comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
il dicentibus credit. Nam non solũ ille reus est
qui falsum testimoniũ de alio profert: s⁊ qui
cto aurem criminibus p̃bet. Qui metu potesta¬
tis ueritatem occultant eiuldem ueritatis iracũ¬
diam sibi celitus prouocant: qr plus ꝑ timescũt
lominem quam diuinam trepidant indignacio¬
nem. Utũs cuiꝰ testimonio innocens ab lcedere
obiecto purgatur Impius. cuiꝰ prodicione ecias
miquus ꝑiit. Neq enĩ decet iqpĩanun morti
obuoxium prodere et ad effinidendum sangiiues
infelicuu uocem teltificacionis prebere uem
enĩ iusti houinis. tantum admiuisteriũ debe ẽ
salutis Ira enim indignacionis ⁊ tribulaciouis
inumuilliones ꝑ anglõs malos. de ci¬

Expanded text:
vel dicentibus credit. Nam non solum ille reus est, vel dicentibus credit. Nam non solum ille reus est, qui falsum de alio profert, sed et is qui cito aurem criminibus praebet. 7. Qui metu potestatis veritatem occultat, ejusdem veritatis iracundiam sibi coelitus provocat, quia plus pertimescit hominem quam divinam trepidat indignationem. Beatus cujus testimonio innocens ab scelere objecto purgatur; impius, cujus proditione etiam iniquus perimitur. Neque enim decet Christianum morti obnoxium prodere, et ad effundendum sanguinem infelicium vocem testificationis praebere. Sermo enim justi hominis tantum ad ministerium debet esse salutis; ira enim indignationis et tribulationis, et immissiones per angelos malos. C
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis li uenale queratur. Ileg ã
de est multiplex conuentus falsoꝵ: si tautũ pes¬
lencia sit mĩmoꝵ. Teltis faltidicus. tribus ẽ ꝑe¬
lonis obnoxius. Primũ deo. quẽ ꝑuirando cã¬
tempuit. lequent iudici. quẽ inenciẽdo fallit
psteuio in nocenti quẽ falso testimomio ledu
albus falsis conimictis: tarde mendacu falsi¬
as reꝑit. Quod si seꝑati fuerint examie iudicã¬
uis ato mani festautur. Nlaui licut i unitate pra¬
iornui graudis est fortitudo ita inseparacione
uaior in firmitas. Et fraudulencie cito dep̾hen¬
uenit. Unum pene crimen hũt. ⁊ qui falsitatẽ
prout. ⁊ qui luppͥmit ueritatẽ: quia ⁊ ille obesse
mlt. ⁊ iste prodeẽ nõ uult. Peior est aut testis
qui ledit. quã qui pr̃are nou bult: nã ille malig¬
ms est. iste iu utilis. Iniquus testis quãuis lua
sallitate corpori rebulq impediat aĩe tanĩ nichil
mali confert. Erit aũt ille apud deũ cõdẽpnatus.
qui adu̾sus innocentẽ falsum testĩcimũ uł dicit.

Expanded text:
quanto magis si venale quaeritur? Neque enim deerit multiplex conventus falsorum, si tantum praesentia sit nummorum. 2. Testis falsidicus tribus est personis obnoxius. Primum Deo, quem perjurando contemnit; secundo judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti quem fbus falsis conjunctis tarde mendacii falsitas reperitur. Quod si separati fuerint, examine judicantis cito manifestantur. Nam sicut in unitate pravorum grandis est fortitudo, ita in separatione major infirmitas. 5. Fraudulentiae cito reprehen3. Unum pene crimen habent, et qui falsitatem promit, et qui supprimit veritatem, quia ille obesse vult, et iste prodesse non vult. Pejor est testis qui laedit quam qui praestare non vult. Nam ille malignus est, iste inutilis. falsitate corpori rebusque impediat, animo tamen nihil damni conferet. Erit autem ille apud Deum condemnatus, qui adversus innocentem falsum testimonium vel dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe mauente proxaii caritate negociũ sequi¬
tur trenum. Ez qr prauuni est ut int̾ iurgautes ca¬
ritas maneat. post pouenda est rei causacio nt ple¬
ueret dilectio.. Autiqui foreusem eloquenciam a¬
ninam faciuidiam nncupabant: eo quod causidi¬
ci incertaminibus causarum omissis que agũt ue¬
luti canes alterutro sese lacerant. ⁊ iurgia caular
ad iniurias suas cõmutant
de oppressoribus pau

Expanded text:
certe, manente proximi charitate, negotium sequantur terrenum. Sed quia perrarum est ut inter jurgantes charitas maneat, postponenda est rei causatio, ut perseveret dilectio. 2. Antiqui forensem eloquentiam caninam facundiam nuncupabant, 350 eo quod causidici in certaminibus causarum, omissis quae agunt, veluti canes alterutrum sese lacerant, jurgiaque causarum ad injurias suas commutant. CAPUT LVII. De oppressoribus pau
Abbreviated transcription (Latin):
meditamenti salutẽ ũbs increpacionis asꝑgere. leni¬
aatem tamĩ corde ẽ opus retinere. Doctores nõnũꝙͣ
aritate eoꝵ quos corripiunt nou recedunt. Sepe eãie
disceriuit recto otłõ quad abonis recto fit animo.
llotandum ab onĩ pontifice uelem̃t ut tanto cauciꝰ
erga cõmillos agat. quanto durius apõ iudicari baz¬
midet. llam sicut scriptũ est. inqua mensura mensi
lueritis remecietur uobis. sotidie uauq omnes delin-
delictis dementes suimus: in aliena pctũ nequaqͣ

Expanded text:
medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenimedicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquacharitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Saepe ecclesiae discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. Nam sicut scriptum est, in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Quotidie namque omnes delinqudelictis clementes sumus, in alieno peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ut dini in miniiuis lubditorum pctis le a cerrime
prestant. maiores eualos cautos sibi subditos qu
sollicitos faciant. Sicut medici morbos ĩ minat
curandos suscipint̃. futuros u̾s ne irrepãt medicua
obiectu quadam presciencia autecedunt: ita ⁊ dochi¬
res boni sic ea que male acta sũt resecant ut eai
acrius necesse est arguatur. Cum dolore eĩ abscde
da sũt que lenit sauari non possunt. Qui ãment¬
tus lecietim corrigi de pccõ non uult. publice al
guendus est ut uuluus quod occulte lauari nelss
manifeste debeat enĩdarz. Manifesta pcła noll
iins actulta purgacione curanda. Palam enĩ arguẽ
oiiuis. qui palaui nocent ut dũ aꝑta obiuegauoe
Aauant hi qui eos imitando delinquerũt corrigant¬
uin baius corripitur pluriiui emendant. Necelle ẽ
ens ut pro multorum saluacione binus gdepue tur
quã ꝑ unius licenciam iulti ꝑiditentin. Ita erga
delinquentẽ seriuo est proferendus. siuit eius qui
compitur expostulat salus. Quod si opus e aliqua

Expanded text:
ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi subditos, ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objectu quadam praescientia antecedunt: ita et doctores boni sic ea, quae male acta sunt, resecant, ut ea quae acrius necesse est nda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secretim, corrigi de peccato negligit, publice est git, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi, qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Necesse est enim, ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
missi. Atrocit᷑ iterũ argnuntur. qui decipiendo pec¬
cautes uon solum uõ arguunt pro pctõ. hectia a¬
ulãter decipiunt: dicente ppłã. Et erunt qui bãnio
pplĩu iltum leducentes ⁊ qui btĩficant p̃cipital¬
Noniuilli presules gregis quoldam pro pctõ ato¬
nuumone eicimut ut peniteant lz quali sorte hi¬
uere debeaut ad melius exortaudo nõ inisitam
Quibus congrue ẜmo diuinus increpans cõmu¬
tur. Pastores qui palcitis pplũ meũ: uos displin
gregem meũ: eiealtis. ⁊ nõ uisitastis eos ecce am

Expanded text:
. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum, seducentes: et qui beatificantur, praecipitaNonnulli praesules gregis quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant, sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus congrue sermo divinus increpans comminatur: « Pastores, qui pascitis populum meum, vos dispersistis gregem meum, ejecistis, et non visitastis eos: e
Abbreviated transcription (Latin):
iustodiat impius auia sua mala. Ille iniquitate lus
morie tur. sanguinem aũt eius demanu tua requill
uic enĩ heli sacerdos pro filioꝵ iniquitate dãpnald
redarguit. Sacerdotes exquirere debent pct̃a ꝑple al
rlagati scllicitudine ununiquenꝙ probare. iuxta tes¬
imonium diũ ad iheremiam loquentis. Probatore
inuit dedi te ppło meti robustũ ⁊ scies ⁊ prcibabis uias
onm. Sacerdo tes studio carrigendi facta ꝑscrutari
ubet subiectorũ ut emeudatos lucri facere possint.
l iant aut̃ pctõrem cõuenit argui: ita iustũ nõ exul¬
cem. Sacerdotes curam debent habere dehis qui peũt
irectibiles existunt ab eccĩa separentur. Atrocit iterũ
argnuntur qui pecrantem non recipuit delpiciunt
ispunnit: nec altius uelictũ tamꝙ̃ ꝓpͥum ingemiscũt.
Dtalibus ꝑ ysayam dñs cõminans dicit. Qui dicũt
ncede ame ne appinques michi quĩ iuniũdus es: isti
fumus erũt infurore meo, ignis ardeus tota die. Iude
ltquod aplũs ait Omĩbus omĩa factꝰ lum nou

Expanded text:
ia sua, ille in iniquitate sua morietur; sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus  oportebat redarguit . Sacerdotes exquirere debent peccata populagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in populo meo robustum: et scies, et probabis vias eorum . Sacerdotes studio corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereucorrigibiles existunt, ab ecclesia separentur. Atrociter arguuntur qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum tanquam proprium ingemiscunt. De talibus per Isaiam Dominus comminans dicit: Qui dicunt: Recede a me, non appropinques mihi, quia immundus es: isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens tous omnibus omnia factus est , non
Abbreviated transcription (Latin):
leueantur inmora pct̾a frĩbus uou dimictũt.L.y
pocute trabeui in ocło luo consistentem nou sentums
et herentem festuculam in lumine frĩs intendun
sacilius repreheudiuius uicia aliena. quã nr̃a sl
sepe que ꝑu̾sa in aliis iudicamus in nobis nocibili
minus eẽ sentimus. ⁊ quod iu aliis reprehendima
agere ipĩ nõ erubescinius. ssacilius unius cuiusꝙ inoa
quam uirtutes intendim᷑ nec quid boni quisq gessi¬
rit aguoscere. lquid mali egerit ꝑscrutamur

Expanded text:
ntur, minora peccata fratribus non dimittunt. 21. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. 22. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus; et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. 23. Facilius vitia uniuscujusque quam virtutes intendimus; nec quid boni quisque gesserit agnoscere, sed quid mali egerit, perscrutamur
Abbreviated transcription (Latin):
usum iraudi lacimius ꝑiurui crimeu in cuirriuius
Numuꝙ̃ ergo iuret qui ꝑuirare tunet. Multi dũ loqui¬
tur irare semꝑ delectantur: dũ oporteat hoc tantũ eẽ
in ore. ẽ ẽ nõ nõ. Amplius enĩ quaui ẽ. ⁊ nõ amalo est
Multi ut fallant ꝑuirant: ut per fidem sacram̃ti fu
faciant ũbi. Sicq fallendo dum ꝑiurant menciun¬
⁊ hommẽ in cantum decipiunt: Interdum ⁊ salsis lac¬
nus leducti decipimiur ⁊ creditur dum plorant. quib
credendumi nou erat. Plerũq line iuramento loqui
disponimus lz pro incredulitate eorum qui nõ credit
quod dicimus iurare cõpellimur. Tali nãq necceslita¬
te iurandi conluetudinẽ lacimꝰ Sunt multi ad cre¬
denduz pigri. qui nõ mouentur ad fidem ũbis. Drauĩ
aũt delinquunt qui sibi loquentes mrare cõpellunt
Quacunq arte u̾borum quilq iuret. deus tamen qui
consciencie testis ẽ. ita hoc accipit. sicut ille cui mratui
intelligit. Dupliciter aũt reul lit. qui ⁊ nomen dai

Expanded text:
urii crimen incurrimus. Nunquam ergo jurat, qui pejerare timet. Multi dum loquuntur, jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore, Est, est, Non, non. Amplius enim quam est, et non est, a malo est. Multi ut fallant pejerant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verborum: sicque fallendo dum pejerant, et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbis. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verborum quisque juret, Deus tamen, qui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut ille cui juratur intelligit. Dupliciter autem reus erit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quisq iustus ẽ. deo iustificante iustoficetur. Alioquim.
apud deum ⁊ ppã pctm̃i est. Inde est quod ait iob Et¬
iuocenteuz ⁊ impium iple csluuit. Coulumi tur
quippe adeo unox. quando ipã innocencia liqui dius
requilita ⁊ diuine inuocencie comparata. nichil effĩ
inui lubtilitate requiritur eiusq de tecta impietas
riudicata dampnatur. Consumitur innox ⁊ impius

Expanded text:
oquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit. Consumitur quippe a Deo innox, quando ipsa innocentia liquidius requisita, et divinae innocentiae comparata nihil efficivini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. 4. Consumitur innox
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ regnant. Scdũs crdo eoꝵ qui nõ iudicantur
⁊ pereuut. opponitur illi ordini ꝑfectoꝵ. in quo lunt
hi qui nõ iudi cantur ⁊ regnãt. Tercius ordo eorum
qui indicant̾ ⁊ regnant: illi ordiui est cõtrarius. de
quo lut̃ qui iudicant̾ ⁊ pereunt. Quartus ordo coꝵ
qui nõ iudicantur ⁊ reguat᷑ opponitur illi cõtra¬
rio ordini in quo illi st̃ qui nou iudicantur ⁊ pe¬
reunt¬

Expanded text:
tur et regnant. Secundus ordo eorum qui non judicantur et pereunt opponitur illi ordini perfectorum, in quo sunt hi qui non judicantur et regnant. Tertius ordo eorum qui judicantur et regnant: illi ordini est contrarius, de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicantur et regnant opponitur illi contrario ordini, in quo illi sunt qui non judicantur et pereunt
Abbreviated transcription (Latin):
mallitudinẽ: ut qui mẽte tractauerũt. quod pli¬
cerent corpore. simil ⁊ anino puniantur ⁊ corpore
Ignem gehenne ad aliquid luinẽ habere: ad aliqͥd
nõ habere. hoc est habẽ lumẽ ad dampnacionem
ut uideant impii uude doleant: ⁊ nõ habere ad cõ¬
solacionem. ne uideant unde gaudeant. Apta fit
comparacio decamnio triũ puerorum: ad erẽplũ
ignis genhenne. Nami licut ille ignis nõ arsit
ad trũ pu̾orum suppliciũ ⁊ arsit ad cõbur enda le¬
gamiua unculorin: ita igis genhẽne ⁊ lucebit
miseris ad augientũ penarũ ut uideant mde do¬
leaut ⁊ nõ lucebit ad cõsolacionẽ. ne indeant unde
gaudeant. Int̾ huiꝰ inte ⁊ future infeliatatis ini¬
senam: mlt̾a discrectio est. Illuc enĩ ⁊ nsena est

Expanded text:
itudine, ut qui mente tractaverunt quod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corpore. Ignem gehennae ad aliquid lumen habere, et ad aliquid non habere, hoc est, habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant, et non habere ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Apta fit comparatio de camino trium puerorum, ad exemplum ignis gehennae. Nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum, ita ignis gehennae et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant. 4. Inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam multa discr
Abbreviated transcription (Latin):
nouit xp̃s: s in euãglio dicere ⁊ scire discipulos
De domo dĩi licut lcriptũ est inapit iudiciũ quando
electi id ͤ domus dei hic ꝑflagella iudicantur impn
uero illuc ad dampnaciouẽ iudicandi sũt. Unde ⁊ se¬
quitur. Si aut̃ p̾mũ a nob̾ quis linis eoꝵ qui nõ cre¬
diderut̃. Ad districti ex amen iudicis. nec insticia iusti

Expanded text:
novit; sed in Evangelio dicere et scire discipulos De domo Domini, sicut scriptum est, incipit judicium ; cum electi, id est domus Dei hic per flagella judicantur, impii vero illuc ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequitur: Si autem primum a nobis quis finis eorum erit qui non credideru
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. cantantes incordibus urĩs duo hoc ẽ nõ lo¬
lum uoce. lz corde plallentes. Unde ⁊ alibi. Plal¬
lam spũ: plallam ⁊ mente. Sicut oronibus reg¬
mur ita plaliuorum studiis delectami᷑ Psalla¬
di enĩ utilitas tristia corda consolatur. Gracioss
mentes facit studiolos oblectat mentes exlill¬
ar pctores ad lenuenta muitat. Naiquanius
dura sunt carualium corda: statim ut dulcedo¬
salmi in sonuerit ad affectũ pietatis animum
lano s tantũ ũba dina que ibi dicunt᷑ debeant
ciuonere nescio quo tãiẽ pacto modulac̾ione
canentis maior ualcitur cõpunctio cordis. Multi
mĩ repiuntur qui cantus suauitate comoti. lua
muina plangunt: atq exea ꝑte magis flectũt᷑
dio pct̃orun effiidr̃. plalmoꝵ aut̃ de cantacio
ipetuam dei laudẽ demõstrat: sicut scriptũ est.¬

Expanded text:
a cantantes in cordibus vestris Deo . Hoc est, non solum voce, sed corde psallentes. Unde et alibi: Psallam spiritu, psallam et mente . Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos delectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis animum latio, sed tantum verba divina, quae ibi dicuntur, debeant commovere, nescio quo tamen pacto modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui, cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectunturdio peccatorum effunditur; psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in gloriam s
Abbreviated transcription (Latin):
identibus. quoꝵ fructus ẽ nõ deo placere. lz gli
ab hominibus cõparare. Nlon in multi lo quio e¬
audiuntur homĩes adeo qiͣ pluriuus enĩ ũbis a¬
nentur inflectere. Neq conciliat eum multiploe
orantis lermo. l pura linceraqz or̃onis intenci

Expanded text:
identibus; quorum fructus est, non Deo placere, sed gloriam ab hominibus comparare . 29. Non in multiloquio exaudiuntur homines a Deo, quasi plurimis eum verbis conentur inflectere. Neque enim conciliat eum multiplex orantis sermo, sed pura sinceraque orationis intenti
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatis nr̃re est nõ adu̾sitatis. Sepe enĩ iułtos
deus nõ exaudit ad uolũtatẽ ut ex audiat ad la¬
lutem. Muti drantes non exaudiũt᷑ qr ꝓuidendo
illis deus meliora quã petũt promictit. sicut con¬
tingere lolet puulis qui ne inscolis uapulent u
exorant. Sz nõ datur. illis postulacionis effem
qr impedit talis ex audicio ad profectũ Non aliti
quibuldam contingit clectis. Dep̾cantur eĩ di
pro nõnullis uite huiꝰ cõmodis uł adu̾sis. Pn¬

Expanded text:
 non adversitatis. Saepe enim multos Deus non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad salutem. 26. Multi orantes non exaudiuntur, providendo illis Deus meliora quam petunt, sicut contingere solet parvulis, qui, ne in scholis vapulent, Deum exorant. Sed non datur illis postulationis effectus, quia impeditur talis auditio ad profectum. Non aliter quibusdam contingit electis. Deprecantur enim Deum pro nonnullis vitae hujus commodis,
Abbreviated transcription (Latin):
niui in p̾ssuris eoꝵ differtur ut impioꝵ ꝑu̾sitas
angeatur Uerũ duu iusti temporalit̾ audiunt᷑.
pn eornui fit salute qui eos affligunt ut dũ ill
temporali remedio subuenitur prauoꝵ oculi ad
ursionẽ apiant᷑. Elude ⁊ triũ pueroꝵ frigidus
iqnis fuit ut nabugo donoso deũ uerũ agnosc̾et
siut ⁊ propheta in plaliuis aĩt. Propt̃ inimicos
meos eupe me. Proinde tardius exaudin tur
quoruudam orõnes. ut dũ differunt᷑ forcius ex¬
citati maioribꝰ p̾uus cumuilent᷑ exemplo prumaꝵ
⁊ repressione messiũ. inquibus quanto tardius

Expanded text:
torum in pressuris eorum differtur, ut impiorum perversitas torum in pressuris eorum differtur, ut impiorum perversitas augeatur. Verum dum justi temporaliter audiuntur, pro eorum fit salute qui eos affligunt, ut dum illis temporali remedio subvenitur, pravorum oculi a confusione aperiantur. Unde et trium puerorum frigidus ignis fuit, ut Nabuchodonosor Deum verum agnosceret, sicut Propheta ait in psalmis: « Propter inimicos meos eripe me . » Proinde tardius exaudiuntur quorumdam orationes, ut dum differuntur, fortius excitatae majoribus praemiis cumulentur, exemplo pruinarum et repressione messium; in quibus quanto tardius sata
Abbreviated transcription (Latin):
⁊opere fulciatur orõ. Uude ecciã iherenuias ait
Leuemius corda nr̃a cũ manibus ad deũ. Cor
cũ manibus leuat: qui ozacionem cũ opere li¬
leuat. Nam quisquis orat ⁊ nõ oꝑatur. cor leun
⁊ manus nõ leuat. Quisquis ergo oꝑatur ⁊ i
uenius corda nr̃a cũ manibus ad deũ. ue de uegl¬
gencia mandatorũ corde repre heudanur. diu
tendimus. Postꝙͣ bonũ opus agimꝰ lacrmm
orone fundantur. ut meritũ actionis humibe
impetret p̾cis. Culpabiliter manus ad deũ expã
qui facta lua orando iactanter prodit: licut ph¬
riseus intemplo iactanter orabat: sed magis
quã deũ de oꝑibus iustis laudari uolebat. Qu
riundam oracio in paũi u̾titur. licut de iuday
ditore scribitur. Qui enĩ iactant̾ orat landem
appetendo hũauam nõ solũ oracia eiꝰ nõ dels
pam sed eciaut ipa uertitur ĩ pctũi. Dic iudei uł¬
oaio nõ illis adpurgacionis proficit meritum
smitatur pocius inpctũ ł deo int̾dum ar̃o elec¬

Expanded text:
s ait: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum . Cor enim cum manibus levat, qui orationem cum bono opere sublevat. Nam quisquis orat et non operatur, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur et non Levemus corda nostra cum manibus ad Deum; ne de negligentia mandatorum corde reprehendamur, dum contendimus. 19. Postquam bonum opus agimus, lacrymae orationum fundantur, ut meritum actionis humilitas impetret precis. 20. Culpabiliter manus ad Deum expandit, qui facta sua orando jactanter prodit, sicut Pharisaeus in templo jactanter orabat, seseque magis quam Deum de operibus justis laudari volebat . 21. Quorumdam oratio in peccatum convertitur, sicut de Juda proditore scribitur . Qui enim jactanter orat, laudem appetendo humanam, non solum ejus oratio non delet peccatum, sed et ipsa vertitur in peccatum. Sicut oratio non illis ad purgationis proficit meritum, sed mutatur potius in peccatum. Ideo interdum oratio elec
Abbreviated transcription (Latin):
bnusquilꝙ infide. nichil dubitans. Llam qui du¬
bitat sinilis est iide maris: que auento fertur
oraton: si ad huc animus le senciat cirra pectãdi
allectionẽ u̾lari. Non enĩ potest habere p̾cis cer¬
lam fiduciam. qui ad huc in p̾ceptis dei pigritat.
⁊ pctĩ recordacione delectat. Qui ap̾ceptis dei
nec impetrat ab illo bonun quod poscit cuius
legi nõ obedit. Si euĩ quod p̾cipit facimꝰ idquo

Expanded text:
unusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui duunusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui dubitat similis est undae maris, quae a vento fertur,orata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui adhuc in praeceptis Dei pigritat, et peccati recordatione delectatur. 17. Qui a praeceptis Dei nec impetrat ab illo bonum quod poscit, 284 cujus legi non obedit. Si enim id quod Deus praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
tismodis int̾rũpitur orõnis intericio: dũ le ꝑui
cogitationes curarum sclãrimi hũanis menlil
ingerit qũ orantes aspexerit. Duobus miodis
pditir dracis ne smmpetrare quisꝙ ualeat postula¬
in ldoc est. si aut quisꝙ ad huc mala cãmictit a
i dehuquenti libi debita non dimictit. Quad ge¬
mimim malum dumi quisq alemet ip̃o absterse¬
i potinus securus studis or̃onis in cũbit ⁊ adea
que precibus iupetrare cupit mentem libere eri
qit Qui le ditur non delistat orare prose leden¬
nbus al lioquini iuxta dei sentenciam pectat qͥ
pomimicis non orat. Sicut nullũ prolicit in
nulnere medicamen tum. si adhuc fertum in eo
sit ita nichil proficit or̃o illiꝰ cuiꝰ ad hue doloꝵ ĩ
mente uel odiun manet in pectore. Lautus elle
debet orantis erga deum affectus. ut nõ delperet
p̾cis effectum. Iu aniter aut̃ oramus. li spei fidu¬
ciam non habenius. Petat erga ut aplũs ait

Expanded text:
ultis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per ultis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per cogitationes curarum saecularium nostris mentibus ingerit, quando nos orantes aspexerit. Sed nospeditur, ut impetrare non valeat postulata: si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum dum quisque a semetipso absterserit, protinus securus studio orationis incumbit, et ad ea quae impetrare precibus cupit, mentem libere eri13. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibus; alioquin, juxta Domini sententiam, peccat qui pro inimicis non orat . 14. Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum, si adhuc ferrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. 15. Tantus debet esse orantis erga Deum affectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo, ut Apostolus ait,
Abbreviated transcription (Latin):
tis plenitudinis xp̃i futura ẽ: nĩ etate salicet iuẽtutis
que profectu uõ uidiget ⁊ absꝙ indinacione de sectus
iꝑfectione exutraq parte ⁊ plena ẽ ⁊ robusta. Quã¬
ius nũc filioꝵ dei nouũe. homines fideles uocentur
tũ exeo quod hanc ẜuitutẽ corrupcionis paciũtur ad¬
huc iugo ẜuitutis ad dicti lũt ͤ accepturi sut̾ pleuã
filioꝵ dei lib̾tateni: dũ corruptibile hoc in duerit ĩ cos
rupcionẽ. Nũc deus ꝑspeculũ agnosatur infuturo aut̾
quisq electus facie ad faciem p̾lentabitur: ut ipani sy¬
ciem contempletur quã mĩc ꝑspeculũ indere conatur
In hac uita electorum nuimerum addexterã ꝑtinẽtiu
et reproborum qui ad sinistram ituri sũt̃ ecciͣam dei

Expanded text:
i futura est , in aetate scilicet juventutis quae profectu non indiget, et absque inclinatione defectus in perfectione ex utraque parte et plena est et robusta. Quamvis nunc filiorum Dei nomine homines fideles vocentur, tamen ex eo quod hanc servitutem corruptionis patiuntur adhuc jugo servitutis addicti, sunt accepturi plenam filioruptionem . Nunc Deus per speculum agnoscitur , in futuro autem quisque electus facie ad faciem praesentabitur , ut ipsam speciem contempletur, quam nunc per speculum videre conatur. In hac vita electorum numero ad dexteram pertinentium, et reproborum qui ad sinistram ituri sunt, Ecclesiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
qui pleue nouit mualũ eẽ quod gellit. Duplex ergo lu¬
in euui iudiauz: qr ⁊ hic lue coulciencie reatu punitur
⁊ illuc ꝓpetuali pena dampnatur. Loc enĩ lignificat
abyssus abyssum in uocat in uoce cataractarum tuaꝵ¬
Lbyssum abyssum inuocare est. deidicio sue cõsac̃a
ne ad iudicun dampnacionis ppetue. In uoce cataractar¬
tuarum. id ͤ ipredicacione scõrum

Expanded text:
qui plene novit malum esse quod gessit. Duplex fit ergo in eo judicium, quia et hic suae conscientiae reatu punitur, et illic perpetuali poena damnatur. 4. Hoc enim significat: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum . Abyssum enim abyssum invocare est de judicio suae conscientiae ire ad judicium damnationis perpetuae. In voce cataractarum, id
Abbreviated transcription (Latin):
uat a tem nil iuuat quod int̾ bonum ⁊ malũ sensi
pudencior discermmus. nisi opere aut mala. cogm¬
ta caneanus aut bona incellecta faciamus. de cou
uiciolitatibus mentem conturbat: ecciam ant
penas gehenne. ꝑin conditum aĩe appetitum iã pena
coulciencie patitur. Omĩa lugere põti̾t homo p̾ter cor

Expanded text:
 Item nihil juvat quod inter bonum et malum sensu  Item nihil juvat quod inter bonum et malum sensu prudentiori discernimus, nisi opere aut mala cognita caveamus, aut bona intellecta faciamus. CAPUT Xum diversis vitiositatibus mentem conturbat, etiam ante poenas gehennae per incognitum animae appetitum jam poenas conscientiae patitur. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
pu̾sis nr̃m est. Plerũq fien lolet ut in mũde corpo¬
ralium rerũ species quas indimꝰ nrĩs mentibꝰ oppo¬
nantur. ⁊ uolentes eas cogitemꝰ quantumꝙ a beis
aciem mentis au̾cere nitimi tanto ille se magis aĩo
ingerunt: oblcenlq in nobis motibꝰ obrepunt
W lic hoc pro condicione mortali. quã meruit pͥmus
homo inpenã lui pctĩ. Dun imulquilq diuina il¬
luminacioẽ preuenitur. statim molestrs turpium o¬
gitacionum pullatur. S dei seruus iudicio tions
dei. laꝵ temptamẽta asemet ipso reicit: bonisq con¬
tra obiectis. cogitaciones turpes a se repellit. Magna
obseruaucia circa cordis est custodiam adhibendaᷤ
qr aut boux aut male rei ibi consistit origo. Dam
sicut scriptũ est. Becorde exeunt cogitaciones male
I deoq si prius pranis dogit acionibus resistimus: in
laplum operis nõ in currimus. Non est timendum
si bona malaq in cogi tacionẽ ueuiat̾ s magis głia¬
dũ. est. si mens bona auialis. in tellectu rationis dis

Expanded text:
erumque fieri solet ut immundae corporalium rerum species, quas didicimus, nostris mentibus opponantur, et nolentes eas cogitemus; quantumque ab eis aciem mentis avertere nitimur, tanto illae se magis animo ingerunt, obscenisque in nobis motibus obrepunt. Sed fit hoc pro conditione mortali, quam meruit primus homo in poenam sui peccati. 7. Dum unusquisque divina illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei earum delectamenta a semetipso rejicit, bonisque contra objectis cogitationibus turpes a se repellit. 8. Magna observantia circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae, aut malae rei ibi consistit origo, nam, sicut scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis gloriandum, si mens mala a bonis intellectu rationis dis
Abbreviated transcription (Latin):
ipertita ẽ caula peccandi id ͤ oꝑis ⁊ cogitacioms
Quoꝵ unum iiquitas dicitur: quod opere g¬
ritur: aliud in iusticia quod cogitacione adiictitur
Prius autẽ actio relecanda est. post ea cogitacio
Prius praua opera post modum de sideria. Ni cillm
aut̃ ⁊ a cogitacione oꝑa procedũt ⁊ ab oꝑe cogitacio
nascitut. Quainuis quisq ab oꝑe malo uacet: pa
solius tamẽ cogitacionis praue malicia nõ erit in¬
nocens. Unde dñs ꝑ ylaiant. Auferte inquit malũ
cogita aonũ urarus ab ocdĩs meis. Non enĩ solum
tactis lz ⁊ cogita cionibus delinquimꝰ li eis illicite
occurrentibus delectem uicut ipera a filus in
utero positis lacerata ꝑ unit᷑ ita nos cogitaciones
nr̃e intra nos enutrite occidunt ⁊ cõcepte interius
ipereo ueneno cõlumunt aĩamꝙ m̃am crudeli uul

Expanded text:
ipartita est causa peccandi, id est, opere et cogitatione, quorum unum iniquitas dicitur, quod opere geritur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. Prius autem actio resecanda est, postea cogitatio; prius prava opera, postmodum desideria. Vicissim autem a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio nascitur. Quamvis et si asolius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. » Unde Dominus per Isaiam: Auferte, inquit, malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur: sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno
Abbreviated transcription (Latin):
neui. Non nimꝙͣ reu̾tens deꝰ ad homines queni
deseruerat. rursus afligeus insitat ⁊ ꝑ lam̃ta la¬
crarũ ac penitencie afflictionẽ apctĩs expur¬
gat. dicente iob ad deñ. Propter inquit suꝑbias
quasi leeuã capies me: ren̾susq mirabili ter me
aucias. Reu̾tens enĩ deus houinie cauciat, qñ

Expanded text:
nquam enim revertens Deus, hominem quem deseruerat rursus affligens visitat, et per lamenta lacrymarum ac poenitentiae afflictionem a peccatis expurgat, dicente Job ad Deum: Propter superbiam, inquit, quasi leaenam capies me, reversusque mirabiliter me crucias . R
Abbreviated transcription (Latin):
si penitendõ digna deo actã gesserimꝰ seueritati
eius in dem̃ciam cõnutabiurꝰ. Nam ille qui
nos ialos tolerat: nõ dubiũ est. quod cõuersis
clementer ignolcat. Naui quod leruatur nob
tempus penitencie: ut nõ lunul morte obrua
p̾cipiti lz detur nobis locus satillacionis hoc li¬
tum de dĩ procedit clemencia ut nos nõ dãpnet
cuideliter. l expectet adpenitenciaui pacienter¬

Expanded text:
si poenitendo digna Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Nam ille qui nos malos tolerat, non dubium est quod conversis clementer ignoscat. Nam quod servatur nobis tempus poenitentiae, ut non simul morte obruamur praecipiti, sed detur locus satisfactionis, hoc totum de Dei procedit clementia, ut nos non damnet crudeliter, sed exspectet ad poenitentiam patiente
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ plangere. ⁊ unde ceciderat cogitare. Nõ nulli¬
aut̃ ita delpiaunt᷑ adeo: ut dep loiaye mala
lua non pollunt ecciã li uelinit. lonlilumi
ĩmundorum lpñum hoc est. ut qr ipĩs nega¬
tũ ẽ post p̾uaricacionẽ regredi ad iusticia
obserare adicũ penitencie homĩbus cupiant
ne uel ip̃i reu̾tantur ad deũ eosq socios inꝑd¬
cione habere contempdũt. quibulcũq fraudi¬
bus insistentes: aut ut deserantur adeo ais
flagim inmanitate desperent. Ingemuscen¬
dumi est iugiter. ⁊ post posita letũritate lugendũ:
ne dei secreto ⁊ iusto iudicio deleratur homo ⁊
ꝑdendus in potestate demoniũ relinquatur. Nã
reuera quem deus delerit, demones lulapiũt
adeo. a malignis spiitibus occupantur: aquibus
ecciam ut mala faciant ꝑluadentur. Huic est
illud ꝓpheticũ. Iumucos dei ꝑsequinti tenebre
que intelliguntur demones. Tnde ⁊ in plalmo le

Expanded text:
t plangere, et unde ceciderit, cogitare. Nam nonnulli ita despiciuntur a Deo, ut deplorare mala sua non possint, etiam si velint. 2. Consilium immundorum spirituum hoc est, ut, quia ipsis negatum est post praevaricationem regredi ad justitiam, obserare aditum poenitentiae hominibus cupiant, ne vel ipsi revertantur ad Deum; eosque socios in perditione habere contendunt, quibuscunque fraudibus insistentes, ut aut deserantur a Deo, aut flagelli immanitate desperent. 3. Ingemiscendum est jugiter, et, postposita securitate, lugendum, ne Dei secreto et justo judicio deseratur homo, et perdendus in potestate daemonum relinquatur. Nam revera, quem Deus deserit daemones suscipiunta Deo, a malignis spiritibus occupantur, a quibus etiam, ut mala faciant, persuadentur. Hinc est illud propheticum: Inimicos Dei persequuntur tenebrae , qui intelliguntur daemones.
Abbreviated transcription (Latin):
istillimo rediguntur ylaia testaute. Iꝑse
milit eis sortem ⁊ manus eius diuisit eis in mẽ¬
suramt: usꝙ meternũ possi debũt eam. Quidam
electoꝵ dimictuntur dĩna iusticia incidere in erro¬
rem pcti. s tamen mileracioẽ eiꝰ reducti. demio

Expanded text:
ante: Ipse misit eis sortem, et manus ejus divisit eis eam in mensura, usque in aeternum possidebunt eam . 6. Quidam electorum dimittuntur divina justitia incidere in errorem peccati, sed tamen miseratione ejus reducti denuo
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes iideantur non discuciñt caule
sed asserunt sicq q turbant iudicui ordinem dum
non suo cantenti officio aliena presimuũt. Qu¬
dam dum iudicare incipiit irascunt᷑. ip̃ãmq in¬
dicii leutenciam ĩ inlaniam u̾tunt. Dequibꝰ
ꝑ ꝓphãm dr̃. Qui cõuertit in furorẽ iudiciũ M
enĩ iratus iudicat. infurorẽ iudiciũ mutat et
ante profert l entenciã quã agnoscat. ffurari
iudice. inuestigacionẽ reti nõ ualet actingee.
qr mens eius turbata furore. abscructacione alie¬
natur iullicie. Iracundus iudex iudicii exama¬
non ualet ꝑlene contueri: qr caligine furoiis
non uidet. Qui aut̃ repullo furoee dilartit la¬
cilius ad contuendans ueritatẽ auentis leren¬
talt conlurgit ⁊ liue ulla ꝑturbacione a dequi¬
ratis intelligenciam pueuit

Expanded text:
sapientes videantur, non discutiunt causas, sed asserunt; sicque conturbant judicii ordinem, dum, non suo contenti officio, aliena praesumunt. 14. Quidam, dum judicare incipiunt, irascuntur, ipsamque judicii sententiam in insani dicitur, qui convertunt in furorem judicium. Qui iratus judicat, in furorem judicium mutat, et ante profert sententiam quam agnoscat. Furor in judice, investigationem veri non valet attingere: quia mens ejus turbata furore, ab inscrutatione alienatur justitiae. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet: quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit: et sine ulla perturbatione, ad aequitatis intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
cupiunt ad gr̃am dei: l timent carere oblo¬
tamẽtis mũdi. Prouocat quidem eos amo
uoti qr capiũtur illecebris uanitatis. Quecs
mens procellis huiꝰ mũdi inuolueris liquis
uris Atrocit̃ eiuĩ in discussione diui iudicii ar¬
queudi sũt qui quod professione spoponderunt
cupiditates sclĩ: qui dormitat exurg̾e conatur.¬
lopore deprimitur Iste uero ad bonũ uouit redire
huoluptatũ fascibus non sinitur: iste melius
aligit nngilare lz loporis tozpore tenetur. A bono
iudeterius lapsos. supra carbones frigidos fieri
ingriores. qui ꝑ torporem mẽtis abigne caritatis
dei extincti lũt. et ꝑ mũdi appetitũ aluce luꝑne
illimiuacionis prinati. uigredine pct̃oꝵ fulcã¬
tur. Quidam intencionem bone oꝑacionis me¬
tu extiugunt inopie. nec piictit in firma mẽs
desiderata ꝑficere et cũ iudigere in mundo me¬
tũt: aglĩa luꝑua lemetipõs abscidũt. Multis
sliliorũ argumuentis insidiat᷑ eis diabolꝰ in ad¬

Expanded text:
 ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amorvoti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi hujus involveris, lignum verit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spoponderant,cupiditatomni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos fieri nigriores, quia per torporem mentis ab igne charitatis Dei exstincti sunt, et, per mundi appetitum a luce supernae illuminationis privati, nigredine peccatorum fuscantur. 6. Quidam intentionem bonae operationis metu exstinguunt inopiae, nec permittuntur infirma mente desiderata perficere; et cum indigere in mundo metuunt, a gloria superna semetipsos abscindunt. 7. Multis consiliorum argumentis insidiatur eis diabolus in ac
Abbreviated transcription (Latin):
atqs abint̾uis lucris deceptã mentẽ reducat
Multis argumentis iusidiatur diabolus hu
quos post renuinciacionẽ. adinundi amorẽ redin¬
nit ⁊ maxime ꝑcenodoxiaz subicit sibi diabolus
monachum ut quem ꝑsclĩ amorem retiuere nou
potuit ab humilitatis culiniue retrahat. et supbi
tumorem libi lubditũ faciat Dei seruus lemꝑtalli¬
tis diaboli preuidere debet insidias: et magis inbos
operibus. cordis debet ad hibere caute lain ne purã
glĩam ꝑdat lemetip̃ni ac ꝑeat cunctaq boua ami¬
tat que recte agendo obtinuerat

Expanded text:
terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eisquos post renuntiationem ad mundi amorem reduxerit. Et maxime per cenodoxiam subjicit sibi diabolus monachum, ut quem per saeculi amorem retinere non potuit, ab humilitatis culmine subtrahat, et per superbiae tumorem sibi subditum faciat. 9. Dei servus semper fallentis diaboli praevidere debet insidias, et magis in bonis operibus cordis debet adhibere cautelam, ne per vanam gloriam perdat semetipsum, ac pereat, cunctaque bona amittat quae recte agendo obtinuerat
Abbreviated transcription (Latin):
eu̾tunt ⁊ ebrios facĩt. Luxuriam quoq carnus
utraq equalit gignunt. Quidam continentes
licut panẽ cũ poudere edunt: ita ⁊ aquã cũ m¬
sura sumiunt: asserentes ad castimomã canni
eciam aque guenire abstinenciam. d¬

Expanded text:
et ebrios faciunt, luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. Quidam continentes sicut panem cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae abstinentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Raxrgilcummi ebeu ⁊ flete ⁊ ululate om̃es qu
bibitis biũ in dulcedine. Quo testumonio ns̃
ait tĩ llete om̃es qui bibitis biuuz. ut biben
om̃o nõ liceat. l adieat in dulcedine, quodal
uoluptuosam ꝑtiuet ⁊ prodigã effusionẽ s
quatũ latis est necellitati edocet tiuo theo bibe
aplũs. dicens. Umo modico utere. Non solũ e
uino in ebriantur homines: s eciã ex ceteris poti¬
di generibus. que uaro confiaiũtur modo: Tnt¬
⁊ nazareis qui le lauctificabant aduo p̾ceptu

Expanded text:
Expergiscimini ebrii, et flete, et ululate omnes, qui Expergiscimini ebrii, et flete, et ululate omnes, qui bibitis vinum in dulcedine . Quo testimonio non ait tantum: Flete omnes, qui bibitis vinum, ut bibere omnino non liceat, sed adjecit in dulcedine, quod ad voluptuosam pertinet et prodigam effusionem. Nam quantum satis est necessitati edocet Timotheum bibere Apostolus dicens: Vino modico utere . Non solum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus, quae vario modo conficiuntur. Unde et Nazaraeis qui se sanc
Abbreviated transcription (Latin):
forcacio ⁊ ebrietas anfert cou. fformcacio eiũ sicut
ait salonion in fatuat sapientẽ: ebrietas sicut in loth.
leulus racionem captiuat. Tude ⁊ in prou̾bus Po¬
tentes inquit qui iracundi lunt uinum non bibãt
ne cum biberint obliuiscantur lapienciã. Plerisq
lans est multũ bibere. ⁊ nõ mebriari. Audiant hi ad¬
uerlii le dicentem ꝓphãm. Ue qui potentes estis ad
bibendum unũ et urifortes admiscendam ebrieta
teui. Uino mlto deditos ⁊ luzauiose uiuentes isayas
sic arguit dicens. Ue qui coulurgitis maue ad ebrie¬
tatem sectandaui ⁊ potaudũ usq aduesperã ut ui¬
no estuetis. De talibꝰ in alio loco dr̃. De tibi ciuitas.
surꝰ rex iuuenis est ⁊ cuiꝰ pͥncipes maue comedunt.
Multi eiũ amane usꝙ adsolis occubitũ ebrietati
⁊ qule ⁊ noluptatibus leruiunt nec intelligunt cur
uati sunt. s consuctudine belunia detenti liyxm
tantum tota die epulisq deleruiunt. Clama
iobel ꝓphã istis qui ebrietati inseruiunt dicer

Expanded text:
Fornicatio et ebrietas auferret cor. Fornicatio enim, sicut ait Salomon, infatuat sapientem. Ebrietas, sicut in Loth sensus rationem captivat. Unde et in Proverbiis: Potentes, inquit, qui iracundi sunt, vinum non bibant, ne, cum biberint, obliviscantur sapientiam. Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum. et viri fortes ad miscendam ebriettem . Vino multo deditos et luxuriose viventes Isaias sic arguit dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis . De talibus et alio loco dicitur: Vae tibi, civitas cujus rex juvenis est, et cujus principes mane comedunt . Multi enim a mane usque ad solis occubitum ebrietati et gulae voluptatibus serviunt, nec intelligunt cur nati sint, sed consuetudine belluina detenti, luxuriae tantum tota die epulisque inserviunt. Clamat Joel propheta his qui ebrietati deserviunt, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
dequo lcriptũ est Omue lublime uidet ⁊ ip̃e est rex
liponies filios suꝑbie llulla est uirtus: q̃ nõ habeat
gtrarium iuuidie malum. Sola miseria caret in¬
uidia qr nemo iuuidet misero: auu reuera nõ linor
abicitur s sola miscdia adhibet᷑. Mlulti ⁊ bouos
imitari uolunt: et de bonoꝵ profectibꝰ inuidie liuore
tabescunt. Quo fit ut nec il li corrgantꝰ amalo
suo s ꝑinuidenciani det̾iorent᷑. ⁊ bonos arecto studio
Quando malos boni proficere uident nõ scandalizẽ¬
tur lquem liut finẽ habituri maxime cogitent .L. ue
omis inuidus alieuis uͥtutibus p̾stat: quod btõ lob
latan p̾stitit. Llam dumi emulatur ꝓsꝑitatibꝰ cõmo¬
let adu̾sa. E mide cum se credidit diabolus ꝓster
here posse iude ens aucta lũt merita, atq inde cla¬
nerunt probabiliora paciencie documenta Ita re¬
quuat mnundi aditum inale fame. ꝑ quẽ bouorũ
uitã maculent sicut querebant ostiuui sodoins
quo domum loth uocituri ĩtroirent. Illi uer

Expanded text:
ublime videt, et ipse est rex super omnes filios superbiae . 4. Nulla est virtus quae non habeat contrarium invidiae malum; sola miseria caret invidia, quia nemo invidet misero, cui re vera non livor objicitur, sed sola misericordia adhibetur. 5. Multi et bonos imitari nolunt, et de bonorum profectibus invidiae livore tabescunt. Quo fit ut nec illi corrigantur a malo suo, sed per invidentiam deteriorentur, ut bonos a recto studio, r. 315 6. Quando malos boni proficere vident, non scandalizentur; sed quem sint finem habituri maxime cogitent. 7. Hoc omnis invidus alienis virtutibus praestat, quod beato Job Satan praestitit . Nam dum aemulatur vit adversa, unum eum credidit diabolus posse prosterni, in eo aucta sunt merita, atque inde claruerunt probabiliora patientiae documenta. Ita requirunt invidi aditum malae famae, per quam bonorum vitam maculent, sicut quaerebant ostium Sodomitae; ut Domum Lot nocituri introirent. Illi vero
Abbreviated transcription (Latin):
suũ puuit auctorẽ. Llaui unde bonus profi¬
al inde iudus contabelcit .l. unĩes praue biuẽ¬
res sicut de bonaꝵ lapsibꝰ gratulant. ita de coꝵ rec¬
no factis bomi ꝑseuerancia confiuidunt᷑. Inuid
nenbrũ est diaboli. cuius iuuidia mors introuit

Expanded text:
suum punit auctorem. Nam unde bonus proficit, inde invidus contabescit. 2. Homines prave viventes, sicut de bonorum lapsibus gratulantur, ita de eorum recte factis, bonique perseverantia confunduntur . 3. Invidus membrum est
Abbreviated transcription (Latin):
uidã ideo nõ recipiunt uetus testamẽtum pro
eo quod aliud intempore prisco aliud agatur
in uouo: nõ intelligentes quod deus quid anq con¬
grunt tempori. magna quadã distribucione cõcesse¬
ppło. ista uero profecto: utriq tam̃ pro tpr̃e. sua q̃que
cõuemencia cõmodaus. Et tñ pro ista mutacione nõ
est credendus deus mutabilis. s pocius inde admira¬
bilis p̾dicaudus ẽ: qr manens in cõmutabilis. quid
cuiꝙ ut dixaniꝰ tempori commnodũ fuit magua cũ dis¬
tubucione cõcellit. Subueteri testamento minoris
culpe erant peccata: qr in eo nõ ipã ueritas. s bmbra
ueritatis ad erat. Naui in testamẽto nouo p̃ceptis
alcioribꝰ manifecta facta quedã que in illo ppło umbre
ueritatis deseruierant: deserenda nob̾ precipuitur.
Illuc enĩ fornicacio ⁊ retribucio iniurie cõmissa sũt
nec uocebant. in testamento aũt nouo graui anmad¬
uersione dãpnantur si admictantur

Expanded text:
uidam ideo non recipiunt Vetus Testamentum, pro eo quod aliud in tempore prisco, aliud agatur in novo. Non intelligentes quod Deus quid cuique congruerit tempori magna quadam distributione concessepopulo, ista vero perfecto, utrique tamen pro tempore sua quaeque convenientia commodans. Et tamen pro ista mutatione non est credendus Deus mutabilis, sed potius inde admirabilis praedicandus est, quia manens incommutabilis, quid cuique ut diximus tempori commodum fuit, magna cum distributione concessit. 3. Sub Veteri Testamento minoris culpae erant peccata, quia in eo non ipsa veritas, sed umbra veritatis aderat. Nam in Testamento Novo praeceptis altioribus manifesta facta quaedam, quae in illo populo umbrae veritatis deservierant, deserenda nobis praecipiuntur. Illic enim fornicatio et retributio injuriae permissa sunt, nec nocebant; in Testamento autem Novo gravi animadversione damnantur, si admittantur