comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitione insuꝑabili. qđ cognoscit quomͦ
diuidatur sensualitas a rõne. ĩ psa a se.
dum plꝰ dedita infinris reb inferior:.
ł ab his reuocata dignior. Sic &̃ uidet qͦ
&̃ cogitationes .i. que diu̾sa diu̾si co¬
girent. Discernit et intentiones earũ
cogitationum. quo singule tendant.
ad bonum ł malum. Et ut plꝰ dicã.
nulla creatura terrena ł celestis:
cooꝑta. & c̃ aꝑta. quia ex omni parte
plene uisa. Uł compages dic̃ coniunc-¬
tiones cogitationum. medullas: ĩten¬

Expanded text:
nitione inseparabili, quia cognoscit quomodo dividatur sensualitas a ratione, et ipsa a se, dum plus dedita infimis rebus, inferior est, vel ab his revocata dignior. Sic etiam videt enim cogitationes, id est quae diversa diversi cogitent. Discernit et intentiones earum cogitationum, quo singulae tendant ad bonum vel malum. Et, ut plus dicam, nulla creatura terrena vel coelesticooperta, quia ex omni parte plene visa. Item compages dicit conjunctiones cogitationum: medullas inten
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui cum in forma. Pmittit
Talta de xp̃o. ut hi in quib ẽ locꝰ
abiectionis ñ dedigentur hu¬
ñ usurpando quod suum nõ
ẽẽt. ut diabolꝰ. et primꝰ homo.
Uł ñẽ arbitratꝰ se equalem deo

Expanded text:
Qui cum in forma. Praemittit alta de Christo, ut hi in quibus est locus abjectionis non dedignentur hu Usurpando quod suum non esset, ut diabolus et primus homo. Vel, non est arbitratus se aequalem Deo
Abbreviated transcription (Latin):
turam exaltauit. In quo et
diuina natura pot̃ dici exal¬
tata scdm ostensionẽ. qͦd cep̃
sciri quod erat. sic̃ in asstiptio¬
festatur. quid a patre cum
accep̃ cum a creatura cep̃sciri.
Homini ñ ẽ datum nom̃ dei.
ciuiꝰ omnia a patre sunt.

Expanded text:
t, exaltavit: in quo et divina natura potest dici exaltata secundum ostensionem, quod coepit sciri quod erat; sicut in assumptiofestatur quid a Patre cum cum a creatura coepit sciri homini non esse datum nomen Dei, cujus omnia a Patre sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
c tualis ẽ. & memoria redẽp-
mores. ẽẽ. debemꝰ. Nouũ te¬
stam̃tum in ħ ꝯsecirii. qi
benesicii diuini sangumiᷤ
testis ẽ. Uñ ad tuitionẽ cor

Expanded text:
tualis est, et memoria redemptimores esse debemus, Novum Testamentum in hoc consecuti: quia beneficii divini sanguis est testis, unde ad tui
Abbreviated transcription (Latin):
quasi totum genꝰ sit repudia-¬
tum. quia si delibato .i. pau¬
ci de illis assumpti. ut apłi stͤ¬
nus pot̃ scificari. Est aut̃ de¬
libatio parua ex aliqua re
assumptio ad exꝑim̃tum to-¬
tius masse. ut ex cibo ł potu.

Expanded text:
quasi totum genus sit repudiatum, quia si delibatio, id est pauci de illis assumpti, ut apostns potest sanctificari. Est autem delibatio parva ex aliqua re assumptio ad experimentum totius massae, ut ex cibo vel potu.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mensa .i. scriptura. que intel¬
ligentib ẽ panis: illaqueat
dum male intelligit᷑.⁊ ꝓ el p̃di
sa captiuitatis. dum ⁊elo eiꝰ. xͦ.
occiđdunt. et in illa captiuita
te causa scandali ioppbrii.
et pꝰ: causa et̃ne dampnatio¬
nis. que specialit̃ retͥbutio dr̃.¬

Expanded text:
 etc. Scriptura quae intelligentibus est panis, illaqueat dum male intelligitur et pro ea psa captivitatis, dum zelo ejus Christum occiderunt, et in illa captivitate fuit causa eis scandali et opprobrii, et post erit causa aeternae damnationis, quae specialiter retributio D
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dico gͦ. Nlũquid sic.o. Iuia dico
putatis quod irrecuꝑabilit᷑
quis gͦ eos despiciat.
¶Et illos emulent᷑. ħ sepe fa¬
ctum ẽ. et plenius fiec in fine
lentur .i. ut credant sic̃ et
ipsi credebant. Uł ut dei
emulatione circa opera eo¬
rum mala moueantur.
¶Quantomag̃. ple.i. si malum
eorum u̾tit d̾s in bonum .i. in
diuitias mundr: multomag̃
bonum eorum. cum in fine ple¬
dit nec inutilem nec irrecu¬
perabilem casum eorum.

Expanded text:
Dico ergo, Nunquid. Quia dico putatis quod irrecuperabiliter quis eos despiciat.t illos aemulentur. Hoc saepe factum est, et plenius fiet in fine lentur, id est ut credant, sicut et ipsi credebant. Vel ut Dei aemulatione circa opera eorum mala moveantur.Quanto magis. Id est, si malum eorum vertit Deus in bonum, id est in divitias mundi, multo magis bonum eorum, cum in fine pledit nec inutilem, nec irrecuperabilem casum eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ regnat ds ꝑ fidẽ. qi
tc̃ reuelabitur a filio pat̃.
Unde. Nemo nouit patrẽ
uelare. Ubi eẽntia filiicũ
sũma beatitudo. Cum tra¬

Expanded text:
nunc regnat Deus per fidem, quia tunc revelabitur a Filio Pater. Unde: Nemo novit Patrem, velare . Ubi et essentia Filii cumsumma beatitudo. Vel ita
Abbreviated transcription (Latin):
ita cognoscit. & qui ħig
norat: ignorabitur .i. im
ꝓbabitur. P usilli in cruce
glantes. ⁊ siignorant que
subtilissime disseruntur:¬

Expanded text:
ita cognoscit, et qui haec ignorat, ignorabitur, id est improbabitur. Pusilli in cruce gloriantes etiamsi ignorent quae subtilissime disseruntur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi suis institutionib
dimissis aliquas nouaᷤ
uellent induc̾e. qͦd ñ
posst̃. qr ab eis ñ ꝓces¬
sit u̾bum di. nec sol

Expanded text:
Quasi suis institutionibus dimissis aliquas novas vellent inducere quod non possent. Quia ab eis non processit verbum Dei, nec soli
Abbreviated transcription (Latin):
Que retro s̃. Priora acta.
ñ qr mala. s parua ad
m̃itũ. s ad potiora ex¬
tensus. ut semꝑ ꝓfici¬
at in meliss.

Expanded text:
 retro. Priora acta non quia mala, sed parva ad meritum, sed ad potiora extensus, ut semper proficiat in melius.
Abbreviated transcription (Latin):
nem cuiꝰ xp̃i ñ solum estimo ea
detrim̃ta: s & feci. docendo. ⁊ sp̃u-¬
alit̃ uiuendo. ut aliis appareret
omnia. eẽ.detrim̃tum.¬
¶In fide .s. ens in fide. sic̃ ex fide na
ta ẽ. ita existe̾ ñ ht̃ nisi in fide. Sub

Expanded text:
nem et honorem, non solum aestimo ea detrimenta, sed etiam feci, docendo et spiritualiter vivendo, ut aliis appareret omnia esse detrimentumilicet ens in fide. Sicut enim ex fide nata est, 184 ita existere non habet nisi in fide. Deinde subd
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum et docum̃tũ aluĩ.
qͦd iuste uidicat ds. dum su¬
os ꝑmitit affligi. malos ꝓ¬
sperari. Uident enim uos ex
malis in meliꝰ ꝓfic̾e̾. illos ex
ꝓsꝑis detĩores. eẽ. et ita eis
estis exemplo ne fatigent᷑
dum corripiunt᷑ a deo. qui
flagellat omnẽ filium. q.r.
apud quẽ ẽ iꝰtum ut incipi¬
at a domo eĩ iudicium. Iusti¬

Expanded text:
m et documentum aliis, quod juste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne fatigentur, dum corripiuntur a Deo qui flagellat omnem filium quem recipit apud quem est justum ut incipiat a domo ejus judicium. Un
Abbreviated transcription (Latin):
titanis qui .u. libros
tm̃ moysi recipiunt¬
quib non contunt
uidei. factus sum .o.
essem sub lege dum

Expanded text:
itanis, qui quinque libros tantum Moysi recipiuntbus non coutuntur Judaei, factus sum quasi essem sub lege, dum
Abbreviated transcription (Latin):
cituro in pa ⁊ pse qui uascetur .e.iii. in fi
de scupcem aꝑit silium digniorem angeł.
exitum uocat dicens. exiit qui semmat ⁊ c̾etit̃
ego a pr̃e exii ⁊ uem ĩ mund̾. Paulus ũo in¬
troitum uocat aduentum pͥ dicens. ẽ in: assũ¬
cõ ergo camis exitus ⁊ introitus appellatur. rec¬
te utiq foris en̾im eramus a deo. sic̃ qui sunt
extra regales aulas in uinculis colligat:i qͥ
hũt ap̃ regem pro culpis alignib offensai:
Qui ã uolut istis ueniam inpetrare. non
primum ip̃o in aulam regis iuducit s ipse
foras egreditur. ibiq cum eis loquitur usq¬
dum eos correctos reddat ⁊ dignos efficiat. quo
egressus quippe ad uos .i. camem sumens ⁊
collatutus nobisc̃ p̃cepta regis in uotuit. Iuc
nos de poc̾cis emundans. ad deun ꝯũtens ĩ an¬
lam regalem ł ut mediator optimus introdu

Expanded text:
cituro, in Patrem; et ipse qui nascetur erit mihi in Fite Scripturae aperit Filium digniorem angelisexitum vocat, dicens: Exiit qui seminat, etc. Et item: Ego a Patre exivi, et veni in mundum . Paulus vero introitum vocat adventum Chriso ergo carnis exitus et introitus appellatur; recte utique. Foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati, et qui habent apud regem pro culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit istis veniam impetrare, non primum ipsos in aulam regis inducit, sed ipse foras egreditur, ibique cum eis loquitur usquedum eos correctos reddat et dignos efEgressus quippe ad nos, hoc est, carnem sumens, et collocutus nobiscum praecepta regis innotuit, et sic nos a peccatis emundans, et ad Deum convertens in aulam regalem velut mediator optimus introdu
Abbreviated transcription (Latin):
am consc̃iam sui consideratione redeat si for¬
te in se hat q̃ aliis aniuutiat. est gͥ intentõ
apłi iustruere tp̃tum de ep̃ali offõ acq moñe
ut id imꝑiose tractet. ⁊ herecicos iitet. modꝰ
calis. primo salutat. deuide instrint eum de
ep̃ali osfõ. docens eum quid agere debeat. ⁊ qͣ¬
les ep̃os ꝑ cinitates constimueredeiñ qualiter

Expanded text:
am conscientiam sui consideratione redeat, si foram conscientiam sui consideratione redeat, si forte in se habeat quae aliis annuntiat. Est igitur intentio Apostoli instruere Titum de episcopali officio atque monere ut id imperiose tractet, et haereticos vitet. Modus talis: primo salutat; deinde instruit eum de episcopali officio, docens eum quid agere debeat, et quales episcopos per civitates constituere; deinde qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
tydo q̃m c̃ant epm commonens eum fore
sallicitum in ocestica disciplina. tyco enĩ te¬
licto crete ep̃o ex hulitate ⁊ simplicitate n¬
inis patienti inicopoli scribit de ep̃an officio
imꝑiose ⁊ pocestatiue tractanto prescupta ei
suã auctoritate utcli. deb⁊ enim pontifex hr̃e
mr̃uam pietatem ⁊ pr̃is seĩitatem. ut sit for¬
tis suꝑb is. ⁊ suanis modestis ut non hñs ti¬
mnouł angulam. nec elacõnis suꝑcilmm:
urat ⁊ luceat. uñ in ũ este legalił pontificis
etat coctus bis tinctus qm ħ abebat ipẽm
ignis. ignis ã dno fac̃. utit ⁊ lucet. ica ⁊ pon
rere debet. mordaci inc̃patione ⁊ metuenda ꝯ¬
Uurabatur ad ignem. ⁊ liq̃scebat ad solenr
⁊ bacuius pontificalis ab infi̾ori pung̃. ⁊ ĩ sũ¬
mo in antiora extenditur in se redieus. qr
eccsticus toctor gladuo ñbi piugere debet .i. as¬
pere redarguere peccanteꝰ ꝙ ẽ. ex infĩori natrira
⁊ correctos in antĩora dirg̾e ita tsĩ ut ad ꝓpri¬

Expanded text:
t episcopum, commonens eum fore sollicitum in ecclesiastica disciplina. Tito enim relicto Cretae episcopo ex humilitate et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli scribit de episcopali officio imperiose et potestative, tractando praescripta ei sua auctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem et patris severitatem, ut sit fortis superbis, et suavis modestis · ut non habens timoris angulum, nec elationis supercilium, urat, et luceat. Unde in veste legalis pontificis erat coccus byssinus, qui habet speciem ignis. Ignis autem duo facit, urit et lucet, ita rere debet mordaci increpatione et metuenda mquod indurabatur ad ignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est aspere redarguere peccantes: quod est ex inferiori natura, et correctos in anteriora dirigere, ita tamen ut ad propri
Abbreviated transcription (Latin):
a romanis. qñ suscep¬
tus ẽ. in socuiri ciuẽ
romamuim. uũ ⁊ pau¬
tus se ciuem romañ
applłat. ꝑcuula añt
ns qua induebant᷑
consules romam in¬
gͣdientes intimam.
de qua si quent᷑. uĩ
deo romanos hanc
hũisse ꝯsuecudinẽ
qũ monarchiamto¬
cus orbis sibi ad qͥ¬
gens cum pace ⁊ co¬
ronis eis occurciss
darent eis nb̾catem
ui ciũ ut ft̃es illorũ
mani applłarentim
dabant q pot̾atem
edificandi cunam ⁊
hñdi consules sic̃ ⁊
ip̃i harebant pater
gͥ pauili de gisohalo
opido uide. ubi natꝰ
fuerat tͣnslatus in tharlum caicie ciuodam
cempore uenientib tomanis ꝑ ciliciam oc¬
cumt eis. ipse crm aliischarieusib ut poce
nobilis exceꝑunt q eos cum pace. tic ro¬
mani concessenint eis p̃dicta. iuq pr̃ pan¬
li penuiam accep̃. post cunis mortem ob re¬
cordatũem eiꝰ hane uestem paulus sibi reti
mut ł penula hic dr̃ bolamen legis. unde
uxta quosdam peniriam hocat. Alexand̾

Expanded text:
a Romanis quando susceptus est in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Romanum appellat. Penula enim ris qua induebantur consules Romani ingredientes in curiam. De qua si quaeritur unde deo Romanos hanc habuisse consuetudinem quando monarchiam totius orbis sibi acquigens cum pace et coronis eis occurrisset, darent eis libertatem, in tantum ut fratres illorum mani appellarentur, dabantque potestatem aedificandi curiam et habendi consules, sicut et ipsi habebant. Pater igitur Pauli de Giscalo oppido Judaeae ubi natus fuerat translatus in Tharsum Ciliciae, quodam tempore venientibus Romanis per Ciliciam occurrit eis ipse cum aliis Tharsensibus, utpote nobilis, exceperuntque eos cum pace. Tunc Romani concesserunt eis praedicta, ibique pater Pauli penulam accepit, post cujus mortem ob recordationem ejus hanc vestem sibi Paulus retinuit. Vel penula hic dicitur volumen legis. Unde juxta quosdam, penulam vocat. »
Abbreviated transcription (Latin):
q̃uod dicit in prima.
muint se sepe cong̾s¬
sum contra illum ł̃
p̃sutam ⁊ cubulatio¬
nem sibi ssiatam de¬
fensionem applłat.
defẽilio ẽ. qr defendit
eos in die iudicũ. ne¬

Expanded text:
quod dicit, in prima, innuit se saepe congressum contra illum; vel pressuram et tribulationem sibi illatam defensionem appellat. defensio est, quia defendit eos in die judicii. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
pugnando peccane¬
abruꝑant amorem.
s timdre sucmbũnt
orat ut eis ignoscat᷑¬
iut̃ casqui hoc mo¬
do ⁊ eos qui illo mo
ab hominib telict᷑
sum confortait
de cirus manib li¬
beratus est a domino
ad ductus ab hũs qͥ
qr cesarem appllan
Namc̃ ueniss ro¬
mam duob amus
mansit u ubera cus

Expanded text:
pugnando peccaveabruperant amorem, sed timore succubuerant, orat ut eis ignoscatuest qui hoc modo, et eos qui illo modab hominibus relictus sum. Confortavit de cujus manibus liberatus est a Domino, adductus ab his qui quia Caesarem appellavit. Nam cum venisset Romam duobus annis mansit in libera c
Abbreviated transcription (Latin):
ab surde uisum ẽ. Bigam̃ ũ peccasse. s nor¬
mam qnͣdam sacranĩa amsisse. nou ad in¬
te bone m̃icum. s ad ordinatõnis eccstice
ita ur̃ antistes .i. ep̃c unius uxoris uir̾ sig̃
ex omnib gencib unitatem uni iuuiro sub

Expanded text:
sse, sed normam quandam sacramenti amisisse, non ad uitae bonae meritum, sed ad ordinationis ecclesiasticae ita noster antistes unius uxoris uir significat ex omnibus gentibus unitatem uni uiro sub
Abbreviated transcription (Latin):
indeis sunc credita.
⁊ õ nomen enis non
ꝯmemorauit. apłs
sic̃ sali cominemora¬
re pph̾as dei dicens
cacitis nominib alorum dic̃. sic̃
scͥptun ẽ. ⁊ ea scuptura incelligr᷑ in qua ẽ anc¬
toritas dei. ħ autem ineruditus. canis rabiosꝰ.¬
indo̾rum fuisse de quo ait apłs. dix̃ qui. ex il ꝑ.¬

Expanded text:
Judaeis sunt credita. Et ideo nomen ejus non memoravit Apostolus, sicut solet commemorare prophetas Dei, dicens, tacitis nominibus illorum dicit, sicut scriptum est, et ea Scriptura intelligitur in qua est auctoritas Dei. Homo autem ineruditus, canis rabioJudaeorum fuisse, de quo ait Apostolus: Dixit quidam ex il
Abbreviated transcription (Latin):
ostendic pb̾rorum no¬
mine ep̃os supra fuisse
alit̾ qmͣ o portet loq̃u¬
do ꝑcutientem. uł ad
lit̃. non feroceni non

Expanded text:
ostendit presbyterorum nomine episcopos supra fuisse aliter quam oportet loquendo percutientem. Vel ad litteram, non ferocem, non
Abbreviated transcription (Latin):
ti oblo qͣndo uł male
imendo. concradicen¬
ces eim ñ imo mͦ in¬
celligendi sunt. pau¬
cissimi quippe nobis
coutradñt loquendo.
s mulci male iinẽdo
Quis enimandec aꝑ¬
tissime loq̃nco contra¬
uica. quos redargne¬
re bonum opus est.
graudis sartina cli¬
uus arduus. Sẽ enĩ.

Expanded text:
ti obloquendo, vel male vivendo. Contradicentes enim non uno modo intelligendi sunt. Paucissimi quippe nobis contradicunt loquendo, sed multi male vivendo. Quis enim audet apertissime loquendo contravita: quos redarguere magnum opus est, grandis sarcina, clivus arduus. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
primo dicit quid a¬
gere debeat. ⁊ quaies
ordinare pbr̃os ita
incipiens. huius rei
gr̃a reliqui de crece
cum iñ reced̾e̾m ut
corugasmaia. ĩ pec¬
cantib addendo bonis
ta que desunt ad ꝑ¬
fectionem. Nota q d
dum ħ recolit apłs.
sicut ei disposuerat
.s. ep̃osut pastoralis
cure honui fatiliꝰ sus
tineatur ꝑ multos di¬
iusum. constituas di
constituendos docu:¬
s siquis ẽ. non dico
infamia criminali.
lus in ecc̃a recte poss¬
ordinari munster.
Multi enim baptiza¬
ti fideles sunt sñ cri¬
hac uita neminem
dix̃im uon qr peccati

Expanded text:
Primo dicit quid agere debeat et quales ordinare praesbyteros, ita incipiens: Hujus rei gratia reliqui te Cretae, cum inde recederem, ut corrigas mala in peccantibus, addendo bonis, ea quae desunt ad perfectionem. Et nota quod, dum haec recolit Apostolus, sicut ei disposuerat pos, ut pastoralis curae onus facilius tineatur per multos divisum. Constituas dicconstituendos docsi quis est, non dico infamia criminali. llus in Ecclesia recte possordinari minister. Multi enim baptizati fideles sunt sine crihac vita neminem dixerim, non
Abbreviated transcription (Latin):
t̃nitate ⁊ in ip̃o uer¬
bo eius eidem coet̃¬
ito iam p̃cestinatio¬
ne fixum erat. qd̾
suo cempore futur̃

Expanded text:
ternitate adque in ipso Verbo eius eidem coaeterno iam praedestinatione fixum erat, quod suo tempore futurum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ alibi cutuma si¬
onem predicaret¬
s non eis facue aꝑi¬
re sñam suam uel
credences de gentib nou debere cireucidii.
tificare. Scandalum erat uideis p̃dicacõ cui¬
cis qr sabbin ⁊ circumcisionem euacuabat
Si ilo ad mitẽet curumcisionem uou ẽẽt eiꝰ

Expanded text:
 alibi circumcisionem praedicareted non eis facile aperire sententiam suam vellcredentes de gentibus non debere circumcidi. tificare. Scandalum erat Judaeis praedicatio crucis, quia Sabbatum et circumcisionem evacuabat; si vero admitteret circumcisionem, non
Abbreviated transcription (Latin):
serente peccimtem precati actor illico. in uasit. ñ
tamen ds̃ otinuit in un sua miseratoẽs suas nͦ
pecc̃oꝵ donata. ꝑ sanguinemxͥ. eriut. adia¬
bolo. Ut sic iusticia unc̾etur diabolꝰ. nõ potñ¬
tia. S qua iusticia: shũ xp̃i.⁊ quomodo uinctꝰ
ẽ ea. qr cum in eo nicħ morte dignum ĩ ueni¬

Expanded text:
serente, peccantem peccati auctor illico invasit: non tamen Deus continuit in ira miserationes suas, nec peccatorum donata, per sanguinem Christi eruit a diabolo, ut sic justitia vinceretur 24 diabolus, non potentia. Sed qua justitia? Jesu Christi. Et quomodo victus est ea? q
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum tranquillitate iudicat. nicħ aliud est:¬
quam ista unudicta. Si gͦ iꝰta dunna uĩdicta:
tale nomen accipit. reconciliatio dĩ recte ĩelłr.¬
cũ tał ira finit᷑ s. cum reatu pene absolium. Nõ
eñi umici eramꝰ d̾o: nisi quemadinod̾ iusticie
uincitie fimuittur. ⁊ reconciliantur iusto. qͦs
ip̃e iustisicat pecẽa ⁊t. nr̃a diabobas tenebat. ⁊
ꝑ illa nos merito angebat in mortem. S m̃ti
u̾alutt ille sangis. ut homines ab et̾na maoe¬

Expanded text:
qui cum tranquillitate judicat, nihil est aliud quam justa vindicta. Si ergo justa divina vindicta tale nomen acceperit, reconciliatio Dei recte intelcilicet cum a reatu poenae absolvimur. Non enim inimici eramus Deo, nisi quemadmodum justitiaenimicitiae finiuntur, et reconciliantur justo, quos ipse justificat. Peccata enim nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito agebat in mortem; sed tantum valuit ille sanguis ut homines ab aeterna mor
Abbreviated transcription (Latin):
euisq nel adoptione letantut. uł cupiditate in¬
flaminamt᷑. Idõ q placuit do̾ ut uõ potũtia. S rꝰti¬
cia uincens hominem erueret. in quo hõ eũ inita¬
ri disceret. postea uͦ in resurrestione. secuta ẽ pa¬
postea. iusticia qi nullũ pect̃m hũit. ⁊ abillom
iustissime occisus ẽ. Potũtia: qr reiux̃ mortuus
nunꝙͣ postea moriturꝰ. ¶s nõne uire equissimo

Expanded text:
adeptione laetantur, vel cupiditate inflammantur. Ideoque placuit Deo, ut non potentia sed justitia vincens, hominem erueret, in quo homo eum imitari disceret. Postea vero in resurrectione secuta est poposteainjustissimo occisus est; potentia, quia revixit mortuus nunquam postea moriturus. Sed nonne jure aequissimo
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit quomodo u̾o ⁊̃ cum illo omnia nob dona¬
ut: dicend̾ utiq hoc erat .s. quantum nos dilex̾it¬
⁊ quales. quantũ: nc desꝑaremius. ⁊ ip̃a desꝑatiõe
non auderemꝰ erigi in cum quales ne suꝑbire¬
mus. ⁊ suꝑbientes de meritis m̃is. mag̾ ab eo resi¬
lireinus. ⁊ in nra fortitudine magis deficeremus
¶lld̃. ꝙͦ attendend̾ ẽ. quod dic̃ nos iustificatos in
sangume xͥ. ⁊ reconciliatos dõ. tamꝙͣ nõ alio mͦ
poss nos reconciliare. ⁊ iustificare nisi ꝑtuortẽ

Expanded text:
tradidit, quomodo non etiam cum illo nobis omnia donavit? Dicendum utique hoc erat, scilicet quantum nos dilexerit, et quales: quantum, ne desperaremus, et ipsa desperatione non auderemus erigi in eum; quales, ne superbiremus et superbientes de meritis nostris magis ab illo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus. Illud quoque attendendum est quod dicit nos justificatos in sanguine Christi, et reconciliatos Deo, tanquam non alio modo posset nos reconciliare, et justificare nisi per mortem
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus. ⁊ homo quid adu̾sus dm̃ drẽm: oĩo nõ ha¬
berent atq in actione canse. penitus deficerent
suc seruitutis dampnimi intulit. hoĩ qͦq iniuiriam
fetisse ouinc̾etur diabolus quia illũ. ⁊ in ꝓmittũdo
bona clecipit. ⁊ pꝰmala inferendo. nocuit᷑. Inuiste ⁊t
drabolus quantum ad se tenebat hominẽ. S homo:
uiste tenebat᷑. qr diabolus nũqm meruit potestatem
hr̃e suꝑ honunẽ. s homo meruit ꝑ culpã patidra¬

Expanded text:
diabolus et homo quid adversus Deum dicerent? omnino non haberent, atque in actione causae penitus deficerent.suae servitutis damnum intulit. Homini quoque injuriam fecisse convinceretur diabolus, quia illum et prius promittendo bona decepit, et post mala inferendo, nocuit. Injuste igitur diabolus quantum ad se tenebat hominem, sed homo juste tenebatur, quia diabolus nunquam meruit potestatem habere super hominem, sed homo meruit per culpam pati dia
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i iusticia suꝑat᷑ diabolus non potñtia. qd̾ qͦ¬
modo fcm̃ sit. Ut pateat explicabo ut poto qͣ
tione nascentes origmałr transeinite.⁊ debi¬
to primoꝵ parentum obligũt e. quo cirra:
om̃s homines aborignie sunt sub pͥncipe di¬
abolo. Uñ apłc. Eramus nat᷑a filii ire. natina

Expanded text:
 justitia superatur diabolus, non potentia. Quod quomodo factum sit, ut pateat explicabo, prout potetione nascentes originaliter transeunte, et debito primorum parentum obligante, quocirca omnes homines ab origine sunt sub principe diabolo. Unde Apostolus: Eramus natura filii irae , A
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e. Reẜnauit mors ab adam usꝙ ad moysen. ⁊̃¬
ĩ eos. qui peccau̾unt ĩ similitudinẽ ẜ̃uaricatoĩs.
ade. qd̾ ĩ ip̃m słli qui legunt. ad suꝑiorem refu̾nt
intlłm. ut in similitudinem p̾uaricatiõĩs. ade pecca¬
sse accipiant illos qui in illo peccanerunt. Ut ei si¬
q dampuãdi. gretianĩ codices hñt. in d e int̾p̃tatõ
facta ẽ in latinum. aut om̃s. ant pene om̃s hñt. id
qd̾ primum postũ ẽ. uel aliis ñ mitratis ab illo:
loco. sic potest legi. S regnauit.⁊ accipr. de morce

Expanded text:
b Adam usque ad Mosen in eos qui peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae. Quod etiam ipsum illi qui legunt ad superiorem referunt intellectum, ut in similitudinem praevaricationis Adae peccasse accipiant illos qui in illo peccaverunt, ut ei sique damnandi. Graeci autem codices, unde interpretatio facta est in Latinum, aut omnes, aut pene omnes habent, id quod primum positum est. Vel aliis non mutatis, ab illo loco sic legi
Abbreviated transcription (Latin):
nam. hoc regnimm mortis. sola ĩ quolib hõie gr̃a
destr̃uit saluatoris. q̃ oꝑasͣ ⁊̃ mn antiquis sc̃ĩs qui
añquam xp̃c in carnem uenirer. ad eius adnuãtẽ
gratiam. non ad legis litt̾am tñi ubentem ñ ad n¬
uantẽ. ꝑtinebant. hoc̃ ẽnim occultabat᷑. in uet̾i:
testamento. pro temporum dispensatõe iꝰtissima
etiam in eos qui non peccau̾ũt. ĩ simmilitudinẽ. p̃na¬
ricationis ade .i. qui ñ sua ꝓpͥa uoluntate pecca¬
uer̃t. cum adam. S originali uitõ tenebant᷑. obstͥc¬
ti ꝙ ab eo traxerunt. ꝑ qd̾ traherentur ad ꝯdẽp¬

Expanded text:
at. hoc regnum mortis sola in quolibet homine gratia destruit saluatoris, quae operata est in antiquis sanctis, quiantequam Christus in carnem veniret, ad ejus adjuvantem gratiam non ad legis litteram, tantum jubentem, non adjuvantem pertinebant. Hoc enim occultabatur in Veteri Testamento pro temporum dispensatione justissima, etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae, id est qui non sua propria voluntate peccaverunt sicut Adam, sed originali vitio tenebantur obstricti, quod ab eo traxerunt, per quod traherentur ad condem
Abbreviated transcription (Latin):
quem putabat᷑. impune fut᷑um. c̃ nesciretus.
imdicat᷑tus. Asserebant eñi homines dm̃ ĩtͦiosũ
ẽe. ⁊ iõ ap̃ dm̃ impimefut᷑a pec̃ea s nõ ap̃ homines.
Non enim lex nͣł penitus obtorpuerat. qr non
ignorabant. ꝙ nõ debebant fac̾e aliis. qd̾ pati no¬
lebant. Nlam usq adeo pecẽm nõ erat iguotum.
aput dm̃. S uͭ lexdata ẽ. nouerunt dm̃ curare hu¬
legem. non imputa batur pecẽm. S regnanit morꝰ
aĩe. secure possidente. homines diabolo. ꝓ ĩpunttate
credita. Impune. ⁊ eñi. peccare. se putautes magͣ
delinq̃bant. circa ħ peccata ꝓmores. q̃ mundꝰ. qͣꝵ
lictca nutriebat. quo fc̃ã gandebat sathanas.
regnauit dico. ab adam. usq ad moysen. ꝑ quem
mors. usq ad moyser .i. usq ad legẽ. quiaiam tũc
datum ẽ hõib remedium quo possent lib̾ari. sub
qua tũ. si eẽnt similes p̃naricatiomi ade. ĩ eo̾ mors
regnaret. s lex data ẽ inmitio m᷑gressioms. de e¬

Expanded text:
quem putabatur impune futurum, cum nesciretur vindicaturus. Asserebant enim homines Deum incuriosum esse, et ideo apud eum impune futura peccata, sed non apud homines. Non enim lex naturalis penitus obtorpuerat, quia non ignorabant quod non debebant facere, aliis, quod pati nolebant. Nam usque adeo peccatum non erat ignotum apud Deum. Sed ubi lex data est, noverunt Deum curare hulegem non imputabatur peccatum, sed regnavit mors, animae secure possidente homines diabolo pro impunitate credita. Impune etenim peccare se putantes, magis delinquebant, certa haec peccata promptiores, quae mundus quasi licita nutriebat. Quo facto gaudebat Satanas, Regnavit, dico, ab Adam usque ad Mosen, per quem mors usque ad Mosen, id est usque ad legem, quia jam tunc datum est hominibus remedium quo possent liberari; sub qua tamen si essent similes praevaricationi Adae, in eos mors regnaret, sed lex data est in initio regressionis de Ae
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtal cempora liberati reguum dei poisi ce
etati. regnum dei possi de¬
bunt s quia faisa non est profecto regnũ
dei non possidebunt ⁊ si in regno de min¬
qui enuit. et̃no supplicio cenebunt᷑. quia
nullus medius locus esti ubi non sit ĩ suꝑ¬
plicio qui illo non fuĩt coristicutus. regua.

Expanded text:
t quantalibet tempora liberati, regnum Dei possideerati, regnum Dei possidebunt, sed quia falsa non est, profecto regnum Dei non possidebunt. Et si in regno Dei nunquam erunt, aeterno supplicio tenebuntur, quia nullus medius locus est, ubi non sit in supplicio, qui illo non fuerit restitutus in regno.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ filium qui est
saluator ⁊ rex. Nou¬
ergo contrarius est
doo a quo ꝑ filium¬
electus est ⁊ nuissus
ut dr̃ in destiuctõe
legis. Imponẽbant¬
tes. enim illi ꝙ contraria deo p̾du¬
caret es ꝙ legem a deo datam
ut homo paulatim homines. s cotum si¬
mul eum ꝑ sp̃m dociũt. ut ꝑ hoc sit maior
ꝑ ꝙ iudebatur eẽ minor. ecc̃i enim apłi
uilebautur esse maiores qr priores iste
muumꝰ qr nouissimus. S inde apparet
dignior qr priore constituti sunc per
xp̃m adhuc ex parce hominem .i. morta

Expanded text:
er Filium, qui est salvator et rex. Noergo contrarius est Deo a quo per Filiumlectus est et missus, ut dicitur in destructionem legis. Imponebatur enim illi quod contraria Deo praedicaret, eo quod legem a Deo datam ut homo paulatim homines, sed totum simul eum per spiritum docuit; ut per hoc sit major, per quod videbatur minor. Caeteri enim apostoli videbantur esse majores: quia priores. Iste minimus, quia novissimus. Sed inde apparet dignior: quia priores constituti sunt per m adhuc ex parte hominem, id est mortal
Abbreviated transcription (Latin):
ut a magñs .s. constã¬
tib ⁊ ũacib ad has cõ¬
uertantur qui ħ illos
doceant que libenter¬
lis asꝑa indebitur ut
telicta uã doctrina fa¬
bulis uacent. ipsi dicos
endi. non tũ bona. ⁊¬
aut̃ com quas docent
niagñ qnos sͥ coacenuant. hos magr̃os suomõ
pands occulcos libent̃ atcmgite ⁊ aq̃ f̾itine
dulcedinem. ħ enĩ mulier uanicas ẽ impioꝵ
q̃ cum sit iops panis ꝓmittit pane .i. c̃ sit
ignara u̾itatis ꝓ mictit scĩam uitatis. qmͣ ip̃a
õcculcacõe commendas ⁊ ꝙͣ condit. ut liben¬
tius audiatur cuius prohibitam firrant᷑ se¬
ducti andicutiam. ħ enĩ occultatõ facit ei pru¬
t᷑ ĩ came incegritas castitatis. Pepharũ enuim
doctores ip̃a occultatione qdiunt sua uenena
cunasis. ut iõ existiment eos det aliquid mag¬
mini qr hñt sccretũ. ⁊ suauius haununt insi¬
pĩam. qmͣ putant scĩam duu̾tiusq audirnt.
enim uocaliulo multas sceleste ħ̾eses condid̾.

Expanded text:
ut a magistris constantibus et veracibus ad hos covertantur qui illos doceant quae libenterlis aspera videbitur, relicta vera doctrina fabulis vacent. Ipsi dico, endi non tamen bona, ur, quas docent magistri quos sibi coacervant. Hos magistros Salomon Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem . Haec enim mulier ttit panes, id est cum sit ignara veritatis promittit scientiam veritatis, quam ipsa occultatione contendat, et quasi condit ut libentius audiatur, cujus prohibitam furantur seducti audientiam. Haec enim occultatio facit quasi prutur in carne integritas castitatis. Nefarii enim doctores ipsa occultatione condiunt sua venena curiosis, ut ideo existiment eos dicere aliquid magnum, quia habent secretum, et suavius hauriant insipientiam quam putant scientiam, dulciusque audiunt bulo multas scelestas haereses condidit,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scͥptura di¬
uiuitus ĩspira¬
ta utił ẽ ad docẽ¬
dum. ad argu¬
erudiendumad
dei ad omne o¬
pus bonum in¬
structus. Iesti

Expanded text:
nis Scriptura, divinitus inspirata, utilis est ad docendum, ad arguerudiendum, aDei ad omne opus bonum instructus. Haec,
Abbreviated transcription (Latin):
pro iusticia eius pen¬
pus meẽ resolutõis
.s. mortis. instat .i. ꝓ¬
pe est. ⁊ qiͣ aliquis ẽ¬
pondet. ecce qr dei p̃¬

Expanded text:
pro justitia ejus papus meae resolutionis, id est mortis, instat, id pe est. Et quasi aliquis qupondet: Ecce qui
Abbreviated transcription (Latin):
modi hominib docen
tur os turtuns ad
ascellas ⁊ sint maia.
pimnica ⁊ tintinabula
in extrenus orisuacĩe
tue tunice. opus fac
dico in tm̃ ut impleas
minisf̾ium ũ addit
s .s. imple scĩa. uita. ⁊ dociriia. ⁊ u
omnes alias ħ so maxime dicit ne se minus
affligeret pp̃ p̃dictum p̃ceptum. Ego eium
o uigula. latora. ⁊ sie
ce oporcet facere iõ qr¬

Expanded text:
modi hominibus docendtur os turturis ad axellas, et sint mala ica et tintinnabula in extremis oris nae tunicae. Opus fac dico in tantum ut impleas ministerium. Unde addit imple, scientia, vita et doctrina. Et ut omnes alias. Haec ideo maxime dicit, ne se nimis affligeret propter praedictum praeceptum. Ego enim, : Vigila, labora, et sic te oportet facere, i
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i gr̃am consecutum reddentis bona pro malifqͥ
Nia iam ꝓpiuquͣte passione beua nũta sua cõme¬
morat. post que couseq̃mint᷑ coronam qui post
naia uũta consecutus est gr̃am q̃ uͥ prius gratu¬
itadonaret᷑ corona debita non recterecur Non gͦ

Expanded text:
Dei gratiam consecutum, reddentis bona pro malis qui sua jam propinquante passione bona merita sua commemorat: post quae consequitur coronam, qui post mala merita consecutus est gratiam, quae nisi prius gratuito donaretur, corona debita non redderetur. Ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
.Q. uere scripture ua¬
lent ad saincemr qui¬
a u̾alent ad causas sa¬
lutis. omnis enĩ scrip
cuius auctor deus est
insꝑi. alicui diuit¬

Expanded text:
 Vere Scripturae valent ad salutem quia valent ad causas salutis. Omnis enim Scriptura, cujus auctor Deus est, inspirata alicui divi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ apłs ⁊ nou se hominib recte placere
dicebat. qr in eo ipso ut deo placeret ĩ¬
cuebatur. ⁊ placendum eẽ hominib
recte p̃cipiebat. non ut ħ appeceretur can¬
qmͣ merces rocte fc̃orii. S quod d̾o pla¬
cere non poss qui non se hiis quos saluo
fi̾ uellet. imicendum p̃bet. et sic̃ in apło
uta contrana indebantur. dixit enim. lu¬

Expanded text:
 et non se hominibus recte placere dicebat, quia in eo ipso ut Deo placeret intuebatur, et placendum esse hominibus recte praecipiebat, non ut hoc appeteretur tanquam merces recte factorum, sed quia Deo placere non posset, qui non se his quos salvos fieri vellet, imitandum praebet. Et sicut in Apostolo ista contraria videbantur, sic et
Abbreviated transcription (Latin):
sibi in bene niuendo sufficere consc̃iam.
⁊ quid de biis estiet alius. non balde
curaut. s conscĩa coram deo ẽ necc̃ĩa. con¬
ũsacõ antem coram proximo. q̃ si negli¬
gentius agitur. ledit exemplo ut u̾bi gr̃a.
Siquis bone consc̃ĩe coram infuro in y¬
douo comme dat qmͣuis reete credens ħ
fatiat. tũ ꝑturbatur uifirim eouscia. Qiuid
ã prodest si benter conscĩe cue hansit aqͣ
puram. ⁊ ille de cuanegligenti conũsatio¬
ne bibit turbatam. alii a qmͣ turbas. pascu¬
a conculsas. s accende ne cibi aqͣm tuctes
negligentia comĩsacõnis cue. uñ alibi ait
apłs. placece omnib ꝑ omnia. sic̃ ⁊ ego

Expanded text:
am, et quid de his existimet alius, non valde curant; sed conscientia coram Deo est necessaria; conversatio autem coram proximo. Quae si negligentius agitur, laedit exemplo, ut verbi gratia, si quis bonae conscientiae coram infirmo in idolio comedat, quamvis recte credens hoc faciat, tamen perturbatur infirmi conscientia. Quid autem prodest si venter conscientiae tuae hausit aquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit turbatam? Alii aquam turbas, pascua conculcas, sed attende ne tibi aquam turbes negligentia conversationis tuae. Unde alibi ait Apostolus: Placete omn
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i scitis ex factis il
pro selicos s qui st̃
in genere meo .s.iu¬
missis legalibus ciũ¬
ualui iam illa relig̾
iõ uos meo exempꝰ
existeus exemplumi
aliis emulacor i. ꝓ¬
trabatur obsequi deo. habebat enumi apłs ⁊e

Expanded text:
s ipsi scitis ex factis illproselytos, sed quisunt in genere meo, sciillis legalibus valui, jam illa reliqui: ideoque vos meo exemploexistens in exemplum, aliis aemulator, trabatur obsequi Deo. Habebat enim Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
gelus de celo lapsus serpeus factus qr insi¬
diose iam nemenr sparg̃e cupiebat. ⁊ e¬
misic ueuenum de ꝓpͥrio locutus est de
suo. G̃ustate. ⁊ entis sicut dui. ⁊ alii appe¬
tentes ꝙ non erant amiserunt ꝙ acceꝑ¬
qͣmquiͣ neuio fere dicit. nisi maledicens.¬
euis. ⁊ uocatum est nom̃ loci illuis anã¬
thenia. hinc ductum est ut anachena de¬
testabile aliquid ⁊ ab hominabile uide¬
atur. ut enim nͥl inde iuctor in nsus suos
auferret. s cotum in penam luendam uo¬
denocare. Origo antem huius uerbi est in
honorem hominum. an der non homniũ.
s dei q̃ro honorem. iõ dicit modo qr olim
dum dixit hominem ex lege iustificari
sacerdotum ad occidend̾ xp̃ianos accepien¬

Expanded text:
angelus de coelo lapsus serpens factus, quia insidiose jam venenum spargere cupiebat, et emisit venenum. De proprio locutus est, de suo: Gustate, et eritis sicut dii . Et illi appeod non erant, amiserunt quod accepquemquam nemo fere dicit nisi maledicens.eius: et uocatum est nomen loci illius Anathema. hinc ductum est, ut anathema detestabile aliquid et abominabile uideatur. ut enim nihil inde uictor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam uodenotare. origo autem huius uerbi est in honorem hominum ante Dei, non hominum, sed Dei quaero honorem. Ideo dicit, modo, quia olim, dum dixit hominem ex lege justificari, sacerdotum ad occidendum Christianos accepi? n
Abbreviated transcription (Latin):
uec eciam in aliis quib placere uolumus
głiam tũtim q̃rims. uł querere deb̾mus
S illorum salutem. s nos bñ ambulan¬
ces nutando non errent. ⁊ inde nõ uas
s deum laudent qui nos tales fecit. Non
ergo ytilitatem uł głiam m̃am qͣtimus
e ũplac̾e homimib uoluinus. s gande¬
mus e i placere ꝙ bonum ẽ pp̃ illorum

Expanded text:
lacere volumus, gloriam nostram quaerimus vel quaerere debemus; sed illorum salutem, ut nos bene ambulantes imitando non errent: etenim non nos, sed Dominum laudent, qui nos tales fecit. Nunc ergo utilitatem vel gloriam nostram quaerimus, cum placere hominibus volumus; sed gaudemus eis pla
Abbreviated transcription (Latin):
bona non solum coram deo. s etlam corã
hominib. Dic̾et ergo mͥ aliquis expone mͥ
quo modo intelligam ista que diũsa atq
tranquillius. iudias si tibi ip̃i aqm tue
mentis non ꝑcutbe. qnͣtum pot̾o fortas¬
sii exponam. Siit ergo homines cem̃¬

Expanded text:
bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Dicet ergo mihi aliquis: Expone mihi quomodo intelligam ista quae diversa atque tranquillius audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt ergo homines teme
Abbreviated transcription (Latin):
posset. uolebat eẽ¬
sicut se ip̾m .i. con¬
tinentes s ⁊ si nõ¬
suit Omnes casti
b saluari possit¬
quod ita ait sec u¬
nusquisq lit donĩ
ex deo. qr ⁊ conugi¬
um est ex deo sicue contũtia. douui dico pro.¬

Expanded text:
posset, volebat esicut seipsum, id est continentes. Sed etsi nsint omnes casti,  salvari posquod ita ait: Sed unusquisque habet donum ex Deo, quia et conjugium est ex Deo sicut continentia. Donum dico pro
Abbreviated transcription (Latin):
bñ omies fideles sunt inum corpus. Ilã ⁊
cor humanum cui ecc̃a simił ẽ. non est
unium mem. s multa. ita in ecc̃a non om¬
Si dix̃it pes.

Expanded text:
ne omnes fideles sunt unum corpus, nam et corpus humanum cui Ecclesia similis est, non est unum membrum, sed multa, ita in Ecclesia non omsi dixerit pes
Abbreviated transcription (Latin):
cum nascendo ⁊ occidendo uauescunt duͣ¬
senuitiach abitabat in corde. in qͣdam in¬
esfabiłi contemplatõne ubi audiuit i¬
effabara ũba q̃ non licet homini loqui.
uaret. qui sub huma indere non pates
Quid aut̃ fecit descendit i non ingnatus
ei a quo cepit altiora pp̃ infirmos nona
tempsit infi̾ora. s eis se contemꝑauit.
func angel de quib dominusait in e¬
unͣgelis. uidebitis celum aꝑtum ⁊ an¬
geios ascendentes ⁊ descendentes s̃ filiũ

Expanded text:
ue nascendo et occidendo vanescunt transeuntia, habitavit corde in quadam ineffabili contemplatione, ubi audivit ineffabilia verba, quae non licet homini loqui;  non levaret qui sublimia videre non potes. Quid autem fecit? Descendit, et non ingratus ei a quo accepit altiora, propter infirmos non contempsit inferiora, sed eis se contemperavitsunt angeli de quibus Dominus ait in Evangelio: Videbitis coelum apertum, et angelos ascendentes et desc
Abbreviated transcription (Latin):
mentis dicit ꝙ mentẽ leuatur ad intelli¬
genda celestia. excasis ũbum est gom
latiñ aũt uno uerbo expomipot̃. si dicatur
excessus excessu ũo mentis duo intelligun¬
tuit uł pauor uł intentõ ad iuꝑuaitã ut
quodammͦ a memoria labantur infĩora.
In ħ mentis excessu fuũt omnes scĩ. qui¬
b archana dei miiidum istum eeceden¬
cia reuelata sunit. De ħ mentis excessu lo¬
nr̃m. Iile enm iudec ꝙ iudemus ĩ excessu
m̃tis. non nob̾ est qui non potestis caꝑe.

Expanded text:
te levatur ad intelligenda coelestia. Exstasis verbum est Graecum, Latine autem uno verbo exponi potest, si dicatur excessus. In excessu vero mentis duo intelliguntur, vel pavor, vel intentio ad superna, ita ut quodammodo a memoria labantur inferiora. In hoc mentis excessu fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu lonostrum. Ille enim videt quid videmus in excessu mentis; non vobis est q
Abbreviated transcription (Latin):
caiuui in sensati
deo est .i. ad honorẽ
dei ẽ. qui nos sic exaicauit. uł deo est di¬
mittendum. non ab homine iudicaudũ
Si eiui suꝑbe putatur locutus quod est
eͣ insania. dum se iaudat iũm diceus di¬
inutendum deo est omuis enim suꝑbiã

Expanded text:
amur insensati, Deo est, id est ad honorem Dei est, qui nos sic exaltavit. Vel, Deo est dimittendum, non ab homine judicandum. Si enim superbe putatur locutus quod est quasi insania, dum se laudat verum dicens, dimittendum est Deo. Omnis enim superbia
Abbreviated transcription (Latin):
pro eis orare ut quietam agat incara. In pa¬
ce cĩ principum qui es ⁊ regusi seiuatur
ccc̾arũm. nam in bellis tranquillicas dissi¬
patur.tepescit pietas. distuctõ soluitur. qua
saluca ĩfumorum castitas molacur.in pace
babilonis pax nr̃a utiq ẽ. temporał. que bo¬
ius ⁊ malis ꝯmunis ẽ. dumi int̃ babilomos
cenemur captun quib ⁊ semire iulemͦ ⁊
tubuta teddere. sicut silũ istł sub babilonie
regib seruiebant. pax autem nr̃a ꝓpria ⁊ ħ ẽ¬

Expanded text:
pro eis orare ut quietam vitam agant. In pace enim principum quies et regimen servatur Ecclesiarum. Nam in bellis tranquillitas dissipatur, tepescit pietas, districtio solvitur: qua soluta, infirmorum castitas violatur. In pace Babylonis pax nostra est, utique temporalis quae bonis et malis communis est, dum inter Babylonios tenemur captivi, quibus et servire jubemur et tributa reddere, sicut filii Israel sub Babyloniae regibus serviebant. Pax autem nostra propria, e
Abbreviated transcription (Latin):
ostentens cã itc̃i aliqũ iifinitates infem cor¬
porib ⁊ qr rauustro diabolo fiũc. declarauit
dominus diceus int̾ multa ħ ã cumi sit filia
tace man̾ec dans głiam teo suĩ q̃ in ũitate
ñ stecit q̃reus głiam snam q̃ uelit uolit
diumie ꝑnidentie ũ seruat. s uolens faciti c̃
ca ꝙ bonum est. de illa u̾o que ħ ñ nult.
fit ꝙ iustum est. non ei cũ tependitiu ꝙ
de ip̃a iuste fit. s quo aninio ip̃a facit. qr n
liberam ualinitatem rõnali c̾ature deus ne

Expanded text:
sam peccati, aliquando infirmitates inferri corporibus, et quia ministro diabolo fiunt, declaravit Dominus dicens inter multa: Haec autem cum sit filia e non stetit quaerens gloriam suam quae, velit nolit, divinae providentiae non serviat. Sed volens facit cum illa quod bonum est. De illa vero quae hoc non vult, fit quod justum est. Non ei tamen rependitur quod de ipsa juste fit, sed quo animo ipsa facit, quia neque liberam voluntatem ra
Abbreviated transcription (Latin):
nas uͥ ꝑmissus. qui uexat sibi dacos: cante ã
pocestatis erat apłs. cantamq gr̃am habebat:
ut recedeuces a fide solo nerbo crad̾et drabolo.
tradicõ autem ħ est qr cominotus apł blas¬
ph̾mus eorum sũiam proculit u cos. diabo¬

Expanded text:
nisi permissus qui vexat sibi datos. Tantae autem potestatis erat Apostolus, tantamque gratiam habebat, ut recedentes a fide solo verbo traderet diabolo. Traditio autem haec est, quia commotus Apostolus blasphemiis eorum, sententiam protulit
Abbreviated transcription (Latin):
illis ꝓpħiis exponẽdis
⁊ ope̾re implendis bo.¬
i. u̾tilem multis .mi¬
.i. consuecudinem do¬
ficiendo operẽ qm bã
erubestibile enimi est

Expanded text:
illis, prophetiis exponendis et opere implendis, bost utilem multis, miconsuetudinem doficiendo opere quod prarubes
Abbreviated transcription (Latin):
est sol uisticie ꝑ iracundiam m̃cem nr̃am de¬
nolo uos irasci. ut non peccetis ut añ nõ pec¬
cetis. quib habais irasci nisi nob̃. ꝙ ẽ enim
honio penitens nisi homo irascens sibi: ut ac¬
cipiat ueniam de se ip̃o exigit penam. ⁊ ẽ sen
qr sr̃ hanc iram non occidit sol iusticie. set po¬
cuis illi uradiat. hñ subdit. sob non os .i. non¬
ꝑ malam cupiditatem. uł timorem. Due
eium sunt porte ꝑ quas diabonis iutrat.s.
cupiditas. ⁊ timor. si cupis aliquid c̾renum
hacͥ intrat diabolus. si cimes aliquid t̾renũ
⁊ hac intrat. eisdem in concrario ũsis. deusc̃¬
trat. Si enĩ cupis regũ ce. ⁊ times ignemn gehẽ¬

Expanded text:
est sol justitiae, per iracundiam mentem vestram deolo vos irasci ut non peccetis. Ut autem non peccetis quibus habetis irasci, nisi vobis? Quid est enim homo poenitens, nisi homo sibi ut accipiat veniam, de seipso exigit poenam? Et est sensquia super hanc iram non occidit sol justitiae, sed potius illi irradiat. Unde subdit: Sol non occiper malam cupiditatem, vel timorem. Duae enim sunt portae per quas diabolus intrat, scilicet cupiditas et timor. Si cupis aliquid terrenum, hac intrat diabolus; si times aliquid terrenum, et hac intrat: eisdem in contrario versis, Deus intrat. Si enim cupis regnum coelorum, et times ignem gehen
Abbreviated transcription (Latin):
ut nob̾ accidant. Nõ
gͦ ceñd̾ ẽ aliquid ta¬
ie accid̾e̾ sp̃ui scõ quiĩ se in mutabił ẽ s in
scĩs hĩtat ut eos impłat caritate. qua facit
eos gaudere. de profectib aliorum. ⁊ tͥstari
te iapsib uł pcccĩs eorum. de quorum fide ⁊
pietate gaudebant. que tusticia laudabił÷
dono tam boni sunt ut eos mestificent ma li
cerat. qr uos facit regmescere c̃ bona feceri¬

Expanded text:
 accidant. Non ergo tenendum est aliquid tale accidere Spiritui sancto, qui in se immutabilis est, sed in sanctis habitat, ut eos impleat charitate, qua facit eos gaudere de profectibus aliorum, et contristari de lapsibus vel peccatis eorum, de quorum fide et pietate gaudebant: quae tristitia laudabilis, dono tam boni sunt ut eos moestificent mali, bona, quia nos facit requiescere cum bona feceri
Abbreviated transcription (Latin):
cauces ꝙ ẽ natiuał motus anuu. qi soli ad
ꝑfectum ꝑtiũc delinq̃ntium. so irascendum cẽ
dicit ostendens haue iram eẽ bonam. s mouz
ne modum excecendo peccent subdeus. ⁊ uo .ꝑ.¬
it in iusticia suã. ẽ emꝑanda ẽ ergo iusticia
ut imitemur dñi qui susfert iuiquos ut a¬
na. eicienda est de corde añ qmͣ occidat lux
gͦ apłs ut ira nou duret qr si durat datur
occ̃o diabolo. Iratus enim male cogicat ⁊ sic¬
se diabolus uiser̃ ut inala ꝑagat. uñ subd̾.
Nolite. ⁊c̃. uł ita melius. sol .i splendor rõ¬

Expanded text:
cantes, quod est naturalis motus animi qui solet ad profectum pertinere delinquentium. Ideo irascendum esse dicit, ostendens hanc iram esse bonam, sed monet ne modum excedendo peccent, subdens: Noerit in justitia sua . Temperanda est ergo justitia ut imitemur Deum qui suffert iniquos, ut ana: ejicienda est de corde antequam occidat lux ergo Apostolus ut ira non duret, quia si durat, datur occasio diabolo. Iratus enim male cogitat, et sic diabolus se inserit ut mala peragat. Unde subdit: Nolite locum. Vel ita melius, sol, id est splendor r
Abbreviated transcription (Latin):
abis cocebat. s hortabatur ⁊ factis. ycenei
enĩ magñ est cã que ũbis docet oꝑib ex¬
plere. ⁊ a enui maniteste sia esse non ig¬
norentur q̃ docentur. tñ si negligi ceꝑmt
a magrõ. non facilenon fatus p̾ro futet
andientib mag̃ enim oꝑa suadẽt qmͣ ũ¬
ba. iõ magnis p̃comis temumñandi sunt:
mies erant sub̾a iu ꝑlete ut disc̃ent lib̾ta¬
inferespezem ad amicum tuimi ne saciatus tui
oderit ce Qͥ euĩ freq̃ncer ad alien am m̃sam co¬
uenit acio deditubadud etur necc̃e ẽ pascenti
se cͥum religio nr̃a ati li bełtatem homines ad

Expanded text:
hortabatur et factis. Idonei enim magistri est ea quae verbis docet operibus implere. Et si enim manifesta vera esse non ignorentur quae docentur, tamen si negligi coeperint a magistro, non facile proficient audientibus. Magis enim opera suadent quam verba: ideoque magnis praeconiis remunerandi sunt qnues erant substantia in plebe, ut discerent libertainferes pedem ad amicum tuum, ne satiatus tui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenerit otio deditus, aduletur necesse est pascenti se, cum religio nostra ad libertatem homines adv
Abbreviated transcription (Latin):
tandem aꝑte uidi¬
face ꝑ mittet. iusto
ipse ilidicio qnͣuus
fatiat ille iquo.
maligno q consilio. ꝓ iñ

Expanded text:
tandem aperte, judifacere permittit, justo ipse judicio, quamvis faciat ille iniquo et maligno consilio, proinde
Abbreviated transcription (Latin):
.i. claris ⁊ iudelligi¬
bilis fiat hominib
necur d̾ doctanani
suam infatigabil
cursu ding̾e. ⁊ trans¬
sundere ꝑ ora apłoꝵ¬

Expanded text:
 clarus et intelligibilis fiat hominibusnetur Deus doctrinam suam infatigabili cursu dirigere et transfundere per ora apo