comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meo qr in ipso uiuificasti ine. Eece enĩ ad hoc missus ẽ
angłs ad uirginẽ. Oadmirandam ce om̃i honore dignis¬
simã uirginem. Ofeminã singłarit̾ ueneraudam: super
om̃s feminas ad mirabilem: parentũ reꝑatrieẽ. posteroꝵ
uiuificatricẽ. Missus est inquid angłs ad uirginẽ Ugi¬
nemn carne. uirginẽ mente: uirginem ꝓfessione: uirginẽ

Expanded text:
ficasti me. Ecce enim ad hoc missus est angelus ad Virginem, O admirandam et omni honore dignissimam Virginem! o feminam singulariter venerandam, super omnes feminas admirabilem, parentum reparatricem, posterorum vivificatricem! 4. Missus est, inquit, angelus ad Virginem. Virginem c
Abbreviated transcription (Latin):
clacũ dare locũ suis cultorib. Meliꝰ est eñi ei exalare
sp̃m. quã dĩ filui denegare: et eũ confitentib impe
celo ut ceperã. Uale uir dĩ: &. mem̃ito mei. Cũ hanc
eplam legisset crisogonꝰ: oratione facta cũ multis con¬
ti tͥ int̾ pcellas & turbines mundi: cito suꝑ undas

Expanded text:
um dare locum suis cultoribus. Melius est enim ei exhalare um dare locum suis cultoribus. Melius est enim ei exhalare spiritum quam Dei Filium denegare et eum confitentes impedcebo, ut coeperam. Vale, vir Dei, et memento mei. » Cum hanc epistolam legisset Chrysogonus, oratione facta cum multis conti tibi inter procellas et turbines mundi, cito super undas
Abbreviated transcription (Latin):
textus. Sc̃o confessori xp̃r crisogono: anastasia. licet
nissima semꝑ uixissa& ꝓbat᷑ & casta. Hec me inter
ipsa cunabula. fecit fieri. xp̃iauã. Post cuiꝰ excessũ.
sacrilegi iugũ mariti suscepi: cuiꝰ dõ miserante tho¬
rũ mentita in firmitate declinans: die noctuq dñi
nr̃i iħu xp̃i amplector uestigia. Cũ iste patͥmoni¬
ũ meũ ex qͦ illustrat᷑. cũ indignis ac turpib idola¬
tris ex hauriat: me quoq ueluti magã atq sacͥlega
custodiȩ t᷑a gͣuissimȩ mancipauit: ut uitã me
corporalẽ amittere suspicer. Nichil enĩ suꝑẽ: nisi ut ͦel¬
amisso spũi morti succumbã. Inqua morte licet glorier.
uelde conterit᷑ quia opes meȩ quas ego om̃s ex asse dõ
uouerã. alienis ãdõ & turpib inseruuit. Et selerrco de¬
p̃cor te homo dĩ ut instanter cd̃m dep̾ceris. ut aut
ad fidẽ suã uenturũ si p̾uidet publiũ: aut sip̃uidet
eũ in hac crudelitatis ꝑuersitate mansurũ. iubeat ei¬

Expanded text:
t: « Sancto confessori Christi Chrysogono, Anastasia. Licet nissima semper vixisse probatur et casta. Haec me inter ipsa cunabula fecit fieri Christianam. Post cujus excessum sacrilegi jugum mariti suscepi. Cujus, Deo miserante, thorum mentita infirmitate declinans, die noctuque Domiisti amplector vestigia. Cum iste patrimonium meum, ex quo illustratur, cum indignis et turpibus idololatris exhauriat, me quoque veluti magnam atque sacrilegam custodiae tam gravissimae mancipavit, ut vitam me corporalem amittere suspicer. Nihil enim superest, nisi ut, emisso spiritu, succumbam; in qua morte licet glorier dens mea valde conteritur, quod opes meae, quas ego ex asse Deo voveram, alienis a Deo et turpibus inserviunt. Et idcirco deprecor te, homo Dei, ut instanter Dominum depreceris, ut aut, ad fidem suam venturum si praevidet Publium, sinatnsurum, jubeat e
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑ eam se nobis dedit in prȩciũ Merito beata maria singu¬
lari anobis prȩconiõ attollitur: quȩ singłare cõmertiũ mundo
prȩbuit. Merito inter feminas tunc etiã letabatur: cũ singłarẽ
medicinã pudico aluo gestabat. Sentiebatꝰ pͥonidera uentris: quȩ
pudorẽ non ꝑdiderat castitatis: Mirabatur partus insignia: quȩ
nulla nouerat uiri contagia. Obene fȩconda uirginitas: quȩ
nouo inauditoq genere & mater dici possit & uirgo. Peperit
eũ aquo concepit: portauit a quo creata extitit Siquidẽ ipse est
auctor marae: qui est ortus ex maria: sic in enarrabili modo. be-¬
ata mania. & materi& uirgo est: dũ fructus peregrinationis ex¬
titit. in tegritas. expendium non incurrit. Apud quã ita cȩ¬
lestis prouidentia negocu ipsius condicionẽ disposuit: ut ma¬
gis ob ȩlientiã. ex hiberet minandato. cũ honouficentiam suã¬

Expanded text:
quod per eam se nobis dedit in pretium. Merito beata Maria singuquod per eam se nobis dedit in pretium. Merito beata Maria singulari a nobis praeconio attollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Merito inter feminas tunc etiam laetabatur, cum singularem medicinam pudico alvo gestabat. Sentiebat quidem pondera ventris, quae pudorem non perdiderat castitatis. Mirabatur partus insignia, quae nulla noverat viri contagia. O bene fecunda virginitas, quae novo inauditoque genere, et mater dici possit et virgo! Peperit eum a quo coepit, portavit a quo creata exstitit; siquidem ipse est auctor Mariae, qui est ortus ex Maria. Sic inenarrabili modo beata Maria et mater virgo est, dum fructus peregrinationis exstitit, et integritatis dispendium non incurrit. Apud quam ita coelestis providentia negotii ipsius conditionem disposuit, ut magis obedientiam exhiberet in mandato, cum honorificentiam
Abbreviated transcription (Latin):
uerites fr̃s dilectissimi auctori nr̃o multũ nos debere
conditos plus redemptos. redemptionis nr̃ȩ comertium
ueneremur. & illũ sacratissimũ uterũ ex quo homini
ds̃ unitus apparuit. & si non honoremus meritis. saltẽ celebremꝰ
obsequus Scientes erroris nr̃i tenebras partim eius fulgore res-¬
persas. quia quod ꝑpastoris neglegentiã primȩ matrisi contum ax
arrogãtia quã gula ꝑdiderat: huiꝰ sacrȩ uirginis partus non solũ
restaurauit dirita. s etiam tribuit. sempiterna. Et idcirco cunc¬
tis prȩconiis ueneremur auctricẽ: quȩ dũ auctorẽ suũ concepit:
tes aspiciat: ipsa inter cursus mundiales continua oratione con-¬
foueat. Neq enĩ dubiũ illã quȩ meruit ꝓliberandis prȩciũ: posse
liberatis impertiri suffragium. Nr̃a inter hȩc oratio ugis ad dñm
dirigatur: ut qui ꝓ honore nominis sui uiscera illa quȩ sanctifi¬
cata intrauit. sedulitate debita uenerem: ꝓsit nobis ad remedut

Expanded text:
ratres dilectissimi, auctori nostro multum nos debere conditos, plus redemptos, redemptionis nostrae commercium veneremur, et illum sacratissimum uterum, ex quo homini Deus unitus apparuit, etsi non honorificamus meritis, saltem celebremus obsequiis; scientes erroris nostri tenebras, partim ejus fulgore respersas, quia quod protoplastorum negligentia primae matris contumax tam arrogantia quam gula perdiderat, hujus sacrae Virginis partus non solum restauravit diruta, sed etiam tribuit sempiterna. Et idcirco cunctis praeconiis veneremur auctricem, quae dum auctorem suum concepit, tes aspiciat, ipsa inter cursus mundiales continua oratione confoveat. Neque enim dubium illam quae meruit pro liberandis dare pretium, posse liberatis impartiri suffragium. Nostra inter haec oratio jugis ad Deum dirigatur, ut qui pro honore nominis sui viscera illa quae sanctificavit intravit, nosque sedulitate debita veneramur, prosit nobis ad remedium,
Abbreviated transcription (Latin):
adductis chionia & agape: dixͣ eis. Nyrena quantũ apparet
iunior uobis est. & ur̃o exẽplo & doctͥna decepta. diuina ĩsa
contẽpnit: lło eã ddistuli ut ur̃o exitu t̾rita possit absolui.
& iccireo offerte diis libamina. sic̃ & nos qͥ deuoti sumꝰ re¬
gib. Agapes respondit. Insuꝑabił ẽ fides nr̃a. dicit ei si¬
sinniꝰ. Tu qͥd dicis chyonia. Chyonia res pondit. fides
nr̃a ĩmutabilis ꝑseuerat. Sisinniꝰ dix̃. Nũqͥd st̃ apua uoꝰ¬
absconditi. unde nũꝗͣ poter̃ ꝓferri ab hostib xp̃i. Sisimiuꝰ
dix̃. Qͥs uob dedit consiliũ ad istã calamitatẽ deuenire:
F amule dĩ responder̃. Calamitas qͥdẽ tẽporał ẽ: s ex ipsa ca-¬
lanutate gła nascit᷑ sẽpit̾na. Sisiniꝰ dix̃. Implete p̃ceptum
regis: & sacrificate. Agapes et chionia responder̃. Nos dõ sa

Expanded text:
ductis chyonia . et agapen . dixit eis.| Erene quantum apparet ductis chyonia . et agapen . dixit eis.| Erene quantum apparet iunior uobis est . et uestrum| exemplo et doctrina decepta . diuina iussa contemp| nit . et ideo ea distuli ut uestro exitu . territa . possit ab| solui Et idcircum offerte dies libamina . Sicut et nos| qui deuoti sumus. Agapae respondit . insuperabilis est fidis nostra. Dicit sisinius . tu quid dices . chyonia| respondit . fides nostra . inmutabilis perseuerat . sisin| nius . dixit numquid sunt abud uoabsconditi. Vnde numquam poterunt proferri ab| hostebus christi. Sisynius dixit . quis uobis dedit consilium .| ad sta calamitatem deuenire famola dei. Respondit| calamitas quidem temporalis est . sed ex ipsa calami| tate gloria nascitur sempiterna. Sisinius dixit im| plite praeceptum regis . et sacrifecatae Agapae . Et| chi
Abbreviated transcription (Latin):
positꝰ ollas & sartagines fuisset amplexus. Cecerũ eo tepore
quo ab officiͦ i suo relinquebat᷑. ã cunctis sꝑnabat᷑. a suiͥs
etiã lugebat᷑. mens in eo sana erat: s soli ocłi eiꝰ tenebant᷑
psallentes: uissit eas expoliari. ut nuda corpora earũ aspi¬
ceret. Cũq missa fuisset manꝰ ut expoliarent᷑. ita fixe erant
res erarũ adcarnẽ: ut putarent᷑ ipsa uestim̃ta ẽẽ. coria cor-¬
poꝵ. erarũ. In hac aut̃ intentione attonita intentꝰ p̾ses dul¬
ut etiã apulsantibꝰ excitari ñ posset. Qui sublatꝰ inde in
sella dormiens: tunc exꝑgefactus est. cũ suã domũ fuisset in¬
eͦductus. audiens aut̃ ĩꝑator uniu̾sa quȩ acciderant. dedit
comitẽ sisinniũ qͥ eas audiret. Cui cũ fuissent p̾sentate. uo¬
cauit ad se itnã & dixit ei. Quod tͥ nom est: Que respondit
potentis ancilla. Tunc sisinmiꝰ uissit eã incarcerẽ redigi. Et

Expanded text:
positus . ollas . et sartaginis fuis| sit amplexus . ceterum . eo tempore positus . ollas . et sartaginis fuis| sit amplexus . ceterum . eo tempore quo ab officium re| linquebatur . a cunctis spernebatur . ad suis lugiba| tur . mens in eum sana erat . sed suli oculi tenebantur| psallentis . iussit eas expoliare . ut nu| da corpora earum aspiceret. Cumque missa fuisset| manus ut expoliarentur . ita fixe erant res earum| ad carnem . ut putarentur ipsa uestimenta esse coria| corporum earum . in hac autem intentione attonite in| tentus praesis dul. ut etiam a pulsanti| bus excitare non possit qui sublatus inde . in sella dormi| ens. Tunc expergefactus est . cum in sua domum fuis| sit introductus. Audiens autem imperatur uniuersa| quę acciderunt . dedit comitem . Sisinium . qui eas au| diret. Cui cum fuisset praesentate . uocauit ad se| unam . et dixit ei quod tibi nomen est. Quae respondit| et dei| omnipotentis ancillam. Tunc sisinius . iussit ea in car| cire recipi . et
Abbreviated transcription (Latin):
se ab officiali suo ẽẽ contẽptũ atq derelictũ: nesciens qͥd̾ de
eo actũ fuisset. ñ ẽ. reu̾sus indomũ suã. s cępit concito cͣsu
ire ad placiũ clicens.  sternã me inuictissimis ĩꝑatorib:
& clicã me ab officiali meo ita ludibrio habitũ: atq cũ irris¬
one & clamaorib derelictũ. Cũq pͥmo mane aꝑtũ eẽt pala¬
tiũ. & ille totꝰ caccabatꝰ &. scissus ante regiã appariusset. &
intꝰ uellet intͣre: alii uirgis. alii pugnis. alii exsufflanteᷤ
infaciẽ eiꝰ. eũ ĩpingebant. le alii redentes. alii irascentes.
ĩpingebant eũ expellentes & iux potuer̃t eũ ad domũ
suã serui eiꝰ. ꝑducere. dicentes ei recipe te. Clauserat
tur enĩ illi qd̵ totꝰ minidꝰ incedens: niueis ẽẽt uestim̃tis
indutꝰ. Om̃s aut̃ sui. siue uxor siue ancille. excapillate
i nocc᷑sũ eiꝰ uenert̃. Dicebat᷑ eni ademone corilisus. mente
sua nͥeẽ. Ille aut̃ tãdu mente sua ñ fuerat: quãdu int̾

Expanded text:
se ad officio| suo contemtum . atque derelictum nesciens quid de eo actum| fuisset . non est reuersus ad domum suam . sed coepit con| cito cursum ire ad palacium dicens . prosternam me| inuictissimis imperatoribus . et dicam me ab officio meo| Ita ludibrio habitum . atquo cum inrisionem et clamore| bus derelictum. Cumque primo mane apertum esset| palacium . et ille caccauatus et scissus ante regiam| paruisset . atque intus uellit intrare . alii uirgis .| alii pugnis . alii exsufflantes in facie eius eum inpinge| bant . et alii inridentes . alii . irascentes . eum inpingebant| et uix potuerunt eum ad domo suam serui eius perduci| re dicentes . tur enim illi quod totus montus incidens . niueis| esset uestimentis indutus. Omnis autem sui . siue uxor .| siue ancillae . expedite in occursum eius uenerunt .| dicebatur enim ad demonem conlisus . mente sua non| esse. Ille autem tamdium mente suam non fuerat .| quamdium intus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ honorẽ uͥtutib. s uͥtutes honori. eo scĩorẽ qͦ supiorẽ
me existimo. Uideas plerosq in eccła de ignobilibꝰ no¬
biles: de pauꝑib diuites factos subito intumesc̃̾e. pristi¬
ne obliuisei abiectiois. genꝰ quoq suũ erubesc̃e. ceinsi¬
mo deddignari parentes. Uideas e hoĩes pecuniosos ad
nert̃. qd̾q si audeo dic̾e ad epti st̃ nũmis.
attͥbuere meritis. Omitto aũ cle his quos
excecat ambitio: oe honor ipse suꝑbiendi eis
pã ñ nullos in scola humilitatis. supbiã magis ad liscẽ.
ac sub alis mitis humiłq magist̾ grauiꝰ insolesc̃e.: &
impatientes ampliꝰ fieri in claustͦ. qũã fuissent ĩ scło.¬

Expanded text:
non honorem virtutibus, sed virtutes honori, eo sanctiorem, quo superiorem me aestimo. Videas plerosque in Ecclesia de ignobilibus nobiles, de pauperibus divites factos, subito intumescere, pristinae oblivisci abjectionis: genus quoque suum erubescere, et infimos dedignari parentes. Videas et homines pecuniosos  al. perniclosos. anerunt; quodque si audeo dicere adepti sunt nummis, attribuere meritis. Omitto autem de his quos excaecat ambitio, et honor ipse superbiendi eis mpam nonnullos in schola humilitatis superbiam magis addiscere, ac sub alis mitis humilisque magistri gravius insolescere, et impatientes amplius fieri in claustro, quam fuissent in s
Abbreviated transcription (Latin):
quod delectabat. Si uero peccaui qd ꝓpriam mag̾
ex hoe excitari deuotionem quã communẽ quesie¬
rim utilitatẽ : potens erit pia uirgo apd suũ mise¬
ricordem filium. hoc meũ excusare peceatũ: eui
hoc meũ qualecũq opusculum deuotissime desti¬

Expanded text:
quod loqui delectabat. Si vero peccavi, quod propriam magis quod loqui delectabat. Si vero peccavi, quod propriam magis ex hoc excitarim devotionem, quam communem quaesierim utilitatem: potens erit pia Virgo apud suum misericordem Filiam hoc meum excusare peccatum, cui hoc meum qualecumque opusculum devotissime desti
Abbreviated transcription (Latin):
fieri nec indigebat. dignetur in me: dignetor
& michi fieri scłm uerbum tuum. Fiat quiclem
generaliter omni mundo: s specialiter fiat michi
scđm uerbum tuum. ames.¬
ectionem euuangłicam exposui sicut potui.
nec ignoro quod non om̃ib placebit. ẜ scio
me ob hãc rem multoꝵ fore indigna.¬
tioni obnorium. Et aut iudicabor
supfluus aut p̃sumptor. quod
uidelicet post patres qui hune
ipsũm plenissime exposuerunt.
ruursus in eoͣdem nouus expositor anisuis. sie pat
mittere manum. Sed si quid dietum ẽ post patres
quod non sit contra patres: nec patribus arbitror nec
euiquam discipleicere debere. Ubi autẽ dixi quod
a patrib accepi : dum sic absit tipus presumptioĩs
ut non desit fructus deuotionis: patient̃ audiam
de suꝑfluitate causantes. Nouerint tam̃ qui me
tanquã de ociosa & non necessaria explanatione
sugillant non tam intendisse exponere euu̾głm:
quam de euuangłio querere occasionem loquendi

Expanded text:
fieri, nec indigebat, dignetur in me, dignetur fieri, nec indigebat, dignetur in me, dignetur et mihi fieri secundum verbum tuum. Fiat quidem generaliter omni mundo, sed specialiter fiat mihi secundum verbum tuum. Eectionem evangelicam exposui, sicut potui: nec ignoro quod non omnibus placebit. sed scio me ob hanc rem multorum fore indignationi obnoxium; et aut judicabor superfluus, aut praesumptor, quod videlicet post Patres, qui hunc ipsum locum plenissime exposuerunt, rursus in eodem novus expositor ausus fuerim mittere manum. Sed si quid dictum est post Patres quod non sit contra Patres; nec Patribus arbitror, nec cuiquam displicere debere. Ubi autem dixi quod a Patribus accepi, dum sic absit typhus praesumptionis, ut non desit fructus devotionis, patienter audiam de superfluitate causantes. Noverint tamen qui me tanquam de otiosa et non necessaria explanatione suggillant, non tam intendisse exponere Evangelium, quam ex Evangelio sumere occasionem loquendi
Abbreviated transcription (Latin):
ro de carne mea scdm uerbũ tuum. Fiat michi
obseero uerbũ non ꝓlatũ qd transeat: s concep¬
cũ ut maneat. carne uidelicet indutũ non aere. fiat
mͥ non tantũ audibile aurib. s & uisibile oclis. pal¬
pabile manib gestabile humeris. Nec fiat mͥ uer¬
bũ scriptũ &e mutũ: s incarnatũ & uiuum. Hoe
est non mutis figuris in pellib exaratũ mortuis.ͤ¬
s in forma humana meis castis uiscerib uiuacit᷑
quo nemini ante me factũ est. nemini post me sa¬
ciendũ. Porro multiphariã multisq modis olim
as locutus est patrib in ꝓpħis: & aliis quiclem
in aure. aliis in ore: aliis etiã in manu factũ ẽẽ
uerbũ dñi memorat᷑ : mͥ autẽ oro ut & in utero
fafiat urta uerbum tuum. Nolo ut fiat michi
aut declamatorie p̃dicatũ. aut figuralits sigm¬
ficatũ aut ymaginatorie sompniatum:.  silent
inspiratum. ꝓsonaliter incarnatum. corpor aliter
inuisceratum. Uerbum gͥ quod in se nec pocerat

Expanded text:
ro de carne mea secundum verbum tuum. Fiat, obsecro, mihi verbum, non prolatum quod transeat, sed conceptum ut maneat, carne videlicet indutum, non aere. Fiat mihi non tantum audibile auribus, sed et visibile oculis, palpabile manibus, gestabile humeris. Nec fiat mihi verbum scriptum et mutum, sed incarnatum et vivum: hoc est, non mutis figuris, mortuis in pellibus exaratum - sed in forma humana meis castis visceribus vivaciter quo nemini ante me factum est, nemini post me faciendum. Porro multifariam multisque modis olim Deus locutus est Patribus in prophetis; et aliis quidem in aure, aliis in ore, aliis etiam in manu factum esse verbum Domini memoratur: mihi autem oro ut in utero fiat juxta verbum tuum. Nolo autem ut fiat mihi aut declamatorie praedicatum, aut figuraliter significatum, aut imaginatorie somniatum; sed silenter 755 inspiratum, personaliter incarnatum, corporaliter invisceratum. Verbum igitur, quod in se nec poterat
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarii multũ formidant. in mollitie uesti¬
m̃toꝵ pacis potiꝰ p̃ferentes indiciũ ultro
se hostib sũ sanguine tradunt inermes
epta denuo sectari studia scłariũ: canes efficim᷑ re¬
uertentes ad uomitũ. Audiamꝰ itaq qͦtqt tales sumꝰ
quod illa respondĩt q̃ cłi mat̾ eligebat᷑: s humilita

Expanded text:
adversarii valde formidant, in mollitie vestiadversarii valde formidant, in mollitie vestimentorum pacis potius praeferentes indicium, ultro se hostibus sine sanguine tradunt inermes.epta denuo sectari studia saecularium, canes efficimur revertentes ad vomitum. 11. Audiamus itaque, quotquot tales sumus, quid illa responderit, quae Dei mater eligebat
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ab oĩb honores contẽpnunt᷑. Uideo & alios qd̾ ñ sñ
dolore uicłi debet. pꝰ agg̃ssã mͥ. militiã rurso scłarib
magna cura erig̾e muros &e neglig̾e mores: sub p̃tertu
qͦq cõmunis utilitatis. u̾ba uende̾ diuitib. & matͦnis
salutatioẽs: s & contͣ sui ĩꝑatoris eclictũ ꝯcupiscere
aliena. & sua cũ lite repet̾e: ñ audientes apłm ex ĩpio
regis tubucinantẽ. hoc ipsũ inqͥd delictũ ẽ ĩuob̃: qd̾
mundũ sͥ & se mundo crucifixert̃: ut qͥ antea uix ĩ suo
uico ł oppĩo cogniti fuerint mͦ eͥc̃euntes ꝓuincias & eu¬
rias frequentantes. regũ noticias. & principũ famili-¬
arites assecuti st̾: Qd de ipso habitu dicã in qͦ iã ñ
calor s eolor reqͥrit᷑: mag̾q cultui uestiũ ꝙͣ uͥtutum
insistit᷑: Pudet dic̾e iuncunt᷑ in suo studio mulierele. qñ
a monachis p̃ciũ affectat᷑ ĩ uestib ñ necessitas: nec saltim
forma religionis retenta. ĩ habitu ornari ñ armari appe

Expanded text:
temnuntur. Video et alios quod non sine dolore videri debet post aggressam Christi militiam, rursus saecularibus um magna cura erigere muros, et negligere mores: sub praetextu quoque communis utilitatis, verba vendere divitibus, et matronis salutationes: sed et contra Imperatoris sui edictum concupiscere aliena, et sua cum lite repetere; non audientes apostolum ex imperio Regis tubicinantem: Hoc ipsum, inquit, delictum est in vobis, quod mundum sibi, et se mundo crucifixerunt, ut qui antea vix in suo vico vel oppido cogniti fuerant, modo circumeuntes provincias et curias frequentantes, regum notitias, principumque familiaritates assecuti sint? Quid de ipso habitu dicam, in quo jam non calor, sed color requiritur; magisque cultui vestium, quam virtutum insistitur? Pudet dicere! vincuntur in suo studio mulierculae, quando a monachis pretium affectatur in vestibus, non necessitas: nec saltem forma religionis retenta, in habitu ornari, non armari appet
Abbreviated transcription (Latin):
dicit fiat mͥ ẜ u.t: mag̾  intelligenda ẽ affectum
expͥm̃e desidantis qm effectũ reqͥr̾e more dubitan¬
tis. Quãꝙͣ nil obstat intelligi.fiat ẽẽ u̾bũ oratiois.
Nemo qͥppe orat. nͥ qd̾ credit & sperat. Uult aũ a se
posuit pꝰ pollicet᷑. ut ex ꝓmissiõe deuotio excitet᷑.
sicqͣ gratis dat᷑rꝰ erat. deuota oratio ꝓmereat᷑. Sic
piꝰ dñs qͥ om̃s hoĩes uult saluos fieri. merita nob̾st᷑
extor quet a nob̾: & dũ nos p̃uenit tribuendo quod
retribuat. gratis agit ne gratis tribuat. hoc utiq
prudens uirgo intellexit. qñ p̃uenienti se muneri
gratuite ꝓmissioĩs: uinrit meritũ sue oratioĩs: fiat mͥ¬

Expanded text:
dum verbum tuum, magis intelligenda est affectum exprimere desiderantis, quam effectum requirere more dubitantis. Quanquam nil obstat intelligi, fiat, esse verbum orantis. Nemo quippe orat, nisi quod credit et sperat. Vult autem a se io excitetur: sicque quod gratis daturus erat, devota oratio promereatur. Sic pius Dominus, qui omnes homines vult salvos fieri, merita nobis extorquet a nobis: et dum nos praevenit tribuendo quod retribuat, gratis agit, ne gratis tribuat. Hoc utique prudens Virgo intellexit, quando praevenienti se muneri gratuitae promissionis, junxit meritum suae orationis: fiat
Abbreviated transcription (Latin):
uenit nẽ ut uͥginał sĩplicitas obliuiscat᷑ pruden¬
tiã: in hac solare ne timeat prudens uͥgo p̃sũp¬
tionẽ: qr oe si grata in silentio uerecundia t mag̾ tñ
nc̃ ĩ u̾bo pietas necessaria. Api uͥgo b̾a cor fidi: la¬
pulsat ad hostiũ. O site morante ꝑtransierit. & rur¬
ꝯfessionẽ. Ecce inqͥt ancilla dñi. fiat mͥ ẜ u̾bũ tuũ¬
Sep solet ẽẽ grẽ diuine familiaris uͥtꝰ humilitas
Ds̃ enĩ supb resistit: humilib aũ cdat grãm. Humi¬
litas gͥ respondet᷑. ut sedes grẽ p̃paret᷑. Ecee inqͥt
ancilla dni. Que ẽ hec tã sublimis humilitas: que
cedẽ ñ nouit honoribꝰ. insolesc̃̾e gła nescit: Mat ddi
eligit᷑. &e ancillã se nominat: Non mediocris re¬
uera humilitatis insigne: nec oblata tanta gła obluiis¬
ei humilitatẽ. Non magnũ ẽẽ humilẽ ĩ abiectiõe: mag¬
na ꝓrsus ce rara uirtꝰ humilitas honorata. Si me mise¬

Expanded text:
venit nunc ut virginalis simplicitas obliviscatur prudenvenit nunc ut virginalis simplicitas obliviscatur prudentiam. In hac sola re ne timeas, prudens Virgo, praesumptionem: quia, etsi grata in silentio verecundia, magis tamen nunc in verbo pietas necessaria. Aperi, Virgo beata, cor fidei, lapulsat ad ostium. O si te morante pertransierit, et rurconfessionem. 9. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundu divinae familiaris virtus humilitas. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Humiliter ergo respondet, ut sedes gratiae praeparetur. Ecce, inquit, ancilla Domini. Quae est haec tam sublimis humilitas, quae cedere non novit honoribus, insolescere gloria nescit? Mater Dei eligitur, et ancillam se nominat. Non mediocris revera humilitatis insigne, nec oblata tanta gloria oblivisci humilitatem. Non magnum est esse humilem in abjectione; magna prorsus et rara virtus, humilitas honorata. Si me mise
Abbreviated transcription (Latin):
rex ae dñs. quantũ concupiũ decorẽ tuũ tantũ
desid̾at & responsioĩs assensũ: in qua nimirũ
ꝓposuit saluare mundũ. & cui placuisti in silen¬
tio ia mag̾ placeb̾ ex u̾bo. cũ ipsi tͥ clamet ẽ celo.
Opulera int̾ mulieres fac me audire uocẽ tuã
Si gͦ eũ cufacias audire uocẽ tuã: ipse te faciet ui-¬
dere salutẽ nr̃am. Nũqͥd ñ ħ ẽ qd̃ q̃rebã. qd̾ gemebas
qd dieb ac noctib orando suspirabas: Ed gꝰ Tues
eui hoc ꝓmissũ ẽ. an aliã expectamꝰ: Inimo tu ipsa
ñ alia. Cu inꝙͣ illa ꝓmissa. illa expectata. illa desi¬
disposuit opari salutẽ ĩ medio t̾̃re. Ed ab alia spers
itaq citiꝰ angło: immo ꝑ angłm dno. Responde ubũ
& suscipe u̾bũ. ꝓfer tuũ: & concipe diuinũ. Emit¬
te transitoriũ: &e ãplect̾e sẽpit̾nũ. Qd tarclas: Qid
trepidas: Crede. confitere. & suscipe. Sumat humi¬
litas audaciã:÷ uerecundia fiduciã. nullatenꝰ con¬

Expanded text:
it decorem tuum, tantum desiderat et responsionis assensum: in qua nimirum proposuit salvare mundum. Et cui placuisti in silentio jam magis placebis ex verbo, cum ipse tibi clamet e coelo: O pulchra inter mulieres, fac me audire vocem tuam. Si ergo tu eum facias audire vocem tuam, ipse te faciet videre salutem nostram. Nunquid non hoc est quod quaerebas, quod gemebas, quod diebus et noctibus orando suspirabas? Quid igitur? tu es cui hoc promissum est, an aliam exspectamus? Imo tu ipsa, non alia. Tu, inquam, illa promissa, illa exspectata, illa desir ante saecula disposuit operari salutem in medio terrae. Quid ab alia sperasitaque citius angelo, imo per angelum Domino. Responde verbum, et suscipe Verbum: profer tuum, et concipe divinum: emitte transilorium, et amplectere sempiternum. Quid tardas? quid trepidas? Crede, confitere, et suscipe. Sumat humilitas audaciam, verecundia fiduciam. Nullatenus con
Abbreviated transcription (Latin):
obũbrabit tͥ s etiã id qd̾ cde tua suba ⁊ sotiabit tͥ ex hoc¬
iam uocabit᷑ filiꝰ di: quẽadmodũ & is qͥ a pacͤ ẽ añ scła
genitꝰ. tuuꝰ qͦq amodo reputabit᷑ filiꝰ. Sic aũ & qd̵ natũ
est ex ipso erit tuus ⁊ ce qd ex te nascet᷑ erit eiꝰ: ut tñ ñ sit̃
duo filii s unꝰ. Et sicet aliud quidẽ ex te aliud ex illo
tam̃to: Credo quia ñ habuit qͥd ꝓpͥe. digne ue nomi¬
naret ułd̾ eximuĩ alld̾ magnificũ. ilłd̾ reuerendũ: qd̾
de purissima uideł uirginis carne. cũ sua aĩa unico
patris erat uiiendũ. Si dic̾et sc̃a caro uł sc̃s ħ̾o ł sc̃s¬

Expanded text:
tibi ex hoc vocabitur Filius Dei. Quemadmodum et is qui a Patre est ante saecula genitus, tuus quodammodo reputabitur Filius. Sic autem et quod natum est ex ipso erit tuus; et quod ex te nascetur ejus; ut tamen non sint duo filii sed unus. Et licet aliud quidem ex te, aliud ex illo tamento? Credo quia non habuit quid proprie digne nominaret illud eximium, illud magnificum, illud reverendum, quod de purissima videlicet virginis carne cum sua anima unico patris erat uniendum. Si diceret, sancta caro, vel s
Abbreviated transcription (Latin):
s.f.i. Ꝙ qm̃ auditui tuo datũ ẽ gaudiũ ce le¬
ticia : audiamꝰ ce nos a te responsũ letitie qd de¬
sidamꝰ ut iã ęxultent ossa bumiliata. Audisti
in ꝙͣ factũ de credidisti: crede & de modo qd̃ au
responsũ: tẽpꝰ ẽ enĩ ut reu̾tat᷑ ad d̾m qͥ misit illũ.
Erpectamꝰ &e nos o dña u̾bũ miseratiõis. quos mi¬
serabilit̾ p̃mit sententia dãpnatioĩs: oe ecce offert᷑
In sẽpit̾no cłi u̾bo facti fuimꝰ om̃s e ecce mo¬
rim. in tuo breui responso sumꝰ reficiendi: ut
ad uitã reuocem᷑. Hoc suplicat a te opia uͥgo
flebił aclã cũ misera sobole sua exul de ꝑadiso:
hoc totꝰ mundꝰ tuis genibꝰ ꝓuolutꝰ expectat. Nec in¬
merito qñ ex ore tuo pendet ꝯsolatio miserãtio :¬
redẽptio captiuoꝵ lib̾atio dãpnatoꝵ. salꝰ demꝙ¬

Expanded text:
iam auditui tuo datum est gaudium et laetitia, audiamus et nos a te responsum laetitiae quod desideramus, ut jam exsultent ossa humiliata. Audisti, inquam, factum, et credidisti: crede et de modo quod audiresponsum: tempus est enim ut revertatur ad Deum qui misit illum. Exspectamus et nos, o Domina, verbum miserationis, quos miserabiliter premit sententia damnationis. Et ecce offerturIn sempiterno Dei Verbo facti sumus omnes, et ecce morimur: in tuo brevi responso sumus reficiendi, ut ad vitam revocemur. Hoc supplicat a te, o pia Virgo, flebilis Adam cum misera sobole sua exsul de paradiso, Hoc totus mundus tuis genibus provolutus exspectat. Nec immerito quando ex ore tuo pendet consolatio miserorum, redemptio captivorum, liberatio damnatorum
Abbreviated transcription (Latin):
marie: qr ꝓfecto decebat. ut uerbũ mox diuulga¬
tũ uͥq priꝰ sciret uͥgo ꝑ angłm. ꝙͣ audiret ab ho
ta᷑. si eoꝵ q̃ in t̾ris tã ꝓpe gererent᷑ remansisset
ignara. Uł idõ potiꝰ ꝯceptꝰ elisabeth nuntiatꝰ. ẽ¬
marie: ut dũ nẽ s aluatoris. nc̃ p̃cursoris edocet᷑
aduentũ: rerũ tẽpꝰ ce ordinẽ tenens: ipsa meliꝰ pꝰ¬
modũ scriptorib. ac p̾dicatorib eu̾głii reseret
ueritatẽ : que plene de oĩb a pͥncipio celitꝰ fuerit
instructa misteriis. Uł icło ad huc nuntiat᷑ marie
ꝯceptꝰ elisabeth ut audiens cognatã uetulã &e graui¬
dã: cogitet iuuencła de obsequio: sicq illa ꝓperan¬
te ad uisi tandũ. paruulo ꝓpħe locꝰ ce occasio det᷑: quo
minori ad huc dño.sui officii ualeat offerre pͥmi¬
tias: &e dũ ad se inuicẽ concurrit matrũinfantũq.
ab alterutͦ excitata deuotio. mirabiliꝰ fiat mira.¬
culũ de miracłis. Uide aũ ne ħ tã magnifica q̃

Expanded text:
a profecto 752 decebat ut verbum mox divulgandum ubique prius sciret Virgo per angelum, quam audiret ab homta, si eorum quae in terris tam prope gererentur, remansisset ignara. Vel ideo potius conceptus Elisabeth Mariae nuntiatus est, ut dum nunc Salvatoris, nunc praecursoris edocetur adventum, rerum tempus et ordinem tenens, ipsa melius postmodum scriptoribus ac praedicatoribus Evangelii reseraret veritatem, quae et plene de omnibus a principio coelitus fuerit instructa mysteriis. Vel ideo adhuc nuntiatur Mariae conceptus Elisabeth, ut audiens cognatam vetulam et gravidam, cogitet juvencula de obsequio: sicque illa properante ad visitandum, parvulo prophetae locus et occasio detur, quo minori adhuc Domino suo officii valeat exhibere primitias; et dum ad se invicem occurrit matrum, infantumque ab alterutro excitata devotio, mirabilius fiat miraculum de miraculo. 7. Vide autem ne haec tam magnifica, quae
Abbreviated transcription (Latin):
modũ quo de spũ scõ concipies cłĩ uͥtꝰ. ce dĩ sapientia
xp̃c:. sic in suo setretissimo consilio obumbrando conte¬
get & occultabit: quatinꝰ qͥ tantũi notꝰ habeat᷑ & tibi:
Ac si angł respondeat ad uirginẽ Qd a me requiris: qd̵
in te mor eꝑiaris : Scies scies ce felicit̾ scies: s illo doctore
quo ce auctore. E go aũ missus sũ nuntiare uirginalem
conceptũ: ñ creare. Nec pot̾. doceri: nͥ a donante: nee pot̾
ad disci. nͥ a suscipiente. deoq & qd̾ nascet᷑ e t .s.i.f. di¬

Expanded text:
modum quo de Spiritu sancto concipies, Dei virtus, et Dei sapientia Christus, sic in suo secretissimo consilio obumbrando conteget et occultabit, quatenus sibi tantum notus habeatur et tibi. Ac si angelus respondeat ad Virginem: Quid a me requiris, quod in te mox experieris? Scies, scies, et feliciter scies, sed illo doctore, quo et auctore. Ego autem missus sum nuntiare virginalem conceptum, non creare. Nec potest doceri nisi a donante: nec potest addisci nisi a suscipiente. Ideoque et quod nascetur ex te
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ huiꝰ sterił uirgini nuntiare ꝯceptũ: Nũqͥd forte dubiã
ad huc &r ineredulã oraculo recentiori uoluit ꝯfirmare
miracło: Absit. Legimꝰ zacharie incredulitatẽ. ab hoc
ipso angło fuisse castigatã. mariã aut̃ in aliqͦ rep̃hen-¬
sam ñ legiiꝰ: quin potꝰ fidem ipsiꝰ elisabeth ꝓpħante
laudatam agnouimꝰ. Beata inqͥt que credidisti. qm̃¬
gaudio cumulet᷑. Porro necesse erat ñ modieo leti¬
cie & amoris p̃ueniente ĩflãmari incendio: q̃ filiũ
pat̾ne dilectioĩs cũ gaudio scĩ sp̃s mox fuerat
ꝯcept᷑a. Neq enĩ nͥ in deuotissimo atq hẏlarissi

Expanded text:
etiam hujus sterilis Virgini nuntiare conceptum? Nunquid forte dubiam adhuc et incredulam oraculo, recentiori voluit confirmare miraculo? Absit! Legimus et Zachariae incredulitatem ab hoc ipso angelo fuisse castigatam: Mariam autem in aliquo reprehensam non legimus; quin potius fidem! ipsius Elisabeth prophetante laudatam agnovimus. Beata, inquit, quae credidisti, qur, gaudium gaudio cumuletur. Porro necesse erat non modico laetitiae et amoris praeveniente inflammari incendio, quae Filium paternae dilectionis cum gaudio Spiritus sancti mox fuerat conceptura. Neque enim nisi in devotissimo
Abbreviated transcription (Latin):
tro crederem pape. Unicꝰ cum mͥ eẽt filiꝰ in nimio lan¬
guore positꝰ qui adhuc ambulabat ad litterarũ studia:
semꝰ: mortuus ẽ. Tunc increpare me cepit nutrix eiꝰ di¬
cens. Iu si eum ad sc̃ĩ petri limina duxisses. et cretidisses
dum tu ipsa ceca sisfacta. & ñ sis curata: qͦmͦ filium

Expanded text:
dro crediderim ista est: Unicus cum mihi esset filius in nimio languore positus, qui adhuc ambulabat ad litterarum studia, semus mortuus est. Tunc increpare me coepit nutrix ejus, dicens: Si eum ad limina sancti Petri duxisses, et credidisses Dum tu ipsa caeca sis facta et non sis curata, quomodo filium
Abbreviated transcription (Latin):
unũ qͦq de mira culis ab soluatur Al cepte sunt
ascõ moyse sigule uitge de singulis tribub isrł. nomi.¬
nib earũ inspripte iubente dõ. & positȩ sunt in taber¬
naculo eiꝰ: inter quas una quȩ fuerat a aron inuenta
:sequenti die germinasse.floruisse. fronduisse. ac pepe¬
risse amigdala Sciens gͦ dñs hoc opꝰ suũ magnĩ esse
misterii: uissit seruari uirgã ad monimenrũ. Mone¬
bant᷑ enĩ filii isrł.p̃sentia uirge querere. solcite. quid
significarer tã mirabile factũ. Quod longuo pꝰ aperire¬
ꝑgens diuinꝰ isaias :egrediot᷑ inquit uirga de radice iesse
& flos deradice eiꝰ assender: & requiesscet suꝑ eũ sp̃s dñi.¬
Adhȩc u̾ba tãquã auditores dicerent. opater
i saia obscure loqueris. dic nob̾ qs̃ ipsã rẽ manifeste: ad¬
iecit claritatẽ & aic. Ecce uirgo concipiet & pari& filiũ:.

Expanded text:
unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa est sequenti die germinasse, floruisse, fronduisse, et peperisse amygdala. Sciens ergo Dominus hoc opus suum magni esse mysterii, jussit servari virgam ad monimentum. Monebantur enim filii Israel praesentia virgae, quaerere sollicite quid significaret tam mirabile factum, quod longo post aperiens divinus Isaias: Egredietur, inquit, virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet super eum Spiaec verba tanquam auditores ejus dicerent: O pater Isaia, obscure loqueris, dic nobis, quaeso, ipsam rem manifeste, adjecit claritatem et ait: Ecce virgo concipiet et pariet filium,
Abbreviated transcription (Latin):
huius modi uictoriã oꝑata sit: pro fecto ñ repperitur in
linea generationis humane. donec ꝑueniatur ad illam
dequa nunc agimꝰ scãꝵ scam. At si in terrogetur in quo
serpentis caput uel ipsa contriuerit: niirũ ĩ eo qđ uir¬
ginitatẽ simul & humilitatẽ sacrauit dõ Uirginita¬
te nãq seruata ꝓbatꝰ ex tinsise cõ cupisentiã carnis:
humilitate quȩ facit pauperẽ spũ concupisentiã mẽtis:
Sicq principali suggestione diaboli uicta. uitiosũ caput
uirtutis pede contriuit. Nori tam̃ hoc solo. sed eo quã
maxime triũphauit: qđ desua mũdissima corporata sa¬
pientia uincit usq quaq malitiã: actingens afine usq
ad finẽ fortit̃. ac disponens omĩa suaiuter. Hȩc est gͦ
mulier ad quã diuinu illud intendebat oraculũ. hanc qͣn-¬
doq nascituram
in nuebat. hanc singulariter
intimabar.
Ex pedito quã paucis oraculo:

Expanded text:
hujusmodi victoriam operata sit? profecto non reperitur in hujusmodi victoriam operata sit? profecto non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad illam de qua agimus sanctarum sanctam. At si interrogetur, in quo serpentis caput vel ipsa contriverit? nimirum in eo quod virginitatem simul et humilitatem Deo sacrificavit. Virginitate namque servata probatur exstinxisse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis. Sicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivit. Non tamen hoc solo, sed eo quam maxime triumphavit, quod de sua mundissima carne corporata sapientia dicit, Usquequaque malitiam attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Haec est ergo mulier ad quam divinum illud intendebat oraculum, hanc quandoque nascituram innuebat, hanc singulariter intimabat. Expedito quam paucis oraculo,
Abbreviated transcription (Latin):
peculiariter in eccła recitandus esse uderet ille lib qui
de ortueiꝰ atq uita scriptꝰ̾ in uenrebatꝰ siñ u dicassent
eũ patres ĩter apocrifa numerndũ. at q̃ magnes
acsapientib uiris uisũ est: nos alia quedas non
alia legenteşeciasticũ mote debitis esttis¬
Beata autẽ dñi mater & ꝑ petua uirgo mania. priꝰquã nas-¬
ceretur oraculis enu̾tiata ÷ & designata miracłis. Nata uero
progensediuinitus ordinata. priuilegio uirtutũ in signis eni¬
tuitisaluatorẽ edidit: a quo głificata in cęlo. nũquã t̾rigenis
patrocinari destitit. Propositionẽ sequat᷑ ordine suo narra¬
tio: iamq referamꝰ unũ dep̾taxatis oraculis: ac de inde paucis
ex pediamꝰ. Dixit ęt̾nꝰ ad ueterẽ: ds̃ ad serpentẽ. In inicitias
ponã interte & mulierẽ: & semen tuũ & semen illiꝰ. Ipsa con
terere: nisi pricipalem diaboli suggestionẽ. id est concupis¬
centiã resistendo suꝑare: Sigͦ querat᷑ quenã mulier

Expanded text:
peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis offiBeata ergo Domini Mater et perpetua Virgo Maria, priusquam nasceretur oraculis enuntiata est, et designata miraculis, nata vero progenie divinitus ordinata, privilegio virtutum insignis enituit, Salvatorem edidit a quo glorificata in coelo, nunquam terrigenis patrocinari desistit. Propositionem sequatur ordine sua narratio. Jamque referamus unum de praetaxatis oraculis, ac deinde paucis expediamus. Dixit Aeternus ad veterem, Deus ad serpentem: Inimicitias ponam inter te et mulierem, et semeterere, nisi principalem diaboli suggestionem, id est concupiscentiam, resistendo superare? Si ergo quaeratur quaenam mulier
Abbreviated transcription (Latin):
cribere me aliquid et deuotio iubet: ce ꝓhi¬
bet occupatio. Ueruntamen quia p̃pediente
corporali molestia. frm̃ ad p̃sens non ualeo sectari
conuentũ. id tantillum otii quod uł mͥ de somno
fraudans in noctib interciꝑe sinor: non sinam
otiosum. Libet gͦ id temptare. id potissimũ aggͤdi.
quod sepe animũ pulsauit. loqui scił uidelicet
aliquid in laudib uirginis matris: suꝑ illa lec¬
tione euuangłiea. in qua luca referente dñice
annuntiationis continetur hẏstoria. Nd quod sa¬
uel utilitas moneat: dum tamen ex hoc non
impediar quo ad queq ipsoꝵ necessaria mi¬
nus paratus inueniar: non arbitror eos de¬
bere grauari. si ꝓprie satis facio deuotioni:¬

Expanded text:
cribere me aliquid et devotio jubet, et prohibet occupatio. Verumtamen quia praepediente corporali modestia, fratrum ad praesens non valeo sectari conventum; id tantillum otii, quod vel mihi de somno fraudans in noctibus intercipere sinor, non sinam otiosum. Libet ergo tentare id potissimum aggredi, quod saepe animum pulsavit; loqui videlicet aliquid in laudibus Virginis matris, super illa lectione evangelica, in qua, Luca referente, Dominicae Annuntiationis continetur historia. Ad quod saurgeat, vel utilitas moveat  alias moneat; dum tamen ex hoc non impediar, quo ad quaeque ipsorum necessaria minus paratus inveniar, non arbitror eos debere gravari, si propriae satisfacio devotioni
Abbreviated transcription (Latin):
nubibq pluentib iustũ. aꝑta ẽ terra leta germi¬
nans saluatorem: qñ dño dante benignitatemice
terra nr̃a reddente fructum suũ:. suꝑ illũ montẽ
montiũ. montẽ coagulatũ & pinguem miscdia
ce ueritas obuiauert̃ sibi. iꝰticia &e par oscłate sunt.
Illo quoq tempore in unꝰ iste int̾ cet̾os moutes ñ
modicus. beatus hic uidelicet eu̾głista. dũ deside¬
ratum nr̃e nob̾ salutis exordium. suo mellifluo
cõmendauit eloquio: ueluti ꝑflante austro. atq e

Expanded text:
nubibusque pluentibus justum, aperta est terra laeta germinubibusque pluentibus justum, aperta est terra laeta germinans Salvatorem : quando Domino dante benignitatem, et terra nostra reddente fructum suum, super illum montem montium, montem coagulatum et pinguem misericordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatae sunt . Illo quoque in tempore unus iste inter caeteros montes non modicus, beatus hic videlicet evangelista, dum desideratum nobis nostrae salutis exordium suo mellifluo commendavit eloquio, veluti perflante austro, atque
Abbreviated transcription (Latin):
uiro cui nomen erat ioseph de domo dauid: & nom̃
uid sibi uoluit euuangłsta tot ꝓpͥa nomina
rerum Uin hoc loco tam signant̃ exprimere: Cre¬
do quia noluit nos neggligent̃ audire: quod tam
diligent̃ studuit enarrare. Nominat siquidem
nuntiũ qui mittit᷑ : dñm a quo mittit᷑: iurginem
ad quã mittit᷑: sponsũ quoq uirginis. amboꝵq ge¬
nus: ciuitatẽ ac regionem ꝓpriis designat noĩb.
Ut quid hoc: Putas ne aliquid hoꝵ suꝑuacue po¬
situm sit: N equaꝗͣ. Si enĩ nec foliũ de arbore
sine causa. nec unus ex passerib sine patre celesti
cadit suꝑ terram: p̾utem ego de ore scĩ euuangłiste
suꝑfluum diffluere u̾bum. p̾sertim in sacra hyf¬
toria uerbił Non puto. Plena quippe st̃ omĩa su¬
ꝑnis misteriis: ac celesti singła dulcedine redun-¬
dantia: si tam̃ diligentẽ habeant in spectorẽ: qui
nouerit sug̾e mel de petra. oleũq de saro duriꝰsimo.
Nẽpe in illa die stillart̃ montes dulcelinẽ. & col-

Expanded text:
e domo David: et nomen sibi voluit evangelista, tot propria nomina rerum in hoc loco tam signanter exprimere? Credo quia noluit nos negligenter audire, quod tam diligenter studuit enarrare. Nominat siquidem nuntium qui mittitur, Dominum a quo mittitur, Virginem ad quam mittitur, sponsum quoque virginis: amborumque genus, civitatem ac regionem propriis designat nominibus. Utquid hoc? Putasne aliquid horum supervacue positum sit? Nequaquam. Si enim nec folium de arbore sine causa, nec unus ex passeribus sine Patre coelesti cadit super terram ; putem ego de ore sancti Evangelistae superfluum difluere verbum, praesertim in sacra historia Verbi? Non puto. Plena quippe sunt omnia supernis mysteriis, ac coelesti singula dulcedine redundantia; si tamen diligentem habeant inspectorem, qui noverit sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo Nempe in illa die stillarunt montes dulcedinem, et colle
Abbreviated transcription (Latin):
fide. religione animi ac magnificentia singłari. cuiꝰ
uere constantinꝰ & ẽẽt. filiꝰ & crederet᷑: diuinis ad monita
iusionibꝰ hierosolimã petuit. atq ibi locũ inqͦ saero sem̃
corpiis xp̃i patibulo adfixũ pependerat. ab incolis ꝑqͥrit
Q id circo ad inueniendũ difficilis erat. qđ ab anqͥs ꝑse¬
cutorib simulacrũ in eo ueneris fuerat defixũtut si
qͥs xp̃ianoꝵ in loco illo xpĩ ad orare uoluisset. uener̾e ui¬
deret᷑ ad orare: &. ob hoc infrequens & pene obluuoni clat᷑
fuerat locͦ. Stabulariã hanc primo fusse adserunt. Sic
cognitã constantio seniori. qͥ post ea regnũ adeptus est.
Bona stabularia: quȩ tã diligent̃ prȩsepe clñi reqͥsiuit.
Bona stabularia. quȩ stabulariũ ñ ignorauit illũ. qui
uulnera curauit a latronib uulnati. Bona stabula¬
Ideo illã xp̃s destercore leuauit ad regnũ. sccłm qđ scͥptũ ẽ.
quia suscidat de t̾ra i nopẽ.&. destercore erigit pauꝑẽ. Nenit

Expanded text:
fide, religione animi ac magnificentia singulari, cujus vero Constantinus et esset filius et crederetur, divinis admonita visionibus HiChristi patibulo affixum pependerat, ab incolis perquirit. Qui idcirco ad inveniendum difficilis erat, quod ab antiquis persecutoribus simulacrum in eo Veneris fuerat defixum, ut si quis Christianorum in loco Christum adorare voluisset, Venerem videretur adorare: et ob hoc infrequens et pene oblivioni datus  42. Stabulariam hanc primo fuisse asserunt, sic cognitam Constantio seniori, qui postea regnum adeptus est. Bona stabularia, quae tam diligenter praesepe Domini requisivit. Bona stabularia, quae stabularium non ignoravit illum, qui vulnera curavit a latronibus vulnerati . Bona stabulaIdeo illam Christus de stercore levavit ad regnum, secundum quod scriptum est: Quia suscitat de terra inopem, et
Abbreviated transcription (Latin):
maxentiũ urbis rome tyrannũ bellũ pararet. erat
ñdũ tam̃ ut ẽẽt. sollempne nr̃is initiari. signũ diũcȩ
passionis acceꝑat. Cũ gͥ anxius & multa secũ de iꝰminentiᷤ
det ꝑserenũ ad orientis partẽ incęlo signũ crucis igneo
fulgore rutilare. Cũiq tanto uisu fuisset exterrit᷑. ac no¬
uo ꝑturbaret᷑ aspectu: adstare gͥ uidet angłos dicentes.
uͦ lȩtus recdlitꝰ. & de uictoria iã securus: signũ crucis qͦd
incȩlo uiderat. insua fronte designat. Et ita celit᷑ inui¬
tatꝰ adfidẽ: ñ mͥ uidet᷑ illo inferior. cui similit̾ de cęlo dic¬
tũ est saule saule. qͥd me ꝑsequeris. ego sũ iħs nararenꝰ:.
nisi qͥa hic ñ adhuc ꝑsequens. s ia consequens inuitatur.
Ex insignũ qͦd incȩlo gͥ fuerat de monstratũ. in militaria
uexila tͣnsformat. ac labarũ qͦd dicunt. inspecie crucis do¬
minicȩ ex aptat. Et ita armis nexillisq religionis instru¬

Expanded text:
Maxentium urbis Romae tyrannum exercitum duceret, erat ndum tamen, ut est solemne nostris initiari, signum Dominicae passionis acceperat. Cum igitur multa secum de instantis dit per soporem ad orientis partem in coelo signum crucis igneo fulgore rutilare; cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo perturbaretur aspectu, astare sibi vidit angelos dicentes: vero laetus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis, quod in coelo viderat, in sua fronte designat, et ita coelitus invitatus ad fidem, non mihi videtur illo inferior, cui similiter de coelo dictum est: Saule, Saule, quid me persequeris? ego sum Jesus Nazarenus , nisi quia hic non adhuc persequens, sed etiam exconsequens invitatur. Exin signum, quod in coelo sibi fuerat demonstratum, in militaria vexilla transformat, ac Labarum, quem dicunt, in speciem crucis Dominicae exaptat, et ita armis vexillisque religionis instru
Abbreviated transcription (Latin):
Benedictũ nom̃ pietatis tuȩ dñe. qͥ me nec inisto seło afilusmeis
separastiꝰ: nec in confessione nomini tui disuingi passus es. aiec
apud urbẽ nicea eũ trib filiis suis scã theodota: subdie quar¬
anastasia p̾fecto hilliriei: ingrancli custodia habebetur
Notũ erat eñĩ iã om̃ib qd̾ p̾textato patre nata. matͦnarũ
nobilissima femina romanarũ ẽẽt incustodia p̾fecture:
& putabat᷑ habere infinitas pecunias. Pro qua re teptanꝰ
eã p̾fectus. uissit pͥuati sibi adduci: cui & dixit. Anastasia.
aurũ & lapide̾ p̾ciosũ. et dulciora suꝑ mel &. fauũ. Dicit

Expanded text:
Benedictum nomen pietatis tuae, Domine, qui me nec in isto saeculo a filiis meis separasti, nec in tui nominis confessione disjungi passus es, nec tur cum tribus filiis suis sancta Theodota, sub die quaranastasia prae| fecto . yllyrici in grandi costodia habibatur. Notum| enim erat iam omnibus quod praetextatum patre na| ta . matronarum nubilissima femina romanorum esset | in custudia praefectore . et putabatur habire infini| tas pecunias . pro qua re temtans eam. Praefectus| iussit priuati ad se aduci . cui et dixit . anastasia Saurum et lapidem preciosum| et dulciora super mel . et fauum. Dicit