comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adiutorẽ suũ: sed sꝑauit in
multitudine diuitiarũ suarũ
Diuites quosdam in solentes prae¬
stat opulentia & maxime ti¬
morem dĩ diuitiarum fiducta
inanis auertit Stulti non in¬
telligentes hoc se magis religi¬
osos oportere eẽ quod diuites
sunt : quia gratiam referre
largitoribonorũ sibi desidera¬
bilium conueniat . & hoc magis
in excusabilis sit auaritiaerea¬
tus: quia auaritiae necessita¬
tem non excus & opulentia
lam uero quam infelix fidu¬
cia est reiinanis. dm̃ contẽne¬
re habendo aurũ : quasi aurũ
non exdĩ sit creaturis. aut
aliquem ꝑ idiudicio sanx mentis
beate uitae adquirat profectũ.
quod sibi aurum iaceat suffossũi
a hinc fiat non generalis animae
& corporis homo aliusq possit
eẽ quam natus est aut cũ uita
excidat xuro suo sit usurus in¬
monte Ntetur plane. si core¬
cte utetur inuita: sic surientẽ
pane suo aluerit sinudum ueste
sua texenit. aut rgrũ sumptu
suo refouerit aut captiuũ lib̵¬

Expanded text:
adiutorem suum, sed sperauit in adiutorem suum, sed sperauit in multitudine diuitiarum suarum. Diuites quosdam insolentes esse praestat opulentia, et maxime timorem dei diuitiarum fiducia inanis auertit: stulti, non intellegentes hoc se magis religiosos oportere esse, quod . diuites sunt, quia gratiam referre largitori bonorum sibi desiderabilium conueniat, et hoc magis inexcusabilis sit auaritise reatus, quia auaritise necessitatem non excuset opulentia. iam uero quam infelix fiducia est rei inanis: deum contemnere habendo aurum, quasi aurum non ex dei sit creaturis, aut aliquis per id iudicio sanae mentis beatae uita adquirat profectum, quod sibi aurum iaceat suffossum, et hinc fiat non generalis animae et corporis homo aliusque possit esse, quam natus est, ant cum uita excedat, auro suo sit usurus inmorte! utetur plane, si eo recte utetur in uita, si esurientem pane suo aluerit, si nudum ueste sua texerit, aut aegrum sumptu suo refouerit, aut captiuum libe
Abbreviated transcription (Latin):
merito est. Moderatur autẽ
rursum metus risum dũ ita
gaudebunt in bonis ne desit ter¬
ror exempli : quia impiae & dif¬
fidentis de se conscientrae est.
timere sine gaudio. & insolen¬
tis naturae est sine timore gui
bunt: id quoq: adicient ad hunc
moderatum intimore risum.
ut dicant Ecce homo qui non
posuit dm̃ adiutorem suum
Vltimae atq: impietatis extre¬
mae est non intelligere se sub dõ
& ex dõuiuere. sed in his quae xe¬
rit & expectat sia magis uelit
confidere potestate : cum si quid
illud in se sit ex dõ sit Ad dm̃
itaq: spesom̃is nr̃a siti & confes¬
sio omnis in dõsio exemplo ꝓ¬
phetae dicentis. Dñe adiutor
m̃s & redemptor meus
Itrursum leuaui oculos meos
inmontes unde ueni& adiu¬
torium michi Auxiliũ meũ
a dño qui fecit calum & t̃rã
Metua mus itaq semꝑ. ne
quando nos eternus ille ignis
urat & uermis immor talis
absumat : cum audiamꝰ quid
iusti timentes ridentesq dicant
Icce homo qui non posuit dm̃

Expanded text:
merito est. Moderatur autem merito est. Moderatur autem rursum metus risum, dum ita gaudebuut in bonis, ne desit terror exempli: quia impiae et diffidentis de se conscientiae est, timere sine gaudio; et insolentis naturae est, sine timore gaudbunt; id quoque adjicient ad hunc moderatum in timore risum, ut dicant: Ecce homo, qui non posuit Deum adjutorem suum. Stultitiae atque impietatis extremae est, non intelligere se sub Deo et ex Deo vivere, sed in his quae gerit et exspectat, sua magis velle considere potestate; cum si quillud in se sit, ex deo sit. ad deum itaque spes omnis nostra sit et confessio omnis in deo sit exemplo prophetse dicentis: domine, adiutor meus et redemptor meus et rursum: leuaui oculos meos in montes, unde ueniet adiutorium mihi. auxilium meum a domino, qui fecit caelum et terram. metuamus itaque semper, ne quando nos aeternus ille ignis urat et uermis inmortalis absumat, cum audiamus quid iusti timentes ridentesque dicant: ecce homo, qui non posuit deum
Abbreviated transcription (Latin):
de quib: dñs ait eleuate oculos
uros & uidete regiones quia al¬
bae sunt ad messes cum sciat auul¬
sos eẽ ex consortio corporis dĩ &¬
ex illo beatitudinis regno. ex illo
resurrectionis honore. & eẽ
sine dĩ spu sine intelligentia
ꝓphetixe. constitutosq gehennae
pabulum. quos immortalis
uermis exesurus sit & in extin¬
guibilis ignis crematurus quo¬
rũ scrat legis lationem. quorũ
testamenta. quorũ patres ex
damnationes eorũ & praesentis
& xternae calamitatis scĩ quiq
metu contuebuntur.: quia pri¬
nitorum contemplatio est ter¬
ribilis exemplo. Videbunt ergo
iusti & timebrnt: non nehil sibi
metuendum tanta horum cala¬
mitate intelligentes. Sed quia
uistisunt: lic& timeant de exẽ¬
plo. tamen de fructu ꝓpriae
iustitie guidebunt. Ridebunt
enim suꝑ eum: ridentes & tim̃
tes quia deo subditi sunt punito¬
rum seueritate terribili Tem¬
perat ergo metum risus: dum
& metus de exemplo & risus ex

Expanded text:
de quibus dominus ait: eleuate oculos de quibus dominus ait: eleuate oculos uestros uidete regiones, quia albae sunt ad messem, tum sciat auulsos esse ex consortio corporis dei, ex illo beatituresurrectionis honore, et esse sine Dei Spiritu, sine intelligentia prophetiae, constitutosque gehennae pabulum, quos immortalis vermis exesurus sit, et inextinguibilis ignis crematurus ; quorum sciat legislationem, quorum testamenta, quorum patres, exdamnationes eorum et praesentis et aeternae calamitatis sancti quique metu contuebuntur; quia punitorum contemplatio sit hoc terribilis exemplo? Videbunt ergo justi, et timebunt: nihil non sibi metuendum, tanta horum calamitate intelligentes. Sed quia justi sunt, licet timeant de exemplo, tamen de fructu propriae justitiae gaudebunt. Ridebunt enim super eum, ridentes igitur et timentes, quia Deo subditi sunt, punitorum severitate terribili. Temperat 90 ergo metum risus: dum et metus de exemplo, et risus ex
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim memoria recenscat
antiquas głe eius & innumeras
beatitudines quas suꝑus ꝓpar¬
te memorauimus cũ postxgypti
funera itineri eorum duusuim
mare cessit cum ardorem diei
nubis columna inumbrauit.
cũ noctis tenebras ignis colũna
discussit. cum crbũ cxlum per
Angelos praebuit cũ fontem pe
tra fluxit. cũ iordanis refluxio
cum ciuitas maxima ad solum
arcxe testamenti circuitum con¬
cidit cũ solde cursu suo inhibitꝰ
diem distulit & diuinae legis ordo
ex illo elementorũ caelestiũ in¬
defesso imꝑ turbatoq: motu
adbelli moram restitit: post
illam deinde duunaxe maiestatis
& conspectus & auditus famili¬
aritatẽ consumptos eos bellis.
fame emortuos & ante mortu¬
orum cada ueribi admorã fa¬
mis pastos. reliquos deinde in
seruitatẽ redactos exules ubiq
ubiq: eẽ degeneres nusꝗ cognitos¬
semꝑ nouos & demutatione in co¬
latus semꝑ ignobiles sẽꝑ alienos
iam si sp̃ua les qrus oculos erigat

Expanded text:
qui enim memoria recenseat qui enim memoria recenseat antiquas gloriae eius et innumeras beatitudines, quas superius pro parte memorauimus, cum post Aegypti funera itineri eorum diuisum mare cessit, cum ardorem diei nubis columna inumbrauit, cum noctis tenebras ignis columna discussit, cum cibum caelum per angelos praebuit, cum tra fluxit, cum Jordanis refluxit, cum civitas maxima ad solum arcae testamenti circuitum concidit, cum sol de cursu suo inhibitus diem distulit, et divinae legis ordo ex illo elementorum coelestium indefesso imperturbatoque motu ad belli moram restitit: post illam deinde divinae majestatis et conspectus et auditus familiaritatem, consumptos eos bellis, fame emortuos, et antea mortuorum cadaveribus ad moram famis pastos, reliquos deinde in servitutem redactos, exules ubique esse, ubique degeneres, nussemper nouos et demutatione incolatus semper ignobiles, semper alienos? iam si spiritales quis oculos erigat,
Abbreviated transcription (Latin):
ordio inadam sub conditione de¬
rit lege moriendi Nuiunt itaq
scĩ quiq & fidi deo Nam cum se
dm̃ eorum qui mortui fuerint
idest abrahae & isΑΛC & iacob eẽ
dicati  & continuo teste¬
tur non mortuorum sed uiuorũ
humanae opinionis mortui exi¬
stimentur. sibi legem decernen¬
ti non mortuos esse sed uiuos.
intercessio diapsalmae: & si non ꝑ¬
sonam sensum tamen innouaũ
Nam post praenunciatam doec
damnationemad quem tã quã
ad praesentẽ fuit sermo. nunc
adalterius expositionis significati
& ridebunt super eum & di¬
cent Eece homo qui non po¬
suit deum aduitorem suũ:
sed sperauit in Multitudine
diuiticrum suarum & proe¬
uciluit inuaruteite sua
Destructo doec infinem & euul¬
sode tab̵naculo atq emigrato
& de terrauiuentium eradicato
auxiliis populum aduitum
atq usum & ingentem illam
extrabumanas opes regni¬
gloriosi dignitatem maximũ
de seatq ultimum humanae ca¬
lamitatis exemplum praebuisse

Expanded text:
ordio in Adam sub conditione deordio in Adam sub conditione derit lege moriendi. Vivunt itaque sancti quique et fideles Deo. Nam cum se Deum eorum qui mortui fuerant, id est, Abrahae et Isaac et Jacob esse dicat; et continuo testetur, non mortuorum se, sed vivorum humanae opinionis mortui existimentur, sibi legem decernenti non mortuos esse, sed vivos. 19. Intercessio diapsalmae, etsi non personam, sensum tamen innovavit. Nam post praenuntiatam Doec damnationem, ad quem tamquam ad praesentem fuit sermo, nunc ad alterius expositionis significatio ridebunt super eum, et dicent: Ecce home qui non posuit deum adiutorem suum, sed serauit in multitudine diuitiarum suarum et praeualuit in uanitate sua. destructo Doec in finem et euulso de tabernaculo atque emigrato et de terra uiuentium eradicato auxiliis populum adiutum atque usum post ingentem illam et ultra humanas opes gloriosi regni dignitatem maximum de se atque ultimum humanae calamitatis exemplum praebuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ł gosum ds̃ abraam & ds̃ isaac:
& deus ia cob Non est ds̃ mor¬
tuorum. sed uiuorum Et
rursum ꝑ ia cob:. Niuat ruben
& non moriatur & illud is¬
mahel hic uiuat in conspectu
tuo. Sed & illud apostoli ita tam̃
legenti uidebitur quia du
plicẽ sensus signaficationẽ hab&
It nos qui uiuimus qui residiu eri¬
mus rapremur cum nubibus
obiuam xp̃o inaera & sic semꝑ
cum dño erimus. interceptio qͥ¬
dem corporum affert tempora¬
rium mortis occasum: sed lex
constituta moriendi legem non
adimit resurgendi. quia decer¬
nentilegem lex non affert neces¬
sitatem: neq sibi deus ius uiuifi¬
candi adimit. legem nobis decer¬
nendo moriendi Mors autẽ in
eos tantum est: inquos decreta le¬
gitima est Nuiunt autem deo
ommes: exciuus lege sunt mor¬
tui. Neq mors quae non nisi per
legem decernentis inualuit. po¬
test ꝑse in id inualescere ne per
decernentem renouanche uite
legem mutabilis sit c̃um decer¬
nentis potestas constitutam ab ex¬

Expanded text:
: ego sum deus Abraham et deus Isaac : ego sum deus Abraham et deus Isaac et deus Iacob: non est deus mortuorum, sed uiuorum. et rursum per Iacob: uiuat Ruben et non moriatur; et illud: Ismael hic uiuat in conspectu tuo. sedetilludapostoli — si ita tamen legenti uidebiplicem sensus significationem habet: Et nos qui vivimus, qui residui erimus, rapiemur cum nubibus obviam Domino in aera: et sic semper cum Domino erimus . Interceptio quidem corporum affert temporarium mortis occasum: sed lex constituta moriendi, legem non adimit resurgendi: quia decernenti legem, lex non affert necessitatem: neque sibi Deus jus vivificandi adimit, legem nobis decernendo moriendi. Mors autem in eos tantum, in quos est decreta, legitima est. Vivunt autem Deo omnes, ex cujus lege sunt mortui. Neque mors, quae non nisi per legem decernentis invaluit, potest per se in id invalescere, ne per decernentem renovandae vitae legem demutabilis sit: cum decernentis potestas constitutam ab ex
Abbreviated transcription (Latin):
tium terra Qui enam non ma
non erit Nonerit autem : non
quod sibi non patuerit in colatꝰ
Vniuersis enim patet ut con¬
sortes sint corporis dĩ atq regnĩ
quia uerbum caro factum est &
habitauit in nobis naturam sci¬
lic& inse totius humani gene¬
ris assumens: Sed unus quisque
promerito & euellendum se
de tabnaculo & eradicandum
de terrauiuentiũ praeb& non
phibitus unquam inesse quia
ꝑnature assumptionẽ in cola sit
receptus sed eradicatur : ob infis¬
delitatis crimennaturae consor¬
tio indignus existens. Fradicat᷑
ergo dẽ uiuentium terra : quae
in beata regione scĩs dño corre¬
gnantib preparatur Cuius
ipse in euangelio meminit : di¬
cens. Beatimansueti : quoniã
ipsi haereditabunt terram
& hic idem propheta Et pla¬
cebo dõ in regione uiuentium
A qua proditor populus eradi¬
carimeruit : post quam destru¬
ctus infinem. a tab̵naculo emi
fidelis in dño lic& mortuus sit̃
dõ tamen uiuit. ut dictũ est¬

Expanded text:
tium terra. Qui enim non mantium terra. Qui enim non mannon erit. Non erit autem, non quod sibi non patuerit incolatus. Universis enim patet ut consortes sint corporis Dei atque regni, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, naturam scilicet in se totius humani generis assumens. Sed unusqpro merito et evellendum se de tabernaculo, et eradicandum de terra viventium praebet; non prohibitus umquam inesse, quia per naturae assumptionem incola sit receptus; sed eradicatur ob infidelitatis crimen, naturae consortio indignus exsistens. Eradicatur ergo de viventium terra, quae in beata regione sanctis Domino conregnantibus praeparatur: cujus ipse in Evangelio meminit, dicens: Beati mansueti, quoniam ipsi haereditabunt 88 terram ; et hic idem propheta: Et placebo Domino in regione viventium , a qua proditor populus eradicari meruit, postquam destructus in finem, a tabernaculo et emigfidelis in Domino, licet mortuus sit, Deo tamen vivit; ut dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
nos ex se afferendos quia neces¬
se est ut naturam uera iu¬
tis propago intrauitẽ maeg
teneat. At uero qui incredu¬
lus nati incorpore dĩ fuerit.
uel si & credens maneat. fru¬
ctib tam̃ fidĩ suae careat: era¬
dicabitur aut ob infidelitatẽ
aut ob inutilitatẽ fructuũ
negatorũ. Natus ex uirgine
dẽi filius non tum primum
dĩ filius cũ filius hominis.
sed infilio dĩ ettam filius ho¬
minis ut & filius hominis
esset filius dĩ naturam in se
uniuerse carnis assumpsit
Ferquam effectus uera uitis.
genus in se uniuersȩ ꝓpaginis
ten& Si qua ergo ꝓpago infide¬
lis aut infructuoa est eradican
dam ipsa se praeb& ꝑ naturã
quidem manens sed ꝑ infideli¬
tatem aut inutilitatẽ reuelit᷑
Ex hoc ergo tab̵naculo tam quam
exuera uite hicimpius doce &
cuellitur & demigratur : ma¬
nens ꝑraturam& in tabraculo
&in uite. sed ꝑ infidelitatẽ dignꝰ
auelli. Auulsus autem : & deta¬
b̵naculo eradicabitur. & de uiuen¬

Expanded text:
nos ex se adferendos: quia necesnos ex se adferendos: quia necesse est, ut- naturam uerre uitis propago intra uitem manens teneat. at uero qui incredulus nati in corpore dei fuerit, uel si et credens maneat, fructibus tamen fidei suae careat, eradicabitur aut ob infidelitatem aut ob inutilitatem fructuum negatorum. natus enim ex uirgine dei filius, non tum primum dei filius cum filius hominis, sed in filio dei etiam filius hominis, ut et filius hominis esset dei filius, naturam in se uniuersse carnis adsumpsit, per quam effectus uera uitis genus in se uniuersae propaginis tenet. si qua ergo propago infidelis aut infructuodam ipsa se praebet, per naturam quidem manens, sed per infidelitatem aut inutilitatem revellitur. Ex hoc ergo tabernaculo, tanquam ex vera vite, hic impius Doech et evellitur et emigratur, manens per naturam et in tabernaculo et in vite, sed per infidelitatem dignus avelli: avulsus autem de tabernaculo eradicabitur et de viven
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitates. Ab hoc itaq tab̵¬
naculo euulsi: his sp̃ualium
donorum honorib carent
Eiuilsi autem sunt. non ex hoc
terreno tantũ tabnaculo : sed
& ex illo de quodictum ẽ ł le¬
uabo dauid tab̃naculum: quod
cecidit Sc̃m illud scilie& & uene¬
rabile nati ex uirgine dĩ corpis
& templum: in quo qui credide¬
rit tã quã consors dominicae
carnis habitabit: Omnis autem
infidelis a cognatione hac non
crediti corporis idest dĩ tab̵na¬
culi reuelletur & emigrabit᷑:
sp̃ualis huius tab̵naculi indi¬
gnus habitaculo. Quod signifi¬
care dñs intelligitur : cũ dicit¬
ł gosumuitis uera. uos estis pro¬
pagines: pater meus agricola
est᷑ omnis propago in me ñ
manens neq ferens fructũ.
eradicabitur & omnẽ ꝓpagi¬
nem in me manentẽ emĩin¬
dabit pater meus. ut fructũ
ampliorem ferat Si qui gͥ
ꝑfidem corporati dĩ manere
in natura assumptia dõ cor¬
poris merebuntur : hui e¬
mundantur infructus aeter¬

Expanded text:
festiuitates. ab hoc itaque tabefestiuitates. ab hoc itaque tabernaculo euulsi his spiritalium donorum honoribus carent. Euulsi autem sunt non ex hoc terreno tantum tabernaculo, sed et ex illo, de quo dictum est: eleuabo Dauid tabernaculum, quod cecidit: sanctum illud scilicet et uenerabile nati ex uirgine dei corpus et templum, in quo, qui crediderit, tamquam consors dominicae carnis habitabit. omnis autem infidelis a cognatione hac non crediti corporis, id est dei tabernaculo reuelletur et emigrabitur, spiritalis huius tabernaculi indignus habitaculo: quod significare dominus intellegitur, cum dicit: ego sum uitis uera, uos estis propagines, pater meus agricola est. omnis propago in me non manens neque ferens fructum eradicabitur. et omnem propaginem in me manentem emundabit eam pater meus, ut fructum ampliorem ferat. si qui igitur per fidem corporati dei manere in natura adsumpti n deo corporis merebuntur, hi emundantur in fructus aeter
Abbreviated transcription (Latin):
& impiam gentem refusi in se
maris fluctus absorbuit. praxci
pitationis uerba tũ cũ dõ obstitit
diligentem. Quia igitur iudex
populus incredulus & regem
suum prodens uerba pracipitu
dilexit dicens regem non habeo
nisi exsarem : dõ rege neglecto
Ac rege homine confesso. in hoc
sefeculi profundum ipse demer¬
sit ldeo infinem destruitur
Vsq in consummationem enim
seculi. regnum destructae ciuita¬
tis amisit & de tab̃naculo eiuil¬
sus & transmigratus est uagus
nunc in toto orbe terrarum. &
ubiq peregrinus. Consumma¬
tis omnib: suis in dñi passione
peccatis quia praecipitationis
uerba dilexit taibnaculo illo
caret in quo propha semper
dĩ sp̃u plenus fuit in quo scãrũ
uirtutum tremende contem¬
plationes & salutares siuis donis
extiterunt. in quo hostiarum
ad redemptionem animae uti¬
les oblationes in quo paschaeagnꝰ
inclade aegypti fideliũ custos
& in liminum sangune potens
signum in quo amulae aterno¬
rum temporũ temporaria

Expanded text:
 impiam gentem refusi in se  impiam gentem refusi in se maris fluctus apitationis uerba tunc, cum deo obstitit, diligentem. Quia igitur Iudseorum populus incredulus et regem suum prodens uerba prsecipitationis dilexit, dicens: regem non habeo nisi Csesarem, deo rege neglecto et rege homine confesso in hoc se saeculi profundum ipse demersit; ideo in finem destruitur — usque in consummationem enim saeculi regnum destructae ciuitatis amisit — et de tabernaculo euulsus et transmigratus est: uagus nunc in toto orbe terrarum et ubique peregrinus consummatis omnibus suis in domini passione peccatis. Quia prsecipitationis uerba dilexit, tabernaculo illo caret, in quo propheta semper dei spiritu plenus fuit, in quo sanctarum uirtutum tremendae contemplationes et salutares uisiones exstiterunt, in quo hostiarum ad redemptionem animse utiles oblationes, in quo paschae agnus in clade Aegypti fidelium custos et in liminum sanguine potens signum, in quo aemulae aeternorum temporum temporariae
Abbreviated transcription (Latin):
undantis maris sic xstibus com¬
paratus qui dominantis sit di¬
aboli incolatus. scđm prophe¬
ticam & allegoricam intelligen¬
tiam psalmus centesimus &
tertius sub corporali tamen
creaturarum significatione
demonstrat. Hoc mare magnũ +¬
& spaciosum. Illic serpentes qͦ¬
rum non est numerus.: anima¬
lia pusilla & magna Illic na¬
ues ꝑtransibunt: Praco iste
quem formasti ad illudendũ
ei & rursum in psalmo lxuui¬
Veni in altitudinem maris:
& tempestas demersit me
Vnigenitus itaq: dĩ filius dei
uerbum & deus uerbum. quiad
erudiendos nos ex profundo
scłi huius naufragio descendit.
doctrinae suae rete ciu regnum
celorum simile est hac uniuer¬
sa piscium genera extracturis
ab impio populo ꝓditur & in ho¬
noratur : seseq popdlus conforma¬
tus ad illudendum draconem
socium ipse demergit. & in hoc se
profundum ad incolatus cius
consortium praecipitat Sic & in¬
credulus morsi xgyptiorũ popłs
praecipitari demergiq: meruit:¬

Expanded text:
undantis maris sit aestibus conundantis maris sit aestibus conparatus, qui dominantis sit diaboli incolatus, secundum propheticam et allegoricam intellegentiam psalmus centesimus et tertius sub corporali tamen creaturarum significatione demonstrat: Hoc mare magnum et spatiosum, illic serpentes, quorum non est numerus. animalia pusilla et magna: illic naues pertransibunt draco iste, quem formasti ad inludendum ei. et rursum in psalmo Veni in altitudinem maris; et tempestas demersit meUnigenitus itaque Dei filius, et Dei Verbum, et Deus verbum ad eruendos nos ex profundo saeculi hujus naufragio descendit, doctrinae suae reti, cui regnum coelorum simile est , haec universa piscium genera extracturus. Ab impio populo proditur et inhonoratur: seseque populus conformatus ad illudendum, draconi socium ipse demergit, et in hoc se profundum ad incolatus ejus consortium praecipitat. Sic et incredulus Moysi Aegyptiorum populus praecipitari demergique meruit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uerba praecipitationis lingua
dolosa : propterea ds̃ destru& te
infinem. Uerbi uirtutẽ latinꝰ
sermo non tenuit Qux enim
nobiscum uerba pracipitatio¬
nis sunt : ea a gra̧cis pracata
rata sunt. Quo dicto significatꝰ
id quod nobiscum pracipitatio
est cum illis eẽ mersio in profun¬
dum maris. Potest autem nob̃cũ
scđm generalem sensum praȩ¬
cipitatio non in mari tantum
sed ex editis aut xdium aut ru¬
pium aut quorucunq generũ
locis decidentium easus intel¬
ligi Ergo scđm de monstratam
seuerissime damnationi subie¬
ctus est Omnis & erim anima
infidelis infxculi hruus tã quã
maris profundo naufraga in¬
certo motu uagoq: differtur:
& diuersarum cupiditatũ xstu
mobilis fluctuat potestate di¬
aboli feculum incolentis illuso
& nulla ad resistendum obni¬
tendumq subiectae soliditatis
firmitate consistit Ex quo
facile est incentiuis circuma gen¬
tium cupiditatum pendulam
uagamq: iactari. Quod autem
seculi huius motus atq fluctis

Expanded text:
rba prsecipitationis, linguam dolosam: propterea deus destruet te in finem. uerbi uirtutem latinus sermo non tenuit. quae enim nobiscum uerba praecipitationis sunt, ea a Graecis rd ῥήματα rata sunt: quo dicto significatur id, quod nobiscum prsecipitatio est, cum illis esse demersio in profundo maris. potest autem nobiscum secundum generalem sensum praecipitatio non in mari tantum, sed ex editis aut aedium aut rupium aut quorumcumque generum locis decidentium casus intellegi. ergo secundum demonstratam seuerissimae damnationi subiectus est. Omnis etenim anima infidelis, in saeculi huius tamquam maris profundo naufraga, incerto motu uagoque differtur et diuersarum cupiditatum aestu mobilis fluctuat, potestate diaboli saeculum incolentis inlusa, et nulla ad resistendum obnitendumque ei subiectae soliditatis firmitate consistit: ex quo facile est, incentiuis circumagentium cupiditatum pendulam uagamque iactari. quod autem saeculi huius motus atque fluctus
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gloriatur inmalitia poten
iniquitate totadie & ne init¬
nis querelae dolor reperiretur:
ipsa querelae causa subiecta est
psalma non praecessit querela:
sed de monstrata ante causa pec
eati grauissima tũ hac damna¬
tionis est subiecta sententia. di¬
lexistiomnia uerba praeci¬
pitationis lingua dolosa.
propterea deus destru& te
in finem euellat & emigr& o
te de taber naculo & radiccno
tuam de terra uiuenitium:
exemplo quo in genesi dictum
legimus his uerbis. Quia fecisti
hoc ma ledictus tua terra. Et
rursum. Quia audistiuocẽ muli¬
eristuxe. Sed & ab apostolo grauis¬
simis bumanae impietatis erimi¬
nib percenscͥtis adiectum est¬

Expanded text:
Quid gloriatur in malitia, potens Quid gloriatur in malitia, potens iniquitate tota die? Et ne inanis querelae dolor reperiretur, ipsa querelae causa subjecta est.psalma, non praecessit querela, sed demcati grauissima tum haec damnationis est subiecta sententia: dilexisti omnia uerba praecipitationis, linguam dolosam: propterea deus destruet te in finem, euellat te et emigret te de tabernaculo et radicem tuam de terra uiuentium. eo exemplo. quo in Genesi dictum legimus his uerbis: quia fecisti hoc, maledictus tu a terra. et rursum: quia audisti uocem mulieris tute; sed et ab apostolo, cum grauissima humanse impietatis crimina percensuis
Abbreviated transcription (Latin):
bus ostenditur a nob̵ unigenitꝰ
deus qui ante faecula est. natis
in homine & passus & cruei¬
fixus & mortuus. Tum enim
omne de eo eloquiũ euitant.
& fugiunt & si discedendi
quoquam locus nullus sit.
ui quadam taciti doloris op¬
pressi aures manib: obstruuNT¬
& auditum ne in se penitr&
excludunt: bonitatẽ quidẽ
tantũ non amantes interdũ
tamen eam loquentes: cocte¬
rum iustitiam nec diligentes
onẽ tamensensus fecisse intel¬
ligitur demutationem: Nam
cum & eius cuius antea & ad eũ
adque mantea sermo sit : ĩdem
tamen sermoaliudnunc quã
ante significat & quidem suꝑi¬
ora que relis grauia fuerunt.
ad eout ex prophetae dolore
ante quam edicerentur incre¬
pita sint : cum iniustitiã lingua
cogitat cum tã quã nouacula
acuta dolum efficit. cũ malitia
suꝑbonitatẽ diligitur. & inui¬
scitiae suꝑ iustitiam eloquiũ
est Propter qua̧ quaedam
quasi propħe accuftio apud đm
praemissa est arguentis : cũ dicit᷑

Expanded text:
bus ostenditur a nobis unigenitus bus ostenditur a nobis unigenitus Deus, qui ante saecula natus est, in homine et passus et crucifixus et mortuus, tum enim omne de eo eloquium evitant et fugiunt: et si discedendi quoquam locus nullus sit, vi quadam taciti doloris oppressi, aures manibus obstruunt, et auditum ne in se penetret excludunt; bonitatem quidem tantam non amantes, interdum tamen eam loquentes, caeterum justitiam nec diligentes, onem, tamen sensus fecisse intelligitur demutationem. Nam cum et ejus cujus antea, et ad eum ad quem antea, sermo sit, idem tamen sermo aliud nunc quam ante significat. Et quidem superiora querelis gravia fuerunt, adeo ut ex Prophetae dolore antequam edicerentur increpita sint: cum injustitiam lingua cogitat, cum tamquam novacula acuta dolum efficit, cum malitia super bonitatem diligitur, et injustitiae super justitiae eloquium est. Propter quae quaedam quasi Prophetae accusatio 85 apud Deum praemissa est arguentis, cum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ eius ut pretor eẽt
in nocens inscipse suscipiens
& hecagens: demutat natu¬
rae consuetudinem Malitiam
enim diligit suꝑ benignitatẽ
& exbonis amorem conũtit
in pessima Diligere quoque
iniustitiam suꝑ quam loqui
iustitiam maluit. Tenuit uꝰ
scđm uidaicam consuetudinẽ
propbeucus sermo in ipsa
sermonum uirtute ordinẽ
cum ut Dilexisti malitiam suꝑ
benignitatem : iniqruitatẽ suꝑ
quam loqui iustitiam Nam
cum uit dilexisti malitiã suꝑ
benignitatem : nichil ultra
quam dilectionem ipsam ex
comparatione condemnat
quam loqui ustitiam: ibi co¬
arguit non iam praelatiamo
ris affectũ sed ipsum illũ odi¬
um in loquendo dicens. suꝑ
quam loqui iustitiam PossuNT
enim & solent iudei. lic& ñ
ament bonitatẽ : tamen eam
uel loquendo simulare : At
paulum factus est nobis iusti¬
ta & sanctificatio & redẽptio
loqui nullo modo possunt.
Non continentur adaliquã
sermonis patientiam : si quan¬
do ex propheticis auctoritati¬

Expanded text:
sanguinem ejus, ut praetor esset sanguinem ejus, ut praetor esset innocens, in se ipse suscipiens, et haec agens demutat naturae consuetudinem. malitiam enim diligit super benignitatem et ex bonis amorem conuertit in pessima. diligere quoque iniustitiam super quam loqui iustitiam maluit. Tenuit uero secundum Iudaicam consuetudinem propheticus sermo in ipsa sermonum uirtute rationem, cum ait: dil existi malitiam super benignitatem, iniustitiam super quam loqui iustitiam. nam ubi ait: dilexisti malitiam super benignitatem, nihil ultra quam dilectionem ipsam ex conparatione condemnat. quam loqui iustitiam, ibi coarguit non iaris affectum, sed ipsum illud odium in loquendo, dicens: Super quam loqui justitiam. Possunt enim et solent Judaei, licet non ament bonitatem, tamen eam vel loquendo simulare. At vPaulum factus est nobis justitia et sanctificatio et redemptio , nullo modo possunt. Non continentur ad aliquam sermonis patientiam, si cum quando ex propheticis auctoritati
Abbreviated transcription (Latin):
electus & ad celebrandas laudes
ipsius pra̧paratus: hunc in¬
honorat. hunc tradit. hunc
quantũ inse est morte cru¬
cis perimit & hoc linguae
suae nouacula ꝑ quam clama¬
uit crucifige crucifige. con¬
summat Dolum itaq tã quã
nouacula acuta & iniqrutatẽ
cogitans fecit haec lingua &
cuius modi dolũ: consequentia
docent Sequitur enim
Dilexisti malitiam super
benignit& ten: iniquitaten
super quam loqui iustitiã
Doli huius crimen ex cõpara¬
tione fit grauius: cũ malitia
diligitur bonitate neglexta
cũ iniquitas agitur prat̃misso
sermone iustitiae. Hunc pro
cens : Hoc est autem iudiciũ :
quia lux uenit in hunc mun¬
dum & dilexerunt magis
homines tenebras quam
lumen Populus itaq: ciu ad
redemptionẽ peccatorum
uerbum caro factum est &¬
deus homonatus est ut per
fidei iustificationẽ maledicto
legis liber esset. dum in trans¬
gressione legis mauult serui¬
re maledicto ipsum illum
dm̃ suũ tradidit poenae.

Expanded text:
electus et ad celebrandas laudes electus et ad celebrandas laudes ipsius praeparatus hunc inhonorat, hunc tradit, hunc, quantum in se est, morte crucis perimit; et hoc linguse suae nouacula, per quam clamauit: crucifige, crucifige, consummat. dolum itaque, tamquam nouacula acuta, iniquitatem cogitans fecit haec lingua; et cuiusmodi dolum, consequentia docent. Sequitur enim: dilexisti malitiam super benignitatem, iniquitatem super quam loqui iustitiam. doli huius crimen ex conparatione fit grauius, cum malitia diligitur bonitate neglecta, cum iniquitas agitur praetermisso sermone iustitise. hunc propcens : hoc est autem iudicium, quia lux uenit in hunc mundum et dilexerunt homines magis tenebras quam lumen. populus itaque, cui ad redemptionem peccatorum uerbum caro factum est et deus homo natufidei justificationem maledicto legis liber esset, dum in transgressione legis mavult servire maledicto, ipsum illum Deum suum tradidit poenae,
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie sic & eadem rursum
tã quã calamus scribentis nichil
in compositũ nichil incertũ
agat sed his que aut cogitata
aut lecta fuerint obtẽꝑans¬
celerit̃ haec ratione consilii
obsecund&. Et qruia ex ratione
naturae cogitatis potius famu¬
lxtur lingua quã cogiet hacc
lingua quae iniustitiã cogitaui
non naturae suae usa eẽ docet᷑
officus Sequitur enim
Sicut nouacula acita fe¬
cistidolum Nouacula ad
nitorẽ uultus acuitur : ut
abradens hiriutam atq hor¬
rentẽ faciem leuific&. Haec
si potius uulneret᷑ dolũ fecit
Quippe. cũ praparata ad
ornatũ : ministerium suum
praebuerit ad uulnus lingua
hac ergo huius in malitia po¬
tentis iniquitatẽ cogitans do¬
lum fecit: idest quam natu¬
ra ad eloquendas rationabi¬
les cogitationes consulti cordis
preparauerat ipsa potius ir¬
rationabiles cogitet iniquita¬
tes Populus enĩ ille qui in
doec significari intelligendus ẽ.
admagnificandũ dei nomen

Expanded text:
sapientiae sit; et eadem rursum sapientiae sit; et eadem rursum tamquam calamus scribentis, nihil incompositum, nihil incertum agat: sed his quae aut cogitata aut lecta fuerint, obteceleriter ex ratione consilii obsecundet. Et quia ex ratione naturae cogitatis potius famuletur lingua quam cogitet, haec lingua, quae iniustitiam cogitauit, non naturae suae usa esse docetur officiis. sequitur enim: sicut nouacula acuta fecisti dolum. nouacula ad nitorem uultus acuitur, ut abradens hirsutam atque horrentem faciem leuificet. haec si potius uulneret, dolum fecit, quippe cum pneparata ad ornatum ministerium suum praebuerit ad uulnus. lingua haec ergo huius in malitia potentis iniquitatem cogitans dolum fecit: id est, quam natura ad eloquendas rationabiles cogitationes consulti cordis prseparauerat, ipsa potius inrationabiles cogitet iniquitates. populus enim ille, qui in Doec significari intellegendus est, ad magnificandum dei nomen
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ caret rationis instinctu :
can& & meditatione consilii
& quo modo recte a propħa
dictũ intelligitur lingua inui¬
stitiam cogitare. cũ cogitatio ex
rationali sensu animae uiuen¬
tis incitetur. lingua uero non
ad naturã rationis in eundã
sed adminis teriũ naturae
sit rationalis instituta Sed
dicti huius ꝑfectã & ꝓphe¬
ticam auctoritatẽ & alius ꝓ¬
pheta demonstrat: dicens:
in ore stultorũ corcorũ est:
quia nichil ex rationis consi¬
lio tractantes & cordis medi¬
tatione pendentes. temerari¬
o tantũ motu lingue in con¬
sulte res fortuitas & incondi¬
tas cloquantur. Atq ideo in
ore stultorũ cor eorũ est: qrua
non quod cogitauerint loqͤn¬
tur. sed quod locuti fuerint
cogitabunt Et hoc quidem de
lingua sculti At uero de
lingua sapientis ita legimus.
linqua intelligentis medita¬
bitur sapientiam & rursum
lingua mea calamus scribae
uel ociter scribentis: quia intel¬
ligentis lingua ex meditatione

Expanded text:
autem caret rationis instinctu, autem caret rationis instinctu, caret et meditatione consilii. et quomodo recte a propheta dictum intellegitur, linguam iniustitiam cogitare, cum cogitatio ex rationabili sensu animae uiuentis ineatur, lingua uero non ad naturam rationis ineundae, sed ad ministerium naturae sit rationabilis instituta? sed dicti huius perfecti et prophetici auctoritatem et alius propheta demonstrat In ore stultorum cor eorum est ; quia nihil ex rationis consilio tractantes et cordis meditatione pendentes, temerario tantum motu linguae inconsultae res 83 fortuitas et inconditas eloquantur. Atque ideo in ore stultorum cor eorum est, quia non quod cogitaverint, loquentur, sed quod locuti fuerint, cogitabunt. Et hoc quidem de lingua stulti. At vero de lingua sapientis ita legimus: Lingua intelligentis meditabitur sapientiam; et rursum: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis : quia intelligentis lingua ex meditatione
Abbreviated transcription (Latin):
cũ carias desiderauit. cũ obui¬
tiorũ uonsuetudinẽ seruitutẽ
impiam lib̵tati piae pratulit
cũ uitulũ adorauit. morsen
maledixit dm̃ abominatus
filios suos demonũ hostiis uo¬
uit. propħas occidit. ipsũ quo¬
que dm̃ ac dñm suũ sui cau¬
fanatũ hominẽ proditũ prȩ¬
tori. in crucem sustulit : Ac sic
toto uitae suae die iniquitate
glorians cũ potens ess&: po¬
tens tam̃ in malitia ꝑmansit:
Post hanc ergo de eo prophioi
doloris querelã : iam in ipsũ
sermo conuertitur: Iniu¬
stitiam cogitauit linigđ
tu&: lingua humanae offici¬
ũ est ut naturali impulsa
ratione motii uario eodemq
moderato uoce in uerba distin¬
guat: extetq ꝑ eũ ex confuso
erumpentis sp̃s sono dissonans
ad rerum intelligentiã sermo
It quã uis quidem hic cius ad
id efficiendũ rationabilis motꝰ
sit: tam̃ ipsa subdita potius eẽ
rationi intelligitur. quã sensu
rationis intelligens. Quod uero
caret sensu intelligentiae : caret
& rationis instinctu. Quc quid

Expanded text:
s desiderauit, cum ob uitiorum consuetudinem seruitutem impiam libertati pise prsetulit, cum uitulum adorauit, Moysi maledixit, deum abominatus est, filios suos dsemonum hostias uouit, prophetas occidit, ipsum quoque deum ac dominum suum. sui causa natum hominem, proditum prsetori in crucem sustulit. ac sic toto uitae; suse die iniquitatem glorians, cum potens esset, potens tamen in malitia esse permansit. Post hanc ergo de eo prophetici doloris querellam iam in ipsum sermo conuertitur: iniustitiam cogitauit lingua tua. linguae humanse officium est, ut naturali inpul.sa ratione. motu uario eodemque moderato uocem in uerba distinguat, extetque per eam ex confuso erumpentis spiritus sono dissonans ad rerum intellegentiam sermo. et quamuis quidem hic eius ad id efficiendum rationabilis motus sit, tamen ipsa subdita potius esse rationi intellegitur, quam sensu rationis intellegens est. quod uero caret sensu Intellegentise, caret et rationis instinctu. quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
uid gloritituri ma¬
litia poteris upruta¬
tẽ tota dicꝰ. Querela
prophete esti głari eũ ini¬
quitate tota die qui in ma¬
lita potens sit Et haec qui¬
dẽ gła inaquitatis arguitur
Cocterũ ẽ gła & expetenda
& confitenda & affectu qͦ¬
d exultantis guidii eloquen¬
N Quod utrunq sub hisdẽ
dictis alius propħa demon¬
serat: dicens Non głetur
sapiens in sapientia sua
neq fortis in fortitudine
sua neq diues in diuitiis su
is Qui głatur : in dño glo¬
rietur Netitis enĩ primũ
improbabilis gła causis :
causam rursum głe comi¬
petentis ostenditꝰ Quo exẽ¬
plo beatus apostolus scit̃ in
nullo sibi nisi in uno tantũ
gloriandũ cũ nit Michilau

Expanded text:
uid gloriatur in malitia, potens iniquitate tota die? Querela Prophetae est, gloriari eum in iniquitate tota die, qui in malitia potens sit. Et haec quidem gloria iniquitatis arguitur. Caeterum est gloria et expetenda et confitenda, et affectu quodam exsultantis gaudii eloquenda: quod utrumque sub iisdem dictis alius propheta demonstrat, dicens: Non glorietur sapiens in sapientia sua, neque fortis in fortitudine sua, neque dives in divitiis suis: sed qui gloriatur, in Domino glorietur . Vetitis enim primum improbabilis gloriae causis, causam rursum gloriae competentis ostendit. Quo exemplo beatus Apostolus scit, in nullo sibi, nisi in uno tantum esse gloriandum, cum ait: Mihi au
Abbreviated transcription (Latin):
delis populus contradicit: głam sibo
in Abraam electi generis usurpans
& consequentib istud dictis ꝓpħa
demonstrat: ad id quod dixeratocu¬
li eius suꝑ gentes respiciunt conectens
istud. Qui IN ircm prouocant uon
exaltenrtur in se Hoc quod inse ex¬
altantur dñs in euangelus condemnat
dicens Nolite praxeferre int̃uos: dicen¬
tes Patrẽ habemus abraam Potens esi
enĩ ds̃ ex lapidib: istis suscitare filios

Expanded text:
delis populus contradicit, gloriam sibi delis populus contradicit, gloriam sibi in Abraham electi generis usurpans. et consequentibus istud dictis propheta demonstrat, ad id, quod dixerat: oculi eius super gentes respiciunt, conectens istud: qui in iram prouocant, non exaltentur in se. hoc, quod in se exaltantur, dominus in euangeliis condemnat dicens: nolite praeferre inter uos dicentes: patrem habemus Abraham; potens est enim deus ex lapidibus istis suscitare f
Abbreviated transcription (Latin):
Ab om̃i enũ in peccatis morante uul¬
tus dñi auersus ẽ Hxec nanq inde¬
mutabilis dĩ significata conuersio
ẽ : non quod tã quã ꝑ naturã cor¬
poralẽ se quoq aut auertat aut re¬
feratꝰ Sed quod par atq: idem aequa¬
lit̃ smanens unius cuiusq auxilro
ꝓmeritorũ diuersitate aut desit
aut assit Exꝑsona enĩ peccatorũ ita
scriptũ ẽ Auerte faciem tuam
a peccatis eorũ & iterũ. Quare faciẽ
tuam auertis & dexterã tuã : & rurse
Auertisti faciem tuã : & factus sũ con¬
turbatus. Ubi autẽ iustorũ ꝑsona
tractatur : haec dicta sunt Oculidũ
suꝑ iustos: & aures eius in precesem
& iterũ Oculi tiu uideant xquitaites
& deincenps Designatũ ẽ suꝑ noslu
men uultus tui dñe Ergo incorpo¬
ralis ds̃ miscđae suae oculis & tã quan
ministerio famulantiũ angelorum
ptegit gentes : & in om̃s credentes d¬
nũ sediunae miserationis effundt̃
Hoc udaei denerant. His opib: di infi¬

Expanded text:
ab omni enim in peccatis morante uulab omni enim in peccatis morante uultus domini auersus est. haec namque indemutabilis dei significata conuersio est: non quod tamquam per naturam corporalem se quoquam aut auertat aut referat, sed quod par atque idem aequaliter semper manens uniuscuiusque auxilio pro meritorum diuersitate aut desit aut adsit. ex persona enim peccatorum ita scriptum est: auerte faciem tuam a peccatis eorum et iterum: tuam et dexteram tuam? et rursum: auertisti faciem tuam, et factus sum conturbatus. ubi autem iustorum persona tractatur. haec dicta sunt: oculi domini super iustos et aures eius in preces eorum et iterum: oculi tui uideant aequitates et deinmen vultus tui, Domine : ergo incorporalis Deus misericordiae suae oculis, et tamquam ministerio famulantium angelorum protegit gentes, et in omnes credentes donum se diuinae miserationis effundit. Hoc Iudaei denegant, his operibus dei infi
Abbreviated transcription (Latin):
sine diffinitionis aicuius ꝓprietate
id certi & designati scłi significationẽ
hab&. Vnigenitus enim dĩ filius &¬
si regnauit semꝑ : Non tam̃ semper
regnauit in corpore Ergo ubi desi¬
gnati & t̃ quã demonstrati scłi do¬
minatio ꝑ id quod For aAIINoe dicit᷑
uirtute uerbi ipsius continetur. tempus
illud ostenditur quo glorificato in głam
di corpori & nom̃ dĩ domatur & regnũ
& huius quidem dominandi scłi tẽpus
absolute apostolus doc& dicens Cũ eua¬
cua uerit omnẽ principatũ & potesta¬
tẽ & uirtutẽ & nouissime in uica de¬
uincetur mors: tunc solus in uirtute
sua dominabitur scło. Nunc enĩ quã¬
uis regn& tam̃ princeps huius scłi
petit ut modo tritici a postolos cernen&
& sunt spũales nequitiae in caelestibus
aduersũ quas spũialib: nos armis beatꝰ
paulus instruxit. Aduersũ quas mili¬
tantes nos fidĩ nr̃ae angłi qui scđm eu¬
angelia quotidie incaelis dm̃ patrem
eius supor gites respiciunt

Expanded text:
prietate id certi et designati saeculi significationem habet. Unigenitus enim dei filius etsi regnauit semper, non tamen semper regnauit in corpore. ergo ubi designati et tamquam demonstrati saeculi dominatio per id, quod rot; alwvoq dicitur, uirtute uerbi ipsius continetur, tempus illud ostenditur, quo glorificato in gloriam dei corpori et nomen dei donatur et regnum. et huius quidem dominandi saeculi tempus absolute apostolus docet dicens: cum euacuauerit omnem principatum et potestatem et uirtutem, et nouissima inimica deuincetur mors; tunc solus in uirtute sua saeculi dominabitur. nunc enim quamuis regnet, tamen princeps huius saeculi petiit, ut modo tritici apostolos cerneret; et sunt spiritales nequitiae in caelestibus, aduersum quas spiritalibus nos armis beatus Paulus instruxit, aduersum quas militantes nos fidei nostrae angeli, qui secundum euangelia cotidie in caelis deum patrem eius super gentes respiciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ret neq ut non usq: ad fimbrias
uestis uirtus diuinae potestatis ex¬
i&. neq: ut non peccata dimitter&
& sputo suo naturã uidendi caecis
ab utero oculis accender& & aure
pducta de uulnere abscisa auris
uulnus obducer&: neq ut ñ solida
pari&um. corpore interlabente
penitrar& . Non ergo metuit a
carne. uel in dõ sperans proph&a
uel sub assumptione carnis ds̃ oꝑa
diuina consummans. in his etiã quae
consequuntur : rei in eo quoq gestae
significatio continetur: Ait enim
Tota die uerba meci exeer abatur¬
homo Aduersus me omaai conisi¬
lici eorũ inmalũ habitabunt
& abscondenit ipsi calconcũ meũ
obserbunt. Nusquã enĩ nisi occultis
consilus ad uersũ eũ testimonia falsa
& captiose interrogationes sunt cõ¬
parantae in cõmune habitantes &
consilia malitiae occulentes. Sed &
increpationẽ uerborũ eius quibus
impi&atẽ eorũ exprobrare non
destitit : non tulerunt. Egressus
quoq: om̃s ipsius in calcaneo contu¬

Expanded text:
ret, neque non ut usque ad fimbrias ret, neque non ut usque ad fimbrias uestis uirtus diuinae potestatis exiret, neque ut non peccata dimitteret et sputo suo naturam uidendi caecis ab utero oculis accenderet et aure producta de uulnere abcisae auris uulnus obduceret, neque ut non solida parietum corpore interlabente penetraret. non ergo metuit a carne uel in deo sperans propheta uel sub adsumptione carnis deus opera diuina consummans. In his etiam, quae consecuntur, rei in eo quoque gesta significatio continetur. ait enim: tota die uerba mea exsecrabantur: aduersus me omnia consilia eorum in malum. habitabunt et abscondent: ipsi calcaneum meum obseruabunt. nusquam enim nisi occultis consiliis aduersum eum et testimonia falsa et captiosae interrogationes sunt conparatae: in commune habitantes et consilia malitiae occulentes. sed et increpationem uerborum eius, quibus impietates eorum exdestitit, non tulerunt: egressus quoque omnes ipsius in calcaneo contu
Abbreviated transcription (Latin):
sperabo: Non timebo quid fa¬
ciat michi homo Non hunc
frangit scłi terror : neq conspi¬
rantiũ aduersus se odia ꝑt bang̃
Spes enĩ qua in dõẽ: terrores
humanorũ non ꝑtime seit odiorũ
Carnẽ autẽ pro significatione
hominũ ꝑ quã in corpore conti¬
nentur frequent̃ accipimus.
ñ habitabit sp̃s m̃s in hominib
istis. qm̃ caro sunt. uel illud ui¬
debit om̃is caro salutare dĩ. uel
illud apłi. nonne estis carnales
& scđm hominẽ ambulatis
Man& itaq imꝑterritus sub
miscđa dĩ. atq idõ in eo sꝑans om̃s
carnis impetus in sectationes que non
metuit. Sed plane digna etiam haec
unigenito dõ uox ẽ: cui exinanienti
se ex dĩ forma. uirtutẽ dĩ xtq na¬
turã seruilis forma non abstulit.
Factus enĩ caro ds̃ etiam in assum¬
ptione carnis ds̃ eẽ ꝑmansit utens
uirtutis sua sub consortio nr̃i corꝰ¬
poris potestate. Non enĩ carne ẽ
degrauatus ne suꝑ undas ambula¬

Expanded text:
sperabo, non timebo quid fasperabo, non timebo quid faciat mihi caro. non hunc frangit saeculi terror, neque conspirantium aduersus se odia perturbant. spes enim, quae in deo est, terrores humanorum non pertimescit odiorum. carnem autem pro significatione hominum, per quam in corpore continentur, frequenter accipimus; non habitabit spiritus meus in hominibus istis, quoniam caro sunt, uel illud: uidebit omnis caro salutare dei, uel illud apostoli: nonne estis carnales et secundum hominem ambulatis? manet itaque inperterritus sub misericordia dei atque ideo in eo sperans omnes carnis impetus insectationesque non metuit. sed digna plane etiam haec unigenito deo uox est, cui exinanienti se ex dei forma uirtutem dei atque naturam seruilis forma non abstulit. factus enim caro deus etiam in adsumptione carnis deus esse permansit, utens uirtutis suae sub consortio nostri corporis potestate. non enim carne est degrauatus, ne super undas ambula
Abbreviated transcription (Latin):
tius quã aduersũ carnẽ & sangui¬
nẽ pugnã nobis a postolus doc&
eẽ. Ministerus enĩ impiorum
utuntur aduersus uexationes
tribulationesq scõrũ : cũ eorũ
corda penitrantes in omnẽ eos
impetũ turbulentae mentis insti¬
gant. Hanc igitur suꝑ eminentẽ
in hoc scło efferentẽq se altitudi¬
nẽ propħa non ꝑtimescens: ait
Ab altitudine dicrum NoN
timebo : qui multi qui debellans
me timebunt Scit xterniiu¬
dieu diem: nouit etiã xt̃nũ ignẽ
poenis xternis praeparatũ. Atq
idõ magis illi qui eũ debellare
temptant timebunt: quia hoc scõ
non timente in eos magis iudicu t̃¬
ror incumbit. Pro fiducia uͦ secu¬
ritatis suxe : subiecit Cgouero
in te spercibo in donino lau¬
dabo sermones meos tota die
Spes om̃s in dõ collocat: sermonesq
suos toto tempore uitae suae lau¬
dat Neq obscurũ ẽ : quid in loqͦn¬
te se laud&. Nox enĩ haec scõ ẽ
digna: quaȩ sequitur in deo

Expanded text:
tius quam aduersum carnem et sanguitius quam aduersum carnem et sanguinem pugnam nobis apostolus docet esse. ministeriis enim impiorum utuntur ad uexationes tribulationesque sanctorum, cum eorum corda penetrantes in omnem eos impetum turbulentae mentis instigant. Hanc igitur supereminentem in hoc saeculo efferentemque se altitudinem propheta non pertimescens ait: ab altitudine dierum non timebo; quia multi, qui debellant me, timebunt. scit aeterni iudicii diem, nouit etiam aeternum ignem poenis aeternis praeparatum: atque ideo magis illi, qui -eum debellare temptant, timebunt, quia hoc non sancto timente in eos magis iudicii terror incumbet. pro fiducia uero securitatis suae subiecit: ego uero in te sperabo. in domino laudabo sermones meos tota die. spes omnes in deo conlocat sermonesque suos toto tempore uitae suae laudat. neque obscurum est, quid in loquente se laudet. Uox enim haec sancto est digna, quae sequitur: in deo