comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etopera tua non proderunt tibi cumclamaueris libe¬
rentte congregatitui .Lxx. et ego annuntiabo iustitiã
tuam et malatua non proderunt tibi. Cum cla ma¬
ueris serueantte in tribulationetua. qui sempertacui
equas inon uiderem tua peccata neglexi nequaquam ultra
rea cebo sed dicam quod anteiam dixĩ tacui num quid semꝑ
ta cebo : et annuntiabo iusti amtuam. et operatua quod per
ip cuutãt legendum est uelut Siquis insceleribus deprae¬
beno dicat uidebona operatua: propter quod si quando
abitribulationis tempus aduenerit et coeperis non adidola
quae coliusti sed ad caelum̃ manus tendere etdi implorare
auxilium audiant te illi ediberent depericulo quod secu¬
na coluisti. quod etperhieremiam ad eandem loquiturd̃
Vbi sunt diitui quos feceras ebis surgant et saluam tefaci¬
ant intemporema lorum tuorum pro eo quod lic truns¬
tulerunt eruantte in tribulationetua et nos diximus li¬

Expanded text:
et opera tua non proderunt tibi. Cum clamaveris, libeet opera tua non proderunt tibi. Cum clamaveris, liberent te congregati tui. LXX: Ego annuntiabo justitiam tuam et mala tua, quae non proderunt tibi. Cum clamaveris, eruant te in tribulatione tua. Qui semper tacui, et quasi non viderem tua peccata, neglexi, nequaquam ultra reticebo, sed dicam quod ante jam dixi: Tacui, numquid semper tacebo? Et annuntiabo justitiam tuam, et opera tua. Quod per ironiam legendum est, velut si quis in sceleribus deprehenso dicat: vide bona opera tua. Propter quod si quando tibi tribulationis tempus advenerit, et coeperis non ad idola quae coluisti, sed ad coelum manus tendere, et Dei implorare auxilium, audiant te illi, et liberent te de periculo quos secura coluisti. Quod et per Jeremiam ad eamdem loquitur Deus: Ubi sunt dii tui quos feceras? Resurgant, et salvam te faciant in tempore malorum tuorum . Pro eo quod LXX transtulerunt: Eruant te in tribulatione tua; et nos diximus: Li
Abbreviated transcription (Latin):
dcirco timuisti plurimos non enim poteras dñs auxi
Dñs inluminatio mea et salua tormeus quemtimebo.
quod etsi contra mentistue conscientia m dicere aliquando
uoluisti mentitaes. Quomodo enim mepoteras in uocare
quae mei non habebas memoriã neq cogitastium quam
ꝓcepta dicentis honora dnm̃ et confortaberis et absq
illo nullum metuas e goenimsum qui iuxta symmac¬
hum et aquilam semper tacui peccatatua et scelera
quecumq faciebas quas i nonuiderem dissimulatio¬
nem neclexi ut si non timore mei. saltem patientia
admeredires qui non oculis sed palpebris.
inter rogo filios hominum. at tuergo e contrano obli¬
taes mei etaudire meruisti. Oblitaes legisditui et ego obliuis¬
car filiorum tuorum. Et iterum ⁊psiambula uerunt contra
me peruersi et ego ambula bo contraeos in furore peruer¬
so mensq in lxx cumcordesociatur nonẽ scripta in he¬
braico sed quasi inter pretatio addita que inscripturis
cor intellegi debeat: Ego annuntiabo iustitiam tuã

Expanded text:
dcirco timuisti plurimos. Non enim poteras dicere: DoDominus illuminatio mea, et salvator meus, quem timebo ? Quod et si contra mentis tuae conscientiam dicere aliquando voluisti, mentita es. Quomodo enim me poteras invocare, quae mei non habebas memoriam, neque cogitasti unquam praecepta, dicentis: Honora Dominum, et confortaberis, et absque illo nullum metuas ? Ego enim sum qui, juxta Symmachum et Aquilam, semper tacui peccata tua, et scelera quaecumque faciebas, quasi non viderem, dissimulatione neglexi, ut si non timore mei, saltem patientia ad me redires. Qui non oculis, sed palpebris interrogo filios hominum. At in econtrata es mei, et audire meruisti: Oblita es legis Dei tui, et ego obliviscar filiorum tuorum . Et iterum: Ipsi ambulaverunt contra me perversi, et ego ambulabo contra eos in furore perverso. Mens quae in LXX cum corde sociatur, non est scripta in Hebraico, sed quasi interpretatio addita, quid in Scripturis cor intelligi debeat. Ego annuntiabo justitiam tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
ent quida elo descendit Ergo quod in quibusdam exemplaribus le¬
gitur emite et bibite abimperitis scciptoribus inmatatum ent
qui puti ueruntesse consequentius sibiberentur potius a quaequã
comederentur. Estautem et pecunia pessima siuaear gentum
quo dreprobat scriptura dicens pecunia quaed atur cum dolo
qua si te stareputabitur. et inalio loco argentum uestrum repro¬
bam etestargentum qđ di eloquiis comparatur. Elõ quĩu dñ

Expanded text:
est, qui de coelo descendit . Ergo quod in quibusdam exemplaribus leest, qui de coelo descendit . Ergo quod in quibusdam exemplaribus legitur: Emite, et bibite, ab imperitis scriptoribus immutatum est, qui putaverunt esse consequentius, si biberentur potius aquae, quam comederentur. Est autem et pecunia pessima, sive argentum, quod reprobat Scriptura, dicens: Pecunia, quae datur cum dolo, quasi testa reputabitur ; et in alio loco: Argentum vestrum reprobum . Et est argentum quod Dei eloquiis comparatur: Eloquia D
Abbreviated transcription (Latin):
aeternam dehis aquis clamabat intemplo siquis sitit ueniat
adme etbibat quibiberit deaquã quam ego dederoei. flumi¬
nadeuentrecius fluenta qua euiuae significans spm̃ scm̃ quẽ
credentes accepturierant et de quo propheta misticosermone
resonabat sitiuit animamea ad dm̃ ui uentem eti terum a pud
teest fons quiipsede seloquebatur medereliquaerunt fontẽ
a quae uiuae et foderunt sibi lacus contritos qui nompos sunta quis
continere has aquas spargunt nubes ad quas peruenitueritas
dĩ sicut scriptum est et nũbes sparguntius titiam precipi¬
tur que sitientibus ut nequaquam bibant aquas turbidus et
tumentes gurgites as sirrorum sed pergantadaquas silo e.
quaeuadunt cumsilentio. nectimeant eloquii paupertatẽ
si corgentum forte non habeunt. sed audianta postolum.
dicentem gratiu salui factiertis. et dnm̃ ad discipulos gratis
accepistis gratis date mirumque inmodum emunt aquas absqi
pecunia et non bibunteas sed comedunt ipseenim et aqua et panis

Expanded text:
aeternam . De his aquis clamabat in Templo: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui biberit de aqua, quam ego dedero ei, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae , significans Spiritum sanctum, quem credentes accepturi erant, et de quo Propheta mystico sermone resonabat: Sitivit anima mea ad Deum viventem ; et iterum: Apud te fons aquae vivae: et foderunt sibi lacus contritos, qui non possunt aquas continere . Has aquas spargunt nubes, ad quas pervenit veritas Dei. Sicut scriptum est: Et nubes spargant justitiam . Praecipiturque sitientibus, ut nequaquam bibant aquas Sior turbidas, et tumentes gurgites Assyriorum; sed pergant ad aquas Siloe, quae vadunt cum silentio; nec timeant eloquii paupertatem, si argentum forte non habeant , sed audiant Apostolum dicentem: Gratia salvi facti estis ; et Dominum ad discipulos: Gratis accepistis, gratis date . Mirumque in modum emunt aquas absque pecunia; et non bibunt eas, sed comedunt. Ipse enim et aqua et panis
Abbreviated transcription (Latin):
s agniq: carnes saturentur : S peculatores eius cȩci omnes nestier: :
uniuersi canes mutinon ualentes latrare : Videntes uuna dormi¬
entes etamanes somnia : etianes inpudentis simi nestierunt satu¬
rita temũipsipustores nestierunt intellegentiam :omnes inuiã
suam declinauerunt : unus quisq ad auaritiam sũ : a sum mous¬
q: ad nouissimum : uenite sumamus uinum edmplecmir ebrieta¬
tate : eterit sicut hodie siceteras et multo amplius : EX Videtequo

Expanded text:
, agnique carne saturentur. Speculatores ejus c, agnique carne saturentur. Speculatores ejus cuniversi canes muti non valentes latrare videntes vana dormientes et amantes somnia et canes inpudentissimi nescierunt saturitatem ipsi pastores ignoraverunt intellegentiam omnes in viam suam declinaverunt unusquisque ad avaritiam suam a summo usque ad novissimum venite sumamus vinum et impleamur ebrietate et erit sicut hodie sic et cras et multo amplius iustu
Abbreviated transcription (Latin):
eos uidelicet qui crederenoluerunt: De quib: apostolus ait : et enimue¬
nit supereos finis : Et dñs in euangelio : cum autem uideritis circum¬
dari ab exercito hierus alemi tuncstitote quod aduenerit eius consũ¬
matio : Siue hocdicendum quod bestiis ad deuorandum traditis
sunt quos detestatur prophetadicens inetradas bestiis ad deuo¬
randum adanimam confitenten tem tibi ad ehis tropologiat :¬
bestus quȩ partem quaedam dñi deuorarunt et supra legimus
srriam abortusolis : et grecos ab occidente qui deuorant is rahel.
toto ore : ed niher a emia oues erantis rahel leones ei ecerunteam :
primus deuora uiteam rexasur : et nouissimus confringetossaeius rexbabi¬
lonis : potest et hocdici : q̃uod cumis rahel populus a uideprius prouocan¬
tur gentes adfidem ut desertis saltibus quide exercitu. Ab ex sa lonplu¬
rimos occiderunt : ueni anta dedesiam et comedant celes tempanẽ :¬

Expanded text:
eos videlicet, qui credere noluerunt, de quibus Apostolus: Etenim peeos videlicet, qui credere noluerunt, de quibus Apostolus: Etenim perveniet super eos finis . Et Dominus in Evangelio: Cum autem videritis circumdari ab exercitu Jerusalem, tunc scitote, quod advenerit ejus consummatio . Sive hoc dicendum, quod bestiis ad devorandum traditi sunt, quas detestatur Propheta, dicens: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi : de his tropologice bestiis, quae partem quamdam Domini devorarunt, et supra legimus, Syriam ab ortu solis, et Graecos ab Occidente, qui devorant Israel toto ore. Et in Jeremia: Ovis errans Israel, leones ejecerunt eam: primus devoravit eam rex Assur, et novissimus confringet ossa illius rex Babylonis . Potest et hoc dici, quod cum Israel populo rabidae prius gentes provocentur ad fidem, ut desertis saltibus, qui de exercitu Abessalon plurimos occiderunt, veniant ad Ecclesiam et comedant coelestem panem
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ nequa quam taurorum ethircorum eta ractum sedorationis
ne columbarum intemplodonauendebant : et sed ebant incathedris
pestilentiae et habebantm̃sis nummulariorum omnia facientes tur¬
pis lucrigratias nestientes illud quod scriptum ÷ gratis accepistis
gratis date: hȩc autem futura dñsrepromisit : qui congregatdis¬
ꝑsosisra hel: ad quos et petrus a postolus scribitepis tolum:¬
et de quibus eu axgelistaloquitur : hoc autem a semet ipso nondixit :
sed cum esset pontifex anniillius prophetauit quiai hs̃ moriturus
eratprogente : et non tantũ progente sed ut filios dĩ quierant
disper si congregaret in unum : Et impleretur quotdic tũ ẽ
congregatio populorum circum dabitte propterhanc in excel¬
sum conuertere : Congregatis autem per a postolos. reliquiis
is rahel : Et in unum redactis gregẽ his quifuerant ante dis¬
persi. omnes bestiae. prouocantur : utueniant et deuorentis rahel

Expanded text:
errarum: nequaquam taurorum et hircorum, et arietum, sed orationierrarum: nequaquam taurorum et hircorum, et arietum, sed orationine, columbarum in Templo dona vendebant, et sedebant in cathedris pestilentiae, et habebant mensas nummulariorum , omnia facientes turpis lucri gratia, nescientes illud quod scriptum est: Gratis accepistis, gratis date . Haec autem futura Dominus repromisit, qui congregat dispersos Israel. Ad quos et Petrus Apostolus scribit 661 Epistolam: de quibus Evangelista loquitur: Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit, quia Jesus moriturus erdispersi, congregaret in unum , implereturque quod dictum est: Congregatio populorum circumdabit te: propter hanc in excelsum convertere . Congregatis autem per Apostolos reliquiis Israel, et in unum redactis gregem his, qui fuerant ante dispersi, omnes bestiae provocantur, ut veniant et devorent Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
se consecrant dõ: uictimas alia enigenae qui ad tempus uacant
orationis : de quibus loquitur ds̃: hostia laudis glorificauitm e:¬
et in alio loco: immoladõ sacrificium laudis : Deis uictimis etho¬
lo caustis perosea edñs loquaebatur : miseri cordiam uolo et non
sacrificium : etstientiam dĩ magis quam holo causta quae offe
uidis setestatur : sub quo erant animae martrrum . ex quo unus de
sera phim carbonem forcipe conp̃hensum ad haesiae : detulit labia
purganda : hocẽ altare et hoctabernaculum adcuius similitu¬
dinem omnia in exodo facta referuntur in quib: obblataesunt
uictimae spiritales dõ : Alio quindecorpora libus hostus et holo¬
caustis supraidemtestatur ds̃ : ut quidmihimultitudinem
uictimarum ues trarum dicit dñs plenus sumholo caus tomato
arietum etadipem agnorum et sanguinem hib corum ettaurorum nolo:
Domus enim mea
domus orationis uocabitur cunctis popu¬
lis non unigenti iudae nec inuno iherus olimat urbis locos ed in toto horbet¬

Expanded text:
se consecrant Deo; victimas autem alienigenae, qui ad tempus vacant orationi, de quibus loquitur Deus: Hostia laudis glorificavit et in alio loco: Immola Deo sacrificium laudis . De his victimis et holocaustis, per Osee Dominus loquitur: Misericordiam volo et non sacrificium: scientiam Dei, magis quam holocausta, quae offepsi in coelo se vidisse testatur, sub quo erant animae martyrum . Ex quo unus de Seraphim carbonem forcipe comprehensum ad Isaiae detulit labia purganda . Hoc est altare, et hoc tabernaculum, ad cujus similitudinem omnia in Exodo facta referuntur, quibus oblatae sunt victimae spirituales Deo . Alioquin de corporalibus hostiis, et holocaustis supra idem testatur Deus: Ut quidsacrificiorum vestrorum, dicit Dominus? plenus sum. Holocautomata arietum, et adipem agnorum, et sanguinem hircorum et taurDomus enim mea, domus orationis vocabitur cunctis populis. Non uni genti Judaeae, nec uno Hierosolymae et urbis loco, sed in toto orbe t
Abbreviated transcription (Latin):
buleti ndĩr eetionẽ suũ sinsus quid ̃ꝑspicuus ẽ seduerborũ consequentiũ q insuelin guestat
idiomute aput  dsideturerse tbata qđ autĩ dicit boc tuenutpixusti qut̃asaendens ad patẽ¬
quies canta postoliei incubilib suis et morscius requies it ex quo ostendit martires ñperire
ãbula tin directionẽ suũ retto ninere ad oatr ẽ uctora scendens porro qđinlao le ta faciema¬

Expanded text:
ambulet in directione sua, sensus quidem perspicuus est, sed verborum consequentia, quae in suae linguae stat ambulet in directione sua, sensus quidem perspicuus est, sed verborum consequentia, quae in suae linguae stat idiomate, apud nos videtur esse turbata. Quod autem dicit, hoc est: Veniat paquiescent Apostoli ejus in cubilibus suis, et mors eorum requiescet. Ex quo ostendit martyres non perire,ambulat in directione sua, recto itinere ad Patrem victor ascendens. Porro quod in Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
de quo sepehereticicalũniã faciunt : qđ interitũ significet : et abolitionẽ in perpetuũ ponat suꝑxpo¬
cuius utiq ꝑditio ꝑsecutionis mugnitudinẽ etñ finẽ monstratsubstantiae :
E memoe ut quire cogitt in corde suosi uere ponat neqieñi fieri poterati ut caeciet muti uidente s uuna
etamuntes somniu ignorantesq in flegentiũ atq sapientiũ cogita rentea quaedis quodq sequit᷑ :
et uirimiserica dice siuatiusti colliguntur at̃q: iusticolligituł atq. tollunt᷑ a postolos significat qͥ int̾¬
ficiunt abimpiis ẽtad ño c̃gregant᷑ causasq reddit carint̃ fectus sitiustis atoss ꝓblatus dicensa facis
enĩmalitiae collectus ⁊ iustus utmul a seculi ñ uiderit si ue propt̃ mulitiam hominũ quorũ ipsepec
cata portabat uictoe ascendit : qđ autẽ iuxtah ebraicũ dicit᷑ ueniutpax etrequiescat in cubilis uo

Expanded text:
de quo saepe haeretici calumniam faciunt, quod interitum significet, et abolitionem in perpetuum, ponatur supde quo saepe haeretici calumniam faciunt, quod interitum significet, et abolitionem in perpetuum, ponatur supcujus utique perditio persecutionis magnitudinem, et non finem monstrat substantiae. Et nemo est, ait, qui recogitet in corde suo, sive reponat. Neque enim fieri poterat, ut caeci et muti videntes vana et amantes somnia, ignorantesque intelligentiam atque sapientiam, cogitarent ea quae Dei sunt. Quodque sequitur: Et viri misericordiae, sive justi, colliguntur atque tolluntur, Apostolos significat, qui interficiuntur ab impiis, et a Domino congregantur. Causasque reddit cur interfectus sit justus atque sublatus, dicens: A facie enim malitiae collectus est justus, ut mala saeculi non videret. Sive propter malitiam hominum, quorum ipad Patrem victor ascendit. Quod autem juxta Hebraicum dicitur: Veniat pax, requiescat in cubili suo:
Abbreviated transcription (Latin):
audit ad nõ : õmulier magnu est fidestua fiat tibi sicutus : poterant
enim dicere cum prohet& uiã mundatorum tu orũ cucurri etterũ deducme in uiureta:¬
ustus perit et none quire cogitet incor desuo : et uirimis ericadiat colligunt᷑ quid ñẽ qui
quiã bulauit indirectionẽ suã : Lax uid ete quo modo iustus perut : et nemorecogitati& de
etuirilus titolluntꝰ et nemo c̃siderat Afacieeñ iniquitatis ab latus estiustus erit inpace
sepultura eius ab lataẽ demedio: propt̃s peculatoes. caecos et canes mutos qui
ipsipas tores sunt nestientes intelligentiã nec p̃sentib: suturantꝰ uolupta tibi sed
sẽ ꝑ preparanta dfuturas : iustus perut dequodicit uxorpilati : nibil tibis i tetius toilli : qͥ lotis
munib: in nocens sũ ego inquita sanguine iustihuius. in quo c̃sidera ndũ qđ uerbũ ꝑditionis

Expanded text:
audit a Domino: O mulier, magna est fides tua: fiat tibi sicut vis. Poterat audit a Domino: O mulier, magna est fides tua: fiat tibi sicut vis. Poterat enim dicere cum Propheta: Viam mandatorum tuustus perit et non est qui recogitet in corde suo. Et uiri misericordię colliguntur , et non est, qui sua. LXX: Videte quomodo justus periit, et nemo suscipit corde: et viri justi tolluntur, et nemo considerat. A facie enim iniquitatis ablatus est justus: erit in pace sepultura ejus: ablata est de medio. Propter speculatores caecos et canes mutos, qui ipsi pastores sunt, nescientes intelligentiam, nec praesentibus saturantur voluptatibus, sed semper se praeparant ad futuras, justus periit, de quo dicit uxor Pilati: Nihil tibi sit et justo illi . Qui lotis manibus, innocens sum ego, inquit, a sanguine justi hujus. In quo considerandum quod verbum perditionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut postquã ceperint ꝑ cutere c̃seruos et comere hacbbere cũ ebriis dicant :
uenite sumumus uinũ et impleamꝰ ebriaetate manducem us etbibamꝰ
cra senimmoriemur : eterit sicut hodiesicetcras et multo ãplius hocẽ
quod supra dixit. nestiaer̃ saturitatẽ nec p̃terita uoluptatesati ant̃ sed fũ¬
turas delicias purant multom aiores quũ qͥbus fruitifuerant : si hoc de
princibib: dicitꝰ iuda eorũ propt̃quos ples dnĩ ab estiis deuorata ÷ uitemꝰ
ex ẽpla peiorũ nec in aebria emur uino. in quo ẽ luxoria ñ ec uoluptatib: obru¬
emur nec mutia dlo quendũ contra aduersurios nostros rabidi canes
sim̃s ed dĩ potius quã nostras sequamuruias et audiam us scripturã mo¬
nen temis apite dednõ inbonitate etiterũ intellegentia optima est his
dunt dem̃ sadominorũ suorũ : obquã causam misericor diã consecuta :

Expanded text:
ut postquam coeperint percutere conservos, et comedere ac bibere cum ebriis, dicant: ut postquam coeperint percutere conservos, et comedere ac bibere cum ebriis, dicant: Venite, sumamus vinum, et impleamur ebrietate. Manducemus et bibamus: cras enim moriemur. Et erit sicut hodie, sic et cras: et multo amplius . Hoc est quod supra dixit: Nescierunt saturitatem: nec praeterita voluptate satiantur, sed futuras delicias parant, multo majores quam quibus prius fruiti fuerant. Si hoc de principibus dicitur Judaeorum, propter quos plebs Domini a bestiis devorata est, vitemus exempla pejorum, nec in ebriemur vino, in quo est luxuria, nec voluptatibus obruamur; nec muti ad loquendum, contra adversarios nostros rabidi canes simus; sed Dei potius quam nostras sequamur vias, et audiamus Scripturam monentem: Sapite de Domino in bonitate . Et iterum: Intelligentia optima est his dunt de mensa dominorum suorum . Ob quam causam misericordiam consecuta,
Abbreviated transcription (Latin):
sas mons traremur : omnes enĩ sua quaesierunt et ñ quae dĩ s̃ ñe cãbula uer̃¬
ꝑuiam dni : Dequũscriptum ẽ : quaerite quesituiu bona etãbulate in eac
sediuxta quod iniudiciũ uolumine legitur : Neratrex inis rahel: unus¬
quis que quod rectũ sibi uidebatur hocfaciebat proprios sequebat᷑
errores : Quodq: sequitur . unusquis que a da uaritiã suã a sũ mous
q: ad nouissimũ : uenite sumumus uinũ : et impleamur ebrietatae :
eterit sicut hodie sic etcras etmulto ãplius in .lxx. int̃p̃tibus ñ hubetꝰ:
sed he braico ad ditũ stellis in luminantib: p̃notatur : Deniq hosuersi¬
culos nullus ec lesiasticorũ int̃p̃tũ disseruit:s ed quasi patentem in
mediofoueã transiliunt adq: trans mittunt : quod autem dicit hoc÷
ardent a uuritia sũmousq: ad nouissimã ã principib: usq ad plebẽ

Expanded text:
sas monstraremus. Omnes enim sua quaesierunt, et non quae Dei sunt, nec ambulaversas monstraremus. Omnes enim sua quaesierunt, et non quae Dei sunt, nec ambulaverni , de qua scriptum est: Quaerite quae sit via bona: et ambulate in ea . Sed juxta quod in Judicum volumine legitur: Non erat rex in Israel; unusquisque quod rectum sibi videbatur, hoc faciebat , et proprios sequebatur errores. Quodque sequitur: Unusque ad novissimum. Venite, sumamus vinum, et impleamur ebrietate. et erit sicut hodie, sic et cras, et multo amplius, in LXX Interpretibus non habetur, sed ex Hebraico additum, stellis illuminantibus praenotatur. Denique hos versiculos nullus Ecclesiasticorum Interpretum disseruit, sed quasi patentem in medio foveam transiliunt atque transmittunt. Quod autem dicit, hoc eardent avaritia a summo usque ad novissimum, a principibus usque ad plebem,
Abbreviated transcription (Latin):
arum gulȩq hac libi dini seruiunt : non enĩ pos sunt dicereman¬
datũ dnĩ : lucidũ in luminans oculos nec nos se quod scriptũ ẽ :
Sapientia hominis inluminat faciem eius : Et canes mutiad¬
nes dormientes qui nestiunt ẽẽ p̃ceptũ nedederis somniũ
oculistuis etpal pebristuis dormitationem : etrus sum: uigi¬
gilite quia nescitis qua hora dñs uesteruenturus sit : etid circodun¬
tes locum diabolocanes inpudentis simisunt : quinum quam su¬
turantur : Nomuntenim quod comederint : etreuentuntur ad
uomitum suum : Dequibus et petrus a postolus loquitur accidit
illis uerũ illud pro uerbiũ tanus reuersus ad suum uomitum :
et sus lota in uolutra bo luti : quos speculatores etcanes eolem
eẽ pustores sequens sermo demonstrat : ipsipustores igno¬
rauerunt intelligentiã : uerbum enĩ hebraicũ rõim quod¬
rompastores siraim pessimos sonat hoc diximus utuarie int̃p̃tationis cau¬

Expanded text:
arum: gulaeque ac libidini serviunt. Non enim possunt dicere: Manarum: gulaeque ac libidini serviunt. Non enim possunt dicere: Mandatum Domini lucidum illuminas oculos , nec nosse quod scriptum est: Sapientia hominis illuminat faciem ejus . Et canes muti adnes dormientes, qui nesciunt esse praeceptum: Ne dederis somnum oculis tuis, et palpebris tuis dormitationem ; et rursum: Vigilate, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit . Et idcirco dantes locum diabolo, canes impudentissimi sunt, qui numquam saturantur. Vomunt enim quod comederunt, et revertuntur ad vomitum suum . De quibus et Petrus Apostolus loquitur: Accidit illis verum illud proverbium: Canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabro luti . Quos speculatores et canes eosdem esse pastores, sequens sermo demonstrat: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam. Verbum enim Hebraicum ROIM roim, pastores; si raim, pessimos sonat. Hoc diximus, ut variae interpretationis cau
Abbreviated transcription (Latin):
ta est : in hebraico scriptum est : uox speculatorum tuorum: De quib: erat
hie te cibel cuilo quitur ds̃. filiominis speculatorẽ dedite domnfra¬
hel : sedilli speculatores nonerant ceci : demq apellabantur ui¬
dentes : Istia utem de quibus propheta nuncloquitur: non solum spt¬
culatores caeci sed et canes muti a pellantur i non ualentes
latrare : quienim gregemdñi custodire debebant et lapos abige¬
re elatrare prodño : diligunt somnia et demonicis uisionibus.
delectantur : et est sensus non possunt loqui ueritatem sed uni¬
uersamendacia nec hor fine contenti s unt qui incus todia gregis
dñi dormiebant : etlatrare non poterant : etam ab ant cubile:
perquae uo luptas corporis indicatur sed apud suos inpuden¬
tis anim a enestierunt saturitatem : quinum quãc suosa turantur
errore quideuorant plebẽ dñ sicutes campanis et domos ui du¬

Expanded text:
ta est , in Hebraico scriptum est: Vox speculatorum tuorum. De quibus erat ta est , in Hebraico scriptum est: Vox speculatorum tuorum. De quibus erat Ezechiel, cui loquitur Deus: Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel . Sed illi speculatores non erant caeci. Denique appellabantur videntes. Isti autem de quibus Propheta nunc loquitur, non solum speculatores caeci, sed et canes muti appellantur, non valentes latrare. Qui enim gregem Domini custodire debebant, et lupos abigere, et latrare pro Domino, diligunt somnia, et daemoniacis visionibus delectantur. Et est sensus: Non possunt loqui veritatem, sed universa mendacia. Nec hoc fine contenti sunt, qui in custodia gregis Domini dormiebant, et latrare non poterant, et amabant cubile, per quae voluptas corporis indicatur; sed apud suos impudentes  Al. impudentis animae nescierunt saturitatem, qui numquam suo saturantur errore. Qui devorant plebem Domini sicut escam panis, et domos vidu
Abbreviated transcription (Latin):
niam excecatisunt omnes Ñ cognouerunt uniuersi canes muti ñ po¬
ter̃ latrare somniantes lectulum amantes dormitatione ẽttanes
entes intelligentiam omnes uias sucs. secuti sunt unusquisq
simul a summita teeius : uenite s umamus uinum ed nebriemir :
et sictalis dies crastina magna amplius nimis : Vtomnes in qͥd
bestiae saltus ueniunt et deuorent congregatossiue in locu
iudaeorum gentiã turba succedan :speculatoreseorum in
causa sunt s̃criba tui delicet et pharisae: quiom nescecines¬
cierunt : Dnm̃ saluatorem neclucem uoluerunt uidere p̃¬
sentem : ad quos dñslo quebatur : stulti et caeci quid t̃ plus
aurũ analtare quod sc̃ificataurum ctiterum duces caeci
culiceli quantaes etcamelum glutientesEt caecus cae¬
cum ducens ambo in soueaicadunt quoda utem mugis¬
trispeculatores uocentur et supra legimus : In eo enim
lo coubiluxta Ixx diciturũ oxcustodumtuorũ eleua¬

Expanded text:
niam excaecati sunt omnes: non cognoverunt universi, canes muti non poterunt latrare: somniantes lectulum, amantes dormitationes. Et canes entes intelligentiam: omnes vias suas secuti sunt. Unusquisque simul a summitate ejus. Venite et sumamus vinum, et inebriemur, et sit talis dies crastina, magna amplius nimis . Ut omnes, inquit, bestiae saltus veniant, et devorent congregatos, sive in locum Judaeorum, gentium turbae succedant, speculatores eorum in causa sunt, Scribae videlicet et Pharisaei: quia omnes caeci nescierunt Dominum Salvatorem, nec lucem voluerunt videre praesentem. Ad quos Dominus loquebatur: Stulti et caeci, quid est plus, aurum, an altare quod sanctificat aurum ? et iterum: Duces caeci, culicem liquantes, et camelum glutientes ; et: Caecus caecum ducens, ambo in foveam cadunt . Quod autem magistri speculatores vocentur, et supra legimus. In eo enim loco ubi juxta LXX dicitur: Vox custodum tuorum eleva
Abbreviated transcription (Latin):
rore posita ẽ mihi coronaiustitiae : et in alio loco quot quot
ergo perfecti hoc sapiamus : Incipiens autemerat conpa¬
ratione plenicudinis : quando expersona incipientium
uulus. sicut par uulus sapiebam. sicut paruulus cogitabã
Et iterum: ex parte uidemus et exparte cognoscimus:
donec ueniat quod perfectum ẽ ⁊ Etideo sponsae ad¬
similatur ornatui quae ornatur mundo mulieri si¬
ue ut ceteri trans tulerunt. uasisuel munilibus suis
ponit que alterius comparationis exempla quorum pri¬
us adsponsum sequens refertur adsponsam ꝰ sicutt̃¬
ra profert germensuum et cuelestibus pluuiis inriga¬
tur et sicut hortus semensuum germinat. qui fontiũ
atq fluuiorum aquas desiderat : sic inquit dñs germi¬
nabit ius titiam atq laetitiam quam coram cunctis
gentib: nequaquam coram israhele ut supercilium de¬
cutiat iudeorum. sed cunctis gentib: quae in ecclesia

Expanded text:
ro reposita est mihi corona justitiae . Et in alio loco: Quotquot ro reposita est mihi corona justitiae . Et in alio loco: Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus . Incipiens autem erat comparatione plenitudinis, quando ex persona incipientium sicut parvulus sapiebam, sicut parvulus cogitabam . Et iterum: Ex parte videmus, et ex parte cognoscimus, donec veniat quod perfectum est . Et ideo sponsae assimilatur ornatui, quae ornatur mundo muliebri, sive ut caeteri transtulerunt, vasis, vel monilibus suis. Ponitque alterius comparationis exempla, quorum prius ad sponsum, sequens refertur ad sponsam. Sicut terra profert germen suum, et coelestibus pluviis irrigatur: et sicut hortus semen suum germinat, qui fontium atque fluviorum aquas desiderat: sic, inquit, Dominus germinabit justitiam atque laetitiam coram cunctis gentibus: nequaquam coram Israel, ut supercilium decutiat Judaeorum; sed cunctis gentibus, quae in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
mus sed indõ. scriptura dicente multitudinis aut̃
credentium erat cor et anima una: reddiditq: causces
laetitiae : quia in duit me uestimentõ salutis et indum̃¬
tõ siue tunicã iustitiae atq luetitiae quae hebrai¬
cedicitur m̃ail ornauitq circum dedit : quot qđ
enim inxp̃o babtirati sumus xp̃o induimur et ha¬
bemus tunicam iustitiae qui factus ẽ nobis sc̃itus.
iustitia etredemptio: ponit que si militudinem duorũ
inadesia aegminum : perfectorum atq: incipientium
perfeccossponsi comparat pulcritudini incipientes sponsae ad si¬
milat ornatur: perfectus erat paulus quiquasi sponsus decora¬
tus corona atq decorandus. siue utaquila transtulit tebater¬
ueuõc creqͥ anũ quod in ligua nr̃a dicitur sacerdotiport&s
coronam loquentis insexp̃i auctoritate dicebat SCertamen
bonum certaui cursum consum mauifidem seruauii decete¬

Expanded text:
mus ; sed in Deo, Scriptura dicente: Multitudinis autem mus ; sed in Deo, Scriptura dicente: Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una . Redditque causas laetitiae: Quia induit me vestimento salutis, et indumento, sive tunica justitiae atque laetitiae, quae Hebraice dicitur MAIL , ornavit atque circumdedit. Quotquot enim in Christo baptizati sumus, induimur Christo, et habemus tunicam justitiae: qui factus est nobis sanctitas, justitia, et redemptio . Ponitque similitudinem duorum in Ecclesia agminum, perfectorum atque incipientium . Perfectos sponsi comparat pulchritudini; incipientes sponsae assimilat ornatui. Perfectus erat Paulus, qui quasi sponsus decoratus corona atque coronandus, sive, ut Aquila transtulit, ἱερατευμένος στεφάνῳ, quod in lingua nostra dicitur, sacerdoti portans coronam, loquentis in se Christi auctoritate dicebat: Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caete
Abbreviated transcription (Latin):
s decoratum corona . et qua sispons amornatam dnilib: suis
Sicut enim terra profert germensuum et sicut ortus se¬
mensuum germinat : sic dñs ds̃ germinabitius titiam
sedduudem coram uni uersis gentibus : bex: Eiaudio lue
Itabuntur indño exultet animamea in dño: induit eni¬
÷ me uestimentum salutis et tuni cam laetitiae circum¬
dedit mihi: sicut sponsonrtram et sicut sponsam or
suum et sicut ortus semina sua germinat : sic dns̃ ds̃
pro feret iustitiam et laudem in conspectuomniũ
sgencium : Principium capituli iuxta box quidixe¬
runt gaudio laetabuntur in dño. finis uperioris
capituli copulatur : Iuxta haebreos uero alterius
capitis exordium ẽ : in quo intraducitur ecclesia
xp̃ires pondere sermonibus. Q audens gaudebo
in dño et exultabit anima mea in dõ meo: Nequaquã
in patribus sicut iuduei gloriabantur dicentes se¬
men habra ham sumus et neminium quam seruiui¬

Expanded text:
m decoratum corona, et quasi sponsam ornatam monilibus suis. m decoratum corona, et quasi sponsam ornatam monilibus suis. Sicut enim terra profert germen suum, et sicut hortus semen suum germinat: sic Dominus Deus germinabit justitiam et laudem coram universis gentibtabuntur in Domino, exsultet anima mea in Domino. Induit enim me vestimento salutis, et tunicam laetitiae circumdedit mihi. Sicut sponsum mitra, et sicut sponsam ornsuum, et sicut hortus semina sua germinat: sic Dominus Deus profert justitiam et laudem in conspectu omnium gentium. Principium capituli juxta LXX, qui dixerunt: Gaudio laetabuntur in Domino, fini superioris capituli copulatur. Juxta Hebraeos vero alterius capitis exordium est, in quo introducitur Ecclesia, Christi respondere sermonibus: Gaudens gaudebo in Domino, et exsultabit anima mea in Deo meo. Nequaquam in patribus, sicut Judaei gloriabantur, dicentes: Semen Abraham sumus, et nemini umquam servivi
Abbreviated transcription (Latin):
rem dabit iustis siue ut melius habetur in hebrai coinue¬
ritate ut nequaquam sicut in lege umbra ueritatis. sed ip¬
sa sit ueritas: et pactum feri et sempiternum : n on qualẽ
morsi dederat quod praeterut sed pactum euangelii.
tibus semen a postolicum c̃tomnes futurae generatio¬
nes suscipient sementem doctrinaedĩ: Nequa quam illud
dicentes in quo populos prius circum cisionis errabat
dicensas quid enim aliud nisi semen quaerit dr̃ . Omnis
quiui derit eos prima fonte cognoscet: quia semensit
cui bene dixit dñs Quis enim ex ordine uitae mansue¬
tudine. continentia. Hospitalitate cunctis que uirtutib:
non intelligat populum dĩ etquis none contrario de¬
tes tatur cruentas israhelis manus aduersum quos.
in praecatur. prophetadicens. Inpledñe facies eorũ
ignominia. Qaudens gaudebo in dño et ex&ltabita¬
nima mea in do meo : quia induit me uestimentis sadu¬
tis et indumentis ius titiae circum deditme quasis ponsũ¬

Expanded text:
rem dabit justis, sive ut melius habetur in Hebraico, in veritate: ut nequaquam sicut in Lege umbra veritatis, sed ipsa sit veritas. Et pactum feriet sempiternum, non quale Moysi dederat, quod praeteriit; sed pactum Evangelii, tibus semen Apostolicum, et omnes futurae generationes suscipient sementem doctrinae Dei: nequaquam illud dicentes, in quo populus prius circumcisionis errabat dicens: Quid enim aliud, nisi semen quaerit Deus? Omnis qui viderit eos, prima fronte cognoscet, quia semen sit cui benedixerit Dominus. Quis enim ex ordine vitae, mansuetudine, continentia, hospitalitate, cunctisque virtutibus non intelligat populum Dei? Et quis non e contrario detestetur cruentas Israelis manus, adversum quos imprecatur Propheta, dicens: Imple, Domine, facies eorum ignominia . Gaudens gaudebo in Domino, et exsultavitanima mea in Deo meo: Quia induit me vestimentis salutis: et indumento justitiae circumdedit me, quasi sponsu
Abbreviated transcription (Latin):
rurum et adsumptis alis sp̃s scĩ festinare luxta simma¬
chum et theodotionem adfestrussuas. Iuxtaaquilam
ad cataractas suas ut ingredicntur ecdesiam siue
doctores cum discipulis idẽ columbas cumpullis suis uola¬
readec desiam deinsulis gentium quae iuxta uatici¬
nium prophetarum expectabant dominum. Naues
quoque tarsis idẽ maris dequibus in uisionemtrri
pleniũs diximus adducent filios ecclesice in principio
fidei Aurum argentumq: portantes Cordeenim
creditur adiustitiam ore caitem confessio fit adsalutem
et sabadona adferent qua eomnia deferuntur nomini dñi dĩ
et scõ israheli quiglorificauit cum. Et uedificabunt filii perȩ¬
grinorum muros tuos etreges eorum minis trabunt tibi In
indignatione mecpercussite. et inre conciliatione mea mi¬
seratus sum tui. Et a perientur portetuae iugiter dieacnoc¬
tenon daudentur ut adferatur adte fortitudo gentium

Expanded text:
rarum. Et assumptis alis Spiritus sancti, festinare, juxta Symmararum. Et assumptis alis Spiritus sancti, festinare, juxta Symmachum et Theodotionem, ad fenestras suas; juxta Aquilam ad cataractas suas, ut ingrediantur Ecclesiam. Sive doctores cum discipulis, id est, columbas cum pullis suis volare ad Ecclesiam de insulis gentium, quae juxta vaticinia Prophetarum exspectabunt Dominum. Naves quoque THARSIS , id est, maris, de quibus in visione Tyri plenius diximus, adducent filios Ecclesiae in principio fidei, aurum argentumque portantes. Corde enim creditur ad justitiam; ore autem confessio fit ad salutem et Saba dona adducent . Quae omnia deferuntur nomini Domini Dei et Sancto Israel, qui glorificavit eum. Et aedificabunt filii peregrinorum muros tuos, et reges eorum ministrabunt tibi. In indignatione enim mea percussi te, et in reconciliatione mea misertus sum tui: et aperientur portae tuae jugiter, die ac nocte non claudentur: ut afferatur ad te fortitudo gentium,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat tunc etiam i sã sequerentur quo ui delicet perde sideri¬
um auri etopum habundantiam rerumq carnalium quarum
semper istagens capiebatur in lecebris susciperent ad semis sum
filium dĩ quem quia non susceperunt uniuersa sublacta sunt
et suscipientib: spiritadicer reddita hereditis. qui sunt isti
quiut nubes uolant. et quasi columbe ad fenestrassuus
meenim insulue expectant et naues maris in principio ut
adduccm filios tuos delonge. Argentum eorum et curũ
eo srum cum eis nomin id ñiditui et scõ israhel quia glorifi¬
xx cauitte. Qui sunt hu quiut nubes uolant et sicut columbae
cumpullis ad meinsulae expectarunt et nauis tarsis in
primis ut adducat filios tuos delonge et argentum suum
super israhel imbrem ad quos peruenit ueritas dĩ mira¬
tur eclesia decir cum cisione ex his primum populo con¬
greguta uolare ad segentium turbam toto orbeter¬

Expanded text:
fuerat, tunc etiam ista sequerentur, quod videlicet per desiderifuerat, tunc etiam ista sequerentur, quod videlicet per desiderium auri, et opum abundantiam, rerumque carnalium, quorum semper ista gens capiebatur illecebris, susciperent ad se missum Filium Dei, quem quia non susceperunt, universa sublata sunt, et suscipientibus spiritualiter reddita haereditas. Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas? me enim insulae exspectant, et naves maris in principio, ut adducam filios tuos de longe; argentum eorum et aurum eorum cum eis, nomini Domini Dei tui, et Sancto Israel, quia glorificavit te. LXX: Qui sunt hi qui ut nubes volant, et sicut columbae cum pullis ad me? Me insulae exspectarunt, et naves Tharsis in primis, ut adducant filios tuos de longe, et argentum suum super Israel imbrem, ad quos pervenit veritas Dei, miratur Ecclesia de Circumcisionis primum populo congregata, volare ad se gentium turbam toto orbe ter
Abbreviated transcription (Latin):
dstorum et istipopulus meus domus israbel dicit dr̃is ds̃
Et uosoues meae et oues gregis mei homines estis etego dñs ds
uester siquis ergoingentibus diues ẽ saluetur ut camelus
non absq donis atq muneribus quo possit uerbum dnĩ prae¬
dicare simplicitatis ouium. Et aurtoritatis arietum ascen¬
dat uel offeratur in altare dñi ab his qui prae uadent ut
domus eius glorificetur. Quod cutem in hebreo scriptum
notauimus arietes nabciod minis trabunt tibi et offerent
suꝑ pla cabili caltarimeo propriae superhis intelligitur qui
de gentib: electi in sacer dotium minis trisunt saluatoris
Siquis autem contentio susẽ et carnaliter haec promissa
contendit respondeamus ei. Nostadem consuetudinem
non habemus neque eclesiadĩ. Illudq dicamus quod etiã
si carnalit̃ sunt promis sa iudeis tamen sub conditione sunt
promissa ut sisus cepis sent lumensuum quod ad eosmis sum

Expanded text:
Deus eorum; et isti populus meus domus Israel, dicit Dominus Deus: Deus eorum; et isti populus meus domus Israel, dicit Dominus Deus: et vos o es meae, et oves gregis mei omnes estis, et ego Dominus Deus vester . Si quis ergo in gentibus dives est, salvetur ut camelus, non absque donis, atque muneribus, quo possit verbum Domini praedicare. Si quis simplicitatis ovium et auctoritatis arietum, ascendat vel offeratur in altare Domini ab his qui praevalent, ut domus ejus glorificetur. Quod autem in Hebraico scriptum notavimus: Arietes Nabajoth ministrabunt tibi, et offerent super placabili altari meo, proprie super his intelligitur, qui de gentibus electi in sacerdotium, ministri sunt Salvatoris. Si quis autem contentiosus est, et carnaliter haec promissa contendit, respondeamus ei: Nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei . Illudque dicamus, quod etiam si carnaliter sunt promissa Judaeis, tamen sub conditione sunt promissa, ut si suscepissent lumen suum, quod ad eos missum
Abbreviated transcription (Latin):
tutis succe cotidie nunciant salutare dni. utomnes
oues cedar congregentur in ecclesia et deerroris
tenebris adlucem transeunt. Arietesq prophetarum. Dequi¬
bus inuicesimo octauo psalmo ponitar. Ad ferted nõ filudi ad¬
ferte dño filios arietum ueniant etofferantur siue iuxtateo¬
dotionem offerant ses a crificium dño et placabiles hostiae fi¬
ant ut xp̃i glorificetur ecdesia. Dehuius cemodi ouibus saluator
discipulis lo quebatur. Ite ad oues perditas domus is rahel. Etiterũ
meae oues meam uocem audiunt. Et ine zechiel plenius ecceego
queramoues mets et uisitabo illas sicut quaerit pastor gre¬
gemsuum Haec dicit dr̃is perditam queram eterrantem
reducam et fractam alligabo etinfirmam confortabo for¬
temq: custodiam. Et pascam eas cumiudicio. Et ut nossem
quue ẽed oues ponitmani festus. Et scient quia ego sum dñs

Expanded text:
tutis suae, quotidie nuntiant salutare Domini, ut omnes tutis suae, quotidie nuntiant salutare Domini, ut omnes oves Cedar congregentur in Ecclesia, et de erroris tenebris ad lucem transeant. Arietesque Prophetarum, de quibus in vicesimo octavo psalmo canitur: Afferte Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum, veniant et offerantur, sive juxta Theodotionem, offerant se sacrificium Domino, et placabiles hostiae fiant, ut Christi glorificetur Ecclesia. De hujuscemodi ovibus Salvator discipulis loquebatur: Ite ad oves perditos domus Israel . Et iterum: Meae oves meam vocem audiunt . Et in Ezechiele plenius: Ecce ego quaeram oves meas, et visitabo illas: sicut quaerit pastor gregem suum. Haec dicit Dominus: Perditam quaeram, et errantem reducam, et fractam alligabo, et infirmam confortabo, fortemque custodiam, et pascam eas cum judicio . Et ut nossemus quae essent oves, ponit manifestius: Et scient quia ego sum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
pondera et camelus erat. Noluit dñi audire consilia nec
exonerari ut abiecta sarcina alis columbȩ uolaret ad
ccelum propterea tristis abiit. Et deistius modi facilius
inquit camelus perforamen acus transire potest quã
diues in regnacaelorum. Difficultatem rei proposuit
non in possibilitatem. Denique scãe memoriae mater
tucpaula fraterq: pammachius perforamen acus
hocẽ perartam etangus tamuiam quae ducit aduitã
transierunt ad regna caelorum. Latamuiam cum sur¬
cinis relinquentes queducit ad tartarum. Immo quic¬
quid habebant in dñidona portabant inplente sillud
quod scriptum ẽ redemptio animae uiri propriae di¬
uitiae quue enim apud homines inpossibilice apud
dm̃ possibilia sunt. Habentes in mune ribus principa¬
lic aurum sensum etthus odoris optimi atq dicentes.
Dirigatur oratiomea sicut incensum inconspectutu¬
o. et xp̃ibonus odor sumus in omniloco. Exemplo uir¬

Expanded text:
pondera, et camelus erat, noluit Domini audire consilia, nec pondera, et camelus erat, noluit Domini audire consilia, nec exonerari, ut abjecta sarcina, alis columbae volaret ad coelum; propterea tristis abiit. Et de istius modi camelo Sest camelum per foramen acus transire, quam divitem in regna coelorum . Difficultatem rei proposuit, non impossibilitatem. Denique sanctae memoriae mater tua Paula, fraterque Pammachius, per foramen acus, hoc est, per arctam et angustam viam quae ducit ad vitam, transierunt ad regna coelorum, latam viam cum sarcinis relinquentes, quae ducit ad tartarum. Immo quidquid habebant, in Domini dona portarunt, implentes illud quod scriptum est: Redemptio animae viri, propriae divitiae . Quae enim apud homines impossibilia, apud Deum possibilia sunt . Habentes in muneribus principalia, aurum, in sensu et thus odoris optimi, atque dicentes: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. Et: Christi bonus odor sumus in omni loco ; exemplo vir
Abbreviated transcription (Latin):
monis et ipsa deferens aurum etthus pacifico regimul¬
ta deportuns. Et ab eomaiora suscipiens. Cedar autem
regio sarace norum ẽ qui inscriptura uocantur is malitȩ
Et naba iod unus ẽ filiorum is mahel exquorum nomi¬
nibus solitudo appellatur quae frugum in ops pecorũ
plena ẽ perfamiliaria ergo nomina gentium barba¬
rarum quae uicinae sunt israhelitotius mundi con¬
uersio praedicutur madian quippe in hoc loco int̃pre¬
tatur iniquitas. epharesolutus siue effundens
saba conuersio uel captiuitas. cedar tenebrae. naba ioth pro¬
phetiȩ. Greges igitur camelorum iniquitatis uinculis reso¬
luti et animassuas effundentes dõ operient hierus cdlem¬
munerib: et omnes decaptiuitate uenient et conuersiones¬
uiarum fidei deferentes etthus sacrificii et perhuec
munera nequaquam propria salute contentiprofi¬
cient ut etiam ceteris praedicent saluta redĩ. Diues ille
qui instar came liportubat. In eu angelio diuitiarum

Expanded text:
monis: et ipsa deferens aurum et thus, pacifico regi mulmonis: et ipsa deferens aurum et thus, pacifico regi multa deportans, et ab eo majora suscipiens . Cedar autem regio Sarracenorum est, qui in Scriptura vocantur Ismaelitae. Et Nabajoth unus est filiorum Ismael, ex quorum nominibus solitudo appelplena est. Per familiaria ergo nomina gentium barbararum quae vicinae sunt Israeli, totius mundi conversio praedicatur. Madian quippe in hoc loco interpretatur iniquitas. Epha resolutus sive effundens. Saba conversio vel captivitas. Cedar tenebrae vel moeror. Nabajoth prophetiae. Greges igitur camelorum iniquitatis vinculis resoluti, et animas suas effundentes Deo, operient Hierusmuneribus, et omnes de captivitate venient, et conversione sua, aurum fidei deferentes, et thus sacrificii. Et per haec munera nequaquam propria salute contenti, proficient, ut etiam caeteris praedicent salutare Dei. Dives ille, qui instar cameli portabat in Evangelio divitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
ad nunciantes. Omne pecus cedar congregabitur tibi
arietibus naba ioht minis trabunt tibi offerentur superplaca¬
bili alturimeo et domummaiestatis mee glorificabot¬
uenient tibi greges camelorum etoperientte camelima di
gabuntur tibi arietes nab aioth. et uenient etofferentur
plucabiles super alta remeũ et domus orationis meae glo¬
rficabitur postdiuitias maris et fortitudinemgentiũ
oreges quoque camelorum etdromedes madian etepha
promittuntur hierusalem quiomnes ueni ent des aba por¬
tantes aurum eithus et quodhis maiuis ẽ adnunciantes
dũi salutare uniuerse quoque ouescedar congregabuNł
ec desiae et arietes nabaioth uenient siue ut inebraico
scriptum ẽ minis trabunt ecofferentur siue offerent
uictimas super altare dñi ut domus eius in drtafiat
madian etepharregiones sunt trans a rabiam fertiles
cumelorum Omnisq prouincia appellatur saba unde
fuit et saba regina quae uenit sapientiam audire sulo¬

Expanded text:
adnuntiantes omne pecus Cedar congregabitur tibi adnuntiantes omne pecus Cedar congregabitur tibi arietes Nabaioth ministrabunt tibi offerentur super placabili altvenient tibi greges camelorum, et operient te cameli Madigabuntur tibi, arietes Nabaeoth venient, et offerentur placabiles super altare meum: et domus orationis meae glorificabitur. Post divitias maris et fortitudinem gentium, greges quoque camelorum, et dromades Madian et Epha promittuntur Jerusalem, qui omnes venient de Saba, portantes aurum et thus: et, quod his majus est, annuntiantes Domini salutare. Universae quoque oves Cedar congregabuntur Ecclesiae, et arietes Nabajoth venient, sive ut in Hebraico scriptum est, ministrabunt, et offerentur, sive offerent victimas super altare Domini, ut domus ejus inclyta fiat. Madian et Epha regiones sunt trans Arabiam, fertiles camelorum, omnisque provincia appellatur Saba, unde fuit et Saba regina, quae venit sapientiam audire Salo