comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lnis. ¶Is milla nobis
ẽẽ potest. cum eo quem in
pocestate habemus nĩsi exya
onc ad pretorem uocetir.
debet ueniresũt pomponi¬
us ⁊̃ uindius scripẜtip̃re¬
toris ẽ enim cestimare a
sua sit iris clictione ro¬
ꝯtempne auctorirte m p̃¬
coris. Nam ⁊ legaticetioꝵ¬

Expanded text:
le.Lis nulla nobis esse potest cum eo quem in potestate habemus, nisi ex caone ad praetorem uocetur, debet uenire, ut et Pomponius et Vindius scripserunt: praetoris est enim aestimare, an sua sit iurisdictiontemnere auctoritatem praetoris: nam et legati cet
Abbreviated transcription (Latin):
aic. qm̃ ob alia cãmuen¬
er it hec celsi scententia
dius pius procio cau̾a¬
no rescripsit eum quit
li iudicium suscipe. Idem
claudio fauiano rescrip¬
adũsus añamim quia
at̾iys negocurr causa il¬
enat nõ ẽẽ rome audien¬
dum. Om̃nes aucem isti
domum reuocant.sino
excepuis legatis quiucet
diulegationis causa hibi
dẽm orantur. ꝙ rrus uilius
scribit fit et diumis pius ⁊¬
rescribsit Planc siꝑro fecta
legõne subsistant comic¬
niendos diuus pius eos
non initalia Questionis
⁊ marceltus ieo solo pri¬
uni reuccandiqui incru¬
itate fua uł certe intra pro
uersus omnes defendere .
non tamen suniuriam s¬
uam ꝑsequantur. uel fur¬
tunm uł dampmm qud
Nunc passi funt. alicquim
ut uunius cleganterait. a¬
ut inpime ꝯtumiliis. aset
dampms afficientinaũt

Expanded text:
aliam causam venerit: haec Celsi sententia divus Pius Plotio Celsiano rescripsit eum, qui li iudicium suscipere. idem Claudio Flaviano rescripaduersus Asinianum, qui alterius negotii causa uenerat, non esse Romae audiendum. Omnes autem isti domum reuocant, si nexceptis legatis, qui licet ere, quamdiu legationis causa hic demorantur. quod et Iulianus scribit et diuus Pius rescripsit. plane si perfecta legatione subsistant, conueniendos eos diuus Pius resc licet non in Italia, quaestionis et Marcellus in eo solo prium reuocandi, quod in ciuitate sua uel certe intra prouuersus omnes defendere: non tamen si iniuriam suam persequantur uel furtum uel damnum quod nunc passi sunt: alioquin, ut et Iulianus eleganter ait, aut impune contumeliis et d
Abbreviated transcription (Latin):
rnt aduera ul ei uendi.¬
dit qũe scit in de ꝯfesti¬
im prosoctam non opo¬
itet ibi dona possidi ẜ to¬
ꝓuflium sequieius.
Ał siquis acto cmir on᷑¬

Expanded text:
auit aduena, uel ei uendidit quem scit inde confestim profecturum, non oportet ibi bona possideri, sed domicilium sequi eius? at si quis ab eo qui
Abbreviated transcription (Latin):
eaeum eẽ causa ut domũ
reuocet. debebit cauere iu
dicio fisti statuente pretor
at s utrum nudi cuutioe
ansatis daciõe marcellus¬
sola promissione ꝙ⁊ me
Nascribit. al oquin ꝯpesset᷑
adacium accipequamin¬
uenre eos quisatis ꝓreode¬
in qub procelatur anim¬
¶ Donitio hec procede finert̾¬
porali dampno c̃clicoris

Expanded text:
eum esse causa, ut domum revocet, debebit cavere in iudicio sisti, statuente praetorum nuda cautione an satisdato, Marcellussola promissione, quod et Mela scribit: alioquin compelletur iudicium accipere quam invenire eos qui satis pro eo dein quibus protelatur admonitio, hoc procedere sine temporali dam
Abbreviated transcription (Latin):
meo uelim acconem
edere probandum eit si
dicat solue. idic̃dum
ieum dandunque en¬
crucela ad soluendam.
pecam neque enim nt¬
aignum dampnumc̃.

Expanded text:
meo uelim actionem edere, probandum erit, si dicat soluere, audiendum eum, dandumque dcautela ad soluendam pecuniam: neque enim magnum
Abbreviated transcription (Latin):
it quominus int̾priua¬
taos ꝯuemiat/ suffic ergo
priuatorum ꝯsẽsus pro¬
in si priuaci ꝯ sentiant
precor autem ignoret n¬
ꝯsencire ⁊ putet suami
eius eẽ uinsorctionem¬
Gi ̃ iudex ad tempus daᷤ¬
tus ⁊ omnes ntigacores
ꝯsentiant nisi speciaiit
pricipali iussioe̾ proroga¬
tio firic ihibita possunt.
tem pora intra quaquis
iussus elitem ditime ꝓi
gogrri. ¶ legati m eo quod
runt. Item his qui resti¬
moni causa uocati fũt
uel siqui iudicanorcã
uocantt sunt uel in proas¬

Expanded text:
it 'quo minus inter priuatos conueniat': sufficit ergo priuatorum consensus. proinde si priuati consentiant, praetor autem ignoret consentire et putet suam ieius esse iurisdictionem.Si et iudex ad tempus datus et omnes litigatores consentiant: nisi specialiter principali iussione prorogatio fuerit inhibita, possunt tempora, intra quae iussus est litem dirimere, prorogari. Legatis in eo quod runt, item his qui testimonii causa evocati sunt vel si qui iudicandi causa arcessiti sunt vel in provi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituentiꝰ fundum ꝯcessas
eẽt ma recte prosticuertur.
cionem manumissimi. sin¬
auis exasi a uenerit.is aũt
siticitius ꝯsul fẽs fi̾rit man¬
umissus erat. querebatur.
tionis nomine cencatur:¬

Expanded text:
stituentis fundum concessa esset uia, recte constitueretur, cione manumissum 'si nauis ex Asia uenerit', is autem 'si Titius consul factus fuerit' manumissus erat: quaerebatur, tionis nomine teneatur
Abbreviated transcription (Latin):
dequa qrhrs extitit otrou̾si¬
am fundorum face posse. set
euictis prectus camdem sem¬
proniam heredem seie ꝯueni¬
ie posse. uel exceptione .d.ii.

Expanded text:
eres exstitit, controuersiam fundorum facere posse, sed euictis praediis eandem Semproniam heredem Seiae conueniri posse: uel exceptione doli ma
Abbreviated transcription (Latin):
ntis hoc casu exempto accõ¬
nem ẽẽ. uidencet qr putaba
.xx. dare iussum. oclitionẽ
dixit centũ dare iussum si
nulla reliqua sunc. que ser¬
uus dare debeat.⁊ ꝑhoc adita

Expanded text:
su ex empto actionem esse, uidelicet quia putabat uiginti dare iussum, condicionem dixit centum dare iussum. si nulla reliqua sunt quae seruus dare debeat et per hoc adita
Abbreviated transcription (Latin):
teneretiur. cixi ꝯ seques esse su¬
pioris baũt neq pans qui¬
ta nille ingenim.neq qĩtade¬
beatur euctione noĩs s pin¬
de teneatur auctor ac si decct̃¬
gentis uls residui sola .c. sex¬
aginta firissent euicta. na m

Expanded text:
s esse superioribus, ut neque pars quinta mille iugerum neque quarta debeatur euictionis nomine, sed perinde teneatur auctor, ac si de octingentis illis residuis sola centum sexaginta fuissent euicta: nam
Abbreviated transcription (Latin):
optimus maxiitiꝰq essent tr¬
aditus firit fundus. tunc cũ
actum. nencdicorem cen̾i nõ
ꝙ fundun trachidit. lib̾m
ripret non ctiam deber ahas
firicutes. nisi hoc sepetialiter
abeo ꝯcessum fit. Po ueu cid io p¬

Expanded text:
optimus maximusque esset traditus fuerit fundus: tunc enimactum, venditorem teneri non mque fundum tradidit, liberum praestet, non etiam deberi alias servitutes, nisi hoc specialiter ab eo accessum sit. Idem libro
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat p̾positam suitutem
actus quib sunt utiq
sint. recte recipitur. emctior
quidem nomine se libat. s
quia  decep̾ emptorem. enp¬
ci iucticio ceneretur. ¶Infũ¬
do uencdico cum modus prd¬

Expanded text:
itutem actus quibus sunt utique sunt, recte recipitur", evictionis quidem nomine se liberat, sed quia decepit emptorem, empti iudicio tenetur. In fundo vendito cum modus pr
Abbreviated transcription (Latin):
rrie roret cto precio. tunc ñ
ꝓhonicate. s quanti singła
uenierin que enicta fr̃ñt
prandum etiam sica que
meliora fuerint encta sĩt.
gic̃ possit emptor auctori
denunciare non denũciass
ideo q euictus fuisset. qm̃
parũ instructus ẽẽt. hoc ip̃o mi¬
uidetur.d. fecisse. ⁊ exstip

Expanded text:
rto pretio, tunc non pro bonitate, sed quanti singula venierint quae evicta fuerint, praestandum, etiamsi ea quae meliora fuerint evicta sint. Si cum possit emptor auctori denuntiare, non denuntiasset idemque victus fuisset, quoniam parum instructus esset, hoc ipso videtur dolo fecisse et ex st
Abbreviated transcription (Latin):
quitem emptionis iat̾posicũ
uinim ẽ euctionum antẽ
tot acciones sͥ: quot et pẽsi
rerum .s. que emptionẽ con¬
prebense sunt. ita ⁊ inppositõ
n̾utiq ꝓhibebitur emꝑtori
euicto exbis uno firado uen¬
ditorem ꝯuenirecar ꝙuna
cia fundos. Paulus¬
doçi delit.cos fundos uircia
niua seia.sine ocrou̾fia posse¬
dic. pomortem deinde seie sẽ¬
pronia haberes seiequestion¬
em ppdii pprietate face̾ instit¬
uit. quero cum sempronia¬
e ip̃a sit hr̃s seis an uure ꝯcrou̾

Expanded text:
quidem emptionis interpositum unum est, evictionem autem tot actiones sunt, quot et species rerum sunt quae emptione comprehensae sunt: ita et in proposito non utique prohibebitur emptor evicto ex his uno fundo venditorem convenire, quod ia fundos Maeudoti dedit: eos fundos uir Titius uiua Seia sine controuersia possedit: post mortem deinde Seiae Sempronia heres Seiae quaestionem pro praedii proprietate facere instituit: quaero, cum Sempronia ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
herectitate lib̾ fc̃s ̾ obligõ eu¬
ictionis contrabicieo qd li¬
ber homo.tanquam statuli¬
ber cractitur sicentum in re¬
liquis habet. pot uideri hṙs
ꝯsequens ẽ ut si minus ꝙ
.c. inreninquis habuert. łci so¬
la quinquaginca.⁊ cumeam
peccuniam dedic ad ub̾tatem
puen̾ic. de relinquis quinq̃¬
ginca accio erempco ꝯpetat.

Expanded text:
hereditate liber factus est, obligatio evictionis contrahitur, eo quod liber homo tamquam statuliber traditur. si centum in reliquis habet, potest videri heres consequens est, ut, si minus quam centum in reliquis habuerit, veluti sola quinquaginta, ut, cum eam pecuniam dederit, ad libertatem pervenerit, de reliquis quinquaginta actio ex empto competat.
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ ce esseruendidi ssem cͥiͣ
Q ꝓtractita habetur. euictio¬
nis nomine me obligͣri pla
Ici que michi uendidit pi¬
es herectis exstit̾intamͣ̃ de e¬
uictione oblig̾tio ẽ omib¬
Me dem̃ciari ⁊ om̃s defen

Expanded text:
apud te esset uendidissem tibi: quia pro tradita habetur, euictionis nomine me obligari placet. Si ei qui mihi uendidit plures heredes exstiterunt, una de euictione obligatio est omnibusque denuntiari et omnes defen
Abbreviated transcription (Latin):
decesserunt. prta noue reg¬
ionis esse incelligiet etĩn.
cum ꝓinctanso pars aliqͣ
fundi euincitur.tam ⁊ si eer¬
tus mimerus iugerm cras¬
nis parantur enictõ. ¶Qui
unun ingerum ꝓiꝑ diuiso
solum baburit ⁊ traditi ie¬
cundin omniũ sencent¬
ias. non totum dũumtr¬
anstulit. s partem climd¬
iam iugeri quemad mod̾
silocum certum.aut fund
esimilicer craclidi sset.
eclde rumt uctionis noĩe
ꝓpartibo hereditariis spopõ
dum ꝯuenir possit. idꝙ
placebat ꝑꝑ diuissam pig

Expanded text:
decesserunt, pro rata nouae regionis esse intellegi. Ceterum cum pro diuiso pars aliqua fundi euincitur, tametsi certus numerus iugerum tranis praestatur euictio. Qui unum iugerum pro indiuiso solum ha buit, tradidit, secundum omnium sententias non totum dominium transtulit, sed partem dimidiam iugeri, quemadmodum si locum certum aut fundum similiter tradidisset. endiderunt et euictionis nomine pro partibus hereditariis spoponddum conueniri possit? idque placeba
Abbreviated transcription (Latin):
prandumaitquis id y relil¬
queretur cencum iugera:
dixisti usum fructum cicu.
esso hunc ego meuio detrric¬
co usu fructu cclidit. ticio
capite minnco non ad me
set inppietatem usum fruc¬

Expanded text:
andum ait, quamvis id quod relinqueretur centum iugera hdixisti usum fructum Attii esse: hunc ego Maevio detracto usu fructu tradidi. Attio capite minuto non ad me, sed ad proprietatem usum fruc
Abbreviated transcription (Latin):
duo rei facti ꝓponencuꝵ
s familie hrciscunde nu¬
ditium eo nomine utile ẽ
Nam quid int̾estian min
ex hrcdib incocum libnu̾it
pignus. anu̾o ꝓ sua dum

Expanded text:
duo rei facti proponerentur. sed familiae herciscundae iudicium eo nomine utile est: nam qu‹i›d interest, unus ex heredibus in totum liberauerit pignus an uero pro sua dum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽpti iudicio cenebitur. si idi
nescierit emptor. hicenimi
exprimitur eui qui clixit
statulibm ⁊ mllam oclitio¬
int euictionis quidem noĩe
non teneri. si ꝯditione un

Expanded text:
empti iudicio tenebitur, si id nescierit emptor: hic enim exprimitur eum, qui dixerit statuliberum et nullam condicioverit, evictionis quidem nomine non tene
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si in renaccio esttinda
trñ possessionẽ ad uocat.
⁊ soluca peccuma uendit¬
ori dissoluitur unde fit
ut ẽptoꝵ suo nomine nõ
ꝯpetat ¶Sus qui rei pub¬
lice causa ab firit. fundum
petat ucił posle ssori penio¬
tiones petit actiosnem si
priuatus amilite petat. ea¬
dem equicas ẽ emptori res¬
cituende ꝑeuentione acci¬
onis. ¶Si secundus epro¬
coreni uencdicorem eñdẽq
empcorem ad lites honuiir¬
is dedit ꝓcuracorema non
restitutõ eo dampnario:⁊

Expanded text:
etsi in rem actio est, nudam tamen possessionem auocat et soluta pecunia uendori dissoluitur: unde fit, ut emptori suo nomine non competat. Si is qui rei publicae causa afuit fundum petat, utilis possessori pro euictione competit actio. item si priuatus a milite petat, eadem aequitas est emptori restituendae pro euictione aconis. Si secundus emptor venditorem eundemque emptorem ad litem hominis dederit procuratorem et non restituto eo damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
taxat abtacis excipe quer
excestanento impieta con¬
dicione exp̾c̾ito possic obtꝰ¬
ingere.⁊ iteo sipre sens te¬
stamento lib̾tas data fuit.
tiai̾ut euictioris noutne.
cenetur. rursus qui statu
tem datam det̾iorem ꝯcticio¬
nem suam fecisse exstimtᷤ¬

Expanded text:
axat libertatis excipere, quae ex testamento impleta condicione ex praeterito possit optingere: et ideo si praesens testamento libertas data fuerit tiavit, evictionis nomine tenetur. Rursus qui statultem datam, deteriorem condicionem suam fecisse existim
Abbreviated transcription (Latin):
toagentoqd̾ demitiatio pro
euictione incposita ñ esset. nĩ
tore presente quentur. cũz
emptrix ñꝓuoc̾uerat. an nẽ¬
einchil ꝓponi cur emptri ci
adusus uenclitorem acco
ño peca hereminus modes

Expanded text:
to agenti, quod denuntiatio pro euictione interposita non esset, si tore praesente: quaeritur, cum emptrix non prouocauerat, an uenest, nihil proponi, cur emptrici aduersus uenditorem actio non competat. Herennius Modes
Abbreviated transcription (Latin):
ubꝯdicione peccume dande
lib̾ esse iussu ẽ uendidir. et
maiorem peccuniam in ocdi¬
tione ẽẽ dixit. quam dare
si alus dare inssus ẽ qͣuis
ueram peccintie qͣntitate

Expanded text:
condicione pecuniae dandae liber esse iussus est, uendiderit et maiorem pecuniam in condicione esse dixerit quam dare si alii dare iussus, quamuis ueram pecuniae quantitatem
Abbreviated transcription (Latin):
simodo t̾ere incegro. qui fr̾¬
at tͣclicus.ducẽta iugera pa
lliumonem acorsserinsac
toius euicta sipinde pars
quinca prabiturac ñ sola:
ducenca. de illis mille inger¬
b que tͣclica s̃ fuissent eincta.
quia alluuionis ꝑiculum ñ
pr̃at uendicor. quesicum
est:. si mille iugenb tradicis ꝑ¬
isset duecta. mor allunio per
anam pntem fundi tuceca¬

Expanded text:
integro qui fuerat traditus ducenta iugera per alluuionem accesserunt ac totius euicta sit, perinde pars quinta praestabitur, ac si sola ducenta de illis mille iugeribus quae tradita sunt fuissent euicta, quia alluuionis periculum non praestat uenditor. Quaesitum est, si mille iugeribus traditis perissent ducenta, mox alluuio per aliam partem fundi duce
Abbreviated transcription (Latin):
nis herectis esse ⁊ oꝯtrario c
c̃ectitor debitori suo extit̾it
haberes: minus in hereclita¬
te hab̾e uidetim canꝙͣ ip̃a he¬
rectitas herecli soluit. fiue er¬
gois qui de euictiones sacis
acceꝑt emptori anipe uen¬
didat. siue empcor uencdico¬
n suo hr̾s extit̾it. fidenussores
tenebuntur⁊ adeundemu¬
enclitoris ⁊ emp̃toris urclica
recid̃it. agi cum fidenissoribꝰ
tradita fit euicto partuuen

Expanded text:
nis heredis esse: et ex contrario cum creditor debitori suo exstitit heres, minus in hereditate habere uidetur, tamquam ipsa hereditas heredi soluerit. siue ergo is qui de euictione satis acceperat emptori cui ipse uendiderat, siue emptor uenditori suo heres exstiterit, fideiussores tenebuntur. et si ad eundem uenditoris et emptoris hereditas recciderit, agi cum fideiussoribustradita sit, euicto partu uen
Abbreviated transcription (Latin):
habuic. quominus preciũ
soluat ¶Crectitor qui peccꝰ¬
ei ꝯsequi maluit. euictus
pignoribus que prior crec¬
itor accepit mlłtionem cũ
eo quilibatus est habebit

Expanded text:
habebit, quo minus pretium soluat. Creditor, qui pro pem s‹e›qui maluit, euictis pignoribus quae prior creditor accepit nullam actionem cum eo qui liberatus est habebit.
Abbreviated transcription (Latin):
rem siue successore desserit.
itaut neq adfiscum bona
peruenire possit.neq priu¬
atim a creditorib distrabit.
umne enim nulla ꝯpetit epco¬
ñ exstipłatu accõ. qr rem ei¬

Expanded text:
rem sine successore decesserit, ita ut neque ad fiscum bona peruenire possint neque priuatim a creditoribus distrahi: tunc enim nulla competit emptori ex stipulatu actio, quia rem
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝑ inprudẽtĩa uidicis anꝑ
ẽ debere aut quid refert sor¬
ctib uidis an stulticia res
pierit iniuria eum que fic
emptori auctorem ñ debebit.¬
ꝯting̾e. ¶ Si ticitius stichũ
iussum uendiderit.mortuo
deinde eo stichus acl liberta¬
tem puen̾it. an stipuło de
euictione inc̾posica teneat.
⁊ ait uiliamis ꝯmicti scipło¬

Expanded text:
 imprudentiam iudicis aut e debere: aut quid refert, sordibus iudicis an stultitia res perierit? iniuria enim, quae fit emptori, auctorem non debet contingere. Si Titius Stichum iussum vendiderit, mortuo deinde eo Stichus ad libertatem pervenerit, an stipulatio de evictione interposita teneat? et ait Iulianus committi stip
Abbreviated transcription (Latin):
eulm qui negoctum ab se¬
tis gessesir. ut quaniti sua
intest actor ꝯsequantur
sclut melioris. aut det̾io¬
ris agri fcã causa firiem p̃¬
tici quo fuat temporem
diuisionis exstim̃tus el¬
minuat. uel excedat

Expanded text:
eum qui negotium absentis gessit, ut quanti sua interest actor consequatur, scilicet ut melioris aut deterioris agri facti caus‹a› finem pretii, quo fuerat tempore diuisionis aestimatus, deminuat uel excedat
Abbreviated transcription (Latin):
Iduos suos qui ate eman.
⁊corum alt euincatur nic¬
hil chubii fore quin recte co
nomine exempto acturus
sim quamuis alt̾ decem:
dignus sit. nec refe̾re seꝑatũ
singulos an simul ucrũq¬

Expanded text:
duos seruos quinis a te emam et eorum alter euincatur, nihil dubii fore, quin recte eo nomine ex empto acturus sim, quamuis alter decem dignus sit, nec referre, separatim singulos an simul utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
maximus q ẽ⁊ alicuius ser¬
nitucis enictus nomine a¬
uquid emptor auendicore
enꝯsecutus ẽ. deinde totu
fundus eumcitur ob eam
euictione id prare debet.⁊
ex cduplo reliquum est. nã
si alinto obsuabimus. su¬
etate euicta amplinus dup¬
la emptor quanti enrit ꝯse
cant pappantores pretoris
extra orinem sencentiam
sequetes nemo uinquam
dixidando ineos accionem
re euicta. s sidolo rem uilior

Expanded text:
mptus est et alicuius seruitutis euictae nomine aliquid emptor a uenditore consecutus est, deinde totus fundus euincitur, ob eam euictionem id praestari debet quod ex duplo reliquum est: nam si aliud obseruabimus, seruetate euicta amplius duplo emptor quam quanti eeant per apparitores praetoris extra ordinem sententias sequentes, nemo umquam dixit dandam in eos actionem re euicta: sed si dolo rem uilior
Abbreviated transcription (Latin):
ulacioxluple cum homo
uendidit᷑ partis adiectio.
unde sienictus ẽ suus. nõ
tenetur uencticor ¶ FIpresẽ¬
⁊ te ꝓmissore qui de euictioẽ
tori denutiatum sic ꝓmiss¬
or nichil omins tenetur
simili mode teneatur qui
curauit. ne sibi demincia
npossit.ẜ ⁊ nichil uendito

Expanded text:
ulatione duplae cum homo uenditur partis adiectio nunde si euictus est seruus, non tenetur uenditor. Si praesente promissore qui de euictione tori denuntiatum sit, promissor nihilo minus tenetur. Simili modo tenetur et qui curauit, ne sibi denuntiari possi
Abbreviated transcription (Latin):
queni cicitius tibi tradid̾i:.
enteego pro sextante enicti¬
onem tibi prãbimus.¶Pa¬
ter sciens fidinm suum quẽ
inpocestate habebat ignorar¬
ti emptori uendidit. quesit¬
onis nomine tenetur qua¬
re ẽt pater si filium. tanquã
suum uencdid̾t. euictionis
noĩe obligatur. ¶Quistatu¬
lib̾m cracdidit. ansi chixit eũ
statu libm esse: emctionis i¬
nomine ppetuo obligatil:
Qui suum uendicum tracħt.
tineas sempmio usum fruct¬
um petente ꝑinde teneturi¬
acsi ac si intradendo clixiss
ususfructus nomine adu̾s¬
us seium ñ cener. sirem
u̾a sen usufructus fuitlegͣ¬
tus. autem ita ut cum adsei
ueriꝑt̾nere desisset sempro¬
nii essenc.sempromo usũz
fructum pecente cenebitim.¬

Expanded text:
quem Titius tibi tradiderat ente, ego pro sextante euictionem tibi praestabimus. Pater sciens filium suum quem in potestate habebat ignoranti emptori uendidit: quaesitonis nomine tenetur: quare etiam pater, si filium suum tamquam seruum uendiderit, euictionis nomine obligatur. Qui statuliberum tradit, nisi dixerit eum statuliberum esse, euictionis nomine perpetuo obligatur. Qui seruum tineat, Sempronio usum fructum petente perinde tenetur, ac si in tradendo dixisset usus fructus nomine aduersus Seium non teneri. et si re uera Seii usus fructus fuerit, legatus autem ita, ut, cum ad Seium pertinere desisset, Sempronii esset, Sempronio usum fructum petente tenebit
Abbreviated transcription (Latin):
nisi spetialiter idactum ꝓpon¬
atur.s ut repromitatur qd̃
autem chixrinus duplamꝓ
miti oportere sicut ẽ accipien¬
dumaicñ exomni rei ioac¬
cipimus. s de his rebus que
pretiosiores efsent. si margri¬
ta forceaut orñmta pretiosa.
uł uestis senca.uł quid aliud
nonꝯtemptibilem uenierit.
pedictum aucem cummulum
ctiam suuo cauere uenclitor
iubetin. ¶ Si sindssplamp
dupla perrorem scipulacus
sit emptor. re enicta ꝯsecutur
cum exempto. nertitius. aic.
quancominus stipulatus sit.
si modo ea facit emptorque¬

Expanded text:
ctum proponatur, sed ut repromittatur. Quod autem diximus duplam promitti oportere, sic erit accipiendum, ut non ex omni re id accipiamus, sed de his rebus, quae pretiosiores essent, si margarita forte aut ornamenta pretiosa uel uestis Serica uel quid aliud non contemptibile ueneat. per edictum autem curulium etiam de seruo cauere uenditor iubetur. Si simplam pro dupla per errorem stipulatus sit emptor, re euicta consecuturum eum ex empto Neratius ait, quanto minus stipulatus sit, si modo
Abbreviated transcription (Latin):
git inquid quanto minor¬
ĩs ꝓpt̾ fugam fuiudeinde
agit ꝓpt̾ morbum. id agen¬
dum est inquid. nelucrum
faciat empcori⁊ bis eiusḋ
uitii extimationem ꝯseq̃t᷑.
fingams enptum decem.
mmoris autem emptumm
firisse cluob. sitm̃ fugitiuu
isse side morbo non ignoras
mul egisset. quatuoressec
ꝯsecutirus. qr eum forte q
neq samis fugituns esset
sex tm esset empturus scd̾
hec sepius exstipulatu agi
pot̾it. sleq enin exima scipł¬

Expanded text:
git, inquit, quanti minoris propter fugam servi, deinde agit propter morbum: id agendum est, inquit, ne lucrum faciat emptor et bis eiusdem vitii aestimationem consequatur. fingamus emptum decem, minoris autem empturum fuisse duobus, si tantum fugitivum isse, si de morbo non ignorassmul egisset, quattuor esset consecuturus, quia eum forte, qui neque sanus et fugitivus esset, sex tantum esset empturus. secundum haec saepius ex stipulatu agi poterit: neque enim ex una stip
Abbreviated transcription (Latin):
us ticum s etiam adu̾sus
senim. seius postulabat apd̾
ẽpretorem uciem sibi deeu¬
ictione stipłonem inticiũ
rustam rem seins postulaba.
nam fiei fundus precoria ꝯ¬
gnicionem oblatus fu̾ic: eq̃¬

Expanded text:
us Titium, sed etiam aduersus Seium: Seius postulabat apud praetorem utilem sibi de euictione stipulationem in Titium  respondi: iustam rem Seius postulat: nam si ei fundus praetoria cognitione ablatus fuerit, aeq
Abbreviated transcription (Latin):
quotiẽs plures res instip¬
ulaconem dechucuntim.
plures esse stiplones aria
incluple stipulacione hoc
idem sit uideamus. cumꝙ.
emñ essea cet̾a que execlic¬
to edilium citulium ꝓir¬
itunitur. utruni una stipło
est. an plures ⁊ rõ facit: ut ꝑ¬
łes sirit ergo ⁊ il lud ꝓcecdit.¬

Expanded text:
quotiens plures res in stipulationem deducuntur, plures esse stipulationes, an et in duplae stipulatione hoc idem sit, videamus. cum em non esse" et cetera quae ex edicto aedilium curulium promittuntur, utrum una stipulatio est an plures? et ratio facit, ut plures sint. Ergo et illud procedit
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ut excepcioẽ ex ꝑsõã enꝑ¬
corobiecte si obstantaiẽditor
ein ceneat᷑. si ueroadꝑsõam
uenclitoris respitiet. Scetere
nec excẽpto.nec exstipula ticẽ
cduple.nec simple accio con¬
pecit eptori. siexceptõ cͣi ex frõ
ip̃isius oppo sĩta obstrãt. s si i.
enam uendidas adño redem¬
erim. falsum eẽ ꝙ nema resp¬
onctisset. teame prefium cȯ¬
sequi ex uenditoagentem.
qĩ habere michi rem licet ce¬
lsus filius ai ebat quia non
bone fidei ꝯuemirt. et ego ex
alia causamrem haberem¬
¶ Siduple stipulator. ex posse

Expanded text:
mur, ut exceptiones ex persona emptoris obiectae si obstant, venditor ei non teneatur, si vero ad personam venditoris respicient, contra: certe nec ex empto nec ex stipulatione duplae nec simplae actio competit emptori, si exceptio ei ex facto ipsius opposita obsenam uendideras, a domino redemerim, falsum esse quod Nerua respondisset posse te a m‹e› pretium consequi ex uendito agentem, quasi habere mihi rem liceret, Celsus filius aiebat, quia nec bonae fidei conueniralia causa rem haberem. Si duplae stipulator ex posse
Abbreviated transcription (Latin):
cona᷑. ẽlig̾c & ep̃tor pͭ. utr̃ rẽ uelit
pociꝰ re ablaca ex causa.
scipulationis duplum cõs
pposita eanicͥominus euicto
sic exclupla quoq stipulaci¬
onisuł exempto potest con¬
ueniri. Alpianus.¬
edrsi stipulo milla fuisset:
intossica de exempto accio¬
ne idemclicemus. ¶Si
ip̃m de se obligatum obha
inde alieauicibiut eo noĩe
ñ obligrens. sieum po ea b¬
steem̾ama satis penicone
quia et non excepto eo agẽ¬

Expanded text:
est, utrum rem uelit potius re ablata ex causa stipulationis duplum conseopposita ea nihilo minus euictus sit, ex duplae quoque stipulatione uel ex empto potest conueniri. 19 Ulpianuset si stipulatio nulla fuisset interposita, de ex empto actione idem dicemus. Si ipsum de se obligatum habebinde alienaui tibi: ut eo nomine non oblig‹e›ris, si eum postea abs te emam et satis pro euictione quia etiam non excepto eo age
Abbreviated transcription (Latin):
uicta reuenctita⁊ exemptoer¬
it agendum de eo quod acr¬
esfit /Queniad mod enq̃ epto
ũco nomiñtim accessenrit. si
euicta sint. simplum prãt᷑.
re ꝯuenctus absolucus est
sisuus cuius nomine dup¬
lam scipularacisumus eu
tur proculus. uidendum ẽ.¬
ait. nec hoc quoq int̾sit. utr̃
qñto obio decior est ⁊ quar
accionem semel exstipula
nec ulla similis cã amiccit
sat ñ in bonits meis non sic
ꝙsi sanum esseerronem nõ
esse stipulato essem cm̃ mea
inc̾ẽe quantum ad presentẽ
ufum prinere tam ⁊ si inob¬
scuro eẽt. ut pote ignorantibꝰ
nobis. quandiu eum habi¬
tiuus eẽm. an futurus eẽt ut
eum quisquazant ameant
ab eo. cui uendidiessem cui¬
uesimilicer ꝓmisissẽ euĩc̾et.
suminam aucem opinion¬
is sue hanc e̾e ut tam̃en exea¬

Expanded text:
uicta re uendita ex empto erit agendum de eo quod accessit, quemadmodum ea quae empto fundo nominatim accesserunt si euicta sint, simplum praestatre conuentus absolutus est. Si seruus, cuius nomine duplam stipulati sumus, eutur. Proculus uidendum ait, ne hoc quoque intersit, utrum quanto ob id deterior est, et quam actionnec ulla simili causa amitti: at si in bonis meis facnem non esse stipulatus essem, tantum mea interesse, quantum ad praesentem usum pertineret, tametsi in obscuro esset utpote ignorantibus nobis, quamdiu eum habiturus essem et an futurum esset, ut eum quisquam aut a me aut ab eo cui uendidissem cuiue similiter promississem euinceret. summam autem opinionis suae hanc esse, ut tan
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc nomine qd lib̾cum qs
ñhabeat exuencdito accionẽ
habet. si scrẽt uendicoralien¬
um se uendere s fiexcausa fi¬
deiꝯmisi emptor coactus fu̾it
eum manumniter exẽpto ac¬

Expanded text:
ed hoc nomine, quod libertum quis non habeat, ex uendito actionem habet, si scierit uenditor alienum se uendere. sed et si ex causa fideicommissi emptor coactus fuerit eum manumittere, ex empto ac
Abbreviated transcription (Latin):
I ica qui scipulati spondeat
sanum esse. furem non e enta
Ui spalionem non eẽ. ⁊ cetera
inicilis stipło quibꝯdam:
uidetur quia siquis est in
hac causa in postibile s̃ ꝙ ꝓ.
iti miccitur. siñ ẽ fustra est
ss ego puto uenus hanc sti
uł horum quid non esse.
s et si cui horum fuit ad iec

Expanded text:
i ita quis stipulanti spondeat "sanum esse, furem non esse, vispellionem non esse" et cetera, inutilis stipulatio quibusdam videtur, quia si quis est in hac causa, impossibile est quod promittitur, si non est, frustra est. sed ego puto verius hanc stipvel horum quid non esse. sed et si cui horum fuerit adiec
Abbreviated transcription (Latin):
cilit̾ nor pot̾it. uc̃ ip̃o iure
ꝓmissor duple cutus enicã
cue. doli man exceptõne se
sponte duple stipłoris pos¬
sssio amissa fuit ¶Quoli¬
bet tempore uencticoriden¬
uncian pot ut de ea re age¬
da adfit. qr non p̾finicur.
certum tempus mea stip¬
ulcione dumcamen neꝓpe
ip̃am ꝯdempnationem io

Expanded text:
 ipso iure promissor duplae tutus erit vel certe doli mali exceptione se sponte duplae stipulatoris possessio amissa fuerit. Quolibet tempore venditori renuntiari potest, ut de ea re agenda adsit, quia non praefinitur certum tempus in ea stipulatione, dum tamen ne prope ipsam condemnationem i
Abbreviated transcription (Latin):
mania cnͣs renum emit. ⁊ pa¬
rtem pretiintulit cũm resi¬
duam quatitatem hr̃s emp¬
toris ꝯueniretur. questionẽ
retulit. clices. has possessio¬
nes exprecepto principali
partim chistractas partim
ueterais inpremia adsig¬
natasquero an hutus me
penełm ad uendicorem per¬
tine possitsparilus .Rx. fucu¬

Expanded text:
partem pretii intulit: cum in residuam quantitatem heres emptoris conueniretur, quaestionem rettulit dicens has possessiones ex praecepto principali partim distractas, partim ueteranis in praemia adsignatas: quaero, an huius rei periculum ad uenditorem pertinere possit. Paulus r
Abbreviated transcription (Latin):
nec quicquam coninnctũ
habere.nam scaphã ipam ꝑse
paniam nauculam esseoia
aucem que coniuncta naui
essent.lci gubna cłamalus.
uifundum cradidat. ingenĩ
cencum fines multo amp¬
nus emptori demostrau̾at.¬

Expanded text:
nec quicquam coniunctum habere, nam scapham ipsam per se paruam nauiculam esse: omnia autem, quae coniuncta naui essent ueluti gubernacula malus ui fundum tradiderat iugerum centum, fines multo amps emptori demonstraverat.
Abbreviated transcription (Latin):
tionem sustilisser. placeat o¬
mitti scipulacionẽ. ut ⁊ ipẽ:¬
uileadem libro scripsit. neq
euihabere lieet eum cuius
si prettum quis non dectisset
abadusarios auferecun ꝓpe
enim hunc ex scda empͣtic̃s̃.
id ẽexlicis extimacione emp¬
cori habe licer emon ex presti¬
na. ¶dem mł¬
Ilice concestata fiagit homo
culpa posse ssoris. damnand
qent possessor.ẜ non stacin
eum aduendicore in reg̾ssur̃.
et exduple stipulationem:
acturum. quia non itim n
ꝓpt̾ euictionem. s ꝓpt̾ fugam
eihominem bere nonticet.
splane ⁊ quid cum apprepen¬
derit ꝓpossessionem fugitiu
rtunc̃ ꝯmiti scipulationem.

Expanded text:
ustulisset, placeat committi stipulationem, ut et ipse Iulianus eodem libro scripsit. neque enim habere licet eum, cuius si pretium quis non dedisset, ab adversario auferretur: prope enim hunc ex secunda emptione, id est ex litis aestimatione emptori habere licet, non ex pristina. Idem lite contestata fugerit homo culpa possessoris, damnatus quidem erit possessor, sed non statim eum ad uenditorem regressurum et ex duplae stipulatione acturum, quia interim non propter euictionem, sed propter fugam ei hominem habere non licet: plane, inquit, cum adprehenderit possessionem fugitiui, tunc committi stipulationem
Abbreviated transcription (Latin):
snnttumr ¶Si pro emeto¬
ie satis accepis er⁊ euno
fiadum iutocem declisset
deite aliquis eun marito
piucdicura ahstulisset pot̾
mulier sacim ageret aduer¬
sus fiderussores emptions
nomine ꝯrmrinorem dotẽ
babere crpisset I etiam ni¬
cullisset: quanti firndus ẽ¬

Expanded text:
tur. Si pro evictioier satis accepisset et eundem fundum in dotem dedisset, deinde aliquis eum a marito per iudicium abstulisset, potest mulier statim agere adversus fideiussores emptionis nomine, quasi minorem dotem habere coepisset vel etiam nuulisset, quanti f
Abbreviated transcription (Latin):
quare uenditor quoq tius
si homine emeritduplam
scipuletur. deinde eun uen¬
dident cabemptorem enictꝰ
fincidno quide adusus ne¬
dicorẽ in solidum ꝯpecit.ɨ
actio. emptoriuero aduersꝰ
dum dumcaxac depeculio.
demntiare u̾o de enctione
emptor suuo. ñ dño. debet:
ita eum euicto homine ntili¬
ter depecuno ag̾e poc̾itisi au¬

Expanded text:
quare uenditor quoque tuuseruus hominem emerit et duplam stipuletur, deinde eum uendiderit et ab emptore euictus fuerit: domino quidem aduersus uenditorem in solidum competit actio, emptori uero aduersus dominum dumtaxat de peculio. denuntiare uero de euictione emptor seruo, non domino debet: ita enim euicto homine utiliter de peculio agere poterit: sin au
Abbreviated transcription (Latin):
querit. sabinus ait. amissa
dum quem cumalio ꝯmu¬
nem habebat quasi solus
dominus erus eet.ius endi.
agendi michi ueclidit. cess¬
ent.teneb̾r michi euictonis

Expanded text:
querit, Sabinus ait amissam dum quem cum alio communem haberet, quasi solus dominus eius esset, ius eundi agendi mihi vendiderit et cesserit, tenebitur mihi evictionis
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ apretor datur autem et alia
facilltas reout ñ malit referat
tu̾iurandum. Et si is ꝯuipet it
condicõm inis nrandi. ci.¬
qui detulit. Sr nec ius iuran¬
dum decalumpnia ĩcfferẽti
deferturquia nonẽ ferndus
actorsicondicõ ꝙͣ semaper ip̃e
detulit decalumpia ueli̾t s:⁊
pomnia referri. ius iurand̃ tale
quale defertur forsitan exdiu̾¬
sitate rerum. ꝑsonanimc uibo¬
dam energencibus cue uarie¬
tatem inducunt:Iocie siqͥd
tałe ĩcidit offõ iudiẽ concepcõ
huius moi̾uins iurandi.
t̾mietur. Cum resꝑ nsiurã¬
dum dimissa sit.uidex iuran¬
tem absolua. referẽcem audu.
etsi actorurrt condempnet
erm iolentem iumro reum
reum. P Aulus .i.

Expanded text:
erit a praetore.Datur autem et alia facultas reo, ut, si malit, referat iusiurandum: et si is qui petet condicione iurisiurandi qui detulit: sed nec iusiurandum de calumnia referenti defertur, quia non est ferendus actor, si condicionis quam ipse detulit de calumnia uelit sibi per omnia referri iusiurandum quale defertur, forsitan ex diuersitate rerum uel personarum quibusdam emergentibus, quae uarietatem inducunt: ideoque si quid tale inciderit, officio iudicis conceptio huiuscemodi iurisiurandi terminetur.Cum res in iusiuradum demissa sit, iudex iurantem absoluit: referentem audiet et, si actor iuret, condemnet reum: nolentem iurare reum reum. 35 Paulus li
Abbreviated transcription (Latin):
ruat ut unus quisq
uectorum res suas ẜuet.
neq ie dampurum se pre¬
nauce int̾se dampmum
ner. G siquis sit nau¬
ta .⁊. mercacor debebit isli
dar ⁊ quid̾. siquis ꝙ uul¬

Expanded text:
rit, ut unusquisque uectorum res suas seruet neque damnum se praenautae inter se damni net. sed si quis sit nauta et mercator, debebit illi dari: quod si quis qu
Abbreviated transcription (Latin):
in eos iuclicium dabo.
ta sit quiodixeit er ꝯdux¬
to ctiamde reb qͥi defunt
age̾ pot̾. Siuo res ꝑ fcrẽ¬
cato conuentur S sigr¬
acis res suscepte sintait
pomponius deposici agi
posse macur igitur curho¬
naria accio sic indulta. cũ
suit ciuiles niñ forte inqͥr¬
rrit iõ y in note cͬerpretor
cuam agẽ reprim̃de inpro¬
bitatis hec genus houiiũ.

Expanded text:
in eos iudicium dabo'.ta sit, qui conduxit ex conducto etiam de rebus quae desunt agere potest: si uero res perferecato conuenietur: sed si gratis res susceptae sint, ait Pomponius depositi agi potuisse. miratur igitur, cur honoraria actio sit inducta, cum sint ciuiles: nisi forte, inquit, ideo, ut innotesceret praetor curam agere reprimendae improbitatis hoc genus hominum:
Abbreviated transcription (Latin):
debetur: ut uestimentorũ.¬
uel penos cotidiaum qr
b̾ ip̃a cet̾arum rerum loca
rius m̃cedem accipĩte
non procustocdia. s nanta
um stabulari.⁊ cñ custodic
nominc tenetur. Nam ⁊ ful¬
illo.et sarcinacor no procu¬
stoctia. s pro. arte merccedẽ
accipiuns tamen custocdi¬
enõe exlocato tenentur.
Quecumqrie de furto dix¬
nnus: eadem ⁊ de dampno
qui saluum reccpit foreñ
solum a furto. set etiam a
dampno recipe uideatur

Expanded text:
debetur, ut uestimentorum, penoris cottidiani, quia haec ipsa ceterarum rerum locatrius mercedem accipiunt non pro custodia, sed nauta um stabulari: et tamen custodiae nomine tenentur. nam et fullo et sarcinator non pro custodia, sed pro arte mercedem accipiunt, et tamen custodiae nomine ex locato tenentur. Quaecumque de furto diximus, eadem et de damno qui saluum fore recipit, non solum a furto, sed etiam a damno recipere uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hec autem mptinet
adeum quinospicio re¬
pẽtino recipiatur uctuti
macor Possumus aũt
furti uel dampnirm i¬
rie accione uti cum nay
nr̃as quam uis ceotucto
oaccõ adususeos ꝯͦ petat.
ex̃citori. G siab solutꝰ

Expanded text:
net ad eum, qui hospitio repentino recipitur, ueluti uiator.Possumus autem furti uel damni iniuriae actione uti cum nauttras, quamuis ex conducto actio aduersus eos competat exercitori. sed si ab
Abbreviated transcription (Latin):
petit Idem dicitur ⁊ fico¬
munis sit tocamen ꝙr
iline prestit̾it eius nõc.
uł pro sccio acconẽ. auti
si par. tem eius.uł sicotũ
concuxistietiam cecon¬
ducto habebis meobli¬
gicumis Si dampnũ¬
fit in eo dacum abalio qͥ
incadem nauis cuipona
est cunis factum precor
estimare solet. non puta

Expanded text:
communis sit: tu tamen quod mihi praestiteris eius nomine, uel pro socio actione, aut si partem eius uel totum conduxisti, etiam ex conducto habebis me obligatum.Sed si damnum in eo datum sit ab alio, qui in eadem naue uel caupona est, cuius factum praetor aestimare
Abbreviated transcription (Latin):
naute furti. accõ ꝯpet¬
it. cuius sit piculo. nisi
ip̃e subripuit.prea abeo
sub supripiatur. Mlalio
su pripienteape nauta
soluendo non sic.¶Siz
nauta nane stabulariꝰs

Expanded text:
nautae furti actio competit, cuius sit periculo, nisi si ipse subripiat et postea ab eo subripiatur, aut alio subripiente ipse nauta soluendo non sit.Si nauta nautae, stabularius
Abbreviated transcription (Latin):
deinde agatur cum na¬
uta excepcio dabr̃. nesepis
ius dei̾dem hominis ad¬
misso queratur. ccͣ ⁊ side
amisso hunaus homini¬
is actum fłdm̃ infactũ
nautarum suorum siũ
pr̃are. Necinmito factỹ
eorum pr̃at cum ip̃ceos
suo ꝑiculo ad hibuit s
non alias prat quam si
in ip̃a naui dampnum
dacum sic cetm̃ si extra
naue licet an aucis non

Expanded text:
deinde agatur cum nauta, exceptio dabitur, ne saepius de eiusdem hominis admisso quaeratur. et contra, si de admisso unius hominis actum sit, deinde in factum nautarum suorum, siue praestare: nec immerito factum eorum praestat, cum ipse eos suo periculo adhibuerit. sed non alias praestat, quam si in ipsa naue damnum datum sit: ceterum si extra nauem licet a nautis, non
Abbreviated transcription (Latin):
Hifuo meo in naui. ul in
ti accio et dampni ĩma
mecum sit hec accio quia
cepint ⁊ uoluntas patri¬
in solidum ent conue¬
niendus. Item sifini¬
s exercitoris sub npirit.
ul dampnum de dic.⁊
noxał accio cessabit. qr
obreceptum suo nõie
dominus comenietur
Siucro s̃nc uoluntate

Expanded text:
uo meo in naue uel in furti actio et damni iniuria mecum sit, haec tamen actio, quia ceperit et uoluntas patriin solidum erit, conueniendus. item si seruus exercitoris subripuit uel damnum dedit, noxalis actio cessabit, quia ob receptum suo nomine dominus conuenitur. sin uero sine uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯus scribit ¶parui referre.
res nras. an alienas intu¬
iimus. ficamen nostra in¬
t fir saluas esse ⁊ enim no¬
bis magis quam quorũ
sunt debent soluita ĩo
si pignori merces accepo¬
tõ ob pecam nauticamm
ra magis quam debitori
nauta tenebrupa. siame
eas susceꝑit. ¶ Recip̃ autẽ

Expanded text:
 scribit parui referre, res nostras an alienas intulerimus, si tamen nostra intersit saluas esse: etenim nobis magis, quam quorum sunt, debent solui. et ideo si pignori merces accepero ob pecuniam nauticam, mihi magis quam debitori nauta tenebitur, si ante eas suscepit.Recipit autem
Abbreviated transcription (Latin):
Bita de facto uectorum.
recepte. s si mititore piert.
quas semel recepunt pi¬
culu adeum ꝑtinẽ. ¶ar¬
enim pretornis restituat¬

Expanded text:
ita de facto uectorum ereceptae, sed in litore perierint, quas semel recepit, periculum ad eum pertinere.Ait praetor: 'nisi restitu
Abbreviated transcription (Latin):
te.caupones.
um dabȯ. Maxima u¬
cilitas ẽ hunus eclicti. qr
necesse ẽ plerumq ie eoꝵ¬
ura fidem sequi⁊ rescus¬
todie corum. comictere :
Neq ie quisquam pucet
grauiter hocadũsus eos
ꝯstitucum. Nam est inip¬
orum arbictione quem
recipiant ⁊ nsi hec eẽt s¬
tatucum. materia daret᷑.
cum fuibo adũfus eos reꝰ
icenentur udendum
est. ⁊ ait pretor. Nautena¬
utam acciꝑe debemus e.¬
um qui nauem exs⁊ qu¬

Expanded text:
e caupones sum dabo". Maxima utilitas est huius edicti, quia necesse est plerumque eorum fidem sequi et res custodiae eorum cone quisquam putet grauiter hoc aduersus eos constitutum: nam est in ipsorum arbitrio, ne quem recipiant, et nisi hoc esset statutum, materia daretur cum furibus aduersus eos quos i teneantur, uidendum est. ait praetor 'nautae'. nautam accipere debemus eum qui nauem ex
Abbreviated transcription (Latin):
nenai. Siquis ergo ex his rece¬
perunt. puto in exercide
damdam accionemqui¬
aisqui eos huius mom¬
in offõ pre ponit ꝯmicti
ana ip̃e nauiculains uł
magister id faciat quici
hoc ñ exstet tamẽ de recep¬
to nauiculaius cenebit᷑¬
Item ł lifrariis incħ ca¬
uet̾. s iocm ꝯstituit opor¬
t̾er lab̾o scribit ⁊ hoc iure

Expanded text:
i. si quis igitur ex his receperit, puto in exercitorem dandam actionem, quia is, qui eos huiusmodi officio praeponit, committi am ipse nauicularius uel magister id faciat, quod hoc non exercet, tamen de recepto nauicularius tenebituitem lyntrariis nihil cauetur: sed idem constitui oportere Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
omnes quinauis naui¬
grnde cã innaui sunt.S
de excercitore solummo
pretor sentit: Necenim
debet inquit pomponuuꝰ
premigem.aut messo n¬

Expanded text:
omnes, qui nauis nauigandae causa in naue sint: sed de exercitore solummodo praetor sentit. nec enim debet, inquit Pomponius, per remigem aut meson
Abbreviated transcription (Latin):
osse ⁊ si partem tͥpaitem ei
solu̾otantum dement cdicẽ¬
dum. plane meãcdum ta¬
xat summa muecta mea ⁊
illata tenebũtur.in qua ce¬
ibilie ẽ ħ comienisse. uc
aou̾sam pẽsioneminsule
friuola mea teneĩtur uidet
autem tacite. ⁊ cumdomino
edium hocconuenisse: ut
non pactio cenaculanpro¬
ficiat domino.s sua ꝓpria.
plibam autemꝑsonampi¬
gnoris obligo nob̾ ñ aoqui¬
ricur. adeo ut nec ꝓprocur¬
acorem plerumꝙuł ut
tutorem accquratur. ⁊ ideo
ip̃i acciõe pignoriticia con¬
uenitur. S necmutat ꝙ
constitutum e. ab imꝑato

Expanded text:
et si partem tibi, partem ei soluero, tantundem erit dicendum. plane in eam dumtaxat summam inuecta mea et illata tenebuntur, in quam ceibile est hoc conuenisse, ut ad uniuersam pensionem insulae friuola mea tenebuntur. uidetur autem tacite et cum domino aedium hoc conuenisse, ut non pactio cenacularii proficiat domino, sed sua propria. Per liberam autem personam pignoris obligatio nobis non adquiritur, adeo ut ne per procuratorem plerumque uel tutorem adquiratur: et ideo ipsi actione pigneraticia conuenientur. sed nec mutat, quod constitutum
Abbreviated transcription (Latin):
soluta uoluntate eius. uł
eiciib̾s etitit. ł procuratori
cius uł fuo peccuniis exig¬
endis pposito unde sido¬
mum concluxis. ⁊cius par¬
tem in locuͥus egaꝵ locato
ntuo pensionem pigorati¬

Expanded text:
soluta uoluntate eius, uel ei cui heres exstitit, uel procuratori eius, uel seruo pecuniis exigendis praeposito. unde si domum conduxeris et eius partem mihi locaueris egoque locatori tuo pensionem so
Abbreviated transcription (Latin):
autem obligatioem libꝰ pso¬
na nobis non semꝑadquir
inprocurcore ita procedit.
siei mandatum fu̾nt pigno¬
el uniu̾sorum bonorum ad¬
ministratio ei ꝑmissaẽ: abco
qui sub pignorib solebat
mutuas peccumas acciꝑe.
crmc̾ditor pignus: comu¬
lenit int̾ ip̃sum. etemp¬
ratorem ut si solu̾it debitoꝵ
peccuniam precii emptori.
liceret ei debitori recipere rẽ
suam. scͥpsit uiliamis. Et ẽ¬
etiam rescͥptum. obhane
uentionem pignoraticiis
accionib tenen cditorem
ut debitori mandet ex uẽcli¬
toaccicẽm. adu̾sus eiupcorẽ
s ipedebitor. aũ im̃dicare
rempotent.aũ infcm acrbe
adu̾sus empcorem agere.
uenit autem in bãctͣõem. ⁊
dolus.⁊ culpa ut incomoda¬
to uenit. ⁊ custocłia: uas ma¬
ior nonuenit. Paulus.¬

Expanded text:
autem obligationem libera persona nobis non semper adquin procuratore ita procedit, si ei mandatum fuerit pignoel uniuersorum bonorum administratio ei permissa est ab eo, qui sub pignoribus solebat mutuas pecunias acciperecreditor pignus, conuenerit inter ipsum et emptorem, ut, si soluerit debitor pecuniam pretii emptori, liceret ei recipere rem suam, scripsit Iulianus et est rescriptum ob hanc conuentionem pigneraticiis actionibus teneri creditorem, ut debitori mandet ex uendito actionem aduersus emptorem. sed et ipse debitor aut uindicare rem poterit aut in factum actione aduersus emptorem agere. Uenit autem in hac actione et dolus et culpa, ut in commodat et custodia: uis maior non uenit. 14 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
piamis. Solutum non
uidetur silis concestata cũ
debitore sit. de ip̃o debito .ł.
sup̃e fidenissor conuetus.
fu̾it. nouata autem deb¬
iti oblizatio pizns pi¬
nit. nisi conu̾nit ut pignꝰ
repetatur.: Si quasidatur

Expanded text:
m Solutum non videtur, si lis contestata cum debitore sit de ipso debito vel si fideiussor conventus fuerit. Novata autem debiti obligatio pignus peremit, nisi convenit, ut pignus repetatur. Si quasi datur
Abbreviated transcription (Latin):
erit cormꝑtorem corum noie
ienim subtractanim nonnẽ¬
ñ tenen fui cormupti cõpetat
actio: tam̃ ⁊ finti agere possu¬
mus ope enim ⁊ consino
sollicitatoris uidetur res abẽe
nec sufficiet. alt̾ut᷑ accõne egis¬
sec. quia alt̾ra altera nõmina¬
uic  Idem ⁊ incum qui suum¬

Expanded text:
ruptorem horum nomine rerum subtractarum nomine serui corrupti competat actio, tamen et furti agere possumus, ope enim consilio sollicitatoris uidentur res abesse: nec sufficiet alterutra actione egisse, quia altera alteram non minuit. idem et in
Abbreviated transcription (Latin):
sipprius mus suus cormpiss
consuum ⁊tem si fuus com¬
niuiris extrancũ coriuꝑis. ni¬
dend̾ ẽ. utrum cum duobus:
agidebeat. an ⁊cum singulis:
exemplo cet̾num noxarum.
⁊ magłẽ ut unus quisq
in sonidum cenet᷑ alt̾o lib̾ana

Expanded text:
si proprius meus seruus corrupisset conseruum. item si seruus communis extraneum corruperit, uidendum est, utrum cum duobus agi debeat an et cum singulis exemplo ceterarum noxarum: et magis est, ut unusquisque in solidum teneatur, altero a
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Inhoc iclicitum q̃
rerum extimatio uenit. quas
res. anadalium. siue etiam
consumpte sinc ⁊ enim iu¬
stius ẽ exrm cenen qui prin¬
ceb fu̾int delicti quam cũ
quen. adquiem res p̾late sñt.
piamis. Uercius ait poea.
furrta facta inestimationem.
ñuenire quam sc̃te̾tiam uer¬
tim puta: nam ⁊ urba eclicti
quanti ea res ent. om̃e: decri¬
mencum recipnint. ¶ semo
ꝑsuasi. ut cyrographa debico¬

Expanded text:
um. In hoc iudicium etiam rerum aestimatio uenit, quas res an ad alium siue etiam consumptae sint: etenim iustius est eum teneri, qui princeps fuerit delicti, quam eum quaeri, ad quem res perlatae sunt.m. Neratius ait postea furta facta in aestimationem non uenire. quam sententiam ueram puto: nam et uerba edicti 'quanti ea res erit' omne detrimentum recipiunt. Seruo persuasi, ut chirografa debito
Abbreviated transcription (Latin):
detior fuus fc̃s ẽ iduplum
accipe uł fuo restituto. sico¬
leede autem sollicitacori ꝑic
nis clicicur. cunc locum bab̾et
cum de homine uiuoagitur¬
sso eoagitur. nͥ facue ap̃ muait¬

Expanded text:
terior seruus factus est, in duplum accipere, uel seruo restituto, si cocedere autem sollicitatori perinis dicitur, tunc locum habet, cum homine uiuo agitursso eo agatur? non facile apud iudi