comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nies in supbia iordans: Namet fr̃s tuia
domus patris turetiam ip̃i pugnauerũt
adu̾sus te. et clamauerunt post te plena
in manus mimicorum eius. fcã est mie̾
rereclitas mea qi ieo insimia. dedit cẽ me
uecem. ⁊deo odini eam. Num quio auis dis¬
color hereditas mea michi: Num qͥd auis
tcta per totum  uenite congregamine̾s
bestie t̾re. ꝓperate ad deuorant. pastores
muiti demoliti sunt. uineam meam ꝯcuul
cauenint partem meam dederunt portio¬
nem meam desiderabilem. In desertum so¬
litudinis. posuerunt eam in dissipatiõeo
luxitq super me. desolatic̃e desolata oĩs
t̾it. qr gladius domini deuorabit ab extre
mo terrens ad extremum eius. Non est

Expanded text:
es in superbia Iordanis nam et fratres tui et domus patris tui etiam ipsi pugnaverunt adversum te et clamaverunt post te plena in manu inimicorum eius facta est mihi hereditas mea quasi leo in silva dedit contra me vocem ideo odivi eam numquid avis discolor hereditas mea mihi numquid avis tincta per totum venite congregamini omnes bestiae terrae properate ad devorandum pastores multi demoliti sunt vineam mecaverunt partem meam: dederunt portionem meam desiderabilem, in desertum solitudinis. Posuerunt eam in dissipationem, Luxitque super me; desolatione desolata est os, quia gladius domini deuormo terrae usque ad extremum ejus, non est
Abbreviated transcription (Latin):
mittam piscatores muitos die dñs ⁊ pis¬
cabunt ees. et post hec mittam eis multoᷤ
uenatores et uenabuntur eos de õi mon¬
de. et de om̃i eolle. et de eau̾nis petrarũ qr
ocim mei super cẽs uias eorum. Nõ sunt
abscondite a fatie mea et non fint occui¬
ta miquitas eorum ab ocuns meis et red¬
dam primum dupplices iniquitates et
pecc̃a eorum. qr ꝯraminauerunt t̾rã meã
in morticims ydolorum suorum in ab ho
minationib suis impleuerunt ixredita¬
tem meam. domine fortitudo mea et rob
meum et resugium meum in die tribuło¬
nis. Ad te gentes uemient ab extremis t̾re
et dicent. Uere m̃datium. ponedenit patreᷤ
nr̃i uamtatem. que eis non ꝓfuit. Iumi
quid non fanet sibi ho dem. et ip̃i non fu̾t
dii  Idento ecce ego ostendam eis ꝑ uicẽ
hanc. ostendam eis manum meamr et sci
ungue adamantino exaratum superla¬
tituomem cordis eorum et in cormb ara¬
rum corum cum recordati fui̾nt filii eorñ
aranim suarum et lucorum suorum lig¬

Expanded text:
mittam piscatores multos, dicit dominus, et piscabuntur eos; et post haec mittam ei.9 multos uenatores et uenabuntur eos de omni monte et de omni colle et de cauernis petrarum, quia oculi mei super omnes uias eorum. non sunt absconditae a facie mea et non fuit occulta iniquitas eorum ab oculis meis. et reddam primum duplices iniquitates et peccata eorum, quibus contaminauerunt terram meam in mominationibus suis impleverunt haereditatem meam. Domine, fortitudo mea, et robur meum, et refugium meum in die tribulationis: Ad te gentes venient ab extremis terrae, et dicent: Vere mendacium possederunt patres nostri, vanitatem, quae eis nouid faciet sibi homo deos et ipsi non sunt dii idcirco ecce ego ostendam eis per vicem hanc ostendam eis manum meam et virtuungue adamantino exaratum super latitudinem cordis eorum et in cornibus ararum eorum cum recordati fuerint filii eorum ararum suarum et lucorum lig
Abbreviated transcription (Latin):
munino usq ad maxiĩ. auantiam os¬
sccuntur a ꝓph̾a usq ad sacerdotẽ. cuncti
fatiunt mndatium. et sanabunt ꝯtritieẽm
filie ppłi mei ad ignoniniam dicentes.
pax.par. cum non eẽt pax. confuni sũt qr
abronimnatioem fecerunt. Quin imimo : ꝯ¬
fusic̾e nõ sunt confusi et erurescere nescie¬

Expanded text:
minimo usque ad maximum omnes avaritiam sequuntur a propheta usque ad sacerdotem cuncti faciunt mendacium et sanabant contritionem filiae populi mei ad ignominiam dicentes pax pax cum non esset pax confusi sunt quia abominationem fecerunt quinimmo confusione no
Abbreviated transcription (Latin):
gum iuda. et ossa principum euis. et ossa
sacerdotum et ossa ꝓpħarum et ossa coꝵ
que habitanerunt ietłm de sepueris suis
et pandent ea ad solem et lunam et o̾em
mintiam celi que auereiunt. et quib ser¬
menint. et postqͣm ambilauerunt ⁊⁊ que
quenerunt. ⁊ adorauerunt. nõ colligentit᷑

Expanded text:
gis Iuda et ossa principum eius et ossa sacerdotum et ossa prophetarum et ossa eorum qui habitaverunt Hierusalem de sepulchris suis et pandent ea ad solem et lunam et omnem militiam caeli quae dilexerunt et quibus servierunt et post quae ambulaverunt et quae quaesierunt
Abbreviated transcription (Latin):
cadet. non resurget.et qui au̾sus est. non re¬
u̾tetur. Quare ergo ausui est ppłs iste mie¬
rusalem au̾sĩone contemptuosa. App̾hende¬
runt m̃datium et noluenunt reu̾ti. attẽli
et auscultam.Nemo quod bonum est icqͥt᷑.
Nuuus est qui agat pm̾am super pecoo su.¬
odicens. Quid feci: om̃s conu̾si sunt ad e¬
sum suum qͣiͣ equus in impetu uadens ad
tintur.⁊ huundo et cronra custodiernnt
tp̃c adũntus sui ppłs autem meus ñ ceg¬
nouit iuditium domim. Quõ dicitis sapi¬
entes nos sumus. et lex domini nobcum ẽ:
uere m̃datium oꝑatus est stuus mdax sc̃ba¬
rum. confusi sunt sapientes. ptͣcti et capti

Expanded text:
cadit non resurget? et qui auersus est non reuertetur? quare ergo auersus est populus iste in Hierusalem auersione contentiosa? adprehenderunt mendacium et noluerunt reuerti. adtendi et auscultaui: nemo quod bonum est loquitur, nullus est qui agat pdicens: Quid feci? Sed omnes conversi sunt ad cursum suum, quasi equus in impetu vadens ad ustodierunt tempus adventus sui: Populus autem meus non cognovit judicium Domini. Quomodo dicitis: Sapientes nos sumus, et lex Domini nobiscum est? Vere mendacium operatus est stylus mendax scribarum, Confusi sunt sapientes, perterriti et capti
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa que pofsidet constituet ium. Qd̾ si
dixent seruus ile incorde suo moram fucit
dominus meus uenire. et cepent pertutere
pueres. et anculas.et edere. et bibere ⁊ ĩebri¬
an ueniet domnus serui unus. in die qͣ ñ
sperat. et hora qua nescit. et diuidet eum ꝑ¬
tẽq euscum intĩdelib ponet. Ille aut̃ ser¬
nus quicegnonit uoluntatem dĩ sui. et

Expanded text:
i dixerit seruus ille in corde suo: moram facit dominus meus uenire, et coeperit percutere pueros et ancillas, et edere, et bibere, et inebriari: ueniet dominus serui illius in die, qua non sperat, et hora, qua nescit, et diuidet eam partemque eius cum infidelibus ponet. ille autem seruus, qui cognouit uoluntatem domini sui et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽet ante puindium. Et ait dñs ad slluo.
nunc ues płxi. quod deforis est calicis &
catim namdatis. quod autem intus est
ur̃e plemum est rapina et iniquitate. ⁊¬
tulti nonne qui fecit quod deforis est.d
quod deintus est fecit. uenimtũ quod suꝑ¬
est. date elemosinam. et ecce om̃ia mũda

Expanded text:
e prandium? Et ait Dominus ad illum: Nunc vos Pharisaei quod deforis est calicis et patinae, mundatis, quod autem intus est vestrum, plenum est rapina et iniquitate. Stulti, nonne qui fecit quod deforis est, etiam id quod deintus est, fecit? Verumtamen quod superest, date eleemosynam: et ecce omnia munda
Abbreviated transcription (Latin):
confĩtebor tibi pater dñe celi ⁊ t̾re qui
abscondistihee a sapientib et prudẽtibꝰ
et reuelasti ea paruulis. etiam pat̾ qr nie
placuit.ante te. om̃a nuichi tradita sũt
a patre meo. Et nemo scit qui st filius nͥ
pat̾. et qui sit pat̾ mnsĩ filns. et cui uolu¬
ent filius reuelare. Et com̾ins ad discip¬
illos suc drx̃. beati oeuli qui uident que

Expanded text:
teor tibi Pater Domine caeli et terrae quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus et revelasti ea parvulis etiam Pater quia sic placuit ante te omnia mihi tradita sunt a Patre meo et nemo scit qui sit Filius nisi Pater et qui sit Pater nisi Filius et cui voluerit Filius revelare et conversus ad discipulos suos dixit beati ocul
Abbreviated transcription (Latin):
intrantes uideant lum̃. Nõ est enim ce¬
cuitum quod nõ manifestetur. nec abs¬
conditum quod nõ cegnoscatur. et inꝑa¬
lamueniat. uidete ergo quõ auctitis.
uenenint aut̃ ad illum mat̾ ⁊ fr̃r eius ⁊
nõ poterant adire ad eum pre turba. et
nuntiatum est er oxt̃ tua et fr̃r tui stãt
foris. uolentes te uidere. Qui Redens. dixit
adecy. oxt̾ mea et fr̾r mei. hii sunt qui
u̾bum dei audiunt. et fatiunt. factun ẽ
aut̾ uiuna dieruuret ip̃e ascendit ĩ na¬
uiculam et discipuli eius. Et ait ad illes.
ẽransfrecemus trans stagnum et ascen¬
derunt a lauigantib aut iiis obdormi¬
uit. et cescenclit ꝓcella ũnti m stagiũ ⁊
compellebantur fluctibꝰ et ꝑiclitabãt

Expanded text:
ntrantes videant lumen non enim est occultum quod non manifestetur nec absconditum quod non cognoscatur et in palam veniat videte ergo quomodo auditis venerunt autem ad illum mater et fratres eius et non poterant adire ad eum prae turba et nuntiatum est illi mater tua et fratres tui stant foris volentes te videre qui respondens dixit ad eos mater mea et fratres mei hii sunt qui verbum Dei audiunt et faciunt factum est autem in una dierum et ipse ascendit in naviculam et discipuli eius et ait ad illos transfretemus trans stagnum et ascenderunt navigantibus autem illis obdormiit et descendit procella venti in stagnum et conplebantur
Abbreviated transcription (Latin):
tues ut eicerent ulura et nõ põtuent. Res¬
pondens autem iłx dix̃. ogeneratio infĩdel
et ꝑu̾sa usquequo ero ap̾ut uos. et patiar
uos. ad huc hue filium tuum. Et cum acce¬
deret: eluit ullum demonium et dissipauit

Expanded text:
tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt. Respondens autem Jesus, dixit: O generatio infidelis, et perversa, usquequo ero apud vos, et patiar vos? Adduc huc filium tuum. Et cum accederet, elisit illum daemonium, et dissipavit
Abbreviated transcription (Latin):
erant grauatierant sompno: et euigilã¬
tes uiderunt maiestatẽ eius ⁊ duoe uires
qui stabant cum illo. Et factum est cũ dis¬
ced̾ent abillo. ait petrus ad iħm sceptor
bonum est nos hic ẽẽ: et fatiamus hic tͥa
tab̾natula. unum tibiet unum moysiet
unum helye. uesciens quro dr̃et. ħaut̃ illo
loqnte. fc̃a est mibes et obumbrauit eos.
ee timuerunt Intrantib illis innubem. ⁊

Expanded text:
illo gravati erant somno et evigilantes viderunt maiestatem eius et duos viros qui stabant cum illo et factum est cum discederent ab illo ait Petrus ad Iesum praeceptor bonum est nos hic esse et faciamus tria tabernacula unum tibi et unum Mosi et unum Heliae nesciens quid diceret haec autem illo loquente facta est nubes et obumbravit eos et timuerunt intrant
Abbreviated transcription (Latin):
lormur dico aũt uobis. uere sunt anqui ħ
stantes qui n̾o gusdabunt mortem donec
uideant regnum dei. factum est aut̃ p̾hec
u̾ba fere dies octo. et assumpsit petrũ et ia¬
cobumet ioħ̾em. et ascendit inmontẽ. ut
oraret. Et ft̃a est dum oraret. spẽs uultus
eius altera. et uestitus euis albus refulgẽ
et ecceduo uiis loquebantur cum ilio. erãt

Expanded text:
 Dico autem vobis, vere sunt aliqui hic stantes, qui non gustabunt mortem, donec videant regnum Dei. Factum est autem post haec verba fere dies octo, et assumpsit Petrum, et Jacobum, et Joannem, et ascendit in montem, ut oraret. Et facta est, dum oraret, species vultus ejus altera, et vestitus ejus albus et refulgens. Et ecce duo viri loquebantur cum illo.
Abbreviated transcription (Latin):
nolitimere. crede tantum et saluia erit.
Et cum ꝑueniss ad domum nõ ꝑ.isit ĩ¬
troire secum quemqm uisi petium et ia¬
cobum. et ioħxm et patrem et matrẽ pi¬
elle. lebant autem ꝙ̃. et plangebant il

Expanded text:
Noli timere: crede tantum: et salva erit. Et cum venisset ad domum non permisit intrare secum quemquam: nisi Petrum et Johannem et Jacobum et patrem et matrem puelle. Flebant autem omnes: et plangebant il
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ascendens nauim reu̾sus est. Et rega¬
bat illum uira quo demonia exierant ut
cum eo eẽt. dimisit aut̃ eum iłx dicens. Re
dundomum tuam: et narra q̃nta tibi fe¬
oent deui. Et ab iit per uinu̾iam ciuitatẽ

Expanded text:
t. Et rogabat illum vir, a quo daemonia exierant, ut cum eo esset. Dimisit autem eum Jesus, dicens: Redi in domum tuam, et narra quanta tibi fecit Deus. Et abiit per universam civitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
in agro et grs inclibamun mittitur dy̾
sic uestit qͣntomag̾ uer pusilie fidei: Et
u nolite quereie quid manducetis aut
quidbibatis. et nolite in subume tolli. ħ
enimonna gentes mundi querunt. pat̾

Expanded text:
 mittitur: Deus sic vestit: quanto magis vos pusilli fidei. Et vos nolite querere quid manducetis aut quid bibatis et nolite in sublime tolli. Hec enim omnia gentes mundi querunt. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
rbi nomest at ie dreit. legio. quia in¬
gabant illum ne imperaret illis. ut in a¬
byssum irent. Erat autem ibi grex porcor̾
muttorum pascentium in monte. et itga¬
bant eum ut ꝑmitteret eis in io ingredi.
et ꝑmisit uiis. Eeierunt ergo demonia ab
homine inirauerunt in porcos. et impetu
abiit per p̾cepe grex in sragnum et sutłoe¬
atus est. Qrd̾ iit uuderũt factum qui pasce¬
uant. fugerunt ⁊ nuntianerunt in uita¬
tem et in uillas. exierunt aut̃ uitere quod
factum est. et uenerunt ad ił ux. et inuene

Expanded text:
tibi nomen est? At ille dixit: Legio: quia ingabant illum, ne imperaret illis, ut in abyssum irent. Erat autem ibi grex porcorum multorum pascentium in monte: et rogabant eum, ut permitteret eis in illos ingredi. Et permisit illis. Exierunt ergo daemonia ab homine, et intraverunt in porcos: et impetu abiit grex per praeceps in stagnum, et suffocatus est. Quod ut viderunt factum qui pascebant, fugerunt, et nuntiaverunt in civitatem, et in villas. Exierunt autem videre quod factum est, e
Abbreviated transcription (Latin):
cum egressus ẽet ad tram eccuiit uir il¬
li quidam qui hebat demonium iam tẽ
porio inuliis. et uectunto non induebat᷑
neq in domo mranebat. ẜ inmonũns.
Is ut uroit m̾o ꝓcroit ante illum. et ex¬
clanians uere magna dixit. Quid michi
et tibi est sħu fili dei altissimi : obsecro te
neto: qr eas me. poipiebat enim sp̃ui un
munoe ut exiret ab honume. multis em̾
temporib amipiebat silum. et uinciebat᷑

Expanded text:
m egressus esset ad terram occurrit ei vir quidam qui habebat demonium jam multis temporibus et vestimento non induebatur neque in domo manebat, sed in monumentis. Is ut vidit Jhesum procidit ante illum et exclamans voce magna dixit: Quid michi et tibi est Jhesu Fili David altissimi, obsecro te ne torqueas me. Precipiebat enim spiritui inmundo ut exiret de homine. Multis enim temporibus arripiebat il
Abbreviated transcription (Latin):
m intrau̾itis et nõ receperint uex. eu̾tes
plateas eius dicite. Etiam puluerẽ que
adhesit nob̃ de ciuitate ur̃a extergimus ĩ¬
uor. tũ ixe scitote quia appropniquabit.
regnum dei. dico uob̾ quia sedomitis remiꝰ

Expanded text:
s et non receperint uos, exeuntes in plateas eius dicite: etiam puluerem, qui adhaesit nobis de ciuitate uestra, extergimus uos: tamen hoc scitote, quia adpropinquauit regnum dei. dico uobis: quia Sodomis in
Abbreviated transcription (Latin):
iłx drẽ ad eex. nec ixc legistis quod feci̾t. d̾d̾.
cumesuriss ip̃e ⁊ qui cum eo erant. quõ intͣ¬
uit in domum dei et panes ꝓpõns sũpsit.
et manducauit ⁊ declit hiis qui cum eo e¬
rant quos nõ licebat mandueare.niñ tõ¬
solis sacerdotib. et dicebat nls. Quia do

Expanded text:
 eos dixit nec hoc legistis quod fecit David cum esurisset ipse et qui cum eo erant quomodo intravit in domum Dei et panes propositionis sumpsit et manducavit et dedit his qui cum ipso erant quos non licet manducare nisi tantum sacerdotibus et d
Abbreviated transcription (Latin):
sauit discipłos sue. et elegit .xii. ex ip̃is qͣ
et apłes nominauit. Symonem que cog¬
nominauit petium. et anoream frẽm euis.
Iacobum et ioħem: phiuppum. et bartholo¬
neum. matheum ⁊ thomam. iacobum al¬
pheret symonẽ qui uocatur zelotes. uidã
iacobi. et uidam scauoth qui fint ꝓditor.
in loco campestii  turba discipłorũ eus.

Expanded text:
elegit duodecim ex ipsis quos et apostolos nominavit Simonem quem cognominavit Petrum et Andream fratrem eius Iacobum et Iohannem Philippum et Bartholomeum Mattheum et Thomam Iacobum Alphei et Simonem qui vocatur Zelotes Iudam Iacobi et Iudam Scarioth qui fuit proditor in loc
Abbreviated transcription (French):
t factum eit deinceps. et ip̃e it̃ ¶ pace.
fatie. at. percuutates et castella precd¬
icans et euanglizans regnum deb et xii.
cum illoser mulieres aui. Io que erant
curate a sp̃ib mannis. ⁊ infumitatib

Expanded text:
tum est: deinceps et ipse iter faciebat per ciuitatem et castellum praedicans et euangelizans regnum dei et duodecim cum illo, et mulieres aliquae quae erant curatae ab spiritibus malignis et infirmit
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudium eium magnum hĩu et cõ¬
scõrum requieuerunt per te frater.
ꝓpt̾ quod multam fidutiam hĩns
in xp̃o iħu imperandi ͭ tibi qd
ad rem pertinet ꝓpter ca utatẽ
magis obsecro cum sis talis ut pa¬
ulus senex. tue autem et uruitꝰ iħu¬
ep̃i obsecro te pro meo filio quem genui ĩ
uniculis onesimo qui tib. anqñ mitilis
fuit.mine autem et michi ⁊ tibi utił quẽ
remisi tibi. tuautem illum ut mea uisce¬
ra suscipe. Quem ego uolueram mecum
retinere. ut pro te michi ministraret ĩ ui̾¬
culis euangelii. Sine consilio autem tuo ẽ
sitan ideo discessit.ad horam adte. ut et̃¬
mini ilum reciperes: iam nõ ut seruum
s pro seruo carissimum frẽm. maxime m
qͣnto aut̃ magis tibi et incame.⁊ in do¬
mino.Si ergo he̾s me secram suscipe illũ
sic̃ me.Si autem aliquid nocmi tibi. aut
debet. hec michi imputa. Ego paulus sc̾p¬
ñ mea manu. Ego reddam ut nõ dicam
ain domino. confidens in obedientia tua
scripũ tibi. scieus q̃m ⁊ super id qd̾ dico

Expanded text:
Gaudium enim magnum habui et consanctorum requieverunt per te, frater. Propter quod multam fiduciam habens in Christo Jesu imperandi tibi, quod ad rem pertinet, propter charitatem magis obsecro, cum sis talis ut Paulus senex, nunc autem et  quem genui in vinculis, Onesimo, qui tibi aliquando inutilis fuit, nunc autem et mihi et tibi utilis, quem remisi tibi. Tu autem illum, ut mea viscera, suscipe: quem ego volueram mecum detinere, ut pro te mihi ministraret in vinculis Evangelii: sine consilio autem tuo nihsitan enim ideo discessit ad horam a te, ut aeternum illum reciperes: jam non ut servum, sed pro servo charissimum fratrem, maxime mihi; quanto autem magis tibi, et in carne, et in Domino! si ergo habes me socium, suscipe illum sicut me: Si autem aliquid nocuit tibi, aut debet; hoc mihi imputa. Ego Paulus scripsi mea manu: ego reddam, ut non dicam a in Domino. Confidens in obedientia tua scripsi tibi: sciens quoniam et super id, quod dico,
Abbreviated transcription (Latin):
primis dicẽndum est. curapłs pau¬
his in hac epła scubentli non serua¬
uent morem suum ut nel uocaby¬
lum nominis sui uel ordinis descu¬
beret tlignitatem.hec cã est qd̾ ad cõ
scrberet̾ qui ex cirtumcisione trechi¬
derant q̃i gentunu apłs et non he
breorĩmi.Sciens quoq eorum suꝑbiam
suamq humilitatem ip̃e demonitrans
meritum offiti sui ueluit anteferr. Et
quia aput hebreorum eccłas qiͣ destrue¬
tor legis fa sũpitione h̾ebatur. uoluit
tacito nomine de figuns legis et u̾itate
xp̃i reddere rationci ne odium nominiᷤ

Expanded text:
primis dicendum est cur apostolus Paulus in hac epistola scribendo non servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est: quod ad eos scribens qui ex circumcisione crediderant, quasi gentbraeorum. Sciens quoque eorum superbiam, suamque humilitatem ipse demonstrans, meritum officii sui noluit anteferre. Pro eo quod apud Hebraeorum Ecclesias quasi destructor legis falsa suspicione habebatur, voluit tacito nomine de figuris legis, et veritate Christi reddere rationem, ne odium nominis
Abbreviated transcription (Latin):
tus est eum et mansit prima mansic̃e
iux̃ flumum tygns. Et exiuit ut laua¬
ret pedes suce. et̃ eece piscis iminanis e¬
xiuit ad deuorandum eum. Quem exꝑa¬
uescens tobias. clamauit uoce magna
dicens. Domine. inuadit me. Et c̃reit ei
angłs. App̾hende branchiam erus. ⁊ tͣ¬
re cum ad te. Qd̾ cum feciss. attureit eũ
i siccii. et papitare cep̾ ante pedes eiꝰ¬

Expanded text:
secutus est eum, et mansit prima mansione secutus est eum, et mansit prima mansione juxta fluvium Tigris. Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare coepit ante pedes e
Abbreviated transcription (Latin):
nas ananie magra filius. et̃ tobras res¬
ponclit. Ex magne genere es tu: s peco ne
nuscaris qd̾ uoluenm cognoscere gemis
tuum. Dix̾ autem illi angelus. Ego santĩ
dueam. et sanum tibi reducam filui tuũ
Redens. autem tobias: dix̾. bene ambule¬
tis et ñt deus initinere ur̃o. et angłs euiꝰ
comitetur uołrum. ẽime paratis on̾ib
que erant inuia portanda. fec̃ tobias ua
le patri suo et matri sue. et ambrilauert᷑
ambo simub eumq ꝓfecti eẽnt: cep̾ flere
mat̾ eius et dr̃e. baculum senectutis nrẽ
tunsti: ⁊ transmisisti a nob̾. Numꝙͣ es set
ip̃a pecuma: pro qua mistidi eum. suffici
Et dix̾ ei tobias. Noli fłe. saluus ꝑueĩet
filius m̾ et salims ren̾tetur ad ne. et ecłi
tui iudebunt eum. ẽredo enm qm angir¬
dei bonus comitetur ei. et bene dispõit᷑ oĩ¬
a que cirra eum genmtur. ita ut cum ga¬
udio reu̾tatur ad nos. Ad hanc uecem ce
sauit mater eius flere. ⁊ tatuit:

Expanded text:
rias Ananiae magni filius et Tobias resrias Ananiae magni filius et Tobias respondit ex magno genere es tu sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum dixit autem illi angelus ego sanum ducam et sanum tibi reducam filium tuum respondens autem Tobias dixit bene ambuletis et sit Deus in itinere vestro et angelus eius comitetur vobiscum tunc paratis omnibus quae erant in via portanda fecit Tobiasle patri et matri suae et ambulaverunt ambo simul cumque profecti essent coepit flere mater eius et dicere baculum senectutis nostrae tulisti et transmisisti a nobis numquam esset ipsa pecunia pro qua misisti eum sufficiebrum dixitque ei Tobias noli flere salvus perveniet filius noster et salvus revertetur ad nos et oculi tui videbunt eum credo enDei bonus comitetur ei, et bene disponat omnia, quae circa eum geruntur, ita ut cum gaudio revertatur ad nos. Ad hanc vocem cessavit mater ejus flere, et tacuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Suitexerunt autem pariter. in stanter ora¬
bant ambo suml. ut sanitas daretur eiꝰ
Dixitq tobias. Domine deus patrum m̃d¬
rini. henedicant te celi. ⁊ t̾re. mare. Fo̾te.
et flumma. et om̃s creature tue que in¬

Expanded text:
surgentes autem pariter instanter orasurgentes autem pariter instanter orabant ambo ut sanitas daretur eis dixitque Tobias Domine Deus patrum nostrorum benedicant te caeli et terra et mare fontes et flumina et omnis creatura tua qu
Abbreviated transcription (Latin):
atq renedictionem mam in nob̾. Et ac¬
cepta carta: fecerunt consenptionem cõ¬
iugii. et post hec epulati sunt. Undicẽtes
deu̾m. uorauit autem ad se raguel annã
urorem suam p̃cipiens ei ut p̃pararet alt¬
cium eubieulum. et introduxit in eum sa¬
ram filiam suam. et lacriniata est. et di¬
xit ei. forti amme esto filia mi. dominus
ceni det tibi gandium pro tectio qd̾ ꝓpessa
ostquam uẽro cenauerunt: intro ¶ et¬
duxerunt iuuenem ad eam. decordatus i¬
taq tebias sermonem angeli. proturit
de cassedui suo partem iecoris. et posuit
eam supercarrones uiuos. eũe raphael
angłs apprehendit demomum. et religa¬
uit eum in deserto supenoris egrpti. tu̾e
hortatus est uirginem tobias. dixitq el.
Sara exurge. et orennus deum rodie.⁊ cr
et seciidum cras. quia istis trib nocti¬
u deo ningimur. tertia autem transacta
scorum sumus. et non possumus tra con¬
iungi. sicut gentes que ignorant deum.

Expanded text:
atque benedictionem suam in vobis et acatque benedictionem suam in vobis et accepta carta fecerunt conscriptionem coniugii et post haec epulati sunt benedicentes Deum vocavitque ad se Raguhel Annam uxorem suam et praecepit ei ut praepararet alterum cubiculum et introduxit in eum Sarram filiam suam et lacrimata est dixitque ei forti animo esto filia mi Dominus caeli det tibi gaudium pro taedio quo perpessa es postquam vero cenaverunt introduxerunt iuvenem ad eam recordatus itaque Tobias sermonem angeli protulit de cassidile suo partem iecoris posuitque eam super carbones vivos tunc Rafahel angelus adprehendit daemonium et religavit eum in deserto superioris Aegypti tunc hortatus est virginem Tobias dixitque ei Sarra exsurge deprecemus Deum hodie et cras et secundum cras quia istis tribus noctibus Deo iungimur tertia autem transacta uippe sanctorum sumus et non possumus ita coniungi sicut et gentes quae ignorant Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hortaretur eos discumbere ad prãdi¬
um. tobias dixit bic ego hodie ñ mã¬
ducabo. neq bibam. nisi prius petitiõẽ
meam confurmes. et ꝓmiitus meni dare
saram filiam tuam. Quo audito ubo ra¬
guel expauit: sciens quid euenent tlis
ieptem uirs qui funt ingressĩ ad eamet
timere cep̃. ne forte. et huic sumlit̾ acci¬
deret. Et cum mutaret. et nõ daret ullum
petenti responsum. dix̾ ei angłs. Noli ti¬
mere clare illam isti. qm nunc tm̃ti deu
debetur comux filia tua. iteo alius no po¬
tuit hr̃e ulam. ẽune dix̾ raguel. nõ du¬
bito qd̾ deus p̾ces et lacrmas meas ao
inconspectu mo admisent. et credo qm
ides uos feẽ ad me uenire. ut ista comini¬
geretur cognationi sue. secumd̾ lege̾ mo¬
ysi. Et mine noli dubium gerere q̃d̾ tibi
eam tratam. et apprehendens dexteram fi¬
ne sue. dextere tobie tradidit dicem. De¬
us abraham. et deus ysaae: et deus iacob
sit uob̾cum. et ip̃e coniungat uoe. imple¬

Expanded text:
que hortaretur eos discumbere ad praque hortaretur eos discumbere ad praum, Tobias dixit: Hic ego hodie non manducabo neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas mihi dare Saram filiam tuam. Quo audito verbo, Raguel expavit, sciens quid evenerit illis septem viris, qui ingressi sunt ad eam: timere coepit ne forte et huic similiter contingeret. Et cum nutaret, et non petenti responsum dixit ei angelus noli timere dare illam isti quoniam huic timenti Deum debetur coniux filia tua propterea alius non potuit habere illam tunc dixit Raguhel nobito quod Deus preces et lacrimas meas in conspectu suo admiserit et credo quoniam ideo vos fecit ad me venire ut ista coniungeretur cognationi suae secundum legem Mosi et nunc noli dubium gerere quod tibi eam non tradam et adprehendens dexteram filiae suae dexterae Tobiae tradidit dicens Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob sit vobiscum et ipse coniungat vos imple
Abbreviated transcription (Latin):
lumes ꝓcreentur: eransacta autem terci¬
a nectẽ. accipies uirginem cum timore do¬
nuni amore filiorum mag̾ qmͣ libidimi
ductin. ut in semine abrãre. benetlictio¬
nem infĩbas consequans
ngressi sunt autem ad raguelem. et sus¬
cẽpit ees raguel cum gundio. Et intuens¬
raguel tobiam. clixit anne uxori sue. qͣ
similis est uiuenis consobrino mes. Et
cum hec clixiss. ait. unde estis iuuenes
fr̃r m̃i : At isli dixerant. Ee tubu nepta¬
lim sumius: ex captiuitate ninine. Drẽ
uus riguel. nostis tobiam fre̾m meuo :¬
cui drxerunt. Nomimus. eumq mtta
rona lequeretur de eo. die̾ angłs ad ra¬
guel. ẽobias de quo int̾regas pat̾ huiꝰ
est. Et misit se raguel: et cum lacrimis
oscrlatus est eum. et plorans super collũ
enis. dix. benedictio sit tibi filimi. qͥa
roni et optimi um filius es. Et anna u
uor eius et sara filia iporum lacumate
sunt. postqͣm locuti sunt. p̃cep̾ raguei
occicli arietem. et paran conniunĩm. ẽ¬

Expanded text:
lumes. Transacta autem tertia nocte, accipies virginem cum timore Domini amore filiorum magis quam libidine ductus, ut in semine Abrahae benedictionem in filiisngressi sunt autem ad Raguelem, et suscepit eos Raguel cum gaudio. Intuensque Tobiam Raguel, dixit Annae uxori suae: Quam similis est juvenis iste consobrino meo! Et is, juvenes fratres nostri? At illi dixerunt: Ex tribu Nephthali sumus ex captivitate Ninive. Dixitque illis Raguel: Nostis Tobiam fratrem meum? Qui dixerunt: Novimus. Cumque multa bona loqueretur de eo, dixit angelus ad Raguelem: Tobias, de quo interrogas, pater istius est. Et misit se Raguel, et cum lacrymis osculatus est eum, et plorans supra collum ejus, dixit: Benedictio sit tibi, fili mi, quia boni et optimi viri filius es. Et Anna uxor eius et Sarra filia ipsorum lacrimatae sunt postquam autem locuti sunt praecepit Raguhel occidi arietem et parari convivium cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui in leuitate ambulant.participe me
prebui. unum autem cum timore tuo ñ
tum libiciine mea consensi suscipere. et a¬
ut ego iłigna fui illis. aut illi forsitun
michi digni nõ fuerint. quia forñtan
uiro alii conseruastime. Non enim in ho¬
minis potestate consilium tuum. hoe at̾
pro certo nabet omnis qui colit te: quia
nita eius si inꝓbatione fui̾t: coronapit.
si autem in tribułone fu̾it. liberabitur.
ꝑditionib ñris: quia post tempestateo
tranquiuum facis. et post lacrimaticẽ
et fietum. exultationem infumis. Sit.
nom tuum deus m̾neł bũdictum in scla.
n illo temꝑe. ex auclite sunt p̾ces amboꝵ
inconspectu głe sumi dei. et missur eit
angłs domini sẽs raphael ut curaret᷑ ã¬
bos. quorum uno temꝑe sunt oratione
in conspectu domini recitate. Igitur cum
ba oris mel et ea incorde tuo qͣl funda¬
menta constiue. Cum accepent deus aiam
meam. corpus meum sepeli et honoreor

Expanded text:
qui in levitate ambulant, participem me qui in levitate ambulant, participem me praebui. Virum autem cum timore tuo, non cum libidine mea consensi suscipere. Et, aut ego indigna fui illis, aut illi forsitan me non fuerunt digni: quia forsitan viro alii conservasti me. Non est enim in hominis potestate consilium tuum. Hoc autem tem certum habet omnis qui colit te quia vita eius si in probatione fuerit coronabitur si autem in tribulatione fuerit liberabitur eperditionibus nostris quia post tempestatem tranquillum facis et post lacrimationem et fletum exultationem infundis sit nomen tuum Deus Israhel benedictum in saecula in illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu gloriae summi Dei et missus est angelus Domini sanctus Rafahel ut curaret ambos quorum uno tempore fuerat oratio in conspectu Domini recitata igitur cum ba oris mei, et ea in corde tuo, quasi fundamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli; et honorem
Abbreviated transcription (Latin):
rem meam conuigem. s sola posteritatis
dilertione. in qua renedicatur nom̃ tuũ
in scl̃a scłorum. Dreit itaq sara. Miserert
m̃i domine miserere m̃i. et consenescantꝰ
ambo pant̾ sanr et factum est cura pulo¬
rum cantum. accer̃ri iussit raguel sues
Mitte unam ex ancilis tuis: ut uideat
si mertuus est. et sepelliamus ulum. aute¬
qͣm illuceseat. Et misit uram ex ancillis

Expanded text:
ugem, sed sola posteritatis dilectione, in qua benedicatur nomen tuum in saecula saeculorum. Dixit quoque Sara: Miserere nobis, Domine, miserere nobis, et consenescamus ambo pariter sani. Et factum est circa pullorum cantum, accersiri jussit Raguel servot ei: Mitte unam ex ancillis, ut videat, an mortuus est, ut sepeliam eum antequam illucescat. Et misit unam ex ancillis
Abbreviated transcription (Latin):
.domine. memor esto mei et ne undeami
sunias de peceatis meis: neq reminisea¬
us delicta mea. uel parentum meorĩt qt̃ir
no obediuimus p̃̾ceptis tuis. ⁊ tracliti su
mus in direpcionem. et capnuttatẽ.⁊ mor¬
tem. et in fabulam. et iꝓpenum omnibꝰ
nationib. in quib dispersisti nos. et ne
iammus s̃incenter coram te. Et nũc do¬
mine. sccuind̾ uoluntatem tuam fac mne¬
cim. et p̃cipe in pace recipi sp̃m meum. ex¬
redit enmi mieni mori magis ꝙͣ uiuere.
adem itaq clie contigit. nt̃ sara filia ra¬

Expanded text:
Domine memor esto mei ne vindictam Domine memor esto mei ne vindictam sumas de peccatis meis neque reminiscaris delicta mea vel parentum meorum quoniam non oboedivimus praeceptis tuis et traditi mus in direptionem, et captivitatem, et mortem, et in fabulam, et in improperium omnibus nationibus, in quibus dispersisti nos. Et nunlavimus sinceriter coram te. Et nunc, Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et praecipe in pace recipi spiritum meum: expedit enim mihi mori magis quam vivere. Eadem itaq
Abbreviated transcription (Latin):
uite sue. Nam sicut beato iob insliltabãt
reges. ita isti parentes et cegnati ems. et ĩ¬
ndebant intam eius dicentes. Ubi est spes
tua pro qua elemosmas et sepulturas fa¬
tiebas: eobias uero increpabat ecs dice̾
nolte ita ioqui qm filii sc̃orum sumus.⁊
uitam illam expectamus: quam deus da¬
tuns est hiis qui fidem suam numquan
mutant ab eo. anna uero uxor eius sbat a¬
ad textimmi opus cotidie. et de labore o.¬
amui suarum uictum quem consequi p¬
oterat deferebat. Unde factum est. ut hxdũ
capranim accipiens detulss domi. eũius
cum uocem balantis uir eius aueliss dreit.
uidete ne fintinus sit. Redaite eum dm̃s
sius. quia non licet nob̾ ex furto aliquid.a¬
ut edere. aut contingere. Ad hec uxor eius i
lemosine tue modo panierunt. atq hiis
et auis yuinsmodi uͣbis exprobrabat ei.
ẽune tobias ingemuit. et cep̾ orare eum
lacuis dicens. ⁊ustus es domine. et oĩa
iuditia tua insta sunt. et om̃s uic tue mi¬
sencordia. et uentas et iuditium. Et mĩe

Expanded text:
itae suae nam sicut beato Iob insultabant reges ita isti parentes et cognati eius et inridebant vitam eius dicentes ubi est spes tua pro qua elemosynas et sepulturas faciebas Tobias vero increpabat eos dicens nolite ita loqui quoniam filii sanctorum sumus et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suis quia non licet nobis ex furto aliquid aut edere aut contingere ad haec uxor eius irlemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis huiusmodi verbis exprobrabat ei tunc Tobias ingemuit et coepit orare cum lacrimis dicens iustus es Domine et omnia iudicia tua iusta sunt et omnes viae tuae misericordia et veritas et iudicium et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
nium illos occidit. eĩmeo ergo ne forte
et michi hec eueniant. et cum sum uni¬
cus parentib meis. deponam senectutẽ
ulorum cum tristitia ad inferos. Tinic
angis raphael clix ei. Auli me. et ostẽ¬
dam tibi qui sunt quib pͥualere pot̾ de¬
monium. hii namq qui comugium ita
suscipiunt. ut deum a se sua mente exe
lurant. et sue libidim itauacent. sicut
equus et mulus quib no est inteulectus.
habet potestatem demonium super ece. ty
aut̾ cum accerens eam: ingressus cubi¬
culuim tuum pertres dies contines esto.
Ab ea. et meħ alind. msi orationib uaca¬
biscumea. ⁊p̃a autem nocte incenso ieco¬
re pistis. fugabitur demonium. sed̾a Ũ
nocte incopu̾latione sẽorum patuarea

Expanded text:
nium occidit illos. Timeo ergo, ne forte nium occidit illos. Timeo ergo, ne forte et mihi haec eveniant: et cum sim unicus parentibus meis, deponam senectutem illorum cum tristitia ad inferos. Tunc angelus Raphael dixit ei: Audi me, et ostendam tibi qui sunt, quibus praevalere potest daemonium. Hi namque qui conjugium ita suscludant et suae libidini ita vacent sicut equus et mulus in quibus non est intellectus habet potestatem daemonium super eos tu autem cum acceperis eam ingressus cubiculum per tres dies continens esto ab ea et nihil aliud nisi orationibus vacabis cum ea ipsa autem nocte incenso iecore piscis fugabitur daemonium secunda vero nocte in copulatione sanctorum patria
Abbreviated transcription (Latin):
et eor eius: et fel ⁊ iecur repone tbr st̃
enim hec necessana ad medicam̃ta uti¬
uter. Qtd̾ cum feciss. assauit earnes eius.
et secum sustulerunt inuia. Cetera saui¬
erunt que sufficerent eis quo usq rerue¬
ntrent mrages ciuitatem medorũ ẽñe
int̾rogauit tobias angłm. et drx̃ ei. ob¬
secro t̾e azarias frat̃. ut dicas miehi qd̾
remedium rebunt nda que de pisce ser¬
dis particulam s super carbones ponas.
fumus eius extricat om̃e demonium a
iis. siue a muliere. ita ut ultra non ae¬
cedat adecs. Et dix̃ ei. ubi uis iit manea¬
mus: Rdensq angelus ait. Eid hie ra-¬
gnel nomine ꝓpinquus uir de tribu tua
et hic habet filiam nomine saram. s n
masculum. neq feminam ullum habet
alium pret̾ eam. ẽibi debetur om̃is sułr
eius. et oportet te eam accipere comugẽ
pete ergo eam a patre eius: et dabit t̾ibi
eam urorem. tunc Rdit. tobias. et clip¬
eu audiui quia traclita est uinis septẽ.
et mortui sunt: s et hoe audiur. qr demo¬

Expanded text:
 et iecur repone tibi sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter quod cum fecisset assavit carnes eius et secum sustulerunt in via cetera salierunt quae sufficerent eis quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum tunc interrogavit Tobias angelum et dixit ei obsecro te Azarias frater ut dicas mihi quod remedium habebunt ista quae de pisce sereius particulam si super carbones ponas fumus eius extricat omne daemonium sive a viro sive a muliere ita ut ultra non accedat ad eos  et dixit ei ubi vis ut maneamus respondensque angelus ait est hic Raguhel nomine propinquus vir de tribu tua et hic habet filiam nomine Sarram sed neque masculum neque feminam ullum habet alium praeter eam tibi debetur omnis substantia eius et oportet te eam accipere coniugem pete ergo eam a patre eius et dabit tibi eam uxorem tunc respondit Tobias et dixit audio quia tradita est viris septem et mortui sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
ite. fugiens auidea plagam quam cirea e¬
um deus fecerat ꝓpter ulaspremiam suã
et tratus multo occid̾et ex filiis ifrahel.
tobias sepeliebat corpora eorum. at ubi
mintiatum est regi inssit eum oceidi. ce
tulit ei oe̾m sub̾am enus. ẽobias uero cum
fiuo suo et eui uxore fugiens midus la¬
tuit. quia multi diligebant᷑. post diesuͦ
qnadraginta et quin̾q: occiderant regẽ
filii ip̃ius: et reu̾sus est tobias ad domũ
suam. et omnis facultas eius restituta
est ini. post ree erge cum cẽt dies festus
domini. et factum̃ ẽet prandium uonuĩ ĩ
domo tobie.dix filio suo. Uade duc. Iliqͦs
ce tribu nra timentes deum: ut epulent¬

Expanded text:
im fugiens a Iudaea plagam quam circa eum Deus fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens  quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta et quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam omnisque facultas eius restituta est ei post haec vero cum esset dies festus Domini et factum esset prandium bonum in domo Tobis dixit filio suo vade et adduc aliquos ex tribu nostra timentes Deum
Abbreviated transcription (Latin):
autem ueniss in rages cruntatem medor̾
et ex hiis quib ronõratus fuerat a rege
ninss decem talenta argenti et cum mł¬
ta tinba geneus sin gubelum egente ind̾¬
ret qui erat ex tribũ eius sub cyrogͣpho
dedit illi memoratum pondus argenti. pᷤ
nultum uero temporis mortue salmar¬
assar rege.cii regnaret filun ens sen
per oem cognationem suam. et consola¬
batur eos. et dinidebat unicinq prout
poterat de facultutus suis. Esimentes a¬
lebat. midis uestunta p̾bebat. et mortu

Expanded text:
enisset in Rages civitatem Medorum et ex his quibus honoratus fuerat a rege habuisset decem talenta argenti et cum multa turba generis sui Gabelum egentem videret qui erat ex tribu eius sub chirografo dedit illi memoratum pondus argenti post multum vero temporis mortuo Salmanassar rege cper omnem cognationem suam, et consolabatur eos, dividebatque unicuique, prout poterat, de facultatibus suis: esurientes alebat, nudisque
Abbreviated transcription (Latin):
illud portauit ad domum suam ceculte.
ut dum sol cecubuiss. caute sepeliret eñ.
eumq occultass corpus: manducaũ pa¬
uem cum luctu.⁊ tremore. memor Ins uiu̾
it. et sepeliuit eum. Argueluint aut̃ illu
om̃s ꝓximi sui dicentes. Iam huius rei
c̃a int̾emĩci inssus es: et uix effugisti mõ¬
tis impenum. et itenim sepelis mortues :¬

Expanded text:
um suam occulte ut dum sol occubuisset caute sepeliret eum cumque occultasset corpus manducavit panem cum luctu et tremore memorans illum it et sepelevit eum arguebant autem illum omnes proximi sui dicentes iam huius rei causa interfici iussus es et vix effugisti mortis imperium et iterum sepelis mortuos s
Abbreviated transcription (Latin):
cum om̃i trbu sua. et om̃s ederent ex ci¬
uis gentilm isde custodunt aĩa suã
et num qͣm contaminatus est in escis
eorum. Et qm memor fuit domini ⁊ toto
corde fuo. dedit illi dominus grãm mo
spectu salmanassar regis et dedit ei pote¬
statem. ut quocumq uellet iret: habens
ubertatem quodcumq facere uoluiss. ꝑ¬

Expanded text:
cum omni tribu sua et omnes ederent ex cicum omni tribu sua et omnes ederent ex cibis gentilium iste custodivit animam suam et numquam contaminatus est in escis eorum et quoniam memor fuit Domini in toto corde suo dedit illi Dominus gratiam in conspectu Salmanassar regis et dedit ei potestatem quocumque vellet ire habens libertatem quaecumque facere voluisset
Abbreviated transcription (Latin):
que clucte ad occidentem
in sinistro yns ciuitate̾
sepreth. cum captus eec indieb salma¬
nassar regis assyriorum. in captiuita¬
te tn positus. mamuentatis non dese¬
nit. itaut om̃ia queyre poterat. con¬
die concaptuns fñb qui erant ex enis¬
genere impertiret. Et cum ẽet iumor oĩ¬
b intribu nepthalim. nicħ tñ puenle
gessit in opere. Demq cum irent õs ad
uitules aureos ques ierobeam fecerat
rex ifrarel. Hic solus fugiebat ꝯsortia
plum domini. et ibr adorabat dominũ
deum suum ifrahebomĩa primitiua sy¬
a et decimas suas fidelit̾ offerens ita
ut in tertio anrio ꝓselitis et aluenis
ministraret oẽm decimationem. hec et
hiis similia secuit̾ legem dei puerulꝰ
obsemabat. Cum uero factus eẽt uir.
accep uxorem annam ex tribu sua. et¬
genuit ex ea fllium. nom̃ suum impo¬
uens ei. Quem ab infantia timere deu̾
decuit. et abstinere ab om̃i pecco. ⁊gituᷤ
cum per captiuitatem deueniss cumu
uore sua et filio in ciũitatem niniue.

Expanded text:
ucit ad occidentem in sinistro habens civitatem Sephet cum captus esset in diebus Salmanassar regis Assyriorum in captivitate tamen positus viam veritatis non deseruit ita ut omnia quae habere poterat cotidie concaptivis fratribus qui erant ex genere inpertiret cumque esset iunior omnibus in tribu Nepthalim nihil tamen puerile gessit in opere denique cum irent omnes ad vitulos aureos quos Hieroboam fecerat rex Isrplum Domini, et ibi adorabat Dominum Deum Israel, omnia primitiva sua et decimas suas fideliter offerens, ita ut in tertio anno proselytis, et advenis ministraret omnem decimationem. Haec et his similia secundum legem Dei puerulus observabat. Cum vero factus esset vir, accepit uxorem Annam de tribu sua, genuitque ex ea filium, nomen suum imponens ei, quem ab infantia timere Deum docuit, et abstinere ab omni peccato. Igitur, cum per captivitatem devenisset cum uxore sua, et filio in civitatem Ninivem
Abbreviated transcription (Latin):
enerentissimo et om̃icantaus ostõ
dignissimo geroldo satri palatii ar
palano.Dangionum ciuitatis constit¬
utum tecum hr̃e seimonem de eminen¬
tia sc̃arum senpturanm. et de dificulta¬
te cdiuinarum hẏstorianim. In quib ñ
solum per anquanta loca ꝓpter uaneta¬
tem reluum. et situm ꝓuinuanim obscu¬
rus est sensuscum a per tropes figuraꝵ
oceuitus intellectus est. et quia eodem
temꝑe comĩtanos ini libro regum mi¬
per anob̾eclites. uenerabili ablan hu¬
dinno tradideram. tu quidem ꝑutate̾
meam exhortatus es. quatuus inpro¬

Expanded text:
everendissimo, et omni charitatis officio dignissimo, GEROLDO, sacri palatii archpalatio Vangionum civitatis constitutum tecum habere sermonem de eminentia sanctarum Scripturarum, et de difficultate divinarum historiarum, in quibus non solum per aliquanta loca propter varietatem rerum et situm provinciarum obscurus est sensus, quin et per tropos figurarum occultus est intellectus; et quia eodem tempore commentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es quatenus in
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾is referas. Siquid autem rep̾hensib¬
ile in eo c̃ẽ ꝑspexeris nr̃e infirmtati.⁊
impentie deputes. et aput clem̾tem iu¬
dicem uenia mimpetrare. nob̾ ꝑ sacras
oraticẽs festines. sieq optimo largito¬
n dignum honoremret fragui opifitro¬
portimum conferes solatium. fratnitatẽ
tuam diuina maiestas ꝓspens succestibꝰ
pollentem et̾ne beatituduus gaudia ꝓ¬
mereutem omni tempore im̃ memoreo

Expanded text:
gratias referat; si quid autem reprehensibgratias referat; si quid autem reprehensibile in eo esse prospexeris, nostrae infirmitati et imperitiae deputes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum honorem et fragili opifici opportunum conferes solatium. Fraternitatem tuam divina majestas prosperis successibus pollentem et aeternae beatitudinis gaudia promerentem omni
Abbreviated transcription (Latin):
no. iuxtauestigia maiorum pani stus¬
io contenterem. feci qñtum potur et ẜ¬
dris libri exponem inconico regi editã
decdi sequentis uero tue scitati trade̾dã
reseraui ut petitio tua nõ eẽt uana.
neq hres me sugguiant qi tubi regati
nouem ꝯfere quod auis gratis ꝯtułior
ꝓinte quia iam ꝯfectium habes utere eo
sicut decet senium xp̃i cum ꝯmunicẽ
multorum. et quod solus impetraueras
ad płimorum utslitatem ꝑuenire fati¬
as. de cetero quoq uolo sanctitatem tu¬
am scire. quos ip̃m opus ideo partun de
diuina hystoria. partum de iosephiiu¬
deorum hystoria traditicẽ. partim nero
de aliarum gentrum historiis contexiu.
ut quia nõ tantum gentis iudee. ac ꝑ¬
nicipium erus. s et auiaruim gentium ñ¬
militer in ip̾o ubro m̃tio fit ex multoꝵ
librorum colłone.uitas sacre hystorie
pareat: et sensus narrationis eius. lecto¬
rilucioior fiat. Tu uero siquid in menio¬
rato opere. tibi gratum. atq utile inue¬
nens largitori om̃ium bonorum inde

Expanded text:
os juxta vestigia majorum pari studio conderem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jam confectum opus habes, utere eo sicut decet servum Christi cum communione multorum; et quod solus impetraveras, ad plurimorum utilitatem pervenire facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium historicis contexui, ut quia non tantum gentis Judaeae ac principum ejus, sed et aliarum gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
sm autem ille nouiit. ego te ausq ulla du¬
untatic̾t suscipiam.inuit domins. dormm.
usq mane. dorminit itaq ad pedes cuis. u
sq ad noctis abscessum. sinrceit itaq anͥ¬
qͣm romines ĩe coguescerent mutuꝯ. et dix̃
roo. Cane. ne quis nou̾it. qd̾ mic uenens.
Et rinsum expande inquii pallium tuum:
quo opernis. ⁊ tene utraq manu qua ext¬
endente ⁊ teuente. mensus est sex modios sͣ¬
dei et posuit super eam. Que portans eing¬
sa est ciuitatem. et ucint ad socrum suam. q̃
dixci. eluid egisti filia: nairauitq ei oĩa
que sibi fecis set homo ⁊ ait. Ecce .ui. modi¬
e ordei decuit michret ait. Nolo uatuam te
reu̾ti ad socrum fuam. dixitq noemi. Expec¬
ta filia: donec uideamus. quem res txitum
Q uicliss propinquum pretenre.de quo pͥ
sermo habitus est: drx̃ ad eum. Declina pau¬

Expanded text:
sin autem ille noluerit, ego te absque ulla dusin autem ille noluerit, ego te absque ulla dubitatione suscipiam, vivit Dominus. Dormi usque mane. Dormivit itaque ad psque noctis abscessum. Surrexitque antequam homines se cognoscerent mutuo, et dixit Booz: Cave ne quis noverit quod huc veneris. Et rursum, Expande, inquit, pallium tuum quo operiris, et tene utraque manu. Qua extendente, et tenente, mensus est sex modios hordei, et posuit super eam. Quae portans ingressa est civitatem, et venit ad socrum suam. Quae dixit ei: Quid egisti filia? Narravitque omnia, quae sibi fecisset homo. Et ait: Ecce sex modios hordei dedit mihi, et ait: Nolo vacuam te reverti ad socrum tuam. Dixitque Noemi: Exspecta, filia, donec videamus quem res exitum mque vidisset propinquum praeterire, de quo prius sermo habitus est, dixit ad eum: Declina pau