comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Sunt aliĩ electi ascensores. & electi sine dubio ad
maliciã. s iã de ascensorib fupra aiximꝰ. Nunc etiã qui¬
ꝓ eo dici. qđ triplex ẽ. hominib peccandi uia. Aut eni
in facto aut indicto aut in cogitatione peccat᷑. Et ideo
term statores ꝑ singulos quosq dicuntur. qͥ tres istas
in nobis peccandi obsident uias. & speculent᷑ semꝑ
atq mnansidus agant. ut aut ille ex imisero homine
sermonẽ malũ eliciat. aut ille inquum opus extor¬
queat: aut ille cogitationẽ manẽ rapiat. Beniq &
semen uerbi di ubi cadit & deperit: triplex des¬
scribitur locꝰ. Unꝰ secꝰ uiã ref ertur qͥ conculcatur
ab hominib : alius in spmis. alius in petrosis. & econ¬
trario terra bona afferre dicitur triplice̾ fructũ
uł centesimũ. uł sexagesimũ uł tricesimũ. Isti gͦ der¬
ni statores sunt angli nequã de exercitu pharaomiᷤᷤ.

Expanded text:
nis. Sunt alii electi ascensores, electi sine dubio ad nis. Sunt alii electi ascensores, electi sine dubio ad malitiam. Sed jam de ascensoribus supra diximus, nunc etiam qupro eo dici quod triplex est hominibus peccandi via. Aut enim in facto, aut in dicto, aut in cogitatione peccatur, et ideo terni statores per singulos quosque dicuntur qui tres istas in nobis peccandi obsideant vias; et speculentur semper atque insidiis agant, ut aut ille ex misero homine sermonem malum eliciat, aut ille iniquum opus extorqueat, aut ille cogitationem pessimam rapiat. Denique et semen verbi Dei, ubi cadit et deperit, triplex describitur locus: unus secus viam refertur, qui conculcatur ab hominibus, alius in spinis, alius in petrosis, et e contrario terra bona afferre dicitur triplicem fructum, vel centesimum, vel sexagesimum, vel tricesimum . Isti ergo terni statores sunt angeli nequam de exercitu Pharaonis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ns conterens belia : dñs nomen ẽ. iili. Nolo putes qr
tantũ uisibiles pugnas conterit dñs: s & illas contera&.
que nobis sunt ñ aduersũ carnẽ & sanguinẽ s aduer¬
sum pͥncipatus & potestates. & aduersũ mundi recto¬
res tenebrarũ harũ. Dñs enim nomen ẽ. illi : & ñ ẽ. ul¬
la creatura. cuius dns ñ sit. Quadrigas pharao¬
nis & exercitũ eiꝰ ꝓiecit in mare : electos ascensores
ternos statores demersit in rubrũ mare. Pharao uero
uelut potentior inmalicia. & regnũ neqͥciȩ tenens.
quadrigas agit. Non illi satis ẽ. uni equo ascendere:
plurimos simul agitat. plurimos simul plagis torti uer¬
beris cogit. Quoscũq uideris inlixuria turpiores. in
incredulitate seuiores. in auaricia tetriores. inimpie¬
uni tate flagieiosiores. scias hos de quadrigis ẽẽ. pharaoniꝰ.
Ipsis sea &. ipsos currui suo subiungit. in ipsis fert᷑ & uo¬
utut: & ꝑ aꝑtos scelerũ campos effusis eos agit habe¬

Expanded text:
Dominus conterens bella, Dominus nomen est illi. Nolo putes quia tantum visibiles pugnas conterit Dominus, sed et illas conterit quae nobis sunt non adversum carnem et sanguinem, sed adversum principatus et potestates et adversum mundi hujus rectores tenebrarum. Dominus enim nomen est illi, et non est ulla creatura cujus Dominus non sit. Quadrigas Pharaonis et exercitum ejus projecit in mare: electos ascensores, ternos statores demersit in Rubrum mare. Pharao vero velut potentior in malitia, et regnum nequitiae tenens, quadrigas agit. Non illi satis est uni equo ascendere; plurimos simul agitat, plurimos simul plagis torti verberis cogit. Quoscunque videris in luxuria turpiores, in incredulitate saeviores, in avaritia tetriores, in impietate flagitiosiores, scito hos de quadrigis esse Pharaonis: ipsis sedet, ipsos currui suo subjungit, in ipsis fertur et volitat, et apertos scelerum campos effusis eos agit habe
Abbreviated transcription (Latin):
iã qͥnto cõmemorat᷑ sp̃s dĩ: ut in hoc numero accipiam
egiptioꝵ dicunt digitus dĩ ẽ. hoc. Quinto in hoc canti¬
spm dĩ ñ solũ ad beneficia. uerũ etiã ad uindictã cõ-¬
memorari. Nlã qͥd aliud etiã supͣ dixit ꝑ spm̃ ire tue
eiꝰ qͥb nocuit a quarũ diuisio. ut intrantes possent aqͥs
redeuntib obrui. Filiis uͦ isrł quib ꝓfuit qđ aqua diui¬
sa ẽ. ñ fuit ille sp̃s ire di. Unde significatur ꝓpt̾ diuer¬
sas oꝑationes & effectus sp̃m dĩ dissimilit̾ appellari: cũ
dẽ significari ubi dic̃ aplł. Nlon enĩ accepistis sp̃m̃ ser¬
uitutis iterũ in timore : s accepistis spm̃ adoptionis¬
sus ẽi eis qͥ grãm ñdũ intelligebant: ut de sua infirmi¬
tate atq peccatis ꝑ lege̾ conuincerent᷑. & lȩx uis fier&
pedagogus. qͦ ꝑducerẽt᷑ ad gram̃ quȩ ẽ. infide ib̃u api.¬

Expanded text:
jam quinto commemoratur spiritus Dei, ut in hoc numero accipiamus Aegyptiorum dicunt: « Digitus Dei est hic. » Quinto in hoc cantispiritum Dei, non solum ad beneficia, verum etiam ad vindictam commemorari; nam quid aliud etiam supra dixit? Per spiritum irae tuae ritus irae ejus, quibus nocuit aquarum divisio, ut intrantes possent aquis redeuntibus obrui: filiis vero Israel, quibus profuit, quod aqua divisa est, non fuit ille spiritus irae Dei? Unde significatur propter diversas operationes, et effectus spiritum Dei dissimiliter appellari, cum dem significari, ubi dicit Apostolus: « Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore; sed accepistis spiritum adoptionissus est eis qui gratiam nondum intelligebant, ut de sua infirmitate atque peccatis per legem convincerentur, et lex fieret illis paedagogus quo perducerentur ad gra
Abbreviated transcription (Latin):
etorib dabunt : mirantibq & attonitis acstupore defixis.
his qͥ paulo ante aduersabant᷑. legitimis tu disputationum
lineis rectũ fidei iter secabis. & in tantũ doctrinȩ uerbo
ꝓficies. ut auditores tui qͦs in uirga legis erudisti. ipsi iã
contra egiptios uelut fluctus maris insurgant. Et nĩ solũ
impugnent eos. s & suꝑent & extinguant. Extinguit
nãq egiptũ qͥ ñ agit oꝑa tenebrarũ. Eoctinguit egiptũ:
tiones sordidas & impuras uł depellit excorde uł omĩno
ñ recipit. sic̃ & apłs dicit. Assum̃tes scutũ fidei ut possi
mus omĩa maligni iacula ignita extinguere. Hoc gͦ mͦ
possumꝰ etiã hodie egiptios uidere mortuos & iacentes ad
litus: fubmergi quadrigas eoꝵ & equos. Possumus etiã
tpsum pharaonẽ uidere submergi. si tanta fide uiuamꝰ
ut ds̃ conterat sathanan sub pedib nr̃is uelocit̃. ꝑ iħm

Expanded text:
ctoribus, mirantibus et attonitis ac stupore defixis ctoribus, mirantibus et attonitis ac stupore defixis his qui paulo ante adversabantur. Legitimis tu disputationum lineis rectum fidei iter secabis, et in tantum doctrinae verbo proficies, ut auditores tui, quos in virga legis erudisti, ipsi jam contra Aegyptios velut fluctus maris insurgant, et non solum impugnent eos, sed et superent et exstinguant. Exstinguunt namque Aegyptum, qui non agunt opera tenebrarum. Exstinguunt Aegyptum, tiones sordidas et impuras vel depellit ex corde, vel omnino non recipit: sicut et Apostolus dicit: Assumentes scutum tis omnia maligni jacula ignita exstinguere . Hoc ergo modo possumus etiam hodie Aegyptios videre mortuos et jacentes ad littus, submergi quadrigas eorum et equos. Possumus etiam ipsum Pharaonem videre submergi, si tanta fide vivamus, ut Deus conterat Satanam sub pedibus nostris velociter, per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ hec quȩ iã suꝑius diximꝰ qui sit in his apłi senfus.
baptismũ hoc nominat in moysen consuminatũ in mibe
scõ scias insectari quidẽ potestate egiptios & uelle te
reuocare ad seruiciũ suũ rectores seilic& huius mun¬
di & spãies neqͥcies qͥb ante deseruisti. Quȩ conantur
quidẽ inseqͥ: s tu descendis in aquã & euadis moolumis
atq abiutis sordib peccatoꝵ homo nouus ascendit pa¬
ratus ad cantandũ canticũ noium. Aegiptii uͦ post te
insequentes demergent᷑ in abissu: & iã si indentur roga¬
re iħm ne eos interun mittat in abissum. Sed & alium
ex his acctpere possumꝰ intellectũ. Si egiptũ fugias. si
ignorantiȩ tenebras retiquas. & sequaris legẽ dĩ mo¬
ysen. obu& autẽ tibi mare & contradicentiũ fluctus oc¬
currat : ꝑcute tu obluctantes undas uirga moysi .i. uerbo
pande. Cedent unde continuo. & superati fluetus locũ ui¬

Expanded text:
per haec quae jam superius diximus, qui sit in his Apostoli sensus? per haec quae jam superius diximus, qui sit in his Apostoli sensus? Baptismum hoc nominat in Moysen consummatum in nube sancto scias insectari postea Aegyptios, et velle te revocare ad servitium suum: rectores scilicet hujus mundi et spirituales nequitias, quibus ante deservisti, quae conantur quidem insequi, sed tu descendis in aquam, et evadis incolumis, atque ablutis sordibus peccatorum, homo novus ascendis, paratus ad cantandum canticum novum. Aegyptii vero post te insequentes demergentur in abyssum, etiamsi videntur rogare Jesum, ne eos interim mittat in abyssum. Sed et alium ex his accipere possumus intellectum. Si Aegyptum fugias, si ignorantiae tenebras relinquas, et sequaris legem Dei Moysen, obviet autem tibi mare, et contradicentium fluctus occurrat, percute tu obluctantes undas virga Moysi, id est, vpande, cedent undae continuo et superati fluctus locum vi
Abbreviated transcription (Latin):
peruerunt currus & equites cuncti exercitus pharno¬
nis. qͥ sequentes ingressi fuerant mare. nec unus qͥdẽ
suꝑfunit ex eis. Cogit᷑ gͦ fluctus in tumulũ. & unda in
semet ipsa repressa curuatur. Soliditatẽ recipit liquoꝵ
& solũ maris arescit in puluerẽ. Bonitatẽ dĩ creatoris
intellige. siuoluntati eius obtemperes. si legẽ eius sequa¬
ris. ⁊psa tͥ elemĩta etiã contra suinaturã seruire cõ¬
pellit. Fdii autẽ i srł ꝑrexerunt ꝑmediũ sicci maris
& aquȩ eis erantꝰ᷑ ꝓmuro a dextris & asinistris. Audiui
amaiorib traditũ qđ in ista digressione maris singulis
ex eo qđ in psalims scriptũ ẽ. qui diuisit mare rubrũ
in aiuisiones: ꝑ qdđ plures diuisiones docent᷑ facte ñ
porei pͥncipes uida duces eoꝵ pͥncipes ⁊abulon principes
neptalĩ. nichilominꝰ umeuiq tribui ꝓpͥus enumerari
uidet᷑ ingressus. Hec a maiorib obseruata in scripturis
diumnis religiost̃ eredidi ñ tacere. Quid gͦ nos docemus

Expanded text:
rus et equites cuncti exercitus Pharaonis, qui sequentes ingressi fuerunt mare. Ne unus quidem superfuit ex eis. Cogitur enim fluctus in cumulum, et unda in semetipsam repressa curvatur, soliditatem recipit liquor, et solum maris arescit in pulverem. Bonitatem Dei creatoris intellige, si voluntati ejus obtemperes; si legem ejus sequaris, ipsa tibi elementa etiam contra sui naturam servire compellit. Filii autem Israel perrexerunt per medium sicci maris, et aquae eis erant quasi pro muro a dextris et a sinistris. Audivi a majoribus traditum quod in ista digressione maris singulis ex eo quod in psalmis scriptum est: Qui divisit mare Rubrum in divisiones , per quod plures divisiones docentur factae, pore. Principes Juda, duces eorum: principes Zabulon, principes Nephthalim , nihilominus unicuique tribui proprius enumerari videtur ingressus. Haec a majoribus observata in Scripturis divinis, religiosum credidi non tacere. Quid ergo nos docemur
Abbreviated transcription (Latin):
n heremo : temptationis & fragilitatis hec uerba
sunt. Auoqͥn falsũ ẽ. Longe enĩ melius in heremno mori:
quã seruire egiptiis. Qui enĩ in heremo morit᷑: hoc
ipso qđ separatus ẽ. ab egiptiis & recessit a rectorib
tenebrarũ & de potestate sathane. habuit alique
ꝓfectũ etiã si adintegrũ ꝑuenire ñ poduit. Al eliꝰ
ẽ. enĩ ꝑfectã uitã querenti in ttinere mori. quã ne

Expanded text:
 fragilitatis haec verba sunt, alioquin falsum est, longe enim melius est in eremo mori, quam servire Aegyptiis. Qui enim in eremo moritur, hoc ipso quod separatus est ab Aegyptiis et discessit a rectoribus tenebrarum et de potestate Satanae, habuit aliquem profectum, etiamsi ad integrum pervenire non potuit. Melius est enim perfectam vitam quaerenti in itinere
Abbreviated transcription (Latin):
saluus fit. ut siquid forte de specie plũbi habuerit ad¬
inextũ ignis dequoquat & resoluat. ut efficiantur
om̃s aurii bonũ. qr aurũ tre illius bonũ eẽ. dicitur quã
habitaturi sunt scĩ. & siẽ fornax ꝓbat aurũ: ita homi¬
nes iustos temptatio. Ueniendũ ẽ. gͦ omĩb ad ignẽ. ue¬

Expanded text:
salvus fit, ut si quid forte de specie plumbi habuerit admistum, id ignis decoquat et resolvat, ut efficiantur omnes aurum bonum: quia aurum terrae illius bonum esse dicitur quam habitaturi sunt sancti; et sicut fornax probat aurum, ita homines justos tentatio. Veniendum est ergo omnibus ad igne
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib ante ponere: ut ex illa pendeant oꝑa bona
atq ab ea p̃ueniantur: ñ ut ipsa uelut meritis bono¬
rũ operũ retribui udeatur. Illa enim ad grãm ꝑti¬
na. Si autẽ grã: iã ñ ex oꝑib. Alioqͥn grã iã non
ẽ. grã. Igitur eũ emisiss& pharao popłm non eos

Expanded text:
operibus anteponere, ut ex illa pendeant opera bona, atque ab ea praeveniantur, ut non ipsa velut meritis bonorum operum retribui videatur. Illa enim ad gratiam pertinet. Si autem gratia, jam non ex operibus, alioquin gratia jam non est gratia . Igitur cum em
Abbreviated transcription (Latin):
censorẽ ꝓiecit in mare. Adiutor & ꝓtector factus est
mͥ in salutẽ. Homines qͥ nos inseq̾unt᷑ equi sunt. & ut
ita dicã om̃s qͥ in carne nati sunt. figuralit̾ eqͥ sunt.
Sed hi habent ascensores suos. Sunt equi quos dñs as
tuus salus. Sunt autẽ eqͥ qͥ ascensores habent habo¬
lũ & angłos eus. Iudas equus erat. s donec ascenso¬
rẽ habuit dum̃ de eqͥtatu salutis fuit. Cũ eeteris enĩ
apłis missus : egrotis salutẽ & santatẽ languentib
p̾stitit. Sed ubi se diabolo substrauit pꝰ bucellã enĩ
aduersus dnm̃ & saltiatorẽ nrm cepit eqͥtare. Om̃s
gͦ qͥ ꝑsequuntur scõs eqͥ sunt hinmentes. s habent
ascensores qͥb agunt᷑ angłos malos. & ideo feroces
sunt. Dñs gͦ equum & ascensorẽ piecit in mare.: & factꝰ

Expanded text:
et factus est mihi in salutem. Homines qui nos insequuntur equi sunt: et, ut ita dicam, omnes qui in carne nati sunt, figuraliter equi sunt, sed hi habent ascensores suos. Sunt equi quos Dominus tuus salus. Sunt autem equi qui ascensores habent diabolum et angelos ejus. Judas equus erat; sed donec ascensorem habuit Dominum, de equitatu salutis fuit. Cum caeteris etenim apostolis missus, aegrotis salutem et sanitatem languentibus praestitit. Sed ubi se diabolo substravit post buccellam eadversum Dominum et Salvatorem nostrum coepit equitare. Omnes enim qui persequuntur sanctos, equi sunt hinnienteascensores quibus aguntur angelos malos, et ideo feroces sunt. Dominus ergo equum et ascensorem projecit in mare et factus
Abbreviated transcription (Latin):
cantica ferri legimꝰ in scripturis dumis. Horũ tam̃ om̃iũ
pͥmũ istud ẽ. canticũ. qđ egiptiis & pharaone submerso
popls dĩ pꝰuictoriã cecinit. oris quippe scõꝵ ẽ. ubi ad-¬
uersarius uincit᷑ tanquã qͥ seiant ñ sua uirtute s dĩ
grã uictoriã paratã. hẏmnũ dõ gratulationis offerre.
Accipiunt tam̃ hiitũ cantantes etiã timpana inmanib
suis. sicut de maria soror moysi && aaron refert᷑. & tugͦ
si mare rubrũ transieris. si egiptios submergi uideris.
& extingui pharaonẽ atq inabissi ꝓfundũ pcipitari :
potes hẏmnũ cantare dño. potes uocẽ gratulationis
emittere. & dicere. Cantemꝰ anõ gliose enĩ honorificatꝰ ẽ.
equũ & ascensorẽ. piecit inmare. Aleliꝰ autẽ & dignius
hec dicis: si habueris timpanũ in manu tua .i. si carnen
tuã crucifixeris cũ uiciis & concupiscentiis: & si mor¬
tificaueris membra tua que sunt suꝑ terrã & tunc uiden¬

Expanded text:
cantica ferri legimus in Scripturis divinis. Horum tamen omnium primum istud est canticum quod, Aegyptiis et Pharaone submerso, populus Dei post victoriam cecinit. Moris quippe sanctorum est, ubi adversarius vincitur, tanquam qui sciant non sua virtute, sed Dei gratia victoriam paratam, hymnum Deo gratulationis offerre: accipiunt tamen hymnum cantantes etiam tympana in manibus suis, sicut de Maria sorore Moysi et Aaron refertur. Et tu ergo si mare Rubrum transieris, si Aegyptios submergi videris, et exstingui Pharaonem, atque in abyssi profundum praecipitari, potes hymnum cantare Deo, potes vocem gratulationis emittere et dicere: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est: equum et ascensorem projecit in mare. Melius autem et dignius haec dicis, si habueris tympanum in manu tua, id est, si carnem tuam crucifixeris cum vitiis et concupiscentiis, et si mortificaveris membra tua quae sunt super terram: et tamen vide
Abbreviated transcription (Latin):
congregate sunt aquȩ. Siagnũ utiq sulphuris con¬
dignũ meritis eoꝵ impendit᷑ : sub qͦ dimersi in ꝓpe-
tuũ gemunt. Seã qr hȩc pęna ad integrũ innonis¬
simo examine ꝑsoluenda erit: & hora uindicte ad¬
huc ꝓtelatur. hostib udet᷑ occasionẽ ꝑsequendi tri¬
buere qͥ patientia dĩ abutunt᷑ thesauriantes sibi irã
in die irę. & reuelationis iusti tudicii dĩ: cũ ipse cer
tissime ueni & scĩs suis reddere p̾mia et̾nę beatitudi¬

Expanded text:
congregatae sunt aquae. » Stagnum utique sulphuris condignum meritis eorum impenditur, sub quo dimersi gemunt in perpetuum. Sed quia haec poena ad integrum in novissimo examine persolvenda erit, et hora vindictae adhuc protelatur, hostibus videtur occasionem persequendi tribuere, qui patientia Dei abutuntur thesaurizantes sibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Cum ipse tamen certissime veniet sanctis suis reddere p
Abbreviated transcription (Latin):
renati ñ ex semine corruptibili s incorruptibili ꝑuer
bũ dĩ uiui & ꝑmanentis. Aduena qͦq & mercennarius
pascha edere ñ possunt. Quis ẽ. aduena nisi qͥ ñ ꝑuenit
ad fidẽ. nec firmꝰ ẽ. in catholica religione : Mercenna¬
rius aut̃ ipse ẽ.qͥ. ꝓ trenis tantũ lucris laborat. & nuil¬
iũ in futuro p̃miũ reqͥrit. Isti sane ñ sunt digni accipe
amant: ac ideo ĩdigni sunt eiꝰ participatione. Sequit᷑.
N una domo comedetur nec efferetis de carnib eiꝰ foras
nec os eiꝰ confringetis. In una domo agni caro comedi ui¬
bet᷑. qr in una ȩeclia catholica misteriũ passionis eiꝰ rite
cȩlebratur. Nec efferri lic& de carnib eiꝰ foras qr nec
pagani. nec iudei. nec heretici. nec illi omĩno qͥ extra ȩcdã
sunt ad hanc cõmunionẽ admittuntur : quoꝵ fides doctͥ¬
na & conuersatio aliena ẽ. a regła ȩccliastice discipli¬
ne. Iec os inqͥt eiꝰ confringetis. Quid hoc signific& iob̃s

Expanded text:
nati non ex semine corruptibili, sed incorruptibili, per verbum Dei vivi et permanentis . Advena quoque et mercenarius pascha edere non possunt. Quis est advena, nisi qui nuper venit ad fidem, nec firmus est in catholica religione? Mercenarius autem ipse est, qui pro terrenis tantum lucris laborat, et nullum in futuro praemium requirit. Isti sane non sunt digni acciperaciter amant, ac ideo indigni ejus participatione sunt. Sequitur: In una domo comedetur: nec efferatis de carnibus ejus foras, nec os illius confringetis. In una domo agni caro comedi jubetur, quia in una Ecclesia catholica mysterium passionis ejus rite celebratur; nec efferri licet de carnibus ejus foras, quia nec pagani, nec Judaei, nec haeretici, nec illi omnino qui extra Ecclesiam sunt ad hanc communionem admittuntur; quorum fides, doctrina et conversatio, aliena est a regula ecclesiasticae disciplinae. Nec os, inquit, illius confringetis. Quid hoc significet Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
Quomꝰ accipienda hec uerba cũ uiderint postea iffłitȩ
egiptios: an qr isti qͥ tunc uidebant. ñ eos ulteriꝰ ui¬
derunt. qr & illi sunt mortui qͥ consequebant᷑. & isti
om̃s quisq die mortis suȩ: Nã posteri eoꝵ uideruns
posteros illorũ. An ñ eos uidebitis sicut hodie intel¬
ligendũ ẽ: ñ sicut hodie ꝑsequentes. & inimicos. & tan¬
to pꝰuos agmine uenientes. ut omĩno nulla sit que¬
stio: nec de et̃no tepore qđ hic posiit: qr & si uidebdss
se utriq tẽprẽ resurrectionis. ñ sic utiq uidebunt
ut hodie. Sed interim clamat moyses ad dnĩn. Qͦmͦ
clamat: nulla eiꝰ uox clamoris auditur: & tam̃ dicit
ad eũ ds̃. quid clamas ad me. Uelim scire quomꝰ scĩ
dit. Ipse sp̃s int̾pellat ꝓ nobis gemitib menarrabilibꝰ.

Expanded text:
quomodo accipienda sunt haec uerba. cum uiderint postea Israhelitae Aegyptios? an quia isti qui tunc uidebant non eos ulterius uiderunt, quia et illi sunt mortui qui consequebantur et isti omnes quisquis die mortis suae? nam posteri eorum uiderunt posteros illorum, an "non eos uidebitis sicut hodie" intellegendum est non sicut hodie persequentes et inimicos et tanto post uos agmine uenientes, ut omnino nulla sit quaestio nec de aeterno tempore quod hic posuit, quia etsi uidebunt se utrique tempore resurrectionis, non sic utique uidut hodie. Sed interim clamat Moyses ad Dominum. Quomodo clamat? Nulla ejus vox clamoris auditur, et tamen dicit ad eum Deus: Quid clamas ad me? Velim scire quomodo sancti didit: Ipse Spiritus interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Cõmendat popło ꝑmoysen dñs ereptionis suȩ memoriã
habendã. & egiptioꝵ int̾fectionis. ut scirent debito¬
res se eẽ. pͥmogenita sua. & pͥmogenita ium̃toꝵ suoꝵ
dño offerre. qͥ in eoꝵ liberatione omĩa pͥmogenita
egiptioꝵ extueit. Unde in sequentib ipse popłs di¬
cturus ẽ. Occidit ans omẽ pͥmogenitũ in t̾ra egipti: a
pͥmogenito hominis usq ad pͥmogenitũ ium̃toꝵ. Iecir¬

Expanded text:
Commendat populo per Moysen Dominus ereptionis suae memoriam habendam, et Aegyptiorum interfectionis, ut scirent debitores se esse, primogenita sua et primogenita jumentorum suorum Domino offerre, qui in eorum liberatione omnia primogenita Aegyptiorum exstinxit. Unde in sequentibus ipse populus dicturus est: Occidit Dominus omne primogenitum in terra Aegypti, a primogenito hominis usque ad primogenitum jumentorum. Idcir
Abbreviated transcription (Latin):
miracła uł gram citrationis accipiunt: pꝰ hȩc auteꝰ
duris tẽptationũ ꝓbationib fatigant᷑. a qͥb tẽptaci-¬
onib a ahue cũ inciperent ualde liberos eẽ. credidert̃.
Qa auima grã dispensatorie agit᷑: ne in mehoatione
sua tẽptationũ aspitate tangant᷑. qr si eoꝵ initia
amaritudo tẽptationis exciper&: etiã facile ad ea
quȩ reliquerant redirent. aqͥb nec longuis dis¬
cesserunt. Nã eũ tẽptati prius uicus qͣsi uxxta
posits replicantur. Unde & seriptũ ẽ. eũ dimisiss&

Expanded text:
 haec autem duris tentationum probationibus fatigantur, a quibus tentationibus adhuc cum inciperent, valde liberos se esse crediderunt, quod divina gratia dispensatorie agitur: ne inchoatione sua tentationum asperitate tangantur; quia si eorum initia amaritudo tentationis exciperet, etiam facile ad ea quae reliquerant redirent; a quibus nec longius discesserunt, cum tentati prius vitiis quasi juxta positis, replicantur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ in t̾ra ñ ꝓpͥa. & in seruitutẽ redigent eos. & nocebt̃¬
illis quadringentis annis: ñ sic accipiendũ ẽ. tãquã
in ula durissima seruitute quadringentos annos dĩ
popłs fuerit. Sed qr scriptũ ẽ inisaac uocabit᷑ tͥ sem̃.
ex annio natuittatis isaac usq ad annũ egressionis ex egip

Expanded text:
tuum in ttuum in tillis quadringentis annis: non sic accipiendum est, tanquam in illa durissima servitute quadringentos annos Dei populus fuerit: sed quia scriptum est. In hanc vocabitur tibi semen, ex anno nativitatis Is
Abbreviated transcription (Latin):
centũ. xxc. Nati sunt enĩ sexagenario patre gemini ipse
& esau. Post decẽ autẽ annos intrauit iacob in egiptũ
Fiunt pinde anni aꝓmissione usq ad ingressũ iacob inegip¬
tũ ducenti qͥndecĩ. Ioseph autẽ abillo tricesimo & nono
anno ȩtats sue in qͦ eũ pat̾ in egipto inuenit. uxxit sep¬
fuerunt. Cũ itaq ad ducentos quindecĩ annos accesse-
rint septuaginta unũ. frunt anni ducenti octoginta
sex Restant centũ qͣaraginta quattuor uł qͥnq qͥb in¬
delligitur seruisse in egipto popls isrł pꝰ mortẽ ioseph.
His annis quantũ multiplicari potuerint si fexunditas
hominis consideret᷑ adiuuante illo qͥ eos uoluit multi¬
plicari : reꝑit᷑ ñ eẽ. mirũ qđ in sexcentis milib peditum
egressus ẽ. popłs ex egipto excepto alio apparatu ubi &
seruicia erant & sexus muliebris. & inbellis etas. Qa
gͦ dixit ds ad abrahã sciendo scies qr ꝓegrinũ erit sem̃

Expanded text:
centum viginti; nati sunt enim sexagenario patre centum viginti; nati sunt enim sexagenario patre et Esau. post X autem annos intrauit Iacob in Aegyptum, fiunt proinde anni a promissione usque ad ingressum Iacob in Aegyptum CCXV. Ioseph autem ab illo tricesimo et nono anno aetatis suae, in quo eum pater in Aegypto inuenit. uixit annos sepfuerunt. cum itaque ad ducentos quindecim rint septuaginta unum, fiunt anni ducenti octsex. Restant centum quadraginta quatuor vel quinque, quibus intelligitur servisse in Aegypto populus Israel post mortem Joseph. His annis quantum multiplicari potuerint, si fecunditas hominis consideretur, adjuvante illo qui eos voluit valde multiplicari, reperitur non esse mirum quod in sexcentis millibus peditum egressus est populus ex Aegypto, excepto caetero apparatu, ubi et servitia erant, et sexus muliebris et imbellis aetas. Quod ergo dixit Deus ad Abraham, Sciendo scias, quia peregrinum erit semen
Abbreviated transcription (Latin):
& cexexx. annos factã lege̾ dicit apłs. ñ ex tepore
qͦ iacob intrauit in egiptũ. Deinde etiã ipsa scrip¬
tura exodi satis hoc significat᷑. Non enĩ apeit in¬
colatꝰ filioꝵ isrł quẽ incoluerunt in t̾ra egipti.
runt in t̾ra egipti. & in tra chanaan. ipsi & pa-¬
ẽ. etiã patriarcharũ abrahȩ isaac & iacob ex quo
ꝑegrinari cepit abrahã in t̾ra chanaan .i. ex illa
ꝓmissione in qua eiꝰ fidẽ laudat apłs usq ad illua
tẽpꝰ qͦ ingressus ẽ. isrł in egiptũ. Toto quippe isto
tẽpore peregrinati sunt patres in t̾ra chanaan &
demnde semen ifrł in egipto: ac sic cõpleti stint quad¬
ringenti. xxx. anni apmissione usq ad exitũ isrł
ex egipto qͣndo facta ẽ. lex in monte syna. quȩ ñ in
firmat testam̃tũ ad euacuandas ꝓmissiones. Septu¬
agesimo & qͥnto ano uitȩ suȩ abrahã sicͥ scriptura¬
a&
dicit. egressus ẽ. in t̾ram chanaan. & genuit isaac cũ eẽt.
occognita fiunt ducenti quinq Tunc erat ia cob annoꝵ

Expanded text:
 annos factam legem dicit Apostolus, non ex tempore quo Jacob intravit in Aegyptum. Deinde etiam ipsa scriptura Exodi satis hoc significat. Non enim dixit, incolatus filiorum Israel quem incoluerunt in terra Aegypti, runt in terra Aegypti Chanaan, ipsi et pas etiam patriarcharum Abrahae, Isaac et Iacob, ex quo peregrinari coepit Abraham in terra Chanaan, id est ex illa promissione, in qua eius fidem laudat apostolus, usque ad illud tempus, quo ingressus est Israhel in Aegyptum. toto quippe isto tempore peregrinati sunt patres in terra Chanaan et deinde semen Israhel in Aegypto. ac sic conpleti sunt quadringenti triginta anni a promissione usque ad exitum Israhel ex Aegypto, quando facta est lfirmat testamentum ad evacuandas promissiones. Septuagesimo ergo et quinto anno vitae suae Abraham, sicut Scriptura dicit, egressus est in terram Chanaan , et genuit Isaac cum esset octoginta , fiunt ducenti quinque: tunc erat Jacob annorum
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigatione discussum intelligi & alit̾ potest. Quia
splendore ignis ñ in die s iinocte radiabat. nͥ qr re¬
deptor nr̃ suȩ conuersationis exẽplo ducatũ sequentib
se prans. de iusticia sua confidentib. nulla iuce da

Expanded text:
investigatione discussum intelligi et aliter potest. Quid investigatione discussum intelligi et aliter potest. Quid splendore ignis non in die, sed in nocte radiabat, nisi quia Redemptor noster, suae conversationis exemplo ducatum sequentibus se praestans, de justitia sua confi
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc gͦ iter agendũ ẽ. sequentib dm̃. Sed est & turris
in hoc itinere. Quȩ ẽ. ista turris: Iua nimirũ quã¬
dñs dixit in euangłio. Dicit qͥppe. Quis trm uolentꝰ
turre ȩdificare. nonne pͥus sedebit & computabit
ardua & excelsa uirtutũ. Iã tũ uidet᷑ dñs nocte
in columna ignis. & ꝑdie in colunina nubit p̾ceders
popłm & dux factus taineris. Nubes ista p̾cedens apc̃
ẽ. idẽ etiã columna. qr rectꝰ & firmꝰ & fuiciens infir.¬
mitatẽ nram̃. ꝓ noctẽ lucens: ꝑ diẽ ñlucens. Ut qͥ non
iudent uideant: & qͥ uident eeci fiant. Potest & sic
ñ incongrue accipi: qđ xpĩ sacram̃tũ tanquã indie
manifestatũ ẽ. in carne uelut in nube: in iudicio uero
tanquã in t̾rore uocturno. qi tunc erit magna tribu¬
latio seli tanꝗͣ ignis & lucebit tustis & ardebit in¬
iustis. Rursum de hac columne ignis & nubis subtili

Expanded text:
Hoc iter agendum est sequentibus Deum; sed est et turris Hoc iter agendum est sequentibus Deum; sed est et turris in hoc itinere. Quae est ista turris? Illa nimirum quam dixit in Evangelio. Dicit quippe: Quis vestrum volens turrim aedificare: nonne prius sedebit et computabit ardua et excelsa virtutum. Jam tum videtur Dominus nocte in columna ignis, et per diem in columna nubis praecedens populum, et dux factus itineris. Nubes ista praecedens Christus est. Idem etiam columna, quia rectus et firmus, et fulciens infirmitatem nostram; per noctem luvident videant, et qui vident, caeci fiant. Potest et sic non incongrue accipi, quod Christi sacramentum, tanquam in die, manifestum est in carne, velut in nube; in judicio vero, tanquam in terrore nocturno, quia tunc erit magna tribulatio saeculi tanquam ignis, et lucebit justis, et ardebit injustis. Rursum de hac columna ignis et nubis subtili
Abbreviated transcription (Latin):
& int̾ magdalũ qd e. contra beelsephon. Hec autẽ in¬
t̃p̃tant᷑ epauleũ qͥdẽ ascensio tortuosa. magdalũ tur¬
ris. Beelsephon ascensio speculȩ : uł habens speculam.
Iu forsitan credebas qr iter qd ds ostendit planũ eẽt.
& molle. & nchil ꝓrsus habene difficultatis aut la¬
boris. ascensio ẽ : & ascensio tortuosa. Nlon enĩ peliue
iter ẽ. quo tendit̾ ad uirtutes. s ascendit᷑. Audi dnm̃¬
in euanglio dicentẽ. Quã arta & angusta uia ẽ. quȩ
ducit ad uitã. Est gͦ iter quo ucedunt ascensio tortu¬
osa. & ascensio specule. uel habens speculã. Ascensio
tib & infide multa ẽ. difficultas. & multus iabor.
Auite enim tẽptationes occurrunt: muita offendicła
uolentib agere quȩ dĩ sunt. Tum demde in fide mua¬
ta unienies tortuosa plurimas questiones. muttas ob¬
iectiones hereticoꝵ: multus contͣdictiones infideliũ.

Expanded text:
et inter Magdalum, quod est contra Beelsephon. Haec autem inet inter Magdalum, quod est contra Beelsephon. Haec autem interpretantur Epauleum quidem ascensio tortuosa: Magdalum turris. Beelsephon ascensio speculae vel habens speculam. Tu fortassis credebas quia iter quod Dominus ostendit planum esset et molle, et nihil prorsus haberet difficultatis aut laboris. Ascensio est, et ascensio tortuosa: non enim proclive iter est, quo tenditur ad virtutes, sed ascenditur. Audi in Evangelio dicentem: Quam arcta et angusta via est, quae ducit ad vitam . Est ergo iter quo incedunt, ascensio tortuosa, et ascensio speculae, vel habens speculam. Ascensio t in actibus et in fide multa est difficultas, et multus labor. Multae enim nobis tentationes occurrunt: multa offendicula volentibus agere quaedam sunt. Tum deinde in fide multa invenies tortuosa, plurimas quaestiones, multas objectiones haereticorum, multas contradictiones infidelium.
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ ipso die t̾cia resurgant amortuis. quos & scdm hoc
qd dicit apłs. simul secũ suscitatat. simnulq sedere fec¬
in cęlestib. Cũ gͦ tibi t̾cii diei mysteriũ fuerit susceptũ.
incipi& te deducere ds. & ipse pꝰ hec tͥ uiã salutis osten-¬
dere. Sed uideamꝰ qͥd pꝰ hec dicit᷑ ad moysen. quȩ uia
p̃cipitur eligenda. Reuersi inquit castra metent᷑ ere¬
gione phiairoth. & rliqͣ. De ethã qͥppe dño iubente
reuersi filii ifrł castra metati sunt. e regione phrairoth
quȩ ẽ. int̾ magdalũ & mare contra beelsephon castra
ponentes suꝑ mare. Phiairot os nobiliũ: magãalũ tur¬
ris. Beel sephon: dñs aqͥlonis. & bene ẽ. ut ore doctoꝵ
instruetꝰ ascendas turrẽ uirtutũ : & memineris tibi
sẽꝑ contra dnn aqͥlonis.i. diabolũ pͥncipẽ infideliũ
semꝑ ec̃. pugnandũ. Iuxta aliã autẽ editionẽ. ita legi¬
tur. De othon inqͥt conuersi iter facite int̾ epauleũ

Expanded text:
et cum ipso die tertia resurgant a mortuis. Quos et secundum hoc et cum ipso die tertia resurgant a mortuis. Quos et secundum hoc quod dicit Apostolus, simul secum suscitavit, simulque fecit sedere in coelestibus. Cuincipiet te deducere Deus et viam salutis ostendere. Sed videamus quid post haec dicitur ad Moysen: quae via praecipitur eligenda. Reversi, inquit, castrametentur e regione Phihahiroth, et reliqua. De Ethan quippe Domino jubente reversi filii Israel, castrametati sunt e regione Phihahiroth, quae est inter Magdalum et mare, contra Beelsephon, castra ponentes super mare. Phihahiroth, os nobilium: Magdalum, turris: Beelsephon, Dominus aquilas. Et bene est ut ore doctorum instructus, ascendas turrim virtutum, et memineris tibid est diabolum principem infidelium, semper esse pugnandum. Juxta aliam autem editionem ita legitur: De Othon, inquit, conversi, iter facite inter Epauleum,
Abbreviated transcription (Latin):
triũ dierũ ibimnꝰ in deserto: & immolabimꝰ dno dõ nro.
Hoc gͥ erat triduũ ad qd festinabat moyses & contradi¬
cebat pharao. Iue enĩ dicebat ne abeatis longius. Non
ꝑmitttebat pharao ad locũ signoꝵ ꝑuenire faios is ł.
ñ ꝑmitcebat eos in tantũ ꝓficere. ut possint tercii
diei nsteriis ꝑfrui. Auai entm ꝓpsã qͥ dic̃. Resusetabit
nos dĩ pꝰbiduũ: & in die t̾eia resurgemꝰ. & uiuemus in
conspectu eiꝰ. Prima dies nobis passio saluatoris ẽ: & scda
qua descendit minfernũ. Tercia autẽ: resurrectionis est
dies. & ideo in die t̾cia ds antecedebat eos: ꝑ diẽ in colum¬
na nubis. ꝑ noctẽ autẽ in columna ignis. Qđ si sedm ea
que suꝑus diximꝰ in his uerbis recte nos apłs doc&. ba¬
ptismi misteria contineri : necessariũ ẽ. ut qͥ baptizant᷑
in xepõ in morte ipsius baptizent᷑. & ipsi consepeliantur.

Expanded text:
trium dierum ibimus in deserto, et immolabimus Domino Deo nostro. trium dierum ibimus in deserto, et immolabimus Domino Deo nostro. Hoc ergo erat triduum, ad quod festinabat Moyses: et contradicebat Pharao. Illi enim dicebat. Non eatis longius. Non permittebat Pharao ad locum signorum pervenire filios Israel; non permittebat eos interim proficisci, ut possint tertii diei mysteriis perfrui. Audi enim propheta quid dicit: Resuscitabit nos post biduum, et in die tertia resurgemus, et vivemus in conspectu ejus . Prima dies nobis passio Salvatoris est; secunda qua descendit in infernum; tertia autem resurrectionis est dies. Et ideo in die tertia Deus antecedebat eos per fidem in columna nubis, per noctem autem in columna ignis. Quod si secundum ea quae superius diximus, in his verbis recte nos Apostolus docet baptismi mysteria contineri, necessarium est ut qui baptizantur in Christo, in morte ipsius baptizentur, et ipsi consepeliantur,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tes nominũ. Cũ gͥ uoce euanglii cõmonitus dereli¬
quens egiptũ discusseris ate tineas. tineas corruptelȩ
& uicioꝵ incitam̃ta reieceris. habitabis in tabernaciaiᷤ
Habitabis enĩ in tabernaculis. ex qͥb nolumꝰ expoliari s
suꝑ uestiri. Habitacio autẽ tabernacłoꝵ expeditũ & absq
uus impedim̃tis indicat eẽ. eũ qͥ festinat ad dm̃. Sed
ne in hoc quide: standũ ẽ. urgenda ꝓfectio: mouenda st̃
castra. etiã de sochoth. & festinandũ ẽ. ut ueniat᷑ in ethan.
Ethan siue othon in nrãm linguã uerti dicunt fortitudo
siue figna eis. & merito. Hic enim audies dici. qr as arte¬
cedebat eos ꝑ diẽ in columna nubis. & ꝑ nocte in columna
ignis. Non hoc inuenis factũ apud ramesse nec apua
sochoth quȩ sc̃da ꝓficiscentib castra dicunt᷑: s t̾cia ea¬
stra sunt in qͥb fiunt figna diuina. Recordare quȩ su¬
ꝑuis lecta sunt cũ dicebat moyses ad pharaonẽ. Iter

Expanded text:
pretes nominum. Cum ergo voce Evangelii commonitus, derelinquens Aegyptum, discusseris abs te tineas totius corruptelae, et vitiorum incitamenta rejeceris, habitabis in tabernaculis. Habitabis enim in tabernaculis, ex quibus nolumus exspoliari, sed supervestiri. Habitatio autem tabernaculorum, expeditum et absque ullis impedimentis indicat esse eum, qui festinat ad Deum. Sed nec in hoc quidem standum est: urgenda est profectio, movenda sunt castra etiam de Socoth, et festinandum est ut veniatur in Etham. Etham sive Othon, in nostram linguam verti dicunt, fortitudo sive signa ejus. Et merito. Hic enim audis dici, quia Deus antecedebat eos per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis. Non hoc invenis factum apud Ramesse, nec apud Socoth, quae secunda proficiscentibus castra dicuntur; sed tertia castra sunt, in quibus fiunt signa divina. Recordare quae superius lecta sunt cum dicebat Moyses ad Pharaonem: Iter
Abbreviated transcription (Latin):
deserto hoc. Hec fatiscentis in teptacione animi uerba
sunt. Sed siqͥs itabeatꝰ ẽ. qͥsic temptationũ ponaꝰ
expediat. ut nulla menti eiꝰ cogitatio ambiguitatis
obrepat : uide magno illi eccłiȩ fundam̃to &e petrȩ

Expanded text:
deserto hoc. Haec fatiscentis in tentatione animi verba deserto hoc. Haec fatiscentis in tentatione animi verba sunt. Sed quis ita beatus est qui sic tentationum pondus expediat, ut nulla ejus menti cogitatio ambiguitatis obrepat? Vide magno illi Ecclesiae fundamento et petrae
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ iter uite sine tẽptationũ fluctib agtur: sic̃
tionẽ patiunt̾. Estimat pharao cũ ingerit ꝑsequutio¬
nes. & coartat tribulationib qđ cito possit subuert᷑e
a fide cepĩanũ. Sea si moysen .i. legẽ dĩ sequens agas
na nubis priora dimittens. postergũ stetit. int̾ castra
egiptioꝵ & istlitarũ. Hec columna nuibis popło qͥde
dĩ efficit᷑ murus : egiptiis uͦ obscuritatẽ imponit &
tenebras. Non enini tranffert̃ coluina ignis ad egi¬
ptios. ut uideant lucẽ: s intenebris ꝑmanent qa
dilexerunt tenebras magis quã lucẽ. E tu gͦ si ab egi¬
ptiis recedas & potestatẽ demonũ fugias: iude quan¬
ta tͥ diuinitus p̃parant᷑ auxilia. uide quantis adui¬
torib uteris. Iantũ ẽ. ut ꝑmaneas fortis in fide: nec
te egiptioꝵ eqͥtatꝰ & quadrigarũ formido ꝑterreat.
qͥdã ex illis dixerunt. tanquã ñ ee̾nt sepulcdra in
egipto ita eduxisti nos de egipto ut indeserto hoc

Expanded text:
tionum fluctibus agitur, sicut tionem patiuntur . Aestimat Pharao cum ingerit persecutiones et coarctat tribulationibus, quod cito possit subvertere a fide Christianum: sed si Moysen, id est legem Dei, sequens agas os: et cum eo pariter columna nubis, priora dimittens, post tergum stetit inter castra Aegyptiorum et Israelitarum. Haec columna nubis populo quidem Dei efficitur murus, Aegyptiis vero obscuritatem imponit et tenebras. Non enim transfertur columna ignis ad Aegyptios, ut videant lucem; sed in tenebris permanent, quia dilexerunt magis tenebras quam lucem. Et tu ergo, si ab Aegyptiis recedas, potestatem daemonum fugias, vide quanta tibi divinitus praeparantur auxilia, vide quantis adjutoribus uteris: tantum est ut permaneas fortis in fide, nec te Aegyptiorum equitatus et quadrigarum formido perterreat; dicas sicut quidam ex illis dixerunt: Tanquam non essent sepulcra in Aegypto, ita eduxisti nos, ut in deserto hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rationes supputare deb& .i. ut abipso iacob qͥ intrauit in
egiptũ. usq ad moysen qͥ cũ popło egressus ẽ. ut aliqui
uolunt generationes qͥnq numerent᷑. Iacob enĩ pͥmus.:
scas ieui. t̾cius caath. quartꝰ anirã. quintꝰ moyses in¬
uenitur. Has autẽ dicit ꝓgenies latinꝰ int̾pres. qͣs gene¬
as greci uocant. quȩ in euanglio generationes appellant᷑:
nec numerat᷑ nͥ ꝑ successiones hominũ. ñ ꝑ numerũ an¬
noꝵ. Alii autẽ ñ iacob ꝑleui usq ad moysen. s ꝑ tri¬
bũ uide numerant quȩ fuit trib regalis. ita ut a pha¬
res fiio ude qͥ cũ iuda patre suo ingressus ẽ. egiptum
usq ad salmon qͥ in ipsa tribu dux t̾rã repmissionis intro¬
ut sint qͥnq generationes. Phares genuit esrom: esrom
genuit aram. Aram genuit amina dab. Aminadab genut
naason. & naason genuit salmon. PRofectiq de¬

Expanded text:
est, ut ab ipso Jacob, qui intravit in Aegyptum, usque ad Moysen qui cum populo egressus est, ut aliqui volunt, generationes quinque numerentur. Jacob enim primus, secundus Levi, tertius Caath, quartus Amram, quintus Moyses invenitur. Has autem dicit progenies Latinus interpres quas γενεὰς Graeci vocant: quae in Evangelio generationes appellantur: nec numerantur norum. Alii autem non Jacob per Levi usque ad Moysen, sed per tribum Judae numerant, quae fuit tribus regalis: ita ut a Phares filio Judae, qui cum Juda patre suo ingressus est Aegyptum, usque ad Salmon, qui in ipsa tribu dux, terram repromissionis introiit, sint quinque generationes. Phares genuit Esrom; Esrom genuit Aram; Aram genuit Aminadab; Aminadab autem Naasson; Naasson
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑtitur grã & regeneratione inuitã etĩã dicit᷑. Sp̃s
autẽ uiuificat. Cũ supͣ diceret᷑ littera occidit: i. con¬
scripta tantũ mͦ iubens sine aduitorio gre. Demersi surs
inquit tanquã plumbũ in aquã ualidissimã. Peccatores
graues sunt. Deniq & nnqͥtas suꝑ talentũ plũbi sedere
monstrat᷑. sc̃ tachatias ꝓpħa dicit. Uidi inqͥt muliere᷑
sedentẽ suꝑ talentũ plũbi. & dixi. Que ẽ. hec: Et res
sic̃ maqua ualidissima : scĩ autẽ ñ demergunt᷑ s ambu¬
lant suꝑ aquas qr leues sunt. & peccati pondere ñ gra¬
uantur. Demq dñs & saluator suꝑ aquas ambulauit.
Ipse enĩ ẽ. qͥ uere peccatũ nescit. Ambulauit & discipli

Expanded text:
regeneratio in vitam aeternam, dicitur: Spiritus autem vivificat; cum supra diceretur, Littera occidit , id est conscripta tantummodo jubens sine adjutorio gratiae. Demersi sunt, inquit, tanquam plumbum in aquam validissimam. Peccatores graves sunt. Denique et iniquitas super talentum plumbi sedere monstratur, sicut Zacharias propheta dicit. Vidi, inquit, mulierem sedentem super talentum plumbi, et dixi: Quae est hin aqua validissima. Sancti autem non demerguntur, sed ambulant super aquas, quia leves sunt et peccati pondere non gravantur. Denique Dominus et Salvator super aquas ambulavit. Ipse enim est qui vere peccatum nescit. Am
Abbreviated transcription (Latin):
der& aduersũ se bella consurgere & reuerteret᷑
in egiptũ. E& egipto itaq exeuntib euierno bella
sub trahut᷑ qr derelinquentib sełm quędã pruis
tranqͥuitas ostenditur: ne in ipsa sua teneritudire
atq inchoationo turbati ad hoc t̾riti redeant qđ
eua serunt. Priuis gͦ securitatis suauitatẽ sentiunt
priꝰ pacis qͥete nutriuntur. pꝰ eognitã uͦ auicedinẽ
tanco it tolerabuiꝰ tẽptationũ certamina sustiners.
ut qͥdã putant. s studiosus uerbũ int̾ptatꝰ ad uerbũ
in eo loco ubi.laa . posuerunt. qͥnta autẽ generatio¬
ne ascenderunt filui isrł de t̾ra egipti ita tͥnstiuit:¬
& armati ascenderunt filii istł de terra egipti. li¬
ee ꝓ eo qd̃ armati nos arcimꝰ seãm greci sernonis
ambiguitatẽ. & instructi siue muniti ꝓpt̾ stpelleca

Expanded text:
et adversum se bella consurgere, et reverteretur in Aegyptum. Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicino bella subtrahuntur, quia derelinquentibus saeculum, quaedam prius tranquillitas ostenditur; ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant quod evaserunt. Prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur, post cognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, ut quidam putant, sed studiosius verbum interpretatur, ad verbum in eo loco, ubi LXX posuerunt: Quinta generatione ascenderunt filii Israel de terra Aegypti, ita transtulit: Armati ascenderunt filii Israel de terra Aegypti. Licet pro eo quod armatos nos diximus, secundum Graeci sermonis amb
Abbreviated transcription (Latin):
rũ & antixpm̃ ꝑ crucis mysteriũ int̾fecit. & ꝑ mor¬
tẽ destruxit eũ qͥ habebat mortis imꝑiũ .i. diabolũ:
alligans fortẽ & uasa eiꝰ diripiens. atq draconẽ
serpentẽ uidelic& antiquũ qͥ cauda sua decraxit
paratꝰ ẽ. sibi & angłis eiꝰ. Unde & seqr̃. E⁊ in
multitudine glorie tue deposusti aduersarios me

Expanded text:
per crucis mysterium interfecit, et per mortem destruxit eum qui habebat mortis imperium, id est diabolum, alligans fortem et vasa ejus diripiens, atque draconem, serpentem videlicet antiquum: qui cauda sua detraxit paratus est sibi et angelis ejus. Unde sequitur: Et in multitudine gloriae tuae dep
Abbreviated transcription (Latin):
duxit ꝑuiã deserti quȩ ẽ. uxta mare rubrũ. Hic
ostendit᷑ omĩa fieri debere quȩ consilio recte fieri
possunt ad euitanda quȩ aduersa sunt. etiã eũ aꝑtis¬
sime as aduuitor ẽ. Sepe conuersi qͥ in ipso adhuc adi¬
tui inchoationis sue uł tranqͥllitatẽ pacatissimã ear-¬

Expanded text:
duxit per viam deserti, quae est juxta mare Rubrum. Hic ostenditur omnia fieri debere, quae consilio recte fieri possunt, ad evitanda quae adversa sunt, etiam cum Deus apertissime adjutor est. Saepe conversi, qui in ipso adhuc aditu inchoationis suae vel tranquillitatem pacatissimam car
Abbreviated transcription (Latin):
tur : Astmi gͦ pͥmogenita oue nutare ẽ immunde
uite pͥmordia ad ninocentiȩ simplicitatẽ conierte¬
re. ut pꝰ quã illa peccator egit quȩ iminunda dñs
respuit. ea iã agendo ꝓferat quȩ dĩ sacrificio imponat.
Om̃s enĩ homines nati in peccatis sumꝰ atq ex earnis qe¬
lectatione concepti : culpe nobiscũ originẽ traximꝰ.
Unde fit: ut etiã ex uoluntate nrã peccatis implicem̃.
Sed quisqͥs pꝰ maliciã carnis ad imocentiã conuitit dr¬
dis. pͥmogenitũ astni mutat ouei qͥa pͥoris uitȩ immũ¬
diciã ad̃ innocentiã conuertit. Qui eni qualis pris fuit
eẽ. desint. & apphensa carnis munditia innocentiani
eustodit. in oblatione dĩ pͥmogenitũ asini ad oue mu¬
tauit. ERit gͥ quasi signũ in manu tua. & quasi
appensũ quid obrecordationẽ int̃ oclos tuos eos qđ in
mami forti eduxerit uos dñs de egipto. Quid ẽ. qđ ait
eũ de pascha p̾ciper&. erit tͥ quasi signiũ in mami tua.

Expanded text:
nita ove mutare, est immundae vitae primordia ad innocentiae simplicitatem convertere, ut postquam illa peccator egit quae immunda Dominus respuit, ea jam agendo proferat, quae Dei sacrificio imponat. Omnes enim homines nati in peccatis sumus, atque ex carnis delectatione concepti, culpae nobiscum originem traximus. Unde fit ut etiam ex voluntate nostra peccatis implicemur. Sed quisqdis, primogenitum asini mutat ove, quia prioris vitae immunditiam ad innocentiam convertit. Qui enim qualis prius fuit esse desinit, et apprehensa carnis munditia innocentiam custodit, in oblatione Dei primogenitum asini ad ovem mutavit. Erit igitur quasi signum in manu tua, et quasi appensum quid ob recordationem intra oculos tuos: eo quod in manu forti eduxerit vos Dominus de Aegypto. Quid est quod ait, cum de pascha praeciperet, Erit tibi quasi signum in manu tua:
Abbreviated transcription (Latin):
ignis & nubis intfeõ exercitũ eoꝵ & subuertit rotas cur¬
ruii : ferebant̾q in ꝓfuudũ. & rliqͣ. Dictũ ẽ. supͣ qđ co¬
lumna ignis & nubis significar& ipsũ mediatorẽ dĩ &
hominũ blandũ iustis terribilẽ peccatorib. Fulcientẽ pi¬
os. & int̃ficientẽ impios. Ego in uigilia matitana qua
saluator nr̃ triumphator mortis ab inferis ascendens
resurrexit inglia: benedictũ ẽ. qđ inugilia matitana
dñs aspiciens suꝑ castra egiptioꝵ ꝑ columnã ignis &
nubis int̾feciss& exercitũ eoꝵ. Intfecit quippe exer¬
citũ sp̃ãliũ egiptioꝵ eũ uero pharaone: quando diabo¬
iũ & satellites enis cũ tota spãli nequitia & multitu¬
dine peccatoꝵ in aquis spalib ubi credentes ꝓ similitu¬
dinẽ mortis eiꝰ baptirati a morte peccatoꝵ resurguiit
submersit: & eterno dannauit interitu. Nec eis ueros
ifrłitas qui p̃destinati sunt ad uitã ęt̾nã sub sua pote¬
state ulterius habere licebit: qr quos pscientia diuina

Expanded text:
 subvertit rotas curruum, ferebanturque in profundum, et reliqua. Dictum est supra quod columna ignis et nubis significaret ipsum Mediatorem Dei et hominum, blandum justis, terribilem peccatoribus, fulcientem pios et interficientem impios. Ergo vigilia matutina, quando Salvator noster triumphator mortis ab inferis ascendens, resurrexit in gloria, bene dictum est quod in vigilia matutina Dominus aspiciens super castra Aegyptiorum per columnam ignis et nubis, interfecit exercitum eorum. Interfecit quippe exercitum spiritualium Aegyptiorum cum vero Pharaone, quando diabolum et satellites ejus, cum tota spirituali nequitia et multitudine peccatorum in aquis spiritualibus, ubi credentes per similitudinem mortis ejus baptizati a morte peccatorum resurgunt, submersit et aeterno damnavit interitu; nec eis veros Israelitas, qui praedestinati sunt ad vitam aeternam, sub sua potestate ulterius habere licebit, quia quos praescientia divina
Abbreviated transcription (Latin):
falli uidet᷑ opmno qͥ dũ minis arduũ iter urtatis
exponunt: aũq multas eiꝰ difficultates multaq ꝑi¬
cula & lapsus enimerant: ne ineundũ qͥde id aut
incipiendũ iudicant. S multo melius ẽ. me in hoc ta¬
nere uł mori si ita necesse ẽ. quã int̾ egiptios ꝓmanen¬
tẽ necari. & salsis atq amaris fluctib obrui. &ato¬

Expanded text:
falli videtur opinio qui dum nimis arduum iter virtutis exponunt, dumque multas ejus difficultates multaque pericula et lapsus enumerant, ne ineundum quidem id aut incipiendum judicant. Sed multo melius est, ne in hoc itinere vel mori, si ita necesse est, quam inter Aegyptios permanentem necari, et falsis atque amaris fluctibus obrui. CA