comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos xp̃o hocdxit adcorinthios ut quiuuunt sam nonsibi uiuuant seuler
quiplpsis mortuus ẽ & resunexit & quod hiedt̃ cuius gratiasimur salu
ꝑsectum epumerit quoduaturumẽ & simulinquit exentauit : R Rilsederese
incelestibus in xpo ihũ. Certe emim incelestibur a p̃s lamsedit nondum aũner
sed auia pe certaquod futurunẽ lantenemus simuil sederenos dbuact in aulust

Expanded text:
nos Christo, hoc dixit ad Corinthios: ut qui uiuunt, iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. et quod hic dicit: cuius gratia sumus salui perfectum enumerat, quod futurum est: et simul, inquit, excitauit et simul sedere fecit in caelestibus in Christo Iesu. certe enim in caelestibus Christus iam sedet, nondum autem nos; sed quia spe certa, quod futurum est, iam tenemus, simul sedere nos dixit in caelestibus,
Abbreviated transcription (Latin):
lba ⁊e peaonisun sosutsr a hon aifiensenn lle pue t seror
Quod fieri nonpotest ni alterius in firmitatẽ qungue habeat quas
sram ut eum aequanmiter serat cbonet abea liberear illeri mibs at ulas
ldest neopera eorum comensu uoluntatir impletos. quo dergo sastala¬
ts eoncupiscentiar carmis neper fecertir. Hoc contrarioe adromanos

Expanded text:
r Quod fieri non potest, nisi alterius infirmitatem quisque habeat quasi suam, ut eam aequanimiter ferat, donec ab ea liberetur ille cujus latas: concupiscentias carnis ne perfeceritis, hoc a contrario est ad Romanos:
Abbreviated transcription (Latin):
nificari noui testementi donum ẽẽ. caritatem. quã hoc loco ubrapost dt
Inuicem onera uestra portate & sic adimplebitir legem xp̃i. Hancenm
legem xp̃idicere intellegiur qua ipsedñr p̃cepit ut inuicem diigamus
Tantum in ea sententia p̃cepti pondur constituens ut dliceret: in hoc cognos¬
citur qm̃ discipulimei estir. siuos inuicem diligatis. Huius autẽ dilato¬
nir officium ẽ inuicam onera ur̃a portate sedhoc officium non est sem¬
piter num. perduc& sane adbeatr iuidinem sempiternam: in quam illa
erunt onera nr̃a que inuicem portare iubemur Brtcloniam

Expanded text:
nificari Novi Testamenti donum esse charitatem, quam hoc loco ubi Apostolus ait: nificari Novi Testamenti donum esse charitatem, quam hoc loco ubi Apostolus ait: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi; hanc enim legem Christi dicere intelligitur, qua ipse Dominus praecipit ut nos invicem diligamus. Tantum in ea sententia praecepti pondus constituens, ut diceret: In hoc cognoscitur quoniam discipuli mei estis, si vos invicem diligatis. Hujus autem dilectionis officium est invicem onera nostra portare. Sed hoc officium quod non est sempiternum, perducet sane ad beatitudinem sempiternam, in qua nulla erunt onera nostra quae invicem portare jubeamur: nunc vero
Abbreviated transcription (Latin):
ritalis ẽ. ego autem carnalissum. Ergo carnalir a postolur qui alis dicbat
uos qui spiritales estis instruite huius modi in spũ lenitatis. abostamquã
spiritales allo quitur &apse carnalis est. sed quid dixit ipsis spiritalib quia
nondum erant iamsecuri. Nondum erant in perfectione caelesti & qrgelia
Nondum erant in illius patriȩ securitate sed inhuius peregrinatioms sol¬
licitudine uersabantur. quid eis dxit cete spiritales eos utatit. Vlorm
quit quispiritales estis instruite hĩ modi inspũ lenitatis. Intendens tẽip¬
sum ne& tu temteris. Ecce quã spitalem iam appellauit atatq̃ ł us utt
illi temtationir fragilitatem unde pors& temptari spiritali &smomex mbi¬
te utique excarne spiritalis enim quia secundum sp̃m uiuit aAahuc aatem
exparte mortali carnalis. idem spiritalis Idemq carnalis. Et cespirtlis
mente seruio legidi. Ecce carnalir carne autem legi pecgati Idomipse &¬
Quia usteris testamenti custolia timorem habebat. Nompotuit a pertius sig¬

Expanded text:
qui aliis dicebat, Vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis? alios tanquam spirituales alloquitur, et ipse carnalis est? Sed quid dixit et ipsis spiritualibus, quia nondum erant in perfectione coelesti et angelica, nondum erant in illius patriae securitate, sed in hujus peregrinationis sollicitudine versabantur? quid eis dixit? Certe spirituales eos vocavit: Vos, inquit, qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis, intendens te ipsum, ne et tu tenteris . Ecce, quem spiritualem jam appellavit, timuit illi tentationis fragilitatem, unde posset tentari spiritualis, etsi non ex mente, utique ex carne. Spiritualis enim, quia secundum spiritum vivit; adhuc autem ex parte mortali carnalis: idem spiritualis, idemque carnalis. Ecce spiritualis: Mente servio legi Dei. Ecce carnalis: carne autem legi peccatiQuia Veteris Testamenti custodia timorem habebat, non potuit apertius sig
Abbreviated transcription (Latin):
lexait non concupisces si humana fragilitas gratiadi adiuta nonfuer
subse reumten& & praeuaricatorem potius damnat quã liberat pecca
tiae reuelatione latius in notescente necesse fuerat aboleri Iustificare
neminẽ poterant. Non tam ideo fuerant tam quã diabolica gentium
sacrilegia fugienda etiam cumipsa gratia inciper& reuelari. que um¬
bris talibur fuerat p̃nuntiata. sed permittenda paulumeis maximȩ
axp̃ianis omnib in rep̃hensibiliter deserenda: Tuxuria idulorx¬

Expanded text:
lex ait: non concupisces, si humana infirmitas gratia dei adiuta non fuerit, sub se reum tenet et praeuaricatorem potius damnat, quam liberat peccattiae reuelatione latius innotescente necesse fuerat aboleri, iustificare neminem poterant! non tamen ideo fuerant tamquam diabolica gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia iam coeperit reuelari, quae umbris talibus fuerat praenuntiata, sed permittenda paululum eis maxime,a Christianis omnibus inreparabiliter deserenda. Hoc au
Abbreviated transcription (Latin):
les nosuis uros. eẽ credamus quem spũ sine in termissione uidebi¬
mus. Nisienim e& &iam interioris hominis facies non diceꝵ&
idem apst̃. Nos autem reuelata faciegloria dñi speculantes
in eandem imaginem trrns formamur deglaria ingloriam

Expanded text:
les, nos uisuros esse credamus, quem spiritu sine intermissione uidebiles, nos uisuros esse credamus, quem spiritu sine intermissione uidebimus. Nisi enim esset etiam interioris hominis facies, non diceret idem apostolus: Nos autem reuelata facie gloriam Domini speculantes in eandem imaginem transformamur, d
Abbreviated transcription (Latin):
qñmnuidebimus eũ sicutiest : facies autẽ dĩ manifestatio eius
intellegenda ẽ non aliquod tale membrũ qualenos habe¬
mus incorpore atq: isto nomine nuncupamus. Itaq uisuri
sunt dm̃ scĩ inisto corpore sedutrũ ꝑ ipsum sicut ꝑ corpus
nunc uidemus solem lunã stellas mare acterram & quae sunt
mnea non parua quaestio est: Durum estenim dicereꝙ scĩtalia corpo¬
p tunc habebunt ut non possunt oculos claudere atq: aperire
cumuolent. Durius autem ꝙ ibidm̃quisquis oculosclauserit
nonuidebit. sie nimproph&a eliseus puerum suum gieti absens¬
corpore uidit accipientem munera quaededitei neman syrus
quanto magis in illo corpore spitali uidebunt scĩ omnia nonsolum
sioculosclaudant uerum &iam unde sunt corpore absentes.
tpost aliquanta. Et illud inquit ꝙ ait apost̃ faciead faciem
non cogit ut dm̃ ꝑhanc faciem corporolem ubi s unto culi corpora¬

Expanded text:
quoniam uidebimus eum sicuti est. Facies autem Dei manifestatio eius quoniam uidebimus eum sicuti est. Facies autem Dei manifestatio eius intellegenda est, non aliquod tale membrum, quale nos habemus in corpore adque isto nomine nuncupamus. Qusunt Deum in ipso corpore; sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc uidemus solem, lunam, stellas, mare ac terram et quae sunt in ea, non parua quaestio est. Durum est enim dicere, quod sancti talia corpora tunc habebunt, ut non possint oculos claudere adque aperire cum uolent; durius autem, quod ibi Deum, quisquis oculos clauserit, noncorpore uidit accipientem munera, quae dedit ei Neman Syrusquanto magis in illo corpore spiritali uidebunt sancti omnia, non solum si oculos claudant, uerum etiam unde sunt corpore absentes.o Deum.\' Et illud, quod ait apostolus: Facie ad faciem, non cogit ut Deum per hanc faciem corporalem, ubi sunt oculi corpora
Abbreviated transcription (Latin):
lter enigma nominaris. proinde quantum imhi uid&ur¬
sicut nomine speculs imagine muoluit intellegere . Ita nomine
a enigmatis quamuis similitudinem tamenobscuitrm & adꝑ
spiciendum difficilem. Cumigitur speculi & aenigmatis
Nomine quaecumq: similitudines ab apostolo significate intelle¬
gi possint qua ea commodatae sunt ad intellegendum dm̃
eomodo quo potest. Nihiltamen ẽ. accommodatius quamio
ꝙ imago eius non frustra dr̃. Nemoitaq mir&ur &iam inisto
inaenigmatae laborrre nos ut quomodo cumq uideamus
Nomen quippe hic non sonar& aenigmatis si ẽ& facilitas
ꝙ angelieorum sem ꝑ in caelis uident faciem patris mei qui in
caelis .ẽ. Si cutergo illiuident ita & nos uisurisumus sed
non dumita uidemus propter q̃o aita płs. uidemus nunc¬
ꝑspeculum in aenigmatae tuncautẽ faciead faciem.
Premiumitaq fide nobis uisio ista seruatur dequa &iohan
nes loquens. cumapparueritinquit similes ererimus

Expanded text:
liter aenigma nominari. 16. Sed quia non soli quiliter aenigma nominari. 16. Sed quia non soli quisicut nomine speculi imaginem voluit intelligi; ita nomine aenigmatis quamvis similitudinem, tamen obscuram, et ad perspiciendum difficilem. Cum igitur speculi et aenigmatis nomine quaecumque similitudines ab Apostolo significatae intelligi possint, quae accommodatae sunt ad intelligendum Deum, eo modo quo potest; nihil tamen est accommodatius quam id quod imago ejus non frustra dicitur. Nemo itaque miretur etiam in isto in aenigmate laborare nos, ut quomodocunque videamus. Nomen quippe hic non sonaquia angeli eorum semper in caelis uident faciem patris mei, qui in caelis est. sicut ergo illi uident, ita et nos uisuri sumus; sed nondum ita uidemus. propter quod ait apostolus quper speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Praemium itaque fidei nobis uisio ista seruatur, de qua et Iohannes apostolus loquens: Cum apparuerit, inquit, similes ei erimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tati sunt dicentes quae sunt aliud ex alio significantia.
uius autẽ tropi id ẽ allegoriae plures sunt species inquib:
ubi aliud ex alio intellegitur Illud quale quale illud e
ad tessa lonicenses. Itaq non dormiamus sicut & c&eri
sed uigilemus & sobrusimus. Nam quidormiunt noste
dormiunt. & qui inebriantur noste ebrii sunt. Nos autẽ
quidiei sumus sobrisimus. sed haec allegoria non .ẽ.
enigma namnisi tardes multũ iste sensus in promptu est
enigma ẽ. autẽ ut breuiter explicem obscura allegoria
sicutisunt sangui s ugae treserant filiae & quaetumq similia
sedubi allegoriam nominauit a post̃ non in uerbis eam repperit
sedinfacto. Cumex duob filis abrabae uno deanqlla altero
delibera ꝙ nondictum sed &iam factum fuit duo testamenta intel¬
legenda monsticuit quod antequam exponer& obscurum fuit
Proinde allegoriatalis quod ẽ generale nomen poss& specia¬

Expanded text:
etati sunt dicentes, Quae sunt aliud ex alio significantia. etati sunt dicentes, Quae sunt aliud ex alio significantia. Hujus autem tropi, id est allegoriae, plures sunt species, in quibus ubi ex alio aliud intelligitur, quale illud est ad Thessalonicenses: Itaque non dormiamus sicut et caeteri: sed vigilemus, et sobrii simus. Nam qui dormiunt, nocte dormiunt; et qui inebriantur, nocte ebrii sunt: nos autem qui diei sumus, sobrii simus ? Sed haec allegoria non est aenigma. Nam nisi multum tardis iste sensus in promptu est. Aenigma est autem, ut breviter explicem, obscura allegoria, sicuti est, Sanguisugae erant tres filiae ; et quaecumque similia. Sed ubi allegoriam nominavit Apostolus, non in verbis eam reperit, sed in facto, cum e duobus filiis Abrahae, uno de ancilla, altero de libera, quod non dictum, sed etiam factum fuit, duo Testamenta intelligenda monstravit; quod antequam exponeret, obscurum fuit: proinde allegoria talis, quod est generale nomen, posset specia
Abbreviated transcription (Latin):
Mirificata ẽ. scientiatua exme conualuit non po¬
tero ad illã ex me quippe intellego quamsit min trbilis & in conprere¬
hensibilis scientiatua quame fecisti quandonec me ipsũ conprehen¬
dereualeo que mfecisti & tamen in meditatione mea exardesc&
sapientiã & lumen eẽ in quouidentur qua eo culis carnalibus
non uidentur. & tamen uirtantus tamq spiritalis. uidemus
nimo inquit ꝑ speculũ in aangmate tunc aut̃ faciẽ ad faciem.
ualesit & quod sit hoc speculũ siquaeirmus profesto illud occur¬
rit quod speculonis imago noncernitur. Hocergo face reconati
a quo fastisumus tamquã ꝑspeculũ quia uero ad diditinaemg¬
mate multis hoc in cognitum. ẽ qui&as litteras nesciunt
inquib: est doctrina quaedã delocutionũ modis quos greci
tropos uocant. singulorũ autem modorũ siue troporũ
Vnde quidã interpr&es nr̃i quod aitapłs̃ quia sunt in allegoria
nolentes grecsĩ uocabulũ ponere circum loquendo in terp̃¬

Expanded text:
Mirificata est scientia tua ex me, invaluit et non potero ad illam . Ex me, inquit, intelligo quam sit mirabilis et incomprehensibilis scientia tua qua me fecisti, quando nec meipsum comprehendere valeo quem fecisti: et tamen in meditatione mea exardescit sapientiam, et lumen esse in quo videntur quae oculis carnalibus non videntur: et tamen vir tantus tamque spiritualis, Videmus nunc, inquit, per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quale sit et quod sit hoc speculum si quaeramus, profecto illud occurrit, quod in speculo nisi imago non cernitur. Hoc ergo facere conati a quo facti sumus, tanquam per speculum. mate; multis hoc incognitum est qui eas litteras nesciunt, in quibus est doctrina quaedam de locutionum modis, quos Graeci tropos vocant, eoque Unde quidam interpretes nostri, quod ait Apostolus, Quae sunt in allegoria , nolentes graecum vocabulum ponere, circumloquendo interpr
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus ꝙ ab illo nobis uellemus exhiberi si foste nos in ea essemis
&ipsenon e&̃ adhocꝑtin& quod ipsea post᷑ ait . Omnib: omnia
factussum utomnes lucri facerem. Cogitando scilic& in eo uitio
&iamse ẽẽ potuisse undecupiebat alterum liberari. Com¬
patiendo enim potius id agebat nonmentiendo sicut quidam
suspicantur . & himaxime quimendaciis suis defendendis
qua enegare non possunt alicuius magni exempli patrociniũ

Expanded text:
volumus, quod ab illo nobis vellemus exhiberi, si forte nos in ea essemus, volumus, quod ab illo nobis vellemus exhiberi, si forte nos in ea essemus, et ipse non esset. Ad hoc pertinet quod ipse Apostolus ait, Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem : cogitando scilicet in eo vitio etiam se esse potuisse, unde cupiebat alium liberare. Compatiendo enim potius id agebat, non mentiendo, sicut quidam suspicantur, et hi maxime qui suis mendaciis defendendis, quae negare non possunt, alicujus magni exempli patrocinium
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc compatientis affestum in eadem epistola ad galatas prace¬
cipitdicens. Si prreoccupatus fuerit homo in aliquo delicto uos
qui spĩtales estis in struite huius modi in spũlenitatis intendens
te ipsum ne& tutemteris. uidesi non dixit fiere tamquamille
ut illum lucrifacias. Non utiq: ut ipsum delictum fallaciter
agen& autse id habere simulan& sed ut in alterius delisto
quid &iamsibi accidereposs& adtender& atq: ita alteri
tam quam sibi ab altero uell& miseri corditer subuenir&
hocest nonmentientis astu sed compatientis affestu. sic iuda eo
sicgentili sic cui lib& homini paulus inerrore uel peccato ali¬
quo constituto nonsimulando quod nonerat. sed conpatiendo
quia essepoterat tamquam qui se hominẽ cogitar& omnibus
omnia factus ẽ ut omnes lucrificar&. Ex lib̵ quaestionũ¬
lxxxiiii. Hocergo exhibeamusei cuius in firmitatem postare

Expanded text:
Hunc conpatientis affectum in eadem epistula ad Galatas praeHunc conpatientis affectum in eadem epistula ad Galatas praecipit dicens: si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, uos, qui spiritales estis, instruite huius modi in spiritu lenitatis intendens te ipsum, ne et tu tempteris. uide, si non dixit fieri tamquam ille, ut illum lucrifacias, non utique, ut ipsum delictum fallaciter ageret aut se id habere simularet, sed ut in alterius delicto, quid etiam sibi accidere posset, adtenderet atque ita alteri, tamquam sibi ab altero uellet, misericorditer subueniret, hoc est non mentientis astu, sed conpatientis affectu. sic Iudaeo, sic gentili, sic cuilibet homini Paulus in errore uel peccato aliquo constituto non simulando, quod non erat, sed conpatiendo, quia esse potuisset, tamquam qui se hominem cogitaret, omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret. Te ipsu. Hoc ergo exhibeamus illi cujus infirmitatem portare
Abbreviated transcription (Latin):
mentientis astu sed compatientis affectu. id ẽ no nomnia mala homi¬
num fallaciter agendo: sed aliorum omniũ malis omnib: tamqua
si sua essent m sericordis medicinae diligentiã procunendo
Cumltaq: illa testamenta u&eris sacrementa &iam sibi agenda
minime recusabat non miseri corditer fallebat sedomnino
non fallens atq hoc modo ad nõdõ illa usq ad cesti temporis
dispensationẽ iussa ẽẽ commendans a sacrilegis sacris gentium
distinguebat: Tunc autem nonmentientis astu sed compatien¬
tis affectu. iuda eis tam quam iudaeis fiebat. n eos ab illo
caerimoniarumq obseruationes .s a peccatis possemundari
fieriq saluos existimabant sic libenare cupiebat tamꝗ ipse illo
errore tener&ur. diligens utiq proximum tamquam seipsum.
& haec aliis faciens quae sibi abaliis fieri uell&. si hoc illiopus ẽ&
quod cum dñs monuiss& adiunxit. haec est enimlex & proph&ae

Expanded text:
mentientis astu, sed conpatientis affectu, id est non omnia mala homimentientis astu, sed conpatientis affectu, id est non omnia mala hominum fallaciter agendo, sed aliorum omnium malis omnibus, tamquam si sua essent, misericordis medicinae diligentiam procurando.I Cum itaque illa testamenti ueteris sacramenta etiam sibi agenda minime recusabat, non misericorditer fallebat, sed omnino non fallens atque hoc modo a domino deo illa usque ad certi temporis dispensationem iussa esse commendans a sacrilegis sacris gentium distinguebat. tunc autem non mentientis- astu, sed conpatientis affectu Iudaeis tamquam Iudaeus fiebat, quando eos ab illo caerimoniarumque obseruationes se a peccatis posse mundari fierique saluos existimabant, sic liberare cupiebat, tamquam ipse illo errore. teneretur; diligens utique proximum tamquam se ipsum et haec aliis faciens, quae sibi ab aliis fieri uellet, si hoc illi opus esset. quod cum dominus monuisset, adiunxit: haec est enim lex et prophetae.
Abbreviated transcription (Latin):
parum mihiuis uses ad tendisse. immo ego fostasse nonsatis hoc
explanare potuerim. Neq enimhoc ideo dixi quod misericor¬
diter illa simula uerit. sed quia non simulauit quae faciebat
similia iuda eis. que madmodũ nec illa quae faciebat simila gen¬
tib: quaetu quoq: commemonrsti atq: in eo me quod non in¬
grate fateor adiuuisti. Cumenim abstequaesissem in epistola
mea quomodo put&ur ideo factus iudaeis tamquam iud aeus
quia fallaciter suscepit saciermenta iudaeorũ . cum & gentib:
tam quamgentilis factussit nestamen susceperit sacrificia
gentium In eo factum gentib: tam quamgentilem quod
preputium receperit. Quod in differenter ꝑ miserit uesci
cibis quosdamnant iudaei. Et paulo post: utrisq: enim
debebat caritatẽ ecordepuro & conscientiabona & fide¬
non ficta ac ꝑ hocomnib: omnia factus ẽ utomnes lucri ficar& non

Expanded text:
parum mihi uisus es adtendisse, immo ego fortasse non satis hoc parum mihi uisus es adtendisse, immo ego fortasse non satis hoc explanare potuerim. neque enim hoc ideo dixi, quod misericorditer illa simulauerit, sed quia sic ea non simulauit, quae faciebat similia Iudaeis, quem ad modum nec illa, quae faciebat similia gentibus, quae tu quoque commemorasti atque in eo me, quod non ingrate fateor, adiuuisti. cum enim abs te quaesissem in epistula mea, quo modo putetur ideo factus Iudaeis tamquam Iudaeus, quia fallaciter suscepit sacramenta Iudaeorum, cum et gentibus tamquam gentilis factus sit nec tamen susceperit fallaciter sacrificia gentium, tu respondisti in eo factum gentibus tamquam gentilem, quod praeputium receperit, quod indifferenter permiserit uesci cibis, quos damnant Iudaei. ubi ego quaero, utrum debebat caritatem de corde puro, et conscientia bona, et fidenon ficta. Ac per hoc omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret, non
Abbreviated transcription (Latin):
euangelizem quia unde uiuam non habeo aut ut adquiram
temporalem fructum deprȩdicatione axernorum
sic enimiam necessitaserit in euangelio. non uoluntas
euangelii quie uangelium ipsum mepiredicante diligent. Ego autẽ
non habebo quia nonipsume uangelium diligo sedeius pr&iũ imllis
tem poralib: constitutum quod ne fas. ẽ. fieri ut non tamquam filius.
ministr& quisq euangelium sed tamquam seruus cuidis pensatio cre¬
ditaest. ut tam quam alienum erog& nihilinde ipsecapiat pr&er¬
cibaria quae nondepasticipatione regni sedsustentaculũ miserȩ serui¬
tutis dantur extrinsecus. Quanq alioloco & dispensatoremsedicat.
potest enim & seruus infiliorum numerũ ad optatus eam rem
inqua cohere dissostem meruit fideliter dispensarepasticipib: suis
sed nunc ubiait si autem inuitus dispensatio mihicredita ẽ
talem dispensatorem intellegi uoluit quialienum dispensat
unde ipsenihil accipiat. s. astus sum iudaeis tam quam iu¬
tientis astu sed compatientis affestu que mad modũ dixerim

Expanded text:
euangelizem, quia unde uiuam non habeo aut adquiram temporalem fructum de praedicatione aeternorum. sic enim iam necessitas erit in euangelio, non uoluntas. uanon habeo, quia non ipsum euangelium diligo, sed eius pretium in eius temporalibus constitutum. quod nefas est fieri, ut non tamquam filius ministret quisque euangelium, sed tamquam seruus, cui dispensatio credita est, ut tamquam alienum eroget, nihil inde ipse capiat prcibaria, quae non de participatione regni, sed ad sustentaculum miserae servitutis dantur extrinsecus. Quanquam et alio loco dispensatorem se dicat . Potest enim et servus in filiorum numerum adoptatus, eam rem in qua cohaeredis sortem meruit, fideliter dispensare participibus suis. Sed nunc ubi ait, Si autem invitus, dispensatio mihi credita est, talem dispensatorem intelligi voluit, qui alienum dispensat, unde ipse nihil accipiat. tientis astu sed compatientis affectu, quem ad modum dixerim,
Abbreviated transcription (Latin):
tiones credo cumbono quisq: animo secundũ humanam
tamen furgilitatem in aliquo consilio labitur aut inrita¬
tur infratrem studio corrigendi paulotamen amplius
quam xp̃iano trrnquillitas postulat dequib: apostolis
dicit temptatio uos non ad prehendat nisi humana.¬

Expanded text:
tiones, credo, cum bono quisque animo, secundum humanam tamen fragilitatem, in aliquo consilio labitur, aut irritatur in fratrem studio corrigendi, paulo tamen amplius quam Christiana tranquillitas postulat; de quibus Apostolus dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana
Abbreviated transcription (Latin):
Quidicit seimep̃omanere deb& sicutips e ambulauit & ille
uiam demonstro uobis. siergo xp̃muolumus imitari ꝑ ipsamuiã
debemus currere quam xp̃s & incrucependens dignatus ẽ ambula re
Incruceenim fixuserat & caritatisuiam currens ꝓsuis ꝑsecutorib
supplicabat deniq: sicdix̃ paterigno sceillis quianesciunt
quid faciunt & nosergo proomnib: in imicis nr̃is hoc iugiter
supplicemus ut illis dñs emendationẽ morũ & indulgentia
tribuat peccatorum. Ex sermone delaude caritatis caritas
magnanimum quam proimpus mori quid tambenignũ quam
& inimicos diligere sola ẽ quam felicitas aliena non premit
quia non aemulatur ola ẽ quam felicitas suanon ex tollit
quia non inflatur . sola ẽ quam conscientia non conpungit¬
tiuita quia credit omnia defuturauita . & suffestomnia
quue hic inmittuntur quia sperat omnia quaeibi ꝓmittuntus¬
Neq enim essent &iam homines a matores peciniae nisi eo

Expanded text:
Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse viam demonstro vobis ? Si ergo Christum volumus imitari, per ipsam viam debemus currere, quam Christus et in cruce pendens dignatus est ambulare. In cruce enim fixus erat, et charitatis viam currens, pro suis persecutoribus supplicabat. Denique sic dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et nos ergo pro omnibus inimicis nostris hoc jugiter supplicemus, ut illis Dominus emendationem morum et indulgentiam tribuat peccatorum. Ex Sermone, Qualis debeat epismagnanimum quam pro impiis mori! Quid tam benignum quam et inimicos diligere! Sola est quam felicitas aliena non premit, quia non aemulatur, sola est quam felicitas sua non extollit, quia non inflatur; sola est quam conscientia mala non compungitti vita, quia credit omnia de futura vita, et suffert omnia quae hic immittuntur, quia sperat omnia quae ibi promittuntuneque enim essent etiam homines amatores pecuniae, nisi eo
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia : Anillam dict imprudentiam suam. de qua dic̃
a postolus stultum dĩ sapientius est hominibus : In pruden¬
tiammeam hoc ipsum quod in me ipriserunt qui sibi uidentur
sesse sapientes : tuscis qͣuare fieret tuscisti inꝰ prudentiã meã
quidenim tam simile in prudentiae quam qui haber&
in potestate. una uoce suos persedito res prosternere.
pateretur seteneri flagellari conspi colafizari.
spinis coronariligno affigi ̃ in prudentiae simile est
stultum uidetur sed stultum hoc superat om̃s sapientes:¬

Expanded text:
Sapientia? An illam dicit imprudentiam suam, de qua dicit Apostolus: Stultum Dei sapientius est hominibus ? Imprudentiam meam: hoc ipsum quod in me irriserunt qui sibi videntur esse sapientes. Tu scisti quare fieret: tu scisti imprudentiam meam. Quid enim tam simile imprudentiae, quam cum haberet in potestate, una voce suos persecutores prosternere, ut pateretur se teneri, flagellari, conspui, colaphizari, spinis coronari, ligno affigi? Imprudentiae simile est; stultum videtur: sed stultum hoc superat omnes sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa ueterir testamenti: quibus & figurantur in nouum testa
pertinentia spiritalia. Tamen qui p̃pilla terrena suscipit legeitn
ipse ẽ heres usteris testamenti. Ea quippe secundum uetus taestamemi
ꝓmittuntur atq tribuuntur. Quae secundum hominẽ ueterem
concupiscuntur. quae aũ illic ad nouum testamentũ pertinentia
tam̃ta in ancella & libera allegorica significatione distincta eẽ
dicebat. Veteri filios carnis Nouo filios ꝓmissionis. ad tribuens
in semen. filii ergo carnis pertinent ad terrenã hierusalem:
quȩ seruit cum filussuis. filii aũ ꝓmissionis adeam quȩ sursumẽ
liberam matrem nr̃am aeternam incaelis. Vnde perspicitur.
qui ad regnum terrenum: & quiꝑtinent adregnũ caelorũ. Istam
distinctionẽ. Qui ftiã illo tempore perdigratiã intellegentes:
filii ꝓmissionis effectisunt. Noui testam̃ti heredes in occultodĩcon
silio deputatist̃. Etiam siustus testamentũ ꝓtemporum distributio¬

Expanded text:
missa ueteris testamenti. quibus etsi figurantur ad nouum testamentum pertinentia spiritalia, tamen qui propter illa terrena suscipit legem dei, ipse est ueteris heres testamenti. ea quippe secundum uetus testamentum promittuntur atque tribuuntur, quae secundum hominem ueterem concupiscuntur; quae autem illic ad nouum testamentum pertinentia tamenta in ancilla et libera allegorica significatione distincta esse dicebat ueteri filios carnis, nouo filios promissionis attribuens. in semen. filii ergo carnis pertinent ad terrenam Ierusalem, quae seruit cum filiis suis, filii autem promissionis ad eam quae sursum est, liberam matrem nostram aeternam in caelis. unde perspicitur qui ad regnum terrenum et qui pertineant ad regnum caelorum. istam distinctionem qui etiam illo tempore per dei gratiam intellegentes filii promissionis effecti sunt, noui testamenti heredes in occulto dei cosilio deputati sunt, etiamsi Vetus Testamentum per temporum distributio
Abbreviated transcription (Latin):
ta homorenouatur in ag¬
nitionem đi secundum imaginem eius quicreauit
eum & spiritalis effectus diiudicat omnia quae
utique iudicanda sunt ipse at̃ a nemine iudicatur:
quod at̃ iudicat omnia hoc est quod hab& potestatẽ
piscium maris. &uolatilium caeli et omnium pecoꝵ
et ferarum. et omnis terrae. et omnium serpentiũ
quae repunt superterram: Hoc enim agit per
mettis intellectum . perquem percipit quae sunt
sp̃s đi. alio quin homo in honore positus non intel¬
lexit comparatus ĩumentis insensatis & similis
factus est eis:¬

Expanded text:
ta homo renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum, et spiritalis effectus iudicat omnia, quae utique iudicanda sunt, ipse autem a nemine iudicatur. Quod autem iudicat omnia, hoc est, quod habet potestatem piscium maris et uolatilium caeli et omnium pecorum et ferarum et omnis terrae et omnium repentium, quae repunt super terram. hoc enim agit per mentis intellectum, per quem percipit quae sunt spiritus dei. alioquin homo in honore positus non intellexit; conparatus est iumentis insensatis et similis factus est eis
Abbreviated transcription (Latin):
minus recte dixert quodꝓpriȩ dixerat quã sinere ut hocsibi arrogarent
se potuisse quodei pose ille donauerat charoion irił bocciꝰ.¬
opimone grauora. quis enim ȩstimare tur quã magnũ peccatũsit dies
obseruare & menses & annos & tempora sicut obseruant quicer ti dib
siue mensib siue annis uolunt uel nolunt aliquid inchoare. Eo quod
secundum doctrinas uanas. hominũ fausta uel in fausta existiment
tempora: Ninhuius mali magnitudinẽ & timore a postoli pensarenꝰ
quitalibus ait : Timeo uos neforte sine causa laborauerim in uobir¬
tationem Aliudtemtari. Namsine tentatione ꝓbatus ẽẽ nullus pocest
siue sibiipre sicut scrptume qui non est tentatur qualia scit Iiue alis
sicut a postolus dicit. &temtationẽ uestrã in carnemea non spre uistis.
hine enimeos firmosẽe cognouit quodei tribulationb: q̃ apostolo setundũ

Expanded text:
minus recte dixerit, quod proprie dixerat, quam sinere, ut hoc sibi adrogarent minus recte dixerit, quod proprie dixerat, quam sinere, ut hoc sibi adrogarent se potuisse, quod eis posse ille donauerat. Hic ergo iel menses et annos. Quis aestimaret, quam magnum peccatum sit dies observare, et menses, et annos, et tempora sicut observant qui certis diebus, sive mensibus, sive annis volunt et nolunt aliquid inchoare, eo quod secundum vanas doctrinas hominum fausta vel infausta existiment tempora, nisi hujus mali magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus, qui talibus ait: Timeo, ne forte sine causa laboraverim in vobitationem, aliud tentari: nam sine tentatione probatus esse nullus potest sive sibi ipsi, sicut scriptum est: Qui non est tentatus qualia scit? sive aliis, sicut apostolus dicit: et temtationem uestram in carne mea non spreuistis. hinc enim eos firmos esse cognouit, quod eis tribulationibus, quae apostolo secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Secundum hanc uoluntatẽ quã dr̃ operatur in hominib etiã uelle dr̃
quod non ipse uult secdsuos iduolentes facit. sicut dr̃ cognouisse quodut
cognosceretur facita quib ighorabatur. Neq enim dicente a postolo
Nunc aũ cognuscente sdm̃ immo cogniti adõ. fasẽ uteredamus quod
eor tunc cognouerit ds̃ prȩcognitos ante constitutionẽ mundi. sed tunc
cognouisse dictur ẽ: quod tunc ut cognoscere tur effecit. ds facere¬
quic quid ipso in nobis operante fecerimus. Ita recte dr̃ds̃ requiescere
cum eius munere requiescimus. Hoc genere locutionis a postolus mira
biliterususẽ ubiait : Nunc autẽ cognoscentesdm̃ : immo cognotiadõ.
V que enim tunc eos cognouerat dr̃ prȩcognitos uidelic& ante constitu¬
tonẽ mundi sed quia tunc ipsieum illius munere non suo merito. uel
facultate cognouerant maluit tropice loqui ut tune abillo cognitos
diceret Cumeis cognoscendum se prestrtit & uerbum corrigere. quasi hoc

Expanded text:
Secundum hanc uoluntatem quam Deus operatur in hominibus, etiam uelle dicitur, quod non ipse uult, sed suos id uolentes facit; sicut dicitur cognouisse, quod ut cognosceretur fecit, a quibus ignorabatur. Neque enim dicente apostolo: Nunc autem cognoscentes Deum, immo cogniti a Deo, fas est ut credamus, quod eos tunc cognouerit Deus praecognitos ante constitutionem mundi; sed tunc cognouisse dictus est, quod tunc ut cognosceretur effecit. Deitur Deus facere, quicquid ipso in nobis operante, fecerimus: ita recte dicitur requiescere, cum eius munere requiescimus. Hobiliter • usus est, ubi ait: nunc autem cognoscentes deum, immo cogniti a deo. neque enim tunc eos cognouerat deus, praecognitos uidelicet ante constitutionem mundi; sed quia tunc eum ipsi illius munere. non suo merito uel facultate cognouerant, maluit tropice loqui, ut tunc ab illo cognitos diceret, cum eis cognoscendum se praestitit, et uerbum corrigere, quasi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
poterant legem factirs sublege implorauerunt liberatoris auxilium
Etreatur legis fecitegitudinem superbis. Egritudo suꝑborũ factaẽ
confessio humilium Iam confitentur egroti quia egrotantur. uenat
medicus & sanet egrotos. Medicus quir dñsnr ihr xp̃r, Temn abba¬

Expanded text:
poterant legem, facti rei sub lege, imploraverunt liberatoris auxilium; poterant legem, facti rei sub lege, imploraverunt liberatoris auxilium; et reatus legis fecit aegritudinem superbis. Aegritudo superborum, facta est confessio humilium: jam confitentur aegroti quia aegrotant; veniat medicus, et sanet aegrotos. 3. Medicus quis? Dominus noster
Abbreviated transcription (Latin):
Cum staq ait mistdy filium suũ factum ȩxmuliere satis osten¬
dit eo ipso missam filium quo facturẽ exmuliere. Quodergo dedo
natuse: in hoc mundo erat. quodaũ demaria natus ẽ. In hunc
ds e&̃ uerbum sine ullo tempore in ipso uerbo erat quo tempore uer¬
bum caro fier& & habitar& in nobis. quȩ plenitudo temporis cumue¬
niss& misit dr̃ filium suũ factum ex muliere. Idẽ factum intẽ pr̃¬
ut in carnatum uerbum hominib. apparer& . ExSeroxmeuel
Ecce adhocuenit xp̃r redimer& ut eos qui sublege erant redi¬
mer& ut iam non simus sublege redsubgratia. quirergo dedit
legem: illededit legem quidedit & gratiã. sellegem per seruum
misit cum gratia ipredescendit. &unde factierant hominessuble¬
ge non im platelolegen. Quiergo legem impla non est sublege
sed cum lege. quiaũ sublege ẽ non subleuatur sed p̃mitur lge:
Omnes itaq homines sublege constitutos reos facitlex & ad hocillis si¬
percaput ẽ: ut ostendat peccata nontollat . qm̃ suis uiribus implere nor¬

Expanded text:
Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria natus est, in hunc ud deum, et deus esset uerbum, sine ullo tempore in ipso uerbo erat quo tempore uerbum caro fieret et habitaret in nobis. quae plenitudo temporis cum uenisset, misit deus filium suum factum ex muliere, id est ut incarnatum uerbum hominibus appareret; quod in Ecce ad hoc venit Christus, ut eos qui sub Lege erant redimeret: ut jam non simus sub Lege, sed sub Gratia. Quis ergo dedit Legem? Ille dedit Legem, qui dedit et Gratiam: sed Legem per servum misit, cum Gratia ipse descendit. Et unde facti erant homines sub Lege? Non implendo Legem. Qui enim legem impiet, non est sub lege, sed cum lege: qui autem sub lege est, non sublevatur, sed premitur lege. Omnes itaque homines sub Lege constitutos, reos facit Lex; et ad hoc illis super caput est, ut ostendat peccata, non tollat. Lex ergo
Abbreviated transcription (Latin):
VIt depeccato: damnar& peccatũ incarne. Cur autẽ timer& morserd
additumẽ omnis ut diceretur. Maledietus omnis qu inligno pe¬
pendat. Nonsane morses minur prȩuidit etiam iustos in eruce fitu¬
rest . sedbdie pudit herfacor usam mortẽ dñ negaturos. Etideo
uolantes ab hoc maledicto xp̃m sgungere: ut amorts etiam uertta¬
te seuingerere. sidum uera illa mors nonerat nulum mnalelietum

Expanded text:
Ut de peccato damnaret peccatum in carne. Item alio loco. Ut de peccato damnaret peccatum in carne. Item alio loco. additum est: omnis, ut diceretur: maledictus omnis qui in ligno pependit, non sane Moses minus praeuidit etiam iustos in cruce futuros, sed bene praenidit haereticos ueram mortem domini negaturos et ideo uolentes ab hoc maledicto Christum seiungere, ut a mortis etiam ueritate seiungerent. si enim uera illa mors non erat, nullum maledictum
Abbreviated transcription (Latin):
Muid g miratur faustus maledic tumeẽ pecatumxIii.
maledietam eẽ mortem: Maledictam eẽ mortalitatem carnis
sine peccato xp̃i expeccato tm̃ hominis stiam in xp̃o factam. ex a¬
adam qͥp corpus assumsit quia exadam uirgo maria quȩ pepert
xpm. Dyxerat autẽd  inpariso quadie tetigertts mortemorie¬
mini. Nocẽ maledietum q ependit in ligno iIllenega: xp̃mmale¬
dietũ quinegat e mortiũ. quiautẽ confit&ir mortuũ: &engare
non potest inortemdepeccato ẽẽ & obhocet̃ ipsum pacatũ uocari
dieere ꝓnobir omnib mortiur ẽ. Hocẽ enimmortuusẽ quod
maledetur quia mons ppra exmaledicto ẽ & maledetũẽ omnepecatũ
siue psum quocdrit utsequatur supplicũ. siue psim sipplicum:
quod alio modo uocatur peccatũ. quia sit expeccato. Suscgit
simli uidine carns peccat Eoipso quomor talis erat similitudinan
habebat carnis peccati. hoc appellat ẽt peccatũ consequartar diedis.

Expanded text:
uid ergo miratur Faustus maledictum esse peccatum, maledictam esse mortem, maledictam esse mortalitatem carnis sine peccato Christi, ex peccato tamen hominis etiam in Christo factum? ex Adam quippe corpus assumsit, quia ex Adam uirgo Maria, quae peperit Christum. dixerat autem deus in paradiso: qua die tetigeritis, morte moriemini. hoc est maledictum, quod pependit in ligno. ille neget Christum maledictum qui negat et mortuum; qui autem confitetur mortuum, et negare non potest mortem de peccato esse et ob hoc etiam ipsam peccatum uocari.dicere, pro omnibus mortuus est. Hoc est enim, mortuus est, quod maledictus: quoniam mors ipsa ex maledicto est, et maledictum est omne peccatum, sive ipsum, quod fit, ut sequatur supplicium, sive ipsum supplicium, quod alio modo vocatur peccatum, quia fit ex peccato. Suscepis fuit: et eo ipso, quo mortalis erat, similitudinem habebat carnis peccati. Hoc appellat etiam peccatum, consequenter dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
nor ecit eum cis ionis propter ueritatem ad confirmandlas promi¬
si ones patrum. ec cequo d est non sum missus msi ad oues eleperie¬
runt domus iitłh. de inde sub iungit a postoles dicen entes ait
supe miseri cordiam glorificare dm̃. & ce quodest habeo alias oues
quae nonsunt de hoc ounli oport& me &ipsas ad ducere ut sit unus
grd &unus pastor quod utrumque brauiter dictum est ineo qđ
lepropli&a idem apostolos cõmemorat lic aminigente cu plebequs¬

Expanded text:
 circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones Patrum: » ecce quod est, « non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. » Deinde subjungit Apostolus, « Gentes autem super misericordia glorificare Deum: » ecce quod est, « Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et ipsas adducere, ut sit unus grex et unus pastor. » Quod utrumque breviter dictum est in eo quod de propheta idem apostolus commemorat: Laetamini, Gentes, cum plebe
Abbreviated transcription (Latin):
ciborum quia possunt bono animo & simplicicorde si ne uitio
concupiscentie quicum que humanicibi indifferenter sumi
prohibet a postolus iudicari eos quicarne uescelantur & iunumbibebant
ab eis quise abhuius modi alimentis temperabant: quimanducat inqr
nonmanducantem non spornat & qui nonmanducat manducantẽ
non iudicet: de talibu s enim rebus que possunt bono a simplici¬
& magno amimo fieri quamuis aiam non bono uolebant illicum ho¬
mines essent in occulio cordis ferre sententiam de quibus solus

Expanded text:
ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, prohibet idem apostolus judicari eos qui carnibus vescebantur et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant: Qui manducat, inquit, non manducantem non spernat; et qui non manducat, manducantem non judicet. et magno animo fieri, quamvis possint etiam non bono, volebant illi cum homines essent, in occulta cordis ferre sententiam, de quibus solus
Abbreviated transcription (Latin):
de passione. rexergo iud& orum xp̃s sub cuius lene iugum&iã
gentes misȩ sunt in salutem quia eis mise ricordia maiore conces¬
sum est hoc apertius ipse ostendit a postolus ubiait dico aenim
xpm̃ fuisse ministrum circum cisionis propteruerit atem dĩ ad
confir mandas pro misiones patrum gentes autem super misericor¬
dia glorficare dim̃neque anim debitum erat panemfi liorum talle¬
te & mitaere camibus nis canes hummibiati ad colligendas mica ques
de mersa do mnerum cernerent ittper ipsam humilitate ni gel lruat
ernue homines fueti alyammensam miteremurt acceder lcar¬

Expanded text:
d Rom. XV. Rex ergo Judaeorum Christus, sub cujus lene jugum etiam Gentes missae sunt in salutem; quia eis misericordia majore concessum est. Hoc apertius ipse ostendit Apostolus, ubi ait, Dico enim Christum fuisse ministrum circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones Patrum; Gentes autem super misericordia glorificare Deum . Neque enim debitum erat panem filiorum tollere, et mittere canibus, nisi canes humiliati ad colligendas micas, quas de mensa dominorum cadere cernerent, per ipsam humilitatem exaltati atque homines facti, ad ipsam mensam mererentur acceder
Abbreviated transcription (Latin):
ti tuloxi magis ergo interest non quid uel quantum alimentorum
procongruentia hominum atque persone sue & prosua uale¬
tudinis necessitate quis capiat sed quanta facilitite & serenitate
animicareat cum his uel oportet uel necesse est carere ut illud
est enim regnumdĩ esca & potus sed iustitia & pax & gaudium
& quia solent homines multum gaudere decarnalibus epulis
est in properia in properantium tibi ceciderunt superme.¬
isse istam uocem obprobria obprabrantium tibi ceciderunt super
me quare tibi numquid patri ec probatur & non ipsi xp̃o quare ob¬
probria &x probrantium tibi ceciderunt super me quia qui me cog¬
nouit cognouit & patrem . qui a nemo expro brauit xp̃o nisidõ
& probans quia nemo honorat patrem nisi quihonorat& filium: dico

Expanded text:
tangere. Magis ergo interest, non quid vel quantum alimentorum pro congruentia hominum atque personae suae, et pro suae valetudinis necessitate, quis capiat, sed quanta felicitate et serenitate animi careat, cum his vel oporteat, vel etiam necesse est carere, ut illud est enim regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax et gaudium. » Et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, est inproperia inproperantium tibi ceciderunt super meisse istam vocem: Opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me. Quare, tibi? Numquid Patri exprobratur, et non ipsi Christo? Quare, opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me? Quia qui me cognovit, cognovit et Patrem : quia nemo exprobravit Christo, nisi Deo exprobrans: quia nemo honorat Patrem, nisi qui honorat et Filium . O
Abbreviated transcription (Latin):
manterum quem condemnas malo uis iuncere malumi eseaalocuo
malitia uincere malitiam erunt duac malttie ambe uenahod
non audis consiliumdm̃tiu per apostolum noli uinciamalo selum¬
ce inbono malum. forteille peior est cumtusis malus duo teilim
mali egouellem ut uel unus es&bomus exceronont depatile¬
liurentius malum fecerat ut a potestate occideretur quo modo
in illo impletum est bonum fac & habebis laudom ex illa qr bido
faciendo bonum tantos cruciatus meruit ex illa martir sc̃s¬
laurentius si non haberet laudem ex illa hodie non honoraretur
nom a nobis predicarctur nontanto praconio laudarctur habet
ergo laudem exilla & um noleme illa quid enimait a postolus
bonum faca laudabitit potestis ipsa bonumenins eterunt¬
omnes a postoli & mart yres a noneos laudauerunt sed iner¬
fecorunt potius potestates ergosi diceret bonum fac & laudibit
spexit ad pendit moderatus est circumcidit discitt quii
nomipra liudinte sed: p̃satibilaudis occassionõ prebente

Expanded text:
merum, quem condemnas? De malo vis vincere malum? de malitia vincere malitiam? Erunt duae malitiae, ambae vincendae. Non audis consilium Domini tui per Apostolum: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum ? Forte ille pejor est: cum et tu sis malus, duo tamen mali. Ego vellem ut vel unus esset bonus. Postremo saeLaurentius malum fecerat, ut a potestate occideretur? Quomodo in illo impletum est, Bonum fac, et habebis laudem ex illa, quando propter bonum tantos cruciatus meruit ex illa? Si non haberet laudem ex illa, hodie non honoraretur, non a nobis praedicaretur, non tanto praeconio laudaretur. Habet ergo laudem ex illa, etiam nolente illa. Non enim ait Apostolus, Bonum fac, et laudabit te potestas ipsa. Bonum enim fecerunt Apostoli omnes et martyres; et non eos laudaverunt, sed interfecerunt potius potestates. Ergo si diceret, Bonum fac, et laudabspexit, appendit, moderatus est, circumcidit. Discite quod non ipsa laudante, sed ipsa tibi laudis occasionem praebente
Abbreviated transcription (Latin):
in super ficie bonus & in alto malus qui opere partit. & corde
saeuit manu mitis uoluntate crudelis sicergo specie poscen¬
tis in hoc psalmo futura ininpitis uindicta proph&atur ut
intellegamus scõs homines dĩ suos inimicos dilex sisse nec cui¬
quam uoluisse. nisibonum quod est pi&as in hoc scło acerni¬
tas infuturo in poenis autem malorum non poenis eorum sed
dĩbonis iudicis delectatos & ubi cumque inscripturis sc̃ĩs
leguntur in homines odia eorum odia fuisse uitiorum que
ipse &iamunus quisque hominum oderit oport& ine sidilgit se

Expanded text:
in superficie bonus, et in alto malus; qui opere parcit, et corde in superficie bonus, et in alto malus; qui opere parcit, et corde saevit; manu mitis, voluntate crudelis? Sic ergo specie poscentis in hoc psalmo futura in impios vindicta prophetatur, ut intelligamus sanctos homines Dei suos inimicos dilexisse, nec cuiquam voluisse nisi bonum, quod est pietas in hoc saeculo, aeternitas in futuro: in poenis autem malorum, non malis eorum, sed Dei bonis judiciis fuisse delectatos; et ubicumque in Scripturis sanctis leguntur in homines odia eorum, odia fuisse vitiorum, quae ipse etiam unusquisque hominum oderit oportet in se, si diligit se
Abbreviated transcription (Latin):
donec adregnum caritatis inter pr&atio predicatur si aũt hoc
iamproprie sonat nulla put&ur figurata locutio si preceptiua
locutio est aut flagitium aut fatinus u& ans aut utilitatem
aut benefitientiam iubens non est figurata: si autem flagitium
aut fatinus uidetur iubere. aut utilitatem beneficientiam
ue tare figurata est: ait scriptura sie surierit in imicustuus ciba¬
illum si sitit potum da illi: hic nullo dubitante beneficientiam
praecipit sed quodsequitur. hoc enimfaciens carbones igniscon¬
geres super caput eius: maliuolentiae facinus putas iuberi ne
igitur dubitauens figurate dictum & cumpossit dupliciter in¬
ter pr&ari. uino modo ad nocendum altero ad prestandum adbe¬
neficientiam tepotius caritatis reuoc& ut intellegas carbones
ignis esse urentes penitentiae gemitus quibus superbia sanatꝰ
eius qui do l& se mimicum fuisse hominis a quo eius miseriae
unde apost uigilanter adiunxit noliuinci amalo sed uince
inbono malum quomodo autem potest uincere inbonõ malũ

Expanded text:
donec ad regnum caritatis interpretatio perducatur, si autem iam hoc proprie sonat, nulla putetur figurata locutio. Si praeceptiua locutio est aut flagitium aut facinus uetans aut utilitatem aut beneficientiam iubens, non est figurata. si autem flagitium aut facinus uidetur iubere aut utilitatem et beneficientiam uetare, figurata est. nisillum, sitit, potum da illi. hic nullo dubitante beneficientiam praecepit; sed quod sequitur: hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput eius, maliuolentiae facinus putes iuberi. ne igitur dubitaueris figurate dictum et, cum possit dupliciter interpretari, uno modo ad nocendum, altero ad praestandum, ad beneficientiam te potius caritas reuocet, ut intellegas carbones ignis esse urentes paenitentiae gemitus, quibus superbia sanatur eius, quo dolet se inimicum fuisse hominis, a quo eius miseriae Unde Apostolus vigilanter adjunxit, Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Quomodo autem potest vincere in bono malum
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc eẽ misteriũ iniquitatis quodiud& occułtu. Hortari
at̃ apłm fideles ut infide quã tenent tenaciter ꝑscuerent
dicendo tantum qui mod oten & teneat donec demedio fit.
Hoce donec exeat demedio edẽ mysteriũ iniquitatis qđ iunc
occultũ ÷ ad iprũ it mysteriũ ꝑtinere arbitrant᷑ qđ uit inepista

Expanded text:
 hoc esse mysterium iniquitatis, quia uidetur occultum; hortari autem apostolum fideles, ut in fide quam tenent tenaciter perseuerent, dicendo: Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat, hoc. est, donec exeat de medio ecclesiae mysterium iniquitatis, quod nunc occultum est. Ad ipsum enim mysterium pertinere arbitrantur, quod ait in epistula