comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nacissimus imꝑator. qui consuetudinib
antiquissimis dadiones legionum qͦ mili¬
tes. frequentissime sicuti romanoꝵ narrat
hystoria defraudabat. cernens gregorium
contra om̃s mundi strepitus. augustalib
defensionib quoꝵ suffragio ad arcem pon¬
dificatus ñ se ꝑuenisse iacdabat. penitus ñ
egere: immo canonicis auctoritatib sc̃ĩtatiᷤ
nemq fame illius magis magisq conu̾sꝰ ẽ:
liberalitatẽ pontificis. quia famelicis mili¬
tib tam eccłiastica quã publica frumenta
diuiserat. subdolis assertionib rep̃hendens.
Cui gregorius ut pote qui ꝓuectionẽ suam
diuino iudicio. incuius nimirũ manu cor¬
da regum consistentia quocũꝙ uoluerit in¬
clinant᷑. non caducis humanis fauorib de¬
putabat᷑ uoce libera contradicens. his eum
responsionib fregit deturpauit: atq ñnul¬
la de futuro dĩ iudicio disserendo deterruit
In serenissimis inquit iussionib suis dñoꝵ

Expanded text:
nacissimus imperator, qui consuetudinibus nacissimus imperator, qui consuetudinibus antiquissimis dationes, legionum quoque milites frequentissime, sicuti Romanorum narrat historia, defraudabat, cernens Gregorium contra omnes mundi strepitus, augustalibus defensionibus, quarum suffragio ad arcem pontificatus hunc se provexisse jactabat, penitus non egere: imo canonicis auctoritatibus, sanctitatnemque famae illius magis magisque conversus est, liberalitatem pontificis, quia famelicis 132 militibus tam ecclesiastica quam publica frumenta diviserat, subdolis assertionibus reprehendens. Cui Gregorius, utpote qui provectionem suam divino judicio, in cujus nimirum manu corda regum consistentia , quocumque voluerit, inclinantur, non caducis humanis favoribus deputabat, voce libera contradicens, his eum responsionibus fregit, deturpavit, atque nonnulla de futuro Dei judicio disserendo deterruit: « In serenissimis, inquit, jussionibus suis dominorum
Abbreviated transcription (Latin):
dere uideremur. Que si bene consideres ipse
te satisfacere differendo firmabas: atq ex
hoc aduersum te zelum nr̃m acrius incita¬
bas. At ubi salubri tandem consilio iugo te
obedientie humiliter summisisti. & dilectio
tua penitentĩam agens. digna se ut deputa¬
uimus satisfactione purgauit: redditam tͥ
grãm frat̃ne caritatis intellige: atq in nr̃o
de receptum consortio gratulare. Quia sicut
se recepise cognoseit ꝑ sonã ad nos transmit¬
tat: que palliũ tibi referendum ex more
ꝑcipiat. Nam quẽadmodũ illicita ꝑpetrari
non patimur: sic ea quȩ consuetudinis st̃¬
ñ negamus. Licet aũ ad hec concẽdenda dis¬
pensationos loci uocauerit: multum tamen
a nobis petitio dulcis atq excellentissimi
filii nr̃i domni callinici exharchi. ut temꝑan¬
tius erga te ageremus exegit: cuius carissimã
uoluntatem. nec ꝑtulimus nec potuimus
contristari. Preterea cuꝑidissimus ac te¬

Expanded text:
tere videremur. Quae si bene consideres, ipse per tere videremur. Quae si bene consideres, ipse per te satisfacere differendo firmabas, atque ex hoc adversum te zelum nostrum acrius incitabas. At ubi salubri tandem consilio usus, jugo te obedientiae humiliter submisisti, et dilectio tua poenitentiam agens, digna se, ut deputavimus, satisfactione purgavit, redditam tibi gratiam fraternae charitatis intellige, atque in nostro te receptum consortio gratulare: quia sicut se reparasse cognoscit, personam ad nos transmittat, quae pallium tibi deferendum ex more percipiat. Nam quemadmodum illicita perpetrari non patimur, sic ea quae sunt consuetudinis non negamus. Licet autem ad haec concedenda dispensatio nos loci nostri vocaverit: multum tamen a nobis petitio dulcissimi atque excellentissimi filii nostri, domni Callinici exarchi, ut temperantius erga te ageremus, exegit; cujus charissimam voluntatem, nec pertulimus, nec potuimus contristare. » 16. Praeterea cupidissimus ac te
Abbreviated transcription (Latin):
landum illum epłam quam ad eũ scripsimꝰ
ubi ei ⁊ grãm nrãm ⁊ communionẽ nos red¬
Didisse signauimus. exꝑientia tua dare de¬
beat: quia sicut incontumacia ꝑ sistentib
seueros nos eẽ conuenit: sic iterum humi¬
liatis ⁊ penitentib. negare locũ uenie non
debemus. Cumq maximus penes corpꝰ
beati apollinaris. scd̃m iussum gregorii de
factis suis humiliter satis feciss: castorius
cartularius. consolatoriam ei epłam p̃buit
uerbis gregorii asserentem. Quamuis culpa¬
bilib ordinationis tue pͥmordiis. graue ma¬
lum ꝑ inobedientie culꝑam addideris: nos
tamen sedis apłice auctoritates eo quo decu¬
it moderamine temꝑantes. numquã cont
de usq ad huc quod causa poscebat exarsimꝰ.
S ut longus se ingratitudo nr̃a. quã tu tͥ¬
IIIexcitasti ꝓduceret: credita nos sollicitudo
uehementer angebat. ne quedam illicita
quȩ de te audieramus. negligenter omit¬

Expanded text:
landum illum epistolam quam ad eum scripsimus, landum illum epistolam quam ad eum scripsimus, ubi ei et gratiam nostram et communionem nos reddidisse signavimus, experientia tua dare debeat: quia sicut in contumacia persistentibus severos esse nos convenit, sic iterum humiliatis et poenitentibus negare locum veniae non debemus. » 15. Cumque Maximus penes corpus beati Apollinaris secundum jussum Gregorii de cunctis humiliter satisfecisset, Castorius chartularius consolatoriam ei epistolam praebuit, verbis Gregorii adserentem: « Quamvis culpabilibus ordinationis tuae primordiis grave malum per inobedientiae culpam addideris, nos tamen sedis apostolicae auctoritatem eo quo decuit moderamine temperantes, nunquam contra te usque adhuc ut causa poscebat, exarsimus; sed ut longius se ingratitudo nostra, quam tu tibi excitasti, produceret, credita nos sollicitudo vehementer angebat, ne quaedam illicita, quae de te audieramus, negligenter omit
Abbreviated transcription (Latin):
ter admitamus. hortamur tñ ut debeatiᷤᷤ
eẽ solliciti. ⁊ ita quȩ fienda conspicitis tẽꝑetiᷤ:
quatinus ⁊ illi siita uidebitur cõmunionẽ
prestetis: ⁊ uigoris eccłiastici priuilegiũ.
congrua ut op ortet dispensatiõe sernetis.
Suꝑra scriptum uͦ portitorẽ. in presenti
quid uobiscum agendum sit instruximuᷤ.
A quo cuncta subtiliter addiscentes. sic
uos in omnib exhibete: ut in urã solli¬
citudine. nrãm fuisse presentiã sentiamꝰ.
tem castorio notario ⁊ cartulario rauen¬
ne. Quanto eredi tͥ ⁊ necessarias uides
causas iniungi: tanto te magis strenuum
debes ⁊ sollicitum ex hibere. Proinde si maxi¬
mus salonitanus prestito sacram̃to firmaue¬
rit. symoniaca se h̾esi ñ deneri: atq de aliis
ante corpus sc̃i apollinaris tantum modo
requisitus. innoxium se ẽẽ responderit ⁊
de inobedientia sua penitentiã sicut de¬
putauimus egerit: uolumus ut adconso¬

Expanded text:
ter admittimus. Hortamur tter admittimus. Hortamur tesse solliciti, et ita quae flenda conspicitis, temperetis, quatenus et illi, si ita videditur, communionem praestetis, et vigoris ecclesiastici genium atione servetis. Suprascriptum vero portitorem in 131 praesenti quid vobis cum eo sit agendum instruximus: a quo cuncta subtiliter addiscentes, sic vos in omnibus exhibete, ut in vestra sollicitudine nostram fuisse praesentiam sentiamus. » 14. Item Castorio, et notario et chartulario Ravennae: « Quanto credi tibi et necessarias vides causas injungi, tanto te magis strenuum debes et sollicitum exhibere. Proinde si Maximus Salonitanus, praestito sacramento, firmaverit se simoniaca haeresi non teneri, atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris tantummodo requisitus, innoxium se esse responderit, et de inobedientia sua poenitentiam, sicut deputavimus, egerit: volumus ut ad conso
Abbreviated transcription (Latin):
agente eo penitentiã trib horis. eucurrit
callinicus ex harcus. & castorius cartulariꝰ
ȩccłie romane cum mariniano ep̃o: & leua¬
uert̃ eũ de silice. Qui etiã cepit ampliorẽ
penitentiam coram eis agere. Gregorius ut
audiuit. ad miscd̃iam ꝓtinus rediit: atq¬
mariniano inter cetira seribens ait. Qualis
de causa maximi fraternitatis ur̃e uoluntas
sit. ac magis petitio: presentiũ latore castorio
cartulario nr̃o renuntiante cognouimus.
Ideoq si isdem maximus coram uobis &
predicto cartulario nr̃o. de ħymoniaca he¬
resi prestito se cum sacram̃to purgauerit.
tummͦ requisitus: liberum se ẽẽ respond̾it:
causam ipsius. frat̾nitatis ur̃e ⁊ de eo quod
excõmunicatus missaꝵi sollem nia agere
presumpserit. iudicio cõmittimꝰ. qua de-
te: nec aliqͥd de nobis dubium habeatis.
Nam quiequid a uobis de causa hac fuerit
ordinatum: nos ⁊ grate suscipimus: ⁊ liben¬

Expanded text:
agente eo poenitentiam tribus horis, cucurrit agente eo poenitentiam tribus horis, cucurrit Callinicus exarchus, et Castorius, chartularius Ecclesiae Romanae, cum Mariniano episcopo, et elevaverunt eum de silice: qui etiam coepit ampliorem poenitentiam coram eis agere. Quod Gregorius ut audivit, ad misericordiam protinus rediit, Mariniano episcopo inter caetera scribens: « Qualis de causa Maximi fraternitatis vestrae voluntas sit, ac magis petitio, praesentium latore Castorio, chartulario nostro, renuntiante, cognovimus. Ideoque, si idem Maximus coram vobis et praedicto chartulario nostro, de simoniaca haeresi praestito, se sacramento purgaverit, tummodo requisitus, liberum se esse responderit; causam ipsius fraternitatis vestrae, de eo quod excommunicatus missarum solemnia agere praesumpsit, judicio committimus, qua debete, nec aliquid de nobis dubium habeatis. Nam quidquid a vobis hac de causa fuerit ordinatum, nos et grate suscipimus, et liben
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝑ potestates maiores scłi obtinere
nil ualuit. ad minores se contulit: nob̾ꝙ
tam nimietate precum quã attestatione
re inhumanum credidi. si is qui quasi se¬
multum timere me dicit. in aliquo me
temꝑatiorẽ minime inuenire potuiss:
⁊ ideo decreui ut reuerentissimꝰ fr̃ ⁊ coep̃s
nr̃ marinianus. eius causam debeat in
rauennati urbe cognoscere. Si aũ ꝑsona
eius susceꝑta forsitan habebit᷑: uolumꝰ
ut urã quoq frat̾nitas. si ei laboriosum
ñ est. ad eandem ciuitatẽ fatigare se de¬
beat: & cum predicto fr̃e in eodem iuidicio
pariter sedere. Quicquid aũ ur̃e utroꝵq
platiturũ: ⁊ urm̃ ego iudiciũ. meum
deputo. Inter hec preuaricator maximꝰ
anno septimo ex cõmunicationis sue. post
castigationes ⁊ flagella gregorii ad cor reuer¬
tens rauennam ꝑetiit: ⁊ iactauit se infra ci¬
uitatem in media silice clamans ⁊ dicens.
Peccaui deo: ⁊ beatissimo pape gregorio. Et

Expanded text:
quam per potestates majores saeculi obtinere quam per potestates majores saeculi obtinere nil valuit, ad minores se contulit: nobisque tam nimietate precum, quam attestatione x qua re inhumanum credidi, si is qui se quasi multum timere me dicit, in aliquo me temperatiorem minime invenire potuisset: et ideo decrevi ut reverendissimus frater et coepisr Marinianus ejus causam debeat in Ravennati urbe cognoscere. Si autem persona ejus suspecta forsitan habebitur, volumus ut vestra quoque fraternitas, si ei laboriosum non est, ad eamdem civitatem fatigare se debeat, et cum praedicto fratre in eodem judicio pariter sedere. Quidquid autem vestrae utrplaciturum, et vestrum ego judicium meum deputo. » 13. Inter haec praevaricator Maximus anno septimo excommunicationis suae post castigationes et flagella Gregorii, ad cor revertens, Ravennam petiit, et jactavit se tensus intra civitatem in medio silice, clamans et dicens: Peccavi Deo, et beatissimo papae Gregorio. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsus dilectione solet concordiã ꝓpagare.
Et ideo quia fr̃nitatẽ tuam a consortio ⁊ cõ¬
munione maximi. ubi te pͥus neglectus
impulerat. in tantum postea grauitas sa-¬
cerdotis ad animum reducta suspendit.:
ut eius sola nullatenus patereris ẽẽ segre¬
gatione contentus. nisi ⁊ in monasterii te
claustra recipiens dudum cõmissa defle¬
res: ea ꝓpter in nr̃a te grã ad cõmunionẽ
receptũ ẽẽ non dubites. Nam quantum
pͥus culpa tuȩ caritatis offenderat: tantũ
penitentia mitigauit. Tandemq maximꝰ
cernens aliquando durum ẽẽ contra sti-¬
mulum calcitrare: relictis imꝑialib am-¬
miniculis ꝑ callinieum exharcũ satis
humiliter concedi sibi penitentiã simul¬
ꝙ ueniam a gregorio postulauit. Quẽ ipse
romam fatigari nolens. causam eius dis¬
cutiendam rauenne cõmisit: constanti¬
no mediolanensi ep̃o scribens. Maximus
inquit salonitane ȩccl̃ie p̃uaricator. post¬

Expanded text:
prorsus dilectione 130 solet concordiam propagare. prorsus dilectione 130 solet concordiam propagare. Et ideo, quia fraternitatem tuam a consortio et communione Maximi, ubi te prius neglectus impulerat, in tantum postea gravitas sacerdotis ad animum reducta suspendit, ut ejus sola nullatenus patereris esse segregatione contentus, nisi et in monasterii te claustra recipiens, dudum commissa defleres: eapropter in nostra te gratia ac communione receptum esse non dubites. Nam quantum nos prius culpa tuae charitatis offenderat, tantum poenitentia mitigavit. » 12. Itaque Maximus cernens tandem aliquando durum esse contra stimulum calcitrare, relictis imperialibus adminiculis, per Callinicum exarchum satis humiliter concedi sibi poenitentiam simulque veniam a Gregorio postulavit. Quem ipse Romam fatigari nolens, causam ejus discutiendam Ravennae commisit, Constantio, Mediolanensi episcopo, scribens: « Maximus, inquit, Salonitanae ecclesiae praevaricator, post
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatis meis deputo. Hoc tñ breuit̃ sugge¬
ro: quia aliquantulũ expecto. Et si ad me
uenire distulerit: exercere in eo districtio¬
nẽ canonicam nuliomͦ cessabo. In oĩpoten¬
te aũ dño confido: quia longã piissimis
dñis uitam tribuet: ⁊ nos sub manu ur̃a
disponet. Hec gregoriꝰ dissimulatrici
auguste. Ceterũ eodem maximo in sua p̃¬
sumptione manente. consecratores atꝙ
om̃s dalmatinos ⁊ iadertinos ep̃os. ab eiꝰ
cõmunione sub ex cõmunicatione dis¬
iunxit: adeo ne nom̃ quidẽ maximi int̃
sacra missaꝵ sollemnia memorarent. Quo
facto ita om̃s const̾nati sunt animo: ut
sub penitentiȩ satisfactione relicto maxi-¬
mo. ueniam postularent. Unde mi scd̾is¬
simus pontifex sabiniano iadertino ep̃o
seribens. Sicut inquit ꝑseueranti culpe
debet᷑ iure iundicta: ita resipiscentib est
concedenda miscłia. Nam ut res illa contͣ se
merito iratundiam excitare:. sic hec in sua

Expanded text:
peccatis meis deputo. Hoc tamen breviter suggepeccatis meis deputo. Hoc tamen breviter suggero, quia aliquantulum expecto; et si ad me venire diu distulerit, exercere in eo districtionem canonicam nullo modo cessabo. In omnipotente autem Deo confido, quia longa piissimis dominis vita tribuetur, et nos sub manu vestrdisponat. » 11. Haec Gregorius dissimulatrici Augustae. Caeterum eodem Maximo in sua praesumptione manente, consecratores, atque omnes Dalmatinos et Jadertinos episcopos ab ejus communione sub excommunicatione disjunxit: adeo ut ne nomen quidem Maximi inter sacra missarum solemnia memorarent. Quo facto ita omnes consternati sunt animo, ut sub poenitentiae satisfactione, relicto Maximo, veniam postularent. Unde misericordissimus pontifex Sabiniano, Jadertino episcopo, scribens: « Sicut, inquit, perseveranti culpae debetur jure vindicta, ita resipiscentibus est venia concedenda. Nam ut res illa contra se merito iracundiam excitare, sic haec in sua
Abbreviated transcription (Latin):
me nesciente ordinatus ẽ. hoc qd̃ in ordina¬
tione sua me uł responsalẽ pret̾mittere
p̃sumpsit. it a ex corde laxaui: ac si me auc¬
tore fuerit ordinatus. Alia uͦ ꝑuersa illuis
scilicet mala corꝑalia quȩ cognoui: uł qͥa
cum pecuniis est electus. uł qd̾ excõmunica¬
tus missas facere presũꝑsit: ꝓpt̃ dm̃ ir reqͥ¬
sita preterire ñ possum. S opto ⁊ dnm dẽp̃cor
quatinꝰ nichil de eo de his que dicta st̃ uale¬
at inueniri. ⁊ sine ꝑicło animȩ meȩ cau¬
sa ipsius terminetur. Prius tñ quã hec co¬
gnoscant᷑. serenissimus dñs discurrenti
iussione precepit: ut eum uenientẽ cum
honore suscipiam. Et ualde graue ẽ. ut uir
de quo tanta ⁊ talia nunciant᷑: cũ ante re¬
oꝵ patrocinio disponentur: infelix ego in
eccłia ista quid facio: S ut ep̃i mei me des¬
piciant. ⁊ contra me refugium ad scłares
udices habeant: omĩpotenti dõ grãs ago.

Expanded text:
me nesciente ordinatus est, hoc, quod in ordiname nesciente ordinatus est, hoc, quod in ordinatione sua me vel responsalem meum praetermittere praesumpsit, ita ex corde laxavi, ac si me auctore fuisset ordinatus. Alia vero perversa illius, scilicet mala corporalia, quae cognovi, vel quia cum pecuniis est electus, vel quia excommunicatus missas facere praesumpsit, propter Deum irrequisita praeterire non possquatenus nihil de eo, de his quae dicta sunt valeat, inveniri, et sine periculo animae meae causa ipsius terminetur: prius tamen quam haec cognoscantur, serenissimus dominus discurrente jussione praecepit ut eum venientem cum honore suscipiam. Et valde grave est ut vir, de quo tanta et talia nuntiantur, cum ante re dominos aliorum patrocinio disponuntur, infelix ego in ecclesia ista quid facio? Sed ut episcopi mei me despiciant, et contra me refugium ad saeculares judices habeant, omnipotenti Deo gratias ago,
Abbreviated transcription (Latin):
suam presentiã ex hiberet pͥuauit. Maximꝰ
aũ imꝑialib militiis fultus. post excom¬
municationẽ ⁊ missas cȩci¬
nit: ⁊ sacra m̃ta satis indignus
accepit. Quaꝓpt̃ constantie auguste post
multa alia scribit dicens. Salonitane ci¬
uitatis ep̃s me ac responsale meo nesciente or¬
dinatus ẽ. ⁊ facta ẽ res que sub nullis anteri¬
orib pͥncipib euenit. Quod ego audiens. ad
eundem preuaricatorẽ qui mordinate ordi¬
natus ẽ ꝓtinus misi: ut omĩno missaꝵ sol¬
lemnia celebrare omĩmodo ñ presumeret:
nisi pͥus a serenissimis dnis cognoscerẽ. si hoc
fieri ipsi ussissent. Qd̃ ei sub excõmunicati¬
onis int̾positione mandaui. Et contẽpto me.
atꝙ despecto. in audaciã quoꝵ dã scłarium
hominũ. quib denudata sua eccłia p̃mia
multa prebere dr̃: nunc usq misaꝵ sollem¬
nia facere presumit: atq ad me uenire scd̃m
iussionẽ dñoꝵ noluit. Ego aũ preceptioni
pietatis eus obediens. eidem maximo qͥ

Expanded text:
suam praesentiam exhiberet, privavit. Maximus autem imperialibus militiis fultus, post excommunicationem, et missas cecinit, et sacramenta satis indignus accepit. Quapropter Constantinae Augustae post multa alia scribit, dicens: « Salonitanae civitatis episcopus, me ac responsale meo nesciente, ordinatus est; et facta res est, quae sub nullis anterioribus principibus evenit. Quod ego audiens, ad eumdem praevaricatorem qui inordinate ordinatus est protinus misi, ut omnino missarum solemnia celebrare nullo modo praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri ipsi jussissent. Quod ei sub excommunicationis interpositione mandavi: et contempto me atque despecto, in audacia quorumdam saecularium hominum, quibus, denudata sua ecclesia, praemia multa praebere dicitur, nunc usque missas facere praesumit, atque ad me venire secundum jussionem dominorum noluit. Ego autem praeceptioni pietatis eorum obediens, eidem Maximo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
torio. om̃s qui illic eũ amore diuinitatis auxi¬
lium querebant. sani atq incolumes inde
reuercebant᷑ Erat aũ quidã uir in hac uici¬
nia loci cius uxor ceca ẽ effecta: tulitꝙ eã uir
suiis. ⁊ adduxit eam ubi scã uirgo reqͥescebat.
ad supradictum monast̾iũ niuiella. Cum aũ
eccłiam intrassent. ⁊ illa stetiss sub uno lapi¬
de repente effundebat᷑ illa candela qua ipsa
Os̃ ꝙ qui illic aderant ut uidert̃ hoc miracłm.
tenentes ex ipsa guita unxerunt ocłos eus

Expanded text:
torio omnes, qui illic ad amorem divinitatis auxilium querebant, sani atque incolumis inde revertebantur. 7. Erat autem quidam vir in hac vicina loca, cuius uxor ceca est effecta, tulitque eam vir suus et adduxit eam, ubi sancta virgo quiescebat, ad supradictum monasterium Niviala. Cum autem ecclesiam intrassent, et illa stetisset subter unam lampadem, repente effundebatur illa candela, qua ipsa Omnes , qui illic aderant et viderunt hoc miraculum, tenentes ex ipsa gutta, et uncxerunt oculos eius,
Abbreviated transcription (Latin):
ad eis monast̾iũ accedat: eñ uenire faciat: ⁊ cũ¬
las deculit. ad mediũ deducant᷑ quas ti suscipe.
⁊ m celerrime transmitte. Eniu quia studiosi¬
tas gregorii. qui post etrib ferme annis suꝑ¬
fuit falli ñ potuit. constat nimirũ. qͥa pliueᷤ
libros quã nunc habeant᷑ cõposuit. quoꝵ
memoriã quidã inepiscopalieis ꝑstringens
ait. Iob. ierechiel eugłia. ⁊ pastoralẽ exposuit.
⁊ multa alia ut subaudias que iã inueniri
ñ possunt: qm̃ teuera ante succensa st̃ reliqͣ¬

Expanded text:
ad ejus monasterium accedat, convenire fratres ad ejus monasterium accedat, convenire fratres las detulit, ad medium deducat: quas tu suscipe, et mihi celerrime transmitte. » Enimvero, quia studiositas Gregorii, qui post haec tribus ferme annis superfuit, falli non potuit, constat nimirum quia plures libros quam nunc habeantur composuit. Quorum memoriam quidam in episcopali ejus perstringens, ait: Job, Ezechiel, Evangelia et Pastoralem exposuit, et multa alia. Ut subaudias, quae jam inveniri non possunt, quoniam revera ante succensa sunt q
Abbreviated transcription (Latin):
casse. ut qd̾ dixerit iureuirando confirmãs mori
continuo meruiss ipsi a libroꝵ exustione desis-
qͦ combustorib manꝰ daret. Itaq cũ euangłi¬
is inumbonẽ uenerabilis leuita petaꝰ ascendens.
dolore mortis extraneus iuxta ꝑgibasim. sicut
actenꝯ cernit᷑ confessor u̾itatis meruit sepeliri.
uidis exu̾ta recolit᷑ ñ habet᷑. Quaꝵ iꝑsesũmã
ioħi subdiacono rauẽne responsalisuo significa¬
reuidet᷑: int̃ cȩt̾a sic describens. Quia karissimꝰ
quondã filis m̃s claudius aliqua me loqͦnte de
ꝓuerbiis. de canticis canticoꝵ. de ꝓpħis. de li¬
bris qͦ regum. ⁊ de eptatico andierat. que e¬
go scͥpto tradere pre infirmitate ñ potuiꝰ. ipse
ea suo sensu distauit ne obliuione deꝑirent: ut
giss: inueni dictoꝵ meoꝵ sensũ ualde in uti¬
lius fuisse ꝑmutatũ. Unde necesse ẽ ut tua
expientia om̃i excusatione atq mora cessante

Expanded text:
casse, ut, si quod dixerat jurejurando confirmans mori casse, ut, si quod dixerat jurejurando confirmans mori continuo meruisset, ipsi a librorum exustione desisteipse quoque combustoribus manus daret. Itaque cum Evangeliis in ambonem venerabilis levita Petrus ascendens, dolore mortis extraneus juxta pyrgi basim, sicut hactenus cernitur, confessor veritatis meruit sepeliri. vidis exusta recolitur, non habetur. Quarum ipse summam Joanni, subdiacono Ravennae, responsali suo, significare videtur, inter caetera sic describens: « Quia charissimus quondam filius meus Claudius, aliqua me loquente de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris quoque Regum et de Heptateucho audierat, quae ego scripto tradere prae infirmitate non potui, ipse ea suo sensu dictavit, ne oblivione deperirent, ut gisset, inveni dictorum meorum sensum valde inutilius fuisse permutatum. Unde necesse est ut tua experientia, omni excusatione atque mora cessante,
Abbreviated transcription (Latin):
tas minime recognouit. Nam sic̃ a maiorib dra¬
oit᷑. cũ calumnlaꝵ ueterũ incentores gregoriũ
ꝓdigũ dei. p̃datoremꝙ multiplicis patarchatꝰ
hesauri ꝑstreꝑent. deficiente ꝑsonali mat̾ie.
ad cõburendos libros ei ceꝑunt parit̃ anhelare.
Quoꝵ dum quosdã iam cõbussissent. reliquos
uellent exurere: petrus diaconꝰ familiarissi¬
mus ei. cũ quo qͣtuor dialogoꝵ libros dispu¬
tauerat. credit᷑ uehem̃tiꝰ ꝑstitisse dicens ad ob¬
delendã eis memoriã libroꝵ exustionẽ nichil ꝓ¬
ficere: quoꝵ exemplaria diu̾sis petentib mundi
ambitũ penecrassent: subiungens immane saẽle¬
giũ ẽẽ tanti patͥs tot ⁊ tales libros exurere. suꝑ
cuis captit ipse sꝑm sc̃m in similitudine colũ be
trasfantis frequẽtissime ꝓspexiss. sũꝙ dudũ deuo¬
tũ ppłm diaconꝰ cerneret occasione tẽporis cũ in¬
uidis resultare: in hoc omiũ sententiã d̾r ꝓuo¬

Expanded text:
tas minime recognovit. Nam sicut a majoribus tratas minime recognovit. Nam sicut a majoribus traditur, cum calumniarum veterum incentores, Gregorium prodigum dilapidatoremque multiplicis patriarchatus thesauri perstreperent, deficiente personali materie, ad comburendos libros ejus coeperunt pariter anhelare. Quorum dum quosdam jam combussissent, ac reliquos vellent exurere, Petrus Diaconus familiarissimus ejus, cum quo quatuor Dialogorum libros disputaverat, creditur vehementissime obstitisse dicens, ad obliterandam ejus memoriam librorum exustionem nihil proficere quorum exemplaria, diversis petentibus, mundi ambitum penetrassent; subjungens immane sacrilegium esse, tanti Patris tot et tales libros exurere, super cujus caput ipse Spiritum sanctum in similitudine columbae tractantis frequentissime perspexisset. Cumque dudum devotum populum Diaconus cerneret occasione temporis cum invidis resultare, in hoc omnium sententiam dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
phiis p̃dicant᷑ sepultũ tali titulo decoratuR
S uscipe t̾ratuo corpus de corꝑore sumptum:
N eddere quo ualeas uiuificante deo:
S p̃castra petit aetinil iuira nocebunt:
Qui uite alteruis mors magis ipsa uia ẽ:
Pontificis sũmi hoc claudunt᷑ menbra sepulcro:
Qui innumeris semꝑ uiuit ubiꝙ bonis
Esuriem dapib superauit. frigora tieste:
Atꝙ animas monitis texit ab hoste sacris: lar¬
Implebatꝙ actu quicquid sermone docebat
Esset ut exemplũ mystica uerba loquens:
Adquirens fidei agmina gente noua:
H ic labor. hoc studiũ. hec tͥ cura. hoc pastor agebas:
Ut dño offerres plurima luera gregis:
Hisq di consul factꝰ letare triumphis:
Nam mercedẽ oꝑum iam sine fine tenes:
scilicet liberalissimo pastore defuncto. uehe¬
m̃tissima fames eodẽ anno incubuit. ⁊ qͣnto
patrono tunc roma caruit. licet rerũ inopia to¬
to pene mundo monstrauerit: inuidoꝵ tñ feri¬

Expanded text:
phiis praedicantur, sepultum tali titulo decoratur: phiis praedicantur, sepultum tali titulo decoratur: Suscipe terra tuo corpus de corpore sumptum, Reddere quod valeas, vivificante Deo. Spiritus astra petit, lethi nil jura nocebunt, Cui vitae alterius mors magis illa via est. Pontificis summi hoc clauduntur membra sepulcro, Qui innumeris semper vivat ubique bonis. Esuriem dapibus superavit, frigora veste, Atque animas monitis texit ab hoste sacris. Implebatque actu quidquid sermone docebat, Esset ut exemplum mystica verba loquens. tra, Acquirens fidelque agmina gente nova. Hic labor, hoc studium, tibi cura haec pastor agebas, Ut Domino offerres plurima lucra gregis. Hisque Dei consul factus, laetare triumphis, Nam mercedem operum jam sine fine tenes. 69. Quo scilicet liberalissimo pastore defuncto, vehementissima fames eodem anno incubuit: et quanto patrono tunc Roma caruit, licet rerum inopia toto pene mundo monstraverit, invidorum tamen feri
Abbreviated transcription (Latin):
illustratꝰ. anno imꝑii foce scd̾o. indictione septima.
qͣrto iduũ martiũ. a carnis corruptione subtrastꝰ est¬
inincorruꝑtionẽ ꝑpetue gle sublimandꝰ. Qui uidelicet
om̃i uite sue tẽpore sicut nouas basilicas minime fa.¬
bricarat: itanimirũ fabricatoꝵ ueterũ sartatesta cum
sũmo studio annualiter repararat: quas reditib lumina¬
rib officiis atꝙ donarii s cumulans. in basilica beati pe¬
tri apłi fastigiũ de argento purissimo. qd aleone t̃cio
pontifice in basilicã syxtianã sc̃e marie nomine
Dedicatam transtatũ ẽ fabricauit: ⁊ in basilica hea-¬
ti pauli apłi suꝑ altare nichilominꝯ aliud fastigi¬
um ꝓcurauit. Huiꝰ pret̾ea uenerabile corpus in
extrema porticu basilice beati petri apłi. ante se¬
cretariũ tunc antiquissimũ. quo uidelicet leo. sim¬
plicus. gelasius atꝙ symmachus. apłice sedis ep̃i.
cũ nonnullis aliis tumulati suis hastenꝰ epita¬

Expanded text:
illustravit, anno imperii Phocae secundo, indictione septima, illustravit, anno imperii Phocae secundo, indictione septima, quarto iduum Martiarum, a carnis corruptione subtractus est, incorruptionis perpetuae gloria sublimandus. Qui videlicet omni vitae suae tempore sicut novas basilicas minime fabricarat, ita nimirum fabricatarum veterum sarta tecta cum summo studio annualiter reparabat: quas reditibus, luminaribus, officiis atque donariis cumulans, in basilica beati Petri apostoli fastigium de argento purissimo, quod a Leone Tertio pontifice in basilica Sixtiana sanctae Mariae nomini dedicata translatum est, fabricavit, et in basilica beati Pauli apostoli super altare nihilominus aliud fastigium procuravit. Hujus praeterea venerabile corpus in extrema porticu basilicae beati Petri apostoli ante secretarium tunc antiquissimum, quo videlicet Leo, Simplicius, Gelasius, atque Symmachus, apostolicae sedis episcopi, cum nonnullis aliis tumulati, suis hactenus epita
Abbreviated transcription (Latin):
Ubienim deest caro: que uutꝰ eẽ poterit dolorib
resistens. Me ⁊ enĩ quẽ quẽ qualis fuerim nostis.
ita amaritudo animi. ⁊ assidua exacerbatio atꝙ ꝑ hoc
podagre molestia afficit: ut corpꝰ meũ tanqͣ in se¬
pultura siccatũ sit. Unde fit ut iam raro de lecto
surgere ualeam. Itẽ eidem. Ego intanto gemitu ⁊
occupationib uiuo. ut addies qͦs ago me ꝑuenisse
peniteat. solaq mͥ in consolatione sit mortis expesta-¬
tio. unde peto ut ꝓmeorare debeatis: quatinꝰ de hoc
carnis carere citius ẽducar: ne tantis laborib dintiꝰ
torquear. tẽ anastasio anthioceno. Rogo ut ꝓ
mei cordis infirmitate enixius oretis: quatinꝰ omps
⁊ citiꝰ me detot ꝓcellis huiꝰ tempestatis eripiat: attꝑ
inet̃ne quietis litore ꝑducat. Gantis precib gregori¬
us tandẽ aliqͣndo diuinitꝰ exauditus. post sedem scẽ
b sex. ⁊ dieb decẽ dostrinis pariter ⁊ oꝑib felicissimi ᷤ

Expanded text:
Ubi enim deest caro, quae virtus esse poterit doloribus Ubi enim deest caro, quae virtus esse poterit doloribus resistens? Me etenim, quem qualis fuerim nostis, ita amaritudo animi et assidua exacerbatio atque per hoc podagrae molestia affecit, ut corpus meum tamquam in sepultura siccatum sit unde fit ut jam raro de lecto surgere valeam. » Item eidem: « Ego in tanto gemitu et occupationibus vivo, ut ad dies quos ago pervenisse me poeniteat, solaque mihi in consolatione sit mortis exspectatio. Unde peto ut pro me orare debeatis, quatenus de hoc carnis carcere citius educat, ne tantis laboribus diutius torquear. » Item Anastasio Antiocheno: « Rogo ut pro mei cordis infirmitate enixius oretis, quatenus omniet citius me de tot procellis hujus tempestatis eripiat, atque in aeternae quietis littore perducat. » 68. Tantis precibus Gregorius tandem aliquando divinitus exauditus, postquam sedem cus sex et diebus decem, doctrinis pariter ac operibus felicissimis
Abbreviated transcription (Latin):
dolor cruciat: mͦ nescio quis in toto corꝑe cum¬
dolore se ignis expandit. Et fit plerũq ut u¬
no in me tẽpore ardor cũ dolore confligat: &
corpus in me animusꝙ deficiat. Quantis aũ
aliis necessitatib extrahas quas ꝑtuli infir¬
mitates afficiar: enumerate ñ ualeo. S bre¬
uiter dico. qͥa sic me infestio noxii humoris
imbibit: ut uiuere mͥ pena sit: ⁊ mortẽ deside¬
ranter expestẽ: ꝙͣ gemitib meis solam ẽẽ credo
miscđiam deprecemini. ut ꝑcussionis sue er¬
ga me flagella ꝓpitus mitiget: ⁊ patientiam
tolerandi concedat: ne nimio qd absit tedio in
rat. culpa crescat ex munnure. Itẽ rusticiane
pat̾cie. De podagre molestia qͣ nõb̃ euenisse sig¬
nastis.: ⁊ contristatus uehem̃ter sum ⁊ letatus. Le¬
tatus. qͥa humor noxius inferiora petens. suꝑiora
ꝑfecte deseruit. Contristatus uͦ: quia intam tenuis-¬
simo corꝑe dolores uos nimium ꝑpeti ꝑtimesco

Expanded text:
dolor cruciat, modo nescio quis in toto cordolor cruciat, modo nescio quis in toto corpore se ignis cum dolore expandit; et fit plerumque ut uno in me tempore ardor cum dolore confligat, et corpus in me animusque deficiat. Quantis autem aliis necessitatibus extra has quas protuli infirmitates afficiar enumerare non valeo, sed breviter dico quia sic me infectio noxii humoris imbibit, ut vivere mihi poena sit, et mortem desideranter expectem, quam gemitibus meis solam esse credo misericordiam deprecare, ut percussionis suae erga me flagella propitius mitiget, et patientiam tolerandi concedat, ne nimio, quod absit, taedio in rat culpa, crescat ex murmure. Datum mepatriciae: « De podagrae molestia quam vobis evenisse signastis, et contristatus vehementer sum et laetatus. Laetatus, quia humor noxius inferiora petens, superiora profecto deseruit. Contristatus vero, quia in tam tenuissimo corpore dolores vos nimios perpeti pertimesco.
Abbreviated transcription (Latin):
morte sũ repellar a morte: nec mirũ quia peccãtoꝵ
grauis. talis corruptionis carcere diuteneor in¬
clusus. Unde cõpellor exclamare: Educ de car¬
cere animã meã: ad confitendũ nõi tuo dñe. S qͥa
meis adhuc p̃cib obtinere ñ mereor: rogo ut
ur̃e scitatis oratio sue mͥ int̾cessionis aduitoriuĩ
prebeat: meꝙ a peccatis ⁊ corruptionis pond̾e
liberũ reddat. in illam quã bene iustis apłs p̃ui¬
idem. Peto aũ ut ꝓme enixius ur̃ã sc̃ĩtas orare de¬
beat. qͥa podagͤ dolorib ⁊ barbaroꝵ gladiis ⁊ af¬
flictionib indesinent̃ p̃mor. S si mͥ oratioĩs ur̃e
oꝑem imꝑenditis. credo qd me contra adu̾sa omĩa
fortiter iuuetis. Itẽ idem. Rogo gͦ ut ꝓmepecra¬
barbaroꝵ gladios uehem̃ter affligit. Int̃ quȩ
omĩa non tẽporalẽ s eternã consolationẽ reqͥro:
beatitudinis hanc meoptinere confido. Itẽ
surgere de lectulo ñ ualeo Nlam me m̃ podagre

Expanded text:
morte sum, repellar a morte. Nec mirum, quia peccator morte sum, repellar a morte. Nec mirum, quia peccator gravis tali corruptionis carcere diu teneor inclusus; unde compellor clamare: Educ de carcere animam meam ad confitendum nomini tuo, Domine . Sed quia meis adhuc precibus obtinere non mereor, rogo ut vestrae sanctitatis oratio suae mihi intercessionis adjutorium praebeat, meque a peccati et corruptionis pondere liberum reddat in illam, quam bene nostis, idem: « Peto autem ut pro me enixius vestra sanctitas orare debeat, quia podagrae doloribus, et barbarorum gladiis, flictionibus incessanter premor. Sed si mihi orationis vestrae opem impenditis, credo quod me contra adversa omnia fortiter juvetis. » Item eidem: « Rogo ergo ut pro me peccabarbarorum gladios me vehementer affligit. Inter quae omnia non temporalem, sed aeternam consolationem requiro, beatitudinis hanc me obtinere confido. » Itesurgere de lecto non valeo: nam me modo podagrae
Abbreviated transcription (Latin):
uicinores estis: tanto credo qd̃ subtiluis cogno¬
uistis. De oriente uͦ qui ueniunt. grauiores deso¬
lationes nunciant. In his itaq omĩb qͥa appro¬
pinquante fine mundi generalẽ ꝑcussionẽ ẽẽ
cognouums affligi nimis de ꝓp̃s molestiis ñ
debemus. Itẽ eulogio patriarche asexandri¬
no. Transacto anno suaiussima scĩtatis ur̃ȩ scͥp¬
ta suscepi: quib ꝓ egritudinis mee nimietate
respondere nunc usq ñ ualui. fcce enĩ iam bien¬
niũ plene expletur quo lestulo teneor. tantisq
podagre dolorib affligor. ut uix indieb festiẽ
ad horaꝵ trium spaciũ surgere ualeã missaꝵ sol¬
lemnia celebrare: Alox aũ cũ graui depellor dolore
decumbere: ut cruciatũ meũ possim gemitu in¬
terrũpente iux tolerare. Qui dolor int̾dũ mͥlentꝰ
ẽ int̾dum nimuis: s neꝙ italentꝰ ut recedat: neꝙ
itanimus ut int̾ficiat. Unde fit ut qͥ cotidie in

Expanded text:
viciniores estis tanto credo quod subtilius cognoviciniores estis tanto credo quod subtilius cognovistis. De Oriente vero qui veniunt, graviores desolationes nuntiant. In his itaque omnibus, quia, appropinquante fine mundi, generalem percussionem esse cognoscimus, affligi nimis de propriis molestiis non debemus. » Item Eulogio, patriarchae Alexandrino: « Transacto anno suavissima sanctitatis vestrae scripta suscepi, quibus pro aegritudinis meae nimietate respondere nunc usque non valui. Ecce enim jam biennium pene expletur quo lectulo teneor, tantisque podagrae doloribus affligor, ut vix in diebus festis usque ad horarum trium spatium surgere valeam missarum solemnia celebrare. Mox autem cum gravi compellor dolore decumbere, ut cruciatum meum non possim, gemitu interrumpente, tolerare. Qui dolor interdum mihi lentus est, interdum nimius, sed neque ita lentus ut recedat, neque ita nimius ut interficiat. Unde fit ut qui quotidie in
Abbreviated transcription (Latin):
tus mei Cui aũ uiuere ñ licet: descripture sacre
sensib loqui mistica qualit̃ libet. Et qui cogor
cotidiȩ amarabibere: quando possũ dulcia ꝓpi¬
nare. Item idem italie ꝑatricie. ⁊ uenantio
ex monacho patricio. Quosdam de sicilia ueni¬
entes: affectu quo debiu de sospitate ur̃e excel
num. m̃ tristia responder̃t. hec aũ dicens. neo e¬
go uob̃ de me ipso inuenio aliud qd̃ debeã nunci¬
are: nͥ qd̾ peccatis meis fatientib. ecce ĩa undetim
menses sunt. qd̾ ualde rarũ est si de lecto surgere
aliquando potuerim. Tantis enĩ podagre tan¬
grauissima pena sit. Cotidie enĩ in dolore deficio:
⁊ mortis remediũ ex pestando suspriro. Inclero
tunt: ut pene nullus liber. nullus seruus re¬
manserit: quieẽ idoneus ad aliqͦd officium uel
minist̾ium possit. De uitinis aũ urbib. strageᷤ
nob̾ mortalitatis cotidie nunciat᷑ Affrica autẽ
qualiter mortalitate ⁊ langorib uastet᷑ qͣnto

Expanded text:
tus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae tus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui mystica qualiter libet? Et qui cogor quotidie amara bibere, quando possum dulcia propinare? » Item Italicae patriciae et Venantio, exmonacho patricio: « Quosdam de Sicilia venientes affectu quo debui de sospitate excellentianum mihi tristia responderunt. Haec autem dicens, nec ego vobis de meipso invenio aliud quod debeam nuntiare, nisi quod, peccatis meis facientibus, ecce jam undecim menses sunt quod valde rarum est si de lecto surgere aliquando potui. Tantis enim podagragravissima poena sit. Quotidie enim in dolore deficio, et mortis remedium expectando suspiro. In clerorunt, ut pene nullus liber, nullus servus remanserit, qui idoneus esse ad aliquod officium vel ministerium possit. De vicinis autem urbibus strages nobis mortalitatis quotidie nuntiantur. Africa autem qualiter mortalitate et languoribus vastetur, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
tiendo flectere: ⁊ cũ ꝑsonis suꝑuenientib animũ
mutare: ⁊ tñ hoc ualde ẽ necessariũ. Nam aliqͣ̃ndo
ex predicatione ei ad boni oꝑis grãm peccator re¬
ducit᷑. si ipse qui p̃dicat udetur in gratus. I tẽ
me rep̃hendet. si post hec a locutione cessauero:.
qͥa sicut om̃s cernitis. nr̃e tribulationes extre¬
uerunt. Undiꝙ gladiis cireufusi sumus. inoiq
imminens mortis ꝑicłm timems. Alii detrũ¬
catis ad nos manib redeunt: alii caꝑti alii in¬
terempti nunciant᷑. Iam cogor linguã ab exposi¬
tione retinere: qͥa tedet anmã meã iutȩ mee. Iam
nullus in me sacri eloquii studiũ requirit: quia
uersa inlustum in cythara mea. ⁊ organũ meum
meũ inuocẽ flentium. Iam cordis ocłs in miftioꝵ
discussione ñ iugilat: qͥa dormitauit anima mȩa
pre tedio. Iam minus lectio animo dulcis est.
qͥa oblitus sũ comedere panẽ meũ. auoce gemi¬

Expanded text:
nimum nimum mutare; et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur, si ipse qui praedicat videtur ingratus? » Item me reprehendat si post hanc locutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt. Undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii detruncatis ad nos manibus redeunt; alii capti, alii interempti nunciantur. Jam cogor linguam ab expositione retinere, quia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus in me sacri eloquii studium requirat, quia versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemi
Abbreviated transcription (Latin):
A respicientis reddit. s tunc in ea uultus intendentis
ꝑturbat. Et paulopost. Sacerdos &̃ post com¬
punctionẽ ac lacrimas. cogit᷑ necessatia queꝙ filioꝵ
suoꝵ cognoscere: ⁊ eaque refugit animo patientes
audire: atꝙ post suspina cȩlestiũ quoꝵlibet car¬
naliũ hominũ onera portare: ⁊ sepe cũ suꝑuenien¬
tib cor in diu̾sam qualitatẽ transfund̾e. Nã aliꝙͣ¬
do de lucris spualib gaudet: s cũ quilibet merẽs
suꝑuen̾it. nisi ei merorẽ in se su̾ceꝑit tribulatio
nĩ illius cõꝑatiens ñ ẽ.: ⁊ aliquando de damnis an¬
maꝵ luget. S repente si suꝑueniunt qui de siuis
ꝓsꝑitatib letantur. quoꝵ si leticie sacerdos ñ con¬
gaudet. minus amare credit᷑ filios in quoꝵ gaudio
ñ exultat: p̃cipue cum paulus dicat. gaudere cum
gaudentib. flere cũ flentib. Nicħ gͦ tã onerosũ
in ordine sacerdotũ uideo. ꝙͣ rigorẽ mentis cõpa

Expanded text:
conspicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis conspicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis perturbat? » Et paulo post: « Sacerdos etiam post compunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animo patienter audire, atque post suspiria coelestium, quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversam qualitatem transfundere. Nam aliquando de lucris spiritualibus gaudet; sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribni illius compatiens non est. Et aliquando de damnis anm luget; sed repente superveniunt qui de suis prosperitatibus laetantur, quorum si laetitiae sacerdos non congaudet, minus amare creditur filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . Nihil ergo tam onerosum in ordine sacerdotum video quam rigorem me
Abbreviated transcription (Latin):
uinus me impingit in memetipso. ut meam
negligentiã uideã. ⁊ mͥ dici hec que audio ꝑti¬
mescã. Sicut enĩ suꝑis dixi quis eor incuris
innumeris sparsũ ad secolligat. Quando &̾¬
enĩ possum ⁊ ea que circa me st̃. sollicite omĩa
curare: ⁊ memetipsũ adunato sensu conspicere:
Quando possũ prauoꝵ neqͥcias insequendo corrigere:
ac honoꝵ astus laudando ⁊ admonendo custodire
aliis t̾rorẽ: atꝙ aliis dulcedinẽ demonstrare. Quan¬
Do ualeo ⁊ de his que sunt necessaria frĩb cogitare.
⁊ cont᷑ hostiles gladios de urbis iugiliis sollicitudi¬
nẽ gerere: ne incursione subita ciues ꝑeant ꝓuidere:
⁊ int̾ hec omĩa. ꝓ animaꝵ custodia plene atq efficati¬
ter uerbũ exhortationis impendere. Loqui etenĩ de
deo: quiete ualde ⁊ libere mentis ẽ. Tunc nãꝙ bene
lingua dirigit᷑ in sermone. cũ secure sensus quie¬
uerit intranqͥllitate: qͥa nec concussa aqua imaginẽ

Expanded text:
vinus me impingit in memetipsum, ut meam vinus me impingit in memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi, cujus cor innumeris curis sparsum, se ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum, adunato sensu, conspicere? Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo, et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de Urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione 166 subita cives pereant providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate: quia nec concussa aqua imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ hec eadem uisio tante obscuritatis nebulis
tegit᷑ ut uix ea aliqͥd intellectu int̾lucente ui¬
deatur: aliud qd̾ iam agiuilfum langobardoꝵ
regẽ ad obsidionẽ nr̃am sũmoꝑe festinantem.
padũ transisse cognouimꝰ. Unde pensate f̃s
mens misera: timoris sui ꝑturbationib occu¬
pata. Quanto enĩ circa t̾rena plus satagit. tan¬
to in his quȩ st̃ celestia minus uidet: acꝓ eo qd
curis suis extra se ducit᷑. ualde intus minor ẽ:
qͥa scͥptũ est. Depͥmit t̾rena in habitatio sensũ
multa cogitantẽ. Quȩ enĩ suꝑiora penetrare
&̃ collecta ñ sufficit: pensate qͥd agere poterit di
riuis diuidit᷑: a suo alueo siccat᷑. Itẽ idem in
Siue inquit iustus inculpam siue peccator
in mortẽ corruat. speculatori tim̃dum ẽ: ne
hunc a suo silentio reatus peccantiũ partter
inuoluat. S interim dũ loquor: auertere a
memetipso ocłos uolo. Et ecce tterũ sermo di¬

Expanded text:
quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid, intellectu interlucente, videatur. Aliud, quod jam Agilulphum, Langobardorum regem, ad obsidionem nostram summopere festinantem, Padum transisse cognovimus. Unde pensate, framens misera, timoris sui perturbationibus occupata. Quanto enim circa terrena plus satagit, tanto in his quae sunt coelestia minus videt: pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est: quia scriptum est: Deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quae enim superiora penetrare, etiam collecta, non sufficit, pensate quid agere poterit divrivis dividitur a suo alveo siccatur. Item in Sivein mortem corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reatus peccantium pariter involvat. 26. Sed interim dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, et ecce iterum sermo di
Abbreviated transcription (Latin):
stodia gregoriꝰ grauabat᷑: ut in coli molestiaᷤ
corruens. ñ solum sicut ꝓposuit ꝑ ordinem
ierechielis mist̾ia minime ꝑtractaret: uerũ &̃
hostilib incursionib. multisq corporis
debilitatib aggrauatꝰ. a studio expositionis õimo
desist̾et: ⁊ ad dies ilos semꝑuenisse defleret: atꝙ
dissolutionẽ sui corꝑis totis conatib flagitaret.
meo s langori deputate: qͥa peccatis meis facienti¬
b eo tẽpore quo ariolfus ad romanã urbẽ ueni¬
ens. alios occidit. alios detruncauit. tanta mesti¬
cia affestus sũ. ut in coli molestiã caderẽ. Item
in exposione ultime uisionis iezechielis ꝓpħete
desideriis placuit petere. ut saltem extrema uisio¬
eiꝰ que ei facta ẽ de edificio in monte constituto qͦ
⁊ cunctis ẽ uisionib eius obscurior expomi debuiss.
Et quidẽ uoluntati ur̃ẽ me parere necesse ẽ. s duo
sunt quȩ in hac turbant animũ meũ. Unũ

Expanded text:
stodia Gregorius gravabatur, ut in coli molestias stodia Gregorius gravabatur, ut in coli molestias corruens, non solum sicut proposuerat per ordinem Ezechielis mysteria minime pertractaret, verumetiam hostilibus incursionibus, multisque corporis debilitatibus aggravatus, a studio expositionis omnino desisteret, et ad dies illos se pervenisse defleret, atque dissolutionem sui corporis totis conatibus flagitaret. meo, sed languori deputate: quia peccatis meis facientibus, eo tempore quo Ariulphus ad Romanam urbem veniens, alios occidit, alios detruncavit, tanta moestitia affectus sum, ut in coli molestiam caderem. » Item in expositione ultimae visionis Ezechielis prophetae: desideriis placuit petere, ut saltem extrema ejus visio, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est. Sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum,
Abbreviated transcription (Latin):
canusinȩ eccl̃e. ad bñdictum dñi famulũ uenire
consueuerat: quẽ uir dĩ ꝓ uitȩ suȩ merito ualde
diligebat. Is itaꝙ dũ cum illo de ingressu re¬
gis totile. ⁊ romane urbis ꝑditione colloqͥum
haberet. dixit. ꝑ hunc regẽ ciuitas ista destru-¬
etur: ut iam amplio ñ inhabitet᷑. Cuui uiR
dnĩ respondit. Roma agentib ñ ext̾minabit᷑
s tẽpestatib choruscis. ⁊ turbinib ac t̾re motu
fatigata. marcescet in semetipsa. Cuis ꝓphetie
mist̾ĩa: nob̃ iam facta sunt luce clariora. Qui
in hac urbe dissoluta menia. eu̾sas domos:. de¬
structas eccł̃ias turbine cernimo: eiusq edificia
gat apud exarchũ frat̃nitas ura. ut pacẽ cum
ariulfo si aliqͥd parũ possumus faciamꝰ: quia
miles de romana urbe tultus ẽ sict ipse nouit.
Theodosiati uͦ qui hic remanserunt rogatiuũ¬
ñ accipientes. uix ad muroꝵ custodiã quidem
se accõmodant. Et destructa ab om̃ib eiuitas.
raꝵ tumultib ꝓ animaꝵ parit̃ ac corpoꝵ cu-¬

Expanded text:
nae ecclesiae ab Benedictum Domini famulum venire consueverat, quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Dei respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata marcescet in semetipsa. Cujus prophetiae mysteria nobis jam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecclesias turbine cernimus; ejusque aedificia gat apud exarchum fraternitas vestra, ut pacem cum Ariulpho, si aliquid possumus, faciamus, quia miles de Romana urbe tultus est, 165 sicut ipse novit. Theodosiani vero qui hic remanserunt, rogam non accipientes, vix ad murorum quidem custodiam se accommodant, et destituta ab omnibus civitas, rarum tumultibus pro animarum pariter ac civitatis cu