comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retur uͦ ille: qui sponsus futurus ẽẽt.
& factum est quomͦ fuit iħc in iherieo.
cirtumspexit ocłis: & uidit hominẽ stan¬
tem ante faciem fuã: et frameam herentẽ
inmanu eius &e diã. Nr es an aduersarioꝵ:
lile aũt diaẽ. Ego sum duxc untutis dñi:¬

Expanded text:
retur uero ille qui sponsus fu turus esset — retur uero ille qui sponsus fu turus esset — Et factum est, quomodo fuit Iesus in Ierico, circumspexit oculis et uidit hominem stantem ante faciem suam et frameam haerentem in manu eius et dixit: noster es aut aduersariorum? ille autem dixit: ego sum dux uirtutis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ipse sit sponsus ecdĩam habens
spons̃am. de qua filii sp̃italit̃ nascerent᷑.
ietuntum. & inducite curationẽ: cõgre¬
gate popłm. scĩficate ȩccł̃iam. excipite
maiores natu: colligite paruulos lactẽtes.
ꝓcedat sponsus de cubiculo suo. ⁊ sponsa
de thalamo suo. Itẽ apd iheremiam. R au¬
feram de ciuitatib nida. & de quadruuiis
lut sponsus egrediens de thalamo suo.
exultauit uelut gigans. ad currendã uiã.¬
a sũmo cȩlo ꝓfectio enus: & occursio eius¬
usq ad summũ eius: et nõ ẽ. qui lateat
dux̃ me in sp̃u in montẽ magnũ: & osten¬
dit mͥ ciuitatẽ scãm iherłm descendentẽ
de cęlo adõ habentẽ claricatem dĩ. Itẽ i
te ipsum. Qui habet enĩ sponsam: sponsꝰ ẽ.
Amicus eium sponsi ẽ. qui stat & audit eũ:
gaudio gaudet propt̃ uocem sponsi. hitꝰ
rei misterium ostensum ẽ. apud iħmnaue
quando iuissus ẽ. excalciare se: quod scili¬
cet sponsꝰ non ipse ẽẽt. Erat enĩ in lege

Expanded text:
Quod ipse sit sponsus ecclesiam habens sponsam, de qua filii spiritaliter nascerentur. ieiunium et indicite curationem, adgregate populum, sanctificate ecclesiam, excipite maiores natu, colligite paruulos lactantes, procedat sponsus de cubiculo suo et sponsa de thalamo suo. Item apud Hieremiam: Et auferam de ciuitatibus Iuda et de quadriuiis lut sponsus egrediens f, de thalamo suo exultabit uelut gigans uiam currere; a summo caeli profectio eius et decursio eiususque ad summum eius et non est duxit me in Spiritu in montem magnum, et ostendit mihi civitatem sanctam Hierusalem descendentem de coelo, a te ipsum. qui habet enim sponsam sponsus est: amicus autem sponsi est qui stat et audit eum et gaudio gaudet propter uocem sponsi. Huius rei mysterium ostensum est apud Iesum Naue, quando iussus est excalciare se, quod scilicet sponsus non ipse esset erat enim in lege,
Abbreviated transcription (Latin):
hodie et cras: et lauent uestem suã. et
sint parati in ꝑhendinũ diem. Die enĩ
t̃cio: descendet dtĩs in monte syna. Idem
in eugłio. sroienies neqͣm & adultera
signum querit. et signum nõ dabitur
illi: nisi signum ione ꝓpħȩ. Quomͦ enĩ
fuit ionas inuentre ceti trib diebus&
tͥb noctibus: ita erit filiꝰ hominis in corde

Expanded text:
hodie et cras, et lavent vestem suam, et hodie et cras, et lavent vestem suam, et sint parati in perendinum diem. Die enim tertio descendet Dominus in montem Sina . Item in Evangelio: Progenies nequam et adultera signum quaerit, et signum non dabitur illi nisi signum Jonae prophetae. Quomodo enim fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita erit Filius hominis in corde
Abbreviated transcription (Latin):
Quod medio die in passione eiꝰ tenebre
futurȩ ẽent: apd̃ amos. E erit in illo die
dic̃ dñs. occidet sol meridie: et obtenebra
bitur dies lucis. et conuertam dies festos
ur̃os in luctum: & omia cantiea ur̃a in
lam̃tationẽ. Itẽ apd̃ ihereiniam. E xt̾rita
ẽ. quȩ parit. et teduit anima eiꝰ. subiit
sol. et eum adhuc mediris dies ẽẽt. confu¬
saẽ. et mabedicta. Reliquos eoꝵ. in gladio¬
dabo: inconspectu inimicoꝵ. ert̃. Item in
euangelio. A sexta autem hora tenebrȩ
facte sunt ꝑ totam terram: usq in horã nonã.
Iuod amorte ñ uinceretur. xxiiii.¬
nec apd̃ inferos remansurus eẽt: in pfal¬
mo.xu. Non derelinques animam meã
ad inferos: neq flabis scm tuũ uide cor¬
Nemo aufert animã meam ame: s ego¬
ãme pono eam. Potestatẽ. habeo ponẽdi
eam: et potestatem habeo iterũ sumendi
eam. hoc enĩ mandatũ accepi ã patre meo.
Quod ab inferis t̾cio die resur xxu.¬
de et testificare popłm. & sc̃ifica illos

Expanded text:
Quod medio die in passione ejus tenebrae futurae essent, apud Amos: « Et erit in illa die, dicit Dominus, occidet sol meridie, et obtenbitur dies lucis: et conuertam dies festos uestros in luctum et omnia cantica uestra in lamentationem. Item apud Hieremiam: Exterrita est quae parit et taeduit anima eius. subiit sol ei, cum adhuc medius dies esset, confusa est et maledicta. reliquos eodabo in conspectu inimicorum suorum . » Item in Evangelio: « A sexta autem hora tenebrae factae sunt per totam terram, usque in horam nonam . » Quod a morte non vinceretur, nec apud inferos remansurus esset, in psalmo XV: Non derelinques animam meam apud inferos, neque dabis sanctum tuum videre corNemo aufert animam meam a me, sa me pono eam, et potestatem habeo ponendi eam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: hoc enim mandatum accepi a patre meo . » Quod ab inferis tertia die resurde et testificare populo, et sanctifica illos
Abbreviated transcription (Latin):
uos fr̃s lmi ꝑ dĩ grãm incolumis
optans cito ad uosuenire: ut desi¬
derio tam meo quam ur̃o. & om̃ium ur̃m
satis fiat. Oportet nos tam̃ paci cominuni cõ-¬
sulereꝰ & interdum quãuis cũ tedio animi
nr̃i deẽẽ. uobis: ne p̃sentia nr̃i inuidiã x io¬
lentram gentilium ꝓuocet. & simꝰ auctores
rumpende pacis. qui magis quieti om̃ium
cõfulere debemus. Quando gͦ uos scͥpseri¬
tis reb compositis me uenire deb̾e. quos
ueniamꝰ. Ubi enim michi aut melius pos¬
ram peto diligent̃ habeatis sed et ꝑegrinis
siqui indigentes fuerint sumptꝰ suggeratis.
tas. ne forte iam sit uniu̾sa erogata: misi ei¬
dem ꝑnaricũ acolitũ. aliam portionẽ ut
largius ce ꝓmptiꝰ circa laborantes fiat oꝑa¬

Expanded text:
s carissimi, per Dei gratiam incolumis, optans cito ad uos uenire, ut desiderio tam meo quam uestro et omnium fratrum satisfiat.. oportet nos tamen paci communi consulere et interdum quamuis cum taedio animi nostri deesse uobis, ne praesentia nostri inuidiam et uiolentiam gentilium prouocet et simus auctores rumpendae pacis, qui nos magis quieti omnium consulere debemus. quando ergo uos scripseritis rebus compositis me uenire debere aut sueniam. ubi enim mihi aut melius posram peto diligenter habeatis. sed et peregrinis si qui indigentes fuerint sumptus suggeratis tas ne forte iam uniuersa erogata sit, misi eidem per Naricum acoluthum aliam portionem, ut largius et promptius circa laborantes fiat opera
Abbreviated transcription (Latin):
mea: ad atria dĩ. Euis est inmundo dui uelle
remanere: quẽ mundꝰ oblectat: quẽ srdm blan¬
diens atq decipiens illecebris trene uoluptatis
mniitat. Porro cũ mundꝰ odit xp̃ianum. quid
amas eũ qui te oditꝰ et nõ magis sequeris. xp̃m.
qui te &e redemit et diligit: Ioħs in epła sua
clamat ce loquit᷑: et ne carnalia desicłia sectã¬
tes mundũ diligamꝰ hortatur. Nolite inqͥt
diligere mundũ: neq ea quȩ in mundo sũt.
Siqui dilexerit mundũ. non est karitas patͥs
in illo: qͥa om̃e quod in mundo est. cõcupis¬
centia carnis est.& cõcupiscẽtia ocłoꝵ. & am¬

Expanded text:
mea ad atria Dei. Eius est in mundo diu uelle mea ad atria Dei. Eius est in mundo diu uelle remanere quem mundus oblectat, quem saeculum blandiens adque decipiens inlecebris terrenae uoluptatis inuitat. porro cum mundus oderit christianum, quid amas eum qui te odit et non magis sequeris Christum qui te et redemit et diligit? Iohannes in epistula sua clamat et loquitur et ne carnalia desideria sectantes mundum diligamus hortatur. nolite, inquit, diligere mundum neque ea quae in mundo sunt. si qui dilexerit mundum, non est caritas patris in illo: quia omne quod in mundo est concupiscentia carnis est
Abbreviated transcription (Latin):
ad xp̃i sedem. ad regnoꝵ cȩlestiũ claritatem.
lugere nõ debet & plangere. s potius scđm
pollicitationẽ dñi. scdm fidem uerbi. in ꝓfec¬
tione hac sua et translatione gaude. Sic de-¬
niq inuenaimꝰ & enochtranssatum ẽẽ. qui dõ
placuit: sic̃ ingenesi testat᷑ o loquit᷑ serip¬
tura diuina. Et placuit enoc dõ & nõ est
inuentꝰ postmodũ: quia ds̃ illũ transtulit.
Hoc fuit placuisse inconspectu dr̃. de hoc cõ-¬
tagio scłi meruisse tranfferri. S et ꝑ salomo¬
nem docet sp̃s sc̃s eos qui dõ placeant. matu¬
rtus istinc eximi. & citius lib̾ari.nedum in
isto mundo diutius immorant᷑. mundi cõ¬
dõ anima eius: ꝓpt̃ hoc ꝓꝑauit edueere illũ
demedra miquitate. Sic et in psalmis ad dm̃
ꝓꝑat spĩtali fide dõ suo anima deuota. sicut
seriptum est. Quam dilectissime habitacrorres
tue dñe ds̃ uirtutum. Desid̾at ce ꝓꝑat aiuina

Expanded text:
ad Christi sedem, ad regnorum caelestium claritatem ad Christi sedem, ad regnorum caelestium claritatem lugere non debet et plangere sed potius secundum pollicitationem Domini, secundum fidem ueri in profectione hac sua et translatione gaudere. Sic denique inuenimus et Enoch translatum esse qui Deo placuit, sicut in Genesi testatur et loquitur scriptura diuina: et placuit Enoch Deo et non est inuentus postmodum, quia Deus illum transtulit. hoc fuit placuisse in conspectu Dei de hoc contagio saeculi meruisse transferri. sed et per Salomonem docet Spiritus sanctus eos qui Deo placeant maturius istinc eximi et citius liberari, ne dum in isto mundo diutius inmorantur mundi conDeo anima eius. propter hoc properauit educere eum de media iniquitate. sic et in psalmis ad Deum properat spiritali fide Deo suo anima deuota, sicut scriptum est: quam dilectissimae habitationes tuae, Deus uirtutum. desiderat et properat anima
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. leta securitate uentamus. Quod interim
morimꝰ ad immortalitatẽ morte transgredi-¬
mut. Nec potest uita et̃na succedẽ: nisi hine
contigerit exire. Non est exitꝰ iste s transitꝰ:
⁊ temporali itinere decurso ad ȩt̃na transgres¬
sus. Qs nõ ad meliora festinet: Quis nõ mu¬
tari & reformari ad xp̃i spetiem & ad cęlestis
gr̃e dignitatẽ citius exoptet: paulo apło p̃di¬
cante nr̃a aũt cõuersatioinqͥt in cęlis est: un¬
de .x dñm expectamꝰ iħm xp̃m. qui transfor¬
mabit corpꝰ humilitatis nr̃ȩ conformatum
corpori claritatis sue: Tales nos futuros et
xp̃c dñs pollicet᷑: quando ut cũ illo simꝰ et
cum illo in ęc̃is sedibꝰ atq in regnis cȩlestib
gaudeamus. patrem ꝓ nob̾ p̃catur dicens.
Pat̃ quos mͥ dedisti uolo ut ubi ego fuero
et ipsi fint mecum: & uideant claritatẽ quã
mͥ dedisti. priusqͣm mundꝰ fieret. Uenturus

Expanded text:
sumus, laeta securitate ueniamus. Quod interim sumus, laeta securitate ueniamus. Quod interim morimur, ad inmortalitatem morte transgredimur nec potest uita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire. non est exitus iste sed transitus et temporali itinere decurso ad aeterna transgressus. quis non ad meliora festinet ? quis non mutari et reformari ad Christi speciem et ad caelestis gratiae dignitatem citius exoptet? Paulo apostolo praedicante, nostra autem conuersatio, inquit, in caelis est, unde et Dominum expectamus Iesum Christum qui transformabit corpus humilitatis nostrae conformatum corpori claritatis suae. tales nos futuros et Christus Dominus pollicetur, quando ut cum illo simus et cum illo in aeternis sedibus adque in regnis caelestibus gaudeamus patrem pro nobis precatur dicens: pater, quos mihi dedisti uolo ut ubi ego sum et ipsi sint mecum et uideant claritatem quam mihi dedisti priusquam mundus fieret. uenturus
Abbreviated transcription (Latin):
simulata. ficta. fucata uident᷑ eẽ. quȩ dicimꝰ.
Nicħ ꝓdest uerb̃ p̃ferre uirtutẽ: & factis
excessu suoꝵ. Nolumꝰ inqͥt uos ignorare fr̃s
de dormientib ne cõtristemini sic̃ et ceteri
qui nõ habent spem. Si enĩ credimꝰ qͥa iħc
mortuus est et refurreait: sic et ds̃ eos qui
dormierunt in iħu. adducet cũ eo. Eos cõ¬
tristari dic̃ in excesfu suoꝵ: qui spem nõ ha¬
bent. Qͥ aũ spe uiuimꝰ et indm̃ credimus:
⁊ xp̃ĩn passum ẽẽ. ꝓ nob̾ & resurrerisse cõ¬
fidimuo: in xp̃o manẽtes & ꝑ ipsum. atq
in ipso resurgentes. quid aut ipsi recedẽ is¬
& dõ nr̃o monente et dicẽte. ego sum resur¬
rectio. qͥ credit in me licet moriat᷑ utiret: et
omĩs qui uiuit et credit in me nõ moriet᷑¬
in ec̾̃num: Si in ap̃m eredimꝰ fidem uerbis enus
& pmissis habeamus. te nõ morituri in ȩt̃num.
Ad ap̃m cum quo uieturi ⁊ regnaturi semper

Expanded text:
simulata, ficta, fucata videntur esse quae dicimus. simulata, ficta, fucata videntur esse quae dicimus. Nihil prodest verbis praeferre virtutem et factis excessu suorum: Nolumus, inquit, ignorare vos, fratres, de dormientibus, ne contristemini sicut et ceteri qui non habent spem. si enim credimus quia Iesus mortuus est et resurrexit, sic et Deus eos qui dormierunt in Iesu adducet cum eo. eos contristari dicit in excessu suorum qui spem non habent. qui autem spe uiuimus et in Deum credimus et Christum passum esse pro nobis et resurrexisse confidimus in Christo manentes et per ipsum adque in ipso resurgentes quid aut ipsi recedere ismino et Deo nostro monente et dicente: ego sum resurrectio. qui credit in me, licet moriatur, uiuet et omnis qui uiuit et credit in me non morietredimus, fidem uerbis et promissis eius habeamus: ut non morituri in aeternum ad Christum, cum quo et uicturi et regnaturi semper
Abbreviated transcription (Latin):
disceret᷑ idem recessurus: didicit immo rema¬
nentib. ut dum sacerdotẽ dĩ qui cõmeatum
petebat increpitũ eẽ. compimus: qͥd eunctis
expediat nosceremus. Nob quoq ipsis mini¬
mis & extremis quotiens reuelatũ est. quã
frequent᷑ atq matufeste. de dĩ dignatione
p̃ceptũ est. ut contestarer asfidue. ut pub¬
lice p̃dicarẽ fr̃s nr̃os nõ eẽ. lugendos. accer¬
fitione dñica de scło lib̃atos: cum seiamꝰ eos
nõ amitti s p̃mitti. recedentes p̃cedẽ. ut ꝓfi¬
ciscentes ut nauigantes solent: desidati eos
deb̾e nõ plangi. nec accipiendas eẽ. hic atras
uestes. qͣndo illi ibi indum̃ta alba iã sump¬
serint: occasionẽ dandam nõ eẽ. gentilibꝰ. ut
nos merito ac uire rep̃hendant: quod quos
iuuere apd̃ dm̃ dicunus. ut extinctos ⁊ ꝑdi¬
tos lugeamꝰe fidem quã sermone & uoce
deꝓmimꝰ cordis ⁊ pectoris testimonionon
ꝓbemus. Spei nr̃ȩ et fidei p̃uaricatores sumꝰ.

Expanded text:
sibi disceret jam recessurus? Didicit immo nobis remasibi disceret jam recessurus? Didicit immo nobis remanentibus, ut, dum sacerdotem qui commeatum petebat increpitum esse comperimus, quid cunctis expediat agnosceremus. XX. Nobis quoque ipsis minimis et extremis quoties revelatum est, quam frequenter atque manifeste de Dei dignatione praeceptum est ut contestarer assidue et publice praedicarem fratres nostros non esse lugendos accersitione Dominica de saeculo liberatos, cum sciamus non eos amitti sed praemitti, recedentes praecedere, ut proficiscentes, ut navigantes solent, desiderari eos debere, non plangi, nec accipiendas esse hic atras vestes, 235 quando illi ibi indumenta alba jam sumpserint, occasionem dandam non esse gentilibus ut nos merito ac jure reprehendant quod quos vivere apud Deum dicimus, ut extinctos et perditos lugeamus, et fidem quam sermone et voce depromimus cordis et pectoris testimonio non probemus. Spei nostrae ac fidei praevaricatores sumus;
Abbreviated transcription (Latin):
futirroꝵ. suis cõsulat ad uerã salutẽ: cũ qui¬
dam de collegis & sacertdotib tirĩs infirmi-¬
tate defessus. & de appropinqͣnte iam morte
sollicitꝰ comieantũ sibi p̃caret᷑ astitit dep̃¬
canti et iam pene inorienti uuretus honore
⁊ maiestate uenerabilis: statu celsus.⁊ clarus
aspectu. & quẽ ad sistẽtem sibi uix possit hu¬
manus aspectus ocłis carnalib intueri. nͥ
quod talem uidẽ iã pot̾at de scło recessurus.
Atq ille nõ sine quadã animi & uocis indig¬
natione infremuit: et dixit. P ati timetis. exi
re nõ uultis: quid faciã uobis: Increpantis
uore ⁊ motientis. qui de ꝑsectitione sollicitis.¬
⁊ de accersitione securis nõ cõsentit ad p̃sens
defidium: s cõsuluit in futurũ. Audiuit fr̃
nr̃. & collega moriturus: quod ceteris diceret.
Nã qui moriturus audiuit: ad hoc audiuit ut
diceret. Audiuit nõ sibi ille: s nõbis. Nã qͥd

Expanded text:
futurorum suis consulat ad ueram salutem, cum quifuturorum suis consulat ad ueram salutem, cum quidam de collegis et consacerdotibus nostris infirmitate defessus et de adpropinquante morte sollicitus commeatum sibi precaretur, adstitit deprecanti et iam paene morienti iuuenis honore et maiestate uenerabilis, statu celsus et clarus aspectu et quem adsistentem sibi uix possit humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talem uidere iam poterat de saeculo recessurus. adque ille non sine quadam animi et uocis indignare non vultis, quid faciam vobis? » Increpantis vox est et monentis, qui de persecutione sollicitis, de accersitione securis non consentit ad praesens desiderium, sed consulit in futurum. Audivit frater noster et collega moriturus quod caeteris diceret. Nam qui moriturus audivit, ad hoc audivit ut diceret. Audivit non sibi ille, sed nobis. Nam quid
Abbreviated transcription (Latin):
dabilis muenitur. Meminisse debemꝰ uoluntatẽ
nos nõ nr̃am. s dĩ facere deb̾e: scd̃m quod nos
dñs quotidie iussit orare. Quã p̃posterũ est. quãq
ꝑuersum. ut cũ dĩ uoluntatẽ ficri postulemꝰ:
qͣndo euocat nos & accersit. de hoc mundo ds̃.
nõ statim uoluntatis eius imꝑio. pareamus.
Obnitim᷑ ⁊ reluctam᷑ & ꝑuicatium more ser¬
uoꝵ. ad conspectum dnĩ cum tristicia & mero¬
re ꝑducim᷑: exeuntes istinc necessitatis uincłõ
nõ obseqͥo ueluntatis. ⁊ uolumus ab eo p̃miis
cȩlestib hondrari. ad quẽ uenimꝰ inuiti : Qͥ d
gͦ oramꝰ & petimꝰ. ut adueniat regnũ cęloꝵ:
si captiuitas t̾rena delectat: Quid p̃cib fre¬
quent̃ iteratis. rogamꝰ et petimꝰ ut acceleret
dies regnr:si maiora desid̃ia ⁊ uota potiora
sunt seruire hic diabolo. quã regnare cũ
xp̃o: Deniq ut manifestius diuinȩ ꝓuidẽ¬
tiȩ inditia cdarescerent. quod dñs prescius

Expanded text:
dabilis inuenitur. Meminisse debemus uolxmtatem dabilis inuenitur. Meminisse debemus uolxmtatem nos non nostram sed Dei facere. debere secundum quod nos Dominus cottidie iussit orare. quam praeposterum est quamque peruersum, ut cum Dei uoluntatem fieri postulemus, quando euocat nos et arcessit de hoc mundo Deus, non statim uoluntatis eius imperio pareamus! obnitimur et reluctamur et peruicacium more seruorum ad conspectum Domini cum tristitia et maerore perducimur exeuntes istinc necessitatis uinculo, non obsequio uoluntatis: et uolumus ab eo praemiis caelestibus honorari ad quem uenimus inuiti. quid ergo oramus et petimus ut adueniat regnum caelorum, si captiuitas terrena delectat? quid precibus frequenter iteratis rogamus et poscimus ut adceleret dies regni, si maiora desideria et uota potiora sunt seruire istic diabolo quam regnare cum Christo ? Denique ut manifestius diuinae prouidentiae indicia clareseerent quod Dominus praescius
Abbreviated transcription (Latin):
nescis an merearis acciꝑe. Tunc deinde renis
reddit ꝓuirtute mercedem. Nũquid cam
cũ dõ munus offerret᷑ iam ꝑemerat frẽm:
Et tam̃ parricidiũ m̃te cõceptum: ds̃ ꝓuidꝰ
ante dampnauit. Ut illic cogitacio mala. et
ꝑniciosa cõceptio. dõ p̃uidẽte ꝓspecta est. ita
& in dĩ seruis apd̃ quos cõfessio cogitatur.
⁊ mr̃ium m̃te cõcipitur. animꝰ ad bonũ de-¬
ditus. dõ udice coronat᷑. Aliud est mr̃io animũ
de esse: aliud animo defuisse mr̃ium. Qualẽ
te inuenerit dñs cũ uocat. talem parit̃ & iti¬
dicat: quãdo ipse testet᷑ & dicat. Et scient om̃s
eccłie: qͥa ego sum scrutator renis ⁊ cordis. Nec
enĩ sanguinẽ ds̃ nr̃m. s fidem querit. slã nec
abraham.tiec ysaac. nec iacob occisi sunt: et
tam̃ fidei ac iusticiȩ meritis honorati. inter
patriarchas pͥmi ẽẽ. meruerunt. Ad quoꝵ
cõuiiũ cõgregat᷑: quisq fidel̃ ⁊ iustus x lau¬

Expanded text:
nescis an merearis accipere. tunc deinde Deus snescis an merearis accipere. tunc deinde Deus sreddit pro uirtute mercedem. numquid Cain cum Deo munus offerret iam peremerat fratrem? et tamen parricidium mente conceptum Deus prouidus ante damnauit. ut illic cogitatio mala et perniciosa conceptio Deo prouidente prospecta est, ita et in Dei seruis, aput quos confessio cogitatur et martyrium mente concipitur, animus ad bonum deditus Deo iudice coronatur. aliud est martyrio animum deesse, aliud animo defuisse martyrium. qualem te inuenit Dominus cum uocat talem pariter et iudicat, quando ipse testetur et dicat: et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis. nec enim sanguinem Deus nostrum sed fidem quaerit. nam nec Abraham nec Isaac nec Iacob occisi sunt, sed tamen fidei ac iustitiae meritis honorati inter patriarchas primi esse meruerunt : ad quorum conuiuium congregatur quisque fidelis et iustus et lau
Abbreviated transcription (Latin):
paces auaritiȩ furentis infatiabilẽ semꝑ ardo¬
rem ułmetu mortis extinguant: an ceruicẽ
flectant suꝑbi: an audatiam lentant imꝓbi: an
ꝑeuntib haris. uł sic aliqͥd diuites largiantur.
⁊ donent sine herede moriturs. Ut nichil ali¬
ud mortalitas ista cõtulerit. hoc xp̃ianis et
dĩ seruis plurimũ p̃stitit: quod mrͣium cȩꝑpi-¬
mus libent̃ appetere.dũ mortẽ discimꝰ nõ ti¬
mere. Exercicia ft̃ nob̾ ista. non fumera dant
animo fortitudinis głam: contemptu mortis
p̃parant ad coronam. S fortasse aliqͥs oppo-¬
nat ce dicat. hoc me ergo in p̃senti mortali¬
tate contristat. qͦd qui paratꝰ ad cõfessionem
fueram. & ad tolerantiã passionis. totũ me
corde &e plena uirtute deuoueram: martyrio
meo priuor. dũ morte p̃uenior. Primo ĩ loco
nõ est in tua potestate s indĩ dignatione mar-¬
tyrium. Nec potes te dicere ꝑdidisse: quod

Expanded text:
paces auaritiae furentis insatiabilem semper ardopaces auaritiae furentis insatiabilem semper ardorem uel metu mortis extinguant, an ceruicem flectant superbi, an audaciam leniant inprobi, an pereuntibus caris uel sic aliquid diuites largiantur et donent sine herede morituri. ut nihil aliud mortalitas ista contulerit , hoc christianis et Dei seruis plurimum praestitit quod martyrium coepimus libenter adpetere, dum mortem discimus non timere. exercitia sunt nobis ista, non funera: dant animo fortitudinis gloriam, contemptu mortis praeparant ad coronam. Sed fortasse aliquis opponat et dicat: choc me ergo in praesenti mortalitate contristat quod qui paratus ad confessionem fueram et ad tolerantiam passionis toto me corde et plena uirtute deuoueram martyrio meo priuor, dum morte praeueniorJ. primo in loco non est in tua potestate sed in Dei dignatione martyrium, nec potes te dicere perdidisse quod
Abbreviated transcription (Latin):
nentiȩ atq eõtinenitiȩ p̃mium. felicit ueni¬
unt. Torm̃ta iam ñ timet. delicatamatrona:
metũ ꝑsecutionis & manus cruciatusq car¬
nificis. moriendi celeritate lucrata. Pauore
mortalitatis & temporis accendint᷑ tepidi:
cõstringunt᷑ remissi: excitant᷑ ignaui. deserto¬
rescompellunt᷑ ut redeant: gentiles cogunt᷑
ut credant. Uetꝰ fidelium popłs ad quietẽ uo¬
catir: ad aciem recens & copios exercitꝰ robo¬
re fortiore colligit᷑᷑ pugnaturus sine metu
mortis cũ plium uenerit: qͥ ad militiã tẽpore
mortalitatis accedit. Qd deinde illud fr̃s di¬
lectissimi. quale est. quã ꝑtinẽs. quã necessa¬
rium: quod pestis ista et lues quȩ horribiles
⁊ feralis uidet᷑. explorat iusticiam sinigłoꝵr.
& mẽtes humani generis examinat. aninfir¬
mis seruiant sani. an ꝓpinqui cognatos pie
diligat: an misereant᷑ seruoꝵ languentium
diũ. an dep̃cantes egras ñ deserant mediei:
an fetoces iuolentiã siã compͥmant. an ra-¬

Expanded text:
nentiae adque innocentiae praemium feliciter ueniunt. tormenta iam non timet delicata matrona metum persecutionis et manus cruciatusque carnificis moriendi celeritate lucrata. pauore mortalitatis et temporis accenduntur trepidi, constringuntur remissi, excitantur ignaui, desertores conpelluntur ut redeant, gentiles coguntur ut credant, uetus fidelium populus ad quietem uocatur, ad aciem recens et copiosus exercitus robore fortiore colligitur pugnaturus sine metu mortis, cum proelium uenerit, qui ad militiam tempore mortalitatis accedit. Quid deinde illud, fratres dilectissimi, Quale est, quam pertinens, quam necessarium, quod pestis ista et lues quae horribilis et feralis uidetur explorat iustitiam singulorum et mentes humani generis examinat, an infirmis seruiant sani, an propinqui cognatos pie diligant, an misereantur seruorum languentium domini, an deprecantes aegros non deserant medici, an feroces uiolentiam suam conprimant, an ra
Abbreviated transcription (Latin):
batione fundata: ut et ex rescriptis col.¬
legarum nr̃oꝵ. qui ad nos litteras inde
fecerunt: et ex relatione ac testimoniis
coep̃oꝵ pompeii et stpħi. et caltdonii ac for¬
tunati ordinationis tuȩ et origo necessaria.
et ratio iusta: et gloriosa quoq innocen¬
tia ab omĩb nosceretur. Quod ut simul
cũ ceteris quoq collegis nr̃is stabiliter ac
firmit̃ administremꝰ : atq ut catholicȩ
ȩxcłie concordi unanimitatẽ teneamus.
ꝑfitiat diuina ꝓcectio: ut dñs qui sacer¬
dotes sibi in eccłia sua eligere. et constitu¬
ere dignatur: electos quoq et constitu¬
tos fua uoluntate atq opitulatione tu¬
eatur: gub̃nanter inspirans ac subminis¬
trans. & ad imꝓboꝵ contumatiam frenã¬
dam uigorem. et ad lapsoꝵ fouendã peni¬
dentiam lenitatem. Optote fr̃ lemẽ: sẽꝑ¬

Expanded text:
batione fundata est, ut ex rescriptis colbatione fundata est, ut ex rescriptis collegarum nostrorum, qui ad nos litteras inde fecerunt, et ex relatione ac testimoniis coepiscoporum Pompeii et Stephani et Caldonii ac Fortunati, ordinationis tuae et origo necessaria, et ratio justa, et gloriosa quoque innocentia ab omnibus nosceretur. Quod ut simul cum caeteris quoque collegis nostris stabiliter ac firmiter administremus, atque in catholicae Ecclesiae concordi unanimitate teneamus, perficiet divina dignatio; ut Dominus, qui sacerdotes sibi in Ecclesia sua eligere et constituere dignatur, electos quoque et constitutos sua voluntate atque opitulatione tueatur gubernantes inspirans, ac subministrans et ad improborum contumaciam fraenandam viguorem, et ad lapsorum fovendam poenitentiam lenitatem. Opto te, frater
Abbreviated transcription (Latin):
tiant. Nos enim singulis nauigantib ne
cum scandalo ullo nauigarent rationẽ
reddidisse nos scimꝰ: or hortatos eẽ. ut
ȩccłie catholicȩ matricẽ et radicẽ agnos¬
cerent. ac tenerent. S qm̃ latius fusa est
nr̃a ꝓiuntia. habet ȩttam numidiam
& mauritaniam sibi coherentes. ne iur-¬
be scisma factum absentiũ animos incer.¬
ta opinione cõfundẽt: placuit ut ꝑ ep̃os
retẽta a nob̃ rei ueritate. ⁊ ad comꝓban¬
dam orinationem tuã. facta auctoritate
maiore: tunc demũ scrupulo omĩ desm¬
głorum pectorib excusso: ꝑ om̃s omino¬
in ꝓuintia ista positos littere fierent sic̃
fiunt. ut te uniu̾si college nr̃i. et commu¬
nicationẽ tuã. idest catholicȩ eccłie uni¬
tatem. parit̃ et karitatẽ ꝓbarent firmiter
ac tenerent. Quod diuinitꝰ euenisse. et
demus. Sic enĩ nunc episcopatus tui et
ueritas parit̃ et dignitas. aꝑtissima luce
& manifestissima.⁊ firmissinta est comp¬

Expanded text:
tiant. nos enim singulis nauigantibus, ne tiant. nos enim singulis nauigantibus, ne cum scandalo ullo nauigarent, rationem reddentes, nos scimus hortatos esse ut ecclesiae catholicae matricem et radicem agnoscerent ac tenerent. sed quoniam latins fusa est nostra prouincia, habet etiam Numidiam et Mauritaniam sibi cohaerentes, ne in urbe schisma factum absentium animos incerta opinione confunderet, placuit ut per episcopos retenta a nobis rei ueritate et ad conprobandam ordinationem tuam facta auctoritate maiore, tunc demum scrupulo omni de singulorum pectoribus excusso, per omnes omnino istic positos litterae fierent, sicuti fiunt, ut te uniuersi collegae nostri et communicationem tuam id est catholicae ecclesiae unitatem pariter et caritatac tenerent. Quod divinitus evenisse, et demus. IV. Sic enim nunc episcopatus tui et veritas pariter et dignitas apertissima luce et manifestissima et firmissima compro
Abbreviated transcription (Latin):
tum. quod cũ de adrumetina colonia. po¬
licarpi nomine ad te littere dirigerentur.
postea quam nos ego et lib̾alis in eundem
locũ uenissemꝰ. cȩpissent illue ad prb̃os ⁊
luimus. & ꝓcerto crede. nulla leuitate
aut cõtumelia factum. S cum statuis¬
semus cõplures qui in unũ conueneramꝰ.
ut legatis ad uos eoep̃is nr̃is caldonio &e
fortunato missis. om̃ia uiterĩ integra sus¬
penderentur. donec ad nos idem college nr̃i
reb illic aut ad pacem redactis. aut pro ue¬
ritate comꝑtis redirent: prb̃i ⁊ diaconi
in adrumetina consistentes. policarpo
coep̃o nr̃o absente. ignorabant quid nob̃
in commune placuisset. atubi nos in p̃sen-¬
ti uenimꝰ. comꝑto consilio nr̃o. ipsi quoq
id quod et ceteri obseruare ceꝑunt: ut
in nullo ȩccłiarum istic consistentiũ con-¬
sensio discreparet. Quidã tam̃ mentes nõ¬
nũꝗͣ ⁊ animos sermonib suis turbant:
dum alit̃ quedã quã se habet ueritas nũ¬

Expanded text:
tum quod cam de Hadrumetina colonia Polycarpi nomine ad te litterae dirigerentur, posteaquam nos ego et Liberalis in eundem locum uenissemus, coepissent illuc ad presbyterlnmas et pro certo credere nulla id leaitate aut contumelia factum. sed cum statuissemus collegae conplures qui in unum conueneramus ut legatis ad nos coepiscopis nostris Caldonio et Fortunato missis omnia interim integra suspenderentur, donec ad nos idem collegae nostri rebus illic aut ad pacem redactis aut pro ueritate conpertis redirent, presbyteri et diaconi in Hadrumetino consistentes Polycarpo coepiscopo nostro absente ignorabant quid nobis in commune placuisset. at ubi nos in praesentia uenimus, conperto consilio nostro ipsi quoque id quod et ceteri obseruare coeperunt, ut in nullo ecclesiarum istic consistentium consensio discreparet. Quidam tamen mentes nonnumquam et animos sermonibne suis turbant, dum aliter quaedam quam se habet ueritas nun
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã nos sanguinis iutficatione repara-¬
uit. re ÷ duces ad paradisum denuo facere:
regna cęloꝵ. fide et ueritate sue pollicitacio¬
nis aꝑire. hȩc hereant firmit̾ sensib nr̃is. hȩc
intelligant᷑ plena fide. hȩc corde toto diligant᷑:
hȩc indesinentium oꝑum magnanimitate re¬
securitatis nr̃ȩ salubrȩ p̃sidium: munim̃tũ
spei tutela fidei. medela peccati. respofita in
potestate facientis. res et grandis et facilis.¬
⁊ sine ꝑiculo ꝑsecutionis: corona pacis. uerũ
dĩ munꝰ & maximum. intfirmis necessariũ:
putat debitorem. Ad hanc oꝑum salutariũ.
palmã libent̃ ac ꝓmpte certemus : om̃s in
agone iusticiȩ. dõ et xp̃o spectante curramꝰ:
& qui scło et mundo maiores eẽ. iam cȩpimꝰ.
cursum nr̃m nulla scłi & mundi cupiditate
tardemus. Si expeditos. si cȩleres. si in hoc oꝑis
agone currentes: dies nos uł reditionis uel
ꝑsecutionis inuenerit: nusqͣm dñs meritis

Expanded text:
ad quam nos sanguinis sui vivificatione reparavad quam nos sanguinis sui vivificatione reparavit, reduces ad paradisum denuo facere, regna coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire! Haec haereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec corde toto diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate resecuritatis nostrae salubre praesidium, munimentum spei, tutela fidei, medela peccati, res posita in potestate facientis, res et grandis et facilis, sine periculo persecutionis, corona pacis, verum Dei munus et maximum, infirmis necessarium, m iudicem, Deum computat debitorem. ad hanc operum salutarium palmam libenter ac prompte certemus, omnes in agone iustitiae Deo et Christo spectante curramus et qui saeculo et mundo maiores esse iam coepimus cursum nostrum nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. si expeditos, si celeres, si in hoc operis agone currentes dies nos uel redditionis uel persecutionis inuenerit, nusquam Dominus meritis
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant illis omĩa cõmunta. Hoc est nati-¬
uitate sp̃uali. uere dĩ filium fieri: hoc est
lege cȩlesti. ȩquitatẽ dĩ patͥs initari. Quod¬
cũq enĩ dĩ est. in nr̃a usurpatione cominu¬
ne ẽ. nec quisqͣm a benefitiis eiꝰ or muneribꝰ
arcet᷑. quo minꝰ omẽ humanũ genꝰ. bonitate
ac largitate diuina. ȩqualit̃ ꝑfruatur. Sic
ȩqualit̾ dies illuminat. sol radiat ymber
rigat. uentꝰ aspirat᷑: et dormientib somptiꝰ
unus est: & stellarũ splendor ac lune com-¬
munis est. Quo ȩquitatis exemplo. qui pos¬
sessor in t̾ris reditus. ac fructus suos eũ frat̃¬
nitate partit᷑. dum largitionib gratititis.
communis ac iustus est. dĩ patris imitator
ꝓmissa cõtribuens. ꝓterrenis cęlestia. protẽ¬
poralib sempit̃na. promodicis magna p̃stare :
offerre nos patri. cui nos sua scĩficatione res-¬
tituit. et̃nitatẽ nob̃ immortalitatẽq largiri:

Expanded text:
fuerunt illis omnia communia. hoc est natifuerunt illis omnia communia. hoc est natiuitate spiritali uere Dei filium fieri, hoc est lege caelesti aequitatem Dei patris imitari. quodcumque enim Dei est in nostra usurpatione commune est, nec quisquam a beneficiis eius et muneribus arcetur quominus omne humanum genus bonitate ac largitate diuina aequaliter perfruatur. sic aequaliter dies luminat, sol radiat, imber rigat, uentus adspirat, et dormientibus somnus unus est, et stellarum splendor ac lunae communis est. quo aequalitatis exemplo qui possessor in terris reditus ac fructus suos cum fraternitate partitur, dum largitionibus gratuitis communis ac iustus est. Dei patris imitator promissa contribuens, pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare, offerre nos Patri, cui nos sua sanctificatione restituit, aeternitatem nobis immortalitatemque largiri,
Abbreviated transcription (Latin):
quod bonum est ad om̃s: maxune aũ ad
domesticos fidei Bonũ autẽ facientes non
defittamꝰ tempore enĩ suo metemus. Cogite¬
mus fr̃s dilectissimi. quid sub apłis fecerit
credentiũ popłs. quando int̃ ipsa pͥmortdia.
maiorib uirtutib mens uigebat: quando
credentiũ fides nouo ad hue fidei calore fer¬
uebat. Domicilia tunc ⁊ p̃dia ueniindabant.
⁊ dispensandã pauꝑib quantitatẽ libent̃
ac largit̃ apłis offerebant: terreno patͥmo¬
mo uendito atq distracto. fundos illuc trãs¬
ferentes. ubi fructus caꝑent possessionis ȩt̃ñe :
illic comparantes domos. ubi incipent sẽꝑ
habitare. Talis tunc fuit in oꝑationib cu¬
mulus: qualis in dilectione cõsensus. Sic
legimꝰ inactib apłoꝵ. turba autẽ eoꝵ qui
credid̾ant anima ac mẽte una agebant:
nec fuit int̾ illos discrimen ullũ: nec qͥcqͣm
suũ iudicabant ex bonis quȩ eis erant: s

Expanded text:
quod bonum est ad omnes, maxime autem ad quod bonum est ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. bonum autem facientes non deficiamus, tempore enim suo metemus. Cogitemus, fratres dilectissimi, quid sub apostolis fecerit credentium populus, quando inter ipsa primordia maioribus uirtutibus mens uigebat, quando credentium fides nouo adhuc fidei calore feruebat. domicilia tunc et praedia uenundabant et dispensandam pauperibus quantitatem libenter ac largiter apostolis obferebant, terreno patrimonio uendito adque distracto fundos illuc transferentes ubi fructus caperent possessionis aeternae, illic comparantes domos ubi inciperent semper habitare. talis tunc fuit in operationibus cumulus qualis in dilectione consensus, sicut legimus in Actis apostolorum: turba autem eorum qui crediderant anima ac mente una agebant nec fuit inter illos discrimen ullum nec quicquam suum iudicabant ex bonis quae eis erant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fecistis uni ex minimis his: neq mͥ fecistis.
Et abibunt impii in combustionẽ ȩt̃nam:
iusti autẽ in uitã et̃nam. Qͥd potuit nobis
maiꝰ xp̃c edicere: Quomͦ magis potuit uisti
et se dix̃ offendi. nisi egenti p̃stet᷑ et pauꝑi:
ut qui respectu frĩs in eccłia nõ mouet᷑. uel
xp̃i contemplatione moueat᷑: et qui nõ co¬
gitat in labore atq in egestate cõseruũ. uel
dñm cogitet. in ipso illo quẽ despicit consti
ad suꝑna ⁊ diuina animꝰ erectus est. fide ple¬
na. mente deuota. oꝑatione cõtinua. ꝓmerẽ
do ño obseqͥum p̃beamus. demꝰ. xp̃o uestim̃¬
ta t̾rena: indrim̃ta tȩlestia recepturi. Demꝰ cibũ
⁊ potũ scłarem: cũ abraham oe ysaac et iacob
ad cõiiutũ cęleste uenturi. Ne parũ metamꝰ:
plurimum seminemiis. Securitati ac saluti ȩcñe
dũ tempꝰ ẽ. consulamꝰ: paulo apło ammonẽte
⁊ dicente. Ergo dum tempꝰ habemꝰ oꝑemur

Expanded text:
non fecistis uni ex minimis his, neque mihi fecistis. non fecistis uni ex minimis his, neque mihi fecistis. Et abibunt isti in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Quid potuit nobis majus Christus edicere? Quomodo magis potuit justitet se dixit offendi nisi egenti praestatur et pauperi, ut qui respectu fratris in ecclesia non mouetur uel Christi contemplatione moueatur et qui non cogitat in labore adque in egestate conseruum uel Dominum cogitet in ipso illo quem despicit constitad superna et diuina animus erectus est, fide plena, mente deuota, operatione continua promerendo Domino obsequium praebeamus. demus Christo uestimenta terrena indumenta caelestia recepturi. demus cibum et potum saecularem cum Abraham et Isaac et Iacob ad conuiuium caeleste uenturi. ne parum metamus plurimum seminemus. securitati ac saluti aeternae dum tempus est consulamus Paulo apostolo admonente et dicente: ergo dum tempus habemus, operemur
Abbreviated transcription (Latin):
carcere fui: ⁊ uenistis ad me. Tunc responde¬
bunt ei iusti dicẽtes. dñe quando te uidimꝰ
esurientẽ et pauimꝰ: sitientẽ et potauimus: Qͥn¬
do te uidimꝰ hospitem ⁊ adduximꝰ mudũ et
uestiuimus: Quando autẽ te uidimꝰ infirma¬
ri. & in carcereꝰ. & uenimꝰ ad te: Tunc respon¬
dens rex: dicet eis. Am̃ dico uob̃. quãdtu fecis¬
tis uni hoꝵ ex fr̃ib meis minimis: mͥ fecistis.
Tunc dicet illis: qui asinistra. Discedite ame
maledicti in ignẽ ȩt̃num: quẽ p̃parauit pat̃
m̃s cliabolo ⁊ angłis enus. E surui enĩ. et nõ
dedistis mͥ manducare. Sittur. et nõ potastis
me. hospes fui: et nõ adduxistis me. Nudꝰ. et
nõ uestistis me. Infirmꝰ &e intarcere: et non
insitastis me. Tunc respondebt̃ et ipsi dicẽ¬
tes. Dñe quando te uidimꝰ esurientẽ. aut
sitientẽ. aut hospitẽ. aut nudũ. aut infir¬
mum. aut in carcere᷑ & ñ ministrauimꝰ tibi ͤ¬
Et respondebit illis. Am̃ dico uob: quãdiu

Expanded text:
ad me. tunc respondebunt ei iusti dicentes: Domine, quando te uidimus esurientem et pauimus, sitientem et potauimus? quando te uidimus hospitem et abduximus, nudum et uestiuimus ? quando autem te uidimus infirmari aut in carcere et uenimus ad te? tunc respondens rex dicet eis: amen dico nobis, quamdiu fecistis uni horum ex fratribus meis minimis, mihi fecistis. tunc dicet illis qui a sinistra sunt: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum quem parauit pater meus diabolo et angelis eius. esuriui enim et non dedistis mihi manducare, sitiui et non potastis me, hospes fui et non abduxistis me, nudus et non uestistis me, infirmus et in carcere et non uenistis ad me. tunc respondebunt et ipsi dicentes: Domine, quando te uidimus esurientem aut sitientem aut hospitem aut nudum aut infirmumEt respondebit illis: Amen dico vobis, quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
mine postulatum. Mors itaq suspendit᷑.
corpꝰ antmatur. Lantũ potuert̃ miscdiȩ
merita: quantũ oꝑa iusta ualuerunt.
Quȩ laborantibꝰ uidius largita fuerat sub¬
fidia iniuendi: meruit ad iitã uduarũ
peticione. reuocari. Itaq in eũgłio dñs
doctor uite nr̃ȩ. et magister falutis ȩc̃ne.
iniuficans credentiũ popłm. & inuificatis
cõsulens inȩt̃num. int̾ sia mandata diui¬
na & p̃cepta cȩlestia. nichil crebriꝰ mandat
et p̃cipit. quã ut infistamꝰ ȩlemosinis dan¬
dis: nec t̃renis possessionib incubemꝰ. sed
cȩlestes thefauros potiꝰ recõdamus. Uendite
inqͥt res ur̃as: et date elemosinã. Et iterũ.
Nolite uob̃ in qͥt conde thesauros suꝑ t̾rã
ubi tinea & comestura ext̾minat: et ubi

Expanded text:
mine postulatum. mors itaque suspenditurmine postulatum. mors itaque suspenditurcorpus animatur. tantum potuerunt misericordiae merita, tantum opera iusta ualuerunt. quae laborantibus uiduis largita fuerat subsidia uiuendi meruit ad uitam uiduarum petitione reuocari. Itaque in euangelio Dominus doctor uitae nostrae et magister salutis aeternae uiuificans credentium populum et uiuificatis consulens in aeternum inter sua mandata diuina et praecepta caelestia nihil crebrius mandat et praecipit quam ut insistamus eleemosynis dandis nec terrenis possessionibus incubemus sed caelestes thesauros potius recondamus. uendite, inquit, res uestras et date eleemosynam, et iterum: nolite uobis condere thesauros super terram, ubi tinea et comestura extermina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtum ẽ. Thabita oꝑationib iustis ⁊ elerno¬
sinis p̃standis. plurimum dedita: cũ infir-¬
mata ẽẽt et mortria: ad cadauer exanime. pe¬
trus accitus est. Qui cum impigre pro aposto¬
liea humanitate uenisset: circumstetert̃ eũ
iudire flentes. & rogantes pallia et tunicas:
et omĩa illa quȩ prius sumpserãt indum̃ta
monstrantes: nec ꝓ defuncta suis uocib. s
ipsius oꝑibꝰ dep̃cantes. Sensit petrꝰ impet᷑ri
posse quod sic petebat᷑: nec defuturũ xp̃i
auaciliũ induis dep̃cantib. quando eẽt in
indus ipse uestitus. Cum itaq genib nixus
orasset:⁊ uiduarũ ac pauꝑum idoneus ad¬
uocat᷑. legatas sibi p̃ces ad dñm ꝑtulisset:
cõuersus ad corpus quod intabula iam
lotum iacebat: thabita inquit exurge in
nomine iħu xp̃i. Nec defuit petro. quo mi¬
nus statim ferret auxilium: qui in eu̾głio
dari dicerat. quicquid fuisset in eitis no¬

Expanded text:
pertum est. Tabitha operationibus iustis et eleemopertum est. Tabitha operationibus iustis et eleemosynis praestandis plurimum dedita cum infirmata esset et mortua, ad cadauer exanimae Petrus accitus est. qui cum inpigre pro apostolica humanitate uenisset, circumsteterunt eum uiduae flentes et rogantes, pallia et tunicas et omnia illa quae prius sumpserant indumenta monstrantes nec pro defuncta suis uocibus sed ipsius operibus deprecantes. sensit Petrus impetrari posse quod sic petebatur nec defuturum Christi auxilium uiduis deprecantibus, quando esset in uiduis ipse uestitus. cum itaque genibus nixus orasset et uiduarum ac pauperum idoneus aduocatus legatas sibi preces ad Dominum pertulisset, conuersus ad corpus quod in tabula iam lotum iacebat, Tabitha, inquit, exurge in nomine Iesu Christi. nec defuit Petro quominus statim perferret auxilium qui in euangelio dari dixerat quicquid fuisset eius no
Abbreviated transcription (Latin):
tis tuis. Cui rex nõ obtemꝑans. ad uersa quȩ
uidat et infesta ꝑpessus est: quȩ euadex it
tare potuisset. si peccata sua elemosinis rede¬
misset. Raphael qͦ angłs parta testat᷑: et ut
ȩlemosina libent̃ ac largit̃ fiat. hortatur
dicens. Bona est oratio cũ ieuinio ⁊ helemo¬
sina: qͥa elemosina amorte lib̃at. et ipsa pur¬
gat peccata. Ostendit oraciones nr̃as acieiui¬
nia minꝰ posse: nisi ȩlemosinis adiuuentur.:
dep̃cationes solas parũ ad impetrandum
ualere: nisi factoꝵ. & oꝑum accessione satien¬
tur. Reuelat angls & manifestat. ⁊ firmat ȩle¬
mosinis petieiones nr̃as efficaces fieriͥ elemo¬
sinis uitam de ꝑiculis redimi. ȩlemosinis
ferimus: ut ñ quod raphael angłs dixit. ue¬
ritatis testimonio comꝓbemus. In actibus
apłoꝵ. facti fides pofita est. et quod ȩbemosi¬
nis nõ tantũ a scda s & aprima morte ani¬
me lib̾ent᷑. gestȩ et implete rei ꝓbatione com¬

Expanded text:
tis tuis. cui rex non obtemperans aduersa quae tis tuis. cui rex non obtemperans aduersa quae uiderat et infesta perpessus est: quae euadere et uitare potuisset, si peccata sua eleemosynis redemisset. Raphael quoque angelus paria testatur et ut eleemosyna libenter ac largiter fiat hortatur dicens: bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna, quia eleemosyna a morte liberat et ipsa purgat peccata. ostendit orationes nostras ac ieiunia minus posse, nisi eleemosynis adiuuentur, deprecationes solas parum ad inpetrandum ualere, ni factorum et operum accessione satientur. reuelat angelus et manifestat et firmat eleemosynis petitiones nostras efficaces fieri, eleemosynis uitam de periculis redimi, eleemosynis ssimi, ista proferimus, ut non quod Raphael angelus dixit ueritatis testimonio conprobemus. in Actis apostolorum facti fides posita est, et quod eleemosynis non tantum a secunda sed a prima morte animae liberentur, gestae et impletae rei probatione con
Abbreviated transcription (Latin):
dõ satisfieri. miscdiȩ meritis peceata purgari:
⁊ apud salomonẽ leginus. Conclude ȩlemo¬
sinam insinu pauꝑis: et hȩc pro te exorabit
ab omi malo. Et iterũ. Qui obturat aures ne
exaudiat imbecillum: & ipse inuocabit dm̃.
et nõ erit qui exaudiat eum. Neq enĩ ꝓmere¬
ri dĩ miscdiam poterit. qui misericors ipse
non fuerit: aut impetrabit de diuina pietate
aliquid in p̃cib. qui ad p̃cem pauꝑis ñ fue¬
rit humanus. Quod itẽ in psalmis sp̃s sẽs de¬
clarat et ꝓbat. dicens. Beatus qui intelligit
suꝑ egenum & pauꝑem: in die mala lib̾abit
illum dr̃s. Quoꝵ p̃ceptoꝵ memor dantel.
cũ rex nabuchodonosor aduerso somnio tri¬
tus estuaret: auertendis malis. ac diuina ope
impetranda. remediũ dedit dicens. Propterea
rex cõsilium meum placeat tͥ. et peccata tua
elemosinis redune: et iniusticias tuas mise¬
rationib pauꝑum. et erit ds̃ patiens pecca-¬

Expanded text:
Deo satisfieri, misericordiae meritis peccata purgari. Deo satisfieri, misericordiae meritis peccata purgari. et aput Salomonem legimus: conclude eleemosynam in corde pauperis, et haec pro te exorabit ab omni malo. et iterum: qui obturat aures ne audiat inbecillum, et ipse inuocabit Deum et non erit qui exaudiat eum. neque enim mereri Dei misericordiam poterit qui misericors ipse non fuerit aut inpetrabit de diuina pietate aliquid in precibus qui ad precem pauperis non fuerit humanus. quod item in psalmis Spiritus sanctus declarat et probat dicens: b e atus qui intellegit super egenum et pauperem. in die malo liberabit eum Dominus. quorum praeceptorum memor Daniel cum rex Nabuchodonosor aduerso somnio territus aestuaret, auertendis malis a diuina ope inpetranda remedium dedit dicens: propterea, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime et iniustitias tuas miserationibus pauperum, et erit Deus patiens pecca
Abbreviated transcription (Latin):
sorum. & domui iacob facinora eoꝵ. Et cum
peccata eis sua exꝓbrari cepisset. cũq eoꝵ fa-¬
tinora pleno indignationis impetu ꝓtulisset.
dixissetq eos nec si orationib ce p̃cib et ie-¬
tuniis uterent᷑. satisfacere ꝓdelictis posse. nec
si incilicio & cinere uoluerent᷑. iramdĩ posse
lenire: innouissima aũ parte demonstrans.
solis elemosinis dm̃ posse placari. addidit di-¬
cens. F range efurienti panẽ tuũ: et egenos
fine tecto. induc in domumtuã. Si uid̃is nu¬
dum uesti: & domesticos seminis tui nõ des-¬
pities: Tũc erũpet temporaneũ lum̃ tuũ:⁊ ues¬
tim̃ta tua cito orient᷑. & p̃ibit ante te iusticia.
&e claritas dĩ circimdabit te. Et tũc exclamab̾
et ds̃ exaudiet te: dum adhuc loqueris dicet.
ecce ad sum. Remedia ꝓpictando dõ. ipsus dĩ
uerb data st̃. quid tleb̾ent facere peccantes. ma-¬
gisteria diuina docuerunt. Oꝑacionib uistis

Expanded text:
sorum et domui Iacob facinora eorum. et cum sorum et domui Iacob facinora eorum. et cum peccata eis sua exprobrari praecepisset cumque eorum facinora pleno indignationis inpetu protulisset dixissetque eos nec si orationibus et precibus et ieiuniis uterentur, satisfacere pro delictis posse, nec si in cilicio et cinere uoluerentur, iram Dei posse lenire, in nouissima tamen parte demonstrans solis eleemosynis Deum posse placari addidit dicens: frange esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc exclamabis, et Deus exaudiet te. dum adhuc loqueris, dicet: ecce adsum. Remedia propitiando Deo ipsius Dei uerbis data sunt, quid deberent facere peccantes magisteria diuina docuerunt, operationibus iustis