comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atres u̾o siꝯsul hoc uolu̾it nã
ic uxor filii ⁊ młto mag̾ si net ꝑti¬
nẽs ad genꝰ sit hoc enĩ ⁊ pure ill¬
icitũ existebat ¶searg̾e at̃ ĩ septe
his ꝓcessionib ppło ꝯsulẽ melius
nos designauimꝰ sic̾ marciamdi¬
ue memorie ꝯstitutõdiat illa qͥdẽ
ab negauit oĩo muifice̾ula nos.¬

Expanded text:
nam on uxor filii, et multo magis si nec pertinens ad genus sit: hoc enim et pure illicitum existebat. Spargere autem in septem his processionibus populo consulem melius nos designavimus, sicut Marciani divae memoriae constitutio dicit. Illa quidem abnegavit omnino munificentiam, nos
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ modo ad hoc accessit licen¬
tiã hãt distribundi argenti.
mimificenti ã ĩ suis ꝓ cessionib
sicut ip̃e recte se hr̃e putau̾ttsso¬
lo ꝓhĩto antũoĩo iaculan ꝙ

Expanded text:
si omnino ad hoc accesserit, licentiam habeat distribuendi argenti munificentiam in suis processionibus, sicut ipse recte se habere putaverit, solo prohibito aurum omnino iacul
Abbreviated transcription (Latin):
sic appellatur q siue uelit
sũ nolit omi mͦ pomortem
testatoris ꝓtiuo lib̾ ⁊ nccͣius. hr̃s
sit ¶bũ qui facultates suas
suspectas h̾nt. solent ẜuum
ore gradu h̾rdem istitũe ut
si c̾ditoribi scitis nõ fiat pociꝰ
eiꝯ hrdis bona ꝙͣ ipĩꝯ testato¬
ris acreditorib possiteant᷑.¬
illd̾ ei ꝯmodũ pr̃atur ut ea¬

Expanded text:
sic appellatus, quia siue uelit siue nolit, omni modo post mortem testatoris protinus liber et heres est. Unde qui facultates suas suspectas habet, solet seruum ore gradu heredem instituere, ut, si creditoribus satis non fiat, potius eius heredis bona quam ipsius testatoris a creditoribus possideanturis a creditoribus possideantu
Abbreviated transcription (Latin):
filio et deinceps cet̾i lib̃i qui
m ĩpotãte morientis fuerĩt
fut nepos neptis ue sui ħrdes
sĩt nõ suffic̾ eũ eq̃ ue ĩ potãte
sierit suus h̾rs ẽẽ aut mor¬
nepos neptis ue ĩ locũ pr̃issuc sn¬

Expanded text:
 qui modo in potestate morientis fuerunt: sed uti nepos neptisue suus heres sit, non sufficit eum in potestate sierit suus heres esse aut mornepos neptisue in locum su
Abbreviated transcription (Latin):
os qui la trocinia aut moien¬
daut alia q̃ lot illicita in xuicus
mmitunt ⁊ suꝑliciaeis legiti¬
om̃s undiꝙ nũi collatores ille
ssauentur. Non enĩ emitti
cuilib maiori aut mino
nmilitari iu dici aut latroñ
insecutores aut iuolentiaꝵ in¬
hibitores: aut tribunos ꝓ ralib¬
ausis in ꝓuĩciis ordinare aut

Expanded text:
latrocinia aut violenaut alia quaelibet inlicita in provinciis committunt et supplicia eis legitiomnes undique nostri collatores inlaesi serventur. Non enim permittimus cuilibet maiori aut minori militari iudici aut latronum insecutores aut violentiarum inhibitores aut tribunos pro talibus
Abbreviated transcription (Latin):
sa frũstatõe teneãtur. nt q¬
d sins nõibꝰ debent. desuis
facultanb toganir er sol¬
brĩiere. seruatis cu ꝯpleue¬
rnt allegat̾onib ꝓprus.
siquas ad uersus quosc¬
uinque exsius ꝯtractibus
norios asseneraut. legib
et iudicus exꝑicndur esse
cognoscant

Expanded text:
sa frustratione teneantur, ut, quod suis nominibus debent, de suis facultatibus cogantur exsolvere, servatis, cum compleverint, allegationibus propriis, si quas adversus quoscumque ex suis contractibus noxios adseverant, legibus et iudiciis experiendum esse cognoscant
Abbreviated transcription (Latin):
¶In oi̾b at̾ monast̾iis que cenobia
dicutur iubemꝰ scd̾ni monachi¬
cos canones in uno habitaculo õs
nts testimoniũ caste ꝯuersatõis
p̾beant ip̃i nisiqͥdã tñ exeis. aut ꝓpt̾
lon gellam in monastio ꝯu̾sa tõnẽ
quiete uolentes uiuere ⁊ senectutis
atꝙ corporis infirmitatis causa.
in te moratis cellulis intra monas¬
tĩũ ꝯstitutis degeãt ⁊ hoc at̾ cũ ꝯsci¬
encia ⁊ uoluntate abbatis ficrihoc¬

Expanded text:
In omnibus autem monasteriis, quae coenobia dicuntur, iubemus secundum monachicos canones in uno habitaculo omnerutris testimonium castae conversationis praebeant, nisi quidam tamen ex eis aut propter longaevam in monasterio conversationem quiete volentes vivere aut senectutis atque corporis infirmitatis causa in remotis cellulis intra monasterium constitutes degant; hoc autem cum conscientia et voluntate abbatis fieri
Abbreviated transcription (Latin):
Sane in hunis
modi questione siccsa¬
riani uomen inciderit
cre siquidem⁊ suctudo
frauduu quib predic¬
ti ommna temerare ꝯsue¬
ui iuꝯtracribus celestis.
ac fisco ꝑnisiosis. intci¬
uersorimi maculosis
sese frandib in plicuer¬

Expanded text:
Sane in hujusce modi quaestione si Caesariani nomen inciderit,ere; si quidem consuetudo fraudum, quibus praedicti omnia temerare consin contractibus scelestis ac fisco perniciosis interversorum maculosis se fraudibus inplicuer
Abbreviated transcription (Latin):
q acomodari solent q̃
ab ip̃o debitore peti urͣ.
qr mãdati iudito redi¬
ta pectĩa pactꝰ ꝗs cũ co
fũit⁊ placuit ꝑiũ succur¬
reud̾ ẽẽ ꝑexceptõe pacti
bligati eẽnt acsi ⁊ cũ
ipͥĩs pacto eẽt ne abeis
ea peccuĩa peteturs sane
q̃dam exceptõnes non
soleut hiis accomotari
ecce eĩ debitor si bonis su¬
is cesserit ⁊cũ ed credi¬
tor exꝑit᷑. defendit᷑ per
cxceptõnẽ si bonis cesẜit

Expanded text:
umque accommodari solent etiab ipso debitore peti videtur, quia mandati iudicio reddida pecunia pactus quis cum reo fuerit, placuit, proinde succurrendum esse per exceptionem pacti obligati essent, ac si et cum ipsis pactus esset, ne ab eis ea pecunia peteretur. sane quaedam exceptiones non solent his accommodari. ecce enim debitor si bonis suis cesserit et cum eo creditor experiatur, defenditur per exceptionem ‘ nisi bonis cesseri
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtroductũ est p̾fãtum
pensas litis ĩ ferre ad¬
u̾saris suo cogatur.
Ex quilꝯtã nidiciis da¬
p̾nati iguominiosi fi
siti dir̾ectis nõ ꝯͣriis ac¬
q ꝑte directa est ⁊ ob
id ꝗlib exsocus eo iu¬
dito dapuatꝰ iguomi¬
nia notat᷑. s furti ꝗdẽ
ĩ iurioꝵ aũ de dolo non
solũ dãpnati notãt᷑ ig¬
nominia s c̃ pacti et
extelicto aliꝗs au̾ exꝯͣc¬

Expanded text:
introductum est et praefatum pensas litis inferre adversario suo cogatur. Ex quibusdam iudiciis damnati ignominiosi fiusiti, directis non contrariis acaque parte directa est, et ob id quilibet ex sociis eo iudicio damnatus ignominia notatur. sed furti quidem iniuriarum aut de dolo non solum damnati notantur ignominia, sed etiam pacti: et ex delicto aliquis an ex co
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝯstitutõi sb̾iac̾e cen¬
gsemꝰ. ꝙͣ sacratissimus
onte ĩdulẜit uł natu¬
ꝗtale ĩ iuriã passi st̃
peas finitas nõ ałr
litẽ suscipiant nͥ om̃t
eypensas litis aũa ac¬
cepint ut actores tali

Expanded text:
nstitutioni subiacere censemus, quam sacratissimus onte indulserit vel nattalem iniuriam passi sunt, et post eas finitas non aliter litem suscipiant, nisi omnes expensas litis antea acceperint, ut actores, tali
Abbreviated transcription (Latin):
toris grã q̃ replicatõ uo¬
catur qr ꝑeã replicat᷑
acq resoluitur ius er¬
ceptoĩs ułuti cũ pactus
c̃ aliqͥcũ debitore suo
siagat creditor ⁊ exci¬
piat tebitor ut ita de¬
mũ ꝯdẽpnetur. si noñ
ꝯuen̾it ne eã pect̾̃iã cre¬
ditor petat/ noc ei exep¬
postea ĩ ꝯͣrium pacti st̃
S qr ĩiquũ est credito.¬
rem excludi. replicatõ
ei tabr eypost̾iore pac¬
to ꝯuẽto. Rursꝯ int̾¬
dũ eueĩt ut replicatõ
q̃ pͥma facie iusta sit
iniq noceat ꝙ cum
accidit alia allego̾ne
q̃ duplicatõ uoccitũr ꝗ
si rursꝯ ea p̾ci facie ns¬

Expanded text:
eplicatio vocatur, quia per eam replicatur atque resolvitur vis exceptionis. veluti cum pactus est aliquis cum debitore suo,si agat creditor et excipiat debitor, ut ita demum condemnetur, si non convenerit, ne eam pecuniam creditor petat, nocet ei exceppostea in contrarium pacti sunt. sed quia iniquum est creditorem excludi, replicatio ei dabitur ex posteriore pacto convento. Rursus interdum evenit, ut replicatio, quae prima facie iusta sit, inique noceat. quod cum accidit, alia allegatione quae duplicatio vocatur. Et si rurs
Abbreviated transcription (Latin):
unc ãmouendi su¬
mꝰ magnã cura
egisse coͣs qui iura susti¬
nebant. ne facile hoĩes
axime fĩ põt ꝙ temerita
tã agenciũ ꝙͣ eoꝵ cũ qbo¬

Expanded text:
unc admonendi sumus, magnam curam egisse eos qui iura sustinebant, ne facile homines maxime fieri potest, quod temeritas tam agentium quam eorum cum q
Abbreviated transcription (Latin):
te transent. E suꝑẽ ut
iudicatã is cũ quo actũ
⁊c̃ satisfaciat actori offi¬
cio iudicis ꝯueĩt eũ ab¬
solu̾e licet iudicii accip¬
ieudi tp̃r ĩ ea cã fuiss
Eut cãpnari debeat ⁊ ħ ẽ¬

Expanded text:
 transeunt. Superest ut iudicatam is cum quo actum est satisfaciat actori, officio iudicis convenit eum absolvere, licet iudicii accipiendi tempore in ea causa fuisset, ut damnari debeat: e
Abbreviated transcription (Latin):
rentes ⁊ ꝯuenire uolentil satifaciẽts
⁊ ut net ꝑ octasionẽ hucelocatõs
rint tale̾ rursꝰ eos ad ꝓiũciã deitai u¬
re smuenimꝯ at̃ aliquos sic ꝯxistĩrt
andaces ut ⁊̃ hac posita lege añꝙs. i
timore a se gestoꝵ ⁊ neuista ꝑfeĩt u¬

Expanded text:
olentibus satisfacientes, et ut nec per occasionem hic evocationis rint tale, rursus eos ad provinciam destinari. Invenimus autem aliquos sic existentes audaces, ut etiam hac posita lege, antequamtimore a se gestorum et ne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filios expͥori relĩꝗuens obiit ad ħuc
a se datã exig̾e pͥmlegid utens a nobis.
datost̃ dicebant at̃ expͥori mat̾monie̾
silii ⁊ ip̃i mat̾nã obicientes dotẽ ⁊ du¬
biũ erat utrũ ⁊ ñ sr̃ stite uxore pͥore d¬
oport̃ suscipi filios etͣ scde̾ dotẽ litig.¬
antes. Nõ aliis dedim ꝰ dudũ ⁊ damꝰ
ħ pͥnilegiũ aut hr̃did aut creditoris

Expanded text:
et filios ex priori relinquens Aut adhuc a se datam exigere privilegio utens a nobis dato, contradicebant autem ex priori matrimonio filii et ipsi maternam obicientes dotem, et dubium erat, utrum etiam non superstite priore uxore oporteret suscipi filios contra secundae dotem litigantes. Non enim aliis dedimus dudum et damus hoc privilegium aut heredibus aut creditoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
extiterit. nõ solum officõ ⁊ be¬
ficio ecc̾eastico priuatur. u̾m
eciam tanquam precñptꝰ
heatur. ¶Si iudex clamore
ppłi aliquem uiolatorem
ad castrũ alicuius dm̃ secu
dam iusticiam illum ꝓdu¬
sus innocencia. ⁊ ante con¬
spectum iudicis uenire for¬
midanerit. si mansionem
incastro hũit dns eius om¬
nia mobilia sub sacrimieto
udici representet. ieunde
cetero indomo sua tanquã
prescriptum non recipiat
eumadducere faciat. ac post

Expanded text:
extiterit, non solum officio et beneficio ecclesiastico privetur, verum etiam tamquam proscriptus habeatur. 7. Si iudex clamore populi aliquem pacis violatorem ad castrum alicuius domini sedam iustitiam illum profuerit innocentia et ante conspec tum iudicis venire formidaverit, si mansionem in castro habet, dominus eius omnia mobilia sua sub sacramento iudici representet et eum de cetero in domo sua tamquam proscriptum non recipiat.eum adducere faciat. Ac post
Abbreviated transcription (Latin):
fiat qaminatõ sr̃ illis tũili¬
tib qͣt nõ spectabiles iudicis
iuidicant. S ad uocati solũ
reftratur negotiũ tã. id sed̃
tuãquã. id głosissnnũ qucsto¬
rc̃ deuotisismis libellensib.

Expanded text:
fiat examinatio. Super illis tamen litibus, quas non spectabiles iudices iudicant, sed advocati solum, referatur negotium tam ad sedem tuam quam ad gloriosissimum quaestorem, devotissimis libellensibus
Abbreviated transcription (Latin):
am mĩstratõis siũ ⁊̃ exeade de¬
natura appellatõ ueniat offi¬
ciũ tuecelsitudinis nũstrare
appella tõib sanctim ꝯ sius et̃
adelegatõe ura sb̾tilit̾ osficĩ
erit tui ĩqͥb aũ ꝯmue dix

Expanded text:
istrationis sive etiam ex denatura appellatio veniat, officium tuae celsitudinis ministrare appellationibus sancimus; sive etiam ex delegatione nostra, similiter officii e
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ꝯ ĩiudices duos. In unũ eũ¬
de̾q reducte st̾ p̾toris nomẽ
suscpiẽtẽ u ĩdubitate pla¬
cuuit scemate tuo ꝯpletecĩ¬
ꝯ̃ ẽ clespõto ⁊ ponto polemo¬
ma cenã illic duob ꝯstitutis
nũ lices oportebat ẜ t̾mi¬

Expanded text:
prius in iudices duos, in unum eundemque reductae sunt praetoris nomen suscipientem, hoc indubitate placuit schema tuo competehoc est Helenoponto et Ponto Polemoniaco: nam et illic duobus constitutis num lites oportebat,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ incomitis aũt orientis ati
ut potẽ spgtibis ĩ sacraꝵ au¬
ditionũ figa ad sedẽtuã glossi¬
simi q̃stors uenieb at solis qͥ de
uisũ cit ĩ hac uidelis a mĩstra¬
tõe ꝯ .dare ministiũ this qͥ ex

Expanded text:
is autem Orientis, utpote spectabilis, in sacrarum auditionum figura ad sedem tuam et gloriosissimi quaestoris veniebat, solis qui exvisum est, in hac videlicet administratione commune dare ministerium et his qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
simo nr̃o questore ⁊ pit̾ audi¬
ente negosiũ solo officio nũ¬
strãte tuo qui ⁊ pͥus hoc solitũ
erat. Qãsispectabilis comes
domuũ ꝑmixtus est tũ uecr
use ap̾ cñ neꝙ cxuidicio eis fere¬
batur aliqͣ rena app ellato hnc̃

Expanded text:
simo nostro quaestore et pariter audiente negotium, solo officio ministrante tuo, quoniam et prius hoc solitum erat. Nam etsi spectabilis comes domuum permixtus est, tamen neque usae apud eum neque ex iudicio eius ferebatur aliqua paene a
Abbreviated transcription (Latin):
mitõ cũ aliqꝗs sił ⁊ ciuita¬
tẽ. ⁊ lib̾tatẽ amitit quod
accidit ĩ biis ꝗ ẜu pene
efficiuintur atrocitate
ꝑticipand̾ uenũdari passi
st̃ ¶ Minor sũ media est
capitis dimimutõ cũ ciui¬
tas ꝗdẽ amittitur. lib̾tas

Expanded text:
io, cum aliquis simul et civitatem et libertatem amittit. quod accidit in his qui servi poenae efficiuntur atrocitate participandum se venumdari passi sunt. Minor sive media est capitis deminutio, cum civitas quidem amittitur, libertas
Abbreviated transcription (Latin):
airatores. ¶Non aut̃ exipimꝰ
a lege de qr ꝑ atrouatꝰ succes¬
tões ⁊ ibi legitima eis serua
⁊ aliqͥd a lib̾tis petiti filint illi
cõpłe sinde noluerut hunc
ordinẽ teneres sancsimꝰ quẽ
luch oantes sacrã nr̃am hanc

Expanded text:
curatores. Non autem excipimus a lege neque patronatus successiones; et ibi enim legitima eis servatet aliquid a libertis petiti fuerint illi complere, deinde non voluerint, hunc ordinem tenere sancimus quem incohantes sacram nostram hanc
Abbreviated transcription (Latin):
uiam¶ Nõ aut̾ dabimꝰ licẽnti¬
am hr̃di mensurã subtancie sub¬
tilit᷑. ignoscenti soluere qͥdẽ mox
abmitio qͥbusdã integralegata
et ad plenũ suũ ami testatoris ser¬
uare. qd̾ etiam p̾cedñtiũ nos di

Expanded text:
I Non autem dabimus licentiam heredi mensuram substantiae subtiliter agnoscenti solvere quidem mox ab initio quibusdam integra legata et ad plenum sententiam testatoris servare quod etiam praecedentium nos di
Abbreviated transcription (Latin):
cientes suscepint alii
u̾o ꝗ ĩ hanc legẽ ĩ cidert
pene de portatonis sub¬
iungẽtur. ¶ Est int̾
publica. indicia lex fa¬
uia de plagiariis q̃ int̾¬
dũ capitis penã eysa¬
cris ꝯstitutonib irroga¬
tͥinterdũ leiorem.¬
E sũt p̾terea publica
iudicia lex nilia de au¬
bitu ⁊⁊ lex uihia reperũ
taꝵ lex iulia de anno¬
na a lex iulia de residi¬
is q̃ tec̾tis capitulis lo¬
cuntur et aie quidem
amissionẽ nõ nrogat
aliis aũt peuã penis
eos sb̃iciunt qui pie¬
cepta earum negleyit
s de publicis ĩudicis
ħ exposuimo ut uobis
postibile sit summo
digito ⁊ quasi per in¬
dicem ea tetigisse alio¬
quin diligencior coꝵ
sciencia nobis ex laciori¬
bus digestorum sen
pautatarum libris dõ
propicio aduentur

Expanded text:
usceperunt: alii vero qui in hanc legem inciderint poenae deportationis subiugantur. Est et inter publica iudicia lex Fabia de plagiariis, quae interdum capitis poenam ex sacris constitutionibus irrogat interdum leviorem. Sunt praeterea publica iudicia lex Iulia ambitus et lex Iulia repetundarum et lex Iulia de annona et lex Iulia de residuis, quae de certis capitulis loquuntur et animae quidem amissionem non irrogant, aliis autem poenis eos subiciunt qui praecepta earum neglexerint. Sed de publicis iudiciis haec exposuimus, ut vobis possibile sit summo digito et quasi per indicem ea tetigisse. alioquin diligentior eorum scientia vobis ex latioribus digestorum sive pandectarum libris deo propitio adventur
Abbreviated transcription (Latin):
lantur a sicta ꝙ sigiificat¬
ferreũ  cultrũ sẽadem lege
ꝗ uenefici capite dãpuant᷑.
ꝗ artibꝯ odiosis uenenis ł¬
Iusurris magitis. hoses oc

Expanded text:
lantur a sica, quod significatferreum cultrum. eadem lege  venefici capite damnantur, qui artibus odiosis, tam venenis usurris magicis homines oc
Abbreviated transcription (Latin):
grelictis pͥnatii sed ꝯsid̾ans. qr om̃i¬
uus hõibus terminꝰ est inte mors. ⁊¬
⁊ nõ solũ ab aliis ipse seꝑciꝑe ꝯtẽplẽ¬
tur. sed cogitet. qr ⁊ ix̃e aliis mori¬
ens imꝑabit. ⁊ si nõ huiꝰ legis in¬
Sertatur auxiliñ nichil hoꝵ q̃ cñ.
om̃i studio d posuerat. ad ꝑfectum

Expanded text:
relictis privatus, sed considerans, quia omnibus hominibus terminus est vitae mors, non solum ab aliis ipse se percipere contempletur, sed cogitet, quia et ipse aliis moriens imperabit, et si non huius legis mereatur auxilium, nihil horum, quae cum omni studio disposuerat, ad pe
Abbreviated transcription (Latin):
bus ob taiẽtidus licet ñ ab ħredet
tos alegatario aut fidi cbmissano
ant morns cansa ꝑci piẽtedariali¬
qͥd au̾fien testator nolũit ẽodemor a¬
dine in octõne ablatarũ retũ serͤ¬
nando. ⁊ nichoante qͥdẽ asubstini¬

Expanded text:
bus obtinentibus, licet non ab herede, sed a legatario aut fideicommissario aut mortis causa percipiente dari aliquid aut fieri testator voluerit; eodem ordine in occasione ablatarum rerum servando, et incohante quidem ab substitu
Abbreviated transcription (Latin):
rem. p. aliqͥ moliti st̾ suu
nngorẽ extendit cuiꝯ pena
aie anissionẽ sustinet. et
memoria rei q̃ pꝯ mortẽ da¬
pnat ¶t lex iulia de adult̾iis
cohrcendis q̃ nõ solũ temera¬
tores a lieuaꝵ nubciaꝵ gla¬
dio punit /s q̃ eos ꝗcũma

Expanded text:
m aliquid moliti sunt suum vigorem extendit. cuius poena animae amissionem sustinet, et memoria rei et post mortem damnatur. Item lex Iulia de adulteriis coercendis, quae non solum temeratores alienarum nuptiarum gladio punit, sed etiam eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ ĩ lege de siccariis ⁊⁊
ueneficis ẜuatursĩ libos
u̾o de portatõ. Eit lex
iulia te iii. puͫ. seu p̾¬
uata adũsꝯ eos exori
uatur de portato ex le¬
ge iulia deni puꝰ irro¬
gaitur. siu̾o sũ armis.

Expanded text:
cariis et veneficis servatur, in liberos vero deportatio. Item lex Iulia de vi publica seu privata adversus eos exorituatur, deportatio ei ex lege Iulia de vi publica irrogatur: si vero sine armis,
Abbreviated transcription (Latin):
nas. iures audeat mol¬
estare Naui insuis quid̾e
lccis unicuique duio¬
do sine scelatis. ac pumi¬
endis sacrificus. Autal¬
ia qualibet arte legib
Eodiosa. thesauru .i. ꝯdi
cra abignotis du̾is tepe
nettiore mobilia qre et
ĩuento uti liberam tub
supfluu sit ħ pretib po¬
stulare quod iaui lege
ꝑmissu est . et ĩpitorie
magnanimitatis sic ui¬
deatur pͥuenire liberaliᵈ¬
tatibus postulanda¶

Expanded text:
nas aures audeat molestare. Nam in suis quidem locis unicuique, dummodo sine sceleratis ac puniendis sacrificiis aut alia qualibet arte legibus odiosa, thesaurum  id est condita ab ignotis dominis tempore vetustiore mobilia quaerere et invento uti liberam tribsuperfluum sit hoc precibus postulare, quod iam lege permissum est, et imperatoriae magnanimitatis videatur praevenire liberalitas postulanda.
Abbreviated transcription (Latin):
ot aũt quis
ĩtestõ suo płes gra¬
dus ħrdũ face̾sũt puta si
ille hr̃s nõ erit ille hrs esto
⁊ de inceps ĩ qͣntũ uelit te¬
stator su̾stitũe põtsẽt noui¬
ssimo loco ĩ sb̾sidiumn/ẜ

Expanded text:
t autem quis in testamento suo plures gradus heredum facere, ut puta ‘ si ille heres non erit, ille heres esto ’; et deinceps, in quantum velit, testator substituere potest et novissimo loco in subsidium
Abbreviated transcription (Latin):
mine filii ꝯueĩetur et
si nõ uoluerit eñ defe̾d̾e
ꝑmittitur creditoribus.
ꝑopetentes urõs magrã¬
tꝯ bona q̃ eis cũ usufruc¬
tu futura fuissent si se
alieno iuri nõ sb̾iecisset
possid̾e ⁊ legittio modo
ea dispoñe.¬

Expanded text:
mine filii convenietur et, si noluerit eum defendere, permittitur creditoribus per competentes nostros magistratus bona, quae eius cum usu fructu futura fuissent, si se alieno iuri non subiecisset, possidere et legitimo modo ea dispone
Abbreviated transcription (Latin):
ss nã plebẽ romanã q̃
acqlio tribuno rogñte
hãc legẽ tulit ꝯtentam
bo usa est. E cetum pla¬
cuit ita demũ ex hac le
si ꝗs p̾cipue corꝑe suõ d¬
alio mͦ dãpnũ dedit uti¬
les actõnes dari solent.
ułuti siꝗs hoĩe alienũ
aut pecꝰ ita ĩclusit ut
fame necaretur aũ in
alieno suo ꝑsuasit ut
ĩ arborẽ ascend̾et ⁊ is

Expanded text:
sset: nam plebem Romanam, quae Aquilio tribuno rogante hanc legem tulit, contentam rbo usa est. Ceterum placuit, ita demum ex hac lequis praecipue corpore suo dalio modo damnum dederit, utiles actiones dari solent: veluti si quis hominem alienum aut pecus ita incluserit ut fame necaretur, aut iualieno servo persuaserit ut in arborem ascenderet vel in
Abbreviated transcription (Latin):
po eoͣ uͥ soliitũ ẽ ex̾cita¬
ri admissũ ẽ / nulla l¬
pa eiꝰ ĩtłłigitur. si ciliꝰ
tale ꝗd admiẜit cul¬
pe reus ẽ. id iuris ẽ ꝗdẽ
milite si ĩ alio loco ꝙ̃
qui excitandis miłiti

Expanded text:
po ubi solitum est exercitari admissum est, nulla culpa ejus intelligitur. Si alius tale quid admisit, culpae reus est. Idem juris est de milite, si in alio loco quam qui exercitandis militib
Abbreviated transcription (Latin):
¶illud palã ẽ si cu eyp̾mo
capite ita denũ ꝗsq te¬
net᷑ si dolo aut culpa eio
ho aut q̃drupes occisꝯ
occisa ue fuit.ita exħ
capite eydolo/ aut culpͣ

Expanded text:
Illud palam est, sicut ex primo capite ita demum quisque tenetur, si dolo aut culpa eius homo aut quadrupes occisus occisave fuerit, ita ex hoc capite ex dolo aut culpa
Abbreviated transcription (Latin):
pubes rẽ alienã amo¬
uendo furtũ facit ⁊ pi
lacet qr fuitũ ex affec¬
denũ obligari eo cri¬
mĩe ĩ puberẽ si ꝓximͦ
pub̾tati sit. ⁊ obid ms¬
telligat se delinq̃re.

Expanded text:
bes rem alienam amovendo furtum faciat. et placet, quia furtum ex affecdemum obligari eo crimine impuberem, si proximus pubertati sit, et obid intellegat se delinquere.
Abbreviated transcription (Latin):
aut nõ p̾cist de qͣdrupe¬
de s de eatmn q̃ pecudũ
qͣles sut equil nuili a¬
sini boues. oues. capre¬
¶ desuis qͦ id̃ placuit. nã

Expanded text:
autem non praecise de quadrupede, sed de ea tantum quae pecudum quales sunt equi, muli, asini, boves, oves, caprae. De suibus quoque idem placuit; nam
Abbreviated transcription (Latin):
to ei ꝯpetit cuiꝰ ĩt̾ est
rem depignore sb̾ rep¬
tõ furti ag̃e posse ⁊ si
ytonũ debitorẽ hãt qr
expedit ei pignori poc̃i¬

Expanded text:
tio ei competit, cuius interest rem de pignore subrepto furti agere posse, etiamsi idoneum debitorem habeat, quia expedit ei pignori poti
Abbreviated transcription (Latin):
mos excussit ut alio
eos rapet aut obstitit.
tͥ ut aliꝯ rẽ tuã exipet.¬
gauit armetũ s si quid
ta oꝑa ut furtũ admi¬
ticiꝯ furtũ fecit ãbo fu
fenestras uł hostui effr¬
eg̾ ut aliꝯ furtũ fac̾et
q̃uł ferram̃ta ad effrĩ

Expanded text:
mos excussit, ut alius eos raperet, aut obstitit tibi, ut alius rem tuam surripegauit armentum; sed si quid ta opera ut furtum admiTitius furtum fecerit, ambo furfenestras vel ostium effringit, ut alius furtum faceret, quive ferramenta
Abbreviated transcription (Latin):
exmailefitõ dispiciamꝯ
s ille ꝗd̾ ut suo loco tra¬
didimꝰ ĩ qͣtuor gn̾a di¬
ułuti exfurto aũ rapi¬
ua. aũ tãpno aũt in¬
rei alieue fraudulosa

Expanded text:
ex maleficio dispiciamus. sed illae quidem, ut suo loco tradidimus, in quattuor genera diveluti ex furto aut rapina aut damno aut inrectatio rei fraudulosa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑte ircte soluit᷑ a ita i
ptẽ debiti accepti lato̾ fĩ
q̃ uulgo acaliana appe¬
llatur ꝑ ꝙͣ stipłatõnem
ꝯtĩgit ut oĩu reꝵ obli¬
gd̾ ĩ stiplatõnẽ deducat᷑¬

Expanded text:
te recte solvitur, ita in partem debiti acceptilatio fieri quae vulgo Aquiliana appellatur, per quam stipulationem contingit ut omnium rerum obligatio in stipulationem deducat
Abbreviated transcription (Latin):
toe q̃ tũsitura fuiss si
ultra dãpnũ nũꝙͣ lis
extimaretur. E illud
nõ ex legis u̾bis. s exint̾¬
p̾tatõnẽ placuit. nõ so¬
lũ ꝑep̃ti corporis extimͣ̃¬

Expanded text:
uae transitura fuisset si ultra damnum numquam lis aestimaretur. Illud non ex verbis legis, sed ex interpretatione placuit, non solum perempti corporis aestima
Abbreviated transcription (Latin):
druplũ aut nõ totũ pe¬
no est s extra penã rei
ꝑsecutõ .c̃. sic̃ in accõne
furti maĩfesti diximus.
sg ĩ qͣdruplo ĩ ẽ rei ꝑsecu¬
tõ. ut pena tͥpli sit sũ ꝯ¬
p̾bentatur raptor ĩp̃o
telicto. sũ nõ rudiculũ

Expanded text:
adruplum autem non totum poena est et extra poenam rei persecutio, sicut in actione furti manifesti diximus: sed in quadruplo inest et rei persecutio, ut poena tripli sit, sive comprehendatur raptor in ipso delicto sive non. ridiculum
Abbreviated transcription (Latin):
si duĩo rei estimatoẽm
psosu̾e possint nõ si so¬
eis suũ duĩs ꝯsequi nõ
põt ipidno furti actõ
fullo aut scutinator
¶q̃ de fullone aut scir¬
cinatore diximꝰ. eadẽ
fullo m̃cedẽ accipiẽdo
custodiã pr̃ct. ita is qͦ

Expanded text:
estimationem solvere possint: nam si soeis suum dominus consequi non possit, ipsi domino furti actio fullo aut sarcinator de fullone et sarcinatore diximus, eademfullo mercedem accipiendo custodiam praestat, ita is quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Inepotes neptẽs q ĩ prĩs sui
locii succedẽ  pari rõne
a si nepos neptisq sit ex
filio ⁊ exnepote ꝓuepos
S qr placuit nepotes ne¬
ptesq it ꝓ nepotes ꝓ nep¬
tosq ĩ ꝑentis sui locũ suc¬
ĩ capita s ĩstupes hrdita.¬
tẽ diuidi /ut filio ꝑtẽ di
exalto filio duo płes uẽ
nepotes alt̾a dimidia
¶It̾ si exduobꝰ filus nep¬
otes extãt exalto unꝯ for¬
te aut duo exalt̾o tres a¬
ut q̃tuoꝵ ad unũ aut ad᷑¬
duos dimidia ꝑs ꝑtinet.
ad tres uł ad quatuor a¬
lt̾ꝰ dimidia ¶ Cũ aũt

Expanded text:
nepotes neptesque in patris sui locum succedere. pari ratione et si nepos neptisque sit ex filio et ex nepote pronepos et quia placuit, nepotes neptesque, item pronepotes proneptesque in parentis sui locum sucin capita, sed in stirpes hereditatem dividi, ut filius partem diex altero filio duo pluresve nepotes alteram dimidiam. item si ex duobus filiis nepotes extant et ex altero unus forte aut duo, ex altero tres aut quattuor, ad unum aut duos dimidia pars pertinet, ad tres vel ad quattuor altera dimidia. Cum aut
Abbreviated transcription (Latin):
E Codicillos ecicĩ quis płes
fac̾e pot̾ et nullam sollẽp¬
nitatem ordiatois desid̾at.
ditatibꝰ que ab ĩtesta¬
to deferunt

Expanded text:
 Codicillos autem etiam plures facere potest: et nullam sollemnitatem ordinationis desiderant. DITATIBUS QUAE AB INTESTATO DEFERUNT
Abbreviated transcription (Latin):
tenti emẽdatõne reliq̃re
S cũ nepotis ⁊ ꝓnepotis
exmascuł ꝙͣ exfeminis
tescendũt idõ eũdẽ grad
⁊ ordĩe successionis eis do
potũ uł neptũ uł deince¬
ps de ꝗbꝰ sup̃diximꝰ pau

Expanded text:
tenti emendatione relinquere: sed cum nepotis et pronepotis ex masculis quam ex feminis descendunt, ideo eundem gradum et ordinem successionis eis donpotum et neptium vel deinceps, de quibus supra diximus, pau
Abbreviated transcription (Latin):
stent. n agnatꝰ ꝗdẽ ul¬
lus int̾ueĩat. E añ eĩ p̃¬
tor lib̾os uocat ⁊ tã suos
hrdes ꝙͣ emãcipatos dein¬
de legittiõs hrdes dem̃ ꝓxi¬
mos ꝯguatos. S ea oĩa ã¬
tiꝗtati ꝗdẽ placuerunt¬
⁊ Aliꝙͣ aut emẽdatõez
qͥ ᷑ aprĩbꝰ suis na̾libꝰ in¬

Expanded text:
stent neque adgnatus quidem ullus interveniat: ante enim praetor liberos vocat tam suos heredes quam emancipatos, deinde legitimos heredes, deinde proximos cognatos. Sed ea omnia antiquitati quidem placuerunt: aliquam autem emendationem quae a patribus suis na
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ ecs asuccessiõe agnͣ¬
toꝵ repellebat oĩ alia suc¬
cessioe ĩ ꝯg̾ta donec p̃tor¬
es paulatĩ asꝑitatẽ iuris
ciuił corrigentes siũ qd̃
de ẽ adĩplentes humano
ꝓpoito aliũ ordĩe suis e¬

Expanded text:
nitus eas a successione adgnatorum repellebat, omni alia successione incognita, donec praetores, paulatim asperitatem iuris civilis corrigentes, sive quod deest adimplentes, humano proposito alium ordinem suis e
Abbreviated transcription (Latin):
sit admittãtꝰ qua te cã¬
illas nõ ꝑtinebat ꝙ ido
ita ꝯstitutũ erat qr ꝯm¬
tes admascłos ꝯfluerent
so qr saue ĩiqũ erat ĩ u¬
nusũ eas qiͣ exͣneas rep¬
elli p̾tor eas ad bõꝵ possõ¬
mitafis tis noĩe bõꝵ pos¬
sõnẽ pollicetur/ exqͣ ꝑte
ita scil admittũtur sineq¬

Expanded text:
sint, admittantur. qua de caillas non pertinebat. quod ideo ita constitutum erat, quia comtes ad masculos confluerent. sed quia sane iniquum erat in universum eas quasi extraneas repelli, praetor eas ad bonorum possesmitatis nomine bonorum possessionem pollicetur: ex qua parte ita scilicet admittuntur, si neq
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ aur̃o codice segrega¬
uiuꝰ. n inseri eã exte¬
odosiano codice meo cẽ¬
ne ꝓmiłgata toti iuri eiꝰ
derogatur ẽ ⁊ sanxinio
talibo u̾o uepotibꝰ exfili¬
a uł ꝓuepotibo exnepte.
⁊ deinceps sĩstitibo. agna¬
tos ulłar ꝑtẽ mortui suc¬
cessionis sͥ uendicare/ ne
mũt potõres hiꝰ heant̾ ꝙ
recto iure descendũt ꝙͣ ꝯ

Expanded text:
a nostro codice segregavimus neque inseri eam ex Theodosiano codice in eo conne promulgata toti iuri eius derogatum est et sanximus, talibus nepotibus ex filia vel pronepotibus ex nepte et deinceps superstitibus, adgnatos nullam partem mortui successionis sibi vindicare, ne niunt potiores his habeantur qui recto iure descendunt: quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥdẽ dabatur ad successioes
natis aũt młieribꝰ ussis
peĩtꝰ nͥ soli sorori aguato¬
ꝵ adsuccessioem petebat
aditꝰ ¶ Idõ ĩ plenu̾oia re

Expanded text:
dem dabatur ad successionem natis autem mulieribus nullis penitus nisi soli sorori ad adgnatorum successionem patebat aditus? ideo in plenum omnia re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs ĩ farlia defuctisit
mortis tp̃r tñ suꝯ hrs nõ
fiat. ułuti si po morte
suã p̃r iudicatꝰ fu̾it re¬
us ꝑduellionis ac ꝑ hoc

Expanded text:
s in familia defuncti sit mortis tempore, tamen suus heres non fiat, veluti si post mortem suam pater iudicatus fuerit reus perduellionis, ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
łr ꝗ sigillati exp̾fate ꝯsti¬
tutõnis tenore post̾ colli¬
gi¶ It uetustas exnias¬
cuł ꝓgeuitos plodiligẽs
solos nepotes uł neptes
ꝗex uirili sexu descẽdunt
ad suoꝵ uocabat successi¬
onẽ et iuri agnatoꝵ eos
añ ponebat ne potes at
ꝗ exfilicbꝰ natisũt et
ꝓnepotes exneptibo ꝯgnͣ¬
toꝵ loco numm̃as. po agnͣ¬
toꝵ lineã eos uocabat tã

Expanded text:
r et singillatim ex praefatae constitutionis tenore possunt colligi. Item vetustas ex masculis progenitos plus diligens solos nepotes vel neptes, qui ex virili sexu descendunt, ad suorum vocabat successionem, et iuri adgnatorum eos anteponebat: nepotes autem qui ex filiabus nati sunt et pronepotes ex neptibus cognatorum loco numerans, post adgnatorum lineam eos vocabat, tam
Abbreviated transcription (Latin):
tore audiunt uł recusan¬
tẽ ad fid̃i ꝯmissi uł umu̾¬
artarii ne peat ultĩa uoᵈ¬
lu̾tas testatoris fid̾i hrdisd
ase relictũ ce̾ s ad legis
sb̃tilitatẽ decurat. om̃ĩmͦ
cogendꝰ ẽ solu̾e.
ꝑfidi ꝯmissũ reliq̃re
tar ⁊ uł ip̃m ħrdẽ rogare
ut alicui restituat uł le¬
gataniũ ꝙͣuis alegatario
legari nõ possit Epot ãt
nõ solũ ꝓpͥas testatoꝵ res
⁊ h̾rdis aut legataris aut
fidi omissarii aut cuiol
ea re rogari põt ut eã ali¬
cui restituat q̃ ei relicta
ipĩꝯ sũ alic sit ħ solũ mnͦ
roget᷑ alicui restitu̾e ꝙͣ

Expanded text:
antem ad fideicommissi vel univartari, ne depereat ultima voluntas testatoris fidei heredisa se relictum esse, sed ad legis subtilitatem decurrat, omnimodo cogendus est solvere. fideicommissum relinquere, tam, et vel ipsum heredem rogare ut alicui restituat, vel legatarium quamvis a legatario legari non possit. Potest autem non solum proprias testator res et heredis aut legatarii aut fideicommissarii aut cuiusliea re rogari potest, ut eam alicui restituat, quae ei relicta ipsius sive aliena sit. hoc solum rogetur alic
Abbreviated transcription (Latin):
tõnes exsenato ꝯsulto pe¬
gasiano descendentes et
ip̃i antiqͥtati displicue¬
rũt et ꝗbodã cũibꝯ cap¬
siosas eas ho excelsi ĩge¬
nii papinianꝰ appellat
tñ similitudinibꝰ ꝙͣ di¬
fferenciis utͥusq senatꝯ
ꝯsulti placuit exploso
senato ꝯsulto pegasiano
ritatẽ trebelliano seu̾tꝰ
ꝯsulto pr̃are ut ex eo fi

Expanded text:
ones ex senatus consulto Pegasiano descendentes et ipsi antiquitati displicuerunt et quibusdam casibus captiosas eas homo excelsi ingenii Papinianus appellattam similitudinibus quam differentiis utriusque senatus consulti, placuit exploso senatus consulto Pegasiano, ritatem Trebelliano senatus consulto praestare, ut ex eo fi
Abbreviated transcription (Latin):
nte augͦtim tp̃ra ꝯ¬
stat ius codicilloꝵ¬
ĩusu nõ fuisse /s pͥmo lu¬
dicillos ĩ trodux nã cũ de¬
cede̾t ĩ afric᷑ scͥpsit codicil¬
los ĩtestõ ꝯfirmatos qbus
batiũ qͦ cuiꝯ tiic aucto¬
ritas maxĩa erat ⁊ q̃sisse

Expanded text:
nte Augusti tempora constat ius codicillorum non fuisse, sed primus Ludicillos introduxit. nam cum decederet in Africa scripsit codicillos testamento confirmatos, quibus batium quoque, cuius tunc auctoritas maxima erat, et quaesisse
Abbreviated transcription (Latin):
exeliꝰ qͥstor sac̾ palacii sug¬
gessit ꝯstitutõnẽ fecimꝯ ꝑ
quã disposumo si testator
fid̃i ħ̾rdis sui ꝯmisit uł ut
b̾rditatẽ uł sp̾ale fidei ꝯmi¬

Expanded text:
excelsus quaestor sacri palatii suggessit, constitutionem fecimus, per quam disposuimus: si testator fidei heredis sui commisit, ut vel hereditatem vel speciale fideicommi
Abbreviated transcription (Latin):
numitte uł legatariꝯ ł¬
tor roget au de co qͥ ipius
brdis aut legatarii uł ⁊
ex̃nei sit/ ita ⁊ alieuꝯ ser¬
uus redimi ⁊ inqu̾mitti

Expanded text:
numittere uel legataritor roget an de eo, qui ipsius heredis aut legatarii uel etiam extranei sit. Itaque et alienus seruus redimi et manumitti
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ. ꝑm̃q ei ⁊ ĩ eũ q
recip̾ h̾rditatẽs actões dã¬
t᷑ ac si iur ẽ extrebellia¬
no senatꝰ ꝯsulto qͦ cãu
nullis stipłatõibꝰ opo ẽ
qr simł ⁊ huic ꝗ restitu¬
it securitas datur. et ac¬
toues b̾rditarie ei  in
eũ tnͣsferũtur qui reci¬
pit h̾rditatẽ / utro sena¬
tꝯ ꝯsulto ĩ hanc speni ꝯ¬
currente.E s qr stipła

Expanded text:
 ei et in eum qui recipit hereditatem actiones dentur, acsi iuris est ex Trebelliano senatus consulto: quo casu nullis stipulationibus opus est, quia simul et huic qui restituit securitas datur, et actiones hereditariae ei et in eum transferuntur qui recipit hereditatem, utroque senatus consulto in hac specie concurrente. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
gato sit loco erat pega¬
siano senato ꝯsulto. et
hrs qui semił adierit hr¬
ditatẽ. si modo sua uolũ¬
tate adierit su̾ retinuerit
itaria sustinebisss qrͣta
quidẽ retenta qiͣ ꝑtis ⁊ ꝓ

Expanded text:
gatus sit, locus erat Pegasiano senatus consulto, et heres qui semel adierit hereditatem si modo sua voluntate adierit, sive retinuerit itaria sustinebat. sed quarta q
Abbreviated transcription (Latin):
senatꝰ ꝯsultũ ip̃e hrs ho¬
uera ħrditaria sustine¬
bat ille aut qui exfid̾i¬
ꝯmisso recepit ꝑte̾ ħrdi¬
tatis. legatarii partiarii
loco erat .i. eio legatarii
legati ꝑticio uocabatur
qr cũ hrde legatari pcie¬
batur hrditatẽ ¶uñ que

Expanded text:
senatus consultum ipse heres onera hereditaria sustinebat: ille autem qui ex fideicommisso recepit partem hereditatis legatarii partiarii loco erat, id est, eius legatarii legati partitio vocabatur, quia cum herede legatarius partiebatur hereditatem. u
Abbreviated transcription (Latin):
gatarii loco hetur et in
neronis qd̾ tpribꝯ trebel¬
lio maxio ⁊ anco seuec
sit om̃s q̃ actõnes iur ci¬
t̾ent ei q ĩ eũ darẽtur cui
exfid̾i ꝯmisso restituta ẽ¬

Expanded text:
gatarii loco habebatur. Et in Neronis quidem temporibus Trebellio Maximo et Annaeo Seneca sit, omnes actiones quae iure citerent, ei et in eum darentur cui ex fideicommisso restituta e
Abbreviated transcription (Latin):
fund homẽ pec̾cia alicui
restituat cu alioqui leg¬
ata nͥ extestõ nõ ualeãt.
tur pot̾ rogare ut id rurso
alii totũ aut ꝓꝑte uł q̃ aliud
aliꝙͥrestituat. ¶ Et quia
pͥm̃ fid̾i ꝯmissoꝵ cunabu¬
la afide hrdũ pendẽt. tã ⁊

Expanded text:
 alicui restituat: cum alioquin legata nisi ex testamento non valeant. tur, potest rogare, ut id rursus alii totum aut partem vel etiam aliud aliquid restituat. Et quia prima fideicommissorum cunabula a fide heredum pendent et tam
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpẜit luciꝯ ticiꝰ hrs esto.
pot̾it adic̾e rogote luci
tici ut cũ pͥmũ possit hr¬
ditatẽ ma adire eã ga¬
io seio reddas restituas.

Expanded text:
 Lucius Titius heres esto ’, poterit adicere: ‘ rogo te, Luci Titi, ut, cum primum possis hereditatem meam adire, eam Gaio Seio reddas restituas ’.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ħrdes scpti cũ aut to¬
tã h̾roitatẽ aut pene to¬
tũ plerũq restitũe roga¬
bantur adire hrdicate
obulłm uł miminũ lu¬
crũ recuscibãt atq ob id
extinguebantur fid̾i ꝯmi¬

Expanded text:
redes scripti, cum aut totam hereditatem aut paene totam plerumque restituere rogabantur, adire hereditatem ob nullum aut minimum lucrum recusabant atque ob id extinguebantur fideicom
Abbreviated transcription (Latin):
ssa s postea uespasiã̾i au¬
gusti tp̃rib pegaso et
puisiõe ꝯsulibꝰ cenatu
censu Iout ei qui roga
legatis retine ꝯced̾r exsi¬

Expanded text:
ssa; postea Vespasiani Augusti temporibus Pegaso et Pusione consulibus senatus censuit, ut ei qui rogatlegatis retinere
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾do uł alia re rogati sit
restitũe hrditatẽ siłi modo
extrebelliamo senato ꝯsul¬
to restitutõ fiat ꝑinde ac
si qͣrta ꝑte retenta roga¬
tꝯ eẽt reliquã hrditate

Expanded text:
fundo vel alia re, rogatus sit restituere hereditatem, simili modo ex Trebelliano senatus consulto restitutio fiat, perinde ac si quarta parte retenta rogatus esset reliquam heredita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsortõ sit alienus qui cm̃¬
uiali successerit. ⁊ pete̾tis eiꝰ¬
dem iuris sit. sũ ex as sesĩ
Aerꝑte heres sit honoꝵ uep
eossessoru. ꝑtem quarta
iure optimo a cunia peti
decernimus Idem¬

Expanded text:
sortio sit alienus qui curiali successit, competentis eidem iuris sive ex asse sive ex parte heres sit bonorumve possessor partem quartam iure optimo a curia peti decernimus. D
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃ facimꝰ legẽ sunde ꝯ pet̃es ẽ t
iudices ap̾quos aliq̾ mouen tur
ĩ in ulieres cause aut nuilierid
itsꝑic̾e. ad p̃sentis nr̃e logis sb̾ti¬
litatẽ fisi nõ ĩ ueu̾int ortho.d

Expanded text:
tem facimus legem. Vnde competens est iudices, apud quos aliquae moventur contra mulieres causae aut a mulieribus respicere ad praesentis nostrae legis subtilitate
Abbreviated transcription (Latin):
audo canone urbis romi
induplu retinendos ee
uicarios quin eciam ce¬
teros idices nisi dem¬
ceps abusurparoe urbita¬
en canionis abstine. ant
deportatoĩs ꝑena derini
primates officioꝵ capi¬
tali suplito sbingarppe¬
tua auccoritate sum E¬

Expanded text:
ando canone urbis Romaein duplum retinendos esse Vicarios quin etiam ceterosque iudices, nisi deinceps ab usurpatione urbicarii canonis abstineant, deportationis poena detineri, primates officiorum capitali supplicio subiugari perpetua auctoritate s
Abbreviated transcription (Latin):
tesꝙbatõ: tũc suscoptibilẽ cã. ap̃d̃ qui¬
dices c̃ẽ dũ ad ħ ip̃m assumãt᷑ testes ꝰ^ ut
ꝓ facienda sołone aut memoria factoᷤ
alicusiã solut̃ois ͤꝵ ꝯfessione ciꝰ qͥ pet᷑s¬
amias acctpit testimoͥũ ꝑ hibcant
uiri fide digni ꝯeitutiaut ⁊̃ causã
testimonii fortefaciant manifestã⁊
ħat̃ inania ⁊ extrãsitu ꝑhibita tesn¬
timouia. nulla modis e̾ib ualẽtõneᷤ¬

Expanded text:
o, tunc susceptibilem eam apud iudices esse, dum ad hoc ipsum assumantur testes, ut pro facienda solutione aut memoria factae alicuius iam solutionis et confessione eius qui pecunias accepit testimonium perhibeant viri fide digni constituti, aut etiam causam testimonii forte faciant manifestam. Haec autem inania et ex transitu perhibita testimonia nulla modis omnibus valere
Abbreviated transcription (Latin):
act̾̃ipiente it̃m petãtur testes ħ olno
o ñad es̃ ut roto suspitõne habita nofo¬
te relictis ꝗ pͥ orib ⁊ dndã inanifesta
tpt̃ noꝵ testimonia factis illo ñꝙ duo¬
tõnẽs testiũ s de p̃cedñtib ant ñ tes¬
tificatis additam̃to. int coꝵ. depõidi
emẽaatõnẽ .eside̾t. Siu̾o deducens ꝙ te¬
stes edĩtonẽ nõ dũacceꝑit ness ꝑ legͣit

Expanded text:
no non adesse, utpote suspicione habita, ne forte relictis quidem prioribus et dudum manifestis propter horum testimonia factis ille non productionem testium, sed de praecedentibus aut non testificatis additamentum aut eorum depositionibus emendationem desideret. Si vero deducens quidem testes editionem nondum acceperit neque perlegerit
Abbreviated transcription (Latin):
testmoniũ ꝑ hib̾c ⁊ ñ quos dã arti¬
ficis ignobiles. n iulissimo nec ni¬
inis obscuros ad testimoniũ ꝓcede̾
suerint undia ⁊ aliqͥs apparuerit
arcatestimonii u̾itrtẽ corũꝑe fe¬
⁊ iudices si ꝗͣ ã ministratores aut̃
ip̃i b agat Siu̾o. ilii p̃ter eos quiad¬
mitrat᷑ones bñt ip̃i qͥd aissumãt appari¬
ter̃ manificintissimi g̾toris plebis. In

Expanded text:
testimonium perhibere, et non quosdam artifices ignobiles neque vilissimos nec nimis obscuros ad testimonium procedefuerint undique et aliquid apparuerint circa testimonii veritatem corrumpere feet iudices, si quidem administratores fuerint, ipsi hoc agant, si vero alii praeter eos qui administrationes habent, ibi quidem assumant apparitorem magnificentissimi praetoris plebis, in
Abbreviated transcription (Latin):
annũ inpenatilꝰ ꝓpͥis uel
in quiblibet locis Defidio
bus post ponat᷑. in quo u̾o
uienniũ ralis culpa depre¬
hendinn .xx. sibi anre posi¬
tos congerescat. t̾ciꝰ antẽ¬

Expanded text:
annum in penatibus propriis vel in quibuslibet locis desidiosbus postponatur; in quo vero biennium talis culpa deprehenditur, viginti sibi antepositos congemiscat; tertius aute
Abbreviated transcription (Latin):
morati unã serus domũ
suam hãt mults hospiciis
p̾grauatan pari pͥuilegioꝑ
fiuat᷑ cum mẽoranis hr̃dibus
qui solius patricie dignita¬
tis sine consulatu decoratꝰ
insignibꝰ pͥfectorii u̾o nec
non magrĩ militũ duas do
suam quo ad iux̾int hant
hospicium hone libatam.
heredes ueroheorum pre¬
dicti unan ab hostibus
iure defendãt comires aut
comcorum er ꝓcectorum
et sa craꝵ largitomiriuir¬
specrabilis et p̾miceriꝰ no¬
cariorum singulis domo
suas ab hospitun graua¬
nime dum uiinmt gau¬
dearit ẽe securis. mẽo¬
rati uero hrdes eorum me¬
diam ꝑtem unio domus
sue sciant excusacõne in¬
tibũs depurandam eẽ cog¬
noscant. Siqui illustres
loneranas dignitates qͣs¬
cumq sine actu celitus
inpetrarunt equo aĩmo
suas domus bospitibꝯ
post hanc .l. pandant ꝓter¬
cia que legibus diffin̾ta ẽ
portone exceptis uidencer
ergasteriis que inplateis

Expanded text:
 unam semis domum suam habeant nullis hospitiis praegravatam. Pari privilegio perfruatur cum memoratis heredibus, qui solius patriciae dignitatis sine consulatu decoratur insignibus. Praefectorii vero nec non et magistri militum duas domsuam quoad vixerint habeant hospitum onere liberatam: heredes vero eorum praedicti unam ab hospitibus iure defendant. Comites autem domesticorum et protectorum et sacrarum largitionuspectabilis primicerius notariorum singulas domus suas ab hospitum gravamine dum vivunt gaudeant esse securas: memorati vero heredes eorum mediam partem unius domus suae sciant excusatione mtibus deputandam esse cognoscant. Si qui illustres honorarias dignitates quascumque sine actu Caelitus impetrarunt, aequo animo suas domus hospitibus post hanc legem pandant pro tertia quae legibus praefinita est portione: exceptis videlicet ergas
Abbreviated transcription (Latin):
post̾iore ponantꝰ nec eĩ pa.¬
timu q̃uiꝙ̃ celsiorem gͣ¬
dum obtiriere. nͥ⁊cui lã
stipendiorum ꝓlixitas suff
Ppr Sillub̾rima sanctõe
censemꝰ. nec m̾ces illici¬
te ad natõnes barbaras
deferantur. ⁊ q̃cũꝙ naue
ex quolibet portu seulmo
uelerũ deponat in quaꝓ
niciãturi sunt ut hoc ina¬
infesto nulla otra eos ꝑ¬
ea indignacio sen ꝯcus¬

Expanded text:
posteriore ponantur. nec enim patimur quemquam Celsiorem gradum obtinere, nisi cui et stipendiorum prolixitas suff Saluberrima sanctione censemus, ne merces illicitae ad nationes barbaras deferantur. et quaecumque naves ex quolibet portu seu litucleri deponant, in quam provinciam ituri sunt, ut hoc manifestato nulla contra eos postea indignatio seu c
Abbreviated transcription (Latin):
positorum uł tribimorii
cohertium. isł uicariorum
⁊ familiarium eoꝵ tprẽ ex¬
peditõnis quccumq ge¬
nere cuiqͣm de militibus
acastris atq sigius. ł hus
⁊ locis in quibo ꝓpendant
discecedi comeatum dare
cere ansus fuerit ⁊ militẽ
ꝯtra intͥclictum comeati
dimiẜit eo tprẽ in qͦbarba
rorum incursio extrn̾t.
et tunc cum p̾sentes in
castris atq apud signam¬
ilites eẽ debeant quisꝙͣ
affuerit: capite uendicet᷑¬

Expanded text:
positorum vel tribunorum cohortium vel vicariorum et familiarium eorum tempore expeditionis quocumque genere cuiquam de militibus a castris atque signis vel his etiam locis, in quibus pertendant, discedendi commeatum dare. cere ausus fuerit et militem contra interdictum commeatu dimiserit eo tempore, inrorum incursio exstiterit, et tunc, cum praesentes in castris atque apud signa milites esse debeant, quisquam abfuerit capite vindicet
Abbreviated transcription (Latin):
dant .ui. mensiũ spacium
supͣ diem comeamꝰ aut iꝰ¬
siones euerionis affurĩt
inĩferiorem iccum quiq
ante latis post̾iorilꝰ deuo¬
luaturshus u̾o quianni
uaccatõne arbitratu ꝓpͥo
iudiciarioi pͥcepti oblitꝰ
ꝯsup̃ẜit ad decem posse⁊
misictantib transeatin
ac deinde cum iam aliquiꝰ
desidia quadrĩgenio offi¬
cium ꝓpͥum adire negle

Expanded text:
nt, sex mensum spatium supra diem commeatus aut iussionem evectionis afuerit, is in inferiorem locum quinque antelatis posterioribus revolvatur, is vero, qui anni vacationem arbitratu proprio iudiciarii praecepti oblitus adsumpserit, a decem post se militantibus transeatur, ac deinde, cum iam aliquis desidia quadriennii officium proprium adire negle
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝓprie domus inpetͣuit
nore p̾ditꝰ extusatõnis ius
hãt carebit legum pͥuilus.
quas fraudare conatꝯest.
Siu̾io int̾ eos quibus mi¬
lla sieffragar᷑ dignitas no¬
meretur .c. libr. auri sacͣtis¬
simis largionil pendarũ
illatõne mulctabitur

Expanded text:
ita propriae domus inpetraverita propriae domus inpetravernore praeditus excusationis ius habeat, carebit legum privilegiis, quas fraudare conatus est: si vero inter eos quibus nulla suffragatur dignitas numeretur, centum librarum auri sacratissimis largitionibus pendendarum inlatione multabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Euotissimos mi.Dem.¬
lites exꝑtinctu redeuntes
uł ꝓficiscentes ad bella mi¬
ri nobis sacͣtissime urb
singule turres in pede ꝑl¬
thros nñ palacii nec nõ ur¬
bis rome ⁊ magros lrarum
pro necessarus artib ⁊libe¬
ralibus disciplinis. nec nõ
picture ꝓfessores si modo
in geni sunt hespitali
molestia quomo admẽt
Nnes qui metatã in domi
ous sins p̾stant. sine hospi¬
cia p̾buerint metatorib
seu quolibet pacto satis ci
fec̾int. millam uł pensiõis
uel discutonis domꝰ grãm
olestiam sustinere coantꝰ.
teinde neminẽ uolumꝰ cuiꝰ¬
libet lcci uł ordinis in hac
forentissima urbe domu
ꝓpͥam excusantem mẽtarũ
sibi iualiiseins edib p̾m¬
legio milicie uendicare. ꝙ¬
is uero quibus illustris dig̾¬
tas sub tingilo isł circa cin¬
guium ꝓ solo honore dila
obẜuari quos ipã quidem
admĩstratõnis conditio
specrabiles nouit honor
tamenaditus anra lib̾ta¬
te rgodit illustres /scituri¬
omĩbus ꝙ siquis cum ci¬

Expanded text:
evotissimos milites ex procinctu redeuntes vel proficiscentes ad bella muri novi sacratissimae urbis singulae turres in pedepltros nostri palatii nec non urbis Romae et magistros litterarum pro necessariis artibus et liberalibus disciplinis nec non picturae professores, si modo ingenui sunt, hospitali molestia quoad viventnes, qui metata in suis domibus praestant, sive hospitia praebuerint metatoribus seu quolibet pacto satis eis fecerint, nullam vel pensionis vel discussionis domus gratia molestiam sustinere cogantur. Deinde neminem volumus cuiuslibet loci vel ordinis in hac florentissima urbe domum propriam excusantem metatum sibi in alienis aedibus privilegio militiae vindicare. ris vero, quibus inlustris dignitas cum cingulo vel citra cingulum pro solo honore delatobservari, quos ipsa quidem administrationis condicio spectabiles novit, honor tamen additus a nostra liberalitate reddit inlustres: excomnibus, quod si quis, cum ci