comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misteria scripturarum intentis studiis ꝑqui¬
rentem. In hoc eorum omnis flamina est. in
his toto uruntur incendio. qm̃quidem igno¬
rantie tenebris humanas obscurauerant m̃tes.
⁊ ꝑ hec obtinuerant ut dłs quidem ignoraret᷑:
ad ipsos uero duimi cultus studia tran̾ferrers.
Que putas iillos iundicta datur. que infert᷑
eis flamma penarum. cum uident hec lumi¬
ne ueritatis aꝑrri.⁊ fraudis sue nebulas ꝑ ag¬
nitionem legis diuine nidari: possident enĩ¬
se sepe etiam his qui agnouerunt deum. &
rursum in eis oꝑa ignorantie conantur oꝑari.
Neq enim sine ipsis consummatur omne
peccatum. Nam cum ad ulterium quis ad¬
mittit: non est utiq sine demone. uł cum ira
immod̾ata rapitur. uł cum diripit aliena. &
qui sedens adu̾sum ꝓximum suum detrahit.
⁊ adu̾sum filium matris sue ponit scandalũ.
non ẽ sine demone. Et ideo omnimodo agen¬
dum nob̾ est. ne forte egyptiorum pͥmogeni¬

Expanded text:
mysteria Scripturarum intentis studiis perquimysteria Scripturarum intentis studiis perquirentem: in hoc eorum omnibus  flammis est, in his toto uruntur incendio, quoniam quidem ignorantiae tenebris humanas obscuraverant mentes, et per haec obtinuerant ut Deus quidem ignoraretur, ad ipsos vero divini cultus studia transferrentur. Quae putas in illos vindicta datur, quae infertur eis flamma poenarum, cum vident haec lumine veritatis aperiri, et fraudis suae nebulas per agnitionem legis divinae nudari? Possident pe his etiam qui agnoverunt Deum, et rursus in eos opera ignorantiae conantur operari. Neque enim sine ipsis consummatur omne peccatum. Nam cum adulterium quis admittit, non est utique sine daemone. Vel cum ipsa  immorata rapitur, vel cum diripit aliena, et qui sedens adversus proximum suum detrahit, et adversus filium matris suae ponit scandalum, non est sine daemone. Et ideo agendum nobis est ne forte Aegyptiorum primogeni
Abbreviated transcription (Latin):
utiq uindicte dies. ⁊ inditium nondum ue¬
nerit. S hanc ego puto indemones fieri uin¬
dictam. cum eis qui abillis deceptus fuerat ut
idola coleret: ꝑ uerbum domini conuersus.
dm̃ colit. ⁊ ex ipso oꝑe conuersionis uindicta
ineum quideceꝑat datur. Similiter ⁊ siis qͥ¬
a demonib deceptus fuerat ad forncandum.
conuertatur ad pudiciciam. diligat castitatẽ.
errasse defleat: penitentie ipsius lacrimis uri¬
tur ⁊ incenditur demon. ⁊ fic uindicta datur
indeceptionis auctorem. Similit̾ etiam siqͥs
de suꝑbia adhumilitatem. de luxuria ad par¬
simoniam redeat. ꝑ hec singła demones qui
se in hec deceꝑant. flagellat. ⁊ cruciat. Quan¬
tis eos putatis agitormentis. si quem uideant
scłm uerbum domin uĩlere omnia sua que
possidet. ⁊ dare pauꝑib ⁊ tollere crucem suam
⁊ sequi xp̃m: Suꝑ omina uero eis est torm̃toꝵ
genera. suꝑ omnes penas: si quem uideant u̾¬
bo dei oꝑam dare. scientiam diume legis. or

Expanded text:
utique vindictae dies et judicii nondum venerit. Sed hanc ego puto in daemones fieri vindictam, cum is qui ab illis deceptus fuerat ut idola coleret, per verbum Domini conversus, Deum colit, et ex ipso opere conversionis, vindicta in eum qui deceperat datur. Similiter et si is qui daemonibus deceptus fuerat ad fornicandum convertatur ad pudicitiam, diligat castitatem, errasse se defleat, poenitentiae ipsius lacrymis uritur et incenditur daemon, et sic vindicta datur in deceptionis auctorem. Similiter etiam si quis de superbia ad humilitatem, de luxuria ad parcimoniam redeat, et per haec singula daemones qui se in haec deceperant flagellat et cruciat. Quantis eos putatis agi tormentis, si quem videant secundum verbum Domini vendere omnia sua quae possidet, et dare pauperibus, et tollere crucem suam et sequi Christum? Super omnia vero eis est tormentorum genera, et super omnes poenas, si quem videant verbo Dei operam dare, scientiam divinae legis et
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero ad sciłam de qua suꝑus memoraui¬
mus expositionem redeamiis. ⁊ anime in hac
uita posite ꝑ hec doceri intelligamus ꝓfectus.
que comuiersa degentili uita non tam moy¬
sen quam legem dei nec aaron. s sacerdotem
illum qui ꝑmanet inet̾num sequitur: anteqͣm
ad ꝑfectum ueniat. in heremo habitat ubi scili¬
cet exerceatur in preceptis domini. ⁊ ubi fides eiꝰ¬
in ea fuerit probata: inde uenit ad aliam.⁊ qua¬
si deuna mansione ad alteram transit. Et ibi cũ
obtimierit que acciderint ⁊ fideliter tulerit: ꝑ¬
git ad aliam ⁊ ita ꝑ singula queq temptam̃ta
uite ac fidei profectus mansionem habere dicit᷑.
in quib ꝑ singła uirtutum queruntꝰ augm̃ta.
⁊ impletur in his illud qđ scriptum est. ibunt
de uirtute in uirtutem. usquequo ꝑueniatur
ad ultimum. imimo ad suminum gradum uir¬
tutum. ⁊ transeat᷑ flumen dei: ac promissa sus¬

Expanded text:
Si vero ad secundam, de qua superius memoravimus, expositionem redeamus, et animae in hac vita positae per haec intelligamus profectus, quae conversa de gentili vita, non tam Moysen quam legem Dei, nec Aaron quam sacerdotem qui permanet in aeternum sequitur, antequam ad perfectum veniat, in eremo habitat, ubi scilicet et exerceatur in praeceptis Domini, et ubi fides ein ea fuerit probata, inde venit ad aliam, et quasi de una mansione ad alteram transit. Et ibi cum obtinuerit quae acciderint et fideliter tulerit, pergat ad aliam. Et ita per singula tentamenta vitae ac fidei profectus mansiones habere dicitur, in quibus per singula virtutum quaeruntur augmenta, et impletur in illis illud quod scriptum est: Ibunt de virtute in virtutem ; usquequo perveniatur ad ultimum, imo ad summum gradum virtutum, et transeatur flumen Dei ac promissa sus
Abbreviated transcription (Latin):
paro mansionem. Sunt gͦ multe ille manfio¬
nes que ad patrem dĩcunt in quib singulis qͥd
cause. quid utilitafis amme commoratio. quid¬
ue eruditionis. aut illuminationis accipiat. scit
ille solus futuri scłi pater. qui ait de semet ipso:
quia ego sum ostium. nemo uenit ad patrem
nisi ꝑ me: qui fortassis in his singłis mansio¬
nib unicuiq anime ostium fiet. ut ꝑ ipsum
intret. ⁊ ꝑ ipsum exeat.⁊ inueniat pascuai. &
iterum intret ad aliam. ⁊ inde ad aliam mansi¬
onem: usq quo ad ipsum ꝑueniat patrem. Sed¬

Expanded text:
Sunt ergo multae illae mansiones quae ad Patrem ducunt: in quibus singulis quid causae, quid utilitatis animae commoratio, quidve eruditionis aut illuminationis accipiat, scit ille solus futuri saeculi Pater, qui ait de semetipso, quia ego sum ostium . Nemo venit ad Patrem nisi per me . Qui fortassis in his singulis mansionibus unicuique animae ostium fiet, ut per ipsum intret, et per ipsum exeat, et inveniet pascua. Et iterum intret ad aliam, et inde ad aliam mansionem, usquequo ad ipsum perveniat Patrem. S
Abbreviated transcription (Latin):
ham usq ad dauidregem: generationes sunt¬
quatuordecim. ⁊ a daiid usq ad transinigratio-¬
nem babilonis: generationes sunt quatuorde¬
cim. ⁊ atransmigratione babilonis usq ad xp̃m:
generationes quatuordecim. Istas gͦ quadra¬

Expanded text:
ham usque ad David generationes quatuordecim, a David usque ad transmigrationem Babylonis generationes quatuordecim, a transmigratione Babylonis usque ad Christum generationes quatuordecim . » Ipso er
Abbreviated transcription (Latin):
Profecti funt inquit de amaritudine ⁊ uenert̃¬
in helim. helim ẽ ubi sunt duodecim fortes aqͣ¬
Nides post amaritudines. post asꝑitatem tẽp
tationum. quam te amena suscipiunt loca.
Nonuenisses ad palmas: nisi temptationes
amaritudinum ꝑtulisses. Nec uenisses ad dul¬
cedinem fontium: nisi prius que tristia fue¬
rant. ⁊ asꝑa suꝑasses. non quo iam finis sit in
his itineris ce ꝑfectio cunctorum: s dispensator
amimarum dͥs in ipso ttinere urtierit laborib¬
etiam quedam refrigeria. quib refoa anima. ce¬
reꝑata ꝓnitior redeat ad reliquos labores. he¬
lim tamen interpretat᷑ arietes. arietes duces st̃
saluatornr̃. s ce alios septuaginta: idcirconon
solum duodecim fontes. s ⁊ septuaginta ar¬
bores scribunt᷑ eẽ. palmarum. Et ipsi enĩ apłi
nominant᷑: sicut ⁊ ipse paulus dicit cum de
resurrectione saluatoris exponeret. Uisus ẽ.
inquit illis undecim. deinde apparuit ⁊ omĩ¬
bus apłis. in quo ostendit eẽ. ⁊ alios apłos: ex¬

Expanded text:
Profectique de amaritudine venerunt in Elim, ubi sunt duodecim fontes aquVides post amaritutationum, quae te amoena suscipiunt loca? Non venisses ad palmas, nisi tentationum amaritudines pertulisses. Nec venisses ad dulcedinem fontium, nisi quae tristia fuerant et aspera superasses. Non quo jam finis sit in terris his et perfectio cunctorum, sed dispensator animarum Deus in ipso itinere interserit laboribetiam quaedam refrigeria, quibus refota anima promptior redeat ad reliquos labores. Elim tamen interpretatur arietes. Arietes duces sunt Salvator noster, sed et alios septuaginta, idcirco non solum duodecim fontes, sed et septuaginta arbores scribuntur esse palmarum. Et ipsi enim apostoli nominantur. Sic et ipse Paulus dicit, cum de resurrectione Salvatoris exponeret: Visus est illis, inquit, undecim: deinde apparuit et omnibus apostolis . In quo ostendit esse et alios apostolos ex
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ quidic̃ Nirtute mea faciam. ⁊ sapientia intellectꝰ
mei auferam fines gentiũ. ⁊ fortitudinẽ eoꝵ dep̃dla¬
bor: ⁊ commouebo ciuitates que in habitantꝰ ⁊ uniũ¬
sum orbẽ t̾re capiã manu mea sicut nidum. Et it̾ dic̃
ponam throrũ meũ. sedebo inmonte excelso supͦ
montes altos qui sunt acd aquilonẽ. ascendã supra

Expanded text:
se est, qui dixit: Virtute mea faciam, et sapientia intellectus se est, qui dixit: Virtute mea faciam, et sapientia intellectus mei auferam fines gentium, et fortitudinem eorum depraedabor. Et commovebo civitates, quae inhabitantur, et universum orbem teponam thronum meum, sedebo in monte excelso super montes excelsos qui sunt ad aquilonem, ascendam super
Abbreviated transcription (Latin):
etiam aliis quibus libet gentium regib comparet᷑. Pn¬
ceps aũ dr mundi. non quia creauerit mundũ: sed
quia multi sunt in hoc mundo peccatores. Peccati anĩ
quia ipse pͥnceps. ẽ ido etiam mundi pͥnceps appel¬
latus. ẽ. inhis uidelicet qui nondum relinquentes mũ¬
dum conuertunt᷑ ao patrem. Scdm hoc etiam illud
dr. quia ominis mundus inmaligno positꝰ ẽ. Quid enĩ
b arguamur: quia diabolus pͥncipatũ tenet in nob:
Aut non palam ẽ. suoquo pͥncipe agat impudicꝰ m¬
cestꝰ inustus: Nunquid potest huusmodi homo di¬
cere quia sub xp̃o positus hec ago. etiam si sub xͥ
nomine. censeri uideat᷑. In quo xͦ pͥncipatũ gerit:
nula ibi immundicia. nulla innqͥtas adinittitur. nͨ
habere aliquem locum potest in uista cupiditas.
tudine ꝓuocantium: regem infructuosũ. regẽ supbr.
Quomͦ superbus. quomͦ elatus. docebit᷑ diaboluis: Ip¬

Expanded text:
etiam aliis quibuslibet gentium regibus, comparatur. Prinetiam aliis quibuslibet gentium regibus, comparatur. Princeps autem dicitur mundi, non quia creaverit mundum, sed quia multi sunt in hoc mundo peccatores. Peccati autem, quia ipse princeps est, ideo etiam mundi princeps appellatus est. In his videlicet qui nondum relinquentes mundum, convertuntur ad Patrem. Secundum hoc enim etiam illud dicitur: Quia omnis homo in maligno positus est. Quid bus arguamur quia diabolus principatum tenet in nobis; aut non palam est, sub quo principe agat impudicus, injustus? Nunquid non potest hujusmodi homo dicere, quia sub Christo positus haec ago, etiam si sub Christi nomine censeri videatur? In quo Christus principatum gerit, nulla ibi immunditia, nulla iniquitas admittitur. Nec habere aliquem locum potest injusta cupiditas. Studinem provocantem, regem infructuosum, regem superbum. Quomodo superbus, quomodo elatus docebitur diabolus? Ip
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ẽ. s dep̾cemur dñm ut aliquid dignum possi¬
mus inintiorib eius sensib ꝑuidere. Seõ duplicẽ
habet intp̃tationẽ. siue arbor infructuosa. siue eladꝰ
Mittit gͥ is y iegatos ad seon: mittit ad arbore infru¬
tuosa. mittt adelatu ⁊ suꝑbũ. hic aũ seon rer. ẽ a¬
morreorum qui ⁊ ipsi int̾ꝑtantur in amaritudinẽ add¬
ducentes. uł loquentes. Mittit gͦ ad seon regẽ amorreoꝵ.
moyses: u̾bis pacificis dicens. Transibimꝰ ꝑ t̾ram tuã.
Si scđd̾m spũalem intelligentiam dixerimus seon regẽ.
figuram tenere diaboli. quia ipse ẽ. elatus ⁊ infructu¬
osus: puto quod non debeas mirari quod eum dixe¬
rin regem. cum audias etiam ipsum dñm. ⁊ saluatorẽ
nr̃m in euangłiis de eo dicentẽ. Ecce nunc uenit pͥn¬
Et it̾ũ. Ecce nunc pͥnceps mundi huius mutet᷑ fo
ras. Si gͦ totius mundi pͥnceps. eẽ. in euangłiis dicit᷑.
non debet ad suidum uideri. si seon regi amorreoꝵ. uꝑ

Expanded text:
ta est, sed deprecemur Dominum, ut aliquid dignum possimus in interioribus sensibus pervidere. Seon duplicem habet interpretationem, sive arbor infructuosa, sive elatus. Mittit igitur Israel legatos ad Seon: mittit ad arborem infructuosam, mittit ad elatum et superbum. Hic autem Seon rex est Amorrhaeorum, qui et ipsi interpretantur in amaritudinem adducentes vel loquentes. Mittit ergo ad Seon regem Amorrhaeorum Moyses verbis pacificis, dicens: Transibimus per terram tuam. Si secundum spiritalem intelligentiam dixerimus Seon regem figuram tenere diaboli, quia ipse est elatus et infructuosus, puto quod non habeas mirari quod eum dixerim regem, cum audis ipsum etiam Dominum et Salvatorem nostrum, in Evangelio de eo dicentem: Ecce nunc venit prinEt iterum: Ecce nunc princeps huras . Si ergo totius mundi princeps esse in Evangeliis dicitur, non debet absurdum videri, si Seon regi Amorrhaeorum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ eẽ intra animam. Siuit ⁊ alii plurimi qͥ in
singłis quibusq scͥpturarũ sermonib ĩ delligun¬
t᷑ isensib. Est tam̃ eminentior cet̾s iste puteus ⁊
exius de quo inp̃senti loco scͥptura dic̃. quia
foderunt eum non quicumq communes hoĩes.
s pͥnciꝑes: ⁊ ad huc horum sub limiores. quos reges
appellauit. Propt̾ hoc ⁊ hyminis canitur do. ap̃
ad puteum. Hic ẽ. puteus quem dixit dñs ad moy¬
sen. Congrega popłm ⁊ dabo eis aquam deputeo.
pe.ostendimus. lex gͦ dei .ẽ: que te conuocat. ut ad
stantia subsistentẽ. uno tamen cum patre ⁊ sp̃u scõ
deitatis fonte nominatum. Ad hune gͦ puteũ id÷
moyses de me scripsit. Ut quid nos conuocat Ut
bibamus aquas ⁊ cantemus ei canticum. hoc ẽ corde

Expanded text:
mi, qui in singulis quibusque Scripturarum sermonibus intelliguntur et sensibus. Est tamen eminentior caeteris iste puteus et eximius, de quo et in praesenti loco Scriptura dicit, quia foderunt eum non quicunque communes homines, sed principes, et adhuc horum sublimiores, quos reges appellavit. Propter quod et canitur Deo apud  16. Hic est puteus quem dixit Dominus ad Moysen, Congrega populum, et dabo eis aquam libere. at stantia subsistentem, uno tamen cum Patre et Spiritu Deitatis fonte nominatum. Ad hunc ergo puteum, iMoyses de me scripsit . Vocat autem ut bibamus aquas, et cantemus ei canticum, id est, corde
Abbreviated transcription (Latin):
aliud gloriose glorificari. Nam dñs m̃s iħs. xͦ cũ
tꝰ. ẽ. quidem. quia uenit querere qd̃ perierat. ñ
tamen gloriose glorificatus. ẽ. D̾r enĩ de ipso. Na
uidimꝰ eumr: & non habebat spetiem neq deco¬
rem. Et uultus eius ignobił suꝑ filios homi

Expanded text:
aliud gloriose glorificari. Nam Dominus meus Jesus Chtus est quidem, quia venit quaerere quod perierat, non tamen gloriose glorificatus est, dicitur enim de ipso, « quia vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem, et vultus
Abbreviated transcription (Latin):
ulta quidem can¬
tica fieri legitimuᷤ
inscͥpturis diuinis.
horum tamen om̃iũ
pͥmũ tslud erit can¬
ticum qd egiptiis ce pharaone sub merso. popłs
di post uictoriam cecinit. moris quppe scõiũ
ẽ uͥ ad u̾sariuᷤ uincit᷑. tanqͣm qͥ sciant non sua
u̾ͥtute s di grã uictoriam factam: hẏmnũ deo
gratulationis offerre. Accipiunt tam̃ hymnum
canentes etiam timpana inmanib suis: sic̃ de
maria sorore moysi oe aaron refert᷑. Et tu gͦ si ma¬
re rubrũ transieris. si egiptios sub mergi iuderiᷤ.
&e extingui pharaonẽ atq in abyssi ꝓfundum
p̃cipitari: potes hyminuim cantare do. potes
uocem gratulationis emitere & dicere. Cante
habueris tympanũ inmanu tua. id⁊ si carnem
tuã cructsixeris cum uitiis &e concuipiscentiis:
ae mortificaueris m̃bra tua q̃ st̃ suꝑ. Et cñ uideamꝰ

Expanded text:
ulta quidem cantica fieri legimus in Scripturis divinis, horum tamen omnium primum istud est cand, Aegyptiis et Pharaone submerso, populus Dei post victoriam cecinit: moris quippe sanctorum est, ubi adversarius vincitur, tanquam qui sciant, non sua virtute, sed Dei gratia victoriam paratam, hymnum Deo gratulationis offerre: accipiunt tamen hymnum cantantes etiam tympana in manibus, sicut de Maria sorore Moysi et Aaron refertur, et tu ergo si mare Rubrum transieris, si Aegyptios submergi videris, et exstingui Pharaonem, atque in abyssi profundum praecipitari, potes hymnum cantare Deo, potes vocem gratulationis emittere et dicere: « Canthabueris tympanum in manu tua, id est, si carnem tuam crucifixeris cum vitiis et concupiscentiis, et si mortificaveris membra tua, quae sunt supra te
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stirit. S uͥ se ⁊ abulo substrauit. post bucellã
enim intronut in eum sathanasa allius habͤms¬
ȩquitare. Om̃s gͦ qui ꝑsecunt᷑ scõs equi sunt
hĩninentes: s habent ascensores quib agunt᷑.
angłos malos ce ideo feroces sunt. Si gͦ uicłis
tenr: scito quia ab ascensore suo demone ꝑ¬

Expanded text:
praestitit. Sed ubi se diabolo substravit post buccellam praestitit. Sed ubi se diabolo substravit post buccellam enim introivit in eum Satanas, asequitavit. Omnes ergo persecutores equi sunt hinnientes, sed habent angelos malos, quibus aguntur ascensores, et ideo feroces sunt. Si videris tem, scito quia ab ascensore pungit
Abbreviated transcription (Latin):
cum uenerit ingła patris &e scõrum angłorum.
cum uenerit inmaiestate sua iudicare t̾ram.
qnͣdo & uerum pharaonem. id÷ diabolum in¬
t̾siciet sp̃u oris sui: cum gͦ refulgebit inmaies¬
tat parris sui &e post ad uentum humiitaus
scd̾m nobis ingła ostendit aduentum: tunc ñ
solum glorificatur dominus. s gloriosȩ glo¬
rificatur. cumomnes ita honorisicant filium.
sicut honorificant patem. s quum & ascenso¬
rem ꝓ iecit inmare. Aduitor & ꝓtector factuᷤ¬
ẽ mͥ in salutem. Homines quinos insecuntur.
ȩqͥ sunt. Et ut ita dicam. om̃s qui in carne st̃
nati. figuralit ȩqui sunt: s habent ascensoreᷤ
suos. Sunt ȩqui quos dominus ascendit: &
circũ eunt omnem t̾ram. De quib d̾r. Et eqͥta¬
tus tuus salus. Sunt aũ equi qͥ ascensores habẽt
zabulũ & angłos eius. Iudas ȩquus erat. Sed
donet ascensorẽ habuit dñm: de ȩquitatu
salutis fuit. Cum cet̾is & enim apłis missus:
egrotis salutem. & sanitatem languentibuᷤ

Expanded text:
cum venerit in gloria Patris et sanctorum angelorum, cum venerit in majestate sua judicare terram, quando et verum Pharaonem, id est, diabolum, interficiet spiritu oris sui. Cum ergo refulgebit in majestate Patris sui, et post adventum humilitatis, secundum in nobis gloriae ostendit adventum, tunc non solum glorificatur Dominus, sed gloriose glorificatur, cum omnes ita glorificant Filium sicut honorificant Patrem. Equum et ascensorem projecit in mare. Forest mihi in salutem. Homines qui nos insequuntur equi sunt: et, ut ita dicam, omnes qui in carne nati sunt, figuraliter equi sunt, sed hi habent ascensores suos. Sunt equi quos Dominus ascendit, et circumeunt omnem terram. De quibus dicitur: Et equitatus tuus salus. Sunt autem equi qui ascensores habent diabolum et angelos ejus. Judas equus erat; sed donec ascensorem habuit Dominum, de equitatu salutis fuit. Cum caeteris etenim apostolis missus, aegrotis salutem et sanitatem languentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tia tecriores. inimpietate flagitiosiores. scito hoᷤᷤ¬
dequadrigis. eẽ. pharaonis. Ipsis sedet. ipsos
currui suo subiungit. in ipsis fert᷑ & uolitat:
ce ꝑ aꝑtos scelerũ campos: effusis eos agitat ha¬
benis. Sunt alii electi ascensores. Electi sine du¬
bio ad malitiã. S iam de ascensorib supͣ dixi¬
mus. Hunc etiam qui sint sternistͣtores: uide¬
amus. Mͥ uidentur ternistratores. ꝓ eodicr: ꝙ
tͥplex. ẽ. hominib peccandi uia. Aut enĩ infac¬
to. aut indicto. aut incogitatione peccat᷑. Et
id̾o ternistratores ꝑ singulos quosq dicunt᷑.
qͥtres istas in nobis peccandi obsideant uias.
oe speculent᷑ semꝑ atq mninsidiis agant: aut
ille ex misero homine sermonẽ malũ eliciat.
aut ille iniquũ opꝰ extorqueat. aut ille cogita¬
tionẽ pessimam rapiat. Deniq cẽ sem̃ u̾bi dđi
iͥ cadit oẽ deꝑit: triplex describit᷑ locꝰ. Unus

Expanded text:
tia tetia tede quadrigis esse Pharaonis ipsis: sed et ipsos currui suo subjungit, in ipsis fertur et volitat, et per apertos scelerum campos effusis eos agit habenis. Sunt alii electi ascensores, electi sine dubio ad malitiam. Sed jam de ascensoribus supra diximus, nunc etiam, qui sint terni statores videamus. Mihi videntur terni statores pro eo dici, quod triplex est hominibus peccandi via: aut enim in facto, aut in dicto, aut in cogitatione peccatur; et ideo trini statores per singulos quosque dicuntur, qui tres istas in nobis peccandi obsideant vias, et speculentur semper atque in insidiis agant, ut aut ille ex misero homine sermonem malum eliciat, aut ille iniquum opus extorqueat, aut ille cogitationem pessimam rapiat. Denique et semen verbi Dei, ubi cadit et deperit, triplex describitur locus, unus
Abbreviated transcription (Latin):
quod d̃s m̃s sit: glorificabo eum. Si uͦ cẽ istud
agnoscam quomͦ patͥs mei xͥ sit ds: oe exaltabo
unius dei constringat &e muniat ueritatẽ. De¬
um suum dicit: quem natura patrem uocat.
Dñs conteret bella: dñs nom̃. ẽ. illi. Nolo puteᷤᷤ
quia tantũ uisibiles pugnas conterit dñs: s
ce illas conterit quȩ nobis sunt non ad uersuᷤ
carnem ⁊ sanguinẽ. s ad uersus pͥncipatꝰ ce po¬
testates. & ad uersus mundi huius rectores tene¬
brarũ harũ. Dñs enim nomen. ẽ. illi. Et non. ẽ.
ulla creatura: cuius dñs ñ sit. Quadrigas pha¬
raonis &e ex̃citũ eius ꝑiecit inmare: electos as¬
censores ternistratores demersit in rubrum¬
mare. Pharao uelut potentior ĩmalitia: & reg¬
num nequitie tenens. quadrigas agit. Non eñĩ
satis. ẽ. illi um ȩ quo ascendẽ s plureᷤ simulagitat.
plures simuil plagis torti uerb̃is cogit. Qscũq uicł̃is
ĩ luxutia tͦpiores. in crudelitate seuores. in auari¬

Expanded text:
quod Deus meus sit Deus, glorificabo eum; si vero etiam istud agnoscam, quomodo Patris mei Christi sit Deus, extus, ut unius Dei constringat et uniat veritatem, Deum suum dicit, quem natura Patrem novit.nus conterens bella, Dominus nomen est illi. Nolo putes quia tantum visibiles pugnas conterit Dominus, sed et illas conterit quae nobis sunt non adversum carnem et sanguinem, sed adversum principatus et potestates et adversum mundi hujus rectores tenebrarum. Dominus enim nomen est illi, et non est ulla creatura cujus Dominus non sit. Quadrigas Pharaonis et exercitum ejus projecit in mare: electos ascensores, ternos statores demersit in Rubrummare. Pharao vero velut potentior in malitia, et regnum nequitiae tenens, quadrigas agit. Non illi satis est uni equo ascendere; plurimos simul agitat, plurimos simul plagis torti verberis cogit. Quoscunque videris in luxuria turpiores, in incredulitate saeviores, in avari
Abbreviated transcription (Latin):
habuimus patrem. & si nos in operib malis genu¬
sumaniuis ⁊ nos legem di. Nec nobis sordeat lt¬
cere eiꝰ uile tegimen: ⁊ obscurum. Que parua eiꝰ
sunt: ac lactentia concedamus. Que ꝑfecta ⁊ ua¬
galia eo locemꝰ. Grandem ⁊ ualidum habeamus
moy sen. Hichul de eo parum nichil humile sen¬
tiamus s magnificum totum. Iotum egregiũ
totum elsgans. i otum eñi magnum. ẽ: quicad
sp̃uale. ⁊ quicquid sublimis intelligentie. ẽ.

Expanded text:
habuimus patrem, si nos in operibus malis genusumamus legem Dei: non nobis sordeant litterae velut tegmen obscurum; quae parva ejus sunt et lactantia comedamus; quae perfectgalia collecemus. Grandem et validum habemus Mosen: nihil de eo parvum, nihil vile sentiamus, sed totum magnificum, totum egregium, totum elegans: totum enim magnum est, quod spirituale est, et sublimis intelligentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
uide.⁊ inclina aurem tuam. ⁊ obliuiscere popłm
tuũ. ⁊ domum patris tui: quia concupunt rex
speciem tuam. Hec gͦ. ẽ. que exiuit de domo pa
tris ⁊ uenit ad aqͣs ut lauet᷑ apeccatis: que con¬
tur apud suos: ibi agit infantiam. Cum aũ fortior
factus ẽ tunc indi̾cit᷑ ad eam: ce̾ ad optatur infi¬

Expanded text:
vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui, quia concupivit rex sptris, et venit ad aquas, ut lavaretur a peccatis quae contur apud suos, ibi agit infantiam; fortior factus ducitur ad eam, adoptatur in fi
Abbreviated transcription (Latin):
ta: Quid. ẽ. quod synagoga accepit ab eccłia: pu¬
dicens. Ego innongentem in emulationẽ uos in¬
ducam: ingentem insipientem in iram uoscõ¬
citabo. Et synagoga gͦ de eccłia istam mercedẽ
accepit: ut ultra ydola non colat. Nides. eñ eos¬
qͥ ergentib sunt ita ad dñm conuersos. ẽt ut ul

Expanded text:
 quid est quod Synagoga accipit ab Ecclesia? Pudicit: Ego in non gentem in aemulationem vos inducam: in gentem insipientem, in iram vos concitabo. Synagoga ergo de Ecclesia hanc mercedem accipit ut ultra idola non colat: videns enim gentiles ita ad Deum conversos, ut ultra
Abbreviated transcription (Latin):
quid dic̃ scͥptura: liebant in qͥd obstetrices dm̃:¬
trices: dixerunt ante nos quidam rationabił eru¬
ditionis formam tenere. Obstetrices enĩ medice q̃
fouent. Pruditio gͦ ista communis rationabił sci¬
entie ad omnẽ ꝓpemodum ꝑuenit sensũ: om̃s
rit: ⁊ uoluerit celestia querere.⁊ diuina sectarr.
nes. ad diuinorũ intelligentiam paratior ueni¬
et. Eẜ eñ una uelut passer. quȩ celsiora docet.
&e rationib doctrine pennis. inaltũ uolare pro¬
moralis. ẽ: mores componit. uerecundiam do
utriusq testamenti figuram seruare. Et seffora
que passer int̾pretatur: legi que sp̃ualis. ẽ. pos¬
se conferri. ꝓhua uͦ que rubens uł uerecundia . ẽ.¬
indicare euangłia. que xͥ sanguine rubent. ⁊ ꝑ
uniuersum mundum passionis eius rutilant cru¬
ore. Abhis gͦ amnne que nascuntur in eccłia uelut
obstitricib medicantur. q̃ua ex scͥpturarũ lectio¬
ne cuncta in eas eruditioneͥs medicina confertur.

Expanded text:
bant obstetrices Deumtrices docuerunt ante nos quamdam rationabilis eruditionis formam tenere. Obfovent: sic eruditio ista communis rationabilis scientiae ad omnes propemodum pertingit sensus: omnes erere, divina sectari, nes ad divirorum intelligentiam paratior veniret. Est enim una, velut passer, quae celsiora docet, et rationabilis doctrinae pennis in altum promoralis est, mores componit, verecundiam doctamenti figuram servare, et Sephora, quae passer interpretatur, legi, quae spiritualis est, convenire: Phua vero, quae rubens vel verecunda, indicare Evangelia, quae Christi sanguine rubent, et per universum mundum passionis cruore rutilant. Ab his ergo animae quae nascuntur in Ecclesia, velut obstetricibus medicantur, quia de Scripturis cuncta eruditionis medic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ rationabilit̾ scriptum uidebit᷑ s iͨ gͦ iste obste¬
trices quia timent dm̃. ⁊ timorem dĩ docent. ñ
faciunt p̃ceptũ regis egipti: s uiuificant mas¬
culos suos. Hec tamen dicit᷑ quia paruerint p̃¬
stetrices iste non inuficant feminas. Neq eñi
pecc̃a nutrumt᷑. hoc eñ uult pharao. cũ uiuifica¬
ri feminas iubet. S sola uirtꝰ excolit᷑: ⁊ ipsa sola¬
nutrit᷑. Herũ hec ad unũ quemq nr̃m referamꝰ

Expanded text:
 rationabiliter scriptum videbitur. Sic ergo istae obstetrices, quia timent Deum, id est, timorem Dei docent, non faciunt praeceptum regis Aegypti, sed vivificant masculos, nec tamen dicitur quia paruerunt ter dico, non vivificant feminas. Neque enim peccata nutriuntur, quod vult Pharao cum vivificari feminas jubet, sed sola virtus excolitur et nutritur. Verum haec ad unumquemq
Abbreviated transcription (Latin):
cupit ⁊ int̾imi. Cupit aũ quecumq carnis sunt
iuuere. Et que ad mat̾iam ꝑtinent corporalẽ:
hec ñ solñ uiuere. s augeri ⁊ excoli cupit. Hult
enim ut om̃s carnalia sapiant. temporalia de
altet ad celum ocłos suos: nemo requirat unde
huc uenerit. nemo patriam paradisi recordet᷑.
sũ gͦ uideris homines in uoluptatib ⁊ diniciis
uitam ducere: luxu fluitare: epulis. uino. con¬
uiuiis. libidinibus ⁊ impudicitiis oꝑam dare:
mistis scias quod rex egipti masculos necat. ⁊ uui¬
ex nulle ad dm̃ conuerti: ocłos sursũ erigere: q̃¬
istũ quasi masculũ qͣi uirũ cupit necari pharao.
pugnat. Odit tales: uinere eos in egypto non si¬
nit. Inde gͦ.ẽ. quod in hoc mundo seruicłi. ⁊ om̃s¬

Expanded text:
sunt, vivere, et quae ad materiam pertinent corporalem, hae non solum vivere, sed augeri et excoli: vult enim ut omnes carnalia sapiant, temporalia et levet ad coelum oculos; nemo requirat unde huc venerit; nemo patriam paradisum recordetur. Cum ergo videris homines in voluptatibus vitam ducere, luxu fluitare, conviviis et impudicitiis operam dare, scito quia in his rex Aegypti masculos necat, et viviille ad Deum converti, oculos sursum erigere, istum quasi masculum necari cupit Pharao, oppugnat; odit tales, vivere in Aegypto non sinit. Inde est quod in hoc mundo servi
Abbreviated transcription (Latin):
non conspectum uisibilem. s admentis me¬
moriam inferunt᷑. Beatus enim ẽ. ille qui
recordatur se boni aliquid opis egisse corã
hystoria ad hereditatem ruben ce gad. ⁊ dimi¬
die trib manasse. de qua proponentes aliqua
tionem spũalis intelligentie suscitare. Omnia
que dicunt᷑. non solum ex ipso qui dicitur ser¬
mone pensanda sunt: s oe ꝑsona dicentis mag¬

Expanded text:
non ad conspectum visibilem, sed ad mentis menon ad conspectum visibilem, sed ad mentis memoriam referuntur. Beatus est enim ille qui recordatur se boni aliquid operis egisse coram historia de haereditate Ruben et Gad et dimidiae tribus Manasse: de qua proponimus aliqua piritalis intelligentiae suscitare. Omnia quae dicuntur non solum ex ipso qui dicitur sermone pensanda sunt, sed et persona dicentis mag
Abbreviated transcription (Latin):
aut dextrale. aut cathenulam. Torques orna¬
mentum sapientie ẽ. Et in prouerbiis enĩ de
sapientia dicitur: quod qui acquisierit eam
torquem auream ponat circa collum suum.
uiriola ⁊ amilus ornamenta sunt manum
in quib oꝑum signant᷑ inditia. Similit̾ ce
dextrale. Cathenule uero uerbi. ⁊ doctrine
conexionem declarant. ad ꝓpitiandum in¬
quit dm̃ ꝓ nob̾. Si dicamus ꝓpt̾ aurum dm̃
propicium fieri hominibꝰ: uide quam ab¬
surdum. immo quam impium uidicetur.
hoc enmetiam in uiro bono notabile ducit᷑:
siaccepto auro ab inferiorib placet᷑. Quanto
ergo magis hoc de domino sentire ñ uenit:
Unde puto expositionis huius eccłastice
magis constare rationem: que ꝑ auri sp̃es ini¬
dicari docet ammiuirtutes: ⁊ bonorum ho¬
minum gesta. que sola offerri ab hominib
dignum est: ⁊ pro quib solis propitium fi
tribunis. ⁊ centurionibꝰ: ⁊ intulit illud in ta¬
bernaculum testimonii memoriale filiis is¬
rł coram domino. Uides quia que dicunt᷑.

Expanded text:
ut dextrale, aut catenulam. Torques ornamentum sapientiae. In Proverbiis enim de sapientia dicitur quod qui acquisierit eam, torquem auream ponat circa collum suum . Phiala et annulus ornamenta sunt manuum, in quibus operum signantur indicia. Similiter et dextrale. Catenulae vero verbi et doctrinae connexiones declarant. Ad propitiandum, inquit, Deum pro nobis. Si dicamus propter aurum Deum propitium fieri hominibus, vide quam absurdum, imo quam impium judicetur. Hoc enim etiam in viro bono turpe ducitur si accepto auro ab inferioribus placetur, quanto ergo magis hoc de Deo sentire non convenit? Unde puto expositionis hujus ecclesiasticae magis constare rationem, quae per auri species indicare solet animi virtutes et bonorum operum gesta, quae sola offerri Deo ab hominibus dignum est, et pro quibus solis propitium fietribunis et centurionibus; et intulit illud in tabernaculum testimonii, memoriale filiis Israel coram Domino. Vides quia quae dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ce dicebant. O uilia ouib fabricabimꝰ hic:
ce nos armati prima curma incedemus ante
fiuos ifrł: usquequo ꝑducamus eos insuũ
locum. Et hec promittentes mitigauerunt
moysen: ita ut commendaret eos iħu ⁊ eleata¬
ro. Ita enunscriptum ẽ. Et adhibuit eos moy¬
ses ad eleazarum sacerdotem. et ad iħm filum
naue.⁊ principes faimiliarum tribuum isrł:¬
⁊ ait ad eos moyses. Si transierint filii ruben.
⁊ filii gad nob̾cum iordanem. omnis armatꝰ
ad prelium coram dño. ⁊ obtinueritis terram
in conspectu ur̃o: dabitis eis t̾ram galaad in poᷤ¬
sessionem. Terre nomen inscripturis diumis
positum: diuersis significationib inuenimꝰ.
Et primo quidem t̾ra hec in qua habitamus:
non exuntio t̾ra uocitata ẽ. s arida. Et post hoc
que prius dicta fuerat arida. t̾re nomen acce¬
pit. Sicut celum istud uisibile. non abinitio
celum dictum ẽ. s prius firmamentum: postea
etiam celi uocabulo nuncupatum est. In prin¬

Expanded text:
et dicebant: Ovilia ovibus fabricamus hic et dicebant: Ovilia ovibus fabricamus hic et nos armati prima turma incedimus ante filios Israel, usquequo perducamus eos in locum suum. Et haec promittentes, mitigaverunt Moysen, ita ut ipse eos commendaret Jesu et Eleazaro. Ita enim scriptum est: Et adhibuit eos Moyses ad Eleazarum sacerdotem, et Jesum filium Nave, et principes familiarum tribuum, et ait ad eos Moyses: Si transierint filii Ruben et filii Gad vobiscum Jordanem omnes armati ad praelium coram Domino, et obtinueritis terram in conspectu vestro, dabitis eis terram Galaad in possessionem. Terrae nomen in Scripturis divinis positum diversis significationibus invenimus. Et primo quidem terra haec in qua habitamus non ex initio terra vocitata est, sed arida. Et post haec quae prius dicta fuerat arida, terrae nomen accepit. Sic et coelum istud visibile non ab initio coelum dictum est, sed prius firmamentum post etiam coeli vocabulo nuncupatum est. In prin
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatem ꝑ moysen: accepit t̾ram duorum
regum tantumm᷑. Non enim amplius potu¬
it moyses int̾ficere non duos reges: quorum
t̾ram diuideret popłis. multa animalia. mł¬
taq peccora habentib. Illis uero qui iordanẽ
transeunt: iħc diuidit t̾ram. Quamius ha¬
beant etiam ipsi animalia. habeant ⁊ pecco¬
ra. non tamen tanta que eos eccludant ne
iordanem transeant: s cum ipsis ⁊ mulie¬
rib ⁊cum infantib suis contendunt tran¬
sire iordanem: ⁊ ad patrum ꝑuenire promi¬
sa. Illi autem propt̾ pectora ⁊ iumenta. ce
mulieres suas ce infantes non potuerunt tͣn¬
sire iordanem. nec ad fidem xp̃i que ẽ. terra re-¬
promissionis intrare. Increpat tamen eos
moyses. ⁊ dicit ad filios ruben. ⁊ ad filios gad.
Et quare ꝑuertits corda filiorum isrł. ut ũ
transeant in t̾ram quam dat eis: Et cum
increpauisset eos huiꝰmodi uerbis: accesse¬
runt inquit ad eum filii ruben ⁊ filii gad:

Expanded text:
haereditatem per Moysen; accepit terram duorum haereditatem per Moysen; accepit terram duorum regum tantummodo. Non enim amplius potuit Moyses interficere nisi duos reges, quorum terram divideret populis, multa animalia multaque pecora habentibus. Illis vero qui Jordanem transeunt Jesus dividit terram: quamvis habeant etiam ipsi animalia, habeant pecora, non tamen tanta quae eos excludant ne Jordanem transeant. Sed cum ipsis et mulieribus, et cum infantibus suis contendunt transire Jordanem, et ad patrum pervenire promissa. Illi autem propter pecora, et jumenta, et mulieres suas, et infantes, non potuerunt transire Jordanem, nec ad fidem Christi, quae est terra repromissionis, intrare. Increpat tamen eos Moyses, et dicit ad filios Ruben et filios Gad: Et quare pervertitis corda filiorum Israel, ut non transeant in terram quam Dominus dat eis? Et cum increpasset eos hujusmodi verbis, accesserunt, inquit, ad eum filii Ruben, et filii Gad,
Abbreviated transcription (Latin):
primogenitus est. Manasse quoq cuiꝰ dimidia
trib extra iordanem consequitur. ⁊ licet ipse
de egiptia natus: primogenuus tamen ẽ. Om¬
nes ergo isti primogeniti sunt. ⁊ ideo pͥorem
popłm designant: qui non ꝑ iħ̾m dominũ
nr̃m. s ꝑ moysen extra iordanem sortem here¬
ditatis accipiunt. Considera autem causam
⁊ sequestrati a ceteris: consecunt᷑ hereditatem.
Iumenta inquit ⁊ peccora multa sunt nobis.
hec igitur causaest qua prior popłs adheredi¬
tatem t̾re illuis que lacte fluit. ⁊ que melle ab¬
undat. que fauus millis est pre omni t̾ra. nõ
potuit ꝑuenire. nec uerbum carnem factum
potuit agnoscere: quia multa iumenta habe¬
potuit ꝑcipe que sunt sp̃s der: nec sp̃ualiter
indicare. quia homo in honore cum eẽt. non
intellexit: comparatꝰ est iumentis insipienti¬
bus. ⁊ similis factus ẽ ulis pro quibꝰ hereditatẽ
suam extra iordanis fluenta ꝑcepit.⁊ a terra se
sancta fecit alienum. Iue ergo popłs accepit

Expanded text:
primogenitus tamen est. Manasses quoque, cujus dimidia tribus extra Jordanem consequitur, et ipse licet de Aegyptia natus est, primogenitus tamen est. Omnes ergo populum designant, qui non per Jesum Dominum nostrum, sed per Moysen extra Jordanem sortem haereditatis accipiunt. Considera autem diligennem et sequestrati a caeteris, consequuntur haereditatem. Jumenta quoque et pecora multa sunt nobis. Haec ergo causa qua prior populus ad haereditatem terrae illius quae lacte fluit, quae melle abundat, quae favus mellis est prae omni terra, non potuit pervenire, nec Verbum carnem potuit agnoscere, quia multa jumenta habepotuit percipere quae sunt spiritus Dei, nec spiritaliter dijudicare, qutis insipientibus, similis factus est his ; pro quibus haereditatem suam extra Jordanis fluenta percepit, et a terra se sancta fecit alienum. Ille ergo populus accepit
Abbreviated transcription (Latin):
nebit extra iordanem. nec poterit ꝑsapientie
flumen incedere quod lecificat ciuitatem dei.
idest animam dei capacem non assequetur
eloquiorum dñi int̾iora. que sunt dulciora
suꝑ mel ⁊ fauum: s illam tantum mͦ ĩequet᷑
terram. in qua duo reges occisi sunt. ubidi
um. Qui autem potuerit transire iordanẽ.
illos fortassis de quib dr̃: quia astiterunt reges
terre ⁊ principes conuenerunt in unum: adu̾¬
sus dñm ⁊ aduersus xp̃m eius. Depulsisq hisre¬
gib oe prostratis: agnoscet secretiora misteria.
usquequo etiam ad illum uemat locum ubi

Expanded text:
nebit extra Jordanem, nec poterit per sapientiae nebit extra Jordanem, nec poterit per sapientiae flumen incedere quod laetificat civitatem Dei, id est, animam Dei capacem: non assequetur eloquiorum Domini interiora, quae sunt dulciora super mel et favum; sed illam tantummodo consequetur terram in qua duo reges occisi sunt, ubi dicfixum . Qui autem potuerit transire Jordanem, illos fortasse de quibus dicitur: Quia astiterunt reges terrae, et principes congregati sunt in unum, adversus Dominum et adversus Christum ejus . Depulsisque his regibus et prostratis, agnoscet secretiora mysteria, usquequo etiam ad illum veniat locum ubi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualia nequitie incelestib dunicamus. Sic de¬
niq qui sub iħu duce militant. triguta ⁊ eo ã¬
pluis reges ꝑimunt. ⁊ terras eorum sorte here¬
ditatis accipiunt. Depulsis namq spĩalibꝰ neqͥ¬
cis de celestib hereditatem regnicelestis iħudo¬
mino nr̃o diuidente precipunt. Potest ⁊ t̾cius
adhuc expositionis uideri modus. ut in filiis
isrł idest in popło eccłe intelligant᷑ quidam
eẽ. sp̃uales.⁊ intra iordanem ꝑciꝑe heredita¬
tem. t̾ram fluentem lac ⁊ mel: sapientie scili¬
cet ⁊ scientie dulcedinem capientes. quorum¬
ne intelligentie circumdat᷑. ⁊ rigat᷑. Alii autẽ
sunt carnales. qui uimentis ⁊ peccorib idest
crassis e stolidiᷤ sensib abundantes. sicut eratT
illi de quib dicebat apłs. ita insensati estis ut
ti non obedire: S ce unusquisq nrm nisi se
ar mauerit. ⁊ abiectis brutis ⁊ beluinis sensib
ad sp̃ualem intelligentiam proꝑauerit: rema¬

Expanded text:
spiritalia nequitiae in coelestibus dimicamus. Sic despiritalia nequitiae in coelestibus dimicamus. Sic denique qui sub Jesu Nave militant, triginta et amplius reges perimunt, et terras eorum sorte haereditatis accipiunt. Depulsis namque spiritalibus nequitiis de coelestibus, haereditatem regni coelestis Jesu Domino nostro dividente percipiunt. Potest et tertius adhuc expositionis videri modus, ut in filiis Israel, id est, in populo Ecclesiae, intelligantur quidam esse spiritales, et intra Jordanem percipere haereditatem terrae, fluentis lac et mel, sapientiae scilicet et scientiae dulcedinem capientes: quoruminae intelligentiae, circumdatur et rigatur. Alii autem sunt carnales, qui jumentis et pecudibus, id est, crassis et solidis sensibus abundantes, sicut erant illi de quibus dicebat Apostolus: Ita insensati estis, uti non obedire? Sed unusquisque nostrum nisi se armaverit, et abjectis brutis et belluinis sensibus, ad spiritalem intelligentiam properaverit, rema
Abbreviated transcription (Latin):
&e ꝑ moysen discreti: deo ꝓ nob̃ melius aliqͥd
ꝓuidente. uti ne sine nob̃ consummarent᷑.
Propterea gͦ transeunt nob̃cum armati ad
prelium. & uiuant nos adbelligerandum.
ad expugnandos inimicos.S illi transeunt
qui armati sunt. qui uiri fortes sunt ce po¬
tentes: ceteri uero omnes. ignaua manus ⁊
imbellis. remanent extra iordanem. Si qui
autem in ipsis iuiri fortes sunt. relictis anima¬
lib ⁊ peccorib iomnibꝰ impedimentis. pug¬
nant aduersum hostem nob̾cum: usqueqͦ
dubitat quod scĩ quiq patrum ⁊ orationibus
nos uinent: ⁊ gestorum suorum confirment
atq hortentur exemplis. s ⁊ uoluminibꝰ sins.
ꝑeaque nob̾ ad memoriam scripta relique¬
runt. docentes nos ⁊ instruentes. quomͦ adu̾¬
sum inimicas potestates dimicandum sit. o
quomͦ agonum toleranda certamina. Pug¬
nant gͦ pronobis ce ipsiincedunt primi ante
nos armati: ipsos enim nos habentes ad exem
facta: armamur ad prelium sp̃uale. ⁊ adu̾sum

Expanded text:
t, Deo pro nobis melius aliquid providente, ut ne sine nobis consummarentur. Propterea ergo transeant nobiscum armati ad praelium, et juvent nos ad belligerandum ad expugnandos inimicos. Sed illi transeunt qui armati sunt, qui viri fortes sunt et potentes, caeteri vero omnes, ignava manus et imbellis, remanent extra Jordanem. Si qui autem in ipsis viri fortes sunt, relictis animalibus et pecoribus, et omnibus impedimentis, pugnent adversum hostem nobiscum, usquequo dubitat quod sancti quique patrum et orationibus nos juvent, et gestorum suorum confirment atque hortentur exemplis? Sed et voluminibus suis per ea quae nobis ad memoriam scripta reliquerunt, docentes nos et instruentes quomodo adversum inimicas potestates dimicandum sit, et quomodo agonum toleranda certamina. Pugnant enim pro nobis, et ipsi incedunt primi ante nos armati. Ipsos enim nos habentes ad exempfacta, armamur ad praelium spiritale, et adversum
Abbreviated transcription (Latin):
niens usq ad flumen illud quod letificat cuu¬
tatem dei. intra ipsum promisse patribꝰ here¬
ditatis partem accipiet. Igitur cum duplicuit
memorauimus modo egressus designatur ex
egypto.⁊ transitus ad desertum. atq inde in¬
gressus ad sancte t̾re hereditatem: iudeamus
nunc quid sibi uelit ruben. ⁊ gad. ⁊ dimidie
tribꝰ manasse hereditas que ꝑ moysentraditꝰ.
⁊ intra iordanem decernit᷑. In duodeci tribu¬
b filiorum isrł occultis quibꝰdam ⁊ misticis
rationibꝰ totiꝰ humanigeneris figura com¬
plectitur. uł omnium recte hominum. qui
ad agnitionem di uenerunt. Horum gͦ pars
aliqua extra iordanem hereditatem conseqͥtꝰ
ꝑ moysen: pars uero transiordanem heredi¬
tatem suscipit in t̾ra repromissionis ꝑiħm.
et illi quidem quib excra iordant̃ hereditas de¬
cernitur. primitiui sunt: ucet minus nobi¬
les. licet non inculpati. pͥmitiui tamen sunt.

Expanded text:
niens usque ad flumen illud quod laetificat civniens usque ad flumen illud quod laetificat civitatem Dei, intra ipsum sortem promissae patribus haereditatis accipiat. Igitur cum duplici, ut memoravimus, modo egressus designetur ex Aegypto, et transitur ad desertum, atque inde egressus ad sanctae terrae haereditatem, videamus nunc quid sibi velit Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse haereditas, quae per Moysen traditur, et extra Jordanem decernitur. In duodecim tribubus filiorum Israel, occultis quibusdam et mysticis rationibus, totius humani generis figura complectitur, vel omnium certe hominum qui ad agnitionem Dei venerunt. Horum vero pars aliqua extra Jordanem et haereditatem consequitur per Moysen; pars vero transit Jordanem, et haereditatem suscipit in terra repromissionis per Jesum. Et illi quidem quibus extra Jordanem haereditas decernitur, primitivi sunt; licet minus nobiles, licet non inculpati, primitivi tamen sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
guram duobꝰ modis accipi. ut ce a prioribꝰ nr̃is
⁊ anob sepe iam dictum ẽ. Nam ⁊ cum quis
de errorum tenebris ad agnitionis lumen ad¬
ducitur.⁊ de t̾rena conuersatione ad sp̃ualia
instituta conuertitur: de egẏpto udetur exis¬
se. ⁊ ueni Se ad solitudinem. ad illum uidelicet
uite statum. in quo ꝑsilentium ⁊ quietem ex¬
erceatur diuinis legibꝰ. ⁊ eloquiis celestibꝰ im¬
buatur. ꝑ que institutus ⁊ directus cum iorda¬
nem transierit. proꝑet usq ad t̾ram reꝓmis¬
sionis. idẽ. ꝑ grãm baptisini usq ad euangłi¬
ca instituta ꝑueniat. S ⁊ illam figuram eẽ.
diximus exeundi de egipto. cum relinquit ani¬
ma mundi huius tenebras. ac nature corporce
cecitatem. ⁊ tranffertꝰ᷑ ad aliam. scđm quod ul
sinus abrahe. ut in lazaro. uł paradisus ut in
latrone qui de cruce credidit indicat. uł etiam
si qua nouit ds. eẽ. alia loca. uł alias mansio¬
nes ꝑ que transiens annna deo credens. ce ꝑue¬

Expanded text:
guram duobus modis accipi, et a prioribus nostris et a nobis saepe dictum est. Nam et cum quis de errorum tenebris ad agnitionis lumen adducitur, et de terrena conversatione ad spiritalia instituta convertitur, de Aegypto videtur exisse et venisse ad solitudinem, ad illum videlicet vitae statum in quo per silentium et quietem exerceatur divinis legibus, et eloquiis coelestibus imbuatur: per quae institutus et directus, cum Jordanem transierit, properet usque ad terram repromissionis, id est, per gratiam baptismi, usque ad evangelica instituta perveniat. Sed et illam figuram esse diximus exeundi de Aegypto, cum relinquit anima mundi hujus tenebras ac naturae corporeae caecitatem, et transfertur ad aliud saeculum, quod vel sinus Abrahae, ut in Lazaro, vel paradisus, ut in latrone qui de cruce credidit, indicatur; vel etiam si qua Deus novit esse alia loca, vel alias mansiones, per quae transiens anima Deo credens, et perve
Abbreviated transcription (Latin):
locum hunc non ueniant tormentorum. hec
autem diximis excitantes animos auditorum.
ut uigllantius his que legunt᷑ uł dicuntꝰ inten¬
dant: ⁊ minoysi litteris remoto littere uelami¬
ne. ita intelligant que scripta sunt ⁊ ensingulis
quibq ea dici inueniant. que si intelligant᷑
& obseruentur: posfint auditores ñ ad illum
locum tormentorum deduci. quo diuesille qui
audire hec que in secreto sunt scripta contemp

Expanded text:
locum illum non deveniant tormentorum: haec locum illum non deveniant tormentorum: haec autem diximus excitantes animos auditorum, ut vigilantius his quae leguntur vel dicuntur intendant, et in Moysi litteris, remoto litterae velamine, ita intelligant quae scripta sunt ut in singulis quibus ea dicuntur inveniant. Quae si intelligantur et observentur, possint auditores, non ad illum locum tormenti deduci quo dives ille qui audire haec quae in secreto scripta contemps
Abbreviated transcription (Latin):
et dicebant. quia terra talis et talis est.⁊ ñ pos¬
sumus eam caꝑe.⁊ quia ad hec responderunt fi¬
li ruben. ⁊ ceteri cum ipsis. Da nob terram hanc
⁊ hereditatem eius. ⁊ non requiremus iam intra
iordanem hereditatis terram cum fr̃ib nr̃is. sed
hic relinquemus uimenta nr̃a. ⁊ sartinas nr̃as. ⁊
mulieres nr̃as. ⁊ infantes nr̃os. Uiriautem nr̃i
ibunt pariter. ⁊ transibunt iordanem. Et quia
post hec moyses commendat eos iħu filio naue.
⁊ eleataro sacerdoti fitio aaron. sub eatamen cõ¬
ditione ut transeant cum filiis isrł ⁊ pugnent
cumeis aduersus hostes qui erant transiordanẽ.
poscerant regis seon. & regis og. atq ipsis solisꝑ
moysen detur hereditas transiordanem: ceteris
autem omnib ꝑiħ̾m intra iordanem. Dicet ergo
aliquis. Quidergo ista ꝓsunt adhoc quod dix̃
abrahant habent moysen oe propħas audiant
illos: Quod scilicet hec legentes. ⁊ audientes: in¬

Expanded text:
et dicebant, quia terra talis et talis est, et non poset dicebant, quia terra talis et talis est, et non possumus eam capere, et quia ad haec responderunt filii Ruben, et caeteri cum ipsis: Da nobis terram hanc et haereditatem ejus, et non quaeremus jam ultra Jordanem haereditatis terram cum fratribus nostris, sed hic relinquemus jumenta nostra, et sarcinas nostras, et mulieres et infantes nostros; viri autem nostri ibunt pariter et transibunt Jordanem; et quia post haec Moyses commendat eos Jesu Nave et Eleazaro sacerdoti filio Aaron, sub ea tamen conditione ut transeant cum filiis Israel, et pugnent cum eis adversum hostes qui erant trans Jordanem,poscerunt, regis Seon et regis Og, atque ipsis solis per Moysen detur haereditas extra Jordanem, caeteris autem omnibus per Jesum intra Jordanem. Dicit ergo aliquis: Quid ista prosunt ad hoc quod dicit Abraham, Habent Moysen et prophetas, audiant illos? quo scilicet et haec legentes, in