comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rripsius scĩ. sepulchro marmorro
in quo ante iacuerat suꝑ positũ
fuit. Et reliquiar quȩ ad caput
eius extra sepulchrũ repertę
fuerant. insepulchro in quo iacue¬
rat aprȩfatis ep̃is fuerunt positę.
Rł. oc tobris. Quo kalendarũ die
& altera cius translatio ante plu¬
res annos fuerat cęlebrata. Cam
autẽ sc̃issimũ corpus eius desepul¬
chro in praedictũ locellũ argen¬
teũ translatũ fut. rado tunc
sub dia conus a eccłȩ suesonicȩ. qui
cum ep̃o suo rothardo illuc con¬
uenerat. iã perannũ integrũ
dolore dentiũ ad eo die noctuq
uexabatur. ut sensũ perdere
prenimio dolore meturret.
Quidum ep̃i in compositione scĩ
corporis intenderent: maxillã in
quã dolore urxabatur loco inquo
mox ab ipso dolore liberatus. de¬
inceps dentiũ dolorẽ non sensit.
sicit post .xxu. annos isdẽ referre
curauit. Et ipsa die in quodã orato¬
rio ubi memoria beatiremigii coli¬
tur in pago ribuario: duo contrac¬

Expanded text:
re ipsius sancti sepulchro marmoreo, re ipsius sancti sepulchro marmoreo, in quo ante iacuerat, superpositum fuit, et reliquiae, que ad caput illius extra sepulchrum reperte fuerant, in sepulchro, in quo iacuerat, a prefatis episcopis fuerunt positae Kl. Octob.; quo Kalendarum die et altera eius translatio ante plures annos fuerat celebrata. Cum autem sanctissimum corpus eius de sepulchro in predictum locellum argenteum translatum fuit, Rado tunc subdiaconus aecclesiae Suessonicae, qui cum episcopo suo Rothado illuc convenerat, iam per annum integrum dolore dentium adeo die noctuque vexabatur, ut sensum perdere pre nimio dolore metueret. Qui, dum episcopi in compositione sancti corporis intenderent, maxillam, in qua dolore vexabatur, loco, in quo mox ab ipso dolore liberatus, deinceps dentium dolorem non sensit, sicut post XXV annos isdem referre curavit. Et ipsa die in quodam oratorio, ubi memoria beati Remigii colitur, in pago Ribuario duo contrac
Abbreviated transcription (Latin):
Remigiuꝰ reddidit dño sua uota sacerdos.
Q uoduas usq ad nrã tempora per¬
durauit. donec fusũ in redemptonẽ
datũ ẽxp̃ianorũ. ut aministris dia¬
boli normannis redimeret p̾ciũ
argentei calicis. quos depotestate
tenebrarũ redimerat effusus san¬
guis calicis dp̃i uidelic& passionis.
Anno in carnationis dominice. octin¬
nuꝑ adhuc ampliata ipsa aecccła
cum deloco cripte prioris sepulchrũ
una cũ beati remign corpore trans¬
latũ est incript̾a maiore ex pul¬
chriori opere factã ipsũ corpus
scissimũ sicut & in anteriore trans¬
latione ab ep̃is remorũ dioceseos
integrũ iuentũ est. & brandeo
rubeo inuolutũ. Etcũ deipso se¬
pulchro in locello argenteo est
trans positũ. pars deipso brandro
cum sud ario quod fuerat super
caput eius assumpta. inscriniolo
eburneo secus altare sc̃e mariae
inciuitate honore debito uenerat᷑.
Locellũ autẽ argenteũ cum corpo¬

Expanded text:
Remigius reddit Domino sua uota sacerdos.Remigius reddit Domino sua uota sacerdos.Quod vas usque ad nostra tempora perduravit, donec fusum, in redemptionem datum est Christianorum, ut a ministris diaboli Nortmannis redimeret pretium argentei calicis, quos de potestate tenebrarum redemerat effusus sanguis calicis, Christi videlicet passionis.Anno incarnationis dominicae DCr adhuc ampliata ipsa aecclesia, cum de loco criptae prioris sepulchrum una cum beati Remigii corpore translatum est in criptam maiori et pulchriori opere factam, ipsum corpus sanctissimum, sicut et in anteriori translatione, ab episcopis Remorum dioceseos integrum inventum est et brandeo rubeo involutum. Et cum de ipso sepulchro in locello argenteo est transpositum, pars de ipso brandeo cum sudario, quod fuerat super caput eius, assumpta in scriniolo eburneo, secus altare sanctae Mariae in civitate honore debito veneratur. Locellum autem argenteum cum corpo
Abbreviated transcription (Latin):
sediicamur ad delectationẽ uel con¬
sensionẽ peccandi. ne contra flagella
summi opificis proruamus. in exces¬
dũ est : quia in cartis recenti tempo¬
re postillius obitũ. sed & post plura
annorũ curricula factis derebus
isti remensi a ecdę traditis. remedi¬
um eũ fuisse nominatũ legimus.
Quod qui merita illius & acta atten¬
dit: congrue hoc eũ nomine appel¬
latũ fuisse intelligit. Qui mitigator
furoris dñi intempore ira cuudis̨
factus est reconciliatio. & magnifi¬
catus adño in conspectu regum.
paganos feroces placuit. Merito
igitur eũ remediũ fuisse nomina¬
tũ inbaptismate crederemus nisi
in emendatioribus gestis illũ oracu¬
lo diuino perscm̃ mantanũ remi¬
giũ uocari debere cognosceremꝰ.
Sed & inuersibus metricis abipso cõ¬
positis. & iussione illius in quodam
uase consecrato sculptis ita legimus.
Hauriat hinc populus uitã de sanguine
sacro.
Imecto aternus quẽ fudit uulnerex p̾c.

Expanded text:
seducamur ad delectationem vel conseducamur ad delectationem vel consensionem peccandi, ne contra flagella summi opificis proruamus in excesdum est, quia in cartis recenti tempore post illius obitum, sed et post plura annorum curricula factis de rebus isti Remensi aecclesiae traditis Remedium eum fuisse nominatum legimus. Quod, qui merita et acta illius attendit, congrue hoc eum nomine appellatum fuisse intellegit. Qui mitigator furoris Domini in tempore iracundiae factus est reconciliatio, et magnificatus a Domino in conspectu regum, paganos feroces, placavit. Merito igitur eum Remedium fuisse nominatum in baptismate crederemus, nisi in emendatioribus gestis illum oraculo divino per sanctum Montanum Remigium vocari debere cognosceremus. Sed et in versibus metricis ab ipso compositis et iussione illius in quodam vase ab eo consecrato sculptis ita legimus: Hauriat hinc populus uitam de sanguine sacro Inflicto eternus quem fudit uulnere Christus
Abbreviated transcription (Latin):
ut eius probetur prouidentia. lic&
non tã frequent̃ exerat. inperni¬
tiosos uindictã non usq quaq in¬
ulta nr̃is temporibus deserit prae¬
sumptorũpiacula. Nam blitgarius
quidã nuꝑ mansũ dethesauro ecđe
inuilla tenoilo prȩcio. apud benne¬
hardũ custodẽ obtinuit. Unde
famulos scĩ remign cum flagellis
eiecit conclamantibus eis scm̃
remigiũ. ut eos adiuuar&: Quib
idem blitgarius cũ irrisione res¬
pondit. Modo parebit. quomodo
sc̃s remigius adiuuabit. Uidete
quomodo in adiutoriũ ur̃m uenit.
Etint̾ hec uerba cũ maximo clamo¬
re ingenͣuit. & in credibilit inflan¬
do intumuit. sicq medius crepuit.
& mortuus est. Quibus auditis
diuinã ninob uindicta pertimescentes.
blasphemiã indm̃ & scos eius magnõpe¬
re cauramus. Studentes nraecclesias¬
ticã familiã crudelit tractemus. &
ne contra mala proximi protraham̃.
adretributionẽ mali. uel ad liuorẽ
odii. ne ad temptamenta diaboli

Expanded text:
ut eius probetur providentia, licet ut eius probetur providentia, licet non tam frequenter exerat in pernitiosos vindictam, non usquequaque inulta nostris temporibus deserit presumtorum piacula. Nam Blitgarius quidam nuper mansum de thesauro aecclesiae in villa Tenoilo pretio apud Bernehardum custodem obtinuit, unde famulos sancti Remigii cum flagellis eiecit, conclamantibus eis sanctum Remigium, ut eos adiuvaret. Quibus isdem Blitgarius cum inrisione respondit: 'Modo parebit, qualiter vos sanctus Remigius adiuvabit; videte, quomodo in adiutorium vestrum venit'. Et inter haec verba cum maximo clamore ingemuit et incredibiliter inflando intumuit, sicque medius crepuit et mortuus est. Quibus auditis, divinam in nobis vindictam pertimescentes, blasphemiam in Deum et sanctos eius magnopere caveamus, studentes, ne aecclesiasticam familiam crudeliter tractemus, et ne contra mala proximi pertrahamur ad retributionem mali vel ad livorem odii, ne ad temptamenta diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
so. quod iudit uiro suo richuino
& aliis quã plurimis dixxit. Et
peraliquantos dies seuerissime cru
portari. eamq ibi dẽ sepeliri fecit.
Mirantur quidã quod cũ uindicta
mortali illã deprȩdicta uilla
expulit. & corpus enis inȩcła sua se¬
peliendũ recepit. Quod nemo mi¬
rabitur. si perpenderit qua utentio¬
nescĩ uindictas in delinquentes exe¬
runt. Uidelicet ut sise recognoue¬
rint hic recipiant quod merentur.
nepostmortẽ Aeternis suppliciis
crucientur. sicut in libro regũ legt̾
de propheta illo qui inobȩdiens ori
dñi extitit. & aleone percussus inte¬
rut . & postulcionẽ perceptã alcone
corpus illius intactũ remansit.
Si aut hic se non correxerint. in quos
uindictȩ procedunt. alii deflagellis
illoꝵ emendentur. & metuentes
corrigantur. sicut scriptũ est.
Pestilent e flagellato: sapientior
sc̃s iuitator dñi sui. qui non omnia
ui dicat. ut eius ostendatur paci¬
entia. nec omnia inulta dimittit.

Expanded text:
so, quod vidit viro suo Richuino so, quod vidit viro suo Richuino et aliis quam plurimis dixit, et per aliquantos dies severissime crutportari eamque ibidem sepeliri fecit. Mirantur quidam, quod cum vindicta mortali illam de predicta villa expulit et corpus eius in aecclesia sua sepeliendum recepit. Quod nemo mirabitur, si perpenderit, qua intentione sancti vindictas in delinquentes exerunt: videlicet ut, si se recognoverint, hic recipiant quod merentur, ne post mortem aeternis suppliciis crucientur, – sicut in libro Regum legitur de propheta illo, qui inoboediens ori Domini extitit et a leone percussus interiit, et post ultionem perceptam a leoue corpus illius intactum remansit; – si autem hic se non correxerint, in quos vindictae procedunt, alii de flagellis illorum emendentur et metuentes corrigantur, sicut scriptum est: Pestilente flagellato sapientior sanctus imitator Domini sui, qui non omnia vindicat, ut eius ostendatur patientia, nec omnia multa dimittit,
Abbreviated transcription (Latin):
karolus regnũ postpatris sui obitũ
int̃se diuiserunt. episcopiũ remense
quod tenebat. folco prȩsbit̃. Karolus
int̃ homines suos diuisit. &uillã lulia¬
cũ Richuino inbeneficiũ dedit.
Cum autẽ uxor illius nomine betta
ad eã sc̃s remigius dicens. Non est
iste locus tuus adiacendũ. Alterius
meriti & officii debet ẽẽ. qui hanc
uillã habere. & in hoc cubiculo deb&
iacere. Surge quantotius. & hinc
abscede. Quod illa paruipendit.
putans se uisũ in anẽ uidere Altera
uice. uenit ad eã sc̃s remigius. &
dixit ei. Cur hinc non abscessisti.
sicut tibi pracepi. o Uideneamplius
te hic inueniã. Quod illa ut prius
pronihilo duxit. Tertio uenit ad
eã sc̃s remigius. & dixit. Nonne iã
semel & scđo tibi precepi ut hinc
abcederes. o Sed quia contempsisti
hinc pergere: aliorũ deportatione
abscebes. Et percussit illã uirga
quã tenebat mianu. Quȩ toto
corpore inmaximũ tumorẽ conuer¬

Expanded text:
Karolus regnum post patris sui obitum Karolus regnum post patris sui obitum inter se diviserunt, episcopium Remense, quod tenebat Folco presbiter, Karolus inter homines suos divisit; villam Luliacum Richuino in beneficium dedit. Cum autem uxor illius nomine Betta ad eam sanctus Remigius, dicens: 'Non est iste locus tuus ad iacendum; alterius meriti et officii debet esse, qui hanc villam habere et in hoc cubiculo debet iacere. Surge quantocius et hinc abscede'. Quod illa parvi pendit, putans, se visum inanem videre. Altera vice venit ad eam sanctus Remigius et dixit ei: 'Cur hinc npn abscessisti, sicut tibi precepi? Vide, ne amplius hic te inveniam'. Quod illa, ut prius, pro nihilo duxit. Tertio venit ad eam sanctus Remigius et dixit: 'Nonne iam semel et secundo tibi precepi, ut hinc abscederes? Sed quia contempsisti hinc pergere, aliorum deportatione abscedes'. Et percussit illam virga, quam tenebat in manu. Quae, toto corpore in maximum tumorem conver
Abbreviated transcription (Latin):
opibus refertũ. aggressi sunt
eas diripere. Quorũ imus obse¬
ratussi ostiũ pede percussit ut
serã effringer&: & mox eidẽ
ostio pes eius adhesit & resupmꝰ
presumptor interrã cecidit.
Quod cernentes alii ausugerunt.
Ipse aut̃ miser cruciatu cogente.
cũ maximo heiulatu cep̾it culpã
suã fateri. &cũ lacrimis amarissi¬
mis profiteri. quod sids̃ perme¬
rita scĩ remigii pedẽ illius ab ipso
compede solueret. numquã ul¬
terius deipsa uelde alia aeccła
quicquã tolleret. uel tolli quan¬
tũ exipso eẽt ullomodo consen¬
tiret. Caballũ quoq suũ cum
sella & alia que potuit ad eandẽ
ȩccdãm donauit. sicq post con¬
fessionẽ & lacrimas atq pro¬
fessionẽ & uotũ pes tius abostio
cui inheserat estsolutus. Uerũptam̃
postra deipso arido pede claudus
permansit. usq dũ computrescente
crure ac femore: post diutim̃ la¬
borẽ mortuus est. Quando tres
fratres hiotharius. hludouicus. &

Expanded text:
opibus refertum, aggressi sunt opibus refertum, aggressi sunt eas diripere. Quorum unūs obseratum ostium pede percussit, ut seram effringeret, et mox eidem ostio pes eius adhesit, et resupinus praesumptor in terram cecidit. Quod cernentes alii, aufugerunt. Ipse autem miser, cruciatu cogente, cum maximo heiulatu cepit culpam suam fateri et cum lacrimis amarissimis profiteri, quod, si Deus per merita sancti Remigii pedem illius ab ipso compede solveret, numquam ulterius de ipsa vel de alia aecclesia quicquam tolleret, vel tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella et alia quae potuit ad eandem aecclesiam donavit, sicque post confessionem et lacrimas atque professionem et votum pes eius ab ostio cui inheserat est solutus. Veruntamen postea de ipso arido pede claudus permansit, usque dum, computrescente crure ac femore, post diutinum laborem mortuus fuit. Quando tres fratres reges Hlotharius, Hludowicus et
Abbreviated transcription (Latin):
Omnibus notũ sit quia usq ad hanc
petrã. est ista silua imperatoris.
Etpercutiens candr̃ petrã dolatoria
quã portabat in manu. exilierunt
ab illa particulȩ in oculos eius. &
excecatus est. Sicq ambo rece¬
perunt mercedẽ prȩsuptionis.
& mendatu sui. Quidã uir
nobilis decerritorio niuernensi
obtentis reliquiis brati remigii
oratorium meuis honore inpro¬
prietate sua aedificauit. ubi dñs
multas uirtutes permerita ipsius
sc̃i sui ostendit. Cum aut̃ defunc¬
To hludouico imperatore. aquitani
gentilicia mobilitate absq nigo
principis. proutquisq poterat se
efferre & adinucẽ in pugnare. ac
percontiguos pagos debaccare
ceperunt pauperes homures sub¬
stantiolas suas in exclesiis reponte¬
re studuerunt: Unde confisi opi¬
mone uirtutũ quȩ ibi fiebant
ad saluandũ sua in eodẽ oratorio
quiq poterant. certatim reposu¬
erunt. Audientes autẽ predõnes
idem oratoriũ multis plurimoꝵ.

Expanded text:
'Omnibus notum sit, quia usque ad hanc 'Omnibus notum sit, quia usque ad hanc petram est ista silva imperatoris'. Et percutiens eandem petram dolatoria, quam portabat in manu, exilierunt ab illa particule in oculos eius, et excecatus est. Sicque ambo receperunt mercedem praesumptionis et mendacii sui. 28. Quidam vir nobilis de territorio Nivernensi, obtentis reliquiis beati Remigii, oratorium in eius honore in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes per merita ipsius sancti sui ostendit. Cum autem, defuncto Hludowico imperatore, Aquitani gentilicia mobilitate absque iugo principis, prout quisque poterat, se efferre et ad invicem impugnare ac per contiguos pagos debaccare ceperunt, pauperes homines substantiolas suas in aecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi opinione virtutum que ibi fiebant, ad salvandum sua in eodem oratorio, quique poterant, certatim reposuerunt. Audientes autem predones idem oratorium multis plurimorum
Abbreviated transcription (Latin):
qui inserpente matre humani
generis allo cutus deceperat. infes¬
tationibus & aprauarũ hominũ
improbitatibis eius meritis & int̃¬
cessionibus liberabimur. Tempo¬
re ludonici imperatoris. duo fr̃s
franci forestarii eius inuaserunt
partẽ desilua quã insaltu uosagre
ut supra ostendimus sc̃s remigius
inuita sua prȩtio comparauerat.
intra fines eius. dicentes quod plus
pertineret ipsa silua ad fiscũ impe¬
ratoris. quã ad partẽ scĩ remigu
Contra dicentibus aũt hominibus de
potestate remensis aecłe unus
eorũ alt̃cando urnit ad porcos
suos quos in eandẽ siluã ad pastio¬
nr̃ miserat. int̾luos lupũ inuenit.
Qur̃ ascendens equũ uelocit est in¬
secutus & uolens cũ percutere.
equo expauescente collisit caput
ad unũ fustẽ deipsa silua. ita utce¬
rebrũ illius interrã defluxerit.
& mortuus est. Frat̃ uero eius
concite pergens in partẽ alterã.
perurnit ad quandã petrã & dix̃.

Expanded text:
qui in serpente matrem humani qui in serpente matrem humani generis allocutus deceperat, infestationibus et a pravorum hominum inprobitatibus eius meritis et intercessionibus liberabimur. 27. Tempore Hludowici imperatoris duo fratres Franci, forestarii eius, invaserunt partem de silva, quam in saltu Vosage, ut snpra ostendimus, sanctus Remigius in vita sua pretio comparaverat intra fines eius, dicentes, quod plus pertineret ipsa silva ad fiscum imperatoris, quam ad partem sancti Remigii. Contradicentibus autem hominibus de potestate Remensis aecclesiae, unus eorum altercando venit ad porcos suos, quos in eandem silvam ad pastionem miserat, inter quos lupum invenit. Quem, ascendens equum, velociter est insecutus, et volens eum percutere, equo expavescente, conlisit caput ad unum fustem de ipsa silva, ita ut cerebrum illius in terram defluxerit, et mortuus est. Frater vero eius concite pergens in partem alteram, per venit ad quandam petram et dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
genus suũ. cũ maximo sonitu
& strepitu ita ceperunt. uersus
rosetũ fugere. Ac si maxima
multitudo insequentiũ eos. cũ
flagellis persequeretur. Quod
uidentes & audientes fiscalin:
nimio terrore perculsi: non pu¬
tauerunt se uel una hora uiur¬
reposse. Unde correcti aprar¬
sumptione sua : ab afflictiont
pauperis sc̃i remigi adeo ces¬
sauerunt. ut in postinodũ sua
hisdẽ pauꝑ homo pacifice & sine
inquietudie possederit. Et
qm̃ iuxta fluuiũ sarã in loco
lutoso manebat. mad imã moles¬
tiam insuis habitaculis aserpen¬
tibus sustinebat. Qui accipi¬
ens puluerẽ quẽ depa uimento
aeccłe scĩ remign colligens
secũ detulit. persua habitacula
sparsit. & postea serpens ineis
locis in quibus pulus sparsus
fuerat non apparuit. Quibus os¬
tensis miraculis certo inditio col¬
ligere possumus. qui a sinon hesi¬
tantes infide intribulationibus
nr̃is auxiliũ scĩ remigni excorde
petierimus: & ab angłorũ satant

Expanded text:
genus suum cum maximo sonitu genus suum cum maximo sonitu et strepitu ita coeperunt versus Rosetum fugere, acsi maxima multitudo insequentium eos cum flagellis persequeretur. Quod videntes et audientes fiscalini, nimio terrore perculsi non putaverunt, se vel una hora vivere posse. Unde correcti a presumptione sua, ab afflictione pauperis sancti Remigii adeo cessaverunt, ut in postmodum sua isdem pauper homo pacifice et sine inquietudine possederit. Et quoniam iuxta fluvium Saram in loco lutoso manebat, maximam molestiam in suis habitaculis a serpentibus sustinebat. Qui accipiens pulverem, quem de pavimento aecclesiae sancti Remigii colligens secum detulit, per sua habitacula sparsit, et postea serpens in eis locis, in quibus pulvis sparsus fuerat, non apparuit. Quibus ostensis miraculis, certo inditio colligere possumus, quia, si non hesitantes in fide, in tribulationibus nostris auxilium sancti Remigii ex corde petierimus, et ab angelorum sathanae,
Abbreviated transcription (Latin):
q depauimento a eccłs quantũ
ualuit collegit. & in panno liga¬
uit. ac in praedictã bennã misit.
& dẽsuꝑ linteũ sicut supra corpͦ
mortui affectari sol& composuit.
& cũ carro suo ad propria reme¬
auit. Quicumq aut̃ deobuianti¬
bus eum interrogabant quid in
illo carro duceret. responde¬
bat se scm remigiũ ducere.
Etad mira bantur om̃s indicto. &
facto illius. putantẽ illũ c̃ẽ am̃¬
tẽ. Perueniens autẽ cum eodẽ earro
inpratũ suũ. in quo pastorrs pascer¬
tes diuersi generis animalia. de
fisco roseto inuenit. Et inuocato
sc̃o remigio ut eũ contra oppres¬
sores suos adiuuar&: cȩperunt
boues & uaccȩ cum madcimis
mugitibus inuicẽ se cornibus
impetere. byrci hyrcos. capre
capras. cornibus inpugnare.
porci cũ pocis. confligere. uer¬
ueces uero cũ uerurcibus se
conlidere. pastores se fustibus
& pugnis mutuo percutere.
Et leuato maximo turbiit. pas¬
tores heuilantes: animalia scđm

Expanded text:
que de pavimento aecclesiae, quantum que de pavimento aecclesiae, quantum valuit, collegit et in panno ligavit ac in predictam bennam misit et desuper linteum, sicut supra corpus mortui affectari solet, composuit et cum carro suo ad propria remeavit. Quicumque autem de obviantibus eum interrogabant, quid in illo carro duceret, respondebat , se sanctum Remigium ducere; et admirabantur omnes in dicto et facto illius, putantes illum esse amentem. Perveniens autem cum eodem carro in pratum suum, in quo pastores pascentes diversi generis animalia de fisco Roseto invenit, et invocato sancto Remigio, ut eum contra oppressores suos adiuvaret, ceperunt boves et vaccae cum maximis mugitibus invicem se cornibus impetere, hirci hircos, caprae capras cornibus impugnare, porci cum porcis confligere, vervices vero cum vervicibus se conlidere, pastores se fustibus et pugnis mutuo percutere. Et levato maximo turbine, pastores heiulantes animalia secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ad moderna tempora ibi non
mansit. sicut nec in coditiaco. uel
luliaco. nisi hludouicus rex ger¬
maniȩ. quando suꝑ fratrẽ suum
Karolũ qui regnũ eius inuasit. m
luliaco mansit. & inde incrastina
dã ulle remensis episcopii. quȩ
plumbea fontana dicitur manebat
uxta fiscũ regiũ qui rosetus uo¬
catur. Et nec peculiũ. nec messẽ
uel pratũ propt̃ fiscalinorũ infes¬
tationẽ quiete habere ualebat.
Unde sepe iustitiã apud regios
ministeriales petut. quã optine¬
renon potuit. Tandẽ inuenit.
sibi salubre consiliũ. Nam coxit
panes & carnes. & accepit cerui¬
sã inuasculis pro ut potuit. quȩ
omnia inuase quoduulga benna
dicitur collocauit. & carro sup¬
posuit. sicq uinctis bobus cum
candela inmanu adbasilicã sc̃i
remigii properauit. Quo perue¬
niens. depane & carne acceruisa
matricularios pauit. candelã
ad sepulchrũ scĩ posuit. & eius
auxiliũ contra opprimentes se
fiscalinos expetut. Puluer̃e quo¬

Expanded text:
ad moderna tempora, ibi non ad moderna tempora, ibi non mansit, sicut nec in Codiciaco vel Juliaco, nisi Ludovicus rex Germaniae, quando super fratrem suum Carolum regnum ejus invasit, in Juliaco mansit, et in die crastina,dam villae Rhemensis episcopii, quae plumbea Fontana diiuxta fiscum regium qui Rosetus vocatur et nec pe culium nec messem vel pratum propter fiscalinorum infestationem quiete habere valebat. Unde sepe iusticiam apud regios ministeriales peciit, quam obtinere non potuit. Tandem invenit sibi salubre consilium. Nam coxit panes et carnes et accepit cervisam in vasculis, prout potuit; quae omnia in vase quod vulgo benna dicitur collocavit et carro superposuit, sicque iunctis bubus, cum candela in manu ad basilicam sancti Remigii properavit. Quo perveniens, de pane et carne ac cervisa matricularios pavit, candelam ad sepulchrum sancti posuit et eius auxilium contra opprimentes se fiscalinos expeciit. Pulverem quo
Abbreviated transcription (Latin):
odor in eãdẽ aecccła perseuerauit.
Ipsaq die translationis eius cũ
diuinis laudibus sunt sumptȩ
reliquiȩ a corpore illius. decapil¬
lis uidelicet eius. & casula actuni¬
ca ipsius & inuolutũ estis corpus
illius integrũ. sed exsiccatũ de
brandeo rubeo. Processu denique
temporis pippinus rex karoli
magnipat uolens epis copn
laudunensis uillã quȩ anisiacus
dicitur accipere quasi subcensu.
sicut & aliasquasdã fecerat: ue¬
nit in ea manere. Ibi cumdornir&e:
uenit ad eũ sc̃s remigius dicens.
Tu quid hic facis. o Quare intrasti
in hanc uillã. quã mibi homo te
uotior. dedit. quamq ego a ecde
domine meae scę dĩ genetricis
donaui. o Et flagellauit eũ
satis durit̃ ita ut postea liuores
incorpore eius parerent. &cũ
disparuit beatus remigius. pip¬
pinus surreã. accorreptus uali¬
da febre: quantotius abipsa
uilla recessit. O equa febre
non paruo tempore laborauit.
Et deinceps princeps regni usq¬

Expanded text:
odor in eadem aecclesia perseveravit. odor in eadem aecclesia perseveravit. Ipsaque die translationis eius cum divinis laudibus sumpte sunt reliquiae a corpore illius, de capillis videlicet eius et casula ac tunica ipsius, et involutum est corpus illius integrum, sed exsiccatum, de brandeo rubeo. Processu denique temporis Pippinus rex, Karoli Magni pater, volens episcopii Laudunensis villam que Anisiacus dicitur accipere quasi sub censu, sicut et alias quasdam fecerat, venit in ea manere. Ubi cum dormiret, venit ad eum sanctus Remigius, dicens: 'Tu, quid hic facis? Quare intrasti in hanc villam, quam mihi homo te devotior dedit, quamque ego aecclesiae dominae meae, sanctae Dei genetricis, donavi?' Et flagellavit eum satis duriter, ita ut postea livores in corpore eius parerent. Et cum disparuit beatus Remigius, Pippinus surrexit, ac correptus valida febre, quantotius ab ipsa villa recessit; de qua febre non parvo tempore laboravit. Et deinceps princeps regni usq
Abbreviated transcription (Latin):
tassc. unde rediens peruasor domũ
amisit sp̃m. Recepitq aeccła res
suas. Sepulto siquidẽ ut prȩdixi¬
mus corpore beatiremigii in ȩc¬
da sc̃i cristophori. cũ multa &stu¬
penda miracula. in eadẽ a eccła
permerita rius dñi gratia fierenT.
ampliata & rxaltata est ipsa aec¬
đa . Et facta cripta retroaltare
inqua trans ferretur corpus
scissimũ. effossũ est deloco in quo
erat. ut in fossã factã. in mrmora¬
ta. cripta deponeretut. sed mil¬
lomodo mourri potuit. Suꝑ ueni¬
ente aut̃ nocte. & per noctantib
fratribus in ymnus & canticis. mul¬
tis accensis liumnaribus circa
mediã noctẽ sopor inom̃s irruit
Eteuigilantibus eis. Rł octobris
cum sc̃issimo corpore sepulchrũ
inuentũ est angelicis manibus
positũ. infossa criptę retro alta¬
refactȩ. Tantaq eiugilautes
odoris suauitate repleti suntom̃s
qui ad fuerunt. ut humana lin¬
gua hoc effari non ualrat. & sic
pertotã diẽ & in crastina ipse

Expanded text:
tasse; unde rediens pervasor domum, tasse; unde rediens pervasor domum, amisit spiritum, recepitque aecclesia res suas. 25. Sepulto siquidem, ut prediximus, corpore beati Remigii in aecclesia sancti Cristofori, cum multa et stupenda miracula in eadem aecclesia per merita eius Do mini gratia fierent, ampliata et exaltata est ipsa aecclesia. Et facta cripta retro altare, in qua transferretur corpus sanctissimum, effossum est de loco, in quo erat, ut in fossam factam in memorata cripta deponeretur; sed nullo modo moveri potuit. Superveniente autem nocte et pernoctantibus fratribus in ymnis et canticis, multis accensis luminaribus, circa mediam noctem sopor in omnes inruit. Et evigilantibus eis, Kalendas Octobris cum sanctissimo corpore sepulchrum inventum est angelicis manibus positum in fossa cripte retro altare facte; tantaque evigilantes odoris suavitate repleti sunt omnes qui adfuerunt, ut humana lingua hoc effari non valeat, et sic per totam diem et in crastina ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tur iterũ a loci pręposito pro
peruasione campi: sed nihil dignũ
ratione respondit. Eteplicitisq ne¬
gotiis. ascenso equo ad domũ redire
disponit. sed obstatnisui eius sacerdo¬
tis iniuria. Nam sauciatus asangui¬
ne. diriit interrã. Obligatur lin¬
gua que locuta fuerat campũ colli.
cdaudinitur oculi. qui concupierant.
manus contrahuiitur. quȩ appre¬
henderant. Tunc balbutiens &
uix sermonẽ explicare ualens ait.
Ocferteme adbasilicã sc̃i. & quantũ¬
cumq suꝑme auri est. ad sepulchrũ
eius proicite. Peceaui eñi. auferen¬
do reseius Aspiciens autẽ dator
campi hunc cummuneribus defer¬
ri. ait. N eaccipias quȩso scedĩ
munera eius que nuinquã cupide
accipere consuriusti. Nesis dep̃cor
adiutor eius . qui inflammante
concupiscentia rerũ tuarũ neꝗ
possessor extitit. Nedistulit sc̃s
uocẽ audire pauperis sui. Nam
homo illt licetdari iussiss& mu¬
nera. ostendit sc̃s seilla non accep¬

Expanded text:
tur iterum a loci preposito pro tur iterum a loci preposito pro pervasione campi; sed nichil dignum atione respondit. Explicitisque negotiis, ascenso equo, ad domum redire disponit; sed obstat nisui eius sacerdotis iniuria. Nam sauciatus a sanguine, diruit in terram; obligatur lingua, quae locuta fuerat, campum tolli; clauduntur oculi, qui concupierant; manus contrahuntur, que apprehenderant. Tunc balbutiens et vix sermonem explicare valens, ait: 'Deferte me ad basilicam sancti et quantumcumque super me auri est ad sepulchrum eius proicite. Peccavi enim auferendo res eius'. Aspiciens autem dator campi hunc cum muneribus deferri, ait: 'Ne accipias, queso, sancte Dei, munera eius, quae numquam cupide accipere consuevisti; ne sis, deprecor, adiutor eius, qui, inflammante concupipossessor exsistit'. Nec distulit sanctus audire vocem pauperis sui. Nam homo ille, licet dedissnera, ostendit sanctus Domini, se illa non accep
Abbreviated transcription (Latin):
concludant. Quid plura . o Non
postmultos dies fies huius ciuita¬
tis lurs aggreditur. memorata.
Uerumptamen usq ad eum locũ
accedens quo beatipignus acces¬
sit. ac si constitutũ cerner& ter¬
minũ intro ingredi ullomodo
non estausa. sed & iã quȩ in prin¬
cipio peruaserat. huius uirtutis
repulsureliquit. Quibratissimꝰ
pontifea. & inuita corporis &
postobitũ sicut infirmis sanitatũ
gratiã dedit: sic & inperuasores
sepissime ultor extitit. Erat eñi
haud procul ab asilica campus
tellure fecundus: tales eñi in¬
coleolcas uocant. Ethic datus
basilicȩ scĩ fuerat. Quẽ umis eci¬
uibus peruadit. despiciens homi¬
nẽ qui eũ loco sc̃o contulerat.
Q ui cũ ab ep̃o ac loci preposito
crebro comientus fuiss&. ut quę
iniuste peruaserat redder& :
parui pendens uerba quȩ au¬
diebat. pertinaci direpta defen¬
sabat intentione. Deniq causa
extitit. & non deuotio ut pro¬
perararet ad scĩ basilicã. Argui¬

Expanded text:
concludant. Quid plura? Non concludant. Quid plura? Non post multos dies fines huius civitatis lues aggreditur memorata. Veruntamen usque ad eum locum accedens, quo beati pignus accessit, acsi constitutum cerneret terminum, intro ingredi ullo modo non est ausa, sed etiam que in principio pervaserat huius virtutis repulsu reliquit. Qui beatissimus pontifex et in vita corporis et post obitum, sicut infirmis sanitatum gratiam dedit, sic et in pervasores sepissime ultor extitit. Erat enim haut procul a basilica campus tellure fecundus, – tales anim incolae olcas vocant, – et hic datus basilice sancti fuerat; quem unus e civibus pervadit, despiciens hominem, qui eum loco sancto contulerat. Qui cum ab episcopo ac loci preposito crebro conventus fuisset, ut que iniuste pervaserat redderet, parvi pendens verba que audiebat, pertinaci direpta defensabat intentione. Denique causa extitit et non devotio, ut properaret ad sancti basilicam. Argui
Abbreviated transcription (Latin):
decetero ad quirende. remensi
aecđȩ incuius iacer& territorio
unirentur. Posteuius obitũ cũ
lurs ingumaria populũ primat
germaniȩ deuastar&. & om̃s rem̃¬
sis prouincie in cole huius cladis ter¬
rerentur auditu. concurritre¬
mensium populus ad sci sepulchrũ
congruũ huius causȩ flagitare re¬
mediũ. Accensis cẽreis lignisq
non paucis. ymnis psalmisq cęlesti¬
bus pertotã excubat noctẽ.
Uancaut̃ facto. quid adhuc prȩcatiu
desit: intractatu rimatur. Rep¬
pererunt & eni reuelante dõ
qui scm̃ suũ mirificari apud homi¬
nes uoluit. quẽ apud se mirificatũ.
habebat. qualit̃ oratione prȩmis
adhuc maiori propugnaculo urs
propugnacula munirentur.
Assumpta igitur pallade superbrati
sepulchro. componunt rã in modũ
ferctri. Accensisq suꝑ cruces cer¬
is atq suꝑ cero ferariis. dant uoces
incanticis. circum eunt urbẽ cum
ciuibus. nec prarterrunt ullũ hos¬
pitium quẽ non hac circuitione

Expanded text:
de cetero adquirende, Remensi de cetero adquirende, Remensi aecclesiae, in cuius iaceret territorio, unirentur. Post cuius obitum cum lues inguinaria populum primae Germaniae devastaret, et omnes Remensis provinciae incole huius cladis terrerentur auditu, concurrit Remensium populus ad sancti sepulchrum, congruum huius causae flagitare remedium. Accensis cereis lichnisque non paucis, ymnis psalmisque caelestibus per totam excubat noctem. Mane autem facto, quid adhuc precatui desit, in tractatu rimatur; reppererunt etenim, revelante Deo, qui sanctum suum mirificari apud homines voluit, quem apud se mirificatum habebat, qualiter, oratione premissa, adhuc maiori propugnaculo urbis propugnacula munirentur. Assumpta igitur palla desuper beati sepulchro, componunt eam in modum feretri; accensisque super cruces cereis atque super ceroferariis, dant voces in canticis, circumeunt urbem cum vicis. Nec pretereunt ullum hospicium, quem non hac circuitione
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit. Proposuerunt ut fer¬
retur a daeccłam sc̃i nichasii.¬
& moueri non potuit. Proposuerunt
ut ferretur ad a eccłam sc̃orũ sixti
& sinitu & necsic moueri potuit.
Tandẽ coacti qm̃ parua aecclesiola
erat in honore beati martyris xp̃o¬
phori. sed nullu corpus nominati sc̃i
inea iacebat. & in qua eiq circũ iacen¬
tibus atrus exantiquo erat cymitr¬
riũ remensis Aecłẽ. petierunt ut
dñs declarar& si in rãde exclesiola
uell& illud corpus sc̃issimũ poni.
Et sic tanta facilitate motũ estferetrũ.
ut nullũ onus portantes sentirent.
Sepultũ est aut̃ illud uenerabilecor¬
pus in eadẽ aecdala. in loco ubi al¬
tare est in honore scẽ genouesȩ
quȩ famili arissima extitit beato
remigio. Quod manifestũ est
actũ fuisse dispositione diuina. atq
ipsius uoluntate. ut sicut res suo
nomine ad quisite. iuxta sacras le¬
ges episcopio a ecđe remensis erant
unitȩ ita & quȩ ip̃sius meritis crant

Expanded text:
non potuit. Proposuerunt ut fernon potuit. Proposuerunt ut ferretur ad eccleset moveri non potuit; proposuerunt, ut ferretur ad aecclesiam sanctorum Sixti et Sinicii, et nec sic moveri potuit. Tandem coacti, quoniam parva aecclesiola erat in honore beati martiris Cristofori, sed nullum corpus nominati sancti in ea iacebat, et in qua eique circumiacentibus atriis ex antiquo erat cimiterium Remensis aecclesiae, petierunt, ut Dominus declararet, si in eadem aecclesiola vellet illud corpus sanctissimum poni. Et sic tanta facilitate motum est feretrum, ut nullum onus portantes sentirent. Sepultum est autem illud venerabile corpus in eadem aecclesiola, in loco, ubi altare est in honore sanctae Genovefae, quae familiarissima extitit beato Bemigio. Quod manifestum est actum fuisse divina dispositione atque ipsius voluntate, ut, sicut res suo nomine adquisite iuxta sacras leges episcopio aecclesiae Remensis erant unitae, ita et que ipsius meritis erant
Abbreviated transcription (Latin):
phator ingentibus egregius. con¬
fessor officio. martyrquoq studio.
inuictus certamine. palmã quȩrers
sanguine. bratus athleta dĩ. quẽ
& si gladius persequentiũ non trc¬
git. dignitatẽ in artrrii non amisit.
Quem quia du contigit incorpore
uiuere. nccesse fuit &iam longio¬
ra carnis & diaboli ac prauorũ ho¬
minũ temptamenta tolerare.¬
Cȩterũ cum funus sc̃issimũ deferetur.
ad scpulturã uersus aeccłam scor.
martrrũ. timothei. & apollonaris.
secus aeccłam sc̃i cristophori mar¬
tyris. in loco ubi extunc & nunc
crux est posita. & ubi multa mira¬
cula ds postea prosc̃o remigio
ostendit. ita feretrũ est aggraua¬
tum. ut nullornõdo quocumq in¬
genio. uela quantiscumq hominibus
poss& moueri. Et stupentibus omib
ac petentibus dĩ omnipotentiã. ut
dignaretur ostendere in quo loco
eiusdẽ scĩ sui corpus uell& reponi:
designauerunt ad basilicã prefa¬
torũ martyrũ. & feretrũ moueri

Expanded text:
phator in gentibus egregius, conphator in gentibus egregius, confessor offitio, martyr quoque studio, invictus certamine, palmam querens sanguine, beatus athleta Dei, quem etsi gladius persequentium non tetigit, dignitatem martyrii non amisit. Quem quia diu contigit in corpore vivere, necesse fuit etiam longiora carnis et diaboli ac pravorum hominum temptamenta tolerareerum cum funus sanctissimum deferretur ad sepulturam versus ecclesiam sanctorum martyrum Timothei et Appollinaris, secus ecclesiam sancti Christophori martyris, in loco ubi ex tunc et nunc crux est posita, et ubi multa miracula Deus postea pro sancto Remigio ostendit: ita feretrum est aggravatum, ut nullo modo quocunque ingenio, vel a quantiscunque hominibus posset moveri. Et stupentibus omnibus, et petentibus Dei omnipotentiam, vel dignaretur ostendere, in quo loco ejusdem sancti sui corpus vellet reponi, designaverunt ad basilicam praefatorum martyrum, et feretrum moveri
Abbreviated transcription (Latin):
alterã accipiat stolã. beatã uidelicet
unã cũ anima resumpta glorifi¬
candi corporis inmortalitatẽ. Nam
quia patrũ antiquorũ uita quȩ usq
ad septingentos. & octingentos. ad¬
huc & iam &amplius protra hebat᷑
annos. propt̃ peccata in nobis con¬
tracta est: inseptuaginta. uelsi
multũ mannis octoginta. ita ut
septuagenarii longeui. & octogena¬
rii dicantur decrepiti. & quod
amplius fuerit iniã silicernus occu¬
p& labor & dolor. de illius actatis
eiusq similiũ prolixitate canit psal¬
mista. Ad huc multiplicabuntur in
senecta uberi. Quia cũ corui inta
differtur. semꝑ ininelius fortitudo.
producitur: eisq peraugnenta
temporũ crescunt &iã lucra meri¬
torũ. Pencautẽ pacientes sunt ut
adnuntient. quia cȩ lestia prardican¬
tes. tantorobustius aduersa tolerant.
quanto & pertollerantiã suã anima¬
rum. commoda locupletius repor¬
tant. sicut fecit sc̃s remigius trium¬

Expanded text:
alteram accipiat stolam, beatam videlicet alteram accipiat stolam, beatam videlicet una cum anima resumpta glorificandi corporis immortalitatem. Nam quia patrum antiquorum vita, que usque ad septingentos et octingentos, adhuc etiam et amplius protrahebatur annos, propter peccata in nobis contracta est in septuaginta, vel, si multum, in annis LXXX, ita ut septuagenarii longevi et octogenarii dicantur decrepiti, et quod amplius fuerit, in iam silicerniis occupet labor et dolor, de illius aetatis eiusque similium prolixitate canit psalmista: Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi: quia cum eorum vita differtur, semper in melius fortitudo producitur, eisque per augmenta temporum crescunt etiam lucra meritorum. Bene autem patientes sunt, ut adnuntient, quia caelestia praedicantes tanto robustius adversa tolerant, quanto et per tolerantiam suam animarum commoda locupletius reportant. Sicut fecit sanctus Remigius trium
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̃ flagella suscipiunt. post
flagella sublionit̃ ad requic̃ sucipiunt᷑.
Quod & in co dñs in prȩsenti uolens os¬
tendere: quasi pignus ȩternȩ lucis
antequã deceder&. uisũ ci restitiut
unde sicut & deamissione luminis
nomen dñi benedixit. Et non post
longũ spatuũ sciens ad ẽc diẽ sui tran¬
situs. per inissarũ celebrationẽ ac
sacrecommunionis largitionẽ uale¬
faciens & dans pacẽ filiis suis. post¬
quã peruginti & duos annos incleri¬
cali ordine. in episcopatu uero sep¬
tuaginta quattuor. continentissime
ac religiosissime fidelis seruus. &
prudens dño ministrauit. nona¬
gesimo seato aetatis suȩ anno idus
ianuarias sc̃i certaminis cursu con¬
summato fideseruata. cummulti¬
plici bonorũ operũ fructu. &
animarũ lucro. ut diudesidera¬
uit anima cęlos penrtrans. terrę
corpus reddidit. accipiens stolam
albã anime scilic& beatitudinẽ
sempiternã. donec in resurrectione

Expanded text:
humiliter flagella suscipiunt, post humiliter flagella suscipiunt, post flQuod et in eo Dominus in praesenti volens ostendere, quasi pignus aeternae lucis antequam decederet, visum ei restituit: unde, sicut et de amissione luminis, nomen Domini benedixit. Et non post longum spatium sciens adesse diem sui transitus, per missarum celebrationem, ac sacrae communionis largitionem, valefaciens et dans pacem filiis suis, postquam per viginti et duos annos in clericali ordine, in episcopatu vero 74 septuaginta et quatuor continentissime ac religioprudens Domino ministravit, nonagesimo sexto aetatis suae anno Idus Ianuarias, sancti certaminis cursu consummato, fide servata, cum multiplici bonorum operum fructu et animarum lucro, ut diu desideravit, anima caelos penetrans, terrae corpus reddidit, accipiens stolam albam, animae scilicet beatitudinem sempiternam, donec in resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
retributionis apparrat. in praesen¬
tis uitȩ nocte gaudere. Sedendũ
ergo prius est ut postrecte surga¬
mus. quia quisquis nunc sesponte
humiliat. hunc sequens gła exal¬
tat. Manducat autẽ panͦe doloris.
quia genuit in hac prregriaatione
& celesti desiderio ad aterna an¬
helat patriã. Condito siquidem
testamrnto cuius textũ ad exem¬
plũ episcoporũ. nr̃i uel futuri tẽ¬
poris qui illud legere uoluerint.
hinc opusculo subiungere utile
duximus. & dispositis omnibus
suis. quia ut scriptũ est uerus
agricola. omnẽ uitis uere palmitẽ
fructũ ferentẽ purgat. ut fructũ
plus afferat. oculorũ corporaliũ
lumme aliquandui est priuatos.
quatenus mentis. oculis intentiis
que superna sunt adque toto
desiderio anhelabat contem¬
plari ualeret. Is autẽ studebat
insue probationis. temptatione
semꝑ gratias agere. ymnis dĩ
& laudibus diebus ac noctibus uaca¬
re. fideli mente intelligens. qm̃ qui

Expanded text:
retributionis appareat, in praesenretributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus; quia, quisquis nunc se sponte humiliat, hunc sequens gloria exaltat. Manducat autem panem doloris, quia gemit in hac peregrinatione et caelesti desiderio ad aeternam anhelat patriam Ͻ. Condito siquidem testamento, cuius textum ad exemplum episcoporum nostri vel futuri temporis, qui illud legere voluerint, huic opusculo subiungere utile duximus, et dispositis omnibus suis –, quia, ut scriptum est, verus agricola omnem vitis verae palmitem fructum ferentem purgat, ut fructum plus afferat, – oculorum corporalium lumine aliquandiu est privatus, quatinus mentis oculis intentius quae superna sunt, ad quae toto desiderio anhelabat, contemplari valeret. Is autem studebat in suae probationis temptatione semper gratias agere, ymnis Dei et laudibus diebus ac noctibus vacare, fideli mente intellegens, quoniam qui
Abbreviated transcription (Latin):
somnũ. hȩc est hereditas dñi.
Omnis qui dormit in morte. per¬
dit hereditatẽ. Sed cum dederit
dilectis sis somnũ. hec est here¬
ditas dñi. quia electi dĩ postꝗ
peruenerint ad mortẽ. tunc in¬
ueniunt hereditatẽ. sicut sc̃s
remiguis terrenã derelinquers
hereditatẽ accepit Accernã: quia
oliua fructifera per lucida mise¬
ricordie opera extitit. indomo
uidelicet aeccła dĩ. unde spera¬
int iure in miscđia dĩ sui ueracite
dicens. Euerunt mihi lacrimţ mrr
panes dieacnocte: quia sicut corpus
saciatur depane. ita delacrimis
reficitur. anima: qm̃ ex inde sperat
remissionẽ peccatorũ habere
Dies uero & nox proscłi diuersitate
ponuntur. quia siue iprosperis
rebus siue in aduersis. desiderii sui
lacrimas dm̃ desiderans amma
fundit. sciens scriptũ. Uanũ est
uobis aute lucẽ surgere. surgite
postquã sederitis qui manducatis
panẽ doloris: Ante lucẽ quippe
surgere est priusquã claritas ȩt̃ nę

Expanded text:
somnum, haec est hereditas Domini. somnum, haec est hereditas Domini. Omnis qui dormit in morte perdit hereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini, quia electi Dei, postquam pervenerint ad mortem, tunc inveniunt hereditatem. Sicut sanctus Remigius terrenam derelinquens hereditatem accepit aeternam, quia oliva fructifera per lucida misericordiae opera extitit in domo, videlicet aecclesia Dei. Unde speravit iure in misericordia Dei sui, veraciter dicens: Fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte; quia sicut corpus satiatur de pane, ita de lacrimis reficitur anima, quoniam exinde sperat remissionem peccatorum habere. Dies vero et nox pro seculi diversitate ponuntur; quia sive in prosperis rebus sive in adversis desiderii sui lacrimas Deum desiderans anima fundit, sciens scriptum: Vanum est vobis ante lucem surgere; surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris. Ante lucem quippe surgere est, priusquam claritas aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
parentis pertra ducẽ semnus.
cuncti exeo geniti peccatũ eius
& mortẽ corporis propeccato illa¬
tã traxerunt. ita & genitalibus
horũ prae sumptor generati uin¬
dicta illat᷑a traxerunt. generan¬
tibus sustinerent. Et quia infemi¬
neo sexu non eratibi uindicta.
similis in membris similibus mon¬
strarctur. sicut perguctur primę¬
matris gustus. illicitus transiens
ad praeuaricatricis sũbolẽ diriua¬
uit inculpã. sic & ad genitas de
hac stirpe propagaretur ignomi¬
niosa. hereditas. Post prȩmissas¬
autem &alias multas uirtutes
quas dns perhunc scm̃ suũ ope¬
rari dignatus est. gemitus & sus¬
piria illius exandiens quibus dice¬
bat. quando ueniã & parebo ante
faciẽ dĩ satiabor dũ manifestabitur
gła eius. reuelauit ei dñs consolas.
illũ imminere diẽ obitus sui. Qua
dere scđm sacros canones testam̃tũ
rerũ suarũ condidit. adheredita¬
tẽ illã festinans: dequa propheta
dicit. Cum dederit dilectis suis

Expanded text:
parentis, per traducem seminis, parentis, per traducem seminis, cuncti ex eo geniti peccatum ejus, et mortem corporis pro peccato illatam traxerunt, ita et genitalibus eorum praesumptorum generati, vindictam illatam generantibus sustinerent. Et quia in femineo sexu non erat, ubi vindicta similis in membris similibus monstraretur: sicut per gumatris gustus illicitus transiens, ad prevaricatricis sobolem dirivavit in culpam, sic et ad genitas de hac stirpe propagaretur ignominiosa hereditas. Veluti pautem et alias multas virtutes, quas Dominus per hunc sanctum suum operari dignatus est, gemitus et suspiria illius exaudiens, quibus dicebat: Quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Satiabor, dum manifestabitur gloria eius', revelavit ei Dominus, consolans illum, imminere diem obitus sui. Qua de re secundum sacros canones testamentum rerum suarum condidit, ad hereditatem illam festinans, de qua propheta dicit: Cum dederit dilectis suis
Abbreviated transcription (Latin):
uiri ponderosi fiant. & femint
guttur nosȩ sirit. Quod ita imple¬
tum est. Namusq ad tempora
Karoli magni imperatoris. qui
lissima occiderunt: extermina¬
uit auctoribus interfectis. & con¬
sentientes perdiuersas proum¬
tias dispergi. atq perpetuo exilio
condem pnari fecit . & decȩteris
uillis episcopii remensis eandẽ
uillã restaurari precepit. ita uiri
& femine multati permanserunt.
sicut sc̃i uiri sententia promulga¬
uit. Quos dã &iã decorũ proge¬
niae qui tunc fuga lapsi. cũ alu
dispergebantur remanserunt.
& ad eande uillã redierunt.
nos hanc uindictae sustinentes
sententiã uidimus. sieut &giezi
cum domo sua maledictione
helisȩi lȩpra multatus est.
Apte quidẽ sententia uiri dĩ spũ
eius repleti. quo sicut prȩsentes
uidit. ita posteros eorũ rebelles
ac seditios prȩuidit. uindictã
huiusmodi prȩsumptores non
solũ inseuerũ & ingenere con¬
traxerunt. ut sicut peccato primi

Expanded text:
viri ponderosi fiaut et feminae viri ponderosi fiaut et feminae gutturnosae sient. Quod ita impletum est. Nam usque ad tempora Karoli Magni imperatoris, qui lissima occiderunt, exterminavit, et auctoribus interfectis, consentientes per diversas provincias dispergi atque perpetuo exsilio condemnari fecit, et de caeteris villis episcopii Rhemensis eamdem villam restaurari praecepit: ita viri et feminae multati permanserunt, sicut sancti viri sententia promulgavit. Quosdam etiam de eorum progenie, qui tunc fuga lapsi, cum alii dispergebantur, remanserunt, et ad eamdem villam redierunt, nos hanc vindictae sustinentes sententiam vidimus, sicut et Giezi, cum domo sua, maledictione Elisei, lepra multatus est . LIX. Apte quidem sententia viri Dei, spiritu ejus repleti, quo sicut praesentes vidit, ita posteros eorum rebelles ac seditiosos praevidit: vindictam hujusmodi praesumptores non solum in se, verum et in genere contraxerunt: ut sicut peccato primi