comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficos et non doluer.ad triuisti eos et re¬
muer. suscipere disciplinã. Nonnuil
qui antea celsitudine mundicili tuine¬
bant. postea ipsamelationẽ. in studio
humilitatis cõmutant. Quidam sunz
qui iamsecretim conu̾̃si sunt: quorũ
conu̾satio. quia nõ procedit ad publi¬
cũ. apud estimarionẽ humanã qualeᷤ
fuerunt. tales adhuc ẽẽ putantur. iam
tamen in dei occlis surrexerunt. Item
quidam adhuc humano iudicio stare
cernunt᷑. Iam tamen in deioccłis cecite¬
runt. Od ulti apud homines reprobi
sunt: & apud dinelecti. atq item mul¬
ti apud homines electiputant᷑. et apud
am̃ reprobi existunt. salomone docen¬
te. Uidi inquit impios sepultos. qui
cum adiiuarent in loco sc̃o erant. et
laudabant᷑ inciuitate. quasi iustoꝵ
oꝑum. Nullus ergo se putae electus.
ne forte iamapud dmn sit reprobus.
ationis cum dulcedine. medietatis
cum labore. ꝑfectionis cũ requie. Sed
ramen plerũq alii incipiunt a dulce¬
peccatorũ. et sic transeant. ad desideri¬

Expanded text:
os et non doluerunt; corripuisti eos et noluerunt susci­ pere disciplinam, et qui antea celsitudine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in studio humilitatis commutant. 12. Quidam sunt qui jam secrete conversi sunt, quorum conversio, quia non procedit ad publicum, apud aestimationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernuntur; jam tamen in Dei oculis ceciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomone dicente: Vidi, inquit, impios sepultos, qui cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate quasi justorum operum . Nullus ergo se putet electum, ne forte jam apud Deum sit reprobus. ationis cum dulcedine, medietatis cum labore, perfectionis cum requie. Sed tamen plerumqpeccatorum, et sic transeat ad desideri
Abbreviated transcription (Latin):
dulgencia põcoꝵ sciendũ ubi qnd
uel quib datur. ubi quippe nisins¬
tra eccłiam catholicam. quandos
anre uenturi exitus diem. quia es
nunc rempus acceprabile. ecce mis
dies salutis. qualib nisi coniiͥ¬

Expanded text:
dulgentia peccatorum, sciendum, ubi, quando, vel qualibus datur. Ubi quippe? nisi intra Ecclesiam catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi con
Abbreviated transcription (Latin):
quanti sit ponderis in iusticia. uel
quanti fulgoris radio iufticia dare¬
at. iisi qui prius toto mentis nuil
conuertat᷑ ad dm̃i. quatenus ip̃eli¬
mine. quo inlustrat᷑. et suamfda¬
tatẽ agnostat. et lumen quos i̾¬
co corde non intuebatur milliglꝰ
Tunc aũt mad tingibilem incelli¬
gi posse iusticiã. dum eam quis seqͥ
conũsus temptau̾it. qr lux nõ uitl¬
ligit᷑. nisi cum udet᷑. Iudiciũ qua
in hominis potestate consistit. con¬
u̾sionis ẽ gracia ꝑ quã nos ma ipo
uidicamus qñdo flentes mala nł̃a
hunimus. et bono quod ex deo
ẽ. solidius in heremus. Trpꝑ
sedinfaciendi bonũ. t̾cium ꝯseq̃n

Expanded text:
quanti sit ponderis in justitia, vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc autem inattingibilem intelligi posse divinam justitiam, dum eam quisque sequi conversus tentaverit, quia lux non intelligitur, nisi cum videtur. 6. Judicium quod in hominis potestate consistit conversionis est gratia, per quam nosmetipsos judicamus, quando flentes mala nostra punimus, et bono quod ex Deo nobis est solidius inhaeremus. 7. Trsecundus, faciendi bonum, tertius,
Abbreviated transcription (Latin):
qñdo reflectit᷑. Uult quisẽẽ bonus
et ñualet. uult alter eẽ malus. et ñ
ꝑuutit᷑ int̾ire. Patur ei qui uult eẽ
boms. alius nec uult nec ei datur ur
sit bonus. Iste nascitur merrore et
morit᷑. Ille in bono quod cepit usq
infine̾ ꝑdurat. Tamdiu iste stat: qͦ¬
usq cadat. Ille diu male uiuendo in
fine saluat᷑. respectusq conu̾titur.
N ult pridesse in bono iustus nec pre¬
ualet. iuilt nocere malus & ualet. Iste
uult deo uacare. et scło impedis
Ile negocus inplicari cupit q
rat᷑ pro iusto. Et inhac tanta os¬
ritate non ualoe homo diuno¬
serutare dispositionẽ. et occuiliti
p̃distinatõnis ppendere orduie¬

Expanded text:
nus, et non valet; vult alter esse malus, et non permittitur interire; datur ei, qui vult esse bonus, alius nec vult, nec ei datur, ut sit bonus. Iste nascitur in errore, et moritur; ille in bono, quo coepit, usque in finem perdurat. Tandiu iste stat, quousque cadat; ille diu male vivendo in fine salvatur despectusque convertitur. Vult prodesse in bono justus, nec praevalet; vult nocere malus, et non valet. Iste vult Deo vacare, et saeculo impeditur; ille negotiis implicari cupit, nnoratur pro justo. Et in hac tanta obscuritate non valet homo perscrutari dispositionem Dei et occultum praedestinationis perpendere ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ut post timorẽ consunrgere ad carita
tẽ dei debeat. quasi filius ne semp sub
timore iaceat. quasi seruis. Tunc ei
amorẽ nr̃e conuersionis oñdunus. si
denuo ut patrẽ diligimus quẽ prius
seruilimente uere ut dominũ formi¬
dabamꝰ. Primordia conũsoꝵ bandis
refouenda sunt modis. nesi abasꝑita¬
te incipiant ex t̾riri. ad priores lapsus
recurrant qui eni conuersũ sine leni¬
tate erudit. exasꝑare potiusꝙͣ corri¬
gere nouit. Conuersus quisq antea
ab oꝑe corrigendus ẽ: postea uero a co¬
gitatõne ut prius refrenet prauum
pristine uite habae. conmixtionẽ. p̾p¬
ea nequaquã ea uirtus procedere ad
hominũ occłos debar. donec conu̾sa¬
tio uetus funditus ab animo extirpe¬
tur. Quisquis de ext̾iore. ram melior
ẽẽ cepit. caueat de acceptis extolli uir¬
rutib. ne grauuis ꝑ uanã głam cornu

Expanded text:
ut post timorem consurgat ad Deum per dilectionem quasi filius; ne semper sub timore jaceat, quasi servus. Tunc enim amorem nostrae conversionis ostendimus, si denuo ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Dominum formidabamus. 5. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. 6. Conversus quisque antea ab opere corrigendus est, postea vero a cogitatione, ut prius refrenet pravum pristinae vitae habet commistionem: propterea nequaquam ea virtus procedere ad hominum oculos debet, donec conversatio vetus funditus ab animo exstirpetur. 8. Quisquis ex deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
us boniẽ retributio. Ergonon
aii. nec poterit quisquã ad contem¬
mene dei proficere. nisi se prius in
lionis studuerit actib exercere. Mdul
ꝓmnodis terroe deus homines ut uł
soconuertant. arq ex inde magis
iurescant quod tamdiu expectati
int ut relirent. Nam nunc mi¬
us minc plagis. mĩc reuelatonibꝰ
hosdam ꝯeurit ut qui uoluntate
uatidespiciunt. cõmoti terrorib coi¬
tnit᷑. Pleriq ex sola mentis deuotio¬
r onitunt᷑ ad dm̃. non nulli uero
anti plagis conu̾tunt᷑. qui ex deuoti¬
ue non ꝯuertebant᷑. iuxta capitulum
sulmi dicentis. In camo et freno maxil
adte. P leriq autem dum deuotione ñ
qstmen nec sub uerbere senciunt.
staliq̃tenus corrigant᷑. sic̃ egiptus

Expanded text:
s boni est retributio. Ergo nonmalum. Non poterit quisquam ad contemplationem Dei proficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exercere. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas ad te . 10. Plerique autem, dum devotione non qui tamen nec sub verbere sentiunt, ut aliquatenus corri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ potentes existims. nõ alterius. soe
potius diuino munere sumus. Uta¬
murgͦ obtime duuna beneficia. q̃¬
tenus et dĩn nõ peniteat dedisse. et
nobis accepisse sit utile. Aufferre ds¬
dicit᷑ hominitonũ aliquod. q homo
nõ habuit idẽ quod acciꝑe nõ meru¬
it. sic oe obaurare dicit᷑ deus hominẽ.
nõ eius faciendo duricia. sed uõ aufe¬
rendo eam. quã sibi ipse mutriuit. ñ
aliter et obcecare dicit᷑. quosdadeus.
nõ ut meis eadẽ ipsececitatẽ faciat.
Sed qđ pro eoꝵ inutilib meritis ceci¬
tate eoꝵ ab eisipse ñ auferat. Pleriscp
dei donant᷑. pseuerancia uero coni ño
datur. Et inde est dquidam pͥncipia
habent. conu̾sionis bona. fine uͦ ma¬
lo claudunt᷑. electiuero accipiunt oe
anciã domi. E.a ergo causaẽ quod qui¬
dam. & bene uicipuint et bene fimu̾r
i est de predestinatione.U

Expanded text:
d potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. In duod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. Sicut et obdurare dicitur Deus hominem, non ejus faciendo duritiam, sed non auferendo eam quam sibi ipse nutrivit. Non aliter et obcaecare dicitur quosdam Deus, non ut in eis eamdem ipse caecitatem faciat, sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis bonae, fine vero malo clauduntur. Electi vero accipiunt et rantiam doni. Ea ergo causa est, quod quidam et bene incipiunt, et bene finiunt.  VI. De praedestinatione.
Abbreviated transcription (Latin):
q diumno agitur uidicio. ut semꝑ
electos suꝑna et int̾iora sequi faciat.
semꝑq reprobos ut infimia. & ext̾iora¬
scqui faciat delectent᷑ deserendo ꝓmittar.
Sic̃ ignorat homo termimũ lucis: et
tenebrarũ. uel utrisq rei quis finis sit.
ita plenius nescit. quis ante fine suũ
luce iusticie preueniat᷑. uel quis pecca¬
torũ tenebris. usq insuũ terminũ obs¬
curet᷑. aut quis post lapsũ tenebrarũ
conu̾sus resurgat. ad lucẽ. cuncta hec
deo patent. homini uͦ latent. Quãuis
iustoꝵ conu̾satio. in hac uita probabi¬
lis sit. Incertũ tamen hominib eẽ.
ad quẽ sint finẽ predistinati. sor oĩa
reseruari. fu turo examini. Mlira dis¬
positio ẽ suꝑne distributõnis ꝑ quã
hic ustus amplius iustificat᷑. unpiꝰ
ampluis sordidat᷑. Nalus ad bonũ

Expanded text:
 al., agitur judicio, ut semper electos superna et interiora sequi faciat, semperque reprobos, ut infimis et exterioribus delectentur, deserendo permittat. Sicut ignorat homo terminum lucis et tenebrarum, vel utriusque rei quis finis sit, ita plenius nescit quis ante suum finem, luce justitiae praeveniatur, vel quis peccatorum tenebris usque in suum terminum obscuretur, aut quis post lapsum tenebrarum conversus resurgat ad lucem. Cuncta haec Deo patent, homini vero latent. Quamvis justorum conversatio in hac vita probabilis sit, incertum tamen hominibus esse ad quem sint finem praedestinati; sed omnia reservari futuro examini. Mira dispositio est supernae distributionis, per quam hic justus amplius justificatur, impius amplius sord
Abbreviated transcription (Latin):
lo euitaro et anialo declinemꝰ. et de
pietate deiueniã speremus. Onmo
quippe iustus. spe &e formidine nitti
quia nunc illũ ad gaudiũ spesengil
dona non retrahit. ut ad spemdis¬
ne ꝓpiciationis. mens huinana sli¬
gat. Nam non possit conũsimpꝑ¬
nere. quẽ peccantẽ suis bentiehoꝰ
ꝓuocat ad se redire. Confessiona
minis nõ esse humane uirtuns.
si confessionẽ boni oꝑis. nõ in nob as

Expanded text:
lo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigidona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Nam non potest conversum spernere, quem peccantem suis beneficiis provocat ad se redire. 2. Confessionem hominis non esse humanae virtutis. Nam si confessionem boni operis non in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. uirtutes designant᷑ sc̃oꝵ: mu¬
tuo sese e̾rudiencm. Munera gr̃aꝵ.
alio ista. alio uero donant᷑ illa. nec da¬
tur ita habere uin. ut nõ egeat alt̾i.
Posse fieri non ẽ dubiii. ut bii quos
quidam uͥtutũ excellencia antecedũt
dei repentina preueiuenti grã. quosdã
compendio sc̃itatis. preueniant. et
dum sinz conu̾sione postremi. subito
efficiunt᷑ uirtutis culmine primmi. Dũ
quisq aliquod donũ accipit. nõ. ap¬
petar amplis quã quod meruit. ne
dum alterius membri officiũ arripe
temptar. id qđ meriui ꝑdat. Contur¬
bat eñi corporis ordinẽ totũ. qui non
suo ⁊temptus officio subripit alienũ.
blali dona ideo ad clampnatione acci¬
puur. quia illa nõ ad dei laude. sed
ad suã uanitatẽ utunt᷑. Bona male
utunt᷑ qui ea que adeo illis donatas:

Expanded text:
tiuntur , virtutes designantur sanctorum mutiuntur , virtutes designantur sanctorum mutuo alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut non egeat alterius. 197 9. Posse fieri non est dubium ut hi quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam vanitatem utuntur. Bonis male utunt
Abbreviated transcription (Latin):
s uisi diceret: ut ꝑ eas tuo merito.
ur silueris meo auxilio. Hominis
uentiul superna gr̾a non ut ueniar
luenit. Soe post quãuenerit facit.
a ad indignã uentẽ ueniens. fa
ꝑ mea meritũ. quod remunerae. qͥ
luminuenerat quod puniroe. Quid
mer se ille latro meruit. qui de fau
liediit. Qeus quidẽ ille. & frui¬
me sangumne uenit cruentus. sed
duma gr̃a incruee mutatus. Scien
iquod et nr̃a sit iusticia in hisque
ate agunꝯ. et dei gra eoquod eam
merean᷑. Hoc eñi et dantis dei. et ac¬
spentis ẽ. hominis. sic̃ et panẽ nr̃m
driiꝯ. quẽ tam̃ a deo accipere postu
Spiritalis gra non om̃ib dis¬
anuit. soc tantum modo electis donͣ¬
siplurum suscipiunt. opus tam̃
srinono sequunt. In diuisione do¬
loꝵ diu̾si ꝑcipiunt diuersa dei mu¬
ra. nõ tamen ꝯcedunt᷑ uni omia.
s sit urilitatis studio. quod alter ad¬
auret̃ in altero. rlam quod ĩ erecbi¬
ele animaliũ ale altera ad alt̾am ꝑcu¬

Expanded text:
Quasi diceret: Ut pereas, tuo merito; ut salveris, meo auxilio. 5. Hominis meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, qui de faucsum adiit? Reus quidem ille, et fraterno sanguine venit cruentus, sed divina gratia in cruce est mutatus. Sciendum quod et nostra sit justitia in his quae recte agimus; et Dei gratia, eo quod eam mereamur. Haec enim et dantis Dei, et accipientis est hominis. Sicut et panem nostrum dicimus, quem tamen a Deo accipere postulamus. 6. Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donaetsi plurimi suscipiunt, opus tamen fidei non consequuntur. 7. In divisione donorum diversi percipiunt diversa Dei munera; non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro humilitatis studio quod alter admiretur in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae altera ad alteram percu
Abbreviated transcription (Latin):
iu male agere non desmũt. u¬
naspe indulgenciã de dei put¬
te reqrunt. quãrecte quererent. si
ab actione praua cessarent. Metuoi¬
dũ ualde eft: ut neq ꝑ spem ueme
quã promittir deus. ꝑseu̾anter pecr¬
mꝰ. Neque quia uifte peccata diftis

Expanded text:
i male agere non desistuna spe indulgentiam de Dei pietate requirunt, quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste pe
Abbreviated transcription (Latin):
Istis ut sua om̃ia dereliner̃nt. illi pre¬
ceptis generalib adstringunt᷑. Isti
precepta generalia ꝑfectius uiuendo
transcendunt. ad ꝑfectum nõ sufficit.
nisi abnegatis omnib sus eniam se¬
ipsum quisq ab negoe. Sed quid ẽ
se ipsum ab negare. nisi uoluptatibꝰ
propriis renunciare. ut qui suꝑbus
erat sit humilis. qui iracundꝰ est ẽẽ
studeat mansuetus. Nam si ita quiᷤᷤ¬
qr renuncioe quib possid& om̃ib
ut suis non renuncioe morib. nõ:
qui uult inquit post n¬

Expanded text:
istis ut sua omnia bene derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non Qui vult, inquit, post
Abbreviated transcription (Latin):
oluisse uero scire ad contumacem
obiam. Uoluntate et eni propriã
i uelle nescire. quid aluid ẽ quã
ee dñm suꝑbiendo ⁊tempnere:
amo igitur se de ignorantia excu
ꝗdens non solum eos uidicat qͥ
ntatione suã reu̾tunit᷑. sed etiã
insos qui nescierunt. testante eotẽ
nies a facie t̾re. et eos qui auertunt᷑
st rergũ dñi: et qui non quesierũt
iim. nec inuestigauer eum. Et in¬
babere possunt sine pec ribꝰ pcc̃is.¬
annagna iusticie quisq claritate res¬
ilindeat: Numquã tamen ad purum
um non habem. ipsi nos seducunꝯ:
tueritas in nob̾ nõ est. Quedam siuit
itipcc̃isimilia. soe sibono animo fiat
usunt pcc̃a: ut pote potestas. si nõ
aduendi eupiditate: sed magis corri¬
sendistudio ulciscat᷑ in reũ. Id tem
int pcc̃a leuia. que ab incipientib
ondiana satis factione purgant᷑. que
bmen a ꝑfectis uiris uelut magnae
lia euitant᷑. Quid aũt homines de

Expanded text:
noluisse vero scire ad contumacem noluisse vero scire ad contumacem superbiam. Voluntatem quippe propriam Deum velle nescire, quod aliud est quam velle Deum superbiendo contemnere? Nemo igitur se de ignorantia excuset, quia Deus non solum eos judicat qui nitione sua se avertunt, sed etiam illos qui nescierunt, testante eodem mines a facie terrae, et eos qui avertuntur post tergum Domini, et qui non quaesierunt Dominum, nec investigaverunt eum . Et phabere possunt, sine peccatvita ex magna justitiae claritate resplendeant, nequaquam tamen ad purum tum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est. Affirmatfacta peccatis similia; sed si bono animo fiant, non sunt peccata, ut puta, potestas, si non se ulciscendi cupiditate, sed magis corrigendi studio ulciscatur in reum. 3. Item sunt peccata levia quae ab incipientibus quotidiana satisfactione purgantur, quae tamen a perfectis viris, velut magna crimina evitantur. Quid autem homines pe
Abbreviated transcription (Latin):
ductus. mulier aũt seducta in piias¬
catõne fuit. Ergo eua peccauit ipo¬
rantia. adam uͦ industria quia none
seductus: sed sciens prudensq pernus
Qui uͦ seducit᷑. quid consentiar eud¬
ter ignorat. De infirmirate au̾t peri
deliquit. quando ad metũ interria¬
tis ancille xp̃m negauit. Unde et pe
peccatũ a marissime fleuit. Grauisa
infirmitate quã ignorancia quequã¬
delinq̃re granuisq industria qua u¬
firmitate peccare. Industria namiq pd¬
cat. qui ftudio ac deliberatõ ne menties
malũ agit: Infirmitate aũt & demdii¬
tria qui casu uł precipiratõne delinqs
Nequius aũt et de industria peciais
qui non solu non bene uuuint: sed ad¬
hue et bene iuuentes si possunt aueis¬
tate diuertunt. Sunt eiemei qieis¬
intes peccant. et sunt qͥ scientes.
unt deiam et qui ignorantie excu¬
mnone scire nolunt. ut minus cul¬
biles habeant᷑. qui tamen se ipsoᷤ
dmuniunt sed decipiunt. Ne sci¬
e simplicit̾ ad ignorantiam ꝑtine.

Expanded text:
ductus, mulier autem seducta in praevaricatione fuit . » Ergo Eva peccavit ignorantia. Adam vero industria, quia non est seductus, sed sciens prudensque peccavit. Qui vero seducitur, quid consentiat evidenter ignorat. De infirmitate autem Petrus deliquit, quando ad metum interrogantis ancillae Christum negavit, et post peccatum amarissime flevit. Gravius enim infirmitate delinquere, cujusque industria quam infirmitate peccare. Industria namque peccat qui studio ac deliberatione mentis malum agit; infirmitate autem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant, qui non solum non bene vivunt, sed adhuc et bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. Sunt ei qui ignorantes peccant, et sunt qui scientes. Sunt etiam qui per ignorantiae excusationem scire nolunt, ut minus culpabiles habeantur. Qui tamen seipsos non muniunt sed magis decipiunt. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet;
Abbreviated transcription (Latin):
increpat dicens. Quã uilis es facta ni
mis. iterans uias nuas. quisquis ergo
culpas pret̾itas plorat. hunc necesse ẽ
modũteneat. ut sic ad missa defleat.
ne iterum flenda cõmutat. Ne michi
misero ysidoro. qui et penitere
acta negligo. et ad huc penitendi

Expanded text:
increpat, dicens: Quam vilis facta es increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Vae mihi misero Isidoro, qui et poenitere retro acta negligo, et adhuc poenitenda
Abbreviated transcription (Latin):
rrisor est non penitens
qui ad huc agit quod penitoe̾. nec
uidetur dm̃ possere subditus. soe sub¬
sannare suꝑbus. Canis reu̾sus ad
uomitũ. et penitens ad peccatũ. Mul¬
ti eñi lacrimas indesinent̾ effundũt.
et peccare nõ desinũt. Quosdã accipe
mas fundaũt nũc uero reuiuiscenciꝰ
ea que fleuerant iterando comunt¬
tunt. Qui et pret̾ita uult plangere
et actionib secularib incubare. iste
mundationẽ non habae. qm adhuc
agit que penitendo deflere possit. Q¬
plangit peccatum et iterum comit¬
tit peccatum. quasi quis lauet laterẽ
crudum. quẽ quanto magis lauerit.
tanto amplius lutũ facit. Isaias pec
catorib dicit. Lauanum mundi esto¬
te. Lauatur itaq & mundꝰ ẽ: qui et
pret̾ita plangit et flenda iterũ non
admutit. Lauatur et nõ est mundꝰ.
qui plangit que gessit nec deserit ⁊e
post lacrimas ea que fleuerat repetit.
Sic deniq et alibi animã penitentẽ
atq icerum delinq̃ntẽ sermo diuinꝯ

Expanded text:
rrisor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus; canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere ymas fundunt, nunc vero, reviviscente usu, ea quae fleverant iterando committunt. 3. Qui et praeterita vult plangere, et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit quae poenitendo deflere possit. plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis laverit, tanto amplius lutum facit. catoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur itaque, et non est mundus qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus
Abbreviated transcription (Latin):
soe et leuia sunt cauenda peccata. Mul¬
ta eñileuia. unũ efficiunt: Sic̃ solent gnͣde
parius et minimis guctis inmensa flu¬
mina crescere. Numerositas eñi inunũ
coacta exundantẽ efficit copiam. Pecca¬
ta que incipientib leuiasunt: ꝑfectis
uiris grauia deputant᷑. T̃anto eni ma¬
ius cognoscit᷑ esse peccatum. quanto
maior qui peceat habetur. Crescit en̾i
delicri cumulũ iuxta ordinẽ meritorũ.
et sepe quod minorib ignoscit᷑ maio¬
rib inputat᷑.¬

Expanded text:
sed et levia cavenda sunt peccata. Multa enim levia unum grande efficiunt: sicut solent de parvis et minimis guttis imina crescere. Numerositas enim in unum coacta exundantem efficit copiam. 5. Peccata, quae incipientibus levia sunt, perfectis viris gravia deputantur. 6. Tanto enim majus cognoscitur esse peccatum, quanto major qui peccat habetur. Crescit enim delicti cumulus juxta ordinem meritorum, et saepe quod minoribus ignoscitur, majoribus imputat
Abbreviated transcription (Latin):
et oꝑe: admutit᷑ corde suggestion
monũ. delectatõne carnis: consentio
mentis. defensione elationis: cõmiti
oꝑe. nunc latenter: nunc palam.i
consuetudine. nũc desꝑatione. Istio
ergo gradib et corte delinquit. et es
malicie ppetratur. Trib modispecat
geritur. Hoc ẽ ignorancia. infirmitas
industriti. piculo aũt penarũ diuch¬
so ignorantie namq modo peceaurs

Expanded text:
opere. Admittitur in corde suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione, istis ergo gradibus et corde delinquitur et opere malitiae perpetratur. Tribus modis peccatum geritur, hoc est, ignorantia, infirmitate, industria, periculo autem poenarum diverso. Ignorantiae namque modo peccavit
Abbreviated transcription (Latin):
li hoc ẽ laborisa uita subponit᷑. que ac¬
tiuã demonstrat. Sic̃ sepultus ab om̃i
negocio terreno priuat᷑. ita et ꝯrempla¬
tõni uacans ab om̃i occupatõne actuali
uertit᷑. et sic̃ ab actualiuta ꝯscentẽtes.¬

Expanded text:
li, hoc est, laboriosa vita supponitur, quae acli, hoc est, laboriosa vita supponitur, quae activam demonstrat . 5. Sicut sepultus ab omni negotio terreno privatur, ita et contemplationi vacans ab omni occupatione actuali avertitur. Et sicut ab actuali vita con
Abbreviated transcription (Latin):
etiua iuita innocencia ẽ oꝑum
bonorũ. contemplatiua specula¬
tio supnorũ: illa communis multorũ
est: istauero paucorũ. Actiua uira mũ¬
danis reb bene utirur. contemplatiua
uero mundo renuncians solideo unie¬
redelectat᷑. Qui prius in actiua uita
proficit. ad⁊ templationẽ bene ꝯscendit.
Merito em̃i in ista sustollit᷑. qu in il¬
la utilis inuenitur. Quicũq ad huc
remporalẽ głam aut carnalẽ spectar
enpiscenciã. aꝯremplatõne prohibet᷑.
ut positus in actualis uite oꝑanone
purget᷑. In ista eñi prius ꝑ exercitiũ
boni oꝑis cuncta exaurienda sunt ui¬
cia. ut milla iam puramentis acie. ad
⁊templandũ dm̃ quisq ꝑtrauseat. &
licae com̾sus statim ad ⁊templationẽ
conscendere cupiat. tamen ratione co¬
gitur. ut prius mnactiue uite oꝑatõne
uersetur: exemplo eñi actiue et ꝯtem¬
platiue uite de iacob sume. quidum ad
rachel hoc ẽ ad uisum pͥncipiũ destina¬
roe. que ꝯtemplarõnẽ significat. lia il¬

Expanded text:
tiva vita innocentia est operum bonorum, contemplativa speculatio supernorum; illa communis multorum est, ista vero paucorum. 2. Activa vita mundanis rebus bene utitur, contemplativa vero mundo renuntians, soli Deo vivere delectatur. 301 3. Qui prius in activa vita proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat concupiscentiam, a contemplatione prohibebitur, ut positus in actualis vitae operatione purgetur. In ista enim prius per exercitium boni operis cuncta exhaurienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen ratione cogitur, ut prius in activae vitae operatione versetur. 4. Exemplum enim activae et contemplativae vitae de Jacob sume, qui dum ad Rachel, hoc est, ad visum principium, destinaret, quae contemplationem significat, Lia il
Abbreviated transcription (Latin):
pitur luxii. Occulũ dextrum scanda¬
litantẽ quem euelli dñs precipit. uita
ꝯtemplatuia ẽ. duo o sculi in facie acti¬
ua uira et ꝯtemplatina in homine. Qui
igitur ꝑ ꝯtemplationẽ docebit errorẽ
ut sit utilius illi ꝑsimplicem actionẽ
ire ad uitã. qua ꝑ ꝯtemplationis errorẽ
mitti in gehennã. Sepe mens ad sum¬
ma ab imisengitur. ⁊ sepe a summis
ad infima pondere carnis inelmatan
fletitur. Alultos cleus ex carnalibasi
graciauisitat. & ad ꝯtemplatõnis t¬
gium eleuat multos quos a templati¬
ne iusto iudicio deserit. et lapsos intei

Expanded text:
pitur luxu. 10. Oculus dexter scandapitur luxu. 10. Oculus dexter scandalizans, quem evelli Dominus praecepit , vita contemplativa est. Duo oculi in facie, activa vita et contemplativa in homine. Qui igitur per contemplationem docebit errorem,ut sit utilius illi per simplicem actionem ire ad vitam, quam per contemplationis errorem mitti in gehennam. 11. Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua gratia visitat, et ad contemplationis fastigium elevat. Multosque a contemplatione justo judicio dese
Abbreviated transcription (Latin):
chrumẽ. Uiri scĩ sic̃ asecreto ꝯtempla¬
tõnis egrediunt᷑ ad puplicũ actionis
ita rursus ab actionis manifesto ad se
radiũ solis infigere. nec deflectere ni¬
si esce solius obtentu. ita et sc̃i aꝯtem
platõne ad actualem uitam interdũ
reflectunt᷑ ꝯsid̾antes illa summa sic
ẽẽ utila. ut tamen ista humilia sint
paululũ nr̃e indigencie necessaria.
In actiue uite itinere. huma intentio.
ꝑseu̾anter incedit: In ꝯtemplatõne
aũt sese ꝑ interualla resunit. quia
diuturnitate ꝯtemplandi lassatur.
uisio animaliũ in ezechieleque ihãt
et nõ reuertebant᷑. ꝑtince ad uite acti¬
ue ꝑseu̾anciam. et iterum ea anumalia
que ibant &e reu̾tebantur. ꝑrinent ad
ꝯtemplatiue uite mensuram. ĩ qua
dum quisq intenderit. sua reu̾bera¬
tus infirmitate reflectit᷑. atq iterum
renouara intentione ad ea unde deseẽ¬
derat rursus erigur. quod fieri in acti¬
ua uita nõ potest. dequa si quis reflec¬
tat uel ad modicũ statim uiciorũ exci¬

Expanded text:
r. Viri sancti sicut a secreto contemplationis egrediuntur ad publicum actionis, ita rursus ab actionis manifesto ad secradium solis infigere, nec deflectere, nisi escplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum nostrae indigentiae necessaria. 8. In activae vitae genere humana intentio perseveranter incedit; in contemplatione autem sese per intervalla resumit, quia diuturnitate contemplandi lassatur. 9. Visio animalium in Ezechiele, quae ibant, et non revertebantur , pertinent ad vitae activae perseverantiam; et iterum ea animalia, quae ibant et revertebantur, pertinent ad contemplativae vitae mensuram, in qua dum quisque intenderit, sua reverberatus infirmitate reflectitur; atque, iterum renovata intentione, ad ea unde descenderat rursus erigitur. Quod fieri inactiva vita non potest, de qua si quisque reflectat vel ad modicum, statim vitiorum exci
Abbreviated transcription (Latin):
pe temporalia. quasi herbe urentesarescit
et transeunt. Ileoq pro eternis rebus
que numquã arescunt. rectae ista deiso¬
nus : tempnit. quia ieis stabilitat ns
aspicit. Qui post renuinciationẽ mundi
ad suꝑnã patriam scĩs desideriis ihsas
ab hac t̾rena intentone quasi quil an
pminis subleuatus erigit᷑. et in quo lapsꝰ
rat ꝑ gemitũ couspicit. et ubi ꝑuenerit
aun gandio magno intendit. Qui uero
itemplatõnis requie refluxus in curis
suius seculi incedit. si ad memoriã sui re¬
uertat᷑: protinus ingemiscit. quantum¬
⁊ fuerint tranquilla que pdidit. et quã
cenfusa suit in quib cecidit. ex ipsa labo¬
iis sui difficultate cognoscit. Quid eñi in
hac uita labonosius quã terrenis desideri
estuare: aut quid hic securiꝰ. quã huius
esi nichil appetere: qui eñi hune mundũ
igunt. turbulentis ens curis et sollici¬
Inmib conturbant᷑. qui aũt eum odiu̾t

Expanded text:
pe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt pe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et transeunt; ideoque pro aeternis rebus, quae nunquam arescunt, recte ista Dei servus contemnit, quia in eis stabilitatem non aspicit. 304 7. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspicit, et ubi pervenerit, cum gaudio magno intendit. Qui vero, a contemplationis requie reflexus, in curas hujus saeculi incidit, si ad memoriam sui revertatur, protinus ingemiscit; quantumque fuerint tranquilla quae perdidit, et quam confusa sint in quibus cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid hic securius quam hujus saeculi nihil appetere? Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
prosꝑitatib delectant᷑. Alienos ee a des
quib hoc scłm ad omine cõmodum prs¬
ꝑatur. Serius aũt deicuncta huius mi¬
di contraria sunt: ut dumista aduersa
senciunt. ad celeste desiderium ardenci
excitentur. N lagna apud dm̃i rutilat gr¬
cia. qui huic mundo ⁊temptibilis fue¬
rit. Nain reuera necesse est ut quem
mundus odit. diligatur a deo. Scõsin
Unde & reprehenditur poerus quod ta¬
bernaculũ in monte fieri cogitauit. quia
scĩs in hoc mundo tabernaculũ nonest
quib patria et domus incelo ẽ. Sciui
ri ideo ⁊ tempnere cupuunt mundui. ce
motũ mentis ad supna reuocare. ut ibi
se recolligant. unde defluxerũt. & inde
se subirahant. ubi disꝑsis. Iusti quire¬
b honoribq ac uite blandimentis re¬
munciant. pro inde se ab om̃i terrena pos¬
sessione mortificant. ut deo uiuant. Ideo¬
q seculi huius blandicias calcant. ur
ualidiores ad uitam illam de huius uite
mortificatõne consurgant. Cinctaquip¬

Expanded text:
prosperitatibus delectantur. 2. Alienos esse a Deo quibus hoc saeculum ad omne commodum prosperatur. Servis autem Dei cuncta hujus mundi contraria sunt; ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. 3. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit diligatur a Deo. 4. Sanctunde et reprehenditur Petrus quod tabernaculum in monte figere cogitavit , quia sanctis in hoc mundo tabernaculum non est, quibus patria et domus in coelo est. 5. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerint, et inde se subtrahant, ubi dispersi sunt. 6. Justi, qui rebus honoribusque, ac vitae blandimentis renuntiant, proinde se ab omni terrena possessione mortificant, ut Deo vivant; ideoque saeculi hujus blanditias calcant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quip
Abbreviated transcription (Latin):
egocionum forenciũ sectatores ꝓpt̾
pioximi dilectione scłare negoci¬
u deserere debenz. aut certe manente
ꝓxumm caritati negociũ sequauit᷑ terre¬
nii.soe qr ꝑrarũ est ut inter uirgan¬
tescaritas maneat. post ponenda est
rei causatio ut ꝑseuerce dilectio. Anti¬
qui forensem eloquenciã caninã facũ¬
diam micupabanz. eo quod causidi¬
cii incertaminib causarũ omissis
queagunt. ueluti canes alterutro se
lacerant. uirgia eausarũ ad iniurias
suas cõmutant.

Expanded text:
egotiorum forensium sectatores propter proximi dilectionem saeculare negotium deserere debent, aut certe, manente proximi charitate, negotium sequantur terrenum. Sed quia perrarum est ut inter jurgantes charitas maneat, postponenda est rei causatio, ut perseveret dilectio. 2. Antiqui forensem eloquentiam caninam facundiam nuncupabant, 350 eo quod causidici in certaminibus causarum, omissis quae agunt, veluti canes alterutrum sese lacerant, jurgiaque causarum ad injurias suas commutant.
Abbreviated transcription (Latin):
sione. Sepe ĩniqui mala que cupiscũr
ad sequunt᷑. quatenꝰ de affectu mali desi¬
derii forus puinant᷑. E lectos aũt suoᷤ
d̃s non dimittit ne in desideriorũ malo¬
rum ꝑfectione. sed ii dolore mente ꝯu̾¬
ite eorũ. propt̾ quod id ui scło nequiter
appetunt. ut hrio expienera resipiscant
reuerti ad deum. quod is mente gesse¬
runt. Deum ergo sibi propiciũ adu̾
tur actionis. Numꝙͣ saciarinouit
cupiditas. semꝑ eñi auaruis eget. quan¬
toq magis adquirit. tanto amplius
querit. nec solum desiderio augendi.
excruciat᷑. s&e etiam mutendi metu af¬
ficitur. In opes uascimr in hanc uitã.
iopes recessuri a uita. si bona mundi
hiuꝰ ꝑitura credinꝯ. cur ꝑitura tanto
amore cupimiꝯ: Pleriq potentes tanta
cupiditatis rabie inflamant᷑. ut de confi¬
niis sins panpes excludant. Nec hi¬
bitare ꝑmittant. Quib recte ꝑ ꝓn¬

Expanded text:
sione . 6. Saepe iniqui mala quae concupiscunt sione . 6. Saepe iniqui mala quae concupiscunt assequuntur, quatenus de affectu mali desiderii fortius puniantur. Electos autem suos Deus non dimittit ire in desideriorum malorum perfectionem, 250 sed in dolorem mentem convertit eorum, pro eo quod in saeculo nequiter appetunt, ut hac experientia resipiscant reverti ad Deum, quod his mente recesserunt. Deum ergo sibi propitium novertur actionis. 7. Nunquam satiari novit cupiditas. Semper enim avarus eget; quantoque magis acquirit, tanto amplius quaerit; nec solum desiderio augendi excruciatur, sed etiam amittendi metu afficitur. 8. Inopes nascimur in hac vita, inopes recessuri sumus a vita. Si bona mundi hujus peritura credimus, cur peritura tanto amore cupimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confiniis suis pauperes excludant, nec habitare permittant. Quibus recte
Abbreviated transcription (Latin):
on posse quem piã spiritalia bella
susciꝑe. nisi prius carnis edonu¬
erit cupiditates. Non potest ad xtem¬
plandũ dm̃ mens esse libera. que desice¬
riis hiuusmũdi et cupiditatib in hy¬
at. neq em̃ alta conspicere pot̾it ocehꝰ
quẽ ptilius claudit. Omni peccato pe¬
ior est auaricia. et amor pecuniarii. Un
et ꝑsalomonẽ dicitur. nichilẽ scelestiꝰ.
quam amare pecunia. Hec eñi animã
uenalem facit. qm inuita sua proie¬
cit intima sua. Cupiditas omniũ cri¬
minũ materia ẽ. Unde et apłs ait. ra¬
dix omniũ malorũ cupiditas. quã qui¬
dam appetantes errauerũt afide. Sigͦ
sueciditur radix criminii. non pullulãt
ceteri soboles peceatorũ. Alulti cupidita¬
tis causa. terreneetiam ipsã fidem renii¬
ciauerũt: Cupiditas eñi xp̃m uendidit.
Nam et plerisq tantũ in reb alienis
est desidenisi. uit etram homicidiu ppetra¬
ie nõ reu̾eantur. sic̃ aal qui appetitũ
cupiditatis sue sanguinis expleuit effu¬

Expanded text:
on posse quempiam spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomuerit cupiditates. 2. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, quae desideriis hujus mundi et cupiditatibus inhiat. Neque enim alta conspicere poterit oculus quem pulvis claudit. 3. Omni peccato pejor est avaritia et amor pecuniarum. Unde et per Salomonem dicitur: Nihil est scelestius quam amare pecuniam ; hic enim animam suam venalem facit, quoniam in vita sua projecit intima sua. 4. Cupiditas omnium criminum mater est. Unde et Apostolus ait: Radix omnium malorum cupiditas est; quam quidam appetentes erraverunt a fide . Si ergo succiditur radix criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. 5. Multi causa cupiditatis terrenae etiam ipsam fidem renuntiaverunt. Cupiditas enim Christum vendidit. Nam et plerisque tantum in rebus alienis est desiderium, ut etiam homicidium perpetrare novereantur, sicut Achab, qui appetitum cupiditatis suae sanguinis explevit effu
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mirũ quod morientes inferi
nib depurent᷑. qui umentes flamus
cupiditatis sue. minime extincyei i
Qui de siderio cupiditatis exestuaur.
flatu diabolice inspiratõnis uruit᷑
facib ut ꝑ amorẽ libidins idola ad¬
oraret. Accendit aͦ ab cupiditatẽ arh¬
micidiũ auaricie ad necterde. hdiag
inspiratõnib. ditibelo corda honma
E. diuerso eclacitatis modo desidena
conprmunt᷑. unde et dambel pans
inquit desiderii non comedi. hoc est
⁊cupiscenciã non impleui. primae
luxurie mat̾ia. saturitas panis ilil
et ꝓpħa sodomã de panis satuaala
accusat dicens. Hec fuit unquitas
sodomoꝵ. suꝑbia. saturitas paos
et habundancia. Panẽ quippe sodd¬
mite inmoderate sumentes iis
pitudine defluxere flagitiorũ. at
inde meruerũt comitante suꝑbia &¬
lestib ad uri incendiis: ex quomed
non teriuerũt ecdacitatis. Utile est e¬

Expanded text:
od morientes inferni ignibus deputentur, qui viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. 10. Qui desiderio cupiditatis exaestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. facibus, ut per amorem libidinis idola adoraret. Accendit Achab cupiditate, ut homicidium avaritiae annecteret . His ergo inspirationibus diabolus corda nominum tur, diversa edacitatis desideria comprimuntur. Unde et Daniel: Panem, inquit, desicupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies saturitas panis. Unde et propheta Sodomam de panis satietate accusat, dicens: Haec fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est
Abbreviated transcription (Latin):
et nazareis qui se scĩficabant dio
preceptumẽ: uinũ et sicera no breres
Utraq eñi ftatum mentis euertit
et ebrios faciunt. Luxuriã quos cm¬
nis urraq equaliter gignunt. Sudũ
continentes. sic̃ panem cum pondere
edunt. ita et aquã. cum mensuri ad
sumut. ad serẽres ad castimonũ cit¬
nis et iam aque abstinenciã conne

Expanded text:
eis qui se sanctificabant Domino, praeceptum est vinum et siceram non bibere , utraque enim statum mentis evertunt, et ebrios faciunt, luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. Quidam continentes sicut panem cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae abstinentiam conve
Abbreviated transcription (Latin):
derationẽ refert᷑. quomodo ad inpacien¬
ciam festinatio  d scribit᷑. Nullus
homini tam infortunus exactor quã
uenter. qui cotidianã refectionẽ coti¬
diana famis exactione ad imploe. cũ
ceteris eñiuiciis et si interdum nasci¬
m᷑. interdum tamen cumeis non mo¬
rumir. Cum isto aũt et nascimur.
cũ isto et morim᷑. Plerumq uolup¬
tas uescendi. ita sub obtentu necessita¬
tis subrepit. ut dum putatur serui¬
re necessitatiaioluptatis desiderio ser¬
uiatur. nec facile discerint᷑: utrum
quod accipit᷑ gule. an indigencie.
deꝑutetur.
rant. E brietas aut. ꝑturbatio¬
ne gignit mentis. furorẽ cordis. flaui¬
mã libidinis. Ebrietas mentẽ alienar.
ut ubi sit nesciat. Unde etiam oe ma
Unde et in prou̾biis potentes ĩquit
iracundi sunt: uinũ non bibant. ne
ari. Audiant hii aduersum se dicen¬
tẽ ꝓpħam. Ue qui potentes estis ad bi¬
bendũ uinũ. oe uiri fortes ad miscen¬

Expanded text:
derationem refertur. Quomodo ad impatienderationem refertur. Quomodo ad impatientiam festinationis ascribitur. 14. Nullus homini tam importunus exactor est quam venter, qui quotidianam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis non morimur; cum isto autem et nascimur, cum isto et morimur. 15. Plerumque voluptas vescendi ita sub obtentu necessitatis subrepit, ut dum putatur serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile discernitur utrum quod accipitur, gulae, an indigentiae deputetur. rat. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis, furorem cordis, flammam libidinis. 2. Ebrietas ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat. Unde etiam et mal captivat. Unde et in Proverbiis: Potentes, inquit, iracundi sunt, vinum non bibant, ne ari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscen
Abbreviated transcription (Latin):
tingere. nisi prius uentris edomuerit
ingluuiem. Nemo potest dñare cete¬
ris uiciis. nisi prius ingliiem uentris
restinxerit. nec quisquã facile poterit
a senioe ipso. sp̃s uimũdos expellere:
nisi ꝑ abstinentiã gule. Tunc enim os¬
tes qui extra nos sunt a⁊ nobis forcius
suꝑant᷑. quando prius que intra nos
sunt uicia extingunt᷑. Nam fruftra
foris agit bellum. qui intus haboe ꝑicu¬
lũ. Non qualitatẽ ciborũ. soe eorũ cu¬
piditatẽ cauendã. Nam sepe adcura¬
cuis preparata. sinegule ꝯcupiscenera
degustant᷑: et sepe abiecta et uilia eden¬
di cupiditate sumunt᷑. Sicq fit ut
non sit inculpa ciborũ qualitas. sed
illud reputertr in uiciũ quod cum de¬
siderio degustat᷑. Quatuor sunt gene¬
ra distinetionũ ingule appetitu. id ẽ. quid
quando quantũ. et quomͦ appetatur.
quid ad rem ipsam ꝑtinet. que appeti¬
tur. quando siante legitimũ tempus
quid appetatur. quantũ uero ad inmo¬

Expanded text:
tingere, nisi prius ventris edomuerit tingere, nisi prius ventris edomuerit ingluviem. 11. Nemo potest dominari caeteris vitiis, nisi prius ingluviem ventris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a semetipso spiritus 253 immundos expellere, nisi per abstinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet periculum. 12. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera distinctionum in gulae appetitu, id est: quid, quando, quantum, et quomodo appetatur. Quid ad rem ipsam pertinet quae appetitur. Quando, si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immo
Abbreviated transcription (Latin):
amentes inflaminoe. usq adosen¬
litamen ꝯcupiscencie uł oꝑis nõ ex¬
uuxt. Cuius habundancia ẽ epila¬
nii ardentis diuitis intendat suppli¬
qu. cuius tanta in ĩferno inter ig¬
leserat in opia. quanta hic epula¬
ñ fuerat copia. In hoc eñi scło esuri¬
eet sitire noluit. propt̾ea illue int̾
lammas siciens ftillam aque quesi¬
ui. nec meruit. Considandũ quã
uehement̾ arguantꝰ. cominessatio.
et sumptuosa conuiuia. ꝑ ꝓpħam.
ambiunt. Dicit eñi ꝑ ysaiam ecoe
gaudiũ et leticiã occidere uitulos. o
iugulare arietes: comedere carnes ce
bibere uinũ. Si dimittit᷑ iniquitas
hec uobis donec moriamini. Si c̃ om̃s
caruales cupiditates. abstinencia rese¬
cant᷑. ita om̃s aniie uirtutes: ed acita¬
ris uicio destruunt᷑. Inde est quod et
pͥnteps coquorũ muros ierłm sub uer¬
tit. quia et uenter eui seruitura ooquis
iurtutes anime destruit. Neque eñi
posse quem piã iurtutũ ꝑfectionẽ ad¬

Expanded text:
mentes inflammat, usque ad consenmentes inflammat, usque ad consensum tamen concupiscentiae vel operis non exurit. 8. Cui abundantia est epularum, ardentis divitis intendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehementer arguaet sumptuosa convivia per prophetam, ambiunt; dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia, occidere vitulos et jugulare arietes, comedere carnes et bibere vinum. Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini . 10. Sicut omnes carnales cupiditates abstinentia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio destruuntur. Inde est quod et princeps coquorum muros Jerusalem subvertit, quia et venter, cui servitur a coquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem at