comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo peperit. plane om̃iũ nr̃m mat̾ est. Igit᷑ q̃ de hoc discpło dictũ ẽ abeo qͥ iustissi¬
me curã suȩ matͥs habebat. mulier eccȩ filiꝰ tius. itẽq ad eunde discpłm. ȩctȩ mat̾

Expanded text:
Virgo peperit, plane omnium nostrum mater est. Igitur quod de hoc discipulo dictum est ab eo, justissiVirgo peperit, plane omnium nostrum mater est. Igitur quod de hoc discipulo dictum est ab eo, justissime curam suae matris habeba
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto magis mulitrẽ hanc stantẽ iuxta crucẽ suã mulieri parienti tałe matrẽ talis filiꝰ
recte simiłe dixit: Qd aut̃ dicosimiłe. cũ uere sit mulier &uere mat̃ &ueros habeat
in illa hora partꝰ sui dolores: Non enĩ habuit hȩc mulier hanc penã ut indolore pa¬
ra eiꝰ. illa uideł hora ꝓpt̃ ꝗͣde sp̃u sc̃o c̃cepit. ꝓpt̃ quã grauida facta ẽ ꝓpt̃ quã cõpleti
s̾ ditsut pareret. ꝓpt̃ quã omĩno de utero eiꝰ ds̃ homo factꝰ est. Cũ aut̃ hȩc hora p̃terierit
cũ totꝰ istt gladiꝰ parturientẽ eiꝰanimã ꝑtransierit. iã nerit memor p̃ssure ꝓpt̃ gaudiũ
mundi sempit̾nũq obtineat imꝑiũ. natꝰ inꝗͣ id immortalis atq impassibilis factꝰ &
angustias uitȩ huiꝰ inet̾nȩ patͥt amplitudine suꝑ gressus mortuoꝵ pͥmogenitꝰ ł inde
qr uere ibi dolores ut parturientis. & inpassione unigeniti omiũ nr̃m saluit̃ beata

Expanded text:
 crucem suam, mulieri parturienti, talem matrem talis filius recte similem duxit. Quid autem dico similem, cum vere sit mulier, et vere mater, et veros habeat in illa hora partus sui dolores? Non enim habuit haec mulier hanc poenam, ut in dolore pade Spiritu sancto concepit, propter quam gravida facta, propter quam completi sunt dies ut pareret, propter quam omnino de utero ejus Deus homo factus est. Cum autem haec hora praeterierit, cum totus iste gladius parturientem ejus animam pertransierit, « jam non erit memor pressurae propter gaudium,  id est, immortalis atque impassibilis factus, et angustias vitae hujus in aeternae patriae amplitudine supergressus mortuorum primogenitus. Proinde quia vere ibi dolores ut parturientis , » in passione unigeniti omnium nostrum salutem beata
Abbreviated transcription (Latin):
lusẽ hic ađo maledictꝰ. in eoudeł q̃ sic̃ ait ꝓpħa iniqͥtates om̃iũ nr̃m in illo po¬
suit đs: Iccͥco sepeliat᷑ inqͥt qͥ pendet inligno. ꝙ futurꝰ ẽ talis pendens in ligo
uod siqͥs obiciat sepe maledictiones ꝓlatas fuisse ad̾o. u̾bi gr̃a cũ dicit adiam nͦgͦ¬
nos ec̃tta dicimꝰ ñ e̾e maledicti effusionẽ s maledicti iã excisttntis enuntiationẽ
p̾sertĩ cũ ñditat maledictꝰ sis. s maledictꝰ es. & ñ ame s apercatis tius. Nec enĩ
malcdictꝰ ẽ cam ad̃o s auote sanguinis fr̃is sui. clamantis de t̾ra. & impiciaus
ciꝰ annuntiantis ipsidõ. Igit᷑ hic solus maledictꝰ fuit ado. & ñ asuo pecc̾o. ało inqͣ qͥ om̃iũ¬

Expanded text:
us, in eo videlicet quod sicut ait propheta, iniquitates omnium nostrum in illo posuit Deus? Idcirco sepeliatur, inquit, qui pendet in ligno, quia futurus est talis pendens in lignoQuod si quis objiciat, saepe maledictiones prolatas fuisse a Deo, verbi gratia, cum dicit ad nos econtrario dicimus non esse maledicti effusionem, sed maledicti jam existentis enuntiationem, praesertim cum non dicat, maledictus sis, sed maledictus es, et non a me, sed a peccatis tuis. Nec enim mejus annuntiantis ipsi Deo. Igitur hic solus maledictus fuit a Deo et non a suo peccato; a Deo, inquam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ta hȩc disposita fuerant. c̃silio diuinitatis. qͦd tã ordinate tãq integre cuncta ens̃
acsi se cunctas inillo urassent implere uoces ꝓpħarũ. Quomꝰ aut̃ ori eiꝰ at̾ra incruet ex¬
circũ posuert̃ harundini. Eȩc ita facientes satis aꝑuerunt qͣnto felle amaritudi¬
nis ipse& scorda redundarent. &quere ñ iam uinea đni sabaothilla domꝰ isrł & illa
domꝰ uida germen eiꝰ delectabile ee̾t s de uinta sodomix uinta eox & quã uetacit᷑¬
ꝑ ꝓpħam dnsidem p̾dixisset qͦd ea spectante se ut faceret uuas fecerit labruscas.
Sane ꝑ hoc q̃ oblatũ sͥ acetũ felle mixtũ cũgustasset noluit bibere. reꝓbationẽ
significat eiꝰde uineȩ suȩ sodomitice: ꝗͣ mortis illi miscuit amaritudinẽ cũ de¬
biusset auferre dilectionis dulcedinẽ. qͣ gustata modice iđ ꝑtriduũ iã de genimi¬
ne huiꝰmodi uitis bibere ñ uult. Resurgens enĩ eamortius iã ñmorit᷑ & mors ultra¬

Expanded text:
cta haec disposita fuerant consilio divinitatis quod tam ordinate tamque integre cuncta egerunt, ac si se cunctas in illo juravissent implere voces prophetarum. Quomodo autem ori ejus a terra in crucem excircumposuerunt arundini . » Haec ita facientes satis aperuerunt, quanto felle amaritudinis ipsorum praecordia redundarent, et quod vere non jam vinea Domini Sabaoth illa domus Israel, et illa domus Juda, germen ejus delectabile esset, sed de vinea Sodomorum vinea eorum, et quam veracit Dominus idem praedixisset quod exspectante se ut faceret uvas, fecerit labruscas . Sane per hoc quod oblatum sibi acetum felle mistum, cum gustasset, noluit bibere, reprobationem significat ejusdem vineae suae Sodomiticae, quae mortis illi miscuit amaritudinem, cum debuisset afferre dilectionis dulcedinem, qua gustata modice, id est per triduum, jam de genimine hujusmodi vitis bibere non vult . « Resurgens enim ex mortuis, jam non moritur, et mors il
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. mat̾sit. pulchriꝰ tam̃ huic ut uirgo uirgini cõm̃dari debuit. p̾serũ cũ hicdi¬
scpło talis gr̃a reposita c̾et. ut ũbu ipsũ qilla mat̾ tarnẽ factũ pepererat. ipse qͣntũ
mortali homini possibile fuit immo plusꝗͣ aliꝰ qͥs mortaliũ tm̃iũ potuit. eũglico
stilo describeret. Et exilla hora accepit eũ discpłs in sua. Insua uideł ñ p̃dia qͥnul¬
tũ ẽ. ut in illa qͦ cõmunione rerũ qͣ diuidebat᷑ singłisput cuiq opꝰ erat adhuiꝰ curã qͥcͥ
illi eẽt netessariũ ꝑtinerit. Postta sciens ilłc q iã c̃ sũmata s̃ om̃ia. ut impleret᷑ scͥptura¬
dicit. Sicio. Sciens inqͥt ꝙ iã c̃sũmata s̃ om̃ĩa. subaudit᷑ ꝗͣ ilłu pati oportebat. neo
xerat. ut implerit᷑ scͥptura. dicit. Sicio. Quomͦ ꝓpt̃ hoc dictũ. implita ẽ scͥptura. au¬
di qͦd seqͥt᷑ Qas gͦ positũ erat aceto plenũ. Illi aut̃ spongiã plenã ysopo cirtũ po

Expanded text:
ri debuit, praesertim cum huic discipulo talis gratia reposita esset, ut Verbum ipsum, quod illa mater carnem factum pepererat, ipse quantum mortali homini possibile fuit, imo plus quam alius quis mortalium omnium potuit, evangelico stylo describeret. « Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. » In sua videlicet ntum est, ut in illa quoque communione rerum qua dividebatur singulis, prout cuique opus erat, ad hujus curam, quidquid illi esset necessarium pertinebat . « Postsummata sunt omnia, » subauditur quae illum pati oportebat. Nec xerat, ut impleretur Scriptura, dixit: Sitio. » Quomodo propter hoc dictum est, impleta est Scriptura? Audi quid sequitur: « Vas ergo positum erat aceto plenum. Illi autem spongiam plenam aceto
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ sumere panẽ fili emittere canibꝰ admanducanđũ. Et discpłis suis p̃cepit.
nuiã g̃ntiũ ne abieritis. & inciuitates samaritante ne intraueritis. Et in stante
iã passune sua cũ qͦͣrtrent cũ uidere g̃ntiles dixit. Henit hora ut clarificet᷑ fi¬
liꝰ hominis Quod terte idem ẽ acsidicat᷑. Uenit borã ut ad patrẽ suxĩ ascendat
filiꝰ hominis ut sub audias. & tͦ me uidebitis tͦsił̃i tactu me c̃tingetis. lgit᷑ talis
ȩccłȩ nͦ gestat maria sigurã. qͣlis g̃ntilitas ante passionẽ dñi parata iã erat eiꝰ suscipe
fide. Et ꝓinde recte dr̃ illi. Noli me tangere ñ du cnĩ astendi ad patrẽ meũ. S qͦmͦ¬

Expanded text:
ducandum . » Et discipulis suis praecepit: « In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis . » Et instante jam passione sua, cum quaererent eum videre Gentiles, dixit: « Venit hora ut clarificetur Filius hominis . » Quod certe idem est ac si diceretur: Venit hora, ut ad Patrem suum ascendat Filius hominis, ut subaudias, et tunc me videbitis, tunc fidei tactu me contingetis. Igitur talis Ecclesiae nunc gestat Maria figuram, qualis Gentilitas ante passionem Domini parata jam erat ejus suscipere fidem. Et proinde recte dicitur illi: « Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum. »
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ł catholitã eiꝰ excłam scindere ñ potuert̃. Plura nanq dni uestim̃ta multa scͥptu¬
rarũ qͥbus unũ di uerbũ indutũ ẽ signifitant uolumina. tunica uͦ inc̃sutilis edesuꝑ
c̃terta ꝑtotũ. uideł qͣlem dilecta eiꝰ a a Ria forit diligent̃ c̃teruerat unã integrã atq
inuiolabiłe catholice ȩcłȩ fidẽ c̃grue designat. Et milites qͥđ̃ bȩc ficert̃. Pulchre
satis eugłista facta impiox. t̾minat. Nȩx qͥde inqͥt milites fecert̃. subaudit᷑ & qͥd pꝰhex face

Expanded text:
Christi vel catholicam ejus Ecclesiam scindere non potuerunt. Plura namque Domini vestimenta, multa ScriptuChristi vel catholicam ejus Ecclesiam scindere non potuerunt. Plura namque Domini vestimenta, multa Scripturarum, quibus unum Dei Verbum indutum est, significaat, unum integram atque inviolabilem Catholicae Ecclesiae fidem congrue designat. « Et milites quidem haec fecerunt. » Pulchre satis evangelista facta impiorum terminat. « Haec quidem, inquit, milites fecerunt, » subauditur, et quid post hae
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta eiꝰ ictͥto ꝓmagne uictorie spolus eafortes milites accꝑunt. Nonenĩ uilia putabant᷑
uestim̃ta de quix fimbrus c̃tactis urtꝰ exire c̃sueutrat. Nec utiq tͦ in illo spectaculo de¬
erant. qͥ ad cõꝑandu ea certatĩ se ingererent. Nã ut taccã dt matre & discpło qͣ diligebat
ilte stantib iuxta crutẽ ciꝰ. stabant inqͥt lucas om̃s noti eiꝰ alonge &mulitres ꝗͣ secutȩ
fuert̃. ado c̃sid̾antes &inspicientes me absq ulla miseratione stetert̃ ut uestim̃ta mea
diuidentib sortes qͦ mittere uacanerit. Uideł hoc ad infidelitatẽ ꝑtinere uidebat᷑
imꝑii. ut regẽ uidetx ñ sołu obtt̃ꝑant̃ uerũ ȩtiã gaudent̃ int̾sicerent milites romani.
uic etx direptioni du uestim̃ta dni diuidunt. tunicã tam̃ ñ scindunt. hereticoꝵ. itme¬
ritatẽ cõꝑare licet qͥ qͣmius scͥpturã sacrã in prauossensus suos distraatrint. tam̃ fide

Expanded text:
 idcirco pro magnae victoriae spoliis ea, sorte milites acceperunt. Non enim vilia putabantur vestimenta, de quorum fimbriis contactis, virtus exire consueverat . Nec utique tunc in illo spectaculo deerant, qui ad comparandum ea certatim se ingererent. Nam, ut taceam de matre, et discipulo, quem diligebat Jesus, stantibus juxta crucem ejus. « Stabant, inquit Lucas, omnes noti ejus a longe, et mulieres, quae secutae fuerunt, adeo considerantes et inspicientes me, absque ulla miseratione steterunt, ut vestimenta mea dividentibus sortes quoque mittere vacaverit, videlicet hoc ad fidelitatem pertinebat imperii, ut regem Judaeorum non solum obtemperanter, verum etiam gaudenter interficerent milites Romani. Huic ergo direptioni, dum vestimenta Domini dividunt, tunicam tamen non scindunt, haereticorum temeritatem comparare licet, qui quamvis Scripturam sacram in pravos sensus suos distraxerint, tamen fidem
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ineiꝰde crucis qͣpendebat sigura significabat. Pabet enĩ crua longitudinẽ. lan¬
tudinẽ. sublime atq ꝓfundu. ꝓfunđ .u .i. acumen qͦ fixta t̾re inheret. longitudinẽ.
inde usq ad brachia latitudinẽ in etrunde ex pansione brachi&: altitudinẽ ab ipsis
brachiis sursũ uersus qͦ cap̃t imminet. Iis aut̃ qͣtuor sup̃dicte uirtutes signantur.
Pfundo fides ꝗͦ occulta uoluntatis di uocatione pͥma insundo cordis qͣsi fundam̃tũ
in edificio ponit᷑ longitudine ꝑseuerantia. altitudine spes. ꝗͦ nob incȩlestib repositas̃
latitudine caritas. Nã de his apłm dixisse intelligimꝰ. Ut possitis cõprthendert cũ¬
om̃ib sc̃is qͦͣsit longitudo. latitudo. sublimitas & ꝓfundu. Salutis gͦ pͥmos aditus.
in supplicusui figura saluator nr̃ p̃dicabat. Igit᷑ int̾fectores aͥ suo qͥđe sensu sacn¬
legia. di aut̃ disposicione sacra mysteria locunt᷑ coꝑant᷑ Eunc inqͥt cugłista titułi¬

Expanded text:
abet enim crux longitudinem, latitudinem, sublime atque profundum, id est acumen, quo fixa terrae inhaeret; longitudinem, id est usque ad brachia; latitudinem, in eorumdem expansione brachiorum; altitudinem, ab ipsis brachiis sursum versus, quo caput imminet. His autem quatuor supradictae virtutes signantur: Profundo, fides, quae occulta voluntatis Dei vocatione, prima in fundo cordis quasi fundamentum in aedificio, ponitur; longitudine, perseverantia; altitudine, spes, quae nobis in coelestibus reposita est; latitudine, charitas. Nam de his, inquit Augomnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, sublimitas et profundum . » Salutis ergo primos auditus in supplicii sui figura Salvator noster praedicabat. Igitur interfectores Christi suo quidem sensu sacrilegia, Dei autem dispositione sacra mysteria loquuntur et operantu
Abbreviated transcription (Latin):
seͥpte qͥlegebat hic trat. Sic̃ ouis addoceisionẽ ducct᷑. & sit̃ agnꝰ corã tondente se ob¬
mutescet an apiet os suũ. & cȩta. & secto plorans ad monum̃tũ foris stabat q passio¬
nẽ cĩ quẽ nescrebat legendo c̃ dolobat. lit̃q ecorneliꝰ centurio dep̃tans dm &fariens
elemosinas semꝑ foris admonunitũ stabat: Tota om̃ino gentilitas foris stabat. & si ñdu
turba sic̃ dchac muliere septẽ demonia .i. uniu̾sa uitia dñs eiecerat. Eũ ꝙͦ fieret¬

Expanded text:
ovis ad occisionem ducetur, et sicut agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum , » etc. Profecto plorans ad monumentum foris stabat, quia passioni ejus quem nesciebat legendo condolebat. Itemque et Cornelius centurio deprecans Deum, et faciens eleemosynas semper foris ad monumentum stabat . Tota omnino Gentilitas foris stabat, et si nondum turba, sicut de hac muliere septem daemonia, id est, universa vitia Dominus ejecerat. 340 « Cum e
Abbreviated transcription (Latin):
latinã eruꝑunt. & orbis t̾rarũ armaria testimonus huiꝰ regis cõpleuert. Itas gͦ linguas
bene intitulo suo c̃gregauit dĩ u̾bũ. ñ utiq alligatũ neq moriturũ & maligno scͥptore
bene utens qͦm uoluit adhonorẽ suum. Ouinde ipsa cruce dicemꝰ: Eius figura
nichilne mysticũ significat: Taceo ꝗ decentissimũ eẽ nullus abnuat salutẽ humani
g̃riris in ligno crucis c̃stitui. ut unde mors oriebat᷑ inde uita resurgeret. &qͥ inligno
uincebat in ligno qͦ uinceret᷑. q̃q ait qͥdã. ne ue qͥs ignoret speciẽ crucis eẽ colenua
qͣ dñm portauit ouans rone potenti. qͣtuor inde planas qͣdrati colligit. orbis. illud

Expanded text:
Latinam eruperunt, et orbis terrarum armaria testimoniis hujus compleverunt. Has ergo linguas Latinam eruperunt, et orbis terrarum armaria testimoniis hujus compleverunt. Has ergo linguas bene in titulo suo congregavit Dei Verbum, non utique alligatum neque moriturum, et maligno scriptore bene utens, quomodo voluit ad honorem suum. Quid de ipsa cruce dicemus? Ejus figura nihil ne mysticum significat? Taceo quod decentissimum esse nullus abnuat, salutem humani generis in ligno crucis constitui, ut unde mors oriebatur, inde vita resurgeret, et qui in ligno vincebat, in ligno quoque vinceretur, quodque ait quidam: NQuae Dominum portavit, ovans ratione potenti Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
&cũ tẽpus ł causa postulat eiꝰ qͥ passus ẽ ꝓ nob̵ relinqͣns nob̵ exempłu uestiꝗia seqͣm
Caluarie locꝰ erat dapnatix. dictꝰ caluarie locꝰ acapitib etx. qͥ ibi puniebant᷑ ubi
crucifixert̃ eum. Et cũ eo duos hinc &inde mediũ aut̃ iEta. Ita iuxta ꝓpħam¬
nanq illox sceleratix. sic̃ lucas manifestissime edisserit miscđiter assũpsit. alt̾m
iuste reliqͥt. Scripsit aut̃ &titułu pilatꝰ & posuit suꝑ crucẽ. Erat aut̃ scͥptũ. itc naba
Ille nanq głari se sꝑabat in hat malicia & hoctitulomanifestius futurũ &clariꝰ resari
annuntiandũ se ꝓfide eiꝰ occidisse hominẽ quẽ multa gentis illiꝰ turba cũ ramis pal¬
exspectabat. at uͦ sp̃c sc̃s bene utens maligni scͥptoris manuhunc titułu fecit. qͥ celo¬
s uidetx qͥ inueritate c̃fessore sdi sunt. Erat aut̃ scͥptũ bebraire grete. &latine. L in¬
uerũ hunctitułu id̃ uere ilta naharenũ regẽ ẽẽ iuditx regẽ inquã om̃iũ inucritate õfi

Expanded text:
ns nobis exemplum, vestigia sequamur . Calvariae, locus erat damnatorum, dictus Calvariae locus, a capitibus eorum qui ibi puniebantur, ubi crucifixerunt eum. « Et cum eo duos hinc et inde, medium autem Jesum. » Ita juxta pnamque illorum sceleratorum, sicut Lucas manifestissime edisserit, misericorditer assumpsit, alterum juste reliquit. « Scripsit autem et titulum Pilatus, et posuit super crucem. EIlle namque gloriari se sperabat in hac malitia, et hoc titulo manifestius futurum, et clarius Caesari annuntiandum, se pro fide ejus occidisse hominem quem multa gentis illius turba cum ramis palexm, qui in veritate confessores Dei sunt. « Erat autem scriptum, Hebraice, Graece et Latine. » Linur
Abbreviated transcription (Latin):
recusat inmanu sua. qͦsacrilegiũ scriberet uideoꝵ siue uenenata int̾ficeret anima
retatq su̾meret uttrũ eã. Et sic̃ moyses corã pharaont suã ꝓiecit uirgã. ꝗͣ u̾sa ẽ in co¬
lubrũ deuorauitq u̾sas in colubrus uirgas mag&. iterũq redut muirgã sic ipse nͦ suã qͦ¬

Expanded text:
recusavit in manu sua, quod sacrilegium scriberet Judaeorum, sive ut venenata interficeret animalrecusavit in manu sua, quod sacrilegium scriberet Judaeorum, sive ut venenata interficeret animalret atque iterum sumeret eam . Et sicut Moyses coram Pharaone suam projecit virgam, quae versa est in colubru
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ẽ circũdari sͥ. nunqͥ d ñ c̃gruit illi ꝗͦ ꝓpt̃ nos inpassione sua fungrbat᷑ ministerio
caritatis: Coccꝰ enĩ coloris ignti qͥ intab̾naculo dno offerri & inueste sac̾dotali bis
nitũ &qͣsibene coloratũ corã diuinis plactat c̃spectib Ipse aut̃ ꝓpt̾ nimiã caritate᷑
suã qͣdiltait nos bibit calicẽ passiois sic̃ ipse ut cognoscat inqͥt muno qr diligo pa
trt̃ & maiorẽ caritatẽ nemohabet ut animã suã ponat qͥs ꝓamicis suis. Igit᷑ huicre¬
gi nr̃o clamis coccinea bene c̃gruebat. ut ipso habituse ilłu e̾e ostenderet. qͥ in lege¬
significabat᷑ ꝑuituła sufam cuiꝰ corpꝰ ꝓpecc̾o iubebat᷑ extͣ castra cremari & cinis eiꝰ in
aqͣ cũ h sopo suꝑ ppłm asꝑgi. Harundinẽ qͦ siue calamũ ab illudentib acciꝑe ñ

Expanded text:
natus est circumdari sibi. Nunquid non congruit illi, quo propter nos in passione sua fungebatur, ministerio natus est circumdari sibi. Nunquid non congruit illi, quo propter nos in passione sua fungebatur, ministerio charitatis? Coccus enim coloris ignei, qui in tabernaculo Domini offerri, et in veste sacerdotali bis  offerimus, ignitum et quasi bene coloratum coram divinis placeat conspectibus. Ipse autem propter nimiam charitatem suam, qua dilexit nos , bibit calicem passionis, sicut ipse, « ut cognoscat, inquit, mundus, quiat: « Majorem charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . » Igitur huic Regi nostro chlamys coccinea bene csignificabatur, per vitulam rufam , cujus corpus pro peccato jubebatur extra castra cremari, et cinis ejus in aqua cum hyssopo super populum aspergi. Arundinem quoque sive calamum ab illudentibus accipere non
Abbreviated transcription (Latin):
coronã despinis imposuert̃ capiti eiꝰ. & ueste purpurta cutũ dedert̃ eũ. & ueniebant
adtũ. &dicebant ci. Aue. reax iudede. Et dabant eialapas. Hȩcilli qͥde ludentes crudeli
utilit̃ ꝓuisa s̃. Singłe nanq derisiones. singłe plane ł ꝑcussiones. grandẽ uocẽ habues̃
&om̃ia ꝓ nob̾ iusticiã locuta s̃. Cũ enĩ sanguis ꝓclamet incȩłu de t̾ra qͣ aꝑuit ossuũ &
mant inceleste ꝓpiciatoriũ. & credentib intũ potent̃ impetrant remissionẽ peccatte
er spiniã gͦ coronã illud iusibilit̃ qͦ significat. q̃de illo ꝓpłu p̾dixit &petcata ĩpse¬
portauit. Spint nanq peccata designant qͦ animã pungunt & lacerant. Nã & ꝓpt᷑ pec¬
catũ homini date s̃. dic̃nte d̾no ad adam. Cũ oꝑatꝰ fueris t̾ram. ñ dabit fructus suos
s spinasatbulos germinabit tibi. Sed &qdclamide coccintã cũ illuderet᷑ ñ dedig¬

Expanded text:
et veste purpurea circumdederunt eum, et veniebant, et dicebant ei: Ave, rex Judaeorum. Et dabant ei alapas. » Haec illi quidem ludentes crudeli utiliter provisa sunt . Singulae namque derisiones, singulae plagae vel percussiones, grandem vocem habuerunt, et omnia pro nobis justa locuta sunt. Cum enim sanguis proclamet in coelum de terra, qumant in coeleste propitiatorium, et credentibus in eum potenter impetrant remissionem peccatorum. Per spineam ergo coronam illud visibiliter quoque significant, quod de illo prophetportavit . » Spinae namque peccata designant, quae animam pungunt et lacerant. Nam et propter peccatum homini datae sunt, dicente Domino ad Adam: « Cum operatus fueris terram, non dabit fructus suos, sed spinas et tribulos germinabit tibi . » Cae
Abbreviated transcription (Latin):
erat nob̾ aut̃ ꝓpt̃ p̃parationẽ uitȩ ȩt̾ne qͦ nob̾ illo die p̃parata ẽ maximũ pa¬
ra sccue est. Et dicit iudeis. Ecce rex ur̃. Iam dixerat hic derisor ecce ħo
its c̃fessi s̃ inimici. s uenerantes & serio adorantes c̃fitem᷑ amici. Illi aut̃ clamabañ
olle tolle. crucifige eũ. Puta dixisse infelices iudeos. Tolle a nob regẽ. tollt pͥncipẽ.
debunt filii isrł sine rege asine pͥncipe & sine sacrificio &sine altari. Itẽ. In hostus
tolle saluatorẽ crurifige ꝓpiciatorẽ. iccͥco ꝑdidert̃ salutẽ. anulła habent defensionẽ.
Dicit eis pilatꝰ Regem ur̃m crucifigã: Hoc petulans udex qͣsi ioco fatigatꝰ dixit.
siocũ suũ impaciens insania fastidiens & ad certã crudelitatẽ festinans repulit. qͣͥd
enĩ sequit᷑ : Respondert̃ pontifices. Nosñ habemꝰ regẽ. ncesarẽ. Ergo c̃cedatur
illis ñ habere regẽ nͥcesarẽ. qũo om̃s alios abiet er̃t. neminẽ excipientes siue đm¬

Expanded text:
erat: nobis autem propter praeparationem vitae aeternae, quae nobis illo die praeparata est, maximum parasceve est. « Et dicit Judaeis: Ecce rex vester. » Jam dixerat hic derisor. « Ecce tes, confessi sunt inimici, sed vulnerantes et serio adorantes confitemur amici. « Illi autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum. » Puta dixisse Judaeos infelices: Tolle a nobis regem, tolle principem, debunt filii Israel sine rege, et sine principe, et sine sacrificio, et sine altari . » Item: « In hotolle Salvatorem, crucifige propitiatorem, idcirco perdiderunt salutem, et nullam habent defensionem. « Dicit eis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? » Hoc petulans judex, quasi joco fatigatus dixit, sed jocum ejus impatiens insania fastidiens, et ad certam credulitatem festinans repulit. Quid enim sequitur? « Responderunt ei pontifices: Nos non habemus regem nisi Caesarem. » Ergo concedatur illis, non habere regem nisi Caesarem, quoniam omnes alios abjecerunt, neminem excipientes, sive
Abbreviated transcription (Latin):
timuit inqͣm p̃sagiente sͥ animo magnitudinẽ fut᷑i mali. p̃sertim qr iã miserat ad
cũ uxor eiꝰ dic̃s. Nichil tͥ & iusto illi multa enĩ passa sũ hodie ꝑuisũ ꝓpt̃ eum.
Et ingressus ẽ p̃toriũ iterũ. & dic̃ adilfai. Unde estu: Iltc aut̃ responsũ ñdedit ei.
NUimis importuno tp̃e hoc int̾rogabat. qr tẽpꝰ maxime tacendit erat & ipse audire in
lauerat. ido corã illo iusit obmutescebat. &ñ aꝑrebat ossuũ. Dit̃ cipilatꝰ. Michi
ñ loqͣris: Nescisqr potestatẽ habeo crucifigere te. & potestatẽ habeo dimittere te.
Igit᷑ opilate potens & robustã nimis potestatẽ habensexore tuo udicaris. nec solu
te inira sua. & infurore suo c̃turbabit te. &clare dic̃s tͥ. qͦd nͨ int̾rogasti unde sit.
ł go aut̃ in qͥens c̃stitutꝰ sũ reax abeosuꝑ syon montẽ sc̃m ciꝰ. p̾dicans p̃ceptũ tiꝰ. Dñs

Expanded text:
timuit, inquam, praesagiente sibi animo, magnitudinem futuri mali praesertim quia jam miserat ad timuit, inquam, praesagiente sibi animo, magnitudinem futuri mali praesertim quia jam miserat ad eum uxor ejus, dicens: « Nihil tibi et justo illi, multa enim Et ingressus est praetorium iterum et dicit ad Jesum: Unde es tu? Jesus autem responsum non dedit ei. » Nimis importuno tempore hoc interrogabat, quia tempus maxime tacendi tunc erat, et ipse audire indlaverat, ideo coram illo juste obmutescebat et non aperiebat os suum . « Dicit ei Pilatus: Mihi non loqueris? Nescis quia potestatem habeo crucifigere te, et potestatem habeo dimittere te? » Igitur, o Pilate potens et robustam nimis potestatem habens, ex ore tuo judicaris, nec solumte in ira sua, et in furore suo conturbabit te » clare dicens tibi quid nunc interrogasti, unde sit. « Ego, inquiens, constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, praedicans praeceptum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
pontifices &ministri. clamabant dicñtes. Crucifige crucifige eũ. Eta pontifices
petulci equȩ ut ministriipsix dilatauer̃ ossuũ. Euge euge inqͥunt uider̃ oculi nr̃i.
Pacten bene actũ qͦd nrestat exequere crucifige crucifige eũ. Dicit cispilatꝰ. Accipite
eũ uos. & crucisigite. sgotnĩ ñ inuenio ineocausam. Timebat enĩ ut ante iã dictũ
ẽ. ne qd futũ erat pulsatꝰ iniudicio cesaris sustineret molestiã ñ habens quã de int̾fictio¬
ne eiꝰ redderet causam. Respondert̃ ei iudei. Nos legẽ habemꝰ. & scdm legẽ debet mori
q: filiũ di se fecit. Preuaritatores legis du gentiłe hominẽ reddere uultis qͣsi legis
audisset pilatꝰ ħc strmnonẽ magis timuit. Timuit plane. s ñ penitudinẽ gessit

Expanded text:
pontifices et ministri, clamabant dicentes: Crucifige, crucifige eum. » Ita pontifices pontifices et ministri, clamabant dicentes: Crucifige, crucifige eum. » Ita pontifices petulci, aeque ut ministri eorum, « dilataverunt os suum. Euge, euge, inquiunt, viderunt oculi nostri . » Hactenus bene actum quod nunc restat exsequere: « Crucifige, crucifige eum. » -- « Dicit eis Pilatus: Accipite eum vos, et crucifigite eum. Ego enim non invenio in eo causam. » Timebant enim, ut antea jam dictum est, ne quod futurum erat pulsatus in judicio Caesaris, sustineret molestiam, non habens quam de interfectione ejus redderet causam. « Responderunt ei Judaei: Nos legem habemus et secundum legem debet mori, quia Filium Dei se fecit. » Praevaricatores legis, dum gentilem hominem securum reddere vultis quasi legis audisset Pilatus hunc sermonem, magis timuit. » Timuit plane, sed non poenitudinem gessit;
Abbreviated transcription (Latin):
alapas faciẽ suã ñ auttit. Seqͥt᷑ Eriuit iterũ pilatꝰ foras. &dic̃ eis. Eccȩ ad duco
uob eũ foras. ut cognoscatis qr in eonulła causam inuenio. Quantũ us coactũ te
simula dãpnate & et̾ni incendii stipula. ñ tͥ educenti iltaa & sic locutt ita credet
romana seueritas. ut taceã de iusticia diuina qͦmͦ credendu ł creditũ fuit. pꝰhec
tͥbuno felicis p̃sidis tuo forsitan exemplo ꝑdocti. qͥ paułu apłm ñ molli & frigida
defensione s malu militari a rabie iudex eripuit. Exiuit gͦ iltc portans spi¬
nea coronã & purpurtũ uestim̃tũ &dic̃ eis. Eece homo. Talis earuit & nerat
cispecies neq decor: & aspectꝰ eiꝰ ineo ñ erat. Ecce inqͥt homo. Intentionẽ qͥd̃e di¬
centis & sensũ irridentis deiestam᷑ s uocẽ amplectim᷑. & dicimꝰ qr utre homo. qr cũ d̃s eẽt¬
uere insimilitudine hominũ factꝰ ẽ &habitu inuentꝰ ut homo. Cum gͦ uidissent eũ

Expanded text:
iterum Pilatus foras, et dicit eis: Ecce adduco vobis eum foras, ut cognoscatis, quia in eo nullam causam invenio. » Quantumvis coactum te simulas damnate, et aeterni incendii stipula, non tibi educenti Jesum, et sic locuto ita credet Romana severitas, ut 331 taceam de justitia divina, quomodo credendum vel creditum fuit post haec tribuno Felicis praesidis tuo forsitan exemplo perdocti, qui Paulum apostolum non molli et frigida defensione, sed manu militari a rabie Judaeorum eripuit . « Exiit ergo Jesus portans spineam coronam, et purpureum vestimentum, et dicit eis: Ecce homo. » Talis exivit, et non erat ei species neque decor, et aspectus ejus in eo non erat . « Ecce, inquit, homo. » Intentionem quidem dicentis et sensum irridentis detestamur, sed vocem amplectimur et dicimus, quia vere homo, qomo . « Cum ergo vidissent eum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃stitutionẽ mundi. sub audit᷑ uideant. q̃ soli uidere merebunt᷑ beati ocłi iustor. fõr¬
mã qͥppe dĩ inqua patͥ dilectꝰ eratante c̃stitutionẽ mundi soli uidebunt pauꝑes
sp̃u atꝙ mites. lugientes atq iusticiã esurientes & sicientes. misericordes. mundicor¬
des. pacifici. & ꝑsecutionẽ ꝓpt̃ iusticiã pacientes. unde &incelis regnabunt & t̾ram
uiuentiũ possidebunt. & c̃solabunt᷑ atq saturabunt᷑ emĩam c̃seqͣnt᷑ atq dmuide

Expanded text:
rebuntur beati oculi justorum. Formam quippe Dei in qua Patri dilectus erat ante constitutionem mundi soli videbunt pauperes spiritu atque mites, lugentes atque justitiam esurientes et sitientes, misericordes, mundi corde, pacifici, et persecutionem propter justitiam patientes unde et in coelis regnabunt et terram viventium possidebunt, et consolabuntur atque saturabuntur, et mise
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾b suis ꝓmissũ hactenꝰ exspectauit. & ipsã eaxspectationẽ eiꝰ ꝓfitet᷑ signo cirtũ cisio¬
nis qͥd accepit facitq occidendo unde se inꝓpħis accuset legendo. Seqͥt᷑ Et exinde
querrbat pilatꝰ dimititre tũ. Ex inde inqͥt querebat. nã antra ñ quesierat. qͥ dgͦ¬

Expanded text:
patribus suis promissum, hactenus exspectavit, et ipsam exspectationem ejus profitetur signo circumcisiopatribus suis promissum, hactenus exspectavit, et ipsam exspectationem ejus profitetur signo circumcisionis quod accepit, facitque occidendo, unde se in prophetis accuset legendo. Sequitur: « Et exinde quaerebat Pilatus dimittere eum. » Exinde, inquit, quaerebat; nam antea non quaesierat. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ hoirs ẽ datã tͥ adu̾sũmt potestatẽ babes. Nã nͥ illud unde egosũ teneret ma¬
nũ dexterã meã. & inuoluntate sua deduceret me. pottiã ego saltẽ respicere
potestatt̃: Bene fat. &habebis laude exilla.Si aut̃ male egeris. tune. Iu si absente eulpa
seus &occidis. lattimũ agis. homicidiũ facis. & ꝓinde reus potestati suꝑioris subiceris.
prccatũ intũ Iecͥco potestas ista du crucifigis me ñ uere potestas. s uere timidu latcmiũ
ẽ qͦdtu explere ñ posses. nͥ posse tͥ datũ ẽẽt desuꝑ. Propterta qͥ tradidit me tibi maiꝰ pit¬
catũ habet. Quare: Udił qr ille legẽ accepit añnesciens s inuidens ab utit᷑ ꝓmisso
di. tu uͦ eiꝰmodi legẽ ñ acrepisti. & ꝓinde ñ ranta tͥ qͣnta illi insipientia ł malignitas est
odisse sapiam ł nescire sacram̃ta dĩ. Eu ignoti hõis sanguinẽ fundens homicidiũ facis.
ille regẽ & d̃nm suũ ad mortẽ tradens cũ homicidio sacrilegiũ q admittit. incũ quẽ

Expanded text:
s homines est, datam tibi adversum me potestatem habes. Nam nisi illud, unde ego sum, teneret manum dexteram meam, et in voluntate sua deduceret me , poteram ego saltem respicere potestatem? bene fac, et habebis laudem ex illa. Si autem male egeris, time. Tu si, absente culpa, saevis et occidis, latrocinium agis, homicidium facis, et proinde reus potestati superioris subjiceris. peccatum meum . » Idcirco potestas ista, dum crucifigis me, non vere potestas, sed vere timidum latrocinium est, quod tu explere non posses, nisi posse tibi datum esset desuper. « Propterea qui tradidit me tibi, majus peccatum habet. » QuareDei; tu vero ejusmodi legem non accepisti, et proinde tanta tibi, quanta illi insipientia vel malignitas est , odisse sapientiam vel nescire sacramenta Dei. Tu ignoti hominis sanguinem fundens homicidium facis; ille regem et dominum suum ad mortem tradens, cum homicidio sacrilegium quoque admittit in eum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
saniͥnis pene frustrata crudelitas. E go nulla inueni inet causã. Et adiecit.
oc dixit certũ habensquid responsuri e̾ent. sciebat enĩ q̃ ꝑinuidiã tradidisent
cũ. Nlimqͥil & siñciꝰse ceipse uoluntatisee̾t remtotã tã ꝓnꝰ in ill&x inuidentiũ
arbitrio poneret. a ñ pociꝰ uteret᷑ illa potestate sua de qͣ pꝰmodu dicturꝰ ẽ nestisq potesta¬

Expanded text:
sanguinis poenae frustrata crudelitas: « Ego nullam invenio in eo causam. » Et adjecit: sanguinis poenae frustrata crudelitas: « Ego nullam invenio in eo causam. » Et adjecit: em Judaeorum? » Hoc dixit certum habens quid responsuri essent: sciebat enim, quod per invidiam tradidissent eum. Nunquid si non ejusdem et ipse voluntatis esset, rem totam tam pronus in illorum invidentium arbitrio poneret, et non potius uteretur illa potestate sua, de qua postmodum dicturus est. « Nes
Abbreviated transcription (Latin):
litũ ipsiꝰ audiat uocẽ testimoniũ ꝑhibentis ueritati. Roc nanq mͦcapt pͥncipis ñ
defensione ꝓtegeret s gͣndi de testatione obrueret. Ueritatis qͥppe nomen ama¬
bile ẽ & honorabile illud e̾e humana sponte nat᷑a c̃sentit. &licet significatũ eiꝰ
neqͥssimi nebulones odert̃ tam̃ ipsũ eiꝰnom̃ nulli unꝗͣ detestarilicuit. Itaq uictꝰ
& deficiens. Micit cipilatꝰ. Qd t̃ ueritas: Et cũ hoc dixisset. iterũ exiait adiu¬
deo s&dic̃eis. Egonullã inueno in eo causã. U ideł exꝑim̃to didicerat. nicħẽt
in illo unde int̾fecto eo semetipsũ defendere posset. side supplicio eiꝰiniuste sũpto
apt̃ cesarẽ ilłu accusari c̃tingeret qͥppe: qͥ rusttx om̃iũ pͥnceps &iusticiȩ rea maxi
me induerat ꝓthorace iusticiã. & acceꝑat ꝓgalea iudiciũ certũ. &ita sũpserat
scutũ in expugnabile eqͥtatẽ. ut eũ nullatenꝰ insermone taꝑe possent. Ait gͦinsi

Expanded text:
audiat vocem testimonium perhibentis veritati? Hoc namque modo caput principis non defensione protegeret, sed grandi detestatione obrueret. Veritatis quippe nomen amabile est. Et honorabile illud est, humana sponte natura consentit, et licet significatum ejus nequissimi nebulones oderint, tamen ipsum ejus nomen nulli unquam detestari licuit. Itaque victus et deficiens. « Dicit ei Pilatus: Quid est veritas? Et cum hoc dixisset, iterum exivit ad Judaeos, et dicit eis: Ego nullam in eo invenio causam. » Videlicet experimento didicerat nihil esse in illo, unde interfecto eo semetipsum defendere posset, si de supplicio ejus injuste sumpto apud Caesarem illum accusari contingeret: quippe, qui justorum omnium princeps, et justitiae rex, « induerat pro thorace justitiam, et acceperat pro galea judicium certum, et ita sumpserat scutum inexpugnabile aequitatem , » ut eum nullatenus in sermone capere possent. Ait ergo in siti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃litẽ p̃ceptũ eiꝰ hic aut̃ ad hoc inqͥt egoreax natꝰ sũ & adhoc ueni in mundũ ut
testimoniũ ꝑhibeã ueritati. Et subiungit. Om̃is qͥẽ earueritate. audit meã uotẽ.
Tante altitudims. tanteq hec s̃ dicta fortitudinis. ut neq pilatꝰ attinge̾ neq aliꝰ
aliqͥs regni celestis inimicꝰ tat̃ uellere possit. Qͥd enĩ: Diceret iste ꝗͣlibet m̃dar
cesaris spatariꝰ nm suũ magne rome pͥncipẽ nolle ꝗͣpiã in boc nascił adhoc in

Expanded text:
ceptum ejus. Hic autem, « ad hoc, inquit, ego rex natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam veritati. » Et subjungit: « Omnis qui est ex veritate, audit vocem meam. » Tantae altitudinis, tantae sunt haec dicta fortitudinis, ut neque Pilatus attingere, neque alius aliquis regni coelestis inimicus ea convellere possit. Quid enim? Diceret iste, quamlibet mendax Caesaris Spartarius, dominum suum magnae Romae p
Abbreviated transcription (Latin):
dex ministris misisti. Eꝗo aut̃ causã ñ negaui .s hoc dixiq regnũ meũ ñẽ hinc
Si uerũ qͣreres. si ueritatẽ amares intdicente q regnũ meũ ñ ẽ hinc. int̾rogare &
discere debueras unde sit. Qa q facere c̃tẽpnis. ecce nͨ ultro dicotͥ unde sit. ne
me int̾ficiendo glorieris tedefendisse t̾minos cesaris. Esgo in hot natꝰ sũ & ad
hoc ueni inmundũ. ut testimoniũ ꝑhibcã ueriati. Om̃is qͥẽ exueritatt audit

Expanded text:
daeorum ministris misisti. Ego autem causam non negavi, sed hoc dixi, quia « regnum meum non est hinc. daeorum ministris misisti. Ego autem causam non negavi, sed hoc dixi, quia « regnum meum non est hinc. » Si verum quaereres, si veritatem amares, me dicente quia « regnum meum non est hinc, » interrogare et discere debueras unde sit. Quod quia facere contemnis, ecce nunc ultro dico tibi unde sit. Ne me interficiendo glorieris, te defendisse terminos Caesaris. « Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam veritati.
Abbreviated transcription (Latin):
cet rognũ meũ ministri meiutiq decertarent : ut ñ traderer uidtis. Nunc aut̃¬
regnũ ieũ nẽ hinc. Ministros inqͥt dehoc mundo ꝓme decertantes habert̃ sirtgnũ
meũ de hoo mundo fuisset sẽ aut̃ nulłꝰ ẽ de hoc mundo minister: nullꝰ ẽ qͥde hoc mun¬
do ꝓme decertet. Ergoregnũ meũ nẽ hinc. Hoccine ẽ de hoc mundoregnare. ccc&
ocłos aꝑire surdis auditũ. claudis gressũ reddere. mortuos suscitare. pauꝑib: eugl̃i
Dixit itaq cipilatꝰ Prgorer estu: Hoc enĩrationalis hocũee̾t uidebat c̃seqͥ ut
si regnũ eiꝰ ñ ẽ hinc aliunde sit. & undetunq regnet regnũ utiq sit. lecͥco ꝑc̃du¬
sionẽ instrens. ꝗͦ inqͥt rex es tu: Itaq ꝓposuit actusator uideus. assũpsit xp̃c.
c̃clusit pilatus. Respondit iłft. Tuticis. ꝙ: rtx sũego. Tu inqͥt hoc dicis. tuptri¬
mine hoc miã dudu obicis. tuꝓcausa hac adtenenđu me cohortẽ & tͥbunũ cũ iu¬

Expanded text:
meum, ministri mei utique decertarent, ut non traderer Judaeis. Nunc autregnum meum non est hinc. » Ministros, inquit, de hoc mundo pro me decertantes haberem, si regnum meum de hoc mundo fuisset. Nunc autem nullus est de hoc mundo minister, nullus est qui de hoc mundo pro me decertet. Ergo « regnum meum non est hinc. » Hoccine est de hoc mundo regnare, caecorum oculos aperire, surdis auditum, claudis gressum reddere, mortuos suscitare, pauperibus evangDixit itaque ei Pilatus: Ergo rex es tu? » Hoc enim, rationalis homo cum esset, videbat consequi, ut si regnum ejus non est hinc, aliunde sit. Et undecunque regnum, regnum utique sit. Idcirco per conclusionem inferens. « Ergo, inquit, rex es tu? » Itaque proposuit accusator Judaeus, assumpsit Christus, conclusit Pilatus. « Respondit Jesus: Tu dicis, quia rex ego sum. » Tu, inquit, hoc dicis, tu pro crimine hoc mihi jamdudum objicis, tu pro causa hac ad tenendum me, cohortem et tribunum cum Ju
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti. neqͥciȩ &maliciȩ suȩ. donet ferm̃tarit᷑ totũ. q udeł ab illo die qͦrogitauerañ
int̾ficere dic̃ntes. ne forte ueniant romani & tollant nr̃m & locũ &gentẽ. tãdui
qͥtuerant. donec turbis ꝑsuadendo ferm̃tũ suũ spargerent. totãq massã ciuitatiᷤᷤ.
maliciȩ suȩ c̃sensu ferm̃tarent. Uenit tanđe hic dies. qͦ c̃clamarent diẽntes.
te paschali dnm cõphendentes tota nocte uigilauert. serãq crapuła ructantes
& sic̃ a qͦda de illo dictũ ẽ. intariguo ponens m̃daciũ. cũ se domi c̃tineret qͣsi rri nescius eo¬
hortẽ a tͥbunũ dedit ꝑꝗͣuidaicos furores iã satis ardentes magis acmagis succendit.
luserant q applicauerant qͣsi chybanꝰcor suũ. cũ insidiartt᷑ cis. Uere enĩ inom̃ib quȩ¬

Expanded text:
gitaverant interficere eum, dicentes: « Ne forte veniant Romani, et tollant nostrum locum et gentem , » tandiu quieverant, donec turbis persuadendo fermentum suum spargerent, totamque massam civitatis malitiae suae consensu fermentarent. Venit tandem hic dies, quo clamarent, dicentes: te paschali, Dominum comprehendentes, tota nocte vigilaverunt, seramque crapulam ructantes, et sicut a quodam de illo dictum est, ut in exiguo ponens mendacium, cum se domi contineret, quasi rei nescius, cohortem et tribunum dedit, per quam Judaicos furores jam satis ardentes, magis ac magis accendit. « lluserant , quia applicaverant quasi clibanus cor suu
Abbreviated transcription (Latin):
Auideis om̃is causa sumit exordiũ. Nunqͥd ego c̃cilis ł synagogis etx inqͥb te c̃đẽp¬
nauert̃ cũ ñsim uideus int̾ sum. ut ame cause ł nõis huiꝰ oriri potuerit pͥcipiũ :
Non ẽ ita s genstua & pontifices actusantes & sententiã postulantes tradidert̃ temͥ
ͥd fecisti : ad hec dnsmagnꝰ & sapiensrta indignoilli ñrespondit qͥd fecerit. &bona
om̃ia fecerit immocũ &om̃ia ualde bona ꝑ ipsũ facta sint. S net illus dicere cura

Expanded text:
A Judaeis omnis causa sumit exordium. Nunquid ego conciliis vel synagogis eorum, in quibus te condemA Judaeis omnis causa sumit exordium. Nunquid ego conciliis vel synagogis eorum, in quibus te condemnaverunt, cum non sim Judaeus, intersum, ut a me causae vel nominis hujus oriri potuerit principium? Non est ita, sed gens tua et pontifices accusantes, et sententiam postulantes, tradiderunt te mihi. « Quid fecisti? » Ad haec Dominus, magnus et sapiens rex, indigno illi non respondit, quid fecerit, cum bene omnia fecerit, et bona omnia
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ ħt ñ causã illiꝰ nesciebat s se scire dissimulabat. Pinde c̃tinuo. Respondit
eu łtc Atemitipso hoc dicis. analut dixer̃t deme : Sistatĩ sic respondisset rea
egosum. ante ꝗͣ regnũ suũ artgno hominũ distinxisset. occasionẽ całupnie pilato
porrexisset. uelut qͥ adu̾sus dñm illiꝰ cesarẽ agere tẽptauisset. Meliꝰ itaq sic respon¬
dens. atemetipso hoc dicis. analii tͥ dixert̃ deme. & uste tałupnie locũ sustulit.
artgẽ se e̾ẽ testatꝰ ẽ q ñ negauit. Ide enĩẽ ac si diceret. Adeouerũ ẽ regẽ me t̾e ui¬
deix. ut si hoc atemctipsomagis ꝗͣ alt̾iꝰ indiriodixisti. c̃stet ꝓfecto qr qͣsi ꝓpħa diui¬
nasti. Qͥd qͥ : atemetipso hoc ditis. anreueta q dissimulas alii causã meã iam in¬
dicauerat qͣndo cobortẽ &tͥbunũ adtenenđu me misisti: Respondit pilatus.
Nunqͥdego iudeus sũ: Gens tua &pontisires tradidert̃ temͥ. Qd fecisti: Tanqͥdicẽt.

Expanded text:
ed se scire dissimulabat. Proinde continuo: « Respondit ei Jesus: A temetipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? » Si statim sic respondisset: Rex ego sum, antequam regnum suum a regno hominum distinxisset, occasionem calumniae Pilato porrexisset, velut qui adversus Dominum illius Caesarem agere tentavisset. Melius itaque sic respondens: « A temetipso hoc dicis an alii tibi dixerunt de me, » et justae calumniae locum sustulit, et regem se esse testatus est, quia non negavit. Idem enim est ac si diceret: Adeo verum est regem me esse Judaeorum, ut si hoc a temetipso magis quam alterius indicio dixisti, constet profecto quia quasi propheta divinasti. Quid igitur? « A temetipso hoc dicis, » an revera, quod dissimulas, alii causam meam indicaverant, quando cohortem et tribunum tenendum me misisti. « Respondit Pilatus. Nunquid ego Judaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi. Quid fecisti? » Tanquam diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
erat ita tande pedib suis c̃culcauit. ut lapis suꝑlapide ñ remantret. & captiui ducerent᷑

Expanded text:
erat, ita tandem pedibus suis conculcavit, ut lapis super lapidem non remaneret , et captivi ducerentur erat, ita tandem pedibus suis conculcavit, ut lapis super lapidem non remaneret , et captivi ducerentur
Abbreviated transcription (Latin):
lantes ñ qͥdẽ scdm legẽ s c̃tra legẽ suã iudicauerant. illustrant. c̃spuerant. & colaphis
ceriderant. Ueruntam̃ iudicatũ quẽpiã ñ licebat occidere nͥ romano p̃side iudica¬
tionẽ c̃firmante. Net uͦ mirandu qdmbabylonia captiuitate susanã illis inc̃sulto
babyloniꝵ. pͥncipe lapidare licuisset. nͨ aut̃ int̾ra sua degentib hominẽ absq romani p̃si¬
dis tͥbunalibꝰ int̾ficere ñ licuisset. Romanũ nanq imꝑiũ fortiꝰatq potentiꝰ ꝗ̃ baby loni¬
cũ ꝑsicũ. atq macedonicũ cuncta sͥ subiugauit regna t̾rarũ. Ipsũ qͥppe erat regnũ
de qͦdaniel inuisione noct᷑na ȩccȩ in qͥt bestia qͣrta t̾ribilis. atq mirabilis. & fortis
nimis. Dentes ferreos habebat magnos. comedens atq cõminuens. &reliqͣ pedibꝰsuis
c̃culcans. Comidit gͦromanũ imꝑiũ atq cõminuit om̃ia regna mundi. maxime
xͦ uidaitũ regnũ minutatĩ disiccit. q̃ inqͣtuor itthrarchas disꝑtiuit. & qͣ rtliguũ

Expanded text:
egem suam judicaverant, illuserant, conspuerant et colaphis ceciderant. Verumtamen judicatum quempiam non licebat occidere, nisi Romano praeside judicationem confirmante. Nec vero mirandum quod in Babylonica captivitate Susannem illis inconsulto Babyloniorum principe, lapidare licuisset Daniel XIII. Nunc autem in terra sua degentibus hominem absque Romani praesidis tribunalibus interficere non licuisset. Romanum namque imperium fortius atque potentius quam Babylonicum, Persicum atque Macedonicum, cuncta sibi subjugavit ilis et fortis nimis. Dentes ferreos habebat magnos, comedens atque comminuens, et reliqua pedibus suis conculcans . » Comedit ergo Romanum imperium atque comminuit omnia regna mundi, maxime vero Judaicum regnum minutatim disjecit, quod in quatuor tetrarchas dispartivit, et quod reliquum
Abbreviated transcription (Latin):
trorsũ t᷑pes & cruenti. uert stpulchra dealbata. qͦdeforis pulchra s̃ hõib intꝰ aut̃ ple¬
na s̃ ossib mortuoꝵ. Qd enĩ : Contaminari ext̾ius cauetis. inteundo ingentilis hõis
p̃toriũ. & intꝰ horribilit̃ pollui ñtimetis. t̾ctando crudele homicidiũ.  Qd hac pu¬
ritate impuriꝰ ꝗ hac scĩtate scelestiꝰ : Exiuit qͦ inqͥt pilatꝰ ad eos foras &dixit.
Quã accusationẽ affertis adu̾sus hominẽ hunc Respondert̃ &dixer .ei. Sine̾t̾t hc

Expanded text:
trorsus turpes et cruenti, vere sepulcra dealbata, quae de foris pulchra sunt hominibus, intus autem pletrorsus turpes et cruenti, vere sepulcra dealbata, quae de foris pulchra sunt hominibus, intus autem plena sunt ossibus mortuorum . Quid enim? Contaminari exterius cavetis introeundo in Gentilis hominis praetorium, et intus horribiliter pollui non timetis, tractando crudele homicidium? Quid hac puritate impurius? Quid hac sanctitate scelestius? « Exivit ergo, inquit, Pilatus ad eos foras, et dixit: Quam accusationem affertis
Abbreviated transcription (Latin):
eis. insidiabat᷑ eis. uideł ut ita in eos om̃e crimen. resunderet. qͣt inꝰ ipse ap̃t romanũ
imꝑatorẽ nulłu ꝓiniuste dapnato homine iudiciũ subiret. Sienĩ uere ilłu libera¬
re uoluit. qͣre nusꝗͣ illa sua potestate usus ẽ deqͣdixit. nescis qr potestatẽ habeo occi¬
dere te. & potestatẽ habeo dimutere te: Ergomaiꝰ qde pec̾c̾m habuit qͥdnm ifa illi
tradidit s ipse qͦ pect̾oñcaruit qr ministeriũ homitidu uoluntariȩ suscepit. Pinde¬
exiguo ponens m̃datiũ recte uulpi cõꝑanoꝰ ẽ. qͥtũ libent̃ postulationt̃ dñice mortis ac
ciꝑet. defendere se ilłu finrit. & accepta aqͣ manꝰ s ñ ꝯseientiã lauit. S iã ad ipsa eũqdi
u̾ba redeamꝰ. Et ipsi inqͥt ñ intͦiert̃ inp̃toriũ ut ñ c̃taminarent᷑ s mandurarent
pascha. Pharisti reri. nimis acrurate mundastisillud qͣ deforis ẽ. catini &calicis. in¬

Expanded text:
omne crimen infunderet, quatenus ipse apud Romanum imperatorem nullum pro injuste damnato homine judicium subiret. Si enim vere ille liberare voluit, quare nusquam illa sua potestate usus est, de qua dixit: « Nescis, quia potestatem habeo occidere te, et potestatem habeo dimittere te? » Ergo majus quidem peccatum habuit, qui Domised ipse quoque peccato non caruit, quia ministerium homicidii voluntarie suscepit. Proindeexiguo ponensad ipsa Evangelii verba redeamus. « Et ipsi, inquit, non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent Pascha, » Pharisaei caeci nimis, accurate mundastis illud quod deforis catini et calicis, in
Abbreviated transcription (Latin):
Trat aut̃ symon petrus stans & calefaciens se. Hoc iã supͣdixerat eratant̃ in¬
qͥens petrus cũ ministris stans &calefaciens se.S iccͥconrepetit. ut narrationẽ
terne negationis eiꝰ quã int̾ruꝑat cepto ꝓseqͥt᷑ ordine. Dixert̃ gͦti. Nunqͥd &
tu eadiscpłis eiꝰ es : Negauit ille adirit. Non sum. Nam scđo negauit. s ñdu
tota cõpleta ẽ ueritas medici. qͥearitudinẽ infirmibene cognoscens dixerat.
qr pͥusꝗͣ gallus cantet ter menigabis. Seqͥt᷑. Dicit unꝰ exseruis pontificis
cognatus eiꝰ cuiꝰ abscidit petrꝰ auricuła. Nonne egote uidi in ortocũ illo:
terũ negauit petrus. &statĩgallus cantauit. Igit᷑ qͥ om̃s fluctꝰ tͥbulationis
ꝓdno se posse patip̃sũpserat dic̃s. &iã sioportuerit memori tecũ. ñte ne¬
gabo. ad pͥmũ uentũ timuit qr mersus ẽ. q terrio negauit. s extenoit
dns gr̃e manũ & app̾hendit cũ. t̃uersus &respiciens incũ ut citope nitens¬

Expanded text:
rat autem Simon Petrus stans et calefaciens se. » Hoc jam supra dixerat, « erat autem, » inquiens, Petrus cum ministris stans et calefaciens se, sed idcirco nunc repetit, ut narrationem ternae negationis ejus, quam interruperat, coepto consequeretur ordine. « Dixerunt ergo ei: Nunquid et tu ex discipulis ejus es? Negavit ille, et dixit: Non sum. » Jam secundo negavit, sed nondum tota completa est veritas medici, qui aegritudinem infirmi bene cognoscens, dixerat: « quia priusquam gallus cantet, ter me negabis. » Sequitur: « Dicit ei unus ex servis pontificis, cognatus ejus cujusIterum negavit Petrus, et statim gallus cantavit. » Igitur qui omnes fluctus tribulationis pro Domino se posse pati praesumpserat, dicens: « Etiam si oportuerit me mori tecum, non te negabo, » ad primum ventum timuit, quia mersus est, quia tertio negavit, sed extendit Dominus gratiae manum, et apprehendit eu
Abbreviated transcription (Latin):
samq dicere ꝗͣ ꝓbaresmala e̾e locutionẽ. Igit᷑ cũ ꝑse satissit in iustũ. tuadhuc
iniustiꝰ ꝑturbas hoc p̃sens auditoriũ. Seqͥt᷑. Etmisit eũ annas ligatũ ad cay¬
pban pontificẽ. V. oluntate cayphe ad annã pͥmũ adductꝰ fuerat. eo qd socer¬

Expanded text:
samque dicere, qua probares malam esse locutionem. Igitur cum per se satis sit injustum, tu adhuc samque dicere, qua probares malam esse locutionem. Igitur cum per se satis sit injustum, tu adhuc injustius perturbas hoc praesens auditorium. » « Et misit eum Annas ligatum ad Caipham pontificem. » Voluntate Caiphae ad Annam primum