comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est temptationibꝰ quȩ secunt᷑. Neq enĩ uł sic
cessat bostis antiquus: sed ad callidiora forte
conuertit᷑ argum̃ta. Pirmã ꝓbauit utroq late¬
re turrĩ: ñ est qͦd uel a sinistris pusillanimitate
timoris. uł a dextͥs cã humanis concutere lau¬
dibꝰ in utraq iã molitione frustra atcẽptet. S
si uiribꝰ inqͥt deicere nequeo: forte deciꝑe possim
alicuiꝰ ingemio ꝓditoris. Qs putas erit ꝓditore
Plane cupiditas. radix iniqͥtatis: ambitio subti¬
le malũ: secretũ uir᷑. pestis occulta. doli artifex.
mater ypocrisis: liuoris parens. uicioꝵ origo.
criminũ fomes. uͥtutũ erugo. tinea sc̃itatis.
excecaix cordiũ: ex remediis morbos creans.
generans ex medicina languorẽ. Contẽpsit
affectaret. forte honores. forte diuitias. Quantos
hoc negotiũ ꝑambulans in tenebͥs. trudi fecit
in tenebras exteriores: ueste spolians nuptiali.

Expanded text:
est tentationibus quae sequuntur. Nec enim vel sic est tentationibus quae sequuntur. Nec enim vel sic desistit hostis antiquus, sed ad callidiora forte convertitur argumenta. Firmam probavit utroque latere turrim: non est quod vel a sinistris pusillanimitate timoris, vel a dextris eam humanis concutere laudibus, in utraque jam molitione frustratus, attentet. Sed si viribus, inquit, dejicere nequeo, forte decipere possum alicujus ingenio proditoris. Quis, putas, erit hic proditor? Plane cupiditas, radix iniquitatis; ambitio subtile malum, secretum virus, pestis occulta, doli artifex, mater hypocrisis, livoris parens, vitiorum origo, criminum fomes, virtutum aerugo, tinea sanctitatis, excaecatrix cordium, ex remediis morbos creans, generans ex medicina languorem. Contempsit affectaret, forte honores, forte divitias. Quantos hoc negotium perambulans in tenebris trudi fecit in tenebras exteriores, veste spolians nuptiali,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ aliud tam contrarũ uanitatr Nec sane
huic opponenda sagute. secreta illa & quoilã mͦ
intuna ueritatis exigimꝰ: semecipsã nouerit am-¬
ma. de se teneat ueritatẽ. Difficile ꝓrsus in fal¬
lor homo uerbis laudantiũ hominẽ in uita sua.
abduci poterit altũ saꝑe: si sese intꝰ ad lucẽ ueri¬
tatis sollicita consideratione discutiat. Nonne
enĩ si ꝓpͥam cogitet conditionẽ dicturus est sibi
qͥd suꝑbis terra & cinis: Nonne si ꝓpͥam conside¬
ret corruptionẽ. fateat᷑ necesse est. qm̃ ñ est in co
bonũ: Sed & si forte aliqͥd habere uidet̃. ñ inue¬
niet puto qͦd respondeat apło dicenti. qͥd habes
qͦd ñ accepisti: & alibi. qͥ stat uideat ne cadat.
Postremo si fideliter cõputet. facile illi erit aduer¬
iuginti milibꝰ uenit ad se: & om̃s iusticias suas
tanꝗͣ pannũ menstruate reputari. E adem
quoq ueritas. & eis nichilominꝰ opponenda

Expanded text:
Quid enim aliud tam contrarium vanitati? Nec sane Quid enim aliud tam contrarium vanitati? Nec sane huic opponenda sagittae secreta illa et quodammodo intima veritatis exigimus: semetipsam noverit anima, de se teneat veritatem. Difficile prorsus, ni fallor, homo verbis laudantium hominem in vita sua abduci poterit altum sapere, si se intus ad lucem veritatis sollicita consideratione discutiat. Nonne enim si propriam cogitat conditionem, dicturus est sibi: Quid superbis, terra et cinis? Nonne si propriam consideret corruptionem, fateatur necesse est quoniam non est in eo bonum? Sed et si forte aliquid habere videtur, non inveniet, puto, quid respondeat Apostolo dicenti: Quid habes quod non accepisti? et alibi: Qui stat, videat ne cadat . Postremo si fideliter computet, facile illi erit adveromnes justitias suas tanquam pannum menstruatae reputari. 4. Eadem quoque veritas et eis nihilominus opponenda
Abbreviated transcription (Latin):
& cogitantes ꝓ peccato nr̃o: nc̃ uero ęt̾na sup-¬
plicia quȩ meruimꝰ. ut in eoꝵ cõparatione quȩ
euadimꝰ. uniuersa quȩ patim᷑ͣ. delicias repute¬
mꝰ: nc̃ qͦq cęlestia premia ad quȩ tendimꝰ. cre¬
bro uidelicet memorans qm̃ non sunt condigne
passiones huiꝰ temporis ad futurã głam que
reuelabit᷑ in nobis: nunc etiã ea que ꝓ nobis
ꝑtulit xp̃c. ut crebro considerantes qͣnta sustinu¬
it illa maiestas ꝓ inutilibꝰ serus. erubescamꝰ ñ
sustinere uł parua ꝓ nob̃. Sed forte preualuit
ueritas. presertĩ tã multiplex & usq qͣq circũdais.
ñ repellere modo s etiã expellere penitꝰ hunc ti¬
morẽ. Nox recessit. ut filiꝰ lucis & diei honeste
ambulas: time sagitã. leuiter uolat. leuiter pe¬
netrat: s dico tͥ ñ leue infligit uulnꝰ. cito inter¬
ficit. Nimirũ sagita hec: uana gła est. Non est
paueant. in hac parte nichilominꝰ adhuc solli¬
citi ñ deserere scutũ in expugnabile ueritatis.

Expanded text:
ro aeterna supplicia quae meruimus, ut in eorum comparatione quae evadimus, universa quae patimur delicias reputemus: nunc quoque coelestia praemia ad quae tendimus, crebro videlicet memorantes quoniam non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis : nunc etiam ea quae pro nobis pertulit Christus, ut crebro considerantes quanta sustinuit illa majestas pro inutilibus servis, erubescamus non sustinere vel parva pro nobis. 3. Sed fortasse praevaluit veritas, praesertim tam multiplex et usquequaque circumdans, non repellere modo, sed etiam expellere penitus hunc timorem. Nox praecessit: ut filius lucis et diei honeste ambulans, time sagittam. Leviter volat, leviter penetrat: sed dico tibi, non leve infligit vulnus, cito interficit. Nimirum sagitta haec vana gloria est: non est veant in hac parte: nihilominus adhuc solliciti non deserere scutum 837 inexpugnabile veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
men ñ om̃s inde cẽptemͣ: & qͥ tẽptant᷑. multo
magis timore fut᷑ȩ pęne quã presentis dolore
lȩdunt᷑. Quia gͦ timor ipse tẽptatio est: con¬
grue dictũ est ei qui circumdat᷑ scuto dñi. qͦd
a tẽptatione hac ñ cimebit. Force impugna¬
bit᷑. forte tẽptabit᷑. forte timebit noctẽ: s non
ei timor iste nocebit. Magis autẽ si ñ fuerit
dñatꝰ. tunc iminacłatꝰ erit & emundabit. sicut
scriptũ est. qͥa territi pͣgabunt᷑. Caminꝰ est
timor iste. s ut examinet. ñ exurat. s ueritas
facit. Nocturnꝰ plane & tenebrosus timor: sed
facile hunc radius ueritatis eruꝑat. Ingerit
cnĩ cordis ocłis nc̃ qͥdẽ peccata que fecimꝰ. ut
quẽ admũdũ de se ꝓpħa ait. etiã nos in flagel¬

Expanded text:
men non omnes inde tentemur: et qui tentantur, multa men non omnes inde tentemur: et qui tentantur, multa magis timore futurae poenae, quam praesentis dolore laeduntur. 2. Quia ergo timor ipse tentatio est, congrue dictum est ei qui circumdatur scuto Domini, quod a tentatione hac non timebit. Forte impugnabitur, forte tentabitur, forte timebit noctem, sed non ei timor iste nocebit: magis autem si non fuerit dominatus, tunc immaculatus erit, et emundabitur, sicut scriptum est, quia territi purgabuntur . Caminus est timor iste; sed ut examinet, non exurat, veritas facit. Nocturnus plane et tenebrosus timor; sed facile hunc radius veritatis exsuperat. Ingerit enim oculis cordis nunc quidem peccata quae fecimus; ut, quemadmodum de se
Abbreviated transcription (Latin):
uersus eos qͥ conuertunt᷑. pͥmũ ẽẽ cer¬
cam̃ de molestiis corporis consueuit.
Caro enĩ hactenꝰ indomita castigari & in seruitu¬
tẽ recdigi neqͥqͣm eq̃numiter patit᷑: s adhuc me¬
mor recens ꝑdite libertatis. acriꝰ concupiscit
aduersꝰ sp̃m: maximeq in huis penis in qͥbꝰ estis
nos cotulie morientes. imino uero morte affecti
tota die: quȩ & supͣ ures sunt. & ultra nat᷑am.
& contra consuetudinẽ ur̃am. Qͥd igit᷑ mirũ.
si turbant ista. maxime eos qͥ necdũ consueue¬
runt. necdũ sacis in ꝓmptu habent recurrere
ad orationẽ. refugere ad meditationes sc̃as: ut
sic releuet᷑ pondꝰ diei & estus: Necessariũ plane
nobis inter ipsa nr̃e conuersionis initia scutũ
dñi: ut ñ timeauiꝰ ã cimore nocturno. Bene au¬
tẽ dicit᷑. ñ timendũ a cunore nocturno. & non
dicit᷑. a nocte: quia ñ ipsa tẽptatio afflictio ẽ.:
s magis timor ipsiꝰ. Nã & om̃s laboramꝰ. cũ ta¬

Expanded text:
versus eos qui convertuntur, primum esse certamen de molestiis corporis consuevit. Caro enim, hactenus indomita, castigari et in servitutem redigi nequaquam aequanimiter patitur; sed adhuc memor recens perditae libertatis, acrius concupiscit adversus spiritum, maximeque in his poenis in quibus estis vos quotidie morientes, imo vero morte affecti tota die, quae et supra vires sunt, et ultra naturam, et contra consuetudinem vestram. Quid igitur mirum si turbant ista, maxime eos qui necdum consueverunt, necdum satis in promptu habent recurrere ad orationem, refugere ad meditationes sanctas, ut sic relevetur diei pondus et aestus? Necessarium plane nobis inter ipsa nostrae conversionis initia scutum Domini, ut non timeamus a timore nocturno. Bene autem dicitur non timendum a timore nocturno, et non dicitur a nocte; quia non ipsa afflictio tentatio est, sed magis timor ipsius. Nam et omnes laboramus, cum ta
Abbreviated transcription (Latin):
to ait anima mea. uiuifica me scđm uerbũ tuũ.
Sed ne is qͥdẽ in hoc nos pondere conditionis
qui sic admonens loquebat᷑. Leuemꝰ corda
nr̃a cum manibꝰ ad dm̃. Plane id suadebat
ut a sinstro latere crigerent᷑ ad dextrũ. Scła¬
ris militia fr̃s ii sinistro tantũ latere clipeũ
portat: ñ unitem̃. si unter eos nolumꝰ deputari.
inqͥt militans deo. implicat se negotiis scła rib̾.
ministis. Scuto inqͥt circũ dabit te ueritas eiꝰ
Et apłs ipse. ꝑ arma inqͥt iusticiȩ a dertͥs & ã sin¬
stris. Ceterũ ipsã audi iusticiã: forte enĩ non

Expanded text:
um tuum . Sed ne his quidem in hoc pondere nos conditionis qui sic admonens loquebatur: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum . Plane id suadebat, ut a sinistro latere erigerentur ad dextrum. Saecularis militia, fratres, in sinistro tantum latere clypeum portat: non imitemur, si inter eos nolumus deputari, o. Nemo, inquit, militans Deo, implicat se negotiis saecularibus ministis. Scuto, inquit, circumdabit te veritas ejus: et Apostolus ipse, Per arma, inquit, justitiae a dextris et a sinistris . Caete
Abbreviated transcription (Latin):
untatem. Uerumptam̃ aliquatenꝰ huic simile
est quod dicit᷑: qui manet in caritate. in deo ma
net. & ds in eo: nisi quod hȩc quidẽ sp̃italis quȩ¬
dam unio. scđm qͦd suꝑͣ memorauimꝰ. qui adheret
aco ñ quidẽ unũ. non unũ substantia. sed unus
sp̃s est. Iuic uero naturalis potiꝰ & substantialis
unitas designat᷑. Unde & habes in eugłio. Ego &
pater unũ sumꝰ. Iilud ꝓinde iuxta prefatã simi¬
utudinẽ tanquã cubiculũ unigeniti. & quasi sũ

Expanded text:
unitatem. Verumtamen aliquatenus huic simile unitatem. Verumtamen aliquatenus huic simile est quod dicitur: Qui manet in charitate, em spiritualis quaedam unio, secundum quod supra memoravimus: Qui adhaeret Deo; non quidem unum, id est non una substantia, sed unus spiritus est; illic vero naturalis potius et substantialis unitas designatur. Unde et habes in Evangelio: Ego et Pater unum sumus . Illud proinde juxta praefatam similitudinem, ta
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib illiꝰ in diuisibilis sĩplicitate ẽẽntiȩ. in¬
ter gie eqͣlitatẽ & substantię unitatẽ. uelut sum¬
litudo quedã ei que int̾ consessũ & accubitũ est
cogitari. posse distinctio uideat᷑. Deniq parũ ui¬
det᷑ sponsȩ. uidere sedentẽ. cubantẽ sibi fiagitat
indicari. Indica mͥ ait quẽ diligit anima mea:
ubi cubas in meradie. Sed & animȩ omni quȩ
sauũ sapit. dulciꝰ sapit ꝑ omnẽ modũ qͦd apłs ait.
qui adheret dõ unꝰ sp̃s est: quã qͦd apłis dicit᷑. cũ
sederit rex in sede maiestatis suȩ: sedebitis & uos
iudicantes. Haud minꝰ utiq quã iocundior sessio¬
ne cubatio. Ego in patre ait filiꝰ: & pater in me
est. Non potuit exp̃ssius substantiȩ unitas cõ¬
mendari. Ubi enĩ uterq in altero. nichil quasi
exteriꝰ. & licet nchil interiꝰ cogitari: simplicissi¬
mã magis crecli necesse est. in ambobꝰ substantiȩ

Expanded text:
in omnibus illius indivisibili simplicitate essentiae, inin omnibus illius indivisibili simplicitate essentiae, inter gloriae aequalitatem, et substantiae unitatem, velut similis quaedam ei, quae inter consessum et accubitum est, cogitari posse distinctio videatur. 2. Denique parum videtur sponsae videre sedentem; cubantem sibi flagitat indicari. Indica mihi, ait, quem diligit anima mea, ubi cubes in meridie . Sed et animae omni, quae sanum sapit, dulcius sapit per omnem modum quod Apostolus ait: Qui adhaeret Deo, unus spiritus est ; quam quod apostolis dicitur: Cum sederit Rex in sede majestatis suae, sedebitis et vos judicantes . Haud minus utique jucundior sessione cubatio. Ego in Patre, ait Filius, et Pater in me est . Non potuit expressius substantiae unitas commendari. Ubi enim uterque in altero, nihil quasi exterius licet, nihil interius cogitari; simplicissimam magis credi necesse est in ambobus substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dũm. & ex patre. & in patre. &
cũ patre. & a patre. & ꝓ patre: etiã
& sub patre. Quod dicit᷑ ex patre. ieffabilis est
natiuitas. qͦd in patre. substantialis unitas. qͦd cũ
patre. eqͥlitas maiestatis: Sane enĩ trra hȩc ab eter¬
no. Ceterũ si ex patre nascens. qͥd in patre. aut
cũ patre:. Non in congrue forsitan in patre cubais.
cũ patre sedens dicatur. Et audite consessus huiꝰ
& huiꝰ accubitꝰ tationẽ. Sicut enĩ sessio maiestatẽ.
sic consessio equalitatẽ expͥmit maiestatis: preser¬
tim cũ sit ei sedes a dextͥs patͥs. ñ sane sub pedib
magis. Qͥo autẽ delectabiliꝰ & quodãm dulcius
ȩ̃ẽ iuidebit᷑ filio: qͦd a patre est. an qͦd cũ patre oĩbꝰ
precst: In qͦ putas hoꝵ suma illa pax dei que exu¬
ꝑat omnẽ sensũ. & singłaris requies dñi. cõpecen¬
tiꝰ assignet᷑: Et si digne satis ore id expͥmi neque¬
at. corde tam̃ forsitan pie concipit᷑: ut salua qͥdẽ

Expanded text:
minum et ex Patre, et in Patre, et cum Patre, et a Patre, et pro Patre, etiam et sub Patre. Quod dicitur, ex Patre, ineffabilis est nativitas; quod in Patre, consubstantialis unitas; quod cum Patre, aequalitas majestatis. Sane enim tria haec ab aeterno. Caeterum si ex Patre nascens; quid in Patre, aut cum Patre? Non incongrue forsitan in Patre cubans, cum Patre sedens dicatur. Et audite consessus hujus, et hujus accubitus rationem. Sicut enim sessio majestatem, sic consessio aequalitatem exprimit majestatis, praesertim cum sit ei sedes a dextris Patris, non sane sub pedibusmagis. Quid autem delectabilius et quodammodo dulcius esse videbitur Filio, quod in Patre est, an quod cum Patre omnibus praeest? In quo putas horum summa illa pax Dei, quae exsuperat omnem sensum, et singularis requies Domini competentius assignetur? Etsi digne satis ore id exprimi nequeat, corde tamen forsitan pie concipitur: ut salva quidem
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ ut diximꝰ ꝑspicatia. & efficatia gratiȩ
Sane mediã quasi quandã longitudnĩe nuda
uisibilemq relinquunt. longaminitatẽ dico
& benignitatẽ dĩ. ad penitentiã homines in¬
uitantes. Om̃ib em̃ cernere est. quẽ admodũ
solem suũ suꝑ bonos & malos oriri faciat:
& pluat suꝑ iustos pariter & inustos. Hac
imirũ caritate. uerus ille salomon quasi quȩ¬
dã media sua constrauit ꝓpter filias ierłm.
ut quib altiora se querere. & ꝓfunda uesti¬
gare ñ licet: saltim in medus ualeant exer¬
ceri: & ad sublimiũ subtiliũq exinde rerum
contemplationẽ ꝓmoueri aliquando merean¬
tur. Cȩterũ nequissimꝰ ille ex hac uisione.
& in p̃senti torquet᷑ acriꝰ: & grauius crucia¬
bit᷑ in futuro. Primũ quidẽ qͦd ipsam nobiͤ
longaminitatẽ. benignitatis inuideat. de¬
inde qͦd nequaqm sibi ipsi hac saltun occa¬
sione. ꝓuideat: ut ad pęnitentiã adducatur.

Expanded text:
naturae, ut diximus, perspicacia et efficacia gratiae. naturae, ut diximus, perspicacia et efficacia gratiae. Sane mediam quasi quamdam longanimitatem nudam visibilemque relinquunt, longitudinem dico et benignitatem Dei, ad poenitentiam homines invitantis. Omnibus enim cernere est, quemadmodum solem suum super bonos et, malos oriri faciat, et pluat super justos pariter et injustos. Hac nimirum charitate verus ille Salomon quasi quaedam media sua constravit propter filias Jerusalem : ut quibus altiora se quaerere et profunda vestigare non licet; in his saltem mediis valeant exerceri, et ad subtilium, sublimiumque exinde rerum 955 contemplationem promoveri aliquando mereantur. Caeterum nequissimus ille ex hac visione et in praesenti torquetur acrius, et gravius cruciabitur in futuro. Primum quidem, quod ipsam nobis longanimitatem benignitatis invideat; deinde, quod nequaquam sibi ipsi hac saltem occasione provideat, ut ad poenitentiam adducatur.
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ quidẽ natura. s ñ etiã gr̃a affec¬
tum dedit. sic nichilominꝰ ex infimis istis
facile satis ammaduertere est. qmͣ inuen-¬
tus sit fidelitatis expers. ñ autẽ similiter
caruisse prudentia. Nisi tu forte. alium
aliquẽ. putas ẽẽ. qui dictus est callidior eun¬
ctis animnantib serpeus. ꝑ orte etiã non in¬
congrue dicimꝰ. qm̃ eo ipso tam irreuocabi¬
lis casus eiꝰ. irreparabilisq collisio fuerit. qͦd
ex hiis quas diximꝰ alis sicut in parte dexte¬
ra nulla affuerit: fic in leua nulla defuerit.
Non ita sane duo illi quos ꝓpħica nobis uisio
cõmendauit. stantes & astantes dũo inaiesta¬
tis. Cuiꝰ etiã duab ut dictum est alis caput
uelant. ipsa equidẽ sua adiiratione. in qua
delectant᷑ feliciter. ac ueneratione. in qua sub¬
lummiter głantur. Duab etiã pedes. felicͣirate
uidelicet atq prudentia. Porro duab uolañ.

Expanded text:
intellectum natura, sed non etiam gratia affecintellectum natura, sed non etiam gratia affectum dedit. Sed nihilominus ex infimis istis facile satis animadvertere est, quam inventus sit fidelitatis expers, non autem similiter caruisse prudentia. Nisi tu forte alium aliquem putas esse, qui dictus est callidior cunctis animantibus serpens . Forte etiam non incongrue dicimus quoniam eo ipso tam irrevocabilis casus ejus, irreparabilisque collisio fuerit, quod ex his quas diximus alis, sicut in parte dextra nulla adfuerit, sic in laeva nulla defuerit. Non ita sane duo illi, quos prophetica nobis visio commendavit stantes, et astantes Domino majestatis. Cujus etiam duabus, ut dictum est, alis caput velant; ipsa equidem sua admiratione, in qua delectantur feliciter ac veneratione in qua sublimiter gloriantur: duabus etiam pedes, fidelitate videlicet atque prudentia. Porro duabus volant,
Abbreviated transcription (Latin):
& felicitate torquent᷑. Miseria enĩ ut auint
positionis uias dicimꝰ inuestigabiles desig¬
nari: duab eque alis seraphim uelant. Ego
autẽ dico. prudentia & fidelitate. Cũ em̃
& fideles pariter mmmstri sint & pruden¬
tes. sic diuina negocia gerunt. & saluti ꝓ¬
uident electoꝵ: ut malignꝰ ille dep̃hende¬
re omĩno ñ possit. Ex hoc pedum uelam̃¬
to factum reor. ut nesciens dmn głe fece¬
rit crucifigi. ex hoc cotidie. fieri. ut salutiᷤᷤ
nr̃e negociis ignorans seruiat & inuitus.
sero postinodũ plangens. qͦd itum̃ obẽe
uoluit. niuentus fu ꝓfuisse. Sic nnmirum
ꝑ adminstratorios sp̃s. illudit᷑ eiꝰ astutiȩ.
qͦd & fideles sint qui detegere noluit: &
prudentes qui norint tegere diuinae erga
nos ꝓuidentię & dispositionis archanum.
Ceterũ sicut e supremis duab alis nequissi¬
mꝰ ille admirationẽ habuit. s ñ ueneratio¬
nẽ ut diximꝰ: sic e. mediis qͦ spũalem ei

Expanded text:
et felicitate torquetur. Miseria enim, ut aiunt, et felicitate torquetur. Miseria enim, ut aiunt, positionis ejus vias diximus investigabiles designari, duabus aeque alis velant seraphim. Ego autem dico, prudentia et fidelitate. Cum enim et fideles pariter ministri sint, et prudentes; sic divina negotia gerunt, et saluti provident electorum, ut malignus ille deprehendere omnino non possit. Ex hoc pedum velamento factum reor, ut nesciens Dominum gloriae fecerit crucifigi: ex hoc quotidie fieri, ut salutis nostrae negotiis ignorans serviat et invitus, sero postmodum plangens, quod dum obesse voluit, inventus est profuisse. Sic nimirum per administratorios spiritus illuditur ejus astutiae, quod et fideles sint qui detegere nolint, et prudentes qui norint tegere divinae erga nos providentiae et dispositionis arcana. 12. Caeterum sicut e supremis duabus alis nequissimus ille admirationem habuit, sed non venerationem, ut diximus; sic e mediis quoque spiritualem ei
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ ipsam in emulationẽ conuertit.
nec uenerari dignatus. s conatus est imitari.
Quã melius seraphim sua ipsa admiratione fe¬
lices. ueneratione etiã ueneratiomi funt.
uerã in ipso habentes głam. cui seruire reg¬
nare est: & apud quẽ omis qui se humili¬
at exaltat᷑. Et nunc audi. quẽ ad inodum
hiis duab alis. ipsum qͦd diximꝰ caput dm̃.
ne inquus ille inspiciat. uelare seraphim
uideant᷑. Quociens eñ sursũ dirigit aciẽ.
in anglicam statim felicitatẽ & głam malig¬
nus offendit: & offundit oculũ pessimꝰ hu¬
mor. liuor ꝓpͥus. ut penetrare ultra ñ possit.
S ic ininirũ quasi gemino quodã uelaunne.
ne sublimiora ꝓsꝑiciat inuidus p̃peditur.
ad illoꝵ quos suꝑiores habere dolet. mͦ qui¬
dem felicitatẽ. iͦ głam. modo utrãq simul.
reuerberata acie contabescens. Quis enĩ tam
grauis pruritus oculi. qmͦ inuidia: Nec ue¬
ro aliis liuor liuidus. quã qui aliena gła

Expanded text:
rationem ipsam in aemulationem convertit; rationem ipsam in aemulationem convertit; nec venerari dignatus, sed conatus est imitari. Quam melius seraphim sua ipsa admiratione felices, veneratione etiam venerabiles fiunt, veram in ipso habentes gloriam, cui servire regnare est, et apud quem omnis qui se humiliat exaltatur? Et nunc audi quemadmodum his duabus alis ipsum, quod diximus, caput Domini ne iniquus ille inspiciat, velare seraphim videantur. Quoties enim sursum dirigit aciem, in angelicam statim felicitatem et gloriam malignus offendit; et offendit oculum pessimus humor, livor proprius, ut penetrare ultra non possit. Sic nimirum quasi gemino quodam velamine, ne sublimiora prospiciat, invidus praepeditur; ad illorum, quos superiores habere dolet, modo quidem felicitatem, modo gloriam, modo utramque simul, reverberata acie contabescens. Quis enim tam gravis pruritus oculi, quam invidia est? Nec vero aliis livor invidus, quam aliena gloria
Abbreviated transcription (Latin):
est uite. Nichilominꝰ etiã iusti sunt. sed ex
eo ñ coram eo. inunere eiꝰ. non cõꝑatione eiꝰ¬
Ipse enm sibi iusticia est. cuiꝰ uoluntas nͣ
tam ȩqua qm̃ ipsa ȩquitas & utraq ñ ali¬
ud qm̃ ipsa substantia est. Illa gͦ iusticia
tiua est. Quanta in hoc capite altitudo latet
qnͣta gła est. quantaq sublimitas. in hoc tã¬
umbroso & condenso monte reposita. Quib
tam̃ putamꝰ alis hoc caput seraphim uelant.
ut nulla suȩ subtilitate. naturȩ. nulla ratio¬
nis ꝑspicacitate. neqm oculus in illam que¬
at irrumꝑe ueri lumiins claritatẽ Duab
in fallor alis. suȩ uidelicet ipsoꝵ głȩ & feli¬
citatis. In effabiliter si quidẽ delectant᷑ in
adiniratione contemplationis illiꝰ. nec miꝰ
głantur in ipsius ueneratione. Iniquus
ille admirationẽ quidẽ s ñ uenerationẽ
habens: quia subdi noluit ꝑ uenerationẽ.
figi ñ ualuit ꝑ admirationẽ. Deniq adim¬

Expanded text:
fons vitae. Nihilominus etiam justi sunt, sed ex fons vitae. Nihilominus etiam justi sunt, sed ex eo, non coram eo; munere ejus, non in eIpse enim sibi justitia est, cujus voluntas non tam aequa, quam ipsa aequitas: et utraque non aliud quam ipsa substantia est. Illa ergo justitia tia est. Quanta in hoc capite latet altitudo! quando gloria est, quantaque sublimitas in hoc umbroso et condenso monte reposita! 10. Quibus tamen putamus alis hoc caput seraphim velant, ut nulla sublimitate naturae, nulla rationis 954 perspicacitate nequam oculus in illam queat irrumpere veri luminis claritatem? Duabus, ni fallor, alis, suae videlicet ipsorum gloriae, et felicitatis. Ineffabiliter siquidem delectantur in admiratione contemplationis illius; nec minus gloriantur in ipsius veneratione. Iniquus ille admirationem quidem, sed non venerationem habens, quia subdi noluit per venerationem, figi non valuit per admirationem. Denique admi
Abbreviated transcription (Latin):
pura iusticia. uibi adhuc ñ potest culpa de¬
cõ⁊ Qecta ꝓude interumm uideri potest
iusticia hominũ. si tam̃ peccato ñ consentiait.
ut ñ regnet in eoꝵ mortali corpore. Nam pͥ¬
mi hominis in initio. ñ modo recta. sedetiã
pura fuit. quaaliu ei datum est nec conseu
quoq retinuit rectitudinẽ suã. Sane aput
angłos iusticia pura. recta & firma est: sub¬
limis quidẽ. sed adhuc longe inferior. quã
adiuina. Non enĩ uinata est eis. sed collata¬
a do: ut natura ipsa qͦd ex est: ñ modo ui¬
sticiȩ. sed etiã iusticiȩ capax mueniat᷑. Num¬
quid ñ ista est prauitas quedã. quã in ange
lis siuis mera illa iusticia legit᷑ iuenisse:
Hon em̃ iustificabit᷑ in conspectu tuo om̃is ui¬
uens. ait is qui di iusticiã minime ignora¬
bat. Nec enm ait om̃is homo. sed om̃is ui¬
uens. forte ut ne ipsos angłicos eũ noueriᷤ
sp̃s excepisse. Uiuunt enĩ & ipsi tanto ue.¬
rius. qnͣto ꝓpius astant ei. apud quẽ fons

Expanded text:
ulpa deesse? Recta proinde interim videri potest justitia hominum, si tamen peccato non consentiant, ut non regnet in eorum mortali corpore. Nam primi hominis in initio quidem non modo recta, sed etiam pura fuit, quandiu ei datum est nec sentiret ne ipsam quoque retinuit rectitudinem suam. Sane apud angelos justitia recta, pura, et firma est; sublimis quidem, sed adhuc longe inferior quam divina. Non enim innata est eis, sed a Deo collata: ut natura ipsa, quod ex se est, non modo justitiae, sed etiam injustitiae capax inveniatur. Nunquid non ista est pravitas qlis suis vera illa Justitia legitur invenisse? . Non enim justificabitur in conspectu tuo omnis vivens, ait is qui Dei justitiam minime ignorabat . Nec ait: Omnis homo, sed, omnis vivens, forte, ut ne ipsos angelicos eum noveris spiritus excepisse. Vivunt enim et ipsi, tanto verius, quanto propius adstant ei apud quem est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere: & omĩs pariter oꝑatio nr̃ȩ salutis
Ceruere est. quã sit iusticia illius sublimis.
quã sicut montes d̃ĩ ꝓpħa eẽ mirat᷑. N rã
emm si qua est humilis est uisticia recta
forsitan. sed ñ pura: nsi forte meliores nos
tẽ credimꝰ qm̃ patres nr̃os: qui ñ minꝰ uera¬
citer qm̃ huiliter aiebant. Om̃s iusticiȩ

Expanded text:
pertinere, et omnis pariter operatio nostrae salutis. pertinere, et omnis pariter operatio nostrae salutis. Cernere est quam sit justitia illa sublimis, quam sicut montes Dei propheta esse miratur. Nostra enim si qua est humilis est justitia, recta forsitan, sed non pura. Nisi forte meliores nos esse credimus, quam patres nostros, qui non minus veraciter quam humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
Hon est eorꝑalis dimua substantia: nec ui formã
hominũ menbris distincta corporeis. Sp̃s est
ds & que de do dicunt᷑. spitaliter uestiganda.
Alio quin quis nobis reuelabit hoc caput. & pe¬
des istos. quos geminis alis seraphun uelant:
insi sp̃s ipse qui nouit om̃ia quȩ in eo sunt.:
& scrutat᷑ etiã alta łi ÷ Figo autẽ oꝑinor ip¬
sa ẽẽ. quȩ hoc loeo eapitis nomine. designaut᷑.
Itaq scđm hunc sensum caput eiꝰ. maiestas eiꝰ:
potestas eiꝰ sempiterna uirtus atq diuinitas.
Caput eiꝰ iuxta illud ꝓpħicum: iusticia eiꝰ sicut
montes dĩ. Hempe qͥd sequit᷑ uidicia tua a¬
byssus multa: ñ incongruȩ forte uidebitur
pedũ posse appellatione signari. Sunt enim
uelud quida pedes eiꝰ: iuestigabiles uiȩ eius
inscrutabilia uidicia eiꝰ ꝓfunda sapientiȩ eius.
& irrep̃hensibilis queđa. s incomp̃heusibilis
dispositio eiꝰ. Ad hos pedes ipsum qͦ incar

Expanded text:
Non est corporalis divina substantia, nec in formam Non est corporalis divina substantia, nec in formam hominum membris distincta corporeis. Spiritus est Deus; et quae de eo dicuntur, spiritualiter vestiganda. Alioquin quis nobis revelabit hoc caput, et pedes istos, quos geminis alis seraphim velant, nisi Spiritus ipse, qui novit omnia quae in eo sunt, et scrutatur etiam alta Dei? Ego enim opinor ipsa esse quae in hoc loco capitis nomine designantur. Itaque secundum hunc sensum caput ejus, majestas ejus, potestas ejus, sempiterna virtus atque divinitas. Caput ejus, juxta illud propheticum: Justitia tua sicut montes Dei. Nempe quod sequitur, Judicia tua abyssus multa , non incongrue forte videtur pedum posse appellatione signari. Sunt enim velut quidam pedes ejus, investigabiles viae ejus, inscrutabilia judicia ejus, profundum sapientiae ejus, et irreprehensibilis quaedam, sed incomprehensibilis dispositio ejus. Ad hos pedes ipsum quoque Dom
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ intelligant. ut pote. quos ille regit. & agit.
sp̃s. qui scrutat᷑ etiã alta dĩ. Suꝑbꝰ ille lucifer
lucem p̃ferens. ñ habens ignẽ. alteri tautũ in¬
nxus ale. casum facere potuit. ñ uolatum.
E xultauit em̃ lucidus ẽe. ñ feruidus. ñ nicensꝰ.
qͥd sonat seraphim. Non gͦ stetit. qͥa contemp¬
sit. sedd uolare. potuit. qͦd p̃sumpsit. Sustulit
cum naturȩ uiuacitas. sed in suã plane ꝑniti¬
em. quippe quẽ defectus gr̃ȩ mox deiecit.
Nec dissimilis sane. illoꝵ casus. qui cũ cognouis¬
sent dm̃. ñ głificauerunt. aut gr̃as egerunt.
quo tande̾ merito traditi sunt in reꝓbũ seu¬
sum. & obscuratũ est insipiens cor eoꝵ. De-¬
niq & ipsi eoꝵ pͥncipi interpositũ est uelam̃
qͥd nulla iam naturȩ iuuacitate. ꝑtũseat: ut
ipsiꝰ qui suꝑ soliũ sedet caput aut pedes uale¬
at intueri. Si quidẽ seraphim stantes & astan¬
tes. duab alis caput uelabant. duab pedes.

Expanded text:
quam intelligant, utpote quos 953 ille regit et agit quam intelligant, utpote quos 953 ille regit et agit Spiritus qui scrutatur etiam alta Dei. Superbus ille Lucifer, lucem praeferens, non ignem habens, alteri tantum innixus alae, casum facere potuit, non volatum. Exsultavit enim lucidus esse, non fervidus, non incensus, quod seraphim sonat. Non ergo stetit, quia contempsit; sed nec volare potuit, quod praesumpsit. Sustulit eum naturae vivacitas, sed in suam plane perniciem, quippe quem defectus gratiae mox dejecit. Nec dissimilis sane illorum casus, qui cum cognovissent Deum, non glorificaverunt, aut gratias egerunt: quo tandem merito traditi sunt in reprobum sensum, et obscuratum est insipiens cor eorum . Denique et ipsi eorum principi interpositum est velamen, quod nulla jam naturae vivacitate pertranseat, ut ipsius, qui super solium sedet, caput aut pedes valeat intueri. Siquidem seraphim stantes et astantes duabus alis caput velant, duabus pedes. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq relinquat᷑. Et uelant᷑ alis. quȩ nimi¬
rum sic illum arceant. ut istos sustineant. &¬
sustollant. Querendũ tam̃ pͥus quib alis uola¬
re dicant᷑. quia duab inquit uolabant. Nec
in congruũ forsitan duas istas naturȩ & gr̃ȩ
dicimꝰ. p̾sertim cum pͥus quoq in huis ipsis et¬
am solii celsitudo & eleuatio a nobis fuerit as¬
signata. Uiuaci si quidẽ ꝑ naturã intellectu.
& feruenti nichilominꝰ affectu ꝑ gr̃am. in cũ
qui supͣ ipsos est extenti uigiter &. intenti:
stare quidẽ ut diximꝰ ꝑ ministeriũ. sed & uo¬
lare ꝑ studiũ ꝑhibent᷑. Licet enĩ uelent ca¬
put dm̃i. uelent etiã pedes: sed sibi ista ñ ue¬
lant. magis autẽ sedule uelant & uolitant
inter ista . & alta potentiȩ ciꝰ. & ꝓfunda sapientie
uestigantes. Nec sane scrutatores sunt inaiesta¬
tis. ut ꝑnide oppͥmant᷑ a gła. qͦd ñ ininꝰ diligaũ

Expanded text:
utique relinquatur. Et velantur alis, quae nimiutique relinquatur. Et velantur alis, quae nimirum sic illum arceant, ut istos sustineant et sustollant. 8. Quaerendum tamen prius, quibus alis volare dicantur; quia duabus, inquit, volabant. Nec incongrue forsitan duas istas naturae, et gratiae dicimus: praesertim cum prius quoque in his ipsis etiam solii celsitudo et elevatio a nobis fuerit assignata. Vivaci siquidem per naturam intellectu, et ferventi nihilominus affectu per gratiam in eum qui supra ipsos est extenti jugiter et intenti, stare quidem ut diximus per ministerium, sed et volare per studium perhibentur. Licet enim velent caput Domini, velent etiam pedes; sed sibi ista non velant, magis autem sedule volant et volitant inter ista, et alta potentiae ejus, et profunda sapientiae vestigantes. Nec sane scrutatores sunt majestatis, ut proinde opprimantur a gloria: quod non minus diligant
Abbreviated transcription (Latin):
linguã exigit. maximeq amnũ sp̃italem.
Dico autẽ ut cumq qͦd sentio. nec sane affir¬
mans dico. s comeclans quodammͦ & opinans.
Quid eĩ estimare uetat. deiecto lucifero ad ꝑ¬
uigiles excubias seraphim constitutos. sicut eie¬
cto homine teste scͥptura cherubin ad custodi¬
am posuit:Nec in congrue forsitan cheru¬
bin flammeus gladius tradit᷑. ut a ligno uitȩ
inciso pariter & incensio. quib nchil carni
terribilius. manũ ꝓhibeant corꝑalem. P orro
seraphim tantũ alas accipiunt. quarũ uelami¬
ne. arceant oculũ sp̃italem. Demq duab nqͥt
uelabant caput eiꝰ & duab pedes. ut nec alta
dĩ. nec ꝓfunda eiꝰ imquus ille ualeat contem¬
plari. Erit cũ reuelabit᷑ gła dm̃. sed ñ erit hoc
nisi factum fuerit ante qͦd scͥptum est. Gollat᷑
impius. ne uideat. głam dĩ. Interun sane ue¬
latur caput. uelant᷑ pedes: ut mediũ aliqͥd
cidem impio uidendum. sed ad inuidendũ

Expanded text:
linguam exigunt, maximeque animum spiritualem. linguam exigunt, maximeque animum spiritualem. Dico autem utcunque quod sentio, nec sane affirmans dico, sed conjectans quodammodo et opinans. Quid enim aestimare vetat, dejecto Lucifero, ad pervigiles excubias seraphim constitutos; sicut ejecto homine, teste Scriptura, cherubim ad custodiam posuit Deus? Nec incongrue forsitan cherubim flammeus traditur gladius , ut a ligno vitae incisio pariter et incensio, quibus nihil carni terribilius, manum prohibeant corporalem. Porro seraphim tantum alas accipiunt, quarum velamine arceant oculum spiritualem. Denique duabus, inquit, velabant caput ejus, et duabus pedes; ut nec alta Dei, nec profunda ejus iniquus ille valeat contemplari. Erit cum revelabitur gloria Domini; sed non erit hoc nisi factum fuerit ante quod scriptum est, Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Interim sane velatur caput, velantur pedes, ut medium quidem aliquid eidem impio videndum, sed ad invidendum
Abbreviated transcription (Latin):
stare. ꝑsistere est in uigore anmi. & obser¬
uatione. ꝓpositi. Sic moyses stetit in confra¬
ctione in conspectu dñi. ut auerteret irã
ciꝰ. sic stetit phinees & placauit. Seraphmi
stabant suꝑ illud. Quid sibi uult. qͦd non
ꝓpħa. sed duos:Duos siquidẽ ei apparu¬
isse coustat. ex eo qͦd setutus adiunrit. Sec
ale uni. & sex ale alteri. Et bene duo stabans
Ue enim soli. quia si ceciderit. ñ habet suble¬
uantẽ. Ue tibi suꝑbiȩ sp̃s. solitudinis. & so¬
litariȩ p̃sumptionis amator. Non stetisti in
ueritate. expulsus es: pes suꝑbiȩ stare ñ po¬
tuit. Solus sedere uolens. tamqmͣ fulgur de
uantẽ. Sex ale uin. & sex ale alteri. Ad qͥd
multiplicitas ista pennarũ: Duab inquit
uelabant caput eiꝰ. & duab pedes. & duab
uolabant. Grande mysteriũ. & ꝓfundũ utiq
sacramentũ. Attentas in uobis hȩc uerba de¬
sideraut aures. s multomagis disertã in uob̃

Expanded text:
stare, persistere est in vigore animi, et obserstare, persistere est in vigore animi, et observatione propositi. Sic Moyses stetit in confractione in conspectu Domini, ut averteret iram ejus: sic stetit Phinees, et placavit . Seraphim stabant super illud. Quid sibi vult, quod non t propheta, sed duos? Duos siquidem ei apparuisse constat ex eo quod secutus adjunxit: Sex alae uni, et sex alae alteri. Et bene duo stabant: Vae enim soli, quia si ceciderit, non habet sublevantem . Vae tibi, superbiae spiritus, solitudinis et solitariae praesumptionis amator: non stetisti in veritate; expulsus es; pes superbiae stare non potuit. Solus sedere volens, tanquam fulgur cevantem. 7. Sex alae uni, et sex alae alteri. Ad quid multiplicitas ista pennarum? Duabus, inquit, velabant caput ejus, et duabus pedes; et duabus volabant. Grande mysterium et profundum utique sacramentum! Attentas in vobis haec verba desiderant aures, sed multo magis disertam in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
bant diuersis karismatũ donis. spũ sapien¬
tiȩ & intellectus. consilii & fortitudinis. sci¬
entiȩ & pietatis. & replebant illud sp̃u ti¬
moris dm̃i. Seraphim stabant suꝑ illud.
merito stare suꝑ cȩteros describant᷑. Et ip¬
si tamen quãlibet cȩteris p̃stent. astant i¬
chilominꝰ dũo p̃sidenti. deuotũ utiq mini¬
steriũ. & plenũ reuerentię obsequiũ exhi¬
bentes. Aliter em̃ dm̃. aliter angłi. aliter
hominis intelligi conuenit stationẽ. Stat
xp̃s ꝓ patre. zelans patris głam querens.
& tamqmͣ fidelis unigenitus. immo & pͥmo¬
genitus patris. xelo patͥs aduiuans adopti¬
uos. Sic illum stephanꝰ stautẽ. uidit. quẽ
babuit adutorẽ. sic ꝓpħa in adiuto¬
riũ eum sur gere p̃cabatur: exurge
inquiens dñe adiuua nos. Sane angłica
statio minstratio est: dicente. ꝓpħa. Milia
miliũ ministrabant ei. & decies centena mi¬
lia assistebant ei. Nam hominis quidem

Expanded text:
bant diversis charismatum donis, spiritu sapienbant diversis charismatum donis, spiritu sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis; et replebant illud spiritu timoris Domini. 6. Seraphim stabant super illud. merito stare super caeteros describantur: et ipsi tamen quamlibet caeteris praestent, astant nihilominus Domino praesidenti, devotum utique ministerium, et plenum reverentiae obsequium exhibentes. Aliter enim Domini, aliter angeli, aliter hominis intelligi convenit stationem. Stat Christus pro Patre zelans, Patris gloriam quaerens; et tanquam fidelis Unigenitus, imo et primogenitus Patris, zelo Patris adjuvans adoptivos. Sic illum Stephanus stantem vidit , quem habuit adjutorem: sic Propheta in adjutorium eum surgere precabatur, Exsurge, inquiens, Domine, adjuva nos . Sane angelica statio ministratio est, dicente propheta: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant . Nam hominis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis ꝑ grãm eleuatũ. Excelsos em̃ fecit
natura conditionis. eleuatos gr̃a confirmati
onis. de qua dicit᷑. Uerbo dñ celi firmati st̃.
sub ipso sunt templum replent. licet ĩa terra
om̃is ipsius plena sit maiestate. Ubiq emin
regnat. ubiq imꝑat. ubiq maiestas eiꝰ. s gr̃a
forte ñ ita. Non in quã sicut potestas. sic &
uoluntas eiꝰ bona. & bene. placens. & ꝑfecta.
Alioqum quid est qͦd dicimꝰ. fiat uoluntas
tua sicut in celo & in terra: Fit em̃ uolun¬
tas eiꝰ de om̃ib. fit ꝑ om̃s. ñ in om̃ib tam̃.
In electis spĩtib fit uoluntas di. quando eis
efficitur cũ ipso una uoluntas. Hec sane
adhesio spãlis unũ sp̃m faciens: sicut mul¬
titudins quoq credentiũ cor unũ & am¬
ma una legit᷑ extitisse. Et ea que sub ip-¬
so erant replebant templum. Replebant
om̃i benedictione sp̃itali: replebant conso¬
latione diuina. replebant diuisionib grã¬

Expanded text:
to magis per gratiam elevatum. Excelsos enim fecit to magis per gratiam elevatum. Excelsos enim fecit eos natura condionis, de qua dicitur: Verbo Domini coeli firmati sunt . sub ipso sunt, templum replent, licet jam terra omnis ipsius plena sit majestate. Ubique enim regnat, ubique imperat, ubique majestas ejus, sed gratia forte non ita. Non, inquam, ubique sicut potestas, sic et voluntas ejus bona, et beneplacens et perfecta. Alioquin quid est quod dicimus: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra? Fit enim voluntas ejus de omnibus, fit per omnes, non in omnibus tamen. In electis spiritibus fit voluntas Dei, quando eis efficitur cum ipso una voluntas. Haec sane adhaesio spiritualis unum spiritum faciens, sicut multitudinis quoque credentium cor unum et anima una legitur exstitisse . Et ea quae sub ipso erant, replebant templum. Replebant omni benedictione spirituali, replebant 952 consolatione divina, replebant divisionibus gratia
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. Cȩterũ ut pͣdeximꝰ. qui in patre eubat
delicians cũ patre. imꝑans sedet. ibi sponsus
amabilis: hic dñs admirabilis: Deniq gloso
as in scĩs sius. muabilis in maiestate sua.
U idi inquit dñm sedentẽ suꝑ soliũ excelsum
& eleuatũ: & plena erat om̃is terra maiestate.
eiꝰ: & ea quȩ sub ipso erant replebant tem¬
plum. Quȩ em̃ sub ipso erant: Numquid
ipsum qͦd dixerat soliũ. quãlibet excelsum &
eleuatũ: sub ipso tam̃ nichilominꝰ erat: Si
eñ ipse suꝑ solium sedeus. soliũ plane sub¬
ipso. Et quomͦ illud replebat tem¬
plum: Demq quanc do & ipsa iã
terra om̃is plena est maiestate eiꝰ. templũ
disce ex hiis quȩ audis. soliũ ñ machinam
ymaginari corporeã: sed angłicam iutellige¬
re creaturã. Si enĩ sedes est sapientiȩ amina
usti: quã dignior seiles angłi scĩ: Hoc pla¬
ne soliũ głȩ eiꝰ. ex celsum ꝑ naturã. sed mul¬

Expanded text:
onem. Caeterum, ut praediximus, qui in Patre cubat onem. Caeterum, ut praediximus, qui in Patre cubat delicians, cum Patre imperans sedet; ibi sponsus amabilis, hic dominus admirabilis; denique gloriosus Deus in sanctis suis, mirabilis in majestate sua. 5. Vidi, inquit, Dominum sedentem super solium excelsuevatum, et plena erat omnis terra majestate ejus: et ea quae sub ipso erant, replebant templum. Quae enim sub ipso erant? Nunquid ipsum quod dixerat solium? Quamlibet excelsum et elevatum, sub ipso tamen nihilominus erat. Si enim ipse super solium sedens, solium plane subipso. Et quomodo illud replebat templum? Deinde quando et ipsa jam terra omnis plena est majestate ejus; quomododisce ex his quae audis, solium non machinam imaginari corpoream, sed angelicam intelligere creaturam. Si enim sedes sapientiae est anima justi, quam dignior sedes angeli sancti? Hoc plane solium gloriae ejus, excelsum per naturam, sed mul
Abbreviated transcription (Latin):
Taem utrobiq uidit eumdẽ. s ñ uidit eodem
n : ac ꝑ hoc quodammnꝰ ñ eundẽ. Ibi em̃ uidit
luidũ plagis. saturatũ opprobrus. affectũ sup¬
plicus. lacessitũ miuriis. Uidit demq contẽp¬
tibilem. uidit pendentẽ. uidit. ꝓpter nos mo¬
rientẽ & ait. Attritus est ꝓpter scelera m̃a.
cuiꝰ luiore sanati sumꝰ. Ibi inquã nouissimꝰ
uiroꝵ apparuit. & despectus. hic autẽ plena
erat om̃is terra maiestate eiꝰ. Ibi uir doloꝵ
& sciens infirmitatẽ. hic dñs sedeus. Et illa
quidẽ uisio cõmunis. uerbo pluralis numeri
designat᷑. hec autẽ tam singłaris est qm̃ sub¬
limis. Ihi gͦ tamqm̃ unus de multitudine.
uidimꝰ ait: hic uero tamqm̃ solus & solita¬
riꝰ leuans se supra se: uidi inquit dñm se¬
dentẽ. & cȩtera. Sane competenter dñs dici¬
tur: qui sedere conspicit᷑. Sedere em̃ p̃siden¬
tis est: sedere dnãntis est. & regnantis. Max
nã sedere simpliciter. aliquando & humiliati¬

Expanded text:
em utrobique vidit eumdem; sed non vidit eodem modo, ac per hoc quodam modo non eumdem. Ibi enim vidit eum lividum plagis, saturatum opprobriis, afflictum suppliciis, lacessitum injuriis. Vidit denique contemptibilem, vidit pendentem, vidit propter nos morientem, et ait: Attritus est propter scelera nostra, cujus livore sanati sumus . Ibi, inquam, novissimus virorum apparuit et despectus; ajestate ipsius. Ibi vir dolorum, et sciens infirmitatem; hic Dominus sedens. Et illa quidem communis visio verbo pluralis numeri designatur: haec autem tam singularis est, quam sublimis. Ibi ergo tanquam unus de multitudine: Vidimus ait; hic vero tanquam solus et solitarius, levans se supra se: Vidi, inquit, Dominum sedentem, etc. Sane competenter Dominus dicitur, qui sedere conspicitur. Sedere enim praesidentis est, sedere dominantis est et regnantis. Maxinam sedere simpliciter, aliquando et humiliati
Abbreviated transcription (Latin):
niꝰ qͦd aliqͥndo etiã fuerit sine patre: Nemo id
pͥsumeret. si ñ pͥor ipse dixissetꝰ. Ds̃ ms̃. as ms̃.
utqd dereliqͥsti me: Quasi quȩdã ibi derelictio
fuit. ubi nulla fuit in tanta necessitate uirtutis
patre sedentẽ. a pr̃e ambulantẽ. ꝓ pr̃e stantẽ.
sub pr̃e pendentẽ: sine patre morientẽ. Quonã¬

Expanded text:
mus quod aliquando etiam fuerit sine Patre? Nemo id mus quod aliquando etiam fuerit sine Patre? Nemo id praesumeret, si non prior ipse dixisset: Deus meus, Deus meus, utquid dereliquisti me? Quasi quaedam enim ibi derelictio fuit, ubi nulla fuit in tanta necessitate virtutis Patre sedentem, a Patre ambulantem, pro Patre stantem, sub Patre pendentem, sine Patre
Abbreviated transcription (Latin):
rũ caritas facit ꝓ nr̃o quidẽ modulo in hoc suũ
cubiculũ & in suã requiẽ. factꝰ etiã primogenitꝰ
introducit. Iã uero quod dicit᷑ a patre. ambulan¬
tem significat: & ad eũ quẽ ꝓxiine ipso prestante
cȩlebrat̃i sumꝰ spectat incarnationis eiꝰ aduentum
h inc nimirũ & ipse ait. Ego enĩ a deo ꝓcessi & ue¬
ni. In terris demq uisus est. & cum hominibꝰ con¬
uersatꝰ. mediꝰ nr̃m quẽ nesciebamꝰ stecit: uerus
quidẽ emmanuhel nobiscũ ds. nobiscũ stans. sed
ꝓpatre. Quod enĩ nobiscũ stecit adiutoriũ: quod
ꝓpatre stetit. ⁊ elũ designat. Paternã nempe que¬
rebat in om̃ib głam: cuiꝰ & uenerat facere uolun¬
tatẽ. Ceterũ si pendentẽ consideras. si xp̃m & hunc
crucifixũ attendas: ibi maxime euidentissimeq
eũ sub patre reperies. hoc ꝓpriȩ & specialiter ad
humauȩ ꝑtinuit nat̾e humilitatẽ. scđ̃m quam
ipse ait. Pater maior me est. Dicere ne audebi¬

Expanded text:
um cubiculum et in suam requiem factus etiam primogenitus introducit. 3. Jam vero quod dicitur a Patre, ambulantem significat, et ad eum, quem proxime ipso praestante celebraturi sumus, spectat Incarnationis ejus adventum. Hinc nimirum et ipse ait: Ego enim a Deo processi et veni . In terris denique visus, et cum hominibus conversatus, medius nostrum, quem nesciebamus, stetit, verus quidem Emmanuel, nobiscum Deus, nobiscum stans, sed pro Patre. Quod enim nobiscum stetit, adjutorium; quod pro Patre stetit, zelum designat. Paternam nempe quaerebat in omnibus gloriam, cujus et venerat facere voluntatem. Caeterum si pendentem 951 consideres; si Christum et hunc crucifixum attendas, ibi maxime evidentissimeque eum sub Patre reperies. Hoc enim proprie ac specialiter ad humanae pertinuit naturae humilitatem, secundum quam ipse ait: Pater major me est . Dicerene audebi
Abbreviated transcription (Latin):
ut concederent in sede epãli regłares ordina.¬
ri canonicos. ꝓ qua re ꝑ septẽ annos excõimum¬
cati parupendebant omĩno: ita ut qͥnquen¬
nium exularet archiepẽ. uacaret eccłia. red¬
ditus illi uiolenter diriꝑent: & tam exosus
eẽt omni ppło archiepc̃. ut in ingressu etiam
omnib nr̃is exꝓbrarent. dicentes. qm̃ isti st̃
de paterins archiep̃i. S ed mutauit animos
eoꝵ sermo dĩ uiuus & efficare. p̃ter spem umi¬
uersoꝵ. qui nouerant. negotii difficultatem.
& obligationes pessimas nimis.
N castro qͦd dicit᷑ BRaierach allatus ẽ ad eum.
uir nobilis grauissima infirmitate laborans.
& ex illa conualuit hora. ut postea didicimus.
Am uero petragorici populi
deuotionẽ quis explicet: Paulominꝰ suffoca¬

Expanded text:
ut concederent in sede episcopali Regulares ordinaut concederent in sede episcopali Regulares ordinari canonicos, pro qua re per septem annos excommunicati parvipendebant omnino: ita ut quinquennium exsularet archiepiscopus, vacaret ecclesia, reditus illi violenter diriperent, et tam exosus esset omni populo archiepiscopus, ut in ingressu etiam omnibus nostris exprobrarent, dicentes, « Quoniam isti sunt de patronis archiepiscopi. » Sed mutavit animos eorum sermo Dei vivus et efficax, praeter spem universorum, qui noverant negotii difficultatem et obligationes pessimas nimis. In castro quod dicitur Bragerach, allatus est ad eum vir nobilis, gravissima infirmitate laborans, et ex illa hora convaluit, ut postea didicimus.am vero Petragorici populi devotionem quis explicet? Paulo minus suffoca