comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rib. Idq facit. sine ullo sui dispendio & luero
om̃ium. Et ideo prȩstat beniuolentia supra
ipsam liberalitatẽ. Ditior hȩc morib. quã
illa munerib. Plures enĩ sunt qui indigent
beneficio. quã qui ab undant. Est autẽ beniuo¬
lentia & coniuncta liberalitati. a qua ipsalibera¬
litas ꝓficiscitur cũ largitatis affectũ sequitur
largiendi usus. & separata atq disereta. Ubi
enim deest liberalitas: beniuolentia manet.
cõmunis quȩdã parens om̃iũ: quȩ amiciciam
conectit & copulat. in consiliis fidelis. inꝓs¬
peris lȩta. intristib mesta. ut unusquisq
beniuolentiȩ se magis quã sapientis credat
consilio. ut dauid cum ee̾t prudentior ionathe
tam̃ unioris consilus ad quiescebat. Tolle exusu
hominũ beniuolentiã : tanquã solem e nuuindo
tuleris itaerit: quia sine ea usus hominũ esse
non pocest. ut ꝑegrinanti monstrare uiam.
reuocare errantem. deferre hospiciũ. aquã¬

Expanded text:
ribus; idque facit sine ullo sui dispendio, et lucro ribus; idque facit sine ullo sui dispendio, et lucro omnium. Et ideo praestat benevolentia supra ipsam liberalitatem. Ditior haec moribus, quam illa muneribus; plures enim sunt qui indigent beneficio, quam qui abundant. 167. Est autem benevolentia etiam conjuncta liberalitati, a qua ipsa liberalitas proficiscitur, cum largitatis affectum sequitur largiendi usus: et separata atque discreta. Ubi enim deest liberalitas, benevolentia manet, communis quaedam parens omnium, quae amicitiam connectit et copulat: in consiliis fidelis, in prosperis laeta, in tristibus moesta; ut unusquisque benivolentis se magis quam sapientis credat consilio, ut David, cum esset prudencior, Ionathe tamen iunioris consilio acquiescebat. Tolle ex usu hominum benivolenciam: tamquam solem e mundo tuleris, ita erit, quia sine ea usus hominum esse non potest, ut peregrinanti monstrare viam, revocare errantem, deferre hospicium.
Abbreviated transcription (Latin):
Singeli libri. singula sunt fercula. Incellige pͥus
que babeant ferculoꝵ dapes. & tunc mitte ma¬
num. ut eaquȩ legis uł quȩ accipis ad nõ dõ
tuo operib exequaris. & collatã inte gram
osticiis representes. ut petrus & paulus qui
euangelizando uicem quandã largitori mune¬
ris reddiderunt. ut possent singuli dicere.
non fuit. sed abundantius illis om̃ib labo¬
raui. Alius gͦ fructũ acceptibeneficu
ut aurũ auioͦ. argentũ argento rependit.
Alius laborẽ. alius haut scio anetiã locupletius
solum restituit affectum. Quid enĩ si reddendi
nulla facultas suppetit: Inbeneficio referen¬
do plus animus quã census oꝑatur. magisq
prȩponderat beniuolentia quã possibilitas
referendi inuneris. Grã enim ineo ipso qđ ha¬
betur. refertur. Magna igitur beniuolentia.
quȩ eciam si nichil conferat plus exhibet. &
cum inpatrimonio uichil habeat. largitũ plu¬

Expanded text:
singuli libri singula sunt fercula. 44 Intellige prius singuli libri singula sunt fercula. 44 Intellige prius quae habeant ferculorum dapes, et tunc mitte manum; ut ea quae legis vel quae accipis a Domino Deo tuo, operibus exsequaris, et collatam in te gratiam officiis repraesentes: ut Petrus et Paulus, qui evangelizando vicem quamdam largitori muneris reddiderunt, ut possent singuli dicere: non fuit: sed abundantius illis omnibus laboravi . 166. Alius ergo fructum accepti beneficii, ut aurum auro, argentum argento rependit: alius laborem, alius, haud scio an etiam locupletius, solum restituit affectum. Quid enim si reddendi nulla facultas suppetit? In beneficio referendo preponderat benevolencia quam possibilitas referendi muneris. Gracia enim in eo, quod habetur, refertur. Magis ergo benivolencia, que eciam, si niccum in patrimonio nihil habeat, largitur plu
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ cibum sibi solum dñs abundare memora¬
bat. sicut scriptũ ẽ in euangło. Ms cib ẽ.
ut faciã uoluntatẽ patris mei qui incelis ẽ.¬
Hoc cibo delectemur. de quoait ꝓpħ̾a. Delec¬
tare indnõ. Hoc cibo delectantur. qui suꝑi¬
ores delectationes mirabili ingenio compre¬
henderunt. qui possunt scire qualis sit
munda illa. & intelligibilis mentis delecta¬
tio. Edamus gͦ panes sapientię. & saturemur
in uerbodĩ. quia non insolo pane. sed in omĩ
uerbo dei uita ẽ. hominis facti adimaginẽ
dei. De poculo uero satis expresse dicit sc̃s iob.
Sicut terra expectans pluuiam. sic & isti ser-¬
scripturarũ humescamus alloquio. & quasi
ros. sic in nos dei uerba descendant: Cum gͥ
sederis ad illam mensam potentis : intellige
quis iste sit potens. Et in paradiso delectati¬
onis positus. atq inconuiuio sapientiȩ
locatus: considera quȩ apponuntur tibi.¬
Seriptura diuina conuiuium sapientie ẽ.

Expanded text:
Quem cibum sibi solum Dominus abundare memoraQuem cibum sibi solum Dominus abundare memoravit, sicut scriptum est in Evangelio: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei qui esHoc cibo delectemur, de quo ait Propheta: Delectare in Domino . Hoc cibo delectantur; qui superiores delectationes mirabili ingenio comprehenderunt, qui possunt scire qualis sit illa munda et intelligibilis mentis delectatio. Edamus ergo panes sapientiae; et saturemur in verbo Dei; quia non in solo pane, sed in omni verbo Dei vita est hominis facti ad imaginem Dei. De poculo vero satis expresse dicit sanctus Job: Sicut terra exspectans pluviam, sic et isti serScripturarum humescamus alloquio, et quasi ros sic in nos Dei verba descendant. Cum igitur sederis ad illam mensam potentis, intellige quis sit iste potens: et in paradiso delectationis positus, atque in convivio sapientiae locatus, considera quae apponuntur tibi.Scripura divina convivium sapientiae est:
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum ipsa terra suggerit. Spontaneos frue-¬
tus ministrat quos non seueris. multiplicatũ
quoq reddit quod acceperit. Negare tibi pecu¬
niam numeratã non licet. quomodo licet accq¬
habes. quod ita plurimum redibicio alla gieiao ud
dam̃ consieuit ualere: ut etiam inalre duare pe¬
uoni adgsais quando possunt preponderare pet¬
cena ł quid aliis utar exemplis eũ dñs ipse
remunc matio ne uberiorẽ scõꝵ mericis meuan¬
glio polliceatur. acq hortetur. ut opemiui
bonum opus dicens. dimittite & dimiute mino
date ioi dabitur. uiobis. mensurã bonã & c̃motã¬
& suꝑ effluentẽ dabunt insinum urm. Itaq
& illud conuiuium salomonis. non decibis¬
sed de oꝑib ẽ bonis.  Quo enam meliuis
eplantur animi. qu̾a ͫ bonis factis: Aut
quid aliud tam facile pocest iustoꝵ explere
mentes. quam boni oꝑis conscientia. Qu
aute: iocundior cib quã facere uoluntatẽ dei:

Expanded text:
exemplum ipsa terra suggerit. Spontane os frucexemplum ipsa terra suggerit. Spontane os fructus ministrat quos non severis, multiplicatum quoque reddit quod acceperit. Negare tibi pecuniam numeratam non licet, quomodo licet accephabes, quod ita plurimum redhibitio ista gratiae apud Deum consuevit valere, ut etiam in die ruinae inveniat gratiam quando possunt praeponderare peccata. Et quid aliis utar exemplis, cum Dominus ipse remunerationem uberiorem sanctorum meritis in Evangelio polliceatur, atque exhortetur ut operemur bonum opus, dicens: Dimittite et dimittetur vobis; date et dabitur vobis; mensuram bonam, commotam, supereffluentem dabun illud convivium Salomonis non de cibissed de operibus est bonis. Quo enim melius epulantur animi, quam bonis factis? Aut quid aliud tam facile potest justorum explere mentes, quam boni operis conscientia? Qui autem jucundior cibus, quam facere voluntatem Dei?
Abbreviated transcription (Latin):
hom̃o insipiens. & tanquã uinea homo egens sensi
Si reliqueris eum. desolabittr sicut agricultura.
Ergo eciam sapiens tanquam foenerata sibi: maio¬
re mensura semina suscepta restituat. Terragͦ dit
spontaneos fructus germinat. aut creditos ubt¬
riore cumulo refundit ac reddit. Utrunq deos
quodam hȩreditario usu parentis. ne relinquaris
sicut infoecundus ager. E stotamen. ut aliquis
excusare possit qđ non dederit. Quomodo excu¬
sare potest. qđ non reddiderit: Nondare cu-¬
quam uix licet. non reddere uͦ non licet. Ideo
pulchre salomon ait. Si sederis cenare ad mensã
potentis. sapienter incellige ea quȩ apponunt᷑
tibi. & mitte manũ tuam sciens quod oportet
te talia preparare. Si autẽ insaciabilis es:
noli concupiscere escas eius. Hȩc enim obtines
uitã falsam. Quas nos imitari cupientes senten¬
tias scripsimus. Conferre grãm bonum est. at
qui referre nescit durissimus. Humanitatis

Expanded text:
homo insipiens, et tamquam vinea homo egens sensu. homo insipiens, et tamquam vinea homo egens sensu. Si reliqueris eum, desolabitur . Sicut agricultura ergo etiam sapiens, ut tamquam fenerata sibi majore mensura semina suscepta restituat. Terra ergo aut spontaneos fructus germinat, aut creditos uberiore cumulo refundit ac reddit. Utrumque debes quodam haereditario usu parentis, ne relinquaris sicut in foecundus ager. Esto tamen ut aliquis excusare possit quod non dederit, quomodo excusare potest quod non reddiderit? Non dare cuiquam vix licet, non reddere vero non licet. 162. Ideo pulchre Salomon ait: Si sederis coenare ad mensam potentis, sapienter intellige ea quae apponuntur tibi: et mitte manum tuam sciens quod oportet te talia praeparare. Si autem insatiabilis es, 43 noli concupiscere escas ejus; haec enim obtinent vitam fallacem . Quas nos imitari cupientes sententias, scripsimus. Conferre gratiam bonum est: at qui referre nescit, durissimus. Humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quia obripit ꝑ importunitatẽ. Non est illud
iudicii. sed tedii. Nam & dñs ait in euangło de eo
qui iam clauserat hostium suũ. siquis hostiũ
eius ꝓcatius pulset : quia surget & dabit illi
ꝓpt̃ itnportunitatẽ. Pulchrum quoq est ꝓpen¬
siorẽ eius haberi rationem. qui tibi aut benefiei-¬
um aliquod aut minus contulit: si pse in¬
necessitatẽ incidit. Quid enim tam contra offieiũ.
quam non reddere quod acceperis: Nec mensura
pari. sed uberiore reddendum arbitror. & usun
pensare beneficii. ut tunc subuenias quando eꝰ
erumnam repellas. Et enim superiorẽ non esse
in referendo. quam inconferendo beneficio. hoce.
minorem ẽẽ : qm̃ qui prior contulit. tẽpore supi
est. humanitate prior. Unde imitanda nobisi
in hoc quoq natura terrarum. quȩ susceptũ señ
multiplicatiore solet numero reddere: quam dur¬
ꝑit. Ideo tibi scriptũ est. Sicut agricultura est

Expanded text:
quia obrepit per importunitatem. Non est illud quia obrepit per importunitatem. Non est illud judicii, sed taedii. Nam et Dominus ait in Evangelio de eo qui jam clauserat ostium suum, si quis ostium ejus procacius pulset, quia surgit et dat illi propter importunitatem. siorem ejus haberi rationem, qui tibi aut beneficium aliquod, aut munus contulit, si ipse innecessitatem incidit. Quid enim tam contra officium, quam non reddere quod acceperis? Nec mensura pari, sed uberiore reddendum arbitror, et usum pensare beneficii; ut et tu subvenias, quantum ejus aerumnam repellas. Etenim superiorem non esse in referendo quam in conferendo beneficio, hoc est minorem esse, quoniam qui prior contulit, tempore superior est, humanitate prior. 161. Unde imitanda nobis est in hoc quoque natura terrarum, quae susceptum semen multiplicatiori solet numero reddere quam acceperit. Ideo tibi scriptum est: Sicut agricultura est
Abbreviated transcription (Latin):
cõp̃hendere quam non uidet: Fides si fuerit
sicut granum sinapis: montes transferre potest.
Et non tibi datur ultra granum sinapis. Si ab un¬
dec inte grã. non est uerendũ : ne mens tua tanto
munere incipiat extolli. quia multi sunt qui
abaltitudine cordis sui grauius corruerunt.
quam si nullam habuissent dnui gram̃. Et qui
parũ habet non minuit: quia non est corporeũ
ut diuidatur. & qđ parum uidetur habenti.
plurimum est cui nichil de est. Consideranda
quã etiam uerecundia. quȩ ingenuos ꝓdit natales.
ut senib plus largiaris qui sibi labore iam non
queunt uictum quęrere. Similiter & debilitas
corporis. & hȩc iuuanda ꝓmptius. Tum siquis
ex diuitiis cetidit inegestatẽ. & maxime si non uitio
suo. sed aut latrociniis. aut ꝓscriptione. aut
calumniis quȩ habebat amisit. Sed forte dicat
aliquis. Cȩcus uno locosedet. & preteritur. &
iuuenis ualidus frequenter accipit. Et uerumẽ.

Expanded text:
comprehendere, quam non videt? Fides si fuerit comprehendere, quam non videt? Fides si fuerit sicut granum sinapis, montes transferre potest, et non tibi datur ultra granum sinapis. Si abundet in te gratia, non est verendum ne mens tua tanto munere incipiat extolli; quia multi sunt qui ab altitudine cordis sui gravius corruerunt, quam si nullam habuissent Domini gratiam? Et qui parum habet, non minuit; quia non est corporeum ut dividatur: et quod parum videtur habenti, plurimum est cui nihil deest. 42 158. Consideranda quam etiam verecundia, quae ingenuos prodit natales; ut senibus plus largiaris, qui sibi labore jam non queunt victum quaerere. Similiter et debilitas corporis, et haec juvanda promptius. Tum si quis ex divitiis cecidit in egestatem: et maxime si non vitio suo, sed aut latrociniis, aut proscriptione, aut calumniis, quae habebat, amisit. 159. Sed forte dicat aliquis: Caecus uno loco sedet et praeteritur, et juvenis validus frequenter accipit. Et verum est,
Abbreviated transcription (Latin):
niam & qͥ plurimũ auri possidet non abun¬
dat. quia nichil est quicquid in sȩculo est.
t qui exiguũ habet non minuit. quia nichil
est quod amittit. Ressine dispendio est.
quȩ tota dispendiũ est. Est etiã sic intelle-¬
tus bonus. Qui plurimũ habet. & sĩ non
donat non abundat. quia quantũ uis ad qui¬
rat eget semꝑ. quia plus concupiscit. Et qui
exiguũ habet nonminuit. quia non mub¬
tum᷑ quod pauꝑem pascit. Similit̾ gͦ & ille
pauꝑ. qͥconfert spũalia ꝓpecuniariis. & si
plurimum habeat grẽ. non abundat. Nonenun
onerat ꝙrã. sed alleuat mentẽ. Sed etiam sic pocest
incelli& Non abundas o homo Quantũ ẽ. enum
qđ accepisti : Sed tibi multum est. Ioħs quo nemo
maiorẽ. int̾ natos mulierũ : infẽrior tam̃ erat
eo qui minor est in regno çȩloꝵ. Potest & sie. Non
abundat dĩ grã corporaliter. quia spũalis est.
Quis eiꝰ potest aut magnitudinem. aut latitudinẽ

Expanded text:
niam et qui plurimum auri possidet, non abunniam et qui plurimum auri possidet, non abundat; quia nihil est quidquid in hoc saeculo est: et qui exiguum habet, non minuit; quia nihil est, quod amittit. Res sine dispendio est, quae tota dispendium est. 155. Est etiam sic intellectus bonus: Qui plurimum habet, et si non donat, non abundat; quia quantumvis acquirat, eget semper, qui plus concupiscit: et qui exiguum habet, non minuit; quia non multum est quod pauperem pascit. Similiter ergo et ille pauper qui confert spiritalia pro pecuniariis, et si plurimum habeat gratiae, non abundat; non enim onerat gratia, sed allevat mentem. 156. Sed etiam sic potest intelligi: Non abundas, o homo. Quantum est enim quod accepisti, etsi tibi multum est? Joannes quo nemo major est inter natos mulierum, inferior tamen erat eo, qui minor est in regno coelorum. 157. Potest et sic: Non abundat Dei gratia corporaliter, quia spiritalis est. Quis potest ejus aut magnitudinem aut latitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. Aduertimꝰ quẽ ad modũ & beniuolentiq̃
& liberalitatẽ & modũ cõp̃hendit. & fructũ
atq ꝑsonas. Ideo modũ. quia imꝑfectis dala
consiliũ. Nonenĩ patiuntur angustias. nis
imꝑfecti. Sed .&. siquis ȩccłiam nolens graui¬
re. insacerdotio aliquo constitutus aut mi¬
nisterio. non totũ quod habet conferat. sed
opetur cũ honestate quantũ officio sat est no
michi imꝑfectus uidetur. Et puto quod hic
angustiam non animi. sed rei familiaris di¬
xerit. De ꝑsonis autẽ puto dictũ. ut urã
abundantia sit ad illoꝵ in opiã.&. illoꝵ abin¬
dantia ad ur̃am in opiã. id est ut populi
abundantia sit bonȩ oꝑationis ad illoꝵ. sulle¬
uandã alendi inopiam . &. illoꝵ. abundantia spũ¬
alis adiuet inplebe inopiã meriti spualis.
& conferat ei grãm. Vnde exemplum optimũ
posuit. qͥ multũ non abundauit. &. qͥ modicũ
non minuit. Bene hortatur ad officium
miscđiȩ om̃s homines istud exemplũ. Quo¬

Expanded text:
. Advertimus quemadmodum et benevolentiam, et liberalitatem, et modum comprehendit, et fructum, atque personas. Ideo modum quia imperfectis dabat consilium, non enim patiuntur angustias, nisi imperfecti. Sed et si quis Ecclesiam nolens gravare in sacerdotio aliquo constitutus aut ministerio, non totum quod habet, conferat; sed operetur cum honestate quantum officio sat est, non mihi imperfectus videtur. Et puto quod hic augustiam non animi, sed rei familiaris dixerit. 153. De personis autem puto dictum: Ut vestra abundantia sit ad illorum inopiam, et illorum abundantia ad vestram inopiam; id est, ut populi abundantia sit bonae operationis ad illorum sublevandam alendi inopiam: et illorum abundantia spiritalis adjuvet in plebe inopiam meriti spiritalis, et conferat ei gratiam. 154. Unde exemplum optimum posuit: Qui multum, non abundavit: et qui modicum, non minuit. bene hortatur ad officium misericordiae omnes homines istud exemplum; quo
Abbreviated transcription (Latin):
cet. nichil plus usurpet ditior. Siue enim
pauꝑ. siue diues. in xp̃o unũ sunt. Nichil
sanctior plus sibi arroget. Ipsum enim par
est esse humiliorẽ. Sed nec ꝑsonã alteruis
accipiamus iniudicio. Grã absit. causam
merita discernant. Nichil sic opiionem.
immo fidem grauat. quã si in iudicando
potentiori dones causam inferioris. uel
pauꝑem in nocentẽ arguas. diuitẽ excuses
reũ culpȩ. Pronum quidẽ est genus ho¬
minum fauere honoratiorib. ne lȩsos
sese putent. ne uicti doleant.Sed primũ
si offensam uereris: non recipias iudiciũ.
Si sacerdos es aut siquisquam alius: non
lacessas. Licet tibi silere in negocio dum¬
taxat pecuniario. quanquã sit constantiȩ
adesse ȩquitati. Incausa autẽ dĩ ubi cõ¬
munionis ꝑiculũ est: etiam dissimulare

Expanded text:
cet, nihil plus usurpet ditior. Sive enim cet, nihil plus usurpet ditior. Sive enim pauper, sive dives, in Christo unum sunt. Nihil sanctior plus sibi arroget; ipsum enim par est esse humiliorem. 125. Sed nec personam alterius accipiamus in judicio: gratia absit, causae merita decernant. Nihil sic opinionem, immo fidem gravat, quam si in judicando potentiori dones causam inferioris: vel pauperem innocentem arguas, divitem excuses reum culpae. Pronum quidem est genus hominum favere honoratioribus, ne laesos sese putent, ne victi doleant. Sed primum si offensam vereris, non recipias judicium: si sacerdos es, aut si quisquam alius, non lacessas. Licet tibi silere in negotio duntaxat pecuniario; quamquam sit constantiae adesse aequitati. In causa autem Dei, ubi communionis periculum est, etiam dissimulare
Abbreviated transcription (Latin):
tate. aut doctrina & lectione existimatio¬
nẽ accumulet suam. Grata enĩ ȩccłȩ laus
doctoris est: bonũ opus alicuius prȩdica¬
ri. ita tam̃ sinullo studio fiat iactantię.
Laudent enĩ unumquenq ꝓximoꝵ labia
& non suũ os. & cõmendent oꝑa non stu¬
dia sua. Cȩcerũ siquis non oboediat ep̃o:¬
& extollere atq exaltare sese desiderat. &¬
obumbrare merita ep̃i. simulata affec¬
tatione doctrinȩ. aut humilita tis aut
ueritatis ea est regula. ut nichil facias¬
commendandi tui causa. quo minor aliusfiat.
neq siquid boni habeas. id ad deformationem
alterius & uitupationẽ exerceas. Nondefendas
imꝓbũ: & scã indigno commit tenda arbitre¬
ris. neq iterũ urgeas & impugnes. cuius
crimen non deprehenderis. Namcũ inom̃ib
iniusticia cito offendat. tũ maxime in ȩccła
ubi ȩquitatẽ esse oportet. ubi ȩqualitatẽ
haberi decet. ut nichil sibi potentior uindi-¬

Expanded text:
tate, aut doctrina et lectione existimatiotate, aut doctrina et lectione existimationem accumulet suam: Gratia enim Ecclesiae laus doctoris est. Bonum, opus 99 alicujus praedicari, ita tamen si nullo studio fiat jactantiae. Laudent enim unumquemque proximorum labia, et non os suum: et commendent opera, non studia sua. 123. Caeterum si quis non obediat episcopo, extollere atque exaltare sese desideret, obumbrare merita episcopi simulata affectatione doctrinae aut humilitatis, aut veritatis ea est regula, ut nihil faciascommendandi tui causa, quo minor alius fiat: neque si quid boni habeas, id ad deformationem alterius et vituperationem exerceas. 124. Ne defendas improbum, et sancta indigno committenda arbitreris: neque iterum urgeas et impugnes, cujus crimen non deprehenderis. Nam cum in omnibus injustitia cito offendat, tum maxime in Ecclesia, ubi aequitatem esse oportet, ubi aequalitatem haberi decet; ut nihil sibi potentior plus vindi
Abbreviated transcription (Latin):
animi directa simplicitas. satisq se ipsã
cõm̃dat. In ipso uͦ munere neq seuerita¬
tẽ esse durã conuenit. nec nimiam re-¬
missionẽ. ne aut potestatẽ exercere.
aut susceptũ officiũ nequaquã implere
uideamur. ł nicendũ quoq ut beneficus
anq officiis obligemus plurimos. & collatã
reseruemus grãm. ne iure beneficu fiant
in memores. quise grauiter lesos dolent. Sepe
enim usciuenit. ut quos grã foueris uel ali¬
quo suꝑiori cumulaueris gradu: auertant
se indigne. si aliquẽ eis prȩponendũ iudices.
Sod& sacerdotẽ benesicus suis uel iudicus fa¬
uere conuenit ut ęquitatẽ custodiat. &
prbro uel ministro deferre ut parenti.
Neq hos quia semel ꝓbati sunt. arrogantes
esse oportet. sed magis tanquã memores gr̃ȩ
humilitatẽ tenere. neq offendi sacerdotẽ.
si aut prb̃r aut minister aut quisquã de
clero. aut miscđĩa aut ieiuinio. aut integri¬

Expanded text:
animi directa simplicitas, satisque se ipsa animi directa simplicitas, satisque se ipsa commendat. 120. In ipso vero munere neque severitatem esse duram convenit, nec nimiam remissionem; ne aut potestatem exercere, aut susceptum officium nequaquam implere videamur. 121. Enitendum quoque ut beneficiis atque officiis obligemus plurimos, et collatam reservemus gratiam; ne jure beneficii fiant immemores, qui se graviter laesos dolent. Saepe enim usu venit ut quos gratia foveris, vel aliquo superiore cumulaveris gradu, avertas, si indigne aliquem eis praeponendum judices. Sed et sacerdotem beneficiis suis vel judiciis favere convenit, ut aequitatem custodiat, et presbytero vel ministro deferre, ut parenti. 122. Neque hos quia semel probati sunt, arrogantes esse oportet; sed magis tamquam memores gratiae, humilitatem tenere: neque offendi sacerdotem, si aut presbyter, aut minister, aut quisquam de clero, aut misericordia, aut jejunio, aut integri
Abbreviated transcription (Latin):
ul eos quti assentatione inuitantur. fidos
sibi erbiretur Nam & illi frequente
fe uenlere uolunt. & isti imperia dura
ferre non possunt. Leui assentacuancula
facile capiuntur. Si ꝑstrinxeris uerbo.
mur murant. deserunt. infesti abeunt.
in dignantes relinquunt. Imꝑare malunt
quã oboedire. quasi obnoxios benesicio
subiectos sibi debere esse ex istinant.
quos prȩpositos sibi habere debeant.
Qiuis iitur sibi fideles putet. quos uel pe¬
cunia uel adulatione sibi obligandos
crediderit : Nam & ille qui pecuniã
acceꝑit. uilem se & despectũ uid̾cat. nͥ
sepe redimatur. Itaq frequenter ex pectat
prȩcium suũ. Et ille qui obsecratione
ambitus uidet᷑. uult semꝑ se rogari. Ergo
bonis actib & sincero ꝓposito nitendũ
ad honorẽ arbitror & maxime ȩcclasticũ.
ut neq resupina arrogantia uel remissa
neglegentia sit. neq turpis affectatio
& indecora ambitio. Ad om̃ia abundat

Expanded text:
vel eos qui assentatione invitantur, fidos vel eos qui assentatione invitantur, fidos sibi arbitretur? Nam et illi frequenter se vendere volunt, et isti imperia dura ferre non possunt. Levi assentatiuncula facile capiuntur: si perstrinxeris verbo, immurmurant, deserunt, infesti abeunt, indignantes relinquunt, imperare malunt, quam obedire: quasi obnoxios beneficio, subjectos sibi debere esse existimant, quos praepositos sibi habere debeant. 118. Quis igitur sibi fideles putet, quos vel pecunia vel adulatione sibi obligandos crediderit? Nam et ille qui pecuniam acceperit, vilem se et despectum judicat, nisi saepe redimatur? Itaque frequenter exspectat pretium suum: et ille qui obsecratione ambitus videtur, vult semper se rogari. bonis actibus et sincero proposito nitendum ad honorem arbitror, et maxime ecclesiasticum; ut neque resupina arrogantia, vel remissa negligentia sit: neque turpis affectatio, et indecora ambitio. Ad omnia abundat
Abbreviated transcription (Latin):
uudicet & quisquis ad me ueniet cuicunq
fuariet uidicium necessariũ. iustificabo
alum. Talib deliniebat singulos sermo¬
nibus. Et cũ accederent adorare eum
extendens manus suas app̃hendebat atis
osculabatur eos. Sic conuertit inse corda
om̃iũ. dum blandiciȩ huiusmodi intimoꝵ
tangunt uiscerũ sensũ. Sed delicati isti
& ambitiosi eleger̃ honorabilia & grata
ad tẽpꝰ & iocunda. Ubi parua ꝓcessit
dilatio. quam prudens om̃iumꝰ ꝓpħa pau-¬
lisꝑ cedendo int̾ponendã putauit : non
potuerunt tolerare ac sustinere. Deniq
nondubitans deuictoria dauid. cõmenda.¬
bat filiũ dimicaturis. ut ei parcerent.
Ideoq nec proelio interesse uoluit. nec
uel referre arma parricidȩ licet uide.¬
retur. sed tam̃ filio. Liquet gͥ ea esse ꝑpetua
ac solida. quȩ uera sunt & quȩ sincere po¬
tius quãdolo congregantur. Eauͦ quȩ
simulatione atq assentatione parata sunt.¬
quui pecunia a doboedientiam ređimintor

Expanded text:
judicem, et quisquis ad me veniet, cuicumque judicem, et quisquis ad me veniet, cuicumque fuerit judicium necessarium, justificabo illum? Talibus delinibat singulos sermonibus. Et cum accederent adorare eum, extendens manus suas, apprehendebat atque osculabatur eos. Sic convertit in se corda omnium, dum blanditiae hujusmodi intimorum tangunt viscerum sensum. 115. Sed delicati isti et ambitiosi elegerunt honorabilia et grata ad tempus et jucunda: ubi parva processit dilatio, quam prudens omnium propheta paulisper cedendo interponendam putavit, non potuerunt tolerare ac sustinere. Denique non dubitans de victoria David, commendabat filium dimicaturis, ut ei parcerent. Ideoque nec praelio interesse maluit; ne vel referre arma, parricidae licet, videretur, sed tamen filio. 116. Liquet igitur ea esse perpetua ac solida, quae vera sunt, et quae sincere potius quam dolo congregantur: ea vero quae simulatione atque assentatione parata sunt,qui pecunia ad obedientiam redimuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam diuturnũ esse non solet. Inprincipio
uernat. in pcessu tanquã flosculus dissipa.¬
tur & soluitur. Qđ autẽ uerũ aut since¬
rũ: alta fundatur radice. Et ut exemplis
lata sunt diuturna esse non possunt. sed
tanquam ad tẽpus uirentia cito decidant:
exea familia exqua nobis plurima ad uir¬
tutis ꝓfectũ exempla accersiuimus. unũ
simulationis & fraudis ꝓferamus testimo¬
nium. Absalon erat dauid regis filius.
decore insignis. egreguis forma. prestans
iuuenta. ita ut uir talis uisrł non repe-¬
rirecur. auestigio pedis usq aduerticẽ
immaculatus. Is fecit sibi currus & equos
& uiros quinqu̾aginta quicurrerent ante
eum. Surgebat diluculo & stabat ante
portam inuia. & siqũe aduer ad eseim esice
noidieu quȩrentẽ. accedebat olcium dicens.
tribu unasũ. de tribubus iserbaserabor
cubu Rreferebat absalon. Uerbadnabona
sunt & directa. sed quite andiat non est
tin datus arege. Quis constrcuet me

Expanded text:
etiam diuturnum esse non solet. In principio etiam diuturnum esse non solet. In principio vernat, in processu tamquam flosculus dissipatur et solvitur: quod autem verum ac sincerum, alta radice fundatur. 113. Et ut exemplis lata sunt, diuturna esse non possunt, sed tamquam ad tempus virentia cito decidunt, ex ea familia ex qua nobis plurima ad virtutis profectum exempla accersivimus, unum simulationis et fraudis proferamus testimonium . 114. Abessalon erat David regis filius, decore insignis, egregius forma, praestans juventa; ita ut vir talis in Israel non reperiretur, a vestigio pedis usque ad verticem immaculatus. Is fecit sibi currus et equos, et viros quinquaginta, qui praecurrerent ante eum. Surgebat diluculo, et stabat ante portam in via: et si quem advertisset regis judicia quaerentem, accedebat ad eum, dicens: u sum de tribubus Israel, servus tuus. Referebat Abessalon: Verba tua bona sunt et directa, et qui te audiat non est tibi datus a rege. Quis constituet me
Abbreviated transcription (Latin):
ultra modũ fluere. Quicquid exaffectu
puro ac sincero ꝓmitur. hoc est decoꝵ.
on suꝑfluas ȩdificationes aggredi. nec pix̧t̃¬
mutere necessarias. Et maxime sacerdoti
hoc conuenit. Ornare dei tẽplũ decore
congruo. ut etiam hoc cultu auladnĩ res-¬
plendeat. Impensas miscđiȩ conuenien-¬
tes frequentare. quantũ oporteat largiri
ꝑegrinis. non suꝑflua sed cõpetentia. non
redundantia sed congrua humanitati.
ne sũptu pauperũ alienã sibi querat
gram riec restrictiorem ergaclericos. aut
indulgentiorẽ se prȩbeat. Alterum enum
inbumanum. alterũ ꝓdigũ. siaut supt᷑
desit necessitati. quos a sordidiꝰ negotiationis
au cupiis retrahere debeas. aut uoluptati
ceptoꝵ esse mensurã conuenit. ne aut numniꝗa
remissio uideatur. auc nimia seueritas.
Pleriq enim remissiores malunt esse. ui
uideantur boniesse. Sed nichil simulatũ
& fictũ uere uirtutis esse certũ est: quin

Expanded text:
ultra modum fluere. Quidquid ex affectu ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, ornare Dei templum decore congruo, ut etiam hoc cultu aula Domini resplendeat: impensas misericordiae convenientes frequentare: quantum oporteat largiri peregrinis; non superflua, sed competentia: non redundantia, sed congrua humanitati; ne sumptu pauperum alienam sibi quaerat am, nec restrictiorem erga clericos aut indulgentiorem se praebeat. Alterum enim inhumanum, alterum prodigum; si aut sumptus desit necessitati eorum quos a sordidis negotiationis aucupiis retrahere debeas: aut voluptati eceptorum esse mensuram convenit; ne aut nimia remissio videatur, aut nimia severitas. Plerique enim remissiores malunt esse, ut videantur boni esse: sed nihil simulatum et fictum verae virtutis esse certum est; quin
Abbreviated transcription (Latin):
hospicalitas cũ holerib. Et infra. Meli¬
or est panis insuauitate cũ pace. Non enĩ
ꝓdigos nos docet esse scriptura. sed libera¬
les. Largitatis enĩ duo sunt genera.
Unu liberalitatis. alterũ ꝓdige effusionis.
Iie lal est hospitio recipere a bedẽ sestore¬
berellumere captiuos. non habentes siiescer
aucalm sr odigũ est sũptuosis effluiescere
conuiu is. & uino plurimo. Unde legista
Prodigũ est iunũ & contumeliosa ebrietas.
rodigũ est popularis fauorisgrã. exinani¬
re ꝓprias opes. qđ faciunt qui ludus cer¬
censib ueletiam theatralib & munerib
gladiatoriis. uel etiam uenationibi pa¬
trimoniũ dilapsi dant suũ ut uincant
supioꝵ cȩlebritates. cũ totũ illud sit
in ane quod agunt. quando quidẽ etiam
bonoꝵ oꝑum sũptib immoderatũ esse
non deceat. Pulchra liberalitas. erga ipsos
quoq pauperes mensurã tenere. ut abuin-¬
des plurib. non conciliandi fauoris grã

Expanded text:
hospitalitas cum oleribus . Et infra: Melihospitalitas cum oleribus . Et infra: Melior est panis in suavitate cum pace . Non enim prodigos nos docet esse Scriptura, sed liberales. 109. Largitatis enim duo sunt genera: unum liberalitatis, alterum prodigae effusionis. Liberale est hospitio recipere, nudum vestire, redimere captivos, non habentes sumptu juvare: prodigum est, sumptuosis effluescere conviviis, et vino plurimo; unde legisti: Prodigum est vinum, et contumeliosa ebrietas . Prodigum est popularis favoris gratia exinanire proprias opes: quod faciunt qui ludis circensibus, vel etiam theatralibus, et muneribus gladiatoriis, vel etiam venationibus patrimonium dilapidant suum, ut vincant superiorum celebritates; cum totum illud sit inane, quod agunt. Quandoquidem etiam bonorum operum sumptibus immoderatum esse non deceat. 110. Pulchra liberalitas erga ipsos quoque pauperes mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia
Abbreviated transcription (Latin):
untur plurimȩ cominoditates. quȩ contẽ¬
nenti aliqua intẽpore postea fructuose
er̃. In officus autẽ hospitalib om̃ib qͥdẽ
humanitas imꝑtienda est. uistis autẽ uberior
deferenda honorificentia. Quicunq enĩ
iustum receperit in nomine iusti. mercedẽ
iusti accipiet ut dñs ꝓnuntiauit. Tanta auc̃
est apuddm̃ hospitalitatis grã: ut ne potꝰ
quidẽ aquȩ frigidȩ a pręmus remuneratio¬
nis immunis sit. Uides quia abraham dĩ
recepit hospicio. dum hospites quęrit. e¬
Uidesqr loth angłos recepit: Vnde scis ne
& tu cũ suscipis hominẽ. suscipias xp̃m:
influxit mentib. ut pecunia honori
sit. & animi hominum diuitiarũ admi¬
ratione capiantur. Inde se immersit
auaritia. uelut quedã bonoꝵ ariditas
quicquid prȩt̃morẽ impenditur. Sed
etiam in hoc aduersus auariciam nequod
afferre possit impedimentũ ꝓspexit scriꝑ¬
tura uenerabilis dicens. quia melior est

Expanded text:
untur plurimae commoditates, quae contemuntur plurimae commoditates, quae contemnenti aliqua in tempore, postea fructuosae erunt. 107. In officiis autem hospitalibus, omnibus quidem humanitas impartienda est: justis autem uberior deferenda honorificentia: Quicumque enim justum receperit in nomine justi, mercedem justi accipiet , ut Dominus pronuntiavit. Tanta autem est apud Deum hospitalitatis gratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remunerationis immunis sit. Vides quia Abraham Deum recepit hospitio, dum hospites quaerit? Vides quia Loth angelos recepit? Unde scis ne et tu cum suscipis hominem, suscipias Christum? influxit mentibus, ut pecunia honori sit, et animi hominum divitiarum admiratione capiantur. Inde se immersit avaritia, veluti quaedam bonorum ariditas quidquid praeter morem impenditur. Sed etiam in hoc adversus avaritiam, ne quod afferre possit impedimentum, prospexit Scriptura venerabilis, dicens: Quia melior est
Abbreviated transcription (Latin):
officiis. ex plorari aduentus hospitũ.
Qđ abrahȩ laudi est datũ. qui ante ianuã
suã speculabat᷑: ne forte prȩteriret perba¬
grinus aliquis. & diligenter prȩtendebat
oxeubias. ut occurreret. ut pręuenir et
ut rogaret necransiret hospes dicens. Dnẽ
si inueni gram ante te. ne prȩcerieris pue¬
rũ tuum. Et ideo ꝓhospitalitatis merce¬
de. fructũ posteritatis recepit. Loth
quoq nepos eiꝰ nonsolum genere sedetiam
uirtute ꝓximus. ꝓpter hospitalitatis affec-¬
non alieni cupidũ. immode suo iure ce-¬
dentẽ potius aliqua si fuerit lacessitus.
quã aliena iura pulsantẽ. fugitantẽ litiũ.
ab horrentẽ a uirgiis. redunentẽ concor¬
diȩ & tranquillitatis grãm. siquidẽ desuo
uire uirũ bonũ aliquid relaxare. non
solũ liberalitatis. sed plerunq etiã cõmo¬
ditatis est. Prumũ dispendio litis carere.
non mediocre est lucrum. Deinde accedit
ad fructũ. quo auget᷑ amicitia ex qua ori¬

Expanded text:
eralitatis, explorare adventus hospitum. 104. eralitatis, explorare adventus hospitum. 104. Quod Abrahae laudi est datum, qui ante januam suam speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus aliquis: et diligenter praetendebat excubias, ut occurreret, ut praeveniret, ut rogaret, ne transiret hospes, dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum . Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepit. 105. Loth quoque nepos ejus non solum genere, sed etiam virtute proximus, propter hospitalitatis affecnon alieni cupidum; immo de suo jure cedentem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliena jura pulsantem, fugitantem litium, abhorrentem a jurgiis, redimentem concordiam et tranquillitatis gratiam. Siquidem de suo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua ori
Abbreviated transcription (Latin):
Lamadolescentẽ legimus in euangłio iohem.
&e sua uoce. licet meritis & sapientia nulli
fuerit senioꝵ scđs. Erat enĩ ineo senect᷑
uenerabilis moꝵ. & incana prudentia.
Uita enim immaculata bone senectucis
fectũ bone existimationis. si depotentis
manib eripias in opẽ. de morte damnatũ
eruas. quantũ sine ꝑturbatione fieri
potest. ne uideamur iactantiȩ magiscausa
facere quam miscdĩȩ. & grauiora inferre
uulnera. dũ leuiorib mederi desideramꝰ.
Iam si oppressũ opib potentis & factione
magis quam sceleris sui precio grauatũ
liberaueris. egregiȩ conualescit opinionis
testimoniũ. Cõmendat plerosq etiam
hospitalitas. Est enĩ publica species huma-¬
nitatis. ut ꝑegrinus hospicio nonegeat.
suscipiatur officiose. pateat aduenienti
totius est orbis existimationi. ꝑegrinos
cum honore suscipi. non deesse mense hos
pitalitalitatis grã. occurrere liberalitatis¬

Expanded text:
Nam adolescentem legimus in Evangelio Joannem Nam adolescentem legimus in Evangelio Joannem et sua voce, licet meritis et sapientia nulli fuerit seniorum secundus, erat enim in eo senectus venerabilis morum et cana prudentia. Vita enim immaculata bonae senectutis rofectum bonae existimationis, si de potentis 95 manibus eripias inopem, de morte damnatum eruas, quantum sine perturbatione fieri potest; ne videamur jactantiae magis causa facere, quam misericordiae, et graviora inferre vulnera, dum levioribus mederi desideramus. Jam si oppressum opibus potentis, et factione magis quam sceleris sui pretio gravatum liberaveris, egregae convalescit opinionis testimonium. 103. Commendat plerosque etiam hospitalitas. Est enim publica species humanitatis, ut peregrinus hospitio non egeat, suscipiatur officiose, pateat advenienti tocius est orbis existimacione peregrinos cum honopitalitatis gratiam, occurrere officiis lib
Abbreviated transcription (Latin):
magnus triumphis. Illius angustiora oꝑa.
huius suꝑiora. Uterq igitur diuina sub-¬
nixus grã. ultra humanam ꝓcessit condicio¬
nem. Ille mari. hic cȩlo imperauit. Pulchra
itaq copula senioꝵ atq adolescentiũ. Alii
testimonio. aliisolatio sunt. Aliĩ magisterio.
alii delectationi. Omitto qđ abrahȩ adhe-¬
sit loch. adolescentulus ꝓficiscenti. ne forte
hoc ꝓpinquitatis magis fuisse estimetur.
& necessariȩ potius quãuoluntariȩ ad unc¬
tionis. Quid heliam aut heliseũ loqua¬
mur : Licet non expresse heliseũ iuiue¬
nẽ scriptura significauerit: aduertunus
tam̃ & colligimus uniorẽ fuisse. Inactib
apłoꝵ barnabas marcũ assũpsit. paulus
sileam. paulus limotheum. Paulus łitum.
Sed illis supiorib uidemus diuisa officia.
ut seniores consilio prȩualerent. uiniores
ministerio. Plerunq etiam iuirtutib
pares. dispares ȩtatib sui delectantur
copula. sicut delectabantur Petrus & ioħs.

Expanded text:
magnus triumphis. Illius augustiora opera, magnus triumphis. Illius augustiora opera, hujus prosperiora. Uterque igitur divina subnixus gratia, ultra humanam processit conditionem : ille mari, hic coelo imperavit. 100. Pulchra itaque copula seniorum atque adolescentium . Alii testimonio, alii solatio sunt: alii magisterio, alii delectationi. Omitto quod Abrahae adhaesit Loth adolescentulus etiam proficiscenti; ne forte hoc propinquitatis magis fuisse existimetur, et necessariae potius quam voluntariae adjunctionis. Quid Eliam atque Elisaeum loquamur? Licet non expresse Elisaeum juvenem Scriptura significaverit, advertimus tamen et colligimus juniorem fuisse . In Actibus apostolorum Barnabas Marcum assumpsit, Paulus Silam, Paulus Timotheum, Paulus Titum . 101. Sed illis superioribus videmus divisa officia, ut seniores consilio praevalerent, juniores ministerio. Plerumque etiam virtutibus pares, dispares aetatibus, sui delectantur copula, sicut delectabantur Petrus et Joannes.
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiam scĩficauit ad grãm. Deniq
cũ ineiꝰ tabernaculo diuina refulgere
prȩsentia uideretur maiestas dnĩ. solus
erat intabernaculo iesusnaue. Moy ses
cũdeo loquebatur. iesus pariter nube sacra
tegebatur. Pres biteri & popłs deorsum
stabant. iesus cũ moyse ad accipiendã legẽ
ascendebat. Onuĩs popłs intra castra erat.
iesus extra castra intabernaculo testimonii.
Cũ columna nubis descenderet. & loqueret᷑
cũ moy se. quasi fidus astabat manisteio. mec
longe posici diuina trepidarent mieaenbud
Ubuos igitur uit̃ admiranda oꝑa ab rerierenda
secteta seõ moysi inadtuiduus adherebaer
U nae factũ est ucqui fuerat socuis coriuiersa¬
tionis fieret successor pocestatis. Mermo
crHiuis modi euasit. ut sisteret fluminũ
curfus. ddiceret stec sol & staret sol quasi
eiꝰ spectator uictoriȩ. noctẽ differret.
eligeretur. ut popłm introduceret interrã
reꝓmissionis. Magnus uir fidei miraculis.

Expanded text:
verum etiam sanctificavit ad gratiam . Denique verum etiam sanctificavit ad gratiam . Denique cum in ejus tabernaculo divina refulgere praesentia videretur majestas Domini, solus erat in tabernaculo Jesus Nave. Moyses cum Deo 94 loquebatur, Jesus pariter nube sacra tegebatur. Presbyteri et populus deorsum stabant; Jesus cum Moyse ad accipiendam Legem ascendebat . Omnis populus intra castra erat, Jesus extra castra in tabernaculo testimonii. Cum columna nubis descenderet, et loqueretur cum Moyse, quasi fidus astabat minister: nec longe positi divina trepidarent miracula. 99. Ubique igitur inter admiranda opera et reverenda secreta sancto Moysi individuus adhaerebat. Unde factum est ut qui fuerat socius conversationis, fieret successor potestatis . Merito vir hujusmodi evasit, ut sisteret fluminum cursus , diceret: Stet sol, et staret sol ; quasi ejus spectator victoriae noctem differret, eligeretur, ut populum introduceret in terram repromissionis. Magnus vir fidei miraculis,
Abbreviated transcription (Latin):
lumꝰ. tales simus. Et qualẽ affectũ habemꝰ:
talẽ apiamus. Neq dicamꝰ incorde nr̃o
uerbũ iniquum. qđ abscondi putemꝰ silen-¬
tio ei qui audit inocculto dicta. qui occulta
fecit. & cognoscit secreta uiscerũ: quisen¬
sũ iuscerib infudit. Ergo tanqu̾a sub
oculis constituti iudicis quicquid gerimꝰ.
inluce positũ putemus: ut om̃ib mani¬
bonis iungi. Adolescentib quoq utile
ut claros & sapientes uiros sequantur.
qm̃ qui congreditur sapientib sapiens
est. Qui autẽ cohȩret imprudentib
imprudens agnoscitur. Et ad instructio¬
nẽ itaq plurimũ ꝓficit. & ad ꝓbitatis
testimonium. Ostendunt enĩ adolescentes
eoꝵ se inutatores esse quib adhȩrent.
& ea conualescit opinio. qđ abhis uiuen¬
di acceꝑint similitudinẽ. cũ quib con¬
uersandi hauserint cupiditatẽ. Inde
tantus iesusnaue. qđ eũ non solũm eru¬
diuit ad legis scientiam moysi copula.

Expanded text:
lumus, tales simus: et qualem affectum habemus, lumus, tales simus: et qualem affectum habemus, talem aperiamus. Neque dicamus in corde nostro verbum iniquum, quod abscondi putemus silentio; quia audit in occulto dicta, qui occulta fecit: et cognoscit secreta viscerum, qui sensum visceribus infudit. Ergo tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, in luce positum putemus, ut omnibus manibonis jungi. Adolescentibus quoque utile, ut claros et sapientes viros sequantur; quoniam qui congreditur sapientibus, sapiens est: qui autem cohaeret imprudentibus, imprudens agnoscitur. Et ad instructionem itaque plurimum proficit, et ad probitatis testimonium. Ostendunt enim adolescentes eorum se imitatores esse, quibus adhaerent; et ea convalescit opinio, quod ab his vivendi acceperint similitudinem, cum quibus conversandi hauserint cupiditatem. 98. Inde tantus Jesus Nave, quod eum non solum erudivit ad Legis scientiam Moysi copula,
Abbreviated transcription (Latin):
Nonest nobis portio cũ dauid: neq hȩreditas
infiliis iesse. Reuertere unusquisq inca
pło ac destitutus. uixdũarum tribuũ ꝓpt̃
dauid meritũ habere potuit societatẽ. Clar&¬
gͦ qm̃ ȩquitas imperia confirmet. & iniusti¬
cia dissoluat. Nam quo modo potest malicia
regnũ possidẽre. quȩ neunam quidẽ pͥuatã
potest regere familiam : Summa gͥ benig¬
nitate opus est : ut nonsolum publica gu¬
bernacula. sed etiam priuata iura tueam᷑.
Plurimũ uiuat beniuolentia. quȩ om̃s
studet beneficiis amplecti. deuincere officuis.
obpignerare grã. Affabilitatẽ quoq ser-¬
monis diximus ad conciliandã gram̃ ua¬
lere plurimũ. sed hanc uolumus esse sin¬
cerã ac sobriam sine ulla adulatione. ne
simplicitatẽ ac puritatẽ alloqui dedeceat
sermonis adulatio. Forma enĩ esse debemꝰ
cȩceris. non solũ inoꝑe. sed etiam insermꝰ¬
ne. incastitate acfide. Quales haberi uo¬

Expanded text:
Non est nobis portio cum David, neque haereditas Non est nobis portio cum David, neque haereditas in filiis Jesse. Revertere unusquisque in tpulo ac destitutus, vix duarum tribuum propter David meritum habere potuit societatem.  aequitas imperia confirmet, et injustitia dissolvat. Nam quomodo potest malitia regnum possidere, quae ne unam quidem privatam potest regere familiam? Summa igitur benignitate opus est, ut non solum publica gubernacula, sed etiam privata jura tueamur. Plurimum juvat benevolentia, quae omnes studet beneficiis amplecti, devincire officiis, oppignerare gratia. 96. Affabilitatem quoque sermonis diximus ad conciliandam gratiam valere plurimum. Sed hanc volumus esse sinceram ac sobriam sine ulla adulatione, ne simplicitatem ac puritatem alloquii dedeceat sermonis adulatio; forma enim esse debemus caeteris non solum in opere, sed etiam in sermone, in castitate ac fide. Quales haberi vo
Abbreviated transcription (Latin):
spũalis est sacietas. quã oꝑatur scientia.
A merito scientiȩ opus est. quia non inpane
solo uiuit homo. sed inom̃i uerbodĩ. Frgo
qui sic sciebat saturari. & sic sciebat esuri¬
re. sciebat ut semꝑ noua quȩreret. esuri
ret dm̃. sitiret dm̃. Sciebat esurire. qui
sciebat quod esurientes manducabunt:
Sciebat & poterat abundare. qui nichil
habebat & possidebat omĩa. Egregie itaq
iuros alicui prȩsidentes muneri com̃dat
iusticia. & contra iniquitas destituit atq
impugnat. Exemplo nobis est scriptura
quȩ dicit. quia cũ popłs isrł post mortẽ
salomonis rogasset filiuĩ eiꝰ roboam. ut
releuaret ceruices eoꝵ a seruitute dura.
& paterni imꝑu tẽꝑaret austeritatẽ:
illum spreco senili consilio de suggestione
adolescentiũ responsũ dedisse huius modi.
quia & onus adiceret suꝑꝑatriũ iugũ.
& leuiora grauiorib supplicus mutaret.
Quo responso exasꝑati responderunt poplĩ.

Expanded text:
spiritualis est satietas, quam operatur scientia. spiritualis est satietas, quam operatur scientia. Et merito scientia opus est; quia non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei . Ergo qui sic sciebat saturari et sic esurire, sciebat ut semper nova quaereret, esuriret Deum, sitiret in Dominum. Sciebat esurire, qui sciebat quia esurientes manducabunt : sciebat et poterat abundare, qui nihil habebat, et possidebat omnia viros alicui praesidentes muneri commendat justitia: contra iniquitas destituit atque impugnat. Exemplo nobis est Scriptura quae dicit quia cum populus Israel post mortem Salomonis rogasset filium ejus Roboam, ut relevaret cervices eorum a servitute dura, et paterni imperii temperaret austeritatem, illum spreto senili consilio de suggestione adolescentium responsum dedisse hujusmodi, quia et onus adjiceret super patrium jugum, et leviora gravioribus suppliciis mutaret . 94. Quo responso exasperati responderunt populi:
Abbreviated transcription (Latin):
certaminis. patiens laboris. securus meri¬
ti prȩstolabatur. Scio inquit & humiliari.
Non gͦ indocta humilitas. sed quȩ habeat sui
modestiam & scientiã laudatur. Est enĩ
humilitas formidinis. est imperitiȩ. atq
ignorantiȩ. &ideo scriptura ait. Et humi¬
les sp̃ũ saluabit. Prȩclare gͦ dixit: scio &
humiliari. idest quo in loco. qua modera¬
tione. quo fine. inquo officio. in quo mu¬
nere. Nesciit phariseus humiliari.
ideo deiectus. Sciuit publicanus. ideo
iustificatꝰ est. Sciebat & abundare paulus.
quia animam habebat diuitẽ. & si thesau¬
rum diuitis nonhabebat. Sciebat abunda¬
re. qui non quȩrebat datũ inpecunia sed
rerurebat fructũ ingra. Possuinus & sic
intelligere. quia sciebat abundare quipote¬
rat dicere. Os nr̃m patet aduos o chorinchi
cor nrm dilatatũ est. In om̃ib erat imbrt.
& saturari & esurire: Beatus quisciebat
saturari in xp̃o. Nongͦ illa corporalis sed

Expanded text:
certaminis, patiens laboris, securus mericertaminis, patiens laboris, securus meriti praestolabatur: Scio, inquit, et humiliari . Non ergo indocta humilitas, sed quae habeat sui modestiam et scientiam, laudi datur. Est enim humilitas formidinis, est imperitiae atque ignorantiae; et ideo Scriptura ait: Et humiles spiritu salvabit . Praeclare ergo dixit: Scio et humiliari, id est, quo in loco, qua moderatione, quo fine, in quo officio, in quo munere. Nescivit Pharisaeus humiliari, ideo dejectus est: scivit publicanus, ideo justificatus est . 91. Sciebat et abundare Paulus, quia animum habebat divitem; etsi thesaurum divitis non habebat. Sciebat abundare, qui non quaerebat datum in pecunia, sed requirebat fructum in gratia. Possumus et sic intelligere, quia sciebat abundare, qui poterat dicere: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est . 92. In omnibus erat imbutus, et saturari et esurire. Beatus qui sciebat saturari in Christo. Non ergo illa corporalis, sed