comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Preposiusti testimonia quȩ ñ de alterius
scripturȩ lo co sed deꝓprus libris abso-¬
luta sunt reuertat᷑ puluis in terram suam
unde sumptus ẽ. & sp̃s conuertat᷑ ad dm̃ qͥ
dedit illũ. ex qua satis ridendi qui putant
animas cũ corporib seri & ñ adõ sed acor¬
caro int̾rã. & sp̃s redeat addm̃ qui dedit
illũ. manifestũ ẽ. dm̃ parentẽ eẽ animarũ.
non homines. augustiuus. Illam uero
opituonẽ qđ ex una fiant om̃s animȩ nec
discutere uolo nisi necesse sit. atq utinã
ista de qua nunc agimꝰ siuera ẽ. sic abste
defendat᷑ ut hoc necesse iã non sit. Iũauis¬
aũt desidem. rogem uotis ardentib. exop¬
auferat ignorantiam.¬

Expanded text:
Proposuisti testimonia, quae non de alterius Scripturae loco, sed de propriis libris absoluta sunt: Revertatur pulvis in terram suam, unde sumptus est: et spiritus revertatur ad Dominum, qui dedit illum. Ex quo satis sunt ridendi, qui putant animas cum corporibus fieri, et non a Deo, sed a corin terram, et spiritus redeat ad Deum qui dedit illum, manifestum est Deum parentem esse animarum, non homines. Augustinus. Illam vero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere volo nisi necesse sit. Atque utinam ista de qua nunc agimus, si vera est, sic abs te defendatautem desiderem, rogem, uotis ardentibus exopteauferat ignorantiam
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ libet animał sed hominis. Siaũt̃ cau¬
sa creandi quęritur. nulla citius & meliꝰ
respondet᷑. nisi quia omĩs creatura bona
ẽ & quid dignius quã ut bona faciat bonꝰ
ds̃ quȩ nemo potest facere nisi ds̃ : Hȩc &
alia quȩ possũ sic̃ possũ dico aduersum
illa una singulis fieri labefactare conan-¬
tur

Expanded text:
cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius respondetur, nisi quia. omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico aduersus illa una singulis fieri, labefactare conantur
Abbreviated transcription (Latin):
int̃roga. Dices quid si hebrei aut responde
noluerint. aut mentiri uoluerint. tota fre¬
quentia iudȩorũ in mea int̃p̃tatione reticebit
Nullus inueniri poterit qui hebreȩ linguȩ
habeat notionẽ. Aut om̃s imitabuntur illos
iudȩos quos dicis in affricȩ reꝑtos oppidolo
in meã calũniã conspirasse. Huiusce modi
enĩ inepła tua texis fabulã. Quidã frat̃ nr̃¬

Expanded text:
interroga. Dices: \'quid, si Hebraei aut respondere noluerint aut mentiri uoluerint ?\' tota frequentia Iudaeorum in mea interpretatione reticebit ? nullus inueniri poterit, qui Hebraeae linguae habeat notitiam, aut omnes imitabuntur illos Iudaeos, quos dicis in Africae repertos oppidulo in meam calumniam conspirasse? huiusce modi enim in epistula tua texis fabulam: quidam frater
Abbreviated transcription (Latin):
culã absq ullis calamorũ & astiliũ ammi¬
niculis quib & cueurbite & hederȩ indi¬
gent suo trunco se sustinens. Hoc ergo
uerbũ de uerbo  disserens siceceion trans¬
ferre uoluissem nullus intelligeret sicucur¬
bitam: id dicerem quod in hebraico non
habehȩtur. Hederam posui ut cȩteris int̃¬
prȩtib consentirẽ. Sin aũt uidȩi ur̃i ut
ipse asseris malicia uel imꝑitia hoc dixe¬
runt eẽ. in uoluminib hebrȩorũ quod
ingrecis & latinis codicib continetur. ma¬
nifestũ ẽ. eos aut hebreas literas ignorare
aut irridendos cucurbitarios uoluisse m̃¬
tiri. leto infine epłȩ ut quiescentẽ senem
olimq ueteranum militare non cogas: et
rursũ deuita ꝑiclitari : Tu qui iuuenis es
& in pontificali culmine constitutus. do¬
ceto popłos. & nouis africȩ frugib roma-¬
na tecta locupleta. Michi sufficit cũ audi¬
tore & lectore pauꝑculo inangulo monaste¬

Expanded text:
culam absque ullis calamorum et hastilium admiculam absque ullis calamorum et hastilium adminiculis, quibus et cucurbitae et hederae indigent, suo trunco se sustinens. hoc ergo uerbum de uerbo edisserens si \'ciceion\' transferre uoluissem, nullus intellegeret, si \'cucurbitam\', id dicerem, quod in Hebraico non habetur; \'hederam\' posui, ut ceteris interpretibus consentirem. sin autem Iudaei uestri, ut ipse adseris, malitia uel inperitia hoc dixerunt esse in uoluminibus Hebraeorum, quod in Graecis et Latinis codicibus continetur, manifestum est eos aut Hebraeas litteras ignorare aut ad inridendos cucurbitarios uoluisse mentiri. peto m fine epistulae, ut quiescentem senem olimque ueteranum militare non cogas et rursum de uita periclitari. tu, qui iuuenis es et in pontificali culmine constitutus, doceto populos et nouis Africae frugibus Romana tecta locupleta. mihi sufficit cum auditore uel lectore pauperculo in angulo monaste
Abbreviated transcription (Latin):
corrigere uolens. post magnũ ꝑiculum
ñ remanere sine plebe. Unde etiã nobis
uidetur aliquando te quoq innonnulł
falli potuisse. Dicis me in iona ꝓpħam ma.¬
le quidẽ int̃p̃tatũ. & seditione popli con-¬
clamante ꝓpt̃ uniꝰ uerbi dissonantiã ep̃m
pene sacerdotiũ ꝑdidisse . Et quid sit illud
qđ male int̃p̃tatus sũ subtrahis. aufereͬs m
occasionẽ defensionis meȩ. nequicquid
dixeris me respondente soluatur. nisi
forte ut ante annos plurimos cucurbita
uenit in mediũ: Asserente illis tẽporibus
cornelio. & asinio. pollione. me hederam
ꝓcucurbita transtulisse. Suꝑ quare in
cõm̃tario ionȩ ꝓpħȩ te plenius respondi¬
mͦ hoc tantũ nunc dixisse contẽpti qđ
aquila cũ reliquis hederã transtulerunt.
id ẽ. Kariacon in hebreo uolumine cece¬
ion scriptũ habet qua uulgo sỹrii cyce¬
iam uocant. Est aũt genus uirgulti lata
habens folia in modũ pampani. Cumq
plantatũ fuerit. cito consurgit in arbus¬

Expanded text:
num periculum non remanere sine plebe. unde etiam nobis uidetur aliquando te quoque in nonnullis falli potuisse. Dicis me in Iona propheta male quiddam interpretatum et seditione populi conclamante propter unius uerbi dissonantiam episcopum paene sacerdotium perdidisse. et quid sit illud, quod male interpretatus sim, subtrahis auferens mihi occasionem defensionis meae, ne, quicquid dixeris, me respondente soluatur, nisi forte ut ante annos plurimos cucurbita uenit in medium adserente illius temporis Cornelio et Asinio Pollione me \'hederam\' pro \'cucurbita\' transtulisse. super qua re in commentario Ionae prophetae plenius respondimus hoc tantum nunc dixisse contenti, quoAquila cum reliquis \'hederam\' transtulerunt, idest κιττόν, in Hebraeo uolumine \'ciceion\' scriptum habet, quam uulgo Syri \'ciceiam\' uocant; est autem genus uirgulti lata habens folia in modum pampini, cumque plantatum fuerit, cito consurgit in arbus
Abbreviated transcription (Latin):
to.&. lxexuii. et centesimo octauo deci-¬
mo. Rursus nonus psalmus distinguat᷑
canticũ diapsalmatis. cũ utiq si ut qui¬
b dam uidetur. diapsalma indicium
uertimus hoc uerbo suꝑiora parit̃
et inferiora conectere: aut certe docere
sempitnei eẽ. quȩ dicta sunt ut ẽ illud
intertio. multi dicunt animȩ meȩ ñ.
ẽ. salus ei indõ suo Et semꝑ et rursũ.
Uoce mea ad dñm clamaui. et exaudi
uit me de monte scõ suo semꝑ: et in
.iiii. ut quid diligitis uanitatẽ. et que¬
ritis mendaciũ semꝑ: et alibi᷑ quae
dicitis in cordib ur̃is et in cubilibus
ur̃is cõpungiminiᷤᷤ Scire aũt debes semꝑ:¬
apud hebreos in fine librorũ unũ e
trib solere sub necti: ut aut am̃ seri¬
bant. aut sela. aut salom qđ exepri¬
munt pacem undẽ et salom on paci-¬
ficus dicitur. Igitur ut nos solemus
cõpletis opusculis ad disainctionem

Expanded text:
o septimo et centesimo octauo decimo, rursus nonus psalmus distinguatur: canticum diapsalmatis, cum utique, si, ut quibusdam uidetur, diapsalma est indicium uertimus hoc uerbum superiora pariter et 15. inferiora conectere aut certe docere sempiterna esse, quae dicta sunt, ut est illud in tertio: multi dicunt animae meae: non est salus illi in deo suo, semper, et rursum: uoce mea ad dominum clamaui, et exaudme de monte sancto suo, semper, et in quarto: ut quid diligitis uanitatem et quaeritis mendacium? semper, et alibi: quae dicitis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini, semper. Scire autem deapud Hebraeos in fine librorum unum e tribus solere subnecti, ut aut \'amen\' scribant aut sela\' aut "salom1, quo exprimunt \'pacem\', unde et Salomon \'pacificus\' dicitur. igitur, ut nos solemus conpletis opusculis ad distinctionem
Abbreviated transcription (Latin):
Uȩ acceperis reddenda eũ feno¬
re sunt: sortisq dilatatio usurã
parturit. De dia psalmate nr̃am
sententiã flagitaras epłe breuitatẽ cau¬
sati sumus: et rem libri ñ posse expli
tas silentio concitat᷑. Itaq nete diuti¬
us traham: habeto pauea ꝓpluribus.
Quidã diapsalma cõmutationẽ metri
dixcerunt ẽẽ. Alii pausam sp̃s sci Non¬
nulli alterius sensus excordiũ. Sunt qͥ
richmi diftinctionẽ: et quia psalmi
tunc temporis iuneta uoce ad organũ
canebantur cuiꝰdã musicȩ uarietatis:
nob̾ nichil horũ uidetur. cũ aquila
qui uerborũ hebreorũ diligentissimꝰ
explicator ẽ. sela hoc ẽ. diapsalma
qđ eocameth lamethe seribitur stnłn¬
stulerit. et inueniamꝰ inpsalmoꝵ quoq
fine diapsalma positũ. ut ẽ illud: den: in nͦi¬
tes peccatoꝵ contriuisti. dñi ẽ salus. et
suꝑ popłm tuũ benedictio tua. Sela. id

Expanded text:
e acceperis, reddenda cum fenore sunt sortisque dilatio usuram parturit. de diapsalmate nostram sententiam flagitaras: epistulae breuitatem causati sumus et rem libri nOli posse explictas silentio concitatur. itaque, ne te diutius traham, habeto pauca pro pluribus. Quidam diapsalma conmutationem metri esse dixerunt, alii pausam spiritus, nonnulli alterius sensus exordium, sunt qui rhythmi distinctionem et, quia psalmi tunc temporis iuncta uoce ad organum canebantur, cuiusdam musicae uarietatis. nobis nihil horum uidetur, cum Aquila, qui uerborum Hebraeorum diligentissimus explicator est, sela, hoc est diapsalma, quod ex samech, lamed, he scribiturstulerit et inueniamus in psalmorum quoque fine diapsalma positum, ut est illud in tertites peccatorum contriuisti; domini est salus et super populum tuum benedictio tua, sela, id
Abbreviated transcription (Latin):
manticã considemꝰ. Suꝑ ẽ ut diligas
diligentem. et inscripturarum campo
iuuenis senem ñ ꝓuoces. nos nr̃a habu-¬
imus tempora. et cucurrimꝰ quantum
potuimꝰ. Nunc te currente et longa spa-¬
cia transinittente nob debetur otium.
Simulq ut cũ uenia et honore tuo
dixcerim ne solus michi de poetis ali-¬
quid ꝓposuisse uidearis. memento da¬
retis & entelli. et uulgaris ꝓuerbii qđ
bos lassus fort̾it figat pedem. Tristes
hȩc dictauimꝰ: utinã mererem᷑ cõple-¬
xus tuos atcollatione mutua. uel do-¬
ceremꝰ aliqua uel disceremꝰ. Expucit.¬

Expanded text:
manticam consideremus. superest, ut diligas manticam consideremus. superest, ut diligas diligentem et in scripturarum campo iuuenis senem non prouoces. nos nostra habuimus tempora et cucurrimus, quantum potuimus. nunc te currente et longa spatia transmittente nobis debetur otium simulque, ut cum uenia et honore tuo dixerim, ne solus mihi de poetis aliquid proposuisse uidearis, memento Daretis et Entelli et uulgaris prouerbii, quod bos lassus fortius figat pedem. tristes haec dictauimus. utinam mereremur complexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremu
Abbreviated transcription (Latin):
guenti multo temporis assedimꝰ: pene
epłȩ tuȩ uł eius qui sub tuo nomine
scripserat obliti sumꝰ. memores illius
uersiculi musica in luctu importuna
narratio. ltaq si tua ẽ. epła aꝑte seri¬
be uł mitte exemplaria ueriora. ut¬
qui absq ullo rancore stomachi inscrip¬
turarũ disputatione uersemur. & uł
nr̃m emedemꝰ errorẽ. uel aliũ frustra
rep̃hendisse doceamus Absit aũt a me
ut quicquã de libris beatitudinis tuȩ
attingere audeam. Sufficit enĩ michi
ꝓbare mea. et aliena non carꝑe. Ceterũ
obtime nouit prudentia tua unũquẽq
in suo sensu abundare. et puerilis esse
iactantiȩ quod olim adolescentuli fa-¬
cere consueuerant. accusando illustres
uiros suo nomini famã quȩrere. Nec
tam stultus sũ ut diuersitate explana¬
tionũ tuarũ me ledi putẽ. Quia nec
tu lederis sinos contraria senserimus.
Sed illa ẽ uera int̃ amicos rep̃hensio.
si nr̃a oꝑa ñ uidentes aliorũ iuxta ꝑsiũ

Expanded text:
guenti multo tempore adsidemus, paene epistulae tuae uel eius, qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus memores illius uersiculi: Musica in luctu importuna narratio. itaque si tua est epistula, aperte scribe uel mitte exemplaria ueriora, ut absque ullo rancore stomachi in scripturarum disputatione nersemur et uel nostrum emendemus errorem uel alium frustra reprehendisse doceamus. Absit autem a me, ut quicquam de libris beatitudinis tuae adtingere audeam. sufficit enim mihi probare mea et aliena non carpere. ceterum optime nouit prudentia tua unumquem- . que in suo sensu abundare et puerilis esse iactantiae, quod olim adulescentuli facere consueuerant, accusando inlustres uiros suo nomini famam quaerere. nec tam stultus sum, ut diuersitate explanationum tuarum me laedi putem, quia nec tu laederis, si nos contraria senserimus. sed illa est uera inter amicos reprehensio, si nostram peram non uidentes aliorum iuxta Persium
Abbreviated transcription (Latin):
oħs idem apłs et euangłista: in epła sua
ait. Qui odit frẽm suum: homicida
Cẽ. Et recte cũ homicidiũ exodio sepe
nascatur. Quicũq etiã sigladio nec¬
dum ꝑcusserit: animo tam̃ homicida
ẽ. Cur ais tale principium: Scilicet
ut ueteri rancore deposito. mundum
pectorib dõ paremꝰ habita culũ. lracimi¬
ni inquit dauid: et nolite peccare. Hoc
quid uellet intelligi. apłs plenius int¬
p̃tatur Sol ñ occidat suꝑ iracundiam
urãm. Quid agimꝰ nos in die iudicii suꝑ
quoꝵ ira ñ uniꝰ diei sed tantoꝵ annoꝵ
sol testis occubuit: Dñs loquitur in
euangłio. Si offeres munus uuũ ante
altare. ibiq rememoratus sueris qͥa
frat tuus habet aliquid aduersũ te.
relinque ibi munꝰ tuũ ante altare. et
uade prius reconciliari fracri tuo. Et
tune ueniens offeres munus tuum Ut
michi misero. ne dicã et tibi. qui tanto
tẽpore aut ñ obtulimꝰ ad altare: aut ira
ꝑmanente sine eausa obtulimꝰ. Quomͦ
in quotidiana p̃ce unqũã diximꝰ. dimute

Expanded text:
et euangelista in epistula sua ait: quicumqueodit fratrem suumhomicida est, et recte. qum homicidium ex odio saepe nascatur, quicumque odit, etiam si gladio necdum percusserit, animo tamen homicida est. \'cur,\' ais, \'tale principium?\' scilicet ut ueteri rancore deposito mundum pectoris deo paremus habitaculum. irascimini, inquit Dauid, et nolite peccare. hoc quid uelit intellegi, apostolus plenius interpretatur: sol non occidat super iracundiam uestram. quid agimus nos in die iudicii, super quorum ira non unius diei, sed tantorum annorum sol testis occubuit? dominus loquitur in euangelio: si offeres, munus tuum ad altare ibique rememoratus fueris, quia frater tuus habet aliquid aduersum te, relinque ibi munus tuum ante altare vade reconciliari prius fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Vae mihi misero, ne dicam et tibi, qui tanto tempore, aut non obtulimus munus ad altare, aut, ira permanente sine causa, obtulimus. Quomodo in quotidiana prece unquam diximus: Dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
sordidos. sc̃s amor impacientiã ñ habet.
Qđ de libidine diximꝰ. referamꝰ ad aua-¬
ritiam. & ad om̃ia uitia quę uitant᷑ soli¬
tudine. Et id circo urbium frequentias
declinamꝰ. ne facere cõpellamur: Quȩ
nos ñ tam natura cogit facere quã uolun-¬
tas. Hȩc ut dixi scõꝵ presbiteroꝵ rogatu
uniꝰ noctis lucubratione dictaui. festinan¬
te ad modũ frẽ si sinno. et ꝓpt̾ scõrum
refrigeria egẏptũ ire ꝓperante. Alioqͥn
et ipsa materia aꝑtã habuit blasphemiã.
quȩ indignationẽ magis scribentis quã
testimonioꝵ multitudinẽ flaguaret. Qđ
sidormitantius in mea rursus maledicta
uigilarit. et eodẽ ore blasphemo quo apłos
et martẏras lacerarat. de me quoq pu¬
tauerit detrahendũ. nequaquã illi breui-¬
cula lucubraciuncula sed tota nocte uigi¬
labo. Et sociis illius immo discipłis uel
magistris qui nisi tum̃tes uteros uidint
feminarũ. maritos earũ xp̃i ministerio

Expanded text:
i? Sanctus amor impatientiam non habet. i? Sanctus amor impatientiam non habet. Quod de libidine diximus, referamus ad avaritiam, et ad omnia vitia quae vitantur solitudine. Et idcirco urbium frequentias declinamus, ne facere compellamur, quae nos non tam natura cogit facere, quam voluntat. --Haec, ut dixi, sanctorum presbyterorum rogatu, unius noctis lucubratione dictavi, festinante admodum 402 fratre Sisinnio, et propter Sanctorum refrigeria ad Aegyptum ire properante: alioquin et ipsa materia apertam habuit blasphemiam, quae indignationem magis scribentis, quam testimoniorum multitudinem flagitaret. Quod si Dormitantius in mea rursus maledicta vigilaverit, et eodem ore blasphemo, quo apostolos et martyres lacerat, de me quoque putaverit detrahendum, nequaquam illi brevi lucubratiuncula, sed tota nocte vigilabo, et sociis illius immo discipulis vel magistris, qui nisi tumentes uteros viderint feminarum, maritos earum Christi ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mouear: ut tua bella ñ patiar. ne me ca¬¬
piat oculus meretricis. ne forma pulcher
rima ad illicitos ducat amplexus. Respon¬
debis hoc ñ ẽ. pugnare sed fugere sta in acie
aduersariis armatꝰ obsiste. ut postquam
uiceris coroneris. Fateor imbecillitatem
meã. nolo spe pugnare uictoriȩ. ne ꝑdam
aliquando uictoriã. Si fugero. gladiũ deui
cadendũ. Quid aũt necesse ẽ. certa dimit¬
tere. & incerta sectari : aut scuto aut pedib
mors uitanda ẽ: Tu qui pugnas et suꝑari
potes et uincere. Ego cũ fugero ñ uncor
in eo qđ fugio. sed idõ fugio ne uincar.
Nulla securitas ẽ. uicino serpente dormi-¬
re. potest fieri. et me ñ mordeat. tam̃ po-¬
test̃ fieri ut aliquando me mordeat. Ma
tres uocamꝰ sorores et filias. & ñ erubescimꝰ
uitiis nr̃is nomina pietatis obtendere.
Quid facit monachus in cellulis femi¬
narũ. quid sibi uolunt sola et priuata
colloquia: Et arbitror fugientes oculos¬

Expanded text:
non movear, ut tua bella non patiar, ne me canon movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebis: hoc non est pugnare, sed fugere. Sta in acie, adversariis armatus obsiste: ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam. Si fugero, gladium devitcadendum. Quid autem necesse est certa dimittere, et incerta sectari? Aut scuto, aut pedibus mors vitanda est. Tu qui pugnas, et superari potes, et vincere. Ego cum fugero, non vinco in eo quod fugio: sed ideo fugio, ne vincar. Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri, ut me non mordeat, tamen potest fieri ut aliquando me mordeat. 401 Matres vocamus sorores et filias, et non erubescimus vitiis nostris nomina pietatis obtendere. Quid facit monachus in cellulis feminarum? quid sibi volunt sola et privata colloquia, et arbitros fugientes ocul
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes poterit cohortari : Hoc enĩ mͦ.
siom̃s tecũ fatui sint. sapiens eẽ. quis po¬
terit. et uirginitas ñ erit approbanda .
Sienĩ om̃s uirgines fuerint. nuptiȩ ñ
erunt. Interibit humanũ genꝰ. infantes
in cunis ñuagient. obstetrices absq mer¬
cedib m̃dicabunt: et grauissimo frigore
solus atq contratus dormitantius uigila¬
bit inlectulo. Rara ẽ. uircꝰ. nec a plurib
appetit᷑. Atq utinã hoc om̃s eẽnt. qđ pau¬
aũt ñ doctoris habet sed plangentis offi¬
ciũ. qui uel se uł mundũ lugeat. et dñi
pauidꝰ prestolet᷑ aduentũ. Qui sciens im¬
becillitatẽ suã. & uas fragile qđ portat ti-¬
met offenđe. ne impingat & corruat atq
frangatur. Vnde & mulierũ maximeq
adolescentularũ uitat aspectũ. ec intantũ
castigator sui ẽ ut etiã quȩ tuta sunt ꝑti¬
mescat. Cur inquit ꝑgis adheremũ: iude¬
licet ut te ñ audiã. ñ uideã. ut tuo furore

Expanded text:
virtutes poterit cohortari? Hoc enim modo virtutes poterit cohortari? Hoc enim modo si omnes tecum fatui sint, sapiens quis esse poterit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: interibit humanum genus: infantes in cunis non vagient; obstetrices absque mercedibus mendicabunt: et gravissimo frigore solus atque contractus Dormitantius vigilabit in lectulo. Rara est virtus nec a pluribus appetitur. Atque utinam hoc omnes essent, quod pauautem non doctoris habet, sed plangentis officium: qui vel se, vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum: qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile qmet offendere ne impingat et corruat atque frangatur. Unde et mulierum maximeque adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore
Abbreviated transcription (Latin):
la: qui nec p̃sentia possident nec futura.
Non enĩ simplicit̾ pauꝑes. sed pauꝑes sp̃u
beati appellant᷑. Dequib scriptũ ẽ. Beatꝰ
qui intelligit suꝑ egenũ et pauꝑem. in die
tandis. nequaꝗͣ intellectus sed elemosina
opus ẽ. In scĩs pauꝑib beatitudo ẽ. intelli¬
gentiȩ. ut ei tribuat qui erubescit acciꝑe
et cũ acceꝑit dolet metens carnalia. et
seminans spiritalia. Qđ aũt asserit me-
lius eos facere qui utant᷑. reb suis & pau¬
datis semel omĩa largiant᷑. ñ a me ei sed
eẽ. ꝑfectus. qui cũ apłis patrẽ. nauiculam.
et rete dimittit. Iste quẽ t laudas. scđs̃.
aut tertius gradus ẽ. quẽ & nos recipimꝰ
dũ mͦ sciamꝰ. pͥma seđis et tertus p̃feren¬
da. nec a suo studio monachi de terren
di sunt: Ate linguis uiperȩ. & morsusm
seuissimoͥs quib argum̃taris et diois. si
om̃s se reclauserint. & fuerint in solitudi¬
ne. quis celebrabit eccłias. quis scłares
homines lucrifaciet. quis peccantes ad

Expanded text:
la, qui nec praesentia possident, nec futura? Non enim simpliciter pauperes, sed pauperes spiritu beati appellantur: de quibus scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem: in die tandis nequaquam intellectu, sed eleemosyna opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans spiritalia. Quod autem asserit eos melius facere, qui utuntur rebus suis, et paudatis, semel omnia largiuntur, non a me ei , seesse perfectus, qui cum apostolis patrem, naviculam et recte dimittit. Iste quem tu laudas, secundus aut tertius gradus est, quem et nos recipimus, dummodo sciamus prima secundis et tertiis praeferenda. 400 sunt a te lingua viperea et morsu saevissimo de quibus argumentaris, et dicis: Si omnes se clauserint, et fuerint in solitudine, quis celebrabit Ecclesias? quis saeculares homines lucrifaciet? quis peccantes ad
Abbreviated transcription (Latin):
pulius uilissimꝰ et fauilla nescio qua iacet
linteamina colligata ut polluta om̃ino pol¬
luat. et quasi pulchra pharisaica foris dealba¬
Et post hȩc de baratro pectoris sui cenosam
spurcitiã euomens audet dicere. ergo cineres
suos amant animȩ martyrũ. et circũ uolant
Oportentũ int̾ras ultimas deportandũ. Ri¬
des de reliquiis martyrũ. et cũ auctore huiꝰ
hereseos eunomio eccłus xp̃i calũniã struis.
nec tali societate terreris ut eadẽ contͣ nos
loquaris quȩ ille contra eccłiam loquitur.
Om̃s enĩ sectatores eiꝰ bafilicas apłorũ et
martyrũ ñ in grediunt᷑. ut scilicet mortuũ

Expanded text:
pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet linteamine convoluta: ut polluta omnia polluat: et quasi sepulcra pharisaica foris dealbaEt post haec de barathro pectoris sui coenosam spurcitiam evomens, aut dicere: « Ergo cineres suos amant animae martyrum, et circumvolant » O portentum in terras ultimas deportandum! Rides de reliquiis martyrum, et cum auctore hujus haereseos Eunomio, Ecclesiis Christi calumniam struis: nec tali societate terreris, ut eadem contra nos loquaris, quae ille contra Ecclesiam loquitur? Omnes enim sectatores ejus basilicas apostolorum et martyrum non ingrediuntur, ut scilice
Abbreviated transcription (Latin):
fiebat idolis: & idcirco de testandũ ẽ Hoc
fit martỹrib. & idõ recipiendũ ẽ. Nam
& absq martyrũ reliquiis ꝑ totas orientis
eccłias quando legendũ ẽ euangłiũ accen-¬
dunt᷑ luminaria iam sole rutilante. ñ utiq
ad fugandas tenebras. sed ad signũ lȩtitiȩ
demonstrandũ. Vnde & uirgines illȩ euan-¬
gelicȩ semꝑ habent accensas lãpadas. et
nȩ in manib ur̃is. Et de ioħe baptista:
Ille erat lucerna lucens: ut sub tẏpo lumi¬
nis corporalis illa lux ostendat᷑. de qua in
psalterio legimꝰ. Lucerna pedib meis uer¬
bũ tuũ dñe. et luax semitis meis. Male fac̃¬
petri et pauli scđm nos ossa ueneranda.
scđm te uile pului sculũ offere dño sacri¬
ficia. et tumulus eoꝵ xp̃i arbitratur alta-¬
ria. Et ñ solũ uniꝰ urbis sed totius orbis er¬
rant ep̃i. qui cauponẽ uigilantiũ contẽnen¬
tes ingrediunt᷑ basilicas mortuoꝵ in quib

Expanded text:
fiebat idolis, et idcirco detestandum est: hoc fiebat idolis, et idcirco detestandum est: hoc fit martyribus, et idcirco recipiendum est. Nam et absque martyrum reliquiis per totas Orientis Ecclesias, quando legendum est Evangelium, accenduntur luminaria, jam sole rutilante: non utique ad fugandas tenebras: sed ad signum laetitiae demonstrandum. Unde et virgines illae evangelicae semper habent accensas lampades suas . Et es in manibus vestris . Et de Joanne Baptista: Ille erat lucerna ardens et lucens : ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua in Psalterio legimus: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . Petri et Pauli, secundum nos ossa veneranda, secundum te vilem pulvisculum, offert Domino sacrificia, et tumulos eorum Christi arbitratur altaria? Et non solum unius urbis, sed totius orbis errant episcopi, qui cauponem Vigilantium contemnentes, ingrediuntur basilicas mortuorum, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
solatio tẽꝑemꝰ et uigilemꝰ ad lum̃ ne tecũ
dormiamꝰ in tenebris. Qđ si aliqui ꝑ imꝑi¬
tiam & simplicitatẽ scłariũ hominũ uel
certe religiosarũ feminarũ de quib uere
possumꝰ dicere confiteor. zelũ dĩ habent
sed ñ scđm scientiã. hoc ꝓ honore marty¬
rũ faciunt. quid inde ꝑdes. c̃ausabantur
uoce correpti sunt. Neq enĩ xp̃s indige¬
bat unguento. nec martyres lumine cere.¬
orum. & tam̃ & illa mulier in honore xp̃i
hoc fecit. deuotioq m̃tis eiꝰ recipitur.
Et quicũq accendunt cereos scđm fidẽ
suã. habent mercedem. dicente apło. unꝰ¬
quisq in suo sensu abundet. Idolatras ap¬
pellas huiꝰcemodi homines: non diffite¬
or om̃s nos qui xp̃o credimꝰ de idolatriȩ
errore uenisse. Non enĩ nascim᷑ sed renas¬
cim᷑ xp̃iani. Et quia quondã colebamus
idola. nunc dm̃ colere non debemꝰ: Ne simi¬
liũ uideam᷑ cũ idolis honore uenerari: illud

Expanded text:
solatio temperemus; et vigilemus ad lumen, ne caeci tecum solatio temperemus; et vigilemus ad lumen, ne caeci tecum dormiamus in tenebris. Quod si aliqui per imperitiam, et simplicitatem saecularium hominum, vel certe religiosarum feminarum, de quibus vere possumus dicere: Confiteor, zelum Dei habent, sed non secundum scientiam , hoc pro honore Martyrum faciunt, quid inde perdis? Causabantur voce correpti sunt . Neque enim Christus indigebat unguento, nec martyres lumine cereorum: et tamen illa mulier in honore 394 Christi hoc fecit, devotioque mentis ejus recipitur. Et quicumque accendunt cereos, secundum fidem suam habent mercedem, dicente Apostolo: Unusquisque in suo sensu abundet . Idololatras appellas hujusmodi homines? Non diffiteor, omnes nos qui in Christo credimus de idololatriae errore venisse. Non enim nascimur, sed renascimur christiani. Et quia quondam colebamus idola, nunc Deum colere non debemus; ne simili eum videamur cum idolis honore venerari? Illud
Abbreviated transcription (Latin):
ate & similib tui legitur ubi scriptum ẽ.
qđ post mortẽ nullus ꝓ aliis audeat dep̃ca¬
ri. quẽ ego librũ nunquã legi. Quid enĩ
necesse ẽ. in manꝰ sumere qđ eccłia ñ reci¬
uicmͦsq es hẏberiȩ basilidis antiquissi¬
mi heretiei & imꝑitȩ scientiȩ incredibi¬
lia portenta ꝑsequeris & ꝓponis qđ totiꝰ
orbis auctoritate damnat᷑ : Nam in cõm̃tari¬
olo tuo quasi ꝓte faciens de salomone
sumis testimoniũ. qđ salomon om̃ino
ñ scripsit. ut qui habef alterũ erdram.
habeas et salomonẽ alterũ. Et si placuerit
legito fictas reuelationes om̃iũ patriar¬
charũ. & ꝓpħarũ. Et cũ illas edidiceris. int̃
mulierũ textrina cantato. Immo legendas
ꝓpone in tab̾nis tuis ut facilius ꝑ has ne-¬
nas uulgus indoctũ ꝓuoces adbibendum
Cereos aũt ñ clara luce accendimꝰ fic̃ fru¬
stra calũniaris. sed ut noctis tenebras hoc

Expanded text:
a te et similibus tui legitur: ubi scriptum est, a te et similibus tui legitur: ubi scriptum est, quod post mortem nullus pro aliis audeat deprecari: quem ego librum numquam legi. Quid enim necesse est in manus sumere, quod Ecclesia non recivicinusque es Iberiae, Basilidis antiquissimi haeretici et imperitae scientiae, incredibilia portenta prosequeris, et proponis quod totius orbis auctoritate damnatur. Nam in Commentariolo tuo quasi pro te faciens de Salomone sumis testimonium, quod Salomon omnino non scripsit: ut qui habes alterum Esdram, habeas et Salomonem alterum: et si tibi placuerit, legito fictas revelationes omnium patriarcharum et prophetarum: et cum illas didiceris, inter mulierum textrinas cantato, immo legendas propone in tabernis tuis: ut facilius per has naenias vulgus indoctum provoces ad bibendumCereos autem non clara luce accendimus, sicut frustra calumniaris: sed ut noctis tenebras hoc
Abbreviated transcription (Latin):
secrantes impetrare ñ quiuer Si apłi & mar-¬
tẏres adhuc in corpore constituti possunt
orare ꝓceteris. quanto dese adhuc debent
eẽ solliciti: Quanto magis post coronas. uic¬¬
torias. & triumphos. unꝰ homo moyses sex¬
centis milib armatoꝵ impetrat adõ ueniã
& stephanꝰ imitator dnĩ sui & pͥmꝰ martyr
cũ xp̃o eẽ. ceꝑint minꝰ ualebunt: Paulus
apłs ducentas seatuaginta seax sibi dicit
in naui animas condonatas. & postquã
et ꝓ his qui in toto orbe ad suũ euangłium
credider̃ mutire ñ poterit. meliorq erit
iugilantius canis uiuens quã ille leo mor¬
tuus. Recte hoc de eccłiastice ꝓponeres si
paulũ in spũ mortuũ confiterer. Deniq scĩ
ñ appellantur mortui sed dormientes. Vnde
et lazarus qui resurrecturꝰ erat dormisse
ꝑhibetur. Et apłs uetat thessalonicenses
de dormientib contristari. Tu uigilans
dormis. & dormiens scribis. & ꝓponis michi
librũ apochriphũ qui sub nomine edrę

Expanded text:
secrantes, impetrare non quiverint. Si apostoli et martyres adhuc in corpore constituti possunt orare pro caeteris, quando de se adhuc debent esse solliciti, quanto magis post coronas, victorias et triumphos! Unus homo Moyses sexcentis millibus armatorum impetrat a Deo veniam, et Stephanus imitator Domini sui et primus martyr  coeperint, minus valebunt? Paulus apostolus ducentas septuaginta sex sibi dicit in navi animas condonatas, et postquamet pro his qui in toto orbe ad suum Evangelium crediderunt, mutire non poterit? Meliorque erit Vigilantius canis vivens, quam ille leo mortuus ? Recte hoc de Ecclesiaste proponerem, si Paulum in spiritu mortuum confiterer. Denique sancti non appellantur mortui, sed dormientes. Unde et Lazarus qui resurrecturus erat, dormisse perhibetur . Et Apostolus vetat Thessalonicenses de dormientibus 393 contristari. Tu vigilans dormis, et dormiens scribis: et proponis mihi librum apocryphum, qui sub nomine Esdrae
Abbreviated transcription (Latin):
negamꝰ cunctis pauꝑib: etiã & udȩis et sa-¬
maritanis si tanta sit largitas stipes por¬
rigendas. Sed apłs docet faciendã quidẽ
ad om̃s elemosinã: sed maxime domesti¬
cis fidĩ. Dequib et saluator in euangłio

Expanded text:
negamus cunctis pauperibus etiam Judaeis et Sanegamus cunctis pauperibus etiam Judaeis et Samaritanis, si tanta sit largitas, stipes porrigendas. Sed Apostolus faciendam quidem docet ad omnes eleemosynam, sed maxime ad domesticos fidei . De quibus et Salvator i
Abbreviated transcription (Latin):
re deb̾e quȩ iherosolymã in scõꝵ solatia
et in eccłus quas nascentes fide sua erudi-¬
ebat que aliis acceꝑat diuide ñ poterat:¬
facultatulas relinquentes ad dñi seruitu¬¬
tem tota m̃te conuersi sunt. Longum ẽ.
nunc side cunctis epłis eiꝰ omĩa testimo¬
nia reuoluere uoluero: in quib hoc ait.
& tota m̃te festinat ut iherosolymã & ad
scã loca credentib pecuniȩ dirigant᷑. ñ in
auariciã. sed inrefrigeriũ. non addiuiti¬
as congregandas. sed ad imbecillitatẽ cor-¬
pusculi sustentandã. et frigus atq inediã
et apud hebreos: ut qui in lege dñi medi¬¬
tantur die et nocte. & partẽ ñ habent in
terra nisi solũ dm̃ synagogarũ & totiꝰ orb̃
foueant᷑ mysteriis. Eo ęqualitate dũ taxat
ñ ut aliis refrigeriũ. et aliis tribulatio.
sed ut alioꝵ abundantia. alioꝵ sustentet
tria sua posse facere: nec pauꝑes futuros
qui eccłiȩ opib sustentant᷑i fint. Nec uͥos

Expanded text:
re debere, quae Hierosolymam in sanctorum solatia re debere, quae Hierosolymam in sanctorum solatia et in Ecclesiis, quas nascentes fide sua erudiebat, quae ab aliis acceperat, dividere non poteratfacultatulas relinquentes, ad Domini servitutem tota mente conversi sunt. Longum est nunc si de cunctis epistolis ejus omnia testimonia revolvere voluero, in quibus hoc agit, et tota mente festinat, ut Hierosolymam et ad sancta loca credentibus pecuniae dirigantur: non in avaritiam, sed in refrigerium, non ad divitias congregandas, sed ad imbecillitatem corpusculi sustentandam, et frigus atque inediamet apud Hebraeos, ut qui in lege Domini meditantur die ac nocte, et patrem non habent in terra, nisi solum Deum, synagogarum et totius orbis foveantur ministeriis ; ex aequalitate dumtaxat non ut aliis refrigerium, et aliis sit tribulatio: sed ut aliorum abundantia, aliorum sustentet tria sua facere: nec pauperes defuturos, qui Ecclesiae opibus sustentandi sint. Nec nos
Abbreviated transcription (Latin):
tinentia. ora portantes cep̃i ostendunt ue-¬
inoleuerit apud gallos continentia. & so¬¬
brietas. atq ieiuniũ. tab̃nȩ tuȩ lucra non
habeant. et uigilias diaboli ac temulenta
conuiuia tota nocte exercere ñ possis.
Prec̾ea hisdẽ ad me relatũ ẽ epłis. qđ cont᷑
auctoritatẽ apłi pauli. immo petri. ioħis.
et iacobi. qui deoetras deder̃ paulo & bar-¬
nabȩ cõmunicationis et p̃ceper̃ eis ut
pauꝑũ memores eeñt: Tu ꝓhibebas ihero¬
solymã inusus scõꝵ aliqua sũptuũ solacia
dirigi. uidelicet si adhȩc respondero. sta¬
tim latrabis meã me causam agere qui
tanta cunctos largitate donasti. ut nisi
uenisses ihero solẏmã & tuas uel patro-¬
norũ tuoꝵ pecunias effudisses om̃s peri¬
clitaremur fame. Ego hoc loquor quod
beatus apłs paulus incunctis pene epłis
suis loquit᷑. et p̃cepit in eccłiis gentium
ꝑ unã sabbati hoc ẽ die dñico om̃s confer¬

Expanded text:
tinentia ora portantes, Christi ostendunt vetinentia ora portantes, Christi ostendunt veinoleverit apud Gallos continentia et sobrietas atque jejunium, tabernae tuae lucra non habeant, et vigilias diaboli ac temulenta convivia, tota nocte exercere non possis. Praeterea iisdem ad me relatum est Epistolis, quod contra auctoritatem apostoli Pauli, immo Petri, Joannis et Jacobi, qui dextras dederunt Paulo et Barnabae communicationis, et praeceperunt eis, ut pauperum memores essent, tu prohibeas Hierosolymam in usus sanctorum aliqua sumptuum solatia dirigi. Videlicet si ad haec respondero, statim latrabis, meam me causam agere, qui tanta cunctos largitate donasti, ut nisi venisses Hierosolymam, et tuas vel patronorum tuorum pecunias effudisses, omnes periclitaremur fame. Ego hoc loquor, quod beatus apostolus Paulus in cunctis pene Epistolis suis loquitur, et praecipit Ecclesiis Gentium per unam sabbati, hoc est, die dominico omnes confer
Abbreviated transcription (Latin):
nudus subitoq timore ꝑterritꝰ & aliquid habens
nocturnȩ crapulȩ. scõꝵ oculis obscenã par¬
tem corporis ingerebas. ut tuã indicares
prudentiã. Tales habet aduersarios eccłia.
Hui duces contra martẏrũ sanguinẽ dimi¬
cant. Huiꝰce modi oratores contͣ apłos ꝑto¬
nant. Immo tã rapidi canes contra xp̃i
meũ. ec forsitan de suꝑstitione descendat.
Quando iratꝰ fuero et aliquid mali in
meo animo cogitauero. et me nocturnũ
plasma deluserit. bafilicas martẏrum
intrare ñ audeo. ita totꝰ et animo & cor-¬
pore ꝑtremisco. rideas forsitan & muli¬
ercularũ deliram̃ta sub sannas. Non eru¬
besco earũ fidẽ quȩ pͥmȩ uiderunt dnm̃
resurgentẽ. quȩ mittuntur ad apłos. quȩ
in matre dñi saluatoris scĩs apłis cõm̃dant᷑.
Tu ructato cũ scłi hominib. ego ieiuinabo
cũ feminis. immo cũ religiosis uiris qui
pudicitiã uultu p̃fer̃. et pallida iungi con¬

Expanded text:
nudus, subitoque timore perterritus, et aliquid habens nudus, subitoque timore perterritus, et aliquid habens nocturnae crapulae, sanctorum oculis obscenam partem corporis ingerebas, ut tuam indicares prudentiam. Tales habet adversarios Ecclesia: hi duces contra martyrum sanguinem dimicant: hujuscemodi oratores contra apostolos pertonant, immo tam rabidi canes contra Christi meum, ne forsitan de superstitione descendat. Quando iratus fuero, et aliquid mali in meo animo cogitavero: et me nocturnum phantasma deluserit, basilicas martyrum intrare non audeo: ita totus et corpore et animo contremisco. Rideas forsitan, et muliercularum deliramenta subsaunes. Non erubesco earum fidem, quae primae viderunt Dominum resurgentem, quae mittuntur ad apostolos, quae in matre Domini Salvatoris, sanctis apostolis commendantur. Tu ructato cum saeculi hominibus, ego jejunabo cum feminis, immo cum religiosis viris, qui pudicitiam 398 vultu praeferunt, et pallida jugi con
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ confinges & ñ uere clamare dȩmones.
sed sua simulare torm̃ta. Do consilium. in¬
grede basilicas martyrũ. et aliquando pur¬
gaberis. Inuenies ibi multos socios tuos et
nequaquã cereis martyrũ quitͥ displicent
sed flãmis inuisibilib cõbureris. et tunc fa¬
teberis qđ nunc negas. & tuũ nom̃ qui idi
uigilantio loquęris lib̾e ꝓclamabis te esse.
qđ dormiente in alcenȩ adulterio duas no-¬
ctes iuppit̃ copulauit ut magnę fortitudinis.
hercules nasceretur. Aut certe te liberum
patrẽ ꝓ ebrietate et cantharo ex humeris
dependente & semꝑ rubente facie & spu¬
de et in hac ꝓuincia cũ subitꝰ terrȩ motus
noctis medio om̃s de somno excitassec. tu
prudentissimꝰ et sapientissimꝰ mortalium
nudus orabas. & referebas nob̃ adam & ȩuã
de paradyso. Et illi quidẽ aꝑtis ocuł eru¬
buer̃ nudos se eẽ. cernentes. et uerenda te¬¬
xerunt arborũ folus. Tu & tunica. et fide.

Expanded text:
esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; sed sua simulare tormenta. Do consilium, ingredere basilicas martyrum, et aliquando purgaberis: invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, libere proclamabis, te esse aquo dormiente, in Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper rubente facie, et spude et in hac provincia cum subitus terrae motus, noctis medio omnes de somno excitasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam et Evam de paradiso: et illi quidem apertis oculis erubuerunt, nudos se esse cernentes, et verenda texerunt arborum foliis: tu et tunica et fide
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes quȩ in basilicis martyrũ funt. et
dicit eas incredulis ꝓdesse ñ credentib. quasi
nunc hoc quęrat᷑ quib fiant & ñ qua uirtute
fiant. Esto signa sint infideliũ qm̃ sermoni
et doctrine crede noluer̃ signis. adducantur
ad fidẽ. Et dñs incredulis signa faciebat. et
cam̃ ñ ideirco dñi sugillanda sunt signa: quia
illi infideles erant. sed maiori admirationi
durissimas edomarent. & ad fidem cogerent.
ltaq nolo mͥdicas signa infideliũ sunt: sed
responde quo mͦ inuilissimo puluere &e fauil¬
la nescio quanta sit signoꝵ uirtutũq p̃sentia.
Sentio. sentio. infelicissime mortaliũ quid
doleas. quid timeas. Sp̃s iste immundꝰ qui
hec te cogit scribe sepe hoc uilissimo tortꝰ ẽ
puluere. immo hodieq torquet᷑. Et qui in
te plagas dissimulat. in ceteris conficetur
nisi forte in morẽ gentiliũ impioꝵq: por
firui et eunomii has prestigias dȩ monũ

Expanded text:
virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et dicit eas incredulis prodesse, non credentibus, quasi nunc hoc quaeratur, quibus fiant, et non, qua virtute fiant. Esto signa sint infidelium, qui quoniam sermoni, et doctrinae credere noluerunt, signis adducantur ad fidem, et Dominus incredulis signa faciebat, et tamen non idcirco Domini suggillanda sunt signa, quia illi infideles erant, sed majori admirationi durissimas edomarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid doleas, quid timeas. Spiritus iste immundus qui haec te cogit scribere, saepe hoc vilissimo tortus est pulvere, immo hodieque torquetur, et qui in te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. Nisi forte in morem gentilium impiorumque, rii et Eunomii, has praestigias daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
ne resurrectionis dñi crebro pascha celebre¬
mus. & incipiamꝰ ñ unũ pascha habere sed
plurima. Error aũt et culpa uiuenũ uilissi¬
marũq mulierũ qui ꝑ noetẽ sȩpe dep̃hen-¬
ditur ñ ẽ. religiosis hominib imputandꝰ
quia et in uigiliis paschȩ et aliquid fieri
plerũq conuincit᷑. et tam̃ paucoꝵ culpa non
p̃iudicat religioni qui ec abusq uigiliis pos¬
sunt errare. uel in suis uł in alienis domibus
Quin potius uigilare cogant᷑ qui libidini
dormiunt. Quod enĩ semel fecisse bonum ẽ.
ñ potest malũ eẽ. si frequentius fiat. Aut si
itaq dieb paschȩ. ne expectata diu adulte¬
roꝵ desidia cõpleant᷑. ne occasionẽ peccandi
uxor inueniat. ne maritali ñ possit recludi
daue: ardentius appetit᷑ quicqͥd ẽ rarius.
Non possũ uniu̾sa ꝑcurrere quȩ scõꝵ pres¬
biteroꝵ litterȩ cõp̃hendunt. De libellis ipsiꝰ
aliquid ꝓferam: Argum̃tat᷑ contͣ signa atq

Expanded text:
ne resurrectionis Domini crebro Pascha celebrene resurrectionis Domini crebro Pascha celebremus: et incipiamus non unum Pascha habere, sed plurima. Error 396 autem et culpa juvenum vilissimarumque mulierum, qui per noctem saepe deprehenditur, non est religiosis hominibus imputandus: quia et in vigiliis Paschae tale quid fieri plerumque convincitur, et tamen paucorum culpa non praejudicat religioni; qui et absque vigiliis possunt errare vel in suis, vel in alienis domibus.quin potius pudicitiae vigilare cogantur, qui libidini dormiunt. Quod enim semel fecisse bonum est, non potest malum esse, si frequentius fiat: aut si itaque diebus Paschae, ne exspectata diu adulterorum desideria compleantur; ne occasionem peccandi uxor inveniat, ne maritali non possit recludi clave. Ardentius appetitur quidquid est rarius.Non possum universa percurrere, quae sanctorum presbyterorum litterae comprehendunt, de libellis illius aliqua proferam. Argumentatur contra signa atque
Abbreviated transcription (Latin):
paraclytũ inmontanũ uenisse contendunt
ec manicheũ ipsũ dicunt paraclỹtũ. Seri¬
bit aduersũ heresim tuã quȩ olim erũpit
contra eccłiam. ne & in hoc quasi reꝑtor
noui sceleris glorieris. Tertullianus uir
acam uocans rectissimo nomine quia ar¬
cuato uulnere in eccłiȩ corpꝰ uenena dif-¬
fundit quȩ olim appellabatur caiana he¬
resis & multo tp̃r dormiens et sepulta nune
adormitantio suscitata ẽ . Miror qđ ñ dicas
immo et siñ dixeris ita habeberis quasi
dixceris. Qui enĩ reliquias martyrũ arri¬
seris eẽ. calcandas. ꝓhibes sanguinẽ fundi
qui nullo honore dignꝰẽ. De uigiliis & ꝑ no-¬
ctationib in basilicis martyrũ sȩpe cele-¬
brandis in altera epła quã ante ferme bi-¬
enniũ scõ rapario prb̃o scripserã respon-¬
di breuit̃. Quod si idõ eas estimas respuen¬
das ne sȩpe uideam᷑ pascha celebrare. et ñ
sollemnes post annũ exercere uigilias. ergo
et die dñico ñ sunt xp̃o offerenda sacrificia.

Expanded text:
Montanum venisse contendunt, et Manichaeum ipsum dicunt esse paracletum. Scribit adversum haeresim tuam, quae olim erupit adversum Ecclesiam ne et in hoc quasi repertor novi sceleris glorieris Tertullianus vir acum vocat rectissimo nomine: quia arcuato vulnere in Ecclesiae corpus venena diffundit, quae olim appellabatur Caina haeresis: et multo tempore dormiens vel sepulta, nunc a Dormitantio suscitata est. Miror, quod non dicas, immo et si non dixeris, ita haberis quasi dixeris. Qui enim reliquias martyrum asseris esse calcandas, prohibes sanguinem fundi, qui nullo honore dignus est. 9. Vigiliae et pernoctationes in basilicis. Paucorum brandis, in altera Epistola, quam ante hoc ferme biennium sancto Ripario presbytero scripseram, respondi breviter. Quod si ideo eas aestimas respuendas, ne saepe videamur Pascha celebrare, et non solemnes post annum exercere vigilias: ergo et die dominico non sunt Christo offerenda sacrificia,
Abbreviated transcription (Latin):
Res simul epłas immo libellos ꝑdiaco¬
diuersas ut tu nominas quȩstiones. ut ego
sentio rep̃hensiones meorũ opusculorũ conti¬
nentes. Ad quas si responđe uoluero. libri ma-¬
gnitudine opus erit:. Iam̃ conabor quantũ
facere possũ modũ ñ egredi epłẽ longioris.
& festinanti fratri morã ñ facere. qui ante
triduũ quã ꝓfecturus erat a me epłas flagi.¬
ctauit: Ut pene in ꝓcinctu hȩc qualiacumq
sunt effulcire cõpellar. & tumultuario res-¬
ponde sermone ñ maturitate scribentis.
sed dictantis temeritate. Quȩ plerũq non
in doctrinã. sed in casũ uertitur: ut fortissi¬
mos quosq milites subita bella conturbant.
&e ante coguntur fugere quã arma corriꝑe.

Expanded text:
res simul epistulas, immo libellos breues pdiuersas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones meorum opusculorum continentes. ad quas si respondere uoluero, libri magnitudine opus erit; tamen conabor, quantum facere possum. modum non egredi epistulae longioris et festinanti fratri moram non facere, qui ante triduum, quam profecturus erat, a me epistulas flagitauit, ut paene in procinctu haec, qualiacumque sunt, effutire compellar et tumultuario respondere sermone non maturitate scribentis sed dictantis temeritate, quae plerumque non in doctrinam sed in casum uertitur, ut fortissimos quoque milites subita bella conturbant et ante coguntur fugere, quam possi
Abbreviated transcription (Latin):
ria int̃p̃tantur : quorũ aliud suꝑ t̾ram.
aliud sub t̾rasit : siue solem et lunam
quȩ desuꝑ rutilant. Tonã illam qua
sacerdotis pectus artatur. et linea cuni.¬
ca id ẽ. t̾ra constringitur: int̃p̃tantur
oceanũ. Rationale in medio positum
cti licet omĩa inse habeat: tam̃ acun-¬
ctis uallatur elementis. Xii. lapides
uel zoriacũ int̃p̃tantur circulumꝰ uł
.xii. menses: et singulis uersiculis sin¬¬
gula assignant tempora. et his ternos
deputant menses: nec alicui gentilis
uideatur expositio. Non enĩ sicȩlestia
et dĩ dispositionẽ idolorũ nominib
infamarunt. id circo dĩ neganda ꝓͣui-¬
dentia : quȩ certa lege currit. & fertur.
et regit omĩa: Et iob areturũ et orio¬
na. et maiuroth hoc ẽ zoriacũ circu¬
lum et cetera astrorũ nomina legimus:
non quo eadem apud hebreos uoca¬
bula sint. sed quo nos ñ possumus quȩ

Expanded text:
ria interpretantur: quorum aliud super terram, ria interpretantur: quorum aliud super terram, aliud sub terra sit; sive solem et lunam, quae desuper rutilant. Zonam illam, qua sacerdotis pectus arctatur, et linea tunica, id est terra, constringitur: interpretantur oceanum. Rationale in medio positum cti licet omnia in se habeat, tamen a cunctis vallatur elementis; duodecim lapides vel zodiacum interpretantur circulum, vel duodecim menses, et singulis versiculis singula assignant tempora, et his ternos deputant menses. Nec alicui gentilis videatur expositio. Non enim si coelestia et Dei dispositionem idolorum nominibus infamarunt, idcirco Dei neganda est providentia, quae certa lege currit et fertur et regit omnia: et in Job Arcturum et Orionem et Mazuroth, hoc est, zodiacum circulum, et caetera astrorum non quo eadem apud Hebraeos uocabula sint, sed quo nos non possumus, qu