare Stephanum. Est enim hoc nomen generis masculini apud eos, ideoque viro conveniens; corona
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlos aꝑtos. Quod latine dicimꝰ
uideo. grece dicitur. theora: a quo
u̾bo diriuatũ est nom̃ theoreticȩ.
id est contẽplatiuȩ uitȩ: ꝑ quã non¬
nulli electoꝵ in hac adhuc uitare¬
tenti. mundato diligentus oculo
cordis. future uitȩ gaudia speclari
diuinitꝰ sublimati meruert: quom
in p̃senti sc̃s stephanus. qͣm paulus
qͣndo ad terciũ celũ raptus est. & mul¬
ti alii alias. Unde etiam grece d̾s the

Expanded text:
coelos apertos. Quod Latine dicimus coelos apertos. Quod Latine dicimus video, Graece dicitur θεωρῶ, a quo verbo derivatum est nomen theoricae, id est contemplativae vitae. Per quam nonnulli electorum, in hac adhuc vita retenti, mundato diligentius oculo cordis, futurae vitae gaudia speculari divinitus sublimati, meruerunt, quomodo in praesenti sanctus Stephanus, quomodo Paulus, quando ad tertium coelum raptus est, et multi alii alia
Abbreviated transcription (Latin):
cęli aliqͣndo quide angłoꝵ exercitꝰ
appellatur: hoc tam̃ loco iudetur
conseq̃ntiꝰ. quia militiã celi sydera
dixerit̾: cum ꝓtinus addit testimo¬
niũ ꝓpħȩ. in quo sydus di siu ꝓ do¬
& tabernacłm moloch ꝓ tabernacło
ueri di suscepisse coarguunt᷑. Dura
Iceruice. & incircumcisi cordib & au
Ostendit eis circumcisionẽ p̃pucii
de qͦ contͣ gr̃ãm ęuͣngłii głabantur.
nicħ ualere ad salutem: qui cogita¬
tionẽ & auditum habere ꝓbabant᷑
immundu. Et simul hec loquendo
quasi int̾pretans exponit eis: quid
genus quoddam spinarũ. peccata
ppłi huius figurate denunciat.
Apparuit gͦ d̾ns moysi in rubo ig¬
nem habente. s ñ combusto: ut
indicaret quod ipse quid̃e cũ illu¬
stratione atq ardore sci sp̃c ad eru¬
diendii popłm ueniret: nec tam̃
peccata eiusde popłi ẽẽt consump¬
turꝰ. quinpotius piis euis benefici¬
is. ille densissimis sue nequicie spi¬
netis semꝑ obsisteret. Ecce uideo

Expanded text:
autem aliquando quidem angelorum exercitus appellatur: hoc tamen in loco videtur consequentius, quia militiam coeli sidera dixerit, cum protinus addit testimonium prophetae, in quo sidus Dei sui pro Deo; tabernaculum Moloch, pro tabernaculo Dei veri suscepisse coarguuntur Dura cervice et incircumcisi cordibus et aOstendit eis circumcisionem praeputii, de qua contra gratiam Evangelii gloriabantur nihil valere ad salutem, qui cogitationem et auditum habere probabantur immundum. Et simul haec loquendo quasi interpretans exponit eis quid sgenus quoddam spinarum, peccata illius populi figurate denuntiabat. Apparuit ergo Moysi Dominus in rubo ignem habente, sed non combusta, ut indicaret quod ipse quidem cum illustratione atque ardore sancti Spiritus ad erudiendum populum veniret, nec tamen peccata ejusdem populi esset consumpturus, quin potius ejus piis beneficiis ille densissimis suae nequitiae spinetis semper obsisteret. Ecce video
Abbreviated transcription (Latin):
fici ñ potuisse nulli dubiũ est. Qui
etiã manifeste insinuat. paulũ non
scđo post ascensionẽ dni anno. s lon¬
go post tempore in ministeriũ genti¬
ũ cum barnaba ordinatũ. Absit
aũ ut credamus beatũ iohannem
apłm cui dͥns in cruce matrẽ suam
uirginẽ uirgini cõmendauit. post
unũ annũ recessisse ac reliquisse
solam: ac tanto tempore deiectam.
ut etiam corpꝰ suũ defuncta timeret
ab hostib eẽ comburendu: eumq
postqͣm raptus in nubib ad se redis¬
set. uelut oblitum siuie incuriosum
sui sollicita precaret᷑ dicens. Rogote
fili iohannes. ut memor sis uerbi ma¬
gistri tui dni mei iħu xp̃i: qui me
cõmendauit tibi. Ecce uocata in¬
grediar uiam uniu̾sȩ t̾rȩ. Audiui
autẽ consilia udeoꝵ dicentiũ. ex¬
pectemꝰ diem quando moriatur
que portauit iħm narare nũ:
& corpus eius igne cõbura mus.¬

Expanded text:
erfici non potuisse nulli dubium est. Qui erfici non potuisse nulli dubium est. Qui etiam manifeste insinuat Paulum non secundo post ascensionem Domini anno, sed longo post tempore in ministerium gentium cum Barnaba ordinatum. Absit autem ut credamus beatum Joannem, cui Dominus in cruce matrem suam virginem virgini commendavit, post unum annum recessisse, et eam reliquisse solam, ac tanto tempore dejectam, ut etiam corpus suum defunctae timeret ab hostibus esse comburendum; eumque, postquam raptus est in nubibus, ad se redisse velut oblitum sive incuriosum sui, sollicita precaretur dicens: « Rogo te, fili Joannes, ut memor sis verbi magistri tui Domini mei Jesu Christi, qui me commendavit tibi. Ecce enim vocata ingrediar viam universae terrae. Audivi autem consilia Judaeorum dicentium: Exspectemus diem quando moriatur quae portavit Jesum Nazarenum, et corpus ejus comburamus
Abbreviated transcription (Latin):
regiones uidee & samariȩ preter
apłos. Si disꝑsa eccłia apł̃i reman¬
serunt in iherłm ut lucas testat᷑:
constat quia mendaciũ scripsit ille
qui ex ꝑsona militonis ep̃i asie li¬
brum exponens de obitu beatȩ ge¬
nitͥcis di. dicit quod scdo post ascen¬
sionẽ domini anno. apłi fuerunt
om̃s toto orbe ad predicandu in
suam quisq prouinciã diuisi qui
uniu̾si appropinqͣnte obitu sc̃e
Mariȩ de locis in quib pdicabant
u̾bum dni. eleuati in nubib rapti
sunt iherosolinã. ac dispositi ante
ostium domus euus: int̾ quos etia
paulus nuꝑ ex ꝑsequutore ad fid̾e
barnaba in ministeriũ gentiũ. quȩ¬
scͥpt᷑a. . etiam specialit̾ de iohanne
apło. refert. quod eo tempore ephe¬
si predicau̾it. Que cuncta uerb̾bea¬
ti lucȩ aꝑte cont̃dicunt: quib nar¬
rat. apłos cęt̾is fidelib ab iherosoli¬
ma ꝓpulsis. remansisse ibidem. &
predicasse ꝑ omĩa donec eccła ꝑ totã
pacem haberet: qͦd in uno anno ꝑ¬

Expanded text:
s Judaeae et Samariae praeter apostolos. Si dispersa Ecclesia apostoli remanserunt in Jerusalem, ut Lucas ait, constat quia mendacium scripsit ille qui ex persona Melitonis episcopi Asiae librum exponens de obitu beatae Genitricis Dei, dicit quod secundo post ascensionem Domini anno apostoli fuerint omnes toto orbe ad praedicandum in suam quisque provinciam divisi: qui universi, appropinquante obitu beatae Mariae, de locis in quibus praedicabant verbum Dei, elevati in nubibus rapti sunt Jerosolymam, ac depositi ante ostium domus ejus, inter quos etiam Paulus, nuper ex persecutore ad fidem st cum Barnaba in ministerium gentium: quscriptura etiam specialiter de Joanne apostolo refert, quod eo tempore Ephesi praedicaverit: quae cuncta verbis beati Lucae aperte contradicunt, quibus narrat apostolos, caeteris fidelibus a Jerosolymis propulsis, remansisse ibidem, et praedicasse per omnia, donec Ecclesia per totam pacem haberet. Quod in uno anno p
Abbreviated transcription (Latin):
solue calciam̃ta de pedib tuis:
locus enim in quo stas. t̾ra scã est.
Hic locus iuxta moralem sensum.
hoc admonet: ut stantes in ȩccłia
quȩ m̾ito t̾ra sc̃a uocatur. mortuis
oꝑib renunciemꝰ. Et tradidit eos
seruire militiȩ celi: sicut scͥptumẽ

Expanded text:
solve calceamenta de pedibus tuis. Locus enim in quo stas terra sancta est. Hic locus juxta moralem sensum hoc admonet, ut stantes in Ecclesia, quae merito terra sancta vocatur, mortuis operibus renuntiemus. Et tradidit eos servire militiae coeli, sicut scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
donũ dĩ. in quantũ datur eis quib
dat᷑: apud se aũ ds est. & si nemini
detur: quia d̾s erat patri & filio coȩ¬
ternus anteqͣm cuiquã daretur: nec
quia illi dant. ipse datur. ideo mi¬
nor est illis. Ita enim datur sicut dĩ
donũ. ut seipsum det sicut d̾s: sp̃c¬

Expanded text:
donum Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam cuiquam daretur. Nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. Ita enim datur, sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sicut Deus
Abbreviated transcription (Latin):
textus: quo subditur. fuit autẽ
Icum discipłis qui erant damasci:
Iꝑ dies aliquot. Et continuo in sy¬
Inagogis predicabat eis iħm: qm̃
mii ministeriũ suscepisse confir-¬
mat: illi utiq comparandꝰ de quo
scͥptum ẽ quia eloquiũ dni inflã¬
mauit eũ. Consiliũ fecert iuidei:
Sut eũ interfic̾ent. Notȩ aũ facte st̃
interfice̾nt. Non uidei custodiebãt
s ipsi ciuies cum rege suo aretha:
ut ipse qui obsessus ẽ & euasit. apłs.
scribit ad galathas. Et gentiles nã¬
q & iudei qͣmus int̾ se discordent:
in xp̃ianoꝵ semꝑ insecutionẽ con-¬
cordant. Cum aũ uenisset in ihrłm:
temptabat se uingere discipłis. In

Expanded text:
textus quo subditur: Fuit autem cum discipulis qui erant Damasci per dies aliquot, et continuo in synagogis praedicabat eis Jesum, qumii ministerium suscepisse confirmat. Illi utique comparandus, de quo scriptum est: Quia eloquium Domini inflammavit eum . Consilium fecerunt Judaei, ut eum interficerent. Notae factae sunt autem interficerent. Non Judaei custodiebant, sed ipsi cives cum rege suo Aretha, ut ipse qui obsessus est et evasit Apostolus scribit ad Galatas. Et gentiles namque et Judaei quamvis inter se discordent, in Christianorum semper insecutione concordant. Cum autem venisset in Jerusalem, tentabat jungere se discipulis. In
Abbreviated transcription (Latin):
Disseminatũ est gͦ hoc sem̃ ꝑ regi¬
ones: ut messis fidei quȩ in iherłm
cepta est. pͥmo iudeam & samariã
deinde totũ orbem impleret. De¬
niq de eisdem dispsis. suie potius
disseminatis in seq̃ntib legendũ:
quia ñ solũ iudeis. s & grecis loque¬
bant uerbũ: nascentisq in antio¬
chia eccłiȩ ꝑ hos nobilissima sunt
fundam̃ta posita. P hilippus aũ
descendens inciuitatẽ samariȩ:
predicabat illis xp̃m. Et hic ex
numero disseminatoꝵ fuit. qui

Expanded text:
Disseminatum est ergo hoc semen per regiDisseminatum est ergo hoc semen per regiones ut messis fidei, quae in Jerosolymis coepta est, primo Judaeam et Samariam, deinde totum orbem impleret. Denique de eisdem dispersis sive potius disseminatis in sequentibus legimus quia non solum Judaeis, sed et Graecis loquebantur verbum, nascentisque in Antiochia Ecclesiae per hos nobilissima sunt fundamenta posita. Philippus autem descenderat in civitatem Samariae, et praedicabat illis Christum. Et hic ex numero disseminatorum erat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fera ñ auis. Ego gamalihel cõpa¬
tiens xp̃i ministro. & festinans habe¬
ꝑ noctem qͣntos nouerã religiosos.
& in xp̃o iħu credentes. habitantes
in iherłm in medio uideoꝵ. Horta¬
tus sum eos. & necessaria substantiȩ
ministraui eisꝰ ac ꝑsuasi occulte
ire. ut portarent eius corpꝰ meo ꝑicło
in uillam meã. hoc est in caphar
gamala. quod interpretat᷑ uilla
gamalielis. uiginti milia habens
a ciuitate: & ibi feci illi planctũ
fieri dieb sexaginta & quinq: &
poni eum in monum̃to meo nouo.
in orientali theca: & precipiens eis¬
ut quecũq necessaria erant ꝓ eiꝰ
planctu ex meo darentur. Igitur
qui disꝑsi erant ꝑtransibant. eũn¬
głizantes uerbũ di. Pro dispersis.
in greco disseminatos ht̃. id est dis¬
parantes. Nanq ipsi erant. de qͥb
dixit ẏsaias. Om̃s enim qui uid̾int
eos cognoscent: quia isti sunt sem̃
cui benedixit dͥns. Et de quib do¬
minus in parabola eungłii: semen
autẽ bonum hi sunt filii regni.

Expanded text:
n canis. Ego Gamaliel compatiens Christi ministro, et festinans habenoctem quantos noveram religiosos, et in Christo Jesu credentes, habitantes in Jerusalem in medio Judaeorum: et hortatus sum eos, et necessaria substantiae ministravi, ac persuasi illis occulte ire, ut portarent ejus corpus meo vehiculo in villam meam, hoc est, in Caphar Gamalan quod interpretatur, villa Gamalielis , viginta millia habens a civitate; et ibi feci illi planctum fieri diebus quadraginta quinque, et poni eum in meo monumento novo in Orientali theca, et praecepi eis quaecunque necessaria erant, pro ejus planctu ex meo dari. » Igitur qui dispersi erant, pertransibant evangelizantes verbum Dei. Pro dispersi, in Graeco habetur disseminati, id est, disparentes. Nam ipsi erant de quibus dixit Isaias: Omnes qui viderint eos, cognoscent illos, quia isti sunt semen cui benedixit Dominus, et de quibus Dominus in parabola Evangelii: Semen autem bonum, hi sunt filii regni .
Abbreviated transcription (Latin):
Imorati: & fecert planctũ magnũ
suꝑ eum. Hunis planctus & int̾fec¬
tionis beati stephani bene meini¬
nt liber reuelationis reliquiaꝵ eiꝰ.
cuiꝰ & supͣ mentionẽ fecimus: in qua
refertur gamalihel dixisse in uisi
Hic mecũ in orientali parte monu¬
m̃ti iacens. ipse est domnꝰ stephanꝰ.
qui lapidatus est a uideis & pͥnci-¬
pib sacerdotũ in iherłm ꝓfide¬
xp̃i foras portas ad aquilonem quȩ
ducit ad cedar: ubi die ac nocte iacu¬
it ꝓiectus. & sepulturȩ ñ est datus
scđ̾m mandatũ impioꝵ principũ.
ut a feris consumeretur. Ex di aũ¬

Expanded text:
et fecerunt planctum magnum super illum. Hujus planctus et interfectionis beati Stephani bene meminit liber revelationis reliquiarum ejus, cujus et supra mentionem fecimus, in qua refertur Gamaliel dixisse in visioHic mecum in Orientali parte monumenti jacet; ipse est dominus meus Stephanus, qui lapidatus est a Judaeis et principibus sacerdotum in Jeri foras portam quae est ad Aquilonem, quae ducit ad Cedar; ubi die ac nocte jacuit projectus, ut sepultura ei non daretur, secundum mandatum impiorum principum, ut a feris consumeretur corpu
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem xp̃i conu̾teret᷑. s p̃occupan¬
do nẽ ita uocatur: oportunũ ducen¬
te beato luca. ibi presignare qͥa pau¬
lus ẽẽt uocandꝰ. ubi eũ primo post
conu̾sionẽ iherosolimã uenire. & apo¬
stolis iunctum ẽẽ narraret᷑: ut unde
ante suꝑbus eccłie ꝑsequutor exie¬
rat. illo nunc humilis eccłiȩ ꝓpug¬
nator intraret. Nam quia paulũ
paulus uocari maluit: qui initer
maximas uixtutũ oꝑationes humi¬
lis ꝑmanere ñ omisit. Neq enĩ pu¬
tandum est paulum uł petrũ he-¬
brea. & non potius latina uel greca
ẽẽ uocabula: cum constat hebreos

Expanded text:
ad fidem Christi converteret, sed praeoccupando nunc ita vocatur, opportune dicente beato Luca: ibi praesignare, quia Paulus esset vocandus, ubi eum primo post conversionem Jerosolymam venire, et apostolis junctum esse narraret, ut unde paulo ante superbus Ecclesiae persecutor exierat, ille nunc humilis Ecclesiae propugnator intraret. Nam quia paulum Paulus ille vocari maluit, qui inter maximas virtutum operationes humilis permanere non omisit. Neque enim putandum est Paulum sive Petrum Hebraea, et non potius Latina vel Graeca esse vocabula, cum constet Hebraeos
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ & nouos redargueret & uetaret:
manifestissime qͣnte auctoritatis
animũ haberet. quantũ a timore
inimici libera eẽt sua anima: ꝑdo¬
cuit. Et positi sunt in sepulchro
quod emit abraham precio argẽ.¬
ti. IN greco habet abraham pat̾¬

Expanded text:
eorum et novos redargueret et veteres, eorum et novos redargueret et veteres, manifestissime quantae auctoritatis animum haberet, quantum a timore inimici libera esset sua anima perdocuit. Et positi sunt in sepulcro, quod emit Abraham pretio argenti. In Graeco habetur Pat
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps sacerdotũ. In greco additũ
est stephano: ac deinde subiectum.
Si hec ita se habent:. Qui ait. uiri
I fr̃s &e patres: audite. D̃s gle appa¬
ruit patri nr̃o abraham. & cetera.¬
Quia beatus stephanus insimula¬
bat᷑ dixisse u̾ba blasphemie in mo¬
ẏsen & in dm: in ipso inicio sui ser¬
monis. uigilantissime illoꝵ calũ¬
niȩ occurrit. dicens. ipsum dm qͥlo¬
si usq tempora ꝑuenit. loquendo.
ipsum quide dignis laudib extu¬
lit: s illos rebelles eiusq uerbis
semꝑ inobedientes extitisse ꝓba¬
uit. S notandui: qͣnta utatur arte
loq̃ndi. Sic enim ad suos ꝑ secuto.¬
rescepit loqui: quasi timeret eos.
uiri fis & patres: audite. Quid leniꝰ.
qͥd clementiꝰ: Conciliabat audito¬
rem: ut cõmendaret auctorẽ. Blan¬
de cepit: ut du audiretur. Et qͥa
hinc fuerat accusatꝰ. qd̾ u̾ba dixe
eis exposuit: ut euis legis ẽẽt pre¬
dicator. cuiꝰ accusabatur eẽ uastator.
Uerũ in ꝓcessu sermonis cũ erroreᷤ

Expanded text:
princeps sacerdotum. In Graeco additum est Stephano; ac deinde subjunctum: Si haec ita se habent. Qui ait: Viri fratres et patres, audite: Deus gloriae apparuit patri nostro Abraham. Quia beatus Stephanus insimulabatur dixisse verba blasphemiae in Mysen et Deum, in ipso initio sui sermonis vigilantissime illorum calumniae occurrit dicens, ipsum Deum, qui losi usque tempora loquendo pervenit; ipsum quidem dignis laudibus extulit; sed illos rebelles, ejusque verbis semper inobedientes exstitisse probavit. Sed notandum, quanta utatur arte loquendi; sic etenim ad suos persecutores coepit loqui, quasi timeret eos: Viri fratres et patres, audite. Quid lenius, quid clementius conciliabat auditorem, quam ut commendaret Salvatorem? Blande coepit, ut diu audiretur. Et quia hic fuerat accusatus, quod verba dixerillis exposuit, ut ejus legis esset praedicator, cujus accusabatur esse vastator. Verum in processu sermonis cum errores
Abbreviated transcription (Latin):
ta p̾ponit. Et cũ nicħ sp̃itale habe¬
at. suauiorẽ se catholicis pastorib
scientiã iactat docere: ut scilicet li¬
bentiꝰ audiant᷑. & agantur q̃ palã
in eccłia dici crediq prohibent᷑:¬
& dulcius hauriatur dementia.
que putat᷑ scientia. cuiꝰ ꝓ hibita
furatur audientia. Pocest in aqͥs
furtius baptisma hereticoꝵ:
in pane abscondito eoꝵd̾e sacrifi¬
ciũ designari. At iuxta licterã. mu¬
lier adultera in aquis furtiuis &
pane abscondito. ꝓhibita &e illi¬
cita conubia dulciora ẽẽ asseuerat.
Et ignorauit qd gygantes ibi sint:
& in ꝓfundis infern coniuuȩ eiꝰ.
Nescit adultera. nescit hereticus:
qr immundi sp̃c suas domꝰ habitãt.
Et qͥ in ꝓfundis inferni penas luĩt

Expanded text:
ta praeponit, et cum nil spiritale habeta praeponit, et cum nil spiritale habeat suaviorem se catholicis pastoribus scientiam jactat docere, ut scilicet libentius audiantur et agantur, quae palam in Ecclesia dici credique prohibentur. Et dulcius hauriatur insipientia quae putatur scientia, cujus prohibita furatur audientia. Potest in aquis furtivis baptisma haereticorum, in pane abscondito eorumdem sacrificium designari. At juxta litteram mulier adultera in aquis furtivis et pane abscondito prohibita et illicita concubia dulciora esse asseverat. Et ignoravit quia gigantes ibi sint. Et in profundis inferni viae ejus. Nescit adultera, nescit haereticus, quia immundi Spiritus suas domus habitant. Et qui in profundis inferni poenas luunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad ȩternã patriã festinare conspicit.
Qui ẽ paruulus declinet ad me: &¬
atq insipientes ad suũ ꝯiuuiũ pe¬
ne hisdem u̾bis uidet᷑ inuitare: s
distat qd̾ illa simplicit̾ ad se uenire:
hec aũ quos uocat ad se declinare
suadet: quia illa nimirũ ad rectũ
actionis iter qͦs errantes cernit accer¬
sit: hȩc recte gradientes abitinere
suo deiuare. & ad se diu̾tere docet.
Aquȩ furtiuȩ dulciores st̃: & panis
At stulta mulier nil meracũ habẽs.
ad aqͣs furtiuas & absconditũ panẽ
quoscũq ualz aggregat: qr catho¬
lica ȩccłia palam mundo diuinoꝵ
eloqͥoꝵ coniuuia pandit: duunita¬
tis & humanitatis xp̃i mysteria
celebranda precipit. Uel certe ĩ uino¬
mxto. hystoricã simul & allegoricã
auditorib sus scientiã ꝓpinat: ut
ꝓ suo quẽq captu. uite pocłis refi¬
ciat. At hereticoꝵ doctrina: publis¬
ce fidei & ꝓfessioni sua secretĩ decre¬

Expanded text:
ad aeternam patriam festinare conspicit.-- ad aeternam patriam festinare conspicit.-- Qui est parvulus, declinet ad me, atque insipientes ad suum convivium pene eisdem verbis videtur invitare; sed distat, quod illa simpliciter ad se venire; haec autem, quod vocat, ad se declinare suadet. Quia illa nimirum ad rectum actionis iter, quos errantes cernit, accersit; haec recte gradientes ab itinere suo deviare, et ad se divertere docet.-- Aquae furtivae dulciores sunt, at stulta mulier nil meracum habens ad aquas furtivas, et absconditum panem quoscunque valet aggregat, quia Catholica Ecclesia palam mundo diurnorum eloquiorum convivia pandit, divinitatis et humanitatis Christi mysteria celebranda praecipit, o historicam simul, et allegoricam auditoribus suis scientiam propinat, ut pro suo quemque captu vitae poculis reficiat. At haereticorum doctrina publicae fidei et professioni sua secretim decre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectu positũ. id est amatorẽ sapĩe
dicit: quẽ supͣ pre humilitate par¬
uulũ nuncupauit. Nam ꝑfectus sa¬
piens: ñ ht̃ opus argui. Mulier stul¬
ta & cdamosa plenaq illecebͥs. & m¬
chil omĩno sciens: sedit in forib domꝰ
sue suꝑ sellam. Mulier hȩc heresis
ẽ: contͣria nimirũ sap̃ie. quȩ sua suꝑiꝰ
sacram̃ta cecinit. Sedit aũ & ipsa
in forib domꝰ suȩ. idẽ in doctorib
falsitatis: qͥ inpenetralia ꝑfidiȩ mi¬
seros fallendo introducunt. Super
sellã aũ: qr cathedram sͥ p̾dicatio¬
nis usurpat. Hȩc est cathedra pesti.
lentiȩ: inquabeatꝰ uir sedere detrec.¬
tat. In excelso urb̃ loco. Dicit de sapĩa
qͥa in summis excelsisꝙ u̾ticib dat
uoc̃e suã: s illa in sublimitate uir¬
tutũ: hec in suꝑcilio elationis at¬
tollitur. Ut uocaret tͣnseuntes ꝑ
cat heresis ad ꝑfidiam sepe catho¬
licos: qͦs iter rectũ agere. & ulam
scłi huiꝰ transire citius uelle. atq

Expanded text:
est, amatorem sapientiae dicit, quem supra prae humilitate parvulum nuncupavit, nam perfectus sapiens non habet opus argui. Mulier stulta et clamosa plenaque illecebris, et nihil omnino sciens sedit in foribus domus suae, super sellam. Mulier autem haec haeresis est, contraria nimirum sapientiae, quae sua superius sacramenta cecinit. Sedit autem et ipsa in foribus domus suae, id est, in doctoribus falsitatis, quia in penetralia perfidiae miseros fallendo introducunt. Super sellam autem, quia cathedram sibi praedicationis usurpat. Hlentiae, in qua beatus vir sedere detrectat .-- In excelso urbis loco. Dicit de sapientia quia in summis excelsisque verticibus dat vocem suam; sed illa in sublimitate virtutum, haec in supercilio elationis attollitur.-- Ut vocaret transeuntes per cat haeresis ad perfidiam saepe catholicos, quos iter rectum agere, viam saeculi hujus transire citius velle, atque
Abbreviated transcription (Latin):
macłam sͥ. Quasi int̾rogares cur
sap̃ia paruulos pre cet̾is. & insipi¬
entes ad suas iniutarit epulas:
id̾o inqͥt feci. quia frustra laborat.
qͥ uerbũ sap̃iȩ inculcare nititur.
ei qui audire contẽnit: sapientiorẽ
se doctore & maiorẽ existere credẽs.
Noli arguere derisorem: ne oderit te.
Non ẽ timendu. ne tͥ derisorcũ argiu¬
tur. ꝯtumelias inferat: s hoc potiꝰ
ꝓuidendu. ne tractꝰ ad odiũ peior

Expanded text:
maculam sibi. Quasi interrogares. Cur maculam sibi. Quasi interrogares. Cur sapientia parvulos prae caeteris et insipientes ad suas invitaret epulas: Ideo, inquit, feci, quia frustra laborat, qui verbum sapientiae inculcare nititur ei, qui audire contemnit, sapientiorem se doctore et majorem existere credens. Noli arguere derisorem ne oderit te. Non est timendum ne tibi derisor cum arguitur contumelias inferat, sed hoc potius providendum, ne tractus ad od
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis sue archana caꝑe ñ ualen¬
tib. assũpte humanitatis sacram̃¬
ta patefecit : & scͥpture sacrȩ pabu¬
la nob̾ aꝑiendo preparauit. Misit
ancillas suas ut uocarent ad arcẽ :¬
& ad menia ciuitatis. Predicatoreᷤᷤ
infirmos ac despicabiles elegit:
edificia colligerent. Siqͥs ẽ paruu¬
lus: ueniat ad me. Et insipientib
locuta ẽ. Paruulos dicit humiles:
insipientes uͦ eos qui de mundane
sapĩȩ fastu nicħ hñt. Tales aũ uocat:
ut eos suadoctͥna sapientes reddat &e
altos. Uenite. comedite panẽ meũ:
ut supͣ dictum ẽ. Uel certe in pane.¬
corpꝰ ipsius: in uino mixto. sangͥnis
sacrosci mysteriũ quib in altari m̃¬
sa uidelicet eius saciam. ostenditur.
Relinquite infantiã. & uuute:. ⁊ am¬
bulate ꝑ uias prudentiȩ. Post obla¬
tas epulas addit & uite monita:
ut qͦs p̃ceptis suȩ incarnationis epi¬
lis refecit: doctrine parit̾ instituat
uerb̾. Qͥ erudit derisore. ipse sͥ facit
inuiriã: & qui arguit impiũ. gen̾at

Expanded text:
nitatis suae arcana capere non valentibus, assumptae humanitatis sacramenta patefecit, et Scripturae sacrae pabula nobis aperiendo praeparavit. Misit ancillas suas ut vocarent ad arcem, et ad moenia civitatis. Praedicatores infirmos ac despicabiles elegit, e coelestis aedificia colligerent. Si quis est parvulus veniat ad me. Et insipientibus locuta est. Parvulos dicit humiles, insipientes vero eos, qui de mundanae sapientiae fastu nil habent; tales autem vocat ut eos sua doctrina sapienaltos.-- Venite, comedite panem meum, ut supra dictum est. corporis ipsius, in vino mixto sanguinis sacrosancti mysterium, quo in altari, mensa videlicet ejus satiamur, ostenditur. Relinquite infantiam et vivite, et ambulate per vias prudentiae. Post oblatas epulas addit et vitae monita, ut quos perceptis suae incarnationis mysteriis refecit, doctrinae pariter instituat verbis. Qui erudit derisorem ipse sibi facit injuriam, et qui arguit impium, generat
Abbreviated transcription (Latin):
ibi tempꝰ & facultas ñ est. suscipit.
Telat᷑ enĩ. siqͥs sponsã suã. id ẽ eccliã.
siue animã quãq fidelem corrũꝑe
nes meos: & relia. Et hec ꝑioduͨ.
eadem qͥ suꝑior sub meretͥcis ꝑsona
pleniꝰ explicat. Et legem meã qua¬
si pupillã ocłi tui. Tam sollicite ser¬
ua que doceo: quasi nil rectisine
his aspicere ualeas. Liga eam in
digitis tuis: scribe illam in tabu¬
lis cordis tui. In digitis: in actib
dicit. In tabulis cordis: in latitu¬
dine cogitationis. Deniq & alia
tͣns latio sic dicit. Deseribe eã in
latitudine cordis tui. Dic sapĩȩ so¬
ror mea es: & prudentiã uoca amicã
tuã: ut custodiat te amuliere
extͣnea: & ab aliena quȩ u̾ba sua
dulcia facit. Sapĩam eccłiasticȩ
doctrinȩ. sororia tibi dilectione
coniunge: ut hȩc te a pollutiõe
seruet heretica: que a castitate
Salomon de fenestra domꝰ sue. se¬
ꝑ cancellos ꝓspexisse dicit: ut par¬

Expanded text:
ibi tempus et facultas non est, suscipit, ibi tempus et facultas non est, suscipit, zelatur enim si quis sponsam suam, id est, Ecclesiam sive animam quamque fidelem corrumpernes meos, etc. Et haec periocha eadem quae superior sub meretricis persona plenius explicat. Et legem meam, quasi pupillam oculi tui. Tam sollicite serva, quae doceo, quasi nil recte sine his aspicere valeas. Liga eam in digitis tuis. Scribe illam in tabulis cordis tui. In digitis, in actibus dicit. In tabulis cordis, in latitudine cogitationis, denique et alia translatio sic dicit: Describe eam in latitudine cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudentiam voca amicam tuam, ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena quae verba sua dulcia facit. Sapientiam Ecclesiasticae doctrinae sororia tibi dilectione conjunge, ut haec te a pollutione servet haeretica, quae a castitate Salomon de fenestra domus suae per cancellos prospexisse dicit, ut par
Abbreviated transcription (Latin):
nis diurnã solũ effugat esuriem.
& nichilominꝰ postmođu esurit
qui comesto pane saturatꝰ. abscesse¬
rat: sic qui intrat ad scortũ. ad ho¬
rã quide euaporat libidinẽ: s pꝰt
paululũ ardentior redit. Nunqͥd
abscondere pot̃ homo ignẽ in sinu
suo: ut uestim̃ta illiꝰ ñ ardeant :
Soli ei concedit᷑ hereticoꝵ libros lege¬
re: qͥ adeo solidatꝰ est in fide catholica.
ut u̾boꝵ dulcedine uł astutia neq̃.¬
at ab ea segregari. Non gͣndis est
culpe. cũ qͥs turatꝰ fuerit: & reliaͣ.
furtũ ñ ex sua estimatione. s ex
cõparatione peccati maioris. id est
sodoma nulla uel pauca. s qr ihe¬
rusalẽ plura peccauit. Quia zelus
& furor uiri ñ parcet in die uindicte:¬
nec acqͥescet cuiusquã p̃cib: nec su¬
scipiet ꝓ redemptione dona pluri.¬
ma. Et de domino intelligendũ:
qͥa qui nẽ parcit reꝓbis. ñ parcit in
die mortis: nec acquiescet precib
sero clamantiũ ad se: nec dona qͦꝵ

Expanded text:
nis diurnam solum effugat esuriem, nis diurnam solum effugat esuriem, et nihilominus postmodum esurit, qui comesto pane saturus abscesserat: sic qui intrat ad scortum, ad horam quidem evaporat libidinem, sed post paululum ardentior redit. Numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo ut vestimenta illius non ardescant? Soli ei conceditur haereticorum libros legere qui adeo solidatus est in fide catholica, ut vel verborum dulcedine vel astutia neqat ab ea segregari. Non grandis est culpa, cum quis furatus fuerit, etc. Furtum non ex sua aestimatione sed ex comparationSodoma nulla vel pauca, sed quia Hierusalem plura peccavit.-- Quia zelus et furor viri non parcet in die vindictnec acquiescet cujusquam precibus, nec suscipiet pro redemptione dona plurima. Et de Domino intelligendum, quia qui nunc parcit reprobis non parcit in die mortis, nec acquiescit precibus sero clamantium ad se, nec dona quorum
Abbreviated transcription (Latin):
munito. Cũ ambulau̾is gradiant᷑
tec̃: & cũ dormieris. custodiant ce:
& eiugilans loq̃re cũ eis. Tanta sit
tͥ meditatio diuinȩ legis: ut cum
uigilans aliqͥd oꝑaberis. hanc sedule
recolas: cũ dormire uelis. in huiꝰ me¬
moriã quiescas: cũ eugilau̾is. hanc
primũ ad mentẽ reuoces. Sic eteñi fiet:
ut nec uigilans offendas: nec a timo¬
re nocturno ledari Alit̾. Cũ ambu¬
lau̾is in ꝓfectu iusticie. gradiantur
tec̃ mandata di. ut te instruant:
cũ dormieris in morte. custodiant
animã tuã. ne raprat hostis: cum
eiugilau̾is in resurrectione. loq̃re
cũ eis expecendo p̃mia. quȩ tͥ si ea
seruares. ꝓmiserant. Ne capiaris
nutib illiꝰ. Catet de ad ultera. S &
herecici. si bene uiuere. & apte se¬
agere uident᷑: uide ne seducaris eo¬
rũ doctrinis. Preciũ enĩ scorti: uix
umꝰ panis est. Recordare qͥa breuis
uoluptas fornicationis: & ꝑpetua
pena fornicatoris. Sic̃ enĩ imiꝰ pa¬

Expanded text:
munito. Cum ambulaveris, gradiantur munito. Cum ambulaveris, gradiantur tecum, cum dormieris, custodiant te: et evigilans loquere cum eis. Tanta sit tibi meditatio divinae legis, ut cum vigilans aliquid operaberis hanc sedula mente recolas; cum dormiveris, in hujus memoria quiescas, cum evigilaveris hanc primo ad mentem revoces, sic etenim fiet, ut nec vigilans offendas, nec a timore nocturno laedaris. Aliter, cum ambulaveris in profectu justitiae: gradiantur tecum mandata Dei, ut te instruant. Cum dormieris in morte cuanimam tuam, ne rapiat hostis; cum evigilaveris in resurrectione, loquere cum eis expetendo praemia, quae tibi, si ea servares, promiserant. -- Ne capiaris nutibus illius. Patet de adultera. Sed haeretici etsi bene vivere et agere videntur, vide ne seducaris eorum dest panis. Recordare quod brevis voluptas fornicationis et perpetua est poena fornicatoris; sicut enim unus pa
Abbreviated transcription (Latin):
rĩ. homicidio pollui: mala ꝓximo ma¬
chinari: aliis scelerib m̃bra subdere:
falsum contͣ quẽpiam testimoniũ
ꝓferre: qd̾ ñ idem ẽẽ putandu est. qͦd
supͣ linguã mendacẽ noĩat. P otest
enim mendaciũ. s ñ contͣ ꝓximum
dici. Nam & beatus augustinꝰ octo
ẽẽ gña m̃dacii: in libro quẽ de m̃da¬
cio cõposuit. docet. Pot̃ inqͣm ꝑditus
quisq huiusmodi mala uel sibimet¬
ipũ. uł aliis inferre: pace seruata
eccłie. At donatus & arrius. eoꝵ q
sequaces. grauiꝰ est qd fecer̃t: qͥ concor¬
diam fr̃ne unitatis discordias semi¬
nando scidert. Conserua filimi pre¬
cepta pat̾s tui: & ne dimittas legem
matͥs tue. Nunc sub adultere mu¬
lieris specie: ꝓhibet ab auditione
hereseos. Liga ea in corde tuo iu¬
git̾: & circunda gutturi tuo. Et in
cogitatione p̾cepta di fixa retine:
& loquelam tuã undiq hoꝵ dulce¬
dine ne forte in lingua labaris. cõ¬

Expanded text:
ri, homicidio pollui, mala proximo mari, homicidio pollui, mala proximo machinari, aliis sceleribus membra subdere, falsum contra quempiam testimonium proferre, quod non idem esse putandum est, quod supra linguam mendacem nominat: potest enim mendacium, sed non contra proximum dici, nam et beatus Augustinus octo esse genera mendacii, in libro quem de Mendacio composuit docet, potest inquam perditus quisque hujusmodi mala vel sibimetipsi, vel aliis inferre pace servata Ecclesiae, at Donatus et Arius eorumque sequaces gravius est quod fecerunt, qui concordiam fraternae unitatis discordias seminando sciderunt. Conserva, fili mi, praecepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Nunc sub adulterae mulieris specie prohibet ab auditione haereseos. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo, et in cogitatione praecepta Dei fixa retine et loquelam tuam. Horum undique dulcedine, ne forte in lingua labaris com
Abbreviated transcription (Latin):
nanq ẽ custodia: que ordinata
seruat ext̾ius m̃bra. Qui gͦ statũ
intis ꝑdidit. foras in inconstan¬
tiã motionis fluit: atq exc̾iori
mobilitate indicat. qd̾ nulla radi¬
ce int̾ius subsistat. Sex st̃ que odit
dominꝰ: & septimũ decestatur aĩa
eiꝰ. Eunde quẽ supͣ. plenuis qͣm sit
do odibił discordiam seminando
humano more facit: ut eũ plana
intentiõe. & ñ leuit̃ tales odisse
significet. Tale est in ysaia. kalen¬
das ur̃as & sollemnitates ur̃as:
odiuit anima mea. Ocłos subli-¬
mes: linguã mendacẽ: manꝰ effũ¬
dentes innoxiũ sanguinẽ: cor
machinans cogitationes pessi-
mas: pedes ueloces ad curren¬
dũ in malũ: ꝓferentẽ m̃dacia.
testẽ fallace: & eum qͥ seminat
int̾ fr̃s discordiam. Enumerat
sex capitalia cͥmina: quȩ tam̃
comparatione discordias semi¬
nantis. quasi minora deponit:
qr nimirũ maiꝰ est facmꝰ illud qͦ uni¬
ocłos iactanter extouere: lingua m̃ti¬

Expanded text:
namque est custodia quae ordinata namque est custodia quae ordinata servat exterius membra, qui ergo statum mentis perdidit, foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat quod nulla radice interius subsistat. Sex sunt quae odit Dominus, septimum detestatur anima ejus. Eumdem quem supra plenius, quia sit Domino odibilis discordiam seminando humano more facit, ut eum plena intentione et non leviter tales odisse significet, tale est in Isaia: Kalendas vestras et solemnitates vestras odivit anima mea . Oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes innoxium sanguinem, cor machinans cogitationead currendum in malum, proferentem mendacia, testem fallacem, et eum qui seminat inter fratres discordias. » Enumerat sex capitalia crimina, quae tamen comparatione discordias seminantis quasi minora deponit, quia nimirum majus est facinus, illud, quo unioculos jactanter extollere, lingua menti
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩam possedit: qr in pͥmordio
nascentis creat᷑e filium qui cũ eo
cuncta disponeret. habuit. S ne
putaret aliqͥs harum inicio uiaꝵ
uł aliqͣnto ante tẽpore filium eẽ
cepisse: uigilant̾ adiunxit. Ante¬
qͣm quicqͣm faceret a principio.¬
Ab ȩt̾no ordinata sũ: & ex antiquis.
anteqͣ terra fieret: & cetera usq dũ
ait. quando appendebat fundam̃ta
t̾rȩ. cũ eo eram cuncta cõponens.
Cui simile ẽ in exigłio. In pͥncipio
erat u̾bum: & u̾bum erat apd̃ dm̃:

Expanded text:
sapientiam possedit, quia in primordio sapientiam possedit, quia in primordio creaturae nascentis, filium qui cum eo cuncta disponeret, habuit. Sed ne putaret aliquis, harum initio viarum, vel aliquando ante tempore filium esse coepisse, vigilanter adjunxit:-- Antequam quidquam faceret a principioab aeterno ordinata sum, et ex antiquis antequam terra fieret, et caetera, usque dum ait, quando appendebat fundamenta terrae, cum eo eram cuncta componens. Cui simile est in Evangelio. In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum,