comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenue quos mordeat. Te antẽ ob¬
secro ut lam sermonẽ hiunc habe¬
as. Ciuiuq portaueris eũ prouiatico
si auditus fueris letemur pariter.
sinauite cr̃teptuis quod er iagis reor.
ego uerba ꝑdixerim.tu itiueris lon¬
t iniũ scire uos cupio
soror cic filia me nõ idcirco
scribere quia aliquid sinstꝵ¬
De uobis suspicer sed ue ceteri suspicẽ¬
cur uram enarrare cõcordiã. Alioꝗn¬
quod absit si pctoꝵ uos estimatẽ glu¬
tino cessisse nĩꝙͣ scriberẽ. scirẽꝙ me
surdis uarrare fabulã. Denide hoc
obsecro at si mordatuis quippiã stap¬
sbro nõ tum me austeritatis putetis
esse quã morbi. Putride carues ferro
curantur et cauterio. Uenena ser
Ad extreiũ hoc dico qd̾ etiã si cõsti¬
entia eiis iuulnuis nõ habeat ha¬
bertaine fria ignonnuiã. Mater
et filia noiã pietatis. officioꝵ uoca¬
biula auncla nature sedãq post deũ
fodoratio. Non est laus si uos diliga¬

Expanded text:
uenire, quos mordeat. te autem mouenire, quos mordeat. te autem moneo, ut clam sermonem hunc habeas. cumque portaueris pro uiatico, si auditus fuerit, lsin autem contemptus, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris lonimum scire vos cupio, soror ac filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis suspicer, sed, ne ceteri suspicentur, vestram orare concordiam. Alioquin—quod absit!—si peccati vos aestimarem glutino cohaesisse, numquam scriberem sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut, si mordacius quippiam scripsero, non tam meae austeritatis putetis esse quam morbi. Putridae carnes ferro curantur et cauterio, venena serpAd extremum hoc dico, quod, etiam si conscientia vulnus non habeat, habet tamen fama ignominiam. Mater et filia, nomina pietatis, officiorum vocabula, vincula naturae secundaque post Deum foederatio, non est laus, si vos diligi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ me frigat. et labra diuid̾e nõ sunt
Sost ꝙ̃ enĩ arguendo cͥmina factias sui
Lunmosis ctiuxta tritũ uulgi seruo¬
ne ꝓuerbiuĩ urgautib et negantibus
tupatis iue aures nec credo habere nͤ
tango. ipsiq pauetes in me maledicta
⁊osbnarunt et psallebaut contͣ me ꝙ
tibebaut uiĩ. cractus iualo tacere
didicr rectius esse arbitraus pouere
custodiam ori ieo. et hostiũ nuinitũ
lubiis ueis. quã decliuare cor meñ i¬
uorba malicie. et diĩ carpo uitia uiu
tui deractionis incurrerẽ. Quod cũ
dixissem nõ est inquit detrahere ue¬
rin dicne uec priuata correptio ge¬
nerabe doctriua facit. cũ aut rarus
aut nullus sit qui sub hiuꝰ culpe
reatu nõ cadat Queso ergo te ne
me tunto itiuere fatigatũ frustra
uenisse paticris. Scit em̃ dũs quod
post uisionẽ locoꝵ scõꝵ hant uel
ruaxime crusã habui. ut cũ tuis
litteris matri mederer et sorori. Et
liter sermo dictatus ⁊aro potest in¬

Expanded text:
quod me fugat et labra dividere non sinit. quod me fugat et labra dividere non sinit. Postquam ergo arguendo crimina factus sum criminosus et iuxta tritum vulgi sermone proverbium iurantibus et negantibus cunctis me ames nec credo habere nec tango ipsique parietes in me maledicta resonarunt Et psallebant contra me, qui bibebant vinum, coactus malo tacere didici rectius esse arbitrans ponere custodiam ori meo et ostium munitum labiis meis, quam declinare cor in uerba malitiae et, dum -carpo uitia, in uitium detractionis incurrere\'. quod cum dixissem: \'non est\', inquit, \'detrahere uerum dicere nec priuata correptio generalem doctrinam facit, cum aut rarus aut nullus sit, qui sub huius culpae reatum cadat. quaeso ergo te, ne me tanto itinere uexatum frustra uenisse patiaris. scit enim dominus, quod post uisionem sanctorum locorum hanc uel maxime causam habui, ut tuis litteris sorori me redderes et matri. et t specialiter sermo dictatus raros potest in
Abbreviated transcription (Latin):
ctulit michi quidã frater
e gallia se habere sororẽ
uiduam. Que in eadẽ
urbe habicarẽt diuisiscellulis. et uel
ob hospitii solititudinẽ uel custodien¬
das fucultutulas. presules sibi quosdã
clericos assup̃sissent. ait uraiorꝰ dede¬
core iungerent᷑ alienis ꝙͣ a se fuerãt
separate. Cũq ego ingenusces et
multa plura tacendo quã loquẽdo si¬
guificarẽ quesõ te inquit corapias
eas litteris tuis et ad cõcordiã reuores.
ut mater filiã. filia matrẽ agnoscat
Cui ego. optimã in quã michi ĩrũgis
ꝓuĩciam. ut alieuas cõciliem quãs
filius fraterq nõ potuit. Quasiu̾̾o
epãlem cathedrã teneã et nõ clausus
cellula cait procul ti turbis remotiu
uel pret̾ita plãgam uitia. uel uitore
intur presentia. Sedet in tõgru
est latere corpore. et liugua ꝑtotũ
orbem uagari. Et ille nimiu ait
formidolosus ubi illa quondã cõstrai¬
tia nqua multo sale urbem defrtas
luciliũ quẽpiã detulisti. Hoc estaio

Expanded text:
ater e Gallia se habere sororem viduam, quae in eadem urbe divisis habitarent cellulis et vel ob hospitii solitudinem vel custodiendas facultatulas praesules sibi quosdam clericos adsumpsissent, ut maiori dedecore iungerentur alienis, quam a se fuerant separatae. Cumque ego ingemescerem et multo plura tacendo quam loquendo significarem: Quaeso te, inquit, corripias eas litteris tuis et ad concordiam revoces, ut mater filiam, filia matrem agnoscat. Cui ego: Optimam, inquam, mihi iniungis provinciam, ut alienus conciliem, quas filius fraterque non potuit, quasi vero episcopalem cathedram teneam et non clausus cellula ac procul a turbis remotus vel praeterita plangam vitia vel vitare nitar praesentia. Sed et incongruum est latere corpore et lingua per orbem vagari. Et ille: Nimium, ait, formidolosus; ubi illa quondam constantia, in qua multo sale urbem defricans Lucilianum quippiam rettulisti? Hoc est, aio,
Abbreviated transcription (Latin):
truui.uolens desi derio postulantis
satisfucere. et quasi ad scolasticam
mat̾iũ me exercens. Eadem enĩ die
mane pulsabat hostiũ qua prosec¬
turus erat. simulq ut̃ ostenderem
obtrectutoribus ineis qd̾ et ego pos¬
Unde et de scripturis pauca ꝑstrxa
ne orõuẽ meã ut in ceteris libris soli¬
tus sum facere illarũ floribus texũ
Hec temporalis est dictio et tunra
ad lien lucernutule felicitute pro¬
fusa. ut uotarioꝵ manus linqua
percurieret. et signa ac furtauer¬
borũ uolubilitas sermonũ hororet᷑
Quod idcirco dixi ut qui nõ igno¬
Eit ingenio iguoscat uel tempori.

Expanded text:
tavi volens desiderio postulantis tavi volens desiderio postulantis satisfacere et quasi ad scholasticam materiam me exercens—eadem enim die mane pulsabat ostium, qui profecturus erat—simulque, ut ostenderem obtrectatoribus meis, quod et ego posUnde et de scripturis pauca perstrinxi nec orationem meam, ut in ceteris libris facere solitus sum, illarum floribus texui. Extemporalis est dictio et tanta ad lumen lucernulae facultate perfusa, ut notariorum manus lingua praecurreret et signa ac furta verborum volubilitas sermonis obrueret. Quod idcirco dixi, ut, qui non ignoscit ingenio, ignoscat vel tempori.
Abbreviated transcription (Latin):
ratis iudiuitatisq presidiũ. Qufoi
tibi alienũ hoĩem in ea presertu
domo que filiũ et filiã capenon
potuit. Eiuis iam etatis eł. ut pos¬
sesiam nepotos habere de filia. ꝓuiuta
adte utrũq. Reuortatur cũ uiro q̃
exierat sola. iurũ dixi nõ maritu
Nemo calũpmietur. sexũ sigͥficare
uolui nõ cõiugiũ. Aut si erbest̾u
et ⁊etractat et domũ in qua nata
est arbitratur angustã uos adeius
hospitiolũ pergite. quãuis artũ sit
futilius potest iatrẽ et fratiẽ ca¬
perc quã alienũ hoĩem. cũ quo cor¬
te iu una domo siue cubiculo taste
manere nõ poterat. dint in una
donio due femine et duo mascil
si autẽ et tercius ille iri pochoc
tuus abire nõ uult. et seditionesac
turbas concitat. sit biga. sit trga
frater ur̃ ac filius. et sororẽ illius
exhibebit et matrẽ. Alii iutacũ
et geuerũ uocent. ille nutriciũap¬
pellet et fratrẽ/ Hec ad breuenł
lucubratiunculã celeri sermone dic¬

Expanded text:
tatis uiduitatisque praesidium. quid tatis uiduitatisque praesidium. quid tibi alienum hominem in ea praesertim domo, quae filium et filiam capere non potuit ? eius iam aetatis es, ut possis nepotes habere de filia. inuita ad te utrumque. reuertatur cum uiro, quae sola exierat — uirum dixi, non maritum; nemo calumnietur: sexum significare uolui, non coniugium-, aut, si erubescit , et retractat et domum, in qua nata est, arbitratur angustam, uos ad eius hospitiolum pergite. quamuis artum sit, facilius potest matrem et fratrem capere quam alienum hominem, cum quo certe in unmanere non poterat. Sint in una domo duae feminae, duo masculi. Sin autem et tertius ille γηροβοσκὸσ tuus abire non vult et seditiones ac turbas concitat, sit biga, sit triga, frater vester ac filius et sororem illis exhibebit et matrem. Alii vitricum et generum vocent, ille nutricium appellet et fratrem. Haec ad brevem lucubratiunculam celeri sermone dic
Abbreviated transcription (Latin):
Qui adolestentẽ nec dũ benebar¬
Satuli ita brathiis tius quasi cas¬
sibus incdũ sistit Optimi reuora
peraogitqui temoncat qui ospe¬
uel canocapite ab aperta defendat
ignominial  eiuiet uenet ipũs.
dies allabitur dũ iguoras. et iste formosu¬
luis tuus quia cito seuescunt ini ssiuasina¬
xime que uixta uitos siut uel dieiesia
⁊eperiet uel iumorõ tuc tepenteb
consili fui. et tedebit pertinutio quã¬
do etrei et famã amiseris. quãdo hõ
niale iuc̃tũ fuerat diuidetur bent.
nisi forte secura es et calescentẽ tatis
tprĩs curitatẽ distidiũ nõuereris.
Tu quoꝙ inater que ppter etritẽ inale¬
dicta nõ metius. noli sicuindicari ut
pecces. magis discat a te filia separi
quã tu cibilla se iungi. Habes filiũ
eti fibã et geneꝵ inmo cõtubernia¬
lem filie tue. Eind quenis aliena
solatia et ignesiam sopitos sustitas :
Houestius tibi est saltim culpã filie
sustentare. quã occasione t̃ qule¬
rete. sottibi filius monahuspie¬

Expanded text:
que, adolescentem necdum bene barbatulum, ita brachiis tuis, quasi cassibus inclusisti? Optimum revera paedagogum, qui te moneat, qui aspeuel cano capite ab aperta defendat ignominia! ueniet, ueniet tempus - dies adlabitur, dum ignoras—etiste formosulus tuus, quia cito senescunt mulieres, maxime quae iuxta uiros sunt, uel ditiorem repperiet uel iuniorem. tunc te paenitebit consilii tui et taedebit pertinaciae, quando et rem et famam amiseris, quando, quod male iunctum fuerat, diuidetur bene, nisi forte secura es et coalescente tanti temporis caritate discidium non uereris. Tu quoque, mater, quae propter aetatem maledicta non metuis, noli sic uindicari, ut pecces. magis a te discat filia separari, quam tu ab illa disiungi. habes filium et filiam et generum, immo contubernalem filiae tuae; quid quaeris aliena solacia et ignes iam sopitos suscitas? honestius tibi est saltim culpam filiae sustentare quam occasionem tuae quaerere. sit tecum filius monachus, pie
Abbreviated transcription (Latin):
nien inuerba malitie. Et alibi
Que tosisteret ciduersũ me pt̃tor
obimtu et huiliatus sũ et silui
de bonis. Et rursũ factus siuu
quasi honio nõ audiens nõ ha¬
beus in oresuo increꝑationss S
pro nio tibi ultor dũs respondebir.
qui dicit per ꝓbham̃. Michi uindic¬
tuu ego retlibuã dicit dñs. Et in

Expanded text:
n verba malitiae . Et alibi: Cum consisteret adversum me peccator, obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis . Et rursus: Factus sum quasi homo non audiens, nec habens in ore suo increpationes ? Sed pro me ultor tibi Dominus respondebit, qui dicit per Prophetam, Mihi vindicta, et ego retribu
Abbreviated transcription (Latin):
literet : ne si illos descripsero tu
te appetitũ putes. Quadiu nõ
renuebã leudationẽ tuã seque¬
barisine ut magistrũ. fratiẽ et
collegani uocabas: et encholicũ
ni omũbiis sutebaris: Postꝙp̃ non
agnoni laudescuas. et me indi¬
qqur̃ tauti uiri ꝑreconio uidicaui.¬
laudata uituperas: de eodem
ore et dulce profereus et auaꝵ¬

Expanded text:
liceret, ne, si illos descripsero, tu liceret, ne, si illos descripsero, tu te appetitum putes? Quamdiu non renuebam laudationem tuam, sequebaris me ut magistrum, fratrem et collegam vocabas, et catholicum in omnibus fatebaris. Postquam non agnovi laudesgnum tanti viri praeconio judicalaudata prius vituperas de eodem ore et dulce proferens, et ama
Abbreviated transcription (Latin):
chi uocabulũ flagitat urlũ uterq
copleuit. Eaue queso ne per trabẽ
tuã meã festucã indeas. Inuitus lo¬
quor et renuctantẽ inigã dolor in
nerba cõpellit. Non michi sufi¬
cuĩt que de iugilcuite confingis insi
et sompiua trimineris. Tantã ha¬
bes curiositatem meoꝵ actuũ: ut
quid dormiens fecerim dixerim ue
discutias Propter que contra me
loquens tilũ propositiĩ deturpasti:
iteꝵ iteꝵq monebo. Cornutam
bestiam petis et nsi cauerĩ illud
apłi aRaledici ⁊ egim̃ dei nõ pos¬
sidebuur: Et mordentes inuicẽ
cõsũpti estis ab in uicẽ. Iam nũc
sencires de paruula subdolaq cõ¬
cordia: maguã in mũdo ortam
esse discordiani. Quid tibi pro¬
dest apud uotos pariter et iguo¬
tos id nos maledictũ cõgerere:
Du quia origeniste nõsunus
ct i celo nos peccasse nestimꝰ.
interris arguiui᷑ peccatores: et
ideo in coͣcordiã redimus: ut
nuchi loqui contra hereticos nõ

Expanded text:
chi vocabulum flagitat, nostrum uterque chi vocabulum flagitat, nostrum uterque complevit? Cave, quaeso, ne per trabem tuam, festucam meam videas. Invitus loquor, et retrectantem linguam dolor in verba compellit. Non tibi sufficiunt quae de vigilante confingis, 488 nisi et somnia crimineris. Tantam habes curiositatem meorum actuum, ut quid dormiens fecerim, dixerimve, discutias. Praetermitto, quae contra me loquens, propositum tuum deturpasti: iterum iterumque monebo. Cornutam bestiam petis: et nisi caverem illud Apostoli, Maledici regnum Dei non possidebunt ; et, Mordentes invicem consumpti estis ab invicem , jam nunc sentires de parvula subdolaque concordia, magnam in mundo ortam esse discordiam. Quid tibi prodest, apud notos pariter et ignotos in nos maledicta congerere? An quia Origenistae non sumus, et in coelo nos peccasse nescimus, in terris arguimur peccatores? Et ideo in concordiam redivimus, ut mihi loqui contra haereticos non
Abbreviated transcription (Latin):
teris nnscribendo. Hec diceres si
quippiam ugilaus promisisse
Nuc̃ autẽ nonũ impuidẽtie qe¬
ms obicit m sompiniũ meũ
Utinã celebritas loci et stõꝵ de
toto orbe cõuẽtus smeret me
diuiuasscripturas legere⁊ itã¬
tũ spatiĩ nõ habeo eterna me¬
dittandi. Sed tamẽ qui sop̃ni¬
um cͥmiãtur: audiat ꝓphẽrũ
notes. sompiis nõ esse tredẽdũ
quia nõ adulteriũ sompnii me
martirii ni celũ leuat. Quotiẽs
uidime esse mortuũ insepulchro
positũ. quotiens uolare suꝑ t̾ras
et montes natatu aeris transtre¬
taire. Cogat me ergo nõ ninere
uel pemias habere per latera.
quia iagis imaginibus meus sepe de¬
lusa est Quãti in sompuis. apertis
oculis repente mendici sunt. Scitien¬
tes Eliunnia bibũt. et expenecti siccis
faucibus estuant. Tu anie sompuii
exigis sponsionẽ: Ego te uerius stric¬
ciusq cõueniã. fecisti onuã que nbap¬
tisiuate promisisti. Quitquid mona¬

Expanded text:
teris in scribendo. 31. Somniteris in scribendo. 31. Somniquippiam vigilans promisissem. Nunc autem, novum impudentiae genus, objicit mihi somnium meum. Utinam celebritas loci, et sanctorum de toto orbe conventus, sineret me divinas Scripturas legere! Intantum spatium non habeo externa meditandi. Sed tamen qui somnium criminatur, audiat Prophetarum voces, somniis non esse credendum, quia nec adulterium martyrii in coelum levat. Quoties vidi me esse mortuum, et in sepulcro positum! Quoties volare super terras, et montes ac maria natatu aeris transfretare? Cogat ergo me non vivere, vel pennas habere per latera, quia vagis imaginibus mens saepe delusa est. Quanti in somnis divites, apertis oculis repente mendici sunt? Sitientes flumina bibunt; et experrecti, siccis faucibus aestuant. Tu a me somnii exigis sponsionem: ego te verius strictiusque conveniam. Fecisti omnia quae in baptismate promisisti? Quidquid mona
Abbreviated transcription (Latin):
dore et transferre ciususes. Uñde
cibi tauta uerboꝵ copia. sentẽciaꝵ
lumẽ: translationũ uarietas:
homini qui oratoriã uix pͥmis
labris inadolescentia degustasti
Aut ego fallor. aut tu citerone
occulte lectitas. et ideo tum di¬
sertuses. Michi q lectionis eiꝰ
crimen intendis ut solus inter
eccliãsticos ta ctatores eloquẽtie
flumine glorieris. Licet iagis
phũs sequi iudearis spinas clean¬
chis et contorta chri sippi nõ ex
arte quã nestis sed de ingemiima¬
gnitudine. Et quĩ stoici logicã
sibi mendicãt.et tu huiꝰ stiẽtie
deliramẽta cõtẽp̃nis. In hac ꝑte
epicurus es. Nec queris qũo sed ꝗd
loquaris. Quid enĩ adte ꝑtinẽt
si alius nõ intelligat quiduelis
dicere. qr nõ adomẽs sed ad tuos
loqueris. Deniq et ego scuipta
tua relegeni quã quã interdum
nõ intelligã quid loquaris et he¬
racliũ me legere putẽ. tamẽ nõ
doleo nec me penitet tarditatis:
Id eiũ in legendo patior. qd̾ tupa¬

Expanded text:
dore transferre. Unde tibi tanta verborum copia, sententiarum 487 lumen, translationum varietas, homini, qui oratoriam vix primis labris in adolescentia degustasti? Aut ego fallor, aut tu Ciceronem occulte lectitas. Et ideo tam disertus es, mihique lectionis ejus crimen intendis, ut solus inter ecclesiasticos tractatores eloquentiae flumine glorieris. Licet magis philosophos sequi videaris, spinas Cleantis, et contorta Chrysippi, non ex arte quam nescis, sed de ingenii magnitudine. Et quoniam Stoici logicam sibi vindicant, et tu hujus scientiae deliramenta contemnis, in hac parte Epicureus es: nec quaeris quomodo, sed quid loquaris. Quid enim ad te pertinet, si alius non intelligat quid velis dicere, quia non ad omnes, sed ad tuos loqueris? Denique et ego scripta tua relegens, quamquam interdum non intelligam quid loquaris, et Heraclitum me legere putem: tamen non doleo, nec me poenitet tarditatis: id enim in legendo patior, quod tu pa
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ni celestibus ⁊epromissũ est
Quãdo dico hic esse incipiamus
in terris. nõ naturã tollo sex nũ
sed libidinẽ et coitũ uiri et uxores
aufero dicente apło. Tempus bre¬
ue est. reliquũ est. ut qui habent
nores sit sunt quasi nõ habeant

Expanded text:
nobis in coelestibus repromissum est. nobis in coelestibus repromissum est. Quando dico, hic esse incipiamus in terris, naturam non tollo sexuum; sed libidinem, et coitum viri et uxoris aufero, dicente Apostolo: Tempus breve est: reliquum est, ut et qui habent uxores, sic sint quasi non habeant
Abbreviated transcription (Latin):
qgitur omẽ quod sequit dicẽtes
opponi nobis potest. qd̾ ostendiuiꝰ
nõ ex nra sedex cõtradicẽtiũ in¬
tesũgi debere persona. Que cura
bieuis sit et absoluta responsio
et iuxta id quod supra dixinius
etiam allegorie urubris de eo qued est ad
id quod nõ erat deprauata. Tamen ac¬
cedam propius et scistitabor quid ti¬
bi in hac disputatione displicrat
Nempe quia dixerini aĩasutinros
do dico corruptiuũ hoc induat᷑ cor¬
ruptionẽ nõ muto naturã corpoꝵ
sed angeo gloriã. Mec nõ quod sequi¬
tur alaꝵ leuitate suspensũ nicie¬
rem facilius eleuetur. Qui alas
assumit idest inmortalitatẽ ut le¬
nius ad celũ uolet. nõ perdit esse
quod fuerat. Sed dices. mouent
me que sequũtur. Foneaniꝰ igit¬
et uxores in niros. et corꝑora redi¬
gantͦ ni aĩas. et nequaquã sit sex¬
i̾nt̃ ulla diuersitas. Sed quomõ
apud augelos nõ est uir et iuler
na et nos qui simules angelis futis
sumius nã nũt incipianius esse ꝗd

Expanded text:
 quod sequitur deinceps, et opponi nobis potest, ostendimus non ex nostra, sed ex contradicentium intelligi debere persona. Quae quum si brevis et absoluta responsio, et juxta id quod supra diximus, etiam allegoriae umbris, de eo quod est, ad id quod non erat, depravata: tamen accedam propius, et sciscitabor quid tibi in hac disputatione displiceat. Nempe quia dixerim, animas ut viros vetur. Quando dico corruptivum hoc induat incorruptionem, non muto naturam corporum, sed augeo gloriam. Nec non quod sequitur, alarum levitate suspensum in aerem facilius sublevetur: qui alas assumit, id est, immortalitatem, ut levius ad coelum volet, non perdit esse quod fuerat. Sed dices, movent me quae sequuntur: « Foveamus igiut et uxores in viros, et corpora redigantur in animas. Et nequaquam sit sexuum ulla diversitas: sed quomodo apud angelos non est vir et mulier: ita et nos, qui similes angelis futuri sem, jam nunc incipiamus esse, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cendi periculo liberatũ. Crede m
multa ad purũ ⁊ecordatur infan¬
tia. si didicisses litteras oleret testa
nngenioli tui quo semel fiusser
mibuta louaꝵ conchilia nullã
ea que diluunt amant. etiam
asimi et bruta cuãlia. ꝙͣuis in lõ¬
go itinere nouerut̃ redire sedõdi¬
uerticulo. Miraris si ego latinas
litteras nõ sim oblitus. cũ tugre¬
cas sine magistro didiceras. Sep¬
tem modos cõctusi onĩ dialetica
me elemẽta docuer̃. Quid sigͥficat
mus dicere. Quomo aibsq uerbo

Expanded text:
cendi periculo liberatum. Crede mihi, cendi periculo liberatum. Crede mihi, multa ad purum recordatur infantia. Si litteras didicisses, oleret testa ingenioli tui, quo semel fuisset imbuta. Lanarum conchylia nullae aquae diluunt. Etiam asini et bruta animalia, quamvis in longo itinere, noverunt secundo diverticula. Miraris si ego litteras Latinas non sum oblitus, quum tu Graecas sine magistro didiceris? Septem modos conclusionum dialectica me elementa docuerunt; quid significet mus dic
Abbreviated transcription (Latin):
bisper maguũ oratorẽ nõ magnã
mouerat qoem. cuibrem libello
scitisfecimꝰ. Nuc̃ qd̾ instat pro
sacrilegio atq ꝑiurio somu respĩ¬
nõ preterite memorie abolitio. Et
quõ inquies tenes qd̾ tanto tprẽ nõ
relegis. Rursũ si aliquid de uet̾ib
ris consuescere. multũ dũ remo
crimen nicurro: et prometesti¬
mouiũ proferens hoc ipõ arguor
quo defendor. Dalitz nõ longo
sermone texendũ est. quod pro¬
bant cõstientie singuloꝵ. Quis
uestꝵ nõ menuuit infaaitie sue
Ego certe ut tibi hoĩ seuerissimo
risũ moneã. et tu imituris aliqñ
crassũ quẽ semel in uta dicitꝰ¬
erũ curasse per cellulas seruuloꝵ.
diẽ ferianũ duxisse lusib. etador¬
biliũ seuientẽ de auie sim trattũ
esse captinũ. et quo magis stupe¬
as mt cano. et recaluo capite
sepe nuchi uideor in sop̃nis coma¬
tuilus et sup̃ta toga aute rethorẽ
cõtra uersiolã declamare Ciĩqex¬
perrectus fuero: gratulor medi¬

Expanded text:
bis per Magnum Oratorem, non magnam bis per Magnum Oratorem, non magnam moverat quaestionem, cui libello brevi satisfecimus. Nunc quod instat, pro sacrilegio atque perjurio somnii responnon praeteritae memoriae abolitio. Et quomodo, inquies, tenes, quod tanto tempore non relegis? Rursum si aliquid de veteribus ris consuescere multum est : dum renuo, crimen incurro, et pro me testimonium proferens, hoc ipso arguor, quo defendor. Scilicet nunc longo sermone texendum est, quod probant conscientiae singulorum. Quis nostrum non meminit infantiae suae? Ego certe, ut tibi homini severissimo risum moveam, et imiteris aliquando Crassum, quem semel in vita diciterum cursitasse per cellulas servulorum, diem feriatum duxisse lusibus, et ad Orbilium saevientem de aviae sinu tractum esse captivum. Et quo magis stupeas, nunc cano et recalvo capite, saepe mihi videor in somnis comatulus, et sumpta toga, ante rhetorem controversiolam declamare. Cumque experrectus fuero, gratulor me di
Abbreviated transcription (Latin):
egrosis et asperis lotis enaiugauit
oratio et hereseo crimẽ in pactũ
tuntu frontis libertate respuimꝯ.
bus uos mordere nitit transeamꝰ.
Equibus pͥmua est. nie hoiem ma¬
ledictũ om̃iũ detractorẽ i pren¬
cessores mẽos genuinũ semꝑ ifiu¬
gere. Det imũ cuiꝰ mopistulis
meis nome taxauero: uel queni
iuxta artẽ illius figurata laude ꝑstrin¬
xero. Sinautẽ contia iuiudos loquor.
et lucũ et genuiuũ uel asaniũ polli¬
onũ de genere coruelioꝵ stili mei nin¬
cro cõuilnerat. Si histricole et liui¬
de mẽtis hoiẽ ame sumnoneo: et ad
unũ stipitẽ cuc̾ta incula dirigo. qd
uuluera sua patit᷑ iniiltos qui ex
inpatientia respondendi ostendit se
esse qui patit᷑: Obicit michi et per¬
iuriũnuxtũ saculegio quod iulibro
ad instruendã xp̃i iuigniẽ loquor
aute tribunal iudicis dormienspol¬
licteris dacturũ operã et inchilo¬
minus dap̃nate eruditionis iter¬
dum meminerim. Niuuꝵ iste
est salustianus calpurinus qui no¬

Expanded text:
gosis et asperis locis enavigavit oratio, et haereseos crimen impactum tota frontis libertate repulimus bus nos mordere nititur, transeamus. E quibus prima est, me hominem maledicum, omnium detractorem, in praecessores meos genuinum semper infigere. Det unum, cujus in opusculis meis nomen taxaverim, vel quem juxta artem illius figurata laude perstrinxerim. Sin autem contra invidos loquor, et Luscium Lavinium, vel Asinium Pollionem de genere Corneliorum, styli mei mucro convulnerat, si histriculae et lividae mentis hominem a me submoveo, et ad unum stipitem cuncta jacula dirigo, quid vulnera sua partitur in multos? quid ex impatientia respondendi, ostendit se esse qui petitur? Objicit mihi perjurium, et mixtum sacrilegio, quod in libro quo ad instituendam Christi virginem loquor, ante tribunal judicis dormiens polaecularibus daturum operam, et nihilominus damnatae eruditionis interdum meminerim. Nimirum iste est Sallustianus Calpurnius, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
ele netur foueanius igitur ex nin
uxores. et ciẽ nr̃e corpora. ut et u¬
xores i iuros. et corpora redigãt᷑
manmas. et nequaꝙͣ sit sexuũ
ulsa diuersitas. Sed quomi apud
angelos nõ est uir et mulier . ita
Et nos qui similes angelis futir
Qd̾ nobis in celestib ⁊epromissũẽ.
Dupra simplicẽ expositionẽ que
nobis in testinuonio isto esse ulde¬
batur expressiuus dicentes
Quatii ad simplicẽ intelligẽniã

Expanded text:
elevetur. Foveamus igitur et viri elevetur. Foveamus igitur et viri uxores, et animae nostra corpora, ut et uxores in viros, et corpora redigantur in animas. Et nequaquam sit sexuum ulla diversitas: sed quomodo apud angelos non est vir et mulier: ita et nos, qui similes angelis futuri quod nobis in coelestibus repromissum est. » 29. Supra simplicem expositionem 484 quae nobis in testimonio isto esse videbatur, expressimus, dicentes: « Quantum ad simplicem intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
moumꝙͣ caruẽ suã odit: tu morbo
regio laborautes phisici et cancere et
destillatoĩb mortẽ iute preferaut.
et sua oderint corpora. Et statiu
qulid ip̃e sentiret adiũxit. Magisita¬
q ad rropitã intelligẽtiã sermo refe¬
latur. quãdo dico tropite doceo uer
nõ esse quod dicitur. sed allogorice
nubilo figuratũ ponamꝰ tamen
ipã uerba que in origenis libro t̾cio
dtmẽtur. Dicamus qd illã cornẽ
que nisura sitsalutare dei aĩ dili¬
gat et mitriat et foneat eã disti¬
plinis erudieus: et celesti sagnians
pane et xpĩ sangͥne irrigans. ut
refecta et nitida possit libero cur¬
su uirĩ sequi et uuilla debilitate¬
et pondere pregrauari. Pulchre
etiũ in similitudinẽ xp̃i ntrien¬
tiset fonentis ecclia. et dicentis
ad ihiłm. Quotieus uolui cogre¬
gue filios tuos sicut galliua cõ¬
gregnt pulos suos sub alas suas et¬
noluisti. Ainme quoq fouent cor¬
pora sua. ut corruptiuũ hoc hru¬
dũat iicorruptionẽ. et alteꝵ leui¬

Expanded text:
m carnem suam odit, cum morbo regio laborantes, phthisi, et cancere et distillationibus, mortem vitae praeferant, et sua oderint corpora; et statim quid ipse sentirem adjunxi: Magis itaque ad tropicam intelligentiam sermo referatur. » Quando dico, tropicam, doceo verum non esse, quod dicitur, sed allegoriae nubilo figuratum. Ponamus tamen ipsa verba quae in Origenis libro tertio continentur: « Dicamus quod illam carnem, quae visura sit salutare Dei, anima diligat, et nutriat, et foveat eam, disciplinis erudiens, et coelesti saginans pane, et Christi sanguine irrigans: ut refecta et nitida, possit libero cursu virum sequi, et nullo debilitatis pondere praegravari. Pulchre etiam in similitudinem Christi nutrientis et foventis Ecclesiam, et dicentis ad Jerusalem: Quoties volui congregare filios tuos, ut gallina congregnoluisti? animae quoque fovent corpora sua, ut corruptivum hoc induat incorruptionem, et alarum levi
Abbreviated transcription (Latin):
neq mibentur. sederũt sicut an¬
geli dei in celo. Et eũt inquit
ubi niter iuirĩ et feminã casticas
est. nec nir incipit esse nec fenã.
sed adhuc incorpore positimutã¬
tur n angelos in quibus nõ est uia
et mulier. Quod et m alio loco ab
erdem apło dicitur. Quicũq in
Neuest uideus ueq grecus. nõ est

Expanded text:
 sed erunt sicut Angeli Dei in coelo . Et revera ubi inter virum et mulierem castitas est, 485 nec vir incipit esse, nec femina: sed adhuc in corpore positi, mutantur in Angelos: in quibus non est vir neque mulier. Quod et in alio loco ab eodem Apostolo dicitur: Quicumque in Non est Judaeus, neque Graecus, no
Abbreviated transcription (Latin):
nõ intellexisse artẽ exposĩtoĩs
mee. Quando enĩ dicoita tam̃
distrepantes: que sũt due horeses.
Una que dicit omes rationabiles
creatneas in angelos ⁊eformari.
Alrera q̃ asserit uuũ qd̃q in resti¬
tutoẽ mũdi id fore quod conditũ
est. Uerbi grã. quia ex angelis
demones sũt. ⁊ ursũ demõnes
angelos fieri. Et cr̃as hom̃ ita
ut suuit cõdite nõ in cangelos. sed
in id quod adeo sunt condite re¬
formari: ut et iusti et pifõres
equales fiant. Demq ut scias
me nõ meã explicasse sentẽtiam
sed interse hereses cõparasse qua¬
ruĩ utrãq ingreco legerã dispu¬
tationẽ meã hoc fie̾ cõpleui
Id circo supͣdiximus hec cpud
nos obsturiora sunt quia Ne
ĩaꝑpika dicũtur in greco et¬
om̃is methafora si de cilia in c
liã linguã transfercit᷑ ad uerbũ
sensus et gorniia suffocãtr.
Nisi het endẽ in greco reppere¬
ris. quitꝗd dictũ est. uieu puti

Expanded text:
tionem posui. In prima, quid mihi tionem posui. In prima, quid mihi videretur; in secunda, quid Origenes rius contra illius vadens dogmata Una, quae dicit omnes rationabiles creaturas in Angelos reformari. Altera quae asserit unumquodque in restitutione mundi id fore quod conditum est. Verbi gratia: quia ex Angelis daemones sunt, rursum daemones Angelos fieri: et animas hominum, ita ut sunt conditae, non in Angelos; sed in id quod a Deo sunt conditae, reformari, ut et justi et peccatores aequales fiant. Denique ut scias me non meam explicasse sententiam, sed inter se haereses comparasse, quarum utramque in Graeco legeram, disputationem meam 483 hoc fine complevi: « Idcirco, ut supra diximus, haec apud nosquod vitiis et morbis et perturbationibus ac morti subjaceat: donec cum Christo resurgat in gloria, 482 et fragile sensus et germina suffocantur. » Nisi haec eadem in Graeco repereris, quidquid dictum est, meum putato.
Abbreviated transcription (Latin):
n meusurã uuiusemusq mẽbri in
auguentũ corporis in edificatrem
sui in caritate. Latissimã origenis
expositionẽ et eosdem sensus per
diuersa uerba uoluẽtẽ breu ser¬
nione cõstriuxinius. inchil exẽ
plis et assertiomibus illius auferẽtes
Ciĩq peruenissemui ad finẽ. hec
subiecimus. Igitur et in restitu¬
tione om̃iũ quãdo corpus totius
eccliẽ mũt disꝑsũ atq laceratiun
uerus medicus xpũs i hũs sanatu
ius aduenerit. iuiusquisq sidm
mensurã fidei et agnitionis filu dei
Quẽ ideo agnostere dicitur. quia
prius uouerat et postea nosse de¬
sinit suũ recipiet locũ. et ucipiet
id esse quod fuerat. ita tumen ut
nõ iuxta ciliã heresim omos in
gelos reformetur. sed umĩqd̾ꝙ
mẽbrũ uicta niẽsurã et offitut
suũ perfectũ sit. Uerbi grã. ut
angelus refuga esse incipiat qd̃
creatus est. et homo qui de pcica¬
diso fuerat eiectus. adculturã
iterũ paradisi restituat᷑ Et reliqͣ¬
Airor te hoiẽm prudẽtissimiñ¬

Expanded text:
n mensuram uniuscujusque membri, augmentum corporis facit in aedificationem sui in charitate , latissimam Origenis expositionem, et eosdem sensus per diversa verba volventem, brevi servobis gentibus ; et quia per se locus plis et assertionibus illius auferentes. Cumque pervenissemus ad finem, haec subjecimus: « Igitur et in restitutione omnium, quando corpus totius Ecclesiae nunc dispersum atque laceratum, jectus, hanc Epistolam miserit, eo tempore rus advenerit, unusquisque smensuram fidei, et agnitionis Filii Dei quem ideo agnoscere dicitur, quia prius noverat, et postea nosse desivit suum recipiet locum, et incipiet id esse quod fuerat. Ita tamen ut non juxta aliam haeresim, omnes in gelos reformentur: sed unumquodque membrum juxta mensuram et officium suum perfectum sit: 620 verbi gratia, ut angelus refuga id esse incipiat quod creatus est: et homo, qui de paradiso fuerat ejectus, ad culturam iterum paradisi restituatur. Ihoc triplicem, ut supra, exposi
Abbreviated transcription (Latin):
cidductiq suꝑcilu plautino n ie
sale ludere. eo qd̾ barnaban iudeũ
dixerim preceptorẽ incũ. nec miꝵ
si pro braraniua ubi est aliqua no¬
cabuloꝵ simulitudo scapseris barna¬
ban. cũ tantũ habeais licentiã noĩ¬
nũ mutandoꝵ. ut de ensebis pami¬
Cauendus homo et michi ma¬
xiine decłmãdus: ne me repen¬
te dũ nestio de ie ronimo sarda¬
napallũ uõĩnes. Audi ergo sãipi¬
entie columen. et norma catoma¬
ne seueritatis. Ego nõ illũ magi¬
strũ dixi. sed meñ in stripturas sãc¬
tas studiũ uolui cõprobari. ut õ¬
quomꝰ et illũ cuidierã. Neq enĩ
hebreas licteras ate distere debui

Expanded text:
adductique supercilii, Plautino in me adductique supercilii, Plautino in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulotam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio PamCavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et norma Catonianae severitatis. Ego non illum magistrum dixi; sed meum in Scripturas sanctas studium volui comprobare, ut oquomodo et illum audieram. Neque enim H
Abbreviated transcription (Latin):
ticus esse uideares. Quãdo sine no
fuerat etiã si dolebas dissiuulare con¬
stientiã. et cordis mbilũ frontis se¬
renitate distutere. Alioqu si quidͤ¬
contra origenem et sectatores eus
dicitur. iute dictũ putas. Ergo et
Imꝑatoꝵ quoq stapta que de ale¬
xcunidria et egrpto origbiastee
pelli iubent. me suggerente dic¬
ta sunt. ut romane urbis pouti¬
fex miro eosodio detestetur. Ne¬
um cõsiliũ fuit ut totus orbispost
ex arserit. quẽ autra simplititer
lectitabant meus oꝑatus est stilus
nõ quod inte dictũ putares. stui¬
si ad te statini breuẽ epłani expo¬
stulans suꝑ laudibus tiis. Quã
quia rome nõ eras amici mei mit
rore noluerũt. eo qd̾ te dicerent
corsodalibus tuis indigna nõĩ xp̃ia¬
no de mea cõuersatione iactare.
Cuius exemplũ huic uolunme
subdidi. ut stias quãtũ dolorem.
quãta moderatione uecessitudinis
te quedã de epła mea philosophe
capere. et hoiẽn rugose frontis

Expanded text:
ticus esse videaris. Quando sine nomticus esse videaris. Quando sine nomfuerat, etiam si dolebat, dissimulare conscientiam; et cordis nubilum, frontis serenitate discutere. 12. contra Origenem et sectatores ejus dicitur, in te dictum putas; ergo et Imperatorum quoque scripta, quae de Alexandria et Aegypto Origenistas pelli jubent, me suggerente, dictata sunt. Ut Romanae urbis Pontifex miro eos odio detestetur, meum consilium fuit. Ut totus orbis post exarserit, quem antea simpliciter lectitabat, meus operatus est stylus.ne quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem Epistolam, expostulans super laudibus tuis. Quam, quia Romae non eras, amici mei tibi mittere noluerunt, eo quod te dicerent cum sodalibus tuis indigna nomine Christiano de mea conversatione jactitare. Cujus exemplum huic volumini subdidi, ut scias quantum dolorem, quanta moderatione necessitudiniste quaedam de epistola mea philosophice carpere, et hominem rugosae frontis
Abbreviated transcription (Latin):
fidelissimus de cuiꝰ nuĩꝙͣ egressũ est
ore mẽdatiũ. Me nestius uulneras.
quidad me qui ꝑtussus sũ  nt̃ id¬
curo curari nõ debeo quia tu me sauo
animo uuluerasti. Contessus iaceo
stridet uulnus in pectore. caudidas
prius sanguine mẽbra tupantur
Et tu michi dicas. noli manũ ad¬
hibere uulneri. ue egote indear
nulnerasse: Quãꝙͣ et ip̃a tãsla¬
tio magis origenẽ ꝙ te arguit. Tu
eiĩ emẽdasti que addita abhereticis
arbitratus es. Ego prodidi quod ab ĩllo
scriptũ grecia ninuersa cõtlauat
Quis rectius arbitratus sit nec meũ
nec tuũ iudiciũ est. Urriusq stapta
censoriã lectoris uirgulã seitient
Tota illa epła que pro me satisfutio
cont᷑ hereticos et accusatores meos
dirigitur. Quid ad te qui et ortho¬
doxũ et laudatorẽ meũ esse te dicis:
Si asperior sum ui hereticosẽt illoꝵ
inpublicũ scrophas profero. letare
iu uectione mea ue si dolueris here¬

Expanded text:
fidissimus, de cujus numquam egressum est fidissimus, de cujus numquam egressum est ore mendacium, me 468 nescius vulneraris: quid ad me, qui percussus sum? Num idcirco curari non debeo, quia tu me bono animo vulnerasti? Confossus jaceo, stridet vulnus in pectore: candida prius sanguine membra turpantur, et tu mihi dicis: Noli manum adhibere vulneri, ne ego te videar vulnerasse? Quamquam et ipsa translatio magis Origenem quam te arguit. Tu enim emendasti quae addita ab haereticis arbitratus es. Ego prodidi, quod ab illo scriptum Graecia universa conclamat. Quis rectius arbitratus sit, nec meum, nec tuum judicium est. Utriusque scripta censoriam lectoris virgulam sentiant. Tota illa Epistola, qua pro me satisfacio, contra haereticos et accusatores meos dirigitur: quid ad te, qui et orthodoxum et laudatorem meum te esse dicis, si asperior sum in haereticos, et illorum in publicum strophas profero? Laetare invectione mea; ne si dolueris, haere
Abbreviated transcription (Latin):
iunce crumiuãtẽ : ue si dissiiui¬
rus articulo. interpretaturus eos¬
dein libros ausculta quid scripserĩ.
Hoc michi prestiterist amiti
mei. Non dixi amicus. ne te ui¬
derer arguere. ut si tacuero reus.
si respondero mumnicus iudicer.
Dura utraq condicio: sed oduob
eligcan quod leuius est. Si mul¬
tus cenitegrari potest. blasphe¬
mia ueniã nõ meretur. Animad
uertis inuito iichi et repugnãti
hoc onuis impositũ et futuram
ex huiscemodi opere siniultũtẽ
uecessitatis extusacione curatũ
Si interpretatus esses libros pe¬
querereris in reprehesionẽ tuam
ame postea trduslatos esse.
Nuuc autẽ nuiste doles in eo oꝑe aine
ie tibi esse responsũ. in quoa te lau¬
dando accusatus sum. Quã enĩ tu
laudem uotas. omẽs accusationem
intelligũt. Constet apudte quodac¬
cusaueris. et nõ indignaberis quod
respõderis. Esto tu bono animo. strip¬
seras ut homo innocens. et aiicus

Expanded text:
vince criminantem; ne si dissimuvince criminantem; ne si dissimutus articulo, interpretaturus eosdem libros, ausculta quid scripserim: « Hoc mihi praestiterunt amici mei non dixi amicus meus, ne te viderer arguere si respon-j dero, inimicus iudicer. dura utraque condicio, sed de duobus eligam, j quod leuius est: simultas redintegrari potest, blasphemia ueniam non vertis invito mihi et repugnanti hoc onus impositum; et futuram ex hujuscemodi opere simultatem, necessitatis excusatione curatam? Si interpretatus esses libros πquerereris in reprehensionem tuam a me postea esse translatos. Nunc autem injuste doles, in eo opere a me tibi esse responsum, in quo a te laudando accusatus sum. Quam enim tu laudem vocas, omnes accusationem intelligunt. Constet apud te, quod accusaveris; et non indignaberis, quod responderim. Esto, tu bono animo scripseris, et homo innocens et amicus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quondã tuũ expostulantẽ pati¬
euter audias. Contra alios digla¬
diciris aut fucis cualup̃niã aut pate¬
us quos accusas: et a quibus aiccusa¬
ris ordiuistui siuit. Recte an per¬
peram nos uideritis. michi etiam
uera accuscitio cout̃ frem̃ displicet
Nec reprehendo alios sed dico quidipẽ
racus. quid peccaui inte.quid cõme¬
rui: an quia origeniasten nre non
esse respondi. Nũquid defensio mea
eictusatio tua est. et tu si nõ es ori¬
gemastes uel nõ fiusti credo iurãti.
Si nõ fiusti suscipio penitẽtẽ ꝗd
doles si idsiu ꝗd̾ cu esse te dici
postere trausfeire ausussũ. et int̾¬
pretatio uca suggilatio putatus
operistui. Quid poterã facere :
missa est michi laudatio tua. id
est accusatio inea. Tam fortiter
uie prolixeq laudaras. ut si cuis lau¬
dibus acquteuissem. omẽs hereti¬
cũ ne plitarent. Uide quid ro¬
mane ad me epłe clausula teneat.
Purga suspitiones hõmũ. et cõ¬

Expanded text:
cum quondam tuum expostulantem paticum quondam tuum expostulantem patienter audias. Contra alios digladiaris, aut facis calumniam, aut pateris. Quos accusas, et a quibus accusaris, ordinis tui sunt: recte an perperam, vos videritis. Mihi etiam vera accusatio contra fratrem displicet: nec reprehendo alios, sed dico quid ipse ratus quid peccavi in te? quid commerui? An quia Origenisten me non esse respondi? Numquid defensio mea, accusatio tua est? Et tu si non es Origenistes, vel non fuisti, credo juranti; si fuisti, suscipio poenitentem. Quid doles, si id sum, quod esse te dicis? post te transferre ausus sum, et interpretatio mea suggillatio putatur operis tui? Quid poteram facere? Missa mihi est laudatio tua, id est, accusatio mea. Tam fortiter me prolixeque laudaveras, ut si tuis laudibus acquievissem, omnes haereticum me putarent. Vide quid Romanae ad me Epistolae clausula teneat: « Purga suspiciones hominum, et con
Abbreviated transcription (Latin):
nũt contra origenẽ stribere. qui
hec et hec. de origenis doginati¬
bus est loqueus. Nou est huiꝰ
leci pro martire loqui. Neq eñ
ounã in locis ouũb disserenda
sunt/ Nunc tetigisse sufficiat
hot ab arriano homine obici da¬
rissimo et eloquẽtissimo martiri.
quod tu ni me et amicus laudas
ot offensus cictuscis. habes occasĩo¬
noui et depresenti loco. Si uelis
michi calũpniã instruere cur
uũt eusebio detraham quẽ in
alio loco anite laudaui. Altorũ quidez
noniẽ ensebñ. sed cadẽ que suꝑorige¬
nis uocabulo calup̃nia laudaui ense¬
biũ in eccłiastica historia. indigesti¬
one temporũ. in destriptione scincte
terre Et hec ipã opuscula in latinũ
uertens mee lingne om̃imodis de di.
Num exeo arrianus sum quia euse¬
bius qui hos libros condidit arrianꝯ
est Si ausus fueris me hereticũ
dicere. memientõ prefrciũcule pe-¬
riarchon in qua fidei tue me esse
testaus. Simulq obsecro ut ami¬

Expanded text:
nunc contra Origenem scribere, qui nunc contra Origenem scribere, qui haec et haec de Origenis locutus est dogmatibus? Non est hujus loci pro martyre loqui: neque enim omnia in locis omnibus disserenda sunt. Nunc tetigisse sufficiat hoc ab Ariano homine objici clarissimo et eloquentissimo martyri, quod tu in me et amicus laudas, et offensus accusas. Habes occasionem et de praesenti loco, si velis, mihi calumniam struere, cur nunc et Eusebio detraham, quem in alio loco ante laudavi? Alterum quidem nomen Eusebii; sed eadem quae super Origenis vobabulo est calumnia. Laudavi Eusebium in Ecclesiastica Historia: in digestione Temporum: in descriptione sanctae Terrae; et haec ipsa opuscula in Latinum vertens, meae linguae hominibus dedi. Num ex eo Arianus sum, quia Eusebius qui hos libros condidit, Arianus est? Si ausus fueris 467 me haereticum dicere, memento Praefatiunculae περὶ Ἀρχῶν, in qua fidei tuae me esse testaris: simulque obsecro, ut ami
Abbreviated transcription (Latin):
et epistopali noĩ testimoniũ mar¬
trris opponatur: quod fecisti in
libris periarchon. hoc fucito etin
Audi cõsiliũ minici. non te peni¬
teat arristue: nel dicito tuũ nõ
esso uel abeusebio presbitero depra¬
uatũ. Unde tibi probari poterit.
quod a te translatũ est. Num
manus tua tenetur. Nium tante
es eloquẽtie ut nullus te possit
nuutari: Aut certe si res ad pro¬
bationẽ uenerit. et impudẽtia
sroutis oppresseriut testimonia
plurimoꝵ ti anoodiancte si¬
chori more cantato Melius est pe
mitere fric̾ti tui ꝙͣ et martirem
nical up̃nia. et deceptos inerore
persistere. Nec crubestas de cõ¬
mnutacoẽ siuẽ. Non es tante auc¬
toritatis et fame. ut errasse te pu¬
deat Iiitare me quẽ plurimũ
amas sine quo uet iuuere nec
mori potes. et meũ clamita quẽ
eg̃o laudatus a te in defensione
Gopise nere hoc idem obicit
methodio epõ et martiri quod
tu in meis laudib criminaris
Et dicit quõ ausus est methodius

Expanded text:
et Episcopali nomini testimonium Maret Episcopali nomini testimonium Martyris opponatur? Quod fecisti in libris περὶ Ἀρχῶν, hoc facito et in Audi consilium amici, non te poeniteat artis tuae: vel dicito, tuum non esse, vel ab Eusebio presbytero depravatum. Unde probari tibi poterit, quod a te translatum est? Non manus tua tenetur: non tantae es eloquentiae, ut nullus te possit imitari. Aut certe si res ad probationem venerit, et impudentiam frontis oppresserint testimonia plurimorum, palinodiam Stesichori more cantato. Melius est te poenitere facti tui, quam et martyrem in calumnia, et deceptos in errore persistere. Nec erubescas de commutatione sententiae: non es tantae auctoritatis et famae, ut errasse te pudeat. Imitare me, quem plurimum amas, sine quo nec vivere, nec mori potes: et mecum clama, quae ego laudatus a te in defensione genis, hoc idem objicit Methodio episcopo et martyri, quod tu in meis laudibus criminaris, et dicit: Quomodo ausus est Methodius
Abbreviated transcription (Latin):
dũ tubuebat potissie nec solũ
uirs sed et femmis quas uidisset
lectioni deditas. Unde et mul¬
tos codices preporcibat ut tũ neces¬
sitas poposcisset uolentib largire¬
tur. Et ip̃e quidem proprii õperis
nichil omñoscripsit. exceptis epłis
quas ad amicos forte mittebat. In¬
tantũ se huilitate deiecerat. Ue¬
bat studiosissuue et in eoꝵ medi¬
tatione iugiter uersabatur
De fensor origenis et laudator
pamphili. dicit pamphili
ni chil onũoscupsisse. nec ꝓprii quit¬
ꝙͣ condidisse sermonis. et hoc dicit
Ne habeas suffugiũ post editos ab
eusebio libros. hoc pamphilũ con¬
scapsusse. Quid faties eo libro quẽ
sub noiẽ martiris edidisti: Uulne¬
rate sut cõstientie plurimoꝵ. nõ
ualet apud eos suꝑ origenis dãpna
martire predicatũ. Quid fritient
epłe theophili epĩ. quid pape ana¬
stasu in toto orbe hereticũ ꝑsequẽ¬
tes Eũ liber tiuis sub noiẽ pamiphi¬
li editus pugnet contra eplas eoꝵ

Expanded text:
dum, tribuebat promptissime. Nec solum dum, tribuebat promptissime. Nec solum viris, sed et feminis, quas vidisset lectioni deditas. Unde et multos codices praeparabat, ut cum necessitas poposcisset, volentibus largiretur. Et ipse quidem proprii operis nihil omnino scripsit, exceptis epistolis, quas ad amicos forte mittebat; intantum se humilitate dejecerat. Vebat studiosissime, et in eorum meditatione jugiter versabaturDefensor Origenis, et laudator Pamphili, dicit Pamphilum nihil omnino scripsisse, nec proprii quidquam condidisse sermonis. Et hoc dicit ne habeas suffugium post editos ab Eusebio libros, hoc Pamphilum scripsisse. Quid facies? Eo libro quem sub nomine martyris edidisti, vulneratae sunt conscientiae plurimorum. Non valet apud eos super Origenis damnatiMartyre praedicatum. Quid facient epistolae Theophili episcopi? quid papae Anastasii in toto orbe haereticum persequentes, cum 466 liber tuus sub nomine Pamphili editus pugnet contra Epistolas eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cio est. In stdõ quoq et reliquis di¬
cit eusebius quod in pͥmo libro
aute iam dixercit : et quod eadẽ
repetere nõ debeat Si tonĩ opus
pamphili est cur reliquos libros
nõ transfers. Si alterius. curno¬
mẽ ĩmutas. Taces ipẽ res loquẽt᷑.
uidel ut crederent martiri. qui
fensoris pro eruditione qua polles:
tur. In occidente laudaris itri ut
corrurptũ te omes tue partes no¬
miuent. Nou reor te iguorasse
lũ martirẽ nichil omĩo operis cõ¬
didisse. Ipse enĩ eusebius amator
et preco et cõtubernialis pamphili
cres libros stripsit elegãtissimos.
uitã pamphili cõtinẽtes. In quib
cũ cetera miris laudibus predicã¬
ret huilitatẽ q eius ferret in celũ.
et iam hoc intertio libro addidit
qd̵ studiosus amicus nõ fuit pam¬
phili. Si quos iudebat adiuctũ
uecessauis iu digere. prebebat laige
que poterat. Scripturas quoq scãs
nõ ad legendiẽ tantũ sed ad habẽ¬

Expanded text:
tio est. In secundo quoque et reliquis ditio est. In secundo quoque et reliquis dicit Eusebius, quod in primo libro ante jam dixerat, et quod eadem repetere non debeat. Si totum opus Pamphili est, cur reliquos libros non transfers? Si alterius, cur nomen immutas? Taces; ipsae res loquuntur: videlicet ut crederent martyri, 465 fensores? Pro eruditione qua polles φεὺς in Occidente laudaris, ita ut κορυφαῖον te omnes tuae partis nominent, non reor te ignorasse lum martyrem nihil omnino operis condidisse. Ipse enim Eusebius amator et praeco et contubernalis Pamphili tres libros scripsit elegantissimos, vitam Pamphili continentes: in quibus cum caetera miris laudibus praedicaret, humilitatemque ejus ferret in coelum, etiam hoc in tertio libro addidit: « Quis studiosorum amicus non fuit Pamphili? Si quos videbat ad victum necessariis indigere, praebebat large quae poterat. Scripturas quoque sanctas non ad legendum tantum, sed et ad haben