comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
is: Alius te hereticũ. alius insimulat¬
magistrũ dogmatũ ꝑuersoꝵ taces. ipse
responde ñ audes. intp̃tẽ laceras. de syl¬
labis calũniaris : et totã defenfionem
tui putas. si tacendo detrahas. Finge
intransferendo ut errasse. uł int̃misisse
me quippiam : hic totus tu nego cii
cardo uersat᷑. Hȩc tua ẽ tota defensio.
Num idcirco tu ñ es hereticus. siego ma¬¬
lus int̃pres sim: Nec hoc dico : qđ te
hereticũ nouerim. Sciat ille qui accu¬
sauit: nouerit ille qui scripsit. Sed qđ
stultissimũ sit accusatũ ab alio. aliũ cri-¬
minari: et confosso undiq corpore de
dormientis uulnere solatiũ quęrere.
Hactenꝰ sic locutꝰ sũ quasi aliquid de
epła cõmutauerim: et simplexe transla-¬
tio possit errorẽ hab̾e ñ crim̃. Nunc
uͦ cũ ipsa epła doceat nichil mutatũ ẽt̃
de sensu. nec res additas. nec aliqđ dog¬
ma confictum: faciunt ne intelligen¬
do ut nichil intelligant: Et dũ alienã

Expanded text:
is? alius te hereticum, alius insimulis? alius te hereticum, alius insimulat dogmatum peruersorum: taces,. ipsi respondere non audes, interpretem laceras, de syllabis calumniaris et totam defensionem tui putas, si tacenti detrahas. finge in transferendo uel errasse uel intermisisse me quippiamhic totus tui negotii cardo uersatur, haec tua est defensio —: num idcirco tu non es hereticus, si ego malus interpres sim? nec hoc dico, quo te hereticum nouerim — sciat ille, qui accusauit, nouerit ille, qui scripsit — sed quo stultissimum sit accusatum ab alio alium criminari et confosso undique cdormientis vulnere solatium quaerere. 5. Hactenus sic locutus sum quasi aliquid de Epistola commutaverim, et simplex translatio possit errorem habere, non crimen. Nunc vero cum ipsa Epistola doceat nihil mutatum esse de sensu, nec res additas, nec aliquod dogma confictum, « Faciunt nae intelligendo ut nihil intelligant : et dum alienam
Abbreviated transcription (Latin):
dotes xp̃i intutũ fuit. Et audet quidã
ex eis adducto suꝑ cilio & concrepanti¬
bus digitis eructuare & dicere. Quid
enĩ si redemit: hsollicitauit: fecit
qđ sibi ꝓfuit. Mira sceleris defensio
Quasi ñ & latrones. & fures ac prratę
faciant qđ sibi ꝓdest. Certe annas ẽt
car̃ fas seducentes infelicẽ iudam: secer̃
qđ sibi utile existimabant. llolo in car¬
tulis meis quas libet meptias seribere:
cõm̃tari de seripturis: remordere le¬
dentes : digerere stomachum: in locis
me excercere cõmunibus: et quasi li¬
matas ad pugnandũ sagittas reponere.
Quãdiu ñ ꝓfero cogitata maledicta
ñ crimina sunt: immo nec maledicta
quidẽ quȩ aures publice nesciant. lu
corrũpas seruulos. sollicites clientes. et
ut in fabuł legimꝰ auro addanen peni-¬
tres : dissimulatoq qđ feceris. me fal¬¬
sariũ uoces: cũ multo peuis crim̃ accu-¬
sando inte confitearis. quã in me argu-¬

Expanded text:
dotes Christi intutum fuit. et audet quidam dotes Christi intutum fuit. et audet quidam ex eis adducto supercilio et concrepantibus digitis eructare et dicere: \'quid enim, si redemit, si sollicitauit? fecit, quod sibi profuit\'. mira sceleris defensio! quasi non et latrones et fures ac piratae faciant, quod sibi prodest. certe Annas et Caiphas seducentes infelicem ludam fecerunt, quod sibi utile existimabant. Uolo in chartulis meis quaslibet ineptias scribere, commentari de scripturis, remordere laedentes, digerere stomachum, in locis me exercere communibus et quasi limitas ad pugnandum sagittas reponere: quamdiu non profero cogitata, et maledicta non crimina sunt, immo ne maledicta quidem, quae aures publicae nesciunt. tu corrumpas seruulos, sollicites clientes et, ut in fabulis legimus, auro ad Danaen penetres dissimulatoque, quod feceris, me falsarium uoces, cum multo peius crimen accusando in te confitearis, quam in me argu
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Quȩ etiã ꝓ utilitate fisci. noxxis de¬
latorib pęnas statuunt: et cũ suscipiant
ꝓditionẽ. damnant ꝓditorẽ. Lucrũ ui¬
delicet placet : uoluntas displicet. Dudũ
esy chiũ uirũ consularẽ contra quẽ pa¬
triarcha gamalihel grauissimas exer-¬
cuit inmicitias: theodosius pͥnceps ca-¬
pite damnauit: qđ sollicitato notario
cartas illiꝰ inuasisset. Legimꝰ in ueterib
hr̃storiis ludi magistrũ qui faliscorum
libos ꝓdiderat: uinctũ pueris traditum.
& ad eos quos ꝓdebat remissum: nec sce-¬
leratã popłm ramanũ suscepisse uictoriã.
Pyrrũ epyrotarũ regẽ cũ in castris ex uul¬¬
nere curaretur: medici sui ꝓditione in-¬
t̃fici nefas duaẽ fabricius: quinpotius
uinctũ remisit ad dñm. ut scelus nec in
aduersario cõꝓbaret. Qđ leges publicȩ
qđ hostes tuent᷑. qđ int̾ bella & gladios
scm̃ ẽ: hoc nob̾ int̃ monachos & sacer¬

Expanded text:
rem, quae etiam pro utilitate fisci derem, quae etiam pro utilitate fisci delatoribus poenam statuunt et, cum suscipiant proditionem, damnant proditorem. lucrum uidelicet placet, uoluntas displicet. dudum Hesychium, uirum consularem, contra quem patriarcha Gamalihel grauissimas exercuit inimicitias, Theodosius princeps capite damnauit, quod sollicitato notario chartas illius inuasisset. legimus in ueteribus historiis ludi magistrum, qui Faliscorum liberos prodiderat, uinctum pueris traditum et ad eos, quos prodebat, remissum nec sceleratam populum Romanum suscepisse uictoriam. Pyrrum, Epirotarum regem, cum in castris ex uulnere curaretur, medici sui proditione interfici nefas duxit Fabricius, quin potius uinctum remisit ad dominum, ut scelus nec in aduersario conprobaret. quod leges publicae, quod hostes tuentur, quod inter bella et gladios sanctum est, hoc nobis inter monachos et sacer
Abbreviated transcription (Latin):
de scriniis eiꝰ nouo p̃stigio hiero solymã
cõmigrauit. Nã quidã pseudo monachꝰ
uel accepta peccunia qđ ꝑspicue intelli-¬
gidatur. uel gratuita malicia ut incas¬
sum corruptor nititur ꝑsuađe: cõpila¬
ts chartis eiꝰ & sũptibus. uidas factus ẽ
ꝓditor: deditq aduersariis latrandi
contrame occasionem: ut int̾ imꝑitos
concionentur me falsariũ. me uerbum
ñ expressisse de uerbo: ꝓhonorabili di¬
xisse learissimũ. & maligna int̃p̃tatio.
ii frũti noluisse transferre. Hȩc &e istiꝰ¬
modi nuge crimina mea sunt. Ac pri¬
mũ antequã de translatione respondeã:
uolo int̾rogare eos qui maliciã pruden¬
tiã uocant. Vnde apud uos exemplar
epłȩ: Quis dedit: Qua fronte ꝓfertis
qđ scelere redemistis: Quid apud ho-¬
mines cutumerit: sinec parietib qͥdẽ
& scriniis nr̃a possumꝰ secreta celare:
Siante tribunalia udicũ hoc uob cri-¬
men impingerem: reos legib subiuga-¬

Expanded text:
de scriniis eius nouo praestrigio Hierosolymam de scriniis eius nouo praestrigio Hierosolymam conmigrauit. nam quidam pseudomonachus uel accepta pecunia, ut perspicue intellegi datur, uel gratuita malitia, ut incassum corruptor nititur persuadere, conpilatis chartis eius et sumptibus ludas factus est proditor deditque aduersariis latrandi contra me occasionem, ut inter inperitos contionentur me falsarium, me uerbum non expres sisse de uerbo, pro \'honorabili\' dixisse \'carissimum\' et maligna interpretatione σιμώτατον noluisse transferre. haec et istimodi nugae crimina mea sunt. Ac primum, antequam de translatione respondeam, uolo interrogare eos, qui malitiam prudentiam uocant: unde apud uos exemplar epistulae? quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? quid apud homines tutum erit, si nec parietibus quidem et scriniis nostra possumus secreta celare? si ante tribunalia iudicum hoc uobis crimen inpingerem, reos legibus subiuga
Abbreviated transcription (Latin):
papa epyphanius luteras. arguens eum
in quib dã. dogmatibus : sed postea cle-¬
ment̃ ad pęnitentiã ꝓuocans. Harum eae-¬
emplaria certatim palestinȩ rapiebant᷑:
uł ob auctoris meritũ. uł ob elegantiam
scriptionis. Erat in monasteriolo nr̃o uir
apud suos haut ignobilis. eusebius cre-
ora uolitaret. & mirarent᷑ eam ꝓ doctrina
& puritate sermonis docti pariter & in¬
docti: cȩpit a me obnixe petere ut sibi
eam in latinũ uerterẽ: et ꝓpt̾ intelligen¬
di facilitatẽ aꝑtius explicarẽ. Greci enĩ
eloquii penitꝰ ignarꝰ erat. Feci qđ uoluit:
accitoq notario. raptim celerit̃q dictaui.
ex latere in paginã breuit̃ annotans: quẽ
intrinsecus sensũ singula capitula conti¬
nerent. Siquidẽ & hoc ut sibi soli facerẽ:
oppido flagitauerat. Postulauiq ab eo
mutuo. ut domi hab̾et exemplar: nec
facile inuulgus ꝓdiret: Res ita anno & sex
m̃sib transiit : donec supͣdicta int̃p̃tatio

Expanded text:
papa Epiphanius litteras arguens eum papa Epiphanius litteras arguens eum in quibusdam dogmatibus et postea clementer ad paenitentiam prouocans. harum exemplaria certatim Palaestinae rapiebantur uel ob auctoris meritum uel ob elegantiam scriptionis. erat in monasteriolo nostro uir apud suos haut ignobilis, Eusebius Cremoora uolitaret et mirarentur eam pro doctrina et puritate sermonis docti pariter et indocti, coepit a me obnixe petere, ut sibi eam in Latinum uerterem et propter intellegendi facilitatem apertius explicarem; Graeci enim eloquii penitus ignarus erat. feci, quod noluit; accito notario raptim celeriterque dictaui ex latere in pagina breuiter adnotans, quem intrinsecus sensum singula capita continerent — siquidem et hoc, ut sibi soli facerem, oppido flagitarat — postulauique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar nec facile in uulgus proderet. res ita anno et sex mensibus transiit, donec supra dicta interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
aulus apłs p̃sente agrippa rege de
criminib responsurus. quȩ posfet
intelligere qui auditurꝰ erat: securus de
causȩ uictoria. statim in pͥncipio gratu¬
latur dicens. De om̃ib quib accusor
a udȩis reax agrippa estimo me beatum
cũ apud te sim hodie defendendus: qui¬
p̃cipue nosti cunctas quȩ iudȩis sunt
consuetudines & quȩstiones. Legerat enĩ
illud isaiȩ: beatꝰ qui in aures loquitur
audientis : et nouerat tantũ oratoris uer-¬
ba ꝓficere: quantũ uidicis ꝓuidentia co-¬
gnouisset. Vnde & ego beatũ me: dũtaxat¬
in hoc negotio iudico: quod apud erudi¬
tas aures imꝑitȩ linguȩ responsurus sum
quȩ obicit michi uł ignorantia. uel men-¬
dacium: si aut nesciui alienas litteras
uere intp̃tari aut nolui : quoꝵ alterum
error. alterũ crim̃ ẽ. Ac ne forsitan accũ-¬
sator m̃s facilitate qua cuncta loquitur.
et impunitate qua sibi licere omĩa putat
me quoq apud uos argueret: ut papam
tur rei ordinẽ doceat: Ante hoc ferme

Expanded text:
lus praesente Agrippa rege de criminibus responsurus, quae posset intellegere, qui auditurus erat, securus de causae uictoria statim in principio gratulatur dicens: de omnibus, quibus accusor a Iudaeis, o rex Agrippa, aestimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, quipraecipuenosticunctas, quaeinludaeis sunt, consuetudines et quaestiones. legerat enim illud Esaiae: beatus, qui in aures loquitur audientis, et nouerat tantum oratoris uerba proficere, quantum iudicis prudentia cognouisset. unde et ego beatum me in hoc dumtaxat negotio iudico, quod apud eruditas aures inperitae linguae responsurus sum, quae obicit mihi uel ignorantiam uel mendacium, si aut nesciui alienas litteras uere interpretari aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et inpunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud uos argueret, ut papam tur, rei ordinem doceat. Ante hoc ferme
Abbreviated transcription (Latin):
ordinisq discordia. magis hoc ad mira¬
beris sihebraicũ uideas: in quo ita scrip¬
tũ ẽ. Et tu bethleem e frata paruulus es
inmilib uida : ex te mͥ egredietur qͥ fit
dominator in isrł. Consida gradatim
quȩ ab euangłista sint posita. Et tu beth¬
leem terra uda. Pro t̾ra uida in hebrai¬

Expanded text:
ordinisque discordia, magis hoc admiraberis, si Hebraicum uideas, in quo scriptum est: et tu, Bethlem Effratha, paruulus es in milibus Iuda; ex te mihi egredietur, qui sit dominator in Israhel. considera gradatim, quae ab euangelista sint posita: et tu, Bethlem, terra Iuda: pro \'terra Iuda\' in Hebrai
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. qđ oculus ñ uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis ascendit
quȩ p̃parauit ds̃ diligentib se. Solent
in isto loco apocrifoꝵ quidã deliram̃¬
ta sectari: et dicere qđ de apocalipsi
eccłiȩ testimoniũ sũptũ sit. cũ inisaia
uixta hebraicũ ita legat᷑. Ascło ñ audi.¬

Expanded text:
 oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se. » Solent in hoc loco apocryphorum quidam deliramenta sectari, et dicere, quod de Apocalyps. Eliae testimonium sumptum sit: cum in Isaia juxta Hebraicum ita legatur:
Abbreviated transcription (Latin):
in quo libet xp̃iano sermonis imꝑitiã.
atq utinã soeraticũ illud hab̾emꝰ. scio
qđ nescio: et alterius sapientis. te ipsum
intellige. Uenerationi mͥ semꝑ fuit non
uerbosa rusticitas: sed scã fimplicitas.
Qui insermone imitari se dicit apłos.
prius imitet᷑ uircutes inuitã illorũ. lti
lo quendo simplicitatẽ excusabat scĩ-¬
moniȩ magnitudo. & syllo gismos aris-¬
totilis contortaq crisippi acumina re-¬
surgens mortuus confutabat. Ceterũ
ridiculũ siquis e nob̃ manens int̃ croe-¬
si opes. & sardana palli delicias. de sola
rusticitate se iactat : quasi om̃s latrones
& diuersoꝵ criminũ rei disertifint.¬
& cruentos gladios philosophoꝵ uolu.¬
minib & non arboꝵ truncis occulant.
Excessi m̃surã epłȩ: sed ñ eaxcessi doloris
modũ. Nã qui falsarius uocor. & inter
muliercularũ radios & textrina dila-¬
nior: contentꝰ sũ crim̃ ab nuere ñ refer.

Expanded text:
in quolibet Christiano sermonis inperitiam - in quolibet Christiano sermonis inperitiam - atque utinam Socraticum illud haberemus: s.cio, quod nescio\' et alterius sapientis: \'te ipsum intellege\'! —, uenerationi mihi semper fuit non uerbosa rusticitas, sed sancta simplicitas: qui in sermone imitari se dicit apostolos, prius imitetur in uita. illorum in loquendo simplicitatem excusabat sanctimoniae magnitudo et syllogismos Aristotelis contortaque Chrysippi acumina resurgens mortuus confutabat. ceterum ridiculum, si quis e nobis inter Croesi opes et Sardanapalli delicias de sola rusticitąte se iactet, quasi omnes latrones et diuersorum criminum\' rei diserti sint et cruentos gladios philosophorum uoluminibus ac non arborum truncis occulant. Excessi mensuram epistulae, sed non excessi doloris modum. nam qui falsarius uocor et inter muliercularum radios et textrina dilanior, contentus sum crimen abluere, non refer
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ tumorẽ. alterũ arbitriũ sonat.
Totũq qđ sequitur. dericatus honore
ñ abuti in suꝑbiam: tuũ ẽ. Quid ais
o colum̃ literarũ. & nr̃oꝵ tẽporum
aristarche. qui de uniuersis scriptorib
sententiam feras: Ergo frustra tanto
tẽpore studiumꝰ: et sȩpe manũ ferulȩ
sub duximꝰ. Egredientes de portu. sta¬
tim impegimꝰ. Igit᷑ quia & errasse hu-¬
manũ ẽ. & confiteri errorẽ prudentis:
tu qui cũq rep̃hensor es. tu me obse-¬
cro em̃da p̃ceptor. & uerbũ de uerbo
exprime. Debueras in quiunt dicere.
Oportebat nos dilecte : non estimatione
dericoꝵ ferri. Hȩc ẽ plautina eloquen¬
tia. hic lepos atucus : et musarũ ut di¬
cunt elo quio cõparandus. Cõpletur
in me tritũ uulgi sermone ꝓuerbiũ.
Oleũ ꝑdit & inpensas : qui boues mit¬
tit ad ceroma. Hȩc ñ ẽ illiꝰ culpa. cuius
sub ꝑsona alius agit tragediam: sed
magistroꝵ eius qui illũ magna merce-¬
de nichil scire docuer̃. Nec rep̃hendo

Expanded text:
morem\', alterum arbitrium\' sonat -; totumque, quod sequitur, clericatus honore non abuti in superbiam\' tuum est.\' quid ais, o columen litterarum et nostrorum temporum Aristarche, qui de uniuersis scriptoribus sententiam feras? ergo frustra tanto tempore studuimus et saepe manum ferulae subduximus? egredientes de portu statim inpegimus. igitur, quia et errasse humanum est et confiteri errorem prudentis, tu, quicumque reprehensor es, tu me, obsecro, emenda, praeceptor, et uerbum de uerbo exprime. \'debueras\', inquit, \'dicere: oportebat nos, dilecte, non aestimatione clerorum ferri\'. haec est Plautina eloquentia, hic lepos Atticus et Musarum, ut dicunt, eloquio. conparandus! conpletur in me tritum uulgi sermone prouerbium: oleum perdit et inpensas, qui bouem mittit ad ceroma haec non est illius culpa, cuius sub persona alius agit tragoediam, sed magistrorum eius, qui illum magna mercede nihil scire docuerunt. nec reprehendo
Abbreviated transcription (Latin):
nisi sacerdotibus: Legamꝰ samuhelem
siue ut in cõmuni habet᷑ titulo regnoꝵ
libros. ibiq reꝑiemꝰ ñ abiathar scriptũ
eẽ. sed achimelech pontificẽ: qui postea
adoee cũ ceteris sacerdotib saule iubente
ꝑcussus ẽ. Pgamꝰ ad apłm paulũ. Scri¬
bit ad corinthios. Si enĩ cognouissent:

Expanded text:
nisisolis sacerdotibus? legamus Samuhelem nisisolis sacerdotibus? legamus Samuhelem — siue, ut in communi habetur titulo, Regnorum libros — ibique repperiemus non \'Abiathar\' scriptum esse, sed \'Achimelech\' pontificem, qui postea a Doec cum ceteris sacerdotibus Saul iubente percussus est. pergamus ad apostolum Paulum. scribit ad Corinthios: s
Abbreviated transcription (Latin):
tis in deserto. Parate uiã dni: rectas faci-¬
te semitas eius. Hoc excemplũ eduob
ꝓpħis cõpositũ ẽ: de malachia uidelic&
et isaia. Nã pͥmũ in quo dr̃ ecce mitam
angłm meũ ante faciẽ tuã qui p̃parabit
uiã tuã: in malachiȩ fine positũ ẽ Sę¬
quens aũt qđ infertur. uox clamantis
in deserto. & cetã: in isaia legimꝰ. Et quo mͦ
marcus statim in pͥncipio uoluminis
sui posuit. sic̃ scriptũ ẽ. in isaia ꝓpħa.
ecce mutã angłm meũ qđ ñ seribitur
in isaia ut dixximꝰ. sed inmalachia in
nouissimo duodecim ꝓpħarũ : soluat
hanc quȩstiunculã imꝑita p̃sũptio. &
ego erroris ueniã dep̃cabor. Idem mar-¬
cus inducit ad pharisȩos saluatorem¬
loquentẽ. Nuquã legistis quid fecerit
dauid qͣndo necesse habuit. & esuriuit¬
ipse & socii eiꝰ. quo mͦ in gressus ẽ. domũ
dĩ sub abiathar pontifice. & panes ꝓpo¬
sitionis comedit quib ñlicebat uesoi

Expanded text:
tis in deserto: parate uiam domini, rectas facitis in deserto: parate uiam domini, rectas facite semitas eius. hoc exemplum de duobus prophetis conpositum est, de Malachia uidelicet et Isaia. nam primum, quod dicitur: ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit uiam tuam, in Malachiae fine positum est; sequens autem, quod infertur: uox clamantis in deserto et cetera, in Isaia legimus. et quomodo Marcus statim in principio uoluminis sui posuit: sicut scriptum est in Isaia propheta: ecce mitto angelum meum, quod non scribitur in Isaia, ut diximus, sed in Malachia, in nouissimo duodecim prophetarum? soluat hanc quaestiunculam inperita praesumptio, et ego erroris ueniam deprecabor. idem Marcus inducit adpharisaeossaluatoremloquentem: numquam legistis, quid fecerit Dauid, quando necessitatem habuit et esuriuitipse et socii eius, quomodo ingressus est domum dei sub Abiathar pontifice et panes propositionis comedit, quibus non licebat uesci
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ modicus es inmilib uida: in hebrȩo
aũt paruulus es ut sis in milib uida. Sen¬
susq contrarius sibi. lxx. in hoc dum¬
taxat loco & hebraico concordante. Euan¬
głista enĩ diaẽ. qđ ñ sit paruulus inducib
uda cũ e regione sit positũ. paruulus
quidẽ es & modicus : sed tam̃ de te michi
paruo & modico egrediet᷑ dux in isrł se-¬
cundũ ulud apłi. Elegit infirma mundi
ds̃: ut confundat fortia. Porro qđ se¬
quit᷑. qui regat uł qui pascat popłm
Hȩc repeto ñ ut euangłistas arguã fal¬
sitatis hoc quippe impioꝵ ẽ celsi. por¬
firii. iuliani : sed ut rep̃hensores meos
arguã imꝑitiȩ. & impetrẽ ab eis ueniã.:
ut concedant mͥ insimplici epła qđ
inscripturis scĩs uelint nolint apłis
concessuri sunt. Marcus discipłs pe¬
tri: ita suũ orditur euangłiũ. Principiũ
euangłii ihu xpĩ: sic̃ scriptũ ẽ. in isaia
ꝓpħa. Ecce mitto angłm meũ ante faciẽ
tuã: qui p̃parabit uiã tuã. Uox claman-¬

Expanded text:
ilibus Iuda\', in Hebraeo \'paruulus es in milibus Iuda\' sensusque contrarius Septuaginta sibi in hoc dumtaxat loco et Hebraico concordante. euangelista enim dixit, quod non sit paruulus in ducibus luda, cum e regione sit positum: \'paruulus quidem es et modicus; sed tamen de te mihi paruulo et modico egredietur dux Israhel secundum illud apostoli: elegit infirma mundi deus, ut confundat fortia\'. porro, quod sequitur: qui regat — uel \'qui pascat\' — populum Haec replico, non ut euangelistas arguam falsitatis — hoc quippe impiorum est, Celsi, Porphyrii, Iuliani —, sed ut reprehensores meos arguam inperitiae et inpetrem ab eis ueniam, ut concedant mihi in simplici epistula, quod in scripturis sanctis, uelint nolint, apostolis concessuri sunt. Marcus, discipulus Petri, ita suum orditur euangelium: principium euangelii Iesu Christi, sicut scriptum est in Isaia propheta: ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit uiam tuam. uox claman
Abbreviated transcription (Latin):
os non cõburec: Michi crede: non
potest toto corde habitare cũ dño qͥ
feminarũ accessib copulatur. Sed
dicis. Qui ambulat inquit simplicit̃.
ambulat confident̃. Bene & argute
sed oportet testimoniũ bonũ hab̃e
ab his qui foris sunt. Licet corã dño
ñ amputat᷑. das rep̃hendentib te locũ.
Ipse detrahentiũ morsib tradidisti.
si agapetarũ consortiũ ñ dimiseris
Benignus es. gaudeo : pudicus. falsũ ẽ.
conuersantẽ mente oculi dilige. non
corporali frequent̃ ornatu. Non uestis
tenera clericũ fac̃ aut sacerdotem.

Expanded text:
os non comburet? Mihi crede, non os non comburet? Mihi crede, non potest toto corde habitare cum Domino, qui feminarum accessibus copulatur. Sed dicit: Qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter . Bene et argute; sed oportet testimonium bonum habere ab his qui foris sunt. Licet coram Domino non amputatur, das reprehendentibus te locum. Ipse te detrahentium morsibus tradidisti, si agapetarum consortium non dimiseris. Benignus es? gaudeo. Pudicus? falsum est. conversantem, mente dilige, non corporali frequentes ornatu. Non vestis tenera clericum facit, aut sacerdotem
Abbreviated transcription (Latin):
ingrederis macules testimonium
tuum: illud etiã adiciendũ ẽ quia
si uacorẽ duceres: lex te ñ prohib̾ et
habitare cũ conserua. Cũ uxore
enĩ consensu eiꝰ modi ad regimen
uirũ ad honorẽ clericatus eligendũ.
Te uero ñ ita salutaria p̃cepta con¬
stringunt. Hic alit̃ coniugati. alit̃
uirgines edocent᷑ eccłiasticũ subi¬
re mẏsteriũ. onus feminarũ cum
clericis nullo pacto conuincta prȩ¬
cipitur conuersatio. lanua diaboli
uia iniquitatis. scorpionis ꝑcussus.
nociuũq genus femina cũ ꝓximat.
stipula incendit ignẽ. Flãmigero ig-
ne ꝑcutit femina conscientiam parit̃
habitantis exuretq fundam̃ta mon-¬
tiũ. Ego iudico sicũ uiris feminȩ ha¬
bitent: uiscariũ ñ deerit diaboli. Ex
eis aucupatus ẽ. ab initio peccatum.
ferreas mentes libido domat. Si alli¬
gat quis ignẽ insinũ suũ uestim̃ta eiꝰ.
non cõburentur: Aut siquis ambu¬
lauerit suꝑ carbones ignis. pedes su-¬

Expanded text:
ingrederis, macules testimingrederis, macules testimtuum. III. Illud etiam adjiciendum est; quia si uxorem duceres, lex te non prohiberet habitare cum conserva. Cum uxoris enim consensu ejusmodi ad regimen virum ad honorem clericatus eligendum. Te vero non ita salutaria praecepta constringunt. Aliter conjugati, aliter virgines admonentur ecclesiastici onus subire ministerii. clericis nullo pacto conjuncta praecipitur conversatio. Janua diaboli, via iniquitatis, scorpionis percussio, nocivumque genus est femina. Cum proximat stipula, incendit ignem. Flammigero igne percutit femina conscientiam pariter habitantis, exuritque fundamenta montium. Ego judico, si cum viris feminae habitent, viscarium non deerit diaboli, qui ex eis aucupatus est ab initio peccatum. Ferreas mentes libido domat: si alligaverit quis ignem in sinu suo, vestimenta ejus non comburentur? Aut si quis ambulaverit super carbones ignis, pedes su
Abbreviated transcription (Latin):
gnus. Siquis ep̃atũ desidat. bonum
opus concupiscit. Oportet enĩ epm̃ ir¬
rep̃hensibilem eẽ. sobriũ. pudicum.
benignũ. ornatũ. hospitalem. docibi
accipit potestatẽ ut doceat sit rep̃hen
cũ discunt quo mͦ debeant uiuere in
hac uita mortali. se ipsos imitabililes
dus humiles consecuti. uita & testimo¬
nio sacerdotũ possint eocurgere. Prȩ¬
cipue illud ut sequor attentius tibi
eẽ. cauendũ. quia prima temptam̃ta
clericos. Quid tibi reuera cũ feminis
qui ad altare cũ dño fabulabis: Te
cuncti in publico. te in agro rustici
aratores. ac uinitores quotidie gra-¬
uit̃ lacerabunt. si contra dispositum
fidei cũ feminis habitare contendis:
et quia ut arbitror concupiscis irre¬
p̃hensibilis inueniri. testimonio bo
no munire. Nũquid in choro apłoꝵ
feminȩ affuer̃ Phibe uirgines
tecũ cõmorari quȩ de genere tuo¬
ñ sunt. Diligis eas: exterius ordina.
frequint̃ uisita uinctus obsequio
clericoꝵ. Nec cũ secretalit᷑ ac solus

Expanded text:
. Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse, sobrium, pudicum, benignum, ornatum, hospitalem, docibilaccepit potestatem ut doceat, sit reprehecondiscunt quomodo debeant vivere in hac vita mortali. Seipsos imitabiles dedus humiles consecuti, vita et testimonio sacerdotum possint exsurgere. Praecipue illud reor attentius tibi esse providendum: quia prima tentamenta clericos. Quid tibi revera cum feminis, qui ad altare cum Domino fabularis? Te cuncti in publico, te in agro rustici, aratores ac vinitores quotidie graviter lacerabunt, si contra dispositum fidei, cum feminis habitare contendis. Et quia, ut arbitror, concupiscis irreprehensibilis inveniri, testino munire. Nunquid in choro apostolorum feminae affuerunt? Prohibe virgines tecum commorari, etiam quae de genere tuo sunt. Diligis eas? exterius ordina, frequenter visita junctus obsequio clericorum, ne dum secretaliter ac solus
Abbreviated transcription (Latin):
ofronius. eusebius. hieronimꝰ
occeano suo salutẽ. Dep̃catus es
ut tibi breuit̃ exponerẽ qualit̃ deri
q maledictis aemulis prestolantur
quia ñ sileo ueritatẽ. Tam̃ mͥ lem̃e eoc

Expanded text:
ronius Eusebius Hieronymus Oceano suo salutem. I. Deprecatus es, ut tibi breviter exponerem, qualiter clericque maledictis aemuli praestolantur, quia non sileo veritatem; tamen, mihi c
Abbreviated transcription (Latin):
kmẽ examinato ponde delictoꝵ: minora
ximꝰ: immo apłi disce sententiã qui ait.¬
Hoc enĩ scitote intelligentes quia omnis
fornicator aut immundus. aut auarus.
aut fraudator qđ ẽ. idoloꝵ seruitus. ñ
habet hereditatẽ in regno xp̃i & dĩ. Et
quãquã generalit̃ aduexsũ dñm sapiat
omĩa mancipant᷑.: tam̃ & in alio loco spe-¬
tiatim nominatimq dec̃minat dicens
Mortificate mẽbra ura quȩ sunt super¬
terrã. deponentes fornicationẽ & immun-¬
ditiã. & concupiscentiã malã. & cupidita¬
tiȩ. Non ẽ tantũ in eo seruitus idoloꝵ Si
quis duob digitulis tura cõp̃hensa inbu¬
stum arȩ iaciat. aut haustũ patera poculo
fundat merum: neget auariciã eẽ. idola-¬
triã: qui potest .xxxxx. argenteis dñm uen-¬
ditũ appellare iustitiã neget sacrilegium¬
eẽ. qui in libi dine sedit: Qui membra xp̃i
& hostiã uiuã. placentẽ dõ. cũ publicanoꝵ

Expanded text:
r carissime, examinato pondere delictorum minora r carissime, examinato pondere delictorum minora ximus; immo apostoli disce sententiahoc enim scitote intelligentes, quia omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, aut fraudator, quod est idolorum servitus, non habethereditatem in regno dei et Uhnstl. et quamquam generaiiter aauersus deum sapiat, idola mancipantur, tamen et in alio loco speciatim j nominatimque determinat dicens: mortificate membra uestra, quae in terra sunt, exponentes fornicationem, inmunditiam et concupiscentiam malam et cupiditai. non est tantum in eo seruitus idoli. si quis duobus digitulis tura conprehensa in bustum arae iaciat aut haustum patera fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis quo fidesquatitur : euangelii
retundendus ẽ muro. Mat̃ mea & fr̃s
mei. hu sunt qui faciunt uoluntatem
patris mei qui incęlis ẽ. Si credunt in
xp̃m: faueant mͥ ꝓ eiꝰ nomine pugnatu¬
ro. Si ñ credunt: mortui sepeliant mor¬
tuos suos. Sed hoc ais in martyrio. Er
pugnaris: site oppugnari nescis. Adũ¬
sarius nr̃ tanquã leo rugiens: aliquem
deuorare quęrens circuit. & tu pacẽ pu¬
tas: Sedet in insidis cũ diuitib in occul¬
tis ut int̾ficiat innocentes: oculi eius in
pauꝑem respiciunt: insidiat᷑ in occultis¬
nẽ leo in cubili suoͬ insidiat᷑ ut rapiat
pauꝑem: et tu frondosȩ arboris tectus
umbraculo. molles somnos futura p̃da
carpis : Inde me ꝑsequit᷑ luxuria: inde¬
auaricia conatur irrumpe. Inde uenter m̃s
habitantẽ in me sp̃m scm fugẽ ut tẽplũ
eiꝰ uiolem. ꝑsequit᷑ in quã me hostis cui
nomina mille. nocendi artess Ego infelix
uictorẽ me putabo dũ capior: Nolote fr̃

Expanded text:
pietatis, quo fides quatitur, Evangelii retundendus est mucrone: Mater mea et fratres mei hi sunt qui faciunt voluntatem Patris mei qui in coelis est . Si credunt in Christo faveant mihi pro ejus nomine pugnaturo: si non credunt, mortui sepeliant mortuos suos. \'Sed hoc,\' ais, \'in martyrio\'. errpugnaris, si te oppugnari nescis. aduersarius noster tamquam leo rugiens aliquem deuorare quaerens circuit et tu pacem putas? sedetininsidiiscumdiuitibusinoccultis, ut interficiat innocentem; oculi eius in pauperem respiciunt; insidiatur in occulto sicut leo in spelunca sua; insidiatur, ut rapiat pauperem: et tu frondosae arboris tectus umbraculo molles somnos, futura praeda, carpis? inde me persequitur luxuria, indeauaritia conatur inrumpere, inde uenter meushabitantem in me spiritum sanctum fugem, ut templum eius uiolem, persequitur me, inquam, hostis, cui nomina mille, mille nocendi artes: et ego infelix uictorem me putabo, dum capior? Nolo, frate
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid plura: Totus exodi liber: hac
uestiũ plenus ẽ specie. Nam et infine
eiꝰdem uoliuminis seribitur. Et fecit
om̃is sapiens in oꝑib stolas scõrũ quȩ¬
sunt aaron sacerdotis: sic̃ p̃cepit dñs mo¬
ysi. Et fecerunt suꝑ humerale de auro
et ia cynctho. et purpura. et eoceo. Et
bysso retorta. Sed quia in exo. do gͦenus
uestim̃ti p̃cipitur tantũ ut fiat. & postea
factũ refertur: non tam̃ eo aaron uestitꝰ indu
in leuitico quo modo sacerdo talib uestis¬
mentis indutus fuerit explicatur. Et¬
applicauit moyses aaron et filios eius.
et lauit eos aqua: et uestiuit eũ tunica.
et cinait eũ zona. et uestiuit eũ ẽrẽqa-¬¬
YTEN quod nos subtunicalem siue tuna¬
cam qua subter uestitus ẽ possumꝰ inter¬
pretari. Et imposuit ei inquit suꝑ hu¬
merale: et cinxit eũ scđm facturã suꝑ-¬
humeralis. et constrinait eam in ipso.
Vides ita nuncͣ suꝑhumerali cingi

Expanded text:
et quid plura? totus Exodi liber hac uestium plenus est specie. nam et in fine eiusdem uoluminis scribitur: et fecit omnis sapiens in operibus stolassanctorum, quaesuntAaronsacerdotis, sicut praecepit dominus Moysi. et fecerunt superhumerale de auro et hyacinth.o et purpura et coccino et bysso retorta. sed quia in Exodo hoc genus uestimenti praecipitur tantum, ut fiat, et postea factum refertur, non tamen eo Aaron uestitur, in Leuitico. quomodo sacerdotalibus uestimentis indutus fuerit, explicatur: etadplicauitMoyses Aaron et filios eius et lauit eos aqua et uestiuit cum tunica et cinxit eum zona et uestiuit eum ojrjv — quod nos \'subtunicalem\' siue \'tunicam, qua subter uestitus est,> possumus interpretari — et inposuit ei, inquit, superbumerale et cinxit eum secundum facturamsuperhumeralisetconstrinxiteaminipso. uides ita hunc superhumerali cingi
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. iniq fecimꝰ. iniuste gessimꝰ.
impie egimus. et recessimꝰ ac declina-¬
uimus amandatis tuis. et udiciis. et
ñ audiuimꝰ seruos tuos ꝓpħas qui lo¬
cuti sunt in nomine tuo ad reges nr̃os
et principes. et patres. et ad omnem
popłm terre tibi dñe iustitia: nob̃ aũt
confessio. Illud quoq qđ in tricesimo
confitebor aduersũ me ustitiã meã
dño. et tu remisisti impietatẽ peccati
mei. Ero hac orauit ad te om̃is sẽs in
tempore oportuno. Non dauid & iusto
uiro et ut simplicit̃ loquar propħȩ
cuius uerba narrantur sed peccatori
congruit. Cũq ustus sub ꝑsona pę¬
nitentis talia ꝓfudisset: a dõ meretur
audire. Intelligere te faciã. et docebo
te in uia hac qua ambulabis. confir¬
mabo suꝑ te oculos meos. Intricesimo
quoq septimo psalmo cuius titulus
ẽ. in cõmemorationẽ ut doceat nos
semꝑ peccatoꝵ nr̃oꝵ memores eẽ de-¬
bere et agere penitentiã. Tale quid

Expanded text:
uimus, inique fecimus, iniuste gessimus, uimus, inique fecimus, iniuste gessimus, inpie egimus et recessimus ac declinauimus a mandatis tuis et iudiciis et non obaudiuimus seruos tuos prophetas, qui locuti sunt in nomine tuo ad reges nostros et principes et patres et ad omnem populum terrae. tibi, domine, iustitia, nobis autem confusio. illud quoque, quod in tricesimo itiam meam domino, et tu remisisti inpietatem peccati mei. pro hoc orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno, non Dauid et iusto uiro et — ut simpliciter loquar — prophetae, cuius uerba narrantur, sed peccatori congruit. cumque iustus sub persona paenitentis talia profudisset, a deo meretur audire: intellegere te faciam et docebo te in uia hac, in qua ambulabis; confirmabo super te oculos meos. in tricesimo quoque septimo psalmo, cuius titulus est: in commemorationem, ut doceat nos semper peccatorum nostrorum memores esse debere et agere paenitentiam, tale quid
Abbreviated transcription (Latin):
sam iubetur nob ne exprobremꝰ ho-¬
mini reuertenti a peccatis suis: et ne
ab ominemur aegẏptiũ. qui et ipsi
quondam in aegypto fuimus. et de
luto ac laterib pharaoni ex truximus
ciuitates. et quia captiui ducti sumus
inbabylonẽ lege peccati qđ in m̃ebris
nr̃is morabatur. Cũq uidẽtur extre¬
ma desꝑatio. immo aꝑta confessio. om¬
nẽ hominẽ diaboli laqueis irretiri:
conuersus in se apłs immo homo sub.
cuius ꝑsona apłs loquebatur. agit
grãs saluatori qđ redemptus sit san¬
guine eius et sordes in baptismo depo-¬
suerit. et nouũ xp̃i assũpserit uesti¬
mentũ. et mortuo uetere homine na-¬
tus sit homo nouus qui dicat᷑ miser
ego homo quis me liberabit de cor-¬
pore mortis huius: gr̃aᷤᷤ dẽ ꝑ itĩm
ago
corpore libauit. Quod si cui non
uidetur sub ꝑsona sua hoc apłm de aluis
dicere: exponat quo modo danibel
quẽ iustũ fuisse nouimꝰ. quasi de
se dicat cũ ꝓ aliis dep̃catur. lecca¬

Expanded text:
sam iubetur nobis, ne exprobremus hosam iubetur nobis, ne exprobremus homini reuertenti a peccatis suis et ne abominemur Aegyptium, quia et ipsi quondam in Aegypto fuimus et de luto ac lateribus Pharaoni extruximus ciuitates et quia captiui ducti sumus in Babylonem lege peccati, quod in membris nostris morabatur. cumque uideretur extrema desperatio, immo aperta confessio omnem hominem diaboli laqueis inretiri, conuersus in se apostolus, immo homo, sub cuius persona apostolus loquitur, agit gratias saluatori, quod redemptus sit sanguine eius et sordes in baptismate deposuerit et nouum Christi adsumpserit uestimentum et mortuo uetere homine natus sit homo nouus, qui dicat: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? gratias agomortis liberauit. quodsi cui non uidetur sub persona sua hoc apostolum de aliis dicere, exponat, quomodo Danihel, quem iustum fuisse nouimus, quasi de se dicat, cum pro aliis deprecetur: pecca
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ꝑfeccum. nisi forte hoc dicamus
quod recedens ab om̃i malo em̃datiort̃
significet: de errorib pueritiȩ ec uitus
lasciuientis aetatis transitũ ad correp¬
tionem atq uirtutes: iustitiam quoq
quȩ inzacharia et helisabeth p̃dicatur
foris eẽ. Concupiscentiam uero quae
nunc habitare in mẽbris nr̃is dicitur
uersari intrinsecus. sed et apłis non pu¬¬
eris p̃cipitur uerũ iam aetatis robuste
ut assumant ꝑfectionẽ quã et nos con-¬
fitemur in etate ẽe ꝑfecta. Nec hȩc di-¬
centes adulamur uitiis. sed auctoritatẽ
sequimur scripturarum quod nullꝰ
absq peccato. et conclusit ds̃ om̃s sub
peccato. ut om̃ib misereatur. absq eo
solo qui peccatũ ñ fecit. nec dolus in¬
uentus ẽ. in ore eius. Unde et ꝑ salomo¬
nẽ dr̃ qđ serpentis uestigia non in¬
ueniantur in petra. Et ipse de se dñs.
Ecce inquit uenit princeps mundi
huius. et nichil in me inuenit. id. est
sui oꝑis. suiq uestigii. Ob hane cau-¬

Expanded text:
esse perfectum. Nisi forte hoc dicamus, quod recedens ab omni malo, emendationem significet, et de erroribus pueritiae, et de vitiis lascivientis aetatis, transitum ad correctionem atque virtutes; justitiam quoque quae in Zacharia, et Elizabeth praedicatur, foris esse; concupiscentiam vero quae nunc habitare in membris nostris dicitur, versari intrinsecus. Sed et Apostolis non pueris praecipitur, verum jam aetatis robustae, ut assumant perfectionem, quam et nos confitemur in aetate esse perfecta. Nec haec dicentes, adulamur vitiis; sed auctoritatem sequimur Scriptuabsque peccato et conclusit deus omnes sub peccato, ut omnibus misereatur, absque eo solo, qui peccatum non fecit, nec dolus inuentus est in ore eius. unde et per Salomonem dicitur, quod serpentis uestigia non inueniantur in petra. et ipse de se dominus: ecce, inquit, uenit princeps mundi istius et nihil in me inuenit, id est sui operis suique uestigii. ob hanc cau
Abbreviated transcription (Latin):
in sermone᷑ et in calore corporis sepe
lo quatur ec cogitet et patiatur qđ
non uult. Nolo dicere faciat. ne scõs
uiros uidear accusare. ẽ quib scriptũ
iustus. dĩ cultor: recedens ab om̃i oꝑe
malo. Et de zacharia et helisabeth.
Erant iusti ambo in conspectu dĩ. am¬
bulantes in om̃ib mandatis et iusti¬
ficationib dñi absq querela & prae-

Expanded text:
in sermone et in cogitatione et in calore corporis saepe loquatur et cogitet et patiatur, quod non uult; nolo dicere \'faciat\', ne sanctos uiros uidear accusare, de quibus scriptum iustus dei cultor, recedens ab omni opere malo, et de Zacharia et Elisabeth: erant autem iusti ambo in conspectu dei, ambulantes in omnibus mandatis et iustificationibus domini absque q u e r e
Abbreviated transcription (Latin):
tium cogamur animũ fleetere: ne de-¬
sideriis eorũ desideria nr̃a incipiant
reluctare. Esto religiosus uel uoto eiꝰ
qui euasit. Si non potes. exculta quia
placuisse cognoscis tui participiũ san¬
guinis xp̃o : maxime qđ de occasione
re. Et cũ sit om̃ib cõmunis hic casus.
uanus dolor ẽ qui nec pͥmꝰ uidetur ec̃.
nec solus. Postremo uide si aliquid
debeat dolori concedi: ubi sine aliquo
remedio potest animꝰ fatigari. Sapi¬
ent̃ debet dolere qui dolet:ne ꝑdat¬
sine causa qđ dolet. Nunc aũt contra
luctũ sum̃da sunt arma: ut spes nr̃a
possit habe uictoriã. Principalit̃ qđ
uoluit dñs susciꝑe gratulem᷑. Deinde
quia hoc nob̃ in mundo cõmune ẽ
additur nob peculare nr̃m quod ad
requiem deducamur. Sequitur con¬
sũmatio om̃iũ gaudioꝵ: qđ in resur¬
rectionẽ inuicem nob dño reforman¬
te reddim᷑ quod apłs pollicetur
Nolo uos ignorare fr̃s de dormientib:

Expanded text:
tium cogamur animum flectere: ne detium cogamur animum flectere: ne desideriis eorum desideria nostra incipiant reluctari. Esto religiosus, vel voto ejus quae evasit, si non potes tuo. Exsulta, quia placuisse cognoscis tui participium sanguinis Christo: maxime quod de occasione re. et cum sit omnibus , communis hic casus, uanus dolor est, qui nec primus uidetur esse nec solus. saliquid dolori concedi, ubi sine aliquo remedio potest animus fatigari. sapienter debet dolere qui dolet ne sine causa quod dolet. Nunc autem contra luctum sumenda sunt arma: ut spes nostra possit habere victoriam. Principaliter quod voluit Deus suscipere gratulemur. Deinde quia hoc nobis in mundo commune est, additur privatim peculiare nostrum, quod ad requiem deducamur. Sequitur consummatio omnium gaudiorum, quod in resurrectione invicem nobis, Domino reformante, reddemur: quod Apostolus pollicetur: Nolo vos ignorare, fratres, de dormientibus:
Abbreviated transcription (Latin):
scđm uotũ stũ habe post abraham. si
ñ potest primũ ut ille non dubitauit
auferre. tu saltim uidearis de sublato¬
gaudere. Ab illo dñs postulauit. a te
tulit. ille uisioni paruit. tu uoluntati
conditionẽ mortalitatis ad notet reli¬
subiecta cõmunis ẽ. nob̃ cũ illis exitꝰ
mortis. et dolores illorũ suꝑamꝰ dolori¬
bus nr̃is. Quid ageremꝰ si peculiare
nr̃m ꝑtinet: Gentiles dolores sepe
contemnunt. cũ ñ ad ꝓmissa cęlestia
sed ad pęnas tartari rapiantur: et nos
plangimꝰ euntes ad cȩlũ. Considera
qui nec imitari contendit eacempla
scõrũ nec contemptu habe gentilium.
Illi luctus desꝑando despiciunt: nos
et sꝑando despicere conamur. Iui
mente cunctamur. Quasi tutius apud
homines uidicemꝰ magis quã penes dm̃
cõm̃dari alique filioꝵ xp̃iani nolunt.
uel gratulatione sua deducere adbona.
gentiles ñ cunctantur ad mala. Postre¬
mo uel cũ ipsa felicitate nr̃oꝵ morien¬

Expanded text:
Secundum votum tuum habe post Abraham, si Secundum votum tuum habe post Abraham, si non potes primum: ut quod ille non dubitabat offerre, tu saltem gaudere. ab illo Dominus postulauit, a te tulit. ille iussioni paruit, tu uoluntati condicionem mortalitatis annotet relit esse subiecta. communis est nobis cum illis exitus mortis et dolores illorum superamus doloribus nostris. quid ageremus si peculiare rtinet, gentiles dolores saepe contemnunt, cum non ad promissa coelestia, sed ad poenas tartari rapiantur: et nos plangimus euntes ad coelum? Considera, qui nec imitari contendit exempla sanctorum, nec contemptum habere gentilium? Illi luctus desperando despiciunt: nos et sperando despicere non conamur. Illi mente cunctamur: quasi tutius apud homines judicemus magis quam penes Deum condemnari. Aliquem filiorum Christiani nolunt vel gratulatione sua deducere ad bona. Gentiles tradere non cunctantur ad mala. IX. Postremo vel cum ipsa felicitate nostrorum morien
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur ancilla. Nam si dormientes
dicimus. dormientes utiq credẽ debe-¬
dit in me licet moriatur uiuet: Si tͥ
medicus hoc ꝓmitteret quisquã: Nul¬
lam sine dubio ꝓmissioni eiꝰ negare
poterat om̃ino letitiã. Num qͥa dep̃s
fabricator et resuscitator ꝓmittit. non
timeas eã plangere ut fideliorem xpo
parit̃ et potentiorẽ medicũ uidearis
in ꝓmissionẽ uidicare : sed destutam
dicis doleo senectutẽ qui debuerã eos
liberos potius antecedere ne laborib
remanerem. Quando spiritalib bonis
qđcũq tractatur nichil ẽ. omnino¬
de carnalib ante oculos p̃ponendũ.
Ego tibi melius ꝓfiteor euenisse qui
non carnalẽ sed spiritalẽ karitatem
licitudinẽ quȩ torquebat de uiua fi¬
lia ne pertret: melius utiq nec nunc
mortua scło credis hoc ẽ apud dm̃ ui¬
uum quã hic uiuã mortuã. Mlisistinu¬
trimenta tua cp̃o siluctũ horrueris: et
te obtulisse pignus dõ deputari poteris

Expanded text:
s tenetur ancilla. nam si dormientes s tenetur ancilla. nam si dormientes dicimus, dormientes utique credere debedit in me, licet moriatur, uiuet. si tibi medicus hoc promitteret quisquam, nullam sine dubio promissioni eius negare poteras omnino laetitiam: nunc quia Christus fabricator et resuscitator promittit, non times plangere, ut fideliorem Christo pariter et potentiorem medicum uidearis in promissionibus iudicare. sed destitutam, dicis, doleo senectutem, qui debueram meos liberos potius antecedere, ne in laboribus remanerem. quando de spiritalibus bonis quodcumque tractatur, nihil est de carnalibus omnino ante oculos reponendum. ego tibi melius profiteor euenisse, qui non carnalem sed spiritalem circa te licitudinem, quae torquebat de viva, filia ne periret. Melius utique nunc mortuam saeculo credis esse apud Deum vivam, quam hic vivam mortuam. trimenta tua Christo. Si luctum horrueris, et te obtulisse pignus Deo deputari poteris.
Abbreviated transcription (Latin):
regrinis regionib credunt: et gaudent
tota uita sine affectib cõmemorari:
dũ modo capiunt qđ cupiunt de suis
pignorib adipisci. et ut ad palatia ꝑ¬
gant. ꝑ egrinantur ad studia dignita¬
tis. Nauigant ad quirenda uel ad cau¬
sas patrimonii aliquas exeplicandas
cũ labore pericula ꝓficiscentes omnes
impellunt: nec secũ uacare quos dili-¬
gunt patiuntur: et ut placatia cȩli ad
studia xp̃i. ad honorẽ uite ꝑpetuȩ. et
patrimoniũ possessionis ȩcernȩ cum
securitate ualeant ꝑuenire. Nemo fili¬
os suos a se libent̃ gratulatur ab sceđe.
ad cõparanda peccata gaudent tam
parentes a filiis. quã filii a parentib
ꝓuocante diabolo separari. Ad indul¬
gentiã ꝑcipiendam nolunt ad inuicẽ
deo uocante discerni: ut appareant ñ
demur amittere. sed in iidiciũ magis
mel in om̃ib incredulitas meret. Et
si quid non potest fides nosse quod
doleant: sic diffidentia sola dolorib¬

Expanded text:
regrinis regionibus credunt: et gaudent regrinis regionibus credunt: et gaudent tota vita sine affectibus commorari, dummodo capiant, quod cupiunt de suis pignoribus adipisci: et ut ad palatia pergant, peregrinantur. Ad studia dignitatis navigant acquirenda, vel ad causas patrimonii aliquas explicandas cum labore et periculo, proficiscentes omnes impellunt, nec secum vacare quos diligunt, patiuntur. Et ut ad palatia coeli, ad studia Christi, ad honorem vitae perpetuae, et patrimonium possessionis aeternae cum securitate valeant pervenire, nemo filios suos a se libenter gratulatur abscedere. Ad comparanda peccata gaudent tam parentes a filiis, quam filii a parentibus, provocante diabolo, separari. Ad indulgentiam percipiendam, nolunt ab invicem, Deo vocante, discerni: ut appareat non demur amittere: sed indicium magis mper in omnibus incredulitas moeret, et sicut non potest fides nosse quod doleat, sic diffidentia sola doloribu
Abbreviated transcription (Latin):
uidearis dormientis felicitatib inuide:
Ab alieno mundo ꝓpriũ transiuit ad
dm̃: et de hostili patria migrauit ad
celũ. Contra sic apłs memorat dicens:
quã diu sumꝰ in hoc scło ꝑ egrinamur
a dño. Non gͦ nob̃ luctũ debet incute¬
re quisquã: cũ a ꝑegrinatione redi-¬
re meruerit ad ꝓpriã regionẽ: maxi¬
me cũ ñ inanis et uacuus redire nos¬
catur qui xp̃ianitatis mercatus ẽ. lu¬
crum. Propt̃ qđ descendit ad mun-¬
di cõmertiũ. Et ego inquies nulla
ꝓmissionũ cȩlestiũ dubitatione con¬
turbor: sed sola separatione dormi¬
entis ȩstuans desolatus pi pignoris ia¬
ctor. Oecusatio ẽ. hȩc benedicte sine
dubio fragilitatis humanȩ: quȩ patro¬
cinari ñ potest diffidentie. Si enĩ de¬
nũquã prorsus parentes ase sua pig¬
nora dimisissent. destitutos se a mori¬
entib conquerentur: ut uiuos filios
aut ꝓpt̃ honores aut ꝓpt̾ negocia pe¬

Expanded text:
videaris dormientis felicitatibus invidere. videaris dormientis felicitatibus invidere. Ab alieno mundo proprium transivit ad Dominum: et de hostili patria migravit ad coelum. Contra sic Apostolus commemorat, dicens: Quamdiu sumus in hoc saeculo, peregrinamur a Domino . Non ergo nobis luctum debet incutere quisquam, cum a peregrinatione redire meruerit ad propriam regionem, maxime cum non inanis et vacuus redire noscatur, qui Christianitatis mercatus est lucrum: propter quod descendit ad mundi commercium. Et ego, inquies, nulla promissionum coelestium dubitatione conturbor, sed sola separatione dormientis aestuans, desolatus solatio pii pignoris jactor. V. Excusatio est haec, benedicte, sine dubio fragilitatis humanae, quae patrocinari non potest diffidentiae. Si enim denumquam prorsus parentes a se sua pignora dimisissent. Destitutos se a morientibus conqueruntur: et vivos filios, aut propter honores, aut propter negotia pe