comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& splendida. & bonis oĩb habun¬
dantẽ: ꝑ dĩ grãm corde cõpunctꝰ.
talia secũ cepit uoluere. Quid tͥ
ꝓderit infelix theodore si totũ
mundũ lucratꝰ fueris. & tẽpora¬
illis ȩt̾nis bonis & inimortalib ex¬
fortit̾ ingemiscens. penetralia suȩ
nichil hoꝵ quȩ st̃ in hoc scło amori
tuo p̾pono. Propt̾ qd̾ obsecro te
misericors. ut uoluntatẽ meã diri¬
gas: illuminans animã meã miserã.
ne in ȩt̾na morte contenebrata ob¬
dormiat: s redempta tuo minere
ꝑ om̃ia te collaudet atq glorificet.
Hȩc eo orante: uenit mat̾ eiꝰ & inue¬
nit ocłos illiꝰ plenos lacͥmis. & ait.
Quis te contristauit carissime fili:
ut sequestreris a nobis: Na solliciti
ac dolentes ubiq te querebamus:
ut nobiscũ parit̾ epuleris. Qui re¬
spondit. Perge queso mat̾ & cibũ
sume: qr ego nc̃ manducare ñ pos¬
sũ. Nec acqͥeuit p̾cib eiꝰ: ut cũ ea
comẽtłet. Et cũ ad scoła ꝑgeret
ut luteras disceret: ieiunabat ustq

Expanded text:
ndidam, ac bonis omnibus abundantem, per Dei gratiam corde compunctus, talia secum coepit volvere: Quid tibi proderit, infelix Theodore, si totum mundum lucratus fueris , et temporaillis aeternis bonis et immortalibus exfortiter ingemiscens, penetralia suae nihil horum quae sunt in hoc saeculo, amori tuo praepono. Propter quod obsecro te misericors, ut in voluntate tua me dirigas, illuminans animam meam miseram, ne in aeternae mortis contenebrata peccatis obdormiat, sed redempta tuo munere, per omnia te collaudet atque glorificet. Haec eo orante, venit mater illius, et invenit oculos ejus plenos lacrymis, et ait: Quis te contristavit, charissime fili, ut sequestreris a nobis? Nam solliciti ac dolentes ubique te quaerebamus, ut nobiscum pariter epulareris. Qui respondit: Perge, quaeso, mater, et cibum sume, quia ego nunc manducare non possum. Nec acquievit precibus ejus, ut cum ea comederet. 125 Et cum ad scholam ambularet ut litteras disceret, jejunabat usque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquasset: cuiusdã fr̃is occurrit exẽ¬
quiis: qui uitã suã negligent᷑ insũpserat.
Fr̃s aũ ipsius monasterii funꝰ ꝓseq̃bant᷑
honorifice. psalmos solitos concinen¬
tes: p̾sentib quoq defuncti parentib
ac ꝓpinquis. Qui cũ uidissent scm̃¬
pachomiũ: feretrũ continuo deposu¬
erunt: ut tã ꝓ mortuo quã ꝓ se dño
supplicaret. Qui mox ut orationẽ de¬
bitã ꝑsoluit: conu̾sus ad fr̃s ait. Sinite
psallere. Precepit defuncti uestim̃ta
splendida quib inuolutꝰ erat auferri :
quȩ corã om̃ib fecit exuri: & ita cadã¬
uer efferri iussit. p̃ter aliquã psalmo¬
diam: atq sepelire frẽm. Igit᷑ fĩs cum
parentib eiꝰ. & uniu̾sis qͥ tẽ aderant.

Expanded text:
rit exsequiis, qui vitam suam negligenter consumpserat. Fratres autem ipsius monasterii funus prosequebantur honorifice, psalmos solitos concinentes, praesentibus quoque defuncti parentibus ac propinquis. Qui cum vidissent Pachomium, feretrum continuo deposuerunt, ut tam pro mortuo quam pro se Domino supplicaret. Qui mox ut orationem debitam Deo persolvit, conversus ad fratres ait: Desinite psallere. Praecepitque defuncti vestimenta splendida, quibus indutus erat, auferri: quae coram omnibus fecit exuri, et ita cadaver efferri jussit, ac praeter aliquam psalmodiam sepeliri. Igitur fratres cum pa
Abbreviated transcription (Latin):
feminaꝵ hodieq ꝑdirat: nisi qd̃
femine melotis ut dixi minime
utunt᷑. Qđ si defuncta e̾ẽt uirgo:
curantes funꝰ eiꝰ reliquȩ. cunctaq
quȩ ad sepulturã ꝑtinent adim¬
plentes. deferebant usq ad ripã¬
fluminis qd̾ utraq monasteria diui-¬
dit: psalmos ex more cantantes.
Tunc transeuntes monachi. cũ ra
transuehebant eã: & in sepulchris
suis cũ hilaritate condebant.
ec talis ac tanta conu̾satio
longe lateq crebrescens. sc̃iq
pachomii nom̃ ubiq ꝑueniens:
uniu̾sos ad agendas dõ gr̃as exci-¬
tabat. Non pauci quoq contẽp¬
nentes huiꝰ mundi negotia. sin¬
gularẽ monachoꝵ conu̾sationẽ &
spiritalia studia diligebant: int̾
quos & theodorus adolescens an¬
de claris. hoc mͦ conu̾sus ẽ. Unde¬
cimo die tybi. id ẽ ad octauũ idꝰ

Expanded text:
feminarum hodieque perdurat, nisi quod feminarum hodieque perdurat, nisi quod feminae melotis ut diximus minime utuntur . Quod si defuncta esset virgo, curantes funus ejus reliquae, cunctaque quae ad sepulturam pertinent adimplentes, deferebant usque ad ripfluminis, quod utraque monasteria dividit, psalmos ex more canentes. Tunc transeuntes monachi cum ramitransvehebant eam, et in sepulcris suis cum hilaritate condebant. CAP. XXIX.--Haec talis ac tanta conversatio longe lateque crebrescens, sanctique Pachomii nomen ubique perveniens, universos ad agendas Deo gratias excitabat. Non pauci quoque contemnentes hujus mundi negotia, singularem monachorum conversationem et spiritalia studia diligebant: inter quos et Theodorus, adolescens ande claris, hoc modo conversus est. Undecimo die mensis Tibi, id est, octavo Id.
Abbreviated transcription (Latin):
quas feminȩ non habent: om̃is in¬
stitucionis eaꝵ forma. monachis ꝓ¬
babat᷑ ẽẽ consimilis. Si quis aũ de
monachis habebat in monasterio
feminaꝵ ꝓpinꝗͣ aliqu̾a uel sororẽ:
eãq uisitare uoluisset: mittebat᷑
cũ eo unus de semorib ꝓbatȩ. uite:
& pͥmũ quidẽ uidebant eã quȩ
sororib p̾erat: & deinde sub eius
p̾sentia & aliaꝵ quȩ erant ꝓuecti¬
oris ȩtatis. sororem suã uł ꝓpinꝗͣ.
bat. nichil ei deferens. nec ab ea
ꝓprium quid habebant qd̾ sibi
mutuo largirent᷑: eratq satis utͥsq
solũ uisitationis officium. memo¬
riaq futuroꝵ. cũ spe felicitatis ȩt̃¬
ne. Si quando uͦ uel ad structurã uł
ad aliam rem feminȩ monachis indi¬
gerent: eligebat᷑ magnȩ conu̾satio¬
nis uir qui frib adqͥsitis p̾esset offi¬
nis hora reu̾tebant᷑ ad monasteriũ:
cauentes apud eas qͥcꝗͣ cibi potusq
ꝑciꝑe. Una uͦ regula tã uiroꝵ qũã

Expanded text:
quas feminae non habent, omnis inquas feminae non habent, omnis institutionis earum forma monachis probabatur esse consimilis. Si quis autem de fratribus habebat in monasterio feminarum propinquam aliquam vel sororem, eamque visitare voluisset, mittebatur cum eo unus ex senioribus probatae vitae; et primum quidem videbat eam quae sororibus praeerat; et deinde sub ejus praesentia et aliarum quae erant provectioris aetatis, sororem suam vel proximabat, nihil ei deferens, nec prorsuproprium quid habebant quod sibi mutuo largirentur; eratque satis utrisque, solum visitationis officium, memoriaque futurorum cum spe felicitatis aeternae. Si quando vero vel ad structuram, vel ad aliam rem feminae monachis indigerent, eligebantur magnae conversationis viri, qui fratribus ad quaesita praeessent offinis hora revertebantur ad monasterium, caventes apud eas quidquam cibi potusque percipere. Una vero regula tam virorum quam
Abbreviated transcription (Latin):
mũ: seq xp̃o seruire ꝓfessa ẽ. Hanc
gͦ mentẽ germanȩ suȩ pachomius
agnoscens: dõ grãs egit. qͥ ei promp¬
tam largitus est uoluntatem: &
ꝓtinus religiosiorib imꝑat fr̾ib
ut ei ꝓcul a se monasteriũ constru¬
ant. Qd̃ ubi factũ est. & illa scd̾m
timorẽ dñi uitã duceret: conue¬
nerunt alie plurime: & breui
tp̃r magnę multitudinis mat̾
effecta ẽ. Quas instruens & do¬
cens ut cor a cupiditatib carna¬
lib abstrahentes. ad cęlestia & man¬
sura semꝑ attollerent: ipsa parit̾
eis itinera demonstrabat. Sẽs
aũ pachomius cuidã petro ęxate
ĩa grandeuo & ueneranda cani-¬
cie conspicuo p̾cepit. ut int̾dũ
famulas di uisitaret: & sc̃a ex¬
hortacione sustolleret. Habebat
enĩ mortificationẽ passionum
om̃iũ: etiã sermonẽ sic̃ scriptũ ẽ
sit eis regulas: quib utentes. iu¬
git̾ conu̾sationis suȩ monim̾ta
dirigerent. Exceptis eñ melotis

Expanded text:
mum seque Christo servire professa est. Hanc mum seque Christo servire professa est. Hanc ergo mentem germanae suae Pachomius agnoscens, Deo gratias egit, qui ei promptam largitus est voluntatem, et protinus religiosioribus imperat fratribus ut ei procul a se monasterium construant. Quod ubi factum est, et illa secundum timorem Dei vitam duceret, convenerunt ad eam aliae plurimae, et brevi tempore magnae multitudinis mater effecta est. Quas instruens et docens, ut cor a cupiditatibus carnalibus abstrahentes, ad coelestia et mansura semper attollerent, ipsa et viveeis itinera demonstrabat. Sanctus autem Pachomius cuidam Petro, aetate jam grandaevo, et veneranda senectute conspicuo, praecepit ut interdum famulas Dei visitaret, et sancta exhortatione sustolleret. Habebat enim cum mortificatione passionum omnium, etiam sermonem sicut scriptum est sit eis regulas, quibus utentes, jugiter conversationis suae momenta dirigerent. Exceptis enim melotis,
Abbreviated transcription (Latin):
tib conferebat.
institutionẽ senis p̾claram
atq sublimẽ: cupiensq uidere
eũ. ad monasterium uenit. Qd uͥ
cognouit pachomiꝰ: huiuscemo¬
di responsũ ei ꝑ hostiarium diri¬
git. Ecce soror audisti de me. qd̃
uiuã & incolumis existã: ꝑge gͥ
in pace: ne contristẽris qd̃ te ñ ui¬
deam corporalib ocłis. Qd̃ si uo-¬
lueris hanc conu̾sationẽ sequi
ꝗͣ teneo. ut possis apud dm mise¬
ricordiam repꝑire: cogita tecum
diligent̾ & tracta: & si cognoue¬
ro hoc scm cordi tuo sedisse ꝓpo¬
situm: p̾cipiam fr̃ib meis qͥ tibi
ꝓcul ȩdificent mansionẽ: in qua
cũ disciplina uerecundiaq con¬
sistas. N ec dubito qd̾ alias exem¬
plo tuo dñs aduocabit. quȩ tecũ
salutis inuenire subsidiũ. Nullã
nãq requiem in corpore hoc¬
mortis habere poterit ħo: nͥ qui
piis oꝑib do placuerit. Hȩc au¬
diens soror eius fleuit amariter:
& cõpuncta diuinitꝰ ad exortatio¬
ne saluberrimã. mox appulit ani¬

Expanded text:
ibus conferebat Cibus conferebat Cinstitutionem senis praeclaram atque sublimem ; cupiensque videre eum, ad monasterium ejus advenit. Quod ubi agnovit Pachomius, hujuscemodi responsum ei per ostiarium direxit: Ecce, soror, audisti de me quod vivam et incolumis existam; perge igitur in pace, nec contristeris quod te non videam corporalibus oculis. Quod si volueris hanc conversationem sequi, quam teneo, ut possis apud Dominum misericordiam reperire, 124 cogita tecum diligenter et tracta; et si cognovero, hoc sanctum cordi tuo sedisse propositum, praecipiam fratribus meis ut tibi procul aedificent mansionem, in qua cum disciplina verecundiaque persistas. Nec dubito quod alias exemplo tuo Dominus advocabit, quae tecum aeternae invenire subsidium. Nullam namque requiem in hoc corpormortis habere poterit homo, nisi qui piis operibus Deo placuerit. Haec audiens soror ejus, flevit amare: et compuncta divinitus, ad exhortationem saluberrimam mox appulit ani
Abbreviated transcription (Latin):
aurem ammouerent. Unde fert᷑
aliquando repperisse uolum̃ eius
& in aqua mersisse continuo: tes¬
tatuꝰ his uerbis. Nisi scirem nom
blasphemiaꝵ eiꝰ ignib concremassẽ.
Adeo recte fidei amator erat: emulatorq
ueritatis. Sicut aũ inimicis eccłiȩ
odio aduersabat᷑ hostili: ita catho
ꝙͣ ꝓ quolibet negotio cognouisset:
ñ solum ñ credebat ei. s etiam au̾¬
tens se mox ab eo ueluti a facie ser¬
pentis concitus abscedebat: illud¬
Dd̾ psalmographi frequent̾ insi¬
nuans. Detrahentẽ aduersus prox¬
imũ suu̾ occulte: hunc ꝑseq̃bar.
N ullus aiebat bonus de ore suo ꝓ¬
fert quicꝗͣ mali: nec scĩs patrib
uenenato prorsus obloquit᷑. De
qua re multis quidem script᷑is
dĩ monstrabat indignantis of¬
fensam: p̾cipue tñ mariȩ ꝓfere¬
bat exemplum. quȩ mox ut ad¬
uersus moysen querelas obtrecta¬
tionis effudit: ꝑfusa lepra diuinũ
iudicium uitare ñ potuit. Hȩc
dicens: utilitatẽ maximã audien

Expanded text:
aurem penitus admoverent. Unde fertur aurem penitus admoverent. Unde fertur aliquando reperisse volumen ejus, et in aquas misisse continuo, testatus his verbis: Nisi scirem nomeblasphemiarum ejus ignibus concremassem. Adeo rectae fidei erat amator, aemulatorque veritatis. Sicut autem inimicis Ecclesiae odio adversabatur hostili, ita Catholpro quolibet negotio cognovisset, non solum non credebat ei, sed etiam avertens se mox ab eo, veluti a facie serpentis concitus abscedebat, illud Psalmographi frequenter insinuans: Detrahentem proximo suo occulte, hunc persequabar . Nullus aiebat bonus de ore suo profert quidquam mali, nec sanctis patribus venenato ore prorsus obloquitur. De qua re multis quidem Scripturis Dei monstrabat indignantis offensam, praecipue tamen Mariae proferebat exemplum, quae mox ut adversus Moysen querelas obtrectationis effudit, perfusa lepra, divinum judicium vitare non potuit. Haec docens, utilitatem maximam audient
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullũ prestantiorẽ ipsis tem¬
porib hominem diceret. Compe¬
rerat enĩ scãm uita eiꝰ & ꝑsecuti¬
ones innumeras. quas ab arrianis
& maxime monachos exibebat. in¬
tento mirabat᷑ animo: eũq toto
lum hunc diligebat attentius:
sed & om̃s recte fidei uiros sũmo
studio p̾ferebat. Hereticos aũ de¬
testabat᷑ plurimũ: & maxime ori¬
genem uelut blasphemũ ac ꝑfidu
uehement᷑ horrebat: qͥ preuius
aromeletꝰq declaratꝰ: sub eracla
uenerabili alexan drinȩ ciuitatis
scripture doginatib exosa atq
detestanda quȩ ñnulloꝵ corda
subu̾terent. expositionib suis am¬
miscuerat: & sicuti solent qui ue¬
nena temperant. amaritudinem
melle contegere: sic iste ꝓpriũ uirꝰ
erroris cęlestium uerboꝵ dulce¬
dine liniens. exiciosa rudib dog¬
mata ꝓpinauit. Quaꝓpt̾ uniu̾sos
fr̃s sollicitiꝰ ammonebat: ut non
solum ipsi origenis commenta non
legerent: s neq legentib quidẽ

Expanded text:
ut nullum praestantiorem ipsis temut nullum praestantiorem ipsis temporibus hominem diceret. Compererat enim sanctam vitam ejus et persecutiones innumeras, quas ab Arianis piversos, et maxime monachos, exhibebat, intento mirabatur animo, eumque toto lum hunc diligebat ardentius; sed et omnes rectae fidei viros summo studio praeferebat. Haereticos autem detestabatur plurimum, et maxime Origenem, velut blasphemum ac perfidum, vehementer horrebat: qui praevius Arii Meletiique declaratus, sub Heracla venerabili Alexandrinae civitatis Scripturae dogmatibus exosa atque detestanda, quae nonnullorum corda subverterent, expositionibus suis admiscuit. Et sicuti solent qui venena temperant, amaritudinem melle contegere; sic iste proprii virus erroris, coelestium verborum dulcedine liniens, exitiosa rudibus dogmata propinavit. Quapropter universos fratres sollicitius admonebat, ut non solum ipsi Origenis commenta non legerent, sed neque legentibus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s ep̃c athanasius p̾erat: uir om̃i
uirtute mirabilis. Qͥ cũ sollempnit̾
suꝑiores thebaidȩ circuret eccłas:
& salutari doctrina in fide xpĩ plebẽ
instrueret: accidit. ut ad loca tabe¬
nensiũ naiugio ꝑueniret. Qd ubi
pachoiius agnouit: statun cũ uni¬
uersis monachis in eiꝰ ꝓperauit occur¬
sum: om̃sq gaudentes & ex¬
ultantes cum psalmis & hẏm¬
nis. summum xp̃i suscepere
pontificem: & erat ingens
multitudo fratrum. qui de
eiꝰ aduentu letabant᷑ in dño.
Pachomius uͦ non se ostendit
antistiti memorato. s ex indu¬
stria subtrahens se int̾ mona¬
choꝵ turbas occultauit: & hac
uidelicet causa. qđ ante fatus ten¬
tyroꝵ ȩp̃c de eo scm̃ athanasium
sepius exorarat: uirum dicens ẽẽ
mirabilem. & uere famulum di:
qũe ad honorem sacerdotii dig¬
nissime ꝓmoueret. Id gͦ sciens
pachomius. ñ ei se manifeste mon¬
strauit. int̾ monachoꝵ agmina
delitescens: usq dũ idem p̃teri¬
ret ep̃c: qu̾e in tantũ uenerabat᷑.

Expanded text:
at, vir omni virtute mirabilis. Qui cum solemniter superioris Thebaidae circuiret Ecclesias, et salutari doctrina in fide Christi plebem institueret, accidit ut ad loca Tabennensium navigio perveniret. Quod ubi Pachomius agnovit, statim cum universis monachis in ejus properavit occursum; omnesque gaudentes et exsultantes, cum psalmis et hymnis summum Christi suscepere pontificem; et erat ingens multitudo fratrum qui de ejus adventu laetabantur in Domino. Pachomius vero non se ostendebat antistiti memorato, sed ex industria subtrahens se, in monachorum turmis occuluit, ex hac videlicet causa, quod antefatus Tentyrorum episcopus de eo sanctum Athanasium saepius exorabat, virum dicens esse mirabilem, et vere famulum Dei, quem ad honorem sacerdotii dignissime promoveret. Id ergo sciens Pachomius, non ei se manifeste monstravit, inter monachorum agmina delitescens, usque dum idem praeteriret episcopus, quem intantum venerabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
liberet᷑ incursu. Cumq tunica pu¬
ellȩ sc̃õ fuisser allata: seuere nimis
intuens ait. Non eiꝰ iste uestitus:
ñ seruat sc̃imonie puritatẽ: ꝓpt̾
hoc eiꝰ inspiciens tunicã. & intel¬
ligens eã castitatẽ suã minime
custodire: ñ eiꝰ e̾ẽ testatus sum.
ꝑscrutatus ẽ. & sic ẽẽ ut sc̃s pacho¬
miꝰ dixerat. puellȩ confessione cog¬
nouit. Quȩ cũ iuram̃to pollicita
fuisset ñꝗͣ se talia gerere: ꝓ ea uir
beatus dño supplicauit. benedi¬
censq oleum misit. Quo ꝑuncta.
sine mora sanata est: et glorificabat iu
giter dñm. qd̾ ñ solum demone.
s etiã detestabili conu̾satione ca¬
ruisset: & in reliquũ se continen

Expanded text:
liberetur incursu. Cumque tunica puliberetur incursu. Cumque tunica puellae sancto fuisset allata, severe nimis intuitus ait: Non est ejus iste vestitus. non servavit sanctimoniae puritatem: propter hoc ejus inspiciens tunicam, et intelligens castitatem suam minime custodisse, non ejus esse testatus sum. perscrutatus est, et sic esse ut sanctus Pachomius dixerat puellae confessione cognovit. Quae cum juramento pollicita fuisset nunquam se talia gerere velle, pro ea vir beatus Domino supplicavit, benedicensque oleum misit. Quo peruncta, sine mora curata est, et glorificabat Dominum jugiter, quod non solum daemone, sed 128 etiam detestabili conversatione caruisset, et i
Abbreviated transcription (Latin):
conpunctus: & cadens in faciem con¬
fitebat᷑ dicens. O homo dĩ:. multum
sublimatꝰ es a do̾: qͥ discernis ea quȩ
ꝑtinent ad salurem. Malũ in bono
uicisti. Si enĩ ñ fuisses erga me mitis
atq longanimis: s aliqͥd in me rigi¬
dũ ꝓtulisses: ab hoc discessissem ha¬
bitu. & a do̾ prorsus alienꝰ efficerer.
Nunc aũ benedictus a dño: ꝑ qu̾e aĩa
mea salua facta ẽ. Tunc alleuans
eum de terra uenerabilis pat̾: hor
dignitati: ne quando negligens ꝑ
perua in fut᷑o tormenta sentiret.
Et osculans eũ dimisit in pace: que
etiã usq ad fores monasterii ꝓsecutꝰ ẽ.
ibidem stante: ecce uir a longe
festinus ueniens ad eiꝰ uestigia ꝓuol¬
uit᷑: obsecrans ut filiã suã a demo
naret᷑. Quo relicto ꝓ forib: ingressuᷤ
git. Non ẽ consuetudo cũ mulierib
loqui: s si quid habes ex uestimentis
eiꝰ mute nob̾: qd̾ in noĩȩ dñi benedi¬
centes tͥ ꝓtinꝰ remittamꝰ : & credimꝰ

Expanded text:
compunctus, et cadens in faciem, concompunctus, et cadens in faciem, confitebatur dicens: O homo Dei, multum sublimatus es a Deo, qui discernens ea quae pertinent ad salutem, malum in bono vicisti. Si ergo non fuisses erga me mitis atque longanimis, sed aliquid id me rigidum protulisses, ab hoc discedens habitu, a Deo prorsus alienus efficerer. Nunc autem benedictus tu Domino, per quem anima mea salva facta est. Tunc allevans eum de terra venerabilis senex, hordignitati, ne quando negligens, perpetua in futuro tormenta sentiret. Et osculatus eum, dimisit in pace, quem etiam usque ad fores monasterii prosecutus eibidem stante, ecce vir a longe festinus veniens, ad ejus vestigia provolvitur, obsecrans ut filiam suam a daemonaretur. Quo relicto prae foribus ingressus, git: Non est nobis consuetudo cum mulieribus loqui; sed si quid habes ex vestimentis ejus, mitte nobis, quod in nomine Domini benedicentes, tibi protinus remittam; et credimus
Abbreviated transcription (Latin):
Is ipse fr̾ qui cũ eo ꝑuenerat mole¬
stus ei erat nimiũ. clericatꝰ deside¬
rans dignitatẽ: qu̾e sciens indig¬
nũ tali munere. diu̾so mͦ ne hoc
ipsũ fieret differebat. Et cũ am¬
plius importunitatẽ eiꝰ ferre non
posset: uenit ad sem̃ pachomium.
cuncta quȩ negocii erant eidem
pandens: certꝰ qd̾ ipse solus conten
ne ad hoc uenisti. ut ꝑ me cognos¬
& da ei qd̾ postulat: nichil in hac
parte desperans. Fortassis enĩ ꝑ
hoc officium: lib̾abit᷑ anima eiꝰ de
captiuitate diaboli. Sepe nãq con¬
tingit: ut homo malus confectus
beneficiis. ad bonos se conferat mo¬
res. Desiderium nãq melioꝵ. piũ
nouit ingẽrere ꝓpositũ: his dũ¬
ceat. Sic enĩ dilectio eiꝰ in nob̃ eẽ
ꝓbabit᷑: si cõpatiam᷑ alterutrum.
Hoc accepto responso senior: fecit qđ
sibi fuerat imꝑatũ. Sed fr̾ ille uoti
cõpos effectus: ad beatũ pachomiũ
reuersus ẽ iam mente sobrius atq

Expanded text:
is ipse frater, qui cum eo pervenerat, moleis ipse frater, qui cum eo pervenerat, molestus erat ei nimium, clericatus desiderans dignitatem: quem sciens indignum tali munere, diverso modo ne hoc ipsum fieret differebat. Et cum amplius importunitatem ejus ferre non posset, venit ad sanctum Pachomium, cuncta quae negotii erant eidem pandens, certus quod ipse solus contentne ad hoc venisti, ut per me cognoset da ei quod postulat, nihil in hac parte desperans. Fortassis enim per hoc officium liberabitur anima ejus de captivitate diaboli. Saepe namque contingit ut homo malus affectus beneficiis, ad bonos se conferat mores. Desiderium namque meliorum pium novit ingenerare propositum, his dunceat. Sic enim dilectio ejus in nobis esse probabitur, si compatiamur alterutrum. Hoc accepto responso, senior fecit quod sibi fuerat imperatum. Sed frater ille voti compos effectus, ad beatum Pachomium reversus est, jam mente sobrius atque
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam. & pꝰ orationẽ dionisium
salutasset: iuxta eũ ꝓtinꝰ assedit.
Cũq loquerent᷑ ad inuicẽ: mulier
fiducia fidei roborata. credensq
dicenti xp̃o. confide filia fides tua¬
te saluam fecit. post tergũ eiꝰ la¬
tent̾ accessit: & cucullũ qd̾ coope¬
riebat capud eiꝰ tremens attigit:
statimq sanata ẽ. & ꝓcidens in
faciem suã ad orauit dm̃. glorifi¬
cans eiꝰ clem̃tiam: qd̾ tanta ꝑ ser¬
uos suos beneficia credentib con¬
tulisset. Tẽ sc̃s uir dionisius factũ
sentiens benedixit mulieri: & ꝓ¬
tinꝰ ad sua repedauit.
ut sepis munimine monaste¬
rium uallaret᷑: in qͦ oꝑe laboran¬
tib fr̾ib ipse cęlitꝰ ferebat maxi¬
mũ auxiliũ. Post aliquantos aũ
dies monachus quida prb̃r mul¬
toꝵ fratrũ pat̾ existens. qͥ sollicitꝰ
erat scm̃ pachomium crebro uisi¬
tare. uenit ad eũ cũ uno fr̃e: ꝓpter
contentionẽ quȩ in monasterio eiꝰ¬
orta fuerat. ex hac uidelicer causa.

Expanded text:
ecclesiam, et post orationem Dionysium salutasset, juxta eum protinus assedit. Dumque loquerentur ad invicem, mulier fiducia fidei roborata, credensque dicenti Christo: Confide, filia, fides tua salvam te fecit , post tergum ejus latenter accessit, et cucullum, quod operiebat caput ejus, tremens attigit; statimque sanata est. Et procidens in faciem suam, adoravit Dominum, glorificans ejus clementiam, quod tanta per servos suos beneficia credentibus contulisset. Tunc sanctus vir Dionysius factum sentiens, benedixit mulieri, et protinus ad sua repedavit. ut sepis munimine monasterium vallaretur, in quo opere laborantibus fratribus, ipse laetus ferebat maximum auxilium. Post aliquantos autem dies monachus quidam presbyter, multorum fratrum pater existens, qui solitus erat sanctum Pachomium crebro visitare, venit ad eum cum uno fratre, propter contentionem quae in monasterio orta fuerat, ex hac videlicet causa:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ extollebat᷑. nec umꝗͣ. cor eiꝰ ela¬
tum ẽ. Habebat. enĩ hanc a dño
gr̃am: ut idem semꝑ & ȩqualis eẽt
in om̃ib: animũq in disciplina dñi
sollicitũ contineret. Et si quando
ñ consequeret᷑ effectum: ñ contͥs¬
tabat᷑ om̃ino. s pacientissime
sustinebat: sciens hoc expedire uł
censuisset: qr frequent̾ intentiõe
sincera uidem᷑ postulare contraria.
quȩ dñi bonitas cũ ñ concedit

Expanded text:
non extollebatur, nec unquam cor ejus elanon extollebatur, nec unquam cor ejus elatum est. Habebat autem hanc a Domino gratiam, ut idem semper et aequalis esset in omnibus, animumque in disciplina Domini sollicitum retineret. Et si quando non consequeretur effectum, non contristabatur omnino, sed patientissi me sustinebat, sciens hoc expedire vel censuisset; quia frequenter intentione sincera videmur postulare contraria, quae Domini bonitas, cum non concedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ali gͥ opinione de sc̃o uiro
ubiq curente: alius nichilo¬
minus qui filium suũ a demone
possessũ sine int̾nissione deflebat.
nec eũ ꝑducere poterat ad mona-¬
sterium: genu nixus supplicabat¬
om̃iporentiã xp̃i. Qui cũ orasset.
dedit ei benedictũ panẽ: solli¬
cite p̾cipiens. ut añ cybũ ex eo
paululũ semꝑ energiiminꝰ sume¬
ret. Cũq esurisset filius eiꝰ: ex
ipso pane particułã ei tradidit.
Sed ñ ꝑmisit immundus sp̃s ut
ex inde aliquid gustaret: ex aliis
pitq cometlere. Dat̃ uͦ benedictũ
panẽ ꝑ frusta cõminuens. in int̾io¬
rib palmaꝵ sublatis ex inde ossib
imnusit: & has ei tantũmͦ palmas
apposuit: ut nesciens id qd̃ factũ
nere dieb plurimis cõpulisset:
fame coactus ex benedicto pane
ꝑcepit: ac ꝓtinꝰ somno derentus.
a maligno sp̃u lib̾atꝰ ẽ. Qũe secũ
pat̾ ad sc̃i pacͥomii uestigia ꝑdux̾.
laudans & glorificans dm̃: qui ꝑ
te scĩ sp̃c uir beatissimꝰ faciens

Expanded text:
igitur opinione de sancto viro ubique currente, alius nihilominus qui filium suum a daemonio possessum, sine intermissione deflebat, nec eum perducere poterat ad monasterium, genu nixus supplicabatomnipotentiam Christi. Qui cum orasset, dedit ei benedictum panem, sollicite praecipiens ut ante cibum ex eo paululum semper energumenus sumeret. Cumque esurisset filius ejus, ex ipso pane particulari ei tradidit, sed non permisit immundus spiritus ut exinde omnino gustaret; ex aliis pitque comedere. Pater ergo benedictum panem per frusta comminuens, in interioribus palmarum, sublatis exinde ossibus, immisit; et has ei tantum modo palmas apposuit, ut nesciens id quod factumnere diebus plurimis compulisset, fame coactus, ex benedicto pane percepit; ac protinus somno detentus, a maligno spiritu liberatus est. Quem secum pater ad sancti Pachomii vestigia perduxit, laudans et glorificans Deum, quite sancti Spiritus vir beatissimus faciens,
Abbreviated transcription (Latin):
gia sectetur. & illibatũ dõ munus
offerre ñ desinat: maxime si conũsatio
eiꝰ expectata cunctis ẽ & ꝑꝓbata. Si
tali examine discernere negotia sin¬
guloꝵ: & eque de eis ferre iudicium.
Nos autẽ compatiam᷑ ex imo pectore
cõmonuit: cui supplicare iugit᷑ opor¬
tet: ne nos in aliquã temptationẽ
patiat᷑ induci. Hec a memorato pa¬
tre ñ solũ dicebant᷑ utilit̾: s & cũ
om̃i sollicitudine seruabant᷑. Si qͣndo
deniq uenisset ad eũ clericus. qui
ti eiꝰ honorem reddebat eccle debitũ:
ille si monachoꝵ seruiens institutis.
tanqͣ patri se multa humilitate¬
Isubdebat:.

Expanded text:
gia sectetur, et illibatum Deo munus gia sectetur, et illibatum Deo munus offerre non desinat, maxime si conversatio ejus exspectata cunctis est et probata. Si tali examini discere negotia singulorum, et aequum de eis ferre judicium. Nos autem compatiamur ex imo pectore commonet , cui supplicare jugiter oportet, ne nos in aliquam tentationem patiatur induci. Haec a memorato Patre non solum dicebantur viriliter, sed et cum omni sollicitudine servabantur. Si quando denique venisset ad eum clericus, qui ti ejus honorem reddebat ecclesiae debitum; ille vero monachorum serviens institutis, tanquam patri se multa humilitatesubdebat.
Abbreviated transcription (Latin):
rem de suo corde reppulerint: ilico
ꝑdent continentiã multis laborib
ad quisitam. O portet gͦ cũ mansue¬
tudine & caritate cõmunicantes xp̃i
eccłiis clericos uenerari: qͥa hoc expe¬
dit monachis: nullas autẽ religiosas
appetere dignitates. Si uͦ repperimꝰ
aliquos ex monachis iã pͥd̾e cdericos
ab ep̃is ordinatos: amplectam̃ eoꝵ
ministeriũ: quia & in uet̃i testam̃to
ñ om̃e uulgus sacrũ p̃suinebat offi¬
ciũ: s hii tantũ qͥ erant de tribu leui.
ad hec officia mancipabant᷑. Si qͣndo
gͥ extͥnsecus fr̃ aduenerit. de quo
certũ ẽ. qd̾ sacerdotii fungatur of¬
ficio: ñ ex ꝓbremꝰ ei tanquã qͥ sacra
iura ꝑuaserit: & his se misteriis in¬
solent̃ ingesserit. Quomͦ nãq hoc
de eo suspicabimꝰ: quẽ nobis ad
celebranda mẏsteria celestia enixiꝰ
obsecramꝰ Inmno magis ut patrẽ
& nobis in hac re obedientẽ. plus uene¬
rari conuenit: ut pote qui scõꝵ uesti¬

Expanded text:
rem de suo corde pepulerint, illico rem de suo corde pepulerint, illico perdent continentiam multis laboribus acquisitam. Oportet ergo cum omni mansuetudine et puritate communicantes Christi ecclesiis clericos venerari, quia hoc expedit monachis, nullas autem religiosas appetere dignitates. Si vero repererimus aliquos ex monachis jam pridem clericos ab episcopis ordinatos, amplectamur eorum ministerium; quia et in veteri Testamento non omne vulgus sacrum praesumebat officium, sed hi tantum qui erant de tribu Levi ad haec obsequia nascebantur. Si quando autem extraneus frater advenerit, de quo certum est, quod sacerdotii fungatur officio, non exprobremus ei, tamquam qui sacra jura persuaserit, et his se ministeriis insolenter ingesserit. Quomodo namque hoc de eo suspicabimur, quem nos ad celebranda coelestia sacramenta enixius obsecremus? Imo magis ut patrem, et nobis in hac re obedientem, plus honorare nos convenit, utpote qui sanctorum vesti
Abbreviated transcription (Latin):
quoq & pachonuus alt̃. & ioħes. qui
om̃s immaculatã fid̾ẽ beati patris.
& doctrinã salutiferã libent̾ am¬
plexi sunt. Statuitq ut hii qͥ po-¬
terant monasterii susciꝑent curam:
& ita breui multiplicatus monachoꝵ¬
ẽ numerus. Pinde cũ sollempintas
ex more deposceret. ut mysteriorũ
celestium participes fierent: e pxi¬
mis uiculis prb̃os conuocabant: qͥ
eis festiuitatẽ leticiȩ spiritalis in¬
plerent. Non enĩ patiebat᷑ id̾e senex
int̃ eos ẽẽ quẽpiã: qui clericatꝰ offi¬
cio fungeret᷑. Dicebat enĩ multo
meliꝰ eẽ atq cõmodius monachis.
non ꝓrsus honorem querere pͥmatus
& głȩ: uerũetiã occasiones huiꝰcemo¬
di de cenobiis amputari: quã frequen¬
t̃ hiunc int fr̃s contentiones & emula¬
tiones inutiles nascerent᷑. Sic̃ enim
scintilla ignis cũ in messem ceciderit
ñ cito restinguit᷑. & int̾dum toeius
anni fructus exurit: ita cogitatio
feralis ambitus. si mn tes irrepserit mo

Expanded text:
chomius alter, et Joannes, qui omnes immaculatam fidem beati Patris et doctrinam salutiferam libenter amplexi sunt. Statuitque ut hi qui poterant monasterii susciperent curam, et ita in brevi multiplicatus est monachorum numerus. 122 Proinde cum solemnitas ex more deposceret ut mysteriorum coelestium participes fierent, ex proximis viculis presbyteros convocabant, qui eis festivitatem laetitiae spiritalis implerent. Non enim patiebatur idem senex, inter eos esse quempiam, qui clericatus officio fungeretur. Dicebat enim, multo melius esse atque commodius monachis, s prorsus honoris quaerere primatus et gloriae, verum etiam occasiones hujuscemodi de coenobiis amputare, quoniam frequenter hinc inter fratres contentiones et aemulationes inutiles nascerentur. Sicut enim scintilla ignis cum in messem ceciderit, non cito restinguitur, et interdum totius anni fructus exurit; ita cogitatio feralis ambitus, si in mentes irrepserit mon
Abbreviated transcription (Latin):
subsidia ñ relinquã: in qͥb ẽ ut ego
suscepi: s ob amorem xp̃i certare dis¬
posui. Sic itaq uirilit̾ agens: intra
mensem dierũ ualido languore con¬
sumptꝰ ẽ. Ad quẽ pachomiꝰ ueniens.
fouebat eũ ut patrẽ. deosculans pe¬
des eiꝰ atq complectens: & ueluti
ualefaciens. sic ei uidebatur affari.
enerabilis autẽ senex om̃i uirtutũ
grã cumulatꝰ: & plenꝰ dierum sic̃
seriptũ ẽ. quieuit in pace. Tẽ sc̃s
pachomiꝰ corpꝰ eiꝰ sepelunt: cuius
anima suscepta a choris angłicis.
ad celos euecta ẽ. Quo ꝑacto: pacho
nomine iohes. cuncta de illo comꝑiens
uenit ad eũ. Quẽ cũ udisset gauisus
ẽ plurimũ: nã ex qͦ baptizatus in xp̃o
crediderat. & solitariã elegerat uitã.

Expanded text:
subsidia non relinquam, in quibus est ut ego subsidia non relinquam, in quibus est ut ego suscepi, sed ob amorem Christi his certare diposui. Sic itaque viriliter agens, intra mensem dierum valido languore consumptus est. Ad quem Pachomius veniens, fovebat eum ut patrem, deosculans pedes ejus, atque complectens; et veluti valefaciens, sic eum videbatur affari. Venerabilis autem senex, omni virtutum gratia cumulatus, et plenus dierum, sicut scriptum est, quievit in pace . Tunc sanctus Pachomius corpus ejus sepelivit: cujus anima suscepta choris angelicis, ad coelos evecta est. Quo peracto. Pachomnomine, cuncta de illo comperiens, venit ad eum. Quem cum vidisset, gavisus est plurimum. Nam ex quo baptizatus in Christum crediderat
Abbreviated transcription (Latin):
Rogatus gͥ ab aliquib fr̃ĩb qͥ ad euin
gr̃a uisitationis aduenerant. ne pemitꝰ
corpus debile frangeret. s ei quantulũ¬
cũq solatii pateretur impendi: tandẽ
cessit orationib eoꝵ ut uictu congruo
actenuata m̃bra refoueret. S ñ hoc dutꝰ
ꝑtulit. Nam grauiores solito exꝑtus do
lores: relicta ciborum insolentia ad anti-¬
quũ uictũ sine dilatione reuertit᷑ diceis.
Si mnrẽs xp̃i alii ꝑ frusta lacerati. alii
cesi capite. ñnulli etiã ignib st̃ crema¬
ti. & tam̃ usq ad finem fortit̾ ꝓ fide to¬
lerarunt: cur ego patientiȩ premia.
parius cedens dolorib impatient̾ abi-¬
ciã: & desiderio uite p̃sentis afflicti¬
ones mom̃taneas inamit̾ expauescam:
Deniq suadentib ad qͥeui cibos insoli¬
tos sumere: qͥ mͥ dolores auxert̃. pociꝰ
quã aliquã requiem p̃stitert̃. Recurrã
gͥ ad pͥsca remnedia: & continentiȩ

Expanded text:
Rogatus igitur ab aliquibus fratribus, qui ad eum Rogatus igitur ab aliquibus fratribus, qui ad eum gratia visitationis advenerant, ne penitus corpus debile frangeret, sed ei aliquantulum solatii pateretur impendi, tandem cessit orantibus, ut victu congruo attenuata membra refoveret. Sed non hoc diutius pertulit. Nam graviores solito dolores splenis expertus, relicta ciborum insolentia, ad antiquum victum sine dilatione revertitur, dicens: Si martyres Christi alii per frusta lacerati, alii capite caesi, nonnulli etiam ignibus sunt cremati, et tamen usque ad finem fortiter pro fide toleraverunt, cur ego patientiae praemia, parvis cedens doloribus, impatienter abjiciam, et desiderio vitae praesentis afflictiones momentaneas inaniter expavescam? Denique suadentibus acquievi cibos insolitos sumere, qui mihi dolores auxerunt potius quam ullam requiem praestiterunt. Recurram igitur ad prisca remedia, et continentiae
Abbreviated transcription (Latin):
& situ p̃cet̾is longe diũsi sunt: et
Hanc gͦ uocem pachomiꝰ m̃tis sinceritate
discernens. quã illi grã diuina & me¬
rita uitȩ contulerunt: agnouit ad
se celitus delatam: regłasq ualde mi¬
eum in aliquo contristari. iitpote caris¬
simũ filiũ. p̃cib eiꝰ ilico paruit. atq
ad p̃fatam uillã cũ eo ꝑuenit : modicãq
ibi cellulã construentes letabantur̃
in dnõ: & ꝓmissionũ eiꝰ beneficia p̾sto¬
lantes. Post aliquantũ uͦ temporis:
ait palemon ad pachomiũ. Qm̃ cerno
istic ꝑmanere disponis: ueni statuamꝰ
int̾ nos pactum ut ñ diuidam̃ ab in¬
uicem: s quãdiu in hac luce uersam᷑.
uisitatione consolem nos assidua.
Utriq placuit hec pactio: quã om̃i tẽꝑe
uitȩ suȩ tã beatus senex quã sc̃s pa-
nus. qui ex iinnia continentia illi ꝓ¬
uenerat: toto corpore graui cepit e¬
gritudinis incõmodo laborare. Nam
sumebat escam. potu sepius abstinens:
itẽ solũmͦ bibebat nichil cibi ꝑcipieis.

Expanded text:
 situ prae caeteris longe diversi sunt, et Hanc ergo vocem Pachomius mentis sinceritate discernens, quam illi divina gratia et merita vitae contulerant, agnovit ad se coelitus delatam, regulasque valde mieum in aliquo contristare, utpote charissimum filium, precibus ejus illico paruit, atque ad praefatam villam cum eo pervenit, modicamque ibi cellulam construentes, laetabantur in Domino, promissionum ejus beneficia praestolantes. Post aliquantum vero temporis ait Palaemon ad Pachomium: Quoniam cerno istic permanere disponis, veni, statuamus inter nos pactum, ut non dividamur ab invicem, sed quandiu in hac luce versamur, visitatione nos consolemur assidua. Utrisque placuit haec pactio, quam omni tempore vitae suae tam beatus senex quam beatus Panis, qui ex nimia continentia illi provenerat, toto corpore gravi coepit aegritudinis incommodo laborare. Nam sumebat escam, potu saepius abstinens; item solummodo bibebat, nihil cibi percipiens.
Abbreviated transcription (Latin):
iã pene deserto construeret᷑ eccła: ad
quã conuenirent. & mystĩa diuina ꝑ-¬
ciꝑent. Qđ ubi factũ ẽ: cũ necdũ eeñt.
ordinati clerici qͥ sollempnia plebi ꝑa¬
gerent: ipse ad horã conuentus eccłȩ
cũ monachis occurrebat. salutiferas
plebi paginas relegens: qͥa ut dixi
ñdũ ibidẽ lectores fuerant constituti:
nec alii clerici. qͥ mysteria saera cele¬
& reliquus ordo clericoꝵ: pachomius
ueniebat. & sic alacrit ac inuerecunde
ut uidentes eũ ppłi ñ hominẽ s dĩ an¬
głm crederent. Unde plures institu¬
tione eiꝰ ab eriore conũsi. facti sunt
xp̃iani. Erat enĩ circa ꝓximi. caritatẽ
ualde ꝑfectus: & in tantũ misericors.
ut si qnͣdo uidisset aliquos diaboli
fraude deceptos. eosq ñ uerun dm̃
colere. s uanis inseruire simiilacris:
suꝑ eoꝵ ꝑ ditione ingemiscebat for¬
tit̾: & ubertim lacrimas ꝓ eoꝵ salu¬
te fundebat:¬

Expanded text:
rueretur ecclesia, ad quam convenirent, et mysteria divina perciperent. Quod ubi factum est, cum nec dum essent ordinati clerici, qui solemnia plebi peragerent, ipse ad horam conventus ecclesiae cum monachis occurrebat salutiferas plebi paginas relegens; quia, ut dixi, nondum ibidem lectores fuerant constituti, nec alii clerici, qui ministeria sacra cele reliquus ordo clericorum aberat, Pius veniebat, et sic alacriter ac inverecunde ut videntes eum populi, non hominem, sed Dei angelum crederent. Unde plures institutione ejus ab errore conversi, facti sunt Christiani. Erat enim circa proximi charitatem valde perfectus, et intantum misericors, ut si quando vidisset aliquos diaboli fraude deceptos, eosque non verum Deum colere, sed vanis inservire simulacris, super eorum perditione ingemisceret fortiter, et ubertim lacrymas pro eorum salute funderet
Abbreviated transcription (Latin):
te xp̃i totus eoꝵ ciineus ẽ ad nichilũ
redactꝰ. F requent̾ etiã cũ resideret ad
m̃sã. dõq grãs ageret: apparebant
illi in habitu pulcherrimarũ mulierũ.
specie differentiũ: & ꝓcaci ac feda
nuditate conspicuȩ eid̾e astare uide¬
bant᷑: & ex appositis contingere. Sed
atbleta xp̃i fortissimꝰ. quãuis exhoc¬
res claudens. & init̾iores ad dm̃ reserans.
eoꝵ molimina ꝓterebat. Aderat eñ
misericors dñs: qͥ etiã nẽ contritis ac
rectis corde cunctis ad ẽẽ dignat᷑. et

Expanded text:
te Christi totus eorum cuneus est ad nihilum te Christi totus eorum cuneus est ad nihilum redactus. Frequenter enim cum resideret ad mensam, Deoque gratias ageret, apparebant illi in habitu pulcherrimarum mulierum, specie differentium, et procaci ac foeda nuditate conspicuae, eidem astare videbantur, et ex appositis velle contingere. Sed athleta fortissimus, quamvis sentirlos claudens, et interiores ad Dominum reserans, eorum molimina proterebat. Aderat enim misericors Dominus, qui etiam nunc contritis ac rectis corde cunctis adesse dignatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. Intelligebat enĩ cunctas ininnci
u̾sutias: & tunore diuino p̾ditus. illu¬
siones eiꝰ ꝓ nichilo computabat. Unde
frequent̾ ab eo lacessitus. innullo lasses¬
cere poterat: s tanꝗͣ. turris in expugna¬
bilis patientissimꝰ ad omĩa certamina
ꝑdurabat. Rursus alio tempore cho¬
ortes demonũ tali genere phantas matis:
scm̃ di famulũ temptare moliuntur.
Plures enĩ conuenientes in unũ arboris
folum coram eo magnis funib colli¬
gare uidebant᷑. & summo conamine
trahere: dextra leuaq ductis ordini-¬
b ac sese mutuo choortantes sie insi¬
stere nitebant᷑: ac si magni lapidis
mouerent inmensũ pondus. Hoc autẽ
nequissimi sp̃c iccirco faciebant: ut
mentẽ eiꝰ si possent in risũ forte resolue¬
rent: & inuenirent unde illi exꝓbrare¬
uiderent᷑. Quoꝵ pachomius impuden¬
tiam cernens ingenuit: atq ad dñm
solitis p̃cib conuolauit: statimq uirtu¬

Expanded text:
tus est. Intelligebat enim cunctas inimici tus est. Intelligebat enim cunctas inimici versutias; et timore divino praeditus, illusiones ejus pro nihilo computabat. Unde frequenter ab eo lacessitus, in nullo lacessere poterat; sed tanquam turris inexpugnabilis, patientissimus ad omnia certamina perdurabat. Rursus alio tempore cohortes daemonum, tali genere phantasmatis sanctum Dei famulum tentare moliuntur. Plures enim convenientes in unum, arboris folium coram eo magnis funibus colligare videbantur, et summo conamine trahere, dextra laevaque ductis ordinibus; ac sese mutuo cohortantes, sic insistere nitebantur, ac si magni lapidis moverent pondus immensum. Hoc autem nequissimi spiritus idcirco faciebant, ut mentem ejus, si possent, in risum forte resolverent, et invenirent unde illi exprobrarent. Quorum Pachomius impudentiam cernens, ingemuit; atque ad Dominum solitis precibus convolavit, statimque virtu
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ tab̾nacłm. nisi sunt illud a fundam̃¬
to conuellere: ita ut putaret sc̃s locũ
penitꝰ fuisse collapsũ. Qͥ manens intre¬
pidꝰ: consuetã eytharam sp̃alis plectri
modulatione pulsabat. ingenti uoce
decantans. Ds̃ nr̃m refugiũ & uirtus:
adutor in tribulationib que inuene¬
runt nos nimis. Propt̾ea ñ timebimꝰ:
dũ turbabit᷑ terra. Quo psallente ꝓti¬
nꝰ ẽ facta tranquillitas: & impetus
immicoꝵ uelut fumꝰ euanuit: pau¬
lulũ quid̃e recedentes ut canes: q n
cũ fatigati fuerint adp̾̃sens uident᷑
abscedere: s impudentiores postea
reu̾tunt᷑. Nam cũ idem sc̃s pꝰ orationes
ad opꝰ solitum consedisset: instar galli
natii mirȩ magnitudinis corã eo uisus
ẽ ininicus. crebras iterans uoces & ela¬
mores inconditos emittens: dein sali¬
ens in eũ. siuis uelut unguib fecde la¬
cerauit. Qͥ signo crucis frontem suam
munienᷤ exsufflauit in eũ: moxq fuga¬

Expanded text:
ejus habitaculum, visi sunt illud a fundameejus habitaculum, visi sunt illud a fundamento convellere, ita ut putaret sanctus locum penitus fuisse collapsum. Qui manens intrepidus, consuetam citharam spiritalis plectri modulatione pulsabat, ingenti voce decantans: Deus noster refugium et virtus, adjutor in tribulationibus, quae invenerunt nos nimis; propterea non timebimus dum turbabitur terra . Quo psallente, protinus est facta tranquillitas, et impetus inimicorum velut fumus evanuit; paululum quidem recedentes, ut canes, qui cum fatigati fuerint, ad praesens videntur abscedere, sed impudentiores postea revertuntur; nam cum idem sanctus post orationes ad opus solitum consedisset, instar galli gallinacei nimiae magnitudinis coram eo visus est inimicus, crebras iterans voces, et clamores inconditos excitans; deinde insiliens in eum, suis velut unguibus foede laceravit. Qui signo crucis frontem suam muniens, exsufflavit in eum, moxque fuga
Abbreviated transcription (Latin):
ni generis semꝑ exhibere festinat:
ut aliqua subrectione uł fraude. mers
orantis a ꝓpria intentione distracta.
p̃ces dõ purissimas offerre ñ possit. Pa¬
chomius gͦ demonũ machinam̃ta xp̃o
reuelante cognoscens. parit̾q despici¬
eus. maxima fidi capiebat augmenta:
actione benedicens. Consueuerat qͦq
sc̃s uir. ꝓcul a monast̾io suo causa ora¬
tionis ad loca remotiora descendere:
Qui cum ex inde reu̾̃teret᷑: unmundi sp̃e
illudentes frequent̾ eũ uelut facto or¬
dine p̃cedebant: exo̾rtantes alt̃ ad alte¬
rũ. quasi ante iudicem directis agmi¬
nib ac dicentes. Date locũ homini dei.
Pachomius autẽ spe xp̃i redemptoris ar-¬
matꝰ. sꝑnebat eoꝵ ridiculosa figinenta:
& ac si canũ latratus ineptissimos depu¬
tabat. Qͥ mnagnã uiri consid̾antes con¬
stantiã. qd̾ in nullo ꝓrsus tantis lucta¬
minib moueret᷑: irruunt suꝑ eñ mag¬
no cuneo conglobati: & circũdantes

Expanded text:
ni generis semper exhibere festinabat, ni generis semper exhibere festinabat, ut aliqua subreptione vel fraude mens orantis a propria intentione distracta, preces Domino purissimas offerre non posset. Pachomius ergo daemonum machinas, Christo revelante cognoscens, pariterque despiciens, maxima fidei capiebat augmenta; actione benedicens. Consueverat quoque sanctus vir procul 119 a monasterio suo causa orationis ad loca remotiora descendere. Qui cum exinde reverteretur, immundi spiritus illudentes, frequenter eum facto velut ordine praecedebant, exhortantes alter alterum, quasi ante judicem directis agminibus, ac dicentes: Date locum homini Dei. Pachomius autem spe Christi Redemptoris armatus, spernebat eorum ridiculosa figmenta, et ac si canum latratus ineptissimos deputabat. Qui magnam viri considerantes instantiam, quod in nullo prorsus tantis luctaminibus frangeretur, irruunt super eum magno cuneo conglobati; et circumdantes
Abbreviated transcription (Latin):
grũ se atq immaculatũ in omĩb exhi¬
bere. Si quando autẽ cogitatio pulsas¬
set illicita: mox eã diuino inunere re¬
pellebat: atq in timore dñi ꝑseuerabat af¬
fixus. et̾narum menior penarum. & doloꝵ
sine fine manentiũ: ignis scilicet illius
morientiũ. Cũ his itaq pachomiꝰ modis
ab illicitis abstuierit. & ad meliora ꝓfi¬
ceret: dilatandi monast̾ia curã gerebat
immodicã ꝓ susceptione multoꝵ. Cui
diabolus cepit ueh ement̾ obsistere:
stridensq suꝑ eũ dentib ueluti singła¬
ris ferus. temptationes uarias ei excita¬
bat: si forsitan adu̾sus eũ fraudis suȩ
repperisset ingressũ. S hic scuto fidei
commuitꝰ. uigilant̃. inimnici declina¬
bat insidias: scãs scͥpturas memoria
retinens. atq decantans:
& genua uellet in oratione curua¬
re: ante conspectũ eiꝰ demonũ p̾stigiis
lacus apparuit. Huiꝰ modi namq figu¬
ras inanes atq suꝑfluas. hostis huma¬

Expanded text:
grum se atque immaculatum in omnibus exhigrum se atque immaculatum in omnibus exhibere. Si quando namque eum cogitatio pulsasset illicita, mox eam divino munere repellebat, atque in timore Domini perseverabat affixus, aeternarum memor poenarum, et dolorum sine fine manentium, ignis scilicet illius morientis. Cum his itaque Pachomius modis et ab illicitis abstineret, et ad meliora proficeret, dilatandi monasteria curam gerebat immodicam pro susceptione multorum: cui diabolus vehementer coepit obsistere, stridensque super eum dentibus, veluti singularis ferus, tentationes ei varias excitabat, si forsan adversus eum fraudis suae reperisset ingressum. Sed hic scuto fidei communitus, vigilanter inimici declinabat insidias, sanctas Scripturas memoria retinens atque decantans. et genua vellet in oratione curvare, ante conspectum ejus daemonum praestigiis lacus apparuit. Hujuscemodi namque figuras inanes atque superfluas, hostis huma
Abbreviated transcription (Latin):
meũ tua iugit̾ inspectione purifica. Hec
gͥ cũ lacͥmis dño confitebat᷑: & fletibus
nocte ꝑiigil in oratione consistens. &
p̃nimietate sudoris atq lacrimarum.
nã tempꝰ erat estatis. ita pauimentũ
ubi orauerat humectum reddidit:
ut fusa illic aqua crederet᷑. Consueu̾ãt
dere: quas ꝑ aliquot horarum spatia
minime colligebat: s oratione diutur¬
na ueluti cruci confixũ corpꝰ retinebat
immobile: & sic animũ suũ ad uigilan
dũ excitabat. Q quãuis eẽt in omni
uirtutũ genere p̃potens: incredibili
tam̃ humilitate. & mira mansuetudine
cũ suo germano cohabitans. eũ ꝑ omĩa
sustinebat. Qui ñ pꝰ multũ temporis:
finẽ uitȩ p̃sentis impleuit. Cuiꝰ funus.
debito curauit honore pachomiꝰ. Nam
totã noctẽ suꝑ eiꝰ cadauer psalmis egit
sollicite reddidit sepulturę:
UNC infatigabilis pachomius.
arta ac singulari conu̾satione
semetipsũ affligens: studebat inte¬

Expanded text:
meum tua jugiter inspectione purifica. Haec meum tua jugiter inspectione purifica. Haec igitur cum lacrymis Domino confitebantur et fletibus, tota nocte pervigil in oratione consistens; et prae nimietate sudoris atque lacrymarum nam tempus erat aestatis ita pavimentum ubi oraverat humectum reddidit, ut fusa illic aqua crederetur. Consueverat dere, quas per aliquot horarum spatia minime colligebat; sed extensione diuturna, veluti cruci confixum corpus retinebat immobile, et sic animum suum ad vigilanus excitabat. Et quamvis esset in omni virtutum genere praepotens, incredibili tamen humilitate et mira mansuetudine cum suo germano cohabitans, eum per omnia sustitinebat. Qui non post multum temporis, vitae praesentis cursum implevit. Cujus funus debito curavit honore Pachomius. Nam totam noctem super ejus cadaver psalmis egit sollicite reddidit sepulturae. CAP. XVI.--Tunc infatigabilis Pachomius arcta et singulari conversatione semetipsum affligens, studebat inte