comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bbatissa diligentẽ ħ at euram. de coug̃gatione sibi coninissa. & ꝓuideat ut
in lectione. & in officio. & in modulatione psalmoꝵ sc̃ę moniales. strenus
sint. & in oñib oꝑib bonis. illa eis ducatũ p̃beat. ut pote. ꝓ animab ear̃.
rationẽ rodditura in conspectu. dñi. & stipondia sc̃ĩmonialib p̃beat. nec essa¬
ꝓia ne fopte ꝑ indigentiam cybe aut potꝰ. peccare cocpellant᷑. exc¬

Expanded text:
bbatissa diligentem habeat curam de congregatione sibi commissa, et provideat ut in lectione et in officio, et in modulatione psalmorum ipsae sanctimoniales strenuae sint, et in omnibus operibus bonis illa eis ducatum praebeat, utpote pro animabus earum rationem redditura in conspectu Domini: et stipendia sanctimonialibus praebeat necessaria, ne forte per indigentiam cibi aut pot
Abbreviated transcription (Latin):
qua oum aliqua etroris u̾ba ꝑ in ꝑtiam p̃cator effundit.
multi non solum mali. s ⁊̃ boni fr̃s in ipła eccłia non scĩ¬
ficent aquam. Multoꝵ eium preces imendant᷑ cogdie si dͥoc¬
borib fuerint recitate. & multa in eis reꝑiunt᷑. cont catho¬
liam fidem. Nũquid si manfestet᷑ ali quos baptixatos. cum
modum. demoniũ xͥ noĩe excludit᷑. Nam utiq ħeticꝰ. si afferat
p̃ceni uitiosam. nec bonũ ht̃ caritatis. affectum qͦ possit illa im¬
ꝑitia suꝑari. & id̾o simił est ex quit̃q in ipsa catholica iinundꝰ¬
ħeticis conpositas. & ꝑ ignorantie simplicitatẽ. non eas ualentes
discern̾e̾. utunt᷑ eis. arbit᷑ntes quod bone sint. nec tm̃ quod in cis
ꝑ̃u̾sum ÷. non euacuãt illa. q̃ ibi inrecta sunt. s ab eis potius.
euacuãt᷑.

Expanded text:
qua, cum aliqua erroris verba per imperitiam precator effundit, multi non solum mali, sed etiam boni fratres in ipsa ecclesia non sanctificant aquam. Multorum enim preces emendantur quotidie, si doctoribus fuerint recitatae, et multa in eis reperiuntur contra catholicam fidem. Nunquid si manifestetur aliquos baptizatos, cum modum daemonium Christi nomine excluditur. nam utique haereticus, si adferat precem uitiosam, nec bonum habet caritatis adfectum, quo possit illa inperitia superari, et ideo similis est ei quicumque in ipsa datholica iniam ab haereticis conpositas, et per ignorantiae simplicitatem non eas ualentes discernere utuntur eis arbitrantes quod bonae sunt; nec tamen quod in eis peruersum est euacuat illa quae ibi recta sunt, sed ab eis potius euacuatur,
Abbreviated transcription (Latin):
enꝰ demꝓuintie eꝑi ad sedem metͦpo ł cõueniant. ut ab oĩb tpse ordinet᷑.
Oportet aũ quililł om̃ib p̃eẽ deb & ab om̃ib ilt eligat᷑. & ordinetur. Reliqͥ
uͦ conpuintiales eꝑi. sinecesse fuerit. cet̾is consentientib a tͥb iussu a robi¬
te concessũ sit. illud aũ aũ. qd̃ dearchieꝑi consecratione p̃ceptum atq p̃dictũ
ist. idẽ ut õs suffraganei eũ oranient. nullitenꝰ mutari lic&. qr qͥ at p̃est. ab

Expanded text:
e episcopi ad sedem metropolitani conveniant, ut ab omnibus ipse ordinetur. Oportet autem qui illis omnibus praeesse debet, ut ab omnibus illis eligatur et ordinetur. Reliqui vero comprovinciales episcopi, si necesse fuerit, caeteris consentientibus a tribus jussu archite concessum sit, illud autem quod de archiepiscopi consecratione praeceptum atque praedictum est, id est, ut omnes suf
Abbreviated transcription (Latin):
euuamgłu sc̃i solent lectiones exposui. ꝓl. ce quar̃dam quidem. dicłia
expositio assistenti plebi est recitata ꝑ notarũ. quariundam uͦ expli¬
nationem corã ipse locutꝰ sum. ut quȩ loquebar excepta est. It Casd
omelias coquoodictȩ sunt ordine in duob codicib ponere curaus
espͥores quidem .xx.quę dicte sunt & posteriores totidem. Agathosi¬

Expanded text:
Evangelii sancti lectiones exposui XL, et quorumdam quidem dictata expositio assistenti plebi est recitata per notarium: quarumdam vero explanationem coram populo ipse locutus sum, atque, ut loquebar, excepta est. Item, easdem homilias eo quod dictae sint ordine in duobus codicibus ponere curavit, et priores quidem quae dictae sunt, 20, et posteriores totidem. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tandam añ tͥbrinal xͥ. Cuncti uͦ renati. abb induunt᷑ uestib
ad ministrum resurgentis eccliȩ. It̃ brunt᷑ baptitati abb̃ uestib
ut quoꝵ pͥmȩ natiuitatis faciem uet̾is crroris. pannꝰ fuscaui
habitꝰ scdẽ regeneratiois. głe p̃ferat in dum̃tum. O̾ egt̃ enim pꝰ¬
scãm unctionem eap̃ eiꝰ mistico uelamine. ut intelligat se da

Expanded text:
tandum ante tribunal Christi. Cuncti vero renati albis induuntur vestibus, ad mysterium resurgentis Ecclesiae. Item: Utuntur baptizati albis vestibus, ut quorum primae nativitatis faciem vetusti erroris pannus fuscaverat, habitus secundae generationis gsacram unctionem ejus caput sacro velamine, ut intelligat se dia
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃nitas tua studeat seꝑare. & penitentie digne sub mittere. quati¬
nꝰ ab et̃na eruti dã paatione animas eoꝵ luc reris. p̃stante dño. De
filiis aũ. qui ex eis nati eẽ ꝓbant᷑. retulisti si liceat eis cõ iugio
copulari. s hi cur ꝓhibeant᷑. a cõuigio aut ꝓ huiꝰ mõi coniuigeo¬
peuitentiã age̾ cõpellant᷑. dũ ex ħ abq cõdẽpnatione eẽ ꝑhibẽ

Expanded text:
rnitas studeat separare, et poenitentiae digne submittere, quatenus ab aeterna eruti damnatione animas eorum lucretis praestante Domino. De filiis autem qui ex eis nati esse probantur retulisti si liceat eos conjugio copulari. Sed hi cur prohibeantur a conjugio, aut pro hujusmodi poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ d sꝑali pats nñ filia omĩ occasione. Aut argumento seposito.
sub numia diftͥctione nos caue conuenit nę ip̃am diuine exami¬
nationis meidat. si quis rali facinori mixtꝰ. minime uestriaxe¬
rit frena luxurie. Uñ & om̃s om̃io. cauendi sunt tał sceleris cõ¬
mittione ne in et̾num ꝑeant. S his qͥntib ꝑ uitiose zemeritatis

Expanded text:
ali patris nostri filia omni occasione aut argumento seposito sub nimia districtione nos cavere convenit, ne iram divinae examinationis incidat, si quis tali facinori mistus minime restrinxerit frena luxuriae. Unde et omnes omnino cavendi sunt a tali sceleris commistione, ne in aeternum pereant. Sed hunc qui
Abbreviated transcription (Latin):
lebramꝰ. uerũ ̃ ꝑ singłas ebdomadar̃ dies. ipsius dĩ imaginem fre¬
quentamꝰ. ac sicut sexta frria. ppt̃ passionẽ dñi ieuinamꝰ ⁊ ab¬
batum p̃t̾mitere non debemꝰ ꝙr int̾ tristiciam. & leticiam tẽꝑis
illiꝰ uidet᷑ inclusꝰ. Nam utiq constite. apłos biduo isto. & in mero
est. intͣantit eos ieuinasse. biduo memorato. ut tͦ dicio eccłie hãt.
isto biduo sacram̃ta penitꝰ non edebrari. Quȩ forma utiq ꝑ singłas
tenenda est ebaomadas. ꝓpt̾ hec qd̾ commnetatio diei illiꝰ semꝑ est cele¬
branda. Q uod siputant semel. atq uno sabb̃o ieuinandum. gͦ & do¬
minic̃. & sexta feria semelin pascha erit utiq celebrandum: E x cc̃¬
placuit celebrari. exceptis dieb duorũ m̾sium iulio ⁊ augusto. ob&

Expanded text:
etiam per singulas hebdomadarum dies, ipsius diei imaginem frequentamus. Ac sicut sexta feria propter passionem Domini jejunamus, Sabbatum praetermittere non debemus, quia inter tristitiam et laetitiamillius videtur inclusum. Nam utique constat apostolos biduo isto in tristitiest in tantum eos jejunasse biduo memorato, ut traditio Ecclesiae habeat isto biduo sacramenta penitus non celebrari. Quae forma utique per singulas tenenda est hebdomadas, propter id quod commemoratio diei illius semper est celebranda. Quod si putant semel atque uno sabbato jejunandum, ergo et dominicum et sexta feria semel in Pascha erit utique celebranda. Si placuit celebrari exceptis diebus duorum mensium Julii et Augusti ob
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ p̃dictꝰ uir. neq nominatiue ex cõmunicatꝰ. neq cõmu
nicans c̃ ex cõmunicatis. ex nomine exiit̃. s in domini sui fide
elemosiuis cõmunicare & de functi animam xͥ ane religiõis mo

Expanded text:
Quia ergo praedictus vir neque nominative excomQuia ergo praedictus vir neque nominative excomnicans cum excommunicatis ex nomine exiit, sed in Domini sui fide eleemosynis communicare, et defuncti animam Christianae religionis o
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccłias defenda sinit. & oblationes ꝓcis offerende. & missece¬
lebrande annon Nͥb respondemꝰ. Si hominib de peccatis suis. pu¬
ram cõfessionẽ agentib & dignepenitenaib in fie cõmunio seͥ
cundũ canonic̃ uissum danda est.curganones eis int̾dicunt¬
ane qd̾ suꝑ richardo burolli filio ur̃a. fr̃nitas egisse in notuit.
ꝓ eelo di. & animar̃ caritate laudamꝰ. s ñ adeo timendũ: non
Adeo uob. est ab euis elemosinis abstiuendum. Int̾ cet̾os qͥ ppe nr̃e
fidei patres. beatꝰ leo doactor eg̃giꝰ. quib in ꝗͥt uiuis non comu¬
nicamꝰ nec moertius coninunicare debemꝰ Constat gͦ qm̃ qͥb
aũ licet peccatorib & p̃donib dispensatiue ꝓtẽꝑe cõmunicamꝰ
qr et hactenꝰ. eocłiam sustentauerũt. & se fidebores in pꝰterum pol¬
licent᷑ alioqͥn oport& de huiꝰ mundi partib exire. Sub qͣ ⁊̃ spon¬
sione nos eis uuꝑ in beati ped̾ nataliciis absolutionẽ indulsimꝰ.

Expanded text:
a sint, et oblationes pro eis offerendae, et missae celebrandae, an non. Quibus respondebimus: Si omnibus de peccatis suis puram confessionem agentibus, et digne poenitentibus, communio in fine secundum canonicum jussum danda est, cur non eis ane quod super Richardo Burrelli filio vestra fraternitas egisse innotuit pro zelo Dei et animarum charitate, laudamus, sed non adeo timendum, non adeo vobis ab ejus eleemosynis abstinendum. Inter caeteros quippe nostrae fidei Patres, beatus Leo doctor egregius : « Quibus, inquit, vivis non communicavimus, nec mortuis communicare debemus. » Constat donibus dispensative propterea communicamus, quia hactenus Ecclesiam sustentaverunt, et se fideliores in posterum pollicentur. Alioquin oportet nos de hujus mundi partibus exire, sub qua etiam sponsione nos eis nuper in beati Petri Natalitiis absolutionem indulsimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tari liceat. ñ tam̃ diffinire inconsulto romano ꝑ ottifice: ꝑmissũ ÷.¬
Patͥarche uł p̾mates accusatũ. accusatũ discutientes eꝑm. nõ añ sẽ¬
tentiam ꝓferant finitiuã. quã apłica fuerint fubt auetoritate aut re¬
ũ se ipsum conficeatur. aut ꝑ innocentes & regłaritꝰ ex aminatos cõ¬
uincatur testes. Q̾nimit̃ testes. minoris ñ sint nuneto ꝗͣ illi discipłi fa¬

Expanded text:
tari liceat, non tamen diffinire inconsulto Romano Pontifice permissum Patriarchae vero vel primates accusatum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant finitivam, quam apostolica fulti auctoritate, aut reum seipsum confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes, qui minori non sint numero quam illi discipuli f
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm leuntium cficatus officii pulegio decorasse. & idõ fr̃s ħm̃i uit᷑ supdie¬
tos auctores. & eos qͥ conditionis extreme repetunt᷑ obiectã cognitionẽ.
uob̾ nr̃a tuctoritate deputamꝰ. ut om̃i ueritate discussa. si re uera obiac¬
quẽ gͣdꝰ diffinitꝰ legib ñ defendit. ad sequendã cognitiomis sue necessictẽ.
excłiam in hoc qͦ ÷ honore desiderat collocare. ñ ulut sibi redditum.¬

Expanded text:
supradicsupradictos actores, et eos qui conditionis extremae repetuntur, objectam cognitionem vobis nostra auctoritate deputamus, ut omni veritate discussa, si revera objecquem gradus praefinitus legibus non defendit, ad sequendam cognitionis suae necessitatemecclesiam in hoc in quo est honore desiderat collocare, non veluti redditum
Abbreviated transcription (Latin):
ctores siquidẽ illust̾s iuri filii nr̃i. amandiani gͣuit̾ cõquerũt᷑ horẽs iu¬
risuo deditos alios ad huc dicos. alios iã diaconos orduiatos. c̃ nõ solũ pꝰ modex¬
indiuine cultũ milicie. ante fueri̾t. ignorantia faciente suscepti. olimi¬
catꝰ officio monstraueruit ad tineri. disctissos & obnoxios aꝓbatos. custoditole¬
gũ tͣmite sine int̾missione restituite. ita ut siqͥs iã p̃sbr̾ repꝑit᷑ in eodem
gradi peculii soli amissione ꝑmaneat. Diaconꝰ uͦ. aut uicariũ p̃stee. aut
si ñ habuerit. Ipse reddat᷑. Residua sciant officia neminẽ posse ab obnoxie¬
tate si cõuincit᷑ uindicari. qͣtinꝰ hoc ordine oustodito nec dũoꝵ iuta. nec pͥu¬
legia ulla ratiõe turbent᷑.
marcellianensis siue eufilmatis urb antistitẽ autiochũ seruũ uiris pa¬
tgone sue ab sencis dñẽ ocasiõe accepta ad p̃sb̾ru honotẽ usq ꝑductũ. eiꝰq¬

Expanded text:
ctores siquidem illustris viri filii nostri Amandiani graviter conqueruntur homines, suo juri deditos, alios adhuc clericos, alios jam diaconos ordinatos, cum non solum post modersi qui forte in divinae cultu militiae ante fuerint ignorantia faciente suscepti, elimicatus officio monstraverint, detineri discussos et obnoxios approbatos, custodito legum tramite, sine intermissione restituite, ita ut si quis jam presbyter reperitur, in eodem gradu peculii sola amissione permaneat. Diaconus vero aut vicarium praestet, aut si non habuerit, ipse reddatur. Residua officia sciant neminem posse ab hac noxietate, si convincitur, vindicari, quatenus hoc ordine custodito, nec dominorum jura, nec plegia ulla ratione turbentur.Marcellianensis sive Cusilinatis urbis antistitem, Antiochum servum juris patronae suae absentis dominae oc
Abbreviated transcription (Latin):
deportandis. Si qͥd ñ necessariũ ÷ ꝓ reꝑatione basilicar̾. q̃ sũt in urbe ipse
ipse dirigat. cticos qͦs de linque̾ cognoscit. ipse constͥngat. qs si em̃dare
non ual&. eoꝵ eccessꝰ ad cognitionẽ eꝑi. deferat. basili carios ipse confatu¬
certꝰ Aditesaurariũ ꝑtin&e hostiaruĩ basilicar̃ ordinatio. in censi p̃ꝑatio
cura cͥsinatis. conficiendi cura baptisterii ordinandi. p̃ꝑatio luminarioꝵ

Expanded text:
 luminaribus deportandis. Si quid etiam necessarium est, pro reparatione basilicarum, quae sunt in urbe, ipse er ostiarios ipse dirigat. Clericos quos delinquere cognoscit ipse distringat: quos vero emendare non valet, eorum excessus ad agnitionem episcopi defert. Basilicarios ipse constitucertus ad thesaurarium pertinet ostiarii basilicarum ordinatio, incensi praeparatio, cura chrismatis conficiendi, cura baptisterii ordinandi, praeparatio luminariorum
Abbreviated transcription (Latin):
non licet I manet uincłm nuptiar̃ ñ s ꝓles cuiꝰ causa initũ
est. manifesta sterilitate nõ sub sequatũr. itaut iã scientib o
copulare non liceat. Quod si fecerint. cũ eis quib se copulau̾nt.
adult̾ium cõmittunt. Ipsi aũ coniugi matie plane utoris uolũ¬
tate Adhibore aliam. un cõmunes filii nascaut᷑. uniꝰ cõmirtioe.
ac semine alt̾iꝰ aũ uire ac potestate. aꝑ̃ antiqͦs patres fas erat. s¬

Expanded text:
non licet. Item . Manet vinculum nuptiarum, etiamsi proles cujus causa initum est, manifesta sterilitate non subsequatur, ita ut scientibus conjum atque aliis copulare non liceat. Quod si fecerint, cum iis quibus se copulaverint adulterium committunt; ipsi autem conjugi manente plane uxoris voluntate adhibere aliam, unde communes filii nascantur, unius commistione ac semine, alterius autem jure ac potestate, apud antiquos Patres fas erat,
Abbreviated transcription (Latin):
iquis p̃lbr. uite sue neggligens p̾uis ex empł. mala de se suspica
in famiã eiꝰ patefecetit. & cet̾i ac usatores cͥinuis eiꝰ defuerit̃. ã moneat᷑
sic se corrox erit. ab officio sulp̃edat᷑. usq ad cõdiguã sa tiffactionem.
ne ppłs fideliũ. in eũ seaudalũ patiat᷑. Si aũ accusatores legrami¬
ñ fueruit. qͥ eiꝰ cͥmina manifestis iudicũs ꝓbare cõtẽderint. & ipse ne¬
gauerit. it̃ ipse c̃ septẽ sotuis eiusdẽ ordinis si ual& a cͥmine semet ip
sum expurg&. Iia conꝰ uͦ si eodẽ cͥmine accusatꝰ fuerit. semae ipsum
cum tribus expurg&¬

Expanded text:
quis presbyter vitae suae negligens pravis exemplis mala de se suspicarinfamiam ejus patefecerit, et certi criminatores criminis ejus defuerunt, admsic se correxit, ab officio suspendatur, usque ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatur. Si autem accusatores legitimi fuerint, qui ejus crimina manifestis indiciis probare contenderint, et ipse negaverit, tunc ipse sum expurget. Diaconus vero si eodem crimine accusatus fuerit, semetipsum cum tribus expurg
Abbreviated transcription (Latin):
płs necꝰ inuicem fraudate debito. It̃. si uit dicat. dimicto qͥ¬
de uxorem. sine ulla causa fornicationis. s cõtineus ꝑ mane¬
bo i̾o ne dicamꝰ eum in pune fecisse qd̾ fecit. Qͥs ħ dic̾e au
debit. qui uoluntatẽ dm̃ ħ dicentis intelliꝗgt. q̃ nec cõ¬
tinentie causa dimiiti coniugen uoluit. quisolam causam fornica¬
tionis exces. Item e ece placuit continentia muliert. uiro non placu

Expanded text:
nali invicem fraudare debito. Item: Si dicat vir « Dimitto quidem uxorem sine ulla causa fornicationis, sed continens permanebo, » ideone dicemus impune fecisse, quod fecit? quis hoc dicere adebit, qui uoluntatem domini haec dicentis intellegit? quoniam nec continentiae causa dimitti coniugem uoluit, qui solam causam fornicationis excepit. Re
Abbreviated transcription (Latin):
Roposuistis qͥd de his obseruari debeat. qͦs in diaconii ministio aut ineffica
p̃sbrĩ. positos incõtinẽteᷤ esse aut fuisse g̾n̾ati filii ꝓdiderunt. Ne his & duuia¬
rũ legũ est disciplina. & beate recordatiõis syritii eꝑi monita. euidenta
conmeart̃ ut in cõtinentes in officiis talib positi. om̃i honore eccliastico pͥ¬
uarent᷑. nec admictõt᷑ eiit᷑. ad tale ministiy. qd̾ sola continentia o port&
ipleri.

Expanded text:
roposuisti quid de his observari debeat, quos in diaconii ministerio, aut in officio presbyterii positos, incontinentes esse aut fuisse generati filii prodiderunt. De his et divinarum legum est disciplina, et beatae recordationis viri, Sina, ut incontinentes in officiis talibus positi, omni honore ecclesiastico privarentur: nec admittantur ad tale ministerium, quod sola continentia oportet impleri.
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. ita ut uix aut oĩo nunꝗͣ inueniri possint cause qua̾ in constitu¬
endis hoĩes secutisuũt. ul facultas tͥbuit᷑. sine ulla dubitatione rese¬
canda sunt estimo. Quamuis enĩ neq ħ uiueniri possit. qͥ mͦ cont᷑ fidẽ
sint: ipsam tã religionẽ. ꝙͣ pacicissimis & manifestissimis celebratiorẽ¬
nẽ sacram̃tis misccłia cħ uoluit eẽ lib̾am. quã seruilib honorib pͣmt̃:
ut tolerabilior sit condicio uideoꝵ. Qui ⁊̃ si tẽp lib̾tatis non cognouert̾̃.¬
Egalib ⁊ñ sacram̃tis. nun humanis pͣ sũptionib subituint᷑

Expanded text:
is constituendis homines secuti sunt, ubi facultas tribuitur sine ulla dubitatione, resecanda aestimo. Quamvis enim neque hoc inveniri possit quomodo contra fidem sint, ipsam tamen religionem quam paucissimis et manifestissimis celebratiorem sacramentis misericordia Dei voluit esse liberam. Quam servilibus oneribus premunt, ut tolerabilior sit conditio Judaeorum, qui etiam si tempus libertatis non cognoscunt, legalibus tamen sacramentis non
Abbreviated transcription (Latin):
int tͥ eotidinna ieiunia. & refectio satietatẽ fugiens.da ieiunanti¬
Nichil enim ꝓdest ⁊̾ biduo. aut tͥduo transmisso uocuũ portare.
torpescit. & irrigata terra corꝑis huiꝰ. spinas & carduos gminat¬
lt̃ idem de eadem re.

Expanded text:
int tibi quotidiana jejunia et refectio satietatem fugiens. Nihil quid enim prodest tibi biduo vel triduo transmisso vacuum portare vtorpescit, et irrigata terra corporis hujus spinas et carduos ger - De eadem re.
Abbreviated transcription (Latin):
ichil est aliud crede quam fidem habe. Ac ꝑ hoc cum respõ¬
det᷑ crede̾ paruulꝰ. qui fidi non ht̃ affectum. respondetis
fidem hab̾e ꝓpt̃ fidi sacram̃tum. & cdu̾tere se ad dm̃. ꝓꝑter
conu̾sionis. sacramentum qr ⁊ ipsa responsio. ad celebrationam
sacram̃ti ꝑtin&. It̃. patiulum & si ñ dum fides illa quę inere¬
dentiun uoluntate confistit. iam tã ipsiꝰ fidi sacramentũ

Expanded text:
ihil est aliud credere quam fidem habere; ac per hoc cum respondetur credere parvulus, qui fidei nondum habet affectum, respondetur fidem habere propter fidei sacramentum, conversionis sacramentum, quia et ipsa responsio ad celebrationem sacramenti pertinet. Item parvulum et si nondum fides illa quae in credentium voluntate consistit, jam tamen ipsius fidei sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ caritatis u̾itatis. & non falsitatise axime aũ cũ ꝑdm̃ fit ipsa est
utma ratio Alua &e cũ dic̃. quisq ꝑ moam saliitẽ. salutẽ suam đo obligat.
qñ dic̃ ꝑ filios meos. opignerat filios suos dđo. ut ħ ut ħ ueniat in capͣ
eox. qd &it de ore eius ipsius siuerũ uerũ. si falsum falfum. Cutn g fi
lios suos uł caput suũ. ł salutẽ suam. quisꝙ uirationẽ nominãs. qͥcqͥo no¬
tre. & qui ꝑ lapide falsum uitat. ꝑuirans est. Uñ ħ dicoo Quia mulu & ĩ¬
sum uiras. s ego illud scm̃ non puto. Scm putat cui uitas. Non enim
qñ uitas. tͥ iutas. aut lapidi uiras. s. ꝓrimo uitas. hõi uiras. Atte la¬
pidem. d. nũqd non añ am̃ a Nonte audit lapis. loquentẽ. ẜ punit deus
te fallentem. It̃. Ream liag̃am non facit nͥ rea mens.e¬

Expanded text:
 charitatis, veritatis, et non falsitatis? Maxime autem cum per Deum fit, ipsa est vera juratio. Quia et cum dicit quisque Per meam salutem, suam Deo obligat: quando dicit Per filios meos, oppignerat filios suos Deo: ut hoc veniat in caput eorum, quod exit de ore ipsius, si verum, verum; per filios vel caput suum, vel salutem suam quisque jurationem nominans, quidquid not, qui super lapidem falsum jurat. Ausum juras, si tu illud sanctum non putas, sanctum putat cui juras. Non enim quando juras, tibi juras aut lapidi juras, sed proximo juras, homini juras ante lapidem. Sed nunquid non ante Deum? Non te audit lapis loquentem, sed punit Deus te fallentem. Item: Ream linguam non facit nisi rea mens.
Abbreviated transcription (Latin):
hõ non separ&e. Quȩ ⁊ ait. Honlicet dinute̾ utorem excepta for¬
nicatiãis causa. Item Siuir & uxor una caro sũt. & reli¬
gionis causa uir dimittit uxorem. uł mulier uirum in ħ anẜ̃¬
do remanentem ł fortasse ad inlicita inigrantem. quȩ est ista
couu̾satio in qua eadem capo ex parte tpansit ad coitaneritiam
et parte reman& in pollutione.& Si uͦ utsq conueniat. conit
iuges aut meritaĩ augere desiderant. aut añ dcte uite oulpas
delere ut sead continentiam astͥngãt. & meliatẽ uitam appe¬
tant licet. Siuͦ continentiam quã uir appetit mulier recusat.
diuidi cõ iugtunt᷑ licet

Expanded text:
dimittere uxorem excepta causa fornicationis . Item: Si vir et uxor una caro sunt et religionis causa vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel forsitan ad illicita migrantem, quae est ista conversio in qua eadem caro ex parte transit ad continentiam et ex parte remanet in pollutione? Si vero utrisque conveniat contjuges aut meritum angere desiderant aut anteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit mulier recusat, dividi conjugium non licet
Abbreviated transcription (Latin):
ssitas. que in ineliora cõpellit. Una sola ẽẽ posset. qͣ te id quod
uoruti non solũ non hortaremur. uer̃ & ꝓhiberemꝰ umiͥ¬
Plere sidforte tua conuũ ħ tec̃ susceꝑe añi seu carnis infir¬
nutate recusar&. Nam & uouonda talia. non sunt coni¬
factum fuerit. mag̃ corrigenda est temeritas. ꝗͣ ꝑsoluenda

Expanded text:
ssitas, quae in meliora compellit. Una sola esse causa posset, qua te id, quod ssitas, quae in meliora compellit. Una sola esse causa posset, qua te id, quod uouisti, non solum non hortaremur, uerum etiam prohiberemus implere, si forte tua coniux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. nam et uouenda talia non sunt a conpere factum fuerit, magis est corrigenda temeritas quam persoluenda
Abbreviated transcription (Latin):
ossũ ꝓ modulo meo eosdem ipsos ꝑtinentes ad dexteram regnũ q¬
q celoꝵ in suis gͣdib meriasq distinge̾. atq ostende qd̃ differatia
uita cõiugał filios ꝓcreautium. ꝑatrũ. matrũ familias. ue¬
liuit tͥ facẽ non licet. Priusqͣ esses uoti reus libm fuit qd̾ aes
inferior. quamuis ñ sit gͣtulanda lib̾tas. quastqͣnõ debeatur
Qd̾ lucͦ reddr̃. Nunc uͦ quia tenet᷑ ap̃ dm̃ spotisio tua. non te
ad auagnam iusticiam inuito s a magna in iquitate det¬
reo. Nunc enĩ tał eris. si nõ feceris qd̾ uouisti. quał mansis¬
ses sinichil tale uouisses. Minor eĩ tune e̾e̾s. non peior. Modo
aũ tm̃. qd̾ absit misertor si fidẽ dõ fregeris. quãtũ beatior si
ꝑ solueris. Nec iõ te uouisse peniteat. immno gaudetͥ. tam no
lice̾ qd̾ cũ tuo detͥm̃to liciuss&e. Agg̃dẽ itaq intrepidꝰ. & dicta
iuple factis. ipse aduiuab̾ qui uota tua expetit. Felix est naiꝰ¬

Expanded text:
o modulo meo eosdem ipsos pertinentes ad dexteram regnumque caelorum in suis gradibus meritisque distinguere atque ostendere, quo differat uita coniugalis filios procreantium patrum matrumque familias ueliud tibi facere non licet. priusquam esses uoti reus, liberum fuit, quo esses inferior, quamuis non sit gratulanda libertas, qua fit, ut non debeatur, quod cum lucro redditur. nunc uero, quia tenetur apud deum sponsio tua, non te ad magnam iustitiam inuito, sed a magna iniquitate deterreo. non enim talis eris, si non feceris, quod uouisti, qualis mansisses, si nihil tale uouisses. minor enim tunc esses, non peior; modo autem tanto — quod absit — miserior, si fidem deo fregeris, quanto beatior, si persolueris. nec ideo te uouisse paeniteat, immo gaude iam tibi non licere, quod cum tuo detrimento licuisset. adgredere itaque intrepidus et dicta imple factis; ipse adiuuabit, qui uota tua expetit. felix est nece
Abbreviated transcription (Latin):
uxor
ut n& sponsa ẽẽ deb&. non scortum sic̃ calitꝰ p̃p testat᷑..¬
contẽptu minoris eccłiȩ. ambitiose & inꝑbe ad potiorem aspi¬
rauerit: canonica erga eum diffinrao conseruet᷑. hoc est ut

Expanded text:
uxor et sponsa esse debet, non scortum sicut Calixtus papa testatur.contemptu minoris Ecclesiae ambitiose et improbe ad potiorem aspiraverit, canonica erga eum definitio conservetur, hoc est ut,
Abbreviated transcription (Latin):
natos a hec cͥmina in ueti dĩ lege. nuit fac᷑m̃tis mundabant᷑.¬
modo ꝑhibitũ eẽ ecim ab alio contaminatã uiro reciꝑe urorem
Auduis d̾d saut filiam. ꝗͦ. pat̃ euisdoem mulieris. ab eo seꝑatam dede¬
rat alt̾i. tanꝗͣ noui testamenti p̃figurator. sine contam inatione
qd̾ iudet ignouisse dmn amboꝵ. nec iam deb̾e se ad ultam dicere.
cuiꝰ penitentis bͥmem uunacredit miseratione deletini Itẽ.¬

Expanded text:
njux? Haec crimina in veteri lege nullis sacrificiis mundabantuprohibitum est ab alio contaminatam viro accipere uxorem, quamvis David Saulis filiam, quam pater ejusdem mulieris ab eo serat alteri , tanquam Novi Testamenti praefigurator sine contaminatione rquod uidet ignouisse dominum amborum nec se iam debere adulteram dicere, cuius paenitentis crimen diuina credit miseratione deletum? Se
Abbreviated transcription (Latin):
sub iuniore theodosio auguito edita est. quę uestorium duas ꝑsons
in xͦ. asserentẽ. iusto anathemate condepnauit. ostendens mani¬
In qͣ euticen constantinopolitanũ abb̃em. u̾bi di & carnis unam nat᷑m
ꝓnuntiantem. & esꝰ defensorem dioscorum. quondam alexandrinum
eꝑ in. & ipilim Rusfũ nestoriũ cum reliqͥs ħ eticis. una patrũ sententis

Expanded text:
sub juniore Theodosio Augusto edita est, quae Nestorium, duas personas in Christo asserentem justo anathemate condemnavit, ostendens est, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et eius defensorem Dioscorum, quondam Alexandrinum Episcopum, et ipsum rursum Nestorium cum reliquis haereticis una Patrum sententia
Abbreviated transcription (Latin):
tã uestẽ. in utroq sexufiluis. aut unꝰ aut ãbo parentes dedennt. ant aer
te nolentib aut nescientib se susceptam. &  mox uisam in filis abdicaue¬
rntt. s ił coram se. uł coram eccła palãq inconuentu eosdẽ filios talia
hr̾e. ꝑ miserint. ad scłarẽ reu̾ti habitũ ipsisfilu̾s q̃nq penitꝰ non licehit.
s conuicti qd̾ tonsurã aut religiosam uestẽ. iliqñ habuerint. mor ad
religionis cultũ. habitũq reuocent᷑ & sub sttenua distorctiono husce¬
modi obseruantie seruire cogant᷑. Parentib sane. filios suos religioni
ꝑag ͤ  non ampliꝰ. quam usq ad decimũ etatis annũ licentia po¬
terit ẽẽ. pꝰea uͦ an c̃ uoluntate parentũ. ansue deuogoi̾s sit. ⁊olitariũ uo¬

Expanded text:
liis aut unus aut ambo parentes dederint, certe vel nolentibus aut nescientibus se susceptam et non mox visam in filiis abdicaverint, sed vel coram se vel coram Ecclesia palamque in conventu eosdem filios talia habere permiserint, ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosreligionis et cultum habitumque revocentur, et sub aeterna districtione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni contradere non amplius quam usque ad decimum aetatis eorum annum licentia poterit esse, postea
Abbreviated transcription (Latin):
isericordit᷑ enim. si fieri posse. ñ bella
gererent᷑ abonis. ut licentiosis cupiditatib domitis. ħ uicia ꝑ derentur.
q̃ iusto imꝑio uł exairpari uł puniri debuerunt. Nam si xͥ ana discipli¬
na. omĩa bella culpar& ħ potiꝰ militib cõsiliũ salutis petentib in
euuangłio diceret᷑ ut abdicerent᷑ arma seq miliciȩ om̃imꝰ subtra¬
herent. dictũ est aũ eis. Heminẽ concusertas. nullã calũ pniã fecen¬
tis. sufficiat uob̾ stipendrum. urm. Quib ꝓp̾um stiłdiũ suffice̾ deb̾e¬

Expanded text:
isericorditer enim, si fieri posset, etiam bella gererentur a bonis, ut licentiosis cupiditatibus domitis haec uitia perderentur. quae iusto imperio uel extirpari uel premi debuerunt. Nam si Christiana disciplina omnia bella culparet, hoc potius militibus consilium salutis petentibus in euangelio diceretur, ut abicerent arma seque militiae omnino subtraherent. dictum est eis autem: Neminem concusseritis, nulli calumniam feceritis, sufficiat uobis stipendium u
Abbreviated transcription (Latin):
uicq ꝗͥ. utt aniui spatium euident̃. siue publite causã suam corã sius ex¬
cõmulncatorib nõ ꝑegerit. ipsi s audientie olausisse adicũ iude antur.
Quod ꝰ obstinato au̾io sine cõmunioẽ de functifuerat. nos illiꝰ oausã iuxta
beati leonis p̃decessoris nr̃i senteniiam. udicio diuino reseruantes. quib
uuus non cõmunicauimꝰ. mortuis rõmunicare ñ possumꝰ.

Expanded text:
ium civiliter sive publice causam suam coram suis excommunicatoribus non peregerint, ipsi sibi audientiae clausisse aditum videantur; quod si obstinato animo sine communione defuncti fuerint, nos illius causam juxta beati Leonis praedecessoris nostri sententiam, divino judicio reservantes, quibus vivis non communicavimus, mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
Regoriꝰ papa. requisitꝰ ab aug̃tino anglorũ ep̃o Ex epła contiono sepapetrau¬
quota genaratione fideles debeant copulati. dispensatoriesc rescpsa. Sue¬
uł duar sororum. fuliꝰ & filia. misceat᷑. sic̃ exꝑimento didicimꝰ caliꝯtu¬
gio sobolem non posse succresee̾. Uñ necesse est ut iam.iIIi. ł p. generatio
fidelium. licent̃ sibi copulef.¬

Expanded text:
regorius papa requisitus ab Augustino Anglorum gentis episcopo quota generatione fideles debeant copulari, dispensatorie sic rescribit. Quae duarum sororum filius et filia misceatur, sed experimento didicimus in tali conjugio sobolem non posse succrescere, unde necesse est ut in IV vel V generatione fidelium licenter sibi ju
Abbreviated transcription (Latin):
oyses tradidit. Si quis ꝑcussert mulierem in ut̾o habentẽ. & abortuiũ fecent
si formatũ fuerit. det aĩam ꝓ aĩa. si aũ informatũ fuerit. multet᷑ pecunia. ut
ceptu corꝑis nascr̃. cum semine ditiuata. Nani sic̃ semine ⁊ aĩa consistat. ex
anima multe animȩ cotidie ꝑeunt cum sem̃ fluxi qͦd̾a non ꝓficit natunta¬
enim exemplũ olatũ est ut ex eo intelligat᷑. qr iã formatũ corpꝰ accepit aam̃
bat᷑. qr pͥmum oportebat domũ cõpaginari. & sic habitatorẽ induci. Aĩa constet¬

Expanded text:
 dicens, Si quis percusserit mulierem in utero habentem, et abortiverit: si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, multetur pecunia : uceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit nativitaenim exemplum datum est, ut ex eo intelligatur, quia jam formatum corpus accepit animam. tur, quia primum oportebat domum compaginari, et sic habitatorem induci. Anima certe
Abbreviated transcription (Latin):
ali adu̾sum me in surrexerut̃. & debilitare uoluerũt. & misert̃
suꝑ me gͣuia cͥiina. ꝓpter ꝗͣ causam iste elem̃tissimꝰ. ac serenissimꝰ do¬
minꝰ carolꝰ una cum sacdotib & obtimatib suis istam ꝑuenit adurbi:
do & angliset qui coscientiã meã nouit. & beato petͦ pͥ ncipe aplor
in cuiꝰ cõspectu consistimꝰ qr istas cͥ minosas & sceleratas res qua
illi m obitiunt. nec ꝑpetͦui. nec ꝑ pet̾re iussi. Testis : mͥ deus in euusi
iudicus uenturi sumꝰ. & in cur conspectu consistimꝰ. & ħ ꝓpt̃ sulpi¬
oiones uta las. tollendas. mea spontanea uoluntate facio. non quasi
hanc cõsuetudinẽ. aut dectetũ in scã eccłia successorib m̃s nẽc non

Expanded text:
mali adversum me insurrexerunt, et debilitare voluerunt, et miserunt mali adversum me insurrexerunt, et debilitare voluerunt, et miserunt super me gravia crimina. Propter quam causam iste clementissimus et serenissimus dominus Carolus una cum sacerdotibus et optimatibus suis istam pervenit ad urbem. Deo et angelis ejus, qui conscientiam novit, et beato Principe apostolorum in cujus conspectu consistimus, quia istas criminosas et sceleratas res quas illi mihi objiciunt nec perpetravi nec perpetrari jussi. Testis mihi est Deus, in cujus judicium venturi sumus, et in cujus conspectu consistimus: et ciones malas tollendas, mea spontanea voluntate facio, non quasi ego hanc consuetudinem aut decretum in sancta Ecclesia successoribus meis, nec non
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis miniss scire uolumꝰ Statutũ est namq ratione & necessitait.
atq p̃dicto ꝯsulto om̃ip̃. ut qͦtiens ẽq ouiq sacerdoti cͥien in ponitur.
si ipse accrisator tat fuerit ut recipi debeat. qr quales ad accusationẽ
sacerdutũ admitti debeant. in canonib plenit̃ exp̃ssum est. Si aũ utdit¬
tũ ett ille acusator qui canonice est recipiendꝰ. cum c̃ legitimo uiroꝵ
numero
merito & bonoꝵ testium apꝓbare in cõspectu eꝑi poterit. tunc cano-
sup septo p̃textu approbare ipse accusator minime poterit. & ħ od
plebe hominib fuerit. ne in crimine aut p̃dicta suspitione rema¬
neat. cũ tͥb aut qͥnq uł septẽ bonis. ac uicinis sac̾dotib exemplole¬
onis pape. qui duodecĩ eꝑos in sua purgatione habuit: uł eo amplꝰ s
alii s bonis & iustis hominib se sac̾mento corã ppło suꝑ qͣtuor euuanģe¬
acusatione sacerdotũ recipi debeant. & quid de accusatore faciendũ

Expanded text:
namque ratione et necessitate, atque praedicto consultu, ut quotiescunque sacerdoti crimen imponitur, si ipse accusator talis fuerit ut recipi debeat, quia quales ad accusationem sacerdotum admitti debeant, in canonibus pleniter expressum est; si autem, ut dictum est, ille accusator, qui canonice est recipiendus, eum cum legitimo virorum numero et bonorum testium, approbare in conspectu episcoporum poterit, tunc canonicum supra scripto praetextu approbare ipse accusator minime poterit, et hoc is hominibus fuerit, vel in crimine aut praedicta suspicione remaneat cum tribus aut V vel VII bonis ac vicinis sacerdotibus, exemplo Leonis papae, qui XII episcopos in sua purgatione habuit, vel eo ampliusaliis bonis et justis hominibus se sacramento coram populo super quatuor Evangeaccusationem sacerdotum recipi debeant, et quid de accusatione faciendum
Abbreviated transcription (Latin):
ftir. uł ꝓficiscar ut ꝓsꝑacedat̃. qr ita se ht̃ conpositio syderum. non agã
ħ in mense conm̾tiun ꝙ ista stella mͥ agit .m̃sem. ⁊ agam qr suscipit m̃¬
die. qr tempestas orta est. aut non nauigem. qr hib̾ne sunt reliquie. aut
tẽpꝰ seminan dr q ymb̾b autũ malib terra satiata est uł si qui forte ali
naturales affectus circa motũ aeris. & humoris. ad uariandas temꝑum qua¬
litates in siderum ordinatissima cotiu̾sione natatisunt

Expanded text:
tur; vel: Proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum: Non agam hoc in mense commercium, quia illa stella mihi agit mensem; vel: Agam, quia suscepit medie, quia tempestas exorta est; aut: Non navigem, quia hybernae sunt reliquiae; aut: Tempus seminandi, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humoris ad variandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conversione notati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lendi. Q aũ iam pͥdẽ. ad xͥanitarẽ coactisũt. sic̃ factũ est tꝑib
religiossissimi pͥncipis sis emandi. qr iam constat eos sac ñas dui¬
nis adsotiatos. & baptisim gr̾am suscepisse. & cͥsinate unctos eẽ.
corꝑis diu̾ci. & sangͥnis extitisse partipes. oporite ut fid̾ẽ ⁊̃ ꝗͣ ui
ł necessitate susceꝑint. tenere eogant᷑. ne uom̃ dm̃ blasphemetur. fi¬

Expanded text:
am pridem ad Christianitatem coacti sunt, sicut factum est temporibus religiosissimi principis Zizebuti, qui jam constat eos sacramentis divinis associatos, et baptismi gratiam suscepisse, et chrismate unctos esse, et corporis Domini et sanguinis exstitisse participes, oportet ut fidem quam vel vi, vel necessitate susceperunt, tenere cogantur, ne nomen Domini blasphemetur
Abbreviated transcription (Latin):
quod ingenua sit. si ipsa femina pꝰtea fuent in seruitutẽ
detecta. si eam a seruitute red̾ime pͣ. faciat. si non pͭ. si uo¬
luerit aliam accipiat. Si aũ eam seruam scierat. & collaudau̾at.
ret. S qr ħ magnorũ est. ille qui se contine non poterat nubat
mag̃. non tñ ei subsidii openi subtrahat. qd̾ infirmitas p̃pedit.
imaritꝰ uxori ab initio matͥmonii usq ad duos annos continu
uł euis parentes sine ꝑicło dotis ad mit̃tẽ repudium marito dit¬

Expanded text:
quod ingenua sit, si ipsa femina fuerit postea in servitute detecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem ancillam eam scierat et collaudaverat, ret. Sed quia hoc magnorum est, ille qui se non poterit continere, nubat magis; non tmariti vel ejus parentes sine periculo dotis amittendae repudium marito d
Abbreviated transcription (Latin):
luir & mulier. cõ iunterint se in matͥmonio. & pꝰ ea dixe¬
bit mulier de uiro non posse mib̾e̾ oum eo. si poterit ꝓbare¬
on possunt. si ille aliam. uł illa alium duce possit. quib sc̃p¬
tiłm est. Uir̃ &e muliet si se cõinxerit̃. & pꝰea duxerit mulier.
de iuiro qd̾ non possit coire cum ea. si pat̾ ꝓbare ꝑiustum udici¬
cium qd̾ uertĩ sit. accipiat alium. Si aui ille aliam aceeꝑit
separent᷑¬

Expanded text:
ir et mulier conjunxerint se in matrimonio, et postea dixerit mulier de viro non posse nubenon possunt, si ille aliam, vel illa alium ducere possit, de quibus scriptum est: Vir et mulier, si se conjunxerint, et post dixerit mulier de viro, quod non possit coire cum ea; si potest probare per justum judicium quod verum sit, accipiat alium; si autem ille aliam acceperit, separent
Abbreviated transcription (Latin):
e his requisistis. qui ob hanc causam frigidę nat᷑e se dieunt non poᷤ¬
sse inuicem oꝑam dantes. carnis conmisceri. Iste uͦ si non pot̾ ea uti ꝓ
urore. habeat quasi sororem Quod si retinactin igalle uoluntꝰ
discide. maneant utͥq innuti. Nam si hiue non potuit nat̾a¬
let̃ concordare. quomͦ alt̾i conuenet o lgͥ siuult aliam uir uto¬
exosam eam habuit. & idcirco eam dimitte mendatii fomite mo¬

Expanded text:
se dicunt non posse in invicem operam carnis dantes commisceri: Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale volunt rescindere, maneant utrique innupti: nam si huic non potuit naturaliter concordare, quomodo alteri conveniet? Igitur si vir xosam eam habuit, et idcirco eam dimittere mendacii falsitate mo
Abbreviated transcription (Latin):
ta poste̾q neritas reꝑta fuerit. dicendum est om̃io. non sonsti¬
tisse. It̃. lib̃um eium & ancillam. seruũ & lib̾am. inulierem
nuptie cont᷑bi nõ passũt. Quod si calliditate. & cõ uenientia diũ
seruus & ancilla. matͥmoniũ contraxerint cum lib̃a ꝑsona
forte enĩ dñs ancillã suam ut lib̾am uiro ingenuo conuuxit
& dotẽ pꝰea. p̃stitit. ut pꝰ nuprtas donationem lucret᷑ totam ł
ꝓ parte. Si quid gͦ tale contigent ipsam donationem dotis &
ancillã lib̾am facit. & nuptie consistant. nulla lege. quan¬
tum ꝑtinet ad seruitutem huiꝰ mõi mat̾montũ concutiente.
at. homini lib̾o qd̾ ancillã euis duxerit ux orem uł ingenue
mulieri. qd̾ seruo esꝰ nupta est. Si quid gͦ tale euenerit᷑. sꝑita
speciꝰlit̃ dñs non consenserit. At tñ si res scieiis non ꝓhibuerit.
&e nuptie integͦ uire consistant. & seruił cõditionis ꝑsona
eripiatur. ad ingenuitatem. illo sine dubitatione aꝑto qd̾

Expanded text:
t, posteaque veritas reperta fuerit, dicendum est omnino nuptias non constitisse. Inter liberum enim et ancillam, servum et liberam mulierem, nuptiae contrahi non possunt. Quod si calliditate et conniventia domini servus vel ancilla matrimonium contraxerit cum libera persona forte enim dominus ancillam suam ut liberam viro ingenuo conjunxit, et dotem pro ea praestitit, ut propter nuptias donationem lucretur totam vel pro parte. Si quid ergo tale contigerit, ipsam donationem dotis, et ancillam liberam faciat et nuptiae consistant, nulla lege, quantum pertinet ad servitutem, hujusmodi matrimonium concutiente.at homini libero, quod ancillam eius duxerit uxorem, vel ingenuae mulieri, quod servo eius nupta est - : si quid igitur tale evenerit, licet specialiter dominus non consenserit, attamen sciens non prohibuerit, et nuptiae integro iure consistant, et servilis condicionis persona eripiatur ad ingenuitatem, illo sine dubitatione aperto, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nupt᷑am nequaꝗͣ eam inuitam & tenuentem eiusdem uiri
cotas conuigio setiari. Quor̃ ent̃ unũ corpꝰ est. unus deboe eẽ d
animꝰ ae anunꝰ. ne force cum iuro fuerit alicui in uita copu¬
lata. contra dñi apłiq preceptum. aut reatum discidii. aut
ermen fornicationis incurrat. cuiꝰ uidelicet pecõi malum
ĩ eum redundare constat: qr eam coniux̃ in uitam. Quoo iparite¬

Expanded text:
nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem ejusdem viri cogas conjugio sociari. Quorum enim unum corpus est, unus debet esse et animus, ne forte virgo, quum fuerit alicui invita copulata, contra Domini Apostolique praeceptum aut reatum dissidii, aut crimen fornicationis incurrat. Cujus videlicet peccati malum in eum redundare constat, qui eam conjunxit invitam. Quod pari te
Abbreviated transcription (Latin):
Csibi resistentes. deciꝑe nõ ual&. o pinionẽ eoꝵ falsam ad p̃sens simo¬
& coeꝑo. sinist rumor asꝑserat. utrũ ur̃a eẽnt duitiꝰ distͥ.ta fecimꝰ.
p̃b̾e̾. Quib p̃stitis magna sumꝰ ex ultatione gauisi. qd̾ huiꝰ mõi in no¬
te suscipiat. & reuerentiã ei. qualẽ sac̾dotem decet exhibeat. nec ul¬
la remaneat de his quȩ iã sũt purgata dubietas. & ita supͣ dicto uoᷤ
eꝑo deuotissime oportet in om̃ib adħere. ut cõgrue decent̃q dnt̃i in

Expanded text:
sibi resistente decipere non valet, opiniones eorum falsa ad praesens simuo sinister rumor asperserat, utrum vera essent districta diutius fecimus praebere. Quibus praestitis magna sumus exsultatione gavisi, quod hujusmodi exte suscipiat, et reverentiam ei qualem sacerdotem decet exhibeat; nec ulla remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita supradicto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque Deum in
Abbreviated transcription (Latin):
arohieꝑe narbonensis. qd̾ cłicos fuos eo inuito ad iudiciũ tuũ uenire conpellas.
& de reb ad occłiam suam ꝑtinentib eo in consulto. qͣsi iure patͥareatꝰ tui dis-¬
ponias t̃ ħ nec antiquitas. ciu patres sanxe. reuerentiã hãt. & auctoritas sacoꝵ
canonũ penitꝰ int̾dicat nͥ forte ꝓcausis. qͦs ap̃ se t̾minare nõ possut̃. ad te quasi ad¬
patͥ archim suum ꝓliodaneritt̃. uł si eꝑc suuꝰ discesserit res eccłie sue. iudicio
tuo dispensare uoluerint. Pͥmates enĩ uł patͥarchas nͥchil pͥuilegũ hr̃e p̃ cet̾is

Expanded text:
icos suos eo invito ad iudicium venire compellas et de rebus ad ecclesiam suam pertinentibus eo inconsulto quasi iure patriarchatus tui disponas, cum hoc nec antiquitas, cui patres sanxere reverentiam, habeat et auctoritas sanctorum canonum penitus interdicat, nisi forte pro causis, quae apud se terminarpatriarcham suum provocaverint, vel si episcopus suus decesserit, res ecclesiae suae judicio tuo dispensare voluerint. Primates enim vel patriarchas nihil privilegii habere prae ceteris,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinauerut. ut scł bini couuentꝰ ꝑ annos singłos habeant᷑. in qͥb do
om̃ib q̃ relis. q̃ int diu̾sos eccħe ordines nasci ad solẽt udicent᷑. Ac si for¬
te int̃ ipsos q p̃sũt de maiorib pecẽis qd̾ absit causa nascr̃. q̃ prounitial
neq̃ant examine difiniri fr̃ntatẽ tuã de tociꝰ negoriĩ qͣlitate mec¬
litanꝰ curabit instruere. ut si corã pat̾b positis. nec tuo fuerit res sopea
iudicio. ad nr̃ãm cogentionẽ. qͥoqͥd illud̃ transferat᷑. cap̃. y¬

Expanded text:
 ut semel bini conventus per annos singulos habeantur, in quibus de omnibus querelis, quae inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent, judicetur. At si forte inter ipsos qui praesunt de majoribus peccatis quod absit! causa nascitur, quae provinciali nequeat examine diffiniri, fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere; ut si coram positis partibus, nec tuo fuerit res sopita judicio, ad nostram cognitionem quidquid illud est transferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ate ꝓfecto. sedis apłice cuiꝰ auctoritate maior ñ ⁊ uidiciũ a nemi¬
ue fore retractandũ neq euiꝗͣ liceat de eius iudicare uidicio. iuix¬
bens. Nemo ait umꝗͣ apłico culituni. de cuiꝰ iulicio nõ lic& retͦo¬
tari. manꝰ obuias audact᷑ intulit. Nemo in ħ rebellis extittt.
nͥ quide se uoluit iudicari Et beatꝰ papa gelasiꝰ. nec de eiꝰ .c. ro¬
mane eccłie canones ỹquã ꝑceꝑut iudicio iudicary nec sentẽ¬

Expanded text:
atet profecto sedis apostolicae cujus auctoritate major non est judicium a nemine fore retractandum, neque cuiquam de ejus licere judicare judicio, juxbens: « Nemo, ait, unquam apostolico culmini de cujus judicio non licet retractare manus obvias audacter intulit, nemo in hoc rebellis exstitit, nisi qui de se voluit judicari. » Et beatus papa Gelasius: « Nec de ejus id est Romanae Ecclesiae canones unquam praeceperunt judicare judicio, nec sente
Abbreviated transcription (Latin):
sis eccłiȩ. archieꝑo. Quod int̾rogasti de femina q̃ pꝰ obitũ maritisit ue¬
lam̃ saorusuꝑ ca put suum in posuit. & fint̃ se sub eode̾ uelamine scimo¬
ut penitentiam agat. de illusione nephanda. & reu̾tat᷑ adid qd̾ spospõ¬
turbabit᷑. nec catholice fidei. uira cõsistunt. nec canones sacͥ rite obserua
bunt᷑. Quid enim ꝓfuit symoni mago bapasmũ sacrum ficte susciꝑe nĩ
etss&e p̃nuntiatum fu᷑o Ait enun. Pecunia tua tecũ sit in ꝑditione. cor
enĩ tuum non est rectũ coram dõ. Penitentiam itaq age. ab hac nequita
cutere censcmnꝰ. Non euĩ est fas sꝑui sc̃o mentri. sic̃ auanias ⁊ saphita m̃tia
ssunt. & statim ꝑieriurt¬

Expanded text:
 archiepiscopo: quod interrogasti de femina quae post obitum mariti sui uelamen super caput imposuit et finxit se sub eodem uelamine sanctimout penitentiam de illusione nefanda agat et reuertatur ad id quod spoponturbatur nec catholicae fidei iura consistunt nec sacri canones rite obseruantur. Quid enim profuit Simoni Mago baptismum sacrum ficte accipere, etesset praenuntiatum est. Ait enim: Pecunia tua tecum sit in perditione; cor enim tuum non est rectum coram Deo: poenitentiam itaque age ab hac nequitia percutere censemus. Non enim fas est Spiritui sancto mentiri, sicuti Ananias et Sapphira mentiti sunt, et statim perier
Abbreviated transcription (Latin):
militare peccant̃ est. Nec rẽ publicã gere̾. ctiminosum et. s ido age̾ rẽ pupli¬
cam uit rem familiarẽ potius augeas. uidet᷑ eẽ dampnabile: Ipterea enim ꝓ¬
uidentia quadam militantib st̃ stipendia constituta. ne dũ sumpt̾ querit᷑. p̾da
ri. Iꝓxur qd̾ cesar p̾̃cepit feretidum est. qd̾ impuꝰ dic̃a it tolerandum est. S st
atis. neq calũpniam faciatis. s condepti estote stipendiis ur̃is. Sic agaosce̾ sedę
bae. om̃is ħo qui militat. Hon enĩ tm̃ de his milituitib scͥptura loquit᷑. qui ar¬
mata milicia detinent᷑. s quisquis milicie suȩ cingło utit᷑. dignitatis sue m¬
xectorib qͥc̃q sibi st pendia publice atcreta. consequit᷑. si ampliꝰ querit.

Expanded text:
peccatum est. Nec rempublicam gerere, criminosum est; sed ideo agere rempublicam, ut rem familiarem potius augeas, videtur esse damnabile. Propterea enim providentia quadam militantibus sunt stipendia constituta; ne dum sumptus quaeritur, praedo ri , igitur quod Caesar praecipit ferendum est, quod imperator indicit tolerandum est. Sed fit atis, neque calumniam faciatis, sed contenti ebet omnis homo qui militat. Non enim tantum de his militantibus Scriptura loquitur, qui armata militia detinentur; sed quisque militiae suae cingulo utitur, dignitatis suae mendia sibi publice decreta consequitur, si amplius querit,