comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
data est. ut uł teũ
puniret. ł peccare
uolentem cohercet.
iustus tñ ⁊ si ea non
ẽet: utitur ut sic
eẽt in auctoritate
alus ⁊̃ futura acces¬
aut̃ bona est lex si
sciendum qr iam uis¬
tus non eget peda

Expanded text:
data est, vel ut reum puniret, vel peccare volentem coerceret; justus tamen et si ea non egeret, utitur, ut sic esset in auctoritate aliis, et futura attesautem bona est lex, si sciendum quia jam justus non eget paeda
Abbreviated transcription (Latin):
probare intendunt.
Si qñ enim de praua
Alit. ⁊ falsa oppinone sua rep̃hentu. ⁊ cõ¬
uinci ceꝑint. ad defendendum id ꝙ
lcuissima cem̃itate ⁊ aꝑtissima falsitate
dixerunt. de sanctis lideis multa ũba pro¬
nuntiant. uoiendes eẽ legis doctores atm
tũ non incelligant que locuntur. uł de qͥ¬
b ⁊ ne ind̾etur legem incusare addit. Sci̾
intelligimus. nam

Expanded text:
probare intendunt. Si quando enim de prava et falsa opinione sua reprehendi et convinci coeperint, ad defendendum id quod levissima temeritate et apertissima falsitate dixerunt, de sanctis libris multa verba pronuntiant volentes esse legis doctores, cum tamen non intelligant quae loquuntur, vel de quibus. Et ne videretur legem incusare, addit, scimuintelligimus, nam
Abbreviated transcription (Latin):
forte epithena mo¬
lestum ⁊ aitens qͦ¬
ifirmita curandus est ille
cums uiscera tume¬
bant rogat ille me¬
dicum cum illa me¬
dicamento cruciar ceꝑit ut auferas: me¬
dicus antem consolatur ⁊ mon⁊ patĩam.
pithim a. ꝙ mͥ appo suerat. s audmẽno¬
cem medici: dominuis mͥ meluis ꝓror¬
ꝑ secucore apłm. ⁊ plus omnib laborantẽ.
Larchana udencem. iures quo stimulas
tollerandi tͥ addidi. ⁊ iõ uoli ħ orare ũ¬

Expanded text:
forte epithima molestum et ardens qcurandus est ille jus viscera tumebant, rogat ille mdicum, cum illo medicamento cruciari coeperit, ut auferat; medicus autem consolatur et monet patientiam, pithima quod mihi apposuerat, sed audivi vocem medici. Et Dominus melius mihi provpersecutore Apostolum, et plus omnibus laborantem et arcana videntem; vires quoque stimulos tolerandi t
Abbreviated transcription (Latin):
in castitate. ⁊ aliis . uł hec t̾ria ita distin¬
que. ut uitelligamnus quod uircus est
genus signorum ⁊ prodigiorum .i. nomĩe
uirtutis omne nuraculum accipias. Sigũ
u̾o. quod in quocum tempore aliquid
significat. ⁊ est prodigii genus ꝓdigi
est ꝙ in futuro aliquid significat uł sig¬
num ⁊ prodigium sunt. ii hũs que contͣ
uaturam sunc. uixtus u̾o in hiis que non
contra uaturam funit ut ꝑ impõem manꝰ¬

Expanded text:
in castitate et aliis. Vel haec tria ita distingue, ut intelligas quia virtus est genus signorum et prodigiorum, id est nomine virtutis omne miraculum accipias, signum vero quod in quocunque tempore aliquid significat, et est prodigii genus, prodigium est quod futuro significat. Vel signum et prodigium sunt in his quae contra naturam fiunt. Virtus vero in his quae non contra naturam fiunt, ut per imposition
Abbreviated transcription (Latin):
ditur diabolus. pecens igb temptanduĩ ⁊
non exanditur paulus pecens stimulum
remouend̾. exandunt enm qͣm disposu¬
erat dampuare. ⁊ non exaudiuit eũ q̃m
uolebat sanare. Nam eger petit multa
a medico que medicꝰ uon dat. ũ exaudͥ
ad yoluntatem ut exandiat ad sanita¬
tem. Ita ⁊ dominus ñ exaudint paulũ
ad uolmtatem ⁊ non est magnum a dꝰ
⁊ promictit ab iło pecicis securi pecite
Illa enim ꝓpitio deo concedintur. Qũ ã
pecitis tenporalia cum modo petite ⁊ cũ
tum ore illi commitite ut si profit dec.
si scit obesse non det. Quid enim obsit
ł prosit medicus nouit. non egrotus.lꝯ¬

Expanded text:
ditur diabolus petens Job tentandum, et non exauditur Apostolus, petens stimulum removendum. Exaudivit eum quem disposuerat damnare, et non audivit eum quem volebat sanare. Nam et aeger petit multa a medico quae medicus non dat; non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad sanitatem. Ita et Dominus non exaudivit Paulum ad voluntatem. Non est magnum a Deoet promittit ab illo petitis, securi petite. Illa enim propitio Deo conceduntur, quando autem petitis temporalia, cum modo petite, et cum timore illi committite, ut, si prosint, det, si scit obesse non det Quid enim obsit vel prosit medicus novit, non aegrotus. Li
Abbreviated transcription (Latin):
cando ꝑ libidinem ut quidam auins cẽp¬
cadõ aucem cui non consentitur non est
pecẽm. s mat̾ia ex̃cende urtutis. ħ intel¬
lige dictum de temptatõne que fit ab
hoste. non a carue que pecc̃mn est u enia¬
salus potest facere
ut stimulus disce¬
d̾ec a me qr grauis
est iuedicina iufir¬
dicum ut auferrec

Expanded text:
ando per libidinem, ut quidam aiunt. Tentatio autem cui non consentitur, non est peccatum, sed materia exercendae virtutis. Hoc intellige dictum de tentatione quae fit ab hoste, non a carne: quae peccatum est veniasolus potest facere ut stimulus disceeret a me. Quia gravis erat medicina infird
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in penuirũs ne¬
cessariorum. ĩ per.
anini. illatis pro
ex̃o. ⁊ recte in hus
placeo Cum enĩ
infir exceriuis cc̃¬

Expanded text:
st in penuriis necessariorum; in perseanimi illatis pro Christo. Et recte in his placeo. Cum enim infirmor, exterius
Abbreviated transcription (Latin):
fitior. uerum est
enim qui cunc
cum ꝑdere putat.
cum se iuicisse gra¬
culatur. ꝑ laudit
insultatur.⁊ sur.
pa qr uos me co¬
egistis qui debius¬
cĩs contra ꝑsendo
mendare me. uñ
prorupi ⁊ uere de¬

Expanded text:
ius Verum est enim, quia tunc cum perdere putatur; cum se vicisse gratulatur. Plaudit insultatur, et surgipa, quia vos me coegistis, qui debuistis contra pseudo commendare me. Undeprorupi. Et vere de
Abbreviated transcription (Latin):
b.ĩ contume¬
liis. in neces¬
sitatibus.ĩ
ĩ angustiis
enĩ infirmor.
cunc potens
sum. factꝰ sũ
isipiens uo̾
me coegistis:
dariichil
enim minus¬
feciab hus qͥ
sunt supra
modum a

Expanded text:
in contumeliis, in necessitatibus, in in angustiis enim infirmor, tunc potens sum. Factus sum insipiens; vos me coegistis. dari. Nihil enim minufeci ab his qui sunt supra modum a
Abbreviated transcription (Latin):
nus egrediecur ubi aries sic ꝑiclicari me¬
tuit: ⁊ quis est ille stimulus qui datus:
pẽ aliud a sachana missus bemie. Dñs e¬
ium ad conseruatõem humilitatis ĩmisic
Diabotus ã benit ut ad defectum traheret.
Neus enum ad hoc iusto non ꝑcebat ut ei
uirtutem nunfumitate ꝑficeret dans
ħ agebat ue magnntudine reuelatõnũ
pauius excallerẽtur ⁊ ut uirtus eis ꝑfi
laphizandus angło sathane qui ꝑ eum
tradebat iniustos ipĩ sathane. hoc ergo¬

Expanded text:
nus egredietur, ubi aries sic periclitari metuit? Ecquis est ille stimulus qui datus propter aliudnim ad conservationem humilitatis immisit. Diabolus autem venit ut ad effectum traheret. Deus autem ad hoc juste non parcebat, ut ejus virtutem in infirmitate perficeret, dans o agebat, ne magnitudine reuelationum Paulus extolleretur, et ut uirtus eius perlaphizandus angelo satanae, qui per eum tradebat et iniustos ipsi satanae; de
Abbreviated transcription (Latin):
ego. sicut quib
minor illis uec in
p̃dicatõne. uec in
signis. fatiendis: ũ¬
dignicate minorẽ.
s cempore. Si aũt¬
ei de cempore pre¬
scubendun putatꝰ.¬

Expanded text:
ego, sicut quibusdam minor illis, nec in edicatione, nec in signis faciendidignitate minor est, sed tempore. Si auem de tempore ei perscribendum putat
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ue me. co .e. datiis est mͥ angłe sa
mac omnem mocum suꝑbie. incucien¬
do tribulatõnes ⁊ dolores. Nam dolore qͦ¬
dam corporis traditur uehement̾ agitat.
dolores aũt corporum plenunq ũuictũ¬
tur ab angelis satbaue. s ħ non possut
iuli ꝑmissi. Sic n ob probatus est per¬
missus est ad einu probandum sacha¬
nas ⁊ ꝑcussit eum nulnere. In mirdus e¬
num ꝑmittebatur. s sactus probatur. Sic
gͦ angelus sathane ꝑmissus est ⁊ qͣi liben¬

Expanded text:
 Datus est mihi angelus imat omnem motum superbiae incutiendo tribulationes et dolores. Nam et dolore quodam corporis trahitur vehementer agitatus, dolores autem corporum plerumque immittuntur ab angelis Satanae, sed hoc non possunt nisi permissi. Sic et Job probatus est; permissus est ad eum probandum Satanas, et percussit eum vulnere. Immundus enim permittebatur, sed sanctus probabatur. Sic ergo angelus
Abbreviated transcription (Latin):
epła prohibuerat que ⁊ mͦ
debent obseruare a fñbus talib scapsit
cẽ recedendum qui sunt formcauĩ uł a¬
uari. ł rapaces. uł ydolatre. s non a gen
sint. Nonͣ enim possunt homines in hoc
mundo uuente nisi cum talib uuere
nec ⁊̃ possut cales xp̃o lucrari si colloqͥ¬
um eorum uitarent ⁊ coniuiũ mĩ et
dominus ẽ pecc̃orib ⁊ puplicanis come
si. gͦ minc. apparet¬
ꝙ scrips uobis nõ

Expanded text:
a prohibuerat, quae et modo debent observare. A fratribus talibus scripsit esse recedendum, qui sunt fornicarii, vel avari, vel rapaces, vel idololatrae, sed non a gentsint. Non enim possunt homines in hoc mundo viventes nisi cum talibus vivere, nec etiam possent tales Christo lucrari, si colloquium eorum vitarent, et convivium. Unde et Dominus cum peccatoribus et publicanis comedpsi. Ergo nunc apparetd scripsi vobis, non
Abbreviated transcription (Latin):
fiet .i. implebitur
uł in osee. ubiita le¬
gitur. ero mors tua o
de morte corporis ħ accipiendimm sit nõ de
morte anune ex eo ostenditur ꝙ dixit cũo
fiet significans ẽẽ uencumi. non ait. fac¬
cus est canqm de p̃dento. ne quis putaret
esse dierumt de morce uitiori. ¶bi est ħ
Ibi est mors.

Expanded text:
est, implebitur vel in Osee, ubi ita legitur: Ero mors tua, o de morte corporis hoc accipiendum sit, non de morte animae; ex eo ostenditur quod dixit, tunc fiet, significans esse futurum: non ait, factus est, tanquam de praeterito, ne quis putaret esse dictum de morte interiori, quod jam Ubi est, Ambros.
Abbreviated transcription (Latin):
idem est. quod ẽdit᷑
a cunctis fidelibus.
uñ fides catholica dr̃ .i. bniũsalis: uł accipitꝰ
hic fides qua credatur aliud enm sunt ea ẽ
c̃duntur. aluid fides qua credit᷑. Illa quippe

Expanded text:
idem est quod creditur a cunctis fidelibus. Unde fides catholica dicitur universalis. Vel accipitur hic fides qua creditur. Aliud enim sunt ea quae creduntur, aliud fides qua creditur. Ill
Abbreviated transcription (Latin):
Quid eium aliud sonat delictum nisi derelic¬
cum. ⁊ quid detelinquid qui delinquid insi
ignoranter fit pccc̃m ꝙ a sciente cõmitti
cur. iudifferenter tũ plenimq ponutur
ut ⁊ poccm nomine delicti ⁊ delictum noĩe
pect̃i appłłetur. p̃ocupatõ autem ẽ. dimmi uł
Ad horam non uidecur quid agendimi sit
ł qui uid̾uit uincuntur. ut is. malum fiat
c̃ lacet s̾utas. ilł cum compellit infumitas.
deesse uoluit stm̃ cortectiomi. nec studere certa¬
minii. Im̃ ne sibi indeatur quis iustruere q̃
c̃ proterue exagicat uncet q peccauteni
auc suꝑbe canqmͣ insamabilem decestatur¬

Expanded text:
Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum? et qui derelinquit, quid derelinquit nisi ignoranter fit, peccatum tur, indifferenter tamen plerumque ponuntur, ut et peccatum nomine delicti, et delictum nomine peccati appelletur. Praeoccupatio autem est, dum vel ad horam non videtur quid agendum sit, vel qui viderint vincuntur, ut scilicet malum fiat, cum latet veritas, vel cum compellit infirmitas.deesse voluit fratrum correctioni, nec studere certamini. Ideoque ne sibi videatur quisque instruere, etiam cum proterve exagitet, irridetque peccantem, aut superbe tanq
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c debuit ceriere primatum uisi cantas. sine
qͥua iuitutes cet̾e non reputabintur eẽ uir¬
cutes. ex qua uascinitur uũsa bona. deinde
seqnuntur membra ex isto capite. exorta ⁊
teligata .s. gaudium. pax. ⁊ c̃. que sñ el nõ
possunt ꝑtocesse. Non enum bñ gaudet. qui
uon diligit bonum. uñ gaudet non ht̃ pa¬
cem ũam. cum aliquo iusi eum diligat. nõ ÷
lougamimis ꝑ seũanter expectando iuisi fer¬
ueat diligendo non est beuignus nisi diligat.
cui opitulatur. non est bonus nisi diligendo.
non fidelis salubriter insi ea fide que ꝑ dilec¬
cõen oꝑacur. non est mansiletus. eui dilectõ
non mod̾etur. non coninet se quis ab eo. uñ
cubpatur nisi diligat unde honestatur ãnto
po. est erax quod ita aiti Qui ãi sunt xp̃i: quo
qui domini enicifixi passionem celebramꝰ
repriĩdanim camalium uoluptatum cu¬
cem nobis fatiamus. In hac quidem cruce sem¬
ꝑ ui hac uita debet pendere xp̃ianus. ut sit fixus
confixus fuit. Si inumius ꝙ communiter

Expanded text:
primatum nisi charitas, sine qua virtutes caeterae non reputabuntur esse virtutes, et ex qua nascuntur universa bona? Deinde sequuntur membra ex isto capite exorta et religata, scilicet gaudium et pax, etc., quae sine ea non possunt prodesse. Non enim bene gaudet, qui non diligit bonum unde gaudet; non habet pacem veram cum aliquo, nisi eum diligat; non est longanimis perseveranter exspectando, nisi ferveat diligendo; non est benignus nisi diligat cui opitulatur; non est bonus, nisi diligendo; non est fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur; non est mansuetus, cui dilectio non moderatur; non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde honestatur. Merit est crux, quod ita ait: Qui autem sunt Christi, quos qui Domini nostri crucifixi passionem celebramus, reprimendarum carnalium voluptatum crucem nobis faciamus. In hac quidem cruce semper in hac vita debet pendere Christianus, ut sit fixus confixus fuit. Si vivimus spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
nequeat uitare. uec unum. qr est homo. s
infirmus. preocupatus dico non in multis
non patiatur se argui. s defendere se mei¬
piac ue curpis iudeatur. iõ leniter instinite
qr frẽs estis. ⁊ si suꝑiores. Aitende quid ꝑ¬
gendum. Delictumgͥ fortasse est declinate
a bono. pecẽm est facere nialum. ut sicut ĩ
laudabili uita aliud est declinare a malo
aluid facere bonum ꝙ ad monenuir dicente
scͥptura. decliua a malo ⁊ fac bonum. ita ui
dampuabili aliud fic declmnare e bons a¬
tud facere malum ⁊ illud delictum. ho e¬

Expanded text:
nequeat vitare; nec mirum quia est homo, scilicet infirmus, praeoccupatus: dico non in multis,non patiatur se argui, sed defendere se incipiat, ne turpis videatur. Ideo leniter instruite, quia fratres estis, etsi superiores. Attende quod pgendum. Delictum igitur fortasse 160 est declinare a bono. Peccatum est facere malum, vel sicut in laudabili vita, aliud est declinare a malo, aliud facere bonum, quod admonemur, dicente Scriptura: Declina a malo et fac bonum ; ita in damnabili aliud sit declinare a bono, aliud facere malum; et illud delictum, ho
Abbreviated transcription (Latin):
supmdix̃ ad istos qui¬
b scribit recorquet ⁊¬
se eis conmnunerat ꝑ
ħ ostendens se uõ dice
eis quod ipse nou ue
Quomodo ã sp̃uam¬
buiemus docet subi
ł litem ⁊ alia illicita
des. si nan audemus
prouocare ħ mala.
facit manis gloria.
Et sciendiui quia
cum ꝑ omne uitiũ
anciami hastis iirꝰ
humano cordi infũ¬
datur iuizelo uiuidi¬
e cota sua iuscera ser¬
peus concutit. ⁊ ĩ hac
imprimenda mali¬
cia .e. postem mouite
zelus iste modum ñ
sir̃ aue cum alia soe¬
lera finiautur. qͣlto¬
q ille cui inuidetur
successu meliore ꝑ¬
fecer̃. canto iuuitus
iu maius iucendĩ
huoris ignib mar¬
descit. hinc uultus
minax. coruus aspͦ
bando legem. ⁊ commendando gr̃am. mado
ores eraut. ne infladõne bone uite eum qui
pocc̃o cutuminentus est sꝑnendum putent ⁊

Expanded text:
supradixit, ad istos quibus scribit retorquet, et se eis connumerat, per hoc ostendens se non dicere eis quod ipse non velQuomodo autem spiritu ambulemus docet subdevel litem, et alia illicita, tes, si non audemus provocare. Haec mala facit inanis gloria. Et sciendum quod cum per omne vitium antiqui hostis virus humano cordi infundatur, in zelo invidiae tota sua viscera serpens concutit, et in hac imprimenda malitia quasi postem movit. Zelus iste modum non sine fine, cum alia scelera finiantur. Quantoque ille cui invidetur successu meliore profecerit, tanto invidus in majus incendium livoris ignibus inardescit. Hinc vultus minax, torvus aspecbando legem, et commendando gratiam, modo ores erant, ne inflatione bonae vitae eum qui peccato circumventus est spernendum putent,
Abbreviated transcription (Latin):
te sua suꝑbe iudicat¬
se eẽ. aliquid mag
te. Nou eum seducunt laudatores euis set
ipse potius qr cum ipse sibi sit p̃sentior qmͣ
illi mauult se in illis quetere qmͣ uise ip̃o
s potins iniusquisq probet .i. diligenter in¬
spitiat opus suũ. non pec̃em altĩus. ut pħi¬

Expanded text:
te sua superbe judicatse esse aliquid, magnte; non eum seducunt laudatores ejus, sed ipse potius, quia cum ipse sibi sit praesentior quam illi, mavult se in illis quaerere quam in seipso. sed potius unusquisque probet, id est diligenter inspiciat, opus suum, non peccatum alterius, ut P
Abbreviated transcription (Latin):
cador sumr. ⁊ hoc ro¬
go uos. qui ex de¬
bito michi obedi¬
re debetis. ⁊ sõ etiã¬
.s. ut imitemini
me. inisi ad uos
ditur missa eis e¬
gendo. ⁊ fi. ĩ domi¬

Expanded text:
tator sum. Et hoc rogo vos, quia ex debito mihi obedire debetis. Ideo eticet ut imitemini me, misi ad vos ditur missa eis gendo, et fidelis in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nende commone¬
ego doceo eas ubiq
ti. qr quidam ur̃m
sic inflati sunt de
philosophis quoꝵ
terrena gloriantur
ce post commoniti¬
ouem ꝓnuttit se
ire ad illos. sec si
dominus ꝑmitt̃es
nisi culpa ur̃a im¬
pedier᷑. ideo dicit si
si non iret dm̃i no¬
luisse. causa utiq
indignitatis illoꝵ
ueniam dico ⁊ cog¬
noscam .i. probabo
humane sapie. sec¬
uir in fide ⁊ boua o¬
ꝑatõne. eorum qui
in.sunt suꝑbia al¬
ta sapiendi ⁊ cet̾os
iudicandi. Non enĩ
mane sapientie set
uircus est cã regni

Expanded text:
nendae. Commoneego doceo eas ubiqueti. Quia quidam vestrum sic inflati sunt de philosophis, quorum terrena sapientia ce post commonitionem promittit se ire ad illos, sed si Dominus permitteret. nisi culpa vestra impedierit. Ideo dicit, sisi non iret Deum voluisse, causa utique indignationis illorum. Veniam dico, et cognoscam, id est probabo, humanae sapie in fide et bona operatione, eorum qui inflati sunt superbia alta sapiendi et caeteros judicandi. Non enim.manae sapientiae, sed virtus est causa regni.
Abbreviated transcription (Latin):
me ostendit ꝙ to¬
tius dignitatis uł¬
si melius dir̃ d̾ita¬
Eum autem de pr̃e
⁊ filio procedat sp̃c¬
sanctus dicit tũ ipe
filius illum a pr̾e procedere qr ad enm soli
refeire ⁊ quod ipuis est de qno ⁊ ipse ẽ. sic̃
alibi ait. mea doctrma non est mea. s enis
qui misit me. Si ergo bic intelligitur euiꝰ
qnͣto magisillic intelligendus ⁊ de ip̃o¬
procedere sp̃c sanctus ubi dicit eum de pr̃e
procedere. a quo enmi ht̃ filius ut sit dens
est enumde deo deus. ab illo ht̃ ut de illo

Expanded text:
me, ostendit tius divinitatis,si melius dicitum autem de Patre et Filio procedat Spsanctus, dicit tamen ipse Filius illum a Patre procedere, quia ad eum solet referre, et quod ipsius est de quo etiam ipse est; sicut alibi ait: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui m quanto magis illic intelligendus est Spprocedere Spiritus sanctus, ubi dicit eum de Patre procedere? A quo enim habet Filius ut sit Deus, est enim de Deo, Deus ab illo habet ut etiam ab
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib grãm. quam latent̾ ĩfundit. ⁊̃ par¬
iilis. sic ⁊ adam p̃t̾ mntatõis exemplũ. occlłta
⁊̃ tabe carnalis concupiscentie sue: tabificauit
ĩ se om̃s desua stirpe. uenturos. Uñ recte subdit
ĩ quo om̃s ꝑeccau̾itt. qͣi m̃ ito ꝑ enm ĩ õs maᷤᷤ

Expanded text:
fidelibus gratiam, quam latenter etiam infundit parvulis, sic et Adam praeter imitationis exemplum, occulta etiam tabe carnalis concupiscentiae suae tabificavit in se omnes de sua stirpe venturos. Unde recte subdit: In quo omnes pe
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ. tenuisse. dum susccessionem pꝰt̾tatis
humane q̃ pecc̃o. ⁊ morti ex eonenienti succũ¬
biat. non mulieri. s uiro. ettrsbure. slõ it
er muliere post̾itas. S ex uiro nomĩarisolt¬
⁊ ob hoc mortał post̾nas. ⁊ corporał successio m¬
ro pociꝰ. tamquam actori ⁊ nõ mulieri deputat᷑
⁊ iõ sine a muliere. sine ab adã dicat᷑. Utrũꝙ¬

Expanded text:
ordinem tenuisse, dum successionem posteritatis humanae quae peccato et morti ex eo venienti succubuit, non mulieri, sed viro attribuit. Non enim a muliere posteritas, sed ex viro nominari solet: et ob hoc, mortalis posteritas, et corporalis, successio viro potius, tanquam auctori, et non mulieri deputatur. et ideo sive a muliere, sive ab Adam dicatur, utru
Abbreviated transcription (Latin):
unis adam peccanto ĩ om̃ib. umuis xp̃e filiꝰ dei:
peoẽm uiñceret in om̃ib. Pliruis ergo. apł. hcd̾
obligacisumꝰ. ⁊ de scd̾o ftim. quo seluente ꝓ¬
nobis. ꝙ non debebat. a deb̾itis. ⁊ pat̾nis.⁊ ꝓpͥis
lib̾ati sumus. quia u̾o ꝑ illum mĩ. diabolus te¬
nebat õs. ꝑ eus intiatam carnem ꝯcupiscẽti¬
altt̾ geneiatos. instum ẽ. Ut ꝑhunc unum:
dimitat õs. ꝑ eus ĩmaculatũ grãm. spuałr
regũatos. ⁊ hoc ẽ qd̾ ait. P¬
Propt̾ea. sic̃. ⁊ ẽ. In¬
siste lut̾e. ita. ut amino¬
ordo ostenditur. qͣi dico¬

Expanded text:
unus Adam peccavit in omnibus, unus Christus Filius Dei peccatum vinceret in omnibus. Prolixius ergo Apostolus hic de obligati sumus; et de secundo Adam, quo, solvente nobis quod non debebat, a debitis et paternis et propriis liberati sumus. Quia ergo per illum unum diabolus tenebat omnes, per ejus vitiatam carnem concupiscentialiter generatos, justum est ut per hunc unum dimittat omnes per ejus immaculatam gratiam spirratos. Et hoc est quod ait: Propterea sicut, etc. Inlitterae, ita ut a minoordo ostendatur; quasi dic
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possunt. insi ab eis.
ab soluantur. Eccea mi¬
nori probauit modo. a¬
simili idem ostendatus.
⁊ legat. sic̃. ꝙ dimissũ

Expanded text:
non possunt, nisi ab ejus absolvantur. Ecce a minori probavit. Modsimili idem ostendatur et legatur; sicut quod dimissum
Abbreviated transcription (Latin):
quiq pro modo suo capiebaut illi uti ꝑar¬
nisli ⁊ istiut maiores. Ili ut lactis aluu̾tun
isti ut cibi soudamentum qr ⁊ si non audiũt
amplius intelligunt ampluis. Non einm
equaliter mente ꝑcipitur etiam ꝙ in fide ab¬

Expanded text:
quique pro modo suo capiebant illi, ut parvuli, isti ut majores, illi ut lactis alimentum, isti ut cibi solidamentum, quia etsi non audivit amplius, tamen intelligitur amplius. Non enim aequaliter mente percipitur, etiam quod in fide
Abbreviated transcription (Latin):
iactis potus. non solidus cib. Sic̃ enim capx
xp̃i aliis stulticia est aliis scand alum. uoca¬
tũ aũt sanctis est iurtus deri sapientia ita sd̾.
aliis est lac aliis est cibus ẜ quod capactas
eorum plus uł minus capit. ut hui qui dũt
in capuiit uec neec̃e ẽ ut aliqua secreta ta¬
ceantur ꝑuulis. dicenda ꝑfectis iõ qr dicit
dre. non potuistis ꝙ dicebam intelligere. ut
sp̃uales. s ut carnales. si eium sp̃uales ẽent
non dr̃ent ego sum pauli. H Iondum eñ¬

Expanded text:
lactis potus, non solidus cibus. Sicut enim crux Christi, aliis stultitia, aliis scandalum, vocatis autem sanctis est virtus Dei et sapientia, ita idem aliis est lac, aliis est cibus, secundum quod capacitas eorum plus vel minus capit, ut hi qui dicunt, modo capiunt; nec necesse est ut aliqua secreta taceantur parvulis, dicenda perfectis. Ideoque dicit re, non potuistis quod dicebam intelligere, ut spirituales, sed ut carnales. Si enim spirituales essent, non dicerent: Ego sum Pauli. Nondum en
Abbreviated transcription (Latin):
an ignoretis frẽs. ⁊ c̾. Hactemis egit de ui gr̃e. osten¬
dens ex ea non ex lege ẽẽ salutẽ. nunc dicit qd̾ lex
ultra non ẽ tenenda. ⁊ agit define legis. ⁊ priori ĩntili¬
tate legis. Ne ergo mireacur Romani. quia apłe art
non estis sublege. s sub gr̃a. suꝑra eñi dicebat᷑. lexnõ
iustificare. hic dicitur non debere cessare. quia data ẽ
nem iam ht̃ ip̃a lex ⁊ nou dat uitam. S auget pecra¬
tum. ⁊ hoc ẽ. ꝙ dicit. sub int̾rogatione. ⁊ ẽ ordo u̾bo
tał. An ignoratis o frẽs: hoc ẽ .s. ignoratis. qr lex. mo¬
ysi. in homine dominabͣ. ut ei obediat homo. ꝙͣ¬
to temporeuiuit .i. quam dui statum ht̃ ip̃a lexe
qd̾ non debetis ignorare. eñ. qi. uos scitis. legem
.s. moysi. erant enim romami de ind̾is ⁊ gñtib
⁊ ego loquor scientib legem. in qua qd̃ dicomam¬
festatur. si sp̃uałr intelligat᷑. deinde ꝑ siłe sud̾ ostẽ¬

Expanded text:
An ignoratis, fratres, etc. Hactenus egit de vi gratiae, ostendens ex ea non ex lege esse salutem: nunc dicit quod lex ultra non est tenenda, et agit de fine legis, et priori inutilitate legis. Non ergo mirentur Romani, quia Apostolus ait: Non estis sub lege, sed sub gratia . Supra enim dicebatur lex non justificare; hic dicitur debere cessare, quia data estjam finem habet ipsa lex, et non dat vitam, sed auget peccatum. Et hoc est quod dicit sub interrogatione, et est ordo verborum talis: An ignoratis, o fratres, hoc scilicet ignoratis, quia lex Mosi in homine dominatur, ut ei obediat homo, quanto tempore vivit, id est quandiu statum habet ipsa lex? quod non debetis ignorare. Enim, id est quia vos scitis legem, scilicet Mosi. Erant enim Romani de Judaeis et gentibus. Et ego loquor scientibus legem, in qua quod dico manifestatur, si spiritualiter intelligatur. Deinde per simile illud oste
Abbreviated transcription (Latin):
soluitur hõ. uelita. Anig¬
enim firmet animos eoꝵ
ĩ doctrina euͣngłi. ⁊ retrabat
alege moysi. ntitur exemr¬
plo humane legis. ut per
terrena sua det celestia. Sci¬
unt. utiq legem roman¬
qr non sinit harbari. S na
turalem iꝰticia ꝯp̾henderunt. partim ex se. ꝑtĩ
ex grecis. sicut ⁊ greci ex hebreis. ⁊ hoc ẽ. qͣi iõ dico¬
omnib retrpitur. ⁊ obsernatur. in ho .d. qñ .t.¬
iu .i. quam diu statum ht̃ ĩ mortua enim dͤ lex. cũ
cessat enis austoritas. non debet hoc ignorare. qi uoᷤ
lege naturali legis litt̾is inscripcasine  osuetu¬
dine hominũ ꝯꝓbata ato. sub quaerunt uderet
uero generalem ꝓponit. ꝑ quam etiam iuilt ꝓba¬
re. apercius asseitionem suam. gradatim em̃ iuste
⁊ c̃. qͣi uere dum statum ht̃ lex dominatur. Sic̃.
exutum. non ab omni lege. S mulier alege.¬
mortiuis fuerit uir eius. soluta ẽ a lege uri. Siłr
zi lex statum amittit. soluitur homo. ⁊ quia in¬
si. fu. cum alio iuiro. sic qui p̃uaricante lege

Expanded text:
solvitur homo. Vel ita, an igenim firmet animos eorum in doctrina Evangelii, et retrahat a lege Mosi, utitur exemplo humanae legis, ut per terrena suadeat coelestia. Sciunt utique legem Romannon sunt barbari, sed turalem justitiam comprehenderunt partim ex se, partim ex Graecis, sicut et Graeci ex Hebraeis. Et hoc est, quasi dicomnibus recipitur vel observatur? In homine id est quandiu statum habet. Mortua enim dicitur lex, cum cessat ejus auctoritas. Non debetis hoc ignorare, quia vos lege naturali litteris inscripta, sive consuetudine hominum comprobata ait, sub qua erant Judaei, em legem proponit, per quam etiam vult probare apertius assertionem suam. Gradatim enim vult o est, etc. Vere dum statum habet lex dominatur, sicut ege factorum exutum, non ab omni lege, sicut mulier libermortuus fuerit vir ejus, soluta est a lege viri. Similiter si lex statum amittit, solvitur homo; et quia visi fuerit cum alio viro: sic qui praevaricatur lege
Abbreviated transcription (Latin):
telligeremꝰ dm̃. ad et̾nam uitam ꝓ sua misatõe
nos ꝑduc̾e. ñ merttis nr̃is. quid eñi ẽ meritũ hoĩs. aũ
gratiam: cuin omne bonum meritu ur̃m. nõ. in
nob̾ faciat. nisi gr̃a : quippe cum d̾s coronat u̾tta no¬
stra. nichil aliud coronat. quam munera sua. Uñ ui¬
ta et̾na. q̃ i fine a deo meritis p̾dedentib reddit᷑. qr
eadem menta quib reddit᷑. uõ a nob̾sunt. S in nobis
fc̃a sunt ꝑ grãm. recte. ⁊ ita gr̃a nuncupat᷑. qr gratis

Expanded text:
am pro sua miseratione nos perducere, non meritis nostris. Quid enim est meritum hominis ante gratiam, cum omne bonum meritum nostrum non in nobis faciat nisi gratia? 32 Quippe cum Deus coronat merita nostra, nihil aliud coronat quam merita sua. Unde vita aeterna quae in fine a Deo meritis praecedentibus redditur, quia eadem merita quibus redditur non a nobis sunt, sed in nobis facta sunt per gratiam, r
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ. Stipendiũ. eñi
pondabatur pecuma
qm nimerabat᷑. que¬
militib ꝓpatria mi¬
litantib ex publico
errano tribuebat᷑. ło
inmerito illatam. S debitam demonstraret:
stipenclia enim. qͣi emeritoꝵ sunt. ⁊ stipendiũ
ꝓ oꝑe chabolice milicie. debitum reddit᷑. ñ donat᷑
gra uo nisi gratis ẽ. gñi nõ ẽ. Intesligend̾ ẽ gͥ ⁊

Expanded text:
imo. Stipendium enim ponderabatur pecunia quam numerabatur, qumilitibus pro patria militantibus ex publico rario tribuebatur. Ideo immerito illatam, sed debitam demonstraret. Stipendia enim quasi emeritorum sunt, et stipendium pro opere diabolicae militiae debitum redditur, non donatur. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ sapĩam ⁊ sc̃iam. sapĩa est in contem¬
platõne et̃norum. Quid est in et̃nis
nisi deus: cuiꝰ iołins inimntabilis ẽ na¬
tura : Scĩa u̾o est. in actõne temꝑalium. uñ¬
que grece dr̃ theosebia ⁊ quis cultus est iu¬
si amor ⁊ cognitõ eius: Sc̃ia ũo quͣ dix̃ esse
abstinere a malis. ter̃ procul dubio temꝑa¬
lum est. qr ĩ temporalib mala sunt in qui¬
b caute ⁊ puidenter comũsandum est cui ã
datur sapĩa .Q. sol. est. eui scĩa. lima in noc¬
de seculi illi quib cecera dautur stelle sune
qr i ħ in nocte necc̃ia sunt. uũ in ꝑsõ. Solẽ

Expanded text:
et scientiam. Sapientia est in contemaeternorum. Et quid est in aeternis nisi Deus? cujus solius immutabilis est natura. Scientia vero est in actione temporalium. Unquae Graece dicitur theosebia. Et quis cultus est, nisi amor et cognitio ejus? Scientia vero quam dixit esse abstinere a malis, rerum procul dubio temporalium est, quia in temporalibus mala sunt, in quibus caute et prudenter conversandum est. Cui autem datur sapientia, quasi sol est; cui scientia, luna in nocte saeculi. Illi quibus caetera dantur, stellae sunt, quia et haec in nocte necessaria sunt. Unde in Psalmo: Solem
Abbreviated transcription (Latin):
Sũa gͥ bona. quibcumq d̾s donat. ꝓculdubio:
se donaturũ ẽẽ p̃sciuit.⁊ in sua prescientia. p̃¬
parauit. ¶ Sciend̾ uͦ. quia p̾paranit d̾s.⁊ ma¬
lis ignem eñium. uł utiq qͦs iuste p̃parauie. ad
luenda supplicia. nec tñ sparauit. ad facienda
qd̾ humana imquitas admitt̾et. ñ eñĩ sit p̃pa¬
rauit scõs. ad iusticiã ꝑcipiendã. sic̃ p̃parauit
iniquos ad insticiam amittndã. qr pranitat
Sequitur. ut sit ip̃e. Quasi drco conformes ita
sit primogenitus .i. uire heclitatem pr̃is. obtm̃
⁊ alus disꝑtiens. qd̾ primogenitoꝵ ẽ. uł pͥmo

Expanded text:
ur bona quibuscunque Deus donat, procul dubio se donaturum esse praescivit, et in sua praescientia praeparavit. Sciendum vero quia praeparavit Deus, et malis ignem aeternum, illis utique quos juste praeparavit ad luenda supplicia, nec tamen praeparavit ad facienda quod humana iravit sanctos ad justitiam percipiendam, sic praeparavit iniquos ad justitiam amittendam; quia pravitatis sunt. Ut sit ipse. Quasi dicat: Dico conformes, ita sit primogenitus, id est jure haereditatem Patris obtinens et aliis dispertiens, quod primogenitorum
Abbreviated transcription (Latin):
tente. nõ adiuuante
hii funt filu dĩ .i. ex
dilectione seruientes. Uł agunt᷑ dic̃ ñ regũt᷑
ut magnum gr̾e effectu. ostendat plꝰ ẽ. Et
qui enuim agit᷑. agere aliquid ux intelligit᷑
qui audem regitur aliꝙͥ agit. ⁊ iõ regit᷑ ut rec¬
te agat. Ut gͦ multum p̾stitisse gr̃a saluatoris
intesligatur dixie. agunt᷑. nõ ite nicħ agãt
S qd̾ impetu gr̃e aguntur. uixta tñ ait agãt
nam tauto mag̾ efficitur qͥs filius bonus. ꝙͣ¬
agie. uel non omnino faciendo. uel non ex
caritate faciendo oret. Ut ꝙ ñdũ ht̃ accipi¬

Expanded text:
tente, non adjuvante, hi sunt filii Dei, id est ex dilectione servientes. Vel aguntur dicit, non reguntur, ut magnum gratiae effectum ostendat. Plus est enim Qui enim agitur, agere vix aliquid intelligitur; qui autem regitur, aliquid agit, et ideo agitur ut recte agat. Ut ergo multum praestitisse gratia Salvatoris intelligatur, dixit, aguntur, non ut nil agant, sed quia impetu gratiae aguntur, vix tamen ut agant. Nam tanto magis efficitur quis filius bonus quaagit, vel non omnino faciendo, vel non ex charitate faciendo, oret ut quod nondum habet accipi
Abbreviated transcription (Latin):
diffundi in cordib nr̃is. nõ quanos ip̃e diligit.
S qua nos facit dilectores suos. Si c̃ iusticia d̾i¬
salꝰ. qua nos saluat ⁊ fides xͥ qua nos fideles facte
Uniis gͦ sp̃c ẽ. qui duos timores facit. Dũo eñrti¬
mores hic insimiaxtͦ. unus qui ẽ imꝑfecta ea¬

Expanded text:
diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos: sicut justitia Dsalus, qua nos sUnus ergo spiritus est qui duos timores facit. Duo enim timores hic insinuantur, unus qui est in perfecta cha
Abbreviated transcription (Latin):
ad quos ꝑtinet. alba. ꝑtim exigentib ad quos
ꝑtinet pat̾. quia ect᷑. est de utroq ppͦ. in urio angł¬
ari lapide collecta. qui fet̾ utraq uñ. ut eẽt unꝰ
grex. unus paster. cͥ eccͤ. bonꝰ magist̾. ꝯpatiens ĩ se
luntati sue p̃ponendo uoluntatẽ dĩ. Nleganter gͦ¬

Expanded text:
ad quos pertinet, Abba, partim ex gentibus, ad quos pertinet, Pater, 40 quia Ecclesia est de utroque populo in uno angulari lapide collecta, qui fecit utraque unum, ut unus esset grex, et unus pastor; cui Ecclesiae bonus magister compatiens in se luntati suae praeponendo uoluntatem dei, quia
Abbreviated transcription (Latin):
feminas. mascłi ĩ mascłoᷤ
in quib ꝯparat penam
culpe. ut sicut contra na¬
turam c̾antem p̾cau̾nt
Ita in natura ꝓpria pu¬
quenti. sic ⁊ m̾cedem eipo

Expanded text:
feminas, masculi in masculos in quibus comparat poenam culpae, ut sicut contra nturam creantem peccaverunt, ita in natura propria puquenti sic: Et mercedem erro
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem dei omutad ĩ mendatiũ. qͥ dõ nõ
uͭ estimat senuendum. Conmitau̾unt sͦ u̾itatẽ
dĩ in mendatum. dum nomen dĩ qͥ ẽ uerꝰ. dede¬
runt huis qui non ftͣ hũ. dei. laꝑidib ⁊. ⁊ lignis
atq metallis auferentes ꝙ st̃. dant qd̾ ño sũt. ut
dei ueritas sit mendatiũ. Ut qũ lapidem dñt eẽ
quam creatori. hoc ẽ mutare um̃ ĩ fłm. Ut .4t. ui¬
derunt digne cołe. illa dĩ nom̃. ⁊ honorem his un¬
posuẽrunt. ueritas qͥppe creature a dõẽ. S nõ d̾s
quam illi in mendatium ou̾tũt c̾aturas tamꝙͣ:
creatorem colentes. S nequis dicat nõ colo siniula¬
runt creaturam diligent̾ ornando eam. ⁊ seruer̃t
acrib creature. hic dampnat ea q̃ in simulaera:¬

Expanded text:
tem commutat in mendacium, qui Deo non vero aestimat serviendum. Commutaverunt ergo veritatem Dei in mendacium, dum nomen Dei qui verus est, dederunt his qui non sunt dii. Lapidibus enim et lignis atque metallis auferentes quod sunt, dantes quod non sunt, ut Dei veritas sit mendacium, ut quando lapidem dicunt Deum quam Creatori: hoc est mutare verum in falsum. Ut enim viderentur digne haec colere, Dei nomen et honorem eis imposuerunt. Vequam illi in mendacium convertunt, creaturas tanquam Creatorem colentes. Sed ne quis dicat: Non colo simulaeuam illi in mendacium convertunt, creaturas tanquam Creatorem colentes. Sed ne quis dicat: Non colo simula
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe corrpiendo. in quo peꝑcit eis. ne eo asꝑi¬
bre u̾terentur in seditiouem. u ult ergo
prius untigar eos ⁊ em̃dan. ⁊ õ non ex̃ le¬
nitate uł caruali cogitatõne non imp leu̾
q̃ disposuit. Sp̃nalis antem tuue dispositũ
non implec. qñ prouidentius aliquid ad
sanicem medicatur.⁊ ne indignentur qiͣ

Expanded text:
pere corripiendo, in quo pepercit eis, ne eo asperiore verterentur in seditionem. Vult ergo prius mitigari eos et emendari, et ideo non ex levitate vel ex carnali cogitatione non implevit quae disposuit. Spiritualis enim tunc dispositum non implet, quando providentius aliquid ad salutem m
Abbreviated transcription (Latin):
amnem .i. ꝑfectam.
um postum nullã
tesenat iram. sic̃
impñs quos diupa-¬
titur. ostenceret dico
pͥli forma p̃bita nul¬
lus despetet. ce ĩ ma¬
intate scelis. qui ẽ¬
sunt illi in ui

Expanded text:
entiam, posterum nullam servat iram, sicut impiis quos dititur. Ostenderet, dico,pli forma praebita, nullus desperet de immaate sceleris qui credit ill
Abbreviated transcription (Latin):
ut in fide qmͣ tenenti enacit̃ ꝑ seũent conec exe¬
at de medio ecc̃e nnst̾ium imquitatis ꝙ minc
ecc̃a ficti sunt ab eadem manifeste recedant. de
qͣlib .io. ait. de nobis exiermt. s ex nob̾ non
eriuc. Sic̃ gͦ añ frdem exienint multi horeties
de medio eccẽ ita cunc aꝑte iñ exibunt om̃es¬

Expanded text:
ut in fide quam tenent tenaciter perseverent, donec exeat de medio Ecclesiae mysterium iniquitatis, quod nunc Ecclesia ficti sunt ab eadem manifeste recedant. De qualibus Jesus ait: De nobis exierunt, sed ex nobis non erant . Sicut ergo ante fidem exierunt multi haeretici de medio Ecclesiae, ita nunc ape
Abbreviated transcription (Latin):
qr iam tunc diabolus occulce ꝑ neronem ⁊ alios
oꝑabat᷑ occidendo martyres. sicdit tunc aꝑte oꝑ¬
O diabolo ⁊elo ydolorum. int̃fecit apłos. ⁊ sũt
scire dixit q̃uid decineat. ħ aꝑte non exsponit
uõ nos qui nescuus ꝙ illi sciẽbant ꝑ uenire
sensum faciuc obscunorem. Quid ẽ em̃.iam
qnid dix̃it ine fateor ignorate. suspitiones tñ
hominiun qͣs leg̃e uł audire pocui non tacebo:
quidam suspicantur ħ de imꝑio dictum finsse
romano. ⁊ io apłm non id aꝑte scbere uoluis¬
se. ne calumpmam .s. incurreret ꝙ ro. imꝑio

Expanded text:
quia jam tunc diabolus occulte per Neronem et alios operabatur occidendo martyres, sicut tunc aperte opo diabolo, zelo idolorum interfecit apostolos. Et sunt scire dixit quid detineat, aperte non exponit. Et ideo nos qui nescimus quod illi sciebant, pervenire ddidit hunc sensum faciunt obscuriorem. Quid enimquid dixerit me fateor ignorare; suspiciones tamen hominum quas legere vel audire potui non tacebo. Quidam suspicantur hoc de imperio dictum fuisse Romano, et ideo Apostolum non id aperte scribere voluisse, ne calumniam, scilicet incurreret quod Ro
Abbreviated transcription (Latin):
necc̃ia. in om. nou u̾ni omiua cubuit. sec
in oui. omnia oꝑatur ut quod non ht̃ quis
iu se hãt in alio. ⁊ sic maneat cantas ⁊ hu¬
militas Si enmi hunulis es ⁊ amas unita¬
cem c̃ ht̃ qnisquis in illa ht̃ aliquid. tolle
undiam ⁊ cuum ẽ quod habeo. liuor seꝑat.
caritas uiugit sicut un humano corpore ocu¬
uiciuiq ã

Expanded text:
ia in omnibus, non uni omnia tribuit, sed in omnibus omnia operatur, ut quod non habet quis in se, habeat in alio, et sic maneat charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliquid habet, tolle invidiam et tuum est quod habeo; livor separat, charitas jungit. Sicut in humano 102 corpore ocunicuique a
Abbreviated transcription (Latin):
ominis cõcubitus p̃¬
ter legitimũ cõnu¬
coutra naturam. li
uitia prohib ydolatͥam. ⁊ auantiam ⁊ recte
y̾dolatrie comꝑat auaritiam. que ẽ nõ dis¬
parmalitia. qr radix ẽ omniũ mualorum.
deo uititur au ferre głiam ue solus nomen
deitatis hãt ita auãrs ind̾i res se excendit
ut sonis usurpet. q̃ deus omnib fec̃. utra

Expanded text:
omnis concubitus praeter legitimum connucontra naturam; libvitia prohibet, idololatriam et avaritiam. Et recte idololatriae comparat avaritiam, quae non est dispar malitia, quia radix est omnium malorum, atria uni Deo nititur auferre gloriam, nec solus nomen deitatis habeat, ita avarus in Dei res se extendit, ut solus usurpet quae Deus omnibus fecit. Utra
Abbreviated transcription (Latin):
lue membra appellat.
ut post acceptani uentatis racioneme¬
bone uite oꝑam da¬
tent. multum enim
non eam factis exeqͥ.¬

Expanded text:
 membra appellat, ut post acceptam veritatis rationembonae vitae operam daent. Multum enim non eam factis exseq
Abbreviated transcription (Latin):
sicut supra de ymagine creata loquens ꝑ
eodem accepit. unaginem ⁊ głiam dicess.
uir quidem imago. ⁊ głia dei ẽ. Tranfor.¬
mamur aũt dixit .i. de fornia in formã
nuicanur. ⁊ transimus de obscura forͣ
ĩ lucidam formam. qr ⁊ ip̃a obscura i¬
mago der est ħ est unago ui qua hom̃ies
creatura ui reb c̾atis exeellentissima est¬
cum a suo c̾atore ab impietate uistifica¬
cur a defornu forma ĩ formosammuta¬
tur formam. Erat eiur int̃ uicia. natu¬
ra bona. ⁊ ob ħ addit de gloua in głiã¬
.s. de głia creatõnisin głiam iustificatõ¬
uis. ł de głia u̾e fid̾i ut filii dei sumus.
in głiam sp̃ei ubi ei similes erimius. cũ
fem. cam optabilis ectnformatõis bo¬
nim u̾̃m huius imagiis. qñ futura
ẽ ꝑ fectõ. ad qu conseqndam nos erudit
cidam tendendes in ima. eaudem. que ẽ
głia qmͣ speculamur qniͣ sꝑanus .i. ut

Expanded text:
sicut supra de imagine creata loquens, pro eodem accepit imaginem et gloriam dicens: Vir quidem imago Dei et gloria est. Transformamur autem, dixit, id est de forma in formam mutamur, et transimus de obscura forma in lucidam formam, quia et ipsa obscura imago Dei est. Haec est imago in qua homines creatura in rebus creatis excellentissima cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma in formosam mutatur formam. Erat enim etiam inter vitia natura bona. Et ob hoc addit: De gloria in g de gloria creationis in gloriam justificationis. Vel, de gloria fidei, ubi filii Dei sumus, in gloriam speciei, ubi ei similes erimus, cum vferri, tam optabilis transformationis bonum. Verum hujus imaginis quandoque futura est perfectio, ad quam consequendam nos erudit cidam tendentes in imaginem eamdem, quae est gloria quam speculamur, quam speramus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
feste in nobis ũr
commendabiles
fatimus ut su̾datis
nr̃e laus transeat
am usq ad om.¬
hominum inten¬
cioue mea manen¬
tẽ.co. deo .i. in beneplacito dei uł ħ diçe
coram deo .i. ceste deo. cui uͥl occultimi est.
cestimonium dei implorat. ut ũo uł ipsi
credatur quo auctore ẜdicat. ac̃cende apłm
implere ꝙ dominusait. Sic luceat lux ur̃a
coram hominib ⁊c̃. ⁊ item. Atdendide ne
iusticiam ur̃am fatiatis coram hominib
ut uideamim ab eis. nolut utiq nos
bona facere in conspectu hominum. s ad

Expanded text:
feste in nobis videtur commendabiles facimus, ut veritatis nostrae laus transeat; um usque ad ohominum, intentione mea manente, coram Deo, id est in beneplacito Dei. Vel hoc dico, coram Deo, id est teste Deo, cui nihil occultum est. Testimonium Dei implorat, ut vel ipsi credatur quo auctore praedicat. Attende Apostolum implere quod Dominus ait: Sic luceat lux vestra coram hominibus, etc. . Et item: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut bona facere in conspectu hominum, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
antem dicit a speculo. uon in speciia ꝙ u¬
greco nou est ambignum. uñ in latium
ħ scͥptura trauslata est sacis q apparet
ciences. hoc ergo conanuir ut ꝑ ħanc i t
a quo facti sumus. tanqͣm ꝑ speculum.

Expanded text:
peculo, non a specula, Graeco non est ambiguum, unde in Latinum haec scriptura translata est. Satisque apparet cientes. Hoc ergo conamur, ut per hanc ima quo facti sumus, tanquam per speculum.
Abbreviated transcription (Latin):
Huius rei potuis hãt concuprscentiam sub
subdic. qr ẽ manenda necãtas dicens. ꝑma¬
nõ bisaõ illud cupio. ħ recuso. Sunt quidam
quidam ꝑfecti qui c̃ pacia iuuunt qui ad¬
huc desid̾ant istam uitani c̃ ssli ueu̾it dies
mortis. patient̃ collerat mortem. luctatur
adũsum se ut sequatur uoluntacem dei.⁊
ħ potuis Igic auimo quod eligit deus. ñ
ꝙ elegit ualuntas humana. ⁊ ex desidĩo
uice p̃sentis fit lucta cum morte. ⁊ adhib
pacĩam. ⁊ fortitudinem. ut equo animo mo¬
ratur. Iste patient̃ moritur. qui so desid̾¬
non patiencer moritur. s ꝓacient̾ iuunt¬
⁊ delectabilit̃ moritur. uid apłm patienter
inuentem .i. cum patieutia. hic ñ amare

Expanded text:
ujus rei potius habeat concupiscentiam? subsubdit, quia est manendi necessitas, dicens: Permabis. Ideo illud cupio, hoc non recuso. Sunt quidam quidam perfecti, qui cum patientia vivunt. Qui adhuc desiderat istam vitam, quando illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem: luctatur adversum se, ut sequatur voluntatem Dei; et hoc potius agit animo, quod eligit Deus, non quod eligit voluntas humana: et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte; et adhibet patientiam et fortitudinem, ut aequo animo moriatur: iste patienter moritur. Qui autem desidenon patienter moritur; sed patienter vivit, delectabiliter moritur. Vide Apostolum patienter viventem, id est, cum patientia hic non a
Abbreviated transcription (Latin):
ma. in .e. T̃eduimi enum illi erat mane in
carue.⁊ ex duob patiebatur angorem. alt̃¬
um opamum ducebat. uñ passioni appro¬
pinqͣns behement̃ exnlcaliit. głiabat᷑ dicens
conimi c̃cam̃ certa. rerelineno reposita ẽ¬

Expanded text:
 est. Taedium enim illi erat manere in carne, et ex duobus patiebatur angorem. Alterum optimum ducebat, unde passioni appropinquans vehementius glorificabatur, dicens: Bonum certamen certavi, de reliquo reposita e
Abbreviated transcription (Latin):
qr ui te peccauit. &uid est ꝙ in ce peccauit.
.i. qñ cu scis ꝙ ꝑcccanit tune secreto Argne.
ne si puplice argueris nou sis corrector. s ꝑto¬
dicor. ut iustus io seph de maria fecit. solus sus¬
picans adułt̾ium. Qñ aũt palam peccat᷑ palã

Expanded text:
peccavit. Quando ergo in te peccavit, est quando tu scis quod peccavit, tunc secreto argue, ne si publice argueris, non sis corrector, sed proditor, ut justus Joseph de Maria fecit solus suspicans adulterium. Quando autem palam peccatur, pala
Abbreviated transcription (Latin):
.4. añ qmͣ aliquid fa¬
cias pexamina ⁊ ab
ex aminatione ñ de¬
cliuei ĩ aliud qmͣ ex¬
aminatio inuenit᷑
post ħ omnia ¶Manꝰ.¬
si sapieus. ⁊ si religio¬
sus indeatur. ⁊ si incon¬
siderate ordinas. neq
da est commumo pec¬
catorum quiͣ uetat
apłs qui quis pec̃cis
ꝯmuicat si ea pal¬
pat ⁊cum possit corni¬
g̾e ⁊ cornpere. neglig̃
⁊ te ip̃m qui alios u¬
dicas. cas. custodi.
Holi. qr de castitate
monuit. hac occ̃õ e
ĩmod̾atam abstinen
te castum custodias
cñ uoli adhus sicut
priubaqm bibere. s
ut̃e in .mo. sic enim
non nocet castitati utẽ

Expanded text:
 Antequam aliquid facias praeexamina, et ab examinatione non declines in aliud quam examinatio invenit, et post haec omnia, mansi sapiens, et si religiosus videatur, et si inconsiderate ordinas. Nequetelligenda est communio peccatorum quam vetat Apostolus, qua quis peccatis communicat, si ea palpat, et cum possit corrigere et corripere negligit. Et teipsum, qui alios judicas, castum custodi. Noli, quia de castitate monuit hac occasione immoderatam abstinentte castum custodias, tamen noli adhuc sicut prius aquam bibere, sed utere modico vino; sic enim non nocet castitati. Utere,
Abbreviated transcription (Latin):
sui. u̾ni ẽ. ergo aliqũ illud ẽẽ fatiendum. ali¬
qũ illud. s disc̾nete debemus qũ illud ⁊ qñ il¬
lud. aliqũ enim debes corripere peccantem. int̾
te ⁊ ip̃m solum. uñ dñs ui emingͦ ait. aliqñ
coram omnib ut cec̃i timeant illud. ⁊ si ali¬
qũ illud. aliqũ illud fcc̃imꝰ ꝯcordiam scop¬

Expanded text:
 aliquando illud esse faciendum, aliquando illud. Sed discernere debemus quando illud, et quando illud. Aliquando enim debes corripere peccantem inter te et ipsum solum, ut Dominus in Evangelio ait; aliquando coram omnibus, ut caeteri timeant illud. Et si aliquando illud, aliquando illud fecerimus concordiam Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
colatiseum. discite amare qͣm timeais ⁊ pot̾i¬
tis iandare q̃m aniatis. cimentes enĩ eum
⁊̃ sacaificiis ad templum. ⁊ in figura sau¬
gumis xp̃i quo redempti fumus qtͣans
nescierites quid p̃sigurantur ementes uic¬
cimas imoiabant. e une sĩo in gt̃a noni.

Expanded text:
colatis, amare discite, quem timetis, et poteritis laudare, quod amatis. timentes enim deum cum sacrificiis ad templum, et in figura sanguinis Christi quo redempti sumus, quamvis nescientes quid praefiguraretur, cruentas victimas immolabant. Nunc vero in gratia novi
Abbreviated transcription (Latin):
immnus digns in
ecc̃a exhortacõ te¬
cessatia est. qua ilł
aliquis houor decur
ut fiant utiles. et
sit aliqua turpi¬
tudo. s dñx in ho¬
nesta qr non hñt
eam sp̃em decoris
qmͣ hũt ea que in
promptu sunt uł
pp̃ legem membroꝵ
que de pec̾co uenit
non de prima ĩsti¬
tutõne nr̃e nature
usus membrorum
illicitus turpis ẽ ñõ
membra ipsa. ita ⁊
in ecc̃a illi qui per
aliꝙ pecem in hones¬
ti sunt habundan¬
consolatõnibus
⁊ or̃ombus ut ho¬
nesti fiant uł ꝑ in¬
honesta memt̃bra
sigeantur quidã
fr̃m qui cum sut
in houesti egesta
ꝑ se satis honoris

Expanded text:
et minus dignis in Ecclesia exhortatio necessaria est, quia illis aliquis honor detur, ut fiant utiles; et sit aliqua turpitudo! sed dicuntur inhonesta, quia non habent eam speciem decoris quam habent ea quae in promptu sunt; vel propter legem membrorum quae de peccato venit. Non de prima institutione nostrae naturae, usus membrorum illicitus turpis est, non membra ipsa. Ita et in Ecclesia illi qui per aliquod peccatum inhonesti sunt, abundanconsolationibus et orationibus, ut honesti fiant. Vel per inhonesta membra significantur quidam fratrum, qui, cum sint inhonesti egestatper se satis honoris