comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simũ. quȩ circũibunt australẽ plagam
ꝑ ascensũ scorpionis. ita ut transeant
cades barnȩ. Unde egredient᷑ confinia
ad uillã nomine adar. & tendunt usq¬
ad asemona. ibitq ꝑ grrũ terminꝰ ab
a semona usq ad torrentẽ egỹpti. & ma-¬
ris magni litore finiet᷑. Pro qͦ inultima¬
uisione ꝓpħȩ iezechiel ita dicit᷑. plaga
autẽ australis meridiana a thamar usq
ad aquas maribothidest contradictionis.
Cades qͦ & torrentes usq ad mare magnũ
qd significat latissimã solitudinẽ sin
quȩ est uixta edom. & in mari rubro.
terminũ circũire. & ꝑascensũ scorpioniᷤ
& ꝑ senna & cades barnȩ. & atriũ siue uillã
addar. & a semona puenire usq ad torren¬
tẽ egypti. qͥ iuxta urbẽ rinocorurã mari
influit. hic uͦ terminꝰ plage australis
incipit a thamar quȩ urbs in solitudi¬
ne est quã & dalomon miris opib ertra¬
xit. & hodie palmira nuncupat᷑. hebra¬
icoq sermone thamar dicit᷑ quȩ in

Expanded text:
simum, qui circuibunt Australem plagam per ascensum Scorpionis, ita ut transeant Cadesbarne unde egredientur confinia ad villam nomine Addar et tendent usque Asemona ibitque per gyrum terminus ab Asemona usque ad torrentem Aegypti et maris Magni litore finietur plaga autemvisione prophetae Ezechielis ita dicitur: « Plaga autem australis meridiana a Thamar, usque ad aquas Mariboth . » Aquas Mariboth, id est contradictionis. Cades quoque et torrentes usque ad mare Magnum, quod significat latissimam solitudinem Sin, quae est juxta Edom. Et in mari Rubro terminum circumire, et per ascensum scorpionis et Senna et Cadesbarne et atrium sive villam Adar, et ab Asemona pervenire usque ad torrentem Aegypti, qui juxta urbem Rhinocoruram mari influit. Hic vero terminus plagae Australis incipit a Thamar, quae urbs in solitudine est, quam et Salomon miris operibus exstruxit, et hodie Palmyra nuncupatur, Hebraicoque sermone Thamar dicitur, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
Soliũ gͦ qd̾ rex salomon fecit bene ȩccłia
scã eẽ intelligit᷑. in qua pacificꝰ nr̃ regnais
iudicia sua facere dinoscit᷑. qͥa anima iu¬
sti sedes est sapientiȩ. Et bene de ebore
illud factũ ẽẽ memorat᷑. qd̾ ñ ad solas di¬
uitias intelligamꝰ aptatũ. s qm̃ elephas
cuiꝰ hȩc ossa st̃ nuniȩ castatis asseritur.
Qui int̾ quadrupedia & sensu plurimũ
ualet. & temꝑanter miscet᷑ feminȩ suȩ. &
conruge scda ñ utit᷑. Hoc pudicis animab
decent᷑ aptatũ est. qͥa illȩ ebur fuisse no-¬
cutȩ st̃. Nanc uestiuit auro fuluo nimis.
qͥa splendorẽ głȩ suȩ in ea clarescere fecit.
cũ ꝑ signa & miracula maiestatis suȩ poten¬
tiã ostendit. Habebat autẽ thronꝰ iste sex
gradꝰ. Quid ꝑ senariũ numerũ nͥ bonoꝵ
opum ꝑfectio designat᷑: Sex dieb ꝑse¬
cir ds̃ mundi ornatũ. & septimo reqͥe¬

Expanded text:
Solium ergo quod rex Salomon fecit bene Ecclesia sancta esse intelligitur, in qua Pacificus noster regnans judicia sua facere dignoscitur. Quia anima justi sedes est sapientiae. Et bene de ebore illud factum esse memoratur, quod non ad solas divitias intelligamus aptatum, sed quoniam elephas, cujus haec ossa sunt, nimiae castitatis asseritur, qui inter quadrupedia et sensu plurimum valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda non utitur. Hoc pudicis animabus decenter aptatum est, quia illae ebur fuisse nocutae sunt. Hanc vestivit auro fulvo nimis, quia splendorem gloriae suae in ea clarescere fecit, cum per signa et miracula majestatis suae potentiam ostendit. Habebat autem thronus iste sex gradus. Quid per senarium numerum, nisi bonorum operum perfectio designatur? Sex diebus perficit Deus mundi ornatum,
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ figurat᷑. Qd autẽ longitudo & la¬
litudo altaris uicenoꝵ erat cubitoꝵ.
magnã utiq ꝑfectionẽ designat eiꝰdẽ
in defessȩ longanimitatis ac sincerȩ
dilectionis. quȩ ꝑutriꝰq testamenti
nob̾ obseruantiã tribuit᷑. Quater enĩ¬
quimni. uicenariũ numerũ complent:
Quinq autẽ libri moysi. quattuor sunt

Expanded text:
latitudo altaris vicenorum erat cubitorum, magnam utique perfectionem designat ejusdem indefessae longanimitatis ac sincerae dilectionis, quae per utriusque Testamenti nobis observantiam tribuitur. Quater quini vicenarium numerum complent, quinque enim libri Mo
Abbreviated transcription (Latin):
thesauri in quib uasa electionis re¬
condant᷑. s una domꝰ dm̃ in qͣ idem
facti st̃ thesauri. qͥa & una ȩccłia in qͣ
oñs continent᷑ electi qñtũlibet meri¬
tis distent. & una ac ñ diuersa est patria
illa cȩlestis. quȩ electis ꝓmitit᷑ omnib.
quauis sicut stella a stella differt in clari¬
tate. ita & resurrectio mortuoꝵ Quod
utrũꝙ iudex ipse ac distributor p̾mioꝵ
dñs una sententia demonstrauit cũ ait.
in domo patrismei. mansiones multe st̃¬

Expanded text:
thesauri, in quibus vasa electionis rethesauri, in quibus vasa electionis reconduntur, sed una domus Domini in qua idem sunt facti thesauri, quia et una Ecclesia in qua omnes continentur electi, quantumlibet mertis distent. Et una ac non diversa est patria illa coelestis, quae electis promittitur omnibus, quamvis sicut stella a stella differt in claritate, ita et resurrectio mortuorum. Quod utrum judex ipse ac distributor praemiorum Dominus, una sententia demonstravit, cum ait: « In domo Patris mei mansiones multae s
Abbreviated transcription (Latin):
A egentũ namꝙ: ad nitorẽ eloquentiȩ.
inrũ ad splendorẽ sapientiȩ. uasa ge¬
ngalit̾ ad rationalẽ ꝑtinent creaturã
Suficatq dauid pat̾ salomonis argentũ.
iñ ds pat̾ eloquentes qͦsq grã sin sp̃s¬
ud loquendũ uerbũ eugłi confortat.
sificat aurũ. cũ naturali ingenio p̃di.¬
tos suo replens sp̃ũ ad consideranda in
lege sua mirabilia illuminat: scĩficat
& uasa. cũ om̃ib generalit̾ eccłiȩ filiis
eiꝰdem sp̃s gr̃a largitus. ad amanda illos
s appetenda ꝑpetue salutis dona inflã¬
mat. Hoc autẽ argentũ. hoc aurũ. hȩc
sc̃ficata uasa salomon infert intẽplũ.
om̃s electos & doctoꝵ uidelicet & cȩtõꝵ
sideliũ cȩtũ ingaudiũ regni cȩlestis
introducit. Reponitq uasa diuersi
generis argentea siue aurea in thesau¬
ris domꝰ dĩ. qnͣdo eos qͥ multitudine
dulcedinis eiꝰ frui meruerint. abscon-¬
dit in abscondito uultꝰ sui a contur¬
batione hominũ. Et apte multi st̾

Expanded text:
gentum namque ad nitorem eloquentiae, aurum ad splendorem sapientiae, vasa generaliter ad rationabilem pertinent creaturam. Sanctificatque David pater Salomonis argentum, cum Deus pater eloquentes quosque gratia sad loquendum verbum Evangelii confortat. Sanctificat aurum, cum naturali ingenio praeditos suo replens Spiritu ad consideranda in lege sua mirabilia illuminat. Sanctificat et vasa, cum omnibus generaliter Ecclesiae filiis ejusdem Spiritus gratiam largitus, ad amanda illos et appetenda dona perpetuae salutis inflammat. Hoc autem argentum, hoc aurum, haec sanctificata vasa, Salomon infert in templum, omnes electos, et doctorum videlicet, et caeterorum fidelium coetum in gaudium regni coelestis introducit. Reponitque vasa diversi generis, argentea sive aurea in thesauris domus Domini, quando eos qui multitudine dulcedinis ejus frui meruerint abscondit in abdito vultus sui, a conturbatione hominum. Et apte multi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
accipiet. scđm suũ laborẽ. Dĩ enĩ sumꝰ adiu¬
tores. dĩ agricultura estis. dĩ ȩdificatio estis
& cȩtã. Igitur ipse scĩficat suũ templũ qͣsi
ds̃ & dñs inhabitando. nos autẽ digne ha-¬
bitationi eiꝰ conuersando. Sequitur.
N die illa scĩficauit rex mediũ atrii qd̾ erat
ante domũ dñi. Fecit qͦ ibi holocaustum

Expanded text:
m suum laborem. Dei enim sumus adjutores, Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis , etc. » Igitur ipse sanctificat suum templum, quasi Deus et Dominus inhabitando, nos autem digne habitationi ejus conversando. Sequitur: « In die illa sanctificavit medium atrii. quod erat ante domum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
multũ in altitudine se m̃tis attollens.
s soluilliꝰ patriȩ ciues głam inibi sui re¬
deptoris plene contuent᷑. St̃ & uectes
cũ archa in oraculo reconditi. qͥ abscon
serunt de mundo. in abdito uultꝰ di a
conturbatione hominũ. Quoꝵ tam̃
sũmitates uectiũ ñnunꝗͣ aꝑto oraculo
his qͥ appropiant uisunt᷑. cũ ꝑfectiorib
quibq atq oraculũ sui cordis tota in¬
tentione purificantib diuina gr̃a
aliqͥd extremũ de suꝑnoꝵ ciuiũ gaudio
contemplandũ donauerit. Quȩ nimi¬
rũ contẽplatio his qͥ paulo longiꝰ reces¬
ser int minime concedit᷑. qͥa qnto exttnꝰ
mente uaga remanent. tanto minus
quȩ sint eterna gaudia uident AAlli

Expanded text:
multum in altitudine se mentis attollens, multum in altitudine se mentis attollens, sed soli illius patriae cives gloriam inibi sui Redemptoris plene contuentur. Sunt et vectes cum arca in oraculo reconditi, quod abscoserunt de mundo in abdito vultus Dei, a conturbatione hominum. Quorum tamen summitates vectium nonnunquam aperto oraculo, his qui appropiant visuntur, cum perfectioribus quibusque, atque oculum sui cordis tota intentione purificantibus, divina gratia aliquid extremum de supernorum civium gaudio contemplandum donaverit, quae nimirum contemplatio his qui paulo longius recesserint minime conceditur, quia quanto exterius mente vaga remanent, tanto minus quae sint interna gaudia vident. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
inductã. uectes uͦ quib eadẽ archa por¬
tabat᷑. p̾dicatores uerbi ꝑ quosipse mun-¬
do innotuit. typice nuntiant Erat aut̃
in archa urna aurea habens manna. qͥa
in homine xp̃o habitat om̃is plenitudo
diuinitatis corporalit. Frat uirga aaron
quȩ excisa denuo floruerat. qͥa potestas
in humilitate passionis uidebatur eẽ
sublatũ. Erant & tabulȩ testam̃ti. quia
Adherebant eiuectes qͥb portabat᷑. quia
doctores qͥ quondã laborabant in uerbo
xp̃i. nc̃ p̾senti uisione congaudent głe¬
rebant sũmitates uectiũ foris ante ora-¬
culũ ñ semꝑ. s cũ ostia eiꝰdem oraculi ape¬
riri contingeret. neq hoc om̃ib sed his
solũmͦ qͥ ꝓpiꝰ accedentes attentiꝰ ea quȩ
intꝰ erant satagebant intueri Ipsa autẽ
archa qͣlis & quomͦ eẽt posita solis ais qͥ
oraculũ intrassent uidere licebat. quia
nullꝰ scõꝵ in hac aahuc uita positꝰ tãesi

Expanded text:
inductam, vectes inductam, vectes tabatur, praedicatores verbi per quos ipse mundo innotuit typice nuntiant. Erat autem in arca urna aurea habens manna, quia in homine Christo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Erat virga Aaron quae excisa denuo floruerat, quia potestas in humilitate videbatur esse sublatum. Erant et tabulae testamenti, quia Adhaerebant ei vectes quibus portabatur; quia doctores qui laborant in verbo nunc praesenti visione congaudent grebant summitates vectium foris ante oraculum non semper, sed cum ostia ejusdem oraculi aperiri contingeret; neque hoc omnibus, sed his solummodo, qui propius accedentes, attentius ea quae intus erant satagebant intueri. Ipsa autem arca qualis et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum intrassent, videre licebat, quod nullus sanctorum in hac adhuc vita positus, tametsi
Abbreviated transcription (Latin):
portabant archã qͥa paululũ longiores
erant capita parebant ante oraculũ. si
uͦ qͥs paululũ fuisset extrinsecꝰ cos uidere
ñ poterat. Ubi notandũ. qͥa & si uectiũ
capita accedentib ꝓpitiꝰ ac diligentiꝰ
intuentib parebant ante oraculũ. nꝰ
tam̃ fieri poterat ut ipsa eoꝵ capita
ante oraculũ eminerent. qͥa nimirũ
necesse erat ut clauso oraculo & appenso
ante ostia uelo. ipsi qͦ uectes toti cũ archa
& cherubim abderent᷑ interiꝰ. Qđ fieri
ñ poterat. si ꝓminentes ulteriꝰ uectes pro¬
ducendis ad claudendũ ostiis locum ñ
darent. Quoꝵ positionẽ uectiũ scͥptura
ñ sine causa. s magis intuitu sacram̃ti
tã diligent᷑ expedire curauit. Constat
enĩ qͥa domꝰ tẽpli exterior peregrinantẽ
in t̾ris ȩccłiam. scã autẽ scõꝵ internam
suꝑnȩ patriȩ felicitatẽ designant: Item
illata in scãscõꝵ archa assumptã xp̃i hu¬
manitatẽ. & intro uelũ regiȩ cȩlestis

Expanded text:
portabant arcam, quia paululum longiores erant, capita parebant ante oraculum. » Si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eos videre non poterat. Ubi notandum, quia etsi vectium capita accedentibus propius ac diligentius intuentibus patebant ante oraculum, non tamen fieri poterat, ut ipsa eorum capita ante oraculum eminerent, quia nimirum necesse erat ut, clauso oraculo et appenso ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca et cherubim abderentur interius. Quod fieri non poterat, si prominentes ulterius vectes producendis ad claudendum ostiis locum non darent. Quorum positionem vectium Scriptura non sine causa, sed magni intuitu sacramenti, tam diligenter expedire curavit. Constat enim quia domus templi exterior peregrinantem in terris Ecclesiam, sancta autem sanctorum internam supernae patriae felicitatem designat. Item illata in sancta sanctorum arca assumptam Christi humanitatem et intra velum regiae coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ poterant sacerdotes stare & mini¬
strare ꝓpt᷑ nebulã. hȩc sententia suplo
iudeoꝵ pontifices ac doctores insinuat
Qui dũ natiuitatis xp̃i sacram̃ta mus¬
stigare despiciunt. debitũ fidei sus
ministeriũ perroris nebulã ꝑdidert¬
Ita eoꝵ m̃tes infidelitatis caligo tpe¬
uit. ut exigentib ꝓpriis meritis non
ignoscant cultũ credulitatis. Nebula¬
smnagogã id est domũ dñi impleuit.
sicerdotes ꝓpt̾̃ nebulã ministrare ñ
poterant. qͥi dũ in testam̃to ueter sens
mysticos litterȩ uelamine cooptos int̾
ascuras allegoriarũ caligines inuesti¬
gae despiciunt. debitũ fici sue ministe¬

Expanded text:
et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam, haec sententia superbos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderim eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis, non agnoscant cultum credulitatis. Domini implevit, et sacerdotes propter nebulam ministrare non poterant, quia dum in Testamento Veteri sensus mysticos litterae velamine coopertos, inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministe
Abbreviated transcription (Latin):
locũ archȩ. & ꝓtegebant archã & uecteseiꝰ
desuꝑ. Cumq eminerent uectes & appa¬
rerent sũmitates eoꝵ foris scu̾arium ante
oraculũ. ñ apparebant ultra extrinsecꝰ.
qui & fuert̾ ibi usq in p̾sentem diem.
In archa autẽ ñ erat alud nͥ duȩ tabulȩ
lapideȩ qͣs posuerat in ea moyses in horeb.
qnͣdo pepigit fedus dñs cũ filiis isrł cum
egrederent᷑ de terra egr̾pti. & cȩtera.¬
đł illata archa in scascoꝵ dicit᷑. cumq

Expanded text:
 protegebant arcam et vectes ejus desuper. Cumque eminerent vectes, et apparerent summitates eorum foris sanctuarium ante oraculum, non apparebant ultra extrinsecus. Qui et fuerunt ibi usque in praesentem diem. In arca autem non erat aliud, nisi duae tabulae lapideae quas posuerat in ea Moyses in Oreb, quando pepigit foedus Dominus cum filiis Israel, cum egrederentur de terra Aegypti . Quod illata arca in sancta
Abbreviated transcription (Latin):
ctionẽ nob̾ uerbi di qͣsi panis ꝓpositionꝰ
offert̃. uł nob̾ exempla fideliũ qͣsi posi¬
toꝵ in se uasoꝵ dñi claritatẽ & miracu¬
la ꝓponunt. Recte autẽ bis quine sunt
mensȩ. ñ solũ qͥa legislator qͥnq uolu¬
mina scripsit. uerũ etiã qͥa tota testam̃ti
uet̾is series qͥnq etates scli complectitur.
Geminatꝰ uͦ numerꝰ mensarũ quinariꝰ. &
qͥnq a dextris & qnq a sinistris ponun¬
tur. cũ post incarnationẽ dñicam eadẽ
scͥptura siue utriq dĩ ppło iudeo scilicet
& gentili cõmittitur. siue eugłicis plem

Expanded text:
ctionem nobis verbi Dei, quasi panes propositionis ctionem nobis verbi Dei, quasi panes propositionis offerunt, vel in nobis exempla fidelium quasi positorum in se vasorum Domini claritatem et miracula proponunt. Recte autem bis quinae sunt mensae, non solum quia legislator quinque volumina scripsit, verum etiam quia tota Testamenti veteris series quinque aetates saeculi complectitur. Geminatur vero numerus mensarum quinarius, et quinque a dextris, et quinque a sinistris ponuntur, cum post incarnationem Dominicam eadem Scriptura, sive utrique Dei populo, Judaeo scilicet et Gentili, co
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩtã quȩ in sequentib legunt᷑ mystice
possumꝰ ñnulla intelligere. Nam qd̃
tatissimo. ut in uiu naue: filii autẽ isrł
p̃uaricati st̃ mandatũ. & usurpauerunt
de anathemate. cũ achan solꝰ & ñ plures
silii isrł hoc fecerint. Uel certe qͥa paneᷤᷤ
ꝓpositionis solebant ante sabbatũ coqui.
ut sabbato mox poni possent in mensã
ꝓpositionis. potuit fieri ut panes noui
nouit᷑ cocti mox illis mensis imponeren-¬
tur. ibidẽq nocte illa seruarent᷑ operti.
donec pͥmo mane ablatis ueterib sup¬
mensã ꝓpositionis ponerent᷑ calidi: Non
autẽ hȩ mensȩ decẽ a figura uniꝰ mensȩ¬
ꝓpositionis discrepant: Nam sicut uni
mensa auodeci panib onusta unitate
totiꝰ scͥpturȩ concordẽ auctoritate apic
munitã designat. ita ñ immerito decs
mensȩ aureȩ diuina legis & ꝓpħarũ elo¬
quia figurate denuntiant. quȩ uł reste¬

Expanded text:
et caetera quae in sequentibus leguntur: mystice et caetera quae in sequentibus leguntur: mystice possumus nonnulla intelligere. Nam quodtatissimo, ut in Jesu Nave: « Filii autem Israel praevaricati sunt mandatum, et usurpaverunt de anathemate » cum Achar solus et non plures filii Israel hoc fecerunt: vel quia certe panes propositionis solebant ante sabbatum coqui, ut sabbato mox poni possent in mensam propositionis: potuit fieri ut panes novi noviter cocti mox illis mensis imponerentur, ibidemque nocte illa servarentur operti, donec pmensam propositionis ponerentur calidi. Non autem hae mensae decem a figura hujus mensopositionis discrepant: nam sicut una mensa duodecim panibus onusta, unitatem totius Scripturae, et concordiam auctoritate apostolica unitam designat, ita non immerito decem mensae aureae divinae legis et prophetarum eloquia figurate denuntiant, quae vel refe
Abbreviated transcription (Latin):
sam aduersꝰ eos qͥ tribulant me. Ne enĩ
nos aduersarii tribulantes ad errorem
flectant. mensã nob̾ conditor nr̃ scientiȩ
cȩlestis ꝑ quã in fide ueritatis confortem᷑
parauit. Panes nãq ꝓpositionis scĩ sunt¬
ria ad exemplũ uitȩ ꝓposita semꝑ in di¬
sieri p̾cepti st̃. uidelicet ꝓpt̾̃ apłos duod ecĩ.
ꝑ quoꝵ ministeriũ & nob̃ scriptura te-
stamenti condita ẽ. & instrum̃ti ueteris
donante dño reuelata mỹsteria. Quoꝵ
nimirũ numero ñ tantũ idem apłi sed
om̃s st̃ designati. qͥ uerbũ p̃dicando pa
accepere sequunt᷑. Qd uͦ in uerbis dierũ
legimꝰ. qđ fecit salomon mensas decem.
posuitq eas in tẽplo. qnq a dextris &
qͥnq a sinistris. fialas qͦ aureas centũ.
ñ has mensas tã ad panes ꝓpositionis
quã ad uasa dni portanda factas ẽẽ cre-¬
dibile ẽ. fialas uidelicet qs parit᷑ factas
scͥptura refert. thimiamata & thuribula

Expanded text:
sam adversus eos qui tribulant me . » Ne enim sam adversus eos qui tribulant me . » Ne enim nos adversarii tribulantes ad errorem flectant, mensam nobis conditor noster scientiae coelestis, per quam in fide veritatis confortemur, paravit. Panes namqria, ad exemplum vitae proposita, semper in difieri praecepti sunt, videlicet propter apostolos duodecim, per quorum ministerium et nobis Scriptura Novi Testamenti condita est, et instrumenti Veteris, donante Domino, revelata mysteria. Quorum nimirum numero, non tantum iidem apostoli, sed omnes sunt designati, qui verbum praedicando, paaccepere sequuntur. Quod vero in Verbis dierum legimus , quia fecit Salomon mensas decem, et posuit eas in templo, quinque a dextris, et quinque a sinistris, phialas quoque aureas centum: non has mensas tam ad panes propositionis quam ad vasa Domini portanda factas esse credibile est, phialas videlicet quas pariter factas Scriptura refert, thymiamateria, thuribula,
Abbreviated transcription (Latin):
eugłi grã puenimꝰ uicenariũ ꝓfecto nu¬
merũ ꝑficimꝰ. Fitq idem numerꝰ in lon¬
gitudine & latitudine. altaris. cũ corda
electoꝵ docente utroq testam̃to & adiu¬
uante ipso uno utriꝰq testam̃ti auctore.
& ꝑseuerantiã boni opis etiã in ꝑsecutio¬
ne seruant in hilaritate dilectionis. & etuã
in eos qͥ ꝑsequunt᷑ exhibent. Denario aut̃
numero spes cȩlestiũ p̾mioꝵ solet designa¬
ri. dño affirmante. cũ eos qui in uinea ma¬
gni patrisfamilias laborant denario remu¬
neratos ẽẽ testat᷑. Et idem altare qđ in
figura factũ est electoꝵ. ob significandã
eoꝵ uitã ꝑpetuã. decẽ erat cubitis altum
Cum uͦ dictũ est quia fecit salomon altare
aureũ. additũ est continuo .XXUIII.¬
t mensam suꝑ quã ponerent᷑ panes
ꝓpositionis aureã. Nensa autẽ
aurea scͥptura ẽ sacra. spitalis intelligen¬
tiȩ claritate fecunda. De qua psalmista
dño. parasti inꝗͥt in conspectu meo men¬

Expanded text:
elii gratia, pervenimus, vicenarium profecto numero hoc perficimus. Fitque idem numerus in longitudine et latitudine altaris, cum corda electorum, docente utroque Testamento, et adjuvante ipso uno utriusque Testamenti auctore, et perseverantiam boni operis, etiam in persecutione servant in hilaritate dilectionis, et etiam in eos qui persequuntur exhibent. Denario autem numero, spes coelestium praemiorum solet designari, Domino affirmante, cum eos qui in vinea magni patris familias laborant, denario remuneratos esse testatur. Et idem altare quod in figura factum est electorum, ob significandam eorum vitam perpetuam, decem erat cubitis altum. Cum vero dictum est, quia fecit Salomon altare aureum, additum est continuo, et mensam super quam ponerentur panes propositionis auream. Mensa autem aurea Scriptura est sacra spiritalis intelligentiae, claritate fecunda, de qua Psalmista Domino: « Parasti, inquit, in conspectu meo men
Abbreviated transcription (Latin):
st enĩ aptiꝰ. qua ego & pat̾ unũ sumꝰ :
Quid aptiꝰ. ꝗͣ ante abrabã ego sũ:. Sed
qͥ auditoꝵ m̃tes infidelitatis caligo
compleuerat. quasi emissũ solis radiũ
nebula interiacens abscondebat.
Et dedicauerunt tẽplũ dñi rex ⁊ filii isrł¬

Expanded text:
 « Ego et Pater unum sumus ? » Quid apertius quam « Ante Abraham ego sum ? » Sed quia auditorum mentes infidelitatis caligo compleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens abscondebat. « Et dedicaverunt templum Domini, rex et filii Isr
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾̃ faciebat in domo dñi. cũ rex pacificꝰ
nr̃ in die nouissima om̃s electos resir¬
rectionis immortalitate głificat.
Alioqͥn quãdiu statꝰ huiꝰ scłi geritur.
facit quidẽ opus domꝰ dñi salomon.
s ñ dum ꝑficit. qͥa corda electoꝵ dñs
ut bona oꝑentur inspirat. & adiuuat.
nulli tam̃ in bac dũtaxat uita cõmora¬
ti. absq peccato ẽẽ tribuit. Namq hoc
donũ futurȩ uitȩ beatitudim rescruis
Perficit uͦ om̃e opꝰ tẽpli sui. & hoc didl¬
cationi aptũ reddit. cũ translatos de
hac uita electos suos ȩternũ ꝑducit ad
regnũ. Qd̾ bene significat᷑ enã in es
qd̾ tẽplum septẽ annis ȩdificatum q.
octauo aute ꝑfectũ ac dedicatũ st
Septẽ namq dicb om̃e hoc temp̃ ndis

Expanded text:
t in domo Domini, cum rex pacificus noster in die novissima omnes electos resurrectionis immortalitate glorificat. Alioquin quandiu status hujus saeculi geritur, facit quidem opus domus Domini Salomon, sed nondum perficit; quia corda electorum Dominus ut bona operentur, inspirat et adjuvat; nulli tamen in hac duntaxat vita commoranti, absque peccato esse tribuit: namque hoc donum futurae vitae beatitudini reservat. Perficit vero omne opus templi sui, et hoc dedicationi aptum reddit, cum translatos de hac vita electos suos aeternum perducit ad regnum. Quod bene significatur in eo quod templum septem annis aedificatum est, octavo autem perfectum atque dedicatum. Sep
Abbreviated transcription (Latin):
celebrem & om̃is isrł cũ eo. multitudo
magna ab introitu emathusq ad riuũ
egypti corã dño. ꝑ introitũ emath septen¬
trionalẽ t̾rȩ reꝓmissionis plagã. ꝑ riuũ
siue torrentẽ egypti ut uerba dierum
nominant. designat australẽ. De quib
aliqua latiꝰ ex uerbis scĩ ieronimi pone¬
re gratũ puto eẽ lectori. Scriptũ est in
libro numeroꝵ in qͦ om̃is t̾ra reꝓmissi¬
onis ꝑ quattuor plagas breui sermone
diuidit᷑. Pars meridiana incipiet a so

Expanded text:
omnis Israel cum eo; multitudo magna ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti coram Domino; per introitum Emath, Septentrionalem terrae repromissionis plagam; per rivum sive torrentem Aegypti, ut Verba dierum nominant, designat Australem. De quibus aliqua latius ex verbis sancti Hieronymi ponere, gratum puto esse lectori. Scriptum est in libro Numerorum, in quo omnis terra repromissionis per quatuor plagas brevi sermone dividitur: Pars meridiana in
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qd̾ hi qͥ sp̃s scĩ gr̃a legis dñi scientiã ha-¬
bere merent᷑. ipsi & semetipsos & alios be¬
ne regere posst̃: Quinqͣgesimo gͦ die post
pascha in ueteri testam̃to lex in monte
fferebat qͦ rex salomon XXXU.¬
trib uicib ꝑ annos singulos holo cau¬
sta & pacificas uictimas suꝑ altare qd̾ edi

Expanded text:
 qui Spiritus sancti gratia legis Domini scientiam habere merentur, et semetipsos et alios bene regere possunt. Quinquagesimo ergo die post pascha in Veteri Testamento, lex in monte « Offerebat quoque rex Salomon tribus vicibus per annos singulos holocausta et pa
Abbreviated transcription (Latin):
Altare aureũ corda significat ꝑfectoꝵ
iustoꝵ. int̾nȩ caritatis & castitatis luce.
chorusca. Quoꝵ sublimitati signisicar¬
dȩ etiã locꝰ conuenit eiꝰdem altaris.
Stabat enĩ ante ostiũ scĩscõꝵ ut infactu¬
ra tab̾naculi manifeste legimꝰ. in quo
uidelicet altari ñ hostiarũ sanguis neq
libamina s tchimiamata tantũ incende¬
bant᷑. quoꝵ fumꝰ ad supiora ascendens
opiebat archã. atq oraculũ odore suaui¬
tatis implebat: In quo figura exprime
bat᷑ scõꝵ. qͥ dũ neglectis temporaliũ rerũ
cupiditatib tota intentione cȩlestia qͣrt̾
uelut intꝰ inuicinia oraculi st̃ positi nec
colunt. cȩterũ scd̾m interiorẽ hominẽ
totã habent conuersationẽ in cęlis.
Ascenditq ab huiꝰmodi altari fumꝰ mcen

Expanded text:
are aureum corda significat perfectorum justorum, internae charitatis et castitatis luce corusca, quorum sublimitati significandae etiam locus convenit ejusdem altaris. Stabat enim ante ostium Sancti sanctorum, ut in factura tabernaculi manifeste legimus. In quo videlicet altari non hostiarum sanguis neque libamina, sed thymiamata tantum incendebantur, quorum fumus ad superiora ascendens, operiebat arcam, atque oraculum odore suavitatis implebat. In quo figura ebat sanctorum, qui dum, neglectis temporalium rerum cupiditatibus, tota intentione coelestia quaerunt, velut intus in vicinia oraculi sunt positi; neccolunt, caeterum secundum interiorem hominem totam habent conversationem in coelis. A
Abbreviated transcription (Latin):
Iniuersũ ppłm qͥ ñ fuert̾ de filiis isrł
fecit pacificꝰ nr̃ tributarios. cũ eos quinꝰ
st̃ in filioꝵ numero. s in seruili conditi¬
one positi. in potestate sua continet. &
singulis utit᷑ ad ꝓpriũ seruitiũ. Siue enĩ
iudei siue gentiles. siue heretici. in erꝰ do

Expanded text:
Universum populum qui non fuerat de filiis Israel, fecit pacificus noster tributarios, cum eos qui non sunt in filiorum numero, sed in servili conditione positi, in potestate sua continet, et singulis utitur ad proprium servitium. Sive enim Judaei, sive gentiles, sive haeretici, in ejus do
Abbreviated transcription (Latin):
imponi Latitudo gͦ fundi in luttib
uniꝰ erat cubiti ac dimidii. Ipsa uers
apicitas luterũ quattuor habebat cu¬
htos. s: utrũ in latitudine anmampli¬
uidine aninutroq dicat. qͥs nouerit:
eonstituit decẽ bases. qͥnq ad dexte¬
im partẽ tẽpli. & qͥnq ad sinistram.

Expanded text:
imponi. » Latitudo ergo fundi in luteribus imponi. » Latitudo ergo fundi in luteribus unius erat cubiti ac dimidii; ipsa vero capacitas luterum quatuor habebat cubitos, sed utrum in altitudine, an in amplitudine, an in utroque, dicat qui noverit. « Et constituit decem bases, quinque ad dexteram partem templi, quinque ad sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥa om̃s qͥ ad ministeriũ baptismats
ptinent cũ fide & sacram̃tis eugli sudũ
debent recte oꝑationis ostendere. ape
luteres singuli in quib holocausta lana¬
bant᷑ q̃draginta bathos capiebant.
cet. intellectꝰ mysterii in promptu est
Luter enĩ unꝰ quattuor erat cubitoꝵ
si ñ frustra fidelis ẽ debet institui. ł cer¬
te ꝓpr̃ quattuor mundi plagas quib
lauachrũ salutis ministrat᷑. dicente
psalmographo. qͦs redemit de manu¬
mimici de regionib congregauit cos.
a solis ortu & occasu ab aquilone & man.
d uͦ supͣdixit. parit̾q habebat unũ cu¬
bitũ & dimidiũ. & neq ibi altitudinẽ
an amplitudinẽ significaret adiecit.
uidet᷑ qͥa fundũ ipsiꝰ luteris uniꝰ esse
amplitudinis uoluerit intelligi. Qđ
ex mensura nͥ fallor basis in qͣ positus
erat qͥsq luter facillime conicit᷑. quȩita
describit᷑. In sũmitate autẽ basis qat
quȩdã rotunditas uniꝰ &dimidii cubi¬
ti. ita fabrefacta ut luter desuꝑ posset

Expanded text:
s qui ad mysterium sacri baptismatis pertinent, cum fide et sacramentis Evangelii fructum debent rectae operationis ostendere, apte luteres singuli, in quibus holocausta lavabantur, quadraginta batos capiebant. cet, intellectus mysterii in promptu est. Luter enim unus quatuor erat cubitorusque fidelis, si non frustra fidelis est, debet institui, vel certe propter quatuor mundi plagas, quibus lavacrum salutis ministratur, dicente Psalmographo, « Quos redemit de regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari  supra dixit: « Pariterque habebat unum cubitum et dimidium, » et neque ibi altitudinem an amplitudinem significaret adjecit, videtur quia fundum ipsius luteris hujus esse amplitudinis voluerit intelligi: quod ex mensura ni fallor basis, in qua positus erat quisque luter, facillime conjicitur, quae ita describitur. « In summitate autem basis erat quaedam rotunditas, unius et dimidii cubiti, ita fabrefacta ut luter desuper posset
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectũ est. euacuabit᷑ qd̾ ex parte est.
i hunc modũ fecit decẽ bases fusura una
& mensura & sculptura consimili. fecit
quoq decem luteres ereos.
Quare decẽ sint bases factȩ totidẽq eis
suppositi luteres. supͣ iã dictũ est Qd̾ uͦ
una erat fusura m̃suraq & sculptura
consimilis omniũ basiũ siue luterũ. ñ
in ea significatione factũ c̃. qđ ȩqualia
possint eẽ omniu̾ merita doctoꝵ. s in ea
potiꝰ qd̾ una fides eugłii qͦ instituunt᷑.
unũ eẽ sacramentũ baptismi qͦ abluunt᷑.
unꝰ idemq sp̃s qͦ om̃s consecrant᷑ electi.
tã & si donationes habent diu̾sas in ipso
spũ. qͥ diuidat singulis ꝓut uult.
Quadraginta bathos capiebat luter unꝰ.
uadragenariꝰ numerꝰ solet magnȩ ꝑfe¬
ctionis typũ tenere. qͥa nimirũ quater
deni faciunt qͣdraginta. Decẽ autẽ sunt

Expanded text:
perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . » « In hunc modum fecit decem bases fusura una, et mensura sculpturaque consimili; fecit quoque decem luteres aereos. » Quare decem sint bases factae, totidemque eis superpositi luteres, supra jam dictum est. Quod vero una erat fusura, mensuraque et sculptura consimilis omnium basium sive luterum, non in ea significatione factum est, quod aequalia possint esse omnium merita doctorum, sed in ea potius, quod una fides Evangelii, quo instituuntur, unum est sacramentum baptismi, quo abluuntur, us est quo omnes consecrantur electi; tametsi donationes habent diversas in ipso spiritu, qui dividit singulis prout vult. Quadraginta batos capiebat luter unus. Quadragenarius numerus solet magnae perfectionis typum tenere, quia nimirum quater deni faciunt quadraginta. Decem autem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ea fide in fonte uitȩ lauam᷑. ut ꝑ oꝑa iusti¬
ciȩ ad uitã intrare ualeamꝰ. quãuissine pec¬
uitȩ cęlestis dulcediẽ gustare ex parte ac
diligere in hac interĩ uita. ꝑfectã autem
uidere nulla ratione ualemꝰ. Rota qͦ uno
ac dimidio cubito mensurat᷑. qͥa scͥptura
lectionis euglice qualit̾ hi qͥ ꝑfecti esse
uelint uiuere debeant ostendit. spemq¬
nob̾ ȩt̃nȩ retͥbutionis in p̾senti demon¬
strat. Ipsã uͦ retͥbutionis illiꝰ qualitatẽ in
fut᷑o nob pandendã simul & donandam
eẽ ꝓmittit. Bases etiã ipse unũ habebant
cubitũ ac semissẽ amplitudinis in sũmi¬
tate sui ubi luteres recipent. qͥa ipsi docto¬
res sũmi ac ministri lauachri salutaris
oꝑe quidẽ ꝑfecti in hac uita fulsert̃. sed
luce contẽplationis ex parte st̃ fruiti.
Unde & aiunt: ex parte enĩ cognoscimꝰ. &
ex parte ꝓpħamꝰ. Cum autẽ uenerit qd̾

Expanded text:
ea fide in fonte vitae lavamur, ut per opera justiea fide in fonte vitae lavamur, ut per opera justitiae ad vitam intrare mereamur: quamvis sine pecvitae coelestis dulcedinem gustare ex parte, ac diligere in hac interim vita, perfecte autem videre nulla ratione valeamus. Rotae quoque uno ac dimidio cubitu mensurantur, quia Scriptura lectionis evangelicae qualiter hi qui perfecti esse velint vivere debeant, ostendit, spemque aeternae retributionis in praesenti demonstrat, ipsam vero retributionis illius qualitatem in futuro nobis pandendam simul et donandam esse promittit. Bases etiam ipsae unum habebant cubitum ac semissem amplitudinis in summitate sui, ubi luteres reciperent, quia ipsi doctores summi ac ministri lavacri salutaris opere quidem perfecti in hac vita fulserunt, sed luce contemplationis ex parte sunt fruiti. Unde et aiunt: Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod
Abbreviated transcription (Latin):
confessionis & fidi. qͥa om̃s in confessione.
patris & filii & sp̃s scĩ baptizamur dicente
erat sũmitate. ut ad cȩlestia nob̾ regna
ꝑ baptisma iter ẽẽ patefactũ doceret. Ipse
uͦ luter in amplitudine cubitũ habet unũ
in lutere. ꝑfectionẽ bonȩ designatactioniꝰ.
quã absq ulla dubietate. habebat ille de qͦ
seruũ meũ iob. qd ñ sit ei similis suꝑ terrã.
homo simplex & rectꝰ actimens dm̃. & re¬
cedens a malo: Est uͦ alt̃ cubitꝰ diuinȩ
uisionis. qͥ ex parte ñnulla etiã in hac ad huc
uita retentis fidelib donari consueuit.
ut idem iob deuicto aduersario cũ dño lo¬
quens ait: auditu auris audiuite. nẽ autẽ
oculꝰ m̃s uidet te. Scriptũ namq ẽ in se¬
quentib: una rota habebat altitudinis
cubitũ & semis. Et paulo post: in sũmita
te basis erat quȩdã rotunditas uniꝰ & dimi¬
dii cubiti. ita fabrefacta ut luter desuꝑ
posset imponi. Luterũ qͥppe mensura
uniꝰ erat cubiti & dimidii. qͥa nimirũ

Expanded text:
confessionis et fidei: qua omnes in confessione Patris et Filii et Spiritus sancti baptizamur, dicenteerat summitate , ut ad coelestia nobis regna per baptisma iter esse patefactum doceret. Ipse vero luter in amplitudine cubitum habebat unuin lutere, perfectionem bonae designat actionis. Quod absque ulla dubietate habebat ille, de quservum meum Job, quod non sit ei similis in terra, homo simplex et rectus, ac timens Dcedens a malo? » Est vero alter cubitus divinae visionis, qui ex parte nonnulla etiam in hac adhuc vita retentis fidelibus donari consuevit: ut idem Job devicto adversario cum Domino loquens, ait: « Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te . » Scriptum namque est in sequentibus: « Una rota habebat altitudinis unum cubitum et semis. » Et paulo post: « In summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti, ita fabrefacta, ut luter desuper posset imponi. Luterum quippe mensura unius erat cubiti et dimidii, quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
steria cõmunicando. pͥma nob̾ eccłiȩ p̾sen¬
tis limina pandunt. Quid cardines utro-¬
rũq ostioꝵ nͥ sensꝰ & corda sunt eoꝵdẽ
ris adherent. ut eo ministeniũ diuint
sibi delegatũ recte cõpleant. qͦ a uolimn¬
tate illiꝰ cui ministrant nunꝗͣ oculos
auertant: Apiuntur enĩ & clauduntꝰ
ostia tẽpore congruo. s nullo suũ carli¬
nem tẽpore desert̃. qͥa & angłi & homindꝰ
scĩ siue in hac uita fidi. siue in illa speaq
fideles atq electos suscipiant. semp am¬
mũ in radice int̾nȩ dilectionis fixum
tenent. Unde bene idem cardines ex
auro eẽ facti ꝑhibent᷑. ꝓpt̾ uidelicet uł¬
meritũ ꝓpriȩ claritatis. uł illiꝰ quam
habent in dm̃ caritatis.

Expanded text:
steria communicando, prima nobis Ecclesiae praesensteria communicando, prima nobis Ecclesiae praesentis limina pandunt. Quid cardines utrorumque ostiorum nisi sensus et corda sunt eorumderis adhaerent, ut eo ministerium divinitus sibi delegatum recte compleant, quo a voluntate illius cui ministrant, nunquam oculos avertunt: aperiuntur enim et clauduntur ostia tempore congruo, sed nullo suum cardinem tempore deserunt, quia et angeli et homines sancti sive in hac vita fidei, sive in illa speciei fideles atque electos suscipiant, semper animum in radice internae diletenent. Unde bene idem cardines ex auro esse facti perhibentur, propter videlicet meritum propriae claritatis, vel illius quam habent in Deum charit
Abbreviated transcription (Latin):
sperulis lilia scribunt᷑ habuisse ꝑplurima
Flores autẽ lilii ut sepe dictũ est amȩnita-¬
tem semꝑ uirentis t̾rȩ uiuentiũ desi¬
gnant. de qͣ dicit beatꝰ fetrꝰ regeneratoᷤ
nos in spem uiuã in hereditatẽ incorru-¬
ptibilem & incontaminatã & immarces¬
cibilem conseruatã in celis. Et bene lilii
flores auro in candelabro st̃ facti domꝰ
dñi. qͥa scriptura diuina fretos tẽporalib
gaudiis ad appetenda nos bona patriȩ cȩ-¬
lestis ꝓuocare consueuit. Et qͦmͦ erectũ
in altitudine candelabrũ. lilii flores &
lucernas habet aureas in capite. ita electi
om̃s qͥ in eadẽ scͥptura sacra continentur.
erecto ad suꝑna sensu cęlestia bona a
dño quęsisse & ꝑcepisse ꝓbant᷑. xXX¬
t cardines ostioꝵ domꝰ dñi interioris
reserant. Et ostia domꝰ tẽpli doctores
st̃ sc̃i ac sacerdotes. qͥ instruendo. bapti¬
⁊ ando. dñici corporis & sanguinis my¬

Expanded text:
sphaerulis, lilia scribuntur habuisse perplurima. sphaerulis, lilia scribuntur habuisse perplurima. Flores autem lilii, sicut saepe dictum, amoenitatem semper virentis terrae viventium designant. De qua dicit beatin spem vivam, in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem, conservatam in coelis . Et bene lilii flores aurei in candelabro sunt facti domus Dei, quia Scriptura divina, spretis temporalibus gaudiis, ad appetenda nos bona patriae coelestis provocare consuevit; et quomodo erectum in altitudine candelabrum lilii flores et lucernas habet aureas in capite, ita electi omnes qui in eadem Scriptura sacra continentur, erecto ad superna sensu, coelestia bona a Domino quaesisse et percepisse probantur. t cardines ostiorum domus templi interioris reserant. Et ostia domus templi doctores sunt sancti ac sacerdotes, qui instruendo, baptizando, Domini corporis et sanguinis my
Abbreviated transcription (Latin):
corpora ferendis dñi mandatis humili
semꝑ intentione supponunt. Quisqͥs enĩ
in nullo ꝓpriam sequi curat uoluntatẽ.
uerũ in om̃ib quȩ scͥptura scã dicat at¬
tendit. eiꝰq se subicere mandatis satagit.
auscultare ꝓmissis. qͣsi candelabrũ domꝰ
dĩ aureũ. aureas eiꝰ gestat lucernas. quia
casta corporis sui m̾bra. castas mentis
cogitationes ad facienda quȩ ds iubet
supponere contendit. & hoc tã fixa inten¬
tione. ꝗͣ candelabrũ necesse ẽ firmiter
ad suꝑna erectũ. impositas sibi lucernaᷤᷤ
ñ solũ absq ruina. s etiã absq ulla statꝰ
sui motione seruare. Qđ uͦ cum dixisset.
& candelabra aurea qͥnq ad dexterã &
qnq ad sinistrã. contͣ oraculũ ex auro
pͥmo addidit. & qͣsi lilii flores. & lucernas
desuꝑ aureas. Uidet᷑ iuxta litterã quia
suprema pars candelabroꝵ in modũ sit
lilii repandi deformata. quomͦ in cande-
& calami ex ipso ꝓcedentes cũ sciphis &

Expanded text:
corpora ferendis Domini mandatis, humili corpora ferendis Domini mandatis, humili semper intentione supponunt. Quisquis enim in nullo propriam sequi curat voluntatem, verum in omnibus quae Scriptura sancta dicat attendit, ejusque se subjicere mandatis, ejus satagit auscultare promissis quasi candelabrum domus Dei aureum aureas ejus gestat lucernas: quia casta corporis sui membra, castas mentis cogitationes, ad facienda quae Deus jubet supponere contendit, et hoc tam fixa intentione quam candelabrum. Necesse est enim firmiter ad superna erectum impositas sibi lucernas, non solum absque ruina, sed etiam absque ulla status sui motione servare. Quod vero cum dixissetnque ad dexteram, et quinque ad sinistram contra oraculum ex auro puro, addidit: Et quasi lilii flores, et lucernas desuper aureas, videtur juxta litteram, quia suprema pars candelabrorum in modum sit lilii repandi deformata, quod in candelabet calami ex ipso procedentes cum scyphis et
Abbreviated transcription (Latin):
nũ nr̃ĩs cordib infundant. & eos qui
Niginẽ carnis a t̾ra habent. ad appe¬
tendã ꝓmerendãq in celestib sedẽ ppetuȩ
mansionis accendant. Si autẽ quęris qͥd
int̾ candelabra & lucernas eoꝵ typice di¬
stat. possumꝰ recte intelligere lucernas
dilectionis ardent in corde. & ꝓrimis lucẽ
scientiȩ p̾ferunt in lingua. Candelabra
autẽ quȩ has lucernas in sublime tollunt.
ut longe lateq uideri possint in eccłia
scripturã eẽ sacrã. quȩ scoꝵ nob̃ uirtutes
& doctrinã sua lectione demonstrant
Cui uidelicet int̾pretationi annuit sermo
dñi. quo dicit᷑ de ioħe:. ille erat lucerna
ardens & lucens. Possumꝰ etiã ita aptissi¬
me dicere. qͥa lucernȩ diuina sint eloqͥa
iuxta illud psalmistȩ. qd̃ & sup̃ posuimꝰ.
lucerna pedib meis uerbũ tuũ dñe. &
lum̃ semitis meis. Candelabra autẽ harũ
lucernarũ scĩ st̃ om̃s. qͥ sua & corda &

Expanded text:
rium nostris cordibus infundant: et eos qui rium nostris cordibus infundant: et eos qui originem carnis aeternam habent, ad appetendam promerendamque in coelestibus sedem perpetuae mansionis accendant. Si autem quaeris quid inter candelabra et lucernas eorum typice distet? possumus recte intelligere lucernas dilectionis ardent in corde, et proximis lucem scientiae praeferunt in lingua. Candelabra autem quae has lucernas in sublime tollunt ut longe lateque videri possint in Ecclesia Scripturam esse sacram, quae sanctorum nobis virtutes et doctrinam sua lectione demonstrant. Cui videlicet interpretationi annuit sermo Domini, quo dicitur de Joanne: « Ille erat lucerna ardens et lucens . » Possumus etiam ita aptissime dicere, quia lucernae divina sunt eloquia, juxta illud Psalmistae, quod et supra posuimus: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis. » Candelabra autem harum lucernarum sancti sunt omnes, qui sua et corda et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq ad dexterã ⁊ qͥnꝙ ad sinistrã contͣ
gaculũ ex auro pͥmo. & qͣsi lilii flores. &
luegnas desuꝑ aureas. Sicut enĩm̃se
in typoscẽ scͥpturȩ recte ponunt᷑. quia
nitrant. & uasa ferunt ministerii cȩle-¬
sis id est iustoꝵ nob̾ actꝰ in exemplum
pponunt. ita etiã aptissime ꝑ candelabra
faddẽ diuina eloquia figurant᷑. uidelicet
qͥa lucẽ sapientiȩ errantib ꝓfert̃ Hinc
atnĩ psalmista. lucerna inqͥt pedibus
fincetiã salomon ait. qͥa mandata lucer
na ẽ. & lex lux. Quare autẽ qͥnq a de¬
rtnis & qͥnq a sinistris sint posita cande¬
labra. ex his quȩ de mensis tractauimꝰ.
facillime patet. Cũ uͦ dixisset qnͥq a
dextris & qnq a sinistris. conuenient᷑
ladidit. contͣ oraculũ Oraculũ namq
ubi grat archa. ut sepedictũ ẽ a ditum
designat patriȩ cęlestis. ubi xp̃c in dexte
Oraculũ st̃ posita. qͥa diuina eloquia¬
aspcctant: ut huiꝰ agnitionẽ ac deside¬

Expanded text:
 ad dexteram, et quinque ad sinistram contra oraculum ex auro purissimo, et quasi lilii flores, et lucernas desuper aureas. Sicut enim mensae in typo sanctae Scripturae recte ponuntur, quiaistrant, et vasa ferunt ministerii coelestis, id est justorum nobis actus in exemplum ponunt, ita et aptissime per candelabra eadem divina eloquia figurantur, videlicet quia lucem sapientiae errantibus proferunt: hinc etenim psalmista, Lucerna, inquit, pedibus  Salomon ait, Quia mandatum lucena est, et lex lux . Quare autem quinque a dextris, et quinque a sinistris, sint posita candelabra, ex his quae de mensis tractavimus, facillime patet. Cum vero dixisset: Quinque a dextris, et quinque a sinistris, convenienter additur: Contra oraculum. Oraculum namque ubi erat arca, ut saepe dictum est, aditum designat patriae coelestis, ubi Christus est ioraculum sunt posita, quia divina eloquiaaspectant, ut hujus agnitionem ac deside
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poterat holocaustũ & sacrificiũ & adipẽ
pacificoꝵ: Quid gͦ est qđ salomon scĩ¬
ficauit mediũ at̾rii offerens ibi holocaustũ
& sacrificiũ ꝓpt̾ea qͥa altare eneũ qđ iuxta
constitutionẽ legis ante fores tẽpli positũ
erat ñ poterat totũ capere. nͥ qđ xp̃c ea quȩ¬
in lege ꝓpt̾ infirmitatẽ eiꝰ ꝑfici ñ poterant.
nc̃ in ȩccłia catholica plenit᷑ gerit: Ipse ẽ
enĩ atriũ domꝰ dñi. qͥa ꝑ ipsũ ingressus
patet in domũ dñi. in ierłm uidelicet cȩle¬
stem. Quia gͦ holocausta & sacrificia om̃ia
in altari tẏpico uet̾i̾s testam̃ti ñ poterant
offerri. eo qđ omĩa ibi figuralit᷑ fiebant. rex
nr̃ & sacerdos erexit nouũ altare fidei in
ȩccłia catholica. in qͦ pinguia holocausta
& sacrificia acceptabilia cotidie sꝑitalit᷑
do offerunt᷑. Hinc est qđ dñs reꝓbans uet᷑
sacrificiũ ꝑ ꝓpħam ait: holocausta & sangui¬
nem uictimarũ nolur. Et item in psalmiᷤ.

Expanded text:
n poterat holocaustum et sacrificium et adipem pacificorum. » Quid ergo est quod Salomon sanctificavit medium atrii, offerens ibi holocaustum et sacrificium: propterea qui altare aeneum quod juxta constitutionem legis ante fores templi positum erat, non poterat totum capere, nisi quin lege propter infirmitatem ejus perfici non poterant, nunc in Ecclesia catholica pleniter gerit? Ipsa est enim atrium domus Domini, quia per ipsam ingressus patet in templum Domini, in Jerusalem videlicet coelestem. Quia ergo holocausta et sacrificia omnia in altari typico Veteris Testamenti non potuerunt offerri, eo quod omnia ibi figuraliter fiebant, rex noster et sacerdos erexit novum altare fidei in Ecclesia catholica, in quo pinguia holocausta et sacrificia acceptabilia quotidie spiritaliter Deo offeruntur. Hinc est quod Dominus, reprobans vetus sacrificium, pnem victimarum nolui . » Et item in Psalmis: «
Abbreviated transcription (Latin):
mortariola & thuribula deauro purissins
sapientiȩ & uino cõpunctionis repleta
Fuscinulȩ qͦ quib carnes p̃parant᷑ idem
p̃dicatores. quoꝵ uerba st̃ ut stimuli.
& uelut claui. in altũ defixi. qͥ sius audi¬
torib cibũ sꝑitalis intelligentiȩ amini¬
nistrant. p̃figurant᷑. Quoꝵ uidelicis
officiũ est corpꝰ & sanguiẽ dñ creden¬
tib distribuere. infidelib ab negare
Mortariola qͥpe sc̃oꝵ penitentiũ labs
sasionesq: tolerantiȩ. qͥb mortificant᷑
dit ad am̃ ex conscientia pura & fideñficta

Expanded text:
ariola de auro purissimo. » sapientiae et vino compunctionis repleta; fuscinulae quoque quibus carnes praeparantur, iidem praedicatores, quorum verba sunt ut stimuli, et velut clavi in altum defixi: qui suis auditoribus cibum spiritalis intelligentiae administranofficium est corpus et sanguinem Domini credentibus distribuere, infidelibus abnegare,Mortariola quippe sanctorum poenitentium labor passioque tolerantiae, quibus mortificantur em ex conscientia pura et fide non ficta
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. quȩ iuxta uocẽ p̾cursoris ba¬
ptirata ẽ ab ipso in spũ scõ & ignr. Sicut
gͦ sacerdotes qͥ in mari lauabant᷑ formã
expͥmunt eoꝵ qͥ ꝑ baptisina efficiunt᷑
sũmi consortes sacerdotii. qd̾ ẽ in dño

Expanded text:
intelligi, quae juxta vocem praecursoris baintelligi, quae juxta vocem praecursoris baptizata est ab ipso in Spiritu sancto et igni. Sicut ergo sacerdotes qui in mari lavabant, formam exprimunt eorum qui per baptisma efficiuntur summi consortes sacerdotii quod est in Do