comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cepi preces tuas. ut non sub uertã
urbem proqua locutus es: Qui a
udelic& cum dõ dep̃catio fundi¬
tur. nequaquã talis coniugum
uita clampnatur Dequa: ep̃¬
catione quoq: paulus ammon&
dicens: Nolite fraudare inuicẽ :
nisi forte ex consensu ad tẽpus.
ut uace tis orationi At contra
ammonendisunt quiligati con¬
iugus non sunt. ut pracꝰ ceptis
cat lestibus eorectius seruiant
quoeos ad curã mundi nequaquã
iligũ culpȩ carnalis inclina t.
ut quos onus licitũ coniuign. non
grauat. nequaquã pondus in li¬
citũ terrenae sollicitudinis
premt̃ sed tanto cos paratiores
dies ultionis. quanto & expedi¬
tiores inueni at Ne quo me¬
liora agere uacante spossunt
sed tamen neglegunt. eo suppl¬
cia deceriora me̾re ant̾. Audi¬
ant quod paulus cũ quos dam
ad caeli batus gratiã instruer &:
non coniugiũ spreuit. sed curas
mundi nascentes exporeio rẽp¬
pulit dicens: Hoc adutilit᷑tẽ
urãm dico. uonut laqueũ uobis

Expanded text:
cepi preces tuas, ut non subvertam cepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locvidelicet cum Deo deprecatio funditur, nequaquam talis conjugum vita damnatur. De qua precatione quoque Paulus admonuit dicens: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . At contra admonendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carnalis inclinat; ut quos onus licitum conjugii non gravat, nequaquam pondus illicitum terrenae sollicitudinis premat; sed tanto eos paratiores dies ultimus, quanto et expeditiores inveniat; ne quo meliora agere vacantes possunt, sed tamen negligunt, eo supplicia deteriora mereantur. Audiant quod Apostolus cum quosdam ad caelibatus gratiam instrueret, non conjugium sprevit, sed curas mundi nascentes ex conjugio repulit, dicens: Hoc ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum vobis
Abbreviated transcription (Latin):
iam damnabilis uita relinquit᷑
sed ad huc celsitudo coniugali s
continentiae subtiliter nonte¬
netur. Est uero in medium
segor ciuitas. quae fugientem
saluat infirmum. quia uidelic&
cum sibi perincontinentiã mi¬
scentur coniuges & lapsus sce¬
lerum fugiuntꝰ. & tamen ueni¬
a saluantur. Quasi paruam
quippe ciuitatẽ inueniunt. in
qua abignibus defenduntur.
quia coniugalis haecuita non
quideminꝰ uirtutibus mira est.
sed tamen a supplicuis secura
Vnde isdẽ lot ħ ad angt lum di¬
cit: Est ciuitas hic iuxta adquã
possum fugere parua & salua¬
bor in ea Numquid non modi¬
Iuxta igitur dicitur. & tamen
ad salutẽ tuta per hibetur
quia coniugalis uita nec amun¬
do longe diuisa ẽ. nec tamen
agaudio salutis aliena Sed
tũne inactione hac uitã suam
conuges quasi inparua ciuitate
custodiunt. quando prose assi¬
duis dep̾cationib intercedunt
Vnde & recce ꝑ angelũ adeundẽ
loth dicitur fcce etiã in hocsus¬

Expanded text:
jam damnabilis vita relinquitur, jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, et lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva; et salvabor in ea. Nunquid non modiJuxta ergo dicitur, et tamen ad salutem tuta perhibetur, quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in hac actione vitam suam conjuges quasi in parva civitate custodiunt, quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde et recte per angelum 81 ad eumdem Loth dicitur: Ecce etiam in hoc sus
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. non secundũ imperi um
Culpa quippe esse innuiturꝰ.
quod in dulgere per hibetur
sed quae tanto citius relaxet
quanto non per hanc in li ci¬
tum quid agitur. si hoc
quod est li eitum sub mode¬
ramine cenetur Quod
bene loth insem& ipso expri¬
mit. quiardentẽ sodomam
fugit Sed tamen segor in¬
ueniens. nequa quã mox
montana conscendit: Arden¬
tem quippe sodomã fugere. ẽ.
in licita carnis in cendia decli¬
nare. Alti tudo uero . ẽ. monti
um. mundicia continentium
uel certe quasi in monte sunt
qui&iã carnali copule inherent.
sed tamen extra suscipiende
prolis ammixtionem debream.
nulla carnis uoluptate soluun tͥ
Inmonte quippe stare quidest
nisi fructum propa ginis incar
ne quaerere. e in mon testa¬
ree carni carnaliter non ad he¬
rere Sed quia maltisunt
qui scelera quidem carnis
deserant. nec tamen in coniugi o
positi. usu solum modo debiti
uira conseruent: Exut quidẽ
lothsodomam sed tamen mox
ad montana non ꝑ uenit: quia

Expanded text:
gentiam, non secundum imperium . gentiam, non secundum imperium . Cuquod indulgeri perhibetur; sed quae tanto citius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agitur, si hquod est licitum, sub moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semetipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam mox montana conscendit . Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero montium, est munditia continentium. Vel certe quasi in monte sunt qui etiam carnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiendae prolis admistionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare est, nisi fructum propaginis in carne non quaerere. In monte stare, est carni carnaliter non adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usus solummedo debiti jura conservant, exiit quidem Loth Sodomam, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
entes propagationis articulum
inusum trans ferunt uoluptatis.
ꝑpendant quod lic& extra non
ex eunt. in ipso tamen coniugio
coniugii iura trans cendunt
Vnde necesse est ut crebris ex¬
o: ationibus deleant quod pul¬
chrã copulȩ speciem ammixtis
uoluptati us foedant. H inc ẽ
enĩ quod peritus medicinae cae¬
lestis apostolus. non tã sanis in¬
stituit. quã in firmis medicam̃¬
ta monstrauit dicens De quib
scripsistis mihi bonũ ẽ. homini
mulierẽ non tangere: propter
fornicationẽ autem unusquisq
suã uxorem habeat. & una quaeq¬
suũ uirũ habeat. Quienĩ forni¬
cationis metũ praemisit. pro¬
fecto non stantibus praeceptũ
contulit. Sed ne fortasse inter¬
rã ruerint. lectũ cadentibus os¬
tendit Unde adhuc infirman¬
tibus subdit Uxori uir debi¬
tũ reddat. similiter autẽ &
ixor uiro Quibus dum in
magna honestate coniugii.
ali qͣuid deuo luptate lasgire¬
cur. paulo post subdiditi
H oc autẽ dico scđm indul¬

Expanded text:
entes, propagationis articulum entes, propagationis articulum in usum transferunt voluptatis, perpendant quod licet extra non exeant, in ipso tamen conjugio conjugii jura transcendunt. Unde necesse est ut crebris exorationibus deleant quod pulchram copulae speciem admistis voluptatibus foedant. Hinc est enim quod peritus medicinae coelestis Apostolus non tam sanos instituit, quam infirmis medicamenta monstravit, dicens: De quibus scrimulierem non tangere: propter fornicationem aut unusquisque suam uxorem habeat, unaquaeqsuum virum habeat . Qui enim fornicationis metum permisit, profecto non stantibus praeceptum contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdit: Uxori vir debitum reddat: similiter autem et uxor viro . Quibus dum in magna honestate conjugii aliquid de voluptate largiretur, paulo post adjungit: Hoc autem dico secundum indul
Abbreviated transcription (Latin):
paulo post subdidit. practerit figu¬
ra huius mundi: Ac si aperte dicer&
Noli constanter mundũ diligere.
quando & ipse non potest quẽ dili¬
gitis stare Incassũ corquasi aman¬
tes figitis dũ fugit ipse quẽ ama¬
tis Ammonendi sunt coniuges
ut ea in quibus sibi aliquando dis¬
plicent. & pacientes inuicẽ tolerent.
& ex orantes inuicẽ saluent Scrip¬
te. sic adimplebitis legem xp̃i
Lex quippe xp̃i caritas est. qua
ille nobis & largiter sua bona con¬
tulit. & aequanimiter mala nr̃a
portauit Tunc ergo legẽ xp̃i imi¬
tando complemus. quando & nr̃a
bona benigne conferimus. et nr̃orũ
mala pie sustinemus Am monendi
quoq sunt. ut corũ quisq non tam
quae ab altero tolerat. quã quae
ab ipso tolerantur ad tendat Si
enĩ sua quae portantur considerat.
ea quae ab altero susti net leuuis
portat Ammonendisunt conui¬
ges. ut in suscipi endsproles se me¬
minerint causa comhetos. & cũ
inmoderate ammixtione serui¬

Expanded text:
paulo post subdit: Praeterit enim figupaulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patientes invicem tolerent, et exhortantes invicem salvent. Scripte, et sic adimplebitis legem Christi . Lex quippe Christi charitas est: quia ex illo nobis et largienter sua bona contulit, et aequanimiter mala nostra portavit. Tunc ergo legem Christi imitando complemus, quando et nostra bona benigne conferimus, et nostrorum mala pie sustinemus. Admonendi quoque sunt, ut eorum quisque non tam quae ab altero tolerat, quam quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero sustinet, levius portat. Admonendi sunt conjuges, ut suscipiendae prolis se meminerint causa conjunctos, et cum immoderatae admistioni servi
Abbreviated transcription (Latin):
fectione conualescat : & si hab&
quat mundi sunt inusu itineris.
sper& quae dĩ sunt infructu ꝑ¬
uentionis nec totũ se ad hoc qđ
agit conferat. ne ab eo quod ro¬
bust e sperare debuit fundit̾
cadat. Quod bene acbreuiter
paulus exprimit dicens Qui
habent uxores. tãquã non ha¬
bentes sint. & quiflent tã quã
non flentes. & qui gaudent tam¬
quã non gaudentẽs. Vxorem
quippe quasi non habendo hab&.
quisic ꝑ illã carnali consolatione
utitur: ut tamen nũ quã ad pra¬
ua opera a melioris intentionis
reccitudine eius amore flectat᷑
Vxorem quasi non habendo hab&
qui transitoria. eẽ. cuncta conspi¬
ciens. curã carnis ex necessitate
tolerat. sed ae ternagaudia sp̃s
exdesiderio exspectat. Nonflen¬
do autem flere est. sic ex teriora
aduersa plangere. ut tãmenno¬
uerit acternae spei consolatione
gͦaudere est. sic de infimis animum
atcollere: ut tamen nũ quã desinat
sũma formidare. Vbi apte quoq

Expanded text:
fectione convalescat. Et si habet fectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes . Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere, est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque
Abbreviated transcription (Latin):
liter ammonen disunt conuigiis
obligati. atq aliter aconiuqu
nexibus liberi: Ammonendrnãq
sunt coniuigis obligati. ut cũ uicis¬
sĩ quaesunt alterius cogitant. sic
eorũ quisq placere studeat conu¬
gi. ut non displiceat conditori sic
ea quac huius mundi sunt agant.
ut tamen appetere quae dĩ sunt
non omittant: Sic debonis prae¬
sentibus gaudeant: ut tamen in¬
pertimescant:. Sic de malis tẽpo¬
ralibus luꝗeant. ut tamen consola¬
tione intẽgra spem in bonis ꝑenni¬
bus figant᷑ quatenus dũ intransi¬
tucognoscunt. eẽ. quodagunt
inmansione quod appetunt. nec
mala mundi cor fran gant. cũ spes
bonorũ caclestiũ roborat: Nec
bona praesentis uitae despiciant.
cũ suspecta sub sequentis iudicii
mala contristant. Itaq animus
xp̃ĩanorũ coniugiũ & infirmus
delis. qui et plene cuncta tẽpo¬
a dopicere non ual&. & tam̃
ectris st coniungere ꝑ desideriũ
ual& quãuis indelectatione carnis
interim iacea it. supernae spcire¬

Expanded text:
liter admonendi sunt conjugiis obligati, atque aliter a conjugii nexibus liberi. Admonendi namque sunt conjugiis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bonis praesentibus gaudeant, ut tamen sopertimescant; sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt, in mansione quod appetunt; nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque animus Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta temporalia despicere non valet, et tamen aeternis se conjungere per desiderium valet; quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei re
Abbreviated transcription (Latin):
tur hyacufto sed tamen cerulei
coloris hfacinctus praefercur
pallenti carbunculo. quia & illi
quodordo naturae subtrahitꝰ
speties decoris ad iungit : & quẽ
naturalis ordo p̃tulerat coloris qua¬
litas focdat Sic ergo inhumano
genere & quidã in meliors ordine
deceriores sunt. & quidã indeceri¬
ore meliores : Quia & isti sortẽ
extremi habitus bene iuuendotrans¬
cenduit: & illi superioris locime¬
ritũ morib non ex sȩquendo de¬

Expanded text:
tur hyacintho? Sed tamen caerulei tur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo, quia et illi quod ordo naturae subtrahit species decoris adjungit, et hunc, quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non exsequendo d
Abbreviated transcription (Latin):
serespiciunt habere quodaefleant
plene sibi sifficere uitae suae in¬
nocentiã putant: Atq ad feruo¬
rẽ spis. nullis se ardoris stimulisin¬
flammant Et fit plerũq dõ ꝗrati¬
or amore ardens uita post culpã
quã securitate innocentia torpens
Vnde & uoce nidicis dicitur:
Remittuntur ei peccata multa
supra nonaginta nouem iustos qͥb
non ẽ. opus penitentia : quodciti¬
us ex ipso usu colligimus. si nrãe
mentis iudicia pensemus : Plus
nãq: terrã diligimus quae post
spinas ex arata fructus uberes
producit. quã quae nullas spinas
ha buit. sed tamen ex culta sterilẽ
gignit. Ammonen di sunt pece a¬
tͦa carnis ignorantes. ne superi¬
oris ordinir celsitudine se cete¬
ris praeferant. cũ ab inferiori¬
bus quanta se melius agantur
ignorant. In ex amine namq
rece iudicis mutat merita
ordinũ qualitas actionũ Quis¬
enĩ consideratis ipsis rerum ima¬
ginibus nesciat quod innatura
geminarũ carbunculus praefera¬

Expanded text:
se respiciunt habere quod defleant, se respiciunt habere quod defleant, plene sibi sufficere vitae suae innocentiam putant, atque ad fervorem spiritus nullis se ardoris stimulis inflammant. Fit plerumque Deo gratior amore ardens vita post culpam, quam securitate torpens innocentia. Unde et voce Judicis dicitur: Remittuntur ei peccata multa,super nonaginta et novem justis, quibus non opus est poenitentia . Quod citius ex ipsa re colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque terram diligimus quae post spinas exarata fructus uberes producit, quam quae nullas spinas habuit, sed tamen culta sterilem segetem gignit. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab inferioribus quanta se melius agantur, ignorant. In examine namque recti Judicis mutat merita ordinum qualitas actionum. Quis consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praefer
Abbreviated transcription (Latin):
peccata carnis aignorantes. utt&e
praeminere uurgitͥatẽ conuigi¬
is sciant: & tamense suꝑ conũges
pon extollant: Quatenus dum&
urginitatẽ piaeferunt. & se post¬
ponunt & illud non deserant
quod. et̃. melius ac̃stimant &
se custodiant quos in aniter ñ
extollant ammonendi sunt ut
considerent qđ plerũq actione
seculariũ. uita copfunditur cop¬
tinentiũ cũ & illi ultra habitum
assumunt opera. & isti iuxta ordi¬
nẽ propriũ nop excitant corda:
inde bene ꝑ prophetã dicitur
Frubesce sidon dit mare
Quasi eni ꝑ uocẽ maris adugrecun¬
drã sidon adducitur : quasto per
corparationẽ uitae secularium
atqr inhos mundo fluctuantiũ
eiꝰ quimunitus & quasistabilis
cernitur uita it probatur Sȩpe
nor nulli enĩ ad dnm post carnis
peccata redeuntes. tantose arden¬
tius inbonis operib exhibent
quanto dampnabiliores se dema¬
lis uident: & sȩpe quidã incarnis
integritate ꝑ durantesdcũ rinus

Expanded text:
peccata carnis ignorantes, ut et peccata carnis ignorantes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant, et tamen se super conjuges non extollant; quatenus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt, et illud non deserant quod esse melius aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium vita confunditur continentium, cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur vita reprobatur. Saepe nonnulli ad Dominum post carnis peccata redeuntes, tanto se ardentius in bonis operibus exhibent, quanto damnabiliores se de malis vident; et saepe quidam in carnis integritate perdurantes, cum minus
Abbreviated transcription (Latin):
chi quippe sunt: qui compressis¬
motib carnis. affectũ inst praui
operis abscidunt. Quo autem
apud patrem locohabeantur
ostenditur quiindomo pacris ul¬
delic& aeterna mansione & lãc
filus praeferuntur. Audiant
quod piohannẽ dicitur Hi sunt
qui cũ mulierib non sunt com¬
quinati uirginos enĩ sunt hi
sunt qui sequntur agnũ quocũq:¬
abierit. & quod canticũ cantant.
qođ nemopossit dicere : nisi illa
centũ quadraginta quatuor mi¬
lia: Singula riter quippe canti¬
Quod tamen electi eecert can¬
ticũ audire possunt. lic& dice¬
re nequeant: qui a ⁊caritatem
quidem in illorũ celsitudine laeci
funt quamuis ad eorũ p̃mia non
assur gant Audiant peccato¬
rũ carnis ignari. quid ꝑsem&¬
ipsam de hãc integritate ueri¬
tas dicat Non om̃s capiunt
uerbum hoc Quod ideo inno¬
tuit summum qui denegauit
omniũ & dũ predicit qui a
difficile capitur. audientib
in nocuit ceptũ cũ qua caute la
teneatur: Ammonendiitaq sunt

Expanded text:
chi quippe sunt, qui compressiscarnis, affectum in se pravi operis abscidunt. Quo autem apud Patrem loco habeantur, ostenditur; quia in domo Patris videlicet aeterna mansione etiam filiis praeferuntur. Audiant quod per Joannem dicitur: Hi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati: virgines enim sunt, et sequuntur Agnum quocunqe ierit , et quod canticum cantant quod nemo possit dicere nisi illa centum quadraginta quatuor millia. Singulariter quippe cantiquod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant; quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgant. Audiant peccatorum carnis ignari, quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum praedicit quia difficile capitur, audientibus innuit coeptum cum qua cautela teneatur. Admonendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pe quae circa illos aguntar
sciunt & sentiunt. mortui
autẽ sentite nil possunt
Mortui enĩ minfernum
descenderent. simala nesci¬
endo ꝑp&rarent Cũ uero
sciunt mala & tamen faci¬
unt. ad iniquitates in infer¬
nũ uiuent es miseri senti¬
entesq: descendunt Quoca
Vssammonena sint qui entia con
cpiscenti supenentur. atq
qui inculpa exconsilu ligantur
liter ammonendi sunt qui¬
sepentina concupis centia
superantur. atq aliter q
ineulpa exconsilio ligant᷑
Ammonendi quippesi nt
quos repentin a coneupiscen¬
tia superat. ut in bello prae¬
sentisuitae se cotidie ꝑ ositos
adcendant. & eor quod prae¬
uideri uulnera non potest
scuto solliciti timoris degant.
ut occulta insidiantis h  ostis
iacula per horrescant. &¬
intam caligoso certamine
httentione continua intra
mentir castra se migieut

Expanded text:
pe quae circa illos aguntur sciunt et sentiunt, mortui autem sentire nil possunt. Mortui enim in infernum descenderent, si mala nesciendo perpetrarent. Cum vero sciunt mala, et tamen faciunt, ad iniquitatis infernum viventes miseri sentientesque descendant. Cpe quae circa illos aguntur sciunt et sentiunt, mortui autem sentire nil possunt. Mortui enim in infernum descenderent, si mala nescirepentina concupiscentia superantur, atque aliter qui in culpa ex consilio ligantur. Admonendi quippe sunt quos repentina concupiscentia superat, ut in bello praesentis vitae se quotidie positos attendant, et cor quod praevidere vulnera non potest, scuto solliciti timoris tegant; ut occulta insidiantis hostis jacula perhorrescant, et in tam caliginoso certamine intentione continua intra mentis castra se muniant
Abbreviated transcription (Latin):
ita plerũq mali conp ungunt᷑
adiustitia. sicut plerũq boni
mnoxia tẽptantur ad e ulpã
Pitq mira extentib meritis
dispositionis internae me nsura
ut & illi dũdebono aliquid
agant. quod tamen non ꝑficiunt.
supbe inter ipsa quae ẽtiam
plenissime ꝑpetant mala con¬
fidant Et istidũ de malo tẽp¬
tantur. cui nequaquã consenti¬
unt. quo ꝑ infirmitatẽ titubant.
eogressus cordis ad iustitiã per
humilitatẽ uerius figant
Balaã quippe iustorum taber¬
nacula respiciens ait alor¬
atur anima mea morte iusto¬
rũ. & fiant nouissima meqi
horũ similia: Sedeũ conꝑun¬
ctionis tempus ab sees siteontra
eorũ uitã quib se simisẽ ficri
&ĩa moriendo poposcerat. con¬
siliũ praebuit Et cũ occasionẽ
deauaritia reppetit ilico ob¬
litus ẽ : quicquid sibide inno¬

Expanded text:
 compunguntur ad justitiam, sicut plerumque boni innoxie tentantur ad culpam. Fit quippe mira exigentibus meritis dispositionis internae mensura, ut et illi dum de bono aliquid agunt, quod tamen non perficiunt, superbe inter ipsa quae etiam plenissime perpetrant mala confidant; et isti dum de malo tentantur, cui nequaquam consentiunt, quo per infirmitatem titubant, eo gressus cordis ad justitiam per humilitatem verius figant. Balaam quippe, justorum tabernacula respiciens, ait: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed cum compunctionis tempus abscessit, contra eorum vitam, quibus se similem fieri etiam moriendo poposcerat, consilium praebuit; et cum occasionem de avaritia reperit, illico oblitus est quidquid sibi de inno
Abbreviated transcription (Latin):
te iã diximus: Dauid dĩ amabi¬
lis rectior fuerat inseruitio quã
cũ ꝑuenit ad regnũ Seruus nãq
amore iustitiae de praehensum
aduersariũ ferire timuit. Rex
autẽ persuasione lux uriae deuo¬
tũ militẽ. & iã substudio fraudis
extinxit. Quis ergo opes quis
potestatẽ. quisgloriã quaerat in¬
noxise. Si & illi extiterant
noxia. qui haec habuit᷑ non quae¬
sita : Quis inter hace sine magno
discriminis labore saluabitur : si
ille in his culpa interueniente tur¬
batus ẽ qui ad haec fucrat dõ cligen¬
te pracparatus & ammonendi sunt
ut considerent.: quod salomon: qui
post tantã sapientiã usq alidolatri¬
am cecidisse deseribitur. nihil in
hoc mundo prius quã cad
aduersitatis habuisse merti
Sed conces sa sapientia fundite
cordesc̃ruit: quod nulla uelmi¬
nima tribulationis disciplina

Expanded text:
te jam diximus , David Deo amabite jam diximus , David Deo amabilis rectior fuit in servitio, quam cum pervenit ad regnum . Servus namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persuasione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstiterunt noxia, qui haec habuit non quaesita? Quis inter haec sine magni discriminis labore salvabitur, si ille in his culpa interveniente turbatus est, qui ad haec fuerat Deo eligente praeparatus? Admonendi sunt ut considerent quia Salomon qui post tantam sapientiam usque ad idololatriam cecidisse describitur, nihil in hoc mundo priusquam caderet, adversitatis habuisse memoratur; sed concessa sapientia funditus cor deseruit, quod nulla vel minima tribulationis disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
perbona conuersus At contra
ammonendi sunt. quiea quidẽ
quae mundisunt concupiseunt:
sed tamen ad uersitatis labore
fatigantur. ut sollicita conside¬
ratione ꝑpendant. exeator dis¬
positorq cunctorũ quanta suꝑ
eos gratia uigilat. quos in suade¬
siclena non telaxat Egroquip¬
pe quẽ medicus disperat. con¬
cedit ut cuncta quae concupis¬
cit accipiat Nam quisanare
posse creditur. amultis quae
appecit prohibetur. Et pue¬
ris nummos subtrahimus quib
totasimul patrimonia heredi¬
bus reseruamus H inc er̃go de
spe acternae hereditatis gaudiũ
nisi in ꝑpetuo cerner& erudiendos
sõlo clsciplinat regimine diuina
dispensatio non frenar& Ammno¬
nendiitaq sunt qui inhis quae tẽ¬
poraliter concupiscunt aduersita¬
tis labore fatigantur. ut sollicite
considerent: qđ plerũq & iã iustos
cũ tẽporalis potentia sustulit. uelut
in laqueũ culpa dep̃hendit. Nam
sicut in priore huius uoluminis par¬

Expanded text:
per bona conversus. At contra per bona conversus. At contra admonendi sunt, qui ea quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur, ut sollicita consideratione perpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et pueris nummos subtrahimus, quibus tota simul patrimonia haeredibus reservamus. Hinc ergo de spe aeternae haereditatis gaudium in perpetuum cerneret, erudiendos sub disciplinae regimine divina dispensatio non frenaret. Admonendi itaque sunt qui in his quae temporaliter concupiscunt, adversitatis labore fatigantur, ut sollicite considerent quod plerumque etiam justos cum temporalis potentia sustollit, velut in laqueo culpa comprehendit. Nam sicut in priori hujus voluminis par
Abbreviated transcription (Latin):
cetur Neque enĩ rudis ille
populus promissionibus dĩ in
longin quum creder&. si ap¬
missore suo non&iã eiicio ali¬
quid ꝑcepiss&: Vt ergo ad
aeternorũ fidẽ citius robore¬
tur. nequaquã solũ modo spe
adies sed rebus quoq ad spẽ
trabitur. quod liqui do psal¬
musta testatur dictns Dedit
eis regiones gentur& labores
popu lorũ possedetunt. ut
eustodiant iustificationes ei
& legẽ eius requirant Sedcũ
largientẽ dm̃ humanamens bo¬
nioperis repens: one non sequit᷑
unde nutritapiae creditur iuu¬
stius inde dampnatur ltinc
Dentisticos. dũ alleuarentur:
Quia indelic& teprobi cũ recta
opera diunis muneribus nou re¬
pendunt. cũ totos st hic doserunt.
& asfluentibus prosperitatibus
dimittunt unde ex terius profici¬
unt. inde ab intimis cadunt
Hinoc̃ quod ininferno cruciato
diuiti dicitur: Recepisti bona in
uitatua Ideirco eni bona hic
recipit & malus ut illic plenius
mala reciper& quia hic fuerat nec

Expanded text:
cetur. Neque enim rudis ille cetur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore suo non etiam e vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur. Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt: ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus reqlargientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur, justius inde damnatur. HincDejecisti eos, dum allevarentur . Quia videlicet reprobi cum recta opera divinis muneribus non rependunt, cum totos se hic deserunt, et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: Recepisti bona in vita tua . Idcirco enim bona hic recepit et malus, ut illic plenius mala reciperet, quia hic fuerat nec
Abbreviated transcription (Latin):
quia sub aecerna eius beatitudi¬
ne totadeuotione continctur
Hinc rursũ ꝑsalomonẽ dicitur
Longitudo dierũ indextera ei.
insinistra uero illius diuitiae
& gloria. Diuitiat itaq & glo¬
riã qualiter sint habenda docu¬
it. quae postta insinistra memo¬
rauit N inc psalmista ait
Saluumme fac dexteratua:
neque enĩ ait manu. sed dexte¬
ra ut uidelic& cũ dexterã
dicer& acternã salutẽ quae¬
reresindicar& Hinc rursũ
scriptũ est Dextera manus
tuae dñe confregit inimicos
Hosteseñ dĩ insi nistra eius
proficiunt. dexterã franguntꝰ
iplerumq prauos uita p̃sens
diat sed aduentus aeternae
titudinis dampnat. Ammo¬
nen difunt. quim hoc mundop¬
sperantur. ut considerent quod
praesentis uitae prosperitais
aliquando ldcirco datur. ut
ad meliort̃ uitã prouoc&. ali¬
quanedo uero ut in acternum
plenius dampn& H incẽ. enĩ
quod plebi israheliticȩ canaan
terra promittitur. ut quando¬
q ad acterna speranda prouo¬

Expanded text:
quia sub aeterna ejus beatitudiquia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur. Hinc per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dextera ejus, in sinistra vero illius divitiae et gloria . Divitiae itaque et gloria qualiter sint habenda docuit, quae posita in sinistra memoravit. Hinc Psalmista ait: Salvum me fac dextera tua . Neque enim ait manu, sed dextera; ut videlicet cum dexteram diceret, quia aeternam salutem quaereret, indicaret. Hinc rursum scriptum est: Dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Hostes enim Dei etsi in sinistra ejus proficiunt, dextera franguntur quia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. Admonendi sunt qui in hoc mundo prosperantur, ut solerter considerent quia praesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur ut ad meliorem 78 vitam provocet, aliquando vero ut in aeternum plenius damnet. Hinc est enim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna speranda provo
Abbreviated transcription (Latin):
runt terrã meã sibi inheredita¬
tem cũ gaudio & totocorde &
animoQuibus uerbis ꝑpen¬
deant. districta rep̃hensione
feriantur. H inc salomonait
Auersio paruulorũ interfici&
eos & prosperitas stultorum
perdet illos Ninc paulus ammo¬
nec dicens Quiemunt tam¬
quã non possidentes. & qui ut᷑ n¬
tur hoc mudo tãquã nomitant᷑
Vt udelic& sic nobis quae supp e¬
tunt exterius scruiant. quate¬
nus a supernae delectationis
studio animum non inflectant.
neluetũ nobss intirnat peregri¬
nationis temperent. ea qr
ex ilio positis subsi diũ praeba
& quasi felices nos intransitoras
gaudeamus qui ab acternis nos
interim miscros cernimus Hint
nãq ẽ. quod electorũ uoce di¬
cit ecclesia Leua eius sub capite
meo & dextera illius amplexa¬
bitur me Sinistrã dĩ prospe¬
ritatẽ uidelic& uitae praesentis.
quasi sub capite posuit. quã inten
tione summi amoris praemit
dextera uero dĩ eã amplectitur.

Expanded text:
runt terram meam sibi in haereditarunt terram meam sibi in haereditatem cum gaudio, et toto corde, et ex animo . Quibus verbis perpendeant, districta reprehensione feriantur. Hinc Salomon ait: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Hinc Paulus admonet dicens: Qui emunt, tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Ut videlicet sic nobis quae suppetunt, exterius serviant, quatenus a supernae delectationis studio animum non inflectant, ne luctum nobis internae peregrinationis temperent eaque in exsilio positis subsidium praebent; et quasi felices in transitoriis nos gaudeamus, qui ab aeternis nos interim miseros cernimus. Hinc namque est quod electorum voce dicit Ecclesia: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Sinistram Dei, prosperitatem videlicet vitae praesentis, quasi sub capsione summi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quod tẽporaliter appetunt ꝓsperan¬
tur. atq aliter qui ea quidẽ quae
mundisunt concupiscunt. sed tamen
aduersitatis labore fatigantur
Ammonendinãq qͣui in hoc quod
tẽporaliter appetunt prosperantur
necũ cunc ta aduotũ suppetunt. dan¬
tẽ quaerere neglegant. simhis quae
dantur animũ figant: neperegri¬
nationẽ propatria diligant. ne sub¬
sidia itineris in obstacula peruen¬
tionis uertant: ne nocturno lune
lumine delectati claritatẽ solis
uidere fugiant Animonenditeq
sunt ut quaeq in hocmundo con¬
sequntur calamitatis solatia non
dant. sed contra sutes mundi
mentẽ crigunt ne ineis ex tota
cordis descentione succũbant
Quisquis enĩ prosperitatẽ qua
utitur apud iudiciũ cordis meli¬
oris uitt amore non reprimit.
fauorẽ uitae transcuntis in mor¬
tis ꝑp&uae occasionem uertit :
Ninoẽ enĩ qđ subidum torum
specie quiumncendosse prosperi¬
tati suae reliquerant. in huius
mundi succossibus laetantes in¬
crepantur cũ dicitur Dede¬

Expanded text:
quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatiganturAdmonendi namque sunt qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, ne cum cuncta ad votum suppetunt, dantem quaerere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula perventionis vertant, ne nocturno lunae lumine delectati, claritatem solis videre refugiant. Admonendi itaque sunt ut quaeque in hoc mundo consequuntur, calamitatis solatia, non dant; sed contra favores mundi mentem erigant, ne in eis ex tota cordis delectatione succumbant. Quisquis enim prosperitatem qua utitur, apud judicium cordis, melioris vitae amore non reprimit, favorem vitae transeuntis in mortis perpetuae occasionem vertit. Hinc est enim quod sub Idumaeorum specie, qui vincendos se prosperitati suae reliquerunt, in hujus mundi successibus laetantes increpantur cum dicitur: Dede
Abbreviated transcription (Latin):
In trmpano namq sicca &percus¬
sa pellis resonat. in choro uutẽ
uoces socutite concordant
Quisquis itaq: corpus affligit
sed concordiam deserit: dm̃ quidẽ
laudat intrmpano sed non laudat
in choro Sepe uero dum quos¬
dam maior scientia trigit. ace¬
terorum societate disiungit. &¬
quasi quo plus sapiunt eo aconcor¬
diȩ uirtute desipiscunt Hiitaq
audiant quod per sem& ip sam
ueritas dicit Hab&t sal in uobis
& pacem haber inter uos
Sal quippe sine pace non uirtutis
est donum. sed dampnationis argu¬
mentũ. Quo enim quisq melius
icleirco in ex cusabiliter merebit᷑
supplicium quia prudenter si
uoluiss& potuit uitare peccatum
Quibus recte quoque per iacobum
dicitur Quodsi telum amarũ
hab&is & contentiones sunt incor¬
dibus uris: nolree gloriari & men¬
daces esse adueriũm ueritatem

Expanded text:
. In tympano namque sicca et percus. In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant. Quisquis itaque corpus affligit, sed concordiam deserit, Deum quidem laudat in tympano, sed non laudat in choro. Saepe vero dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi itaque audVeritas dicat: Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos . Sal quippe sine pace non virtutis est donum, sed damnationis argumentum. Quo enim quisque melius idcirco inexcusupplicium, quia prudenter 69 si voluisset, potuit vitare peccatum. Quibus recte quoque per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis, et contentiones sunt in corde vestro, nolite gloriari, et mendaces esse
Abbreviated transcription (Latin):
profecto has in spem suȩ fidu¬
ciae intuentes congerunt. se
non intuentes per dunt
scordes namq ammonendi
it. ut certissime sciant. quia
quantis lib& untutibus polle¬
ant spiritales ficrinullatenus
possunt. si uniri per concordiam
proximis neglegunt : Seriptũ
quippe ẽ fructus autẽ sps est
Caritas gaudium pax Quiaatẽ
seruare pacem noncurat: forre
fructũ sp̃s recusat Hinc pauł
ait: Cumsit in teruos ⁊elus
& contentio nonne carnales
estis c Ninc iterum dicit
Pacem sequimini cũ omnibus
& scĩmoniã. sine qua nemo
uidebit dm̃: Hinc rursus am̃¬
mente curratur At sepe non¬
nolli quaedam spĩtaliter dona
percipiunt superbien do donũ
concordiae quod maius est
amittunt Vt si fortas se car¬
nem prae ceceris gulȩ refrena¬
tione quis edomat : concorda¬
re eis quos superat. abstinen
do contempnat Sed quia
abstinentia a concordia sepa¬
rat. quid ammoneat psalmista
perpendat. Ait enim. lauda¬
te eum intsmpano & choro

Expanded text:
profecto has in spem suae fiduprofecto has in spem suae fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perdunt. scordes namque admonendi sunt ut certissime sciant quia quantislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus possunt, si uniri per concordiam proximis negligunt. Scriptum quippe est: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax . Qui ergo servare pacem non curat, ferre fructum spiritus recusat. Hinc Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? Hinc iterum quoque dicit: Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Hinc rursum admente curratur. At saepe nonnulli quo quaedam specialiter dona peconcordiae, quod majus est, amittunt, ut si fortasse carnem prae caeteris gulae refrenatione quis edomat, concordare eis, quos superat abstdo contemnat. Sed qui abstinentiam a concordia separat, quid admoneat Psalmista perpendat; ait enim: Laudate eum in tympano et choro
Abbreviated transcription (Latin):
in holocasto. Hinc iterum dicit
Nostiae impiorũ ab ominabiles
quia offeruntur ex seelere
subtrahunt. quae dõ largu
sed quanta eos anim adueri¬
ne rennuat. ꝑ quendã sapia¬
tem dñs demonserat dicens
Quioffert sacrificium ex sub¬
stantia pauperis quasi qui uie¬
timat filium in conspectupa¬
trissui. Quid namq esst in¬
dolerabilius potest quam
mors filii ante oculos patris :
hoc itaq sacrificium quanta
ira aspiciatur ostenditur. qod
orbati patris dolore compparat᷑.
& tamen plerũq quanta tri¬
buunt pensant quanta autẽ
raptunt considerare dissimu¬
lant : quasi mercedem nume¬
rant & per pendere culpas
recusant. Audiant quod scrip¬
tũ est Qui mercedes congre¬
gauit misit eas in sacculuoi
pertusum: Insacculo quippe
percuso udetur quando peca¬
nia mittitur. sed quando amit¬
titur non uidecur : Qui ergo
quanta largiuntur aspiciunt
sedquanta rapiunt non
perpendunt : In percuso saccu¬
lo mercedes mittunt quia

Expanded text:
in holocausto . Hinc iterum dixit: in holocausto . Hinc iterum dixit: Hostiae impiorum abominabiles, quae 68 offeruntur ex scelere subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autem rapiunt, considerare dissimulant. Quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: Qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum . In sacculo quippe pertuso videtur, quando pecunia mittitur; sed quando amittitur, non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quantum rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur. & peccatõrum seges qua¬
ħi exuntute seminatur:
Prius itaq ammonendi sunt ut
tenere sua racionabiliter sciant
& tunc demum ut aliena non
ambiant Sienim radix culpae
in ipsa effusione non exuritur.
numquã per nrmos exuberans
auaricie spina siccatur Occa¬
sio ergo iaepiendi subtrahitur.
sibene priusius possidendi dispo¬
natur Tunc uero amimoniti
audiant : quomodo quȩ habent
mistri corditer tribuant quan¬
donimirũ didicerint ut bona
miseri cordiae per interiec tam
rapinȩ nequitiam non confundant :¬
uolenter enim ex quirunt quaet
misericorditer largiantur
Sed alicd est propeccatis miseri¬
cordiam facere. aliud promiseri¬
cordia facienda peccare quȩ iam :¬
nec misericordia nuncupari potest.
quia addulcem fructum non profi¬
cit. quȩ per uirus pestiferȩ radi¬
cis amarescit Ame est enim qđ
ipsa &uiam sacrificiaꝑ prophetã dñs
reprobat dicens Ego dñs diligens
iudicium & odiohabens rapinam

Expanded text:
avaritia, et peccatorum seges quaavaritia, et peccatorum seges quasi ex virtute seminatur? Prius itaque admonendi sunt ut tenere sua rationabiliter sciant, et tunc demum ut aliena non ambiant. Si enim radix culpae in ipsa effusione non exuritur, nunquam per ramos exuberans avaritiae spina siccatur. Occasio ergo rapiendi subtrahitur, si bene prius jus possidendi disponatur. Tunc vero admoniti audiant, quomodo quae habent misericorditer tribuant, quando nimirum didicerunt ut bona misericordiae per interjectam rapinae nequitiam non confundant. Violenter enim exquirunt quae misericorditer largiuntur. Sed aliud est pro peccatis misericordiam facere, aliud pro misericordia facienda peccare: quae jam nequaquam misericordia nuncupari potest, quia ad dulcem fructum non proficit quae per virus pestilerae radicis amarescit. Hinc est enim quod ipsa etiam sacrificia per prophetam Dominus reprobat, dicens: Ego Dominus diligens judicium, et odio habens rapinam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tenaces. ut nouerint quod
hane primam dõ in uiriam faci¬
unt. quia danti sibi om̃a nullam
misericordi ȩ ostiam reddunt
Hinc & enim psalmista ait
Non dabit do propitiationẽ suã
nec precium redemptionis animȩ
suae : Preciumnamq: redemptio¬
nis dare est. opus bonum prae¬
uenienti nos gratia̾ reddere
in noxios quia aliena non rapiant
aestimant. ictum securis uicint
prae uideant. & torporem in proui¬
dȩ securitatis animittant łlecũ
ferre fructus boni operis negle¬
gunt. a praesenti uita funditus
quasi auiriditate nt dicis ex secbit᷑
At contra ammonen disunt. qui
& ea quae habent tribuunt. &
aliena rapere non desistunt. ne¬
dum ualde munifici uideri ap¬
pecunt. & de boni specie decer¬
ores fiant. Hi& enim propria
in discrete tribuentes non ut
supraiam diximus adimpaci¬
entiae murmunttionem pro¬
ruunt. sed cogente se inopia:
usque ad auariciam de uoluuntur
Quid uero ineorum menti infeli¬
cius quibus de largitate a uaricia

Expanded text:
sunt tenaces, ut noverint quod sunt tenaces, ut noverint quod hanc primam injuriam faciunt Deo, quia danti sibi omnia, nullam misericordiae hostiam reddunt. Hinc enim Psalmista ait: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Pretium namque redemptionis dare, est opus bonum praevenienti nos gratiae reddere.innoxios, quia aliena non rapiunt aestimant, ictum securis vicinae praevideant, et torporem improvidae securitatis amittant, ne cum ferre fructum boni operis negligunt, a praesenti vita funditus quasi a viriditate radicis exsecentur. At contra admonendi sunt, qui et ea quae habent tribuunt, et aliena rapere non desistunt, ne valde munifici videri appetant, et de boni specie deteriores fiant. Hi etenim propria indiscrete tribuentes, non solum ut supra jam diximus, ad impatientiae murmurationem proruunt; sed cogente se inopia, usque ad avaritiam devolvuntur. Quid ergo eorum mente infelicius, quibus de largitate nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
nendi sunt quoq ut sollicite ad¬
tendant. quod ficulnea quȩ frue¬
tũ nqn habuit: Contra hanc
districtus agricola quȩritur qođ
&iã terram occupauit Terrã
quippeficulnca sine fructu occu¬
pat. quando mens tenacium hoc
quod prodesse multis poterat.
mutiliter seruat. Terrã ficulnea
sine fructu occupat. quando lo¬
cũ quam exereere alius perso¬
lemboni operis ualuit stultus
perdesidiae umbram piaemit
solent: concessis utimur: aliena
non quȩrimus & n dignammi¬
sericordia recributionẽ non
agimus nulla tamen per uer¬
ia ꝑ peramus: quod idcirco sen¬
tiunt. quia uidelic& aurem cordis
auerbis caelestibus claudunt
Neque enim diues in euangelio
qui induebatur purpura & brr¬
so qui ȩpulabatur cotidie splen¬
dide. aliena rapuis se sed in¬
fruetuos e proprus usus fuisse
ꝑhibetur eumq posthancuitã
liltrix gehenna suscepit:
Non quia aliquid in licitũ gessit
sed quia in moderato usu tõtum
se licitis tradidit Ammonen di

Expanded text:
nendi sunt quoque ut sollicite atnendi sunt quoque ut sollicite attendant quod ficulnea quae fructum non habuit, contra hanc districtus agricola queritur, quod etiam terram occupavit. 67 Terram quippe ficulnea sine fructu occupat, quando mens tenacium hoc quod prodesse multis poterat, inutiliter servat. Terram ficulnea sine fructu occupat, quando locum quem exercere alius per solem boni operis valuit, stultus per desidiae umbram premit. solent: Concessis utimur, aliena non quaerimus, et si digna misericordiae retributione non agimus, nulla tamen perversa perpetramus. Quod idcirco sentiunt, quia videlicet aurem cordis a verbis coelestibus claudunt. Neque enim dives in Evangelio, qui induebatur purpura et bysso, qui epulabatur quotidie splendide , aliena rapuisse, sed infructuose propriis usus fuisse perhibetur, eumque post hanc vitam ultrix gehenna suscepit, non quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se licitis tradidit. Admonendi
Abbreviated transcription (Latin):
dequa sumpti sunt cunctis homini¬
bus terra cõmunis est & idcirco
qui cõmune dĩ munus sibi pri¬
uatum uendicant Quicum ae¬
cepta non tribuunt. in proximo¬
rum nece gassantur. quia tot
pene cotidiȩ perimunt quot
morientium pauperum apud
se subsidia abscondunt
Nancũ quȩ lib& necessaria in¬
digentib: ministramus sua illis
redidimus non nr̃a largimus
Iustitiae potius debitum soluimus
quam misericordiae opera imple¬
mus Unde & ipsa ueritascũ
demisericordia caute ex hiben¬
da loqueretur. ait Attendite
ne iustitiam uram faciatis corã
hominib. Cuig s sententiae.
& ĩã psalmista concinens dicit
Dispersit dedit pauperibus.
iustitia eius man& in acternum
Cum enim largitatem impensa
pauperibus prȩmisis s& non
Quocari misericordiam sed
itiã maluit. quia quõd a cõ¬
uni dño tributur. iustũ pro¬
fecto est. ut quicũq accipiunt.
eo cõmuniter utantur: Hinc
& ĩan salomonait. Qui iustusẽ.
tribu&. & noncessabit. Ammo¬

Expanded text:
de qua sumpti sunt, cunctis hominibus terra communis est, et idcirco qui commune Dei munus sibi privatim vindicant, qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur; justitiae debitum potius solvimus, quam misericordiae opera implemus. Unde et ipsa Veritas cum de misericordia caute exhibenda loqueretur, ait: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus . Cui quoque sententiae etiam Psalmista concinens dicit: Dispersit dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Cum enim largitatem impensam pauperibus praemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed justitiam maluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est, ut quicunque accipiunt, eo communiter utantur. Hinc etiam Salomon ait: Qui justus est, tribuet et non cessabit . Admo