comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit p̃tor. que ꝯtinent fortuitã
cam depositionis. ex neci̾tate de¬
scendẽtem ñ exuolũrate ꝓficiscẽ¬
tem. Eumtrideponere tumultꝰ
utincendu ul cetam̃ causanĩ grã
intelligẽdumẽ. qui nullã aliam
cam deponẽdi habet. qua mmnies
excaĩs suprascriptis ꝑiculũ. uec
aũt seꝑatio eausar̃ iustã rone
haret. quippe cum quis sidẽ elegͥ.
nec depositum redditur. ꝯtenpt
eẽ cebet simplo. Cumuõ exigen¬
tenecitate deponat. cresat ꝑfid̾i¬
e cumen. ⁊ publicautilitate coh̾¬
cendũ e undicãde reipublice cã.
ẽ em̃inaiuile. incaĩs hui̾modi
b accedũt. nonsunt de posita u̾
puta si homo uestitus ceponat᷑.
uestis enĩnonẽ ceposita. nec ñ
equus cum capistro. nam solu
equus depositus ẽ. ¶Siouer¬
at ut inceposito ⁊ culpa p̃stetur.

Expanded text:
tinent fortuitam causam depositionis ex necessitate descendentem, non ex uoluntate proficiscentem.Eum tamen deponere tumultus uel incendii uel ceterarum causarum gratia intellegendum est, qui nullam aliam causam deponendi habet quam imminens ex causis supra scriptis periculum.Haec autem separatio causarum iustam rationem habet: quippe cum quis fidem elegit nec depositum redditur, contentus esse debet simplo, cum uero extante necessitate deponat, crescit perfidiae crimen et publica utilitas coercenda est uindicandae rei publicae causa: est enim inutile in ca accedunt, non sunt deposita, ut puta si homo uestitus deponatur, uestis enim non est deposita: nec si equus cum capistro, nam solus equus depositus est. Si conuenit, ut in deposito et culpa praestetur,
Abbreviated transcription (Latin):
beas .x. aut hominem utrũ ad¬
uersanus uolet. itaꝯ pensauo
hui debiti admittitur siaduer¬
sanus palam dixiss utrũ uolius¬
petat. Nõ posse ꝯpensanonem
obiopecunie quam ire tutor su¬
to diendum alicin
datũmẽ. dictumẽ
exeo. qd ponitur. Fzrepositio enĩ
de au̾get ppositum. ut ostendat
totum fideieius ꝯmissum qad
custodiam reiptinet. ¶ Precõ¬

Expanded text:
beas decem aut hominem, utrum aduersarius uolet, ita compensatio huius debiti admittitur, si aduersarius palam dixisset, utrum uolupetat, non posse compensationem obici eius pecuniae, quam ipse tutor sutodiendum alicui datum est, dictum ex eo quod ponitur: praepositio enim de auget depositum, ut ostendat totum fidei eius commissum, quod ad custodiam rei pertinet. Praeto
Abbreviated transcription (Latin):
D E. M. I Eamniam certo
loco acitio dari scipulatus sum.
is petit ame quan debeo peciũ¬
am. quero an hoc quoq ꝯpen¬
sandumẽ. quantimea intfu¬
it ceito loco dari.R̾. Sititipent¬

Expanded text:
m. Pecuniam certo loco a Titio dari stipulatus sum: is petit a me quam ei debeo pecuniam: quaero, an hoc quoque pensandum sit, quanti mea interfuit certo loco dari. respon
Abbreviated transcription (Latin):
LId idrs. SIambo socuparez
negligentiam societati adhibin¬
mus dicẽdum ẽ desinẽ nos ĩmi¬
cemeẽ obligatos.⁊ ip̃o iure ꝯpẽ¬
satione negligentie fcã. Simili
mõ ꝓbatur sialt exre coĩ aliquid
ꝓceꝑit. altertantã negligẽtiam
ex hibuit que eatem qnͣtitate ex¬
Siquis igitur ꝯpensare potens
to soluto. ¶Quoties exmale

Expanded text:
dictum. Si ambo socii parem neglegentiam societati adhibuimus, dicendum est desinere nos inuicem esse obligatos ipso iure compensatione neglegentiae facta. simili modo probatur, si alter ex re communi aliquid perceperit, alter tantam neglegentiam exhibuquis igitur compensare potens to soluto. Quotiens ex male
Abbreviated transcription (Latin):
a eslys. S quid a ficeuissore
petatur equissimũ est eligẽ fide¬
iussorem. quod ip̃i anqd ⁊ reo de¬
betur.ꝯpensare maut. S ꝯsiutr̃¬
q uelit ꝯpensare. audiẽdus ẽ.¬
Aliud dicam sire ꝓbauit ꝯpensa

Expanded text:
ale. Si quid a fideiussore petetur, aequissimum est eligere fideiussorem, quod ipsi an quod reo debetur, compensare malit: sed et si utrumque uelit compensare, audiendus ealiud dicam, si reprobauit pensa
Abbreviated transcription (Latin):
xlam qui excessit. anud facẽ u¬
detur. ⁊ si susceptum ñ impleuit.
tencatur. tãq simandauo tibi
ut domũ seianam centũ emeres.
tuq titianã emĩs. longe maioĩs
p̃ti. centũ tamen aut ⁊̃minoris.
ñ uidis implesse mand̾atii:Item
sim̃adauo tibuit fundũmeum
cẽtum uendẽs. tuq cũ nonagi¬
tauẽdicłis. ⁊ petam fudum. nõ

Expanded text:
am qui excessit, aliud quid facere uidetur et, si susceptum non impleuerit, tenetur. Itaque si mandauero tibi, ut domum Seianam centum emeres tuque Titianam emeris longe maioris pretii, centum tamen aut etiam minoris, non uideris implesse mandatum. Item si mandauero tibi, ut fundum meum centum uenderes tuque eum nonaginta uendideris et petam fundum, n
Abbreviated transcription (Latin):
pterea unictum. iuadmalama¬
sionẽ extenͣsum. seqͥster soluĩt
ꝙ factum ẽ arbĩtror. quia cum sci¬
ret cui rei paretur. intempestiue
mĩã exercuit. cumposset ñ susci¬
pere talem cam quam cecipere.
Datur actio depositi inħrdemex
dolo defuncti insolidum. Quã¬
quamenim alias exdolo defuc¬

Expanded text:
propterea uinctum uel ad malam mansionem extensum sequester soluerit quod factum est arbitror, quia cum sciret, cui rei pararetur, intempestiue misericordiam exercuit, cum posset non suscipere talem causam quam decipere. Datur actio depositi in heredem ex dolo defuncti in solidum: quamquam enim alias ex dolo defu
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ditor de ypotheca. abonii posses¬
sore eam auferre põtit. pret̃ pri¬
orem ẽditorem.⁊ qui ab eo emit
Atitio mutuat̾ pactus ẽ cumillo
ut predium suumpignoriypo¬
thece ue eẽt. de inde mutuat est
pecuniam amenio. ⁊ pact̾ est cũ
eo ut sititio desient p̃diũ tem̃
ertenatur. Tertius dem̃ aliquis

Expanded text:
creditor de hypotheca, ab omni possessore eam auferre poterit praeter priorem creditorem et qui ab eo emit. A Titio mutuatus pactus est cum illo, ut ei praedium suum pignori hypothecaeue esset: deinde mutuatus est pecuniam a Maeuio et pactus est cum eo, ut, si Titio desierit praedium teneri, ei teneatur: tertius deinde ali
Abbreviated transcription (Latin):
creditor etiam turbonẽ suꝑare
deberet. qui primamc̃ditncem¬
expulerat. anea remota turbo
quidicerent hic quoꝙ ftium cre¬
licorem potiore eẽ debere. M ne¬
qua quam hiustum ẽẽ uidebat᷑
Done pͥmam creditricẽ iudicio
ꝯuenisse t̾tium c̃ditorẽ ⁊ excep¬
tione alione quoquo mo ater¬
tio suꝑatam. nũquid aduersuᷤ
turbonem quiscdo loco credid̾at
ceptio ne rei udicate uti põt. añ
prima c̃ditrix suͦp̃ata ẽ attio c̾di¬
tore. scd̃s creditorͤ teitiu obͥtin¬
uent. pͥotĩt uti exceptione reiin¬
dicate aduers̃ primam creditri¬
cem. nullo mout opinor. Igit
nec t̾rius creditor successit in ei
locum quem exclusit. nec inter
res iudicata alii ꝓdeẽ ant nocẽ¬

Expanded text:
creditor etiam Turbonem superare creditor etiam Turbonem superare deberet, qui primam creditricem, an ea remota Turbo qui dicerent hic quoque tertium creditorem potiorem esse debere. mihi nequaquam hoc iustum esse uidebatur. pone primam creditricem iudicio conuenisse tertium creditorem et exceptione alioue quo modo a tertio superatam: numquid aduersus Turbonem, qui secundo loco crediderat, ception‹e› rei iudicatae uti potest? aut prima creditrix superata est a tertio creditore, secundus creditor tertium optinuerit, poterit uti exceptione rei iudicatae aduersus primam creditricem? nullo modo, ut opinor. igitur nec tertius creditor successit in eius locum quem exclusit, nec inter alios res iudicata alii prodesse aut noce
Abbreviated transcription (Latin):
nouemĩt.postior uero deypot¬
heca uendenda ñ ꝯuenerit. uen̾
ẽ priorem pocioremẽẽ. Dama
mpignore placet. sipriorꝯ uere¬
rit de pignore. licet postĩorines¬
tradatur. adhuc potioremesse
anni pensionẽ michiinseq̃nti¬
um tibi accessuram pignorũ¬
q ius abinquilmo datoruc
utrũq ꝯsecutuꝵ nerua ꝓculus
nͥ ad utrãq pensionem pigio¬
ra suffice̾nt. ius oium pignoꝵ
primũ adme ꝑtinere. quia n¬
rata seruetur. siquid suꝑ eẽt
adte. Pãulus facti q̃ stio est
s uĩsimile est idactumut pri¬
mani quãm̃q pensionẽ pigio
duob eancemrem diu̾sis tꝑi¬
b pignorauit prior potior ẽquã¬
uis sia diu̾sis nordñs pignuꝰ
accipiamus possessor meliorsit.
obligau̾at. euticiane primum¬
⁊ de in turbom. itio loco alucre¬
clirori cum euticiana de uire c̃¬
suo doceret. supata apud iudicẽ
at̾tio c̃ditore. nõ ꝓuocauat. tur¬
bo apud alimuidicẽ uictus. c¬
appellauat querebãtur utiũ t̾tĩ

Expanded text:
nerit, posterior uero de hypotheca uendenda conuenerit, uerius est priorem potiorem esse: nam et in pignore placet, si prior conuenerit de pignore, licet posteritradatur, adhuc potiorem esseanni pensionem mihi, sequentium tibi accessuram pignorumque ab inquilino datorum ius utrumque secuturum. Nerua Proculus, nisi ad utramque pensionem pignora sufficerent, ius omnium pignorum primum ad me pertinere, quia nrata seruetur: si quid superesset, ad te. Paulus: facti quaestio est, sed uerisimile est id actum, ut primam quamque pensionem pignoduobus eandem rem diuersis temporibus pignerauerit, prior potior est, quamuis, si a diuersis non dominis pignus accipiamus, possessor melior sit.obligauerat, Eutychianae primum, deinde Turboni, tertio loco alii creditori: cum Eutychiana de iure suo doceret, superata apud iudicem a tertio creditore non prouoc‹a›uerat: Turbo apud alium iudicem uictus appellauerat: quaerebatur, utrum tertius
Abbreviated transcription (Latin):
hic admittedumeẽ. ¶ Sipriõ
quisine ypotheca c̃didit. post se¬
cũdum qui utiũq fecit. ip̃e ypo¬
de ypotheca ꝯuenit. dubiumn
ttiũsẽ. ¶ Sitecum de ypothe¬
ca paciscatur debitor. cerudẽ ouz
alio tua uolũtate. scd̾s potior e¬
rit. Pecuma aut soluta scdo. an
nirs tenetur tibirecte qr̃. Ert a¬
utem facci q̃stio agitanda. quid
int̃ eos accum sit. utrumut dis¬
cedatur ab ypoteca intotum cũ
prio ocessit creditor aluiobligaĩ
ypothecam. anut ordo seruetur
⁊prior c̾ditor scdo lcc̃o ꝯstituat᷑.
tor postea nouatione facta eadẽ
pignora cum aliis accepit. ĩ suũ
ñ offerat pecunam posse priorẽ
uẽdere. ut primã tantum peciũ¬
am expensam ferat. ñ eamquã
postea credidit. ⁊ qd suꝑfluum
ex antiore credito accẽpit. ħscdo
restituat. E cendumẽ scd̃o
c̃ditori remteneri. ⁊̃ inuito de¬
bitore tãmnsuũ debitũ quam ĩ
primi c̃ditoris. ⁊ inuẜas suas

Expanded text:
hoc admittendum esse. Si primus, qui sine hypotheca credidit, post secundum, qui utrumque fecit, ipse de hypotheca conuenit, dubium ntertius est. Si tecum de hypotheca paciscatur debitor, deinde idem cum alio tua uoluntate, secundus potior erit: pecunia autem soluta secundo an rursus teneatur tibi, recte quaeritur. erit autem facti quaestio agitanda, quid inter eos actum sit, utrum, ut discedatur ab hypotheca in totum, prior concessit creditor alii obligari hypothecam, an ut ordo seruetur et prior creditor secundo loco constituatur. tor postea nouatione facta eadem pignora ‹cum› aliis accepit, in suum non offerat pecuniam, posse priorem uendere, ut primam tantum pecuniam expensam ferat, non etiam quam postea credidit, et quod superfluum ex anteriore credito accepit, hoc secundo restituat. Sciendum est secundo creditori rem teneri etiam inuito debitore tam in suum debitum quam in primi creditoris et in usuras suas
Abbreviated transcription (Latin):
Q siduorum pupillorũ mĩmuis
tum exnunuis cuidãmꝯ pãta est
⁊ antiquioris ⁊ eĩ cuius numus
ꝯꝑatͥaest. ¶ Sitibi que hĩtur̾
sumobligauũm. ⁊ titiͦo sp̃aliter
fundũ si indinum meũ ꝑuem̃t
mox dm̃um eius acquisiero. pu
dedit. ꝗppecum res exnumis pi¬
gnoratis ẽpta. nõ sit pignorata
dicendum ẽ prefemeam fisco debe
ex kalenͣdis pximis ꝯ̃ cluxerat.c
pactus erat ut homo eros pigno¬
ni locatori eẽt donec mencces solue¬
rentur. Idẽmañ halendas inlias

Expanded text:
 si duorum pupillorum nummis fuerit tum ex nummis cuiusdam comparata est antiquioris et eius cuius nummis comparata est. Si tibi quae habiturus sum obligauerim et Titio specialiter fundum, si in dominium meum peruenerit, mox dominium eius adquisiero, putdederit, quippe cum res ex nummis pigneratis empta non sit pignerata dicendum est praeferri eam fisco debere, ex calendis proximis conduxerat, pactus erat, ut homo Eros pignori locatori esset, donec mercedes soluerentur: idem ante calendas Iulias
Abbreviated transcription (Latin):
plius etiam subalitione credito¬
rẽ tuendum putabat aduersus
eum cuipe̾a qui q̃ deben ceꝑit. si
mõ non eas ditio sir que ĩuitos
bitore implerino possit. Sꝯsi
hĩs obealegata q̃ suboditiones
data erãt ce pignore reisue ꝯueis¬
s. ⁊ p̾ea eandem ip̃a pignoraddit¬

Expanded text:
plius etiam sub condicione creditorem tuendum putabat aduersus eum, cui postea quicquam deberi coeperit, si modo non ea condicio sit, quae inuito debitore impleri non possit. Sed et si heres ob ea legata, quae sub condicione data erant, de pignore rei suae conuenisset et postea eadem ipsa pignora
Abbreviated transcription (Latin):
quan i tͣrpo ssessio tradctur. id pi¬
gnoridedit. post traditam posses¬
sionẽ. idem prediũ alii denuopi¬
gnoricecent. prioris cãm ẽẽ poti¬
orem appãruit. si nõ creditor scds
p̃tiumeiqui negotiũ gesserat
soluissec. uerũ inea quantitate
quã soluiss eĩq usuris. potiorẽ
fore ꝯ̾stat. isi forte pͥor eipecuni¬
am offerat. Ꝙ fidebitor aluinde
pecuniã soluisset. priorẽ prefe̾n¬
dum. ¶Post dinisionẽ regi¬
onib factamint᷑ frẽs. ꝯuenut¬
Quani ac̃ditore suo nõ libasset.
ẽ diuisione quente panis ꝑtem
diandia aiter distraheret. pigñ
intesligi ꝯtractum existimaui. S

Expanded text:
quam ei possessio traderetur, id pignori dedit: post traditam possessionem idem praedium alii denuo pignori dedit. prioris causam esse potiorem apparuit, si non creditor secundus pretium ei qui negotium gesserat soluisset: uerum in ea quantitate, quam soluisset eiusque usuris potiorem fore constaret, nisi forte prior ei pe cuniam offerat: quod si debitor aliunde pecuniam soluisset, priorem praeferendum. Post diuisionem regionibus factama creditore suo non liberasset, ex diuisione quaesitae partis partem dimidiam alter distraheret. pignus intellegi contractum existimaui, sed
Abbreviated transcription (Latin):
US. OSi
dotem ꝓmuliere pro¬
misit. pignus siue y¬
pothecam derestituenda sibi
dote aͥcͣcͣͣpit. sub secuta deinde
ꝓ parte nuatione. marit eandẽ
rem pignori aui dedit. mox re¬
sidue quatitatis nuatio imple¬
ta ẽ. Querebatur de pignõre.R ẽ.¬
cumexcã ꝓmissionis ad unũse
ꝓmisit ꝯpellitur. ñ utiq solutio¬
nũ obseniada sunt tp̃a. s dios ⁊¬
tĩte obligationis. Nec ꝓbe dicp
inpotestate eius ẽẽ ne pecuniã re¬
siduam recceret. ut minus dota¬
tamuuereẽ uideatũr. Alia causa
ẽ eius qui pignus accepit ad eã
sumam quanunt diem c̾tu nu¬
masset. ac forte priusquanuar

Expanded text:
um. Qui dotem pro muliere promisit, pignus siue hypothecam de restituenda sibi dote accepit: subsecuta deinde pro parte numeratione maritus eandem rem pignori alii dedit: mox residuae quantitatis numeratio impleta est: quaerebatur de pignore. cum ex causa promissionis ad uniuersae tique solutionum obseruanda sunt tempora, sed dies contractae obligationis. nec probe dici in potestate eius esse, ne pecuniam residuam redderet, ut minus dotata mulier esse uideatur. Alia causa est eius, qui pignus accepit ad eam summam, quam intra diem certum numerasset, ac forte prius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
que gnãlit̾ agepit seruar ñpo¬
uationͣe postea facta.pignora
pignorib ad dicit. supioris tẽ¬
poris ordinem man̾e primo cre¬
ditori placuit tãquam insuũ
locũ succedenti. ¶Cum excausa
mandati p̃diumtitio cuiꝰriego¬
tiũ sucrat gestum deberet prius

Expanded text:
eraliter accepit, seruari non pouatione postea facta pignora prioribus addidit. superioris temporis ordinem manere primo creditori placuit tamquam in suum locum succedenti. Cum ex causa mandati praedium Titio, cui negotium fuerat gestum, deberetur, prius
Abbreviated transcription (Latin):
exunt inius uocatum pedui̾pu¬
ergõ. ad exhibendum eĩt agen¬
dum. ¶ Siquis ad pedaneum
iudicem uocatũ que eximat pe¬
na eĩ edicti cessabit. ¶Qd̃ p̃tor
p̃cepit uieximat. ui anetdoloc
ẽ de manib auferre ꝑ raptum. &e

Expanded text:
emit in ius uocatum, Pedius puergo? ad exhibendum erit agendum. Si quis ad pedaneum iudicem uocatum quem eximat, poena eius edicti cessabit. Quod praetor praecepit 'ui eximat': ui an et dolo est de manibus auferre per raptum: e
Abbreviated transcription (Latin):
patronumiueximit. detiore tñ lo¬
colibtus ẽ. qui insiłi delicto peti¬
tõrispartes sustinet. Eadẽ equitã
ẽ in eo qui ano q̃ quo debuerat
inius uocabatur. S. ⁊ fortĩ dicẽ¬

Expanded text:
patronum ui eximat: deteriore tamen loco libertus est, qui in simili delicto petitoris partes sustinet. Eadem aequitas est in eo, qui alio quam quo debuerat in ius uocabatur: sed et fortius dicen
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃uerba cumeffectu sũt accip¬
ienda. ¶Hoc iudicium i faccum
ẽ. ⁊ si plures deliq̃nnt in sĩgulos
dabitur.⁊ nchomin̾ manet qui
exempt̾ ẽ obligat̾. hiͣdib autẽ
ita dabitur si eõꝵ᷑ int̾sit. neq autẽ
inħrdem neq post ãnũ dabitur¬

Expanded text:
m uerba cum effectu s‹u›nt accipienda. Hoc iudicium in factum est: et si plures deliquerint in singulos dabitur, et nihilo minus manet qui exemptus est obligatus: Heredibus autem ita dabitur, si eorum intersit: neque autem in heredem neque post annum dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
edicium p̃cor ꝓposuit ut
metu pene ꝯpescẽt eos q
inius uocatos uienpuit. demq
pomponi scribit. Seruquoq nõe
noxale iudiciũ reccendũ. nͥsciẽte
dño idfecĩt. ẽunc enisine noxe¬

Expanded text:
edictum praetor proposuit, ut metu poenae compesceret eos, qui in ius uocatos ui erip‹i›unt. Denique Pomponius scribit serui quoque nomine noxale iudicium reddendum, nisi sciente domino id fecit:
Abbreviated transcription (Latin):
quatur. ⁊ idẽ dicẽdum ẽ ut n cxstĩ¬
guatur. ñ tm̃ sieces ad areã redacte
sũt ufusfiuctus exstinguit. uerũ
⁊̃ si demolitis edib testator alias
nouas rescitiuĩt. Plane si ꝑ partes
reficiat licet om̃is noua fca sit ali
ꝓcul dubio exstinguetur. S ⁊ sista¬
gniusus fructus legetur. ⁊ exariũt sic
gato.sisilua cesa illic sanctiones
¶Inñauis quo usũfructũ sabinuᷤ
scribit. siꝗdem ꝑpartes refecta sit:
usũ fruccum nomtĩre. Siãt dil¬
souita sit licet hisdẽ tabulis nulla

Expanded text:
icendum est, ut non extinguatur. Non tantum si aedes ad aream redactae sint, usus fructus extinguitur, verum etiam si demolitis aedibus testator alias novas restituerit: plane si per partes reficiat, licet omnis nova facta sit, alicul dubio extinguetur.Sed et si stagni usus fructus legetur et exaruerit sic, gato si silva caesa illic sationes In navis quoque usu fructu Sabinus scribit, si quidem per partes refecta sit, usum fructum non interire: si autem dissoluta sit, licet isdem tabulis nulla
Abbreviated transcription (Latin):
st puti adiciat quotiẽs capite
minutꝰ ent do lego. uł sic quoti¬
es amnisus ent. ⁊ tẽ sicapitis cli¬
muiutioe anitrat᷑. repetitus ui¬
uiuat ususfruct legatus sit an
uideat᷑ repetit᷑ quoties amissus
petitum uiden. Qr̾ siusq ad diem¬
posuit legatũ. ut putausq ad de¬
cẽmum.ide ent dicedum. Hec at
repetitio q̃ fit post amissũ capitis
titio ⁊ memio ususfructꝰ iegatꝰ ẽ.

Expanded text:
e capite minutus erit, ei lego', uel sic 'quotiens amissus erit': et tunc, si capitis minutione amittatur, repetitus uiuiuat usus fructus legatus sit, an uideatur repetitus, quotiens amissus petitum uideri. quare si usque ad tempus sit legatus, ut puta usque ad decennium, idem erit dicendum.Haec autem repetitio, quae fit post amissum capitis Titio et Maeuio usus fructus legatus
Abbreviated transcription (Latin):
ubiaccepit ut manumutrẽt de¬
iñ ẜnus decessit. siquicẽ moras
fecit manumissioni. oscques
ẽ ut dicam resunde cum ᷝ ͦacce¬
pit. O si moram n fecit. scum
ꝑfectus eẽt ad p̃sidem ułapud¬

Expanded text:
ubi accepit, ut manumitteret, deinde seruus decessit, si quidem moram fecit manumissioni, consequens est, ut dicamus refundere eum quod accepit: quod si moram non fecit, sed cum profectus esset ad p
Abbreviated transcription (Latin):
set ut manumitrẽt. nͥ forte ꝓ¬
fectio manumissiomis gratia.
bulo op̃ssus urue hiculo obt¬
matrimoniũ cos exreccẽtur. nͨ
fuĩt nupcie secute. qr dehis ca¬
sib solumo fuit ouent̾ꝗ ma
trimoniũ sequr. nupticaũt
secute ñsunt. querendũerit
utrũ mulienodictio aneiqui
dotẽ dedit ꝯpetat. ⁊ i̾smuleẽ
in hunc quoꝵ easum eñ qui
dat sibiprospice. Elam quasi
causa non setuta habe põt cõ¬
dictiomi qui obinatrimonũ
dedit. matrimonio ñcopłato.
insi forte eidẽtissimis ꝓboni¬
b muler ostedit hoc eũ ideo
fecisse ut ip̃i mag muili quã sͥ
pspice̾t. S ⁊ si p̾at̃ ꝓfilia det.
⁊ ita ꝯlenit᷑ nisi euident ali¬
ud actum sit. xlictiom patrio¬

Expanded text:
set ut manumitteret: nisi forte profectio manumissionis gratia mbulo oppressus, uel uehiculo obtmatrimonium, dos ei redderetur, nec fuerint nuptiae secutae, quia de his casibus solummodo fuit conuentum qui matrimonium sequuntur, nuptiae autem secutae non sint, quaerendum erit, utrum mulieri condictio an ei qui dotem dedit competat. et uerisimile est in hunc quoque casum eum qui dat sibi prospicere: nam quasi causa non secuta habere potest condictionem, qui ob matrimonium dedit, matrimonio non copulato, nisi forte euidentissimis probationibus mulier ostenderit hoc eum ideo fecisse, ut ipsi magis mulieri quam sibi prospiceret. sed et si pater pro filia det et ita conuenit, nisi euidenter aliud actum sit, condictionem patri
Abbreviated transcription (Latin):
Or dotis noie intrñdatum sit re¬
peti posse. sic intelligẽdum est
ut sidiior̃tiũ intressent pͥusq̃
ut̃q ꝑsona ĩtam etatẽ habeat.
sit eius pecuĩe repetitio. conec
aũt meoeẽ habitu matrimou
ꝑmaneãt non mag id repeti
põt. quamqd̾ sponsa sponso
cotis noĩe dedit conec mane

Expanded text:
od dotis nomine interim datum sit, repeti posse, sic intellegendum est, ut, si diuortium intercesserit, priusquam utraque persona iustam aetatem habeat, sit eius pecuniae repetitio, donec autem in eodem habitu matrimonii permanent, non magis id repeti possit, quam quod sponsa sponso dotis nomine dederit, donec mane
Abbreviated transcription (Latin):
tinet. Sinant ue debitor fuis¬
set ⁊ añnuptias soluiss ⁊ nup¬
tie secute nfuissẽt. ipe possit o¬
dice causa debituntegra muli
ad hoc solũ manete ut ad nicħ
aliud debitor ꝯ pellatur nut ce¬
dũs dotis noĩe traditus. n
ptie insecute n fuint ꝯliccioẽ
repeti põt. Fnictus quoq pote

Expanded text:
tineret. si autem uere debitor fuisset et ante nuptias soluisset et nuptiae secutae non fuissent, ipse possit condicere causa debiti integra mulieri ad hoc solum manente, ut ad nihil aliud debitor compellatur, nisi ut cedus dotis nomine traditus, si nuptiae insecutae non fuerint, condictione repeti potest: fructus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Smẜuus tuus
insuspitione furciꝰtitiouems¬
fecco ugilm qĩ n facmnored¬
supplicio affecit. Ages cũtitio
dar cum cibio portere.qr ⁊ an
morte̾ dare tuncũ oportuit la¬
ita sit usus. ut sciret se inuito
id̾ xtus genus ꝓ portione ẽpti¬
oms ⁊ uenditionis ẽ. annulla
hic aua obligatio ẽ quam obrẽ
cero. qr hoiem accipictis nõ fe¬

Expanded text:
seruus tuus in suspicionem furti Attio uenisaefecto uigilum quasi in facinore dsupplicio adfecit. ages cum Attio dare eum tibi oportere, quia et ante mortem dare tibi eum oportuerit.Laita sit usus, ut sciret se inuitontractus genus pro portione emptionis et uenditionis est an nulla hic alia obligatio est quam ob rem tero, quia hominem accipientis non fe
Abbreviated transcription (Latin):
pare ꝑ hibitus ẽ. ⁊ nĩumi ñperi
uenirer ut exꝓmissore daret
nec ille det. pot dici ꝯlia posse
ei qui accepto sit lib̾atus.
ut capuam eas de in ꝑato tͥ adꝓ¬

Expanded text:
prohibitus est, et nummi non peribconueniret, ut expromissorem daret, nec ille det, potest dici condici posse ei, qui accepto sit liberatus.ut Capuam eas, deinde parato tibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
facit inuinã ciqui redemit. s ꝓ
e. que accep̃ ip̃m ẜuum q̃ emnit
restituet. aut si an cecessisse ꝓpo¬
natur ncħ prestabit. si moco
ꝑeum factum nõ ẽ. ¶ Ssifug̃
nec culpaeĩ ꝯ tinget qui recemit
nic ħ prestabit. Plane repini¬
tẽ eum oportet simporestatẽ
suam ꝑuerĩt restitm. ¶¬

Expanded text:
facit iniuriam ei qui redemit, sed pro decem quae accepit ipsum seruum quem emit restituet aut, si ante decessisse proponatur, nihil praestabit, si modo per eum factum non est. quod si fugit nec culpa eius contigit qui redemit, nihil praestabit: plane repromittere eum oportet, si in potestatem suam peruenerit, restit
Abbreviated transcription (Latin):
te quam accepisti erogasse ꝯ¬
dictio ce ssabit. S simin̾ erog¬
atum sit ꝯlictio locum habebit
quistradidit alicm itaut abeo
intͣ ceitum tpẽ manimutretur
sipenitũt eum qui toidit et

Expanded text:
te quam accepisti erogasse, condictio cessabit: sed si minus erogatum sit, condictio locum habebit,quis tradiderit alicui ita, ut ab eo intra certum tempus manumitteretur, si paenituerit eum qui tradiderit et
Abbreviated transcription (Latin):
alici põtit. E lichus decesẜit
anrepetiqd datumẽ possit :¬
cuius ait. sip̃t id tp̃is cecessit
quo manumitti potͣut. reꝑeti¬
tione eẽ. si miñ cessair. ¶Rn¬
mitrẽs. placueat t᷑n ut darem.
quibona fide ẜuebat mpeciñ¬

Expanded text:
ici poterit. sed si Stichus decesserit, an repeti quod datum est possit? Proculus ait, si post id temporis decesserit, quo manumitti potuit, repetitionem esse, si minus, cessare. mitteres, placuerat tamen, ut darem, qui bona fide seruiebat, mi
Abbreviated transcription (Latin):
sinodumsolũt. G si soluto
matrimoio mant̾ peteret. inco
dumtãrat exceptioẽm obstaẽ
debe qd mulier recepͣtura eẽt.
nupt̾ã erat cumcotẽdire ulł
pecumã que sibi debebatur acce¬
ptam fecit neq nuptie ĩ secus¬
te sunt. recte abeo pecuia ꝯlicẽt᷑.
quia nicħ int ẽutium cxnua¬

Expanded text:
si nondum soluerit. sed si soluto matrimonio maritus peteret, in eo dumtaxat exceptionem obstare debere, quod mulier receptura esset. nuptura erat cum dotem dare uellet, pecuniam quae sibi debebatur acceptam fecit neque nuptiae insecutae sunt, recte ab eo pecunia condicetur, quia nihil interest, utrum ex nu
Abbreviated transcription (Latin):
posse ᷤ d ip̃e celsus nãliegurta¬
tate motus putat repetiposse.
spe quoo seareo quiacceꝑit re¬
munan existimaret. uł amicio¬
rem sesse eum futm̃ repetẽ nõ
posse opimone falsa ceceptum.¬
Sub tulius aut illud tc̃cat. anil¬
le qui se statu liltrum p̃utauĩt
nͣ fecit numos accipietis qm̃ he¬
datur. nonqĩ suos. qui utiqr ip¬
sĩ fuint acquisiti. sciuic p̾t libẽ¬
tatem ei extestam̃to ꝯpetitem
⁊ puto si hoc aĩo dedit nõfiemp
si. Nam ⁊ cumtibi nũmos me¬
os qituosco. nfacio tuos. Ꝙd
res dedit nec fecit accipiẽtis. S
aut alius peo deditaut ip̃e Im¬

Expanded text:
posse: sed ipse Celsus naturali aequitate motus putat repeti posse.spe, quod se ab eo qui acceperit remunerari existimaret uel amiciorem sibi esse eum futurum, repetere non posse opinione falsa deceptum.Suptilius quoque illud tractat, an ille, qui se statuliberum putauerit, nec fecerit nummos accipientis, quoniam hedaturus, non quasi suos, qui utique ipsius fuerunt, adquisiti scilicet post libertatem ei ex testamento competentem. et puto, si hoc animo dedit, non fieri ipsius: nam et cum tibi nummos meos quasi tuos do, non facio tuos. quid res dedit, nec fecit accipientis: si autem alius pro eo dedit aut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
numisso repetitiom. Herati
aũt libro m̃branaꝵ refeit pan¬
dem pantominũ adinca nero¬
isse quesitum ancomieia sciõs
libenim accepisset. ¶ Siquis
celsus scribit. S siẜuus qui

Expanded text:
numisso repetitionem.Neratius etiam libro membranarum refert Paridem pantomimum a Domitia Neroisse quaesitum, an Domitia sciens liberum accepisset.Si quis Celsus scribit.Sed si seruus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ret. respondiñẽ equũ pretio
id ẽ quanti res ẽ. litẽ extimaĩ
cum ⁊ ꝯtumacia puniẽdasit.
⁊ arbitrio potĩ diurei p̃tium
uirare ita oportet tãtirem fu¬
isse cum furtũ factum sit nõ¬

Expanded text:
et. respondi: non est aequum pretio, id est quanti res est, litem aestimari, cum et contumacia punienda sit et arbitrio potius domini rei pretium iurare ita oportet 'tanti rem fuisse cum furtum factum sit', no
Abbreviated transcription (Latin):
re aũt ininfrr̃tũ licet. Sran
ider modum iumurãdo statuẽ
possit ut int̾ceitamq̃ntitatẽ
uiretur ne arepta occasicẽ min
dum hoc ostat. An igitur qui
tunt ĩuirandum nõ sequi id

Expanded text:
re autem in infinitum licet. sed an iudex modum iuriiurando statuere possit, ut intra certam quantitatem iuretur, ne arrepta occasione in idum nec ne constat: an igitur qui tulit iusiurandum, non sequi id,
Abbreviated transcription (Latin):
di⁊ ꝙamplius ꝑ legem falcidia:
acceꝑit. bĩs quoq ut legatoꝵ sa¬
tisdet andiẽdus ẽ ut minumici¬
piũ mittatur. Piane simissoia
legatano inpossõnem cum p he¬
redem sraret quoĩnus cãuet. he¬
res postulet uti de possõne decedat
patumq sedicat inmunicipio
caue̾ impetrare nõ debebit. diu̾¬
sum ẽ sismeculpa aut dolo hr̃dis
missus sit inpossõnẽ. ¶ Iubet̃
iurare de calũpnia nequis uexã¬
di mag̃ adueisanicã forsitãcum
rome poscit satisdre ĩmumcipi
ĩuirãdum decauĩpnia remittit᷑
ulut parẽrib ⁊ patronis. ¶Sic
nõ pͥõsse ibi posse quo postulat
Nam sic nonẽ ꝯpellendus uura¬
re alibi se quam eo łoco sansdare
uirare. haut tunc ĩpetrabitur c̃

Expanded text:
 legem Falcidiam ceperit: heres quoque ut legatorum satisdet audiendus est, ut municipium mittatur. Plane si misso iam legatario in possessionem, cum per heredem staret quominus caueret, heres postulet uti de possessione decedat paratumque se dicat in municipio cauere: impetrare non debebit. diuersum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit in possessionem. Iubetur iurare de calumnia, ne quis uexandi magis aduersarii causa, forsitan cum Romae possit satisdare, in municipiiurandum de calumnia remittitur, velut parentibus et patronis. sic anon posse et ibi posse, quo postulat nam sic non est compellendus iurare "alibi se quam eo loco satisdareierare. Hoc autem tunc impetrabitur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
naiem habet. ¶ Tistores sipupil
appellañm. an iossõr eiusdẽ fũdi
sim. ⁊ recte dicetur possorem ẽẽ qr
Possor aut quis nec pe sĩt cempꝰ
cautionis exspectanane. slamsicuti
ei quipt cautionẽ possessiore uen¬
clidit ncħ obẽ. ita nec ꝓdest eiqui
excressa causa hoc deseruent.
Si exnoxali causa ag̃at q̃ ad modum:

Expanded text:
nalem habet. Tutores, siue pupillappellauerim: an possessor eiusdem fundi sim? et recte dicetur possessorem me esPossessor autem quis nec ne fuerit, tempus cautionis spectandum est: nam sicuti ei, qui post cautionem possessionem uendidit, nihil obest, ita nec prodest ei, quex concessa causa hoc deseruerit. SI EX NOXALI CAUSA AGATUR, QUEMADMODUM
Abbreviated transcription (Latin):
i.Eumquiab sentẽ defendit⁊
si filius uł pat̾ sit satisdare petito¬
n ex forma edicti debere.
sores ĩmobiliu rerum satisdareñ
ꝯpesli. Possor aũt isaccipiẽdus ẽ
quiinagro uicurtate rẽsolipos¬
si det aut exasse aut ꝓparte. S ⁊¬

Expanded text:
qui absentem defendit, etiam si filius uel pater sit, satisdare petituro ex forma edicti debere. sores immobilium rerum satisdare non compelli. Possessor autem is accipiendus est, qui in agro uel ciuitate rem soli possidet aut ex asse aut pro parte. s
Abbreviated transcription (Latin):
cornelio ꝓcuio rescripsit mĩto peti¬
torem recusare talẽ ficeuissorem
S sianas cauĩ nonpossit.p̃dicẽ¬
dumeinousurum eũ priuilegi¬
o si ꝯueniatur. ¶Smieciã satisda¬

Expanded text:
Cornelio Proculo rescripsit merito petitorem recusare talem fideiussorem: sed si alias caveri non possit, praedicendum ei non usurum eum privilegio, si conveniatur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
sideniũ implemus. ita satisdici
di facultate. ¶Siquis his pͣsoĩs
queagẽ nonpotuem̃t. fideuissoẽs
indico si stendi causa dedit fnistͣ
eĩt datio. ¶Pretorait. Siquispa¬
rentempatronum patronã liberos
aut parẽtes patronipatrone libos¬
ue suõs eumueꝗ inpotestate hẽ¬

Expanded text:
siderium implemus, ita satisdare di facilitate. Si quis his personis, quae agere non potuerunt, fideiussorem iudicio sistendi causa dederit, frust‹r›a erit datio. Praetor ait: 'Si quis parentem, patronum patronam, liberos aut parentes patroni patronae, liberosue suos eumue quem in potestate h
Abbreviated transcription (Latin):
bus intuertutur. Eatem icẽ qua
⁊ hiditates ex in legittme. quia
agnatis cefenĩtur. qui celmũt
eẽ familia mutata. Ex noi̾us
aut legib hr̃ditates ⁊ tutele ple¬
nĩq sic deferuntur. ut ꝑsone na¬
turalr de signẽtur. ut puta ecce
utiõiaduersus ẜnũ locus ẽ. quia
nec p̃toria uins dictione ita ẜuu
obligatur. ut cũ eo actio sit. s uti
lis accio aduers dñmndandaẽ. ut
iulianus scrbit.⁊ mñ insolidũ
deferidatlir. ꝑmutedum mͥ est in
bõn̾a que huit mĩtti. Item cũci¬
iutas amissa ẽ.nulla restitutioĩs
equitas ẽ aduersus eũ qui amis¬
sis bomis ⁊cuutate relicta exulat

Expanded text:
s intervertuntur eadem ratione, qua et hereditates exinde legitimae, quia adgnatis deferuntur, qui desinunt esse familia mutati. ex novis autem legibus et hereditates et tutelae plerumque sic deferuntur, ut personae naturaliter designentur: ut ecce utioni aduersus seruum locus est, quia nec praetoria iurisdictione ita seruus obligalis actio adversus dominum danda est, ut Iulianus scribit, et nisi in solidum defendatur, permittendum mihi est in bona quae habuit mitti. Item cum civitas amissa est, nulla restitutionis aequitas est adversus eum, qui amissis bonis et civitate relicta nudus
Abbreviated transcription (Latin):
rent. qĩ minus deuq̃rint. q̃m
hiqui suꝑiorib capĩtib no¬
tant᷑. ¶ At p̾tor quiiẽge ple¬
bescito senatꝰ ꝯsulto. edco. decre¬
tis ꝑsonis p̾cuare ꝓhĩbentur.
hipano id ẽ quamꝓ quo licebit.
iniure apudine ne p̾cuent. ħ
ecłicto ꝯtinẽtur ⁊ aui om̃s qui
scriptis mintegrum restitut
scriptisunt sic accipimus. nfu¬
ent int̾ eos quittio etlicto ꝯti¬
cuiate ꝓhirentur. Ceterũ si ex

Expanded text:
rent: quasi minus deliquerint quam ‹hi› qui superioribus capitibus notantur. Ait praetor: 'Qui lege, plebis scito, senatus consulto, edicto, decretis personis postulare prohibentur: hi pro alio, quam pro quo licebit, in iure apud me ne postulent.' hoc edicto continentur etiam alii omnes, qui scripti sunt, in integrum restitutus scripti sunt' sic accipe: si fuerit inter eos, qui tertio edicto contistulare prohibentur: cete
Abbreviated transcription (Latin):
tat quidẽ exemplum eĩ ꝗ gessit
Apius demq claudius cecus cõ¬
silus publicis int̾ erat. ꝯ int se¬
natum seiĩssimam dixit siũa
camus retinẽ ꝗdem ianiceptũ
magrãtum p̾se. aspirare aũt
hostium scupratus ẽ ñ debet
notãn ut ⁊ pomponiait.⁊ qui
capitali cͥmine dãpnatus ẽ ñ
debet pauo p̾culare. ¶Item se¬
nãtus ꝯsuito ⁊̃ apud pedaneos
indices p̾tulare ꝓhibetur. Calũ¬
pne publicu iudicu dañpna¬
tus ⁊ qui oꝑas suas ut cubesti¬
uit solus notatur. siue depugͥ¬
cum nõ locasset oꝑas suas ñte¬
nebitur. Non em̃ qui cũbestus
de pugnauit tenebitur.s: qui
oꝑas suas in hoc locauit. Rem¬
q eos qui untũns ostẽdende
causa h facuint sine mercede
rena passi sunt se honoran. hos
em̃ puto not᷑a non euadẽ. S
siquis oꝑas suas locauĩt ut fe¬
ras uenetur.Lut depugnaret
feram que regiom nocet extra
arenam nonẽ notatus. His
igitur ꝑsonis q̃ non imnis
causa cum bestus pugnauest.¬

Expanded text:
em exemplum eius, q‹ui› gessit: Appius denique Claudius caecus consiliis publicis intererat et in senatu seuerissimam dixit sententcamus retinere quidem iam coeptum magistratum posse, adspirare autemhostium stupratus est, non debet notari, ut et Pomponius ait. et qui capitali crimine damnatus est, non debet pro alio postulare. item senatus consulto etiam apud iudices pedaneos postulare prohibetur calumniae publici iudicii damnatus. et qui operas suas, ut cum bestiuit solus notatur, siue depugcum non locasset operas suas, non tenebitur: non enim qui cum bestiis depugnavit, tenebitur, sed qui operas suas in hoc locavit. denique eos, qui virtutis ostendendae causa hoc faciunt sine mercede, rena passi sunt se honorari: eos enim puto notam non evadere. sed si quis operas suas locaverit, ut feras venetur, vel ut depugnaret feram quae regioni nocet, extra harenam: non est notatus. his igitur personis, quae non virtutis causa cum bestiis pugnave
Abbreviated transcription (Latin):
a señatu pomponiquerit.⁊ pu¬
tat de ea restituticẽ sensũ. quã
princeps ur senatus indulsit.
anaut ⁊ p̾tor restituere possit
qͣr. ⁊ michi uidetur talla p̾toꝵ
decrẽt᷑a nõ ẽẽ ẜuanda. nisi sicui
ex officio uirsdictionis sue
subuenerũt. ut metate ob¬
uatur. siquis deceptus sit.ceti¬
ris specieb que subtitulo de ĩ
integrum restitutioẽ ex seqtur.
grum restitutionẽ fũit absołu¬
tus. pomponiꝰ putat hunc ĩ fa
rs. parentibq patroni. patrore.
de quib ꝑsomis sub tituo de in
ius uocando. plenius diximꝰ.¬

Expanded text:
a senatu? Pomponius quaerit: et putat de ea restitutione sensum, quam princeps uel senatus indulsit. an autem et praetor restituere possit, quaeritur: et mihi uidetur talia praetorum decreta non esse seruanda, nisi sicubi ex officio iurisdictionis suae subuenerunt: ut in aetate obseruatur, si quis deceptus sit, ceterisque speciebus quas sub titulo de in integrum restitutione exsequemur. grum restitutionem fuerit absolutus, Pomponius putat hunc infamiris parentibusque patroni patronae': de quibus personis sub titulo de in ius uocando plenius dixim
Abbreviated transcription (Latin):
ptercasum. surdum qui ꝓrsus
ñ audit. prohibet apudse p̾tu¬
lare. nec eñ erat pmittedum ei
p̾tulare. qui decictum p̃toris ex¬
audire nõ poterat. qd ⁊̃ ip̃i erat
ꝑicuiosum futurũ. Nam no ex¬
audito decreto p̃toris. qĩ nõ ob¬
temꝑasset pen̾a ut ꝯtumax plec¬
ceretur. ¶Ait p̃tor sino habe¬
bit aduccatum. ego dabo. nec so¬
lum his ꝑ soñis hanc humani¬
tatem pretor solet exhibe. uerũ
⁊ siquis alius sit qui ctis excaĩs.
uł am̃bitioẽ aduersani ułmetu
nas ꝓhibet palus postulare⁊
causis se inmisceant. nec uin¬
lib officus fungantur mulie¬
res. Drigo nõ introducta ẽ a
calphurnia unꝓbissima semi¬
na. que inueretũdie p̾tulãs. ⁊
niagratum inquietas. cãusa
trisq luminib orbatu pretor
repellit. uidelic qd in signia s¬
magrãtus uider ⁊ reueren nõ
possit. Refeit ⁊̃ labeo pubuu
cecum asꝑnati nonu patre ad

Expanded text:
pter casum surdum qui prorsus non audit prohibet apud se postulare: nec enim erat permittendum ei postulare, qui decretum praetoris exaudire non poterat, quod etiam ipsi erat periculosum futurum: nam non exaudito decreto praetoris, quasi non obtemperasset, poena ut contumax plecteretur. Ait praetor: 'Si non habebunt aduocatum, ego dabo.' nec solum his personis hanc humanitatem praetor solet exhibere, uerum et si quis alius sit, qui certis ex causis uel ambitione aduersarii uel metu nas prohibet pro aliis postulare. causis se immisceant, nec virilibus officiis fungantur mulieres: origo uero introducta est a Carfania improbissima femina, quae inuerecunde postulans et magistratum inquietans causam utrisque luminibus orbatum praetor repellit: uidelicet quod insignia magistratus uidere et reuereri non possit. refert etiam Labeo Publilium caecum Asprenatis Noni
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ legittimum⁊ scͥptum here¬
dẽ orta ẽ. eaq transacricẽ facta
certa lege finita ẽ. quero c̾dito¬
res quem ꝯuenire possunt res¬
pondi. si idẽm ẽditores eẽnt qui
transaccionẽ fecissent. id obser¬
uandum de ereatieno q̃int̾eos
ꝓpt̃ incertum successioĩs ꝓꝑte
hrditatis quam ut̃q intransac¬
ana ꝗdem scipulatio subicso
stipłatu peti potest.

Expanded text:
inter legitimum et scriptum heredem orta est eaque transactione facta certa lege finita est: quaero creditores quem conuenire possunt? respondit, si idem creditores etransactionem fecissent, id observandum de aere alieno, quod inter eos propter incertum successionis pro parte hereditatis, quam uterque in transacana quidem stipulatio subici sstipulatu peti potest.
Abbreviated transcription (Latin):
cia acciꝑet. uel contra. ul p̃m
ꝯmutauit. ut qd̾ apluribus
erat acceptur̾ ab uno acciperet.
uł aliũ ꝓeo debitorem accepent.
ħ omĩa hñt disceptatione pre¬
toris ⁊ putilitate alim̃tani ac¬
a relicta. ⁊ ita sit transactũ sm̃
tationis p̃ statin. ucet rume
uł incendio subiecca trasactõ.
trate tutele sue egat ⁊tr̃asege¬
rat aduers cosdem tutores ex
p frĩs suicui heres exstitãt. a¬
gens p̃ sinptione facte trans¬
actionis ñ subuetur. ¶Trãs¬
actio quecũq sit de his tantũ
de quib int̾ ꝯuenietes p̃sacu¬
it. intposita c̾ditur. ¶ Nin
ꝑfallatiam cohrdisigrio

Expanded text:
cia acciperet uel contra: uel personam commutauit, ut quod a pluribus erat accepturus, ab uno acciperet: uel alium pro alio debitorem acceperit: haec omnia habent disceptationem praetoris et pro utilitate alimentara relicta et ita sit transactum sinetationis praestatur, licet ruinae uel incendio subiecta transactio tratae tutelae suae egerat et transegerat, aduersus eosdem tutores ex persona fratris sui, cui heres extiterat, agens praescriptione factae transactionis non summouetur. Transactio quaecumque fit, de his tantum, de quibus inter conuenientes placuit, interposita creditur. Qui per fall‹a›ciam coheredis igno
Abbreviated transcription (Latin):
te eius qui transigit arbitrand̾
qui alias sufficere sibi possĩt¬
an sequioris inte. qui de alm̃¬
cis pendeant. Inꝑ̃ eius aquo
alim̃ta relicta sunt. ħ erit spec¬
tanda quib sunt facultatib
ciuĩ ꝓpositi. cuĩ opimonis. Tt̃
eñ apparebit. numꝗd cuũne¬
iure uelit. eum cũ quo tñsigit¬
¶ Qui transigit de aum̃tis. nõu¬
debitur neqͣ de habitatioẽ neq
de uestiãno transegisse. Cum
diuus marcus ⁊ specialit deistis
trãsigiuoluĩt. S ⁊ siquis de ali¬
m̃tis transegit. non rebit nec¬
cesse ⁊̃ de habitatioẽ uł cetĩsin¬

Expanded text:
te eius, qui transigit, arbitrandus qui alias sufficere sibi possian sequioris, qui de alimentis pendeant. in persona eius, a quo alimenta relicta sunt, haec erunt specienda: in quibus sunt facultatibus, cuius propositi, cuius opinionis. tunc enim apparebit, numquid circumuenire uelit eum, cum quo transigit. Qui transigit de alimentis, non uidebitur neque de habitatione neque de uestiario transegisse, cum diuus Marcus specialiter etiam de istis transigi uoluerit. Sed et si quis de alimentis transegerit, non habebit necesse etiam de habitatione uel ceteri
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑtransactiom int̾cipi. ¶fu¬
chil aut interẽ utrum tibtim
sint quam auiñta relicta sint.
Aningenui. satis locupletean
m̃ni . uult igitur oratio ap̃d p̃¬
torem de istis quen. Inprimis.
de causa trasactiomis.de inde de
modo. t̾cio de ꝑsoms trasigẽtui
Incausa hoc ent requiredum.q̃
causa sit. transigentiũ. Gine ca

Expanded text:
nta per transactionem intercipi. Nihil autem interest, utrum libertini sint quibus alimenta relicta sunt an ingenui, satis locupletes an minus. Uult igitur oratio apud praetorem de istis quaeri: in primis de causa transactionis, dein de modo, tertio de persona transigentium. In causa hoc erit requirendum, quae causa sit transigendi: sine ca
Abbreviated transcription (Latin):
sup fluum maum̃tariam cãm
nec int̾ c̃ tantum inq̃ntitate c¬
sit debita quantũdatum ẽ. anim¬
nus anplus. Nam ⁊ simin sit.
ad huc tamen id qd insolutu
datumẽ. inpretĩta alim̃ta ipu¬
tabitur. Sane si isquidealimẽ¬
tis transegit locupletior fc̃s sit. ea
solutione in quod factus sit loci¬
pletior. equissimument ieũ
dan repetitionem. nec enĩ debet
tioris loci ueluti salanum ãnu
ce sit relictus. dico transactionẽ
citra pretorẽ facram nulluiseẽ
moniti. ¶Si cuinõ nũimꝰ ad
alim̃ta. s frum̃tum atq oleũ. ⁊
cerã que ad uicrum necia sunt
fuint relicta. non potit de his e¬
transigẽ. siue annua siũ men¬
strua eiꝰ relinquantur. Sitñ ita
sine pretore transegit ut inuicẽ
eorum niunũ quot ãnis ułqt¬
m̃sib acceꝑit. ⁊ neq diem ne¬
q modum ꝑmutauit. s tantũ

Expanded text:
superfluum in alimentariam causam.nec interest tantum in quantitate sit debita, quantum datum est, an minus, an plus: nam et si minus sit, adhuc tamen id quod in solutum datum est in praeterita alimenta imputabitur. sane si is, qui de alimentis transegit, locupletior factus sit ea solutione: ‹in› quod factus sit locupletior aequissimum erit in eum dari repeti‹ti›onem: nec debet tioris loci ueluti salarium annuce sit relictu‹s›, dico transactionem citra praetorem factam nullius esse momenti. Si cui non nummus ad alimenta, sed frumentum atque oleum et cetera, quae ad uictum necessaria sunt, fuerint relicta: non poterit de his transigere, siue annua siue menstrua ei relinquantur. si tamen ita sine praetore transegerit, ut in uicem eorum nummum quotannis uel quotmensibus acciperet et neque diem neque modum permutauit, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
tis emptorimandatis actioĩ
tatis ħ debitum abeo exigere
uelit. exceptio transacti nego
hrditatem. si hr̃s cum ignorã¬
te cebitore transegit. Inaꝑ
Anctitusum p̃tor p̃posuit
hnde rationis cã sueqcli
¶ gintatis tuẽde ⁊decoͬris sui ca
ne sine delectu passim apud se
pꝑstiuetur. Ea ꝓpt̾ tres fecit or¬
dines. nam quosdam ĩtotum
tis dum tarat ꝑsonis ⁊ ꝓse ꝑ
misit. ¶ Postulare aũt est
desidium suum ul amici sui
nuur apud cũ qui mmsdicti

Expanded text:
tis emptori mandatis actionibtatis hoc debitum ab eo exigere velit, exceptio transacti negothereditatem, si heres cum ignorante debitore transegit. LIBER nc titulum praetor proposuit habendae rationis causa suaeque dignitatis tuendae et decoris sui causa, ne sine delectu passim apud se postuletur. Eapropter tres fecit ordines: nam quosdam in totumtis dumtaxat personis et pro se permisit. Postulare autem est desiderium suum uel amici sui in iure apud eum, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
sundus adauinenta fuent re¬
lctus. uelint q eum distrahere
płib fundus ad alim̃ta fuerit
relictus. ꝯ hu int̾ se transigant
sine p̾toris auccoritate facta tnͣ¬
sãctio. rata eẽ noñ debet. Idem ẽ
atus. Nam nec pignus ad hoc
datum inꝯsulto pretore potĩt
uban. ¶Arbitͣru pretoris uel
de unuersis alimtis uel de pã¬
te eoꝵ tñsigi oportere. ylusq̃m
manifestume. ¶ Si p̃tor adi¬
tus cit cause cognitionẽ transi¬
gi ꝑmisent. transactio nulłi e
omib inquisierit. que oromã¬
dat. hoc ẽ de causa. de m̃o. de ꝑso¬
ns transigẽtium dicedum ẽ
quãius dequibdam q̃ sient. tñ¬
sactionem eẽ iritam. S nͨ ma¬
dare ex hac causa unsdictiõm
uł preses ꝓuincie uł pretor põte¬
rit. ¶Transactiones alunto¬
rum ÷ apud ꝓcuratorẽ cesaris
fien possunt: scilicet si afisco pe
Sicum lis quidẽ cẽt de aum̃tis
transactum aut̃ delite fuisset.
transaccio ⁊̃ uaiere inꝯ sulto p̃¬
tore non põt. neciuiuematur

Expanded text:
undus ad alimenta fuerit relictus uelintque eum distrahere:pluribus fundus ad alimenta fuerit relictus et hi inter se transigant: sine praetoris auctoritate facta transactio rata esse non debet. idem est atus: nam nec pignus ad hoc datum inconsulto praetore poterit liberari. Arbitratu praetoris uel de uniuersis alimentis uel de parte eorum transigi oportere plus quam manifestum est. Si praetor aditus citra causae cognitionem transigi permiserit, transactio nullius omnibus inquisierit, quae oratio mandat, hoc est de causa de modo de personis transigentium, dicendum est, quamuis de quibusdam quaesierit, transactionem esse irritam. Sed nec mandare ex hac causa iurisdictionem uel praeses prouinciae uel praetor poterit. Transactiones alimentorum etiam apud procuratorem Caesaris fieri possunt: scilicet si a fisco petSi cum lis quidem esset de alimentis, transactum autem de lite fuisset: transactio ualere inconsulto praetore non potest, ne circumueniatur
Abbreviated transcription (Latin):
restituat. nõ cessabit oro. licꝰ
alim̃ta seio pstentur. magisẽ
untur aum̃ta seĩi. idẽq ẽ si pẽ
ficłiꝯ missum alim̃ta ad hoc le¬
gatano fuint relicta. ¶Eam
transactione oratio improbat.
que id arco fuit. ut quis rep̃¬
sentata pecumam ꝯ sumat.d
ergo siquis atra p̃toris aucto¬
ritatem transegit. ut qd̾ ꝑsin¬
ei relictum erat. ꝯ sequẽtur per
singłos dies. Quid de r sid̃
intio ãm ꝯ sequatur.⁊ puto
eam transactione ualere. qr
meliorem ꝯ dictionẽ suam ali

Expanded text:
restituat: non cessabit oratio, lirestituat: non cessabit oratio, lialimenta Seio praestentur: magis esuntur alimenta Seii. idemque est et si per fideicommissum alimenta ad hoc legatario fuerint relicta. Eam transactionem oratio improbat, quae idcirco fit, ut quis reprsentatam pecuniam consumat. quid ergo si quis citra praetoris auctoritatem transegerit, ut quod per sinei relictum erat, consequeretur per singulos dies? quid deinde si,initio anni consequatur? et puto eam transactionem ualere, quia meliorem condicionem suam ali