comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ suã ꝓtimos accendit. multos in bono
ces ual&. Post lie gͦ complexiis ad rachelẽ ia¬
cob ꝑuenit. qr ꝓfecto qͥsq ante aetiue inte ad
fecunditatẽ gignit᷑ & pꝰ cotẽplatiue ad reqͥẽ eo¬
pulat᷑. Facxo mane iacob uidit liã. & dixit
ad socerũ suũ. Quid ẽ. qđ facere uolusti: Non

Expanded text:
tationem suam proximos accendit, multos in bono aces valet. Post Liae ergo complexus ad Rachelem Jacob pervenit, quod profecto quisque ante activae vitae ad fecunditatem jungitur, et post contemplativae ad requiem copulatur. Facto mane vidit Jacob Liam, et dixit ad socer
Abbreviated transcription (Latin):
in nocte uite p̾sentis oꝑet bona que potest. de¬
fud& in labore .i. liã accipiat. ut pe̾a ad uidendũ
pͥncipiũ in rachel coplexib reqͥescat. Erat autem
rachel indens & sterilis. lia aute̾ lippa. s. fecun¬
da. rachel pulebra s infecunda. qr uniurũ menᷤ
que conteplando otia appetit. plus uid&. sea
minis dõ filios generat. eũ uͦ ad laborẽ p̃dicati¬
onis se erigit: minus uid& s ampliꝰ parit. Con¬
templatiua gͦ uita speciosa ẽ. in ammo. s dum
qͥescere in fuentio appetit filios ñ generat ex p̃¬
dicatione. uid& ⁊ñ parit. qr qͥetis suę studio
minꝰ se in alioꝵ collectione succendit. Lia uͦ lippa

Expanded text:
potest, desudet in labore, id est, Liam accipiat, ut post, ad videndum principium, in Rachel amplexibus requiescat. Erat autem Rachel videns et sterilis; Lia autem lippa, sed fecunda. Rachel pulchra et infecunda, quia nimirum mens quae contemplando otia appetit, plus videt, sed minus Deo filios generat. Cum vero ad laborem se praedicationis dirigit, minus videt, sed amplius parit. Contemplativa ergo vita speciosa est in animo; sed dum quiescere in silentio appetit, filios non generat ex praedicatione. Videt et non parit, quia quietis suae studio minus se in aliorum collectionem succendit, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ulua statutũ eẽ. tẽpꝰ penarũ dicebat ad saluatorẽ.
Quiad uenisti ante tẽpꝰ torquere nos: Dũ gͦ stat hic mun¬
dus peccata sua ñ recipit diabolus qͥ ẽ. peccantiũ pat̾.
Reddunt᷑ autẽ infilios.i. in eos quos genuit ꝑ peccatũ.
Et enĩ homines in carne positi corripuit̾ aduõ. uerbe¬
rant᷑ flagellant᷑. Non em̃ uult añs mortẽ peccatoris.
s ut reueritt᷑ & uiuat. & ꝓpterea benignus & miseri¬
cors dñs reddit peccata patrum in fiios: ut qm̃ patres
.i. diabolus & angłi eiꝰ ceteriq pͥncipes mundi ac recto
p̃senti selo corripiant᷑. s infituro recipiunt quȩ meren¬
hi recipunt quȩ gesserunt. ut purgatiores ad sclin fu
turũ ꝑgant. & ultra diabolo socii ñ efficiant᷑ in pena.
Quia gͦ misericors ẽ. ds. & om̃s homines uult saluos fi¬
eri ꝓpterea dicit insitabo in uirga eoꝵ facmora. & in¬

Expanded text:
sibi illud statutum tempus esse poenarum, dicebat ad Salvatorem: sibi illud statutum tempus esse poenarum, dicebat ad Salvatorem: Quid venisti ante tempus torquere nos ? Dum ergo stat hic mundus, peccata sua non recipit diabolus, qui est peccantium pater. Redduntur autem in filios, id est in eos quos genuit per peccatum. Etenim homines in carne positi corripiuntur a Domino, verberantur, flagellantur. Non enim vult Dominus mortem peccatoris, sed ut revertatur et vivat. Et propterea benignus et misericors Dominus reddit peccata patrum in filios, ut quomodo patres, id est diabolus et angeli ejus, caeterique principes mundi ac rectorpraesenti saeculo corripiantur, sed in futuro recipiunt quae merenhi recipiunt quae gesserunt: ut purgatiores ad futurum saeculum pergant, et ultra diabolo socii non efficiantur in poena. Quia ergo misericors est Dominus, et omnes homines vult salvos fieri, propterea dicit
Abbreviated transcription (Latin):
repudii. & dninttet ea dicens. ubi ẽ. libellus repudii
matris ure qͦ dimisi eã: Quib etiã addit & dicit. Ecce
peccatis uris uenundati estis. & ꝓpt̾ inqͥtates urãs di¬
misi matrẽ urãm. Uisitans imqͥtatẽ patrũ infiliis
in t̾ciã & quartã generationẽ eoꝵ qͥ oderunt me. et
faciens mi sediã in inlia his qͥ diigunt me & eustodi¬
unt p̾cepta mea. Nunc gͦ uideamꝰ scđm hane quã dixi¬
nꝰ ꝓgeniẽ qͦmꝰ ds peccata patrũ reddat infilios in t̾ciã
& quartã generationẽ. & in ipsos ñ reddat patres. Ni¬
cha enim de patrib aixit. Diaboluis enĩ qr peccandi modũ
excessit sicut ꝓpħa dicit quẽ a diuodũ uestim̃tũ in san¬
guine coneretũ. ñ erit mundũ: ita & ipse non erit unui¬
dus in hoc sclo neq corripit᷑ ꝓ peccato neq flagellatur.
Oniã naniq ei seruata sunt in futurũ. Uide & ipse stienᷤ

Expanded text:
repudii, et dimittit eam dicens: Ubi est libellus repudii repudii, et dimittit eam dicens: Ubi est libellus repudii matris vestrae, quo dimisi eam ? Quibus etiam addit et dicit: Ecce peccatis vestris venundati estis, et propter iniquitates vestras, dimisi matrem vestram . Visitans iniquitatem patrum in filiis in tertiam et quartam generationem eorum, qui oderunt mcustodiunt praecepta mea, etc. Nunc ergo videamus secundum hanc quam diximus progeniem, quomodo Deus peccata patrum reddat in filios in tertiam et quartam progeniem, et in ipsos non reddat patres. Nihil enim de patribus dixit. Diabolus ergo quia peccandi jam modum excessit, sicut propheta dicit, quemadmodum vestimentum in sanguine concretum, non erit mundum, ita et ipse non erit mundus in hoc saeculo, neque corripitur pro peccato, neque flagellatur. Omnia namque ei servata sunt in futurum. Unde et ipse sciens
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ & sponte conuocant. sic̃ paulo iã ante diximꝰ.
Qa in euangłio scriptũ ẽ. de illo spũ qͥ exiit ab homine
ut in una anima simul habitarent. Sie gͦ milla᷑ zeloti¬
piã amatoꝵ suoꝵ patit̾ ainna quȩ demonib ꝓstitita.
ẽ. Si uͦ legitimo conuineta sit uiro illiuiro euiꝰ matri¬
monio pautus animas contungit & sociat. sic̃ ipse dix̃.
statui enĩ uos uni utro uirginẽ castã exhibere xxpo. Et
de quo ineuangiiis scriptũ ẽ qe rex qͥdã fecit naptiaᷤᷤ
filio stio. In hiuꝰ gͦ uiri nuptias cũ se anima. dederit. &
legitimũ cũ eo sorata fuerit matrimoniũ &iã si fuit
aliquando peccatrix etiã si meretricata ẽ. tam̃ si se huic
uiro tradidit. ultra eã peccare ñ patit᷑. ñ potest ferre
ut rursũ anima quȩ se sortita ẽ. turũ auudat adulteris.
ceri. Aloqͥn si uiderit ea temerantẽ iura coniugii
& occasiones querere ad peccatũ. tunc dat ei libellũ

Expanded text:
invicem et sponte convocant: sicut paulo ante jam diximus, quod in Evangelio scriptum est de illo spiritu qui exiit ab homine, ritus , ut in una anima simul habitarent. Sic ergo nullam zelotypiam amatorum suorum patitur anima quae daemonibus prostituta est. Si vero legitimo conjuncta sit viro, illi viro cujus matrimonio Paulus animas conjungit et sociat, sicut et ipse dicit, Statui enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo . Et de quo in Evangeliis scriptum est, quia rex quidam fecit nuptias filio suo . In hujus ergo viri nuptias cum se anima dederit, et legitimum cum eo sortita fuerit matrimonium, etiamsi fuit aliquando peccatrix, etiamsi meretricata est, tamen si se huic viro tradidit, ultra eam peccare non patitur: non potest ferre ut rursum anima quae se sortita est virum, alludat adulteris; ceri. Alioquin, si eam viderit temerantem jura conjugii, et occasiones quaerere ad peccatum, tunc, ut scriptum est, dat ei libellum
Abbreviated transcription (Latin):
ditus erat in omĩ sapientia egiptioꝵ. etiã ea quȩ
apud ullos erant in occultis & reconditis ꝓhibere
at ipse fragilitatẽ humanoꝵ ñ recusat affectuũ.
Quis enĩ audiens ain zelantẽ ñ contiuuo miret᷑. & hu¬
mane fraguitatis uitiũ put&: Sedomã ꝓpt̾ nos & a¬
git & patit̾ ds. & ut possemꝰ edoceri notis & usitatis
qr as̃ zelans ego sum. Sed ut contẽplari faciliꝰ possint
diuina de humauis scam ea quȩ su ꝑiꝰ disseruimꝰ. doce¬
anius exemplis. Omĩs mulier aut fub uiro ẽ. & suibieeta
ẽi legib uiri : aut meretrix ẽ. & utit᷑ libertate peccan¬
ai. Qui gͦ ingredit̾ ad meretricẽ. scit se ad eã ingressũ
eẽ. mulierẽ quę ꝓsti a tͥa ẽ. & eunetis uolentib patet: &
ideo indignari non potest si cũ ea eiã alios indeat ama¬
tores. Qui uͦ legitame utit̾ matrimonio.nͥ patitur uti
uxorẽ potestate peccandi: s accendit᷑ zelo ad castitatẽ

Expanded text:
ditus erat in omni sapientia Aegyptiorum, etiam ea quae ditus erat in omni sapientia Aegyptiorum, etiam ea quae apud illos erant in occultis et reconditis prohibere at, ipse fragilitatem humanorum non recusat affectuum. Quis enim audiens Deum zelantem, non continuo miretur, et humanae fragilitatis vitium putet? Sed omnia propter nos et agit et patitur Deus: et ut possimus edoceri, notis et usitatis it, quia Dominus zelans ego sum. Sed ut contemplari facilius possint divina de humanis, secundum ea quae superius disseruimus, doceamus exemplis. Omnis mulier aut sub viro est et subjecta est legibus viri, aut meretrix, et utitur libertate peccandi. Qui ergo ingreditur ad meretricem, scit se ad eam ingressum esse mulierem, quae prostituta est, et cunctis volentibus patet; et ideo indignari non potest, si cum ea etiam alios videat amatores. Qui vero legitimo utitur matrimonio, non patitur uti uxorem potestate peccandi, sed accenditur zelo ad castitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ. autẽ qđ non ẽ : species quã ñ uidit ocłs s ipse
sibi aminꝰ pnigit. Uerbi grã ut siqui humanis mẽbriᷤᷤ
caput canis aut arietis form&: uł rursũ in uno
hominis habitu duas facies fingat. aut humano pe¬
ctori postremas partes eqͥ aut piscis adiungat. Hec
& his similia qͥ facit: ñ similitudinẽ s idolũ facit.
F acit enĩ qđ ñ ẽ. nec hab & aliqͥd simile sui. & iccireo
hec sciens apłs dicit : qr idolũ nichil ẽ. in mundo.
Non eni aliqͣ ex reb exstantib assumit᷑ species. s qd̃
ipsa sibi otiosa mens & curiosa repperit. Similitu¬
do uͦ cũ aliquid ex his quȩ sunt uł in celo uł int̾ra
uł in aqͥs format᷑ sic̃ suꝑius diximꝰ. Uerũtamen ñ
sic̃ de his quȩ in terra sunt uł in mari similitudim¬
b: in ꝓmptu ẽ. ꝓnuntiare : ita etiã de cęlestib nisi qͥs dicat
& sole & luna & stellis hoc posse sentiri. & hoꝵ nãq
formas expͥmere. gentititas sol&. Sed qr moises eru¬

Expanded text:
on est? Species quam non vidit oculus, sed ipse sibi animus pingit. Verbi gratia, ut si quis humanis membris caput canis aut arietis formet, vel rursum in uno hominis habitu duas facies fingat, aut humano pectori postremas partes equi et piscis adjungat. Haec et his similia qui facit, non similitudinem, sed idolum facit. Facit enim quod non est, nec habet aliquid simile sui; et idcirco haec sciens Apostolus dicit quia idolum nihil est in mundo. Non enim aliqua ex rebus exstantibus assumitur species, sed quod ipsa sibi otiosa mens et curiosa reperit. Similitudo vero, cum aliquid ex his quae sunt vel in coelo vel in terra vel in aquis, formatur sicut superius diximus. Verumtamen non sicut de his quae in terra sunt vel in mari similitudinibus, in promptu est pronuntiare. Ita etiam de coelestibus, nisi quis dicat de sole et luna et stellis hoc posse sentiri, et horum namque formas exprimere gentilitas solet. Sed quia Moyses eru
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscere popłm tuũ & domũ patris tui. Uistait gͦ
te pꝰpercatũ & comon& te. & in flagello & in uirga
te iustatt ꝓ peccato. qd tibi diaboltis pater subiecit.
pletur reddi peccata patrũ isinus filioꝵ in t̾eiã
quã sibi despondit in fide ñ utit illã ꝑmauere icon¬
taminatione peccati. s uuit eã cito purgari & uelo¬
citer abicere om̃s immundicias suas sicu forte subrep¬
tũ ẽ. Si uͦ ꝑman& in peccatis. & dic̃ ĩ audiemꝰ nocẽ dm̃

Expanded text:
 patris tui . Visitat ergo tempus peccatum et commonet te: et in flagello et in virga te visitat pro peccato, quod tibi diabolus pater subjecit, pletur, reddi peccata patrum in sinus filiorum in tertiam quam sibi despondit in fide, non vult illam permanere in contaminatione peccati, sed vult eam cito purgari, et velociter abjicere omnes immunditias suas, sicuti forte surreptum est. Si vero permanet in peccatis et d
Abbreviated transcription (Latin):
ras. S ne inde qͥdẽ ꝓfectus in pͥma stati mansione hec
audire potiusti. nec in secunda nec in t̾eia neo eũ tran¬
sieris rubrũ mare. etiã si ail marã ueneris. & si fuerit
tͥ amaritudo in dulcedinẽ uersa. etiã sĩ in helim ue¬
neris ad duodecim fontes aquarũ & septuaginta ar¬
bores palmarũ etiã si raphidim p̃terieris cȩterosq ꝓ¬
fectus ascenderis nundũ ad huiꝰcemodi uerba i doneus
tudicaris: s cũ ueneris ad montẽ sina. iMultis gͥ ante
laborib ꝑactis. multis erummis & tẽptationib: supitis¬
uix aliquando mereberis p̾cepta suscipere libertatis:
& audire adño egosum dñs ds tuus qͥ eduxi te de
terra egipti de domo seruitutis. Uerũ hic sermo

Expanded text:
ras? Sed ne inde quidem profectus, in prima statim mansione haec ras? Sed ne inde quidem profectus, in prima statim mansione haec audire potuisti, nec in secunda nec in tertia, nec cum transieris mare Rubrum, etiamsi ad Maram veneris, et fuerit tibi amaritudo in dulcedinem versa; etiamsi in Elim veneris ad duodecim fontes aquarum et septuaginta arbores palmarum; etiamsi Raphidim praeterieris, caeterosque profectus ascenderis, nondum ad ejuscemodi verba idoneus judicaris, sed cum veneris ad montem Sina. Multis ergo ante laboribus peractis, multis aerumnis et tentationibus superatisvix aliquando mereberis praecepta suscipere libertatis, et audire a Domino: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Verum hic
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ꝓmuintiantẽ. Que autẽ sursũ ẽ. ierłm libera ẽ
que ẽi mat̾ omĩũ nrm̃. Sic̃ gͦ egiptꝰ ista t̾rena ꝓuintia
filiis isri domꝰ dr̃ seruitutis ad cõparationẽ udee &
ierłm. quȩ eis domꝰ efficit᷑ libertatis: ita ad compara¬
tionẽ cȩlestis ierłm que ut ita dicã mat̾ ẽ. libertatis.
Totus hic mundꝰ & omĩa quȩ in mundo funt domꝰ ẽ.
seruitutis. & qm̃ de paradiso libertatis ꝓpena peccati
ad huiꝰ mundi uentũ fuerat seruitutẽ. i cetreo pͥmus ser¬
mo decalogi .i. pͥma mandatoꝵ dĩ uox de libertate ꝓfertꝰ
dicens. Ego sũ añs ds̃ tuus qͥ eduxi te de terra egipti
de domo seruitutis. Hanc uocẽ in egipto positus audire
ñ poteras: etiã si tibi intungat̾ ut pascha facias etiã¬
si aocingaris lumbos. & sandalia accipias in pedibꝰ. &iã¬
si uirgã teneas in mauu. & arima eũ a maritudine co¬
medas. Et qͥd dico. tn egipto positꝰ heo audire ñ pote.¬

Expanded text:
 libera est, quae est mater omnium nostrum . Sicut ergo Aegyptus ista terrena provincia filiis Israel domus dicitur servitutis, ad comparationem Judaeae et Jerusalem quae eis domus efficitur libertatis, ita ad comparationem coelestis Jerusalem, quae, ut ita dicam, mater est libertatis, totus hic mundus, et omnia quae in mundo sunt, domus est servitutis. Et quoniam de paradiso libertatis pro poena peccati ad hujus mundi ventum fuerat servitutem, idcirco primus sermo decalogi, id est prima mandatorum Dei vox, de libertate profertur dicens: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Hanc vocem in Aegypto positus audire non poteras, etiamsi tibi injungatur ut Pascha facias, etiamsi accingaris lumbos et sandalia accipias in pedibus, etiamsi virgam teneas in manu, et azyma cum amaritudine comedas. Et quid dico, in Aegypto positus haec audire non pote
Abbreviated transcription (Latin):
generationẽ. ut in his qͥ peccata patrũ sequuntur
iustȩ sententiȩ daninatio ꝑmaneat. Nlã qͣsi iniusti¬
cia uideret᷑ aliũ peccare aliũ luere peccata. Sed ex
eo qđ seqͥt᷑ his qͥ me oderunt. cominationis sue pͥce¬
pti scandalũ solut᷑. Nlon eni pͥumunt᷑ in tcia et

Expanded text:
tur, justae sententiae damnatio permaneat. Nam quasi injustitia videretur alium peccare, et alium luere peccata. Sed ex eo quod sequitur, his qui me oderunt, comminationis sive praecepti scandalum solvitur. Non ideo enim puniuntur in tertia et
Abbreviated transcription (Latin):
escã. & rliqͣ. Et alibi. ioqͥimur inqͥt sapientiã int̾ ꝑfectos.:
quã nemo pͥncipũ huiꝰ seli cognouit. Nescenditq dñs
suꝑ montẽ synai. in ipso montis uertiee & uocauit mo¬
Ysen incacumen eiꝰ. Ecce dñs desceudere in montis uer¬
cendiss& dix̃ aa eũ. Descende & contestare popłm ne
forte uelit transenaere tͥmnos pstitutos aduidendũ
A dnm̃: & pereat ex eis plurima multitudo. Contesta
opus ẽ. ne uelit ultra quã deb& et quã possit de ipsa
diuma natura rimari aut tractare unde dicit seri¬
ptura. Qui serutat᷑ maiestatẽ: oppͥmit᷑ agłia. Et alibi
sapientia dic̃. Mel inuenisti comede qdđ sufficit t̾. ne
forte saciatus euomas illud: & peiures nomen dĩ tui.
ds̃ tuus. qͥ eduxi te de terra egipti de domo seruitu

Expanded text:
nquit, sapientiam inter perfectos, quam nemo principum hujus saeculi cognovit . Descenditque Dominus super montem Sinai, in ipso montis vertice, et vocavit Moysen in cacumen ejus. Ecce Dominus descendere in montis vercendisset, dixit ad eum: Descende et contestare populum, ne forte velint transcendere terminos ad videndum Dominum, et pereat ex eis plurima multitudo. Contestatopus est, ne velit ultra quam debet et quam possit de ipsa divina natura rimari ac tractare coneturEt alibi ipsa Sapientia dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi; ne forte satiatus, evomas illud, et perjures nomen Dei tui .Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitu
Abbreviated transcription (Latin):
oREtis. Omis qͥ didic̃ contenere p̃sens scłm qd figuralit̾
egiptus appellat᷑. & ꝑuerbũ dĩ ut scđmn scripturas
dicã transiatꝰ ẽ. & ñ inuenit᷑. qr ad scłm futurũ fe¬
stinat. ac tendit. de huiusmodi anima dicit as̾. Ego
sum dñs ds̃ tuus. qͥ eduxi te de terra egipti. Nongͦ
nec ad illos tantũ dicuntur qͥ de egipto ꝓfecti sunt:
s multomagis ad te qͥ nunc audis ista. si tam̃ ꝓficisea¬
ris ex egipto & egiptiis uitra ñ seruias. dic̃ hec ds. Ego
sum dñs ds tuuf qͥ eduxi te de terra egipti de domo ser

Expanded text:
s qui dicit se contemnere praesens saeculum, quod figuraliter Aegyptus appellatur, et perverbum Dei, ut secundum Scripturas dicam translatus est, et non invenitur quia ad saeculum futurum festinat ac tendit, de hujusmodi anima dicit Deus: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti. Non ergo haec ad illos tamen dicuntur, qui de Aegypto profecti sunt, sed multo magis ad te qui nunc audis ista; si tamen proficiscaris ex Aegypto, et Aegyptiis ultra non servias, dicit haec Deus: Ego sum Dominus Deus tuus qui eduxi
Abbreviated transcription (Latin):
cies tibi ipsi idolũ neq omẽm similitudinẽ eoꝵ que
sunt in celo uł que in terra. & cetera. Aliud gͦ ẽi fa¬
cere idolũ: aliud simaitudinẽ. & siqͥdẽ dñs nos ad
ea que dicenda sunt illuminare dignet᷑. ego sie ar-¬
bitror accipiendũ qđ uerbi causa siqͥs in quolibe¬
metallo auri ł argenti uł ligni uł lapidis faciat
speciẽ quadrupedis alicuiꝰ uł serpentis uł auis. &
statuat illa adorandã ñ idolũ s similitudinẽ fecit
uł etiã si pieturã ad hoc ipsũ statuat nichilominꝰ si

Expanded text:
ibi idolum: neque omnem similitudinem eorum quae sunt in coelo, vel quae in terra, etc. Aliud ergo est facere idolum, aliud similitudinem. Et siquidem Dominus nos ad ea quae dicenda sunt, illuminare dignetur, ego sic arbitror accipiendum qumetallo auri, vel argenti, vel ligni, vel lapidis facit speciem quadrupedis, alicujusve serpentis vel avis, et statuat illam adorandam, non idolum, sed similitudinem fecit, vel etiam si picturas ad hoc ipse statuat, ipse nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
tationib eleuant: & suis consolationibꝰ portant:
siusq documentis semꝑ ad ardua oꝑa iuirtutũ &
celestia p̾iia ꝓuocant. Si gͦ audieritis uocẽ
meã. & custodieritis pactũ meũ eritis mͥ in peculi
tis mͥ regnũ sacerdotale & gens scã. Hoc laudis te¬
stimoniũ quondã antiqͦ dĩ popło ꝑ moysen datũ ẽ.
qd postea recte gentib dat apłs petrus dicens.
Uos autẽ genꝰ electũ regale sacerdottũ gens scã popls
lut lapis angularis i eã quã in se istr habuerat
salutẽ gentes adimauit. Qđ gemis electũ uocat
ꝓpt̃ fidẽ ut distinguat ab eis qͥ lapide uiuum reꝓban¬
do facti sunt ipsi repbi. Regale autẽ sa cerdotium
qr iliiꝰ corpori sant uniti qͥ rex summꝰ & sacerdos ẽ.¬
uerus. regnũ suis tribuens ut rex: & ut pontifex
eoꝵ peccata sui sanguinis hostia mundans. Regale
sacerdotiũ eos nominat. ut & regnũ sꝑare ꝑpetuũ.

Expanded text:
tationibus elevant, et suis consolationibus portant, tationibus elevant, et suis consolationibus portant, suisque documentis semper ad ardua opera virtutum, et ad coelestia praemia provocant. Si ergo audieritis vocem meam, et custodieritis pactis mihi regnum et gens sancta. Hoc laudis testimonium quondam antiquo Dei populo per Moysen datum est, quod postea recte gentibus dat apostolus Petrus dicens: Vos autem genus electum, regale sacerdotium: gens sancta, populus lut lapis angularis eam, quam Israel in se habuerat, salutem gentes adunavit, quos genus electum vocat propter fidem ut distinguat ab eis qui lapidem vivum reprobando facti sunt ipsi reprobi. Regale autem sacerdotium, qui illius corpori sunt uniti, qui rex summus et sacerdos verus est, regnum suis tribuens, ut rex et pontifex eorum peccata sui sanguinis hostia mundans. Regale sacerdotium eos nominat, et ut regnum sperare perpetuum,
Abbreviated transcription (Latin):
eode loco. ibiqͦ ifrł fixit tentoua e regione montiᷤ.
Moyses autẽ ascendit ad diñ: uocatitq eũ dũs de
monte. & ait. Hec dices domui iacob & adnuntiabis fi¬
luis isrł. & cetera. Successit itaq pꝰ hȩc popls quadrage¬
sima septima die egressionis isrł ex egipto ad montẽ
syna ibiq moyses ascendit ad am̃. & dñs ad eũ descen¬
dit. Sed quid ẽ. moralit̾ qđ moyses in monte ascendit.
& dñs in montẽ descendit: Mons qͥppe aititudo contẽ¬
plationis nr̃e ẽ. in qua ascendimꝰ ut ad ea quȩ ultra
infirmitatẽ nram sunt intuenda subleuem. s. in bane
dñs descendit. qr scif muitũ ꝓficientib parũ de se
aliquid eoꝵ sensib aꝑit. Uos ipsi uidistis que fe
cerĩ egiptiis. qͦmodo portauerim uos suꝑ alas aqͥla¬
rũ & assumpserim mͥ. Aias aqͥlarũ doctrinas mistiee
appellat duoꝵ testam̃toꝵ. Bene gͦ scriptura saera pen¬
ns aqͥlarũ assimilat᷑. quȩ nos abinfimis sius exbor¬

Expanded text:
ontis. Moyses autem ascendit ad Deum vocavitque eum Dominus de monte et ait: Haec dices domui Jacob, et annuntiabis filiis Israel, etc. . Accessit itaque post haec populus quadragesima septima die egressionis Israel ex Aegypto ad montem Sina; ibique Moyses ascendit ad Deum, et Dominus ad eum descendit. Sed quid est moraliter quod Moyses in montem ascendit, et Dominus in monte descendit? Mons quippe altitudo contemplationis nostrae est, in qua ascendimus ut ea quae ultra infirmitatem nostram sunt intuenda sublevemur. Sed in hunc Dominus descendit, quia sanctis multum proficientibus, parum de se aliquid eorum sensibus aperucerim Aegyptiis: quomodo portaverim vos super alas aquilarum, et assumpserim mihi. Alas aquilarum, doctrinas mystice appellat duorum Testamentorum. Bene ergo Scriptura sacra pennis aquilarum assimilatur, quae nos ab infimis suis exhor
Abbreviated transcription (Latin):
perunt audiri thonitrua acmicare fulgura. & nubes
densissua opire monte : clangorq bucemȩ uehem̃tius
ꝑstrepebat. Quinquagesima die pꝰ actũ pascha data ẽ.
lex moysi: ita & qͥnquagesima die pꝰ passionẽ dni ꝗͣ
mo mosaycȩ ȩtatis nuimero constitutis. & diuisis linguis
credentiũ totꝰ euanglica p̾dicatione mundꝰ impletus ẽ.
Dicit᷑ illic scripta lȩx digito dĩ: & dñs dic̃ de spũ scõ indi¬
gito dĩ eitio demonia. Aspicit uluc cunctꝰ popłs uoces
& lampade̾s montẽq fumantẽ thonitrua & fulgitra
clanguorẽq bucine ꝓstrepentẽ. In uocib nãq & thoni¬
trus clamor p̾dicationũ intelligitur. in lampadib

Expanded text:
nt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densissima operire montem: clangorque buccinae vehementius perstrepebat . Quinquagesima die post actum pascha, data est lex Moysi; ita et quinquagesimo die post passionem Domini, quam mo Mosaicae aetatis numero constitutis et divisis linguis credentium, totus Evangelica praedicatione mundus impletus est. Dicitur illic scripta lex digito Dei, et Dominus dicit de Spiritu sancto: In digito Dei ejicio daemonia . Aspicit illuc cunctus populus voces et lampades montemque fumantem, tonitrua et fulgura, clangoremque buccinae perstrepentem. In vocibus namque et tonitruis, cl
Abbreviated transcription (Latin):
mis ȩqͣninit̾ portant: siᷤ biectis bonis tẽporalib neqͣ¬
quã eos leticia soluit. si subtractis ñ minio merore
sauciant᷑: ac deinde ꝑpendant si cũ ad semetipsos
introrsus redeunt. in eo qdđ spiritalia rimant᷑. neqͣꝗͣ
secũ rerũ temporaliũ umbras trahunt. uł fortasse
tractas manu discretionis abigunt. Si incireũ scrip¬
tũ lum̃ uidere cupientes cunctas circũscriptiones
sue imaguies depͥmunt. & in eo qđ suꝑ se contingere
appetiuit. iuncunt qđ sunt. Cum ceꝑit clange¬

Expanded text:
mis, aequanimiter portant; si objectis bonis temporalibus, nequmis, aequanimiter portant; si objectis bonis temporalibus, nequaquam eos laetitia solvit; si subtractis, non nimio moerore sauciantur, ac deinde perpendant, si cum ad semetipsos introrsus redeunt, in eo quod spiritualia rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras trahunt: vel fortasse tractas, manu discretionis abigunt, si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt: et in eo quod super se contingere appetunt, vincunt quod sunt. Cum c
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ. qđ legẽ daturꝰ dñs in igne fumoq descendit
nͥ quia & humiles ꝑ claritatẽ suȩ ostensionis illumi¬
nat. & suꝑboꝵ ocłos ꝑ caligmẽ erroris obscurat:
Prus gͥ mens altippetitu głiȩ tẽporalis atq ab om̃i car¬
nali concupiscentiȩ delectatione tergenda ẽ. & tẽ
ad aciẽ contẽplationis erigenda. Unde & cũ lex acci¬
pitur popłs a monte ꝓhibet̾: ut uidelic& qͥ infir¬
mis adhuc mentib t̾rena desiderant. considerare
sublimia ñpressmant. Ubi & recte dicitur. Si bestia
tetigerit montẽ lapidabit᷑. Bestia & eñ montem
tangit cũ mnens irrationabilib desideriis subditu
ad contẽplationis alta se erigit. Sea lapidib ꝑcu¬
titur. qr sũma ñ fustinens ipsis suꝑni ponderis ictib
necatur. Qui gͥ culien apphendere ꝑfectionis intũ¬
tur. contẽplationis arcẽ tenere desiderant : pͥus se
in cãpo oꝑis ꝑ exercitiũ ꝓbent. ut sollicite sciant si
nulla ia mala pocinis irrogant. si sibi irrogata aꝓxi¬

Expanded text:
scendit, nisi quia humiles per claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum oculos per caliginem erroris obscurat? Prius ergo mens ab appetitu gloriae temporalis, atque ab omni carnalis concupiscentiae delectatione tergenda est; et tunc ad aciem contemplationis erigenda. Unde et cum lex accipitur, populus a monte prohibetur; ut videlicet qui infirmis adhuc mentibus terrena desiderant, considerare sublimia non praesumant. Ubi et recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapidabitur. Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibus necatur. Qui ergo culmen apprehendere perfectionis nituntur, contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite sciant, si nulla jam mala proximis irrogant; si subirrogata a proxi
Abbreviated transcription (Latin):
punituri autẽ sodomã ad ea uenisse inemorantur. Iotus
autẽ mons sẏnai fumabat eo qd descendiss&. añs suꝑ eũ.
inigne. & ascender& fumꝰ ex eo quasi de fornace. Eratq
mons omĩs terribilis. & sonitꝰ bucine paulati crescebat
in maius & ꝓlixius tendebat᷑. Quid ꝑ moysem insi ipsa
nrã contẽplatio designat᷑ in qͣ nos ascendimꝰ. ut ad ea
quȩ ultra infirmitatẽ nram̃ sunt uidenda subleuemur:
uł aliquid potest: q̃ unꝰ semꝑ & ide̾ intelligi partiiter ñ
potest. & tañ a suis fidelib participari dicit᷑. cũ in eiꝰ
substantia nullateuꝰ pars admittat᷑. Sed qr hunc expͥ¬
mere ꝑfecto sermone ñ possumꝰ: humanitatis nr̃e modido
qͣsi infantie inbecillitate p̃pediti. eũ aliqͣtenꝰ baibutiendo
resonamus. Sonitus inquit bucine paulatĩ crescebat
nȩ imbuenda ẽ. ruditas neofitoꝵ: ꝗ̃ instruenda ẽ. capa¬
citas eruaitoꝵ. Unde. & paulus qͥbusdã suis auditorib

Expanded text:
punituri autem Sodomam, ad eam vespere venispunituri autem Sodomam, ad eam vespere venisautem mons Sinai fumabat eo quod descendisset Dominus super eum in igne et ascenderet fumus ex eo quasi de fornace eratque mons omnis terribilis et sonitus bucinae paulatim crescebat in maius et prolixius tendebatur Moses loquebanostra contemplatio designatur, in qua nos ascendimus ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sublevemur? vel aliquid potest, qui unus semper et idem intelligi particulariter non potest, et tamen a suis fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non possumus, humanitatis nostrae modulo, quasi infantiae imbecillitati praepediti, eum aliquatenus balbutiendo resonamus. Sonitus inquit buccinae paulatim crescebat nae imbuenda est ruditas neophytorum, qua instruenda est capacitas eruditorum. Unde et Paulus quibusdam suis auditoribus
Abbreviated transcription (Latin):
manifestat. Stare qͥppe pugnantis ẽ. uł aduiuantis.¬
& recte stare cernit᷑. qͥ in bello certamins opitulat᷑. A qͣli¬
tate aeris res subsequens demonstrat᷑. sic̃ euangłista
cũ p̃dicante dño nullos tunc ex iudea credituros dice¬
ite p̃misit dicens. Hiens auteͥ erat. Scriptũ nãq ẽ. A¬
bundauit iniqͥtas refrigeseit caritas multoꝵ. Iccirco
gͦ curauit tempꝰ expͥmere. ut meẽ. auditoꝵ cordib mali¬
gus erat: & stans ad prunas calefaciebat se. Iã nãq intꝰ
quoq tẽporis finis expͥmit᷑ actionis. sic̃ ñ rediturꝰ ad ue¬
niã. & ad tradicionis ꝑfidia nocte uidas exisse ꝑhibetur.
cũ egrediente illo ab euangłista dicatur: erat eium nox.
ti s in nocte memoratur. Huic ẽ. qđ salomon qͥ sapientiã
ñ ꝑseueraturꝰ accepit : in somuis hanc & nocte. accepisse de¬
scribitur. Hinc ẽ. qđ angłi ad abrahã meridie ueniunt:

Expanded text:
manifestat . Stare qmanifestat . Stare qEt recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista cum praedicante Domino nullos tunc ex Judaea credituros diceret, praemisit dicens: Hiems autem erat . Scriptum namque est: Abundavit iniquitas, refrigescit charitas m curavit tempus exprimere, ut inesse auditorum cordibus malitur quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se. Jam namque intus quoque temporis, finis exprimitur actionis; sicut non rediturus ad veniam, et ad traditionis perfidiam nocte Judas exisse perhibetur, cum egrediente illo ab evangelista dicatur: Erat enim nox .ti, sed in nocte memoratur. Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte accepisse describitur. Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ligine: hoc significat qr & impii qͥ t̾rena sapiunt cali
ñ agnouerunt. Alias in caligine uisus legẽ dedit: qr
ueritatẽ suȩ legis ñ secuturis infidelib quasi ꝑ caligiẽ
in castris. Cũq eduxiss& eos moyses in occursũ dĩ de
loco castroꝵ: steterunt ad radices montis. Intueri lib&
qͣmꝰ sacra eloqͥa in exordiis narrationũ qualitates expͥ¬
munt t̾minosq causarũ. Aliq̃ndo namiq apositione. loci
aliquando apositione corporis. aliquando aqualitate
aeris. aliqͣndo a qͣlitate tẽporis signant: qđ de uentu¬
ra actione fubiciant. Apositione locoꝵ diuina scriptura
expͥmit subsequentiũ merita finesq causarũ: sicut de
israele dicit. qr uerba dĩ in monte audire ñ potuit. s p̃¬
cepta in cãpestrib accep̾. Subsequentẽ nimirũ infirmi¬
tatẽ popli iidicans: qr ascendere ad sumina ñ ualuit.
s sem& ipsũ in infimis neglecte uiuendo iaxauit. Apo¬
sitione corporis futura demuntiat: sic̃ in actib apłoꝵ

Expanded text:
ligine, hoc significat, quia impii, qui terrena sapiunt, cali nascentem, non cognoverunt. Alias in caligine visus legem dedit, quia veritatem suae legis non secuturis infidelibus quasi per caliginem in castris. Cumque eduxisset eos Moyses in occursum Dei de loco castrorum, steterunt ad radices montis. Intueri libet quomodo sacra eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimunt terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, ali quando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant quid de ventura actione subjiciant. A positione locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum: sicut de Israele dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit. A positione corporis futura denuntiat, sicut in apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ loquitꝰ ẽ. dñs faciemꝰ. Cũq retulisse moyses uer¬
ba popłi ad dnm. ait ei dñs. Iã nunc ueniã in caligine
nubis. ut audiat me popłs loquente̾ ad te: & credat
tibi inꝑpetuũ. ꝑcaliginẽ & omẽ qͥcqͥd tenebrostĩ in
descensu dĩ erat littera legis designatur. ꝑmontẽ
uero & omẽ qͥcqͥd sibi splendidũ fuit : sensus spalis
demonstrat᷑. Omẽ leue & lucidũ ad fideles ꝑtin&.
om̃is autẽ t̾ra & tenebrositas ad infideies terren¬
dos. Ideo autẽ lex cũ terrore datur. ut popłs carna¬
lis dm̃ timer& et legẽ eiꝰ cũ reuerentia conseruar&.
untiauit gͦ moises uerba popli aa dnm̃. Qui dycit¬

Expanded text:
emus. Cumque retulisset Moyses verba populi ad Dominum, ait ei Dominus: Jam nunc veniam ad te in caligine nubis, ut audiat me populus loquentem ad te, et credat tibi in perpetuum. Per caliginem et omne quidquid tenebrosum in decessu Dei erat, littera legis designatur; per montem vero et omne quidquid ibi splendidum fuit, sensus spiritualis demonstratur. Omne leve et lucidum ad fideles pertinet: omnis autem terra et tenebrositas, ad infideles terrendos. Ideo autem lex cum terrore datur, ut populus carnalis Deum timeret, et legem ejus cum reverentia conservaret. Nuntiavit ergo Moyses verba populi a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhib& popłm ne ascendat in montẽ nͥ qd̃ bumana
audaciã cõpescens p̃mit. & ad obediendũ diuinȩ ius¬
sioni mentẽ erigit : Ad sonitũ gͦ bucinȩ ascendere
oport& in montẽ : qr ad sacre p̾dicationis uocẽ se
erigere deb& ad suꝑna mens auditoꝵ. Neo enĩ mor¬
dmate adinuestigationẽ sacram̃toꝵ cȩlestiũ aminꝰ
ꝑtinax se immittere deb& irrationabili motu p̃sũp¬
tionis suȩ instigatꝰ. s ad uocationẽ diuinã ꝓp̃tus
ac deuotꝰ subseqͥ qͦ ꝓuocat grã largitoris. Cumq

Expanded text:
 tunc ascendant in montem: nisi quod humanam audaciam compescens premit, et ad obediendum divinae jussioni, mentem erigit? Ad sonitum ergo buccinae ascendere oportet in montem, quia ad sacrae praedicationis vocem se erigere debet ad superna, mens auditorum. Nec enim inordinate ad investigationem sacramentorum coelestium animus pertinax se immittere debet, irrationabili motu praesumptionis suae instigatus; sed ad vocationem divinam promptus ac devotus subsequi, quo provocat gratiam larg
Abbreviated transcription (Latin):
q uestim̃ta sua : & sint parati in diẽ t̾eiũ. Die enĩ
tercio descend& dñs corã onĩ plebe suꝑ montẽ stnai.
Hac quidẽ die repitur: dari lex quȩ in tabulis laprders
scripta ẽ. digito dĩ sic̃ consequentia docent. Dies
autẽ iste t̾cius appar&. t̾cii eẽ. mensis ab exitu¬
isrł ex egipto. Ex die gͦ quo pascha fecerunt.i. im¬

Expanded text:
ta sua, et sint parati in diem tertium. Die enim tertio, descendet Dominus coram omni plebe super montem Sinai. Hac quidem die reperitur dari lex, quae in tabulis lapideis scripta est digito Dei: sicut consequentia docent. Dies autem iste tertius apparet tertii esse mensis ab exitu ex Aegypto. Ex die ergo quo pascha fecerunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃ta sua & sint parati in die tciũ: mistice si¬
gnificat qđ om̃is qͥ ad conspectũ dĩ ꝑuenire desi¬
inp̾senti uidelic& ⁊infuturo tẽprẽ qđ significat
hodiernꝰ & dies crastinꝰ.: quatinꝰ ad głiã resurrectio¬
nis & immortalitatis diñce ꝑtingere possit. Hoc qͦq

Expanded text:
sint parati in diem tertium, mystice significat quod omnis qui ad conspectum Dei pervenire desiin praesenti videlicet et in futuro tempore, quod significat hodiernus et dies crastinus: quatenus ad gloriam resurrectionis et immortalitatis Dominicae pertingere possit. Hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
mensis. usq ad istũ quo lex dat̾ dies qͥnqͣguta nu¬
merant᷑. Decẽ & septẽ scilic& pͥmi m̃fis. reliqͥ abipso
scđ̾m agni imnmacłati diẽ festũ. sic̃ qͥnq̃gesino die
lex data ẽ. quȩ conscripta ẽ. digito dĩ. ita ipsa ue¬
ritate noui testam̃ti. afestiuitate agni uninacłati

Expanded text:
is, usque ad istum quo lex datur, dies quinquaginta numerantur, septemdecim scilicet primi mensis, reliqui ab ipso secundum agni immolati diem festum; quia quinquagesimo die lex data est, scripta digito Dei. Ita in ipsa veritate Novi Testamenti a festivitate agni immaculati
Abbreviated transcription (Latin):
stibdidit dicens. qr manꝰ solii adni & bellũ di erio contͣ
amalech ageneratione ingenerationẽ. Aanꝰ solii dñi
enĩ amalech popls bruchiis: uł popis lingens satgͥ¬
nẽ. cũ xepc̃ in menbris suis. hoc ẽ. scis iiriit̃ & sine ces¬
satione in p̾senti tẽpore contra spales neqͥtias p̃u
ad finẽ mundi. q̃do ꝑfecte uictoria ꝑpetrata seĩ eũ
trumpho aa celeste regnũ comitantes rege sinm
xpm̃ iitrabunt regnũ & ipsi accepturi ꝑpetitum.
Tunc & illud ueraciter impletur qđ apls dicit absor¬
ta ẽ. mors in uictoria. & alibi scriptũ ẽ. Mors inqͥt

Expanded text:
 Domini, et bellum Dei erit contra Amalec a generatione in generationem. Manus solius Domini enim Amalec populus bruchus, vel populus lingens sanguinem. Cum Christus in membris suis, hoc est sanctis, viriliter et sine cessatione in praesenti tempore conad finem mundi, quando perfecte victoria perpetrata sancti cum triumpho ad coeleste regnum comitantes regem suum Christum, intrabunt, regnum et ipsi accepturi perpetuum; tunc et illud veraciter impletur quod Apostolus dicit: Absorpta est mors in victoria. Et alibi s
Abbreviated transcription (Latin):
consumato de ꝑcepto iã brauio sine fine letant᷑.
Post lebetas autẽ forcipes atq fuscimulȩ & igniũ
receptacula fieri sunt iussa. Forcipes ad emen¬
dandũ altaris ignẽ fieri debere credendũ ẽ.
suis exortationib solent. Nãq hi quasi gemino
dente forcipis ad hunc ignẽ accendendũ ticio¬
nes in aitari componunt. qͣndo consonis utriusq
testam̃ti nos pagmnis insticciunt: & eloqͥa ueri¬
tatis in nr̃o corde quib amplius ad et̾noꝵ desi¬
deria inflammem̃ collocant. Uel certe forcipe du¬
plici uidelic& ferram̃to sacerdotes ignẽ altaris
emendant: cũ in omib quȩ docent p̾dicatores
seĩ uirtutẽ nobis gemine cariatis infundere.
& huiꝰ grã nos ardere simul & lucere p̾cipiuri
Fusemule quę grece uocant᷑ creagre ad hocͣ mi
insterio habebant᷑ altaris. ut carnes uictimarum
ꝑ eos de caldariis cocte ꝓferrent᷑ : atq ad esum

Expanded text:
consummato, de percepto jam bravio sine fine laetantur. consummato, de percepto jam bravio sine fine laetantur. Post lebetes autem, forcipes atque fuscinulae, et ignium receptacula fieri sunt jussa. Forcipes ad emendandum altaris ignem fieri debere, credendum estsuis exhortationibus solent. Namque hi velut gemino dente forcipis, ad hunc ignem accendendum titiones in altari componunt, quando consonis utriusque testamenti nos paginis instituunt, et eloquia veritatis, in nostro corde, quibus amplius ad aeternorum desideria inflammemur, collocant. Vel certe forcipe, duplici videlicet ferramento, sacerdotes ignem altaris emendant, cum in omnibus, quae docent praedicatores sancti, virtutem nobis geminae charitatis infundere, et hujus gratia nos ardere simul et lucere, praecipiunt. Fuscinulae quae Graece vocantur creagrae ad hoc in ministerio habebantur altaris, ut carnes victimarum per eos de caldariis coctae proferrentur, atque ad esum
Abbreviated transcription (Latin):
integrũ consumat᷑. Et qr cessante oꝑm labore
bonoꝵ ipsa caritas ꝑ quã oꝑabant᷑ nũꝗͣ cessabit.
immo flagrantior exardesc&. cũ ipse quẽ diligi¬
mus mȩt̾nũ uidebit᷑ recte subditur. Igis autẽ
in altari semꝑ ardebit. & paulopꝰ. Ignis ẽi iste
ꝑpetuus qͥ nũꝗͣ defici& de altari. Consimimato
gͦ usq ad fauillã holocausto ignis de altari nũꝗͣ¬
defici& : qr absumpto ꝑfecte omi genere laboran¬
di. sola caritas ꝑpetuo nũꝗͣ extinguenda flagra¬
bit. Hec de lege holocausti latius diximꝰ: ꝓpter
lebetes altaris qͥ ad suscipiendos cineres hostiarũ
fieri iubebant᷑. Lebetes gͦ emeres scõs suscipiunt.
cũ fideles quiq uł exepla ac sacram̃ta dñicȩ
passionis ad custodiã fui pia mente retractant.
uł certe exitũ p̾cedentiũ iustoꝵ ailigent̾ aspici¬
unt: qͥ magnnis ꝓ dño elaboratis agonib nc̃ cursu

Expanded text:
integrum consummetur. Et quia cessante operum labore integrum consummetur. Et quia cessante operum labore bonorum, ipsa charitas per quam operabantur nunquam cessabit, imo flagrantior exardescet, cum ipse quem diligimus in aeternum videbitur, recte subditur: Ignis autem in altari semper ardebit. Et paulo post: Ignis iste perpetuus nunquam deficiet de altari. Consummato ergo usque ad favillam holocausto, ignis nunquam de altari deficiet, quia absumpto perfecte omni genere laborandi, sola charitas perpetuo nunquam exstinguenda flagrabit. Haec de lege holocausti latius diximus, propter lebetas altaris, qui ad suscipiendos cineres hostiarum fieri jubebantur. Lebetes ergo cineres sanctos suscipiunt, cum fideles quique, vel exempla ac sacramenta dominicae passionis ad custodiam sui pia mente retractant, vel certe exitum praecedentium justorum diligenter aspiciunt; qui magnis pro Domino elaborantes agonibus, nunc cursu
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ aliis uestimtis effer& cineres extra castra: cum
qͥequid boni gesserant iã in ula facit uita uideri
hinc ablatũ. Ilec abre ẽ. loco extra castra postto.
uite ꝓpetis ingressũ figurari: cũ & dñs dicat. ꝑ
nie siquis introierit saluabit᷑ & ingredietꝰ & regre¬
diet᷑ & pascua iueni&. Et psalmista: dñs custodi
at introitũ tuũ & exitũ tuũ. introitũ uidelic&
in hanc ęccłiȩ uitã. exitũ uͦ in illã. ubi pascua
inueniunt̾ ȩcñȩ satietatis. Nlon gͦ iepte locũ ex¬
tra castra positũ in illa intelligimꝰ uita: p̃serti cũ
ibi locꝰ mundissimꝰ eẽ. dicat᷑. ꝗd in hac uita fieri
millatenꝰ posse ꝑspicuũ ẽ. Locꝰ gͦ mundissimꝰ extra
castra. ipse ẽ. animꝰ iustoꝵ ex hac utta sublatoꝵ. a
in alia uita gaudentiũ. In qͦ uidelic& loco emnis
holocausti usq ad faiilia confumit᷑: cũ ita ibi
oꝑm bonoꝵ merces redilitur. ut labor omĩs ad

Expanded text:
vero aliis vestimentis efferet cineres extra castra, cum vero aliis vestimentis efferet cineres extra castra, cum Dominus, quidquid boni gesserant, jam in illa facit vita videri hinc ablatum. Nec ab re est loco extra castra posito vitae perpetis ingressum figurari, cum et Dominus dicat: Per me si quis intraverit, salvabitur, et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Et Pat introitum tuum, et exitum tuum . Introitum videlicet in hanc Ecclesiae vitam; exitum vero in illam ubi pascua inveniuntur aeternae satietatis. Non ergo inepte locum extra castra positum, in illa intelligimus vita: praesertim cum ibi locus mundissimus esse dicatur, quod in hac vita fieri nullatenus posse, pipse est animus justorum ex hac vita sublatorum, et in alia vita gundentium: in quo videlicet loco, cinis holocausti usque ad favillam consumitur, cum ita ibi operum bonorum merces redditur, ut labor omnibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
se ignẽ su̾ȩ caritatis accendere. ac ꝑhune hostias
bone nrę actionis sibim & acceptabiles facere con¬
sueuit. & hec faciens uestit᷑ lineis indum̃tis: qr nos
ad oꝑa uirtutũ excit& exẽpla nobis suę incarnati¬
onis priritatis & mortis ꝓponit. quȩ ꝑ lignũ signi
ficari posse sepus dictũ ẽ. Iolit autẽ idẽ sacerdos emereᷤᷤ
quos uorans ignis exussit. & ponit iuxta altare: cũ
dñs finẽ laboriosis oꝑib imponit. neq iustos de hac
uita raptos ultra ꝓuita eterna certare. s coronam
iusticie in uita et̾na iub& accipere. Ponens & enĩ
cineres iuxta altare spoliabit᷑ pͥorib uestimentis.
cũ ad memoriã iustis quȩ fecerint bona reducens
ñ eis ampliꝰ habitũ sue passionis imitandũ ostendit.
S: induit̾ aliis uestim̃tis. illis udelic& de qͥb in euan¬
glio dic̃ ipse. Amen dico uobis qđ p̾cing& se & faci&
bit.: & illos in ęc̾na facit quiete refoueri. Inditus

Expanded text:
se ignem suae charitatis accendere, ac per hunc hostias se ignem suae charitatis accendere, ac per hunc hostias bonae nostrae actionis sibimet acceptabiles facere, consuevit. Et haec faciens vestitur lineis indumentis, quia ut nos ad opera virtutum excitet, exempla nobis suae incarnationis, puritatis et mortis proponit: qcari posse saepius dictum est. Tollit autem idem sacerdos cineres quos vorans ignis exussit, et ponit juxta altare, cum Dominus finem laboriosis operibus imponit: neque justos de hac vita raptos, ultra pro vita aeterna certare, sed coronam justitiae in vita aeterna jubet accipere. Ponens etenim cineres juxta altare spoliabitur prioribus vestimentis, cum ad memoriam justis quae fecerunt bona reducens, non eis amplius habitum suae passionis imitandum ostendit, sed induitur aliis vestimentis: illis videlicet, de quibus in Evangelio dicit ipse: Amen dico vobis, quod praecinget se, et faciet bit, et illos in aeterna facit quiete refoveri. Indutus
Abbreviated transcription (Latin):
exussit. & ponens uyeta altare spoliabit̾ pͥoribus
uestim̃tis. Indutesq aliis effer& eos extra castra: et
in loco mundissimo usq ad fauiliã consumi faci&
ignis autẽ in altari semꝑ ardebit. Holocaustũ gͦ cre¬
mabit᷑ in altari: cũ in corde cuiusq electi qͥ sẽ ipsũ
totũ & carne uidelic& & corde dõ uouerat. opus
bonũ feruente caritatis lege patratur. Quod tota
fit nocte usq mane : cũ quis toto uite huius tem¬
pore usq dũ raptus e corpore futuri mane seli ui¬
dere meruerit. bonis uisistere ñ cessat oꝑib. Ignis
fiui aaron qr ignẽ alienũ dño offerre. & ñ eum
qͥ semel de celo datus ẽ. uoluerunt: mox igne çele
sti ꝑierunt. Quia minirũ qͥcũq oꝑa celestia ñ cę¬
lestis intentione mercedis. s tẽporalis intuitu fa-¬
uoris aut comodi faciunt : sententia ne celestis
fertunt̾. Uestiet᷑ sacerdos tumca & feminalib lmeis.
Sacerdos qͥ offert holocaustũ dñs ẽ: qr in nobis ip¬

Expanded text:
 ponens juxta altare, spoliabitur prioribus vestimentis; indutusque aliis, efferet eos extra castra, et in loco mundissimo usque ad favillam consumi faciet. Ignis autem in altari semper ardebit. Holocaustum ergo cremabitur in altari, cum in corde cujuscunque electi, qui seipsum totum, et carne videlicet et corde, Deo voverat, opus bonum fervente charitatis igne patratur. Quod tota fit nocte usque mane, cum quis toto vitae hujus tempore, usque dum raptus e corpore, futuri mane saeculi videre meruerit, bonis insistere non cessat operibus. Ignis filii Aaron, quia ignem alienum Domino offerre, et non eum qui semel de coelo datus est, vosti perempti sunt. Quia nimirum quicunque opera coelestia non coelestis intentione mercedis, sed temporalis intuitu favoris aut commodi faciunt, sententia irae coelestis feriuntur. Vestietur sacerdos tunica, et feminalibus lineis. Sacerdos qui offert holocaustum, Dominus est, quia in nobis ip
Abbreviated transcription (Latin):
nũ debemus. facies & atriũ tabernacłi. in cuus pla¬
ga australi erunt tentoria de bisso retorta. Sicut sca
scoꝵ eam quȩ in celis ẽ. scȩ̃ eccliȩ partẽ designant.¬
& prius tabernaculũ ꝑfectã fideliũ uitã in hoc dũ¬
taxat soło cõmorantiũ typice denuntiat. ita atruĩ
tabernacłi qđ exteriꝰ erat icipientiũ rudiñta de¬
monstrat. Unde bene tentoria eiusdẽ atrii de bisso
retorta erant facta : qr pͥma incipientib cura impen¬
denda ẽ. ut illecebras carnis simul & sps refrenent. iu¬
xta illud apłi. qͥ de fuiis adoptionis loquens adiecit.

Expanded text:
bus. Facies et atrium tabernaculi, in cujus plaga australi, erunt tentoria de bysso retorta . Sicut Sancta sanctorum eam quae in coelis est, sanctae Ecclesiae partem designant, et prius tabernaculum, perfectam fidelium vitam in hoc duntaxat saeculo commorantium typice denuntiat, ita atrium tabernaculi, quod dexterius erat, prima incipientium rudimenta demonstrat. Unde bene tentoria ejusdem atrii de bysso retorta erant facta: quia prima incipientibus curam impendenda est, ut illecebras carnis simul et spiritus refrenent, juxta illud Apostoli, quo de filiis adoptionis loquens, adjecit
Abbreviated transcription (Latin):
bent. Non solidũ s mane & cauum intrinsecꝰ facies
illua. Iccirco altare non solidũ s mane & cauum fieri
p̃ceptũ ẽ: ut copiosũ habere locũ ubi uł igne̾ sacro¬
scm̃. & ligna ad ignẽ uł holocausta quȩ igni erant

Expanded text:
bent. Non solidum sed inane et concavum intrinsecus facies bent. Non solidum sed inane et concavum intrinsecus facies illud. Idcirco altare non solidum sed inane et concavum fieri praeceptum est, ut copiosum haberet locum, ubi vel ignem sacrosanctum, et ligna ad