comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s sires nõ restituature Ba
autem accõ arbitraria sic
bt reus licentiam us ads
stõnem secumdum quia¬
tur arbitrium ab solucionẽ
afferat.o. uid enim si metũ
ticius adbibuent me non
hec inreb humanis non
est finc dolo malo moñne¬
iudicis officio ab soluat a¬
ut siẜuus in fuga est eque
sicau̾o iudicis offo me. su
meam potestacem pu̾ncrit
restitutum ab soluidebebo.
unquidem putant bone
fideremptorem ab coqui
xii inculit conparantem

Expanded text:
si res non restituatur. Haec autem actio cum arbitraria sit, habet reus licentiam usque adstitutionem, secundum quotur, arbitrium absolutionem adfert. quid enim si metum quidem Titius adhibuit me non haec in rebus humanis non est sine dolo malo miudicis officio absoluar? aut si seruus in fuga est, aeque, si cauero iudicis officio me, si in meam potestatem peruenerit, restituturum, absolui debebo. unde quidam putant bona fide emptorem ab eo qui uim intulit comparantem
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sano nondebebat dele¬
gante co piim apantionre
preficdis int̾uenirẽte sme no¬
otione indicis coactus est
abeo qui rei dampnum pre¬
sticit iub̾at. ꝙ si debicis saciͣ¬
fecit simplici inssione et ñ
rum ab co qnͣtitatum pro¬
fecit reuocari inciuile est.
de tolomalo

Expanded text:
aduersario non debebat, delegante eo per uim, apparitione praesidis interueniente, sine notione iudicis, coactus est  restitui ab eo, qui rei damnum praestiterit, iubeat. quod si debitis satisfecit simplici iussione et nonrum ab eo quantitatium profecerunt, reuocare inciuile est. DE DOLO MALO
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. simodo ctum sit ali¬
quid puenisse. Idemest et
sic ipsius qui uim incułit̾
sic incorpus primontum
puenit ali qui ut ceitum sit
ad brdem puenturum. Idẽ
tam cum de suo statu picli

Expanded text:
bitur, si modo certum sit aliquid peruenisse. idem et ‹si› ipsius qui uim intulit sic in corpus patrimonii peruenit aliquid, ut certum sit ad heredem peruenturum, id estam, cum de suo statu pericli
Abbreviated transcription (Latin):
alius metum culit nam ⁊̃¬
in alcrus premium uti a¬
lienum metum nõ oportez¬
reus sit ꝯstitutus et fideiuᷤ¬
ssorem uolentem decłit⁊
ip̃c fideiussor libacur. nso
bas  fidciissor metu accessit
ṅo etiam Itus sobas fide¬
iissor lib̾abitur Quãdr¬
uplicat᷑ autem io quanti
cares erit .i. cum fructib.
⁊ omn uncasiquis per
uom fisti promittendo po¬
ca fidciussorem adhibeat
is quo lib̾atur¶s ⁊̃ siquis
prum scipulatus cum ac¬
cepcum nõ facẽt fu̾it in
quadruplum ꝯdempna¬
cus ex stipulacus eum a¬
gentẽm adu̾sus excepcoe
replicatione adiuuar.
nił putat. Cum inquad¬
ruplo ⁊ simplum reus sit¬
ꝯsecutuslabeo ã etiam po
quadrupli accõem nicħor
exceptione sub mouetũ
cum quiuim inculit di¬
cebat qd durum uideba¬
cur ita temꝑandum est.
uc tam triplici condemp¬
natione plectacur. ꝙacccp¬
tilationẽ omni modo fa¬
cere conpellat. Euate¬
nus autem diximus in¬
quadruplo simplum in¬
esse. sic hoc disponendũ

Expanded text:
alius metum fecit. Nam in alterius premium verti alienum metum non oportreus sit constitutus et fideiussorem uolentem dederit, et ipse et fideiussor liberatur: si solus fideiussor metu accessit, non etiam reus, solus fideiussor liberabitur.Quadruplatur autem id quanti ea res erit, id est cum fructibus et omni causa.Si quis per uim sisti promittendo postea fideiussorem adhibeat, is quoque liberatur.Sed et si quis per uim stipulatus, cum acceptum non faceret, fuerit in quadruplum condemnatus, ex stipulatu eum agentem aduersus exceptionem replicatione adiuuari Iulianus putat, cum in quadruplo et simplum sit reus consecutus.Labeo autem etiam post quadrupli actionem nihilo minus exceptione summouendum eum, qui uim intulit, dicebat: quod cum durum uidebatur, ita temperandum est, ut tam tripli condemnatione plectatur, quam acceptilationem omnimodo facere compellatur.Quatenus autem diximus quadruplo simplum inesse, sic hoc disponendum
Abbreviated transcription (Latin):
s non semꝑ.s causa cogni¬
ta. Incailse autem cogni¬
tione ut satur ut si alia ac¬
turo actio nõ fit tunc hec
detursĩ sanc cum ꝑ metuz
facta inuriaanno ucili¬
cẽ debet ut post annum
acco hec dan debeat salia a¬
cirinis admissa est decesẜit.
hr̃s cius haberic brclicatis
petitionem qm pro posẜo¬
requi uim incutit possio¬
tus causa accõ quamuis
Si annus laigis rcturctiã
haberes in quadruplum
expiri possit¶Ldeo autem
rei ꝑsecutionem bt¶In hac
accõne nonquentur ari
An altus metum fec̾it. Su¬
fficit enim hoc docere me¬
tum fibi illacum esse ułiũ
oum tñ sensisse Namcũ
metus hãt in se ignoran ⁊¬
ciam mico quis non astr¬
ingiturut designet quis
ei metum.uł uim adhibu¬
iut et ioco ad hoc tm actor
astringitur ut doccat me¬
tum incausa fuisse. uit ali¬
aliud facetinee cuiꝙ̃ iiqũ¬

Expanded text:
 non semper, sed causa cognita. In cause autem cognitione versatur, ut si alia actio non sit, tunc hec detur. Et sane cum per metum facta iniuria, anno causa debet, ut post annum actio haec dari debeat. alia acui uis admissa est decesserit, heres eius habet hereditatis petitionem, quoniam pro possessore qui uim intulit possidtus causa actio, quamuis, si annus largiretur, etiam heres in quadruplum experiri possit. ideo autempersecutionem.In hac actione non quaeritur, an alius metum fecit: sufficit enim hoc docere metum sibi illatum uel uim, tamen sensisse. nam cum metus habeat in se ignorantiam, merito quis non adstringitur ut designet, quis ei metum vel vim adhibuit: et ideo ad hoc tantum actor adstringitur, ut doceat metum in causa fuisse, ut alialiud faceret. nec cuiqu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ o portere pͥrecorem opem.
ferre. Nam cum liceat xa
quare si metu cecoeg̾it sibi
promitte moxego eumco¬
g̾o metu te accepto libare uꝰ
bitori suo ut ei solueret hoc
metus cã accõnis que dã¬
pnum erigit qͣmiris nes¬
ari nõ possit in legem iul

Expanded text:
non oportere ei praetorem opem ferre: nam cum liceat, inquare si metu te coegerit sibi promittere, mox ego eum coegero metu te accepto liberare, bitori suo ut ei solueret, hoc metus causa actionis quae damnum exigit: quamuis negari non possi
Abbreviated transcription (Latin):
secuta ut ꝑfecta res est po
stipulationem nimatio
facta est aut ꝑmetum acc
excepcoem .S ex faccto cum
campani metu cuidam il¬
ab in patore ño posse eũ
aprecore in ĩtẽgrum restoe
postulare ⁊pretorem ne me
assidente int̾ locutum esse
ut sũ acc̃one uellet adu̾so
campanos expini. sũ exceprõc¬

Expanded text:
secuta, aut perfecta, si post stipulationem et numeratio facta est aut per metum acceexceptionem. sed ex facto scio, cum Campani metu cuidam iab imperatore nostro posse eum a praetore in integrum restitutionem postulare, et praetorem me adsidente interlocutum esse, ut sive actione vellet adversus Campanos experiri, esse pro
Abbreviated transcription (Latin):
mus huic coicto locum
est quod pretor hoc eclicto
gñaliter.⁊ in rem loqutur.
nec adicit aquo gestum ẽ.
Niõ sũ singułaris sit ꝑso¬
na ca que metum inculi
un.uł corpus huic edco
locus ent.¶S lic xini fcãm.¬
lectatur clegant̾ tamen p¬
onponius.ait. siquo mas¬
g̾ te deui bostium.uł latro¬
num uł ppłi tuerer. uł lib̾¬
arem aliquidꝰ te accepo. ł.
te obligaũo nõ debe sueh
edicto tener nusicibi ipehs¬

Expanded text:
ius hoc edicto locum em, quod praetor hoc edicto generaliter et in rem loquitur nec adicit a quo gestum: et ideo sive singularis sit persona, quae metum intulit, um vel corpus, huic edicto locus erit. sed licet vim falectatur, eleganter tamen Pomponius ait, si quo magis te de vi hostium vel latronum vel populi tuerer vel liberarem, aliquid a te accepero vel te obligavero, non debere me hoc edicto teneri, nisi ipse h
Abbreviated transcription (Latin):
ad edcm̃ p̃tinere mħ̾ intẽ¬
stan in se quis uentus. an
inlibis suis cum pro affecp¬
tu parentes magis inlib̾is
cipe debemus ñ supitionẽ
or ab aliquo. Ueniq tͣctat
si fundum neum reliq̃ro¬
ꝙ auditoꝰ qui cũ annis ue¬
niret. an huic edicto locus
fit ⁊ pqp rest labeonem existi¬
uãre huic edco locum no ẽẽ.
⁊udein int̾dc̃m cessare. q̃m
nõ uideor ui deiectus qui ⁊¬
deici nõ exꝑectani ẜ pro fugi.
tiingssi sunt tunc discessi
huic ne edco locum fore.¬

Expanded text:
ad edictum pertinere, nihil interest in se quis veritus sit an in liberis suis, cum pro affectu parentes magis in libericipere debemus, non suspicionem or ab aliquo. denique tractat, si fundum meum dereliquero audito, quod quis cum armis veniret, an huic edicto locus sit? et refert Labeonem existimare edicto locum non esse et unde vi interdictum cessarenon uideor ui deiectus, qui deici non expectaui sed profugi. ti ingressi sunt, tunc discessi: huic enim edicto locum face
Abbreviated transcription (Latin):
ore. pretõr ñ respicit an adu¬
ꝙhic accepit metu mortis
int̾usurus est nisi dem ñ
dubitatur quĩ maximo.
metu ꝯpllat utiq iam in
ẜuitute petor⁊ illis instru¬
m̃tis ꝑclitis lib̾ protuncla¬

Expanded text:
ore, et praetor non respicit, an aduic accepit metu mortis interversurus est nisi dem, non dubitatur quin maximo metu compellat, utique si iam in servitutem petor et illis instrumentis perditis lib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ip̃ares que ad enm alrum
puenit inc̾iit no ẽc locuple¬
etiorem dicemus.siuero:
pecuniain.aliam ue remꝰ
u̾sa sit .iͭ aliud amplius
querend est quis critus fit¬
t s si onni modo locuplex
rerum hrclicaniaxum Rp¬
sit obio ip̃m peteit abeo ue¬
hredicatem posse qr lic mn¬

Expanded text:
ipsa res, quae ad alium peruenit, interiit, non esse locupletiorem dicemus: sin uero in pecuniam aliamue rem conuersa sit, nihil amplius quaerendum est, quis exitus sit, sed omnimodo locuples rerum hereditariarum rescripsit ob id ipsum peti ab eo hereditatem posse, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nam quodam modo cum
co contraicur quibet .i¬
ussum aute accipiendr
ẽtestatoquis siue pepłam
siue uerbis auc ꝓnuntia¬
cum. suic specialiter mu
no incontrasi nisserit. si¬
ue generaliteret roxo ⁊ si
sic contestatus sit: quod
uolens cumstichos sinio
modo negecium gerere ꝑi¬
icur risisset nisictalex al¬
int probibet siego quero
an reuocaret hoc iussum
ante quamclatur possit.
⁊̃ puto posse quem.ad in¬
oclum simandass. ⁊ prea
ante contractum contra¬
na uolũtate mandatu
ne uidetur iussisse. s et

Expanded text:
nam quodammodo cum eo contrahitur qui iubet.Iussum autem accipiendum est, siue testato quis siue per epistulam siue uerbis aut per nuntium siue specialiter in uno contractu iusserit siue generaliter: et ideo et si sic contestatus sit: 'Quod uoles cum Sticho seruo meo negotium ge‹re› perisisse, nisi certa lex aliquid prohibet.Sed ego quaero, an reuocare hoc iussum antequam credatur possit: et puto posse, quemadmodum si mandasset et postea ante contractum contraria uoluntate mandatum ue, uidet
Abbreviated transcription (Latin):
finron uł prodigimbente
cum suuo contractum
sit putat labeo quodius
sudandam accionem. in
cos. quorum fuus fu̾nit.
idemẽ in uero procurar
puto siexuoluntate pup¬
illi fint cͣclicum. inpupili¬
um eẽ damlam actione

Expanded text:
e cum seruo contractum sit, putat Labeo dandam quod iussu actionem in eos quorum seruus fuerit: idem et in uero procuratoputo, si ex utilitate pupilli fuerit creditum, in pupillum esse dandam actione
Abbreviated transcription (Latin):
papimam p̃fecti pretorio
niris Gsulti cautio hiuꝰ¬
modi ẽgo lutius citius.
mapubillio memo eiq
adauemeares ꝑtinebit.
data. soluta uł satiseo noie
factum non erunt turic
coamplius. quo potẽsti
oluam pene nomine in
os. denanios singulos dan.
stipulatus est publius in¬
c̾ius. sppondi egolucins

Expanded text:
Papiniani praefecti praetorio iuris consulti cautio huiusmodi: 'Lucius Titius ma Publio Maeuio eiue ad quem ea res pertinebit data soluta satisue eo nomine factum non erit, tunc eo amplius, quo post soluam, poenae nomine in os denarios singulos dari stipulatus est Publius Maeuius, spopondi ego Lucius
Abbreviated transcription (Latin):
stipiuatus eẽt cicẽd̾ rerẽdi¬
taticum adquississe. ¶Si¬
milter enim nob̾ met ip
adquinitur.ita hereditati
quos ex is hrectitaia
iri post aditam uo. ⁊cob̾r¬
dibus hereditatem. nonei
item dici pocest. utiq sis:¬
ierint iteum sͥ cob̾dem
bẽe fidi possessores
c̃ẽ. qui nec possidendi anim
diquoqͥde ciũ illud euen¬
turum. ut si sue condicõis
suus lt muicembona fice
funt uideantur. Celsus ⁊ lo¬

Expanded text:
stipulatus esset, dicendum hereditati eum adquisisse: sicut enim nobismet ipsadquiratur, ita hereditati quoque ex re hereditaria adquiri. post aditam uero a coheredibus hereditatem non aeque idem dici potest, utique si scierint eum sibi coheredem e fidei possessores esse, qui nec possidendi animuderi: quo quidem casu illud euenturum, ut, si suae condicionis at, inuicem bona fide seruire uideantur. 42 Celsus l
Abbreviated transcription (Latin):
ini unptebac trafieratdi¬
m̃ses. c̾tam poccumam sti¬
pulatus ⁊ tardius soluta
⁊simincer po secumdum.
qc̾crum tra. tumusuras
ĩ solute peccunie pensionis
crescere nee ante sortis
ron solute usinas petipossa
equam ir̃a sors. petipotue¬
pratꝰ Pactũm au̾tem qd̾
subcctum ẽ quidam di¬
cebant. ⁊o sortis sołonemi
tantun ꝑtinere. nonetĩã

Expanded text:
tioni competebat, transierat. dimenses certam pecuniam stipulatus, quoad tardius soluta similiter post secundum et tertium tractum usuras non solutae pecuniae pensionis crescere nec ante sortis non solutae usuras peti posse quam ipsa sors peti potuerat. pactum autem quod subiectum est quidam dicebant ad sortis solutionem tantum pertinere, non etiam
Abbreviated transcription (Latin):
or quiꝰ iocicẽm  on ꝯpetere
oħꝰ dib s negõrum gestoru
dar debe. ¶Quas uͦ pcccuma:
ip̃e c̃ctidisseccas non m ex
maiori parte quam exq̃ ip̃e
haberes sit alienatas ẽe. Na
et si cibi inb dedumn minos.
ut eos stitho urlas deinde
mõtuo me ignoras decłis ac¬
sic̃ to recep̾tum ẽ ut debito¬
res soluentes ei libentur ⁊¬
taq ẜ quoq receptum¬
ẽut cordendo mimos. alie¬
nauerẽt. Quare sinulla
stipło int̾ueniss n ut credi¬
ditam peccuniam proꝑte colx¬
refferet quemad modum sti¬
pulatus cẽt: Nam si nomi¬
natim forteticiodom no fu¬
o mõtuo iamdan icipulatꝰ¬

Expanded text:
tere coheredibus, sed negotiorum gestorum dari debere. quas uero pecunias ipse credidisset, eas non ex maiore parte, quam ex qua ipse heres sit, alienatas esse: nam et si tibi in hoc dederim nummos, ut eos Sticho credas, deinde mortuo me ignorans dederis, acsicut illud receptum est, ut debitores soluentes ei liberentur, ita hoc quoque receptum, ut credendo nummos alienaret. quare si nulla stipulatio interuenisset, neque ut creditam pecuniam pro parte coherereferret, quemadmodum stipulatus esset: nam si nominatim forte Titio domino suo mortuo iam dari stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
non pateindebere quam
habuun cẽt cet̾is deunci¬
bo.nec eis ꝓcłit siceti non
cetis poterunt tunc par¬
tes eorum petera simo
xerunt. ut intemp nas¬
nura resuarent. sicut ꝓpa¬
ret iniure herecditacum.
Inquib quri poeum gra¬
dum sunt agnationi qͦ¬

Expanded text:
e debere, quam habituri essent ceteris adeuntibus: nec eis proderit, si ceteri non ceteris poterunt tunc partes eorum petere, si mxerunt, ut in tempus nastegra reseruarent: sicut apparet in iure hereditatium, in quibus qui post eum gradum sunt adgnationi
Abbreviated transcription (Latin):
sicum me expate dimictia
hrdem dicẽ triẽtem herectita¬
acis possidem. dem̃ dere sidu¬
um sextãtem uelim pͣsequir
qͣlit̾ agam uideamus ⁊ labe¬
o scribit. uitiq ie pĩtem cli¬
mictiam me petẽ debere asin¬
gulis. Sic ficĩ asingłis sextã¬
tem ꝯscqratur: habebo bessẽ¬
nebor. ad resticutiõem sextã¬
tis extriẽte quem possidebã
⁊ iõ offo iuclicis inuicem
ꝯpensantio admiccendam
eĩt enis ꝙ possidco. si forte co¬
hrdes sunt. aquibus hrdi¬
tatem peto. ¶Incclum p̃tor
dicatem indulget. ⁊docĩs e¬
ausis inc̾̃uemẽtibo ut pu

Expanded text:
si, cum me ex parte dimidia heredem dicerem, trientem hereditatis possiderem, deinde residuum sextantem velim persequi, qualiter agam videamus. et Labeo scribit utique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a singulis sextantem consequar, et habebo bessemnebor ad restitutionem sextantis ex triente quem possidebam. et ideo officio iudicis invicem compensatio erit admittenda eius quod possideo, si forte coheredes sint a quibus hereditatem peto. Interdum praetor tionem indulget idoneis causis intervenientibus: ut pu
Abbreviated transcription (Latin):
alio noẽ datum eẽt apud
uenditorem remansurũ
fundi. nec id ꝙ acce ssurũ
diem lege omissania conp̾¬
e uenctitor legemdictam
quidebiti accepisse uidi re¬
cessũ aꝯmissoria.
petat legiꝯmissorie rem¬
tiare uidetur nec uanare
arre nõe c̾tis pecuniis sta¬
caca st̃ tempora soloĩs reli¬
nque pecume. quil si nõ
paruissec empcor pactus
uille eẽnt die stacuto ep̃tor
testatus ẽ se pecumam oe̾
relinꝙͣ ꝑatum fuisse exso¬
lue ⁊ sacculum cum pecu¬
rria sigtorum signis obs¬
igii teffuisse aucemuen¬
dic̾tẽnem post̾iore autem
chie nominefiscitestaco ꝯ¬
uentum empcorẽ neañ¬
miri peccuniam exsoluer

Expanded text:
alio nomine datum esset, apud uenditorem remansurum.fundi, nec id, quod accessurum diem lege commissoria compredito‹r› legem dictam qui debiti accepisset, uideri recessum a commissoria.petat, legi commissoriae renuntiatum uidetur, nec uariare arrae nomine certis pecuniis statuta sunt tempora solutioni reliquae pecuniae: quibus si non paruisset emptor, pactus uillae essent. die statuto emptor testatus est se pecuniam omnem reliquam paratum fuisse exsoluere et sacculum cum pecunia signatorum signis obsignauit, defuisse autem uenditricem, poste riore autem die nomine fisci testato conuentum emptor‹e›m, ne antri pecuniam exsoluer
Abbreviated transcription (Latin):
uod quidem sili modoad
non frustrandi graçiaxo
fac̾et. s qud̃ mulcitudme
indulgebit᷑. ¶ldũsus rele¬
gatum restõm faciendam
ex generali clusula poꝑait¬

Expanded text:
uod quidem simili modo adnon frustrandi gratia id faceret, sed quod multitudine indulgebitur. Adversus relegatum restitutionem faciendam ex generali clausula Po
Abbreviated transcription (Latin):
nos singulos quoat in yra¬
na cẽt ul ip̃e uel promissor
ucilem acconcidem dice¬
mus ⁊ fiica conçepta stipy¬
lacõ fũit. Si quinq̾nmo
prorimo rome fuit ul ita.s

Expanded text:
nos singulos, quoad in Italia esset uel ipse uel promissor,utilem actionem. eadem dicemus, et si ita concepta stipulatio fuerit: 'si quinquennio proximo Romae f
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur. Qui opas in publi¬
cum ꝙ nectigilium causa
ducent aut reducet. uit leg¬
encli curarent rei. publicił
ca ab funt ¶n quo qui mis¬
si sunt ad graculand principi
Item procuracor cesansnon
solum rerum prouincie cuiꝰ¬
q procuratio mantadata er¬
ab esse intelliguntur. Pre f¬
ectus quoq egipti rei. pu¬
blice. causa abest qui ue aliã¬

Expanded text:
videtur. Qui operas in publico, quod vectigalium causa ducerent aut reducerent aut legendi curarent, rei publicae causa absunt. Hi quoque, qui missi sunt ad gratulandum principi. Item procurator Caesaris, non solum cui rerum provinciae cuiusque procuratio mandata erabesse intelleguntur. Praefectus quoque Aegypti rei publicae causa abest, quive alia
Abbreviated transcription (Latin):
quib reuti in ibemp¬
ocirit ⁊ erit moderatum
to cempus ci non profi¬
temporis. quo reũti po¬
crrit statii eumiudice¬
mus de siisse rei. ꝑ. causa
abee Plane si infirmitate

Expanded text:
quibus reuerti in urbem potuit: et erit moderatum id tempus ei non profitemporis, quo reuerti potuit, statim eum dicemus desisse rei publicae causa abesse. plane si infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
ad conpescedos malos bois¬
homines emissus est an rer
qui in expectitict̾n consu¬
laris iussucransierat ibiq
ei. p. causa romam pro fec

Expanded text:
ad compescendos malos homines missus est, an reiqui in expeditione consularis iussu transierat ibiqueei publicae causa Romam profec
Abbreviated transcription (Latin):
scendendumsit puta legati¬
onem qͥs prociuitate functꝰ
est equissimum est resticin.
sic reipublice causa non
ab sit et scpissimeent ꝯstita¬
ucum adiunan eum debe
siue hĩrit procuracoremsũ
non. ¶Idem puco si testim¬
omicausa sit euocaretus ex
qual prouincia uł in ubem.
uł ad principem. Nam ⁊ h¬
rric sepissime est rescriptum
subuenin.S ⁊hiis qui cog¬
nitionis gr̃a uł appellatiõis
ꝑ egrinaci sunt sili subuen¬
cum est:et generaliterquocs

Expanded text:
scendendum. ut puta legatione quis pro civitate functus est: aequissimum est eum restitui, licet rei publicae causa non absit: et saepissime constitutum est adiuvari eum debere, sive habuit procuratorem sive non. idem puto, et si testimoqualibet prouincia uel in urbem uel ad principem: nam et h‹u›ic saepissime est rescriptum subueniri. sed et his, qui cognitionis gratia uel appellationis peregrinati sunt, similiter subuentum. et generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
fencti potuit. inintegru
uolens restitui no au̾die¬
causa. opam dectit: non
ꝑimetur. Q eo tempore
quo in sula aliquis furit.
ex penaei irrogata c̾uius
restõem impetrauit ab al¬
iousurpacum exbonis q̃
nõ erant ademp᷑ probatũ
fuic sue cĩe restituendũ¬

Expanded text:
i potuit, in integrum uolens restitui non audicausperemitur.Quod eo tempore, quo in insula aliquis fuit ex poena ei irrogata, cuius restitutionem impetrauit, ab alio usurpatum ex bonis, quae non erant adempta, probatum fuerit, suae causae restituendu
Abbreviated transcription (Latin):
eius nouis sima absenciao¬
ccupairit uridendum est. et
puto annum dan duni¶Si
cum in proirincia domicili¬
um hr hẽres. esses autem in
urbean michi anuus ce̾dat
saic labeo ṅo posse cede. Ego¬
an autem puto hoc ita umꝰ ⁊¬
ẽẽ si ius reuocandi domum I¬
goũsarius habuerit. Sime¬
inusuioeri expiundi esse ⁊¬
potestatem quia ⁊rome lit
enisa ab furit conpetit. forte
sires abeo possoe̾m nacto ue¬
dicetur ¶n accõne ressoria
que adusus militem conpe¬
cit equissim̃ ẽẽ. pomponnus
ait. Eius quo temporis quo
absens defensus nonest:¬

Expanded text:
s absentia occupauit, uidendum: et puto annum dandum.Si cum in prouincia domicilium haberes, esses autem in urbe, an mihi annus cedat, et ait Labeo non cedere. ego autem puto hoc ita uerum, si ius reuocandi domum aduersarius habuit: si minus, uideri esse experiundi potestatem, quia et Romae causa afuit, competit: forte si res ab eo possessionem nancto vindicentur. In actione rescissoria, quae adversus militem competit, aequissimum esse Pomponius ait eius quoque temporis, quo absens defensus non est
Abbreviated transcription (Latin):
ec non⁊siquis ex cã proba¬¬
bili ab fuit/ delib̾are d pretor
an ei subuenin debeat: p̾uta¬
a studiorum causa forte ꝓ¬
curacore suo defuncto ne
decipiatur pro iustissima
ab sentes causa¶It̾ siquis
nec incustotia nec inuin

Expanded text:
ec non et si quis de causa probabili afuerit, deliberare debet praetor, an ei subueniri debeat, puta studiorum causa, forte procuratore suo defuncto: ne decipiatur per iustissimam ae causam.Item si quis nec in custodia nec in ui
Abbreviated transcription (Latin):
Icuimprouincia sua pͥrinci¬
pes assid. sp̃ili beneficio pmif¬
quod si nõ ce ꝑmissu hoc fe¬
cit: consequenter dicemus
cum qimen amisic nõ hr̃e
si finitum fuit offm̃iam te¬

Expanded text:
in prouincia sua princeps adsidere speciali beneficio permisquod si non ex permissu hoc fecerit, consequenter dicemus, cum crimen admisit, non habere si finitum fuerit officium, iam de
Abbreviated transcription (Latin):
um miles qui usu capiebat:
decesfit. ⁊ hrs inplei̾nt usucas¬
pionem equm est reciñdiq̃s
poestea usucaptum est: ut ea¬
d inbr̃dib qui in usucapioe
succedunt ẜuanda sint quia
descẽctit ad brdemã plerumq
nodum herectitate adica ꝯpl¬
pionem alienau̾it remestõ

Expanded text:
um miles qui usucapiebat decesserit et heres impleuerit usucapionem, aequum est rescindi quod postea usucaptum est, ut eadem in heredibus, qui in usucapionem succedunt, seruanda sint: quia descendit ad heredem et plerumque nondum hereditate adita complpionem alienauerit rem, restitutio
Abbreviated transcription (Latin):
inquid pretorsiqua alia m
iusta causa uidebicur ininc
restituam. ħ clausula edc̃o i
rent restonis aulxilium Na
g̾it ad hãc clausulam erit de m¬

Expanded text:
inquit praetor, 'si qua alia mihi iusta causa uidebitur, in integrum restituam.' haec clausula edicto irent restitutionis auxilium, nec gerit, ad hanc clausulam erit de
Abbreviated transcription (Latin):
It̾q si ex alia iusta causa ñ
fuerit abeo auditus. Si fẽrie
ex̃ ordiiem sunt indicte o¬
bres puta prospeges staniel
in honorẽ princłpis ⁊p̃pea
edi cebͣ resticuturu quia
ꝑ pretorem uidebatur fom᷑.
sollempnium enim feriaruz
rationem  haber nõ debereqr
prospicere debuerit⁊ pocuer¬
it actornemeas incioat qdu
erus est. et ita celsus.ł.ii. . se
est non totius temporis.⁊ic

Expanded text:
 si ex alia iusta causa non fuerit ab eo auditus. Si feriae extra ordinem sint indictae, ob res puta prospere gestas vel in honorem principis, et edicebat restituturum se, quia per praetorem uidebatur factum: sollemnium enim feriarum rationem haberi non debere, quia prospicere eas potuerit et debuerit actor, ne in eas incidat. quod uerius est, et ita Celsus libro secunest, non totius temporis. et
Abbreviated transcription (Latin):
os more maiorum sine fr¬
aũde in ius uocare nõ licet
ut ꝯ sulem. pretorem cet̾os¬
que qui impium. potestat¬
em uequam hñt.s: ncead
deos ꝑtinet hoc ectictum qͦs
pretor prohibet sincꝑ mis¬
Ru suo uocari q̃m aditus po

Expanded text:
s more maiorum sine fraude in ius uocare non licet, ut consulem praetorem ceterosque, qui imperium potestatemue quam habent. sed nec ad eos pertinet hoc edictum, quos praetor prohibet sine permissu suo uocari, quoniam aditus po
Abbreviated transcription (Latin):
cauia profectus ntiẽtiam si
causa abest. Simiłr qui in
habetur ⁊ctum erat in castrͣ¬
a ac reclat rei. publice. causa
abest quod ⁊ euctum in i
castra militat᷑u ⁊̃ redeundũ
¶Iul̃. scribt proculum respon¬
disse militem qui commea¬
tur absit clum domum ua¬
det aut roclit rei .p. causa abee
telligimus qui no sui como

Expanded text:
causa profectus sit, etiam, si causa abest. Similiter qui in habetur. Et dum eat in castra et redeat, rei publicae causa abest, quod et eundum sit in castra militaturo et redeundum. Vivianus scribit Proculum respondisse militem, qui commeatu absit, dum domum vadit aut redit, rei publicae causa abesse, tellegimus, qui non sui commodi
Abbreviated transcription (Latin):
fĩ enim pot̾at uc quis in uin¬
cł eec presens uel in publica
uel in prinata uinculaductꝰ
Nam et eum qui inurincuł
est. si modo nõ fit in ẜuitute
posse. usu acqͥ yere ꝯstat. S is
qui in uincuł est si defenda¬
tuR cessat resto Is autemqͥ
apͥ̾ hostes est uicħ ꝑusum
sibi acquirere pot. nec ceptã
posẜonem poc̾it implereo¬
umẽ lara aṗ hostes hoc an¬
plius nec po limino reu̾sꝰ
recupabit : pusum dñni ac¬
qͥsitionem: Idem ci quiꝑca
ptiuitatem fundi posẜoni ł.
ist usufructus qr posẜonem¬
ꝓpriam amiccit succuiren¬
dumesse pap̾ait. Et fructus
quoq medio tempore ab aᷤ¬
lio ceusufructu ꝓceptos de¬
bere captino restitii cqum
putat. hu plane quifu

Expanded text:
fieri enim poterat, ut quis in vinculis praesens esset, vel in publica vel in privata vincula ductus: nam et eum qui in vinculis est, si modo non sit in servitute, posse usu adquirere constat. sed et is qui in vinculis est si defendatur, cessat restitutio. Is autem, qui apud hostes est, nihil per usum sibi adquirere potest, nec coeptam possessionem poterit impler hostes: hoc amplius nec postliminio reuersus reciperabit per usum dominii adquisitionem.Item ei, qui per captiuitatem fundi possessionem uel usus fructus quasi possessionem amisit, ‹suc›currendum esse Papinianus ait, et fructus quoque medio tempore ab alio ex usu fructu perceptos debere captiuo restitui aequum putat.Hi plan
Abbreviated transcription (Latin):
tuit ꝓmitt̾e pr̃onos puca et
parentes dehide adiecit nap
de fendetur: quod ad omnes
supra scriptos ptinet p̾t̾. qm
adeum qui ab sens quio us¬
ucepit. qm̾a plenc supͣ deeoca¬
ucum est Ait precor sñcuip¬

Expanded text:
tuit permittere: patronos puta et parentes. Deinde adicit "neque defenderetur": quod ad omnes supra scriptos pertinet praeterquam ad eum, qui absens quid usu cepit: quoniam plene supra de eo cautum est. Ait praetor: "si
Abbreviated transcription (French):
s amricicius int̾rogacum
sfucruntandefendantsan si
memo qui interogari pot̾.e
Ica enim absens defenoiñ
indetur. si actor ultro int̾p¬
ellatnecquisquam defen¬
siom se offerat. ea q ie cesta

Expanded text:
si amici eius interrogati fuerint, an defendant, aut si nemo sit, qui interrogari potest. ita enim absens defendi non videtur, si actor ultro interpellat nec quisquam defensioni se offerat: eaque testa
Abbreviated transcription (Latin):
supra s adiecit claufulam
q̃omnes ab sentes quiṅo
defenduntur conpelexꝰ est
est. Hec autem restõ locum
qui absences nõ de fendebrt¬
⁊ ita sinemo eorum defen¬¬
sorerat. Namsi fuit procu¬
racor cum hius qi ꝯuenias
nond inquietan. eet̾m frñ
sinon existebat de fensor eq¬
uissimum erac subueniri.
eo pocrus quod eorum qui
Isi res cecg̾it etiam distraha¬
cur Siuero nõ lacitent. licz
nõ defendantur inbona tr̃n
micti ¶D efendi autem n¬
solũ is uidetur cums se de¬
fensor ingit.S qui requisi¬
tus ab actore est defension
defuturus plena emindefe̾¬
sio accipitirrsi et iudicuny
nõ detracteturet iudicatũ
solui satͥdetur. Panlus.¬

Expanded text:
supra, sed adiecit clausulam, qua omnes qui absentes non defenduntur complexus est. Haec autem restitutio loqui absentes non defendebantur, et ita, si nemo eorum erat defensor. nam si fuit procurator, cum habueris quem conuenias, non debet inquietari. ceterum si non existebat defensor, aequissimum erat subueniri, eo potius, quod eorum qui si res exegerit etiam distrahantur, si vero non latitent, licet non defendantur, in bona tantum mitti. Defendi autem non is videtur, cuius se defensor ingerit, sed qui requisitus ab actore non est defensioni defuturus, plenaque defensio accipietur, si et iudicium non detrectetur et iudicatum solvi satisdetur. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
laboo ait restoem faciendam.
sꝑmazistratus ancem fẽm it¬
a accipiendum est.sins nõ
dixit. alicquin si causa cogn¬
ita denegauit accõnemaes
rus nõ dix̃it. et hec pars locũzz
hẽbitsnec nõ ⁊ supior. secum¬
ne agencti potestatem nõ fa-¬
ciat.Nam id egit litigator ne
secum agatur dum iucticẽ
corrumpitiacoo exempta fic
erit accipienda. si desut agero
posse. et adicitur ime dolo.in.
ip̃ius. uidel ut sidolus cius
interueniat: li nec ei fuccur¬
ratunIpis enim delinon¬
cibo pretor nõ subu̾mt proĩns
sioum uult apud sequence¬
er pretorem ag̾e tempus fr¬
ustratum est nõ ei subuenie¬
cur. s sidum decto pretoris
nõ obtẽpet mristactonem

Expanded text:
Labeo ait restitutionem faciendam. per magistratus autem factum ita accipiendum est, si ius non dixit: alioquin si causa cognita denegauit actionem, reius non dixerit: et haec pars locum habebit, nec non et superior "secumve agendi potestatem non faciat": nam id egit litigator, ne secum agatur, dum iudicem corrumpit. Actio exempta sic erit accipienda, si desiit agere posse. Et adicitur: "sine dolo malo ipsius", videlicet ut, si dolus eius intervenit, ne ei succurratur: ipsis enim delinquentibus praetor non subvenit. proinde si, dum vult apud sequentem praetorem agere, tempus frustratus est, non ei subvenietur. sed et si, dum decreto praetoris non obtemperat, iurisdictionem
Abbreviated transcription (Latin):
utendo ab sence amissumn
sic ꝯ sec uetus acode uequa
solutus obid qd̾ dieseius
exient cum ab sens ñ defẽ¬
detur. qm clausulam pretor
irserunt. uc q̃mad succur¬
ritur supͣscriptis ꝑsonis ne
capiancurita ⁊ adu̾sus ip¬
sas succuritur necapiant.
ierit notãdum q̃d plus
pretor ex p̾ssit cĩm adu̾sut
cos restituit ꝙ cum ipĩs s

Expanded text:
issum consecutus, actioneve qua solutus ob id, quod dies eius exierit, cum absens non defenderetur. "quam clausulam praetor inseruit, ut quemadmodum succurrit supra scriptis personis, ne capiantur, ita et adversus ipsas succurrit, ne capiant. Et erit notandum, quod plus praetor expressit, cum adversus eos restituit, quam cum ipsis s
Abbreviated transcription (Latin):
Bbostib autem captĩ pꝰ¬
lumuno reu̾sis succurrit᷑
aut ibi mortuis quod. i¬
nec procuracorem hre poss¬
unt cumalus supra scrip¬
tis etiam ꝑ procuracorem
possic subueniri pt̾ eos
qui inẜricute decinent᷑
Ego autem etiam nomine
etus qui in hostium posi¬
ut pler̾ fũit bonis ꝯstiru¬
tus auxilium competere
existimo ¶Nonminus au¬
tem ab hostib capto q̃m
ibi nato qui prluminũ
h̃t. succurendum uidetur¬
Sidampni infecti missus
Esit quis in edes militisn
qd̾ spresence eo iussit p̾tor
possidin resticuitur siũo
ab sente eodicẽctum ests¬
ubuenin ei debe¶Set qd
simplicit᷑ p̃cor eorxit. pꝰ¬
ea ue. ita accipiendumẽ.
ũt si inchoata sibone sic̃s
possessoris detentatio anꝰ
ab sentiam. finita autem
reu̾so eo restonis auxilrũ¬

Expanded text:
ostibus autem captis postliminio reuersis succurritur aut ibi mortuis, quia nec procuratorem habere possunt: cum aliis supra scriptis etiam per procuratorem possit subueniri praeter eos, qui in seruitute detinentur. ego autem etiam nomine eius, qui hostium potiut plerumque fuerit bonis constitutus, auxilium competere existimo.Non minus autem ab hostibus capto quam ibi nato, qui postliminium habet, succursum uidetur.Si damni infecti missus sit in aedes militis, si quidem praesente eo iussit praetor possideri, non restituitur, sin vero absente eo, dicendum subveniri ei debere. Sed quod simpliciter praetor edixit eaue' ita accipiendum est, ut si inchoata sit bonae fidei possessoris detentatio ante absentiam, finita autem reuerso, restitutionis auxiliu
Abbreviated transcription (Latin):
Tem ei succumituqui in
hostium potestate fuit.i.
ansfugis nullum creden¬
dum est beneficium trib¬
uquibus negatum est
post limimum pot̾ant tñs
qui in hostium po testace
essent illa ꝑce eclicti ꝯtim.
qua loquitur de biis qui

Expanded text:
Item ei succurritur, qui in hostium potestate fuit, idansfugis nullum credendum est beneficium tribui, quibus negatum est postliminium. poterant tamen, qui in hostium potestate essent, illa parte edicti contineri, qua loquitur d
Abbreviated transcription (Latin):
pu. custodia coh̾cetu. s ad
eum quoz quialatronibo.
aut predionibo uel apotẽ¬
tiore inoppssus uincucul¬
is coh̾cetur Uinculorum.
aucem appellatio laco acc¬
ipiturnam etiam inctusos
ueluci utumuiis uinctoru
uũo briplacet quia mh̾ in¬
t̾sit panetiboan ꝯpedibus
teneatur. custoliam autez
solam publicam accipila¬
beo putat. U lpiamis. ꝯs¬
A cadem causa sunt⁊ iq̃ a
militib stracorib q uelm
unicipalib ministris obs¬
uantur. si probentur rerss¬
ue suꝑeẽ no poruisse inuins¬
culis autemaeos accipimus
quiita allizati frait ut fñ
de decore in publico appire¬
re non posfunt Ealist:¬

Expanded text:
oercetur, sed ad eum quoque, qui a latronibus aut praedonibus uel p‹o›tentiore ui oppressus uinculis coercebatur. uinculorum autem appellatio latius accipitur: nam etiam inclusos ueluti lautumiis uinctorum numero haberi placet, quia nihil intersit, parietibus an compedibus teneatur. custodiam autem solam publicam accipi Labeo putat. 10 Ulpianus  eadem causa sunt et qui a militibus statoribusque uel a municipalibus ministeriis adseruantur, si probentur rei suae superesse non potuisse. in uinculis autem etiam eos accipimus, qui ita alligati sunt, ut sine dedecore in publico parere non possint. 11 Callist
Abbreviated transcription (Latin):
malum eo ꝑtiñe accepit ĩt
Qui reũci potest. n reuerte¬
tur in co qd ꝑ ro tempus a¬
dũsus eum fcm̃ est nadiu¬
uetur. uctuti sĩ alt̾ius gnͣdis
comocłi captandi g̃tia ide¬
g̾it. sit rei publice caisa ab¬
e̾ẽt.et reueratur ab isto priui¬
uegio. U lpianus¬¬
t auidata opa et sṅ lucro
hoec affectauitul qui matu¬
etiam adeos qui metus cansaᷤ
ais int̾cedit.S qui rome. rei

Expanded text:
eo pertinere accepi, ut qui reuerti potest neque reuerteretur, in eo, quod per id tempus aduersus eum factum est, non adiuuetur: ueluti si alterius grandis commodi captandi gratia id egerit, ut rei publicae causa abesset, et reuocatur ab isto priuilegio, 5 Ulpianust qui data opera et sine lucro hoc affectauerit: uel qui matuetiam ad eum, qui metus causa: lus intercedit.Sed qui Romae rei
Abbreviated transcription (Latin):
eos ptinet quicis cotinet
minus in uru frequetat
buius enim psonis eẽ ordi¬
mem ius diciturex sena¬
tus confulcts et princi¬
palib ꝯstitutionibus.¬
hoc autem capite adiinã
decurqui iusto timore ms¬
ortis. uł cruciatur corporis
ꝯt̾ritus est. ⁊ ħ exaffectu enas
incelligitur. s non sufficitꝰ¬

Expanded text:
eos pertinet, qui ei continentur, minus in usu frequentatur: huiusmodi enim personis extra ordinem ius dicitur ex senatus consultis et principalibus constitutionibus.Hoc autem capite adiuuantdetur, qui iusto timore mortis uel cruciatus corporis conterritus abest: et hoc ex affectu eius intellegitur. sed non sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
iustissimam ẽe
cõfitebitur.
lesum enimius
ꝑ id tempus quisquo rei.
publice. oꝑam dabat uel ad¬
u̾so caũ laborabas. cor̾igit᷑¬

Expanded text:
iustissimam esse confitebitur: laesum enim ius per id tempus, quo quis rei publicae operam dabat uel aduerso casu laborabat, corrigit
Abbreviated transcription (Latin):
nec non adũsus eos sucur.¬
ritur uc uł obsit uł profit
quod uenit uerba autem
ecticti calia sunt: sicirus qͥc
debonis cum is metu aut si¬
ne dolo.m. rei publiee cã
abeẽt. sõ in uinculis fuitute¬
e uehostiumqrie potestat
eẽct. sũ cius acconis eorũ¬

Expanded text:
nec non et aduersus eos succurritur, ne uel obsit uel prosit quod euenit.Uerba autem edicti talia sunt: 'Si cuius quid de bonis, cum is metus aut sine dolo malo rei publicae causa abesset, inue uinculis seruitute hostiumque po‹te›state esset: siue cuius ac
Abbreviated transcription (Latin):
fficit sꝑin possonem bono¬
rum etus micti quia int̾¬
dum sperri esse pot̾ uit in bo¬
onis lacitamtis micci noz
possic aut nõ latitet finge.
enim tum aduocatides
alia rra mora iudiciiꝯci¬
rig̃ic. Paulus. ꝯs¬

Expanded text:
norum eius mitti, quia ea interdum species esse potest, ut in bonis latitantis mitti non possit aut non latitet: finge enim, dum advocationes alia mora iudicii contingit. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
lum quid sit. S ⁊ si enimo¬
ies accõnis queadu̾sus ca¬
Iptum conpetebat cxierit
suceritm adũsus eum.De¬
inde adicit pretorsccum ue
agencti pocestacem ñ facẽt.
ut᷑ sidum hec faciat ꝑ usu
acqͥfitio im̃pleta nt. ułqd¬

Expanded text:
um quid sit. sed et si dies actionis, quae adversus captivum competebat, exierit, succurretur adversus eum. Deinde adicit praetor: "secumve agendi potestatem non faceret", ut si, dum hoc faciat, per usum adquisitio impleta vel q
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis corum cum morie¬
batur habuit S eum quiẜ
uum cestam̃tolib̾um esse.
iubet. ⁊ ei pecculim legat.
eius temporis pecunum leg¬
quolib̾tas cõpetit: Ideoq ie
omnia inc̃m̃ta peculii quo¬
quo modo.ante ẜeditatem

Expanded text:
aliquis eorum cum moriebatur habuit.Sed eum, qui seruum testamento liberum esse iubet et ei peculium legat, eius temporis peculium legquo libertas competit: ideoque omnia incrementa peculii quoquo modo ante aditam
Abbreviated transcription (Latin):
Etam pquam dñs depoc¬
ulio comientus ẽ fidens¬
sor pro ẜuo accipi pot̾ ẽt id¬
eo quaratione poaccione
dictatam suus pecumam
ex solũit. non magis repe¬
tere pt̾ quamñ nidiciur
dictatum non fuiss Ead¬
em ratione fideussorqu¬
o utiliteracceptus iride¬
batur: quia naturalifer. t¬

Expanded text:
Etiam postquam dominus de peculio conventus est, fideiussor pro servo accipi potest et ideo, qua ratione, si post actionem dictatam servus pecuniam exsolverit, non magis repetere potest quam si iudicium dictatum non fuisset, eadem ratione fideiussor quoque utiliter acceptus videbitur, quia naturalis
Abbreviated transcription (Latin):
fuo abertraneisagentide
peculio ñominiodo dñs
adouancitatem debiti con¬
dempnar. d ẽcum et sum¬
ptus in pdolẽto⁊ euetus ex¬
ecunoi̾s possint ẽe ĩctis. et
cogitãda sit mora tꝑris. łq
datur iudicatisa uetitio¬
mis bonorusi id magis fac¬
iẽdũ erit. o siparatus sic
accõnes mandare ab soluc¬
tur. & enimdicitur sicũ
umo ex socos agatur uniu¬
u̾sum peculiu cõputadu.
qr fit cum socio accio ĩ eodẽ
reddibit. siaccioes paratus

Expanded text:
seruo ab extraneis, agenti de peculio non omnimodo dominus ad quantitatem debiti condemnandus est, cum et sumptus in petendo et euentus exsecutionis possit esse incertus et cogitanda sit mora temporis quod datur iudicatis, aut uenditionis bonorum, si id magis faciendum erit. ergo si paratus sit actiones mandare, absoluetur. quod enim dicitur, si cum uno ex sociis agatur, uniuersum peculium computandum quia sit cum socio actio, in eodem redibit, si actiones paratus
Abbreviated transcription (Latin):
si inferatur postea cump
atre accio primlegn.
um cum manumitetur
ademptum non ẽ uidet᷑
concessui debitores aũc
conuenire. nisi manclat¬
is sibi accionibꝰ. nõ pot̾¬

Expanded text:
si inferatur postea cum patre actio priuilegiium cum manumitteretur ademptum non est, uidetur concessum: debitores autem conuenire nisi mandatis sibi actionibus non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdebitore m̃o mͥ expromi¬
sic expeculio dechici debet.
e adebitore tͥnhis ominus
debeatur s uideannis.i
nẽ redendum sit peculia¬
re fieri nomeneius proq̃
exꝓmisum ẽ. pautus ut¬
ioue si p̃ depecuno agẽte
anquo deduce uelit illu¬
dnomen. pecuniare façit

Expanded text:
o mihi expromisit, ex peculio deduci debet et a debitore nihilo minus debetur. sed uideamus, ne credendum sit peculiare fieri nomen eius, pro quo expromissum est.Paulus: utique si de peculio agente aliquo deducere uelit, illud nomen peculiare facit
Abbreviated transcription (Latin):
Piane incẽtis cͥditoribus
Babenda est ratio prmile¬
giorum. Quid enim si fil
idre scriptum ẽ quia occu¬
pancis. meliorẽ solet ẽẽ cõ¬
ditio quamce̾cticorum.
mid dabitur acco plane
siex repupillinoĩa fecit.
uł peccuniam inarcam
depossintdatur eiuendic¬
atio inimorum. adũsu
debitores utilis acctio sa¬
pserunt.hinc emmalie¬
uare cos non pocuit Qnd̃
da inquonis tutorem

Expanded text:
plane in ceteris creditoribus habenda est ratio priuilegiorum: quid enim si filiid rescriptum est, et quia occupantis melior solet esse condicio, quam ceterorum inhibebitur actio. plane si ex re pupilli nomina fecit uel pecuniam in arca deposuit, datur ei uindicatio nummorum et aduersus debitores utilis actio, scpserunt: hic enim alienare eos non potuit: quod et in quouis tutore
Abbreviated transcription (Latin):
lam quasi lib̾ administri¬
bat. Seriius ꝓmniciatus
imis apupillo eru̾siquid̃
pociorem causam quam
scriptũ G̃an łid deducatur.
expeculio qd dño debetim.
⁊ si putau̾it sposse deduci
anint̾ sic utrum cum ad tebitor¬
hũc inlib̾tate agere dm̃. fic¬

Expanded text:
uasi liber administrabat, servus pronuntiatus inus a pupillo, cuius quidem potiorem causam quam rescriptum est, an vel id deducatur ex peculio, quod domino debetur? et si putaveris posse deduci, an intersit, utrum, cum adhuc in libertate ageret,
Abbreviated transcription (Latin):
iirationes suas referat
sedeberet fuo fuo cumo¬
niimͦneque mucuum
accepit neque ulla causa
pcesserat debencli.nuda
ratio ñ facit eumdebitorẽ.

Expanded text:
in rationes suas referat se debere seruo suo, cum omnino neque mutuum acceperit neque ulla causa praecesserat debendi, nuda ratio non facit eum debitorem.
Abbreviated transcription (Latin):
co acturusussum quia nõ
fraudationis causalatitat.
qui sic iucditium accipet.
ab solui debet. necadrem
ptinet quod fien por̃ ut
dampnatio sequatint Ila
⁊ si indiem uł subconditi¬
one debeatur fraudationis
cãsũ ñ indetur. lacitare. n¬
am̃ ⁊ sipot iucticis inuir¬
ia condempnari. S fide¬
uissorem dacum eo cemꝑe

Expanded text:
urus sum, quia non fraudationis causa latitat qui, si iudicium acciperet, absolvi deberet. nec ad rem pertinet, quod fieri potest, ut damnatio sequatur: nam et si in diem vel sub condicione debeatur, fraudationis causa non videtur latitare, tametsi potest iudicis iniuria condemnari. sed fideiussorem datu
Abbreviated transcription (Latin):
niam credicłi . Q. uesicumẽ.
anuitamichi in te accitio
depeculio dandebet. ut de¬
ducatur id quodaput me
exeo reman serit. Quod qͥ¬
radem minime u̾mẽnec¬
int erit intͣ amũ quam
uenclicłi. anpostea exꝑia¬
t. slam nec cetis et quide
quitunc cum eo contrare¬
nntin me accio datur: In
contͣrium quoq agẽtibus
mecum his quia ancea ẽ s
eo ẜuuo ꝯ̃xissent nõ decd¬
ucam idquod poea mͥ deb̾i
ceꝑit. ex quo aparet honus
eius peculii quodapuda
me remãserit ad postenori
cemporis contractus per¬
tiere non debere.
exeo consistic qd parsimo¬
ma sua quis comparauit.
uel officio meru̾it aquol¬
ibet sͥ donan ido ie uelud
ꝓpͥiumpatrimoniũ sũ
suum habere quisuotũit.
arciams. lib.¬
eculiũ n ascitu. c̃scit. dec̾s¬
cit. ⁊ moritur adeoelegã¬
ter paprius foronto diceb¬
ac peculium simile eẽ hom¬
imi. Quo moloautem.
peculnum nascitur que si
cumẽ⁊ita ueteres distin¬
us ꝙ domnus necesse nõ
habet pͥare id eẽ Peculiũ.

Expanded text:
niam credidi: quaesitum est, an ita mihi in te actio de peculio dari debeat, ut deducatur id, quod apud me ex eo remanserit. quod quidem minime ueinterit, intra annum quam uendiderim an postea experiar: nam nec ceteris quidem, qui tunc cum eo contraxerint, in me actio datur. in contrarium quoque agentibus mecum his, qui antea cum eo seruo contraxissent, non deducam id, quod postea mihi debere coeperit. ex quo apparet onus eius peculii, quod apud me remanserit, ad posterioris temporis contractus pertinere non debere.ex eo consistit, quod parsimonia sua quis paravit vel officio meruerit a quolibet sibi donari idque velut proprium patrimonium servum suum habere quis voluerit. Marcianus libeculium nascitur crescit decrescit moritur, et ideo eleganter Papirius Fronto dicebat peculium simile esse homini. Quomodo autem peculium nascitur, quaesitum est. et ita ueteres distinus quod dominus necesse non habet praestare, id esse peculium,
Abbreviated transcription (Latin):
filium familias dece et ag
decem teneat nicho magi
tamenpatẽ dampnãdu
existimaui. sinssum pre¬
terea pecculiũ sit hanc.
enim pacuniam cĩmca
mancit. ñ eẽ. pecculii  De¬
depeculio minime. dubi¬
candum ait computmn
ñ oporcͥet. Icaq adexib¬
endumagere me.⁊ exibi¬

Expanded text:
s debeat et haec decem teneat, nihilo magis tamen patrem damnandum existimauit, si nullum praeterea peculium sit: hanc enim pecuniam, cum mea maneat, non esse peculii. dede peculio minime dubitandum ait computari non oportere. itaque ad exhibendum agere me et exhibi
Abbreviated transcription (Latin):
mus mucmatur renudi¬
cande tp̃r inpeculio. quam
debet tamen cautionblo¬
cum ẽẽ. ñ placuit. de futuro
increm̃to peculii. hoc enim
cione locumhabent quias¬
debet. ¶Si creditor siu abem¬
ptoreeẽt pacrtem consecuro
conpetere mieliquium in
uenditorem utile niditiũ
proculu ait.S remtegraño

Expanded text:
nus inueniatur rei iudicandae tempore in peculio quam debet, tamen cautionibus locum esse non placuit de futuro incremento peculii: hoc enim tione locum habet, quia sdebet.Si creditor serui ab emptore esset partem consecutus, competere in reliquum in uenditorem utile iudicium Proculus ait, sed re integra non
Abbreviated transcription (Latin):
simulie ei qd dominus.
necesse babet pret non ẽc̃
poculnm. Ita igitur nas¬
citur poculuim c̾sat cũm
Accum fu̾it. decrescit cum
sin uicam mornunt᷑ resin¬
teradumt moritur cum
ademptum.sic.
quam debere pot̾ noc ẜuuo
utimiir fictum magis de¬
most̾mus quam ad isci¬
uile defernius obligatioe
itaq quod suuo debetur
abextͣneis dominus recte
petet. qd̾ suus ip̃e debet eo
nomine inpecculium⁊ si
peculio accõneni.dandam
Qidem recte putant qu¬
amius ibinus ⁊ cassius
exante gesto deculio depec

Expanded text:
inus necesse habet praestare, non esse peculium. ita igitur nascitur peculium: crescit, cum auctum fuerit: decrescit, cum serui uicarii moriuntur, res intercidunt: moritur, cum ademptum sit. 41 quam debere potest nec seruo abutimur, factum magis demonstramus quam ad ius ciuile referimus obligationem. itaque quod seruo debetur, ab extraneis dominus recte petet, quod seruus ipse debet, eo nomine in peculium et si peculio actionem dandam quidam recte putant, quamuis Sabinus et Cassius ex ante gesto de peculi
Abbreviated transcription (Latin):
libi pecunum ẜm intelli¬
neque infughao neque
insubrepto neque meo
ad ininistratio data est
delegare debitore. suum
potest. Pomponius.¬

Expanded text:
is peculium servi intelleneque in fugitivo neque in subrepto neque in eadministratio data est, delegare debitorem suum potest. Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sipost uenclitionem ceꝑit
aliquid uẽdicore seruus de¬
bere nomimint pecculia
quia non domino debet.¬
que dixiunis incpcore et
uenditore cadem sunt. ⁊ si
alio quoius gñe domin

Expanded text:
, si post uenditionem coeperit aliquid uenditori seruus debere, non minuit peculia, quia non domino debet.Quae diximus in emptore et uenditore, eadem sunt et si alio quouis genere domin