comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do fiebat ideiro reclibitio est
appella ta. qi rectlitio. ¶ Cum
reclibeturab emptore mancip
tones int̾pomioeb̾e alias in p̃sͥit᷑
alias infuturumut putasieius
suum om̃e qui redibetur emp¬
tor ꝓcurator ne eius nidicicium
quid sinedolo malo emptor de¬

Expanded text:
d fiebat, idcirco redhibitio est appellata quasi redditio. Cum redditur ab emptore mancipiiones interponi debere, alias in praeteritum, alias in futurum, ut puta si eius servi nomine qui redhibetur emptor procuratorve eius iudicium quod
Abbreviated transcription (Latin):
rõnis etrogitam ẽ. haut̃ itad¬
miiindeducitur si ex uouint᷑¬
te uenditoris datur c̾tum siq̃d
suasponte datum ẽẽ proponã
tur clicemus hoc quo restitu¬
enclum indempnis enim ep¬
to: Uy discede. Hauis.¬

Expanded text:
usa erogatum est. hoc autem ita demum deducitur, si ex voluntate venditoris datur: ceterum si quid sua sponte datum esse proponatutur? dicemus hoc quoque restituendum: indemnis enim emptor debet discedere. Gai
Abbreviated transcription (Latin):
puenit uł opotz nonsolum si
ip̃efructus ꝓcepit m̾cede sue aẜ
uoul aconductore ẜra accep̾
setiam si auenditõres fiit
idcco consecutus qd tardius
eihominemrestitut s si aquo¬
uis alio possore fructus acce¬
pit emptor restiture eos debe

Expanded text:
restitui oportet, non solum si ipse fructus percepit mercedesue a seruo uel conductore serui accepit, sed etiam si a uenditore fuerit idcirco consecutus, quod tardius ei hominem restituit: sed et si a quouis alio possessore fructus accepit emptor, restituere eos debe
Abbreviated transcription (Latin):
corum anli. ꝯtestatam ꝯtigiss
pr̃aretur. cet̾m post iudiciu
acceptimtota causaad hoĩe
restituendum inuicutio u̾sa¬
tur et tamfructus ueniunt

Expanded text:
eorum ante litem contestatam contigisset, praestaretur. ceterum post iudicium acceptum tota causa ad hominem restituendum in iudicio versatur, et tam fructus veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
emp̾stitĩt. quid ergo inquid
iił sinolu̾it uendĩtõ homĩẽ
recipe non ẽẽ cogendum ait
quit q̃m prare. nec amplus
rempassurum quicum poss¬

Expanded text:
eum praestiterit. quid ergo, inquit Iulianus, si noluerit venditor hominem recipere? non esse cogendum ait quicquam praestare, nec ampliusrem passurum, qui cum poss
Abbreviated transcription (Latin):
Siruns sit quiuendiclit ul̾
filius familias in dũmułpa¬
trem oe peculio exhibua acto
conpetit qͣmuis enimpena
eorum quoꝵ nonime qui mali¬
ena potestare sunt ꝯ pet̾eꝓinde
et sifiuia faminas uł ancilla
distraxit eque dicendum est.r¬
tiones eclicilias locum h̃re.¬
Hec actones que ex hoc eclicto

Expanded text:
sit qui uendidit uel filius familias, in dominum uel patrem de peculio aedilicia actio competit: quamuis enim poenaleorum quoque nomine qui in aliena potestate sunt competere. proinde et si filia familias uel ancilla distraxit, aeque dicendum est actiones aedilicias locum habere.Hae actiones quae ex hoc edicto
Abbreviated transcription (Latin):
ta peccunia ꝓ eo homine solu¬
ta eccessionisonita sue noĩe
dataerir non rectlenir cinus¬
nepeccume quis eo nõie ob¬
ligatus erit non lib̾abitur or¬
dinẽfec̾unt ecliles. ut añ uen¬

Expanded text:
ta pecunia pro eo homine soluta accessionisve nomine data erit, non reddetur: cuiusve pecuniae quis eo nomine obligatus erit, non liberabitur". Ordine fecerunt aediles, ut ante ven
Abbreviated transcription (Latin):
qd defius fcũs sit mandanm
est. peclius ait. equum fuisse i¬
id dum taxat imputantemp¬
toriex fc̃o ꝓturatoris et famili
ẜui suinoxe deditõne et exeo ĩ¬

Expanded text:
deterius factum sit, mandatum est. Pedius ait aequum fuisse id dumtaxat imputari emptori ex facto procuratoris et familiaservi sui noxae deditionem et ex eo, i
Abbreviated transcription (Latin):
et exhis apparet non qd suns
ignorante dño habinit pecculiho
um eẽ. s qd uolente alicqum
et qd̃ subripuit suus dño fiet
pecculii qd non ẽ uumis sepe i¬
fit ut ignorante dño incipiat
minuisui peceulium uł uti cũ
dño dampnundat suus aut

Expanded text:
Ex his apparet non quid seruus ignorante domino habuerit peculii esse, sed quid uolente: alioquin et quod subripuit seruus domino, fiet peculii, quod non est uerum.Sed saepe fit, ut ignorante domino incipiat minui serui peculium, ueluti cum damnum domino dat servus aut
Abbreviated transcription (Latin):
delicto pari posforem potoremi
posẜore m q̃m ro in fortassis ali¬
q̃i secuturum se responde nõ
bituram mulierem condõmq¬
et re orrecte defendinontamt᷑¬
fuisse. cum peceuna que daretur
indotemou̾ti nequid. non emin
stupri s minii gr̃adataẽ. ¶Ro¬

Expanded text:
delicto pari potiorem esse possessorem: quam rationem fortassis aliquem secutum respondere non habituram mulierem condictionem: sed recte defendi non turfuisse, cum pecunia quae daretur in dotem converti nequiret: non enim stupri, sed matrimonii gratia
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur actio quia cque facien¬
dum erit. et sipcurator soluendo
sit quistipulanti peccumam ꝓ¬
missit. ¶ Sidus quifuum in¬
stitorem apud mensam pecciũs
mutab̃rpiciuicansa. ¶Taber¬
ne pͥpositus aprẽ filius m̃cium
cansa muttia peccunam acce¬

Expanded text:
dabitur actio: quod aeque faciendum erit et si procurator soluendo sit, qui stipulanti pecuniam promisit.Si dominus, qui seruum institorem apud mensam pecuniis mutabitur periculi causa.Tabernae praepositus a patre filius mercium causa mutuam pecuniam acce
Abbreviated transcription (Latin):
rem suam penrator datus ẽ. uł
qui coem causam omis sinu¬
meriꝑsequitur.uł susceꝑit. qb̃
talis pcinato concessa. est.¶
curatorem adlite suscipiendã
datum ꝓ quo consentiente do¬
minus uidicatũ solui exposu¬
it p̾tor ait udiciũ accipe quo

Expanded text:
tus est, uel qui communem causam omnis sui numeri persequatur uel suscipit, quibus talis procuratio concessa est. 'Procuratorem ad litem suscipiendam datum, pro quo consentiente dominus iudicatum solui exposuit' praetor ait 'iudicium accipere
Abbreviated transcription (Latin):
ius mentio. ideo q ꝙtumq
ui atroci fit. id metu quoq fie ͦ
Ontinet igitur hec clatisula
dictum. restituitur. ¶ S uimi
accipimus atrocem et eam q̃
Adũsus bonos mores fiat noiꝰ
eam quam magistrato recte

Expanded text:
uis mentio ideo, quia quodcumque ui atroci fit, id metu quoque fieri ontinet igitur haec clausula edictum restituitur. Sed uim accipimus atrocem et eam, quae aduersus bonos mores fiat, non eam quam magistratus recte
Abbreviated transcription (Latin):
ex nc̃ciis minorannis simili
modo restitutionem impetͣ¬
bit ułutisiẜuus sit cum lib̾t̃¬
re̾ institutus. dicendum enĩ
ent et si seimiscuit posse ei su¬
bueninetatis bñficio. ut he̾at¬

Expanded text:
essariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, veluti si servus sit cum libertate institutus: dicendum enim erit, si se miscuit, posse ei subveniri aetatis beneficio, ut ha
Abbreviated transcription (Latin):
aprctore desidauant. megus
seuus qui dubitabat adimꝑi
las ꝑtes es pretoris neq enĩ
uenire. et recluc̾e hunc ad.ad¬
ministrationem quiꝑperam
eẽt apretore ercusatus.
endum aũt est non passim
minoribus subuenina cau¬
restitunonem inlulget s m¬
consuita faciitas et ita pop̃.¬

Expanded text:
praetore desiderauerant. Aetrius Seuerus quia dubitabat, ad impllas partes esse praetoris: neque enim uenire et reducere hunc ad administrationem, qui perperam esset a praetore excusatus. Sciendum est autem non passim minoribus subueniri, sed caurestitutionem indulget, sed inconsulta facilitas. et ita
Abbreviated transcription (Latin):
an. subueniatur et siquidem
aute desidet qm lib̾tas compe¬
tat andietur. sũio postea non
possit. ¶Item quen pot̃sus qͥ
eniit hic lege minor sit an re

Expanded text:
 subueniatur: et si quidem ante desideret, quam libertas competat, audietur: sin uero postea, non possit. item quaeri potest, si is qui emit hac lege minor sit, an re
Abbreviated transcription (Latin):
int sit ip̃orumlicibus et sums¬
ꝑtibus non uexani. ¶Dem.
gestumsic accipimus. quali
mit aliꝙ siuendidit. si sicieta¬
temcoiit. simutuam peccimi¬
am accepit et captus est suc¬
adebitore pr̃ono solutasit. us
orꝯueniat debitorem ad hi¬
bitor ultra usuris honeretur.
uł crechitorminor ꝓclat pece¬
uniamautem euratoribus
soluisisunt ꝑ̃mittitur autẽ¬

Expanded text:
intersit ipsorum litibus et sumptibus non uexari. 7 Idemgestum sic accipimus qualitemit aliquid, si uendidit, si societatem coit, si mutuam pecuniam accepit, et captus estdebitore paterno soluta sit velconveniat debitorem, adhibitor ultra usuris oneretur uel creditor minor perdat pecuniam, aut curatoribus solui, si sunt. permittitur e
Abbreviated transcription (Latin):
testate maneus eniam innite
et non puto profuturum sii
igitur fuium conueniatur
põstusat auxilium si premo¬
ueniat editor an auxilium
cessat. ¶Ercep̾ta mutuidat¬
ione. inhac enim si filius ius
supris muituam peccuniam
accepit non adinatur. ¶ꝑ¬

Expanded text:
testate manens etiam inuito et non puto profuturum. si igitur filius conueniatur, postulet auxilium: si patrem conueniat creditor, auxilium cessat: excepta mutui datione: in hanc enim si iussu patris mutuam pecuniam accepit, non adiuuatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ex causa iudicatisolutam eire
ꝑmittendum.ideisi grande
dampnum sit minoris. ¶I
dotis quoq modo muliensb̾¬
uenitursi uitrauires primõii
uł totum pr̃imonium circum
scnpta indotem declir. ¶ Nũc
uidendum minoribus litru¬
quentibus. ut putasi dolo ali¬
quid minorfec̾it in re deposi
lictis minoribus non subnei
no dato confit̾i possit ne dup¬
pliteneatur. maluit negare

Expanded text:
ex causa iudicati solutam ei repermittendum, id est si grande damnum sit minoris. In dotis quoque modo mulieri subuenitur, si ultra uires patrimonii sententiam praesidis uel procuratoris scripta in dotem dedit. Nunc uidendum minoribus utruquentibus: ut puta dolo aliquid minor fecit in re depositlictis minoribus non subuenino dato confiteri possit ne dupli teneatur, maluit negare
Abbreviated transcription (Latin):
las inre peculian subuenien¬
dum efficiet ut ꝑ eos etiam m¬
ioribus subueniatur. id ẽ pr̃i¬
bus eorum qd ncquaquam
fuit p̾toris propositum pͣ tor
enim minoribus auxilium
hus sous causis que ip̃ius
int̾siuit puta si sit obligatu
Prouide siiussu pr̃is obli¬
gatus sit p̃rutiq pon̾t in son¬
dum conuenirifuius autem
cum et ip̃e possit uel inporest¬

Expanded text:
 in re peculiari subueniendum, efficiet, ut per eos etiam maioribus subueniatur, id est patribus eorum: quod nequaquam fuit praetori propositum: praetor enim minoribus auxilium his solis causis quae ipsius intersint, puta si sit obligatus. proinde si iussu patris obligatus sit, pater utique poterit in solidum conueniri: filius autem cum et ip
Abbreviated transcription (Latin):
is enimpris quani filii intẽ.
lic aliquo caũ ad filium pec
sensit scipulanci non statimẽ
declit. uł adhibenti aliquem qͥ
doteinstipularetur. puto ie¬
stiuendamq̃i dos ip̃ius fe¬

Expanded text:
is enim patris quam filii interest, licet aliquo casu ad filium pecuconsentit stipulanti dotem non statim quam dedit, uel adhibenti aliquem qui dotem stipularetur, puto restituendam, quoniam dos ipsius f
Abbreviated transcription (Latin):
se inseruitutem uenire pacia¬
tur et si precium participatus
ẽ. non solet resticui s hoc m̃i¬
to. q̃i res nec capit restitutõ¬
nemcum statum mutat
siin comissum incidisse uec¬
tigalis dicaturent mintegni
restitutio qd sicent accipiend
si nonon dolus ip̃ius int̾ue¬
niat alioqui cessabit resticurõ.

Expanded text:
in seruitutem uenire patiatur, id est si pretium participatus est, non solere restitui: sed hoc merito, quoniam res nec capit restitutionem cum statum mutat. Si in commissum incidisse uectigalis dicatur, erit in integrum restitutio. quod sic erit accipiendum, si non dolus ipsorum interueniat: ceterum cessabit restitutio.
Abbreviated transcription (Latin):
tat quis plus polliceaturan
tur licitatio. ¶Idemfaciunt
et in hiis rebus que ẜuarieis
debent. qd̾ cͥtum scnpte ent fa¬
t ciendum. ¶Cetum nemo ad a
emptionemienim pupillarũ¬
accedit nec sibonafide distrah¬
antur. et distacte probandum
est iurebus que fortuttis caĩ¬
bus subiecte sunt ominino eẽ
minoribus ad usus emptorẽ
succurendum nisi aut sordes.
aut euidens grãtutorum sũ¬

Expanded text:
tat qui plus liceatur, an tur licitatio. idem faciunt et in his rebus, quae seruari eis debent. quod circumspecte erit faciendum: ceterum nemo accedet ad emptionem rerum pupillarium, nec si bona fide distrahantur. et destricte probandu rebus que fortuitis casibus subiecte sunt, non est minoribus adversus emptorem succurendum, nisi aut sordes aut evidens gratia tutorum s
Abbreviated transcription (Latin):
se restitucntem. ¶Siquid
minorifut fiio familias. le¬
gatum post mortem pr̃is. uł
fidei comissum relictum. et ca¬
ptus est. forte dumi consense¬
rit pr̃i paciscenti ne legatumpe¬
teretuir. pot dici inmirgnmi
restituendum qm ip̃ius int̾¬

Expanded text:
se restituentem. Si quid minori fuerit filio familias legatum post mortem patris vel fideicommissum relictum et captus est, forte dum consentit patri paciscenti, ne legatum peteretur: potest dici in integrum restituendum, quoniam ipsius inte
Abbreviated transcription (Latin):
ent in io qd̃ minoris int̾fuit
i̾manumitur. ¶ Pro inde quic¬
quid hic hret sinon manum¬
iss id enumc prabitur s et i¬
nomine earum uenimquas
domini cas ẜuus manumis¬
sus supprimebat. conpetunt
itio uides quando et manum

Expanded text:
oris interfuit non manumitti: proinde quidquid hic haberet, si non manumisisset, id ei nunc praestabitur. sed et nomine earum rerum, quas dominicas seruus manumissus supprimebat, competunt ictio, uidelicet quoniam et manum
Abbreviated transcription (Latin):
ralem equitatẽmsecu¬
tus pro posuit quotu
insidiis ex positum auxilium
eis pretorhoc edicto pollicitus
est. et ad u̾sus captiones opit
madu̾tam. ¶Apparet mino
ceni. nam post hoc tempus ꝯp¬
len uinle uigorem constarẽt
ideo hodie inbanc usq etatez¬

Expanded text:
ralem aequitatem secutus proposuit, quo tinsidiis expositum: auxilium eis praetor hoc edicto pollicitus est et adversus captiones opitumadvertam". Apparet minorceri: nam post hoc tempus compleri virilem vigorem constat. Et ideo hodie in hanc usque aetate
Abbreviated transcription (Latin):
quo libet m̃o p̾buit s lege
aquilia is demum ren̾i uissꝰ
uidel intpretatione uocis i
ut confestim iita prinarent
s etiam hii quorum ex mł¬
ne c̃tum etiam aliquem int̾
excessinm igitur siquis ẜ¬
uo mortifenim uulnus inf¬
luxit eum deq alius ex int̾¬
uallo itaꝑcussit ut matunus
moritis fu̾at statuendn
est utrumq corum lege aqui
apluribus idem ẜuus nulna¬

Expanded text:
quolibet modo praebuit: sed lege Aquilia is demum teneri uisusuidelicet interpretatione uocis a ut confestim uita priuarent, sed etiam hi, quorum ex uulnere certum esset aliquem uita excessurum. igitur si quis seruo mortiferum uulnus inflixerit eundemque alius ex interuallo ita percusserit, ut maturiusmoriturus fuerat, statuendum est utrumque eorum lege Aquila pluribus idem seru
Abbreviated transcription (Latin):
stium potestate eẽs agere po¬
st limino reu̾sus pot̾is et hoc
alit̃ consticui sine magño cap¬
tione postumorum liborum
quipencibus h̾rdes erant nõ
pot̾it. eadem dicemuo et de ar¬

Expanded text:
stium potestate esses, agere postliminio reuersus poteris: et hoc aliter constitui sine magna captione postumorum liberorum, qui parentibus heredes erunt, non poterit. eadem dicemus et de ar
Abbreviated transcription (Latin):
cessare aquilie actiomez. iusto
enim metu ductus nead seig¬
nis ꝑueniret uicinas sedẽs
int̾cidit et sũ ꝑuenit ignis sũ
autem extintius ẽ existimar¬

Expanded text:
s Aquiliae actionem: iusto enim metu ductus, ne ad se ignis perueniret, uicinas aedes intercidit: et siue peruenit ignis siue ante extinctus est, existima
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ qͣnti meaiit̾ ẽ. et quio di¬
cemus si et pamphilus dece¬
sfit sinemora: iam p̾cium st¬
ichimnnetur qm̃ lib̾atus ẽ¬
ꝓhili uitra anu occidatur
ne conuenitur. abobolenus

Expanded text:
id est quanti mea interest? et quid dicemus, si et Pamphilus decesserit sine mora? iam pretium Stichi minuetur, quoniam liberatus ehili intra annum occidatur,iliae conuenitur. 57 Iauolenus
Abbreviated transcription (Latin):
cumin auieno pascetur in co¬
gendos quo pugnans erat
eiecit. querebatur dñs eius i¬
poss ne cumeo quiccegiss le
gro suo. quis dep̾bendit sic
xus alienum magro suo dep̾¬
hendit nonire id meludit
necage illud aliter debet qͣm
regraphum m ẽẽ dicam inqͦ
sub xlitionem peccumia de¬
bita fiu̾t. et in t̾im testibus
tanis dinsum quibus testã¬
ue actionem. ¶S et siquis

Expanded text:
cum in alieno pasceretur, in cogendo quod praegnas erat eiecit: quaerebatur, dominus eius possetne cum eo qui coegisset legro suo quis deprehendit, sic cus alienum ‹in› agro suo deprehenderit, non iure id includit, nec agere illud aliter debet quamirographum mihi esse dicam, in quo sub condicione mihi pecunia debita fuerit, et interim testibus tariis diuersum, quibus testailiae actionem. sed et si quis
Abbreviated transcription (Latin):
possessor fuit. ¶Sipost dist¬
tactum pignus debitorqui p̾¬
canio rogauit ul conduxit pi¬
gnus posẜonem nõ restituat
uendet ꝑignus duplam ꝓmis¬
ñt. ¶ Nam usuħ euen̾at et cõ¬
uentus obenictonem erat et
condempnatus. anl̾eret regre

Expanded text:
possessor fuit. Si post distractum pignus debitor, qui precario rogauit uel conduxit pignus, possessionem non restituat, uenderet pignus, duplam promisit nam usu hoc euenerat et conuentus ob euictionem erat et condemnatus, an haberet regre
Abbreviated transcription (Latin):
ditio uenitersires pignorida¬
tas male tractauit c̾ditor urs
uos debilitauit plane siꝓmale f¬
ficiis suis coheuit ur ucxit ł
obtulit p̾fcũre. uł p̾sidi dicen

Expanded text:
dicio uenit et si res pignori datas male tractauit creditor uel seruos debilitauit. plane si pro maleficiis suis coercuit uel uinxit uel optulit praefecturae uel praesidi, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
cuma c̾ditori cum ꝑmaanndebi
rideclit ut pignori decuitalur
c̾ditorem ponet suam solurõ
is qui suc eꝑat sucepat tenetur
exhib̾e iubendus est. qd sictiã¬

Expanded text:
magistratus in possessionem ri dedit, ut pignori apud alium creditorem poneret. si iam solutione is qui susceperat tenet, exhibere iubendus est: quod si etia
Abbreviated transcription (Latin):
Ecenu ampius adebitore
sequi pot̾it. ¶ S sistipnlatio
usurarume suerat et post quĩ¬
quenmum forte qͣm p̾ciumex
re obligata uictus cam emp¬
toruestituit. etiam mcdii tp̃r
fem non possit paiamfcĩn est
s si insimp̾lum p̾stitit doliex¬
ceprõne repeliendus erit ab
usuram̃ petitoẽ. qui a h̾uit usr
noraticiam et uidetur finita
ẽẽ pignoris oblara et accctu
ircessumĩmo utilis ex empio
acomocdata ẽ q̃m ad modum

Expanded text:
ec enim amplius a debitore sequi poterit. sed si stipulatio usurarum fuerat et post quinquennium forte, quam pretium ex re obligata uictus eam emptori restituit, etiam medii tem perri non possit, palam factum est: sed si simplum praestitit, doli exceptione repellendus erit ab usurarum petitione, quia habuit usum neraticiam. et uidetur finita esse pignoris obligatio et a contractu recessum. immo utilis ex empto accommodata est, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
dando reui libne posse existio
arcoaut non aluid triticum re¬
pet̾e pot̾it. q̃m quo pessimo triti¬
eo liẜare se ascipulatorelicuit
itaq siparatus fuit reus qddã

Expanded text:
dando reum liberare posse existimo: a reo autem non aliud triticum repetere poterit, quam quo pessimo tritico liberare se a stipulatore licuit. itaque si paratus fuerit reus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sieus et fideuissor soru̾int ꝑ¬
iter iurac causa non diffunt
euisdem peccume s altius o¬
obligationis conitiuns ut
pustichi aut pauphili et ꝑi¬
ter duos datos. aut togam ułd̃¬
naria mille non idem̃ dicipo¬
fit in repetione. ut ꝑtes repe¬
tant quia nec solue abinitio
sic potuenint. ¶Igitur lar ca¬
su electio est ẽcdioris cinuel

Expanded text:
eus et fideiussor soluerint pariter, in hac causa non differuneiusdem pecuniae, sed alterius obligationis constitueris, ut puta Stichi ‹a›ut Pamphili, et pariter duos datos, aut togam uel denaria mille, non idem dici poterit in repetitione ut partes repetant, quia nec soluere ab initio sic potuerunt. igitur hoc casu electio est creditoris, cui uel
Abbreviated transcription (Latin):
Aut obrem datur autob
causam et obrem aui ob¬
tiupẽmant honestanr tupẽ ob¬
autem aut dantis sit impit¬
ndo non. accipientis: autas nec¬

Expanded text:
aut ob rem datur aut ob causam, et ob rem aut turpem aut honestam; turpem autem, aut ut dantis sit turpitudo, non accipientis, aut ut ac
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ rem datum sit et cauia se¬
cuta si tñtuipit̾ datumest¬
Girem locatam tbiuluen¬
ditam a. te uł mandat᷑m ut
recties peccuniam accepis h̃¬
beo recum ex locatouł pedito
lud qd̃ ex testõ uł ex stipula¬
tu. de bebas rectłes mpeciam¬

Expanded text:
 rem datum sit et causa secuta sit, tamen turpiter datum est.Si rem locatam tibi uel uenditam a te uel mandatam ut redderes, pecuniam acceperis, habebo tecum ex locato uel uendito id, quod ex testamento uel ex stipulatu debebas, redderes mi
Abbreviated transcription (Latin):
¶s qd̾ metn ci datur repetino
pot labeo et marcellus scribt
dedo. ut fugitiuum meunun¬
dices ur furem rerum mear
non pot̾it repenqd datumẽ
Necenim curpit᷑ accepisti
Quodsi a fugitiuo in eo ac¬
ceꝑis. ne eum idicares ꝯ¬
dice tibi bic quañ furt possi
G si ip̃e fur uidem a me acc¬
epit ul suns. uł fugitm so

Expanded text:
 meretrici datur repeti non potest, ut Labeo et Marcellus scribundedero, ut fugitiuum meum indices uel furem rerum mearum, non poterit repeti quod datum est: nec enim turpiter accepisti. quod si a fugitiuo meo acceperis ne eum indicares, condicere tibi hoc quasi furi possim: sed si ipse fur indicium a me acce
Abbreviated transcription (Latin):
ro autem siet dants et acci¬
pientis turpis causasit pos¬
forem poniorem eẽ. et ideo re¬
petitonem cessare tam̃ ena
siex scipulatõne solutum ẽ.¬

Expanded text:
ro autem si et dantis et accipientis turpis causa sit, possessorem potiorem esse et ideo repetitionem cessare, tametsi ex stipulatione solutum e
Abbreviated transcription (Latin):
conuenue possit. ⁊ ait dubit᷑ri
posse. qr nullum negocium tu¬
um gestum cu debitortiusñ
fũnt. s ratib̾itõ inquid fac̾ tuu
negocuĩ⁊ sicut ei a quo exaccũ¬

Expanded text:
conuenire. et ait dubitari posse, quia nullum negotium tuum gestum est, cum debitor tuus non fuerit. sed ratihabitio, inquit, fecit tuum negotium: et sicut ei a quo exactu
Abbreviated transcription (Latin):
neganda ẽ actiosCerte narroga
Infilio familias nl dignitas fa¬
cit quominus senatus consul¬
tum maccdomannr locum habet
nametiam siconsulsit uł cuius¬
ius dignitatis senatus ꝯsuito
locus e. nisi forte eas transe pec

Expanded text:
neganda est actio. Certe si adrogatIn filio familias nihil dignitas facit, quo minus senatus consultum Macedonianum locum habeat: nam etiamsi consul sit uel cuiusuis dignitatis, senatus consulto locus est: nisi for
Abbreviated transcription (Latin):
se artifex recepit. tuncemm et¬
siuicio mat̾ie id euen̾ erit ex loc̃¬
to accio. ¶Sifullo nestimta po¬
lienda accepir eaq mures ro¬
serint exlocatd tenentur.quia
debuit ab hac re cau̾e. et si pallui¬
fullo ꝑmutai̾nt et alii alt̾ius de¬
d̾it. ex locato actõne tenebitur
etiam si ignanis enafecerit.
Exccitu ueniente migrauir ⁊¬
ductor de iñ hospiciomilites fe¬
nestras et c̃. sustulunt. si dñono
denuiciauit et migrauit. exlo¬
cato tenebitur. labeo aut̃ siressi¬
Siquis m̃suras aduxit easqr mas¬
gistratus frangi iussir siquider
inaque fu̾unt sab̾distinguit ut¬
nus non quod sieque sunt itade¬
iñ eumtem siculpa eius id fecit
ectilis. et italabo et melascribũt¬
¶Tuo rei locatonis insolidum
non alias prior conductor exlo¬
cato tenebitur q̃isieadem lege
locatimiẽet. nec añ relocan id pot̾¬

Expanded text:
se artifex receperat: tunc enim etsi uitio materiae id euenit, erit ex locato actio.Si fullo uestimenta polienda acceperit eaque mures roserint, ex locato tenetur, quia debuit ab hac re cauere. et si palfullo permutauerit et alii alterius dederit, ex locato actione tenebitur, etiamsi ignarus fecerit. Exercitu ueniente migrauit conductor, dein de hospinestras et cetera sustulerunt. si domino non denuntiauit et migrauit, ex locato tenebitur: Labeo autem, si resiSi quis mensura‹s› conduxerit easque magistratus frangi iusserit, si quidem iniquae fuerunt, Sabinus distinguit, utnus, non. quod si aequae sunt, ita demum eum teneri, si culpa eius id fecit aedilis. et ita Labeo et Mela scribunt.Duo rei locationis in solidum non alias prior conductor ex locato tenebitur, quam si eadem lege relocatum esset: nec ante relocari id pot
Abbreviated transcription (Latin):
hunismodi octus neq u̾ba n ser¬
ensu ꝯualescunt et ĩo suntim do¬
nims firere ceꝑit ul decesẜit fi¬
en non posse. marcellus aitut
locatio redintegretur et hoc est
etunt añt exhis cansis fereut
puta sire qinconduxat frinem̃
liceat forte quiapossessio ei aui
tocius agroꝵant ꝑtis non pr̃a
aut̃ uilla nomeficituraut stab¬
Sulum.uis ubigreges eius stare
pestatis camitose ꝯtigent anlo
beat indeamus ẜnins omnemi
minciur recisti non pot dñm co¬
lono prestare deb̾e aut ut puta m̃¬
fulminu geraculorimsturno¬
rum. et si quidsimie accid̾it. aui
sincursus hostium fiat. si qua
cormpie sini¶S et si labes fc̃a sit.
omnemq fuctum tulit damp¬
numcolom non eẽ ne supra dãp¬
nuniseminis amissim̃ce des agͥ

Expanded text:
huiusmodi contractus neque uerba neque scrensu conualescunt: et ideo si interim dominus furere coeperit uel decesserit, fieri non posse Marcellus ait, ut locatio redintegretur, et estetit autem ex his causis fere: ut puta si re quam conduxit f‹r›ui ei non liceat forte quia possessio ei aut totius agri aut partis non praestatur, aut uilla non reficitur uel stabulum uel ubi greges eius stare pestatis calamitosae contigerit, an loius omnem uim, cui resisti non potest, dominum colono praestare debere ait, ut puta fluminum graculorum sturnorum et si quid simile acciderit, aut si incursus hostium fiat: si qua corruptae sint. sed et si labes facta sit omnemque fructum tulerit, damnum coloni non esse, ne supra damnum seminis amissi mercedes agri
Abbreviated transcription (Latin):
digscribit. si sutor puero ꝑum
bñficienti formacalceitam ne¬
hemĩcer ẜuissem pcusẜir ut ei oc¬
culus effodetur. ex locato ẽẽ ac
issa sit. tam̃ hunc modum non

Expanded text:
scripsit, si sutor puero parum bene facienti forma calcei tam uehementer ceruicem percusserit, ut ei oculus effunderetur, ex locato esse actncessa sit, tamen hunc modum non
Abbreviated transcription (Latin):
rilitatem. dem̃sequentibus ã¬
nuio remissionemsr integra
pentom et enis anni quorem¬
isẜ̾it exigendam hoc idemet ĩ
nectigaus dampno respondit
set suerbo donationis dñs
obstenlitatem aminemisẜit
ioement dicendum quasmonꝰ
sit doños: transactio. quid tũ
qui dam defructum ex iguitate
netur. Fouanrem desidas
nt pp̃ uetustarem uinearume¬
missio. tibi detur ¶ Itemcum
quidami. naue amissa. uectura
rescuptum ẽ abantonio augu¬
sto non ĩnrito ꝓcuratorem cessa

Expanded text:
ilitatem, deinde sequentibus anmino remissionem, sed integram pensionem etiam eius anni quo remisit exigendam. hoc idem et in uectigalis damno respondit. sed et si uerbo donationis dominus ob sterilitatem anni remiserit, idem erit dicendum, quasi non sit donatio, sed transactio. quid tamequidam de fructuum exiguitate qnetur: 'Nouam rem desideras, ut propter uetustatem uinearum remissio tibi detur.' Item cum quidam naue amissa uecturam, rescriptum est ab Antonino Augusto non immerito procuratorem Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
Tem quentur. sicisianus idẽ
carucarius dum cetos transi¬
temꝑare enundebuit. S et uti¬
ndum ꝯlux̾it et cum flumeni¬
nut̾nense naus ea subine nõ
poss. in aliam nauem merces
transtulit. eaque nauis in ho¬
stio fluminis pierit tenetur⁊
primus nauicularius. labeoi
siculpa caret tenen ait. Cetu
siul inuito dũo fecit ułquoñ
debuit. tp̃raut mius y donee¬
naui. tunc ex locato agendum.¬
¶ Simagister nauis siue gub̃ñ¬
tore iniflum nauem missent
et tempetãte orta tempare nõ
potuit. et nauem ꝑdidit.uec¬

Expanded text:
tem quaeritur, si cisiarius, id est carucharius, dum ceteros transitemperare enim debuit: sed et utindum conduxerit et, cum flumen Minturnense nauis ea subire non posset, in aliam nauem merces transtulerit eaque nauis in stio fluminis perierit, tenetur primus nauicularius? Labeo, si culpa caret, non teneri ait: ceterum si uel inuito domino fecit uel quo non debuit tempore aut si minnaui, tunc ex locato agendum.Si magister nauis sine gubernatore in flumen nauem immiserit et tempestate orta temperare non potuerit et nauem perdide
Abbreviated transcription (Latin):
negocium et magis emptõn
uminonẽ quin locatio et con
tum instrũtum colonus acciꝰ¬
piat ꝓculus ait. id agi ut uist̃
emptum habeat colonus. sicuꝰ¬

Expanded text:
negotium et magis emptioneium non est, quin locatio et condtum instrumentum colonus accipiat, Proculus ait id agi, ut instrumentum emptum habeat colonus, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
uenditio. ¶ Item locatio et ꝯ¬
ductio. ut inquibusdum que¬
rsolgat utrum emptõ et uen¬
ditio  an locatio et ꝯluctio sit.
nt ecre sicum aurifice nĩ ꝯuen̾it
ut is exaureo suo anullos m
fac̾et c̃ti pondis c̾teq forme¬

Expanded text:
venditio, item locatio et conductio, ut in quibusdam quaeri soleat, utrum emptio et venditio sit an locatio et conductio. ut ecce si cum aurifice mihi convenerit, ut is ex auro suo anulos mihi faceret certi ponderis certaeque form
Abbreviated transcription (Latin):
uctordebeat et catenus pratimĩ
utrumut ỹuos noxe decłat. an
u̾osuonoiẽ teneatim. et adu̾sus
eos quos induxit utrum prã¬
bit nĩ accõnes anquasi ob apͥ¬
am culpam tenebitur. mita pla¬
cet. ut culpam et̾ eorum quos ĩ¬
duxit suo nomine. et siͥlꝯ
uł hospites. et ita pompo. liber
si fortuitus casus admissit in¬
cendium quia non debuit ig¬
nem habe aliud ẽ enim ignem
ignoc entem hab̾e ꝑmittit enĩ
habe s in noxium ignem. Itẽ
ꝓspic̾e debet oluctor.ne aliqd̃
reuus uł corpus denius faciat
uł paciatur. ¶ Quiuinum de fie¬
camparia tiansportandum cõ¬
duxiss de ĩ mota aquoclam ꝯ¬
trou̾sia signatum suo et alt̾ius
sigillo in apotecam deposuisset
ex locato tenetur. ut locatri pos¬
sessione uini sũ ꝯtrou̾cia rect¬
¶nter eluctores et locatores ꝯ¬
labeo trin ccluctorem ex locato

Expanded text:
at? et quatenus praestat, utrum ut seruos noxae dedat an uero suo nomine teneatur? et aduersus eos quos induxerit utrum praestabit tantum actiones an quasi ob propriam culpam tenebitur? mihi ita placet, ut culpam etiam eorum quos induxit praestet suo nomine, etsi uel hospites: et ita Pomponius libsi fortuitus casus admisit incendium, quia non debuit ignem habere. aliud est enim ignem innocentem habere: permittit enim habere, sed innoxium, ignem.Item prospicere debet conductor, ne aliquo uel ius rei uel corpus deterius faciat uel fieri patiatur.Qui uinum de Campania transportandum conduxisset, deinde mota a quodam controuersia signatum suo et alterius sigillo in apothecam deposuisset, ex locato tenetur, ut locatori possessionem uini sine controuersia renter conductorem et locatorem cLabeo teneri conductorem ex locato
Abbreviated transcription (Latin):
moclum pr̃aret si fructuani ẜui
magis admircit tem̃ eum et ẽ
equissimumIdem quent si sup̃¬
tus fecit in funoum quasi quĩ¬
quennio fruiturus an recipiat
etait non recepturuz quia hoc ⁊¬
euenire posse ꝓspic̾e debut q̃d
tũsinon quasi fructuanus ei loc̃¬
uit s: quasifundidñs. udelzte
nebitur. decepit enunconduc¬
torem et itaimꝑatorantonius

Expanded text:
modum praestaret, si fructuarii serui magis admittit teneri eum: et est aequissimum. idem quaerit, si sumptus fecit in fundum quasi quinquennio fruiturus, an recipiat? et ait non recepturum, quia hoc euenire posse prosp‹i›cere debuit. quid tamen si non quasi fructuarius ei locauit, sed si quasi fundi dominus? uidelicet tenebitur: decepit enim conductorem: et ita imperator Antoninus
Abbreviated transcription (Latin):
quod siregulis olea p̾mani
et p̾lum et succulam et ieg¬
ulas et timpanis. et troc leas
quibus relenatur p̾lum. dnĩ
pr̃are oporte Item qui encum
inquo oliacalida aqua lauͣ¬
prare oportesicuti  doliauina
cialit̾ actum sitssidũs exepit.
offinio iudicis hoc ꝯuenire. hab
cto agatur. idem erit dicendũ¬

Expanded text:
quod si regulis olea prematur, et praelum et suculam et regulas et t‹y›mpanum et ‹c›ocleas quibus releuatur praelum dominum parare oportere. item aen‹u›m, in quo olea calda aqua lauare oportere, sicuti dolia uinacialiter actum sit.Si dominus exceperit iofficio iudicis hoc conuenire, haberi cto agatur, idem erit dicendu
Abbreviated transcription (Latin):
habitatom nonminus ꝯmo¬
dam prare equissunum eẽ an
ab soliulocatorem. ¶Hie sub¬
ingi pot̃. quocl marcellus lib̾
uii.digestis scrbit. si fructuar¬
ius  locau̾it fioum inquinq¬
uennium et de cesẜit h̾rdem ei
nonteñ ut fruipret non mag
quam in sula ex usta tenentur

Expanded text:
habitationem non minus commodam praestare, aequissimum esse ait absolvi locatorem. Hic subiungi potest, quod Marcellus libro sexto digestorum scripsit: si fructuarius locaverit fundum in quinquennium et decesserit, heredem eius non teneri, ut frui praestet, non magis quam insula exusta teneretur
Abbreviated transcription (Latin):
posse. non magis inquit qmͣ
cumemptor plures hrdes ex¬
trt̾int necomnes adreclibend
ꝯsentiunt. ¶Idemi. marcelł.
nait non posse aitis att̾iunex
sibi ꝓ parte uencutor tradat si
tor satiffaciat. ¶ Pompo. art
fec̾it rem detiorem equilmeẽ
in solidum eumtem equum¬

Expanded text:
posse: non magis, inquit, quam cum emptori plures heredes exstiterunt nec omnes ad redhibendum consentiunt.Idem Marcellus ait non posse alterum ex sibi pro parte uenditor tradat, sitor satisfaciat.Pomponius ait,fecerit rem deteriorem, aequum esse in solidum eum
Abbreviated transcription (Latin):
poris retentonceterum po¬
fit euitare pr̃atõm uencuto¬
rsinolit hominemreciꝑt qͦ
fc̃o p̾cii p̾statõnem eorumq
que p̾cium secuntur solam ñ
entabit. ¶ Siuencutor pnũ¬
ciau̾it uł ꝓmisẜit furemnon
c̃e teneturex suaꝓmissione
itate hic quo restituetur. ¶Si
pecculumquesit apudemp¬
torem quidd̾ħ dicenns et siqͥ¬
dem exre emptoris id accessit
discendumẽ ap̃ip̃m relique¬
dum sialinũ eelit nencutori
restituendiẽ. ¶ Siplures
dum. dare qr innuimꝓcuratore
ne forte nenditor inninam
mortuo uł etiam recubnto sig¬

Expanded text:
poris retentionem: ceterum poterit euitare praestationem uenditor, si nolit hominem recipere, quo facto pretii praestationem eorumque quae pretium sequuntur solam non euitabit.Si uenditor pronuntiauerit uel promiserit furem non esse, tenetur ex sua promissione,itate hic quoque restituetur.Si peculium quaesiit apud emptorem, quid de hoc dicemus? et si quidem ex re emptoris accessit, dicendum est apud ipsum relinquendum, si aliunde creuit, uenditori restituendum est.Si plures dum dareque unum procuratorem, n‹e› forte uenditor iniuriam mortuo uel etiam redhibito si
Abbreviated transcription (Latin):
a mancipia hiust. s et si qui
in lib̾is hunc questum excet
in eadem cã ẽ. siue aut princi¬
palit hoc negocia tone gerat.
siue altius negoriatonis acces¬
sone ntatur. ut puta si caupo
et mancipia talia hiut mĩstrã¬
cia ⁊ occone minist̾u questu
faciencia. si balneator fuit uł¬
uti in quibusdam ꝓuincus

Expanded text:
sed et qui in liberis hunc quaestum exercet, in eadem causa est. siue autem principaliter hoc negotium gerat siue alterius negotiationis ‹ac›cessione utatur ut puta si caupo et mancipia talia habuit ministrantia et occasione ministerii quaestum facientia: siue balneator fuerit, uelut in quibusdam prouinciis
Abbreviated transcription (Latin):
prodiret artis ludicre c̾a n ꝓ
dut ñ notatur. quia no est ea
res adeo turpis ut ⁊ consilium
puniri debeat. Ipianus. n
noͥfac̾e uututis enim gra ħ fa¬
cere ⁊ gen̾aliterita oms opina¬

Expanded text:
prodiret artis ludicrae causa neque prodit, non notatur: quia non est ea res adeo turpis, ut etiam consilium puniri debeat. 4 Ulpianus non facere: uirtutis enim ‹g›ratia hoc facere. et generaliter ita omnes opina
Abbreviated transcription (Latin):
illi añ aduocatus fisci fuiss. i
¶Qui au̾t int̾ in fames sunt
seqͣnti titulo explanabr. Lul¬
tur qui ab excitu ignomie cã
ab imꝑatore. eon e cui de caret
stacuendi ca pocestas fi̾it dini¬
issus erit. ¶ Qui artis ludicre
pronũciandiue. ⁊ que insena
fecisse iudicatus ei Qui furti
malo. ⁊ fraude suo noĩe dãpna
pactus ueent. qui ꝓ socio tute¬
lemandati depoitisuo nomĩs
n õrio iudicio dãpnatus erit¬
¶ Qui eam qͥ in potestate cius
ẽet gen̾o mortuo. cũ eũ mortu¬
um ẽẽ sciret. ⁊ intra id tṗ̃x quo
ei luge uirũ moris ẽ anteq̃m
uirum eluget. in matriomo
collocau̾it eam nesciens quis

Expanded text:
ntea aduocatus fisci fuisset. Qui autem inter infames sunt, sequenti titulo explanabitutur , qui ab exercitu ignominie causa ab imperatore eove, cui de ea re statuendi potestas fuerit, dimissus erit, qui artis ludicre provinciandive causa in scenam fecisse iudicatus erit, qui furtimalo et fraude suo nomine damnatus pactusue erit: qui pro socio, tutelae, mandati, depositi suo nomine non contrario iudicio damnatus erit: qui eam, quae in potestate eius esset, genero mortuo, cum eum mortuum esse sciret, intra id tempus, quo elugere uirum moris est, antequam uirum elugeret, in matrimonium collocauerit: eamue sciens qu
Abbreviated transcription (Latin):
teneb̾r. ¶ Pompoꝰ ⁊ eum qui
insnitute pecculiaria manci
ita demũ notatur si fuit calũ¬
ex utraq ꝑte consistit. qui mni¬
mo ex diuersa. ¶Item si quiꝰ
furtiui bonorimi raptorum
muriam̃ dedolo malo suono¬
mine dampnatus. pactus ue
alus famosis actonib quis¬

Expanded text:
tenebitur. Pomponius et eum, qui in seruitute peculiaria mancipita demum notatur, si fuerit caluex utraque parte constitit, quin immo ex aduersa. Item 'si qui furti, ui bonorum raptorum, iniuriarum, de dolo malo suo nomine damnatus pactusue Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo numo militur missꝯ ẽ
qi ab excitu missum sicaccipi
nera sunt missionũ. ẽeni ho
nesta que em̾itis stipendus.ẜ
ante. uł abimꝑatore indulge
signia militaria detrax̾it inter
in fames effic̃. lz ñ addidiss ig
ignomme ca se eũ exanctorã¬
se. ¶ Est ⁊ quartũ genus miss¬
ionis si quis euitandorũ nuim¬

Expanded text:
aliquo numero militum missus est, quasi ab exercitu missum sic accipienera sunt missionum. est hnesta, que e meritis stipendiis vel ante ab imperatore indulgetsignia militaria detraxerit, inter infames efficit, licet non addidisset ignominiae causa se eum exauctorasse. est et quartum genus missionis, si quis euitandorum mune
Abbreviated transcription (Latin):
Arbanus philippus cum ẜuus
fugituius ẽet rome preturam
petut et pretor designatus est.
s nicħ eis ẜuitute obstitisse
ait pomponius. ꝙ̃ si pretornͥ
fu̾it. an quin uerũ ẽ pretura cũ
fũctum a tñuideamus si ẜuus
ꝙͣdui latuit indignitate pre¬
toria fuctus sit.quid. dicimꝰ
que dix̾. que decreuit nulliuis
et uerum puto nicħ eorum re
hanc potatem. s et sisciss ẜnũ
ẽẽ liberum effeciss. qd̾ ius mł¬
tomagis ĩ imꝑatorẽ obẜuãd̾ ẽ.¬

Expanded text:
arbarius Philippus cum seruus fugitiuus esset, ‹Ro›mae praeturam petiit et praetor designatus est. sed nihil ei seruitutem obstetisse ait Pomponius, quasi praetor non fuerit: atquin uerum est praetura eum functum. et tamen uideamus: si seruus quamdiu latuit, †‹d›ignitate praetoria functus sit, quid dicemus? quae edixit, quae decreuit, nullius et uerum puto nihil eorum rephanc potestatem, sed et si scisset seruum esse, liberum effecisset. quod ius multo magis in inperatore obseruandum e
Abbreviated transcription (Latin):
lfimdũ que ticiꝯ possidebat bo¬
nafide longi tp̃ris possession e.
pot̾at sibi qͦ uerere mulier ut su¬
um. manto dedit indotem. euz¬
q pet̾e neglex̾ uircum id facei
possit. rẽ piculi sui fecit. ¶ na
licet lex uilia q̃uetat fundum
dotalem alieuari ꝑtneat ⁊ ad¬
eam possessione que ꝑlongu
tp̃s fiat. si ant ꝙ̃ constituct᷑u
dotal fuidus iamcepat plane
si paucissimidies adꝑficienda
longupris possessione suꝑfuit᷑
nichiler̾ ꝯuod imputabitur
marito. ¶ arcello.¬

Expanded text:
fundum, quem Titius possidebat bona fide longi temporis possessione poterat sibi quaerere, mulier ut suum marito dedit in dotem eumque petere neglexerit uir, cum id facere posset, rem periculi sui fecit: nam licet lex Iulia, quae uetat fundum dotalem alienari, pertineaeam possessionem, quae per longum tempus fit, si ante, quam constitueretur dotalis fundus, iam coeperat. plane si paucissimi dies ad perficiendam longi temporis possessionem superfuerunt, nihil erit, quod imputabitur marito. 17 Marci
Abbreviated transcription (Latin):
inderi ꝑmaritum uis fundi dct̾i¬
us fcĩn quid ergo officio de do¬
te indicantis continebirur. ut
integcata ał integra ẜuitute iu
oliuetũ succiderat. ad Ioc ut none¬
llum repoẽt postea nir mortuns

Expanded text:
i per maritum ius fundi deterius factum. quid ergo est? officio de dote iudicantis continebitur, ut redintegrata seruitute iuboliuetum succiderat ‹ad› hoc, ‹ut› nouellum reponeret: postea uir mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
prut millus indotẽ sit ẽte er po
ftõ indebr recte alien atꝯ illo postẽ
danus sir ut electo ess mulieris¬
eius negauit alienari fundo pa¬
se. qui si arbitrio mariti sit con

Expanded text:
ut nullus in dote sit? certe ex post facto uidebitur recte alienatus illo postea datus sit, ut electio esset mulieris, negauit alienari fundum posse: quod si arbitrio mariti sit, con
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ũ sum labeo ait qdnntua¬
tus ẜiis dño emit uolenti
ad luxinic matiamimgentam
forte ut siquit ad delicias ui si
quid adtur pes sumptus subi¬
minstrauit neq enim specta¬

Expanded text:
uersum Labeo ait, quod mutuatus seruus domino emit uolenti ad luxuriae materiam, unguenta forte, uel si quid ad delicias uel si quid ad turpes sumptus sumministrauit: neque enim specta
Abbreviated transcription (Latin):
tionem hãti cetunsip̾uentũ
sit abaliquo etactum depeccu¬
lio ximem uso accio.ancesse
uidendumẽ. et iefert pom po.
uilianum extimare depeccuno

Expanded text:
tionem habeat. certe si praeventum sit ab aliquo et actum de peculio, de in rem verso actio an cesset, videndum. et refert Pomponius Iulianum existimare de peculio
Abbreviated transcription (Latin):
Iberlomo suo nominent¬
lem aquilic haret actionemd¬
irectam enim non habet qm do¬
aninus menbrorum suoru
nemo inderurffugitinm aut̃

Expanded text:
iber homo suo nomine utilem Aquiliae habet actionem: directam enim non habet, quoniam dominus membrorum suorum nemo uidetur. fugitiui autem
Abbreviated transcription (Latin):
Nic scriptute eoniequens
est disce ut si ante aditami
brditatem occidatur legatus
suus apud bredemremane¬
at aquilie actio phroitatem¬
tate quidem ꝗactio remansit
fragio.ui auoietu maturius
pient de octioso aginonposse
s quasi cemibnato. s simanu¬
missus. uł auenatus ex uułr¬
ere put quasi deoctisso agi po¬
sse. iuł ait hec itatamuane qr
u̾mest cum ate occissum tunc

Expanded text:
ic scripturae consequens est dicere, ut, si ante aditam hereditatem occidatur legatus seruus, apud heredem remaneat Aquiliae actio per hetate quidem actio remansit,fragio uel alio ictu maturius perierit, de occiso agi non posse, sed quasi de uulnerato, sed si manumissus uel alienatus ex uulnere periit, quasi de occiso agi posse Iulianus ait. haec ita tam uarie, quia uerum est eum a te occisum tunc
Abbreviated transcription (Latin):
quodammorei habebuntur
et si. alrer conuentus p̾ stit̾it
libabit altum. et ambobus ꝯ¬
petit furti accio Pom ponius
eẽ furem tollatur ¶ lpi.anus
sialter conueniatur qui fuiti¬

Expanded text:
quodammodo rei habebuntur et, si alter conuentus praestiterit, liberabit alterum et ambobus competit furti actio, 6 Pomponius contra furem tollatur. 7 Ulpianus alter conueniatur qui furti
Abbreviated transcription (Latin):
dandam extimatoriam p̾scri¬
ptis u̾bis actõm est neniua
negocium cuule gestum et qͣ¬
suscepit aut igitur ip̃annrem
debebit mñcorruptam rechłe ⁊
aut exstimationem de quaꝰ¬

Expanded text:
dandam aestimatoriam praescriptis uerbis actionem: est enim negotium ciuile gestum et qususcepit: aut igitur ipsam rem debebit incorruptam reddere aut aestimationem de qua
Abbreviated transcription (Latin):
emptor ut uoumuenditorsit
emptor.n. asi numos accip¬
ientiꝰ fec̾it tenetur exuendito
obligare possõm q trade et
purga dolo malo/ itaq si euic¬
ta res non sit nͥidebet imꝑ

Expanded text:
emptor uel uter uenditor sit, emptor enim, nisi nummos accipientis fecerit, tenetur ex uendito, obligare possessionem tradere et purgari dolo malo, itaque, si evicta res non sit, nihil debet: in
Abbreviated transcription (Latin):
tas futtes debx nõ ad monii¬
ere et potit et debiutszas ca¬
Nm̃itus incius scribit. dñsi
fundi dep̾lio arbores stantes
lebat emptorquere bat quid se
fac̾e oport̾et. et ubatur ne hee
arbores eius nonuidentur fre
pompõ arborum que insundoꝵ
continentur non ẽ seꝑttum co¬
ipus afundo. et ĩo ut dũs suas

Expanded text:
tutes debere non admonuiere et potuit et debuit, ntus Mucius scribit: dominus fundi de praedio arbores stantes lebat: emptor quaerebat, quid se facere oporteret, et verebatur, ne hae arbores eius non viderentur factae. Pomponius: arborum, quae in fundo continentur, non est separatum corpus a fundo et ideo ut dominus suas
Abbreviated transcription (Latin):
it. sciens tñ auqͣm ꝑtem ẽtam
sinou possid̾e̾ non c̃ciorau̾it ẽp¬
torem. anexempto iditio te¬
ueatur eum ħ gn̾alis adiectio
ad ea que sp̃alicet nouit qui uẽ¬
didit nec excepit ꝑtine̾ non de¬
beat.nealiqquin emptor capia¬
tur qui fortasse si hoc cgnoniss
uł eripturus noneet uł mino

Expanded text:
it, sciens tamen aliquam partem certam se non possidere non certioraverit emptorem, an ex empto iudicio teneatur, cum haec generalis adiectio ad ea, quae specialiter novit qui vendidit nec excepit, pertinere non debeat, ne alioquin emptor capiatur, qui fortasse, si hoc cognovisset, vel empturus non esset vel mino
Abbreviated transcription (Latin):
Riorait qui dciec̾it
lociun quo unlgo u
fet uł inquo sonsistetur de¬
iectum uł effusum quiderͭ
qͣntum exre datum dampn¬
liber ꝑisse dicetur. quin qua

Expanded text:
is, qui deiecerint locum, quo uolgo iter fiet uel in quo consistetur, deiectum uel effusum quid erit, quantum ex ea re damnum datliber perisse dicetur, quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
am decłe. ¶ Suma cumutili
priuanis dumnd ꝑ eumi
uiiuigo nonfiat. quiait̃ fa¬
cientibus ꝓspicitur non ꝑ¬
ublicis uinisstudetur sem¬
per enim ea loca ꝑque. mil¬
goit̾ solz fien eandemsecun¬

Expanded text:
am dedere.' Summa cum utilitpriuatus, dummodo per eum uolgo iter fiat, quia iter facientibus prospicitur, non publicis uiis studetur: semper enim ea loca, per quae uolgo iter solet fieri, eandem secu
Abbreviated transcription (Latin):
huc secreta loca eent mo ceꝑ
ctum iudi. s et quociꝰ suspen¬
sum decid. ꝓdeiecto haber
magis ẽ ꝓinde et siquid pẽ¬
ddens effu̾ssum sit qͣmnis ne

Expanded text:
huc secreta loca essent, modoctum uideri, sed et quod suspensum decidit, pro deiecto haberi magis est. proinde et si quid pendens effusum sit, quamuis ne
Abbreviated transcription (Latin):
Dis eigo casus est qũo peccu¬
lium ẜuiomunis adalt̾m ex
diĩs solum ptineat. Inprimis
siquis suiꝑtem dimidiam
m̃te decłit ut proprietatemeci¬
notat est etiam illecãus siait̾
erit concessio. ¶lpiamis. l

Expanded text:
is ergo casus est, quo peculium serui communis ad alterum ex dominis solum pertineat? in primis si quis serui partem dimidiam mente dederit, ut proprietatem enotat: est etiam ille casus, si alerit concessio. Vlpianus l
Abbreviated transcription (Latin):
uit.⁊⁊tñ exstipulatu actioẽ
n ip̃e n fidenissores eius te¬
nebuntur cõmpellñdu igͥ
erit adamiistratoẽm ꝓte¬
rea ut instipulatoe quoꝙ is¬
ta possit tr̃ ¶hancstipu¬
latoẽm placet finita demũ
tutela commuttis⁊ fideuisso¬
sit aliud dicendum ẽ itaq
iste stipulatões siquidẽ quis
tutor fuit finitademũ tutela
comittẽtur siuõ ꝓtutore ne¬
gotia gessit comieniens dice̾¬
est statim atq queꝙp res sa¬
uia nõ eẽ cepiss cominitti
scipulatoes ¶Situtor abh¬
posse agi ¶Benerauter sciẽ¬
dumẽ exqͥtiib causis dixi¬
mistutele agir̃posse exhis¬
dem cansis necͦ exstipiuatu

Expanded text:
uit: et tamen ex stipulatu actione neque ipse neque fideiussores eius tenebuntur. compellendus igitur erit ad administrationem propterea, ut stipulatione quoque ista possit teneri.Hanc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussootia gessit, aliud dicendum est. itaque istae stipulationes, si quidem quis tutor fuit, finita demum tutela committentur: si ia gessit, conveniens est dicere, statim atque quaeque res salva non esse coepisset, committi stipulationem. Si tutor ab hposse agi. Generaliter sciendum est: ex quibus causis diximus tutelae agi non posse, ex isdem causis ne ex stipulatu