comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itam uerbũ ẽ ꝑ quod fc̃a
sũt omĩa. nichilq ab hor¬
ret asana doccͥna: securi
quocquot reꝑiri potuer̃it.
tanto enĩ forcius ꝯuincũ¬
tur hetici: quanto plur¬
es exitus patent ad eor
laqueos euitãdos  Sec
ea que ad liuc ꝯsid̾anda
sunc ab alio iam peta¬
nius erordio.¬
liber pͥmꝰ. de truitate. In

Expanded text:
am Verbum est per quod facta sunt omnia, nihilque abhorret a sana doctrina: securi quotquot reperiri potuerint. Tanto enim fortius convincuntur haeretici, quanto plures exitus patent ad eorum laqueos evitandos. Sed ea quae adhuc consideranda sunt, ab alio jam petamus exordio.LIBE
Abbreviated transcription (Latin):
eiertinus qm̃ iudebimus
eum sicuti est ¶⁊ dequa dr̃u
nam pecii a dommo hanc¬
mus beati mũto cordes:
qm̃ ipĩ deum uidebunt
⁊ si qua alia de ista usione
dcã sũt: que copiosisime
sꝑsa ꝑ om̃s scͥpturas ĩ ue¬
nit
quisquis ad ean querendã
oculũ amoris intendit: sola
est sũmũ bouũ ur ĩ cuius
adipiscendi cã p̾cipimura
agͥere quicquid becte agimꝰ
Uisio u̾o illa silii hoĩis que

Expanded text:
s eum sicuti est ; et de qua dicitur, Unam petii a Dominmus beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt ; et si qua alia de ista visione dicta sunt, quae copiosissime sparsa per omnes Scripturas invenit quisquis ad eam quaerendam oculum amoris intendit: sola est summum bonum nostrum, cujus adipiscendi causa praecipimur agere quidquid recte agimus. Visio vero illa filii hominis quae
Abbreviated transcription (Latin):
nec ip̃e p̃r iudicabit ħ Secun¬
dũ hoc enĩ dciũ ẽ p̃r nõ iudicat
queniquͣ. sec om̃e ind̾cium
dedit filio ¶Quodutrũ ex il¬
la locõne dcm̃ est quam supͣ
ꝯme morauimus ubi ait sic̃
dedit filio ħ̾ere uitam in sem¬
et ip̃o. ut siguifi caret quia
sic genuit filiũ ¶Anexilla qͣ
loquitur apłus dicens ꝓp̃qd̾¬
men quod est suꝑ om̃e nom̃
Hoc eui de filio hominis dc̃m
est. scõm quem dĩ silius exti¬
tatus est amortuis: ille qui¬
ppe in forma dei equalis est¬
prĩt er qua se exmaniuit for¬
mam s̾ui accipiens. in ip̃a
forma s̾ui. ⁊ agit ⁊ patitur

Expanded text:
nec ipse Pater judicabit; secundum hoc enim dictum est, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Quod utrum ex illa locutione dictum sit, quam supra commemoravimus, ubi ait, Sic dedit Filio habere vitam in semetipso , ut significaret quia sic genuit Filium: an ex illa de qua loquitur Apostolus dicens, Pmen quod est super omne nomen. Hoc enim de filio hominis dictum est, secundum quem Dei Filius excitatus est a mortuis. Ille quippe in forma Dei aequalis Patri, ex quo se exinanivit, formam servi accipiens, in ipsa forma servi et agit, et patitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt̾rogas debono: ⁊ uocas.
me sco̾mi quod uides magi¬
istrũ bonums Hec formã
silii nominis est hec sormͣ
accepda est/ hec forma appe¬
uit in iudicõ: non tm̃ iustiᷤ
s ⁊̃ impiis  ⁊ hꝰ sorme ui¬
sio non ezit inbonũ eis qͥ
maie agunt estantem
arbitratus sum esse etͣnᷤ
deo. s ut hanc acaperem

Expanded text:
interrogas de bono et uocas me secundum quod uides magistrum bonum? haec forma filii hominis est, haec forma accepta est, haec forma apparebit in iudicio non tantum iustis sed et impiis, et huius formae uisio non erit in bonum eis qui male agunt. est autem arbitratus sum esse aequalis deo, sed ut hanc accipe
Abbreviated transcription (Latin):
cani ut dicͤetl pr̃ non iudi¬
cat queniquã sec omẽ iidi¬
ciũ
dedic filio. Quia iuder foxmͣ
fiii hominis apꝑebit quefor¬
ma non est prĩs s silii / nec
ca filii inqua equalis est pẽp
s in qua minor est pr̃e ut
sit in iudicõ ꝯspicuus ⁊ boruᷤ
⁊ malis. Paulopost enim
dicit. Amen dico uobis qr u̾
que me nusit ht̃ uitam et¬
nam: ⁊ in iudiciũ non ueni¬
et sec tͣn siet Amorte in uit᷑
Hec uita et̃na est illa uisio
que non ꝑtinet ad enalos¬
¶ Ueinde se quiturs amen
am̃ dico uobis qr ueniet ho¬
ua ⁊ ũc̃ est cum mortui au¬
drant nocem filii dĩ ⁊ qui
audierant uiuent i ⁊ hoc

Expanded text:
r non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio, quia index forma filii hominis apparebit, quae forma non est patris, sed filii, nec ea filii, in qua aequalis est patri, sed in qua minor est patre, ut sit in iudicio conspicuus et bonis et malis. paulo post enim dicit: amen dico uobis, quia qui me misit, habet uitam aeternam et in iudicium non ueniet, sed transiet de morte inuitam. haec uita aeterna est illa uisio, quae non pertinet ad malos. deinde sequitur: amen, amen dico uobis, quia ueniet hora et nunc est, cum mortui audient uocem filii dei, et qui audierint, uiuent. et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
illo. Scõm hoc gͦ dcm̃ est qd̾
in iuidicõ non formadĩ. set
forma siliĩ hominis aꝑꝑebiti
non qr nõ iudicabit qui dedit
om̃e iudiciũ filio. qmde illo
dieat silius: est qui q̃uerat
⁊ iũdicet Isita dcm est pr nõ¬

Expanded text:
m hoc ergo dictum est, quod in judicio non forma Dei, sed forma filii hominis apparebit. Non quia judicabit qui dedit omne judicium Filio, cum de illo dicat Filius. « Est qui quaerat et judicet: » sed ita dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi scõm formam: qua filius
nomiiuis ẽ ¶ S tamen inclari¬
tate in gua iudicabit nonin
humilitate inciua iuditatu
est ¶ Cet̾m illam dĩ foymam
inqua equalis est prĩ ꝓcul
dubio imꝑii non uidebũt s

Expanded text:
nisi secundum formam, qua filius hominis est, sed tamen in claritate, in qua iudicabit, non in humilitate, in qua iudicatus est. ceterum illam dei formam, in qua aequalis est patri, procul dubio impii non uideb
Abbreviated transcription (Latin):
futuro scło nõ nocebunt
ꝓpẽa de quib dam tpͣrlib
denis q̃ in hac iita peccã¬
tib irrogantur eis moꝵ
pcta delentur neresernẽ¬
tur in finem: ait apłors
eĩ nos ip̃os diiudicanꝰ a¬

Expanded text:
futuro saeculo non nocebunt. Propterea de quibusdam temporalibus poenis, quae in hac vita peccantibus irrogantur, eis quorum peccata delentur, ne reserventur in finem, ait Apostolus: Si enim nos ipsos judica
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝓcedit cũ sit coram il¬
Lo cui d̾r geintus meus a
te non est absconditus rec¬
te ꝯstituuntur ab hus qui
tuntur ip̃a poc̃a. Ex tra eaz
quippe non remittũtur. ip̃a

Expanded text:
na procedit, cum sit coram illo, cui dicitur: Gemitus meus a te non est absconditus ; recte constituuntur ab his qui tuntur ipsa peccata; extra eam quippe non remittuntur. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
gñati sũt ex aqua ⁊ spũ scõ
delet om̃io hec orõ minimat
cotidiana pcc̃a del ⁊ ilła aqͥ¬
b uita fidelium scelerategrᷤ
utata discedit si quem ad̾rm
ueracter dicitur dimitteno¬
bis dobita nr̃a qm̃ nõ desũt
qui di̾tantur illa ueracit̾
dicitur sicut ⁊ nos dimittimꝰ

Expanded text:
 sunt ex aqua et Spiritu sancto. Delet omnino haec oratio minima et quotidiana peccata, delet et illa, a quibus vita fidelium scelerate etiutata discedit, si, quemadmodum veraciter dicitur: Dimitte nobis debita nostra, quoniam non desunt quae dimittantur, ita veraciter dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
tumsta sił accipere ñ ualemꝰ
Ut ad id ꝙ app̾hẽd̾e uolumꝰ
ciam qnͣtũ dño adiuuante
potuero: ut quicqͥdĩ singłis
nolumĩb ad cognicc̃em dis¬
putando ꝑduxi remotadis¬
⁊ tãꝙͣ sb̾ unom̃tis a spectu:
ip̃a q̃ ꝑsuasa st̃ ponã. ne tã

Expanded text:
icere non ualemus, ut ad id quod apprehendere uolumus ciam, quantum domino adiuuante potuero, ut quidquid in singulis uoluminibus ad cognitionem disputatione perduxi, remota diset tamquam sub uno mentis aspectu, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
gat si pocõ suo monẽut n
get: uõ est adhuc depudm¬
dus inimicꝰ. ut eum dilige
sit difficile sicut difficile
rat qñ ĩnicicias excebat

Expanded text:
gat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut difficile erat quando inimicitias exercebat
Abbreviated transcription (Latin):
ba sponsioniehꝰ mꝑlentur
si hõ qui nõ dũ ita ꝓficit ut
iam diligut ĩimicũ tñ qñ
rogatur ab hoiẽ qͥ pͨcauit
ĩ eũ. ut ei dimͣtat dimͣtit

Expanded text:
ba sponsionis hujus implentur, si homo qui nondum ita profecit ut jam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum, ut ei dimittat, dimittit
Abbreviated transcription (Latin):
maiꝰ qua ex corde dimittimꝰ
ꝙ in uos quis pecrauit.
cyinꝰ onĩ maguũ est erga
eum ẽẽ beniuolũ. siue ⁊̃ be¬
nẽficium qui tibi mali ui¬
tħ fecerit. Iid̾ młtograndiꝰ
⁊ magnificentissime boni¬
tatis est ut tuum quoq
inimicũ diligas ⁊ei quitͥ
malũ uult ⁊ si pt̃ facit:
tu sꝑbonũ fatis uelis faci¬
asq cum possis. audiens

Expanded text:
majus, qua ex corde dimittimus quod in nos quis peccavit. Minus enim magnum est erga eum esse benevolum, sive etiam beneficium, qui tibi nihil mali fecerit; illud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu bonum semper velis, faciasque cum possi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stat. Multa .n. bona p̾stant᷑
inuitis qũ eoꝵ ꝯsulit᷑ utilita¬
ti nõ uolũtati. Quia ip̃i sibi¬
ẽẽ inueuiuntur inmici. Ami¬
ci uero eoꝵ sunt poꝰ ilłi. qͦs ini¬
micos putant ⁊ reddũt erpan¬
do mala ꝓbonis cũ reddere ma¬
multa itaq sunt gña ele

Expanded text:
stat. Multa enim bona praestantur invitis, quando eorum consulitur utilitati non voluntati, quia ipsi sibi inveniuntur esse inimici, amici vero eorum potius illi quos inimicos putant, et reddunt errando mala pro bonis, cum reddere maMulta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nouoꝵ tatholia tͣttatores hoc
in cenderũt scd̾m scripturas do
unitatem: ideoq nõ sũt tres
dii. s unus deus: quĩius ꝑr̃ fili¬
u gen̾it ⁊ ideo filus non sit

Expanded text:
 novorum catholici tractatores, hoc intenderunt secundum Scripturas docunitatem. Ideoque non tres dii, sed unus Deus, quamvis Pater Filium genuerit, et ideo Filius non si
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sit sp̃c tp r̃is tsilii Qag̃
querunt isti hõmes ⁊cediost
uobis ut siquid hint ex dono
dĩ sapit in firmitas ur̃a ͤ disse¬
rmus eis ut possuꝰ. neqiue
tiur. Siautẽ fatemur here
rapimur amore inditande
u̾itatis: flagicaut iure cari¬
tatis. ut eis indicenius quid
hino excogitare potũiius.
nõ quia iam acceꝑini. Aut iã¬
ꝓfcũs sĩ Nam si paulus sic¬
cam longe infra illius pedes
ucens: nõ me ar bitrorappͥh̃e¬
tetͦ sunt obliuiscor ⁊ insiut̾iori
me extendo ⁊ scdm̃ intẽcõnem

Expanded text:
us et Patris et Filii. Quia ergo quaerunt ista homines, et taedio nobis sunt; si quid hinc ex dono Dei sapit infirmitas nostra, edisseramus eis ut possumus, nequetimur: si autem fatemur habitare rapimur amore indagandae veritatis, flagitant jure charitatis ut eis indicemus quid hinc excogitare potuerimus: non quia jam acceperim, aut perfectus sim; nam si Paulus  longe infra illius pedes jacens non me arbitror appreheretro sunt obliviscor, et in anteriora me
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ intlłig̾e uolũt qͦ¬
nͦ t illain uocem que non nisi
pr̃is fuit cͥnitas fec̾it. ⁊ illã
car uem inqua non nisi filiuꝰ
cas creau̾it ⁊ illam colũbe
app aruit. illa ip̃a tͥuitas op¬
ata sit. alioquiu non iuse ꝑ¬
aua pr̃ facit. alia filius aua
sp̃t̃ scũs. aut siquedam si¬
nul faciunt quedanii¬

Expanded text:
m: intelligere volunt, quomodo et illam vocem, quae nonnisi Patris fuit, Trinitas fecerit; et illam carnem, in qua nonnisi Filius tas creaverit; et illam columbae apparuit, illa ipsa Trinitas operata sit. Alioquin non insepaalia Pater facit, alia Filius, alia Spiritus sanctus: aut si quaedam simul faciunt, quaeda
Abbreviated transcription (Latin):
bisi oparitͥnitatem iom̃ire
qua deus oꝑatur ⁊ tũ qnͣdammi
uocem prĩs sonuisse queuox
filii nõ sit in carne autem na¬
cũ ⁊ passum ⁊ resurrexisset¬

Expanded text:
i Trinitatem in omni re quam Deus operatur, et tamen quamdam vocem Patris sonuisse, quae vox Filii non sit; in carne autem natum, et passum, et resurrexisse
Abbreviated transcription (Latin):
ascendisse: in sp̃e colũbe supich̃m¬
sũ b. aptizatũ aut die penteco¬
stes: post asscencionẽ diũ soni¬
tu fc̃o de celo qͣi ferrecur flacu
nehementis: ⁊ linguis diu̾sis
uelud ignis. s tm̃nͦ spm̃ scm̃i
nec eandem tͥnitacem dixisse
decelotu es filus meus siñ cũ
baptizatus ẽ a ioh̾e/ siũ iño¬
qũ cũ illo erant tres discipłi aut
qũ sonuit uor dicens⁊ ⁊ clarifi¬
caui: ⁊ it̾um darificabo. set
tãcumꝰ prĩs uocem suissead fili¬

Expanded text:
scendisse in specie columbae super Jesum baptizatum, aut die Pentecostes post ascensionem Domini sonitu facto de coelo, quasi ferretur flatus vehemens, et linguis divisis, velut ignisnec eandem Trinitatem dixisse de coelo: Tu es filius meus, sive quum baptizatus est a Joanne, sive in moquando cum illo erant tres discipuli, aut quando sonuit vox dicens:  Et clarificavi, et iterum clarificabo: sed tantummodo Patris vocem fuisse ad Fili
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm nmͣ suã: ordiãri appetat. sb̾
eo .s. cui subdenda ẽ supͣ ea quib
ĩponcuda ẽ. sub illo a quo regi
d supͣ ea que reg̾e debet. Mul
tura que deꝰ ẽ ⁊ cũ stare debeat
ip̃a sibi nec ei quicꝙͣ susfit᷑ re¬
cedenti ab illo qui solus sutat.¬

Expanded text:
m suam ordinari appetat, sub eo scilicet cui subdenda est, supra ea quibus praeponenda est; sub illo a quo regi debet, supra ea quae regere debet. Multtura quae Deus est: et cum stare debeat ipsa sibi, nec ei quidquam sufficit recedenti ab illo qui solus su
Abbreviated transcription (Latin):
fit nimis iutenta: ĩ accõnes su¬
as ⁊ ĩquictas delectatõnes qͥt
ꝑ eas colligit: Atz ita cupidita¬
te ad quirc̃di notitias ex hiis q̃
foris sunt quorũ ꝯguitũ genꝰ
lmat. ⁊ sentit amitti poise nisi

Expanded text:
tenta in actiones suas et inquietas delectationes quas per eas colligit; atque ita cupiditate acquirendi notitias ex iis quae foris sunt, quorum cognitum genus amat et sentit amitti posse, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
togitare: tanta ũs ẽ anioris. ut
ea q̃ cũ amore dni cogitau̾it eis¬
q cure glutino ĩhesit. Actͥhat se¬
cũ: ⁊ cũ ad se cogitandam. quo¬
dãmõ redit Et qr illa coͣr sũt: q̃
foris ꝑ sensus carnis ad amauit:
corũ q dutña quadã familiari¬
tate implitͣita ẽ. nec set̃ pt̃ intͦi¬
sus tanꝙͣ ĩ regionẽ ĩcorꝑee natu¬
re ipã corpora int̾re ymagnes

Expanded text:
s est amoris, ut ea quae cum amore diu cogitaverit, eisque curae glutino inhaeserit, attrahat secum etiam cum ad se cogitandam quodam modo redit. Et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus carnis adamavit, eorumque diuturna quadam familiaritate implicata est, nec secum potest introrsum tanquam in regionem incorporeae naturae ipsa corpora inferre, imagines
Abbreviated transcription (Latin):
spererat. loqutor egͤ gł qn
dixit ĩ cariuiue. Secũq uou¬
tat euent beni uarios .i. togi¬
tat. Nõ gͦ ille dei filius cogiti¬
cio dei. s u̾bũ dei dr̃. Eogitacio
criuppe nra ꝑueniens ad id qo
ut forma ¶a simplex ĩ telligi¬

Expanded text:
exerat locutor egregius, qui dixit in carmine, Secumque volutat Eventus belli varios: id est, cogitat. Non ergo ille Dei Filius cogitatio Dei, sed Verbum Dei dicitur. Cogitatio quippe nostra perveniens ad id quout forma ipsa simplex intellig
Abbreviated transcription (Latin):
lũtates carnis. ⁊ affcĩonũ ⁊
filii diffidẽcie sunt ĩ fideles.
Et qͥs hoc ñ ẽ añ ꝙͣ fideł fi¬
at. Quo ccͣ õs hoĩes ab
origine sub p̾ncipe sunt
potestatis aeris. qui oꝑat᷑
in filiis diffidẽtie Et ꝙ dixi
ab orignne. hoc ẽ ꝙ dicit apꝰ¬

Expanded text:
luntates carnis et affectionum: et Filii diffidentiae sunt infideles; et quis hoc non est antequam fidelis fiat? Quocirca omnes homines ab origine sub principe sunt potestatis aeris, qui operatur in filiis diffidentiae. Et quod dixi, Ab origine, hoc est quod dicit Ap
Abbreviated transcription (Latin):
litatem carnis exhorreat a¬
miracula demonũ. nõ iõ
tñaut nõ se pꝰseͬ alia doiebat.
ant obhoc illos meliores eẽ
minime sallacia. ⁊ mltoͣ maio¬
ra fec̾nt᷑. sũ homies sũ angli
boni.
. de falsis et de ceptoriis

Expanded text:
litatem carnis exhorreat miracula daemonum, non ideo tamen aut non se posse talia dolebit aut ob hoc illos meliores esse minime fallacia et multo maiora fecerunt, siue homines siue angeli boni. . DE FALSIS ET DECEPTORIIS
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a t̾rena. nõ nullis artib
taculis teatͥcis canta miracła
homĩb erhibent ut hii ciui
nuĩcͣͣ talia ind̾nt̃ narrata
uixtredant quid magnun
est dyã ⁊ angelis ei᷑. de corꝑ.¬
eis elem̃tis. ꝑaeria corꝑa fa¬
ce̾ que caro miret᷑. Ant ⁊
otułis inspirdnib. ad illu¬

Expanded text:
ipsa terrena nonnullis artibus ctaculis theatricis tanta miracula hominibus exhibent, ut hi qui numquam talia uiderunt narrata uix credant, quid magnum est diabolo et angelis eius de corporeis elementis per aeria corpora facere quae caro miretur aut etiam occultis inspirationibus ad inlu
Abbreviated transcription (Latin):
Icut .ñ. illo manifesto ꝯui¬
gio duoꝵ hoĩm qui primi
fã sũt. nõ manducauit. S̾pẽs
de arbore uetita: S tm̃ modo
mandutã dũ ꝑsuasit. Mulr̃ a̾¬
nõ in andutauit sola. s iuiro suo
ꝙͣuis cũ ẜpente sola locuta. ⁊
ab eo sola sedutta sit. Itat̃hec¬
Ita in hoc quod ⁊̃ in homĩne u¬
no geritur. ⁊ dinoscit᷑. ocułto qͥ¬
ut ita diͤcã qui incor ͤ sensus
intend̾ sensuał aĩe motus:
qui nob̾ pecorib q cõis est sec u¬
pe corꝑis. corͣlia sentiũt. Et̾na

Expanded text:
im in illo manifesto conjugio duorum hominum qui primi facti sunt, non manducavit serpens de arbore vetita, sed tantummodo manducandum persuasit: mulier autem non manducavit sola, sed viro suo quamvis cum serpente sola locuta, et ab eo sola seducta sit : ita et in hoc quod etiam in homine uno geritur et dignoscitur, occulto quut ita dicam, qui in corporis sensus intenditur, sensualis animae motus, qui nobis pecoribusque communis est, seclupe corporis corporalia sentiuntur: a
Abbreviated transcription (Latin):
ere de quib ꝓpagatũ ẽ
genus humaniũ diuina
tradat auttoritas. Ad hoc
tm̃ modo audienda estiut
dĩ uiro tm̃ tribuendo:. nõ
ł femine ꝙͣuiĩ indulso
t signifcare uoluisse¬

Expanded text:
e, de quibus propagatum est genus humanum, divina tradit auctoritas, ad hoc tantummodo audienda est, ut Dei viro tantum tribuendo,toritas, ad hoc tantummodo audienda est, ut Dei viro tantum tribuendo, no
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hͥ desid̾abit ꝓ lixiorem de rei
tante inquisicõe ẜmonem. In
m̃tẽ nossesemet ipͣm. Ni chil
enim tam nouit mens qmͣ id
ꝙ sibi p̾sto est nec menti ma¬
gis quicqmͣ p̾sto est qmͣ ip̃a
s. Et alia qntum sat̃ insũ
est adhibuimꝰ decum̃ta qͥbꝰ
hec c̾tissime paret᷑.¬

Expanded text:
e rei tantae inquisitione sermonem. 7. mentem nosse semetipsam . Nihil enim tam novit mens, quam id quod sibi praesto est: nec menti magis quidquam praesto est, quam ipsa sibi. Et alia, quantum satis visum est, adhibuimus documenta, quibus hoc certissime pr
Abbreviated transcription (Latin):
S iam satis qͣnͣtum esti¬
m&᷑ pro captu nr̃o. disꝑm¬
tatum ⁊ demonstͣtum est
quod in ħ libro susceꝑamꝰ
ostende̾. Confatitis ⁊ pro¬
babilitate rõnis qnͣtum
homo. nel potius qnͣtum
ego potun. ⁊ fiͥnitate ant¬
toritatis qnͣtũ descͥpturis
scĩs dĩna eloquia patu̾rit.
Quod antitiuis prĩb n¬
uatoris. cum d̾s apꝑere
dice bat᷑. uotes ille ac spẽs
corꝑales ꝑangelos ftẽ fũt
sine ipĩs lotiuentib uł
agentib aliquid exꝑͣ d̾i
Situt etiam ꝑ ꝓph̾as solere
ostendimꝰ sũ assum̃tib ey
c̾atura. quod ip̃i nõ eeñt᷑. uͥ
deus figate demõstͣretur
hom̃ib. Quod gemis sigͥ¬
sisse multis eremplis do¬
Ut uideamꝰ cum ⁊ nato ꝑ¬

Expanded text:
 jam satis, quantum existimo, pro captu nostro disputatum et demonstratum est, quod in hoc libro susceperamus ostendere: constititque et probabilitate rationis quantum homo vel potius quantum ego potui, et firmitate auctoritatis quantum de Scripturis sanctis divina eloquia patuerunt, quod antiquis patribus nvatoris, cum Deus apparere dicebatur, vocecorporales per Angelos factae sunt; sive ipsis loquentibus vel agentibus aliquid ex persona Dei, sicut etiam Prophetas solere ostendimus; sive assumentibus ex creatura quod ipsi non essent, ubi Deus figurate demonstraretur hominibus; quod genus signsisse, multis exemplis dout videamus, cum et nato
Abbreviated transcription (Latin):
que illis modis formari:
⁊ erist̾e potuit corꝑeis atq
mortalib sensib aꝑpu̾it
crud ĩt̾ illas demõstͣto¬
nes: ⁊ has ꝓpͥetates filii
ꝯmodius ordiemur.

Expanded text:
i et existere potuit corporeis atque mortalibus sensibus apparuerit, quid inter illas demonstrationes et has proprietates Filii commodius ordiemur.
Abbreviated transcription (Latin):
Per angłos filius deiãnedi¬
atord̾i ⁊ hoĩm fut̾us exsem̃ie
abhe suũ dnsponebat aduẽ¬
tum. bt in neniret aquib
reciꝑet᷑. ꝯfitentes se reos qͦt
ler nõ impleta fec̾at tnͣs¬
g̾iiores. unde ⁊ apłs adga¬
lachas dic̃. Qudgͦ lexoͦ
Tmͣg̾ssionis grã ꝓpoĩta est.
donec ueniret sem̃cͥ ꝓmisũ¬

Expanded text:
per Angelos Filius Dei, mediator Dei et hominum futurus ex semine Abrahae suum disponebat adventum, ut inveniret a quibus reciperetur, confitentes se reos, quos lex non impleta fecerat transgressores. Unde et Apostolus ad Galatas dicit, Quid ergo lex? Transgressionis gratia posita est, donec
Abbreviated transcription (Latin):
ista nõ ꝑangłos ftã sunti
est dñs ei aut̃ ad ỹlicem
mambre. Tedente eo¬
ad ostiũ tab̾t naculi sui m̾
bant sup̾eum dequibus ꝓs¬
iam dixinus: Quomͦ¬

Expanded text:
unt? est autem ei Deus ad ilicem Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi sui merbant super eum; de quibus jam diximus . Quomo
Abbreviated transcription (Latin):
eum cun ottidi iusserat:
an potins per angłm deus:
angłs maĩsestissime exp̾itꝰ
est. attende tũ qͥd ꝯteiitur:
respiciens abraham oculis
suis udit. et ecce aries imꝰ
tenebat᷑ ͦ inarbore sabeth¬
herens cornib Et abire a¬
abraham ⁊ accepit arietẽ:
⁊ obtulit eum holotaustũ
pro ysaiat filio suo¶ Et og¬
nonĩauit abraham nom
loci illius dñs uidit ut
dicant hodie quod ĩ mon-¬
te dñs insus est. Sic̃ pa.¬
nlo ante qnod dixit ds̃
noui qꝑ times dm̃. Nõ

Expanded text:
eum qui occidi jusserat? an potius per angelum Deus? angelus manifestissime expressus est; attende tamen quid contexatur: Respiciens Abraham oculis suis vidit, et ecce aries unus tenebatur in arbore sabech cornibus; et abiit Abraham, et accepit arietem, et obtulit eum holocaustum pro Isaac filio suo. Et cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit, ut dicant hodie quod in monte Dominus visus est: sicut paulo ante quod dixit Deus n
Abbreviated transcription (Latin):
eo more narrat hec: qͦ
audite inquit. Deus
gł̾ie apparuit abhe prĩ
nostro cũ eẽt in mesopo tamła
aut̾ arbitͣretur mnc
in se ip̃a est. cuiusqmͣ otu¬
bs apparuisse mortalium.
in ꝯñtib dicit qd̾ moysi
anglus apparuerit su¬
git inquit moyses in u̾bo
isto: ⁊ factus ẽ inquilinus
in t̾a madian: ubigerũt
silios duos. Et ꝯpletis
ma ignis in rubro Rtio¬
yses
aut̃ uidens mir abatur ui¬
sum Qui cũ acced̾et ꝯsid̾¬
arel ftã est uox dñ dicens
Ego summ deus prm̃ tuoꝵ
deus abham. ⁊ deus y saat¬

Expanded text:
eo more narrat haec, quaudite, inquit: Deus gloriae apparuit Abrahae patri nostro, cum esset in Mesopotamia autem arbitraretur tunc in se ipso est, cujusquam oculis apparuisse mortalium, in consequentibus dicit, quod Moysi angelus apparuerit. Fugit, inquit, Moyses in verbo isto, et factus est inquilinus in terra Madian, ubi genuit filios duos. Et completis ma ignis in rubo. Moyses autem videns, mirabatur visum. Qui cum accederet considerare, facta est vox Domini dicens: Ego sum Deus patrum tuorum, Deus Abra
Abbreviated transcription (Latin):
cinꝰ nc̃ uos ꝓditores ⁊ inter¬
fectores fuistis: qui acce pistis
legem in edcĩs angeloꝵn
custodistis. Quid ħ euiden¬
cuis. cnnd tanta auttoritate
robustius. I nedictis qͥdem
⁊ ip̃e canqͣm u̾bum d̾i miro
⁊ ineffabili mͦ erat in ange¬
lis incͦꝵ edutis lex ip̃a da¬
Sic̾d̾etis moysi credetis ⁊ mͥi
De me eñ ille scͥpsit. Per

Expanded text:
nunc vos proditores et interfectores fuistis, qui accepistis legem in edictis Angelorum, nec custodistis . Quid hoc evidentius? quid tanta auctoritate robustius? In edictis quidemet ipse tanquam Verbum Dei miro et ineffabili modo erat in Angelis, in quorum edictis lex ipsa daSi crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me e
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ipẽ abͣham cognoscͥet
qmnͣtas hre uires cordis.
ad obediendum deo us ad
ĩmoiacõm unici filii. il¬
.lo mͦ lotucõnis cuo sigͥ¬
ficat᷑ ꝑefficientem id ꝙ
quod pigros facit: ut ĩo
cognouisse dic̾et᷑. q ipͣ
abham cognoste̾ fec̾at
cuem pot̾at lat̾e fidei fu¬
e fi̾nitas. nͥ tali exꝑim̃¬

Expanded text:
Deum ipse Abraham cognosceret quantas haberet vires cordis ad obediendum Deo usque ad immolationem unici filii: illo modo locutionis quo significatur per efficientem id quod quod pigros facit; ut ideo cognovisse diceretur, quia ipsum Abraham cognoscere fecerat, quem poterat latere fidei suae firmitas
Abbreviated transcription (Latin):
ita legit᷑ cum ĩmolandus
abraham . ⁊ dixit ad euni
abraham / abͣham/ et ille
dirit. Ecte ego.Et dixit ei
accipe filium tnũ discm ꝙ̃
diligis ysaac ⁊ uade ĩt̾ram
exceliam: ⁊ offe̾s eum ibilo
locanstum suꝑ unũ montẽ
quẽ dix̾o tͥ. Certe hic deꝰ

Expanded text:
us Abraham, et dixit ad eum: Abraham, Abraham. Et ille dixit: Ecce ego. Et dixit ei: Accipe filium tuum dilectum, quem diligis, Isaac, et vade in terram excelsam, et offer eum ibi in holocaustum super unum montium q
Abbreviated transcription (Latin):
gelus singłarit̾. nec uiri
per ciuios nõ s̃mo quilib
fcũs. s lex ip̃a data mani¬
festissime oñdit᷑. Qmͣ c̾te
millus fidelium dubitat

Expanded text:
us singulariter, nec viri per quos sermo non quilibet factus, sed lex ipsa data manifestissime ostenditur, quam certe nullus fidelium dubitat
Abbreviated transcription (Latin):
andicturi fũt dñi iusfisse
hibuisse. Porro ipm prẽm
a dũsus dei p̾cepta qui iusse¬
rat ut occid̾et. obtemꝑasse
angło ut ꝑc̾et. Ridendus ⁊
abiciendus hic sensus est.
S n huit tam gͥasso ullũ¬

Expanded text:
dicturi sunt Deum jussisse prohibuisse; porro ipsum patrem adversum Dei praeceptum, qui jusserat ut occideret, obtemperasse angelo ut parceret? Ridendus et abjiciendus hic sensus est. Sed neque huic tam crasso
Abbreviated transcription (Latin):
fidei que ꝑ dilectõm oꝑat᷑
mbuta mens fu̾it tendit
nire. ubi est scĩs ⁊ ꝑfcĩs
cordib nota meffabilie
pulcritudo cuiꝰ plena ui¬
sio ẽ sũma felicitas ħ est
nimiꝵ qd̃ requiris quid pͥrũ
qͥd ultim̃ ueatur inchoari

Expanded text:
fidei quae per dilectionem operatur, imbuta mens fuerit, tendit nire, ubi est sanctis et perfectis cordibus nota ineffabilis pulchritudo, cujus plena visio est summa felicitas. Hoc est nimirum quod requiris, quid primum, quid ultimum teneatur: inchoari
Abbreviated transcription (Latin):
ueris ne aliquid dici
brenius qui petis ame
ut breuiter inmagna di¬
cantur. An ħ ip̃m tibi for¬
tassis desideras breniter
aꝑui. atqz insermonem¬

Expanded text:
erisne aliquid dici brevius, qui petis a me ut breviter magna dicantur? An hoc ipsum tibi fortasse desideras breviter aperiri, atque in sermon
Abbreviated transcription (Latin):
on ut dñt hẽas: ⁊ de tius
manib non recedat ꝯtiueᷤ
postulata .i. quid sequẽd̃
maxine quid p̃p̃ diu̾sas pͥn¬
cipałr hereses sit fugiend̾
tendat uł quid in rõne cũ
fides sit sola ñ ꝯueĩat qͥd
pͥm̃ quid uitim̃ teneatur
q̃ tocius diffõnis sũma sit:
sequenda sunt hiis qui ꝯͣd¬
icit aut omio xp̃t nomĩe
alienus est aut hr̃eticus ẽ¬
ħ̾ sunt defendenda rõne uł
a sensib corꝑis nichoata uł
ab intlłntia m̃tis inuenta
Que autein nec corꝑeo sen¬
su ex ꝑti sumus nec m̃te as¬
sequi ualuimꝰ ac ualemuᷤ
eis sñ ulla dubitacõne cre¬
denda sunt testib aquib
tura confecta est qui ea sũ¬

Expanded text:
de tuis manibus non recedat: continens postulata, id est, quid sequendum maxime, quid propter diversas principaliter haereses sit fugiendum; ontendat, vel quid in ratione, cum fides sit sola, non conveniat; quid primum, quid ultimum teneatur, quae totius definitionis summa sit; sequenda sunt. His qui contradicit, aut omnino a Christi nomine alienus est, aut haereticus. Haec sunt defendenda ratione, vel a sensibus corporis inchoata, vel ab intelligentia mentis inventa. Quae autem nec corporeo sensu experti sumus, nec mente assequi valuimus aut valemus, eis sine ulla dubitatione credenda sunt testibus, a quitura confecta est: qui ea s
Abbreviated transcription (Latin):
les: ac dem̃ petiturus ea tͥ
breuter explirari: que
ad singła tria ista ꝑtine¬
si est penes te: facile est ut
eas renoluas ⁊ relegas. Si
ã ñ est: ꝯmemorante me

Expanded text:
les: ac deinde petiturus ea tibi breviter explicari, quae ad singula tria ista pertinejus exemplum si est penes te, facile est ut ea revolvas et relegas; si autem non est, commemorante me
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sui sp̃u eiꝰ accepto: sentit
magr̃o. non nisi eiue gͣtuito
effectu posse se surge non nͥi
uoluntario suo defcũ cad̾e po¬
tuisse. Non sanereminisciͦ
bĩtudĩs sue: fuit quppe illa
⁊ non ẽ: eius ista penitꝰ obli¬
ta ẽ. Id̾ocꝑ nec ꝯmemorari p̃t.
te ꝑadisi. atq illd̃ primũ ⁊
bonũ homĩe ⁊ malum hysto¬
rica tradicc̃e indicantib dñi
aũt dei sui reminiscit᷑. Ille
qͥppe sꝑ ẽ nec fuit ⁊ nõ est nec
est ⁊ nõ funit. S sic̃ numqmͣ
nõ erit: itanũqmͣ non erat:

Expanded text:
ni sui, Spiritu ejus accepto, sentit magisterio, nonnisi ejus gratuito affectu posse se surgere, nonnisi suo voluntario defectu cadere potuisse. Non sane reminiscitur beatitudinis suae: fuit quippe illa et non est, ejusque ista penitus oblita est; ideoque nec commemorari potest. te paradisi, atque illud primum et bonum hominis et malum historica traditione indicantibus. Domini autem Dei sui reminiscitur. Ille quippe semper est, nec fuit et non est, nec est et non fuit: sed sicut nunquam non erit, ita nunquam n
Abbreviated transcription (Latin):
piente ꝙͣnis ad hnc mortale
corpꝰ gestante ꝙͣuis exꝑte ni¬
dẽte possimꝰ exempli gr̃a ħ de
atigua domo uͥ alicͦꝵ talium
entes scẽq ac ꝑfcẽ deo subditos
sit pͥncipatus ⁊ regim̃ reruu
hũanaꝵ.¬

Expanded text:
adhuc mortale corpus gestante, quamvis ex parte vidente, posuimus exempli gratia; hoc de aliqua domo, ubi aliquorum talium entes sancteque ac perfecte Deo subditos sit principatus, et regimen rerum humana
Abbreviated transcription (Latin):
efficiend̾ corpus cy regit. ¶s nͤ
bio suꝑior erat in ip̃a ĩꝯmu
anima incaritate ẜmens. ⁊ in¬
effabilr̾ iubenti obrdiens nolũ¬
tarium laborem susceꝑat. ita
nõ nisi dei notuntas cã pͥma
illiꝰ egͥtudinis u̾acissime reꝑi¬
ret᷑. Iam uo̾ si inlabore officõ¬
so ⁊ pio adhibuiss ille sapiens
mĩstros collaborantes secum

Expanded text:
afficiendum corpus quod regit: sed nec bio superior erat in ipsa incommanima in charitate serviens, et ineffabiliter jubenti obediens, voluntarium laborem susceperat: ita nonnisi Dei voluntas causa prima illius aegritudinis veracissime reperiretur. Jam vero si in labore officioso et pio adhibuisset ille sapiens ministros collaborantes secum
Abbreviated transcription (Latin):
num. Querend̾ est enim bomĩ
aĩe nõ cui suꝑ uolitet iudican¬
do. s cͥ hereat amando. ⁊ quid hoc
nisi deus: nõ bonus aĩmus aut
facilius adu̾titur quid nelim
ĩ ex eis u̾bis duo q̃dam intlłi¬
go.aliud quo aĩmus esti ali¬
ud quo bonus. Et quid̾ut aĩ¬
mus eẽtinon egit: ip̃e aliqͥd.
Non enim iam erat qui ag̾et
ut ẽẽt. yt añt sit bonus am̃iꝰ

Expanded text:
num. Quaerendum enim bonum animae, non cui supervolitet judicando, sed cui haereat amando: et quid hoc, nisi Deus? Non bonus animus, aut facilius advertitur quid velim ita ex eis verbis duo quaedam intelligo: aliud quo animus est, aliud quo bonus. Et quidem ut animus esset, non egit ipse aliquid; non enim jam erat quod ageret ut esset: ut autem sit bonus a
Abbreviated transcription (Latin):
et accio uolantatis: Qua sit
p̾stancior. Qmͣ negłxerit si
iure copłat᷑ culpatur: recteq
dicitur non bonus amiꝰ. Dis¬
tat enĩ ab eo qui hec agit. Et
quia ille laudabilis: ꝓfecto
istoe qui non hoc agit᷑ intuꝑa¬
bił est. Enm uero agit hoci
studio ⁊ fit bonus animus:
nisi se ad aliqͥd ꝯn̾tat ꝙ ip̃ẽ
non est: non ptͣ hec assequi.
Quo seañt ꝯu̾tit ut fiat bonꝰ
añnus nͥ ad bonũ cum hec a¬
mat ⁊ appetit ⁊ ad ipicitur⁊ uñ
si se rursus au̾tat fagiatq nõ
bonus: ħ ip̃o ꝙ seau̾tit a bono
nisi maneat in se illd̾ bonũ: uñ
se au̾tit:/ non est quoͦ si it̾m se.
uoluit emendare ꝯu̾tat. Qͣ¬

Expanded text:
ei actio voluntatis, qua sit praestantior; quam si neglexerit, jure culpatur, recteque dicitur non bonus animus. Distat enim ab eo qui hoc agit: et quia ille laudabilis, profecto iste qui hoc non agit, vituperabilis est. Cum vero agit hoc studio, et fit bonus animus, nisi se ad aliquid convertat quod ipse non est, non potest hoc assequi. Quo se autem convertat ut fiat bonus animus, nisi ad bonum, cum hoc amat et appetit et adipiscitur? Unde se si rursus avertat, fiatque non bonus, hoc ipso quo se avertit a bono, nisi maneat in se illud bonum unde se avertit, non est quo se iterum, si voluerit emendare, convertat.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m bonum cuius ꝑticipaccͣe
gis cum ausdis hec aut illõ boñ.
Sigͦ potu̾is illis detͣctis ꝑ se ip¬
sum ꝑ spic̾e bonũ. ꝑ spexis dm̃
Et si amore inhesens ꝯtinuo
b̾ificab̾is. p̾udeat aũt cũ ali m̃¬
a non ament᷑ insi qr bon a sũt ĩ
eis in hendo non amare bonũ
ip̃m uñ bona st̃. Illud ĩ ꝙ aĩmꝰ¬
modo bonus quo se ꝯu̾tit adĩ¬
ꝯmutabile bonũ. s ut dixi tm̃
aĩm cum ĩ nob placet ut eñ
ne intlligimus preferamue: ñ
in se ip̃o nobis placet s in illa
Non enimalind aliquid ꝙ

Expanded text:
num cujus participatione gis, cum audis hoc aut illud bonum: si ergo potueris illis detractis per se ipsum perspicere bonum, perspexeris Deum. Et si amore inhaeseris, continuo beatificaberis. Pudeat autem, cum alia non amentur nisi quia bona sunt, eis inhaerendo non amare bonum ipsum unde bona sunt. Illud etiam,do bonus quo se convertit ad incommutabile bonum; sed, ut dixi, tantum animus, cum ita nobis placet ut eum ne intelligimus, praeferamus, non in se ipso nobis placet, sed in illa non enim est aliud aliquid quam
Abbreviated transcription (Latin):
aĩmius: Non aut̃ amitut
Ut sit añnus cum ⁊ heciam
bonum sit corpore melins I
gͦ amittit uoluntas ꝙ nolũ¬
tas adipisciturzIam enim e¬
rat añmꝰ qui ꝯu̾ti ad ĩo uel¬
lec a quo erat. Qui aut uel¬
let ẽẽ ante qmͣ eẽt non du
erat. Et est bonũ mm̃ ubrui
debemus utrͣ ẽẽ debnͣit aut de

Expanded text:
imus; non autem amittit ut sit animus, cum et hoc jam bonum sit corpore melius: hoc ergo amittit voluntas, quod voluntas adipiscitur. Jam enim erat animus, qui converti ad id vellet a quo erat: qui autem vellet esse antequam esset nondum erat. Et hoc est bonum nostrum, ubi videmus utrum esse debuerit aut
Abbreviated transcription (Latin):
dditatis ꝯ sue tudinem uł
adopcõm in illa malig¬
na ꝓfessione detinentur
si ad tuam in effabłem
bonitatem s altem incre¬
pati tuis correpcõnib
fugiant ⁊ omĩb caruali¬
b ute illecebris celestem
uitam et̾namq p̃̾ponant.

Expanded text:
ditatis consuetudinem vel adeptionem in illa maligna professione detinentur, si ad tuam ineffabilem bonitatem saltem increpati tuis correptionibus fugiant, et omnibus carnalis vitae illecebris coelestem vitam aeternamque praeponant.
Abbreviated transcription (Latin):
corpori. Similit᷑ cũ spũalibꝰ donis eos egere conspicimꝰ. p̃stemus
ioꝵ necessitatiquȩ possumꝰ. Ueritate aũt. ut eadẽ eis beneficia
simplici intentione largiamꝰ. & ñ ꝓpt̾ laudẽ humanã. non
piactantiã. ñ in iuria aliorũ qͥ maioribꝰ p̃diti substantiis. nichil
tale fecerint. Quecũq enĩ mens huiꝰ modi neuis inficit᷑. inhac
buritas ueritatis. habitare non ualet.tã & si oꝑa dilectionis¬

Expanded text:
corpori. Similiter, cum spiritalibus donis eos egere conspicimus, praestemus corpori. Similiter, cum spiritalibus donis eos egere conspicimus, praestemus eorum necessitati quae possumus. Veritate autem, ut eadem eis beneficia simplici intper jactantiam, non in injuriam aliorum qui majoribus praediti substantiis nil tale fecerunt. Quaecunque enim mens hujusmodi nequitiis inficitur, in hac pu as veritatis habitare non valet
Abbreviated transcription (Latin):
ait. significans q̃ morte clarificaturus ẽẽt dm̃. Cui enĩ amorẽ
confitenti suas oues cõmendaret. eũ intestimoniũ ꝑfecti a mo¬
ris animã suã ꝓ eisdẽ ouibꝰ ponẽ docebat. Ille inqͥd ꝓnob̾ aãm¬
tquando possũ ab̾e istã caritatẽ: Nolicito desꝑare. forte nata est
s ñdĩ ꝑfecta ẽ. Nutri eã ne offocet᷑. & un inqͥs noui natã in me eẽ
caritatẽ quã nutriã : Audi sequentia. Qhabuerit substantiã
sua abeo. quomͦ caritas dĩ manet ineo: Eece uñ incip̾caritas.
Siñdũ esidoneus mori ꝓfr̃e: iã idoneus esto dare detuis facultatibꝰ
fr̃i. Si enĩ fr̃i molestiã patienti non cõpateris. ñ utiq patris ex qͦ
ambo regenerati estis caritasmanet inte. filioli ñ diligamꝰ uerbo
neq lingua: s oꝑe & ueritate. Oꝑe uidelicet. ut cũ fr̃ aut soror
nudi sc̃: & indigent uictu cotidiano. dem̃ eis que necessaria st̃

Expanded text:
a significans qua morte clarificaturus esset Deum. Cui enim amorem a significans qua morte clarificaturus esset Deum. Cui enim amorem confitenti suas oves commendaret, eum in testimonium perfecti amoris animam suam pro eisdem ovibus ponere docebat. Ille, inquit, quomodo possum habere istam charitatem? Noli cito desperare de te, forte nata est, sed nondum perfecta est, nutri eam, ne offocetur. Et unde novi, inquit, natam in me esse charitatem, quam nutriam? Audi sequentia: « Qui habuerit substantiam sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo? » Ecce unde incipit charitas. Si nondum es idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri. Si enim molestiam patienti non compateris, non utique pateris: ex quo ambo regenerati estis, charitas manet in te. « Filioli mei, non diligamus verbo nec lingua, sed opere et veritate. Opere videlicet, ut cum frater aut soror nudi sunt, et indigent victu quotidiano, demus eis, quae necessaria sunt
Abbreviated transcription (Latin):
homicida. ñ ab et inse uitã manentẽ. &sihic ꝑfidẽ int̾ sc̃os uiuꝰ
cernit᷑. ñ habet inse ꝑpetuo uitã manentẽ. Ubi retributionis td
aduenerit. cũ cainqͥ exmaligno erat dãpnabit᷑. etiã qͥhocho¬
micidii genere tenet᷑ ut discordet & dissideat. & pacẽ cũ fr̃isꝰ
ñ habeat. Notandũ enĩ qđ ñ ait absolute. homicida ñ abet inse
uitã manentẽ.s om̃is inqͥd homicida. scilicet ñ solu ille qͥ feri
in nob̾. dnĩce passionis exẽplo didicimꝰ. Maiorẽ nãq hac dilectio¬
nẽ nemohabet. quã ut animã suã ponat qͥsꝓ amicis suis. Unde
& paulus ait. Cõmendat aũt suã caritatẽ ds̾ in nob̾. qmcũ adhuc
ut peccatores eẽmꝰ. xp̃s ꝓimpiis mortuus ẽ. hancbeatus petrus aie
monebat. cũ dño dicente petre amas me pasce oues meas. respes¬
dit se amare. statĩq audiuit. Cũ aut̃ senueris extendes manus
tuas. & alius te cinget. & ducet qͦ tu ñuis. hoc aũt dix̃ euangłita

Expanded text:
 in se manentem. Etsi hic per fidem inter sanctos vivere cernitur, non habet in se perpetuo vitam manentem. Nam ubi retributionis tempus advenerit, cum Cain, qui ex maligno erat, damnabitur etiam qui hoc homicidii genere tenetur, ut discordet et dissideat, et pacem cum fratribus non habeat. Notandum enim quod non ait absolute: Homicida non habet vitam in se manentem, sed: Omnis, inquit, homicida. Scilicet non solum ille qui ferro, in nobis, Dominicae passionis exemplo didicimus. Majorem namque hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Unde et Pau Christus pro impiis mortuus est . Hanc beatus Petrus habere monebatur, cum Domino dicente: Petre, amas me? pasce oves meas ; respondit se amare, statimque audivit: Cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ xp̃i inuocant. si signoxͥ se notant: ipsi tam̃ demundo
st̃. id est de illoꝵ numero qͥ mundana sapiunt: qͥ infirma que
uidelicet mundana sapientia. rationi xp̃iane fidei aduersan-¬
tes. dicendo ñ posse fieri ut filiꝰ sit patͥ coet̾nus. ut uirgo pariat¬
intactã. ut caro depuluere resurgat ĩmortał. ut hõ detra edtis
mansioniẽ ꝑcipiat inceł. ut recens natꝰ paruulus. reatu onis
ho̾us teneat᷑ astrictus. nͥ aq̃ baptismi renatus inap̃o aluem
sensus reuocare a fidi simplicitate ñ ualent. S & cathollada

Expanded text:
nomen Christi invocant, si signo Christi se notant, ipsi tamen de mundo sunt, id est, de illorum numero qui mundana sapiunt, qui infirma  Fmundanae videlicet sapientiae ratione Christianae fidei adversantes, dicendo non posse fieri ut Filius Dei sit Patri coaeternus, ut virgo intacta pariat, ut caro de pulvere resurgat, immortalis, ut homo de terra editus mansionem percipiat in coelis, ut recens natus parvulus reatu primi hominis teneatur astrictus, nisi aqua baptismi renatus in Christo sasensus revocare a fidei simplicitate non valent. Sed et catholici
Abbreviated transcription (Latin):
plius tͥ non potuit caritas cõmendari. quã ut diceret᷑ dscaritas ẽ.
Forte munus dĩ contẽpturus eras. nũquid & dm̃contẽpnis: &qͥ manto
incaritate. indõmanet. & ds̃ ineo. Uicissim inse abitant. qͥ contin
& qͥ continet᷑. habitasindõ. s ut continearis. abitat inte ds̃ s ut
contineat te necadas. quia sic de ipsa caritate apłsdicit. Caritas
numqͣm cadit. Quomͦ cadit quẽ sustinet ds̃: &inhoc ẽ ꝑfecta caritas
quantũ in illo ꝓfecerit. Quisqͥs fiduciã ab et indie iudicii. ꝑfecta
ẽ in illo caritas. Qd est ab̾e fiduciã indie iudicii: Non timere ne
ueniat diesiudicii. Cũ enĩ pͥmo qͥs adpenitendũ se de male acas
conuerterit: incip̃timere diẽ udicii. ne uidelicet apparente
iusto iudice. ipse dãpnet̾ iniustus. Processu uͦ bone conu̾sationis
animatus. discet ñ timere qđ timebat. s potiꝰ optare ut ueniat

Expanded text:
plius tibi non potuit charitas commendari, quam ut diceretur Deus. plius tibi non potuit charitas commendari, quam ut diceretur Deus. Forte munus Dei contempturus eras: nunquid et Deum contemnis? Et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo. Vicissim in se habitant qui continet et qui continetur. Habitas in Deo, sed ut continearis; habitat in te Deus, sed ut contineat ne cadas, quia sic de ipsa charitate Apostolus ait: Charitas nunquam cadit. Quomodo cadit quem continet Deus? In hoc perfecta est charitas cerit. Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? Non timere, ne veniat dies judicii. Cum enim quis primo poenitendo se de male actis converterit, incipit timere diem judicii, ne, videlicet, apparente justo Judice, ipse damnetur injustus. Processu vero bonae conversationis animatus, discet non timere quod timebat, sed potius optare ut veniat
Abbreviated transcription (Latin):
Perfectã cordis confessionẽ dicit. que nec male suadentiũ heritico
possit fraude corrũpi. nec ꝑsequentiũ paganorũ tormentis conqs¬
sari. nec carnaliũ fr̃m exemplis. nec ꝓpͥe fragilitatis segnitiattu¬
bare. Sunt & enĩ qͥ & uerb̾ negant iħm ẽẽ filiũ dĩ. quales multi
fuisse ꝓdunt᷑. eo ipso tẽpore quo hoc scribebat ioħs. Sunt itẽ qͥ con¬
fitent᷑ uerb̾. & factis negant. Unde bene qͥ nunc ait. qͥcũq confessu
fuerit qͣm̃ibs est filius dĩ. ds̃ in eo inanet. & ipse indõ. ipse paulo
suꝑius dicit. Si diligam̃ inuicẽ: ds̃ in nob̾ manet. Insinuanspfad
quia quisqͥs dilectionẽ infr̃sabet. ille uere iħin dĩ eẽ filiũ testatu¬
illũ eẽ unũ: s ut fr̃s aberet. ad optauit illi qͥcũ illo possiderent
uitã et̾nã. Ds caritasest. Iã dixit illud suꝑiꝰ. ecce iterũ dicit. am¬

Expanded text:
Perfectam cordis confessionem dicit, quod nec male suadentium haereticorum Perfectam cordis confessionem dicit, quod nec male suadentium haereticorum possit fraude corrumpi nec persequentium paganorum tormentis conquassari, nec carnalium fratrum exemplis, nec propriae fragilitatis segnitia titubare. Sunt etenim, qui etiam verbis negant esse Jesum filium Dei, quales multi fuisse produntur eo ipso tempore, quo haec scribebat Joannes; sunt item qui confitentur verbis et factis negant, unde bene, qui nunc ait: Quicunque confessus fuerit, quoniam Jesus est filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo , ipse paulo superius dicit: Si diligamus invicem, Deus in nobis manet, insinuans profecto quia quisque dilectionem in fratres habet, ille Jesum Dei esse filium testatuillum esse unum, sed ut fratres haberet, adoptavit illi qui cum illo possiderent vitam aeternam. Deus charitas est. Jam dixit illud superius, ecce iterum dicit. Am
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ forte ipsos qͦq inimicos fr̃ni amoris intuitu diligẽ debeamus.
udelicet ut ñ sẽꝑ inimici remaneant. s: resipiscant adiaboli laqͦis.
nobisq germano fedẽ socient᷑. Si diligamꝰ inqͥd inuicẽ. ds̃ innob
manet. & caritas eiꝰ innob̾ ꝑfecta ẽ. Incipe dilige̾: ꝑficeris. Cepisti
diligẽ: cep̾inte dĩ abitare ut ꝑfectius abitando faciat te ꝑfectũ.
nb̵ intelligimꝰ qm̃ in eo manemꝰ & ipse in nob̾: qm̃ despi scõ dedit¬
nob̾. hoc ipsũ qđ desp̃u sco dedit tͥ unde cognoscis: In terroga ui¬
scera tua. Si plena st̃ caritate: abes sp̃mdĩ. paulo teste qͥait. Quia
llemo salutẽ desꝑet. quia & si magni sunt morbi scelerũ qͥ depͥmunt.
om̃ips est medicus qͥ saluet. tantũ meminerit qͥsq qͥa idẽ filius dĩ
qͥuenit mitis ut saluaret. uenturus est districtꝰ ut iudicet dͥeũq

Expanded text:
Nisi forte ipsos quoque inimicos fraterni amoris intuitu diligere debeamus, Nisi forte ipsos quoque inimicos fraterni amoris intuitu diligere debeamus, videlicet, ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laqueis, nobisque germano foedere socientur. Si diligamus, inquit, invicem, Deus imanet, et charitas ejus in nobis perfecta est. Incipe diligere, perficeris, coepisti diligere, coepit in te Deus habitare, ut perfectius habitando faciat te perfectum. In hoc intelligimus, quoniam in eo manemus, et ipse in nobis, etc. Hoc ipsum, quod de spiritu suo dedit tibi unde cognoscis, interroga viscera tua, si plena sunt charitate, habes spiritum Dei. Paulo teste qui ait: Quia i scelerum, qui deprimunt, omnipotens est medicus qui salvet, tantum meminerit quisque, quod idem filius Dei, qui venit mitis ut salvaret, venturus est districtus, ut judicet. Quicu
Abbreviated transcription (Latin):
satur. qͥd agendũ est nob̾dũ ad huc constituti in corpore peregͥnam᷑
idño qͦ solatio ut endũ ubi diuina uisione necdũ licet ꝑfrui. Si dili¬
gamꝰ inqͥd inuicẽ ds̃ innob̾ manet. S nemo putet hanc dilectionẽ
inqͥds̃ manet abiecta & desidiosa quadã mansuetudine. immoñ
mansuecudine s remissione & neglegentia seruari: Nonẽ ista ca-¬
ritas s languor ferueat karitas ad corrigendũ. ad emiendandũ.
Sist̾boni mores delectent. sunt mali. emendent᷑ corrigant᷑. Si gͦ
diligamꝰ inuicẽ. sincera & disciplinabili caritate. ds in nob̾ manet.
opibus quidẽ ipsiuscaritatis manifestatus. quãuis nondũ uisibilit᷑
apparens. &caritas eiꝰ in nob̾ ꝑfecta ẽ. Querendũ aũt̃ quomͦ dicat
ineuangłio ꝓnuntiet ñ ẽẽ magnũ sidiligamꝰ eos qͥ nos diligunt.
nͥ adinimicos etiã deqͥb hic penitꝰ tacẽ uidet᷑ eadẽ dilectio ꝑtingat.

Expanded text:
speratur, quid agendum essperatur, quid agendum esa Domino? Quo solatio utendum, ubi divina visione necdum licet perfrui? « Si diligamus invicem, Deus in nobis manet. » Sed nemo putet hanc dilectionem, in qua Deus manet, abjecta et desidiosa quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia reservari, non est ista charitas, sed languor, ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum se, si boni mores delectant, si mali emendentur, corrigantur. Si ergo diligamus invicem sincera et disciplinabili charitate, Deus in nobis manet, operibus quidem ipsius charitatis manifestatus, quamvis nondum visibiliter apparens. Et charitas ejus in nobis perfecta est. Quaerendum autem, quomodo dicat eos qui nos diligunt, nisi ad inimicos etiam, de quibus hic penitus tacere videtur, eadem dilectio pertingat?