comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione et ꝑtinacia ⁊ẽ in fũmũ ꝑiculum deducant
facibem eẽ rem sou maueant seu proficistãt᷑ si mõ
unu̾̃ oñs fentiant ac probent / contra. In dissencõ¬
uom nullam eẽ salutem ꝑspicere / Res disputaroẽ
ad muediã noctom ꝑducitur. Caudem dat totta xr¬
motus manius suꝑat sententia sabnũ pnũtiatumm
pia luce ituros. Cõsiũtur uigiliis ⁊oliqua pars.
noctis. cum sua quisq nules t̾rmispiteret quid
fecum portare posset. quid ex instriuue̾to hibiditoꝵ
reliuquere cogrretur. Omiã exrogita̾tur. quart
uet suis ꝑitulo maneatur / et langnore nulitum
castus epxroficiscuntur ut quibus rẽt ꝓsuasum nõ
ab hoste. sed ab honũe amicissimo ambiorige ꝯsitũ
datum. longissuuo agunẽ. mapiuũsꝙ Imprdimẽtii
at hostes posteas. ex uocturuo ꝓ fienitu. uigilis¬
ꝙ. de prosectione eorum senferunt. tollotatis Iase¬
dinis bixritito in silius oportuuo atz occulto loro

Expanded text:
sione et pertinacia rem in summum periculum deducant: sione et pertinacia rem in summum periculum deducant: facilem esse rem, seu maneant, seu proficiscantur, si modo unum omnes sentiant ac probent; contra in dissensione nullam se salutem perspicere. Res disputatione ad mediam noctem perducitur. Tandem dat Cotta permotus manus: superat sententia Sabini. Pronuntiatur prima luce ituros. Consumitur vigiliis reliqua pars noctis, cum sua quisque miles circumspiceret, quid secum portare posset, quid ex instrumento hibernorum relinquere cogeretur. Omnia excogitantur, quare nec sine periculo maneatur, et languore militum castris proficiscuntur, ut quibus esset persuasum non ab hoste, sed ab homine amicissimo Ambiorige consilium datum, longissimo agmine maximisque impedimentis. At hostes, posteaquam ex nocturno fremitu vigiliisque de profectione eorum senserunt, collocatis insidiis bipertito in silvis opportuno atque occulto loco
Abbreviated transcription (Latin):
rei muilitatis extuicta Iostromo quis hᵒ sibi ꝑfuat¬
doiet. siue certa re. ambiorigom ad hunismodi
legionẽ eẽ ꝑuenturos. Ba gallia oĩs cum germañ
ꝯsentiort inam eẽ in celeritate positam salutem
Cotte quidꝰ at eorum qui dissentirent. ꝯsilĩ. quẽ
longinqua obsidione fames eẽt tnue̾da. hac in ut̾ꝵ¬
oͦo ꝑte disputatione hĩta. cum a cotta p̾misq ordĩbꝰ
ac̾ter rosisceretur. Uincite inquid si ita uulties sabunꝰ
et id clariore uoce. ut magna ꝑs nulitũ epandiret
Neq is sum inquit qu gͣnissinĩo op uobis mortis
piculo terrrar. hn sapient s gͣuins. quid acuderit
abete rõuem repostent. Quisi ꝑ te lurat pendino
die cũ xroxiiuis hiberius cõmucti: coem cũ reliquis
uelli casum sustrncant non reiecti et relegati louger
as reteris. aut ferco. aut fame intereant Cq̃surgit
ex ꝯsilio. comp̃hendut̃ utrũq et orant / ne sua diisẽ¬

Expanded text:
rei militaris exstincta. Postremo quis hoc sibi persuarei militaris exstincta. Postremo quis hoc sibi persuaderet, sine certa re Ambiorigem ad eiusmodi legionem perventuros; si Gallia omnis cum Germanis consentiret, unam esse in celeritate positam salutem. Cottae quidem atque eorum, qui dissentirent, consilium quem longinqua obsidione fames esset timenda. Hac in utramque partem disputatione habita, cum a Cotta primisque ordinibus acriter resisteretur, " Vincite," inquit, " si ita vultis," Sabinus, et id clariore voce, ut magna pars militum exaudiret; "neque is sum," inquit, "qui gravissime ex vobis mortis periculo terrear: hi sapient; si gravius quid acciderit, abs te rationem reposcent, qui, si per te liceat, perendino die cum proximis hibernis coniuncti communem cum reliquis belli casum sustineant, non reiecti et relegati longe ab ceteris aut ferro aut fame intereant." Consurgitur ex consilio; comprehendunt utrumque et orant, ne sua dissen
Abbreviated transcription (Latin):
agendum. noq ex hiberier iniussu. cesaris disiedẽs
exiscunabant. Quãtas suis maguas eriam copias
g̾uanoꝵ sustiic̾ posse. munitis hiberus docebant
Rem cẽ testimonio. ꝙ pͥmũ hostiũ Impetũ multier
ultio uulueribus illatis. fortissime susturerunt
Re fruuõtaria nõ p̾nu Interea et ex proprit hibmy
et a iaesare cõnentura subsidia, postremo quid
esse lenq. aut turpius ꝙͣ auctore hoste. de su̾iis
robus caꝑe ꝯsiliũ. uontra ea titurina frio facturon
clanutabat. cũ maiores manus hostiũ adiũc̾tis
g̾uiais cõuenissent et cũ aliquid calamitatis In
proxis̃ hiberiuir essot acceptum. Brene̾ eõ ꝯsuloỹ
occasionem cesari arbitrati p rofectum in ytaliam
neq alitir cariuitas intor ficendi tasgotii consilium
auctorem. sed rem exspectare subes̾ Ronã magno
esse g̾uiauis dolori derionisti mortẽ et suꝑiores
uras uictorias. Ar dire galliam. tot cõtumueliis
acrepties sub po Ro. Imperio redactã. suꝑiore qla

Expanded text:
hibernis iniussu Caesaris discedendum existimabant: quantasvis magnas copias etiam Germanorum sustineri posse munitis hibernis docebant: rem esse testimonio, quod primum hostium impetum multis ultro vulneribus illatis fortissime sustinuerint: re frumentaria non premi; interea et ex proximis hibernis et a Caesare conventura subsidia: postremo quid esse levius aut turpius, quam auctore hoste de summis rebus capere consilium? Contra ea Titurius sero facturos clamitabat, cum maiores manus hostium adiunctis Germanis convenissent, aut cum aliquid calamitatis in proximis hibernis esset acceptum. Brevem consulendi esse occasionem. Caesarem arbitrari profectum in Italiam; neque aliter Carnutes interficiendi Tasgeti consilium auctorem, sed rem spectare: subesse Rhenum; magno esse Germanis dolori Ariovisti mortem et superiores nostras victorias; ardere Galliam tot contumeliis acceptis sub populi Romani imperium redactam superiore gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ferend̾ docet quod beneficio deoꝵ ĩmoͣrluĩ et u̾tute
eorum exprato ĩ cẽmodo. Axq hostibus diutiu̾a letitia
ieq ip̃is lougior dolor u̾luiquatur. Interu ad labre¬
nũ plr Remos incredibili telertate. de uittoria resar
faia ꝑfectur. ut cum as hibiriue tice rouisr mulia
passĩ abesset. tircũ lx. eoq post horã nouam

Expanded text:
ferendum docet, quod beneficio deorum immortalium et virtute ferendum docet, quod beneficio deorum immortalium et virtute eorum expiato incommodo neque hostibus diutina laetatio neque ipsis longior dolor relinquatur. Interim ad Labienum per Remos incredibili celeritate de victoria Caesaris fama perfertur, ut, cum ab hibernis Ciceronis milia passuum abesset
Abbreviated transcription (Latin):
pugnandi causa resisteret nomo. Magnũq exeĩs nm
occidit. atz omĩs exuit armis. longuis prosequi ueritꝰ
ꝙ silue paludesq i̾tercedant. Ileq eciã ꝑuulo detriꝰ¬
iueto illum locum. reliuqui uidebat. oñibus suis Inco¬
lumibius copiis uodem die. ad ciceroue ꝑuenit iustitu/¬
tas turres testudines inuĩtiones q hostu adiuat᷑
legione producta cognostit nõ deciuũ. quẽq ec̃ ⁊ liquũd oͥc¬
militem siue uuluere. Ex hiis om̃ibus Iuditat robus
quãto tum piculo. et quãta cum u̾tute. res sit adiũstͣa
Citerone pro eius merito. legionõq collandat ce̾turio.¬
nes sigillatun tribuuosq nulitũ appellat. quoꝵ egre¬
de caup̾tasu sabiui et Cotte t̾rius ex captuus roguostit
p ostero die. contione hõta. Rei gestam proxomt
nulites cõpolatur et ꝯfrouiat. ꝙ detimẽtum culpa
et temeritate legati sit acceptum, hoc equiore aiõ

Expanded text:
pugnandi causa resisteret nemo, magnumque ex eis numerum pugnandi causa resisteret nemo, magnumque ex eis numerum occidit atque omnes armis exuit. Longius prosequi veritus, quod silvae paludesque intercedebant neque etiam parvulo detrimento illorum locum relinqui videbat, omnibus suis incolumibus copiis eodem die ad Ciceronem pervenit. Institutas turres, testudines munitionesque hostium admiratur; legione producta cognoscit non decimum quemque esse reliquum militem sine vulnere: ex his omnibus iudicat rebus, quanto cum periculo et quanta cum virtute res sint administratae. Ciceronem pro eius merito legionemque collaudat; centuriones singillatim tribunosque militum appellat, quorum egreDe casu Sabini et Cottae certius ex captivis cognoscit. Postero die contione habita rem gestam proponit, milites consolatur et confirmat: quod detrimentum culpa et temeritate legati sit acceptum, hoc aequiore animo
Abbreviated transcription (Latin):
equitibus ꝯuuttit. Cesar ꝯsulto equites code̾. seq
In castra reciꝑo iubot. sumul ox omibus ꝑtibus cast̾
alciore uallo niuuire portasq obstrui. at In hiis
adnuĩstrandis rebus qͣ maxius. concursari et cum
hostes Iunitati. copiasi traducunt. aciemq iniquo
loco ꝯstituũt. Aris uero etiam de uallo. Aoductur
propius accedint. et tela iutra nũtionẽ ex oĩbꝰ
ꝑ tibus conicĩt p̃tonibusq c̾cũmiss pronũtiari
Iubout. seu quis gallus. seu romanns uelit. aute
horã tertiã ad se tanfior sie ꝑicuto lice̾. Ie ostiid
tempns. nõ fore ptãtem. ac si nr̃os cõtempserunt. In ob¬
stucctis in spem̃ portis eccptione. singulis ordiu̾ibus
tespitum. ꝙ ad eas non posse int̾rũꝑe. uidebantur
lln uallum maustindere. alii fossas Implire Incepriẽt
lum resar. oñibus portur eruptione facta. equitatuq
emisso releriter hostes in fugam dat. Sit uti õmio.

Expanded text:
equitibus committit. Caesar consulto equites cedere seqequitibus committit. Caesar consulto equites cedere seqa recipere iubet, simul ex omnibus partibus castra altiore vallo muniri portasque obstrui atque in his administrandis rebus quam maxime concursari et cum hostes invitati copias traducunt aciemque iniquo loco constituunt, nostris vero etiam de vallo deductis propius accedunt et tela intra munitionem ex omnibus partibus coniciunt praeconibusque circummissis pronuntiari iubent, seu quis Gallus seu Romanus velit ante horam tertiam ad se transire, sine periculo licere; post id tempus non fore potestructis in speciem portis singulis ordinibus caespitum, quod ea non posse introrumpere videbantur, alii vallum manu scindere, alii fossas complere inciperent. Tum Caesar omnibus portis eruptione facta equitatuque emisso celeriter hostes in fugam dat, sic uti omnino
Abbreviated transcription (Latin):
obsidione. liberatum ciceronẽ strebat equo aĩõ renuttad̾
de celeritate estuuabat. Consedit et ꝙ̃ equissimo loco
potest castra cõuuuit. atq hec et si erant exigna ꝑse
doix homi niliũ septem p̃sti nullis cũ Imipeduuẽt
tamen angustiis uiarum ꝙͣ maxiine p̃t ꝯtrahit eo
ꝯsilio. ut in sũmã cõtemptionõ hostibus ueniãt Iuter
speculato abus .in. oĩs ꝑtes diuũssis explorat q.
cõmodissime. ituere trausiro possit. Eo die ꝑnulus
equestribus Pliis ad aquam factis utriq sese suo
loco ꝯtuent / galliꝙ amplioros copias que noudũ
ꝯuenerant. exspoctabaut. Cesar se forte sumilatront
timoris. hostri in suũ locum elicere posset ut citra
uallem pro castasi p̃lio contenderet iid effitẽ
nõ posset ut exploratis itiurribus iiuore cum
ꝑiculo uallem riuũq transiret. Primna luce
hostiũ equitatus. ad tastᵃ accedit pliũq cũ nostus

Expanded text:
obsidione liberatum Ciceronem sciebat, aequo animo remittendum obsidione liberatum Ciceronem sciebat, aequo animo remittendum de celeritate existimabat: consedit et quam aequissimo loco potest castra communit atque haec, etsi erant exigua per se vix hominum milium septem praesertim nullis cum impedimentis, tamen angustiis viarum quam maxime potest contrahit, eo consilio, ut in summam contemptionem hostibus veniat. Interim speculatoribus in omnes partes dimissis explorat quo commodissime itinere vallem transire possit. Eo die parvulis equestribus proeliis ad aquam factis utrique sese suo loco continent: Galli, quod ampliores copias, quae nondum convenerant, exspectabant; Caesar, si forte timoris simulatione hostes in suum locum elicere posset, ut citra vallem pro castris proelio contenderet, si id efficere non posset, ut exploratis itineribus minore cum periculo vallem rivumque transiret. Prima luce hostium equitatus ad castra accedit proeliumque cum nostris
Abbreviated transcription (Latin):
Gallas ꝑiculum uerttus. ut erat p̃ceptum traqulã
nuitit. Het casu ad turriuy adhesat neq ab nostrs
rectat maxiiuaq om̃o letitia afficit. Tum suiui.
Incendiorum procul. uidebãtur. que des õẽz dubiꝰ¬
tacionẽ aduentus legionũ expulit galli re rog̾ta
ꝑ exploratores. obsidionem reliuquñt. ad cesarõ
tero. Data facultate gallum as eod̾ uertitoue. quem
supͣ demõstianimus ⁊eperet. quilrãs ad cesarom ⁊¬
deferat. hunt adiuouet Iter taute diligentor q¬
fariat. Prestubit In lrĩs. hostrs abs se descessisse, oemĩq
ad eum multitudinẽ quertisse. Q uibus lrĩs cruter me ͣ
uocta cesar allatis. suos facit t̾tiores. rosq ad diuicad̾
aõ ꝯfiruiat Postera die Iute p̾ma mouet castra et t̾nid
nuilia passuũ quatuor progressus. traus ualle̾ et Reuã
multitudinẽ̾ hostiũ comspitatur. Erat magui piculi
res tantulis copiis. iniquo loco duuicare. Tum qm̃

Expanded text:
Gallus periculum veritus, ut erat praeceptum, tragulam Gallus periculum veritus, ut erat praeceptum, tragulam mittit. Haec casu ad turrim adhaesit neque ab nostris recitat maximaque omnes laetitia adficit. Tum fumi incendiorum procul videbantur; quae res omnem dubitationem adventus legionum expulit. Galli re cognita per exploratores obsidionem relinquunt, ad Caesarem cero data facultate Gallum ab eodem Verticone, quem supra demonstravimus, repetit, qui litteras ad Caesarem deferat; hunc admonet, iter caute diligenterqfaciat: perscribit in litteris hostes ab se discessisse omnemque ad eum multitudinem convertisse. Quibus litteris circiter media nocte Caesar adlatis suos facit certiores eosque ad dimicandum animo confirmat. Postero die luce prima movet castra et circiter milia passuum quattuor progressus trans vallem et rivum multitudinem hostium conspicatur. Erat magni periculi res tantulis copiis iniquo loco dimicare; tum, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
uentus ne ex hibrrius fuge suulẽ profectionẽ fecisset
ut hostiũ Impetum sust uiere nõ posset p̃situn quoir
recenti mrõria. uictoria efferu scret. Irãa cesteri.
diuittit. ꝙͣto cum piculo legionẽ ex hiberuis educ¬
turus ẽẽt. Rem gestam In eburomibus ꝑstribit
docet om̃s peditatus. equitatus q copios tieuiroꝵ
tria nilia passuũ longe ab suis castris cõsedisse
Cesar ꝯsilio eius probato. et si opinonẽ trũ legiono
doiectus. ad duas rodierat. tanẽ unũ qĩa salutis aux¬
iliũ in celeritate pouebat. ueuit maguis itiu̾eribꝰ
In ueruiorum fuies. ibi ex captiuis coquostit. que ãpd̾
Ciceronem gerantur. ꝙͣtoq in ꝑiculo res sit. luu
curdã ex equitibus gallis. magnis p̃miis ꝑsuadet
cum ep̃ła. ad amẽtum de legata intra nnũtionẽ castar
abiciat. In lrĩs stubit se cum legionibus profoctũ telr¬
ritir affore. hortatur ut p̾stuiã uirtutem retrieat

Expanded text:
veritus, si ex hibernis fugae similem profectionem fecisset, veritus, si ex hibernis fugae similem profectionem fecisset, ut hostium impetum sustinere posset, praesertim quos recenti victoria efferri sciret, litteras Caesari remittit, quanto cum periculo legionem ex hibernis educturus esset; rem gestam in Eburonibus perscribit; docet omnes equitatus peditatusque copias Treverorum tria milia passuum longe ab suis castris consedisse. Caesar consilio eius probato, etsi opinione trium legionum deiectus ad duas redierat, tamen unum communis salutis auxilium in celeritate ponebat. Venit magnis itineribus in Nerviorum fines. Ibi ex captivis cognoscit, quae apud Ciceronem gerantur, quantoque in periculo res sit. Tum cuidam ex equitibus Gallis magnis praemiis persuadet cum epistola ad amentum deligata intra munitionem castrorum abiciat. In litteris scribit se cum legionibus profectum celeriter adfore; hortatur ut pristinam virtutem retineat.
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo aberant. nulia passuũ xxu. iubet media
uocte. legiouem ꝓficisu. celeriterqz ad se uenire
E xit cum nĩcio crassus. Alterum ad gamẽ subĩ
legatum iruittit. ut in artrebatum fies. legionẽ
adducat. qua sibi iter faciend̾ erat. Bcubit labiẽs
si rei p. cõmodũ facere pesset. cum legione ad
ꝙ paulo aberat lougis non putat expectanda
Equites nrociter quadriugentos ex propĩs hibiuy
colligit. hora ciociter tertia. ab aute cur soribus
de crassi aduentu. t̾tior factus. eo die nulia passeã
xx. procedit Arassum samarabiue p̃sent legionõ¬
ꝙ actribuit ꝙ ibi impediẽta ox̾citus obsues
tiuitatũ. lrãs priblitas. frumẽtũq oẽ. qdͣ eotolleꝰ¬
raude hienis causa deuexerat reliuquebat. faburs nt
Imꝑatum erat. non ita multum moratus. In Iitiuere
cum legione. ocadit. Labuua Interitusabiu̾s et cede rohor¬
ciũ. coquita. cum om̃es ad eum tre uiroꝵ ropie ueisset

Expanded text:
aberant ab eo milia passuum XXV; iubet media aberant ab eo milia passuum XXV; iubet media nocte legionem proficisci celeriterque ad se venire. Exit cum nuntio Crassus. Alterum ad Gaium Fabium legatum mittit, ut in Atrebatium fines legionem adducat, qua sibi iter faciendum sciebat. Scribit Labieno, si rei publicae commodo facere posset, cum legione ad itus, quod paulo aberat longius, non putat exspectandam; equites circiter quadringentos ex proximis hibernis colligit. Hora circiter tertia ab antecursoribus de Crassi adventu certior factus eo die milia passuum XX procedit. Crassum Samarobrivae praeficit legionemque attribuit, quod ibi impedimenta exercitus, obsides civitatum, litteras publicas frumentumque omne quod eo tolerandae hiemis causa devexerat relinquebat. Fabius, ut imperatum erat, non ita multum moratus in itinere cum legione occurrit. Labienus interitu Sabini et caede cohortium cognita, cum omnes ad eum Treverorum copiae venissent,
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio salutiq esset neq diuidicari posset ut̃
uta uirtuti añferendus uideret᷑. Quãto erat
iudies gͣuor atz asperior oppugnatio. et maxͦ
ꝙ magua parbe nlitum confecta. uulueribug
res. ad pancitatẽ defensorum ꝑuenerat. tanto.
crebriores littere nũciiq ad cesterẽ nutteba̾turi
Quorum pars dephensa in conspectu nro ꝵ
nulitum cum crutiatu necabatur. Erat eni̾m
Intus neruius nouño. uertico loconatus houesto
qui a p̾ma obsidione. ad ciceronẽ profugerat
suãꝙ er fidem p̃stiterat. huius siuo spe lib̾tatiy ħ¬
magiusq ꝑsuadet p̾̃miis. at lrãt ad cesarem
deferat. has ille in ꝯaculo illigatas effert. et
gallus inter gallos. siue ulla suspitione u̾satus
ad cesarem ꝑueuit. Ab eo de ꝑiculis nceroius les¬
gioiis q cognoscitur. Cesar acceptis lrĩ hora
cirtiter undecima dier statimn ñtiũ in bellonacos
ad marcum crassum. questorẽ nuctit. cniu̾s hib̾ua

Expanded text:
auxilio salutique esset, neque diiudicari posset, uter auxilio salutique esset, neque diiudicari posset, uter utri virtute anteferendus videretur. Quanto erat in dies gravior atque asperior oppugnatio, et maxime quod magna parte militum confecta vulneribus res ad paucitatem defensorum pervenerat, tanto crebriores litterae nuntiique ad Caesarem mittebantur; quorum pars deprehensa in conspectu nostrorum militum cum cruciatu necabatur. Erat unus intus Nervius nomine Vertico, loco natus honesto, qui a prima obsidione ad Ciceronem perfugerat suamque ei fidem praestiterat. Hic servo spe libertatis magnisque persuadet praemiis, ut litteras ad Caesarem deferat. Has ille in iaculo illigatas effert et Gallus inter Gallos sine ulla suspicione versatus ad Caesarem pervenit. Ab eo de periculis Ciceronis legionisque cognoscitur.in Bellovacos ad M. Crassum quaestorem mittit, cuius hiberna
Abbreviated transcription (Latin):
Tum medioca spacio relicto pullo pilum nitte In¬
hostes atq unũ ex multitudine precurrẽte̾ trait
quo ꝑcusso ex annatoq. hunt stutis protegũt᷑. In hostẽ
uniu̾si tela conitĩt neq daut regrediendi fatultatẽ¬
d ransigitur stutum pulloni. et urrrutũ in balter do¬
figitur duertit huit casus uaguiã etgladiũ educri
conantis. deptram moratur muanũ. Impeditumq
hostes c̾cunsistunt. Buccurrit Iuliicus illi uoronꝰ
et laboranti sabuenit ad hunt se ꝯfestim a pullont
omi multitudo quertit. Illum uoro obsturãtur occiy¬
sum. gladio cõminꝰ rem gerit uorenus atq uno.
Interfecto. reliquos paubum propellit dum cupidiꝰ
iustat in locum deirctus inferiorem ocadit. huit rurn¬
sus c̾ͥcĩuento scit subsidiũ pullo. atz ambo Incolueã
cõ pluribus interfectis. sũma cũ laude. fese int᷑
iniĩtiones ⁊ ecipuit  ic fortuna in contẽtione
et c̾tannẽ. utrumq uersaiit ut alter alteri i̾luntꝰ¶

Expanded text:
lo pilum in hostes immittit atque unum ex multitudine procurrentem traicit; quo percusso et exanimato hunc scutis protegunt, in hostem tela universi coniciunt neque dant regrediendi facultatem. Transfigitur scutum Pulloni et verutum in balteo defigitur. Avertit hic casus vaginam et gladium educere conanti dextram moratur manum, impeditumque hostes circumsistunt. Succurrit inimicus illi Vorenus et laboranti subvenit. Ad hunc se confestim a Pullone omnis multitudo convertit: illum veruto arbitrantur occisum. Gladio comminus rem gerit Vorenus atque uno interfecto reliquos paulum propellit; dum cupidius instat, in locum deiectus inferiorem concidit. Huic rursus circumvento fert subsidium Pullo, atque ambo incolumes compluribus interfectis summa cum laude sese intra munitiones recipiunt. Sic fortuna in contentione et certamine utrumque versavit, ut alter alteri inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
lugotorige. suos incoliues reduxerũt. Cassmollã¬
nq. hoc plio nuĩtiato. tot detrimẽtis acceptis uasta/¬
tus. fuiibus maxiie eciã ꝑuotus defectione cunta¬
tum. legatos ꝑ attrebatem q̃ĩ de deditione ad resarẽ
nuttit. Cesarcum ꝯstituisset hiemare in cõtiuenti
proptor ropẽtiuar gallie motus noq multũ estat
supesset. atq id facile extrahi posse intelligeret
obsules Iuixat. et quot in auuos singulos uectigalis
Imꝑat. cassiuellanuo. ne bandubracio .n treno¬
brantibus noceat obsidibus acceptis. ex̾citum
ductis ꝙ et captinoꝵ magnũ nun habebat et

Expanded text:
Lugotorige suos incolumes reduxerunt. CassivellauLugotorige suos incolumes reduxerunt. Cassivellaunus hoc proelio nuntiato tot detrimentis acceptis, vastatis finibus, maxime etiam permotus defectione civitatum legatos per Atrebatem Commium de deditione ad Caesarem mittit. Caesar, cum constituisset hiemare in continenti propter repentinos Galliae motus, neque multum aestatis superesset, atque id facile extrahi posse intellegeret, obsides imperat et quid in annos singulos vectigalis imperat Cassivellauno, ne Mandubracio neu Trinobantibus noceat. Obsidibus acceptis exercitum ductis, quod et captivorum magnu
Abbreviated transcription (Latin):
prohibitis. seui magni. fegonciati. aucalites.
bibroci. crassi. legionibus missis sese cesari dedũt
Al hiis coguoscit non louge ex eo loro opidũ
casiuellãni obesse. siluis paludibus q inuĩtum
Opidum aũt britanuo uocant cũ siluas Impe.¬
ditas uallo at fossa auũrerunt. quo incursioiss
hostiũ uitande cã cõuenire ꝯsuerunt Co parfir
proficiscitur cũ legionibus. locum reperit egͣgir
oppugnare contendit. hostes paulisper morati.
nulitum nrõrum Impetum nõ tulerũt. sescq ex
hec in hiis lonis geruntur casmellanus ad canciũ
quod osse ad auare suxͣ demõstrauimꝰ. quibus
regiomibus quatuor reges perant migecorix.
cariulius. taxinagulus. segonaxi ĩcios iictit
atz hiis Imporat. un coactis onũbus copus castra
noualia. de Impromiio adoriantui. at oppuguẽt
hn cum ad castra uouissent. nr̃i eruptione facta
multis uorum iuterfectis. capto eciã nobili duce

Expanded text:
prohibitis Cenimagni, Segontiaci, Ancalites, prohibitis Cenimagni, Segontiaci, Ancalites, Bibroci, Cassi legationibus missis sese Caesari dedunt. Ab his cognoscit non longe ex eo loco oppidum Cassivellauni abesse silvis paludibusque munitum, Oppidum autem Britanni vocant, cum silvas impeditas vallo atque fossa munierunt, quo incursionis hostium vitandae causa convenire consuerunt. Eo proficiscitur cum legionibus: locum reperit egregieoppugnare contendit. Hostes paulisper morati militum nostrorum impetum non tulerunt seseque alihaec in his locis geruntur, Cassivellaunus ad Cantium, quod esse ad mare supra demonstravimus, quibus regionibus quattuor reges praeerant, Cingetorix, Carvilius, Taximagulus, Segovax, nuntios mittit atque eis imperat uti coactis omnibus copiis castra navalia de improviso adoriantur atque oppugnent. Ei cum ad castra venissent, nostri eruptione facta multis eorum interfectis, capto etiam nobili duce
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Et cum equitatilt nr̃ liberius predandi
uastandiq tã. su in agros eiecerat onũbus
uiiir fenutis q. essedarioit ex silius emutobat
cum hiis atq hoc metu lacius uagari phibebat
Relinique bãturnt noq longins ab agnũe legio¬
nũ distodi tosar pateretur. et tantũ in agris
uastandis intendiis ꝙ faciondis. hostibus
noceretur ꝙtum labore atz itiere legionarii
mlites efficere poterant. Interim trinobantor
prope firmissima eaꝵ regionũ ciuitas ux qua
mandubracius adolestens resaris fuem secutug
ad eum in ꝯtine̾tem galliã uenerat. cuum ẽ
In ra cuntate regnũ obtiuuerat . Inter fectus ꝙ
a casiuellanuo ip̃s fuga mortom uitauerat. liga¬
tos ad resarem nuttunt / pollicẽturq sose ei dĩdi¬
turos. atq Imxata facturos Petunt ut mant¬
braciũ ab iniuria casmellanui defendat ate in p¬
cerunt / obsides ad nr̃m fruẽtũq iniforunt
trinobantibuir defensis at ab õi militũ Inuria

Expanded text:
bat et, cum equitatus noster liberius praedandi bat et, cum equitatus noster liberius praedandi vastandique causa se in agros eiecerat, omnibus viis semitisque essedarios ex silvis emittebat fligebat atque hoc metu latius vagari prohibebat. Relinquebatur ut neque longius ab agmine legionum discedi Caesar pateretur, et tantum in agris vastandis incendiisque faciendis hostibus noceretur, quantum labore atque itinere legionarii milites efficere poterant. Interim Trinobantes, prope firmissima earum regionum civitas, ex qua Mandubracius adulescens Caesaris fidem secutus ad eum in continentem Galliam venerat, cuius pater in ea civitate regnum obtinuerat interfectusque erat a Cassivellauno, ipse fuga mortem vitaverat, legatos ad Caesarem mittunt pollicenturque sese ei dedituros atque imperata facturos; petunt ut Mandubracium ab iniuria Cassivellauni defendat atque in civicerunt, obsides ad numerum frumentumque miserunt. Trinobantibus defensis atque ab omni militum iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
h ͦ egie trã siri potest. Eo cum uenisset aũn adũtit
ad altam̃ fluus̃ ⁊ ixam. magnas ẽẽ copias hostium
Instructas. Ripa aut erat᷑. acutis sudibus p̃fixis
munita. eiusdemq gnis sub equa de fixe sudex
fluẽ tegebantur. his rebus cognitis a caxtinus
profugia q Cosar p̾misso equitatu. ꝯfestun logi-¬
ones sub se qui iussit ebed ea celeritate atz no.
nupetu culites ierunt cum capite solo .xp
aqua exstarent ut hostes Impetum legiona
atz equitum fustinere nõ possent rixas ꝙ diꝰ¬
mitterent. at fe fuge mandarent. Casmallãtꝰ
ut suxͣ demonstraniuꝰ õĩ deposita spe ꝯtetõmoꝰ
dinussa. amplioribus copiis militibui intur
.iiii. essed ariorũ relictis itinera nr̃a s̾nabatt
paulu̾q ex uia exirdebat lociõ q impedit
ac siluestribus sese occultabat. atz hni ẽgro¬
nbus. quibus nos iter facturos cognonerat
pecora atq hod̃nes. ex agrus in siluas rõxello¬

Expanded text:
hoc aegre, transiri potest. Eo cum venisset, animum advertit hoc aegre, transiri potest. Eo cum venisset, animum advertit ad alteram fluminis ripam magnas esse copias hostium instructas; ripa autem erat acutis sudibus praefixis munita, eiusdemque generis sub aqua defixae sudes flumine tegebantur. His rebus cognitis a captivis perfugisque Caesar praemisso equitatu confestim legiones subsequi iussit. Sed ea celeritate atque eo impetu milites ierunt, cum capite solo ex aqua exstarent, ut hostes impetum legionum atque equitum sustinere non possent ripasque dimitterent ac se fugae mandarent. Cassivellaunus, ut supra demonstravimus, omni deposita spe contentionis dimissis amplioribus copiis milibus circiter quattuor essedariorum relictis itinera nostra servabat paulumque ex via excedebat locisque impeditis ac silvestribus sese occultabat, atque eis regionibus quibus nos iter facturos cognoverat pecora atque homines ex agris in silvas compelle
Abbreviated transcription (Latin):
piculum inferebat. Accedebat huc ut ñs ꝯfacti
io die. precul a castris hostes in collibus ꝯstiteꝙ
rauiq se ostendere. ut lenius ꝙ̃ pridie nr̃os eq̾tes
plio lacescere reperunt ⁊ Bed menidis cũ resar pan¬
bulandi causa. tres legioires at oem̃ equitatu
ad pabulatores aduolauerunt. sicuti ab signas
legionibusq non absisterent Nostri acates In nos
Impetu facto ⁊ exulerunt / neq furẽ sequendi fece/¬
runt Quo subsidio ꝯfisi equites. cum p̾mo legroẽs
uiderent. pripites hosten egerunt magnoq eort
nnõ interfecto. neq sui colligendi neq consistendi
aut ex essedis desiliendi facultatem deder̃t. Ep
hac fuga. protiuꝰ q̃ undiq cõuenerãt aupilia dis¬
cesserunt nrꝙ post id tompus unꝙͣ sũm̾is nobis/¬
cũo copiis. hostes tontenderut. Cesar cognito ꝯsi ͦ
eoꝵ ad flurt tauresim in fines tasmellaum epatã
duxit. Quod fliuie uno õio loro pedibus atq

Expanded text:
periculum inferebat. Accedebat huc ut numquam conpericulum inferebat. Accedebat huc ut numquam conro die procul a castris hostes in collibus constiterunt rarique se ostendere et lenius quam pridie nostros equites proelio lacessere coeperunt. Sed meridie, cum Caesar pabulandi causa tres legiones atque omnem equitatum s partibus ad pabulatores advolaverunt, sic uti ab signis legionibusque non absisterent. Nostri acriter in eos impetu facto reppulerunt neque finem sequendi fecerunt, quoad subsidio confisi equites, cum post se legiones viderent, praecipites hostes egerunt magnoque eorum numero interfecto neque sui colligendi neque consistendi aut ex essedis desiliendi facultatem dederunt. Ex hac fuga protinus, quae undique convenerant, auxilia discesserunt, neque post id tempus umquam summis nobiscum copiis hostes contenderunt. Caesar cognito consilio eorum ad flumen Tamesim in fines Cassivellauni exercitum duxit; quod flumen uno omnino loco pedibus, atque
Abbreviated transcription (Latin):
pugnauer̃t Duabisq missis subsidio cohortibus
a cesare. et his pͥuus legionũ duaꝵ cũ hre pir/¬
exigno intermuisso. loci spacio. Inter se ꝯstitissent
nous qu̾e pugne ꝑterritis nrit. por modios auda/¬
cissue proruperunt / seq inde incolumes receper̃t
So dic quĩtus laberius duroius tribimiꝰ nulitũ ¶ int̾fioᵒ s¬
Interfectus est. Illi plurnins sũ missis tohortibus reꝰ¬
pelluntur. Ioto hͦ in gue xnigus cum sub oculis uim̃
at pro rastris duũtaret. Intellectũ est nrõe pxtir
gͣuitatem armoꝵ. ꝙ urq infequi codontes possent
neq ab signis distedere auderent minꝰ aptos cõ
ad huiꝰ guis hostem. Equites aut̃ maguo tũ ꝑiculo
p̃lio diuntaro. propterea ꝙ illi etia ꝯsulto ploꝵ q
cederent. et cum paulum ab legiomibus uostios
remouissent ex essedis desilirent. et pedibug
dispari prelio contendocent. Equestuis ãt prely
rõ. et cedentibus et insequẽ tibus. par at idem

Expanded text:
pugnaverunt, duabusque missis subsidio cohortibus pugnaverunt, duabusque missis subsidio cohortibus a Caesare atque eis primis legionum duarum, cum hae perexiguo intermisso loci spatio inter se constitissent, novo genere pugnae perterritis nostris per medios audacissime perruperunt seque inde incolumes receperunt. Eo die Quintus Laberius Durus, tribunus militum, interficitur. Illi pluribus submissis cohortibus repelluntur. Toto hoc in genere pugnae, cum sub oculis omnium ac pro castris dimicaretur, intellectum est nostros propter gravitatem armorum, quod neque insequi cedentes possent neque ab signis discedere auderent, minus aptos esse ad huius generis hostem, equites autem magno cum periculo proelio dimicare, propterea quod illi etiam consulto plerumque cederent et, cum paulum ab legionibus nostros removissent, ex essedis desilirent et pedibus dispari proelio contenderent. Equestris autem proeli ratio et cedentibus et insequentibus par atque idem
Abbreviated transcription (Latin):
neq multum gallica differunt ꝯsuetudine Intoriores
pleriq frumẽta non ferunt. sed lacte et carue uiunt
pellibus ꝙ funt uestiti Om̃a uero se britãm ultro
inficiũt. quod teruleum officit colorẽ at hͦ horridio¬
upores habent dem duo demq inter se rõmuues et
iaprine fres. cum fũbus. parentesq cum liberis Rrd¬
si qda sunt ex hiis nati eorum habentur liberi. quo
p̾cuuĩ uirgo queq deducta est. Equites hostiũ esseda¬
riisq acutor p̃lium cum equitatu nr̃o In itiuere ꝯflixy¬
erunt Iamen ut nrĩ om̃bus ꝑtibus suꝑiores fueũt
atq oiũs in siluas collesq compulerut/ Bed cum ¶t¬
pluribus interfectis cuxidiue infecuti: nõ nullos
ex sus aiuisorunt At illi interiuisso spacio. Impru¬
deutibus ntĩs at occupatis In uimĩtione castrorum
subito se ex silus ereterunt. Impetuq in eos facto
quierant in statione pro castris collotati a critor

Expanded text:
neque multum a Gallica differunt consuetudine. Interiores neque multum a Gallica differunt consuetudine. Interiores plerique frumenta non serunt, sed lacte et carne vivunt pellibusque sunt vestiti. Omnes vero se Britanni vitro inficiunt, quod caeruleum efficit colorem, atque hoc horridioVxores habent deni duodenique inter se communes et maxime fratres cum fratribus parentesque cum liberis; sed qui sunt ex his nati, eorum habentur liberi, quo primum virgo quaeque deducta est. Equites hostium essedariique acriter proelio cum equitatu nostro in itinere conflixerunt, tamen ut nostri omnibus partibuatque eos in silvas collesque compulerint. Sed compluribus interfectis cupidius insecuti nonnullos ex suis amiserunt. At illi intermisso spatio imprudentibus nostris atque occupatis in munitione castrorum subito se ex silvis eiecerunt, impetuque in eos facto qui erant in statione pro castris collocati, acriter
Abbreviated transcription (Latin):
spectat. hoc ꝑtiuet c̾nter nulia passiñ quĩgenta ll :¬
terum uirgit ad hispaniã at occidentem solẽ qua
In britãmam In hoc medio cursu est insula que appellã
moua. cum plures p̃terea miõres subiecte insule existir¬
mãtur. de quibus insulis nẽ nulli st̾pferunt. dies ꝯtiumꝰ
os .xxx. sus bruma esse uoctem. Ios nichil de eo ꝓciucta¬
trombus reꝑiebamus, iusi c̾tis ex aqua mensuris ure¬
mores ẽt ꝙͣ In continenti noctes uidebarus. huius est
bongitudo lateris. ut fect illorum opinio. septingentoꝵ
nuliuã torcii est contra septenituones cui parti obretta
est terra nulla. Sed xius angulus lateris maxiie ad
girianiam spectat hoc nuilia passuũ octiugenta in
Iongitudiuẽ esse ex istuuatur Ita uĩs infula ẽ in t̾ciutu ¶
uigres miliũ passuũ. Ex hyis om̃ibus longe sũt hũauisꝰ¬
sũm qui canciũ incolunt. q̃ regio est marituua omis oo

Expanded text:
spectat. Hoc pertinet circiter millia passuum quingenta. Alspectat. Hoc pertinet circiter millia passuum quingenta. Alterum vergit ad Hispaniam atque occidentem solem; qua in Britanniam. In hoc medio cursu est insula, quae appellatur Mona: complures praeterea minores subiectae insulae existimantur, de quibus instriginta sub bruma esse noctem. Nos nihil de eo percontationibus reperiebamus, nisi certis ex aqua mensuris breviores esse quam in continenti noctes videbamus. Huius est longitudo lateris, ut fert illorum opinio, septingentorum milium. Tertium est contra septentriones; cui parti nulla est obiecta terra, sed eius angulus lateris maxime ad Germaniam spectat. Hoc milia passuum octingenta in longitudinem esse existimatur. Ita omnis inum milium passuum. Ex his omnibus longe sunt humanissimi qui Cantium incolunt, quae regio est maritima omnis,
Abbreviated transcription (Latin):
transierant qui om̃s fere. hiis nõĩbus cunitatũ appel¬
lantur. quibus urti. ex ciuitatibus noꝑuenerũt et
bello Illato. ibi ꝑmanserunt. atz agros tolere reperunt
hom̃ est infunta multitudo creberrima q edificia
fere. gallicis consilia. pecorum magnius nũs̃. utintur
aut ere aut inr̃iuo aureo. aut ãnulis ferreis ad c̾tum
pondus exãiat pro mĩmo. Aastitur ibi plumibum
albũ. in mediterrauers regiomibus. In maritimrs
firrũt sed eius opigua est copia. Ere utunt̾ iupor¬
tato materia cuisq guia in gallia est ꝑter fagum
et abietom. Iexorom et galliã et auferõ. gustare
fas non putant. hoc tauen alunt. ai uoluxtatisq
causa. lota sunt temꝑanciora. qͣ in gallia. ⁊̾iuisfion¬
⁊ ibus frigoribus insula natã ubiq. Cuuis uiuus
latus est contra galliam. hunis lateris alter augulꝰ
qui est ad cauciũ. quo fere om̃a uaues. ex gallia
appellant᷑. ad oriẽtem solem inferior ad mendiem

Expanded text:
transierunt qui omnes fere eis nominibus civitatum appeltransierunt qui omnes fere eis nominibus civitatum appellantur, quibus orti ex civitatibus eo pervenerunt et bello illato ibi permanserunt atque agros colere coeperunt. Hominum est infinita multitudo creberrimaque aedificia fere Gallicis consimilia, pecorum magnus numerus. Vtuntur aut aere aut nummo aureo aut taleis ferreis ad certum pondus examinatis pro nummo. Nascitur ibi plumbum album in mediterraneis regionibus, in maritimis ferrum, sed eius exigua est copia; aere utuntur importato. Materia cuiusque generis ut in Gallia est, praeter fagum atque abietem. Leporem et gallinam et anserem gustare fas non putant; haec tamen alunt animi voluptatisque causa. Loca sunt temperatiora quam in Gallia, remissioribus frigoribus. Insula natura triquetra, cuius unum latus est contra Galliam. Huius lateris alter angulus, qui est ad Cantium, quo fere omnes ex Gallia naves appelluntur, ad orientem solem, inferior ad meridiem
Abbreviated transcription (Latin):
delegit et ex poutiuenti alios cr itessi iubrs. labreuo
scrbit. ut yͣpluruuas posset. hus legionibus q̃ sunt
apud rum nanes instituat. Ipẽ et si res rrat multe oꝑe
at laboris. taurẽ quisdissimũ eẽ statuit. oñs uanes sũb¬
duci. et cum castros una nantione cõuĩgi. In hyi rebꝯ
ad laborem mlitum int̾missie. Gubductis namibux castes¬
q. egregie inũtis. easdem ropias quas aute presidio
nauibus reliquit. ip̃e nodem unde redierat ꝓficistit᷑
Eo cum uenisset. maiores iam undiq In enu locum
copie britanorũ ꝯuenerant Sũma Imperi. belliq
ad nũstrandi ꝯ̃ĩ ꝯsilio ꝑomussa. casme llanuo. cuius fines
⁊ eliquis cuutatibus contiuencia bella autercesserant
sed nr̃o aduentu ꝑmoti britãni. hunc toti bello Imꝑioq
p̃fecerant Britanie pars interior. ab hũs incolitur quͦ
natos in insula. ip̃i meõria proditum ditunt maritum
pars ab hyn predo. at belli, inferendi causa. exbelgis

Expanded text:
alios arcessi iubet; Labieno scribit, ut quam plurimas posset eis legionibus, quae sunt apud eum, naves instituat. Ipse, etsi res erat multae operae ac laboris, tamen commodissimum esse statuit omnes naves subduci et cum castris una munitione coniungi. In his rebus ad laborem militum intermissis. Subductis navibus castrisque egregie munitis easdem copias, quas ante, praesidio navibus reliquit: ipse eodem unde redierat proficiscitur. Eo cum venisset, maiores iam undique in eum locum copiae Britannorum convenerant summa imperi bellique administrandi communi consilio permissa Cassivellauno, cuius fines reliquis civitatibus continentia bella intercesserant; sed nostro adventu permoti Britanni hunc toti bello imperioque praefecerant. Britanniae pars interior ab eis incolitur quos natos in insula ipsi memoria proditum dicunt, maritima pars ab eis, qui praedae ac belli inferendi causa ex Belgio
Abbreviated transcription (Latin):
cuiu̾sq fo̾. morttasgus aduentu qͥd in galliã resaꝵ
riuu̾sq maiores r equũ obtinuerat᷑ Intrificeꝰ publico
ꝯ silio couati. cum ille p̃sensisset ac profugisset
usq ad fines infecuti. regno. domoq expulerunt
et iuissis ad cesarcẽ sanffaciendi tã legatis. cum uz
orm̃ ad se senatum uerire Iussisset. dicto audiẽtes
nõ fuerunt. tantũ apud hõmes uarbaros. udeluit a̾qs¬

Expanded text:
gus adventu in Galliam Caesaris cuiusque maiores regnum obtinuerant, interficere publico consilio conati, cum ille praesensisset ac profugisset, usque ad fines insecuti regno domoque expulerunt et, missis ad Caesarem satisfaciendi causa legatis, cum is omnem ad se senatum venire iussisset, dicto audientes non fuerunt. Ac tantum apud homines barbaros valuit
Abbreviated transcription (Latin):
equitibus subsidia. romprobat ꝯ si liũd hoĩs fortuua
Et tum unuꝰ om̃o peterent in ip̃õ fluuã uado dup̃¬
hensus induciomiarus interficitur. capud eiux
refertur ad castra. Redeuutes equites quos pos¬
sunt confectantur at occidunt. hac re cogita
om̃s oburonũ ac ueruiorũ que cõuenerãt copit
distedunt paulon habuit post id factum cesar

Expanded text:
equitibus subsidio. Comprobat hominis consilium fortuna, equitibus subsidio. Comprobat hominis consilium fortuna, et cum unum omnes peterent, in ipso fluminis vado dephensus Induciomarus interficitur, caputque ejus refertur in castra. Redeuntes equites quos possunt consectantur et occidunt. Hac re cognita, omnes Eburonum et Nerviorum quae convenerant copiae discedunt, pauloque habuit post id factum Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
maiore iudies contenciono Indicioniariu ad casp ͥ
accederet. uocte una Intromissis equitibus oñu fuu¬
tuuaꝵ ciitatũ. quos artessendos curauerat tãta
diligentia onõs suos castodiis. intra cast᷑ ꝯ tiut᷑
Ut nulla rõe ea res nũtiaru aut ad treniroi ꝑserii
posset Interim ex ꝯsuetudine cotidiana Inducioꝵ¬
maruss ad tastra accedit. atq ibi inagnã ꝑsõ¬
diei ꝯsiut equites tela cõiciũt. et mag̃ tõtũẽ¬
lia uerborum urõs ad pugnã euocant. Nullo
ab ur̃is dato respouso Ubi uisum ist sus uesperã
disprrsi ac dissipati discedunt. Bubito labienꝰ
duabus portis urĩ equitatum eiuittit p̾repit
at iuterdicit ꝑterritis hostibus at In fugã toiertꝭ¬
quod fore sicut accidit uidebat / unũ om̃a pererẽt᷑
Induciomiarũ. neu quis quem p̾ns unlueretqͣ
Illum Iur̾fectum uidrret ꝙ mora ⁊eliquoꝵ spacuõ
uactum illum xffugire nolebat. magna xponit

Expanded text:
maiore in dies contemptione Indutiomarus ad castra maiore in dies contemptione Indutiomarus ad castra accederet, nocte una intromissis equitibus omnium finitimarum civitatum quos arcessendos curaverat, tanta diligentia omnes suos custodiis intra castra continuit, ut nulla ratione ea res enuntiari aut ad Treveros perferri posset. Interim ex consuetudine cotidiana Indutiomarus ad diei consumit. Equites tela conjiciunt et magna contumelia verborum Romanos ad pugnam evocant. Nullo a Romanis responso dato, ubi visum est, sub vesperum dispersi ac dissipati discedunt. Subito Labienus duabus portis omnem equitatum emittit, praecipit atque interdicit, perterritis hostibus atque conjectquod fore, sicut accidit, videbat unum omnes peterent Indutiomarum, neu quis quem prius vulneret, quam illum interfectum viderit, quod mora reliquorum spatium nactum illum effugere nolebat; magna proponit
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ. ab eo non discessisse. hostem iudicat. bonaq
xius publicat, hiis rebus ꝯfectis In ꝯsilio ꝓuaĩciat
arcessirum. so a sououibus. et cariuitibus aliis q
ꝙ pluribus gallie ciuitatibus. huc iturũ ꝑ fies Ro¬
moꝵ eorũq agros populaturrum: at pisꝙͣ hoc faciat
labioui castra. oppngnaturum. que fieri uelit p̃cepit
trebat Re quam occasionẽ r ei boue gerende dimitte¬
⁊ et cogitabat. Itaq a cingecorige. atz eius ꝑpiuqͦs
orõue inducioniari coguita. quãin ꝯsilio habuerat
nĩtios uuttit ad fu̾imas ciuitates equitesq uñq
euocat. hiis t̾tum dici cõuemendi dicit. Interim
prope cotidie. cum uĩ equitata induciomiarus
sus cascris uns uagabatur alias ut sitũ castioꝵ
coguosteret. alias colloquendi. aut territandi cã
e quitos plerumq om̃s tela intra uallum rõitiebat
labionus suos intra inuũtionẽ cõtiuebat. tuuorisq
opimonẽ quibus cũq poterat rebus augebati tũ

Expanded text:
fidem ab eo non discessisse, hostem iudicat bonaque eius publicat. His rebus confectis, in concilio pronuntiat arcessitum se a Senonibus et Carnutibus aliisque compluribus Galliae civitatibus; huc iturum per fines Remorum eorumque agros populaturum ac, priusquam id faciat, castra Labieni oppugnaturum. Quae fieri velit praecipit. timebat; ne quam occasionem rei bene gerendae dimitteret, cogitabat. Itaque a Cingetorige atque eius propinquis oratione Indutiomari cognita, quam in concilio habuerat, nuntios mittit ad finitimas civitates equitesque undique evocat: his certum diem conveniendi dicit. Interim prope cotidie cum omni equitatu Indutiomarus sub castris eius vagabatur, alias ut situm castrorum cognosceret, alias colloquendi aut territandi causa: equites plerumque omnes tela intra vallum coniciebant. Labienus suos intra munitionem continebat timorisque opinionem, quibuscumque poterat rebus, augebat. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
gallia oĩ nobilitate spoliaretur consiliũ tesaris ut
quosz in consptũ gallie Interfitore uereretur. hos
uis in uritãniã ductos necaret. fidem reliquis
Interponere. Insuiuandum postere d ꝙ esset ex
usu gallie intellexissent. cõi ꝯs lio ad nũstrare᷑
hot a compluribus ad cesarom de ferebantur Qua
re coguita. Cesar quod tantum cuntati hedue dig¬
uitatis tribuebat. ⟦ohrose cohercendꝰ. at aeterrend
quibustuuq rebus posset dũuorigem statuebat ꝙ
bouguis eius amẽtiam progredi iudebat ꝑpic̃a¬

Expanded text:
Gallia omni nobilitate spoliaretur; id esse consilium Caesaris, ut Gallia omni nobilitate spoliaretur; id esse consilium Caesaris, ut quos in conspectu Galliae interficere vereretur, hos omnes in Britanniam traductos necaret; fidem reliquis interponere, iusiurandum poscere, ut quod esse ex usu Galliae intellexissent communi consilio administrarent. Haec a compluribus ad Caesarem deferebantur. Qua re cognita Caesar, quod tantum civitati Aeduae dignitatis tribuebat, coercendum atque deterrendum quibuscumque rebus posset Dumnorigem statuebat; quod longius eius amentiam progredi videbat, p
Abbreviated transcription (Latin):
decreuerat. ꝙ cum ip̃s abesset motum gallie uirebat᷑
Erat una cum ceteris du̾norip hedius. de quo aute
ab uobis dictum est. huic secum abrre in p̾muis ꝯstituerat
quod eum cupidum rerum nouarum. cupidꝰ imperii
magui aĩ. mague inter gallos auctis coguouerat
Acredebat hut quod in ꝯsilio heducoꝵ dũuorix dipor¬
r at. sibi a resare regnũ ci̾itatia defecci. Q uod̾.
dictum hedui gͣuiter ferebant. neq recusandiant de¬
precandi causa. legatos ad resarem nuttere audebãt
Id factum ex suis hospitibus resar cognouerat. Ilhe
biibus p̾uro p̃ribus petere cõtendit ut in gallia
reliũqueretur partim ꝙ infuetusr naiigandi mare
tuueret xtir ꝙ religiombus Impediri xe diceret
posteaͣ id obfłuate sibi urgari uidit. ui spe Imipe¬
trandi a dempta p̾ncipes gallie sollicitare / reuor¬
care suigulos. hortariq repit. ut incõtinenti r̾ma¬
uerent metu territare. non siue causa fieri. ut

Expanded text:
decreverat, quod, cum ipse abesset, motum Galliae verebatur. decreverat, quod, cum ipse abesset, motum Galliae verebatur. Erat una cum ceteris Dumnorix Aeduus, de quo ante ab nobis dictum est. Hunc secum habere in primis constituerat, quod eum cupidum rerum novarum, cupidum imperi, magni animi, magnae inter Gallos auctoritatis cognoverat. Accedebat huc quod in concilio Aeduorum Dumnorix dixerat sibi a Caesare regnum civitatis deferri; quod dictum Aedui graviter ferebant, neque recusandi aut deprecandi causa legatos ad Caesarem mittere audebant. Id factum ex suis hospitibus Caesar cognoverat. Ille omnibus primo precibus petere contendit ut in Gallia relinqueretur, partim quod insuetus navigandi mare timeret, partim quod religionibus impediri sese diceret. Posteaquam id obstinate sibi negari vidit, omni spe impetrandi adempta principes Galliae sollicitare, sevocare singulos hortarique coepit uti in continenti remanerent; metu territare: non sine causa fieri, ut
Abbreviated transcription (Latin):
se hortatusq est. uti in h officio maueret nichilotĩ
secieto p̾ncipibus tremrorum ad se ꝯuocatis hoss
sigillatun cingecorigi conciliauit ꝙ eum merito
eius a se fier intelligebat tamen magni iuterẽr̃
arbitratur eius auctem inter suos qͣpluruaũ uale̾
cuiustam egregiam in se uoluntatem ꝑspexisset
Id tulit graiter induciomiariusz. suam gram Inter
suos minuu. et qui iam aute ĩmuco in noiz aniiuo
fuisset multo grantus hoc dolore exarsit. hiis rebꝰ
ꝯstitutis. Cesar ad portum ytum cum legiomibus ꝑꝭ¬
irent Ibi cognostit .Ix. nauesz. que in meldiz facte
erant. tempestate rerectaiz. cursum tenere portuisse
atz rodei unde erant profecte reuertisso. ieliquas
patas ad naigaud̾. at onuibus rebus Iustructas
miliũ quatuor p̾ncipes ꝙ ex onũbui ciuitatibus
ex quibus ꝑpaucos. quorum in se fulem ꝑspexerat
relii ꝯuere in gallia. quos obsidum loco. secum durere

Expanded text:
m hortatusque est uti in officio maneret; nihilo tamen m hortatusque est uti in officio maneret; nihilo tamen setius principibus Treverorum ad se convocatis hos singillatim Cingetorigi conciliavit, quod cum merito eius a se fieri intellegebat, tum magni interesse arbitrabatur eius auctoritatem inter suos quam plurimum valere, cuius tam egregiam in se voluntatem perspexisset. Id tulit factum graviter Indutiomarus, suam gratiam inter suos minui, et, qui iam ante inimico in nos animo fuisset, multo gravius hoc dolore exarsit. His rebus constitutis Caesar ad portum Itium cum legionibus pervenit. Ibi cognoscit LX naves, quae in Meldis factae erant, tempestate reiectas cursum tenere non potuisse atque eodem unde erant profectae revertisse; reliquas paramilium quattuor, principesque ex omnibus civitatibus. Ex quibus perpaucos, quorum in se fidem perspexerat, relinquere in Gallia, reliquos obsidum loco secum ducere