comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
las sibi inuenit expositas: in quib
fiducialit̾ sub tuo dominatu. in gre¬
ge xp̃i toto furore bachatur. Quod
tuo ne honori congruat pͥnceps illu¬
stris aipse iudicato. Nec mirũ tam̃. si
serpens ille callidus decepit te. quippe
speciem pietatis habens: cuiꝰ uirtutẽ
penitꝰ ab negauit. S nunc audi: quiᷤ
ille sit. Homo apostata ẽ: qui relicto
religionis habitu. nam monachus
extitit. ad spurcicias carnis & scli.
tanquã canis ad uomitũ suũ ẽ re¬
u̾sus. Pre confusione autẽ habitare
int̾ cognatos & notos ñ sustinens
uł potiꝰ ñ ꝑmissus ob magnitudi¬
nẽ criminis. succinxit lumbos suosͤ.
& it̾ qua nesciebat arripuit: factus
girouagus & ꝓfugus suꝑ t̾ram.
Cumq mendicare cepisset: posuit
in sumptu euangłin:. nam litteratꝰ
erat. Et uenale distrahens u̾bum di.
euanglirabat ut manducaret. Si
quid supra uictũ elicere poterat a
simpliciorib ppłi. uł ab aliqua ma¬

Expanded text:
las sibi invenit expositas; in quibus las sibi invenit expositas; in quibus fiducialiter sub tuo dominatu in gregem Christi toto furore bacchatur, quod tuone honori congruat, princeps illustris, ipse judicato. Nec mirum tamen, si serpens ille callidus decepit te, quippe speciem pietatis habens, cujus virtutem penitus abnegavit. 3. Sed nunc audi quis ille sit. Homo apostata est: qui relicto religionis habitu nam monachus exstitit , ad spurcitias carnis et saeculi, tanquam canis ad suum vomitum, est reversus. Prae confusione autem habitare inter cognatos et notos non sustinens, vel potius non permissus ob magnitudinem criminis, succinxit lumbos suos, et iter qua nesciebat, arribuit, factus gyrovagus et profugus super terram. Cumque mendicare coepisset, posuit in sumptu Evangelium nam litteratus erat, et venale distrahens verbum Dei, evangelizabat ut manducaret. Si quid supra victum elicere poterat a simplicioribus populi, vel ab aliqua ma
Abbreviated transcription (Latin):
&e &e apłice uoces: quȩ de conuocanda
in una xp̃i fide e cundis nationib
eccłia. uno u̾itatis sp̃u cecinerunt. Pr¬
go fefellerunt diuina oracula: fal¬
lunt᷑ omniũ ocłi & animi: qui qͦd
legunt p̾dictum. intuent᷑ impletũ :
Quã certe manifestam om̃ib u̾itatẽ.
solus iste stupenda & prorsꝰ iudai ca
cecitate. aut ñ uidens aut inuidens
adimpletam. simul nescio qua arte
diabolica ꝑsuasit ppło stulto & insi¬
pienti. de re manifesta nec suis cred̃e
ocłis: fefellisse pͥores. erraie posteros:
totum mundũ etiã post effusũ xp̃i
sanguinẽ ꝑditum iri: & ad solos qͦs
decipit. totas miserationũ di diuiti¬
as & uniu̾sitatis gr̃am ꝑuenisse.
Et nunc huiꝰ rei gr̃a. licet in multa
corporis infirmitate. iter arripui ad
has partes. qͣs potissimũ singłaris ferꝰ
depascit: dum ñ ẽ qui redimat. neq
qui saluũ faciat. Quippe de tota fran¬
tia ꝓ simili effugatꝰ malicia: has so¬

Expanded text:
et apostolicae voces, quae de convocanda et apostolicae voces, quae de convocanda in una Christi fide e cunctis nationibus Ecclesia, uno veritatis spiritu cecinerunt. Ergo fefellerunt divina oracula, falluntur omnium oculi et animi; qui quod legunt praedictum, intuentur impletum. Quam certe manifestam omnibus veritatem solus iste stupenda, et prorsus Judaica caecitate, aut non videns, aut invidens adimpletam, simul nescio qua arte diabolica persuasit populo stulto et insipienti, de re manifesta nec suis credere oculis: fefellisse priores, errare posteros: totum mundum etiam post effusum Christi sanguinem perditum iri: et ad solos, quos decipit, totas miserationum Dei divitias, et universitatis gratiam pervenisse. Et nunc hujus rei gratia, licet in multa corporis infirmitate, iter arripui ad has partes, quas potissimum singularis ferus 238 depascitur, dum non est qui resistat, neque qui salvum faciat. Quippe de tota Francia pro simili effugatus malitia, has so
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m̃ eẽ negat᷑: sacram̃ta ñ saera censent᷑:
dies festi festiuis frustr̃at᷑ sollemniis. Mo¬
riunt᷑ homines in peccatis suis: rapi¬
untur passim animȩ ad tͥbunal t̾rifi-¬
cum: heu nec penitentia reconciliati.
tismi negatur gr̃a: nec saluti ꝓꝑinqͣre
sinunt᷑: saluatore licet pie clamitante.
nire ad me. Ergone qui homines &
ad solos tam̃ innocentes. ñ patit᷑ ean¬
dem tam multam miscdiam p̾ueni¬
re: Quid queso. qͥd inuidet paruulis
saluatorẽ paruulu: qui natus ẽ eis:
Inuidia hec diabolica ẽ: inuidia hac
mors intrauit in orbem t̾rarũ. An pu¬
tat paruulos saluatore ñ egere: quia
paruuli sunt: Si ita ẽ gͦ gratis magnꝰ
flagellatus ẽ. qͦd sputis illitus. qͦd cru¬
ci affixus. qͦd deniq mortuus ẽ. Non
ẽ hic homo a do: qui sic contraria do
& facit & loquit᷑. Prohdolor auditur
tam̃ a plurib:. & ppłm qui sibi credat
habet. O infelicissimũ ppłm. Ad uocẽ
uniꝰ heretiei. siluerunt in eo om̃s ꝓphi¬

Expanded text:
sanctum esse negatur: Sacramenta non sacra censentur: dies festivis frustrantur solemniis. Moriuntur homines in peccatis suis: rapiuntur animae passim ad tribunal terrificum, heu! nec poenitentia reconciliati, tismi negatur gratia: nec saluti propinquare sinuntur, Salvatore licet pie clamante nire ad me . Ergone qui homines etad solos tamen innocentes non patitur eamdem tam multam misericordiam pervenire? Quid, quaeso, quid invidet parvulis Salvatorem parvulum, qui natus est eis! Invidia haec diabolica est: invidia hac mors intravit in orbem terrarum. An putat parvulos Salvatore non egere, quia parvuli sunt? Si ita est, ergo gratis magnus flagellatus est, quod sputis illitus, quod cruci affixus, quod denique mortuus est. 2. Non est hic homo a Deo, qui sic contrario Deo et facit, et loquitur. Proh dolor! auditur tamen a pluribus; et populum qui sibi credat, habet. O infelicissimum populum! Ad vocem unius haeretici siluerunt in eo omnes pro
Abbreviated transcription (Latin):
uallis specialit̾ associata. Ostendite
nobis in ipso & in scĩs qui cũ ipsost̾.
quantũ ꝓfeceritiᷤ ex nr̃a admonitiõe
in oꝑib miscdie: & date in eis exꝑi¬
mentũ uĩȩ caritatis & deuotionis.
quam habetis erga nos. Quicquid
illis fecerits: mͥ factum reputate.
Gr̃a di & pax sit uobiscũ amen. Ad¬

Expanded text:
-Vallis specialiter associata. Ostendite -Vallis specialiter associata. Ostendite nobis in ipso, et in sanctis qui cum eo sunt, quantum profeceritis ex nostra admonitione in operibus mismentum vestrae charitatis et devotionis, quam habetis erga nos. Quidquid illis feceritis, mihi factum reputate. Gratia Dei et pax sit vobiscum, amen.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinis habere solitus erat: angelos
hospites suscipe meruit. Si milit̾ & loch
nepos eius. ꝓ simili deuotione & pia
consuetudine. de eoꝵ susceptione exul¬
tauit. Et uos itaq simili forma. ñ an-¬
głos s dñm angłoꝵ suscipite in pere¬
grinis : pascite in egenis: oꝑite in nu¬
dis: uisitate in languentib: redimite
in captiuis. Talib hostiis ꝓmeretur
ds: qui in iudicio dicturus ẽ.Quod
uni ex minimis meis fecistis: mͥ feci¬
nullum extraneũ siue ignotũ p̾dica¬
torem recipiatis: nͥ qui missus a sũ¬
mo. seu a ur̃o ꝑmissus pontifice p̾¬
dicau̾it. Quom inquit p̾dicabunt:
nͥ mittant᷑: Ipsi sunt qui induenteᷤᷤ
sibi formam pietatis. & uirtutem eiꝰ¬
uocum & sensuũ. tanquã melli ue¬
nenum. u̾bis cȩlestib int̾miscent. Ca¬
uete ꝑinde eos tanquã ueneficos: et
cognoscite in uestimentis ouiũ lu¬
pos rapaces. Sit uob̃ cõmendatꝰ latoe
eplẽ. uenerabil abbas grandis silue. &

Expanded text:
egrinis habere solitus erat, angelos egrinis habere solitus erat, angelos hospites suscipere meruit . Similiter et Loth nepos ejus pro simili devotione et pia consuetudine de eorum susceptione exsultavit . Et vos itaque simili forma non Angelos, sed Dominum Angelorum suscipite in peregrinis, pascite in egenis, operite in nudis, visitate in languentibus, redimite in captivis. Talibus hostiis promeretur Deus, qui in judicio dicturus est: Quod uni ex his minimis meis fecistis, mihi fecinullum extraneum sive ignotum praedicatorem recipiatis, nisi qui missus a summo, seu a vestro permissus pontifice praedicaverit. Quomodo, inquit, praedicabunt, nisi mittantur ? Ipsi sunt, qui induentes sibi formam pietatis, et virtutem vocum et sensuum, tanquam melli venenum, verbis coelestibus intermiscent. Cavete proinde eos tanquam veneficos; et cognoscite in vestimentis ovium lupos rapaces. Sit vobis commendatus lator epistolae venerabilis abbas Grandis-Silvae, e
Abbreviated transcription (Latin):
stere donec penitus deꝑeant. & difsugi¬
ant de cunctis finib urĩs: qͥa ñ ẽtu¬
tum dormire uicinis serpentib. Se¬
dent in insidiis eũ diuitib in occul¬
tis: ut int̾ficiant innocentes. fures st̃
& latrones: quales in euanglio dñs
notat. Subu̾si sunt & parati ad sub¬
u̾tendũ: plane macłatores famȩ uĩx. cor¬
ruptores fidei uestre. Corrũpũt mores
bonos colloqͥa mala. P resert̃i taliũ sermo
sicut dicit beatus apłs. serpit ut can¬
cer. Quis dabit mͥ: ut habeam opor¬
tunitatẽ semel ueniendi ad uos ad¬
huc: Nam uoluntatẽ habeo. si qͣmͦ
possim in uoluntate dñi scd̾o uidere
uos: laborem ñ reputaturꝰ quamuis
corpore infirmus & debilis: ꝓ ur̃a ex¬
hortatione & salute. Interim aũ sic
q p̾positis ur̃is: magistris eccłie. Ha¬
bete diligentiã hospitalitati: quia ꝑ
hanc multi placuerunt do. Abrahã
pat̾ ur̃. ꝓ studio scõ qͦd in suscipiendiˢ¬

Expanded text:
stere, donec penitus depereant, et diffugistere, donec penitus depereant, et diffugiant de cunctis finibus vestris, quia non est tutum dormire vicinis serpentibus. Sedent in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiant innocentes. Fures sunt et latrones, quales in Evangelio Dominus notat . Subversi sunt, et parati ad subvertendum, plane maculatores famae vestrae, corruptores fidei vestrae. Corrumpunt bonos mores colloquia mala : praesertim talium sermo, sicut dicit beatus Apostolus, serpit ut cancer 2. Quis dabit mihi ut habeam opportunitatem semel adhuc veniendi ad vos? Nam voluntatem habeo, si quo modo possim in voluntate Domini secundo videre vos, laborem non reputaturus, quamvis corpore infirmus et debilis, pro vestra exhortatione et salute. Interim autem sique praepositis vestris, magistris Ecclesiae. Habete diligentiam hospitalitati, quia per hanc multi placuerunt Deo. Abraham pater vester pro studio sancto quod in suscipiend
Abbreviated transcription (Latin):
batis nr̃i bertranini de grandi silua.
erultauimꝰ & delectati sumus. in hiͤ
quȩ dicta sunt nob̾ ab illo. de constã¬
tia & sinceritate fidi uĩx̧ in d̾m. de ꝑ¬
seuerantia dilectioniᷤᷤ & deuotioniᷤᷤ in
nos. dezelo & odio adu̾sus hereticos:
ita ut quisq ur̃m merito dicere pos¬
sit. Nonne qui oderunt te dñe ode¬
ram: & suꝑ inimicos tuos tabescebã:
ꝑfecto odio oderam illos: inimici facti
sunt mͥ. Grãs agimus do: quia ñ fuit
ociosus aduentus nr̃ ad uos. Et mora
quidẽ bieuiᷤ apud uos: s ñ infructu¬
osa. Ueritate nimirũ ꝑ nos manife¬
stata. manifestata autẽ ñ solum in
sermone s etiam in uirtute dep̾hen¬
si sunt lupi qui uenientes ad uos in
uestimentis ouium. deuorabant ple¬
bem urãm sicut ęscam panis. sicut
oues occisionis: dep̾hense uulpes quȩ
demoliebant᷑ p̾tiosissimã dñi uincã.
ciuitatẽ urãm. Dep̾hense. s ñ compre¬
hense. Piopterea dilectissimi ꝑsequimi¬
ni & comphendite eos: & nolite desi¬

Expanded text:
batis nostri Bernardi de Grandi-Silva, exsultavimus, et delectati sumus in his quae dicta sunt nobis ab illo de constantia et sinceritate fidei vestrae in Deum, de perseverantia dilectionis et devotionis in nos, de zelo et odio adversus haereticos, ita ut quisque vestrum merito dicere possit: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, et inimici facti sunt mihi . Gratias agimus Deo, quia non fuit otiosus adventus noster ad vos. Et mora quidem brevis apud vos, sed non infructuosa. Veritate nimirum per nos manifestata, manifestata autem non solum in sermone, sed etiam 239 in virtute, deprehensi sunt lupi, qui venientes ad vos in vestimentis ovium, devorabant plebem vestram sicut escam panis, sicut oves occisionis: deprehensae vulpes, quae demoliebantur pretiosissimam vineam Domini, civitatem vestram; deprehensae, sed non comprehensae. Propterea, dilectissimi, persequimini et comprehendite eos, et nolite desi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deficere uob̾ ꝓ uirib: ꝓpter bonum
qͦd de uob̾ confidimꝰ. Urã autẽ int̾est
facere. ut ñ confundam᷑ sic confidenteᷤ.
De ceto si iueni grãm in ocłis ur̃is:
intelligite suꝑ egenos &e pauꝑes illos.
qui sunt apud benedictionẽ di. Qd
enim uni ex illis feceritis: mͥ immo
xp̃o facietis. Nam &e pauꝑes sunti&
habitant int̾ pauꝑes. Hoc p̾cipue
obsetramus. ut sauiniacenses mona¬
chos ꝓhibeatis ab infestatione eoꝵ.:
qͣm calumniant᷑ eos inniste ut pu¬
tamus. Aut si se confidunt habere
iusticiã. iudicate int̾ illos. filius nr
abbas albericꝰ. & si sius m̾itis cõmen
tior sit obsecramus. Tenere quippe di¬
ligo eum. tanquã mat̾ unicũ filiũ:
&e diliget eum qui diliget me. Deni¬
q in eo exꝑiar: si me curatis. Quo eñi
longe a me positus ẽ: eo magis neces¬

Expanded text:
icere vobis pro viribus, propter bonum quod de vobis confidimus. Vestra autem interest facere, ut non confundamur sic confidentes. De caetero si inveni gratiam in oculis vestris, intelligite super egenos et pauperes illos, qui sunt apud Benedictionem Dei. Quod enim uni ex illis feceritis, mihi, imo Christo, facietis. Nam et pauperes sunt, et habitant inter pauperes. Hoc praecipue obsecramus, ut Saviniacenses monachos prohibeatis ab infestatione eorum: quoniam calumniantur eos injuste, ut 169 putamus. Aut si se confidunt habere justitiam, judicate inter illos. Filius noster abbas Albericus, etsi suis meritis commendtior sit, obsecramus. Tenere quippe diligo eum, tanquam mater unicum filium: et diligit eum qui diligit me. Denique in eo experiar si me curatis. Quo enim longe a me positus est, eo magis neces
Abbreviated transcription (Latin):
tabo solus. subducto baculo senectutiᷤ
meȩe Si de me parum ẽ moueat uos
totius ordinis plaga ñ parua: & nespe
incerti boni tam certa int̾im mala fieri
uelitis. Quod si om̃ino uob̃ in eo com¬
placuerit. ut irtincatis eũ: placeat ob¬
secro comendatũ habere ipsum: ac
deinceps ad d̾m leuare manꝰ. ut dig¬
netur idoneũ ꝓ eo uirũ ꝓuidere do¬
mui illi. De cȩtero suꝑ his. que pio cõ¬
muni utilitate totiꝰ ordinis. & ꝓ aliis
quoq negociis. eidem abbati dignũ
immo & necessariũ iudicauimꝰ ad uoᷤᷤ
ꝑferenda cõmittere: festinatũ exposcimꝰ
benignitatis uĩx̧ responsum: s respõ¬
sum facti ñ u̾bi.

Expanded text:
tabo solus, subducto baculo senectutis tabo solus, subducto baculo senectutis meae? Si de me parum est, moveat vos totius Ordinis plaga non parva: et ne spe incerti boni, tam certa interim mala fieri velitis. Quod si omnino vobis in eo complacuit, ut retineatis eum; placeat, obsecro, commendatum habere ipsum, ac deinceps ad Deum levare manus, ut dignetur idoneum pro eo virum providere domui illi. De caetero super his quae pro communi utilitate totius ordinis, et pro aliis quoque negotiis eidem abbati dignum, imo et necessarium judicavimus ad vos perferenda committere, festinatum exposcimus Benignitatis vestrae responsum; sed responsum facti, non verbi.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ipsi se reliquerunt. Pusilli dñi st̃
in ipsum credentes: ñ deseret eos fide¬
lis seruus & prudens: is p̾sertim eui
credita umiu̾sitas ẽ. Nempe uniu̾sita¬
tis portio hi. etquidẽ pusillus grex.
s qui ni fallor meruerunt partẽ ha¬
bere dm: accepturi coronam głȩ de ma¬
nu dñi: & diadema de manu di sui.
Nec enim rapinã arbitrant᷑ eẽ se he
runt. Nolite timere pusillus grex:
quia complacuit patri uĩo dare uob̾
regnũ. De his int̾im satis. Abbas tri¬
um fontiũ beneplantatꝰ erat: utpote
secus decursus aquaꝵ. Uereor ego: ne
arbor bona faciens fructũ bonum.
explantata faciat nullũ. Uidimꝰ int̾¬
dum uitẽ in pͥma plantatione fecun¬
dam: in sccła steriłe. Uidimus lignũ
beneplantatũ uirescere: transplanta¬
tum anscere. Grauit̾ deinde uulne¬
rastis cor meũ. si ñ remittitiᷤᷤ cũ: quia
sumꝰ cor unũ & anima una. Quãdiu
diuisum erit: necesse erit utraq pars

Expanded text:
qui ipsi se reliquerunt. Pusilli Domini sunt, qui ipsi se reliquerunt. Pusilli Domini sunt, in ipsum credentes: non deseret eos fidelis servus et prudens, is praesertim cui credita universitas est. Nempe universitatis portio hi: et quidem pusillus grex, sed qui, ni fallor, meruerunt patrem habere Deum, accepturi coronam gloriae de manu Domini, et diadema regni de manu Dei sui. Nec enim rapinam arbitrantur esse se hrunt: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . De his interim satis. 2. Abbas Trium Fontium bene plantatus erat, utpote secus decursus aquarum. Vereor ego, ne arbor bona faciens fructum bonum, explantata faciat nullum. Vidimus interdum vitem in prima plantatione fecundam, in secunda sterilem. Vidimus lignum bene plantatum virescere, transplantatum arescere. Graviter proinde vulnerastis cor meum, si non remittitis eum: quia sumus cor unum et anima una. Quandiu divisum erit, necesse erit ut utraque p
Abbreviated transcription (Latin):
abbas. modicũ id qͦd ẽ. uox turturiͤ
audita ẽ in capitulo nr̃o: exultam¬
mus & delectati sumus. Plane eloqͥ¬
um castũ: feruidu zeloͬ cautũ scien¬
tia. Sp̃c uitȩ spirabat in litteris: sp̃c
uehemens intonans & inciepans et
emulans nos di emulatione. fateor
ñ facile dixerim. quid me amplius de¬
lectarit in illis ur̃a benignitas an nr̃a
utilitas: inclinata maiestas an erecta
humilitas: mordens seueritas an mul¬
cens pat̾nitas. Qui in uob̾ qͣntulu cũq¬
esuriebant iusticiã. refcti sunt: qͥ minꝰ
compuncti sunt. qui minime ꝯfusi
sunt. Ita queso ita iugit̾ faciatis. Sol¬
licitudo quȩ om̃ib debetur. nullom
his quib specialiuᷤᷤ debetur subtra¬
henda ẽ: s ꝓpensius exhibenda. Ca¬
ritas benigna ẽ: dilatare se ñ minora¬
re nouit. Colligat sane &e alios: sẽd
nobiscũ. Nec alienũ ẽ a ur̃o apłatu
fouere eiꝰmodi. qui cum apłis loqui
possunt: ecce nos reliquimꝰ omĩa et
sccuti sumꝰ te. Non sunt relinquendi:

Expanded text:
abbas, modicum id quod est. 1. Vox turturis audita est in capitulo nostro: exsultavimus, et delectati sumus. Plane eloquium castum, fervidum zelo, cautum scientia. Spiritus vitae spirabat in litteris, spiritus vehemens, intonans et increpans, et aemulans nos Dei aemulatione. Fateor, non facile dixerim quid me amplius delectarit in illis, vestra benignitas, an nostra utilitas; inclinata majestas, an erecta humilitas; mordens severitas, an mulcens paternitas. Qui in nobis quantulumcumquesuriebant justitiam, refecti sunt; qui minus, compuncti sunt; qui minime, confusi sunt. Ita, quaeso, ita jugiter faciatis. Sollicitudo quae omnibus debetur, nullo modo his, quibus specialilius debetur, subtrahenda est, sed propensius exhibenda. Charitas benigna est: dilatare se, non minorare novit. Colligat sane et alios, sed nobiscum: nec alienum a vestro apostolatu fovere ejusmodi, qui cum apostolis loqui possunt: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te . Non sunt relinquendi,
Abbreviated transcription (Latin):
nonabilit̾ & sana ꝯscientia ualeatis au
ferre malũ ex uob̃. Uerumptam̃ si pieta¬
ti ur̃ȩ placet suꝑexaltare miscdiam iu¬
dicio: adhuc ipsum potestis retmere si ne
ꝓfessionẽ. qͣnto uob̾ tp̃re uidebit᷑. Hoc aũt̃
om̃ino dissuademꝰ. ne eum in hoc statu
ircipiatis ad ꝓfessionẽ. s iterũ ꝓbet᷑. si
forte se talc̃ exhibere ualeat qͣlem debet.
S inautẽ. ferro abscisionis tc̃ utenđu ẽ:
ne una ouis morbida totũ gregẽ conta

Expanded text:
onabiliter, et sana conscientia valeatis malum auferre ex vobis. Verumtamen si pietati vestrae placet superexaltare misericordiam judicio, adhuc ipsum potestis retinere sine professione, quanto vobis tempore videbitur. Hoc autem omnino dissuademus, ne eum in hoc statu recipiatis ad professionem: sed iterum probetur, si forte se talem exhibere valeat, qualem debet. Sin autem, ferro abscissionis utendum est, ne una ovis morbida totum gregem conta
Abbreviated transcription (Latin):
quã meruit. Muto uob̾ puerũ
istũ p̾sentiũ latorẽ comedere panẽ ur̃m:
ut ꝑbem de auaricia ur̃a. utrũ cũ tͥsticia
id feceritis. Nolite lugere nolite flere.
paruũ uentrẽ ht̾: paucis contentꝰ erit.
Grãm tam̃ uob̃ habebimꝰ. si doctior a
uob̾ quã pinguior recesserit. Manerieᷤ
locutionis ꝓ sigillo sit. qͥa ad manũ nõ
erat: nam nq gaufridus uester

Expanded text:
vobis puerum istum praesentium latorem, comedere panem vestrum, ut probem de avaritia vestra, utrum cum tristitia id feceritis. Nolite lugere, nolite flere: parvum ventrem habet, paucis contentus erit. Gratiam tamen vobis habemus, si doctior a vobis, quam pinguior recesserit. Maneries locutionis pro sigillo sit, quia ad manum non erat, nam neque Gaufridus vester
Abbreviated transcription (Latin):
bas. salt̾. Suꝑ hoc fre quẽ adco ñ
solum inutiłe. s etiã onerosũ ẽẽ minciastiᷤᷤ.
absq eo qͦd intͥnsecꝰ latet: quale nob̾ ipsis
tale & uĩe dilectioni damꝰ ꝯsiliũ. Nobis
siquidẽ uidet᷑ ꝓ his quȩ de ipso irtuli¬
stis. qͦd in ꝓbatione se nec ꝓbabile exhi

Expanded text:
bas salutem. Super hoc fratre, quem adeo non solum inutilem, sed etiam onerosum esse nuntiastis, absque eo quod intrinsecus latet; quale nobis ipsis, tale et vestrae Dilectioni damus consilium. Nobis siquidem videtur pro his quae de ipso retulistis, quod in probatione sua se nec probabilem exh
Abbreviated transcription (Latin):
stituta seruetis: & ut in eo uidistis
&e audistis ab eo. quẽadmodu opoe¬
teat uos ambulare. sic ambulens. &
abundetis magis. Siquide gła pa¬
tris: sapientia filioꝵ. Nam &e nr̃am
ñ mediocrit̾ excutere desidiam. & re¬
uerentiam incutere. cepit p̾sens nob̾
tante ꝑfectionis exemplar. Atq uti¬
nã sic noᷤ pꝰt setͣhat ut ꝑtrahat: in tã
recenti uirtutũ eius odore auidrꝰ
alacriusq currentes. Orantẽ ꝓ nob̾

Expanded text:
stituta servetis: et ut in eo vidistis stituta servetis: et ut in eo vidistis et audistis ab eo quemadmodum vos oporteat ambulare, sic ambuietis, ut abundetis magis: siquidem gloria patris, sapientia filiorum . Nam et nostram non mediocriter excutere desidiam, et reverentiam incutere coepit praesens nobis tantae perfectionis exemplar. Atque utinam sic nos post se trahat, ut pertrahat in tam recenti virtutum ejus odore avidius alacriusque currentes. Orantem pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uit enĩ dñs facere nobiscum: cũ locũ
nrm dignatꝰ ẽ beatȩ mortis huiꝰ hono¬
rare p̾sentia: & p̾ciosissimo corporis eiꝰ
locupletare thesauro. Nec molestũ sit
uob̾. qͦd apud nos habeat sepulturam:
qͣndo sic ordinauit ds scdm multitu-¬
dinem miscdie sue ut uos eum uiuũ
haberetis: nob̃ habere liceret uł defim¬
ctũ. Et nob̾ siqͥdẽ cõmunis uob̾cũ pat̾ ille
erat &e est: nam &e in morte ipsiꝰ hoc
nob̾ confirmatũ ẽ testamentũ. Quã¬
obrem sic̃ nos huiꝰ tanti patris gr̃a.
uniu̾sos uos tanquã germanos fr̃s
totis amplectim̾ uiscerib caritatis. sic
&e̾ de uob̃ idem sentur sp̃alis ipsa co-¬
gnatio ꝑsuadet. Hortam᷑ autẽ uos fĩs.
ut beati huiꝰ patris nr̃i semꝑ currtis
sectari uestigia: eo studiosiꝰ. quo uob̃
certiꝰ sc̃a eius ꝯu̾satio. diut᷑nis exꝑim̃¬
tis innotuit. In hoc enĩ ueros uos eiꝰ
filios eẽ ꝓbabitis. si pat̾na uirilit̾ in¬

Expanded text:
vit enim Dvit enim Dnostrum dignatus est beatae mortis ejus honorare praesentia, et pretiosissimo 337 corporis ejus locupletare thesauro. Nec molestum sit vobis, quod apud nos habeat sepulturam: quando sic ordinavit Deus secundum multitudinem misericordiae suae, ut vos eum vivum haberetis, nobis habere liceret vel defunctum. Et nobis siquidem communis vobiscum pater ille erat, et est: nam et in morte ipsius hoc nobis confirmatum est testamentum. Quamobrem sicut nos hujus tanti patris gratia, universos vos, tanquam germanos fratres, totis amplectimur visceribus charitatis: sic et de vobis idem sentire spiritualis ipsa cognatio persuadet. 4. Hortamur autem vos, fratres, ut beati hujus patris nostri semper curetis sectari vestigia, eo studiosius, quo vobis certius sancta ejus conversatio diuturnis experimentis innotuit. In hoc enim veros vos ejus filios esse probabitis, si paterna viriliter in
Abbreviated transcription (Latin):
oratio: qͣndo p̾senti uiuidius supplica¬
re ẽ maiestati. nec iam in fide. ambulaᷤ:
s in specie regnas. Absit ut imminuta
ad fontẽ ipsum caritatis ȩt̾ne ꝓcũbiᷤᷤ.
pleno hauriens ore: euiꝰ & ipsa priꝰ stil¬
licidia sitiebas. Non potuit morti ce¬
dere caritas fortis ut mors: immo &e mor¬
te fortior ipsa. Nam & decedens ñ erat
immemor ur̃i. affectuosius uos c̃õmen¬
dans do: & nr̃ãm qͦq exiguitatẽ. solita
illa sua mansuetudine & humilitate
tis nos &e in spiritalib. si quid nr̃a in
his exiguitas. ꝑ beati huiꝰ patͥs nr̃i
merita unquã potuerit. & in corpora¬
lib siqͣndo forte oportunitas p̾beret᷑.
omnẽ uob̾ ꝯsolationẽ impende̾. tota
deuotione paratos. Et nẽ quoq dile¬
ctissimi. hyb̾nensis ecclie grauẽ hane
destitutionẽ. toto miseram᷑ affectu: &
eo ampliꝰ uob̃ ꝯpatim̃. quo nos ampliꝰ
ex hoc nouimus debitores. Magnifica¬

Expanded text:
oratio, quando praesenti vividius supplicaoratio, quando praesenti vividius supplicare est majestati, nec jam in fide ambulas, sed in specie regnas! Absit ut imminuta,ad fontem ipsum charitatis aeternae procumbis, pleno hauriens ore, cujus et ipsa prius stillicidia sitiebas! Non potuit morti cedere charitas fortis ut mors, imo et morte fortior ipsa. Nam et decedens non erat immemor vestri, affectuosius vos commendans Deo, et nostram quoque exiguitatem solita illa sua mansuetudine et humilitatetis nos et in spiritualibus, si quid nostra in his exiguitas per beati hujus Patris nostri merita unquam potuerit; et in corporalibus, si quando forte opportunitas praeberetur, omnem vobis consolationem impendere tota devotione paratos. 3. Et nunc quoque, dilectissimi, Hiberniensis Ecclesiae gravem hanc destitutionem toto miseramur affectu: et eo amplius vobis compatimur, quo nos amplius ex hoc novimus debitores. Magnifica
Abbreviated transcription (Latin):
ficia ꝓuenerẽ. si ñ congratulam̃ ei qui
de labore ad requiem. de ꝑielo ad securi¬
tatem. de mundo transiit ad patrem.
Itaq & pium ẽ malachiam flere defun¬
ctum: &e pium magis malachiȩ congau¬
dere uiuenti. Nunquid ñ uiuit: Etiq
& beatẽ. Uisus ẽ ocłis insipientiũ mori:
ille autẽ ẽ in pace. Dchinc etiã utilita¬
tis ꝓpͥȩ considatio. exultandu nob̾ sug¬
gerit & letandum: qͦd tam potens nos
ꝑatronus ad celestem curiã. tam fidelis
p̾cesserit aduocatꝰ. cuiꝰ & feruentissima
caritas obliuisci nequeat filioꝵ. & ꝓba¬
ta scitas obtineat grãm apud dm.
Quis enĩ nunc malachiã sc̃m̃ aut mi¬
nus posse ꝓdesse: aut minꝰ suos dilig̾e
audeat suspicari: Profecto cũ dilige¬
retur priꝰ. certiora nc̃ suȩ dilectionis
adeo capit exꝑim̃ta: & cũ dilexisset suõ :
in finem dilexit eos. Absit autẽ ut tua
nc̃ o anima sc̃a minꝰ efficax estimet᷑

Expanded text:
ficia provenere, si non congratulamur ei, qui ficia provenere, si non congratulamur ei, qui de labore ad requiem, de periculo ad securitatem, de mundo transiit ad Patrem. Itaque et pium est Malachiam flere defunctum, et pium magis Malachiae congaudere viventi. Nunquid non vivit? Utique et beate. Visus est oculis insipientium mori, ille autem est in pace. 2. Dehinc etiam utilitatis propriae consideratio exsultandum nobis suggerit et laetandum, quod tam potens suos patronus ad coelestem curiam, tam fidelis praecesserit advocatus: cujus et ferventissima charitas oblivisci ne queat filiorum, et probata sanctitas obtineat gratiam apud Deum. Quis enim nunc Malachiam sanctum aut minus posse prodesse, aut minus suos diligere audeat suspicari? Profecto cum diligeretur prius, certiora nunc suae dilectionis a Deo capit experimenta: et cum dilexisset suos, in finem dilexit eos. Absit autem ut tua nunc, o anima sancta, minus efficax aestimetur
Abbreviated transcription (Latin):
hyb̃nia sunt. & his maxime
congregationib quas beate
cliti consolationẽ. Si haberemꝰ hic ma¬
nentẽ ciuitatẽ: copiosissimis iure la¬
crimis plangeremꝰ. talem nos amisisse
conciuẽ. Ceterũ si futurã mag̃ inqͥrimꝰ
ut oportet: est quidẽ ñ modica dolo¬
ris occasio. tam necessario duce desti¬
tui: debet tam̃ ⁊elum temꝑare scien¬
tia: & dolorem spei fiducia delinire.
NIec mirari quẽpiam decet. si gemitũ
extorquet affectus:. si desolatio lacri¬
mas expͥmit: modũ tam̃ adhibere ne¬
cesse ẽ: immo & ñ modice etiã ꝯsolari.
intuentes ñ quȩ uident᷑ s que ñ uide¬
tur. Que enĩ uident᷑ temporalia sunt:
quȩ autẽ ñ uident᷑ et̾na. Orimũ qͥdẽ
ꝯgratulandii ẽ anime scẽ ne nos argu
deretis utiq quia uado ad patrem.
Prruenit nos ad patrem sp̃uum
sp̃c patris nr̃i: nec mͦ caritatis inopes.
s ingratitudinis etrã rei eẽ conuinci¬
mur suꝑ omib quȩ ꝑ eum nob̾ bene¬

Expanded text:
bernia sunt, et his maxime congregationibus, quas beatae cleti consolationem. 1. Si haberemus hic manentem civitatem, copiosissimis jure lacrymis plangeremus, talem nos amisisse concivem. Caeterum si futuram magis inquirimus ut oportet, est quidem non modica doloris occasio tam necessario duce destitui: debet tamen zelum temperare scientia, et dolorem spei fiducia delinere. Nec mirari quempiam decet, si gemitum extorquet affectus, si desolatio lacrymas exprimit: modum tamen adhibere necesse est, imo non modice etiam consolari, intuentes non quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna. Primum quidem congratulandum est animae sanctae, ne nos arguaderetis utique, quia vado ad Patrem . Praevenit nos ad Patrem spirituum spiritus patris nostri: nec modo charitatis inopes, sed ingratitudinis etiam rei esse convincimur super omnibus quae per eum nobis bene
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatẽ in uob̾: & tremulis lxxu.¬
b amfractibq ꝑueniant. Ego certe
utilitatẽ ur̃am & honorẽ ur̃m tan¬
opus ẽ intimare ñ uereor. Surreptũ
ẽ uob̾ & grauit̾: qͦd ñ dubius affir¬
mauerim. Quis uob̃ suggessit homi¬
nem de ambitione notatũ. conuictũ
rere uoluisset. Nonne is ẽ. quẽ sc̃e me¬
moriȩ lantbertꝰ ep̃c dep̾hensum in ma-¬
leficiis detestandis. quȩ ipse stimulante
ambitione ppetrarat. ñ solum a gradu
in quo erat: s a spe totiꝰ ꝑmotionis sol¬
lemnit̾ ut debuit degͣdauit: Non ẽ nͥ re¬
uocare sententiã. & ꝑꝓt̾ anxietatẽ scõꝵ fr̃̾m
de corona. qui ꝓ hoc clamant ad uos.
& ob reuerentiã ep̃i scĩ &e docti qui ĩ
hac re auctor extitit: s ꝓpt̾ conscientiã.
Conscientiã dico ur̃am. ñ alt̾nis. Unũ
restat: ut hoc ꝓ mea conscientia inferã.
Irascimini: & nolite peccare. P eccatis
enim: si ñ irascimini tanti mendacii¬
suggestori: tam indigne sententiȩ sur¬
cclxxui.

Expanded text:
majestatem in vobis, et tremulis bus anfractibusque perveniant. Ego certe utilitatem vestram et honorem vestrum tanopus est, intimare non vereor. Subreptum est vobis, et graviter: quod non dubius affirmaverim. Quis vobis suggessit hominem de ambitione notatum, convictum,rere voluisset. Nonne is est, quem sanctae memoriae Lambertus episcopus deprehensum in maleficiis detestandis, quae ipse stimulante ambitione perpetrarat, non solum a gradu, in quo erat, sed a spe totius promotionis solemniter, ut debuit, degradavit? Non est nisi revocare sententiam, et propter anxietatem sanctorum fratrum de Corona, qui pro hoc clamant ad vos, et ob reverentiam episcopi sancti et docti, qui in hac re auctor exstitit: sed et propter conscientiam, conscientiam dico vestram, non alterius. Unum restat, ut hoc et pro mea conscientia inferam: Irascimini, et nolite peccare . Peccatis enim, si non irascimini tanti suggestori mendacii, tam indignae sententiae subCCLXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
& t̾ra ẽ in t̾ram ierit. hi enĩ duo hõies
sibi inuicẽ adu̾sant᷑: nec erit pax do¬
nec ab inuic̃ẽ separent᷑. Et si pax fuerit:
ñ erit pax dñi: ñ erit pax cũ dño. Non
es tu de illis: qui dicunt pax & ñ ẽ pax.
Te expectat pax illa que exuꝑat omnẽ
sensum: te expectant iusti donee retri¬
buat᷑ tͥ: te expectat gaudiũ dñi tui:
ante uidere te: ut benedictio morituri
ueniat suꝑ me. Et qm̃ ñ ẽ in homine
uia eius:. ñ uideo unde certus ñ sum
ꝑꝓ certo polliceri: s qͦd ñdum uideo qͦ¬
mͦ possim. satis ago ut possim. forte
ueniam forte ñ ueniã: s quodlibet ho¬
rum sit. dilexi a pͥncipiõ. diligam sine
fine. fident̾ dico: ñ possum ꝑdere sic
ñ dissipabit᷑: &e uincło qͦd ñ dirumpet᷑.
Tantũ mem̾to nr̃i cum ꝑueneris qͦ noᷤᷤ
p̃uenis: ut & nob̃ cito detur uenire
post te. & ad te ꝑuenire. Int̾im tam̃ nul¬
latenus putes. qͦd tua dulcis memoria
recedat a nr̃a: & si p̾sentia dolentib¬

Expanded text:
 terra est, in terram ierit. Hi enim duo homines sibi invicem adversantur, 263 nec erit pax, donec ab invicem separentur: et si pax fuerit, non erit pax Domini, non erit pax cum Domino. Non es tu de illis qui dicunt: Pax, et non est pax . Te exspectat pax illa, quae exsuperat omnem sensum; te exspectant justi donec retribuatur tibi; te exspectat gaudium Domini tuiante videre te, ut benedictio morituri veniat super me. Et quoniam non est in homine via ejus, non audeo, unde certus non sum, pro certo polliceri: sed quod nondum video, quomodo possim, satis ago ut possim. Forte veniam, forte non veniam. Sed quodlibet horum sit, dilexi a principio, diligam sine fine. Fidenter dico, non possum perdere sic non dissipabitur, et vinculo quod non dirumpetur. Tantum memento nostri cum perveneris quo nos praevenis: ut et nobis cito detur venire post te, et ad te pervenire. Interim tamen nullatenus putes quod tua dulcis memoria recedat a nostra, etsi praesentia dolentib
Abbreviated transcription (Latin):
& grãm quȩ desuꝑ uenit. Homo dĩ
ne trepides exuere hominẽ illũ qui
de t̾ra ẽ: illum qui te depͥmit usq ad
t̾ram: & conat᷑ depͥmere usq ad inferoᷤᷤ.
Iste ẽ qui uerat qui onerat: qui op¬
pugnat. Quid tͥ &e cxuuiis t̾renis:. qui
ad celum iturus stolam głȩ indui ha¬
bes: Presto ẽ: s uestito ñ dabit᷑. Uesti¬
re nouit illa: ñ suꝑuestur. Sustine gͦ
patient᷑: immo libent̾ accipe. nudus ce

Expanded text:
et gratiam quae desuper venit. 1. Homo Dei, ne trepides exuere hominem illum qui de terra est, illum qui te deprimit usque ad terram, et conatur deprimere usque ad inferos. Iste est qui vexat, qui onerat, qui oppugnat. Quid tibi et terrenis exuviis, qui ad coelum iturus, stola gloriae mox indui habes? Praesto est, sed vestito non dabitur: vestire novit illa, non supervestire. Sustine ergo patienter, imo libe
Abbreviated transcription (Latin):
dau̾itis. Et ut sciatis quid petatis: scio
me scͥpsisse libellum qui inscribit᷑ de
humilitate: & quatuor omelias in lau¬
dib uirginis matͥs. nam h̃c habet titu¬
lum: suꝑ illum uidelicet locũ ȩuangłii
apud lucam. ubi dicit᷑. Missus ẽ angłs
Gabriel: necñ &e apologiam ad quenda
amicũ nr̃m: ubi aliqua disserui de clu¬
niacensib & nrĩs. id est cist̾ciensib obser¬
uantiis. S & paucas ad diu̾sos epłas di¬
ctaui. Aliqui fr̃s ex his quȩ me corã au¬
diere loquentẽ. suo stilo exceꝑunt. &e pe¬
nes se tenent. Utinã qͦd minime spero:
nr̃a uob̾ in aliquo possit eẽ officiosa ru¬
sticitas

Expanded text:
daveritis. Et ut sciatis quid petatis, scio daveritis. Et ut sciatis quid petatis, scio me scripsisse libellum, qui inscribitur, De humilitate; et quatuor homilias in Laudibus Virginis Matris nam hunc habet titulum, super illum videlicet locum Evangelii apud Lucam, ubi dicitur, Missus est angelus Gabriel ; necnon et Apologiam ad quemdam amicum nostrum, ubi aliqua disserui de Cluniacensibus, et nostris, id est Cisterciensibus, observantiis. Sed et paucas ad diversos epistolas dictavi. Aliqui fratres ex his qui me coram audiere loquentem, suo stilo exceperunt, et penes se retinent. Utinam, quod minime spero, nostra vobis in aliquo possit esse officiosa rust
Abbreviated transcription (Latin):
ut inde sumat epła finẽ unde sũpsit ex¬
ordium: nolo uos de me incertȩ famȩ ni¬
&e de uituꝑatione. Probate si placet et
estimate: quatinus amor uł fauor ur ce
iustus. & eo sit ampliꝰ amico gratus quo
ꝓ m̾itis mod̾atus: ut cum laus de gra
resserit: & si minus honoris. minus qͦq
ꝯferat &e oneris. Est certe qͦd magis qͣn¬
tuluscũq sum facit ẽẽ ur̃m: qͦd uideli¬
cet in reb di strenue sincereq ut aiunt.
ꝓ ur̃a uice u̾samini. Hoc ut semꝑ de uob̃
uere dicatur: semꝑ in uob̃ uere inuenia¬
tur. Librum quẽ quesistis ad transeben-¬
eis qͦd ur̃o studio dignũ putẽ. Tam̃ quia
meliꝰ uidico mͥ. nr̃m culpari ingeniolũ
quã uoluntatẽ: &e ꝑiditari apud uos po¬
tius imꝑitiã quã obedientiã:. quȩ horũ
& quo uob̾ placet ut mittam. scͥpto no¬
bis ꝑ p̾sentẽ nuntiũ significate: ut quia
mͦ penes me ñ sunt ab his qui habent
ea requirã: & dirigam quocunq man¬

Expanded text:
ut inde sumat epistola finem, unde sumpsit exut inde sumat epistola finem, unde sumpsit exordium, nolo vos de me incertae famae niet de vituperatione. Probate, si placet, et aestimate, quatenus amor vel favor vester et justus, et eo sit amplius amico gratus, quo pro meritis moderatus: ut cum laus de gravt vulgi, et si minus honoris, minus quoque conferat et oneris. Est certe quod me magis, quantuluscumque sum, facit esse vestrum: quod videlicet in rebus Dei strenue sincereque, ut aiunt, pro vestra vice versamini. Hoc ut semper de vobis vere dicatur, semper in vobis vere inveniatur. 5. Librum quem quaesistis ad transcriben omnino quod vestro studio dignum putem. Tamen quia melius judico mihi, nostrum culpari ingeniolum, quam voluntatem; et periclitari apud vos potius imperitiam, quam obedientiam: quae horum, et quo vobis placet ut mittam, scripto nobis per praesentem nuntium significate; ut quae modo penes me non sunt, ab his qui habent ea requiram, et dirigam quocunque man
Abbreviated transcription (Latin):
expectatio ereaturȩ. reuelationẽ filiorũ
d̃i expectat. Uanitati enĩ creatura subie¬
cta ẽ: ñ uolens. De qua uniu̾isali uani¬
tate in est & nob̃ &e uelle laudari. eum
simus uituꝑabiles: e nolle laudare
quos scimus eẽ laudabiles. S & hoc ua¬
num ẽ. qͦd nr̃a plerumq ignorantia &
tacetur quod ẽ. & p̾dicatur qͦd ñ est. Qd
ad ista dicemus: nͥ quia uani filii homi¬
num. mendaces filii hominũ in stateriᷤ.
ut decipiant ipsi de uanitate. in id ipsũ:
Laudam᷑ mendacit̾: delectamur inani-¬
ter: ut & uani sint qui laudantͤ. ce men¬
daces qui laudant. Alii adulant᷑ & fi¬
cti sunt: alii laudant quod putant. &
falsi sunt: alii utroꝵq p̾eoniis głantur
& uani sunt. Solus sapiens qui cũ apło
dicit: parco autẽ nequis existimet supra
id qͦd uidet in meaut audit aliquid ex
minus festiue exaraui potius quã dicta¬
ui: ac fortassis loquatius quã debui: s
om̃ino ueratius ñ potui. ꝓut sapui. S

Expanded text:
exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Vanitati enim creatura subjecta est non volens . De qua universali vanitate inest nobis et velle laudari, cum simus vituperabiles; et nolle laudare quos scimus esse laudabiles. Sed et hoc vanum est, quod nostra plerumque ignorantia et tacetur quod est, et praedicatur quod non est. Quid ad ista dicemus, nisi quia vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate inlaudamur mendaciter, delectamur inaniter; ut et vani sint qui laudantur, et mendaces qui laudant. Alii adulantur, et ficti sunt; alii laudant quod putant, et falsi sunt; alii utrorumque praeconiis gloriantur, et vani sunt. Solus sapiens qui cum Apodit: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex minus festive exaravi potius quam dictavi, ac fortassis loquacius quam debui, sed omnino veracius non potui, prout sapui. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Interim iustus desiderat addm. sicut
ceruus ad fontes aquarũ: nam beatus
haurit iam in gaudio defontib salua¬
toris: hoc est delectatur in plenitudine
caritatis. His gͦ fortassis quasi duobus
amime brachiis intellectu uidelicet &¬
amore. id est cognitione ae dilectione
ueritatis amplectitur & comp̾hendit᷑ cũ
omĩb scĩs longitudo. latitudo subli

Expanded text:
Interim justus desiderat ad Deum sicut Interim justus desiderat ad Deum sicut cervus ad fontes aquarum: nam beatus haurit jam in gaudio de fontibus Salvatoris, hoc est, delectatur in plenitudine charitatis. 3. His igitur fortassis quasi duobus animae brachiis, intellectu videlicet et amore, id est cognitione et dilectione 37 veritatis, amplectitur et comprehenditur cum omnibus sanctis longitudo, latitudo, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ speciem. uł amplecti plene ꝑ amorem:
dedit interim nob̾ & saꝑe ꝑ fidem. & que¬
rere ꝑ desidium. ẜ quȩ utiq duo ad eẽ de
ñ eẽ scdo reducti. fieri incipiamꝰ initiũ
aliquod ereature eiꝰ. transituri quando¬
q in uirum ꝑfectum. in m̃surã etatis
plenitudinis xp̃i. Quod ꝓculdubio
erit. cum iusticia conu̾tet᷑ in iudiciũ.
hoc ẽ fides in intellectũ. iusticia uideli-¬
cet quȩ ex fide ẽ in iuidiciũ plene cogni¬
tionis: & item desidium ꝑegrinationis.
in plenitudinẽ cõmutabit᷑ dilectionis.
Si enim adbuc absentes initiat fides &
desidium: p̾sentes ꝓfecto consummat
intellectus & amor. Sicut autẽ fides du¬
cit ad plenam cognitionẽ: sic desid̾ium
ad ꝑfectam dilectionẽ. Et sicut dicitur
nisi credideritis ñ intelligetis: sic dici
eque ñ absurde pot̾. si ñ desideraueriti
ñ ꝑfecte amabitis. Intellectus gͥ ẽ fructu ᷤ
fidei: ꝑfecta caritas desidii. Interim iustꝰ
ex fide uiuit: nam beatus ex intellectu

Expanded text:
orem, dedit interim nobis et sapere per fidem, et quaerere per desiderium: per quae utique duo ad esse de non esse secundo reducti, fieri incipiamus initium aliquod creaturae ejus, transituri quandoque in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Quod procul dubio erit, cum justitia convertetur in judicium, hoc est, fides in intellectum, justitia videlicet quae ex fide est, in judicium plenae cognitionis, et item desiderium peregrinationis in plenitudinem commutabitur dilectionis. Si enim adhuc absentes initiat fides, et desiderium, praesentes profecto consummat intellectus et amor. Sicut autem fides ducit ad plenam cognitionem, sic desiderium ad perfectam dilectionem. Et sicut dicitur: Nisi credideritis, non intelligetis : sic dici aeque non absurde potest, Si non desideraveritis, non perfecte amabitis. Intellectus igitur est fructus fidei, perfecta charitas desiderii. Interim justus ex fide vivit ; nam beatus ex intellectu.
Abbreviated transcription (Latin):
te descendit. qͦd plerunq ꝓ eo quod ẽ.
amamus uł approbamꝰ qͦd ñ est: qm̃
dum sumꝰ in hoc coepore. pegrinamur
ab eo qui summe ẽ. Et quid est homo
od̾s: nͥ quod innotiusti ei: Itaq si no¬
ticia di causa ẽ. ut homo aliquid sit:
ignorantia facit ut nichil sit. S qui uo¬
cat ea quȩ ñ sunt tanquã ea quȩ sunt:
miseratus qͦdammͦ redactos in nichili.
manna illud absconditũ de quo apl̃s.

Expanded text:
escendit, quod plerumque pro eo quod est, amamus vel approbamus quod non est: quoniam dum sumus in hoc corpore, peregrinamur ab eo qui summe est. Et quid est homo, o Deus, nisi quod innotuisti ei? Itaque si notitia Dei causa est ut homo aliquid sit, ignorantia facit ut nihil sit. Sed qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt, miseratus quodammodo redactos in nihil; manna illud absconditum de quo Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dixerim: ñ solum ꝑ cognitionẽ:
s ꝑ amorẽ. Nam qͥdam ex filiis ad̃a
cũ cognouissent dm. ñ sicut d̾m głi¬
ficauerunt. aut grãs egerunt: s eua¬
nuerunt in cogitationib suis. Meri
to ꝓinde obscuratũ ẽ insipiens cor
coꝵ: quia cũ ueritatẽ cognoscerent &e
contẽpnerent: iure receꝑunt in penã.
ut nec cognoscerent. Heusic adhendo
u̾itati ꝑ eognitionẽ. s ab illa defluen¬
do ꝑ amorẽ. amando ꝓ illa scilicet ua-¬
nitatẽ: homo uanitati similis factꝰ ẽ.
Et quid uaniꝰ. quã dilig̾e uanitatem:
Et qͥd iniquius. quã contẽpnere u̾itatẽꝰ
Quid uͦ iustius: quã contẽptorib fub¬
trabi & ipsam cognitionẽ: Quid in ꝗͣ
iustius. quã ut iam de eiꝰ cognitione
głari ñ possit: qui cognitã ñ glifica¬

Expanded text:
autem dixerim, non solum per cognitionem, autem dixerim, non solum per cognitionem, sed per amorem. Nam quidam ex filiis Adam cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt: sed evanuerunt in cogitatiotum est insipiens cor eorum: quia cum veritatem cognoscerent et contemnerent, jure receperunt in poenam ut nec cognoscerent. Heu! sic adhaerendo veritati per cognitionem, sed ab illa defluendo per amorem, amando pro illa scilicet vanitatem, homo vanitati similis factus est. Et quid vanius quam diligere vanitatem; et quid iniquius, quam contemnere veritatem? Quid vero justius quam contemptoribus subtrahi et ipsam cognitionem? quid, inquam, justius, quam ut jam de ejus cognitione gloriari non possit, qui cognitam non glorifica
Abbreviated transcription (Latin):
yor totũ me dedero uobis:
parum ẽ ut digne mͥ ui-¬
dear recompensasse uel
dimidiũ beniuolentiȩ. qͣ
erga nr̃ãm humilitatẽ habere uos ai¬
unt. Gaudeo qͥdem de gr̃a: s temꝑat.
fateor ꝓ tanto fauore leticiã. qͦd eundẽ
mͥ fauorẽ ñ opus s opinio acqͥsierit.
Pudet nimirũ grandit̾ exultare: cũ
sentio in me uenerari uł diligi. ñ qͥdẽ
qͦd sum s qͦd putor. Neq enĩ ego tune
diligor qͣndo sic diligor. s nescio quid
in me ꝓ me. qͦd ñ sum ego. Immo ut
ueratius loquar ñ nescio: nam certis¬
sime scio qͦd nich̾. Nichil enim ꝓcul
dubio ẽ quicqͥd putat᷑ & ñ est. Porro
cũ amat᷑ qͦd ñ est s eẽ putat᷑. ñ amoruł
amans nichil ẽ. s qͦd amat᷑. Mirandũ.
s magis dolendum quã mirandu: qͦd
id quod nichil ẽ amari pot̾. Hinc plane
sentimus. unde quo uenimus: quid
ꝑdidimus: qͥd muenimus. Adh̾en¬
do ei qui semꝑ & beate ẽ: semꝑ c&e noᷤ
eẽ. & eẽ beate poteramꝰ. Adherendo

Expanded text:
 totum me dedero vobis, parum est, ut digne mihi videar recompensasse vel dimidium benevolentiae, quam erga nostram humilitatem habere vos aiunt. Gaudeo quidem de gratia: sed temperat, fateor, pro tanto favore laetitiam, quod eumdem mihi favorem non opus, sed opinio acquisierit. Pudet nimirum granditer exsultare, cum sentio in me 36 venerari vel diligi, non quidem quod sum, sed quod putor. Neque enim ego tunc diligor, quando sic diligor: sed nescio quid in me pro me, quod non sum ego. Imo ut verius loquar, non nescio: nam certissime scio quod nihil. Nihil enim procul dubio est, quidquid putatur et non est. Porro cum amatur quod non est sed esse putatur, non amor vel amans nihil est, sed quod amatur. Mirandum, sed magis dolendum quam mirandum, quod id quod nihil est, amari potest. Hinc plane sentimus unde, quo venimus; quid perdidimus, quid invenimus. Adhaerendo ei qui semper et beate est, semper et nos esse, et beate esse poteramus. Adhaerendo
Abbreviated transcription (Latin):
ausus uob̾. de imminentib eccłie ꝑi¬
cłis &e graui scismate qͦd timemꝰ: ac pb¬
mis que sustinemꝰ inc̃õmodis. Scripsi
autẽ scis ep̃is uĩo lateri adherentib. ab
ipsis audire potestis si scur placucrit

Expanded text:
 vobis de imminentibus Ecclesiae periculis, et gravi schismate quod timemus, ac plurimis quae sustinemus incommodis. Scripsi nctis episcopis vestro lateri adhaerentibus: ab ipsis audire poteritis, si scire placuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
titare p̾sumciẽ: & ad id quide auden¬
dum ur̃a me armarat benignitas.
ñ negabitis. Uigebat deinde caritas
amicoꝵ: etenim ꝑ pauea ꝓ me scͥpsi.
si bene memini. S nequid niinis. Da¬
bo si potero ⁊ elo meo de cet̾o temꝑam̃tũ
scientiã. & ponã digitum meũ suꝑ os

Expanded text:
titare praesumerem: et ad id quidem audentitare praesumerem: et ad id quidem audendum vestra me armarat benignitas, non negabitis. Urgebat deinde charitas amicorum: etenim perpauca pro me scripsi, si bene memini. Sed ne quid nimis. Dabo, si potero, zelo meo de caetero temperamentum, scientiam; et ponam digitum