comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nibus tanꝙ̃ superfluis et quibus ex partib iusticia
constat et mores hominũ refrrmantur in melis ore spus¬
cido et obsteuo uocabulo aientes sinamꝰ hec superst̾ua
sunt mec de paur querendo nos instrunt Et set dum
falleratis onagris non sufficit neglexissi quod nesciñt
uixibus iuẽbentes unde ex simplicitate at sanctitate
ꝑoum euisterare possint uiolentiam mn publimititate¬
neuire. litigia et litigantiũ lites cauillatiomens fa¬
cere ĩmortales Et cum illum beatum sidmo te lebient¬
tudio qui subter fugiis astuciis q nepharirs aduersus
ueritatem diu mendaciũ tutatus est eum tamen
cui quibuscũq fraudibus ample deuenire substacie
legum patrem Inris archinũ ueritatis qr sacrariũ
colunt predicant et extollunt O dei inflexa iusti¬
cia ꝙͣdiu pacieris hec Ex officinis igitur talibus
In quibus nestio utrum dixerim ueritatꝭ/ au de pane
tronos quibus uiucte sunt manus impudici oculi

Expanded text:
nibus tanquam superfluis et guibus ex partibus iustitia nibus tanquam superfluis et guibus ex partibus iustitia constat et mores hominum reformantur in melius, ore spurcido et obsceno vocabulo aientes: «Sinamus hec: superflua sunt; nec de pane querendo nos instruunt». Et sic dum faleratis onagris non sufficit neglexisse quod nesciunt,  incumbentes viribus unde ex simplicitate ac sanctitate legum eviscerare possint nolentia in publicum devenire litigia, et litigantium lites cavillationibus immortales facere. Et cum illum boatu summo celebrent, qui subterfugiis astutiisque nephariis adversus veritatem diu mendacium tutatus est, eum tamen cui quibuscunque fraudibus ample devenere substantie legum patrem iuris archivum veritatisque sacrarium colunt predicant et extollunt. O Dei indeflexa iustitia quam diu pateris hec? Ex officinis igitur talibus – in quibus nescio utrum dixerim veritatis an de pane tronos, quibus unce sunt manus, impudici oculi,
Abbreviated transcription (Latin):
inssimos hõmines / et sacris pħie doctrinis Imibutos
ad capestendum Iuris apices destinabant ut non
solum ualerent memoria sanctionũ / sed mature¬
tate morum sanctitate uirtutum. et etatis uene¬
ratione logum iussionibus conuenirent tales
quippe ut foroneũ minorm ligurgum solonem
alios q uetustissumos et aliengenas siam/ sem¬
prouiũ saphio cathonem censoriũ / luciũ crassum
siruiũ sulpitiũ et plur es similes post scelestum
axxiũ habuere romani Presens autem etas omui
spreta solercia / ueterum ne dicam a gramaticalib
regulis sod a nutricum uberibus euellit infa̾̾tulos
ut eos non in scolis sed in fornicibus trudat In qui¬
uns sacrosancte leges turpi quodam adulterio uio
tendere ut teuella etat non dimissura quod cepe
ritie suiatur Nec hoc uerentur profiteri clamore
sonoro/ qui fimbriati cathedras conscendunt et pul¬
pita Et dum omissis philosophicis demo ustratio¬

Expanded text:
vissimos homines et sacris phylosophie doctrinis imbutos vissimos homines et sacris phylosophie doctrinis imbutos ad capessendos iuris apices destinare consuevere, ut non solum valerent memoria sanctionum, sed maturitate morum sanctitate virtutum et etatis veneratione legum iussionibus conformes essent. Tales quippe, ut Phoroneum Minoem Ligurgum Solonem aliosque vetustissimos et alienigenas sinam, Sempronium Saphir, Catonem Censorium, Lucium Crassum, Servium Sulpitium et plures similes post scelestum Appium habuere Romani. Presens autem evum, spreta veteri solertia, non dicam a grammaticalibus regulis, sed a nutricum uberibus evellit infantulos, ut eos non in scholis sed in fornicibus trudat, in quibus sacrosancte leges turpi quodam lenocinio ex itendere – ut tenella etas, non dimissura quod ceperaritie serviatur. Nec hoc verentur profiteri clamore sonoro qui, fimbriati, cathedras conscendunt et pulpita, dum, omissis phylosophicis demonstratio
Abbreviated transcription (Latin):
maximo cum de decore suo traheretur in cartrẽ
eo usqz mansirons, donec dies desensiont concessa
lucesceret Auteꝙͣ ipse legista spurassimꝰ uñt glo¬
riam sue celsitudunt memorans, nũt auoꝵ sanguit
Ignonuinia ne plebet hominis damxnatione sua
cum plebis a lacritate se macularet iulterius sua su noͣ¬
Innocur uoirginis Integra prarentur uictimia ex ip̃o
supoplitio asfectue spurius socius conseusu crimius
e officis interit Reliquiq ex decem cum a. claudio
mancipn petitore ꝯxtiuio in exilũ acti suuit et boua
tam apoñ ꝙ̃ spurni a tribunis ⁊lebis in publiciũ ae¬
datta felix nmiũ romana libertas et in perpetuũ
duratura si quotiens in effusos / in libidiuem poriutu¬
pes Iuuiorq uit pudico sanguine redempta sil uin¬
dex ta aspora surrexisses ed quid rintros
dei Iuditis non possimꝰ opitulari mortales
in legistas Iguauos Eaͫ.p.
sentiũ legistarum congeries in seꝰ instissimi

Expanded text:
maximo cum dedecore suo traheretur in carcerem, maximo cum dedecore suo traheretur in carcerem, eo usque mansurus donec dies defensioni concessa lucesceret. Ante quam ipse, legista spurcissimus, nunc gloriam sue celsitudinis memorans, nunc avorum claritignominia, ne plebei hominis damnatione summa cum plebis alacritate se macularet ulterius, sua suinnocue virginis integra piarentur victima, eo ipso supplicio affectus Spurius socius consensu criminis et officii interiit. Reliqui vero ex decem cum M. Claudio, mancipii petitore optimo, in exilium acti sunt, et bona tam Appi quam Spurii a tribunis plebis in publicum redacta. Felix nimium romana libertas et in perpetuum duratura, si quotiens in effusos in libidinem principes, memor quod bis pudico sanguine redempta sis, vindex tam aspera surrexisses. Sed quid? Ruituris Dei iudicio non possumus opitulari mortales. X. In legistas ignavos. Erant sentium legistarum congeries in se iustissimi f
Abbreviated transcription (Latin):
et sic cum reliquis de culiuine derectus apoins ac¬
tumq ut quos ipse insolens pauloante terouerat
pamidus prinatus q timeret Aam post eius decẽm¬
ratꝰ abdicationem firmata tribunorum plebis po¬
testate confestim a uirgino tribuno illi dicta est
dies cuiꝰ ad tribunal sociorum q ueniens apoius
causam dicturus dum istum simũ locum se infiuiũ
tenentem aspiceret in mentem reuocasse potuit
si se iudace illum priuatum in se audiuerat i lasti¬
nam tirãindem refellentem et oblita pietate patria
seuire cultro uiderat maleiudicatum manapium uni-¬
dicantem quam Iam tuitẽ in se prinatum pudicicie
atq filie habiturus esset nec eum fefellit opinio Nam
tribuniciam seueritatem nec patriciorum Inuenũ cio¬
siduallans axxĩ caterua nec ad eiusiem plebis pro¬
nocatio rebra ne patrui senis potuerunt preces
Quin uirguni iussu is qui imper eum Iniuste re¬
cusauerat audire, a maioribus Iure cathenis uinct

Expanded text:
Et sic cum reliquis e culmine deiectus est Appius, acEt sic cum reliquis e culmine deiectus est Appius, actumque ut, quos ipse insolens paulo ante terruerat, pavidus privatusque timeret. Nam, post eius decemviratus abdicationem, firmata tribunorum plebis potestate, confestim a Virginio tribuno illi dictus est dies. Cuius ad tribunal sociorumque veniens Appius causam dicturus, dum illum summum locum se infimum tenentem aspiceret, in mentem revocasse potuit si se iudice illum privatum in se audierat lascivam tyramnidem refellentem, et oblita pietate patria sevum cultro viderat male iudicatum mancipium vindicantem, quam trucem in se privatum pudicitie atque filie vindicem habiturus esset; nec eum fefellit opinio. Nam tribunitiam severitatem, nec patritiorum iuvenum circumvallans Appium caterva, nec eiusdem ad plebem precatio crebra, nec patrui senis flectere potuere preces, quin Virginii iussu is, qui nuper eum iniuste recusaverat audire, a viatoribus iure catenis vinctus,
Abbreviated transcription (Latin):
interim circa mortuam dixginem strepitus huic fe¬
minens ululatus Inde Itilii et numnitoris rumor su¬
niñt q exãie corpus pallentem faciem Infelicem
pulchritudinem merabraq in mortem soluta circũ¬
strepentibus ostendunt causam predicant et uer¬
uĩs faciuꝰ augent / uenerat in algidum uirginius
et in sabmos plebis opere a manu lictoꝵ sinatꝰ
Itilius euolaus inerat et pari qua in algido uirginiꝰ
querelam libidinem appii uiolenciam ignominiosum
delretum et quid insecutum sit ostendit Fit repente
seditio militum relinquũtur castra Iunctis exerciti¬
bus in aduentinũ ariuati ueniũt Iude in sacrũ mon¬
tem quasi plebere libertatis fatalem procedunt. Ad
quos plebs omnis que in urbe suꝑerat coucurrit
Et cum destituta uideretur ciuitas non ante se pa¬
tribus consiliari uoluerunt ꝙͣ se de cẽniri offitio ab
que per decẽuiros sublata fuerant recuperassent

Expanded text:
interim circa mortuam virginem strepitus, hinc feinterim circa mortuam virginem strepitus, hinc femineus ululatus, inde Icilii ac Numitoris rumor, summuntque exanime corpus, pallentem faciem infelicem pulchritudinem membraque in mortem soluta circumstrepentibus ostendunt, causam predicant et verbis facinus augent. Venerat in Algidum? Virginius, et in Sabinos, plebis opere a manu lictorum servatus, Icilius evolans iverat; et pari qua in Algido Virginius querela, libidinem Appii violentiam ignominiosum decretum et quod inde secutum sit ostendit. Fit repente seditio militum, relinquuntur castra, et iunctis exercitibus in Aventinum armati veniunt, inde in Sacrum montem, quasi plebeie libertatis fatalem locum, procedunt. Ad quos plebs omnis que in urbe supererat concurrit illico, et cum destituta videretur civitas, non ante se patribus conciliari voluere quam se decemviri abdque per decemviros sublata fuerant recuperassent.
Abbreviated transcription (Latin):
ab inferis pectore hauferis, an ab ascris ueneris u¬
cestuosam libidinem mediałis attraxeris Wustupue
hoc audito omnes qui aderant uirginꝯ autem
romotus cum in eum frustra multa dixisset uolente
clandio/ adiudicatum sibi mancipiũ turba iussu ax¬
pii prestante uiam Iam sumere ad modica collo¬
quenda autriti atq puelle uirgiiꝰ ueniam uo
petrauit Et cum penes iloatinas tabernas, illas
quasi collocuturi trapisset / e carnificina lnmi as¬
sistentis, culero sumpto illa crimans hac una Inquit
filia qua possum uia libertatem tuam suo. et in
pectus uiygins ferro condito dicit dici potius uolo
seuerus uiggiins interfector ꝙͣ indulgens Impu¬
dicus pater/ et in appium spectanteni faciuꝰ uultu
turbido ait te caxut q tnũ Innocuo hoc sangnine
sacro Inde cultro de pectore sanguiue mauante
uirgiio eoncto eo sibi faciente uiant in exercitum
cendens comitantibus multis urbem exint, Fit

Expanded text:
ab inferis pectore hauseris, sed ab astris Veneris inab inferis pectore hauseris, sed ab astris Veneris incestuosam libidinem attraxeris. Obstupuere hoc audito omnes qui aderant; Virginius autem, commotus, cum in eum multa frustra dixisset, volente Claudio adiudicatum sibi mancipium, turba iussu Claudii prestante viam, iam summere, ad modica colloquenda nutrici atque puelle, Virginius obtinuit veniam; et cum penes Cloacinas tabernas illas quasi collocuturus traxisset, e carnificina lanii assistentis cultro sumpto, illacrimans – Hac una – inquit –, filia, qua possum via libertatem tuam servo – et in pectus virginis ferro condito, dixit: – Dicar potius volo severus virginis interfector, quam indulgens impudice pater –. Et in Appium spectantem facinus vultu turbido ait: – Te caputque tuum innocuo hoc sanguine sacro –. Inde cultro e pectore sanguine manante virgineo educto, eo sibi faciente viam, in exercitum tendens comitantibus multis urbem exivit. Fit
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo scupens plorans atq hominũ fidem Inuocãs
ad Ribunal trahitur appii Quo cum uenissent in¬
publicum munitorius puelle auꝰ et lucius y tilius¬
sponsut factum est ut post muilta egre optinuissent
Ut in crastiñ douec e castris uocatus uirgiuiꝰ pat̾
afforet Inditiũ differoetur factum est ut uirgiuiꝰ ma¬
ture preterspem clandii e castris uenabus sordidatꝰ
cum filia ueniret in curiam ibi astantes alloquitur
pcatur q si multum pro se ac filia longe magit̾ pro
libertatt publica ne doferaut si et io idem Itilius
et munitorius caterñs et amicorum et necessarioꝵ
stipati faciebant Ceterum facto undiq cuirum con¬
cursu / appius constendit tribunas pancis q a poetitore
dictis/ spurcido ore decretum protulit Inandite. uio¬
guuno uiretmneam claudii seruam indicauit O Iudex
Inclitus et legum lator egrogins equidem nestio¬
donĩ dicam/ an hoc tam claro Inditio ea tuuentem

Expanded text:
virgo, stupens plorans atque hominum fidem invocans virgo, stupens plorans atque hominum fidem invocans ad tribunal trahitur Appi. Quo cum venissent Publius Numitoriuss avus puelle et Lucius Icilisponsus, et post multa egre obtinuissent ut in crastinum, donec e castris vocatus Virginius pater afforet, iudicium differretur, factum est ut Virginius, mature preter spem Claudii e caStris veniens, sordidatus cum filia veniret in curiam. Ibi astantes alloquitur, precaturque etsi multum pro se ac filia, longe magis pro libertate publica, ne se deserant. Et illud idem Icilius et Numitorius catervis amicorum et necessariorum stipati faciebant. Ceterum, facto undique civium concursu, Appius conscendit tribunal, paucisque a petitore dictis, spurcido ore decretum protulit, inaudito Virginio, Virginiamque Claudii servam iudicavit. O iudex inclitus et legum lator egregius! Equidem patnon hoc in tam claro iudicio Eaci mentem
Abbreviated transcription (Latin):
legiones in armis duxissent Ut aliquando caliuen Nõ¬
frande conscensu descendeyet homo neꝙͣ actum est
seu fortua romanorum uolente seu eiusdem Iui¬
quitate procurante ut nephariꝰ homo Inscnstos
oculos in sponsam uirginem sui uigginea nomen
erat Iuiceret eiusq pulchritudine perdite cape¬
retur huic estuanti dira cupidine frustratis blau¬
diciis atq inuueribus relictis a uirgiie cum non
satis manifesta ui uti tutum arbitraretur eo ꝙ lucii
uirginqi filia esset pleber homiiis sed clari atq
recti et honesti ordiuis ductoris et animi pro qua¬
litate Ingentꝭ et lucio ytilio ciidam gribuno ꝑle¬
uis acerrimo q innent desponsata ingeniũ uertit
ad fraudem ut ea pro libito potiretur egit q ut
.M. Claudius cliens suus ab eo subornatus sibi uir¬
gmeam seruam diceret trauseuntem q forum acci¬
peret et obsistentem in ins se coram traheret quod
pancis diebus interpositꝭ actum est Capta igitur

Expanded text:
legiones in armis duxissent, ut aliquando culmen legiones in armis duxissent, ut aliquando culmen fraude conscensum descenderet homo nequam, actum est, seu Romanorum fortuna volente seu eiusdem iniquitate procurante, ut nepharius nephastos oculos in speciosam virginem, cui Virginea nomen erat, iniceret eiusque pulchritudinis caperetur perdite. Hinc, estuante dira cupidine, frustratis blanditiis ac muneribus reiectis a virgine, cum non satis manifesta vi uti tutum arbitraretur, eo quod Lucii Virginii filia esset, plebei hominis sed clari atque recti et honesti ordinis ductoris et animi pro qualitate ingentis, et Lucio Icilio cuidam tribuno plebis acerrimo iuveni desponsata, ingenium vertit ad fraudem ut es potiretur, egitque ut Marcus Claudius cliens suus ab eo subornatus sibi Virgineam servam diceret, transeuntemque forum aperet, et obsistentem in ius se coram traheret: quod paucis interpositis diebus actum est. Capta igitur
Abbreviated transcription (Latin):
dominii effrenata libido Appius onni honestat¬
E
abiecta preter spem omuiũ seipsum ex futuris decẽ¬
nixis, aute alios de siguait Enorme quippe ned.
apud ciues adhnc iudi sauctitate ac moderatione ui¬
uentes sed a paro quos Iuains scelesta se seducentes
insania uerum nec illud fecisse homini ambiciosis¬
sumo satis uisum est Erant qui precesserant ꝯsueti
uicissim sese fastes imperii gerere hic uero non ut
uicissim sed quod unusquisq̃ per se et assidue ferret
cum securibus atq fastibus precedentes in curis et
foro uisi sunt, non absq pari plebis atq patrum
terrore,/ Iniis ergo tam sua malicia ꝙ̃ cuuum paciẽ¬
cia sublumatus appins In tantũ ꝙ non decẽuir aut¬
⁊ publicus magistratus sed rex potius appareret
cum sociis hos mulctare, alios Impunes ꝑmictere
hos eleuare illos deprimere et ommia pro libito
incexit agere. Quibus sit se habentibus aduersus
uolstos equos q bellum gerere Dartitis prouĩciis¬

Expanded text:
dominii effrenata libido? Appius, omni honestatdominii effrenata libido? Appius, omni honestate abiecta, preter spem omnium seipsum ex futuris decemvirum ante alios primum dixit. Enorme quippe, nedum apud cives adhuc rudi sanctitate atque moderatione viventes, sed apud quos maius scelesta sese ducentes insania. Verum nec istud fecisse homini ambitioso satis visum est. Erant, qui precesserant, consueti vicissim pre se fasces imperii gerere: hic vero, non ut vicissim, sed quod unusquisque per se et assidue ferret cum securibus ac fascibus precedentes in curia et foro visi sunt, non absque pari plebis atque patrum terrore. His igitur tam sua malitia quam civium patientia evectus Appius in tantum ut non decemvir aut publicus magistratus, sed rex appareret potius, cum sociis hos multare, alios impunes permictere, hos elevare, illos deprimere, et omnia pro libito cepit agere. Quibus sic se habentibus, adversus Volscos Equosque bellum gerere
Abbreviated transcription (Latin):
romauorum exhiberet, rescriberent, et consensa
omnniũ roborarent eis q maxima potestas concessa
est et prouocatio sublata omnis Ex quibus unus
ex familia clandia cui et appoius clanduis nomen
modeste Imperiũ tenuere leges q pro exigencia
rerum scripsere ut uideretur ciuibus Iam anno trad̃s
acto simile sequenti crearetur offitiũ Ad quod cũ
appius elati spiritus homo Iain tante peminẽtie
captus dulcedine sũmo studio aspiraret adeoq
se gereret ut facile qualis illi mens esset patres
aduerterent ne hoc contingeret ut per contiuuatio¬
nem tam Ingens imperiũ in quẽ ꝙͣ perpetuari uidere¬
tuer ab eis in cassum sagacitate quadam tam damp¬
naudo aiabicioni dõmai ire temptatum est Appie
ret comitias/ et pro Inditio suo diceret/ quos rei pub ͭͤ
hac sibi libertate concessa non posse contingere rubo¬
rem aliquem inepto desiderio superari et m id delabi
ut ipse seipsum dice̾t decẽnirum/ Bed̃ quid nt̃ audet

Expanded text:
Romanorum exigeret, rescriberent et consensu Romanorum exigeret, rescriberent et consensu omnium roborarent, eisque maxima potestas concessa est et provocatio sublata omnis. Ex quibus unus ex familia Claudia, cui et Appius Claudius nomen modeste tenuere imperium legesque pro exigentia rerum scripsere, ut videretur civibus, iam anno exacto, anno insequenti simile crearetur officium. Ad quod cum Appius, elati spiritus homo, iam tante preeminentie captus dulcedine, summo aspiraret studio, adeoque se gereret ut facile qualis illi mens esset patres adverterent, ne hoc contingeret, ut per continuationem tam ingens imperium in quoquam perpetuari videretur, ab eis in cassum sagacitate quadam tam damnande ambitioni obviam ire temptatum est; Appioret comitias et pro iudicio suo diceret quos rei publicehac sibi concessa libertate, non posse contingere ruborem a tam inepto superari desiderio, et in id elabi ut ipse se ipsum diceret decemvirum. Sed quid non audet
Abbreviated transcription (Latin):
liũ equorum principem. deos execrantem atq for¬
tiutam eo ꝙ a crucumato uictus trũ phi eius curoiõ
captimuis precesserit audiui Deinde axxium clau Apius a¬
dium decẽnirum uiuentem aduerti qui esto obuo
luto pallio et squalida ueste tacitus ne illum forte
cognoscerem pertransiret eis in miseria delecta¬
tus quoniam ex latore legum superbie et libidi¬
nĩs obsetutor euasit in impiũ dedecus et similiũ
libens scripturus aduenam
Sy De Appio claudio detẽuiro Caͫ.x.¬
Iaudiorum samiliam x corri¬
gillo sabmorum opido deiectis urbe regibꝰ
os seditionem ciuium suorui duce attio
clauso cui preterea appius clandins nomen fuit
Romiam p̾mũ uenisse satis clarum est ułico inter
patricios suscextum. Ex qua plures apoii fere
omnes pleb infestissuui homines successiue nati sũt
Taudem redeuntibus ab athenis legatis cum legi¬
me cearentur uiri, qui has leges prout opor tunitas

Expanded text:
lium, Equorum principem, deos execrantem atque Folium, Equorum principem, deos execrantem atque Fotunam quod a Cincinnato victus, triunphi eius currum captivus precesserit audivi. Inde Appium Claudium decemvirum venientem adverti. Qui, esto obvoluto capite pallio et squalida veste tacitus, ne illum forte cognoscerem, pertransiret, eius in miseria delectatus, quoniam ex latore legum superbie et libidinis obsecutor evasit, in ipsius dedecus et similium, libens scripturus adveniam. IX. De Appio Claudio decemviro. Claudiorum familiam, ex Corigillo Sabinorum oppido, deiectis urbe regibus, ob seditionem civium suorum, duce Attio Clauso, cui Appius Claudius nomen fuit, Romam primo venisse satis clarum est, et illico inter patricios susceptam; ex qua plures Appii, fere omnes plebi infestissimi homines, successive nati sunt. Tandem redeuntibus ab Athenis legatis cum legime crearentur viri qui has leges, prout oportunitas
Abbreviated transcription (Latin):
Ommotus In Demenciam nostram
Respiraturus aliquã tisper consederam nec
mora dum sedeo a mestis et flentibus sor¬
tem suam crrcũ sessus sum/ Quos dum intueor satꝭ
aduerto non solum asiam ruinas expertam esse
nec in reges tantum fortume Iacula fuisse comecta
uerum quibuscũ ꝙ scandentibus semper fuisse casus
et elatis hominibus per magnitudinem Imxetus
aduenisse contrarios Quod et siiam dudum mali¬
quibus ytalis ostensum sit nũt etiam ad eosdem Re¬
uocor licet Inuitus domesticas scripturus clades
uadam et si licuisset cum artanabo xersis occisore
multis lacrimis Ingentis sui cexti inẜelicem exitum
flente, mausissem Bic et cum medio Itmere obmo
facto palante antiquissimo spartauorum duce se
a tarentiuis suis in exilium axiid brũdusiũ rele¬
gatum querente delicuissem Et tractus dum eo
equo aduocor deuenissem Cesonem quinciũ uidi
se iniuste dampnatum exilio asserentem Quẽ
postꝙ pretereũtem omisi euestigio graccum cloe graccus¬

Expanded text:
ommotus in dementiam nostram, respiraturus aliquantisper consederam. Nec mora, dum sedeo a mestis ac flentibus sortem suam circumsessus sum. Quos dum intueor satis adverto non solum Asyam ruinas expertam esse, nec in reges tantum Fortune iacula fuisse coniecta, verum quibuscunque scandentibus semper fuisse casus et elatis hominibus pro magnitudine impetus advenisse contrarios. Quod, etsi iam dudum in aliquibus Ytalis ostensum sit, nunc etiam ad eosdem revocor: licet invitus, domesticas scripturus clades vadam; et si licuisset, cum Artabano Xerxis occisore, multis lacrimis ingentis sui cepti infelicem exitum flente, mansissem. Sic et cum in medio itinere obvio facto Palanto, antiquissimo Spartanorum duce, se a Tarentinis suis in exilium apud Brundusium religatum querente, delituissem. Sed tractus dum eo quo advocor devenissem, Cesonem Quintium vidi se iniuste damnatum exilio asserentem. Quem postquam pretereuntem omisi, evestigio Graccum Cloe
Abbreviated transcription (Latin):
edippi layus occubuerat eis in aciem sese de dit
Eunt tamen quibus placeat eam has miserias la¬
tutis yocaste in fenũ conuersus exaruit Bic glorie
regie splendor in fuiũ uersus in auras euauuit
Bic nulla stabilitate firmata leticia in certas conũ¬
uero patre regno liuuinibus filiis q et ultimo ma¬
tre eademq cõige priuatꝰ ad solaciũ seuectutis
Instantis creontis imperio cathenis omistus in exi¬
lud pulsus est quo uel quomodo quassatam laboribꝰ
auimam expirauerit legisse non memini⁊
Thiestis et atrei Iurgiũ¬

Expanded text:
Edipi Layus occubuerat, eius in aciem se precipiteEdipi Layus occubuerat, eius in aciem se precipiteSunt tamen quibus placeat eam has miserias tutis Yocaste in fenum conversus exaruit, et glorie regie splendor in fumum versus evanuit. Sic nulla stabilitate firmata letitia, in certas converm. Edipus vero, patre regno luminibus filiisque et ultimo matre eademque coniuge privatus, ad solatium senectutis instantis, Creontis imperio catenis honustus in exilium pulsus est. Quo vel quomodo quassatam laboribus animam expiraverit legisse non memini. IX. Thiestis et Atrei iurgiu
Abbreviated transcription (Latin):
tus clangores tubarum hiitum equorum popu¬
lorum et pugnantiũ screpitum ululatus nuilier ũ
et omnia multiplia turbine atq tumultu misceri
in tenebris quasi uoti compotem gandere Ipse au¬
tem difficile credain, ꝙ ulle Iuiuxie amorem pa¬
tris in filios possuit infringere Et ob do filios mu¬
tuis uulueribus occisos audisse Non absq maxĩa
cordis amaritudine suscepisse putandum est pre¬
resq preteritas, et indulgentes deos querelis habũ¬
dauti quia fletu dampnasse, heu dementes sic
filũ occisum fleuisse layum in uirnm genitum sus¬
cepisse illum regnũ liquisse et oculos enulsisse re
liquos qualitercũq genitos filios suos et dilectos al¬
terum regem obsessum Alterum obsidentem et exu¬
lem et deuiũ uastatis longe lãteq agris de solato Iim¬
perio in se Infestis gladiis irouisse suis q cecidisse
uulueribus tot dolorum tot miseriarum tot lacoi¬
marũ Impaciens ense sumpto quo manibus infelicꝭ

Expanded text:
tus, clangores tubarum, hinnitum equorum, poputus, clangores tubarum, hinnitum equorum, populorum et pugnantium strepitum, ululatus mulierum, et omnia multiplici turbine atque tumultu misceri, in tenebris, quasi voti compotem, gaudere. Ipse autem difficile credam quod ulle iniurie amorem patris in filios possint infringere; et hinc filios mutuis vulneribus occisos, non absque maxima cordis amaritudine, suscepisse putandum est, precesque preteritas et indulgentes deos querelis habundanti fletu damnasse. Heu dementes! Sic filium, occisum flevisse Layum, in virum genitum suscepisse, illum regnum liquisse, et oculos evulsisse, et tandem qualitercunque genitos suos filios et dilectos alterum regem obsessum, alterum obsidentem et exulem, et demum vastatis longe lateque agris desolato imperio in se infestis gladiis irruisse suisque cecidisse vulneribus, tot dolorum tot lacrimarum tot miseriarum inpatiens, ense sumpto quo manibus infelicis
Abbreviated transcription (Latin):
cuitati pestit exorta est Cuiꝰ dum suo Ritu causam et
expiationis modum Inquirunt a theresia uafe negatũ
est eam posse desistere i patris occisor matris q in-¬
cestator deponeretur a regno et mouitu superum
hunc esse ostendebat edixoum Quod non ante cre¬
ditum est ꝙͣ yocasta paululum a sene quodam co¬
rintho qui eum mortuo polibo uocabat ad regnũ
ticia sed tantus exortus est dolor ut lugente igno¬
miniosas nuxtias suas yocasta edippus mori cupiẽs
insignibus regni depositis oculos sibi manib eruit
seq perpetue nocti dampnanit Quam mesticiam
ut in eorum ex̾timiũ fere dumi uixit semper su¬
faciles exhibent factum est ut regnandi cupido
eque filios ambos intraret et non souuenien tibus
cero pollinitis du ce cum parte grecie aduersus the¬
bas itum est cum maxima utriusq partis clade
persepe pugnatum. Essent forte qui crederẽt edix¬
pum audientem especu uellorum uarios appara¬

Expanded text:
civitati pestis exorta est, cuius dum suo ritu causam et civitati pestis exorta est, cuius dum suo ritu causam et expiationis modum inquirunt, a Thiresia vate negatum est eam posse desistere ni patris occisor matrisque incestator deponeretur a regno, et monitu superum hunc esse ostendebat Edipum. Quod non ante creditum est quam a Yocasta paululum, et a sene quodam Corinthio, qui eum, mortuo Polibo, vocabat ad regnum,titia, sed tantus exortus est dolor, ut lugente ignominiosas nuptias suas Yocasta, Edipus mori cupiens, insignibus regni depositis, oculos sibi manibus eruit, seque perpetue nocti damnavit. Quam mestitiam ut in eorum exterminium fere dum vixit semper sufaciles exhibent, factum est ut regnandi cupido eque filios ambos intraret, et, non convenientibus cero Polinicis duce, cum parte Grecie adversus Thebas itum est, et inde maxima utriusque partis clade persepe pugnatum. Essent forte qui crederent Edipum audientem e specu bellorum varios appara
Abbreviated transcription (Latin):
sed ex silius sublatum in desiderium cognoscendi
patiem Incidit poliboq rege paciente relicto in cio¬
ram ueniens ab oraculo accepit se patrem repertuꝵ
in phocide matremq demũ in cõnigem assimpturũ
Qui scupefactus responso, tandem deuenit in phoci¬
dem Ibaq orta inter exteros cuiesq seditione et
uas dende ueniens nec coguitꝰ Iutemptor laii os
meritum ut placet aliquibus occisi spingos uel ut
alii dicunt qui polibi regis sredebatur filius yo¬
caste adliuc uirum flenti quigio Inuctus est Quã
ipse ueritus ne meropem sumeret quam iam ma¬
trem arbitrabatur libenter accepit Et sic quod cau¬
te uitare existunabat ignarus ingreditur letus
demũ regnat filios duos suscepit ex matre Iocasta
aut cum filium uirumq diligeret ex animo reg¬
naus lupu q regio sibi indulgent se tam uiro ꝙͣ sus¬
cepta prole felicem arbitrabatus Ged ecce Ingens

Expanded text:
sed ex silvis sublatum, in desiderium cognoscendi sed ex silvis sublatum, in desiderium cognoscendi patrem incidit, Poliboque egre patiente relicto, in Cyrram veniens ab oraculo accepit se patrem reperturum in Phocide matremque demum in coniugem assumpturum. Qui, stupefactus responso, tandem devenit in Phocidem; ibique orta inter exteros civesque seditione, dum bas deinde veniens, nec cognitus interemptor Lay, ob meritum – ut placet aliquibus – occise Spingos, vel – ut alii dicunt – quia Polibi regis credebatur filius, Yocaste adhuc cesum virum flenti coniugio iunctus est; quam ipse, veritus ne Meropem summeret quam iam matrem arbitrabatur, libenter accepit: et sic quod caute vitare existimat ignarus ingreditur. Letus demum regnans, filios quatuor suscepit ex matre. Yocasta autem, cum filium virumque delesset ex animo, regnans luxuque regio sibi indulgens, se tam viro quam suscepta prole felicem arbitrabatur. Sed ecce ingens
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit in uluis miratus execratus q seuiciaui suspẽ¬
dentis Et paulopost chorintio uni largitus est a quo
celeri passu ad meropam polibi chorintiorum regis uxo¬
rem carentem liberis clam delatus est Que una cũ
uiro tanꝙͣ a superit̾ missum loco filu suscepere et ha¬
uuere dum passus est O Iuex cogitati rerum euentꝰ
qui a matre sũma cum tristicia ut arbitraretur datꝰ
est ab incognita femina sũma cum letitia est susceꝵ¬
tus Qui a patre abdicatus mortiq condemxnatꝰ est
as aliengena in hereditatem regiam est adoptatus.
udus regali circũnolutus palio regis bauilatur ab
uinis Qui nũt siluas plangoribus replebat amaris
anribus regiis dulces consolationes prebere uidetur
Et qui a pastore pedibus perforatus fuerat sũma
cum cura medetur a rege Eed quid multa cum in
robustam et formosam Inuentutem euasisset morib
et animo Inibutus regio audissetq se non polibi filiũ

Expanded text:
suscepit in ulnis, miratus execratusque sevitiam suspensuscepit in ulnis, miratus execratusque sevitiam suspendentis; quem paulo post Corinthio uni largitus est, a quo celeri passu ad Meropem, Polibi Corinthiorum regis uxorem, carentem liberis, clam delatus est. Que una cum viro tanquam a superis missum loco suscepere filii et habuere, dum passus est. O inexcogitati rerum eventus! Qui a matre summa cum tristitia ut abiceretur datus est, ab incognita femina summa cum letitia est susceptus; qui a patre abdicatus mortique damnatus est, ab alienigena in hereditatem regni adoptatus est etex arbore nudus, regali circumvolutus pallio regiis baiulatur ab ulnis; qui nunc silvas plangoribus replebat amaris, auribus regias dulcesque consolationes assummit; et qui a pastore pedibus perforatus fuerat, summa cum cura medetur a rege. Sed quid multa? Cum in robustam atque formosam iuventutem evasisset, moribus et animo imbutus regio, audissetque se non Polibi filium,
Abbreviated transcription (Latin):
Rat equidem d atis sunel intrasse
Thebas si ut Iterum Intrarem yocaste grande
Infortumũ patuit Hec enim ex claio pror¬
genita sangnine layo thebarum regi primo sue
etatis cõigio m̃cta sũma cum alacritate ex uieo¬
filiũ concepisse percepit Cuiꝰ dum tumosceret uterꝰ
consuluit de nascitura prole layns apollinem Audi-¬
ens q se nastituri manu perituꝵ Confestim qui nas¬
ceretur feris obici iussit Ꝙꝙͣ egre yocasta tulerit
et potissime dum se infantulum in astulum pepe¬
risse cognosceret perunttam considerare matronis
Uerum is phorbanti pastori regio datus: ut porta¬
pietatem in patre reperit Qui dum etati Inno¬
cue compateretur suo arbitrio regiũ est moderatꝰ
imperium et pedibus perforatum gladio pariuilũ
inguine suspendat in arborem et uagientem reliquit
quasi moriturum media nec mora et ecce pastor ad¬
uemit exterus, qui cousasis uinculis ram tiuui dis pe-¬
dibus ex quo illi post indictum nomen edippus est

Expanded text:
rat equidem satis semel intrasse Thebas, sed ut iterum reintrarem Yocaste grande infortunium potuit. Hec enim, ex claro progenita sanguine, Layo, Thebanorum regi, primo sue etatis flore coniugio iuncta, summa cum alacritate ex viro concepisse filium percepit. Cuius dum tumesceret uterus, consuluit de nascitura prole Layus Apollinem, audiensque se nascituri manu periturum, confestim qui nasceretur feris obici iussit. Quod quam egre Yocasta tulerit, et potissime dum se masculum peperisse nosceret, permictam considerare matronis. Verum Phorbanti, pastori regio, datus qui napietatem in pastore repperit. Qui dum etati innocue compateretur, suo arbitrio regium est moderatus imperium, et pedibus perforatum gladio parvulum vimine suspendit in arborem, vagientemque reliquit quasi moriturum inedia. Nec mora et ecce pastor advenit exterus, qui concisis vinculis iam tumidum pedibus – ex quo illi post inditum nomen Edipus est –
Abbreviated transcription (Latin):
tis in eum regem auimos qui rebus omnibus solus
imperat dirigatis. ut si. peremntia fortima suo¬
Iure disperserit eterua salter ab ipso gratiariun
onnaũ largitore Iustis uestus laboribus ꝯcedantur

Expanded text:
tis, in eum Regem animos qui rebus omnibus solus tis, in eum Regem animos qui rebus omnibus solus imperat dirigatis, ut, si pereuntia Fortuna suo disperserit iure, eterna saltem ab ipso gratiarum omnium Largitore iustis ves
Abbreviated transcription (Latin):
senectute fiuiuit. O dei secetum Inuestigabile, quis
extimasse potuit Regem qui tot puer tutoꝵ uxoꝵ
Necessariorum pericula euaserat qui se tot laborisq
durauerat, qui tot reges uicerat tõt occupauerat
regna tot ingencia intulerat bella qui non solum
hominũ labores sed superum marꝵ et inferorũ
saperasse uidetur qui tot uixerat auuis in pontho
natus et ibidem obsessus a filio sxipsum gladio mer¬
seuarii galli ex occĩdno uenientis seruasse/ horresto
namq atq tremesco prospectans. Ios ne o terraꝵ
Rerum excellentissimi principes securo corde prospi¬
nit̾is E uexol si sacitis non honnis est sed inseusate
belue aogumẽtum Queso igitus per fidem per q
genus uestrum ne obduretis corda uestra doceat
uos alieua fortuna et duni io uobis posse contingere
quod altissuno regi ꝯtigit᷑ cermitis posita superbia et
abdicatꝭ obscenis moribus per antes dum uene agi¬

Expanded text:
senectute finivit. O Dei secretum investigabile, quis senectute finivit. O Dei secretum investigabile, quis extimasse potuisset regem, qui tot puer tutorum uxoris necessariorum pericula evaserat, qui se tot laboribus duraverat, qui tot reges vicerat, tot occupaverat regna, tot ingentia intulerat et substinuerat bella, qui non solum hominum labores sed superum maris et inferorum superasse videtur, qui tot vixerat annis in Ponto, natus et ibidem obsessus a filio, seipsum gladio mercennarii galli ex occiduo venientis servasse? Horresco nempe atque tremesco prospectans. Vosne, o terrenarum rerum excelsissimi principes, securo corde prospicitis? Edepol, si facitis, non hominis, sed insensate belue argumentum est. Queso igitur per fidem perque genus vestrum, ne obduretis adeo corda vestra docent vos aliena fortuna et, dum id posse vobis contingere quod altissimo regi contigit cernitis, posita superbia et obscenis abdicatis moribus sperantes, dum bene agi
Abbreviated transcription (Latin):
nõs ad presidia romanouum transmisit Qnõs nutri¬
uates seuciens Ira incensus feruenti quasi prefecti sce¬
lus piaturus cum iam aute et ip̃e macharem exa
filus unud occidisset multos ex amricis etiam in̾temit
⁊ rdoex hip sicrathea suscextum filium trucidauit
Quam seniciam cum audisset pharnaces teroitus
disconuane fratoum ex̾atui ad se persequendũ misso
sibĩ confiliato mitrudatem patrem obsedit Qui cum
Iain abisse uires aduerterer ad preces necessitatere¬
ductus longa oratione ex altissims muro phapnatem
flectebe conatus est ¶ d postꝙ̃ͣ inexorabilem uidit
cuui ad uxores et pelices ac filias perueuisset illas
primo uenelio sustulit omnes/ Noiissimꝰ ipse suma¬
sit Fod cum uni se aduersus illus arma fet reme¬
dis uideus se as alius uroibus superari non posse
gallum nilitem qui per murã Iam disiectum ab hos¬
tibus urbem Intrarat uocauit eiq se percuciendum
exlibuit et sic uitam pertussus uellum qi in misera

Expanded text:
vos ad presidia Romanorum transmisit. Quod Mitrivos ad presidia Romanorum transmisit. Quod Mitridates sentiens, ira incensus ferventi, quasi prefecti scelus piaturus, cum iam ante et ipse Macarem ex filiis unum occidisset, multos ex amicis etiam interemit et inde ex Hypsicratea susceptum filium peremit. Quam sevitiam cum audisset Pharnaces, territus discrimine fratrum, exercitu ad se persequendum misso sibi conciliato, Mitridatem patrem obsedit. Qui cum iam abiisse vires adverteret, ad preces necessitate deductus longa oratione ex altissimo muro Pharnacem flectere conatus est. Sed postquam inexorabilem vidit, conversus ad uxores et pelices ac filias moriturus, illas primo veneno sustulit omnes, novissimus ipse sumpsit; sed cum diu se adversus illud armasset remediis, videns se ab illius viribus superari non posse, gallum militem, qui per murum iam disiectum ab hostibus urbem intrarat,. vocavit eique se percutiendum exhibuit et sic vitam percussus bellumque in misera
Abbreviated transcription (Latin):
teebri formositate sua spreta tousis srinibus mas¬
culio in habitu armis et equitatu assueta cum per
liebris fider solacio solus per deuia açi salebrosa loca
ac saltibus uariis impedita equĩ equũ manu tra¬
hens in tassellum quoddam diuertit et in armeniã
Iterum se recepit sluẽ igitur et si aupia agitacione
fessus non tamen adhuc fractus est nutridates sed
reguo suo uiciuꝰ rogitauit cum ea quam colligere
posset multitudine per traciam macedoniam d gre¬
crau in ytaliam armorum urotute penetrare ursẽ¬
ꝙ belli capud et orbis dominam quibus posset uirib
aggredi nec cogitacioni defuisset effectus in dec¬
fectio ciuitatum nulitum et pharnacꝭ filii aduenisset
trat eium nutridati inter alios castor quidaui pre¬
fettus qui cum plures ex amicis rogiis occidisset
et arcen phanagorii ciui perat occupasset / in pig¬
nꝯ future fider quatuor ex filiis untridatis capti¬

Expanded text:
celebri formositate sua spreta, tonsis crinibus, mascelebri formositate sua spreta, tonsis crinibus, masculino in habitu armis et equitatu assueta, eum per liebris fidei solatio, solus per devia ac salebrosa loca et saltibus variis impedita, equum manu trahens, in castellum quoddam divertit et in Armeniam iterum se recepit. Hic igitur etsi anxia agitatione fessus, non tamen adhuc fractus est Mitridates; sed regno suo vicinus cogitavit cum ea, quam colligere posset, multitudine per Traciam Macedoniam et Greciam in Ytaliam armorum virtute penetrare urbemque belli caput et orbis dominam, quibus posset viribus, aggredi; nec cogitationi defuisset effectus, ni defectio civitatum militum et Pharnacis filii advenisset. Erat enim Mitridatis inter alios Castor quidam prefectus qui cum plures ex amicis regiis occidisset et arcem Phanagorii, cui preerat, occupasset, in pignus future fidei quatuor ex filiis Mitridatis capti
Abbreviated transcription (Latin):
cum excitu eo se contulit et castra nitridatis obse¬
dione ciociuuit Mitridates autem per uoctem
eruptione facta ut se iuugeret aliis i ter cepit Quẽ
cum sequeretur pompeiꝰ contigit ꝙ surgente
Iam nocte media nocturno tumt Iubare luna ad¬
uersus fugrentem nulitare uisa est Nam cũ radios
semipleno orbe funderet et in regis nolits teiga
sures ae edoumn pre se longissimas poroigereuy
unibras accidir ut uere fatuo omnes caperentur
uibore trederent q quas ipsi faciebant umibras
hostor esse Iano superuementes sid quid nochenios
suader fugientiburs tuuor Expediuexe igituo os
sios aocur sagittas ⁊ gladios et celasn uacua ur¬
brautes aerem fere prins arma uires q cosuae¬
seuet ꝙs quos ipsi putabant cedere aduemo ent ui¬
bus taudin cauenientibus fere iuermes cese fugati¬
p sunt ouinez Allitoidates noctis adiutorio tuti
sipssicrats s opore que ob urgentem in emur a mor̃ẽ

Expanded text:
cum exercitu eo se contulit et castra Mitridatis obsicum exercitu eo se contulit et castra Mitridatis obsidione circuivit. Mitridates autem, per noctem eruptione facta, ut se iungeret aliis iter cepit. Quem cum sequeretur Pompeius, contigit quod, surgente iam nocte concubia, nocturno celi iubare luna adversus fugientem militare visa est; nam cum radios semipleno orbe funderet et regis militum terga feriret ac eorum pre se longissimas porrigeret umbras, accidit ut vere fatuo omnes carperentur errore crederentque, quas ipsi faciebant umbras, hostes esse iam supervenientes. Sed quid nocte non suadet fugientibus timor? Expedivere igitur ob hoc arcus sagittas et gladios et tela in vacuum vibrantes aerem, fere prius arma viresque consumpsere quam, quos ipsi putabant cedere, advenirent. Quibus tandem advenientibus, fere inermes cesi fugatique sunt omnes. Mitridates noctis adiutorio tutusHypsicrates uxore que ob ingentem in eum amorem,
Abbreviated transcription (Latin):
graut qz inter se nauiũ collisione quassata est clas¬
sis ut nec etiam ipse mitridates a nanfragio eua¬
sisset ni ab omaparone archipirata undis fuisset
subreptut. Aucillus uero alieno labore uictor cam
Iai apamnain alias qz urbes plurimas dioupisset
kausunt enfraten/ et ibi parua cõmilitonũ manu
mitridatem et tigranem uictos cum ep̾citibus suis
miserabiliter fudit Ex quo prelio abiectis regalib
ornamentis tigranes cum paucis aufugit lucillꝰ
autem romam rediturꝰ nondum Pacto bello pom¬
pero successori suo uictorem resignauit ex̾citũ Ii¬
tridates et si multum uires attritas cerueret ml
propterea minuit aimi sed hiberos capros alba¬
nos utramq armeniam et orientem omnem ac
septentrionem mira celeritate quasi ad cõnime
Incendium extinguendum sollicitanit et trapit
in arma et ipsecum suis expectaturus in arme¬
na sub adrasto monte couse dit phompeius uero
ne cum omnibus pugnam capesceret confestim

Expanded text:
gravique inter se navium collisione quassata est clasgravique inter se navium collisione quassata est classis ut nec ipse etiam Mitridates a naufragio evasisset ni ab Omoparone archypirrata undis fuisset surreptus. Lucullus vero alieno labore victor, cum iam Apamiam aliasque urbes plurimas diripuisset, transivit Eufratem et ibi parva commilitonum manu Mitridatem et Tygranem iunctos cum exercitibus suis miserabiliter fudit. Ex quo prelio, abiectis regalibus ornamentis, Tygranes cum paucis aufugit. Lucullus autem Romam rediturus, nondum peracto bello, Pompeio, successori suo, victorem resignavit exercitum. Mitridates, etsi multum vires attritas cerneret, nil propterea minuit animi, sed Hyberos Caspios Albanos utramque Armeniam et Orientem omnem ac septentrionem mira celeritate, quasi ad commune incendium extinguendum, sollicitavit et traxit in arma et ipse cum suis expectaturus in Armenia sub Adastro monte consedit. Pompeius vero, ne cum omnibus simul pugnam capesseret, confestim
Abbreviated transcription (Latin):
cem q per medios hostes opidanos sui aduentꝰ cer¬
tiores fecit ac spe future liberationis Implem̃t uli¬
tridates iam fame pesteq laborans dimissis copris
Iai fugam aroixunit senciens q se suos q a lucillo
consequi astucia barbara usus quasi ad exxlendam
Romanorum Insequentiũ auariciam sarchinas et the¬
sauros regios passim fuudi relinqui q inssit si eo pac
est tamq Ingens suorum multitudo est cesa ut gra¬
intꝰ et asopus ampnes penes quos agebatur fuga
occisoꝵ sanguine tuobarentur. Porro mitridates
et si uulius profundissimũ suscexisset et marudi teꝵ
a lucullo fusum cum copiis audisset non proxterea¬
ab Incepto destitit E ed parata centum nauiũ clas¬
se maris fortumam experiri uoluit et aduersus
bizanciũ expositꝭ nauigans tam grandi tempestate
sorrextus est ut arma pro romanis neptimũ sumx¬
sisse uideretur Mam adeo a uentis undiq et crebra

Expanded text:
temque per medios hostes oppidanos sui adventus certemque per medios hostes oppidanos sui adventus certiores fecit ac spe future liberationis implevit. Mitridates vero iam fame pesteque laborans, dimissis copiis, clam fugam arripuit sentiensque se suosque a Lucullo consequi, astutia barbara usus, quasi ad explendam Romanorum insequentium avaritiam, sarcinas et thesauros regios passim fundi relinquique iussit, si eo pactest, tanque ingens suorum multitudo est cesa ut Granicus et Asopus amnes, penes quos agebatur fuga, occisorum turbarentur sanguine. Porro Mitridates, etsi vulnus profundissimum suscepisset et Marium iterum a Lucullo cum copiis audisset ab incepto destitit, sed, parata centum navium classe, maris fortunam experiri voluit et adversus Byzantium ex Ponto navigans, tam grandi tempestate correptus est ut arma pro Romanis Nepturium sumpsisse videretur; nam adeo a ventis undisque et crebra
Abbreviated transcription (Latin):
gressus est ibidem uero cum quasi asya ouiuĩs iuci¬
pientt exheso deficere ad romanos uideretur ac¬
redere et uirũd pars maxina sub archelaone de¬
perisset mitoidates ꝓterritus per euuidem arche¬
laonem reguis ariobarzam ac incomedi restitutis
rum silla patem pepigit / Demũ quietis imxaciens
cum ad eum crescentibus dascordiis caulibus fauinus
et magius de ox̾citu cimbrie defugissent iuito eoꝵ
opera per lygatos in hispania cum sertorio maria¬
no duce federe et marco mario in eis confioma¬
tronem etiam suscepto reiitegratis copiis pace fracta
uellum reassumpsit omissum et mare completum
nanibus et flumina et terram militibus Cizitum
nobilissimam asye urbem romaui populi sociam ob¬
sedit. Quo ueniente lucillo. Iam uictis mario et mar¬
co ducibus Moud calcedonem A p. iutilio ac fauino
et metrophane a mamorco obsidentem fossa circũ
obsidit et per idciũ geminis utribus mutũ natã¬

Expanded text:
gressus est. Ibidem vero cum quasi Asya omnis, incigressus est. Ibidem vero cum quasi Asya omnis, incipiente Epheso, deficere ad Romanos videretur et virium pars maxima sub Archelaone deperisset, Mitridates perterritus per eundem Archelaonem regnis Ariobarzani ac Nicomedi restitutis cum Sylla pacem pepigit. Demum quietis inpatiens, cum ad eum, crescentibus discordiis civilibus, Fannius et Magius de exercitu Fimbrie fugissent, inito eorum opera per legatos in Hyspania cum Sertorio mariano duce federe, et Marco Mario in eius confirmationem etiam suscepto, reintegratis copiis pace fracta, bellum reassumpsit omissum et mare completum navibus ac flumina et terram militibus, Cyzicum, nobilissimam Asye urbem romani populi sociam, obsedit. Quo veniente Lucullo, iam victis Mario et Eumarco ducibus apud Calcedonem a P. Rutilio ac Fannio et Metrophane a Mamerco, obsidentem fossa circum obsedit et per nuntium geminis utribus vinctum natan
Abbreviated transcription (Latin):
seuissuo quo as epheso omnes una die romanos qui
in suo regno reperirentur occidi Iusserat aduersus
se romaui poxuli odium prouocasset et ad bellum
audiens iam ab endem parari cuncta ꝯtigit ut cum
tigrane rege a rmeno firmata societate symbros et
alios galłos et gallagretos sarmatos et uasternas
aliat q multas barbaras nationes uariis legationib
et mumeribus et blandicis aduersus ytalos irortaui
et in sub sad iur suũ adlicũit inde misso arelacure yẽ¬
fecto suin nuistitudine armatorum cicladas onmes
delos et enbotam nobiles grecie insulas ac eiusdem
hos tanta reru gestarum felicitate actum est t
fere etiau udueretur uotis regiis ytaliam aperior
Iuit prefecto ne ulterins bacharetur Incendium luciꝰ
silla cum exertitu ueuit obuiꝰ / nec minori uiofute
suroepta recuperauit ꝙ̃ ille occupauit felicitate
et archelaone ꝙond therouiã et orcauiam debellato
at ep̃citu suo pro mapnua parte ceso in asrari lraus¬

Expanded text:
sevissimo, quo ab Epheso omnes una die Romanos qui sevissimo, quo ab Epheso omnes una die Romanos qui in suis regnis reperirentur occidi iusserat, adversus se romani populi odium provocasset et bellum audiens iam ab eisdem parari, cuncta cum Tygrane armeno firmata societate, Cymbros et alios Gallos et Gallogrecos, Sarmatas et Basternas aliasque multas barbaras nationes variis legationibus et muneribus et blanditiis adversus Ytalos irritavit et in subsidium suum allicuit. Inde misso Archelaone prefecto cum multitudine armatorum Cicladas omnes Delos et Euboeam, nobiles Grecie insulas, ac eiusdem oc tanta rerum gestarum felicitate actum est, ut fere etiam videretur votis regiis aperiri Ytalia. Huic prefecto, ne ulterius bacharetur incendium, Lucius Sylla cum exercitu venit obvius nec minori virtute surrepta recuperavit quam ille occupasset felicitate et, Archelaone apud Cheroniam et Orthoniam debellato ac exercitu suo pro parte maxima ceso, in Asyam trans