comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etudiñe scripturaru̾ post torm̾ta
post pęnas ꝓspera & lȩta ꝓmittens sus¬
citaturũ ẽẽ se dicit & in resurrectione
am om̃ia restituturu. ut qđ in srnagag
oeciderat. surgat ineccłis. & possideant
credentes reliquias idumeȩ & om̃s natio¬
nes. ut quicquid reliquũ fuerit de regno
sanguinario atq terreno incęlestia
regna mutetur. & om̃s gentes quȩ ob¬
lite sunt dñm conuertantur & reuer¬
bernaculo dauid. qđ ceciderat & reȩdifi¬
catis his quȩ fuerant lapsa atq subuer¬
sa: de scribitur rerii omu̾i habundanti
tantes semina sua. uenientes uenient
in eruitatione. portantes manipidos
suos. ut consequatur mampuloru tritu¬
ra uindemiã siue arator messoremut
uua uarietur acducat calore int̾epore
seminis. siue ut uerius ẽ calcator uua
cõpͣhendat sem̃ͣtem. Et sic sibi inuicem
cuncta sua edant. ut nulla die sit absq
frum̃to uino & oleo. In illo t̾epore ple¬
nis toroularibus uua calcabitur. &
de xp̃i ac martyrũ sanguine ruben¬

Expanded text:
etudinem Scripturarum, post tormenta, post poenas, prospera et laeta promittens, suscitaturum esse se dicit, et in resurrectione Domini omnia restituturum, ut quod in synagogis ceciderat, surgat in Ecclesiis, et possideant credentes reliquias Idumaeae, et omnes nationes, ut quidquid reliquum fuerit de regno sanguinario atque terreno, in coelestia regna mutetur, et omnes gentes quae oblitae sunt Dominum, convertantur et reverbernaculo David quod ceciderat, et reaedificatis his quae fuerant lapsa atque subversa, describitur rerum omnium abundantiatantes semina sua, venientes venient cum exsultatione, portantes manipulos suos : ut consequatur manipulorum tritura vindemiam, sive arator messorem et uva varietur, ac ducat colorem in tempore seminis: sive, ut verius est, calcator uvae comprehendat sementem, et sic sibi invicem cuncta succedant, ut nulla dies sit absque frumento, vino et gaudio. In illo tempore, plenis torcularibus uva calcabitur, et de Christi ac martyrum sanguine ruben
Abbreviated transcription (Latin):
decyrene infirmo pariete siue qͣ
imminebat a marissimo mari. & ui.¬
cina syrtib erat. & iuxta septua
guita in fouea tenebatur mutauit
in bonã part̾e. ut ex celsos facer&.
Oculi eñi dñi suꝑ om̃ia sunt reg-
peecatum in ur̃o mortali corpore.¬
in uirga uisit& peccatores & conte.¬
rat eõs atq ꝑcutiat qͥ ꝑ manserinc
inpeccato eas animas qͦ apellantur
domꝰ iacob. & subplantant pecca¬
tum & in certamine suprant &
plant̾a eruenti fr̃is inuadunt.

Expanded text:
de Cyrene, infirmo pariete, sive quae de Cyrene, infirmo pariete, sive quae imminebat amarissimo mari, et vicina Syrtibus erat, et juxta LXX in fovea tenebatur, mutavit in bonam partem, ut excelsos faceret. Oculi enim Domini super omnia sunt regna peccatum in mortali vein virga visitet peccatores, et conterat eos atque percutiat, qui permanserint in peccato: eas animas, quae appellantur domus Jacob, et supplantant peccatum, et in certamine superant, et plantam cruenti fratris invadunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quod scriptũ est et hiopia p̃ueni& ma¬¬
irus eiꝰ dõ. Gũq eu̾ adorauertt dice.¬
tur de illo. in conspectu eius ꝓcident
ethiopes. Qui cũ ꝓciderint᷑ trans
flumina ȩthiopie inde detulerint
uictimas. dño dicere poter ͥnt irig.¬
ra sũ & speciosa qm̃ de colorauit me
sol. Corpora eñi umbris ocioq
marcentia. tẽptationes & estus scłi
ferre non possunt. Quȩ aut̾e ad luc-¬
tam & ad certamina preparantur.
sole siccata superant mundi in iuri-¬
as. & benediccione̾ sc̃i sp̃s consequin¬
tur dicentis ad iustũ. ꝑ diem sol
non ur& te neq luna ꝑ nocte̾. E¬
et hiopes ergouertuntur in filios
dĩ siegerint penitentĩa. & filũdĩ
transseunt in echidpes si in ꝓfun.¬
dum uenerint peccator. Ipse en̾i
creator om̃iu̾ d̾s. cappadocas uertit
inpalestinos. eos qui uersabant᷑ in
frigore fidei & aquiloni subiacebant¬
& deposita suꝑbia dñi sentire iudi.¬
ciũ. Syros quoq id est excelsos atq
sublimes qͥ dicuntur ar̃a transtulit

Expanded text:
quod scriptum est: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo . Cumque eum adoraverit, dicetur de illo: In conspectu ejus procident Aethiopes . Qui cum prociderint, et trans flumina Aethiopiae inde detulerint victimas Domino, dicere poterunt: Nigra sum et speciosa, quoniam decoloravit me sol . Corpora enim umbris otioque marcentia, tentationes et aestus saeculi ferre non possunt: quae autem ad luctam et ad certamina praeparantur, sole siccata superant mundi injurias, et benedictionem sancti Spiritus consequuntur, dicentis ad justum: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Aethiopes ergo vertuntur in filios Dei, si egerint poenitentiam, et filii Dei transeunt in Aethiopes, si in profundum venerint peccatorum. Ipse enim Creator omnium Deus Cappadoces vertit in Palaestinos, et eos qui versabantur in frigore fidei, et Aquiloni venet deposita superbia, Domini sentire judicium. Syros quoque, id est, excelsos atque sublimes, qui dicuntur ARAM transtulit
Abbreviated transcription (Latin):
tores płi nominantur. Et hoc patiunt᷑
quia non credt̃ uaticinio ꝓphetarum.
nec putant esse uentura quȩ suꝑ eos dns
cõminatur. Oũq sibi ꝓspera reꝓmittant
mala postea sustinebunt. eregione sis
timentibus & non peccantib. & iccirco
nequaqua morientur gladio. Quia dir¬
erͣt a ꝓpinquabunt nobis malã. &ueni¬
ent suꝑ nos supplicia que nra peccata
meruerunt. Nequo plenius in hieremu
loquitur ds. In die illo suscitabo tab

Expanded text:
tores populi nominantur. Et hoc patientur tores populi nominantur. Et hoc patientur quia non credunt vaticinia prophetarum, nec 354 putant esse ventura quae per eos Dominus comminatur. Cumque sibi prospera repromittant, mala postea sustinebunt, e regione sanctis timentibus, et non peccantibus, et idcirco nequaquam morientibus gladio, quia dixerunt: Appropinquabunt nobis mala, et venient super nos supplicia, quae peccata nostra meruerunt, de quo plenius in Jeremia loquitu
Abbreviated transcription (Latin):
terrã. In gladio morientur om̃s pec.¬
catores populi mei. qui dicunt nan
a propinquabit & non uenioae sup
nos malũ. Ds qͥ mensus est aquas
manu & celũ palmo ⁊ omne terra
concludit pugillo. ipse ꝓmagnitu.¬
dine sua utraq manu tenens mar¬
gines terre quasi cribrũ huc
illucq concutitur. ut paleis acsord¬
bus peccatorũ. in terra cadentibus. pi¬
rum frumentum remaneat quad fun¬
datur inhorreo. Siue ut septuaginti
transtulerunt. uentilabrũ tenebit mn
manu& purgabit aream suã. & tritia
condet in horreis. paleas aut̾e dequib
mentu dicit dñs. De hoc eodẽ subfigu¬
ra alterius parabolae sagena illa de mon¬
strat. quȩ mittitur in mare huius sel
& ertrahit pisces om̃ium generũ. Pro¬
iectisq malis piscib. bom tantumõdori¬
seruantur. Ita & dñs nuirabilẽ domum
isrł toto orbe disꝑsit & concussit incrur
& uentilauit paleã. lapillis & calculis
suꝑ terram. non cadentibus. moriunt᷑
in gladio . qui ꝓpt sordes & puluere̾ pecca¬

Expanded text:
tur omnes peccatores populi mei, qui dicunt: Non appropinquabit, neque venient super nos mala. Deus qui mensus est aquas manu, et coelum palmo, et omnem terram concludit pugillo , ipse pro magnitudine sua, utraque manu tenens margines terrae, quasi cribrum huc illucque concutiet: ut paleis ac sordibus peccatorum in terram cadentibus, purum frumentum remaneat, quod condatur in horrea: sive ut LXX transtulerunt, ventilabrum tenebit in manu, et purgabit aream suam, et triticum condet in horreis, paleas autem comburetmentum, dicit Dominus ? De hoc eodem sub figura alterius parabolae, sagena illa demonstrat, quae mittitur in mare hujus saeculi, et extrahit pisces omnium generum, projectisque malis piscibus, boni tantummodo reservantur : ita et Dominus miserabilem domum Israel toto orbe dispersit, et concussit in cribro et ventilavit pala: lapillisque et calculis super terram non cadentibus, morientur in gladio, qui propter sordes et pulverem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cdie angustie. Qđ scđm duplice sensũ
accipere debemuf Corporalibus ꝑsecu¬
tionibus & inpeccatis spualis angustie
cũ anima hostibꝰ uitusq capta ducta fue¬
rit in babylon̾e. Neq ingredieris port᷑a
popłi mei indie ruinȩ eol. Quando
eni aut negotiũ nos oppresserit aut uo¬
luptas. & rigor̾e pristinũ infelix con¬
scientia non scruauerit. te facile ad con¬
traria dognata labimꝰ blandientia
errori nrͣo. & ñ curantia uulno s pal¬
pantia. S olatiũ miseriȩ ẽ: quauis ꝑ ditũ
habe qͦd sper&. Neq despicies & tu in ma¬

Expanded text:
die angustiae. Quod secundum duplicem sensum accipere debemus: corporalis, in persecutionibus et in peccatis: spiritualis angustiae, eum anima hostibus vitiisque capta, ducta fuerit in Babylonem. Neque ingredieris portam populi mei in die ruinae eorum: quando enim aut negatio nos oppresserit, aut voluptas, et rigorem pristinum infelix conscientia non servaverit, tunc facile ad contraria dogmata labimur, blandientia errori nostro, et non curantia vulnus, sed palpantia. Solatium miseriae est, quamvis perditum, habere quod speret. Neque despicies et tu in ma
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc quod beatos apłos fecisse
scrͥptura cõmemorat quando
denuntiauerunt eis scribe
& pharisei ne docerent in no¬
mine ihu. & illi responderunt
nepphtar& in bethel. ñ solum
ꝓphetat & ostendit se magis
dum cimere iiͤtent̾e quam
illũ ꝓhibent̾e s audacter &e li-¬
bere ipse denuntiat supplicia.

Expanded text:
Hoc quod beatos apostolos fecisse Scriptura commemorat, quando denuntiaverunt eis Scribae et Pharisaei ne docerent in nomine Jesu; et illi responderunt ne prophetaret; in Bethel, non solum prophetat, et ostendit se magis Deum timere mittentem, quam illum prohibentem; sed audacter et libere ipsi denuntiat supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
de scenditur. ad cȩlos conscendit᷑.
De inferno educuur. de cę̧lis de¬
trahimur. In altero extrema des-¬
peratio est. in altero suꝑbie mag.¬
nitudo. Eiabsconditi fuerint in
uertice carmeli uel iuxta pheni¬
cis terminos in septentrionali pla-¬
ga. uel ad meridiẽ ꝓpter heremi
uastitate ubi quondã habitauit
serutans aufer̃a eos. Et si in ꝓfun-¬
do maris atq ut deꝓpheta loꝗͣ¬
mur. in tharsis dĩ oculos uitare
conent᷑. ibi mandabo serpenti
cetũ significat ut seru&e inetapho¬

Expanded text:
descenditur, ad coelum conscenditur: descenditur, ad coelum conscenditur: de inferno educimur, de coelis detrahimur. In altero extrema desperatio est, in altero superbiae magnitudo. Si absconditi fuerint in vertice Carmeli, vel juxta Phoenicis terminos in septentrionali plaga, vel ad meridiem propter eremi vastitatem, ubi habitavit scrutans auferam eos: et si in profundo maris , atque ut de propheta loquar, in Tharsis, Dei oculos vitare conentur, ibi mandabo serpenti,cete significat, ut servet metapho
Abbreviated transcription (Latin):
adhereticos referre possumꝰ.
quorũ altera ꝑcutitur. & om̃s
initiaciones & sacramenta sacri.¬
lega c̃o mouentur. Qui auariti¬
am habuerunt in capitib suis
clamante ꝑ eos ꝑdĩce & congre.¬
gante quos non peperit. & fa¬
ciente diuitias absq iudicio.
Vnde & nouissima eius siue
reliquias dñs interficioe. ut
eoͦ. Qui supͣ dixerat non erit fuga eiꝰ
fugi& ⁊ non saluabit᷑ qͥ fugerit. nunc
ipsã fugã in partes secat. & yperbo¬
lice &iam si hoc & hoc fecerint
euadere eos non posse testat᷑. Si
descenderit ait usq ad infernum
inde manꝰ mea educ& eos. Non quo ul¬
lus ante resurrectionis die ab infe.¬
ris retrahat᷑. sed quo uunferno po-¬
siti in illius potestate sint. Quod
suꝑ dachan& abiron impletũ ẽẽ cog¬
noscimꝰ. quos uiuentes tęrre hiatꝰ.
absorbuit. Et si ascenderit in quit
usq ad celum uide detraha etis. Qi
enoch & helas rapti cũ corporib
in cȩlum dĩ reguntur arbitrio.
Et cernis ꝓprietat̾e. ad infernuͣi

Expanded text:
et ad haereticos referre possumus, quorum altare percutitur, et omnes initiationes et sacramenta sacrilega commoventur, qui avaritiam habuerunt in capitibus suis, clamante per eos perdice, et congregante quos non peperit, et faciente divitias absque judicio . Unde et novissima ejus sive reliquias Dominus intepti. Qui supra dixerat, non erit fuga eis: fugiet, et non salvabitur qui fugerit, nunc ipsam fugam in partes secat, et hyperbolice 347 etiamsi hoc et hoc fecerint, evadere eos non posse testatur. Si descenderint, ait, usque ad infernum, inde manus mea educet eos: non quod ullus ante resurrectionis diem ab inferis retrahatur; sed quod et in inferno positi, in illius potestate sint. Quod super Dathan et Abiron impletum esse cognoscimus, quos viventes terrae hiatus absorbuit . Et si ascenderint, inquit, usque ad coelum, inde detraham eos: quia et Enoch et Elias rapti cum corporibus in coelum , Dei reguntur arbitrio. Et cerne proprietates: ad infernum
Abbreviated transcription (Latin):
tie incelestib. Et si sibi uere crrcũ¬
cisionis scientĩa uoluerint uadiei.¬
re hoc eñi interp̃tatur carmelus
& humilitate contemta habitaro
in montib. & ibi scrutant̾e manum
dĩ euadere non ualebit. Quod si
desperans salutẽ oculos dĩ uita¬
re temptauerit & in ultimos sil
soꝵ fluctuum terminos ꝑuenin
& ĩa ibi mandabit dñs ferpenti
tortuoso & antiquo quiẽ inimi.¬
cus & ultor. & mordebit eam.
Capta quoq uituĩs atq pecca¬
tis. gladio dm̃i punietur. Et
ponet oculos suos suꝑ ẽa in ma¬
lum & non inbonu᷑. ut ꝑ crutiatuꝰ
atq supplitia addñm reuertat᷑.
Cũq ds om̃ps tetigerit terr̃a
eoꝵ atq concluserit & tabescere
fecerit cunͤta terrena. in tellegen¬
tes scelera sua uertentur in luc.¬
tum. & ipse dñs dupliciter ascen¬
d& atq descend&. Ascendet suꝑ
sc̃os quasi fluuius consũmatio¬
nis eiꝰ id est tęrre. ut opera eor
terrena consumat. Descend&
suꝑ peccatores quasi flumen.
egypti. ut intormentorum ama-¬

Expanded text:
tiae in coelestibus, et si sibi verae circumcisionis scientiam voluerit vindicare, hoc enim interpretatur Carmelus, et humilitate contempta, habitare in montibus, et ibi scrutantem manum Dei evadere non valebit. Quod si desperans salutem, oculos Domini vitare tentaverit, et in ultimos falsorum 349 fluctuum terminos pervenire, etiam ibi mandabit Dominus serpenti tortuoso et antiquo , qui est inimicus et ultor, et mordebit eam. Capta quoque vitiis atque peccatis gladio Domini punietur, et ponet oculos suos super eam in malum, et non in bonum, ut per cruciatus atque supplicia ad Dominum revertatur. Cumque Deus omnipotens tetigerit terram eorum atque concusserit, et tabescere fecerit cuncta terrena, intelligentes scelera sua, vertentur in luctum, et ipse Dominus dupliciter ascendet atque descendet. Ascendet super sanctos quasi fluvius consummationis ejus, id est, terrae: ut opera eorum terrena consumat. Descendet super peccatores quasi flumen Aegypti, ut in tormentorum ama
Abbreviated transcription (Latin):
de costa ade intypũ eccłe semel
edificauit euã. sed cotide cre¬
dentes & menbra corporis sul
ȩdificat. ⁊ de terreuis ad celũ leuat.
ut in illis ipse conscendat. Ascen¬
Ait ad celũ dñs cũ enoch. ascendit
cũ helia. ascendit cũ mox se cuiꝰ
sepulture locꝰ qr in ͤȩlos ascen¬
derat interra non potuit inue¬
niri. Ascendit cũ paulo. qͥa uas e¬
lectionis in apłm de ꝑsecutore
mutatꝰ est. & de humilib raptus
in sublim̾a ita ut ascenderet

Expanded text:
l aedificavit Evam , sed quotidie credentes et membra corporis sui aedificat, et de terris ad coelum levat, ut in illis ipse conscendat. Ascendit Dominus in coelum cum Enoch , ascendit cum Elia , ascendit cum Moyse, cujus sepulturae locus, quia in coelum ascenderat, in terra non potuit inveniri . Ascendit cum Paulo qui vas electionis, in apostolum de persecutore mutatus est , et de humilibus raptus in sublimia, ita ut ascenderet
Abbreviated transcription (Latin):
illius. Cãꝙ aduersariis terga uer¬
terint & coeperint fugere ꝑnotas si¬
bi uias & diuerticula &calles adsoli¬
tudin̾e ꝑferentes. ñ stabis inbiuo
nec uenientes expectaliis in copetis.
ut interficias eos qui fuerint uberati
Aliis quoq cophensis recludens & uel
ipse capias uel captiuitati hostiu ser¬
ues. Hec iurta nistoriã diximꝰ debe¬
m enĩ breuit᷑ manifesti ora carpentes
ad ea quȩ obscura st̃ ꝑgere. Quis
hereticorũ ñ despiciat eccłasticos.
qs nͥ erultat inmalis eome Si quando
ꝓpt̾ pecta popłi ꝑsecutioni traditi
fuerint & multi uł infirma fide uł
sup̾ petra seminati inegatione cor¬
ruerint uideas illos ex ultare. gaude¬
re. nrãm runa suã putare uictoriã.
in tantu ut iungant᷑ gentib & ꝑ
secutio se uior uł ex iudeis uł ex his¬

Expanded text:
us ab adversariis terga verterit. Cumque coeperint fugere per notas sibi vias, et diverticula, et calles ad solitudinem perferentes, non stabis in bivio, nec venientes exspectabis in compitis, ut interficias eos qui fuerint liberati, aliosque comprehensos recludas: et vel ipse capias, vel captivitati hostium serves. Haec juxta historiam diximus: debemus enim breviter manifestiora carpentes, ad ea quae obscura sunt pergere. Quis haereticorum non despicit ecclesiasticos? Quis non exsultat in malis eorum, si quando propter peccata populi persecutioni traditi fuerint, et multi vel infirma fide, vel supra petrosa seminati, in negationem corruerint, videas illos exsultare, gaudere, nostram ruinam, suam putare victoriam: intantum, ut jungantur gentibus, et persecutio saevior, vel ex Jud
Abbreviated transcription (Latin):
nta martires inꝑsecutionib peri.¬
erunt fame. & indiguerunt fru¬
mento alimentisq istis corporũ.
Ergo de eo dicit qui decęlo descen.¬
dit. quẽ qͥ comederit nec esurire na¬
uirginib & adolescentes deficient.
qͥ priꝰ uicerant mundũ. Et icͥrco
deficient qr urant in idola sama¬
riȩ. quã in hereticoꝵ ꝑsona semꝑ
accipimꝰ. dicente hoc eodẽ ꝓphe¬
ta. Ue qͥ despuu̾nt syon. & cofidu¬
nt in monte samariȩ. Diquis u
rat igit᷑ in delicto samariȩ & di¬
cit uiuit ds cuus dan. & uiuit
uia bersabee. iste cadit & resurgen
ultra non poterit. Dan trib in
nire non potuit. sicut i libro
iudicũ seriptũ ẽ interpretaturq
iudiciũ. Bersabee aut̾e ꝓuarieta¬
te accentuũ uertit᷑ in lingua ña
puteus iuramenti. aut puteus
sacietatis ac septunii.. Itaq & hero¬
tici inextremis scripturarũ scãti
finib sitient dĩ iudiciũ cont̾ẽp¬¬
nentes. & desiderates uiã bersabee
quȩ fuit in tribu uida. multa ȩc

Expanded text:
nti martyres in persecutionibus perierunt fame, et indiguerunt frumento alimentisque istis corporum. Ergo de eo dicit pane, qui de coelo descendit, quem qui comederit, nec esurire povirginibus, et adolescentes deficient, qui prius vicerant mundum; et idcirco deficient, quia jurant in idolo Samariae, quam in haereticorum persona semper accipimus, dicente hoc eodem propheta: Vae qui despiciunt Sion, et confidunt in monte Samariae Surgo jurat in delicto Samariae, et dicit: Vivit deus tuus, Dan, vivit via Bersabee; iste cadet et resurgere ultra non poterit. Dan tribus in nire non potuit, sicut in libro Judicum , scriptum est, interpretaturque judicium. Bersabee autem pro varietate accentuum vertitur in linguam nostram, puteus juramenti, aut, puteus satietatis, ac septimi. Itaque et haeretici in extremis Scripturarum sanctarum finibus sitient, Dei judicium contemnentes, et desiderantes viam Bersabee, quae fuit i
Abbreviated transcription (Latin):
Ille enĩ falsi sacerdotis manda¬
ta despexit. nec ad sugestionem
eius quicquã uoluit respondere
isti aut̾e cũ multis amasiis sacer.¬
dotib suis fame & penuria car.¬
cerib exilũs. & amos ꝓphȩtam
& sacerdotes dñi necauerunt.
Et respondit amos. & dixit ad
amasiam. Non sum ꝓphȩta

Expanded text:
Ille enim falsi sacerdotis mandaIlle enim falsi sacerdotis mandata despexit, nec ad suggestionem ejus quidquam voluit respondere. Isti autem cum multis Amasiis sacerdotibus suis, fame et penuria, carceribus et exsiliis 333 Amos prophetam et sacerdotes Domini necaverunt. Et respondit Amos, et dixit ad Amasiam: N
Abbreviated transcription (Latin):
tibi reperias cibos. Bethel autẽ
si falsus sacerdos loquit᷑ ad ulanꝰ
regali fastigio. ut nondicat sũi.
cunctis qui falsos deos colunt
consuetudinẽ. ut suꝑbĩa suam
regib imputent. & quod sibi¬
ipu̾ faciunt rex fecisse uideat᷑
Om̃ia que deamasia & ieroboam
& isrł & amos interpretati st̃
da sunt. Quorꝰ sacerdos ama¬
sias. sol& interdũ mittere ad
ieroboã rege hereticũ atq he¬
reticors patronũ. & scõs uiros
ac precones fidei acusare aput
eum. & iubere doctorib ne pre¬
dicent in isrł ne contra regis¬
qr bethel hoc est domꝰ dĩ & fal¬
sa eccła scĩficatõ regis sit &
domꝰ regni. Solent̾ enĩ dicen
Imperator nobis cõmunicat
& siqus ei resistit statim ca¬
lum niator ÷ Cirgo tu contra
imperatorẽ facii. augusti
mandata contemnis. E. ta men
consideremꝰ quod multi reges
& arrianam impietatẽ in toto
orbe fundare conatisunt. uin-¬
cant in scelere ierobõa rege isrł.

Expanded text:
tibi reperias cibos, et ibi tibi reperias cibos, et ibi si falsus sacerdos loquitur, adulans regali fastigio, ut non dicat: sanccunctis qui falsos deos colunt consuetudinem, ut superbiam suam regibus imputent, et quod ipsi faciunt, rex fecisse videatur. Omnia quae de Amasia, et Jeroboam, et Israel, et Amos interpretati sumuda sunt: quorum sacerdos Amasias solet interdum mittere ad Jeroboam regem haereticum, atque haereticorum patronum, et sanctos viros ac praecones fidei accusare apud eum, et jubere doctoribus, ne praedicent in Israel, ne contra regisquia Bethel, hoc est, domus Dei, et falsa Ecclesia sanctificatio regis sit, et domus regni. Solent enim dicere: Imperator nobis communicat, et si quis eis restiterit, statim calumniantur: ergo tu contra imperatorem facis? Augusti mandata contemnis? Et tamen consideremus, quod multi reges et Arianam impietatem in toto orbe fundare conati sunt, vincant in scelere Jeroboam regem Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
eñĩ dixit morietur. Siem̃ hoc
dixiss&. uidebatur non suscipe.¬
re penitentiã. S con surg& dñs
suꝑ domũ i̾eroboã ingladio. cõ¬
minaͬs penã non imperans. Nec
inglado morietur hie robõa. sed
Ie roboam quippe gladio non est
mortuus. s domꝰ eiꝰ idest filus
nitentiam. Porro hierobaam
uanissima amasie mandata cont̾e.¬
nens. nichil ad ea quȩ illi man.¬
dauerat uoluit respondere. Un.¬
de ipse sibi assumit auctoritatẽ
sacerdotalis fastigii. & loqłtur ad
amos. Qui uides gradere inter.¬
rã iuda. Prophete ut crebro
diximꝰ prius appellabͣat᷑ uidendes
quia que uentura dicebant cor¬
dis oculis intuebant᷑. Uidentem¬
quia uidebat multos ẽẽ inpopu¬
lo qͥ eũ libenter audirent aꝑte¬
non aud& facere. ne audientes
ledere uideatur. Uade inquit
in terrã uidã qua natus es ubi li.¬
benter audiũt᷑ in sani. Et come¬
de ibi pañẽ tuũ uel ibi uiue.
aut certe exerce art̾e tuã. ꝑ qui

Expanded text:
enim dixit, morietur; si enim hoc enim dixit, morietur; si enim hoc dixisset, videbatur non suscipere poenitentiam; sed, consurget Dominus super domum Jeroboam in gladio: comminans poenam, non inferens. Nec dixit: In gladio morietur Jeroboam: sed,eroboam. Jeroboam quippe gladio non est mortuus, sed domus ejus, id est, filius nitentiam. Porro Jeroboam vanissima Amasiae mandata contemnens, nihil ad ea quae ille mandaverat voluit respondere: unde ipse sibi assumit auctoritatem sacerdotalis fastigii, et loquitur ad Amos: Qui vides, gradere: fuge in terram Juda. Prophetae, ut crebro diximus, 332 prius appellabantur videntes, quia quae ventura dicebant, cordis oculis intuebantur. Quaequia videbat multos esse in populo, qui cum libenter audirentnon audet facere, ne audientes laedere videatur. Vade, inquit, in terram Juda, in qua natus es, ubi libenter audiuntur insani: et comede ibi panem tuum, vel ibi vive, aut certe exerce artem tuam per quam
Abbreviated transcription (Latin):
Salomonis ꝓuerbiũ immo man-¬
datum. noli arguere malos ne ode.¬
rint te. Ei contraro de bonis prȩ-¬
cipitParguȩ sapientem & dilig&
te. In alis quoq loco. Qui arguit
gis quã is qͥ loquit᷑ quȩ delectent.
Itaq & amos emendationis affectu
loquebat᷑ ad populum. & ex sermo¬
nib dĩ terribilia minabatur. ut
agerent penitentiã reuertences
ad dnm. & idola deserent. Tunt
sacerdos bethel mittit ad regem.
fex. metuens nesi populus con¬
uertereuir ad cultu dĩ. ille sacerdo¬
tũ ꝑdat głam. Cũq duo audierit
ille de sua non mandat in iuria. ut
deregis tantũ contumelia dolere
uideatur. Hȩc eñi inquit dicit amoᷤ.
Erras calumniator. In omnib en̾i
sermonib suis non quasi ex se ꝓphe-¬
ta loqͥt᷑. s semꝑ pͣponit intitudo.
hec dicit dñs. Igitur quȩ locutꝰ ẽ
dñs amos ꝓphetam dixisse comie.¬
morat. ut magis regem ꝓuoco
ad uindictã. Que sunt que dicit
amos: Ingladio morietur hiero.¬
boam. & in boc mentiris. Non

Expanded text:
Salomonis proverbium est, immo mandatum: Noli arguere malos, ne oderint te : Et econtrario de bonis praecepit: Argue sapientem, et diliget te. In alio quoque loco: Qui arguit,gis quam is qui loquitur quae delectent . Itaque 331 et Amos emendationis affectu loquebatur ad populum, et ex sermonibus Dei terribilia minabatur, ut agentes poenitentiam, reverterentur ad Deum et idola desererent. Tunc sacerdos Bethel, in qua efex: metuens ne si populus convertatur ad cultum Dei, ille sacerdotii perdat gloriam. Cumque duo audieritille de sua non mandat injuria, ut de regis tantum contumelia dolere videatur. Haec enim, inquit, dicit Amos. Erras, calumniator. In omnibus enim sermonibus suis non quasi ex se propheta loquitur, sed semper praeponit in titulo: Haec dicit Dominus. Igitur quae locutus est Dominus, Amos prophetam dixisse commemorat, ut magis regem provocet ad vindictam. Quae sunt quae dicit Amos? In gladio morietur Jeroboam. Et in hoc mentiris: non
Abbreviated transcription (Latin):
Uetus narrat historia t̾a latina qͣni
greca. & omniũ gentiũ barbaroꝵ
nichil fame durius. qͤ sepe cõpellit
opressos humanis uesci carnibus.
& in sũa sȩuire natur̃a. ita ut nec
parentes parcant paruulis liberis.
& maritalis affectꝰ dudũ uxoris a-¬
mate menbra dilacer&. Si hoc facit
fanies corporũ. quid defame dicendũ
est anmarũ: que indie resurrecti¬
onis dñi oppressit populũ iudȩoꝵ.
& iuncta fami ardentissima sitis non
habentiũ panẽ qui de celo descendit.
& eaꝰaquas qͦde iħu uentre manarunt.
Ablata ẽ ab eis lex & ꝓpħte eterno con¬
tieuere silentio. Monentur amari
ad mare. & ab occeano britanico usq
ad occeanũ athlanticu. idest ab occiden.¬
te ad meridĩe. & ab aquilone usq a
orient̾ẽ. toto orbe peregrimuer.¬
bum di non ualent in uenire. In qͦ
loco interrogemꝰ iudęos quã illĩ
dĩe siginificare putent. in qua sus-¬
tineant fam̃e audiendi uerbũ dĩ
p̃sert̾i cũ legant scripturas & humi.¬

Expanded text:
etus narrat historia, tam Latina quam Graeca, et omnium gentium barbararum, nihil fame durius, quae saepe compellit obsessos humanis vesci carnibus, et in suam saevire naturam: ita ut nec parentes parvulis parcant liberis, et maritalis affectus dudum amatae uxoris membra dilaceret. Si hoc facit fames corporum, quid de fame dicendum est animarum? quae in die resurrectionis Domini oppressit populum Judaeorum, et juncta fami ardentissima sitis, non habentium panem, qui de coelo descendit, et eas aquas, quae de Jesu ventre manarunt. Ablata est ab eis Lex, et Prophetae aeterno conticuere silentio: moventur a mari ad mare, et ab oceano Britannico, usque ad oceanum Atlanticum, id est, ab Occidente ad Meridiem, et ab Aquilone usque ad Orientem, toto orbe peregrini, verbum Dei non valent invenire. In quo loco interrogabimus Judaeos, quam illam diem significari putent, in qua sustineant famem audiendi verbum Dei: praesertim cum legant Scripturas, et humi
Abbreviated transcription (Latin):
siuit interra. Si exaltati ergosue ruit
ut aquula. nã & ipsi aquilarũ sibi simili¬
tudinẽ pollicentur que solent ad cada¬
uer dñi congregari . & inter media syde¬
ra posuerint nidũ suũ inde detrahã eos
dicit dñs. Sicut emͣ aqͣmiente patre fami¬
lias inter bonã semt̾e inimicus homo zi¬
zania suꝑ seminat. ita solet aquila illa
grandis magnaru alaru longo m̃brorum

Expanded text:
sivit in terram . Si exaltati ergo fuerint, sivit in terram . Si exaltati ergo fuerint, ut aquila nam et ipsi aquilarum sibi similitudinem pollicentur, quae solent ad cadaver Dominicum congregari, et si inter media sidera posuerint nidum suum, inde detraham eos, dicit Dominus. Sicut enim dormiente patrefamilias, inter bonam sementem inimicus homo zizania superseminat : ita solet aquila illa grandis , magnarum alarum, longo membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitat̾ẽ parui pendens. & fide̾ im¬
periciam reputanse. Habitant̾ẽ inscis¬
suris petra. exaltant᷑e soluui sium.
Petra quanqu̾a frequent᷑ uel in ꝑsona
dñi uel insoliditate ponat᷑. unde & ꝓ¬
phȩta dicit & statuit supͣ petr̾a pedes
meos. & ad petru dicit᷑ tues petrus
& suꝑ hanc petrͣa ȩdificabo eccłam.
mea̾ttam̃ & in contrariã part̾e frequen
t̃ accipitur. Auferã inquit cor lapiode¬
um.& dabo eis cor carneui. Et potens est ans
delapidib istis suscitare filios habrahae.
Maximeq hic ubiꝰ dirit habitant̾e suꝑ petram
inqua prudens ȩdificator domũ suã ex¬
suũ. & qui dicit incorde suo qͥs aetraha
me in terr̾a. tumor̃e hereticę m̃tis osten¬
dit. confidentium sibi in misteriis & in se¬
cretis suis & quantu in ipsis ẽ. Hyꝑbolice
aute hoc accipere debemꝰ. ꝓmittentiũ sibi
tis. atq ut inͣa regnareris. ut & nos uobis¬
eũ regnaremꝰ. Tale quid & dauid loqͥtur.
Posuert in cęlu os suũ. & lingua eorũtran

Expanded text:
 parvipendens, et fidem imperitiam reputans: habitans in scissuris petrae, exaltans solium suum. Petra quanquam frequenter vel in persona Domini, vel in soliditate ponatur, unde et propheta dicit: « Statuit super petram pedes meos ; » et ad Petrum dicitur: « Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam mter accipitur: « Auferam, inquit, cor lapideum, et dabo eis cor carneum . » Et: « Potens est Dominus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae : » maximeque hic ubi non dixit, habitantem super petram, in qua prudens aedificator domum suam exstuum: Et, qui dicit in corde suo: Quis detrahet me in terram? tumorem haereticae mentis ostendit, confidentium sibi in mysteriis et in secretis suis, et quantum in ipsis est hyperbolice autem hoc accipere debemus, repromittentium sibi tis, atque utinam regnaretis, ut et nos vobiscum regnaremus . Tale quid et David loquitur: Po
Abbreviated transcription (Latin):
interp̾tatur murꝰ aut murata.
Uetabuntur itaq ab hac gente se-¬
uissima cui supplicia delegata st.
cũ fugerint ad ciuitat᷑e munitam
que ẽ celistis hierusalem ne intro-¬

Expanded text:
interpretatur murus, aut murata. Vetabuntur itaque ab hac gente saevissima, cui supplicia delegata sunt, confugere ad civitatem munitam, quae est coelestis Jerusalem, ne intro
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ uersos doctores ac principes
qͥ abqr timore di dominant᷑ cleris
de qͥb hieremias loꝗit᷑. cleri eoꝵ
non ꝓderunt eis. non numqua
facere cernimꝰ. Qui putant ee¬
questũ pietat̾e. & sedentes inte̾.¬
plo numnularu ꝓponunt colũ¬
bas. non in cãueis s in cathedris
quasi magistri sp̃s sc̃i dona uen¬
dentes. Qui faciunt mensurã
minor̾e atq maiorem. ut pau.¬
perib uel parũ ł nichil. diuitib
autẽ & his dequib sectant᷑ lucra
in modũ concionatorũ lo quantur
sermone longissimo. & ꝓꝑcer
pecuniã conterant capita paupe¬
rum atq conculeent. & non fru¬
mentũ dñi quod confirmat cor
hominis. s quisquilias & uilissi.¬
mũ puluerẽ auidis faucib in¬
gerant. & iã hec que nullius¬

Expanded text:
et perversos doctores ac principes, et perversos doctores ac principes, qui absque Dei timore dominantur cleris, de quibus Jeremias loquitur: Cleri eorum non proderunt eis , nonnumquam facere cernimus, qui putant quaestum esse pietatem, et sedentes in templo nummularii proponunt columbas, non in caveis, sed in cathedris quasi magistri, Spiritus sancti dona vendentes: qui faciunt mensuram minorem atque majorem, ut pauperibus, vel parum, vel nihil: divitibus autem et his, de quibus sectantur lucra, in modum concionatorum loquantur sermone longissimo: et propter pecuniam conterant capita pauperum atque conculcent, et non frumentum Domini, quod confirmat cor hominis, sed quisquilias et vilissimum pulverem avidis faucibus ingerant: etiam haec qu
Abbreviated transcription (Latin):
uicina ininunere captiuitas: cau.¬
se offense dĩ breuit᷑ describuntur.
Otu uida & tu isrł. audite que sce.¬
lera fecistis. De nocte consurgen¬
tes ꝓ oratione & hunis indm̃i
studuũ habetis opprimendi siue
conterendip᷑uperes. ut fame &
egestate confecti auferant᷑ de terra.
Qui ex pectatis calendas ut ngo diemi.¬
ni & usuras augeatis usuris. &
sabata uaperiatis horrea decisq
frumenta amplius receptur.
& dĩ sollemntates turpis lucri
gr̃a in ur̃a compendia uercitis.
qui minorẽ in uendendis mer¬
cib mensuram facitis. & maio.¬
ra pondera maccipiendis. stace¬¬
ramq iniqũã ut possideatis pecunũ
pauperis. & ta uiles habeatis ho¬
mines. ut impleatis illud quod supͣ
de uobis dixerat ꝓ eo qdͣ uendidistis
calciamentis. Et intanta lucri
rabiem ꝓsilistis. ut non frumen¬
ta quoꝵ esu hominũ corpora
sustentant᷑ s quisquilias & pur.¬
gamenta frumenti uendacis
pauperib. puluerẽ & paleas
tritico comiscentes. Qđ quidẽ

Expanded text:
vicina imminere captivitas, causae offensae Dei breviter describuntur. O tu, Juda, o tu, Israel, audite quae scelera feceritis, de nocte surgentes, pro oratione et hymnis in Deum: studium habetis opprimendi, sive conterendi pauperes, ut fame et egestate confecti auferantur de terra. Qui exspectatis kalendas, ut negotiemini, et usuras augeatis de usuris, et sabbata, ut aperiatis horrea, detisque frumenta amplius recepturi, et Dei solemnitates turpis lucri gratia in vestra compendia vertitis: qui minorem in vendendis mercibus mensuram facitis, et majora pondera in accipiendis, stateramque iniquam, ut possideatis pecunia pauperes, et tam viles habeatis homines, ut impleatis illud, quod supra de vobis dixeram: Pro eo quod vendidistis calciamentis : in tantam lucri rabiem prosilistis, ut non frumenta, quorum esu hominum corpora sustentantur, sed quisquilias et purgamenta frumenti vendatis pauperibus, pulverem et paleas tritico commiscentes. Quod quidem
Abbreviated transcription (Latin):
milib dat grãm. Sed om̃a memo¬
riter teneat quecumq peccaue¬
runt. & usq ad finẽ & iudiciĩ tem¬
rogant. ne memineris iniꝗitatũ
nr̃arũ antiquarũ. Presert̃i cum
aduersus suꝑbos ipsa terra moue.
na s habitator eius. & ascendat
sicut Fluuiꝰ consũmatio & des¬
cendat sicut flumina egypti.¬
ut qͥ egerit penitentĩa ascendat
cum fluuio ascendente. qui autẽ
ꝑseuerauerit in delictis descendat
sicut fluuius egypti. & ingres¬
sus mare obsorbeat᷑. Ae ꝑ hoc
ostendit suꝑbĩã iacob contra
quã iuirat d̾s ȩternis supplicũs
dicit dñs occidit sol meridie.

Expanded text:
m dat gratiam ; sed omnia memoriter teneat quaecumque peccaverint, et usque ad finem et judicii temrogant: Ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum : praesertim cum adversus superbos ipsa terra moveatna, sed habitator ejus: et ascendat sicut fluvius consummatio, et descendat sicut 340 flumen Ut qui egerit poenitentiam, ascendat cum fluvio ascendente: qui autem perseveraverit in delictis, descendat sicut fluvius Aegypti, et ingressus mare absorbeatur. Ac per hoc ostendit superbiam Jacob, contra quam jurat Deus, aeternis suppliciis dicens: Occubuit sol meridie,
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑbia iacob si oblitꝰ fuero
usq ad fine. om̃ia opera eors.
Iumquid non suꝑ isto non com¬
mouebit᷑ terra. & lugebit om̃is
habitator eius: Et ascendet qͣsi
fluuius uniuersus. & eiciet᷑ &
deficiet quasi riuus egypti.
non credunt cõminanti. credano
iuranti in humana similitudine
Qui uiramentũ tunc assumunt.
quando simplicib uerbis eoꝵ non
credit᷑. Nec mirũ ẽ si ds iurare
dicatur: cũ cumi dormientib dor¬
mitat & uigilantib uigilit. hisq

Expanded text:
in superbia Iacob si oblitus fuero usque ad finem omnia opera eorum numquid super isto non commovebitur terra et lugebit omnis habitator eius et ascendet quasi fluvius universus et eicietur et defluet quasi rivus Aegypti non credunt comminanti, credant juranti in humanam similitudinem: qui juramentum tunc assumunt, quando simplicibus eorum verbis non creditur. Nec mirum est si Deus jurare dicatur, cum dormientibus dormi
Abbreviated transcription (Latin):
contaminat᷑ errorib. Et̃ om̃is
populus qui falsum sibi nom̃e
assumt⁊ isrł captiuus mi-¬
grabit de terra sua. ut non
seriuat dño s hereticoꝵ ac de¬
monũ iugo colla submittat.
Hec ostendit mͥ dñs ds. & ecce
neremias sub uirga cernit ui-¬
giliarũ siue nucis eoqd̾ uigi-¬
lauerit suꝑ peccata populi sui.
ne quasi clausis & cõniuiuentib
oculis eoꝵ delicta non uiderent.
hoc nunc amos aduersum udã
& isrł pariter intuetur sub spe-¬
cie uncini. Et est sensus. Sicut
uncino rami arborũ decrahunt᷑
ad poma carpenda: ita ego proxi.¬
mum captiuitatis tẽpus attraxi.¬
ad icĩa ultra ut ꝑ transeã eum.
Hoc significat quod iniquitates
populi sui ultra non cranseat nec
neglegat. neq impunita scelera
transire ꝑmittat. Eit ut non solu̾
dedecẽ tribub dieere uideretur
inculit. Stridebunt cartines t̃ẽ¬
pli: Hoc aut̃e yꝑbolice accipiendũ.¬

Expanded text:
contaminetur erroribus, et omnis contaminetur erroribus, et omnis populus qui falsum sibi nomen assumit Israel, captivus migrabit de terra sua, ut non serviat Deo, sed haereticorum ac daemonum jugo colla submittat. Haec ostendit mihi Dominus Deus: Et eJeremias sub virga cernit vigiliarum, sive nucis eo quod vigilaverit super peccata populi sui, ne quasi clausis et conniventibus oculis eorum delicta non viderit: hoc nunc Amos adversus Judam et Israel pariter intuetur sub specie uncini, qui Heuncino rami arborum detrahuntur ad poma carpenda: ita ego proximum captivitatis tempus attraxi.adjiciam ultra ut pertranseam eum, hoc significat, quod iniquitates populi sui ultra non transeat, nec negligat, neque impunita scelera transire permittat. Et ne solum de decem tribubus dicere videretur, intulit: Stridebunt cardines templi
Abbreviated transcription (Latin):
tur nobis rubos dicere qui
afferunt mora. & pastorum
famem ac penuriã consolant᷑.
milem pastorem & rusticum
assumseriti dñs & miserit ad po.¬
pulum suum isrł. Qd̃ autẽ¬
dicit non stillabis. stillare
ꝓphecas idioma scripturarũ
ẽ. quod non cotã dĩ simul inferat
irã. s paruas stillas cõminati¬
one denuntient. Uxor cua¬
inciuitate formcabitur. Grandis
dolor est incrdibilisq ignoniinia
quando maritꝰ in media ciuitate
Non est tantus dolor infilia
construprata quantꝰ in uxore
polluta. nec tantꝰ dolor in oc
cisa uxore. quantꝰ in filũs tru-¬
cidatis. Maritus en̾i libentiꝰ
hab& uxorẽ interfici quam
sias sacerdos intẽpretatur ro-¬
bustus & rigidus eoquod re-¬
bellis & ferox ecclesiasticum
populũ corrigere. Huius uxor¬
nerauit: dñi muchrone ferient᷑.
Humꝰ quoq illius & uniuersa
possessio erit pars dȩmonum
& ipse morietur in terra pol¬
luta que non hab& habitatorẽ
dm̃. s multis praue religionib

Expanded text:
tur rubos dicere, qui afferunt mora, ac pastorum famem et penuriam consolantur.milem pastorem et rusticum assumpserit Dominus, et miserit ad populum suum Israe non increpabis. Stillare autem prophetas, idioma Scripturarum est: quod non totam Dei simul inferant iram, sed parvas stillas commihatione denuntient. Quineat fornicationem. Grandis autem dolor, incredibilisque ignominia, quando maritus in media civitate, Non est tantus dolor in filia constuprata; quantus in uxore polluta, nec tantus dolor in uxore occisa, quantus in filiis trucidatis. Maritus enim libentius audit uxorem interfici, quam sias, qui interpretatur robustus ac rigidus, eo quod rebellis sit et ferox, et ecclesiasticum populum corrigere, neravit, Domini mucrone ferientur: humus quoque illius et universa possessio erit pars daemonum, et ipse morietur in terra polluta, quae non habeat habitatorem Deum, sed multis pravae religionis
Abbreviated transcription (Latin):
gregis exercitꝰ chaldeor. qui in
modum bruci uniuersa popula¬
tus ẽ. & non solũ fruges s ligna
fenũ stipulãq consumsit. factũ
ẽ aut̃e con consumass& brucus.
qui uenerat post locustam co-¬
medere herbã terrȩ. & ꝓpheta
intelliger& quod uidebat: ad pͥ¬
ces uertitur & ait: domine as ꝓ
pitius esto obseero. nolo in subue.¬
sionẽ populi mei mea uerba con.¬
pleri. Holo me adhuc electũ de
pastoꝵ numero. ut rumã decem
tribuũ uunciẽ. Quis enĩ suscita.
re poterit iacob. nisi tu solus quo
allidente nullus ẽ qui suscit& : par¬
ulus est iacob. & crebra hostium
incursione deletꝰ. Cũq ille pre.¬
caretur & interioris hominis laer.¬
mas funder& misercꝰ est dñs suꝑ
hoc. & respondit. Non perdã om̃e
genus isrł. reliquie salue erunt
Aut certe sic accipiendũ. Duo pi¬
riter futura conspeȩit. primum
locustam. deinde bruchũ. Pro
utroq dnm precatꝰ ẽ. & in uno
tantũ exauditur. ut bruchus uss

Expanded text:
324 regis, exercitus Chaldaeorum est, qui in 324 regis, exercitus Chaldaeorum est, qui in modum bruchi universa populatus est, et non solum fruges, sed ligna, fenum, stipulamque consumpsit. Factum est autem cum consummasset bruchus qui venerat post locustam comedere herbam terrae, et propheta intelligeret quod videbat, ad preces vertitur, et ait: Domine Deus, propitius esto, obsecro. Nolo in subversione populi mei mea verba compleri: nolo me ad hoc electum de pastorum numero, ut ruinam decem tribuum nuntiem. Quis enim poterit suscitare Jacob, nisi tu solus? quo allidente, nullus est qui suscitet. Parvulus est Jacob, et crebra hostium incursione deletus. Cumque ille precaretur, et interioris hominis lacrymas funderet, misertus est Dominus super hoc, et respondit: Non perdam omne genus Israel, reliquiae salvae erunt. Aut certe sic accipiendum: duo pariter futura conspexit. Primum locustam, deinde bruchum. Pro utroque Dominum deprecatus est, et in uno tantum exauditur, ut bruchus usque
Abbreviated transcription (Latin):
igitꝰ dñs senacherib regẽ assyrior
cum exercitꝰ infinita multitudine in¬
star locuste uniuersa condentis ẽe
uenturum in principio imbris sero¬
tini. quando extrema dĩ ommpoten¬
tis miscdã indigebat isrł. Huus
aute lo custę fictor & creator est
dñs. Que locusta uenit inprin-¬
cipio imbris serotini. quando cunc¬
ta uirent. parturit omnis ager.
& diuersoꝵ arbors flores in sui ge-¬
neris pomarũpunt᷑. Eitͥ uno sermo¬
ne indicẽ qd uolo: cunctarũ abun-¬
dantiã rerum flores arborumatq
herbe segetũ pollicent᷑. Has autem
locustas que primo uere uolita¬
bant brucꝰ innumerabilis sequebat᷑.
qui ueniebat post imbrẽ seroti
eoquod uniuersa uastauerit. & ni:¬
chil pęnitꝰ reliquerit herbȩ uiren¬
tis in terra. hunc tonsorẽ isai as
acut̾a nouacułã uocat. quȩ pilos om̃s
& capillos israhelitici corporis ra-¬
serit. Cumq ait dubitare quȩ ẽet
ista nouacula: statimm intulit rex
assyriors. Nouacula igit᷑ & tonsor

Expanded text:
igitur Dominus Sennacherib regem Assyriorum cum infinita exercitus multitudine, instar locustae universa tondenti, esse venturum in principio imbris serotini, quando extrema Dei omnipotentis misericordia indigebat Israel: hujus autem locustae fictor et creator est Dominus. Quae locusta venit in principio imbris serotini, quando cuncta virent et parturit omnis ager, et diversarum arborum flores in sui generis poma rumpuntur. Et ut uno sermone indicem quod volo, cunctarum abundantiam rerum, flores arborum, atque herbae segetum pollicentur. Has autem locustas, quae primo vere volitabant, bruchus innumerabilis sequebatur, qui veniebat post imbrem serotineoquod universa vastaverit, et nihil penitus reliquerit herbae virentis in terra. Hunc tonsorem, sive tonsuram, Isaias acutam novaculam vocat , quae pilos omnes et capillos Israelitici corporis raserit. Cumque, ait, dubitarem, quae esset ista novacula, statim intulit, regem Assyriorum. Novacula igitur et tonsor
Abbreviated transcription (Latin):
in cribro agitatos atq concussos¬
mundabo & eliga. ut qui lapillus
fuerit & ꝑ penitentĩa roboratꝰ non
decribro meo excidat. Qui aut̾e
instar pulueris ceciderit interr̃a
ꝑcutiatur gladio & moriatur. Pec¬
catores populi mei non quia peccaue¬
rint. s qr usq ad mort̾e ꝑ seueraue.¬
isrł. & prut̾ mente dm̃ conspici¬
ens. eductusq de egypto si desi-¬
derans uita egypti. & seculi uo-¬
luptates : non solũ inegyptu s
inethiopĩa reuertatur. in quã qͥ
fuerit natus uixta heremam pel¬
lem sũa mutare non potest xp̃i
saluatur aduentu. & impletur in eo

Expanded text:
in cribro agitatos atqin cribro agitatos atqmundabo et eligam, ut qui lapillus fuerit, et per poenitentiam roboratus, de cribro meo non excidat; qui autem instar pulveris ceciderit in terram, percutiatur gladio et moriatur: peccatores populi mei; non quia ante peccaverint, sed quia usque ad mortem perseveraveIsrael et prius Deum mente conspiciens, eductusque de Aegypto, si desiderans vitia Aegypti, et saeculi voluptates, non solum in Aegyptum, sed in Aethiopiam revertatur, in qua qui fuerit, juxta Jeremiam , pellem suam mutare non potest, Christi salvatur adventu, et impletu
Abbreviated transcription (Latin):
oñẽ mẽã. qͥ uoco aquas maris & effun-
de eodẽ fui luto & equali sorte ge-¬
neraui. Deniq ethiopes palestinos
sẏrosatq uideos distantes locis atq
corporib mortalitatis lege sociaui.
& parbitrio meo seruos meos huc
illucq cõmuto. & uniuersas ꝓ iun¬
tias trasfero ne erigamini insuꝑ¬
biã quod uos de egyp̃to eduxerim
& quasi peculiarẽ populu̾ ineũ pha-¬
raoni seruire non passus sum.
Hoc idẽ feci & palestinis. quos sep-¬
tuaginta alienigenas tarnstuler.¬
runt qͥhebraice appellant᷑ captho¬
rim. ut transferre eos de capado¬
cia & inpalestina eregionib col-¬
locarȩ. Syros quoq idest aram
transtuli de cyrene ex quo quia¬
ȩ quali conditione sunt facti ȩquali
iuditio meo sententia pument᷑. &
om̃ia ab̾q discretione ꝑsonarũ impia
regna subuerta. Uos aut̃ẽ ofilũ isrł :
et ex egypto uocaui filiũ meuͣ ꝑcu¬
tũ in uirga & uisitabo peccata ur̃a.

Expanded text:
onem meam: qui voco aquas maris, et effundoonem meam: qui voco aquas maris, et effundode eodem finxi luto, et aequali sorte generavi. Denique Aethiopes, Palaestinos, Syros atque Judaeos, distantes locis atque corporibus, mortalitatis lege sociavi, et pro arbitrio meo servos meos huc illucque commuto, et in universas provincias transfero. Ne erigamini in superbiam, quod vos de Aegypto eduxerim, et quasi peculiarem populum meum Pharaoni servire non passus sim: hoc idem feci et Palaestinis, quos Septuaginta alienigenas transtulerunt, qui Hebraice appellantur CAPHTHORIM  , ut transferrem eos de Cappadocia, et in Palaestinae regionibus collocarem: Syros quoque, id est, ARAM   transtuli de Cyrene: ex quo qui aequali conditione sunt facti, aequali judicii mei sententia punientur, et omnia absque discretione personarum, impia regEt: Ex Aegypto vocavi filium meum , percutiam in virga, et visitabo peccata vestra
Abbreviated transcription (Latin):
Iste ergo qͥ cotidie ascendit in sr̃is
fasciculũ suu̾ fundauit suꝑ ter.
r̃a. De quo in euangelio loqͥtur.
netimeas grex paruule. qͥa com¬
placuit patri meo habitare inte.
Iste fasciculus una dñi religione
constrictꝰ est. Unde ipsa religio
ce dñi uinciendo nomen accepit.
ut dulces faciat & educat uentos
dethesauris suis. & graues salsu-¬
gine aquas sua in alt̾ũ iussione
suspendat. relinquensq eas &ethereo
colore de quoque̾s dispens& inpluuiã.
& emittat suꝑ faciem terrȩ arentia
queq rigentur imbrib. & ubi
habundauit peccatũ suꝑ habund&
gr̃a. Nuinquid non ut filiĩ & hio¬
pum uos estis mͥ filũ isrł ait dñs:
umquid non isrł ascendere feci de
terra egypti. & palestinos de ca-¬
ppadocia. & syros de cyrene :
Ecee oculi dñi dĩ suꝑ regnu
peccans. & contera illud afacie
terrȩ. Ueriuntamen conterens
non conterã demũ iacob dicit dñs.¬
chil post. qͥ tango terra & mo¬
uebitur. qui edifico in cęlo ascensi-¬

Expanded text:
e ergo qui quotidie ascendit in sanctis, fasciculum suum fundavit super terram, 350 de quo in Evangelio loquitur: Ne timeas, grex parvule, quia complacuit Patri meo habitare in te . Iste fasciculus una Domini religione constrictus est. Unde et ipsa religio cem Domini vinciendo nomen accepit.ut dulces faciat, et educat ventos de thesauris suis, et graves salsugine aquas sua in altum jussione suspendat, eliquansque eas, et aethereo calore decoquens, dispenset in pluvias, et emittat super faciem terrae, ut arentia quaeque rigentur imbribus, et ubi abundavit peccatum, superabundet gratia. Numquid non ut filii Aethiopum vos estis mihi, filii Israel, ait Dominus? Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti, et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini Dei super regnum peccans, et conteram illud a facie terrae: verumtamen conterens non conteram domum Jacob, dicit Dhil potest, qui tango terram, et movebitur: qui aedifico in coelo ascensi
Abbreviated transcription (Latin):
sorbetur. itaae terra istł dequa
supͣ dixerat qͥ tangit terra &
tabescit ibi incaptuitat̃e & ab
hotib deuorabitur. Et heo qͥ
dem sequentes historie or.¬
dinem ut cũq potuimꝰ incer¬
ex plicat dicens. Dñe ꝓbastime
& cognousti me. Stat̃iq in¬
fert. Quo ibo ãsp̃u tuo. Et

Expanded text:
sorbetur: ita et terra Israel, de qua sorbetur: ita et terra Israel, de qua supra dixerat: Qui tangit terram, et tabescit, ibit in captivitatem, et ab hostibus devorabidem sequentes historiae ordinem, utcumque potuimus interexplicat, dicens: Domine, probasti me, et cognovisti me . Statimque infert: Quo ibo a spiritu tuo, et