comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& animi mei. credo. ñ uideo: aut si eũ
mentiri existimo. ñ credo: &e si forte ut
dicit ita sit Credunt᷑ gͦ illa que absiñ
a sensib nrĩs: si uidetur idoneũ qd̾ es
sunt: unde & p̃sentia nominantur
uł animi uł corpis sensib. Nam cũ sint
qͥnq corꝑis sensus. cernendi. audien¬
di. olfaciendi. gustandi. tangendi. iuisꝰ
quidẽ in eis p̃cipue oculis attribut
est: uerũptam̃ hoc uerbo utim᷑ ce in ce¬
teris. Neq enĩ tantũ dicimꝰ. uide qͥd
luceat: s etiã uide qͥd sonet. uide qͥd
Nec qͥa dixi ea credi que abst̃ a sensib
nrĩs. sie accipiatur. ut int̃ illa depu¬
tentur que aliqnͣdo uidimꝰ e noᷤᷤ uidis¬
se retinemꝰ. certiq sumꝰ quãuis tc̃
ñ p̃sto sint. cũ recolunt᷑ a nobis. Neq
enĩ int̾ credita s int̾ uisa deputant᷑:
e idõ nota sunt. ñ quia fidẽ habemus
aliis testib. s qͥa nos uidisse sine dubio
recordam᷑ &e scimꝰ. Constat gͥ nr̃a scientia

Expanded text:
et animi mei, credo, non uideo aut, si eum et animi mei, credo, non uideo aut, si eum mentiri existimo, non credo, etsi forte, ut dicit, ita sit. creduntur ergo illa, quae absunt a sensibus nostris, si uidetur idoneum, quod esunt, unde et praesentia nominantur, uel animi uel corporis sensibus. nam cum sint quinque corporis sensus, cernendi, audiendi, olfaciendi, gustandi, tangendi, uisus quidem in eis praecipue oculis adtributus est, uerum tamen hoc uerbo utimur et in ceteris. neque . enim tantum dicimus: \'Vide, quid luceat\\ sed etiam: \'Vide, quid sonet\'; : Nec quia dixi ea credi quae absunt a sensibus nostris, sic accipiatur ut inter illa deputentur quae aliquando vidimus, et nos vidisse retinemus certique sumus, quamvis tunc non praesto sint, cum recoluntur a nobis; neque enim inter - credita sed inter uisa deputantur et ideo nota sunt, non quia fidem habuimus aliis testibus, sed quia nos uidisse sine dubio recordamur et scimus.\'. Constat igitur nostra scientia
Abbreviated transcription (Latin):
scło. Nec. circũscribit᷑ uisu: ꝓꝑt̃ illud qͦel
dictũ ẽ. posteriora mea uidebis. Nec tactu
denet᷑. sicut etiã luctatꝰ ẽ cũ iacob. Nec.
audit᷑ affatu: sicut ñ solũ a tot scĩs. ue¬
rũetiã a diabolo auditꝰ ẽ. Nec sentitur
incessu: sic̃ aliquando eũ in paradyso
deambularet ad uesperũ. Uides quẽad
modu uir sc̃s enititur m̃tes nr̃as ab
om̃ib carnis sensib euocare: ut aptaᷤ
faciat ad uidendũ dm: Et tam̃ qͥd agat
talis extrinsecus plantator a&e rigator:
nͥ intrinsecus oꝑetur qͥ dat increm̃tũ
ds: Q̾s enĩ sine adiutorio sp̃c d̃ĩ cogi¬
tare. ualeat esse aliqͥd. magisq ẽẽ quã
omĩa que ꝑ corpꝰ sentiuntur. qd̃ nec in
loco uideat᷑. nec querendu sit oculis.
nec audiat᷑ affatu. nec tactu teneat᷑.
nec sentiat᷑ incessu: & uideat᷑ tam̃. s cor¬
De mundo: Neq enĩ de hac uita ille. lo¬
quebat᷑ eũ hoc diceret: qndoqͥdẽ ab
hoc scło in quo ds apparuit ñ sicuti est.

Expanded text:
nec circumscribitur uisu propter illud, quod dictum est: Posteriora mea uidebis, \'nec tactu tenetur\', sicut etiam luctatus est cum Iacob, nec auditur affatu\', sicut non solum a tot sanctis uerum etiam a diabolo auditus est, nec sentitur incessu sicut aliquando, cum in paradiso deambularet ad uesperam. Vides, quem ad modum uir sanctus enitatur mentes nostras ab omnibus carnis sensibus seuocare, ut aptas faciat ad uidendum deum. et tamen quid agit talis extrinsecus plantator et rigator, nisi intrinsecus operetur, qui dat incrementum, deus? quis enim sine adiutorio spiritus dei cogitare ualeat esse aliquid magisque esse quam omnia, quae per corpus sentiuntur, quod nec in loco uideatur nec quaerendum sit oculis nec audiatur affatu nec tactu teneatur nec sentiatur incessu et uideatur tamen sed corde mundo? neque enim de hac uita ille loquebatur, cum hoc diceret, quando quidem ab hoc saeculo, in quo deus apparuit non sicuti est,
Abbreviated transcription (Latin):
luit apparens. latente sua natura atꝙ
in se incõmutabilit̾ ꝑmanente: eo autẽ
mͦ quo uidet᷑ sicuti ẽ. nc̃ fortasse uidet᷑
cũ addidiss qͥa nec potestates cȩloꝵ sic̃
seraphin. nͥ cũ uolunt & quẽ admodu
uolunt uident᷑: ut hinc etiã conicere¬
tur qͣnta sit inuisibilitas trinitatis:
tam̃ inqͥt & si potestas ñ est uidendi:
est grã ꝑmerendi. ut uidere possimꝰ

Expanded text:
luit apparens latente natura, atque in se incommutabiliter permanente. Eo autem modo quo videtur sicuti est nunc fortasse videtur cum addidisset, quia nec potestates caelorum sicut Seraphin, nisi cum uolunt et quem ad modum uolunt, uidentur, ut hinc etiam coniceretur, quanta sit inuisibilitas trinitatis: Tamen, inquit, \'etsi potestas non est uidendi, est gratia promerendi, ut uidere possimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Et addidit qd ultra cȩlestes ẽ potestates:
unigenitꝰ filius qͥ est in sinu patͥs ipse
enarrauit. Aut adquiescat᷑ gͥ necesse
est. si dm patrẽ nemo uidit unquã.
filiũ uisũ esse in ueteri testam̃to. & de¬
sinant heretici ex uirgine ei pͥncipiũ
dare. qͥ antequã nasceret᷑ ex uirgine
uidebatur: aut certe refelli ñ potest.
uł patrẽ uł filiũ. uł certe spm̃ scm si¬

Expanded text:
et addidit, quod ultra caelestes est potestates: et addidit, quod ultra caelestes est potestates: Unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse narrauit. aut adquiescatur igitur necesse est, si deum patrem nemo uidit umquam, filium uisum esse in ueteri testamento et desinant haeretici ex uirgine ei principium dare, qui antequam nasceretur ex uirgine, uidebatur, aut certe refelli non potest uel patrem uel filium uel certe spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
dabat᷑ aduentꝰ. &e cȩleste sacrificiũ para¬
bat᷑. in qͦ angłi ministrarent. E bene ap¬
paruisse dicit᷑ ei qͥ eũ repente conspex̃.
Hoc specialit̃ aut de angłis aut de do di¬
potest p̾uideri apparere dicat᷑. Sic enĩ
habes: apparuit d̾s abrahȩ. ad ilicẽ mã¬
bre. Nam qͥ ante ñ presentit᷑. s repenti¬
no uidet᷑ aspectu: apparere memorat᷑.¬
Non enĩ similit̾ sensibilia uident᷑. ut is
uidet᷑: si uult uidet᷑. Apparuit enĩ d̾s
abraham: qͥa uoluit. Aliis qͥa noluit ñ
apparuit. Uisũ est etiã stephano cũ lapi¬
daret᷑ a ppło aꝑiri cęlũ: uisus ẽ etiã me¬
sus stans ad dexterã di &e ñ est uisus a pau¬
lo. Uidit ysaias cdhim̃msabaoth. s altus ui¬
Dere ñ potuit: qͥa cui placuit. apparuit.
Et qͥd de hominib loquim᷑: cũ etiã de
ipsis cęlestib uirtutib & potestatib
legerimꝰ qͥa dm̃ nemo uidit unquã:

Expanded text:
tiabatur aduentus et caeleste sacrificium paratiabatur aduentus et caeleste sacrificium parabatur, in quo angeli ministrarent. et bene apparuisse dicitur ei qui eum repente conspexit, et hoc specialiter aut da angelis aut de dpotest praeuideri, apparere dicatur. sic enim habes: Apparuit deus Abrahae ad ilicem Mambre; nam qui ante non praesentitur, sed repentino uidetur aspectu, apparere memoratnon enim similiter sensibilia uidentur et is, uidetur; si uult, uidetur. apparuit enim deus Abrahae, quia uoluit; aliis, quia noluit, non apparuit. uisum est etiam Stephano, cum lapidaretur a populo, aperiri caelum, uisus est etiam Iesus stans ad dexteram dei et non est uisus a populo; uidit Esaias dominum sabaoth, sed alius uidere non potuit, quia, cui placuit, apparuit. et quid de hominibus loquimur, cum etiam de ipsis caelestibus uirtutibus et potestatibus legerimus quia: Deum nemo uidit umquam?
Abbreviated transcription (Latin):
luerit. potest d̾m uidere. Nec in loco
ds̃ uidetur: s mundo corde. Nec cor¬
poralib ocłis ds querit᷑: nec circum¬
scribitur uisu. nec tactu tenetur. nec
auditur affatu. nec sentitur incessu:
&e cũ absens putat᷑ uidet᷑. & cũ p̾sens
ẽ ñ uidet᷑. Deniq nec apłi om̃s xp̃m

Expanded text:
rit, potest Deum videre. Nec in loco Deus videtur, sed mundo corde: nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et cum absens putatur, videtur: et cum praesens est, non videtur. Denique nec apostoli om
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq resurrectione ñ facile ẽ dm uidere:
nͥ his qͥ corde st̃ mundo. Et ido beati
mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
Hinc iam de illo scło dicere exorsus ẽ ubi
dm̃ uidebunt: ñ om̃s qͥ restirgent. s
qui resurgent ad uitã ȩternã. Don
de qualib dixit ipse dñs cũ p̃sens ñ uide¬
retur. Qui diligit me mandata mea
custodit. & qͥ diligit me diliget᷑ a patre.

Expanded text:
ctione non facile est deum uidere nisi his, qui corde sint mundo, et ideo: Beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt\'. hinc iam de illo saeculo dicere exorsus est, ubi deum uidebunt non omnes, qui resurgent, sed qui resurgent ad uitam aeternam, non de qualibus dixit ipse dominus, cum praesens non uideretur: Qui diligit me, mandata mea custodit, et: Qui diligit me. diligetur a patr
Abbreviated transcription (Latin):
caritas ẽ. solus potest uidere pacẽ &
omĩa iam uidet qͣntum potest oculus
mentis. tanto purius quanto purior:
ut sine dubitatione. dm nos uisuros
esse credamꝰ. siue inueniamꝰ siue ñ in¬
ueniamꝰ qd̾ de qualitate futuri corꝑis
querim: cũ tam̃ corpꝰ resurrecturũ
& inmortale atq incorruptibile futu
masq retinemus. Si aũt iste frat̃. qd̾
de spiritali corꝑe adhuc requiro iam
sibi firmat est certissimũ: nisi placidꝰ
audiero docentem. ita ut ille quoq
placidus me audiat inquirentẽ: ha¬
bebit unde iure succenseat. Nunc tam̃
ꝑ xp̃m obsecro. ut de illa asꝑitate lit.¬
terarũ meaꝵ. qua eum ñ immerito
offensum esse dixi. ueniam mͥ ab illo im¬
petres: & me reseriptis dño adiuuante.
letifices.

Expanded text:
caritas est, solus potest uidere pacem et caritas est, solus potest uidere pacem et omnia iam uidet, quantum potest, oculus mentis tanto purius quanto purior, ut sine dubitatione deum nos uisuros esse credamus, siue inueniamus siue non inueniamus, quod de qualitate futuri corporis quaerimus, cum tamen corpus resurrecturum et inmortale atque incorruptibile futurmasque retinemus. si autem iste frater, quod de spiritali corpore adhuc requiro, iam sibi firmat esse certissimum, nisi placidus audiero docentem ita, ut ille quoque placidus me audiat inquirentem, habebit, unde iure suscenseat. nunc tamen per Christum obsecro, ut de illa asperitate litterarum mearum, qua eum non inmerito offensum esse didici, ueniam mihi ab illo impetres et me rescriptis domino adiuuante laetifices.
Abbreviated transcription (Latin):
terior homo dm uidere tc̃ possit ñ pos¬
sit interior: quasi tantũ foris sit ds ad
hominẽ &eintus ñ sit in homine. eum
aꝑtissime. scriptũ sit. ut sit ds omĩa
in om̃ib: aut ita sit & intus ille qͥ sine
ullis locoꝵ spatiis ubiq totus ẽ. ut. fo¬
ris tantũ uideri ab exteriore homine
possit: intus aũt ab interiore. ñ possit.
Quȩ si absur dissime sentiunt᷑: magis enĩ
scĩ pleni erunt dõ. nec manes intrinse¬
cus ab illo circũdabunt᷑ extrinsecus: nͦ
cȩci intrinsecus eũ quo pleni er̃t̃ noi
uidebunt & tantũ forinsecris oculati
eum quo circũdabuntur uidebunt:
restat interim ut de uisione di scd̃m
interiorem hominẽ certissimi simus.
Si aũt etiã corpꝰ mira cõmutatione.
hoc ualuerit: aliud accedit ñ illud ab¬
scedit. Melius gͦ id affirmamꝰ unde
minime dubitamꝰ: qd̾ homo inter ior
udebit dm qui mͦ solus potest uidere
caritatẽ: quȩ cũ laudaret᷑ dictũ est ds̃

Expanded text:
terior homo deum uidere tunc possit, non posterior homo deum uidere tunc possit, non possit interior, quasi tantum foris sit deus ad hominem et intus non sit in homine, cum apertissime scriptum sit: Ut sit deus omnia in omnibus, aut ita sit intus ille, qui sine ullis locorum spatiis ubique totus est, ut foris tantum uideri ab exteriore homine possit, intus autem ab interiore non possit. quae si absurdissime sentiuntur — magis enim sancti pleni erunt deo, non inanes intrinsecus ab illo circumdabuntur extrinsecus nec caeci intrinsecus eum, quo pleni erunt, non uidebunt et tantum forinsecus oculati eum, quo circumdabuntur, uidebunt —, restat, ut interim de uisione dei secundum interiorem hominem certissimi simus. si autem etiam corpus mira commutatione hoc ualuerit, aliud accedet, non illud abscedet. Melius ergo id adfirmamus, unde minime dubitamus, quod homo interior uidebit deum, qui modo solus potest uidere caritatem, quae cum laudaretur, dictum est: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ ad uidenda ipsa uisibilia ĩd ẽ corpo¬
ralia. sicut nunc tale aliqͥd nisi ꝑ corpꝰ
uidere ñ possumꝰ: an uͦ etiã sine. organo
neq enĩ ce d̾s talia ꝑsensus corꝑis no¬
uit: &e multa alia quȩ in hac questio¬
ne mouere posst̃: fateor me nondũ
alicubi legisse qd̃ mͥ fufficere existi¬
marem. siue ad discendu siue ad do¬
cendu. Ae ꝑ hoc si ñ displicet huie fiua¬
tri mea qualiscũq eautela: interim
est. quantũ possumꝰ cormundũ ad ilłã
uisionem ipso adiuuante p̃paremꝰ. De
corpore aũt spiritali pacatius &e diligen¬
tius inquiramꝰ ne forte aliqͥd certũ ac
liquidũ. si nobis hoc utile ẽẽ nouit.
scdm seripturas suas ds demonstrare
dignet᷑. Si enim hoc inuenerit. inqui¬
sitio diligentior. scilicet tantã futurã
corꝑis mutationem. ut possit uidere
inuisibilia: ñ ut opinor talis potentra
corꝑis menti auferet uisionem. ut ex¬

Expanded text:
spiritum ad videndum ipsa visibilia, id est corpospiritum ad videndum ipsa visibilia, id est corporalia, sicut nunc tale aliquid nisi per corpus uidere non possumus, an uero etiam sine organo cneque enim et deus talia per sensus corporis nouit — et multa alia, quae in hac quaestione mouere possunt, fateor me nondum alicubi legisse, quod mihi sufficere existimarem sine ad discendum sine ad docendum. Ac per hoc, si non displicet huic fratri mea qualiscumque cautela, interim, est, quantum possumus, cor mundum ad illam uisionem ipso adiuuante praeparemus. de corpore autem spiritali pacatius et diligentius inquiramus, ne forte aliquid certum ac liquidum, si nobis hoc utile esse nouit, secundum scripturas suas deus demonstrare dignetur. si enim hoc inuenerit inquisitio diligentior, tantam futuram corporis mutationem, ut possit uidere inuisibilia, non, ut opinor, talis potentia corporis menti auferet uisionem, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutabiliter inuisibilem. nec ꝑ eande
naturã atq substantiã s assũpta uisibi¬
li specie sicut uoluit apparuisse qͥb
apparuit. quando corporeis ocłis in sep¬
turis scĩs uisus esse narrat᷑:. in adiuto¬
rio dñi inconcusse credõ ae qntũ ipse
donat intelligo. De spiritali aũt corpe
qd̃ in resurrectione habebimꝰ. quantã
capiat. in meliꝰ commutationẽ. utru
in simplicitatẽ sp̃s̃ cedat ut totꝰ homo
iam sp̃c sit: an qd̃ magis puto s ñdum
plena fiducia confirmo. ita futurũ sit
spiritale corpꝰ ut ꝓpt̾ quand̾a ineffabi¬
lem facilitatẽ spiritale dicat᷑. seruet
tam̃ substantiã corporałe. quȩ ꝑ se ipsã
iuuere ac sentire ñ possit. s ꝑ illũ quo
utitur sp̃m:. neq enĩ &e nunc qͥa corpus
dicitur animale. eadem ẽ animȩ. na
tura que corꝑis: & utrũ si corꝑis qũa¬
uis iam unmortalis atq incorrupti¬
bilis natura seruabit᷑. adiuuet. tc̃ aliqͥd

Expanded text:
commutabiliter inuisibilem nec per eandem commutabiliter inuisibilem nec per eandem naturam atque substantiam sed adsumpta uisibili specie, sicut uoluit, apparuisse, quibus apparuit, quando per corporis oculos in scripturis sanctis uisus esse narratur, in adiutorio domini inconcusse credo et, quantum ipse donat, intellego. De spiritali autem corpore, quod in resurrectione habebimus, quantam capiat in melius commutationem, utrum in simplicitatem spiritus cedat, ut totus homo iam spiritus sit, an, quod magis puto, sed nondum plena fiducia confirmo, ita futurum sit spiritale corpus, ut propter quandam ineffabilem facilitatem spiritale dicatur, seruet tamen substantiam corporalem, quae per se ipsam uiuere ac sentire non possit sed per illum, qui ea utitur. spiritum — neque enim et nunc, quia corpus dicittura quae corporis: et utrum si corporis, quamvis jam immortalis atque incorruptibilis, natura servabitur, adjuvet tunc aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
isti sentis: deposita dissensionis amari¬
tudine. & fraterne caritatis suauita¬
te. in integrũ restituta atq seruata:
diligenti & tranquilla consideratiõe
querendu uł discendu uł docendũ.
Neq enim quoꝵlibet disputationes
quãuis catholicoꝵ & laudatoꝵ hommũ.
uelut scripturas canonicas habere
debemꝰ᷑ ut nobis ñ liceat salua hono¬
rificentia que illis debet᷑ hominibꝰ. al¬
qͥd in eoꝵ seriptis imꝓbare atq respue¬
re: si forte inuenerimꝰ qd̾ aliter senserus
quã ueritas habet. diuino adiutorio
uł ab aliis intellecta uł a nobis. Talis
ego sũ in seriptis alioꝵ: tales uolo esse¬
niq & his omib quȩ de opuseulis scoꝵ
atq doctoꝵ cõmemoraui. ambrosii.
iheronimi. athanasii. Gregorii. & si qua
alioꝵ talia legere potui quȩ cõmemo¬
rare longũ putaui: dm̃ ñ esse corpꝰ nec fo¬
mȩ. humanȩ habere m̃bra. nec eũ esse ꝑ
locoꝵ spatia diuisibiłe. & esse natura in¬

Expanded text:
isti sentit, deposita dissensionis amariisti sentit, deposita dissensionis amaritudine et fraternae caritatis suauitate in integrum restituta atque seruata diligenti et tranquilla consideratione quaerendum uel discendum uel docendum. neque enim quorumlibet disputationes quamuis catholicorum et laudatorum hominum uelut scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat salua honorificentia, quae illis debetur hominibus, aliquid in eorum scriptis inprobare atque respuere, si forte inueuerimus, quod aliter senserint, quam ueritas habet diuino adiutorio uel ab aliis intellecta uel a nobis. talis ego sum in scriptis aliorum, tales uolo esnique in his omnibus, quae de opusculis sanctorum atque doctorum commemoraui, Ambrosii, Hieronymi, Athanasii, Gregorii, et si qua aliorum talia legere potui, quae commemorare longum putaui, deum non esse corpus nec formae humanae habere membra nec eum esse per locorum spatia diuisibilem et esse natura in
Abbreviated transcription (Latin):
facit qui anthropomorphitȩ st̃. qui
dicunt dm habere m̃bra quȩ etiam
nos habemꝰ. Uerbi causa. dicit᷑ ds ha¬
adam sonũ pedu dñi deambulantiᷤᷤ
in paradyso. Hȩc simplicit̃ audiunt:¬
& humanas inbecillitates ad di mag¬
nificentiã referunt. Ego aut̃ dico q̃d
d̃s totus ocłs est. totus manꝰ ẽ. totus
pes est. Totus ocłs est. qͥa omĩa uidet.
Totus manꝰ est: qͥa omĩa oꝑat᷑ Totꝰ pes
est: qͥa ubiq est. Ergo uide qͥd dicat.
Qui plantauit aure ñ audiet. Et ñ dix¬
it. qui plantauit aurẽ. gͦ ipse aurẽ ñ
habet: Non dixit: gͦ ipse ocło̾s ñ haba.
S qͥd dixit: Qui plantauit aur̃e ñ audi¬
et: qui finxit. ocułu ñ considerat:
Menbra tulit: efficientias dedit. Hec
omĩa de litteris eoꝵ. & latinoꝵ &gre¬
coꝵ qui priores nobis in catholica ec¬
clesia iuiuentes diuina eloquia tracta¬
uerunt. ido cõmemoranda arbitratꝰ
sum: ut scias te frater si qͥd aliter quã

Expanded text:
facit, qui Anthropomorphitae sunt, qui facit, qui Anthropomorphitae sunt, qui dicunt Deum habere membra quae etiam nos habemus. Verbi causa, dicitur Deus haAdam sonum pedum domini deambulantis in paradiso. haec simpliciter audiunt et humanas inbecillitates ad dei magnificentiam referunt. ego autem dico, quod deus totus oculus est, totus manus est, totus pes est. totus oculus est, quia omnia uidet; totus manus est, quia omnia operatur; totus pes est, quia ubique est ergo uidete, quid dicat: Qui plantauit aurem, non audiet? et non dixit qui plantauit, ergo ipse aurem non habet\'; non dixit \'ergo ipse oculos non habet\'; sed quid dixit? qui plantauit aurem, non audiet? qui finxit oculum, non considerat? membra tulit, efficientias dedit. Haec omnia de litteris eorum et Latinorum et Graecorum, qui priores nobis in catholica ecclesia uiuentes diuina eloquia tractauerunt, ideo commemoranda arbitratus sum, ut sciat iste frater, si quid aliter quam
Abbreviated transcription (Latin):
erat inisipiens cor eoꝵ: hinc. ostendens
unde uideat᷑. Item cũ de spũ scõ loque¬
retur: int̾posuit uerba dñi dicentiᷤ. Ro¬
gabo patrẽ. & aliũ paraclytũ dabit uob̃
qui uobiscũ sit in eternũ: spm̃ ueritatis

Expanded text:
erat insipiens cor eorum\' hinc ostendens. erat insipiens cor eorum\' hinc ostendens. unde uideatur. item cum de spiritu sancto loqueretur, interposuit uerba domini dicentis: Rogabo patrem et alium paraclitum dabit uobis, qui uobiscum sit in aeternum, spiri
Abbreviated transcription (Latin):
nobis d̾s reuelauit. si in illo maneamꝰ.
Qui aũt manet in caritate in dõ mance
ae ds̃ in illo. qͥa d̾s caritas ẽ: siue tanꝙͣ.
er fons ineffabilit existendõ. siue ilła
nobis ꝑsuũ sp̃m largiendo. Sigͦ doce¬
ri potest qd̃ caritas corporalib oculis
aliquando uidebit᷑. poterit fortassis &
d̾s. Si aũt ista nunquã poterit. multo
minus ipse fons er uł siquid dici excel¬
lentius &e conuenientiꝰ de tanta re pot̃.
Magni quida uiri & inscripturis scĩs do¬
ctissimi. qͥ plurimũ eccłiam &e bona stu¬
dia fideliũ suis litteris adiuuer̃t. uͥ eis
occasio data ẽ. dixert̃ inuisibilem d̃m
inuisibilit̃ uiderĩ hoc ẽ ꝑ eam naturã
quȩ in nobis qͦq inuisibilis ẽ: munda
scilicet mente uł corde. Deatꝰ ambrosiꝰ¬
cũ de xp̃o ageret scdm id qd̾ uerbũ ẽ:
non enĩ corporalib inquit s spiritalibꝰ
ocłis iħc uidet᷑. Et paulopost. ñ eũ ui¬
derunt inquit iudei̾ obcecatũ enim

Expanded text:
nobis deus reuelabit, si in illo maneamus. nobis deus reuelabit, si in illo maneamus. qui autem manet in caritate, in deo manet et deus in illo manet, quia deus caritas est siue tamquam eius fons ineffabiliter existendo siue illam nobis per suum spiritum largiendo. si ergo doceri potest, quod caritas corporalibus oculis aliquando uidebitur, poterit fortassis et deus; si autem ista numquam poterit, multo minus ipse fons eius uel si quid dici excellentius et conuenientius de tanta re potest. Magni quidam uiri et in scripturis sanctis doctissimi, qui plurimum ecclesiam et bona studia fidelium suis litteris adiuuerunt, ubi eis occasio data est, dixerunt inuisibilem deum inuisibiliter uideri, hoc est per eam naturam, quae in nobis quoque inuisibilis est, munda scilicet mente uel corde. beatus Ambrosiuerbum est: Non enim corporalibus\', inquit, sed spiritalibus oculis Iesus uidetur\'; et paulo post: Non eum uiderunt, inquit. Iudaei; obcaecatum enim
Abbreviated transcription (Latin):
quo habitat. idõ mͥ ñ putaui ẽẽ ueni¬
endũ: ne spectacułu faceremꝰ ridendũ
alienis. nrĩs dolendu. nobis pudendu.¬
ꝑtuã scĩtatem ce caritatẽ: totũ recte
agi potest. Ab illo qͥppe agit᷑. qui ꝑ fidẽ
tuã habitat in corde tuo. Quẽ. credo
qd ñ spernit in te: cũ agnoscit. in se.
Ego certe in hac causa qͥd meliꝰ facerẽ
ñ inueni: quã ut ueniã peterẽ a fr̃e
qui lesũ se litteraꝵ meaꝵ asꝑitate conqͤ¬
stus est. faciet &e ipse ut spero qd̾ sibi im¬
ꝑari nouit: ab eo qui ꝑ apłm loquenͤ ait.
Donantes uobis met ipsis. siqͥs aduersus
aliquẽ babet quereła. sicut &e d̾s in xp̃o
donauit uobis. Estote gͦ imitatores dĩ
sicut filii dilectissimi. ce ambulate in
caritate. sicut & xp̃c dilexit uos. In hac
caritate ambulantes. siqͥd diligentiuᷤ
possumꝰ de spiritali corꝑe qd in resur¬
rectione habebimꝰ concorditer inqui¬
ramus: qͥa & siqͥd aliter sapim: hoc qͦq

Expanded text:
quo habitat, ideo mihi putavi non esse veniquo habitat, ideo mihi putavi non esse veniendum, ne spectaculum faceremus ridendum alienis, nostris dolenduper tuam sanctitatem et caritatem totum recte agi potest; ab illo quippe agitur, qui per fidem suam habitat in corde tuo, quem credo quod non spernit in te, cum agnoscit in se. Ego certe in hac causa, quid melius facerem. non inueni. quam ut ueniam peterem a fratre, qui laesum se litterarum mearum asperitate conquestus est. faciet et ipse, ut spero, quod sibi imperari nouit ab eo, qui per apostolum loquens ait: Donantes uobismet ipsis, si quis aduersus aliquem habet querelam, sicut et deus in Christo donauit uobis. estote ergo imitatores dei sicut filii dilectissimi et ambulate in caritate, sicut et Christus dilexit uos. in hac caritate ambulantes, si quid diligentius possumus, de spiritali corpore, quod in resurrectione habebimus, concorditer inquiramus, quia, et si quid aliter sapimus, hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ dignũ fuerat cogitaui. Hoc
ñ defendo s rep̾hendo: hoc ñ excuso
s accuso: ce ut ignoscat᷑ peto. Recordet᷑
niãm cdilectionẽ pristinã: &e obliuiscat᷑
offensionẽ nouã. faciat certe qd̾ me ñ
fecisse succensuit: habeat lenitatẽ in
danda uenia. quã ego in illa epła con¬
seribenda ñ habui. Hoc ꝑ tuã carita-¬
tem rogo: qd̃ p̾sens presentẽ rogare
uolueram. si eiꝰ haberem copiã. Qd̃ cũ
conatus essem. seribente. ad eũ uiro ue¬
nerabili nobisq om̃i honore p̃feren¬
do. uenire noluit: dolũ forsitan meũ
sicut pleraq humana st̃ quantũ exi¬
stimo suspicatuᷤᷤ a quo me longe. abesse
scio. Tu illi fac fidẽ quantũ potes: qͥ
presens facilius potes. Indica ei: cum
quanto &e quã uero dolore. de offensi¬
one anime eiꝰ tecũ fuerim collocutꝰ
Nouerit quã non eã contempnã. & qnͣ¬
tum in illo dm timea: & cogitem caput
nr̃m in cuiꝰ corꝑe fr̃s sumꝰ. Ad locũ in

Expanded text:
ad modum dignum fuerat, cogitaui. hoc ad modum dignum fuerat, cogitaui. hoc non defendo, sed reprehendo; hoc non excuso, sed accuso; ignoscatur, peto; recordetur nostram dilectionem pristinam et obliuiscatur offensionem nouam. faciat certe, quod me non fecisse suscensuit; habeat lenitatem in danda uenia, quam ego in illa epistula conscribenda non habui. hoc per tuam caritatem rogo, quod praesens praesentem rogare nolueram, si eius haberem copiam. quod cum conatus essem, scribente ad eum uiro uenerabili nobisque omnibus honore praeferendo uenire noluit dolum forsitan meum, sicut pleraque humana sunt, quantum existimo, suspicatus. a quo me longe abesse, tu illi fac fidem quantum potes, qui praesens facilius potes. Indica ei cum quanto et quam vero dolore de offensione animi ejus tecum fuerim collocutus. Noverit quam non eum contemnam, et quantum in illo Deum timeam, et cogitem caput nostrum in cujus corpore fratres sumus. Ad locum in
Abbreviated transcription (Latin):
tale. nc̃ aggrauans anim̾a tunc nullo
erit facillimũ: ad uidenda uͦ ea quȩ
locoꝵ spaciis int̾uallisq cernuntur¬
erit: substantiã incorporałẽ. & ubiq
totã nullomͦ uidebit. Siue gͦ illud
siue hoc uerũ sit: scd̾m utrũq ue¬
rum ẽ. qd̾ istiꝰ corꝑis ocłi dm̃ ñ uide¬
bunt. Aut enĩ istiꝰ ert̃ & ñ uidebun :
aut ñ erunt istiꝰ si uidebunt: qm̃
tanta cõmutatione longe alteriꝰ cor¬
poris er̃t. S paratꝰ sũ siqͥd de hac re
meliꝰ nouit hic frater: uł ab ipso uł
ab illo a quo didicit discere. Qd̃ si
irrident̃ dicerem: etiã illud de dõ
rem paratũ esse me discere. Qd̃ non
dico: qͥa ñ irrident̃ loquor. & talem
dm̃ non esse omino ñ ambigo. Et ne
talis eẽ crederet᷑. ilła epłam scͥpsi. In qͣ
dũ essem in admonendo sollicit᷑: no
minib tacitis in corripiendo nimius
atq imꝑuidus fui. nec fraternã &e epiͦ¬
copalem ꝑsonã sicut frater &e ep̃c quẽ

Expanded text:
tale, nunc adgrauans animam tunc nullo tale, nunc adgrauans animam tunc nullo erit facillimum ad uidenda uero ea, quae locorum spatiis interuallisque cernunturerit, substantiam incorporalem et ubique totam nullo modo uidebit. siue ergo illud siue hoc uerum sit, secundum utrumque uerum est, quod istius corporis oculi deum non uidebunt; aut enim istius erunt et non uidebunt aut non erunt istius, si uidebunt, quoniam tanta commutatione longe alterius corporis erunt. Sed paratus sum, si quid de hac re melius nouit hic frater, uel ab ipso uel ab illo, a quo didicit, discere. qirridenter dicerem, etiam illud de Deo rem paratum me esse discere: quod non dico, quia non irridenter loquor, et talem Deum non esse omnino non ambigo, et ne talis esse crederetur, illam epistolam scripsi. In qua dum essem in admonendo sollicitus, minibus tacitis in corripiendo nimius atque inprouidus fui nec fraternam et episcopalem personam sicut frater et episcopus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
uł finitur: alibi habens aliã partẽ
alibi aliam. in minori loco minorẽ
in maiori maiorẽ. s ubiq incorpora¬
liter tota ẽ: longe aliuid er̃t hec cor¬
pora. & ñ erunt ipsa. Nec sola detra¬
cta mortalitate atq corruptione uł
ponderis grauitate. aliud erunt:
s in uirtutẽ ipsius mentis quodamͦ
menti. nunc aũt nec ipsi menti ui¬
dere concessũ est. Si enĩ mutati mo¬
rib dicimꝰ hominẽ non esse qui fuit:
si deniq mutatis ętatib ipsũ corpꝰ
dicimꝰ non ẽẽ qd̃ fuit: quantomagis
ipsũ non erit tanta conuersione mu¬
tatum. ut ñ solũ immortalit̾ uiuat.
uerũetiam inuisibilem uideat. Qua¬
ꝓꝑt̃ si uidebunt dm̃. ñ istiꝰ corꝑis ocłi
uidebunt: qͥa ce in hoc ñ erit ipsũ cor¬
pus. usq in ilła uim potentiãq mu¬
tatum: & ñ est contraria ista opinio
illis uerbis epłs meȩ. Sic aũt actenꝰ
ñ erit ipsũ: qͥa nunc mortale tc̃ immor¬

Expanded text:
uel finitur alibi habens aliam partem uel finitur alibi habens aliam partem alibi aliam, in minore loco minorem in maiore maiorem, sed ubique incorporaliter tota est, longe aliud erunt haec corpora et non erunt ipsa nec sola detracta mortalitate atque corruptione et ponderis grauitate aliud erunt, sed in uirtutem ipsius mentis quodam mquo modo tunc menti nunc autem nec ipsi menti uidere concessum est. si enim mutatis moribus dicimus hominem non esse, qui fuit, si denique mutatis aetatibus ipsum corpus dicimus non esse, quod fuit, quanto magis ipsum non erit tanta conuersione mutatum, ut non solum inmortaliter uiuat, uerum etiam inuisibilem uideat! quapropter, si uidebunt deum, non istius corporis oculi uidebunt, quia et in hoc non erit ipsum corpus usque in illam uim potentiamque mutatum, et non est contraria ista opinio illis uerbis epistulae meae. si autem hactenus non erit ipsum, quia nunc mortale tunc inmor
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis futurã putat. cũ ex animali
fuerit spiritale: ut etiã substantiã
incorporalem ñ locoꝵ interuallis
uł spatiis diuisibilem. uł etiã m̃broꝵ
liniamentis ac finib terminatam.
s ubiq totam ꝑ tale corpꝰ uidere
possimꝰ: uolo &e me doceat si uerũ sa¬
pit. Si aũt̃ in hoc falsũ sentit. Ionge
tolerabilius ẽ corpori spiritali aliqͥd
arrogare. quã dõ derogare. E si uera
est ista sententia: ñ erit contraria
uerbis meis. que in illa epła posui.
Istius nãq corꝑis ocłos dixi ñ ui¬
suros dm̃: hoc intuens qd̃ istiꝰ corꝑis
ocłi om̃ino ñ possunt cernere. nisi
corꝑa que ab eis aliquo loci int̾ual¬
lo separata st̃. Nam si nullũ inter¬
uallũ sit: nec ipsa corꝑa ꝑ eos uidemꝰ
Porro aũt si in tantã sui dissimilitu¬
dinem nr̃a corꝑa mutabunt᷑. ut ocłos
habeant ꝑ quos uideat᷑ illa substan¬
tia. quȩ ñ ꝑ locoꝵ spatia uł diuidit᷑

Expanded text:
corporis futuram putat, cum ex animali corporis futuram putat, cum ex animali fuerit spiritale, ut etiam substantiam incorporalem non locorum interuallis uel spatiis diuisibilem uel etiam membrorum liniamentis ac finibus terminatam sed ubique totam per tale corpus uidere possimus, uolo, et me doceat, si uerum sapit; si autem in hoc falsum sentit, longe tolerabilius est corpori aliquid adrogare quam deo derogare. et si uera est ista sententia, non erit contraria uerbis meis, quae in illa epistula posui. istius namque corporis oculos dixi non uisuros deum hoc intuens, quod istius corporis oculi omnino non possunt cernere nisi corpora, quae ab eis aliquo loci interuallo separata sunt; nam si nullum interuallum sit, nec ipsa corpora per eos uidemus. Porro autem, si in tantam sui dissimilitudinem nostra corpora mutabuntur, ut oculos habeant, per quos uideatur illa substantia, quae non per locorum spatia uel diffunditur
Abbreviated transcription (Latin):
ieut presens ro¬
gaui. ce nunc com¬
moneo: ut fratr̃ ẽ
nr̃m de quo collo¬
cutz sumꝰ uidere
&e rogare digneris:
ut ignoscat michi siqͥd durius & as¬
perius in se dictũ accepit in ȩpła.
quã me illo mͦ scripsisse ñ penitet:
quia dixi istius corꝑis ocłos. nec ui¬
dere dm̃ nec ẽẽ uisuros. Causã qͥppe
adiunxi:eur hoc dixerim. Ne scilieo
d̾s ipse corporeus ẽẽ credat᷑. &e in loci
spacio inter ualloq uisibilis:. nichil
enĩ uidere alit̾ istiꝰ corꝑis oculus po¬
test: & ne illud qd̾ dictũ est facie ad
faciem sic accipiat᷑. tanquã membriᷤᷤ
corꝑis terminatus sit d̾s. Ido me gͦ
illud dixisse ñ pęnitet: ne de ipsodõ
tam impie. sentiamꝰ. ut eũ ñ ubiq
totũ s ꝑ localia spacia diuisibilem
existimemꝰ. Talia qͥppe his ocłis no¬
uimus. Ceterũ nichil tale de do sen-¬
tiens. s eũ incõmutabiłẽ & incõpa¬
rabilem sp̃m ubiq totũ eẽ credens:
si tantã quisquã mutationẽ buius

Expanded text:
icut praesens rogaui, et nunc commoneo, ut fratrem nostrum, de quo conlocuti sumus, uidere et rogare digneris, ut ignoscat mihi, si quid durius et asperius in se dictum accepit in ea epistula, quam me illo modo scripsisse non paenitet, quia dixi istius corporis oculos nec uidere deum nec esse uisuros. causam quippe adiunxi, cur hoc dixerim. ne scilicet deus ipse corporeus esse credatur et in loci spatio interualloque uisibilis — nihil enim uidere aliter istius corporis oculus potest — et ne illud, quod dictum est: Facie ad faciem, sic accipiatur, tamquam membris corporis terminatus sit deus. ideo me ergo illud dixisse non paenitet, ne de ipso deo tam impie sentiamus. ut eum non ubique totum sed per localia spatia diuisibilem existimemus; talia quippe his oculis nouimus. Ceterum nihil tale de deo sentiens sed eum incommutabilem et incorporalem spiritum ubique totum esse credens si tantam quisquam mutationem huius
Abbreviated transcription (Latin):
illa ñ repudient᷑ testimonia scriptu¬
raꝵ quib d̃s uisus esse narrat᷑: qͥa
& inuisibilis ẽ ꝑ ꝓpriam ditatis natu¬
ram: &e cũ uult. uideri potest ꝑ assũp¬
tam sicut placuerit creaturã. Porro
si nature ipsiꝰ ẽ inuisibilitas sic̃ in¬
corruptibilitas. ñ mutabit᷑ utiq in fuco
scło illa natura ut de inuisibili uisibi¬
lis fiat: qͥa neq poterit de incorrup¬
tibili corruptibilis fieri. simul enĩ &
in cõmutabilis est. E utiq naturã eiꝰ
cõmendauit apłs: cũ duo ista simul
poneret. dicens. Regi autẽ scłoꝵ inui¬
sibili incorruptibili. soli do honor & gła
distinguere. ut dicam incorruptibili

Expanded text:
a scripturarum, quibus deus uisus esse narratur, quia et inuisibilis est per propriam deitatis naturam et, cum uult, uideri potest per adsumptam, sicut placuerit, creaturam. Porro si naturae ipsius est inuisibilitas sicut incorruptibilitas, non mutabitur utique in futuro saeculo illa natura, ut de inuisibili uisibilis fiat, quia neque poterit de incorruptibili corruptibilis fieri; simul enim et incommutabilis est. et utique naturam eius commendauit apostolus, cum duo ista simul poneret dicens: Regi autem saeculorum, inuisibili, incorruptibili soli deo honor et gloria distinguere, ut dicam: Incorruptibili
Abbreviated transcription (Latin):
una in trinitate natura ẽ. posse ocłos
carnis aspicere. s ocłos mentis. de qͥb
ipse saluator ait. beati mundo corde
tione lucidius: Si enĩ tantũmͦ dixiss.
nec patris nec filii nec sp̃e sc̃i diuinita¬
tem posse ocłos carnis aspicere. nec de¬
inceps addidiss s ocłos mentis. forte
diceretͤ carnẽ iam ñ esse appellandam
cũ corpꝰ fuerit spiritale. Addendo gͦ &e
dicendo. s ocłõs mentis: ab om̃ĩ genere
corꝑis alienauit huiꝰmodi uisionẽ. Ne qͥs
aut̃ ꝑutaret eũ tantũ de. p̾senti tpre
locutũ. subiecit etiã dñĩ testimoniũ.
uolens ostendere qͦs dixerat oclos m̃tis.¬

Expanded text:
una in Trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere; sed oculos mentis, de quibus ipse Salvator ait: Beati mundo corde, tione lucidius? si enim tantum modo dixisset nec patris nec filii nec spiritus sancti diuinitatem posse oculos carnis aspicere nec deinceps addidisset sed oculos mentis\', forte diceretur carnem iam non esse appellandam, cum corpus fuerit spiritale. addendo ergo et dicendo \'sed oculos mentis\' ab omni genere -corporis alienauit huius modi uisionem. ne quis autem putaret eum tantum de praesenti tempore locutum, subiecit etiam domini testimonium uolens ostendere, quos dixerat oculos mentis
Abbreviated transcription (Latin):
discernens. uisibilem dm̃. uł angłis. uel
hominib cũ equales angłis facti fuerimꝰ
siue nunc esse siue futurũ ẽẽ crederet:
euidentissime. qͥd sentiret exp̃ssit. di¬
cens. qd̃ faciem dĩ iuxta naturȩ suȩ ꝓ¬
prietatem nulla uideat creatura: & tẽ
mente cernat᷑. quando inuisibilis cre

Expanded text:
discernens uisibilem deum uel angelis uel discernens uisibilem deum uel angelis uel hominibus, cum aequales angelis facti fuerimus, siue nunc esse siue futurum esse crederet, euidentissime, quid sentiret, expressit dicens, quod faciem dei iuxta naturae suae proprietatem nulla uideat creatura et tunc mente ce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecerimꝰ id ẽ ȩquales angłis facti fue¬
rimus. Qd̾̃ erit utiq in resurrectiõe
mortuoꝵ. Deinde aplico testimonio sa¬
tis aꝑuit. ñ exterioris s interioris hoĩs
faciem intelligendã: cũ uidebimꝰ facie
ad faciem. De facie qͥppe cordis loque¬
batur apłs. cũ diceret. qd̾ hinc cõmemo¬
rauit: nos aũt reuelata facie głam dñi
speculantes. in eande imaginẽ transfor¬
mamui. Qd̃ si quisquã dubitat: re¬
censeat eundẽ locũ & attendat unde
apłs loquebat᷑. De uelamine scilicet.
qd̃ manet in lectione ueteris testam̃ti:
donec quisq transeat. ad xp̃m. ut aufe.¬
ratur uelamen. Ibi qͥppe dicit. Nos aũt
reuelata facie głam dñi speculantes.
Quȩ facies in iudeis ñ erat reuelata de
quib dicit. uelamen suꝑ cor eoꝵ positũ
est: ut ostendat. cordis faciẽ nobis esse
reuelatã uelamine ablato fostremo¬
ne quisquã ista minꝰ intuens minꝰ ꝙ

Expanded text:
profecerimus, id est aequales aequales facti fueprofecerimus, id est aequales aequales facti fuerimus, quod erit utique in resurrectione mortuorum. deinde apostolico testimonio satis aperuit non exterioris sed interioris hominis faciem intellegendam. cum uidebimus facie ad faciem; de facie quippe cordis loquebatur apostolus, cum diceret, quod hinc commemorauit:Nos autem reuelata facie gloriam domini speculantes in eandem imaginem transformamur. quod si quisquam dubitat, recenseat eundem locum et adtendat, unde apostolus loquebatur, de uelamine scilicet, quod manet in lectione ueteris testamenti, donec quisque transeat ad Christum, ut auferatur uelamen. ibi quippe dicit: Nos autem reuelata facie gloriam domini speculantes, quae facies in Iudaeis non erat reuelata, de quibus dicit: Velamen super cor eorum positum est, ut ostendat cordis faciem nobis esse reuelatam uelamine ablato. postremoquisquam ista minus intuens minusque
Abbreviated transcription (Latin):
Aut si &e hinc sit questio & infert᷑ ulla
dubitatio. utrũ ñ simꝰ futuri angłis
potiores: ipsiꝰ dñi est hinc aꝑta senten¬
tia ubi ait de resurrecturis in regnũ.
Erunt ȩquales angłis dĩ. Unde idẽ ipse
sẽs iheronimꝰ alibi sic dicit. Homo gͥ d̃i
faciem uidere ñ potest: angłi aũt etiã
minimoꝵ in ȩccłia. semꝑ uident faciem
d̾i. Et nc̃ inspeculo uidemꝰ & in enigna¬
te tunc aũt facie ad faciem: quando de
bominib in angłõs ꝓfecerimꝰ &e potueri¬
mus cũ apło dicere. Nos aũt om̃s reuela¬
ta facie glam dñi speculantes. in eandẽ
imaginem transformam᷑ a gła in glam.
tanquã a diũ spu: licet faciẽ dĩ iuxta¬
nature sue ꝓprietatẽ nulla uideat ere¬
atura: & tc̃ mente cernat᷑ quando inui¬
sibilis credit᷑. In his uerbis hominis di
multa consideranda st̃. Primũ qͥa scd̃m
aꝑtissimã dñi sententiã etiã ipse sentit.
tunc nos uisuros faciẽ di cũ in angłos

Expanded text:
aut si et hinc fit quaestio et infertur ulla aut si et hinc fit quaestio et infertur ulla dubitatio, utrum non simus futuri angelis potiores, ipsius domini est hinc aperta sententia, ubi ait de resurrecturis in regnum: Erunt aequales angelis dei. unde idem ipse sanctus Hieronymus alibi sic dicit: \'Homo igitur dei faciem uidere non potest; angeli autem etiam minimorum in ecclesia semper uident faciem dei. et nunc in speculo uidemus, in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, quando de hominibus in angelos profecerimus et potuerimus cum apostolo dicere: Nos autem omnes reuelata facie gloriam domini speculantes in eandem imaginem transformamur a gloria in gloriam tanaturae suae proprietatem nulla uideat creatura et tunc mente cernatur, quando inuisibilis creditur\'. In his uerbis hominis dei multa consideranda sunt: primum quia secundum apertissimam domini sententiam etiam ipse sentit tunc nos uisuros faciem dei, cum in angelos
Abbreviated transcription (Latin):
inquit in corpe demonstrauit: qm̃ in
diuinitatis substantia ñ uidet᷑. Uidimꝰ
spm̃. s in spetie corporaliᷤ. Uideamꝰ &e pa¬
trem: s qͥa uidere ñ possumꝰ. audiamꝰ.
Et paulopost. Audiamꝰ gͦ inquit. patrẽ.
Iuuisibilis enĩ pat̾: s &e filiꝰ inuisibilis
scd̾m diuinitatẽ. D̃m enĩ nemo uidit
unquã. Cũ gͦ filius ds: in eo utiq qd ds̃
est filiꝰ ñ uidet᷑. Sc̃s aũt iheronimꝰ ait.
Uidere d̾m̃ sicut ẽ in natura sua: ocłs
homuus ñ potest. Non solũ homo: s nͨ
angłi. nec throni. nec potestates. nec do¬
minationes. nec om̃e nom̃ qd̃ nominat᷑.
Neq enĩ creatura potest aspicere creato¬
rem suũ. His uerbis uir doctissimꝰ satiͤ
ostendit. qͥd etiã de futuro scło sit cre¬
dendu: qd̃ ad hanc. rem attinet. Quan¬
tũlibet enĩ ocłi corꝑis nr̃i mutent᷑ in
meliꝰ angłoꝵ ocłis ȩquabunt᷑. Hic aũt
ce ipsis & uniuersȩ omĩno cęlest creatꝙͣ.
inuisibilem naturã dixit ẽẽ ereatoris.

Expanded text:
in quit, in corpore demonstrauit, quoniam in diuinitatis substantia non uidetur. uidimus spiritum sed in specie corporali; uideamus et patrem, sed, quia uidere non possumus, audiamus\'. et paulo post: \'Audiamus ergo\', inquit, \'patrem, inuisibilis enim pater; sed et filius inuisibilis secundum diuinitatem, deum enim neus deus, in eo utique, quod deus est, filius non uidetur\'. Sanctas autem Hieronymus ait: \'Videre deum, sicuti est, in natura sua oculus hominis non potest, non solum homo nec angeli nec Throni nec Potestates nec Dominationes nec omne nomen, quod nominatur; neque enim creatura potest aspicere creatorem suum\'. his uerbis uir doctissimus satis ostendit, quid etiam de futuro saeculo senserit, quod ad hanc rem adtinet. quantum libmelius, angelorum oculis aequabuntur. hic autem et ipsis et uniuersae omnino caelesti creaturae inuisibilem naturam dixit esse creatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
uisibiles putant: equałe trinitatis na¬
turam. inuisibilem seripturaꝵ sc̃aꝵ te.¬
stimoniis &e diligentie sue disputationi¬
b asseruit: instantissime suadens dm̃
ñ esse uisum nisi assumptione creatȩ:
scdm deitatis aut̃ sue ꝓprietatẽ. om̃ino
dm̃ esse inuisibilem. id est patrẽ ⁊ filiũ
lis. aꝑtissime dicit d̃m natura inuisibi¬
lem. quando patrib uisus ẽ sic̃ moysi
cũ quo facie ad faciẽ loquebat᷑: alicuiꝰ
conspicabilis materie dispositione. as¬
sumpta. salua sua inuisibilitate uide.¬
specie uideri quã uoluntas elegerit.
non natura formauerit: ut ce illud
uerũ sit qd dm nemo uidit unquã

Expanded text:
trinitatis inuisibilitatem scripturarum sanctarum testimoniis et diligentia suae disputationis adseruit instantissime suadens deum non esse uisum nisi adsumptione creaturae, secundum deitatis autem suae proprietatem omnino deum esse inuisibilem, id est patrem et filiumorientalis, apertissime dicit deum natura inuisibilem, quando patribus uisus est sicut Moysi, cum quo facie ad faciem loquebatur, alicuius conspicabilis materiae dispositione adsumpta salua sua inuisibilitate uidespecie uideri, quam uoluntas elegerit, non natura formauerit, ut et illud uerum sit, quod deum nemo uidit umqu
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sationis grãm ad utilitatẽ diui¬
dere: & unꝰquisq in quo ope & ꝓposito
fuerit habilis. in ipso ordinare.
lium ẽẽ a filio. natura &e ordine. gͣdui
&e affectu. dignitate & potestate. uir tu¬
te &e oꝑatione: sicuti & filius natura et
ordine. gradu & affectu. diuina digni¬
tate & potestate unigenitꝰ ds̃. alius ẽ
ab ingenito deo.

Expanded text:
conversationis gratiam ad utilitatem diviconversationis gratiam ad utilitatem dividere, et unusquisque in quo opere et proposito fuerit habilis, in ipso ordinare. 31. Alium esse a Filio, et natura et ordine, gradu et affectu, dignitate et potestate, virtute et operatione: sicut et Filius natura et ordine, gradu et affectu, divina dignitate et potestate, unigenitus Deus alius est ab ingenito Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uirtutẽ filii uoluntate ipsi facta sunt.
filius minister & summus sacerdos ẽ patͥs
tre uolente. .xxxii.¬
t sicuti nemo potest sine. filio ad patr̃e
transire: ita &e nemo potest sine spũ sc̃o
filiũ inueritate adorare: ergo in spũ
sancto adoratur filius.
Per filium glorificatur pater.:
ut qͥdam putant. s etiã irrationabilia
plura scificare: & eos qͥ ceciderunt ꝓpt̾
suam negligentiã. ad pristinũ statum
reparare: ignorantes docere. obliuiscen¬
des ammonere. peccantes arguere:. pi¬
gros hortari de salute sua cogitare. &
sollicite agere: errantes ad uiã uerita¬
tis deducere: insirmos curare. & fragi¬
litatẽ corporis ꝑ alacritatẽ animȩ con
tinere. & ad amorem pietatis & castitatiᷤᷤ
confirmare. & om̃s illuminare: suꝑ oĩa
fidem &e caritatẽ p̾bere singłis. ꝓ studio
qͦq & diligentia. ꝓ simplicitate & since¬
ritate m̃tis. ꝓ mensura fidĩ & merito

Expanded text:
r virtutem Filii voluntate ipsius facta sunt: r virtutem Filii voluntate ipsius facta sunt: Filius minister et summus sacerdos est Patris tre volente. 28.t sicuti nemo potest sine Filio ad Patrem transire, ita et nemo potest sine Spiritu sancto Filium in veritate adorare: ergo in Spiritu sancto adoratur Filius. 29. Per Filium glorificatur Pater. 3ut quidam putant, sed et irrationabilia plura sanctificare: et eos qui ceciderunt propter suam negligentiam, ad pristinum statum reparare; ignorantes docere, obliviscentes admonere, peccantes arguere, pigros hortari, de salute sua cogitare et sollicite agere, errantes ad viam veritatis deducere, infirmos curare, et fragilitatem corporis per alacritatem animae continere, et ad amorem pietatis et castitatis confirmare, et omnes illuminare; super omnia fidem et charitatem praebere singulis, pro studio quoque et diligentia, pro simplicitate et sinceritat
Abbreviated transcription (Latin):
nobis postulat filium. xxi
ꝯotius bonitatis. & sapientiȩ. & uirtu¬
tis: patris uiua ce uera. ꝓpͥa ce condigna
imago est filius.
ꝯotius sapientiȩ ce uirtutis filii: manise.¬
ꝑfectus ceplenus unigenitꝰ filius. xxu.¬
Non ẽ pars nec portio filii sp̃c: s primũ
& p̃cipuum opus unigeniti dĩ p̃ cętis¬
Iater immobiliter &e impassibi. xxxi¬
liter uolens filiũ genuit: filiꝰ sine labo¬
re & fatigatione. sola uirtute. sua sp̃m
rat. & ab om̃ib adorat᷑ ut ds̃ &e creator
om̃ium: pater uͦ solus nullũ adorat.
qͥa nec maiorem nec ȩqualem habet
quẽ adoretꝰ: nulli grãs agit. qͥa nulliꝰ
beneficiũ consecutus ẽ: om̃ib ut eeñt
obbonitatẽ suã donauit: ipse qd̾ ẽ. a
nemine accepit. Ergo hȩc trium sub¬
stantiarũ patris &e filii ce sp̃c sc̃ĩ distin¬
ctio. & trium rerũ dĩ ingeniti. & d̃ĩ u¬
nigeniti. & sp̃c aduocati differentia: et.
pat̃ ds̃ & dñs ẽ filio suo ce om̃ium quȩ

Expanded text:
nobis postulat Filium. 22. nobis postulat Filium. 22. Totius bonitatis et sapientiae et virtutis Patris viva et vera, propria et condigna imago est Filius: totius sapientiae et virtutis Filii maniperfectus et plenus unigenitus Filius. Non est pars nec portio Filii Spiritus, sed primum et praecipuum opus unigeniti Dei pPater immobiliter et impassibiliter volens Filium genuit: Filius sine labore et fatigatione sola virtute sua Spirituum, et ab omnibus adoratur ut Deus et creator omnium: Pater vero solus nullum adorat, quia nec majorem, nec aequalem habet quem adoret: nulli gratias agit, quia nullius beneficium consecutus est; omnibus ut essent ob bonitatem suam donavit, ipse quod est a nemine accepit. Ergo haec trium substantiarum, Patris, et Filii, et Spiritus sancti distinctio, et trium rerum, Dei ingeniti, et Dei unigeniti, et Spiritus advocati differentia: et Pater Deus et Dominus est Filio suo, et omnium quae