comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cȩti trib dieb & trib noctib: sic
erit filiꝰ hominis incorde t̾rȩ. Eece
qd̾ signabat ionas uoratꝰ. Ita qͦq cir¬
cũcisio abrahȩ fidẽ illiꝰ significabat ꝙͣ.
habebat incorde: et qua meruit tꝰti¬
ficari. Nã circũcisio expoliatio infi¬
delitatis ẽ: et uicioꝵ ab olitio. Distat
uͦ int̾ signũ et signaculũ. qd̾ signũ
aliud ẽ. et aliud significat. Signacu¬
lũ aũt. qd alicui rei ad hoc in pͥmit᷑
ut lateat: qͦusq ab illo reseret᷑. aquo
impͥmit᷑. Ita & illa circũcisio signabat.
iusticiã sidei q̃ erat in abrahã: e la
cit᷑us: ꝑ baptismi gr̃am suos fideles
acunctis sordib peccatoꝵ circũcisurꝰ.
indie qͦq iudicii ab om̃i mortalita¬
fragilitate et corruptionis faec̾e ẽ.
emunclaturꝰ. In hoc ętiã qi octaua
die fiebat. significabat clñicã resurre¬
ction̾e: quȩ octaua die celebãta ẽ. Nã
no: qͦ circũcisio patrabat᷑. Fuit p̃terea
rent. Uł dũ int̾ gentes multas capti¬

Expanded text:
ribus noctibus, sic erit Filius hominis in corde terrae. Ecce quod signabat Jonas voratus, ita quoque circumcisio Abrahae fidem illius significabat quam habebat in corde, et qua meruit justificari. Haec circumcisio est exspoliatio infidelitatis et vitiorum abolitio. Distat vero inter signum et signaculum quod signum aliud est, et aliud significat: signaculum autem quod alicui rei adhuc imprimitur ut lateat, quousque ab illo reseretur a quo imprimitur, ita et illa circumcisio significabat justitiam fidei quae erat in Abraham: et latciturus per baptismi gratiam, suos fideles erat a cunctis sordibus peccatorum circumcisurus, in die quoque judicii ab omni mortalitafragilitate et corruptionis faece est emundaturus. In hoc etiam quia octava die fiebat, significabat Dominicam resurrectionem, quae octava die celebrata est. Nam no quo circumcisio patrabatur. Fuit praeterea rent, vel cum inter gentes multas capti
Abbreviated transcription (Latin):
cotidignã labori ur̃o. Non enu qui cȩpit
ne. hic saluus erit. In patientia inquit dñs: possi¬
debitis animas ur̃as. Reportetis inquit ꝓmissionẽ.
mo dicum aliq̃ntulum qui uenturus est ueniet.
ae nontardabit. Qui uenturus est uenier &
eos. tanꝗ̃ parũ sit temporis usq dũ ueniet. Non
modica etum consolatio est laboris. cito sꝑare u¬
dicem ⁊ remunerationẽ. constantiã certaminis
remuneratorũ. Iustus autem meus ex fide
uiuit. Quod sĩ subtraxerit se. non placebit
animȩ meȩ. Hoc ꝓpħicũ cestimoniũ intulit apłs
ad exhortationẽ fidei in aquisitionẽ animȩ.
S ic̃ uita corporis anima. ita uita animȩ fides
est. quȩ uiddicet concipit᷑ corde. conficetur ore.
exornat᷑ oꝑe: qm̃ fides sine oꝑib mortua est. A qͣ
fide siqͥs se subtraxerit: ñ placebit uoluntati dĩ.
Non est enĩ putandũ: qd̃ deus pat̾ aut sp̃s sc̃s.

Expanded text:
dignam labore vestro, non enim qui coepit dignam labore vestro, non enim qui coepit in finem, hic salvus erit. In patientia, inquit Dominus, possidebitis animas vestras. Reportetis, inquit, promissionem, modicum aliquantulum, qui venturus est veniet, et non tardabit. Qui venturus est veniet, et eos tanquam parum sit temporis usque dum veniet. Non modica enim consolatio est laboris, cito sperare judicem et remuneratorem, constantiam certaminis remuneratorum. Justus autem meus ex fide vivit. Quod si subtraxerit se, non placebit animae meae. Hoc propheticum testimonium intulit Apostolus ad exhortationem fidei in acquisitionem animae. Sicut vita corporis anima, ita vita animae fides est, quae videlicet concipitur corde, confitetur ore, exornatur opere, quoniam fides sine operibus mortua est. A qua fide si quis subtraxerit se, non placebit voluntati Dei. Non est enim putandum quod Deus Pater aut
Abbreviated transcription (Latin):
possec. Uerbigr̃a duin ille diceret. iam qr
om̃s suꝑaui. nullusq est qͥ mecũ decertet:
da michi coronã. Poterat illę qui libet dicẽ.
Sustine parũꝑ. usq dũ ueniat arbiter aut
etiã rex qui tibi brauiũ referat ꝓ uictoria
tua. Quod si ille athlerͥa impatienter ferret ñ
sustincns sicim aquȩ estuationis diceus aut date
qd̾ mereor aut recedã: diceret᷑ illi. patient̃ susti¬
ne hanc morulã. in ꝓximo est ut ueniat imꝑator
qͥ tibi reddec p̃miũ. Tristat̃ quidẽ sed multo
amplius si publice et in conspectu multorum.
Genus enuhumanũ sic̃ ualde delectatur
laude publica. ita facile captiuat᷑ obprobriis
aꝑte sibi illatis. Isto modo hortat᷑ eos apłs. ne
deficerent in laborib: sed patient̃ expectarent
dñi aduentũ. Patientia inquit uob̾ ⁊ neces
saria. ħ÷ uenũ opus habetis. uidelicet ut ꝑse¬
ueretis in agone: donec recipiatis coronam

Expanded text:
posset. Verbi gratia, dum ille diceret: Jam quia posset. Verbi gratia, dum ille diceret: Jam quia omnes superavi nullusque superest qui mecum certet, da mihi coronam, poterat illi quilibet dicere: Sustine parumper usque dum veniat arbiter, aut etiam rex qui tibi bravium reddat pro victoria tua. Quod si ille athleta impatienter ferret, non tolerans sitim atque aestuationes, dicens: Aut date quod merui, aut recedam, diceretur illi: Patienter sustine hanc morulam, in proximo est ut veniat imperator, qui tibi reddet praemium: tristatur quidem, sed multo amplius si publice et in conspectu multorum: genus enim humanum sicut valde delectatur laude publica, ita facile captivatur opprobriis aperte sibi illatis. Isto modo hortatur eos Apostolus, ne deficerent, sed patienter exspectarent Domini adventum: Patientia, inquit, vobst, unum opus habetis, videlicet ut perseveretis in agone, donec recipiatis coronam
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑpecuã. quę perire non possit: sic̃ ista
t̾rena periit. N olite itaq amittere confidentiã
ur̃am quȩ magnam habet remunerationem .i.¬
nolite in tribulationib. quia magna est remune¬
ratio. A pparet autẽ qr in magna confidenctia est¬
erant apud dm̃. quã ne amitterent: instantissi¬
me eos hortatur. Facilius enĩ integra conseruati¬
tur quã amissa recuꝑent᷑. Quaꝓpt̃ qd̃ tenetur
&e formine habet: necesse est ut fortitudinem
habeat. Nichil inquit uob̾ necessarium est.
nisi ut stetis firmit̾ in fide ur̃a. ⁊ ꝑmaneatis
in forticudine ur̃a. qm̃ magnã habet remune¬
rationẽ apud dm̃. Pacientia enim uobis ne¬
cessaria est. ut uoluntatem dei facientes: repor¬
tetis ꝓmissionem. O qͣnta inagnitudo orãtio¬
nis ce consolationis. ueluti siquis ad achletam
&e cercatorẽ hoc diceret qͥ cunctos suꝑasset.
nullũq relictũ haberet: qui sibi decertare

Expanded text:
atque perpetuam, quae perire non possit, sicut ista atque perpetuam, quae perire non possit, sicut ista terrena perit. Nolite itaque amittere confidentiam vestram, quae magnam habet remunerationem.e in tribulationibus, quia magna est remuneratio. Apparet autem quia magnam confidentiam habebant ad Deum, quam ne amitterent instantissime eos hortatur. Facilius enim integra conservatur, quam amissa recuperatur. Quapropter quod tenetur et formidinem habet, necesse est ut fortitudinem habeat. Nihil, inquit, vobis necessarium est, nisi ut stetis firmiter in fide vestra, et permancatis in fortitudine vestra quae magnam habet remunerationem apud Deum. Patientia enim vobis necessaria est, ut voluntatem Dei facientes reportetis promissionem. O quam magna remunerationis et consolationis fiducia, veluti si quis ad athletam ac certatorem hoc diceret, qui cunctos superasset, nullumque relictum haberet qui sibi decertare
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃orum cum gaudio suscepistis. Mirabiliter
laudat eos in fide. Qm̃ si fidẽ non haberent:
meliora se recepturos ꝓhac substantia substra¬
cta ñ cũ gaudio suscepissent rapinã eius.
Quandiu enim ꝑmissũ est eis: compassi st̃
aliis expoliatis. atq in carcerem positis.
Expoliati uero: cum gaudio susceperunt
rapinam et dampnũ sibi illatum. credentes se
meliora suscepturos. Unde et subdit. C ogno¬
scentes uos habere meliorem et manentem substan¬
tiam. Quasi diceret. Uidentes diuitias spũa¬
les uob̾ ꝓ istis temporalib ꝓfuturas: sustinustĩ
cum gaudio rapinã bonorũ temporaliũ. Hoc
aut̃ totũ fuit apłicũ opus. ⁊ dignũ fortibus
dentes. qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomine iħu
contumeliã pati. Et ut demonstraret istam
temporalẽ substantiã non esse semꝑ mansurã.
ideo dixit eos meliorẽ habere substantiam &
manentẽ. ꝓ ut diceret firmã ⁊ substantialem

Expanded text:
vestrorum cum gaudio suscepistis. Mirabilivestrorum cum gaudio suscepistis. Mirabililaudat eos in fide: quoniam si fidem non haberent meliora se recepturos pro hac substantia subtracta, non cum gaudio suscepissent rapinam ejus. Quandiu enim permissum est eis, compassi sunt aliis exspoliatis, atque in carcere positis. Exspoliati vero cum gaudio suscepere rapinam et damnum sibi illatum, credentes se meliora recepturos: unde subdit: Cognoscentes vos habere meliorem et manentem substantiam. Quasi diceret: Videntes divitias spiritales vobis pro istis temporalibus futuras, sustinuistis cum gaudio rapinam bonorum temporalium. Hoc autem totum fuit apostolicum opus et dignum fortibus dentes, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. Et ut demonstraret istam temporalem substantiam non esse semper mansuram, ideo dixit illos meliorem habere substantiam, et manentem: prout diceret, firmam, et substantialem,
Abbreviated transcription (Latin):
afflicti. qd genꝰ humanũ grauiꝰ sustinet
in conspectu plurimoꝵ aliquid inhonestũ:
aut u̾bis aut factis pati. seu etiã qr positis in
carcerib cõpatiebant᷑. uictũq ac uestim̃tũ
ꝓut poterant subministrabant: unde facli
erant coꝵ socii: qm̃ mercedẽ. et retributionẽ
quã ꝑcipiet p̃dicator ueritatis. ꝓxp̃o positus
in carcere. aliisq torm̃tis afflictus. eandem
recepturus est ille qͥ ei subsidiũ p̃bet ne defi¬
Qui recipit ꝓpħam in nomine ꝓphȩ: mercedẽ
ꝓphȩ accipiet. Notandũq qr ñ dixit simpli¬
citer: tribulationib afflicti. sed &̃ augm̃tum
fecit dicens. specta łm facti estis. Cũ it quis secrete
ex probratur: cõtristatur quidem. sed multo ampliussi
publice ⁊ ĩ cõspectu multorũ. Genus humanum sicut ual
Q uod illi ea exhibuerint quȩ enumeraui mͦ
aꝑtius iam ostendit dum sequit᷑. Nam et
uinctis compassi estis.⁊ rapinam bonorum

Expanded text:
afflicti: quod genus humanum gravius sustinet afflicti: quod genus humanum gravius sustinet in conspectu plurimorum aliquid inhonestum aut verbis, aut factis pati; seu etiam quia positis in carceribus compatiebantur, victumque ac vestimentum, prout poterant, subministrabant: unde facti erant eorum socii: quoniam mercedem et retributionem, quam percipit praedicator veritatis pro Chriin carcere aliisque tormentis afflictus, eamdem recepturus est ille, qui ei subsidium praebet ne defiQui recipit prophetam in nomine prophetae mercedem prophetae accipiet . Notandumque quia non dixit simpliciter tribulationibus afflictos, sed etiam augmentum fecit, dicens: Spectaculum facti estis. Cum enim quis secrete exprobratur, constritatur quidem, sed multo amplius si publice, et in conspectu multorum. Genus enim humanum sicut vald illatis. Quod illi ea exhibuerunt quae enumeravimus apertius jam ostendit, dum sequitur. Nam et vinctis compassi estis, et rapinam bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ demonstrastis: ut magnũ certam̃ passiontĩ
sustineretis ꝓ xp̃i nomine a contribulib ur̃is.
expoliati: sub ministrabant aliis le faculta¬
tib suis. Qua ꝓpt̃ cum hoc agnouissent
non dicit apłs simplicit̃ certam̃ sustinuisse eos:
sed addidit magnũ. nec dic̃ temptationes. sed
passiones. Et in altero quidem opprobriis
&e tribulationibus spectaculum facti: in altero
autem socii taliter conu̾santiũ effecti. E par¬
te quidẽ inqͥt obprobriis .i. contumeliis ⁊ irri¬
sionib ⁊ tribulationib. spectadm facti estis.
ħ publice et in conspectu multoꝵ irrisi. ex
parte aut̃ altera effecti estis socii in cõpassi¬
one talit̃ conu̾santiũ. apłoꝵ uidelicet & eoꝵ
qͥ st̃ expoliati ꝓpriis facultatib. ⁊ uerberib
afflicti. atq in carcerẽ retrusi. Duob modis
ostendit eos bene laborasse. sciłłqr pliblice con¬
tumeliis.tribulationib sunt diu̾sis

Expanded text:
dinem demonstrastis ut magnum certamen passionum dinem demonstrastis ut magnum certamen passionum sustineretis pro Christi nomine a contribulibus vestriqui non fuerunt exspoliati, subministrabant aliis de facultatibus suis: quapropter cum hoc agnovissent non dicit Apostolus simpliciter certamen sustinuisse eos, sed addidit, magnum; nec dicit, tentationes, sed passiones. Et in altero quidem opprobriis et tribulationibus spectaculum facti. Estis. In altero autem socii taliter conversantium effecti. Ex parte quidem, inquit, opprobriis, id est contumeliis et irrisionibus, et tribulationibus spectaculum facti estis: hoc est, publice et in conspectu multorum irrisi. Ex parte autem altera effecti estis socii in compassione taliter conversantium: apostolorum videlicet, et eorum qui sunt exspoliati propriis facultatibus, et verberibus afflicti, atque in carcerem retrusi. Duobus modis ostendit eos bene laborasse: scilicet, vel quia et publice contumeliis et tribulationibus sunt diversis
Abbreviated transcription (Latin):
in est. ⁊ ꝑ turbatã refouent animã. Post quam
aut̃ recreau̾int illũ: alterã iam ñ adiciunt
sectionẽ. qͥn etiã illã quę facta est: medicamini
bus mitiorib ⁊ ualentib amplitudinẽ mitigare
dolores confouent. Sic & apłs isto loco more illoꝵ
egit. Postꝗ̃ enĩ concussit animas eoꝵ ⁊ compun¬
exit amore gehennę. affirmans om̃imodis
perituros quigr̃ȩ dei inuiriã faciunt aliq̃ndo
Et hoc ex lege tmoysi aliisq testimoniis edo¬
cens. ac dicens metuendũ ẽẽ incidere in manus
dei uitientis. ꝓtinꝰ ne multo timore in desꝑatio¬
nem ruerent. consolat᷑ eos ꝑ laudẽ. hlandim̃ta.
& orationes reducens eis ad memoriã p̃terita
illoꝵ bona. Nememoramini inquit p̾stinos
dies in quib illuminati ꝑ fidẽ. ⁊ confortat
ꝑ gr̃am diuinã. magnũ certam̃ sustiniustis.¬
Acsi diceret. Quando introducti estis iN
fidẽ. quando in icio fidei eratis. tantã fortitu¬

Expanded text:
inest, et perturbatam refovent animam; postquam inest, et perturbatam refovent animam; postquam autem recreaverint, alteram jam non adjiciunt sectionem: quin etiam illam, quae facta est, medibus mitioribus et valentibus amplitudinem mitigare, et dolores confovent. Sic et Apostolus isto in loco more illorum agit. Postquam enim concussit animas eorum, et compunxit mentione gehennae, affirmans omnibus modis perituros, qui gratiae Dei injuriam faciunt aliquando: et hoc ex lege Moysi aliisque testimoniis edocens, ac dicens metuendum esse incidere in manus Dei viventis: protinus, ne multo timore in desperationem ruerent, consolatur eos per laudem, blandimenta et orationes, reducens eis ad memoriam praeterita illorum bona opera: Rememoramini, inquit, pristinos dies, in quibus illuminati per fidem, et confortati per gratiam divinaac si diceret: Quando introducti estis ad fidem, quando in initio fidei eratis, tantam fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
mus intellig̾e. & ad electũ pͥopłm scilicet referre &
ad repbum. Iudicabit enim dñs popłm suum
h separabit plebẽ suã.⁊ discernet bonos a malis
fideles ab infidelib. Quod si ad reprobos relatũ
fuerit: iudicare ꝓ dampnare accipiendum erit
Popłs autem domini appellantur: non ꝑ gͤatiam
sed ꝑ creationẽ. Horrendum est incidere in ma¬
nus dei uiuentis. Incidit in manus domini.
qui iudicium hominis contremiscens. iu¬
diciũ dei paruipendit. Incidit quoq in manꝰ
peccatũ contempnit penitentiã agere. Quic̃q
gͦ peccator ẽ. si ñ penituerit de peccatis suis in¬
cidet in horrendũ ⁊ ualde extim̃dũ iudiciũ
omp̃is dei qͥ reddet unicuiq scđm oꝑa sua.
Nemẽmoramini autem pristinos dies quib
illuminati. magnum certamen sustinuistis
passionum. O ptimi medicoꝵ cum uulnꝰ seca¬
uerint & ꝑ incisionẽ augm̃tũ doloris fecerint:
solatiũ & reinediũ illo loco adhibent ubi dolor¬

Expanded text:
mus intelligere, et ad electum scilicet populum referre et ad reprobum. Judicabit enim Dominus populum suum, hoc est, separabit plebem suam et discernet bonos a malis, fideles ab infidelibus. Quod si ad reprobos relatum fuerit, judicare pro damnare accipiendum erit; populus autem Domini appellatur non per gratiam, sed per creationem. Horrendum est incidere in manus Dei viventis. Incidit in manus Domini, qui judicium hominis contremiscit et judicium Dei parvi pendit. Incidit quoque in manupeccatum contemnit poenitentiam agere. Quicunque ergo peccator est, si non poenituerit de peccatis suis, incidet in horrendum et valde extimendum judicium omnipotentis Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua. Rememoramini autem pristinos dies in quibus illuminati magnum certamen sustinuistis passionum. Optimi medicorum cum vulnus secuerint, et per incisionem augmentum doloris fecerint, solatium et remedium illi loco adhibent
Abbreviated transcription (Latin):
sed more humano loquens diuina scriptura
nob̾ consulendo uoluntatẽ illiꝰ animę uocabulo
exp̃mit. Considandũ aut̃: qr sic̃ displicebit
qͥ esitau̾it: ita placebit deo. qͥ credidit uiuens
in fide sua recta. Laborastis inquit in certami

Expanded text:
ina Scriptura, nobis consulendo voluntatem illius animae vocabulo exprimit. Considerandum autem, quia sicut displicebit qui haesitaverit, ita placebit Deo qui crediderit, vivens in fide sua recta. Laborastis, inquit, in certami
Abbreviated transcription (Latin):
ab insidiis ⁊ infestationib demonũ: om̃iumq
ad uersariorũ: qm̃ ipsȩ in eum sperant: Deus
aut̃ spei repleat uos om̃i gaudio ⁊ pace in creden¬
do: E. Ex hoc quod rsaias ꝓpħa dixit de xp̃o
in eum gentes sꝑabunt: sũpsit occasionẽ apłs:
ut diceret illis hanc benedictionem: d̃s autẽ
spei qui tribuit spem fucorũ bonorum in se cre¬
dentib repleat uos om̃i gaudio spiritali: et pace
id÷ concordia ⁊ amore fraterno in credendo: ut¬
credentes in eum qui uos ꝑ sanguinẽm suum
pacificauit deo patrisitis ⁊ ipsi inuicem concordẽ
et pacifici: qui actenus fuistis in inuicem dissi¬
dentes: Ut habundetis in spe: ⁊ uirtute sp̃s

Expanded text:
ab insidiis et infestationibus daemonum, omniumque ab insidiis et infestationibus daemonum, omniumque adversariorum, quoniam ipsi in eo sperant. Deus autem spei repleat vos omni gaudio et pace in credendo. Ex hoc quod Isaias propheta dixit de Christo: In eut diceret illis hanc benedictionem: Deus autem spei, qui tribuit spem futurorum bonorum in se credentibus, repleat vos omni gaudio spiritali et pace, id est concordia, amore fraterno in se credendo; credentes in eum qui vos per sanguinem suum pacificavit Deo Patri, sitis et ipsi invicem concordes et pacifici, qui hactenus fuistis invicem dissiden
Abbreviated transcription (Latin):
erit radix. sumilit̃ erit ab eodem u̾bo substan-¬
tiuo uenit: ⁊ ponit᷑ ꝓfuturo tp̃e: Quic̃q gͥ in
eum credit qͥ dix̃ ad morsen qͥ est misit me ad
uos. ille ueracit̾ potest dicere est michi: idest
Sed quęri potest: quare dixerit ꝓpħa erit radix
iesse: ⁊ non potius erit radix boor uł obed:
cum ⁊ ipsi iusti extiterint ⁊ patres isai: Ad qd̃
dicendum ideo dixisse ꝓpħam erit radix resse.
ce non raclix boot siue obed: ut ostendet dñi
descendere: qui ante scła genitꝰ est a deo patre
rege regum ⁊ dño dñantium: Notandũq
est: qd̃ dicit erit radix iesse: S ub uerbo futuri
lo quens : ad naciuitatẽ xp̃i humanã respexit.
quȩ adhuc futura erat: qͣndo ista p̾dixit: Dica¬
tur itaq hoc modo: Erit iesse radix xp̃i seđm
humanitatẽ: et ipse xp̃s qui exurget nascendo
per uirginẽ uł amortuis resurgendo. regere
nat gentes in se credentes: et ipse defendit illas

Expanded text:
Erit radix, similiter erit, ab eodem verbo substantivo venit, et ponitur pro futuro tempore. Quicunque ergo in eum credit, qui dixit ad Moysen: Qui est, misit me ad vos , ille veraciter potest dicere: Est mihi, id est Sed quaeri potest, quare dixerit Propheta: Erit radix Jesse, et non potius: erit radix Booz vel Obed, cum et ipsi justi exstiterint, et patres Isai? Ad quod dicendum est, ideo dixisse Prophetam: Erit radix Jesse, et non radix Booz vel Obed, ut ostenderet Domdescendere, qui ante saecula genitus est a Deo Patre, Rege regum, et Domino dominantium. Notandumque quia quod dixit: Erit radix Jesse, sub verbo futuri temporis loquens, ad nativitatem Christi humanam respexit, quae adhuc futura erat quando ista praedixit. Dicatur itaque hoc modo: Erit Jesse radix Christi secundum humanitatem, et ipse Christus qui exsurget nascendo per virginem, vel a mortuis resurgendo regere  et gubernat gentes, in se credentes, et ipse defendit illas
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat. qui absq errore ⁊ mendacio illud
predicat: et qd̃ p̾dicat ore confirmat miracdis.
exornat sc̃a conu̾satione: et qui ñ quęrit suam
laudem sed dei: Ut fiat oblatio gentiũ accepta:
id÷ ut gentes offerantur deo ꝑ me ingr̃arum
actione: et sit ipsa oblatio amabilis ei et scificata per
grãm scĩ sp̃s: Pontificũ est doctrinȩ p̃dicationis
operam dare: et illorũ est sacrificiũ dõ offerre:
Nam sicut in ueteri testam̃to pontifex siue sacer¬
dos hostiam ⁊ oblationẽ quã offerebat deo studiose
ꝓuidebat ut absq macula esset: ita & qui eugłm
annunciant ꝓuidere debent. ut neq in p̃dicatione.
neq in doctrina. seu in magisterio aliqua culpa nas¬
catur: ut sicut illȩ hostiȩ deo erant acceptȩ: ita
sint et auditores illorũ in sacrificiũ dei transe-¬
untes: imitantes ipsi p̃dicatores egregiũ doctorem
et magistrũ gentiũ. qui illos quos deo sua p̾dicati¬
one et ministerio in fide obtulerat. optabat

Expanded text:
demonstrat, qui absque errore et mendacio illud praedicat, et quod praedicat ore, confirmat miraculis: exornat sancta conversatione, et qui non quaerit suam laudem, sed Dei; ut fiat oblatio gentium accepta, id est, ut gentes offerantur Deo per me in gratiarum actione, et sit ipsa oblatio amabilis ei, et sanctificata per ancti. Pontificum est doctrinae, praedicationis operam dare, et illorum est sacrificium offerre Deo. Nam sicut in Veteri Testamento pontifex sive sacerdos hostiam et oblationem quam offerebat Deo, studiose providebat ut absque macula esset, ita et qui Evangelium annuntiant providere debent ut, neque in praedicatione, neque in doctrina, seu magisterio, aliqua culpa nascatur, ut sicut illae hostiae Deo erant acceptae, ita sint et auditores illorum in sacrificium Dei transeuntes, imitantes ipsi praedicatores egregium doctorem et magistrum gentium, qui illos quos Deo sua praedicatione et ministerio in fide obtulerat, optabat
Abbreviated transcription (Latin):
um: ⁊ ꝓpt̾ ineffabilia mirabilia quȩ uobis
contulit adiebus antiquis: referentes gentib
qͣnta ⁊ qualia uob̃ libentissime p̃sticit Et
rursum ysaias ait: Erit radix iesse et qui
exsurget regere gentes: in eum gentes sꝑabt̃:
lesse ipse est isai pater dauid regis: de cuius
ꝓsapia exortus est xp̃s scđ̾m carnem: per
Mariam uirginẽ: hoc quod dicit erit radix
iesse duplicit̾ intelligi potest: hoc modo
lesse: ipse ÷ tadix: Dauid uͭ filius eius: ipse
arboris: Flos uͦ rami istius xp̃s est: qui dicit
ad eccłam in cantico canticorum: Ego flos cãpi
sicut flos ex radice arboris ꝓcessionẽ habet:
Altiori autem intellectu radix iesse xp̃s est:
uerbum scilicet dei patris: quod int̾ cetera
quȩ creauit iesse quoq creator extitit: Omĩa
enim ꝑ ipsum facta sunt: ⁊ sine ipso factũ

Expanded text:
 propter ineffabilia magnalia quae vobis contulit a diebus antiquis: referentes gentibus quanta et qualia vobis libentissime praestitit. Et rursus Isaias ait : Erit radix Jesse; et qui exsurget regere gentes: in eum gentes sperabunt. Jesse ipse est Isai, pater David regis, de cujus prosapia ortus est Christus secundum carnem per Mariam virginem. Hoc quod dicit: Erit radix Jesse, dupliciter intelligi potest hoc modo: Jesse ipse est radix, David vero filius ejus ipse arboris: flos vero rami istius, Christus, qui dicit ad Ecclesiam in Canticis canticorum: Ego flos campi .sicut flos ex radice arboris processionem habetAltiori autem intellectu, radix Jesse Christus est, Verbum scilicet Dei Patris, quod inter caetera quae creavit, Jesse quoque creator exstitit: Omnia enim per ipsum facta
Abbreviated transcription (Latin):
ministerio apostolatus intelligi: qd ei gratis a
dño collatum est: Scripsi inquit uob̃ pauca ex
plurib quȩ in corde meo firma habentur.
ꝓpt̃ gram sapientię quȩ mͥ adño idhoc data ẽ.
ut illam ꝓ capatitate auditorũ expenderẽ: siue
eciam ut ministeriũ mei apostolatꝰ cõplerem in
gentibus: Scificatis eugłm dei: idest sc̃m esse
demonstrans: p̃dicanͦ illud sine errore ⁊ menda¬
cio. sc̃ęq uiuendo. ⁊ miraculis uirtutũ testi fi¬
cando: głam ꝓpriam non quȩrendo. neq ꝓ lucris
tẽporalibus hec om̃ia. sed ꝓ remuneratione ȩt̾̃nȩ
tȩagendo: Ille scĩficat eugłm siue sc̃m

Expanded text:
ministerio apostolatus intelligi, quod ei gratis a ministerio apostolatus intelligi, quod ei gratis a Deo collatum est. Scripsi vobis, inquit, pauca ex pluribus, quae in corde meo firma habentur propter gratiam sapientiae, quae mihi a Domino ad hoc data est, ut illam pro capacitate auditorum expenderem; sive etiam ut ministerium apostolatus me complerem in gentibus. Sanctificans Evangelium Dei, id est sanctum esse demonstrans, praedicando illud sine errore et mendacio, sancteque vivendo, et miraculis virtutum testificando, gloriam propriam non quaerendo, neque pro lucris temporalibus haec et omnia, sed pro remuneratione aeternae vitae agendo. Ille sanctificat Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
atis spem ȩternę temunerationis: eiusq dono
atq auxilio subleuati: uirtutẽ totius bonitatiꝰ
adipisci mereamini Certus sum aut̃ fr̃s
mei ⁊ ego ipse de uob. qm̃ pleni estis dilectione
dei ⁊ ꝓximi: repleti om̃i scientia: ita ut possitiꝰ
alterutrũ monere. idest ininuicem uos castigare
et corriꝑe: Perfectos in fide blande alloquitur:
datius licet sit cõparatiuus gradus in hoc tamen
loco ꝓ positiuo ponitur qd̵ est audacter: idest
cum audatia ⁊ securitate: Ideoq addidit ex par¬
te. quia multa sciebat ipse in corde. quȩ ñ ꝓfere¬
bat ore: ce quȩ illi ñ poterant capere: ex quib
partem scribebat eis: Uel etiam idcirco dixit
tur: Canquam in memoriam uos reducens
sub iam legisse mea dictã pauciora uob̃ scripsi
Et hoc ꝓpter gr̃am quȩdata est michi a deo: ut
sim minister eius  xp̃i ihu ingentibus Gratiam
hic appellat sapientiã. quã pre omĩb apłis acciꝑe
meruit: ut beatus augustinus dicit: P otest et de

Expanded text:
is spem aeternae remunerationis, ejusque dono atque auxilio sublevati, virtutem totius bonitatis adipisci mereamini Certus sum autem, fratres, mei, et ego ipse de vobis, quoniam pleni estis dilectione Dei et proximi, repleti omni scientia, ita ut possitis alterutrum monere, id est invicem vos castigare et corripere. Perfectos in fide blande alloquitur. parte. Audacius, licet sit comparativus gradus, in hoc tamen loco pro positivo ponitur, quod est audacter, id est cum audacia et securitate. Ideoque addidit, ex parte, quia multa sciebat ipse in corde, quae non proferebat ore, et quae illi non poterant capere, ex quibus partem scribebat eis; vel etiam idcirco dixit,tur: Tanquam in memoriam vobis reducens, subaudis jam legisse et hoc propter gratiam quae data est mihi a Deo, ut sim minister Jesu Christi gentibus. Gratiam hic appellat sapientiam, quam prae omnibus apostolis accipere meruit, ut beatus Augustinus dicit. Potest et de
Abbreviated transcription (Latin):
matris meȩ .i. qui me fecit nasci exutero ma¬
tris meȩ. ł qui me in presentia sua segregauit
& separauit exucero matris meȩ adp̾dicatio¬
nem euangelii sui. ł exutero matris .i. consortio
sinagogȩ me abstraxit. et uocauit ꝑmiscdiã
laret filiũ suum inme .i. ꝑmegentib. Aliter.¬

Expanded text:
st qui me fecit nasci ex utero materno, vel qui me in praesentia sua segregavit, et separavit ex utero matris meae, ad praedicationem Evangelii sui, vel ex utero matris, id est ex consortio Synagogae me abstraxit, et vocavit per gratialaret Filium suum in me, id est per
Abbreviated transcription (Latin):
go sicȩlum & terrã implet: non ẽ. locus quẽ
non impleait ꝑ plenitudinẽ potentiȩ suȩ. Ac
ꝑ hoc ꝙ ubi que ẽ ꝑ potentiam diuinitatis: et
omnia loca implet. Erat etiã & in paulo: li¬
cet apaulo ñ sciretur. Quando gͦ fidem filii sui
dedit ei. Tunc utiq filiũ suum illi manifestauit.
& ipse filius ubi erat ibi seipsum illi reuelauit:¬

Expanded text:
 locus quem non impleat per plenitudinem potentiae suae, ac per hoc quod ubique est per potentiam Divinitatis et omnia loca implet, erat etiam in Paulo licet a Paulo non sciretur. Quando ergo Filii sui fidem dedit ei, tunc utique Filium suum manifestavit ei, et ipse Filius ibi erat
Abbreviated transcription (Latin):
hierłm. iudȩi curiosicatis causa sub misert uiros in
secreto loco ł dequib non poterat suspicio ẽẽ. qui con¬
tamen beatus hieroninus hunc uersum interroga¬
tiue dicit legendum: Quia huiuscemodi sensus. Nũ¬
quid ideo contuli cum illi seorsum qđ timerẽ ab illis
reprehendi quasi mea doctrina nonesset uera: & il¬
lorum roboratione indigeret. aut quasi inaniter
currerem predicando deloco ad locum. Non: sed potiꝰ
ut illi ame alta & ꝓfunda misteria audirent. ꝗͣ mi¬
nus capaces non poterant capere Et possent dicere

Expanded text:
m, Judaei curiositatis causa submiserunt viros in secreto loco, de quibus non poterat suspicio esse, qui contamen beatus Hieronymus hunc versum interrogative dicit esse legendum, quia hujuscemodi sensus est: Nunquid ideo contuli cum illis seorsum quod timerem ab illis reprehendi, quasi mea doctrina non esset vera, et illorum roboratione indigeret, aut quasi inaniter currerem praedicando de loco ad locum? Non; sed potius ut illi a me alta et profunda mysteria audirent, quod minus capaces non poterant capere, et non possent dicere
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Dixit beatus ieronimus. Quid mͥ ꝓdest si
audio paulum isse arabiam & reuersum ẽẽ
damascũ si nescio quid ibi fecerit: forsitan enĩ ꝓ
& in asia: Ideoq nondicit seͥptura. quid ibi fe¬
cerit. sed si ꝑpendimus interp̃tationem nominũ.
itus & redditus illius aliquid utilitatis nobis¬
innuere poterit. Quid enĩ ꝑarabiam intelliga¬
mus uetus testam̃tum ipse apłs ostendit ali¬
brtubi loquitur deagar & sara y. Hȩc in quit
sunt duo testamenta et sina mons ẽ. inara¬
bia. Damascus uͦ qui interp̃tatur sanguinẽ bi¬
bens ł effundens. qui ibi interfectus ẽ. ab el acam.
ubi pꝰea ȩdificauit seruus abrahã illam ciuitatẽ.
uocans eam a nomine suo damascũ. significat no¬
uum testam̃tum. ubi continetur passio xp̃i. Abi¬
it gͦ apłs inarabiam.:quia scrutatꝰ ẽ legẽ & pro¬
nouum. ꝓpter dominitã resurrectionẽ. que oc¬
taua die celebrata ẽ & quia apłs doctrina uete¬

Expanded text:
. Dicit beatus Hieronymus: Quid mihi prodest si audio Paulum abiisse in Arabiam, et reversum inde Damascum, si nescio quid ibi fecerit? Forsitan prohibi in Asia: ideoque non dixit Scriptura quid ibi fecerit; sed si perpendimus interpretationem nominum itus et reditus illius, aliquantulum utilitatis invenire poterimus. Quod autem per Arabiam intelligamus Vetus Testamentum, ipse Apostolus ostendit alibi, ubi loquitur de Agar et Sara : Haec enim, inquit, sunt duo Testamenta, et Sina mons est in Arabia. Damascus vero, quae interpretatur sanguinem bibens vel effundens, quia ibi interfectus est Abel a Cain, ubi postea aedificavit servus Abrahae illam civitatem, vocans eam de nomine suo Damascum, significat Novum Testamentum ubi continetur passio Christi. Abiit ergo Apostolus in Arabiam, quia scrutatus legem et proNovum, propter Dominicam resurrectionem, quae octava die celebratur. Et quia Apostolus doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ acceperunt. Ideoq: quasi multã mo¬
ram fecerunt. Paulus uͦ statim ut baptitatus
ẽ. sine aͥqͥua mora ingressus ẽ. sinagogã iudeoꝵ:
cȩpitq publice predicare. potẽ tamen ᷤ ad sequen¬
tia iungi quod dicit. continuo. sed melius ita ut

Expanded text:
Spiritum sanctum acceperunt, ideoque quasi multam moram fecerunt. Paulus vero, statim ut baptizatus st, sine aliqua mora ingressus Synagogam Judaeorum, coepit publice praedicare. Potest tamen et ad sequentia jungi, quod dicit continuo; sed melius est ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficiebam ego indoctrina legis. scđm tradi¬
tionem phariseoꝵ. dequoꝵ genere ortus erã:
et nullus poterat coequare michi instudiolec¬
tionis atq questionum: sed nec in ꝑsecucione
xp̃ianorum ita pocerat crescere quisꝗ ꝓstatu

Expanded text:
Proficiebam ego in doctrina legis secundum traditionem Pharisaeorum, de quorum genere ortus eram, et nullus poterat coaequari mihi in studio lectionis atque quaestionum, sed neque in persecutione Christianorum, ita poterat crescere pro statu
Abbreviated transcription (Latin):
ista uice. Questio quare dicat apłs se non uenisse
dicare insinagogis udȩorum Insurrexerunt c̃cͣ
eum iudȩi obquoꝵ ꝑsecutionem fugit hierłm.
Quȩ questio ita soluenda sunt: Honueni inquit
hierosolimã ad apłos gratia uisitandi eosneq cau¬
sa discendi. sicut hic habetur. sed causa euadẽ¬
dȩ ꝑsecutionis ueni hierosolimã. sicut ad aliam
quãlibet ciuitatem irem. si in meo itinere esset.
Gerbi gratia insamariã. aut inbethleem. dequa
uice. dicit lucas in actib apłorum. Sed habii¬

Expanded text:
stio est: quare dicat se non venisse dicare in Synagogis Judaeorum, insurrexerunt contra eum Judaei, ob quorum persecutionem venit Hierosolymam? Quae quaestio ita solvenda est: Non veni, inquit, Hierosolymam ad apostolos gratia visitandi eos, neque causa discendi, sicut nec hic habetur, sed causa persecutionis veni Hierosolymam, sicut ad aliam quamlibet civitatem irem, si in meo itinere esset, verbi gratia, ut in Samariam aut in Bethleem. De qua vice dicit Lucas in Actibus apostolorum, ad a
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dei quia uera ͤ deinde ueni in parte sy¬
ciuitas pauli. Uenit apłs in sẏriam que inter
Henit inciliciam quȩ interp̃tatur ad sumpti
lamentabił ut illã ad sumeret ad fidẽ .xp̃i &
eam doceret habitum penitentiȩ & lamenti.
Eram autẽ ignotus facie ȩccłis iudeȩ quȩ erãt¬
ĩ xp̃o. Ignotus quidẽ erat facie: s nomine et fa¬
lium predicabat. Nonideo dicit pluraliter ec¬
cdesis ꝙ uidei ꝙ gentes mixti eẽnt: sed tanita
erat mustitudo iudeoꝵ credentium ut plurãs

Expanded text:
ni in partes Sycivitas Pauli. Venit Apostolus in Syriam quae interpm; venit ad Ciliciam quae interpretatur assumptio lamentabilis, ut illam assumeret ad fidem Christi, et eam doceret habitum poenitentiae et lamenti. Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, etc. Ignotus quidem erat facie, sed nomine et fanos Evangelium praedicabat. Non ideo dicit pluraliter ecclesiis, quod Judaei et gentes misti essent, sed tanta erat multitudo Judaeorum credentium, ut plures
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ generalis multitudo non poterat cape: ł se¬
orsum nedum ꝓhiberet penicus circũcisionem ꝗꝑ secuciõe
iudeorum contra se excitaret. Uidebantur ĩ qͥd ali¬
debantur enĩ doctrinã habere ase & uirtutem.

Expanded text:
quae generalis multitudo non poterat capere: vel sequae generalis multitudo non poterat capere: vel seorsum, ne dum prohiberet penitus circumcisionem, persecutionem Judaeorum contra se excitaret. Videbantur, inquit, alidebantur enim doctr
Abbreviated transcription (Latin):
uice uenit hierosolimã. S: q̃ causa excrtit illum¬
uelle uenire hierosolimam: Sedicio erat inter uide¬
os credentes. & gentiles. Dicebant enim iudȩi estis
baptizati ꝙ creditis in xp̃m̃. non potestis saluari a¬
liter. nisi circũdamini & legẽ obseruetis: ideo ut hãc
us & circumcisus: Titus gentilis ꝙ urcumcisus: Ideo
gͦ cũ istis duob ascendit. ut si apłi aliiq udȩi di¬
cerẽt illum non recte predicare ingentib istorum
testimonio tueretur: dum dicerent. Uere sicuit uos
predicatis ita & magister uoster. & sic sentie moi
fide sicut & uos. Ideo gͦ dicit ascendi autem scđm
reuelationem & cõtuli cum illis euangelium .i. cũ¬
quid accepisse. Nam inter conferre & docere acdi¬
cere hoc inter ẽ: quia conferunt᷑ quo equales. docent¬
& discunt suꝑiores & in feriores. Seorsum autẽ his¬
qui uidebantur aliquid esse. ⁊i petro & aliis aplis
locutus sum. non inconuentu iudaici populi sed se¬
paratim qualẽ seorsum: quiꝰ multa sciebat ille

Expanded text:
illum venire Hierosolymam? Seditio erat inter Judaeos credentes et gentiles; dicebant enim Judaei: Estis baptizati, et creditis in Christum, non potestis salvari aliter, nisi circumcidamini et legem observetis. Ideo ut hanc  circumcisus, Titus gentilis et in circumcisus. Ideo ergo cum istis duobus ascendit, ut si apostoli aliique Judaei dicerent illum non recte praedicare in gentibus, istorum testimonio tueretur, dum dicerent illi: Vere sicut vos praedicatis, ita et magister noster: et sic sentit in omni fide sicut et vos. Ideo et contuli cum illis Evangelium, quid accepisse. Nam inter se conferre, et docere, ac discere hoc interest, quia conferunt coaequales, docent et discunt superiores et inferiores. Contuli cum iqui videbantur aliquid esse, in Petro aliisque apostolis locutus sum, non in conventu Judaici populi, sed separatim. Quare seorsum? quia multa sciebat ille
Abbreviated transcription (Latin):
petrum & mansi apud eum dieb .xu. De ie¬
mascum. ẽ reuersus et expleco triennio inter a¬
rabiam & damascũ ueni hierosolimã altera ui-¬
ce uidere petrum non causa discendi. sed cau¬
sa cõmendandȩ caritatis & ut humilitatis for¬
mã p̃berem aliis dũ honorem prestiti priori a

Expanded text:
e mansi apud eum diebus quindeciversus est Damascum, et expleto triennio in Arabia et Damasco, venit Hierosolymam altera vice videre Petrum, non causa discendi, sed causa commendandae charitatis, et ut humilitatis formam praeberet aliis dum honorem praestitisset priori a
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc qd̾ ꝑgimus ad templa idolorum. &
comedimus ibi cũ inficlelib quos uolumꝰ
lucrari ad fidem xp̃i: imitamur dnm̃n qͥ
ad clomos publicanoꝵ ⁊ peccatoꝵ ueniebat:
ut occasionem haberet docendi. Munquid
fortiores illo sumus: Quasi diceret: Nunqͥd
fortiores illo estis in bac parte: Non estis:
ad domũ alicuius gentilis O mina sub
alimenta licet mͥ edere. secundũ naturã:
sed non omnia expediunt: id ÷ non omnna
fiunt utilia: O m̃ia michi licent: sed non
omnia edificant alios in fide: sed potius
destruunt simplices ꝑ scandalũ: Nemo
quod suum est tantum modo quęrat in hac
parte comedendo omnia. sed quod alterius
ducate: nichil interrogantes. ꝓpt̃ conscielitiã
illius quem int̾rogaueritis: M acellum dr

Expanded text:
od pergimus ad exempla idolorum, et comedimus ibi cum infidelibus, quos volumus lucrari ad Christum, imitamur Dominum, qui ad domos publicanorum et peccatorum veniebat, ut occasionem haberet docendi. Nunquid fortiores illo sumus? Quasi diceret: Nunquid fortiores illo estis in hac parte? Non estis. ad domum alicujus gentilis. Omnia, subaudis alimenta, mihi licet edere secundum naturam, sed non omnia expediunt, id est, non omnia sunt utilia. Omnia mihi licent, sed non omnia aedificant, alios in fide, sed potius destruunt simplices per scandalum. Nemo quod suum est tantummodo quaerat, in hac parte comedendo omnia, sed quod alterius,ducate, nihil interrogantes propter conscientiam illius quem interrogaveritis. Macellum d
Abbreviated transcription (Latin):
differentias noui testam̃ti ostendere. dicens. Si
consummatio .i. ꝑfectio uitȩ atq iustificationis
ꝑ sac̾do tiũ leuiticũ fuit. qͥd necesse fuit aliũ
exurg̾e sac̾dotem scđm orđ melcħ. Namq¬

Expanded text:
differentias Novi Testamenti ostendere, dicens: Si differentias Novi Testamenti ostendere, dicens: Si consummatio, id est perfectio vitae atque justificationis, per sacerdotium Leviticum fuit, quid necesse fuit alium exsurgere sacerdotem secundum ordinem M
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ a melcħ. cum necdũ natus esset. p̾sertim cum
& filiꝰ fuerit nacurał ia cob: Utiq non in se sed ix¬
est decimatuis. sed in abraham de cuius ꝓgẽnie
descendit. Quando enum abrabam decimas obcu¬
lit melcħ. in illo om̃s filii eius deder̃. Qua ꝓpt̃ dic̃
apłs qr leui qͥ decimas infiliis suis a fr̃ib suis
decimatꝰ est ꝑ abrabã siue in abrabã. Quibus
u̾bis declarat᷑. qr nͥ sacerdo tiũ melch qͥ infigura¬
xp̃i sac̾dotii p̃cessit maioris dignitatis ñ eẽt: ne¬
quaꝙ̃. abraham om̃sq filii eius ab illo decimati
fussent. Dum enim sac̾dotiũ a sac̾dotio decimat᷑:
maioris dignitatis unũ altero ostendit. Si ergo
consuminatio per sacerdotium leuiticum erat. po¬
pulus enim sub ipso legem accepit: quid adhuc
necessar iuim fuit scđm ordinem melchi se dech
alium exurgere sacerdotem. & not scđm ordinẽ
aaron dici. Cranlato enim sacerdotio: necesse est
ut et legis tranlatio fiat. Hic incipit iam plenius

Expanded text:
 natus esset, praesertim cum et filius fuerit naturalis Jacob? utique non in se est decimatus, sed in Abraham, de cujus progenie descendit, quando Abraham decimas obtulit Melchisedech, in illo omnes filii ejus dederunt. Quapropter dicit Apostolus, Qui decimas in filiis suis a fratribus accepit, decimatus est per Abraham, sive in Abraham. Quibus verbis declaratur, quia nisi sacerdoChristi sacerdotium praecessit, majoris dignitatis non esset, nequaquam Abraham, omnesque filii ejus ab illo decimati essent: dum enim sacerdotium a sacerdotio decimatur, majoris dignitatis unum altero ostenditur. Si ergo consummatio per sacerdotium Leviticum erat, populus enim sub ipso legem accepit: quid adhuc necessarium secundum ordinem Melchisedech alium exsurgere sacerdotem, et non secundum ordinem Aaron dici? Translato enim sacerdotio, necesse est ut legis translatio fiat. Hic incipit jam plenius
Abbreviated transcription (Latin):
ca p̾cepta custo dientes. ñ t̾ram possidebimus
ꝓximi deo consistere. ad ipsum paternum soliũ
sol in regno patris sui. eruntq sic̃ angłi dei
in cęlo. Hoc uͦ sac̾dotium ꝑ qd̃ hanc głam posse

Expanded text:
ca praecepta custodientes, non terram possidebimus,ca praecepta custodientes, non terram possidebimus,us est, speramus proximi Deo consistere, ad ipsum paternum solium sol in regno Patris sui, eruntque sicut angeli Dei in coelo . Hoc vero sacerdotium, per quod hanc gloriam posse
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. Nichil enun ad ꝑfectum adduxit lex.
Quid̃ enr̃ nich ꝓfuit lex: Profuit quidem
aliqͥd. corpora mundando. peccata leuia relaxan¬
do. Sed nichaddhoc ꝓfuit. ut ꝑfectos facere
posset seruientes in ea: qͣm grauiora peccata
ñ tollebat. nec ianuã patriȩ cęlestis alicui aꝑie¬
bat. Qua ꝓpt̾ reprobata est ut gr̃ȩ daret᷑ locus.
in qua ꝑfectio constat. Utilis quidẽ fuit fedem
habentib in xp̃o. ñ illis qͥ totam spem suam
in euis carnalib obseruationib ponebant.
Introductio uero melioris spei sub̃ est mͦ
in gr̃a: pea quam speni ꝓximamus ad dm̃
Habuit quidem lex spem sed non talem qualẽ
gr̃a p̃stitit. S ꝑabant enun beneplacentes. legẽq
custodientes posside re t̾rã. iuxta illud. Si uo¬
lueritis: hona t̾rȩ comedetis. nicħq erumꝑno-¬
sum pati. ꝓsꝑe uiuere. sic̃ dictũ est. qͥ fecerit
ea uiuer. H ic aut̃ sꝑamꝰ qr plangentes & eugłi¬

Expanded text:
sequitur: Nihil enim ad perfectum adduxit lex. sequitur: Nihil enim ad perfectum adduxit lex. Quid enim nihil profuit lex? profuit quidem aliquid corpora mundando, peccata quaedam relaxando: sed nihil ad hoc profuit, ut perfectos facere potuisset servientes in ea, quoniam graviora peccata non tollebat, nec januam patriae coelestis alicui aperiebat: quapropter reprobata est, ut gratiae Dei daretur locus, in qua perfectio chabentibus in Christo, non illis qui totam spem suam in ejus carnalibus observationibus ponebant. Introductio vero melioris spei, subaudis est modo in gratia, per quam spem proximamus ad Deum Habuit quidem lex spem, sed non talem qualem gratia praestitit. Sperabant enim beneplacentes legemque custodientes possidere terram et juxta illud: Si volueritis bona terrae comedetis, nihilque aerumnosum patri prospere vivere, sicut dictum est: Qui fecerit ea vivet. Hic autem speramus: quia placentes et Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
alius sacerdos. qui non scđm carnał mandati
legtm factus est sacerdos sicut aaron. Hegẽ
carualis mandati uocat. qe ex maxima par¬
te carnał erat. carnalia p̃cipiens in circum¬
cisione. in mundacione corporis. in hostiis
tempoꝵ. dicens. Al ane extra castra. laua
corpꝰ tuũ. offer hoc uł illud. abstine ab his
cibis. obserua ista tempora: cȩteraq his simi¬
lia. quȩ omĩa morte finienda erant. Xp̃i
ficientis. quȩ nullo int̾ueniente mortis solui
poterit. H abet enim xp̃s in se uitã in solu¬
bilem. qr quãuis ad tempꝰ mortuus essec
carne. tam̃ in et̾nũ diuinita te uiuit. &
insuꝑ humanitate. pꝰꝗͣ uictor amorcuis resur¬
rexit. Unde s pater contestatur uirando qr
uiuit dicens ꝑpsalmistam. tu es sac̾dos in
ȩcer nũ. Reprobatio quidem fit preceden¬
eius et inutilitatem. Infirmitatẽ in hoc habebat
lex. qr oꝑantes non ualebat iuuare. Iuutilitatẽ
uͦ: qr nemini regnũ celorũ ualebat aꝑire. Uñ

Expanded text:
alius sacerdos, qui non secundum carnalis mandati legem factus est sacerdos sicut Aaron. Legem carnalis mandati vocat, quia ex maxima parte carnalis erat carnalia praecipiens: in circumcisione, in mundatione corporis, in hostiis temporum, dicens: Mane extra castra, lava corpus tuum: offer hoc vel illud, abstine ab his cibis, observa ista tempora, caeteraque his similia, quae omnia morte finienda erant; Christi ficientis: quae nullo mortis interventu solvi poterit: habet enim Christus in se vitam insolubilem: quia quamvis ad tempus mortuus esset carne, tamen in aeternum divinitate vivit, et insuper humanitate, postquam victor a mortuis resurrexit. Unde Deus Pater contestatur jurando, quia vivit, dicens per Psalmistam: Tu es sacerdos in ech reprobatio quidem fit praecedeneius et inutilitatem nihil enim ad lex, quia operantes se non valebat juvare; inutilitatem vero, quia nemini regnum coelorum valebat aperire. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. et hunc ħ ÷ abraham qui habebat repro¬
missionẽs de filio dei benedixit ille melcħ. Hic
ostendit incircumcisũ sac̾dotẽ. sac̾dote circumciso
multo ẽẽ sublimiorẽ. Quomͦ gͦ hoc ostendit: Utiq
qr ipse leui ex qͦ sac̾dotale genus ortũ est decimatꝰ
ham circumcisus iamq ꝓmissiones de xp̃o acce¬
ꝑat qd̵ in semine eiꝰ benedic̾ent᷑ om̃s gentes q̃n
benedictus est amelcħ sac̾dote dans ei incircũ ciso.
eiussunt: ⁊ alia q̃ sequunt᷑ in eodẽ loco. Sine
ullaͣ contradictione. quod minus est a meliore bene¬
dicitur. Quasi dic̾et. om̃ib luce clariꝰ uidet᷑: qr
minor a maiore benedicit᷑. Unde abraham qͣsi

Expanded text:
ab Abraham, et hunc. Hoc est, Abraham. Qui habebat proab Abraham, et hunc. Hoc est, Abraham. Qui habebat promissiones. De Filio Dei. Benedixit. Ille Melchisedech. Hic ostendit incircumcisum sacerdotem sacerdote circumciso multo esse sublimiorem. Quomodo ergo haec ostendit? utique quia ipse Levi, ex quo sacerdotale genus ortum est, decimatuham circumcisus: jamque promissiones de Christo acceperat, quod in semine ejus benedicerentur omnes gentes, quando benedictus est a Melchisedech sacerdote incircumciso, ejus sunt, et alia, quae sequuntur in eodem loco. Sine autem ulla contradictione, quod minus est, a meliore benedicitur. Quasi diceret: Omnibus luce clarius videtur quod minor a majore benedicitur. Unde Abra
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Et quidem de filiis leui sacerdotium acci¬
pientes. mandatum habent decimas suniere a
populo scđm legem .i. a fr̃ib suis q̃nꝗ̃ et ipse de
lumbis exierint abrahȩ. Tanta inqͥt est excellen¬
tia sac̾dotii. ut oẽ ipsi q̃ eundẽ haberant ꝓgeni¬
torẽ ⁊ ab uno patre descendant: ꝓpt̾ excellentiȩ
meritũ qͦ meliores erantfpatrib suis ut pote
placauit. sac̾dotii dignitatẽ meͣrent᷑ ad ipisci.
Ac ꝓpt̾ea nͥ maioris dignitatis eẽt inelcħ quam
ab raham: nequaꝗͣ abrabam alienigenȩ decimas
dedisset. sic̃ aaron maioris meriti fuit quã fr̃s¬
filiis leui accipientes sac̾dotrũ sic̃ accepit a aron
ce filii euis. mandatũ c pͣceptũ hñt scđ̾m legẽ
sumere decimas a popło qͣsi meliores illis: et
hoc afratribus suis cum unum eundemq habu¬
issent ꝓgenicorẽ. iuxta qd̃ apłs manifestat dicens
quanꝙ & ipsi fr̃s leui de lumbis exierint abrahȩ¬
in eis in filiis uidelicet leui decimas sumpsit

Expanded text:
sit. Et quidem de filiis Levi sacerdotium accipientes, mandatum habent decimas sumere a populo secundum legem, id est a fratribus suis: quanquam et ipsi de lumbis exierint Abrahae. Tanta inquit est excellentia sacerdotii, ut etiam ipsi qui eumdem habuerant progenitorem et ab uno patre descenderant propter excellentiae meritum, quo meliores erant fratribus suis, ut pote placavit, sacerdotii dignitatem mererentur adipisci: ac propterea nisi majoris dignitatis esset Melchisedech quam Abraham, nequaquam Abraham alienigenae decimas dedisset, sicut Aaron majoris meriti fuit, quam frfiliis Levi accipientes sacerdotium, sicut accepit Aaron et filii ejus, mandatum et praeceptum habent secundum legem sumere decimas a populo, quasi meliores illis, et hoc a fratribus suis, cum unum eumdemque habuissent progenitorem, juxta quod Apostolus manifestat, dicens: Quanquam et ipsi fratres Levi eId est, in filiis Levi. Decimas sumpsit