comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tyrie libens occurri Cui forsan fortuna fecit iniu-¬
riam Wideo enim eam eo in habitu quo ultima
sua die constendit in rogum accedere et pio pallore
r espersam / lacrimis Interdum ora rigantibus sua
fata deflentem,
De dydone Regina Cartha¬

Expanded text:
tyrie libens occurrere, cui forsan Fortuna fecit iniutyrie libens occurrere, cui forsan Fortuna fecit iniuriam. Video enim eam eo in habitu quo ultima sua die conscendit in rogum accedere, et pio pallore respersam lacrimis interdum ora rigantibus sua fata deflentem. X. De Didone regina Carta
Abbreviated transcription (Latin):
Ic e Turbellis Hebreorum sua honucidia
crebra ac atroces in reges suos proditiones. et
acta grandia uerbis pusilla facto deflenciũ
rediũ̃ tot mutacionibus suis Nunc deo Nũt diabolo
Ilut in templo Nũt in excelsis prestantes ut aiebãt
obsequiũ Et eo qd̾ inditio meo fortuuam etiam accu-¬
sarent indigne Cum haberent uates egregios Et
diuino spiritu plenos / quorum suffragio deo uoleu¬
tes sonsilias autur et futura etiam coguostebant et
ab eisdem quid illis agendum foret ad uictorias ex
aduersariis obtinendas et sua per petuanda regua¬
etiam monstrarentur Et ipsi tanꝙͣ distolii cbiuygã¬
tes ꝙ et sui nescia monstrata linquentes suisq benepla¬
citis obsequentes deo aduersantet e mambus fortuue.
infortumia extorquebant si infortuuia dici possunt
a saxientibus habendo currant uadant igitur et
apud aliũ pro tempore lamententur Michi quippe
ment est, cum aliis quibus deus non erat tam aper¬
ce consultor morari parũper E t uenienti didom

Expanded text:
ix e turbelis Hebreorum, sua homicidia crebra ac atroces in reges suos proditiones et acta, grandia verbis pusilla facto, deflentiumtedium tot mutationibus suis, nunc Deo nunc dyabolo nunc in templo nunc in excelsis prestantes – ut aiebant – obsequium; et eo quod, iudicio meo, Fortunam etiam accusarent indigne, cum haberent vates egregios et divino spiritu plenos, quorum suffragio Deo volentes conciliabantur, et futura etiam cognoscebant, et ab eisdem quid illis agendum foret ad victorias ex adversariis obtinendas et sua perpetuanda regna monstraretur, et ipsi tantum discolit obiurgantesque et sui nescii, monstrata linquentes suisque beneplacitis obsequentes, Deo adversante e manibus Fortune infortunia extorquebant, si infortunia dici possunt a suscipientibus habendo que curant. Vadant igitur, et apud alium pro tempore lamententur; michi quippe mens est cum aliis, quibus Deus non erat tam aperte consultor, morari parumper; et venienti Didoni
Abbreviated transcription (Latin):
daudo usq ad sydera sidmo cum fauore portaui tandẽ
ut liquido ꝙ̃ fragalis esset nũdauarum reoum splendor
ostenderem infeliciter pugnare eum fugam caxest̾e̾
et in mambus egiptii pueri ut occumberet ipsa ꝑmisi
Iude duxit et Quintum cuig ego placidam atq ue¬
nerabilem faciem esto tacito merore cõmotam et
morum grauitatem aspiciens uti erat ꝑmaximũ
quidem arbitratus sum Aam iutuenti michi si forte
cognosterem preueniens illa Inquit Quem couspicis
ꝑmaximꝰ et apũd philosophie a lumpnos uir cele¬
bris est tullius cicero romam princeps eloquii cuiq
eo ꝙ fortuas noueris ꝯtenta aute oculos posuisse
tuos tam landes ꝙ̃ erumpnas silebo tu iam et huiq
et reliquorum quod uidebitur scribito fineq uer¬
borum facto sese in liquidum aera soluens euauuit
Ego autem tam uisa ꝙͣ audita repensans obsequẽ¬
dum fore uissis existimans ut eo quo moustrati

Expanded text:
dando, usque ad sydera summo cum favore portavi; tandem dando, usque ad sydera summo cum favore portavi; tandem ut liquido quam fragilis esset mundanarum rerum splendor ostenderem, infeliciter pugnare, fugam capessere et in manibus egyptii pueri ut occumberet ipsa permisi». Inde duxit et quintum. Cuius ego placidam atque venerabilem faciem, esto tacito merore commotam, et morum gravitatem conspiciens, uti erat, permaximum quid arbitratus sum. Nam intuenti michi, si forte cognoscerem, preveniens illa inquit: «Quem conspicis permaximus et apud phylosophie alumnos vir celebris est, Tullius Cicero romani princeps eloquii. Cuius, eo quod fortunas noveris, contenta ante oculos posuisse tuos, tam laudes quam erumnas silebo; tu autem et huius et reliquorum quod videbitur scribito»; fineque verborum facto, sese in liquidum aera solvens evanuit. Ego autem tam visa quam audita repensans, obsequendum fore iussis existimans, ut eo quo monstrati
Abbreviated transcription (Latin):
sus romanos iam toti dominantes orbi in quadra¬
gesimũ et amplius annũ uariit cum enrentibus
trabere belium / quem / ego ꝙ eius funs longe fuerit
aduersus principio offendisse uolui Eubsequenter
trapit/ et fertium herodem scilicet quondam partho¬
rũ egregium regem qui tumore gentili deposito de¬
mens mestus q pro libito se trahi permittebat a
monstro/ dixit q huiq ego maiores a scitharum exi¬
lio in reges amplissimos sublumaui, et in tantam de¬
duxi potenciam ut huic romauorum exercitꝰ supe¬
rare concesserim sed eum Iam nimis elatum subita
reuolutione prostram Exinde sub sequebatur et
quartus quem ꝙ̃tito uidi pompeyum magnũ ea etꝭ
non dicente existimani O spectatulum piũ et misera¬
bile mnadens adhuc erat undis egiptis/ iudorũ q
fragnentorum fumo uiridis uix ceruicem sustentare
posse uidebatus. Quem dum ego spectarem et illa dicit
huiꝰ ego gloriam tam reges superando ꝙͣ eciam regna

Expanded text:
sus Romanos, iam toto dominantes orbi, in quadrasus Romanos, iam toto dominantes orbi, in quadragesimum et amplius annum variis cum eventibus trahere bellum; quem, eo quod eius finis longe fuerit adversus principio, ostendisse volui». Subsequenter traxit et tertium, Horodem scilicet, quondam Parthorum egregium regem, qui, tumore gentili deposito, quasi demens mestusque pro libito se trahi permictebat a monstro, dixitque: «Huius ego maiores a Scitharum exilio in reges amplissimos sublimavi et in tantam produxi potentiam ut huic Romanorum exercitus superare concesserim, sed eum iam nimis elatum subita revolutione prostravi». Exim subsequebatur et quartus quem, quam cito vidi, Pompeium Magnum, ea etiam non dicente, existimavi. O spectaculum pium et miserabile! Madens erat adhuc undis egyptiis udorumque fragmentorum fumo luridus vix cervicem substentare posse videbatur. Quem dum ego spectarem et illa dixit: «Huius ego gloriam, tam reges superando, quam etiam regna
Abbreviated transcription (Latin):
ego fauit a longo labore quesito decore scipionis o¬
pera atq satellitum suorum ꝑfidia sit morte repe̾¬
tuia sublatus Que et si ingencia nostre potencior
arqu ta sunit tamen nolo postponas et quos mon¬
strauero successine operi amiectas tuo. Ioc uo mora
et ecte ante oculos meos mulies Imperiosa deluxit
madidis gemitu genis squalioa barba incompositis
camt funestre ueste ad hnt ciuili sanguine respeo sĩ
conmpnosum Marũ arpinatem / dixit q quem cer¬
nũs ep humibima fere lixarum fece in septimũ ꝯfula¬
tum usq diedupi totq splendorib egornani ut nulla
acceptiores eno suo trũ phos deduceret. Uerum qm̃
nimĩe ambiciomi sue digna satis sunt premia ꝯsecuta
mapinũ ex eo poteris exemxlum mutabilitateꝭ os¬
tendere lmc deduxit in mediũ iuitridatem ponthi
olim regem claxissinũ et ait uides ne hunc huic
ego ꝙ nemini alteri concessum est permisi aduer¬

Expanded text:
ego favit, a longo labore quesito decore Cepionis oego favit, a longo labore quesito decore Cepionis opera atque satellitum suorum perfidia sit morte repentina sublatus. Qui, etsi ingentia nostre potentie argumenta sint, tamen volo postponas et quos monstravero successive operi adnectas tuo». Nec mora; et ecce ante oculos meos mulier imperiosa deduxit, madidis gemitu genis, squalida barba, incompositis canis, funesta veste, adhuc civili sanguine respersum, erumnosum Marium Arpinatem dixitque: «Quem cernis ex humillima fere lixarum fece in septimum consulatum usque deduxi totque splendoribus exornavi ut nullus acceptiores evo suo triunphos deduceret. Verum quoniam nimie ambitioni sue digna satis sunt premia consecuta, maximum ex eo poteris exemplum mutabilitatis ostendere». Hinc deduxit in medium Mitridatem, Ponti olim regem clarissimum, et ait: «Videsne hunc? Huic ego quod nemini alteri concessum est permisi, adver
Abbreviated transcription (Latin):
cuma a boco maureorum rege. eidem elephante
obiciendum proditorie tradidisse et ꝙ in media pos¬
tremo plebe inhoneste mortis datorem comꝑerit
Uel tipionem ciuꝰ pretoriũ fulgorem trudphum
splendidum decus eximũ consulatus atq maxiii
pontificatus sacerdotũ patronatũq seuatus eo de¬
craperint ut scithenas Indueret publicas spiritus
eius a fumnesto fuerit cariifice pulsus cadauer in
gemoniis scalis spectaculum horoidum cuibus suis
prebuit. Et inde prospectans fanaticum syynii et
pastorem Authonũd atq gladiatorem spartatuᵈ quos
abiectis ergastulis tantum me faue̾te serule manꝰ¬
et ex romanorum ducibus adepte uictorie extulere
ut eorum aliqui regum purpuras et quidam fasces
Imperiales non uererentur assumere/ ꝙꝙ̃ postremo
gladiatore teso alii crucibus peuas darent Dic et
uibiatum lusitanũ ex pauperoimo merte̾nario impe¬
ratorem factum sui non minꝰ ad culiuen uirta ꝙͣ

Expanded text:
cunia a Bocco Maurorum rege, eidem elephanto cunia a Bocco Maurorum rege, eidem elephanto obiciendum proditorie tradidisse et quod in media postremo plebe inhoneste mortis datorem compererit; vel Cepionem, cuius pretorium fulgorem, triunphum splendidum, decus eximium consulatus atque maximi pontificatus sacerdotium patronatumque senatus eo decurrerint ut catenas indueret publicas, spiritus eius a funesto fuerit carnifice pulsus, cadaver in Gemoniis scalis spectaculum horridum civibus suis prebuerit? Et inde prospectas fanaticum Syrum et pastorem Athonium atque gladiatorem Spartacum, quos, abiectis ergastulis, tantum me favente, servilis manuet ex Romanorum ducibus adepte victorie extulere, ut eorum aliqui regum purpuras et quidam fasces imperiales non vererentur assummere, quanquam postremo, gladiatore ceso, alii crucibus penas darent. Sic et Viriatum lusitanum, ex pauperrimo mercennario imperatorem factum, cui non minus ad culmen virtus quam
Abbreviated transcription (Latin):
pissime madefactum. Campi marcusolum testuo¬
mũ est et deinde pluribus conscxiptis in suriam mur¬
murantibus ni quieueritis grandinabit S eu glan¬
cam satellitem consulem factum eo ꝙ a splendore tã
lucido in capitolio obsessus sit atq ad deditionem co¬
actus plebis q tumultu quam sepe tribunꝰ rexerat
fustibus Iuiectis ac laxidibus fuerit oppressus et eiꝰ
caput trunco cetero demptum per quinia in ludi¬
briũ deportatum sit Aut marcum lnm̃ deusum ciuꝰ
quantũ egregia fuerit nobilitas sanguiuit tantum
superbia et ambicio atq perfidia detestanda cuiꝰ
dum acta reuoluis mixaris illum in asya questorẽ
magistratus insignia rẽnuisse seq dixisse insignio¬
rem esse insiguibus uel se preter iul uelle uideri In¬
signis/ nuraris et illum aientem iul omi sisse quin
partiretur hominibus preter celum et scenũ demũ
fronte curua gemere suĩ compertum facinꝰ magu¬
dulsam sailicet mauoitanũ principem sumpta pe¬

Expanded text:
pissime madefactum campi Martii solum testimopissime madefactum campi Martii solum testimonium est et dictum patribus conscriptis in curia murmurantibus, “Ni quieveritis, grandinabit”; seu Glaucam satellitem consulem factum, eo quod a splendore tam lucido in Capitolio obsessus sit atque ad deditionem coactus plebisque tumultu, quam sepe tribunus erexerat, fustibus iniectis atque lapidibus fuerit oppressus et eius caput trunco cetero demptum per convivia in ludibrium deportatum sit; aut Marcum Livium Drusum, cuius quantum egregia fuit nobilitas sanguinis, tantum superbia et ambitio atque perfidia detestanda; cuius dum acta revolvis, miraris illum in Asya questorem magistratus insignia renuisse seque dixisse insigniorem esse insignibus, vel, se preter, nil velle videri insignius; miraris et illum sientem nil omisisse quin partiretur hominibus preter celum et cenum; demum fronte curva gemere suum compertum facinus, Magudulsam scilicet mauritanum principem, sumpta pe
Abbreviated transcription (Latin):
fortunam cum uos sitis axpetitu concupiscibili exce
blasphennis quibus execratiomibus si potuisses laces¬
siueris olum mĩe scolidam uocans mic orbam nũt
Iuuidam homicidam Inimicam nouercamq eo qr Inep¬
tas cuxiditates tuas hactenꝰ non expleuerim et
ꝙ egrius tuli risisti Iam plurimũ a paupertate
me audiens superatam Et nũt guasi et ego uti
frequenter inexperte puellule blandiciis mendaciis¬
q falluntur falli possim supplexi meum exposcis
subsidiũ Nom et satis noui quam yeras mentem
et meis in uiribus habeas fidem. Sed qualiscumq ti bi
Iam Ingeniũ Iamq opus cõmendo tuũ et dũ solers
cepta sequeris orationi tur fauor non deficiet mens
nomina nom nuueretus quod ut credas Initiũ Iabo
operi aute discessum Tentio eni te suspensum
discitere quem ex multis astantibus miseris sump¬
turꝰ sis ñ luciũ appuleyum saturuinũ cuiꝰ insolẽ¬
cie et audacie coruitoꝵ tempore romano cruore se¬

Expanded text:
fore, cum vos sitis ab appetitu concupiscibili certofore, cum vos sitis ab appetitu concupiscibili certoblasphemiis, quibus execrationibus, si potuisses, me lacessiveris olim, nunc stolidam vocans, nunc orbam, nunc invidam, nunc homicidam inimicam novercamque eo quod ineptas cupiditates tuas hactenus non expleverim et, quod egrius tuli, risisti iam plurimum, dum a paupertate me superatam audisti; et nunc quasi et ego, uti frequenter inexperte puellule blanditiis mendaciisque falluntur, falli possim, supplex meum exposcis subsidium. Novi et satis novi quam geras opinionem et meis in viribus habeas fidem; sed qualiscunque tibi iam ingenium opusque commendem tuum, dum solers cepta sequaris, orationi tue favor non deerit meus, nomina numerentur; quod ut credas, initium dabo operi antequam discedam. Sentio enim te suspensum discutere quem ex multis astantibus miseris sumpturus sis: an Lucium Apuleium Saturninum, cuius insolentie et audacie, comitiorum tempore, romano cruore se
Abbreviated transcription (Latin):
non mom̃tos sed attonitos facis Experiencia quidẽ
Doctis si ninuũ pulchros equos calcaribus urgeamꝰ
non promptos ad iter sed ut plurmĩ retrogrados
facimꝙ ub̃i si molłi uirga cedantur insidentis sequũ¬
tur arbitond et uui tormentis incorrigibiles non moꝵ¬
uentur, corrigibilibus non minus prosuntt leuia uer
sitatem sedauit sexissime quẽ nec armorum fragor
nec troyanorum nulitum uires atqr agamenonis In¬
dignationes nũꝙͣ potuere flexisse ¶ od cum te moto
turbine a facie terre cuncta surripere posse nouerim
quess supplex ut tua gratia cextum fecundetur opus
et quõd obscroum presentibus nomen menu est tuo
illustratum fulgore clarum apud posteros habeatur
Et illa uultu miciore subrideus Inquit eo ꝙ in profũ¬
dum nostrorum consiliorum mentiũ mortaliũ pene¬
trare possit acumen Inexorabilem Inconsultam ce¬
camq uti parietibus Imipingitis arbitramini fore

Expanded text:
non monitos sed attonitos facis; experientia quippe non monitos sed attonitos facis; experientia quippe docemur si nimium pultros calcaribus urgeamus, non promptos ad iter sed persepe retrogrados facimus; ubi, si molli cedantur virga, insidentis sequuntur arbitrium; et sic, ubi tormentis incorrigibiles non moventur, corrigibilibus non minus prosunt levia verbasitatem sedavit sepissime, quam nec armorum fragor nec Troianorum militum vires aut Agamenonis indignationes unquam flexisse potuere. Sed cum te moto turbine a facie terre cuncta posse surripere noverim, queso supplex ut tua gratia ceptum secundetur opus et quod obscurum presentibus nomen meum est tuo illustratum fulgore clarum apud posteros habeatur». At illa vultu mitiori subridens inquit: «Eo quod in profundum consiliorum nostrorum mentium mortalium penetrare non possit acumen, inexorabilem inconsultam cecamque, uti parietibus impingitis, arbitramini Fortunam
Abbreviated transcription (Latin):
gii atq hstoriographi illustres tam cauendi ꝙͣ scoi¬
bendi Indeficientem materiam iam sumpsere Ciig¬
bindus aspicerem et si mea ainiditas me Impelle¬
ret ad maiora mei tamen conscint uirium q meaꝵ
in extremo fere eiisdem fortimiculam labori meo
mea sentencia congruam uidens obsistente nemine
cepi malleoq ingenioli mer suppositam hucusq ex¬
tendi / quam tu nunc nimia stili huilitate uitu¬
peras quasi ob id lectoꝵ corda mouere non possit
negasse tulliaua incude fabricatum eloquiũ longe
magis ꝙͣ rude possit scultissimũ est E net rude
caruit effectu quandoq eo namq in patrũ gratiam
de sacro monte plebs romana in urbem deducta est
fide posius ꝙ̃ eloquencia suadentis inspecta nec michi
cum bent᷑ dispositis multum laboris est cum reliquis satꝭ
si senciant quocũq modo fentrant potentes de culiuine
lapsos et ide se deici posse quaudoq tenui ergo scilo

Expanded text:
gii atque hystoriographi illustres, tam canendi quam scrigii atque hystoriographi illustres, tam canendi quam scribendi indeficientem materiam iam sumpsere, egbundus intuerer, etsi mea aviditas me inpelleret ad maiora, mei tamen conscius viriumque mearum in extremo fere eiusdem sortiunculam labori meo, mea sententia, congruam videns, obsistente nemine, cepi malleoque ingenioli mei suppositam huc usque protendi, quam tu nunc nimia stili humilitate vituperas, quasi ob id lectorum corda movere non possit. Negasse tulliana incude fabricatum eloquium longe magis quam rude possit, stultissimum est; sed nec rude caruit effectu quandoque; eo namque in patrum gratiam e Sacro monte plebs romans in urbem reducta est, fide potius quam eloquentia suadentis inspecta. Nec michi cum bene dispositis multum laboris est; cum reliquis, satis si sentiant, quocunque modo sentiant, potentes e culmine lapsos et inde se deici posse quandoque. Nec obstat quod
Abbreviated transcription (Latin):
optanti possuit scribendi amplissimam prebere ma¬
teriam ut ommipotentis illius omniũ patois per
quem omnia facta sunt cui persona triplex et
deitas una est miranda magnalia. ac gloriã ape¬
rire Imperantis nature solerti indaginie comꝑta
secreta detegere. et infuuta ad Ins tnũ spectancia
reperire Ged uires metrri suas. et portabile hu¬
meris onq imponere ꝑmaxima prudencia est
Agnosto quidem non esse penuas uolucris michi
quarum adintꝰ suffragio celos penetrare queam
Ibidem dei lustraturus archana it domũ morta¬
libus uisa repandam, que et si multiplici dei gratia
concedatur ut uiderim non michi canta uerborum
maiestas est nec sentenciarum graiitas ut uo¬
lens possun posteritati relinquere. ex quo modo
liquido fateor non michi tam perspitax Ingeniũ..
est ut rerum sausas contingere possim i Restabat igi¬
tur aiido michi ut ad gremiũ tnũ humanarum
rerum confertissimũ deuenirem et unde uates egre¬

Expanded text:
optanti possint scribendi amplissimam prebere maoptanti possint scribendi amplissimam prebere materiam, ut omnipotentis illius omnium Patris, per quem omnia facta sunt, cui persona triplex et deitas una, miranda magnalia ac gloriam aperire, omniparentis nature, solerti indagine comperta, secreta detegere et infinita ad ius tuum spectantia reperire. Sed vires metiri suas et portabile humeris onus imponere, permaxima prudentia est. Agnosco quidem non esse pennas volucres michi, quarum adiutus suffragio celos penetrare queam, ibidem Dei lustraturus archana et demum mortalibus visa relaturus; que, etsi multiplici Dei gratia concedatur ut viderim, non michi tanta verborum maiestas est nec sententiarum gravitas, ut volens possim posteritati mandare. Equo modo, liquido fateor, non michi tam perspicax ingenium est ut rerum causas contingere possim. Restabat igitur avido ut ad gremium tuum humanarum rerum confertissimum devenirem et unde vates egre
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad sui coguntionem pronocatas existumes falle¬
ris Quis te preter non uideat opera longe magis posse
ꝙͣ uerba siuo deperdita multa quibus frustra leges
nostri iudi designans erudisse uiuentes conata sum
et ad opus circa quod Inquieta semper sum et ñc
sublima ꝓmis et nũt ymia subluibus equando semi
regias aut sacra Imꝑatorum palatra, que tu ruuaris¬
ut pluriniũ uisito sed et pauperum gurgustiola pas¬
torum tiguria et piscatorum maxpalia perscrutor¬
rerum acerbitate lacessitum comperio quin si iteꝵ
ta suspiciat Quid ergo tu sũmotenꝰ nostra tãgens
opera fecisse satis uerbis pancis arbitraris. Biccine
celeri de fecere labores ut solum hunc in uanũ assũpseris
meum sepulero unacum corpore clandatur. et seraꝵ
ritu que solum uentri deseruint uixisse uidear/ qua¬
liscũq sit laborem hunc uobens assumpsi nec adeo
deurens sum quin nouerim multa consistere que

Expanded text:
tes ad sui cognitionem provocatas existimes. Falletes ad sui cognitionem provocatas existimes. Falleris. Quis, te preter, non videat opera longe magis posse quam verba? Sino deperdita multa, quibus, frustra leges nostri ludi designans, erudisse viventes conata sum et ad opus, circa quod inquieta semper, et nunc sublimia imis et nunc ima sublimibus equando, ubiqtum regias edes aut sacra imperatorum palatia, que tu rimaris plurimum, ineo, sed et pauperum gurgustiola, pastorum tuguria et piscatorum mappalia perscrutorrerum acerbitate lacessitum comperio, quin, si iteta, suscipiat. Quid ergo tu, summotenus nostra tangens opera, fecisse verbis paucis arbitraris? Siccine ceteri defecere labores, ut solum hunc m vanum assumpseris?». meum sepulcro una cum corpore detur et ferarum ritu, que solum ventri deserviunt, vixisse videar, qualiscunque sit, laborem hunc volens assumpsi. Nec adeo demens sum quin noverim multa consistere que
Abbreviated transcription (Latin):
Colloquiũ fortime et actoꝵ ac quouũ dam
Ichi Dost sousillum requier
Iam calanũ resmue̾ti ho roidũ monstoñ
illtud rerum miuistra mortaliũ fortuma
affuit O uouo deus ꝙ̃ grandis illista.¬
tura ꝙͣ aduie abilis forua/ non inficiar
prospitiens tinui Nam ardentes mi¬
nates q illi eoant oculi facies torna caxilliciũ nuilti¬
pser per ora pendulum manꝯ credo centum et brachia
totidem uaria uestis et ferrea uox Quibus cum ui¬
cidoret pedibus uidisse non potiu Et dum quid ue¬
lit pauescens expecto hec in me defixis luminibus
Inquit. Quid insanc tam frmuolo labore consumexis
tu nũt ab orientis caodine in occiduũ solem Aut̃
as artico in autarticum polum ꝑuia uelocitate dis¬
curoeus hos et illos quosdam carpis homines ex
hiis uidelicet quos mee maius ad sydera euexe
et deniũ inisere sub inferis casus eorũdem calamo
descxibens tenui / quasi dum pancis sub uerbis am¬
plissimos nostros labores restomperis mortaliũ mẽ¬

Expanded text:
Collocutio Fortune et auctoris et quorundam ichi post pausillum requiei iam calamum resumenti horridum monstrum illud, rerum ministra mortalium Fortuna, affuit. O Deus bone, quam grandis illi statura, quam admirabilis forma! Non inficiar, prospiciens timui. Nam ardentes minacesque illi erant oculi, facies torva, capillitium multiplex per ora pendulum, manus, credo, centum et brachia totidem, varia vestis et ferrea vox; quibus tamen incederet pedibus vidisse non potui. Et dum quid velit pavescens expecto, hec in me defixis luminibus inquit: «Quid, insane, tam frivolo labore consumeris? Tu nunc ab eo cardine in occiduum solem, nunc ab artico in antarticum polum pernici velocitate discurrens, hos et illos carpis homines, ex his videlicet quos mee manus ad sydera evexere et demum mersere sub inferis, et casus eorundem calamo describis tenui, quasi, dum paucis sub verbis amplissimos labores nostros restrinxeris, mortalium men
Abbreviated transcription (Latin):
tibus adest et Inmpus haste suas queritur erumpnas
Credo illum uetusts more neꝙͣ spiritus agitet quem
eo ꝙ in eius mambus aute alios omiis tocus rei pu¬
blice hebreorum gubernatio data sit ut huic libro
daret initim̃ libens assumpsi
De daule Rege Israel

Expanded text:
tibus adest et innixus haste, suas queritur erumnas. tibus adest et innixus haste, suas queritur erumnas. Credo illum vetusto more nequam spiritus agitet. Quem, eo quod in eius manibus ante alios omnes totius reipublice Hebreorum gubernatio data sit, ut huic libro daret initium libens assumpsi. I. De Saule rege Israel
Abbreviated transcription (Latin):
Orsan Erũt qui dicautz lam dic¬
tis exemplis satis ofteusum esse, que suit for¬
cune uires, que mortaliũ rerum instabilitas
U ꝙͣ fallax feliciũ orbis huiꝰ spes et inanis
gloria Et ob hoc si quid ultra monstretur su¬
perfluũ Ego quidem fateor ultro uinico
nedum tot exemplis generosos posse moustrari moueri¬
ammos et in rectum deduci Ced non taubus tantum
hic assumptus est labor Cunt plurimi a deo rebus peri¬
turis imuxi ut uix etiam screpentem assidius touitruis
aerem sentiant, nedum facili sono labencia uerba per¬
cipiant/ quos contiunua semper casuũ Incũbentiũ reuer¬
ueratione ferrendos arbitror ut uti assedus aque casu du¬
rissimꝰ ꝑforetur lapis Sic et ad amantmũ cor talium
longa narratione molliatur Et gracias agens hiis qui¬
uus satis est mes hucusq laborasse uona eorum pace
et obsequendum reliquis ueniam / ad quod Iam reuocatũ¬
me sentio Nam saul primꝰ ifraclitarum rex omnia
clamore perturbans et acu uultu ac fracta uoce singul¬

Expanded text:
orsan erunt qui dicant iam dictis exemplis satis ostensum esse que sint Fortune vires, que mortalium rerum stabilitas, quam fallax felicium orbis huius spes et inanis gloria; et ob hoc, si quid ultra monstraretur, superfluum. Ego quidem fatebor ultro unico, nedum tot exemplis, generosos posse moveri animos, et in rectum reduci: sed non talibus tantum hic assumptus est labor. Sunt plurimi adeo rebus perituris innixi, ut vix etiam strepentem assiduis tonitruis aerem sentiant, nedum facili sono labentia verba percipiant, quos continua semper incumbentium casuum reverberatione feriendos arbitror, ut, uti assiduo aque casu durissimus perforatur lapis, sic et adamantinum cor talium longa narratione molliatur; et gratias agens his quibus satis est me huc usque laborasse, bona eorum pace ad obsequendum reliquis veniam: ad quod iam revocer sentio. Nam Saul, primus Israelitarum rex, omnia clamore perturbans et acri vultu ac fracta voce singul
Abbreviated transcription (Latin):
fidem et infortuuiũ palo alligatum / solis soluentibus
dereliquit Ex quo satis optimi iuuenes potestis a duer¬
tere ueteri fabella probatum quod aute non insipide
dicebatis leticia ab astantibus celebrata Fabella est
quam forsan acceptabilem arbitror si uelimꝰ mentis
acie mores hominũ et dei indicia Intueri Bed ecce
qui soluerant a palo infortimiũ suis me Renocant cla¬
moribus in laborem/¬

Expanded text:
fidem, et infortunium palo alligatum solis solventibus fidem, et infortunium palo alligatum solis solventibus liquisse. Ex quo satis, optimi iuvenes, potestis advertere veteri fabella probatum quod ante non insipide dicebatis –. Letitia ab assistentibus celebrata fabella est; quam ego forsan acceptabilem arbitror, si velimus mentis scie mores hominum et Dei iudicia intueri. Sed ecce qui solverunt a palo infortunium suis me revocant clamoribus in laborem
Abbreviated transcription (Latin):
passam qz quienisse passa est/ dixit q Iam uides ex¬
perta quid aduersum te mee possunt uires Canciꝰ¬
igitus dum me uideris/ rideat ãmodo siuantem
uapulabis et prouũe uti uires sit experiaris uolo
ueignitaten meam in te malemeritam. Erat amn¬
inq ludum istum tuũ uolubilem frangere teq in
uitam priuatam redigere sed miserta. hauc tantũ
legem serues uolo Quippe tuo in arbitrio postꝙͣ sit
errori ueterum uisum est posuere superbi sortimũ
Infortuniũq / ego medium uolo tanti Imperii sub¬
trahere et iubeo ut in publico infortimiũ pallo alli¬
ges firmesq cathenis ut non solum nequeat cnius¬
cũq intrare liuien sed nec inde discedere nisi cum
es qui nexum soluerit fortuuũ quo uis mitte tuq
a iure mes dum id feceris, libera esto Mirabile dit¬
tu quod nũ ꝙͣ autefecerat nec exat factura in pos¬
terum am̃t paupertati hac uice fortunam seruasse

Expanded text:
quassamque quievisse passa est, dixitque: – Iam vides exquassamque quievisse passa est, dixitque: – Iam vides experta quid adversum te mee possint vires; cautius ergo dum me videris rideas amodo; sin autem, vapulabis; et pro nunc, uti vires, sic experiaris volo benignitatem meam in te male meritam. Erat animus ludum istum tuum volubilem frangere teque in vitam privatam redigere, sed miserta hanc tantum legem serves volo: tuo quippe in arbitrio, postquam sic errori veterum visum est, posuere superi fortunium infortuniumque, ego medium volo tanti imperii subtrahere, et iubeo ut in publico infortunium palo alliges firmesque catenis, ut non solum nequeat cuiusquam intrare limen, sed nec inde discedere, nisi cum eo qui nexus soluerit. Fortunium quovis micte, tuque a iure meo, dum id feceris, libera esto –. Mirabile dictu: quod nunquam ante fecerat nec erat factura in posterum, aiunt Paupertati hac vice Fortunam servasse
Abbreviated transcription (Latin):
que uictoriam habitura suni ml preter fidem tuam pos¬
tulo esto ꝙ ⁊ arissima sit sed tamen meipsam dare ca¬
theuis possum si deficiant ce tera satis certe est Risit
magis fortua diceus Assuerum illum Inclitum tot reg¬
norũ regem trudphans aute currum ducami si te duxero
teq sarceratam habebo ut hant esuriem tuam et es¬
fetam pelliculam meis expleam sumptibus Ced quid
tot uerbis opus est Orto te excarinficandam quuttã
et in eam Irouens ut uertici man posita illamn in
centrum usq deprimeret ulus ab expedita pauper¬
tate suscexta diuq per aerem uacuũ uolutata et tau¬
dem consternata solo succubuit Cuiꝰ pectus acuto
genu calcans paupertas calce guttur p̾ment, non
aute illam multa in uacuũ conantem, etian respirare
ꝑiuisit ꝙͣ se derectam uictamq fateretur et iure iu¬
rando firmaret datam sibi legem suaturam integre
Tum assurgens uictrix paupertat pusillum fessam

Expanded text:
que victoriam habitura sum, nil preter fidem tuam posque victoriam habitura sum, nil preter fidem tuam postulo, esto perrarissima sit, sed cum me ipsam dare catenis possim, si deficiant cetera, satis tibi est. – Risit magis Fortuna dicens: – Assuerums illum, inclitum tot regnorum regem, triunphans ante currum ducam, si te duxero teque carceratam habebo, ut hanc exuriem tuam et effetam pelliculam meis expleam sumptibus. Sed quid tot verbis opus est? Orco te excarnificandam commictam –. Et in eam irruens, ut vertici manu posita illam in centrum usque deprimeret ulnis, ab expedita Paupertate suscepta est, diuque per aerem vacuum volutata, et tandem consternata solo succubuit. Cuius pectus acuto genu calcans Paupertas et calce guctur premens, non ante illam multa in vanum conantem etiam respirare permisit quam se deiectam victamque fateretur et iure iurando firmaret sibi legem servaturam integre. Tunc assurgens victrix Paupertas, pausillum fessam
Abbreviated transcription (Latin):
habere Iam parata uenio mitrix egregia quo bellige¬
nere alcides melita uerbositatem istam tuam ostende
elegisti Cui euestigio pauxertas non mutro non spi-¬
culum, non galea aut toraca uel torax uel equus
est michi in pedestrem luctam expedita ueniam hac
apposita conditione ut fas sit uictrier. uicte quã ma¬
luerit ponere legeni Tam paululum in Risum for¬
tuna soluta est Inquiens Ecio uenies expedita
Iam diu sarcinulas composuisti tuas minꝰ tamen
fido et aduerto liquisti hospiti Ted quos pugne
spectatores/ quos uitorie indices habebimꝰ Et post¬
ꝙ lege agendum sit quam tibi si uicero legem imi¬
ponam, legem ut serues cum nullamn habeas, ause¬
ram si uelis diuicias darii Aut alexandri macedo¬
ins regnũ seu te edicto dampnabo miseram cum
absq hoc satis misera sis Quos etiam tu michi ua¬
des dabis / cum nec amicum habeas nec affinem
Iam uicisse reris Respondit paupertas Egx quidem

Expanded text:
habere. Iam parata venio, nutrix egregia: quo belli gehabere. Iam parata venio, nutrix egregia: quo belli genere, Alcides inclita, nervositatem istanc tuam ostendere elegisti? –. Cui e vestigio Paupertas: – Non umbo, non spiculum, nec galea aut thoraca, vel equus est michi; in pedestrem luctam expedita veniam, hac apposita conditione: ut fas sit victrici victe quam maluerit ponere legem –. Tum paululum in risum Fortuna soluta est, inquiens: – Scio, venies expedita: iam diu sarcinulas composuisti tuas; minus tamen fido, ut adverto, liquisti hospiti. Sed quos pugne spectatores, quos victorie iudices habebimus? Et postquam lege agendum est, quam tibi si vicero imponam legem? Ut serves, cum nullam habeas? Auferam, si velim, divitias Darii aut Alexandri Macedonici regnum? Seu te edicto damnabo miseram, cum absque misera sis? Quos etiam tu michi vades dabis, cum nec amicum habeas nec affinem? –. – Iam vicisse reris – respondit Paupertas – ego quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
Quam dum tuis exutam laquers ad inferos deie¬
cisse putasti ad superos prudentem eleuasti nescia
Uerum minas tuas regibus mitte michi quidem et¬
si uacua cutis sit tantus animi uigor est ut nedũ
illas non tĩmeam ỹmo arbitror si luctant Iueas, te
conterere/ ast fortia uerborum Iam impaciens ego
tecum spurcissima rerum uires experiar meat qui
gigantes opprimo Imꝑatores deicio Equidem
minimo isto digibitulo si ampluis locuta sis ultra
ripheos montes te rotando proician Tum pauxer¬
tas uaua uerba queso credo magna fasies uadi fre¬
quentes letabunda que narras pannda ñꝙͣ Er
omissis iniuriis Iactanciisq uis ne experiri quod
dieram Illet dedigneris si tu reges conteris ego.
romam imperii mitrix fui hauẽ uilioribus ꝙͣ sim
contecta palliolis ¶fortuma fere despexans Inquĩt
ad insaniã profecto me rediget presumptione sua
nulierpula hec/ in sibi osttudero quãti sit me Ratami

Expanded text:
quam dum, tuis exutam laqueis, ad inferos deiequam dum, tuis exutam laqueis, ad inferos deiecisse putasti, ad superos prudentem elevasti nescia. Verum minas has tuas regibus inice; michi quidem, etsi vacua cutis sit, tantus animi vigor est ut nedum illas timeam; immo arbitror, si luctam ineas, te conterere –. Ast Fortuna, iam verborum inpatiens: – Ego tecum, spurcissima rerum, vires experiar meas: que gigantes opprimo imperatoresque deicio, equidem minimo isto digitulo, si amplius locuta sis, ultra Rypheos montes te rotando proiciam –. Tum Paupertas: – Bona verba, queso; credo magna facias, vidi frequenter letabunda que narras, pavida nunquam. Sed omissis iniuriis iactantiisque, visne experiri quod dixeram? Ne dedigneris si tu reges conteris: ego romani imperii nutrix fui, nec melioribus quam sim contecta palliolis –. Fortuna, fere des;erans, inquit: – Ad insaniam profecto me rediget presumptione sua muliercula hec: ni illi ostendero quanti sit me iratam
Abbreviated transcription (Latin):
ritata paupertas uix manꝰ contuut, aitq ecce
dem sed me uolente Bed siuainꝰ hec cum tibi sit
plena mollis q cutit rosens color et parpurea uestꝭ
et aucillarum longior ordo uis ne mecum in pa¬
lestra certare uiribus uidetis ait fortuna sedato
risu ꝙͣ obstinati auimi hec misella sit in ultumam
gentiũ sortem illam deduxinus nec mentis tamen
superbiam satis a dhuc opprimere potumrs
Ecastor sepulcrale siui lachrum ini tacueris cũ
ista seolida elatione tua ad inferos usq te mergã
Tum paupertas exhilarata paululum Iamn uictorie
partem tenemꝰ ait sbene se habet cõmota est Iocu¬
la trix ista illiq subiũxit Me forsan in ulandicias
ut te mitigem Ituram putas ml mirũ quĩ ymo
more tuo mentiris nũꝙͣ meip̃a pressisti Ego dũ
isponte mea omia tua abdicaui omnẽ orbem te in¬
uita michi concessi et ex ẜua libera loquor femina

Expanded text:
ritata Paupertas vix manus continuit, dixitque: – Ecce ritata Paupertas vix manus continuit, dixitque: – Ecce dem, quin imo me volente. Sed sinamus hec; cum tibi sit plena mollisque cutis, roseus color et purpurea vestis et ancillarum longior ordo, visne mecum in palestra certare viribus? –. – Viden tu – ait Fortuna sedato risu – quam obstinati animi hec misella sit: in ultimam gentium sortem illam deduximus, nec mentis tamen superbiam satis adhuc opprimere potuimus. Ecastor! Sepulcrale simulacrum, ni tacueris, cum istac insipida elatione tua ad inferos usque te mergam. – Tum Paupertas exhilarata paululum: – Iam victorie partem tenemus – ait – bene se habet: commota est ioculatrix ista –; illique subiunxit: – Me forsitan in blanditias ut te mitigem ituram putas. Nil minus: quin imo more tuo mentiris. Nunquam me ipsa pressisti: ego, dum sponte mea tua omnia abdicavi, omnem orbem te invita michi concessi, et ex serva libera loquor femina,
Abbreviated transcription (Latin):
apud insignem atq uenerabilem uirum Au/¬
dalo de Mligro Iauueusemt celorum motꝰ et
syderum eo docente ꝑciperem Interlegendo die una
uerbum occuroit huiusmodi Non incusanda sy dera
sunt cum sibi infortunũ queslerit oppressus Quod
audient festinꝰ homo, Esto longenus hiylari uultu In¬
quit hoc profecto lepida flabella et autiquissima pro¬
batum est Qui a quibusdam egregiis nobilitate¬
uiris auditoribus suis, et a me ꝑoratus ut diceret
cum placidi et flexibilis esset ingenii, confestim de¬
serto huione sic inquit Se debat forsan in trimo
paupertas amicta centuculo et obducta supercilio
secu ut moris est plurima reuoluebat eo ferente
fortuna miserior terpsam macie ob sitam scabrosã
scabiosam, pallentem palliastro tenui semissis qr lasti¬
uiis semitectam amicicias fugientem ac canes quo¬
cũq Iueris excitantem et nũt urgente extre mita/¬
tis tue uerecundia in solitudine residentem hiis N¬

Expanded text:
apud insignem virum atque venerabilem, Anapud insignem virum atque venerabilem, Andalum de Nigro ianuensem, celorum motus et syderum eo docente perciperem, inter legendo die una, huiusmodi verbum occurrit: «Non incusanda sydera sunt, cum sibi infortunium quesierit oppressus». Quod audiens festinus homo, esto longevus, hilari vultu inquit: – Hoc profecto lepida fabella et antiquissima probatum est –. Quam a quibusdam viris egregiis nobilitate auditoribus suis et a me peroratus ut diceret, cum placidi et flexibilis esset ingenii, confestim diserto sermone sic inquit: – Sedebat forsan in trivio Paupertas, amicta centuculo et obducto supercilio, et secum – ut moris est – revolvebat plurima; eo ferente Fortuna mitior: – Te ipsam, macie obsitam, scabrosam, scabiosam, pallentem, palliastro tenui semesisque vestibus semitectam, amicitias fugantem, ac canes quocunque iveris excitantem, et nunc urgente extremitatis tue verecundia in solitudine residentem –. His ir
Abbreviated transcription (Latin):
Onsuere Longu ac labouosio:¬
Iter agentes, non solum aliquando ꝯsist̾e̾
sudores abstergere corpus lemare au¬
ram captare leuem et sitim poculis pel¬
lere Ered etiain intergum facie uersa
Iam acta metixi spacia/ oppida recolere flumina ual¬
les monterq et equora recensere Et dum toto Itiueri
quod preteritum est extiuũt non modicum sibi ad la¬
borem residuũ uisum est superaddere Que cum pau¬
lulum mecum reuoluerem in profundissimã laxsus
adixationem sigillatun cepi cancta recolligere
et potissime quibus modis, quibus uiis, quibus ex
causis hii quos erectos opposui cecidere uisum est
ne decipiar eos in se sicuti ut plurinũ faciũt homi¬
nes/ aduersam prouo casse fortuuain ueram qz pro¬
uaui fabelle sentenciam, quam olum ab adolesceu¬
cia mea audiuisse memineram Et quouiam intẽ¬
tioni presenti satis accõmode facere uidetur Illam
dum quieti Indulgenius Recitasse non eoit In
uacuum
⁊ Pauxtatis et fortune Certamen Caᵐ pͥͫ¬
Um Igitu. Iuuenis ncapoli olim¬

Expanded text:
onsuevere longum ac laboriositer agentes non solum aliquando consistere, sudores abstergere, corpus leviare, auram captare levem et sitim poculis pellere; sed etiam, in tergum facie versa, iam acta metiri spatia, oppida recolere flumina montes vallesque et equora recensere; et dum toto itineri quod preteritum est eximunt, non modicum sibi ad laboris residuum virium superaddere. Que dum paululum mecum ipse revolverem, in profundissimum lapsus admirationem, sigillatim cepi cuncta colligere, et potissime quibus modis, quibus viis, quibus ex causis, hi quos deiectos apposui cecidere; visumque est – ni decipiar – eos in se, sicuti ut plurimum faciunt omnes, adversam provocasse Fortunam, veramque probavi fabelle sententiam quam olim ab adolescentia mea audisse memineram; et quoniam intentioni presenti satis accommode facere videtur, illam, dum quieti indulgemus, recitasse non erit in vacuum. I. Paupertatis et Fortune certamen. um igitur iuvenis Neapoli olim
Abbreviated transcription (Latin):
et taudem in Asum intuentium pmo mane deuecti
in cloacas quiestente spiritu decidatis discite suis mo¬
intis uirile robur assumere / et femineam leuitatem
dedignari ut si casus afferat/ a fortissimormnten¬
plariorum agmine uestrarum mentium grauitas
non diuertat/¬

Expanded text:
et tandem in risum intuentium per inane devecti, et tandem in risum intuentium per inane devecti, in cloacas quiescente spiritu decidatis. Discite suis monitis virile robur assummere, et levitatem dedignari femineam, ut, si casus afferat, a fortissimo Templariorum agmine vestrarum mentium gravitas non divertat
Abbreviated transcription (Latin):
tos doctrinis, non preuisos aut ex composito struc
in soustancia couueuisse et non ui cruciatus, aut
iminentis mortis terrore discrepantem a ceteris
unũ fore qn tam grande moustrum excedit mira¬
culum ut auferatur facile fides uerbit, Nec dubiũ
sola illos ueritas fent unammes. O inclita uirtus
et ceterarum Inconcussa basis Tu regnorum Iactu¬
ras indefesso labore calcas Indignationem procello¬
sos impetus sacra ĩuobilitate repellis / parentũ
lacrimas etiam natorum fuuera comprimis. pau¬
pertatis ouera duratis in callum humeris perfers
nl tibi laboriosum iul importabile ml peuitꝰ du¬
rum, aut difficile quymo tante es efficacie ut inter
uermes Iob. stephamu inter saxa et inter carbones
ignitos laurentium ut de ceteris taceam nõ solum
lbro altm totis amplecte uiribus eius q opere quas¬
cũq superat fortumas / et ad eiuis iustar pedes infi-¬
gite ne more frondium uentorum flatibus agitati

Expanded text:
tos doctrinis, non previsos et ex composito structtos doctrinis, non previsos et ex composito structin costantiam convenisse, ut non cruciatus aut imminentis mortis terrore discrepantem a ceteris unum fore, in tam grande monstrum excedit, ut auferatur facile fides verbis. Nec dubium: sola illos veritas fecit unanimes. O inclita virtus et ceterarum inconcussa basis! Tu regnorum iacturas indefesso robore calcas, indignationum procellosos impetus sacra immobilitate repellis, parentum lacrimas in natorum funere comprimis, paupertatis onera duratis in callum humeris perfers; nil tibi laboriosum, nil importabile, nil penitus durum aut difficile est; quin imo tante es efficacie, ut inter vermes Iob, Stephanum inter saxa, et inter carbones ignitos Laurentium – ut de ceteris taceam – non solum liberalem, totis amplectite viribus, eiusque opere quascunque superate fortunas, et ad eius instar pedes infigite, ne, more frondium ventorum flatibus agitati
Abbreviated transcription (Latin):
molliciei atq deliciarum officina tormenta et car¬
ceres subiere et inde defatigatis aculeis et crucia¬
toribus superatis gregatim extremũ iguis inceu
dium pertulere / Inter hostes aduersum se hñi in gra¬
tiam tiranorum fortiter clamitantes inter ami¬
cos et cousanguineos isti audientes sic preconem uo¬
ciferantem et salutem ꝯfitentibus pollicentem. et
Inde lacouis atq precibus ne perseuerancia in
suai Irent peruiciem suadeui et taudem concremati
membratim ꝙ nullis aute seculis auditum est et
potissime quemꝙͣ pertulisse uolentem Quid In¬
quient de paciencia suppliciorum uelerum mira¬
uudi si nostrorum iuspexerint. muil ml habent e¬
quidem quid nurentur qudymo unde in nostris os¬
stupeant et uix uerum arbitrentur ii uiderint
Mirabile superstat. potest profecto unus in suo se¬
cum proposito Inuictus et cbstiuate persistere Ged
genitos non eisdem moribus educatot non erudi¬

Expanded text:
molliciei atque delitiarum officina tormenta et carmolliciei atque delitiarum officina tormenta et carceres subiere, et inde, defatigatis aculeis et cruciatoribus superatis, gregatim extremum ignis tulere incendium. Inter hostes illi, adversum se in gratiam tyramnorum ferociter clamitantes: inter amicos et consanguineos isti, audientes hinc preconem vociferantem et salutem confitentibus pollicentem et inde lacrimis atque precibus ne perseverantia in suam irent perniciem suaderi, et tandem concremati membratim. Quod nullis ante seculis auditum est, et potissime quenquam pertulisse volentem. Quid inquient de patientia suppliciorum veterum mirabundi, si nostrorum inspexerint? Nil habent equidem quid mirentur, quin imo unde in nostris obstupeant, et vix verum arbitrentur, ni mirabile viderint. Potest profecto unus in suo secum proposito invictus et obstinate persistere; sed genitos, non eisdem moribus educatos, non erudi
Abbreviated transcription (Latin):
Heodoxum. Extollit. Ant qui¬
tas et admiratur grecia auaxarcum sit
et suum scenolam meritis laudibus celebrẽ
ronia facit / eo ꝙ coustanti pectore Iheronimi clau¬
denses laminas extiupit humore corporeo Ille neo¬
ciontis ciprii fatigatis tortoribus excisa dentibus
singna ora fedauerit et alius ꝙ os errorem non
occisi porsenue flãnuĩs manũ exurendam tradidit
Grandia quippe et admiratione dignissima sũt
et distolis exempla uix credenda Bod assunt qui
hos sacra quadam facundia posteritati etiam cele¬
bres reddidere / et lrn suos et nostrum palis alligatum
agnen aspiciant et uideant quomodo illorum ridicu¬
lorum uetus stupor sit si nostrorum nouissimo compa¬
retur. Pristi quippe nec uno sub indice nec eod seculo
et distanti inter se terrarum tractu ex philoso phie seu
frugalitatis laribus doctomia laboribus q durati in
suxplitium uenere tracti Moderu secis Ram hĩs di¬
es locus et carnifex unus/ et ex quadam ut ita loquas

Expanded text:
heodorum extollit antiquitas, et admiratur Grecia Anaxarcum, sic et suum Scevolamt miris laudibus celebrem Roma facit; eo quod constanti pectore hic Ieronimi candentes Iaminas extinxerit humore corporeo; ille Nicocreontis cyprii fatigatis tortoribus excisa dentibus lingua ora fedaverit; et alius quod ob errorem non occisi Potsenne flammis manum exurendam tradiderit. Grandia quippe et admiratione dignissima sunt, et discolis etiam vix credenda. Sed assint qui hos sacra quadam facundia posteritati etiam reliquere celebres, et hinc suos inde nostrum palis alligatum agmen inspiciant, et videant quam illorum ridiculus vetus stupor sit, si nostrorum novissimo comparetur. Prisci quippe nec uno sub iudice, nec eodem seculo, et distanti inter se terrarum tractu, ex phylosophie seu frugalitatis laribus doctrina laboribusque durati, in supplicium venere tracti. Moderni secus. Nam his dies, locus, et carnifex idem, et ex quadam – ut ita loquar –
Abbreviated transcription (Latin):
Uillielmo. Compatiebaꝵ. Ad¬
huc et ecce affuit guido de lisgniaco flens
misere ꝙ oxere saladini regis q Iheroso¬
luuitam spoliatus eo prinatus deductus sit ut ricar¬
do angiorum regi insulam cyxri sibi reliquis decietꝭ
tanꝙͣ ħospitale refugium postularet. Equas fere lacri¬
mas Iohannes brenensis haud longe ab ex fundebat.
perfidiam execrans frederici imperatoris generi sui
militum in galliam sisalpniam deductus sit huic et¬
si multi essent alii eniuencior inter alios apparut
houricus clandius frederici predicti primo genitus
qui exhaustus uiribus effeto corpore et turpi gra-¬
tiłis macie palloreq respersus carceres habundan¬
tisscuuut cum laconuis manubias compedesq rubi¬
gine tuopes pondere. importabiles et a rectitudi¬
ne epitiales monstrabat patris q execrabatur se¬
uitiam tuiꝰ ego miseriarum pius effegtus ut proꝵ
alios facerem paululum laciꝯ censui describendas

Expanded text:
uilielmo compatiebar adhuc, et ecce affuit Guido de Lisignano, flens misere quod, opere Saladini regno ierosolymitano spoliatus et privatus, deductus sit ut Riccardo, Anglorum regi, insulam Cypri sibi reliquisque deiectis tanquam hospitale refugium postularet. Equas fere lacrimas Iohannes Brennensis haud longe ab eo fundebat, perfidiam execrans Frederici imperatoris, generi sui,  ad prefecturam militum in Galliam Cisalpinam deductus sit. Hinc, etsi multi essent alii, eminentior inter omnes apparuit Henricus Claudus, Frederici predicti primogenitus, qui exhaustis viribus, effeto corpore, et turpi gracilis macie, palloreque respersus carcereo, habundantissimis cum lacrimis manubias compedesque, rubigine turpes, pondere importabiles, et artitudine exitiales, monstrabat, patrisque execrabatur sevitiam. Cuius ego miseriarum pius effectus, ut pios alios facerem, paululum latius describendas