comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potent̾ excsamat ne equũ suũ abire ꝑmittat᷑ ꝑp quod infiniti milites ad
ip̃ius equi recuꝑacionẽ uixiłr intẽdentes ir̃ruũt in Achille et graue bellũ
ter extirpant a mãĩb detinẽciu Galatã. et illũ hectoi̾ restituũt ex inde ⁊¬
facto leto ¶Uerũ dũ hec int̾ utrosq ĩ młtoꝵ excidio gererent̃ et fnte¬
nor ĩter grecoꝵ accies bellando discurreͬt greci ĩ młtitudĩe pugnatoꝵ An
thenorẽ capiut ⁊ captũ ad tantoi̾a mittũt eoꝵ. S cũ iam dies declinasẜ
ad uespas et sol iã u̾get interĩ ad occasum/ nõ obstante ꝙ poslidamas
Anthenoĩs filiuo qui sui patris nõ int̾fuit capcioni. ꝓ recuperaciõe ip̃iuꝰ

Expanded text:
potenter exclamat ne equum suum abire permittant. Propter quod infiniti milites ad ipsius recuperationem uiriliter intendentes irruunt in Achillem et graue bellum ter extirpant a manibus detinencium Galatheam et illum Hectori restituunt, exinde facto leto. Verum dum hec inter utrosque in multorum excidio gererentur et Anthenor inter Grecorum acies bellandot captum ad tentoria mittunt eorum. Sed cum iam dies declinasset ad uesperas, sole iam uergente interim ad occasum, non obstante quod Polidamas, Anthenoris filius, qui sui patris non interfuit capcioni, pro recuperacione ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
scretiõe uigentẽ in imperatorẽ eoꝵ ellegert et ducẽ/ et data sibi om̃is ple¬
uenitudĩe potestatis/. dicti fr̃es Castor et polus putatos troyanos nũdum ĩ
trorã ꝑueisse cũ quibda eoꝵ nauib se ĩmittũt ĩ mare si forte p̃dc̃am
hellene ad eos fama ꝑueĩt se ĩ mai̾ cũ mlto nauigio ĩ miserũt/ s quidꝗd de
hoc ꝯtingei̾t stib ip̃is mare intrãtib troyanos uosentib ꝓsequi nõdũ ꝑ du¬
os dies felicit᷑ nauigarant/ cũ subito eellũ obductũ nubib obscuras indu

Expanded text:
scretione uigentem, in imperatorem eoscretione uigentem, in imperatorem eoenitudinis potestate, dicti fratres Castor et Pollux, putantes Troyanos nondum in Frigiam peruenisse, cum quibusdam eorum nauibus se inmittunt in mare, si forte predictam Helene ad eos fama peruenit, se in mare cum multo nauigio inmiserunt. Sed quicquid de hoc contigerit, fratribus ipsis mare intrantibus Troyanos uolentibus persequi, nondum per duos dies feliciter nauigauerant cum subito celum obductum nubibus obscuras induxit
Abbreviated transcription (Latin):
sos nr̃a scripta mittamꝰ ut ĩ huiꝰmoi ulascendi cã dedecoris nob̃ potent᷑
asistant ¶Sieq u̾bis et simõib fine facto acquieuit huilit̾ mene laugi
Et sic ĩcontinẽti ꝑ uni̾sas grecie pͥncipes literis destinatis/ Int allios
accesserũt pͥmo illi uiri nobiles Achilles strenuꝰ et patrocluo noc nõ et
fortissimꝰ diomedes statĩq eis tociuꝰ negotiĩ materia declarata/ Om̃s dispo/¬
nũt unanimes ĩ maximo exercitu młtoq nauigio cumulari / et ꝓ recu¬
peranda hellena ot illate ĩ iurie obtinẽda uendicta se potent̃ cõferant
troyam ¶ Pro huimõi aũt executiõe negocii ante omĩa statuerũt
essige̾ asiquẽ in ducẽ et pͥncipẽ cui rotꝰ exercitus pareat/ et sub cuiꝰ ductu re
tũc ibidem Agamenonẽ regõ mlte strenuitatis uirũ om̃is sani ꝯsilii di¬

Expanded text:
les, nostra scripta mittemus vt in huius ulciscendi causa dedecoris nobis potenter les, nostra scripta mittemus vt in huius ulciscendi causa dedecoris nobis potenter assistant. " Sicque uerbis et sermonibus fine facto, acquieuit humiliter Menelaus, et sic incontinenti per vniuersos Grecie principes litteris destinatis, inter alios accesserunt primi illi viri nobiles, Achilles strennuus et Patroclus necnon et fortissimus Dyomedes. Statimque eis tocius negocii materia declarata, omnes disponunt vnanimes in maximo exercitu et in multo nauigio cumulari ut pro recuperanda Helena et illicite iniurie obtinenda uindicta se potenter conferant Troyam. Pro huiusmodi autem executione negocii ante omnia statuerunt eligere aliquem in ducem et principem, cui totus exercitus pareat et sub cuius ductu regtunc ibidem Agamenonem regem, multe strennuitatis uirum, omnis sani consilii di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ querenda ẜ ĩmagna affendendi u̾tute/ Nosti eĩ nos hũndare uir̃ib et in hac
ulascendi cura nos młtos hr̃s cõsortes/ Cũ in hoc tociuꝰ grecie assurgat ĩpe¬
riũ/ et anob moĩti singłi reges arma ꝯtra troyanos ĩsurge̾ nõ negabunt
In brachio eĩ fortissimo et mlta clase ap̃ troyam nos unanimit̾ conferem᷑
ĩ cuiꝰ lictꝰ si nr̃a fingere tentoi̾a nos contingat durũ eiͣt et ĩ possibile fri¬
gis nos alictore posse deicere ante erũt coꝵ maiores neci traditi et ẜui¬
tuti durissime populares eoꝵ cũ troyana urbs ĩ nr̃a potencia fonditus
cu̾terur ¶Et ille paris tot malloꝵ actor si cõtingat ĩtercipi uelut neꝙͣ
latro furca suspenssus amarissimas penas luet/ Cesandũ ẽ gͦ ab om̃i doly¬
lendi materia/ et ad om̃s Reges grecie duces et coĩtes maiores et nobi¬

Expanded text:
est querenda sed in magna offendendi uirtute. Nosti enim nos habundare uiribus et in hac est querenda sed in magna offendendi uirtute. Nosti enim nos habundare uiribus et in hac ulciscendi cura nos multos habere consortes, cum in hoc tocius Grecie assurgat imperium et a nobis moniti reges singuli arma Troyanis ingerere non negabunt. In brachio fortissimo et multa classe apud Troyam nos vnanimiter conferemus, in cuius litus si nostra figere tentoria nos contingat, durum erit et impossibile Frigiis nos a litore posse deicere. Ante erunt maiores eorum neci traditi et seruituti durissime populares eorum, cum Troyana urbs in nostra potencia funditus etur, et ille Paris, tot malorum actor, si contingat intercipi, uelud nequam latro furca suspensus amarissimas penas luet. Cessandum est ergo ab omni dolendi tristicia et ad omnes reges Grecie, duces et comites, maiores et nobi
Abbreviated transcription (Latin):
nũtio statim adeũ om̃s p̃dc̃ĩtres rages cursu celleri ꝑuenert̃
cõsolatoriis allocutꝰ. Ad quid frat᷑ tanto dolore depͥmei̾s et si iusta cã dolendi¬
te moueat. Non tan est prudentis uiri aĩ sui motũ extrinseca demõstrati¬
ꝓuocat/ et maiora gaudia gn̾at ĩnimicis ¶Fingegͦ ꝓpalare lecticiam
cũ do lor hũndat et finge te nõ curare de hus ĩ quib te deb ratioãbilis cura
mordere. Na curis anxũs aut fluuũs lacrimaꝵ honor nõ querit᷑ aut iũ¬
dicta ¶Ense gͥ pettenda ẽ ustio et nõ murmure querelaꝵ et sapientis tẽ ꝓfitas
apparet cũ casib eraminata ꝯtrariis adu̾sa nouit substinere c̾tamina ⁊
malłoꝵ pondei̾b aĩum nõ submittit ¶ Excita gͦ tue nobilis strenuitatis
aĩum ad hec malla et ubi iustus dolor te ꝓuocat rigidũ assumas aĩum ul¬
ciscendi et ĩiuria tibi et nob̾ illacta dura nõ transeat sine pena q̃ nõ lacrimis

Expanded text:
nuncio, statim ad eum omnes predicti tres reges cursu celeri peruenerunconsolatoriis allocutus: "Ad quid, frater, tanto dolore deprimeris? Etsi te iusta causa dolendi moueat, non tamen est prudentis uiri animi sui motum extrinseca demonstratius prouocat et maiora gaudia generat inimicis. Finge ergo propalare leticiam, cum dolor habundat, et finge te non curare de hiis in quibus te debet rationabilis cura mordere. Curis anxiis aut fluuiis lacrimarum honor non queritur nec uindicta. Ense igitur petenda est ulcio, non murmure querelarum. Nam sapientis probitas tunc apparet cum casibus examinata contrariis aduersa nouit sustinere certamina et malorum ponderibus animum non submittit. Excita ergo tue strennuitatis animum ad hec mala, ut ubi iustus dolor te prouocat rigidum assumas animum ulciscendi, vt iniuria tibi et nobis illata dura non transeat sine pena, que non lacrimis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ coĩtiua mltoꝵ de suo reditu ualde letanciũ incolumis et sospes accessit
successat seriatĩ Rarrat eĩ pͥmo sͥ graue resposum factũ apeleo mĩna¬
ces ĩiurias a thalamone ḋ datas/ Castoris et poluti obꝓbriosa responsa/
duros et aspos anestore sibi timores ĩ cussos/ Que oĩa postꝙͣ audiuit o¬
Rex pͥamus turbat᷑ ualde et dolore torq̃tur ĩmodice scenciens segatum
suu ĩ grecia sic obybriose receptũ/ et de recuꝑatiõe sororis factꝰ est quo¬
dãmodo disꝑatus.

Expanded text:
in comitiua multorum de suo redditu ualde letantium incolumis et sospes accessit.in comitiua multorum de suo redditu ualde letantium incolumis et sospes accessit.successerat seriatim. Narrat enim graue sibi responsum factum a Pelleo, minaces iniuras a Thelamone sibi datas, Castoris et Polucis obprobriosa responsa, duros et asperos a Nestore sibi timores incussos. Que omnia postquam audiuit rex Priamus, turbatus est ualde et dolore torquetur inmodice, senciens legatum suum in Grecia sic obprobriose receptum, et de recuperatione sororis sue factus est quodammodo desperatus.
Abbreviated transcription (Latin):
petis ꝑma ꝓfundi a unc undaꝵ ĩflactionib eleuata ꝑ fluctꝰ mõtuosa pe¬
tit cacumiã ꝓcellaꝵ. Instat gͦ euidens nauigantib ĩ ip̃a uitẽ discrimi¬
ne et ꝑliberatione ꝑiculi effundunt᷑ uaria dus̃ uota sic gͦ nauis illa ꝑ
triduũ patentib subieeta ꝑiculio quato die cessauit tepestatis angustia
et uentoꝵ furor destitit mitigatꝰ placant̃ maria quiescũt fluetꝰ. Et nauiga¬
tes ip̃i amaris laquero iã erepti spm cõfortatiõis adsimũt sic ꝙ nauigã¬
tib ip̃is recto diametro susequẽter ad horas troye portus aduẽiũt/ et
eis descendentib ĩ terba optatã passu celeri / ante oĩa se ꝯferũt ad tẽpla
deoꝵ ubi eoꝵ uota suplices diis soluũt/ sic ꝙ Anchenor post uictimas
diis oblatas et post sacrificia de more libata Ad magnã pami regis regiã

Expanded text:
petit yma profundi, nunc vndarum inflationibus eleuata per fluctus montuosa pepetit yma profundi, nunc vndarum inflationibus eleuata per fluctus montuosa petit cacumina procellarum. Instat ergo euidens nauigantibus in ipsa uite discrimen et pro liberatione periculi effunduntur uaria diis uota. Sic ergo nauis illa per triduum patentibus subiecta periculis, quarto die cessauit tempestatis angustia et uentorum furor destitit mitigatus. Placantur maria, quiescunt fluctus, et nauigantes ipsi a mortis laqueis iam erepti spiritum confortationis assumunt, sic quod nauigantibus ipsis recto dyametro subsequenter ad oras Troyani portus adueniunt. Et eis descendentibus in terram optatam passu celeri ante omnia se conferunt ad templa deorum, ubi eorum uota supplices diis soluunt, sic quod Anthenor, post uictimas diis oblatas et post sacrificia de more libata, ad magnam Priami regis regiam
Abbreviated transcription (Latin):
faucib lingũa euelli que tales ꝓdiit ĩẜmones et ĩdedecus Regis tui te
tracto ꝑ t̾ram ab equis mẽbratĩ disiũgi facem menbra tua discedas gͥ
ameo ꝯspectu celerit᷑ ꝙ sistatim nõ feceĩs que diei t̾ reuera sucedent. At
Anthenor talliuz stupefuctꝰ prrore ẜmonũ/ dubitans tyranidẽ Nestoris
et ĩhrmanitatẽ ip̃ius illico recedens ab ip̃o et suã ꝑueĩt ad nauẽ et ĩcon¬
tinẽti uellis extensis lictora deẜit pirataꝵ et eo alta maria scindente ꝓ
reditu odiosa cuidaz rabies fepestatis obduxit aerẽ caligĩe tenebrosa c̃õ¬
fusir et ꝯtrarus uentiboᷤ aflatib fundũt᷑ ymbres ĩ tronituoꝵ rugitu
mirabili et corruscacionũ fulgoi̾b odiosis concitati fluctꝰ a uentis ex¬
cellsos tollurit̃ ĩ mõtes/ nũc pupis abstracta maris iagtib piculosa a¬

Expanded text:
faucibus linguam euelli, que tales prodiit in sermones et in dedecus regis tui, te faucibus linguam euelli, que tales prodiit in sermones et in dedecus regis tui, te tracto per terram ab equis membratim disiungi facerem membra tua. Discedas igitur a meo conspectu celeriter, quod si statim non feceris, que dixi tibi reuera tibi succedent. " At Anthenor talium stupefactus horrore sermonum, dubitans tiranidem Nestoris et immanitatem ipsius, illico recedens ab ipso, suam peruenit ad nauim et incontinenti uelis extensis litora deserit piratarum. Et eo alta maria scindente pro reditu, odiosa cuiusdam rabies tempestatis obduxit aerem tenebrosa caligine, et contrariis ventis aflantibus funduntur ymbres in tonitruorum rugitu mirabili et corruscationum fulgoribus odiosis. Concitati fluctus a ventis excelsos tolluntur in montes. Nunc pup<p>is abstracta maris hyatibus periculosa
Abbreviated transcription (Latin):
subiecturũ Anthenor aũt hũs u̾bis auditis illicenciatꝰ recessit ab illis ⁊ ad
nauim ad ceslerat et anchoi̾s subductis a mari statĩ cũ antenore uellificat
nauis ip̃a et recte nauigãs u̾sus physen iIbi sanus npplicuit Ibi dux ttestor
ĩ młtoꝵ suoꝵ coĩtiua nobiliũ morabat᷑ ad quẽ Inthenor de naui descendens
se cõtulir/ et ei legatũ se asẜens regis pͥami legatioĩs sue formã ꝓut Ca
stori et poluto ꝑ omĩa explicauit᷑ Nestor aũt ut u̾ba ꝑcepit anthenois
ĩ iram totus exardens factꝰ ob furroi̾s rabiẽ biscolor Antenora rigido uul¬
tu respecxit ab obliquo/ et ei talia liba diotans ĩpetuose respondit. Sue neꝙͣ
unde te tanta deduce̾ p̃sũpsit audatia / ut taliũ ꝓlatione ẜmonũ inficere p̃¬
sũpseris aures meas nisi mea me ꝓcorto freuaret nobilitas mãdarẽ atuis

Expanded text:
subiturum. " Anthenor autem hiis uerbis auditis illicentiatus recessit ab ipsis, ad subiturum. " Anthenor autem hiis uerbis auditis illicentiatus recessit ab ipsis, ad nauim accelerat, et anchoris subductis a mari statim cum Anthenore uelificat ipsa nauis et recte nauigans uersus Pilon, ibi sanus applicuit, vbi dux Nestor in multorum suorum comitiua nobilium morabatur. Ad quem Anthenor, de naui descendens, se contulit et ei, legatum se asserens regis Priami, legationis sue formam, prout ante Castori et Polluci, per omnia explicuit. Nestor autem, ut uerba percepit Anthenoris, in iram totus exardens, factus ob furoris rabiem discolor, Anthenorem rigido uultu respicit ab obliquo et ei talia uerba dictans impetuose respondit: "Serue nequam, unde te tanta deducere presumpsit audacia ut talium prolatione sermonum inficere presumpseris aures meas? Nisi me mea profecto frenaret nobilitas, mandarem a tuis
Abbreviated transcription (Latin):
nauit ad nauẽ et intrans ĩ ipãm statĩ uentoꝵ dut̾ib se comittit et ip̃o
nauigante felicit᷑ ꝑueĩt achaiam ubi Rex Castor ⁊ polus de ꝗb supͣ dctm
est morã ĩsiml ptraebãt/ ¶Eld hos anthenor de naui descendẽs acressitr
eis expõĩta sue legatioĩs forma ã data ꝑ pͥamũ/ de sue restitutiõe sororis
Rex eiꝰ gr̃itor cãm p̃stitei̾t mallisui ꝙ taꝙͣ incautꝰ incõsulte ꝓrũpẽs offõ¬
ssam pͥmus intullit ĩ quosdam t̾re nr̃e maiores eius Ig̾ hodiũ magis appe¬
timꝰ ꝙͣ quereͣ pacẽ ip̃ius Cũ tã ꝑ p̃raissa ꝙͣ ꝑ sequentia p̃missoꝵ adu̾sus ip̃m
et suos hostilitatis sp̃m asũpserimꝰ nec młtu te credo dilecxit ꝗ te fuit ad
hus segatioĩs tratactũ ortatus cũ et tu uitam tuã tibi parũ ẽẽ carã mon¬
te teneat ĩ hac t̾ra qͥa nͥ diseseris fostinãter uite tue discrimẽ te sencies

Expanded text:
nauit ad nauim et intrans in ipsam statim uentorum ductibus se commisit et ipso nauit ad nauim et intrans in ipsam statim uentorum ductibus se commisit et ipso nauigante feliciter peruenit Achayam, ubi reges Castor et pollux, de quibus supradictum est, moram insimul protrahebant. Ad hos Anthenor, de naui descendens, accessit, et eis exposita sue legationis forma sibi date per Priamum de sue restititione sororis stiterit mali sui, qui tamquam incautus inconsulte prorumpens offensam primus intulerit in quosdam terre nostre maiores. Eius igitur odium magis appetimus quam querere pacem ipsius, cum tam per premissa quam sequentia premissorum aduersus ipsum et suos hostilitatis spiritum assumpserimus. Nec te multum, credo, dilexit qui te fuit ad huius legationis tractatum ortatus, cum et tu vitam tuam tibi parum caram esse monra, quia nisi discesseris festinanter, tue uite discrimen te senties
Abbreviated transcription (Latin):
Nouit ẽĩ ip̃e rexitiu me ĩ ultionẽ cuidam facinois cũ quibdã alliis grecie
nobilib ad u̾sus laumedotã regẽ eiꝰdem cͥminis patrato᷑e cũ exercitu ꝯ¬
tullisse et ĩ mei cruoris effusionẽ nõ modicã belicis armis troyaña urbem
pͥmũ intrasse ꝓpt̾ quod exmilitie tociũs assensu ĩ mee uictoie pͥmũ michi
tradita fuerit Exiona/ ad faciendũ de ea mee arbitriũ uolũtatis quod nõ
leue munꝰmͥ datũ arbitror extitisse Cũ⁊ ip̃a sit nimia speciositate decora¬
mltis ĩsignita dotrinis et saudabiliũ moꝵ cõpositiõe uenusta tło est gͦ mͥ t̾u̾leue
rẽ tam redd̾ere p̃ciosam/ et ĩ tanto mee uite discrimĩe mͥ quesitã/ Dic gͦ Regi
tuo exionã obtine̾ nõ posse nͥ ꝑ accumẽ gladii trucidantis/ et te ip̃m repu
nifesto discrimini te ꝓinde subiatere/ et ĩ ip̃oꝵ potentia ꝗ te et tii siles ꝑse¬
te sine dubio mortis ꝑiculu incursuꝵ/ Quod anthenor audiens illico festi¬

Expanded text:
Nouit enim ipse rex tuus me in ultionem cuiusdam facinoris cum quibusdam aliis Grecie nobilibus aduersus Laumedontem regem, eiusdem criminis patratorem, cum exercitu contulisse, et in mei cruoris effusione non modica bellicis armis Troyanam vrbem primum intrasse, propter quod, ex militie tocius assensu, in mee uictorie premium michi tradita fuit Exiona ad faciendum de ea mee arbitrium voluntatis. Quod non leue munus michi datum arbitror extitisse, cum et nimia speciositate nis, et laudabilium morum compositione uenusta. Non est ergo michi tam leue rem tam reddere preciosam et in tanto mee uite discrimine quesitam. Dic ergo regi tuo Exionam obtinere non posse nisi per acumen gladii trucidantis et teipsum reputonifesto discrimini te proinde subicere et in eorum potentia qui te et tui similes prosete sine dubio mortis periculum incursurum. " \ Quod Anthenor audiens illico festi
Abbreviated transcription (Latin):
lucida claritate ĩ suũ palaciũ cũ rege anthenore so recepit/ et ibi Rage
ip̃o cũ młta iocũditate. recepto O quantũ facta est ylaris panolopes in
aspectu dñi sui. quẽ tanto tpr̃e uidere anxia ꝑoptauit. Concurrũt gͥ Ci¬
ues ad Regẽ eoꝵ rantis tpr̃ib expectatũ/ quẽ młto gaudio uidere festinãt
mlta dona sibi offerũt/ et ẽxemia magna nimis/ et exaltatꝰ ẽ ulixes ml¬
tum in Regno suo et ĩ tauitũ cũ rege tractauit̃ Anthenore ꝙ ehelamocꝰ
Nausicam filia regis Anchenoiͬs duỹ in uxore. Celebrant᷑ gͥ nuptie Tal¬
la monchi ĩ młtoꝵ solempnitatib gaudioꝵ/ et Rex aenchenor suũ feliat
renieauit in regnũ/ et Ulixes ĩ inelito statu regni sui demũ sub nimia
pacis trãquilitate quiẽuit.

Expanded text:
lucida claritate, in suum pallacium cum rege Anthenore se recepit. Et ibi rege ipso cum multa iocunditate recepto, O quam facta est hylaris Penelope in aspectu sui domini, quem tanto uidere tempore anxia peroptauit! Concurrunt igitur ciues, reges eorum tantis temporibus expectatum cum multo gaudio uidere festinant, multa dona sibi offerunt et exenia magna nimis, et exaltatus est Vlixes multum in regno suo. Et in tantum cum rege tractauit Anthenore quod Thelemacus Nausicam, filiam regis Anthenoris, duxit in uxorem. Celebrantur igitur nupcie Thelemachi in multorum sollempnitatibus gaudiorum. Et rex Anthenor suum feliciter remeauit in regnum. Et Vlixes in inclito statu regni sui demum sub nimia pacis tranquillitate quieuit.
Abbreviated transcription (Latin):
aũt audiens ploranciũ gemitꝰ et lamẽta furiosas exclamat ĩ uoces dicens
O miseri troyaĩ q̃r ur̃oꝵ excidia substinetis q̃ de uob̃ om̃ib siłia sũt futua cur
pacez grecoꝵ nõ queritio anꝙͣ gladio truadante om̃s crudełr pereatis / et nobił
petuas ip̃e ⁊ sui defleant ẜuitutes/ Sane nõ fuit hesen tã doloroso tã ericioso p̃¬
çio oparanda/ ut om̃o usq ad unũ sub tanto martirio peream᷑/ atã dũ Cassan¬
dra tasib clamorib nulsu finẽ ĩponẽt Rex pͥamꝰ capi mandauit et sub firma
csaustri custodia tpr̃e mlto detrudi. ¶Inc̾m gͥ pallamides mltũ cõquerit̃ inte
grecos de dñio Agamenoĩs sic p̃lati dicit eĩ cum ĩdignũ tanci dñii porestate suꝑ
tot Reges ⁊ duces/. et se co asẜit digniorẽ ñ eu hr̃e ĩppositũ suũ uelle cũ ip̃e eũ s

Expanded text:
um audiens gemitus et lamenta furiosas exclamat in voces dicens: "O miseri Troyani, quare uestrorum excidia substinetis, que de uobis omnibus similia sunt futura? Cur pacem Grecorum non queritis antequam gladio trucidante omnes nequiter pereatis, et nobiliserpetuas ipse et ipsi defleant seruitutes? Sane non fuit Helena tam doloroso tam exicioso precio comparanda vt omnes usque ad vnum sub tanto martirio pereamus. " Quam dum Cassandra talibus clamoribus nullum finem inponeret, rex Priamus capi mandauit et sub firmi claustri custodia tempore multo detrudi. Interim igitur Palamides multum conqueritur inter Grecos de dominio Agamenonis sic prelati. Dicit enim eum indignum tanti dominii potestate super tot reges et duces, et se asserit digniorem nec eum habe
Abbreviated transcription (Latin):
cus treuge date fgamenon ĩ sue potestatis officio ꝑuig̃il/ et cura ex inde debite so¬
sicitudis̃ incalescens/ om̃o suas accies studio uigili ordinauit quałr ordinatee
et ꝯposite ꝓcedere deberẽt ad bellũ. Pͥma igͥ acciem ꝯmisit achilli. Sc̃da dyo¬
medi. Terciã menelao. Quartã menesteo athenaꝵ duci Et om̃s allias accies
subsequẽtro idem agamenon satis disposuit circũspecte ¶ Hector aũt suas ao¬
cies ĩ młta discreciõe ꝯstituit. In pͥma posuit Troylũ et ĩ cereris ductores uiroᷤ
mlta strenuitate cõspicuos ꝓut fuit uigili sibi cure Nec mora hecror cũ om̃i¬
bus suis accieb ĩ mlta aĩositate portas ciuitatis exiuit et grecoꝵ licias trans.¬
scendendo cũ eis in campũ liberũ se recepit. Hector ig̃ pͥmꝰ ꝯtͣ Achillo quẽ¬

Expanded text:
ciis treuge date, Agamenon, in sue potestatis officio peruigil et cura debite sollicitudinis incalescens, omnes acies suas studio uigili ordinauit qualiter ordinate et composite procedere deberent ad bellum. Primam igitur aciem conmisit Achilli, secundam Dyomedi, terciam Menelao, quartam Menesteo, Athenarum duci, et omnes alias acies subsequentes idem Agamenon satis disposuit circumspecte. Hector autem suas acies in multa discrecione disposuit. In prima posuit Troilum et in ceteris ductores uiros multa strennuitate conspicuos, prout fuit uigili sibi cure. Nec mora, Hector cum aciebus omnibus in multa animositate portam ciuitatis exiuit, et Grecorum licias transcendendo cum eis in campum liberum se recepit. Hector igitur primus c
Abbreviated transcription (Latin):
tur/ qui p̃mltitudĩe grecoꝵ substinẽ aliquatenꝰ nõ ualentes fuge subsidiose
cõmittut̃ ꝑꝑ quod ad ip̃ius castri cacumiña festinãter ãnellant/ se añ greco¬
rũ faciem disꝑgentes Greci uoͣ ĩsequẽtes miẜos qui fuga p̃cipiti añ eos
emancipãt singlos quos inc̾cipiũt morti tradũt: uiolent̾ castrũ ascendũt ꝙ aꝑtis
ianuis ob recuꝑacionẽ fugientiũ incosaꝵ ĩueniũt intrãt ĩ illud et ĩmiẜos ibi
reptos ꝗ iã defocerãt uirib disolutis crudełr̃ irruũt ferro interimũt Castrum e

Expanded text:
ui pre multitudine Grecos sustinere aliquatenus non ualentes fuge subsidio se committunt. Propter quod ad ipsius castri cacumina festinanter anhelant, se ante Grecorum faciem dispergentes. Greci uero, insequentes miseros qui fuga precipiti ante eos emancipant, singulos quos intercipiunt morti tradunt, uiolenter castrum ascendunt, quod apertis ianuis ob receptionem fugiencium incolarum inueniunt, intrant in illud, et in miseros ibi repertos, qui iam defecerant uir
Abbreviated transcription (Latin):
Sabio exusta fuisset/ nͥ ille Thalomoniuꝰ ayar qui tũc mirabilia de sua psona
cõmisit uiriłr restitisẜ. Et tam̃ plusꝙͣ quĩgente de nauib ipĩs igne ꝯsũpte
fuerũt. ¶Ilic eĩ in tanta u̾tute p̃liauer̃t troyaĩ ꝙ p̃ter occisos exgrecis eͥ¬
ip̃is sũt ĩnumerabiles uulnerati/ ex quib plures ꝗ ꝓpt̾ uulnera doloris an¬
gustias nõ poterãt tollerare / a p̃lii cõflictu se ĩ mltis debilitatis piculis ab¬
straxort̃. Exꝗb Eber filius Regis tracie ex quadã lancea letałr uulneratꝰ¬

Expanded text:
dubio exusta fuisset, nisi ille Thelamonius Aiax, qui tunc mirabilia de sua persona dubio exusta fuisset, nisi ille Thelamonius Aiax, qui tunc mirabilia de sua persona commisit, uiriliter restitisset. Et tamen plus quam viginta ex nauibus ipsis igne consumpte fuerunt. Illic in tanta uirtute preualere Troyani quod preter occisos ex Grecis ipsis sunt innumerabiles uulnerati. Ex quibus plures, qui propter uulnera doloris angustias non poterant tollerare, a prelii conflictu se in multis debilitatis periculis abstraxerunt. Ex quibus Eber, filius regis Tracie, ex quadam lancea letaliter uulnerat
Abbreviated transcription (Latin):
Troyaĩ uoͣ resistenciã attendentes illico ibi descendũt ab equis/ et durũ tũc ꝯtͣ
dirrũpunt/ et mlt̾a auri ẽt argẽti copiã. quã ĩ repositarus ĩuenert̃ corum
¶Tune Maric et Troylus ad situs maris aduẽrunt cũ triginta milibus
pugnatoꝵ qui statĩ mand̾ãt in grecoꝵ nauib ignẽ ĩmitti Nec mori młta ĩ mł¬
tis grecoꝵ nauib incendia submittũtur Unde uicinꝰ eoꝵ aer nigressit ex fuͥ¬
mo qui ꝓtinus ĩualescit dum incendia ip̃a ĩ maiores fłamas erruptuant
crepitantib ĩ fauilis Illuminat᷑ gͥ aer ex spondore flamaꝵ/ et loca eis uici¬
na relucascũt/ sic ꝙ flamen ip̃e ab existentib ĩ muris ciuitatis libere uide
adueĩt/ qui ꝯtͣ troyanos durissime resistencie deffenssionẽ uecit letiferum
igitur plium comitit̾ int̾ eos strages fit maxĩa/. Cũ ex utraq parte mlta¬

Expanded text:
Troyani uero resistenciam attendentes illico ibidem descendunt ab equis, et durum contra Troyani uero resistenciam attendentes illico ibidem descendunt ab equis, et durum contra et multa auri et argenti copiam, quam in repositoriis inuenerunt eorum. Tunc Paris et Troilus ad litus maris adueniunt cum xxx milibus pugnatorum, qui statim mandant in Grecorum naues ignem inmitti. Nec mora, multa in multis Grecorum nauibus incendia submittuntur. Vnde uicinus aer eorum nigrescit ex fumo, qui protinus incalescit, dum incendia ipsa in maiores flammas eructant crepitantibus in fauillis. Illuminatur igitur aer ex splendore flammarum, et loca eis uicina relucescunt, sic quod flamme ipse ab existentibus in muris ciuitatis libere uidebs Aiax aduenit, qui contra Troyanos durissime resistencie defensionem iniecit. Letiferum igitur prelium committitur inter eos. Strages fit maxima, cum multa ex utraque parte o
Abbreviated transcription (Latin):
donẽ uiriłr p̃liantem Rex eĩ Sarpedon Palam᷑ide ĩuaserat et dũ ip̃m ĩter¬
guine/ et statĩ rex Sarpedon cecidit int̾feetꝰ Paris aũt uidens tã graue mor¬
talitatis excidiũ ꝙ palamides in troyanos sic grauit᷑ cõmitebat adeo ꝙ iã
om̃s ad fugã de neccitate cõpellerat ĩ mltis dispendiis occisoꝵ tensso arcu suo
ĩ suoꝵ fortitadiẽ brachioꝵ palamide accutis aspectib intuendo ĩ quo loco
sue ꝑsone posset ip̃m letalit̾ magis offendere quadaz ĩ ip̃m uenenata emis
anxiant᷑ ⁊ cosent ĩ tanti morte ducis eoꝵ et stupefacti illico campũ deserr
et fuge p̃cipiti se comittũt er usq ad coꝵ castra fugiendo ꝑuẽiũt/ quos tro¬
yani in ore gladii letało ꝑsecunt᷑ s greci ante eoꝵ tentoi̾a se u̾tunt᷑ hostiłr
ꝯtͣ troyanos u̾tute nimiu bellicosa et opponẽtes so resistũt uiriłr ꝯtͣ eos

Expanded text:
donem uiriliter preliantem. Rex enim Sarpedon Palamidem inuaserat, et dum ipsum interdonem uiriliter preliantem. Rex enim Sarpedon Palamidem inuaserat, et dum ipsum interab inguine. Et statim rex Sarpedon cecidit interfectus. Paris autem, uidens tam graue mortalitatis exitium quod Palamides in Troyanos sic crudeliter committebat, adeo quod iam eos ad fugam de necessitate compulerat in multis dispendiis occisorum, tenso arcu suo in suorum fortitudine brachiorum, Palamidem acutis aspectibus intuendo in quo loco sue persone posset ipsum letaliter magis offendere, quadam in ipsum venenata emissanxiantur, et dolent in tanti morte ducis eorum. Et stupefacti illico campum deserunt, et fuge precipiti se committunt, et usque ad eorum castra fugiendo perueniunt. Quos Troyani in ore gladii letaliter persequntur. Sed Greci ante eorum tentoria se uertunt hostiliter contra Troyanos in uirtute nimium belllicosa, et opponentes se eis resistunt uiriliter contra eos.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidit ⁊eypheb totus ẽ motꝰ in furore / eo ĩ Chalamoniu tũc furi
bunde irruit/ sio ꝙ ip̃m uulneratũ ab equo deiecit/ Quẽ palamides apᷤ¬
petens uĩdicare accepta quada sancea ⁊̃ deyphobũ irruit. et sic grauitͥ
ip̃m impulsit ꝙ fracta Caside et lorice squamis ĩ młta u̾tute dirupts
lanceã sua ĩ deyphebi pectus ĩmisit/ et lancea ip̃a fracta triicus cum
farro in deyphebi pectõe̾ remãsit afixus ¶ Paris aũt feat᷑ Deyphebi
qui tũc erat ĩ eo balli loco uidit Deyphebu sie letałr uulneratũ ĩ labore
ciuitatẽ deforre curauit. Ubi postꝙͣ fuit delatus Deyphob aꝑtis occulis
inspexit Paride frẽm suũ/ Cui dixit nũquid frat̾ mi descende᷑ ad ĩferos
atur ꝯtͣ int̾fectorẽ meũ festinãt᷑ accelleres/ et sic laboriose ꝓcures ꝙ anꝙͣ
ĩ młta do loris angustia / moribundo fr̃e derelicto festinat ad bellũ totꝰ exasp/¬

Expanded text:
in furore. In Thelamonium tunc irruit furibunde sic quod ipsum uulneratum deiecit ab equo. Quem Palamides appetens uindicare, accepta quadam lancea, in Deyfebum irruit, sic grauiter ipsum impulit quod, fracto scuto et lorice squamis in multa uirtute disruptis, lanceam suam in Deyfebi pectus inmisit, et lancea ipsa fracta, truncus cum ferro in Deyfebi pectore remansit affixus. Paris autem, frater Deyfebi, qui tunc erat in eo belli loco, ut uidit Deyfebum sic letaliter uulneratum, in laboreciuitatem deferre curauit. Ubi postquam fuit delatus Deyfebus, apertis oculis inspexit Paridem, fratrem suum, et dixit ei: "Nunquid, frater mi, descendere ad infernos atur, contra interfectorem meum festinanter acceleres et sic laboriose procures quod,in multa doloris angustia, moribundo fratre relicto, festinat ad bellum totus aspe
Abbreviated transcription (Latin):
ĩconcussa forti lancea cõtra eũ ẜ deypheb ĩ ietu sue lancee sic potẽt̾ ip̃m ĩ¬
pulsit et ꝑcussit ꝙ Regẽ Creseũ mortuũ ꝓstrauit ab equo et sic rex Ciđ¬
seus finiuit ultimos dies ¶De morte gͥ Regis Cresey młtuz deortati sũt
greci/ et ĩsistentib troyaĩs uiriłs ꝯtͣ eos greci st̾ terga dare coacti qul ad
fugã p̃cipites se dedert̃/. S palamides ⁊ Dyomedeo cũ uiginti milib pugna/¬
toꝵ sucurrũt grecis troyãĩs occurrũt nͨ nõ et cũ eis strenuus Thalamo niuꝰ

Expanded text:
Deifebus in ictu sue lancee ipsum sic potenter impulit et percussit quod Creseum regem mortuum prostrauit ab equo. Et sic rex Creseus finiuit ultimos dies suos. De morte igitur regis Cresei multum de<h>ortati sunt Greci, et insistentibus Troyanis uiriliter contra eos, Greci sunt dare terga coacti, qui ad fugam precipites se dederunt. Sed Palamides et Dyomedes cum xx milibus pugnatorum succurrunt Grecis, Troyanis occurrunt, necnon et cum eis strennuus Thelamonius
Abbreviated transcription (Latin):
edificiis fabricate / que ciuitatẽ eande ornabãt ĩ mltaꝵ latitudĩe plateaꝵ
ꝓcerto oĩ asẜitur nullã domũ nullu hospiciũ ĩ ciuitate troye fiusse cõ¬
structũ cuiꝰ illud ꝙ minoi̾s depsioĩs extiterat supͣ t̾ra saltem erectũ ĩ
seraginta cubitoꝵ altitudiẽ nõ fuisse totũ etiã marmoreis firmatũ la¬
yidib et mirificis ymagiuũ feraꝵ et hõiu celaturis. Erãt ⁊ eĩ plates
songo et recto distense diametro ⁊̃ quaꝵ medio discoꝑtꝰ aer uegetabilis
iurore dulees et uarios refundebat afflactꝰ.In ip̃aꝵ uõ laterib plateaꝵ
ĩnumerabilib suꝑ colũpnis marmoreis arcub crocũductis ⁊ rectis sub ip̃oꝵ
edificis eleuatis liber et cotidianꝰ gradientib patebat ĩgressus ut nec a

Expanded text:
eandem ornabant in multarum latitudine platearum. Pro certo enim asserunt nullam domum, nullum hospicium in ciuitate Troye fuisse constructum cuius illud quod minoris depressionis extiterat supra terram saltem erectum in lx cubitorum altitudine non fuisset, totum etiam marmoreis firmatum lapidibus in mirificis ymaginum ferarum et hominum celaturis. Erant et eius platee longo et recto distense dyametro, in quarum medio disco<o>pertus aer uegetabilis aurore dulces et uarios refundebat afflatus. In ipsarum uero lateribus platearum innumerabilibus super columpnis marmoreis arcubus circumuolutis erectis, sub ipsorum hedificiis eleuatis, liber et cotidianus gradientibus patebat incessus ut nec a
Abbreviated transcription (Latin):
oparii ꝑ certa soca distint̾i cotdianis oꝑib et uenalib artifiaĩ insudabã
hic eĩ architeeti manebãt. Hic pictoe̾s.hic statuarii. hic marmorari. hio
siticatii manebãt. Hic cfinicularĩ. hic quadrigaris. Hic lignris. hic musdii

Expanded text:
oca distincti, cotidianis operibus et uenalibus artificiis insudabant. Hic enim architecti manebant, hic pictores, hic statuarii, hic marmorarii, hic le<c>ticarii manebant; hic canicularii, hic quadrigarii, hic lig<n>arii, hic mulari
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Occubuere simul speeq salusq frigum
¶Huñe ferus Eacido circũ sua meniã trnxit
¶Que uiuens manib texerat ante suis.

Expanded text:
 Occubuere simul spesque salusque Frigium. Hunc ferus Eacides circum sua menia traxit, Que iuuenis manibus texerat ante suis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessisse que ip̃am purã uei̾tatẽ nõ extiterĩt aseccuta Absit gͦ ut paris in
ꝙ si paris ĩ greciã sedux̾it ꝯferendũ terrã aliquã ĩuasurũ hanc nobili¬
et nos om̃s aur̃is renib descendẽtes/. Abstineatis gͦ ab hus quoꝵ finis ẽ
dolor et mortis executioĩs amare / Ne pinde te ip̃m doleas trũcuz arene ia
catos/ cũ hec omĩa sint uera et futua̾ si paris in greciã cũ ex̾citu p̃sumat
adire et hus dictis qi dolens ĩ ꝓpͥa se restituit sessione ¶Adhec gͥ uerba
sapientis elleni uacillauit regis aĩus ⁊ turbatiõe repletꝰ extitit nõ modicum
stupefact᷑ ꝑꝑ quod factũ ẽ int̾ om̃es astantes tacitũ ex om̃i ꝑtescilentiũ
nec erat alliꝗs int̾ eos ꝗ p̃sumeret ĩ uocẽ ẜmoĩs erũpere ¶Cũ cũt tũc¬

Expanded text:
processisse que ipsam puram ueritatem non extiterint assecuta. Absit ergo ut Paris in processisse que ipsam puram ueritatem non extiterint assecuta. Absit ergo ut Paris in quod, si Paris in Greciam se duxerit conferendum terram aliquam inuasurum, hanc nobilt nos omnes a vestris renibus descendentes. Abstineatis ergo ab hiis quorum finis est dolor et execucio mortis amare, ne proinde teipsum doleas truncum et Heccubcatos, cum hec omnia sint futura reuera si Paris Greciam cum exercitu presumat adire. " Et hiis dictis quasi dolens se in propria restituit sessione. Ad hec igitur uerba Heleni sapientis uacillauit regis animus et titubacione repletus extitit non modicum stupefactus. Propter quod factum est inter astantes tacitum ex omni parti silencium nec erat aliquis inter eos qui presumeret in vocem sermonis erumpere. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Carissime Rex si in omi negotio ꝙ ẽ alliꝗs aggressurꝰ uellet sim¬
gula q̃ possent aẽ futura ꝑticulari de liberatiõe rimari nũꝙͣ eẽt aliꝗs
penssarẽt quanta a raptu uolutrũ aufferẽda sũt semina nũꝙͣ forte semĩa
ridis nõ põt ꝓbabilit̾ ꝯtindici Nã si cõtingat eũ aliquã de grecia eddutere¬
nobilem mulierẽ/ defacili poterit eueĩre ꝙ eiꝰ ꝯmutatione Exionã recuꝑa¬
sordessir/. ¶ Helenus uo̾ quartꝰ regis filius ĩ ordine geĩture postꝙͣ dc̃is suis
de iphebu finẽ fecit/ aꝓpͥa sessione cõsurgeno aĩ sui uotũ apꝑuit in hec uerba
¶Magnaitne Rex pro deo uota ceca nõ eripiat auiditas ulciscendi. Satis
cĩ duo fauentib et etiã nob ip̃is me instructũ ⁊ totałr eruditũ ĩ scĩa futu
roꝵ ꝙ ex p̃t̾itis iã ur̃a cognouit ĩdustria nũqua ex ore meo aliqua uaticnia

Expanded text:
uit: "Karissime rex, si in omni negocio quod est aliquis aggressurus uellet sinuit: "Karissime rex, si in omni negocio quod est aliquis aggressurus uellet singula que possent esse futura particulari deliberatione rimari, nunquam esset aliquis eratione pensarent quanta a raptu uolucrum auferenda sunt semina, nunquam forte semina ridis non potest probabiliter contradici. Nam si contingat eum aliquam nobilem de Grecia educere mulierem, de facili poterit euenire quod eius commutatione recupera" Helenus uero, quartus filius regis in ordine geniture, postquam dictis suis Deyfebus finem fecit, a propria sessione consurgens animi sui motum aperuit in hec uerba: "Magnanime rex, pro deo uota vestra ceca non eripiat auiditas ulciscendi. Scitis enim, diis fauentibus et eciam vobis ipsis, me instructum et totaliter eruditum in sciencia futuod ex preteritis vestra iam cognouit industria nunquam ex ore meo aliqua uaticinia
Abbreviated transcription (Latin):
oo curio auditis ꝓmissis et donis sic sͥ respondi/ ꝙ uerũ de hoc nõ potaram
dare iudiciũ. nisi om̃s nudas me se cõspectui p̃sentarõt ut ꝑ ĩspectiõe mo¬
am singłas eaꝵ partes corpoi̾s ꝓ uero iuditio ualeam ꝯtemplari et statĩ
congaudens submissa uoce mͥ ꝓmissũ a mcurio ĩ effabiłr ꝯfirmauit et
recedontib illis ame statĩ a sompno et sompnio sũ soluctus/ Putas gͦ tare
pat᷑ deoꝵ ꝓmissa frustratoi̾a posse censeri sane e̾tus pẽitꝰ ee̾ puto ꝙ si ĩ
greciã me miseris indubitãt᷑ mecũ dofferã mulierẽ iuxͣ ꝓmissa diuina
bit . Et hus diotis Paris suis ẜmõib finẽ fecit ¶ Finita gͥ ip̃iu pa¬
ridis ratione p̃dc̃a. ¶Durrexit deiphebus t̾cius natus regis et ad eiꝰ
u̾ba dato silentio intẽtioĩs sue ꝯceptũ retine̾ nõ ualens ĩhec u̾ba resol¬

Expanded text:
ibus a Mercurio auditis promissis et donis, sic sibi respondi quod uerum de hoc iudicium non ibus a Mercurio auditis promissis et donis, sic sibi respondi quod uerum de hoc iudicium non darem nisi se omnes nudas meo conspectui presentarent, vt per inspectionem meam singulas earum corporis pro uero iudicio ualeam contemplari. Et statim congaudens submissa uoce michi promissum a Mercurio infallibiliter confirmauit. Et recedentibus illis a me statim sompno et sompnio sum solutus. Putas ergo, care pater, deorum promissa frustatoria posse censeri? Sane certus penitus esse puto quod, si me in Greciam miseris, indubitanter mecum deferam mulierem iuxta promissa diuina.bit. " Et hiis dictis Paris suis sermonibus finem fecit. Finita igitur ipsius Paridis responsione predicta, surrexit Deyfebus, tercius natus regis, et ad eius eloquium dato silentio, intencionis sue conceptum retinere non ualens in hec uerba resol
Abbreviated transcription (Latin):
cupans grauitate ꝙ uisu fuit mͥ nullo p̃te̾i̾to tpr̃e dormiuisse Soporat᷑ gͥ.
tã grauit̾ uidi ĩ ip̃o sõpnio meo mirabile uisionẽ. Quod deus .s. m̾curius
tres deas ĩ suo coĩtatu duce bat/ Uenerẽ .s. paladem.et Iunonẽ/ ꝗ ad me statiz
ad cedens p̃dcĩs deab paꝵ a se distantib m dixit/ Audi paris. Ecte adixi has
ĩ quodã solempni ꝗuiuio ꝙda poemũ mirabile et forme celsature do mat̾ia
p̃ciosa ũectũ extitit int̾ eas ĩ quo grecis lr̃ĩs ꝯtinet᷑ ĩscriptũ ut pulcriori
ip̃ius pomi p̃ciu ꝓmereri tuo de hoc iuditio se submittũt/ et quelib eaꝵ tͥ¬
quã ĩ pusteitudie et pomi questu putauei̾s antoponi Si Iunonẽ eĩ p̃ferre
decreuei̾s ĩter allios mondi magͥficos illa cõstituet te maiorẽ Si uõ paladõ
omem ab ea hũanã sciam ꝑ p̃mio cõsequei̾s Quod si uenerẽ pulcriorẽ se.

Expanded text:
ccuppans grauitate quod uisum fuit michi nullo preterito tempore dormiuisse. Soporatus igitur ccuppans grauitate quod uisum fuit michi nullo preterito tempore dormiuisse. Soporatus igitur tam grauiter vidi in ipso sompno meo mirabilem uisionem _ quod deus, scilicet Mercurius, tres deas in suo comitatu ducebat, Venerem uidelicet, Palladem, et Iunonem. Qui ad me statim accedens, predictis deabus parum a se distantibus, michi dixit: "Audi, Paris, ecce adduxi has in quodam solempni conuiuio, quoddam pomum mirabile et formose cellature, de materia preciosa, iniectum extitit inter eas, in quo Grecis litteris continetur inscriptum ut pulcriori ipsius pomi premium promereri, tuo de hoc iudicio se submittunt et quelibetquam in pulchritudine et pomi questu putaueris anteponi. Si Iunonem enim preferre decreueris, inter alios mundi magnificos illa constituet te maiorem; si uero Palladem, omnem ab ea humanam scientiam pro premio consequeris; quod si Venerem, pulchriorem se et
Abbreviated transcription (Latin):
rũ confinia declinãte demũ ingerente fortuna quidã ceruus apparuit in
ip̃oꝵ nemor locis solitarũo uagabundꝰ quẽ meo appetens cursu p̃uẽire putaus
ab aspectib meis ille ceruus euanuit forte obfrondo sas ip̃us nemoris
a̾bores uł ob młraz celerẽ fugã ip̃ius lassat᷑ gͦ ego nec nõ et equus meus
ab ip̃o ꝓsequẽdo ampͥus destiti/ cũ equ̾ meus totus eẽt madidus exsudore ⁊
uellut ymbros aquosos effundẽs diffundebat camullado subitas gutas gu¬
tis. Quid ultra descendi fassus ab equo et ip̃m ĩ ramo cuida arboiͣo mi¬
chi ꝑpinque cũ a benis freni sui studui cossigare deinde straui me solo ꝙ
ad huc mltu uirebat ĩ germĩe arborũ umbraculle eiũs ꝓhibentib sicita¬
tem et depositis arcu et feretra qũa gestubã fiticium ex eis mͥ ꝯstitui plu
uinar iacenti. nec mora ꝓtracta me latens sopor ĩuasit tanta me rapida p̃o¬

Expanded text:
irca uesperarum confinia declinante, demum, ingerente fortuna, quidam ceruus apparuit in irca uesperarum confinia declinante, demum, ingerente fortuna, quidam ceruus apparuit in ipsorum locis nemorum solitariis uagabundus, quem cursu meo appetens peruenire putaui. ab aspectibus meis ille ceruus euanuit, forte ob frondosas ipsius nemoris arbores uel ob multam celerem fugam eius. Lassatus ergo ego necnon etiam equus meus, ab ipso persequendo amplius destiti, cum equs meus totus esset madidus pre sudore et uelud ymbres aquosos effundens diffundebat cumulando subitas guttas guttis. Quid ultra? Descendi fessus ab equo et ipsum in ramo cuiusdam arboris michi propinque cum habenis freni sui studui colligare; deinde stratui me solo, quod adhuc multo uirebat in gramine arborum umbraculis eius prohibentibus siccitatem, et depocenti puluinar. Nec mora, me lentus sopor inuasit, tanta me rapida preo
Abbreviated transcription (Latin):
dñe ꝙ ꝑ uos dictũ est ut mittant᷑.s. nauigia depopulata greciã/ que gentẽ nr̃a
me greçiã posse cõfundere et grauiter depdari/ nec nõ de optimatib grecie no¬
biliorẽ mulierẽ erripe̾/ et ĩ troyanũ regnũ a mo captã posse transduce̾/ Que
ꝓ redemptiõe ur̃e soroi̾s Exione de facili poterit ꝯmutari. Quod si auob̾ que¬
rendũ ẽ quałr istud sciã dabo de hec ur̃e ꝯscĩe certũ signũ ꝙ aduõ ip̃is ꝓcerto
recepi. Nundũ ẽĩ mltidies sũt elapsi dũ agerẽ ĩ minoi india iusu ur̃o cellebr̃a¬
te sole solsticiũ extiuale dũ sol sub pͥncipio cancri ageret cursu suũ quodã die
uenei̾s uenatiõĩs causa placuit m̾ adire nemona ĩ młtoꝵ colegio uenatoꝵ q̃
dũ dilucullo fuissez ingressus mltis laboi̾b eis hino inde uenatorie ꝑquisitis

Expanded text:
d per vos dictum est, ut mittantur scilicet nauigia depopulatura Greciam, que gentem nostram d per vos dictum est, ut mittantur scilicet nauigia depopulatura Greciam, que gentem nostram grauiter me Greciam posse confundere et grauiter depredari necnon, et de optimatibus Grecie mulierem nobiliorem eripere et in Troyanum regnum a me captam posse transferre, que pro redemptione uestre sororis Exione de facili poterit commutari. Quod si a uobis querendum est qualiter istud sciam, dabo de hoc uestre conscientie certum signum quod a diis ipsis pro certo recepi. Nondum enim sunt multi dies elapsi, dum agerem in Minori India iusso uestro, celebrante sole sol
ticium estuale, dum sol sub principio Cancri ageret cursum suum, quodam die Veneris, venationis causa, placuit michi adire nemora in multorum collegio venatorum. Que dum diluculo fuissem ingressus, multis laboribus eis hinc inde venatorie perquisitis,
Abbreviated transcription (Latin):
erit ꝯmutacio facienda Conuei̾entib gͥ occulis nõ est incõgruũ Exione disim¬
ullare fortunã que tot ãnis suis ẽ iã apta dispendiis et qũa moro põt ĩ breui ab
aura uiuaai diuellere ut nob̾ om̃ib sit parata cã quietis ¶Nec ur̃a Caret
pat̾ credat oppinio me ista belloꝵ timore aut cordis pusilanimitate ꝓferre s¬
dubito fortune sinistros euẽtꝰ et ne tu septri digͥtas sub ĩsidiosis casib fortune
uatillet aquib dũ licet liceat abstueͣ ⁊ła licita est et salubris dissuasioĩs ratio
ĩnitia dissuade̾ que placent añqͣ ĩfelicib medũs subsetutis eoꝵ exitus dãpnis
formidare si ꝯtra hostes nr̃os arma bellicosa sumamꝰ ne sumꝰ tot strenui tot
potentos / tot diuites/ in tãforti ciuitate locati quit ꝓbabiło oppinari potess
nos sic felicit̾ et secure cõpositos ĩ nr̃is larib posse ꝯfundi. Fia gͥ audater km̃e¬

Expanded text:
est comutatio facienda. Conniuentibus igitur occulis non est incongruum Exione dissimulare fortunam, que iam tot annis suis est aptata dispendiis et quam mors in breui potest ab aura uiuaci diuellere, ut nobis omnibus sit parata causa quietis. Nec uestra, care pater, credat oppinio me ista bellorum timore aut cordis pusillanimitate proferre sdubito fortune sinistros euentus et ne tui sceptri dignitas sub insidiosis casibus fortune uacillet. A quibus, dum licet, liceat abstinere, nam licita est et salubris dissuasionis ratio inicia dissuadere que placeant, antequam, infelicibus mediis subsequtis, eorum exitus dampnis formidare, si contra hostes nostros arma bellicosa ingeramus? Nonne sumus tot strenui, tot potentes, tot diuites, et in tam forti ciuitate locati? Quis probabiliter oppinari potest nos sic feliciter et secure compositos in nostris laribus posse confundi? Fiat igitur audacter, k
Abbreviated transcription (Latin):
Irmatis gͥ sex mẽsib datis ad treugã/ infea hos hector sibide
uultiarib suio medet᷑ Iacens tũc ĩ aula pulcritudĩs nobilis yli¬
on/ de qua mirabilia scripssit Dares/ dix̾ eĩ eam fuisse totałr institutaz
de duodecim̃ lapidib allabastri/ cũ ⁊ ip̃a eeͬt longitudio pasuũ fere uił
ginti. Eius pauimentũ fuisse dix̃ de cristallo firmatũ. Et patietes euis
parit᷑ incrustratos ex diu̾sis lapidib p̃ciosis. In cuiꝰ quatuor angullis
columpne quatuor de cristallo eñt extensse ꝓceritatis affiexe sic̃ erant

Expanded text:
sibus datis ad treugam, infra hos sibi Hector de uulneribus suis medetur, iacens tunc in aula pulchritudinis nobilis Ylion, de qua mirabilia scripsit Dares. Dixit enim eam fuisse totaliter institutam de xii lapidibus alabastri, cum ipsa esset longitudinis forte passuum xxti. Eius pauimentum fuisse dixit de cristallo firmatum et parietes eius pariter incrustatos ex diuersis lapidibus preciosis, in cuius quatuor angulis columpne quatuor de onichino erant extense proceritatis affixe. Sic erant
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ negocii et uniu̾si tui fr̃os t̾ ꝓrsus obediant et om̃s allii reg n r̃o
subiecti qui iy potencia tuaꝵ piriũ nosti domare suꝑbos et ĩ tue animo¬
sitatis audatia cogis flectere c̾uicosos. Ego ei ab hodie in antea de eo ꝙ de
p̃senti negotio sit facͥtuꝵ me totũ expolio et ĩ tus humei̾s fortioib totã
impono quiã in tua iuuenisi duricia potons es bella comite̾ et bellis stre¬
nuis p̃ualere/ quod me natuã debilis posse nõ patit᷑/ Cũ ad seniũ ia decdi¬
nem et ilbis suis Rege pͥarno sine facto ¶ Hertor in uultu qi pudoris
Numqͥd ẽ hõiu ĩhũanũ ⁊ hũana desiderans a naͣ de illactis ĩ iurus passim nõ ap¬
petere ustionẽ et si nos qui tanta nobilitate uigemꝰ quoꝵ ĩ iuria minima pu¬
doĩs ẽ magͥ cũ ꝑsonaꝵ qualitus ĩ uiriaꝵ qualitatẽ ĩ mineat et augniẽtet si uĩ¬
dictã appetimꝰ de ĩuiriis nob illatis nõ sumꝰ degene̾s hõiu a nã cũ etiã aialia

Expanded text:
huius negocii et vniversi tui fratres tibi prorsus obediant et omnes alii regno nostro subiecti, qui in potentia tuarum uirium nosti domare superbos et in tue animositatis audacia cogis flectere ceruicosos. Ego enim ab hodie in antea de eo quod de presenti negocio sit futurum me totum ex 
polio et tuis humeris fortioribus totum impono, quia in tua iuuenili duritia potens es bella committere et bellis strenuis preualere, quod me natura debilis posse non patitur, cum ad senium iam declinem. " Et uerbis suis rege Priamo fine facto, Hector in uultu quasi pudord est hominum inhumanum et humana dissidens a natura de illatis iniuriis passos non appetere ultionem ? Et si nos, qui tanta nobilitate uigemus quorum iniuria minima pudoris est magni cum personarum qualitas iniuriarum qualitatem minuat et augmentet, si uindictam appetim
Abbreviated transcription (Latin):
ditas no erripiat ĩ consusti sp̃m uoti nr̃i in eo cuiꝰ finis ẽ dubius an succedat
subiectã/ quãta greci młticudiẽ militũ ft̾ sufulti/ et quãta sũt strenuitate pugͥn-¬
tes quantis siñt pleni diuitus et quante potestatis uigeant dictione ⁊o ẽ eqͥlis
hodie asie potencia potestati tot uiroꝵ cũ et si ĩ asia młti uigeant hoĩes nõ tãm
fine aitinge̾ ꝑ optatũ. Statũ gͦ nr̃m qui hodie tante quiete molitur/ ee tanta
folicitate refulger/ adquid uexatiõib grauib appetimꝰ ꝑturbare et de iocũdita¬
tã caro ẜcio reddimẽda ꝓ qua forte quod absit/ de melioib nob̾ et forte de oĩb e

Expanded text:
ditas non eripiat inconsulte spiritum voti uestri in eo cuius finis est dubius an succedat ditas non eripiat inconsulte spiritum voti uestri in eo cuius finis est dubius an succedat subiectam, quanta Greci multitudine militum sint suffulti, quanta sint strenuitate pugnaces, quantis sint pleni diuiciis, et quante potestatis uigeant dictione. Non est equalis hodie potentia Asye potentatui tot virorum, cum, etsi in Asya multi uigeant homines, non tamen finem attingere peroptatum. Statum ergo nostrarum, qui hodie tanta quiete molitur, tanta felicitate refulget, ad quid uexationibus grauibus appetimus perturbare et de iocunditatam caro precio redimenda pro qua forte quod absit! de melioribus nobis et forte de omnibus e