comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
designauit ducẽ preliaturis. Itaq preliant᷑. freti
⁊ manu ualidiori ⁊ causa potiori. & qđ hismaiꝰ est
fauore diuino. At quam t̾ribilis ds̃ ẽ in consiliis suꝑ
filios hominũ. Terga dedere sceleratis. ultores sce¬
leris. & pauciorib plures. S recurrunt ad dnm̃.
⁊ dñs ad eos. Ascendite inquit. Ascender̃t denuo.
et succumbunt. S quo inferiores in certamine
eo fide supiores inuenti sunt. Qͥdputas de me facerent
isti. si meo hortatu itãco ascendent. iterato succũb̾ent:
Qñ me audirent mouentẽ. tercio repetẽ it̃. repet̾e
opus in quo semel iam ꝙ scd̃o frustrati forent: Et tam̃
israhelite unã & alt̾am ñ reputantes frustrationem:
tercio parent & suꝑant. S dicunt forsitan isti. Unde
scimꝰ qd̃ a dño sermo egressus sit: Que signatu facis.
ut credamꝰ tͥ: Non ẽ qd̃ ad ista ipse respondeã. parcendũ¬
est uerecundie mee. Responde tu ꝓme. & ꝓte ipso. se¬

Expanded text:
designavit ducem preliaturis. Itaque preliantur freti designavit ducem preliaturis. Itaque preliantur freti et manu validiori et causa potentiori et quod his maius est favore divino. At quam terribilis Deus in consiliis super filios hominum. Terga dedere sceleratis ultores sceleris, pautioribus plures. Sed recurrunt ad Dominum et Dominos ad eos: Ascenditet succumbunt. Sed quo inferiores certamine, eo fide superiores inventi sunt. Quid putas de 417 me facerent isti, si meo hortatu iterato ascenderent, iterato succumberent? quando me audirent monentem tertio repetere iter, repetere opus, in quo semel jam, et secundo frustrati forent? Et tamen Israelitae unam et alteram non reputantes frustrationem, tertio parent, et superant . Sed dicunt forsitan isti: Unde scimus quod a Domino sermo egressus sit? Quae signa tu facis, ut credamus tibi? Non est quod ad ista ipse respondeam: parcendum verecundiae meae. Responde tu pro me et pro te ipso, se
Abbreviated transcription (Latin):
educturus popłm deterra egipti. meliorẽ ẽ ilł pol¬
licitꝰ terram. Nam qñ ipsũ alit̾ sequeret᷑ popłs
solam sapiens ter ram: Eduxit. eductos tam̃ in ter¬
ram quã ꝓmiserat ñ introduxit. Nec ẽ qd̾ ducis
temeritati imputari queat. tristis &. inopinati
euentus. Omĩa faciebat dño imꝑante. dnõ cooꝑan¬
te. ꝙ opus confirmante seqñtib signis. S popłs
ille inquis dure inquis ceruicis fuit. semꝑ conten¬
tiose agens contra dnm̃ & moysen seruũ eius.
Dene. Illi increduli ꝙ rebelles. Hi autẽ qͥd: Ipsos
interroga. Quid me dicẽ opus ẽ qd fatent᷑ ipsiͤ
Dico ego unũ. Quid pot̾ant ꝓficere. qui semꝑ re-¬
uertebant᷑ cum ambularent: Qm̃ ꝙ isti ꝑ totam
sus aduersus ꝓmissa dei: Ergo nec istorũ. Neq
enĩ aliqñ ꝓmissiones dĩ. iusticie d̾i p̃iudicant.
Et audi aluid. Peccauit beniamin accingunt᷑ reli¬
que tͥb adultionẽ. nec sine nutu dei. Deniq ipse

Expanded text:
educturus populum de terra Aegypti, meliorem illis poleducturus populum de terra Aegypti, meliorem illis pollicitus est terram . Nam quando ipsum aliter sequeretur populus, solam sapiens terram? Eduxit; eductos tamen in terram, quam promiserat, non introduxit. Nec est quod ducis temeritati imputari queat tristis et inopinatus eventus. Omnia faciebat Domino imperante, Domino cooperante et opus confirmante sequentibus signis. Sed populus ille, inquis, dure cervicis fuit, semper contentiose agens contra Dominum et Moysen servum eius. Bene. Increduli illi et rebelles. Hi autem quid? Ipsos interroga. Quid me dicere opus est, quod fatentur ipsi. Dico enim unum: Quid poterant proficere qui semper revertebantur, cum ambularent? Quando et isti per totam sus adversus promissa Dei? Ergo nec istorum. Neque enim allquando promissiones Dei iusticie Dei preiudicant. Et audi aliud. Peccavit Beniamin, accinguntur relique tribus ad ultionem nec sine nutu Dei. Denique ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Concurrimꝰ plane in eo ñ quasi in incertũ. s te ui¬
bente. ĩmo ꝑte deo. Quare gͦ ieiunauimꝰ & ñ aspe¬
xit. hunuliauimꝰ animas nras & nesciuit: Nã in
his omĩbus ñ ẽauersus furor eiꝰ. s adhuc manus
eius extenta. Quam patienter interim adhuc audit
uoces sacrilegas & egiptios blasphemantes. qͥa callide
eduxit eosut occideret in deserto. Et quidẽ iudicia
dñi uera. Quis uesciat: At iudiciũ hoc abyssus tan
non fuerit scandalizatꝰ in eo. Et qͦmͦ tam̃ humana
temeritas audeat rep̃hendere. qd̵ minime cõpre¬
hendere ualet: Recordam᷑ suꝑnoꝵ iudicioꝵ que a
secło sunt. si forte sit ꝯsolatio. Nam quidã ita dixit.
Memor fui iudicioꝵ tuorũ a secło dnẽ ⁊ consola¬
tus sum. Rẽ dico ignotã nemini. & nunc nemini
notã. Nempe sic se habent mortaliũ corda. qd̃ sci¬
mus cũ necesse ñ ẽ. in necessitate nescimꝰ. Moyses

Expanded text:
Cucurrimus plane in eo, non quasi in incertum, sed te iuCucurrimus plane in eo, non quasi in incertum, sed te iubente immo per te Deo. Quare ergo ieiunavimus et non aspexit? Humiliavimus animas nostras et nescivit? Nam in his omnibus non est aversusejus extenta. Quam patienter interim adhuc audit voces sacrilegas, et Aegyptios blasphemantes, quia callide eduxit eos, ut occideret in deserto? Et quidem judicia Domini vera ; quis nesciat? At judicium hoc abyssus tantnon fuerit scandalizatus in eo. 2 Et quomodo tamen humana temeritas audet reprehendere, quod minime comprehendere valet? Recordemur supernorum judiciorum, quae a saeculo sunt, si forte sit consolatio. Nam quidam ita dixit: Memor fui judicio rum tuorum a saeculo, Domine, et consolatus sum . Rem dico ignotam nemini, et nunc nemini notam. Nempe sic se habent mortalium corda: quod scimus cum necesse non est, in necessitate nescimus. Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
mei. quo ecce iãm aliquandiu teneor
apudte uir optime papa elibeni: uo¬
lo ipso absoluere me uel sero. Puderet dilationis.
si mͥ conscius forẽ incurie aut ꝯtẽptus. Non ẽ ita
Sincidimꝰ ut ipse nosti tempus graue. qđ et ipsi
pene uiuendi usui uidebat᷑ indicere cessationẽ. ne¬
dũ studiis cũ scilicet dñs ꝓuocatꝰ peccatis nr̃is ante
tempꝰ quodã modo iusussit uidicasse. orbẽ terre. in
eqͥtate quidẽ. s miscdie sue oblitus. Non peꝑcit po¬
pulo suo: non suo nõi. Nõne dict̃ ingentib ubiẽ
ꝓstrati st̃ in deserto. aut int̾fecti gladio. aut fame
ꝯsumpti. Effusa ẽ contentio suꝑ pͥncipes. ꝙ dñs
errare fecit eos in inuio: & ñ in uia. Contͥcio & in¬
felicitas in uiis eorũ. pauor et meror et confusio in
penetralib regũ ipsorũ. Quã confusi pedes annun¬
tiantiũ pacẽ. annuntiantiũ bona. Diximus pax et
ñ est pax. ꝓmisimꝰ bona. ꝙ ecce turbatio. Quasi te
meritate uero in oꝑe isto. aut leuitate usi sumus.

Expanded text:
mei, quo ecce jam aliquamdiu teneor apud te, vir optime, papa Eugeni, volo absolvere me vel sero. Puderet dilationis, si mihi conscius forem incuriae, aut contemptus. Non ita est: sed incidimus, ut ipse nosti, in tempus grave, quod et ipsi pene vivendi usui videbatur indicere cessationem, nedum studiis; cum scilicet Dominus provocatus peccatis nostris, ante tempus quodammodo visus sit judicasse orbem terrae, in aequitate quidem, sed misericordiae suae oblitus. Non pepercit populo suo, non suo nomini. Nonne dicunt in gentibus, Ubi est prostrati sunt in deserto aut interfecti gladio aut fame consumpti. Effusa est contentio super principes et errare fecit eos in invio et non in via. Contricio et infelicitas in viis eorum, pavor et meror et confusio in penetralibus regum ipsorum. Quam confusi pedes annuntiantium pacem, annuntiantium bonum. Diximus pax, et non est pax. Promisimus bona, et ecce turbatio. Quasi vero temeritate in opere isto aut levitate usi sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
lo in nos murm hominũ. quã indm eẽ. Bonũ
mͥ si dignet᷑ me uti ꝓ clipeo. Libens in me excipio
decrahentiũ linguas maledicas. ⁊ uenenata spicła
blasphemoꝵ: ut ñ ad ipm̃ ꝑueniant. Non recu¬
so mͥ inglorius fieri. ut ñ irruat᷑ in dei głam.

Expanded text:
mur hominum, quam in Deum esse. Bonum mihi, si dignetur me uti pro clypeo. Libens excipio in me detrahentium linguas maledicas, et venenata spicula blasphemorum, ut non ad ipsum perveniant. Non recuso inglorius fieri, ut non irruatur in Dei gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
blandiat᷑ celsitudo. sollicitudo maior. Illa discri¬
men intendit. hec amicũ probat. hinc acem¬
gam᷑. si nolumꝰ tandẽ cũ rubore nouissimũ
locum tenere. factũ suꝑiorẽ dissimulare neqͥmuꝰ.

Expanded text:
blandiatur celsitudo, ubi sollicitudo major. Illa discriblandiatur celsitudo, ubi sollicitudo major. Illa discrimen intendit, haec amicum probat. Huic accingamur, si nolumus tandem cum rubore novissimum locum tenere
Abbreviated transcription (Latin):
dũ putẽ. tue potius relinquendũ agnitioni. Illud
dico. indignũ tͥ citra ꝑfectũ ag̃e. de tanta assũpto
ꝑfectõne. quid ni erubescas minimꝰ inueniri in
magnis. qͥ te recordaris magnũ in minimis extrã¬
ti. que subducta ẽ manu. s ne affectui quidem.
Ipam ad singła tua imꝑia. indicia. institu¬
ta. haberepre  oculis non erit mutile. hec
consideratio te facit honoris ꝯtẽp̃torẽ. in honore
ipso. atq io magnũ. Non recedat a pectore. clipeꝰ
t ẽ uel a saguta illa. homo cũ in honore eẽt ñ intel.¬
lexit. Loquere gͦ tͥ. Abiectꝰ eram in domo dñi mei.
Quale ẽ hoc. de pauꝑe & abiecto. leuari suꝑ gentes¬
& suꝑ regna: Qͥs ego aut que domꝰ parrismei: ut
sedeam excelsis sublimior: Sane qͥ dixit mͥ amice
ascende superiꝰ: amicũ fore fidit. Siminꝰ uueni¬
ar. non expedit quidẽ. Qeleuauit. ⁊ dicere potest.
Sera querela. qm̃ eleuans allisisti me. Nonẽ ꝯd̾

Expanded text:
dum putem, tuae potius relinquendum agnitioni. Illud dum putem, tuae potius relinquendum agnitioni. Illud dico indignum tibi, citra perfectum agere de tanta assumpta perfectione. Quidni erubescas minimus inveniri in magnis, qui te recordaris magnum in minimis exstitinti quae subducta est manui, sed ne affectui quidem. Ipsam ad singula tua imperia, judicia, instituta, habere prae oculis non erit inutile. Haec te consideratio facit honoris contemptorem in honore ipso. Atque id magnum. Non recedat a pectore: clypeus est tibi vel a sagitta illa, Homo cum in honore esset, non intellexit . Loquere ergo tibi: Abjectus eram in domo Dei mei. Quale est hoc, de paupere et abjecto levari super gentes et regna? Quis ego, aut quae domus patris mei, ut sedeam excelsis sublimior? Sane qui dixit mihi: Amice, ascende superius , amicum fore fidit. Si minus inveniar, non expedit quidem. Qui elevavit, et dejicere potest. Sera querela: Quoniam elevans allisisti me . Non est quod
Abbreviated transcription (Latin):
ħtui consideratio. in tria quedã diuidit᷑. si consideres.
qͥd. qͥs: & qualissit. Qͥd in nat᷑a. qͥsin ꝑsona. qualis
in morib. Quid uerbi causa homo. Qͥs: papa. uel
summꝰ pontifex. Qualis. benignꝰ. mansuetꝰ. uel qͥoqͥd
tale. quanꝗͣ. p̾mũ illud pbilosophicũ sit mag̃ ꝗͣ
Apłicum uestigare. At tam̃ ẽ in diffinitione ho¬
minis quã dicunt. animal rationale. mortale. Qđ
diligentiꝰ intueri si libet. licet. Non ẽ qđ tue in eo
aut ꝓfessioni obuiet. aut dignitati. est uero qd̵
saluci afferre queat. Nam ꝯsid̾anti duo ħ simul.
rõnale mortaleq. is tibi exinde occurrit fructus.
ut ꝙ mortale qđ in te est rationale humiliet. & rur-¬
sum rõnale mortale confortet. qd̵ neutrũ neglectui
erit homini tirconspecto. Siqͣ ad huc presens consi¬
deranda reqͥrit locus. tͣctabunt᷑ infra. & forte ictiliũ
ex partiũ collatione. Nunc quissis & de qͦ sis factꝰ
aduertendũ. Quanqͣ qd dixi de qͦ id mͥ precereun¬

Expanded text:
tui consideratio in tria quaedam dividitur, si consideres quid, quis, et qualis sis. Quid in natura, quis in persona, qualis in moribus. Quid, verbi gratia, homo. Quis, Papa, vel summus Pontifex. Qualis, benignus, mansuetus, vel quidquid tale. Quanquam primum illud, philosophicum sit magis quam apostolicum vestigare; attamen est in definitione hominis, quem dicunt animal rationale, mortale: quod diligentius intueri si libet, licet. Non est quod tuae in eo aut professioni obviet, aut dignitati: est vero quod saluti afferre queat. Nam consideranti duo haec simul, rationale, mortaleque; is tibi exinde occurrit fructus, ut et mortale, quod in te est rationale humiliet; et rursum rationale, mortale confortet: quod neutrum neglectui erit homini circumspecto. Si qua adhuc praesens consideranda requirit locus, tractabuntur infra, et forte utilius ex partium collatione. advertendum. Quanquam quod dixi, de quo, id mihi praetereun
Abbreviated transcription (Latin):
ficatio que data nobis est. scificationi illi qua
iudeis salb̃m dedicatum est. ex comꝑatione cau¬
sarum uel temꝑum utriusq scĩficationis adu̾¬
tere licet. Diuersis enĩ ex causis longeq impa¬
rib ꝙ salb̃m creator nr̃ bñdixit. et pͥmã salb̾i
idem ipse saluator nr̃ dedicauit. Causa namq
bñdictionis salbato fuit hec. qͦd d̾s in illo ces¬
sauit ab om̃i oꝑe qͦd patrauit. Causa uͦ pͥme
salbati qͦd ds homo factus in illa resurrexit
a mortuis. Quis hecꝰ longius a se differre ñ
uideat: Si enim reqͥ es dei causa scĩficanioĩs
diei ẽ. consequent̾ ubi maior ꝙ uerio euis
requies. illic ꝙ scĩficatio copiosior ẽ. Itemq ubi
maiorẽ in opante laborẽ intendimus. maiorẽ
nicħ ominus in cessante quietẽ agnoscimus.
Constat uero quia ds cum conderet mundũ¬
ñ ẽ fatigatus. ut pote qui omnia ꝑ uerbũ
suũ opatus ẽ. et uniu̾sa cõponens de singłis
dixit fiat ꝙ factũ ẽ. At ipse idem cum ut

Expanded text:
ficatio, quae nobis est data, sanctificationi illi, qua Judaeis Sabbatum dedicatum est, ex comparatione causarum, vel temporum utriusque sanctificationis advertere licet: Diversis enim ex causis longeque imparibus, et Sabbatum Creator noster benedixit, et primam Sabbati idem ipse Salvator noster dedicavit: Causa namque benedictionis Sabbato fuit haec, quod Deus in illo cessavit ab omni opere quod patravit , causa vero primae Sabbati, quod Deus homo factus in illa resurrexit a mortuis. Quis haec longius a se differre non videat? Si enim Dei requies, causa sanctificationis diei est, consequenter ubi major et verior ejus requies, illic sanctificatio copiosior est. Itemque ubi majorem in operante laborem attendimus, majorem nihilominus in cessante requiem agnoscimus. Constat vero, quia dum conderet mundum fatigatus non est, utpote qui omnia per Verbum suum operatus est, et universa componens de singulis dixit, fiat, et factum est. At ipse idem, cum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ea m corde tuo quasi in libro scribe. & dabotͥ
t̾ram fluentẽ lac et mel. Nam et ipsum dm et
dñm ꝑ quẽ mundus factus ẽ in ꝓpͥa uenientẽ
existimarent quod nunc quoq somnnant ieg¬
nante xp̃o aureã gẽmatãq ierłem in t̾risstra¬
tasq auro mundo plateas eius se habituros.
Noster salbatismus hac die septima tranffer-¬
tur in octauã. queꝙ pͥma ẽ. Nam eadẽ octa¬
ua dies est que prima. Iocirco autẽ iure tͣns
creatione mundi nr̃m ut dictum ẽ gaudiũ
sumit᷑. Dupla namq ẽ oꝑatio di . pͥma ẽ crea-¬
tio mundi. sccła saluatio mundi. Scđm crea¬
tionẽ nichil nouũ fit sub sole. quia qͥ uiuit
in et̾num creauit omĩa simul. scđm salua¬
operor. De creatione mundi sabbatitant di-
lectores mundi. nob̃ autẽ de saluatione mun-¬
di gaudendũ ẽ. quoꝵ uitaꝙ requies in deo
tate ab hac die dm̃ce resurrectionis ꝓcessio
cum bñdictione aquȩ cunctis agr̃

Expanded text:
et ea in corde tuo quasi in libro scribe, et dabo tibi et ea in corde tuo quasi in libro scribe, et dabo tibi terram fluentem lac et mel . » Nam et ipsum Deum et Dominum per quem mundus factus est, in propria venientem, existimarent, 90 quod nunc quoque somniant regnante Christo, auream, gemmatam Hierusalem in terris, stratasque auro mundo plateas ejus se habituros. Noster Sabbatismus hac die de septima transfertur ad octavam, quae et prima est. Nam eadem octava dies, quae creatione mundi nostrum, ut dictum est, gaudium sumitur. Dupla namque operatio Dei, prima est creatio mundi, secunda, salvatio mundi. Secundum creationem, « nihil novum fit sub sole , » quia qui vivit in aeternum, creavit omnia simul: secundum salvaolectores mundi. Nobis autem de salvatione mundi gaudendum est, quorum vita et requies in Deo tate ab hac die Dominicae resurrectionis, processio cum benedictione aquae cunctis per
Abbreviated transcription (Latin):
creatione cessauit. Us enim ñ in mundane
creature mole uisibili. s in intellectualib ce¬
lis. id ẽ scĩs animab requiescit. Nunc enĩ gau¬
det sponsus suꝑ sponsam. quã suo sanguine
acquisiuit. et gaudet suꝑ nos ds̃ nr̃. & delec¬
tant eum filie regum. immo quia una ẽ eccła
illa delectat eũ regina illa que astitit a dextͥ
in futuro torrente uoluptatis sue potabit eã.
Nulli itaq dubiũ quin pͥma salbati tanto
uberius sc̃ificata sit. quanto uerius suã in
tremi sui salbati uetus gaudiũ. qͦd ẽ illis in
ereanione mundi uisibilis. cuius soluis sem¬
ꝑ fructu transitorio delectati sunt. cuiꝰ soliꝰ
ꝓspitatib semꝑ lactari appetierunt. ꝓ cuiꝰ
solius acquisitione creatorẽ eius seruilit̾ tim̃tes
colere uisi sunt. In tantum enĩ t̾renis semꝑ in¬
heserunt. ut quec̃q de celestib illis ꝓmissa sui
t̾renarũ quas amant semꝑ uelari oportuerit
nominib rerũ. ut ẽ illud. Audi isrł p̾cepta dñi

Expanded text:
us enim non in mundanae creaturae mole visibilis, sed in intellectualibus coelis, id est, in sanctis animabus requiescit. Nunc enim gaudet sponsus super sponsam quam suo sanguine acquisivit, et gaudet super nos Deus noster, et delectant eum filiae regum, imo quia una est Ecclesia, illa delectat eum regina, quae astitit a dextri amicam, et in futuro torrente voluptatis suae potabit eam . Nulli itaque dubium, quin prima Sabbati tanto uberius sanctificata sit, quanto verius suam in stremi Sabbati sui vetus gaudium, quod est illis de creatione mundi visibilis, cujus solius semper fructu transitorio delectati sunt, cujus solius prosperitatibus semper lactari appetiverunt, pro cujus solius acquisitione creatorem ejus serviliter timentes colere visi sunt. In tantum enim terrenis semper inhaeserunt, ut quaecunque de coelestibus illis promissa sunt, terrenarum quas amant, semper velari oportuerit nominibus rerum, ut est illud: « Audi Israel praecepta Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendensse atq illam in ꝑsone conuenisse unitatẽ.
et erunt duo inquit in carne una. Magnũ hoc sa¬
cramentũ est. Caro xp̃i que ante passionẽ soluis erat
caro uerbi dei. ꝑ passionẽ ita creuit. ita dilatata est.
ita mundũ uniuersũ impleuit. ut om̃es electos qͥ
fuerunt ab mitio mundi uel uenturi sunt usq adul¬
timum electũ infine seculi. noua consꝑsione huius
sacramenti. in unã eccłam faciat dm̃ et homines ẽt¬
naliter copulari. Caro illa unum erat granũ frum̃ti.
mortuũ est. crescit in altari. fructificat in mentib
et corꝑib nr̃is. et ascendente magno et diuite dño
messis terram fructiferã in qua creuit secum uehit
in horrea celi

Expanded text:
ostendens se atque illam in personae convenisse unitatem, ostendens se atque illam in personae convenisse unitatem, et erunt, inquit, duo in carne una. Magnum hoc sacramentum est. Caro Christi, quae ante passionem solius erat caro Verbi Dei, per passionem ita crevit, adeo dilatata est, ita mundum universum implevit, ut omnes electos, qui fuerunt ab initio mundi, vel futuri sunt usque ad ultimum electum in fine saeculi, nova conspersione hujus sacramenti, in unam Ecclesiam faciat Deum et homines aeternaliter copulari. Caro illa unum erat granum frumenti,c postquam mortuum est, crescit in altari, fructificat in manibus et corporibus nostris, et ascendente magno et divite domino messis, terram fructiferam, in qua crevit, secum vehit in horrea coeli
Abbreviated transcription (Latin):
ctam reposcens. Calente gͦ memoria tam celebri. ca¬
ritas xp̃i concalescit. ꝑstat suꝑ fundam̃tum suũ
edificiũ fidei. spes cotidiana pecc̃oꝵ remissione re-¬
sacͣmenti qͦd eius ope fit possibile his qui in
terra sunt: in celum ascendẽ. Alit̃ namq illud pos-¬
sibile ñ ẽ. Ait enĩ saluator. Nemo ascendit in celum
Uni et soli qui descendit de celo filio hominis. quia
una ꝑsona ẽ cum filio dĩ. cũ uerbo patͥs. qͦd dece¬
lo descendit. et de corde patris inuterũ uenit uir¬
ginis. uni inqͣm et soli filio dei filioq hominis tã¬
quã suo capiti cuncta menbra corꝑis connectunt᷑.
om̃es qui infide huius sacramenti. in plenitudine huiꝰ
ueritatis sunt recepti. et sic unũ corpus. una ꝑsona.
unus xp̃c caput cum suis menbris in celum ascendit.
dicitq gratulabundus. głosam deo assignans eccłam.
Hoc nunc os ex ossib meis. et caro de carne mea. Et

Expanded text:
ctam reposcens. Calente ergo memoria tam celebri, chactam reposcens. Calente ergo memoria tam celebri, charitas Christi concalescit, perstat super fundamentum suum aedificium fidei, spes quotidiana peccatorum remissione resacramenti, quod ejus ope fit possibile his, qui in terra sunt, in coelum ascendere. Aliter namque illud possibile non est; ait enim Salvator: « Nemo ascendit in coelum, » Uni et soli qui descendit de coelo, Filio hominis, quia una persona est cum Filio Dei, cum Verbo Patris, quod de coelo descendit, et de corde Patris in uterum venit Virginis, uni, inquam, et soli Filio Dei Filioque hominis, tanquam suo capiti cuncta membra corporis adnectuntur , omnes qui in fide hujus sacramenti, in plenitudine hujus charitatis sunt recepti, et sic unum corpus, una persona, unus Christus, caput cum suis membris in coelum ascendit , dicitque gratulabundus gloriosam Deo assignans Ecclesiam: « Hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea . » Et
Abbreviated transcription (Latin):
corpus et animã sibi asringere ardebat. utrunq in¬
firmũ. imo utrũq motuũ. ĩmortalitatis medicam̃to
sanare ꝓꝑabat. Magna gͥ caritatis arte pigmenta
sua dei sapientia compsuit. quib letargicã magni
egroti mentẽ renouati cotidie salutis cõmemorati-¬
one ꝑcelleret. et infanuular̃ edentulã plebẽ ammar̃.
que ũbi antiqui et et̃n pͥncipii solidũ ñ pot̾at tere¬
re et ruminare cibum dulcissimo liquamine hoc ꝯ-¬
fecto. uerbi eiusdẽ diuiitatẽ in panis et uni sacra¬
mento sorbillare consi sceret. Aufera cetu eccłe co
tidianas saluatoris nr̃i huiꝰcemodi exequias. et uide
qͣm merito dicat ipse sauator que utilitas in sangui¬
ne meo: Refrigescente enĩ ea que hoc mͦ nunc ubiq
calet eius memoria. refugescet uniuersa caritas.
muta erit fides. daudicabit spes. conticescet ille san-
cu ritum. cotidie reꝑat uocẽ. cotidie laxat os biben-¬
ens cain. et maturã indigne fusi sanguinis uindi¬

Expanded text:
debat, utrumque infirmum, imo utrumque mortuum, immortalitatis medicamento sanare properabat. Magna igitur charitatis arte pigmenta sua Dei sapientia composuit, quibus lethargicam magni aegroti mentem, renovata quotidie suae salutis commemoratione, percelleret, et infantilium edentulam plebem animarum, quae Verbi antiqui et aeterni principii solidum non poterat terere et ruminare cibum dulcissimo hoc liquamine confecto, Verbi ejusdem Divinitatem, in panis et vini sacramento sorbilare consuefaceret. Aufer a coetu Ecclesiae quotidianas Salvatoris nostri hujusmodi exsequias, et vide quem merito dicat ipse Salvator, « quae utilitas in sanguine meo? » Refrigescente enim ea quae hoc modo nunc ubique calet, ejus memoria, refrigescet universa charitas, muta erit fides, claudicabit spes, conticescet magnus illii ritum quotidie reparat vocem, quotidie laxat os bibenens Cain, et maturam indigne fusi sanguinis vindi
Abbreviated transcription (Latin):
ic ipsa rei nouitas ammonet ut querat᷑.
cur tante materie. tante benignitatis
bñdictionẽ suꝑ cereũ pnuntiet diaconus p̾sen¬
te sacerdote uel etiam ponfice. sacrisq induto ue¬
stib. eiusa manifesta se se offert querentib. Con¬
stat enim. quia bonũ sc̃ẽ resur rectionis nuntiũ
xp̃i. ꝑminorẽ sexum .i. ꝑ mulieres scĩs apłis flen¬
tionabili diuinitatis dispositione actum ẽ. ut
int̾ illa que significant᷑ fiunt in eccłia memori¬
ale suum omnino iure habere debeat. Nam qͥa
mulier a diabolo missa uiro mortẽ optulit. pul¬
chre sexus idem a rediuiuo xp̃o missus. uirili
sexui uitam euangłizauit. Recte itaq gradus
inferioris minister tam dulci. tam pulera.
tamq melliflua cerei bñdictione. tante sollempnita¬
tis nr̃e gaudiũ inchoat. quia ꝑ inferiorẽ sexũ tam
iocundũ tamq pium nr̃e dnic̃e resurrectionis
miracłm. uiris ñ quib libet. s ip̃is apłis annunti

Expanded text:
ic ipsa rei novitas admonet, ut quaeratur cur tantae materiae, tantae dignitatis benedictionem super cereum pronuntiet diaconus, praesente sacerdote vel etiam pontifice, sacrisque indutum vestibus causa manifesta sese offert quaerentibus. Constat enim, quia bonum sanctae resurrectionis Christi nuntium per minorem sextum id est per mulieres, sanctis apostoltionabili divinitatis dispositione actum est ut inter illa quae significative fiunt in Ecclesia, memoriale suum omnino jure habere debeat. Nam, quia mulier a diabolo missa viro mortem obtulit, pulchre sexus idem a redivivo Christo missus, virili sexui vitam evangelizavit. Recte itaque gradus inferioris minister, tam dulci, tam pulchra, tamque melliflua cerei benedictione, tantae solemnitatis nostrae gaudium inchoat, quia per inferiorem sexum tam jucundum, tamque pium Dominicae resurrectionis miraculum, viris non quibuslib
Abbreviated transcription (Latin):
od candele extingunt᷑ illud signifi¬
cat. qd̾ crucifixo dño tenebre facte st̃
suꝑ uniuer sam t̾ram. ab hora sexta usq ad
horam nonam. immo id ipsum significat ex¬
tinctio candelarũ. qͦd tenebre ille significaue¬
runt. scilicet excecationẽ udaice gentis. que
prius occisis ꝓpħis & lapidatis qui ad se missi
in tenebras ꝑfidie ꝓiecta. & alumine uultus¬
dei derelicta ẽ. Numerosa quippe luminaria
que surgentes ad uigilias ardentia reppimꝰ
numerosos significant scõs. qui ꝓpħico ser¬
mone lucentes. solemq iusticiȩ nasciturũ &
passurũ. tanqͣm stelle p̾uie nuntiantes lucẽ
diune scientiȩ. ppło illi diuersis temꝑib in¬
funde missi sunt. at illi uitã eoꝵ extinguẽ¬
tes corꝑalẽ. cecitatẽ sibimet intulere sp̃ualẽ:
tandemq audire meruer̃. ut ueniat suꝑ
uos om̃is sanguis iustus qui effusus ẽ suꝑ
t̾ram a sanguine abel iusti: et cet̾a. Igitur
pleto ꝓpħie sue mynist̾io ab illis occisi sunt.

Expanded text:
od candelae exstinguuntur, illud significat quod, crucifixo Domino, « tenebrae factae sunt super terram, ab hora sexta usque in horam nonam , » imo idipsum significat exstinctio candelarum, quod tenebrae illae significaverunt, scilicet excaecationem Judaicae gentis, quae prius occisis prophetis et lapidatis eis, qui ad se missi in tenebris perfidiae projectae et a lumine vultus derelicta est. Numerosa quippe luminaria, quae surgentes ad vigilias ardentia reperimus, universos significant sanctos, qui prophetico sermone lucentes, solemque justitiae nasciturum et passurum, tanquam stellae praeviae nuntiantes, lumen divinae scientiae populo illi diversis temporibus infundere missi sunt. At illi, vitam eorum exstinguentes corporalem, caecitatem sibimet intulere spiritualem, tandemque audire meruerunt, « ut veniat super eos omnis sanguis justus, qui effusus est super terram a sanguine Abel justi , » etc. Igitur pleto prophetiae suae ministerio, ab illis occisi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ora tercia du plici ratione
splendet insignis. Naniq hac hora dñs xp̃s
spinis coronatꝰ. et linguis uideoꝵ crucifixꝰ ẽ. uxca
fuerat datꝰ. anteꝗͣ. it̃ic eẽt głificatꝰ. suꝑ nascentem
eccłam in igneis linguis est effusus. Et impletũ ẽ¬
discipłis ꝓmissũ dñi dicentis. uos autẽ baptizabi¬

Expanded text:
ora tertia duplici ratione splendet insignis. Namque hac hora Dominus Jesus spinis coronatus, et linguis Judaeorum crucifixus est , juxta fuerat datus, antequam Jesus esset glorificatus, super nascentem Ecclesiam in igneis linguis effusus est, et est impletum discipulis promissum Domini dicentis: « Vos autem baptizabi
Abbreviated transcription (Latin):
ter diligat filium. imo qd̃ sicut ipse ait dile¬
x̾it eum añ mundi ꝯstitutionẽ: qr satis ꝓbabi¬
le ĩmo necessariũ est. qd̾ talis pater talem sẽꝑ
dilex̾it filium
.Qd̃ hoc qd̃ ait sapientia. ludens
eram corã eo. scił do in pͥncipio.⁊ dem sit qd de¬

Expanded text:
ter diligat Filium, imo quod, sicut ipse ait, dileter diligat Filium, imo quod, sicut ipse ait, dilexerit eum ante mundi constitutionem , quia satis probabile, imo necessarium est, quod talis Pater talem semper dilexerit Filium. CAPUT VIII. Quod ait Sapientia: « Ludens eram coram eo scilicet Deo in principio, » i
Abbreviated transcription (Latin):
tum iuam᷑: ut relationem que in nominib
pat̾s &e filii. & sp̃c sc̃i consistit. nullatenꝰ ex tem¬
ꝑe uł cepisse suspicemur. Nam cũ pater ut di¬
ctum ẽ uita sit. & filius sapientia: quisqͥs ex
temꝑe cepisse ꝯtendit nomen patͥs. aut gen̾a¬
tionẽ filii. ꝯsequit᷑ ut d̾m aliqñ sine sapientia.
dm̃ inꝗͣ insipientem qd dictu qͦ nefas ẽ fuis¬
se ꝯcedat. S hoc abhorret fides: Anathema¬
tirat pietas. om̃is detestatur creatura. Itaq ñ
ex temꝑe. s ante omĩa scła d̃s pater ẽ: qr fili
us .i. sapientia eius. sine micio cũ illo ẽ. Unde
ipsa eadem sapientia dicit. Ante qͣm quicqͣm¬
d̾s faceret aderam cũ eo cuncta componens.
ludens corã eo om̃i temꝑe. ludens in orbe terra¬
rũ. & deliciȩ meȩ ẽẽ cũ filiis hominũ. Cui par
uł idem ẽ ulud. In pͥncipio erat uerbũ. & uer¬
bũ erat apd̾ dm. & d̾s erat uerbũ &̾ cet̾a. Rur¬

Expanded text:
tum juvamur, ut relationem quae in nominibus tum juvamur, ut relationem quae in nominibus Patris et Filii et Spiritus sancti consistit, nullatenus ex tempore coepisse vel suspicemur. Nam cum Pater, ut dictum est, vita sit, et Filius sapientia, quisquis ex tempore coepisse contendit nomen Patquitur, ut Deum aliquando sine sapientia; Deum, inquam, insipientem quod dictu quoque nefas est fuisse concedat. Sed hoc abhorret fides, anathematizat pietas, omnis detestatur creatura. Itaque non ex tempore, sed ante omnia saecula Deus Pater est, quia Filius, id est, sapientia ejus sine initio cum illo est. Unde ipsa eadem Sapientia dicit: « Antequam Deus quidquam faceret aderam, cum eo cuncta componens, ludens cum eo omni tempore, ludens in orbe terrarum. Et deliciae meae esse  In principio erat Verbum et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , » etc. Rur
Abbreviated transcription (Latin):
re nata est. a quo dat᷑: qm̃ & radus quo oculi
filius ħ sapientia. qui uiam ñ aliunde accepit.
cuiꝰ de corde nata ẽ ut splendor ex sole. ut ri¬
uus ex fonte. ut uapor ex igne. Sp̃c sẽs nicho¬
qd̾ dici potest & de aliquo qui accidentali do¬
no eiusdem sp̃c participans scdm quantitatẽ
participationis amare incipit: s ipsa diuini
amoris substantia est. Nec iõ caliginem nr̃ sen¬
sus ullam patiat᷑. quo miꝰ hunc amorem
accidentale donũ est: s in se ipso uera sub̾a est.
uiuida natura est. ds uerus ẽ. Qui id circo ꝓpͥe¬
est. sicut inqͣm meridianꝰ auster a plaga sua
in oppositũ septentͥonẽ transcurrit. & oportu¬
nos terris arentib ymbres aduehit: sic iste
certus. suaius. amans bonũ: acutus. humanꝰ.
benignus. stabilis. securus: omẽ habens uir¬
tutem. om̃ia ꝓspiciens. His gͦ substantialib
nominib ut supradictum ẽ. que st̃ uita. sapi¬
entia. amor uł caritas. his inqͣm ad intellec¬

Expanded text:
re nata est, a quo datur, quoniam et radius, quo nostri filius haec sapientia, qui illam non aliunde accepit, cujus de corde nata est, ut splendor ex sole, ut rivus ex fonte, ut vapor ex igne. Spiritus quod dici potest et de aliquo, qui accidentali dono ejusdem Spiritus participans, secundum quantitatem participationis amare incipit, sed ipsa divini amoris substantia est. Nec ideo caliginem noster sensus ullam patiatur, quo minus hunc amorem est accidentale donum est. Sed in seipso vera substantia est, vivida natura est, verus Deus. Qui idcirco pr, quia calidus est sicut, inquam, meridianus auster, a plaga sua in oppositum septentrionem transcurrit, et opportunos arentibus terris imbres advebit, sic iste certus, suavis, amans bonum; acutus, humanus, benignus, stabilis, securus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens . » His igitur substantialibus nominibus, ut supradictum est, quae sunt vita, sapientia, amor vel charitas; his, inquam, ad intellec
Abbreviated transcription (Latin):
ridicat᷑. & hec dĩ sub̾a accidens quid̃ est homi¬
ni.qm̃ potest aclesse ce abesse p̃ter subiecti cor¬
ruptionem .i. pret̾ humanȩ sub̃ȩ diminutionẽ
uł assumptionẽ. S in se ipsa uere substantia
est om̃ib mobilib mobilior. ubiq attingens.
om̃ĩa oꝑans. cuncta disponens. speciosa. sua¬
uis. lucida. głosa. locuples. om̃iũ artifex.
Hanc sapientiam dĩ esse filium naturałr ex
illo genitũ didicimꝰ. credimꝰ & ꝯfitem᷑. Natu¬
rałr inquã. ñ ymaginarie. uł ꝑ similitudinẽ.
quomͦ filios beati hominis int̾dum accipimꝰ o¬
ꝑa eius: s quã naturałr gignit homo hominẽ
tam naturałr genitũ accipimꝰ ex ło d̾m. ex lu¬
mine lumen. genitũ in qͣm ñ factum. natum ñ
adoptatũ. coequalem. coeternũ ꝯsubstantialẽ.

Expanded text:
ri dicatur. Et haec Dei sapientia, accidens quidem est homiri dicatur. Et haec Dei sapientia, accidens quidem est homini, quoniam potest adesse vel abesse praeter subjecti corruptivel absumptionem. Sed in seipsa vere substantia est mobilibus omnibus mobilior, ubique attingens, omnia operans, cuncta disponens, speciosa, suavis, lucida, generosa, locuples, omnium artifex . Hanc sapientiam Dei esse Filium, naturaliter ex illo genitum didicimus, credimus et confitemur; naturaliter, inquam, non imaginarie vel per similitudinem, quomodo filios beati hominis interdum accipimus opera ejus, sed quam naturaliter gignit homo hominem, tam naturaliter genitum accipimus ex Deo Deum, ex lumine lumen; genitum, inquam, non factum, natum non adoptatum, coaequalem, coaeternum, consubstantialem.
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ cetera densa atq corpulenta sp̃uum
uascula sunt. s ab hac uita in se uiuente dõ
capacirationabilitate formata eius capacia
sunt. uñ beatȩ sc̃ẽq uiuunt. Filius uͦ item
substantiałr sapientia est .i. ñ tantũ mͦ sapi¬
ens. qd̾ dicipotest & de aliquo. qui acciden¬
tali dono sapientiȩ participat. s ipsa sapien¬
tiȩ substantia. Nec idcirco dialeticoꝵ uocib
utimͦ. qd̾ eoꝵ uanitati scam trinitatẽ subiciendã
ullatenꝰ arbitrem᷑: s ut sig̾canda notis sig̃catio¬
nib melius & compendiosius expͥmamus. Nã
cidens om̃ia diuidentib. s id qd̾ est ultra oĩa.
extra om̃ia &e p̃ter om̃ia uidelicet hanc sapien¬
tiam. ĩmo totã beatam tͥnitatem eoꝵ descͥptio¬
nib nequaꝗͣ sũmittimꝰ. Et enĩ substantia ħ
nullatenꝰ ꝯtrarioꝵ susceptibilis est: licet ds
more nr̃e loquutionis nunc trasci. nc̃ uͦ placa¬

Expanded text:
rationem caetera densa atque corpulenta spirituum rationem caetera densa atque corpulenta spirituum vascula sunt, sed ab hac vita in se vivente Deo, capaci rationabilitate formata, ejus capacia sunt, unde et beate sancteque vivunt. Filius vero item substantialiter sapientia est, id est non tantummodo sapiens, quod dici potest et de aliquo qui accidentali dono sapientiae participat, sed ipsa sapientiae substantia. Nec idcirco dialecticorum vocibus utimur, quod eorum vanitati sanctam Trinitatem subjiciendam nullatenus arbitremur, sed ut significanda notis significantioribus melius et compendiosius exprimamus. Namcidens, omnia dividentibus, sed id quod est ultra omnia, extra omnia, et praeter omnia, videlicet hanc sapientiam, imo totam beatam Trinitatem, eorum descriptionibus nequaquam submittimus. Etenim substantia haec nullatenus contrariorum susceptibilis est, licet Deus, more nostrae locutionis, nunc irasci, nunc vero complaca
Abbreviated transcription (Latin):
namq substantiałr uita est ñ uiuificatũ aliqͥd
ut homo siue animal qd̾ uiuificatũ siue anima¬
tũ corpus est: ñ ut anima. quȩ cũ sit uiuens ñ est
ipsauita. uñ multis ꝑturbationib est obnoxia
subtilis. lucida. mobilis. acuta. nullis ut supͣ
dictũ est accidentib subiecta. nulliꝰ indigens.
om̃i uitȩ rõnali capabilis. nulliꝰ ipsa cãpax.
culũ iccirco aquȩ capax est. qr materta enus
terra ẽ. quȩ ꝓfecto densior atꝙ corpulentior a¬
quȩ elemento est. S ħ uita de qua loquim᷑
adeo cunctis subtilior atq purior est. ut reb
om̃ib ex materia & forma ꝯstantib sicut iã
suꝑius dictum est forma ipsa sine mat̾ia sit.
atq ideo simplex. & id qd̾ est absq om̃i mu¬
tabilitate ꝑmanens. forma boni. lum̃ ñ illu¬
minatũ. s tm̃ illuminans. lumen inꝗͣ uerum.
fons ꝙ &e origo sempit̾m luminis. Nullius gͦ
ħ uita ẽ capax. s tantũ capabilis. cuiꝰ ad cõpa¬

Expanded text:
ter vita est, non vivificatum aliquid, ut homo sive animal quod vivificatum corpus est: non ut anima, quae, cum sit vivens, non est ipsa vita, unde multis perturbationibus est obnoxia,subtilis, lucida, mobilis, acuta, nullius, ut supra dictum est, accidentibus 133 subjecta, nullius indigens, omni vitae rationali capabilis, nullius ipsa capax. culum idcirco aquae capax est, quia materia ejus terra est, quae profecto densior atque corpulentior aquae elemento est. Sed haec vita, de qua loquimur, adeo cunctis subtilior atque purior est, ut rebus omnibus ex materia formaque conflatis, sicut jam superius dictum est, forma ipsa sive materia fit, atque ideo simplex, et id quod est, absque omni mutabilitate permanens, forma bona, lumen non illuminatum, sed tamen illuminans; lumen, inquam, verum, fonsque et origo sempiterni luminis. Nullius ergo haec vita capax est, sed tamen capabilis, cujus ad compa
Abbreviated transcription (Latin):
Gitu tres ꝑsonas ut supͣdictũ est ꝯfitentes.
tam̃ tres dicere dos iure ꝓhibem᷑. &e quecumꝙ
substantiȩ nomina sunt num̾o plurali p̾dica¬
re ñ debemꝰ. Solũ mͦ ꝑsonas tͥplicamꝰ. qm̃ ad hoc
manifesta relatione .i. relatiuis nominib patͥs
& filii & sp̃c scĩ rite compellim᷑. S hec ipsa rela¬
tio licet inmultitudine accidentiũ scdm homi¬
nẽ rectȩ computet᷑. sciendũ tam̃ qr nullatenꝰ do
accidisse ꝯcedimꝰ. Non enĩ ex temꝑe cło accidisse
credimꝰ ut pat̾ esset. aut filiũ generaret. quẽ¬
admodũ homini qui longe ante in sua substan¬
tia ꝑfectus ẽ qͣm pater sit. aut filiũ gen̾aret.
Transeunda est tota hec nr̃ȩ mutabilitatis ne¬
bula. & purgato cordis ocło sicut iam in micio dictũ
est uidendũ est saltem ꝑspeculum ce in enigiate:

Expanded text:
gitur tres personas, ut supra dictum est, confidentes, tamen tres dicere deos jure prohibemur, et quaecunque substantiae nomina sunt, numero plurali praedicare non debemus. Solummodo personas triplicamus, quoniam ad hoc manifesta relatione, id est relativis nominibus Patris et Filii et Spiritus sancti, rite compellimur. Sed haec ipsa relatio, licet in multitudine accidentium secundum hominem recte computetur, sciendum tamen quia Deo nullatenus accidisse concedimus. Non enim ex tempore accidit Deo ut Pater esset, aut Filium generaret, quemadmodum homini, qui longe ante in sua substantia perfectus est quam pater sit, aut filium generet. Transeunda est tota haec nostrae mutabilitatis nebula, et purgato cordis oculo, sicut initio jam dictum est, videndum est
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m aliis &e substantialib uocabulis expͥma¬
mus. Dicimꝰ itaq scãm t̾mtatem esse uitã. sapien¬
tiam atq amorem. Nam dm patrem uitã dicimꝰ
inmortałr inse uiuentẽ. filium dĩ patͥs sap̃ĩam.
eius dicimꝰ. & ineffabiłr de corde eius genitam.

Expanded text:
m, aliis et substantialibus vocabulis exprimamus. Dicimus itaque sanctam Trinitatem esse vitam, sapientiam atque amorem. Nam Deum Patrem vitam dicimus, immortaliter in se viventem; Filium Dei Patris sapientiam ejus dicimus, ineffabi
Abbreviated transcription (Latin):
usus est. dicendo onĩ creature ꝓ onĩ homi¬
nii. Si dixisset omĩ homini. reddenda erat ra¬
tio. cur non uideo soli. Que autẽ ratio pot̾at
reddi. nisi quia sicut iudeus creatura dei ẽ ita
compendio usus ẽ dicens omĩ creature. quo
nomine simul et omnẽ expͥmit hominẽ. et
precepti sui iustam eͣepriit rationẽ. Cur ꝓ
Cur ꝓ¬

Expanded text:
usus est, dicendo, omni creaturae, pro omni homiusus est, dicendo, omni creaturae, pro omni homini. Si dixisset, omni homini, reddenda erat ratio, cur non Judaeo soli. Quae autem ratio melior poterat reddi, nisi quia sicut Judaeus creatura Dei est, ita compendio usus est, dicens: omni creaturae, quo nomine simul et omnem exprimit hominem, et praecepti sui justam apponit rationem. CAPUT X. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
um hoc. Eduxit dñs iħc discipłos suos foras
in betbaniã. et bñdixit eis. quod ex euangło
lucȩ sumptũ ẽ. Hoc enim cantando et ꝓceden¬
do. nob̃ inuicẽ loquim᷑. et cõmemoramus id ip¬
sum qͦd illa dñs eductione significabat. uide¬
licet qđ sequaces enis de mundo foras exire de¬
beant. sicut iam dixerat ilł. ego elegi uos de
mundo ut eatis. et fructũ afferatis. Quo ea¬
tis : Utiq in uniu̾sũ mundũ. Nam ħ ẽ qͦd et
nunc ait ilł scdm marcũ. euntes in mundũ
umũsum. p̃dicate euangłm omĩ creature. In
quo iudeos palam ꝑcutit uane głantes. quod
peculiaris ppłs dĩ sint. Nam p̃ter hoc qͦd uixta
aliqͥd ut ait beatus Gregoriꝰ. homo omĩs crea¬
tura. ẽ. habet enĩ eẽ cum lapidib. uiuere cũ
arborib. sentire cum bestiis. discernere cum
angłis. pret̾ hoc inqͣm uideos ut dictum ẽ ꝑ
curit dicendo omĩ creature. Compendio qͥppe

Expanded text:
um hoc: Eduxit Dominus Jesus discipulos suos foras um hoc: Eduxit Dominus Jesus discipulos suos foras in Bethaniam, et benedixit eis, quod ex Evangelio Lucae sumptum est. Hoc enim cantando et procedendo nobis invicem loquimur, et commemoramus idipsum, quod illa Dominus eductione significabat, videlicet, quod sequaces ejus de mundo foras exire debeant, sicut jam dixerat illis: « Ego elegi vos de mundo, ut eatis et fructum afferatis . » Quo eatis? Utique in universum mundum. Nam hoc est quod et tunc ait illis secundum Marcum: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . In quo Judaeos palam percutit vane gloriantes, quod peculiaris populus Dei sint. Nam praeter hoc quod juxta aliquid, ut ait beatus Gregorius, homo omnis creatura est; habet enim esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum bestiis, discernere cum angelis, praeter hoc, inquam, Judaeos, ut dictum est, percutit, dicendo omni creaturae. Compendio quippe
Abbreviated transcription (Latin):
yod hac die ꝓcessionẽ agimus. illud .ix.¬
nob̃ cõmendat. quod dnm̃ nrm̃ sequi
debeamus. in celum ipsum. quo p̃cursor nr̃
ipse introut. ꝑ eandem obedientie uiã. qͣm
ipse factus obediens usq ad mortem exemplo
suo p̃monstrauit. Nam et ipse mox ascensu¬
rus incelum. hoc idem significare dignatꝰ ẽ.
sicut lucas euangłista refert. Cum enim dixis¬
set dñs. ego mittam ꝓmissum patris mei in
uos. uos autẽ sedete in ciuitate. quoadusq
induamini uirtute exalto. secutus lucas ad¬
uinxit. Et eduxit eos foras in bethaniã. Edu¬
ctione illa quod nos eum sequi debeamus ut
dictum ẽ. nomine bethaniȩ. qͦd int̾pretatur
obedientia significauit. & qͦd imitando eius
obedientiã. menbra eius ẽẽ. et cum illo omĩa
uerbo uirtutis sue portando ascende ualeamꝰ.
Recte itaq de responsoriis qͦd mag̃ ad eandẽ
ꝑtineat eductionẽ. diligentioris eccłie ordimꝰ
cantant in hac ꝓcessione. ut nos responsori¬

Expanded text:
od hac die processionem agimus, illud nobis commendat, quod Dominum nostrum sequi debeamus in ipsum coelum, quo praecursor ipse introiit, per eamdem obedientiae viam, quam ipse, factus obediens usque ad mortem , exemplo suo praemonstravit. Nam et ipse mox ascensurus in coelum, hoc ipsum significare dignatus est, sicut Lucas evangelista refert. Cum enim dixisset Dominus: « Ego mittam promissum Patris mei in vos, vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto , » secutus Lucas adjunxit: « Eduxit autem eos foras in Bethaniam . » Eductione illa, quod nos eum sequi debeamus, ut praedictum est, nomine Bethaniae, quod interpretatur obedientia, significavit, quod imitando ejus obedientiam, membra ejus esse, et cum illo omnia verbo virtutis suae portante, ascendere valeamus. Recte itaque de responsoriis, quod magis ad eamdem pertineant eductionem, diligentioris Ecclesiae ordines cantant in hac processione, ut nos responsori
Abbreviated transcription (Latin):
aut a sollicitudinib ꝙ spinosis diuitiis secłi
suffocem᷑: aut humorẽ .i. pinguedinẽ caritatis
ñ habens. bonũ sem̃ arescat in nob̃. et sic ñ ꝑ¬
ficiant᷑ gressus nr̃i. Mirificat namq mĩas
suas. dum sem̃ miscdit̃ iniectũ custodit ut
pupillã ocłi. ne compungant᷑ a suffocantib
spinis. ꝓtegit sub umbra alarũ suarũ. ne
siccet᷑ ai dorib solis: er ipit ab impio. ne aufe¬
rat uerbũ de cordib nr̃is. ut dicat bona terra fru¬
ctum afferens in patientia. Ego autẽ in iusticia ap¬
parebo conspectui tuo. & sic̃ in ꝯmunione canimꝰ.
introibo ad altare dei. Semenitaq dei t̾ram nr̃am
in qua ereuit qđ mirabile ẽ sursũ leuat secum
in horrea celi. quia cũ terra simus nsi uerbo dĩ
ipse ait. Nemo ascendit in celũ: nisi filus homi¬
nis qui est in celo. Cum ipso gͦ ꝙ ꝑ ipsũ subleua¬
bumur portantes mamipulos iusticie. letificante

Expanded text:
aut a sollicitudinibus et spinosis divitiis saeculi aut a sollicitudinibus et spinosis divitiis saeculi suffocemur; aut humorem, id est pinguedinem charitatis non habens, bonum semen arescat in nobis, et sic non perficiantur gressus nostri. Mirificat misericordias suas, dum semen misericorditer injectum custodit ut pupillam oculi , ne compungatur a suffocantibus spinis, protegit sub umbra alarum suarum , ne siccetur ardoribus solis, eripit ab impio, ne auferat verbum de cordibus nostris; ut dicat bona terra fructum afferens in patientia: « Ego autem in justitia apparebo in conspectu tuo . » Et, sicut in communione cantamus, Introibo ad altare Dei . Semen itaque Dei terram nostram in qua crevit quod mirabile est! sursum vehit secum in horrea coeli; quia cum terra simus, nisi Verbo Dei pipse ait: « Nemo ascendit in coelum, nisi Filius hominis qui est in coelo . » Cum ipso ergo et per ipsum sublevabimur, portantes manipulos justitiae, laetificante
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet in eo qd̾ surgentes in his que retro sunt
.i. in carnalib cadunt in anteriori parte .i. in
intellectualib et quẽ admodũ stipula disꝑgit᷑
ante faciẽ uenti. sic disꝑierunt flante spũ ire
dei. In tractu grãs agit sepedicto seminatori. cõ¬
mota terra et conturbata .i. uniuersi peccatores
qui qondã culturas suas aduertert̃ esse dõ exe¬
crabiles. ꝯmoti sunt ad penitentiã. ꝙ ꝑ signifi.¬
cationẽ p̃dicationis. incipientes timore effuge¬
runt a facie arcus .i. a die iuditii. in quo duob
testamentis quasi duob cornib inflexis rebel¬
les diuini uerbi dãpnationis et̃ne sagitta dãp¬
nationif ferient᷑. Lecto tandẽ euangło ꝯsona
sequit᷑ offerenda. ꝑfice gressus meos in semitis
tuis. umendũ ẽ enĩ nesuscepto semine uerbi
dĩ secus uiã expositi. et ext̾iorib uaccantes a
uolucrib idẽ spiritib immundis diripiam᷑.

Expanded text:
scilicet in eo quod surgentes in his, qui retro sunt, scilicet in eo quod surgentes in his, qui retro sunt, id est in carnalibus, cadunt in anteriori parte, id est in intellectualibus; et, quemadmodum stipula dispergitur ante faciem venti, sic disperierunt flante spiritu irae Dei. In tractu gratias agit saepe dicto seminatori, commota terra et conturbata , id est universi peccatores, 44 qui quando culturas suas adverterunt esse Deo exsecrabiles, commoti sunt ad poenitentiam, et per significationem praedicationis incipientes timere, fugiunt a facie arcus, id est a die judicii, in quo duobus testamentis, quasi duobus cornibus inflexis, rebelles Verbi divini damnationis aeternae sagitta ferientur. Lecto tandem Evangelio consona sequitur offerenda: Perfice gressus meos in semitis tuis . Timendum est enim, ne suscepto semine Verbi Dei secus viam expositi et in exterioribus vagantes, a volucribus, id est, a spiritibus immundis diripiamur,