comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tributariꝰ. sicut scͥptum ẽ in iudicũ
libro. habitauit chananeus in medio
effraim tributariꝰ exponamus. Quid¬
Sepe enim in magnis uirtutib t̾ram
ꝓmissionis ingredimͣ: quia sepe intima
de et̾nitate rimamͣ. S dum int̾emptis
sublimib uiciis. quedam tam̃ ad huc¬
parua retinemus: quasi chananeũ uiu̾e
in t̾ra nr̃a concedimꝰ. Qui tam̃ tͥbutariꝰ
efficit᷑: quia hoc ipsum uiciũ qͦd subi¬
gere ñ possumus: ad usum nr̃e humili
tatis. humilit̾ retorquemꝰ. ut eo de se
mens & in summis uilia sentiat: quod
suis uirib etiam parua quȩ expetit ñ
expugnat. Unde bene rursum scͥptum ẽ
He sunt gentes quas dñs dereliquit. ut
erudiret in eis israhele. Adhuc namq
quedam minima uicia nr̃a retinent᷑:
ut se nr̃a intentio sollicita in certami¬
ne semꝑ exerceat: &e eo de uictoria non
suꝑbiat. quo iuiuere in se hostes conspi¬
cit. in quib adhuc unci formidat. Isrł
gͣ reseruatis hostib erudit᷑: qͣndo in qͥ¬

Expanded text:
dicitur, sicut scriptum est in Judicum libro: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributariificat? Saepe enim in magnis virtutibus terram promissionis ingredimur, quia saepe intima de aeternitate rimamur. Sed dum interemptis sublimibus vitiis, quaedam tamparva retinemus, quasi Chananaeum vivere in terra nostra concedimus. Qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subigere non potatis humiliter retorquemus, ut eodem se mens, et in suis vilia sentiat, quod suis viribus etiam parva quae appetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus de reliquit, ut erudiret in eis Israelem . Adhuc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut sensum intentio sollicitum in certamine semper exerceat, et ideo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo, reservatis gentibus cruditur, quando in qu
Abbreviated transcription (Latin):
uod uͦ habitacula leuitis a ihu per
om̃s trib decernunt᷑. significat qͦd
hi qui in eccłia di scientie oꝑam dantes.
doctrinȩ grãm administrant: proesus
ab omĩb quib dispensant diuina ter¬
rena subsidia quȩ ñ habent recipiant:
merito isti in cunctis tribubus diuisi
dicuntur: qͥa dispensatione cunctoꝵ
uiuunt. Quod autẽ quadraginta du¬
as urbes accipiunt: indubitant̾ ipsa
p̾dicatio sc̃oꝵ signat᷑. Ipsi enĩ possident
doctrinam. que constat legis decalogo
&e quadrifido ȩuangłii numero: quasi
due adiciunt᷑: qͥa nimirũ cuncta quȩ
p̾dicant. morali ac mistico sensu annũ¬

Expanded text:
uod vero habitacula Levitis ab Jesu per omnes tribus decernuntur, significatur ut hi qui in Ecclesia Dei scientiae operam dantes, doctrinae gratiam admiab omnibus quibus dispensant divina, terrena subsidia, quae non habent, suscipiant, merito isti per cunctas tribus divisi dicuntur, quia dispensatione cunctorum vivunt. Quod autem quadraginta duas urbes accipiunt , indubitanter ipsa praedicatio sanctorum signatur. Ipsi enim possident doctrinam, quae constat legis Decalogo, et quadrifido Evangelii numero, quasi duae adduntur, quia nimirum cuncta, quae praedicant, morali ac mystico sensu annun
Abbreviated transcription (Latin):
ter ingemiscat. Unde contͣ ille ce¬
lestis exercitꝰ precipiuis miles geme¬
bat dicens. Uideo aliam legẽ in m̃¬
bris meis repugnantẽ legi m̃tis
meȩ: & captiuũ me ducentẽ in legem
peccati quȩ ẽ in m̃bris meis. Si aũ
captius erat: minime pugnabat.
sticia quã diligit: captuuis ex delec¬
tatione quam portat inuitus.

Expanded text:
nter ingemiscat. Unde et ille coenter ingemiscat. Unde et ille coelestis exercitus praecipuus miles gemebat dicens: « Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lpeccati, quae est in membris meis . Si autem captivus erat, minime pugnabat: stitia quam diligit; captivus, ex delectatione quam portat invitus.
Abbreviated transcription (Latin):
& primã culpã serpens suasit: eua
sp̃c consensit. Et necessaria ẽ magna
discretio: ut int̾ suggestionẽ atq de¬
lectationẽ. int̾ delectationẽ & con¬
sensum. iudex sui animꝰ presideat.
Cumuͦ malignus sp̃c peccatũ sugge¬
rit inm̃te.si nulla delectatio pecca¬
ti sequat᷑: peccatũ omĩmodo perpe¬
tratũ non ẽ. Cum uͦ delectari caro¬
ceꝑit: tẽ peccatũ incipit nasci. Si aũ
In suggestione gͥ peccati iniciũ est:
indelectatione fit increm̃tũ: in con¬
sensu ꝑfectio. Et sepe contingit. ut
hoc qd̾ malignꝰ sp̃c seminat in co¬
gitatione. caro in delectationẽ tra¬
hat: nec tam̃ anima eidem delecta¬
tioni consentiat. Et cum carosine
anima delectari neq̃at: ipse tam̃
animꝰ carnis uoluptatib reluctãs.
in delectatione carnali aliqͦmodo
ligat᷑ inuitꝰ: ut ei ex ratione contra¬
dicat. nec consentiat: & tam̃ delecta-¬
tione ligatꝰ sit. s ligatũ se uehem̃¬

Expanded text:
 primam culpam serpens suggessit, Eva  primam culpam serpens suggessit, Eva spiritus consensit. Et necessaria est magna discretio, ut inter suggestionem et delectationem, inter delectationem et consensum judex sui animus praesideat. Cum enim malignus spiritus peccatum suggerit in mente, si nulla peccati delectatio sequatur, peccatum omnimodo perpetratum non est. Cum vero caro delectari coeperit, tunc peccatum incipit nasci. Si auteIn suggestione igitur peccati semen est, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. Et 1163 saepe conthoc, quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectatione trahat, nec tamen anima eidem delectationi consentiat. Et, cum caro sine anima delectari nequeat, ipse tamen animus, carnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat, nec consentiat, et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se veheme
Abbreviated transcription (Latin):
ad se. desilunt de curru suo in oceursũ
eius: & ait. Recte ne sunt omĩa: Et ille.
Recte. Dñs meus misit medicens. Mo¬
do uenerunt ad me duo adolescentes
de monte effraim. ex filiis ꝓphaꝵ. Da¬
eis talentũ argenti: &e uestes mutato¬
rias duplices. Illorum qui sp̃ualia
res: unus in ueteri testamento: alius
in nouo. Gyezi namq in ueteri testa¬
mento auctor ꝓbatur eẽ uendentiũ
eccł̃ia separant᷑. eternis ignib cruci¬
andi
di. De obsidione samarie & fame.

Expanded text:
ad se desilivit de curru in occursum eius et ait rectene sunt omnia et ille ait recte dominus meus misit me dicens modo venerunt ad me duo adulescentes de monte Ephraim ex filiis prophetaeis talentum argenti et vestes mutatorias res, unus in Veteri Testamento, et unus in Novo. Giezi itaque in Veteri Testamento auctor probatur esse vendentium, Ecclesia separantur, aeternis ignibus cruciandi. CAP. XXX. De obsidione, et fame
Abbreviated transcription (Latin):
cidit dñs reg¬
nũ isrł a te hodie: &e
tradidit illud prori
ul cui hoc dicit᷑ qua
uid: & audiuit hoc pͥmo tempore reg¬
ni sui. Intelligimus gͥ id̾o dictũ. qͥa nullꝰ
de eius styrpe fuerat regnaturus: & re¬

Expanded text:
cidit domus regnum Israel a te hodie, et tradidit illud proximul, cui hoc dicitur, quvid, et audivit hoc primo tempore regni sui. Intelligamus ideo dictum, quia nullus de ejus stirpe fuerat regnaturus, et re
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ imitatio. Unde necesse ẽ. non
iddem uerb̃u scd̾m rerũ creataꝵ
similitudinẽ mag̃ uł minꝰ eẽ ue¬
rũ: s omnẽ creatã naturã eo alti¬
ori gradu eẽntiȩ dignitatisq con¬
sistere: quo mag̃ illi ꝓpingͣre uide

Expanded text:
on idem Verbum, secundum rerum creatarum similitudinem, magis vel minus esse verum, sed omnem creatam naturam eo altiori gradu essentiae dignitatisque consistere, quo magis illi propinquare vide
Abbreviated transcription (Latin):
uxit helẏas ꝓpħas baal. ad
torrentem eyson qui int̾pretatur
duricia eoꝵ: & int̾fecit eos ibi. Sic redẽ¬
ptor nr̃ adueniente die iudicii. mittet
angłos suos. & colligent de regno eiꝰ oĩa
&e mittent eos in stagnum ignis: ubi
cruciabunt᷑. scđm duriciam &e impe¬
nitens cor eoꝵ. Et facta ẽ pluuia gran¬
dis. Postquã xp̃c mortẽ gustauit & u
ctor de mundo ad celos ascendit̾. ymbrẽ
gr̃e diuine ꝑ septiformem sp̃m de suꝑ¬
nis ad t̾ram misit: qui nos a peccato
mundaret: & sp̃uales fructus gignere
faceret:¬

Expanded text:
uxit Elias prophetas Baal ad torrentem Cison, qui interpretatur duritia eorum, et interfecit eos ibi . Sic Redemptor noster, adveniente die judicii, mittet angelos suos, et colligent omnia t mittent eos in stagnum ignis, ubi cruciabuntur secundum duritiam, et impoenitens cor eorum . Et facta est pluvia grandis. Postquam Christus mortem gustavit, et victor de mundo ad coelos ascendit, imbrem gratiae divinae per septiformem Spiritum de supernis ad terram misit, qui nos a peccato mundaret, et spirituales fructus gignere faceret
Abbreviated transcription (Latin):
cura t̾rena negotia u̾sant᷑. Offert aueᷤ.
contemplatiuas scilicet cogitationes:
quȩ ꝑ celestia desid̾ia sursum uolant.
Animalia separant᷑: qͥa bona oꝑa qͣͤ¬
in reb t̾renis ꝓximis exhibent᷑. per
multa negotia diuidunt᷑: aues autẽ
minime diuidunt᷑: qͥa cogitationes
contemplatiuȩ ad solam intentionẽ
suꝑne uisionis erigunt᷑. Uolucres sacͥ¬
ficio insidiantes. demones sunt. si¬
ue immunde cogitationes: quas in¬
stantia orationis. ce cautela discreti

Expanded text:
egotia versantur. Offert aves; contemplativas scilicet cogitationes, quae per coelestia desideria sursum volant. Animalia separantur, quia bona opera, quae rebus terrenis proximis exhibentur, per multa negotia dividuntur. Aves autem minime dividuntur, quia cogitationes contemplativae ad solam intentionem supernae visionis eriguntur. Volucres sacrificio insidiantes daemones sunt sive immundae cogitationes, quas instantia orationis et cautela discretio
Abbreviated transcription (Latin):
occidit. & apłos eius ꝑsecuta ẽ. ultio¬
ne iusta ꝑimeret: & sacerdotiũ quod
post xp̃m inanit̾ habuerat destrue¬
ret: templũq subu̾teret: necnon ce
impiam synagogam quȩ sangui¬
nem scõꝵ semꝑ sitiebat. de regni
culmine precipitaret: ac rectores
illius interficeret:¬

Expanded text:
occidit, et apostolos ejus persecuta est, ultione juxta perimeret, et sacerdotium quod post Christum inaniter habuerat, destrueret, templumque subverteret, necnon et impiam Synagogam, quae sanguinem sanctorum semper sitiebat, de regni culmine praecipitaret, ac rectores illius interficeret
Abbreviated transcription (Latin):
ixit puer helẏsei. ad iheũ. Uerbũ
mͥ ad te o pͥnceps. Dixitq iheii. Ad
culum. At ille fudit oleum suꝑ ca
pulum dñi isrł: & ꝑcuties domũm
achab dñi tui: ut ulciscar sanguinẽ¬

Expanded text:
ixit puer Elisei ad Jehu: Verbum mihi ad te, o princeps. Dixitque Jehu: Ad culum. At ille fudit oleum super cpulum Dei Israel, et percuties domum Achab domini tui, ut ulciscar sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
uirgas uariatas in conceptu intuen
iacob ex aqua &e canalib adaquabat
commissos sibi greges:. sic p̾dicatores
& doctores. ex uniu̾sitate scͥpture. &
diu̾sis eiusdem scͥpturȩ libris. sibi cre¬
ditos reficiunt fideles. U irge uariatȩ:
uarias figurant sententias. Que sen¬
tentiȩ ido uirgis comparant᷑: qͥa mul¬
tis & grauib cõminationib. de tranᷤ¬
gressione mandatoꝵ di nos castigant.
Oues. sunt fideles: ꝓpt̾ suã innocenti¬
am. Oues ex intuitu uariaꝵ uirgaꝵ
uarios fetus pariunt: qͣndo fideles
quiq ex lectione uariaꝵ sententiaꝵ.
uarias oꝑum exhibitiones ꝓducunt.¬

Expanded text:
virgas variatas in conceptu intuentvirgas variatas in conceptu intuentJacob ex aqua, et canalibus adaquabat commissos greges sibi, sic praedicatores et doctores ex universitate Scripturae, et diversis ejusdem Scripturae libris, sibi creditos reficiunt fideles. Virgae variatae, varias significant sententias. Quae sententiae ideo virgis comparantur, quia multis et gravibus comminationibus, de transgressionibus mandatorum Dei nos castigant. Oves sunt fideles, propter suam innocentiam. Oves ex intuitu variarum virgarum varios fetus pariunt, quando fideles quique ex locutione variarum sententiarum, varias exhibitiones operu
Abbreviated transcription (Latin):
tans cum do. Alaban cum reb suiᷤ
furtiue iacob discessit: & iustus ñnũ¬
quã minꝰ caute se discutiens. uͥtutes
a do collatas sͥ latent̾ assebit. Laban
secutꝰ ẽ iacob fugientẽ in monte: &
d̾̃s sequit᷑ iustum. ꝑ inanes cogitatio¬
nes a se discedentẽ elatione. Affirma¬
bat laban. qͦd quecunq habebat ia¬
cob erant de suis bonis: &e ds osten¬
dit homini. qͦd quecunq habet bo¬
na. sunt ex suis donis. Iacob a laban
reu̾tens a fratre timuit occidi: & sp̃e
humanꝰ ꝓpt̾ infirmitatẽ mortalita¬
tis ad infi̾ora descendens. a corporis
uicio timet tẽptari. Iacob noluit ha¬
bere esau nec sociũ in uia. nec uicinũ
ditatꝰ. contẽpnit feruorẽ carnis hab̾e¬
actio bona: rachel contemplatio: dita¬
tio iacob in prole & pecorib. multipli¬
catio iusti in uirtute & bonis oꝑibus
De uirgis qͦs decorticauit iacob.
ecorticauit iacob uirgas. xiii.¬
& posuit ante oues in canalib &e illȩ

Expanded text:
tans eum Deo. A Laban cum rebus suis tans eum Deo. A Laban cum rebus suis furtive Jacob discedit; et justus nonnunquam minus caute se discutiens, virtutes a Deo collatas sibi latenter attribuit. Laban consecutus est Jacob fugientem in montem, et Deus consequitur justum per inanes cogitationes a se discedentem in elationem. Affirmabat Laban, quod quaecunque habebat Jacob erant de suis bonis, et Deus ostendit homini quod quaecunque habet bona, sunt ex suis donis; Jacob a Laban revertens, a fratre timuit occidi; et sensus humanus propter infirmitatem mortalitatis ad inferiora descendens, a corporis vitio timet tentari. Jacob noluit habere Esau socium in vita, nec vicinum ditatus, contemnit fervoreactio; Rachel, contemplatio; ditatio Jacob in prole et pecoribus, multiplicatio justi in virtute et bonis operibusDe virgis, quas decorticavit Jacob. Decorticavit Jacob virgas, et posuit ante oves in canalibus: et illae
Abbreviated transcription (Latin):
ctrinã recte uiuendi. Puteus de qͦ ada¬
quabant᷑ greges. diuinã figurat in¬
scͥptura sapientiã. de qua potant᷑ fi¬
deles: lapis qͦ os putei opiebat᷑. intel¬
ligentiȩ difficultatẽ exprimit. Et
om̃s doctores ad hoc in scͥptura labo¬
rant: ut remoto lapide. id est difficul¬
tate intelligentiȩ:. potum fidelibus
amministrent. uerȩ &e latentis sapĩȩ.
In hoc agro d̾s iusto occu Erritꝰ. in
obsequiũ suũ illum assumit. & duaᷤᷤ
laboriosa. id est atiuam uitam: ce¬
rachel quȩ int̾pretat᷑ uisũ pͥncipiũ.
id est uitã contẽplatiuã. Datq famu¬
lam racheli ut illi subseruiat. fir¬
mam scilicet rationẽ: & lye quoq dat
famuła. incorruptã uidelicet sensua¬
litatẽ. Ratio namq subseruit contẽ¬
plationi: & sensualitas actioni. Mul¬
tiplicatꝰ ẽ iacob in filiis. & pecoribus
tatur sensib sp̃italib affectionib
cogitationib sermonib. oꝑib. habi¬

Expanded text:
ctrinam recte vivendi. Puteus, de quo adactrinam recte vivendi. Puteus, de quo adaquabantur greges, divinam significat sapientiam, de qua potantur fideles. Lapis, quo os putei operiebatur, intelligentiae difficultatem exprimit. Et omnes doctores ad hoc in Scriptura laborant ut, remoto lapide, id est difficultate intelligentiae, fidelibus administrent potum verae et latentis sapientiae. In hoc agro Deus occurrit justo, in obsequium suum illum assumens, et duas am vitam, eRachelem, quae interpretatur visum principium, id est vitam contemplativam. Datque famulam Racheli; ut illi serviat, firmam scilicet rationem. Et Liae quoque famulam, incorruptam scilicet sensualitatem. Ratio namque subservit contemplationi, et sensualitas actioni. Multiplicatus est Jacob in filiis et pecoribus tatur sensibus spiritualibus, affectionibus, cogitationibus, sermonibus, operibus, habi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c adu̾sus carnẽ. S sp̃c accepta be¬
nedictione gr̃ȩ. fugit mucronẽ cor¬
poralis concupiscentiȩ. sic̃ apłs pre¬
cipit dicens. fugite fornicationem
Laban qui int̾pretat᷑ dealbatio. dm̃¬
ẽ: cui sp̃c iusti du carnales illecebͣs
fugit appropinqͣre & in herere concu¬
piseit. Qui scilicet sp̃e bene in itine
dormit: qͣndo in sꝑuali ꝑfectione a
strepitu scl̃i p̾sentis conquiescit: &
dormiens contemplat᷑ cȩlestia: quia
claudere: intꝰ meret᷑ de inuisibilib
mira uidere. Qui nequaquã suꝑ
t̾ram. s suꝑ lapidem caput ponit:
qͥa firmã fidem xp̃i. uirtutib et
oꝑib suis fundamentũ facit. Ager
ad quẽ iacob uenit. sacra scͥptura ẽ:
in qua diu̾si pastores. id est diu̾si do¬
ctores. diu̾sos pascunt greges. diu̾soᷤ
scilicet fideles. In hoc agro pascunt᷑
cuntur uirgines. Alii pascunt᷑ ꝑ
hystoriã: alii ꝑ allegoriã. alii ꝑ tro¬
pologiam. Om̃s inde carpunt pa¬
stũ nutͥmenti: qui inde sumunt do¬

Expanded text:
s adversus carnem . Sed spiritus, accepta benedictione gratiae, fugit mucronem corporalis concupiscentiae, sicut Apostolus praecipit, dicens: Fugite fornicationem . Laban, qui interpretatur dealbatio, Domiest, cui spiritus justi, dum carnales illecebras fugit, appropinquare et inhaerere concupiscit. Qui spiritus scilicet bene in itinere dormit, quando in spirituali profectione, a strepitu praesentis saeculi quiescit. Et dormiens coelestia cculos, intus meretur de invisibilibus mira videre. Qui nequaquam super terram, sed super lapidem caput ponit; quia firmam fidem Christi virtutibus et operibus suis fundamentum facit. Ager, ad quem Jacob venit, sacra Scriptura est, in qua diversi pastores, id est diversi doctores, diversos pascunt greges, diversos, scilicet fideles. In hoc ergo pascuntur et virgines. Alii pascuntur per historiam, alii per allegoriam, alii per tropologiam. Omnes inde capiunt pastum nutrimenti, qui inde sumunt do
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde uenit in agrũ ad puteũ iux¬
ta arã: uͥ greges pascebant᷑. & ad aqͣ¬
bant᷑. Deinde conu̾satꝰ cũ laban ac¬
cepit lyam & rachel filias eiꝰ in uxo¬
res: &e ex eis & ancillis eaꝵ duodecĩ
patͥarchas genuit: & apud laban
ẽ locupletatꝰ. Iacob scđm sensum
tropologicũ significat sp̃m: esau¬
uͦ corpꝰ humanũ. Ia cob significat
sp̃m. qͥa sp̃c lenis ẽ: dũ suadente ra¬
tione. querit tantũ necessaria: &¬
esau significat corpꝰ. qͥa corpꝰ pilosũ
ẽ. dũ instigante concupiscentia q̃rit
scͥptum ẽ. Corpꝰ qͦd corrumpit᷑ aggra¬
uat animã: & depͥmit t̾rena in ha

Expanded text:
Deinde venit in agrum ad puteum juxta Aran, ubi greges pascebantur, et adaquabantur. Deinde conversatus cum Laban, accepit Liam, et Rachel filias ejus in uxores: et ex eis, et ancillis earum duodecim patriarchas genuit et apud Laban est locupletatus . Jacob, secundum sensum tropologicum, significat spiritum; Esau, corpus humanum. Jacob spiritus lenis est, dum, suadente ratione, quaerit tantum necessaria. Esau significat corpus, quia corpus pilosum est, dum, instigante concupiscentia, quaerit scriptum est: Corpus, quod corrumpitur, aggravat ani
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ suꝑ se habuerit: nullũ fantasma
timebit. Hic significat eos qͥ carita¬
tẽ di semꝑ hñt: & nunꝙͣ arescunt
ab ea s semꝑ uirent in ea: nec timẽt¬
fallacias diaboli: qui tanqͣm leo
rugiens circuit q̃rens que deuoret.

Expanded text:
 eum habuerit, nulla phantasmata timet, significatque eos qui fidem Dei tenent, et nunquam arescunt ab ea sed semper virent in ea, nec fallacias diaboli timent, qui tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret,
Abbreviated transcription (Latin):
in medio candidꝰ. desuꝑ est rubeus.
huic lapidi comparant᷑ hoĩes. qui in
corpore sustinent flagella & penas pas¬
tus. qui fulget sicut aurum & mittit
ex se scintillas ardentes. Qͦ significant᷑

Expanded text:
in medio candidus desuper rubens. Huic lapidi comparantur homines, qui in corpore suo sustinent flagella et poenas pasolithus, qui fulget quasi aurum et emittit ex se scintillas ardentes. Per quem significantur
Abbreviated transcription (Latin):
colorẽ suũ: cũ facie celi. Sicelũ est clarũ.
les istis: ⁊ sapientib sapient̾ locunt᷑.
& minꝰ sapientib & infirmis humili¬
ant᷑. sicut fec̃ sc̃s paulꝰ qͥ mutabat se
scđłm qualitatẽ eoꝵ quib loquebat᷑¬

Expanded text:
colorem suum cum facie coeli. Si clarum est coelum, entium et sapientibus sapienter loquantur, et minus sapientibus et infirmis humiliter sicut fecit Paulus, qui mutabat se secundum qualitates eorum quibus loquebat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt plures. s una: ita & naturȩ ñ
sunt plures. s una. Iddem naturã
hic intelligo: qd̾ essentiã. Si uͦ id ꝑ qd̾
plures ipsȩ naturȩ tam magnȩ surt.
aliud ẽ. qͣm qd ipse sunt: ꝓ certo mino¬
res sunt. qͣm id ꝑ quod magnȩ sunt. Qcͥ¬
qͥd enĩ ꝑ aliud est magnũ: minꝰ est. qͣm id
ꝑ qd̾̃ est magnũ. Quare ñ sic sunt mag¬
nec ꝑ hoc quod sunt. nec ꝑ alud. poisibi¬
le ẽ. tales ẽẽ plures naturas quib nicħ
sit p̾stantius: nullo mͦ possunt ẽẽ na¬
turȩ plures huimodi. Restat gͥ unam
nullo sit inferior. S qd̾ tale est: maxi¬
mũ & optimũ est omniũ quȩ st̃. Est gͥ
queda natura: quȩ ẽ sumũ omniũ q̃st̾.
Hoc aũ eẽ ñ potest. nͥ ipsa sit ꝑse id qd̾
est: & cuncta q̃ sunt. sint ꝑ ipsam id qd̃
st̃. Nam cũ paulo ante ratio docuerit
id qd̾ ꝑ se est. & ꝑ qd̾ alia cuncta st̃. esse
sumniũ omniũ existentiũ. aute e ꝯu̾so:
id qd̾ est. summũ est ꝑse. & cuncta alia

Expanded text:
una; ita et naturae non sunt plures, sed una. Idem namque naturam hic intelligo, quod essentiam. Si vero id, per quod plures ipsae naturae tam magnae sunt, aliud est quam quod ipsae sunt, pro certo minores sunt, quam id per quod magnae sunt. Quidquid enim per aliud est magnum, minus est quam id per quod est magnum. Quare non sunt sic magnec per hoc quod sunt, nec per aliud possibile est tales esse plures naturas, quibus nihil sit praestantius; nullo modo possunt esse naturae plures hujusmodi. Restat igitur unulli sit inferior; sed quod tale est, maximum et optimum est omnium quae sunt. Est igitur quaedam natura, quae est summum omnium quae sunt. Hoc autem esse non potest, nisi ipsa sit per se id quod est; et cuncta quae sunt, sint per ipsam id quod sunt. Nam cum paulo ante ratio docuerit id quod per se est, et per quod alia cuncta sunt, esse summum omnium existentium; aut e converso id quod est summum, est per se, et cuncta alia
Abbreviated transcription (Latin):
st gͥ ex necessitate aliqua nat᷑a.
quȩ sic est alicui uł aliquib
suꝑior: ut nulla sit cui ordinet᷑
inferior. Hȩc uͦ natura quȩ talis
ẽ. aut sola est: aut plures euismo¬
di. & equales sunt. Uerũ si plures
It̃ & equales. cũ equales esse ñ
possint ꝑ diuersa queła. s ꝑ iddem ali¬
quid: illud unũ ꝑ quod equalit̾ tam
magnȩ sunt. aut est idipsum qd̾ ipsȩ
st̃. idest ipsa eaꝵ essentia: aut aliud
qͣm ipsȩ sunt. S si nicħ est aluid. qͣm

Expanded text:
itur ex necessitate aliqua natura, quae sic est alicui vel aliquibus superior, ut nulla sit cui ordinetur inferior. Haec vero natura quae talis est, aut sola est, aut plures hujusmodi et aequales sunt: verum si plures sunt et aequales, cum aequales esse non possint, per diversa quaedam, sed per idem aliquid, illud unum, per quod aequaliter tam magnae sunt, aut est idipsum quod ipsae sunt, id est, ipsa rerum essentia, aut aliud quam quod ipsae sunt. Sed si nihil est aliud q
Abbreviated transcription (Latin):
erra de qua pͥmus homo factus ẽ:
significat uirginẽ de qua scd̃s hõ
natꝰ ẽ. Uirgo t̾ra. uirgo maria. Sicut
de t̾ra diuina oꝑatione factum ẽ corpꝰ
humanũ. sic de uirgine diuma oꝑ a¬
tione u̾bum di creditur incarnatũ.
eblomade. Adam obdormiuit. ut
de costa eius fieret exa. xp̃c morte so¬
pitus ẽ. ut de sanguine lateris eiꝰ¬
redimeret᷑ eccłia. Adam sponsꝰ. & exa
de ipso facta sponsa.xp̃c sponsꝰ. & spon¬
sa ab ipso redempta eccł̃ia. Adam de
cio exe. redemptio eccłiȩ. Ad simili¬

Expanded text:
erra, de qua primus homo factus est, significat Virginem, de qua secundus homo natus est. Virgo terra, virgo Maria. Sicut de terra, divina operatione factum est corpus humanum, sic de virgine, divina operatione Verbum creditur ihebdomadae. Adam obdormivit ut de costa illius fieret Eva, Christus morte sopitus est ut de sanguine ejus redimeretur Ecclesia. Adam sponsus et Eva de ipso facta sponsa, Christus sponsus et sponsa ab ipso redempta Ecclesia. Adam debtio Evae, redemptio Ecclesiae. Ad simili
Abbreviated transcription (Latin):
anni tui ñ deficient. Helcana p̾dicator:
quẽ dñs possidet. fenenna & anna.
actiua &e contemplatiua uita. fenen¬
na fecunda in filiis & filiab. actiua. for¬
tia gignens oꝑa. & infirma. fennenna
int̾pretat᷑ conu̾sio: qͥa actiua ad actio¬
nes quib prosit ꝓrimis. necesse ẽ ut
sollicite conu̾tat᷑. Actiua enim uita ẽ:
panem corporale uł doctrinã esurienti
tribuere: errantẽ corrigere: ad humili¬
tatis uiam suꝑbum reuocare: infir¬
mantis curam gerere: quȩ fingulis ex¬
pediant dispensare. Anna int̾pretat᷑
gr̃a: quia contemplatio habetur ꝑ gr̃am.
re ualeat. nullus qͦd in ea sentit p̾dicare
sufficiat: contingit ut eam p̾dicando ne¬
mo plures filios gignat. Contẽplatiua
uita ẽ caritatẽ di ⁊ ꝑximi tota mente re¬
tinere: ab ext̾iori actione quiescere. soli
desidio conditoris inherere: ut nicħ iã
de ext̾iorib agere libeat. Qui uult effi¬
ci possessio di has duas ducat uxores:
actiuam pͥmum: cont̾eplatiuã dẽ in¬

Expanded text:
 multi. Elcana, praedicator, quem Dominus possidet. Phenenna et Anna activa et contemplativa vita. Phenenna fecunda in filiis et filiabus; activa, fortia gignens opera et infirma. Phenenna interpretatur conversio; quia activa ad actiones, quibus prosit proximis, necesse est ut sollicite convertatur. Activa enim vita est panem doctrinae esurienti tribuere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis expediant dispensare. Anna interpretatur gratia, quia contemplatio habetur per gratiullus penetrare valeat, nullus quod id ea sentit praedicare sufficiat, contingit ut eam praedicando nemo plures filios gignat. Contemplativa, est charitatem Dei et proximi mente retinere, ab exteriore quiescere, soli desiderio Conditori inhaerere, ut nil jam de exterioribus agere libeat. Qui vult effici possessio Dei, has duas ducat uxores, activam prius, et contemplativam dein
Abbreviated transcription (Latin):
elchana possessio di int̾pretat᷑: qui
animi uirtute uir dicit᷑: & unus.
ñ mobilis. ñ uagabundꝰ. s firmus &e in¬
confusus. Om̃s etiam competent̾ unus
dicunt᷑ unam sapientiã habentes: qui

Expanded text:
sessio interpretatur, qui animi virtute vir dicitur. Et unus, non mobilis, non vagabundus, sed firmus et inconfusus. Omnes etiam competenter unus dicuntur, unam sapientiam habentes: qui
Abbreviated transcription (Latin):
mulierem ad concupiscendũ eam: &
qui fratri dixerit fatue: & quicunq¬
sunt a deo separati. nec ꝑ grãm ipsiꝰ
iustificati. pagani. iudei. falsi xp̃iani.
Isti congregant᷑ in locũ unũ. id est in
infernũ qui ẽ locus dignus indigniᷤ.

Expanded text:
viderunt ad concupiscendum eam, et qui dicunt fratri suo, fatue : et quicunque a Deo sunt separati, nec per gratiam ipsius justificati, ut Pagani, Judaei, falsi Christiani. Isti congregabuntur in locum unum, id est, in infernum: qui est locus in tenebris,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽquã. s erant uiri bellatores. & mi¬
nistri eius. & principes. & duces. Uni¬
facit pacificus nr tributarios: cum eis
qui ñ sunt in filioꝵ numero. s in serui¬
li conditione. utit᷑ ad ꝓpͥum seruitiũ.
Tales licet in multis adu̾sent᷑. tam̃ fre¬
p̾senti tempore de reb suis solatia pre¬
bent. Eos qui ñ ancillȩ filii. s liberȩ st̃.
quos filius di sanguine liberauit. non
constituit salomon nr̃ seruire: qͥa ne¬
minẽ cogit ritu gentili uiuere. nemi¬
nem cerimonias ueteris legis. tempori¬
b noui testamenti seruare. s bellatores
eẽ. qui contra sp̃uales nequitias. scuto
fidei. & gladio spc̃dimicent: & ministroᷤᷤ
suos fieri. hoc est sꝑuale obsequium in
bonis oꝑib sibi prebere: & pͥncipes et
duces: scilicet ut bene sibi pͥncipentur.
& carnis lasciuiam doment. siue ut
subditos sibi bene regant. & in semitaᷤ
De throno salomonis.

Expanded text:
ri bellatores ministri ejus, et principes, et duces . Unifacit pacificus noster tributarium cum eis, qui non sunt de numero filiorum, sed in servili conditione utitur ad proprium negotium. Tales licet in multis adversentur, tamen frein praesenti tempore de rebus suis solatia praebent aliis. Qui non ancillae filii sunt, sed liberae, ut quos Dei Filius sanguine liberavit: non constituit sub conditione servire, quia neminem cogit ritu gentili vivere, neminem caeremonias veteris legis temporibus Novi Testamenti servare. Constituit bellatores esse, qui contra spirituales nequitias scuto fidei et gladio spiritus dimicent, et ministros suos fieri, hoc est spirituale obsequium in bonis operibus sibi praebere, principes et duces, ut bene sibi principentur et carnis luxuriam doment, sive ut subditos sibi bene regant, et in semitist. CAP. V. De throno Salomonis.
Abbreviated transcription (Latin):
ornare ce glificare ñ desistit. Constitu
it duces & pͥncipes omni ppło tranflu¬
tis abluta ẽ. & flumen babyloniũ. id
est ꝑturbationẽ scl̃i fluctuantis fides
sinceritate transcendit: apłos. ȩuange¬
listas. pastores posuit &e rectores. Casti¬
gauit filios transinigrationis ab ux¬
orib alienigenis: quia illos qui pro
fessione fidei mundo renunciant.
illecebris mundi seriuire ꝓhibuit.
Piecit filios talium matrũ de cetu
transmigrationis: ne forte adulti.
ꝑfidiam sequerent᷑ eaꝵ: ñ fidẽ patrũ.
bona uidentur: si carnalib delectati¬
onib ꝑmixta sint. si originem de con¬
tagio humani fauoris sumpserint. re¬
mente ad celestia transeunt:. qui non

Expanded text:
ornare et glorificare non desistit. Constornare et glorificare non desistit. Constit duces ac praesides omni populo trans flutis abluta est, et flumen Babylonium, hoc est, perturbationem saeculi fluctuantis fidei sinceritate transcendit, apostolos, evangelistas, pastores posuit, et rectores. Castigavit filios transmigrationis ab uxoribus alienigenis, quia ilfessione fidei mundo renuntiant, illecebris mundi servire prohibuit. Ejecit filios talium, et matres de coetu transmigrationis, ne forte adulti perfidiam sequerentur earum, non fidem patrum. bona videntur, si carnalibus delectationibus permista sunt, si originem de contagio humani famente ad coelestia transeunt; qui non
Abbreviated transcription (Latin):
turam renouauit: quia captiuos in
iherłm. reduxit. Domum dñi maio¬
rib donis sublimauit: & duces &e pre¬
sides tran̾slum eufraten qui legem di
nossent constituit: & filios transmigra¬
tionis ab uxorib ext̾nis castigauit. Re
quam scribȩ &e pharisei ꝑ traditiones
suas fedauerant. & iuxta literã tantũ
intelligi docebant. ipse sp̃uali sensu
plenam ostendit: &e nouũ testamentũ
describi fecit. Eduxit ppłm de capti¬
uitate babylonica: & in iherłm t̾ramq¬
ꝓmissionis liberatũ induxit: qͥa semel
passus in cruce. mundum sanguine
redemit: &e descendens ad inferos. ueroᷤᷤ
duxit: & gaudia ꝓmisse hereditatis
indulsit: &e cotidie fideles a ꝑturbatio¬
ne mundi congregans ad consortiũ
eccliȩ. regnumq ꝑhenne conuocat.
Auxit ornatus templi auro ce argento
& uasis p̾tiosis. quȩ ppłs isrł &e pͥncipes
ꝑsarum ꝑ eum miserunt: quia in se
credentes de utroq ppło in ȩccł̃iam du¬
cens. claritate fidei &e oꝑis eoꝵ. hanc

Expanded text:
turam renovavit, captivos in Jerusalem reduxit, domum Domini majoribus donis sublimavit, et duces, et praesides trans flumen Euphratem, qui legem Dei noscerent, constituit, filios transmigrationis ab uxoribus extraneis castigquam Scribae et Pharisaei per traditiones foedaverant, vel juxta litteram tantum intelligi docebant. Ipse spirituali sensu plenam ostendit, et Novum Testamentum describi fecit. Eduxit populum de captivitate Babylonica, et in Jerusalem terram promissionis liberatum induxit, quia semel passus in cruce mundum sanguine redemit, et descendens ad inferos, veros duxit, et ad gaudia promissae haereditatis ejus induxit, et quotidie fideles a perturbatione mundi congregatos ad consortium Ecclesiae regnumque perenne convocat. Auxit ornatus templi auro et argento, et vasis pretiosis, quae populus Israel et principes Persarum per eum miserunt, quia in se credentes de utroque populo in Ecclesiam ducens, claritate fidei et operis eorum hanc
Abbreviated transcription (Latin):
aber ferrarius ñ inueniebatur in
om̃i tra isrl̃. C auerant enim philistuim:
ne forte facerent hebrei gladium aut
lanceam. Diabolus quoq ꝑ paganos ꝑ
hereticos. &e ꝑ falsos xp̃ianos studet ꝓhi¬
bere. ne sint doctores in eccł̃ia qͥ sꝑitalia
arma faciant: & nobis ad pugnandu
tribuant. Pagani enim ꝓhibuerunt: ne
xꝑiami liberalib artib imbuerentur.
Heretici quoq ꝑsuaserunt pͥncipib ut
catholici eccl̃iȩ defensores in exilium pel¬
lerentur: ut desolatam plebem faciliꝰ
sediicerent. Nunc quoq antiquus ho¬

Expanded text:
aber ferrarius non inveniebatur in omni terra Israel . Caverant enim Philisthiim, ne forte facerent Hebraei gladium aut lanceam. Diabelus namque per paganos, per haereticos, per falsos Christianos studet prohibere ne sint doctores in Ecclesia, qui spiritualia arma faciant, et nobis ad pugnandum tribuant. Pagani enim prohibuerunt, ne Christiani liberalibus artibus imbuerentur; haeretici quoque persuaserunt principibus, ut catholici Ecclesiae defensores in exsilium pellerentur, ut plebem desolatam facilius seducerent. Nunc quoque idem ho
Abbreviated transcription (Latin):
est de tenebrosa carnis concupiscentia:
& ꝑ desertũ. id est ꝑ aninũ. uirtutes eiꝰ
exercendo. & de uirtute in uirtutẽ ꝓfici¬
rum repmittit᷑. Egyptus gͥ. caro. deser¬
tumanimꝰ: t̾ra ꝓmissionis. ds. De m.
dato dilectioniᷤ.iiii.

Expanded text:
 concupiscentia per desertum, id est per animum, virtutes ejus exercendo, et de virtute in virtutem proficirum promittitur. Aegyptus igitur, caro; desertum, animus; terra promissionis, Deus. CAP. dato dilectionis. Di
Abbreviated transcription (Latin):
hinc subiecti inquinam̃to carnis. illine
inquinamento sp̃c. Uel certe inter ter¬
minos habitant: quia ore confitentur
sibilos gregum:. idest strepitꝰ uitioꝵ. uł
hominũ carnalit̾ uiuentiũ: qui quasl
greges. idest bruta animalia. duce dia¬
bolo grrgatim &e insensate currunt
ad tormenta. Gala ad transiordanem
quiescebat: & dan uacabat nauib. Aser
in litore maris habitabat: &e in portubuᷤᷤ¬

Expanded text:
hinc subjecti inquinamento carnis, illinc inquinamento spiritus, vel certe inter terminos habitant. Quia ore confitentes sibilos gregum, id est strepitus vitiorum, vel hominum carnaliter viventium: qui quasi greges id est bruta animalia, duce diabolo gregatim, et insensate currunt ad tormenta. Galaad trans Jordanem quiescebat, et Dan vacabat navibus. Aser in littore maris habitabat, et in portubu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑant. B enedicta iael. idest sc̃ã eccłia.
int̾ mulieres. id est int̾ alias nationes:
benedictione uidelicet celesti in xp̃o.
Aquam petenti lac dedit. Aquã dia¬
bolus petit: qͣndo doctrinã hereticam
&e sclarem sapientiã a calore fidi frigi¬
dam. ꝓferri & disseminari concupiseit.
S scã ȩccłia lac tribuit: quia simplicem

Expanded text:
superant. Benedicta Jahel, id est sancta Ecclesia, superant. Benedicta Jahel, id est sancta Ecclesia, inter mulieres id est inter alias nationes, benedictione coelesti in Christo. Aquam petenti, lac dedit . Aquam diabolus petit, quando doctrinam haereticam et saecularem sapientiam a calore fidei frigidam proferri et disseminari concupiscit. Sed Ecclesia sancta lac tribuit, quia simplicem
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ suam in bello tẽptationũ ꝑ ab¬
inquit ascenditis nitentes asinos:qͥ
ambulatis in uia. qui sedetis in nu¬
dicio loquimini. Quid sunt nitenteᷤ
tes uͦ ꝑ castitatẽ. Uia designat. xp̃m:. u
diciũ autẽ discretionẽ boni &e mali.
Uos gͥ qui ascenditis nitentes asmnos
id est qui corpora ur̃a casta custoditis:
qui ambulatis in uia. id est qui in xp̃o
recte uiuitis: & sedetis in iudicio. id est
qui uerum a falso. bonũ a malo dis¬
cernitis: loquimini. Quid loqͥmini:
Iusticiam inquit. Peccatori namq dixit
d̾s: quare tu enarras iusticias meas: Pu¬
gnauerunt reges iuirta aquas: ettamen
nichil tulere p̾dantes. Reges uixta aqͣ
pugnant: cum demones scõs inuigilan¬
tes lectionib & meditationib sacre scͥp¬
turȩ temptant. Qui p̾dantes nichil fe¬
runt: quia uicti &e confusi recedunt.
De cęlo quoq contra eos dimicat᷑: dũ
tra sisaram pugnant: dum scĩ angeli ce¬
litus nobis in auxilium missi diabolũ

Expanded text:
carnem suam in bello tentationum per abinquit, ascenditis super nitentes asinos, qui ambulatis in via, et sedetis in judicio, loquimini . Qui sunt nitentes tes, per castitatem. Via designat Christum; Judicium autem, discretionem boni et mali. Vos igitur, quia ascenditis super nitentes asinos, id est qui corpora casta custoditis, qui ambulatis in via, id est qui in Christo recte vivitis, et sedetis in judicio, id est qui verum a falso, bonum a malo discernitis, loquimini. Quid loquimini? Justitiam inquit. Peccatori namque dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Pugnaverunt reges juxta aquas, et tamen nil tulerunt praedantes . Reges ad aquam pugnant, cum daemones sanctos invigilantes lectionibus et meditationibus sacrae Scripturae tentant. Qui praedantes nil ferunt, quia victi et confusi descendunt. De coelo quoque contra eos dimicatur, dumiam contra Sisaram pugnant, dum sancti angeli coelitus missi nobis in auxilium, diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe mundũ: ꝑ uellus beatã mariã.
ꝑ rorem grãm. Uellus namq rore est¬
ꝑfusum. qͣndo beata uirgo xp̃m con¬
cepit: & deinde area. qͣndo scã ȩcclia quȩ
ꝑmundum diffusa ẽ in ipsum credidit.
purgabat. significare latitudinẽ cordis:
ꝑ uirgam rectitudinẽ discretionis. ꝑ
triticũ uirtutes: ꝑ paleas uicia. Uirga
naniq in area triticũ a paleis purgamꝰ:
qͣndo in corde nr̃o uicia a uirtutib. uir¬
tute discretionis separamꝰ Gedeon ita¬
q in hoc sensu. quisq fidelis: area. cor.
triticum. uirtutes: uirga. discretio:. pa¬
lee. uicia.

Expanded text:
 vellus beatam Mariam; per rorem, gratiam. Vellus namque rore profusum est, quando beata Virgo Christum concepit. Et deinde area quando sancta Ecclesia, quae per mundum diffusa est, in ipsum credidit. purgabat, significare latitudinem cordis; per virgam, rectitudinem discretionis; per triticum, virtutes; per paleas, vitia. Virga namque in area triticum purgamus, quando in corde nostro, vitia a virtutibus virtute discretionis separamus. Gedeon itaque in hoc casu, quisque fidelis est; area, cor; triticum, virtutes; virga, discretio; palea, vitia.
Abbreviated transcription (Latin):
sus: significat humilitatẽ. Galaad gͦ
qui tram̾ordanẽ quiescebat. & ad bellũ
cum debbora uenire dissimulabat. de¬
signat homines scłarrs: qui rerũ tran¬
seuntiũ affluentia suꝑbi. in elationis
uitio secure quiescunt: e ad spũale bel¬
lum uenire contẽpnunt. Mare autem
significat scłm: & naues in mari cur¬
rentes. actiones scłares. Dan itaq qui
uacabat nauib. illos expͥmit. qͥ scłarib
actionib inuigilant: & iceuro contra
hostes sp̃uales pugnare recusant. Aser

Expanded text:
gnificat humilitatem. Galaad igitur, qui trans Jordanem quiescebat, et ad bellum cum Debora venire detrectabat, designat saeculares homines, qui rerum transeuntium affluentia superbi, in elationis vitio secure quiescunt, et ad spirituale bellum venire contemnunt. Mare autem, significat saeculum, et naves in mari currentes, actiones saeculares. Dan itaque, qui vacabat navibus, illos exprimit qui actionibus saecularibus invigilant: et idcirco contra hostes spirituales pugnare recusat Aser,
Abbreviated transcription (Latin):
ram.idest diabolum. S baracͥ uictoria ñ
aseribitur. dum ꝑ iahel mulierẽ alieni¬
genam sisara int̾ficitur: quia dũ iudaicꝰ
ppłs diabolo non resistit: sca eccłia ex gen¬
tib collecta. ligno illum dominice eru¬
cis uirilit̾ occidit. dum in eum ueracit̾
credit. qui in ligno pro nr̃a salute pepen¬
dit. Sic sie ñnulli quibdam gr̃e donis
p̾diti. doctrina & eloquentia clari. qui
uirilit̾ diaboli suggestionib deberent re
sistere. muliebrit̾ tepescunt: & alii infirmi
rilit eas repellunt. Sic quoq qͥdam reli¬
gionis habitu palliati. ab incepto de¬
uotionis feruore cadunt: & alii sub ha
rib assurgunt. Ill quos ex tribubus¬
isrł debbora arguit ad bellum ñ uenisse:
sunt falsi xp̃ian a&e infideles quiq qui
t̾renis incumbunt. & in ipsis requiescũt.
& ad sp̃uale bellum nunquã uenunt:
qͥa ꝓphicis exhortationib minime cre¬
dunt. Quare inquit ad ruben habitas

Expanded text:
ram, id est contra diabolum. Sed Barach victoria non ram, id est contra diabolum. Sed Barach victoria non ascribitur, dum per Jahel mulierem alienigenam Sisara interficitur; quia dum Judaicus populus diabolo non resistit; sancta Ecclesia de gentibus collecta, ligno Dominicae crucis eum viriliter occidit, dum in eum veraciter credit, qui in ligno pro nostra salute pependit. Sic sunt nonnulli quibusdam gratiae donis praediti, doctrina et eloquentia clari: qui cum viriliter diaboli suggestionibus resistere deberent, muliebriter tepescunt; et alii infirmi riliter eos repellunt. Sic quoque religionis habitu palliati, ab incepto devotionis cadunt fervore, et alii sub habribus assurgunt. Illi, quos ex Israel Debora arguit ad bellum non venisse, sunt Christiani et infideles quique, qui terrenis incumbunt, et in ipsis requiescunt, et ad spirituale bellum nunquam veniunt, quia propheticis exhortationibus minime credunt. Quare, inquit ad Ruben, habitas
Abbreviated transcription (Latin):
tur munit᷑ & eruditur eccłia. Qnͣdo
autẽ filii isrł peccauerunt. tradidit
eos dñs in manus regũ alienoꝵ: qͣndo
uͦ penituerunt. suscitauit eis pͥncipẽ
qui liberaret eos. Sic qͣndo peccamus.
uires contra nos demonib p̾bemus:
qͣndo uͦ ad d̾m conu̾timur. mittit no¬
bis doctores. qui nob ostendant uiam
salutis: & subactis hostib restituant
grãm lib̾tatis: qui figurant᷑ ꝑ othoniel
&e ahot. & alios. Legimus de sangar qͦd
sexcentos uiros int̾fec̾it uomere uno.
mucrone excõmumcationis &e acerri¬
mȩ increꝑationis. corda auditoꝵ uom̾ẽ
discrete exhortationis. & temꝑam̃to bła¬
di sermonis rumꝑe: & sic exercitum de¬
monũ de finib eoꝵ ꝓpulsare: & ppłm
quia ad palmam nos suꝑne uocationiᷤᷤ
exhortat᷑. Ista debbora uocauit baracͥ.
qui int̾pretat᷑ choruscatio. & significat po¬
pulum iudaicũ qui ad modicũ in bono
choruscauit. s quasi choruscatio statim
defecit: uocauit eum ad bellũ contra sisa¬

Expanded text:
tur, munitur et eruditur Ecclesia. Quando autem filii Israel peccaverunt, tradidit eos Dominus in manus regum alienorum; quando vero poenituerunt, suscitavit eis principem, qui liberaret eos. Sic quando peccamus, vires contra nos daemonibus praebemus; quando vero ad Deum convertimur, mittit nobis doctores, qui nobis ostendant viam salutis et subjectis hostibus, restituant gratiam libertatis. Qui significantur per Othoniel, Aioth et alios. Legimus de Samgar, quod sexcentos interfecit vomere uno. mucrone excommunicationis et acerrimae increpationis corda auditorum vomere discretae exhortationis, et temperamento blandi sermonis erumpere et sic exercitum daemonum quia ad palmam nos supernae vocationis exhortatur. Ista Debora vocavit Barach, qui interpretatur coruscatio, et significat populum Judaicum: qui ad modicum in bono coruscavit, sed quasi coruscatio cito defecit. Vocavit eum ad bellum contra Sisa
Abbreviated transcription (Latin):
ctores: & om̃s electos fide scẽ trinitatis
signatos. Qui bene aquã non flexo po¬
plite bibunt: quia dum scientiã scͥptu¬
raꝵ hauriunt. statum sue rectitud iniͦ
ad ima non deflectunt. Iniqui nãꝙ
dum aquã bibunt genu flectunt. qͥa
& scͥpturas serutant᷑: e ad t̾renoꝵ cupi¬
lampadib. Tubȩ significant sonum
p̾dicationũ: lagenȩ fragilitatẽ corpoꝵ.
lampades splendorẽ miraculoꝵ. Sẽl
tubis sonant: qͥa eloquia diuina inces¬
sant̾ p̃dicant. Lagenas tenent & fran¬
gunt: quia corpora sua. & abstinentiȩ
d& laborib & morti pro xp̃o libenter
supponunt. Lampades tenent: quia
miraculis longe lateq refulgent. His
om̃ib scĩ p̾diti: &e demones t̾riti uincũ¬
tur: de seĩ uictores efficiunt᷑. Solent do¬

Expanded text:
ctores, et omnes electos fide sanctae Trinitatis signatos. Qui bene aquam non flexo poplite bibunt; quia, dum scientiam Scripturarum hauriunt, statum suae rectitudinis ad ima non reflectunt. Illi namque dum aquam bibunt, genu flectunt; qui et Scripturas scrutantur, et ad terrenorum cupilampadibus. Tubae designant sonum praedicationis, et lagenae fragilitatem corporum. Lampades, splendorem miraculorum. Sancti tubis sonant, quia eloquia divina incessanter praedicant. Lagenas tenent in manibus, et frangunt, quia corpora sua et abstinentiae, et laboribus, et morti pro Christo libenter supponunt. Lampades tenent, quia miraculis longe lateque refulgent. His omnibus sancti praediti, et daemones territi vincuntur, et sancti victores efficiuntur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ores. Eece qualem sententiã mere
aut ebriosus. aut adulter. aut odiũ
in corde retinens. presumit accedere.
Hȩc gͦ si admissa fuerint. sine ulla mo¬
ra penitentia uł pace studeamꝰ sa
nerib ante tribunal et̾ni iudicis
uenerimꝰ: ab illa et̾na eccłia. & ab
illa celesti irłm ꝑpetua excommu-¬

Expanded text:
. Ecce qualem sententiam merebaut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere.aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus saneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
continent᷑ due tabulȩ legis. & manna
& uirga: sic in xp̃o sunt om̃s thesauri
sapientiȩ & scientie absconditi. quib
ad cognitionẽ ueritatis erudimur:
cia ꝑ quã regimur. Duȩ etenĩ tabulȩ
designant sapientiã & scientiã: man-¬
na grãm: uirga iusticiã. Sapientia
& scientia nos xp̃c instruit: gr̃a pascit:
iusticia regit. Quatuor anulz qui ar¬
che inherent: quatuor sunt ȩuangłioꝵ
libri. Qui libri quasi anuli rotundi
sunt: ex eo qͦd et̾nitatẽ in qua funs ñ
ẽ nobis ꝓmittunt. Uectes quib archa
portabat᷑. semꝑ inerant anulis: qͥa
qͥa p̾dicatores. semꝑ in esse debe̾nt qͣ¬
ditationẽ: ut portent archam. id est
xp̃m. ad mentes audientiũ ꝑ p̾dica¬
tionẽ. Propitiatoriũ. significat xp̃m.
Sicut enim d̾s de ꝓpitiatorio. ꝓpiciuᷤ
fiebat filiis isrł. loquens de eo moysi
mandata sua.sic in xp̃o ꝓpitiatus est
sicut scͥptum ẽ. Ds̃ erat in xp̃o. mũdu
ieconcilian sͥ. Mensa ꝓpositiõiᷤᷤ sig̃cat xͫ.¬

Expanded text:
inentur duae tabulae legis, et manna, et virga, sic in. Christo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , quibus ad cognitionem veritatis erudimur, tia, per quam regimur. Duae etenim tabulae designant sapientiam et scientiam, manna gratiam, virga justitiam. Sapientia et scientia Christus nos instruit, gratia pascit, justitia regit. Quatuor annuli, qui arcae inhaerent, quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui libri, quasi annuli rotundi sunt ex eo quod aeternitatem, in qua finis non est, nobis promittunt. Vectes, quibus arca portabatur, semper inhaerent annulis, quia praedicatores semper inesse debent quctionem, ut portent arcam, id est Christum ad mentes audientium per praedicationem. Propitiatorium significat Christum. Sicut enim Dominus de propitiatorio proprius fiebat filiis Israel, loquens Moysi de eo mandata sua, sic in Christo propitiatus est sicut scriptum est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Mensa propositionis significat
Abbreviated transcription (Latin):
botrũ portantib. botrũ post tergum
pendentẽ ñ uidit in uecte: sic xp̃m p̾ce¬
uidit in cruce. Ille autẽ qui sequebat᷑
botrum uidit. qͥa chorus apłoꝵ qui pꝰt
ipsum in mundo remansit. & pꝰt ipsũ
de mundo recessit: & p̾sentẽ eum in car¬
ne. & patientẽ in cruce conspexit. De¬
cem exploratores. qui prauis sermoni¬
b corda filioꝵ isrł ab ingressu terrȩ
ꝓmissionis au̾terunt: infideles iudeo ᷤ
sub decalogo legis positos designant:
qui celestia ꝓmissa ꝑ fidem xp̃i que¬
rere detrectant. Duo autẽ exploratores.
qui ppłm ad eiusde t̾re introitũ fide¬
lit̾ exhortati sunt: electos xp̃ianos. sub
duob caritatis p̾ceptis positos expri¬
munt: qui celestis pat̾e iocunditatẽ.
introire totis uiscerib concupiscunt.

Expanded text:
botrum portantibus botrum post tergum botrum portantibus botrum post tergum pendentem non vidit in vecte, sic praecevidit in cruce; ille autem qui sequebatur botrum vidit, quia chorus apostolorum, qui post ipsum in mundo remansit, et post ipsum de mundo recessit, et praesentem eum in carne patientem in cruce conspexit. Decem exploratores qui pravis sermonibus corda filiorum Israel ab ingressu terrae promissionis averterant, infideles Judaeos sud Decalogo legis positos designant, qui coelestia promissa per fidem Christi quaerere detrectant. Duo autem exploratores, qui populum ad ejusdem terrae introitum fideliter exhortati sunt, electos Christianos sub duobus praeceptis charitatis positos exprimunt, qui coelestis patriae jucunditatem introire totis visceribus concupiscunt.