comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑfectione dissoluatꝰ. ⁊ paulatĩ deflu¬
endo ad nichilũ redigatꝰ.. Menbͣ gͥho
minis ext̃ioris: uͥtutes designant ho¬
minis int̃ioris. Capud designat men¬
tẽ. capilli cogitatõnes. oculi contẽpla¬
tionẽ. nares discretionẽ. aures obedi¬
entiã. os intelligentiã. lingua eloq̃n¬
tiam. collũ. humm̃i. dorsum. pacientiã
⁊ longanimitatẽ. brachia fortitudinẽ.
manꝰ oꝑationẽ. pectꝰ constantiã. cor sa¬
pientiam. mãmille doctrinã. uent̃
memoriam. inferiora m̃bra quibꝰ cor¬
ctionẽ. ⁊ in ip̃a ꝑfectione uelocitatẽ.
digiti pedũ ⁊ manuũ qui sc̃ extre¬
mitates menbroꝵ. bonoꝵ omniũ
designant ꝑfectionẽ. ungule q̃ sũt
digitoꝵ munimen. ꝑfectionis desig¬
nant soliditatẽ. int̾iora m̃bra uͥtu¬
tes occultas. ext̃iora manifestas. os¬
sa boni oꝑis int̃num iugorẽ. cutis:
eiꝰdem oꝑis suꝑficiem. Si quis autẽ
istoꝵ integritatẽ ⁊ sanitatẽ adipis¬
cit᷑ menbroꝵ. ut uidelicet caput ha¬

Expanded text:
a perfectione dissolvatur, et paulatim diffluendo ad nihilum redigatur. Membra igitur hominis exterioris virtutes designant hominis interioris. Caput designat mentem, capilli cogitationes, oculi contemplationem, nares discretionem, aures obedientiam, os intelligentiam, lingua eloquentiam, collum humilitatem, dorsum patientiam et longanimitatem, brachia fortitudinem, manus operationem, pectus constantiam, cor sapientiam, mamillae doctrinam, venter memoriam. Inferiora membra, quibus corctionem, et in ipsa perfectione velocitatem. tremitates membrorum, bonorum omnium designant perfectionem. Ungues, qui sunt digitorum munimen, perfectionis designant soliditatem. Interiora membra virtutes occultas, exteriora manifestas. Ossa boni operis internum vigorem, cutis ejusdem operis superficiem. Si quis autem istorum integritatem et sanitatem adipiscitur membrorum, ut videlicet caput ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓũbii: canis reũsus ad suũ uomitũ
⁊ sus lota in uolutabro luti. S ⁊ qͦ¬
mͦ popłs iste se ip̃o det̃ior uł t̃ribilior
ẽẽ possit. aut popło malo post nos fu¬
turo: minime uidemiꝰ. Nam ⁊ ipso
pondꝰ maloꝵ ore ꝓphetico ꝓlatũ uide¬
t᷑ ẽẽ ꝓfusum quo dicit᷑. Ue qͥ dicitis
malum bonũ. ⁊ bonũ malũ ponentes
tenebͣs lucẽ. ⁊ lucẽ tenebͣs. ponentes
amarũ in dulce. ⁊ dulce in amtarũ.

Expanded text:
uum vomitum, et sus lota in volutabro luti . Sed et quomodo populus iste seipso deterior vel terribilior esse possit, aut populo malo post nos futuro minime videmus? Nam et in ipsum pondus malorum, ore prophetico prolatum, videtur esse profusum quo dicitur: Vae qui dicitis malum bonum, et bonum malum, ponentes tenebras lucem, et lucem tenebras, ponentes ama
Abbreviated transcription (Latin):
runt ordeũ ꝓpt̃ asꝑitatem ⁊ duri¬
tiam litt̃e: isti frumentũ ꝓpt̃ lenita¬
tẽ ⁊ teneritudinẽ spũalis intelligen¬
tie. Si displicet tͥ fructũ legendo
colligere de illis. saltem placeat de
fruientũ. Scias agͦs istos scił. libͦs
diuinos. ab optimis agͥcolis ꝑ mul¬
tos labores bñ cultos: i. a ꝑfectis do¬
ctorib. ꝑ młtas afflictiones. uigili¬
as. lectiones. metłitatõnes: dispu¬
tationes. bñ em̃datos. bñ glosatos
⁊ cõposidos. Alii laborauer̃t. ⁊ tu
intͣ in labores eoꝵ mete fructus
agroꝵ: lege sententias libͦꝵ. Si ũ¬
bis meis acquiesc̾e uolueris. dñs re¬
get de ⁊ nicħ tͥ deerit: qr in loco
pascue collocauit te. Si uͦ nolueris.
approꝑinqͣbit usq ad portas mor¬
tis anima tua: omnẽ escam abho¬
minata. Caue qͦq ne comedas sili¬
qͣs porcoꝵ: ne uidelicet delecteris
in figm̃tis poetaꝵ siue sordib iu¬
cioꝵ. Diuinoꝵ libror fructꝰ colli¬
ge : ⁊ ex illis inpinguare dilatare.

Expanded text:
runt hordeum propter asperitatem et duritiam litterae; isti, frumentum propter lenitatem et teneritudinem spiritualis intelligentiae. Si displicet tibi fructum legendo colligere de illis, saltem placeat colfrumentum. Scias agros istos scilicet libros divinos ab optimis agricolis per multos labores bene cultos, id est a perfectis doctoribus per multas afflictiones, vigilias, lectiones, meditationes, disputationes emendatos, bene glossatos et expositos. Alii laboraverunt et tu, intra labores eorum mete fructus agrorum, lege sententias librorum. Si verbis meis acquiescere volueris, Dominus reget te, et nihil tibi deerit, quia in loco pascuae te collocabit . Si vero nolueris, appropinquabit usque ad portas mortis anima tua, omnem escam abominata . Cave quoque ne comedas siliquas porcorum, ne videlicet delecteris in figmentis poetarum, sive sordibus vitiorum. Divinorum librorum fructus collige, et ex illis impinguare et dilatare.
Abbreviated transcription (Latin):
missionis: ut ꝑ bonum acceptũ intẽꝑe.
discerent sꝑare bonũ accipiendũ in et̃m¬
tate. Que t̾ra dicitꝰ᷑ excelsa .i. montuosa:
sic̃ alibi ait moyses: loq̃ns cũ isrł. Terra
ad qmͣ ingredieris possidendã. ñ ẽ sicut
t̃ra egypti de qua existi. ubi a que du¬
cunt᷑ irrigue⁊ s montuosa ẽ. de celo ex¬
pectans pluinas: qmͣ dñs d̃s tuꝰ inuisit

Expanded text:
onum acceptum in tempore discerent sperare bonum accipiendum in aeternitate. Quae terra dicitur excelsa, id est montuosa, sicut alibi ait Moyses loquens cum Israel: Terra ad quam ingredieris possidendam, non est sicut terra Aegypti de qua existi, ubi aquae ducuntur irriguae, sed montuosa est, de coelo exspectans pluvias, quam Dominus Deus tuus invisit
Abbreviated transcription (Latin):
discussũ ⁊ subtiliatum. intͣ memoriã
condimꝰ. ut illic amoris igne coctꝰ. uirtu¬
tib omnib administret᷑. ⁊ duidat᷑.
ut ex eo confordent᷑. S q̃ madmnoctum
quib dam corporeꝰ cibꝰ comestꝰ minime

Expanded text:
discussum et subtiliatum intra memoriam discussum et subtiliatum intra memoriam condimus, ut illic amoris igne coctus virtutibus omnibus administretur et dividatur, ut ex eo confortentur. Sed quemadmodum quibusdam corporeus cibus in ve
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ. Lingua qͦq ip̃a qr sermonẽ for¬
mat: eloq̃ntie pulchrituctinẽ ñ incon¬
uenient̃ designat. ꝑ collũ etiã. hume¬
ros. dorsũ eo qd̃ ip̃is onera solent im¬
poni. recte pacientiã intelligimꝰ: ꝑ
brachia autẽ qr in ip̃is ẽ magna forti¬
tudo. uirtutẽ fortitudinis accipimus.
Manꝰ ꝓpt̃ qd̾ in ip̃is oꝑam᷑: significãt
oꝑationẽ. Sic pectꝰ. qr ꝑ ip̃m reluctan¬
do resistimꝰ adũsario: constantiã figu
nam expͥmunt. Sicut ⁊ enĩ mat̾ du¬
ab mãmillis filios suos enutrit: sic
qͥslibet puis doctor doctrina dilectioĩs
d̾i ⁊ ꝓximi inꝑfectos qͦsq ad ꝑfectio¬
nẽ iusticie ꝓuehit. ꝑuentrem. memo¬
riã incelligimꝰ. Sicut nãq corꝑalem
cibũ ore acceptũ dentib cõminutũ
in uetrem trahicimꝰ ut ibi decoqͣtur.
⁊ m̃bris omnib cdistribuat᷑. ut ex
ip̃o menbͣ roborent ᷑: sic spũalem ci¬
bum intelligentia cognitũ. meditatione

Expanded text:
dimus. Lingua quoque, quia ipsa sermonem fordimus. Lingua quoque, quia ipsa sermonem format, eloquentiae pulchritudinem non inconvenienter designat. Per collum, humeros et dorsum, eo quod ipsis onera soleant imponi, recte patientiam intelligimus. Per brachia autem, quia in ipsis est magna fortitudo, virtutem fortitudinis accipimus. Manus, eo quod ipsis operamur, significat operationem. Sic pectus, quia per ipsum reluctando resistimus adversario, constantiam figurnam exprimunt. Sicut enim mater duabus mamillis filios suos enutrit, sic quilibet pius doctor doctrina dilectionis Dei et proximi imperfectos quosque ad perfectionem justitiae provehit. Per ventrem memoriam intelligamus. Sicut namque corporalem cibum ore acceptum, dentibus comminutum, in ventrem trajicimus, ut ibi decoquatur et membris omnibus distribuatur, ut ex ipso membra corroborentur; sic spiritualem cibum intelligentia cognitum, meditatione
Abbreviated transcription (Latin):
optinet locũ int̾ m̃bra: ita mens int̃
uirtutes anime. pͥncipał ẽe uidet᷑ ⁊
sũma. Ꝙ sic̃ capilli de capite surgunt
uarii. citrimi. rufi. candidi. nigͥ: sic de
m̃te cogitationes ꝓcedunt dũse. be¬
nigne. maliciose. munde. inmunde.
Oculi designãt contẽplationẽ Quomͦ
nãq oculis corꝑis foris uisibilia cer¬
nimꝰ: sic radiis contẽplationis iniusi¬
bilia contẽplam᷑. ꝑnares: discretionẽ
accipimꝰ. Narib ⁊ enĩ odores ac feto¬
res discernimꝰ: ⁊ id̾o ꝑ nares uirtutẽ
discretionis ñ inconuenient̃ signifi¬
camꝰ. Aures expͥmunt obectientiam:
eo qd̃ audiendi obediendiq sint in¬
strumentũ. Os insinuat intelligentiã.
Sic̃ qͥppe ore cibum recipimꝰ: ita uͥtute
intelligentie. pastũ diuine lectõnis cap¬
tamꝰ. Dentes uͦ significant meditatio¬
nẽ: qr sic̃ dentib receptũ cibũ cõminu¬
imꝰ. ita meditatõnis officio panẽ lecti¬
onis acceptũ subtiliꝰ discutimꝰ ac diui¬

Expanded text:
ens inter virtutes animae principalis esse videtur et summa. Et sicut de capite capilli surgunt varii, citrini, rufi, candidi, nigri, sic de mente cogitationes procedunt variae, benignae, malitiosae, mundae, immundae. Oculi designant contemplationem. Quomodo namque oculis corporis foris visibilia cernimus, sic radiis contemplationis invisibilia speculamur. Per nares discretiones accipimus. Naribus etenim odores ac fetores discernimus, et ideo per nares virtutem discretionis non inconvenienter significamus. Aures exprimunt obedientiam, eo quod audiendi obediendique sunt instrumentum. Os insinuat intelligentiam. Sicut enim cibum ore recipimus, ita virtute intelligentiae pastum divinae lectionis captamus. Dentes vero significant meditationem, quia sicut dentibus receptum cibum comminuimus, ita meditationis officio panem lectionis acceptum subtilius discutimus ac divi
Abbreviated transcription (Latin):
pło dix̃it. qd̾ eum d̃s constituit suꝑ excel¬
sam t̾ram ut comed̾et fructꝰ agroꝵ: ut
suggeret mel de pet᷑. oleumq de saxo du¬
rissimo. Quẽ admodũ enĩ ds pͥmum
hominẽ condens dedit ei paradysũ uo¬
luptatis. ut ꝑ illud bonũ sꝑare sciret
bonũ głe celestis: ita eũ post culpã re¬

Expanded text:
s constituit super excelsam terram, ut comederet fructus agrorum, ut sugeret mel de petra, oleumque de saxo durissimo . Quemadmodum enim Deus, primum hominem condens, dedit illi paradisum voluptatis, ut per illud bonum sperare sciret bonum gloriae coelestis; ita populum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ miniam negligentiã resolutis. de me¬
moria subito lapsus amittit᷑. Qui autẽ
cibũ talem acceptũ ꝑ memoriã retinet.
⁊ ꝑ dilectionem decoquit. confortat᷑.
⁊ ad deuincenda mala. ⁊ ꝑagenta bo¬
na roborat᷑. Inferiora m̃bra. crura ui¬
delicet ⁊ pedes. quib corpꝰ ⁊ mouet᷑ ⁊¬
uelocit̾ fert᷑. significant uͥtutũ ⁊ bono

Expanded text:
per nimiam negligentiam resolutis de memoria subito lapsus amittitur. Qui autem cibum talem acceptum per memoriam retinet, et per dilectionem decoquit, confortatur et ad devitanda mala et peragenda bona roboratur. Inferiora membra, crura videlicet et pedes, quibus corpus velociter fertur, significan
Abbreviated transcription (Latin):
angłica nat᷑a creat᷑as uniũsas. ⁊ celestis
patrie mansione. ⁊ conditõnis sue digni¬
tate suꝑat: ⁊ eis suꝑemicat. Terra sig¬
gnitate. Loci positõne: qr celo inferior. Con¬
ditionis minori dignitate: qr celo corrup¬
tibilior. Sic hoĩes respectu angłoꝵ. ⁊ man¬
nate᷑ minꝰ digni. Scd̾m p̃dictam qͦq siłi¬

Expanded text:
a natura, creaturas universas, et coelestis patriae mansione, et conditionis suae dignitate superat, et eis superemicat. Terra siggnitate. Loci positione, quia coelo est inferior; conditionis minori dignitate, quia coelo corruptibilior. Sic homines, respectu angelorum, et mannaturae minus digni. Secundum praedictam quoque ins
Abbreviated transcription (Latin):
uidam centum talentis argenti: et talen¬
do auri. Anno quoq ioachim .ix. uenie.
nabuchodonosor in ierłm. ⁊ exegit abeotͥ¬
butum quod egyptioꝵ regi soluere solebat.
qd̃ illetͥb annis reddere ñ eruburt. Tercio
anuo audiens egyptios cc̃babyloniam
dinucaturos soluere distulit. Uñ sic̃ rebel¬
lem eum nabuchodonosor. int̾fecit et tͥa
milia uirorũ deuida captiuos duxit: et
constituit ꝓ eo regem ioachim. qui iecho¬
et in babylonem duxit: et constituit pro
eo sedechiam patruũ eius. S et hic sede
xit eum inbabyloniam captiuũ ⁊ mroꝵ
ciuitatis eũtit et templũ exussit. ⁊ ua¬
sa scã asportauit et posuit intemplo dei
sui. Uixitq nabuchodonosor post eũsionẽ
Quo regnante completi sunt anni.lxx:¬
uitatem relaxauit. sicut scriptum est in
libro esdre ꝓpħe. In anno pͥmo cyri regis
ꝑsarum ut im pleret᷑ ũbum ieremie ꝓpħe.
suscitauit dñs sp̃m cyri regis ꝑsarum et

Expanded text:
Judam centum talentis argenti, et talenJudam centum talentis argenti, et talento auri. Annoque Joachim undecimo venit Nabuchodonosor in Jerusalem, et exegit ab eo tributum, quod Aegyptiorum regi solvere solebat, quod ille tribus annis reddere non erubuit, tertio anno audiens Aegyptios contra Babyloniam dimicaturos solvere distulit, unde sicut rebellem eum Nabuchodonosor interfecit, et ad tria millia viros de Juda captivos duxit, et constituit pro eo regem Joachim, qui Jechoet duxit in Babylonem, et constituit pro eo Sedechiam patruum ejus. Sed et hic Sedecxit eum in Babyloniam captivum, et murum civitatis evertit, et templum exussit, et vasa sancta asportavit, et posuit in templo Dei sui. Vixitque Nabuchodonosor post eversionemquo regnante completi sunt annivitatem relaxavit, sicut scriptum est in libro Esdrae Prophetae. In anno primo Cyri regis Persarum, ut impleretur verbum Jeremiae, suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum, et
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ante enm in ierłm. locutus q est do¬
minus ꝑ manun seruoꝵ suorum ꝓph̾a¬
rum dicens. Quia fecit mauasses abomi¬
nationes istas: delebo ierłm et tradam eã
inmanus municoꝵ eius. Mortuo mana¬
sse regnauit a mon filius enis proeo. Hie
ambulauit iniua pr̃is su. Et int̾fecerũt
eum serui sui regnauitq iosias proeo.
Ambulauitꝰ iosias inuia dauidpatris
sui. ⁊ ñ declinauit ab ea ad dexteram uel
ad sinistram et fecit mundari templũ.
et celebrari phase: quale ñ fuit a dieb ui
uidic um usq ad tempus illud. Destruxit
quoq altare quod fecerat ieroboam in bethel:
⁊ conbussit in eo ossa sacerdotum qui optu¬
lerant suꝑ ullud incensum. Uerumtamen
cutus ẽ suꝑuidam. Iosias deniq congressuᷤ
cum nechao rege egypti occisus ẽ in campo
magedo: et regnauit ioachat tͥb mensib.
Quib uix expletis memoratus nechao
cepit eum et duxit megyptũ: et constitu¬
it regem ꝓeo elyachim filiũ iosie quem
uocauit ioachim. Comdempnauit etiã

Expanded text:
nt ante eum in Jerusalem. Locutusque est Dominus per manus servorum suorum Prophetarum dicens: Quia fecit Manasses abominationes istas, delebo Jerusalem, et tradam eam in manus inimicorum ejus. Mortuo Manasse, regnavit Amon filius ejus pro eo. Hic ambulavit in via patris sui, et interfecerunt eum servi sui. Regnavitque Josias pro eo. Ambulavitque Josias in via David patris sui, et non declinavit ab ea ad dexteram neque ad sinistram, et fecit mundari templum, et celebrari Phase quale non fuit a diebus Judicum usque ad tempus illud. Destruxit quoque altare, quod fecerat Jeroboam in Bethel, et combussit in eo ossa sacerdotum qui obtulerant super illud incensum. Verumtamen cutus est contra Judam. Josias denique congressus cum Nechar rege Aegypti occisus est in campo Magendo, et regnavit Joatham tribus mensibus, quibus expletis memoratus Nechar coepit eum, et duxit in Aegyptum, et constituit regem pro eo Eliachim filium Josiae, quem vocavit Joachim. Condemnavit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ndieb erechie conatus ẽ sennacherib trans¬
ferre uidam: s ñ ꝑmisit eum dñs. ꝑcussit
autem in castris assyrioꝵ .c. octoginta quin¬
q milia uiroꝵ. Post hec int̾fecerunt senna¬
cherib filii sur: intemplo dei sui. Post exechi¬
am regnauit manasses filius euis. fecitq
malum uixca ritum gentiũ et adoraũ
omnem miliciã celi et tnͣsduxit filiũ suũ¬

Expanded text:
diebus Ezechiae conatus est Sennacherib transferre Judam, sed non permisit eum Dominus; percussit autem in castris Assyriorum centum octoginta millia virorum. Post haec interfecerunt ipsum Sennacherib filii sui in templo Dei sui. Post Ezechiam regnavit Manasses filius ejus, fecitque malum juxta ritum Gentium, et adoravit omnem militiam coeli; et t
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: dina significat animã. reb ext̾iorib
nimis intentã. Regio cuiꝰ mubieres dina
uidere concupiuit: mundũ designat. Mu¬
lieres expͥmunt animas dm̃sis modis
emollitas. Sichẽ diabolũ expͥmit: qui
animã rebꝰ mundanis curiosiꝰ intenden¬
tẽ. ꝑ ꝯcupiscentiã corrũpit. Dina gͥ aĩa.
regio illa mundꝰ. exitꝰ d̃ine curiofitas
anime. sichẽ diabolꝰ uiolatio dine: cor¬
ruptio anime¬

Expanded text:
Dina significat animam, rebus exterioribus nimis intentam. Regio, cujus mulieres Dina videre cupivit, mundum designat. Mulieres, exprimunt animas diversis vitiis emollitas. Sichem diabolum exprimit, qui animam mundanis rebus curiosius intendentem, per concupiscentiam corrumpit. Dina igitur, anima; regio illa, mundus; exitus Dinae, curiositas animae; Sichem, diabolus; violatio Dinae, corruptio anim
Abbreviated transcription (Latin):
regũ atq pontificũ gene carnẽ assumenᷤ
uenit. mundo salutarẽ afferens fide̾: in qͣ
populũ gentilẽ atq iudaicũ scĩficancdo. sͥ
conecteret ⁊ uniret. Natꝰ ẽ autẽ sua ordi¬
natissima distributõne. anno memorati re¬
gis herodis tͥcesimo pͥmo. qui ẽ scd̃m hebͤ¬
os ab origine mundi annꝰ quãt̃ millesimꝰ
nongentesimꝰ ⁊ qͥnqͣgesimꝰ primꝰ. Porro
sic beatꝰ maximꝰ in sermone de pascha te¬
stat᷑. ⁊ quẽ admodũ greci calculatores con¬
putant: ẽ quinqͥes millesimꝰ qͣdringentesi¬
mꝰ septimꝰ.¬

Expanded text:
regum atque pontificum genere carnem assumens, venit mundo salutarem afferens fidem, in qua populum gentilem atque Judaicum sanctificando sibi connecteret et uniret. Natus est sua ordinatissima distributione anno memorati regis Herodis tricesimo primo, qui est secundum Hebraeos ab origne mundi annus quater millesimus nongentesimus et quinquagesimus primus. Porro sicut beatus Maximus in sermone de Pascha testatur, et quemadmodum Graeci calculatores computant, est quinquies millesimus quadringentesimus septim
Abbreviated transcription (Latin):
indignissimos ⁊ ignobiles quosq substitu¬
ere: qͦs ei uoluntas aut casus cdedisset. Ue¬
stẽ qͦq sũmi pontificis obclusã. sub suo te¬
nebat signacło: nec uinqmͣ eiꝰ usũ. potesta¬
tẽ ue ꝑmisit pontificib sui temꝑis: ⁊ u su¬
ã sobolẽ regio uideoꝵ gen̾i cõmisceret. ab¬
copulauit sibi mariannã regis aristoboli
sic̃ post declarabit᷑. eiꝰ potentiã potiꝰ in¬
clinauit qmͣ extulit: ⁊ domesticis affe¬
cit dolorib. Nã dũ sequitꝰ nobilitatẽ.
incidit ꝑturbationẽ: qͣsi domꝰ ꝓpͥa non
ꝯueniret. Uerũ unctõne legitima iu

Expanded text:
indignissimos et ignobiles quosque substituindignissimos et ignobiles quosque substituere, quos ei voluntas aut casus dedisset. Vestem quoque summi pontificis occlusam sub suo tenebat signaculo, nec unquam ejus usum potestatemve permisit pontificibus sui temporis, et ut suam sobolem regio Judaeorum generi commisceret abcopulavit sibi Mariannan regis Aristoboli sicut post declarabitur, ejus potentiam potius inclinabit quam extulit, et domesticis affecit doloribus. Nam dum sequitur nobilitatem, incidit in perturbationem, quasi domus propria non conveniret. Verum unctione l
Abbreviated transcription (Latin):
hẏrcani pontificis temꝑe. qͥdam la¬
truntuli a ierosolimis egͤssi. circa as¬
calonẽ p̃cdas egerunt⁊ ubi int cet̃os capti¬
uos antipat̃ quicdã iuuenis cuiꝰdã hero¬
dis geñe idumei. qͥ in ascalone tẽpli apol¬
linis sac̃dos exticit filiꝰ: ierosolimã capti¬
uus ductꝰ ẽ. Hic itaq antipat̃ in domo
hyrcani aliquot antuis seruiens. industͥa
ac ꝓbitate spectabił ÷ eicdẽ hẏrcano dño
suo gratiosus exticit: in tantũ ut ei u¬
nusam domũ suã regendã ꝯmitteret.
Antipat̃ aũ antiq̃ gr̃e ñ unmemor. er¬
ga hyrcanũ benignus exticit: tantaq
modestia iniunctũ officiũ exercuit. uͥ tã
uideis qmͣ romanis ꝯplac̾et. Genuit autẽ
filiũ herodẽ noĩe. qͥ post mortẽ pr̃is. tũ
merito ꝓpͥe uͥtutis. tũ etiã gr̃a pat̾ne de¬
uotõnis. a romanis coronã accepit. Qui
cũ irrepsisset contͣ uis ⁊ fas iudaice gen¬
tis in honorẽ indebitũ. cepit in sac̃lotiũ

Expanded text:
Hircani pontificis tempore quidam latrunculi ab Jerosolymis egressi circa Ascalonem praedas egerunt, ubi inter caeteros captivos Antipater quidam juvenis cujusdam Herodis genere Idumaei, qui in Ascalone templi Apollinis sacerdos exstitit, filius, Jerosolymam captivus ductus est. Hic itaque Antipater in domo Hircani aliquot annis serviens, industria ac probitate spectabilis eidem Hircano domino suo gratiosus exstitit, in tantum ut ei universam domum regendam committeret. Antipater autem antiquae gratiae non immemor erga Hircanum benignus exstitit, tantaque modestia injunctum officium exercuit, ut tam Judaeis quam Romanifilium Herodem nomine, qui post mortem patris, tum merito propriae virtutis, tum etiam gratia paternae devotionis, a Romanis coronam accepit. Qui cum irrepsisset contra jus, et fas Judaicae gentis in honorem indebitum, coepit in sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
libet hostia designat bonã conũsationẽ.
Dellis hostie. eiꝰdem conũsationis suꝑfi¬
ciem. capud initiũ: cauda finẽ. In testina
occultã uirtutẽ: ab lutio hostie. mundi¬
tiã uite honeste. Pellem hostie detra¬
imꝰ. ⁊ hostiã menbratĩ diuidimꝰ. cũ dere¬
licta conũsationis nr̃e ext̃iori spetie. in¬
teriꝰ ratõne discernente. singła oꝑa nr̃a.
ꝓ loco. temꝑe. modo. intentõne. diligen¬
T discutimꝰ. ne nos uiciũ fallat sub sp̃e
uirtutis: aut culpa sub sp̃e recte oꝑa¬
tionis.

Expanded text:
aelibet hostia designat bonam conversationem; pellis hostiae, ejusdem conversationis superficiem; caput, initium; cauda, finem; intestina, occultam virtutem; ablutio hostiae, munditiam vitae honestae. Pellem hostiae detrahimus, et hostiam membratim dividimus, cum delicta, conversationis nostrae exterius specie, intepro loco, tempore, modo, intentione, diligenter discutimus, ne nos vitium fallat sub specie virtutis, aut culpa sub specie rectae operationis.
Abbreviated transcription (Latin):
ced̾ent. S quedã ex omnib breuit
ꝑstringimꝰ: ne totũ pretisse᷑ ideam᷑¬
Qd̾ uͦ hystorice narratõnis ordinem
plerũq trans gredim᷑: ñ mireris. Ni¬
chil enĩ ordinis obest ista tnͣspositio:
si tñ hẏstorie ueritas conseruet᷑. Nam
huiꝰmodi transpositio: maiorẽ ñunqmͣ
intelligentiã parit. ⁊ memoriã.
significatõnes suas. Debemꝰ itaq
⁊ cet̾a. Nnulus donec crescat. ⁊ in tauri
robur erũpat. eo qd̵ ꝓ etate possit agi

Expanded text:
erent. Sed quaedam ex omnibus breviter perstrinximus, ne totum praeterire videamus. Quod historicae narrationis ordinem plerumque transgredimur nihil impedit. Nihil enim obest ordinis ista transpositio, si tamen historiae veritas conservatur. Nam hujusmodi transpositio, majorem nonnunquam intelligentiam parit, et memoriam. significationes suas: debemus Domino , etc. Vitulus donec crescat et in tauri robur erumpat: eo quod pro aetate possit agi
Abbreviated transcription (Latin):
Q hec omĩa debemꝰ offerre sine ferm̃to
heretice pͣuitatis. ⁊ sine melle sclaris dul¬
cedinis: qͥa fermentũ qd expͥmit hereti¬
cã prauitatẽ. ⁊ mel qd̾ designat scłarẽ
dulcedinẽ: in sacrificiis uẽt̾is testam̃ti
ꝓhibebant᷑. Sacrificiũ qd̃ partĩ cremaba¬

Expanded text:
Et haec omnia debemus offerre sine fermento haereticae pravitatis, sine melle saecularis dulcedinis; quia fermentum quod exprimit haereticam pravitatem, et mel quod designat saecularem dulcedinem, in sacrificiis Veteris Testamenti prohibebantur. Sacrificium quod partim cremaba
Abbreviated transcription (Latin):
antiqͦ diuine radiis cognitõnis illust ͣ¬
tos: paries septẽtrionał gentiles. a da¬
ritate diuine cognitõnis ab initio lõ¬
ge remocos. Isti erant ꝑ fidẽ clari ⁊ ca¬
lidi: illi ꝑ infidelitatẽ obscuri ⁊ frigi¬
di. Tab̾naculũ gͥ eccłia. singule tabu¬
le singule anme. bases fides. decẽ cor¬
tine: scĩ decalogũ ꝯplentes. Undecuim
saga. iusti de tnͣsgressione legis. peni¬
tentie satisfactionẽ exhibentes. ansule.
seleel ⁊ oliab. doctores ⁊ p̃dicatores. In
constructionẽ huiꝰ tab̾naculi debemꝰ
offerre aurũ ꝑ sapĩam. argentũ ꝑelo¬
quentiã es ꝑ p̾dicationẽ. iacinctũ ꝑspẽ¬

Expanded text:
is divinae cognitionis illustratos. Pars septentrionalis, gentiles a claritate divinae cognitionis ab initio longe remotos. Illi erant per fidem clari et calidi; isti per infidelitatem, obscuri et frigidi. Tabernaculum igitur, Ecclesia; singulae tabulae, singulae animae; bases, fides; decem cortinae, sancti Decalogum complentes. Undecim saga, justi de transgressione legis poenitentiae satisfactionem exhibentes. Ansulae, seleel et Oliab, doctores et praedicatores. In constructione hujus tabernaculi debemus offerre aurum per sapientiam; argentum per eloquentiam; aes per praedicationem; hyacinthum pe
Abbreviated transcription (Latin):
heorica diuidit᷑ in thelogiã phy¬
sicam. mathematicã. Alit̃. T heo¬
lem. Eadem nãq ẽ. theologia. intelle¬
ctibilis. diuinalis. Eadẽ est physica phy¬
siologia naturał. Eadem ẽ mathema¬
ticha. intelligibilis. doctrinał. Theologia
tͣctat de inuisibilib minsibiliũ essemuiꝰ.
Physica de inuisibilib uisibiliũ causis.
Mathematica tͣctat de inuisibilib usi¬
biliũ formis. Theologia ẽ. qnͣdo aut
ineffabilẽ dei nat᷑am. aut spũales crea¬
turas: ex aliqͣ parte ꝓfundissima qͣli¬
tate disserimꝰ. Physica ẽ que causas re¬
rũ ex suis effectib: ⁊ effectꝰ ex causis de¬
p̃hendit. Unde tremor t̃ris: qͣui maria
alta tumescunt. Herbarũ iures. aĩos¬

Expanded text:
n theologiam, physicam et mathematicam. Aliter theolem. Eadem namque est theologia, intellectibilis et divinalis. Eadem est physica, physiologia naturalis. Eadem est mathematica, intelligibilis, doctrinalis. Theologia tractat de invisibilibus invisibilium essentiis. Physica tractat de invisibilibus visibilium causis. Mathematica tractat de visibilibus visibilium formis. Theologia est, quando aut ineffabilem Dei naturam, aut spirituales creaturas ex aliqua parte profundissima qualitate disserimus. Physica est, quae causas rerum ex suis effectibus, et effectus ex causis deprehendit. Unde tremor terris, qua vi maria alta tumescunt. Herbarum a
Abbreviated transcription (Latin):
tas alia discreta q̃ multitudo dicit᷑ ut
grex. popłs: alia continua. que magni¬
tudo appellat᷑. ut arbor. lapis. Ruysũ
multitudo alia discreta ꝑse. ut duo.
tria. qͣtuor: alia discreta ad aliqͥd. ut
sesqualt̾um. sesqͥterciũ. Magnitudo
alia imobilis ut spera t̾re: alia mo¬
bił ut sꝑa firmam̃ti. Multitudo dis¬
creta ꝑ se: mat̾ia ẽ arimetice. Multi¬
tudo discreta ad aliqͥd: matĩa ẽ mu
sice. Magnitudo immobił. mat̃ia est
geometrie. Magnitudo mobił: mat̾ia ẽ¬
astronomie¬

Expanded text:
a est discreta, que multitudo dicitur, ut grex, populus: alia continua que magnitudo appellatur, ut arbor, lapis. Rursus multitudo alia discreta per se, ut duo, tria, quatuor. Alia discreta ad aliud, ut sesquialterum, sesquitertium. Magnitudo vero alia immobilis, ut sphera terre. Alia mobilis, ut sphera firmamenti. Multitudo discreta per se inest arithmetice: multitudsicae. Magnitudo immobilis materia est geometriae. Magnitudo mobilis materia astronomi
Abbreviated transcription (Latin):
ath. caput eoꝵ: qͥ ante aduentũ¬
ueri dauid̃. suꝑari ñ potuit. Gech ciui¬
tas golie: int̃pretat᷑ torcular. Hic est
ri obnoxios pectis conculcat. Altitudo
tollens. Arma golie: diaboli ad nocendũ
ũsutie. Dauid a prẽ. ad iusitandũ frẽs
.I. triũ modioꝵ menfurã fr̃ib detulit.¬

Expanded text:
ath, caput eorum, qui ante adventum Domini superari non potuit; Geth, civitas Goliae, interpretatur torcular. Hic est obnoxios peccatis conculcabat. Altitudo tollens. Arma Goliae, diaboli sunt ad nocendum versutiae. David a patre ad visitandum fratres mest trium modiorum mensuram fratribus detulit
Abbreviated transcription (Latin):
miles xp̃i ñ ẽ. hostis eiꝰ est: sic̃ ip̃e testatꝰ
dicens. Qui ñ est mecũ: contͣ me ẽ. Stu¬
deat quisq istis armari: studeat cũ xp̃o¬
uirilit̾ p̃liari: ut a xp̃o mereatꝰ post
uictoriam coronari.

Expanded text:
n est, hostis ejus est sicut ipse testatur, dicens: Qui mecum non est, contra me est . Studeat quisque armis istis armari; studeat cum Christo praeliari, ut a Christo mereatur post victoriam coronari.
Abbreviated transcription (Latin):
nes. Qͥs enĩ ꝑ alexandrũ magnũ. qui
totũ pene mundũ suo subuigauit im
ꝑio. cui tanta dñata ẽ regnandi libido.
ut nilli in qnͣtum potuit ꝑceret regno :
quis inqmͣ ꝑ illũ significat᷑. nͥ ille qͥ dix̃.¬

Expanded text:
s enim per Alexandrum Magnum, qui totum pene mundum subjugavit imperio suo, cum tanta erat donata dominandi libido, ut nulli in quantum potuit, parceret regno; quis inquam, per illum significatur, nisi di
Abbreviated transcription (Latin):
geñis ꝓgenieni: in pͥmo parente sibi sub¬
iecit. Alexand̾ moriens imꝑiũ suũ satel¬
litib diuisit: ⁊ diabolus in aduentu me¬
dratoris d̾i ⁊ hominũ hominis xp̃i ih̾u.
suñ dominiũ miniu uidens. impii scłi
exiet radix pecc̃i rex antiochꝰ. filiꝰ ꝑditi¬
onis antixp̃c. Qui qnͣto erit potentior:
tanto erit ad ꝑsequendũ ꝑniciosior. Ad
istiꝰ irpii regis famulatũ ꝑtinẽt here¬

Expanded text:
ni generis in primo parente sibi subjecit. Alexander moriens imperium suum satellitibus suis dimisit, et diabolus in adventu Mediatoris Dei et hominum, hominis Christi Jesu, suum dominium minui videns, impiis prin quibus exibit radix peccati rex Antiochus, filius perditionis Antichristus: qui quanto erit potentior, tanto erit ad persequendum perniciosior. Ad istius impii regis famulatum pertinen
Abbreviated transcription (Latin):
ges. In achus. foroneus. Apis. Argꝰ. Casus.
forbas. Triopas. Crotopꝰ. Stelenꝰ. Danaus.
linches. Abas. Proctus. Acrisius. Post ħ
in micenas imꝑiũ ẽ tnͣslatũ Pseus acr¬
sio ñ sponte int̾fecto: migͣuit ab largis.

Expanded text:
 Inachus, Phoroneus, Apis, Argus, Criasus, Phorbas, Triopas, Crotopus, Sthelenus, Danaus, Lynches, Abas, Proetus, Acrisius. Post haec in Mycenas imperium est translatum. Perseus, Acrisio non sponte interfecto, migravit ab Argis.
Abbreviated transcription (Latin):
Putabant se hr̃e nasa cantici: sic̃ dauid.
Dum enĩ subtilib uocib ũba duime lan¬
dis sibilant. ⁊ duplici aut triplici mo¬
dulamine cantica sonant. uasa canti¬
ci se hr̃e sic̃ dauid putant: qr uere se
laudatores ẽẽ d̾i existimant. S ñ pla¬
cet uox: qr uita displicet. Nos gͦ fr̃t
cantemꝰ dño: sic̃ p̃cepit psalmista dicẽs
Rex omiis t̃re ds̃: psallite sapienter.
Quid ẽ sapient̃: Non simꝰ pͣuis oꝑib
dediti: ñ in psallendo ũbis ociosismn¬
cursu ⁊ discursu uagi. Cantemꝰ sicut
qͥdam ũsificator ait. Omnib his horis.
eadem uox cordis ⁊ oris. Uox ẽ gͣta cho¬
ri: qñ cor concinit ori. Cantemꝰ gͥ dño
canticũ nouũ. qr mirabilia fecit: ⁊ ñ
solũ qr fecit. s etiã qi mirabilia facturᷤ
cͤatione mundi. alt̾um in recdẽptione
geñis humani. Q facturꝰ ẽ duo: imũ
in renouatõne creati. alt̾um in glou¬
ficatione redẽpti. In fine nãq scłi qñ
in renonatõne creati. Qñ autẽ dicet e¬

Expanded text:
us dicitur: Putabant se habere vasa cantici sicut David . Dum etenim subtilibus vocibus verba divinae laudis sibilant, et duplici aut triplici modulatione cantica sonant, vasa cantici se habere sicut David putant, quia se vere laudatores esse Dei existimant. Sed non placet vox, quia vita displicet. Nos ergo, fratres, cantemus Domino sicut praecepit Psalmista. Rex omnis terrae Deus, psallite sapienter . Quid sapienter? Non simus pravis operibus dediti, ncursu et discursu vagi. Cantemus sicut quidam versificator dicit. Omnibus his horis eadem vox cordis et oris. Vox est grata chori, quando cor concinit ori. Cantemus igitur Domino canticum novum, quia mirabilia fecit, et non solum quia fecit, sed etiam quia mirabilia facturuscreatione mundi, alterum in redemptione generis humani. Et facturus est duo: unum in renovatione creati, alterum in glorificatione redempti. In fine namque saeculi,in renovatione creati. Quando autem dicet e
Abbreviated transcription (Latin):
ramos expand̃e: florem. fructũ facere
folia ꝓducere. Prima olea. siuie oluia:
scd̃a uittis: t̃cia ficulnea. Oluia significat
miscd̾iam: qr sic̃ oleum alios excedit
liqͦres. ita misccłia alias p̃cedit uͥtutes.
uitis significat sapientiã: qr uinum
modice sũptum acuit ingeniũ. Ficulnea
q dulces ht̃ fructꝰ. dulcetinẽ desig¬
nat int̃nam. Solet autẽ patri adfig¬
nari miscd̾ia⁊ filio sapientia: spũi scõ
huiꝰmodi assignatione tͥum uirtutũ:
nulla tñ intelligenda ẽ diuisio. in o¬
ꝑatione triũ ꝑsonari. Istaꝵ antẽ tri

Expanded text:
ramos expandere, florere, fructum facere, ramos expandere, florere, fructum facere, folia producere. Prima olea sive oliva, secunda vitis, tertia ficulnea. Oliva significat misericordiam, quia sicut oleum alios excedit liquores: ita misericordia alias praecedit virtutes. Vitis significat sapientiam, quia vinum, modice sumptum, acuit ingenium. Ficulnea, quia dulces habet fructus, dulcedinem designat internam. Solet autem Patri assignari misericordia, Filio sapientia, Spiritui sancto hujusmodi assignatione trium virtutum, nulla tamen est intelligenda divisio in operatione trium personarum. Istarum autem tr
Abbreviated transcription (Latin):
onem expͥmit: ꝑ qmͣ a t̾renis eleua¬
i᷑. Mons qui nubib magis approxi¬
mat. contẽplationẽ designat: q̃ nos
sur sũ leuans. ad usionẽ celestiũ bonoꝵ
exaltat. Celum aũ qr locus beatitudi
nis ẽ: beatitudinẽ ipsam ñ inconuemi¬
ent̃ insimiat. Uallis qr ad inferioa se
de pͥmit. significat iniqͥtatẽ: q̃ malos
ad inia tͣhit. Abyssus desꝑationẽ sig¬
nificat: in quã iniqͥ de ualle iniqͥtatiꝰ
descenctunt. Unde scͥptum ẽ. Impus
cũ in ꝓfundũ uen̾it pecc̃oꝵ contẽpuit.
Infernus aũ qi locus ẽ dãpnationis:
dãpnationẽ significat. Montes isr ł ⁊
tationes de radice fid̾i. ⁊ stipite bone
uoluntatis ꝓcedentes. expandunt ꝑ
ꝓximi dilectionẽ. ⁊ florent ꝑ bonam
inchoationẽ: ⁊ fructũ faciunt ꝑ con¬
sũmationẽ. ⁊ folia ꝓdunt ꝑ bonã acti¬
onem. Sane tͥa pͥncipalit̃ arboꝵ geña
mͥ uident᷑ in montib isrł nasci. cresc̾e.

Expanded text:
onem exprimit, per quam a terrenis elevaonem exprimit, per quam a terrenis elevamur. Mons qui nubibus magis approximat, contemplationem designat, quae nos sursum levans ad visionem coelestium bonorum exaltat. Coelum autem, qunis est, beatitudinem ipsam non inconvenienter insinuat. Vallis, quia ad inferiora se deprimit, significat iniquitatem, quae malos ad ima trahit. Abyssus desperationem significat, in quam niqui de valle iniquitatis descendunt. Unde scriptum est: Impius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit . Infernus autem, quia locus est damnationis, damnationem significat. Montes Israel, tationes, de radice fidei et stipe bonae voluntatis procedentes, expandunt per proximi dilectionem, et florent per bonam inchoationem, et fructum faciunt per consummationem, et folia producunt per bonam actionem. Sane tria principaliter arborum genera mihi videntur in montibus Israel nasci, crescere,
Abbreviated transcription (Latin):
ontes isrł ramos ur̃os expandi¬
te ⁊ florete: ⁊ fructꝰ facite.
tiones: sic̃ temꝑa. Sic̃ enĩ ꝑ mane acci¬
pimꝰ cognitionẽ u̾itatis. ꝑ meridiem
amorẽ uirtutis ⁊ ꝑ uesꝑe ignorantiã.
ꝑ mediam noctẽ maliciã ꝑ lucẽ iusti¬
ciam. ꝑ tenebras culpã: sic accipimꝰ ꝑ
campũ lib̾tatem. ꝑ collẽ bonã acdionẽ
ꝑ montẽ contẽplationem. ꝑ celũ beati¬
tudinẽ. ꝑ uallem uͦ iniqͥtatem ꝑ abys¬
sum desꝑationem: ꝑ infernũ dãpna¬
tion em. Campꝰ in eqͣlitate medii¬
constitutꝰ. tria ht̃ supͣ loca significan¬
tia. collem. montẽ. celum: tria subtus
uallem. abyssũ infernũ. Campꝰ ag¬
nificat lib̾tatem. qͥa sic̃ ille qͥ in cam¬
po ẽ h̃t facultatẽ sine alicinꝰ cumuli¬
obiuiantia. ante. uł retͦ. dexcrorsũ uł
sinistrorsũ uł qͦ placet du̾itendr: sic
ille qui uere lib̃ ẽ. ht̃ potentiã qd̾ ma¬
gis placet faciendi. Collis qͥ a plam¬
tie t̾re modicũ consurgit. bonã acti¬

Expanded text:
ontes Israel ramos vestros expandite, florete et fructum facite ,tiones sicut tempora. Sicut enim per mane accipimus cognitionem veritatis, per meridiem amorem virtutis, per vesperam ignorantiam, per mediam noctem malitiam, per lucem justitiam, per tenebras culpam: sic accipimus per campum libertatem, per collem bonam actionem, per montem contemplationem, per coelum beatitudinem, per vallem vero iniquitatem, per abyssum desperationem, per infernum damnationem. Campus, in aequalitate constitutus tria habet supra loca significantia: collem, montem, coelum; tria subtus: vallem, abyssum, infernum. Campus significat libertatem, quia sicut ille, qui in campo est, habet facultatem sine alicdextrorsum vel sinistrorsum, vel quo placet divertendi: sic ille, qui vere liber est, habet potentiam quod magis placet faciendi. Collis, qui a planitie terrae modicum consurgit, bonam acti
Abbreviated transcription (Latin):
xͥam st̃ noĩe. pagani tũ st̃ conũsatio¬
ne: qr qmͣtus rectã habeant de d̾o fi
ñ est speciosa laus in ore peccoris. Om̃s
tales canticũ uetꝰ cantant: qd̾ magis
significat tͥsticiam qmͣ gaudiũ. De
huiꝰmodi laudatorib: scͥptum ẽ. Quo

Expanded text:
t nomine, pagani tamen sunt conversatione; et quamvis rectam habeant de Deo fidnon est speciosa laus in ore peccatoris . Omnes tales canticum vetus cantant, quod magis significat tristitiam quam gaudium. De hujusmodi laudatoribus scriptum est: Quo
Abbreviated transcription (Latin):
uari. fures. rapaces. inmundi. fornica¬
tores. ad ult̾i. molles. masculoꝵ cõcubito¬
res. ꝑiuri. mendaces: homicide. Ab ħ
cantico discordant etiã multi qͥ sacris
ordinib ft̃ sublimati: qui in domib
eburneis deb̾ent habitare .i. castitatẽ
seruare: sic̃ st̃ subdiaconi. diaconi p̃s¬

Expanded text:
vari, fures, rapaces, immundi, fornicavari, fures, rapaces, immundi, fornicatores, adulteri, molles, masculorum concubitores, perjuri, mendaces, homicidae. Ab hoc cantico discordant etiam multi qui sacris ordinibus sunt sublimati, qui in domibus eburneis debent habitare, id est castitatem servare sicut sunt subdiaconi, diaconi, praes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuisibilia. corꝑalia ⁊ spũ alia. facit qͦq
mirabilia cotictie. in reb conditis. in ele¬
mentis. ⁊ elemĩtatis. in simplicib ⁊ cõpo¬
sitis. in causis ⁊ efficientiis. in nat᷑is ⁊ for¬
mis. in figuris ⁊ colorib. in uegetacõne
g̃minantiũ: ⁊ fecunditate gen̾antium.
fecit mirabilia in redẽptione gen̾is hu¬
mani. carnẽ assumendo. esuriendo. siti¬
endo. miracła faciendo. patiendo. mori
os uistificando: miseros beatificando.
Cantate dño canticũ nouũ: qi mirabi¬
lia fecit. Canticũ uita: canticũ nouũ ui¬
ta noua: canticũ uecꝰ. uetꝰ uita. Noua
uita. iusticia: uetꝰ uita. culpa. Porro tͥbꝰ
modis distinguit᷑ cantꝰ: gͣui. acuto.
suꝑacuto. Grauis significat uitã con¬
iugatoꝵ: acutꝰ uitam continentiũ: suꝑ¬
acutus uitã uirginũ. Qui bñ iniuit. bñ
cantat: qͥ male uiuit. male cantat. qͥ a
discordat. Ab hoc cantico discordant a¬

Expanded text:
et invisibilia, corporalia et spiritualia. Fecit quoque et invisibilia, corporalia et spiritualia. Fecit quoque mirabilia in rebus conditis. In elementis et elementatis, simplicibus et compositis, in causis et efficientiis, in naturis et formis, in figuris et coloribus, in vegetatione germinantium, et fecunditate generantium. Fecit mirabilia in redemptione generis humani carnem assumendo, esuriendo, sitiendo, miracula faciendo, patiendo, morieos justificando, miseros beatificando. Cantate Domino canticum novum, quia mirabilia fecit. Canticum est vita. Canticum novum, vita nova. Canticum vetus, vita vetus. Nova vita justitia, vetus vita culpa. Porro tribus modis distinguitur cantus, gravi, acuto, superacuto. Gravis significat vitam conjugatorum, acutus continentium, superacutus virginum. Qui bene vivit, bene cantat, qui male vivit male cantat, quia discordat. Ab hoc cantico discordant a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ erit gmen in uineis: m̃tiet᷑ opuᷤ
oliue. Significat itaq oliua miscdĩam :
uitis sapientiã: ficulnea dulce dinem
int̾nam. St̃ ⁊ alie forsitan arbores in
ꝓpt̾ piguedinem caritas: ꝑ spinam
recta increpatio. ꝑ mirtũ temꝑantia
siguratꝰ. Expancdamꝰ fr̃s ramos ⁊ flo¬
reamꝰ ⁊ fructũ faciamꝰ: ne dñs nos in¬
fructuosos inueniat. ⁊ nos succidat. ⁊
succendat. Iam enĩ securis ad radices
arboris posita ẽ. Fructificemꝰ sic̃ oliua.
uitis ⁊ ficulnea. St̃ namq qͥdam qͥ
fructũ faciunt amarissimũ: de quib
scͥptum ẽ. fel draconũ uinũ eoꝵ: ⁊
uenenũ aspidũ insanabile. Nos autẽ
sic̃ oliua fructifera in domo dñi. sꝑ¬
emꝰ in miscd̃ia d̾i. Qͥ uiuit ⁊ regnat.
cũ nouum÷ qr mirabilia fec̃. fecit
dñs mirabilia in creatione mundi: fecit
mirabilia in redẽptione geñis humani.
fecit mirabilia in creatõne mundi: crean¬
do t̃restria. celestia. una. sũma. uisibilia.

Expanded text:
non erit germen in vineis. Mentietur opus olivae . Significat itaque oliva misericordiam, vitis sapientiam, ficulnea dulcedinem internam. Sunt et aliae forsitan arbores in propter pinguedinem charitas, per spinam recta increpatio, per myrtum temperantia figuratur. Expandamus, fratres, ramos, floreamus, et fructum faciamus, ne Dominus nos infructuosos inveniat, et nos succidat et succendat. Jam enim securis ad radicem arboris posita est . Fructificemus sicut oliva, vitis, ficulnea. Sunt namque quidam qui fructum faciunt amarissimum de quibus scriptum est: Fel draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile . Nos autem sicut oliva fructifera in domo Domini speremus in misericordia Dei . Qui vivit et regnat.cum novum, quia mirabilia fecit . Fecit Dominus mirabilia in creatione mundi, fecit mirabilia in redemptione generis humani. Fecit mirabilia in creatione mundi creando terrestria et coelestia, infima et summa, visibilia
Abbreviated transcription (Latin):
cantib apłis cred̾e noluer̃t: s qͣsi ui¬
le cadauer ꝓicientes gentibꝰ suscipien¬
dũ dedert̃. S dñs malos colonos ꝑdidit.
dũ incredulos iudeos in infidelitate reli¬
qͥt: ⁊ ꝑ pͥncipes romanos longe lateq
disꝑsit. Scd̾m sensũ moralẽ uinea loca¬
t᷑: cũ minist̾ium baptisini fidelibꝰ ad
exercendũ oꝑe cõmittitꝰ. Mittunt᷑ tres

Expanded text:
cantibus apostolis credere noluerunt, sed quasi vile cadaver projicientes gentibus suscipiendum dederunt. Sed Dominus malos colonos male perdidit, dum incredulos Judaeos in sua incredulitate dereliquit, et per principes Romanos longe lateque dispersit. Secundum moralem sensum vinea locatur, cum mysterium baptismi fidelibus ad exercendum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mala q̃ cultorib uinee ĩminerent p̃¬
dicabant: s ⁊ illos ꝑsecuti st̃ ⁊ occider̃t.
Cuiꝰ uinee sterilitatẽ: iheremias de¬
plorat dicens. Ego plantaui te uineã
electã. Quomͦ gͦ conu̾sa es in pͣuum
uinea aliena᷑ Qͥd faciam: Mittã filiũ
meũ ddilectũ : forsitan cũ hunc uid̾int
uerebunt᷑. Quẽ cũ uidissent colour co

Expanded text:
nt praedicebant. Sed et illos persecuti sunt, et occiderunt. Cujus vineae sterilitatem Jeremias deplorat, dicens: Ego plantavi te vineam electam, quomodo conversa es in pravum vinea aliena? Quid faciam? mittam filium meum dilectum: forsitan cum hunc viderint, verebuntur. Quem cum vidissent
Abbreviated transcription (Latin):
aunis du ob. Hic fuit om̃i geñe
uirtutũ mira bił. ⁊ moꝵ imꝑialiũ flo¬
rib adornatꝰ. Q ⁊ tantũ facundissimꝰ
funit: ut causas latino poemate ꝑoraret.
⁊ tͣgedias gre ce cõponeret. uerũ assũp¬
te dñationis deturso biennio: cũ ingenti
suoꝵ luctu apd̃ sabinos exanimatꝰ ẽ febͤ¬

Expanded text:
ic fuit omni genere virtutum mirabilis, et morum imperialium floribus adornatus. Qui in tantum facundissimus fuit, ut causas Latino poemate peroraret, tragoedias Graece componeret. Verum assumptae dominationis decurso biennio cum ingenti suorum luctu apud Sabinos exanimatus est feb
Abbreviated transcription (Latin):
mltos illustres uiros occidit. młtos in exi¬
liũ misit. Int̾ quos: ⁊ ioħ̾em apłm in
pachinos insulã exilio relegauit. Porro do¬
mitiani temꝑib. clemens papa in galliã
uiros ad p̃dicanclũ destinauit ⁊ lugclunen¬
sib fotinũ. narbone paulũ turonis gr̃a¬
nũ: cenomannis uilianũ. uerũ domitianꝰ

Expanded text:
os occidit, multos in exsilium misit. Inter quos et Joannem apostolum in Pathmos insulam relegavit exsilio. Porro Domitiani temporibus Clemens papa in Galliam viros ad praedicandum destinavit: Lugdunensibus Photinum, Narbonae Paulum, Turonis Gratianum, Cenomanis Julianum. Verum Domitianus
Abbreviated transcription (Latin):
erua ad imꝑñ sublimatꝰ. pͥmo edi¬
uert̃ hereses mł̾te. cherinti. ebionis. ⁊ alioꝵ
qͥ negant xp̃m in carne uenisse: qͦs idem¬
apłs antixp̃os uocat. Igit᷑ contͣ eoꝵ pͣuita¬
tẽ: prefatꝰ apłs rogatu multoꝵ scͥpsit e¬
uangłium. Deniq cesar rei publice mul¬
tũ consuluit: dũ tͣia nũ uirũ stre¬
nuũ. sibi in filiũ adop tauit.

Expanded text:
Nerva ad imperium sublimatus primo ediverunt haereses multae Cerinthi, et Ebionis, et aliorum qui negant Christum in carne venisse. Quos apostolus Antichristos vocat. Igitur contra eorum pravitatem praefatus apostolus rogatu multorum scripsit Evangelium. Denique Nerva Caesar reipublicae multum consuluit, dum Trajanum virum strenuum sibi in filium adoptavit.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrã scripturã: q̃ quot senten¬
cus nos instruit. tot panib nos reficit.
Qͣ tuor pistilia mense. qͣtuor st̃ sensus
scͥpture. hystoria. allegoria. tropologia.
anagoge: quib ip̃a erigit᷑. ⁊ a t̾renis
scͥpture. Circuitꝰ labii: inp̃termissã ex¬

Expanded text:
sacram Scripturam, quae quot sententiis nos instruit, tot panibus nos reficit. Quatuor epistylia mensae, quatuor sunt sensus Scripturae, historia, allegoria, tropologia, anagoge, quibus ipsa erigitur, et a terrenis Scripturae. Circuitus labii exp
Abbreviated transcription (Latin):
anuli: qͣtuor st̃ euangłioꝵ libͥ. Q recte
dicunt᷑ anuli: eo qd̵ nob̾ et̃nitatẽ in qͣ
finis ñ ẽ ꝓmittunt. Corona int̾rasilis:
differentiã significat meriti. Corona
aurea illi suꝑposita: fulgorẽ p̃mii. Du¬
odecĩ panes: apłicam designãt doctrinã.
tẽ ⁊ ꝑfectã expͥmunt scientiã ⁊ doctri¬
nã: cyati qui minꝰ capiebant. angusti¬
orẽ scientiã siue doctrinã fig᷑ant. Thu¬
ribula. eo qd̵ thus in oratõne solet offer¬
ri: orationẽ non inconuenient figurant.
Mensa gͥ scͥptura: labium eiꝰ p̃dicatio: cir¬
cuitꝰ labii. continua sollicitudo p̃dicandi.
qͣtuor anuli qͣtuor euangłioꝵ lib̾. uectes
p̃dicatores. Duodecĩ panes: apłica doct᷑¬
na. Acetabula increpatio acerba: phyale.
habundans scĩa. siue doctrina cyati sci¬
entia ł doctrina angusta. thuribula:
oratio deuota

Expanded text:
nuli, quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui recte dicuntur annuli eo quod nobis aeternitatem, in qua finis non est, promittunt. Corona interrasilis, differentiam designat mentis. Corona aurea illi superposita, fulgorem praemii. Duodecim panes, apostolicam designant doctrinam. tem et perfectam exprimunt scientiam et doctrinam. Cyathi, qui minus capiebant, angustiorem scientiam et doctrinam significant. Thuribula, eo quod thus cum oratione solet offerri, orationem non inconvenienter designant. Mensa igitur, Scriptura; labium ejus, praedicatio; circuitus labii, continua sollicitudo praedicandi; tuor annuli, quatuor Evangeliorum libri; vectes, praedicatores; duodecim panes, apostolica doctrina; acetabula, increpatio acerba; phialae, abundans scientia sive doctrina; cyathi, scientia vel doctrina angusta; thuribula, oratio devota
Abbreviated transcription (Latin):
lice fid̾i ꝓfessionẽ: qͦtqͦt erãt uocan
di ꝑ p̃dicationẽ. Intͥuit autẽ rex: ut
uideret ddiscũbentes. Rex nuptias in¬
trat. ut discũd entes uideat. qñ d̃s in
subtilit̾ pensat ⁊ diuidicat. C uidit
ibi hominẽ ñ uestitũ ueste nuptiali
uestis nuptiał ẽ opꝰ caritatis qͣm ue
stẽ qui ñ hr̃ ligatis manib ⁊ pedib.
i ablata penitꝰ potestate bñ oꝑandi
ꝓicitꝰ intenebͣs ext̃iores q̃ st̃ infer¬
nales obscuritates. Q quid ibi sustmne¬
bit. qͥ hic bñ iuiu̾e contẽpsit: addit
di mͦ uagantiũ: ⁊ stridor dentiũ in

Expanded text:
licae fidei professionem, quotquot erant vocati per praedicationem. Intravit autem rex, ut videret discumbentes. Rex nuptias intrat, ut discumbentes videat; quando Deus in subtiliter pensat et dijudicat: Et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali. Vestis nuptialis, opus charitaigatis manibus et pedibus, id est ablata penitus potestate bene operandi, projicitur in tenebras exteriores, quae sunt infernales obscuritates. Et quid ibi sustinebit, qui hic bene vivere contempsit, addit di modo vagantium, et stridor denti
Abbreviated transcription (Latin):
Rex autẽ cũ audisset occisionẽ scilicet
seruoꝵ. iratꝰ ẽ: ⁊ missis exercitib suis
romanis uideł tito ⁊ uespasiano. ꝑdi¬
uiaꝵ. Exitꝰ uiaꝵ st̃ errores gentiũ. qͥ
st̃ extͣ fidẽ. spẽ ⁊ caritatẽ: q̃ st̃ uie
ad pr̃iam ducentes. E qͦscũq .i. cuiꝰ

Expanded text:
Rex autem cum vidisset occisionem servorum suorum, iratus est, et missis exercitibus suis Romanis scilicet Tito et Vespasiano, perdiviarum. Exitus viarum sunt errores gentium; qui sunt extra fidem, spem, charitatem, quae sunt viae ad pa