comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas et lapidas eos qui ad te nussi sunt
quotiens uolui cõgregare filiostuos
sicut gallina pullos sub alas suas et
noluistrecte diuiuttet᷑ nob doniusue¬
stra deserta. et postꝙͣ nelũ tẽplistis¬
sum est et circũdata ab exercitu ihilt
et diĩco cruore muolata: fũt̃ ab ea eꝰ¬
tiam angeloꝵ presidia et xpĩ gram re¬
phũ qui uernaculus striptor est iude¬
orũ. asserere illo tprẽ quo crutifixusd
dñs. ex ad ditis templi iurtutũ celestiũ
erupisse uocẽ dicẽtiũ. Transingremiu
ex his sedibus. Ex quibus et ałiis apꝰ¬
parere ubi habuudauit grã suphabũ¬
euutes docete ourẽs gentes. ip̃i apłi
dixerunt. Oportebãt quidẽ uobis pͥ¬
liustis. transimus ad gentes. Tiuit
omẽ sacrauiẽtũ iudee et antiquam
dei fanuliaritatẽ per apłos mniatio.¬
nes fuisse translatã. Ualida quidẽ
questio et que posset eriã eos qui st̾p¬
curaꝵ aliquid actigerũt cõcutere. sed
per fucile soluitur. Nuĩꝙͣ̃enĩ eã fle¬

Expanded text:
et lapidas eos, qui ad te missi sunt, quotiens uolui congregare filios tuos sicut gallina pullos sub alas suas, et noluisti. ecce dimittetur uobis domus uestra deserta et, postquam uelum templi scissum est et circumdata ab exercitu Hierusalem et dominico cruore uiolata, tunc ab ea etiam angelorum praesidia et. Christi gratiam rephum, qui uernaculus scriptor est Iudaeorum, adserere illo tempore, quo crucifixus est dominus, ex adytis templi uirtutum caelestium erupisse uocem dicentium: \'transmigremus ex his sedibus\', ex quibus et aliis apparere, ubi abundauit gratiaergo docete omnes gentes et ipsi apostoli dixerunt: oportebat quidem uobis prluistis, ecce transimus ad gentes, tunc omne sacramentum Iudaeae et antiquam dei familiaritatem per apostolos in nationes fuisse translatam. Ualida quidem quaestio et quae possit etiam eos, qui scripturarum aliquid adtigerunt, concutere, sed perfacile soluitur. numquam enim fle
Abbreviated transcription (Latin):
nis de ferebantur. Longũ est uuc̃
ab astensi diuĩ usq ad presentene
dieniper singulas etates currere.
qui epistoporũ: qui martirũ qui
dloquẽtiũ in doctrina eccliãstita
uiroꝵ iherosolimiã nenerint : putũ¬
tos umnis ⁊eligionis: minus habere
scientie nec sĩm̃iã ut dicitur ia¬
mraccepisse irtutẽ : isi nullłis
apm̃ adorassentgocis in quibus pͥ¬
ui enuãgeliũ de patibulo chosa¬
stauerat. Eerte sic etiã predoriiso¬
Eatos ie prehendendus est sts nestio
quẽ putat quod grecas luteras nõ
athenis lilibei. latinas nõ rome sed
insitilia didicerit Quod uidelicet
unaqueq prouĩcia aliquid haberet

Expanded text:
is, deferebantur? Longum est nunc ab ascensu domini usque ad praesentem diem per singulas aetates currere, qui episcoporum, qui martyrum, qui eloquentium in doctrina ecclesiastica uirorum Hierosolymam uenerint putantes se minus religionis, minus habere scientiae nec summam, ut dicitur, manum accepisse uirtutum, nisi in illis Christum adorassent locis, in quibus primum euangelium de patibulo coruscauerat. certe, si etiam praeclarus orator reprehendendum nescio quem putat, quod litteras Graecas non Athenis, sed Lilybaei, Latinas non Romae, sed in Sicilia didicerit, quod uidelicet unaquaeque prouincia habeat
Abbreviated transcription (Latin):
appellari sodomiã et egiptũ per quam
dñs iirnreuetat quia sit ciuitus ma¬
du reg. ⁊aled ictã terrã nominãt
qd criore diũ hauserit. et quo beue¬
dicta lota putat in quibus petrus et
paulus ap̃iami oxercitus duces sangꝰ¬
nem fũdere proxpõ: oi seruorũ
er honnnet porfessio gloriosa esti cur dr̃i
et dei nõ sit glorio sa cõfessio: Martr¬

Expanded text:
appellari Sodomam et Aegyptum, per quam appellari Sodomam et Aegyptum, per quam dominus iurari uetat, quia sit ciuitas magni regis. Maledictam terram nominant, quod cruorem domini hauserit, et quomodo benedicta loca putant, in quibus Petrus et Paulus, Christiani exercitus duces, sanguinem fudere pro Christo? si seruorum et hominum confessio gloriosa est, cur domini et dei non sit gloriosa confessio? marty
Abbreviated transcription (Latin):
nõ seruceriit suiĩ prncipatũ sed
deroluquerũt suũ domiciliũ miri¬
deicli mugui diei nuitulis et̾ius sub
calignio ⁊eseruauit. Et ut cedasubi¬
cunq simul egr̾ptus et sodoma etgo¬
morra nonuuãtur nõ loca sed nuin¬
Duin hunc nit̾p̾tari. statum nĩgit exẽ¬
pluu. sucut sodoiua et goniorra ersi
nituue cnutates suuili modo et forni¬
cate et abenutes post caruẽ alteramis
facte sunt exceuiplũ ignis eteri penã
sustinẽtes. Et quid necesse est plura
coqmirere cũ post passionẽ et resieret¬
tione diũ matheus enuãgelista cõme¬
morẽt. et petre scisse siuit et sepul¬
chru aporta et plurimia corpora dor¬
miontuẽ stõꝵ surrexeiũt et egrediẽ¬
tes de sepulchus post resiurectionẽ
paruerit nultis. Nec statum ihero¬
poluna te lestisur pleriq aidicule ar¬
bitratur i hoc loto nstelligitui be
Ent sigmit mułsĩ esse potuorit a pidho¬
minei diũ resurgentis si corpora scõꝵ
nicelesti ihrlim̃ uisa sunt. Cũ ergo et

Expanded text:
principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in iudicium magni diei uinculis aeternis sub caligine reseruauit. et ut credas, ubicumque simul Aegyptus et Sodoma et Gomorra nominantur, non loca, sed mundum hunc interpretari, statim iungit exemplum: sicutSodomaodo fornicatae, et abeuntes post carnem alteram, factae sunt exemplum, ignis aeterni poenam sustinentes. » Et quid necesse est plura conquirere, cum post passionem et resurrectionem Domini Matthaeus Evangelista commemoret: « Et petrae scissae sunt, et sepulcra aperta, et plurima corpora dormientium sanctorum surrexerunt: et egredientes de sepulcris post resurrectionem paruerunt multis » . Nec statim Jerosolyma coelestis, sicut plerique ridicule arbitrantur, in hoc loco intelligitur, cum signum nullum esse potuerit apud homines Domini resurgentis, si corpora Sanctorum in coelesti Jerusalem visa sunt. Cum ergo et
Abbreviated transcription (Latin):
fili sui. hic mũdiis accipiendus est. quẽ
alcusator fintiũsuoꝵ diabolus et fratri¬
cida periturus struxerat nicũs. sceleri¬
bus codidit miquitate compleuit .q̃
spñaliter appellantur sodonia et egip¬
tus De qua sodoma stribitur. Restitu
eiiĩ possiinuis credere rursũ edificãdã
so donã et ceteras gomoirã indelicet
et ad caã et sebomi in perpetuos cine¬
⁊es ⁊elmiquẽdas. Aegrptũ autẽ nũꝙͣ¬

Expanded text:
filii sui, hic mundus intelligendus est, quem filii sui, hic mundus intelligendus est, quem accusator fratrum suorum diabolus, et fratricida periturus exstruxit vitiis, sceleribus condidit, iniquitate conpleuit, qui spiritaliter appellatur Sodoma et Aegyptus. de qua Sodoma scribitur: restitueenim possumus credere rursum aedificandam Sodomam et ceteras, Gomorram uidelicet et Adaman et Seboim, in perpetuos cineres relinquendas. Aegyptum autem nu
Abbreviated transcription (Latin):
tunta est quãta et altitudo. Et mẽ¬
sus est ciuitatẽ per arundinẽ stadia
duodeçin milia. longitudo. et latitu¬
do et altitudo eius equalia sunt.
Et mensus est murũ eius centũ qua¬
draginta tria nilia cubitorũ men¬
sura hominis que est angeli. et erat
structura muri eius ex lapide ias¬
pide. ipã uero ciuitas auromũdo.
et cet̾a. Ubi quadratũ est. nec lati¬
tudonec longitudo appellari potest
Et que est ista mẽsura ut tanta sit
longitu do et latitudo quãta altitu¬
do eius . Et muri de lapide i uspide
et tota ciuitas de auro mundo et fũ¬
damenta et platee eius de lapidib
preciosis. et duodetĩ porte fulgẽtes
margaritis. Cum ergo hec nõ possint
carualiter intelligi. Absurdũ quippe
est per duodecĩ milia stadioꝵ tantam
ciuitatis longitudinẽ et latitudinẽ
quãtã et altituditẽ preditari spuã¬
liter intelligenda sunt om̃a. et ciui¬
cauit eam et noiãuit eã ex nocabulo

Expanded text:
tanta est, quanta et altitudo. et mentanta est, quanta et altitudo. et mensus est ciuitatem de harundine per stadia duodecim milia. longitudo et latitudo et altitudo eius aequalia sunt. et mensus est muros eius centum quadraginta quattuor cubitorum mensura hominis, quae est angeli. et erat structura muri eius ex lapide iaspide, ipsa uero ciuitas auro mundo et cetera. ubi quadrum est, nec longitudo nec latitudo appellari potest. et quae est ista mensura, ut tanta sit longitudo et latitudo, quanta et altitudo eius, et muri de lapide iaspide et tota ciuitas de auro mundo et fundamenta et plateae eius de lapidibus pretiosis et duodecim portae fulgentes margaritis? Cum ergo haec non possint carnaliter accipi — absurdum quippe est per duodecim milia stadiorum tantam ciuitatis longitudinem et latitudinem, quantam et altitudinem praedicari —, spiritaliter intellegenda sunt cavit Cain, et nominavit eam ex vocabulo
Abbreviated transcription (Latin):
aditiamus. eũdem eusdem libri locũ
In apocalipũ quoq dequa mĩt testi¬
moniũ protulisti : aute decẽ circiter
uersiculos stribitur. Surge et me¬
tur templũdiũ et aliare adorãtes
meo. Atriũ autẽ quod est foris rẽplũ
eice foras. et ne metiaris eũ quĩ da¬
tũ est gentib et ciuitatẽ sc̃am calca¬
bunt mensibus quadraginta duo¬
bus. Si enĩ apocalipsis multo post
passionẽ diũ stripta est ab iohẽ et
in ea iherosolima scã cuuitas cippel¬
latur qͦmꝰ rursũ spũaliter sõdoma
uotatur et egiptuscꝰ Nec statim
potes dicere scam̃ dici ihrłm celestẽ
que futura est. et egiptũ et sodomã
eam que corruit appellari. quia de
futura dicitur quod bestia que ascẽ¬
sura est de abisso fatiat aduersum
duos prophetas bellũ et uintat eos
et occidat et corpora eoꝵ iaceant
inplateis ciuitatis magne. De qua
ciuitate et infine euisdem libri stri¬
bitur. Et ciuitas i quadro posita
est. et longitudo enis et latitudo eiꝰ¬

Expanded text:
amus, eundem locum eiusdem libri. in Apocalypsi quippe, de qua nunc testimonium protulisti, ante decem circiter uersiculos scribitur: surge et metire templum dei et altare et adorantes in eo. atrium autem, quod estforis templum, eice foras et ne metiaris eum, quoniam datum est gentibus et ciuitatem sanctam calcabunt mensibus quadraginta duobus. si enim Apocalypsis multo post passionem domini scripta est a Iohanne et in ea Hierusalem sancta ciuitas appellatur, quomodo rursum spiritaliter Sodoma uocatur et Aegyptus? nec statim potes dicere sanctam dici Hierusalem caelestem, quae futura est, et Aegyptum et Sodomam eam, quae conruit, appellari, quia de futura dicitur, quod bestia, quae ascensura est de abysso, faciat aduersus duos prophetas bellum et uincat illos et occidat et corpora eorum iaceant in plateis ciuitatis magnae. de qua ciuitate et in fine eiusdem libri scribitur: et ciuitas in quadrato posita est et longitudo eius et latitudo
Abbreviated transcription (Latin):
siuuus saluatoris ex ponere. et illud pre¬
sepe in quo nifantulus uagiit. silentio
magis qͣ infimo sermone honorãdũ
est. ubi siuit late porticus. ubi aurata
laquearia ubi sũc̃ douius iuiserorũ pe¬
nis et dap̃natoꝵ labore uestite ubi ad
instar palatii epibus priuatoꝵ exstruc¬
te basilice ut iule corpusculũ honinis
preciosius in ambulet. et quasi mũdo
quitꝙͣ possit esse oruatius tecta sua ma¬
gisuellent aspicere ꝙͣ celũ: Ecce in
hoc paruo terre foramine celoꝵ con¬
ditor natus est. hic inuolutus pãius.
hic uisus apastoribus. hic demõstra¬
tus ab stella. hic adoratus a ĩgis
Et puto sanctior locus est rupe tar¬
peia. que de celo sepius fulmniuata
ostenditur. quid dñõ displiceret.
Lege apocalipsin ioħis. quid denii¬
liere purpurata et scripte in eiusfrõ¬
te blasphemie septẽ montib aquis
multis. et babilonis cantetur exi¬
popiilus meus. et ne participes sitis

Expanded text:
sumus saluatoris exponere? et illud praesumus saluatoris exponere? et illud praesepe, in quo infantulus uagiit, silentio magis quam infirmo sermone honorandum est. ubi sunt latae porticus? ubi aurata laquearia? ubi domus miserorum poenis et damnatorum labore uestitae? ubi ad instar palatii opibus priuatorum extructae basilicae, ut uile corpusculum hominis pretiosius inambulet et, quasi mundo quicquam possit esse ornatius, tecta sua magis uelit aspicere quam caelum? ecce in hoc paruo terrae foramine caelorum conditor natus est. hic inuolutus pannis, hic uisus a pastoribus, hic demonstratus ab stella, hic adoratus a magis. et, puto, sanctior locus est rupe Tarpeia, quae de caelo saepius fulminata ostendit, quid domino displiceret. Lege Apocalypsin Iohannis et, quid de muliere purpurata et scripta in eius fronte blasphemia, septem montibus, aquis multis et Babylonis cantetur exis, de illa, populus meus, et ne participes sitis
Abbreviated transcription (Latin):
nirtutũ speciniẽ ostendũt. Uox quidẽ
dissona. sed una religio. tot pene psal¬
lentiũ chori quot gentiũ diuersitates.
Et inter hec que uel pͥnia ni xpĩauis
uirtus est nichil arrogans nichil de
continẽcia suꝑcilii himulitatis inter
om̃es contentio est. Quicĩq nouisse¬
nius fuerit. hic p̾inus putitur. In
neste nulla discretio. nulla aminiratio.
utrũq placuerit incedere. uec detracti¬
ouis nec laudis est. Ie iuna queq ne
⁊ata saturitas cõdep̃natur. Suo dno
stat unusquisq aut cadit. Neno iudi¬
cat alteꝵ ne adnõ iudicetur. Et quod
in plerisq proiĩciis familiare : ut gen¬
uiue dente sese lacerent: hict peuitus
nõ habetur. Procul luxunia. Protul
noluptas Tanta in ip̃a urbe orationũ
loca ut ad per agrandũ dies sufficere
nõ possit. Uerũ ut ad iullulã xp̃i et
admarie diuersoriũ uenianius. plus
enĩ laudat unus quisq quod possidet:
quo seriuone qua uoce speliuicã tibi pos¬

Expanded text:
uirtutum specimen ostendunt. uox quidem uirtutum specimen ostendunt. uox quidem dissona, sed una religio. tot paene psallentium chori, quot gentium diuersitates, et inter haec, quae uel prima in Christianis uirtus est, nihil adrogans, nihil de continentia supercilii: humilitatis inter omnes contentio est. quicumque nouissimus fuerit, hic primus putatur. in ueste nulla discretio, nulla admiratio. utcumque placuerit incedere, nec detractionis nec laudis est. ieiunia quoque nenec moderata saturitas condemnatur. suo domino stat unusquisque aut cadit. nemo iudicat alterum, ne a domino iudicetur. et quod in plerisque prouinciis familiare est, ut genuino dente se lacerent, hic penitus non habetur. procul luxuria, procul uoluptas. Tanta in ipsa urbe orationum loca, ut ad peragrandum dies sufficere non possit: uerum, ut ad uillulam Christi et ad Mariae diuersorium ueniamus — plus enim laudat unusquisque, quod possidet —, quo sermone, qua uoce speluncam tibi pos
Abbreviated transcription (Latin):
misses abc hoc dicimius quo renua¬
mis ⁊eguũ dei itra nos osse et stõs
niros eriã in tet̾is esse ⁊ egionibus
sed quo hoc asseramus uel max hne
eos hui in toto orbe sunt pͥmi huc
pariter cõgregari. ad que nos loca
płõ ut pͥnis sedut extaemc uenimꝰ.
ut pͥmos i eis omñũgentiũ cernere¬
mus. Certe flos quidã et preciosisr¬
suus lapis niter eschastita oruaniẽ¬
tamonachoꝵ et nirgur̃ chonise¬
ta monq in gallia fuent pmus huc
properat do iusis ab urbe nrã brit¬
ramis si in ⁊eligione processerit
octimii o sole diuisso. queretlocin
fama sibi tantĩ stapturarã ⁊ elacõẽ
coguitũ. Quid referanius armenios. quid
persas. quid indias. et ethiopũ populos.
ipsauiq iuxta egiptũ fertilem moua¬
chorũ. pontũ. et cappadotiã. siriam.
celem. et mesopota miã. cuc̃ta q ori¬
entis ex amina que iuxta saluatoris
ehoquiũ dicentis ubicũꝙ fuerit corp̾
illuc congregabũtur aquile. concur¬
runt ad hec loca. et diuersaꝵ nobis

Expanded text:
e? Nec hoc dicimus, quo rennuamus regnum dei intra nos esse et sanctos uiros etiam in ceteris esse regionibus, sed quo hoc adseramus uel maxime, eos, qui in toto orbe sunt primi, huc pariter congregari. ad quae nos loca non ut primae, sed ut extremae uenimus, ut primos in eis omnium gentium cerneremus. certe flos quidam et pretiosissimus lapis inter ecclesiastica ornamenta monachorum et uirginum chorusmque in Gallia fuerit primus, huc properat. Divisus ab orbe nostro Britannus, si in religione processerit, occiduo sole dimisso quaerit locum fama sibi tantum et scripturarum relatione cognitum. quid referamus Armenios, quid Persas, quid Indiae et Aethiopum populos ipsamque iuxta Aegyptum fertilem monachorum, Pontum et Cappadociam, Syriam Coelen et Mesopotamiam cunctaque orientis examina? quae iuxta saluatoris eloquium dicentis: ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae concurrunt ad haec loca et diuersarum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
hat cinitate r eguauit Quando me¬
uibs cucte sublumor estuidee.Etie¬
nt do actius disseramus torius ꝓuĩcie
qloria populi nindicatur. Et quit¬
qiudn potetris laudis est om̃e ⁊efert̃
Adrpus Iani dudũ te cupiẽtem
muerba proiũꝑe ip̃i liteaꝵ apices
Rutũt et uemientẽ contra quartani¬
suttlugent questionẽ. Respondeas
quippe et dicas hec oliui fuisse qñ
cius iu montibus sauctis. Licet et hec
possint altius niterpretari. Postꝙͣsio
consurgentis diũ uox illa ꝑtonint
ecce relinquetur nobis donus deẜta.¬

Expanded text:
tate regnavit? Quanto Juurbs cuncta sublimior est Judaea. Et ut coactius disseramus totius provinciae gloria metropoli vindicatur: et quidquid in membris laudis est, omne refertur ad caput. 4. Jamdudum te cupientem uerba prorumpere ipsi litterarum apices -sentiunt et uenientem contra charta intellegit quaestionem. respondeas quippe et dicas haec olim fuisse, quaeius in montibus sanctis — licet et haec possint altius interpretari —, postquam uero consurgentis domini uox illa pertonuit: ecce relinquetur uobis domus uest
Abbreviated transcription (Latin):
conditus est quidã estruant negligẽ¬
dũ. Si nobis nõ credinius. credanius
saltuu diabolo et angelis eius qui quo¬
tienscũq aite illud de obsessis corpori¬
bus expellũtur quasi in cõspectutri¬
biualis xp̃i stantes cõtremestunt. ni¬
giunt et se dolent cuicifixisse quem
tunebant Soi post passionẽ diũat
stelerata uox coutrepat hic detesta¬
bilis locus est. quid sibi uolueriti
paulus ihorosolumã festinare ut ibi
Rateret pontecosten. qui retmẽtibus
Se loqutus est dicens. Quid facitis
ficutes et cõturbantes cor meũ. ego
euĩ uõ solũ ligari sed et mnori mibtħ¬

Expanded text:
conditus est, quidam aestimant neglegendum? si nobis non credimus, credamus saltim diabolo et angelis eius, qui, quotienscumque ante illud de obsessis . corporibus expelluntur, quasi in conspectu tribunalis Christi stantes contremescunt, rugiunt et sero dolent crucifixisse, quem timeant. si post passionem domini, ut scelerata uox cobilis locus est, quid sibi voluit Paulus Jerosolymam festinare, ut ibi faceret Pentecosten? qui renitentibus se loquutus est, dicens. « Quid facitis flentes et contenim non solum alligari, sed et mori i
Abbreviated transcription (Latin):
Preparatibi dieutias. quas quot¬
tidie er oges et nũꝙͣ defltiant
nis aspergitur caput. anteꝙͣ sub¬
eant morbi.tristisq senccꝰtus et
labor. et dure ⁊ apiat in demẽtia
mortis. Nichil inte mediocre cõ¬
tentus suu. totũ sũnũ. totũ perii¬
fectũ desidero sꝯctiũ uigilantiũ
pbriũ qua aiuiditate sus ceperiui
prelus est. ut ipũis uerbis quã me
Mdistas litteris. Qui cur tanicito
profoctus a nobis sit et nos relique¬
rit nõ possũ dicere. ne ledere quẽ¬
piam indear tamen ne quali pre¬
terennteni et festinãtẽ paululũ

Expanded text:
praepara tibi diuitias, quas copraepara tibi diuitias, quas cotidie eroges et numquam deficiant, nis spargitur caput, antequam \'subeant morbi tristisque senectus et labor et durae rapiat inclementia mortis.\' nihil in te mediocre contentus sum: totum summum, totum perfectum desidero. sanctum Uigilantium presbyterum qua auiditate smelius est ut ipsius verbis, quam meis discas litteris: qui cur tam cito a nobis profectus sit, et nos reliquerit, non possum dicere, ne laedere quempiam videar. Tamen quasi praetereuntem et festinantem
Abbreviated transcription (Latin):
licano coturno actollitur. et cũ gre¬
cie floribus adoruetur. longis inter¬
dumperiodis inuoluitur. et alecti¬
oue sumplicũ fratruũ procul est. Ca¬
ceo de ceteris uel defiictis uł etiã ad
post nos alii iudicabint. Ad te uenias
precabor ne assentationẽ in necessitu¬
Uinẽ suspiceris. quin potius uelerro¬
re me estimato uł aurerelabi. quou
dmicie adulatione deciꝑe. Magnũ
habes ingeniũ et inf̾initam sermo.¬
nis suꝑlectilem. et facile loqueris
otpure. facilitasq ip̃a et plrrtas
micta prudencie est. Capite ꝗrpe
sanooiẽs sonsusuigent. huic pru¬
deutie et eloquẽtie si accederet
uł studiũ uel intelligentia scrip¬
turarĩ uiderem te breuẽ arcem
tenere nostroꝵ et ascendẽtẽ cum
iacobtecta sron. canere in doma¬
tibus quod in cubilibus cognostes
Atcingere te queso accingere. Mi¬
chib sine maguonita labore dedit
mortalibus. Nobileu te eccłia ha¬
beat. ut prius senatus habuito

Expanded text:
licano coturno adtollitur et, cum Graelicano coturno adtollitur et, cum Graeciae floribus adornetur, longis interdum periodis inuoluitur et a lectione simpliciorum fratrum procul est. taceo de ceteris uel defunctis uel adhuc uiartem post nos alii indicabunt. Ad te ipsum uprecabor, ne adsentationem in necessitudine suspiceris; quin potius uel errare me aestimato uel amore labi quam amicum adulatione decipere. magnum habes ingenium, infinitam sermonis supellectilem: et facile loqueris et pure, facilitasque ipsa et puritas mixta prudentiae est. capite quippe sano omnes sensus uigent. huic prudentiae et eloquentiae si accederet uel studium uel intellegentia scripturarum, uiderem te breui arcem tenere nostrorum et ascendentem cura Ioab tecta Sion canere in domatibus, quod in cubiculis cognouisses. accingere, quaeso te, accingere. nil sine magno uita labore dedit mortalibus. nobilem te ecclesia habeat, ut prius senatus habuit.
Abbreviated transcription (Latin):
batur. et contestans mysticũ esse̾.
quod dicebatu. aiebat. Qui ha¬
bet aures audiendi andiat Ilisso
aperta fuerint iunuersa que sco¬
ta sunt ab eo. qui habet clauemi dd̾
qui aperit et neuio cl audit. clau¬
dit et ueno aperit. nuillo aliore¬
serante paudentur. Si haberes
hoc fundamentĩ in morsi quasi
extreina manus in tuo opere duce¬
nichil. ichil doctiis. nichilq
lacluius tuis haberemus uolum¬
nibus. Tercullianus creber estin
sentenciis. sed difficilis in loquendo.
d catus crprianus instar fontis
purisliu dulcis incedit et placi¬
uus. et cũ totus sit in exhortati¬
oue uirtutũ occupatus ꝑsequtio¬
ouis augustus scrapturas diliuias
uequaꝙs disseruit. In clito uctoriuus
inartirio coronatus quod intelligit
eloqui nõ potest. Lactantius quasi
quidã fluuius cloquẽcie tulliane.
utmã tam ura affirmare potuisset
qͣ facile aliena destruxit. Arnobius
nequalis et iiuicis est et absq oꝑis

Expanded text:
batur et contestans mysticum esse, batur et contestans mysticum esse, quod dicebatur, aiebat: qui habetaures audiendi, audiat. nisi aperta fuerint uniuersa, quae scripta sunt, ab eo, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo eludit, eludit et nemo aperit, nullo alio reserante pandentur. si haberes hoc fundamentum, immo quasi extrema manus in tuo opere ducenihil doctius nihilque Latinius tuis haberemus uoluminibus. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo. beatus Cyprianus instar fontis purissimi dulcis incedit et placidus et, cum totus sit in exhortatione uirtutum, occupatus persecutionis angustiis scripturas diuinas nequaquam disseruit. inclito Uictorinus martyrio coronatus, quod intellegit, eloqui non potest. Lactantius, quasi quidam fluuius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra adfirmare potuisset, quam facile aliena destruxit! Arnobius inaequalis et nimius est et absque oper
Abbreviated transcription (Latin):
dimenta habes. qualis exercitat᷑
miles eris. Osi uchi liceret istius
modi ingenũ nõ paonios montes.
et elicoius uertices ut poctxoga¬
muit. sed ꝑ syon et actabarimi et
synaui et ex celsa ducere scriptu¬
rarie. si contingeret docere que
didici : et quasi pernanus iupͥ¬
steria tradere prophetaꝵ: nasce¬
retur nobis aliquid quod docta gre¬
cra nõ hãberet. Audi ergo michi
consorue. aiice . germaue. a¬
sculta paulisper quo inscripturis
sauctis calle gradiaris. Totũ qd
legimus in diuinis libris uitet qui¬
dem et fulget etiam nncortice. s
dulcius ininedulla est. Qui esse
uult nucleũ frangit nucẽ. Reue¬
la inquid dauid oculos meos. et
cõsiderabo murabilia de legetua
eitantus prophã tenebras igno¬
raucie cõfitetur. qua nos putas
paruulos et penc lactentes inscicie
nocte circnudari. Hoc autẽ uela¬
men nõ solũi facie moysi. sedetiã¬
n euuãgelistis et mapłis positũ est
Turbis saluator n parabolis loque¬

Expanded text:
rudimenta, qualis exercitatus rudimenta, qualis exercitatus miles eris! o si mihi liceret istius modi ingenium non per Aonios montes et Heliconis uertices, ut poetae canunt, sed per Sion et Itabyrium et Sina et excelsa ducere scripturarum, si contingeret docere, quae didici, et quasi per manus mysteria tradere prophetarum, nasceretur nobis aliquid, quod docta Graecia non haberet. Audi ergo, mi conserue, amice, germane, ausculta paulisper, quo in scripturis sanctis calle gradiaris. totum, quod legimus in diuinis libris, nitet quidem et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. qui esse uult nuculeum, frangit nucem. reuela, inquit Dauid, oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. si tantus propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas paruulos et paene lactantes inscitiae nocte circumdari? hoc autem uelamen non solum in facie Moysi, sed et in euangelistis et in apostolis positum est. turbis saluator in parabolis loque
Abbreviated transcription (Latin):
Ego te inquit nitus et incute no¬
ui esse xpianũ. Graude est nõui¬
deri et uescio quomõ plusplacet
mũdo qui xp̃o displicet. Hec nõ
suis ut auuit niuieruã. se diugre¬
dientem pellagus auucus atm̃cũ
iuonui. malens ate facultatẽ me¬
dosio principe prudenter ornate¬
q comipositũ transinisisti liben¬
ter legi. et precipue michi in eo
sub distinctio placuit. Cimiꝗt
in pͥuus partibus uincas alios
in uiltiuus pene te ipĩ superae.
Sed et ipiñ genus eloquii tersum
est et nitidũ. Et tu cũ tulliana lu¬
ceat puritate. crebrũ est nisentẽ¬
cus. Nacet enĩ ut ait que daui oro
in qua tantũ uerba laudantur
Preterea magua est rerũ cõsequẽ¬
tia etalreꝵ pender ex altero Quid
assumpseris. nol funs suꝑioꝵ uel in¬
itiũ sequẽtiũ est. Felix theodosius
qui atali xpi oratore defenditur.¬
Filustras purpurã eius. et utilita¬
temi leguin futuris seculis cõsecra¬
sti Macte uirtute. qui talia ru

Expanded text:
ego te, inquit, intus et in cute noego te, inquit, intus et in cute noui. esse Christianum grande est, non uideri. et nescio quomodo plus placent mundo, quae Christo displicent. haec non sudientem pelagus, amicus amicum monui, malens a te facultatem medosio principe prudenter ornateque compositum transmisisti, libenter legi; et praecipue mihi in eo subdivisio placuit. Cumque in primis partibus vincas alios, in penultimis teipsum superas. Sed et ipsum genus eloquii pressum est et nitidum: et cum Tulliana luceat puritate, crebrum est in sententiis. Jacet enim ut ait quidam oratio in qua tantum verba laudantur. Praeterea magna est rerum consequentia, et alterum pendet ex altero. Quidquid assumpseris, vel finis superiorum, vel initium sequentium est. Felix Theodosius, qui a tali illustrasti purpuras eius et utilitatem legum futuris saeculis consecrasti. macte uirtute: qui talia habes
Abbreviated transcription (Latin):
supplauteris insidiis. Non mnultũ di¬
stat in uicio uel decipere posse uel de¬
cipi . Xpĩanũ quẽ senseris tibi aut sẽ¬
per aut crebro de nũmis loquẽtẽ ex¬
cepta elemosma que indifferenter
omibus patet instigatorem habero.
potiusꝙͣ monachũ. Preter uictum
et uestitũ et manifestas necessitates
uichil cuꝙͣ tribuas. ne filioꝵ panẽ
canes comiedant. Uerũ xp̃i teuiplũ
anima credentis est. Illaui exorna illã
uesti. illi offer donaria i illa xp̃m̃
suscipe. Queutilitas parietes fulge
gẽiuis. et xpm̃ in pauperẽ fame mori
Iam nõ sint tua que possides. Dispẽ¬
satiotibi credita est. Meiuento ana¬
nie et saphire. Illi sua cuuide resẽr¬
uauerũt. tu cõsiderane xp̃i substã¬
tia impudenter effundas. idest ne
numoderato iudicio rem pauperũ.
tribuas nõ paupcribus: et scdũ dic¬
tũ prudentissum uiri liberalitate
liberalitas pereat. Noli aspicere
ad faleras et uoiã uana catonũ.

Expanded text:
supplanteris insidiis. non multum disupplanteris insidiis. non multum distat in uitio uel decipere posse uel decipi Christianum. quem senseris tibi aut semper aut crebro de nummis loquentem excepta elemosyna, quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachum. praeter uictum et uestitum et manifestas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant. Uerum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam uesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe. quae utilitas parietes fulgere gemmis et Christum in paupere fame mori? iam non sunt tua, quae possides; dispesatio tibi credita est. Memento Ananiae et Sapphyrae: illi timide sua servaverunt. Tu considera ne Christi substantiam imprudenter effundas, id est, ne inmoderato iudicio rem pauperum tribuas non pauperibus et secundum dictum prudentissimi uiri liberalitate liberalitas pereat. noli aspicere ad phaleras et nomina uana Catonum.
Abbreviated transcription (Latin):
iis dormiendũ. Rumusculos et glo¬
riolas et palpantes adulatores quali
hostes fuge. Pauperibus et fratrib
refrigeria sumptuũ mau ꝓpria
distribue. Para est in honiuubus fides.
Nou credisuorũ esse quoddico. Cogita
uide loculos. Humilitatẽ uestiũ tuinẽ¬
ti animo nõ appetas. Seculariũ et
maxime potentiũ consortia denita
Quid tibi necesse est ea uidere tre¬
brius. quoꝵ contemptu mon achiis eẽ
cepisti. Soror precipue tua matro¬
uaꝵ declinet colloquia. nec inter se¬
ricas uestes et gemmas circũ sedẽtuã
feminaꝵ se sordidatã aut doleat aut
miretur. quia alterũ propositi pemi¬
tencia. alteꝵ iactancie seminariũ
est. Caue nequasi fidelis et famosus
tuoꝵ quondam dispensãtor alienã
peccuniam distr ibuendã accipias.
Intelligis que loquor. Dedit eñĩ tibi
dũs in om̃ib intellectũ. habetosim¬
plicitatẽ colũbe. nec cuiꝙͣ machine¬
ris dolos. et serpentis astiitiã nc alioꝵ

Expanded text:
us dormiendum. rumusculos et glous dormiendum. rumusculos et gloriolas et palpantes adulatores quasi hostes fuge. pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue; rara est in hominibus fides. non credis uerum esse, quod dico? cogita Indae loculos. humilitatem uestium tumenti animo non appetas, saecularium et maxime potentium consortia deuita. quid tibi necesse est ea uidere crebrius, quorum contemptu monachus esse coepisti? soror praecipue tua matronarum declinet colloquia nec inter sericas uestes et gemmas circumsedentium feminarum se sordidatam aut doleat aut miretur, quia alterum propositi paenitentia, alterum iactantiae seminarium est. caue, ne quasi fidelis et famosus tuorum quondam dispensator alienam pecuniam distribuendam accipias. intellegis, quid loquar; dedit enim tibi dominus in omnibus intellectum. habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
ascendisse cũ ichu. et huĩ filii
sunt qui in tabernaculis semper
habitantes. ad extremũ propter
inruptionem chaldaici exercitꝰ
hierosoliuiã intrare compulsi.
hanc pͥmã captiuitatẽ sustinu¬
isse dicinitur. qd̾ post solitudinis
libertatem urbe quasi carcere scĩt
du : siue hic siue ibi multitudines
honimũ et officia et salutationes et
cõuiuia ueluti quasdã cathenas
fugias uoluptatũ. Sit uilis et uesꝑ¬
rinuscibus. olera et legiuina inter¬
dũq pisciculos prosũnuis ducas de¬
licus. Qui xp̃m denderat ex illõ
pane uescitur nõ querit magnopere
quã de preciosis cibis stercus fiat.
Quicquid post gulã nõ sennitur ide
tibi sit qd̾ pauis et legunima. Habes
aduersũ iouinianũ libros de cõtep̃¬
tuuentris et guituris plenius disse¬
rentes. Semper in in ariu tua sacra
sit lectio frequẽter orandũ. et fle¬
xo corpore mens erigenda ad deua
Trebre iugilie et uentre nacuo sepi¬

Expanded text:
ascendisse cum Hieu; et huius filii ascendisse cum Hieu; et huius filii sunt, qui in tabernaculis semper habitantes ad extremum propter inruptionem Chaldaici exercitus Hierosolymam intrare conpulsi hanc primam captiuitatem sustinuisse dicuntur, quod post solitudinis libertatem urbe quasi carcere sunt du, siue hic siue ibi multitudines hominum et officia et salutationes et conuiuia ueluti quasdam catenas fugias uoluptatum. sit nilis et uespertinus cibus holera et legumina interdumque pisciculos pro summis ducas deliciis. qui Christum desiderat et illo pane uescitur, non quaerit magnopere, quam de pretiosis cibis stercus conficiat. quicquid post gulam non sentitur, idem tibi sit, quod panis et legumina. habes aduersus Iouinianum libros de contemptu uentris et gutturis plenius disserentes. semper in manu tua sacra sit lectio, frequenter orandum et flexo corpore mens erigenda ad dominum. crebrae uigiliae et uentre uacuo saepi
Abbreviated transcription (Latin):
menandrũ. terentiũ. Hrstorici. ex̃¬
cididen. salustiũ. herodotũ. linũ
Oratores. lisiam. graccos. deuioste
postolos et apłicos uiros. quoꝵ hono¬
reui possidentes hrẽ uitantur et
meritũ. Nosautẽ habenius propo¬
siti nr̃i priucipes. paulũ authoniũ
iuliauũ hẏlariũ. inchariũ. et ut
ad scripturarũ auctoritatẽ ⁊edeã
nr̃ priuceps helyas. nr̃ helyseus
nrĩ duces filii prophetaꝵ qui ha¬
bitabant in agris et solitudiue et
faciebant sibi tabernacula ꝓpterꝰ
fluenta iordanis. De his sunt et
illi filii ⁊ echab qui unũ et sice¬
ram nõ bibebant. qui moraban¬
tur in tentoriis: qui dei ꝑ hiere¬
uriam uoce laudantur. et ꝓmitti
eis quod nõ deficiat de stirpe eoꝵ
uir stans coram dũo. Hoc reor
et septuagesini psalini titulũ sigͥ¬
ficare filioꝵ ionadab et eoꝵ qui
pͥiui in captiuitatẽ ducti siuit.
Iste est ionadab filius rechab qui
in regnoꝵ libro scribitur curtiun

Expanded text:
Menandrum, Terrentium; historici TucMenandrum, Terrentium; historici Tuchididem, Salustium, Herodotum, Livium; oratores Lisiam, Graccos, Demosthenpostolos et apostolicos uiros; quorum. honorem possidentes habere nitantur et meritum. nos autem habemus propositi nostri principes Paulos, Antonios, Iulianos, Hilarionas, Macarios; et ut ad scripturarum auctoritatem redeam, noster princeps Helias, noster Helisaeus, nostri duces filii prophetarum, qui habitabant in agris et solitudine et faciebant sibi tabernacula propter fluenta Iordanis. de his sunt et illi filii Rechab, qui uinum et siceram non bibebant, qui morabantur in tentoriis, qui dei per Hieremiam uoce laudantur, et promittitur eis, quod non deficiat de stirpe eorum uir stans coram domino. hoc reor et septuagesimi psalmi titulum significare: filiorum Ionadab et eorum, qui primi in captiuitatem ducti sunt. iste est Ionadab, filius Rechab, qui in Regnorum libro scribitur currum
Abbreviated transcription (Latin):
quẽtaretur. expetendũ reuera
huuisinodi cuuctis monachis ess
habitaciulũ. Nunc uero sũme stul¬
ncie est. iriuĩciare scło. dimitt̾e
profitor. et inter maiores populos
peregre uuere quã eras iuchur̃
nupatria. De toto huic orbe cõcuor¬
ritur. Pleua est ciuitas uinuer¬
si geueris honunibus. et tanta
ntriusq sexus cõstipatio ut quod
alibi exparte fugiebas hic totu
sustiuere cogaris/ Quia igitur
fraterne iuterrogas per quãuia
uicenere debeas reuelara tecum
facie loquar. Si officiũ iuserer¬
core presbitori si epãtus te uł opẽ
uel ouus forte delectat. iiuemi
mebibus et castellis. et alioꝵ salu¬
tem fac lucrĩ aiume tue Sour
antencupis esse quod diceris mo¬
nachus id est solus. quid facoseu
nabitus que utiq nõ sunt solor
huuiquodq propositũ principessios
rabucios icgulos scipiones pbi¬
selophis propouaut sibi prtagorã
so cratem platoriem. aristotelem
Poote emulentur omorũ. uiegiliu.

Expanded text:
quentaretur, expetendum reuera quentaretur, expetendum reuera huiusce modi cunctis monachis esset habitaculum; nunc uero summae stultitiae est renuntiare saeculo, dimittere profiteri et inter maiores populos peregre uiuere, \'quam eras uicturus in patria. de toto huc orbe concurritur; plena est ciuitas uniuersi generis hominibus et tanta utriusque sexus constipatio, ut, quod alibi ex parte fugiebas, hic totum sustinere cogaris. Quia igitur fraterne interrogas. per quam uiam incedere debeas, reuelata tecum facie loquar. si officium uis exercere presbyteri, si episcopatus te uel opus uel honos forte delectat, uiue in urbibus et castellis et aliorum salutem fac lucrum animae tuae. sin autem cupis esse, quod diceris, monachus, id est solus, quid facis in urbibus, quae utique non sunt solorum unumquodque propositum principeFabritios, Regulos, Scipiones; philosophi proponant sibi Pithagoram, Socratem, Platonem, Aristotilem; poete emulentur Homerum, Virgilium,
Abbreviated transcription (Latin):
dum̃ habere miercedem. Neuera
ut simpliciter motũ mẽtis mee fate¬
ar. consideraus et propositũ tuũ
et ardorem quoscło renũciasti. dif¬
fereutias in locis arbitror. si uirbib
et frequentia urbiũ de relicta in
agello habites. et xpiñ querasinso¬
litudiue. et ores solus in mõte cu
tibus per fruarris. id est ut et urbe
careas. et propositũ monachi nõ
amitas. Od̾ loquor nõ de ep̃ĩs. uõ
do presbiteris. nõ de clericis loquor.
quoꝵ aliud officiũ est. sed demo¬
macho. et de monacho quondã
apud scliũ nobili. Qui iderco
preciũ possessionũ suaꝵ ad pedes
apłoꝵ posuit. docens pecunias
esse alcandã. ut lmiliteret
secreto inc titaus semꝑ cõtep̃nat
quod senel cõtep̃serat. Sicri¬
u et desurrectiomis loca nõ essẽt
murbe celeberrima in quacuria
in qua aula militũ in qua scorta
muni scurre. et ouunã sint que so¬
lent esse inceteris urbibus uel si
monachoꝵ solũ modo turbis fre¬

Expanded text:
deum nostrum haber6 mercedem. reuera, deum nostrum haber6 mercedem. reuera, ut simpliciter motum mentis meae fatear, considerans et propositum tuum et ardorem, quo saeculo renuntiasti, differentias in locis arbitror, si urbibus et frequentia urbium derelicta in agello habites et Christum quaeras in solitudine et ores solus in monte cum tibus perfruaris, id est, ut et urbe careas et propositum monachi non amittas. quod loquor, non de episcopis, non de presbyteris, non de clericis loquor, quorum aliud officium est, sed de monacho et monacho quondam apud saeculum nobili, qui idcirco pretium possessionum suarum ad pedes apostolorum posuit docens pecuniam esse calcandam, ut humiliter et secreto uictitans semper contemnat, quod semel contempserat. si crucis et resurrectionis loca non essent in urbe celeberrima, in qua curia, in qua ala militum, in qua scorta, mimi, scurrae et omnia sunt, quae solent esse in ceteris urbibus, uel si monachorum solummodo turbis fre
Abbreviated transcription (Latin):
larion cũ palestims eẽt et ia pa¬
lestina uineret. una tantũ die ii¬
dit hicrosolimiã ut nõ cõtepueret
sc̾ã loca propter uiciniam nec rur¬
sũs duin deũ loco cõcludere uide¬
retut. Abadriani tpr̃ibus usq ad
imperiũ constantim ꝑ auuos coe¬
citer centũ octoginta in locore¬
surrectionis sinuilachrũ iouis in
crucis rupe statua ex marmore
uencris a gentilibis posita coleba¬
tur estiinantib ꝑ sequtõis aucto¬
ribus quod ex tollerent nobis fidẽ
reurnctionis et cruicis. si loca
locin mĩc nram̃ et angustissimũ
urbis locũ de quopsaltista cauit.
uerta de ferra orta est. lucusm
umbra bathaniur idest adoiidis.
et specu nibi quondam xpũs par¬
aim isnagi. neneris amasius plã¬
gobatir. Qurinquies hec tamlõ¬
go epetita principio  Bidelee
quicqs fidertuc de esse putes qa
hieroso lunã nõ indisti. nec nos id cirto
meliores estunes ꝗd hius̃ loci habita¬
cĩlo fruiuur. sed sine hac sine ali¬
bi equalẽte pro oꝑibus tus apud

Expanded text:
Palaestinus esset, in Palaestina uiueret, uno tantum die uidit Hierosolymam, ut nec contemneret sancta loca propter uiciniam nec rursus deum loco eludere uideretur. ab Adriani temporibus usque ad impe- rium Constantini per annos circiter centum octoginta in loco resurrectionis simulacrum Iouis, in crucis rupe statua ex marmore Ueneris a gentilibus posita colebatur aestimantibus persecutionis auctoribus, quod tollerent nobis fidem resurrectionis et crucis, si loca leem nunc nostram, et augustissimum orbis locum de quo Psalmista canit: Veritas de terra orta est , lucus inumbrabat Thamuz, id est, Adonidis: et in specu, ubi quondam Christus parvulus vagiit, Veneris amasius plangebatur. 4. Cur, inquies, haec tam longo repetita principio? Videlicet ne quidquam fidei tuae deesse putes, quia Jerosolymam non vidisti: nec nos idcirco meliores aestimes, quod hujus loci habitaculo fruimur, sed siue hic siue alibi aequalem te pro operibus tuis apud
Abbreviated transcription (Latin):
et uile iactare palholũ. Crathes
ille thebanus homo quondã ditis¬
simus cũ ad philo sophandũ athe¬
uaspergeret. maguũ auri pon¬
dus abiecit in mare̾. Nec putaũ
se posse et uirtutes sumul et diui¬
tias possidere. Nos suffarciuati
auro xpm̃ pauperẽ sequimur. et
sub pretextu elemosine pristinis
opibus incubantes. qͥmodo possu¬
mus aliena fideliter distribuere.
qui urã fiuude reseruamus : Ple¬
isuenter facile de ieuus dis¬
putat. Non ierosolime fuisse. sed
ierosolimis bene uixisse. laudãdĩ
est. Illa expetenda est ciuitas nõ
que occidit ꝓphãs et xp̃i sangͥne
fudit. sed quã flunims impetus
letificat. que inmonte sita celari
nõ potest. quã matrẽ scõꝵ aplũs
clamitat. in qua se municipatũ
cũ ustis habere letatur. Neq
uero hoc dicens memet ip̃m m.¬
cõstantie redargno dampnoq
quod fatio. ut frustra udear
ad exemplũ abrabe et meos et
patnam reliquisse. Sed nõ au¬

Expanded text:
et uile iactare palliolum. Crates et uile iactare palliolum. Crates ille Thebanus, homo quondam ditissimus, cum ad philosophandum Athenas pergeret, magnum auri pondus abiecit nec putauit se posse et uirtutes simul et diuitias possidere. nos suffarcinati auro Christum pauperem sequimur et sub praetexto elemosynae pristinis opibus incubantes quomodo possumus aliena fideliter distribuere, qui nostra timide reseruamus? plenus \'uenter facile de ieiuniis disputat. non Hierosolymis fuisse, sed Hierosolymis bene uixisse laudandum est. illa, illa expetenda est ciuitas, non quae occidit prophetas et Christi sanguinem fudit, sed quam fluminis impetus laetificat, quae in monte sita celari non potest, quam matrem sanctorum apostolus clamitat, in qua se municipatum cum iustis habere laetatur. < Neque uero hoc dicens memet ipsum inconstantiae redarguo damnoque, quod facio, ut frustra uidear ad exemplum Abraham et meos et patriam reliquisse, sed non au
Abbreviated transcription (Latin):
quondã audierat. tu autẽ homo dux
nieus et uotus meus in domoder a¬
bulciouniꝰ cũ consensu. proditor aunci.
magistri. saluatoris arguiur uoce.
et nodũ informis leti trabe nec̾tir
ab alta. Econtrario latro trutem
mutat paradiso. et facit honuicidũ
pena martrriũ. Quanti hodie diu
uiuendo portant fimera sua. et qua¬
si sepulchra de albata plena sunt
ossibus mortuoꝵ. Subitus calor.
longũ uncit teporem. Demq et
tu andita sententia saluamoris. si
us perfectus esse uade uende omĩa
que habes et da pauꝑibus et ueni sẽ¬
quere me. uerba uertis in opere.
et midã crucem midiis sequens
expeditior et leuior ascendus sca¬
lam iacob. Timnicã nutas cũ aiõ.
nec pleno marsupio gloriosassor¬
des appetis. sed puris mambus et
candido pectore pauperẽ te et spũ
et opibus gloriaris. Nichilem̃ ẽ
graude tasti et lurida facie nes
simulareuel ostentare ienimã.
Possessionũ redditib habinidare.

Expanded text:
quondam audierat: tu autem, homo, dux quondam audierat: tu autem, homo, dux meus et notus meus; in domo dei ambulauimus cum consensu, proditor amici, magistri, saluatoris arguitur et nodum informis leti trabe nectit ab alta. at e contrario latro crucem mutat paradiso et facit homicidii poena martyrem. quanti hodie diu uiuendo portant funera sua et quasi sepulchra dealbata pleni sunt ossibus mortuorum! subitus calor longum uincit teporem. Denique et tu audita sententia saluatoris: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me, uerba uertis in opera et nudam crucem nudus sequens expeditior et leuior scandis scalam Iacob. tunicam mutas cum animo nec pleno marsuppio gloriosas sordes adpetis, sed puris manibus et candido pectore pauperem te et spiritu et opibus gloriaris. jaihil est enim grande tristi et lurida facie uel simulare uel ostentare ieiunia, possessionum reditibus abundare
Abbreviated transcription (Latin):
ouus homo de bono cor¬
dis siu thesauro profert
ea que bona sũt. et ex
extollis. ultimãq parte cõuiuii
occupas. ut patris faulie iuditio
proucharis. Quid em̃ in nobisaut
quantulũ est. ut docte uocis uere¬
amur preconiũ. ut illo ore quo re¬
ligiosissimus priuceps de fenditur
humilesq iuodici laudemur: Noli
itaq frater carissime annoꝵ nose¬
stimare numero. nec sapientiã cams
reputes. sed canos sapientie salono¬
ne testante cam homius prudẽtia
eius. Nam et morses septuagint a
presbiteros iubetur eligere quoe.
sciret esse pbr̃os utiq nõ euo sẽd
prudentia iudicandos. Et damhel
puer adhuc longeuos iudicat. atq
impudicos senes etas lasciua cõdep¬
nat. Noli inquã fidem pensare tẽ¬
poribus. nec meidcirco meliorem
putes quia prior in xp̃i exercitui
ceperim militare. Panlus aplũs
inuas electionis de ꝑsequtore mu¬
tatus. nouissimus in ordine pͥmus
imeritis est. quia extrenius licer
plis ot̃bus laborauit. Indasqui

Expanded text:
onus homo de bono cordis thesauro profert ea, quae bona sunt, et ex extollis ultimamque partem conuiuii occupas, ut patris familiae iudicio proueharis. quid equantulum est, ut doctae vocis mereamur praeconium? ut illo ore, quo religiosissimus Princeps defenditur, humiles modicique laudemur? Noli igitur, frater carissime, annorum nos 319 aestimare reputes, sed canos sapientia Salomone teste: cani hominis prudentia eius. nam et Moyses septuaginta presbyteros iubetur eligere, quos ipse sciret esse presbyteros, utique non aeuo, sed prudentia iudicandos, et Danihel adhuc puer et longaeuos iudicat, atque inpudicos senes aetas lasciua condemnat. noli, inquam, fidem pensare temporibus nec me idcirco meliorem putes, quod prior in Christi exercitu coeperim militare. Paulus apostolus in uas electionis de persecutore mutatus nouissimus in ordine, primus in meritis est, quia, extremus licet, plus omnibus laborauit. ludas, qui
Abbreviated transcription (Latin):
et adoratores eius inspũ et uerita¬
te ad orare cũ oportet. Spũs autẽ
spirat ubi nuilt. Dĩ est t̾ra et ꝓle¬
mtudoeis. Postꝙͣ siccato iudee
uellere iiiuersus orbis celesti ro¬
re perfusus est. et multi de orie¬
te et occidente uementes recubu¬
erũt in suui abrahe. et destitit no¬
intemplo. surgite inquit ab eamꝰ
hinc et adiudeos. relinquetur
uobis donuis ura deserta. Si ce¬
luĩ et terra pertransibũt utiqr
transibũt omĩa que terrena st.
Et crucis igitur et resurrectionis
loca his prosũt qui portant cru¬
coui suaui et cũ xp̃o resurgũt quot¬
tidie. qui diguos se tanto habita
ant ab apło uosestis templũ dei
et spũs scũs habitat in uobis. Et
de hie rosolunis et de brittamna
e qualiter partes aula celestis.
Reginĩ enĩ dei intrauosest. An¬

Expanded text:
ueritate adorare eum oportet. spiritus autem spirat, ubi uult. domini est terra et plenitudo eius. postquam siccato Iudaeae uellere uniuersus orbis caelesti rore perfusus est et multi de oriente et de occidente uenientes recubuerunt in sinu Abraham, desiit noin templo: surgite, inquit, abeamus hinc, et ad Iudaeos: relinquetur uobis domus uestra deserta. si caelum et terra pertransibunt, utique transibunt omnia, quae terrena sunt. et crucis igitur et resurrectionis loca his prosunt, qui portant crucem suam et cum Christo resurgunt cotidie, qui dignos se tanto exhibenant ab apostolo: uos estis templum dei et spiritus sanctus habitat in uobis. et de Hierosolymis et de Britannia aequaliter patet aula caelestis; regnum enim dei intra nos est. An