comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fugitiua est & tam infidelis. ut nec amator¬
bus suis fidem potuerit custodire. ab origi
mundi insẽ credentes fefellit. om̃s se ex¬
spestantes decepit. cunctos de se praesum̃.¬
tes inrisit. & ita nullum omino certum red¬
didit. ut om̃ib ꝓbetur fuisse mentita. atq
utinam solius mendacii culpa e&̃ obnoxia
& ꝑ omĩa crimina currere suos non coger&
amatores. Ipsa ȩdacitatem gluttonibue
ipsa ebrietatem ingerit temulentis. ipsa
naufragium pudoris adulteris. Ipsa ex eer¬
bilem tradit ꝑuersitatem in cestis. ipsa ad¬
mon& furem ut rapiat. iracundũ ut sȩuias
mendacem ut fallat. Ipsa inter coniuge
diuortia seminat: inter amicos discordias
uter pacificos lites. inem iustos iniustitia
Intg frs scandala. ipsa tollit idicib iistitiam
castis pudicitiam. artificib peritiam upsa au¬
fert morib disciplinam. & ut altiora quam
amatorib suis ingerit crumina memorem. si
fratrem aliquando germanus frater occidit.

Expanded text:
fugitiva est et tam infideils, ut nec amatorfugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis fidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit, cunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque utinam solius mendacii culpae esset obnoxia, et per omnia crimina currere suos non cogeret amatores. Ipsa dat edacitatem glutonibus, ipsa ebrietatem ingerit temulentis, ipsa naufragium pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter pacificos lites, inter justos injustitiam, inter fratres scandala. Ipsa tollit judicibus justitiam, castis pudicitiam, artificibus peritiam, ipsa aufert moribus disciplinam. Et ut altiora quae amatoribus suis ingerit crimina memoremus; si fratrem aliquando frater germanus occidit,
Abbreviated transcription (Latin):
ronam de ponitis sempiternã. Discat nunc
ꝑ uos xp̃i militum fortitudo. fide potiue
armari quam ferro. Nolite uictoriarum
urãrum insignia ꝑ mulierum blandimenta
bella laxare. ¶uius quãuis sęua contra
uos ex titerit. & ꝑ iniqua instantia sȩuior
tamen efficitur ira repetita. E rigite igitꝰ
a terrenis aspectib tropheum ur̃i cercaminis
głosi. & nolite illud amittere fletibue
paruulorum. Istos quos plorantes attendi¬
tis. gauderent hodie si poterant scire quod
nostis. Putant enim quod ista uita sit sola
quae si finem acceperit: nulla uitalis auinȩ
corpori deficienti. ualeat portio remaneit
Si enim scirent esse alteram uitam. ignaran
morti. tristitiȩ nesciam. in qua in mortalitas
regnat. & ꝑpetua gaudia cõmorantur. ꝓfelꝰ¬
to uobiscum ad illam festinarent ꝑtingere.
& istam uitam ꝓnichilo computantes illam
appeterent. quae & in exultatione ꝑman&
& penitus finiri non nouit. Ista enim uita

Expanded text:
ronam deponitis sempiternam? Discat nunc ronam deponitis sempiternam? Discat nunc per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta bella laxare, cujus quamvis saeva contra vos extiterit et periniqua instantia, saevior tamen efficitur ira repetita. Erigite igitur a terrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amittere fletibus parvulorum. 10. Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostis; putant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. Ista enim vita
Abbreviated transcription (Latin):
lantes uoces emittunt. Quib nos seruituras
relinquitis: Quib coniugii ur̃i traditie
caritatem: Qui putatis erunt horum infan¬
tum domini. & domorum ur̃arum auidissum
ꝑuasores: Qui erunt urãe occupatoree
familiae. uel qui sibi diuisuri sunt uernacu.¬
los quos nutristis : Heu quam ferreo. heu quã
impio crudelitatis genere parentes despicitis.
amicos resputis. uxores abicitis. filioe
abdicatis. & uosipsos carnifici ultroneoe
referuntur inter uxorum lacrimas & suspiria
filiorum. coeperunt milites xp̃i mollescert.
& animos suos flestere ad dolorem. Hiuc spec¬
taculo ut superius diximus intererat sc̃e
Sebastianus uir ꝑ omĩa xp̃ianissimue
quem occultabat militaris habitus. & clami¬
dis obumbrabat aspestus. At ubi uidit
athletas dĩ in menso certaminis pondere
fatigari. in medio eoꝵ sẽ obiciens dixit.
O fortissimi milites. o instructissimi diuini
tis ad palmam. & ꝑ misera blandimenta co¬

Expanded text:
lando voces effundunt: Quibus nos servituras lando voces effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium domini, et domorum vestrarum avidissimi pervasores? Qui erunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos referuntur, inter uxorum lacrymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra diximus, intererat S. Sebastianus, vir per omnia christianissimus, quem occultabat militaris habitus, et chlamydis obumbrabat aspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini tis ad palmam, et nunc per misera blandimenta co
Abbreviated transcription (Latin):
memoriae & ingenii singularis. om̃ium libe¬
ralium peritia litterarum imbuti. quae ista
repente in sania ur̃a uoluntate ꝓ genita mor¬
tis uos fecit esse amatores: Numquam ista
uiuentib placuit. numqu̾a morituris suum
amorem induxit. Ad quoscumq autem per¬
uenire potuit uiolenter a missa est. & non est
uoluntate ab ullo uiuente suscepta. Si hanc
nudus debitor sub auaro feneratore positus
nulla potest ratione diligere. nec solum non
diligere cognoscitur sed timere. qua rationae
eam appetit qui & bonis exuberat omĩbus.
& penitus ulli nil deb&: Senite huc o
qui uos uiscera paterna habere sentitie
patiamini. Deficite plorando oculi mei.
& caliginem obducite fundentes flumina la.¬
crimarum. ne uideam cedi glaaa. quos dum
uirga leuis tanger& tremui. dum tristantes
leuiter uiderem. ex paui. Igitur dum haec &¬
ges cum natis ꝓpriis ueniunt. & aspectibus
eorum ꝓprios infantulos offerentes. has heui¬

Expanded text:
memoriae, et ingenii singularis, omnium libememoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Venite huc, qui vos viscera paterna habere sentitis.patiamini. Deficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantes leviter viderem, expavi. 8. Igitur dum haec eges cum natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, has eju
Abbreviated transcription (Latin):
onib cõparanda. O mitto filios ad mortem
ultio tendentes. quos si michi hostes aufer¬¬
rent: ꝑ media sequerer acies bellatorum.
si iudicia uolenta concluderent carcerem
simul in rumperem moritura. Nouum hoc
pereundi genus est. in quo carnifex rogatur
ut feriat. uita optatur ut pereat mors in¬
uitatur ut ueniat. Noius hic lustus est.
noua miseria inqua natorum uiuentue
sponte amitttur. & parentum miseranda cogitꝰ
senestus ut uiuat. Ista & hĩs sinilia matre ꝓ.¬
sequente: infirmus pater & gauis iam senio
manib ad ducitur seriulorum. & cigneo ca¬
piti puluerem terrie aspergens. huiusmodi
dabat uoces ad caelum. Ad mortem ultro
ꝓficiscentib filus ualedicturus adueni ut
uniuersa quae a filiis sepulturae meae ex hi.¬
benda paraueram: ego infelix filios sepul-¬
turus expendam. O filii mei baculum senes¬
tutis & geminum meorum uiscerum lumen.
nati feliciter & ꝓspere educati: ex cellentissimȩ

Expanded text:
onibus comparanda. Omitto filios ad mortem onibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae pulverem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae
Abbreviated transcription (Latin):
superabat. cum in uno dolore duos filioe
parer&. & geminum funder& filiorũ affectũ.
Punc uero insanabilis dolor. in consolabilis
poena. in remeabilis cruciatus. in cõparabilis
partus est quo spei gaudium tollitur. uita
patres esse dulcium filiorum uel ammoniti
mementote. Is aec & his similia amicie
dicentib. miseram se clamans mater aduenit.¬
& soluto capite canos suȩ senestutis ostentans.
in conspectu eorum uestem qua pestus tege¬
batur scidit. & cunctis flentib ostendebat
eis laxis pellibus quas suxerant manimas.
& blandimenta quae infanciȩ eorum ex hibu¬
erat. ululando lacriman memorabat. Aiebat
ergo ad ambos dicens. Tu michi semper plus
blanditus es fili. & tũ amplius uerecundatꝰ
es. In illo imaginem meam peperi. intẽ frater.¬
nos uultus effudi. Uu patri utilior iste similior
Heu me miseram. circum uallat ex om̃i par¬
te in comparabilis luctus. in audita miseria.
& geminata orbitas. nullis pęnitus tribulati¬

Expanded text:
superabat, dum in uno dolore duos filios superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimi consolationem adquiescerent.
& uerbera carnificum animo ꝑseueranti
transirent: capitalen iussi sunt subire sen¬
tentiam: ea scilic& ratione ut si eodem mo¬
fiento quo de collandi erant sacrificue
consensissent. & parentib suis. & coniugib
& filus. & facultatib redderentur. Erant
enim non solum ut diximus genere claris¬
sini uiri. sed & facultatib ditati. quorũ erat
pater tranquillinus nomine. & mater mar¬
tia uocabatur. qui illos sequebantur cum
uxoribus eorum & filus. Niio enim
suis nepotib ducebantur affestu. Inde
factum est. ut ab agrestino chrxmatio urbis
romȩ p̾festo triges dierum induciae
impetrarent. in quorum spacio agcretur
cum eis. quatinus ad sacrificandum idolie
consentirent. Mecedentes itaq amici eoꝵ
ad eos. cȩperunt dicere. Unde uobis tam
dura mens tamq ferreum pectus. quoro
canitiem patimini patris abicere. & matri
iam de crepitȩ nouos dolores parcꝰ ad ferre:
Nam illa partus sui dolores consolationibus

Expanded text:
beatissimis consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non solum, ut diximus, genere clarissimi viri, sed et facultatibus dilatati; quorum erat pater Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu. Unde factum est, ub ab Agrestio Chromatio urbis Romae praefecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus
Abbreviated transcription (Latin):
Scio quia semꝑ me audis. & credo ante quam
petitiones. Et nunc propter ad stantem
populum. & propter humilitatem serui tui.
& propter glãm dĩtatis tuae. iube inmundis
spiritib exire de corporib istis. quȩ opera
manuum tuarum sutt. Et cum haec dix¬

Expanded text:
scio enim| quia semper me audes et credo antequam s et nunc propter adstantem populum . et propter| humilitatem serui tui . et propter gloriam deitatis tuae| iube inmunde spiritibus exire de corporibus istis quia| opera manuum tuarum sunt omnes. Et cum haec dix
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpus beatissimi longini martyris. & pro.¬
iecit sẽ in faciem cũ gemitu & lacrimis dicens.
eccaui dñe peccaui. agnosco iniquitatem meã.
Et statim recepit uisum. & sanus factus est
dx illa hora. Et accipiens corpus beatissimi¬
LoNGINI martyris. in uoluens in linteaminib
undis. sepeliuit illud. Et credens in xp̃o
permanebat cum praedicatorib fidei. glori
ficans dñm semꝑ. H aec acta sunt in cȩsaria¬

Expanded text:
ad corpus beati martyris longini| et proiecit se in faciem cum gemito et lacrimas dicens| peccaui domine peccaui agnusco iniquitatem meam| et illico recipit uisum et sanus factus est in illa hora| Et accipiens ipsi octaroiecit se in faciem cum gemito et lacrimas dicens| peccaui domine peccaui agnusco iniquitatem meam| et illico recipit uisum et sanus factus est in illa hora| Et accipiens ipsi octaui
Abbreviated transcription (Latin):
mauit. dicens uerbis his. Iustus es dñe. & iustũ
iudicium tuum. Praeses dixit. Prater a frodisi.
roga dnm̃ meũ Longinũ ut or& prone: qͥa
multa iniqua egi inseruum dĩ. Afrodisius¬
inicere manum inseruum dĩ. quia ds̃ nr̃ in.¬

Expanded text:
mauit dicens. Iustus es domine| et iustum iudicium tuum. Preses dixit frater afrodisii| roga dominum meum longinum ut oret pro me quia multum| iniqui gessi in seruum dei. Afrodisiuiniecire manus in seruiss dei quia deus n
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s simul in sana latrantes. & arripiebantur.¬
& dicebant. ¶t quid adduxistis scm̃ dĩ Lon
bitaculis nr̃is: Et iactantes se ante pedes
scĩ Longini. dicebant. Ecunus te quia ee¬
Longine seruus dĩ excelsi. Et cȩpit heatissi¬
mus longinus increpare eos dicens. Qua
occasione in habitatis in simulachris & in aris
istis : Dȩmones autem dixxerunt. Anuenimus¬
circum ornatas statuas lapidum. ubi nor
inuocatum ẽ nomen xp̃i. nec eiꝰ signu̾ impo¬
situm est. quod uos ad oratis ꝑ erucẽ eiꝰ. & inue
nientes sacrificia & libationes exercentee
homo dĩ scẽ. ne nos precipites in abyssum.
Beatus autem longinus adstanti populo dixit.
ciuitate nrã : ad interitum & ꝑditionẽ hominũ
Haec audiens beatus Longinus. intendene¬

Expanded text:
omnes simul| latrantes insani et arripiebant et dicebant. Vt| quid adduxistis sanctum dbitaculis istis . et cadentes ante| pedes sancti longini dicebant. Scimus te qui es seruus dei| excelsi. et coepit sanctus longinus increpare eos dicens quia| occansione accepta habitatis in simulagris istis| uanis. Daemonis autem dixerunt . inuenimus ornatas sta| tuas lapidum ubi non inuocatum est nomen christi. Nec| eius signum est inpositum quod uos adoratis inueni| entes homenis sacrificia et libamina exercentes homo dei ne nos precipitis in abysum| nostra». Longinus uero astanti populo dixit: ciuitate nostra ad interitum inpietatis hominum| Haec audiens beatus longinus intuen
Abbreviated transcription (Latin):
In urbe &iam cartaginensi. cum apud fortu.¬
natum diaconũ. fratrem uenerabilis uiri
aurelii ep̃i ad conuiuium conuenissem. una
cum uincentio colositano ep̃o. murano & iã
ep̃o uolitano. sed & aluis epĩs & diaconibus.
tunc murano ep̃o detrahenti sc̃o uiro. reculi
exxitum presbiteri superius memorati. quod
ille de alio dictum quasi de sẽ oraculũ. maturo
sui excitu comꝓbauit. Nam de eodem loco
in quo iacebat. cum subito uulnere ingenti
ess& ꝑcussus. alienis manib ad lectũ usq¬
adportatus ẽ. atq inde addomũ in qua hospi.¬
tabatur reductus. diem clausit. Ende hortor
& obsecro omnẽ hominẽ qui hunc librum
magis consortium habere cum Ambrosio in
resurrectione uitae. quã cuiꝰ detrahentibus
suꝑbiae supplicium. quo nullus sapiens non
declin&. Iuam & iam prȩcor beatitudinem
cum onũs scĩs qui tecum inuocant nomen
ut quia in adipiscenda gra̾ cum tanto uiro
non sum dignus habert consortium. ad eptus

Expanded text:
In urbe etiam Carthaginensi, cum apud FortuIn urbe etiam Carthaginensi, cum apud Fortunatum diaconum fratrem venerabilis viri Aurelii episcopi, ad convivium convenissem una cum Vincentio Colossitano episcopo, Murano etiam episcopo Bolitano, sed et aliis episcopis et diaconibus; tunc Murano episcopo detrahenti Sancto viro retuli exitum presbyteri superius memorati: quod ille de alio dictum, de se oraculum maturo sui exitu comprobavit. Nam de eodem loco in quo jacebat, cum subito vulnere ingenti esset percussus, alienis manibus ad lectum usque portatus est, atque inde ad domum in iqua hospitabatur deductus, diem clausit extret obsecro omnem hominem, qui hunc librum agis consortium habere cum Ambrosio in resurrectione vitae, quam cum detrahentibus illis subire supplicium, quod nullus sapiens non declinat. 56. Tuam etiam precor beatitudinem,cum omnibus sanctis qui tecum invocant nomen ut quia in adipiscenda gratia cum tanto viro non sum dignus habere consortium, adeptus
Abbreviated transcription (Latin):
nondum uidens. sed tacto loculo uidere cȩ¬
piss&. His itaq decursis. non arbitror graue
uideri si paululũ ꝓmissi nr̃i metas excesse¬
rimus. ut dñi dictum quod ꝑos scoꝵ ꝓpheca
rum locutum ẽ. impletum eẽ. doceamue
sedentem inquit ad uersus fratrẽ suum &
detrabentem occulte ꝑsequebar: Et alibi.
noli diligere detrahere ne eradiceris. ut
quicũq forte huusmodi captus ẽ. consuetu¬
dine cum legerit. qualiter in his qui scõ uiro
Ae trahere ausi sunt fuerit iudicatum. ipse
&iam in aluis emendetur. Igitur donatuss
quidã natione afer. presbiter tamen aeccłe
mediolanensis. cum inconuiuio positias in quo
erant non nulli militantes uiri religiosi de¬
traher& memoriae. sacerdotis. aspernantib
illis & deserentib lingua̾ nequã. subito uul.¬
nere ꝑcussus graui. de eodem loco in quo
iacebat alienis manib subleuatꝰ in lectulũ
situs ẽ. atq inde ad sepulchrũ usq deductus.

Expanded text:
nondum videns: sed tacto loculo, videre coenondum videns: sed tacto loculo, videre coepisse. 53. His itaque decursis, non arbitror grave videri, si paululum promissi nostri metas excesserimus, ut Domini dictum quod per eos sarum locutus est, completum esse doceamus: Sedentem adversus fratrem suum et detrahentem occulte, persequebar ; et alibi: Noli diligere detrahere, ne eradicemini ; ut quicumque forte hujusmodi captus est consuetudine, cum legerit qualiter in iis qui sancto viro detrahere ausi sunt, fuerit vindicatum, ipse etiam in aliis emendetur. 54. Igitur Donatus quidam natione Afer, presbyter tamen Ecclesiae Mediolanensis, cum in convivio positus, in quo erant nonnulli militares viri reliogiosi, detraheret memoriae Sacerdotis, adspernantibus illis et deserentibus linguam nequam, subito vulnere percussus gravi, de eodem loco in quo jacebat, alienis manibus sublatus, in lectulum positus est, atque inde ad sepulcrum usque perductus.
Abbreviated transcription (Latin):
nii &iam & alexandri martrrum. qui nris
temporib hoc ẽ. post obitũ scĩ uiri Ambrosu.
in agauniae partib ꝑsequentib gentibus
neri martyrii coronã adepti sunt. cum
reliquias mediolano summa cũ deuotione
susciperenus. adueniente quodã cȩco &
referente didicimus. qui eodem die tacto
loculo in quo scõꝵ reliquiȩ portabantur lum̃
accepit. eo quod ꝑ uisum noctis uidiss&
nauim appropinquantẽ litori. inqua erat.
multitudo albatorum uirorum. Quibue
descendentib ad terram. cum unũ de turba
dep̃caretur ut scir& qui essent uiri. audierit
Ambrosium eiusq consortes. Quo audito no¬
mine. cum dep̾caretur ut lumen reciper&. au¬
dierat ab eo. Perge mediolanũ. & occurre
frib meis qui illo uenturi sunt. designane.
diem. & recipies lumen. Erat enim uir ut
ipse asserebat de litore dalmateno. nec se
ante uenisse in ciuitatem ad seuerebat. priusꝗ
recto itinere reliquiis scorum occurriss&.

Expanded text:
nnii etiam et Alexandri martyrum, qui nostris nnii etiam et Alexandri martyrum, qui nostris temporibus, hoc est, post obitum sancti Ambrosii in Anauniae partibus, persequentibus gentilibus viris martyrii coronam adepti sunt, cum reliquias Mediolani summa cum devotione susciperemus, adveniente quodam caeco et referente cognovimus, qui eodem die tacto loculo, in quo sanctorum reliquiae portabantur, lumen recepit, quod per visum noctis vidisset navem appropinquantem littori, in qua erat multitudo albatorum virorum; quibus descendentibus ad terram, cum unum de turba precaretur, ut sciret qui essent ii viri, audierit, Ambrosium ejusque consortes. Quo audito nomine, cum deprecaretur ut lumen reciperet, audivit ab eo: Perge Mediolanum, et occurre fratribus meis, qui illo venturi sunt, designans diem, et recipies lumen. Erat enim vir, ut ipse asserebat, de littore Dalmatino, nec se ante venisse in civitatem asserebat priusquam recto itinere reliquiis sanctorum occurrisset,
Abbreviated transcription (Latin):
facta est de hostib uictoria. Io aec pansofia
religiosa femina. matre pueri pasofi referen¬
te cognouimus. Mascereli &iam desperanti
de salute sua. uel exercitus quem ducebat
contra gallonẽ. baculum tenens manu in uisu
noctis apparuit. atq cum ꝓuolueretur ad
pedes seĩ uiri mascez el. ꝑcutiens in terram
senis baculo quo regebatur tertio. hac enĩ illi
specie apparuerat: ait. Hic. hnic. hic. signans
locum. deditq intellectum uiro. quẽ usitati.¬
one dignũ fuerat arbitratus. ut agnoscer& se
ipsoloco in quo scm̃ dñi uiderat sacerdotem
die tertia uictoriam adepturum. atq ita
securu̾m bellum & inchoauit & consummauit.
Nos tamen ea mediolanũ positi. ipso mascexe¬
le referente cognouimꝰ. Nam & in hac ꝓuin.¬
tia in qua nunc positi scripsimus. plurimie
hoc ipsum retulimus sacerdotib. quib &iam
referentib securuis haec ante nobis cognita.
huic libro adiungere arbitrati sumus. Sisi¬

Expanded text:
facta est de hostibus victoria. Haec Pansophia facta est de hostibus victoria. Haec Pansophia religiosa femina, matre pueri Pansophii referente, cognovimus. 51. Mascezeli etiam desperanti de salute sua, vel exercitus quem ductabat contra Gildonem, baculum tenens manu in visu noctis apparuit, atque cum pro volveretur ad pedes sancti viri Mascezel, percutiens terram senex baculo quo regebatur, tertio hac enim illi specie apparuerat ait: Hic, hic, hic, signans locum; deditque intellectum viro, quem visitatione dignum fuerat arbitratus, ut agnosceret se in ipso loco in quo sanctum Domini viderat Sacerdotem, die tertia victoriam adepturum: atque ita securus bellum inchoavit et consummavit. Nos tamen ea Mediolani positi ipso Mascezele referente, cognovimus; nam et in hac provincia, in qua nunc positi haec scribimus, plurimis hoc ipsum retulit sacerdotibus, quibus etiam referentibus, securlus haec nobis cognita huic libro adjungere arbitrati sumus. 52. Sisi
Abbreviated transcription (Latin):
ordo prȩcedebat eorum qui fuerant bapti¬
zaci. E adem tamꝰ qua obut die. sicut textus
epłae loquitur quȩ ã successore ipsius uenera.¬
bili uiro simpliciano suscepta ẽ. de partibus
orientis ad ipsũ tãquã ad huc nobiseũ uiuentẽ
dirteta: quae nunc usq mediolani habetur. In
monasterio euiusdã uiri sci apparuit orans cũ
illis. & imponens illis manũ Hab& enim diem
epła quae directa ẽ: qua lecta inuenimꝰ diem
esse quo ille defunctus ẽ. Intra tusciam enim
illos. eẽ. sepius uisitaturũ. frequenter ad altare
quod ẽ. in basilica ambrosiana quae ibidem ab
ipso constituta ẽ. uisum orare ipso scõ sacerdote¬
radaisus supradictã ciuitatẽ obsidebat. cum
iam penitus desperassent uiri ciuitatis ipsius.
ꝑ uisum euidã apparuit. & ꝓmisit alia die
salutem illis ad futuram. Quo referente: ciui.¬
um animi sunt erecti. Nam altero die adue.¬
niente stilicone tunc comite cum exercitu.

Expanded text:
ordo praecedebat eorum qui fuerant baptiordo praecedebat eorum qui fuerant baptizati. 49. Eadem vero qua obiit die sicut textus epistolae loquitur, quae a successore ejus venerabili viro Simpliciano suscepta est de partibus Orientis ad ipsum tamquam adhuc nobiscum viventem directa, quae nunc usque Mediolani habetur in monasterio quibusdam sanctis viris apparuit, orans cum illis, et imponens illis manus; habet enim diem epistola quae directa est, qua lecta, invenimus illum diem esse, quo ille defunctus est. 50. Intra Tusciam etiam illos saepius visitaturum, frequenter ad altare quod est in basilica Ambrosiana, quae ibidem ab ipso constituta eRadagaisus supradictam civitatem obsidebat, cum jam de se penitus desperassent viri civitatis ipsius, per visum cuidam apparuit, et promisit alio die salutem illis adfuturam. Quo referente, civium animi sunt erecti; nam altero die, adveniente Stilicone tunc comite cum exercitu,
Abbreviated transcription (Latin):
in cathedra in tribunal dicerent. alii uero
ambulantem suis parentib digito ostendereaT.
Sed illi uidentes uidere non poterant. quia
mundatos oculos non habebant. Plurimi
autem stellã supra corpus eiꝰ sẽ uidere narra¬
bant. Sed lucescente die dominiea. cũ corpꝰ
ipsius ꝑ actis sacramentis diuinis de aeccła
leuaretur portatidũ ad basilicam ambrosia.¬
nam. in qua positus ẽ. ita ibi demonũ turba
clamabat sẽ ab illo torqueri. ut heuilatꝰ eoꝵ
ferre non possent. Quae gra̾ sacerdotie
non solum in illo loco. uerum & iam in pluri¬
mis ꝓuintus usq in hodiernũ man&. Iacta.¬
bant &iam turbȩ uiroꝵ ac mulierũ oraria
uel simicinthia sua. ut corpus scm aliquate¬
nus ab ipsis contingeretur. E rat enuim ex¬
equiarum turba innumerabilis. totiue
dignitatis totiusq sexus. om̃iumq pene
aetatum non solum dep̾ianorũ sed & iam
udȩorum & paganorũ. maiore tamen grã

Expanded text:
in cathedra in tribunali dicerent, alii vero in cathedra in tribunali dicerent, alii vero ambulantem suis parentibus digito ostenderent: sed illi videntes videre non poterant, quia mundatos oculos non habebant: plurimi autem stellam supra corpus ejus se vidisse narrabant. Sed lucescente die Dominico, cum corpus ipsius, peractis sacramentis divinis, de Ecclesia levaretur, portandum ad basilicam Ambrosianam, in qua positus est, ita ibi daemonum turba clamabat se ab illo torqueri, ut ejulatus eorum ferri non possent. Quae gratia Sacerdotis non solum in illo laco, verum etiam in plurimis provinciis usque in hodiernum manet: jactabant etiam turbae virorum ac mulierum oraria, vel semicinctia sua, ut corpus Sancti aliquatenus ab ipsis contingeretur. Erat enim exsequiarum turba innumerabilis totius dignitatis, totiusque sexus, omniumque pene aetatum non solum christianorum, sed etiam Judaeorum et paganorum; majore tamen gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ad illam boram qua emisit spm. ex patisi e
manib in modũ crucis orauit. Nos uero labia
illius tantum moueri uidebamus. uocẽ autem
non audiebamus. Honoratus & iam sacerdos
aeccłae uercellensis. cum insuperiora domus
sẽ ad quietem cõposuss&. tertio uocẽ uocantis
sẽ audiuit dicentisq sibi. Surge. festina. quia
modo est recessurus. Qui descendens optulit
sco dñi corpus. quo accepto ubi gluttiuit. emi.¬
sit spm̃: Bonum uiaticũ secum ferens. ut in
uircute aescae anima refectior. angelorum
nunc consortio quorum uita uixit in terries.
& heliae societate laetetur. quia ut heliae
numquã regibi uel ullis potestatib: Ita & iste
ꝑ dĩ timorem loqui ueritus ẽ: atq inde ad
Aeccłam maiorem ante lucanũ horã qua
defunctus ẽ. corpus ipsius portatum ẽ. ibiq
eadem fuit nocte. quia iugilauimꝰ in pasca.
Quam plurimi infantes baptizati cũ ã fonte
uenirent uiderunt ita ut aliqui sedentem

Expanded text:
ad illam horam, in qua emisit spiritum, expansis ad illam horam, in qua emisit spiritum, expansis manibus in modum crucis oravit: nos vero labia illius moveri videbamus, vocem autem non audiebamus. Honoratus etiam sacerdos Ecclesiae Vercellis cum in superioribus domus se ad quiescendum composuisset, tertio vocem vocantis se audivit, dicentisque sibi: Surge, festina, quia modo est recessurus. Qui descendens, obtulit sancto Domini corpus: quo accepto ubi glutivit, emisit spiritum, bonum viaticum secum ferens; ut in virtute escae anima refectior, angelorum nunc consortio, quorum vita vixit in terris, et Eliae societate laetetur; quia ut Elias numquam regibus vel ullis potestatibus, ita nec iste pro Dei timore loqui veritus est. 48. Atque inde ad Ecclesiam majorem antelucana hora qua defunctus est, corpus ipsius portatum est; ibique eadem fuit nocte, qua vigilavimus in pascha: quem plurimi infantes baptizati cum a fonte venirent, viderunt, ita ut aliqui sedentem
Abbreviated transcription (Latin):
ciani. tamquã inter ess& tractatui. cũ longe
positus ab ipsis iacer&. approbaus exclama.¬
uit tertio. senea & bonus. Erat enin sim.¬
plicianus aeui maturus. Qua uoce audita.
ex pauescentes fugerunt. De functo tamen
eo. non alius illi successit in sacerdotium. nisi
hic quem ille bonum senem trina uoce signa:¬
uerat. Cui simpliciano uenerius quẽ supra
memorauimus successor fuit. felix uero nune
usq bononiensem regit aeccłam. Castus aut̃
uel polemius. nutriti ab ambrosio bonȩ arbo.¬
ris boni fructus. in aeccła mediolanensi di¬
a comi funguntur officio. In eodem tamen
loco. sicut referente scõ bassiano ep̃o lauden¬
sis aeccłae qui ab eodẽ audierat didicimus
cum orar& unã cum supradicto sacerdote
uiderat dum̃ ihm aduenisse ad sẽ. & arri¬
dentem sibi. nec multos post dies ablatus ẽ.
Sed eodem tempore quo a nobis migrauit
ad dnm. ab hora circiter undecima diei usq

Expanded text:
ciani, tamquam interesset tractatui, cum longe ciani, tamquam interesset tractatui, cum longe positus ab ipsis jaceret, approbans exclamavit tertio: Senex, sed bonus. Erat enim Simplicianus aevi maturus. Qua voce audita, expavescentes fugerunt; defuncto tamen eo, non alius illi successit in sacerdotium, nisi is quem ille bonum senem trina voce signaverat. Cui Simpliciano Venerius, quem supra memoravimus, successor fuit: Felix vero nunc usque Bononiensem regit Ecclesiam: Castus autem et Polemius nutriti ab Ambrosio bonae arboris boni fructus, in Ecclesia Mediolanensi diaconii funguntur officio. 47. In eodem tamen loco in quo jacebat sicut referente sancto Bassiano episcopo Laudensis Ecclesiae, qui ab eodem audierat, didicimus cum oraret una cum supradicto sacerdote, viderat Dominum Jesum advenisse ad se, et arridentem sibi: nec multos post dies nobis ablatus est. Sed eodem tempore quo migravit ad Dominum, ab hora circiter undecima diei usque
Abbreviated transcription (Latin):
quo sc̃s sacerdos de hac luce migrauit. id¬
lacrimis testabatur. Sed post dies hos ordina.¬
to sacerdote aeccłat tiemiensi. incidit in i.¬
firmitatem. qua plurimis dieb cum detine.¬
retur in lectulo. comes stilico dixisse fertur
quod tanto uiro recedente de corpore. inte¬
ritus imminer& italiat. Unde conuocatis
ad sẽ nobilissimis uiris illius ciuitatis. quoc
blando sermone ꝑsuasit ut ꝑgerent ad scm̃
sacerdotem. suaderentq illi ut sibi uuendi
peter& a dño comineatũ. Quod ille ubi ab
eis audiuit. respondit. Non ita inter nos uixi
ut pudeat me uiuere. nec timeo mori. quia
bonum dnm̃ habemus. Per idem tempus
cum in extrema parte porticus inqua iace.¬
bat in uno positi. castus. polemius. ueneruis.
& felix. tunc diaconi secum tractarent
uoce ita pressa ut uix sẽ inuieẽ audirent.
quis post obitum illius ep̃s ordinandus eõẽ.
atq cum de nomine loquerentur sc̃i simpli¬

Expanded text:
quo sanctus Sacerdos de hac luce migravit, quo sanctus Sacerdos de hac luce migravit, lacrymis testabatur. 45. Sed post dies hos, ordinato sacerdote Ecclesiae Ticinensi, incidit in infirmitatem, qua cum plurimis diebus detineretur in lectulo, comes Stilico dixisse fertur quod, tanto viro recedente de corpore, interitus immineret Italiae. Unde convocatis ad se nobilibus viris illius civitatis, quos blando sermone persuasit, ut pergerent ad sanctum Sacerdotem, suaderentque illi, ut sibi vivendi peteret a Domino commeatum. Quod ille ubi ab illis audivit, respondit: Non ita inter vos vixi, ut pudeat me vivere: nec timeo mori; quia Dominum bonum habemus. 46. Per idem tempus cum in extrema parte porticus in qua jacebat in uno positi Castus, Polemius, Venerius et Felix tunc diaconi secum tractarent voce ita pressa, ut vix se invicem audirent, quis post obitum illius episcopus ordinandus esse, atque cum de nomine sancti loquerentur Simpli
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo decepti fuerant. interuentu sacerdotis
dimisit. De ipso uero seruo sacerdoti questus
est. quẽ uir sc̃s cũ de acccła ambrosiana egre.¬
derctur. requiri fecit atq ꝑduci ad sẽ. Quẽ
cum interrogass& & dep̾hendiss& auctorem
tanti flagitii. ait. Oport& illum tradi sata.¬
nae. in interitum carnis. ne talia in posterũ
audeat cõmittere. Quẽ eodem momento eũ
ad huc sermo e&̾ in ore sacerdotis. spiritue
inmundus arreptum decerpere cepit. Quo
uiso. non minimo timore repleti sumue.
& ammiratione. multos &iam diebus ipsis
imponente illo manus & imꝑante ab spiritib
in mundis uidimus. eẽ. purgatos. Per idem tẽpꝰ
nicetius quidã ex tribuno & notario. qui ita
pedum dolore tenebatur ut raro in publico
uideretur. cum ad altare accessiss& ut sacra.¬
menta ꝑciper&: calcatusq casu ã sacerdote
exclamass&. audiuimus uade & amodo saluuꝰ
eris. nec se amplius doluisse pedes. Tempore

Expanded text:
 decepti fuerant, interventu Sacerdotis  decepti fuerant, interventu Sacerdotis dimisit, de ipso vero servo Sacerdoti questus est. Quem vir sanctus cum de basilica Ambrosiana egrederetur, requiri fecit, atque ad se perduci. Quem cum interrogasset, et deprehendisset auctorem tanti flagitii, ait: Oportet illum tradi satanae in interitum carnis, ne talia aliquis in posterum audeat admittere . Quem eodem momento cum adhuc sermo esset in ore Sacerdotis, spiritus immundus arreptum discerpere coepit: quo viso, non minimo timore repleti sumus et admiratione. Multos etiam diebus illis, imponente illo manus, et imperante ab spiritibus immundis vidimus esse purgatos. 44. Per idem tempus Nicentius quidam ex tribuno et notario, qui ita pedum dolore tenebatur, ut raro in publico videretur; cum ad altare accessisset, ut sacramenta perciperet, calcatusque casu a Sacerdote exclamasset, audivit: Vade, et amodo salvus eris. Nec se amplius doluisse pedes, tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ta est facies eius tamquã nix. postea uero¬
reuersus ẽ. uultus eis ad speciem suamꝰq
cum fier&. stupore ꝑculsus obrigui. nec potui
seribere quae ab illo dicebantur: nisi postea¬
quã uisio illa transiuit. Dicebat enim in
tempore testimonium scripturae diuinae. quod
ego optime retinebã. Nam seribendi uel dic¬
tandi ipso die fecit finem. Si quidem ipsum
psalmũ explere non potuit. ego uero id quod
uisum ame fuerat. honorabili uiro casto dia¬
cono sub cuius cura degebam statim retuli.
illo uidisse edocuit. ex lectione actuum apłoꝵ
comitis seruus qui doemonio laborauerat in
ambrosiana basilica iam sanus maner&. cõ.¬
mendatus a domino suo. ferebatur enim qđ
libenter ab eodem haberetur facer& falsas
epłas tribunatus. intantũ ut tenerent᷑ homines
qui a d amministrandũ ꝑgebant. Sedubi ad
ꝑsonã serui sui ꝑuenit. comes stilico ipse in
seruo noluit uindicare. Homines &iam qui¬

Expanded text:
ta est facies ejus velut nix, et postea ta est facies ejus velut nix, et postea reversus est vultus ejus ad speciem suam. Quod cum fieret, stupore perculsus obrigui, nec potui scribere quae ab illo dicebantur, nisi posteaquam visio ipsa transivit; dicebat enim in eo tempore testimonium Scripturae divinae, quod ego optime retinebam. Nam scribendi vel dictandi ipso die finem fecit; siquidem ipsum psalmum explere non potuit. Ego vero id quod visum a me fuerat, honorabili viro Casto diacono, sub cujus cura degebam, statim retuli: tum me in illo vidisse edocuit lectione Actuum apostocomitis servus, qui daemonio laboraverat, in Ambrosiana basilica jam sanus maneret, commendatus a domino suo; ferebatur enim quod libenter ab eodem haberetur: faceretque falsas epistolas tribunatus, in tantum ut tenerentur homines, qui ad ministrandum pergebant: sed ubi ad personam servi sui pervenit comes Stilico, noluit in eum vindicare. Homines etiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
uelimus. quod dimergit usq ad profundum
inferni. ut faciamus nobis amicos de mam.¬
monã iniquitatis. qui nos recipiant iN
aeterna tabernacula. At tamenbeatues
ille qui quandoqi conuersus disruptie
uinculis atq proiecto iugo huiusmodi do¬
minationis. tenebit & allid& paruulos eius
ad petrã. hoc ẽ. om̃s intentiones eius allid&
adse allisos interunt. Ipsa autẽ miuolabilis
manens. nec reum faciens eum qui ad sẽ alli.¬
serit nequissimi uteri deteriores partue
sed in nocentẽ. ita ut̃ securus possit dicerer
portio mea dñs. quia cui nichil inscło ẽ. illi
uere portio xp̃c ẽ. Et qui contempserit
parua. multa ꝑcipi&: insuꝑ & uitã aeternam
possidebit. Ante paucos uero dies quã lectu¬
lo detineretur. cuni quadragesimũ tercium
psalmũ dictar&. me excipiente & uidente
subito in modũ seuti breuis ignis caput eiueꝰ
eooperuit. atq paulatim ꝑ os ipsum tamquã
in domũ habitator in gressus ẽ. Post quod fac¬

Expanded text:
velimus, quod demergit usque ad profundum velimus, quod demergit usque ad profundum inferni, ut faciamus nobis amicos de mammona iniquitatis, qui nos recaeterna tabernacula . Attamen beatus ille qui quandoque conversus, diruptis vinculis, atque projecto jugo hujusmodi dominationis, tenebit, et allidet parvulos ejus ad petram , hoc est, omnes intentiones ejus allidet ad se allisos interimit, ipsa inviolabilis manens, nec reum faciens eum, qui ad se alliserit nequissimi uteri deteriores partus, sed innocentem; ita ut securus possit dicere: Portio mea Dominus . Quia cui nihil in saeculo est, illi vere portio est Christus: Et qui contempserit parva, multa percipiet, insuper et vitam aeternam possidebit . 42. Ante paucos vero dies quam lectulo detineretur, cum quadragesimum tertium psalmum dictaret, me et excipiente et vidente, subito in modum scuti brevis ignis caput ejus cooperuit, atque paulatim per os ipsius tamquam in domum habitator ingressus est: post quod fac
Abbreviated transcription (Latin):
morte ante praedixit. quod ad usq pascha
nobiscum futurus e&̃. quod quidem meruit
dnm obsecrando. quo maturius liberaret᷑.
In genuscebat enim uehementer. cũ uider&
radicem om̃ium maloꝵ auaritiam. quȩ¬
neq copia augeri. neq inopia minui potest.
magis magisq in crescere in hominib & max.¬
ime in his qui in potestatib erant constituti
Ita ut interuemendi illi apud illos grauissimꝰ
labor est quia omĩa prȩtio distrabebantur.
Quae res. omẽ malũ primo inuex it italiae.
& exinde omĩa iungunt᷑ in peius. Et quid
dicam si in hiuiuscc̾niodi ꝑsonis ita rabiem suã
exere&. qui solent aut filioꝵ aut ꝓpinquoꝵ
causas praetendere ad excusandas excusati.¬
ones in peccatis. quando quidẽ plerosq coe¬
perit &iam caelibes sacerdotes uel leuitas
quib portio ds̃ ẽ ut illã &iam ipsi appetant:
Et ue nobis miseris. quia nec fine mundi ꝓuo.¬
camur. ut tam graui iugo seruitutis liberari

Expanded text:
morte ante praedixit quod usque ad pascha morte ante praedixit quod usque ad pascha nobiscum futurus esset: quod quidem meruit Dominum obsecrando, quo maturius hinc liberaretur. 41. Ingemiscebat enim vehementer cum videret radicem omnium malorum avaritiam puneque copia neque inopia minui potest, magis magisque increscere in hominibus, et maxime in his qui in potestatibus erant constituti, ita ut interveniendi illi apud illos gravissimus labor esset, qui omnia precio distrahebant. Quae res omne malum proximo invexit Italiae, et exinde omnia verguntur in peius. Et quid dicam si in huiusmodi personis ita rabiem suam exercent, qui solent aut filiorum aut propinquorum causas protendere ad excusandas excusationes in peccatis, quandoquidem plerosque coeperit etiam caeca labes sacerdotes vel levitas, quibus portio Deus est, ut illam etiam ipsi appetant. Et ve mihi misero, quia nec fine mundi provocamur, ut tam gravi iugo servitutis liberari
Abbreviated transcription (Latin):
prȩdam criminationis infe peccatorũ
suorum confessione constringit. dans honorẽ
dõ cui nuda sunt omĩa. & qui uult uitani
peccatorim magis quam mortẽ. Nam & ipsi
penitenti non sufficit sola confessio. nisi sub
sequatur emendatio facti. ut penitens pęni¬
sient datud sc̃s. qui postquã audiuit &ꝓpheta
dimissum est peccatum tuũ. humilior factus
est in emendatione peccati. ita ut cinerem
sicut panem manducar&. & potum suuni eũ
flctu miscer& Elebat &iam amarissime. quo¬
tiescumq forte nuntiatũ illi fuerat de cuiꝰcũq
sei obitu sacerdotis. in tantũ ut nos illũ conso.¬
lari uiderenur. ignorantes pium affectum
uiri. nec qua ratione ita fler& intelligentes.
Quib ille huiusmodi responsum reddebat. non
sẽ flere quia recesserat qui fuerat mortuue
nuntiatus. sed quia sẽ prȩcesserat. uel quia
difficile e& inuenire uirum qui summo sa.¬
cerdotio dignus haberitur. Ipse autẽ de sua

Expanded text:
praedam criminationis infestae peccatorum praedam criminationis infestae peccatorum suorum confessione confringit, dans honorem Deo, cui nuda sunt omnia , et qui vult vitam peccatoris quam mortem . Nam et ipsi poenitenti non suffsequatur facti emendatio, ut poenitens poenisanctus, qui postquam audivit a propheta: Dimissum est peccatum tuum , humilior factus est in emendatione peccati, ita ut cinerem sicut panem manducaret et potum suum cum fletu misceret . 40. Flebat etiam amarissime quotiescumque forte nuntiatum illi fuerat de cujuscumque sancti obitu sacerdotis, in tantum ut nos illum consolari niteremur, ignorantes pium affectum viri, nec qua ratione ita fleret intelligentes. Quibus ille hujusmodi responsum reddebat: Non se flere, quia recesserat, qui fuerat mortuus nuntiatus: sed quia praecesserat, vel quia difficile esset invenire virum, qui summo sacerdotio dignus haberetur. Ipse autem de sua
Abbreviated transcription (Latin):
omẽ atq argentum quod habere poterat
aeccłae uel pauperib contulit. Predia &iã
quae habebat. reseruato usu fructuario
germanae suae donauit aeccłae. nichil sib
quod hic suum dicer& derelinquens. ut nudus
gaudens cum gaudentibi. & flens cũ flentib
Si quidem quotiescumq illi aliquis ob ꝑcipien¬
dam poenitentiam lapsus suos confessus e&.
ita flebat. ut & illum flere compeller&. ui¬
debatur sibi cum iacente iacere. Causas
autem criminũ quas illi confitebatur. nulli
nisi dño soli apud quẽ intercedebat loquebat᷑.
bonũ relinquens exemplũ posteris sacerdotib
ut intercessores apud dm̃ magis sint. quan
accusatores apud homines. Nam & scđ̾m
non expectat accusatore̾ sed prẽuenit. ut
confitendo suum allig& ipse delictũ. nec
habeat quod aduersarius criminetur. Ideoq
scriptura dicit. Austus in principio sermonis
accusator est sui. Uocem enim eripit ad.¬
uersario. & quasi dentes quosdã paratos ad

Expanded text:
omne atque argentum quod habere poterat, omne atque argentum quod habere poterat, Ecclesiae vel pauperibus contulit. Praedia etiam quae habebat, reservato usufructuario germanae suae, donavit Ecclesiae, nihil sibi quod hic suum diceret, derelinquens; ut nudus gaudens cum gaudentibus, et flens cum flentibus ; siquidem quotiescumque illi aliquis ob percipiendam poenitentiam lapsus suos confessus esset, ita flebat, ut et illum flere compelleret; videbatur enim sibi cum jacente jacere. Causas autem criminum quae illi confitebatur, nulli nisi Domino soli, apud quem intercedebat, loquebatur; bonum relinquens exemplum posteris sacerdotibus, ut intercessores apud Deum magis sint, quam accusatores apud homines. Nam et secunnec exspectat accusatorem, sed praevenit; ut confitendo suum allevet ipse delictum; ne habeat quod adversarius criminetur. Ideoque Scriptura dicit: Justus in principio sermonis accusator est sui . Vocem enim eripit adversario, et quasi dentes quosdam paratos ad
Abbreviated transcription (Latin):
diendi adeptiis e&̃. ait. Et tũ quidem
uenies ad aeccłam. nec clausis ianuic
inuenies qua ingrediaris. Quod factum est
mortuo gratiano. confugiens & enim mace.¬
donius ad aeccłam. patentib ianuis aditũ
repperire non poterat. Ipse autem uir
uenerabilis ep̃s erat multae abstinentiae.
& multarum uigiliarum. uel laborum.
cotidiano ieunio macerans corpus. Qui
pratidendi numquã consuetudo fuit. nisi
die sabbati & dominico. uel eum natalitia
celeberrimorũ martẏrum essent. Orandi
& iam assiduitas magna die ac nocte. nec
operam declinabat scribendi ꝓpria manu
libros. nisi cum aliqua infirmitate corpue
eius attineretur. Erant &iam in illo sol¬
licitudines om̃ium aeccłarum. interuenien.¬
di &iam magna assiduitas & constantia.
in reb &iam diuinis implendis fortissimus.
in tantum ut quod solus implere solitus erat
quo decessit uix implerent. Sollicitues
in tempore quo eps ordinandus ẽ. aurum

Expanded text:
diendi adeptus esset, ait: Et tu quidem diendi adeptus esset, ait: Et tu quidem venies ad ecclesiam nec clausis januis invenies, qua ingrediaris. Quod factum est; mortuo enim Gratiano, confugiens Macedonius ad ecclesiam, patentibus januis, aditum reperire non poterat. 38. Vir autem ipse venerabilis Episcopus multae abstinentiae, et vigiliarum multarum et laborum, quotidiano jejunio macerans corpus, cui prandendi numquam consuetudo fuit, nisi die sabbati, et Dominico, vel cum natalitia celeberrimorum martyrum essent. Orandi etiam assiduitas magna die ac nocte: nec operam declinabat scribendi propria manu libros, nisi cum aliqua infirmitate corpus ejus attineretur. Erat etiam in illo sollicitudo omnium Ecclesiarum, interveniendi etiam magna assiduitas et constantia. In rebus etiam divinis implendis fortissimus, in tantum ut quod solitus erat quo decessit, vix implerent. Sollicitus enam in tempore quo episcopus ordinatus est, aurum