comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de corꝑa: s continuo in animam
insilit. Num uides eos qͥ morbo
afficiunt᷑. quomͦ tumore quodã
occupant᷑ quomͦ u̾tunt se atq re¬
u̾tunt. quomͦ fetorib sunt reple¬
ti: quom turpes ft̃ eoꝵ facies. qͦmͦ
ꝑ totum immundi st̃: Tales quip¬
pe st̃ etiã om̃s peccantes: ac si ñ

Expanded text:
commovet, et continuo in animam insilit. Non vides eos, qui morbo afficiuntur, quomodo tumore quodam occupantur, quomodo vertunt se atque revertunt, quomodo foetoribus sunt repleti, quomodo turpes sunt eorum facies, quomod per totum immundi sunt? Tales quippe sunt etiam peccantes, etsi non
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis tauroꝵ erat. iste autẽ xp̃i.
Et ñ ei sufficit nomine tantũ hoc
signare: ponit etiam modũ dif
deo. Hoc ẽ sacͥficium immacłatũ:
erat mundũ apeccatis. Hoc enĩ¬
scientiam. Ad seruiendũ inquit
deo uiuo. Hic manifestat quia
oꝑa mortua habentes. ñ possunt
seruire uero & iuuo deo: quia illa
mortua sunt & falsa. Et merito.
mortua habens: ingredia
mortuũ tangebat. ñ oportebat
intrare in templũ: qͣntomagis
eũ qui oꝑa mortua habet: Pol¬
lutio quippe ẽ pessima. Mortua
quippe opa sunt omĩa quȩ uitã
ñ habent: que foris spirant. Sicut
enim mortuũ corpus ad nullũ sen¬
sum ẽ utile. uerũ etiam contristat
appropinquantes: sic & peccatum
confessum rationale nr̃m ꝑcutit. &
ñ ꝑmittit neq intelligentiã ipsã
quiescere. s ꝑturbat & cõmouet.

Expanded text:
sanguis taurorum; ista autem Christi. Et non ei sufficit nomine tantum hoc signare: ponit etiam modo diffeDeo; » hoc est, sacrificium, immaculatum erat, mundum a peccatis; hoc enisuam. Ad serviendum, inquit, Deo viventi. Hic manifestat quia opera mortua habentes non possunt servire vero et vivo Deo, quia illa mortua sunt et falsa. Et merito momortuum tangebat, non oportebat intrare in templum, quanto magis eum, qui opera mortua habet? Pollutio quippe est pessima. Mortua quippe opera sunt quae vitam non habent, quae foris non operantur. Sicut enim mortuum corpus ad nullum sensum est utile, verum etiam contristat appropinquantes; sic et peccatum confestim rationale nostrum percutit, et non permittit neque intelligentiam ipsam quiescere, sed perturbat, et commovet
Abbreviated transcription (Latin):
die qua app̾hendi manũ eors.
ut educ̾em eos det̾ra egypti: et
ipsi ñ mansert̃ in testam̃to meo:
& ego neglexi eos dicit dñs. Intu¬
erea nobis pͥmũ inciꝑe mala. Ip
limqͥt pͥmiñ mansert̃. Ex nob̾

Expanded text:
die qua apprehendi manum eorum ut educerem eos de terra Aegypti, et ipsi non manserunt in testamento meo, et ego neglexi eos, dicit Dominus . « Intuere a nobis primum incipere mala. Ipsi, inquit, primi non manserunt. Ex nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ex numero inimicoꝵ. Non
enim illi soli mimici qͥ infideles
sunt: s etiam qui uita ĩmunda
plemi st̃. Prudentia autẽ carnis.
inimica est ind̾m: legi enĩ d̃i ñ
men: & ualde quidẽ crimen ẽ.
Malus enĩ usq qͦ est malus ñ
subicit᷑ quidẽ: mutari autem &
fieri bonus potest. Abitiamus
gͥ intelligentias carnales. Quȩ
sunt autẽ carnalia: Quecumq
corpus florere faciunt & luxuri¬
ari. uitiant autẽ animã: utpu¬

Expanded text:
ex numero inimicorum. Non enim soli inimici, qui infideles, sunt; sed etiam qui vita immunda pleni sunt. Prudentia autem carnis inimica est in Deum: legi enim non men? Et valde quidem crimen est. Malus enim usquequo est malus non subjicitur quidem, mutari autem et fieri bonus potest. Abjiciamus igitur intelligentias carnales. Quae sunt autem carnalia? quaecunque corpus florere faciunt, et luxuriari, vitiant autem animam. » P
Abbreviated transcription (Latin):
iocundũ est sicut cyb bene dige¬
stus & decoctus: nicħ sic salutem
nicħ sic sensuũ acum̃ oꝑatͦ: nicħ
sic egritudinẽ fugat. sicut mo¬
derata refectio. Sufficientia qͥp¬
pe cũ nutrim̃to & sospitate simul
tia uͦ morbum facit. & molesti¬
as ingerit. & egritudines gene
pe in paucis dieb aufert homi¬
nẽ. & liberat ex hac uita penali:
excessus uͦ cyboꝵ consumit & cõ
putrefacit corpꝰ humanũ. & mace-¬
rat egͥtudine diut᷑na: et tẽ cum
morte crudeli consumit. Nos aũ¬

Expanded text:
cundum est, sicut cibus bene digestus et decoctus. Nihil sic salutem, nihil sic sensuum acumen operatur, nihil sic aegritudinem fugat, sicut moderata refectio; sufficientia quippe cum nutrimento et sospitatem simul tia vero morbum facit et molestias ingerit, et aegritudines generpe in paucis diebus aufert hominem et liberat de hac vita poenali; excessus vero ciborum consumit et putrefacit corpus humanum et macerat aegritudine diuturna, et tunc cum morte crudeli consumit. C.
Abbreviated transcription (Latin):
patres carnales filii reuerentur:
quomͦ patrẽ cȩlestẽ ampliꝰ ñ re¬
ueremini: Non enĩ discretione
ꝑsone inter eos tantũ ẽ differen¬
tia qd̃ illi terreni. ille cȩlestis:s
etiam exipsa causa. & exre. Non
enĩ ad eandẽ causam uł ad res

Expanded text:
patres carnales filii reverentur, quomodo Patrem coelestem non revereamini? Non enim discretione personae inter eos tantum est differentia, quod isti terreni, ille coelestis est, sed etiam ipsa causa. Non enim in eamdem causam, vel ad res
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ qͥdem plurimi qͥ flagellantur
maligni. sic̃ homicidȩ. latͦnes. ma-¬
lefici. sepulchroꝵ dep̃datore. s illi
ꝓ sua iniqͥtate supplicia patiunt᷑ &
ñ sic̃ filii. flagellantur. s sicut pes¬
simi puniunt᷑. nos aute sicut filii.

Expanded text:
Sunt quidem plurimi, qui flagellantur, maligni, sicut homicidae, latrones, malefici, sepulcrorum depraedatores, sed illi pro sua iniquitate supplicia patiuntur, et non sicut filii flagellantur, sed sicut pessimi puniuntur, non sicut filii.
Abbreviated transcription (Latin):
si diceret. necdũ mortẽ susti¬
nustis: pecuniarũ uob̃ tantũ
contigit̾ dãpnũ uł głe. exagita¬
tale aliquid passi estis. Ille usq
admortẽ ꝓ ueritate certatus est.
pugnans ꝓuob̾: uos autẽ nec¬
dum ad ꝑicła ꝑuenistis que mi¬
nant᷑ interitum. Et obliti estis¬

Expanded text:
si diceret: Necdum mortem sustinuistis; pecuniarum vobis tantum contingit damnum; exagitatale aliquid passi estis. Ille usque ad mortem pro veritate certatus est, pugnans pro vobis; vos autem necdum ad pericula pervenistis, quae minantur interitum. Quod eni
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝑducti sunt sempit̾nam.
se putabant derelictos eẽ. ex hoc
eos dicit magis credere debere.
qm̃ ñ sunt derelicti. ueluti si di¬
ceret. Quia tanta passi estis:
putatis qͦd uos odio habeat uł
dereliquerit d̾s: Si enĩ hȩc ñ pa¬
teremini: tunc magis hoc uos
conicere competebat. Si enĩ flagel¬
lat omnẽ filium quẽ recipit: qui
ñ flagellat᷑ sine dubio ñ est innu¬
mero filioꝵ. Qͥd gͦ inqͥs maligni
nulla mala patiunt. Patiunt᷑ qͥd̾e.
Qͦmͦ inqͥt dicis. qͦd om̃is filiꝰ flagella¬
t᷑: S ñ dixit qr omĩs qͥ flagellat᷑ fi

Expanded text:
tam perducti sunt. Sunt qui e putabant derelictos esse, in hoc eis dicit magis credere debere, quoniam non sunt derelicti, veluti si diceret: Quia tanta passi estis, putatis quod vos odio habeat, vel dereliquerit Deus. Si enim hoc non pateremini, tunc magis hoc vos cogitare competebat. Si enim flagellat omnem filium quem recipit, qui non flagellatur, sine dubio non est in numero filiorum. Quid ergo, inquis, maligni nulla mala patiuntur? Patiuntur quidem. Quando, inquit, dicens, quod omnis filius flagellatur, sed non dixit, quia omnis qui flagell
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dico. Exclusit sacerdotium aa¬
ron: Nequaqm enĩ scd̃m ordi¬
nẽ melchisedech diceret: si illud
sacerdotiũ meliꝰ eẽt. Si gͥ sacerdo¬
tium introductũ ẽ aliud: oportet

Expanded text:
hoc est, exclusit sacerdotium Aaron: nequaquam enim secundum ordinem Melchisedech diceret sacerdotium melius esset. Si igitur sacerdotium introduci illud oportet
Abbreviated transcription (Latin):
& fortit̾ exclusit iudaicas rationẽ:
ꝓpterea dicebat. quia imbecilles
facti estis: quia hec euertere uole¬
bat. ne gloriarent᷑ in eis. Talis enĩ
est sapientia pauli presteuit pri¬

Expanded text:
 et exclusit Judaicas rationes. Propterea dicebat: « Quia imbecilles facti estis ; » quia hoc evertere volebat, ne gloriarentur in eis. Talis est enim sapientia Pauli apostoli. P
Abbreviated transcription (Latin):
dam quidẽ de filiis leui sacerdo¬
tium accipientes mandatum ha¬
bent decimas sumere apopulo
qͣm & ipsi exierint ex lũbis abra¬
hȩ. Tanta quippe ẽ inquit sacer¬
dotii excellentia: ut etiam qͥ simi¬
les eẽnt a ꝓgenitorib. & eundẽ
haberent ꝑgenitorẽ. tam̃ multo
ampliꝰ meliores eẽ iudicati sunt

Expanded text:
Et quidem de filiis Levi sacerdotium accipientes, mandatum habent decimas sumere a populo nquam et ipsi exierint de lumbis Abrahae. » Tanta quippe est, inquit, sacerdotii excellentia, ut etiam qui similes essent progenitoribus, et eumdem haberent progenitorem, tamen multo amplius meliores esse jud
Abbreviated transcription (Latin):
ea quis peccat. ut scm baptisma
in nouissima sua expiratione su¬
scipiat: fortassis ñ adipiscit᷑. Et cre¬
dite mͥ: ñ terrens uos dico qd̾ dictu¬
rus sum. Multos noui qͥ hoc passi
sunt: qui spe baptismatis multa
peccabant: circa diem autẽ mortis
discessert̃ uacui. Ds̃ enim ꝓpter hoc
baptisma tribuit. ut soluat pecca¬
ta. ñ ut addat. Si uͦ quis ad hoc
baptismate utit. ut ampliora de¬
linquat: ipsum fit negligentiȩ cau¬

Expanded text:
ea peccat, ut sanctum baptisma in novissima sua exspiratione suscipiat, fortassis non adipiscitur. Et credite mihi, non terrens vos dico quod dicturus sum. Multos novi, qui hoc passi sunt, qui spe baptismatis multa peccabant, circa diem autem mortis discescerunt vacui; Deus enim propter hoc baptisma tribuit, ut solvat peccata, non ut addat. Si vero quis ad hoc utitur baptismate, ut ampliora delinquat, ipsum fit negligentiae cau
Abbreviated transcription (Latin):
dei ͦ. Omnia quidẽ d̃ĩ sunt. s ñ ita
ut lib̾um arburium ledat. Si gͥ
di sunt inqͥt omnia: qͥd gͦ nos cul¬
pat: Propt̾ea dixi: ut liberum arbi¬
arbito ẽ. Oportet qͥppe nos eligere
pͥmũ quȩ bona st̃. & tc̃ ipsequȩ ab
eo sunt introducit: ñ antecedit no¬
stras uoluntates. ne ledat᷑ arbitriũ
nr̃m. Cum autẽ nos elegerimus:
multã tunc introducit auxiliati¬
lentis neq currentis. s miserentis
est dĩ. Pͥrimũ quidẽ ñ sicut ꝓpͥam

Expanded text:
est? Omnia quidem Dei sunt, sed non ita ut liberum arbitrium laedatur. Si ergo Dei sunt, inquit, omnia, quid nos culpat? Propterea dixi, ut liberum arbiatur; oportet quippe nos eligere primum quae bona sunt; et tunc ipse quae ab ipso sunt introducit. Non antecedit nostras voluntates, ne laedatur nostrum arbitrium; cum nos elegerimus, multam introducit tunc auxiliatilentis neque currentis, sed miserentis est Dei? Primum quidem non si
Abbreviated transcription (Latin):
cens: quia si translatũ ẽ sacerdo¬
ciũ. gͦ & testam̃tum. Translatũ
p̾ceptis: s etiam tͥbu. Oportebat
quippe: ut etiã tͥbu mutaret᷑. Et
quom̃ translatũ est sacerdotiũ
ex tͥbu ad tͥbum. de sacerdotali
ad regalem: ut eadẽ ipsa sit & re¬
galis &e sacerdotalis: Et intuere
mysteriũ. Primo fuit regalis. ptꝰ¬
ea facta ẽ sacerdotalis: sicut etiam

Expanded text:
 sacerdotium, simul et testamentum translatum praeceptis, sed etiam tribu. Oportebat quippe, ut etiam tribus mutaretur. Et quomodo translatum est sacerdotium ex tribu ad tribum, de sacead regalem, ut eadem ipsa sit et regalis, et sacerdotalis. Et intuere mysterium. Primo fuit regalis; postea facta est sacerdotalis. Sic etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iħc. Duas ponit differentias:
Hoc autẽ facit ex ꝑsona xp̃i. Qͥ
ingressus ẽ inquit scđm uirtu¬
tẽ uitȩ insolubilis. facit autẽ
hoc exiurẽiurando: quia iurauit

Expanded text:
 « Duas ponit differentias, Hoc autem facit ex persona Christi, qui ingressus, inquit, secundum virtutem vitae insolubilis. » Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tium habet: Intueris sine mnitio
filiũ. Non quia ñ habet causam
exqua sit. hoc enim ĩpossibile ẽ:
habet namq patrẽ. Alioqͥn. qͦmͦ
filius: S qui ñ habebat initium

Expanded text:
tem: « Intueris sine initio Filium, non quia non habet causam ex qua sit, hoc enim impossibile est: habet namque Patrem, alioquin quomodo Filius? Sed, quia non habebat initium
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ neq initiũ dierum. neq
finẽ uite habuit. quomͦ uiillo ñ
ẽ narrata eiꝰ genealogia: sic & xp̃c
ipsa natura rei & sine initio. &
sine fine ẽ. Sicut enĩ istius nescimꝰ
neq initium dierũ. neq finẽ ui¬
tȩ. ꝓpter qͦd ñ sit scriptũ: sic & nesci¬
mꝰ filii uł initiũ uł finẽ: ñ quia

Expanded text:
Quomodo initium dierum neque finem vitae habuit, quomodo in eo non est narrata genealogia, sic et Christo ipsa natura rei et sine initio et sine fine est. Sicut enim istius nescimus neque initium dierum neque finem vitae, quod non sit scriptum, sic et nescimus Filii vel initiu
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiã habemꝰ: momnib
bene uolentes conu̾sari. Intueris
qm̃ hȩ deprecationes st̃ ueluti
ad contristatos scͥbentis: & ad eos
qui auertebant᷑. ⁊ qui circa eum
ueluti circa p̾uaricatorẽ afficie¬
bant᷑. ñ ferentes neq nomen eiꝰ
talia postulabat. qualia quis a
dilectorib potest p̾sumere: cet̾os¬
om̃s ꝓpterea in hoc loco constitu¬
it dicens. Confidimꝰ: quia bonã
conscientiã habemꝰ. ueluti sidi¬
ceret. nolo mͥ accusationes aliqͣs
ꝓferatis. Conscienta in qͥt nr̃a
nos in nullo condẽpnat: neꝙ
nob̾ aliqͥd conscii sumꝰ. qm̃ uob̾
isidias fecerimꝰ. Confidimꝰ in¬

Expanded text:
conscientiam in omnibus bene volentes conversari. Intueris quomodo hae deprecationes sunt veluti ad contristatos scribens, et ad eos qui avertebantur, et qui circa eum veluti circa praevaricatorem afficiebantur, non fertalia postulabat, qualia quis a dilectoribus potest praesumere, propterea in hoc loco hoc constituit dicens, Confidimus quia bonam conscientiam habemus, veluti si diceret: Nolo mihi accusationes aliquas proferatis. Conscientia, inquit, nostra nos in nullo condemnat, neque nobis aliquid conscii sumus quomodo vobis insidias fecerimus. Confidimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
Et pͥmo ponens honorabile conu¬
bium in omnib & thorus ĩma¬
culatꝰ: ostendit qr iuste intulit
quȩ secuntur. Si enĩ conubium
concessum ẽ. iuste fornicator sup¬
pliciis afficit᷑. iuste puniunt᷑ ad¬
ulteri. Hinc adu̾sus hereticos
dimicat. Uide & hic quã bene ñ
dixit. it̾um nullus sit auarus. s
simul dicens tunc intulit ueluti
cõmune conubiũ: ñ uelut ad ip¬
sos solos sermonẽ dirigens. Sint
dixit. quia nolite possidere: sed
sint mores sine auaritia. Osten¬
dit philosophiam cuiꝰq uolun¬
tatis. Etenim supradix̾at: & ra¬
pinã substantiarũ ur̃arum cum
gaudio suscepistis. Unde ostendit
eos ñ eẽ auaritiȩ deditos. Iuste
gͦ eos ad monet. Sufficientiam
inquit habentes p̾sidium. De¬

Expanded text:
et primo ponens honorabile connubium in omnibus et thorum immaculatum, ostendit quia juste intulit quae sequuntur. Si enim connubium est concessum, juste fornicator suppliciis afficitur, juste punientur adulteri. Hic adversus haereticos dimicat, et vide quam bene non dixit, iterum nullus sit avarus, sed simul dicens. Tunc intulit veluti commune consilium, non velut ad ipsos solos sermones dirigens. Sint dixit nolite possidere, sed sint mores sine avaritia, ostendit philosophiam cujusque voluntatis. Etenim supra dixerat, et rapinam substantiarum vestrarum cum gaudio suscepistis, unde ostendit eos non esse avaritiae deditos. Juste ergo eos admonet, sufficientiam, inquit, habentes praesentium,
Abbreviated transcription (Latin):
ris: Hec quippe ẽ causa omni
recto itinere ꝑducit: sicut etrã
qñ ab ea excedimꝰ ꝑimꝰ. & deser¬
ti efficim᷑ omni bono. Exhorte
oN itaq eam expellamꝰ: in
nob̾ quippe ẽ etiã ut ꝑma¬
neat in nobis. uł ut discedat a
nob̃. Illud enĩ fit qñ cȩlestia me¬
ditam̃: hoc aũ qñ ad scl̃aria

Expanded text:
 Haec quippe est causa omniurecto itinere reducit, sicut etiam quando ab ea excedimus perimus, et deserti efficimur omni bono. Non itaque eam repellamus. In nobis quippe est etiam ut permaneat 179 in nobis, vel ut discedat a nobis. Illud enim fit quando coelestia meditamur, hoc autem quando ad saecularia
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit ingenerũ posse uirtutẽ.
neq ex deo dicit totum: neq ex
nobis eam ꝑfici tantũ. Primũ
dicendo ut ꝑficiat uos in omni
oꝑe bono: hoc significat. Habe¬
tis quidẽ uirtutẽ: indigetis aũ
complem̃to. Quid autẽ ẽ quod
dicit: in omni oꝑe & sermone

Expanded text:
ostendit ingenerari posse virtutem; neque ex Domino dicit totum, neque ex nobis eam perfici tantum. Nam quod dicit, Ut perficiat vos in omni opere bono, hoc significat: Habetis quidem virtutem, indigetis autem complemento. Quid autem est quod dicit, in omni opere et sermone
Abbreviated transcription (Latin):
tulimꝰ. fortassis enĩ in talib ac¬
cusabat᷑. Audiexunt enĩiqui¬
unt de te: qm̃ dissensionẽ doces
alege. Non sicut inimicꝰ inquit.
neq sicut hostis. s sicut amicus
hec scͥbo. Hoc etiã exhis quȩ sequ¬
reddar. Hoc enĩ nimiũ amantiᷤ
ẽ sic orare: ñ simplicit̾ s cũ tota
intentione & omni ꝓrsus studio.
ut cito in qͥt aduos ueniã. Hoc
animi ẽ nicħ sͥ conscii. festinare
ut ad eos uelocit̾ adueniret. & ex¬
hortari illos: orari ꝓ illo. ut hoc
ei concederet᷑. Primũ ab eis postu¬
lat orationis auxiliũ: tunc etiã
ipse ꝓ eis omĩa bona deprecatur.

Expanded text:
tulimus; fortasse enim in talibus accusabatur. Audierunt enim, inquit, de te quomodo discessionem doces a lege; non sicut inimicus, inquit, neque sicut hostis, sed sicut amicus haec scribo. Hoc etiam ex his quae sequ. » Hoc etiam nimium amantis est sic orare; non simpliciter, sed cum tota intentione, et omni prorsus studio. Ut cito, inquit, ad vos veniam. Hoc animi est nihil sibi conscii, festinare ut ad eos velociter adveniret. Exhortatur illos orare pro se. Ut hoc ei concederetur, primum ab eis postulat orationis auxilium, tunc etiam et ipse pro eis omnia bona deprecatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad illos ꝑtinet qͥiam sumpsere
pͥncipiũ: & qͦꝵ ad ꝑfectionẽ omĩs
ꝓ eis qͦd ꝑtinet ad amantẽ. Et in
aliis quidẽ epłis inexordiis orat.
hic autẽ infine. Faciens inquit

Expanded text:
m pertinet, qui jam sumpsere principium, et quorum ad perfectionem omnis o eis: quod pertinet ad amantem. Et in aliis quidem epistolis in exordiis orat, hic autem in fine. Aptet vos, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ambigas. Qd autẽ dicit. ñ te de¬
relinqͣm: ñ de pecuniis tantum
dicit: s etiam de aliis cunctis. Do¬
minus inqͥt mͥ aduitor ẽ: ñ tune¬
bo quid faciat mͥ homo. Et recte.
Hoc gͥ etiam nos in uniu̾sis tẽp¬
tationib exclamemꝰ: & dđm ha¬
bentes ꝓpitiũ. humana omĩa ir¬
rideamus. Sicut enĩ deo indig¬
nante nicħ nob̾ ꝓderit. acsi cun¬
cti amici existunt: sic etiã deo
nos diligente nulla nob̾ erit ne¬
cessitas. nilla lesio: acsi nos cun¬
cti hostilit̾ insequunt᷑. ñ timebo

Expanded text:
ambigas, quod autem dicit, non te deambigas, quod autem dicit, non te derelinquam: non de pecuniis tantum dicit, sed etiam de aliis cunctis. Dominus, inquit, mihi adjutor est, non timebo quid faciat mihi homo, et recte, hoc igitur etiam nos in universis tentationibus exclamemus, et Deum habentes propitium humana omnia irrideamus. Sicut enim Deo indignante nihil nobis proderit, ac si cuncti amici consistant, sic etiam Deo nos diligente nulla nobis erit necessitas, nulla laesio, ac si nos cuncti hostiliter insequantur. Non timebo
Abbreviated transcription (Latin):
rum immaculatũ: qm̃ uidelicet
in scĩtate pudicitiȩ facit conser¬
uari fidem Hinc etiã iudeos pul¬
sat. qui pollutũ putabant conu¬
galẽ concubitũ: & dicebant ex le¬
c̃co coniuigis surgentẽ mundum
ñ posse constare. Non ẽ gͥ pollutũ
qͦd ex natura concedit᷑. õ ingratis¬
sime & insensatissime uidee: s qͦd
ex praua uoluntate descendit.
Nam si honorabile quiddã sunt
nuptiȩ. mundȩ etiã sunt. Curita¬
q exeis pollutionẽ fie riexistimã:¬
Qm̃ plurimi post exinanitionẽ
substantiarũ suarũ. post ea cupi¬
unt sub optentu elemosine it̾um
congregare diuitias: propterea in¬
quit sint mores sine auaritia:
hoc ẽ ut illud expectemꝰ qͦd usuio¬
pus fuit: &e ꝑnecessariis tantum
curam geramꝰ. Quid g̃. dicet aliqͥs.
si nec ipsoꝵ necessarioꝵ. nob̾ con¬
tingat habere suffragia: Non ẽ
hoc crede mͥ: ñ est. Ipse quippe di¬
cum confidentia nos decet dicere:
ñ debes hesitare: ipse ꝓmisit. ñ

Expanded text:
num immaculatum, quoniam videlicet in sanctitate pudicitiae facit conversari fidelem. Hic etiam Judaeos pulsat, qui pollutum putabant conjugalem concubitum, et dicebant ex lecto conjugis surgentem mundum non posse constare. Non igitur pollutum est, quod ex natura conceditur, o ingratissimi et inseex prava voluntate descendit. Nam si honorabiles quidem sunt nuptiae, mundae etiam sunt. Cur itaque ex eis pollutionem fieri existimaquod plurimi post exinanitionem substantiarum suarum, postea cupiunt sub obtentu eleemosynae iterum congregare divitias, propterea inquit, sint mores sine avaritia, hoc est, ut illud exspectemus quod usui opus fuerit, et pro necessariis tantum curam geramus. Quod ergo dicit aliquis, sive ipsorum necessariorum nobis contingat habere suffragia, non est hoc, crede mihi, non est. Ipse quippe dicum confidentia nos dicere possumunon debes haesitare. Ipse promisit non
Abbreviated transcription (Latin):
re: & ꝑpter conscientia. & ꝓpter mo¬
lem ac magnitudinẽ curȩ. Et ne¬
q dum qͥs ad pͥncipatũ trahit᷑
recusare. neq dum ñ trahit᷑ quisꝙͣ.
semetipsũ debet precipitare: sed
considantes tante dignitatis
amplitudinẽ. oportet effugere. cõ¬
ĩmoderate faciendũ ẽ: s anteqͣ.

Expanded text:
et propter conscientiam, et propter molem ac magnitudinem curae; et neque, dum ad principatum trahitur, recusare; neque, dum non trahitur quisquam, semetipsum praecipitare. Sed considerantes tantam dignitatis amplitudinem, oportet effugere; comimmoderate faciendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ eius. Tanta tam̃ scͥbens apłs.
parua illa cẽ dixit: in comparati¬
one scilicet eoꝵ quȩ dicturus erat.
inmodico: scdm qͦd potestis legen¬
tes intelligere prudentiã meam
nete u̾bum ammonitionis. s su
ẽ u̾bum solatii. u̾bum ad hortati¬
onis. Non potest quisqͣ. inquit
longitudinẽ sermonis abnuere:
nͥ impatientia. Hoc quippe erat.
hoc ostendere. s latenter hoc di¬
cit: tamqͣ. si diceret. Et si pusilla¬
nimes estis: talium enĩ ẽ ñ fer¬

Expanded text:
ravent. Tanta tamen scribens Apostolus, parva illa esse dixit, in comparatione scilicet eorum, quae dicturus erat: in modico, secundum quod potestis legentes intelligere prudentiam meam ratis verbum admonitionis, sed, est, verbum consolationis, verbum adhortationis. Non potest quisquam, inquit, longitudinem sermonis abnuere, nisi impatientia. Hoc quippe erat,  ostendere, sed latenter hoc dixit, tanquam si diceret: Et si pusillanimes estis, talium enim est non fer
Abbreviated transcription (Latin):
tati regiminis. Si enĩ qͥ neces¬
sitate compellunt᷑. nullũ pote¬
runt habere refugiũ. neq ullã
excusationẽ reꝑient qñ resma¬
le tractauerint. & qñ negligen¬
ter administrationẽ gesserit¬

Expanded text:
tates regiminis! Si enim qui necessitate compelluntur, nullum poterunt habere refugium, neque ullam excusationem reperire, quando res male tractaverint, et quando negligenter suam administrationem gesseri
Abbreviated transcription (Latin):
obluusci. Phanc enĩplacuerunt
quidã: angelos in hospitio susci¬
pientes. Intuere: quomͦ eos precȩ¬
pit p̾cepta p̾sentia custodire. sl
enĩ eis alia suꝑimponit. Non
uixit efficiamini amatores fr̃m.
s ꝑmaneat caritas fr̃nitatis: &e
it̾um ñ dixit. hospitales efficia¬
mini. tamꝗͣ si ñ ẽẽnt: s hospita¬
litatẽ nolite obliuisci. Ex tribu¬
lauonib enĩ poterat hoc fortas¬
se contingere. Phanc enĩ inquit
qd̃a latuerui. angłos inhospitio
recipientes. Attendis quantus
tuerunt: Hoc ẽ: nescientes in ho¬
spitio receꝑunt. Propterea mul¬
ta merces ẽ. quia nesciens eosan¬
gelos eẽ in hospitio recepit. slam
si sciret: nicħ mirũ eẽt. Quidã di¬
cunt: qm̃ in hoc loco etiã lothlig¬
nificat. Mem̃tote inqͥt uinctoꝵ tãꝙͣ.¬

Expanded text:
c enim placuerunt quidam angelis hospitio receptis. Intuere quomodo eos praecipit praecepta praesentia custodire: non enim eis alia superimponit, non dixit: Efficiamini amatores fratrum, sed permaneat charitas fraternitatis. Et iterum non dixit hospitales efficiamini, tanquam si non essent, sed hospitalitatem nolite oblivisci: ex tribulationibus enim poterat fortasse contingere. Per hanc enim, inquit, quidam placuerunt, angelos hospitio recipientes. Attendis quantus tuerunt, hoc est, nescientes, in hospitio receperunt, propterea et multa merces ejus, qui nesciens eos angelos esse in hospitio recepit. Nam si sciret, nihil mirum esset. Quidam dicunt quod in hoc loco etiam Loth significatur. Mementote vincto
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ xp̃m dicentẽ. Suꝑ cathedrã
moysi: sedunt scͥbȩ & pharisei. Et
pͥmo dicens de eis multa mala.
tunc dixit. suꝑ cathedrã moysi
sederunt: omĩa inqͥt quȩ dix̾int
uob facite. quȩ autẽ fecerint fac̾e
nolite. Habent in qͥt dignitatẽ. li¬
cet uitȩ sint ꝑditȩ: uerũ non ad
uitam eoꝵ s ad sermones intendi¬
te. Qnͣtum enĩ ad mores attinet.
nullus poterit ledi. Qua ratione
hoc: Quia uera manifesta sunt
omnib: & neq ipse acsi ad cacu¬
iñ iniqͥtatis ꝑueniat. poterit
alios mala docere. Cum autẽ fi¬
dei causa ꝑu̾tit᷑: neq manifestũ
ẽ omnib qͦd docet᷑: neq malignꝰ
dubitabit docere contraria. slam
& qͦd dictum ẽ. nolite iudicare ne
udicemini: de uita dictum ẽ ñ
de fide. Qd̾ enĩ infert᷑: hoc ipsũ¬
manifestat. Quid uides inquit
stipulã in ocło frĩs tui: & trabem
mocło tuo ñ uides: Omĩa gͦ que
uobis dixerint inqͥt ut faciatis: faci

Expanded text:
Jesum dicentem: Super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei; et primo dicens de his multa mala tunc dixit: Super cathedram Moysi sederunt; omnia, inquit, quae dixerint vobis facite, quae autem fecerint, facere nolite. Habent, inquit, dignitatem, licet vitae sint perditae, verum non ad vitam eorum, sed ad sermones intendite. Quantum enim ad mores attinet nullus poterit laedi. Qua ratione hoc? quia quae facit manifesta sunt omnibus, et neque ipse, ac si ad cacumen iniquitatis perveniat, poterit alios mala docere. Cum autem fidei causa vertitur, neque manifestum est omnibus quod dicitur, neque malignus dubitat docere contraria: nam et quod dictum est: Nolite judicare ne judicemini, de vita dictum est, non de fide. Quod enim infertur hoc manifestat: Quid vides, inquit, stipulam in oculo fratris tui et trabem in oculo tuo non vides? Omnia ergo quae vobis dixerunt, inquit, ut faciat
Abbreviated transcription (Latin):
Gemitꝰ enĩ: omĩ erit ultione de¬
terior. Qñ ipse ñ intelligit: inge¬
miscens inuocat dñm. Et sicuti
cum doctor contempnit᷑ a puero.
pedagogus uocat᷑ qui seueriꝰ ac¬
cedat ad puerũ: sic etiam hic. O¬

Expanded text:
Gemitus enim omni erit ultione deterior. Quando enim ipse non intelligit, ingemiscens invocat Dominum. Et sicuti cum doctor contemnitur a puero, paedagogus cogatur qui severius accedit ad puerum, sic etiam hi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd dr. qui uob̾ locuti ft̃ uerbũ
ui. Quoꝵ contẽplantes exitũ
conu̾sationis: imitamini fidem.
Quid ẽ contemplantes: Sepius
animo u̾santes. & apud uosmet¬
ipsos examinantes: considantẽ¬
& ꝑ quirentes subtilit̾. Discutien¬
tes inquit exitum conu̾satioĩs.
hoc ẽ ꝑ seuerantium usq in finẽ.

Expanded text:
quod dicit, qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum contemplantes exitum conversationis imitamini fidem. Quid est contemplantes? saepius animo versantes, et apud nosmetipsos examinantes, considerantes, subtiliter discutientes, inquit, exitum conversationis, hoc est, perseverantiam usque in finem,
Abbreviated transcription (Latin):
dico: ut cum gaudio hoc faciant.¬
& ñ congemiscentes. Nonenim
expedit uob̃. Intueris qm̃ cum
contempnit᷑ pͥnceps. ñ oportet
ultiones ingerere: s tota ultio ẽ.
plorare &e ingemiscere. Nam &
mecdicꝰ qñ abegroto contempnit᷑.
ñ se ulciscit᷑: s plorat & ingemis¬
cit. S dicis: quia si ille ingemis¬
cit. ulciscit᷑ in te ds. Si enim ꝓ
nr̃is peccatis ingemiscimꝰ: addu¬
cimꝰ ad nos ꝓpitiationẽ dĩ. Palio¬
rum uͦ suꝑbia uł contẽptu cũ
ingemiscimꝰ: nonie amplius

Expanded text:
audio faciant et non gemiscentes, non enim expedit vobis. Intueris quando contemnuntur principes, non oportet ultiones ingerere, sed tota ultio est plorare et ingemiscere. Nam et medicus quando ab aegroto contemnitur, non se ulciscitur, sed plorat et ingemiscit; sed dicis quia ille ingemiscit, ulciscitur in te Deus. Si enim cum pro nostris peccatis ingemiscimus, adducimus ad nos propitiationem Dei, per aliorum vero superbiam et contemptum cum ingemiscimus, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quã seruimũ.
uerecũdia. Etenĩ d̃s nr̃: ignis con.¬
sumens ẽ. Quod alibi dixit. q̃:
uident᷑ tẽporalia sunt. quȩ autẽ
ñ uident᷑ eterna. & inde sumpsit
exhortationis & consolationis
argum̃tum. ꝓ malis quȩ in p̾sen¬
ti temꝑe toleramꝰ: sic etiã hic facit
ac dicit. firmi debemꝰ existere. &
habeamꝰ gr̃am. hoc ẽ gr̃as agamꝰ
deo. Nonsolum ñ debemꝰ inȩqua¬
nimit̾ ferre p̾sentia mala:. s eti¬
am gr̃as illi ꝓfuturis bonis offer¬
re. ꝑ quam inqͥt seruimꝰ benepla¬
centes do. Hoc ẽ. Sic quippe placen¬
ter d̾o seruit᷑ cũ ei ꝑ omĩa gr̃e defe¬

Expanded text:
erviamus verentia; etenim Deus noster ignis consumens est. Quomodo alibi dixit, quae videntur temporalia sunt, quae vero non videntur aeterna, et inde sumpsit exhortationis et consolationis argumentum, pro malis quae in praesenti tempore toleramus, sic etiam hic facit, ac dicit, firmi debemus existere ut habeamus gratiam, hoc est gratias agamus Deo, non solum debemus aequanimiter ferre praesentia mala, sed etiam gratias illi pro futuris bonis offerre. Per quam, inquit, serviamus bene placentes Deo. Hoc est, sic quippe placentes, Deo servimus cum ei per om
Abbreviated transcription (Latin):
ris hospitalitatis. Qd ingreto di¬
stinctius inuenit᷑. Non posuit
xenodocian. qͦd significat hospi¬
talitatem: s philoxe nian. quod
amorẽ hospitalitatis insinuat.
Tamꝗͣ. si diceret. Nolite simplicir᷑
hospites susciꝑe: s cũ amore hoc¬

Expanded text:
rem hospitalitatis, quod in Graeco distinctius invenitur. Non posuit ξενοδοκίαν, quod significat hospitalitatem, sed philo, quod amorem hospitalitatis insinuat; tanquam si diceret: Nolite simpliciter hospites suscipere; sed cum amore
Abbreviated transcription (Latin):
nat eẽ. semꝑ idem ipse ẽ: ueluti
si eẽnt qͥdam qͥ dicerent. qm̃ ñ ẽ.
s alteruenturus ẽ. ad hoc respon¬
det: qm̃ qui fuit heri. ipse etiam¬
hodie & inscłm. Nam hodie qi
iudei dicunt aliũ ẽẽ uenturum.
exꝑtes semetipsos ab eo recdlentes
qui uerus ẽ pontifex: declinaue¬
runt merrorem ut antixp̃m pu¬

Expanded text:
ipse est. Veluti si essent quidam qui dicerent, quod non est, sed alter venturus est. Ad hoc respondit, quod qui fuit heri ipse hodie et in saeculum, nam hodieque Judaei dicunt alium esse venturum expertes semetipsos, ab eo redientes qui verus est pontifex declinaverunt in errorem, ut Antichristum pu
Abbreviated transcription (Latin):
erat humanas ratiocinationeᷤᷤ
ta di cum p̾ceptis litigare uide¬
bant᷑. & fides fidei repugnabat:
& mandatũ di erat reꝑmissioni
contrariũ: ut puta ueluti qͥd di

Expanded text:
am autem ratiocinationes Dei cum praeceptis litigare videbantur; et fides fidei repugnabat; et mandatum Dei erat repromissioni contrarium, ut puta, veluti quod di
Abbreviated transcription (Latin):
mittã. ꝓinde etiam qd̾ fuga uer¬
sus ẽ: fide fuit. Quid gͦ: Non per¬
mansit inquit: ne se in aꝑtum
p̾cipitaret ꝑicłm. Quia hoc iam
tẽptantis eẽt. insilire in media
ꝑicła. & dicere: uideamꝰ si me libe¬
rat ds. hoc etiã xp̃o dixit diabłs:
adregimen eoꝵ ñ pot̾at: ita ingra¬
te affectis illis. quib tanta presti¬
terat. Stultum itaq erat & insen¬
satũ: ꝑmanere illic. Hec autẽ om¬

Expanded text:
it. » Proinde etiam quod in fugam versus est, fidei fuit. Quod ergo non permansit, inquit, ne se in apertum praecipitaret periculum; quia hoc jam tentantis esset insilire in medio periculi, et dicere, Videamus si me liberet Deus: hoc etiam Christo dixit diabolus: « ad regimen eorum non poterat, ita ingrate afflictis illis, quibus tanta praestiterat. Stultum quippe erat, et insensatum permanere illic. « Fide
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Ubicumq enim sepeliam᷑:
dnĩ est t̾ra & plenitudo eiꝰ. Scili
cet qͦd oportet fieri efficit᷑. luge¬
re autẽ & deplorare & lamentã¬
ri eos qͥ de hac uita discedunt.
expusillanimitate contingit.

Expanded text:
. Ubicunque sepeliamur, Domini est terra et plenitudo ejus. Omnino fit quod oportet fieri. Lugere autem et deplorare et lamentari eos, qui de hac vita decedunt, ex pusillanimitate contingit.
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ. quȩ etiam barbarã illã
mulierem egẏptiã excitauit ut
amaret. ut sumeret. ut arriꝑet.¬
doneũ argum̃tum. Quid gͦ: Et
quantum erat in ipso uultu ut¬

Expanded text:
divina, qua etiam barbaram illam mulierem Aegyptiam excitavit, ut amaret, ut sumeret, ut arriperet.doneum argumentum. Quod ergo, et quantum erat, ut in ipso vultu
Abbreviated transcription (Latin):
sionis acceꝑat: cognoscat qm̃ re¬
illã habuit fidẽ. licet uideret᷑
huic repugnare. s ñ repugna¬
bat. Hon enĩ humanis ratioci¬
nationib urtutẽ dei pensabat.
s fide cuncta gerebat. Propter¬

Expanded text:
amiserat, cognoscat reillam habuit fidem, licet videretur huic repugnare sed non repugnabat: non enim humanis ratiocinationibus virtutem Dei pensabat, sed fide cuncta gerebat; propter
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ fu̾it fornicator. aut auarus.
aut ebriosus: cũ huiꝰmodi neq cy¬
bum sumere. Cum autẽ de paga¬
nis ageret. ñ ita: s siqͥs uos uoca¬
u̾it ex infidelib paganos signifi¬
cans. & uultis ire: omne qͦd appo¬
nit᷑ uob̾ comedite. Si qͥs fr̃ noĩa¬
tur ebriosus. Oquanta integri
osos: s etiam imꝰ ad eos partici¬
pantes cum eis. Obhoc uniu̾sa

Expanded text:
ater fornicator, aut avarus, aut ebriosus, cum hujusmodi nec cibum sumere. Quum autem de paganis ageret, non ita, sed: Si quis vos vocaverit ex infidelibus paganos significans, et vultis ire, omne quod apponitur vobis comedite. Si quis frater nominatur ebriosus, etc. O quanta integritosos, sed etiam imus ad eos, participantes cum eis. Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
significabant qm̃ patͥam que¬
rebant. Et si quidẽ illiꝰ meminis¬
sent de qua exierunt. habebant
utiq tempꝰ reuertendi. Nunc au¬
tem meliorẽ appetunt id ẽ cȩle¬
stem: ideo ñ confundit᷑ ds uoca¬
ri d̾s eoꝵ: parauit enim illis cuii¬
tus ẽ. p eregrinũ ẽẽ mundi huiꝰ
& hospitem. & nicħ cõmune ha¬
bere cũ regib huiꝰ scłi: s remo¬

Expanded text:
significant se patriam inquirere. Etsi quidem illius meminissent, de qua exierunt, habebant utique tempus revertendi. Nunc autem meliorem appetunt, id est coelestem. Ideo non confunditur Deus, vocari Deus eorum. Paravit enim illis civius est peregrinum esse mundi hujus et hospitem, nihilque commune habere cum regibus hujus saeculi, remo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓpt̾ eos qͥ dicere audent: qr post
mortem nobis bona ꝓmisit. fortas-¬
sis enĩ inqͥunt: etiã fefellit nos.
Ostendit quippe: quia etiam ex
mortuis suscitare potensest ds.
Si autẽ ex mortuis suscitare po¬
dens ẽ: utiq cuncta restituet q̃

Expanded text:
e, et qui dicere audebant; quia post mortem nobis bona promisit; fortassis enim, inquiunt, fefellit nos. Ostendit quippe, quia ex mortuis suscitare potens est Deus; si autem ex mortuis suscitare potens e
Abbreviated transcription (Latin):
sensum. Non enĩ posset quisqm
dicere. quia habuit alium filiũ¬
& ex illo sꝑabat reꝑmissionẽ im¬
pleri: & ꝓpterea confidens istum
optulit. Etiam unigenitũ inqͥt
offerebat: qͥ repmissiones acce

Expanded text:
cebat. Non enim posset quisquam dicere: Quia habuit alium filium, ex illo sperabat repromissionem implere, et propterea confidens istum obtulit. Etiam unigenitum, inquit, offerebat, qui repromissiones acce
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s abraham. Quid gͦ ignora¬
bat ds: Quia fortis erat uir ille
& ꝓbabilis: Quare gͦ eum tẽp¬
tabat: Honut ipse cognosceret.
s ut aliis demonstraret: & ma¬
nifestã eiꝰ fortitudinẽ constitue¬
ret uniu̾sis. In hoc loco etiam
ostendit causas temptationũ:
ne putarent tamꝗͣ. derelicti ado

Expanded text:
Isaac. Quid ergo? Ignorabat Deus quia fortis erat ille vir, et probabilis? Quare ergo eum tentabat? Non ut ipse cognosceret, sed ut aliis demonstraret, et manifestam ejus fortitudinem constitueret universis. In hoc loco etiam ostendit causam tentationum, ne putarent tanquam derelictos a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ipisci. Et ñ dixit ioseph. quia me
uiuente hanc terrã ñ dedit. non¬
patri meo neq auuncło: quoꝵ
uirtutẽ magnipendebat. Num
istos malignos dignos facturus
est. ut ꝑcipiant quȩ illi ñ sunt
digni facti ꝑciꝑe: Nichil horum
dixit: s cuncta sꝑauit & transcen

Expanded text:
 enim dixit Joseph, quia me vivente hanc terram non dedit patri meo, neque avo meo, quorum virtutem magni pendebat. Num istos dignos facturus est, ut percipiant quae illi digni sunt facti percipere? Nihil horum dixi
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt. Abrahe uͦ e contra factũ
ẽ. Contraria quippe ꝓmissionũ
eumꝑabant᷑ ut faceret: & neq
sic curbatꝰ ẽ. neq obstupuit. nec
se deceptũ arbitrabat᷑. Uos autẽ
nich extͣ ꝓmissionẽ patimini & t᷑¬
bamini. ille uͦ contͣria reꝑmissionũ
audiebat. ab eode ipso qͥ illa ꝓmi¬

Expanded text:
econtra factum est, et contra quippe promissionem ei imperabatur ut faceret, et neque sic turbatus est, neque obstupuit, nec se deceptum arbitrabatur. Vos autem nihil extra promissionem patimini, et conturbamini. Ille vero contraria repromissioni audiebat ab eodem ipso, qui illa promi
Abbreviated transcription (Latin):
temꝰ. Nontͥ dico ut te ꝑdas in pu¬
blicum. neq ut te apud alios ac
tua confitere peccata. apud uẽ¬
rum iudicẽ: cum oratione deli¬
cta tua ꝓnuntia. ñ lingua sed
conscientie tue memoria: & tũ
sequi. Si habueris inmente pee¬
cata tua continue. nunqͣm ma

Expanded text:
eos: Non tibi dico, ut te prodas in publicum, neque ut te apud alios acctua confitere peccata, apud verum judicem cum oratione delicta tua pronuncia, non lingua, sed conscientiae tuae memoria, et tunc sequi, si habueris in mente peccata tua continue, malum nunq
Abbreviated transcription (Latin):
sempit̾na. Nunc enĩ si recorderis
peccatoꝵ tuoꝵ. & frequent̾ ea in
conspectudi ꝓnunties: & ꝑ eis eiꝰ
clementiã depreceris: citius illa
delebis. Si autẽ nunc obliuisca¬
ris peccatoꝵ tuoꝵ. tunc eoꝵ recor¬
daberis nolens qñ in toto mun¬
do publicabunt᷑. & in conspec¬
tu ꝓferent᷑ omniũ tam amicoꝵ
loꝵ. cȩlestiũq uirnitũ. Non enĩ
ad dauid solum dicebat. quȩ tu
secreto fecisti. ego cunctis manife¬
stabo. s hoc etiam ad om̃s nosdi.¬

Expanded text:
em si recorderis peccatorum tuorum, et frequenter ea in conspectu Dei pronuncies, et pro eis clementiam ejus depreceris, citius illa delebis. Si autem nunc obliviscaris peccatorum tuorum, tunc eorum recordaberis, et nolens, quando in toto mundo publicabuntur, et in conspectu proferentur omnium tam amicorum lorum, coelestiumque virtutum. Non enim ad David solum dicebat: Quae tu secreto fecisti ego cunctis manifestabo; sed etiam ad omnes nos
Abbreviated transcription (Latin):
nituit. s male: laqueo namq
se suspendit. Penituit etiã sicut
iam dixi &e esau: magis autẽ iste
neq penituit. Lacͥmȩ quippe ille
ñ erant penitentie. s animi dolen¬
tis. & indignationis interne: qͦd
uauid. Lauabo ꝑsingulas noctes
lectum meũ. & in lacͥinis meis stͣ¬
tum meũ rigabo: & peccatum qͦd
ante multũ tempꝰ admiserat. pꝰt
tantos annos tantasq generatio¬
nes lugebat. ueluti de recenti tẽ¬
pore ꝑpetratũ. Penitentẽ quippe
ñ conuenit indignari. nec exas¬
ꝑari. quin potius contineri sicu¬
ticondempnatũ. & fidutiã ñ ge¬

Expanded text:
nituit, sed male; laqueo namque se suspendit. Poenituit etiam, sicut jam dixi, et Esau; magis autem iste neque poenituit. Lacrymae quippe illae non erant poenitentiae, sed animi violenti et indignationis infernae: quod David: Lavabo per singulas noctes lectum meum, et in lacrymis stratum meum rigabo . Et peccatum, quod ante multum tempus admiserat, post tantos annos, tantasque generationes lugebat, veluti de recenti tempore perpetratum. Poenitentem quippe non convenit indignari, nec exasperare: quin potius continere, sicuti condemnatum et fiduciam non ge
Abbreviated transcription (Latin):
dime. Magnũ bonũ ẽ. ut quis
peccata sua agnoscat: & memo¬
riam eoꝵ ꝑseuerant̾ retineat. Nul¬
lum inuenit᷑ delictoꝵ tale reme¬
diũ. sicut eoꝵ continuata memo

Expanded text:
di me. Magnum bonum est, ut quis peccata sua agnoscat, et memoriam eorum perseveranter retineat. Nullum invenitur delictorum tale remedium, sicut eorum cont
Abbreviated transcription (Latin):
impunita remanere peccata.¬
hec considerant̾ actendant. Cur
esauueniã ñ potuit adipisci::
Quia uidelicet ñ penituit ut
debuit. uis uidere integrã peni¬
tentiã: Adu̾te petrũ qualit̾ pe¬
nituit postꝙͣ negauerat xp̃m.
Narrans namq nob eunglista
eiꝰ historiã: & exiensinqͥt plora¬
uit amare. Iecͥco illi remissum
est tam grande peccatũ: quia si¬
cut debuit penitentiã gessit. Qm¬

Expanded text:
impunita remanere peccata, considerent et attendant cur Esau veniam non potuit adipisci. Quia videlicet non poenituit ut debuit. Vis videre integram poenitentiam, adverte Petrum, qualiter poenituerit, postquam negaverat Christum. Narrans namque nobis evangelista ejus historiam: Et exiens, inquit, ploravit amare . Idcirco illi remissum est tam grande peccatum, quia sicut debuit poenitentiam egit.
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ caritatis: Et amplius di¬
ligere & diligi: & bonoꝵ oꝑum.
ut inhoc habeant emulationẽ.
uirtutis ẽ: quantũ ad doctrinã
ꝑtinet multos habetis etrã uos
doctores in ur̃a multitudine. ꝑ
oꝑa ipsa hoc facientes. Quid ẽ¬
animaduertemꝰ cũ ueraci corde:
Hoc ẽ sine simulatione. ue enĩ
dissolutis. Hicħ sit inqͥt falsum
in uobis. Non alia quidẽ dicamꝰ.
alia uͦ cogitemꝰ. Hoc enĩmenda¬

Expanded text:
tionem charitatis? Amplius diligere et diligi. « Et bonorum operum: » ut in hoc habeant aemulationem. virtutis est. Quantum ad doctrinam pertinet, multos habetis etiam vos doctores in vestra multitudine per opera ipsa hoc facientes. « enim, accedamus cum veraci corde? Hoc est, sine simulatione. Vae enim viis. Nihil sit, inquit, falsum in vobis. Non alia quidem dicamus, alia vero cogitemus. Hoc est e
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ciuitas munita ẽ. S intelligamꝰ
uirtute preditus hunc imitem᷑.
in eũ intendamꝰ: ut diligamꝰ ce
diligam᷑. Ex dilectione quippe:
bona oꝑa fiunt. Magnũ quip¬
pe bonum ẽ: congratio ipsa. Hã¬
q caritatẽ oꝑatur feruentiorem:
&ex ea cuncta optima generan¬
ꝑ caritatẽ fit.

Expanded text:
id est, intelligamus virtute praeditus, hunc imitemur, et in eum intendamus, ut diligamus et diligamur; ex dilectione quippe bona opera fiunt. Magnum quippe bonum est congregatio: ipsa namque charitatem operatur frequentiorem, et ex ea cuncta bona opera generanper charitatem fit.
Abbreviated transcription (Latin):
da. Lauachrum baptismatis
in hoc loco dicit. Baptismum
enĩ corpoꝵ mundatio non ẽ: s
in regnum. Hicħ gͥ scruteris:
neq rationes expectes. fide opꝰ

Expanded text:
da. Lavacrum baptismatis in hoc loco dicit: baptismum enim corporis mundatio non est, sed in regnum. Nihil igitur scruteris, neque rationes exspectes; fide opus
Abbreviated transcription (Latin):
factum quia sac̾dos ingressus
est insc̃ã: s etiam quia nos intͣ¬
mus. ꝓpt̾ea inqͥt insatiffactione
pliciter cum hesitatione. quales
sunt nunc plurimi: dicentes qm̃
quoꝵdam erit resurrectio. qͦrum¬
tur: illic autẽ nequaqͣm. Hic qui¬
dem sensu ꝑcipimꝰ: illic autem
sp̃u. Asꝑsa corda nr̃a aconscien¬
tiamala. Ostendit quia ñ fidẽ
sola. s etiam uita cũ uirtute qͥ¬
rit᷑: & ut nicħ sͥ quisq conscius
sit malignitatis. Hon enĩ susci

Expanded text:
am nec sacerdos ingressus est in sancta. Sed etiam quia nos intravimus, propterea in satisfactione non cum haesitatione quales sunt nunc plurimi dicentes, quoniam quorumdam erit resurrectio, quorumtur, illic autem nequaquam: dem sensu percipimus; illic autem spiritu. « Aspersi corda a conscientia mala. » Ostendit quia non fides sola, sed etiam vita cum virtute quaeritur, et ut nihil sibi quisque conscius sit malignitatis. Non enim suscip
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Illa quidẽ infirma: hec au¬
tem ꝑfecta. Illa quidẽ formȩ: hȩc
ueritas. N enĩ iuxta legẽ man¬
dati inqͥt carnalis: sed iuixta
uirtutem uite in solubilis. Et.
Tu es sacerdos in perpetuum.
Ecce perpetuitas sac̾dotis. Et de¬
testam̃to illo dixit. qd̾ uetustum
ẽ. Qd̃ autẽ ueterescit & senescit:
ꝓximũ est interitui. Hoc autẽ
testamentũ nouum. & remissi¬
onẽ peccatoꝵ habens: illud autẽ

Expanded text:
rna; illa quidem infirma, haec autem perfecta; illa quidem formae, haec autem veritas. Non enim juxta legem mandati, inquit, carnalis, sed juxta virtutem vitae insolubilis, et tu es sacerdos in perpetuum. Ecce perpetuitas sacerdotis et Testamento illo dixit quod vetustum est; quod autem veterascit et senescit proximum est interitui. Hoc autem Testamentum Novum et remissionem peccatorum habet, illud autem
Abbreviated transcription (Latin):
manufactũ: hoc aũ ñ manufactũ.
Illud qͥdem sanguinem hyrooꝵ ha-¬
bebat. hoc autẽ domini. Illud qͥd̾e
autẽ maiora: ꝓpterea in qͥt. Haben-¬
tes gͥ fratres fiduciam. Unde: Si¬
cut enĩ confusionẽ faciunt pecca-¬
ta: sic fiduciã omniũ remissio pec¬
catoꝵ: & qd̃ coheredes effecti su¬
mꝰ. & qd tanta dilectione fruimͦ.
Quam dedicauit: hoc ẽ qͣm con
tio quippe dicit᷑ initium uten¬
ipse ꝑrexit uiam nouam & ui¬
uam. Hi sacisfactionẽ spei de¬
clarat: nouam dicens. Conatur
enĩ ostendere: cuncta maiora no᷑
habere. Siquidẽ nunc aꝑtȩ sunt
portȩ celi: qd̾ neq ad abrabam
contingit. Uiam nouã dixit uitȩ:

Expanded text:
manu factum, hoc autem non manu factum; illud quidem sanguinem hircorum habebat, hoc autem Domini; illud quidemautem majora, propterea, inquit, habentes, fratres, fiduciam. Unde? Sicut enim confusionem faciunt peccata, sic fiduciam omnium remissio peccatorum, et quod cohaeredes effecti sumus, et quod tanta dilectione fruimur. Quam dedicavit, hoc est, quam ctio quippe dicitur initium utenipse perrexit viam novam, hinc satisfactionem spei declarat novam dicens, conatur enim ostendere cuncta majora nos habere. Siquidem nunc apertae sunt portae coeli, quod neque ad Abraham contigit. Viam no
Abbreviated transcription (Latin):
habere scientiã scripturarũ: ut
nec opus haberet nom̃ posuisse
dicentis: s ueluti diceret manife¬
sta &inprõptu constituta induce̾t
testimonium. Quid ẽ homo qd̃
memor es eiꝰ: aut filiꝰ hominis qm̃¬

Expanded text:
habere scientiam Scripturarum, ut nec opus haberet nomen posuisse dicentis; sed veluti de re manifesta et in promptu constituta induceret testimonia. » Quid est homo, quod memor es ejus, aut Filius hominis, q
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ: de quo loquim̃. Nunquid
nam dealtero orbe disputat: Non¬
ita ẽ. S de hoc: ꝓpter hoc etiã addit.
de quo loquim᷑: ne mentẽ audito¬
ris errare relinqueret: dum alius
quereret᷑ orbis. Quomͦ gͦ eum futu¬
qui ẽ forma futuri. De adam et
respectu tempoꝵ adam futurum

Expanded text:
futurum, de quo loquimur. » Nunquid nam de altero orbe disputat? Non. Sed de hoc. Propter hoc etiam addidit, « de quo loquimur, » ne mentem auditoris errare permitteret, dum alius quaereretur. Quomodo ergo eum futuQui cum forma futuri : de Adam et respectu temporum Adae futurum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ diabłm. Hic admirabile quid¬
dã demonstrat: quia ꝑ qd̾ pote¬
statem habebat diabłs. ꝑ hoc uictꝰ
est. Arma que fuer̃t illi fortia adu̾
tutis eiꝰ qui uincit insinuas. Intu¬
eris quantũ bonũ oꝑata ẽ mors.
Et liberauit inqͥt eos: quotqͦt timo¬
re mortis ꝑ omnẽ uitã obnoxii erãt
seruituti. Quare tremitis: quare
timetis eam quȩ iã condẽpnata ẽ:

Expanded text:
mirabile quiddam demonstrat, quia per quod potestatem habuit diabolus, per hoc victus est: arma quae fuerant illi fortia advertutis ejus qui vicit insinuat, ostendendo quantum bonum operaretur mors. Et liberaret, inquit, eos, qui timore mortis per totam vitam obnoxii erant servituti. Quare tremitis, quare timetis eam quae jam condemnata est;
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ipse ea semꝑ uocat dicens.
Ut glorificet᷑ filius hominis. Et
quȩ ꝓ seruis passus ẽ głam uocat.
multo ampliꝰ tu quȩ ꝓ dño pate¬
ris. Uides crucis fructus qͣntꝰ sit.
Timeto gͦ hanc rem. Triste quidẽ
tibi uidet᷑. s decẽ milia generat
bona. Ostendit etiã ex hoc tep̃ta¬
tionis utilitatẽ: ita dicens. Qualit̾
gr̃a di ꝓ omĩb gustau̾it mortem.

Expanded text:
sicut ipse eam semper vocat dicens: Ut glorificetur filius hominis . servis passus est gloriam vocat, multo amplius tu quae pro Domino pateris. Vides crucis fructus quantus sit. Timeo ergo hanc rem? Triste quidem tibi videtur, sed decem millia generat bona. Ostendit etiam ex hoc tentationis utilitatem, ita dicens, qualiter gratia Dei pro omnibus gustaverit mortem.