comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit aliquis non cotidie eẽ accipien
puriꝰ homo continẽtiꝰq uiuat. quo
ad tm̃ sacram̃tũ dignus accedat.
Qui enĩ manducauit ĩdigne. iu¬
diciũ sibi mãducat. et bibit. alius
cõtͣ ymo in qͥt sitanta ẽ plaga pc̃ci
atq ĩpetꝰ morbi. ut medicam̃ta
talia differenda sint. Aũcte antis¬
titis debet quisq ab altario remo¬
u̾i ad agendam pm̃am. et eadem
suo cumlitet uł auferat se cõiom
se debere a cotidiana medicina do
minici corporis seꝑare. Tectiꝰ int̾
Neuter eniz exhorreret corpus et
sang̾ne dni. Sed saluberrimũ sa¬
ẽm̃tũ certatĩ honorare cõtendũt.
Neq emĩ litigau̾unt inter se. aut
qͥsq eoꝵ alteri se p̾posuit. zacheus
et ille centurio cum salnatorem ho¬

Expanded text:
rit aliquis non cotidie accipiendam epurius homo continentiusque uiuit, quo ad tantum sacramentum dignus accedat; qui enim manducauerit indigne, iudicium sibi manducat et bibit.\' alius contra: Immo, inquit, si tanta est plaga peccati atque impetus morbi, ut medicamenta talia differenda sint, auctoritate antistitis debet quisque ab altario remoueri ad agendam paenitentiam et eadem suo, cum libet, uel auferat se communioni iudicetur, non se debere a cotidiana mminici corporis separare. Rectius inter Neuter enim eorum exhorret corpus et sanguinem Domini, sed saluberrimum sacramentum certatim honorare credunt. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisque eorum se alteri praeposuit Zachaeus et ille centurio, cum unus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
una generatio. Ante lucifeꝵ. añ
om̃ia que fc̃a sunt. aute omues
angelos aũ om̃e creaturam. qͣre.
qr om̃ia ꝑ ip̃m facta sunt. Sed
forte ẜa eius gen̾atio uarratur.
Quis illa narrat. fide cõcipitur
mascl̾s. nõ accedit. Uter uͥginis
tumet. ꝓcedit tanꝙͣ sponsus de
thalamo suo. Mirabił ista gn̾a¬

Expanded text:
luciferum, ante omnia quae facta sunt, ante omnes Angelos, ante omnem creaturam. Quare? Quia omnia per ipsum facta sunt . Sed forte secunda ejus generatio narratur. Quis illam narrat? Fide concipitur, masculus non accedit, uterus virginis tumet: procedit tanquam sponsus de thalamo suo . Mirabilis is
Abbreviated transcription (Latin):
uñ nasc̾eris ẜm carnẽ. Elegisti u̾ginẽ
cc̃cipiendꝰ ĩueĩsti. nat̾ uginẽ teliquisti¬
S non cognoscebaris. apparebas et
latebas. apꝑebat ĩfiriitas latebat po
impiis aũte et dcm̃ est. Si filiꝰ dei es
descende de cruce. Ita ne ꝑdid̃is potẽtia.
an potiꝰ demõstrabas patĩa. Et tñ illi

Expanded text:
ecundum carnem elegisti, virginem concipiendus invenisti, natus virginem reliquisted non agnoscebaris: apparebas, et latebas. Apparebat infirmitas, latebat potimpiis, et dictum est, Si Filius Dei es, descende de cruce . Itane tu perdideras potentiam, an potius demonstrabas patientiam? Et tamen illi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ D oloescimus quod dicit᷑ nicħ¬
est aliud qmͣ cum uerba noneale¬
ge sibi coaptantur. qua aptau̾unt
quipriores nobis nonsine auc̃te
aliqua locuti sunt. Utrũ emĩ inter
homines aninter hominib dicat᷑
toreꝵ non ꝑtinet coguitionem.
Item barbarissimus quro aluud ẽ
nisi u̾bum. non eis litteris uł sono
enũciatũ. quo ab eis. qͥ ante nes la¬
tine locuti sunt enũciari solet. utrũ
autem ignosce̾ producta aut corre¬
cta t̾cia fillaba dicatur. Non mul¬
tum curat qui pro pcc̃is suis deun
ut ignoscat petit. quol modo illud
u̾bum sonare potuerit

Expanded text:
 soloecismus qui dicitur, nihil aliud est quam cum verba non ea lege sibi coaptantur, qua coaptaverunt qui priores nobis non sine auctoritate aliqua locuti sunt. Utrum enim Inter homines, an, Inter hominibus dicatur, ad rerum non pertinet cognitorem. Item barbarismus quid aliud est, nisi verbum non eis litteris vel sono enuntiatum, quo ab eis qui latine ante nos locuti sunt, enuntiari solet? Utrum enim Ignoscere producta an correpta tertia syllaba dicatur, non multum curat qui peccatis suis Deum ut ignoscat petit, quolibet modo illud verbum sonare potuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Talem natũ ẽẽ didi cerant magi.
in quo adorando se salutẽ q̃ ẜm deũ
Neq enĩ etas erat saltem cui ad¬
ulatione humana ẜuirent. nõ sͥ
publice sella regalis. non ĩ menbͥs
purpura. non in capite dyadenra
fulgebat. Non põpa famulantiuz
Non cerror exercitus. Non głosoꝵ
Cama p̾lior. Hos ad eum uires ex te¬
motis terris cum tanto uoto suppli¬
cationis actrax̾unt. Iacebat ĩ p̾sepio
puer ortu recens erignus corpore
contẽpnibił pauptate. S magmũ
aliquid latebat imꝑio ꝙ illi homĩes
pͥmitie gentium non terra portãte
s celo narrante didi cerunt.

Expanded text:
talem natum esse didicerant, in quo adorando se salutem quae secundNeque enim aetas erat saltem cui adulatio humana serviret; non sub poplite sella regalis, non de membris purpura, non de capite diadema fulgebat: non pompa famulantium, non terror exercitus, non gloriosorum fama praeliorum hos ad eum viros ex remotis terris cum tanto voto supplicationis attraxerat. Jacebat in praesepi puer ortus recens, exiguus corpore, contemptibilis paupertate: sed magnum aliquid latebat in parvo, quod illi homines primitiae Gentium non terra portante, sed coelo narrante didicerant,
Abbreviated transcription (Latin):
redd̾e ratõe.
si aĩas ĩnocẽ¬
tes ꝓ scelere
alieno ex qͦ ñ
trahũt. sic̃ ex
adã ĩ qͦ om̃is
nale pcc̃m spũ¬
ali supplicio pu

Expanded text:
reddere rationem, si animas innocentes pro scelere alieno quod non trahunt, sicut ex Adam in quo omnes nale peccatum spirituali supplicio pu
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa q̃ p̾cauerit
ip̃a morietur.
fiat. qͥd respon¬
deã nõ ĩuẽio.
Nũꝙͣ h ͨ facere
facĩorib. ĩ ani¬
ter adu̾sus ec¬
uissime ꝑmo¬
nerer. S si ti¬
fiat dñs reue
ta cõtẽpno. En
a iuuene ĩce¬
ne collega. n ͤ¬
dũ ãnicło ꝑa

Expanded text:
anima quae peccaverit ipsa morietur .fiat, quid ei respondeam non invenio. Nunquam hoc facere facinoribus immaniter aduersus ecauissime commouerer. sed. si tifiat, dominus reuelta contemno. en a iuuene ea collega necdum annic
Abbreviated transcription (Latin):
tũtas. de talib enĩ lqquẽs. Que
dũt inquit facite. Que aũt faciũt
face̾ nolite. Hoc ẽ qd̃ exore illoꝵ au¬
ditis facite qd̾ in oꝑe uidetis facere
nolite. Dicunt enim ĩquit et nõ
faciunt. Ergo ꝙͣuis non faciant
dũt tñ. Sed alio loco tales arguẽs.
Y̾pocrite inqͥt quõ potestis bona lo¬
ip̃e cõponat. Quod cũ fit ip̃e ase¬
ip̃o tradit alienũ. Ille ab alieno acci¬
pit suũ. Cum uo boni fideles bonis
fidelib hãc cõmodãt. ut̾q sua dñt¬

Expanded text:
itas ait. De talibus enim loquens. Quae dicunt, inquit, facite; quae autem faciunt, facere nolite; hoc est, Quod ex ore illorum auditis, facite; quod in opere videtis, facere nolite: dicunt enim, inquit, et non faciunt . Ergo quamvis non faciant, dicunt tamen. Sed alio loco tales arguens: Hypocritae, inquit, quomodo potestis bona loipse componat; quod cum fit, ipse a seipso tradit alienum, ille ab alieno accipit suum. Cum vero boni fideles bonis fidelibus hanc operam commodant, utrique sua d
Abbreviated transcription (Latin):
cogitare nõ post. Quod si ab aliis
sũmãt elap̃ter sapient᷑q cõscͥptum
ferant. si eam ꝑsonã gerunt nõ ĩꝓbe
faciunt. Sic enĩ quod ꝓfecto utile
ẽ młti p̾dicatores ũtatis fiunt. nec
młti magrĩ. sed uniꝰ ueri magrĩ io¬
ip̃m dicant om̃s. Et non sint ĩ eis
qui furantur uerba eiꝰ unꝰquisq a
primo suo. Qui enim furant᷑ ane¬
nũ auferũt. u̾bũ autem dei nõ ẽ
ab eis alienũ qui obtẽpant ei pociꝰ¬
q ille dicit aliena. qui cũ dicit bñ
niuit male. Quecũq enim bona
dicit eiꝰ excogitm̃i uident᷑ ingeĩo S
ab eiꝯ morib aliena sunt. Ros itaq
dixit deus furari u̾ba sua. qͥ bomiuo¬
lũt uideri. loꝙ̃do que dei sunt. cũ
malisint. faciendo q̃ sua st̃. Nec sa¬
ne ip̃i dñt bona q̃ dñt si diligent᷑
attendas. Qũo enĩ dũt u̾bis qd̃
negãt fcĩs. Non enĩ frust᷑ de talibꝰ

Expanded text:
cogitare non possunt. Quod si ab aliis sumant eloquenter sapienterque conscriptum, proferant; si eam personam gerunt, non improbe faciunt. Sic enim, quod profecto utile est, multi praedicatores veritatis fiunt, nec multi magistri, si unius veri magistri idipsum dicant omnes, et non sint in eis qui furantur verba ejus, unusquisque a proximo suo . Qui enim furantur, alienum auferunt; verbum autem Dei non est ab eis alienum, qui obtemperant ei: potiusque ille dicit aliena, qui cum dicat bene, vivit male. Quaecumque enim bona dicit, ejus excogitari videntur ingenio, sed ab ejus moribus aliena sunt. Eos itaque dixit Deus furari verba sua, qui boni volunt videri, loquendo quae Dei sunt; cum mali sint, faciendo quae sua sunt. Nec sane ipsi dicunt bona quae dicunt, si diligenter attendas. Quomodo enim dicunt verbis, quod negant factis? Non enim fr
Abbreviated transcription (Latin):
fallentib que nicħ aliud ostendũt
affectiones p̾sicenti aĩo nũtiant.
Eed pcc̃a aĩas fallunt. cũ ueꝵ q̃rũt
relicta ⁊ neglecta uitate. Nam qm̃
opera mag̾ ꝙͣ artificem atq ip̃a artẽ
dilex̾unt. Nxc errore puisit. et in
oꝑib artificẽ artemq conquirant.
Et cũ ĩuenire neqͥuint. deꝰ enĩ nõ
corpor alib sensib subiacet. S ip̃i
menti suꝑeminet. ip̃a oꝑa extimẽt¬
oĩs ĩpictas nõ modo peccantium s
p̾ceptũ dĩ. s etiam frui potiꝰ qmͣ illi
lege et ueritate uolunt.¬

Expanded text:
fallentibus, quae nihil aliud ostendunt affectiones praesidenti animo nuntiant: sed peccata animas fallunt, cum verum quaerunt, relicta et neglecta veritate. Nam quoniam opera magis quam artificem atque ipsam artem dilexerunt, hoc errore puniuntur, ut in operibus artificem artemque conquirant; et cum invenire nequiverint Deus enim non corporalibus sensibus subjacet, sed ipsi menti supereminet, ipsa oomnis impietas, non modo peccantium, sepraeceptum Dei, et ea frui potius quam ipsa lege et veritate volunt
Abbreviated transcription (Latin):
salute nr̃a misisti in mũdum ĩ uni¬
tate sp̃s sci trinũ In ꝑsonis unum
in eẽntia deum scm̃ solum exͣ quẽ
non ẽ deus. cunc hẽbimꝰ quod que¬
rimꝰ uitã eternam. głiam sẽpit̾na
quã pꝑasti diligẽtib te. quã abscon

Expanded text:
salute nostra misisti in mundum, in unitate Spiritus sancti trinum in personis, et unum in essentia, Deum sanctum solum, extra quem non est Deus; tunc habebimus quod quaerimus, vitam aeternam, gloriam sempiternam, quam p
Abbreviated transcription (Latin):
Ga ¶Uultis modis hĩtũ
dicimꝰ.uł hĩtum aĩmi. Sicut ẽ cuiꝰ¬
cunq discipline p̾cepta usu robora
stitum calciatũ armatu. et siquidẽ
ẽ hr̃e. mãifestũ ẽ ĩ ea re dici hĩtum.
q̃ acccoit alicui. ita ut eam possit et̃

Expanded text:
 Multis modis habitum dicimus: uel habitum animi, sicuti est cuiusque disciplinae perceptio usu roboratstitum, calciatum, armatum et si quid est habere — manifestum est in ea re dici habitum, quae accidit alicui, ita ut iam possit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Deum asloq̃re
et ubi secum egeris. de ip̃o ita affare.
cupio festino ne despicias me subt ͤ¬
mendo discrimine põĩtus. adestomͥ
ꝓpiciu̾ In hiis magnnis neccͣitatib
nõ possum me redim̾e meis oꝑatõibꝰ
S tu redime me et mifere mei.di¬
fido de meis meritis. S confido de
nuẜationib tius. Et plus confico
detuiᷤ miẜationib ꝙͣ diffidam de
mea deꝰ meꝰ. tibi soli peccaui mea cul¬
pa. Qui fui tibi carus adredimend̃.
nonsim uił ad perdentoum. Et m̃c
ad ceuemo qui ulli dees cupio dis¬
solui. et ẽẽ cecũ. In manꝰ tuas cõm̃¬

Expanded text:
Deum alloquere, et nisi secus egeris, de ipso securus ita affare: e venire festino, ne despicias me sub tremendo discrimine positum, adesto mihi propitius in his meis magnis necessitatibus: non possum me redimere meis operationibus, sed tu redime me et miserere mei. Diffido de meis meritis, sed confido de miserationibus tuis: et plus confido de tuis miserationibus, quam diffidam de mea, Deus meus: tibi soli peccavi mea culpa. Qui fui tibi charus ad redimendum, non sim vilis ad perdendum. Et nunc ad te venio qui nulli dees: cupio dissolvi, et esse tecum. In manus tuas comme
Abbreviated transcription (Latin):
ut est hũ aua fragilitas freq̃nt̾ eue¬
uit. ut reb aliis ninis intent᷑. aliqͥd
minꝰ caute. aut minꝰ sollicite fecisse
uideris. et tñ noluisti te pronac re
malo aĩo indicari. Inistis gͦ et hiis
silĩb q̃ utrũ bono uł malo aĩo fiant sci¬
re non possumꝰ Melius ẽ ut ad ꝑtem
dertram aĩmũ declinemꝰ. qr coierabu
ẽnos ĩ ħ p̃uenire. ut ees qui mali suut
bonos eise credamꝰ. qm̃ ut ꝯsuetudie
iudicandi etiam debonis qd̾ ialĩẽ
mala iudicare et redarguere. cũ cari
tũ et amore et possumꝰ et debemiꝰ odio
S uitiũ decestantes. morbu potius
qm̃ egrotum. Nam public̾ aduiter
raptor et assidue ebriosus. ꝓditor et
suꝑbꝰ. si indicati et castigati nõ fuit.
implebit᷑ in eis illd̃ quod btĩssimus
martyr cypͥauꝰ detalib dixit. Qui.
peccantẽ uerb̾ adulantib palpat.

Expanded text:
ut est humana fragilitas, frequenter eveut est humana fragilitas, frequenter evenit, ut rebus aliis nimis intentus, aliquid minus caute aut minus sollicite fecisse videaris; et tamen noluisti te pro hac re malo animo judicari. In istis ergo et in his similibus, quae utrum bono an malo animo fiant, scire non possumus, melius est ut ad partem dextnos in hoc praevenire, ut eos qui mali sunt, bonos esse credamus, quam ut consuetudine judicandi, etiam de bonis quod malum est mala, judicare et redarguere, cum charitate tamen et amore, et possumus et debemus; odio sed vitium; detestantes morbum potius, quam aegrotum. Nam publicus adulter, raptor, assidue ebriosus, proditor et superbus, si judicati vel castigati non fuerint, implebitur in eis illud quod beatus martyr Cyprianus de talibus dixit: Qui peccantem verbis adulantibus palpat,
Abbreviated transcription (Latin):
satõe hũaua sunt aliqua que rõabi¬
lit̾ rep̾henduntur. Sunt uero que
et iudicari. et argiu debent. Illa u̾o q̃¬
fiant. et scire non possinnꝰ. iudicare
penit̾ non debemꝰ. Uerbig̃. Uioes
hoĩem freꝙ̃tius ieuinarẽ. cõgaude
et noli niiis laudare. qr põt hoc pro
huana głia fieri. S noli uitupare.
qr põt et pro deo. et ꝓ ãe remedio ieui¬
co uelle pnde̾. cũ duectione admone
si dix̾it se ꝑ stomacilassitudine ieui¬
nare non posse. crede et noli iudicare
qr uttumq põt fieri. ant pro gula
uł ꝓ luxuria pnd̾e uelit. et ꝓ infi̾mi¬
tate ieniuare non possit. Bidisti al¬
teꝵ sb̾ditis suis cũ seu̾itate discipliuã
ĩpon̾e. et indulgentia tardĩ dare. No¬
li iudicare crucelem. qr forsitan non
fit morbo iracundie. S zelo discipline
et amore iusticie. pp̃illd̾ qd̾ scriptũ ẽ
tardius tesalutauit. aut cardiꝰ occꝰ¬
maliguũ cred̾e. et mag̾ ħ aut ꝑ obli¬
uł suꝑbia factũ crede. qr forte et tͥ ħ

Expanded text:
simi, sunt aliqua, quae rationabiliter reprehenduntur: sunt vero quaeet judicari et argui debent: illa vero qt, scire non possumus, judicare penitus non debemus. Verbi gratia, vides hominem frequentius jejunare; congaude, et noli nimis laudare; quia potest hoc pro humana gloria fieri: sed et noli vituperare; quia potest et pro Deo et pro animae remedio jejunio velle prandere; cum dilectione admone. Si dixerit se pro stomachi lassitudine jejunare non posse, crede et noli judicare: quia utrumque potest fieri, ut pro gula vel luxuria prandere velit, et prae infirmitate jejunare non possit. Vidisti alterum subditis suis cum severitate disciplinam imponere, et indulgentiam tardius dare; noli judicare crudelem: quia forsitan non hoc facit morbo iracundiae, sed zelo disciplinae et amore justitiae; propter illud quod scriptum est, occupatum, tardius te salutaverit, aut tardius occumalignum credere, sed magis hoc aut per obliuperbiam factum crede: quia forte et tibi hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
semĩares. terrenaq dedit ut me¬
teres uitam eternam. Nolite pigri
eẽ et male securi. mores emendate.
peccata redimite. et cum hec fec̾itis
s le qui nondum bñ uiuũt. S ees mo

Expanded text:
seminares terrena quae dedit, et meteres vitam aeternam. Nolite pigri esse et male securi. Mores emendate, peccata redimite. Et cum haec feceritis qui nondum bene vivunt; sed eos ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
menbrũ aliquos salierit. si uctĩ
ãbulantib amici ᷤ lapis aut ca¬
nis aut puer medĩ int̾ueñit.
nꝰ molestũ est qmͣ eñ inccẽtem
pueꝵ colapho ꝑcutiũt. si ꝑiter
ãbulãtibs intercurrit. sed bellũ
Nã pleꝵq ta suꝑsticõsi sunt qͥ¬
dam ut etiã canẽ eo ꝙ mediꝰ int̾¬
uen̾it fi̾re audeant. Non ĩpime
nãq auano remedio cito int̾dũ.¬
ille peussorẽ suũ adu̾sũ medicũ
mitcit. hĩc st̃ eciã illa limẽ cal¬
Redire adlectũ siquis dũ se cal¬
ciat st̾mtauĩt redire domum.¬
dolere. Uude illico elegant̾ dom̃ẽ.
Catonis. qui cũ ẽẽt consultꝰ aqda
qui sͥ asoricib erosas caligans di¬
cẽt respondit. non illd mõstrum
sed ueꝵ mõstrũ hr̃e fuisse si sori¬
ces a caligis roderentur.

Expanded text:
membrum aliquod salierit, si junctim ambulantibus amicis lapis, aut canis, aut puer medius intervenerit, nus molestum est quam cum innocentem puerum colapho percutiunt, si pariter ambulantibus intercurrit: sed bellum nam plerumque tam superstitiosi sunt quidam, ut etiam canem qui medius intervenerit ferire audeant non impune, namque a vano remedio cito ille interdum percussorem suum ad verum medicum mittit. Haec sunt etiam illa; limen calredire ad lectum, si quis dum se calciat, sternutaverit; redire domumdolere. Unde illud eleganter dictum est Catonis, qui cum esset consultus a quodam, qui sibi a soricibus erosas caligas diceret; respondit non esse illud monstrum, sed vere monstrum habendum fuisse, si sorices a caligis roderentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tiosum ẽ quidquid institutũ est
ab hoib ad facienda et colenda
ydola ꝑtinens uł ad colendã sic̃
dĩ creaturã. ꝑtem ue ullã create
uł ad cõsulcationes et pacta q̃dã
sigͥficatõnũ cũ demoĩb placita at
sed̾ata. qualia fũt molinũa ma¬

Expanded text:
tiosum est quidquid institutum est ab hominibus ad facienda et colenda idola pertinens uel ad colendam sicut deum creaturam partemue ullam creaturae uel ad consultationes et pacta quaedam significationum cum daemonibus placita atque foederata, qualia sunt molimina ma
Abbreviated transcription (Latin):
ambulant ĩiuocẽtia. Quare ergo
hõies non uultiᷤ ten̾e ĩnocẽtiã. nͥ ut
hẽatis bona: Nõ uult ten̾e ĩnccẽtiã
ut nõ reddat qd̾ illi assignat᷑. auꝵ
uult hr̃e. et ꝑdet ĩnccẽtia. Quid
lucrat᷑. Quid dãpnificat᷑ ht̃ lucrũ
auri. Passus ẽ dampnũ ĩnccẽtie.
Est aliquid p̾tiosis ĩnocentia. s
si ĩnecẽciam retinebo ĩqͥt pauꝑ ero.
Parue dĩcie ip̃a ĩnccentia. Si arcã
plenam auro hũeris. nisi cor hũis

Expanded text:
ambulantes in innocentia.» Quare ergo homines non vultis tenere innocentiam, nisi ut habeatis bona? Non vult tenere innocentiam, ut non reddat quod illi assignatur: aurum vult habere et perdit innocentiam. Quid lucratur? quid damnificatur? Habet lucrum auri, passus est damnum innocentiae. Est aliquid pretiosius innocentia? Sed si innocentiam retinebo, inquit, pauper ero. Parvaene divitiae ipsa innocentia? Si arcam plenam auro habueris, dives eris
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt bonũ. admissũ dolere nõ pos¬
set. Nam qͥ peccat peior ẽ si lecatur
ĩ dolo ĩiqͣtatis. Qui u̾o cruciatur
si nich iude acq̃rat bomi dolet dãp¬
nũ salutis. Et qm̃ eqͥtas et salus.
utraq bonũ ẽ. boniq amissione do¬
lend̃ ẽ potiꝰ ꝙͣ letand̾. si tñ nõ sit cõ¬
entiꝰ iniustꝰ dolet in supplicio qmͣ le¬
tatꝰ ẽ in delicto. Sicut ergo leciciã
deẜti boni in pcc̃o testis est uolũta¬
tis. Ita dolor amissi boni ĩ supplicio.
testis ẽ nature bone. Qui enĩ do¬
let amissam nature sue pacẽ. ex
aliquib reliqͥis pacis to dolet. qͥbꝰ
fit. ut sibi amica nͣ sit. Huc aũt in
extremo supplicio recte fit. ut ĩiqͥ
et ĩpii. naturaliũ bonoꝵ dãpna m¬

Expanded text:
esset, bonum amissum dolere non posset. Nam qui peccat, peior est, si laetatur in damno aequitatis; qui uero cruciatur, si nihil inde adquirat boni, dolet damnum salutis. Et quoniam aequitas ac salus utrumque bonum est bonique amissione dolendum est potius quam laetandum si tamen non sit conentius iniustus dolet in supplicio, quam laetatus est in delicto. Sicut ergo laetitia deserti boni in peccato testis est uoluntatis malae, ita dolor amissi boni in supplicio testis est naturae bonae. Qui enim dolet amissam naturae suae pacem, ex aliquibus reliquiis pacis id dolet, quibus fit, ut sibi amica natura sit. Hoc autem in extremo supplicio recte fit, ut iniqui et inpii naturalium bonorum damna
Abbreviated transcription (Latin):
et homo. et homo deus.M edlic
mirabil dignatõe u̾bũ caro fcm̃
sit. neut̾ du tñ ex duab naturi in
aliam mutat᷑ substantia trimtatie
mistĩo qͣrͣta nõ ẽ adoita ꝓsona uni¬
ta quippe ẽ non confusa. u̾bi dei hom̃is¬
O ccomirabile mist̾ium. et menarra
nos nos facias multis et magnis pro¬
missionib eiꝰdem filii tui domini ur̃i¬
magnũ pietatis mist̾ium. qd̃ manife¬

Expanded text:
et homo, homo et Deus. Sed licet mirabili dignatione Verbum caro factum sit, neutra tamen ex duabus naturis in aliam mutata est substantiam. Trinitatis mysterio quarta non est addita persona. Unita quippe est, non confusa Verbi Dei hominisO admirabile mysterium! o inenarrabnos nos facias multis et magnis promissionibus ejusdem Filii tui Domini nomagnum pietatis mysterium, quod manife
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc agit in eccłia excõicatio.
qd̃ agebat tunc interfectio.ꝓ¬
Neq ein qr illam pͥmi ppli per¬
mistionẽ Mpyses dei famulus
patientissime ꝑfẽbat. Idõ nõ mł
tes etiam gladio iũdicauit. Et
finees sacerdos adulti̾s simł ĩuẽ¬
tis ferro ultore confixit. Quod
utiq degdacõib et excõicatõib¬

Expanded text:
nunc agit in Ecclesia excommunicatio, quod agebat tunc interfectio.neque enim, quia illam primi populi permixtionem Moyses dei famulus patientissime perferebat, ideo non in multos etiam gladio uindicauit; et Phinees sacerdos adulteros simul inuentos ferro ultore confixit. quod utique degradationibus et excommunicationib
Abbreviated transcription (Latin):
medicmna ẽ lassitudinis. mip̃a me¬
dicina rursus lassaris. diu sedere ñ
potĩs. Qd̾ quid enĩ uͥ fatigato suc¬
currit᷑᷑ alia fatigatõ inchoat᷑. Quid
gͦ ista desioas languidꝰ. Prius de
salute tua cogita/ Aliqu egrotat hõ
in domo sua. inlecto suo. egritudie
manifestiore. ꝙ̃qmͣ et ista maĩfe¬
sta sint ꝙͣ nolunt honũes intueri
tũ ea egͥtudine ad quam q̃runtur
medici hoĩes. Egrotat homo ĩdomo
sua. anelat febrib in lecto suo. ue¬
lit forte cogitare de re familiari ali¬
quid iubere. uł in domo ĩfundo añ
dispon̾e statim cura suoꝵ circũstre¬
pente. et amurimurãte reuocatur
a talib curis . et dicit᷑ illi dimitte
ista. priꝰ de salute tua cogita. Ergo
ħ̾ tͥ dicit om̃is homo. si nõ egrotas
alia cogita. si te egrotantẽ langnor
gita accipe calicem salutaris eius
qui sanat om̃s langores tucs Hanc
salutẽ siuolius obtineb. Hunores
et diuitias cum requisieris. nõ cõti¬

Expanded text:
medicina est lassitudinis: in ipsa memedicina est lassitudinis: in ipsa medicina rursus lassaris; diu sedere non poteris. Quidquid est ubi fatigationi succurritur, alia fatigatio inchoatur. Quid ergo ista desideras languidus? Prius de salute tua cogita. Aliquando aegrotat homo in domo sua, in lecto suo, aegritudine manifestiore; quanquam et ista manifesta sit, quam nolunt homines intueri: tamen ea aegritudine, ad quam quaeruntur medici homines, aegrotat quisque in domo sua, anhelat febribus in lecto suo; velit forte cogitare de re familiari, aliquid jubere vel in domo, vel in fundo, aut disponere; statim cura suorum circumstrepente et murmurante revocatur a talibus curis, et dicitur illi, Dimitte ista, prius de salute tua cogita. Ergo hoc tibi dicitur: Omnis homo, si non aegrotas, alia cogita; si te aegrotantem languor gita. Accipe calicem salutaris ejus, «Qui sanat omnes languores tuos:» hanc salutem si volueris, obtinebis. Honores et divitias cum requisieris, non conti
Abbreviated transcription (Latin):
sieius p̾cepta obẜuare noluisses. Nõ
tesanabit qui fecit anglos. et te re¬
fectum eq̃turꝰ est angeł. Nõ sanab ͭ
fcm ad ymaginẽ suam qui fecit ce¬
lum et terram. E anabit te. opꝰ ẽ
ut sanariuelis. Sanat õmio ille cẽz
languidũ. S nõ sauat ĩuitũ. Quid
aut̃ te beatiꝰ qmͣ ut tanqmͣ ĩ mami
tua sic hẽas inuolũtate sanitatem
tuam. Si uelles eẽ in aliquo sblimi
ses ut uelles. Nnqurõ nolũtate
tua pot̾as seq̃ret᷑. Multi ad ista uo¬
lunt ꝑuenire et nõ possũt. S si ꝑue¬
n̾int: quio ꝓdest honor egrotis. Qs
em̃ nõ egrotat inhac uita. Quis nõ
languore longum trahit. nasci h m
corpore mortali inciꝑe egrotare ẽ coti¬
dians medicam̃tis fulciunt᷑ ĩdigẽ¬
tie nr̃e. Cotioiana medicam̃ta re¬
Reditura est en sitis paululum
tẽꝑata. Temꝑamꝰ gꝰ istis fomentis
erũpnam egrituoĩs nr̃e. stando las¬
satus eras sedẽdo reficĩs. Ipm̃ sedere

Expanded text:
si ejus praecepta servare voluisses? non si ejus praecepta servare voluisses? non te sanabit, qui fecit Angelos, et te refectum aequaturus est Angelis? non sanabit factum ad imaginem suam, qui fecit coelum et terram? Sanabit te; opus est ut sanari velis. Sanat omnino ille quemlibet languidum, sed non sanat invitum. Quid autem te beatius, quam ut tanquam in manu tua, sic habeas in voluntate sanitatem tuam? Si velles esse in aliquo sublimi ses ut velles? numquid voluntatem tuam potestas sequeretur? Multi ad ista volunt pervenire, et non possunt: sed si pervenirent, quid prodest honos aegrotis? Quis enim non aegrotat in hac vita? quis non languorem longum trahit? Nasci hic in corpore mortali, incipere aegrotare est. Quotidianis medicamentis fulciuntur indigentiae nostrae, quotidiana medicamenta Reditura est enim sitis paululum temperata Temperamus ergo istis fomentis aerumnam aegritudinis nostrae. Stando lassatus eras, sedendo reliceris; ipsum sedere
Abbreviated transcription (Latin):
pore corruptibili. qualẽ uitam. Ona
patit᷑. pondera sb̾stinet. ad ip̃m dũm
cogitandũ sic̃ dignũ ẽ ab homĩe cogi¬
tari deũ. qnͣta ĩpediũt ueluti int̾pel¬
lantia de nccͣitate corruptõis hũane.
qnͣta te abuccant. qnͣta sblimi ĩtenti¬
one decorquẽt. qnͣta int̾pellant. que
turba fantasmnatum. qui ppłi suggesti¬
onũ. totum hoc in corde humano tãꝙͣ
de ũmib corruptõis hĩ scatet. exage¬
rauimꝰ morbũ. laicoemꝰ et medicum
Nõ gͦ te sanabit qͥ fecit talez qualis
nõ egrotares. silegem sanitatis ac¬
ceptam ẜuare noluisses. Nõne t̾ dis¬
posuit et mandauit quid tangẽs.¬
et q̇d nõ tanges ad retinendam salu¬
tẽ. noluisti audire ad retinẽdam.
Audi ad recipienda. langnore tuo
exꝑtꝰ es ꝙ ille uã iussiss. Iam tandẽ
aliqñ homo quod nõ tenuit moĩtꝰ.
audiat exꝑtꝰ. que duritia ẽ qmͣ nec
exꝑientia docet. Nongͦ te sanabit
qui talem fecerat. ut nũꝙͣ egrotares

Expanded text:
pore corruptibili. Qualem vitam? Onera patitur, pondera sustinet. Ad ipsum Deum cogitandum, sicut dignum est ab homine cogitari Deum, quanta impediunt, veluti interpellantia de necessitate corruptionis humanae? quanta revocant? quanta a sublimi intentione detorquent? quanta interpellant? quae turba phantasmatum? qui populi suggestionum? Totum hoc in corde humano, tanquam de vermibus corruptionis hujus scatet. Exaggeravimus morbum, laudemus et medicum. Non ergo te sanabit, qui fecit talem qualis non aegrotares, si legem sanitatis acceptam servare voluisses? Nonne tibi et disposuit et mandavit quid tangeres, quid non tangeres, ad retinendam salutem ? Noluisti audire ad retinendam, audi ad recipiendam. Languore tuojussisset. Jam tandem aliquando homo quod non tenuit monitus, audiat vel expertus. Quae duritia est, quam nec experientia docet? Non ergo te sanabit qui talem fecerat ut nunquam aegrotares,
Abbreviated transcription (Latin):
minũ aũt ĩfirmitate açies cordis
et si trepidat sb̃ radiis eiꝰ. ad eũ tñ
cõtẽplandum ꝑmandata purgat᷑
cum cepit sol iste in homine hĩtare
ꝑfidem nõ tm̃ ĩ te ualeat iracim¬
dia. q̃ in te nascit᷑ ut occioat suꝑ ira¬

Expanded text:
minum autem infirmatae acies cordis etsi trepidant sub radiis ejus, ad eum tamen contemplandum per mandata purgantur. Cum coeperit iste sol in homine habitare per fidem, non tantum in te valeat iracundia quae in te nascitur, ut occidat super ira
Abbreviated transcription (Latin):
sci. et utĩna et hoc nõ possemꝰ. hũa¬
trabem odii ꝑuenire. Namitq et¬
scit᷑.In. patione odii ira festuca est.
d festuca si nitrias trabes enit. si
euellas et ꝓhicias nichil erit.

Expanded text:
sci: et utinam nec hoc possemus. Humatrabem odii pervenire. Aliud escitur. PSed festucam si nutrias, trabes erit. Si evellas et projicias, nihil erit.
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ abscondis ab homĩe. a deo abscõ¬
de si potes. Qũo abscondes ab eodez¬
deꝰ quo ituiꝰ es: Quo fugies. Uis
audire consilium. Biuis ab illo
fuge̾ ad ip̃m fuge. Ad ip̃m fuge cõ¬
fitendo non latendo. latere enim nõ
potes. conficeri potes.¶Dic illi re¬
fugium meum cues ut ĩueniatꝰ
int̾e dilectio q̃ sola ducit adurta.
Derhibeat tibi testĩoniũ consci
uideat qui coronat. Ille cestis quo
iudice coronaris. Maior est
deus corde nr̃o et nouit oĩa. Et¬

Expanded text:
tuum abscondis ab homine; a Deo absconde si potes. Quomodo abscondes ab eo,. Quo iturus es? quo fugies? Vis audire consilium? Si vis ab illo fugere, ad ipsum fuge. Ad ipsum fuge confitendo, non ab ipso latendo: latere enim non potes, sed confiteri potes. Dic illi, Refugium meum es tu ; et nutriatur in te dilectio, quae sola perducit ad vitam. Perhibeat tibi testimonium conscievideat qui coronat; ille sit testis quo judice coronaris. Major est Deus corde nostro, et novit omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
finis scłi. et credet totus isrł nõ
illi qui modo sunt. s filii eoꝵ qui
tunc erunt. nam mͦ isti ꝑ uias sua
ambłantes ibunt ad loca sua. tnͣsi¬
bunt ad dãpnatõem ꝓpetuam. qñ

Expanded text:
finis saeculi, et credet totus Israel: non illi qui modo sunt, sed filii ipsorum qui tunc erunt. Nam modo isti per vias suas ambulantes ibunt ad loca sua, transibunt ad damnationem perpetuam. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
Non frustra non manit̾. nõ sine alicꝰ
sigͥficatõe secreti. In rubo flãma erat
et᷑ rubꝰ non cremabat᷑. Rubꝰ em̃ spi¬
narum ẽ quodda genus. nec in laude
spinas et tribulos pariet tͥ. nec soi
putare debemꝰ. Si enim flãma signi¬
ficat aliqͥd boni in qua angłs appe¬
bat uł dominus. Dnde ecia cu.
uenit sp̃s sc̃s. uise sunt ilł lingue dĩ¬
se. uelut igius. cõp̾hendi debemus
hoc igne. Non aũt pp̃ duritia nõ cre¬
mari. tub quem ignis nõ cremabat
mittebatur. et icõ rub nõ cremabat᷑
qr duritia iudeoꝵ sicut dixi legi dei
teluctabatꝰ. Nam si illeppłs spinis

Expanded text:
non frustra, non inaniter, non sine alicujus significatione secreti, in rubo flamma erat, et rubus non cremabatur. Rubus enim spinarum est quoddam genus: nec in laude spinas et tribulos pariet tibi . Nequeputare debemus. Si enim flamma significat aliquid boni, in qua angelus apparebat, vel Dominus; unde etiam cum venit Spiritus sanctus, visae sunt illis linguae divisae velut ignis ; comprehendi debemus hoc igne, non autem propter duritiam non cremari. Rubus quem non cremabat, mittebatur. Et ideo rubus non cremabatur, quia duritia Judaeorum, sicut dixi, legi Dei reluctabatur. Nam si ille populus spinis
Abbreviated transcription (Latin):
at ut sanaret. nũc fauerũt febri.re¬
pugnau̾unt medico. Quidqͥo sugg̃¬
ebat febris faciebãt quidꝙͥ contͣ iu¬
bebat medicꝰ negligebant. Ergo illi
mag̾ occisisunt non dñs. Nam ĩ dño
mors occisa est. In illis miqͥtas uixit
Uuiente aũt in se iniquitate illi mor¬
tui sunt.

Expanded text:
at ut sanaret. Nunc autem faverunt febri, repugnaverunt medico: quidquid suggerebat febris, faciebant; quidquid jubebat contra medicus, negligebant. Ergo illi magis occisi sunt, non Dominus: nam in Domino mors occisa est, in illis iniquitas vixit; vivente autem in se iniquitate, illi mortui sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tas ut sint ĩexcusabiles. quõ dicit
ĩexcusabłes. nisi de illa excusatõe de
qua solet dice̾ huana suꝑbia. si scissẽ
fecisse. Idõ nõ feci qr nesciui. aut si
scirẽ facem. Idõ nõ facio qr nescio.
Hec eis excusatio tollit᷑ qñ p̾ceptum
datur uł scĩa nõ peccandi manifestat

Expanded text:
tas, ut sint inexcusabiles . Quomodo dicit inexcusabiles, nisi de illa excusatione qua solet dicere humana superbia, Si scissem, fecissem; ideo non feci, quia nescivi? aut, Si scirem, facerem; ideo non facio, quia nescio? Haec eis excusatio tollitur, quando praeceptum datur, vel scientia non peccandi manifestat
Abbreviated transcription (Latin):
nes ĩueniat ĩparatos et qͥsq qualis
ñe exierit suo nouissimo die talis
ĩueniat᷑ in nouissimo scłi die nichil
te adiuuabit ꝙ hic nõ feci̾s Unũꝙ̃¬
q oꝑa sua iiiabunt aut oꝑa sua p̾s

Expanded text:
nos inveniat imparatos, et qualis quisque hinc exierit suo novissimo die, talis inveniatur in novissimo saeculi die. Nihil te adjuvabit quod hic non feceris. Unumquemque opera sua juvabunt, au
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ac filio mł̃tis libros disẜuer̃t
docti et spũales uiri quib qnͣtum
hom̃es hominib poterant. et quẽ¬
admod̾ nõ unꝰ eẽt pat̾ et filius. S
unum tenent. Et quid ꝓprie pater
eẽt. et quid filius ĩsimiare conaturi
sunt. ꝙ ille genitor ille genitꝰ. Ille nõ
de filio. isle de patre. Ille huiꝰmõt pͥn¬
uis et xp̃s p̾ncipium. S non patris

Expanded text:
quidem ac filio multis libris disseruerunt docti et spiritales uiri, quibus, quantum homines hominibus poterant, et quemadmodum non unus esset pater et filius, sed unum essent, et quid proprie pater esset et quid filius, insinuare conati sunt: quod ille genitor, ille genitus; ille non de filio, ille de patre; ille huius prinmuis et Christus principium, sed non patris;
Abbreviated transcription (Latin):
portat. festuca ĩiciu trabis ẽ. Nam
trabes qũ nascitur pꝰ festuca ẽ. rigã¬
dofestucam deducis ad trabez. alendo
iram mał suspictionib ꝑducis ad
Nam et filiis nr̃is irascim᷑. odisse
filiũ quis iuenit᷑. In ip̃is quoq pe¬
corib mat̾ alũ buccella suggentẽ
itulũ tedio quoda au̾tit mascens.
nec damꝰ alit̾ filiis discipliuã. uͥ anꝙͣ¬
tulum irascẽdo. et ĩdignando. nec
tñ daremꝰ discipliua nisi amando.
Dsq adõ nõ oĩs qui irascit᷑ odit.
ut aliqñ mag̾ odisse cõnicat᷑. si nõ
irascatur. Fac enĩ pueꝵ inaqua flu¬
m̃is lid̾e̾ uelle. cuiꝰ impetu ꝑeat. tu
siuides et patient̾ ꝑmittis odisti.
tua ꝑatĩa illiꝰ ẽ mor̃s. Qnͣto melius
ẽ surasceris et corrigis. quiͣ nõ iras¬
cẽdo. interire ꝑmittis. Odiũ gͦ añ
oĩa uitand̾ est. trabe de ocło eiciẽda
ẽ. Młtũ qui ppe aluid ẽ qñ quisq
irascens ĩ aliquo u̾bi mod̾ excedit.

Expanded text:
o . Festuca initium trabis est. Nam trabes quando nascitur, prius festuca est. Rigando festucam, perducis ad trabem: alendo iram malis suspicionibus, perducis ad Nam et filiis nostris irascimur: odisse filios quis invenitur? In ipsis quoque pecoribus mater aliquando bucula sugentem vitulum taedio quodam avertit Nec damus aliter filiis disciplinam, nisi aliquantum irascendo et indignando: nec tamen daremus disciplinam, nisi amando. Usque adeo non omnis qui irascitur, odit; ut aliquando magis odisse convincatur, si non irascitur. Fac enim puerum velle in aqua fluminis ludere, cujus impetu pereat: tu si vides, et patienter permittis, odisti; tua patientia, illius mors est. Quanto melius est si irasceris et corrigis, quam non irascendo interire permittis? Odium ergo ante omnia vitandum est, trabes de oculo ejicienda est. Multum quippe aliud est, quando quisque irascens i
Abbreviated transcription (Latin):
se dormienti. sicut ẽ cibi cura uel
potꝰ. uł aliqua studia uł artes uł ĩ¬
firmitates ẜm nãq studia q̃ qͥsq
ex̾cuit sõpniat. et solitaꝵ artiu
siłacra ĩ p̾sentia mentis ĩpressa.
apparent in sopnis. Iuxͣ etiã infir¬
mitatũ diu̾sitates. diuersa acciõt
uarietates uariant᷑ et sõpnia.
Alia nãq uident sangͥnei. Alia co¬
rubea et uaria. Isti nigra et alba
pic̾e uitetur irruentes in se. uł
passim uagantes. formas uarias¬
discrepantes inse et uarias letas
uł curbulentes. In hoc gñe ẽ epyal¬
tes quã publica ꝑsuasio qͥescẽtes
oppinat᷑ ĩuad̾e. et pond̾e̾ suo p̾ssoᷤ
ac sentientes gͣuare. qd̾ non est
aliito nͥ quedam fumositas asto¬
maco uł acorde ad cerebrũ ascẽ¬

Expanded text:
se dormienti; sicut est cibi cura vel potus, vel aliqua studia, vel artes, vel infirmitates. Secundum namque studia quae quisque exercuit, somniat; et solitarum artium simulacra in praesentia mentis impressa apparent in somnis. Juxta etiam infirmitatum diversitates diversa accidunt arietates variantur somnia. Alia namque vident sanguinei, alia chorubea et varia; isti, nigra et alba.picere videtur irruentes in se, vel passim vagantes formas discrepantes et varias, laetas vel turbulentas. In hoc genere est ephialtes, quem publica persuasio quiescentes opinatur invadere, et pondere suo pressos ac sentientes gravare. Quod non est aliud nisi quaedam fumositas a stomacho vel a corde ad cerebrum ascen
Abbreviated transcription (Latin):
uetur. Itaq ques nat᷑a nũo diui¬
dit. studio discipliue cõuigit.
Didete qmͣ fortia boum corpora
plaustro sb̃iaceant. que intanto ĩꝑio
aĩmũ ꝑant. ut tim̃tia naturalitet
leui iugo colla supponant. Ita disci¬
pline cõstitõib ẜuiũt. etiam q̃ ĩ feri¬
tate nascunt᷑. Unde miror aliquo¬
tiens hoĩem cui in est sapĩa et in¬
tellectꝰ prudentie passim discipline
aĩal uitia cau̾e. Iussis obtemꝑare.
ĩpio deẜuire. atq ita ad om̃e obe¬
diẽcia aĩos aptare. ut cum opꝰ
fuĩt armatis legionib occurrant.
et hostilib se telis iussu obiciant.
Audite in hoc loco ꝓpħam dicentẽ.
Cognouit bos possessorẽ suũ. et
asinus p̾sepe domini sui. Irł aũt

Expanded text:
ervetur. Ita quos natura numero diviervetur. Ita quos natura numero dividit, studio disciplinae conjungit. Videte quam fortia boum corpora plaustro subjaceant: quae in tantum imperio animum parant, ut tumentia naturaliter levi jugo colla supponant. Ita disciplinae constitutionibus serviunt, etiam quae in feritate nascuntur. Unde miror aliquoties hominem cui inest sapientia et intellectus prudentiae, passim praeanimal vitia cavere, jussis obtemperare, imperio deservire, atque ita ad omnem obedientiam animum aptare, ut cum opus fuerit armatis legionibus occurrat, et hostilibus se telis jussum objiciat. Audite in hoc loco prophetam dicentem: Cognovit bos possessorem suum, et asi
Abbreviated transcription (Latin):
hostis et ĩnicꝰ ẽ aĩe sue qui spͤtis
discipline monitis dyabolicis oc¬
cupat᷑ offitiis. Dicunt aliqñti di¬
sciplinam satis duris legibꝰ cõsti¬
tutam. Loqͣntur satis ista miẜi qͦs
ad om̃e facinꝰ dyabolus auctor
mortis ĩuitat. quoꝵ mentes ĩsa¬
tiabili gula possidet. suꝑ qͦs regnat
ebrietas. quos turpis luxuria ca¬
pͥtines tenet. et a quib nũꝙͣ suꝑ¬
pia ingrata discessit. Ilr antem
continẽtie huilitati pietatiq ser¬
uire. dulce discipline onus est.
et leue iugũ dñ. quod nõ gͣuat.
nisi aut ꝑdites. aut pituros. Eru¬
besco dr̃e in confusione humane
negłie. quare apud aliqnͣtos paꝵ
proficiat disciplina. cũ uideamꝰ
pastorali magisterio. et apud
muta aĩalia. nonpire ordinem¬
discipline. tam dociles equorum
aĩ. cũ ingiꝵ ducti. flexuosis gres¬
sib men̾bra cõponũt. et sub uni
habena recinacło ita luxͣiose cõsẽ¬
tĩt. ut currendi et standi modꝰ.
sub quadam legum dispõne ẜ¬

Expanded text:
hostis est et inimicus animae suae, qui spretis disciplinae monitis diabolicis occupatur officiis. 5. Dicunt aliquanti disciplinam satis duris legibus constitutam. Loquantur ista satis miseri, quos ad omne facinus ille diabolus auctor mortis invitat, quorum mentes insatiabilis gula possidet, super quos regnat ebrietas, quos turpis luxuria captivos tenet, et a quibus numquam superbia ingrata discedit. Illis autem continentiae, humilitati pietatique servire, dulce disciplinae onus est et leve jugum Domini, quod non gravat nisi aut perditos aut perituros. Erubesco dicere in confusionem humanae negligentiae, quare apud aliquantos parum proficiat disciplina, cum videamus pastorale magisterium etiam apud muta animalia nondisciplinae tam dociles equorum animi, cum in gyrum ducti flexuosis gressibus membra componunt, et sub unius habenae retinaculo ita laxari se consentiunt, ut et currendi et stanti modus sub quadam legum dispositione s
Abbreviated transcription (Latin):
predicat᷑. et amat᷑. eleqͥũ in sp̃e iu¬
uenis. Et si nondũ ht̃ maturitatẽ
fide q dectoris. Quapp̃ ut et tu re¬
cle sapias. et alios non tm̃imodo
delectate possit. ueꝵ etiã edificare
aliems¬

Expanded text:
praedicatur et amatur eloquium in spe iuuenis, etsi nondum habeat maturitatem fidemque doctoris. quapropter ut et tu recte sapias et alios non tantummodo delectare possit, uerum etiam aedificare alie
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ bonũ hoĩs hoĩem ĩce̾. Sed bonũ
est hoĩ ut eum uitas uincat uolẽ¬
tem. qr malũ est hoĩ. ut eũ mͣtas
uincat ĩuitũ. Nam ut ip̃a uincat.
neccesse est siue negante siue cõ¬
fitentez¬

Expanded text:
enim bonum hominis est hominem uincere, sed bonum est homini. ut eum ueritas uincat uolentem, quia malum est homini, ut eum ueritas uincat inuitum. nam ipsa uincat necesse est sine negantem siue confitente
Abbreviated transcription (Latin):
poris sensꝰ / et uita ita dicimus cor
dolentia cũ dolor corpori nͥ ab aĩa eẽ
non possit. dolet itaq aĩa cum corpo¬
re. in eo loco ubi aliquio contingit
ut doleat. Dolet et sola. ꝙͣuis sit ĩ
corpore. cũ aliqua causa etiam ĩnisi¬
bili. Tristis est ip̃a corpore ĩcolumi
Dolet eciam nõ in corpore constitu¬
ta. Namutiq dolebat diues apõ
recie sumetur ad morte. ⁊deoq mõs
possit accide̾. qui a potuit acccd̾e. et
dolor mag̾ ad aĩam ꝑtin̾et et dolore¬
mori. ad quã mag̾ ꝑtinet et dolere
Cũ u̾o illa que mag̾ dolere põt nõ
possit mori. quid morienti affert.
cur illa corpora. qm̃ futura sunt in
dolorib. Ideo ẽẽ moritura et̃ creda

Expanded text:
pori sensus et uita: ita corpora dicimus et pori sensus et uita: ita corpora dicimus et dolentia, cum dolor corpori nisi ab anima esse non possit. Dolet itaque anima cum corpore in eo loco eius, ubi aliquid contingit ut doleat; dolet et sola, quamuis sit in corpore, cum aliqua causa etiam inuisibili tristis est ipsa corpore incolumi; dolet etiam non in corpore constituta; nam utique dolebat diues ille recte sumeretur ad mortem, ut ideo mors possit accidere. quia potuit accidere et dolor, magis ad animam pertineret mori, ad quam magis pertinet et dolere. Cum uero illa, quae magis dolere potest, non possit mori, quid momenti adfert quur illa corpora, quoniam futura sunt in doloribus, ideo etiam moritura esse creda
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illo dolore tũpat᷑. Pm̃ etiam¬
si caro nũc tal milia est. q̃ sensũ
doloris ppeti possit. mortẽ qr non
sẽpit̾na mors erit. qñ nec uiu̾e
aĩma pot̾ĩt. oñi non hũdo nec do¬
lorib cors care̾ moriendo. pͥma
mors aiãm uolentẽ peslit de corpore¬
nolentẽ tenet in corpore Ab utͣ¬
q morte cõit̾ io hẽt᷑. ut quod non
possit. et non atcendũt eẽ. tamen
aliqͥd tale. qd̃ corpore maiꝰ sit. Ip̃e
uiuit. et regitur. et dolorẽ pati põt
et mori non põt. Eoce inuenta est
res que sensum doloris hñs ĩmor¬
tał manet. Hoc erit tunc etiã in
corporib dampnatorũ qd nũc esse
scimꝰ in aĩs oĩum. Si aũt cõfide̾¬
mus diligentiꝰ dolor qui dicit᷑ corͥs
mag̾ ad aĩam ꝑtinet. Aĩme ẽ enĩ
dolere. non corporis. etiã qñ ei dolen¬
ti cã existit a corpore. cũ in eo loco do¬
let uͥ ledit᷑ corpus. Sicut ergo di¬
cimꝰ corpora seq̃ntia sẽcientia. et
corpora uiuentia. cũ ab aĩma sit cor¬

Expanded text:
llo dolore rumpatur. Proinde etiamsi caro nunc talis nulla est, quae sensum doloris perpeti possit, mortemque non sempiterna mors erit, quando nec vivere anima poterit Deum non habendo, nec doloribus corporis carere moriendo. Prima mors animam nolentem pellit e corporenolentem tenet in corpore: ab utraque morte communiter id habetur, ut quod non possit; et non attendunt esse tamen aliquid tale quod corpore majus sit. Ipse vivit et regitur, et dolorem pati potest, et mori non potest. Ecce inventa res est, quae cum sensum doloris habeat, immortalis est. Hoc igitur erit tunc etiam in corporibus damnatorum, quod nunc esse scimus in animis omnium. Si autem consideremus diligentius, dolor, qui dicitur corporis, magis ad animam pertinet. Animae est enim dolere, non corporis, etiam quando ei dolendi causa exsistit a corpore, cum in eo loco dolet, ubi laeditur corpus. Sicut ergo dicimus corpora sentientia et corpora uiuentia, cum ab anima sit cor
Abbreviated transcription (Latin):
Neccͣe ẽ ut uiuat dolens. nõ ẽ nec¬
cesse ut occidat dolor. qr nec corͣ᷑
et ut dolor aliquis possit occidere
corpori ut sũmis dolorib cedat.
atq discedat. qm̃ et ip̃a cõpago
menbroꝵ atq uitaliu sic ĩfirma
ẽ. ut eam um q̃ magnũ uł sũmũ

Expanded text:
est ergo ut uiuat dolens, non est necesse ut occidat dolor, quia nec corpet ut dolor aliquis possit occidere.corpori, ut summis doloribus cedat adque discedat; quoniam et ipsa conpago membrorum adque uitalium sic infirma est, ut ea
Abbreviated transcription (Latin):
ueniũt ad honorem scłi. Et cum
ꝑuen̾int et facti fuerint uł iudi¬
ces uł reges. quia hoc facit deus.
sui non põt fieri nisi ut exhibeatur
ilł honor debitꝰ põtati. Ordĩauit
potestas ordinaĩa in scło hẽat ho¬
norem. Et alñ ameliorib. ut nõ¬

Expanded text:
veniunt ad honores saeculi: cum pervenerint et facti fuerint vel judices, vel reges, quia hoc facit Deus sui; non potest fieri nisi ut exhibeatur illis honor debitus potestati. Ordinavit potestas ordinata in saeculo habeat honorem, et aliquando a melioribu
Abbreviated transcription (Latin):
Noe in archa naufragãte mũdo
reẜuabit illesos. Et sicut adhͤ ĩ tnͣ¬
sacto diluuio ao archã Noe co¬
lũba signũ pacis deculit. Ita ĩ tñsa¬
cto iudicõ. xp̃s ad eccłiam pet̾ gau¬

Expanded text:
aufragante mundo,repraesentabit illaesos: et sicut tunc transacto diluvio, ad arcam Noe columba signum pacis detulit; ita et transacto judicio, ad Ecclesiam Pet
Abbreviated transcription (Latin):
ucilis. Ille quippe nostra ẜuitute
quia non illi ad suã. s ad nrãm
utilitate salutẽq ẜuimꝰ Nam si
nobis idigeret. eo ip̃o nõ uerus
dñs eẽt. cum ꝑ nos eius adiuua¬
retur ncc̃itas sub qua et ip̃e ser¬
lo expectemꝰ nͥ eum ip̃m qͥ sũma
utilitas est. et salus nr̃ã.

Expanded text:
utilis. ille quippe nostra seruitute quia non illi ad suam, sed ad nostram utilitatem salutemque seruimus; nam si nobis indigeret, eo ipso non uerus dominus esset, cum per nos eius adiuuaretur necessitas, sub qua et ipse serlo expectemus quam eum ipsum, qui summa utilitas et salus nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ista mortał et fragił q̃ int̾ tot ter¬
renas tẽptatões ꝑiclitat᷑. et orat
ne submergat᷑. non pot ẽẽ ĩ quis¬
iusto sine qualibcũq pecc̃is/ unũ
ẽ reme diũ per quod uu̾e possimi̾.
et cͣ. Pactum et placitũ cũ deo
facimꝰ et condicc̃e soluendi de¬
biti in cautione consc̾psimꝰ. Di¬
mitti nobis plena fioucia peta¬
mꝰ. si et nos dimictimꝰ Ei aũt
nõ dimittimꝰ. dimitti nob̾ poca
nõ putemꝰ ue nes ip̃os fallamus.
Hõ se nõ fallat. Deus neĩem fal

Expanded text:
ista mortalis et fragilis, quae inter tot terrenas tentationes periclitatur, et orat ne submergatur, non potest esse in quojusto sine qualibuscumque peccatis; unum est remedium per quod vivere possimus, nostris . Pactum et placitum cum Deo fecimus, et conditionem solvendi debiti in cautione subscripsimus. Dimitti nobis plena fiducia petimus, si et nos dimittimus: si autem non dimittimus, dimitti nobis peccata non putemus; ne nos ipsos fallamus. Homo se non fallat, Deus neminem fal
Abbreviated transcription (Latin):
est siue intencio. quase excendit aĩa¬
ceruit ĩuenta meõria recondit iudi¬
cata. et offert iudicanda. adhuc fĩt
ascensꝰ ab inferiorib ad supiora. et
yma asuꝑnis depenoent. Intellec¬
tus manet quedam ymago. et siłi¬
ticco intelligentie. rõ. intellectꝰ rõnis
supremum corporis corpꝰ .i. ignis qͣdã
silitirome iũgitur et igni. et aer et
aeri. aqua et aque t̾ra. S ensꝰ ĩfor¬
matur ꝑ ymaginatõe ymaginatõ
ea. et facit ĩtelligentiam sine sapĩa
Est itaq in rõe quiddã ad suꝑna et ce¬
lestia intencens. et io dicitur sapiẽ¬
tia. Et est qͥddam ad inferiora et
caduca respiciens et io uocat᷑ pru¬
dentia. Hxe duo ex rõne fiunt. et ĩ
rõe cõsistunt. et diuidit serõ ĩ duo
entiam. Deorsum ĩprudentia. qun
rũ et młierem. ut uir sit suꝑior et
regat. et mulier inferior ut rega¬
tur. Uñ dem̃ ẽ. MDelior ẽ ĩiqui¬
cas uiri ꝙͣ bñfaciẽs mulier. Mhe¬
lior si quidẽ ẽ qui ꝑ celeste desid̾mm

Expanded text:
e, sive intentio, qua anima se extendit cernit inventa, memoria recondit judicata, et offert adhuc judicanda. Sic fit ascensus ab inferioribus ad superiora, et ima a summis dependent. Intellectus namque quaedam imago et similitudo intelligentiae est, ratio intellectus, rationis supremum corporis corpus, id est, ignis quadam similitudine jungitur, et igni aer, et aeri aqua, et aquae terra. Sensus informat imaginationem, imaginatio eam, et facit intelligentiam sive sapientiam. Est itaque in ratione quiddam ad superna et coelestia intendens, et id dicitur sapientia; et est quiddam ad transitoria et caduca respiciens, et id vocatur prudentia. Haec duo ex ratione sunt, et in ratione consistunt. Et dividit se ratio in dentiam; deorsum, in prudentiam; quasi in virum et mulierem, ut vir sit superior et regat, mulier inferior et regatur. Unde dictum est: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier . Melior siquidem est qui per coeleste desiderium