comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suscitasti. & apostolos coronasti. qui ã uida tra¬
ditus es. & in carne crucifixus es. & in terra
sepultus es. A discipulis uisus es. in caelo
ascendisti. resurreccionẽ mortuorum fecisti.
Potens. unus & solus dr̃. quẽ nullus iniuste sed
iuste laudare potest. Eratias & laude

Expanded text:
suscitasti. Qui| apostolus congregasti et a iuda trasuscitasti. Qui| apostolus congregasti et a iuda traditus es. Et in carne| crucifixus es et in terra sepultus es . a discipulis uisus es| et in celis ascendisti. Ac resurrectionem mortuorum fecis| tipotens| unus et solus deus quem nullus iniuste sed iuste lauda| re postest. Laude
Abbreviated transcription (Latin):
misericordes. eẽ : Tu autem fero in me uisa
loco stercoris. Et dum ireniss& in prȩtorio.
Iuliana. dic michi quis tẽ docuit talia uenena
ipse autem uicit patrem tuum satanan.
& demones patris tui. & misit de caelie
& confortar&. tẽ autem erubescere fecit.
tuam infelicem. quia tibi praeparat᷑ ignis
saluare. Et si dederit poenitentiam salutis.
dabit remissionem peccatorum. Nuuc p̾fectꝰ¬
iratus iussit uenire rotam ferream & fieri
in ea uerbera acuta & suꝑ ipsam rotam impo.¬
ni seam lulianam. ut star& rota in medio
duarum columpnarum. & quattuor milites
de una parte. & alii quattuor de alia parte
& sic trahebant rotam ut iuliana suꝑ possta
menta & uincula soluta sunt. Scã autem
uliana glorificabat dñm. exxtensas manus
efficax qui hominẽ materiae noua firmatũ.
bene constitusti. qui condita condidisti. per
passionẽ elementorum. & finem das ꝑ selã.
aegypto. & seruasti eum de manib pharaonis

Expanded text:
misericordis esse . tu autem ferox in me| uisa misericordis esse . tu autem ferox in me| uisa loco sterconis et dum uenis| set in praetorio fIuliana dic mihi quis te docuit t<a>lia ueninsanctum. Ipsi autem| uicit patrem tuum satanam. Et demonis patris tui.| Et misit de celo et confortaret. Te autem erubiscire fecit. animam infilicem| quia tibi praeparatur ignis saluare. Sed dedit penitencia salutis . dedit remissio| nem peccatorum . tunc praefectus iussit uenire rotam| ferria et fieri in ea uerbera accuta et super ipsa rota| iuliana inponi ut starit rota in medio duarum colom| narum et quatuur //militis de una parte . et alius quatuur\\ de altera partem et sic trahe| bant rotam ut iuliana super posita menta et uincula soluta| sunt. Sancta autem iuliana glorificabat dominum extinsas| manus edificax| qui materia nouam firmatam bene constituisti qui in| conditam condisti per passionem elementorum . et fine| dans per secula . aegypto et seruas| sti eum de manibus pharaonis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ onfitere michi. cui hominũ iniuriam fecisti.
Demon sic cȩpit dicere. Quantorũ hominum
oculos extinxi. aliorum pedes confregi. alioe
in ignem misi. alios autem appendi. alios sangui¬
nem uomere feci. alios autem laqueo uitam
Et ut breuiter dicam. omiã mala quae in mun¬
do sunt facta ego ipse ꝑegi. & alios quos inueni
non habentes signaculum xp̃i. decepi. Et cũ¬
omiã talia fecissem peecata. nemo tamen ausus
fuit mẽ tangere. quantum tua uirginitaeo
quae contra nos pugnat. O iohannes. qui thro.¬
nos uirginitatis ostendisti. Et demone ista
dicente: misit praefectus iulianam de careere
eici. ut si forte inuenirent ipsam uiuentem.
adducerent illam ante tribunal suum. Dum
duceretur beata uiliana. trahebat secum
demonẽ. Demon autem rogans eam dicebat
Domina mea luliana. noli mẽ amplius om̃ib
hominib ridiculum facere. non enim iam
possum postea aduenire ante patrem meum.

Expanded text:
confitire mihi cui hominum| iniuriam fecisti. confitire mihi cui hominum| iniuriam fecisti. Demon sic caepit dicere qu\a/ntorum| hominum oculis extinxi. Aliorum pedis confrigi .| alterius pedis in ignem misi . alius autem apendi .| alius sanguine uomere feci . alius autem laqueo| uita Et ut breviter dicam . omnia mala que In| mundo sunt facta ego ipse nfeci et alius quos inuine| non habentis signaculum christi decipi et omnia tali peccata fecisse nemo tamen ausus| me fuit tenire quantum tu. O uirgin\it/as que contra nos| armatur . o i\o/hannis qui thronus uirgini\ta/tis ostendisti| et demonem ista dicentim . misit prefectus . iulianam de carcere| eice. Vt si forte inuenissent ipsa uiuentem adducerent| illam ante tribunal suum. Dum duceritur beata iuliana| trahebat ipsum demonem . demon autem arogans ea di| cebat. Domina mea iuliana noli me amplius omnibus| hominibus rediculum facire . nominem iam posso posteam| conuenire ad patrem meum.
Abbreviated transcription (Latin):
rio: ille fugat nos. Quando enim tepĩani
te. Si uero uiderimus aliquid uolenti bonum
tractare. amaras cogitationes inferimus illi.¬
Inmunde spiritus. quomodo praesumis tẽ xp̃i.¬
anis applicare: Dęmon respondit. Dic mͥ
quomodo ausa es tu me tenere. nisi quia con
meum quia malarum arcium est & quod uult
hoc facio. & multa conatus sum. Pliquanti
occurrent desideriis meis. modo repulsus sũ.
Modo domina mea malo meo inpulsus sum tibi.
utinam tẽ non uidissem. Beu m̾e misero quid
ꝑtuli. quod non intellexi futura michi esse:
Quomodo non intellexit pater ms quid michi
futurum e&: Dimitte me. ut uel alterũ sequar.
Nam accusabo te apud patrem meum. & non
exxpedit tibi: Scã iuliana posttergũ manib
unum ferreum ligamentũ de quib ipsa fuerat
ligata. çȩdebat ipsum dȩmonem. Nalde autẽ
consors. archangelorum amica. ꝑ cruce̾ patris
licitati meae miserere. Seã iuliana dixit.

Expanded text:
rium| ille perfugat nus. Quando enim christiani rium| ille perfugat nus. Quando enim christiani  uiuentes.| Si uero uiderimus al<iquid> uolente bonum tractare | amaras cogitacionibus aganInmundi spiritus quomodo praesumis christianis te aplecare . | demon respondit . dic mihi comodo et tu ausa es me tenere| nisi quia . \emeo . quia malorum arcium est . et quod uult hoc facio . | et multa conata sum . ut aliquanti occurrirent| desideriis meis . et repulsus sum . quomodo domina mea . | Malo meo inmissus sum tibi. Vtinam te non uidissem | ei me misero . quid pertuli . quomodo non intellixi futu| ra mihi esse . quomodo . \non/ intellixit pater meus quid| mihi futurum essem . dimitte me ut uel alterum| sequar . nam acusabo te+ patre meo et non expe| dit tibi. Sancta iuliana post ergo manibus unum ferrium| legamentum de quibus fuerat legatam et cedi| bat ipsum demonem. Valde autem Consors. archangelorum . ami| cam. Per crucim patris licitate meae mi| serire. Sancta Iuliana dixit .
Abbreviated transcription (Latin):
Ad que opera iusta ꝓficiscimini: Dę mon re.¬
spondit. Ecce domina mea audi ut omĩa
tibi dicam. & agnoscas meam ueritatem. Quo¬
modo ego malo meo & exitio nr̃o conueni
te. & putaui te inducere ut sacrificares &
negares dm̃ tuum. Sic ingredinur ut ubi
inuenerimus hominem prudentem. ad opus
dĩ consistentem. facimus eum desideria mala
complectere: Conuertentes animum eiue
ad ea quae imponimus ei. & facientes errores
& cogitationes in anes. & non ꝑmittiniue
uel inorationib se adiuuare. neq in quodeũq
opus bonum ꝑseuerare. Iterum si uiderimus
aliquos concurrere ad aecclãm. aut ꝓpeccatis
se affligentes. de scripturis diuinis uolentes
aliquas partes ex ipsis custodire: ingredimꝰ
in domos ipsorum. & non ꝑtinittimus illoe
aliquid boni facere. & multas occasionee
facimus in mentes ipsorum. Si aliquis ipsoꝵ¬
poterit sapere dimittere. deserere cogitatio¬
nes malas: & ierit & orauerit. & scripturas
scãs audierit. & cõmunicauerit diuno myste¬

Expanded text:
ad qua opera iusta profecis| cimini. Demon respondit . ecce domina m\ea/ audi ut tibi| omniam dicam et agnuscas mea ueritatem quomodo| ego malo meo et exicio nostro conueni te et potaui te| inducire ut sacrificaris et negaris deum tuum. Sic in| gredimur ut ubi inuenerimu hominem pruentem| ad opus dei consistentem facimus eum desideria mul| ta amplectare. Conuertimus animus eius ad eas| que opunimus ei et facientis erroris et cogiuel in oracionibus se adiuuare| neque in quocumque opus bonum persiuorarem. Iterum| si uiderimus aliquos concurrere ad eclesiam aut pro pec| \\catis| se adfligentis de scripturis diuinis . uolentes aliquam| partem ex ipsis costodire. Ingredimor in domus ipsorum| et non permitemus illus aliquid boni agere . et multas| occasionis facimus in mentis ipsorum . ut bopotuerat sapire dimittire et diserirae cogi| tacionis malas et ierit et orauerit et scripturas sanctas| audierit et cummunicauerit diuinum misti
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Quando enim quęrimur ab illo & fueri.¬
mus inuenti. demandat aliis doemonibues
ut quis illi ubi & ubi inuentus fuerit male
torqueatur ab illis & multa mala patitur.
Oeinde fugit ubi non possit inueniri. Necesse
est nobis facere & gratissimo parenti parere.

Expanded text:
mur . quando enim quaerimor ab illo| et fuerimur . quando enim quaerimor ab illo| et fuerimus inuenti demandat llis demonibus ut quis| illi Vbi inuentus fuerit male tractatur ab illis et mul| ta mala patitur . deinde fugiit ubi non possit inuenire.| Necesse est ergo nobis facere et gratissimo parenti pa| rire.
Abbreviated transcription (Latin):
sum. qui feci tres pueros in cammo mitti. Ego
sum. qui feci nabugo donosor facere iaginẽ
auream. Ego sum. qui feci aesaiam prophetã
a lignea serra secari. Ego sum. qui stci hie¬
rusalem in flammari. Ogo sum. qui feci popu
lum in deserto idola uenerari. E go sium qui
feci omnc̃ substantiam iob perirt. E go sũ
qui a salomone tentus sum. Ego sum qui feci
infantes ab herode interfici. Ego sum qui feci
lohannem ab herode decapitari. Egosũ qͥ feci
stephanũ lapidari. Ego sum qui ꝑ symonem
locutis sum. quia magi essent Cetrus & Paulus.
Sgo sum qui ad neronem imperatorẽ ingressus¬
sum. ut setrum crucifiger&. & Paulũ decapitar&.
Sgo sum qui posui militem. lancea sauciari latꝰ
filii dĩ. Ogo ista omĩa certe & alia deteriora
feci cum fr̃ibus meie. Beata luliana dixxit.
Quis tẽ misit: Demon respondit. Beelzebub.
contra iustum ut conuertamꝰ illum. & non
poterimus. non uidebimur ab illo a quo mitti.¬

Expanded text:
sum qui feci| tres puerus in camino mittere. Ego sum qui feci| tres puerus in camino mittere. Ego sum qui feci nabu| chodonosor facere imagine auream. Ego sum qui feci| aesaiam prophetam ad lineas serras serrari. Ego sum| qui feci hierusalem inflamari. Ego sum qui feci popu| lum in deserto idola uenerare. Ego sum qui feci omnem| substantiam iob . perire. Ego sum qui ad salamone| tentus sum. Ego sum qui feci infantes ab herodem in| terfici. Ego sum qui feci Iohanne ad herode decapitare| Ego sum qui feci stefanum lapidare. Ego sum qui| per simonem locutus sum quia magi essent petrus et pau| lus. Ego sum qui ad neronem imperatorem ingressum| ut petrum figerit et paulum decapitaret. Ego sum| qui cumposui militi lancia sauciarit latus fili dei.| Ego sta omnia certe et alia deteriora feci cum fra| tribus meis. Beata iuliana dixit et quis te misit| Demon respondit . belzebu. contra iustum ut| conuertamus eum et non potuerimus. Non uidimor ab| illo ad quod miti
Abbreviated transcription (Latin):
mea. alia pessima tormenta parat tibi prefectꝰ.
Modo audi me. & saluaberis. C um te de carcere
iusserit egredi. accede & sacrifica: & effugies
dĩ cesset. dicit illi. Tn quis es: Diabolus dix̃.
Angelus sum dĩ quitẽ saluam feci. misit me
caeli & terrae noli me deserere. ne me dimit¬
tas perire. ne derelinquas mẽ. sed conforta
cens. Confide iuliana. ego tecum sum. & glo¬
rificabo tẽ. Tene autem istum qui tecũ loqͥt᷑
ut scias quis sit iste. Et facta est sana a
dolorib suis. Tenens autem scã iuliana belial
dicit ei. Dic michi. quis estu. unde es. & quis
te misit Tunc dȩmon coepit dicere. Eigo sũ
iofin niger. dimitte me. & dico tibi. Scã iuli¬
ana dixit. Die michi. & sic tẽ dimitto. Demon
diant: De malignis malignũs. malis oblecta¬
tor. homicidiis gaudens. tormentis amator.
luxurus suadens. Ego sum qui fcci adam &
cuam pracuaricari in paradyso. Ego sum.
qui feci ab el interfici a caiñ fratre suo. Ogo

Expanded text:
na . alia pessima tibi tormenta para . Praefectus na . alia pessima tibi tormenta para . Praefectus modo| audi me ut saluabiris . cum te de carcere iusserit| egredi . accide et sacrifica et efugies dei esset . dicit| illi . tu qui es. Et diabulus dixit. angelus dei qui te salua| fecit. Misit me caeli et terrae| noli me dserere ne me demittas perire. Ne derelin| quas me sed conforta mecens.| Confite iuliana . ego tecum sum et glorificabo te . | tene autem+ qui tecum loquitur ut scias quis est ite| et facta est sana in doloribus suis. Et tenens sancta Iuli| ana beliam dicit ei . dic mihi qui es tu et unde es| et quis te misit. Tunc demon cepit loqui . Ego sum iofir| neger . demite me et dico tibi. Sancta iuliana dixit.| Dic mihi et sic te demitto . demon dixit . de malis ma| lignis malis oblegatur. Homicidia gaudens . tormen| tis amictus . luxuriis suadens am ego sum qui feci| adam et euam praeuaricare in paradyso. Ego sum qui| feci abel interfeci a cain . fratre suo. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
mei & dolentium circum adstantium miserere.
& presta michi misericordiam tuam. sicut
om̃ib qui tibi placuerunt. Hoc prȩcor dñe dĩ
m̃s ne deseras me. quia pater ms & mater mea
in istis tormentis. sicut seruasti danihelem in
lacu leonum. & teclam de igne. annaniam.
a t̾ariam & misahel de camino. sic & me cus¬
todi in breuitate uitae istius. & deduc mẽ in
portum tuum. quomodo eduxisti fugientee
ea aegrpto filios isrł ꝑ mare. Sicut inimicos
& fac erubescere diabolum contra mẽ resistente̾:
possum captiuitatem pati. Esto michi dẽ
prȩsens auxiliator intormentis. quac inducturꝰ
est michi ille qui tuum iudicium & praeceptũ
non seruauit. Pac ipsum praefectum de hies¬
tartarib abituro. consũptum uermib & iam
suꝑ terram ostende uirtutem tuam. & fac eum
dolorib inseri. quia tues ds̃ solus. & tibi gloriã
niens in figura angłica. a dicit ad eam.Duliana

Expanded text:
mei. Et dolentibus circum adstantibus miserire| mei . mei. Et dolentibus circum adstantibus miserire| mei . et prista mihi misericordiam tuam sicut omnibus| qui tibi placuerunt. Hoc praecor domine deus meus ne deseras| me . quia pater meus et mater mea in istis trmentis. Sicut seruasti dana| hel in lacum leono . et thaeclam de ignem. Ananiam . | azariam . et misahel . de camino . ita et me custodi in| braeuitate uita  . deduc me in portum tuum . quo| modo deduxisti fugientis ex aegypto filios israhel per| mare. Sicut inimicos et fac erubiscire diabolum contra me resistentem.| on pos| sum captiuitatem pati. Esto mihi domine deus praesens.| Auxiliari in tormentis quae inducturus est mihi illi| qui tuum iudicium et praeceptum non seruauit.| Fac ipsum praefectus tartaribus habitatorem . consumptum| uermibus . eciam super terram. Ostendi uertutem tuam .| et fac eum doloribus inserere quia tu es deus solus et tibi| gloria rniens ad figuram angelicam . dicit ad illam. Iulia|
Abbreviated transcription (Latin):
Ego autem credo inquem credidit abraham. isaac.
& iacob. & non sunt confusi. castam praeẽẽ illi
ad loquendum. Mudiens haec uerba prȩfectꝰ.
cõmotus iracundia: iussit eam cę̧di. E xtensa
in ipsa sex milites uicissim cȩdentes. Et post
haec cessare ab ea. & dicere illi. Ecce prin-¬
cipium questionis. hoc est. accede. sacrifica
magnae deae dianae. & liberaberis de tormentis.
Quod si nolueris: ꝑ magnum dm̃ apollinem non
tibi parcam. Auliana respondit. N olite eredere
capillos. Appensa uero ꝑ sex horas. iussit eã
deponi. & dicit ei. Iuliana sacrifica. ne intorm̃.¬
iussit uera conflare. & exspoliatam eam. a
capite usq ad talos ꝑfundi. & sic eam incendi.
Quod factum. nichil ei nocuit. Item iussit li.¬
quamen ꝑ femora eius mitti & sic eam iN
carcerem recipi. Hoc autem facto. posita in
solo scã iuliana coepit dicere. Dñe ds̃ omĩps¬
animã meam in exitu positam formidantem.
potens facta sum. pater om̃ium. dispensator

Expanded text:
Ego autem credo in quem credidit abraham . isahac| et iacob . et non sunt confusi . castam praeces si illi ad| loquendum. Audiens hec uerba prefectus . commotus ira| gundia . iussit eam cedi extensa in ipsam . sex militis uicissim| cedentis . Et post haec caes\s/ari ab ea . et dici illi . Ecce| principio quaescionis hoc est accede sacrifica mag| ne die dianae . et liberaberis de tormentis . quod si no| lueris . per magnum deum apollonem non tibi parcam| Iuliana respondit noli credere capillos . adpensa uero per sex oras . iussit eam deponi . et dicit| ei. Iuliana sacrifica . ne in tormeniussit ei conflare . expoliatam| eam a caput usque ad latus perfundi et sic eam incendi quo| factum nihil eam nocuit. Idem iussit liquamen per femo| ra eius mitti . et sic eam in carcerem recipi. Hoc autem facto| posita indecepere non potis elusi . sed que tibi uideanimam meam in exitu positam . formidantem| potens factus sum pater omnium dispensatur
Abbreviated transcription (Latin):
patere in corde. bonum ẽ. psallere frequenter
rere mei & auxiliare michi. & eum pace
suscipe sp̃m meum. Et cum haec in orati
one dixisset. cum patientia tradidit animã
mulier nomine sophya genere senatoritio.
transiens ꝑ ciuitatem nicomediam. ueniens
ad romam tulit corpus beatae iulianae.
praeciosis. Et cum uenisset urbem. exsur¬
miliarium ãmare. Praefectus autẽ eunt

Expanded text:
pene| tire in corde . bonum est psallire frequenter.rire mei et auxiliari| mihi et cum paci suscipe onem ipsam cum paciencia| tradedit animam mulier nomine soffia genire sinatoricio .| transferens per ciuitatem . Nicomedia Veniens ad| urbem romam tolit corpuscolum beatae Iuliane . nibus praeciosis. Et dum uenisset| ad urbem exurmiliarium a marim.| Praefectus autem cum
Abbreviated transcription (Latin):
me de supplicio isto. & dele peccata mea.
Et si quid peccaui. siquid uero inique egi. tũ
dicat inimicus m̃s tyrannus eleusius. ubi est
Scã autem uliana stans inlȩsa. glorificabat
dnim. Praefectus uero fremebat contra ipsam.
sicut fera maligna. cogitabat quale supplicio
subder& illam. Et iussit ollam afferri & mitti
neretur beata iuliana. Et dum missa ess&
ibidem. facta est ipsa olla uelut balneum
bene temperatum. Ex ipsa autem olla resi¬
Haec cum uidiss& praefectus. iratus scidit
ualde. Dum appropinquass& finis certaminis
eius. dum traheretur ad locum ubi decollare
subito uenit. & clamabat dicens. Nolite par.
omiã confessus sum illi quae egi aiuuentute
mea. Reddite ergo illi quomodo digna ẽ. S eã
autem uiliana paululum aperies oculos ut
uider& quis e&̾ qui talia dicebat. timidue
dȩmon clamabat dicens. Heu me misero. for.¬
sitan uult me iterum recinere. Statim euanuit
& obmutuit fagiens. Et dum adducta fuiss&
in ipso loco. coepit dicere praesentib. Pr̾e¬

Expanded text:
me de suplicia ista et dile pecca| ta mea. Et si quid peccaui . si quid uerbo egi . tu qdicat inimicos| tirannos eliusius ubi est d Sancta autem iuliana stans inlesa glorificabat dominum.| Praefectus uero fremibat contra ipsa sicut fera maligna| et cogitabat quali sublicia superaret illa .| Et iussit ollam afferri et plumbneritur. Beata iuliana et dum| ibidem missa esset. Facta est ipsam ollam uelud balneum| bene temperatum. Ex ipsa autem ullam selHaec cum uidissit| praefectus iratus excidit ualde. Et dum| apropinquasit finis circa minis eius et traheretur| ad locum ibi eam decollare subito uenit et clamabat dicens| nolite parceomnia confessus sum que ei ad iuuentute mea| redete ad quomodo digna est. Sancta autem iuliana| paulum aperiens oculos suos ut uidiret quis essit qui| talia dicibat. Timidus daemon clamauit dicens| Heu me miserum forsitam uult me iterum t<eni>re.| Et statim euanuit et omutuit fugiens. Et dum adduc| ta fuisset in ipso loco cepit dicere praesentibus fra
Abbreviated transcription (Latin):
flixit nos pater tuus diabolus. Praefectus
autẽ cum ista audiss&. renuntiauit imperatori¬
maximiano. Imperator autem iussit illoe
om̃s captos supplicio gladio piniri. Decol¬
C  N .X. Praefectus autem. iussit scãm iuli¬
anam arderi: Scã autem iuliana uidens haee
extendens manus suas ad cȩlum. & eriene¬

Expanded text:
 pater tuos diabulos. Perfectos autem cum haec audisset| renunciauit maximiano imperatore. Imperatur autem| iussit illos omnis subplicia gladio ponire. DecolCXXX. Praefectus autem iussit| sancta iuliana ardere. Sancta autem Iuliana audiens haec| extendit manus ad ce
Abbreviated transcription (Latin):
cum furore. His dictis ꝑrexit ad filiam suã
& uocauit eam. dixitq illi. Iulia duleissima
mea & lux oculorum meorũ. quare non
uis accipere praefectum uirum : Complere
illi uolo nuptias. Beata uero iuliana spem
omĩpotentem. nubam illi. Quod si noluerit.
non potest me accipere in coniugiũ. sed quã
uoluerit nubat. Pater uero eiꝰ hec audiens.
diacit. Per misericordes apollinẽ & dianã.
si ꝑmanseris in his sermonib. feris tẽ tradã.
uliana respondit. Noli eredere quia tẽ time¬
re habeo. ꝑ filium dĩ. quod si habeam uiua
incendi: non tibi consentio: Denuo rogauit
eam pater eius. ut consentir&. Adhec iuliana
ligis quae ame tibi dicuntur. Uere dico &
minune mentior. quia omnẽ questionem. &¬

Expanded text:
con furore. His dictis . perrexit ad filiam suam con furore. His dictis . perrexit ad filiam suam et uocauit eam . Dixitque ille . iuliana carissima| mea . et lux oculorum meorum . quare non uis accipe| re praefectum uerum . complere illi uolu nuptias.| Beata uero iuliana spem omnipotentem . nubam| illum quod si nolueris non potest me accipire| uxorem . sed cui oluerit nubat. Pater uero eius| haec audiens . dixit . per misericordes deos apollonem| et dianam si permanseris in his sermonibus . feris te tra| dam. Iuliana respondit. Noli credere . quia te timiri| debeam . per filium dei quod si habiam uiua incendi . | non tibi consentio. Denuo r\o/gauit ea pater suus . ut consen| tiret ad hec. Iulianatelliges que a me tibi dicontur. Vere dico et minimi| mentitur . quia omnis quescionis
Abbreviated transcription (Latin):
Uxeor uero eius dum intentionem
rationabili potentiq consilio. & digna
conuersatione & uirtute plenissima
hoc cogitabat apud sẽ. qm̃ uerus est
autem ꝑ singulos dies uacans orationi con-¬
currebat ad aeccłam. qualiter diuino
apices intelliger&. Eleusius uero sponsus eiꝰ
uolebat nuptiarum implere festiuitatem.
Illa autem dirigebat ad eum uerba sua dicens.
Nisi dignitatem prȩfecturae administrauerie.
nullomodo possum tibi coniungi. Alle uero
haec audiens. cito dedit munera imperatori.
actis paucis dieb denuo misit ad eam. uolens
nuptiarum implere festiuitatem. Nuliana uͦ
prudenti pertractans consilio. dicit p̾sentib
qui circum ipsã erant. E untes. dicite p̃fecto
eleusio. Si eredideris in dõ meo & adoraue
maritum. Quod si nolueris: quȩre tibi alterã
uxorem. Ista audieus praefestus uocauit
mandauerat iuliana. Pater uero eiꝰ haec au.¬
diens. dixit. Per misericordes omĩum deos¬
quod si uera sunt haec uerba. tradam ibi

Expanded text:
xor uero eius  dum intentionemracionabile potente| que consilio . et digna conuersacione et uertutes ple| nissimas . hoc cogitabat apud se . quoniam ueruautem per singulos dies . uagans oracione . concurri| bat ad eclisiam . qualiter diuinis apici in| tellegeret. Eleusius uero sponsus eius . uolebat nup| ciarum implere festiuitatem . illa autem . dirigi| bat ad eum uerba sua . dico . Nisi dignitatem prae| fecturae administraueris nullatinus possum sibi| coniungi. Illi uero haec audiens .  dedit munera| imperatore actis uero paucis diebus .| Dinuo misit ad eam . uolens nuptiarum implerae| festiuitatem. Iuliana uero prudentes pertractans| consilio . dicit praesentibus qui circa ipsam erant . euntes| diciti . praefecto eleusio. Si credideris in deum meum| et adorauermaritum quod si nolueris . queri tibi aliam uxo| rem. Ista audiens praefectus . uocauit . mandauerat| Iuliana pater uero eius haec audiens . dicit . Per miseri| cordes deosquod si uera sunt haec uerba tradam eam| tibi
Abbreviated transcription (Latin):
clarescit. Iotusq ꝓ eius scitatis intercessione
gauideat populus. onuipotentiq dõ aeteruae
referat laudes: qui tam clarum illis ꝑdonauit
doctorem. Quius praedieatione uiam agnouit
ueritatis. euius pręcib si in fidei firmitate &
uitae sc̃itate consistit. ab oñi aduersitate secura
ꝑ manebit: & usq ad ꝑfectam beatitudinis głam¬

Expanded text:
clarescit. Totusque pro ejus sanctitatis intercessione clarescit. Totusque pro ejus sanctitatis intercessione gaudeat populus, omnipotentique Deo aeternas referat laudes, qui tam clarum illi perdonavit doctorem, cujus praedicatione viam agnovit veritatis. Cujus precibus, si in fidei firmitate et vitae sanctitate consistit, ab omni adversitate secura permanebit, et usque ad perfectam beatitudinis g
Abbreviated transcription (Latin):
& tunc gesta ꝑhibentur. & quȩ iã ꝑ annoe
ferme centuni sexaginta ꝑ merita beati Uedasti
patrata sunt: nullo sunt stilo memoriae tradita.
excepto quod uocib cantorum huiusmodi cauitꝰ
antiphona. Hic est beatus. Ued astus. cui tẽplum¬
fieri ab angłis iussun est hominib. Est autem
locus ipse non longe ab eadem urbe. qui pro
nobilitate sui nobiliacus primo est appellatus.
Sed ꝓcedente tempore tam insignis effectue
ut urbis nomine quȩ iam ruinis crebriorib
pene ab oleuerat uocitetur. Est namq &
Largitione fidelium sublimatus. & agmine
monachorum. & aliorum dõ deuotorũ grege
refertus. Ubi incessanter cotidie iuina
cęlebrantur prȩconia. & frequenter caelestia facta
sunt. & fiunt miraculoꝵ signa: quae iam magis
cernentium ore narrantur. quã distantis stilo
seribantur. ꝑ̃ eli&x equidem atrebatũ eiuita.
tam excellenti munita patrono: & si murorum
ruinis uilescat: illius tamen meritoꝵ nobilitate

Expanded text:
e tunc et gesta perhibentur et quae iam per annos e tunc et gesta perhibentur et quae iam per annos ferme centum sexaginta per merita beati Vedasti patrata sunt nullo sunt stilo memoriae tradita excepto quod uocibus cantorum huiusmodi canitur antiphona: «Hic est beatus fieri ab angelis jussum est hominibus. Est autem locus ipse non longe ab eadem urbe, qui pro nobilitate sui Nobiliacus primo est appellatus: sed procedente tempore tam insignis effectus, ut urbis nomine, quae jam ruinis crebrioribus pene obsoleverat, vocitetur. Est namque et largitione fidelium sublimatus, et agmine monachorum, et aliorum Deo devotorum grege refertus: ubi incessanter quotidie divina celebrantur praeconia, et frequenter coelestia facta sunt et fiunt miraculorum signa, quae jam magis cernentium ore narrantur, quam dictantis stylo scribantur. Felix equidem Atrebatum civitas, tam excellenti munita patrono, etsi murorum ruinis vilescat, illius tamen meritorum nobilitate
Abbreviated transcription (Latin):
annuente xp̃o sine dubio tranfferendum. Qsua
reuelatione certior factus: inuitauit ad tantũ
pus beatum Aqdomaaxai. qui ea tẽpestate
taruenne morinorum urbis ep̃s. in dĩ reb mag.¬
nificus habebatur. Qui lic& iam senio pressus.
& amissione luminũ uideret᷑ debilior factue.
animũ tam̃ ut arcum habens sp̃uali studio inten¬
tum: ilico proptus xp̃o gressus regente. festinus
aduenerabilem ꝑuenit Audb̾tum. At ille quid
animo gerer&. & quid sibi diuinitus e&̃ ostensũ
referens: pari uoto cõmuniq consilio cũ magno
populorum gaudio qui undiq confluxerant
ad locum designatun beatissimũ transtulerunt
UEDASTm. In qua translatione ꝑhibetur
beatus Audomaruis lumen recepisse oculorum.
sed ilico p̃cib eandem quã ultroneus ferebat
reimpetrasse cȩcitatem. Pariu pendebat queppe
lumen carnalium oculorum. qui lum̃ ciuium
meruit suꝑnorum. Porro autẽ miracula quȩ¬

Expanded text:
annuente Christo sine dubio transferendum. Qua annuente Christo sine dubio transferendum. Qua reuelatione certior factus, inuitauit ad tantum opus beatum Audomarum; qui ea tempestate Taruennae Morinorum urbis episcopus in Dei rebus magnificus habebatur. Qui licet iam senio pressus et amissione luminum uideretur debilior factus animum tamen ut arcum habens spiritali studio intentum ilico promptus Christo gressus regente festinus ad uenerabilem peruenit Autbertum sede At ille quid animo gereret et quid sibi diuinitus esset ostensum referens pari uoto communique consilio cum magno populorum gaudio qui undique confluxerant ad locum designatum beatissimum transtulerunt Vedastum. In qua translatione perhibetur beatus Audomarus lumen recepisse oculorum sed illico precibus eandem quam ultroneus ferebat reimpetrasse caecitatem. Parui pendebat quippe lumen carnalium oculorum qui lumen ciuium meruit supernorum. Porro autem miracula qua
Abbreviated transcription (Latin):
cula in qua dõ dilectus diem obut flaminie
arrepta ardere cepit. Sed uidente quadam
religiosa femina abita nomine. sẽs adueri¬
atis uedastus flaminas ã domo diseussit & ita
in colomis remansit cum lectulo in qua iur
dnĩ scam̃ ad caelestia regna animam erust.
ut om̃s agnoscerent quanta illius e& beatitudo
in caelis. cuius lectuli domicilium in terrie
ardere non potuit.
beati audberti. qui septimus ei in sedę pontifi
cali successit ep̃s. Is autem ut maiorũ relatio.¬
ne cognouimus. & ut innumerabiliũ hominum
ore uersatur. & quod oculis & iam factum ꝓbamꝰ.
dum quadam die post hymnos matutinos in
menianis consistens rubente aurora orientem
uersus intender&. uidit ẽminus transfluuiolũ
qui crientio uocatur uirum praefulgidũ. uirgã
manu tenentem. basilicae locum metiri. Quod
ille cernens. reuelante dõ uisionẽ cognouit ange¬
licam. Ostensumq illi ẽ: beatum illuc Uedastũ

Expanded text:
cula, in qua Deo dilectus diem obiit, flammis cula, in qua Deo dilectus diem obiit, flammis arrepta ardere coepit. Sed vidente quadam religiosa femina Abita nomine, sanctus adveniens Vedastus, flammas a domo discussit, et ita incolumis remansit cum lectulo, in quo vir Domini sanctam ad coelestia regna animam emisit: ut omnes agnoscerent quanta illius esset beatitudo in coelis, cujus lectuli domicilium in terris ardere non potuit. beati Autberti, qui septimus ei in sede pontcali successit episcopus. Is autem ut maiorum relatione cognouimus et ut in innumerabilium hominum ore uersatur et quod oculis etiam factum probamus dum quadam die post hymnos matutinos in menianis consistens rubente aurora orientem uersus intenderet uidit eminus trans fluuiolum qui Crientio uocatur uirum praefulgidum uirgam manu tenentem basilicae locum metiri. Quod ille cernens reuelante Deo uisionem cognouit angelicam ostensumque illi est beatum illuc Vedastum
Abbreviated transcription (Latin):
Heu michi inquit o̾ beatissime pater. quid ius
ut faciam. qmͣ & dies in uesperũ se declinat
& om̃s qui ad tuas ex equias conuenerant
ad ꝓpria iaui remenre festinant :. Permitte
obsecro te ꝑferrisat lotum. qui tibi filiorum
cura prȩparatus existit. Et bis dictis. accipi.¬
entes capulu̾ in quo scĩ uiri corpus iacebat ex.¬
anime. nullum onus sentientes portauerunt eũ
subiestis humeris. cum alacritate animi ad
sepulturae locum. Sepelieruntq eũ in iã dicta
aecclã beatae dĩ genitricis semꝑ uirginie
fungebatur officio. nobilem terrae condientes
thesaurum. In quo loco ꝑ aliquod iacuit tẽpus.
quo usq dño reuelante ad locũ ubi nune ful¬¬
g& eius memoria est a uiris scĩs &udberto
& Audomaro episcopis felici mutatione trans¬
latus. Nunc autem quid in eodem episcopio pꝰ
eius excessum uisum ẽ. dignũ memoriae. refe¬
ratur. Suꝑ ueniente igitur tempore. domun¬

Expanded text:
«heu mihi, inquit, o beatissime pater quid uis «heu mihi, inquit, o beatissime pater quid uis ut faciam quoniam et dies in uesperum declinat et omnes qui ad tuas exequias conuenerant ad propria remeare festinant? Permitte, obsecro, te perferri ad locum qui tibi filiorum cura praeparatus existit.» Et his dictis accipientes capulum in quo sancti uiri corpus iacebat exanime nullum onus sentientes, portauerunt eum subiectis humeris cum alacritate animi ad sepulturae locum sepelieruntque eum in iam dicta ecclesia beatae Dei genitricis semper uirginis fungebatur officio, nobilem terrae abscondentes thesaurum. In quo loco per aliquod jacuit tempus, quousque Domino revelante ad locum, ubi nunc fulget ejus memoria, est a viris sanctis Autberto et Audomaro episcopis felici mutatione translatus. XXII. Nunc autem, quid in eodem episcopo post ejus excessum visum est dignum memoriae, referatur. Superveniente igitur tempore, domun
Abbreviated transcription (Latin):
beatae semꝑ uirginis mariȩ. ubi sede pontifica.¬
li praesiderat tumulari. Ipse uͦ sepulturȩ suȩ
Locum in oratorio quod paupere sumptu id÷
ligneis tabulis. propter litus crientionis flu.¬
uioli aedificauerat. fieri disposuisse cognoscit᷑
¶suod lic& ipse ꝓ humilitate qua semꝑ usus e
fieri uoliusset. om̃s tamen qui aderant attenden
tes meritorum eiꝰ insignia. indignũ ducebant
tanti uiri corpus in loco humili debere sepeliri.
Presercim cum nec locus ipse habilis eã tanto
monumento. nec palude obsitus for& accessi¬
bilis populo. Mum talia inter sẽ quęrerentur
uenerabilis uir scopilio doctus urtute p̾cum.
ad solita sibi credidit arma currendum: ut
uidelic& oratio fidei optiner& quod multa ho.¬
minũ manus uirib nequiuiss&. Unde cunc.¬
tos hortans ad p̃cem: ipse prior mlacrimans.
suꝑ corpus sacratissimũ incunibens orationi.
in hane uocem̃ męrore cordis affectus crupit.

Expanded text:
beatae semper virginis Mariae, ubi sedi pontificabeatae semper virginis Mariae, ubi sedi pontificali praesederat, tumulari. Ipse vero sepulturae suae locum in oratorio, quod paupere sumptu, 171 id est, ligneis tabulis, prope littus Crientionis fluvioli aedificaverat, fieri disposuisse cognoscitur. Quod licet ipse pro humilitate, qua semper usus est, fieri voluisset; omnes tamen qui aderant, attetes meritorum eius insignia indignum ducebant tanti uiri corpus in loco humili debere sepeliri praesertim cum nec locus ipse habilis esset tanto monumento nec palude obsitus foret accessibilis populo. Dum talia inter se quererentur uenerabilis uir Scopilio doctus uirtute precum ad solita sibi credidit arma currendum ut uidelicet oratio fidei obtineret quod multa hominum manus uiribus nequiuisset. Unde cunctos hortans ad precem ipse prior inlacrimans super corpus sacratissimum incumbens orationi in hanc uocem, maerore cordis affectus erupit:
Abbreviated transcription (Latin):
si sacrae illius admonitionis uerba. & ꝓbatissi¬
me uitae uestigia sequi non desistit. ¶onue¬
nerunt itaq ad ultimas uenerandi uiri exe¬
quias clerus & populus copiosus. aliarumq
aecclesiarum sacerdotes. presbiteri. & diaconi.
Sed mirum inter lacrimantium uoces in terra
psallentium ut fertur a quibusdã religiosie
uiris coetus audiebatur in caelo. Et dũ digno
honoris officio feretrum in quo iacebat corpꝰ
paratũ star& in medio:  accedentes mouere
illud non ualebant. Quid uero agerent ambi.¬
ebant: quõ sẽ uerterent nesciebant. Sciscita¬
ligioso qui secretarius fuerat sermonũ scĩ dĩ.
si aliquid de sua eum testari sepultura memo¬
rar& timentes ne forte illis hoc ideo accidis¬
s& quia intra murũ eiusdẽ ciuitatis illum se¬
peliri disponebant. Quib ille respondit sepi¬
us eum sẽ audisse dicentem. quod nullue
om̃is ciuitas. locus deb& esse uiuorum non
mortuorum. Uolebant siquidẽ illũ in aeccła

Expanded text:
si sacrae illius admonitionis uerba et probatissisi sacrae illius admonitionis uerba et probatissimae uitae uestigia sequi non desistit. Conuenerunt itaque ad ultima uenerandi uiri exsequia clerus et populus copiosus aliarumque ecclesiarum saceSed mirum, inter lacrymantium voces in terra, psallentium, ut fertur, a quibusdam religiosis viris coetus audiebantur in coelo: et dum digno honoris officio feretrum, in quo jacebat corpus, paratum staret in medio, accedentes movere illud non valebant. Quid vero agerent, ambigebant; quo se verterent, nesciebant. Sciscitareligioso, qui secretarius fuerat sermonum sancti Dei, si aliquid de sua eum testari sepultura memoraret: timentes ne forte illis hoc ideo accidisset, quia intra murum ejusdem civitatis illum sepelire disponebant. Quibus ille respondit, saepius eum se audisse dicentem, quod nullus omnis civitas locus debet esse vivorum, non mortuorum. Volebant siquidem illum in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
preuidente dementia. ut ubi plurimũ in dĩ
sudauit seruitio: inde ad palmã aeternȩ beati¬
tudinis ꝑuenir&. & inter carissimorum manꝰ
filiorum. animã suo redder& creatori. St uero
sui obitum famuli ds̃ designar&. iusa ẽ nocte
quadam clarissimae colũpna lucis. a culmine
domus in qua sc̃s iacebat sacerdos usq ad
sũmũ caeli horarum ferme spacio duarum
stare fastigium. Quod cũ uiro dĩ diceret᷑. intel¬
lexit statim hoc signum suũ demonstrare obitũ.
¶ ocauit ad sẽ suos filios. ut eoꝵ p̾cib suam fideli
conditori cõmendar& animã. Et post dulces
paternac pictatis admonitiones. & extrema ca¬
ritatis uerba: sacro sc̃o corporis & sanguinie
xp̃i confirmatusi auatieo: interimanus lacri¬
mantium sp̃m emisit.  dies scõ laetissima
sacerdoti. sed cuncto mȩftissima populo. quẽ
tantius subito corporali uita deseruit pastor.
qu̾e tamen spiritali nũquã deserit int̾cessione.

Expanded text:
praeuidente misericordia, ut ubi plurimum in Dei praeuidente misericordia, ut ubi plurimum in Dei sudauit seruitio, inde ad palmam aeternae beatitudinis perueniret et inter carissimorum manus filiorum animam suo redderet creatori. Vt uero sui obitum famuli Deus designaret, uisa est nocte quadam clarissimae columna lucis a culmine domus in qua sanctus iacebat sacerdos, usque ad summum caeli horarum ferme spatio duarum stare fastigium. Quod cum uiro Dei diceretur, intellexit statim hoc signum suum demonstrare obitum. Vocauit suos ad se filios ut eorum precibus suam fideli conditori commendaret animam. Et post dulces paternae pietatis admonitiones et extrema caritatis uerba sacrosancto corporis et sanguinis Christi confirmatus uiatico inter manus lacrimantium spiritum emisit. O dies sancto laetissima sacerdoti sed cuncto maestissima populo quem tantus subito corporali uita deseruit pastor, quem tamen spiritali numquam deserit intercessione
Abbreviated transcription (Latin):
ruit ubiq diuinae cognitio legis. scissimũ xp̃i
nomen: cunctorum audiebatur in ore. Ploruit
in morib castissimȩ uitȩ honestas ardebat in
pectorib cunstorum caclestis patriae amor
Populus statutis dieb ad aeccłam concurrebat
festa cũ magno gaudio nr̃i saluatoris oportunis
caelebrabantur dieb Slemosynae circa domos
uberrime pauperib disꝑtiebantur. uerbum dĩ
cotidie ꝑ loca singula pͥopulis ꝑ̃ . tibatur:
ymnicas laudes dõ horis canonicis clerues
cantabat in aecclesiis. Beatũ dixerunt popłm
eui haec sunt. beatus populus cuiꝰ ẽ dñs ds̃ eoꝵ
Om̃s enim inpulchritudine pacis quie scebant.
in agnitione ueritatis gaudebant. inscĩtate
xp̃iane religionis laetati sunt. Postquã uero
pius p̾dicator & sc̃s dĩ sacerdos meritis maturꝰ
& annis p̃mia sui laboris dõ dispensante acci¬
pere debuit. in eadem atrebatum ciuitate ua¬
lidȩ infirmitatis febre correptus ẽ. Diuina

Expanded text:
ruit ubique diuinae cognitio legis, sanctissimum Christi ruit ubique diuinae cognitio legis, sanctissimum Christi nomen cunctorum audiebatur in ore. Floruit in moribus castissimae uitae honestas, ardebat in pectoribus singulorum caelestis patriae amor. Populus statutis diebus ad ecclesiam concurrebat. Festa cum magno gaudio Nostri Saluatoris oportunis celebrabantur diebus. Elimosinae circa domos uberrime pauperibus dispertiebantur. Verbum Dei cotidie per loca singula populis praedicabatur; hymnicas laudes Deo horis canonicis clerus cantabat in ecclesiis. «Beatum dixerunt populum, cui haec sunt: beatus populus cuius est Dominus Deus eorum». Omnes enim in pulchritudine pacis quiescebant, in agnitione ueritatis gaudebant, in sanctitate christianae religionis laetati sunt. Postquam uero pius praedicator et sanctus Dei sacerdos meritis maturus et annis praemia sui laboris, Deo dispensante, accipere debuit, in eadem Atrabate ciuitate ualidae infirmitatis febre correptus est, diuina
Abbreviated transcription (Latin):
nes ad decipiendas conuiuarum animae
diabolica in his latuit liquorib potentia: sed
uirtute crucis &xp̃i territa. sic inuisibiliter
de domo effugiit ista: sicut uisibiliter considerastis
liquorem effundi in terrã. Io aec uero rẽs. multis
ꝓficiebat in salutem.: Nam multi occultis diabo.¬
licȩ fraudis catenis absoluti. auguriarũ uani¬
tate spreta. in cantationũ consuetudine relicta:
ad uerae religionis conuolauerunt puritatem.
Intelligentes aiuinae potentiae efficatiam in suo
famulo facere signa. nichil contra eiꝰ sc̃itatem¬
in antiqui serpentis ualere machinamenta. Et
quod ille ad ꝑditionem parauerat aliquorum.
Hec axp̃i grã ad redẽptionẽ conuercit plurimoꝵ¬
xp̃i diuina auxiliante grã annis cireiter
xł. sub magna euuangłicae p̃dicatio:¬
nis deuotione. sub magno pietatis amore. Pc.
ꝑ id tẽporis multitudinẽ popula catholico dog¬
mate ad xep̃anae fidei conuertit sc̃itatem. ¶la¬

Expanded text:
nes ad decipiendas conuiuarum animas nes ad decipiendas conuiuarum animas diabolica in his latuit liquoribus potentia, sed uirtute crucis Christi territa, sic inuisibiliter de domo effugit ista, sicut uisibiliter considerastis liquorem effundi in terram». Haec uero res multis proficiebat in salutem. Nam plurimi occultis diabolicae fraudis catenis absoluti, auguriarum uanitate spreta, incantationum consuetudine relicta ad uerae religionis conuolauerunt puritatem, intellegentes diuinae potentiae efficaciam in suo famulo facere signa, nihil contra eius sanctitatem antiqui serpentis ualere machinamenta. Et quod ille ad perditionem parauerat aliquorum, hoc Christi gratia ad redemptionem conuertit plurimorChristi, diuina auxiliante gratia, annis circiter XL sub magna euangelicae praedicationis deuotione, sub magno pietatis amore, ac per id temporis multitudinem populi catholico dogmate ad christianae fidei conuertit sanctitatem. Cla
Abbreviated transcription (Latin):
tionis obtentu: ut familiaritate corcordiae. faci.¬
luis uerbum dĩ coniuuantium infunder& cordib
Igitur quidã nobilis francus potentia clarueo.
Hocinus nomine: regem blocharium praedicti
regis hludouii filium qui tunc temporis francoꝵ
regni nobiliter rexerat sceptra uocauit ad pran¬
dium : quod magno apparatu in domo sua regi
& sus parauerat optimatib. Rogatus quoq ẽ
sẽs ad conuiuium ectastus. Qui domũ intrans.
more sibi solito dextera extenta. omĩa sc̃ȩ cru¬
cis uex illo signauit. Quedam uero uascula ibi
ceruisia stabant impleta: sed male gentili erro.¬
re doemonicis incantationib infecta. ¶uac
mex ob potentiam sc̃ę crucis destructa crepuer̃.
& quiequid liquoris habucrunt int̾rã effuder̃
Uerritus uero rex & optimates illius huiue
uisione miraculi. sciscitabatur pontificem
causam repentini ꝓdigu. ¶ ui sc̃s respondit
ep̃s. Per quasdam maleficiorum in cantatio¬

Expanded text:
tionis obtentu, ut familiaritate concordiae facitionis obtentu, ut familiaritate concordiae facilius uerbum Dei conuiuantium infunderet cordibus. Igitur quidam nobilis Francus, potentiae clarus, Hocinus nomine, regem Hlotharium, praedicti regis Hlothuuii filium, qui tunc temporis Francorum regni nobiliter rexerat sceptra, uocauit ad prandium. Quod magno apparatu in domo sua regi et suis parauerat optimatibus. Rogatus quoque est sanctus ad conuiuium Vedastus. Qui domum intrans, more sibi solito, dextera extenta, omnia sanctae crucis uexillo signauit. Quaedam uero uascula ibi ceruisa stabant impleta, sed male gentili errore daemonicis incantationibus infecta. Quae mox ob potentiam sanctae crucis destructa crepuerunt et quicquid liquoris habuerunt in terram effuderunt. Territus uero rex et optimates illius huius uisione miraculi, sciscitabatur pontificem causam repentini prodigii. Cui sanctus respondit episcopus: «Per quasdam maleficiorum incantatio
Abbreviated transcription (Latin):
Populũ sedula intentione ad agnitionẽ ueri lu¬
minis ꝑduxit. aecclesias ad culmen summi deco.¬
ris erexit. Presbiteros & diaconos. sibi in ad-¬
uitorium ꝑ diuersa aecclesiarum disposuit loca.
It ubi prius speluncę fuerunt latronum. ibi ora.¬
tionum domos construxerat. Magisq diuinis
intendit eas ornare laudib quã põpaticie
diuitus scłi comere. Nuit enim pauperibue
largus. diuitib affabilis. quatinus om̃s uel lar.¬
gitate munerum. uel iocunditate uerborum
in uiam deducer& ueritatis. Sciens itaq nulla.¬
tenus suꝑba sȩcularis potentiȩ colla. ad xp̃ianȩ
religionis humilitatem inclinari posse. nisi ꝑ
suauissimas pietatis ammonitiones: apłico in¬
structus exemplo. om̃ib omĩa factꝰ ẽ. ut om̃s
lucrificar& Seniores honorib praeuenienes.
iuniores paterna dilectione ammonens: ubiq
non contehupsit: non luxuriae causa. sed p̃dica¬

Expanded text:
populum sedula intentione ad agnitionem ueri lupopulum sedula intentione ad agnitionem ueri luminis perduxit, ecclesias ad culmen summi decoris erexit, praesbiteros et diaconos sibi in adiutorium per diuersa ecclesiarum disposuit loca. Et ubi prius speluncae fuerunt latronum, ibi orationum domos construxerat, magisque intendit eas diuinis ornare laudibus, quam pompaticis saeculi diuitiis comere. Fuit uero pauperibus largus, diuitibus affabilis, quatenus omnes uel largitate munerum uel iocunditate uerborum in uiam deduceret ueritatis, sciens itaque nullatenus superba saecularis potentiae colla ad christianae religionis humilitatem inclinari posse nisi per suauissimas pietatis ammonitiones, apostolico instructus exemplo, omnia omnibus factus ut omnes lucri faceret, seniores honoribus praeueniens, iuniores paterna dilectione ammonens, ubique non contempsit, non luxuriae causa sed praedica
Abbreviated transcription (Latin):
& nr̃is parce peccatis. & ne obliuiscaris pauꝑum
tuorum in finẽ. Dum haec itaq lacrimosie
murmurar& quęrelis. ecce subito ex runosis
speluncis ursus ꝓsiliuit. Oui uir dĩ eum indig¬
natione pręcepit ut indeserta seceder& loca.
r& habitacula: nec ultra illius fluminis ripaso
transir&. Qui mox tali territꝰ minatione fugit.
nec unquã postea in illis uisus est partibues.
¶mira om̃ipotentis dĩ in sc̃is suis potentia. quib
bestiae ferocissimȩ obȩdire sciunt. Omiserabilis
hominũ audacia. qui salutiferae p̾dicationie
uerba ã scĩs ꝓlata doctorib contẽpnere non
metuunt. Anrationabilis bestia in. obtẽperando
scõrum praeceptis. quodã modo ratione utitur
humana. Homo uero adimaginẽ dĩ conditꝰ.
ratione p̃ditus: honorem suum non intelligens.
cõparatus ẽ iumentis insipientib. & similis factꝰ
est illic.
UM uero cõperisset uir dĩ aecclesias
xp̃i desertas. cor populi idolatriae er.

Expanded text:
et nostris parce peccatis, et ne obliviscaris pauperum et nostris parce peccatis, et ne obliviscaris pauperum tuorum in finem . XV. Dum haec itaque lacrymosis murmuraret querelis, ecce subito ex ruinosis speluncis ursus prosiluit. Cui vir Dei cum indignatione praecepit, ut in deserta secederet loca,et habitacula, nec ultra illius fluminis ripas transiret. Qui mox tali territus minatione fugit, nec unquam postea illis visus est in partibus. O mira omnipotentis Dei in sanctis suis potentia, quibus bestiae ferocissimae obedire sciunt! O miserabilis hominum audacia, qui salutiferae praedicationis verba, a sanctis prolata doctoribus contemnere 169 non metuunt. Irrationabilis bestia, in obtemperando sanctorum praeceptis quodammodo ratione utitur humana: homo vero ad imaginem Dei conditus, ratione praeditus, honorem suum non intelligens, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . um uero comperisset uir Dei ecclesias Christi desertas, cor populi idolatriae erro
Abbreviated transcription (Latin):
onorem. nec aecclesus dĩ reuerentiã impen.¬
dere sciebat. sed omĩa quasi tempestas imma¬
nissima ferro uastauit & igne. Tunc insimilitu.¬
dinẽ hierosolẏmitanae uastationis quae ab
impio babyloniae rege facta ẽ: uener̃ gentes
in hereditatem dĩ. & pollutis manib ꝓphana¬
uerunt sacraria dĩ. effundentes sanguinem
seruorum xp̃i circa altaria altissimi regies
Non haec paganorum fecit fortitudo. sed populi
xp̃iani ꝓmeruerunt peccata. Inuerat uero
famulus xp̃i antiquę runas aeccłȩ. inter
murorumq fragm̃ta ueprium crescere densi¬
tates. Nbi quondã psallentium chori ibi lustra
& latibula ferarum uisa sunt. stereorib & in¬
mundicus omĩa plena: ita uit uix uestigium
aliquod remansisset mutorum. H aec cernens.
intimo cordis dolore ingemuit dicens. Odne
haec omiã uenerunt suꝑ nos. quia peccauimus
cum patrib nr̃is. iniuste egimus. iniquitatem
fecimus: Sed tũ dñe memor esto miscđiae tuae

Expanded text:
honorem nec ecclesiis Christi reuerentiam inpenhonorem nec ecclesiis Christi reuerentiam inpendere sciebat, sed omnia quasi tempestas inmanissima ferro uastauit et igne; tum in similitudine Hierusolimitanae uastationis quae ab impio Babiloniae rege facta est, uenerunt gentes in hereditatem Dei et pollutis manibus profanauerunt sacraria Christi, effundentes sanguinem seruorum Dei circa altaria altissimi regis. Non haec paganorum fecit fortitudo sed populi christiani promeruerunt peccata. Inuenit uero famulus Christi antiquae ruinas ecclesiae inter murorumque fragmenta ueprium crescere densitates; ubi quondam psallentium chori ibi lustra et latibula ferarum uisa sunt, stercoribus et inmunditiis omnia plena ita ut uix uestigium aliquintimo cordis dolore ingemuit, dicens: O Domine, haec omnia venerunt super nos, quia peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Sed tu, Domine, memor esto misericordiae tuae,