comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis quicũq de te deq illustri ꝯsorte
tuo rumores ꝓsperos exoptamꝰ. iam
te sũmi impi nosse purrꝑam non hic
desines s qd̾ es orsa felicter felicissiẽ
contẽpni unde celestis imꝑator tp̃alez
txit origniẽ qui ut ait insignis ueri
ꝓfessor augꝰ ne quis fortesexus a suo
creatore se ꝯtẽptũ putaret utrũ suscepͭ
natus ex fenũa est uñ p̾terea et tren
reges pͥmi hõm et qui sũmũ in regibꝰ
et rebus gestio et regni głia sexus est
noblis ut eiũ panta de mł̃tis pt̾eundo
cõtingam apud antiquissimos grecorũ
reꝑtrix uariarũ artiũ minerua miros¬
q ouĩs ingenio suꝑgressa atq ob eã
rem sapĩe dea est ¶ Usis ynachi filia
egixciis pͥma lr̃as dedit apud nos uo᷑
carmẽtis euandri regis mater harum
quibꝰ utim᷑ lr̃arum fert᷑ nnuencͦx ¶ Sa¬
ꝑ ho greca puella libros scrixsit qͥ mag¬
uorũ poetarũ ingeniis comparentur.¬

Expanded text:
nobis, quicunque de te deque illustri consorte nobis, quicunque de te deque illustri consorte tuo rumores prosperos exoptamus, iam te summi imperii nosse puerperam: non hic desines, sed quod es orsa feliciter, felicissimecontemni unde celestis Imperator temporalem traxit originem, qui, ut ait insignis veri professor Augustinus, nequis forte sexus a suo creatore se contemptum putaret, virum suscepit, natus ex femina est; unde preterea et terreni reges, primi hominum, et qui summum in regibus et rebus gestis et regni gloria sexus est nobilis. 5 Ut enim pauca de multis pretereundo contingam, apud antiquissimos Grecorum repertrix variarum artium Minerva virosque omnes ingenio supergressa atque ob eam rem sapientie dea est; Ysis, Inachi filia, Egiptiis prima literas dedit; apud nos vero Carmentis, Evandri regis mater, harum quibus utimur literarum fertur inventrix. 6 Sappho, greca puella, libros scripsit qui magnorum poetarum ingeniis comparentur
Abbreviated transcription (Latin):
licet ꝑtu et ob idix̃m multa de
laudibus feminarum
ue serenitatis exłam gliosissiã
angusta betus reuerensqz susce¬
pi ubi quid poͥmũ mirer tantam ne hac
iiuemli sr etate sapĩam an emiuẽtissiã
hac fortuna tã insolitã et tam raram
huanitatẽ tuã qua me unũ ex pusillis
tuis toto pene orbe disũetũ facundis
nũcio et familiarissins lr̃is gaudii tui
ꝑticipem fieri uelle dignata es ꝓ quo
quide non lucine ut olun u̾e lucit᷑ ignari
gentiles s xp̃o lucis et uite et bonorã
om̃ auctori ꝙͣtas possũ tecũ gr̃as ago
qui adolescentrã tuã non tm̃ tibi s toti
imꝑio notiua fecunditate letificat. Tibi
quoq pro hac tua dignatõe qm̃ aliud
in hiis litterulis ueuerabundo assurgo.
Neq u̾o tuũ hoc et meũ et cx̃e gandium
nã ut sapientibus placet Cepe pͥnc ͥ
exordiri qd̾ in te mõ credibilẽ ẽ egisse
naturã et hoc leto uiuco ꝑtu tuo mul¬
tos tibi lecissimos polliceri Eatis est

Expanded text:
licet partu et ob id ipsum multa de laudibus feminarum. 1 Tue serenitatis epystolam, gloriosissima Augusta, letus reverensque suscepi; ubi quid primum mirer? tantam ne hac tam iuvenili etate sapientiam an eminentissima hac fortuna tam insolitam et tam raram humanitatem tuam, qua me unum ex pusillis tuis, toto pene orbe disiunctum, facundissimo nuntio et familiarissimis literis gaudii tui participem fieri velle dignata es? 2 Pro quo quidem non Lucine, ut olim vere lucis ignari gentiles, sed Cristo, lucis et vite et bonorum omnium auctori, quantas possum tecum gratias ago, Qui “adolescentiam” tuam non tibi tantum sed toti imperio votiva fecunditate “letificat”; tibi quoque pro hac tua dignatione, quoniam aliud in his literulis venerabundus assurgo. 3 Neque vero tuum hoc et meum et comune gaudium nam ut sapientibus placet, sepe principium exordiri; quod in te modo credibile est egisse naturam, et hoc leto unico partu tuo multos tibi letissimos polliceri. Satis est
Abbreviated transcription (Latin):
scribit᷑ mitia poma castanee molles et
pssi copia lactis teta duriora Telaboratũ
at rigidũ panem fortuitũ leporem aut pere¬
grinã gruem idq praro et callũ fortassis
apri raditõris Inuenies ꝙͥ multa neq locorũ
nec uictus aspitas ignota est tibi taq nõ
pedibus tñi sed ut facer̾e plaratiũꝰ ꝑasitus
ait calctatis dentibꝰ ut uemias admoneo ua¬
le ad fontem sorgtie ydibꝯ Ianuariis ⁊¬
¶ A Ioħem de columpna cardinalem
altius pegrinationis descriptio.

Expanded text:
scribitur: mitia poma, Castanee molles et scribitur: mitia poma, Castanee molles et pressi copia lactis. Cetera duriora: inelaboratum ac rigidum panem, fortuitum leporem aut peregrinam gruem — idque perraro — et callum fortassis apri rancidioris invenies. Quid multa? neque locorum nec victus asperitas ignota est tibi; itaque, non pedibus tantum, sed, ut facete plautinus parasitus ait, “calceatis dentibus ut venias” admoneo. Vale. Ad fontem Sorgie. Idibus Ianuariis. 12 Ad Iohannem de Columna cardinalem, alterius peregrinationis de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtenti erimꝰ Nunꝙͣ quiittemꝰ ut mentitꝰ
Uideat᷑ oracius ubi ait E taꝑarentũ pe¬
ior auis tulit nos nequiores mox daturos
ꝓgeniem iciosiorem et in tempꝰ aliud guio¬
rem hanc q̃runoniã differamꝰ insistentes
uiro longe doctissimo uisum est q̃m̃ si duodeci¬
mã cure ꝑtem quã impendimꝰ ut pistor bonũ
nobis panrẽ faciat impendissemꝰ in nobis
ip̃i iam pridem boni essemꝰ ut de amilis de
calceis de calamistris sileam sic ẽ ꝓculdubio
de te bone spei pignus habeo uideris michi
uini pati et qui ꝓximus ad laudem gradus
est statũ tue mentis agnosce̾ uidĩs mͥn indig¬
natiõe mag̾fica cũ pͥmũ se facultas obtułit¬
cõ euasurꝰ Uale ad feutẽ sorgie kł. maias.
¶Suundẽ ut ad po ericã ceuaz ueniãt
O cenam expectatus ueniens meorq
non hic cupidinarũ forũ esse poeti¬
cum tibi ꝯuimuũ presto est Ĩdq nõ inueualis
aut flacti sed quale a uirgilio pastorale de¬

Expanded text:
contenti erimus, nunquam committemus ut mentitus contenti erimus, nunquam committemus ut mentitus videatur Horatius, ubi ait: Etas parentum, peior avis, tulit Nos nequiores, mox daturos Progeniem vitiosiorem. 5 Et ut in tempus aliud graviorem hanc querimoniam differamus, insistentes rco Varroni, viro longe doctissimo, visum est; quoniam si duodecimam cure partem, quam impendimus ut pistor bonum nobis panem faciat, impendissemus in nobis, ipsi iampridem boni essemus; ut de anulis, de calceis, de calamistris sileam. Sic est proculdubio,de te bone spei pignus habeo: videris michi vim pati et, qui proximus ad salutem gradus est, statum tue mentis agnoscere; videris michi indignatione magnifica, cum primum se facultas obtu evasurus. Vale. Ad fontem Sorgie, Kal. Maiis. 11 Ad eundem, ut ad poeticam cenam veniat. 1 Ad cenam expectatus venies, memorque non hic cupidinarium forum esse; poeticum tibi convivium presto est, idque non Iuvenalis aut Flacci, sed quale a Virgilio pastorale de
Abbreviated transcription (Latin):
En miror in te quod in om̃ibꝰ stupeo
in me aũt queror et lugeo publicũ et¬
malumn est que negligi sine piculo pot̾ant
ctatim q̃rimꝰ quod oppine curandũ erat pu ͭ ͤ
negligit᷑ quẽ fertilis ager ꝙͣ domꝰ ꝯposita
ꝙͣ obsequio sus seruus ꝙ sollicitꝰ ꝓcurator ꝙͣ
splendida uestis ꝙͣ initidus equus ꝙͣ pulchra
uxoi ꝙͣ nr̃i corpis oruata suꝑficies om̃nes
curamꝰ ꝙͣ pulcher et ornatus aminꝰ curat
nemo non se curaturũ spondet aut sperat.
sod qd̾ pͥmũ esse debuerat differim̃ꝰ ad ex tͤ¬
ma s ciues cures querend a peciũa pͥmũ u̾tus
post mũnos sic ẽ hodie sic erat flacti seculo
sic erit tp̃ribus ꝓnepotũ nisi forte meliora
depost̾is anguram᷑ utinã id quidẽ sperare
possemꝰ g ut res euunt in dies peiora nx
impletũ quod ante tempus dix̾ati Satiri¬
tus Om̃e in p̃cipiti uiciũ stetit Euitem tñ
ꝓ uiribus ac semꝑ aliquid accedat Iusame
nec unꝙͣ a maioriba tradite licentie fimibꝰ

Expanded text:
n miror in te quod in omnibus stupeo, in me autem queror et lugeo. Publicum malum est: que negligi sine periculo poterant, certatim querimus; quod apprime curandum erat, publice negligitur. 2 Quam fertilis ager, quam domus composita, quam obsequiosus servus, quam solicitus procurator, quam splendida vestis, quam nitidus equus, quam pulcra uxor, quam nostri corporis ornata superficies, omnes curamus; quam pulcer et ornatus animus, curat nemo. Nemo non se curaturum spondet aut sperat; sed quod primum esse debuerat, differimus ad extrema. O cives, cives, querenda pecunia primum; Virtus post nummos. 3 Sic est hodie, sic erat Flacci seculo, sic erit temporibus pronepotum, nisi forte meliora de posteris auguramur. Utinam id quidem sperare possemus; sed, ut res eunt, in dies peiora cont quod ante tempus dixerat Satyricus: Omne in precipiti vitium stetit; enitemur tamen pro viribus, ut semper aliquid accedat insanie, nec unquam a maioribus tradite licentie finibus
Abbreviated transcription (Latin):
cognouo felx sum ⁊ hũnde uixõ oẽd uero
nũt agitis ꝙ differtis ꝙ expectatis uiri
sapientissu ⁊ uetibus obsequiis astricti
et u̾tutũ cultu ⁊ morũ suauitate silum Ruite
p̃cor in amplexus ⁊ ꝑditũ tp̃no flrte par¬
q unũ illustribꝰ amicicis nolite subdute̾.
smociẽo ado lescentes regii Tideus et po¬
lunces Tezrus et perytheus hertules et
philotetes pallades ⁊ horestes Muoriẽs
putagore iuuenes damon ⁊ phicias Muo¬
ciens rõne u̾tutis et amuici ͤ sũiũ decus s

Expanded text:
cognovero, felix fuerim et abunde vixerocognovero, felix fuerim et abunde vixeronunc agitis, quid differtis, quid expectatis, viri sapientis simi et veteribus obsequiis astricti et virtutum cultu et morum suavitate simillimi? ruite precor in amplexus et perditum tempus flete parque unum illustribus amicitiis nolite subducere. Quotiens adolescentes regii Tydeus et Polinices, Theseus et Pirothous, Hercules et Philotetes, Pylades et Orestes, quotiens Pithagorei iuvenes Damon et Phitias, quotiens romane virtutis et amicitie su
Abbreviated transcription (Latin):
macla cũ om̃ibꝰ qui u̾tuti uit glie student
cũ uob p̃cipue tã claris urus sĩmo studio
fugienda est hacteno hec que gnosos iios
motura nõ dubito accedet serenarũ frõtiũ
pñtes ocli uiua uox nec illud dissilo me
nõ caũ aliquo s scientꝰ hũc txisse simone
quo sil uob longior mora sit quã ob causã
int̾go huiꝯ lr̃e septũ erat ut uidistis ne qͣ
frustra fecun oro uos quop de mambꝯ or̃o¬
nis mee pendet effcũs putate me ĩmedio
urĩ ẽẽ Ibi xiũ sum ⁊ metu crucior ⁊ amo̾s
ardeo mirũ ꝓrsus si ian uos ardẽtis in
medio amici flãma non attigit prestet hͦ
hũanitas ur̃a non mͥ quid̾ s fider mee ur
Uos ambos si neapolim ueniã niueniã si
miuꝰ audiã nõ esse Non suratis plus int̾
armatas hostiũ acies reate licuisse neca¬
rie ꝙͣ int̾ merures aĩcos mͥ suppliet &̾ plus
sparsis cͥibus sabinas ꝙͣ effusis me lacri¬
mus ꝓfecisse ĩd si uos p̃cibus meis aĩnuisse

Expanded text:
macula cum omnibus qui virtuti aut glorie student, tum vobis precipue, tam claris viris, summo studio fugienda est. Hactenus hec, que generosos animos motura non dubito. 23 Accedet serenarum frontium presentes oculi, viva vox. Nec illud dissimulo me non casu aliquo sed scienter huc traxisse sermonem, quo simul vobis longior mora sit, quam ob causam in tergo huius litere scriptum erat, ut vidistis, nequafrustra fecerim, oro vos, quorum de manibus orationis mee pendet effectus. Putate me in medio vestri esse; ibi enim sum et metu crucior et amore ardeo; mirum prorsus si iam vos ardentis in medio amici flamma non attigit; prestet hoc humanitas vestra non michi quidem sed fidei mee, ut vos ambos, si Neapolim veniam, inveniam, si minus, audiam unum esse. 25 Non sinatis plus inter armatas hostium acies irate licuisse Veturie quam inter inermes amicos michi supplici, aut plus sparsis crinibus Sabinas quam effusis me lacrimis profecisse. Id si vos precibus meis annuisse
Abbreviated transcription (Latin):
non hĩit inisi fallor augurior nec hẽbit
stet̾at ꝑ discordiã solam ruit et qͦt hom
discordia queso ꝓculdubio pancorũ uix
singła uiroꝵ paria singłis etatibꝰ occur¬
rent quibꝰ si ꝯcors aĩma fuisset salus
dura ꝑtulistis ytali et interdũ ꝓpe adexo¬
trenũ ꝑuentũ esti Illud mͥ nemo negau̾it
marores nos semꝑ ex calamitatibꝰ sur¬
rexisse/ Itaq de nob̃ non indus nõ ybe-¬
ius non cuber non maurs nõ scita nõ
ethioxes nõ aff nõ tenthonꝰ głietur
nõ brenꝰ inde suꝑbiat non pierhus nõ
philippus nõ ꝑses noy syphax nõ mu¬
ridaces nõ authiocꝰ non anibal non
Iugurta uictores genciũ ac regũ ciuili
distordia meti estis q̃ si res pũblicas si
opes regias euerti ꝙ p̾natis spandum

Expanded text:
llor augurio, nec habebit steterat, per discordiam solam ruit. Et quot hominum discordia, queso? proculdubio paucorum; vix singula virorum paria singulis etatibus occurrent, quibus si concors animus fuisset, salusdura pertulistis, Itali, et interdum prope ad extrema perventum est. Illud michi nemo negaverit maiores vos semper ex calamitatibus surrexisse. Itaque de vobis non Indus non Hiberus non Cimber non Maurus non Scitha non Ethiops non Afer non Theutonus glorietur; non Brennus inde superbiat, non Pyrrus non Philippus non Perses non Siphax non Mitridates non Antiochus non Hanibal non Iugurtha; victores gentium ac regum, civili discordia victi estis, que si respublicas, si opes regias evertit, quid privatis sperandum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am non auare nõ pt̾ auuticiaꝵ radip
e siłitudo moꝵ Ceta int̾ malos nistabile
fundomentũ pacta fanuliaritas embuis
est ingens aũt bois et et̾na cognatio
ẽ quid refert quorsũ ꝑgat indigtio ꝙ̃tũ
ira dissiłat mores ꝯueniãt u̾ts heret ⁊
here̾ aĩos urõo iubrt ml u̾tute iapãcius
uil tenacio uncos ht̃ et cathenas ⁊ carte¬
rem ⁊ hamos p̃dulat mestatos uoluptis
equidẽ blandus est gustus amara sacietas.
⁊uirtutis sapor in fue dultissinꝰ talem¬
i escam adhib̾e solemꝰ qualez auis aut fere ꝙ̃
illaq̃are deriumꝰ appetitũ scunꝰ uoluytas
uulgꝰ u̾tus est esta paucoꝵ uos istis ex

Expanded text:
ipsam non amare non potest; amicitiarum radix ipsam non amare non potest; amicitiarum radix est similitudo morum; ceterum inter malos instabile fundamentum nacta, familiaritas evi brevis est; ingens autem bonis et eterna cognatio est. 20 Quid refert quorsum pergat indignatio, quantum ira dissiliat? Mores conveniunt, virtus heret et herere animos vestros iubet; nil virtute rapacius, nil tenacius; uncos habet et cathenas et carcerem et hamos predulciter inescatos. Voluptatis equidem blandus est gustus, amara satietas, virtutis sapor in fine dulcissimus; talem escam adhibere solemus qualem avis aut fere quam illaqueare decrevimus, appetitum scimus; voluptas vulgi, virtus est esca pa
Abbreviated transcription (Latin):
cĩs plusclui m nõ inficior negotii dat᷑ yta
tñ ut fatile sprm offensa gtie et nũo et
qualitate succũbe̾ neq eñ estis qd uina¬
de randitdris atmoma magis urat ꝙͣ mł¬
torũ dulcedo actuũ spectata ꝑmulceatirri.¬
Igit᷑ si res ad caltulũ redeat uictor ero s
nõ rediere maluerim młta sũt quidẽ que
uos in amitia thant pauca ymo uero
milla q̃ retrahant colligant nos p̃ualidi
nepus etas natio nulitia utus gloria
mobilitas studiorũ i demptitas Recorda
nu̾toꝵ et effica tissimũ cõplandis ãĩticiis
uincłi cõis utilitas Idem exprdit ambo¬
bus Unũ colitis regez unã priam intolitis
es deuitenditis anĩo Idem uultis p̃mia utu¬
norem ẽe uris foetibꝮ exulare malos
tam solidã et tam scam nr̃aram mẽtiã labe¬
factare cõgerie Ite igit᷑ alacres quo uos
nobilis ardor ĩuocat sequinũ bñ sua dũ nu¬
petũ nolite bonis moribꝰ adu̾sari nolite qd

Expanded text:
ritis, plusculum michi, non infitior, negotii datur, ita ritis, plusculum michi, non infitior, negotii datur, ita tamen ut facile sperem offensam gratie et numero et qualitate succumbere; neque enim estis qu rancidioris acrimonia magis urat quam multorum dulcedo actuum spectata permulceat; igitur et si res ad calculum redeat, victor ero; sed non redire maluerim. 17 Multa sunt quidem que vos in amicitiam trahant, pauca, imo vero nulla, que retrahant; colligant vos, prevalidi nexus, etas natio militia virtus gloria nobilitas, studiorum identitas recordatio meritorum et, efficacissimum copulandis amicitiis vinculum, comunis utilitas. Idem expedit ambobus; unum colitis regem, unam patriam incolitis, eodem tenditis animis, idem vultis: premia virtunorem esse viris fortibus, exulare malos tam solidam et tam sanctam vestrarum mentium labefactare congeriem? Ite igitur alacres quo vos nobilis ardor vocat, sequimini benesuadum impetum, nolite bonis motibus adversari, “nolite”,
Abbreviated transcription (Latin):
pagua poseñt tũi ne aĩos hr̃atis ab ami¬
ncie studiis abhorrẽtes Ronocate adme¬
morit ponite ante oeulos quitꝙ int̾ nos
fuit si tibi sta prgriatio si tubi plaçens
unsticato si tubi iocosa ꝯ̃ fabulatõ sicubi
pas si cubi militia si qua expedito bellica
si quis dres in puluẽ si qua uox acta sbdio
si qñ sompnꝰ hiũ captus ⁊ cesꝑes in deli¬
cys hĩtus si qñ militarit᷑ inuersus cliprus
ꝓtentorio fuit si quis deniq coĩs labor
si qua coĩs głia si qd̾ cõe piculũ si ꝙͥ ultro
aspnis int̾uenit ꝙ teneriores am̃ pati
solent ꝙͥ in longa amititia nitare feliciͭ
potiꝰ ꝙͣ hũane peudentie tribuerĩ illud
penitꝰ exmus p̃cordiis abolere duo hec
sunt que et ppetuas facĩt amititias et
magnũ claris añis lumẽ adiciũt bñficioꝵ
memoria ⁊ oblino offensarũ. Utrũq nũt
a nobis exigo qd̾ si p̃stitentis noti oꝑtĩ
compos encidã et dextro pede ut am̃t ad

Expanded text:
magna poscuntur, tantum ne animos habeatis ab amicitie studiis abhorrentes. 13 Revocate ad memoriam, ponite ante oculos quicquid inter vosfuit; sicubi grata peregrinatio, sicubi placens rusticatio, sicubi iocosa confabulatio, sicubi pax, sicubi militia; siqua expeditio bellica, siquis dies in pulvere, siqua nox acta sub divo, siquando somnus humi captus et cespes in delitiis habitus, siquando militariter inversus clipeus pro tentorio fuit, siquis denique comunis labor, siqua comunis gloria, siquod comune periculum, siquid ultro asperius intervenit quam teneriores animi pati solent, quod in longa amicitia vitare felicitati potiusquam humane prudentie tribuerim, illud penitus ex imis precordiis abolete. 15 Duo hec sunt que et perpetuas faciunt amicitias et magnum claris animis lumen adiciunt: benificiorum memoria et oblivio offensarum; utrunque nunc a vobis exigo, quod si prestiteritis, voti optimi compos evadam et dextro pede, ut aiunt, ad
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatuã ꝙuis et suas illecebrãs uirtus
felicitꝰ cohesuri uñ ut nũt huane indignatõ¬
nis implicables acunei mĩmis licet õffensi¬
unclis irritant᷑ parraris exẽplis laut ali¬
qͣndo tanto maior infanua uõs iuanet ꝙp̃to

Expanded text:
irtus feliciter cohesuri; unde, ut nunc humane indignationis implacabiles aculei minimis licet offensiunculis irritantur, par raris exemplis laus; alioquin tanto maior infamia vos manet quanto
Abbreviated transcription (Latin):
auspiciis ꝯsectum Quid dicã magnificum
est qd agis magnificũ ne qd̾ loq̃ris illid
magnificentissimũ atq inuictissimũ fuit
penitusq cesareũ si eadẽ illa magͥtuditr
tua qua sype a lios uicisti temet ip̃m modo
interis am̃q forte reluctantẽ his q tibi
et ioh̃i barilidos uiro egregio cõis mea
fert epla fidelibꝰ consiliis obsequi corgeris
ẽ ipus magnũ iracũdie iudicio facile tñ ab
huanitate tua me impetͣtur sꝑo tu felix
es semꝑ tui siłis uale .ix. kil. Iunii. ad foutẽ
sorgie.

Expanded text:
auspiciis consecratum. Quid dicam? magnificum auspiciis consecratum. Quid dicam? magnificum est quod agis magnificum ve quod loqueris, illud magnificentissimum atque invictissimum fuerit penitusque Cesareum, si eadem illa magnitudine tua qua sepe alios vicisti, temet ipsum modo viceris, animumque forte reluctantem his que tibi et Iohanni Barilidos viro egregio comunis mea fert epystola, fidelibus consiliis obsequi coegeris,est, quamvis magnum iracundie iudicio, facile tamen ab humanitate tua me impetraturum spero. Tu felix et semper tui similis Vale. IX Kal. Iunias, ad fontem Sorgie.
Abbreviated transcription (Latin):
aiũ robore p̃stantissimũ te nouinm sic̃ nõ
nõ mlitarit᷑ facuudũ s ẽt artificiosins
eloquentẽ insup ⁊ yͥuata loqui indocilem
agnoscamꝰ in septoribꝰ rũi rerũ utrũq
Iulio cesari suũ ac prculiare tribuit ⁊ litet
ip̃e non fit cefar qͥs tãm ꝓhib cesa reũ am̃
hr̃e cesareos mores cesareã industriã im¬
tari. Equidẽ quas tu in pro aridi remmq
simonis mopia egisti ꝙto tibi digniꝰ pro
locuplete epla gͣtes ago proq yo nõĩatim
qd̾ in fine dixisti ex̃ tibi aim ut int̾ nestiũ fũ¬
berũq meo nõie post̾ius ut̾ ꝓfuturũ nõ¬
uũ sustites parnasũ cur tam liberali ꝓpõito
faurat utinã fortuna sui moris oblita tã¬
tisꝑ ⁊ claris desiuat muide̾ pͥncixiis ꝑ que
tibi et p̃ns etas et studiosa postitas met̃
gr̃as agunti Ergo qͥd ad me actunet et si
dnos ꝑnasos me hr̃e glorier tũ texrũ non
recuso tuo sonoꝵ appolome tuis hĩtrtu
musis tiuis frondentẽ lanris tuis demiẽ

Expanded text:
stantissimum te novimus, sic non modo militariter facundum sed etiam artificiosius eloquentem, insuper et “privata loqui indocilem” agnoscamus. A scriptoribus enim rerum utrunque Iulio Cesari suum ac peculiare tribuitur, et licet ipse non sis Cesar, quis tamen prohibet Cesareum animum habere, Cesareos mores, Cesaream industriam imitari? 5 Equidem quas tu michi pro aridi ieiunique sermonis inopia egisti, quanto ego tibi dignius pro locuplete epystola grates ago proque eo nominatim quod in fine dixisti, esse tibi animum ut inter Vesevum Falernumque meo nomine posteris etiam profuturum novum suscites Parnasum! Cui tam liberali proposito faveat utinam fortuna, sui moris oblita tantisper, et claris desinat invidere principiis, pro quo tibi et presens etas et studiosa posteritas mecum gratias agunt. 6 Ego, quod ad me attinet, etsi duos Parnasos me habere glorier, tamen tertium non recuso, tuo sonorum Apolline, tuis habitatum Musis, tuis frondentem lauris, tuis demum
Abbreviated transcription (Latin):
sine anĩa ⁊ semests cẽsa que emliũ lexidũ ⁊
flatũ fuliuũ recõiuxit nec maior lini salua¬
toris et claudii neronis aĩs ꝯsulatꝰ qui obli¬
affricam suꝑioris et thyberi grachi mẽsa
que quos hostes acceꝑat non tĩi amititia
Ueñ s noua ẽt affitate ꝯm̃ĩctos reddidit
loquar qui ĩmenior iusti odii durissimis
et aduisariis suis fauit Qiud młtorũ qui
sepe lriassinus ex cãas gͣuissiãs ĩnuicicias
exuerũt uob nulle mimicil deponende s

Expanded text:
sive annua et semestris censura que Emilium Lepidum et Flaccum Fulvium reconiunxit, nec maior Livii Salinatoris et Claudii Neronis annuus consulatus, qui obliAfricani superioris et Tiberii Gracchi mensa, que quos hostes acceperat non tantum amicitia veteri sed nova etiam affinitate coniunctos reddidit,Ciceronis humanitatem loquar, qui immemor iusti odii durissimis etiam adversariis suis favit? quid multorum, qui sepe levissimis ex causis gravissimas inimicitias ex
Abbreviated transcription (Latin):
ungã nos magnimi nr̃i florentinã
Lac parthenoprũ decus iungã ego nos
si patinũ nec contactũ anuice manꝰ hor¬
rescitis nõ rõem temi̾tas nõ muidia cariͭͤ
nõ ꝯsiliũ furor post̾mo nõ affrĩs mei glu¬

Expanded text:
ungam vos, magnanimi viri, florentinum ac parthenopeum decus, iungam ego vos, si patimini nec contactum amice manus horrescitis. Non rationem temeritas, non invidia caritatem, non consilium furor, postremo non affectus mei glu
Abbreviated transcription (Latin):
integtione fornidinẽ cte si acrit᷑ intenditis
Is rerũ nr̃arũ status est ut qͦdͤ siue nolen-¬
tibꝰ sine uolentibꝰ nõb in eisdẽ regns pene¬
tralibꝰ hĩtandũ sit qͣnto aũt seremor qͣntoqr¬

Expanded text:
dintegratione formidinem. 6 Certe si acriter intenditis, dintegratione formidinem. 6 Certe si acriter intenditis, is rerum vestrarum status est, ut quodammodo sive volentibus sive nolentibus, vobis in eiusdem regie penetralibus h
Abbreviated transcription (Latin):
cedũt belue cu barbarice cedũt p̃tes intes
cui parent insensibilia elemẽta Gedite q̃so
illi cui postꝙͣ cesseritis oĩa nõb cedent No¬
lite aures obstrue aures auerte obdurat
am̃os quos instris melioribꝰ consiliis com¬
plet amor eam mͥ sprm tribuit genũata
nobilitas que usq adeo nos illustrat ui
in duabus urbibo tam magnis at duobs
in ipłis duo uelut eximia sydera fulgeat᷑
nl magis cte ꝙͣ amor ignobilem am̃ secer¬
ut a nobili Illũ igi audite tłia u̾tus uss¬
dire nr̃is am̃s inspirantẽ Qus in diuersũ
abitis uiri optimi ꝙͥ rebellatis qͥd tifps
gitis in nobis reguabã in uob hĩtabam tẽ¬
toria fiuxans in uob/ ego glian uob addide¬
ram uos mͥ qͥħ me de medio ur̃m expulit
quis disiuxit unamies et ut ꝓprie dicam
de uno m̃o duos fecit Redite nnodetas
hoc prĩe expedit hoc bonos betifitat hoc
trificat sceleratos qui de ur̃o ẜ distidio
spes nepharias ꝯceꝑunt ꝯcipiãt de uĩa re¬

Expanded text:
cedunt belue, cui barbarice cedunt mentes, cui parent insensibilia elementa; cedite, queso, illi cui postquam cesseritis, omnia vobis cedent. 3 Nolite aures obstruere, oculos avertere, obdurare animos, quos iustus melioribus consiliis complet amor. Eam michi spem tribuit geminata nobilitas, que usqueadeo vos illustrat ut in duabus urbibus tam magnis ac duobus in populis, duo velut eximia sidera fulgeatis. Nil magis certe quam Amor ignobilem animum secernit a nobili; illum igitur audite talia intus assidue vestris animis inspirantem: 4 «Quo in diversum abitis, viri optimi, quid rebelgnabam, in vobis habitabam, tentoria fixeram in vobis; ego gloriam vobis addideram, vos michi; quis me de medio vestrum expulit? quis disiunxit unanimes et, ut proprie dicam, de uno animo duos fecit? redite in vos et ad hoc patrie expedit, hoc bonos letificat, hoc terrificat sceleratos; qui de vestro discidio spes nefarias conceperunt, concipiant de vestra re
Abbreviated transcription (Latin):
tuis actibꝰ te tacente fateor alunde michi
obiciã qui oratorũ portarũq mos est ses
Ut ignee u̾tuti tue ardẽtissimoq aĩo flam¬
muat ẽt si afflatumeo fieri possit ad iciam
Aboquĩ male me de re pu ł me ritã non ne¬
gabo Si te ab altissis ⁊ utilissimis curis tuis
ad hec hm̃liora derxero Gũosa qͥdẽ mẽtis
intentõ aliqñ głiosius re ꝙͣ u̾bis expͥmit᷑.
Morem igit᷑ tuũ serua qdq am̃o cogitasti
fr̃io eloquere sequẽs ur in reliquiis in hõc
quoq rõnorũ pͥstos mores apud quos ut̃
ait ille optinmꝰ quisq face̾ ꝓͣ dice̾ malebat
ꝙnis apud ros ip̃os pheriq acutissin sit
ac disitissimi euasut uñ est ne ꝯd̾ ttatiꝰ
pãpnuꝰ domiciano pͥncipi blandr̃ umi sic̃
in una fronte uideamꝰ int̾yz dictaturas tõ¬
sulat᷑ et impia hĩtantes musas et int᷑ lrã¬
rimm studia uictces laureas mirem᷑ En qͣndo
igit᷑ uacuũ tp̃us obtig̾it ut qd̾ nñt fecisti

Expanded text:
tuis actibus te tacente, fateor, abunde michi tuis actibus te tacente, fateor, abunde michi eliciam, qui oratorum poetarumque mos est, sed ut “ignee virtuti” tue ardentissimoque animo flammas etiam, si afflatu meo fieri possit, adiciam; alioquin male me de republica meritum non negabo, si te ab altissimis et utilissimis curis tuis ad hec humiliora detraxero; generosa quidem mentis intentio aliquanto gloriosius re quam verbis exprimitur. 3 Morem igitur tuum serva quodque animo cogitasti factis eloquere, sequens, ut in reliquis, in hoc quoque Romanorum priscos mores, apud quos, ut ait ille, «optimus quisque facere quam dicere malebat», quamvis apud eos ipsos plerique actuosissimi simul ac disertissimi evaserint; unde est ut, quod Statius Pampinius Domitiano principi blanditur, verum in una fronte videamus interque dictaturas consulatus et imperia habitantes Musas et inter literarum studia victrices laureas miremur. 4 Siquando igitur vacuum tempus obtigerit ut, quod nunc fecisti,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ optet iꝙͣ illam etheree mẽtis altis¬
iugo nuilla riũ passionũ mibes possit attĩ¬
q̃ds michai de te de magno regni seuᷝͦ
nõ effractura cte s parũp ut andio dis¬
sutã amicitiã ur̃am acu selide deuotõis as
tenu borũ filo reꝑare disposu ambobꝯ
piter scribens magͣ fide nec nĩori fiducia
nõ in eloquis mei auribꝰ s in dei auxilio
⁊ utriusq nr̃m moribꝰ sprm hñs quod si
fecimꝰ andeo qͥd me tecũ ꝓhibet audere
pidr unĩ hos a te yͥmo uero ab ambobꝯ
postulo ut ad cõĩs epłe lectõrm fauẽtibꝰ
m̃s recedentes exaĩandam petitiõi mẽe
sũma in xam ptem cũ inducatis que ut
dixi om̃s huanarũ passionũ nrebula suꝑ¬
callum de hoc ip̃o.
Ilate rñsionis excusatio tuatam
suauit̾ srnsibꝰ ñeis obrepsit o
maxie uir ut ram cicius uenisse noliu̾m
magno riũ tandem uenit gratoq cũ se¬
uoce in q̃ua suñł tiĩ ingenũ sunl barbat
nr̃i sonantẽ calamũ recognoni duxlex aĩo

Expanded text:
m, illam etheree mentis altisiugo, nulla eam passionum nubes possit attinquodque michi de te, de magno regni senesc8 Non effractam certe sed parumper, ut audio, dissutam amicitiam vestram acu solide devotionis ac tenui verborum filo reparare disposui, ambobus pariter scribens magna fide nec minori fidutia, non in eloquii mei viribus sed in Dei auxilio et utriusque vestrum moribus spem habens; quod si secum audeo, quid me tecum prohibet audere? 9 Proinde unum hoc a te, imo vero ab ambobus postulo, ut ad comunis epystole lectionem faventibus animis accedentes, examinandam petitionis mee summam in eam partem animi inducatis que, ut dixi, omnes humanarum passionum nebulas supcallum, de hoc ipso. 1 Dilate responsionis excusatio tua tam suaviter sensibus meis obrepsit, o maxime vir, ut eam citius venisse noluerim; magno enim tandem venit gratoque cum fenore, in qua simul tuum ingenium simul Barbati nostri sonantem calamum recognovi, duplex animo
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑtus est nisi forte longa ꝯsuetudiẽ mus
modulus babilonicũ iurꝰ insed̾it quos ex¬
emptõe hac notare uelim intelligis mala
coto nũꝙͣ orbe uidebit in amenũ locũ de
quo ⁊ młta sepe dixi et plura dicrni n
ue̾rer nõ tam huiꝰ paludis hĩtatores uul¬
ac pusillos ꝙͣ me ip̃m offende̾ qͥ indig̃ntẽ
stomachũ gui ꝯiuemoratõe es ĩ duestis
nomĩbus ex acerbo illud siluisse noluerin
ꝙ in babylone hac nõ altiꝯ ascendisti mag¬
nũ tibi dĩne g̾cre si nestis iudiciũ ascẽdisses
enĩ nͥ ũsidentiũ moribus dissiłis uidereris
quo quid̾ puto nicħ eẽ feliciꝰ ei g ad sali
tem spectas libeut huit exulabis ymo uo
libentꝰ in pr̃ia ab hoc exilio redieris et
quisqͥs ad suꝑnã ꝑtinet ihrłm dũ captiuꝰ
detinet᷑. suꝑ flumĩa babilonis ad amaras
salices suspeusis or ganis flens ut sedens
montẽ syon cũ desidio recordatar. si qua

Expanded text:
expertus est, nisi forte longa consuetudine imis expertus est, nisi forte longa consuetudine imis medullis babilonicum virus insederit — quos exceptione hac notare velim, intelligis — nullum toto unquam orbe videbit inamenum locum. De quo et multa sepe dixi et plura dicerem ni vererer non tam huius paludis habitatores, vulac pusillos, quam me ipsum offendere, qui indignantem stomacum gravi commemoratione et indigestis nominibus exacerbo. 5 Illud siluisse noluerim, quod in Babilone hac non altius ascendisti, magnum tibi divine gratie, si nescis, indicium; ascendisses enim nisi presidentium moribus dissimilis videreris, qtem spectas, libenter hinc exulabis, imo vero libenter in patriam ab hoc exilio redieris; et quisquis ad supernam pertinet Ierusalem, dum “captivus” detinetur “super flumina Babilonis”, ad amaras “salices suspensis organis flens ac sedens” montem “Sion” cum desiderio “recordatur”; siqua
Abbreviated transcription (Latin):
Uod nat᷑a ꝓcellosum uer tibi se tñ¬
uillum u̾buit su ꝑamabilis pat̾
scito fuisse nõ toli qui ut aut maro luctã¬
tes uentos tẽpestatesqz sonoras imperio
p̃unt ac uniclis ⁊ carcere frenat ant
sorte datũ illusa putauit antiqͥtas s xͥ
dicte ciuudã equora placeat net tm̃ eqͦra.
si telũ regit at t̾ras/ et qͣ nulla grauior.
cũt tempestates ac passiões elnimãs
t serenũ renehens nõ immpprie ut ẽ apd
portã gollettasqz fugãs nubes solemqr
redutit młrarũ illi rerũ es debitor in qͥꝰ
hand extremã dixͦi modestiã illam q̃
ex lr̃is tuis michi cognita magno nre
gandio nffecit ubi et ep̃atũ tibi suffet
turũ spondes xtin finẽ alto nsi me a¬
mor fallit om̃o subiũgis nec̃ miuꝰ ue¬
Ue ꝙͣ ad meã siñami acc̃õmodatissiẽ nusꝙͣ te
non longe melius ꝙ babilone ncturũ p̃cła¬
cre quidẽ ac magnifice nã et cui rerũ opti¬
ma medioctas nõ sufficit nulle sufficient
opes/ et qui semel fastidia hñu sat᷑ urbis

Expanded text:
uod natura procellosum ver tibi se trauillum prebuit, superamabilis pater, scito fuisse non Eoli qui, ut ait Maro, Luctantes ventos tempestatesque sonoras Imperio premit ac vinclis et carcere frenat, aut”sorte datum” illusa putavit antiquitas, sed dicto citius tumida equora placat, nec tantum equora sed celum regit ac terras et, qua nulla gravior ium tempestates, ac passiones eliminans et serenum revehens, non improprie, ut est apud poetam, Collectasque fugat nubes solemque reducit. 3 Multarum Illi rerum es debitor, in quibus haud extremam dixerim modestiam illam que ex literis michi tuis cognita, magno me gaudio affecit, ubialto, nisi me amor fallit, animo subiungis, nec minus vere quam ad meam sententiam accommodatissime, nusquam te non longe melius quam Babilone victurum. 4 Preclare quidem ac magnifice; nam et cui rerum optima mediocritas non sufficit, nulle sufficient opes, et qui semel fastidia huius sacre urbis
Abbreviated transcription (Latin):
agam uel uiuis uocibꝰ florẽtim p̃sulis que
uix tandẽ his iũclis elapsus in ytalia añ
ex condicto uisuro in reditu nr̃i ruris angu¬
stias crastiuo igit᷑ ut połlicitꝰ ẽ ad fontẽ
sorgie portico excipirudꝰ prandio mecum
quo magis cogito magis intelligo
et qd longio in etate ꝓgredior eo u̾iꝰ expi¬
or fefellit me ꝙ mĩme putabã florentinus
p̃sul quo iul sucerus sol iudet s hec mea
sors est nemo nõ satis ydones ad fallendĩ
me dix̾at se ad fontez sorgie uenturũ suł
Ut locũ toto orbe mirabile suł ut me ⁊ in
tis in reditu me uisurus anchomi domuem
peciit Et ego qr festiuare illũ nou̾am rus
pecii nisi iam antea quidꝙ nat᷑a loci patit᷑
studio moribꝰ meis adu̾so congressiam ut
eũ lauciꝰ exciꝑem ꝙͣ mĩores amitos soleo.
Quid te moror aũt porticũ horruit ilt ton¬
ninũ nec menior fuit illi poena dc̃i isnde
hospes ꝯtemxue̾ opes et tequoq dignum

Expanded text:
agam vel vivis vocibus Florentini presulis, qui agam vel vivis vocibus Florentini presulis, qui vixtandem his vinclis elapsus in Italiam rediex condicto visurus in reditu nostri ruris angustias; crastino igitur, ut pollicitus est, ad fontem Sorgie poetico excipiendus prandio mecum quo magis cogito magis intelligo, et quo longius in etate progredior eo verius experior. Fefellit me quem minime putabam, Florentinus presul, quo nil sincerius sol videt; sed hec mea sors est, nemo non satis ydoneus ad fallendum me. Dixerat se ad fontem Sorgie venturum simul ut locum toto orbe mirabilem, simul ut me etHis conventis, in reditu me visurus Antonii domum petiit; et ego quia festinare illum noveram, rus petii, ubi iam antea quicquid natura loci patitur, studio moribus meis adverso, conquisieram, ut eum lautius exciperem quam minores amicos soleo. 3 Quid te moror? aut poeticum horruit ille convivium, nec memor fuit illius poetici dicti Aude, hospes, contemnere opes et te quoque dignum
Abbreviated transcription (Latin):
itum faciã magni nũc motus ut uides in
ytalia ꝑant᷑ s illud quoq u̾m est malle
me in ytalia laborare ꝙ ubi sũ quiesc̾e. Isti
quid̃ arsacide quorũ nõnillis me bene ficiis
ob noxiũ nõ nego uł in babilone uel ni
parchia sultem retiur̾ molunt᷑ obluctor ⁊
adhuc finis in dubio Si mic̃o nõ eñ rener¬
tentẽ audies ꝙͣ reuersũ Si unntor qd̾ non¬
nnsi negandi u̾ecinidia puto posse ꝯtinge
inquies nulla copog̾xhia opus ẽ duĩsoñ
mrũ nosti e cis ubi galłicas estates agere
ubi lemre soleã tͥns alpina suspiria postmo
uiri iliꝰ qui magiui coriiomen ht cum sir
maxinꝰ meo noĩe parthenope maris in
lictore magnificus apꝑatus quẽ suis pͥmũ
mox tuis ẽt lr̃is edidici cur nõ am̃i delec¬
tat ac mulceat apud quẽ ꝙ mearũ ut stri¬
bis p̃cum fanorem senssis nõ iuroꝵ screbam
aliter ẽẽ nõ posse cuiꝰ enĩ facie ignoro
nom c̃m Gaudeo saue ⁊ sibi uel in lr̃is gr̃as

Expanded text:
iterum faciam? Magni nunc motus, ut vides, in Italia parantur, sed illud quoque verum est, malle me in Italia laborare quam ubi sum quiescere. Isti quidem Arsacide, quorum nonnullis me benificiis obnoxium non nego, vel Babilone vel in Parthia saltem retinere moliuntur; obluctor et adhuc finis in dubio est; si vinco, non ante revertentem audies quam reversum; si vincor — quod nonnisi negandi verecundia puto posse continginquies. Nulla topographia opus est; diversorium meum nosti; scis ubi gallicas estates agere, ubi lenire soleam transalpina suspiria. 9 Postremo viri illius qui magni cognomen habet, cum sit maximus meo nomine, parthenopei maris in litore magnificus apparatus, quem suis primum, mox tuis etiam literis edidici, cuius non animum delectet ac mulceat? Apud quem quod mearum, ut scribis, precum favorem senseris, non miror; sciebam aliter esse non posse; cuius enim faciem ignoroGaudeo sane et sibi vel in literis gratias
Abbreviated transcription (Latin):
gliari tecũ non pudebit me infendi gr̃a fue¬
rũt aut qd̾ cogitare maluerĩ nec ego merge¬
neris ultimꝰ nec fons nͥ fallor int̾ cuctos pͥ¬
nus digni nͥ sumo qͦs modico me flexit et
uix tribꝰ passuũ milibꝯ extiaret ẽ si ego
tanto hospite indignus essem ip̃e tñ fidem
siuare dignus erat sane dũ huc scribendo
ꝓuenissem ⁊ longius encherer ingens cla¬
mor in foribꝰ et epũs ip̃e adest ut cotre
discam exꝑientia magr̃a curas ⁊ q̃relas
hõm uanas ẽẽ ꝙ et tu ocłis ut uideres¬

Expanded text:
iari tecum non pudebit — me visendi gratia fuerunt; aut, quod cogitare maluerim, nec ego mei generis ultimus, nec fons, nisi fallor, inter cuntos primus digni visi sumus quos modico vie flexu et vix tribus passuum milibus extimaret. Atqui etsi ego tanto hospite indignus essem, ipse tamen fidem servare dignus erat. 4 Sane dum huc scribendo pervenissem et longius eveherer, ingens clamor in foribus et epyscopus ipse adest, ut quotidie discam, experentia magistra, curas et querelas hominum vanas esse; quod et tu
Abbreviated transcription (Latin):
ui qd m minꝙͣ fu̾am fui alti ambitiosus sedu¬
lus sollicitꝰ uidisses iocundũ suł̃ ⁊ misabłe
spectatulũ me solitudinis auidũ atq ocii. ⁊ in
silius errare solitũ nutatis repẽte studiis cũ
ingenti curialiũ tat̾ua dies totos pontificum
suꝑbis linimbꝰ oberrantẽ mirantibꝰ aĩcis
toris pontifex maxinꝰ ꝯstendisset pleno
consilio ꝯsẽptorũ patrũ amicꝰ nr̃ sub umbra
mei nõis qd̾ iłlo die in ore maximorũ hõm
uentilatũ atq uersatũ młtisq uis utinã
laudibꝰ oneratũ fuit fcũs est uoti cõpos

Expanded text:
nunquam fueram, fui alteri, ambitiosus sedulus solicitus. Vidisses iocundum simul et miserabile spectaculum: me solitudinis avidum atque otii et in silvis errare solitum, mutatis repente studiis, cum ingenti curialium catherva dies totos pontificum superbis liminibus oberrantem, mirantibus amicis, toris Pontifex Maximus consedisset, pleno concilio conscriptorum patrum amicus noster sub umbra mei nominis, quod illo die in ore maximorum hominum ventilatum atque versatum multisque, veris utinam!, laudibus honeratum fuit, factus est voti compos
Abbreviated transcription (Latin):
plexi p̃nxus plutartꝰ et seneca Illud tibi
brenissime qd̾ nemo doctꝰ ignorat incultã¬
dĩ reor ubi passionet hĩtant nũbillũ eẽ tet̾¬
rimũ ⁊ horrendas aĩe tenebras ac ratõis
Utꝓprie dixim eclipsim qd̾ cũ de om̃ibꝰ tñ
de nra ꝯuenrutissime diti arbitror nĩcħ ẽ
enõ qdꝰ equs tnquillitate serenitatẽq ꝑt᷑.¬
bet uichil ubi tam clara testimonia lese
nẽtis appeant pallor uultus ꝯfusa uox
membrorũ tremo obducta frons elatũ suꝑ¬
ciliũ ardẽtes oculi celer anhelitꝰ hec sũt
que n̾am in añis hĩtantem uelut nreductũ
latebris catũ in lucẽ trahũt at sp̾tantibꝰ

Expanded text:
plexi, precipue Plutarchus et Seneca. 4 Illud tibi plexi, precipue Plutarchus et Seneca. 4 Illud tibi brevissime quod nemo doctus ignorat, inculcandum reor: ubi passiones habitant, nubilum esse teterrimum et horrendas anime tenebras, ac rationis, ut proprie dixerim, eclipsim; quod cum de omnibus tum de ira convenientissime dici arbitror. 5 Nichil est enim quod eque tranquillitatem serenitatemque perturbet, nichil ubi tam clara testimonia lese mentis appareant, pallor vultus, confusa vox, membrorum tremor, obducta frons, elatum supercilium, ardentes oculi, celer anhelitus: hec sunt que iram in animis habitantem, velut eductum latebris Cacum, in lucem trahunt ac spectantib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ mimitorũ in exorabłis ⁊ implicata suꝑ¬
bia et indignatõ mea que de sogni me ui¬
gilantissimũ fec̾at pati nõ potui ta licẽ¬
ter u̾itatem mendacio caltari id gauisuro
tibi nunciatũ uolui sił ut gr̃as agẽm qd rĩ
in te fuit fidelissime p̃stitisti uał .ix. kl̃ sim̃
ad fontem Gorgie
¶ As Ioħem bargilł̃ nxapliteñ nulitem
exhortatio ad studiũ pacis
Irũ dictũ ut nl maius Ita iuldari
dignus ꝙͣ qd̾ ex te hodie prtiturꝰ
sum prto añt uir in sig̾nis ut am̃i rõni sue
Ut alit̾ . dem dicã te tibi subicias et parẽ
cogas inte detiora melioribꝰ magnifice qͥ¬
dem plato nͣam ip̃am studio mũtꝰ tͥꝑtitam
am̃e frdem comꝑit qdq confusũ uidebat᷑.
arte ꝯstitut ut mod̾atricem illam ac dña
passionũ uel iõe situs oñderet qd̾ nec poe¬
igit locus ⁊̃ suꝑnatuũ fuit reã tibi uelle
Destribe cuiꝰ tristes exitꝰ uulgo et notos
quid̾ pħorimꝰ integris uolumĩbꝰ sunt am¬

Expanded text:
 eius inexorabilis et implacata superbia et indignatio mea, que de segni me vigilantissimum fecerat: pati non potui tam licenter veritatem mendacio calcari. Id gavisuro tibi nuntiatum volui simul ut gratias agerem; quod enim in te fuit fidelissime prestitisti. Vale. IX Kal. Iunias, ad fontem Sorgie. 14 Ad Iohannem Barrilem neapolitanum militem, exhortatio ad studium pacis. 1 Mirum. dictu, ut nil maius ita nil dari dignius quam quod ex te hodie petiturus sum; peto autem, vir insignis, ut animum rationi sive, ut aliter idem dicam, te tibi subicias et parere cogas in te deteriora melioribus. 2 Magnifice quidem Plato naturam ipsam studio imitatus, tripartitam anime sedem comperit, quodque confusum videbatur arce” constituit, ut moderatricem illam ac dominam passionum vel ipse situs ostenderet; quod nec poeigit locus, et supervacuum fuerit iram tibi velle describere, cuius tristes exitus vulgo etiam notos quidam philosophorum integris voluminibus sunt am
Abbreviated transcription (Latin):
uũ morũq odio quo rursus dura uoc̃itas re¬
traxit / Audius t̾cius applicaui et cũ mlta
inde tibi scripserm reuersus puluerulentũ
calamã tuo pͥmũ nõĩe det̾si amitus autẽ
nr̃ non ut doctior s ut ditior redeat nͫ
mundi lictus inaccessũ sut et onũ uento
caduce frondis more circũnoluit᷑. Suspi¬
rio eiũs nullus ut auguror finis erit insi
qui nite hoc sibi meis u̾bis dicito raro qͥd̾
p̃meditata succedunt s fine succedãt tres¬
cit cũ felicitate miseria/ Id hand facile per¬
suaderi possit expto nisi ꝯsuetudo pessiã
aures salutaribus uocibꝰ obstrueret Ez
ip̃e de se uiderit tu u̾o ceptũ tene ⁊ ne tur¬
ba deliranciũ auinũ a ꝓpoĩto auellet caue
Senece ỹmo u̾o ꝙ̃iis nature u̾bum est
nec multo opus est nec du uale auinion¬
Ili. tel semptembris.
¶U stepharũ de colũꝑna imorẽ uti
uictoria nestienti frust ẽx̃ ꝙ iicͣit

Expanded text:
rum morumque odio. Quo rursus dura necessitas rerum morumque odio. Quo rursus dura necessitas retraxit, nudiustertius applicui, et cum multa inde tibi scripserim, reversus pulverulentum calamum tuo primum nomine detersi. 4 Amicus autem noster, non ut doctior sed ut ditior redeat, nullum mundi litus inaccessum sinit, et omni vento, caduce frondis more, circumvolvitur; suspiriorum eius nullus, ut auguror, finis erit nisi qui vite: hoc sibi meis verbis dicito. Raro quidem premeditata succedunt; sed finge succedant: crescit cum felicitate miseria. Id haud difficile persuaderi posset experto, nisi consuetudo pessima aures salutaribus vocibus obstrueret. Sed ipse de se viderit; tu vero ceptum tene, et ne turba delirantium animum a proposito convellat, cave. Senece, imo vero ipsius nature verbum est: «Nec multo opus est, nec diu». Vale. 5 Avinione, V Kal. Septembris. 3 Ad Stephanum de Columna iuniorem, uti victoria nescienti frustra esse quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
uid ad lr̃as tuas dicam uereor ne
huanorum torrens rapidissimꝰ er¬
ror amicũ nr̃m fundo aluei rotatũ cũ uniꝰ¬
uerso capiat senescit. ut uides inter ludos
atq p̃stigia fortune multa sibi ꝓmittes q̃
michi crede nmꝙͣ uenient unã tũ excusa ͦ
est om̃s idem nate᷑ morbus h Qũe inue¬
mes qui nõ spe crastine quietis hodie labo-
ret hec feliatas hec mortaliũ inta est.
Mirus furor nec minꝰ ideo qr publicꝰ hya
remuẽtos et c̾tis bouis abiectis incerta
sectari. Ignorant homĩes ꝙtũ lucrũ est
spes manes ⁊ fallaces ꝑdere. Nalla guior
sarcina nulla tñ tristior de ponit᷑ nsqadeo
et suspunat ⁊ auhie lat sipuacis et coutra
flacti siñam Terras alio calentes solo ꝑ¬
mutãs breui fortis iaculat᷑. euo multa nõ
accuso in a liis quod in nob̾ excuso tulit et
nos nulta uidendi ardor ꝑ terras ac ma¬
ria. et mĩc maxĩe ad extrema t̾rarũ ea
me uoluptas traxit pellente hic tedio re¬

Expanded text:
uid ad literas tuas dicam? vereor ne humanorum torrens rapidissimus errorum amicum nostrum, fundo alvei rotatum, cum universo rapiat. Senescit, ut vides, inter ludos atque prestigia fortune, multa sibi promittens que, michi crede, nunquam venient; una tamen excusatio est: omnes idem fere morbus habet. Quem invenies qui non spe crastine quietis hodie laboret? 2 Hec felicitas, hec mortalium vita est; mirus furor nec minor ideo quia publicus; hiare in ventos, et certis bonis abiectis, incerta sectari. Ignorant homines quantum lucrum est spes inanes et fallaces perdere; nulla gravior sarcina, nulla tamen tristius deponitur; usque adeo et suspirat et anhelat supervacue et, contra Flacci sententiam, “terras alio calentes sole permutans brevi fortis iaculatur evo multa”. Non accuso in aliis quod in nobis excuso; tulit et nos multa videndi ardor per terras ac maria, et nunc maxime ad extrema terrarum ea me voluptas traxit, pellente hinc tedio re
Abbreviated transcription (Latin):
tiorem c̾te nõ faciet Gmissis yrgo aliis
ad me reuertor wideo te amice uo arma¬
tũ facite si resistã in hane colluctatõrm̃ uic¬
tore codẽ enĩ forte tp̃re quo in frontẽ ar¬
gumentoꝵ tuorũ ictũ accipio tusalpinus
anucs. lrĩs quoq nõ mumꝰ ualidis ꝙͣ urba¬
nis nondũ ut ita dix̾im t̾gum fuit q̃rens
itidem ex me quid est ꝙ ego tantꝰ rura¬
lis effectator ocii in tot urbana sim relap¬
ꝯturber añꝙͣ ne tangat de sr q̃rit admi-¬
rans quid cãe est ꝙ ip̃e q babilonitos an¬
fractꝰ male oderit nec dũ possit yffugiat
Ecce duos amicos ediu̾so t̾rarũ tͣctu in idẽ
pugne genꝰ siłitudo quedã ꝯtraxit ĩgeniis
Quid aũt dicẽt ut̾q ur̃m si noscẽt quo in
statu nũs maxĩe dũ loquor. res sũt mee. Si¬
quidẽ ꝯuratꝰs nõ ad ymbrẽ s ad dilimiũ
cunctis celi syderibꝰ hyeme asꝑa ⁊ intrac¬
tabili tͣnsire tͥ et inͥ famliarissimas alpes co

Expanded text:
tiorem certe non faciet’. 6 Omissis ergo aliis tiorem certe non faciet’. 6 Omissis ergo aliis ad me revertor. Video te, amice, vero armatum, facile, si resistam, in hac colluctatione victorem. Eodem enim forte tempore quo in frontem argumentorum tuorum ictus excipio, transalpinus amicus literis quoque non minus validis quam urbanis, nudum, ut ita dixerim, tergum ferit, querens itidem ex me quid est quod ego, tantus ruralis affectator otii, in tot urbana negotia sim relapconturber, antequam me tangat, de se querit admirans quid cause est quod ipse quoque babilonicos anfractus male oderit, nec dum possit, effugiat. 8 Ecce ut duos amicos e diverso terrarum tractu in idem pugne genus similitudo quedam contraxit ingenii. Quid autem diceret uterque vestrum, si nosset quo in statu, nunc maxime dum loquor, res sunt mee? siquidem coniuratis non ad imbrem sed ad diluvium cuntis celi sideribus, hieme aspera et intractabili, transire t