comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
osse desid̾as
utrũ mulier q̃ uiri filiũ exalia femina ge¬
nitum. de sacͦ fonte leuau̾it. post modũ psit
cũ eod̾ uiro cõpulari. Quos iõ ꝯungiposse
decernimꝰ. quia scd̾m canonessacͦs nͥ amborũ
ꝯsensu. nulliꝰ religionis obtñtu debet connix
dimitte ꝯiugẽ. Pertinet aũt ad ingens uxo¬
ris exiciũ. q̃ hñs odiouitũ: uł infirmitatẽ eiꝰ
ñ ꝯsid̾ans. quasi pietatis cã oꝑatur impietatẽ.
maxime cũ apłs p̃cipiat. Nolite inꝗenis fraũ

Expanded text:
osse desideras utrum mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi posse decernimus, quia secundum canones sacros, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjux dimittere conjugem. Pertinet autem ad ingens uxoris exitium, quae habens odio virum, vel infirmitatem ejus non considerans, quasi causa pietatis operatur impietatem, m
Abbreviated transcription (Latin):
duxit. sepatandos ẽẽ iudicamus. ⁊ gͣui pe¬
nitñtia plectñdos. Si añt ꝯuiges legitimi
imꝰ aut ambo ex industria fecerĩt. ut filiũ
uolum̃t: bonũ ẽ. Sin aũ gͣuis penitentia
nitentia mulctet᷑. ⁊ sine c̃iugiispe maneat

Expanded text:
duxerit, separandos eos esse judicamus, et gravi poenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint, ut filium voluerint, bonum est. Sin autem, gravis poenitentia itentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat
Abbreviated transcription (Latin):
suggerendo innotuit. qd̾̃ filiũ fuũ in extre¬
mo uite positũ. nec dũ baptisinatis unda
noticiȩ sue pate facto. reuerentia tua. qͣsi¬
recitiudiniᷤ ⁊elo flagranis p̃fatum hoiem
asua comuge iudicauit ẽẽ separandũ. Qd̃
fierinullatenꝰ deb dicente scͥptura. adño

Expanded text:
aesulatui suggerendo innotuit quod filium suum in extremo vitae positum, necdum baptismatis unda notitiae tuae patefacto reverentia tua, qitudinis zelo flagrans, praefatum hominem a sua conjuge judicaverit separandum. Quod fieri nullatenus debet, dicente scriptura, a
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm ⁊ coepm̃ nr̃m paschasiũ ita desidẽ¬
⁊ negligentẽ incunctis existere: ũ innul¬
lo quia ẽ ep̃s cognoscatur. ad eo ut neꝙ
ȩccła ip̃ius. neꝙ monastĩa. siue filii. uel
opp̃ssi pau̾ꝑes: eiꝰ erga se dilectioĩs studi¬
um sentiant. nec aliquã supplicantibus

Expanded text:
m nostrum Paschasium ita desidem negligentemque in cunctis existere , ut in nullo quia est episcopus agnoscatur; adeo ut neque Ecclesia ipsius, neque monasteria, sive filii, vel oppressi pauperes, ejus erga se dilectionis studium sentiant, nec aliquam supplicantibus
Abbreviated transcription (Latin):
tacit᷑mis qd̾ mag̃ officit sͥ ⁊ om̃ib nichil
onmꝰ. innũabiles ppłos cat̾uatim secum
duẽ ⁊ pͥmo manc̃ipio gehennie ciri ipso
quia cũctos ip̃e iudicaturꝰ. anemine ẽ iu
cuiꝰ ꝑpetuo statu uniu̾sitas fideliũ tanto
instantiꝰ orat. qͣnto suã salutẽ pꝰ dm̃ ex illiꝰ
in columitate anĩadu̾tit ꝓpensuis pend̾e

Expanded text:
taciturnus, quod magis officit sibi et omnibus, nihil ominus in numerabiles populos cateruatim secum ducit, primo mancipio gehennae, cum ipso quia cunctos ipse iudicaturus, a nemine est iupetuo statu universitas fidelium tanto instantius orat, quanto suam salutem post Deum ex illius incolumitate animadvertit propensius pende
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓut cuius libet eccłȩ facultas admittit sic̃
dudũ rationabilit ẽ decretũ conuenit fieri
portiones. quaꝵ una sit pontificis. alta cle¬
ricorum. tercia pauꝑum. quarta fabricis
ẽ applicanda. De quib sicut sac̃dotis inte¬
rerit integrã ministris eccłȩ memoratam
dependere quantitatẽ. sic cłicus ultra dele¬
gatam sũmam sibi nichil insolent̃ nou̾it
expetendũ. E auõ q̃ eccłasticis edifitiis at¬
tributa sunt. huic oꝑi ueracit᷑ p̃rogata loco

Expanded text:
ut cujuslibet ecclesiae facultas admittit sicut dudum est rationaliter decretum convenit fieri portiones. Quarum una sit pontificis, altera clericorum, tertia pauperum, quarta fabricis  applicanda. De quibus sicut sacerdotis intererit integram ministris ecclesiae memoratam dependere quantitatem, sic clerus ultra delegatam sibi summam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt, huic operi veraciter praerogata, locor
Abbreviated transcription (Latin):
S dĩgnis munerib sine d̾ fraudatione parti
ucꝗd inuiibilis grẽ ꝯsolatione tribu¬
itur. nunꝗͣ qͣstib uł quib lbet p̃miis ue¬
nundari penitꝰ debet. dicente dño. qd̾ gͣtis
accepistis. gͣtisdate.⁊ iõ quicũq deiceps

Expanded text:
sed dignis munere sine defraudatione particuid invisibilis gratiae consolatione tribuitur, nunquam quaestibus vel quibuslibet praemiis venundari penitus debet, dicente Domino: Quod gratis accepistis gratis date. Et ideo quicunque deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
ger debet ad ẽẽ unctionis effectꝰ immo ⁊̃ siñ
scq̃tur penitñtia. licet simomiace. tñ reuera
ꝯsecratus reputet᷑. Sic̃ illi qui qͦndã ñ nͥ p̃cio
tato ad sac baptismatis regñationẽ nec ad
nec ad sc̃ẽ coĩonis participationẽ ad mitteban¬
tur. licet simoniace. tñ ñ idõ minus baptitati
uł sacre cõĩonis participes reputatis̃ is ħ tm̃
sac̃dotes p̃cia nulla p̃figant. nec illatiõib qui
damur. ⁊ iõnicħ ap̃dictis ꝓrsus exig̾e moliã¬

Expanded text:
ger debet adesse unctionis effectus; imo etiam, si non sequatur poenitentia, licet simoniace, tamen revera consecratus reputetur, sicut illi qui quondam nonnisi pretio dato, nec ad sacri baptismi regenerationem, nec ad sanctae communionis participationem admittebantur, licet simoniace, tamen non ideo minus baptizati, vel sacrae communionis participes reputati sunt. Sed hos pretia nulla praefigant, nec illationibus quidamur; et ideo nihil a praedictis prorsus exigere molia
Abbreviated transcription (Latin):
tionib nicħ ꝓrsus uenie reseruamꝰ. nisi
cũ ad ult̾iũm seꝑatione sanau̾int. Incestos uͦ
nullo ꝯugii noĩe deputandos qͦs ⁊̃ designa¬
re funestũ ẽ: hos enĩ ẽẽ censemꝰ Siqs relic¬
tã fr̃is q̃ rene pͥus soror extĩtat carnali con¬
iunctiõe pollũit. Siquis fr̃ germanã uxo¬

Expanded text:
jugiis nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint. Incestos vero nullo conjugii nomine censendos, quos etiam designare funestum est, hos esse censemus. Si quis relictam fratris, quae pene prius soror exstiterat, carnali conjunctione violaverit; si quis fratris germanam uxo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a capita sũmittamꝰ ⁊ eius moĩta dũtanqͣ
boĩes delinꝗmus. necessaĩo. ueluti cuãtis
medicamina suscipiamꝰ. Hec aũt cũdixis¬
set impr̃. petiit si nodꝰ. ut mag̃ ip̃e d̾ cern̾⁊.
sapiens ⁊ pius existens. at ille. Suꝑ uos ĩꝗt

Expanded text:
us monita, dum tamquam homines deliquerimus necessario, veluti curantes medicamenta suscipiamus'. Haec cum dixisset imperator, petiit synodus, ut magis ipse decerneret sapiens et pius existens. At ille: 'Super vos
Abbreviated transcription (Latin):
bere ꝯueniat. s silere ⁊ attñd̾e Sibi uscꝙ qͦ
regłarit̃ a collegio eccłȩ. suscipiat finem
electio pontificis fut̃i. Siuõ quis laicorũ
adꝰcertandũ uł impugnandũ inuit᷑atur
ab eccła licet hꝰmoĩ cum reu̾entia si forte
uoluĩt obtemꝑare. se asciscentib. Taliter
⁊t dignũ pastorẽ regłarit̃ ad suã ⁊ eccłe sa
fidiȩ magistro. ꝗ mediolanensẽ eccłam.
ut lupꝰ dilaniauerat.⁊ cũ uellet catholicõ
eloquiis qͣlem oporteat cẽ pontificẽ.⁊ ꝗa

Expanded text:
bere conveniat. Sed silere et attendere sibi, usquequo regulariter a collegio Ecclesiae suscipiat finem electio futuri pontificis. Si vero quis laicorum ad concertandum et cooperandum invitatur ab Ecclesia, licet hujusmodi, cum reverentia, si forte voluerit, obtemperare se asciscentibus. Taliter enim dignum pastorem sibi regulariter ad suam Ecclesia erfidiae magistro, qui Mediolanensem aecclesiam ut lupus dilaniaverat, cum vellet catholicum eloquiis, qualem oporteat esse pontificem, et
Abbreviated transcription (Latin):
Idelis femina q̃ ad ult̾um maritũ reliq̃¬
rit fidelẽ. ⁊ alt̾um duc̃. ꝓhibeat᷑ ne du¬
cat. Si aũt dux̾it: ñ pͥus accipiat cõĩonẽ.
quã is q̃ reliq̃rit: de scło exierit. nͥforte
necessitas infirmitatis dare cõpułit.

Expanded text:
idelis femina quae adulterum maritum reliquerit fidelem, et alterum duxerit, prohibeatur ne ducat; si autem duxerit, non prius accipiat communionem, quam is quem reliquerit de saeculo exierit, nisi necessita
Abbreviated transcription (Latin):
ob ⁊ modis scĩ uiri ⁊̃ alicitis abstinere so¬
lent. Aliqñ ut merita s apud om̃ptentẽ
dm̃ augeant. aliqñ ut ante acte uite cul¬
pas tlet̾gant.ꝓm̃ cũboni c̃iuges aut me¬
ritum aug̃e desid̾ant. aut añ actȩ uitȩ

Expanded text:
enim modis sancti viri etiam a licitis abstinere solent: aliquando ut meritum sibi apud omnipotentem Deum augeant, aliquando vero ut ante actae vitae culpas detergant. Proinde cum boni conjuges, aut meritum augere desiderant, aut ante actae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
randis romanis legib in huiꝰ modi contͦuer¬
cã uideatur exposita q̃r sua auctoritate
ñ licet alicui uxorẽ duitt̃e. qͣ cessante ip¬
sa qq̃ ꝓhibitio cessare uidet᷑. tñquia ipsa
seꝑatio pena ẽ. ⁊ pena nulli ẽ inferenda ñ¬

Expanded text:
randis Romanis legibus in hujusmodi controver videatur causa exposita, quare sua auctoritate non licet alicui uxorem dimittere, qua cessante ipsa quoque prohibitio cessare videtur: tamen quia ipsa separatio poena est, et poena nulli est inferenda n
Abbreviated transcription (Latin):
Eũ suis obscenissitnis seqͣcib apollina¬
ris. ualentinus. siue manicheus. fau¬
stus. sabellius. arrius. macedonius.
eunomuis. nouatuis. sabbatus. calixtꝰ.
doãtus. ⁊ eustachius. uilianus. pelagiꝰ.
anus. ab hispania. Lapedins. dioscorus.
euticius. petrꝰ. ⁊ alius petrꝰ equib unus
ale pandiria alius andochia mdtau¬
scipuli sue scismatici docuer̃. uł ꝯscͤp¬
serunt: quoꝵ noĩa minime retinemꝰ
ñ solũ repudiata ueꝵ ⁊̃ ab omi romana¬

Expanded text:
cum suis obscenissimis sequacibus Apollinaris, Valentinus sive Manichaeus, Faustus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius, Novatus Sabatius, Calixtus, Donatus, et Eustachius, Julianus, Pelagius,anus ab Hispania, Lanpedius, Dioscorus, Euticius, Petrus et alius Petrus, e quibus unus Alexandriam, alius Antiochiam mascipuli sive schismatici docuerunt, vel conscripserunt, quorum nomina minime retinemus, non solum repudiata, verum et ab omni Ca
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ suscipiende s̃. Itẽ gestascõꝵ mar¬
tyrũ qui multiplicib torm̃toꝵ erucia¬
tib ⁊ mirabilib ꝯfessionũ trumriohis
tet. mmaiora eos in agonib fuisse ꝑͥpessoᷤᷤ.
sa tołasse: S iõ scdm antiquã auctõita¬
tem uł consuetudinẽ singulari cautela
inscã romana eccła ñleguntur quia et
eoꝵ scͥpsere noĩa penitus ignorantur.¬
⁊ ab infidelib aut dictis suꝑflua aũ minꝰ
apta quã rei ordo fuĩt scripta ẽẽ putant̃
bentur ꝯscripte. Propt̃ qd̾ ut dictum ẽ
cũ p̃dicta eceła om̃s martyres ⁊ eoꝵ gło¬
sos agones quidõ magis quã hoĩb noti
sunt om̃i deuotione uen̾emur. Itẽ ui¬
tas patrũ antonii. pauli ylarionis. ⁊
musseribit ieroñ. cũ omĩ honore susci¬
pimus. Itẽ actus btĩ silur̃ĩ apłice selis
p̃sulis licet eiꝰ qui scripsit nom̃ igͦremus
amultis tñ inurbe ionia catholicis legi
cogͦuimus. ꝓ antiquo usu. multe ħ m
mitantur eecłe. Itẽ scripta d̾ iuentioe¬

Expanded text:
. Item, gesta sanctorum martyrum quae multipliciter tormentorum cruciatibus et mirabilibus confessionum triumphis itet et majora eos in agonibus fuisse perpessos, rsa tolerasse, sed ideo secundum antiquam auctoritatem vel consuetudinem singulari cautela in sancta Romana Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui scripsere nomina, penitus ignorantur, ab infidelibus aut dictis superflua, aut mimis apta, quam rei ordo fuerit, scripta esse putantur. bentur compositae, propter quod, ut dictum est, cum praedicta Ecclesia omnes martyres, et eorum gloriosos agones qui eis magis quam hominibus noti sunt omni devotione veneramur. Item, vitas Patrum, Pauli, Antonii, Hilarionis, et mus scripsit Hieronymus, cum omni honore suscipimus. Item, Actus beati Silvestri apostolicae sedis praesulis, licet ejus qui scripsit nomen ignoremus, a multis tamen in urbe Romana Catholicis legi cognovimus, et pro antiquo usu multae hoc imitantur Ecclesiae. Item, scriptura de inventio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗa ualce necessaria adu̾sus puganorũ
calũnias ordinauit. miraq breiitate
contexuit. Item uen̾abił uiri sedulii pa¬
schale opꝰ qd̾ eroicis descͥpsit uersib in¬
signi laude ꝓfermiꝰ. Itẽ iuũnti nichilo¬
minus laboriosũ opus ñ sꝑnimus s mi
ta sunt: nullatenꝰ recipit catholiea et
pauca q̃ ad memoriã uener̃. ⁊ catholicis
uitandas decreuimꝰ ee subdenda.Idẽ¬

Expanded text:
 nobis necessaria adversus paganorum calumnias ordinavit, miraque brevitate contexuit. Item, venerabilis viri Sedulii paschale opus quod heroicis descripsit versibus, insigni laude proferimus. Item, Vincentii nihilominus laboriosum opus non spernimus, sed iata sunt nullatenus recipit catholica et pauca quae ad memoriam veniunt, et a catholicis vitanda sunt credimus esse subdenda. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
sunt .iiii. sy nodi pͥncipales. fidĩ naturã ple¬
nissime p̃dicantes. S ⁊ si q̃ sunt alia c̃cilia.
q̃ sc̃ĩ patres spũdĩ pleni sanxert̃. Post isto¬
rum .iii. auctõitates. om̃i manẽt stabili¬
tauigore. Quoꝵ gesta inħ oꝑe c̃dita con¬
tinentur. Sy nodus aũt ex gͥco int̃ptatur
comitatus. uł cetus. Concilu uõ nom̃. trac¬
tum ẽ: ex more romano. Tempr̃ it quo
causas agebãt. ꝯueniebant om̃s inunũ.
cõiq intñtione tͣcrabant. Uñ ⁊ ꝯciliuor a
cõĩ uit̾ntione . quasi ꝯsiliũ ⁊ ꝯsiliũ quasi

Expanded text:
ncipales, fidei doctrinam plenissime praedicantes; sed et si qua sunt concilia quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxerunt, post istorum quattuor auctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gesta in hoc opere condita continentur. Synodum autem ex Graeco interpretari comitatum vel coetum. Concilii vero nomen tractum ex more Romano. Tempore enim, quo causae agebantur, conveniebant omnes in unum communique intentione tractabant. Unde et concilium a co
Abbreviated transcription (Latin):
int̃fectorib ꝓut in ordine eccłe roma¬
nȩ didicistis. ẜ intñtionẽ modũꝰ gru¬
e satiffactioĩs iniunge. Nit eos homi¬
cidas arbitram. qͦs adu̾sus excoĩcatos
zelo catholice matͥs ardentes. aliquos
matͥs eccłȩ in disciplina deserat᷑. teno¬
re ẜ q̃ diximꝰ penitñtiã eis indicito ꝯ¬
gruentẽ. qͣ diuine simplicitatis oculoᷤᷤ
ad u̾sus se cõplacare ualeant. si forte ꝗ
duplicitatis ꝓhumana fragilitate in
eodẽ flagitio incurrerint. Itẽ aug̃¬
ax eccłȩ mesticiam ꝯ.

Expanded text:
ut in ordine Ecclesiae Romanae didicistis secundum intentionem modum congruae satisfactionis injunge. Non enim eos homicidas arbitramur, quos, adversus excommunicatos zelo catholicae matris ardentes, aliquos lesiae matris disciplina deseratur, eo tenore, quem diximus, poenitentiam eis indicito congruentem, qua divinae simplicitatis oculos adversus se complacare valeant, si forte quid duplicitatis pro humana fragilitate in eodem flagitio incurrerint. Pax ecclesiae moestitiam
Abbreviated transcription (Latin):
ccłarum seruos.
clericoꝵ aiudicib. uel actorib publici
indiuersis angariis fatigari dolemus.
P ropter quod omne conciliũ apietate
gloriosisina domini nr̃ĩ poposeit ubi
laborent. Si quis uõ uidicum uel actorũ
clericũ aut seruũ clerici. uel eccłȩ in pub¬
licis acpriuatis negotiis occupare uolue¬
rit: a cõmumone eccłastica cui imtpedi
tiuoꝵ res sacras distrahi licet. Unde am

Expanded text:
arum servos, clericorum, a judicibus vel actoribus publicis in diversis angariis fatigari dolemus. Propter quod omne concilium a pietate gloriosissimi domini nostri poposcit, ut ecclesiae laborent. Si quis vero judicum aut actorum clericum aut servum clerici vel ecclesiae in publicis ac privatis negotiis occupare voluerit, a communione ecclesiastica, cui impedimemtione captivorum res sacras distrahi licet. Unde Amb
Abbreviated transcription (Latin):
euera iustꝰ mediator ñ ẽ: qui unos
litigante ⁊ alt̃o absente amboꝵ emergenteᷤᷤ
decide lites ñformidat. his ita p̃missis. uo¬
lumus ⁊ apłica auctoritate monemꝰ. ut si p̃s¬
biter t̾ quo agitur pꝰ excõicationẽ suã apłi¬
cam sedẽ a dire uoluĩt: nullus ĩt eiꝰ impedi¬

Expanded text:
evera justus mediator non est, qui uno litigante, et altero absente, amborum emergentes lites decidere non formidat. His ita praemissis, volumus, et apostolica auctoritate monemus, ut si presbyter, de quo agitur, post excommunicationem suam, apostolicam sedem adire voluerit, nullus iter ejus impedi
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ad fomanos. ñ plus saꝑe quã oporiet sa¬
ꝑe s sãꝑe ad sobrie̾tatẽ. In exodo. binc in
sac̃dotes ueste iuxta diumã uocẽ tintina¬
bulis mala punica ꝯungunt᷑. Quid ⁊ per
mala punica nͥ fidĩ unitas designat᷑. Nam
sic̃ inmalo punico uno ext̃ius cortice mustta
int̃ius gͣna uniunt᷑. Sic innũo sc̃ẽ eccłe

Expanded text:
 oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem. Hinc in sacerdotis veste juxta divinam vocem tintinnabulis mala Punica conjunguntur. Quid enim per mala Punica nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo Punico uno exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic innumeros sanctae eccle
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e sc̃s sp̃s insedit. quia nimirũ qͦs repleue¬
uerit de se ꝓtims. loq̃ntes fac̃ hĩc moysi
p̃cppitur in exodo. ut tab̾naculũ sac̃dos in¬
cium ex silentio offendat᷑ Scriptũ quippe
ẽ. ut audiat᷑ sonitus qñ ingͥditur scũariũ¬

Expanded text:
repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur , ut tabernaculum sacerdos incium ex silentio offendat. Scriptum quippe est: Ut audiatur sonitus, quando ingreditur
Abbreviated transcription (Latin):
bedientes pͥo priuarent᷑ honore. cũ illi
equi sacs nesciunt obedire canotub. pe¬
niuis offitio iubeant᷑ carere suscepto. nͥ
forte qͥsdicat ħ nõ decernendo ẽẽ statu¬
ta. s exhortando o scͥpta: decretũ uõ ne¬
cefsitatem faẽ: ex hortatio aũt libẽtam
cetis infia positis scͥpta st̃. tam scłarib ͣ
quã eccłasticis legib ꝯueniunt. nunc
aũt addiffr̃am naturał uris. ⁊ ceĩorum

Expanded text:
bedientes proprio privarentur honore, quum illi, qui sacris nesciunt obedire canonibus, penitus officio jubeantur carere suscepto; nisi forte quis dicat, haec non decernendo esse statuta, sed exhortando conscripta. Decretum vero necessitatem facit, exhortatio autem liberam ceteris infra positis scripta sunt, tam saecularibus quam ecclesiasticis legibus conveniunt. Nunc ad differentiam naturalis juris et ceterorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reliꝗ quos dignitas eccłastici gradus
exornat. aqͥnqͣgesima ꝓpositũ ieuinan¬
di suscipiaat quo ⁊ aliqͥd ad pensũscẽ
instautiõis aditiant. ⁊ eoꝵ ꝗ inlaicali or¬
dine ꝯsistunt obseruantiã. sic̃ loco. ita
religione p̃cellant. De ip̃a nõ die dmica
scłares illa die plus solito ⁊ cẽtis cdieb ac¬
cͦuratius cibos carniũ appetant. ⁊ nͥ noua
qͣdam auiditate usq ad medias noctes
se ingurgitent. ñ alit̃ se huiꝰ sc̃ĩ tempris
obseruationẽ suscipe putãt. Qd̃ utic¬

Expanded text:
es quos dignitas ecclesiastici gradus exornat, a Quinquagesima propositum jejunandi suscipiant, quo et aliquid ao pensum sanctae institutionis adjiciant, et eorum qui in laicali ordine consistunt observantiam, sicut loco ita et religione praecellant. De ipsa vero Dominica s laici et saeculares illa die plus solito caeteris diebus accuratius cibos carnium appetant, et nisi nova quadam aviditate usque ad medias noctes se ingurgitent, non aliter se hujus sancti temporis observationem suscipere putant. Quod uti
Abbreviated transcription (Latin):
tempr̃a. sic̃ obseruant ꝗ certis dieb suie
m̃sib. siue annis uolunt ł nolũt aliquid
gnitudinẽ ex timore apłi pensaremꝰ. qui
talib alt. T imeouos ne forte sine causa.
laborauerĩ inuob. Idẽ suꝑ epłam adgala¬

Expanded text:
tempora sicut observant qui certis diebus, sive mensibus, sive annis volunt et nolunt aliquid gnitudinem ex timore Apostoli pensaremus, qui talibus ait: Timeo, ne forte sine causa laboraverim in
Abbreviated transcription (Latin):
clesiis legatur. plenas̃ tñ cotiuentienla
nr̃a hominib: ꝗ tempr̃a reꝵ agñdarum
amathematicis accipiunt. Iã uõ ne aliqͥ
inchoetur. aut edificioꝵ aut huns modi
quoꝵ libet oꝑum dieb qͦs egyptiacos uo¬
cant. sepe ⁊ nos monere ñ dubitant. Itẽ¬

Expanded text:
clesiis legatur, plena sunt tamen conventicula nostra hominibus, qui tempora rerum agendarum a mathematicis accipiunt. Jam vero, ne aliquid inchoetur aut aedificiorum, aut hujusmodi quorumlibet operum, diebus, quos Aegyptiacos vocant, saepe etiam nos monere non dubitant.
Abbreviated transcription (Latin):
malia ponũt p̃t simbolũ ⁊ orationẽ dñicã.
aut magicis artib falsitatib ingͣndinamᷤ¬
⁊ tẽpestatib credũt. Ꝙ aũt talib credunt.
aut ad eoꝵ domũ euntes aut suis domib
int᷑ducunt.⁊ int̾rogant. sciant se fidẽ xͥa¬
nam.⁊ baptismũ p̃uaricasse. paganũ et a¬
postatã .i. retͦ abeuntẽ ⁊ dĩ inimicũ iram dĩgͣnit̃¬

Expanded text:
malia ponunt, praeter symbolum et orationem dominicam, aut magicis falsitatibus in grandinariis tempestatibus credunt. Qui autem talibus credunt, aut ad eorum domum euntes, aut suis domibus introducunt, ut interrogent, sciant, se fidem Christianam et baptismum praevaricasse, et ut paganum et apostatam, id est retro abeuntem et Dei inimicum, iram D
Abbreviated transcription (Latin):
incetis clignitatib inꝑialib eos ꝓmulga¬
nus decorari. ⁊ sic̃ imꝑialib extat decora¬
tamilitia. ita cłum sc̃ẽ romanȩ ecclesiȩ
adornari decerimꝰ. Et q̃ ad modũ intꝑi¬
alis pot̃tia. du̾sis offitiis cubicularioꝵ
nẽpe ⁊ ostiarioꝵ atꝙ õium ꝯcubitorũ
ordinat᷑. ita ⁊ seãm romanã ȩccłam decõ¬
rari uolumꝰ ⁊ ut amplissime pontificale
scẽ romane eccłȩ mapuł. ⁊ linteaminib.
.i. candidissimo colore decoratos. equos
equitẽt.⁊ sic̃ nr̃ senatus calciam̃tis utit᷑
corent᷑. Preomĩb ant̃ licentiã tͥbumꝰ¬
nũare: nullus ex ominib p̃sumat suꝑ¬

Expanded text:
in ceteris dignitatibus imperialibus eos promulgavimus decorari. Et sicut imperialis extat decorata militia, ita clerum sancte Romane ecclesie adornari decrevimus. Et quemadmodum imperialis potentia diversis officiis, cubiculariorum nempe et hostiariorum atque omnium concubitorumt ordinatur, ita et sanctam Romanam ecclesiam decorari volumus. Et ut amplissime pontificale S. Romanae Ecclesiae mappulis et linteaminibus, id est candidissimo colore, decoratos equos equitent. Et sic noster senatus calceamentis utitur corentur. Prae omnibus autem licentiam tribunumerare, nullus ex omnibus presumat su
Abbreviated transcription (Latin):
exauro ñ e passus uti corona. Erigiũ
uõ candido nitore splendidã resurrecti¬
onem dñicã designans. eiꝰ sacratissimo u̾¬
tici manib nr̃is imposumiꝰ. Ettenentes
fremũ equi ip̃ius ꝓreuerentia b̃i .p. stc̃to¬
ris offitiũ illi exhibuimꝰ. Statuentes eod̃
frigio om̃s euis successores singusarit̃ nti
in processionib adĩmita tionẽ imꝑii nr̃i.
ꝗͣ imꝑii t̃reni dignitas gła ⁊ potñtia d̾co¬
retur Ecce tã palatiũ nrm̃ quãꝙ tõanã
ubẽ.⁊ om̃s italiȩ siue occidentaliũ regio¬
nũ ꝓuncias. loca. ciuitates. bissimo pon

Expanded text:
uro non est passus uti corona. Phrygium vero candido nitore splendidum resurrectionem Dominicam designans, ejus sacratissimo vertici manu nostra imposuimus, et tenentes frenum ipsius pro reverentia beati Petri, stratoris officium illi exhibuimus, staphrygio omnes successores ejus singulariter uti in processionibus, admirationem imperii nostri.  imperii dignitas gloria et potencia decoretur, ecce tam pallacium nostrum quam Romanam urbem et omnes Ytalie sew occidentalium regionum provincias, loca, civitates beatissimo pon
Abbreviated transcription (Latin):
celebrent᷑. excep̃to uno die anniuersaĩo
qͦcena diũ celebratur. Namsi aliquoꝵ ꝓ¬
meridiano tp̃re defimctoꝵ siue ep̃orum
siue cetoꝵ comm̃datio facienda ẽ. solis o¬
rationib fiat. si illi qui faciunt iã pransi
Ante missaꝵ sollempnia circa horam no¬

Expanded text:
celebrentur, excepto uno die anniversario, quo coena Domini celebratur. Nam si aliquormeridiano tempore defunctorum, sive episcoporum sive ceterorum, commendatio facienda est, solis orationibus fiat, si illi, qui faciunt, jam pransi Ante missarum solennia, circa horam no
Abbreviated transcription (Latin):
cũ patre fuo nõie aito. qͦndã iudelic
com̃ite. nc̃ aut cłico. ad limina apło
octauũ. ⁊ cdecimũ annũ ꝯstitutũ memo¬
ratus pat̃ ꝓͥo arbitͥo absꝙ regłari in¬
stitutione. Extͣ oẽm illiꝰ uoluntatem
cucullã induit. Igͥ pꝰ qd̾dã ip̃ius tpr̃is
spaciũ ut ip̃e dic̃. salomon ep̃s. cum
quibdã aliis absꝙ. patͥs oblatione.¬

Expanded text:
cum patre suo, nomine Attho, quondam videlicet comite, nunc autem clerico, ad limina apostoctavum et decimum annum constitutum memoratus pater proprio arbitrio absque regulari institutione extra omnem illius voluntatem cucullam induit. Igitur post quoddam ipsius temporis spatium, ut ipse dicit Salomon episcopus, cum quibusdam aliis abs
Abbreviated transcription (Latin):
pallio altaris indntũ illũ obtuli. neꝙ
a qͦcũꝙ sac̃dote uł abb̾e ut mos poscit
bñdictione ꝑcepta regłȩ unꝗͣ se mõa¬
chũ subiectũ futurũ ꝓmisit. Suꝑ his
quia si eo tp̃r tãdure obseruantiȩ mo¬
nasticã intellexisset regłam. nunqͣm
eund̾ filiũ suũ lamb̾tũ coegisset porta
phi u̾ba recolentes. quib uoluntarie
sedõ sacͥficare ꝓnunciat.⁊ uolũtaru
orissui bñplacita fierim c̃spectu dei
obsecrat. p̃sentem ut dictũ ẽ cłicũnõe
lamb̾tũ minime deb̾e existimauimꝰ
sub tali uolentia fieri moãchũ. Quod
cando. q uiolentiã inferendo. ad cele¬
stẽ amorẽ illũ accenditis. Uñ om̃ium
ur̃m caritati hauc nr̃i apłatus manda¬
re decreuimꝰ epłam. mõentes atꝙ p̃¬
cipientes. qͣtinꝰ si ita ueꝵ ẽ: ut isti di¬
cunt. nullꝰ ep̃s. uł abbas. seu mõãcho¬
rũ reliquoꝵ ꝯuñtus moãsticis illũ re¬

Expanded text:
pallio altaris indutum illum obtuli, neque a quocunque sacerdote vel abbate, ut mos poscit, benedictione percepta regulae unquam se monachum subjectum futurum promisit. Super his quia, si eo tempore tam durae observantiae monasticam intellexisset regulam, nunquam eundem filium Lambertum coegisset portaraphi verba recolentes, quibus voluntarie se Deo sacrificare pronunciat, et voluntaria oris sui beneplacita fieri in conspectu Dei obsecrat, praesentem, ut dictum est, clericum nomine Lambertum minime debere existimavimus sub tali violentia fieri monachum. Quod cando, quam violentiam inferendo ad coelestem amorem illum accenderitis. Unde omnium vestrum caritati hanc nostri apostolatus mandare decrevimus epistolam, monentes atque praecipientes, quatenus si ita verum est, ut isti dicunt nullus episcopus vel abbas, seu monachorum reliquorum conventus, monasticis illum re
Abbreviated transcription (Latin):
sepe cc̃ tyrannos. atq c̃e prauoᷤs qͦsq de¬
fenditur. dicamꝰ penitus renuendas. s
ꝙ eas euangłicis ⁊ apłicis atꝙ canoicis
decretis. quib pꝰ ponende st̃. non posse
inferre p̃iuditiũ asseramꝰ. Itẽ fyma

Expanded text:
epe contra tyrannos atque contra pravos quoque defenditur dicamus penitus renuendas, sed quod eas evangelicis, apostolicis atque canonicis decretis quibus postponenda sunt, nullum posse inferre praejudicium, asseramus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
disputationes quãuis catholicoꝵ ⁊ lau¬
datoꝵ hoĩum ueluti scͥpturas canonicas
br̃e debemꝰ. ut nob ñliceat salua honori¬
ficentia q̃ ilł debetur hominib aliquid
in coꝵ scͥptis imꝓbare att respuere. si for

Expanded text:
sputationes, quamvis catholicorum et laudatorum hominum, veluti scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat, salua honorificentia que illis debetur hominibus, aliquid in eorum scripturis improbare, atque respuere, si for
Abbreviated transcription (Latin):
tur huãna. ¶ E cce qd ꝯstitutiões pͥn¬
cipum: eccłasticis legib post poẽnde sũt
Ubi aũt euangłicis atty canonicis decre¬
tis ñ obiiau̾int: oĩ reu̾entia digne hãn¬
tur. Uñ aug̃ ait indialogo ccͣ petili
t̃rem imꝑii leges affum̃das putatis.
ñ rep̃hendimus. Nam fec̃ ħ paulꝰ.: cum
adu̾sus iniuriosos romanũciuẽ se esse

Expanded text:
ce quod constitutiones principum ecclesiasticis legibus postponendae sunt. Ubi autem evangelicis atque canonicis decretis non obviaverint, omni reverentia dignae habeantur. Unde Angustinus ait in Dialogo, id est lireni imperii leges assumendas putatis, non reprehendimus. Fecit hoc Paulus, cum adversus injuriosos Romanum civem se esse
Abbreviated transcription (Latin):
pͥa uolens medicinali humilitate sursũ
efferri: ñ huãna suꝑbia r̃sus in inferna
uita pontificib indig̾ent.⁊ pontifices
nalib distaret incursib. ⁊ dõ inilitans.
mimme se negotiis scłarib implicaret
ac uicissim:. non ille reb diuinis p̃sid̾e¬

Expanded text:
a volens medicinali humilitate sursum efferri, non humana superbia rursus in inferna vita pontificibus indigerent, et pontifices nalibus distaret incursibus: et ideo militans Deo minime se negotiis saecularibus implicaret, ac vicissim non ille rebus divinis prae
Abbreviated transcription (Latin):
tur euangłice ac canonice sanctiõi ali¬
gͣgii. satis suffitunt testimoia.Sẽs qͥp¬
pe innoeñtius. indecretali epła sua ad
Go solis eis scripͣtoꝵ quiiam canonici ap¬
pellantur. dilici hunctimorẽ. honorẽtp¬

Expanded text:
ngelicae ac canonicae sanctioni obviGregorii, satis sufficiunt testimonia. Sanctus Innocentius quidem in decretali epistola sua ad go solis eis scriptorum, qui iam Canonici appellantur, didici hunc timorem, honore
Abbreviated transcription (Latin):
facere ipsorum uoluntatis arbitrio sub¬
iacebit. Quodsihoc post eoꝵ mortem in¬
ordinatum fortasse remanserit eccła cui
prefuit uel minister extitit. hoc sibi in
ꝑpetuum uendicabit. ¶ Ecce quod
illa que ñ ex offitio ecclesiastico s ex ali¬
qua p̃statione sue utilitatis lucratus est
q̃stratim pro remedio amme offerunt᷑.
uel de tercia parte quã de reb parrochi¬
alium eccłarum sibi debitam accipit. si
ea poterit dimittere quib uoluerit. De

Expanded text:
facere ipsorum voluntatis arbitrio subjacebit. Quod si hoc post eorum mortem inordinatum fortasse remanserit, ecclesia, cui praefuit vel minister exstitit, hoc sibi in perpetuum vendicabit. Gratian. Ecce quod illa, quae non ex officio ecclesiastico, sed ex aliqua praestatione suae utilitatis lucratus est, questratim pro remedio animae offeruntur, vel de tertia parte, quam de rebus parochialium ecclesiarum sibi debitam accipit, si ea poterit dimittere quibus voluerit. De
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnitatẽ natã de uirgine maria.⁊ sub pon¬
tio pilato cruetfixã⁊ sepultã.⁊ t̃cia die re¬
surrexisse. ⁊ incelu ascendisse. s tm̃mõ fili¬
um. nec eand̾ trinutatẽ descendisse inspecie
colũbȩ suꝑ iħm baptizatũ aut die penteco¬
stes pꝰ ascensionẽ dnĩ sonitu facto de celo qͣsi
ferret᷑ flatus uehemens ⁊ linguis dunsis ue¬
sonit uox dicens.⁊ clarificam ⁊ it̃um cla¬
rificabo. s tm̃mõ patris uocẽ fuisse ad fili

Expanded text:
 sub Pontio Pilato crucifixam, et sepultam, et tertia die resurrexisse, et in coelum ascendisse, sed tantummodo Filium; nec eamdem Trinitatem descendisse in specie columbae super Jesum baptizatum, aut die Pentecostes post ascensionem Domini sonitu facto de coelo quasi ferretur flatus vehemens, et linguis divisus vesonuit vox dicens: Et clarificavi, et iterum clarificabo ; sed tantummodo Patris vocem fuisse a
Abbreviated transcription (Latin):
tes pͥmũ discutiant clericos qͦ mõ ordinem
q̃ ꝙ offitia in eccła ꝑagant. ⁊ si recte ꝗdẽ
inuenerint. dõ gr̃as. Sin aũt minime.
dies .xx. baptisimi ad purgationẽ exoreis
credo indm̃ patrẽ omp̃tentem. spaliter
doceant᷑. Posttͣ gͦ hec suos cłicos discusse¬
rint. ł docuĩnt. epĩ alia die ꝯuocata ple¬
be ip̃nis eccłȩ doceant illos ut errores fu
homicidiũ. ad ult̃ium ꝑuriũ. falsum
testimoniũ. ⁊ reliqͣ pecc̃a mortifera. et
credant resurrectionẽ om̃ium ⁊ diẽ ui¬

Expanded text:
tes, primum discutiant clericos, quomodo ordinem  officia in ecclesia peragant, et si recte quidem invenerint, Deo gratias, sin autem minime, dies viginti baptismi ad purgationem exorcismCredo in Deum Patrem omnipotentem, specialiter doceantur. Postquam ergo haec suis clericis discusserint vel docuerint episcopi, alia die convocata plebe ipsius ecclesiae doceant illos, ut errores fuhomicidium, adulterium, perjurium, falsum testimonium, et reliqua peccata mortifera; et credant resurrectionem omnium hominu
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis in negotiis sius nr̃i nõis int̃cessio¬
ne sꝑat. Siemedi᷑a pꝰse cõferri: ꝓna ños
de eo de m.

Expanded text:
uisquis in negotiis suis nostri nominis intercessione sperat sibi remedia posse conferri, prona nos De eodem.
Abbreviated transcription (Latin):
lium referre oẽm eccłȩ necessitatẽ. Qd̃ si
siñfec̃it. reus dõ ⁊ scõ ꝯcilio uenditor ho¬

Expanded text:
lium referre omnem ecclesiae necessitatem. Quod si non fecerit, reus Deo et sancto concilio venditor ho
Abbreviated transcription (Latin):
iuaticũ expett. ñ eideneget᷑. Qd̾ si inde¬
sꝑatione positꝰ. post acceptã coĩonẽ itum
samis fuĩt factꝰ. tantũ oratione particeps
sit. sacram̃tũ uõ ñ accipiat donec institu¬
tũ penitñtiȩ im̃pleat᷑ tp̃s Ꝙ uõ inexitu
mortis st̃. ⁊ desid̾ant acciꝑe sacram̃tũ. cũ
ꝯsid̾atione ⁊ ꝓbatione ep̃i debent accipere.¬

Expanded text:
ei denegetur. Quod si in desperatione positus post acceptam communionem iterum sanus fuerit factus, tantum oratione particeps sit, sacramentum vero non accipiat, donec constitutum poenitentiae impleat tempus. Qui ergo in exitu mortis sunt, et desiderant accipere sacramentum, cum consideratione et probatione episcopi accipere
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dos uenit. opp̃ssus infirmitate obmu¬
tuerit. ł infrenesim ꝯu̾sus fuĩt. dent te¬
stimoniũ qui eũ audiert̃. ⁊ accipiat pẽni¬
tentiam :⁊ si ꝯtinuo credit᷑ morit᷑us. recon¬
cilietur ꝑ manꝰ impositionẽ. ⁊ infundat᷑
ori eiꝰ eucharistia. Si suꝑ uixerit ãmone
sac̃dos ꝗ penitñtiam ded̾it probauerit.
Item. penitñtes ꝗ minfirmitate iuati¬
cũ euchanstie acceꝑer̃. ñ se credant abso¬
lutos. sine manꝰ impositione si suꝑu̾eit.¬

Expanded text:
atus venit oppressus infirmitate obmutuerit, vel in phrenesim versus fuerit, dent testimonium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam, et si continuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem, et infundatur ejus ori Eucharistia. At si supervixerit, admoneasacerdos qui poenitentiam dedit probaverit. 78 XXI. Poenitentes qui in infirmitate viaticum Eucharistiae acceperint, non se credant absolutos sine manus impositione, si supe
Abbreviated transcription (Latin):
ugrtui domossas aut familias de serẽtes
qui ⁊̃ si reuocari fuerint teneri ñ possunt.
simili ratione ab ep̃is si uoluerint. aut si
illi meruerint distrahantur: tem. Si
ratores ecclẽ de reb. ꝓpriis tantudẽ eccłe
t date fuerint ꝑpetua firmitate. ¶nde

Expanded text:
rvos, domos suas aut familias deserentes, qui etiam si revocati fuerint, teneri non possunt, simili ratione ab episcopo, si voluerit, aut si ita illi meruerint, distrabantur. 164 Sirectores ecclesiae de rebus propriis tantumdem ecclebus datae fuerint, perpetua firmitate. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ta moi̾ solet. ł exip̃is ⁊̃ sac̃dotib. quis
erit quise idoneũ adħindicet. nͥħficui
oranti ⁊ petñti adño reueletur. Sic̃ ⁊ dĩ di¬
cit admoysen. Assume ad temiet ipm iħim
filiũ naue hominẽ quibt spm̃ dĩ insentt¬

Expanded text:
i solet, vel ex ipsis etiam sacerdotibus quis erit, qui se idoneum ad hoc judicet, nisi si cui oranti et petenti a Domino reveletur? Sicut et Deus dicit ad Moysen: Assume ad temetipsum Jesum filium Nave, hominem qui habet Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
rare. quib insuo eloquio honorẽ tribuens
eos aut angłos aut dõs ip̃e ⁊̃ appellat d̃s sẽc¬
cłastica qq̃ testatur historia. quia cũpie
memorie ꝯstantino pͥncipi scͥpto oblatȩ ac¬
disponite. quia dignũ ñ ẽ ut nos iudicemꝰ
deos. Inqͣ sententia sibi mag̃ ex humilitate
qũa ilł aliquid p̃stitit ex reuerentia ĩpñsa.

Expanded text:
ret, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut deos ipse etiam appellat Deus? Ecclesiastica quoque testatur historia, quia cum piae memoriae Constantino principi scripto oblatae acdeponite, quia dignum non est, ut nos judicemus deos. In qua sententia sibi magis ex humilitate, quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa.
Abbreviated transcription (Latin):
siquis ccͣ quẽlibet cłicũ cãm habũĩt ep̃m ip̃iꝰ
adeat ut aut ip̃e cognoscat. aut certe ab
ep̃o idices deputentur. aut si foĩtasse ad ar¬
bitͦs eundũ ẽ partes ad eligñdos iudices ab
ip̃o exẽtutio deputata cõpellat. Siquis uõ
int̃pon̾ere debes ut int̃ eos aut ip̃e recogͦ¬
scas. aut certe animonente sͥ iudices eligãt
Nam si sua unicuiq ep̃o niris dictio ñser¬
stieus custodiri ille ordo debint ꝯfundat᷑:

Expanded text:
si quis contra quemlibet clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab ipso judices deputentur. Aut si ob hoc fortasse ad arbitros eundum est, partes ad eligendum judicem ab ipso executio deputata compellat. Si quis verinterponere debes, ut inter eos aut ipse cognoscas, aut certe, te admonente, sibi judices eligant. Nam si sua unicuique episcopo jurisdictio non sersticus custodiri ordo
Abbreviated transcription (Latin):
coepĩnrĩ felicis ⁊ quiriaci abbatis relati¬
one cogͦuimꝰ. ꝙ in insula sardinia sac̃doteᷤ
alaicis uidicib oppͥmant᷑. ⁊ fr̃nitatem tuã
ministri sui despiciant. dũꝙ solũ sim̃plici¬
tati auob̾studet᷑ qͣntum udemꝰ disciplina
ac̃dotib aũt ñe ex t̃rena potestate dñs

Expanded text:
copi nostri Felicis, et Cyriaci abbatis relatione cognovimus quod in insula Sardinia sacerdotes a laicis judicibus opprimantur, et fraternitatem tuam ministri sui despiciant, dumque solum simplicitati a vobis studetur, quantum videmus disciplina acerdot
Abbreviated transcription (Latin):
his ꝗ sub̃as alioꝵ p̃diaꝙ diripiunt. caue¬
atꝙ unꝰ quisq ne aut linguã aut aures
hãt prurientes .i. ne aut ip̃e aliis det̾hat.
adu̾sus frẽm tinũ loq̃baris det̾hendo. et
ad u̾sus filiũ matͥs tue ponebasscandalũ.
⁊c̃. Parcant singuli d̾tͣctioni lingue custo¬
diantꝙ sermones suos ⁊ sciant quia cũc¬
ta q̃de aliis loquũtur sua sentũtia iudi¬
eabunt᷑. Nemo iniuito auditori libent̃ re¬
fert. Offitiũ singuloꝵ sit dilectissimi.
ñ solũ oculos castos seruare s ⁊ linguã nec

Expanded text:
ias aliorum praediaque diripiunt. Caveat unusquisque, ne aut linguam, aut aures habeat prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahat, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, etc. Parcant singuli detractioni linguae, custodiantque sermones suos, et sciant, quia cuncta, quae de aliis loquuntur, sua sententia judicabuntur. Nemo invito auditori libenter refert. Officii singulorum sit, dilectissimi, non solum oculos castos servare, sed et linguam, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ens dubitatur ut nec certa scriptura nec te
stes existunt aquib ꝯsecratio sciatur. absꝙ
stratur ẽẽ iteratum qd̾ nescitur factũ. Itẽ¬
los annos sollemnit st̃ celebrande. pp̃o dño
exemplũ dante. qui ad festũ dedicationis tẽ¬
pli omĩb faciendi dans formã. cum reliquiᷤᷤ
ppłis eandẽ festiuitatẽ celebraturus aduenit
sic̃ seripium ẽ. facta sunt encenia mieros o

Expanded text:
es dubitatur, et nec certa scriptura, nec certi testes existunt, a quibus consecratio sciatur, absqustratur esse iteratum quod nescitur factum. los annos solenniter sunt celebrandae, ipso Domino exemplum dante, qui ad festum dedicationis templi, omnibus id faciendi dans formam, cum reliquis populis eandem festivitatem celebraturus venit, sicut scriptum est: Facta sunt encaen
Abbreviated transcription (Latin):
aũt pecunia ꝓmissa fuĩt uł soluta. electio
uł ordinatio penitꝰ igͦrante. nec eo mͦ ad
latenꝰ obẽe uidet᷑. nec ad reatũ cͥminis ꝑti¬
net: cuiꝰ conscientiã nõ huĩt. nec ad elec¬
tionis uł orclinatiõis eau̾sationẽ. ad ꝗͣ ali¬

Expanded text:
autem pecunia promissa fuerit vel soluta, electo vel ordinato penitus ignorante, nec eo modo alatenus obesse videtur, nec ad reatum criminis pertinet cujus conscientiam non habuit, nec ad electionis vel ordinationis cassationem, ad quam ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ inuitatus renuit. q̃situs refug̃. sacris
altarib ẽ admouendꝰ.sic ꝗ ultꝰ ambit łͣ
importumu se ingerit ẽ ꝓculdubio repel¬
lendꝰ. Nã quisic nitit᷑ ad altiora ꝯscend̾e.¬
ꝗd aluid ag̃ nͥ ut crescendo d̾ crescat. et
dissinceritas uigeat. sit simplex.⁊ sine ue¬
nalitate ꝯsensus p̃ferat᷑ pura electio ut

Expanded text:
sacris est altaribus admovendus, sic qui ultro ambit vel importune se ingerit est proculdubio repellendus. Nam qui sic nititur ad altiora conscendere, quid agit, nisi ut crescendo decrescat, et dis sinceritas vigeat; sit simplex sine venalitate consensus; pura praeferat
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e aliqͦs faciat electio participes S sic̃
eccłasticaꝵ rerũ emptores simoniaci ui¬
dicant᷑ quia eccłasticis offitiis ita adume¬
te sunt ut altum sine alt̃o alicui ñ ꝓuei¬
at. ita quia ꝑ electionẽ uenit᷑ ad ꝯsecͣtio¬
nẽ ꝑ inde simoniacus babet᷑ qui ꝓ electio¬
ne p̃mia largiunt᷑. ac si ꝓ ꝯsecratiõe mu
Iñ simachꝰ pp̃ scb̃ cesaĩo¬
Iquis aũt ep̃atum desid̾at. data peciũ a
potñtes ꝑsoãs minime suffragatrices.
cuiꝰ libet gñis tĩmore cõpellat. ił p̃miis¬

Expanded text:
e aliquos faciat electio participes. Sed sicut ecclesiasticarum rerum emtores simoniaci judicantur, quia ecclesiasticis officiis ita adjunctae sunt, ut alterum sine altero alicui non proveniat, ita, quia per electionem venitur ad consecrationem, perinde simoniacus habetur, qui pro electione praemia largitur, ac si pro consecratione mu Symmachus papa scribit CesarioSi quis autem episcopatum desiderat, data pecunia potentes personas minime suffragatrices scuiulibet generis timore, compellat vel p
Abbreviated transcription (Latin):
bet. pꝰtea cogi. Nã cũ serui ei respon¬
dissẽt. dñe factũ ẽ ut nissisti. ⁊ adhuc
locus ẽ. Exite inꝗt iniias.⁊ sepes.
⁊ qͦs cũꝙ inueneritis cogite intͣre. In
his gͦ ꝗ leuit̃ pͥmo adductis. cõpleta
ẽ pͥor obedientia. In bis aũt ꝗ cogun¬
tur. in obedientia cohereet᷑. Itẽ. siper

Expanded text:
ondissent: Domine, factum est quod jussisti, et adhuc locus est: Exite, inquit, in vias, et sepes, et quoscunque inveneritis cogite intrare . In illis ergo qui leniter primo adducti sunt, completa est prior obedientia; in istis autem qui coguntur, inobedentia coercetur. Item, paulo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ħ ꝑtinet ad diligñtiã pastoralẽ. etiã
illas oues q̃ ñ inolent̃ erepte s blãde
lenittp seducte a grege ab errauerant.
⁊ abaliens possidi ceꝑant. mũntas ad
ouile diũcũ. si resistere ei uoluerint.

Expanded text:
n pertinet ad diligentiam pastoralem etiam illas oves, quae non violenter ereptae, sed blande leniterque seductae a grege aberraverint, et ab alienis possideri coeperint, inventas ad ovile dominicum, si resistere voluerint,
Abbreviated transcription (Latin):
emerariũ iudiciũc
płum̃ꝙ nicħ nocet ei de qͦ temere iudica¬
tur. Ei aũt quitemere iudicat. ipsa te¬
meritas nocẽe ẽ ut̾ noceat. Id ad cleꝵ
yponensẽ

Expanded text:
emerarium iudicium plerumque nihil nocet ei, de quo temere iudicatur; ei autem, qui temere iudicat, ipsa temeritas necesse est ut noceat. Item ad clerum Ypponensium:
Abbreviated transcription (Latin):
Imulit᷑ inp̃fixa sinodo ẽ decretũ.
ne suspecti aut infanties. aut criminosi.
tes suscipiant᷑ accusatores. s tales qui om̃i
careant suspitione. tẽ felix pp̃. Qui
inimicitiis stud⁊.⁊ facile litigat. nec ace

Expanded text:
m praefixa synodo est decretum, ne suspecti, aut infames, aut criminosi, tes suscipiantur accusatores, sed tales, qui omni careant suspicione. C. XI. Qui inimicitiis studet vel facile litigat, nec ac
Abbreviated transcription (Latin):
onstituimꝰ cũ om̃ib qui nobiscũs
epĩs. ut homicide. malefici. fures. sacͥ¬
legi. raptores. adulti. incesti. uenefici. su¬
specti. criminosi. domestici. ꝑuiri. ⁊ qui
raptũ fecert ł qui falsũ testimoniũ dixe¬
runt. seu qui ad sortilegos cliunosq eu
currerĩt. similesq eoꝵ nullatenꝰ ad accu¬
sationẽ ł ad testimoniuĩ sint admutendi.

Expanded text:
onstituimus cum omnibus qui nobiscum sunt episcopis, ut homicide, malefici, fures, sacrilegi, raptores, adulteri, incesti, venefici, suspecti, criminosi, domestici, periuri et raptum fecerint et qui falsum testimonium dixerunt seu qui ad sortilegos divinosque concurrunt, similesque eorum, nullatenus ad accusationem vel ad testimonium sint ad
Abbreviated transcription (Latin):
intant. n quasi ex debito munus aliquod
afinidatore reꝗratur. s sup̃e quid̾ aliquid
ex suo uoto obtułit. ñ respuat᷑ Siuõ aut
pauꝑtas illũ. aut necessitas retur:: nichil
dotẽ basilicȩ ⁊ obsequiũ ip̃ius ꝑ donatio¬
nẽ cartulȩ ꝯfirmatũ accipiat. Nã ñ leuis

Expanded text:
itantur, non quasi ex debito munus aliquod a fundatore requirant, sed si ipse quidem aliquid ex suo voto obtulerit, non respuatur. Si vero aut paupertas illum, aut necessitas retinet, nihil dotem basilicae et obsequium ipsius per donationem chartulae confirmatum accipiat: nam non levis
Abbreviated transcription (Latin):
habentes etatis señił intuitũ. ⁊ ꝑiculoꝵ qͦ
rũcumq aut egritudinũ respicientes ne¬
cessitates. in quib siquis ita gͣnat̃ urguea¬
tur. ĩ oũ adhuc penitet de salute ip̃ius de¬
sꝑetur. oportet ei ꝑsac̃dotalem sollicitu

Expanded text:
s aetatis senilis intuitum, et periculorum quorumque aut aegritudinum respicientes necessitates; in quibus si quis ita graviter urgeatur, ut dum adhuc poenitet, de salute ipsius desperetur, oportet ei per sacerdotalem sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
dolatriam ꝗͣ sequuntur infideles ⁊ q̃lib
noxia suꝑstitio. fornicationẽ. Dñs autẽ
ꝑmisit᷑ cã fortuicationis uxorẽ dimiti:
nendi. ut ꝗ uoluĩt ñ dimittat uxorẽ infi¬
delem cũ quo sic fortassis. possit fideł fieri.
quãlibet illicitã c̃cupiscentiam pot̃ recte
afornicationis gñe separare. si auaritia fõ¬
nicatio ẽ Ex quo intelligit᷑ qd̾ ꝑꝑ illicitaᷤᷤ
ꝯcupiscentias ñtantũ i nstupris cũ alienis
libet q̃ animã corpote male utentẽ ale¬
ge dĩ aberrare faciunt.⁊ ꝑniciose turpi
tam facit dñs cãm fornicatiois. quã forni¬
cationẽ sic̃ supͣ consid̾atum ẽ. gñalem et
unu̾salẽ intellig̾e cogim̃. Cum autẽ ait

Expanded text:
olatria, quam sequuntur infideles, et quaelibet noxia superstitio fornicatio est. Dominus autem permisit causa fornicationis uxorem dimitti. Sed nendi, ut qui voluerit non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis possit fidelis fieri. quamlibet illicitam concupiscentiam potest recte a fornicationis genere separare, si avaritia fornicatio est? Ex quo intelligitur propter illicitas concupiscentias, non tantum quae in stupris cum alienislibet, quae animam utentem male a lege Dei aberrare faciunt et perniciose turpittam facit Dominus fornicationis causam, quam fornicationem, sicut supra consideratum est, generalem et universalem intelli
Abbreviated transcription (Latin):
nat. s ⁊̃ q̃ simulachrũ fac̃. mechat Qd̃
simhis factis ꝑsenerat. ⁊ penitentiã ñ agit.
recede ab illa ⁊ noli uiuere cũ illa Sinaũ.
⁊ tu particeps eiꝰ pecc̃i eris. d̾ anib̃r. ad¬
Iinfidelis dic apłsdisced discedar
Non ẽ serututi subiectꝰ. frat aut soror
in huiꝰmodi. Idẽ. si infideł noluĩt ẽẽ cum
c̃ iuge fideli. Hic agnoscat fideł suã lib̾ta¬
tem ne ita se putet subiectũ seruituti ut
ip̃a dimitat fidẽ. ne c̃iugẽ amittat infi¬
delem. ħ ⁊ de filiis parentib ħ⁊ de

Expanded text:
nat, sed etiam qui simulacrum facit moechatur, quod si in his factis perseverat et poenitentiam non agit, recede ab illa et noli convivere cum illa. Sin autem, et tu particeps eris peccati ejus. Propter infidelis, inquit, discedit, discedat; non est enim seruituti subiectus frater aut soror in huius modi, id est si infidelis noluerit esse cum coniuge fideli, hic agnoscat fidelis suam libertatem, ne ita se subiectum deputet seruituti, ut ipsam dimittat fidem, ne coniugem amittat infidelem. Hoc et de filiis atque pare
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam agñte. mag ꝗ̃ supra nonagita
nouẽ iustis. qui ñ indigent pehit̃tia ⁊ ouẽ
ꝑditam xp̃s nonagnta nouẽ ñ errantibs
relictis. humero pn̾ pastoris ad ouile repor¬
tandã. d̾ñs ipẽ testatur. Si ouuis ꝑdita er¬
rans pꝰ muentionẽ ad oiule reportat᷑. pre

Expanded text:
super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia. Et ovem perditam, nonaginta novem non errantibus relictis, humero pii pastoris ad ovile reportatam Dominus ipse testatur. Si ovis perdita errans post inventionem ad ovile humero reportatur, cur