comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dignatio: pͥmꝰ corneliꝰ apud cesaream pales¬
tinȩ urbem maximã. cũ om̃i domo sua ad
fidẽ xꝑi. petͦ ministrante ꝑducit᷑. Iam inde
quã plurimi & alii ex gentib apud antio¬
chiam ad fidem ueniunt: eoꝵ p̾dicatione
ꝑtracti qͦs ꝓ seditione adu̾sum stephanum
cõmota. disseminatos eẽ ꝑ omnẽ locũ suꝑiꝰ
edocuimꝰ: ꝑ qͦs & apud antiochiam florentis¬
sima congregat᷑ eccłia. In qua erant etiam
ꝓpħici ordinis uiri quã plurimi: cũ quib
barnabas & paulꝰ. Quib omib parit̃ in gr̃a
di & unanimitate de gentibꝰ: ibi pͥmũ dis¬
cipuli uelut ẽ ꝑhenni fonte. sumpto uoca¬
bulo appellati st̃ xp̃iani. Qua tẽpestate.¬

Expanded text:
dignatio, primus apud Caesaream Palaestinae urbem Cornelius cum omni domo sua ad fidem Christi, Petro ministrante, perducitur. Jam inde quamplurimi et alii ex gentibus apud Antiochiam ad fidem veniunt eorum praedicatione pertracti, quos, proditione adversus Stephanum commota, disseminatos esse per omnem locum superius edocuimus, per quos et apud Antiochiam florentissima congregatur Ecclesia. In qua erant etiam prophetici ordinis viri quamplurimi cum quibus et Barnabas et Paulus, quibus omnibus pariter in gratia Dei et unanimitate degentibus, ibi primum discipuli, e perenni fonte sumpto vocabulo appellati sunt Christiani. Quibus die
Abbreviated transcription (Latin):
singulos religionis ꝓpagarent᷑ augm̃ta: ne¬
quaquã qͥescit hostis salutis humane. s ur
bem maximã quȩ ẽ caput om̃ium p̾uenit.
& symonẽ illũ de qͦ in suꝑiorib diximus
euocat. Cuiꝰ nefariis artib ad mimcula
ipse maiora subpeditans. plurmos urbis
illiꝰ ciues in erroris erꝰ uincula coniecit.
to post apłorum tempꝰ exortꝰ iustinꝰ: de qͦ
Hic sͥ in apologetico quẽ ꝓfide nr̃a ad imꝑa¬
torem antoninũ scribit. de his hoc modo
refert. E pt̾ ascensionẽ inqͥt dm̃ ad cȩlum
instigabant demones qͦsclam hominũ. qui
dicerent se deos ẽẽ. quos nos fugauimꝰ. Sy¬
mon deniq quidã samaritanꝰ de uico qͥ dr
githon. sub claudio cęsare magicis artibus
& ope demonũ subleuatꝰ. in urbe ur̃a quȩ
regnũ om̃ium tenet. quã plurimis ꝑ fan¬
mine tẏberis int̾ duos pontes collocati.
habentis etiã titulũ latinis luteris scͥptũ:
sẏmoni dõ scõ. Quem & om̃s penȩ samaritȩ.

Expanded text:
singulos religionis propagarentur augmenta, nequaquam quiescit hostis salutis humanae, sed ad urbem maximam, quae est caput omnium, praevenit, et Simonem illum, de quo in superioribus diximus, evocat. Cujus nefariis artibus adminicula ipse majora suppeditans, plurimos urbis illius cives in erroris ejus vincula conjecit. to post apvir, in Apologetico, quem pro fide nostra ad imperatorem Antonium scribit, de eo ita hoc modo refert: Et post ascensionem, inquit, Domini ad coelum, instigabant daemones quosdam hominum qui dicerent se deos esse, quos nos fugavimus. Simon denique quidam Samaritanus, de vico qui dicitur Gittho, sub Claudio Caesare magicis artibus et ope daemonum sublevatus, in urbe vestra, quae regnorum omnium est caput, quamplurimis per phanmine Tyberis inter duos pontes collocati, habentis etiam titulum Latinis litteris scriptum: Simoni deo sancto; quem et omnes pene Samaritae,
Abbreviated transcription (Latin):
gines cesaris ubet ac statui. Quod ubi
dies exortꝰ est. magnã ꝑt̾bationẽ iudorum
ppłis excitauit: stupentib & ꝑturbatis ad
nouã facien rerũ. Coniciebant nãq ex hoc
qdđ sꝑnerent᷑ & conculcarent᷑ iam leges suȩ
& omĩa instituta maioꝵ: quib nichil ta¬
le haberi int᷑ menia urbis illiꝰ fas erat.
S hoc solum ẽ nimirũ. in qͦ eos impiȩ ꝓfes¬
sionis suȩ uelox uindicta dampnauit. ꝑ¬

Expanded text:
ierosolymam jubet, ac statui. Quod ubi dies exortus est, magnam perturbationem Judaeorum populis excitavit, stupentibus et perturbatis ad novam faciem rerum. Conjiciebant, namque ex hoc quod spernerentur et conculcarentur jam leges suae, et omnia instituta majorum, quibus nihil tale haberi intra moenia urbis illius fas erat. Sed hoc est nimirum in quo eos impiae possessionis suae velox vindicta damnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ille u̾bo p̾dicabat. ad ꝑpetuam eoꝵ cõmo¬
nitionẽ habendam scͥpturȩ traderet. quo
domi forisq in huiꝰcemodi meditationib¬
u̾borum ꝑmanerent. Nec prius ab obse¬
crando desistunt: quã quȩ orauerant impe¬
trarent. Et hȩc fuit causa scribendi: quod
considerans. factũ confirmauit: & in ppetuũ
legendam scͥpturã ȩccl̃iis tradidit. Clemens¬
uͦ in sexto dispositionũ libro hȩc ita gesta
ẽẽ describit. Cuiq simile dat testimoniũ
etiam hierapolites ep̃c. nomine papias: qui
& hoc dicit. qͦd petrus in pͥma ȩpła sua quã
de urbe roma scribit. meminerit marci:
in qua tropice romã baby loniã nominarit
cũ dicit. Salutat uos eccłia quȩ in babylo

Expanded text:
ille verbo praedicabat, ad perpetuam eorum commoille verbo praedicabat, ad perpetuam eorum commonitionem habendam Scripturdomi forisque in hujuscemodi verbi meditationibus permanerent. Nec prius ab obsecrando desistunt, quam quae oraverant impetrarent. Et haec fuit causa scribendi quod sper haec considerans, factum confirmavit, et in perpetuum legendam Scripturam Ecclesiis tradidit. Clemens in sexto Dispositionum libro haec ita gesta esse describit. Cui simile dat testimonium etiam Hierapolites episcopus, nomine Papias, qui et hoc dicit, quod Petrus in prima epistola sua, quam de urbe Roma scripsit, meminerit Marci, in qua tropice Romam Babyloniam nominarit, cum dicit: Salutat vos ea Ecclesia, quae in Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
ad occidentẽ ꝑtendit: nusquã sibi uitã nͥ
infuge subsidio sperans. Is sͥ urbem romã
ingressꝰ. utens sͥ adminicło assistentis sibi¬
uenit ꝓfectum: ut etiam simulachri a ci¬
uib romanis tamꝗͣ. ds honore potiretur.
S: ñ in longũ ꝑmanae fraude q̃sita diunutas.
ontinuo nãq in ipsis claudii
naturũ deducit: ducẽ quendã & magistrũ
miliciȩ suȩ. scientẽ diuina p̾lia gerere: &
uirtutũ castra ductare. Iste adueniens ex
orientis partib ut cȩlestis quidã negotiator.
mercimonia diuini luminis siqͥs sit cõpa¬
rare paratꝰ aduexit. & salutaris p̃dicatioĩs
ianuam regni celestis aꝑuit. Igit᷑ cũ romanȩ
urbi clarũ u̾bi d̃i lum̃ suisset exortũ. sy¬
monis qͥdem tenebrȩ cum suo auctore re¬
stinctȩ sunt. sermo aũ ueritatis & lucis qͥ
ꝑ yetrũ p̃dicabat᷑. uniu̾soꝵ m̃tes placido il¬
lustrauit auditu: ita ut cotidie audientibꝰ¬
eum nulla uiquam satietas fieret.

Expanded text:
ad Occidentem, nusquam sibi vitam, nisi in fugae subsidio, sperans. Is igitur urbem Romam ingressus, utens adminiculo assistentis sibivenit profectum, ut etiam simulacri a civibus Romanis tanquam deus honore potiretur. Sed non in longum permanet fraude quaesita divinitas. Continuo namque in ipsis Claudii ugnaturum, deducit ducem quemdam et magistrum militiae suae, scientem divina praelia gerere et virtutum castra ductare. Iste adveniens ex Orientis partibus, ut coelestis quidam negotiator, mercimoniam divini luminis, si quis sit comparare paratus, adduxit, et salutaribus praedicationis januam coelestis regni aperuit. Igitur cum Romanae urbi clarum verbum Dei lumen fuisset exortum, Simonis quidem tenebrae cum suo auctore restinctae sunt. Sermo autem veritatis et lucis, qui per Petrum praedicabatur, universorum mentes placido illustravit auditu, ita ut eum nulla unquam satietas fieret.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positus: moris qͥrpe ẽ illi nationi. etiam
limis redditur.ꝰ. Huic philippꝰ responsis
scĩ sp̃c ussus. pͥmo ex om̃ib gentib mys¬
teriũ ficłi. & sacramentũ baptismi tra¬
didit: & uelut qͣsdam eũ do pͥmitias oĩũ
consecrat nationũ. Hunc opinio tenet.
ad ꝓpͥam t̾ram regressum. scientiam dei
genis gentib. sicut sibi tradita fuerat p̃¬
dicasse: in qͦ reb ipsis. completa ẽ ꝑ eum
ꝓpħia quȩ dicit. E thiopia p̃ueniet manꝰ
eiꝰ dõ. Dum hȩc ita agunt᷑: Paplꝰ uas elec¬
tionis ñ ex hominib neq ꝑ hominẽ: s per

Expanded text:
us. Moris quippe est illi nationi, etiam i. Huic Philippus responsis sancti Spiritus jussus primo ex omnibus gentibus mysterium fidei et sacramentum baptismi tradidit, et velut quasdam cum Deo primitias omnium consecrat nationum. Hunc opinio tenet ad patriam terram regressum, scientiam Dei genis gentibus, sicut sibi traditum fuerat, praedicasse. In quo rebus ipsis completa est per eum prophetia quae dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Dum haec ita aguntur, Paulus vas electionis non ex hominibus neque per hominem, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
talium maloꝵ patrẽ & auctorẽ. ꝑ idem tẽ¬
pus sẏmonẽ. ex apparitoꝵ suoꝵ numero dia¬
bolus suscitans. ad urbẽ maximã ire cõpu¬
lit romã: ut ibi potentissimis athletis dm̃i
ab eo subrogatꝰ obsisteret. S diuina uirtus
& gr̃a in maximo p̾cipue certamine numꝙͣ
deserit suos: quȩ incensam maligni fłamã
tota celeritate restinguit: & omnẽ altitudi¬
nem destruit. extollentẽ se adu̾sum scienti¬
am dĩ. Propt̾ qͦd neq sẏmon neq alius qͥs
congressꝰ tunc ad u̾sum apłos dm̃ potuit
obtinere. qͥa ueritatis lux. & uerbi diuini
claritas que obsalutẽ hominũ nuꝑ obful¬
serat ꝑ apłos suos : totiꝰ m̃dacii discussa ca¬
ligine de humanis m̃tib. ignorantiȩ tene.¬
bras effugauit. Deniq sup̃dictꝰ magus ue¬
ri luminis fulgore ꝑculsus: cecitatẽ conti

Expanded text:
talium malorum patrem et auctorem per idem tempus Simeonem ex apparitorum suorum numero diabolus suscitans, ad urbem maximam ire compulit Romam, ut ibi potentissimis athletis Domin hoc ipsum ab eo subrogatis, resisteret. Sed divina virtus et gratia in maximo praecipuoque certamine nunquam deserit suos: quae incensam maligni flammam tota celeritate restinguit, et omnem altitudinem destruit, extollentem se adversum scientiam Dei. Propter quod neque Simon, neque alius quis congressus tunc adversum apooriam, quia veritatis lux et verbi divini claritas, quae ob salutem hominum nuper obfulserat, per apostolos suos totius mendacii discussa caligine, de humanis mentibus ignorantiae tenebras effugabat. Denique supradictus magus, veri luminis fulgore percussus,
Abbreviated transcription (Latin):
nominatꝰ est ab antiquis uirtutũ meri¬
to. &. insignis uitȩ pͥuilegio. pͥmũ hysto¬
riȩ tradidert̃ suscepisse ȩccłiȩ quȩ in hie¬
rosolimis ẽ sedem. sicut clemens in sexto
dispositionũ libro asserit dicens. Petrus
enĩ inqͥt & iacobꝰ & Ioħes pt assũptionem
saluatoris qͣmius ab ipso fuerut omnib
pene p̾lati. tam̃ ñ sͥ uendicant pͥmatus

Expanded text:
minatus est ab antiquis virtutum merito et insignis vitae privilegio, primum historiae tradunt suscepisse Ecclesiae, quae Hierosolymis est, sedem sicut Clemens in VI Disputationum libro asserit dicens: Petrus et Jacobus et Joannes post assumptionem Salvatoris, quamvis ab ipso fuerint omnibus p
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ inqͥt ambo parit̃ ad suppliciũ. & cum
ducerent᷑. in uia rogauit iacobũ dari sibi
remissionẽ. At ille parũꝑ deliberans:
paxtͥ inqͥt. Et osculatꝰ est eũ. Et ita ambo
simul capite plexi sunt. S tc̃ inqͥt ut ait
scͥptura diuina. uidens herodes qͥa de iacobi
nece gratũ eẽt udis: addidit adhuc. & pe¬
trũ comecit in carcerẽ: sine dubio etiam¬
ipsũ punire uolens. nͥ diuinũ affuisset au¬
xiliũ: quo angłs ei noctu assistens mira¬
bilit̾ eũ uinculorum nexib soluit: & ad
minist̾ium p̾dicationis ire liberum iussit.
& cum petͦ qͥdem hȩc gesta sunt.
eois uͦ facinus in apłos ꝑpetratũ. di¬
Alationẽ ñ patit᷑ ultionis: s ꝯtinuo
uindex adest diuinitꝰ dextera: sicut hys¬
toria in apłorum actib conscͥpta nos edocet.
Cum inqͥt cesaream descendisset herodes: &
in die solłepni. p̃clara ueste regia indutꝰ
ꝓ tͥbunali consedisset. ac de sublimi concio¬
naret᷑ ad ppłm : cumq ppłs acclamaret

Expanded text:
sunt, inquit, ambo pariter ad supplicium, et cum ducerentur in via, rogavit Jacobum dari sibi remissionem. At ille parum deliberans: Pax tibi, inquit, et osculatus est eum, et ita ambo simul capite plexi sunt. Sed tunc, ut ait Scriptura divina, videns Herodes quia de Jacobi nece gratum esset Judaeis, addidit adhuc, et Petrum conjecit in carcerem, sine dubio ipsum punire volens, nisi divinum adfuisset auxilium, quo angelus ei nocte assistens, mirabiliter eum vinculorum nexibus solvit, et ad ministerium praedicationis ire liberum jussit. Et cum Petro quidem haec gesta sunt. Regis vero facinus in apostolos perpetratum dilationem non patitur ultionis, sed continuo vindex adest divinitus dextera, sicut historia in apostolorum Actibus conscripta nos edocet.Cum, inquit, Cesaream descendisset Herodes et in die sollempni preclara veste et regia indutus pro tribunali consedisset ac de sublimi concionaretur ad populum, cumque populus acclamaret
Abbreviated transcription (Latin):
pletus: & pͥdicabat pͥmꝰ u̾bum dĩ samari¬
tanȩ genti. In qͦ tanta erat diuinȩ gr̃ȩ
efficatia: ut etiam symonẽ magũ suis
p̃dicationibꝰ consternaret qͥ ꝑ idem tẽꝑis.
celebris famȩ apud samaritanoꝵ popłos
habebat᷑ : ita ut uirtus dĩ magna ẽẽ pu¬
taret᷑. S his cum uidisset signa & mira¬
cula que a philuppo ꝑ diuine gr̃ȩ potestatẽ
fiebant. obstupefactꝰ & territꝰ cessit: &¬
credere se inxp̃m. usq qͦ etiã baptisinum

Expanded text:
pletus, et praedicabat primus verbum Dei Samaripletus, et praedicabat primus verbum Dei Samaritanae genti. In quo tanta erat divinae gratiae efficacia, ut etiam Simeonem magum suis praedicationibus consternaret. Qui per idem tempus celebris famae apud Samaritanorum populos habebatur ita, ut virtus Dei magna esse putaretur. Sed is cum vidisset signa et miracula quae a Philippo per divinae gratiae potestatem fiebant, obstupefactus et territus cessit, credere se in Christum, usquequo etiam baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
aũ inqͥt apłoꝵ uidi neminẽ. nͥ iacobum
frẽm dñi. In hoc gͦ tẽpore etiã thadeus de¬
regẽ abgarun missꝰ. ipsũ qͥdem egͥtudine
morbi corporalis absoluit: uniu̾sam uͦ ci
dulitate sociauit: ita ut in hodiernũ diẽ¬
ciuitas illa. qͥppe quȩ ipsiꝰ dñi & salua¬
toris meruerit scͥpta susciꝑe. uelut spetia¬
li qͣdam xp̃o deuotione dicata sit. Int̾ea
ꝑsecutio pͥma adu̾sum ȩccłiam di quȩ est
hierosolimis facta sub p̾mo martyre ste¬
phano: om̃s discipłos exceptis duodecim ꝑ
uniu̾sam iudeam samariamq disꝑsit:
seu potiꝰ ut scã scͥptura indicat dissemi¬
nauit. Ex quib ñ nulli ad fenicem usq
& cyprũ atq antiochiam deuenerunt: qͥ
dum audebant. iudeis tam̃ p̃dicabant.
Interea paulꝰ adhuc uastabat ȩecłiam:
ingrediens domꝰ & ꝑtrahens uiros ac mu¬
lieres. tradebat in carcerẽ. S philippꝰ qͥ erat
unus de septẽ. cum stephano diaconꝰ cedi¬
natus. descendit samariã uirtute dñi re¬

Expanded text:
neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. In hoc ergo tempore et Thaddregem Abgarum missus, ipsum quidem aegritudine morbi corporalis absolvit: universam vero dulitate sociavit, ita ut in hodiernum civitas illa, quippe ipsius Domini et Salvatoris nostri meruit scripta suscipere, velut specialpersecutio prima adversum Ecclesiam Dei, quae erat Hierosolymis, sub primo martyre Stephano, omnes discipulos, exceptis undecim per universam Judaeam Samariamque dispersit, seu potius, ut sancta Scriptura indicat, seminavit. Ex quibus nonnulli ad Phoenicem usque et Cyprum atque Antiochiam devenerunt. Qui dum audebant, Judaeis tamen praedicabant. Interea Paulus adhuc vastabat Ecclesiam, ingrediens domos, ut pertrahens viros ac mulieres, tradebat in carcerem. Sed Philippus, qui erat unus de septem cum Stephano diaconis ordinatus, descendit Samariam virtute Domini re
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilegii tẽꝑe. nũꝙͣ ab eis seditionũ furar.
nũꝙͣ. bella mortesq cessarunt: usqueqͦ
ultimũ & exitiabile malũ temꝑib
uespasiani ͣ eos obsidionis inclusit. Igit̾¬
iudos ꝓ cõmisso scelere ultio diuina dãpnabat.
ed & pilatus qͥ insaluatore iniqui
iudicis functꝰ officio ẽ: eisdem tẽꝑibus
gaii tantis ac talib maloꝵ cladib cruciatꝰ
est. ut ꝓpͥa se manu transuerbasse. & nefa¬
riam uitã ui abiecisse referat᷑. Nec enim
poterat tanti piaculi minist̃ inpunitus
euadere: sicut inhystoriis grecoꝵ repperimꝰ.
eoꝵ duntaxat qͥ olim piadas sc̃bunt: & an¬
nales rerũ gestax libros ad post̾itatiᷤᷤ memo¬
riam condunt.

Expanded text:
sacrilegii tempore nunquam ab eis seditionum furor, nunquam bella mortesque cessaverunt, usquequo ultimum et exitiale malum, temporibus Vespasiani eos obsidione inclusit. PriJudaeos pro commisso scelere ultio divina damnabat: sed et ipse Pilatus, qui in Salvatorem iniqui judicis functus officio est, iisdem temporibus Gaii tantis ac talibus malorum cladibus cruciatus est, ut propria se manu transverberasse et nefariam vitam vi abjecisse referatur. Nec enim poterat tanti piaculi minister impunitus evadere, sicut in historiis Graecorum reperimus, eorum duntaxat qui Olympiadas scribunt, et annales rerum gestarum libros ad posteritatis memoriam condunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ret aliqͦs de ȩccłia: & int̾fecit iacobũ frẽm
Iohis gladio. De hoc aũ iacobo. clemens
alexandr inꝰ etiã hystoriã qͣndam. dignã
memoria. in septimo dispositionũ suarũ
libro scribit: ꝑlatũ usq ad se extͣditione

Expanded text:
ret aliquos de Ecclesia, et interfecit Jacobum fratrem Joannis gladio. De hoc autem Jacobo Alexandrinus Clemens etiam historiam quamdam dignam memoria in septimo Dispositionum suarum libro scribit, perlatam ad se usque a traditione
Abbreviated transcription (Latin):
orbem claritate suꝑni luminis illustraret:
ut cõpleretur & illa ꝓpħia quȩ dixerat. In
omnẽ t̾ram exiuit sonꝰ eoꝵ ęũgłistarum.
eoꝵ. Ex qͦ. & ꝑ om̃s ciuitates ac uicos imm̃¬
sȩ multitudines. uelut messiũ temꝑe fru¬
menta ad areas: ita ad ęccłias ppłi congre¬
gabant᷑. Quicũq illi a parentib traditȩ sͥ
morbide suꝑstitionis uinculis tenebantur:
ꝑ doctnam xp̃i. simul & ꝑuirtutũ miracła¬

Expanded text:
orbem claritate superni luminis illustraret, orbem claritate superni luminis illustraret, ut compleretur et illa prophetia quae dixerat: In omnem terram exivit sonus eorum, evangelistarum eorum . Ex quo per omnes civitates ac vicos immensae multitudinis, velut messium tempore frumenta ad areas, ita ad ecclesias populi congregabantur. Quicunque illi a parentibus traditae sibi morbidae superstitionis vinculis tenebantur, per doctrinam Christi simul et virtutum mirac
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd retractemꝰ: eiꝰmodi legũ uetꝰ erat
decretũ: ne qͥs ds ab imꝑatore consecraret᷑ :
nisi a senatu ẽẽt ꝓbatus. Sic marcus enu¬
lius de dõ suo alburno facit. & hoc ad cau¬
sam nr̃ãm: qͦd apud uos humano arbitra¬
tu diuinitas pensitat᷑. Et nͥ homini d̾s
placuerit. ds̃ ñ erit: homo iam dõ ꝓpitiꝰ
ẽẽ debebit. Tyberius gͦ cuiꝰ tẽpore nom̃¬
xp̃ianũ inscłm int᷑uit. annuntiatũ sibi
ex syria palestina quȩ illi ueritatẽ ipsius
diuinitatis reuelauerat: detulit ad seuatũ.¬
Tunc cum p̃rogatiua suffragii sui senatus.
quia non ipse ꝓbauerat. respuisset: cesar in
sententiam mansit: comminatꝰ ꝑiculum
uod ꝓfecto diuina ꝓuidentia ita tunc
cesaris sensib ingessit. uti absq ꝑiculo.¬
atq ullo obstaculo. in ipsis dumtaxat mnitiis:
eũgłii sermo usq quaq ꝑcurreret. Unde &
factum ẽ: ut repente qͣsi cęlitus lum̃ osten¬
sum. aut radius qͥdam solis erũpens. totum

Expanded text:
aliquid retractemus eiusmodi legum, vetus erat decretum, ne qui deus ab imperatore consecraretur nisi a senatu probatus. Scit M. Aemilius de deo suo Alburno. Facit et hoc ad causam nostram, quod apud vos de humano arbitratu divinitas pensitatur. Nisi homini deus placuerit, deus non erit; homo iam deo propitius esse debebit. Tiberius ergo, cuius tempore nomianum in saeculum introivit, annuntiatum sibi ex Syria Palaestina, quod illic veritatem illius divinitatis revelaverat, detulit ad senatum cum praerogativa suffragii sui. Senatus, quia non ipse probaverat, respuit; Caesar in sententia mansit, comminatus periculum Quod profecto divina providentia ita tunc Caesaris sensibus ingessit, ut absque ullo obstaculo in ipsis duntaxat initiis Evangelii sermo usquequaque percurreret. Unde et factum est ut repente quasi coelitus lumen ostensum, aut radius quidam solis erumpens, totum
Abbreviated transcription (Latin):
censione eiꝰ ad celum. felix fama loqueret᷑.
ac ꝑ om̃ium aures. beati huiꝰ rumoris uol¬
ueret᷑ opinio: & qm̃ antiqͥ moris erat apd̾¬
romanos. ut ꝓuinciarum iudices. si quid
forte noui in his q̃s regebant ꝓuinciis ac¬
cidiss. uł pͥncipi uł senatui nuntiarent:
uti ne ex his quȩ gerebant᷑ ignorare aliquid
uiderent᷑: de resurrectioe a mortius dm̃ &
saluatoris nr̃i iħu xp̃i. quȩ iam in omnem
locũ fuerat ꝑuulgata. pilatꝰ tyberio pͥncipi
refert: s & de cȩt̾is mirabilib eiꝰ: & ut post
ad senatũ. Senatꝰ autẽ spreuisse dicit᷑. ꝓ eo
quod ñ sibi pͥus huiꝰ rei indiciũ fuerit dela¬
tum: s auctoritatẽ suam p̾uenerit uulgi
sententia. Lex e enĩ erat antiquitꝰ designa¬
ta: neqͥs apud romanos ds haberet᷑ nͥ sena¬
tus decreto & sententia confirmatꝰ. Porro
aũ ꝓuero hoc erat qͦd agebat᷑: ne diuina
uirtꝰ humanis putaret᷑. assertionib indi¬
gere. Cumq scđm ea quȩ sup̃diximꝰ renu¬

Expanded text:
censione ejus ad coelum felix fama loqueretur, ac per omnium aures beati hujus rumoris volveretur opinio, et quoniam antiqui moris erat apRomanos ut provinciarum judices si quid forte novi in his quas gerebant provinciis accidisset, id vel principi vel senatui nuntiarent, quo nihil ex his quae gerebantur ignorare aliquid viderentur, de resurrectione a mortuis Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi quae jam in omnem locum fuerat pervulgata, Pilatus Tyberio principi refert, sed et de caeteris mirabilibus ejus, et ut post ad senatum. Senatus autem sprevisse dicitur pro eo quod non prius sibi hujus rei indicium fuerit delatum, sed auctoritatem suam praevenerit vulgi sententia. Lex etenim erat antiquitus designata, ne quis apud Romanos deus haberetur, nisi senatus decreto et sententia confirmatus. Porro autem pro vero hoc erat quod agebatur, ne divina virtus humanis putaretur assertoribus indigere. Cumque secundum ea quae supra diximus renu
Abbreviated transcription (Latin):
traditꝰ est: discessit de iudea: & uenit in
galileam. S & marcꝰ similit̾. Postea quam
inqͥt traditꝰ est ioħes. uenit uĩc in galileã.
Lucas uͦ priusquã etiam incipiat aliquid
de actib referre uĩu dicit. qͥa adiecit he¬
rodes suꝑ omĩa mala quȩ gesserat: & con¬
cliisit ioħem in carcerẽ. Qͥa inquã abhis hec
saluatoris gesta conseriberet: & ido dicit
in eũgłio suo. Hoc fecit initiũ signoꝵ m̃c.
enĩ erat ioħes missus in carcerẽ. Ex quib
constat qͦd ea quȩ ante quã ioħes traderet᷑
ab iħu fuerant gesta describit. Et ido siqͥs
diligentiꝰ hȩc ꝯsider&. euident̃ inueniet.
ñ sibi eũgłia dissonare: s alt̾ius temꝑis ges¬
hec ioħes: & a theologia atq ab ipsa eius
diuinitate sumit excediũ. Quȩ pars sine
dubio ipsi uelut eximio ꝑ spm scm̃ seruata¬

Expanded text:
traditus est, secessit a Judaea, et venit in Galilaeam . Sed et Marcus similiter: Posteaquam inquit traditus est Joannes, venit Jesus in Galilaeam . Lucas vero etiam priusquam incipiat aliquid de actibus referre Jesu, dicit quia adjecit Herodes super omnia mala quae gesserat, et inclusus est in carcerem. Quia, inquam, ab his haec Salvatoris gesta, describeret; et ideo dicit in Evangelio suo: Hoc fecit initium signorum suoenim Joannes erat missus in carcerem . Ex quibus constat quod ea quae antequam Joannes tradquae a Jesu fuerant gesta describit; et ideo si quis diligentius haec consideret, evidenter inveniet non sibi Evangelia dissonare, sed alterius temporis geshaec Joannes et a theologia atque ab ipsa ejus divinitate sumpsit exordium: quae pars sine dubio ipsi velut eximio per sa
Abbreviated transcription (Latin):
essent in omnib puritate uitȩ. & animi
uirtutib clari. ñ magnipendebant ser-¬
monis ornatũ: qͥppe in quib anima erat
fuerat. confidentes ñ insuasoriis humanȩ
sapientiȩ u̾bis. sũma p̾dicationis dñicȩ
loꝵ scientiam tradidert̃: paruiducentes
plures libros condere. qͦd huicemodi p̾di¬
cationis assertio ñ argum̃to humani ser-¬
monis. s astipulatione diuinę uirtutis

Expanded text:
essent in omnibus puritate vitae et animi virtutibus clari, non magni pendebant sermonis ornatum, quippe in quibus anima erat fuerat, confidentes, non in suasoriis humanae sapientiae verbis summam praedicationis Dominicae lorum scientiam tradiderunt: parvi ducentes plures libros condere, quod huiusce modi praedicationis assertio non argumento humani sermonis, sed adstipulatione divinae virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicasse. S cum hoꝵ triũ eũgłiorum etiã
ad ipsũ noticia ꝑuemiset. ꝓbasse qͥdem dr
fidem & ueritatẽ dictoꝵ: deesse tam̃ uidit
aliqua. & ea maxime quȩ pͥmo p̾̃dicatioĩs
sue temꝑe dñs gesserat. Certum est enĩ
qͦd insuꝑiorib trib eũgłiis hȩc uidentur
sola contineri. quȩ in eo gesta st̃ anno. quo
Ioħes baptista uł inelusꝰ est in carcerẽ uel
punitꝰ. Beniq si obserues statim in initiis
narrationis. postea quã refert matħs de .xl.¬

Expanded text:
eliorum, etiam ad ipsum notitia pervenisset, probasse quidem dicitur fidem et veritatem dictorum, deesse tamen vidit aliqua, et ea maxime quae, primo praedicationis suae tempore, Dominus gesserat. Certum est enim quod in superioribus tribus Evangelistis haec videntur sola contineri, quae in eo gesta sunt anno quo Joannes Baptista vel inclusus est in carcerem, vel punitus. Denique si observes, statim in initiis narrationum, posteaquam refert Matthae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiecit. Tunc dennde tremefactꝰ: flebat
amarissime. E accedentis ad se senis ge¬
nib ꝓuoluit᷑: gemitib & ululatib quib
poterat satis faciens. & ub̃rimis lacrimaꝵ
suaꝵ fontib iterũ bapticabat᷑. occultans
solam dexterã suam. Apłs uͦ iurisiuran¬
di sacram̃to se ei ueniã a saluatore impet᷑¬
atq ipsam dexterã ex curꝰ cedis ꝯscientia
torquebat᷑. tamꝗͣ iam ꝑ penitentiã pur-¬
gatam deosculans: ad ęccłiam reuocat.
& indesinent̃ ꝓ eo orationes ꝓfundens. & cũ
ipso parit ducens crebra ieruma: indul¬
gentiam a dõ quã ei pollicitꝰ fuerat expe¬
uelut quibꝰdam p̾cantationib: efferos &
ext̾ritos eiꝰ ammos mitigabat. Nec priꝰ
abstitit. quã eum in om̃ib emendatum.
exempla uere pęnitentiȩ. & documentũ
ingens nouȩ regenerationis. atq insignia
quedam: & trophea uisibilis in eo resur¬

Expanded text:
itit. Jam deinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacramento se eo impetraturum a Salvatore veatque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo quam ei pollicitus fuerat, expevelut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum eexempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia quaedam et tropaea
Abbreviated transcription (Latin):
grauit̾ suspirans senior. & in lacrimas re¬
solutꝰ: ille ait mortuus ẽ. Quomͦ inquit
uł qͣli morte :  Deo ait mortuus ẽ: quia
etiam latrocinũ aggressꝰ est. Deniq nẽ
te custodem frĩs ammȩ dereliqͥ. S iam
festim ab ipsa ȩccłia ascendens: concitus

Expanded text:
us suspirans et in lacrimis resolutus: «Ille», ait, «mortuus est». «Quomodo», inquit, «uel quali morte?». «Deo», ait, «mortuus est, quia etiam latrocinium aggressus est; et in quodam «te custodem fratris anime dereliqui». aratum sibi equum ascendens concitus
Abbreviated transcription (Latin):
instigante cõmiti. Qui iussꝰ a p̃side in me¬
libera ꝓfessioe testat᷑. Quẽ continuo p̃paran¬
dum bestiis ꝯdempnauit. E postera die si¬
mul cũ atthalo ꝓclucit᷑. Quẽ contͣ p̃ceptum
cesaris gratisicari ppłis uolens: etiã ipsum
tracli bestiis iussit. S cũ feraꝵ nulla. scõꝵ corꝑa

Expanded text:
e in melibera professione testatur. Quem continuo praeparandum bestiis condemnavit: et postera die simul cum Attalo producitur. Quem contra praeceptum Caesaris, gratificari populis volens, etiam ipsum tradi best
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omne t̾ram ꝓpagat᷑: & sermo dñi ex om̃i
genere hominũ ad agnitionẽ ⁊ pietatẽ dĩ
sũmi animas congregabat. Beniq ⁊ in ur¬
be roma multos ex illis illustrib ⁊ p̃diui¬
tib uiris cũ lib̃is ⁊ coniugib ac ꝓpinqͥs.
atq onuĩ parit̃ fanlia sociauit ad fidem.
S ñ hoc ȩquis ocłis ille antiquus humanȩ
saliitis hostis aspexit. Continuo deniq
aggredit᷑ uariis nros machinis impugnare.¬

Expanded text:
 omnem terram propagatur; sermo Domini ex omni genere hominum ad agnitionem ac pietatem Dei summi animas congregabat. Denique et in urbe Roma multos ex illis illustribus et praedivitibus viris, cum liberis et conjugibus ac propinquis, atque omni pariter familia sociavit ad fidem. Sed hoc non aequis oculis ille antiquus salutis humanae hostis aspexit. Continuo denique aggreditur variis nostros machinis impugnare
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur inaudito seuitiȩ genere. eoꝵ qͥ necaban¬
tur in carrere corꝑa canib uidebant᷑ exponi:
adhibita simul custodia die noctuq. ne qͥ
collectas reliquias humanitatis intitu tra¬
der& sepulturȩ. S: siqͥd forte uł bestiis uel
igni reliquũ ex corporib martyrũ fuerat.
ipsaq cũ truncis suis capita punitaꝵ in¬
sepulta ꝑ custodiã militũ seruabant᷑: & quere¬

Expanded text:
Igitur inaudito saevitiae genere, eorum, qui necabantur in carcere, corpora canibus jubebantur exponi, adhibita simul custodia die noctuque, ne quis collectas reliquias humanitatis intuitu traderet sepulturae. Sed et si quid forte vel bestiis vel igni reliquum ex corporibus martyrum fuerat, ipsaque cum truncis suis capita punitorum, insepulta per custodiam militum servabantur. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
tione descendens. qd̃ quartadecima luna
putarent om̃i genere pascha obseruan
quacũq diȩ septimanȩ. quartadecima
luna uenisset. solui debere ietunia: cum
talis ꝯsuetudo in nullis ꝓrsus aliĩs uinꝗͣ.¬

Expanded text:
tione descendens, quod quartadecima luna putarent omni tempore Pascha observandquacunque die septimanae quartadecima luna venisset, solvi debere jejunium, cum talis consuetudo in al
Abbreviated transcription (Latin):
ti tenebant᷑. Hic uitã satis arduã ⁊ austẽ¬
ram gerebat: nichil sͥ uolens acciꝑe. s tan¬
tum pane ⁊ sale cũ aqua utebat᷑. Cũq hc̃
uitȩ rigorẽ uellet etiã in carcere positꝰ
obtin̾e: atthalo pt pͥmam ꝯfessionẽ suam
quã in amphiteat᷑ confessꝰ ẽ reuelat᷑. qͥa ñ
recte facer& alcibiades creaturis di ⁊ ipse
ñ uti. ⁊ aliis formã scandali derelinquere.
Quib cognitis alcibiades. cepit omĩa cum
gratiaꝵ actione ꝑciꝑe: qͥa quȩ illi reuelabat
sp̃c ut docer&. ⁊ huic ut sequeret᷑ idem sp̃c¬

Expanded text:
ti tenebantur. Hic vitam satis arduam et austeram gerebat, nihil cibi volens accipere, sed tantum sale et pane cum aqua utebatur. Cumque hunc vitae rigorem vellet etiam in carcere positus obtinere, Attalo post primam confessionem suam, quam in amphitheatro confessus est revelatur, quia non recte faceret Alcibiades, creaturis Dei et ipse non uti, et aliis formam scandali derelinquere. Quibus cgratiarum actione percipere: quia quae illi revelabat Spiritus ut doceret, huic ut sequeretur idem sp
Abbreviated transcription (Latin):
A ithalus qͦq ppłi uocib postulat᷑. Erat enĩ
ualde nobilis. & quod cunctis nobilius ẽ.
uir optimȩ conscientiȩ: ⁊ in fide xp̃i ꝑ om̃ia
exercitia semꝑ martyr. Cumq circu̾actus
fuisset inamphitheat᷑. titulo se p̃cedente.
in qͦ scͥptũ erat aithalꝰ xꝑianꝰ: frẽmere in
eũ uulgi in sanientis furor uehem̃tiꝰ cępit.
S cũ p̾sidi indicatũ fuisset ẽẽ romanȩ eum
ciuitatis uirũ. iubet eũ cum cȩt̾is in carce¬
rem recipi: simul ⁊ ad cęsarem refert. erꝰꝙ
sententiam qͥd de eo iuber& expectat. Uerũ¬

Expanded text:
is, populi vocibus postulatur. Erat enim valde nobilis, et quod cunctis nobilius est, vir optimae conscientiae, et in fide Christi per omnia exercitia semper martyr. Cumque circumactus fuisset in amphitheatro, titulo se praecedente, in quo scriptum erat, Attalus Christianus: fremere in eum vulgi insanientis furor vehementius coepit. Sed cum praesidi indicatum fuisset, esse eum Romanae civitatis virum, jubet eum cum caeteris in carcerem recipi. Simul et ad Caesarem refert, ejusque sententiam, quid de eo juberet, exspectat. Ex u
Abbreviated transcription (Latin):
succedit eleutherꝰ. septimo dec uno anno
imꝑii antonini ueri. Quo in tp̃r ꝑ multas
romani orbis ꝓuintias. ex acclamatione¬
⁊ seditione uulgi. ꝑsecutiones adu̾sum
nr̃os durissime concitatȩ fr̃: ita ut mul¬
ta milia martẏrũ ꝑ loca singła fierent.

Expanded text:
succedit Eleutherius, vigesimo secundo anno imperii M. Antonini Veri. Quo tempore per multas romani orbis et seditione vulgi, persecutiones adversus Christianos dirissime concitatae sunt, ita ut multa millia martyrum per loca singula fierent.
Abbreviated transcription (Latin):
uir dõ plenꝰ intantũ crudelitates eoꝵ risit.
&& ferinã inq̃stione seuitiã: ut numquã
dignatꝰ sit uł quis eẽt geuere. unde. domo
uł patria nom̃ saltẽ suũ eis fateri S¬
dehis singulis int̾rogatꝰ: nichil ali
Ali ud inqͥt omnino nichil sũ quã xp̃ianꝰ.¬

Expanded text:
vir Deo plenus intantum crudelitates eorum risit, et ferinam in quaestione saevitiam, ut nunquam dignatus sit vel quis esset genere, unde domo, vel patria, vel nomen saltem suum eis fateri. Sde his singulis interrogatus, nihil aliuAliud, inquit, omnino nihil sum quam Chri
Abbreviated transcription (Latin):
harenȩ : & rursũ maturꝰ cũ scõ quasi nichil
prius gestũ fuisset. ad omĩa torm̃toꝵ ⁊ u̾be¬
rum genera renouant᷑ : certantib om̃imo¬
dis adu̾sariis. quatinꝰ eoꝵ patientiã frange¬
rent. & ab ipso ut ita dicã u̾tice. coronas eoꝵ¬
illis eomagis animos roborabat spes uicinȩ
iam głẽ: quã sͥ iamiamq manu contingere
⁊ contractare dextris uidebant᷑. Cumq &

Expanded text:
hil prius passi fuissent, ad omnia tormentorum genera renovantur. Certantibus omnimodis adversariis, quatenus eorum patientiam frangerent, et ab ipso ut ita dicam vertice coronas eoillis eo magis animas roborabat spes vicinae jam gloriae, quam sibi jamjamque manu contingere, et contrectare dextris videb
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus machinis obpugnare parat famulos
dĩ. qͦ scilicet acri afflictatione carceris ⁊ pȩna¬
li squalore consũpti. ac septimo ut dicunt
puncto. in neruo pedes contͣ quã credi fas
ẽ distenti. inuitimo tenebrarũ loco ꝑ pena
re poterat deꝑirent. Quã plurimi gͦ hoc gñe
in ergastulis consumunt᷑ : dño suscipiente
eoꝵ huiꝰcemodi exitum. Cui neci ẽuidens

Expanded text:
diabolus machinis oppugnare parabat famulos Dei, quo scilicet afflictione, carceris, et poenalis squalore consumpti, ac septimo ut dicunt puncto in nervo pedes, contra quam credi fas est, distenti, in intimo tenebrarum loco, per omre poterat, deperirent. Quam plurimi ergo hoc genere in ergastulis consumuntur, Domino suscipiente eorum hujuscemodi exitum. Alcibiades
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ cum erga sup̾dictos questio haberet᷑:
alexander quidã genere phrigiꝰ medicus.
disciplina uir religios ⁊ prudens. ⁊uitȩ ac
morũ ꝓbitate cunctis carꝰ accept̾q. amore
di concitatꝰ. cũ assister& tribunali: nutibus
hortabat᷑ eos ad ꝯfessionẽ. in qͦs questio agita¬
bat᷑: ita ut om̃ib qͥ astabant palam fieret
qͥd animo gerera. Cumq id ppłi notauissẽt.

Expanded text:
eretur, Alexander quidem genere Phryx, medicus diciplina, VI religiosus, et prudens, et vitae ac morum probitate cunctis charus acceptusque, amore Dei concitatus, cum assisteret tribunali, nutibus hortabatur ad confessionem, in quos quaestio agitabatur; ita ut omnibus qui astabant palam fieret quid animo gereret. Cumque id populi notavissent,
Abbreviated transcription (Latin):
issent. Ad ultimũ cãdentes laminas eris &
ferri erga inguinis loca ⁊ delicatiora quȩq
mẽbroꝵ instauratis ignib adhibent: ex quo
carnes quidẽ eiꝰ aduste igni defluebant: ip¬
se uͦ ꝑmanebat immobilis. in concussꝰ. in¬

Expanded text:
s. Ad ultimum candentes laminas aeris et ferri circa inguinis loca et delicatiora quaeque membrorum instauratis ignibus adhihent. Ex quo carnes quidem ejus adustae igne, defluebant, ipse vero permanebat immobilis, inconcussus, in
Abbreviated transcription (Latin):
ti: contͣ ea quȩ patres apud niceã ꝯscͥpserãt
turis alienũ sermonẽ auferri de fidi expo¬
sitione decernunt: cmunionẽq suã here¬
ticoꝵ sotietate cõmaculant. Ea tempesta¬
te facies ȩccłie feda. & admodũ turpis erat.
Non eiũ sicut pͥus ab ext̃nis. s ã ꝓpriis uas¬
tabat᷑. fugabat alius. fugabat᷑ aliꝰ: & ut̾q
de ȩccłia erat. Ara nusꝗͣ. nec immolatio
nec libamina: p̃uaricatio tam̃ ⁊ lapẜꝰ erat.
ac ruina multoꝵ. Similis pęna. s in¬
illius casum. qͥ impellebat ad lapsum¬

Expanded text:
ti, contra ea quae patres apud Nicaeam conscripserant, ti, contra ea quae patres apud Nicaeam conscripserant, turis alienum sermonem auferri de fidei Expositione decernunt, communionemque suam haereticorum societate commaculant. Ea tempestate facies Ecclesiae foeda et admodum turpis erat. Non enim sicut prius ab externis, sed a propriis vastabatur. Fugabat alius, alius fugabatur, et uterque de Ecclesia erat. Ara nusquam, nec immolatio, nec libamina: praevaricatio tamen et lapsus erat, ac ruina multorum. Similis poena, sed imillius casum, qui impellebat ad lapsum
Abbreviated transcription (Latin):
lus arce potiret᷑: fatigare occidentales
ep̃os. & ꝑ deceptionẽ ad consensũ arrianȩ¬
hereseos cogere aggredit᷑: athanasii prius
condepnatione p̃missa. & uelut obicis uali¬
dissimi obiectione sublata. Ob hoc apud me
decepti: dionisiꝰ uͦ. Eusebius. paulinꝰ. noda¬
nius & lucifer dolum ẽẽ in negotio ꝓclaman¬
tes: asserentesq qd̃ subscͥptio in athanasiũ
ñ obcausam aliam quã destruende fidei
moliret᷑: in exilium trusi sunt. His etiam
hylarius iungit᷑: cęt̾is uł ignorantib uł
ñ credentibꝰ fraudẽ. S tali consilio gestũ¬
fuisse negotiũ: rei exitꝰ docuit. Illis ñaq
de medio sublatis. ꝯtinuo synodꝰ apud ari¬
minũ congregat᷑: ibi scd̃m ea quȩ orienta¬
les ap̃ seleutiã cõposuerant. callidi hoĩes
& uersuti. simplices ⁊ imꝑitos occidentaliũ
sacerdotes facile circumueniunt: hoc mͦ
ꝓponendo eis quẽ magis colere ⁊ adorare

Expanded text:
lus arce potiretur, fatigare Occidentales lus arce potiretur, fatigare Occidentales Episcopos, et per deceptionem ad consensum Arianereseos cogere aggreditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi objectione sublata. decepti. Dionysius vero, Eusebius, Paulinus, Rhodanius, et Lucifer, dolum in negotio esse proclamantes, asserentesque quod subscriptio in Athanasium, non aliam ob caussam, quam destruendae fidei moliretur, in exilium trusi sunt. His etiam Hilarius jungitur, caeteris vel ignorantibus, ve non credentibus fraudem. CAPUT fuisse negocium, rei exitus docuit. Illis namque de medio sublatis, continuo synodus apud Ariminum congregatur. Ibi secundum ea quae Orientales apud Seleuciam composuerant callidi homines et versuti, simplices et imperitos Occidentalium sacerdotes facile circumveniunt, hoc modo proponendo eis: Quem magis colere et adorare
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator. S cum rem detulisset ad eos qͦꝵ
consiliis utebat᷑: neq ibi se uelle accipere
ȩccłiam. neq hic dare respondert̃: qͥa plꝰ
sibi singłi quiq quã absentib ꝯsulebant.
Ita imꝑator ammiratꝰ erꝰ prudentiã: ꝓpa¬
re otius ad suscipiendã suã eccł̃iam iubet.
S cum magnentis scelere imꝑator ꝯstans
regno simul ⁊ uita fuisset exemptꝰ: rur-¬
sum in athanasiũ uet̾es illiꝰ incentores.
pͥncipis odia resuscitare cȩꝑunt. fugatoq
de ȩccłia: in locum erꝰ georgiũ quendã ꝑfi¬
diȩ & immanitatis suȩ socium mmiitunt.
Nam priꝰ quendã gregoriũ miserant. Rur-¬
sum fuga. rursũ latebrȩ : & edicta adu̾sꝰ
athanasiũ pͥncipis ꝑ omnẽ locũ ponunt᷑:
p̃mia & honores delatorib pollicentia xiiii.¬
pse qͦq cum ob uindictam necis fr̃nȩ.
regnũq recuꝑandum ad occidentis par¬
tes uenisset. & extincto tẏranno. regni so¬

Expanded text:
Imperator. Sed cum rem detulisset ad eos, quorum Imperator. Sed cum rem detulisset ad eos, quorum consiliis utebatur, neque ibi se velle accipere Ecclesiam, neque hic dare, respondent, quia plus sibi singuli quique quam absentibus consulebant. Ita Imperator admiratus ejus prudentiam, properare ocyus ad suscipiendam suam Ecclesiam jubet. Sed cum Magnentii scelere Imperator Constans regno simul et vita fuisset exemptus, rursum in Athanasium veteres 249 illi incentores Principis odia resuscitare coeperunt: fugatoque de Ecclesia, in locum ejus Georgium quemdam perfidiae et immanitatis suae socium mittunt. Nam prius quemdam Gregorium miserant. Rursum fuga, rursum latebrae et edicta adversum Athanasium Principis per omnem locum ponuntur, praemia et honores delatoribus pollicentia. Ipse quoque cum ob vindictam necis fraternae, regnumque recuperandum ad Occidentis partes venisset, et extincto tyranno, regni so
Abbreviated transcription (Latin):
dignissimas de auctorib sceleris sumens.
Quib scriptis ꝑterritꝰ ꝯstantiꝰ. quia posse fa¬
cere ea quȩ minitabat᷑ conscius erat frẽm:
simulata benignitate. ultro uenire ad se
consiliariis: ñ est inqͥt magnũ athanasi qd̃
ep̃i poscunt de te. ut unã ex multis quȩ st̃
apud alexandriam ȩccl̃iis concedas populis
eoꝵ. qͥ tͥ cõmunicare nolunt. Tum ille deo
sibi suggerente : paratũ in tp̃r consilium
repꝑit. E quid ẽ inqͥt imꝑator qd̃ poscen¬
ti tͥ liceat denegari : qͥ potestatẽ omniũ
habes iubendi  S unũ est qd̃ oro: ut meã
qͦq petitiuncłam libent̃ ammittas. Cumq
se omia quȩ uellet ꝗͣuis essent difficilia ꝓ¬
mitter& p̾staturũ. si hoc unũ cederet libens:
ait athanasius. Hoc ẽ qd̃ rogo: ut qͥa etiam
hic. nam apud antyochiã res agebat᷑. sunt
eis tenere concedat᷑ eccłiam. Equissimũ sibi
uideri: & ualde p̾standum lexꝰ spopondit

Expanded text:
dignissimas de auctoribus sceleris sumens. dignissimas de auctoribus sceleris sumens. Quibus scriptis perterritus Constantius quod posse facere ea quae minitabatur, conscius erat, fratrem simulata benignitate ultro venire ad se consiliariis: Non est, inquit, magnum, Athanasi, quod Episcopi poscunt de te, ut unam ex multis quae sunt apud Alexandriam Ecclesiis, concedas populis eorum qui tibi communicare nolunt. Tum ille, Deo sibi suggerente, paratum in tempore consilium reperit. Et quid est, inquit, Imperator, quod poscenti tibi liceat denegari, qui potestatem omnium habes jubendi? Sed unum est quod oro, ut meam quoque petitiunculam libenter admittas. Cumque se omnia quae vellet, quamvis essent difficilia, promitteret praestaturum, si hoc unum cederet libens, ait Athanasius: Hoc est quod rogo, ut quia etiam hic nam apud Antiochiam res agebatur sunteis tenere concedatur Ecclesiam. Aequissimum sibi videri, et valde praestandum, laetus spopondit
Abbreviated transcription (Latin):
ancilła quȩ sola conc̃ia dñorum officiis
qͥ ei latebras p̃buerant uidebat᷑. indicatis
fuisset: tamꝗͣ dĩ sp̃u ammonitꝰ. ipsa nocte
qua ad eũ comp̃hendendũ cum indicib
ueniebat᷑. post annos sex emigrauit ad alũ
locũ. Ita illi qͥ uenerant frustrati: dñis¬
qͦq uersis infugam. de ancilla ut falsa in¬
dice penas sumunt. Uerum ne graues ali¬
cui suȩ tenebrȩ fierent. ⁊ occasio calũpiiȩ
innocentib quereret᷑ : nichil sͥ ultra iam
tutũ in constantiĩ regno p̃sumens. ad ostan
fice religioseq susceptꝰ est. Quiq causa es
quã fama cõꝑcrat diligentiꝰ cognita: seri¬
bit ad frẽm. ꝓ certo se comꝑisse. qd̾ sacer¬
dos dĩ summi athanasiꝰ imuste fugas &
exilia pateret᷑: hunc itaq recte facere
si absq ulla molestia loco suo restitueret:
Si io nollet: sibi curȩ futurũ. ut ipse adimple¬
ret. regni erꝰ initina penetrans. & penas

Expanded text:
ancillam, quae sola conscia dominorum officiis ancillam, quae sola conscia dominorum officiis qui ei latebras praebuerant, videbatur, indicatus fuisset, tanquam Dei spiritu admonitus, ipsa nocte qua ad eum comprehendendum cum indicibus veniebatur, post annos sex migravit ad alium locum. Ita illi qui venerant 247 frustrati, dominisque in fugam versis, de ancilla ut falsa indice poenas sumunt. CAPUT XIX. Ut suae fierent, et occasio calumniae innocentibus quaereretur, nihil sibi ultra jam tutum in Constantii regno praesumens, ad Constantfice religioseque susceptus est. Quique caussa ejus, quam fama compererat, diligentius cognita, scribit ad fratrem, pro certo se comperisse, quod sacerdos Dei summi Athanasius injuste fugas et exilia pateretur. Hunc itaque recte faceret, si absque ulla molestia loco suo restitueret: si id nollet, curae sibi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus intima penetrans, et poenas
Abbreviated transcription (Latin):
magum ẽẽ athanasiũ. & deciꝑe intuen¬
tium oculos acclamat᷑: nec debere ullo
modo ultͣ talem hominẽ uiuere. factoq
impetu. suis eũ discerꝑe manib parant:
s archelaus qͥ cum cȩt̾is ex p̃cepto imꝑato¬
ris cõcilio p̾sidebat. ereptũ eũ de discerpen¬
tium manib. ꝑ occultos ex itꝰ ecdux̃: ac fu¬
ge qͣ solũ posset salutẽ monuit cõmendare.
oncilium tam̃ rursꝰ ꝯueniens. xii¬
tamqͣ. si nichil omĩno dep̾hensum
fuisset: ut ꝯfessum de intentatis cͥminib
athanasiũ condempnat: & gesta in hunc
modũ ficta ꝑ orbem t̾rȩ mitentes. ad
ad latendũ suꝑerat locus. Tribun. p̃poss
comites. exercit᷑ q̃q ad inuestigandũ eim
caput certe athanasii detulisset: ita toris
regni uirib frustra adu̾s eum cuni ds abe¬
rat certabat᷑. Int̾ea sex ꝯtinuis annis ri
latiusse fert᷑. in lacu cisternȩ ñ habentis
aquã: ut solem numꝙͣ uid̾it. S cum ꝑ

Expanded text:
magum esse Athanasium, et decipere intuenmagum esse Athanasium, et decipere intuentium oculos, conclamatur, nec debere ullo modo ultra talem hominem vivere: factoque impetu, suis eum discerpere manibus parant. Sed Archelaus, qui cum caeteris ex praecepto Imperatoris concilio praesidebat, ereptum eum de Al. ex discerpentium manibus, per occultos exitus eduxit, ac fugae qua solum posset salutem monuit commendare. Concilium tamen rursum conveniens, tanquam si nihil omnino deprehensum fuisset, ut confessum de intentatis criminibus Athanasium condemnat. Et gesta in hunc modum ficta per orbem terrae mittentes, ad ad latendum supererat locus. Tribuni, Praepositi, Comites, exercitus quoque ad investigandum eum caput certe Athanasii detulisset. Ita totis regni viribus frustra adversum eum, cui Deus aderat, certabatur. Interea sex continuis annis ita latuisse fertur in lacu cisternae non habentis aquam, ut solem numquam videret. Sed cum per
Abbreviated transcription (Latin):
brachiũ hoc te aiuint athanasi accusat ex¬
cisum. Hec est arsenii dextera: quã tu
quomͦ. uł ad quos usus excideris indicato.
Tum ille. qͥs enĩ inqͥt urm̃ arsemũ noue¬
rat: ut hanc ipsiꝰ dexteram eẽ cognoscatisᷤ
Ex surrexert̃ aliqͣnti qͥ se dicerent optime
scissȩ ar seniũ: inquib ñ nulli erant absq
ꝯscientia factionis. Orat de hinc a iudi¬
cib athanasiꝰ: ut hominẽ suũ quẽ ne¬
gotium deposcerat. iubeant introduci.
Cumq introductꝰ esset arseniꝰ: eleuato eiꝰ
uultu. athanasr concilio & iudicib ait:
Hic est arsenius. Ee alleuans ex nichilomi¬
nus dexteram: hȩc ẽ inqͥt etiã dextera
eiꝰ. hȩc est ⁊ sinistra. Hȩc aũ quã isti of
torum ocłis infusȩ: quid agerent. quo se
u̾terent. nesciebant. Ipsum & enĩ arsem
scisse. ꝯfirmabant. Uerũ qͥa ñ iudicandi
s oppͥmendi hominis causa. concilium
gerebat᷑: fragor om̃ium repente attollit᷑

Expanded text:
Brachium hoc te, aiunt, Athanasi, accusat exBrachium hoc te, aiunt, Athanasi, accusat excisum. Haec est Arsenii dextera, quam tu quomodo, vel ad quos usus excideris, indicato. Tum ille: Quis enim, inquit, vestrum Arsenium noverat, ut hanc ipsius esse dexteram cognoscatis. Exsurrexerunt aliquanti, qui se dicerent optime scisse Arsenium, in quibus nonnulli erant absque conscientia factionis. Orat dehinc a judicibus Athanasius, ut hominem suum, quem negocium deposceret, jubeant introduci. Cumque introductus esset Arsenius, elevato ejus vultu, Athanasius concilio et judicibus ait: Hic est Arsenius. Et allevans ejus nihilominus dexteram: Haec est, inquit, etiam dextera ejus, haec est et sinistra. Haec autem, quam isti offtorum oculis infusae, quid agerent, quo se verterent, nesciebant. Ipsum etenim esse Aconfirmabant. Verum, quia non judicandi, 246 sed opprimendi hominis caussa concilium gerebatur, fragor omnium repente attollitur,