comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mater xꝑi:ͥ conditoris templũ. sps scĩ sacrarium: uelut columba spetio¬
sa: pulchra ut luna. electa ut sol. Signacłm fidei: reparatio euae. in¬
troitus uitȩ: ianua cęli: decus mulierum. caput uirginũ hortus con¬
cdusus. fons signatus. puteus aquarũ uiuentium. Multiplicatur ut
cedrus libani:. florescit ut palma: uelut oliua fructifera indomio dei
Uirgo scã. uirgo prudens: & una exmimero prudentium uirginum.
Uirgo pulcherrima. uirgo pudica: corpore decora. animo fulgida. fide
perspicua. mente prȩclara: amore uirginitatis deuota. Ad o̾bȩdien¬
dũ parata. in mysterio sibi eredito cauta: inpersecutione pacifica:
in passione xp̃i mente compassa. A prophetis dei prȩdicta: aphilosophis
scis prȩfata. Abrchangło salutata: ab sp̃u sco fȩcundata. atq ab eodẽ
obumbrata. Seminis uirilis ignara: prole filui fȩcunda. Uiro in nupta. ex

Expanded text:
mater Christi, Conditoris templum, Spiritus sancti sacrarium, velut columba speciomater Christi, Conditoris templum, Spiritus sancti sacrarium, velut columba speciosa, pulchra ut luna, electa ut sol , signaculum fidei, reparatio Evae, introitus vitae, janua coeli, decus mulierum, caput virginum, hortus conclusus, fons signatus, puteus aquarum viventium. Multiplicatur ut cedrus Libani, florens ut palma, velut oliva fructifera in domo Dei . Virgo sancta, virgo prudens, et una ex numero prudentium virginum. Virgo pulcherrima, virgo pudica, corpore decora, animo fulgida, fide perspicua, mente praeclara, amore virginitatis devota, ad obediendum parata, ministerio sibi credito cauta, in persecutione pacifica, in passione Christi mente compassa est. A prophetis Dei praedicta, a philosophis sanctis praefata, ab archangelo salutata, a Spiritu sancto fecundata, atque ab eodem obumbrata, seminis viri ignara, prole filii fecunda: virgo innupta, ex
Abbreviated transcription (Latin):
rs̃ dilectissimi. cũ aliquid proamore creatoris increatura
dignis laudib predicatur aut extollitur: ad dei ꝓcul du-¬
bio laudẽ refertur. qui auctor ipsius creaturãrũ operis
inuenitur: sicuti & in quodã laudabili ac mirabili artificio. quicqͥd
meo magnis laudib celebratur. ad laudẽ artificis uire colligitur.
Hinc quoq in ꝓpheta scriptum est. Laudate dñm inquit inscĩs exꝰ.
detis prȩsumptioni. uel imꝑfectioni meȩ. Qui cũ sim tardus ingenio
indoctus eloquio: examore tamen. quod in assumptione sc̃e & glorio-
balbutientium susurrare conatussum. qui per se sponte adhoc se in-¬
gerunt quod digne explere nequeunt: sed abom̃potente dño non tã
effectus quã uoluntas requiritur: scđm quod scriptum est. Gła in
excelsis deo & interra pax hominib bonȩ uoluntatis. Est igitur scã
abrahȩ. orta extribu uida. Uirga de radice iesse. exclara stirpe dauid Filia
hierłm: stella maris. ancilla dei: regina gentiũ. dñã regum. sponsa dñi.

Expanded text:
s dilectissimi, cum aliquid pro amore Creatoris in creatura ejus dignis laudibus praedicatur, aut excolitur, ad Dei procul dubio laudem refertur, qui auctor ipsius creaturarum operis invenitur. Sicuti et in quodam laudabili ac mirabili artificio, quidquid in eo magis laudibus celebratur, ad laudem artificis jure colligitur. Hinc quoque in Propheta scriptum est: Laudate Dominum, inquit, in sanctis ejus. detis praesumptioni vel imperfectioni meae, qui cum sim tardus ingenio, indoctus eloquio, tamen ex amore ejus, quod in assumptione sanctae Dei genbalbutientium susurrare conatus sum, qui se sponte ad hoc ingerunt quod digne explere nequeunt. Sed ab omnipotente Domino non tam effectus quam voluntas requiritur, secundum quod scriptum est: Gloria in excelsis Abrahae orta ex tribu Juda, virga de radice Jesse, clara ex stirpe David, filia Jerusalem, stella maris, ancilla Dei, regina gentium, domina regum, sponsa Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
meritoꝵ. nichil dese fibi applaudit: sed solumodo ea quȩ edeisunt sapit
e requirit. Iacirco in illo tota exultat: tota gaudet & letatur. Solam
sibi uendicat humilitatẽ ancillȩ. quȩ mater ueneratur ab angło et
salutatur: nec canien eandẽ humilitatẽ ase aliquid esse agxit. sed qͥa
altissimus eam respexit & acceptam sibi fecit. ideo inquit beatam me
dicent onis generationes. Omara confessis. & mira humilitas. Confite¬
cur buni uitacẽ. qua sola se dm̃ respexise dicit qui cuncta respiort r
contiuio predieatur. beat icudo ipfius dequa hodie totus teftis. est
humiliat exaltabitur. Exaltata autẽ beata dei genitrix. non solum
quia humilis inuenta est: uerũ etiam quia in effabiliter gr̃a repleta.
est. Quã deprȩcantes ueneramur & uenerantes deprȩcamur. ut ipsa
ꝓnobis intercedere dignetur apud dnm nr̃m dei filiũ. quẽ dese genu¬

Expanded text:
meritorum, nihil sibi de se applaudit; sed solummodo ea quae Dei sunt requirit meritorum, nihil sibi de se applaudit; sed solummodo ea quae Dei sunt requirit et sapit. Idcirco in illo tota exsultat, tota gaudet et laetatur; solam sibi vendicat humilitatem ancillae, quae mater veneratur ab angelo Salvatoris. Nec tamen eamdem humilitatem a se aliquid esse dixit, sed quia Altissimus eam respexit, et acceptam sibi fecit, ideo, inquit, beatam me dicent omnes generationes. O mira confessio, et mira humilitas! Confitetur humilitatem, quam solam in se respexisse dicit, qui cuncta respicit, et continuo praedicatur beatitudo ipsius, de qua hodie totus testis est humiliat exaltabitur . Exaltata est autem sancta Dei genitrix, non solum quia humilis inventa est, verum etiam ineffabiliter gratia repleta est. Quam deprecantes veneramur, et venerantes deprecamur; ut ipsa pro nobis intercedere dignetur apud Dominum nostrum, Dei Filium, quem de se genu
Abbreviated transcription (Latin):
innocentiã aut aliam quarumlibet uirtutũ gr̃am: sed solum hu¬
militatẽ suã respexisse dnm humiliter fatetur. Mira itaꝙ disci¬
plina uirtutis. & admirabilis phy losophia. Siquidẽ mira & circum¬
specta professio uirginis. ut & ueritas panderetur insermone. &
innullo offenderetur diuina uirtuts quȩ magnificabat᷑ in pro¬
fessione. Unde cũ audisset omnia quȩ ab angelo ei deferebantur
in comp̃hentibilia. & credidisset inaudita: nec non etiã & quȩ ab heli¬
sabech dicebant᷑ credita: magnificat inquit anima mea dñm. & ex¬
ultauit sp̃s nĩs in deo salutari meo. Deinde intulit. quia respexit
humilitatẽ ancillȩ suȩ: ẽcce enĩ exhoc beatã medicent om̃s generati¬
ones. Uerumtamen in nullo de se prȩsumpsit: innullo aliquid dese
altum sapit. sed tota in deo exultat. cotusꝙ sp̃s eius indeo gaudet:
& tota eiuis anima am̃ magnificat & cllaudat. Nichil fibi attribuit

Expanded text:
innocentiam, aut aliam quarumlibet virtutum gratiam; sed solam huinnocentiam, aut aliam quarumlibet virtutum gratiam; sed solam humilitatem suam respexisse Dominum humiliter fatetur. Mira itaque disciplina virtutis, et admirabilis philosophia. Siquidem mira et circumspecta professio Virginis, ut et veritas panderetur in sermone, et in nullo offenderetur divina virtus, quae magnificabatur in professione. Unde cum audisset omnia quae ab angelo ei deferebantur incomprehensibilia, et credidisset inaudita, necnon etiam et quae ab Elisabeth dicebantur credita: Magnificat, inquit, anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo . Deinde intulit: Quia respexit humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Verumtamen in nullo de se praesumpsit, in nullo aliquid de se altum sapit; sed tota in Deo exsultat, totusque spiritus ejus in Deo gaudet, et tota ejus anima Dominum magnificat et collaudat. Nihil sibi attribuit
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Quid itaq est dilectissimi quod dico quia creditur. cum
ecce ꝑ orbem terrarũ ubiꝙ in om̃i gente & in omi lingua beata
mania uirgo ꝓnunciatur : & quot sunt homines. tot habet testes:
Uerũ siquidẽ dixerim. quia creditur dũ prȩdicatur. Prȩdicatur au¬
tẽ. quia uere beata esse creditur apud dm̃: & inde fiducialtus ubiq
ꝓnunciatur. quia uere & fideliter beata creditur. Tamen quodpꝰ¬
dictũ est in omib adimpletur: quia interris beata & gloriosa di¬
citur : Incęlis uero ab omnib scĩs conspicua collaudatur & prȩclara.
lude est igitur km̃i hȩc festiuitas gloriosa. unde illa sublimatur
& beata etiã abangłis ueneratur. Quia respexit inquit humulita¬
tẽ ancillȩ suȩ. ecce enĩ exhoc beatã me dicent om̃s generationes.
Mira & om̃i deuotione plena uox qua dicitur: quia respexit humi¬
litatẽ ancillȩ suȩ. Non enĩ ait quia respexit uirginitatẽ meã aut

Expanded text:
ditur. Hoc itaque est, dilectissimi, quod dico, quia creditur. Et ditur. Hoc itaque est, dilectissimi, quod dico, quia creditur. Et ecce per orbem terrarum ubique in omni gente et in omni lingua beata Maria virgo pronuntiatur, et quot sunt homines, tot habet testes. Verum siquidem dixerim, quia creditur, dum praedicatur. Praedicatur autem, quia vere beata creditur esse apud Deum; et nunc fiducialius ubique pronuntiatur, quia vere et fideliter beata creditur. Tamen quod praedictum est, in omnibus adimpletur, quia in terris beata et gloriosa dicitur, in coelis vero ab omnibus sanctis conspicua collaudatur et praeclara. Inde enim, charissimi, haec festivitas gloriosa, unde illa sublimatur, et beata etiam ab Angelis veneratur. Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Mira et omni devotione plena vox, qua dicitur: Quia respexit humilitatem ancillae suae. Non enim ait: Quia respexit virginitatem meam, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Audite quęso uirgines: audiat & omĩs feminarũ ordo humilitatẽ
tantȩ uirginis. & nolite credere si non iam completa sunt omnia.
quȩcũq prȩdixit per eam qui ipsã repleuerat sp̃s ueritatis. Ecce
enĩ inquit ex hoc beatã me dicent om̃s generationes. Ergo quan¬
do hȩc scã & uenerabilis uirgo dicebat: nescio fr̃s uel si paucis in
eadẽ gente uidȩoꝵ nota fuisset. Loquebatur tamen cũ fide: &
prȩdicabat quȩ futura nouerat. Dicebat autẽ humilis & ancilla
quȩ se beatã nouerat: ecce enĩ ex hoc beatã medicent om̃s generati¬
ras quascũq sol suo illustrat lumine: & uidete qm̃ nulla iam pe¬
ne est natio nullaꝙ gens quȩ xp̃m non credat. Et ubicũq xp̃c
creditur & adoratur: uenerabilis dĩ genitrix maria: beata & fe¬
lix necnon & uirgo ꝑpetua prȩdicatur. Et ideo fr̃o parũ est ab
uno uel apaucis dicere: quod abom̃ibus ubiq prȩdicatur & ere¬

Expanded text:
Audite, quaeso, virgines, audiat omnis feminarum ordo humilitatem Audite, quaeso, virgines, audiat omnis feminarum ordo humilitatem tantae Virginis; et nolite credere, si non jam completa sunt omnia, quaecunque praedixit per eam, qui ipsam repleverat Spiritus veritatis. Ecce enim, inquit, ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Ergo quando haec sancta et venerabilis Virgo dicebat, nescio, fratres, vel si paucis in eadem gente Judaeorum nota fuisset; loquebatur tamen cum fide, et praedicabat quae futura noverat. Dicebat autem humilis et ancilla, quae se beatam noverat: Ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generatiras quascunque sol suo illustrat lumine, et videte, quoniam nulla jam pene est natio, nullaque gens, quae Christum non credat; et ubicunque Christus colitur et adoratur, venerabilis Dei genitrix Maria, beata et felix, necnon et virgo perpetua praedicatur. Et ideo, fratres, parum est ab uno vel a paucis dici, quod ab omnibus ubique praedicatur et cre
Abbreviated transcription (Latin):
rus est in regno patris sui. Nec non & cũ diceret beato petro apostolo u-¬
na cũ cȩteris. quẽ dicunt homines esse filium hominis: ac deinde infer
xp̃c filius dei uiuiͭ: non quod eum negaret filium beatissimȩ ma-
hominis esse filiũ dei. Suam fidẽ: tam inpetro quã & incȩteris apłis re
Quȩ hodie ꝑuenit ad thalamũ ȩterni regis: ad easdem nuptias quȩ
inutero eius sunt dedicatȩ: Proquib arras accepit sponsa xp̃i
idonei sumus detanti digne loqui aut cogitare mysteriis. redea-¬
mus ad ipsius uerba beatȩ uirginis. ad ipsius rudimenta uirtutũ.
Quatinus ex eius tyrocinio humilitatis. melius ediscere ualeamus.
cur de imis ad tantȩ ꝑuenerit celsitudinis claritatẽ. Ait enĩ inter
cȩtera. Quia respexit humilitatẽ ancillȩ suȩ: ecce enĩ in hoc beatã
medicent om̃s generationes. Hinc quȩso fr̃s mei audite mecũ ꝓ¬
phetissam dei. ꝓphetissam dico: immo ut ita dicam euuangłistam.

Expanded text:
rus est in regno Patris sui . Necnon et cum diceret beato Petro una cum caeteris: Quem dicunt homines esse Filium hominis ? ac demum ab eises Christus, Filius Dei vivi; non quod eum negaret filium beatissimae virghominis esse Filium Dei: quam fidem tam in Petro quam in caeteris apostoliservenit ad thalamum aeterni regis, ad easdem nuptias quae in utero ejus sunt dedicatae, et pro quibus arrhas accepit sponsa Christi  qui minus idonei sumus de tantis digne loqui aut cogitare mysteriis, redeamus ad ipsius verba beatae Virginis, ad ipsius rudimenta virtutum, quatenus ex ejus tirocinio humilitatis melius disserere valeamus cur demum ad tantae pervenerit celsitudinem claritatis. Ait enim inter caetera: Quia respexit humilitatem ancillae suae, ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Hinc, quaeso, fratres mei, audite matrem prophetissam Dei. Prophetissam dico, imo, ut ita dicam, evangelistam.
Abbreviated transcription (Latin):
passione orans & benedicens dñm iħm. xp̃m emisit
ruit torpus eiꝰ tollere. Quod accipiens exoscłatur: et aro-¬
matib condiens atq dignis linteaminib obuoluens. intra
uiridariũ domꝰ sue. ut decuit martyre̾ sepeliuit: atq ex
penso non paruo pecunie numero. basilicã uͥ eã sepelierat

Expanded text:
passionpassionruit ut cor| pus eius tolleret quod accipies exosculatur . et aromatibus| condiens adque dignis linteaminibus obuoluens in uiridario| domus suae ut decuit martyrem sepelliuit atque expensu| non paruae pecuniae nomero basilicam ubi eam sepelli| erat
Abbreviated transcription (Latin):
aq in altũ ꝑduelis li furit pelagus ut p̃ceptũ est. ilic ptuder̃¬
eis n̾aue̾. & ib̃i eos reliquer̾t. łunc apparuit .iͥ. scã martir theor¬
aota & suꝑ ipsã plagã nauis considens. nauẽ aꝑicło subleuauit.
Da orationẽ et haptirent᷑ uniu̾si. Qui cũ orassent. et orante
sca anastasia uniisi crederent: uno die & una nocte in me¬
dio pelago ita fuer. ut putarent se int̾ra eẽ. sine nietu. sine
estu. sine fluctuatione. Tertia uͦ die deuoluti ft ad insulas
uiri tẽporib diuisis fuer relegati exilio: et deseẽntes c̃l̃i
sulas deuenisse illesos. atͥq cũ his qͥ illie deportati habebant᷑.
decollabit᷑. aut igni cremabit᷑. Atq hoc ordine cũ eẽnt amplꝰ
quã ducenti uiri & septuaginta feminȩ exceptis paruulis.
reuocari consensũ. Cũq om̃s uariis int̾fectionb marty¬
riu celebrassent: anastasia ꝑmanꝰ & pedes extensa & liga¬
ta ad palos fixos. circa mediu eiꝰ ignis incensus e: inqua

Expanded text:
 in altum perductis ubi fuerit pelagus| ut praeceptum est illic pertuderunt nauem et ibi eos| reliquerunt. Tunc apparuit ibi sancta martyr theodote| et super ipsa plagam naues consedens nauem a periculo| subleuauit. adorationem et baptizentur uniuersi | quique cum orassent exortante sancta anastasia . uniuersi| crediderunt uno diae . et una nocte in medio pelago. Ita fue| runt se in terra esse. Sine metu . sine aestu . sine fluctuatione| tercia uero die deuluuti sunt ad insulis ui| ri temporibus diuersis fuerant relegati exilio et discendentis| cum solas deuenisse in| laesus atque cum his qui illic deportati habibantur ditabitur| concremabitur atque ex hoc ordine cum essent amplius| quam docenti uiri . et septuaginta feminae exceptis| paruolis reuocare consensum . cumque om| nes uariis interfectionibus martyrium celebrassent . Anas| tasia per manus et pedis extensa . et legata ad palus fixus| circa media eius ignis accensus est in qua
Abbreviated transcription (Latin):
ta uit anulo suo iuberet claustra signari. uolens eã inipsa ela¬
usra deficere. Cũq ut diximꝰ diuino ꝑsodalẽ martyrẽ cibo
uefecta pinguior fieret. iussit eã in naui ĩponi. & cũ multis
aluis qͦs legis uira punierant. pelagi fluctib demergi. Erant
eñs alĩ homicide. aliĩ ꝓadulterio uincti. alii ꝓdiu̾sis sacri¬
legiis: Int̾ qͦs om̃s. unꝰ erat xͥanꝰ nomine euthicianꝰ eui p̾dia pat̾na

Expanded text:
ia . ita ut anolo suo iuberit| claustra signare uolens eam in ipsa clusura deficire cum| que ut dixemus diuino per sodalem martyram cibo refecta| pinguior fierit iussit eam in naui inponi et cum multis aliis| quos leges iure poniebant pelagi fluctibus dimersare.| Erant enim alii homicidiae alii pro adulterio . alii pro di| uersis sacrilegiis int
Abbreviated transcription (Latin):
ur̾a coram hominib oꝑe ꝑficiunt᷑.
Hoc autem fit cum appar& miscd̾ia
in effectu. benignitas in uultu. hu¬
militas in habitu. modestia in co-¬
habitatione. patientia in tͥbulatiõe.
Si aũ uelis cognosc̾e effectũ misch̾ie
ipsa ÷ que compatit᷑ miseris. succ̾rit
egenis: ex dulcedine uͦ benignitatis
efficitur mansueta facies. ⁊ mitis.
Siautem fuerit animus humilis
fit ⁊ habitus exterior eidem ani¬
mo similis. pannosus scilica uuilis.
Gestus siquidem modestie demons¬
tratur ex habitu conscientie: ut
talis appareas exteruis qualis exis
tis intus. Effectus autem uere
pacientie ꝓmin& n egreditur: dũ
ꝓspera ⁊ actuersa toleras cum hi¬
laritate.

Expanded text:
tra coram hominibus , opere perficiuntur. Hoc autem fit, cum apparet misericordia in effectu, benignitas in vultu, humilitas in habitu, modestia in cohabitatione, patientia in tribulatione. Si autem velis cognoscere effectum miseipsa est, quae compatitur miseris, succurrit egenis, ex dulcedine vero benignitatis efficitur mansueta facies et mitis. Si autem fuerit animus humilis, fit et habitus exterior eidem animo similis, pannosus scilicet, abjectus, et vilis. Gestus siquidem modestiae demonstrantur ex habitu conscientiae, ut talis appareat foris, qualis est et intus. Effectus autem verae patientiae proeminet et egreditur, dum prospera et adversa toleras cum hilaritate.
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin. ⁊ palmas. et
picturas uarias. quasi
ꝓminentes de pariete ⁊ ꝓgredien¬
parietib templi mistici. dũ ques¬
lib& fideles scͥpture sacre p̾cepta ĩ
qua ÷ scientie multitudo doccͥt imi¬
tari. Cerubin facit. dũ fieri docent
int̾ris: quod angłi cenent in celis
Dũ docot humanam creaturam
angłicam possidere uitam. dũ etũ
cet̾os in mundo multitudine sc¬
entie p̾cellunt: qui dm̃ p̾ ceteris
cdiligunt. Nonne ñ nunc uides.
aliquos a scło longe remotos tan¬
ta scientia preditos ut scientia
scłaris subdat᷑ eis. ut ñ tm̃ uocent
ad consilia pͥncipum. s ⁊̃ int̾sint
negotiis regũ. ut qui ceꝑunt dña¬
Hi sunt qui locunt᷑ inter philo¬
sophos sapientiam: quoꝵ recho¬
res mirantur eloquentiã. Quos
it nullis seu paucis art̾ib inbu¬
tos in scło iucłunt. nunc de sin¬
głis loquentes audiunt. ⁊ ad tam¬

Expanded text:
cherubim, et palmas et picturas varias quasi prominentes de pariete et egredienstici, dum quoslibet fideles Scripturae praecepta, in qua est scientiae multitudo, docet imitari. Cherubin facit, dum fieri docet in terris, quod angeli tenent in coelis, dum docet humanam creaturam, angelicam possidere vitam, dum etiam caeteros in mundo multitudine scientiae praecellunt, qui Deum prae caeteris diligunt. Nonne et nunc vides aliquos a saeculo longe remotos, tanta scientia praeditos, ut scientia saecularis subdatur eis, ut non tantum vocentur ad consilia principum, sed etiam intersint negotiis regum, ut qui coeperunt dominaHi sunt, qui loquuntur inter philosophos sapientiam, quorum rhetores mirantur eloquentiam. Quos enim nullis seu paucis artibus imbutos in saeculo viderunt, nunc de singulis loquentes audiunt, et ad tan
Abbreviated transcription (Latin):
tricem: cõtidie ⁊ enim pugnamus
⁊ cocidie uincimꝰ. quia cotidie nob̾
lucta ÷ cũ diabolo. ⁊⁊ cotidie diabo¬
lum suꝑamꝰ. ẽenemus citraq cotidi¬
e palmam in manu .i. uictoriam
de conflictu. Habemꝰ it pugnã diffi
essem. aduersus carnem ⁊ sangͥnẽ
ut non que uolumꝰ aliqn̾ ea facia¬
mus: s cum dõ antuiente uincimꝰ
palman ĩ manu tenemꝰ. ⁊ ꝑtingi¬
mus ad uictoriam ꝑ patientiam.
Scͥptum ÷ enim. In patientia ur̃a
possidebitis animas ur̃as. fecit qͦq
picturas uarias ꝓminentes. de
pariete ⁊ egredientes. Sminent pictẽ

Expanded text:
tricem. Quotidie etenim pugnamus, tricem. Quotidie etenim pugnamus, et quotidie vincimus, quia quotidie nobis lucta est cum diabolo, et quotidie diabolum superamus. Tenemus itaque quotidie palmam in manu, id est, victoriam de conflictu. Habemus etiam difficilem pugnam adversus carnem et sanguinem, ut quae nolumus aliquando ea faciamus. Sed cum, Deo annuente, vincimus, palmam in manu tenemus, et pertingimus ad victoriam per patientiam. Scriptum est enim: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Fecit quoque picturas varias proeminentes de pariete, et egrediente
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis pandant. ꝥalmas facit
dũ spem ⁊ memoriã retͥbutio¬
nis et̾ne pꝰ agonẽ legitime cer¬
tantib sine dubitatione habi¬
turos reꝑmittunt. facit pictis¬
ras ꝑminentes de pariete egre¬
dientes. cũ ad hoc electi ex bona
consuetudine ꝑueniant. ut qͥd
dicendum uel quid faciendũ ñ ab
aliis. s a se ipsis ꝓferentes querant.
Moraliter uͦ cherubin facitꝰ in pari¬
ete.dum ꝑ sꝑm scientie. qui nouit
ordinat in mence. dum duabus
alis a t̾renis se subleuat. ⁊ duab
aliis ne oculo uane głe uideatur
corpus uelat. Telum quoq scclm
scientiam habeat. ut modũ teneat.
ut sciat pati penuriam n habun-¬
dare. saciari. ⁊ esurire. ut sit in eo
multiplex supradicti angłi scien¬
tia. intus iudelic& mordinandis
uirtutib. exterius multiplicandiᷤᷤ
fment. Palmas facit. dum in confli¬
ctu uitioꝵ de diabolo triumphans
uictor existit. In palma siquidem
nocatur uictoria. Ualma ᷝ ꝓ oiͣt uic̃¬
torie finem. ornamꝰ manum uic̃¬

Expanded text:
. Palmas facit, dum spem et memoriam retributionis aeternae post agonem legitime certantibus sine dubitatione habituros repromittit. Facit picturas proeminentes de pariete, et egredientes, cum ad hoc electi ex bona consuetudine perveniunt, ut quid dicendum vel quid faciendum, non ab aliis sed a seipsis proferentes quaerant. Moraliter vero cherubin facit in pariete, dum per spiritum scientiae, qui novit ordinat in mente, dum duabus alis a terrenis se allevat, et duabus alis, ne oculo vanae gloriae videatur, corpus velat. Zelum quoque secundum scientiam habeat, et modum teneat, ut sciat pati penuriam et abundare, satiari et esurire , ut sit in eo multiplex supradicti angeli scientia, intus videlicet in ordinandisvirtutibus, exterius in multiplicandis bus. Palmas facit, dum in conflictu vitiorum de diabolo triumphans victor existit. In palma siquidem notatur victoria, palma enim post victoriae finem ornamus manum vic
Abbreviated transcription (Latin):
lapilationẽ stephani. ignem lau¬
Rentii. crucẽ petri. mortẽ xꝑi. qͦd
in canticis. Quasi fasciculus mirre
dilectus meus mͥ: int̾ ubera mea cõ¬
morabit᷑. Int̾ ubera sponse quasi
fasciculus mirre dilectus cõmorat᷑.
ã magnis doctorib intactas diligẽ¬
ter inquirit. Sic ruth moabitis aĩa
uideam ꝯfessionis t̾ram: ibi in agͦ
boor sequens pꝰ t̾ga metentiũ. ne
tentias colligit: quas in cibũ iuidue
nit tres modios. qui sunt tres in¬
tellectus. scdm mensurã donatio¬
nis xꝑi. Ex his gͥ sustentamur:
temꝑe famis: ut uiuat aĩa nr̃a.¬

Expanded text:
lapidationem Stephani, ignem Laulapidationem Stephani, ignem Laurentii, crucem Petri, mortem Christi iin Canticis: Quasi fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur . Inter ubera sponsae quasi fasciculus myrrhae dilectus commoratur,a magnis doctoribus intactas diligenter inquirit. Sic Ruth Moabitis, animJudaeam confessionis terram. Ibi in agro Boos sequens post terga metentium, ne sententias colligit, qnit tres modios, qui sunt triplices intellectus secundum mensuram donationis Christi. Ex his igitur sustentamur tempore famis, ut vivat anima n
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc fonte qui descendunt hedi:
ascencdunt agni nouell. In fonte  it
ꝯpunctionis abluunt᷑ sordes carnis:
ablut᷑ fetor hedi .i. uoluptas peccati.
hedi petulantia .i. carnis luxuria.
Ex uincis exgadi uinũ bonũ. ex
uinea sorech uinũ optimũ: illo ine
retin& saporem .i. memoriã pecc̾i.
istud nouoꝵ redolet mundiciã.i.
gͥ de uineis engadi. ⁊ de uinea sorecͥ
conditur pigmentis ⁊ melle: unum
de uinea sodomoꝵ ⁊ de suburbanis
gomorre. uenenis ⁊ felle: fel it draco¬
Gomorra siccitas: sodoma sterilitaᷤ
intery̾tat᷑. Qͥ it remoti sunt a fonte
ꝯpunctionis. qͥ ñ humectant᷑ pluui
p̾dicationis. qͥ ñ suffundunt᷑ celestiᷤ
ac sberiles: Humor it gen̾at fecun¬
ditatẽ: siccitas sterilitatẽ. Mirre uͦ
fasciculos. int̾ ubera portat: qͥ cordͤ
ꝯpatiens. ⁊ manuũ labores ĩpendeis
ꝓximoꝵ necessitudines sustentat.
Mirre fascicłos portat: qui carni uo
fasciculos int̾ ubera sua portat: qͥ

Expanded text:
In hunc fontem qui descendunt haedi, In hunc fontem qui descendunt haedi, ascendunt agni novelli. In fonte etenim compunctionis abluuntur sordes carnis, abluitur fetor haedi, id est voluptas peccati, haedi petulantia, id est carnis luxuria. Ex vineis Engaddi vinum bonum, ex, vineis Soreth vinum optimum; illo inebretinet saporem, id est, memoriam peccati; istud redolet munditiam, idigitur de vineis Engaddi, et de vinea Soreth conditur pigmentis et melle, vinum de vinea Sodomorum, et de suburbanis Gomorrhae, venenis et felle. Fel enim dracoGomorrha, siccitas; Sodoma, sterilitas interpretatur. Qui enim remoti sunt a fonte compunctionis, qui non humectantur pluvia praedicationis, qui non suffunduntur coelestis aut steriles? Humor enim generat fecunditatem, siccitas sterilitatem; myrrhae vero fasciculos inter ubera sua portat, qui corde compatiens et manuum laborem impendens, proximorum necessitates sustentat. Myrrhae fasciculos portat, qui carnis vofasciculos inter ubera sua portat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat gͥ animꝰ. Sicut maliis int̾
ligna siluarũ: sic dilectꝰ meus nt̃
filias. Sub umbra illiꝰ quẽ desid̾au¬
am sedi. T̃ria sunt in malo ꝯsid̾an¬
noctẽ: habet fructũ inter folia .i.
qui uult esse quietus. S qñq sedi
suꝑ fenũ. qñq suꝑ scabellũ: quando¬
bicit muncdũ. Unde inquit beatus
anime: mundũ habere sub pedib
Cũ uͦ sedet suꝑ scannũ. nouissimum
eligat locũ: ut audiat amire ascen¬
dat suꝑiꝰ. ne cũ rubore descendat
⁊ aucliat da huic locũ. Qͥ humilita¬
tem sequit᷑. ad suꝑiora uocat᷑: qui uͦ
suꝑiora eligit. ad inferiora descendit
ad laborem ut colligat botros de
uineis engadi: ñ de uinea sodomoꝵ
de uinea sorech. ñ de suburbanis
gomorre. ut int̾ ubera ꝯͦ portet
mirre facicilos. ut in agro boor
recipiat spicas. que messoꝵ manꝰ
effug̾ant. De iuneis engadi ⁊ de ui¬
nea sorech. animꝰ botͦs colligit. cum
fructus penitentiũ inelectoꝵ pre-¬
mia requirit. Engadi. fons hedi. so¬

Expanded text:
 Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub umbra illius quem desideravi, sedi . Tria sunt in malo considerannoctem . Habet fructum inter folia, id qui vult esse quietus. Sed quandoque sedet super fenum, quandoque super scabellum, quandous animae, mundum habere sub pedibus. Cum vero sedet super scamnum, novissimum eligat locum, ut audiat: Amice, ascende superius , ne cum rubore descendat et audiat: Da huic locum . Qui humilitatem sequitur, ad superiora vocatur; qui vero superba eligit, ad inferiora descendit.ad laborem, ut colligat botros de vineis Engaddi , non de vinea Sodomorum; de vinea Sorec, non de suburbanis Gomorrhae: ut inter ubera sua comportet myrrhae fasciculos, ut in agro Boos recipiat spicas, quae messorum manus effugerant . De vineis Engaddi, et de vinea Sorec animus botros colligit, cum fructus poenitentium vel electorum praemia requirit. Engaddi, fons haedi; So
Abbreviated transcription (Latin):
uentris. t̾renis inhiant. t̾rena sa¬
piunt. In his gͥ necesse ÷: ut faciamꝰ
moram ꝑ doctrinã ꝑ disciplinam.
Mane surgamꝰ ad uineas. Qui it
i. suꝑfluitates animarũ: oportet arum¬
ut surgant mane .i. ñ pigre. s p̃ce-¬
dant exemplo. ⁊ oꝑatione.Uidea¬
mꝰ si floruit uinea. si flores fructꝰ
parturiunt .i. uidere faciamꝰ si bo

Expanded text:
ventris, terrenis inhiant, terrena saventris, terrenis inhiant, terrena sapiunt. In his necesse est ut faciamus moram per doctrinam, per disciplinam. Mane surgamus ad vineas. Qui enim perfluitates animarum, oportet ut surgant mane, id est, non pigre, sed praecedant exemplo et operatione. Videamus an floruerit vinea, an flores fructus parturi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ resurrectionis dilationẽ. Dum
aũ cognoscit xꝑni: colligit fructũ.
flos natiuitatis. quid maturitas
passionis: nͥ sequeretur fructꝰ spera¬
te resurrectionis: Egredit᷑ animus
tt̾m ut circunfodiat siculneã. ut
que sterilis erat fructũ ferat. ut
cophinũ st̾coris mittat .i. ut me¬
moriã peccati fecentẽ reddat.
Intrat.⁊in uineam. ut circũ fodi¬
at eam. ut succidat sarmonta .i.
suꝑfluitatis incrementa. ut quod
luxuriat in palmitib. habundet
in fructib. Unde in canticis dr̃.
Ueni dilecte mi ͤ eueamꝰ in agrum.
cominorem᷑ in uillis. mane surga¬
mꝰ ad uineas. uideamꝰ si floruit ui-¬
nea. si flores fructꝰ parturiunt. Egͣ¬
diamꝰ inquit in agrum. E gredit᷑¬
inquit animꝰ a contemplatione ad
sui circunspectionẽ. egredit᷑. a cura
sui. ad agendam curã ꝓximi. ut cõ¬
soletur pusillanimes. corripiat inqͥ¬
documenta curie xꝑi. Sunt it qͥdã
claustrales. quasi curiales. quidam
edificationẽ mentis. s repletionem

Expanded text:
lationem. Cum autem cognoscit Christum, colligit fructum. flos nativitatis, quid maturitas passionis, nisi sequeretur fructus speratae resurrectionis? Egreditur iterum animus, ut circumfodiat ficulneam, ut quae sterilis erat, fructum ferat , ut cophinum stercoris mittat, id est, ut memoriam peccati fetentem reddat. Intrat et in vineam, ut circumfodiat eam, ut succidat sarmenta, id superfluitatis incrementa, ut quod luxuriat in palmitibus, redundet in fructibus. Unde in Canticis canticorum: Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis, mane surgamus ad vineas; videamus etiam si floruerit vinea, si flores fructus parturiunt . Egrediamur, inquit, in agrum. Egreditur animus a contemplatione ad sui circumspectionem, egreditur a cura sui ad agendam curam proximi, ut consoletur pusillanimes, corripiat inquidocumenta curiae Christi. Sunt enim quidam claustrales quasi curiales, quidam aedificationem mentis, sed repletionem
Abbreviated transcription (Latin):
OST CAITULUM TU¬
ad laborem manirũ fr̃s egrt¬
di solent: sic pꝰ quietem ꝯtemi¬
plationis egreditur animꝰ ad ꝓu¬
dendũ laborem corporee neccsi¬
tatis. E greditur a ꝯtemplatione
qͥ celesti fruebatur delectatione.
Egreditur n descendit. Quoͬ  la¬
mͦ: Egreditur a ꝯtemplatione oe¬
lestium. ad meditationẽ scͥptur¬
rum: n ibidem moram faciens al¬

Expanded text:
ost capitulum ad laborem manuum fratres egredi solent: sic post quietem contemplationis egreditur animus ad providendum laborem corporeae necessitatis. Egreditur a contemplatione, qui coelesti fruebatur delectatione. Egreditur, et descendit, quo, et quomodo? Egreditur a contemplatione coelestium ad meditationem Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. In ꝯpassioneͭ ꝓximoꝵ. labor ⁊ cor-¬
dis. In agenda cura eoꝵ. labor est
oꝑationis. In uno monentur. in alio
docem̃. in t̾cio mouem᷑: in quarto
meremur. Monet scriptura quid
agere debeamꝰ docet memoria de¬
licti ut peniteamꝰ: mouem᷑ compas-¬
sione ut diligamꝰ opꝰ uͦ bonũ me-¬
retur. ut nobis qui aliis succur
get. sic xꝑc pꝰ iprigationem lacri¬
marũ. benignior appar&. exten¬
dens radios sue cognitionis: illu¬
minans corda uerbo consolationis
Exierat maria magdalene ad sepul¬
chrũ quasi in ortũ ut plantar&
⁊ uigaret: inuenit eam qui dat
inerementũ ⁊⁊ audit. Mulier quid
ploras: Quẽ queris: Ecce pꝰ pluiuã
conpũctionis: irradiat claritas con¬
solationis. At illa audito quid que¬
rer&: estimans quia ortolanꝰ ess
ait. Dñe si tu sustulisti eũ dicito mͥ
ubi posiusti eũ: ⁊ ego eũ tollam. Bes

Expanded text:
mus; in compassione proximorum, labor est cormus; in compassione proximorum, labor est cordis; in agenda cura eorum, labor est operis. In uno monemur, in alio docemur, in tertio movemur, in quarto meremur. Monet Scriptura quid agere debeamlicti, ut poeniteamus; movemur compassione, ut diligamus; opus vero bonum meretur, ut nobis, qui aliis succurrget: sic Christus post irrigationem lacrymarum benignior apparet, extendens radios suae cognitionis et illuminans corda verbo consolationis. Exierat Maria Madalene ad sepulcrum quasi in hortum, ut plantaret et irrigaret; invenit eum qui dat incrementum, et audit: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Ecce post pluviam compunctionis irradiat claritas consolationis. At illa, audito quid quaereret, existimans quia hortulanus esset, ait: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti e
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde p̾mioꝵ amore tractꝰ ⁊ po¬
rũ timore tactꝰ. descendit ad sib
memoriã delictoꝵ. Qͥ dũ cilpan
ꝓpriam cognoscit. aliene cuiꝰlib&
ignoscit ⁊ ideo pꝰ memoriam de¬
licdoꝵ. descendit ad compassionẽ ꝓxi¬
moꝵ. inde uͦ ꝓgreditur ad agendam
curã eoꝵ. Uotest ⁊ hoc ꝑ similitudinẽ
demonstrari cũ aliquis egredit᷑ a ta¬
lamo in domum. a domo in porticũ
a porticu in uicũ. a uico in agrum:
Egredit᷑ siquidem a ꝯtemplatione
clestiũ. ad meditationẽ sc̃pturarũ:
quasi a thalamo in domum. A medi¬
tatione scͥpturarũ. ad memoriam
delictoꝵ: quasi a domo ĩ porticum.
A meria delictoꝵ. ad compassionem
ꝓximoꝵ: quasi a porticu in uicum.
Acompassione ꝑximoꝵ. ad agendã
curã ipsoꝵ: quasi a uico in agrum.
In ꝯtemplatione gͥ est quies: ĩ cet̾iᷤ
labor. Inmeditatione scͥpturarũ la¬
mitamꝰ. In memoria delictoꝵ labo-
rantes gemimꝰ: ne con dampnatiᷤᷤ si¬

Expanded text:
de de praemiorum amore tractus et poenarum timore tactus, descendit ad suorum memoriam delictorum. Qui dum culpam propriam cognoscit, alienae citius ignoscit, et ideo post memoriam delictorum descendit ad compassionem proximorum, inde vero progreditur ad agendam curam eorum. Potest et hoc per similitudinem demonstrari, cum aliquis egreditur de thalamo in domum, a domo in porticum, a porticu in vicum, a vico in agrum. Egreditur siquidem a contemplatione coelestium ad meditationem Scripturarum, quasi a thalamo in domum; a meditatione Scripturarum ad memoriam delictorum, quasi a domo in porticum; a memoria delictorum ad compassionem proximorum, quasi a porticu in vicum; a compassione proximorum ad agendam curam eorum, quasi a vico in agrum. In contemplatione igitur quies est, in caeteris labor. In meditatione Scripturarum laamittamus; in memoria delictorum larantes gemimus, ne condemnati si
Abbreviated transcription (Latin):
UfficIeNs est mediocͥ
religio. Suffic̾e deb&: quia
necessaria preb& Dat satis:¬
⁊ dat gratis. S forte dicat aliquis:
nec dat satis. nec dat gratis. Non
dat inqͥt gratis: quia cum necessa
lit ds: ut ꝓ labore dentur necessa¬
ria: s ꝓ labore temporali. quies
quo natura deficit. alio quona¬
turam afficit. fame natura defi-¬
cit frigus naturam afficit. s me-¬
diocͥtas utrumq reficit: dat it quo
natura caleat. ⁊ q̃ conualeat. ⁊ hoc
sufficit nature. Non it adhuc
ut satis fiat humane nature.
color s calor. ñ delectatio. s̃ sus¬
tentatio nature queritur. Dat gͥ me
cliocͥtas satis: ndat gratis. Mediocͥta
÷ quasi uia plana. in qua nec cel¬
situdo diuitiarum lapsum mi¬
natur ascendentib: neo ꝑfundi¬
tas egestatis cadentib resurgen¬
di spem negat. Hec ÷ uia regia
de qua dicit dñs ad moisen. ut in¬
ced̾ent uia regia: nec declmnareĩ
gestas. mediocͥtas. diuitie: pauꝑ.
mediocris. ⁊⁊ diues. Mectiocͥtas est

Expanded text:
ufficiens est mediocri religio. Sufficere debet, quia necessaria praebet. Dat satis, dat gratis. Sed forte dicat aliquis: Nec dat satis, nec dat gratis. Non dat, inquit, gratis, quia cum necessarluit Deus ut pro labore dentur necessaria, sed pro labore temporali quies aquo natura deficit, altero qui naturam afficit. Fame natura deficit, frigus naturam afficit, sed mediocritas utrumque reficit. Dat enim quo natura caleat, et quo convaleat, et hoc sufficit naturae. Non enim ad hoc ut satisfiat humanae natuturae, color sed calor, non delectatio sed sustentatio naturae quaeritur. Dat igitur mediocritas satis, et dat gratis. Mediocritas est quasi via plana, in qua nec celsitudo divitiarum lapsum minatur ascendentibus, nec profunditas egestatis cadentibus resurgendi spem negat. Haec est via regia, de qua dicit Dominus ad Moysen, ut incederet via regia, nec declinaret agestas, mediocritas, divitiae; pauper, mediocris et dives. Mediocritas est
Abbreviated transcription (Latin):
Mediocͥtas uͦ ÷ quasi mensura que¬
dam. qua totius bonitatis spatiũ
t̾minatur. Uerbi gr̾a cum aliqͥs
a uisticia deficrt. sicut de heli
sac̾dote legitur: tunc ut ita dicani
quasi curtitudine quadam deficit
a mensura bonitatis. Cum uͦ usq
ad crudelitatem ꝑ intemperanti¬
am usticia ꝓtenditur: cunc qͣsi
longitudine quadam bonitatis ex¬
cedit mensuram: Lhec ÷ mensura
sufficiens mediocri: qr nec subtͣ¬
hit necessaria nec impendit suꝑ¬
flua. yrimum gͥ beneficium fur¬
ocri necessaria n̾ auferre.¬

Expanded text:
Mediocritas vero quasi mensura quaedam, qua totius bonitatis spatium terminatur, verbi gratia, cum aliquis a justitia deficit, sicut de Heli sacerdote legitur, tunc, ut ita dicam, quasi certitudine quadam deficit a mensura bonitatis. Cum vero usque ad crudelitatem per intemperantiam justitia protenditur, tunc quasi longitudine quadam, bonitatis excedit mensuram: et haec est mensura sufficiens mediocri, quia nec subtrahit necessaria, nec impendit superflua. Primum igitur beneficium fuocri necessaria non subtr
Abbreviated transcription (Latin):
habet᷑: ꝑ similitudinẽ potest assig-¬
nari. Auaritie m̃sura ÷ nimia par-¬
oitas. m̃sura uͦ uoluptatis suꝑfluitas:
mensura dispensationis benignitaᷤ.
necessitatis. sufficiens equalitas. Aua-¬
ritia subtͣhit necessitati. uoluptas
excedit necessitatẽ: dispensatio ne-¬
cessitati miscd̾it̾ addit. necessitas de-¬
bitũ indigentie reqͥrit. Solent m̾
qua uendentes sua distͥbiuint. que
minor ÷: alt̾a uͦ qua em̾tes aliena
minorẽ ꝓximo. Sic quidã p̾latia¬
uaritie q uoluptatis m̾sura utentes
niinie parcitatis uascło subiecti mn¬
nistͣnt: ipsi aũ plono suꝑfluitatiᷤ u¬
tunt᷑ modio. Parcitatẽ p̾dicant sib¬
iectis: s ipsi uoluptatẽ seount᷑. St
n alii micatores. qͥ rectis ude̾nt᷑ ñ¬
suris: em̾̃ti munꝰ ex sola benignita¬
te miscd̾it̾ impendunt. Qͥb benigu¬
iectis necessaria ꝓuideant. addunt
sa ne deficiant. Utam᷑ gͥ in domi
religionis: m̾sura discretionis ħ¬

Expanded text:
 similitudinem potest assignari. Avaritiae mensura est nimia parcitas, mensura vero voluptatis superfluitas, mensura dispensationis, benignitas, mensura necessitatis, sufficiens aequalitas. Avaritia subtrahit necessitati, voluptas excedit nenecessitatem, dispensatio necessitati misericorditer addit, necessitas debitum indigentiae requirit. Solent merqua vendentes sua distribuunt, quae minor est; altera vero, qua ementes aliena minor est proximo. Si quidam praelati avaritiae et voluptatis mensura utentes, nimiae parcitatis vasculo subjectis ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntur modio. Parcitatem praedicant subjectis, sed ipsi voluptatem sequuntur. Sunt et alii mercatores, qui rectis utentes mensuris ementi munus ex sola benignitate misericorditer impendunt, quibus benignjectis necessaria provideant, addunt sa, ne deficiant. Utamur igitur in domo religionis mensura discretionis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbdã fieri sol& quasi ex debito reqͥra¬
tur. Non it ꝓmittimꝰ: s ꝯcedimꝰ. Si
aũ locꝰ aut pauꝑtas qͦd ꝯcedimꝰ nega¬
u̾it. his que regio. aut possessio minsꝰ
nigne subministt᷑. In his ciboꝵ ge¬
n̾ib que necessitati fr̾m licita fore
diximꝰ. tria sunt obseruanda .i. modꝰ
subsrentationi ñ delectationi. suffici¬
ant. num̃s. ut ex aliquo appositoꝵ resi¬
ciant᷑. ne abstinentia niinia caro
asflicta deficiat: aut saturitate luxu-¬
rict᷑. In m̃sura debet esse equalitas. ñ
ꝗͣ titatis s sufficientie. Uñ bcatꝰ augꝰ¬

Expanded text:
ebito requiratur. Non enim promittimus, sed concedimus. Si autem locus aut paupertas quod concedimus negaverit, iis, quae regio aut possessio ministnigne subministrat. In iis ciborum generibus, quae necessitati fratrum licita esse diximus, tria sunt observanda, id est, sustentatione non delectationi sufficiant; numerus, ut ex aliquo appositorum reficiantur, ne abstinentia nimia caro afflicta deficiat, aut saturitate luxurietur. In mensura debet esse aequalitas, non quantitatis, sed sufficientiae. Unde beatus Augu
Abbreviated transcription (Latin):
m̾surã n occidit᷑. Cransgredit᷑ adã
p̃ecptũ dñi. frangit ionachas qͥd
obseruabat multicudo ppłi: decipit᷑
isrł in saturitate cibi. Sic gͥ tͣnsgͤssio
meruit expulsionẽ. negligentia uoti
ꝯmunis maledictionẽ: saturitas
mortẽ. In his sr̃ cotidie decipim᷑ dũ
fr̃ib tenet᷑. negligent̾ obseruamus.
Nunc aũ adea tͣnseamꝰ que necessi¬
tati fr̃m mediocͥtas ꝯcedit habenda.
tur. butyro. ait̃t oleo. seu lacte: non
sangimine pulm̾ta eoꝵ ꝯdiant᷑. a car¬
nib abstineant. nͥ aut necessitate.
aut dispensatione: extͣ ꝯuentũ alicui
ꝯcedat᷑. Uino liceat uti in ꝯuentu¬

Expanded text:
ransgreditur Adam praeceptum Domini; frangit Jonathas quod observabat multitudo populi; decipitur Israel in saturitate cibi. Sic igitur transgressio meruit expulsionem; negligentia voti communis maledictionem; saturitas mortem. In his, fratres, quotidie decipimur, dufratribus tenetur, negligenter observamus. Nunc transeamus ad ea quae necessitati fratrum mediocritas concedit habenda. tur, butyro, aut oleo seu lacte non sagimine eorum pulmenta condiantur. A carnibus abstineant, nisi aut necessitate, aut dispensatione extra conventum alicubi concedatur. Vino liceat uti frat
Abbreviated transcription (Latin):
litas ÷: equalitas. ñ quantitatis s suf¬
ficientie. Ec̃ it res eqͣlit̾ diuidit᷑. cũ ille
q̃ druidit: ꝓ ut cuiq opꝰ ÷ singłis par¬
titur. In ħ multi multociens decipi¬
unt᷑ : cũ delicatiori alicui usũ lautio¬
ris sibi ꝯcessũ uid̾int. Non ÷ inqͥut̃
heo eqͣ religio. que ꝑsonas acorpit. di¬
uites honorat. ⁊ sic ꝯtingit detestã

Expanded text:
antitatis, sed sufficientiae. Tunc enim res aequaliter dividitur, cum ille, qui dividit, prout cuique opus est, singulis partitur. In hoc multi multoties decipiuntur, cum delicatiori alicui usum cibi lautioris concessum viderint. « Non est, inquit, haec aequa religio, quae personas recipit, divites h
Abbreviated transcription (Latin):
rentis culpa sũpsit initium:
so cauendũ ÷ nob̾. ne sicut ille ꝑ escã
paradisi meruit egressũ: ita ⁊ nos
arceam᷑ ab ingressu. Sunt gͥ tria
comedamꝰ: scilic& cibi speties. hora. ⁊
m̃sura. ne illicitũ. aut extra horã.
aut extra m̃surã. aliqͥd sumamꝰ.

Expanded text:
rentis culpa sumpsit initium, ideo cavendum nobis est, ne sicut ille per escam paradisi meruit expulsionem, ita et nos arceamur ab ingressu. Sunt igitur tria comedamus, scilicet cibi species, hora et mensura, ne illicitum, aut extra horam, aut ultra mensuram aliquid sumamus.
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰ ut ꝯgregae alt̾ ut dissip&x. ⁊ duo
que possessa defendunt .i. intẽꝑan
diabolo clausit celũ. gula pͥmo pa¬
renti abstulit paradisũ. auaritia
diuiti aꝑuit infernũ. intẽꝑantia
uͦ adhuc corrũpit nrundũ. Hec oĩa

Expanded text:
unus ut congreget, alter ut dissipet; et duo, quae possessa defendunt, id est, intediabolo clausit coelum, gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum. Haec omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonis secłariũ. qͦs abb̾is seu fr̾m ꝓu¬
dentia. sbidẽ suscipiendos decreu̾t
deputet᷑. Aliã uͦ domũ remotiorẽ
alis suscipiendis. uolumꝰ esse de putat
qͥ lingua ł habitu. claustraliũ pacen
curbare possunt. Sic gͥ sunt tria so
⁊ cõpositio: ut posigone sua remo¬
ueant᷑ a scłarib. dispotione uͦ scłares
remoueant: ꝯpositione aũ ne suꝑflu
sint. s utilia. Agͥs. uineas. ⁊ ortos. por¬

Expanded text:
personis spersonis sos decreverit deputetur; aliam vero domum remotiorem illis suscipiendis volumus esse deputatam, qui lingua vel habitu claustralium pacem turbare possunt. Sic igitur servanda , compositio: ut positione sua removeantur a saecularibus, dispositione vero saeculares removeant, compositione non superflua sint sed utilia.
Abbreviated transcription (Latin):
extra cohabitationẽ sẽcłariũ debere
ꝯstitui: ne silentiũ claustri. siue dor¬
mitorii qͥes. tuinultuantis ppłi strepi-¬
tu ꝯturbet᷑. ne dũ lingua tac&. res¬
pondeat animꝰ: uł dũ corpꝰ qͥetem re-
heo fuit in ꝯstructione templi: erat
it forma significatiꝵ ⁊i exempli lega-¬
tur genesis in libro: ñ in pariete.
Uestit᷑ eua in pariete: pauꝑ aũ iꝰta
parictẽ nudus accubat. Dat᷑ ade tuni¬
ca pellicea: frm uͦ multitudo coartat᷑
hiemali molestia. Liceat hoc si cui
licitũ fore debeat. ilł qͥ in urbib aut
in uicis morant᷑. ad qͦs ꝯfluit ppłi fre¬
quentia. ut simplicitas eoꝵ detineat᷑.
delectatione picture: qͥ ñ delectant᷑
subtilicate sc̃pture. Nobis aũ qui
solitudine delectam᷑: utilior̃ equꝰ aut
bos in agro. ꝙͣ in pariete. Hic sacias
ocłos uidendo: ibi laborant necessita¬
ti subueniendo. Hospitũ duas esse
domos uolumꝰ: unã que fr̾ib qͥ reli¬
gionis habitũ gert̃. siue ñ qͥb dam

Expanded text:
extra cohabitationem saecularium debere constitui, ne silentium claustri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recihoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in pariete. Vestitur Eva in pariete, pauper autem juxta parietem nudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine delectamur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant necessitati subveniendo. Hospitum domus duas esse volumus: unam, quae fratribus qui religionis habitum gerunt, sive etiam quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ. aut iꝰte aclqͥsitis illicite ꝑfruam
ne młta ꝙͣ uis licita possideamꝰ. aut
licita. illicite defendamꝰ. Male it ad¬
qͣrere. aut uti adqͥsitis: de licito facte¬
ł illicitũ. Multa uͦ possid̾e̾ ꝓpiquũ
cupiditati: ⁊ sic qñq qͦd nĩmiũ di¬
ligit᷑: male defendit᷑. Duo sunt que

Expanded text:
ramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite defendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero possidere propinquum est cupiditati, et sic quandoque quod nimium diligitur, male de
Abbreviated transcription (Latin):
fingunt: tales dico sicut sunt facr¬
les ad discurrendum: ita forsitan
ꝓni sunt ad ea que loci oportunitaᷤᷤ
subministrat. Secura ÷ gͥ claustri
assiduitas. quam cura  familiaris
nͥ turbat. ꝙͣ ñ sollicitant accessas
hominum: ibi int̾ fr̃s alt̾ius ad
alterum diligens habetur custo¬
dia. ibi p̾latoꝵ subiectis discreta ꝓ¬
ud& solleptia. ibi silentium confa¬

Expanded text:
fingunt, tales, dico, sicut sunt facifingunt, tales, dico, sicut sunt faciles ad discurrendum, ita forsitan proni sunt ad ea quae loci opportunitas subministrat. Secura est ergo claustri assiduitas, quam cura rei familiaris non turbat, quam non sollicitant accessus hominum. Ibi inter fratres, alterius ad alterum diligens habetur custodia, ibi praelatorum subjectis discreta providet solertia, ibi silentium a