comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem: cum eis sit ꝓbabile ñ posse in¬
ueniri. O mirum monstrum. S hoc
omittamus. Al inus id ad nos. minuᷤ
ad uitȩ nr̃e discrimen: minus ad for¬
tunarũ ꝑicłm ꝑtinet. Illud ẽ capitale.
illud formidolosum. illud optimo
cuiq metuendum: quod nefas om̃e
si hec ratio ꝓbabilis erit. cum ꝓbabile
cuiquam uisum fuerit eẽ faciendum.
tantum nulli quasi uero assentiat᷑. ñ
solum sine sceleris. s etiam sine erro¬
ris uituꝑatione committar. Qͥd ergo:
Hȩc illi ñ uiderunt:  mmo sollertis¬
sime prudentissimeq uderunt. Nec
michi ullo pacto tantum arrogaue¬
rim. ut marcũtulliũ aliqua ex parte
sequar. industria. uigilantia. ingeni¬
o. doctrina.: eui tam̃ asserenti nichil
scire posse hominẽ si hoc solum dicere¬
tur: scio ita uideri mͥ. unde id refelle̾t
non haberet. Quid igitur: Placuit
tantis uiris ꝑpetius oe ꝑtinacib contẽ¬
tionib agere:ne in quẽquã cadere ue¬

Expanded text:
ritatem, cum eis sit probabile non posse inritatem, cum eis sit probabile non posse inueniri. o mirum monstrum! sed hoc omittamus; minus id ad nos, minus ad uitae nostrae discrimen, minus ad fortunarum periculum pertinet. illud est capitale, illud formidolosum, illud optimo cuique metuendum, quod nefas omne, si haec ratio probabilis erit — cum probabile cuiquam uisum fuerit esse faciendum, tantum nulli quasi uero assentiatur — non solum sine sceleris sed etiam sine erroris uituperatione committat. quid ergo? haec illi non uiderunt? immo sollertissime prudentissimeque uiderunt, nec mihi ullo pacto tantum adrogauerim, ut Marcum Tullium aliqua ex parte sequar industria uigilantia ingenio doctrina; cui tamen asserenti nihil scire posse hominem si hoc solum diceretur: scio ita uideri mihi\', unde id refelleret non haberet. Quid igitur placuit tantis uiris perpetuis et pertinacibus contentionibus agere, ne in quemquam cadere ue
Abbreviated transcription (Latin):
quam in somnis putet eẽ damnatũ.
S uos me iocari arbitramini. Liquet
deierare ꝑ omen diuinum nescire me
prorsus quomͦ iste peccauerit: si qͥs¬
quis id egerit qͦd ꝓbabile uidet᷑ non
peccat: nisi forte in totum aliud ẽẽ
dicunt errare. aliud peccare. seq illis
preceptis egisse ne erremus. peccare
autẽ nichil magnum eẽ dixisse. Tace¬
o de homicidiis. parricidiis. sacrile¬
giis. om̃ibq omĩno quȩ fieri aut co-¬
gitari possunt flagitiis ac facinori-¬
b quȩ paucis u̾bis & quod ẽ grauiuᷤ
apud sapientissimos udices defen¬
duntur: nichil concessi & ido ñ erra¬
ui. Quomͦ autẽ non facerem: qͦd ꝓ¬
babile uisum ẽ: Qui autẽ non pu¬
tant ista ꝓbabiliter posse ꝑsuaderi:
legant orationem catilinȩ qua parri¬
cidium. quo uno continentur om̃ia
scelera ꝑsuasit. Iam illud quis ñ ridet:
Ipsi dicunt nichil se in agendo seqͥ
nͥ ꝓbabile: & querunt magnoꝑe ue¬

Expanded text:
quam in somnis putet esse damnatum. quam in somnis putet esse damnatum. sed uos me iocari arbitramini. liquet deierare per omne diuinum nescire me prorsus, quomodo iste peccauerit, si quisquis id egerit quod probabile uidetur non peccat, nisi forte in totum aliud esse dicunt errare, aliud peccare seque illis praeceptis egisse, ne erremus, peccare autem nihil magnum esse duxisse. Taceo de homicidiis parricidiis sacrilegiis omnibusque omnino quae fieri aut cogitari possunt flagitiis ac facinoribus, quae paucis uerbis et, quod est grauius, apud sapientissimos iudices defenduntur: nihil consensi et ideo non erraui; quomodo autem non facerem quod probabile uisum est? qui autem non putant ista probabiliter posse persuaderi, legant orationem Catilinae, qua patriae parricidium, quo uno continentur omnia scelera, persuasit. iam illud quis non ridet? ipsi dicunt nihil se in agendo sequi nisi probabile et quaerunt magnopere ue
Abbreviated transcription (Latin):
stra inficiere: ẜ suadere uis nimirum
tanquã ingimnasio cumano atq
adeopolitano nichil eum peccasse.
immo etiam nec errasse quidem. Nõ
enim faciendum ẽẽ adult̾ium ꝓ
uero sibi ꝑsuasit: ꝓbabile occurrit.
secutus est. fecit aut fortasse ñ fecit.
s fecisse sibi uisus est. Iste autẽ ma¬
ritus homo fatuus ꝑturbat omĩa
litib ꝓ uxoris castitate ꝓclamans:
cum qua forte nunc dormit & nes¬
cit. Hoc illi uidices si intellexerint
aut negligent achademicos. & tan¬
quam crimen uerissimũ punient:
aut eisdem obtemꝑantes. ueri simi¬
liter hominẽ ꝓbabilit̾q dampna¬
bunt: ut iam quid agat iste patronꝰ
ꝓrsus ignoret. Cui enim succenseat
ñ habebit cum om̃s se nichil erras¬
se dicant: quando ñ assentientes id
quod uisum est ꝓbabile fecerint. Po¬
net gͥ personam patroni & philoso¬
phi: consolatoris suscipiet. Ita facile
adolescenti qui iam tantum in acha¬
demia ꝓfecerit. ꝑsuadebit:. ut se tan¬

Expanded text:
stra infitiere? persuadere uis nimirum stra infitiere? persuadere uis nimirum tamquam in gymnasio Cumano atque adeo Neapolitano nihil eum peccasse, immo etiam nec errasse quidem. non enim faciendum esse adulterium pro uero sibi persuasit; probabile occurrit, secutus est. fecit; aut fortasse non fecit, sed fecisse sibi uisus est. iste autem maritus, homo fatuus, perturbat omnia litibus pro uxoris castitate proclamans, cum qua forte nunc dormit et nescit. hoc illi iudices si intellexerint, aut neglegent Academicos et tamquam crimen uerissimum punient aut eisdem obtemperantes uerisimiliter hominem probabiliterque damnabunt, ut iam quid agat iste patronus prorsus ignoret. cui enim suscenseat non habebit, cum omnes se nihil errasse dicant, quando non assentientes id quod uisum est probabile fecerint. ponet igitur personam patroni et philosophi consolatoris suscipiet; ita facile adulescenti, qui iam tantum in Academia profecerit, persuadebit, ut se tam
Abbreviated transcription (Latin):
hos audierit dicentes turpe ẽ errare.
& ideo nulli rei consentire debemus: s
tam̃ cum agit quisq qͦd ei uidetur ꝓ¬
babile. nec cessat. nec errat. illud tantũ
meminerit quicquid occurrit uł am¬
mo uł sensib non ꝓ uero eẽ approban¬
dum: id igitur audiens adolescens. in¬
sidiabitur pudicitiȩ uxoris alienȩ. Te
te consulo marcetulli. de adolescentiũ
morib uitaq tractamꝰ. cui educande
atq instituendȩ om̃s illȩ litterȩ tuȩ
uigilauerunt: quid dicturus es aliud¬
quam ñ tibi eẽ ꝓbabile ut id faciat ado¬
lescens: At illi ꝓbabile est. Nam si ex ali¬
eno ꝓbabil uiuimꝰ. nec tu debuisti ad¬
ministrare rem publicam: qͥa epiciiro
uisum ẽ non ẽẽ faciendum. Adultera¬
bit gͥ ille iuuenis conugem alienam.
Qui dep̾bensus si fuerit uͥ te inueniet
a quo defendat᷑. quãquã etiamsi inue¬
niat quid dicturus es: Negabis
ꝑfecto. Quid sitam clarum ẽ ut fru¬

Expanded text:
hos audierit dhos audierit det ideo nulli rei consentire debemus; sed tamen cum agit quisque quod ei videtur probabile, nec peccat, nec errat: illud tantum meminerit, quidquid occurrit vel animo vel sensibus, non pro vero esse approbandum. Id igitur audiens adolescens, insidiabitur pudicitiae uxoris alienae, Te, te consulo, M. Tulli; de adolescentium moribus vitaque tractamus, cui educandae atque instituendae omnes illae litterae tuae uigilauerunt. quid aliud dicturus es quam non tibi esse probabile, ut id faciat adulescens ? at illi probabile est. nam si ex alieno probabili uiuimus. nec tu debuisti amministrare rem publicam, quia Epicuro uisum est non esse faciendum. adulterabit igitur ille iuuenis coniugem alienam; qui deprehensus si fuerit, ubi te inueniet, a quo defendatur? quamquam etiamsi inueniat, quid dicturus es? negabis profecto. quid, si tam clarum est, ut fru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabile sequit᷑. circuiit siluas nescio qͣs:
nec iam cui locꝰ ille notus sit. ad quem
uenire ꝓposuerat inuenit. Uere uobis
dicam. cum ista cogitarem risum tene¬
re non potui . fieri ꝑacademicoꝵ u̾ba
nescio quom ut erret ille qui ueram ui¬
am uł casu tenet: ille autẽ qui ꝑ auios
montes ꝓbabilit̾ ductus ẽ. nec petitam
regionem inuenit. ñ uideatur errare.
Ut enum temerariam consensionem
uire condemnẽ. facilius ambo errant
quã iste non errat. Hinc iam adu̾sum
ista uerba uigilantior: ipsa facta homi¬
num & mores considerare cepi. Tumuͦ
tam multa mͥ &e tam capitalia in istos
uenerunt in mentem. ut iam ñ riderẽ
s partim stomacharer: partim dolerẽ
homines doctissimos & acutissimos. in
tanta scelera sententiarũ & flagitia de¬
uoluros. Certe enim ñ fortasse omĩsqui
errat: peccat. O m̾is tam̃ qui peccat.
aut errare concedit᷑: aut aliquid peiuᷤ.
Quid si gͦ aliquis adolescentium cum

Expanded text:
probabile sequitur, circumiit siluas nescio quas probabile sequitur, circumiit siluas nescio quas nec iam cui locus ille notus sit, ad quem uenire proposuerat. inuenit. uere uobis dicam, cum ista cogitarem, risum tenere non potui, fieri per Academic-orum uerba nescio quo modo, ut erret ille, qui ueram uiam uel casu tenet, ille autem, qui per auios montes probabiliter ductus est nec petitam regionem inuenit, non uideatur errare. ut enim temerariam consensionem iure condemnem, facilius ambo errant, quam iste non errat. hinc iam aduersum ista uerba uigilantior ipsa facta hominum et mores considerare coepi. tum uero tam multa mihi et tam capitalia in istos uenerunt in mentem, ut iam non riderem sed partim stomacharer partim dolerem homines doctissimos et acutissimos in tanta scelera sententiarum et flagitia deuolutos. Certe enim non fortasse omnis, qui errat, peccat. omnis tamen, qui peccat, aut errare conceditur aut aliquid peius. quid, si ergo aliquis adulescentium, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ridet uir cautissimus: & tam cito as¬
sensum facetissime illudit. Atq int̾ea
illo discedente: in biuio figitur. Et iã
incipit uideri turpe cessare: cum ecce
ex alio uiȩ cornu latro qͥdam & urbanꝰ
eqͦ insidens eminet: & ꝓpinquare occi¬
pit gratulat᷑ iste. Tum aduenienti &
salutato indicat ꝓpositum. Querit uiã.
Dicit etiam remansionis sue causam:
quo benuolentiorẽ recdlat. pastori eũ
preferens. Ille autẽ casu plenus erat de
his quos samardacos iam uulgus uo¬
cat. Tenuit suum morem homo pessi¬
mus. etiam gratis. Hac ꝑge ait. Nam
ego inde uenio. Decepit atq abiit. S
quando iste deciperetur. ñ enim monst᷑¬
tionem istam tanquã ueram inquit
approbo. s qͥa ẽ uerisimilis: &e hic otio¬
sum eẽ nec honestum nec utile.ẽ. hac eã.
Int̾ea iam ille qui assentiendo errauit.
tam cito existimans uera ẽẽ u̾ba pasto¬
ris: in loco illo quo tendebant iam se
reficiebat. Iste autẽ non errans siqͥdem

Expanded text:
ridet uir cautissimus et tam cito asridet uir cautissimus et tam cito assensum facetissime inludit atque interea illo discedente in biuio figitur. et iam incipit uideri turpe cessare, cum ecce ex alio uiae cornu lautus quidam et urbanus equo insidens eminet et propinquare occipit. gratulatur iste, tum aduenienti et salutato indicat propositum, quaerit uiam, dicit etiam remansionis suae causam, quo beniuolentiorem reddat pastori eum praeferens. ille autem casu planus erat de his, quos samardocos iam uulgus uocat. tenuit suum morem homo pessimus etiam gratis. hac perge, ait; nam ego inde uenio. decepit atque abiit. sed quando iste deciperetur? non enim monstratiapprobo; sed quia est veri similis. Et hic otiosum esse ninterea ille, qui assentiendo errauit tam cito existimans uera esse uerba pastoris, in loco illo, quo tendebant, iam se reficiebat, iste autem non errans, si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
isti mei suggerunt. nec aliquidut uideo
uulneris fecimus: conu̾tam me ad ea qͤ
uilla & ager ministrat. Onerant me
potius maiora quam p̾parant. Nam
cum ociosus du cogitassem in isto ru¬
re qͦnam mͦ possit istuc ꝓbabile acue¬
risimile actus nr̃os ab errore defende¬
re: pͥmo uisum est mͥut solet uideri
cum ista uidebam bello tectum ce mu-¬
nitum. Deinde uͥ totum cautiꝰ curum¬
spexi: uisus sum mͥ uidisse unum adi¬
tum qua insecuros error irriieret. Non
solum enim puto eum errare qͥ falsam
uiam sequitur: s etiam eum qui uerã
non sequit᷑. faciamus enim duos uiato¬
res ad unum locum tendentes: quoꝵ
alter instituerit nulli credere: alter ni¬
mis credulus sit. Uentum est ad aliqͦd
biuium: hic ille credulus. pastorz qͥ
aderat uł cuipiam rusticano salue
frugi homo. Dic queso:qua bene in
illum locum ꝑgatur. Respondebit᷑.
Si hac ibis: nichil errabis. Et ille dicit¬
ad comitem: uerum dicit:. hac eamus.

Expanded text:
isti mei suggerunt nec aliquid, ut uideo, isti mei suggerunt nec aliquid, ut uideo, uulneris fecimus. conuertam me ad ea, quae uilla et ager ministrat; onerant me potius maiora quam praeparant. Nam cum otiosus diu cogitassem in isto rure, quonam modo possit istuc probabile aut ueri simile actus nostros ab errore defendere, primo uisum est mihi, ut solet uideri, cum ista uendebam, belle tectum et munitum, deinde ubi totum cautius circumspexi, uisus sum mihi uidisse unum aditum, qua in securos error inrueret. non solum enim puto eum errare, qui falsam uiam sequitur, sed etiam eum, qui ueram non sequitur. faciamus enim duos uiatores ad unum locum tendentes, quorum alter instituerit nulli credere, alter nimis credulus sit. uentum est ad aliquod biuium. hic ille credulus pastori, qui aderat, uel cuipiam rusticano: salue, frugi homo! dic quaeso, qua bene in illum locum pergatur. respondetur: si hac ibis, nihil errabis. et ille ad comitem: uerum dicit, hac eamus.
Abbreviated transcription (Latin):
inquiunt: quisquis ñ solum rem fal¬
sam. s etiam dubiam quamuis uera
sit approbat. Nichil autẽ quod dubi¬
um ñ sit inuenio. At inuenit sapiens
ipsam ut dicebamus sapientiam.S
hinc iam uultis me fortasse discedere.
Non sunt facile securissima relinqͦn¬
da: cum u̾sutissimis hominib agimꝰ.
Morem tamen uobis geram. S quid
hic dicam: Quid quidnam: Illud ni¬
mirum uetus dicendum ẽ: ubi & ip¬
si babent quod dicant. Quid enim fa¬
ciam quem de castris meis foras trudi¬
tis: num implorabo auxilia doctioꝵs
cum quib si suꝑare nequeo. minus
pudebit fortasse suꝑarie Iaciam gͥ
quib uirib possum fumosum qͥdem
etiam & scabrũ: s nͥ fallor ualidissimũ
telum. Qui nichil approbat: nichil ag̃.
O hominẽ rusticum: & uͭ ẽ ꝓbabile. uͥ
ẽ uerisimile: Hoc uolebatis. Audistis¬
ne ut sonent scuta grecanica exceptũ
est quod robustissimũ qͥdem. s qua ma¬
nu iaculati sumus. & nichil mͥ potentiꝰ

Expanded text:
inquiunt, quisquis non solum rem falinquiunt, quisquis non solum rem falsam sed etiam dubiam, quamuis uera sit, approbat. nihil autem quod dubium non sit inuenio. at inuenit sapiens ipsam, ut dicebamus, sapientiam. Sed hinc iam uultis me fortasse discedere. non sunt facile securissima relinquenda; cum uersutissimis hominibus agimus; morem tamen uobis geram. sed quid hic dicam? quid? quidnam ? illud nimirum uetus dicendum est, ubi et ipsi habent quod dicant. quid enim faciam, quem de castris meis foras truditis? num implorabo auxilia doctorum, cum quibus si superare nequeo, minus pudebit fortasse superari? iaciam igitur quibus uiribus possum fumosum quidem iam et scabrum sed, nisi fallor, ualidissimum telum: qui nihil approbat, nihil agit. o hominem rusticum! et ubi est probabile? ubi est ueri simile? hoc uolebatis. auditisne, ut sonent scuta Graecanica? exceptum est quod robustissimum quidem, sed qua manu iaculati sumus! et nihil mihi potentius
Abbreviated transcription (Latin):
micis s tecum quisqͥs hoc sentis ser¬
mone alio disseremꝰ. Illi enuim cũ hec
disputant: de sapiente ꝓfecto dispu¬
tant. Clamat cicero seipsum magnũ
eẽ opinatorem: s de sapiente se querere.
Quod si adhuc uos adolescentes igno¬
tum habetis: certe in hortensio legistis.
Si gͥ nec certi ẽ quicquã nec opinari sapi¬
entis est: nichil unquam sapiens appro¬
babit. Unde manifestum ẽ. eos de sapi¬
ente illis sius disputationib contra qͣs
utimur querere. Ergo arbitror ego sa¬
pienti certam eẽ sapientiam. id est sapi¬
entem ꝑcepisse sapientiam: & ob hoc eỹ
ñ opinari cum assentit᷑ sapientiȩ. As¬
sentitur enĩ ei rei. quã si ñ ꝑcepisset sa¬
piens ñ eẽt: nec isti quẽquã ñ debereas¬
sentiri. nͥ reb quȩ ñ possunt ꝑcipi af¬
firmant. Non autẽ sapientia nichil ẽ.
quẽ diet̃ penitꝰ euitari:. si in nullã rem
animũ declinasset assensio: Errat enim

Expanded text:
micis sed tecum, quisquis hoc sentis, sermicis sed tecum, quisquis hoc sentis, sermone alio disseremus. illi enim cum haec disputant, de sapiente profecto disputant. clamat Cicero se ipsum magnum esse opinatorem, sed de sapiente se quaerere. quod si adhuc uos, adulescentes, ignotum habetis, certe in Hortensio legistis: si igitur nec certi est quidquam nec opinari sapientis est, nihil umquam sapiens approbabit. unde manifestum est eos de sapiente illis suis disputationibus, contra quas nitimur, quaerere. Ergo arbitror ego sapienti certam esse sapientiam, id est sapientem percepisse sapientiam et ob hoc eum non opinari, cum assentitur sapientiae; assentitur enim ei rei, quam si non percepisset, sapiens non esset. nec isti quemquam non debere assentiri nisi rebus, quae non possunt percipi, affirmant; non autem sapientia nihil est: quem dicunt penitus euitari, si in nullam rem animum declinet assensio ? errat enim,
Abbreviated transcription (Latin):
rus expecto. Quis enim non credit in¬
uictam eẽ sapientiam: Tam̃ nos aliqͣ
complexione muniamꝰ. Aut enim in
hoc certamine achademicꝰ uincet sa¬
pientiam. & a me uincet᷑. quia ñ erit
sapiens: aut ab ea suꝑabit᷑. & sapien¬
tem sapientiȩ consentire docebimus.
Aut gͥ sapiens achademicꝰ ñ est aut ñ¬
null rei sapiens assentiet᷑: nͥ fort̾e quẽ
dicere puduit sapientẽ nescire sapien¬
tiam. sapientẽ non consentire sapien¬
tiȩ dicere non pudebit. At siam ue¬
risimile ẽ. cadere in sapientẽ uł ipsiꝰ
sapientiȩ ꝑceptionẽ: & nulla causa ẽ
cur non ei quod potest ꝑcipi assentia¬
tur: uideo qͦd uolebam eẽ uerisimile
sapientẽ scilicet assensurũ eẽ sapien¬
tie.Si queres uͥ inueniat ipsam sapi¬
entiam: respondebo in semetipso. Si
dicis eum nescire quod habeat: redis
ad illud absurdum. sapientẽ nescire
sapientiam. Si sapientẽ ipsum negas
posse inueniri: non iam cum achade¬

Expanded text:
rus exspecto. quis enim non credat inrus exspecto. quis enim non credat inuictam esse sapientiam? tamen nos aliqua complexione muniamus. aut enim in hoc certamine Academicus uincet sapientiam et a me uincetur, quia non erit sapiens, aut ab ca superabitur et sapientem sapientiae consentire docebimus. aut igitur sapiens Academicus non est aut nonnulli rei sapiens assentietur, nisi forte, quem dicere puduit sapientem nescire sapientiam, sapientem non consentire sapientiae dicere non pudebit. at si iam ueri simile est cadere in sapientem uel ipsius sapientiae perceptionem et nulla causa est, cur non ei quod potest percipi assentiatur, uideo quod uolebam esse ueri simile, sapientem scilicet assensurum esse sapientiae. si quaeres, ubi inueniat ipsam sapientiam, respondebo: in semet ipso. si dicis eum nescire quod habeat, redis ad illud absurdum, sapientem nescire sapientiam. si sapientem ipsum negas posse inueniri, non iam cum Acade
Abbreviated transcription (Latin):
nichil scire sapientẽ. Non enim alia
causa uerisimile uidebat᷑. eum assen¬
sionem sustinere debere: nisi qͥa erat
uerisimile nichil posse comp̾hendi. Qͦ
sublato. ꝑcipit enim sapiens uł ipsam
ut iam concedit᷑ sapientiam: nulla tñ
causa remanebit. cur ñ assentiatur sa¬
piens uł ipsi sapientiȩ. Est enim sine
dubitatione monstruosus sapientem
ñ approbare sapientiam: quã sapientẽ
nescire sapientiam. Nam queso pau¬
lulum quasi ante ocłos tale spectacłm
constituamus si possumꝰ. rixam quan¬
dam sapientis &e sapientiȩ. Qͥd aliud
dicit sapientia: quã eẽ se sapientiam:
At contra iste non credo inquit. Quis
ait sapientiȩ ñ credo ẽẽ sapientiam.
quismsi is cum quo illa loqui potuit.
& in quo habitare dignata ẽ. scilicet
sapiens. Ite nunc &e me querite: qͥ cum
achademicis pugnem. Habetis iam
nouum certam̃. Sapiens & sapientia:
secum pugnant. Sapiens ñ uult con¬
sentire sapientiȩ. Ego uobiscum secu¬

Expanded text:
nihil scire sapientem. non enim alia nihil scire sapientem. non enim alia causa ueri simile uidebatur eum assensionem sustinere debere, nisi quia erat ueri simile nihil posse conprehendi. quo sublato — percipit enim sapiens uel ipsam, ut iam conceditur, sapientiam — nulla iam causa remanebit, cur non assentiatur sapiens uel ipsi sapientiae. est enim sine dubitatione monstrosius sapientem non approbare sapientiam quam sapientem nescire sapientiam. Nam quaeso paululum quasi ante oculos tale spectaculum constituamus, si possumus, rixam quandam sapientis et sapientiae. quid aliud dicit sapientia quam se esse sapientiam ? at contra iste: non credo, inquit. quis ait sapientiae: non credo esse sapientiam? quis, nisi is, cum quo illa loqui potuit et in quo habitare dignata est, scilicet sapiens? ite nunc et me quaerite, qui cum Academicis pugnem; habetis iam nouum certamen: sapiens et sapientia secum pugnant. sapiens non uult consentire sapientiae. ego uobiscum secu
Abbreviated transcription (Latin):
fiteri multo ẽẽ ꝓbabilius sapientem
scire sapientia: magis ẽ assensio cohi¬
benda. Hoc ipso enim ostendit᷑. nichil
quamlibet copiosissimis subtilissimiᷤ¬
argum̾tis posse suaderi: cui ñ ex par¬
te contraria si assit ingeniũ. ñ minuᷤᷤ
acriter uł fortasse acrius resistat᷑. Eo
fit: ut cum sit uictus achademieus
uicerit. Outinam uincat᷑. Nunquã
efficiet quãuis arte pelasga: ut simul
a me uictus uictorq discedat. Certe si¬
nichil aliud inueniat᷑ qͦd adu̾sũ ista
dici possit: &e ultro me uictum eẽ ꝓfi¬
teor. Non enum de gła comparanda.
s de inuenienda ueritate tractamus.
Michi satis ẽ qͦ quo mͦ molem istam
transcendere. quȩ intrantib ad philo¬
sophiam sese opponit: & nescio quib
receptaculis tenebrascenᷤᷤ. talem eẽ phi¬
losophiam totam minatur: nichilq
in ea lucis inuentum iri sperare per¬
mittit. Quid autem amplius deside¬
rem. nichil habeo: si iam ꝓbabile. ẽ non¬

Expanded text:
fiteri multo esse probabilius sapientem fiteri multo esse probabilius sapientem scire sapientiam, magis est assensio cohibenda. hoc ipso enim ostenditur nihil quamlibet copiosissimis subtilissimisargumentis posse suaderi, cui non ex parte contraria, si assit ingenium, non minus acriter uel fortasse acrius resistatur. eo fit, ut, cum sit uictus Academicus, uicerit.s o utinam uincatur! numquam efficiet quauis arte Pelasga, ut simul a Ille uictus uictorque discedat. certe nihil aliud inueniatur, quod aduersum ista dici possit, et ultro me uictum esse profiteor. non enim de gloria comparanda, sed de inuenienda ueritate tractamus. mihi satis est quoquo modo molem istam transcendere, quae intrantibus ad philosophiam sese opponit et nescio quibus receptaculis tenebras tegens talem esse philosophiam totam minatur nihilque in ea lucis inuentum iri sperare permittit. quid autem amplius desiderem, nihil habeo, si iam probabile est non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Si autẽ modus in aliquib rebus
latet penitꝰ hominẽ: scientiam eius
ñ eẽ querendam. Hȩc quidem habeo
a dialectica: &e alia multa quȩ cõme¬
morare ñ est necesse. Neq enĩ debeo
ingratus existere. Uerum ille sapiens
aut hec negligit. aut si ꝑfecta dialecti¬
ca ipsa scientia ueritatis est. sic illam
nouit: ut istorum mendacissimã ca¬
lumpniam. siuerum ẽ falsum ẽ. si fal¬
sum ẽ uerum ẽ. contempnendõ. & ñ mi¬
serendõ fame necet. Hȩc de ꝑceptione sa¬
tis eẽ ꝓpt̾ea puto: quia de assentiendo
cum dicere cepero. tota ibi rursum cau¬
sa u̾sabitur. Iam gͦ ad eam partem
ueniamus: in qua dubitare adhuc
iudetur alipius. Et pͥmo id ipsum ꝑ¬
spiciamus quale sit. qͦd te acutissime
atq cautissime mouet: nam si tot tan¬
tisq rationib roboratam. hoc enim di¬
xisti achademicoꝵ sententiã qua eis
placuit nichil scire sapientẽ. hoc tuũ
labefactat inuentũ. quo cogimur con¬

Expanded text:
m; si autem modus in aliquibus rebus m; si autem modus in aliquibus rebus latet penitus hominem, scientiam eius non esse quaerendam. haec quidem habeo a dialectica et alia multa, quae commemorare non est necesse; neque enim debeo ingratus exsistere. uerum ille sapiens aut haec neglegit aut, si perfecta dialectica ipsa scientia ueritatis est, sic illam nouit, ut istorum mendicissimam calumniam : si uerum est, falsum est, si falsum est, uerum est, contemnendo et non miserando fame necet. haec de perceptione satis esse propterea puto, quia de assentiendo cum dicere coepero, tota ibi rursum causa uersabitur. Iam ergo ad eam partem ueniamus, in qua dubitare adhuc uidetur Alypius, et primo id ipsum perspiciamus quale sit. quod te acutissime atque cautissime mouet. nam si tot tantisque rationibus roboratam — hoc enim dixisti — Academicorum sententiam, qua eis placuit nihil scire sapientem, hoc tuum labefactat inuentum, quo cogimur con
Abbreviated transcription (Latin):
si cuiꝰ eoꝵ quȩ ꝑ conexionẽ mͦ ꝓposui
pars ante cedens assumpta fuerit: tra¬
bere necessario id qͦd annexum ẽ.ea
uͦ quȩ ꝑ repugnantiã uł disiunctio¬
nem a me sunt enuntiata hanc habe¬
re naturam: ut cum auferunt᷑ &etera.
siue unum siue plura sint. restet aliqͥd
quod eorum ablatione firmet᷑. Docuit
etiam me cum de reconstat. ꝓpter qͣ
u̾ba dicunt᷑ de u̾bis ñ debere contendi
& quisqͥs id faciat si imꝑitia faciat do¬
cendum eẽ. si malicia deserendũ. si do¬
ceri non potest. monendu. ut aliquid
aluid potius agat. quam tempꝰ in suꝑ¬
fluis oꝑamq consumat: si ñ obteperat¬
negligendum. De captiosis autẽ atq
fallacib ratiuncłis breue preceptum ẽ:
si male concedendo inferunt᷑: ad ea quȩ
concessa sunt ẽẽ redeundum. Si uerũ
falsumq in una conclusione confligt.
accipiendum inde quod intelligitur.
Quod explicari ñ potest: relinquendu¬

Expanded text:
si cuius eorum, quae per conexio nem modo proposui, si cuius eorum, quae per conexio nem modo proposui, pars antecedens assumpta fuerit, trahere necessario id, quod annexum est, ea uero, quae per repugnantiam uel disiunctionem a me sunt enuntiata, hanc habere naturam, ut, cum auferuntur cetera, siue unum siue plura sint, restet aliquid, quod eorum ablatione firmetur. docuit etiam me, cum de re constat, propter quam uerba dicuntur, de uerbis non debere contendi, et quisquis id faciat, si imperitia faciat, docendum esse, si malitia, deserendum, si doceri non potest, monendum, ut aliquid aliud potius agat, quam tempus in superfluis operamque consumat, si non optemperatneglegendum. de captiosis autem atque fallacibus ratiunculis breue praeceptum est: si male concedendo inferuntur, ad ea quae concessa sunt esse redeundum; si uerum falsumque in una conclusione confligunt, accipiendum inde quod intellegitur, quod explicari non potest relinquendu
Abbreviated transcription (Latin):
certe sapiens bene nouit: nec falsum
scire quisquã potest. Si uͦ etiam nescit.
ñ ꝑtinet ad sapientiam eiꝰ cognitio sine
qua eẽ sapiens potuit: & suꝑfluo utrũ
uera sit. possit ue ꝑcipi querimus. Hic
fortassis mͥ aliquis dicat. Soles ꝓdere
tu stulte quid noueris: an de dialectica
nich̾ scire potiusti: Ego uͭ plura ꝗͣ de qͥ¬
ius parte philosophie.sã pͥmo illas õs
ꝓpositiones qͥb supͣ ufussũ. ueras eẽ ista
me docuit. Deinde ꝑ istã noui alia multa
uera.S ꝗͣ młta sint: numerate si potestis.
Si sol unus ẽ: non sunt duo. Non po¬
test una anima: & mori &e eẽ immorta¬
lis. Non potest homo simul & beatus
&e miser eẽ. Non hic &e sol lucet: &e nox
est. Aut uigilamus nunc aut dormimꝰ.
Aut corpus ẽ quod mͥ uidere uideor:
aut non est corpus. Hȩc ce alia multa
quȩ cõmemorare longissimũ ẽ ꝑ istam
didici uera eẽ: quo quo mͦ se habeant
sensus nr̃i. In se ipsa uero docuit me.

Expanded text:
certe sapiens bene nouit, nec falsum certe sapiens bene nouit, nec falsum scire quisquam potest. si uero eam nescit, non pertinet ad sapientiam eius cognitio, sine qua esse sapiens potuit, et superfluo utrum uera sit possitue percipi quaerimus. hic fortassis mihi aliquis dicat: \'soles prodere tu stulte, quid noueris, an de dialectica nihil scire potuisti?\' ego uero plura quam de quauis parte philosophiae. nam primo illas omnes propositiones, quibus supra usus sum, ueras esse ista me docuit. deinde per istam noui alia multa uera. sed quam multa sint, numerate, si potestis: uinque; si sol unus est, non sunt duo; non potest una anima et mori et esse inmortalis; non potest homo simul et beatus et miser esse; non hic et sol lucet et nox est; aut uigilamus nunc aut dormimus; aut corpus est, quod mihi uidere uideor, aut non est corpus. haec et alia multa, quae comme>;morare longissimum est, per istam didici uera esse, quoquo modo sese habeant sensus nostri, in se ipsa uera. docuit me,
Abbreviated transcription (Latin):
cui falso simile sit. ego ne concludere
dubitabo: recte mͥ uideri scire sapientẽ¬
quicqͥd in philosophia uerum est. cũ
ego inde tam multa uera cognouerĩ:
S metuit fortasse: ne sumiũ bonum
eligat dormiens. Nichil ꝑicłi est. Cum
euigilauerit. repudiabit si displicer:
tenebit si placet. Quis enim eum recte
uituꝑabit: quod falsum uidit in som¬
nis: An fortasse illud formidabit. ne
dormiens amittat sapientiam: si ꝓ ue-¬
ris falsa ꝓbauerit: Hoc iam ne dor¬
miens qͥdem audet sompniare: ut
sapientẽ uigilantẽ uocet: neget si dor¬
miat. Hec etiã de furore dici possuit:
s in alia festinat oratio. Hec tam̃ sine
conclusione securissima non relinquo.
Aut enim amittit᷑ furore sapientia. &
iam non erit sapiens quẽ uerũ ignora¬
re clamatis: aut scientia ei manet in
intellectu. etiamsi pars animi cȩtera.
io quod accepit a sensib uelut in som¬
nis imaginet᷑. Restat dialectica quã

Expanded text:
cui falso simile sit, egone concludere cui falso simile sit, egone concludere dubitabo, recte mquidquid in philosophia uerum est, cum ego inde tam multa uera cognouerim ? Sed metuit fortasse, ne summum bonum eligat dormiens. nihil pericli est; cum euigilauerit, repudiabit, si displicet, tenebit, si placet. quis enim eum recte uituperabit, quod falsum uidit in somnis? aut fortasse illud formidabis, ne dormiens amittat sapientiam, si pro ueris falsa probauerit? hoc iam ne dormiens quidem audet somniare, ut sapientem uigilantem uocet, neget, si dormiat. haec etiam de furore dici possunt; sed in alia festinat oratio. haec tamen sine conclusione securissima non relinquo. aut enim amittitur furore sapientia et iam non erit sapiens, quem uerum ignorare clamatis, aut scientia eius manet in intellectu, etiamsi pars animi cetera id, quod accepit a sensibus, uelut in somnis imaginetur. Restat dialectica, quam
Abbreviated transcription (Latin):
de morib inquirentẽ uł iuuat uł im¬
pedit corporis sensus: nͥ illos uł ipsos qͥ
summũ hominis bonum in uolup¬
tate posuerunt. Nichil impedit aut
columbe collum. aut uox incerta. aut
graue pondus homini quod camelis
leue est. aut alia sercenta: qͦ minus di-¬
cant. eo quo delectant᷑ delectari se sci¬
retuł eo quo offendunt᷑ offendi qͦd refel¬
li posse non uideo. Hȩc eũ ñ mouebunt
qui finem boni mente complectit᷑. Qd
horum tu eligis: Siquid mͥ uideatur
queris: in mente arbitror ẽẽ sũmum
hominis bonum.S nunc de scientia
querimꝰ. Ergo int̾roga sapientem. qui
ñ potest ignorare sapientiam: mͥ tam̃
tardiori atq stulto licet interim scire¬
boni humani finemin quo inhabitet
beata uita: aut nullum eẽ. aut in ani¬
mo eẽ. aut in corpore. aut in utroq hoc
me si potes nescire conunce: quod no¬
tissimȩ illȩ uiẽ rationes nullom faci¬
unt. Quod si ñ potes. ñ enim repperies

Expanded text:
de moribus inquirentem uel iuuat uel Ünde moribus inquirentem uel iuuat uel Ünpedit corporis sensus ? nisi uero illos ipsos, qui summum hominis uerum bonum in uoluptate posuerunt, nihil impedit aut columbae collum aut uox incerta aut graue pondus homini, quod camelis leue est, aut alia sescenta, quominus dicant eo, quo delectantur, delectari se scire uel eo, quo offenduntur, offendi, quod refelli posse non uideo. eum commouebunt, qui finem boni mente complectitur? quid horum tu eligis ? si quid mihi uideatur quaeris, in mente arbitror esse summum hominis bonum. sed nunc de scientia quaerimus. ergo interroga sapientem, qui non potest ignorare sapientiam; mihi tamen tardo illi atqboni humani finem, in quo inhabitet beata vita, aut nullum esse, aut in animo esse, aut in corpore, aut in utroque. Hoc me, si potes, nescire convince; quod notissimae illae vestrae rationes nullo modo faciunt. Quod si non potes, non enim reperies
Abbreviated transcription (Latin):
palato suo illud suaue ẽẽ uł contra: nͨ
ulla calumpnia greca ab ista scientia
posse dediici. Quis enim tam impu¬
dens sit. qui mͥ cum delectatione ali¬
quid ligurrienti dicat: fortasse ñ gu¬
stas. s hoc sompniũ ẽ. Nunqͥdnam re¬
sisto: S me tam̃ in somnis illud etiam
delectaret. Quare illud quod me scire
dixi: nulla confundit similitudo fal¬
sorum. Et epicureus uł cyrenaici & ali¬
ad mes Si uolunt ista & si possunt: etã
me fauente rescindant. Quicqͥd enim
contra sensus ab eis disputat᷑. ñ cont̾ om̃
philosophos ualet. St̾ enim qͥ omĩa
nsta quȩ corporis sensu accipit animus.
opinionem posse gignere confitentur:
scientiam uͦ negant. Quam tam̃ uolt
intelligentia contineri. remotamq a
sensib in mente uiuere: & forte in eoꝵ
numero est sapiens ille.quẽ querimus.
S de hoc alias: nunc ad reliqua ꝑgamꝰ.
quȩ ꝓpter ista quȩ iam dicta sunt. pau¬
cis nͨ fallor explicabimus. Quid enim

Expanded text:
palato suo illud suave esse, vel contra, nec palato suo illud suave esse, vel contra, nec ulla calumnia graeca ab ista scienposse deduci. quis enim tam inpudens sit, qui mihi cum delectatione aliquid ligurrienti dicat: fortasse nongustas, sed hoc somnium est ? numquidnamresisto? sed me tamen illud in somnis etiam delectaret. quare illud, quod me scire dixi, nulla confundit similitudo falsorum et Epicureus uel Cyrenaici et aliad me? si uolunt ista et si possunt, etiam me fauente rescindant. quidquid enim contra sensus ab eis disputatur, non contra omnes philosophos ualet. sunt enim qui omnia ista, quae corporis sensu accipit animus, opinionem posse gignere confitentur, scientiam uero negant, quam tamen uolunt intellegentia contineri remotamque a sensibus in mente uiuere. et forte in eorum numero est sapiens ille, quem quaerimus. sed de hoc alias. nunc ad reliqua pergamus, quae propter ista, quae iam dicta sunt, paucis, nisi fallor, explicabimus. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
merabilib dici potest. Ego tam̃ fallor:
si assentiar ait quispiam. Noli pluᷤ
assentiri. quam ut ita tͥ apparere per¬
suadeas: &e nulla deceptio est. Non
enim uideo quom refellat achade-¬
micus eum qui dicit. hoc mͥ candidy
uideri scio. auditum meũ delectari
scio: hoc mͥ iocunde olere scio. hoc mͥ
sapere dulciter scio: hoc mͥ ẽẽ frigidũ
scio. Dic potius utrum ꝑ seamare suł
oleastri frondes: quas caper tam ꝑti¬
nacit̾ appetit: O hominẽ imꝓbum.
Nonne est caper iste modestior: Nes¬
cio quales pecori sint: mͥ tam̃ amare
sunt. Quid queris amplius: S ẽ for¬
tasse aliquis etiam hominũ: cui ñ sint
amare. Tendis ne in molestiam: Nun¬
quidnam ego amaras ẽẽ omĩb dixi:ͤ
Os ichi dixi: & hoc non semꝑ affirmo.
Quid si enim alias alia causa nunc dul¬
ce quippiam nunc amarum in ore sen¬
tiatur.: Illud dico posse hominẽ cum
aliquid gustat bona fide iurare sescire

Expanded text:
merabilibus dici potest. \'ego tamen fallor, merabilibus dici potest. \'ego tamen fallor, si adsentiar\', ait quispiam. noli plus adsentiri, quam ut ita tibi apparere persuadeas, et nulla deceptio est. non enim uideo, quommicus eum qui dicit: Hoc mihi candidum videri scio; hoc auditum meum delectari scio; hoc mihi jucunde olere scio; hoc mihi sapere dulciter scio; hoc mihi esse frigidum scio. Dic potius, utrum per se amarae sint oleastri frondes, quas caper tam pertinaciter appetit. O hominem improbum! nonne est caper ipse modestior? Nescio quales pecori sint, mihi tamen amarae sunt: quid quaeris amplius? Sed est fortasse aliquis etiam hominum, cui non sint amarae. Tendisne in molestiam? Numquidnam ego amaras esse omnibus dixi? mihi dixi, et hoc non semper affirmo. Quid si enim alias alia causa, nunc dulce quidpiam, nunc amarum in ore sentiatur? Illud dico, posse hominem cum aliquid gustat, bona fide jurare, se scire
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝓ ipsis sensib multa uideo posse
dici. quȩ ab achademicis rep̾hensa non
inuenimꝰ. Credo enim sensus ñ accusa¬
ri: uł quod imaginationes falsas furẽ¬
tes patiunt᷑: uł quod falsa in somnis u¬
demus. Si enim uera uigilantib sanis¬
q renuntiarunt: nichil ad eos quid sͥ
amimus dormientis insanientisq con¬
fingat restat ut querat᷑: utrum cum
ipsi renuntiant. uerum renuntient.
Age si dicat epicureus quispiam nichil
habeo quod de sensib conquerar. inu¬
stum est enim ab eis exigere plus quam
possunt: quicqͥd autẽ possunt uidere
ocłi. uerum uident. Ergone uerũ ẽ qͦd
de remo in aqua uident: Prorsus ue¬
rum. Nam causa accedente quare ita
uideretur. si demersus unda remus re-¬
ctus appareret: magis ocłos meos false
renuntiationis arguerem. Non enim
uiderunt: quod talib existentib cau¬
sis uidendum fuit. Quid multis
opus ẽ: Hoc de turriũ motu. hoc de
pennulis auium: hoc de cȩt̾is innu¬

Expanded text:
etiam pro ipsis sensibus multa uideo posse etiam pro ipsis sensibus multa uideo posse dici, quae ab Academicis reprehensa non inuenimus. credo enim sensus non accusari, uel quod imaginationes falsas furentes patiuntur uel quod falsa in somnis uidemus. si enim uera uigilantibus sanisque renuntiarunt, nihil ad eos, quid sibi animus dormientis insanientisque confingat. Restat, ut quaeratur, utrum cum ipsi renuntiant uerum renuntient. age, si dicat Epicureus quispiam: \'nihil habeo quod de sensibus conquerar; iniustum est enim ab eis exigere plus quam possunt; quidquid autem possunt uidere oculi, uerum uident\', ergone uerum est quod de remo in aqua uident? prorsus uerum. nam causa accedente, quare ita uideretur, si demersus unda remus rectus appareret, magis oculos meos falsae renuntiationis arguerem. non enim uiderent, quod talibus existentibus causis uidendum fuit. quid multis opus est? hoc de turrium motu, hoc de pinnulis auium, hoc de ceteris innu
Abbreviated transcription (Latin):
mio fieri potest ut nichil dixerim: aut
si etiam ore dormientis u̾ba ut solet eua¬
serunt. potest fieri ut ñ hic. ñ ita sedenᷤ
ñ istis audientib dixerim: ut aut̃ hoc
falsum sit ñ potest. Nec ego me illud ꝑ¬
cepisse dico: quod uigilem. Potes enim
dicere hoc mͥ etiam dormienti uideri po¬
tuisse: ideoq hoc potest ẽẽ falso simill¬
mum. Si aute unus & sex mundi sunt:
septem mundos eẽ quo quo mͦ affectus sĩ
manifestum est: & id me scire ñ impu-¬
denter affirmo. Quare uł hanc conexi¬
onem. uł illas suꝑus disiunctiones do¬
ce somno aut furore. aut uanitate sen¬
suum posse eẽ falsas: & me si exꝑgefactus
ista meminero uictum eẽ concedam. Cre¬
do enim iam satis liquere quȩ ꝑ somnr̃
& dementiam falsa uideantur: ea scili¬
cet quȩ ad corporis sensus ꝑtinent. Pam
terterna nouem eẽ. & quadratum intel¬
ligibiliũ numeroꝵ necesse est uł genere
humano stertente sit uerum: quamqͣm

Expanded text:
mio, fieri potest, ut nihil dixerim; aut mio, fieri potest, ut nihil dixerim; aut si etiam ore dormientis uerba, ut solet, euaserunt, potest fieri, ut non hic, non ita sedens, non istis audientibus dixerim; ut autem hoc falsum sit, non potest. nec ego me illud percepisse dico, quod uigilem. potes enim dicere hoc mihi etiam dormienti uideri potuisse, ideoque hoc potest esse falso simillimum. si autem unus et sex mundi sunt, septem mundos esse, quoquo modo affectus sim, manifestum est et id me scire non impudenter affirmo. quare uel hanc conexionem uel illas superius disiunctiones doce somno aut furore aut uanitate sensuum posse esse falsas et me, si expergefactus ista meminero. uictum esse concedam. credo enim iam satis liquere, quae per somnium et dementiam falsa uideantur, ea scilicet quae ad corporis sensus pertinent; nam ter terna nouem esse et quadratum intellegibilium numerorum necesse est uel genere humano stertente sit uerum. quam quam
Abbreviated transcription (Latin):
michi uideri: nunquam errabo. Is enĩ
errat: qui qͦd sibi uidet᷑ temere ꝓbat.
Posse enim falsum uideri a sentientib
dicitis: nichil uideri ñ dicitis. Pror suᷤ
enim om̃is disputationiᷤᷤ causa tollet᷑.
uͥ regnare uos libet: si ñ solum nichil
scimus s etiam nil nobis uidet᷑. Si autẽ
hoc qͦd mͥ uidet᷑ negas mundum eẽ de
nomine controu̾siam facis: cum id a me
dixerim mundum uocari. Etiam ne in¬
quies si dormis: mundus est iste quẽ
uides: Iam dictum ẽ: quicquid tale
mͥ uidetur. mundum appello.S si eũ
solum placet mundum uocare. qui ui¬
detur a uigilantib uł etiam a sanis: il¬
lud contende si potes. eos qui dormiuit
ac furunt ñ in mundo furere atq dor¬
mire. Quamobrem hoc dico.istam to¬
tam corpoꝵ molem atq machinam in
qua sumus siue dormientes. siue furen¬
tes. siue uigilantes siue sani: aut unã
eẽ. aut non eẽ unam. Edissere: quomͦ
ista falsa possit eẽ sententia. Si enim dor¬

Expanded text:
mihi uideri, numquam errabo. is enim mihi uideri, numquam errabo. is enim errat, qui quod sibi uidetur temere probat. posse enim falsum uideri a sentientibus dicitis, nihil uideri non dicitis. prorsus enim omnis disputationis causa tolletur, ubi regnare uos libet, si non solum nihil scimus, sed etiam nil nobis uidetur. si autem hoc, quod mihi uidetur, negas mundum esse, de nomine controuersiam facis, cum id a me dixerim mundum uocari. Etiamne, inquies, si dormis, mundus estiste quem uides ? iam dictum est, quidquid tale mihi uidetur, mundum appello. sed si eum solum placet mundum uocare, qui uidetur a uigilantibus uel etiam a sanis, illud contende, si potes, eos, qui dormiunt ac furiunt, non in mundo furere atque dormire. quam ob rem hoc dico, istam totam corporum molem atque machinam, in qua sumus siue dormientes siue furentes siue uigilantes siue sani, aut unam esse aut non esse unam. edissere, quomodo ista possit falsa esse sententia. si enim dor
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ qͦd scis: dic quod nescis. S pendet
sententia. M elius certe pendet: quã ca¬
dit. Nempe plena ẽ. Nempe iam potest
aut falsa aut uera nominari. Hanc ego
me scire dico. Tu qui nec ad philosophi¬
am ꝑtinere ista negas. & eoꝵ sciri nch poᷤ¬
se asseris ostende me ista nescire. D ic
istas disiunctiones. aut falsas ẽẽ. aut
aliquid cõmune habere cum falso: per
quod discerni om̃ino ñ possint᷑. Unde
inquit scis ẽẽ istum mundum᷑: si sensuᷤ
fallunt᷑: Nunquã rationes ur̃x̧ ita ium
sensuum refellere potuerunt. ut con¬
uinceretis nobis nichil uideri: nec oĩ¬
no ausi estis aliquando ista temptare:
s posse aliud ẽẽ ac iuidet᷑. uehem̃ter per¬
suadere incubiustis. Ego itaq boc to¬
tum qualecunq ẽ. quod nos continet
atq alit. hoc inquam qͦd oculis meis
apparet a meq sentit᷑: libere terram
& celum. aut quasi terram & quasi ce¬
lum mundum uoco.S dicis nichil

Expanded text:
que quod scis. dic quod nescis. sed pendet que quod scis. dic quod nescis. sed pendet sententia. melius certe pendet quam cadit; nempe plena est; nempe iam potest aut falsa aut uera nominari. hanc ego me scire dico. tu, qui nec ad philosophiam pertinere ista negas et eorum sciri nihil posse asseris, ostende me ista nescire; dic istas disiunctiones aut falsas esse aut aliquid commune habere cum falso, per quod discerni omnino non possint. Unde, inquit, scis esse istum mundum, si sensus falluntur? numquam rationes uestrae ita uim sensuum refellere potuerunt, ut conuinceretis nobis nihil uideri, nec omnino ausi estis aliquando ista temtare, sed posse aliud esse ac uidetur uehementer persuadere incubuistis. ego itaque hoc totum, qualecumque est, quod nos continet atque alit, hoc, inquam, quod oculis meis apparet a meque sentitur habere terram et caelum aut quasi terram et quasi caelum. mundum uoco. si dicis nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc uͦ nichil ad me attinet. Si enĩ ad
sapientiam ꝑtinet horum aliquid sci¬
re: id non potest latere sapientem. Si
autẽ aliud qͥddã ẽ: sapientiam illam
scit sapiens᷑ ista contempnit. Tamen
ego qui longe adhuc absum uł auicini¬
tate sapientis: in istis phisicis ñ nichil
scio. Certum enim habeo aut unũ eẽ
mundum: aut non unum. Et si ñ u¬
nũ: aut finiti numeri. aut infiniti.Istã
sententiam carneades false eẽ similem
doceat. Item scio mundum istum nr̃m
aut natura corpoꝵ. aut aliqua ꝓuidẽ¬
tia sic ẽẽ dispositum: eumq aut semꝑ
fusse aut fore. aut cepisse eẽ & minime
desiturum: aut ortum extempore non
habere. s habiturum eẽ finem: aut &
manere cepisse. & ñ ꝑpetuo ẽẽ mansurũ.
Et innumerabilia phisica hoc mͦ noui.
Uera enim sunt ista disiuncta: nec simi¬
litudine aliqua falsi ea quisquã potest
confiindere. S assume aliquid ait acha¬
demicus. Nolo. Nam hoc ẽ dicere. Relin¬

Expanded text:
hoc uero nihil ad me attinet. si enim ad hoc uero nihil ad me attinet. si enim ad sapientiam pertinet horum aliquid scire, id non potest latere sapientem. si autem aliud quiddam est, sapientiam illam scit sapiens, ista contemnit. tamen ego, qui longe adhuc absum uel a uicinitate sapientis. in istis physicis nonnihil scio. certum enim habeo aut unum esse mundum aut non unum; et si non unum, aut finiti numeri aut infiniti. istam sententiam Carneades falsae esse similem ducent. item scio mundum istum nostrum aut natura corporum aut aliqua prouidentia sic esse dispositum eumque aut semper fuisse et fore aut coepisse esse minime desiturum aut ortum ex tempore non habere, sed habiturum esse finem aut et manere COl\'pisse et non perpetuo esse mansurum et innumerabilia physica hoc modo noui. uera enim sunt ista disiuncta nec similitudine aliqua falsi ea quisquam potest confundere. sed adsume aliquid. ait Academicus. nolo; nam hoc est dicere: relin
Abbreviated transcription (Latin):
dere cum cepissem. solo tuo nomine t¬
ritus. pedem retuli &e de suꝑiore loco
nescio quid iaculatus sum: qd utrum
ad te ꝑuenerit uł quid egerit uiderĩt
sub quoꝵ examine dimicamꝰ. S quid
metuo ineptus:Si bene memini mor¬
tuus es: neciam ꝓ sepulchro tuo iure
pugnat alypius. facile me contra ũ¬
bram tuam d̃s adiuuabit. Nichil aiᷤ
philosophia posse ꝑcipi: ce ut oratio¬
nem tuam large lateq diffundas. ar¬
ripis rixas dissensionesq philosopho¬
rum: & eas tͥ contra illas arma mini-¬
strare arbitraris. Quomͦ enim inter
democritũ & suꝑiores phisicos. de ino
mundo & innumerabilib litem diiu¬
dicabimus: cum int̾ ipsum heredemq
eiꝰ epiciirũ concordia manere neqͥuerit:
Nam iste luxuriosus. cum athomos qͣ¬
si ancillulas. id est corpuscula que in
tenebris letus amplectit᷑. non tenere
uiam suam. s in alienos limites passĩ
sponte declinare ꝑmittit: totum patri¬
monium etiam ꝑ uirgia dissipauit.

Expanded text:
dere cum coepissem, solo tuo nomine terdere cum coepissem, solo tuo nomine territus pedem rettuli et de superiore loco nescio quid iaculatus sum, quod utrum ad te peruenerit uel quid egerit, uiderint, sub quorum examine dimicamus. sed quid metuo ineptus ? si bene memini, mortuus es nec iam pro sepulchro tuo iure pugnat Alypius; facile me contra umbram tuam deus adiuuabit. Nihil ais in philosophia posse percipi et, ut orationem tuam large lateque diffundas, arripis rixas dissensionesque philosophorum et eas tibi contra illos arma ministrare arbitraris. quomodo enim inter Democritum et superiores physicos de uno mundo et innumerabilibus litem diiudicabimus, cum inter ipsum heredemque eius Epicurum concordia manere nequiuerit? nam iste luxuriosus cum atomos quasi ancillulas suas, id est corpuscula, quae in tenebris laetus amplectitur, non tenere uiam suam sed in alienos limites passim sponte declinare permittit, totum patrimonium etiam per iurgia dissipauit.
Abbreviated transcription (Latin):
succincta &e parata ꝓcedis.S ñ respici᷑
illam diffinitionẽ. & inuentũ eẽ phi¬
losophi. &e in uestibulo philosophiȩ
fixam atq fundatam. Quam si suc-¬
cidere temptabis: rediet bipennis in
crura. Illa enim labefactata ñ solum
potest aliquid ꝑcipi: s etiam id potest
qͦd simillimũ falso ẽ. si eam ñ audebiᷤ
euertere. Est enim latibulum tuum:
uñ in incautos transire cupientes ue¬
hemens erumpis atq exilis. Aliquis
te hercules in tua spelunca tanquã se¬
mihominẽ suffocabit: & eiꝰdem moli¬
b oppͥmet. docens aliquid ẽẽ in philo¬
sophia. quod tanquã simile falso. inc̾¬
tum abs te fieri non possit. Certe ad
alia ꝓperabamus. Hoc quisquis ui¬
get te ipsum carneade magna afficit
contumelia: quẽ ame uł mortuũ pu¬
tat ubicunq aut undecunq posse su¬
pari. Si autẽ ñ putat immisericors ẽ:
qui me passim deserere p̾sidia. & tecũ
in campo certare cogit. In quẽ descen¬

Expanded text:
succincta et parata procedis, sed non respicis succincta et parata procedis, sed non respicis illam definitionem et inuentum esse philosophi et in uestibulo philosophiae fixam atque fundatam. quam si succidere temtabis, rediet bipennis in crura; illa enim labefacta non solum potest aliquid percipi sed etiam id potest, quod simillimum falso est, si eam non audebis euertere. est enim latibulum tuum, unde in incautos transire cupientes uehemens erumpis atque exilis; aliquis te Hercules in tua spelunca tamquam semihominem suffocabit et eiusdem molibus opprimet docens aliquid esse in philosophia, quod tamquam simile falso incertum abs te fieri non possit. certe ad alia properabam; hoc quisquis urget, te ipsum, Carneade, magna afficit contumelia, quem a me uel mortuum putat ubicumque aut undecumque posse superari. si autem non putat, immisericors est, qui me passim deserere praesidia et tecum in campo certare cogit; in quem descen