comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regnabo suꝑ uos. Nec uos ait patiar eẽ. in gentib
nec eterna captuitate retineri. s educã uos de
poplis. & congregabo de terris. in qua uos ad ser¬
uiendũ hostilis necessitas. huc illuq disꝑsit. Hec
sim. Eae qͦ intelligimꝰ etiã eã quã appellant he¬
retici. ereatoris crudelitatẽ sonare clem̃tiam:
dũ adhoc irascitur & deseuit. & totũ effundit
farorẽ. ut retraat eos ad regnũ suũ qͥ demonũ
tiranidẽ ad seruiendũ elegerant. Et adducã
uos i desertũ popłoꝵ: & iudicabor uobiscum
ibi facie ad faciẽ. Sicut iudicio contendi aduer¬
sum patres indeserto terre egipti: sic iudi cabo
uos dicit dñs. Q subiciã uos sceptro meo: &
inducã uos inuinculis federis. Et eligã de uo

Expanded text:
regnabo super vos. » Nec vos, ait, patiar esse in gentibus, regnabo super vos. » Nec vos, ait, patiar esse in gentibus, nec aeterna captivitate retineri, sed educam de populis et congregabo de terris, in quas vos ad serviendum hostilis necessitas huc illucque dispersit. Haec sim. Ex quo intelligimus etiam eam quam appellant haeretici creatoris crudelitatem sonare clementiam, dum ad hoc irascitur et desaevit, et totum effundit furorem, ut retrahat eos ad regnum suum, qui daemonum tyrannidem ad serviendum elegerunt. « Et adducam vos in desertum populorum et judicabor vobiscum ibi facie ad faciem. Sicut judicio contendi adversum patres in deserto terrae Aegypti, sic judicabo vos, dicit Dominus, et subjiciam vos sceptro meo: et inducam vos in vinculi
Abbreviated transcription (Latin):
& lapides. uiuo ego dic̃ dñs ds̃. qm̃ in manu for¬
ti & inbrachio extento. & in furore effuso. re¬
gnabo suꝑ uos: hunc hab& sensũ. Ne putetis
cogitationes urãs qͥb contra me blasphematis.
posse cõpleri. Dicitis enĩ. Nolumus eẽ. sub dño.
nec popłs illius appellari: s ut cuncte in toto
orbe sunt nationes. & una queq gens suo uiuat
arbitrio. ut colat ligna & lapides: & idolis ser¬
uiat: etiã nos una gens erimꝰ epluribꝰ. Ad quȩ
respondet ds̃. uratq ꝑ semetipsũ : & dicit. Non
uos relinquã neq contemnã. ut fugaces seruos
dñi negligentes solent contemnere : s ad meũ
retraha imꝑiũ: & brachio extento & ꝑcutiente.
ac furore effuso. in pͥstinã uos redigã seruitu¬
tẽ. &regnabo suꝑ uos ut uelitis nolitis me
habeatis regẽ: & sentiatis iratũ. cuiꝰ clem̃tiã
neglexistis & educã uos de popłis: & congre¬
gabo uos de terris. in quib disꝑsi estis. In manu
ualida & brachio extento. & infurore effuso

Expanded text:
m in manu forti, et in brachio extento, et in furore effuso regnabo super vos. Hunc habet sensum: Ne putetis cogitationes vestras quibus contra me basphematis posse compleri; dicitis enim: Nolumus esse sub Domino, nec populus illius appellari: sed sicut cunctae in toto orbe sunt nationes, et unaquaeque gens suo vivit arbitrio, ut colat ligna, et lapides, et idolis serviat, etiam nos una gens erimus e pluribus. Ad quae respondet Deus, juratque per semetipsum et dicit: Non vos relinquam neque contemnam, ut fugaces servos domini negligentes solent contemnere, sed ad meum retraham imperium, et brachio extento ac percutiente ac furore effuso, in pristinam vos redigam servitutem, et regnabo super vos: ut velitis nolitis, me habeatis regem, et sentiatis regem iratum, cujus clementiam neglexistis. Et educam vos de populis, et congregabo vos de valida et brachio extento, et in furore effuso
Abbreviated transcription (Latin):
tiã demonstrarent. Et inrũpent in ea impii & pe¬
stilentes terre: que exceptis sacerdotib soloq pon¬
tifice nullus alius audebat intrare. Qđ̃ scimus &
a babiloniis. & a rege antiocho Gñq pompeio &
ad extremũ factũ eẽ. sub uespasiano & tico: qͣn¬
do templũ captũ atq fubuersũ ẽ. & om̃a ꝑpe¬
trata quȩ sequens ꝓpħe sermo complectitur. Aa
nr̃a qͦq mala oꝑa: auertit ds faciẽ suã. Et quia
auersa ẽ. facies. ideo dĩ uolatur archanũ: ut
psacerdotib & scĩs dĩ pestilentes ingrediant᷑ et
uniuersa contaminent: ut qͥ locꝰ eẽ. debuit scĩta¬
tis. fiat locꝰ immundicie. iuixta illud euangłiũ
domus patris domus orationis uocabitur. uos au¬
tẽ fecistis illã speluncã latronũ. Fac conclusio

Expanded text:
ta posuere: Et irrumpent in ea impii et pestilentes terrae, quae exceptis sacerdotibus soloque pontifice, nullus alius audebat intrare, quod scimus et a Babyloniis et a rege Antiocho Cneoque Pompeio, et ad extremum factum esse sub Vespasiano et Tito, quando templum captum atque subversum est, et omnia perpetrata quae sequens prophetae sermo complectitur. Ad nostra quoque mala opera avertit Deus faciem suam. Et quia aversa est facies, ideo Dei violatur arcanum, ut pro sacerdotibus et sanctis Dei pestilentes ingrediantur, et universa contaminent, ut qui locus esse debuit sanctitatis, fiat locus immunditiae, juxta illud evangelicum: « Domus Patris mei, domus orationis vocabitur, vos autem fecistis
Abbreviated transcription (Latin):
sua: ut sub metaphora colũbarũ meditantiũ. signi¬
fie& unũ quẽq de popło. suũ flere peccatũ: & in¬
telligere atq sentire cur ista patiatur. Tres autẽ
partes alioꝵ qͥ in urbe pestilentia & fame moriant᷑.
& aliorũ quos gladius foris int̾fici&. ⁊eorũ qui
captiuitatẽ fuga euaserint: supra legimꝰ. Quor ñ
qui saluus fuerit transibit ad montes: & iustar
musitantim columbarũ sua trepidus peccata
deflebit. Tropologice uero sic accipiendũ qđ qui
in agro & campo ẽ. extra fines dñice ciuitatis.
quȩ int̾p̃tat᷑ eccłia aduersarii inucrone feriat᷑:
qui autẽ in ciuitate egerit negligent̃. nec p̾pa¬
rauerit sibi cibos. de qͥb i ꝑuerbiis scriptũ est
rietur & pestilentia. Pauci autẽ qui uel hereticoꝵ
gladiũ. uł desidię sue famẽ mortẽq uitauerint:
non saluabunt᷑ nisi in montib & assumpserint
alas colũbe & auolauerint atq reqͥeuerint. Que

Expanded text:
sua; ut sub metaphora columbarum meditantium, signisua; ut sub metaphora columbarum meditantium, significet unumquemque de populo suum flere peccatum, et intelligere atque sentire cur ista patiatur. Tres autem partes aliorum qui in urbe pestilentia et fame 72 moriantur, et aliorum quos gladius foris interficiet, et eorum qui captivitatem fuga evaserint, supra legimus: quorum qui salvus fuerit, transibit ad montes, et instar mussitantium columbarum, sua trepidus peccata deflebit. Tropologice vero sic accipiendum, quod qui in agro et campo est, equae interpretatur Ecclesia, adversarii mucrone feriatur. Qui autem in civitate egerit negligenter nec praeparaverit sibi cibos, de quibus in Proverbiis scriptum est: rietur et pestilentia. Pauci autem, qui vel haereticorum gladium, vel desidiae suae famem, mortemque vitaverint, non salvabuntur nisi in montibus, et nisi assumpserint alas columbae, et avolaverint, et requieverint. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
sit ad bella ꝓcedere. Iccirco autẽ eneruatus ẽ. po¬
płs. & car& uirib p̃liandi: qͥa omĩs ira dĩ suꝑ omẽm
multitudinẽ eius. subauditur urbis ierłm. siue
terrȩ uideȩ. Sed & in nr̃a terra & ierłm quando
nos uł ꝑsequutio publica uł uarioꝵ incentiua uiti¬
orũ. suꝑare nitunt᷑. frustra magistri canunt tuba.
& p̾parare nos ad bella festinant. cũ nulla sit in
popło fortitudo: que iccirco subtracta ẽ. qͥa iram
dñi presentia meruere peccata. Bladius foris: pe¬
stis & fames intrinsecus. Qui magro ẽ. gladio
morietur : & qͥ in eiuitate pestilentia & fame de¬
uorabunt᷑.: & salui erunt qͥ fugerint ex eis. Eruntq
in montib quasi columbe conualliũ : om̃s trepidi
unusquisq in inquitate sua. Lxecͣc. columbas con
ualliũ siue ut theodotio transtulit meditantes
om̃mo tacuert᷑. Hoc qͦq qđ nos int̾pretati sumꝰ. omĩs
trepidi umisquisq in imqͥtate sua: theodotio ita¬
transtulit om̃s musitantes unaquęq imniqͥtate

Expanded text:
utem enervatus est populus, et caret viribus praeliandi, quia omnis ira Dei super omnem multitudinem ejus, subauditur urbis Jerusalem, sive terrae Judaeae. Sed et in nostra terra et Jerusalem, quando nos vel persecutio publica, vel variorum incentiva vitiorum superare nituntur, frustra magistri canunt tuba, et praeparare nos ad bella festinant, cum npopulo fortitudo, quae idcirco subtracta est, quia iram Domini praesentia meruere peccata. « Gladius foris, pestis et fames intrinsecus. Qui in agro est, gladio morietur; et qui in civitate, pestilentia et fame devorabuntur. Et salvi erunt qui fugerint ex eis. Eruntque in montibus, quasi columbae convallium omnes trepidi unusquisque in iniquitate sua. » vallium, sive, ut Theodotio transtulit, meditantes, omnino tacuerunt. Hocque quod nos interpretati sumus, omnes trepidi: unusquisque in iniquitate sua, Theodotio transtulit ita: omnes mussitantes, unaquaeque in iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
amona. Causaq ꝑspicua ẽ. qđ iccirco qͥ emit gau¬
dere non debeat. & qͥ uendit flere desistat: quia
ira dĩ in breui uentura sit suꝑ omẽm multitu¬
intelligitur. in qͥb scriptũ ẽ. hec dic̃ dñs t̾rȩ isrł:
& cȩtera. Quia qͥ uendit ad id qđ uendidit non
reuertetur. Iuxta hebraieũ morẽ loqͥtur. Omĩs
enim emptio ad uenditorẽ reuertebatur qͥnqua¬
gesimo anno remissionis: qͥ apud illos uocat᷑ iube¬
leus. Ante gͥ quã annus remissionis adueniat.¬

Expanded text:
AMONA  . Causaque perspicua est quod idcirco qui emit, gauAMONA  . Causaque perspicua est quod idcirco qui emit, gaudere non debeat, et qui vendit, lugere desistat, quia ira Dei in brevi ventura sit super omnem multituintelligitur, in quibus scriptu etc. Quia qui vendit, ad id quod vendidit non revertetur. Juxta Hebraicum morem loquitur. Omnis enim emptio ad venditorem revertebatur quinquagesimo anno remissionis, qui apud illos vocatur jubilaeus. Ante
Abbreviated transcription (Latin):
centiũ figura pretuolat. & mutatur. Unde & dñs.
Celũ inquit & terra transibunt. Si autẽ hecIoͬmĩa¬
quȩ inmundo sunt uł continent᷑. p̾tereunt atq
ꝑtranseunt. quid potest in humanis eẽ. reb ꝓpe¬
tuum: Qui emit ñ letet᷑. & qͥ uendit ñ lugeat.
Naturale ẽ. in possessionũ emptione letari: in uen¬
ditione lugere. Cũ autẽ inst& seruitus. atq ca-¬
ptiuitas: & gaudiũ & tristicia in utroq st̃ uana.
Unde & apłs. Tempꝰ adbreuiatũ ẽ. de cetero qͥ ha¬
bent uxores sic sinit quasi non habentes sint. et
qͥ flent quasi non fleant. & qͥ gaudent quasi non
gaudeant. & qͥ emunt quasi non possideant: &
qͥ utuntur hoc mundo quasi non utantur. Ilã &
diluuiũ em̃tes opp̾ssit atq uendentes: ut dñs lo¬
qͥtur in euangłio. Quia ira suꝑ omẽm popłm eiꝰ.
Hoc in laoͣe. ñ habetur.  popło potest multitudo &
turba iuxta hebraieũ accipi. hoc emĩ significat

Expanded text:
centium figura praetervolat et mutatur. Unde et Dominus: centium figura praetervolat et mutatur. Unde et Dominus: coelum, inquit, et terra praeteribit. Sin autem haec quiquae in mundo sunt continenter praetereunt, atque pertranseunt, quid potest in humanis rebus esse perpetuum? « Qui emit, non laetetur; et qui vendit, non lugeat. » Naturale est in possessionum emptione laetari, in venditione lugere. Cum autem instet servitus atque captivitas, et gaudium et tristitia, in utroque sunt vana. Unde et Aposbent uxores, sic sint quasi non habeant, et qui flent, quasi non fleant, et qui gaudent, quasi non gaudeant, et qui emunt, quasi non possideant, et qui utuntur mundo isto, quasi non utantur . Nam et diluvium ementes oppressit atque vendentes, ut Dominus loquitur in Evangelio . Quia ira super omnem populum ejus. Hoc in Septuaginta non habetur. Pro populo potest multitudo et turba juxta Hebraicum accipi; hoc enim significat
Abbreviated transcription (Latin):
rã abeis. Ideo gͦ dñs iusitat & ꝑcutit. ut oriat᷑
& pateat omĩs suꝑbia quę diu latebat inclusa.
& suscitet᷑ inuiria contra ortã & germinatam
suꝑbiã. Et conterat᷑ fortitudo iniqͥ. ñ eũ ꝑturba¬
tione. neq cum festinatione. finis enim florentis
uirge. sanitas ẽ. atq correptio. Quȩ non eorũ
merito uenit qͥ corripiunt᷑: nec pulchritudinẽ
quã in se non habent. s miscđia dñi. Locꝰ diffici¬
lis: & int̾ hebraicũ & laexe. multũ discrepans.
Quib pleraq de theodotionis editione addita funt.
ut aliquã habere consequentiã uiderentur. Ue¬
nit tempꝰ: appropinquauit dies. Non solũ ad ie-¬
rłm dicit᷑ qđ uenerit tempꝰ captiuitatis & appro¬
pinquauerit dies quobabilonio fit uallanda ex-¬
ercitu : s & ei qui extructis & dilatatis horreis
loco. Preterit enĩ figura huius mundi. Notandũq
& quotidie labitur figura mundi. Nũquã enim
in eodẽ statũ ꝑman& : sed semꝑ crescentiũ & decres¬

Expanded text:
ab eis . Ideo ergo Dominus visitat et percutit, ut oriatur et pateat omnis superbia, quae diu latebat inclusa; et suscitetur injuria contra ortam et germinantem superbiam, conteraturque fortitudo iniqui, non cum perturbatione, neque cum festinatvirgae sanitas est atque correptio, quae non eorum merito venit, qui corripiuntur, nec pulchritudine, quam in se non habent, sed misericordia Domini. Locus difficilis et inter Hebraicum et Septuaginta multum discrepans, quibus pleraque de Theodotionis editione addita sunt, ut aliquam habere consequentiam viderentur: « Venit tempus, appropinquavit dies. » Non solum ad Jerusalem dicitur, quod venerit ei tempus captivitatis, et appropinquaverit dies quo Babylonio sit vallanda exercitu, sed et ei, qui exstructis et dilatatis horreis loco: « Praeterit enim figura hujus mundi . » Notandum quotidie labitur figura mundi. Nunquam enim in eodem statu permanet, sed semper crescentium et decres
Abbreviated transcription (Latin):
runt ñ d̾m ꝑturbatione & ñ eã dolorib illud
significat quod tantã habeant ignorantiã dĩ &
amme cecitatẽ: ut nec turbent᷑ in scelerib suis
nec penitentiȩ dolore crucient᷑. Nuno de ꝓpinqͦ
effundã irã meã suꝑ te & replicabo furorẽ meũ¬
in te. & iudicabo te uixta uias tuas. & imponã
siue dabo tͥ om̃s abhominationes tuas. Si aqͥnto
anno transmigrationis regis iechoniȩ. usq ad no¬
nũ annũ regni sedechię quando uenit nabucho¬
donosor & obsedit ierłm supputare uoluerunus.
tres anni erunt medii. unde recte dieit᷑: nunc de
Qui furor &ira ñ absq uidicio ẽ. s ut reddat uias
tuas in caput tuũ : & om̃s abhominationes tuas
sentire te faciat. Possumtis autẽ & de extrema
captiuitate dicere. quod pꝰ int̾fectionẽ xpĩ qͣndo
uenit eis fins. & euigilauit aduersũ eos peceatũ
impletũ ẽ. illud qd̃ scribit apłs paulus: nunc

Expanded text:
turbatione, et non cum doloribus, » illud significant, quod tantam habebant ignorantiam Dei, et animi caecitatem, ut nec turbentur in sceleribus suis, nec poenitentiae dolore crucientur. « Nunc de propinquo effundam iram meam super te, et replicabo furorem meum, et judicabo te juxta vias tuas. Et jam ponam sive dabo tibi omnes abominationes tuas. » Si a quinto anno transmigrationis regni Jechoniae usque ad nonum annum regni Sedechiae, quando venit Nabuchodonosor et obsedit Jerusalem, supputare voluerimus, tres anni erunt medii. Unde recte dicitur. « Nunc Qui furor et ira non absque judicio est. Sed ut reddat vias tuas in caput tuum, et omnes abominationes tuas sentire te faciat. Possumus autem et de extrema captivitate dicere, quod post interfectionem Christi, quando venit eis finis et evigilavit adversum eos peccatum, impletum est illud quod scriptum est: « Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
terea dedi eis illa in immundiciã. & instercora. eẜ
quib simmachus int̾p̃tatꝰ ẽ. nausiã : uolens idoloꝵ
sordes expͥmere. Et tradã inquit ea in manus
hostiũ ut diripiant omĩa : & non tã contaminẽ
quã contaminata eẽ. demonstrẽ. que prius ui¬
debantur ẽẽ. scissima. Ilos quoq tradim̃ in manꝰ
inimicoꝵ & alienoꝵ a dõ. quando facimus orna¬
menta nr̃a simulacbra demonũ & omĩs gloria
nr̃a possidetur abimpiis siue pestilentib terre :
ut nos suę subiciant potestati. Et auertã faciẽ
meã abets. & uiolabunt archamĩ meũ. & in¬
troibunt in illud emissarii: siue ut loeae transtu¬
lerunt temere. Uel ut siminachus & theodotio
irrũpentes & pestilentes: & contaminabunt illtid.
Cũ inquit ꝓpt̾ suꝑiores causas abhominationum
popłi auertero faciẽ meã abeis. & nequaꝗͣ eos
dignos meis ocłis iudicauero: tunc uiolabunt ar¬

Expanded text:
terea dedi eis illa in immunditiam et in stercora. Pro terea dedi eis illa in immunditiam et in stercora. Pro quibus Symmachus interpretatus est, nauseam, volens idolorum sordes exprimere. Et tradam, inquit, ea in manus hostium, ut diripiant omnia, et non tam contaminem, quam contaminata esse demonstrem, quae prius videbantur esse sanctissima. Nos quoque tradimur in 76 ma nus inimicorum et alienorum a Deo, quando facimus ornamenta nostra simulacra daemonum, et omnis gloria nostra possidetur ab impiis, sive pestilentibus terrae, ut nos suae subjiciant potestati. Et avertam faciem meam ab eis: et violabunt arcanum meum: et introibunt in illud emissarii sive ut Septuaginta transtulerunt temere; vel ut Symmachus et Theodotio, irrumpentes, et pestilens et contaminabunt illud. Cum, inquit, propter superiores causas abominationum populi avertero faciem meam ab eis, et nequaquam eos dignos meis oculis judicavero: tunc violabunt ar
Abbreviated transcription (Latin):
tatur eẽ. preciosius. Illudq qđ̃ seqr̃ offendicula
eorũ : sciamus de theodotione additũ. Facilis au
tẽ tropologia: quod aurd̃ & argentd̃ sensus & e¬
loquia seriptitrarũ quȩ electa st̃ mundi. & quȩ
nobis in ornatũ data sunt. heretici posuerunt
in fom̾tũ & materiã suꝑbie : & imagines diuer¬
sorũ dogmatũ & abhominationũ atq offendiculoꝵ
suorũ fecerunt ex eis : & ꝑ quȩ poterant colere
& adorare dm̃. ex his dm̃ offenderint. Proptͣ hoc
dedi eis illud in immundiciã : & dabo illud in ma¬
nus alienoꝵ ad diripiendũ & impiis terre in pͣ¬
dã. & contaminabunt illua. Lao ͬ. Propt᷑ hoc dedi
eis illud in immunditiã: & tradã ea in manus ali¬
enoꝵ ut diripiant ea: & pestilentib terrę in pre¬
dã & polluent ea. Quia ex auro & argento & or¬
nam̃tis moniliũ quȩ dederã eis. unagmes sibi ab¬
hominationũ suarũ simula chrorũq fecerunt. ꝓp¬

Expanded text:
tatur esse pretiosius. Illudque quod sequitur: Offendicula tatur esse pretiosius. Illudque quod sequitur: Offendicula eorum, sciamus de Theodotione additum. Facilis autem tropologia quod aurum et argentum sensus, et eloquia Scripturarum quae electa sunt mundi, et quae nobis in ornamentum data sunt, haeretici posuerunt in fomentum, et materiam superbiae, et imagines diversorum dogmatum et abominationum atque offendiculorum suorum fecerunt ex eis: ut per quae poterant colere, et adorare Deum, ex his Deum offenderint. Propter hoc dedi eis illud in immunditiam: et dabo illud in manus alienorum ad diripiendum: et impiis terrae in praedam, et contaminabunt illud. LXX: Propter hoc dedi ea illis in immunditiam: et tradam ea in manus alienorum, ut diripiant ea, et pestilentibus terrae in praedam, et polluent ea. Quia ex auro et argento, et ornamentis monilium quae dederam eis, imagines sibi abominationum suarum simulacrorumque fecerunt, prop
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ & argentũ scandalũ scelerũ eoꝵ factũ ẽ.
Significat autẽ idola quę auro argentoq fabricata.
rore crucientur: & inse intelligant male dĩ
munera inblasphemiã conuertisse. Et ornam̃tũ mo¬
niliũ suoꝵ in suꝑbiã pofuerunt: & imagines ab¬
hominationũ suarũ. & simulachroꝵ. fecerunt
ex eo. Lxxeͣ. Electa mundi in suꝑbiã posuerunt:
& imagies abhominationũ suarũ. offendicula
sua posuerunt ex eis. Que ego inquit dederam
in ornam̃tũ possidentiũ atq diuitias illi uerte¬
runt in suꝑbiã : ut de quib poterant ꝑ elemosi¬
nas & bona oꝑa suã animã liberare : ex illis ha¬
berent materiã arrogantie. Deniq ex auro &
argento fecerunt idola: & mea munera in demo¬
nũ simulachra uerterunt. Porro qđ dixere loxxͥ.
electa mundi in suꝑbiã posuerunt : ad aurũ ar¬
gentũq referendũ ẽ: quib in mundo nichil pu¬

Expanded text:
aurum et argentum, scandalum scelerum eorum factum est. aurum et argentum, scandalum scelerum eorum factum est. Significat autem idola, quae auro argentoque fabricata, rore crucientur, et se intelligant male Dei munera in blasphemiam convertisse. Et ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum et simulacrorum fecerunt ex eo. LXX: Electa mundi in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum, et offendicula sua posuerunt ex eis. Quae ego, inquit, dederam in ornamentum possidentium atque divitias, illi verterunt in superbiam, ut de quibus poterant per eleemosynas et bona opera suam animam liberare, ex illis haberent materiam arrogantiae. Denique ex auro et argento fecerunt idola, et mea munera in daemonum simulacra verterunt. Porro quod dixere LXX, Electa mundi in superbiam posuerunt, ad aurum argentumque referendum est: quibus in mundo nihil pu
Abbreviated transcription (Latin):
est. Argentũ corũ & aurũ eorũ ñ ualebit liberare
Nulli. autẽ dubiũ quin obsidionis & famis tẽprẽ
aurũ argentũq esurientes ñ liben& : & inlisi
p̃ciosissimo metallo dentes instar durissimi lapi¬
dis retundantur. Deniq segr̃. Animã suã non sa-¬
turabunt : & uentres eoꝵ ñ implebunt᷑. Presentib
malis didicimꝰ multos diuites int̾ sericũ. ge̾mas
& auri. argentiq pondera egestate confectos:
habuisse exitũ mendicantiũ. Argentũ eoꝵ & aurũ
eorũ qͥ extra eccłiã sunt. non liberare animas pos¬
sidentiũ in die irȩ furoris dni. s et̾nã eos hab̾e
famẽ. & inam uentre cruciari: ostendit illud testi¬
moniũ in quo dicitur. Redemptio animȩ uiri ꝓpͥȩ
diuitie. Propriȩ diuitiȩ sunt quas nos xp̃i ueri¬
tas docuit : qͥ p̃cepit ut faciamꝰ nobis amicos
de mammona iniquitatis. qui nos recipiant in
eterna tabernacula. Quia scandalũ iniqͥtatis eoꝵ
factũ ẽ. Idõ inquit possidentiũ aurũ & argentũ

Expanded text:
n valebit liberare Nulli enim dubium quin obsidionis et famis tempore, aurum et argentum esurientes non liberet, et illisi pretiosissimo metallo dentes instar durissimi lapidis retundantur. Denique sequitur: « Animam suam non saturabunt, et ventres eorum non implebuntur. » Praesentibus malis didicimus multos divites inter sericum, gemmas et auri argentique pondera egestate confectos, habuisse exitum mendicantium. Argentum autem et aurum eorum, qui extra Ecclesiam sunt, non liberare animas possidentium in die furoris Domini, sed aeternam eos habere famem et inani ventre cruciari, ostendit illud testimonium in quo dicitur: « Redemptio animae viri propriae divitiae . » Propriae divitiae sunt, quas nos Christi veritas docuit. Qui praecepit ut faciamus nobis amicos de iniquo mammona , qui nos recipiant in aeterna tabernacula. « Quia scandalum iniquitatis eorum factum est. » Ideo, inquit, possidentium aurum et argentum,
Abbreviated transcription (Latin):
tes ascende calue. ascende calue. ferarũ lamati st̃
morsib. quarũ saltus ac silue sunt babitaculum.
diuias auri. argentiq pondera ꝓicient in plateis.
suas tantũ animas seruare cupientes: ne sint
ponderi quę prius fuere luxurie. Auoqͥn & ux¬
a que ducit ad mortẽ: qͥa angustã salutiᷤᷤ semitã
reliquerunt. S & omẽ aurũ erit contẽptui. uł

Expanded text:
tes: « Ascende calve, ascende calve, » ferarum laniati sunt tes: « Ascende calve, ascende calve, » ferarum laniati sunt morsibus, quarum saltus ac silvae sunt habitaculum. divitias; et auri argentique pondera projicient in plateis, suas tantum animas servare cupientes, ne sint ponderi quae prius fuere luxuriae. Alioquin et juxa, quae ducit ad mortem, quia angustam salutis semitam reliquerunt. Sed et omne aurum e
Abbreviated transcription (Latin):
dilata caluitiũ tuũ sic̃ aqͥla. & suꝑ mortuis iubot᷑
fieri caluitiũ. Soli autẽ scĩ hoc ẽ. nararei. & qui ad
pontificatũ dñi meruerunt ꝑuenire: ñ radunt
capita sua. Neq enim mortis habent oꝑa. nec imnun¬
di sunt: qͥa nazarei id ẽ. seĩ dni sunt. Qd si uexta
eos quispiã mortuus fuerit : om̃s dies pͥstini ñ re
putabunt᷑ scĩficationis eorũ. Samuel dĩ sc̃s erat:
& ꝓpterea ęt̾na capitis ornam̃ta possedit. Audiuitq
illud de cantico canticoꝵ. Cincumi tui nigri sic̾ cor¬
uus. Porro sanson qͥa ꝑdidit comã. ꝑdidit fortitudi¬
nẽ. Paulatimq renascentib capillis uires rediere¬
pͥstine. ut multo plures moriens quã uiuus occide¬
r&. Heliseus lic& corporis haber& caluitiũ. tam̃
qr narareus dm̃ erat. einemnis captas fruebatur:
unde paruuili qͥa paruuli erant. & necdũ ad eta
tẽ ꝑuenerant illudentes caluitio eius atq dicen¬

Expanded text:
calvitium tuum sicut aquila . Et super mortuis jubetur calvitium tuum sicut aquila . Et super mortuis jubetur fieri calvitium. Soli autem sancti, hoc est, Nazaraei, et qui ad pontificatum Domini meruerunt pervenire, non radunt capita sua . Neque enim habent mortis opera, nec immundi sunt, quia Nazaraei, id est, sancti Domini sunt. Quod si juxta eos quputabuntur sanctificationis eorum. Samuel Dei sanctus erat, et propterea aeterna capitis ornamenta possedit, audivitque illud de Cantico canticorum: « Cincinni tui nigri sicut corvus. » Porro Samson, quia perdidit comam, perdidit fortitudinem , paulatimque renascentibus capillis ivus occideret. Elisaeus, licet corporis haberet calvitium, tamen quia Nazaraeus Domini erat, cincinnis capitis fruebatur . Unde pueri, quia parvuli erant, et necdum ad aetatem viri pervenerant, illudentes calvitio ejus atque dicen
Abbreviated transcription (Latin):
nis sustinentes & immundos seriptura cognomin&.
Unde qui tales sunt debent se accingere ciliciis
penitentię : & uenturũ iudiciũ formidare. Qd̃ qui
fecerit : merebit᷑ audire isaiã dicentẽ. Conforta¬
mini manus dissolute. & genua debilia roborami
m. In om̃i facie confusio: & in uniuersis capttib
caluiciũ. Rubor uultus. pudoris indiciũ eͥ: & con¬
scientia peccatoꝵ luc& in facie. Spesq salutis ẽ.
quando delietũ seqr̃ uerecundia. Unde ad eam
que corde duro in suis peccatis głiabatur dictũ
ẽ. facies meretricis facta ẽ. tibi: nescis erubescere.
Caluittũ quoq capitis luctũ significat: quando
ꝑdit decorẽ cesaries. & pulchritudine̾ comarum
tis tui habebis caluitiũ: ꝓpt̾ oꝑa tua. Et alius
ꝓpħa. Oiã inqͥt capita in omĩ loco atcondent᷑:
& omis barba radet᷑. Micheas quoq ad eandẽ ierłm.
decaluare ait & tondere suꝑ filios deliciarũ tuarum.

Expanded text:
nis sustinentes, et immundos Scriptura cognominat. nis sustinentes, et immundos Scriptura cognominat. Unde qui tales sunt, debent se accingere ciliciis poenitentiae, et venturum judicium formidare. Quod qui fecerit, merebitur Isaiam audire dicentem: Confortamini, manus dissolutae: et genua debilia roboramini . In omni facie confusio, et in universis capitibus calvitium. Rubor vultus, pudoris indicium est, et conscientia peccatorum lucet in facie: spesque salutis est, quando delictum sequitur verecundia. Unde ad eam quae corde duro in suis peccatis gloriabatur, dictum est: Facies meretricis facta est tibi, nescis erubescere . Calvitium quoque capitis, luctus est signum, quando perdit decorem caesaries, et pulchritudinem comarum tis tui habebis calvitium, propter opera tua . Et alius propheta; Omnia, inquit, capita in omni loco attondentur, et omnibus barba radetur . Michaeas quoque ad eamdem Jerusalem: Decalvare, ait, et tondere su
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ die ac nocte : & de quo scriptũ ẽ.os iusti medi¬
tabitur sapientiã. Om̃s manus dissoluent᷑. & om̃a
genua fluent aquis. Et aceingent se ciliciis: &
opi& eos formido.ꝓ genib aquis fluentib loeoe.
transtulerunt : femora polluent᷑ humore. Cũ om̃f
trepidauerint & ad montana confugerint manus
om̃ium dissoluent᷑: ⁊ nullus contra hostes poterit
resistere. Pauorisq magnitudine urina polluet ge-¬
nua. nec ualebit ꝓfluentes aquas uesica eobib̾e.
Accingent se ciliciis : & tremor om̃a possidebit.
Hoc in illo popło factũ sit non solũ sub babiloniis.
sed & sub romanis : quando ꝑuenit in eos usq
ad finẽ ira dĩ. Cęterũ & in nrã tudea in qua ẽ.
dni confessio. quando multiplicate fuerint iniqͥ¬
tates. & refrixerit multorũ caritas. om̃s manus
bonoꝵ oꝑm dissoluent᷑: & cuncta genua siue fe¬
mina fluent aquis. eoꝵ qͥ inlicitos querunt coneu¬
bitus: & quos in lege tonoꝵ yeic. id e. fluxũ semi¬

Expanded text:
t de quo scriptum est: Os justi meditabitur sapientiam . Omnes manus dissolventur, et omnia genua fluent aquis. Et accingent se ciliciis, et operiet eos formido. Pro genibus aquis fluentibus, Septuaginta transtulerunt, femora polluentur humore. Cum autem omnes trepidaverint, et ad montana confugerint, manus omnium dissolventur, et nullus contra hostes poterit resistere, pavorisque magnitudine, urina polluet genua: nec valebit profluentes aquas vesica cohibere. Accingent se ciliciis, et tremor omnia possidebit. Hoc in illo populo factum est, non solum sub Babyloniis, sed et sub Romanis, quando pervenit in eos usque ad finem ira Dei. Caeterum et in nostra Judaea in qua est Domini confessio, quando multiplicatae fuerint iniquitates, et refriguerit multorum charitas, omnes manus bonorum operum dissolventur, et 73 cuncta genua, sive femora fluent aquis eorum qui illicitos quaesierunt concubitus, et quos in lege γονοῤῥύεις, id est, fluxum semi
Abbreviated transcription (Latin):
eifige talẽ. Unde non erit eis requies. s ȩtna cap¬
tiuitas. Porro laee. iuxta illũ sensũ in quo seribi¬
tur. neq enĩ scis quid uentura pariat dies. Bixert̃.
Eece dies parit. qđ multo ante conceꝑat. Uenitq fi¬
nis & egressa ẽ. complexio quę mala ur̃a om̃a
complectatur. & teneat: siue ut simmachus int̾¬
pretatus ẽ. inspectio. ut om̃a uideat dñs quȩ
fecistis. & consider& oꝑa ur̃a. & reddat unicuiq
qđ meretur. In eo autẽ quod & ipsi similiter tr̃m¬
stulerunt floruit uirga: illo testimonio uti pos¬
sumꝰ ne auferas uirga afilio tuo. Et apłs. Qiid
uultis. in uirga ueniã ad uos. an in caritate et
sp̃ũ mansuetudinis: Sed & ds ore psalmiste re

Expanded text:
cifige talem . Unde non erit eis requies, sed aeterna capcifige talem . Unde non erit eis requies, sed aeterna captivitas. Porro Septuaginta juxta illum sensum in quo scribitur: neque enim scitis quid ventura pariat dies , dixerunt: Ecce dies parit, quod multo ante conceperat: venitque finis, et egressa est complexio, quae mala vestra omnia complectatur et teneat, sive ut Symmachus interpretatus est, inspectio, ut omnia videat Deus quae fecistis, et consideret opera vestra, et reddat unicuique quod meretur. In eo autem quod ipsi similiter transtulerunt, floruit virga, illo testimonio uti possumus: Ne auferas virgam a filio tuo . Et Apostolus: Quid vultis? In virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis ? Sed et Deus ore Psa
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ recipit. Ecce diessᷤuenit. egressa e. contricio:
floruit uirga. germinauit suꝑbia. iniqͥtas sur¬
rexit in uia impietatis. ñ ex eis & ñ ex popło. noꝵ
ex sonita coꝵ. & ñ erit reqͥes eis. Laceͣ. Cece di¬
es parit. ecce finis uenit: egressa ẽ. cõplȩxio.
& floruit uirga. germinauit suꝑbia. suscitata
ẽ. imuria. & conteret fortitudinẽ iniqͥ: & non
cũ ꝑturbatione. Qñ cũ festinatione. & ñ ex ip¬
sis sunt neq pulchritudo in eis. Contracta ẽ. inqͥt
dies & adbreuiata: instatq uicina captuntas.
Floruit uirga que uobis multo tẽpr̃e minabatur:
tis urȩ qua subiectos uobis impie cedebatis
consurgat iniqͥtas quȩ ñ ẽ. ex miserabili poplo
neq ex his qͥ instar brutoꝵ animantiũ aueunt̾ ama¬
gistris. neq ex clamore eoꝵ & sonitu quo frustra
uociferantur a sacerdotib pbariseisq seducti: ut
consona uoce clamarent & dicerent. crucifige eru¬

Expanded text:
quem recipit . « Ecce dies, ecce venit, egressa est contractio, quem recipit . « Ecce dies, ecce venit, egressa est contractio, floruit virga, germinavit superbia, iniquitas surrexit in virga impieex sonitu eorum: et non erit requies eis. LXX: Ecce dies parit, ecce finis venit, egressa est complexio, et floruit virga, germinavit superbia, suscitata est injuria, et conteret fortitudinem iniqui, et non cum perturbatione neque cum festinatione, et non ex ipsis sunt, neque pulchritudo in eis. Contracta est, inquit, dies et abbreviata, instatque vicina captivitas, Floruit virga quae multo vobis tempore minabatur, tis vestrae, qua subjectos vobis impie caedebatis, consurgat iniquitas, quae non est ex miserabili populo, neque ex eis qui instar brutorum animantium ducuntur a magistris, neque ex clamore eorum et sonitu, quo frustra vociferabantur, a sacerdotibus Pharisaeisque seducti, ut consona voce clamarent et dicerent: 68 Crucifige, cru
Abbreviated transcription (Latin):
& impletũ ẽ. ecce relinquetur uobis domꝰ ur̃a de¬
serta. Iunc tudieati sunt uxta uias suas. & blas¬
pbemias quib dm̃ negauerunt. & senserunt furo¬
rẽ dĩ. & om̃is indignatio dĩ suꝑ illos effusa ẽ. et
receper̃t scelera sua ut ꝑmaneat desolatio tẽpli
usq ad consũmationẽ. Et ñ pare& oculus meusꝰ
& non miserebor: s uias tuas imponã sine dabo¬
tͥ. & abhominationes tuę in medio tui erunt:
& scietis qͥa ego sũ dñs ꝑcutiens. Causas ueritatis
&̾ austeritatis siue ut heretici putant crudeli¬
tatis dĩ. quod non parcat ods eiꝰ nec misereat᷑
subiec̃ dicens: uias tuas dabo tͥ. & abhominati¬
ones tue in medio tui erunt. ut sentias quę
fecisti: & uidens abhominationes tuas uł in con¬
spectu tuo. uł in medio omiũm positas. emendes
errores penitudine : & recedens apͥstinis oꝑib cũ
oderis quę fecisti tunc sentias qđ ipse sit ans.
qͥ ido̾ ꝑcutit ut em̃d&. & castigat ome̾m filiũ

Expanded text:
obis domus vestra deserta . » Tunc judicati sunt juxta vias suas et blasphemias quibus Dominum negaverunt, et senserunt furorem Dei, et omnis indignatio ejus super illos effusa est, receperuntque scelera sua ut permaneat desolatio templi usque ad consummationem. « Et non parcet oculus meus neque miserebor, sed vias tuas imponam tibi et abominationes tuae in medio tui erunt, et scietis quia ego Dominus percutiens. » « Causas severitatis et austeritatis, sive ut haeretici putant crudelitatis Dei, quod non parcat oculus ejus nec misereatur, subjecit dicens: « Vias tuas dabo tibi, et abominationes tuae in medio tui erunt. » Ut sentias quae fecisti, et videns abominationes tuas vel in conspectu tuo, vel in medio omnium positas emendes errorem poenitudine, et recedens a pristinis operibus, cum oderis, quae fecisti, tunc sentias quod ipse sit Dominus, qui ideo percutit ut emendet, et castigat omnem filium
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ magnitudine discernunt᷑: facit alios iniqͥ¬
tatẽ. alios oculos int̾pretari. Canite tuba: p̃pa¬
rent᷑ om̃s. Lacoc. Clangite tuba: & iudicate omña.
De tubarũ clangnore & sonitu in multis locis legi¬
mus: ut ibi. Sicut tuba exalta uocẽ tuã. Et alibi.
Clangite in neomenia tuba. in insigni die solenm¬
ce archangłi. & in tuba dĩ descend& de celo:
Et in euangłio. Ilolite tuba clangere ante uos.
Et tubas ductiles atq argenteas. numeroꝵ nar-¬
rantur apłicę. Precipit̾q nunc ut om̃s ad signum
clangoris & bucine pparent᷑ ad bella. Porro quod
dixere locxeͣ. & iudicate om̃ã : nulli dubiũ ẽ. quin
apłorũ conueniat potestati: qͥ pꝰ quã cecinerit an¬
głorũ tuba iudicaturi sunt in duodecĩ thronis.
duodeci trib ifri: quoꝵ paulus loquebatur. an¬
głos udicabimus. Et alibi. In uobis udicabitur
mundus. Iuxta p̾sentẽ autẽ sensũ iubent᷑ ꝓ yro¬
nam hi qui huic officio maneipati sunt tuba

Expanded text:
 tantum magnitudine discernuntur, fecit alios iniquitatem, alios oculos interpretari. Canite tuba, praeparentur omnes. LXX: Clangite tuba, et judicate omnia. De tubarum clangore et sonitu in multis locis legimus, ut ibi: Sicut tuba exalta vocem tuam ; et alibi: Clangite in neomenia tuba, in insigni die solemnice archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo . » Et in Evangelio: « Nolite tuba clangere ante vos . » Et tubas ductiles atque argenteas Numerorum narostolicae. Praecipiturque nunc, ut omnes ad signum clangoris, et buccinae praeparentur ad bella. Porro quod dixere LXX, et judicate omnia, nulli dubium est quin apostolorum conveniat potestati. Qui, postquam cecinerit angelorum tuba, judicaturi sunt in duodecim thronis duodecim tribus Israel. Quorum Paulus loquebatur: Angelos judicabimus ; et alibi: In vobis judicabitur mundus . Juxta praesentem autem sensum jubentur per ironiam hi qui huic officio mancipati sunt, tuba
Abbreviated transcription (Latin):
extremũ peccatoꝵ terrȩ isrł tẽpꝰ aduenerit ut
iã ñ effugiat sententiã dĩ: quã longo tẽpre me¬
rebatur. Equta necdũ compleuerat peccata sua:
ꝓpterea differebatur fuppliciũ : scđm ulud qđ seri¬
ptũ ẽ. Necdũ enĩ plena sunt peccata amorreoꝵ.
nitq captiuitas. Et ne putes me rursũ futura
minitari : ostendo digito atq demonstro. Ecce
uenit: finis uenit : uenit finis. Qui huc usq dor¬
mitare tͥ uidebat᷑ & quiescere : euigilauit con¬
tra te repente atq surrexit. Uenit contractio
quȩ in hebraico dicitur seffira & quã aqͥla inter¬
pretatus ẽ. npoclionecin. id ẽ. contẽplationẽ et

Expanded text:
extremum peccatorum terrae Israel tempus advenerit, ut jam non effugiat sententiam Dei, quam longo tempore merebatur. Et quia necdum compleverat peccata sua, propterea differebatur supplicium, secundum illud quod scriptum est: Necdum enim completa sunt peccata Amorrhaeorum . nitque captivitas. Et ne putes me rursum futura minitari, ostendo digito atque demonstro. Ecce venit, finis venit, venit finis. Qui hucusque dormitare tibi videbatur et quiescere, evigilavit contra te repente atque surrexit. Venit contractio, quae in Hebraico dicitur SEPHPHIRA , et quam Aquila interpretatus est προσκόπησιν, id est, contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
pturũ remaneat in corpore. Peutit autẽ dñs quẽ
diligit. & castigat omẽm filiũ quẽ recipit: cuiꝰ
intelligentia ẽ. ego ꝑcutiã & ego sanabo. Omĩs
enĩ medicina ad tẽpꝰ hab& amaritudinẽ: sed
postea fruetꝰ doloris sanitate monstrat᷑. Tale qͥd¬
& ꝑ amos loquitur ds̃. Qm̃ uos cognoui de uniuer¬
sis tribubꝰ terrȩ: iccirco ulciscar suꝑ uos omĩa pec¬
uias inquit illius totiusq uitę gressũ abhomina¬
tionesq & maculas ponã in medio eiꝰ : ut ante
oculos peccatricis quę ꝓsanitate punit᷑. pͥstina
peccata ponantur. Cũq hoc fecerit dñs: scient qͥ
eruciati sunt qđ ipse sit dñs. Hoc ipsũ sonat et
illud testimoniũ : ulciscar iacob scđ̾m uias fuaᷤ.
& uixta adimientiones eiꝰ reddã illi. Hec dic̃ dñs

Expanded text:
pturum, remaneat in corpore. Percutit autem Dominus quem pturum, remaneat in corpore. Percutit autem Dominus quem diligit, et castigat omnem filium quem recipit . Cujus intelligentiae enim medicina habet ad tempus amaritudinem, sed postea fructus doloris sanitate monstratur. Tale q Deus loquitur: « Quoniam vos cognovi de universis tribubus terrae, idcirco ulciscar super omnia pecvias, inquit, illius totiusque vitae gressum abominationesque, et ponam maculas in medio ejus, ut ante oculos peccatricis, quae pro sanitate punitur, pristina peccata ponantur. Cumque hoc fecerit Dominus, scient qui cruciati sunt, quod ipse sit Dominus. Hoc ipsum sonat, et illud testimonium: « Ulciscar Jacob secundum vias suas, et juxta ad
Abbreviated transcription (Latin):
tuas ponã suꝑ te. & ab hominationes tuȩ in medio
tui erunt: & scietis quia ego dñs. In hoc capło
iuxta laxc. interp̃tes ordo mutatꝰ ẽ. atq confu¬
sus: ita ut pͥma nouissima sint. & nouissima
uł pͥma uł media: ipsaq media minc ad extrema
nunc ad pͥncipia transferant᷑. Ex quo nos & ip¬
sũ hebraicũ. & ceteros secuti int̾pretes: ordinem
posuimꝰ ueritatis. Ad terrã gͥ isrł sermo dirigit᷑:
qđ uenerit suꝑ eã finis & consũmatio. & emittao
dignatione uementẽ : s plenũ ȩqͥtatis atq ratio¬
nis : ut iudie& eã scđm uias suas. & ostendat illi
scđ̃m abhominationes suas. ut recordetur scđ̾m¬
oꝑm suoꝵ. & intelligat quid mali gesserit. Qđ au¬
tẽ dic̃ ñ parc& ocłs meus suꝑ te & non miserebor:
quasi clem̃tissimꝰ medicꝰ incidere cupiens putridaᷤᷤ
carnes. & cariosa uulnera adurere cauterio. Ilon
pareit ut pareat: non miseret᷑ ut magis misereat᷑:
nequid putridũ uiuasq carnes sui uicinia corru¬

Expanded text:
 abominationes tuae in medio tui erunt: et scietis quia ego Dominus. In hoc capitulo juxta LXX Interpretes ordo mutatus est atque confusus: ita ut prima novissima sint, et novissima, vel prima vel media, ipsaque media nunc ad extrema, nunc ad principia transferantur. Ex quo nos et ipsum Hebraicum et caeteros secuti interpretes ordinem posuimus veritatis. Ad terram igitur Israel sermo dirigitur, quod venerit super eam finis et consummatio, et emittat plenum aequitatis atque rationis: ut judicet eam secundum vias suas, et ostendat illi omnes abominationes suas: ut recordetur operum suorum, et intelligat quid male  Al. mali gesserit. Quod autem dicit: Non parcet oculus meus super te, et non miserebor, quasi clementissimus medicus incidere cupiens putridas carnes, et cariosa vulnera adurere cauterio, non parcit, ut parcat: non miseretur, ut magis misereatur; ne quid putridum vivasque carnes sui vicinia corru
Abbreviated transcription (Latin):
nos plagas mundi int̾p̾tati sumꝰ: orientẽ iidelic&
& occidentẽ. meridiẽ & septẽtrionẽ. De quibꝰ alis
&isaias loquit᷑: dñe ab alis siue a finib terrȩ
portenta audiuimꝰ: quȩ in toto orbe ꝑ apłos gere¬
bantur. Et de sc̃is scriptũ ẽ. Si dormieritis int̾̃
medios cleros penne columbe deargentate : & po¬
steriora dorsi eius in uirore auri. Unde & dñs cũ
appropinquass& & uidiss& ierłm: fleuit & aix̃.
Quoties uolui congregare filios tuos. sic̃ gallina
congregat pullos suos sub alas suas: & noliusti.
Iste ẽ. qui indeuterononnii cantico expandens alas
suas suscepit eos: & assumpsit eos in humeris
suis. Quidã sp̃ales alas terrȩ quib ad celestia
subuolamꝰ. quartuor ponit gn̾a credentiũ : domũ
aaron & domũ leui. & domũ isrł. & tim̃tes dnm̃¬
domꝰ aaron benedicite dñm. domꝰ leui benedicite
dnm̃. qͥ timetis dnm benedicite dño. In aaron sacer¬
dotiũ. in leui edituos & ministros. in isrł cunctũ

Expanded text:
ati sumus: Orientem videlicet et Occidentem, Meridiem et Septentrionem. De quibus alis et Isaias loquitur: Domine, ab alis sive finibus terrae portenta audivimus , quae in toto orbe per apostolos gerebantur. Et de sanctis scriptum est: Si dormieritis inter medios cleros pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in pallore auri . Unde et Dominus cum appropinquasset et vidisset Jerusalem, flevit et dixit: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti ? Iste est qui in Deuteronomii cantico expandens alas suas suscepit eos, et assumpsit eos in humeris suis . Quidam spirituales alas terrae, quibus ad coelestia subvolamus, quatuor ponit genera credentium: domum Aaron, et domum Levi, et domum Israel, et timentes Domdomus Aaron, benedicite Dominum; domus Levi, benedicite Dominum: Qui timetis Dominum, benedicite Dominum . » In Aaron sacerdotium, in Levi aedituos et ministros, in Israel cunctum
Abbreviated transcription (Latin):
ierechiel in babilone ꝓpħare captiuis : & anno no¬
no uenit nabuchodonosor & obsedit eã : cepitq
eã anno undecimo sedechie. Ex quib ꝑspieuum
ẽ. uenisse finc̃ & appropinquasse non suꝑ montes
& colles rup̾esq & ualles.s suꝑ quattuor plagas
terre ex omĩ parte isrł: non omis terrę. Qđ̃ si di¬
xiss& de toto mundo credi poterat: sed terre si-

Expanded text:
el in Babylone prophetare captivis. Et anno nono venit Nabuchodonosor, et obsedit Jerusalem, cepitque eam anno undecimo Sedechiae. Ex quibus perspicuum est venisse finem et appropinquasse non super montes et colles rupesque et valles, sed super quatuor plagas terrae, ex omni parte Israel, non omnis terrae. Quod si dixisset, de tot
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinẽ. Porro qđ locoe. transtulerunt qͥa qui
emit ad uenditorẽ non reuertet᷑. eũ uyxta histo¬
riã penitꝰ non cohereat: iuxta anagogen hunc
sensũ habere potest: ut dicamꝰ eũ qͥ heretico fu¬
erat errore deceptus. cum intellexerit magistri
fraudulentiã nequaquã reuerti ad uenditorẽ id
ẽ. ad magistrũ. sed eum despicere atq contenine¬
re. Et adhuc in uiuentib uita eorũ : quia uisio
ad omem̃ multitudinẽ eius ñ regrediet᷑. Quomͦ
possessio non reuertetur ad pͥorẽ dñm euersio¬
ne urbis instante : sic uisio & cõminatio ꝓpħalis
autẽ ait. ut ostendat imminentẽ captiuitatẽ: ne
scđ̾m consuetudinẽ dicerent: uisio hȩc in longos
dies erit. & pꝰ tẽprã multa complebitur. Possumꝰ
& hoc dicere qdđ post quã recesserit a uideis uisio
Ergo regrediet᷑ ad eos qͥ ex iudeis dño crediderurs:
apłos uidelic& & reliquias popli iudaici que ex
sue non obtinebit. Qẽ. sensus iuxta hebraicũ non

Expanded text:
stulerunt, quia qui emet, ad venditorem non revertetur, cum juxta historiam penitus non cohaereat, juxta anagogen hunc sensum habere potest, ut dicamus eum, qui haeretico fuerat errore deceptus, cum intellexerit magistri fraudulentiam, nequaquam reverti ad venditorem, id est, ad magistrum, sed eum despicere atque contemnere. « Et adhuc in viventibus vita eorum, quia visio ad omnem multitudinem ejus non regredietur. » Quomodo possessio non revertetur ad priorem dominum, eversione urbis instante, sic visio et comminatio prophetalis, autem ait, ut ostendat imminentem captivitatem, ne secundum consuetudinem dicerent: Visio haec in longos dies erit, et post tempora multa complebitur. Possumus et hoc dicere, quod postquam recesserit a Judaeis visio Ergo regredietur ad eos qui ex Judaeis Domino crediderunt, apostolos videlicet, et reliquias populi Judaici, quae ex suae non obtinebit. » Et est sensus juxta Hebraicum: Non
Abbreviated transcription (Latin):
ñ digne regunt oues dñi : qđ illis obiectis atq
damnatis saluet᷑ popłis aliis traditus qͥ digñi
extiterint & reliqͥȩ salue fiant. ꝑdunt oues pa¬
stores. qͥ docent heresim. Lacerant & dissipant:
qͥ seismata faciunt. Eitiunt eas.: qͥ contra iusticiã
de ȩccłia separant. Non uisitant: qͥ penitentib
contrahunt manũ. Quorũ om̃ium miserebitur
dñs reddens eis pͥstina pascua: & malos pasto¬
res auferens. Ecce dies ueniunt dic̃ dñs. & susci¬
tabo dauid germen iustũ. siue orientẽ iustũ. &
regnabit rex & sapiens erit siue intellig&. et
facie iudiciũ & tusticiã in terra. In dieb illis
saluabit᷑ uidas &isrł habitabit confidenter.
Et hoc ẽ. nom̃ qđ uocabunt eũ. dñs iustus nr̃. siue
iusticia nr̃a. Qđ hebraice dr̃ sapeceno. hoc qđ in
nito titulus ẽ. ad ꝓpħas siue contra ꝓpħas de qͦ in
suo dicemꝰ loco. Abiectis gͦ pastorib smagoge scri¬

Expanded text:
non digne regunt oues domini. quod illis abiectis atque non digne regunt oues domini. quod illis abiectis atque damnatis saluetur populus aliis traditus, qui digni exstiterint. et reliquiae saluae fiant. perdunt oues pastores, qui docent heresim: lacerant et dissipant, qui schismata faciunt; eiciunt eas, qui contra iustitiam de ecclesia separant: non uisitaut, qui paenitentibus contrahunt manum. quorum omnium miserebitur dominus reddens eis pristina pascua et malos pastores auferens. Ecce dies ueniunt, dicit dominus, et suscitabo Dauid germen iustum — siue orientem iustum — et regnabit rex et sapiens erit — siue intelleget — et faciet indicium et iustitiam in terra. in diebus illis saluabitur Iudas et Israhel habitabit conft eum — siue uocabit eum -: dominus iustus noster siue iustitia nostra, quod Hebraice dicitur \'sadecenu\'. Hoc. quod in nito titulus est: ad prophetas siue contra prophetas. de quo in suo dicemus loco. abiectis ergo pastoribus synagogae. scri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħicꝰ sermo ẽ. & qr de iechonia pene ultimo rege
tudeȩ qͥ fuit de stirpe dauid legimꝰ seriptũ terra
terra terra: audi sermonẽ dnĩ. Scribe uirũ istũ
abdicatũ siue sterilẽ. & ñ erit de semine euis
uir qͥ sedeat suꝑ soliũ dauid. Omĩsq spes regni
iudaici popli fuerat amputata: transit ad prin¬
cipes eccłie. Et smagoga cũ suis pastorib dere¬
licta atq damnata : ad apłos sermo fit de quib
dicitur. & suscitabo suꝑ eos pastores & pascent eos:
ñ formidabunt ultra & non pauebunt. & nullꝰ
queret᷑ ex numero dic̃ dñs. Apłi enĩ confidenter
& absq ullo timore pascent eccłiasticũ gregẽ:
& reliqͥȩ popłi isrł saluabuntur de omnib ter¬
ris. & conuertent᷑ ad rura siue ad pascua sua.
& crescent fiue multiplicabuntur. Suꝑ malos au-¬
tẽ pastores scribas & phariseos: uisttabit dñs ꝓpt̾
malitiã studioꝵ ipsorũ. Possumꝰ hoc iuxta tro¬
pologiã & de eccłiȩ pͥncipib intelligere qͥ tam̃

Expanded text:
cus sermo est et. quia de Iechonia, paenultimo rege Iudaeae, qui fuit de stirpe Dauid, legimus scriptum: terra. terra. terra. audi sermones domini! scribe uirum istum abdicatum — siue sterilem — et non erit de semine eius uir. qui sedeat super solium Dauid. omnisque spes regni Iudaici fuerat amputata, transit ad principes ecclesiae et synagoga cum suis pastoribus derelicta atque damnata ad apostolos sermo fit. de quibus dicitur: et suscitabo super eos pastores et pascent eos; non formidabunt ultra et non pauebunt et nullus quaeretur ex numero. dicit dominus. apostoli enim confidenter et absque ullo timore pascent ecclesiasticum gregem et reliquiae populi Israbel saluabuntur de omnibus terris et conuertentur ad rura sine ad pascua sua et crescent et multiplicabuntur. super malos autem pastores, scribas et Pharisaeos, uisitabit dominus propter malitiam studiorum ipsorum. possumus hoc iuxta tropologiam et de ecclesiae principibus intellegere, qui tamen