comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
At puis enras dextrã tendebat mermẽ
Mudato capite. atq suos clamore uocabat :
Qua ruitis que ue ista repẽs discordia surgit.
O cohibete iras ictũ iam fedus et om̃s
Compõc̃te leges michi us concurre soliz
Ule sinite atq auferte metꝰ ego federa faxo
firma manu turnũ debent ħ iã in sacͣ:
Has int̾ uoces media int̾ talia uerba.
Etre uiro strideus alis allapsa sagitta est.
I ncertũ qua pulsa manu quo turbie ad acta:
Quis tantã rictulis laudẽ casus ne deus ue
A ttulerit p̾ssa est insignis gloria facti.
Mec sese enee iactauct uulue quisquã.
Turms ut eurã cedentẽ ex agĩe uidit
Turbatosq duces. subcta spe feruidus ard.
P oscit equos atq arma sil. saltuq suꝑb
Emicat in currũ et manib molit᷑ hẽnas:
Ni ulta uiꝵ uolitans dat forcia corꝑa leto.
Semineces uoluit multos aut a gnuã curru
P roti̾t: aut raptas fugientib ingerit hastas:
Qualis apud gelidi cũ fluiã concitꝰ hebri

Expanded text:
At pius Aeneas dextram tendebat inermem At pius Aeneas dextram tendebat inermem nudato capite atque suos clamore vocabat: Quo ruitis? Quaeve ista repens discordia surgit? O cohibete iras! Ictum iam foedus et omnes compositae leges; mihi ius concurrere soli; me sinite atque auferte metus; ego foedera faxo firma manu; Turnum debent haec iam mihi sacra. Has inter voces, media inter talia verba ecce viro stridens alis adlapsa sagitta est incertum qua pulsa manu, quo turbine adacta, Quis tantam Rutulis laudem, casusne deusne, adtulerit: pressa est insignis gloria facti. nec sese Aeneae iactavit vulnere quisquam. Turnus ut Aenean cedentem ex agmine vidit turbatosque duces, subita spe fervidus ardet: poscit equos atque arma simul saltuque superbus emicat in currum et manibus molitur habenas. Multa virum volitans dat fortia corpora Leto, semineces volvit multos aut agmina curru proterit aut raptas fugientibus ingerit hastas. Qualis apud gelidi cum flumina concitus Hebri
Abbreviated transcription (Latin):
Aluessapus regem. regisq insigne gerentẽ
Tirrenũ alestem auidus confunde̾ fedus
A duerso prolret equo ⁊uit ille recedeus
Et miser oppoĩtis a tergo moluit᷑ aris
In coput iq hum̾os at fu̾idꝰ aduolat hasta
Messapus teloq orantẽ multa trabali
Desup altus equo gͣuit̾ ferit ac ita fatur.
Hoc habet hec melior magnis data ictiã diu̾is.
Concurrũt ytali spoliantq calcucia membra ᷑
Corripit et uenrẽti ebuso plagãq ferenti
Occupat otͣ flãmis illi ingens barba reluxit
N idorẽq ambusta dedit: suꝑ ipẽ secutus
Cesariem leua turbati corripit hostis
Impressoq genu iitens t̾re applicat ip̃m
Sic rigido latus euse ferit polidarius alsũ
Pastorẽ. primaq ace per tela ruentem
Ense sequens nudo suꝑeminet ille securi
a duersi frbutem mediã mentũq reducta
Tisicit et sparso lacte rigat arma cruore:
Illi dura quies oculos et ferrens urget
Sõnus in et̾nã claudũt᷑ luiã noctem

Expanded text:
Messapus regem regisque insigne gerentem, Messapus regem regisque insigne gerentem, Tyrrhenum Aulesten, avidus confundere foedus, adverso proterret equo: ruit ille recedens et miser oppositis a tergo involvitur aris in caput inque umeros. At fervidus advolat hasta Messapus teloque orantem multa trabali desuper altus equo graviter ferit atque ita fatur: Hoc habet, haec melior magnis data victima divis. Concurrunt Itali spoliantque calentia membra. corripit et venienti Ebuso plagamque ferenti occupat os flammis: olli ingens barba reluxit nidoremque ambusta dedit. Super ipse secutus caesariem laeva turbati corripit hostis inpressoque genu nitens terrae adplicat ipsum: sic rigido latus ense ferit. Podalirius Alsum pastorem primaque acie per tela ruentem, ense sequens nudo superimminet: ille securi adversi frontem mediam mentumque reducta disicit et sparso late rigat arma cruore. Olli dura quies oculos et ferreus urget somnus, in aeternam conduntur lumina noctem.
Abbreviated transcription (Latin):
Turbati cinnci stupestãq corda tumultaꝵ
hasta uolans ut forte nouẽ pultrima fratrũ
Corꝑa constiterant ꝙͣ quos fida crearat
una tot archadio cõuiux tureua gylippo:
horũ unũ ad mediũ teritur qͣ sutilis aluo
Ralteus et lat̾um iũcturas fibula mord:
E grectiũ forma iuuenẽ. et fulgẽtib ariis
Transadiit costas. fuluaq effũdit harena
At frẽs annosa phalaux accensaq luctu
P ars gladios strinctut manb ꝑs missils frũ
Cornpuĩt aeciq riuit quos agnũa cont
p rocurrũt laurentũ huic densi rursus mũdat
Troies agillimqz et pictis archades arnuis
Sit omes amor unus hz decernere ferroz
Diroiput̾ aras it toto turbida selõ
Tempestas telorũ et ferreus ingruit ĩber
Craterasq Rocos q fepũt fugit ip̃e latinꝰ
Pulsatos referens irfito fede̾ diuos:
Infreuãt alii curous. aut corꝑa saltu
Subiciũt in equos et strictis ensib adsuc̃t.

Expanded text:
turbati cunei calefactaque corda tumultu. turbati cunei calefactaque corda tumultu. Hasta volans, ut forte novem pulcherrima fratrum corpora constiterant contra, quos fida crearat una tot Arcadio coniunx Tyrrhena Gylippo, horum unum ad medium, teritur qua sutilis alvo alteus et laterum iuncturas fibula mordet egregium forma iuvenem et fulgentibus armis transadigit costas fulvaque effundit harena. At fratres, animosa phalanx accensaque luctu, pars, gladios stringunt manibus, pars missile ferrum corripiunt caecique ruunt. Quos agmina contra procurrunt Laurentum, hinc densi rursus inundant Troes Agyllinique et pictis Arcades armis: sic omnis amor unus habet decernere ferro. Diripuere aras, it toto turbida caelo tempestas telorum ac ferreus ingruit imber, craterasque focosque ferunt. Fugit ipse Latinus pulsatos referens infecto foedere divos. Infrenant alii currus aut corpora saltu subiciunt in equos et strictis ensibus adsunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Cignũ excellentẽ pedibus rapit imꝓb uncis
A rrexe̾ aĩos ytali. cuncteq uolucres
Conuertũt camore fugã. mirabile uisu:
Etlieraq obsturãt pc̃nis hostẽq ꝑer auras
F acta nubeͣ pͥmuct donec iu uictus et ip̃a
Pondẽ defecit predãq ex ungnib ales᷑
p roiect fluuio. penitusq in nubila fugit:
Tũ uero auguriũ rictuli clamore salutant
Expeduit ꝙ manus p̾musq colup̃mꝰ augur.
h oc erait h uotis inquit ꝙ sepe petiuui :¬
d cripio agnostoq deos: me me duce ferrũ
Corripite o rutuli qͦs iuꝓb aduena bello
Tcrritat ĩualidas ut aues et lictora urã
Ui ppłãt. petet ille fugã penitus q ꝑfiudõ¬
uela dabit uos unamines densate cat᷑uas.
Et reͣgem uobis pugna deffeudcte raptũ:
Dixit: et aduersos telũ contorsit in hostes
p rocuroeus. sonitũ dat stdula comꝰ et auras
Terta secat fuuul h sil ingens clamor et omes

Expanded text:
cycnum excellentem pedibus rapit improbus uncis. cycnum excellentem pedibus rapit improbus uncis. Adrexere animos Itali, cunctaeque volucres convertunt clamore fugam, mirabile visu, aetheraque obscurant pennis hostemque per auras facta nube premunt, donec vi victus et ipso pondere defecit, praedamque ex unguibus ales proiecit fluvio penitusque in nubila fugit. Tum vero augurium Rutuli clamore salutant expediuntque manus; primusque Tolumnius augur Hoc erat, hoc, votis, inquit, quod saepe petivi. Adcipio adgnoscoque deos; me, me duce ferrum corripite, O miseri, quos improbus advena bello territat invalidas ut aves et litora vestra vi populat: petet ille fugam penitusque provela dabit. Vos unanimi densete catervas et regem vobis pugna defendite raptum. Dixit et adversos telum contorsit in hostis procurrens: sonitum dat stridula cornus et auras certa secat. Simul hoc, simul ingens clamor et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Non sumꝰ en omes et troies et archades hiĩ sũt
Iatalesq manus. iisensa etruria turno. Su¬
Uix hostem alt̾̃mi si congrediaͣm᷑ hẽmus :
Illeͬ quidẽ ad suꝑos. quorũ se deuouet aris
Succedet fama uiuus qz per ora feretur.
Nos patria amissa diũs parẽ superbis
Cogem᷑ qui nũc lenti consedimꝰ arius:
Talibus incensa est iuuenũ sentencia detĩs:
Iam magis atq magis serpitq ꝑ agnuã miuir
I pĩ laurentes nuitati ipsiq latini.
ui sibr iam requie pugne. rebusq salutẽ
S perabant. nũt arma uolũt fedusꝙ p̃cant᷑
Infectũ et iurm sortẽ miserant᷑ iquã ÷̃
His aliud magis maius int̃ria adiũgͭ et abto
Dat signũ celo quo nõ prestancius ullũ
Turbauit mentes italas moustroq fesellit :
N amq uolans rubra fulius iou̾is᷑ ales ĩ ethrã
Lictortas actitabat aues turbãqͣ sonaictẽ
Aguũs aligeri subito ꝯlapsus ad undas

Expanded text:
non sumus? En omnes et Troes et Arcades hi sunt non sumus? En omnes et Troes et Arcades hi sunt fatalesque manus, infensa Etruria Turno: vix hostem, alterni si congrediamur, Ille quidem ad superos, quorum se devovet aris, succedet fama vivusque per ora feretur: nos patria amissa dominis parere superbis cogemur, qui nunc lenti consedimus arvis. Talibus incensa est iuvenum sententia dictis iam magis atque magis, serpitque per agmina murmur; ipsi Laurentes mutati ipsique Latini. Qui sibi iam requiem pugnae rebusque salutem sperabant, nunc arma volunt foedusque precantur infectum et Turni sortem miserantur iniquam. His aliud maius Iuturna adiungit et alto dat signum caelo, quo non praesentius ullum turbavit mentes Italas monstroque fefellit. Namque volans rubra fulvus Iovis ales in aethra litoreas agitabat aves turbamque sonantem agminis aligeri, subito cum lapsus ad undas
Abbreviated transcription (Latin):
ul atre caret posuitq comas. et brachia firro.¬
Olim arbos nut̃ artificis manus ere decoro
Inclusit patribusq dedit gestare latiis:
Talibus int̾ se firmabat̃ federa dictis:
Conspectu in medio ꝓerũ tũ rite sacͣtas
In flãmã ingulant pecudes et iuscera uuis
At uero rutulis imꝑͣc̃a pugna iuderi
Iamdudũ et uario mister pectora motu :
Tũ magis ut ꝓpus ccrnut̾ nõ iurib equis.
A duu̾at incessu tacito ꝓgressus et aram
Supplicit uenerans demisso liuẽ turnuis :¬
Pallentes q gene et iuuenili in corꝑe pallor
Quc simul ut int̾na soror crebrest̾e indit
Sermonẽ et uulgi uariare labãtia corda
In medias acies formã assimiilãta cauiti¬
Cui genus a proauis ingens clapqz pr̃ne
Nom̃ẽ erat iurtutis et ipe at̾rmus armis
In medias dat sese acies haud nescia rer¬
U̾ uioresq sert uarios. ac talia fatur:
Non pudet o rutuli pro cũctis talib unã
Obiectare ammã m̾io ne an iurib equit

Expanded text:
matre caret posuitque comas et bracchia ferro,matre caret posuitque comas et bracchia ferro,olim arbos, nunc artificis manus aere decoro inclusit patribusque dedit gesture Latinis. Talibus inter se firmabant foedera dictis conspectu in medio procerum. Tum rite sacratas in flammam iugulant pecudes et viscera vivis At vero Rutulis inpar ea pugna videri iamdudum et vario misceri pectora motu; tum magis, ut propius cernunt non viribus aequis. Adiuvat incessu tacito progressus et aram suppliciter venerans demisso lumine Turnus tabentesque genae et iuvenali in corpore pallor. Quem simul ac Iuturna soror crebrescere vidit sermonem et volgi variare labantia corda, in medias acies, formam adsimulata Cacui genus a proavis ingens clarumque paternae nomen erat virtutis, et ipse acerrimus armis, in medias dat sese acies haud nescia rerum rumoresque serit varios ac talia fatur: Non pudet, O Rutuli, pro cunctis talibus unam obiectare animam? Numerone an viribus aequi
Abbreviated transcription (Latin):
Non ego nec tencris italos pare̾ iubebo.
A et mi regna petor paribus se legibz ambo
I nuicte gentis eterua in federa mittã. al nitent
Sacra deos q dabo. sonͣtr arma latinꝰ habttoe
Imꝑiuĩ solẽne socer. m᷑ menia tencri
Constituent urbiq dabit lauiuia nomen:
Dit prior enras sequitur deinde latinus
Suspicieus selũ tendit q ad sydera dextrã:
H et eadẽ enea tr̃am. mare. sidera utrsIumo f¬
Latoneq gemis dũpplex. ia nũq bifrontẽ
Uiiiiꝙ deũ infernã. et duri sacraria ditis
Audiat hec genitor qui federa fulmĩe sauxit.
Tango aras, medios ignes. et numĩa testor.
Nulla dies pacẽ hanc italis nec federa ⁊ ũpet
Quo res cũq cadent nec ne uis ulla uolente
A uertet nõ si tellurẽ effunde̾t in ũdas
Diluuo miscens celũ ue in tartara coluat.
Ut ceptrũ hoc. dextra sceptrũ nã forte gerebat.
A nꝙͣ froͣnde leui fund mrgulta unt ũbras
Cũ cemel in silius mio de stirpt recisũ

Expanded text:
non ego nec Teucris Italos parere iubebo non ego nec Teucris Italos parere iubebo nec mihi regna peto: paribus se legibus ambae invictae gentes aeterna in foedera mittant. Sacra deosque dabo; socer arma Latinus habeto, imperium sollemne socer; mihi moenia Teucri constituent, urbique dabit Lavinia nomen. Sic prior Aeneas; sequitur sic deinde Latinus suspiciens caelum tenditque ad sidera dextram: Haec eadem, Aenea, terram mare sidera iuro Latonaeque genus duplex Ianumque bifrontem vimque deum infernam et duri sacraria Ditis; audiat haec genitor, qui foedera fulmine sancit. Tango aras, medios ignis et numina testor: nulla dies pacem hanc Italis nec foedera rumpet, quo res cumque cadent; nec me vis ulla volentem avertet, non, si tellurem effundat in undas diluvio miscens caelumque in Tartara solvat; ut sceptrum hoc dextra sceptrum nam forte gerebat numquam fronde levi fundet virgulta nec umbras, cum semel in silvis imo de stirpe recisum
Abbreviated transcription (Latin):
P rocedũt castris puraq in ueste cacerdos
Detigeri fetũ suis intonsamq bidentem
Actulit. admouitq pecus flagrãtibus aris
Illi ad surgentẽ conu̾si lum̃a solem.
Dant fruges manibus salsas et tp̃ã ferro:
Eͣdma notãt pecudũ pat̾isq altaria libãt:
Tũ pius eneas stricto sic ense precatur ⁊
Esto nũc sol testis et hec michi terra uocãti
Quã ꝓpter tantos potui perferot labores
Et pr̃ omipotens et tu saturia uuno
Iam melior iam diua p̃tor tuq inclite mauors
Cuncta tuo qui bella pr̃ sub noie torques:
fontes et fliuuosq uoco queq etheris alti
R eligio et q̃ tel cerulo sũt nuimĩa porto
Cesserit ausomo si fors uictoria turno.
Conenit euandr uctos distede̾ ad urbẽ
Cedet yulus agris nec post amia ulla rebelles
Enrade referent. ferro ue hec regna lacessẽt.
Sui nostrũ ãnuerit nobis uictoria martẽ yprage¬
Ut potius reor et pocuis diĩ nimĩe firmẽt.

Expanded text:
procedunt castris, puraque in veste sacerdos procedunt castris, puraque in veste sacerdos saetigeri fetum suis intonsamque bidentem adtulit admovitque pecus flagrantibus aris. Illi ad surgentem conversi lumina solem dant fruges manibus salsas et tempora ferro summa notant pecudum paterisque altaria libant. Tum pius Aeneas stricto sic ense precatur: Esto nunc Sol testis et haec mihi Terra vocanti, quam propter tantos potui perferre labores, et pater omnipotens et tu Saturnia coniunx, iam melior, iam, diva, precor, tuque inclute Mavors, cuncta tuo qui bella, pater, sub numine torques; fontisque fluviosque voco, quaeque aetheris alti religio et quae caeruleo sunt numina ponto: cesserit Ausonio si fors victoria Turno, convenit Evandri victos discedere ad urbem, cedet Iulus agris, nec post arma ulla rebelles Aeneadae referent ferrove haec regna lacessent, sin nostrum adnuerit nobis Victoria Martem ut potius reor et potius di numine firment,
Abbreviated transcription (Latin):
Cedere res latio turnũ et tua menia texi¬
A uc̃ mrͣcrẽ imparibus uideo concurrẽ fatis
P arcaꝵq dies. et ius ĩica ꝓpinquat¬
A on pugnã aspice̾ hanc oculis. nõ fede̾a possũ.
Tu pro germano si quid pñcius audes¬
Id ergei decet forsã miserõs meliora sequĩtur :
Uixͣ eaͣ. ñ lac̾mas oculis inturna ꝓfudit.
Terq quaterq manu pectus ꝑcussit honestũ:
M on lacrmus hoc tempus ait saturma iuino.
Accelera et frem si quis modus ecripe morti :¬
Et tu bella cie conceptũq excute fedus,
Auctor ego audendi sit exortata reliquit
In certã et tristi turbatã uulue̾ ment
Int̾ea reges  ingenti mole latinus
Qeuadriugo uehitur curru cui tpã c̾cum
A uracti bis sex radiĩ fulgencia cingũt¬
Solis aui specimie bigis it turuus in albis
Uiua manu lato c̾spans hastilia ferroz
Huic pr̃ eueas romane stir̾pis origto
Diderio flagrans clipeo et celestibus armis :
Et iuxta astanius mague spes altera rome

Expanded text:
cedere res Latio, Turnum et tua moenia texicedere res Latio, Turnum et tua moenia texi: nunc iuvenem imparibus video concurrere fatis, Parcarumque dies et vis inimica propinquat. Non pugnam aspicere hanc oculis, non foedera possum. Tu pro germano siquid praesentius audes, perge: decet. Forsan miseros meliora sequentur. Vix ea, cum lacrimas oculis Iuturna profudit terque quaterque manu pectus percussit honestum. Non lacrumis hoc tempus, ait Saturnia Iuno: Adcelera et fratrem, siquis modus, eripe morti, aut tu bella cie conceptumque excute foedus: auctor ego audendi. Sic exhortata reliquit incertam et tristi turbatam volnere mentis. Interea reges, ingenti mole Latinus quadriiugo vehitur curru, cui tempora circum aurati bis sex radii fulgentia cingunSolis avi specimen; bigis it Turnus in albis, bina manu lato crispans hastilia ferro; hinc pater Aeneas, Romanae stirpis origo, sidereo flagrans clipeo et caelestibus armis, et iuxta Ascanius, magnae spes altera Romae,
Abbreviated transcription (Latin):
Iaud secus instructi ferro ꝙͣ si asꝑa martis
Pugna uocet. nec nõ mediis in nulib ip̃i
Ductores auro uolitant ostroq decori :
Et genus assarici inuesteus, et fortis asilas
Et messapus equũ domitor neptiuã ꝓles:
Utq dato signo spacia in sua quisq recessit
Deffigũt tellure hastas et scuta reclinant
Tũ studio effuse mres. et nulgus mermũ¬
Obsedẽ alii portis sublimibus adstant᷑.
At muo ex sũo qui nũc albanus hẽtur
Tũt neq nõmt erat neq honos. nec gla mõti
P rospitiens tumulo. campũ spectabat: et ãbas
Laurentũ troũq acies. urbẽq latini:
Ex templo turm sic est affata sororem
Diua deã stagnis q̃ flũĩbq souoris
P residet. hũc illi rex etheris altus honorẽ
Iupĩ arrepta pro uirginitate sacrauit ⁊
A impha decus flumorꝵ. añno gͣtissima nr̃o
Diste tuũ ne me incuses. inturna dolorẽ
Quã iuisa est fortuã pati parceq siuebant

Expanded text:
haud secus instructi ferro, quam si aspera Martis haud secus instructi ferro, quam si aspera Martis pugna vocet; nec non mediis in milibus ipsi ductores auro volitant ostroque decori, et genus Assaraci Mnestheus et fortis Asilas et Messapus equum domitor, Neptunia proles. Utque dato signo spatia in sua quisque recessit, defigunt tellure hastas et scuta reclinant. Tum studio effusae matres et volgus inermuobsedere, alii portis sublimibus adstant. At Iuno e summo, qui nunc Albanus habetur, tum neque nomen erat nec honos aut gloria monti, prospiciens tumulo campum aspectabat et ambas Laurentum Troumque acies urbemque Latini. Extemplo Turni sic est adfata sororem diva deam, stagnis quae fluminibusque sonoris praesidet hunc illi rex aetheris altus honorem Iuppiter erepta pro virginitate sacravit: Nympha, decus fluviorum, animo gratissima nostro, disce tuum, ne me incuses, Iuturna, dolorem. Qua visa est Fortuna pati Parcaeque sinebant
Abbreviated transcription (Latin):
Miugitus ueluti cũ p̾ma in p̃lia taurus
Terrificos cieͣt: atq irasci. in cornua temptat
Arboris obuxus trũco uentosq lacessit
Ictibus. aut sꝑsa ad pugnã proludit harena
N et minius interea materns seuus in anuis
Cneas acuit martẽ. et se suscitat ira
O blãto gaudens componi fedẽ bellũ:¬
Tũ socios. mestiq metũ solatur yuli
Sata docctus regiq iubet responsa latiuo
Certa restrre iires. et pacis dutre leges:
Postera iuix sũmo spargebat lum̃ẽ montes
⁊rta dies: cũ primũ alto se gurgite tollunt
Solis equi. lucẽq elatis uaribus afflant᷑:
Campũ ad certamẽ magne sub menibus urbis
Dimensi rutuliq uiri tentriq parabant.
In medioq fotos. et diĩs cõibus aras
Gramineas. aliĩ fontẽq iguc̃q ferebant
delati liuo. et uerbena tempora uincti:
ꝑd rocedit legio ansonidũ pilataꝵ plenis
A gnũã se fundũt portis huic trõiuis oĩs
Tirrenusq ruit. uoriis exercitus armis:

Expanded text:
mugitus veluti cum prima in proelia taurus terrificos ciet atque irasci in cornua temptat, arboris obnixus trunco, ventosque lacessit ictibus aut sparsa ad pugnam proludit harena. Nec minus interea maternis saevos in armis Aeneas acuit Martem et se suscitat ira, oblato gaudens componi foedere bellusocios maestique metum solatur Iuli, fata docens, regique iubet responsa Latino certa referre viros et pacis dicere leges. Postera vix summos spargebat lumine montis orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt solis equi lucemque elatis naribus efflant: campum ad certamen magnae sub moenibus urbis dimensi Rutulique viri Teucrique parabant in medioque focos et dis communibus aras gramineas. Alii fontemque ignemque ferebant, velati limo et verbena tempora vincti. Procedit legio Ausonidum, pilataque plenis agmina se fundunt portis. Hinc Troïus omnis Tyrrhenusque ruit variis exercitus armis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ne qua meis esto dictis mora iup̃r̃ hac stat
Neu quis ob inceptũ subitũ mͥ segnior cto.
Urbem hodie causã belli regua ipã latim¬
A i frenũ accipe̾ et uicti parere fatent᷑.
E tuã et equa polo fumãcia culm̃a ponã::
Etilu expectem libeat dñ prelia turno
H oc caput o ciues hec belli fũma nphandi:

Expanded text:
Nequa meis esto dictis mora; Iuppiter hac stat, Nequa meis esto dictis mora; Iuppiter hac stat, neu quis ob inceptum subitum mihi segnior ito. Urbem hodie, causam belli, regna ipsa Latini, ni frenum accipere et victi parere fatentur, eruam et aequa solo fumantia culmina ponam. Scilicet exspectem, libeat dum proelia Turno Hoc caput, O cives, haec belli summa n
Abbreviated transcription (Latin):
Te quoq laurentes iuderũt eole campi
Hic tibi mortis erant mete doniu̾s abta sub ida
Iernesi domus alta polo laurente sepulcrũ:
Tote a deo conuerse acies onĩsq latiiii .¬
Om̃s dardainde inesteus acerq serestus
Et messapus equũ domitor et fortis asilas
Tustorũq phalaux. euandriq archadis ale.
Pro se quisq uiri sũma initudt᷑ opum ui᷑
A et mora nes requies uasto c̃tanũe tendũt:
hic meͣntẽ enee genitx pulc̾rima muisit
Ĩ ret ut ad murd̃s urbiq aduerte̾t agmen
Ociis et subita turbaret clade latinos:
Ille ut uestigans diu̾sa ꝑ agnũa turnũ.
Huc atq huc acies ctmnitulit aspicit urbem
Immine tanti belli atq ĩpunt quietam.
Continuo pugne accendit maioris ymago:
Muestea sergestũq uocat fortemq serestũ
Ductores. tͣnnulũq capit qͦ tetera tent᷑.
Toncurrit legio nec scicta aut spicula dẽsi
Depouut celso mediꝰ stans aggere fatir:

Expanded text:
Te quoque Laurentes viderunt, Aeole, campi Te quoque Laurentes viderunt, Aeole, campi hic tibi mortis erant metae: domus alta sub Ida, Lyrnesi domus alta, solo Laurente sepulchrum. Totae adeo conversae acies, omnesque Latini, omnes Dardanidae, Mnestheus acerque Serestus et Messapus equum domitor et fortis Asilas Tuscorumque phalanx Evandrique Arcades alae, pro se quisque viri summa nituntur opum vi: nec mora nec requies, vasto certamine tendunt. Hic mentem Aeneae genetrix pulcherrima misit, iret ut ad muros urbique adverteret agmen ocius et subita turbaret clade Latinos. Ille ut vestigans diversa per agmina Turnum huc atque huc acies circumtulit, aspicit urbem immunem tanti belli atque impune quietam. Continuo pugnae adcendit maioris imago: Mnesthea Sergestumque vocat fortemque Serestum ductores tumulumque capit, quo cetera Teucrum concurrit legio nec scuta aut spicula densi deponunt. Celso medius stans aggere fatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Ac uelud ĩissi diũsis partibus ignos
a rente in siluã et urgulta sonãcia lauroᵘ
A ut ubi de cursu rapido de mõtib altis
Dant souitũ spumosi aines: et ĩ eq̃ra currũt
Quiͣsq suũ pplãtus iter non segnius ambo
Eneas turnusq riũt ꝑ plia nũt: nũt
Fluctuat ira intus rũpunt᷑ nescia iũtĩ
Nliranũ ħ athanos et auoꝵ antiqͣ pouantẽ
Noña per reges q accũ genus esse latnios
p recipitẽ in scoplõ atq ingenti turbine saxi
E pactit effunditq solo hũc iuga et lora subt̾¬
ꝑ rouoleere rote crebro suꝑ ungula pulsu
I ucita net dñi memoꝵ procultat equorũ :
Ille furenti ylo amnuis q ĩmane fremẽti
Occurrit telũq aurata ad tpã torquẽt :
Olli per galtã fixo stetit hasta cerebro:
D extera net tua te tentͫ fortissime c̾theu
Eripuit turno nec dii texere cupentũ
Enra uemẽte. sua dedit obuia ferro
P ectora nec misero clipei mora ꝓfuit eris :

Expanded text:
Ac velut immissi diversis partibus ignes Ac velut immissi diversis partibus ignes arentem in silvam et virgulta sonantia lauro, aut ubi decursu rapido de montibus altis dant sonitum spumosi amnes et in aequora currunt quisque suum populatus iter: non segnius ambo Aeneas Turnusque ruunt per proelia; nunc nunc fluctuat ira intus, rumpuntur nescia vinci Murranum hic, atavos et avorum antiqua sonantem nomina per regesque actum genus omne Latinos, praecipitem scopulo atque ingentis turbine saxi excutit effunditque solo: hunc lora et iuga subter provolvere rotae, crebro super ungula pulsu incita nec domini memorum proculcat equorum. Ille ruenti Hyllo animisque immane frementi occurrit telumque aurata ad tempora torquet: olli per galeam fixo stetit hasta cerebro. Dextera nec tua te, Graium fortissime Cretheu eripuit Turno. Nec di texere Cupencum Aenea veniente sui: dedit obvia ferro pectora, nec misero clipei mora profuit aerei.
Abbreviated transcription (Latin):
Diuersasq obitũq ducũ quos equore tanto toto
I nꝙͣ iucẽ nũc turnus agit nũt trouis heros
Expediat: tanton placuit concurrẽ mõtu
Iupr̃. et̾ua gentes in pace futuras ẽ¬
E neas rutulũ sucronẽ ea p̾ma ruẽtes
P ugna loco statuit tentros haud mlta morantẽ
Exuꝑit in latus et qua fata celerrima crͣudũ
Transadiit costas et crãtes pectoris ense:
Turnus equo deiectũ aĩcũ frem̃q dyorẽ
Congressus pedes hũc uehementẽ cuspide lõga
huͣt mutrone ferit curruq abscisa duoꝵ
Suspendit capita et roranciã sanguie portat.
Ille talon trłmq neci fortẽq cethegum
Tris uno cong̾ssu et mestũ mittit omittem
i om̃e ethioniũ matrisq genus pelidie᷑
Hit fres lycia missos et apoliuis agris
Et iuuenẽ exosũ ne quitꝙͣ bella mouentẽ.
Archadã pistose cirtũ cui fluã lerne
Ars fuerat pauꝑq domus nec nota potentũ
uunera conductaꝙ p̃r tellure serebat:

Expanded text:
diversas obitumque ducum, quos aequore toto diversas obitumque ducum, quos aequore toto inque vicem nunc Turnus agit, nunc Troius heros, expediat? Tanton placuit concurrere motu. Iuppiter, aeterna gentis in pace futuras? Aeneas Rutulum Sucronem, ea prima ruentis pugna loco statuit Teucros, haud multa morantem excipit in latus et, qua fata celerrima, crudum transadigit costas et cratis pectoris ensem. Turnus equo deiectum Amycum fratremque Dioren, congressus pedes, hunc venientem cuspide longa, hunc mucrone ferit curruque abscisa duorum suspendit capita et rorantia sanguine portat. Ille Talon Tanaimque neci fortemque Cethegum, tris uno congressu, et maestum mittit Oniten, nomen Echionium matrisque genus Peridiae, hic fratres Lycia missos et Apollinis agris et iuvenem exosum nequiquam bella Menoeten, Arcada, piscosae cui circum flumina Lernae ars fuerat pauperque domus nec nota potentum munera conductaque pater tellure serebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Iia ur ligermnanũ patit᷑ uolat ama longe:
ħ aut iiuꝰ euas tortos legit obuius orcłes
Uestigatq uirũ. et disiecta ꝑ agnuã longa
u oce uocat quotiens oculos comecit in hoste
Alipedũ q fuctã cursu temptauit equorũ¬
A duersos tonens currus int̾na retorsit.
heu quid agat: uario ne quiquã fluctuat estu
Diuierseq uocant an in contraria cure :
Huit messapus icti leua duo forte gerebat
Lenta leuis cursu p̾fixa hastilia ferro
horũ unũ certo contorquẽs drrigit ictu.
Sustitit euras et se collegit in arma¬
ꝑ õplite subsidens apicẽ tñ incita sũmũ
Hasta tulit sũmasq excussit u̾tire cristas :
Tũ uero assurgũt ire insidiisq subact̾is
Ouiersos ubi sensit equos currũq referri
Multa iouẽ et lesi testatur federis anas:
Iam tandẽ inuadit medios et marte scdõ
Telribilis seuã nullo disc̾mĩt cedem
Suscitat irarũq om̃s effuudit habenas::
¶ius m nũc tot acba deus quis carĩt cedes

Expanded text:
re manum patitur, volat avia longe. Haud minus Aeneas tortos legit obvius orbes vestigatque virum et disiecta per agmina magna voce vocat. Quotiens oculos coniecit in hostem alipedumque fugam cursu temptavit equorum, aversos totiens currus Iuturna retorsit. Heu quid agat? Vario nequiquam fluctuat aestu, diversaeque vocant animum in contraria curae. Huic Messapus, uti laeva duo forte gerebat lenta levis cursu praefixa hastilia ferro, horum unum certo contorquens dirigit ictu. Substitit Aeneas et se collegit in arma, poplite subsidens; apicem tamen incita summum hasta tulit summasque excussit vertice cristas. Tum vero adsurgunt irae; insidiisque subactus, diversos ubi sensit equos currumque referri, multa Iovem et laesi testatus foederis aras iam tandem invadit medios et Marte secundo terribilis saevam nullo discrimine caedem suscitat irarumque omnis effundit habenas. Quis mihi nunc tot acerba deus, quis carmine caedes
Abbreviated transcription (Latin):
Uidit ab adu̾so uemiẽtes aggere turnus
Didere᷑ ansonm gelidusq ꝑ ia cucurrit
Ossa tremor p̾ma aute oñs intna latiõs
Audiit agnouitq sonũ et tremefctã refugit
Ille uolat campoq atͫ rapit agm̃ aꝑto
Qualis ubi ad terras abrupto side̾ nĩbus ꝙx¬
It mare per mediũ miseris heu p̃stia longe
horrescũt corda agricolis/ dabit ille rumas
A rboribus stragẽq satis. ruet omĩa late.
Anteuolans sonitũq ferũt ad littora uẽtir
Talis in aduersos ductor rħdecius hostis
A gnie agit densi cuueis se quisq coactis au¬
Adglomant ferit euse grauẽ tibreꝰ osirĩ.
Arthethiũ inuesteus/ opulonẽ obtrũcat achates

Expanded text:
Vidit ab adverso venientis aggere Turnus, Vidit ab adverso venientis aggere Turnus, videre Ausonii, gelidusque per ima cucurrit ossa tremor: prima ante omnis Iuturna Latinos audiit adgnovitque sonum et tremefacta refugit. Ille volat campoque atrum rapit agmen aperto. Qualis ubi ad terras abrupto sidere nimbus it mare per medium; miseris heu praescia longe horrescunt corda agricolis, dabit ille ruinas arboribus stragemque satis, ruet omnia late; ante volant sonitumque ferunt ad litora venti: talis in adversos ductor Rhoeteius hostis n agit, densi cuneis se quisque coactis adglomerant. Ferit ense gravem Thymbraeus Osirim, Archetium Mnestheus, Epulonem obtruncat A
Abbreviated transcription (Latin):
Conclamot pmus q annos accendit in hoste.
M on hec humanis opibus non arte magrã
Proueniũt neq te enca mea dextera seruat:
Nlaior agit deus atq oꝑa ad maiora remittit.
Ille auidus pugne suras incluserat auro
Hiut atq huic oditq moras hastãq corustat.
Postquã habilis latea clipeus loritaq tergo est
Astaniũ fusis circum complectitur armis
mnaq per galeam delibans oscula fatur:
Disce puer uirtutẽ ex me. uerũq laborem.
Cortimã ex aliis. nũt te mea dextera bello
Desensũ dabit et magna int̾ p̾mia ducet:
Tu faccto mox cũ matura adoleu̾it etar
Sis menor et te aĩo repetẽtẽ exempla tuoꝵ.
Et p̃r̃ eueas et auiͣculus extitet hector.
ħ et ubi dctã dedit: portis sese extulit ĩgens
Telũ ñuant manu quatiens, sil agñe deuso
A ntheus inuesteusq ruũt omĩs q relictis
Turba flu̾it castris tũ ceco pulue̾ cãpus
U iscetur pulsuq pedũ tremit excita tellus:

Expanded text:
conclamat primusque animos adcendit in hostem. conclamat primusque animos adcendit in hostem. Non haec humanis opibus, non arte magistra proveniunt neque te, Aenea, mea dextera servat: maior agit deus atque opera ad maiora remittit. Ille avidus pugnae suras incluserat auro hinc atque hinc oditque moras hastamque coruscat. Postquam habilis lateri clipeus loricaque tergo est, Ascanium fusis circum complectitur armis summaque per galeam delibans oscula fatur: Disce, puer, virtutem ex me verumque laborem, fortunam ex aliis. Nunc te mea dextera bello defensum dabit et magna inter praemia ducet. Tu facito, mox cum matura adoleverit aetas, sis memor, et te animo repetentem exempla tuorum et pater Aeneas et avunculus excitet Hector. Haec ubi dicta dedit, portis sese extulit ingens, telum immane manu quatiens; simul agmine denso Antheusque Mnestheusque ruunt omnisque relictis turba fluit castris: tum caeco pulvere campus miscetur pulsuque pedum tremit excita tellus.
Abbreviated transcription (Latin):
Subutuit et seuus cãpis magꝭ et mage horror
Crebrescit ꝓpiusq malũ ẽ iã pulut̾ celũ
Stare uident subeũt equites et spiclã castͥgͣ rastris
D eusa cadut mediis it tristis ad ethera clauior
Sellantũ iuuenũ et duro sub marte cadentu
Hĩc utnus indigno noͣcti concussa dolore
Dutãnũ genctrix cretea carpit ab yda
P u̾beab caulẽ fohis. et flore comante
Purpureo. non illa feris incoguita capris
Grauũã, cũ tergo uolucres hese̾ sagitte:
ħoͣc uenus obscuro faciem ccundata in bo
Detulit hõc fusum labrs spendentib amnẽ
Inficit occulte medicans sꝑgitq salubres
AAmbrosie succos et odoriferã panace᷑m
Fouit ei uulnus lipha longen yaspix
I guorans subitoq omis de corꝑe fugit
Quippe dolor: om̃is stetit nuo in uulne̾ sãgiuis ĩ
Iamq secicta manũ nullo cogente sagitta
Excidit actq noue redire in p̾stina uires.
Arma citi ꝓperocte uira quid statis iapix

Expanded text:
subvenit; et saevus campis magis ac magis horror subvenit; et saevus campis magis ac magis horror crebrescit propiusque malum est. Iam pulvere caelum stare vident: subeunt equites, et spicula castris densa cadunt mediis. It tristis ad aethera clamor bellantum iuvenum et duro sub Marte cadentum. Hic Venus, indigno nati concussa dolore, dictamnum genetrix Cretaea carpit ab Ida, puberibus caulem foliis et flore comantem purpureo; non illa feris incognita capris gramina, cum tergo volucres haesere sagittae: hoc Venus, obscuro faciem circumdata nimbo, detulit; hoc fusum labris splendentibus amnem inficit occulte medicans spargitque salubris ambrosiae sucos et odoriferam panaceam. Fovit ea volnus lympha longaevus Iapyx ignorans, subitoque omnis de corpore fugit quippe dolor, omnis stetit imo volnere sanguis; iamque secuta manum nullo cogente sagitta excidit, atque novae rediere in pristina vires. Arma citi properate viro! Quid statis? Iapyx
Abbreviated transcription (Latin):
A stamusq comes castris statuere cruentu
Alteruos longa nr̃tentẽ cuspide gressus.
Seuit et in fracta luctat᷑ arũdine telui
Eripere. auxilioq uã q̃ proxima poscit
Ense secent lato uulnus teliq latebramn
Rescindant penitꝰ sese q in bella remittãt :
Iamq aderat phebo añ alios dilcũs iapix
Lasides acer coudã cui captus amore
I pẽ suas artes sua nimia letus apollo
Auguriũ iitharã ꝙ dabat cele̾s q sagittas:
Illeͬͣ ut depositi proferret fata parentis
Scire ptãtes herbarũ usũq medendi
Maluit. et multas agitare inglorius artes:
Etabat acđa fremẽs q ingentẽ uixꝰ in hastã
Gncas maguo Iuuenũ et merenctis yuli
Concursu lat̾iuis ĩmobilis ille retorto
P edriim more᷑ semor succinctus amictu
Multa manu medica phebiq potentib hbis¬
M cꝰ qͣilidã trepidat. ne quitꝙͣ spicula dixtͣ
Sollicitat prensatq tenaci sorcipe ferrũ.
Mulla iliã fortũa regit / nichil auctor apollo

Expanded text:
Ascaniusque comes castris statuere cruentum, alternos longa nitentem cuspide gressus. Saevit et infracta luctatur arundine telum eripere auxilioque viam, quae proxima, poscit ense secent lato vulnus telique latebram rescindant penitus seseque in bella remittant. Iamque aderat Phoebo ante alios dilectus Iapyx Iasides, acri quondam cui captus amore ipse suas artes, sua munera, laetus Apollo augurium citharamque dabat celerisque sagittas. Ille ut depositi proferret fata parentis, scire potestates herbarum usumque medendi maluit et mutas agitare inglorius artes. Stabat acerba fremens, ingentem nixus in hastam eneas magno iuvenum et maerentis Iuli concursu, lacrimis immobilis. Ille retorto Paeonium in morem senior succinctus amictu multa manu medica Phoebique potentibus herbis nequiquam trepidat, nequiquam spicula dextra sollicitat prensatque tenaci forcipe ferrum. Nulla viam Fortuna regit, nihil auctor Apollo
Abbreviated transcription (Latin):
Tollit᷑ in celũ clauior⁊ uersiq uicissim
Puluerulenta fuga inituli dant t̾ga ꝑ agros:
I p̃e neq aduersos dignatur fterne̾ morti
I et pede congressos nec equo: nec tela ferẽtes
Insequit᷑ solũ deusa in caligine turnũ
D estigͥat lustrans solũ in c̃tamã poscit :
H oc concussa metu mentẽ int̾na uirago
Aurigã turni media int̾ lora metistũ
Excictit et longe laptũ tẽmone reliquit:
I p̃a subit manbusq undãtes flectit hẽnas
Cũcta gertus uorẽq et corpus et arma metistiͣ¬
A igra uelud magnas dñi cid diuitis edes.
Pericolat et pẽius alta ata lustrat yrundo.¬

Expanded text:
n caelum clamor, versique vicissim pulverulenta fuga Rutuli dant terga per agros. Ipse neque aversos dignatur sternere Morti nec pede congressos aequo nec tela ferentis insequitur: solum densa in caligine Turnum vestigat lustrans, solum in certamina poscit. Hoc concussa metu mentem Iuturna virago aurigam Turni media inter lora Metiscum excutit et longe lapsum temone relinquit: ipsa subit manibusque undantis flectit habenas, cuncta gerens, vocemque et corpus et arma MetisciNigra velut magnas domini cum divitis aedes pervolat et pennis alta atria lustrat hirundo
Abbreviated transcription (Latin):
Iunomi aute omnes cui uincla iugalia cure
Ipsa tenẽs dextra pateram pulcherriã dido
Candentis u̾acce mredia inter cormia fũdit
Aut ante oracrctã pingnes spaciat᷑ ad aras
Instaurat qr diem donis petudũq rẽclusis
P ectoribus inhians spirantia ꝯsulit exta
Seu uatũ ignare mentes quid uota furẽtẽ
Quid delubra uuãt ẽ molles feãma medullas

Expanded text:
Iunoni ante omnis, cui vincla iugalia curae. Ipsa, tenens dextra pateram, pulcherrima Dido candentis vaccae media inter cornua fundit, aut ante ora deum pinguis spatiatur ad aras, instauratque diem donis, pecudumque reclusis pectoribus inhians spirantia consulit exta. Heu vatum ignarae mentes! quid vota furentem, quid delubra iuvant? Est mollis flamma medullas
Abbreviated transcription (Latin):
F ama malũ quo non aliud uelocius ullum¬
ꝙ obilitate iuget uires ꝙ adquirit eiido¬
ꝑ arua metu pͥmo mox sese attollit in altum
Ongrẽditur ꝙ solo et caput inter nbila cõd ͭ
I slam terra parens ira iritata deorum¬
s xtreuiã ut peyhibẽt eoo encelado q sororem
progenuit pedibus celerem et ꝑnicibus alis
M onstrũ horrend̃ ingens cui quot st̃ corꝑe plimue
Tot iugiles oculi subt̃ mirabile dictũ
Tot luigue totidem ora sonãt tot subrigit aures¬
R octe uolat celi medio terre q umbrãsi
⁊ trideus nec dulci decliuat lumͣna fomio
Cnce sedet cũstos aut sũmi culmĩne tecti
Turribus aut altis et magnas territat urbet
Tam ficti praui q tenax ꝙͣ nuncia ueri
ħ et tum multiplici populos seymone replebat
Gaudeus / et parit᷑ facta atq infecta tanebat¬
U euisse encã troiano a sangiũe cretum
Cui sepulchra uiro dignetur iungere dido

Expanded text:
Fama, malum qua non aliud velocius ullumFama, malum qua non aliud velocius ullum; mobilitate viget, viresque adquirit eundo, parva metu primo, mox sese attollit in auras, ingrediturque solo, et caput inter nubila condit. Illam Terra parens, ira inritata deorum, extremam ut perhibent Coeo Enceladoque sororem progenuit, pedibus celerem et pernicibus alis, monstrum horrendum, ingens, cui, quot sunt corpore plumae tot vigiles oculi subter, mirabile dictu, tot linguae, totidem ora sonant, tot subrigit aures. Nocte volat caeli medio terraeque per umbram, stridens, nec dulci declinat lumina somno; luce sedet custos aut summi culmine tecti, turribus aut altis, et magnas territat urbes; tam ficti pravique tenax, quam nuntia veri. Haec tum multiplici populos sermone replebat gaudens, et pariter facta atque infecta canebat: venisse Aenean, Troiano sanguine cretum, cui se pulchra vi
Abbreviated transcription (Latin):
T ransmictunt cursu campos atq agnũa cerui
Puluerulenta fuga glomerãt mõtesq relĩquũt
At puer ascanius medũs in uallibus acri
Gaudet equo iamꝰ hos cursu iã pret̾it illos¬
E pumantẽ q dari pecora int̾ mercia uotis
Optãt aprũ aut fuluũ descendere mõte leont̃
Anterea magno turbari murnure celum
Iucipit insequit᷑ comixta grandine nimbus
Et tirii comites passim et troiana iuuentus
Dardanius qr nepos ueneris diuer la ꝑagros
Tecta metu petiere ⁊uũt de montibus amñes
s pelucã dido dũx et troianus eandem
Deueniũt pͥma tellus et pronubia iuno ꝓͥmiba¬
Dant signũ fuesere igires et cousciuis ether
Conubiis sũmo q ululareuertice ininphe
Ille dies pͥmus leti pͥmusq malorum
Causa fuit / neq emĩ spem fama ue mouet̾¬
ꝑ et ĩam furtiuũ dido meditatur amorem
Comugiũ uocat ħ pretexit nomit culpam¬
S xtimplo libie magiias it fama per urbes

Expanded text:
transmittunt cursu campos atque agmina cervi transmittunt cursu campos atque agmina cervi pulverulenta fuga glomerant montisque relinquunt. At puer Ascanius mediis in vallibus acri gaudet equo, iamque hos cursu, iam praeterit illos, spumantemque dari pecora inter inertia votis optat aprum, aut fulvum descendere monte leonem. Interea magno misceri murmure caelum incipit; insequitur commixta grandine nimbus; et Tyrii comites passim et Troiana iuventus Dardaniusque nepos Veneris diversa per agros tecta metu petiere; ruunt de montibus amnes. Speluncam Dido dux et Troianus eandem deveniunt: prima et Tellus et pronuba Iuno dant signum; fulsere ignes et conscius aether conubiis, summoque ulularunt vertice nymphae. Ille dies primus leti primusque malorum causa fuit; neque enim specie famave movetur, nec iam furtivum Dido meditatur amorem: coniugium vocat; hoc praetexit nomine culpam. Extemplo Libyae magnas it Fama per urbes—
Abbreviated transcription (Latin):
P enorũ expectãt ostroͣ q insignis et auro
S tat sompes ac frena ferox spumniãtia mãdit
Tandẽ prõ greditur magna scipante caterua
Sodoniã picto clanidem cxcunidata lnubo
Cui pharet᷑ ex auro crines nodantꝰ i aurũ
Aurea purpureã subuectit fibula uestem¬
Qr et non et frign comites et letus iulus
Ieicedunt ip̃e ante alios pulchruns om̃s
Infert se sociũ eneas atq agmiua iungis
Qual̃ ubi niberuã liciã xantiq feuenta
Deserit ac delum maternã iniusit apollo
Instaurat q coros mixtiq altariã arcum
Cretes ꝙ driopes q fremũt᷑ picti q agatirsi
I pse iugis chinti graditur molłi q fluẽtẽ
Fronde premit cͥne figeus atq implicat auro
T ela sonãt humeris haut illo segnior ibat
Eneas tiñ egregio decus eintet ipsuis gre
P ostꝙͣ altos uentũ ĩmontes atq iniua lustra
Ecce fere saxi deiecte uertice capre
Decurrere ingis alia de parte patentes

Expanded text:
Poenorum exspectant, ostroque insignis et auro Poenorum exspectant, ostroque insignis et auro stat sonipes, ac frena ferox spumantia mandit. Tandem progreditur, magna stipante caterva, Sidoniam picto chlamydem circumdata limbo. Cui pharetra ex auro, crines nodantur in aurum, aurea purpuream subnectit fibula vestem. Nec non et Phrygii comites et laetus Iulus incedunt. Ipse ante alios pulcherrimus omnis infert se socium Aeneas atque agmina iungit. Qualis ubi hibernam Lyciam Xanthique fluenta deserit ac Delum maternam invisit Apollo, instauratque choros, mixtique altaria circum Cretesque Dryopesque fremunt pictique Agathyrsi; ipse iugis Cynthi graditur, mollique fluentem fronde premit crinem fingens atque implicat auro; tela sonant umeris: haud illo segnior ibat Aeneas; tantum egregio decus enitet ore. Postquam altos ventum in montis atque invia lustra, ecce ferae, saxi deiectae vertice, caprae decurrere iugis; alia de parte patentis
Abbreviated transcription (Latin):
Ti coniuux tͥ fas ammũ tẽptare precando
P erge sequar tum sic excepit regia iuno
Mecum erit iste labor nũc q̃ ⁊atioeest ꝙ ĩstat
Compleri possit paucis aduerte docebo
Ueuatũ enras una q miserrima dido
Iunemꝰ ire parãt ubi pͥmos crastinuis ortus
Extulerit titan radiis q retexerit orbem
Hns ego ingͣntẽ cõmixta grandine minbum
Duni trepidãt ale saltus ꝙ indagine cingũt
Desuper infundã et tonitru celũ omne ciebo
Diffugiẽt comites et nocte tegũtur opaca
Speluncã dido dux et troiauus eandem
Deuement adero et tuasiz michi certa uolũtas
Combio iiugã stabili propͥamq dicabo
Sic himeneus erit non aduersata petenti
Am̃uit atq doł risit chitẽa repertis
Occeanũ interea surgens aurora reliquit
It portis iubare exorto delecta uiuentus¬
Eetia rara plage lato uenabula ferro
M assiliq rnũt equites et odora canum ius
R eginã thalamo cũtãtẽ ad lumina primã

Expanded text:
Tu coniunx tibi fas animum temptare precando. Tu coniunx tibi fas animum temptare precando. Perge; sequar. Tum sic excepit regia Iuno: Mecum erit iste labor: nunc qua ratione, quod instat confieri possit, paucis, adverte, docebo. Venatum Aeneas unaque miserrima Dido in nemus ire parant, ubi primos crastinus ortus extulerit Titan, radiisque retexerit orbem. His ego nigrantem commixta grandine nimbum, dum trepidant alae, saltusque indagine cingunt, desuper infundam, et tonitru caelum omne ciebo. Diffugient comites et nocte tegentur opaca: speluncam Dido dux et Troianus eandem devenient; adero, et, tua si mihi certa voluntas, conubio iungam stabili propriamque dicabo, hic hymenaeus erit.—Non adversata petenti adnuit, atque dolis risit Cytherea repertis. Oceanum interea surgens Aurora reliquit. It portis iubare exorto delecta iuventusretia rara, plagae, lato venabula ferro, Massylique ruunt equites et odora canum vis. Reginam thalamo cunctantem ad limina primi
Abbreviated transcription (Latin):
Murorũ ingentes equataq machina celo
Quam simuulat tli perseusit pests teneri
Cara iouis comune ne faniã obstare pudor
T alibus aggͣdit᷑ uenerẽ saturma dictis¬
E gregĩa uero laudem et spolia ampla refertis
Suspectas habuisse domos cartignis alte¬
B ed quis erit modus aut quo nũc c̾tannẽ tãto
Qum potius pacem eteruã pactosq himenros
E xerceamus habes tota quod mẽte petisti
A idet amans dido traxit q per ossa furorem
Cõnune᷑ hunc gͦ populũ paribusq reganiꝰ
Auspicuis liceat phrigio seruire marito
Dotales ꝙ tue tirios permittere dextre¬
Tͣ lli sensit em̃ simulata mẽte locictam
Quo regnũ italie libitas auerteret horas
Ut it arta ingressa ẽ urnus quis tlĩa e̾emẽs
Aunuat aut tecum malit contendere bello
Si modo qd̵ memoras factũ fo̾itima sequat᷑
Sed fatis incerta feror si iupiter unam
Esse uelit tirus uibem troiaq profectis
Misceri ue probet põpulot aut fede̾a iungi

Expanded text:
murorum ingentes aequataque machina caelo. murorum ingentes aequataque machina caelo. Quam simul ac tali persensit peste teneri cara Iovis coniunx, nec famam obstare furori, talibus adgreditur Venerem Saturnia dictiEgregiam vero laudem et spolia ampla refertis suspectas habuisse domos Karthaginis altae. Sed quis erit modus, aut quo nunc certamine tanto? Quin potius pacem aeternam pactosque hymenaeos exercemus? Habes, tota quod mente petisti: ardet amans Dido, traxitque per ossa furorem. Communem hunc ergo populum paribusque regamus auspiciis; liceat Phrygio servire marito, dotalisque tuae Tyrios permittere dextrae. Olli—sensit enim simulata mente locutam, quo regnum Italiae Libycas averteret oras— sic contra est ingressa Venus: Quis talia demens abnuat, aut tecum malit contendere bello, si modo, quod memoras, factum fortuna sequatur. Sed fatis incerta feror, si Iuppiter unam esse velit Tyriis urbem Troiaque profectis, miscerive probet populos, aut foedera iungi.
Abbreviated transcription (Latin):
Iuterea et tacitum uiuit sus pectoͬre uuluus
Dritur infelie dido totaq uagatur
q.  be furens qͣlis comecta curua sagitta
Qͥ procul incautã nemora int̾ crͣesia dixit fixit
p astor agens telis liquitq uolatile ferrũ
Rescius ꝙ illa fuga siluas saltus ꝑ agͣrat
Dicteos heret lateri letalis harundoͬ
e iuc media eneã secũ per menia ducit
Sidoniasꝙ ostentat opes urbemqz paratam
Incipit effari mediaꝙ in nõce resistit
Runc eadem labente die conuinia querit
Iliacos q itt demens audire labores
Exposcit pendet q iterũ narrantis ab ore
P ost uͥ digressi lunrẽ ꝙ obscura uicissin
Luna premit suadentq cadentia sidera sõnos
S ola domo mreret uacua stratisq relictis
Incubat illum absens absentẽ audit q udet ꝙ
Aut gremio ascaniũ genitoris imagĩe capta
Decinet infandũ si fallere possit amorem
Non cepte assurgũt turres nõ arma iuuẽtus
Epercet portus neraut propugnacula bello
Tuta parant preͣudẽt ꝙ opera int̾rupta nieq

Expanded text:
interea, et tacitum vivit sub pectore volnus. Uritur infelix Dido, totaque vagatur urbe furens, qualis coniecta cerva sagitta, quam procul incautam nemora inter Cresia fixit pastor agens telis, liquitque volatile ferrum nescius; illa fuga silvas saltusque peragrat Dictaeos; haeret lateri letalis arundo. Nunc media Aenean secum per moenia ducit, Sidoniasque ostentat opes urbemque paratam; incipit effari, mediaque in voce resistit; nunc eadem labente die convivia quaerit, Iliacosque iterum demens audire labores exposcit, pendetque iterum narrantis ab ore. Post, ubi digressi, lumenque obscura vicissim luna premit suadentque cadentia sidera somnos, sola domo maeret vacua, stratisque relictis incubat, illum absens absentem auditque videtque; aut gremio Ascanium, genitoris imagine capta, detinet, infandum si fallere possit amorem. Non coeptae adsurgunt turres, non arma iuventus exercet, portusve aut propugnacula bello tuta parant; pendent opera interrupta, minaeque