comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lterꝑ uestigundȩueritatis: Nec arbitror
betitũ crprianiũ propter aliud contrit consu&udinẽ¬
quid sentiret liberius expropsis sȩp̃riore m qłia
dixisse. Nisi ut altũ si forte existeret cui. e&
melius reuelatũ grressime accipere & ostender&
imitundã p̃i solum docen diligentiam sed&iã
discendi modesticam Si autẽ niullus ex isteret
quitale aliquid afferret unde illȩ om̃s utrisi miles
nrtio nies quibus mouebatur refellerentur. in ea dẽ
sententia ꝑmaneret. benesibi conscius & non
oculttite quȩ putti batur uerittis. & retente
quȩ amabatur unitatis: Nam & illud sic intelles
& ceteri ex aminent: sĩ alu reuelatũ sedentifue¬
rit ille preor taceat Qu in parte inquit do¬
cuit &ostendit multii singulis in melius reue¬
lari & debere unuꝰquẽq: quenion proeo quod
semel inbiberot et tenebat ꝑtinaciter c̃ gredi.
Sed siquid melius & utilius extiterit libenter
amplecti: His utiq uerbis non solũ eosammo¬

Expanded text:
iter peruestigandae ueritatis. Nec arbitror iter peruestigandae ueritatis. Nec arbitror beatum Cyprianum propter aliud contra consuetudinequid sentiret liberius exprompsisse prioremque dixisse, nisi ut alium, si forte existeret cui esset melius reuelatum, gratissime acciperet et ostenderet imitandam non solum docendi diligentiam sed etiam discendi modestiam, si autem nullus existeret qui tale aliquid adferret, unde illae omnes uerisimiles rationes quibus mouebatur refellerentur, in eadem sententia permaneret, bene sibi conscius et non occultatae quae putabatur ueritatis et retentae quae amabatur unitatis. nam et illud sic intellexi ceteri examinent. si alii reuelatum sedenti fuerit, ille pret ostendit multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat, pertinaciter congredi, sed si quid melius et utilius extiterit libenter amplecti. his utique uerbis non solum eos ammo
Abbreviated transcription (Latin):
quoduul nent tũ ẽ Noncunt re quodicenũ est:
Quã consuetudinẽ credo ex apostoliat trtditiqi
ueruentem : si cut multi nominueni untur
in literis corũ fieque in concliis posterorum. t
ttm̃ quia ꝑ uniuersam custodiuntur ec dȩ sict
nonnisi ab ipsis traditta & commendata credunt᷑:
Hanc ergo saluberrimam consuetudinem ꝑ agrip¬
pinũ predeces sõremsuum dicit sc̃s csprianꝰ
quasi coepis se corrigi: Sed sicut diligentius
inquisita ueritts docuit quae post magnos dubitti¬
tionis fluctus ad plenarii concilii comfirmatio¬
nẽ ꝑducta .ẽ : uerius creditur ꝑ agrippinium
corrumpi coepissenion corrigi: Inruente ltaque
tam magnat quaestione. cumde remissione pecca¬
torum & despirictili hominis regenetio Ne
tus agrippini :et non nullorum qui ei consenserN
hominium  In hac quaestione deficientium.
quimaluerent aliquid nouum moliri quam
tenere consuetudinem. cuius defensionem
nion intellegebantnruerunt in oculos ani¬
mȩ uerisimiles pirtiones & in tercluserunt

Expanded text:
re quod sanum est. Quam consuetudinem credo ex apostolica traditione venientem sicut multa quae non inveniuntur in litteris eorum, neque in conciliis posteriorum, et tamen quia per universam custodiuntur Ecclesiam, nonnisi ab ipsis tradita et commendata creduntur: hanc ergo saluberrimam consuetudinem per Agrippinum praedecessorem suum dicit sanctus Cyprianus quasi coepisse corrigi. Sed sicut diligentius inquisita veritas docuit, quae post magnos dubitationis fluctus ad plenarii concilii confirmationem perducta est, verius creditur per Agrippinum corrumpi coepisse, non corrigi. Irruente itaque tam magna quaestione, cum de remissione peccatorum et de spirituali hominis regeneratione,  auctoritas Agrippini, et nonnullorum qui ei consenserant hominum in hac quaestione deficientium, qui maluerant aliquid novum moliri, quam tenere consuetudinem cujus defensionem non intelligebant; irruerunt in oculos animae uerisimiles rationes et intercluserunt
Abbreviated transcription (Latin):
sed quantũ ccpit gubernante illet miseri cordiadi
Dequa presumens id e᷑apłsdicit. Si quid aliter sa¬
pitis id quoq: uobis ds̃ reueliabit: Laquenti men
hereticorũ & schis maticorũ propterea carnalib
nimium ꝑ niciosi sunt. quia ipseprouectuseor
intercluditur. confirmatti sententia uanita¬
tis aduersus catholicam ueritutẽ. & con firmatu
animositute dissensionis eaduersus catholicam
pacem : Sa crrmenta tamen sie dem sunłubiq
sunt integnr &icimsipnt ue intelleguntur & discordiose
trctantur: sicut scriptunt ipsiuse uangelii sieadẽ
ipsci ẽ: ubiq integrax.ẽ. &iamsi innumenabili stalsarũ
opinionũ uari& ate adsentur: Nam quodait hiere¬
mia sut qui contristant me prȩualent. plaga met

Expanded text:
sed quantum capit, gubernante illa misericordia Dei, de qua praesumens idem Apostolus dicit: Si quid aliter sapitis, id quoque uobis deus reuelabit. laquei tamen haereticorum et schismaticorum propterea carnalibus nimium perniciosi sunt, quia ipse prouectus eorum intercluditur confirmata sententia uanitatis aduersus catholicam ueritatem et confirmata animositate dissensionis aduersus catholicam pacem. sacramenta tamen, si eadem sunt, ubique sunt integra, etiamsi praue intelleguntur et discordiose tractantur, sicut scriptura ipsius euangelii, si eadem ipsa est, ubique integra est, etiamsi innumerabili falsarum opinionum uarietate adseratur. nam quod ait Hieremias: ut quid qui contristant me praeualent? plaga me
Abbreviated transcription (Latin):
unest ecđ auna etbaptismũ unĩ Romo dollicbipti¬
tulus acapsedixit: Ltego sẽꝑhocsensi. uthere tĩciqui
nihil foris consecuti sunt : quando ad eccłam conuer¬
tunt᷑ baptizentur: RESPONSIO Ad hoc responde t̃
nihil quidẽ foris consecuti sunt : sed ad salutẽ non
ad sacramentũ : Salus eni ꝓpria estbonis sacramen
cade dixit: Homohereticꝰdarenon potest quod ñ
hab& multo magisschismaticus qui quod habuit
amisit : RESPONSIO.Lam ostendimus eos habere
quia non amittunt cum recedunt : nonenim
recipiunt cumredeunt: Qua propter si propte:¬
re a uidebantur dare non posse quia putabanͭ
non habere : intellegantur lamda reposse quia
intelliguntur et habere Il xxiflidentianus
acuiculidixit: Nouitasepis copatus effecit frs
dilectissimi ut sustinerem quod maiores iudica¬
rent : Namheresesnihil habere nec possemanifestũ
est : At que itasiquis ex eisuenerint. baptizariae¬
quissime statutumest: RłS S Sicut ergo superi¬

Expanded text:
esia una, et Baptisma unum » . Quomodo illic baptitulus a Capse dixit: Et ego semper hoc sensi, ut haeretici, qui nihil foris consecuti sunt, quando ad Ecclesiam convertuntur, baptizentur. 65. Ad hoc respondetur: Nihil quidem foris consecuti sunt, sed ad salutem, non ad Sacramentum. Salus enim propria est bonis; Sacramencade dixit: Homo haereticus dare non potest quod non habet: multo magis schismaticus, qui quod habuit amisit. 67. Jam ostendimus eos habere; quia non amittunt, cum recedunt. Non enim recipiunt, cum redeunt. Quapropter, si propterea videbantur dare non posse, quia putabantur non habere; intelligantur jam dare posse, quia intelliguntur et habere. CAPUT XXXV.--68. Pudentianus a Cuiculi dixit: Novitas episcopatus effecit, fratres dilectissimi, ut sustinerem quid majores judicarent. Nam haereses nihil habere, nec posse, manifestum est: atque ita si qui ex eis venerint, baptizari aequissime statutum est. 69. Sicut ergo superi
Abbreviated transcription (Latin):
unitate ñ maculant nullã causã separationissa¬
crileg don atistaꝓporuit Paptis mũ aut̃ si haben &
tradunt aliitã multi quioperant᷑ opera carnis qua
liaqui agunT regnũ diñ possi debt̃. habent actradunt
etherdici quiint̃ illa operanumeratist̃ qđ ꝗ rece¬
dendo ñ amisert̃ : & tradere manendo potuer sed
tã in fructuose atq nutilit̃ talest alib: quã & illi
c&eri pares eorũ in eo qđ regnũ dĩñpossidebt̃ & quẽ¬
ad modũ illis correctis baptisma ñ incip̃ad ẽe qđ deerat¬
sed prodessẽ qđ inerat Sic & heretici sunde crprianꝰ & qui
cũ eosenser̃ catholicȩ ecclesiȩ quã noluer̃ p̃ciderem̃po¬

Expanded text:
unitate non maculant, nullam causam separationis saunitate non maculant, nullam causam separationis sacrilegus Donatista proponit. baptismum autem si habent et tradunt alii tam multi, qui operantur opera clia qui agunt, regnum Dei non possidebunt ; habent ac tradunt et haeretici, qui inter illa opera numerati sunt, quod quia recedendo non amiserunt, et tradere manendo potuerunt: sed tam infructuose atque inutiliter tales talibus, quam et illi caeteri pares eorum, in eo quod regnum Dei non possidebunt. Et quemadmodum illis correctis Baptisma non incipit adesse quod deeratsed prodesse quod inerat; sic et haereticis. Unde Cyprianus, et qui cum eo senserunt, catholicae Ecclesiae, quam noluer
Abbreviated transcription (Latin):
dus ess& baptismꝰ qui sic daretur: diuinũ iudiciũ pali¬
cuius reue lationis oraculũ concordioratione
et ineensis supplici deuotione gemitib: imploran¬
dũ eẽ censerem. Ita sane ut postme dictur ossenten¬
tias nequidã exploratũ & cognitũ ad ferrent
humiliter ex spectarẽ : quantomagis ergonunc sinep̃¬
iudicio diligentioris inquisitionis uł mai risauctori¬
tatis istuc dixisse accipiendus sũ. Sediã ut existimotẽ¬
pͣ ẽhos &i ã libros dequestionebaptis mi debi tofine c̃¬
upitas diligonda ut in eo quod aliter sapiebap
donec ds̃ id quoq reuel ar& tolerarent potius di¬
uersa sentientes quã se ab eis nefario schis matese
pararent ubi donatistarũ prors oraclaudunt᷑
etiã sidemaximi anisti snihildicamꝰ: Sienĩmali
bonos inunitate c̃tamin ant nullã iã ecłam cuiso¬
ciar&᷑ uł ipse crpria nꝰ inuenit : Si aut̃ malibonosin

Expanded text:
dus esset baptismus qui sic daretur, diuinum iudicium per alidus esset baptismus qui sic daretur, diuinum iudicium per alicuius reuelationis oraculum concordi oratione et inpensis supplici deuotione gemitibus inplorandum esse censerem, ita sane ut post me dicturos sententias, ne quid iam exploratum et cognitum adferrent, humiliter expectarem. quanto magis ergo nunc sine praeiudicio diligentioris inquisitionis uel maioris auctoritatis istud dixisse accipiendus sum! Sed iam ut existimo tempus est hos etiam libros de quaestione baptismi debito fine counitas diligenda, ut in eo quod aliter sapiebant, donec deus id quoque reuelaret, tolerarent potius diuersa sentientes quam se ab eis nefario schismate separarent. ubi Donatistarum prorsus ora clauduntur, etiam si de Maximianistis nihil dicamus. si enim mali bonos in unitate contaminant, nullam iam ecclesiam, cui sociaretur, uel ipse Cyprianus inuenit: si autem mali bonos in
Abbreviated transcription (Latin):
lib: quorũ sententias sequim allem urger& ut dicerẽ quid
ipse sentir ẽ sie o modo effectꝰ essẽ quo erã cũ istadictarẽ
nequaquã dubitarẽ haberebaptismũ eosquiubicũq
& a quibuscũq illcalut rhis eu angelicis consecratum
sine sua simulatione &cũ aliqua fide accepissen quã
quã eis ad salutẽ spiritalẽ non prodesset si caritate
caruissent quocatholicȩ inserent᷑ ecłae : Si en im ha¬
beam in quit fidemut montestransfera caritatem
autẽ non habeam nihil sum : Sicutiã praeteritismaio¬
rũ statutis nor dubito &iã illos haberebaptismum.
qui quãuisfallaciter id accipiant in eclesia tam̃
accipiant uel ubi esseputat᷑ eccła ab eis inquorũ
societate id accipitur de quib: dictũ est ea nobi saxi¬
er̃ : Vbi autẽ neq societa sulla es set ita credentium
neq: ille qui ibi acciperet ita creder&. sed totũ lu¬
dicre et mimice & ioculater ageret᷑ utrũ apꝓban¬

Expanded text:
libus, quorum sententias sequi mallem, urgeret ut dicerem, quid libus, quorum sententias sequi mallem, urgeret ut dicerem, quid ipse sentirem, si eo modo affectus essem, quo eram, cum ea dictarem, nequaquam dubitarem habere baptismum eos qui ubicunque et a quibuscunque illud verbis evangelicis consecratum sine sua simulatione et cum aquam eis ad salutem spiritalem non prodesset, si caritate caruissent, qua catholicae insererentur ecclesiae; si enim habeam, inquit, fidem ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum; sicut iam praeteritis maiorum statutis non dubito etiam illos habere baptismum, qui, quamuis fallaciter id accipiant, in ecclesia tamen accipiunt uel ubi esse putatur ecclesia ab eis in quorum societate id accipitur, de quibus dictum est: ex nobis exierunt. ubi autem neque societas ulla esset ita credentium neque ille qui ibi acciperet ita crederet, sed totum ludicre et mimice et ioculariter ageretur, utrum adproban
Abbreviated transcription (Latin):
sit : Sienimnihil inter est ad inte gritatem sacra¬
menti iipsa catholica utrum id aliqui fallaci¬
ter anueraciteragant . cumtamen hocidẽ utri¬
q agant : cur extra inter sit non uideo quando
ille qui accipit non simulatione palliatus se drelig¬
one mutatus est anplusualent ad confirman¬
dumsa cramentum alii uerace s interquos an¬
gitur quam ad frustrandum illifalla cesaqui¬
bus agitur. et in quibus agitur : et tamen si postra
prodatur. nemorepetit sed aut ex commnunican¬
dopunitur illa simulatio : autpenitendo sana t᷑
Sed nobistutum est in ea non progredi aliquate¬
meritate sententi ae. quae nullo in catholi core¬
gion ali conciliocepta nullo plenario terminata
sunt : Idautem fiducia securȩ uocis asserere qđ
uniuers alis ecđȩ c̃sensione roboratumest : Ve¬
rũ tam̃si quis me forte in eo concilio constitutũ
ubit alium rerum questio uersaretur non prȩcedenłib: ta¬

Expanded text:
sit. Si enim nihil interest ad intesit. Si enim nihil interest ad intementi in ipsa catholica, utrum id aliqui fallaciter au ueraciter agant, cum tamen hoc idem utrique agant, cur extra intersit non uideo, quando ille qui accipit non simulatione palliatus, sed religione mutatus est. an plus ualent ad confirmandum sacramentum alii ueraces inter quos agitur, quam ad frustrandum illi fallaces a quibus agitur et in quibus agitur? et tamen, si postea prodatur, nemo repetit, sed aut excommdo punitur illa simulatio, aut poenitendo sanatur. Sed nobis tutum est in ea non progredi aliqua temeritate sententiae, quae nullo in catholico regionali concilio coepta, nullo plenario terminata sunt. Id autem fiducia securae sit cura vocis asserere, quod universalis Ecclesiae consensione roboratum est. Verumtamen si quis me forte in illo concilio constitutum, ubi talium rerum quaestio versaretur, non procedentibus ta
Abbreviated transcription (Latin):
illecuidat᷑ cũ simu latione ansine simu latione
Sicũ simulatioñ utrũ fallens sicut in ecł auł in ea
quaeputat᷑ ecdesia. aniocans. sicut inmimo: et quid
sit sceleratius in ecła fallaciter accipere : an in he¬
resi uł scisma tesine fallacia idẽ animoñ simulato:
et utrũ inheresi fallaciter. an in mimocũ fidesi
quis quã inter agendũ repentina pi&ate moueat᷑:
quã quã talẽsi &iã illi c̃feramꝰ qui inipsa catholi¬
cafallacit̃ accipit: mirũ sidubitat᷑ quiscui p̃fe¬
rendussit : Ouid enĩ ꝓsit animꝰ ueracit᷑ dantis fal¬
laciter accipientiñ uideo : Sed arbitrem᷑ aliquẽ
&iã fallacit̃ dantẽ cũ & tradens et accipiens fal¬
laciter agant in ipsa unitate catholica utrũ hoc
magis baptis masit acceptandũ : anillud qđ inmimo
datur Si quis existat᷑ fideliter subito cõmot accipiaum
anqu antũ a dipsos quidẽ homines at tin& plurimum

Expanded text:
ille, cui datur cum simulatione, an sine simulatione. ille, cui datur cum simulatione, an sine simulatione. Si cum simulatione, utrum fallens, sicut in Ecclesia, vel in ea quae putatur Ecclesia, an jocans sicut in mimo. Et quid sit sceleratius in Ecclesia fallaciter accipere, an in haeresi vel schismate sine fallacia, id est animo non simulato. Et utrum in haeresi fallaciter, an in mimo cum fide, si quisquam inter agendum repentina pietate moveatur. Quanquam talem, si etiam illi conferamus, qui in ipsa catholica fallaciter accipit, mirum si dubitatur quis cui praeferendus sit. Quid enim prosit animus veraciter dantis fallaciter accipienti, non video. Sed arbitremur aliquem etiam fallaciter dantem: cum et tradens et accipiens, fallaciter agant in ipsa unitate catholica, utrum hoc magis baptisma sit acceptandum, an illud quod in mimo datur: si quis existat fideliter, subito commotus accipiens, an quantum ad ipsos quidem homines attinet plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: illitam̃ in utilit̃ accipiuntñimitantes eos ꝑquosac¬
cipiunt: illiu quisics̃ in magna domotã quã uasainitu¬
meliã & in utilit̃ habentbaptis iũ & se imitantib inuti¬
lit̃ tradunt illiporro ab ei sutilit̃ accipiunt quiñ ipsiscor de
atq morib: sed scȩ domui copulant᷑: Quia itẽ separatiores
ñ magis in domoquã ex domos neq omininitx : lio irł¬
urgeat et accipientis animꝰ ab unitatis uinculo non
recedat: tam̃ ethabent quã quã inutilit habeant
et accipit᷑ abois etiã cũ nutileẽ accipientib qđ ia fiat
utile abore si uel schismate recedendũ est et illidomui
coherendũ qđ ñ solũ her&ici et schis matici sed &iã illi
facere debent quisics̃ indomo ꝑ cõmunionẽ sacramepo¬
rũ ut extra domũ sint ꝑdiuersita tẽmorũ sicerim
ipsi sutile incip̃ eẽ sacra mentũ qđ alit̃ inutile ẽ : Sol&¬
cipit᷑ si forte hoccuriositate aliquadidicit quẽ ad mo

Expanded text:
dunt, illi tamen inutiliter accipiunt non imitantes eos per quos accipiunt. illi uero, qui sic sunt in magna domo tamquam uasa in contumeliam, et inutiliter habent baptismum et se imitantibus inutiliter tradunt. illi porro ab eis utiliter accipiunt, qui non ipsis corde adque moribus, sed sanctae domui copulantur. qui autem separatiores non magis in domo quam ex domo sunt, neque omnino utiliurgeat, et accipientis animus ab unitatis vinculo non recedat: tamen et habent, quanquam inutiliter habeant; et accipitur ab eis, etiam cum inutile est accipientibus; quod ut fiat utile, ah haeresi vel schismate recedendum est, et illi domui cohaerendum: quod non solum haeretici et schismatici, sed etiam illi facere debent, qui sic sunt in domo per communionem Sacramentorum, ut extra domum sint per diversitatem morum: sic enim et ipsis utile incipit esse Sacramentum, quod aliter inutile est. accipitur: si forte hoc curiositate aliqua didicit quomodo da
Abbreviated transcription (Latin):
sia : Porro siheresis ecdesi anonest : quomodo ee apudhere¬
ticos baptis ma ecclesȩ potest RESPOΝS uicita possumꝑ
t᷑ nobis &iã illuc exeundo ꝑuenit : sicergo ad her&i cosbap¬
tismꝰ : Item dicimꝰ : aut p&ra ecdesiaẽ aut arena ecdesia
porro qr arena non est ecclesia : quomodo apud eos qui suꝑ
arenam e dificañ audiendo xp̃i uerba & non faciendo
eẽbaptismꝰpotest : & tam̃ est : sicergo apud her& i cos :
ader amidila dixit : scimꝰ non essenisi unumbaptis mum
inecdesia catholica : & ideo ñ debemꝰ ammittere her&icũ
nisi baptizatꝰ apud nos fuerit neseput& extraecdesi¬
ã catholicãbaptizatũ eenuic respondã quia hȩc si
de iniquis illis qui ex traperã sunt dicer& falsoutiq
dicera : si cergo & deher& icis xLu ÷tem felix ama¬
rarana dixit : Vna fides unumb aptisma: sed ecdesi¬
ȩ catholicȩ cui solilic& baptitareRiSs. Quic respon¬
det᷑ : quidsi alius ita dicer&. Vnafides unũ baptis ma

Expanded text:
sia est: porro si haeresis Ecclesia non est, quomodo esse apud haereticos Baptisma Ecclesiae potest? 15. Huic ita possumus tur nobis: Etiam illuc exeundo pervenit. Sic ergo ad haereticos Baptismus. Item dicimus: Aut petra Ecclesia est, aut arena Ecclesia. Porro quia non est arena Ecclesia, quomodo apud eos qui super arenam aedificant, audiendo verba Christi et non faciendo esse baptismus potest? et tamen est; sic ergo et aput haereticos.\' Iader a Midila dixit: Scimus non esse nisi unum baptismum in ecclesia catholica, et ideo non debemus admittere haereticum, nisi baptixatus aput nos fuerit, ne se putet extra ecclesiam catholicam baptixatum esse. Huic respondetur, quia hoc si de iniquis illis qui extra petram sunt diceretur, falso utique diceretur; sic ergo et de haereticis. Item Felix a Maraxana dixit: Una fides, unum baptisma, sed ecclesiae catholicae cui soli licet baptixare. Huic respondetur: Quid si alius ita diceret: \'una fides, unum baptisma,
Abbreviated transcription (Latin):
desia ꝑmansit & ꝑman& : ñ nisi ͫ consensione intelligendo
est communio pecatorũ quã u& at apostolus : baptirent᷑
aũiterũ hore iciutaccipiant remis sampeccatorũ : sibapti¬
tant᷑ iterũ ꝑuersi & inuidi quicũ scło uerbis & ñ factisrenun¬
tiarent

Expanded text:
esia permansit et permanet, non nisi in consensione intellegenda est communio peccatorum quam uetat apostolus. baptizentur autem iterum haeretici ut accipiant remissionem peccatorum, si baptizantur iterum peruersi et inuidi, qui cum saeculo uerbis et non factis renuntiarent
Abbreviated transcription (Latin):
hereticos uel scismaticos a paulo a postolo cominemora¬
tos sed falsos fratrescum illo interius commaneNTes:
quicer tebaptizare non debebant qui a inecclesi a
non habitabant. in qua ipse dicit non habitarenisi
unanimeset concordes : Nisi forte quis quam sic
aborret auero ut dicat concordes et unanimes
fuisse inuidos et maliuolos et sine caritate con¬
tentiosos & tamenbaptizabant: Neceorumista
detestanda peruersitas. sacramentum xp̃iquod
pereos tractabatur et dispensabatur. aliqua
exparte minuebat atq uiolabat: totum sa ne
ipsum locum in eadem ad magnum epistola positũ
opere prae tium est per tractare quẽ ita contexuit :
nos firma sibi atq inseparabili caritate cone¬
xos &iã ipsa dominica sa crificia declarant
Namquando dñscorpꝰsuũ panẽ uocat demul¬
torũ granorũ adunatione congestũ: populũ
prm quemportabat idicat adunatum:
etquando sanguine suiuimnũ appellat debotei itor

Expanded text:
haereticos uel schismaticos a Paulo apostolo commemorahaereticos uel schismaticos a Paulo apostolo commemoratos, sed falsos fratres cum illo interius conuersantes. qui certe baptizare non debebant, quia in ecclesia non habitabant in qua ipse dicit non habitare nisi unanimes et concordes; nisi forte quisquam sic abhorret a uero, ut dicat concordes et unanimes fuisse inuidos et maliuolos et sine caritate contentiosos. et tamen baptizabant nec eorum ista detestanda peruersitas sacramentum Christi, quod per eos tractabatur et dispensabatur, aliqua ex parte minuebat adque uiolabat. Totum sane ipsum locum in eadem ad Magnum epistula positum operae pretium est pertractare, quem ita contexuit: nos firma sibi adque inseparabili caritate conexos etiamipsadominicasacrificiadeclarant. nam quando dominus corpus suum panem uocat de multorum granorum adunatione congestum, populum nostrum quem portabat indicat adunatum; et quando sanguinem suum uinum appellat de botruis ad
Abbreviated transcription (Latin):
uis qun hiaoe re etdare nemonrm̃ ambigit luem̃
ueniunt adecdesiam quide parte diaboli a dapm̃
teanseu N et ae dificant super petram ce lucns¬
porantur columbae et horto conduso & fonte sigrra¬
tomuniuntur : ubi non sunt omnes qui contrana piprao¬
coptiuui uunt ubilibet esseuuide antur. Nam bnepesto¬
da quam saripsit ad magnum cum dehacipsare aeg orit
saciapor taq nosipse commonuit in qua libet boen leaue
opos teat inte llegie cclesiam. Aitenĩ de quodamlnqus¬
amematis nims cus nonbabit ans indomodi idestinecele¬
un pi buiqua nrnsi concordes at tunanimes habitapi
Quuide stobic dicamas paulullum aduertant qui obis
deciꝰ priano uolunt prae scribore : Sienim inecclo siaxp
nonnuisi concordes atq unanimes habitant : proculdu¬
biouonhabit ab ant in ecclesia xp̃i quamius intusosse
ui derentur illi quipor inuidiam & corentionem sine
caritate a q̃pm acbiuntiabant. quosipse intellegit non

Expanded text:
tismum habere et dare, nemo nostrum ambigit. Illi enim tismum habere et dare, nemo nostrum ambigit. Illi enim veniunt ad Ecclesiam, qui de parte diaboli ad Christum transeunt, et aedificant super petram, et incorporantur columbae, et in horto concluso et fonte signato muniuntur; ubi non sunt omnes qui contra Christi praecepta vivunt, ubilibet esse videantur. Nam in epistola quam scripsit ad Magnum, cum de hac ipsa re ageret, satis aperteque ipse nos commonuit, in quali societate oporteat intelligi Ecclesiam. Ait enim, de quodam loquunitatis inimicus, non habitans in domo Dei, id est in Ecclein qua non nisi concordes adque unanimes habitant. quid ergo hic dicamus, paululum aduer- \' tant qui nobis de Cypriano uolunt praescribere. si enim in ecclesia Christi non nisi concordes adque unanimes habitant, procul dubio non habitabant in ecclesia Christi, quamuis intus esse uiderentur, illi qui per inuidiam et contentionem sine caritate Christum adnuntiabant, quos ipse intellegit non
Abbreviated transcription (Latin):
gelium eclesi asticum est nec ad eorum pertinetper¬
unius ane apolidixit. Ab eo quod semel censuimus
non recedo ut hereticos uenientes ad eclesiambap¬
tizemus RESPONSIO Hic quia nulla mrationẽ
uel testimonium scripturarum attulit : diunos
tenere non debet : Lxxx Eyprianus a carta¬
gine dixit: Me amse Nentiam plenissime expri¬
mitepis tola quae ad iuba lanum collegamnrm
scripta est : hereticossecundum euange licam & a¬
postolicam contestationem : aduersarios xp̃i &
anti christos appellatos. quando ad ecdesiamue¬
nerint unicoecdesi aebaptis mobaptizando sesse
ut possint fieri de aduersariis amic & deantichristis
xp̃iani: RISPoris. Quid aliud hic disputandum est quan¬
doipsam cuiusmentionem fecit epis tolam a diuba tauum
dopiom quanta pociumus cdiligentia pertrae tauuibus
ce quo ssicdixit᷑: neminerimus diciposse de omnibus
iniquis quos et in catholica esseoipse tes tatir bup¬

Expanded text:
gelium ecclesiasticum est, nec ad eorum pertinet pergelium ecclesiasticum est, nec ad eorum pertinet perAPUT XLVIII.--94. Junius a Neapoli dixit: Ab eo quod semel censuimus, non recedo, ut haereticos venientes ad Ecclesiam baptizemus. 95. Hic quia nullam rationem vel testimonium Scripturarum attulit, diu nos tenere non debet. CAPUT XLIX.--96. Cyprianus a Carthagine dixit: Meam sententiam plenissime exprimit epistola quae ad Jubaianum collegam nostrum scripta est, haereticos secundum evangelicam et apostolicam contestationem adversarios Christi et antichristos appellatos, quando ad Ecclesiam venerint, unico Ecclesiae Baptismo baptizandos esse, ut possint fieri de adversariis amici, et de antichristis christiani. 97. Quid aliud hic disputandum est, quando ipsam, cujus mentionem fecit, epistolam ad Jubaianum datam, quanta potuimus diligentia pertractavimus? Et quod hic dixit, meminerimus dici posse de omnibus iniquis, quos et in Catholica esse ipse testatur, et Bap
Abbreviated transcription (Latin):
fouo un ca dust ic un er gohore ticos econsties nen posse
ilunimn are quo quam ut pote caecos bapasr oariuĩ
lonum quam diu her&icisunt : Sicurt & ilsi moomeb¬
quctu ainsiauis eõssequitur simul in fouo anocadonq
pradsens quam pompeius sabratensis. quam &d ntro
diogarseptamaģ nensis qui mihi mandaunsemt opt¬
qire quidim ab sentes spũ praesentes consemus qđ¬
p etralag ae nostri quod here tici commu meationẽ
habete nobiscum nom possunt. nisi ecel es asticobap¬
tas mobaptirati fuerint: NESPONSIo Cqmmu¬
nicationem crodo eamdicit: quae pertn etaor
coluibs sociosate. a inparti cipatione sacra meplorũ
procul dubio communi cabanteis neminẽ iudicantes nec ai
recommunionis aliquem si diuersum sentiret amouente
Sed quo libet modo dixerit non magnopere uerba haco
refellenda sunt Certe enimnon communic& hereticus
nisi ecdesi asti cobaptis mobaptizatus : Constat autem ec¬
lesi asticum esseb aptismum etiam apud hereticos
uerbis euangelicis consecratum : Sicut ipsum euan¬

Expanded text:
foveam cadunt . Cum ergo haereticos constet non posse illuminare quemquam, utpote caecos; Baptisma eorum lutem quamdiu haeretici sunt, sicut et illis homicsunt, et si quis eos sequitur, simul in foveam cadunt; praesens, quam Pompeius Sabratensis, quam etiam Dioga Leptimagnensis, qui mihi mandaverunt, corpore quidem absentes, spiritu praesentes, censemus quod et collegae nostri; quod haeretici communicationem habere nobiscum non possunt, nisi ecclesiastico Baptismo baptizati fuerint. 93. Communicationem, credo, eam dicit, quae pertinet ad columbae societatem: nam in participatione Sacramentorum procul dubio communicabant eis, neminem judicantes, nec a jure communionis aliquem, si diversum sentiret, amoventes. Sed quolibet modo dixerit, non magnopere verba haec refellenda sunt. Certe enim non communicet haereticus, nisi ecclesiastico Baptismo baptizatus. Constat autem ecclesiasticum esse Baptismum etiam apud haereticos verbis evangelicis consecratum: sicut ipsum Evan
Abbreviated transcription (Latin):
quã indomo esse dicendi surt De quib dicit᷑ ea nobisexier
sodnoner ansea nobis Separatiores enĩ sunt lã etiã corporali¬
ter segregati quã illlm terius carnalit̃ & animaliteriu¬
uunł et spiritaliter separatis : Horũ aut̃ om̃iugeneriu lli
primi quisicsun in domodiut ipsi sint domꝰdi. si ue lã spirita¬
lessint siue addhucparuulil ac tenutriant sed tam̃ ad spiri¬
talẽ habitũ in teno cordȩꝓficiant. Nomodubitat qđ bap¬

Expanded text:
quam in domo esse dicendi sunt, de quibus dicitur: ex nobis exierunt, quam in domo esse dicendi sunt, de quibus dicitur: ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. separatiores enim sunt iam etiam corporaliter segregati quam illi, qui interius carnaliter et animaliter uiuunt et spiritaliter separati sunt. Horum autem omnium generum illi primi qui sic sunt in domo dei, ut ipsi sint domus dei, siue iam spiritales sint siue adhuc paruuli Iacte nutriantur, sed tamen ad spiritalem habitum intento corde proficiant, nemo dubitat q
Abbreviated transcription (Latin):
re unitatẽ sp̃s inuinculo pacis : & tẽplũ enĩ discm̃ est quod
estisuos: łlȩc est quippe inbonis fidelib: et sc̃is diseruis
ubiq disꝑsis & spiritaliunitate deuinctis in eadẽ cõmu¬
niosa cramiNorũ siuese facie nouerint si ue ñ noue¬
rint : Alios ati: adicieẽ in domo ut ñptine anad cõ¬
pagẽ domꝰ i cod socie tatẽ fructiferȩ pacifice q lusti¬
tiae Sedicat c̃ȩpalea dicit᷑ in frumenis: nã distosin
domo ẽe negare ñ possumꝰ Dicere a postolo : inmagna autẽ
domo ñ solũ aure auasas uł argenea sed ec ligne a ecficti¬
lia & alia quidẽ sunt in honore alia uero in contumliã :
Ex hocnumero in numerabiliñ solũ t̃balitꝰ premens corpaucorũ
intantȩmultitudinis cõparatione scorũ sed &ia disruptis
rdib here ses& schismata existun in eis quimagisiã ex domo

Expanded text:
re unitatem spiritus in uinculo pacis, et: templum enim dei sanctum est, quod re unitatem spiritus in uinculo pacis, et: templum enim dei sanctum est, quod estis uos. haec est quippe in bonis fidelibus et sanctis dei seruis ubique dispersis et spiritali unitate deuinctis in eadem communione sacramentorum, siue se facie nouerint siue non nouerint. alios autem ita dico esse in domo, ut non pertineant ad conpagem domus nec ad societatem fructiferae pacificaeque iustitiae, sed sicut esse palea dicitur in frumentis. nam et istos in domo esse negare non possumus dicente apostolo: in magna autem domo non solum aurea uasa sunt uel argentea, sed et lignea et fictilia. et alia quidem sunt in honorem, alia uero in contumeliam. ex hoc numero innumerabili non solum turba intus premens cor paucorum in tantae multitudinis conparatione sanctorum, sed etiam dirruptis retibus haereses et schismata existunt in eis, qui magis iam ex domo
Abbreviated transcription (Latin):
eu a pi sfesua nonnisi un animos et concerdes badicipo¬
cesn anb apti⁊ are posse cumlatent :m̃illi pandum
quibus ommib consideratis putome ñ temetedie teadu¬
pistus a quoiuiis par adisc ufructu pomorũ qus demus
etiã claues accepit . ac potestatem soluendi etligandi: hanc
domũ siquis corripientem corrigenẽq contempserit : sit tibi
inquit tã quã echnicus et puplicanus : De hac domodicit᷑
Dñe dilexi decorẽ domꝰ tuȩ ec locũ habitationis gloriş
tuȩ : & qui habitarefacit un anime s indomo: et iocun¬
datꝰsũ in his quȩ dixerunt mihi indomũ dñi ibimus et
beati quihabitant in domotua in sł a słorũ laudabunt
te & innumerabilia talia: Hȩc domꝰ &i ã triticũdicit᷑
siue tricenũ siue sex agenũ siue centenũ fructũ affe¬
renscũ tolerantia : Hȩc domꝰ est inuasis aurcis & argene¬
is & lapidibus prȩtiosis & lignis inputribilib: huic domui
dicit᷑ sufferentes inuicẽ in dilectione studentes serua¬

Expanded text:
s et concordes habitatest tunc baptizare posse cum latent, quoniam illi Paulum Quibus omnibus consideratis puto me non temere dputeus aquae vivae, paradisus cum fructu pomorum : quae domus etiam claves accepit, ac potestatem solvendi et ligandi . Hanc domum si quis corripientem corrigentemque contempserit, Sit tibi, inquit, tanquam ethnicus et publicanus . De hac domo dicitur, ne, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae, et: qui habitare facit unanimes in domo, et: iucundatus sum in his qui dixerunt mihi: in domum domini ibimus, et: beati qui inhabitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te, et innumerabilia talia. haec domus etiam triticum dicitur siue tricenum siue sexagenum siue centenum fructum adferens cura tolerantia. haec domus est in uasis aureis et argenteis et lapidibus pretiosis et lignis inputribilibus. huic domui dicitur: sufferentes inuicem in dilectione, studentes serua
Abbreviated transcription (Latin):
quipus circũcidebat. cessitpa ulo ueritatẽ p̃dicanłi RESPONS¬
otest&si a nr̃a eẽ ista sentenłia &ita factũ est in hac debaptis moquȩ sti¬
one : Nã ueritate poste aliquidius reuelata : cessiterror ueritati
Cũilla saluberrima c̃su&udo : &iãplenarii c̃cilii a uctoritate fir¬
mata est : Bene tam̃ qđ totieN meminer̃ &i ã pͥmũ a postolorũ p&rũ¬
potiusse alit̃ sapere quã ueritas postulabat : Quod accidis sediã
cypria nosine ulla eiꝰ c̃tum elia credimꝰ quicũq diligimꝰ cypria¬
nũ : qr neũ fasest diligima iorebaritate quã p&rũ uLIAN
AΤLEETDIXΙT : SCRΩ T Vest nemopotest accipere pliquid nisi
datĩ allifuerit decelo: Seresisde celo est. potestbaptismadare RESRON
udut & aliumdicentem sia uarta a deceloest ꝓecas bupaus
dart esn luamn cdant auari icergo o hero icllonifaus
a cimida regia docit. Nonsi biblandiant᷑ quibere ies¬

Expanded text:
qui prius circumcidebat cessit Paulo ueritatem praedicanti. Iulianqui prius circumcidebat cessit Paulo ueritatem praedicanti. Iulianotest etiam nostra esse ista sententia et ita factum est in hac de baptismo quaestione. nam ueritate postea liquidius reuelata cessit error ueritati, cum illa saluberrima consuetudo etiam plenarii concilii auctoritate firmata est. bene tamen quod totiens meminerunt potuisse aliter sapere quam ueritas postulabat. quod accidisse etiam Cypriano sine ulla eius contumelia credimus quicumque diligimus Cyprianum, quia non eum fas est diligi maiore caritate quam Petrum. Iuliane dixit: Scriptum est: nemo potest accipere aliquid, uisi datum illi fuerit de caelo. si haeresis de caelo est, potest baptisma dare. Audiat et alium dicentem: \'si auaritia de caelo est, potest baptisma dare.\' et tamen dant auari; sic ergo et haeretici. Faustus a Timida Regia d
Abbreviated transcription (Latin):
hora i cũ ñ baptaz at qdđ dicat᷑ labaptizatꝰ ẽẽ heresis malor
RESCONIΟ Ho modo dicipotest : sudeo eclesia auarũ non bapti¬
⁊ atqđ dicat᷑ lãbaptizatꝰ eẽ : auaratiamalorest : Hoc autẽ falsu
est ltaergo a illud : Ponatꝰ acibaliana dixit : e gounãec¬
desiã & unũ baptismũ eiꝰ noui:siest quidicat ẽẽ apud hes&ũ cosba¬
otis migratiã : ante estut ostendat & ꝓb& ẽõ illiceclesia RE SĨ Nuicro¬
spondet᷑ : sibaptis migratiã hoc ẽe dicis qđest baptismꝰ: esta pudresdi
cos: Siautẽ baptismꝰ sacra mentũ estgratiȩ : ipsa uͦ gratia abolitiopec¬
catorũ est : ñ estapud hes&i cosbaptis migratia : sicest autẽ unũ bap¬
tis ma & una ecclesia : quẽ ad modũ est una spes : Sicut ergoboni& ma¬
linꝰ habentes unã spẽ. poss tam̃ habere unũ baptisma : Ita quib: ñestc̃õ¬
munis ecdesia potest baptisma eẽ cõmune :  osimꝰ a tarassadixit¬
Reuelatione facta uesitatis ceda terror ueritati qr & p&rus

Expanded text:
baptizat, quod dicatur iam baptizatus esse, haeresis maior est. Hoc modo dici potest: Si ideo ecclesia auarum non baptizat, quod dicatur iam baptizatus esse, auaritia maior est. hoc autem falsum est; ita ergo et illud. Donatus a Cibaliana dixit: Ego unam pael.esiam et unum baptismum eius noui. si est qui dicat esse aput haereticos baptismi gratiam, ante est ut ostendat et probet esse illic ecclesiam. Huic respondetur: Si baptismi gratiam hoc esse dicis quod est bapticos: si autem Baptismus sacramentum est gratiae, ipsa vero gratia abolitio peccatorum est, non est apud haereticos Baptismi gratia. Sic est autem unum Baptisma et una Ecclesia, quemadmodum est una spes. Sicut ergo boni et mali, non habentes unam spem, possunt tamen habere unum Baptisma; ita quibus non est communis Ecclesia, potest Baptisma esse commune. CAPUT Reuelatione facta ueritatis cedat error ueritati, quia et Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto ergo illipeiores quiñ cũ furib: c̃curebant sed ipsi fundos
insidiosis fraudib: rapiebant sed ñ eis c̃currebat cyprianꝰ quã¬
uis eos incatholica seg& e tolerar& nesimul eradic& & tri
rũ sed xp̃ierat : Sicut ergo istiquã uis in eis xp̃ibaptis mꝰag¬
noscat᷑ ñ stam̃ excusati & defensi inlicita facienes : Srecte
illos xp̃s aduersa¬
riossuos appellat qr inta¬
lib: ꝑ seuerantes
audituri suNt recedite
ame qui opera¬
mini iniquitatẽ : Vnde an¬
tixp̃i appellan¬
s eñ iles quã uisidola colanT tam̃ sũ mũ dm̃ patrẽ creatorẽ cog¬
noscun& c̃fitent : In hunc marcionblasphemat : Et quidã ñ eru¬
bescun martionis baptis mũ ꝓbare : Quomodotalessa cerdotes
sacerdotiũ dĩ aut seruant aut uindicant qui hostesdĩ ñ bap¬
minẽ iudicanes auta uire cõmunionis aliquẽ sidiuersũ senie¬
bat amouentes: Sed hab& iste in hacipsa senenia suaunde ã mo¬
neripossa si aduerter& id inquoquo corrigendũ ẽẽ qđ prauũ

Expanded text:
quanto ergo illi peiores qui non cum furibus concurrebant, sed ipsi fundos insidiosis fraudibus rapiebant! sed non eis concurrebat Cyprianus, quamuis eos in catholica segete toleraret, ne simul eradicaretur rum sed Christi erat. sicut ergo isti, quamuis in eis Christi baptismus agnoscatur, non sunt tamen excusati et defensi inlicita facientes et recte illos Christus aduersarios suos appellat, quia in talibus perseuerantes audituri sunt: recedite a me qui operamini iniquitatem — unde antichristi appellanGentiles quamuis idola colant, tamen summum Deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. in hunc Marcion blasphemat: et quidam non erubescunt Marcionis baptismum probare. quomodo tales sacerdotes sacerdotium Dei aut seruant aut uindicant qui hostes Dei non bapminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum sentiebat amouentes. sed habet iste in hac ipsa sententia sua unde ammoneri posset, si aduerteret id in quoque corrigendum esse quod prauum
Abbreviated transcription (Latin):
redebeamꝰ affoctant ipsipriores ei consentiant. Stco
sude traditori sunt cõparati. quidicebant herdicos
qua uis inhere simbaptizatos ñ debererterũ baptia¬
ri lalib Autẽ cyprianꝰ cõmunicabat quidirt. Neuor

Expanded text:
re debeamus adfectant, ipsi priores ei consentiant. ecce re debeamus adfectant, ipsi priores ei consentiant. ecce Iudae traditori sunt conparati, qui dicebant haereticos quamuis in haeresi baptizatos non debere iterum baptizari. talibus autem Cyprianus commun
Abbreviated transcription (Latin):
tianꝰ anoua dixit: ecclãm xp̃s instituit̃ heresi
diabolus: Quomodo potest habere baptismum
lus ideonon potest haberebaptismũ xp̃iquae
in inuidis conuincit᷑ eẽ parsdiaboli Lx ishera¬
pius abulla dixit: Qui her&i cisecclãebaptis¬
mũ concedit & ꝓdit: quid aliud quã sponsae
xp̃i luda sexistit: RESP O magna conuictio
schismaticorũ qui se abhereditatexp̃itotoor¬
bediffusa nefario sacrilegio separarunt:
Si cỹprianꝰ talib cõmunicabat. qualis iudas
traditor fuit & tamen ab eis ñ maculabat᷑ aut
simaculabat᷑ tunciudȩ factis om̃s : orgo & modo
iudȩsunt om̃s : aut si non sunt : non ergoꝑtinent ad
posteros facinora priorũ quã uis ex eadẽ cõmuni¬
oneꝓpagatos: Cur ergonobis traditores obiciunt
quos nonc̃uicerunt : & sibi iudã ñ obiciunt cuicypri¬
anꝰ & college eiꝰ cõmunicauer̃ : Icceconciliũ de quo
bat sedqristior hoc concilionobis prȩscribere quid senti¬

Expanded text:
tianus a Nona dixit: Ecclesiam Christus instituit, haeresim tianus a Nona dixit: Ecclesiam Christus instituit, haeresim diabolus. quomodo potest habere baptismum lus, ideo non potest habere baptismum Christi quae in inuidis conuincitur esse pars diaboli? 1 Thcrapius a Bulla dixit: Qui haereticis ecclesiae baptismum concedit et prodit quid aliud quam sponsae Christi Iudas exsistit? 0 magna conuictio schismaticorum, qui se ab hereditate Christi toto orbe diffusa nefario sacrilegio separarunt, si Cyprianus talibus communicabat, qualis ludas traditor fuit, et tamen ab eis non maculabatur! aut si maculabatur, tunc Iudae facti sunt omnes; ergo et modo Iudae sunt omnes, aut si non sunt, non ergo pertinent ad posteros facinora priorum quamuis ex eadem communione propagatos. cur ergo nobis traditores obiciunt quos non conuicerunt, et sibi ludam non obiciunt cui Cyprianus et collegae eius communicauerunt? ecce concilium de quo robat; sed quia isti ex hoc concilio nobis praescribere quid senti
Abbreviated transcription (Latin):
uicr espondet᷑ Siquis quã dica teũ quai cũ baprimũ
acciperaq odiu fraternũ tenebathicordenon
acceperatremis sionẽ peccatorum non e ũterũ
baptoe andũ quando illudodiũ decor de dimitt¬
est nũ quideccle siasticobaptism a ꝓphomicidis int̃¬
cedit aut illos iustos & nos homicidaffacit hocer¬
go& deher&icis hrtelligat luiiis gminusafur¬
nis dixit: Quidã de collegis her& i cospreponero
sibipossunt nobis non poss: etideo qđ semeldeor¬
uim tenemus ut abher&i cis uenientes baptize¬
mus RISPONSIO Ethinc aꝑtissime confitetur
quosdã decollegissuis diuersa sensisse unde &ĩã
atq &ia confirmat᷑ amorunitatis qđ ab inui¬
cẽnullo schismate separati sunt : donecalte¬
riscorũsiquidaliter saperent dĩreuelar&
Sed huicrespond&: collegascuisñ
sibiher&i cosprȩ posuisse sedbaptismũ xp̃i. sicut
cognoscit᷑ in auaris. infraudatorib: raptoribus ho¬
micidis: sic &iã iher&icis cognouisse lx Noga¬

Expanded text:
uic respondetur: Si quisquam dicat eum, qui cum baptismum acciperet, quia odium fraternum tenebat in corde, non acceperat remissionem peccatorum, non eum iterum baptizandum quando illud odium de corde dimittit, numquid ecclesiastico baptismo pro homicidis intercedit aut illos iustos et nos homicidas facit? hoc ergo et de haereticis intellegat. Geminius a Furm\'s dixit: Quidam de collegis haereticos praeponere sibi possunt, nobis non possunt. et ideo quod semel decreuimus tenemus ut ab haereticis uenientes baptizemus. Et hic apertissime confitetur quosdam de collegis suis diuersa sensisse. unde etiam adque etiam confirmatur amor unitatis, quod ab inuicem nullo schismate separati sunt, donec alteris eorum, si quid aliter saperent, deus reuelaret. sed huic respondetur collegas eius non sibi haereticos praeposuisse, sed baptismum Christi, sicut cognoscitur in auaris fraudatoribus raptoribus homicidis, sic etiam in haereticis cognouisse. Roga
Abbreviated transcription (Latin):
si bnt cdesiȩbaptismorenit tant᷑ quihe eucũ n baptita tipoc¬
catoricomunicat RESEORS Quidille qui hoe facieicõ¬
nunicatuonne peccatori communicat: quid aantis ahas
facroba coris udi caples peminẽ autuure cõmunionusamo¬
ibrosnaner ticurra dicotꝰ ⁊ rania tolerantib istai
dsuñri Siscantergoisti quise aborbe terrarũ frustrasero¬
rarido sacrilegiui scsmatis a dmisor ut quid habo n n

Expanded text:
si in ecclesiae baptismo remittantur, qui haereticum non baptizat peccatori communicat. Quid? ille -qui hoc facienti communicat nonne peccatori communicat? quid autem aliud faciebant omnes iudicantes neminem aut a iure communionis amone triticum eradicetur, zizania tolerantibus ista non obsunt? Dicant ergo isti, qui se ab orbe terrarum frustra separando sacrilegium schismatis admiserunt, utquid habent in
Abbreviated transcription (Latin):
eua insedux it astutia sua. sic & ur̃ȩ menescorrum¬
pant᷑ a casttate que est in xp̃o : cũ ergo xp̃ibaptis ma
eyprianꝰ habebat cõmune cũ talibus nũ quidideo
sponsã xp̃iꝓdebat adulteris ac non potius monile
sponsi &iam in ad ultera cognoscebat:

Expanded text:
Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumEvam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a castitate quae est in Christo? cum ergo Christi baptisma Cyprianus habebat commune cum talibus, numquid ideo sponsam Christi prodebat adulteris ac non potius monile sponsi etiam in adultera cognoscebat?
Abbreviated transcription (Latin):
sicuitenuerits tenobunt᷑ : & tam̃ baptirant et eosin eadẽ bap¬
pismi cõmunione & paulus tolerat : & cyprianꝰ agnoscit
enantius atinis adixit : Simaritꝰ peregre ꝓficiscens amicosuo
cõmendass& uxorẽ suam custodiendam : commendatã sibi
ille quanta possa diligentia conseruar&. ne ab aliquoca¬
trem ꝓficiscens sponsã suã nobis cõmendauit : Utrune eam
incorrupt̃a & in uiolatã custodimꝰ an integritatẽ eius
& castitatẽ moechis & corriptorib: ꝓdimꝰ: quienĩ baptis ma
ecdesiȩ commune cũ her&i cis facit spons a xp̃i adulteris ꝓdit¬
Despondemꝰ : quidilli qui cũbaptitant᷑ labus non
corde conuertunt᷑ addm̃e nonne adulterinã menẽ ge¬
runt : non ne ipsi sunt sȩculi dilectores qui ñ factissed
uerbis renuntia ueruNt : &i deo corrũ punt moresbo¬
nos ꝑcolloqr mala dicentes manducemꝰ & bibamꝰ cras
enĩ moriemur: nonne &iã contrais tosuigila uit ser¬
moa postolicus ubi dicio Timeo autẽ ne sicut serpen

Expanded text:
si cui tenueritis tenebuntur, et tamen baptizant et eos in eadem baptismi communione et Paulus tolerat et Cyprianus agnoscit. Uenantius a Tinisa dixit: Si maritus peregre proficiscens amico suo ronmendasset uxorem suam custodiendam, conmendatam sibi ille quanta posset diligentia conseruaret, ne ab aliquo catrem proficiscens sponsam suam nobis conmendauit, utrumne eam incorruptam et inuiolatam custodimus an integritatem eius et castitatem moechis et corruptoribus prodimus? qui enim baptisma ecclesiae commune cum haerRespondemus: Quid illi qui cum baptizantur, labiis, non corde convertuntur ad Dominum, nonne adulterinam mentem gerunt? Nonne ipsi sunt saeculi dilectores, cui non factis sed verbis renuntiaverunt, et ideo corrumpunt mores bonos per colloquia mala, dicentes, Manducemus et bibamus, cras enim moriemur ? Nonne etiam contra istos vigilavit sermo apostolicus, ubi dicit, Timeo autem ne sicut serpens
Abbreviated transcription (Latin):
qus alis eratpaulus uols iã qu alis erat capriaomes anon¬
est contrarius baptis¬
moquem dabap̃
in iqui illiquio derant
paulũ quo sñ
her&i cossed malos catho¬
licoserprianꝰ
intellegit: & cũ contrarie
sibi sint cop̃inepia

Expanded text:
qualis erat Paulus, vel etiam qualis erat Cyprianus, nonest contrarius Baptismo quem dabant iniqui illi qui oderant Paulum, quos non haereticos, sed malos catholicos Cyprianus intelligit: et cum contrariae sibi sint continentia
Abbreviated transcription (Latin):
defendere cyprianus si hocei iohannis testimonium
obiceretur. quando talibus communicabat : ita se
defendant contra quosdicitur : Nam ad istam quȩ sti¬
onem ut dixi omnino non pertin&: Lohannesenĩ
dicit alienȩ doctrinae hominibus. aue nonesse di¬
cendum Paulus autema postolus uehe mentiusdic̃:
Siquis frater nominatur interuos aut auarꝰ aut
briosus. etcetera cũ eiumodino ui demr a bun fi dus¬
oc iosus ⁊ de ftmnen cun clbegis feuerratoribus insi dlies¬

Expanded text:
defendere Cyprianus, si hoc ei Iohannis testimonium defendere Cyprianus, si hoc ei Iohannis testimonium obiceretur, quando talibus communicabat, ita se defendant contra quos dicitur. nam ad istam quaestionem ut dixi omnino non pertinet. Iohannes enim dicit alienae doctrinae hominibus haue non esse dicendum, Paulus autem apostolus uehementius dicit: si quis frater nominatur inter uos aut auarus aut ebriosus et cetera, cum eiusmodi ne quidem cibum simul sumere. et tamen cum collegis faeneratoribus insidios