comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cidere in manus di uiuentis. Nam ho¬
mines qͥdem cum occiderint corpꝰ aĩe
ñ hñt ultra qͥd faciant: ille autẽ tim̃¬
dus. qui potestatẽ ht et corpꝰ ce animã
ꝑdere in gehennã. Quid familia ioachĩ
tardat: Irruat ꝑ postitiũ. nam in
pomerio clamor audit᷑. Clamor ut lu¬
poꝵ grauium: & balantis ouicłe int̾
eos. S ñ patitur ab eiꝰ innoxiã deuo¬
rari: qui ab ipsis eoꝵ faucib tam dig¬
nanter eripit etiã eripi ñ merentem.
Merito ꝓinde cum duceret᷑ ad mortẽ.
erat cor eiꝰ fiduciã hñs in dño. qͣm us¬
q adeo timuisset: ut timorẽ omnẽ post¬
posuissec humanũ: & ipsuis legẽ simul
susanna. S &e parentes eiꝰ iusti fuerant:
& uir eiꝰ honoratior omĩum uideoꝵ.
Merito gͥ austo iudice iustã de iniustiᷤᷤ
obtinuit ultionẽ: que tam uehement̾
iusticiã esuriuit. ut ꝓꝓter eam contem¬
neret mortẽ corporis: obꝓbriũ generis:
luctum inconsolabilẽ amicoꝵ. Et nos

Expanded text:
cidere in manus Dei viventis. Nam hocidere in manus Dei viventis. Nam homines quidem, cum occiderint corpus, animae non habent ultra quid faciant: ille autem timendus est, qui potestatem habet et corpus et animam mittere in gehennam . Quid familia Joachim tardat? Irruat per 981 posticum, nam in pomerio clamor auditur; clamor autem luporum gravium, et balantis oviculae inter eos. Sed non patitur ab eis innoxiam devorari, qui ab ipsis eorum faucibus tam dignanter eripuit etiam eripi non merentem. Merito proinde cum duceretur ad mortem, erat cor ejus fiduciam habens in Domino, quem usque adeo timuisset, ut timorem omnem postposuisset humanum, et ipsius legem et simul Susanna. Sed et parentes ejus justi erant, et vir ejus honoratior omnium Judaeorum. Merito igitur a justo Judice justam de injustis obtinuit ultionem, quae tam vehementer justitiam esurivit, ut propter eam contemneret mortem corporis, opprobrium generis, luctum inconsolabilem amicorum. 6. Et
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ. Semen chanaan et ñ uda:
ne hoc qͥdem moyses in lege mandauit.
An qui decreuit adulterã lapidare:
mandauit accusare pudicã: An qui
iussit adulterã lapidib oppͥmi: uissit¬
etiã contra insontẽ testimoniũ ferrrͣ
Immo uͦ sicut adulteram: sic etiã falsũ
testem ñ impunitũ ẽẽ p̾̃cepit. S qui
mors: hinc qͥdem corporea: in de sꝑita¬
lis. Si hoc inquit egero mors mͥ ẽ: si
autẽ ñ egero ñ effugiã manus ur̃as.
Ur̃as o pharisei manus nec adultera
effugit nec pudica: ur̃as accusationeᷤ
nec sc̃s. nec peccator euadit. Dissimu¬
latis peccata ũra: ubi inueneritis alie¬
na. Alioquin: siquis forte suum non
habet. ur̃m ei impingitis crim̃. Quid
tam̃ susanna facit inter mortẽ &e mor¬
dem: anime uidelicet et corporis. undi¬
q angustata : Melius mͥ ẽ inquit
absq oꝑe incidere in manus hominũ:
qͣm derelinquere legem dĩ mei. Nimi¬
rum sciebat ista: qͣm horrendũ sit in¬

Expanded text:
testimonium. Semen Chanaan, et non Juda, testimonium. Semen Chanaan, et non Juda, nec hoc quidem Moyses in lege mandavit. An qui decrevit adulteram lapidare, mandavit accusare pudicam? an qui jussit adulteram lapidibus opprimi, etiam jussit contra insontem testimonium ferri? Imo vero sicut adulteram, sic etiam falsum testem non impunitum esse praecepit . Sed qui mors; hinc quidem corporea, inde spiritualis. Si hoc, inquit, egero, mors mihi est; si autem non egero, non effugiam manus vestras. Vestras, o Pharisaei, manus nec adultera effugit, nec pudica: vestras accusationes nec sanctus, nec peccator evadit. Dissimulatis peccata vestra, ubi inveneritis aliena: alioquin si quis forte suum non habet, vestrum ei impingitis crimen. Quid tamen Susanna facit, inter mortem et mortem, animae scilicet et corporis, undique angustata? Melius est mihi, inquit, absque opere incidere in manus hominum, quam derelinquere legem Dei mei. Nimirum sciebat ista, quam horrendum sit in
Abbreviated transcription (Latin):
ant pharisei. Uidecisne duos senes. nã
a seniorib exire ceꝑunt: quomͦ in po¬
merio ioachim abscondunt᷑: Susan¬
nam quert̃ uxorẽ eiꝰ: sequam eos: nã
iniqua cogitatione pleni sunt contͣ
eam. Consentire nob̃ aunt senes: ai¬
unt pharisei. aunt luꝑi: qui ab alt̾iꝰ
paulo ante licet errantis ouiculȩ fu¬
erant deuoratione frustrati. Consen¬
tire nob̃: et cõmiscere nob̾cum. Inue¬
terati dierum maloꝵ. modo accusa¬
batis adulteriũ: mͦ adulteriũ suade¬
tis: S hec ẽ tota iustitia ur̃a: & que
palam arguitis eadem agitis in oc¬
culto. Hinc fuit qđ existis unus post
unum: cum ille omĩum consciꝰ occul¬
toꝵ ur̃as tam ualide ꝑcussisset con¬
scientias dicens. Qui sine peccato ẽ ur̃m:
pͥmus in eam lapidẽ mittat. Merito
ꝓinde ad discipłos ueritas ait. Nisi
abundaũit iustitia ur̃a plusqͣm scͥba¬
rum et phariseoꝵ: ñ intrabitis in re¬
gnum celoꝵ. Alioquin dicemꝰ contra ce

Expanded text:
ant Pharisaei. Videtisne duos senes nam ant Pharisaei. Videtisne duos senes nam a senioribus exire coeperunt quomodo in pomerio Joachim abssconduntur? Susannam quaerunt uxorem ejus: sequamur eos; nam iniqua cogitatione pleni sunt contra eam. Consentire nobis, aiunt senes, aiunt Pharisaei, aiunt lupi, qui ab alterius paulo ante, licet errantis oviculae, fuerant devoratione frustrati. Consentire nobis, et commiscere nobiscum. Inveterati dierum malorum, modo accusabatis adulterium, modo adulterium suadetis. Sed haec est tota justitia vestra, et quae palam arguitis, eadem agitis in occulto. Hinc fuit quod existis unus post unum, cum ille omnium conscius occultorum vestras tam valide percussisset conscientias, dicens: Qui sine peccato est vestrum, primus in eam lapidem mittat. Merito proinde ad discipulos Veritas ait: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Alioquin dicemus, aiunt, contra te
Abbreviated transcription (Latin):
re suo uadam ad portas inferi: ut iã
ũnisi insola di miscdia respiremꝰ. Hȩc
uera hominis fiducia a se deficientis et
innitentis dño dõ suo. Hec inqͣm ue¬
ra fiducia cui miscd̃ia ñ negatur: ꝓpħa
actestante. qm̃ beneplacitũ ẽ dño suꝑ
tim̃tes eum. et in eis qui sꝑant super¬
nuĩa eiꝰ. Nec parua utiq suppecit nob:
in nobis qͥdem timoris: in ipso autem
causa fiduciȩ. Suauis et mitis ẽ: copi
tus ad ignoscendũ. Credamus sane uł
inimicis: qui in eo nil aliud unde occa¬
sionẽ struendȩ calumniȩ caꝑent in¬
uener̃t. Compatiet᷑ aunt peccatriq:
nec sibi oblatam ullatenꝰ ꝑatiet᷑ occidi.
Tenebitur itaq manifestꝰ adu̾sarius
legis: cum ab solũit lege damnatã In
ur̃m o pharisei caput cota ur̃e malig¬
nitatis adinuentio recorquet᷑. Diffidi¬
tis cause: qui iuditium subterfugitis.
Nam illa qͥdem sine iniuria legis ab
S consideremꝰ fr̃s. quonam hinc abe¬

Expanded text:
re suo: Vadam ad portas inferi, ut jam re suo: Vadam ad portas inferi, ut jam nonnisi in sola Dei misericordia respiremus. Haec vera hominis fiducia, a se deficientis, et innitentis Domino suo. Haec, inquam, vera fiducia, cui misericordia non denegatur, propheta attestante quoniam beneplacitum est Domino super timentes eum, et in eis qui sus . Nec parva utique suppetit nobis: in nobis quidem timoris, in ipso autem causa fiduciae. Suavis et mitis est, copitus ad ignoscendum. Credamus sane vel inimicis, qui in eo nihil aliud, unde occasionem struendae calumniae caperent, invenerunt. Compatietur, aiunt, peccatrici, nec sibi oblatam ullatenus occidi patietur. Tenebitur itaque manifestus adversarius legis, cum absolverit lege damnatam. In vestrum, o Pharisaei, caput tota vestrae malignitatis adinventio retorquetur. Diffiditis causae, qui judicium subterfugitis. Nam illa quidem sine injuria legis absSed consideremus, fratres, quonam hinc abe
Abbreviated transcription (Latin):
plius noli peccare. O uox miscdiȩ: o
auditus letitiȩ salutaris. Auditã fac
mͥ mane miscd̾iam tuam: qͥa in tesꝑa¬
ui dñe. Sola nimirũ spes apud te mise¬
rationis obtinet locum: nec oleum mi¬
sericordiȩ nisi in uase fiducie ponis. S
ẽ infidelis fiducia. solius utiq maledi¬
c̾tionis capax. cum uidelicet in spe pec¬
camus: qͣiqͣm nec fiducia illa dicenda
sit. s insensibilitas quedã & dissimula¬
tio ꝑniciosa. Que enun fiducia ei qui
ꝑicłm ñ accendit : Aut quod ibi timoriᷤᷤ
remedium: ubi nec timor sentitur. nec
mnateria ipsa timoris: fiducia solatiũ
ẽ: nec eget ille solatio qui letatur cum
male fecerit: et in pessimis reb magis
exultat. Rogemus itaq fr̃s responde¬
ri nobis qͣntas habemꝰ iniquitates et
peccata: scelera nr̃a &e delicta nobis de¬
sideremus ostendi. Scrutemur uias nr̃as
et studia nr̃a: ꝑicłaq uniu̾sa uigili in¬
tentione pensemus. Dicat qͥsq inpauo¬

Expanded text:
plius noli peccare. O vox misericordiae, o plius noli peccare. O vox misericordiae, o auditus lactitiae salutaris! Auditam fac mihi mane misericordiam tuam, quia in te speravi, Domine . Sola nimirum spes apud te miserationis obtinet locum; nec oleum misericordiae, nisi in vase fiduciae ponis. Sed est infidelis fiducia, solius utique maledictionis capax, cum videlicet in spe peccamus. Quanquam nec fiducia illa dicenda sit, sed insensibilitas 980 quaedam, et dissimulatio perniciosa. Quae enim fiducia ei qui periculum non attendit? aut quod ibi timoris remedium, ubi nec timor sentitur, nec materia ipsa timoris? Fiducia solatium est: nec eget ille solatio, qui laetatur cum male fecerit, et in pessimis rebus magis exsultat. Rogemus itaque, fratres, responderi nobis, quantas habeamus iniquitates et peccata; scelera nostra et delicta nobis desideremus ostendi. Scrutemur vias nostras et studia nostra, periculaque universa vigili intentione pensemus. Dicat quisque in pavo
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas ꝑ iħm xp̃m facta ẽ. Considera
demq an uideri possit de tabula ue¬
ritatis legisse. unde refelleret phariseoᷤᷤ
qui sine peccato ẽ ur̃m pͥmus in eam la¬
pidem mutat. Uerbũ qͥdem adbreuiatũ.
sed uiuum et efficax. & ancipiti gladio
penetrabilius. Qm grauiter enĩ ad uer¬
bum hoc saxea corda transfossa. quam
uehem̃ter hoc uno lapillo contrite sil
lapidee frontes: rubor ipse confusioĩs
& clandestinus ꝓbauit abscessus. Meru¬
it qͥdem adultera lapidari: s is puni¬
re gestiat. qui dignus ñ ẽ etiã ipse pum¬
ri. Is p̃sumat a peccatͥce exigere ultio¬
nem: qui eandem excipe ñ meret᷑. Ali¬
oquin ipse sibi uicimor a se incipiat:
in se priꝰ sententiã ferat: exerceatq uin¬
dictam hec ueritas. Ceterũ adhuc minꝰ
ẽ. et si accusatores refellit hec ueritas:
s ream necdũ absoluit. Scͥbat iterum.
scribat gr̃am: legat et audiamꝰ. Nemo
te condemnauit mulier: Nemo dñe.
Nec ego te condennabo: uade et am¬

Expanded text:
er Jesum Christum facta est . Considera denique an videri possit de tabula veritatis legisse, unde refelleret Pharisaeos: Qui sine peccato est vestrum, primus in eam lapidem mittat. Verbum quidem abbreviatum, sed vivum et efficax, et ancipiti gladio penetrabilius. Quam graviter enim ad verbum hoc saxea corda transfossa, quam vehementer hoc uno lapillo contritae sint lapideae frontes, rubor ipse confusionis et clandestinus probavit abscessus. Meruit quidem adultera lapidari: sed is punire gestiat, qui dignus non est etiam ipse puniri. Is praesumat a peccatrice exigere ultionem, qui eamdem excipere non meretur. Alioquin ipse sibi vicinior, a se incipiat: in se prius sententiam ferat, exerceatque vindictam. Haec Veritas. 3. Caeterum adhuc minus est: et si accusatores refellit haec Veritas, sed ream necdum absolvit. Scribat iterum, scribat gratiam, legat, et audiamus. Nemo te condemnavit, mulier? Nemo, Domine. Nec ego te condemnabo; vade, et am
Abbreviated transcription (Latin):
ipse retribuet: s si ei uindictã serues:
si ñ tollas ab eo iuditiũ: si ñ reddas re¬
tribuentib tibi mala: faciet iuditiũ.
s iniuriam patienti: in equitate iu¬
dicabit. s ꝓ mansuetis terrȩ. Iam uo¬
bis ni fallor molestum ẽ: qd̾ delicie
tardant. Non miremini: delicie sunt.
Non onerabunt qͣmlibet satiatos: ne
a ructantib qͥdem poterunt fastidiri.
Missus ẽ angl̃s gabriel a dõ in ciuita¬
tem galilee: cui nom̃ nazarech. Mi¬
raris qd nazareth parua ciuitas. et
tanti regis nuncio illustret᷑ et tantoͦ
S magnꝰ latet in hac parua ciuitate
thesaurus. Latet inqͣm. s homines la¬
tet ñ dm̃. Anñ chesaurus dĩ maria:
ubicumq illa ẽ: & cor eiꝰ. Oclĩ eiꝰ suꝑ
eam: ubiq respicit humilitatẽ ancillȩ
suȩ. Nouit celum unigenitꝰ dĩ patͥs:
Si celum nouit: & nazareth. Quid nisei¬
at patͥam suam: Qͥdni nouerit here¬
ditatẽ suam: Celum ex patre. nararech
ex matre uendicat sibi: sicut ipse se ce

Expanded text:
Ipse retribuet, sed si ei vindictam serves, si non tollas ab eo judicium, si non reddas retribuentibus tibi mala. Faciet judicium, sed injuriam patienti; in aequitate judicabit, sed pro mansuetis terrae. Jam vobis, ni fallor, molestum est, quod deliciae tardant. Non miremini: deliciae sunt. Non onerabunt quamlibet satiatos, nec a ructantibus quidem poterunt fastidiri. 7. Missus est Gabriel angelus a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth. Miraris quod Nazareth, parva civitas, et tanti regis nuntio illustretur, et tanto? Sed magnus latet in hac parva civitate thesaurus; latet, inquam, sed homines latet, non Deum. An non thesaurus Dei Maria? ubicunque illa est, et cor ejus. Oculi ejus super eam, ubique respicit humilitatem ancillae suae. Novit coelum Unigenitus Dei Patris? Si novit coelum, et Nazareth. Quidni sciat patriam suam? quidni noverit haereditatem suam? Coelum ex Patre, Nazareth ex matre vindicat sibi, sicut ipse se et
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd ñ cib animȩ. gr̃a dĩ suiͦ Dul¬
cissimus sane: & omnẽ habens in se su¬
auitatẽ. & delectam̃tum saporis Immo
uͦ hec sibi pariter omĩa uendicans. ñ
mͦ delectat: s reficit. et medet᷑. Accedamꝰ
ad m̃sam hanc fr̃s mei: & ex singłis da¬
ꝑib uł modicum aliqͥd degustemꝰ. In
lege moyses mancdauit huisnodi lapida¬
re auint de peccatrice peccatores: de ad¬
ultera pharisei. S ad duriciã lapidei cor¬
dis ur̃i ille locutus ẽ. Iħc autẽ inclinais
se. Dñe inclina celos tuos: & descende.
Inclinans se & digito admiscdiam flexꝰ.
neq enim iudaici cordis erat: digito scͥ¬
bebat ñ iam in lapide s in terra. Neq
hoc tantũ semel: s hic quoq duplex sꝙͥ¬
tura sicut apud moysen tabule due. Et
forte ueritatẽ et gr̃am scͥbens. et iterum
scͥbens terrx imp̃ssisse uidet᷑ scdm quod

Expanded text:
Nunquid non cibus animae gratia Dei sui? DulNunquid non cibus animae gratia Dei sui? Dulcissimus sane, et omnem habens in se suavitatem et delectamentum saporis; imo vero haec sibi omnia pariter vindicans, non modo delectat, sed et reficit, et medetur. 2. Accedamus ad mensam hanc, fratres mei, et ex singulis dapibus vel modicum aliquid degustemus. In lege Moyses mandavit hujusmodi lapidare, aiunt de peccatrice peccatores, de adultera Pharisaei. Sed ad duritiam lapidei cordis vestri ille locutus est. Jesus autem inclinavit se. Domine, inclina coelos tuos, et descende . Inclinans se, et ad misericordiam flexus neque enim Judaici cordis erat, digito scribebat, non jam in lapide, sed in terra. Neque hoc tantum semel, sed hic quoque duplex scriptura, sicut apud Moysen tabulae duae. Et forte veritatem et gratiam scribens, et iterum scribens terrae impressisse videtur, secundum quod
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm magnificus in iustitia:
piosissime. remunerator equissime: pi¬
issime liberator. Gratis respicis humi¬
les: iuste iudicas innocentes: miscdit̾
saluas etiã peccatores. Hec sunt dilectiᷤᷤ¬
siumi: quȩ nobis in m̃sa diuitis huiꝰ pa¬
tris familias. sc̃aꝵ testimoniis scͥpturarũ
hodie qͥdem si diligenter adu̾timus. soli¬
to copiosiꝰ apponunt᷑. Nimirũ hanc no¬
bis copiam p̾stant que parit̾ conuene¬
p̃hensam in adulterio mulierẽ indul¬
gentia saluatoris absoluit. Hodie in no¬
xium susannȩ sanguinẽ liberauit. Ho¬
die quoq beatam uirginẽ singlari
munere gratuitȩ benedictionis imple¬
uit. Magnũ conuiuiũ ubi pariter nob̃
miscdia iustitia. gr̃a apponunt᷑. Nũqͥd
ñ miscłia esca hominũ: Salutarisom¬
nino: et efficax ad medelã. Nunqͥd non
etiã iusticia. panis cordis: Et qͥdem op¬
time confirmans illud: utpote cib so¬
lidus ad nutriendũ. Deniq beati qui
esuriunt illum: qm̃ ipsi saturabuntur.

Expanded text:
m magnificus in justitia, piosissime, remunerator aequissime, piissime liberator! Gratis respicis humiles, juste judicas innocentes, misericorditer salvas etiam peccatores. Haec sunt, dilectissimi, quae nobis in mensa divitis hujus patrisfamilias sanctarum testimoniis Scripturarum, hodie quidem, si diligenter advertimus, solito copiosius apponuntur. Nimirum hanc nobis copiam praestant, quae pariter conveneprehensam in adulterio mulierem indulRedemptoris absolvit, hodie innoxium Susannae sanguinem liberavit, hodie quoque beatam Virginem singulari munere gratuitae benedictionis implevit. Magnum convivium, ubi pariter nobis misericordia, justitia et gratia apponuntur! Nunquid non misericordia esca hominum? Salutaris omnino et efficax ad medelam. Nunquid non etiam justitia panis cordis? Et quidem optime confirmans illud, utpote cibus solidus ad nutrimentum. Denique beati qui esuriunt illum, quoniam ipsi saturabuntur .
Abbreviated transcription (Latin):
fructus ẽ uentris tui: s ad omĩum qͥdẽ
m̃tes te mediante ꝑuenit. Sic nimirum
olim ros totus in uellere: totus in area:
s innulla parte aree sicut in uellere¬
totus fuit. In te sola rex ille diues. et
prediues exinanitꝰ excelsus humiliatꝰ.
imm̃sus adbreuiatꝰ. & ab angłis mino¬
ratus ẽ: uerus deniq ds̃ et dĩ filiꝰ in¬
carnatus. S quo fructu: Nempe ut

Expanded text:
fructus ventris tui est; sed ad omnium quidem fructus ventris tui est; sed ad omnium quidem mentes te mediante pervenit. Sic nimirum, sic olim ros totus in vellere, totus in area; sed in nulla parte areae totus, sicut in vellere fuit . In te sola Rex ille dives et praedives exinanitus; excelsus, humiliatus; immensus, abbreviatus, et angelis minoratus est: verus denique Deus et Dei Filius incarnatus. S
Abbreviated transcription (Latin):
nem: qui ñ mͦ dñs s etiã filiꝰ hominiᷤᷤ
ẽ. Audietiã quomͦ terrã sibi tanqͣm
filius hominis uendicat: s & cõmuni¬
cat tanqͣm sponsꝰ. Nores inqͥt apparu¬
er̃t in t̾ra nr̃a. Neq hinc discrepat qd̾
nazareth interp̃tat᷑ flos.Amat florige¬
ram patͥam flos de radice iesse: ce liben¬
ter inter lilia pascit᷑ flos campi. & li¬
lium conualliũ. Comm̃dat enĩ flores
pulcͥtudo. suaue olentia. & spes fructꝰ
gr̃a tͥplex. Ce quoq florem reputat
ds̃. & bene ei complacet in te: si tibi nec
honeste conũsationis decor. nec bonȩ
opinionis fraglantia. nec intentio
sine dubio: qͥa plenam. Et eo singularẽ
quo generalẽ: ipsam enun generalem
singłarit̃ accepisti. Eo in qͣm singłarẽ.
quo generalem: nam sola pre omnib
grãm inuenisti. Singłarẽ. qͦd sola hanc
merueris plenitudinẽ: generalẽ. quod
de ipsa plenitudine accipiant uniu̾si.
Benedicta tu in mulierib: & benedict
fructus uentͥs tui. Singularit̾ qͥdem

Expanded text:
nus, sed et filius hominis est. Audi etiam quomodo terram sibi tanquam filius hominis vindicat, sed et communicat tanquam sponsus. Flores, inquit, apparuerunt in terra nostra . Neque hinc discrepat, quod Nazareth interpretatur flos. Amat florigeram patriam flos de radice Jesse, et libenter inter lilia pascitur flos campi et lilium convallium. Commendat enim flores pulchritudo, suaveolentia, et spes fructus; gratia triplex. Teque florem reputat Deus; et bene ei complacet in te, si tibi nec honestae conversationis decor, nec bonae opinionis fragrantia, nec intentio sine dubio, quia plenam, et eo singularem, quo generalem: ipsa enim generalem singulariter accepisti. Eo, inquam, singularem, quo generalem: nam sola prae omnibus gratiam invenisti. Singularem quod sola hanc inveneris plenitudinem; generalem, quod de ipsa plenitudine accipiant universi. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui. Singulariter quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis nr̃i. ñ nr̃a id agimꝰ p̃sumptio¬
ne: s de uoluntate uenerabiliũ fr̃m.
&e coalbatũ nr̃oꝵ qui id nobis etiam
iniungunt: qd tñ sͥ qͥdem passim no¬
lunt omĩno licere. Nempe aliam mͥ
rationẽ. & singłarẽ necessitatẽ eẽ no¬
uert̃. Nec enimmͦ loquerer uobis:
si possem laborare uob̃cum. Illud for¬
te uob̃ efficaciꝰ uerbum foret: s & con¬
scientiȩ meȩ magis acceptũ. Ceterum
qͣndo id mͥ peccatis meis exigentib. et
oneiosi huiꝰ ut ipsi scitis tam multipli¬
ci infirmitate corporis. et ipsa quoꝙ
temporis necessitate negat᷑: utinam
dicens et ñ faciens in regno dĩ uł mi¬
nimus merear inueniri.¬

Expanded text:
ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi quidem passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt. Neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum foret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque temporis necessitate negatur, utinam dicens et non faciens in regno Dei vel minimus merear inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Pie siqͥdem ut legimus patͥs sui o¬
cłis furabat᷑ horas: & quẽ sibi subri¬
ꝑe ad manducandũ poterat. certis
dieb benedicto panem ferebat. Et ego
qͥdem ñ dubito fr̃s plurib qui int̾ uos
st̃ abundantiorẽ sp̃ualiũ deliciaꝵ sup¬
petere copiam: s qd uob̃ cõmunico ñ
subripio mͥ. Quinĩmo et securiꝰ & sua¬
uiꝰ quicqͥd illud sit qd dñs donat su¬
mo uob̃cum. Nec enim alimonia hec
ministrando. uerumptam̃ qd̃ aliqͦti

Expanded text:
vit. « Pie » siquidem, ut legimus, « patris sui ovit. « Pie » siquidem, ut legimus, « patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi subripere ad manducandum poterat, certis diebus Benedicto panem ferebat . » Et ego quidem non dubito, fratres, pluribus qui inter vos sunt, abundantiorem spiritualium deliciarum suppetere copiam; sed quod vobis communico, non subripio mihi. Quinimo et securius, et suavius, quidquid illud sit quod Dominus donat, sumo vobiscum: nec enim alimonia haec ministrando. Verumtamen quod aliquoti
Abbreviated transcription (Latin):
illam mandati p̾uaricationẽ ñ mͦ ñ
regnasse peccatũ. s nec fuisse qͥdem. At-¬
tam̃ quodãmͦ iam tunc ꝓpe illis fuis¬
se uidet᷑ qd̾ tam facile ꝑsuasum ẽ: qd̾
tam festinanter intrauit. Quid uͦ aliud
ãmonebat qͣm et ipsam quoq pecc̃i
penã. & sinecdum inẽe corporib. iam
tam̃ uelut ꝓforib eẽ qui dixit: in qͣ¬
cumq die comederitis de ligno scien¬
tie boni et mali. morte moriemini: fẽ¬
lix ꝓinde expectatio. & beata spes nr̃a:
quoꝵ tam longe gloriosior futura ẽ
resurrectio. qͣm fuerit pͥma conditio:
ut nec culpa omĩno nec pena. nec
malũ scilicet nec flagellum. aut regnet
aut habitet. aut regnare iam uł ha
ad te malum: et flagellum ñ appro¬
pinquabit tab̾nacłõ tuo. Nempe nil
p̃hendi. Nempe horam hanc mag¬
nus ille et cõmunis abbas ñr & ur̃.
giosȩ fraudis illius. qua romanꝰ olim
trib annis ei in specu posito ministra¬

Expanded text:
illam mandati praevaricationem non modo non illam mandati praevaricationem non modo non regnasse peccatum, sed nec fuisse quidem. Attamen quodammodo jam tunc prope illos fuisse videtur, quod tam facile persuasum est, quod tam festinanter intravit. Quid vero aliud admonebat, quam et ipsam quoque peccati poenam, etsi necdum inesse corporibus, jam 856 tamen velut pro foribus esse qui dixit: In quacunque die comederitis de ligno scientiae boni et mali, morte moriemini? Felix proinde exspectatio, et beata spes nostra, quorum tam longe gloriosior futura est resurrectio, quam fuerit prima conditio: ut nec culpa omnino, nec poena: nec malum scilicet nec flagellum, aut regnet, aut habitet; aut regnare, aut habitad te malum, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo. Nempe nil ereor deprehendi. Nempe horam hanc magnus ille et communis abbas noster et vgiosae fraudis illius, qua Romanus olim tribus annis in specu posito pie ministra
Abbreviated transcription (Latin):
feliciꝰ sit adeo animã qͣm a corpore se¬
parari. Sane ubi ꝓroꝰ de medio factum
fuerit omne pecratũ. causa qͥdẽ
omĩno sublata. ne ipse quoꝙ deinceps
manebit effectus : ut quomͦ accedere ⁊ã
ad te malum omĩno ñ poterit. sic nefla¬
gellum qͥdem ualeat ꝓpinqͣre taberna¬
cłõ tuo: qͦd udelicet tam longe sit ab
exteriori homine quelibet pena. qͣm
longe fuerit culpa ab interiori. Neq
enim ait ñ erit inte malum. aut fla¬
appropinqͣbit. Siqͥdem considerare ẽ¬
homines in qͥb peccatũ ñ mͦ habitat.
s ce regnat: nec iam ꝓximũ magis.
aut magis intimũ posse ẽẽ uidetur:
nisi forte cum sic dñabit᷑. ut nullomͦ
deinceps ualeat ñ dñari. Est autem
& alios inuenire: in qͥb manet qͥdẽ
dñatur in eis: euulsũ quodammͦ. nec¬
dum tam̃ expulsum: deiectũ s ñ ꝓ idꝰ
eiectum. Constat sane ab innitio ñ fuis¬
se sic: s in parentib pͥmis ante pͥmam

Expanded text:
felicius sit a Deo animam, quam a corpore sefelicius sit a Deo animam, quam a corpore separari. Sane ubi prorsus de medio factum fuerit omne peccatum, causa quidem omnino sublata nec ipse quoque deinceps manebit effectus: ut quomodo accedere jam ad te malum omnino non poterit, sic nec flagellum quidem valeat appropinquare tabernaculo tuo, quod videlicet tam longe sit ab exteriori homine quaelibet poena, quam longe fuerit culpa ab interiori. Neque enim dicit, Non erit in te malum, aut flaappropinquabit. 5. Siquidem est considerare homines, in quibus peccatum non modo habitat, sed et regnat: nec jam proximum magis, aut magis intimum posse esse videtur, nisi forte cum sic dominabitur eis, ut nullo modo deinceps valeat non dominari. Est autem et alios invenire, in quibus quidem praevalet in eis, evulsum quodammodo, necdum tamen expulsum; dejectum, sed non prorsus ejectum. Constat sane ab initio non fuisse sic; sed in parentibus primis ante primam
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ ab ipsius animȩ tam delectabi¬
li honorabiliq consortio. amarũ nimiᷤ
diuortiũ patiat᷑. Cecerũ interim qͥdem
neceẽ ẽ. Expedit autẽ sic tolerare. ut ꝓr¬
sus euadas: &e flagellum deinceps non
appropinquet tab̾nacło tuo. Iam uͦ ut
supra meminimꝰ. & incessant̾ conuenit
meminisse uera animȩ uita ds ẽ: & int̾
hec quoq solum separat malũ: s ma¬
lum animȩ qd̾ ñ ẽ aliud qͣm peccatum.
Eia fr̃s nugari libeat: ociositatib indul¬
gere delectet. Nimirũ gemino hoc serpen¬
te uicino. qui dupplicẽ nobis auferant
uitam. alter corporis. alter cordis quid¬
ni secure dormiamꝰ: nisi qd̾ negligen¬
tia in grauiori ꝑicło. ñ tam securitatis
ẽ qm desꝑationis indiciũ: Etq̃dem optandũ
nobis ab utroq liberari: s cauendum
sane interim peccatũ qͣm pena pecati:¬
& eo studiosius a malo qͣm a flagello
declinandũ: quo ꝑniciosiꝰ & omĩno in¬

Expanded text:
nimirum ab ipsius animae tam delectabinimirum ab ipsius animae tam delectabili honorabilique consortio amarum nimis divortium patiatur. Caeterum interim quidem necesse est. Expedit autem sic tolerare, ut prorsus evadas, et flagellum deinceps non appropinquet tabernaculo tuo. 4. Jam vero, ut supra meminimus, et incessanter convenit meminisse, vera animae vita Deus est: et inter haec quoque separat malum, sed malum animae, quod non est aliud quam peccatum. Eia, fratres, nugari libeat, otiositatibus indulgere delectet; nimirum gemino hoc serpente vicino, qui duplicem nobis auferant vitam, alter corporis, alter cordis. Quidni secure dormiamus, nisi quod negligentia in graviori periculo, non tam securitatis est, quam desperationis indicium? Et quidem optandum nobis ab utroque liberari: sed cavendum sane interim peccatum, quam peccati poena; et eo studiosius a malo, quam a flagello declinandum, quo perniciosius et omnino in
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a: ñ parcitis carni ur̃e: Esto. ñ par¬
cimus semini: in quo ei magis parcere
poteramꝰ: Anñ melius ẽ illi renouari.
&e multiplicari in agro: qͣm in horreo
putrefieri: Heu computruerc̃ ium̃ta
in sterore suo. Sic uos parcitis carni
ũre: Simus nos crudeles iiterim ñ
parcendo: at uos plane parrendo cru¬
deliores. Si qͥdem eciã nunc caro nr̃a
requiescit in spe: uuderitis ipsi quid
ignominie interim ur̃a sustineat: qͥd
miseriȩ eam maneat in futurũ. Non
accedet ad te malũ: ce flagellũ ñ ap¬
propinqͣbit tabernado tuo. Hic duplex
stola: & gemina quedã immortalitaᷤᷤ
comm̃dat᷑. Unde enim nisi ex separa¬
tione anime et corporis mors ꝓcedit:
Inde ẽ qd̃ mortuũ corpꝰ exanime no¬
minat᷑. Unde autẽ separatio hec. nisi
ex flagellis p̃sentib. ex qualibet doloriᷤ
uehem̃tia: ex ipsus corporis corrupti¬
one: ex pena peccati: Merito ꝓuide
tumet et odit flagellum caro nr̃a: quo

Expanded text:
vestra, non parcitis carni vestrae? Esto, non parvestra, non parcitis carni vestrae? Esto, non parcimus semini. In quo ei magis parcere poteramus? An non melius est illi renovari et multiplicari in agro, quam in horreo putrefieri? Heu! computruerunt jumenta in stercore suo! Sic vos parcitis carni vestrae? Simus nos crudeles interim non parcendo: at vos plane parcendo crudeliores. Siquidem etiam nunc caro nostra requiescit in spe: videritis vos ipsi quid ignominiae interim vestra sustineat, quid miseriae eam maneat in futurum. Non accedet ad te malum, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo. Hic duplex est stola, et gemina quaedam immortalitas commendatur. Unde enim nisi ex separatione animae et corporis mors procedit? Inde est quod mortuum corpus, exanime nominatur. Unde autem separatio haec, nisi ex flagellis praesentibus, ex qualibet doloris vehementia, et ipsius corporis corruptione, ex poena peccati? Merito timet proinde et odit flagellum caro nostra, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sua qͥdem anima aminã pͥuat: qd̃ se¬
parat inter te et dm̃: ut eo regnante
tanqͣm corpꝰ sine anima sic sit anima
sine dõ: plane mortua in semecipsa
instar unius eoꝵ. quos tanqͣm sine dõ
in hoc sclo fuisse apłs memorabat. Nec
sane dixerim ut uł ipsam odio habeaᷤ
carnẽ tuam. Dilige eam tanqͣm tͥ datã
in adiutoriũ: & ad eternȩ beatitudinis
consortium p̃paratã. Ceterũ sic amet
anima carnẽ ut ñ ipsa in carnẽ tran¬
anima carnẽ suam. s multomagis
suam ipsius animã seruet: amet adã
euam suam: s ñ sic amet. ut uoci eius
plus obediat qͣm diuine. Deniq neipsi
qͥdem expedit sic amari: ut iudelicet
cui interĩ caues a flagello paternȩ cor¬
reptionis thesauriaes iram eternȩ dam¬
Ac si euidentiꝰ loqueret᷑ App̾hendite
disciplinã ne qͣndo irascatur dñs. su¬
stinete uirgã corripientẽ. ne sentiatis
malleũ conterentẽ. Quomͦ dicunt no¬
bis carnales homines crudelis ẽ uita

Expanded text:
sua quidem anima animam privat, quod sesua quidem anima animam privat, quod separat inter te et Deum; ut eo regnante, tanquam corpus sine anima, sic sit anima sine Deo, plane mortua in semetipsa instar unius eorum quos tanquam sine Deo in hoc saeculo fuisse Apostolus memorabat. . 3. Nec sane dixerim, ut vel ipsam odio habeas carnem tuam. Dilige eam, tanquam tibi datam in adjutorium, et ad aeternae beatitudinis consortium praeparatam. Caeterum sic amet anima carnem, ut non ipsa in carnem trananima carnem suam; sed multo magis suam ipsius animam servet. Amet Adam Evam suam; sed non sic amet, ut voci ejus plus obediat quam divinae. Denique ne ipsi quidem expedit sic amari, ut videlicet cui interim caves a flagello paternae correptionis, thesaurizes iram aeternae damentius loqueretur: Apprehendite disciplinam, ne quando irascatur Dominus; sustinete virgam corripientem, ne sentiatis malleum conterentem. Quomodo dicunt nobis carnales homines: Crudelis est vita
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui. et in tantã obliuionẽ. & sp̃ita¬
lem frenesim deuenert̃ ut nichil sese
aliud putare qͣm suum hoc ext̾ius
tabernacłm uideant᷑. Quid enĩ aliud
quã ñ mͦ dĩ. s & sui ignorautiã habent.
qui tanqͣm mortui a corde omnẽ insu¬
munt oꝑam cura carnẽ: sic intenden¬
tes tabernacło suo. ac si nunqͣm puten
ẽẽ casurum: Uerumptam̃ cadat ne¬
cesse ẽ: atq id qͥdem in breui. An ñ seip¬
sos nescire uident᷑: qui sic dediti sunt
carn et sanguini. ac si omĩno nichil
aliud qͣm carnẽ solam eẽ se reputent:
sic in uano accipientes animas suas.
tan qͣm ꝓrsꝰ ignorent animas se hab̾e:
Si separaueris preciosũ a uili ait dñs.
tanqͣm os meum eris: hoc ẽ si sollerter
discreueris inter exteriorẽ interiorẽq
substantiã. ut ñplus tabernacło tuoti¬
meas a flagello. qͣm tibupsi a malo.
Hoc enĩ malumẽ. unde dicit᷑. Declina
a malo & fac bonum. Hoc malum qd̃

Expanded text:
aliqui, et in tantam oblivionem et spirituaaliqui, et in tantam oblivionem et spiritualem phrenesim devenerunt, ut nihil sese aliud putare, quam suum hoc exterius tabernaculum videantur. Quid enim aliud quam non modo Dei, sed et sui ignorantiam habent, qui tanquam mortui a corde, omnem insumunt operam circa carnem sic intendentes tabernaculo suo, ac si nunquam putent esse casurum? Verumtamen cadat necesse est, atque id quidem in brevi. An non se ipsos nescire videntur, qui sic dediti sunt carni et sanguini, ac si omnino nihil aliud quam carnem solum se esse reputent, sic in vano accipientes animas suas, tanquam prorsus ignorent animas se habere? Si separaveris pretiosum a vili, ait Dominus, tanquam os meum eris : hoc est, si solerter discreveris inter exteriorem interioremque substantiam, ut non plus tabernaculo tuo timeas a flagello, quam tibi ipsi a malo. Hoc enim malum est, unde dicitur: Declina a malo, et fac bonum . Hoc malum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ꝑfecto sententie illud quoq de
psalmo nonagesimo qd̾ hodie tract¬
t̾andumẽ nobis simile inuenit᷑. Non
accedet ad te malũ: ce flagellum non
appropinqͣbit tabernacdõ tuo. Est au¬
tem u̾sus ipsius qͣntum nos capimus
facilis intelligentia: ad quam forte
ex uobis iam aliqui p̾uolarint. Neq
enim tam rudes estis. aut sp̃ualis stu¬
dii tam exꝑtes: ut ñ facillime int̾ uos
ce tabernacłã ũra: & rursum int̾ id¬
qd̾ malum et quod flagellum dicitur
discernatis. Nam et apłm sane audistis
dicentẽ. cum iam bonum certam̃ certa ᷤᷤ¬
set: uelocẽ fore depositionẽ tabernacłi
sui. S quid ego apłi uerba memoro:
quasi uͦ ignorare possit miles taber¬
nacłm suum. aut exemplo docendus
sit alieno. Uidemus sane ñ nullos tab̃¬
nacła sua in turpissimȩ captiuitatis
domicilia commutasse. nec militare
in his. s miserã gerere seruitutẽ: immo
uͦ qd omĩno ridiculum ẽ. sic errant

Expanded text:
Cui profecto sententiae illud quoque, quod de Cui profecto sententiae illud quoque, quod de psalmo nonagesimo hodie nobis tractandum est, simile invenitur: Non accedet ad te malum, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo. Est autem versus ipsius, quantum nos capimus, facilis intelligentia, ad quam forte ex vobis jam aliqui praevolarint. Neque enim tam rudes estis, aut spiritualis studii tam expertes, ut non facillime inter vos et tabernacula vestra, et rursum inted malum, et quod flagellum dicitur, discernatis. Nam et Apostolum sane audistis dicentem, cum jam bonum certamen certasset, velocem fore depositionem tabernaculi sui . Sed quid ego Apostoli verba memoro? Quasi vero ignorare possit miles tabernaculum suum, aut docendus sit exemplo alieno. Videmus sane nonnullos tabernacula sua in turpissimae captivitatis domicilia commutasse, nec militare in his, sed miseram gerere servitutem. Imo vero quod omnino ridiculum est, sic errant
Abbreviated transcription (Latin):
fectus in carne adhuc mortali degens nͥ
enim ut ẽẽt hic quedã ut ita dixerim
ꝓfecto qd̃ p̃miserat. ñ qͣsi iã acceꝑim aut
iam ꝑfectus sum: etiã paulus ipse neceẽ
ẽ fateat᷑. quia nunc cognosco ex parce:
&e item. iudemꝰ nunc ꝑspecłmn in enig¬
mate. tunc autẽ facie ad faciẽ. Qd̾ gͦ
homini interim noscit᷑ capabiliꝰ pia
sane et ꝓuida inculcatione ampluis
comm̃dat᷑. Ppͥum enĩ afflictoꝵ ẽ. ut
molestiis exumi summã reputent fe¬
licitatem: & carere miseria ꝑfectam
beatitudinẽ arbitrent᷑. Unde & ꝓpħa
in psalmo. conũtere inquit animamea
in reqͥem tuam. quia dñs benefecit tͥ:
nec ulla tam̃ collate munera felicita¬
tis enumerat. s adiungit. Quia eripu¬
it ammã meam de morte: oclõs meos
a lacͥmis: pedes meos a lapsu. In quib
sane uerbis patenter indicat: qͣntam
sibi requiẽ. qͣntaq dñi beneficia iudi¬
cet a tͥbulatibnib & ꝑielis liberari.

Expanded text:
erfectus in carne adhuc mortali degens nisi erfectus in carne adhuc mortali degens nisi enim esset hic quaedam, ut ita dixerim,profecto quod praemiserat: Non quasi jam acceperim, aut jam perfectus sim , etiam Paulus ipse necesse est fateatur, quia nunc cognosco ex parte; et item: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quod ergo homini interim noscitur capabilius, pia sane et provida inculcatione amplius commendatur. Proprium enim est afflictorum, ut molestiis eximi, summam reputent felicitatem; et carere miseria, summam beatitudinem arbitrentur. Unde Propheta in psalmo: Convertere, inquit, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus beneficit tibi: nec ulla tamen collatae munera felicitatis enumerat, sed adjungit: Quia eripuit animam de morte, oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu . In quibus sane verbis patenter indicat, quantam sibi requiem, quantaque Domini beneficia judicet a tribulationibus et periculis liberari. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
partib fidei ñrȩ quid ñ sit qͣm quid
sit: & sciri posse facilius. et ꝑicłosius ig¬
norari. Idem sane etiam spei ñ incon¬
uenienter tͥbui posse iudetur. Longe
enim facilius mens humana tantoꝵ
exꝑta maloꝵ quib sit caritura: qͣm
qͥb ꝑfruitura comp̃hendit. Nempe ger¬
mana fidei speiq cognatio ẽ: ut quod
illa futurum credit: hec sibi incipiat
sꝑare futurũ. Merito ꝓinde apłs fidẽ
iuidelicet ñ credita nemo sꝑare. ñ plus
qͣm suꝑ iane pingere possit. Dicit gͦ
fides. parata sunt magna in excogita¬
bilia bona a dõ fidelib suis: dicit spes.
mͥ illa seruantur: nam tercia qͥdem ca¬
ritas curromͥ ait ad illa. Ceterum ut
iam memini difficile omĩno. aut etrã
impossibile ẽ illoꝵ qualitatẽ uestiga¬
re bonoꝵ: nisi cui forte iuxta illud
apłi que ocłs ñ uidit. nec auris audi¬
uit. nec in cor hominis ascendit. que
preparauit ds diligentib se reuelaũit
ipse ꝑ sp̃m suum. Sane qͣntiumlibet ꝑ¬

Expanded text:
ae fidei, quid non sit, quam quid sit, et sciri posse facilius, et periculosius ignorari. Idem sane etiam spei non inconvenienter tribui posse videtur. Longe enim facilius mens humana tantorum experta malorum, quibus sit caritura, quam quibus perfruitura, comprehendit. Nempe germana fidei, speique cognatio est; ut quod illa futurum credit, haec sibi incipiat sperare futurum. Merito proinde Apostolus fidem videlicet non credita nemo sperare, non plus 854 quam super inane pingere possit. Dicit ergo fides: Parata sunt magna et inexcogitabilia bona a Deo fidelibus suis. Dicit spes: Mihi illa servantur. Nam tertia quidem charitas: Curro mihi, ait, ad illa. Caeterum, ut jam memini, difficile omnino, aut etiam impossibile est illorum qualitatem investigare bonorum, nisi cui forte, juxta illud Apostoli: Quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se , revelaverit ipse per Spiritum suum. Sane quantumlibet p
Abbreviated transcription (Latin):
cunda. In scd̃a uͦ apparitione uenit
saluator ad aquas baptismi: ñ qͥdem
lauandꝰ. s magis a patre testimonium
accepturꝰ He sunt lacrime deuouioĩs:
in quib ñ indulgentia peccatoꝵ. sed
beneplacitũ querit᷑ dĩ patris: cum
descendit in nos sp̃c adoptionis filioꝵ.
testimonium ꝑhibens sp̃ui nr̃o. quod
simus filii di: ut mellifluã nobis de ce
lo uocem uideamur audire. quia ue¬
re d̾s pater in nobis complacet sibi.
Nec parum distat inter has lacͥmas
deuotionis. & etatis utiq iam uirihs:
atq eas quas pͥmeua etas inter infai¬
tiȩ uagitus emisit. lacruas utiq pe¬
intentiȩ & confusionis. Uerumptam̃
longe ampliꝰ utrisq p̃cellunt alie qͤdã
lacrime: quib &e infunditur sapor
uin. Illas enim lacrimas uere in ui¬
num mutari dixerim que frat̾nȩ com¬
passionis affectu in feruore ꝓdeunt ca¬
ritatis: ꝓ quaetiam ad horam tui ipsrꝰ
immemor eẽ sobria quadã ebrietate
uideris.

Expanded text:
cunda. In secunda vero apparitione venit cunda. In secunda vero apparitione venit Salvator ad aquas baptismi, non quidem lavandus, sed magis a Patre testimonium accepturus. Hae sunt lacrymae devotionis, in quibus non indulgentia peccatorum, sed beneplacitum quaeritur Dei Patris, cum descendit in nos spiritus adoptionis filiorum, testimonium perhibens spiritui nostro quod sumus filii Dei, ut mellifluam nobis vocem de coelo videamur audire, quia vere Deus Pater in nobis complaceat sibi. Nec parum distat inter has lacrymas devotionis, et aetatis utique jam virilis, atque eas quas primaeva aetas inter infantiae vagitus emisit, lacrymas utique poenitentiae et confessionis. Verumtamen longe amplius utrisque praecellunt aliae quaedam lacrymae, quibus et infunditur sapor vini. Illas enim lacrymas vere in vinum mutari dixerim, quae fraternae compassionis affectu in fervore prodeunt charitatis; pro qua etiam ad horam tui ipsius immemor esse sobria quadam ebrietate videris.
Abbreviated transcription (Latin):
tercia iam uerus ds & auctor naturȩ
ꝓbatur. ad cuiꝰ nutum natura mutat᷑
Nos gͦ dilectissimi xp̃m iħm diligamus.
ut uerum hominẽ & frẽm nr̃m: hono¬
remus ut dĩ filium: adoremus ut dm̃.
Seciure credamus in eum: secure ei cre¬
damus nosipsos fr̃s mer: cui nec pote¬
stas deest saluandi nos. cum sit d̾s uerꝰ
& dĩ filius: nec bona uoluntas. cum sit
tanqͣm unus ex nobis uerus homo et
hominis filius. Quomͦ namq nob erit
in exorabilis: ꝓpter quos factus ẽ simił
nobis passibilis: Iam si desideratis suꝑ
his apparitionib aliquid ad edificatio¬
nem moꝵ audire. illud attendite quod
pͥmo omĩum xp̃c appareat puer cum
uirgine matre: ut simplicitatẽ & uere¬
cundiã ante omĩa querendã nob̃ do¬
ceat eẽ. Nam et pueri simplicitas nat᷑a¬
lis: & cognata uirginib uerecundia ẽ.
Omĩb gͦ nobis in conuersionis initio:
nulla magis uirtꝰ ẽ necessaria qͣm
simplicitas humilis. et grauitas uere¬

Expanded text:
tertia jam verus Deus et auctor naturae tertia jam verus Deus et auctor naturae probatur, ad cujus nutum natura mutatur. Nos ergo, dilectissimi, Christum Jesum diligamus ut verum hominem et fratrem nostrum, honoremus ut Dei Filium, adoremus ut Deum. Secure credamus in eum, secure credamus ei nos ipsos, fratres mei, cui nec potestas deest salvandi nos, cum sit verus Deus, et Dei Filius, nec bona voluntas, cum sit tanquam unus ex nobis verus homo, et hominis filius. Quomodo namque nobis erit inexorabilis, propter quos factus est similis nobis passibilis? 8. Jam si desideratis super his apparitionibus aliquid ad aedificationem morum audire, illud attendite, quod primo omnium Christus appareat puer cum Virgine matre, ut simplicitatem et verecundiam ante omnia quaerendam nobis doceat esse. Nam et pueris simplicitas naturalis, et cognata virginibus verecundia est. Omnibus ergo nobis in conversionis nostrae initio nulla magis virtus necessaria est, quam simplicitas humilis, et gravitas vere
Abbreviated transcription (Latin):
enim in euͣngłica lectione audiuimus:
q̃m intrantes domum magi inuenerẽ
puerũ cũ maria matre eiꝰ. In infantili eor¬
pore qͦd ungineo mater fouebat in
gremio: quid nisi ueritas suscepte car¬
nis apparuit: Quid in eo qͦd paruulus
ce uerus hominis filius declarat᷑: Iam
uͦ et in scda apparitione uide si ñ ma¬
nifeste uocis paterne testimomio di filiꝰ
approbatur: Celinamq aꝑti sunt suꝑ
eum: & descendit spc sc̃s corporalispecie
sicut columba in illum: & uox patris
audita ẽ hic est filius meus dilectus. in
quo in bene complacui. Satis equidem
manifestum ẽ ex hoc ipso. satis euidens
& indubitabile qm̃ dĩ filium necesse ẽ
dm̃ eẽ: nam ec filios hominũ homines
& ipsoꝵ quoq fecus animaliũ ex eodẽ
cum eis genere ẽẽ nemo qui dubitetꝰ. Ue¬
rumptam̃ ut nullus sacrilego errori re¬
maneat locus qui in pͥma apparitione
uerus homo et filius hominis ẽ declaratꝰ
in scd̃a uerus nichilominus di filiꝰ. in

Expanded text:
enim in evangelica lectione audivimus quoniam intrantes domum Magi invenerunt puerum cum Maria matre ejus. In infantili corpore, quod virgineo mater fovebat in gremio, quid nisi veritas susceptae carnis apparuit? Quid in eo quod cum matro et verus hominis filius declaratur? Jam vero et in secunda apparitione vide si non manifeste vocis paternae testimonio Dei Filius approbatur. Coeli namque aperti sunt super eum, et descendit Spiritus sanctus corporali specie sicut columba in illum, et vox Patris audita est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Satis equidem manifestum est ex hoc ipso, satis evidens et indubitabile, quoniam Dei Filium necesse est Deum esse. Nam et filios hominum homines, et ipsorum quoque animalium fetus ex eodem cum eis genere esse nemo est qui dubitet. Verumtamen, ut nullus sacrilego errori remaneat locus, qui in prima apparitione verus homo et filius hominis est declaratus, et in secunda verus nihilominus Dei Filius, in
Abbreviated transcription (Latin):
cumq inquit sunt xp̃r carnẽ suam
crucifixert̃ cum uicnis et concupiscen¬
tus. Duas gͥ alas habeat oratio nr̃a.
contemptũ mundi & afflictionẽ car¬
nis: nec dubium quin celos penetret
e dirigatur sicut incensum in conspe¬
ctu dñi. Erit enim gratum sacrificiũ.
ce acceptabilis oblatio nr̃a: in quam
cum auro et thure fuerit etiam mirra.
Que licet amara sit. tam̃ ꝑutilis est:
& conseruat corpus qͦd mortuum ẽ ꝓpter
peccatum. ne defluens in uitiũ pucre¬
fiat. Hec breuiter ꝓ imitanda magor
oblatione sint dicta. Cecerum qm ap¬
paritionẽ hanc eẽ diximꝰ: quid in ea
appareat dignum ẽ ut queramꝰ. Utiq

Expanded text:
ue, inquit, sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Duas igitur alas habeat oratio nostra, contemptum mundi, et afflictionem carnis; nec dubium quin coelos penetret, et dirigatur sicut incensum in conspectu Dei. Erit enim gratum sacrificium, et acceptabilis oblatio nostra, in qua cum auro et thure fuerit etiam et myrrha; quae, licet amara sit, tamen perutilis est, et conservat corpus quod mortuum est propter peccatum, ne defluens in vitium putrefiat. Haec breviter pro imitanda Magorum oblatione sint dicta. 7. Caeterum quoniam apparitionem hanc esse diximus, quid in ea appareat, dignum est ut
Abbreviated transcription (Latin):
rem. tuam amandatis dñi. ne aũtat
&e iple suam ap̃cib tuis: necesse ẽ ut ñ
solum p̃sens scłm contemnas: s ce car¬
nem ipsam castiges: et subicias seruitut.
Nam qui dixit. nisi quis abrenuntiaũit
om̃ib quȩ possidet ñ potest meus esse
discipłs. et alibi. siuis esse ꝑfectus. ua¬

Expanded text:
rem tuam a mandatis Domini, ne avertat rem tuam a mandatis Domini, ne avertat et ipse suam a precibus tuis, necesse est ut non solum praesens saeculum contemnas, sed et ipsam carnem castiges, et subjicias servituti. Nam qui dixit: Nisi quis abrenuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus , et alibi: Si vis esse perfectus, va
Abbreviated transcription (Latin):
lum obtulissent aurum. uideri fortasse
poterant pauꝑtati matͥs uoluisse con¬
sulere: ut haberet nimirũ. unde par¬
tem offerentes pariter aurum. thus.
ce mirrã: sine dubio spiritalis oblati¬
onis genus insinuant. Aurũ enĩ inter
diuitias scłi uidet᷑ excellere: qͦd ꝑ eius
grãm om̃s nos deuote obtulimus salua¬
tori. cum ꝓ eius nomine ex integro dere¬
liquimus substantiã huius mundi. Iã
uͦ neceẽ est. ut qui ꝑfocte terrena con¬
tempsimꝰ. flagranti desiderio celestra
requiramꝰ. Sic enim offerimꝰ & thuriᷤ
odoram̃tum: quo nimirũ ut in apo¬
calipsi beati ioħ̃is legis. significant᷑ ora¬
tiones scõꝵ. Unde et ꝓpħa in ꝑsalmo.
Dirigatur inquit oratio mea sicut in¬
censum in conspectu tuo. Sic et in alio
iusti. Oratio in qͣm ñ cuiuslibet. s iusti.
Nam qui au̾terit aurẽ suam ne audi¬
at legem: oratio eiꝰ erit execrabilis. Poe¬
ro si iustus ẽẽ uolueris. & ñ aũtere au¬

Expanded text:
lum obtulissent aurum, videri fortasse lum obtulissent aurum, videri fortasse poterant paupertati matris voluisse consulere, ut haberet nimirum unde partem offerentes pariter aurum, thus et myrrham; sine dubio spiritualis oblationis genus insinuant. Aurum enim inter divitias saeculi videtur excellere; quod per ejus gratiam omnes nos devote obtulimus Salvatori, cum pro ejus nomine ex integro dereliquimus substantiam hujus muudi. Jam vero necesse est ut, qui perfecte terrena contempsimus, flagranti desiderio coelestia requiramus. Sic enim offerimus et thuris odoramentum; quo nimirum, ut in Apocalypsi beati Joannis legis, significantur orationes sanctorum . Unde et Propheta in psalmo: Dirigatur, inquit, oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Sic et in alio . Oratio, inquam, non cujuslibet, sed justi. Nam qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. 6. Porro si justus esse volueris, et non avertere au