comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nã eo modo. loca metimur
ñtẽpora. Sed cũ uoces pro¬
nunciando transeunt.: & di¬
cimus longũ carmen. ẽ. nã
tot uersib contexitur: lon¬
gi uersus. nã tot pedib con¬
stant: longi pedes nã tot
sillabis tendunt᷑ : longa sil¬
laba est : Nã dupla ẽ. ad
breuẽ. Sed neq: ita cõp̃hendi¬
tur certa mensura tẽporis : qͥ an¬
do quidem fieri potest. ut ampli¬
ori spacio tẽporis ꝑ sonet uersus
breuior si ꝓductius ꝓnunciet᷑. ⁊
quã longior si correptius . Ita
carmen: ita pes: ita sillaba
Inde michi uisũ . ẽ: nichil eẽ ali¬
ud tẽpus quam distensionẽ:
sed cuius rei nescio : & mirũ
si non ipsius animi: Quid enĩ
metior obsecro ds̃ m̃s & dico
aut indefinite longius est
hoc tẽpus quã illud: aut etiã
definite duplũ est hoc ad
illud : Tempus metiorꝰ scio:
sed ñ metior futurũ quia
non dũ . ẽ: non metior prȩ¬
sens. quia nullo spacioten¬
ditur: Non metior prȩte¬

Expanded text:
nam eo modo loca metimur, nam eo modo loca metimur, non tempora — sed cum uoces pronuntiando transeunt et dicimus: "longum carmen est, nam tot uersibus contexitur; longi uersus, nam tot pedibus constant; longi pedes, nam tot syllabis tenduntur; longa syllaba est, nam dupla est ad breuem". sed neque ita conprehenditur certa mensura temporis, quandoquidem fieri potest, ut ampliore spatio temporis personet uersus breuior, si productius pronuntietur, quam longior, si correptius. ita carmen, ita pes, ita syllaba. inde mihi uisum est nihil esse aliud tempus quam distentionem: sed cuius rei, nescio, et mirum, si non ipsius animi. quid enim metior, obsecro, deus meus, et dico aut indefinite: "longius est hoc tempus quam illud" aut etiam definite: "duplum est hoc ad illud?" tempus metior, scio; sed non metior futurum, quia nondum est, non metior praesens, quia nullo spatio tenditur, non metior praete
Abbreviated transcription (Latin):
do quid sit tempus nescio:
Anforte nescio quẽ ad mo¬
dum dicã qđ nescio : Ei mi¬
chi: qui nescio saltẽ quid
nesciã. Ecce ds̃ m̃s corã
tte. quia non mentior. Sic̃
loquor ita est cormeũ.
Tu illuminabis lucernã
illumi¬
nabis tenebras meas.
Nonne tibi confitetur
anima mea confessione
ueridica. metiri metẽ¬
pora : Itane ds̃ m̃s meti¬
or. & quid metiar nes¬
cio: Metior motum
corporis tẽpore . Ite  ipsũ
tẽpus non metior e An
uero corporis motum
metirer quandiu sit &
quandiu hinc illuc per¬
ueniat : nisi tẽpus inqͥo
mouet᷑ metirer : Ipsũ
ergo tẽpus unde metior :
An tempore breuiore
metim longius. sicut
spacio cubiti spaciũ transtri:
Sic enĩ uidemur spatio breuis
sillabae : metiri spaciũ longȩ
sillabȩ: atq id duplũ di¬
cere: Ita metimꝰ spacia car¬
minum spaciis uersuũ: et
spacia uersuũ. spaciis pedũ:
& spacia pedũ. spaciis silla¬
barũ: spacia longarũ spaciis
breuium: non in paginisi

Expanded text:
do quid sit tempus nescio? do quid sit tempus nescio? an forte nescio, quemadmodum dicam quod scio? ei mihi, qui nescio saltem quid nesciam! ecce, deus meus, coram te, quia non mentior: sicut loquor, ita est cor meum. tu inluminabis lucernam inluminabis tenebras meas. Nonne tibi confitetur anima mea confessione veridica metiri me tempora? Itane, Deus meus, metior, et quid metiar nescio? Metior motum corporis tempore. item ipsum tempus nonne metior? an uero corporis motum metirer, quamdiu sit et quamdiu hinc illuc perueniat, nisi tempus, in quo mouetur, metirer? ipsum ergo tempus unde metior? an tempore breuiore metimur longius sicut spatio cubiti spatium transtri? sic enim uidemus spatio breuis syllabae metiri spatium longae syllabae atque id duplum dicere. ita metimur spatia carminum spatiis uersuum et spatia uersuum spatiis pedum et spatia pedum spatiis syllabarum et spatia longarum spatiis breuium, non in paginis —
Abbreviated transcription (Latin):
spacia. unde & quo ueniat cor¬
pus qđ mouet᷑ uel partes eius.
si tanquã intorno mouetur:
possumus dicere quantũ sit
tẽporis. ex quo ab illo loco
usq ad illũ locũ motuscor¬
poris. uł partis eius effectꝰ ẽ
Cũ itaq aliud sit motus cor¬
poris. aliud quo metit᷑ quan¬
diu sit: quis ñ sentiat quid
horũ potius tẽpus dicendũ
sit: Namsi  uarie corpus
aliquando mouet᷑: aliqͥando
stat: non solũ motũ eius sed
etiam statũ tẽpore metim᷑:
& dicimus. tantũ stetit quantũ
motũ. ẽ. aut duplo uł triplo
stetit ad id qđ motũ. ẽ: & si qͥid
aliud nr̃a dimensio siue cõp̃¬
henderit siue existimaue¬
rit. ut dici solet plus minis
Non. ẽ ergo tẽpus. corporis
motus. Et confiteor tibi
quid sit temp̃us: &rursus
confiteor tibi dñe. scire me
intẽpore ista dicere: & diu
me iã loqui de tẽpore:
atq ipsum diu non ẽẽ diu
nisi mora temporis. Quo¬
modo igit᷑ hoc scio : quan¬

Expanded text:
spatia, unde et quo ueniat corspatia, unde et quo ueniat corpus, quod mouetur, uel partes eius, si tamquam in torno mouetur, possumus dicere, quantum sit temporis, ex quo ab illo loco usque ad illum locum motus corporis uel partis eius effectus est. cum itaque aliud sit motus corporis, aliud, quo metimur quamdiu sit, quis non sentiat, quid horum potius tempus dicendum sit? nam si et uarie corpus aliquando mouetur, aliquando stat, non solum motum eius, sed etiam statum tempore metimur et dicimus: "tantum stetit, quantum motum est" aut: "duplo uel triplo stetit ad id quod motum est" et si quid aliud nostra dimensio siue conprehenderit siue existimauerit, ut dici solet plus minus. non ergo tempus corporis motus. Et confiteor tibi, adhuc, quid sit tempus, et rursus confiteor tibi, domine, scire me in tempore ista dicere et diu me iam loqui de tempore atque ipsum diu non esse diu nisi mora temporis. quomodo igitur hoc scio, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ret : solstabat. sed tempus
ibat. Per suũ quippe spaciũ
tẽporis. quod ei sufficeret :
illa pugna gesta atq finita ẽ
Video igitur tẽpus quandam
eẽ. distensionẽ. Sed uideo an
uidere michi uideor : Tude¬
monstrabis : lux ueritas: Tu¬
iubes ut approbem siquisdicat
tẽpus eẽ motũ corporis : Ñ
iubes Nã corpus nullũ nisi
intẽpore moueri audio: Tu
dicis. Ipsum autẽ corporis
motũ tempus eẽ non audio:
Tu nondicis. Cum enĩ mouet᷑
corpus: tẽpore metior quan¬
diu moueat᷑ ex quo moueri
incipit donec desinat. Et sĩ ñ
uidi ex quo cȩpit. & ꝑseuerat
moueri ut ñ uideam cũ desi¬
nit : ñ ualeo metiri. nisi forte
ex quo uidere incipio donec
desinã. Qđ ñ diu indeo : tantũ¬
modo longũ tẽpus eẽ renuncio
Noñ autẽ quantũ sit : quia et
quantũ cͤum dicimus collatione
dicimus : uelut tantũ hoc qͥantũ
illud: aut duplũ hoc ad illud:
& siquid aliud istomodo. Si autẽ
notare potuerimus locorum

Expanded text:
ret, sol stabat, sed tempus ret, sol stabat, sed tempus ibat. per suum quippe spatium temporis, quod ei sufficeret, illa pugna gesta atque finita est. uideo igitur quandam esse distentionem. sed uideo? an uidere mihi uideor? tu demonstrabis, lux, ueritas. Iubes ut adprobem, si quis dicat tempus esse motum corporis? non iubes. nam corpus nullum nisi in tempore moueri audio: tu dicis. ipsum autem corporis motum tempus esse non audio: non tu dicis. cum enim mouetur corpus, tempore metior, quamdiu moueatur, ex quo moueri incipit, donec desinat. et si non uidi, ei quo coepit, et perseuerat moueri, ut non uideam cum desinit, non ualeo metiri, nisi forte ex quo uidere incipio, donec desinam. quod si diu uideo, tantummodo longum tempus esse renuntio, non autem quantum sit, quia et quantum cum dicimus, conlatione dicimus, uelut: "tantum hoc, quantum illud" aut: "duplum hoc ad illud" et si quid aliud isto modo. si autem notare potuerimus locorum
Abbreviated transcription (Latin):
ergo eẽt dies si abortu solis
usq ad ortum alterũ tã
breuis mora eẽt quam est
horȩ unius. ⁊ sed uigies et
quãter circũ iret sol. ut
expleret diem. Si utrynq:
nec illa appellaret᷑ dies
si horȩ spacio sol totum
suũ girũ circũiret: Nec
ille.si sole cessante tantũ
tẽporis prȩteriret: quanto
ꝑagere sol totũ ambitũ de
mane in mane assolet. Non
itaq: nunc quȩrã quid sit il¬
lud qđ uocatur dies: sed qid
sit tempus quo metientes
solis circuitũ diceremus eũ
dimidio spacio tẽporis per¬
actũ minus quã solet. sĩ tan¬
to spatio tẽporis ꝑactus ẽẽt
quanto ꝑaguntur horȩ .xii.
& utrunq tẽpus cõparantes
diceremus illud simplũm.
hoc duplũ: etiã si aliquando
illo simplo. aliquando isto
duplo sol aboriente usq ori¬
entem circũ iret. Nemo ergo
michi dicat cȩlestiũ corpor̃
motus ẽẽ tẽpora : quia ad
cuiusdã uota cũ sol ftetisset.
& uictoriosum prȩliũ ꝑage¬

Expanded text:
ergo esset dies, si ab ortu solis ergo esset dies, si ab ortu solis usque in ortum alterum tam breuis mora esset, quam est horae unius, sed uiciens et quater circuiret sol, ut expleret diem. si utrumque, nec ille appellaretur dies, si horae spatio sol totum suum gyrum circumiret, nec ille, si sole cessante tantum temporis praeteriret, quanto peragere sol totum ambitum de mane in mane adsolet. non itaque nunc quaeram, quid sit illud, quod uocatur dies, sed quid sit tempus, quo metientes solis circuitum diceremus eum dimidio spatio temporis peractum minus quam solet, si tanto spatio temporis peractus esset, quanto peraguntur horae duodecim, et utrumque tempus conparantes diceremus illud simplum, hoc duplum, etiamsi aliquando illo simplo, aliquando isto duplo sol ab oriente usque orientem circuiret. nemo ergo mihi dicat caelestium corporum motus esse tempora, quia et cuiusdam uoto cum sol stetisset, ut uictoriosum proelium perage
Abbreviated transcription (Latin):
insignis. & intẽporib & in di¬
ebus. & in annis: Sunt uere :
sed nec egõ dixerim circuitũ
illius ligneolȩ rotȩ diem ẽẽ :
nec tam̃ idõ tẽpus non essẽ
ille dixerit. Ego scire cupio
uim naturãq tẽporis quo
metimur corporũ motus:
& dicimus illũ motũ uerbi
gr̃a tẽpore duplo eẽ diutur¬
niorem quã istũ Nã quȩro.
qm̃ dies dicit᷑ non tantum
mora solis suꝑ terrã scđm
quod aliud .ẽ. dies aliud nox.
sed etiã tot us eius circuitus
aboriente usq orientẽ . scđm
qđ dicimus tot dies transier̃:
cũ suis enĩ noctib dicunt᷑ tot
dies. nec extra reputant᷑
spacia noctiũ : qm̃ ergo dies
expletur motu solis atq: cir¬
cuitu aboriente usq ad ori¬
entẽ : quȩro utrũ motus
ipsẽ sit dies: anmora ipsa
quanta ꝑagitur : an utrunq
Si enim primũ dies eẽt:
dies ergo ẽẽt etiã si tanto
spacio tẽporis solcursum
illũ ꝑegissẽt. quantũ. ẽ.
horȩ unius: Si scđm: non

Expanded text:
in signis et in temporibus et in diin signis et in temporibus et in diebus et in annis. sunt uero; sed nec ego dixerim circuitum illius ligneolae rotae diem esse, nec tamen ideo tempus non esse ille dixerit. Ego scire cupio uim naturamque temporis, quo metimur corporum motus et dicimus illum motum uerbi gratia tempore duplo esse diuturniorem quam istum. nam quaero, quoniam dies dicitur non tantum mora solis super terram, secundum quod aliud est dies, aliud nox, sed etiam totius eius circuitus ab oriente usque orientem, secundum quod dicimus: "tot dies transierunt". cum suis enim noctibus dicuntur tot dies, nec extra reputantur spatia noctium. quoniam ergo dies expletur motu solis atque circuitu ab oriente usque ad orientem, quaero, utram motus ipse sit dies an mora ipsa, quanta peragitur, an utrumque. si enim primum dies esset, dies ergo esset, etiamsi tanto spatio temporis sol cursum illum peregisset, quantum est horae unius. si secundum, non
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporis habet hȩc sillaba: ad
illam simplã breuem. Dici¬
mus hȩc & audimus haec :¬
& intelligimur & intelligi¬
mus : Manifes t̾issĩma &
usitatissima sunt : & eadem
rursus nimis latent. & ñ
est inuentio eorũ. Audiui
A quodã homine docto. qđ
solis & lunȩ acsyderũ motus.
ipsi sunt tẽpora: & non annui
Cur enĩ non potius om̃ium cor¬
porũ motus sint tẽpora: An
uero sicessarent cȩlilumina.
& moueretur rota figuli: ñ
eẽt tẽpus quo metirem᷑ eos
giros & diceremus aut ȩqua¬
libus morulis agi. aut si alias
tardius alias uelocius moue¬
retur. alios uero magis diu¬
turnos eẽ. alios minus : Aut
cũ hoc diceremus. non & nos
intẽpore loqueremur : Aut
eẽnt in uerbis meis aliȩ longae
sillabȩ aliae breues : nisĩ quia
illȩ longiore tẽpore sonuis¬
sent. istae breuiore : Ds̃
da hominib uidere in par¬
uo. cõmunes notitias. rerũ
paruarum atq magnarũ.
Sunt sydera & luminaria cȩli

Expanded text:
temporis habet haec syllaba ad temporis habet haec syllaba ad illam simplam breuem." dicimus haec et audiuimus haec et intellegimur et intellegimus. manifestissima et usitatissima sunt, et eadem rursus nimis latent et noua est inuentio eorum. Audiui a quodam homine docto, quod solis et lunae ac siderum motus ipsa sint tempora, et non adnui. cur enim non potius omnium corporum motus sint tempora? an uero, si cessarent caeli lumina et moueretur rota figuli, non esset tempus, quo metiremur eos gyros et diceremus aut aequalibus moralis agi, aut si alias tardius, alias uelocius moueretur, alios magis diuturnos esse, alios minus? aut cum haec diceremus, non et nos in tempore loqueremur aut essent in uerbis nostris aliae longae syllabae, aliae breues, nisi quia illae longiore tempore sonuissent, istae breuiore? deus, dona hominibus uidere in paruo communes notitias rerum paruarum atque magnarum. sunt sidera et luminaria caeli
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quod iã non metimur.
Exarsit animus m̃s nossẽ istud
implicatissimũ enigma Noli
claudere
noli claudere deñderio meo
ista. &usitata. & abdita. qͥo¬
minus in ea penitret : & dilu¬
cescant alucente miscđia tua
dñe. Quẽ ꝑcontabor dehis.
& cui fructuosius confitear im¬
peritiam meã nisi tibi. eui
non sunt molesta studia mea
flammantia uehement̃ inscri¬
pturas tuas : Da quod amo
Amo enĩ. Et hoc tu dedisti
Da Pxt̃ : qui uere nosti data
bona dare filiis tuis da qm̃
suscepi cognoscere: & labor est
ante me donec aperias: per
p̃m obsecro: in nomine eius
Sc̃i sc̃orum
Nemo michi
obstrepat: et ego credidi: ꝓpt̃
qđ & loquor. Hȩc ẽ spesmea
adhanc uiuo: ut contẽpler
delectationẽ dñi Ecceuete¬
res posiusti dies meos & tran¬
seunt : & quomodo nescio.
Et dicimus tempus &tẽpus:
tempora & tẽpora. Quandiu
dix̃ hoc ille: quandiu fecit
hoc ille: Et. quã longo tẽpore
illud non uidi. Et duplum

Expanded text:
sed quod iam non est, non metimur. sed quod iam non est, non metimur. Exarsit animus meus nosse istuc inplicatissimum aenigma. noli claudere, noli claudere desiderio meo ista et usitata et abdita, quominus in ea penetret et dilucescant allucente misericordia tua, domine. quem percontabor de his? et cui fructuosius confitebor inperitiam meam nisi tibi, cui non sunt molesta studia mea flammantia uehementer in scripturas tuas? da quod amo: amo enim, et hoc tu dedisti. da, pater, qui uere nosti data bona dare filiis tuis, da, quoniam suscepi cognoscere et labor est ante me, donec aperias. per Christum obsecro, in nomine eius sancti sanctorum nemo mihi obstrepat. et ego credidi, propter quod et loquor. haec est spes mea; ad hanc uiuo, ut contempler delectationem domini. ecce ueteres posuisti dies meos et transeunt, et quomodo, nescio. et dicimus tempus et tempus, tempora et tempora:. ,,quamdiu dixit hoc ille", "quamdiu fecit hoc ille" et: "quam longo tempore illud non uidi" et: "duplum
Abbreviated transcription (Latin):
tia metim tẽpora: Et siqͦis
michi dicat. unde scis: Re¬
spondeam: Scio quia meti¬
mur nec metiri quae
non sunt possumus : et ñ
sunt prȩterita uel futura.
Prȩsens uero tẽpus quomͦ
metimur: quando non ha¬
bet spaciũ: Metit᷑ ergo
Acũ prȩterit. Cum autẽm
prȩterierit : non metit᷑.
Quid enĩ metiat᷑ non erit
Sed unde & qua & quo pre¬
terit cũ metitur: Unde
nisi ex futuro: Qua¬
orinisi ꝑ prȩsens: Quo. nisi
in prȩteritũ : Ex illo ergo
qđ nondũ est. per illud
qđ spacio caret: in illud
quod iã non .ẽ. Quid ait¬
tem metimꝰ nisi tempus.
in aliquo spacio: Neq enĩ
dicimꝰ simpla & dupla. &
tripla. & equalia. &siqͦid
hoc modo intẽpore dicims:
nisi spacia tẽporũ. In qͦo
ergo spacio metim tẽpus
prȩteriens : utrũ in futu¬
ro unde prȩterit : Sed
qđ nondũ. ẽ. non metitur
An in prȩsenti qua prȩterit :
Sed nullũ sꝑaciũ non metit᷑.
An infuturo quo prȩterit :

Expanded text:
tia metimur tempora. Et si quis tia metimur tempora. Et si quis mihi dicat, Unde scis? respondeam, Scio quia metimur, nec metiri quae non sunt possumus, et non sunt praeterita vel futura. Praesens vero tempus quomodo metimur, quando non habet spatium? Metitur ergo cum praeterit, cum autem praeterierit, non metitur; quid enim metiatur, non erit. Sed unde et qua et quo praeterit, cum metitur? Unde, nisi ex futuro? qua, nisi per praesens? quo, nisi in praeteritum? Ex illo ergo quod nondum est, per illud quod spatio caret, in illud quod jam non est. Quid autem metimur, nisi tempus in aliquo spatio? Neque enim dicimus simpla, et dupla, et tripla, et aequalia, et si quid hoc modo in tempore dicimus, nisi spatia temporum. In quo ergo spatio metimur tempus praeteriens? Utrum in futuro, unde praeterit? Sed quod nondum est, non metimur. an in praesenti, qua praeterit? sed nullum spatium non metimur. an in praeterito, quo praeterit?
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsens & futurũ: sed fortasse
ꝓprie diceret᷑. tempora s̃ tria :
prȩsens de prȩteritis: prȩsens
de prȩsentib: praesens de fu-¬
turis. Sunt enĩ haec in anima
tria quȩdam : & alibi ea non
uideo. Prȩsens de prȩteritis :¬
memoria. Prȩsens de presentib::
contuitus: Prȩsens de futu¬
ris ⁊ expectatio: Si haec
ꝑmittimur dicere : tria
tẽpora uideo. fateorq
tria sunt. Dicatur etiã
Tempora sunt tria. prae¬
teritum prȩsens & futur̃.
sicut abutitur consuetudo.
dicamus : Ecce non curo. nec
resisto. nec rep̃hendo : dum
tam̃ intelligatur. qđ dicit᷑.
neq id quod futurũ ẽ. eẽ iã.
neq id quod prȩteritũ . ẽ.
Pauca sunt enĩ quȩ ꝓprie
loquim᷑: plura non proprie:
prȩtereuntia tẽpora metim:
ut possimus dicere : duplũ
eẽ hoc tẽporis ad illud sim¬
plum : aut tantũ hoc quan¬
tum illud : & sĩquid aliud
de partib tẽporũ possumus
renunciare metiendo. Quo¬
circa ut dicebã prȩtereun¬

Expanded text:
sse proprie diceretur: tempora sunt tria, praesens de praeteritis, praesens de praesentibus, praesens de futuris. sunt enim haec in anima tria quaedam et alibi ea non uideo, praesens de praeteritis memoria, praesens de praesentibus contuitus, praesens de futuris expectatio. si haec permittimur dicere, tria tempora uideo fateorque, tria sunt. dicatur etiam: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et futurum, sicut abutitur consuetudo; dicatur. ecce non curo nec resisto nec reprehendo, dum tamen intellegatur quod dicitur, neque id, quod futurum est, esse iam, neque id, quod praeteritum est. Pauca sunt enim quae proprie loquimur, plura non proprie; praetereuntia tempora metimur, ut possimus dicere duplum esse hoc temporis ad illud simplum, aut tantum hoc quantum illud, et si quid aliud de partibus temporum possumus renuntiare metiendo. Quocirca, ut dicebam, praetereun
Abbreviated transcription (Latin):
uero quies certa praeter
dñm: Luxuria satietatẽ
atq abundantiã sẽ cupit
uocari: Tues autẽ plenitudo
& indeficiens copia incorru¬
ptibilis suauitatis. Effusio:
siberalitatis obtendit um¬
bram. Sed bonorũ om̃ium
largitor affluentissims
tues. Auaritia multa
possidere uult. Et tu pos¬
sides om̃ia. Inuidia de ex¬
cellentia litigat. Quid
te excellentius : Ira uin¬
dictam quuerit. Te iusti¬
us quis uindicat simor
insolita & repentina exhor¬
rescit. reb quue a mantus
aduersantia dũ pręcauet
securitati: Tibi enim quid
insolitũ. quid repentinum.
aut quis a te sẽparat quod
diligis. aut ubi nisi apud
te firma securitas : Tristi¬
tia reb amissis contabescit.¬

Expanded text:
uero quies certa praeter uero quies certa praeter dominum? luxuria satietatem atque abundantiam se cupit uocari: tu es autem plenitudo et indeficiens copia incorruptibilis suauitatis. effusio liberalitatis obtendit umbram: sed bonorum omnium largitor affluentissimus tu es. auaritia multa possidere uult: et tu possides omnia. inuidentia de excellentia litigat: quid te excellentius? ira uindictam quaerit: te iustius quis uindicat? timor insolita et repentina exhorrescit rebus, quae amantur, aduersantia, dum praecauet securitati: tibi enim quid insolitum? quid repentinum? aut quis a te separat quod diligis? ant ubi nisi apud te firma securitas? tristitia rebus amissis contabescit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã defectiua sp̃ecies
& umbratica. uitis fallen¬
ꝗtib Nam & superbia
celsitudinẽ imitatur : cũ
tusis unus super om̃ia ds̃
excelsus . Et ambitio quid
nisi honores quuerit & glo¬
riam : Cũ tusis prȩcun¬
ctis honorandus unus et
gloriosũs in aet̾nũ : Et sȩui¬
tia potestatũ timeri uult.
Quis autẽ timendus nisi uns
ds̃: cuius potestati eripi
aut subtrahi quid potest̃.
quando aut ubi aut quo
uel a quo potest : Et blan¬
ditiue lasciuientiũ Amari
uolunt: sed neq: blandius
est̃ aliquid tua caritate:
nec amatur quicquã salu¬
brius quã illa prȩcunctis
formosa & luminosa ueritas
tua. Et curiositas affectare
uidet᷑ studiũ scientiae : cũ
tu om̃ia summe noueris.
Ignorantia quoq: ipsã atq
stultitia. simplicitatis et
innocentiȩ nomine tegitr:
quia te simplicius quicquã
non reperitur. Quid te
autẽ innocentius. quando¬
quidem opera sua malis
inimica sunt: Et ignauia
quasi quietẽ appetit: quue

Expanded text:
quaedam defectiua species quaedam defectiua species et umbratica uitiis fallentibus. Nam et superbia celsitudinem imitatur, cum tu sis unus super omnia deus excelsus. et ambitio quid nisi honores quaerit et gloriam, cum tu sis prae cunctis honorandus unus et gloriosus in aeternum? et saeuitia potestatum timeri uult: quis autem timendus nisi unus deus, cuius potestati eripi ant subtrahi quid, quando aut ubi aut quo uel a quo potest? et blanditiae lasciuientium amari nolunt: sed neque blandius est aliquid tua caritate nec amatur quicquam salubrius quam illa prae cunctis formosa et luminosa ueritas tua. et curiositas affectare uidetur studium scientiae, cum tu omnia summe noueris. ignorantia quoque ipsa atque stultitia simplicitatis et innocentiae nomine tegitur, quia te simplicius quicquam non reperitur. quid te autem innocentius, quandoquidem opera sua malis inimica sunt? et ignauia quasi quietem appetit: quae
Abbreviated transcription (Latin):
enim pulchrũ eras cũ furtũ
essẽs : aut uero aliquid es ut
loquar adte. Pulchra erañ
poma illa quae furati su¬
mus: qñm creatura tua
erant pulcherrime om̃ium.
creator om̃ium ds̃ bone ds̃
summum bonũ. & bonũ ueñ
meũ. Pulchra erant illa
poma: sednor. ipsa concupi¬
uit anima mea miserabilis
erat michi enĩ meliorũ copia
illa autẽ decerpsi tantũ ut
furarer Nam decerpta
pieci: epulatus inde solã
iniquitatem: qualuetabar
fruens Nam & siquid illoꝵ
pomorũ intrauit inosmeũ :
condimentũ ibi facinus erat
Et nunc dñe dĩ m̃s quȩro
quid me infurto delectaue¬
rit : & ecce species nulla. ẽ
Non dico sicut inaequitate
atq prudentia : sed neq
sicut inmente hominis atq
memoria & sensib & uege¬
tante uita Neq sĩcuit speci¬
& uegetante uita Neque
sicut speciosa sunt sydera
&& decora locis suis: et terra
& mare plena foetibus qui
succedunt nascendo dece-¬
dentibus: non saltim ut. ẽ.

Expanded text:
enim pulchrum eras, cum furtum enim pulchrum eras, cum furtum esses; aut vero aliquid es, ut loquar ad te? Pulchra erant poma illa quae furati sumus, quoniam creatura tua erat, pulcherrime omnium, creator omnium, Deus bone, Deus summum bonum, et bonum verum meum: pulchra erant illa poma; sed non ipsa concupivit anima mea miserabilis. Erat enim mihi meliorum copia; illa autem decerpsi tantum ut furarer. Nam decerpta projeci, epulatus inde solam iniquitatem, qua laetabar fruens. Nam et si quid illorum pomorum intravit in os meum, condimentum ibi facinus erat. Et nunc, Domine Deus meus, quaero quid me in furto delectaverit, et ecce species nulla est: non dico sicut in aequitate atque prudentia; sed neque sicut in mente hominis atque memoria et sensibus et vegetante vita; neque sicut speciet uegetante uita, neque sicut speciosa sunt sidera et decora locis suis et terra et mare plena fetibus, qui succedunt nascendo decedentibus; non saltem ut est
Abbreviated transcription (Latin):
bonis superiorib & beati¬
ficis abiecta & iacentia
Homicidiũ fecit: curfecit :
Ad amauit eius coniugem:
aut prȩdium : aut uoluit
deprȩdari unde uiueret :
aut timuit ab illo tale ali¬
quid amittere: aut lȩsus
ulcisci se exarsit : Numho¬
micidium sine causa faceret.
ipsõ homicidio delectatus :
Quis crediderit : Nam et
de quo dictũ . ẽ. uaecordi
& nimis crudeli homine.
qđ gratuito potius malus
atq crudelis erat : prae¬
dicta . ẽ. tam̃ caula. ne per
otium inquit torpesceret
manus aut animus. Quȩre
id quoq. curita: Vt sci¬
licet illa exercitatione sc̃e¬
lerum. capta urbe. honores.
imperia. diuitias assẽquere¬
tur : & careret metu legũ
& difficultate rerũ ꝓpter
in opiã reifamiliaris. & con¬
scientia scelerũ. Nec ipse
igitur catilina amauit fa¬
cinora sua. sed utiq aliud:
cuius causa illa faciebat.
Quid ego miser inte amaui
ofurtum meũ. o facinus il¬
lud meũ nocturnũ sexti deci¬
mi anni uetatis meue : Non

Expanded text:
bonis superioribus et beatficis abiecta et iacentia. homicidium fecit. cur fecit? adamauit eius coniugem aut praedium aut uoluit depraedari, unde uiueret, aut timuit ab illo tale aliquid amittere aut laesus ulcisci se exarsit. num homicidium sine causa faceret ipso homicidio delectatus? quis crediderit? nam et de quodam dictum est uaecordi et nimis crudeli homine, quod gratuito potius malus atque crudelis erat; praedicta est tamen causa: ne per otium, inquit, torpesceret manus aut animus. quare id quoque? cur ita? ut scilicet illa exercitatione scelerum capta urbe honores, imperia, diuitias adsequeretur et careret metu legum et difficultate rerum propter inopiam rei familiaris et conscientiam scelerum. nec ipse igitur Catilina amauit facinora sua, sed utique aliud, cuius causa\' illa faciebat. Quid ego miser in te amauo furtum meum, o facinus illud meum nocturnum sexti decimi anni aetatis meae? Non
Abbreviated transcription (Latin):
mentis de ꝓfundo educere conatus.
mergebar iterũ : & sȩpe conatus.
mer̃ gebar iterum atq iterũ. Sub¬
leuabat enĩ me inlucem tuã: quod
tam sciebã me habere uoluntatẽ
quam me uiuere. Itaque
cũ aliquid uellem aut nollẽ : non
aliud quã me uelle ac nolle. certissi¬
mus eram : & ibi esse causam peccati
mei iamiãq: animaduertebam.
Quod autẽ inuitus facerem. pati me
potius quã facere uidebã : et id ñ
culpã. sed poenam eẽ iudicabam:
qua me non iniuste plecti: te
iustum cogitans cito fatebar. Sed rur¬
sus dicebam. Quis fecit me : Nonne
ds̃ meus. Non tantũ bonus. sed i¬
psum bonũ :

Expanded text:
mentis de profundo educere conatus mentis de profundo educere conatus mergebar iterum et saepe conatus mergebar iterum atque iterum. subleuabat enim me in lucem tuam, quod tam sciebam me habere uoluntatem quam me uiuere. itaque cum aliquid uellem aut nollem, non alium quam me uelle ac nolle certissimus eram et ibi esse causam peccati mei iam iamque aduertebam. quod autem inuitus facerem, pati me potius quam facere uidebam et id non culpam, sed poenam esse iudicabam, qua me non iniuste plecti, te iustum cogitans, cito fatebar. sed rursus dicebam: "quis fecit me? nonne deus meus, non tantum bonus, sed ipsum bonu
Abbreviated transcription (Latin):
cordis & linguȩ sentiendo de te
ista & loquendo. Sed & ego ad huc
quamuis in contaminabilem et
in conuertibilem. & nulla exparte
mutabilem dicerem firmeq
fecisti non solũ animas nr̃as sed etiã
corpora: nec tantũ animas nr̃as &
corpora sed om̃s & om̃ia : noni
intendebam explicitã & enoda¬
tam causam mali: quȩcunq
tamen esset Sic eam quȩrendã
uidebã : ut non ꝑ illã constringerer
dm̃ in commutabilem mutabilem
credere : ne ipse fierem qđ quȩre
bam. Itaq securus eam quȩrebam :¬
& certus non essẽ uerũ quod illi di¬
cerent. quos toto animo fugiebã : qia
uidebã quę̧rendo unde malũ. reple¬
tos malitia quaopinarem̃ ur tuã
potius substantiã etiam male pati.
quam suã malefacere: et intendebã
ut cernerem qđ audiebã. liberũ uo¬
luntatis arbitriũ causam esse ut
malũ faceremus: & rectũ iudiciũ
tuũ ut pateremur : & eã liquide
cernere non ualebã: Itaq: aciem

Expanded text:
cordis et linguae sentiendo de te cordis et linguae sentiendo de te ista et loquendo. Sed et ego adhuc, quamuis incontaminabilem et inconuertibilem et nulla ex parte mutabilem dicerem firmequeerum, qui fecisti non solum animas nostras sed etiam corpora, nec tantum nostras animas et corpora, sed omnes et omnia, non tenebam explicitam et enodatam causam mali. quaecumque tamen esset, sic eam quaerendam uidebam, ut non per illam constringerem deum in-, conmutabilem mutabilem credere, ne ipse fierem quod quaere-\' bam. itaque securus eam quaerebam et certus non esse uerum quod illi dicerent, quos toto animo fugiebam, quia uidebam quaerendo, unde malum, repletos malitia, qua opinarentur tuam potius substantiam male pati quam suam male facere. Et intendebam, ut cernerem quod audiebam, liberum uoluntatis arbitrium causam esse, ut male faceremus et rectum iudicium tuum ut pateremur, et eam liquidam cernere non ualebam. itaque aciem
Abbreviated transcription (Latin):
bilis fores. Si autẽ nichil ea no¬
cere potuisse diceret᷑. nulla affer¬
retur causa pugnandi : & ita pu¬
gñandi : ut quȩdã portiotua et
membrũ tuũ uel ꝓles de ipsa sub¬
stantia tua misceret᷑ ad uersis
potestatib: & non ate creatis na¬
turis: atq intantũ ab eis corrũ¬
peretur & cõmutaretur inde¬
terius : ut ab eatitudine in misẽ¬
riam uerteret᷑ : & indigeret
auxilio quo erui purgariq possẽt
Et hanc esse animã : cui tuus
sermo seruienti liber. & contami¬
natae purus & corrupte integer
subueniret. Sed &ipsa corrupti¬
bilis: quiã ex un& eademq sub¬
stantia: Itãq site quicquid es id
est substantiã tuã quasi in corru¬
ptibilem dicerent: falsa esse illõ
om̃ia & execrabilia. Si autem
corruptibilẽ : id ipsũ iam falsũ
& prima uoce abł. ominandũ:
Sat erat ergo istuc ad uersus eos
omnimodo euomendos a pressu¬
ra peccãtoris : quia non habebañ
qua exirent sine orribili sacrilegio

Expanded text:
bilis fores. si autem nihil ea nobilis fores. si autem nihil ea nocere potuisse diceretur, nulla afferretur causa pugnandi et ita pugnandi, ut quaedam portio tua et membrum tuum uel proles de ipsa substantia tua misceretur aduersis potestatibus et non a te creatis naturis atque in tantum ab eis corrumperetur et conmutaretur in deterius, ut a beatitudine in miseriam uerteretur et egeret auxilio, quo erui purgarique posset, et hanc esse animam, cui tuus sermo seruienti liber et contaminatae purus et corruptae integer subueniret, sed et ipse corruptibilis, quia ex una eademque substantia. itaque si te, quidquid es, id est substantiam tuam, qua es, incorruptibilem dicerent, falsa esse illa omnia et exsecrabilia; si autem corruptibilem, id ipsum iam falsum et prima uoce abominandum. sat erat ergo istuc aduersus eos omni modo euomendos a pressura pectoris, quia non habebant, qua exirent sine horribili sacrilegio
Abbreviated transcription (Latin):
& extrinsecus administrante om̃ia
quae creasti. Ita suspicabar : quia
cogitare aliied non poterã Nã
falsum erat. Illo enĩ modo ma¬
ior pars terrȩ maiorem tui par¬
tem haberet : & minorem minor
Atq ita te plena ẽẽnt om̃ia : ut
amplius tui caperet elefantis
corpus quã passeris. quo essẽt
isto grandius. grandioremq oc¬
cuparet locũ: atq ita frustatĩ
partib: mundi. magnis magnas.
breuib breues partes tuas prae¬
sentes faceres: Nones autẽ ita:
sed nondũ illuminaueras tenebras
meas. Sat erat michi dñe aduer¬
sus illos deceptos & deceptores.
& loquaces mutos qm non ex
eissonabat uerbũ tuũ. Sat
erat ergo illud quod iã diu ab
poni solebat. et om̃s qui audiera¬
mus concussi sumus : quid erat
tibi factura nescio quȩ gens tene¬
brarum quã ex aduersa mole
solent opponere : si tu cum ea
pugnare noluisses. Si enim
responderet᷑ aliquid fuisse noci¬
turam : uiolabilistu. & corrupti¬

Expanded text:
et extrinsecus administrante omnia, et extrinsecus administrante omnia, quae creasti. ita suspicabar, quia cogitare aliud non poteram; nam falsum erat. illo enim modo maior pars terrae maiorem tui partem haberet et minorem minor, atque ita te plena essent omnia, ut amplius tui caperet elephanti corpus quam passeris, quo esset isto grandius grandioremque occuparet locum, atque ita frustatim partibus mundi magnis magnas, breuibus breues partes tuas praesentes faceres. non est autem ita. sed nondum inluminaueras tenebras meas. Sat erat mihi, domine, aduersus illos deceptos deceptores et loquaces mutos, qeis sonabat verbum tuum: sat erat ergo illud quod jamdiu ab uNebridio proponi solebat, et omnes qui audieramus concussi sumus. Quid erat tibi factura nescio quae gens tenebrarum, quam ex aduersa mole solent proponere, si tu cum ea pugnare noluisses? si enim responderetur aliquid fuisse nocituram, uiolabilis tu et corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
caperet. Aut capere posset : ni¬
chil prorsus essẽ arbitrabar
Per quales enim formas ire solent
oculi mei: ꝑtales imagines ibat
cor meũ . Nec uidebã hȩe eandẽ
intentionẽ qua illas ipsas imagi¬
nes formaba non esse tale aliqid
Quae tam̃ ipsas non formaret :
nisi esset magnũ aliquid. Ita
etiã te uita uitae meȩ grandem
ꝑ infinita spatia. undiq cogitabã
penitrare totã mundi molem:
& extra eam quaqua uersum per
immensa sine termino: ut ha
beret caelũ. haberent om̃ia :¬
& illa finirent᷑ inte : tu autẽ
nusquã. Sicut autẽ luci solis non
obsisteret aeris corpus. aeris huiꝰ
qui supra terrã ẽ. quo minus ꝑ eũ
traiceretur: penitrans eũ non
disrũpendo aut concidendo. sed
implendo eum totũ: sic tibi pu¬
tabam non solũ caeli & aeris et
maris. sed etiã terrȩ corpus per¬
uium. & ex om̃ib maximis
minimisq partib penitrabile
ad capiendam prȩsentiã tuã.
occulta inspiratione intrinsecus

Expanded text:
caperet, aut capere posset, nicaperet, aut capere posset, nihil prorsus esse arbitrabar. Per quales enim formas ire solent oculi mei, per tales imagines ibat cor meum: nec videbam hanc eamdem intentionem, qua illas ipsas imagines formabam, non esse tale aliquid; quae tamen ipsas non formaret, nisi esset magnum aliquid. Ita etiam te, vita vitae meae, grandem per infinita spatia undique cogitabam penetrare totam met extra eam quaquauersum per inmensa sine termino, ut beret caelum, haberent omnia et illa finirentur in te, tu autem nusquam. sicut autem luci solis non obsisteret aeris corpus, aeris huius, qui supra terram est, quominus per eum traiceretur penetrans eum non dirrumpendo aut concidendo, sed implendo eum totum, sic tibi putabam non solum caeli et aeris et maris, sed etiam terrae corpus peruium et ex omnibus maximis minimisque partibus penetrabile ad capiendam praesentiam tuam, occulta inspiratione intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
Conabar abigere circũ uolantem
turbã immunditiae ab aciementis
meae : & ux dimota inictu oculi.
ecce conglobata rursus ad erat: et
irruebat in aspectũ meũ. & obnubi¬
labat eũ : ut quãuis non forma
humani corporis. corporeũ tam̃
aliquid cogitare cogerer ꝑspatia
locorũ. siue in fusum mundo. siue
etiã extra mundũ per infinita
diffusum etiã ipsum incorrupti¬
bile & in uiolabile. & in cõmutabile :
qđ corruptibili & uio labili. & com¬
mutabili prȩponebã: Qm̃ quicqͣid
priuabã spaciis talib ⁊ nichil
michi eẽ uidebat᷑. Sed prorsus
nichil: ne in ane quidem : tanqͦa
si corpus auferat᷑ loco & maneat
locus om̃i corpore uacuatus. & terre¬
no. & humido. & aereo. & caelesti :
sed tam̃ sit locus in anis. tanquam
spatiosum nichil: Ego itaq: incras¬
satus corde. nec michimet ipsi uel
ipse conspicuus : quicquid non
ꝑaliquanta spatia tenderetr
uel diffunderet᷑. uel congloba¬
retur. uel tumeret. uel tale aliqͦid

Expanded text:
conabar abigere circumuolantem conabar abigere circumuolantem turbam inmunditiae ab acie mentis meae: et nix dimota in ictu oculi ecce conglobata rursus aderat et inruebat in aspectum meam et obnubilabat eum, ut quamuis non forma humani corporis, corpoream tamen aliquid cogitare cogerer per spatia locorum siue infusum mundo siue etiam extra mundum pediffusum, etiam ipsum incorruptibile et inviolabile et incommutabile, quod corruptibili et violabili et commutabili praeponebam; quoniam quidquid privabam spatiis talibus, nihil mihi esse videbatur: sed prorsus nihil, ne inane quidem; tanquam si corpus auferatur loco, et maneat locus omni corpore vacuatus, et terreno et humido et aereo et coelesti, sed tamen sit locus inanis tanquam spatiosum nihil. 2. Ego itaque incrassatus corde, nec mihimetipsi vel ipse conspicuus, quidquid non per aliquanta spatia tenderetur, vel diffunderetur, vel conglobaretur, vel tumeret, vel tale aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
am mortua erat adolescen¬
tia mea mala & nefanda: et
ibãm in uuentutẽ : quanto
aetate maior. tanto uanitate
turpior : Qui cogitare aliquid
substantiae nisi tale ñ poterã.
qualeꝰ per hos oculos uideri solet
Non te cogitabã ds̃ infigura cor¬
poris humani. Ex quo audire
aliquid de sapientia cȩpi semper
hoc fugi: & gaudebã me hoc reppe¬
rissẽ infide spiritualis matris
nr̃ae catholicae tuae: Sed quid
tẽ aliud cogitarem ñ occurrebat:¬
& conabar cogitare te homo & ta¬
lis homo summũ & solũ & uerũ
dm̃: & te incorruptibilẽ. & in¬
uiolabilem & in cõmutabilem
totis medullis credebã Quia
nesciens unde & quomodo : pla¬
ne tam̃ uidebã & certus erã id qđ
corrũpi potest deterius esse. quam
id qđ non potest: Et quod uiolari
non potest: incunctant̃ prȩpone¬
bam uiolabili : Et quod nullã patit᷑¬
permutationẽ: melius eẽ. quã id
qđ mutari potest: Clamabat uio¬
lent̃ cor meũ aduersus om̃ia phan¬
tasmata mea: ⁊& hoc uno ictu

Expanded text:
am mortua erat adulescentia mea mala et nefanda, et ibam in iuuentutem, quanto aetate maior, tanto uanitate turpior, qui cogitare aliquid substantiae nisi tale non poteram, quale per hos oculos uideri solet. non te\'cogitabam, deus, in figura corporis humani, ex quo audire alhoc fugi: et gaudebam me hoc reperisse in fide spiritualis matris nostrae Catholicae tuae. Sed quid te aliud cogitarem non occurrebat; et conabar cogitare te homo, et talis homo, summum et solum et verum Deum: et te incorruptibilem, et inviolabilem, et incommutabilem, totis medullis credebam; quia, nesciens unde et quomodo, plane tamen videbam et certus eram, id quod corrumpi potest, deterius esse quam id quod non potest, et quod uiolari non potest, incunctanter praeponebam uiolabili, et quod nullam patitur mutationem, melius esse quam id quod mutari potest. clamabat uiolenter cor meam aduersus omnia phantasmata mea et hoc uno ictu
Abbreviated transcription (Latin):
quae potui & quae uolui: qm̃
tuprior uoluisti ut confite
calami enunciare om̃ia orta¬
menta tua. & om̃s terdres
tuos. & consolationes. & gu¬
bernationes : quib me ꝑdu¬
xisti prȩdicare uerbũ & sa¬
cram̃tũ tuũ dispensare po¬
pulo tuo : Et si sufficio hȩc
enunciare ex ordine : caro
michi ualeant stillȩ tem¬
porũ. ut olim in ardesco
meditari inlege tua et
in ea tibi confiteri scientiã
& imperitiã meã : primor¬
dia illuminationis tuȩ: et
reliquias tenebrarũ mearũ :
quo usq: deuoretur a forti¬
tudine infirmitas Et no¬
lo in aliud horȩ defluant
quas inuenio liberas a neces¬
sitatib reficiendi corporis.
& intentionis animi. & ser¬
uitutis quam debemus ho¬
minib: & quã non debemꝰs
& tam̃ reddimus

Expanded text:
quae potui et quae nolui, quoniam quae potui et quae nolui, quoniam tu prior uoluisti, ut confitercalami enuntiare omnia hortamenta tua et omnes terrores tuos et consolationes et gubernationes, quibus me perduxisti praedicare uerbum et sacramentum tuum dispensare populo tuo? et si sufficio haec enuntiare ex ordine, caro mihi ualent stillae temporum. et olim inardesco meditari in lege tua et in ea tibi confiteri scientiam et inperitiam meam, primordia inluminationis tuae et reliquias tenebrarum mearum, quousque deuoretur a fortitudine infirmitas. et nolo in aliud horae diffluant, quas inuenio liberas a necessitatibus reficiendi corporis et intentionis animi et seruitutis, quam debemus hominibus et quam non debemus et tamen reddimus
Abbreviated transcription (Latin):
in quo sunt
om̃s thes auri sapientiae
& scientiȩ absconditi: re¬
demit me sanguine suo: ñ
eo inter illos qui edunt &
saturant᷑ & laud ant dm̃
qui requirunt eum¬
Meis.
UNQUID
dñe cũ tua
sit aet̃nitas
ignoras quae tibi dico.
Aut ad tẽpus uides quod fit
intempore : Cur ergo tibi
tot rerũ nanationes digero :
Non utiq ut ꝑme noueris eas .¬
sed fletum meũ excito inte
& eorũ qui hȩc legunt: ut di¬
camus om̃s: magnus dñsu
& laudabilis ualde. Iam dixi
& dicam Amore amoris tui
facio istud : Nam & oramis:
& tam̃ ueritas ait: nouit
pat̃ ur̃ quid uobis opus sit :
priusquã petatis ab eo
Affectũ ergo nr̃m patefaci¬
mus inte. confitendo tibi
miserias nr̃as & misericordi¬
as tuas suꝑnos: ut liberes
nos omnino qm coepisti :
ut desinamus ẽẽ miseri in
nobis. & beatificemur inte :
qm uocasti nos ut simus pau¬
peres spũ : & mites: & lugen¬
tes. & esurientes ac sitientes
iustitiã : & misericordes:
& mundi cordes: & pacifici
Ecce nam teui tibi multa

Expanded text:
in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , redemit me sanguine suo. Non ceo inter illos qui edunt et saturantur, et laudant Dominum qui requirunt eumMVS. Numquid, domine, cum tua sit aeternitas, ignoras, quae tibi dico, aut ad tempus uides quod fit in tempore? cur ergo tibi tot rerum narrationes digero? non utique per me noneris ea, sed affectum meum excito in te et eorum, qui haec legunt, ut dicamus omnes: magnus dominus et laudabilis ualde. iam dixi et dicam: amore amoris tui facio istuc. nam et oramus, et tamen ueritas ait: nouit pater uester quid uobis opus sit, priusquam petatis ab eo. affectum ergo nostrum patefacimus in te confitendo tibi miserias nostras et misericordias tuas super nos, ut liberes nos omnino, quoniam coepisti, ut desinamus esse miseri in nobis et beatificemur in te, quoniam uocasti nos, ut simus pauperes spiritu et mites et lugentes et esurientes ac sitientes iustitiam et misericordes et mundicordes et pacifici. ecce narraui tibi multa,
Abbreviated transcription (Latin):
NU
ipsẽ mefecit: Nonne om̃ib: quib:
integer sensus est. apparet hec
specĩes . : & cum omnibus eadẽ
loquitur : Animalia pusilla
& magna uident eam : sed int̃¬
rogare nequeunt. Non enĩ prȩ¬
posita est in eis nunciantib sensib
iudex ratio. Homines autẽ pos¬
sunt in terrogare: ut inuisibilia
dĩ ꝑ ea quae facta sunt intellecta
coñspiciantur : sed amore sub¬
duntur eis : & subditi iudicare
non possunt. Nec respondent ista
interrogantibus: nisi iudicantib
Nec uocem suã mutant. id est spe¬
ciem suã. si alius tantũ uideat.
alius autẽ uidens int̾roget : ut
aliter illi appareat. alit̃ huic :
sed eodẽ modo utriq: apparens:
illi muta .ẽ. huic loquit᷑:. Immo
uero om̃ib loquitur: sed illi in¬
telligunt. qui eius uocẽ acceptã
foris intus cũ ueritate confennT
Veritas enim dicit michi Non
est ds̃ tuus terra & celũ : neque
omne corpus. Hoc dicit eorum
natura euidens. Moles est in¬
parte minor quã in toto. Iam

Expanded text:
n ipse me fecit. Nonne omnibus, quibus integer sensus est, apparet haec species? cur non omnibus eadem loquitur? animalia pusilla et magna uident eam, sed interrogare nequeunt. non enim praeposita est in eis nuntiantibus sensibus iudex ratio. homines autem possunt interrogare, ut inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciant, sed amore subduntur eis et subditi indicare non possunt. nec respondent ista interrogantibus nisi indicantibus nec uocem suam mutant, id est speciem suam, si alius tantum uideat, alius autem uidens interroget, ut aliter illi appareat, aliter huic, sed eodem modo utrique apparens illi muta est, huic loquitur: inmo uero omnibus loquitur, sed illi intellegunt, qui eius uocem acceptam foris intus cum ueritate conferant. ueritas enim dicit mihi: "non est deus tuus caelum et terra neque omne corpus". hoc dicit eorum natura. uident: moles est, minor in parte quam in toto. iam
Abbreviated transcription (Latin):
INterrogatio¬
atio mea. intentio mea
et reponsio eorũ. species eorum
Et direxi me ad me : & dixi michi
Tu quis es : Et respondi homo
Et ecce corpus & anima in me mi¬
chi prȩsto sunt : unum exterius
& alterum interius: Quid horum
est̃. unde quęrere debui dm̃ meũ quẽ
iam quaessui extra ꝑcorpus a terra
usq ad caelum. quousq mittere
potui nuncios radios oculorum
meorum : Sed melius qđ interius
Ei quippe renunciabant om̃s nuncu
corporales. prȩsidenti & iudicanti
de responsionib caeli & terrȩ. et
om̃ium quae in eis sunt: dicentiũ :
non sumus ds̃ : & ipsẽ fecit nos
Homo interior cognouit haec. per
exterioris ministeriũ. Ego inte¬
rior cognoui haec. ego ego animus
ꝑsensum corporis mei in terrogaui
mundi molem de dõ meo: & res¬
pondit michi non ego sum. sed

Expanded text:
interrogatio mea intentio mea et responsio eorum species eorum. et direxi me ad me et dixi mihi: "tu quis es"? etrespondi: "homo". et ecce corpus et anima in me mihi praesto sunt, unum exterius et alterum interius. quid horam est, unde quaerere debui deum meam, quem iam quaesiueram per corpus a terra usque ad caelum, quousque potui mittere nuntios - radios oculorum meorum? sed melius quod interius. ei quippe renuntiabant omnes nuntii corporales praesidenti et iudicanti de responsionibus caeli et terrae et omnium, quae in eis sunt, dicentium: "non sumus deus" et: ipse fecit nos. homo interior cognouit haec per exterioris ministerium; ego interior cognoui haec, ego, ego animus per sensum corporis mei. interrogaui mundi molem de deo meo, et respondit mihi: non ego sum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid: Si enĩ faciebat :
quid. nisĩ creaturã faciebat :
Et utinã sic sciam quicqͣid
utilit̾ seire cupio: quẽ ad¬
modũ scio qđ nulla fiebat
creatura. antequã fieret
ulla creatura. Aut sĩ cuius¬
quam uolatilis sensus uagat᷑
ꝑ imagines retro tẽporum.
& de dõ oMIPOTENTẼ

Expanded text:
aliquid. si enim faciebat, quid nisi creaturam faciebat? et utinam sic sciam, quidquid utiliter scire cupio, quemadmodum scio, quod nulla fiebat creatura, antequam fieret ulla creatura. At si cuiusquam uolatilis sensus uagatur per imagines retro temporum , deum omnipotente
Abbreviated transcription (Latin):
consilia uenderet. sicut ego
uendebã dicendi facultatem
si qua docendo prȩstari potest
NEBRIDIUS
autẽ. amicitiae
nr̃ae cesserat ut om̃ium nr̃m
familiarissimo. uerecundo. me¬
diolanensi & ciui & grammatico
subderet. uehement̃ desideranti
& familiaritatis iure flagitan¬
ti de numero nr̃o fidele adiuto¬
rium. quo indigebat nimis
Non itaq
NEGRIDIŨ
cupidi¬
tas cõmodor̃ eo traxitaMa¬
iora enĩ posset si uellet de litte¬
ris agere : sed officio beniuolen¬
tiae petitionem nr̃am contẽnere
noluit. amicus dulcissimus & mi¬
tissimus: Agebat autẽ illud
prudentissime : cauens in notes¬
cere ꝑsonis scđm hoc scłm maio¬
ribus: deuitans in eis om̃em in¬
quietudinẽ animi quẽ uolebat
habere liberũ. & in quã multis
posset horis feriatũ : ad quȩrendũ
aliquid uel legendũ. uel audien¬
dum. de sapientia. Quodã igit᷑
die non recolo causam qua erat
absens
NEBRIDIUS

Expanded text:
consilia venderet, sicut ego consilia venderet, sicut ego vendebam dicendi facultatem, si qua docendo praestari potest. Nebridius autem amicitiae nostrae cesserat, ut omnium nostrum familiarissimo Verecundo, Mediolanensi civi et grsubdoceret, uehementer desideranti et familiaritatis iure flagitanti de numero nostro fidele adiutorium, quo indigebat nimis. non itaque Nebridium cupiditas conmodorum eo traxit — maiora enim posset, si uellet, de litteris agere — sed officio beniuolentiae petitionem nostram contemnere noluit amicus dulcissimus et mitissimus. agebat autem illud prudentissime cauens innotescere personis secundum hoc saeculum maioribus, deuitans in eis omnem inquietudinem animi, quem uolebat habere liberum et quam multis posset horis feriatum ad quaerendum aliquid uel legendum uel audiendum de sapientia. Quodam igitur die — non recolo causam, qua erat absens Nebridius