comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ordinat᷑ꝰ et p̃finitꝰ filiꝰ dĩ in uirtute. sub¬
audit᷑ diuinitatis: & inpotentia u̾bi. aqͦ
assumptꝰ ẽ. ipsȩ homo. inunitate ꝑsone.
Origenes dic̃. Qui destinatꝰ ẽ. filiꝰ diͣ.dicens.
eẽt᷑. Humanitas eñi quȩ ñ erat antea. illa
ẽ. p̃destinata. & p̃finita . p̃ ordinata. sine
sius meritis. ut filiꝰ dĩ eẽt. ẽ. assũpta aũbo in
uirtute diuinitatiẜ et potentia u̾bi et uni¬
ta illi munitate ꝑsone. Scdm sp̃m scĩfica¬
angłis & hominib iustis. qͥui etiã formauit.
iuiuificauit & scĩficauit ipsũ hominẽ
patrẽ cẽ. humanitatis. ne dicant᷑ ee̾ duo
patres: qd onũno nefas ẽ. dicere. Nõ eñi
om̃e qd̾ naseit᷑ ex nobis: utiq filiꝰ nr̃ ẽ.U̾bi¬

Expanded text:
atus et praefinitus, Filius Dei in virtute; subauditur divinitatis et in potentia Verbi, a quo assumptus est ipse homo in unitate personae. Origines dicit: Qui destinatus est Filius Dei, dicens esset. Humanitas enim quae non erat antea, illa est praedestinata et praefinita, sive praeordinata, sine suis meritis, ut Filius Dei esset, assumpta a Verbo in virtute divinitatis, et in potentia Verbi et unita illi in unitate personae, secundum Spiriangelis et hominibus justis qui etiam formavit, vivificavit et sanctificavit ipsum hominem patrem esse humanitatis, ne dicantur esse duo patres, quod omnino nefas est dicere: non enim omne quod nascitur ex nobis utique filius noste
Abbreviated transcription (Latin):
Quodsine int̾ missione memoriã ur̃i facio
semꝑ:inorationib meis.
Ine int̾missione dic̃: qi om̃i die. om̃i
nocte. orationi incũbenc.eoꝵ memoriã
faciebat. Nã alit̾ hec uerba stare ñ ualent.
ideoq indigebat oꝑari comedere. atq dormi
ipso pͥmũ orandi exẽpłm p̾tendebat. Qd̃ ipse
alibi suis auditorib ex ortando p̾ceperat:
sine int̾missione inqͥens orate. Obsecrans
siqͦ modo tandẽ aliquando ꝓsperũ it̃ habeã
in uoluntate dĩ: ueniendi aduos.

Expanded text:
ne intermissione memoriam vestri facio, semper in orationibus meis. Sine intermissione dicit, quia omni die, omni nocte orationi incumbens, eorum memoriam faciebat. Nam aliter haec verba stare non valent,indigebat operari, comedere atque dormiripso primum opere praetendebat, quod ipse alibi suis auditoribus exhortando praeceperat: Sine intermissione, inquiens, orate. Obsecrans, si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos .
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ fidẽ ad nũtiabat. s ꝑ plures mũ¬
di partes diuulgabat᷑. nouã fidẽ euãgelii
eos ꝑcepisse: ut pote qͥ tc tẽporis pene om̃ib
gentib dñabant᷑. Ab illis eñ qͥ rom̃ã uenie-¬
bant indeq ad ꝓpͥa repedabant: errũ fides
multis nuntiabat᷑ gentib. fides dr̃: eo qd̾ fiat.
id ẽ. sic̃ ꝓmittit᷑: ita debeat ad impleri. Sin
ãtem ñ fuerit ad impleta: iã ñ ẽ. fides. Testis
enĩ mͥ ẽ.ds̃. Uidet᷑ contͣ dominicũ p̾ceptũ

Expanded text:
illorum fidem annuntiabat, sed per plures mundi partes divulgabatur novam fidem Evangelii eos percepisse, ut pote qui tunc temporis pene omnibus gentibus dominabantur. Ab illis qui Romam veniebant, indeque ad propria rependebant eorum fides multis annuntiabatur gentibus. Fides dicitur eo quod fiat, quod sicut promittitur, ita debeat impleri: sin autem non fuerit adimpleta, jam non est fides. Testis enim mihi est Deus. Videtur contra Dominicum praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiã confundit apłs: dũ insequentib p̃¬
ponit eis uideos. Sed considerandũ ẽ. qͥd ac-¬
ceꝑit apłs: ut horũ debitor ee̾t .i. sapientiũ
et insipientiũ. Nõ abipsis acceꝑat aliqͥd:
s ado hoc donũ aceꝑat: ut omiũ gentiũ
linguis loqueret᷑: qͥb eisdẽ gentib fidẽ.
xp̃i. ut pote debitor p̾dicare debe̾at. Uel
certe in hoc erat debudr om̃ib gentib
qr sic̃ beatꝰ augustinꝰ in expositione epłe

Expanded text:
superbiam confundit Apostolus, dum in sequentibus prsuperbiam confundit Apostolus, dum in sequentibus praeponit eis Judaeos. Sed considerandum est quid acceperit Apostolus, ut horum debitor esset, id est sapientium et insipientium. Nam ab ipsid. Adeo hoc donum acceperat, ut omnium gentium linguis loqueretur, quibus eisdem gentibus fidem Christi, ut pote debitor, praedicare debebat: vel certe in hoc erat debitor omnibus gentibus, quia, sicut beatus Augustinus ait in expositione Epistolae
Abbreviated transcription (Latin):
euagłiũ. Peinde uͦ ꝑ macedoniã. asiamq
minorẽ. p̃dicando illiricũ ueniens. quȩ ẽ
pͥma pars enrope: tandẽ iuxta animi sui
ei obuare int̾rogando ac dicere. Obeate
paule apłe: cur disponebas uenire ad nos
peccatores: Ad hec ille: ut aliquẽ fruetũ
habeã in uob̃ sic̃ et ͥcͤet̾is gentib .i. ut meri¬
dẽ et̾nã sp̃alis grẽ habeã in uob̃. de meo lab¬
re: sic̃ et incętis gentib Qrecis. acbarbariᷤᷤ:
sasientib et insipientib debitor sum.
A pientis appellat iudȩos & grecos:
aqͥb om̃is sapientia diuina & om̃is
philosophia mundana exordiũ sũpsit. Insipi¬
entes uͦ acbarbaros. alias gentes: sic̃ sũt teuto¬
nici. britones: aliiq qͥ illoꝵ cõparatione in¬
docti: & qͣsi sine litt̾is erant. Nã sic̃ hebreis
acceperunt latini om̃ẽ diuina scripturã:
ita & gͥrecis om̃e philosophiã secularẽ. Et cũ
in hac sapientia florerent: se qͥdẽ sapientes:
Om̃s uͦ reliqs gentes. barbaras uocabant. uoꝵ

Expanded text:
er Macedoniam Asiamque minorem praedicando Illyricum veniens, quae est prima pars Europae, tandem juxta animi sui ei obviare interrogando ac dicere: O beate Apostole, cur disposuisti venire ad nos peccatores? Ad haec ille, ut aliquem fructum habeam in vobis, sicut et in caeteris gentibus, id est ut mercedem aeternam spiritalis gratiae habeam in vobis de meo labore, sicut et in caeteris gentibus. Graecis ac barbaris, sapientibus et insipientibus debitor sum. apientes appellat Judaeos et Graecos, a quibus omnis sapientia divina, et omnis philosophia mundana exordium sumpsit, insipientes vero et barbaros, alias gentes, sicut sunt Teutonici, Britones, aliique qui illorum comparatione indocti et quasi sine litteris erant. Nam sicut ab Hebraeis acceperunt Latini omnem divinam Scripturam, ita et a Graecis omnem philosophiam saecularem. Et cum in sapientia florerent, se quidem sapientes, omnes vero reliquas gentes barbaras vocabant. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdã qͥdĩ ꝑmissione nõ uoluntate. ꝓsꝑum
it uident᷑ acciꝑe ad malũ: si q̃ndo homici
tat. Nã alit̾ ꝓsꝑũ it̾ se posse hab̾e nõ pu¬
tabat. Nisi eũ uoluntas dĩ que omĩa nou̾it
& in om̃ib bonis nos p̃uenit. p̾cedit& foue.
illuc duceret: ubi fructũ aliquẽ hab̾et.
Desid̾o enĩ. uidẽ uos.
I deo dic̃. De siderare se uenire ad illos. ut illos
ad amorẽ suũ excitarer. ut & ipsi desiderarẽt
manifestant. De sid̾o enĩ inquit uide uos ut
aliqͥd grẽ spiritał ĩꝑtiar uobis ad c̃firmandoᷤᷤ
uos .i. ut c̃firm̾ẽ fidẽ ur̃a doctrina & p̃dicatio
ne.atq miraculoꝵ uite. suppleãq meo ad¬
uentu siqͥd minꝰ habetis infide: uł ętiã ut
doceã uos ꝑfectã caritatẽ hab̾e: ne ab inuicẽ
dissideatic & discordiã habeatis. sic̃ nc̃ audio: Idẽ
simul consolari iuobis ꝑ eã quȩ muicͣȩ
õsolant᷑ magistri de ꝓfectu discipit¬
loꝵ qͣndo scilicet stabilim̃tũ fidĩ rep¬

Expanded text:
quidam qui Dei permissione, non voluntate, prosperum iter videntur accipere ad malum, si quando homicidtat. Nam aliter prosperum iter se posse habere non putabat, nisi voluntas Dei, quae omnia novit, et in omnibilluc cum duceret, ubi fructum aliquem haberet. Desidero enim videre vos. Ideo dicit desiderare se venire ad illos, ut illos ad amorem suum excitaret, ut et ipsi desiderarent manifestant. Desidero, inquit, videre vos: ut aliquid gratiae spiritalis impartiar vobis ad confirmandos vos, ut confirmeadventu si quid minus habetis in fide, vel etiam ut doceam vos perfectam charitatem habere, ne ab invicem dissideatis et discordiam habeatis, sicut nunc audio. Id est simul consolari in vobis per eam quae invicem Consolantur magistri de profectu discipulorum, quando scilicet stabilimentum fidei re
Abbreviated transcription (Latin):
petrat. C Ul seriuo in spu meo.
On ait adoro: s seruio. Sũt qͥdam qͥ
corpore et uoce dm̃ aut homines ficte
uitiũ amoris. et integre dilectionis. In eũgłio
mꝰ. bonũ nuntiũ sonat. Dicit eiũ. penitentiã¬

Expanded text:
petrat. Cui servio in spiritu meo. Non ait adoro, sed servio. Sunt quidam qui corpore et voce Deum aut homines ficte gitur servitium amoris et integrae dilectionis. In Evangelio mus, bonum nuntiu
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃tũ religionis: qͣ ueracit᷑ cre¬
dimꝰ id qd̾ neqͣꝙͣ udere ualemꝰ. Si aũt
qd̾ credimꝰ iã uidemꝰ. fides iã ñ ẽ. haben¬
tũ: Sic enĩ ait eis dñs. Sĩc̃ enĩ misit me
pat̾: et ego mitto uos. Sic̃ misit me pat᷑

Expanded text:
credimus id quod nequaquam videre valemus. Si autem quod credimus jam videmus, fides jam non est habentum. Sic enim ait eis Dominus: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos
Abbreviated transcription (Latin):
destinatũ eẽ. filiũ dĩ exresurrectione. siue
pꝰ resurrectionẽ: qi tũc patuit uerꝰ filiꝰ dĩ eẽ.
qͣndo inmorte illiꝰ multa miracula acce-¬
dentia cõpuler̃ dicere. Uere filiꝰ dĩ erat
iste. Si qͥdem anteqͣ. suspenderet᷑ iun ligno
ꝓ salute generis humani. & moreret᷑. multa-¬
q miracula fierent inpassione illiꝰ quȩ
eũ głm narrat: a paucis cognoscebat᷑ filiꝰ
dĩ ee̾. Intantũ ut apłi qͦq dũ cõp̃henderet᷑
relicto eo fugerent. Sed pꝰꝙͣ. sol obseuratꝰ ẽ
inmorte eiꝰ :t̾ra c̃tremuit. moniuñta aꝑta
sunt uelũ qͦq tẽpli scisũ ẽ. & resurrexͣ:
cognitꝰ ẽ eẽ. uerꝰ filiꝰ dĩ. Siue ętiã qͣndo¬

Expanded text:
atum esse Filium Dei ex resurrectione, sive post resurrectionem, quia tunc patuit verus Filius Dei esse, quando in morte illius multa miracula accidentia compulerunt dicere: Vere Filius Dei erat iste . Siquidem antequam suspenderetur in ligno pro salute generis humani et moreretur, multaque miracula fierent in passione illius, quae Evangelium narrat, a paucis cognoscebatur Filius Dei esse, intantum ut apostoli quoque, dum comprehenderetur, relicto eo, fugerent. Sed postquam sol obscuratus est in morte ejus, terra tremuit, monumenta aperta sunt, velum quoque, templi scissum est, et resurrexit, cognitus est esse verus Filius Dei, sive e
Abbreviated transcription (Latin):
hoc electi. et uocati st̃. ut e̾e̾nt sc̃ificati
ꝑ baptismũ. Tale ẽ. et illud: ꝗ in cantico
tachariȩ: patris beati ioħis dr̃. Uisitauit
inquit. et fecit redẽptionẽ pleb̾ sue.
Nõ enĩ inuenit illã ẽẽ plebẽ suã. s uisi¬
tando et redimdo. suã fec̾ ẽ̾e̾. Si sub au-¬

Expanded text:
ctificati per baptismum. Tale est et illud, quod in cantico Zachariae patris Joannis Baptistae. Visitavit, inquit, et fecit redemptionem plebis suae . Non enim invenit illam esse plebem suam, sed visitando et redimendo suam fecit esse. Notandum au
Abbreviated transcription (Latin):
nullis p̃cedentib meritis. gratis data sũt
cunctis fidelib sic̃ isdẽ egregiꝰ p̃dicator
qͣm ipsi soli apłi eoꝵq sequaces acceper̃t.
qͥ similit̾ post illos officiũ tenuerũt pͣ
gente tantũ mͦ israhelitica. accepissent
legationẽ p̾̃dicationis: dic̃ inom̃ib gen¬
tib ad obediendũ fidĩ accepisse illos

Expanded text:
edentibus meritis gratis data sunt cunctis fidelibus, sicut iisdem egreglus praedicator quam ipsi soli apostoli eorumque sequaces acceperunt qui similiter post illos officium praedicationigente tantummodo Israelitica accepissent legationem praedicationis, dicit in omnibus gentibus ad obediendum fidei, accepisse illos
Abbreviated transcription (Latin):
qr sac̾dos nr̃ noti habet finẽ sic̃ sac̾dotes legis: &
qr cum ure iurando suũ sac̾dotium possessurꝰ ẽ.
Quia enim sacerdoces legis mortales erant: plures
dotio. Mortus enim patrib succedebant filii iN
locum ipsoꝵ: ib̾s aut̃ solus qr immortalis ẽ. sẽpiter¬
num ht̃ sac̾dotiũ. nec ullũ hab̾e pot̾itit subseq̃ncẽ.
eo qd̾ ipse maneat in ęt̾nũ. Sequitur. Unde
et saluare in ꝑpetuum potest accedens ꝑ semet¬
ipsum ad deum: semꝑ uiuens ad interpellandũ

Expanded text:
 sacerdos noster non habet finem sicut sacerdos legis, et  sacerdos noster non habet finem sicut sacerdos legis, et quia cum jurejurando suum sacerdotium possessurus est. Quia enim sacerdotes legis mortales erant, plures dotio. Mortuis enim patribus, succedebant filii in locum ipsorum; Jesus autem solus, quia immortalis est, sempiternum habet sacerdotium, nec ullum habere poterit subsequentem, eo quod ipse maneat in aeternum. Sequitur: Unde et salvare in perpetuum potest accedentes per semetipsum ad Deum, semper vivens ad interpellandu
Abbreviated transcription (Latin):
dei ꝓmissionem credamꝰ. Unde apłs subdic.
Et quantum est sub firmũ istud sac̾dotiumxͥ
de quo loquimur: Utiq multum: quia non
sine uire urando firmatum est Nlii quidẽ
sine uire iurando sacerdotes facti sunt. ut
aaron. filiiq eius quib deus non iurauit qd̵
eẽnt sac̾doces in ȩt̾nũ scđm ordinẽ legis. Nic
autem .i. xp̃s cum iure iurando sacerdos factus
est ꝑ eum. hoc est ꝑ dm̃ patrem qui dixit ad
illum. uirauit dñs & non penitebit eum .i. noꝵ
mutabit iuramentũ suum. quoniam tu es
sacerdos in ȩternum scđm ordinem melcħ IN
tantum melioris testamenti sponsor siue ꝓmissor
factus est ib̾s. sub in qͣntũ cum iure iurando dei
patris suum sac̾dotiũmi ntenet. In qͣntũ sacer¬
dotiũ xp̃i qd̵ iuram̃to dei est sancticum. sua
plures facti sunt sacer dotes. iccirco quod morte
prohiberentur ꝑmanere. Hic autem .i. xp̃s cui
mancat in ȩternum. sempiternum habet sacer¬
docium. Duas ponit hic differentias beatus apłs.¬

Expanded text:
Dei promissionem credamus. Unde Apostolus subdit, Et quantum est. Subaudi, firmum istud sacerdotium Christi, de quo loquimur, utique multum: quia, Non sine jurejurando, firmatum est. Alii quidem sine jurejurando sacerdotes facti sunt. Ut Aaron filiique ejus, quibus Deus non juravit quod esset sacerdos in aeternum secundum ordinem legis. Hic autem cum jurejurando. Sacerdos factus est. Per eum. Hoc est per Deum Patrem. Qui dixit ad illum: Juravit Dominus, et non poenitebit eum. Id est, non mutabit juramentum suum. Quoniam tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchitantum melioris Testamenti sponsor sive promissor factus est Jesus, scilicet in quantum cum jurejurando Dei Patris suum sacerdotium tenet. In quantum sacerdotium Christi, quod juramento Dei est sancitum, sua plures facti sunt sacerdotes, idcirco quod morte prohiberentur permanere, hic autem, id est Chrismaneat in aeternum, sempiternum habet sacerdotium. Duas ponit hic differentias, beatus Apos
Abbreviated transcription (Latin):
genesim. qd̾ rebecca accipiens uestim̃ta esa u
ualde bona quȩ apud se domi habebat. induit
ea iacob. sicq addux̃ eum ad patrẽ. Qui ut
Ecce odor filii ma.sic̃ odor agri ꝑleni. Quia
g̾ int̾ uideos erant quidã sectatores esau. iN
fornicatione et gastr imargia. reducit eis apł̃s ad¬
memoriã factũ esau. hortatis cauendũ ab
omnib illis. nequis illiꝰ simił foret: qͥ ꝓ dile¬
ctione temporaliũ rerum usq ad uendenda
sua primogenita ꝑuenit. Propria siquidem
negligentia et cupiditate uendidit honorem.
quẽ a deo acceꝑat: ⁊ ꝑ parua re magnã głam
ꝑdidit. Prostremꝰ enim effectus est qui ģrat

Expanded text:
Genesi, quod Rebecca accipiens vestimenta Esau valde bona, quae apud se domi habebat, induit ea Jacob, sicque adduxit eum ad patrem . Qui ut Ecce odor filii mei quasi odor agri . Quia ergo inter Judaeos eranquidam sectatores Esau in fornicatione amemoriam factum Esau, hortans cavendum ab omnibus illis ne quis illius similis foret, qui pro dilectione temporalium rerum usque ad vendenda sua primogenita pervenit: propria siquidem negligentia et cupiditate vendidit honorem quem a Deo perceperat, et pro parva re magnam gloriam perdidit: postremus enim effectus est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Erant galache infideles & peccatores. alienati a
deo fuit quondã ꝙ apłs quando ꝑ sequebatur ec¬
cłiam dei.S iam ꝑ deigratiam iustificatus erat &
fidelis. Estoce uos ꝑfecti in fide sicut & ego sum mͦ
et nolite desperare deuenia qui et ego quondam
fui infidelis & peccator: sicut uos estis modo. et eo

Expanded text:
Erant Galatae infideles et peccatores alienati a Erant Galatae infideles et peccatores alienati a Deo ut fuit quondam et Apostolus quando persequebatur Ecclesiam Dei, sed jam Dei gratia fidelis erat et justificatus. Estote vos perfecti in fide, sicut et ego sum modo, et nolite desperare de venia, quia et ego quondam fui infidelis et peccator, sicut vos estis modo et eo
Abbreviated transcription (Latin):
quia filii ab rahan erant scdm carnem. Uñ cũ
dñs dixisiet cis in euangelio. si uos filius libera¬
uerit uere liberi eritis. Responderunt illi. Nos
filñ abrahe sumus. et nenẽmini seruiuimus
umnꝗͣ. Ergo apłs uolens galachas sollicitos red¬
dere. ne pocuissent seduci auidȩis quicireũcisionẽ
dicebant obseruare et sacrificia legalia offerre.
dicentes non potestis saluari ꝑ passionẽ. xp̃i. & ꝑ¬
offeratis. Ostendit eis qĩ abiahã non ꝑ obser-¬
uationẽ legis meruit iustificari. et ainicus dei
appellari. sed ꝓpter fidem sincerissimã oꝑatio
consuetudo humanȩ nacure ẽ. ut seuex iunctꝰ
iuuenculȩ iicoitu.: filios ꝓcreent. Et contra
senex et uetula copulati. naturale ẽ. ut desistais
parere. Si uͦ uiuenis cumuet̾anna mixcꝰ fuerit:
dicit etiam illos posse ꝓpagars filios. Licet illud
tarissime inusu habeatur. Scd̾m hunc modũ
& naturalẽ consuetudinẽ ꝗͣ pͥmam diximus ut
senex iunctꝰ iuuencule possit eerare: dt̃ apłs

Expanded text:
em: unde cum Dominus dixisset eis in Evangelium: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis , responderunt illi: Nos filii Abrahae sumus, et nemini servivimus unquam. Ergo Apostolus volens Galatas sollicitos reddere, ne potuissent seduci a Judaeis, qui circumcisionem docebant observare, et sacrificia legalia offerre, dicentes: Non potestis salvari per passionem Chriofferatis, ostendit eis quomodo Abraham non per observationem legis meruit justificari, et amicus Dei appellari, sed propter fidem sincerissimam, operatconsuetudo humanae naturae est ut senex junctus juvenculae in coitu filios procreet: econtra senex et vetula copulati, naturale est ut desistant parere. Si vero juvenis, cum veterana mistus fuerit, dicit etiam illos posse propagare filios, licet illud rarissimae in usu habeatur. Secundum hunc modum et naturalem consuetudinem quam primo diximus, ut si senex junctus sit juvenculae, possit
Abbreviated transcription (Latin):
dispendio ocłos ur̃os eruissetis & dedissetis michi
.i. si fieri posset ut ego corporeis oculis possem ma¬
iora dedeo cognoscere. & archana muusterioꝵ lu
mine corporis amplius penetrare: oculos urõs e¬
ruissetis et dedissetis mͥ. tanta caritate erga me
feruentes eratis. et tancum desiderabatis audire

Expanded text:
dispendio, oculos vestros eruissetis et dedissetis mihi, id est: si fieri potuisset ut oculis corporis possem majora de Deo cognoscere, et arcana mysteriorum ejus lumine corporis amplius penetrare, oculos vestros eruissetis et dedissetis mihi, tanta charitate erga me fruentes eratis, et in tantum desiderabatis audire
Abbreviated transcription (Latin):
he hereditas ꝑ repromissionẽ data ẽ: Ad hoc
respondit sibi ipse apłs. inquiens ꝓ pcer trausgres¬
sent omnes gentes transgredi est. ultra ire etͥ ua¬
riari. Ideo gͦ data est lex pꝰ repromissionẽ. ut ho¬
mines compesceret et ꝓhiberet apeccatis. qui pro-¬
na erant adtradienda precepta om̃ipĩs dei & na¬
curalem legem. Scatimenĩ ut egressus ẽ. populus
deergastulo egẏptiorum anteꝗͣ transgressissec
mare murmurauit rursusq transitomare mur-¬
murauit. Acq dũ ꝑuenissent ad montẽ sina

Expanded text:
ditas per repromissionem data est? Ad haec sibi respondit ipse Apostolus, inquiens: Propter transgressent omnes gentes. Transgredi, est ultra ire et praevaricari; ideo ergo data est lex post repromissionem, ut homines compesceret et prohiberet a peccatis, qui proni erant ad transgredienda praecepta omnipotentis Dei et naturalem legem. Statim enim ut egressus est populus de ergastulo Aegyptiorum, antequam transiret mare, murmuravit, rursumque transito mari murmuravit; atque dum pervenissent ad monte
Abbreviated transcription (Latin):
tum comp̃sens sum apud uos filioli mei quos ite¬
rum parturio: donec formet ur inuobis xp̃c̃:
uellẽ autem esse ap̃uos modo  mutarł uocẽ me¬
am. quĩ confundor inuobis: dicite in qui suble¬
ge uultis c̾ẽ. legem non legistis: filiolimei quos
turire ẽ. parere uelle. Batꝰ apłs iam peperat sa¬
lathas in fide ꝑ ȩuangelium. sicut ipse dixit ꝑ
euangelium ego uosgenui. Sed illi recesserunt
parturiebat illos .i. parere it̾um uolebat uer
bo exemplo. Uũ & dicit. filiolimei quos it̾um pa¬
rere uolo mea predicatione infide xp̃i. sicut iã
dudum uos parturiin quaudo ad fidem uos ad¬
duxi. donec formetur xp̃i fides inuobis. Tunc
enim xpc̃ inuobis formatꝰ est: quando a nobis
ita credicur sicut debet crediz
caiptiior est enim: qm̃ abraham duos

Expanded text:
m praesens sum apud vos. Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis. Vellem autem esse apud vos modo, et mutare vocem meam: quoniam confundor in vobis. Dicite mihi qui sub lege vultis esse, legem non legistis? Scriptum esturire est parere velle. Beatus Apostolus jam peperat Galatas in fide per Evangelium, sicut ipse dixit: Per Evangelium ego vos genui , sed illi recesserunt parturiebat illos, id est parere volebat iteruos iterum parere volo mea praedicatione in fide Christi, sicut jam dudum vos parturivi, quando ad fidem vos adduxi donec formetur fides Christi in vobis. Tunc enim Christus in nobis formatus est, quando a nobis ita creditur sicut debet credi. Scriptum est enim quoniam Abraham duos
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾ quando pͥmum uob̃is ȩuangeliũ predicaui.
Et sicut tunc nichil me lȩsitis.S pacienter au¬
distis. Ita & nunc nolite me ledere. sedeũ pacien¬
tia audite quȩ dicturus sum. Testimoniũ enim
ꝑhibeo uobis. quisi fieri posset. oculos ur̃õs eruisse

Expanded text:
s quando primum vobis Evangelium praedicavi, et sicut tunc me nihil laesistis et patienter audistis, ita et nunc nolite me laedere, sed cum patientia audite quod dicturus sum. Testimonium enim perhibeo vobis, quia si fieri potuisset, sine vestro dispe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ adiohel aut esaiam Ita eiꝰ dispositione con¬
scripta est lex. Mediacor autẽ uius nonẽ ds¬
test ẽẽ. sed interduas. aut inter plures ut ipse sit
medius. Ds̃ autem unus ẽ. Hoc ideo addidit apłs:
nequis putaret xpm̃ ideo abunitate diuine nati¬
re penitus ẽẽ. diuisum. et mediatoris suscepisse
officium. Licet enĩ ipse nobis mnediator sit ꝑhuma¬
nitatem. tamen non est abruptus anatura diuine
in natura. et potestate diuinitatis. Lex gͦ aduersus
ꝓmissa dei: Absit. Idẽ. numqͥd ergo lex coutͣria
ẽ promissiomi om̃ipĩs dei quȩ facta ẽ abraham
De xpõ quod insemine eiꝰ benedicende ẽẽnt om̃s
gentes: Absit. Non fiat Istudut aliquis credat
legem contrariã ẽẽ. huic ꝓmissioni ut illam eua¬
cuet. Si enim data esset lex quȩ posset uiiificare:¬

Expanded text:
est ad Joel, aut Isaiam: ita ejus dispositione conest ad Joel, aut Isaiam: ita ejus dispositione conscripta est lex. Mediator autem unius, stest esse, sed inter duas, aut inter plures, ut ipse sit medius: Deus autem unus est. Hoc ideo addidit Apostolus, ne quis putaret Christum ab unitate divinae naturae penitus esse divisum, quia mediatoris suscepit officium. Licet enim ipse nobis mediator sit per humanitatem, tamen non est abruptus a natura paternin natura et potestate divinitatis. Lex ergo adversus promissa Dei, id est nunquid ergo lex contraria est promissioni omnipotentis Dei, quae facta est ad Abraham de Christo, quod in semine ejus benedicendae essent omnes gentes? Absit. Non fiat istud ut aliquis credat legem contrariam esse huic promissioni ut illam evacuaret. Si enim data esset lex quae posset vivificare
Abbreviated transcription (Latin):
toris. Ordinata ꝑangelos hoc ẽ. disposita et descͥp¬
ta acque dictataͤ ipsa lex ꝑangelum ꝑ subiectam
siquidẽ creaturã loquebatur ds ad moysen. hoc ẽ.
ꝑ angelum. sicuc stephanus inactib apłorum dic̃
ludeis: Hic ẽ. moyses qui fuit mȩccłia insolitudi¬
ne cum angelo. qui loquebatur ei in monte sina:
in manu mediatoris .i. in pocestate uerbi dei. hoc
ẽ. filii dei. qui postea assumendo carnẽ nobis
mediacor factus est nisi enĩ hominẽ assumeret.
factus ẽ. assistens nunc uultui dĩ pronobis. Et
ꝑillum nr̃as preces diłigimus dm̃ patrẽ. Quidã
uoluerunt interpretałĩ in hoc loco mediatorẽm
moysen. ꝓpter hoc ꝙ ipse dixit. Ego sequȩster
et media  fui interdm & uos. indempore illo. Sed
melius ẽ. scdm̃ beatũ augustinum. aut mͦ suꝑiori in¬
sicione ipsa lex data ẽ. ꝑ angelorũ ministeriũ.
Sicut enĩ eius potestate p̃dicta sunł oracula pro¬
phetarũ qui dicebant uerbum dnĩ quod factum

Expanded text:
illis. Ordinata per angelos, hoc est disposita, et descripta, atque dictata est ipsa lex per angelum. Per subjectam siquidem creaturam loquebatur Deus ad Moysen, hoc est per angelum, sicut Stephanus in Actibus apostolorum dicit Judaeis: Hic est Moyses qui fuit in Ecclesiae solitudine cum angelo, qui locutus est ei in monle Sinai . In manu Mediatoris, id est in potestate Verbi Dei, hoc est Filii Dei, qui postea assumendo carnem, nobis mediator factus est. Nisi enim hominem assumeret, us est mediator, assistens nunc vultui Dei pro nobis, et per illum nostras preces dirigimus ad Deum Patrem. Quidam voluerunt interpretari in hoc loco mediatorem Moysen, propter hoc quod ipse dixit: Ego sequester et mediator fui inter Deum et vos in tempore illo. Sed melius est, secundum beatum Augustinum, ut modo superiori indispositione ipsa lex data est per angelorum ministerium. Sicut potestate ejus praedicta sunt oracula prophetarum, qui dicebant verbum Domini quod factum
Abbreviated transcription (Latin):
ham. Scito prenoscens ꝙ ꝑegrinum sit semen
tuum incerra ñ sua. et afflgent eos maleq
tractabunt annis quadringentis. Nonenĩ pos¬
sumus inuenire quomͦ ꝑ quadringentos annos
sint abflicti inaleq tracta. Narrat namq scͥp¬
tura quia post mortẽ ioseph. surrexit rex in egyp¬
to qui ignorabat ioseph. et cȩpit affligere filios
urt. Sed sciendum ẽ. quia qđ dc̃ ꝑegrinum erit
semen tuum interra non sua.adomne tẽpus qua¬
draginta annorũ ẽ referendũ. quo abraham¬
et isaac atq iacob interra ñ sua ꝑegrim & adue¬
ne fuerunt. et filii eoꝵ post eos longo tempore.
quod autẽ subiungit. seruitutieos subicient ina¬
leq tractabunt annis quadringentis ad extre
tendum in quo illi afflicci sunc amorce udelicet¬
ioscph usq ad egressionẽ illoꝵ de egiptiacͤa ser¬
uitute. Nam si exlege hereditas: iã non ex repro¬
łhereditas totius mundi ꝗͣ possidet in xp̃o qui
desemine eius natus ẽ: iam non ẽet repmissio illa

Expanded text:
 Scito praenoscens quod peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et affligent eos, maleque tractabunt annis quadringentis . Non enim possumus invenire quomodo per quadringentos annos sint afflicti, maleque tractati. Narrat namque Scriptura quia post mortem Joseph surrexit rex in Aegypto qui ignorabat Joseph, et coepit affligere filios Israel. Sed sciendum est quia quod dixit, Peregrinum erit semen tuum in terra non sua, ad omne tempus quadringentorum annorum est referendum, quo Abraham, Isaac et Jacob in terra non sua peregrini et advenae fuerunt, filiique eorum post eos longo tempore. Quod autem subjungit, Servituti eos subjicient, maleque tractabunt annis quadringentis, ad extrest referendum, in quo illi afflicti sunt a morte Joseph, usque ad egressionem illorum de Aegyptiaca servitute. Nam si ex lege haereditas, jam non ex provel haereditas totius mundi, quam possedit in Christo, qui de semine ejus natus est, jam non esset repromissio illa
Abbreviated transcription (Latin):
summiliter iudȩi ꝗͣ dui fuerunt. Paruuli sensu. sub
tutorib accoribq fuerunc. usq quo uenic dispositũ
tempus adeo patre: quando misit eis filiũ suum.
Tucores uͦ illorum fuerunt reges et pͥncipes: ut da¬
Auctores uͦ sacerdotes et ꝓpħȩ: qui ecisn erudiebañ
scdin legem. & cogebant etiam adĩ cultura nou re¬
cedere. si aliquis adorare uellet idola. Ita et nos cũ
essemus paruuli. subelimenti huiꝰ mundi eramꝰ serui

Expanded text:
Similiter Judaei, quandiu fuerant parvuli sensu, sub Similiter Judaei, quandiu fuerant parvuli sensu, sub tutoribus actoribusque fuerunt, usquequo venit dispositum tempus a Deo Patre, quando misit eis Filium suum: tutores vero illorum fuerunt reges et principes, ut Daactores vero sacerdotes et prophetae, qui eos erudiebant secundum legem, et cogebant etiam a Dei cultura non recedere, si aliquis adorare vellet idola. Ita et nos cum essemus parvuli, sub elementis mundi eramus servi
Abbreviated transcription (Latin):
HANDO tempore heres paruulus est:ni¬
Scd̃m consuetudinẽ humane legis lo¬
quitur hic apłs. Solent enĩ patres morituri fili¬
os suos paruulos quos heredes relinquunt com¬
mictere subtutorib & actorib usq ad illud tempꝰ
quo ipsi possint resꝓprias regere. hoc ẽ. scđm le
tores. cũ confilios fabiniorũ ingenerali mallo de¬
bent elig ꝗͣ du autẽ sub illorum tutela est paruu¬
lus. nichil distat aseruo. licet si dñs seruorum et
filius regis. aut comoͥtis. seu alicuiꝰ pͥncipis. quia
res sunt defensores rerum causidici et aduocati:
Qdꝰ autem dr̃ hic actorib quidã doctores dicunt.
melius ẽẽ auctores quam actores in isto loco. Quiac¬
tor ipse esttucor siue aduocatus. Auccor uere est pa-¬
tronus nutricor qui more paterno nutrit illum.
& ad tutorem ꝑcinet defendere. et disponere. respue-¬
ri.Iuictum et uestam̃tum ministrare. Ad auc¬
torem uͦ disciplina et honestas morũ et cõu̾sationiꝰ.

Expanded text:
anto tempore haeres parvulus estconsuetudinem humanae legis loquitur hic Apostolus. Solent enim patres morituri filios suos parvulos quos haeredes relinquunt committere sub tutoribus et actoribus, usque ad illud tempus quo ipsi possint res proprias regere, hoc est, secundum legtores cum consilio scabinorum in generali malo debent eligi. Quandiu autem sub illorum tutela est parvulus, nihil distat a servo, licet dominus servorum et filius regis, aut comitis, sive alicujus principis sit, res sunt defensores rerum causidici et advocati. Quod autem dicitur hic actoribus, quidam doctores dicunt melius esse auctoribus isto in loco, quia auctor ipse est tutor sive advocatus: actor vero est patronus, nutritor, qui more paterno nutrit illum, et ad tutorem pertinet defendere et disponere res pueri, victumque et vestimentum ministrare: ad auctorem vero disciplina et honestas morum et conversationis.
Abbreviated transcription (Latin):
de iħu xp̃i que facta ẽ ad abraham. daretur
credentib Ut in nomine eiꝰ benedicerentur om̃s
gentes. et in fide ipsius iustificarentur. essetq gra¬
tia et indulgentia illius. Ut quos lex non poterat
saluare. ipse redimeret: et qui ꝑlegis oꝑa non
eramus digni iusti ficari ac uiuificari. ꝑenis fidẽ

Expanded text:
de Jesu Christi, quae facta est ad Abraham, daretur de Jesu Christi, quae facta est ad Abraham, daretur credentibus, ut in nomine ejus benedicerentur omnes gentes, et in fide ipsius justificarentur, essetque gratia et indulgentia illius, ut quos lex non poterat salvare, ipse redimeret, et qui per legis opera non eramus digni salvari, justificationem per ejus fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ad uentus xp̃i nobis necessarius fuit. Sed conclu¬
tura legis omnia genera hominũ. & omnes uideos
sub peccato .i. ostendit ꝙ nullus e̾ẽt qͥ illã posset
implere. Dicebat enim lex. Non occides. Non adul¬
terabis. Non facies hoc ł illud. ꝙ si feceris morte
auimȩ morieris. Predicebat ista cauenda. S si cõ¬
mitterentur non tollebat: et dum aliquis illa ꝑ¬
petrabat: Ostendebat illum lex ẽẽ. peccatorem. Si
ergo ostendebat peccata et non collebat: numqͥd lex . s.¬
erat auctor sceleris et culpȩ peccantiũ: Minime:
uerbi gratia. Sic erat ipsa lex. sicut quidã rex ł
quilibet maiestas terrena. quȩ statuit et propo¬
nit legem et edictum. ut siquis hoc ł illud fece¬
ric aut in carcerẽ tradecur: aut capite truncabit᷑.
Eransgreditur aliquis illud edictum. et ponit᷑
est suȩ culpe. Quod si inde liberatur gratia pie-¬
tas est regis. ita et lex ostendebat peccata eꝰ ꝓhi¬
bebat. S tamen non tollebat. Ut promissio exfi¬

Expanded text:
adventus Christi nobis necessarius fuit. Sed conclutura legis omnia genera hominum et omnes Judaeos sub peccato, id est ostendit quod nullus esset qui illam posset implere. Dicebat enim lex: Non occides, non adulterabis, non facies hoc vel illud: quia si feceris, morte animae morieris. Praedicebat ista cavenda: sed si committerentur, non tollebat; et dum aliquis illa perpetrabat, ostendebat illum lex esse peccatorem. Si ergo ostendebat peccata et non tollebat, nunquid erat auctor sceleris et culpae peccantium? minime. Verbi gratia: sic erat ipsa lex sicut quidam rex, vel quaelibet majestas terrena, quae statuit et proponit legem et edictum, ut si quis hoc vel illud fecerit, aut in carcerem detur, aut capite truncetur. Transgreditur aliquis edictum illud et ponitur est suae culpae? quod si inde liberatur, gratia et pietas est regis. Et lex ostendebat peccata et prohibebat, non tamen tollebat; ut promissio ex fi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ possit uinificare .i. iustificare. Animaꝗͣ diu
non peccat uuit deo. Cum uͦ criminalib pecca¬
peccauerit. ipsa morietur. Lex illa mosaica non
poterat hominẽ ab hac morte suscitare. qe osteu¬
debat peccata. non tamen tollebat. In possibile
siquidẽ erat sanguine hẏrcorũ auferri peccata:
quod si posset hominẽ iinficare et ianuas reg¬

Expanded text:
 posset vivificare, id est justificare. Anima quandiu non peccat, vivit Deo: cum vero criminibcat, moritur. Lex illa Mosaica non poterat hominem ab hac morte suscitare, quia ostendebat peccata, non tamen tollebat. Impossibile quidem erat sanguine hircorum auferri peccata. Quod si posset vivificare hominem e
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ualidꝰ. in quo exauditꝰ ÷ adeo patre ꝓ sua reueren¬
tia. ħ ÷ uoluntaria obȩdientia. & ꝑfectissima caritate.
Nonne cum lacrimis p̃ces fundebat dicens tristis ẽ
anima mea usq ad mortẽ: &. pater si fieri potest
transfer calicem istũ a me. Et qr uoluntari e obȩdiens

Expanded text:
fuit validus, in quo exauditus est a Deo Patre pro sua reverenfuit validus, in quo exauditus est a Deo Patre pro sua reverentia, hoc est voluntaria obedientia, et perfectissima charitate. Nonne cum lacrymis preces fundebat, dicens: Tristis est anima mea usque ad mortem ; et: Pater, si fieri potest, transfer calicem istum a me? E
Abbreviated transcription (Latin):
qr sic̃ de melchis edech semel legit᷑ in diuina script᷑a
&e de eius sacerdotio. ita xp̃s semel se ipsum obculit
immolandũ ꝓ nob̾. Sequit᷑. Qui in diebus carnis
suȩ preces supplicationesq ad eum qui possit illũ
saluum facere a morte. cum clamore ualido &e lacri¬
mis offerens. exauditus est ꝓ sua reuerentia. Hoc ñ¬
de melchisedech dicit apłs sed de xp̃o. uolens certius
expͥmere qͥd pontifex nr̃ egisset in suo uero
sacerdotio: dicens. Qui idem xp̃s in die carnis suȩ. ħ:
quã diu habitauit in corpore mortali. p̃ces supplicati¬
onesq cum clamore ualido & lacrimis offerens ad eũ
.i. ad dm̃ patrem. Dies carnis dñi nr̃i. dies sunt in qͥb
carnem assumpsit. in quib temptatꝰ est & passus. et
in qͥb mortale corpꝰ inhabitauit. Omnia aut̃ quȩ ipse
egit in carne. p̃ces supplicationesq fuerunt ꝓ peccatis
humani generis. Sacra uͦ sanguitus eiꝰ effusio: lamor

Expanded text:
quia, sicut de Melchisedech semel legitur in divina Scriptura, quia, sicut de Melchisedech semel legitur in divina Scriptura, et de ejus sacerdotio: ita Christus semel seipsum obtulit immolandum pro nobis. Sesuae preces supplicationesque ad eum, qui potens est eum suscitare a morte, cum clamore valido et lacrymis, offerens exauditus est Balude Melchisedech dicit Apostolus, sed de Christo, volens certius exprimere quod pontifex noster egisset in suo vero sacerdotio. Quid est: In diebus carnis suae? Hoc est, quandiu habitavit in corpore mortali, preces, supplicationesque cum clamore valido et lacrymis offerens ad eum, hoc est ad Deum Patrem. Dies carnis Domini nostri, dies sunt in quibus carnem assumpsit, in quibus tentatus est et passus, et in quibus mortale corpus inhabitavit. Omnia autem quae ipse egit in carne, preces, supplicationesque fuerunt pro peccatis humani generis. Sacra vero sanguinis ejus effusio clamor
Abbreviated transcription (Latin):
riam sui offerenda. Unde patet sacrificiũ pecudũ
ꝑisse. qd fuit aaron ordinis. & illud manere potius
qd̾ fuit ordinis melchisedech: qr & xp̃s illud corro¬
borauit. & ȩccłiȩ suȩ tenendũ reliquit. Scd̾a cau¬
sa est. qr melchi sedech rex & sacerdos fuit. unctusq
fuit non oleo uisibili sicut sacerdotes legis. sed dono
Nam qd̾ regiam dignitatem obtineat: ipse ma¬
nifestat dum dicit. Ego autẽ constitutꝰ sum
rex ab eo .i. adeo patre: &e post resurrectionem suam
t̃ra. ꝑsalmista quoq dic̃ ad dm̃ patrem. Ds iudici¬
um tuũ regi da. Quod ũ sacerdos existat: satis patet.
qm̃ se ipsũ obtulit in ara crucis ꝓ nob̾. & nunc int̾¬
pellat dm̃ patrẽ ꝓ nr̃a salute. Quod oe unctꝰ sit ñ
oleo uisibili sed plenitudine sp̃s scĩ: psalmista nob̾
innuit. dicens ad ipsũ. O ds. unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo
lȩticiȩ p̃ consortib tuis. ħ÷ plenitudine sp̃s scĩ. Ter¬

Expanded text:
riam sui offerenda; unde patet sacrificium pecudum perisse, quod fuit ordinis Aaron et illud manere potius, quod fuit ordinis Melchisedech: quia et Christus illud corroboravit, et Ecclesiae suae tenendum reliquit. Secunda autem causa est, quia Melchisedech rex et sacerdos fuit, unctusque fuit non oleo visibili sicut sacerdotes legis, sed oleo Nam quod regiam dignitatem possideat, ipse manifestat dum dicit: Ego autem constitutus sum rex ab eo , id est a Deo Patre. Et post resurrectionem suam terra. Psalmista quoque dicit ad Deum Patrem: Deus, judicium tuum regi da. Quod vero sicut sacerdos existat, satis patet quoniam seipsum obtulit in ara crucis pro nobis, et nunc interpellat Deum Patrem pro nostra salute; quodque etiam unctus sit, non oleo visibili, sed plenitudine Spiritus sancti, Psalmista nobis innuit dicens ad ipsum: O Deus, unxit te Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis: hoc est, plenitudine Spiritus sancti. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
Duo siquidẽ sunt genera penuitentiȩ. unum quidẽ
ante baptismũ. qd̾ & p̃paratio baptis iatis potest appel¬
lari. De qͦ suꝑiꝰ diximꝰ qr inuingit᷑ illis ante quam¬
hic excludit dicens. non posse iter̃ renouari ꝑ peni¬
tentiam: qł ñ penitentia ꝑacta iter̃ baptizetur.
Alter̃ aut̃ genus penitentiȩ est. ꝑ qd̾ pꝰ baptisinum
delentur peccata: qd̃ beatꝰ apłs minime excludit.
Terret gͦ om̃s. ut timeant p̾ baptisini gratiã graui¬
orib peccatis se implicare: qr non potest fieri se da¬
uice renouatio ꝑ la uachhũ baptismatis. Nam sicut
xp̃s semel mortuus est. & semel resurgens iam nori
moritur: ita semel gr̃a baptismatis agenda est. nec
potest iterari nͥ dubiũ fuerit utrũ qͥs captus ab
hostib fuerit baptizatꝰ. Renouari autẽ dix̃nouũ
fieri. Nouum aut̃ fier᷑i hominem sacri baptis matis
est: de qͦ ꝓpħa dixit. Renouabit᷑ sic̃ aquile uuentꝰ. t.

Expanded text:
Duo siquidem genera sunt poenitentiae, unum quidem Duo siquidem genera sunt poenitentiae, unum quidem ante baptismum, quod et praeparatio baptismi potest appellari, de quo superius diximus quia injungitur illis quhic excludit, dicens: Non posse iterum renovari per poenitentiam, quatenus poenitentia facta iterum baptizetur. Alterum autem genus poenitentiae est, per quod post baptismum delentur peccata: quod B. Apostolus non excludit. Terret ergo omnes, ut timeant post baptismi gratiam gravioribus peccatis se implicare: quia non potest fieri secunda renovatio per lavacrum baptismatis. Nam sicut Christus semel mortuus et semel resurgens jam non moritur, ita semel gratia baptismatis agenda est, nec potest iterari: nisi dubium fuerit utrumnam quis captus ab hostibus sit baptizatus. Renovari autem dixit novum fieri; novum autem facere hominem, sacri baptismatis est, de quo Propheta dicit: Renovabitur sicut aquilae juventus tua.
Abbreviated transcription (Latin):
gustauerunt etiam donum cęleste. ħ÷ remissionẽ
peccatoꝵ ꝑceper̃ in baptismate siue cõmunicauer᷑
corpori et sanguini dñi post baptisma. et partici¬
pes facti sunt sp̃s scĩ in distributione scilicet donoꝵ.
gustauerunt nichil ominus dei uerbum bonum .i.¬
doc triuã eugłicam intellexer̃. uirtutesq scłi uenturi.
ħ ⁊ glorificationẽ resurrectionis uitamq futuram.
& plapsi sunt a fide xp̃i negando illum. aut etiam
ad criminalia peccata. renouari iterum ad peniten
uari posse eos ꝑpenitentiã & ꝑ baptismũ. qͥ postꝙͣ
omĩa suꝑiꝰ memorata ꝑceper̃. ꝓlapsi sunt ad immun¬
ditiã criminaliũ peccatoꝵ. aut etiã ad infidelitatẽ
Non dixit difficile est sed impossibile. Quod enim
difficile est: ut cunq potest agi. Impossibile uͦ est.
qd̾ nullo mͦ fieri potest. Quid gͦ. exclusa est peni
tentia pꝰ baptismũ &e uenia delictoꝵ: Absit.

Expanded text:
gustaverunt etiam donum coeleste, hoc est, remissionem gustaverunt etiam donum coeleste, hoc est, remissionem perceperunt in baptismate, sive communicaverunt corpori et sanguini Domini post baptisma. Et participes facti sunt Spiritus sancti. In distributionibus scilicet donorum. Gustaverunt nihilominus bonum icam intellexerunt. Virtutesque saeculi venturi. Hoc est glorificationem, resurrectionem, vitamque futuram. Et prolapsi sunt. A fide Christi, negando illum: aut etiam ad criminalia prolapsi peccata. Renovari iterum ad poenitenvari posse eos per poenitentiam et per baptismum, qui postquam omnia superius memorata perceperunt, prolapsi sunt ad immunditiam criminalium peccatorum, aut etiam ad infidelitatem. Non dixit: Difficile est, sed, impossibile. Quod enim difficile utcunque potest agi: impossibile vero est, quod nullo modo fieri potest. Quid ergo? exclusa esttentia post baptismum et venia delictorum? Absit.
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Impositionis quoq manuum fundamentum.
non debemus rursum iacere. Impositionẽ manuũ
appellat confirmationẽ. ꝑ ꝗ̃ plenissime creditur
gͥ ꝑfecte iN ȩccłia ꝑceptis: fides resurrectionis et
iudicii futuri habenda est. Unde subiungit apłs:
dicens Ac resurrectionis mortuorum. & iudicis
ȩterni fundam̃ tum non debemus rursum iacere.
ut iter̃ instruamini geueralis resurrectionis & iu¬
dicii ęt̃ni. qd̾ dabit᷑ iustis parit᷑q in iustis: qͣsi iã non
sicis de his instructi. Notandũq ad om̃ia semꝑ sub¬
Et boc faciemus si quidem ꝑmiserit deus ħ:¬
et ad maiora uos ducemus. & de his omnib quȩ
enumerauimꝰ plenissime instruemꝰ uos. ut noꝵ
sit iter̃ necesse ex toto. & a capite: ponere funda¬
m̃tum. Ne uͦ nullatenꝰ quĩ scđ̾m uł cercium esti¬
maret post peccata fieri baptismu̾m: mox subin¬
tulit dicens. Impossibile est᷑ cos qui semel sunt

Expanded text:
ma. Impositionis quoque manuum. Fundamentum ma. Impositionis quoque manuum. Fundamentum non debemus rursum jacere. Impositionem manuum appellat, per quam plenissime creditur  igitur in Ecclesia perceptis, fides resurrectionis et judicii futuri habenda est. Unde subjungit Apostolus dicens: Ac resurrectionis mortuorum, et judicii aeterni. Fundamentum non debetis rursus jacere, ut iterum instruamini de fide generalis resurrectionis et judicii aeterni, quod dabitur justis, pariterque injustis: quasi jam non sitis de istis instructi. Notandumque ad omnia semper subEt hoc faciemus, si quidem ad majora vos ducemus, et de his omnibus quae enumeravimus, plenissime docebimus vos, ut non sit iterum necesse ex toto et a capite ponere fundamentum. Ne vero nullatenus quis secundum vel tertium existimaret post peccata fieri baptismum, mox subintulit dicens: Impossibile est enim eos qui semel sunt
Abbreviated transcription (Latin):
accedimus ad dm̃. fundam̃tũ est om̃iũ uirtutum.
Non debet inquit eẽ nẽcesse ut iter̃ iaciamus
fundam̃tum penitentiȩ ab oꝑib mortus ad fun¬
dam̃tum fidei ꝑ quã accedit᷑ ad dm̃. qd̾ in uobis
iactum est. anteꝗ̃ ad baptisii gr̃am uenissecis. Peni¬
tentiam ab oꝑib mortuis agere est: ipsa oꝑa mala
ꝑ penitentiã delere. quȩ animã in ortificabatt.
Oꝑa nanq mortis. sunt peccata. Nam sicut anima
uuificat᷑ fide. aliisq uircutib ita in infidelitate
moritua e peccatis. Sequitur. N otrur sum
iacientes fundamentum finabaptismatum doctri¬
nȩ. F uncdam̃tũ baptismatum doctrinȩ. est insti¬
tutio & doctrina baptismatis. uidelicet qͥd conti¬
neat in se baptismꝰ. ⁊ qͥd conferat ad fidem acce¬
dentibꝰ. S ed qd̾ dix̃ plurari numero baptismatũ
fundam̃tũ: ꝓ uarietate accipientiũ posuit: noꝵ
qd̾ plura baptisma debeant intelligi. sed unum:
qr sic̃ unus est deus &e una fides. ita & unũ baptis¬

Expanded text:
accedimus ad Deum, fundamentum est omnium virtutum. Non debet esse, inquit, necesse ut iterum jaciamus fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis, et fundamentum fidei, per quam accedit ad Deum quod in vobis jactum est antequam ad baptismi gratiam venissetis. Poenitentiam ab operibus mortuis agere, est ipsa opera mala per poenitentiam delere, quae animam mortificabant; opera namque mortis sunt peccata: nam sicut anima vivificatur fide aliisque virtutibus, ita infidelitate moritur et peccatis. Sequitur: non rursum jacientes fundamentum. Baptismatum doctrinae. Fundamentum baptismatum doctrinae est institutio et doctrina baptismatis, videlicet quid contineat in se baptismus, et quid conferat ad fidem accedentibus. Sed quod dixit plurali numero baptismatum fundamentum, pro varietate accipientium posuit, non quod plura baptismata debent intelligi, sed unum: quia sicut unus est Deus et una fides, ita et unum baptis
Abbreviated transcription (Latin):
Si cognouer̃ qd̾ in resurrectione futuri st̃ edecti sic̃
angłi dei in cęlo. &e qd̵ iusti fulgebt̃ sic̃ sol in regno
patris sui: nullo mͦ possunt iter̃ ita rena̾uari ꝑ peni¬
tentiã & ꝑ baptismũ iteratũ si peccau̾int criminale
peccatũ. sicut in pͥmo baptismate noni effecti sunt.
Erant enim: qui uolebant baptismũ iterare. dicenteᷤ
toco denegat nullo mͦ posse fieri: qr uirtus baptismatis
in erues et sepultura xp̃i maxime constat. Proinde

Expanded text:
n resurrectione venturi sunt electi sicut angeli Dei in coelo, quod et justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui, nullo modo possunt iterum novari per poenitentiam et baptismum iteratum, si peccaverint criminale peccatum, sicut in primo baptismate novi effecti sunt: erant enim qui volebant baptismum iterare, dicentes:toto denegat nullo modo posse fieri, et quia virtus baptismatis in cruce et in sepultura Christi maxime constat, proinde
Abbreviated transcription (Latin):
es tu. ipse darificauit eum. quemadmodũ & in alio
loco psalmi dicit. ipse ad filiũ. tu es sacerdos in ȩt̾nũ¬
id qd̃ genitꝰ est a deo patre. ante om̃ia scła coeternus
li. in fine tempoꝵ homo factus. necnon ꝓpt̾ uicti¬
mam ꝗ̃ ꝓ nob̾ obtulit anob̾ acceptã. carnẽ uideli¬
cet ac sanguint̃ suum. Sed quare scđm ordinem
melchisedech. &. ñ scđdm ordinẽ aaron dicant᷑ exist̾e̾
sac̾dos. diu̾sȩ causȩ existunt. Et pͥma quidem
est. qr mel chisedech scđm legalia mandata nori
fuit sacerdos. sed scđm huiꝰmodi singularis sacer¬
dotii dignitatẽ panẽ offerens deo & uinũ. non
brutoꝵ animaliũ sanguinẽ. in cuiꝰ ordine sacer¬
dotii xp̃s factus est sacerdos. ñ temporał sed ȩternꝰ.
nec offerens uictimas legales. sed instar illius panẽ
ce uinũ. carnẽ uidelicet ac sanguinẽ suũ. de quib¬
ipse dix̃. Et caro inquiens mea uere est cibus: et

Expanded text:
es tu, ipse clarificavit eum. Quemadmodum et in alio es tu, ipse clarificavit eum. Quemadmodum et in alio loco psalmi dicitur ad Filium: Tu es sacerdos in aeternuid quod genitus est a Deo Patre ante omnia saecula, coaeternus li in fine temporum homo factus, necnon propter victimam quam pro nobis obtulit a nobis acceptam, carnem videlicet ac sanguinem suum. Sed quare secundum ordinem Melchisedech, et non secundum ordinem Aaron dicatur existere sacerdos, diversae causae existunt, et prima quidem est quia Melchisedech secundum legalia mandata non fuit sacerdos, sed secundum cujusdam singularis sacerdotii dignitatem panem offerens Deo, non brutorum animalium sanguinem: in cujus ordine sacerdotii Christus factus est sacerdos, non temporalis, sed aeternus: nec offerens victimas legales, sed instar illius panem et vinum, carnem videlicet et sanguinem suum, unde dixit: Caro inquiens mea vere est c