comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hodierna die psalmus hic legit᷑
inquo proph&a exultandum
precipit & lactandum: Om̃s
enim creaturas: adhuius diei festiuitatẽ.
dauid sc̃s inuitat: Nam in hac die perresur¬
rectionem xpĩ aperitur tartarq s per
reddit mortuos. In nouata terra. germi¬
nat resurgentes. Caelum reseratum. susci¬
pit ascendentes: Denique ascendit latro
in paradysum. scõrum corpora ingrediun¬
tur inscam ciuitatem : Aduiuos. mor tui
reuercuntur : Et profectu quodã in resur¬
rectione xp̃i. ad altiora cuncta elem̃ta
se collunt: tartarum quos habebat reddit
ad superos Terra quos sepelit. mit tit ad cae¬
lum: Caelum quossuscipit. reprȩsentat
⁊ addnm̃. Et una eadẽque operatione salua¬
toris passio. eleuat deĩmis. suscitat de t̾re¬
nis. conlocat in excelsis: Resurrectio
xpĩ defunctis est uita: peccatorib uenia.
scĩs est gła. O mnemergo creaturã adfesti¬
uitatẽ resurrectionis xp̃i. dauid Sc̃s in¬
uitat. Ait enim. ex ultandũ in hac die

Expanded text:
hodierna die psalmus hic legitur , in quo propheta exsultandum praecipit et laetandum; omnes enim creaturas ad hujus diei festivitatem David sanctus invitat; nam in hac die per resurrectionem Christi aperitur tartarus, per reddit mortuos, innovata terra germinat resurgentes, coelum reseratum suscipit ascendentes. Denique ascendit latro in paradisum: sanctorum corpora ingrediuntur in sanctam civitatem: ad vivos mortui revertuntur, et profectu quodam in resurrectione Christi ad altiora cuncta elementa se tollunt. Tartarus quos habet reddit ad superos, terra quos sepelit mittit ad coelum; coelum quos suscipit repraesentat ad Dominum; et una eademque operatione Salvatoris passio elevat de imis, suscitat de terrenis, collocat in excelsis. Resurrectio enim Christi defunctis est vita, peccatoribus venia, sanctis est gloria. Omnem ergo creaturam ad festivitatem resurrectionis Christi David sanctus invitat: ait enim exsultandum in hac die
Abbreviated transcription (Latin):
tur. non remaledixit :. Cumpercuteret᷑.
non repercussit. Quin pocius in ipsa pas¬
sione ꝓsuis orauit inimicis dicens: Pater
dimitte eis : nesciunt enim quid faciunt:
Ita simplicitatẽ quã infantib natura
tribuit : dñs miscđi ae bonitate cumula¬
bat: Iste ergo puer est. quiimitandus
paruulis proponitur & sequendus:
Namipse dicit tolle crucẽ tuã: & seque¬

Expanded text:
tur, non remaledixit; cum percuteretur, tur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit; quin potius in ipsa passione pro suis oravit inimicis, dicens: Pater, dimitte eis; nesciunt enim quid faciunt . Ita simplicitatem, quam infantibus natura tribuit, Dominus misericordiae bonitate cumulabat. Iste ergo puer est, qui imitandus parvulis proponitur, et sequendus; nam ipse dicit: Tolle crucem tuam, et seque
Abbreviated transcription (Latin):
puer iste : non intrabitis in regnũ caelorũ:
Reuocat igitur eos adoriginis suȩ fontẽ.
& retrorsum ad infantiam redire con¬
pellit: Scilic& ut qui corpore fragili
senuerant. innocentiac moribus renascan¬
tur. sicut ait saluator: Nisi quisrt̾natus
fuerit exaqua & spũ scõ: non intrabit
in regnum caelorum: Dicitur ergo
apłis: nisi conuersi fueritis & efficiami¬
ni sicut puer iste: Nondicit sicut pueri
isti: sedsicut puer istȩ . Unum elegit:
sunum proponit Uideamus igitur
quis ille tantussit: qui discipulis pro¬
ponitur imitandus: non hunc arbitror
esse deplebe. non de publico. non demulti¬
tudine ceterorum precipuȩ quiper apłos
uniuerso mundo tribuit scĩtatis exemplũ:
Noninquam hunc depublico. eẽ. arbitror:
sed de caelo: Ipse est enim decaclo puer.
dequo dicit esaias proph&. a. Puernatus est
nobis. filius datus est nobis: Ipse plane pu¬
erest. quisicut in nocens cum maledicere¬

Expanded text:
puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Revocat igitur eos ad originis suae fontem, et retrorsum ad infantiam redire compellit, scilicet, ut qui corpore fragili senuerant, innocentiae moribus renascantur, sicut ait Salvator: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum Dei . Dicitur ergo apostolis: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste. Non dicit sicut pueri isti, sed sicut puer iste; unum eligit, unum proponit. Videamus igitur quis ille tantus sit qui discipulis proponitur imitandus. Non hunc arbitror esse de plebe, non de publico, non de multitudine caeterorum, praecipue qui per apostolos universo mundo tribuit sanctitatis exemplum; non, inquam, hunc de publico esse arbitror, sed de coelo. Ipse est enim de coelo puer, de quo dicit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . Ipse plane puer est, qui sicut innocens, cum maledicere
Abbreviated transcription (Latin):
non aud& Ita & xp̃ianitatis infancia
ledentibus non irascitur. spoliantib non
resistit. cedentibus non repugnat: Deniq
sicut iussic dñs & iam orat ꝓ inimicis: aufe¬
renti tunicã relinquid & pallium uerbe¬
ranti maxillam praeb& & alterã. Nisi qđ
in hoc melior est xpĩ infantia quã natu¬
ra&e : Illa enim peccare nescit. ista contẽp¬
nit: Illa ꝑ infirmitatẽ in nox ia est: ista est
innocens peruirtutẽ: Atque ideo laudi:
magis ad scribendum est. nontã male¬
facere non posse quã nolle: E rgo Sicut
diximus: aetates quaedam sunt meritoꝵ.⁊
nam & senectus morum inuenitur in pue¬
ris: & in nocentia in fantum reperitur
in senibus: Deniq quod iniuniorib senectꝰ
quaedam sit honestatis: dicit ꝓph&a :
Senectus enim uenerabilis non diuturna :
enim sensus hominis: Ad a postolos autem
iam seniores et maiores natu. dicit dñs:
Nisi conuersi fueritis & efficiamini sicut

Expanded text:
non audet; ita et Christianitatis infantia non audet; ita et Christianitatis infantia laedentibus non irascitur; spoliantibus non resistit, caedentibus non repugnat. Denique, sicut jussit Dominus, etiam orat pro inimicis, auferentibus tunicam relinquit et pallium, verberantibus maxillam praebet et alteram; nisi quod in hoc melior est Christi infantia quam naturae; illa enim peccare nescit, ista contemnit; illa per infirmitatem innoxia est; ista est innocens per virtutem. Atque ideo laudi magis ascribendum est, non tam malefacere non posse quam nolle. Ergo, sicut diximus, aetates quaedam sunt meritorum; nam et senectus morum invenitur in pueris, et innocentia infantum reperitur in senibus. Denique quod in junioribus senectus quaedam sit honestatis, dicit propheta: Senectus enim venerabilis non diuturna, enim sunt sensus hominis . Ad apostolos autem jam seniores, 184 et majores natu dicit Dominus: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut
Abbreviated transcription (Latin):
AGNUM FR̃SETMIRABIIE
donum concessit nobis ds̃.
hunc paschȩ salutarem diem.
in quo resurgens dñs. resurrec¬
tionem praestitit uniuersis. Et deimis
ad altiora conscendens. nosquoque adsupe¬
riora de instriorib in suocor pore suble¬
uauit: Sumus enim scđm a postolum
Resurgente igitur xp̃o : om̃a necessaria
cum eo sua uiscera surrexerunt: Dũ enĩ
ille ab inferis transit ad superosnos demorte
transire fecit aduitam ⁊ Pascha enĩ hebraicȩ:
transitus dicitur uel profectus Scilic&
quia perhoc mẏsterium depeioribus ad
meliora transitur: Bonus transitus est
transire depeccatis adiustitiã : deuitus
aduirtutes: ad infanciã de senectutę
Infantiam enim dixerim: non etatis
sed simplicitatis: habent enim & merita¬
aeta tes suas: In occidius enim prius con¬
stituti. eramus senio peccatorum: Resur¬
gente xp̃o renouati sumus. innocentia
paruulorum: Hab& & cristiana simplici¬
tas infantiam suã Sicut enim infans
nescit irasci. fraudere non nouit. referire

Expanded text:
agnum, fratres, et mirabile donum concessit nobis Deus, hunc Paschae salutarem diem, in quo resurgens Dominus resurrectionem praestitit universis; et de imis ad altiora conscendens, nos quoque ad superiora de inferioribus in suo corpore sublevavit. Sumus enim secundum Apostolum resurgente igitur Christo omnia necessario cum eo sua viscera surrexerunt. Dum enim ille ab inferis transit ad superos, nos de morte transire fecit ad vitam. Pascha 183 enim Hebraice transitus dicitur, vel profectus, scilicet quia per hoc mysterium de pejoribus ad meliora transitur. Bonus transitus est transire de peccatis ad justitiam, de vitiis ad virtutes, ad infantiam de senectute; infantiam autem dixerim, non aetatis, sed simplicitatis; habent enim et meritaaetates suas, in occiduis enim prius constituti eramus senio peccatorum; resurgente Christo renovati sumus innocentia parvulorum. Habet et Christiana simplicitas infantiam suam; sicut enim infans nescit irasci, fraudare non novit, referire
Abbreviated transcription (Latin):
dum mysteriũ xpĩ: Clausumque est
tempore famis uerbi cũ intellegentia
nondatur & illi qui euuangeli cam
sapientiã tamquã panẽ erogantes. ꝑ
orbem terrę prȩdicauerunt ꝑ ueri pa¬
tris familias iam sunt insecreta quiete
cum dño : & tamen orando efficitur
ut accipiat. desiderans in tellectum
abipso dõ. &iã si homo desit. ꝑquẽ
sapientia praedicetur: Et ille si per¬
seuerauerit pulsans. dico uobis. et si
nondabit illi surgens eo quod amicus
eiussit. propter in probitatẽ tamen eiꝰ

Expanded text:
dum mysterium Christi, clausumque est dum mysterium Christi, clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur, et illi qui evangelicam sapientiam tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt. Pueri patrisfamilias jam sunt in secreta quiete cum Domino, et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Domino, etiamsi homo desit per quem sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans: dico vobis, et si non dabit illi surgens eo quod amicus ejus sit, propter
Abbreviated transcription (Latin):
OGATUS ADISCIPLAS
saluator: non modum
formamꝰ orationis. sed
instanciã frequentiãq:
tradit orandi: Amicus
ergo adquẽ media noc¬
te uenitur. ipse ds̃
intellegitur : cui in me¬
dia tribulatione supplicare. & tres
panes idest intellegentiã trinitatis.
qua p̾resentis uitae consolentur labores
efflagitare debemus: Amicus quiuenit
deuia ipse nrt̃ est animus. qͥ tociens
a nobis recedit. quociens ad appetenda
terrena & temporalia foris uagatur.:¬
Redit ergo caclestiq alimonia refici
desiderat : cũ inse reuersus suꝑna coepe¬
rit acspiritalia meditari: De quo pril¬
chrę qui petierat adiungit. non se hab̾e
quod ponat ante illum. Qm̃ animae
post scłi tenebras dm̃ suspiranti. nil p̃ter
eum cogitare. nil loqui lib& : intueri
solum quodre cognouit. summe trinita¬
tis gaudium contem plari: atque ad
hoc plenius intuendũ ꝑ uenire satagit.
Et ille deintus respondens dicat. Noli
amici. diuimest intellegentia sermo¬
nis: quod sibi orat apłs aperiri adloquen¬

Expanded text:
ogatus a discipulis salvator, non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur, cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores, efflagitare debemus. Amicus qui venit de via, ipse noster est animus, qui toties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena et temporalia foris Redit vero coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna coeperit ac spiritalia meditari. De quo pulchre qui petierat adjungit: Non se habere quod ponat ante illum; quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nihil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri; solum, quod recognovit, summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum pervenire satagit. Et ille deintus respondens, dicat: Noli amici divini est intelligentia sermonis, quod sibi apostolus orat aperiri ad loquen
Abbreviated transcription (Latin):
tum nilredol&. unde odor infructib
flagrat: Nil inse uiride. ostendit: unde
foliorũ uiriditas exiuit: C uncta ergo
insemine simul latent. quae tamen
non simul ex semine ꝓdeunt: Exsemina
quippe producitur radix. &x radioe
prodit uirgultũ : &x uirgulto orit
fructus. infructu etiã ꝓducit᷑ sem̃
:Addamus ergo. quia & seien lato
in semine : Quid igitur mirũ. si ossa
neruos. carnẽ. capillosque reducat ex
puluere : quilignũ. fructus. folia.¬
in magna mole arboris exparuo
cotidie semine restaurat: Cum
ergo dubitans animus deresurrecꝰ¬
tionis potentia rationẽ quaerit.
carũ rerũ ei questiones inferendę
sunt : quae & incessanter fiunt.
s& tamen ratione conprehendi
nequaquã possunt: ut dũ nonua¬
l& &uisione di penetrare quod
conspicit : deꝓmissione diuinȩ po¬
tentię credat quod audit: Illa

Expanded text:
tum nil redolet, unde odor in fructibus tum nil redolet, unde odor in fructibus fragrat? Nil in se viride ostendit, unde foliorum viriditas exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tnon simul ex semine prodeunt. Ex semine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum, si ossa, nervos, carnem, capillosque reducat ex pulin magna mole arboris ex parvo quotidie semine restauret? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earumdem ei rerum quaestiones inferendae sunt, quae et incessanter fiunt, et tamen ratione exprimi nequaquam possunt; ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod audit. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
existentibus condidisse: qua ipsũ hominẽ
ex terra reparare: Sed cinis attenditur
& in carnẽ redire posse desperatur.
& diuinę operations uirtus conprehen¬
di. quasi exratione quęritur: Qui
scilic& haec idcirco in suis cogita cionibus
dicunt : quia eis cotidiana dĩ miracu¬
la ex assiduitate uiluerunt: Na ecce
inuno grano par uissimi seminis. lat&
tota quȩ nascitura est arboris moles¬
÷ Constituamus nãque ante oculos
cuius lib& arboris mirã magnitudine.
cogitemus unde oriendo coepit. que
ad tantã molẽ crescendo ꝑ uenit: In¬
uenimus procul dubio eius originem
paruissimũ semen: Consi deremus
nunc ubi in illo paruo grano seminis
lat& fortitudo ligni : asperitas corti¬
cis. saporis odorisque magnitudo
ubertas fructuũ. uiriditas foliorũ:
Contrectatũ namque seminis granũ
non est ualidũ: unde ergo processit
ligni duricia: sionest asperũ : unde
asperitas corticis erupit Non est sapo

Expanded text:
existentibus condidisse, quam ipsum hominem existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem, cogitemus unde oriendo coepit quae ad tantam molem crescendo pervenit, inveniemus procul dubio ejus originem parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo seminis grano latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum, unde ergo processit ligni duritia? Non est asperum, unde asperitas corticis erupit? Non est sapor
Abbreviated transcription (Latin):
noxius formidar&: Et quis ego. aut
quid ego. Nimirũ non longe post
futurus post homine uermis: atque
post uermem puluis: Siergo tanta
cura pertimescitur iudiciũ pulueris.
qua intentione cogitandum est. qua
formidine prouidendũ. tantę̧ iuditiũ
maiestatis. Sed quia sunt non nulli.
qui deresurrectione carnis ineerti sunt.
& tunc rectius docemus. sietiã cordiũ
urorum questionib occultis occurrimꝰ.¬
pauca nobis deipsa resurrectionis fide
& dũ carnẽ in putredinẽ ossa c npuluerẽ redigi
ꝑepulchia conspiciunt : reparari expul¬
uere carnẽ & ossa diffidunt: sicque
apudse quasi ratiocinantes dicunt.
quando expuluere homo reducitur:
quando agitur ut cinis animetur:
Quibus breuiter respondemus: quia
longe minusest reparare quod fuit.
quã creasse quod non fuit: Aut quid
mirũ si hominẽ expuluere reficit: qui
simul om̃a exnihilo creauit: Mirabi¬
lius namque est caelũ ac terrã ex nullis

Expanded text:
noxius formidaret. Et quis ego? aut noxius formidaret. Et quis ego? aut quid ego? nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine praevidendum tantae judicium majestatis? 12. Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione carnis incerti sunt, et hanc tunc rectius docemus, si etiam cordium vestrorum quaestionibus occultis occurrimpauca nobis de ipsa resurrectionis fide , dum carnem in putredinem ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitQuando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus, quia longe minus est Deo reparare quod fuit, quam creasse quod non fuit. Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis
Abbreviated transcription (Latin):
indie tremendi ex aminis sui. cũ angłis.
cũ archangłis. cũ thronis & dominatio¬
nibus. cũ principibus ac potestatibus
apparebit : caelis ac terris ardentibus
cunctis uidelic& elementis in sui obse¬
quii terrore cõmotis: hunc ergo tanti
pauoris iudicẽ ante oculos ponite.
hunc uenturũ timete. ut hunc cũ ue¬
nerit non timidi sed securi uideatis:
Timendus ergo est netimeatur: terror
cius nos adusum boniꝰ operationis ger¬
ceat. metus illius uitã nr̃am aprauitate
conpescat: Mihi fr̃s credite. quia
tanto tunc erimus securi de cius senten¬
cia : quanto nunc esse satagimus sus¬
pecti deculpa: Certe si aliquis ur̃m
cum suo aduersario causã dicturus
inmeo iudicio die crastino esset ex hi¬
bendus: totã fortasse noctẽ in somnem
ducer&. quid sibi dici poss&. quid
obiectionib responder&: secũ sollici¬
ta & aestuanti mente uersaret:
neme inuenir& asperũ. uehement̃
metuer& : ne apud me apparer&

Expanded text:
in die tremendi examinis suis, cum angelis, in die tremendi examinis suis, cum angelis, cum archangelis, cum thronis, cum dominationibus, cum principatibus et potestatibus apparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite; hunc venturum timete, ut hunc, cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus praesentia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. 11. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus in meo judicio die crastino esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem duceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuante mente versaret, ne me inveniret asperum vehementer metueret, ne apud me appareret
Abbreviated transcription (Latin):
ferȩ persuasionis eos cotidie deuorat.
in quib aconfessione fidei reproba uita
tentione pertimescite: hoc apuduos
sollicita mente cogitate : Ecce paschalia
sollempnia agimus. sed ita uiuendum
nobis est. ut per uenire ad aeterna
festa mereamur: Transeunt cuncta
quac temporaliter festiua. cȩlebrantur:
Curate quihis sollempnitatib inter estis.
ne ab acterna sollempnitate separemini:
Quid prodest inter eẽ festis hominũ.
si de esse contingat festis angelorum.
Umbra uenturę sollempnitatis est. sollẽp¬
nitas prȩsens: Idcirco hanc annue agi¬
mus. utadillã que non est annua sed con¬
tinua perducamur: Cum haec statu¬
to tempore geritur. acdillius deside
rium memoria nr̃a refricatur:
Frequentatione. ergo gaudii tẽporalis.
ad acterna gaudia mens incalescat
& ferueat: ut exueritate laetitiar
perfruacur in patria. quod deumbra
mitis resur rexit & morte quã district
in iudicio ueniat preuidete: Certe

Expanded text:
ferae persuasionis eos quotidie devorat, ferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione fidei reproba vita i, tota intentione pertimescite, hoc apud vos sollicita mente cogitate. Ecce paschalia solemnia agimus. Sed ita videndum nobis est, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco hanc agimus annue, ut ad illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto trium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria quod de umbra mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat praevidete. Certe
Abbreviated transcription (Latin):
mirabitur. &hab& fiduciã quod in¬
fluat iordanis inos eius: Quis est enĩ
per fluuium designatus: nisi humani
generis fluxus. Quod uidelic& genꝰ
abortu adfidẽ defluit.: & quasi aque
more usque ad conpetentẽ terminum
ex carnis liquort percurrit: Quid
per iorcianẽ nisi baptizatorũ forma
signaturc Quia enĩ in iordane flum¬
ne ipse auctor redemꝑtionis nostrac
baptita: dignaus et Recte uordam
nomine eoru multitudo ex primitar.
qui intra sacramentũ baptismatis tenent᷑:
Antiquus ergo hostis generis humani
fluuium absor buit. quia amundi ori¬
gine usque adredemptoris aduentum.
uix paucis electis euadentib inuentre
suae malicię genus humanũ traxit:
Dequo recte dicit᷑: Absorbebit fluuiũ
& non mirabitur. quia ꝓmagno non
hab& cum infideles rapit Sed graue est
quod influat iordanis in os eius. Quia
postquã infideles quosque amundi ori¬
gine rapuit. adhue se posse suscipere
& iam fideles presumpsit: Nam ore pesti¬

Expanded text:
mirabitur, et habet fiduciam quod inmirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur , quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est quod influat Jordanis in os ejus, quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. Nam ore pesti
Abbreviated transcription (Latin):
est. quae apparere nom possunt: quae
& enĩ apparent: iamfidẽ non habent sed
agnitionẽ: Dumergo uidit thomas. dũ
palpauit : curdicitur ei quia uidistime
credi disti. Sed aliud uidit. aliud credidit:
Amortali quippe homine diuinitas uideri
non potuit hominẽ igicur uidit: & dm̃
dendo ergo credidit: qui consideraudo
uerũ homine. hunc dñ quȩ uidere
non poterat ex clamauit : Laetificat
ualde quod sequitur. Beati qui non
uiderunt. & crediderunt: Inqua ni¬
mirũ sententia nos specialit̾ signati
sumus : qui eũ quẽ carne nonuidimus.
mente retinemus: Nos signati sumus
sedsi fidẽ nram operibus sequimur: Ille
& enim uere credit: qui ex ercet ope¬
rando quod credit: Quo contra dehis
qui fidẽ nominecenus retinent. paulus
dicit: Confitentur se nosse dm. factis
aut negant: Hinc iacob ait Fides
sine operibus. mortua est: hinc adbea¬
tũ iob deantiquo hoste generis humani
dñs dicit: Ab sorbebit fluuiũ & non

Expanded text:
est quae apparere non possunt. Quae est quae apparere non possunt. Quae etenim apparent, jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur, quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum dendo ergo credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum, quem videre non poterat, exclamavit 9. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus sequimur. Ille etenim vere credit, qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non
Abbreviated transcription (Latin):
palpans creder&: Non hoc casu sed
dicuna dispensatione gestum est:
Egit namque miro modo superna
clementia. ut discipulus dubitans. dũ
in magistro suo uulnera pal par&
carnis. in nobis uulnera sanar& infide¬
litatis : Plus cnĩ nobis thome infidelitas
adfidem. quã fides credentiũ discipuloꝵ
profuit: Quia dumille ad fidẽ palpan¬
do reducitur. nr̃a mens om̃i dubitatio¬
ne post posita. infide solidatur: Sic
bitatione deseruit: Sicut ante natiui¬
tatẽ suã habere mariã sponsũ uoluis
qui tamen ad eius nuptias non ꝑuenit:
Namita factus est discipulus dubitans
& palpans testis uerȩ resurrectionis
sicut sponsus matris fuerat custos in te¬
gerrimȩ uirginitaus: P alpauit autẽ.
& ex climauit Ons meus. & ds meus
Dicit ei iħs. Quia ui distime credi
i disti: Cũ paulus apłs dicat. est autem
fides sperandarũ substantia rerum.
argũmentũ non apparentui Pro fecto
liquet quia fides illarũ rerũ argumentũ

Expanded text:
palpans crederet. Non hoc casu, sed palpans crederet. Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia, ut discipulus dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem quam fides credentium discipulorum profuit, quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens, omni dubitatione postposita, in fide solidatur. Sic bitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, 1557 qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. 8. Palpavit autem, et exclamavit: Dominus meus, et Deus meus. Dicit eiidisti. Cum Paulus apostolus dicat: Est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
÷ Siducrũ iustȩ aniniustę oblig& pastor.
pastoris tamen sententia gregi timenda. ẽ
nehis qui subest & cũ in iuste forsitan
ligatur: ipsã obligationis suae sententiã
ex alia culꝑa mereatur: Pastor ergo uel¬
absoluere in discrete timeat uelligare:
Is autẽ qui submanu pastoris est. ligari
timeat uel in iustę: nec pastoris sui iu¬
dicium tenere reprehendat: nesi¬
& iniustȩ ligatusest: ex ipsa cumida rep̃¬
hensione. superbiȩ culpa quȩ non erat
fiat: Sedquia haec breuiter per ex cessũ
diximus : ad ex positionis ordinẽ redeamꝰ.
Thomas autẽ unus ex duo decĩ quidicitur
didimus : non erat cũ eis quando uenit
ihs: Iste unus discipłs defuit : reuersus
quod gestũ est audiuit. audita credere
rennuit: Uenit iterũ dñs. & non credenti
discipulo latus palpandũ prebuit. manꝰ
ostendit. ostensa suorũ cicatrice uulne
de essec: posthaec ueniens audir&. au¬
diens dubitar& : dubitans palpar&.

Expanded text:
. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, . Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo velabsolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injuste; nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne etsi injuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa quae non erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad expositionis ordinem redeamus. 7. Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis quJesus . Iste unus discipulus defuit: reversus quod gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et ostensa suorum cicatrice vulnerdeesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificatio ante operationẽ rectitudinis:
in ipsa iam cognoscitur confessione peccati:
Vnde & huic ipsi mortuo lazaro. nequa¬
quã dicitur reuiuesce : sed ueni foras: Om̃is
quippe peccator dũ culpã suã intra con¬
scientiã abscondit. introrsus latet. in suis
penetrabilibus occultatur: Sed mortuus
uenit foras: cũ peccator nequitias suas
sponte confitetur: La zaro ergo dicitur ueni
foras. Acsi aperte cuilib& mortuo inculpa
diceretur: Curreatũ tuũ intra conscien¬
tiam abscondis:: Foras iam per confessionẽ
egredere:
qui apudte interius
pernegati¬
onẽ lates: Ueniat
itaque foras
mortuus: idest
culpa confi¬
tiatur peccator:
Venientẽ uero foras soluant discipuli:
ut pastores eccłe ei poenã debeant amouere
quã meruit.: qui non erubuit consiuri
quod fecit: Haec desolucionis ordine breuit̃
dixerim : ut sub magno moderamine pasto¬
res eccłȩ. uel soluere studeant. uel ligare:¬

Expanded text:
vivificatio ante operationem rectitudinis vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare
Abbreviated transcription (Latin):
& uidebo utrũ clamorẽ qui
sciens. cur ante ꝓbationẽ qͥsi
dubitat. nisi ut grauitatis¬
nobis exemplũ pponat. ne
mala hominum ante
presumamus credere
quam ꝓbare: Quid hoc
oxemplo. nisi nos ad mo¬
nemur. ne ad ꝑferendã
sentintiã umquã preci¬
pites esse. debeamꝰ. ne
temere indiscussa u¬
dicemus. nequelibet
mala auclita nos mo¬
ueant. ne passim dicta
uocauit & uiuificauit dicens. laxare ueni
foras. Et post modũ is quiuiuens egressus
fuerat. adiscipłis est solutus sicut scriptũ:
Cumque egressus ess& qui fuerat ligatus
institis: tunc dixit discipłis: Soluite ieũ.
oxsinite abire: Ecce illum discipuli
iamuiuentem soluunt. quẽ magister resu¬
scitauerat mortuum: Sienum discipuli laza¬
rũ mortuum soluerent : foetorẽ magis¬
÷ ostenderent qua uirtutẽ: Ex qua conside¬
ratione intuendũ est. quod illos nos debe¬
mus per pastoralẽ auctoritatẽ soluere:
quosauctorẽ nr̃m cognoscimus persusci¬
tantẽ grãm uiuificare: Quae nimirum

Expanded text:
utrum clamorem qui sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis exemplum nobis proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Quid hoc exemplo nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dictavocavit et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat 1556 a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
liter agitur: Namuidet quidem bap¬
tizandus infontẽ descendere: uidetur
aquis intingui. uidetur deaquis
ascendere: Quid autẽ in illo laua¬
chrum regeneracionis egerit : mini¬
me potest uideri: Sola hoc fideliũ
pietas nouit. quia peccator infontẽ
descendit : sed purificatus a scendit:
Filius mortis descendit : filius resur¬
rectionis ascendit: Filius preuari¬
cationis descendit : sed filius reconcilia¬
cionis ascendit: Hilius iracundiae
descendit : sed filius misericordiae ascen¬
dit: Filius diaboli descendit: sed filius
dĩ ascendit: Sola haec ecclesia nouit¬
materquȩ generauit: ceterũ oculis
inspicientiũ uidetur talis exire
defonte qualis intrauit : totũq ludꝰ
esse quod agitur: Unde infine uiden¬
tes głam scõrum: dicent gementes
in tormentis: Hisunt quos aliquando
habuimus inderisum : & insimilitu¬
dinẽ improperii: quomodo ergo
computati sunt inter filios dĩ: &¬

Expanded text:
liter agitur. Nam videtur quidem, qui bapliter agitur. Nam videtur quidem, qui baptizatur, in fontem descendere, videtur aquis intingi, videtur de aquis ascendere; quid autem in illo lavacrum regenerationis egerit, minime potest videri. Sola autem fidelium pietas novit quia peccator in fontem descendit, sed purificatus ascendit. Filius mortis descendit, sed filius resurrectionis ascendit. Filius praevaricationis descendit, sed filius reconciliationis ascendit. Filius irae descendit, sed filius misericordiae ascendit. Filius diaboli descendit, sed filius Dei ascendit. Sola hoc Ecclesia mater, quae generat, novit. Caeterum oculis insipientium videtur talis exire de fonte, qualis intravit, totumque ludus esse quod agitur. Unde in finem videntes gloriam sanctorum, dicent gementes in tormentis: Hi sunt, quos aliquando habuimus in derisum, et in similitudinem improperii. Quomodo ergo computati sunt inter filios Dei
Abbreviated transcription (Latin):
est generatione senciendũ: Nequaquã
uidelic& eã postquã semel expleta
fuerit posse repeti: Siue enĩ hereticꝰ.
siue scismaticus. siue facinoro sus qͥsq
in confessione scaẽ trinitatis baptiz &.
non ualet ille qui ita baptrzatus est
abonis catholicis rebaptizari: ne
confessio uel inuocatio tanti nominis
uideatur adnullari: Etquia nichode¬
mus ad primã dñi respensionem solli¬
citus. quo nodꝰ sit intellegenla diligent̃¬
inquirit: Mer& iam planius instrui.
& quia secunda natiuitas non carnalis.
sed sit spiritalis audire Respondit
tibi. nisi quisrenatus fuerit ex aqua
& spũ: non pocest introire in regnũ
dĩ:E uius natiuitatis modum subse¬
quenter exponens. pror susque a car¬
nali distinguens ait Quod natũ est
carnis est uisibilis .:Atque ideo car¬
nalis generacio uisibiliter amministra¬
tur uisbilibus sincrementis qui incarne
nascitur peraetatũ momenta ꝓficit.
spiritalis aut̃ generacio tota in uisibi¬

Expanded text:
est regeneratione sentiendum: nequaquam est regeneratione sentiendum: nequaquam videlicet eam, postquam semel expleta fuerit, posse repeti. Sive enim haereticus, sive schismaticus, sive facinorosus quisque in confessione sanctae Trinitatinon valet ille qui ita baptizatus est, a bonis catholicis rebaptizari, ne confessio vel invocatio tanti nominis videatur annullari. Et quia Nicodemus ad primam Domini responsionem sollicitus, quomodo sit intelligenda diligentinquirit, meretur jam planius instrui, et quia secunda nativitas non carnalis est, sed spiritalis, audire; respondit tibi: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei. Cujus nativitatis modum subsequenter exponens, prorsusque a carnali distinguens, ait: Quod natum est carnis visibilis; atque ideo carnalis generatio visibiliter administratur visibilibus enim incrementis, qui in carne nascitur, per aetatum momenta proficit, spiritalis autem generatio tota invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
UisiuntQuis & enĩ sine lauacro regene¬
rationis remissionẽ peccatorũ consequi:
& regnũ ualet intrare caelorum.
Sed nichodemus quinocte uenit ad
dñm : necdũ lucis mysteria capere
nouerat Nam & nox inqua uenit:
ipsã eius qua p̃mebatur ignorantiã
designat: N ecdũ enĩ eoꝵ numero
sociatus erat.ͣquib ait apostolus.
Fuistis aliquando tenebre. nunc aut̃
lux indñe Sed inter eos potius rema¬
nebat. quib loquitur esaias: Surge
Respondit ergo dño. & ait: Quomo¬
do potest homo nasci cũ senexsit.
Numquid potest inuentrẽ matris
suae iterato introlre & nasci. Quia
enim secunde natidagatis adhuc nesciuꝰ
ꝑ seuerabat. desalute atixẽ sua tã sollici¬
tus extiterat: necessario degna quã
nouerat natiuitate. anposs& iterari
uel quo ordine regeneracio posset
impleri quaerebat. ne huius epers
remanendo. uitae caelestis particeps
esse nequir&: Notandũ aut̃ quia qđ
decarnali dixit: hoc etiã despiritali

Expanded text:
unt. Quis enim sine lavacro regeneunt. Quis enim sine lavacro regenerationis remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorum? Sed Nicodemus, qui nocte venit ad Dominum, necdum lucis mysteria capere noverat. Nam et nox, in qua venit, ipsam ejus qua premebatur ignorantiam designat. Necdum enim eorum numero sociatus erat quibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , sed inter eos potius remanebat, quibus loquitur Isaias: Surge,Respondit ergo Domino, et ait Quomodo potest homo nasci, cum sit senex? Nunquid potest in ventrem matris suae iterato introire, et renasci? Quia enim secundae nativitatis adhuc nescius perseverabat, de salute autem sua jam sollicitus exstiterat, necessario de una quam noverat nativitate, an posset iterari, vel quo ordine regeneratio posset impleri, quaerebat, ne hujus expers remanendo, vitae coelestis particeps esse nequiret. Notandum autem quia quod de carnali dixit, hoc etiam de spiritali
Abbreviated transcription (Latin):
princeps iudȩorũ uenit ad
dñm nocte. cupiens secreta
eius ad locutione plenius discere my¬
teria fidei : cuius aꝑta ostensione signo¬
rũ aliqua tenus iã rudimenta perce¬
abillo quȩ rebat. in uestigare ꝓ meru¬
it Rabbi. inquit. scimus quia adõ
uenisti magister: Nemo enĩ potest
haec signa facere quȩtu facis. nisi fuerit
magisteriũ caeleste mundo adhiben
tamen ipsum dm̃ esse cognouit Sed
quia quẽ magistrũ nouerat ueritatis.
studiose docendus adiit: Merito ad
eius diuinȩ scilic& & humanȩ. sed pͤas¬
sionis atque ascensionis ipsius archana
ꝑcepit: nec non & ian modũ secundę
regenerationis ingressũ regni caelestis.
aliaque ꝑ plura doctrinę euuangelicȩ
sacramenta. dño reuelante didicit:
Respondit iħs: & dixitei: Amen
amen dico tibi. nisi quis: nacus fuerit
denuo: non potest uidere regnũ di
Quaesententia tanto apertius cunc¬
tis fidelibus luc&: quanto constat
quia sinȩ huius luce fideles. eẽ. neque¬

Expanded text:
princeps Judaeorum venit ad Dominum nocte, cupiens secreta ejus allocutione plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum aliquatenus jam rudimenta perceab illo quaerebat investigare promeruit. Rabbi, inquit, scimus quia a Deo venisti magister. Nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit magisterium coeleste mundo adhibendtamen ipsum Deum esse cognovit. Sed quia quem magistrum noverat veritatis studiose docendus adiit, merito ad ejus, divinae scilicet et humanae, sed et passionis ejus atque ascensionis ipsius arcana percepit; nec non etiam modum secundae generationis, ingressum regni coelestis, aliaque sacramenta, Domino revelante didicit. Respondit Jesus et dixit: Amen amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre reQuae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat, quia sine hujus luce fideles esse neque
Abbreviated transcription (Latin):
delectatur omps ds̃: quẽ adiciunandum
non inmanium delictorũ frequens.
reatus inpellit: N ondenique adipiscendȩ
głae temporalis. uel cumulandi patri¬
monii cupiditas in anis incendit Sed
urguet semꝑ religionis affectus. & de¬
uota sinceritas: Quãcũ fuerint comi¬
tata plena pietatis officia. quantum
ille ualebit. quantũ ille ꝓficiet᷑. Ta liter
agendo: merebitur statim praesentẽ dñm.
ꝓpitium que sentire: Imple ergo miscra¬
tionis officia: & scĩficasti ieiunia: Sagi¬
na pauperũ uiscera: & anima tua
munerib scitatis pinguescit: Vesti nudũ.
& tua peccata contecta sunt: Peregrinũ
hospicio tuo contende suscipere : ut & te
dĩ incaelorũ regna suscipiat:

Expanded text:
delectatur omnipotens Deus, quem ad jejunandum delectatur omnipotens Deus, quem ad jejunandum non immanium delictorum frequens reatus impellit, non denique adipiscendae gloriae temporalis, vel cumulandi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae pietatis officia, quantum ille valebit, quantum ille proficiet? Taliter agendo merebitur statim praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia. Sagina pauperum viscera; et anima tua muneribus sanctitatis pinguescit. Vesti nudum; et tua peccata contecta sunt. Peregrinum hospitio tuo contende suscipere; ut et te Deus in coelorum regna suscipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
spargas. sidenique collũ tuũ uelut cir¬
culũ torqueas. atque adex orandam
clementiã dĩ largos fletus effundas:
nihil proficies: Cõmouere enĩ diuinã
non poteris pietatẽ : qui circa ꝓximos
tuos neglexisti debitã caritatem
Scriptũ est enĩ: Nontale ieiuniũ ego
ceruicẽ tuã. ciliciũ aut̃ & cẏnerem
substernas: nec sic iuocabo inquit ie¬
iuniũ acceptũ: Sed solue omnẽ nodums
ȩsurienti panẽ tuũ: & ȩgenos sine tecto
induc indomũ tuã: Siuideris nudum
uesti: & domesticos seminis tui nedespi
cias: Tunc erumpet temporan eum lum
tuum. & uestimenta tua cito orient᷑.
& prę ibit antete iustitia. & claritas
dĩ circũdabit te: Tunc exclamabis &
ds̃ exaudiet te : dumadhuc loqueris
dicit. ecce adsum: haec sunt enim qͥb
homo & refectus cybo frequenter impe¬
trat quod &x optat: & ieiunans maiora
prȩmia consequitur scĩtatis: Tale ieiu¬
nium delectat xp̃m. Tali denique ieiunatore¬

Expanded text:
spargas, si denique collum tuum velut cirspargas, si denique collum tuum velut circulum torqueas, atque ad exorandam clementiam Dei largos fletus effundas, nihil proficies. Commovere enim divinam non poteris pietatem, qui circa proximos tuos neglexisti debitam charitatem: scriptum est enim, Non tale jejunium ego ceruicem tuam, et cilicium et cinerem substernas, nec sic uocabis ieiunium acceptum. esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti et domesticoscias: tunc erumpet temporaneum lumen tuum et vestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te justitia tua, et claritas Dei circumdabit te: tunc exclamabis, et Deus exaudiet te; dum adhuc loqueris, dicet, Ecce adsum . Haec sunt enim quibus homo et refectus cibo frequenter impetrat quod exopat, et jejunans majora praemia consequitur sanctitatis. 4. nium delectat Christum, tali denique
Abbreviated transcription (Latin):
Cur enĩ corpus fame discrucias: cui tur¬
piter peccando blandiris. Principalit̃
ergo animus ieiunet amalis: & si corpus
subeat exercendo ieiunia: Nam cum sit
ieiunium ammae humiliacio : quale. ẽ.
humiliari cẏbo. & augeri peccato.
Qui igitur corpori suo ieunia deuotꝰ
indicit: principalit̃ renunci& inciis.
Cupiditatũ fomites conprimat: frangat
impetus mentis. libidines uincat: fauces
auaritia ardentes ex tinguat. latiusq
factis uim dilectionis extendat: atque
in alimenta pauperũ. abrupti apparatꝰ
ris nefanda peccata animi uirtute
calcentur. ut & anima scĩtate corpo¬
ris adiuuetur: Tunc enĩ & inpetrari
poterit quod optatur. si corpus castum
animusq deuotus ad officia scĩ tatis
implenda. percuram obseruacionis in¬
caedat: Haec sunt quȩ diuinã cõmouent
pietatẽ. quaead inpetrandã precibus
scĩtatẽ semper aditũ faciunt: Ceterũ
si caput substernas. atque cẏneres desuꝑ

Expanded text:
Cur enim corpus fame discrucias, cui turCur enim corpus fame discrucias, cui turpiter peccando blandiris? Principaliter ergo animus jejunet a malis; et sic corpus subeat exercenda jejunia. Nam cum sit jejunium animae humiliatio, quale est humiliari cibo, et augeri peccato? Qui igitur corpori suo jejunia devotus indicit, principaliter renuntiet vitiis, cupiditatum fomites comprimat, frangat impetus mentis, libidines vincat, faces avaritiae ardentis exstinguat, latiusque factis vim dilectionis extendat, atque in alimenta pauperum abrupti apparatus ris nefanda peccata animi virtute calcentur; ut et anima sanctitate corporis adjuvetur. Tunc enim et impetrari poterit quod optatur, si corpus castum animusque devotus ad officia sanctitatis implenda per curam observationis incedat. Haec sunt quae divinam commovent pietatem, quae ad impetrandam precibus sanctitatem semper aditum faciunt. Caeterum si caput substernas, atque cineres desuper
Abbreviated transcription (Latin):
hominib ieiunantes: Amen dico uobis.
receperunt mercedẽ suã: Uos autem
cũ ieiunatis. unguite capita uestra:
nepareamini hominib ieiunantes:
Et pater uester qui uidet inocculto:
reddet uobis inpalam: Quare fr̃s p̃¬
uideat scĩtas urã. aliter ieiunia accepta¬
ri nonposse : nisi contigerit legaliter
aut̃ tutissimũ: Sed & ds̃ in euuangelio
prophetã. taliter perfectos increpantẽ
N eomȩnia ura &xsabbata. & diem magni
non sustineo dicit dñs: Ieiuniũ est quod
probat altissimus. nonsolũ inter missa
corporis refectio : uerũ etiã amalis
actibus facta discessio: Itaque cura.
nemens tua grauetur oppressa peccatis¬
neque animus tuus uitiorũ in lecebris
delectetur : ut digna dõ ex soluas ieiu¬
nia : Ceterũ sicorpus tuum ieiunia
longa consumpserint. atque illi subtra¬
xeris cẏbum: cũ non detrahis uitia.
in malis ꝑseuerans magis horres quã pla¬
ceas dõ: Tunc erunt dõ accepta ieiunia.
si operibus scĩs fuerit expiata sententia:

Expanded text:
ibus jejunantes: amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Vos autem cum jejunatis, ungite capita vestra, ne pareatis hominibus jejunantes: et Pater vester qui videt in occulto, reddet vobis in palam . Quare, fratres, pervidet Sanctitas vestra, aliter jejunia acceptari non posse, nisi contigerit legaliter autem tutissimum . Sed et Dominus in Evangelio, prophetam taliter imperfectos increpantem: Neomenias vestras et sabbatum et diem magnum non sustineo, dicit Dominus . Jejunium est quod probat Altissimus, non solum intermissa corporis refectio, verum etiam a malis actibus facta discessio. Itaque cura ne mens tua gravetur oppressa peccatisneque animus tuus vitiorum illecebris delectetur; et digna Deo exsolvisti jejunia. Caeterum si corpus tuum jejunia longa consumpserint, atque illi subtraxeris cibum; cum non detrahis vitia in malis perseverans, magis horres quam placeas Deo. Tunc erunt Deo accepta jejunia, si operibus sanctis fuerit expiata conscientia.
Abbreviated transcription (Latin):
prata conspiciens obliuiscitur quo
tendebat: Toto ergo desiderio ad suꝑ¬
nã patriam animus anhel& : nil
in hoc mundo appetat quod constat
quia citius relinquat: Utsi caelestis
pastoris ueraciter ouessumus. quia
inuiae delectatione non figimur.
aeternis pascius inperuentione

Expanded text:
prata conspiciens, obliviscitur ire quo prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat quia citius relinquat, ut si coelestis Pastoris veraciter oves sumus, quia in viae delectatione non figimur aeternis pascuis in perventione