comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bucum ẽẽ inꝯueniẽs erat. ꝗnq¬
iun ꝯstituti sunt cys tybenm
grãtibs fungi. Captade iñ sarli¬
sa moxsicina. item hispania. d̾¬
inde narbones ꝓuincia. totidem
p̃tores quot ꝓiuncie ĩditionẽm
uenerat. cratisunt. ꝓtim qurba¬
p̃eent. ¶ Deincorneli silla q̃sti¬
ones pupucas ꝯstituit. Ulutide
faiso. depamcidio. ce sicanis ⁊pre¬
cores quattuor adiecit. ¶Deinde
gaiis iulius cesar duos pretores.
⁊duos edues qui frum̃to pieeẽt.
duos pretores aoiecit. qui de fid̾i¬
ꝯmisso ius dr̃ent. ex quibunũ
tit᷑ dinus detraxit. zadiecit duu̾
uenia. qui ⁊ int̾ fiscum ⁊ priua¬
res inciitate ius dñt. Et hoĩa
quoties in re publica sunt ma
atur. Postraq fere latinarum
fenarum cãintroductꝰ est. ꝯ qͦt¬
amus obsuatur. ⁊dam p̃fectus
annone ⁊ iugilũ non sunt ma¬
grãtus s extordinem utilitati
ca ꝯscituti sunt. ⁊tũ hiquos cis¬
tybenindiximꝰ. postea ediles se¬
nacus ꝯ suito creauant. Ergo ex

Expanded text:
cum esse inconveniens erat, quinqueviri constituti sunt cis Tiberim magistratibus fungi. Capta deinde Sardinia, mox Sicilia, item Hispania, deinde Narbonensi provincia totidem praetores, quot provinciae in dicionem venerant, creati sunt, partim qui urbaent. deinde Cornelius Sulla quaestiones publicas constituit, veluti de falso, de parricidio, de sicariis, et praetores quattuor adiecit. deinde Gaius Iulius Caesar duos praetores et duos aediles qui frumento praeessent et duos praetores adiecit qui de fideicommisso ius dicerent, ex quibus unum divus Titus detraxit: et adiecit divus Nerva qui inter fiscum et privares in civitate ius dicunt. Et haec omnia, quotiens in re publica sunt magatur: postea fere Latinarum feriarum causa introductus est et quotannis observatur. nam praefectus annonae et vigilum non sunt magistratus, sed extra ordinem utilitatis causa constituti sunt. et tamen hi, quos Cistiberes diximus, postea aediles senatus consulto creabantur. Ergo ex
Abbreviated transcription (Latin):
puide gerere potant. Igiturosti¬
cuto principe datum ẽei us ut qͥ
tate nrã aut iure id est lege cõsti¬
tutur. aut ẽ ꝓpriumius ciuile qͥ
sine scripto insola prudentium
intpretatione ꝯsistit. aut super
legis acciones q̃ formani agechi
ꝯtinent. aut plerescitum qͥ siñ
auctorirate patium ẽ ꝯstitutum.
aut ẽ magratuum edictum un
ius honoranũ nascitur. Aut seã¬
tus ꝯ sultum qͥsolo senatuꝯsti¬
tuente inducitur sine lege. aut
tur. ¶Post origuiemuins
ut de magratim nominib ⁊ ori¬
ginem ꝯgnoscam. Qrut expo¬
suimus ꝑ eos qui uiridicundo
p̃sunt. effectus rei accipitur. ꝓri¬
rumẽ enimius incuntate eẽ nͥ
sint quiura rege possit. Post hec
de in deauctorum successice dice¬
mus. qd ꝯstare nõ potius. ñsit a¬

Expanded text:
probe gerere poterant: igitur constituto principe datum est ei ius, ut quod tate nostra aut iure, id est lege, constituitur, aut est proprium ius ciuile, quod sine scripto in sola prudentium interpretatione consistit, aut sunt legis actiones, quae formam agendi continent, aut plebi scitum, quod sine auctoritate patrum est constitutum, aut est magius honorarium nascitur, aut senatus consultum, quod solum senatu constituente inducitur sine lege, aut tur. Post originem iuris ut de magistratuum nominibus et origine cognoscamus, quia, ut exposuimus, per eos qui iuri dicundo praesunt effectus rei accipitur: quantum est enim ius in civitate esse, nisi sint, qui iura regere possint? post hoc dein de auctorum successione dicemus, quod constare non potest ius, nisi sit a
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sost nõmuicum tꝑis spatui sexr
elius ⁊ auas actiones ꝯ posuit. et
ubrumppło dedit qui appellatur
ienanũ. Deiñ cum eẽt inciuita
indiscordiam cũ patrib ꝑueni¬
ret ⁊ secederet. isq uira ꝯstitueret
que plebescita uocantur. Moxcũ
to difficius intanta t̾ba homi¬
nũ. neccessitas ip̃a curam iri.ꝓ.
ad senatum deduxit. itacepirse¬
natus se int̃pone̾. ⁊ quicꝗdosi¬
tuiss obseniauatur. idq ĩ appellat᷑¬
rent ciucs quis dequa q requiꝙ
dictureẽt. seq p̾muniret. edc̃a
aponebat. queedicta p̃torũ nis

Expanded text:
 post multum temporis spatium Sextus  post multum temporis spatium Sextus Aelius alias actiones composuit et librum populo dedit, qui appellatur ius Aelianum. Deinde cum esset in ciuitatin discordiam cum patribus perueniret et secederet sibique iura constitueret, quae iura plebi scita uocantur. mox cumto difficilius in tanta turba hominum, necessitas ipsa curam reipublicae ad senatum deduxit: ita coepit senatus se interponere et quidquid constituisset obseruabatur, idque ius appellarent ciues, quod ius de quaque re quisque dicturus esset seque praemuniret, edicta proponebant. quae edicta praetorum ius
Abbreviated transcription (Latin):
nõib cetĩs paitib. s cõi noie ap¬
pellatur. iuscunie. ¶ De mexhis
iegib eodem te fere actiones ꝯpo¬
sire sunt. quib int se ronines
disceptarent. Quas actiones ne
ppłs ꝓut ueslet instituer. cercas¬
⁊ sollenpnes ẽẽ uoluenĩt. ⁊ appel¬
latur hec pars iuns legis actiones.
id ẽ iegittime acciones. ⁊ ra ecce
pene tempore tria hec urra nata s̃.
lege .xii. tablarum. Exhis fluere
cepit ius cunle. ex hndem legis ac¬
tiones ꝯpoite sunt. Oium tñluꝵ¬
⁊ int̾precandi sciẽtia ⁊actiones.apd̃
collegium pontificum erãt. Exq¬
bus ꝯstituebatur. quis quoquoan¬
no preeẽt priuatis. ⁊fere pols an¬
ns ꝓpe centum rac o suetudineus
ẽ. Postea eum apĩclaudius ꝓposu¬
isset ⁊ ad formam redigisset bas ac¬
tiones. gneiꝰ flauius soriba eius
nb̃tm fuius sumeptũ ubrum po¬
pulo tradidit. zadeo gratũ fuitid
ĩ cuiue flauianum. sicutulieis
Augescente ciuitate. qui ad erãt
quedam gnã agendis posuenit.¬

Expanded text:
e appellatur ius civile. Deinde ex his legibus eodem tempore fere actiones compositae sunt, quibus inter se homines disceptarent: quas actiones ne populus prout vellet institueret certas sollemnesque esse voluerunt: et appellatur haec pars iuris legis actiones, id est legitimae actiones. et ita eodem paene tempore tria haec iura nata sunt: lege duodecim tabularum ex his fluere coepit ius civile, ex isdem legis actiones compositae sunt. omniu interpretandi scientia et actiones apud collegium pontificum erant, ex quibus constituebatur, quis quoquo anno praeesset privatis. et fere populus annis prope centum hac consuetudine usus est. Postea cum Appius Claudius proposuisset et ad formam redegisset has actiones, Gnaeus Flauius scriba eius libertini filius subreptum librum populo tradidit, et adeo gratum fuit idius ciuile Flauianum, sicut ille iaugescente ciuitate quia deerant quaedam genera agendi, non
Abbreviated transcription (Latin):
essent. una pacis. altãresli. abi¬
trio sibidato. utram uellet refer¬
ret ronam utrãq sustulit. et
ait cartaginẽses petere dełe utrã
mauent acciꝑe. Post hos fuit ty¬
ren quorumcamius ut clixiqui
ptum nullum exstat. s responsa
quam plura ⁊memorabilia enis
fuerunt. ¶ Sem sextus cecilius
ꝯsules fuenĩt. atilius aũt pͥmus
appło sapiens appellatus ẽ. Sextũ
elium ⁊ enn̾ laudauit. ⁊ exstat
illius uuer qui in scnbitur tupti¬
ta. qui uber nłuti cunabulauũs¬

Expanded text:
e una pacis altera belli, arbitrio sibi dato, utram uellet referret Romam, utramque sustulit et ait Carthaginienses petere debere, utram mallent accipere. Post hos fuit Tiberius Coruncanius, ut dixi, qui ptum nullum exstat, sed responsa complura et memorabilia eius fuerunt. deinde Sextus ‹A›eliusnsules fuerint, Atilius autem primus a populo Sapiens appellatus est. Sextum Aelium etiam Ennius laudavit et exstat illius liber qui inscribitur "tripertita", qui liber veluti cunabula
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto magis int̾pretationẽ pm̃i¬
tentib inꝯueniẽs erit. omissis
micus. atiporigine nõ repetita
atq illotis ut ita clixim maĩb
ꝓtinus matĩam int̾pietationis
nt̃are. Namq nisi fauor iste
p̃fationes. ⁊ upentĩnos ad lecti¬
one ꝓposite matĩe ꝑducunt. et
cumib̾i uenenmꝰ. euidentiorẽ
prestant intellectum.ut¬
atii ꝓcessum de mostrare.⁊ ꝗdem
mitio ciuitatis nre ppłs sine le¬
ge cera. sine iurre cerco. primimmi
ageremirituit. omiaq manu
aregib gubnabantur. Po stea au
cta adauquemodum ciuitate.
ppłm in .xxx. partes quas curias

Expanded text:
quanto magis interpretationem promittentibus inconveniens erit omissis initiis atque origine non repetita atque illotis ut ita dixerim manibus protinus materiam interpretationis tractare? namque nisi fallor istae praefationes et libentius nos ad lectionem propositae materiae producunt et cum ibi uenerimus, euidentiorem praestant intellectum.processum demonstrare. Et quidem initio civitatis nostrae populus sine lege certa, sine iure certo primum agere instituit omniaque manu a regibus gubernabantucta ad aliquem modum civitate, populum in XXX partes, quas curias
Abbreviated transcription (Latin):
s nec illud s̃me ratioẽ dicetur.
qm̃ mitio recte emptio sit ꝯͣta.
dumuedente serno hr̃ditano:
qiͣ ꝑ curator subscripsit. Que¬
situmẽ ancogiñto co pͥusquã
emptio ꝑficerẽtur auenditioẽ

Expanded text:
 nec illud sine ratione dicetur, quoniam initio recte emptio sit contradum uendente seruo hereditario, quasi procurator subscripsit: quaesitum est, an cognito eo, priusquam emptio perficeretur, a uenditione
Abbreviated transcription (Latin):
lututitu erat obuectigalrei pu¬
bliceuenit. s cumuitius titi̾de¬
bitor ꝓfessus eẽt ꝑatum se essẽ
ueniss fundus quam debita
sũma eẽt.preses ꝓuincie rescĩdi
ueditionem eũq rescituriissit
lutio citio. Quesitum an post

Expanded text:
ti›i erat ob uectigale rei publicae ueniit: sed cum Lucius Titius debitor professus esset paratum se esse uenisset fundus, quam debita summa esset, praeses prouinciae rescindit uenditionem eumque restitui iussit Lucio Titio: quaesitum est, an post
Abbreviated transcription (Latin):
acceptum faciat. uolũtas utriꝰ¬
q ostenditur id agẽtis utane¬
gotio discedatur. ⁊ pin habeat
ac siconueniss int̾eos ut neu¬
ter ab altõ quicquam petẽt. S
ut euidenti appareat acceptuatõ
in haccausa nõsuanatã s potes¬
cate couentionis ualet. Em¬
ptio. nuda ꝯuẽtione dissolin¬
tur. sires secuta nõ fuit. Mor
ueditio ac sitraclitus fuisset.
ut putacumnditor libe̾tur.
ẽptoripomo peat. Qr̃ insiiu̾
taꝯuentio intuemĩt. actiones

Expanded text:
acceptum faciat, uoluntas utriusque ostenditur id agentis, ut a negotio discedatur et perinde habeatur, ac si conuenisset inter eos, ut neuter ab altero quicquam peteret, sed ut euidentius appareat, acceptilatio in hac causa non sua natura, sed potestate conuentionis ualet. Emptio nuda conuentione dissoluitur, si res secuta non fuerit. Mortenda est uen‹ditio› ac si traditus fuisset, utpote cum uenditor liberetur et emptori homo pereat: quare nisi iusta conuentio interuenerit, acti
Abbreviated transcription (Latin):
tate. ceinde cutore auccore ene¬
nt quãmns uenclitoreiobliga¬
tus fuit. tamen quiapupissus
ñtenebatur. renouata ueditio
effat ut mnincẽ obligati surͣit.
Qd̃ si añ tutoris auctoritasin¬
tuenĩt. de inde sine tutore aut
pagus fuit ut discedatur ab em̃¬

Expanded text:
tate, deinde tutore auctore emit, quamuis uenditor iam ei obligatus fuit, tamen quia pupillus non tenebatur, renouata uenditio efficit, ut inuicem obligati sint: quod si ante tutoris auctoritas interuenerit, deinde sine tutore auctpactus fuerit, ut discedatur ab em
Abbreviated transcription (Latin):
fideiussoremacͣixpit uł uẽdi¬
tor stipulatus fiĩt. annucda
uolutate resoluatur obliga¬
tio. iulian̾scribit. exempto
quidẽ agino posse qr bonefi¬
deiidicio exceptioẽs pactun¬
sunt. anau ficeuissoruitil sir
exceptio uidendum. ⁊puto

Expanded text:
fideiussorem acceperit uel uenditor stipulatus fuerit, an nuda uoluntate resoluatur obligatio. Iulianus scripsit ex empto quidem agi non posse, quia bonae fidei iudicio exceptiones pacti insunt: an autem fideiussori utilis sit exceptio, uidendum: et puto
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quod ansto cdixit posseita
pacisci. ut unus maneat oblis
pacto ab empticẽ non põsnit. et
ita io siabuna parte renouatussit
ãtus dicitur ñ ualere enoipac¬
tionem. Os clicendũmẽ patre
paciscente ꝯlibato aduersano.
fiuum quoꝵ obiterliban.
D EM. E quamranate
emi. eande̾r a tepluris mino¬
ns ueenio. discessimus apͥore
ẽptione. põt enimduresinte¬
gra ẽ ꝯuentione nr̃a infectafie¬
n ep̃tio. atq ita ꝯsistit postĩore
emptio qĩ nulla prẽcesseĩo.G⁊
ñ potĩmus eadem rõne utipost
pretium souitũ inemptione
repetita. cum post p̃tium solut̃

Expanded text:
nam quod Aristo dixi‹t› posse ita pacisci, ut unus maneat obligapacto ab emptione non possit: et ideo si ab una parte renouatus sit contractus, dicitur non ualere eiusmodi pactionem. sed dicendum est patre paciscente et liberato aduersario filium qum. Si quam rem a te emi, eandem rursus a te pluris minorisue emero, discessimus a priore emptione potest enim, dum res integra est, conuentione nostra infecta fieri emptio atque ita consistit posterio‹r› emptio, quasi nulla praecesserit. sed non poterimus eadem ratione uti post pretium solutum emptione repetita, cum post pretium solutum
Abbreviated transcription (Latin):
imo semꝑ qr̾ineare quidactũ
fuerit. Nant id non apparebit.
prãre eamre debebit eptoriun¬
litor. Rãrd ip̃ exea hr̃ditate ideã
ꝑueĩsse ud̾bitur nõ secus ac si eũ

Expanded text:
itur in ea re, quid actum fuerit: si autem id non apparebit, praestare eam rem debebit emptori uenditor, nam id ipsum ex ea hereditate ad eum peruenisse uidebitur non secus ac s
Abbreviated transcription (Latin):
płib actionibs agat quarum si¬
głarum quantitas int̾ iurisdic¬
tionẽ iudicantis sit. coacerati¬
o uero ouĩm excedat moclũ iu¬
nsdictionis eiꝰ. apud cum agipõ¬
se sabmo cassio ꝓculo placuit.
titatem alt̃ maiorempetat. apd̃
eũdem iudicẽ agendumẽ eiqui
q̃nttatem mmorẽ petit. ne ĩpo¬
testate calũpmosa aduersarri
mẽi sit. anapd̾ eum ltigare p̾sim̃.

Expanded text:
pluribus actionibus agat, quarum singularum quantitas intra iurisdictionem iudicantis sit, coaceruatio uero omnium excedat modum iurisdictionis eius: apud eum agi posse Sabino Cassio Proculo placuit:  quantitatem, alter maiorem petat, apud eundem iudicem agendum est ei qui quantitatem minorem petit, ne in potestate calumniosa adversarii mei sit, an apud eum litigare possim. S
Abbreviated transcription (Latin):
acta gestaq sunt apcã¬
tore cesans sic areo ꝯꝓ¬
bantur atq si acesare gesta sunt.
¶Sirem cesans ꝓcãtor eius qua¬
si rem ꝓpriami tͥradat. ñ putocũ
cum negotiĩ cesans gerõs ꝯsẽsu
ip̃iũs tradit. Deniq suinditõ¬
nis uł donatioĩs uł transactioĩs
auenare ei remcesans s diugent
gerẽ omissumẽ. ¶ Est hoc p̃cip̃u

Expanded text:
acta gestaque sunt a procuratore Caesaris, sic ab eo comprobantur, atque si a Caesare gesta sunt. Si rem Caesaris procurator eius quasi rem propriam tradat, non puto eum cum negotium Caesaris gerens consensu ipsius tradit. denique si uenditionis uel donationis uel transactionis alienare ei rem Caesaris, sed diligenter gerere commissum est. Est hoc praecipuum
Abbreviated transcription (Latin):
madant¶Huĩrei fortissimũ argu¬
m̃tumẽ qͣ lege uilia de ui noĩatim.
canet᷑ ut iscuiꝯtigĩt exenio possir
eam siꝓficisc̾atur mãdare. Nõair
itaq mãdaretpotĩt quamsi abẽe ce¬
ꝑit cũm ͣaua iunsdictio ⁊̃ presente
mãdetur.⁊ si a familia dñsoccisus
mãdatam unsdictionẽ susceꝑit
uit uinsdicoẽ utitur. uenꝰ est eͥc

Expanded text:
fortissimum argumentum, quod lege Iulia de ui nominatim cauetur, ut is, cui optigerit exercitio, possit eam si proficiscatur mandare: non aliter itaque mandare poterit, quam si abesse coeperit, cum alias iurisdictio etiam a praesente mandetur. et si a familia dominus occimandatam iurisdictionem suscepit, u
Abbreviated transcription (Latin):
nt. q̃ rebatur an pͥoris iudicis sña
exeqi possit. dixi posse. qr ante
ueniat idemputarẽ snãq apri¬
ore iudice recte fertur. Ꝙ gnĩalit̃
⁊ inom̃ib h̾ ce morcasib obser¬
uandumẽ. ¶Quotiens dequã¬

Expanded text:
t, quaerebatur, an prioris iudicis sententia exsequi possit. dixi posse, quia ante ueniet, idem putarem, sententiaque a priore iudice recte fertur. quod generaliter et in omnibus huiuscemodi casibus obseruandum est. Quotiens ‹de› quan
Abbreviated transcription (Latin):
am si soluedo debitor ñ sit. Sfit̾u
ĩcidisti ĩ ediccumꝰ. ic̃ ꝗͣdemutit᷑
excep̃tioẽ tu ñ utens. nec pena
tua ad reum ꝓmittẽdi ꝑtinebit
⁊ iõ mandatiactionẽ nõ hẽbis.
¶Si filimeus inmagratu in hoc
elicto ĩcidit. ani hisactioĩb¬

Expanded text:
soluendo debitor non sit. sed si tu incidisti in edictum, reus quidem utetur exceptione, tu non utaris: nec poena tua ad reum promittendi pertinebit: et ideo mandati actionem non habebis. Si filius meus in magistratu in hoc edictum incidit, an in his actionib
Abbreviated transcription (Latin):
RO.CUł Sed licet isquipum¬
cie preest ouumrome magrãtipan
uice ⁊ officio fungidereat. notm̃
spectandum ẽ quid rome frmẽ. qͣ¬
gͣui presidi curare ut pacata atq
quieta ꝓuncia sit q̃ regit. qͥ non
difficile obtinebit. si sollicite aga
ut malis hoĩb ꝓuincia careat pos
q ꝯuirat. Nam ꝯ sacnlegos latħo

Expanded text:
. Sed licet is, qui prouinciae praeest, omnium Romae magistratuum uice et officio fungi debeat, non tamen spectandum est quid Romae factum graui praesidi curare, ut pacata atque quieta prouincia sit quam regit. quod non difficile obtinebit, si sollicite agat, ut malis hominibus prouincia careat eosque conquirat: nam et sacrilegos latro
Abbreviated transcription (Latin):
mus: c̾ditum ẽ.Item mutu
sipost nuptias cos ꝓmitpat᷑.¬
Inmurudatioẽ oporret on
ee dante. nec obe qͥ filiusfami:¬
lias ⁊ fuusdutes peculiares.
mimos obͣsigar. Idenitale
ẽ quale siuosutate meatu:
des pecunia. Nam michiactõ
acqntut licet mn einumi ñ sue¬
rit. ¶ Derbis quoq c̾dim
quedum actu ad obligationẽ
ꝯꝑanda int̾posito. ułuti stipła¬

Expanded text:
mus, creditum est. item mutuusi post nuptias dos promittatur.In mutui datione oportet dominum esse dantem, nec obest, quod filius familias et servus dantes peculiares nummos obligant: id enim tale est, quale si voluntate mea tu des pecuniam: nam mihi actio adquiritur, licet mei nummi non fuerint. Verbis quoque credimus quodam actu ad obligationem comparandam interposito, veluti stip
Abbreviated transcription (Latin):
leratitio. deinceps stipulerasçio.
alioquin ne ꝗcquam mͥcaueat᷑
At suudicatũ feq̃t titius ncħ
ultra seius tenebit᷑. Gꝰ sicum
seio egõ quanticũꝙ ẽ quoĩnus
atitio ex ige poͣtero. eo tp̃e quo
uidiciumint me ⁊ seuum acce¬

Expanded text:
a Titio deinceps stipuler a Seio,alioquin nequicquam mihi cavetur: at si iudicatum fecerit Titius, nihil ultra Seius tenebitur. sed si cum Seio egero, quantumcumque est quo minus a Titio exigere potuero eo tempore, quo iudicium inter me et Seium acce
Abbreviated transcription (Latin):
tueptur predia desidaus par
tua pecumã. Nec uoluis cdi¬
te noie  antequa emisses sus¬
cipe. Atq ita creditor q necĩ¬
tatem forte ꝓficiscendi hebat
ceposuit apḋte hanc cadem
pecumã. ut si entisses caułc
noĩe obligatꝰ ees. hoc ceposi¬
tum ꝑĩculo eĩ est. q suscepit.¬

Expanded text:
turus praedia desideraveris mutuam pecuniam nec volueris creditae nomine antequam emisses suscipere atque ita creditor, quia necessitatem forte proficiscendi habebat, deposuerit apud te hanc eandem pecuniam, ut, si emisses, crediti nomine obligatus esses, hoc depositum
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽ. alio quiue̾b̾. id ẽ mnuti¬
lit. qmi alti scipulari ñ potr¬
it. ⁊ puto pbisse. Idemeĩt sia
pupiue Suero sine tutoris au
Cum cm̃ nulla sit stipłatio.
nuauero cui postra bonis in¬
tdictum ẽ. mox ab eo stipuler
dedero uelud tuos absete te
ꝯignorãte. ansto scribit acqri
bit. ueram eẽ aristonis sina¬

Expanded text:
alio qui verbis, id est inutiliter, quoniam alii stipulari non potui? et puto posse. Idem erit, si a pupillo fuero sine tutoris auccum enim nulla sit stipulatio, rauero, cui postea bonis interdictum est, mox ab eo stipuler,dedero uelut tuos absente te et ignorante, Aristo scribit adquirbit ueram esse Aristonis sen
Abbreviated transcription (Latin):
exstitĩt tuifiat sisq michi
obligat᷑. Item silegata pecui¬
amberes credidit. de in legata¬
ricamnolint ad seꝑtinere
qr hrdis exdie adite h̾rdita¬
tis uident numi fuisse. ucre¬
dita pecunia peti possit. Dam
iuliañ ait.⁊ traditoes ab brde¬

Expanded text:
exstiterit, tui fiant sisque mihi obligatus: item si legatam pecuniam heres crediderit, deinde legatarius eam noluit ad se pertinere, quia heredis ex die aditae hereditatis videntur nummi fuisse, ut credita pecunia peti possit. nam Iulianus ait et traditiones ab
Abbreviated transcription (Latin):
doli excepticẽ utipotĩt. qr scd̾m
uoluntatẽ dantis nũmisĩto¬
sunpti. Nam si ego qideponẽs
tibi dedero. tuqĩ mutua accipiã.
nec cepoitum nec mutui ẽ. ⁊d̾
eͣ ⁊ situ qiͣmutua pecunia deco¬
ns. ego qĩo modatam ostrde¬
cdigra accepi. Gs inutray ca¬
sus sunptis nũmis ꝯdiͣctioĩ
siuc con exceptioẽ locus eĩt.

Expanded text:
doli exceptione uti poterit, quia secundum voluntatem dantis nummi sunt consumpti. Si ego quasi deponens tibi dedero, tu quasi mutuam accipias, nec depositum nec mutuum est: idem est et si tu quasi mutuam pecuniam dederis, ego quasi commodatam ostendendi gratia accepi: sed in utroque casu consumptis nummis condictioni sine doli exceptione locus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
stichum ẜuum kaiedano pposu¬
erat. iome testamtum recĩt᷑ati
pecunias de fim̃cti. Antͣ exegit
Pla̾cebat debirores ꝗdẽ ci qm
solusset libatos eẽ. simoipi
quoꝙ ignorassẽt dñm decestis¬

Expanded text:
Stichum servum kalendario praeposuerat, Romae testamentum recitatum pecunias defuncti aut exegit placebat debitores quidem ei qui solvissent liberatos esse, si modo ipsi quoque ignorassent dominum decessis
Abbreviated transcription (Latin):
Siuendidis. puto mutuã pecu¬
sine tuaculpa ꝑ didis michie¬
iudetur nerue distĩctio ueris¬
sima existiratis multũ int̾eẽ
uenalem hinhanc lancẽ uel
massamneene. ut siuenalez
habui. inꝑierit. queadmodus
aui cedissem uedentã. Qd siñ
fuit ppoito hoc ut uẽd̾em. s hec
cansa fuit uẽdendi ut tunte¬
ris. tibi eãpisse. ꝯmaxime sisũ
usuris cdidi. ¶ Ditibi dedo.x.
sicut nouem debeas ꝓculusait
te recte non ãplius ip̃o iure de

Expanded text:
si vendideris, puto mutuam pecusine tua culpa perdideris priuidetur Neruae distinctio uerissima existimantis multum interesse, uenalem habui hanc lancem uel massam nec ne, ut, si uenalem habui, mihi perierit, quemadmodum si alii dedissem uendendam: quod si non fui proposito hoc ut uenderem, sed haec causa fuit uendendi, ut tu utereris, tibi eam perisse, et maxime si sine usuris credidi.Si tibi dedero decem sic, ut nouem debeas, Proculus ait, et recte, non amplius te ipso iure de
Abbreviated transcription (Latin):
pleca ꝯclitione expietito possit
obtͣingẽ. ⁊ ideo si presens restam̃¬
co libertas data fuit. ⁊ uenditor
statuuberum ꝓmtiauit. eniccio¬
nis noie tenetur.kurs quistatu
ꝓmitianit sub qua dict eilberta¬
temdatam detiorem ꝯditionẽ su¬
amfecise extimabitur. qr ñoẽm
c̃am statute ub̾tatis. s eandum¬
taxat quã ꝑmuitiauĩt excepisse¬

Expanded text:
pleta condicione ex praeterito possit optingere: et ideo si praesens testamento libertas data fuerit et uenditor statuliberum pronuntiauit, euictionis nomine tenetur. Rursus qui statuem pronuntiauerit, sub qua dicit ei libertatem datam, deteriorem condicionem suam fecisse existimabitur, quia non omnem causam statutae libertatis, sed eam dumtaxat quam
Abbreviated transcription (Latin):
insi spant idactum ꝓponatur. ẜ u
remittatũr. Dd̃ aut cdiximiduplã
ꝑmitu o portere sicerit accipien¬
dum. ut non exonire id accipia¬
mus. s dehis reb que pretiosio¬
res eẽnt si marganta forte auor¬
nam̃ta pretiosa. uł uestis senca.
ul quid auud ñ ꝯ temptibile ue¬
nĩt ꝑ edictum aũt cmuliũ⁊ de

Expanded text:
ialiter id actum proponatur, sed ut repromittatur. Quod autem diximus duplam promitti oportere, sic erit accipiendum, ut non ex omni re id accipiamus, sed de his rebus, quae pretiosiores essent, si margarita forte aut ornamenta pretiosa uel uestis Serica uel quid aliud non contemptibile ueneat. per edictum autem curulium e
Abbreviated transcription (Latin):
isum ꝯdicione excepisse que eẽt
idando. ¶ Senius rõnib tradi¬
tis liber eẽ iussus ẽ hunc hrstra¬
didit ⁊ dixit centũ dare ĩsumrs
sinulla reliqua sut que ẜuus da¬
re debeat. ⁊ h adita br̃ditate liber
sc̃s est. obligatio euictionis ꝯt¬
hitur. eo quoo ub̃ homo tanquã
liquis iuissus dare. cuiꝯsequẽñs
ẽ ut simiñ quam centũ in reliqs
huit. ueluti soia quinq̃ grnta u̾
cum eam pecunam declit ad libta¬

Expanded text:
sum, condicionem excepisse, quae esset in dando. Seruus rationibus redditis liber esse iussus est: hunc heres tradidit et dixit centum dare iussum. si nulla reliqua sunt quae seruus dare debeat et per hoc adita hereditate liber factus est, obligatio euictionis contrahitur, eo quod liber homo tamquam gitur iussus dare: cui consequens est, ut, si minus quam centum in reliquis habuerit, ueluti sola quinquaginta, ut, cum eam pecuniam dederit, ad lib
Abbreviated transcription (Latin):
anexempto łauple stiplatio cõ¬
mitritur qiͣ pat̾ danpnum patiat
n̾mnũto dubitatur. nõ em̃ sic̃
mułis dos ẽ ita patris eẽ clicip̃t
nec ofere srib cogitur dotẽ a se
ꝓ fectam manẽte matrimoio. S
uideamꝰ ne ꝓbabili aicatur ꝯmit¬
ti h quoq caũ stipulationẽ. In¬
tere enimparris siuamdotatas
hre ⁊ spem qñq recipiẽdedotis.
ntiq sunpotestate sit. qd̾ siemĩ¬
cipataẽ. uix potit defendi statim
ꝯmitti tiplationẽ. cum uno ca¬
su ad eum dos regredi possit. cumn

Expanded text:
uplae stipulatio committatur, quasi pater damnum patiatur, non immerito dubitatur: non enim sicut mulieris dos est, ita patris esse dici potest nec conferre fratribus cogitur dotem a se profectam manente matrimonio. sed uideamus, n‹e› probabilius dicatur committi hoc quoque casu stipulationem: interest enim patrishabere et spem quandoque recipiendae dotis, utique si in potestate sit. quod si emancipata est, uix poterit defendi statim committi stipulationem, cum uno casu ad eum dos regredi possit. numqu
Abbreviated transcription (Latin):
noie. s ꝑm teneatur anctor ac
nĩde octingẽtis uus residius so¬
la centũ sexagm̃t᷑a fuissẽt eucta
Nam reliq̃ua quadragita que
uinu̾so fundo decessunt. prata
noue regioms ẽẽ intelligi. ¶Te¬
terũ cum ꝓindiuiso pars auqua

Expanded text:
nde teneatur auctor, ac si de octingentis illis residuis sola centum sexaginta fuissent evicta: nam reliqua quadraginta, quae uniuerso fundo decesserunt, pro rata nouae regionis esse intellegi. Ceterum cum pro diuiso pars aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ulus . 1. de pretio ẜuire petẽdo ꝯpe¬
tere actione ⁊̃ exduple scipłaticẽ.
de reb ꝑ suitumablatis ĩa respon¬
b ablatis fugit. mox muet̾ presẽ¬
cib hoestis uins int̾rogatus an
⁊ in domo ueditoris fugiss. iꝵ. fu¬
gisse. Quẽro an standũ sit respõso

Expanded text:
ulus respondit de pretio serui repetendo competere actionem etiam ex duplae stipulatione: de rebus per furtum ablatis iam responrebus ablatis fugit: mox inuentus praesentibus honestis uiris interrogatus, an et in domo uenditoris fugisset, respondit fugisse: quaero, an standum sit responso
Abbreviated transcription (Latin):
pea ꝓ indiuiso ducẽta eiũcatur. du¬
plestipłatio ꝓparte qͣnta riquarta
prãbitur. Nam qdput. dañꝑnũ ẽp¬
rori ĩmenditori actulit. ¶ Si tot
fund̃ quem flum dĩminuat eiuc¬
tus sit. iure nõ diminuet᷑ euictio¬
nis obligatio. nõ mag quam si
incuria fundus ant ẜuus t̃ditus.
detĩor frs̃ sit. Nam ⁊ eõrio. nõ au¬
getur qñtitas euiccioius. sires
melior suit effecta. ¶E si modo
t̃re incegro qui fu̾at traditꝰ ducẽ¬

Expanded text:
cantur, duplae stipulatio pro parte quinta, non quarta praestabitur: nam quod perit, damnum emptori, non uenditori attulit. si totus fundus quem flumen deminuerat euictus sit, iure non deminuetur euictionis obligatio, non magis quam si incuria fundus aut seruus traditus deterior factus sit: nam et e contrario non augetur quantitas euictionis, si res melior fuerit effecta. Quod si modo terrae integro qui fuerat traditus duce
Abbreviated transcription (Latin):
nuiute petat eadẽ equitas ẽemp¬
tonie stituẽce ꝓ euicticẽ aionis.
Si scds emptorundito e eundẽ¬
q c̃ptorem ad litẽ hominis dedit.
ꝓcuratorẽ.⁊ nõ restituto eo dãp̃na
int̾ cohrdes facta siꝓcifrator abse

Expanded text:
te petat, eadem aequitas est emptori restituendae pro euictione actionis. Si secundus emptor uenditorem eundemque emptorem ad litem hominis dederit procuratorem et non restituto eo damnatiointer coheredes facta si procurator abse
Abbreviated transcription (Latin):
emptum maniunsisti.⁊ rechibito¬
Pis tñsineculpac
ãnum extimatoria agere.
qui ẜnum uictum uendid̾at. edili¬
niumedictum remitti equum est.
Multo enim apłius ẽ id face̾ q̃m
ꝓnũtiare inuinculis fuisse.
edilitus acuoĩb exceptionẽ oppoi¬

Expanded text:
emptum manumisisti, et redhibitotamen sine culpa annum aestimatoria agere. Ei, qui seruum uinctum uendiderit, aedilicium edictum remitti aequum est: multo enim amplius est id facere, quam pronuntiare in uinculis fuisse. In aediliciis actionibus exceptionem oppo
Abbreviated transcription (Latin):
SOS P. Sures quã atitio
emi legata sit ame: ñ pot logatariꝰ
ꝯuentus ad nõ rei uenditori meo
ꝑeuictionẽ prestare oꝑteat. nncħ
unditor prabit pret simpla euic¬
tionis noiẽ. ⁊ natufa exempto ac¬
tionis hoc quod int̃ eͣst.
mea titio tradidis. de eiuctione te
michi temĩ. sicuti si accẽptã rẽ tra¬
didissẽ placet.

Expanded text:
o. Si res quam a Titio emi legata sit a me, non potest legatarius conuentus a domino rei uenditori meoeuictione praestare oporteat, nihil uenditor praestabit praeter simplam euictionis nomine et ex natura ex empto actionis hoc quod interest. 6mea Titio tradideris, de euictione te mihi teneri, sicuti si acceptam rem tradidissem, placet.
Abbreviated transcription (Latin):
cessent. ita ut neq ad fiscum bo¬
na ꝑuenire possẽt.neq priuati
ac̾ oitorib distrahi. Tunc em̃ nul¬
la ꝯ petit ẽptori exstipulatu accio
uideamus nũ ⁊ siabeo quiinceit
donata legata ue res fuit empto¬
rieque dicendumsit exstipłatuc
actionẽ nonnasci. seł siantequa

Expanded text:
cesserit, ita ut neque ad fiscum bona pervenire possint neque privatim a creditoribus distrahi: tunc enim nulla competit emptori ex stipulatu actio, videamus, num et si ab eo qui vicerit donata legatave res fuerit emptori, aeque dicendum sit ex stipulatu actionem non nasci, scilicet si antequam
Abbreviated transcription (Latin):
põt uidihomo emictus. cumpars
eius eictaẽ. ¶ Si qunposs u¬
sucaꝑe emptor. ñ usucepit. culpa
sua hoc fecisse uidetur. unsicuict̃
ꝓmisit ⁊ nõ ignorante ꝓcũratoĩ
denũtiatũ sit ꝓmissor inchoinus
tenet. Simili mõ genetur ⁊ ꝗ cu

Expanded text:
t uideri homo euictus, cum pars eius euicta est. Si, cum possit usu capere emptor, non cepit, culpa sua hoc fecisse uidetur: unde si euipromisit et non ignorante procuratori denuntiatum sit, promissor nihilo minus tenetur. Simili modo te
Abbreviated transcription (Latin):
ancilla uẽdita ⁊ tradita sit.eꝑicto
partu unditor nõ potest dceinctõe
ꝯueniri. qr pait uenditus nõ ẽ.
euĩcatur. agẽ exduple scipulatioe
nõ põt. quia nec ipa nec ususfiũc¬
tus euĩcitur. Nam qͥ dm̃s iutula

Expanded text:
ancilla uendita et tradita sit, euicto partu uenditor non potest de euictione conueniri, quia partus uenditus non est.euincatur, agere ex duplae stipulatione non potest, quia nec ipsa nec usus fructus euinc
Abbreviated transcription (Latin):
tatem quaius defuncto In hoe
tantũ fuit utilis exemptõ actio.
ut seruus t̃dẽtur. ¶ Sipłes m
insolidum ꝓ eiuccice teneant. de¬
iñ post euitionẽ cum uno fuero.
exptũs. si agam cum cetĩs excepti¬
cẽ meeẽ repellendum labeo ait

Expanded text:
tatem, quamuis defuncto in hoc tantum fuit utilis ex empto actio, ut seruus traderetur. Si plures mihi in solidum pro euictione teneantur, deinde post euictionem cum uno fuero expertus, si agam cum ceteris, exceptione me ‹e›sse repellendum Labeo ait
Abbreviated transcription (Latin):
pignus ꝓparte suaubasset r̾em c̃¬
cditor eiũcit. q̃ rebatur anut̃q hrdũ
ꝯuenmn possit. tq placebat ꝓpt̃
indimsampignoris cam. nec re¬
medio locus eẽ uidebatur. ui ꝑdoli
exceptĩonẽ actiones ei qui pecum¬
am cditoricedit. praretur. qr nõ
duo rei faccip̃ponentur s famili¬
e h̾ciscunde iudiciũ eonoĩe utile¬

Expanded text:
rem creditor euicit: quaerebatur an uterque heredum conueniri possit? idque placebat propter indiuisam pignoris causam. nec remedio locus esse uidebatur, ut per doli exceptionem actiones ei qui pecuniam creditori dedit praestarentur, quia non duo rei facti proponerentur. sed familiae herciscundae iudicium eo no
Abbreviated transcription (Latin):
tore aucoore fuit iudiciũ siabsen¬
te pupillo cutor camegit. ꝯiudi¬
catumẽ ꝯtratutorẽ. qr nondice¬
mus ꝯmitti stipłationẽ.⁊ enĩ ac¬
tam eẽ cam palamẽ. ⁊ satis ẽ abeo
cuiius agendi fuit cam ẽẽ actam.
Presenti aũt uenditori denũtian

Expanded text:
tore auctore fuit iudicium, sed absente pupillo tutor causam egit et iudicatum est contra tutorem: quare non dicemus committi stipulationem? etenim actam esse causam palam est. et satis est ab eo cui ius agendi fuit causam esse actam. Praesenti autem uenditori denuntian
Abbreviated transcription (Latin):
pignoratitiã actione. ⁊ mag̾ ut
prestet. Cuienm nequũ uide¬
ptur. ul hoc saltem ꝯsequi ẽptorẽ
qͣ sine dispendio c̃ditoris futur
umtitĩseio. cum mmor se ĩ ea
unditione cͥcum scriptũdicit
⁊ impetrat ꝯgnntionẽ ñ tantũ
aduers tit᷑ium. s ⁊̃ aduers se¬
ium. seius p̾tulabat apd̃ preto¬
rem utuẽ sibi de euictione sti¬
płationẽ intitiũdan. egodan¬
damputabam. i2. i̾tam iemse¬
ius postulabat. Damsicifim¬
dus preroria gnitione ablatus
fuit. equũ exit ꝑ eudẽ ꝑretores
⁊enctionẽ sescitui. ¶ Si ẜuus
tuus emĩt hoiem ⁊ eudẽ uencdi¬
dittitio. eĩq noĩe duplam pro¬
płatus fuis. sititi yuum pẽtie¬
rit ⁊ deeo inctus sit q ẜuus tũ
intdendo sine uolũtate tua ꝓ¬
pͥetatem hoĩs transferre nõ po¬
tuiss. suꝑerit pũbliciana actõ.

Expanded text:
pigneraticiam actionem. et magis est ut praestet: cui enim non aequum videbitur vel hoc saltem consequi emptorem, quod sine dispendio creditoris futuruum Titius Seio: minor se in ea uenditione circumscriptum dicit et inpetrat cognitionem non tantum aduersus Titium, sed etiam aduersus Seium: Seius postulabat apud praetorem utilem sibi de euictione stipulationem in Titium dari: ego dandam putabam. respondi: iustam rem Seius postulat: nam si ei fundus praetoria cognitione ablatus fuerit, aequum erit per eundem praetorem et euictionem restitui. Si seruus tuus emerit hominem et eundem uendiderit Titio eiusque nomine duplam prostipulatus fueris: si Titius seruum petierit et ideo uictus sit, quod seruus tuus in tradendo sine uoluntate tua proprietatem hominis transferre non potuisset, supererit Publiciana actio et
Abbreviated transcription (Latin):
tinus.i4. non obee exempto a¬
genti. quod denũtiatio ꝓ eiucti¬
oneintposita nõ eẽt. si pacto ei re
aucrorẽ laudau̾at. ⁊ euictionẽ se
iudicatus ẽ uenditore p̃senͣte.
ix. siue qd auienus fuit cumuena
siũ qͥtunc obligat est uictus ẽ.i
chil ꝓponi cureptrici aduersun
ditorem accio ñꝯpetit. ¶Heren

Expanded text:
ndit non obesse ex empto agenti, quod denuntiatio pro euictione interposita non esset, si pacto ei remauctorem laudauerat et euictione se uenditorem poterit it, siue quod alienus fuit cum ueniret siue quod tunc obligatus, euictus est, nihil proponi, cur emptrici aduersus uenditorem actio non competat. Herennius
Abbreviated transcription (Latin):
uendedo ut simpla ꝓmitrat᷑. ł tri¬
plum aũ quadruplum ꝓmittẽtur.
exẽp̃t̃o ppetua actioe agi pot̾ͣit. no tñ
ut uulgus opinat᷑ ⁊̃ satisdure debet
qui duplam ꝑmittit. S sufficit
nuda repmissio. nsi aliud ꝯuene¬

Expanded text:
ut simpla promittatur, uel triplum aut quadruplum promitteretur, ex empto perpetua actione agi poterit. non tamen, ut uulgus opinatur, etiam satisdare debet qui duplam promittit, sed sufficit nuda repromissio, nisi aliud conuene
Abbreviated transcription (Latin):
uentis fundu xessaeet ua rectes
¶ Cumtibi stic humiuẽderẽ. dixieũ
statu libenĩ eẽ sub hac ꝯdictioẽ ma¬
numissũ sinauis exasiauemĩt Is
aut sititĩ ꝯsul factus fuĩt manins¬
sus erat. q̃rebatur siprius naius
exasiauenit. ac post titĩ ꝯ sulfiat
atq ita inlib̾tatem eiuct sit. an
eiuicciomis noĩe teneatur. ix. nõ te¬
nen eum. ꝯenicolo malo ẽptorẽ
face. cumprius exstitĩt ea ꝯlictioe
quã eructionis noie ex soluit. Itẽ
sipost biemum liber̃ fore dixi qui
postãnum lib̾tatem accepit. ⁊ pt
brẽniũ inubtate euncatur. łdecẽ

Expanded text:
uentis fundum concessa esset uia, recte  Cum tibi Stichum uenderem, dixi eum statuliberum esse sub hac condicione manumissum 'si nauis ex Asia uenerit', is autem 'si Titius consul factus fuerit' manumissus erat: quaerebatur, si prius nauis ex Asia uenerit ac post Titius consul fiat atque ita in libertatem euictus sit, an euictionis nomine teneatur. respondit non teneri eum: etenim dolo malo emptorem facere, cum prius exstiterit ea condicio, quam euictionis nomine exsoluerit. Item si post biennium liberum fore dixi, qui post annum libertatem acceperit, et post biennium in libertate euincatur, uel decem
Abbreviated transcription (Latin):
ditahr. eiuctionis noĩe me oblig¬
anplacet. ¶ Si ei quimuendi¬
dit ples h̃rdes ex sticer̃ unade e¬
uictione obligatio ẽ. ꝯmibq
denutian. ⁊oms defendẽ debent.
side industria nõ uenĩnt innidi¬
cium. Sñ tñ exbis liti subititĩt
ab sentiam om̃ib uincit añ uĩ¬
citur. necteq cũ cetis agam. qͥeinc¬
tionis noie uictisunt. ¶ Si fun¬
dum in quo ususfructus titu eãt
qui ei relictus ẽ quo adiiuẽt. de
aget titi̾ius sibi eẽ utendi frueͬn

Expanded text:
tur, euictionis nomine me obligari placet. Si ei qui mihi uendidit plures heredes exstiterunt, una de euictione obligatio est omnibusque denuntiari et omnes defendere debent: si de industria non uenerint in iudicium, unus tamen ex is liti substitit, absentiam omnibus uincit aut uincitur, recteque cum ceteris agam, quod euictionis nomine uicti sint. Si fundum, in quo usus fructus Titii erat, qui ei relictus est quoad uiuet, detaget Titius ius sibi esse utendi fruen
Abbreviated transcription (Latin):
b̃tatem ꝑuemĩt. tu uidis qĩ ma¬
numisisse. ⁊ ideo nilum ad u̾sus
uẽditorẽ hebis regssum.
aduersano ẜilũs adiudicatꝰ sit qr
ꝓbab̾it eum cc̃em eẽ. habebo exdu

Expanded text:
tatem peruenerit, tu uideris quasi manumississe et ideo nullum aduersus uenditorem habebis regressum. aduersario seruus adiudicatus sit, quia probauit eum communem esse, habebo ex du
Abbreviated transcription (Latin):
mͥauenamundidas adnõ rede¬
meñ. falsum eẽ qͥ nerua respõ
ret. Celsus filius agebat. qr nec
bone fidei ꝯueniret. ⁊ ego exali¬
a causaremhrem. ¶Siluple
scipłator ex possõre petitor factus
euictus sit quam rensipossideret

Expanded text:
m uendideras, a domino redemerim, falsum esse quod Nerua respondret, Celsus filius aiebat, quia nec bonae fidei conueniret et ego ex alia causa rem haberem. Si duplae stipulator ex possessore petitor factus et uictus sit, quam rem si possideret
Abbreviated transcription (Latin):
inquit. ne iicrum faciat emptor.
ꝯbis eiusdẽ uituextimatione o se¬
quatur. finugamꝰ emptũ decem.
minoris aũt empturũ fuisse c¬
duob si tm̃ fugitiuũeẽ sciss emp¬
ꝯꝑisse q̃ noneẽt sanus. Smmilr
duob minoris ẽptiuũ fuisse si
de morbo nõ ignorass. nus ꝯseꝗ
sugitiuus eẽt. sextiñesset ẽptu̾¬

Expanded text:
inquit, ne lucrum faciat emptor et bis eiusdem uitii aestimationem consequatur. fingamus emptum decem, minoris autem empturum fuisse duobus, si tantum fugitiuum esse scisset empisse, quod non esset sanus: similiter duobus minoris empturum fuisse, si de morbo non ignorasset: rursus cfugitiuus esset, sex tantum esset emptu
Abbreviated transcription (Latin):
quotiẽs plures res instiplatione
deducuntur ples ẽẽ stiplationes.
an et induple scipłatice h̾idẽ sicc
uideamĩ. cum quis sciplatur fugiti¬
exedicto edilium cunuliũ ꝓmittũ¬
tur. utrum unastipłatioẽ anples.¬

Expanded text:
quotiens plures res in stipulationem deducuntur, plures esse stipulationes, an et in duplae stipulatione hoc idem sit, uideamus. cum quis stipulatur 'fugitiex edicto aedilium curulium promittuntur, utrum una stipulatio es
Abbreviated transcription (Latin):
duple scipłationẽ tunc ꝯmitti. qͦ¬
tiens res ita ad murit᷑. ut eam habe
troueisia uẽditorẽ dedit ꝓtatores
isq uictus litis extimationẽ sustu¬
qr nec mandati accionẽ ꝓrator bic
idẽq uenditor b̃t ut ab ẽptore litis
extimationẽ ꝯ sequatur. Cumigit᷑
neq corpꝰ neq pecuna ẽptori absit.
nõ oportet ꝯmitti stiplationẽ quã¬
ius sup̃e eo iudicio accepto uictus
eẽt. ⁊ utis extimationẽ sustulisset
placeat ꝯmittistiplationẽ ut ⁊ ip̃e
iuliañ eodem libro scripsit. Neq e
hre licet ẜuum cũ cuĩ sip̃tium quis
nõ cediss: ab aduersano auferetim
pp̃e enim hiic ex scd̃a emptioẽ id ẽ ex
litis extimatione ẽꝑtori brẽ licet. ñ
s̃ nõ sdatim eum aduẽdicore regre̾¬

Expanded text:
duplae stipulationem tunc committi, quotiens res ita amittitur, ut eam emptotrouersia uenditorem dederit procuratorem isque uictus litis aestimationem sustuuia nec mandati actionem procurator hic idemque uenditor habet, ut ab emptore litis aestimationem consequatur: cum igitur neque corpus neque pecunia emptori absit, non oportet committi stipulationem: quamuis, si ipse iudicio accepto uictus esset et litis aestimationem sustulisset, placeat committi stipulationem, ut et ipse Iulianus eodem libro scripsit. neque enim habere licet eum, cuius si pretiumaduersario aufer‹r›etur: prope enim hunc ex secunda emptione, id est ex litis aestimatione emptori habere licet, non sed non statim eum ad uenditorem regres
Abbreviated transcription (Latin):
exceptione doliposse submouĩne¬
nim dubiumẽ. quãuis alio iure
se distractã ciuncẽ cona̾tur. Eligerẽ
aũt emptor põt utrũ uelit rẽ tenẽ
intentione ꝑ exeeptionẽ elisa an
nus uictus fit. uł exduple quoq
stiplatione uł exempto põt ouem̃i.¬
IP I. SEo ⁊ sistipła¬
tio nulla fuisset int̾põita de exẽp¬
to actione idemdicem. ¶Si loe
lber qui bonafide ẜiuerat. nemeãt
mͥatitio. titiꝰq eumhidem scͥpseĩt
quasiliberum. ⁊ ip̃e michi siufaci¬
at ꝯtrouersiã ip̃m de seobligatum

Expanded text:
exceptione doli posse summoueri nemini dubium est, quamuis alio iure se distractam euincere conatur. eligere autem emptor potest, utrum rem uelit retinere intentione per exceptionem elisa, an minus euictus sit, ex duplae quoque stipulatione uel ex empto poteinum. Sed et si stipulatio nulla fuisset interposita, de ex empto actione idem dicemus. Si homo liber qui bona fide seruiebat uenierit mihi a Titio Titiusque eum heredem scripserit quasi liberum et ipse mihi sui faciat controuersiam, ipsum de se obligatum
Abbreviated transcription (Latin):
btum quis nõ habeat ex uẽdito ac¬
tionem haber si scient unditor ali¬
enum se undere. G ⁊ si causa fidei¬
ꝯmissi emptor coactus fuĩt eũ ma¬
numittẽ exẽpto accionẽ habebit.

Expanded text:
tum quis non habeat, ex uendito actionem habet, si scierit uenditor alienum se uendere. sed et si ex causa fideicommissi emptor coactus fuerit eum manumittere, ex empto actionem habebit.
Abbreviated transcription (Latin):
quamemilitis extimatione tutõ
ñ expecuma pupilli. s ex suo p̃sti¬
tit suipłatio de eictione pupillo
aduers uenditorẽ ꝯmntur. ¶Ei
peuictione sundi que ennit mͣu¬
lier satis accepiss ⁊ eũdẽ sundu
indotem dedisser. de iñ aliꝗͥ eum
amarito ꝑuidiciũ ab stuliss. põt
mulier stati agẽre aduers ficeiscẽs
ẽptions noĩe quasi minorẽ dotẽ

Expanded text:
quam emit litis aestimationem tutor non ex pecunia pupilli, sed ex suo praestiterit, stipulatio de euictione pupillo aduersus uenditorem committitur. Si pro euictione fundi quem emit mulier satis accepisset et eundem fundum in dotem dedisset, deinde aliquis eum a marito per iudicium abstulisset, potest mulier statim agere aduersus fideiussores emptionis nomine, quasi minorem dotem
Abbreviated transcription (Latin):
dumẽ ad uẽditioẽs solas hoc edictũ
cetarũ quoq renim. Ẽ aũcelocatio¬
nib iiledicatur. minumuidebat᷑.
ħ tñ ratio redditur. uł quia mĩꝗͣ
iscorũ de hre fuãt urasdictio. uł
qr ñ similr locatioẽs ut ueditioẽs
sqwbit. Sumo p̃tio ples ẜuos e¬
mationẽ ẜuorum ꝑiñ fieri debere
atq si ficret mextimationẽ uoni¬
tatis agricumeuictã patẽ funcdi
agatur. Idemait. Sumo p̃tioplo¬
res seruos uẽdidisti sanosq eẽ ꝓ
misisci ⁊ pars dum taxat coꝵ mm
sana sit. de dͥmĩbs aduers diccũ ꝓ¬
missumue recte Mͤit. sbidẽ aiter¬

Expanded text:
st ad uenditiones solas hoc edictum ceterarum quoque rerum. cur autem de locationibus nihil edicatur, mirum uidebatur: haec tamen ratio redditur uel quia numquam istorum de hac re fuerat iurisdicti‹o› uel quia non similiter locationes ut uenditionessi uno pretio plures seruos emationem seruorum proinde fieri debere, atque ut fieret in aestimationem bonitatis agri, cum ob euictam partem fundi agatur. Idem ait, si uno pretio plures seruos uendidisti sanosque esse promisisti et pars dumtaxat eorum minus sana sit, de omnibus 'aduersus dictum promissum' recte a‹gi›.
Abbreviated transcription (Latin):
uus in quo aiteri nsuffructus alte¬
nus ꝓpͥetas ẽ auquid emerit. Pa
dum inc̃tumẽ excuire preciu sol¬
uat pendet cui sit acquisitũm ⁊ iõ
mmoris eẽt accedere. nequa fra¬
us aut edicto aut iuri cunli fier.
utait pedius ꝑꝑdignitate hõm̃
Alioquin eandem rationẽ fuisse
incetĩs reb. Ridiculũm nãq eẽ
tumce fundumaccedẽ. Cetm̃ ho

Expanded text:
uus, in quo alterius usus fructus, alterius proprietas est, aliquid emerit: nam dum incertum est, ex cuius re pretium soluat, pendet, cui sit adquisitum, et ideo minoris esset accedere, ne qua fraus aut edicto aut iure ciuili fieret: ut ait Pedius, propter dignitatem hominum: alioquin eandem rationem fuisse et in ceteris rebus: ridiculum namque esse tunicae fundum accedere. ceterum ho
Abbreviated transcription (Latin):
nem quo deagitur noxa eẽ solutũ
uẽditorem ꝯuenĩ nõ posse ꝑꝑeas
noxas que publice cohercensolĩ¬
pute dimidia hrs institut̾ umu¬
sa precdia uedidit.⁊ oo heredes p̃ti¬
um accepunt. euictis his. que

Expanded text:
nem quo de agitur nox‹a› esse solutum' uenditorem conueniri non posse propter eas noxas, quae publice coercerite dimidia heres institutus uniuersa praedia uendidit et coheredes pretium acceperunt: euictis his quaer
Abbreviated transcription (Latin):
tiam iudicis aut eiforẽ emptor
renctus ẽ. negamꝰ auͣctoris dap̃¬
num eẽ debere. Nam quid refert:
sordib iudicis an scultitia res
ꝑient: Inuiria enĩ que fit ẽpto.¬
n. aucore nondebet ꝯ tigere.¬
¶ Si titius stichũ post mortẽsuã
libenim eẽ iussum undidit mo̾¬
tuo de iñ eo stichus ad libtatem

Expanded text:
tiam iudicis aut errorem emptor rei uictus est, negamus auctoris damnum esse debere: aut quid refert, sordibus iudicis an stultitia res perierit? iniuria enim, quae fit emptori, auctorem non debet contingere. Si Titius Stichum post mortem suam liberum esse iussum uendiderit, mortuo deinde eo Stichus ad libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
ASL. Euictus aũt acre¬
ditore tunc uidetur. cum ferespes
sciplatio. S qm̃ souita a debito¬
re pecuiã potest ẜuum ure si solu¬
to pignore debitor ꝯuematur po¬
terit utidoli exceꝑtione.

Expanded text:
. Euictus autem a creditore tunc uidetur, cum fere spesstipulatio: sed quoniam soluta a debitore pecunia potest seruum habere, si soluto pignore uenditor conueniatur, poterit uti doli exceptione.
Abbreviated transcription (Latin):
euĩcatur. qͣntiminoris obid p̃di
accessit. quẽadmo dumẽa q̃ em¬
pto fundo noĩatim accesẜũt. si¬
euicta sint simplũ prestatiur.
Duple stipulatio ꝯmitridicit᷑ tũc
cumres restituta ẽ petitori. ułdãp¬
natus ẽ inlitis extimatione ul
possor ab empr̃ore ꝯuentus ab¬
sointuͣs ẽ. ¶ Si semius cunuis
noiẽ dupsam scipłati sumus
euictus fuĩt. a nob id qͥ fugitiũ¬
fuĩt uł sanus non fuĩt. anagẽ
hrẽ cẽpi. eamnec ob e nictione. nec
morte. nec manumissicẽ. nec fu¬
ga serui. nec ulla similicausa aunt¬
tam. Ac sunbonis meis fes nõ sit.
nicħ abeo quod fugitiũ sit pauꝑi¬
or sũ. ut pote cummbonis meisñ
sit. Ꝙ si sanumeẽ errone noneẽ.
⁊ iinob scurd eẽt ut pote ignoranti¬
h nob̃ quam dineum hiturus essẽ.
⁊ añ futurum eet ut eũ quisꝗ̃ aut
ame aut abȩo cui uẽdidissẽ cuiue
sumilit̾ ꝓmisissem eiũcẽt. sumiam
aut opimoinis sue hac eẽ. ut tm̃ ex
ea stipłatione ꝯͣseqr̾. quantimeam

Expanded text:
evincatur, quanti minoris ob id praeaccessit, quemadmodum ea quae empto fundo nominatim acceseuicta sint, simplum praestatur. Duplae stipulatio committi dicitur tunc, cum res restituta est petitori, uel damnatus est litis aestimatione, uel possessor ab emptore conuentus absolutus est. Si seruus, cuius nomine duplam stipulati sumus, euictus fuerit a nobis: ob id quod fugitiuus uel sanus non fuerit an agere habere coepi, eam nec euictione nec morte nec manumissione nec fuga serui nec ulla simili causa amitti: at si in bonis meis factus non sit, nihil ob ea quod fugitiuus sit pauperior sim, utpote cum in bonis meis non sit. quod si sanum esse, erronem non esse i in obscuro esset utpote ignorantibus nobis, quamdiu eum habiturus essem et an futurum esset, ut eum quisquam aut a me aut ab eo cui uendidissem cuiue similiter promississem euinceret. summam autem opinionis suae hanc esse, ut tantum ex ea stip