comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tati: Uolabt̃ ergo equites non ad pugnandũ quianullus resist&. sedadcds ar¬
rendũ ut aquila. cui in uolatilibus om̃a subiacent festinans addeuorandum.
etquomodo ad flatũ uenti urentis iuirentia cuncta marcescunt: ita adaspectũ
eorũ om̃a uastabuntur. Tam usq erit numerus captiuorũ etp̃de ut per
yirepboaũ etiam arenȩ possit aequari. ipse quoq utest nabugo donosor in
uniuerso orbe regnabit. etantecursũ suũ triũ phans deregib eos habebit
inrisui. litintẽ dilitias cõputabit. tanteq potentiȩ etsuꝑbiȩ erit ut naturã
superare contendat. eturbes munitissimas robore sui exercitas capere.
eni& enĩ tẏrũ etiacto in mari aggere pęne insulã faci& deinsula. et intro¬
itũ int̾̃fluctus maris in urbẽ terra prȩbebit. quã obcausã et suꝑ omnẽ muniti¬
onẽ ridebit. et cõportabit aggerẽ etcapi& eã: idest munitionẽ suetyrũ.

Expanded text:
ncitati. Volabunt ergo equites non ad pugnandum, quia nullus resistet; sed ad discurncitati. Volabunt ergo equites non ad pugnandum, quia nullus resistet; sed ad discurrendum ut aquila, cui in volatilibus omnia subjacent, festinans ad devorandum. Et quomodo ad flatum venti urentis virentia cuncta arescunt, ita ad aspectum eorum omnia vastabuntur, tantusque erit numerus captivorum et praedae, ut per ὑπερβολὴν, etiam arenae possit aequari. Ipse quoque, id est, Nabuchodonosor, in universo orbe regnabit, et ante currum suum triumphans de regibus, eos habebit irrisui, et inter delicias computabit: 596 tantaeque potentiae et superbiae erit, ut naturam superare contendat, et urbes munitissimas robore sui exercitus capere. Veniet enim Tyrum, et jacto in mari aggere, peninsulam faciet de insula, et introitum inter fluctus maris in urbem terra praebebit. Quam ob causam et super omnem munitionem ridebit, et comportabit aggerem, et capiet eam, id est, munitionem, sive Tyrum;
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est qđ sequens sermo describit. Ecce ego suscitabo nabugo domosor e
deos gentẽ pugnacissimã. et uelocẽ. cuius roboris adbellandã audatiȩ.
Om̃s pene greci quibarbaras historias conseripser̃ testessunt. Hȩcnonest
tenta finib suis. sed huc illucq discurrens suꝑt̾rȩ latitudinẽ ꝑuagatur
Et hocẽ opuseius non utterrã uomere exert̾eat. sedutraptouiuat etglauus
et possideat urbes nonsuas antequ̾a manũ inferat. antequã ꝓrũpat adbo
terrorẽ portat inuultur. Quodaũt ait exsem& ipsa iudiciũ. etonuseius egis
Proquo int̃p̃tatus est symiachus. ipsa sibi iudicabit. et decretosuo egredieas
Uelita intellegendũest. Desua gente constitu& principes et potesias eus
dus aliarũ gentiũ satellites non habebit. uelcerte quomodo fect fia esic
uastabitur utipsa uastabit. Equi quoq etequites quidelon
Siquidẽ lupi seuiores. eẽ. dicuntur nocte uitina. et totadie famie adramen o¬

Expanded text:
hoc est quod sequens sermo describit: Ecce ego suscitabo Nabuchodonosor, et Chaldaeos, gentem pugnacissimam et velocem, cujus roboris, et ad bellandum audaciae, omnes pene Graeci, qui barbaras historias conscripserunt, testes sunt. Haec non est contenta finibus suis, sed huc illucque discurrens super terrae latitudinem pervagatur. Et hoc est opus ejus, non ut terram vomere exerceat; sed ut rapto vivat et gladio, et ut possideat urbes non suas: antequam manum inferat, antequam prorumpat ad bellum, terrorem portat in vultu. Quod autem ait: Ex semetipsa judicium et onus ejus egredietur, pro quo interpretatus est Symmachus: ipsa sibi judicabit, et decreto suo egredietur, vel ita intelligendum est, de sua gente constituet principes, et potestas ejus, et gladius aliarum gentium satellites non habebit, vel certe quomodo fecit, fiet ei, et sic vastabitur, ut ipsa vastavit. Equi quoque et equites, qui de lSiquidem lupi saeviores esse dicuntur nocte vicina, et tota die fame ad rabiem co
Abbreviated transcription (Latin):
Terribilis et inlustris eius desem& ipsa. iudiciũ eius erit et ad sũptio e ius dese
egredietur. Etexiliens suꝑ pardos equi eius. ec uelotiores erunt lupis arib
etequitabuntur ȩquites eius. etimpetu uenient delonginquo. etuolabt̃ quis
aquila prompta ad comedendũ. Consummatio impii ueni& resistentes
faciebus eorũ exaduerso. et congregauit quasi arena captiuitatẽ. et ipse urg
delectabitur. et tẏranni ludibria eius. et ipse in omnẽ munitionẽ inlud&
et mitt& agerẽ etobtinebit eã. tunc mutabit spm̃ et ꝑtransi& et ꝓpitiabitus
hȩcest fortitudo dĩmei. Quoduobis dixerã aspicite ingentib etuidete eta

Expanded text:
terribilis et illustris est: ex semetipsa judicium ejus erit, et assumptio ejus ex se terribilis et illustris est: ex semetipsa judicium ejus erit, et assumptio ejus ex se egredietur: Et exsilient super pardos equi ejus, et velociores erunt lupis Arabiae, et equitabunt equites ejus, et impetu venient 595 de longinquo: et volabunt quasi aquila prompta ad comedendum, consummatio in impios veniet resistentes faciebus eorum ex adverso, et congregabit quasi arenam captivitatem: et ipse in regibus delectabitur, et tyranni ludibria ejus: et ipse in omnem munitionem illudet, et mittet aggerem, et obtinebit eam: tunc mutabit spiritum, et pertransiet, et propitiabitur: haec est fortitudo Dei mei. Quod vobis dixeram: Aspicite in gentibus, et vid
Abbreviated transcription (Latin):
mniiue: e temerarie loqui. etquantũ insest dipuidentia calĩpniari adb
eliuure adno coarguentes eũ iniquitatis. Uidebitis ergo contẽptores. ettx
non facile ad cõmodetis. quod aũt hoc opussit in consequentibus de monstrati
Quia ecce ego suscitabo chaldeos gentẽ amarã etuelocẽ ambulantẽ suꝑ latiua
terrȩ. ut possideat tabernacula non sua. Horribilis ettribilis est exseme is
uidiciũ etonus eius egredietur. leuiores pardis equi eius. et uelotiores lups
uesptinis. et diffundentur equites eius. Equites nãq eius delonge uenie
uolabunt quasi aquila festinans ad comedendũ. om̃s ad p̃dã uenient. Faciesa
uentus urens. et congregrauit quasi arenã captiuitatẽ: etipse degregib m¬
phabit. ettȩranni ridiculi eius erunt. ipse suꝑ omnẽ munitionẽ ridebit
et conportabit aggerẽ eccapi& eã. tunc mutabitur sp̃s et ꝑtransibit etcora

Expanded text:
majestatem, et temerarie loqui, et quantum in se est, Dei providentiam calumniari, et majestatem, et temerarie loqui, et quantum in se est, Dei providentiam calumniari, et declinare a Domino coarguentes eum iniquitatis. Videbitis ergo contemptores, et tunon facile accommodetis. Quod autem hoc opus sit, in consequentibus demonstratur. Quia ecce ego suscitabo Chaldaeos, gentem amaram et velocem, ambulantem super latterrae ut possideat tabernacula non sua horribilis et terribilis est ex semet ipsa iudicium et onus eius egredietur leviores pardis equi eius et velociores lupis vespertinis et diffundentur equites eius equites namque eius de longe venient volabunt quasi aquila festinans ad comedendum omnes ad praedam venient facies eorum ventus urens et congregabit quasi harenam captivitatem et ipse de regibus triumphabit et tyranni ridiculi eius erunt ipse super omnem munitionem ridebit et conportabit aggerem et capiet eam tunc mutabitur spiritus et pertransibit et corruet
Abbreviated transcription (Latin):
imilit̃. Rursũ in principio capituli. ubi inhebraico scriptũ est. Nã ci¬
ñ G̃oia. etnostranstulimus aspice ingentib. et lxx. posuer.
uete conteptores excepto aquilla et symmacho ettheodotione quicũ nra
uebis calũpniatores. Etinalia similit̃ absq auctoris titulo uidebitis
uxdiñirespondentis inducitur. uthanc iniqͥtatẽ quã solo isrł fieriputat.
rnat ingentibus. Etqđ chaldeis nonut ꝓpheta arbitrabatur iudas
utũ ethier słm traditasint. sedom̃s ꝑ circuitũ nationes. et tantũ eũ esse
ltirũ ruiturũq postea. ut siquis p̃dixerit qđ futurũ est ꝓrei magni¬
ume uideatur in credulũ. Sed h̃oc qđ lxx ecceteri int̃ p̃tes ediðer̃
lete contep̃tores siuȩ uidebitis calĩpniatores. et declinantes. cũ sensu
i huiis congruit. Et exipso sermone arguuntur audatiȩ eccontẽptus

Expanded text:
similiter. Rursum in principio capituli, ubi in Hebraico scriptum est RAU BAsimiliter. Rursum in principio capituli, ubi in Hebraico scriptum est RAU BAGGOIM  , et nos transtulimus, aspicite in gentibus, et LXX posuerunt, videte contemptores, excepto Aquila et Symmacho et Theodotione, qui cum novidebitis calumniatores, et in alia similiter absque auctoris titulo, videbitis vox Domini respondentis inducitur, ut hanc iniquitatem quam in solo Israel fieri putat, cernat in gentibus: et quod Chaldaeis, non ut 594 propheta arbitrabatur, Judas tantum et Jerusalem traditi sint; sed omnes per circuitum nationes: et tantum eum esse valiturum, ruiturumque postea, ut si quis praedixerit quod futurum est, pro rei magnitudine videatur incredulum. Sed et hoc quod LXX et caeteri interpretes ediderunt: Videte contemptores, sive videbitis calumniatores et declinantes, cum sensu hujus loci congruit, et ex ipso sermone arguuntur audaciae, et contemptu
Abbreviated transcription (Latin):
munera lacerent legẽ: et non ꝑducant usq ad finẽ iudiciũ. et impius p̃¬
uleat adrersus iustũ. et magis iniudicio petratũ diutis quã pauperis
uertas defendatur. Unde quȩri monia est iudiciũ exire ꝑuersũ. sed
pondebemus saꝑhac rerũ inaequalitate turbari uidentes. etin principio
mundio abimpio cain intfeccũ abel iustũ: et postea ex solante iacobregnare
nmopatris esau. Aegypti i luto eclatere ad fligunt filios isN Cet
ns contra quenc̃ quȩrela dirigitur crucifigitur a iudȩis. et harrabas latro
ligitur . Dies medefici& si uoluero enumerare. quomodo inistoscło
ipiis p̃ualentib opͣprimantur. Aspicite ingentibus etuidete. eat ad¬
niramini et obstupescite quia opus factũest indieb uris quod noncredi¬
s. siquis narrauerit. lxx. Videte contep̃tores. etrespicite etad¬
nramini mirabilia. etdisꝑdimini quiaopus ego operor indieb ur̃is qđ
utũ est indiebus urĩs. int̃p̃tatus est quia opus fut indieb ur̃is. cetera

Expanded text:
cium, et impius praevaleat adversus justum: et magis in judicio peccatum divitis, quam pauperis veritas defendatur. Unde querimonia est, judicium exire perversum: sed non debemus super hac rerum inaequalitate turbari, videntes et in principio mundi ab impio Cain interfectum Abel justum , et postea exsulante Jacob, regnare in domo patris Esau , et Aegyptii luto et latere affligunt filios Israel: et Dominus contra quem nunc querela dirigitur, crucifigitur a Judaeis , et Barabbas latro eligitur . Dies me deficiet, si voluero enumerare quomodo in isto saeculo, impiis praevalentibus, opprimantur justi. Aspicite in gentibus et videte, et admiramini, et obstupescite, quia opus factum est in diebus vestris, quod nemo credet cum narrabitur. LXX: Videte contemptores et respicite, et admiramini mirabilia et disperdimini: quia opus ego operor in diebus vestrisfactum est in diebus vestris, interpretatus est, quia opus fiet in diebus vestris: caetera
Abbreviated transcription (Latin):
sed potentia iudicatũ sit. etnihil ex lege etiustitia sustinuerit. Unde et
ipsũ nor iudiciũ ñ habuerit finẽ suũ. Finis aut̃ iudiciisit. iudicare usa
Et hoc quares loqui audeat in consequentib monstrat dicens. Quia im¬
us nabugodonosor p̃ualuit aduersus iustũ iudã. Et hanc esse causam
qđ dixerit iadiciũ non ꝑuenisse adfinẽ. quia iniquũ sit et peruersũ
ut iosias rexensitus arege aegyptio trucidetur. ut danihel annania
mis a heb eta aisi feruiantꝰ etimp er& babylonius imperator. et
int̃scarta et concubinassuas balthasar pot& infialis. dicitur
Hact ꝓpħa desuorũ tẽporũ statlo: sequimur enĩ quia semd uoliustu
anstorie iultatẽ ceterũ uxta hoc cõmunis addm̃ querela senag¬

Expanded text:
sed potentia judicatum sit, et nihil ex lege et justitia sustinuerit. Unde et ipsum judicium non habuerit finem suum. Finis autem judicii est judicare juste. Et hoc quare loqui audeat, in consequentibus monstrat, dicens: Quia impius Nabuchodonosor praevaluit adversus justum Judam , et hanc esse causam, quod dixerit judicium non pervenisse ad finem; quia iniquum sit et perversum, ut Josias rex justus a rege Aegyptio trucidetur ; ut Daniel, Ananias, Misael, et Azarias, serviant ; et imperet Babylonius imperator, et inter scorta et concubinas suas Balthasar potet in phialis Dei . Haec propheta de suorum temporum statu sequimur enim quia semel voluisti et historiae
Abbreviated transcription (Latin):
tolicȩ esse adserit consuetudinis. iuxta illud quoddescõ uiro seriptũ est
dispensabit sermones suos in iudicio. utquicquid utile audientib
esse cernebant. et nonrepugnare prȩsentibus. dealterius temporis
testimoniis roborarent: Nonquo abuterentur audientium sim¬
plicitate etimperitia. utimpius calumniatur porfirius:. Sed ux¬
ta apostolum paulum. praedicarent oportune inportune. et sequentes
regulam ꝓphetarum. quiequid iudaei inultimo tempore sibi carta¬
liter repmittunt sp̃italiter in primo aduentudñi saluatoris dice¬
rent esse completum Mlaxime cumetilli et nos quȩ promissa sunt
itxpõ dicamius esse complenda. in hoctattum discrepantes n quo el
illi futura contendunt: Noss amfacta conuititimus: dequo inbis quę
secuntur plenius disserendum est Omnis autem caro superquani
effusurum se: despũ suo dñs pollicetur illa est. dequa esaias loquitur.¬

Expanded text:
tolicae esse asserit consuetudinis, juxta illud quod de sancto viro scriptum est: Dispensabit sermones suos in judicio : ut quidquid utile audientibus esse cernebant, et non repugnare praesentibus, de alterius temporis testimoniis roborarent, non quod abuterentur audientium simplicitate et imperitia, ut impius calumniatur Porphyrius, sed juxta apostolum Paulum, praedicarent opportune, importune . Et sequentes regulam prophetarum, quidquid Judaei in ultimo tempore sibi carnaliter repromittunt, spiritualiter in primo adventu Domini Salvatoris dicerent esse completum: maxime cum et illi, et nos quae promissa sunt, in Christo dicamus esse complenda: in hoc tantummodo discrepantes, quod illi futura contendunt, nos jam facta convincimus: de quo in his quae sequuntur, plenius disserendum est. Omnis autem caro super quam effusurum se de spiritu suo Dominus pollicetur, illa est de qua Isaias loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
iudȩorũ. quicum a postolis et ꝑ apostolos crediderunt: In tempore illo
postquã conuertit dñs captiuitatẽ iuda ethierusalem. quiuenerat
predicare caecis uisũ eccaptiuis remissionem. etliberauit eos quidm
confitentur. et quiuersantur in ecclesia inqua uisio pacis est.
congregauit omnes gentes quȩ crederẽ noluerunt. et deduxit eas
inuallem iosaphat. quod significantius iuxta hebraicam ueritatem
grece dicitur hatatu. id est deorsum ducam. etdesublimibus
ad inferiora detraham: Simulq considera. quando incredulos quosq
uela duersarias potestates dñs adiudicium prouocat. etdisceptatur
cum eis ꝓ populo suo: deducam inquit eas inuallem iosaphat.quando
autem credentes ad prȩlium. cohortatur. edicit suscitare robustosune¬
cedant: Ascendant omnes uiribellatores. consurgant etascendant gentes
inuallem iosaphat. nondescendere. sed ascendere cohortatur:

Expanded text:
Judaeorum, qui cum apostolis et per apostolos crediderunt, in tempore illo Judaeorum, qui cum apostolis et per apostolos crediderunt, in tempore illo postquam converterit Dominus captivitatem Juda et Jerusalem, qui venerat praedicare caesis visum, et captivis remissionem, et liberavit eos qui Dominum confitentur, et qui versantur in Ecclesia, in qua visio pacis est, congregabit omnes gentes quae credere noluerunt: et 207 deducet eas in vallem Josaphat, quod significantius, juxta Hebraicam veritatem Graece dicitur κατάξω, id est, deorsum ducam, et de sublimibus ad inferiora detraham. Simulque considera, quando incredulos quosque, vel adversarias potestates Dominus ad judicium provocat, et disceptat cum eis pro populo suo: deducam, inquit, eas in vallem Josaphat. Quando autem credentes ad praelium cohortatur, dicit: Suscitate robustos: accedant, ascendant omnes viri bellatores: consurgant et ascendant gentes in vallem Josaphat, non descendere, sed ascendere cohortantur.
Abbreviated transcription (Latin):
et in tempore illo. cumcon uertero captiuitatem iuda ethierusale
congregabo om̃sgentes. etdeducam eas inualle iosaphat. etliscepta¬
bo cumeis super populomeo ethereditatemea israhel: quos disper¬
serunt in nationibus et terrammeam diuiserunt. et suꝑ populũ meum
miserunt sortem et posuerunt puerum inꝓstibulo. et puellã uendi
derunt ꝓuino utbiberent: Lxx: Quia ecce ego indiebus illis etin
tempore illo quando conuertero captiuitatẽ uda ethiersłm. con¬
gregabo om̃sgentes. et deducam eas inuallẽ iosaphat. et disceptabo cũ eis
ꝓpopulomeo ethereditate mea isrł. quidis ꝑsi sunt ingentib : et terrã
meam diuiserunt. et suꝑ populummeum miserunt sortes. et posue¬
runt puerũ inꝓstibulo. et puellas uendebant ꝓuino etbibebant:
Sicamus ut polliciti sumus primũ iuxta anagogen. priorib posterio¬
ra iungentes: eteadem si potuerimus addiem iudicii referre tẽp¬

Expanded text:
et in tempore illo cum convertero captivitatem Iuda et Hierusalem et in tempore illo cum convertero captivitatem Iuda et Hierusalem congregabo omnes gentes et deducam eas in valle Iosaphat et disceptabo cum eis ibi super populo meo et hereditate mea Israhel quos disperserunt in nationibus et terram meam diviserunt et super populum meum miserunderunt pro vino, ut biberent. LXX: Quia ecce ego in diebus illis, et in tempore illo quando convertero captivitatem Juda et Jerusalem, congregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo cum eis ibi pro populo meo, et haereditate mea Israel, qui dispersi sunt in gentibus: et terram meam diviserunt, et super populum meum miserunt sortes: et posuerunt puerum in prostibulo, et puellas vendebant pro vino, et bibebant. Dicamus ut polliciti sumus, primum juxta anagogen prioribus posteriora jungentes, eadem si poterimus, ad diem judicii referre ten
Abbreviated transcription (Latin):
quod iudȩi loci nomen existimant: Postquã igitur uenit dies dñi mag¬
nus ethorribilis: et saluus effectus est quicũq postdñi resurrectionẽ
nomen illius inuocauit. omnis qui fuit in monte sin et inhierus łm
saluatus est: Desion enim egressaest lex. et uerbũ dñĩ dehierusa lẽ
dequa scriptumest. non capit ꝓphetam perire extra hierusalem:
rincipium ergo eorũ qui saluati sunt fuit insion et in hierusalẽ. inspe¬
cula etinuisione pacis: etinhis quiresidui fuerunt quos uocauit dns
Residuos eos debemus intellegere. quide iudȩorũ populo crediderum
Dequib isaias loquitur Nisidñs sabaoth reliquiss& nobis semen.
sicut sodoma factiessemus. et sicut gomorra similes fuissemus:
Hos residuos dñs uocauit siue euangelirauit eis quosuocauit. siceñ
inter pretatisunt:. Locus hic difficillimus est aet multiplicẽ recipiens

Expanded text:
 Al. SARADIM  , quod Judaei loci nomen existimant. Postquam igitur venit dies Domini mag Al. SARADIM  , quod Judaei loci nomen existimant. Postquam igitur venit dies Domini magnus et horribilis: et salvus effectus est, quicumque post Domini resurrectionem nomen illius invocavit, omnis qui fuit in monte Sion, et in Jerusalem salvatus est: de Sion enim egressa est lex: et verbum Domini, de Jerusalem , de qua scriptum est: Non capit prophetam perire extra Jerusalem . Principium ergo eorum qui salvati sunt fuit in Sion et Jerusalem, in specula, et in visione pacis, et in his qui residui fuerunt, quos vocavit Dominus. Residuos eos debemus intelligere, qui de Judaeorum populo crediderunt, de quibus Isaias loquitur: Nisi Dominus Sabaoth 206 reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus . Hos residuos Dominus vocavit, sive evangelizavit eos, quos vocavit: sic enim LXX interpretati sunt. Locus hic difficillimus est, et multiplicem recipiens
Abbreviated transcription (Latin):
sumus: Vnde etagabus cesareat ꝓphetauit. et inantiochia erant ꝓphe¬
tȩ plurimi. etapostolus p̃cipit utsi altero ꝓphetante alteri fuertt
reuelatũ. prior taceat: et quattuor filias philippi euangelistȩ legi¬
mus ꝓphecasse: Senes quoq uiderunt somnia. quando paulus
iã senex audiuit uirũ macedonẽ dicentẽ sibi: Transiens in macedoniã.
adiuuanos: Etomĩs iuuenes qui inxp̃o extitere fortissimi etdñi bella
bellarunt. uiderunt uisiones: dño sua ꝓmissa complente: Ego uisiones
et inhiersłm erit saluatio sicut dixitdñs : et inresiduis quosdñs uoca
uerit Lxx Quia in monte etinhierusalem erit quis aluatus fuerit
sicut dixitdñs: et ad nuntians eos quosdñs uocauit: In eo loco in quonos
posuimus saluatio siue saluatus. et in hebraico scriptũ est p̃ha l&a
symmnachus transtulit qui fugerit: łtrursum ubinos diximus in re¬
siduis. et lxx transtulerunt adnuntians. in hebraico legitur saridim

Expanded text:
sumus . Unde et Agabus Caesareae prophetavit , et in Antiochia erant prophetae plurimi: et Apostolus praecipit, ut si, altero prophetante, alteri fuerit revelatum, prior taceat . Et quatuor filias Philippi evangelistae legimus prophetasse . Senes quoque viderunt somnia, quando Paulus jam senex audivit virum Macedonem, dicentem sibi: Transiens in Macedoniam adjuva nos . Et omnes juvenes qui in Christo exstitere fortissimi, et Domini bella bellarunt, viderunt visiones, Domino sua promissa complente: Ego visiones et in Hierusalem erit salvatio, sicut dixit Dominus, et in residuis quos Dominus vocaverit. LXX: Quia in monte Sion et in Jerusalem erit qui salvatus fuerit: sicut dixit Dominus: et annuntians quos Dominus vocavit. In eo loco, in quo nos posuimus, salvatio, sive salvatus, et in Hebraico scriptum est PHALETA  , Symmachus transtulit, qui fugerit. Et rursum ubi nos diximus, in residuis, et LXX transtulerunt, annuntians, in Hebraico legitur SARIDIM
Abbreviated transcription (Latin):
sine predicante : Quomodo aut̃ predicabunt. nisi mittantur : Quod¬
q ait. omnis enim qui inuocauerit nomendñi. saluus erit . ponle¬
ue esse credamus: Lic& enim idem apostolus seribat nemodieit
cordisest ponderandum: Omnis enĩ qui inuocauerit nomendñ
saluus erit: Vnde et paulus et sosthenes seribunt ecelesiȩ dũ qugestneo¬
ruithi Scificatis inxpõihũ uocatis scĩs. cũ uniuersis quiinuocant
etuaron in sacerdotib eius. et samuhel intereos qui in uocant nom̃ eius
nuocabantdnm etipse ex audiebateos: incolũnanubis loquebat᷑ adeos¬

Expanded text:
bunt nisi mittantur . Quodque ait: Omnis qui invocaverit nomen Domini, salvus erit, non leve esse credamus, licet enim idem apostolus scribat: Nemo dicicordis est ponderandum. Omnis enim qui invocaverit nomen Domini, salvus erit. Unde et Paulus et Sostenes scribunt Ecclesiae Dei quae est Corinthi: Sanctificatis in Christo Jesu, vocatis sanctis cum universisAaron in sacerdotibus eius et Samuhel inter eos qui invocant nomen eius invocabant Dominum et ipse exaudiebat illos in columna nubis loquebatur ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
sũ quidẽ arbitror mundũ capere eos quiscribendisunt libros quit
certe quomodo sol uersus intenebras. nonquo ipsesit mutatus inte¬
nebras. sed tenebras mundo induxerit: sic et luna nonest uersa insan¬
guinem. sediudȩos blasphemiarũ etnegationis in xp̃o horrore com¬
pertos aeterno testimonii sui sanguine condempnauit: dicentes. san¬
guis eius suꝑnos et suꝑfilios nrõs Hȩcomnia prius quã dies dñi ueniat
magnus ethorribilis. futura describit: Dies autem dĩ magnus et
horribilis. autre surrectionis esse eredendus est: autrecte multopost
tempore dies iudicii. quiuere inagnus est ethorribilis Sed quia se¬
quitur. eteritom̃is qui inuocauerit nomendni saluus erit. et hoc
a postolus paulus refert ad tempus dominicȩ passionis: magis dere¬
surrectionis die intellegendus est: Ait enim scribens ad romanos
onest distinctio udȩi etgreci Idem enim ipsedñs omnium. diues in
om̃s qui inuocant illum Omnis enim quicumq inuocauerit nomen

Expanded text:
sum quidem arbitror mundum capere eos, qui scribendi sunt, libros . Aut certe quomodo sol versus in tenebras est, non quod ipse sit mutatus in tenebras, sed quod tenebras mundo induxerit: sic et luna non est versa in sanguinem, sed Judaeos blasphemiarum et negationis in Christum horrore coopertos, aeterno testimonii sui sanguine condemnavit, dicentes: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Haec omnia priusquam dies Domini veniat magnus et horribilis, futura describit. Dies autem Domini magnus et horribilis aut resurrectionis esse credendus est, aut certe, multa post tempora, dies judicii, qui vere magnus est et horribilis. Sed quia sequitur: Et erit, omnis qui invocaverit nomen Domini, salvus erit, et hoc apostolus Paulus refert ad tempus Dominicae passionis, magis de resurrectionis die intelligendum est. Ait enim scribens ad Romanos: Non est distinctio Judaei et Graeci. Idem enim ipse Dominus omnium: dives in omnes qui invocant illum. Omnis enim quicumque invocaverit nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ousso latere saluatoris mixtis aquis romanus miles effudit:
A pparuerunt illis disperttȩ linguȩ tamquam ignis. seditq
supra singulos eorum. ee pleti sunt om̃s sp̃uscõ eccoeperunt¬
loqui aliis linguis. ꝓut sp̃s sc̃s dabat eloqui illis: Hic est ignis
quem uenitdñs mittere superterram : et antequam pateretus
indiscipulis optabat ardere Ignis naturȩ est dupa
haba lumen credentibus: hab& tenebras suppliciaq incredulis
quiappellantur uapores fumi: Iste fumus est a marissimus qui
sureuauit oculos iudȩorum : dequo inꝓuerbiis legimus: Sicut
fumus noxius est oculis. et immatura u uadentibus: sic iniqui¬
tas utentibus ea: De hoe fumo. etisaias inuisione magna loqͥtur

Expanded text:
cusso latere Salvatoris, mixtis aquis Romanus miles effudit .cusso latere Salvatoris, mixtis aquis Romanus miles effudit .Apparuerunt illis dispertitae linguae tamquam ignis, seditque supra singulos eorum, et repleti sunt omnes Sploqui aliis linguis prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis. Hic est ignis quem venit Dominus mittere super terram, et antequam pateretur, in discipulis suis optabat ardere . Ignis naturae est duplicis: habet lumen credentibus; habet tenebras suppliciaque incredulis, qui appellantur vapores fumi. Iste fumus est amarissimus, qui excaecavit oculos Judaeorum, de quo in proverbiis legimus: Sicut fumus noxius est oculis, et immatura uva dentibus, sic iniquitas utentibus ea Prov. X, 26. De hoc fumo et Isaias in visione magna loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
pucquid iunam etalieram perionam accipitur inperfectumes
sedper effusionẽ sp̃s scĩ diuersas grãs consequentur. alii ꝓphetiam
ut filii etfiliȩ quimaioris sunt meriti. alii somnia. ut senes iam:
uectioris etatis. alii uisiones. ut iuuenes qui uicerunt malignum
Serui uero etancillȩ. quiad huc spm̃ timoris habent et nondilection
quia ꝑfecta dilectio foras mittit timorẽ. non habebt̃ ꝓphetiam.
non somnia. nonuisiones: sed sp̃ssc̃ĩ effusione contenti. fidei tan¬
tum et salutis grãm possidebunt: Tunc dabit ꝓdigia dñs incęlo
et in terra: Incęlo. quia sol est uersus in tenebras etluna insangiui
Interra. quia tam uehementi et insolito motu terra contremu¬
it. ut monumenta aperta. et saxa disruptasint: Quod autem dicit
sanguinem etuapores siue uaporem fumi. sanguis illeest dequo
etinpsalmisa legimus. ut in tinguatur pestuus insanguine.
et inesaia. quam fubicunda sunt uestimentatua. etquemper¬

Expanded text:
quid in unam et alteram personam accipitur, imperfectum est. sed per effusionem Spiritus sancti diversas gratias consequetur . Alii prophetiam, ut filii et filiae qui majoris sunt meriti; alii somnia, ut senes jam provectioris aetatis: alii visiones, ut juvenes qui vicerunt malignum. Servi vero et ancillae qui adhuc spiritum timoris habent, et non dilectionis, quia perfecta dilectio foras mittit timorem, non habebunt prophetiam, non somnia, non visiones; sed, Spiritus sancti effusione contenti, fidei tantum et salutis gratiam possidebunt. Tunc dabit prodigia Dominus in coelo et in terra: in coelo, quia sol est versus in tenebras, et luna in sanguinem: in terra, quia tam vehementi et insolito motu terra contremuit, ut monumenta aperta, et saxa disrupta sint. Quod autem dicit, sanguinem et vapores, sive vaporem fumi, sanguis ille est, de quo in Psalmis legimus: Ut intingatur pes tuus in sanguine . Et in Isaia: Quam rubicunda sunt vestimenta tua ! et quem, per
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ exͥaustionis suȩ quod ex auri& atq bibae iuxtaoperũ suorũ men¬
surã: uelcerte ita distinguendũ. ut quoddicitur quȩ habitas lachis. aei
superiora referatur. Et sit ordo ascensus. adducã heredes tibi degcelesia
quȩ habitas lachis. quia dehereditatediũ & tueris. cum hauseris & reciperis
quȩmereris. Obsecro incapituli fine lectorẽ. nene cessitatẽ uoluntatem
put&. & expositionẽ ꝓlixã uerbo sitatẽ existim&. magisq miretur
in locis tã asperis me aliquid inuenire. quã quicquã eorũ quȩdicenda sunt
non p̃ter mittere. Decaluare & decondere suꝑfilios deliciarũ tuarũ.
dilata caluiciũ tuũ sicut aquila. qm̃ captiui ductisunt extẽ. L .xx.
loria filiȩ isrł. decaluare & detondere suꝑfilios delicatos tuos. dilata
oris capituli legunt. Nobis aut̃ quia sic uoliustis & semel suscipimus

Expanded text:
monium exhaustionis suae, quod exhauriet atque ebibet juxta operum suorum menmonium exhaustionis suae, quod exhauriet atque ebibet juxta operum suorum mensuram. Vel certe ita distinguendum, ut hoc quod dicitur, quae habitas Lachis, ad superiora referatur, et sit ordo ac sensus: Adducam haeredes tibi de Ecclesia, quae habitas Lachis, quia de haereditate Domini et tu eris, cum hauseris, et receperis quae mereris. Obsecro in capituli fine lectorem, ne necessitatem, voluntatem putet, et expositionem prolixam, verbositatem existimet, magisque miretur in locis tam asperis me aliquid invenire, quam quidquam eorum, quae dicenda sunt, non praetermittere. Decalvare et detondere super filios deliciarum tuarum, dilata calvitium tuum sicut aquila, quoniam captivi ducti sunt ex te. LXX: Gloria ÷ filiae  Israel, decalvare et detondere super filios delicatos tuos: dilata oris capituli legunt. Nobis autem quae sic voluistis, et semel suscepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
doetrinȩ false. & degcclesia exire uoluerunt quem
cati est filit sion qui habitat inlachis. id est ambulatio pesin adu
iugit̃ fluctuante. & impietas isrł in his est quisẽꝑmouent pedes suos .&.
habitare dicuntdr in lachis. dabunt quoq emissarii usq adhiersłm g̃en
gẽ ħ pessimã. & torcular uenenorũ quod ȩdificatur contra domũdĩ. ubis̃¬
tȩsunt regibus ifrahel. Quantũ adhistoriã ꝑtin&. his reb: quorũ pecata
inregnorũ & in paralipomenon libris scripta sunt: Quartũ aũt̃ ad anago¬
gen principib hereticorũ. duacisq ꝑuersorũ doginatũ. His enĩ domus
uanȩ sunt: & frustra exstructȩ & tam̃diu ꝑseuerantes donec teneant
eas heredes. quiadño adducendisunt. Posthȩc sequitur. quȩ habitas lachis
heraditas usq ad ollã ueni&: Adollã int̃pretatur testimoniũ austus
Quȩigitur habitas in lachis. id est initinere pessimo. ueni& usq adcesti¬

Expanded text:
doctrinae falsae , et de Ecclesia exire voluerunt, quaeccati est filiae Sion, quae habitat in Lachis, id est, ambulatio pessima, gradu jugiter fluctuante, et impietas Israel in his est qui semper movent pedes suos, et habitare dicuntur in Lachis. Dabuntur quoque emissarii usque ad haereditatem Geth: Geth pessimam, et torcular venenorum, quod aedificatur contra domum Dei, ubi stae sunt in regibus Israel. Quantum ad historiam pertinet, his regibus quorum peccata in Regnorum et Paralipomenon libris scripta sunt: quantum autem ad anagogen, principibus haereticorum, ducibusque perversorum dogmatum; his enim domus vanae sunt et frustra exstructae. Et tamdiu perseverantes, donec teneant eas haeredes qui a Domino adducendi sunt. Post haec sequitur: Quae habitas Lachis, haereditas usque Odollam veniet. Odolla interpretatur testimonium haustus, . Quae igitur habitat in Lachis, id est, in itinere pessimo, veniet usque ad testi
Abbreviated transcription (Latin):
diui si sunt ꝓpt̾ hoc nonerit sibi mittens funiculũ in heredita te
nẽ uulgatã sequentis capituli principiũ est: Etideo in illo sidns iusserit
disseremus Vȩ igitur uobis iudȩorũ coctus. qui& cogitatis malũ &
opere consũmatis: & cubilia ad quiescendũ data scupris polluitis.
& quicquid iniquitatis nocte tractatis. quasi differre nonliceat. statim
utalies claruerit festinatis implere. non considerantes quod ad uersũ
dmñ fortis est manus urã. Etut docer& scriptura quidẽe quo dini nocte
cogitarent. etindie facerent. expon& in partibus. Concuperunt
agros inquit etiuiolenter tulerunt. & domos subauditur concupierant¬
& quas concupier̃ diripuer̃ & non solũ calũpniabantur homines edo¬
tur rapido ore uastabant: quia igitur ista fecistis. & cogitastis inutile.
Etegoalns cogitibo suꝑ familiã istã malũ. non quo dimalũ sit quodinfero
ego sed quod facientib malũ udeatur quodinrogo. quod ita uosp̃uen&.

Expanded text:
divisi sunt: propter hoc non erit tibi mittens funiculum in haereditate. nem Vulgatam sequentis capituli principium est. Et ideo in illo si Dominus jusserit, disseremus. Vae igitur vobis, Judaeorum coetus, qui et cogitatis malum, et opere consummatis. Et cubilia ad quiescendum data stupris polluitis: et quidquid iniquitatis nocte tractatis, quasi differre non liceat, statim ut dies claruerit, festinatis implere: non considerantes quod adversum Dominum fortis est manus vestra. Et ut doceret Scriptura quid esset quod in nocte cogitarent, et in die facerent, exponit in partibus. Concupierunt, inquit, agros, et violenter tulerunt: et domos, subauditur, concupierunt, et quas concupierant, diripuerunt: et non solum calumniabantur homines, et dotur, rabido ore vastabant. Quia igitur ista fecistis, et cogitastis inutile, et ego Dominus cogitabo super familiam istam malum: non quod malum sit quod ego cogito; sed quod patientibus mal
Abbreviated transcription (Latin):
qui regiones nr̃as diuidat : ꝓpt̾ hoc nonerit tibi mittens funiculum
fortis incoetu dñi. Lxc. Facti cogitantes labores. & oꝑantes mala
incubilib suis. & similitudine consumabant ei. quia nonleuauer

Expanded text:
qui regiones nostras dividat? Propter hoc non erit tibi mittens funiculum qui regiones nostras dividat? Propter hoc non erit tibi mittens funiculum sortis in coetu Domini. LXX: Facti sunt cogitantes labores et operantes mala in cubilibus suis, et simul in die consummabunt ea: quia non levaver
Abbreviated transcription (Latin):
Ourbs quondã scõrũmat̃. quȩ prius eras in paradẏso. et fruebaris de¬
litus arborũ diuersarũ. & habebas spetiosã comã : Nunc quia ꝓiecta
es defublimibus. & deducta in babylonẽ. & uenisti in locũ captiuita¬
tis. & ꝑdidisti comãtuã: radere. & ad sume habitũ pęnitentis &
quȩ prius quasi a quila uolabas in excelsis. Plange filios. plangeso¬
bolẽtuã. quȩ exteest ducta captiua. Uȩ qui cogitatis in utile. & o¬
peramini malũ incubilibus urĩs. in luce matutina fatiunt illud. qm̃
contradm̃ eiuis manus erunt. & concupierunt agnos. & uiolent̃ tuler̃.
& domus rapuerunt. & calumniabantur uirũ & domũ eius. uirũ
& hereditatẽ eius. Id circo hȩcdicitdnis. ecce ego cogito suꝑ familiã
istã malum unde non auferatis collaurã. & non ambulabitis supbi
tur canticũ: cũ suauitate dicentiũ: depopulatione uastatisumus.
pars popłimei cõ mutataest: quomodo reced& ame. cũ reuertatur

Expanded text:
 O anima humana! o urbs quondam sanctorum mater, quae prius eras in paradiso, et fruebaris deliciis arborum diversarum, et habebas speciosissimam comam: nunc quia projecta es de sublimibus et deducta in Babylonem, et venisti in locum captivitatis, et perdidisti comam tuam, radere et assume habitum poenitentis, et quae prius quasi aquila volabas in excelsis, plange filios, plange sobolem tuam, quae ex te ducta est captiva. Vae qui cogitatis inutile, et operamini malum in cubilibus vestris: in luce matutina faciunt illud, quoniam contra Deum est manus eorum, et concupierundomum eius, uirum et hęreditatem eius. Iccirco hęc dicit Dominus: Ecce ego cogito super familiam istam malum, unde non auferetis corda uestra et non ambulabitis superbi, ate dicentium: Depopulatione vastati sumus: pars populi mei commutata est. Quomodo recedet a me, cum revertatur
Abbreviated transcription (Latin):
bitis ing&h. & inachim frustradomũ risui dignã ędificare conamini:
Spargite uos puluere. agite pęnitentiã. quia uinũ detestabile prȩmere.
& ȩdificationẽ dõ contrariã construere uoluistis. Ecclesiam aut̃ xp̃i quȩ
habitat bene. & in toto orbȩ ecclesia possidens quȩ sp̃s unitate coniuncta
est. & hab& urbes legis ꝓphecarũ euangelii & apostolorũ. Nonẽ
egressa definib suis: id est descripturissc̃is. sed captã retin& possessio¬
m. quehabitat insennan: quodint̾ p̃tatus est ut supra diximus
simmachus habundanciã habentẽ patrẽ & filiũ & spm̃ scm̃.¬
cũ quibus onĩs spiritales grẽ copiȩq uirtutũ sunt. Vnde di¬
citur adeã. Fiat pax inuirtutetua: & habundantia intur¬
ribus tuis. Uosuero quihabitatis iuxta sennan. id est uixta

Expanded text:
erbitis in Geth, et in Bachim, frustra domum risu dignam aedificare conamini: erbitis in Geth, et in Bachim, frustra domum risu dignam aedificare conamini: aspergite vos pulvere, et agite poenitentiam, quia vinum detestabile premere, et aedificationem Deo contrariam construere voluistis. Ecclesiam autem Christi, quae habitat bene, et in toto orbe Ecclesias possidet, spiritus unitate conjuncta est, et habet 445 urbes Legis, prophetarum, Evangelii, et apostolorum, non est egressa de finibus suis, id est, de Scripturis sanctis; sed coeptam retinet possessionem; quia habitat in Sennan, quod interpretatus est, ut supra diximus, Symmachus abundantiam; habet enim Patrem, et Filium, et Scum quibus omnes spirituales gratiae copiaeque virtutum sunt. Unde dicitur ad eam: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus tuis . Vos vero, qui habitatis juxta Sennan, id est, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
nigenis & alii. Mlultas enĩ hab&e regiones & urbes allofilorũ ꝓiuntia.
quia ꝑmala opera & sensus contrarios dõ loquitur uinitor destructi
sumus. sed reuertentes ȩdificemus quȩ destructa sunt. Vnde & uocan¬
tur termini impietatis. & populus cui iratus est dñs. dicitur adeos qui
tuler̃. Quiestis igitur in huius cemodi operibus. atq. sentencia quȩ fle¬
tudignasunt: Nolite aedificationẽ pessimã instaurare. nec sensũ ur̃m ex¬
tructionẽdĩ arbitremini. neq ȩdificetis suꝑ arenã. necum tempestas uenerit.
domusq urã conciderit. casus labor risũ uidentib prȩbeat. Quin potius
intellegentes ȩdificationẽ uram dignã esse derisu. ruinis puluerũ conspar¬
gite capitaurã. & agite pęnitentiã. quod absq consilio casurã domũ ȩdifi¬
care uoluistis. Sequitur. Qufhabitat bene inciuitatib suis : Nonest egres¬
sa habitans insennan. quod mihi uidetur hanc habere sententiã. Uos quisuꝑ¬

Expanded text:
nigenis et alii multas enim habet regiones et urbes Allophylorum provincia qui per mala opera et sensus contrarios Deo loquuntur: Destructi sumus, sed revertentes aedificemus quae destructa sunt. Unde et vocantur termini impietatis, et populus cui iratus est Dominus. Dicitur ad eos: Qui tulerunt. Qui estis igitur in hujuscemodi operibus atque sententiis, quae fletu digna sunt, nolite aedificationem pessimam instaurare, nec sensum vestrum exstructionem Dei arbitremini, neque aedificetis super arenam , ne cum tempestas venerit, domusque vestra conciderit, cassus labor risum videntibus praebeat. Quin potius intelligentes aedificationem vestram dignam esse derisu, ruinis ejus et pulvere conspergite capita vestra, et agite poenitentiam, quod absque consilio casuram domum aedificare voluistis. Sequitur: Quae habitat bene in civitatibus suis, non est egressa habitans in Sennam. Quod mihi videtur hanc habere sententiam: Vos, qui sup
Abbreviated transcription (Latin):
uertentur in canticũ. Depopulatione uastati sumus. pars popłi mt̾i:
templũ in quitmeũ. quod solũ intgentes cȩceras plus habebã. mutabitur
inrumã: quomodo amȩ reced& assyrius. cumre uertatur utagros meos
sibi sorte distribuat. Propterea o familia isrł superquãmillũ ego
cogito non habebis partẽ inhereditate iustorũ: Sede etrema captiui¬
titt hoc ipsũ accipi potest. quomodo oma eis euenerint. quia dnm
filis assl decaluataest. & at tonsa suꝑfilis quondã delicatissirii . aꝗ
siquid deiiceps renatũ pilorũ fuit. Alia deiiceps rasura & at tonsio¬
ne truncatũ est. Tuncomã consilia eorũ uersa sunt in laborem

Expanded text:
nticum: Depopulatione vastati sumus, pars populi mei: Templum, inquit, meum quod solum inter gentes caeteras plus habebam, mutabitur in ruinam. Quomodo a me recedet Assyrius, cum revertatur ut agros meos sibi sorte distribuat? Propterea, o familia Israel, super quam ego malum cogito, non 450 habebis partem in haereditate justorum. Sed et de extrema captivitate hoc ipsum accipi potest, quod omnia eis evenerint quia Dominum filiae Israel decalvata est, et attonsa super filiis quondam delicatissimis, et si quid deinceps renatum pilorum fuit, alia deinceps rasura et attonsione truncatum est. Tunc omnia consilia eorum versa sunt in laborem
Abbreviated transcription (Latin):
er uosia omis idta abassyriis babylonisq uastata
s sotunt pluntũ oenlorer filiossuos. Et quomodo aquila queregi
s aus certo tẽpore amittit filios. & reman& in plumis. sieuã
filis hostã subditos. peccatiq obnoxios. Quod aitẽ aquila certo tẽpo¬
re soleat amittere plumas. & inpsalterio scriptũ est. In nouabitus
sicut aquila senectufetua. Et comicus inea ut tontħi morũm̃ enoñ
uisa inquit uere quod dicisol& a quile senectus. Sidit̃ uoluerimus
hoc ipsũ & dep̃senti tempore iudaicȩ euersionis accipere. uidebimus
omnẽ gram qua quondã apuddm̃ floruit. ab eis penitus recessisse:
ubiest enĩ ꝓpheta. ubi doctor legis. ubiangłorũ p̃sidia ubi contra
plures a paucis insperata uictoria: Decal uate hiersłm quȩ omnẽ
comã pristinȩ głȩ perdidisti. & plange filiostuos quiclamauerunt
contradnm̃. crucifige crucifige eũ: quia incaptiuitatẽ ducti sunt: legi

Expanded text:
et omnis Judaea ab Assyriis Babyloniisque vastata est, assumant planctum et plorent filios suos. Et quomodo aquila quae regina est avium certo tempore amittit pilos, et remanet implumis: sic etifilios, hostium subditos potestati. Quod autem aquila certo tempore soleat amittere plumas, et in Psalterio scriptum est: Innovabitur ut aquilae senectus tua . Et Comicus in Heautontimorumeno: Visa est, inquit vere quod dici solet aquilae senectus . Si autem voluerimus hoc ipsum et de praesenti tempore Judaicae 448 eversionis accipere, videbimus omnem gratiam, qua quondam apud Deum floruit, ab eis penitus recessisse. Ubi est enim propheta? ubi doctor Legis? ubi Angelorum praesidia? ubi contra plures a paucis insperata  Al. sperata victoria? Decalvata est Jerusalem quae omnem comam pristinae gloriae perdidit , et filii ejus qui clamaverunt contr
Abbreviated transcription (Latin):
singularis huius głȩ. & non nominatiuus pluralis hȩgloriȩ. Uelcerte ra
intellegamus: captiuitas isrł quȩuenit lachis & gãħ & maresa. usq ad¬
ollam quoq ueni&. et pressius: legendũ gła israhel. utcata antiphra sin
ignominia ueluastitas sentiatur. Porro quod supra urbẽ ꝓphecȩ mo¬
rasthi hereditatẽ int̃pretatisumus: Sciat lector in eodem uersiculo
saxa & acutissimos scopulos nauiculã nram reximus. quȩ utrũ intraue¬
rit portũ. an adhuc insolo fluctus & erroris. erit prudenciȩ agnoscere
N unc orationib urĩs pergamus ad alios fluctus. & imminente exposition
hinc denaufragio si possumus euadamus. E& ħ que int̃ pretatur tor¬
cular. quiergo ingteh. id est intorculari sunt putantesse uindemiasse
fructũ uitȩ. & calcasse botrum deuinea sorech: Extolluntur insuꝑbũ
ignorantes quod botrus terrȩ iudeȩ in allo filorũ finibus non repperiats
etbotrus fellis uobis. & furor draconũ uinum urm̃. furor aspidum

Expanded text:
singularis, hujus gloriae, et non nominativus pluralis, hae gloriae. Vel certe ita intelligamus: Captivitas Israel quae venit in Lachis, et Geth, et Maresa, usque Odollam quoque veniet. Et pressius legendum gloriae Israel, ut κατὰ ἀντίφρασιν ignominia vel vastitas sentiatur. Porro quod supra urbem prophetae Morasthi haereditatem interpretati sumus, sciat lector in eodem versiculo saxa et acutissimos scopulos naviculam nostram reximus, quae utrum intraverit portum, an adhuc in salo fluctuet, lectoris erit prudentiae judicare. Nunc orationibus vestris pergamus ad alios fluctus, et imminente expositionis hinc inde naufragio, si possumus, evadamus. GETH   interpretatur torcular, qui ergo in Geth, id est, in torculari sunt, putantes se vindemiasse fructum vitae, et calcasse botrum de vinea Sorec, extolluntur in superbiam, ignorantes quod botrus terrae Judaeae in Allophylorum finibus non reperiatur. et botrus fellis vobis, et furor draconum vinum vestrum, furor aspidum
Abbreviated transcription (Latin):
quimane oriebatur . & contritus est superterrã qui mittebat ad gentes¬
deirco facta sunt mala: & ut sciamus malorũ insidias. uenerunt inquit
adportas hiersłm. quȩ quia firmȩ sunt. & ad amantinȩ. & cluduntur
inimici. & quos exire conspexerint. interficiunt. Siquis igitur est
dehierusalem quȩ habitat bene inciuitatibus suis. nonegrediatur cum
habit& in habundantia. sed semper intrinsecus man&. nec egrediatus
portas eius : Quas quie gressus fuerit occiditur. Occiditur aut̃ abhis
quise eleuant ing& .h. & habitant inbachim: & ȩdificant domũ inderisũ
Deniq mala quedescenderunt adño adportas hiersłm. strepitum
tantum habent curruum. & equorũ tumultũ. confusũq soni tum
ꝓforibus hiessłm. ut orissui lancea quoscũq. uagari uiderip
interficiant. Posthȩc scriptumest: quȩ habitas lachis. prin¬
ceps peccatiest filiȩsion. Lachis interp̃tatur p̃omestĩ. id est

Expanded text:
qui mane oriebatur , et contritus est super terram, qui mittebat  qui mane oriebatur , et contritus est super terram, qui mittebat  dcirco facta sunt mala. Et ut sciamus malorum insidias: venerunt, inquit, ad portas Jerusalem, quae quia firmae sunt, et adamantinae, clauduntur inimici, 446 et quos exire conspexerint, interficiunt. Si quis igitur est de Jerusalem, quae habitat bene in civitatibus suis, non egreditur cum habitet in abundantia; sed semper intrinsecus manet, nec egreditur portas ejus, quas qui egressus fuerit occiditur: occiditur autem ab his qui se elevant in Geth, et habitant in Bachim, et aedificant domum in derisum. Denique mala quae descenderunt a Domino ad portas Jerusalem, strepitum tantum habent curruum et equorum tumultum, confusumque sonitum pro foribus Jerusalem, ut oris sui lancea quoscumque vagari viderint, interficient. Post haec scriptum est: Quae habitas Lachis: princeps peccati est filiae Sion. Lachis interpretatur πορεία ἐστὶν, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
domia mure un ticans. eole st iuxtisennan. Sed& hoc quodadelitu
aoipio xlidis plagini doloris. ad eosdem hereticos dicturcusuibus
imperato utplanguit domũ uicinam ȩcclesię. quodinimicus &ultor
diabolus cui tradendisunt. supplicium ipse eis inferat. plagas extor¬
queat. predicationem pessimã plagarũ. dolorẽq ꝓpterea inferuntur
ut scientes pecata quȩ fecerant. agant penitentiam. & idolorũ habitatio
sit eis bonorũ occasio siue ȩcclesiȩ inducatur dolor quod plangat
Iuondam filios suos. & ipsasit causa salutis hereticorũ. si adlug entem
matrem reuerti uoluerint. Porro quodinfertur. quia descenderunt
mala adño suꝑ portas hiersłm. & marchionitȩ acmanichei utunitur
hoe scripto: eo qđ legis ds̃ malorũ sit conditor: siedicamus mala ad nõ
descendisse: Quomodo & saluator loquitur in euangelio. uidebã satanas
quasi fulgur decȩlo cadentem. Quomodo enĩ ibi cecidit decȩlo lucifer

Expanded text:
a eam, id est, juxta Sennan. Sed et hoc quod additur, accipiet ex vobis plagam doloris, ad eosdem haereticos dicitur, quibus imperatur ut plangant domum vicinam Ecclesiae, quod inimicus et ultor diabolus, cui tradendi sunt in supplicium, ipse eis inferat plagas, et extorqueat pro aedificatione pessima plagarum dolorem. Quae propterea inferuntur, ut sentientes peccata quae fecerant, agant poenitentiam, et dolorum habitatio sit eis bonorum occasio. Sive Ecclesiae indicatur dolor, quod plangat quondam filios suos, et ipsa sit causa salutis haereticorum, si ad lugentem matrem reverti voluerint. Porro quod infertur: Quia descenderunt mala a Domino super portas Jerusalem: et Marcionitae ac Manichaei utuntur hoc scripto, eo quod Legis Deus malorum sit conditor. Sic dicamus mala a Domino descendisse, quomodo et Salvator loquitur in Evangelio: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . Quomodo enim ibi cecidit, de coelo lucifer,