comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
collationes scõ fr̃e nr̃o eucherio conpellente ut cũq
digessimꝰ : cũ ⁊̃ ulteriores egypti partes in quibꝰ am¬
plior atq ꝑfectior scõꝵ numerus consistebat. maio¬
re flagrantia desideraremꝰ expetere: ad uicũ cui nom̃ ẽ dul¬
chos. uni ex septẽ nili fluminis ostiis adherentẽ ac im mi¬
nentẽ. non tam itineris necessitate quã sc̃oꝵ desiderio illic
mercatores plurima illic celeberrimaq cȩnobia ab antiquis
audissemꝰ patribꝰ instituta: continuo quasi nauigationẽ
inquisitionis incertȩ. spe maioris lucri ꝑsuadente sus¬
cepimus. ¶Ubi. cum diutissime fluctuantes. ad illos uir¬
tutũ sublimitate conspicuos montes undiq curiosos tende¬
remus: abbatẽ pia monẽ omĩũ anachoritarũ illic
in habitantium seni orem: eoꝵ deniq prb̃rm. uelut
quandã sublimissimã farũ pͥmꝰ circũ spectantiũ notabat
intuitꝰ. hic et enĩ sicut eugłica ciuitas illa in excelsi montis

Expanded text:
conlationes sancto fratre nostro Eucherio conpellente utcumque digessimus, cum etiam ulteriores Aegypti partes, in quibus amplior atque perfectior sanctorum numerus consistebat, maiore flagrantia desideraremus expetere, ad uicum, cui nomen est Diolcos, uni ex septem Nili fluminis Ostiis inminentem, non tam itineris necessitate quam desiderio sanctorum ilmercatores plurima illic celeberrimaque coenobia ab antiquis audissemus patribus instituta, continuo quasi nauigationem inquisitionis incertae spe maioris lucri persuadente suscepimus. ubi cum diutissime fluctuantes ad illos uirtutum sublimitate conspicuos montes undique curiosos oculos tenderemus, abbatem Piamun, omnium anachoretarum illic inhabitantium seniorem eorundemque presbyterum uelut quandam sublimissimam pharum primus circumspectantium notauit intuitus. hic etenim sicut euangelica illa ciuitas in excelsi montis
Abbreviated transcription (Latin):
tis illecta. non aliquid sentuosũ de illo quãuis absciso uitioꝵ
fomite germinare: Aut mens p̃sumptis ult̾ consuetudinẽ dapibꝰ
onerata. erga famulũ corpus rigorem dñationis inflectere queat.¬
p̃sertim cũ in nobis uiridior ȩtas. cito ad rebellionẽ subdita possit
menbra conpellere. si uel escas solitas habundantiꝰ. uel cęrte in so¬
litas licentius p̃sumanius:
Theonas.

Expanded text:
tis tam longae festiuitatis inlecta non aliquid sentuosum de illo quamuis absciso uitiorum fomite germinare, aut mens praesumptis ultra consuetudinem dapibus onerata non erga famulum corpus rigorem dominationis inflectere, praesertim cum in nobis uiridior aetas cito ad rebellionem subdita membra possit conpellere, si uel escas solitas abundantius uel certe insolitas licentius praesumamus? THEONAS
Abbreviated transcription (Latin):
idest irȩ. tristiciȩ. impatientiȩ. ꝑ obiectionẽ contrari¬
arum rerũ medela monstrata est: ita etiã contͣ sp̃m forni¬
cationis quod curationis genꝰ nos oporteat adhibere uolumꝰ
edoceri: idest utrũ ⁊̃ concupiscentiȩ ignis. ꝓpositis sic̃ illic
maioribꝰ irritationis argumentis possit extingui. qͦd satis
castitati contrariũ ẽẽ credimꝰ: si non solũ exaggerent᷑ in nobis
libidinis incentiua: sed uel p̃tereunte attiugant᷑ mentis
intuitu.
Iohannes.

Expanded text:
id est irae, tristitiae, inpatientiae, per obiectionem contrariarum rerum medella monstrata est, ita etiam contra spiritum fornicationis quod curationis genus nos oporteat adhibere nolumus edoceri, id est utrum concupiscentiae ignis propositis sicut illic maioribus inritationum augmentis possit extingui: quod satis castitati credimus esse contrarium, si non solum exaggerentur in nobis libidinis incentiua, sed uel praetereunte adtingantur mentis intuitu. IOHANNES
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis auxilio. agricolȩ laborantis industria: nisi ⁊̃ insꝑatos auer¬
tat casus: quibꝰ ⁊̃ si desiderata fructuũ fecunditate ager fuerit opi¬
matus: non solũ spei suȩ uana expectatione frustrabit᷑: uerũ ⁊̃
bitur. Quibꝰ manifeste colligit᷑. non solum actuũ uerũ ⁊̃ cogita¬
tionũ bonaꝵ ex dõ ẽẽ pͥncipiũ : qui nob̾ ⁊ initia sc̃ę uoluntatis

Expanded text:
nitatis auxilio agricolae laborantis industria. nisi etiam insperatos auernitatis auxilio agricolae laborantis industria. nisi etiam insperatos auertat casus, quibus, etiamsi desiderata fructuum fecunditate ager fuerit opimatus, non solum spei suae uana expectatione frustrabitur, uerum etbitur. quibus manifeste colligitur non solum actuum. uerum etiam cogitationum bonarum ex d
Abbreviated transcription (Latin):
existimet largitatis: ac ꝓuentũ copiosissimarũ frugum. industͥe
sue meritis respondisse gloriet᷑. Consideret naniq ac ueridica ex¬
aminatione ꝑpendat. quod ne ipsos quidẽ conatus. quos ꝓ desiderio
opulentiȩ intentꝰ exercuit. suis uiribꝰ impendere potuisset: nͥ eum
ad exercendũ om̃e opus ruris. ꝓtectio dñi ac miscdia roborasset: et
in efficax eius uoluntas fuisset ac uirtus: nisi ⁊̃ ꝑagendi copiam
quȩ non nũquã uel siccitatis uel imbriũ nimietate fraudatur.
diuina clementia p̃stitisset. Nam cũ ⁊ boum uirtus. ⁊ sanitas cor¬
poris. ⁊ omiũ effectus operum. actuũq ꝓsperitas adño fuerit condona¬
ta: orandũ ẽ. ne fiat ei sicut scͥptũ est. cęlũ ereum. ⁊ terra ferrea: et
ne residuũ locustȩ comedat brucꝰ:⁊ residuũ bruci eruca deuoret:¬
⁊ ne residuũ erucȩ rubigo consumat. Nec in hoc tantũ eget diui¬

Expanded text:
existimet largitatis ac prouentum eopiosissimarum frugum industriae existimet largitatis ac prouentum eopiosissimarum frugum industriae suae meritis respondisse glorietur. consideret namque ac ueridica examinatione perpendat, quod ne ipsos quidem conatus, quos pro desiderio opulentiae intentus exercuit, suis uiribus inpendere potuisset, nisi eum ad exercendum omne opus ruris protectio domini ac misericordii roborasset, et inefficax eius uoluntas fuisset ac uirtus. nisi etiam peragendi copiam, quae nonnumquam uel siccitatis uel imbrium nimietate fraudatur, diuina clementia praestitisset. nam cum et boum uitus et saoitas eorporis et omnium effectus operum actuumque prosperitas a domino fuerit condonata, orandum est ne fiat ei meat scriptum est caelum aereum et terra ferrea, et ne residuum lucustae comedat bruchus et residuum bruchi eruca deuoret et residuum erneae robigo consumat. nec in hoc tantum eget diui
Abbreviated transcription (Latin):
oc ipso quod ꝓposuistis exemplo eiudentius approbatur:
nichil posse ꝓficere sine adiutorio di. laborantis indust̾am.
N ec enĩ agricola cũ om̃s conatus suos in excolendis expenderit t̾ris.
confestim ⁊̃ ꝓuentũ segetum. ⁊ ubertatẽ frugũ. sue poterit indus¬
triȩ deputare: quã irritã ẽẽ frequent̃ exꝑtus ẽ: nisi eã ⁊ pluuie
oportunitas. ⁊ hiemis tranquilla serenitas subsequat᷑: ita ut ad¬
ultos iam fructꝰ. ac ꝑfecta maturitate solidatos. de manu quo
sudoris instantiam contulisse: quia non fuit dñi opitulatione
directa. Sic̃ gͥ inertibꝰ agͥcolis. qui sua frequent̃ uomere arua
non subigunt. hanc ub̾tatẽ segetum pietas diuina non confert:
ita laborantibꝰ pernox sollicitudo non ꝓderit: nisi miscłia dni
fuerit ꝓsperata. In quo tñ. humana suꝑbia nullatenꝰ se grȩ dñi
uel exȩquare uel adiniscere contendat: participemq se inmune¬
ribus di per hoc conetur inserere: ut laborem suũ auctorẽ diuinȩ

Expanded text:
oc ipso quod proposuistis exemplo, evidentius approbatur nihil posse proficere sine adjutorio Dei, laborantis industriam. Nec enim agricola cum omnes conatus suos in excolendis expenderit terris, confestim etiam prouentum segetum et ubertatem frugum suae poterit industriae deputare, quam inritam esse frequenter expertus eet, nisi eam et piuMaram oportunitas et hiemis tranquilla serenitas subsequatur, ita ut adultos iam fructus ac perfecta maturitate solidatos de manu quods illam iugem sudoris instantiam contulisse, quia non fuit domini opitulatione directa. sicut igitur inertibus agricolis, qui sua frequenti uomere arua non subigunt, hanc ubertatem segetum pietas diuina non confert, ita laborantibus pernox sollicitudo non proderit, nisi misericordia domini fuerit prosperata. in quo tamen humana superbia nullatenus se gratiae dei uel exaequare uel admiscere contendat participemque se in muneribus dei per hoc conetur inserere, ut laborem suum auctorem esse diuinae
Abbreviated transcription (Latin):
na sunt. ⁊ exequit̾ in nob̾. dicente apło. Qui aũt dat semen semi¬
nanti.⁊ panẽ ad manducandũ p̃stabit: ⁊ multiplicabit semen
attrahentẽ nos grãm dĩ humiliter subsequam: uł certe dura cer¬
uice et incircũcisis ut scͥptũ ẽ auribꝰ eidem resistentes: ꝑ hieremiã.
mereamur audire. Numquid qui cadit non resurget : dut qui
auersus ẽ non reuertetur: Quare ergo auersus est ppłs iste in ihe¬
rusalẽ. auersione contentiosa: Indurauerunt ceruices suas: nolue¬
runt reuerti.¬

Expanded text:
cente Apostolo, Qui autem dat semen seminanti, et panem ad manducandum praestabit, et multiplicabit semen attrahentem nos gratiam Dei humiliter subsequamuvice et incircumcisis, ut scriptum est, auribus eidem resistentibus per Jerusalem mereamur audire « Nunquid qui cadit non resurget, aut qui aversus est non revertetur? Quare ergo aversus est populus iste in Jerusalem aversione contentiosa? induraverunt cervices suas, noluerunt reverti
Abbreviated transcription (Latin):
cȩperit: etiam cęteris suggerit incrementa
cohibente. nũquã potuimꝰ edoreri: nẽ o portunitate col¬
lationis causȩꝙ ipsiꝰ ordine ꝓuocati. sciscitari fidutialiter
da illa salutaris ȩsce sacroscã ꝑceptio:
Theonas.

Expanded text:
eperit, etiam ceteris subgerit incrementa.cohibente numquam potuimus edoceri, nunc oportunitate conlationis causaeque ipsius ordine prouocati sciscitari fiducialiter da illa salutaris escae sacrosancta perceptio? THEONAS
Abbreviated transcription (Latin):
umpto itaq baculo et pera. ut illic cunctis uiã ingredientibꝰ
moris est monachis: ad ciuitatẽ nos suã. idest panefisyn. itine¬
ris dux ipse ꝑduxit. Cuius t̾ras. immo etiam contigue regio¬
nis plurimã partẽ. quondã opulentissimã. siquidẽ exea cunctos
ut fama est regios cibos subministrabant. repentino t̾rȩ motu¬
mare excussum. transgressis limitibꝰ occupauit: atq ita collap-¬

Expanded text:
umpto itaque baculo et pera, at illic cunctis uiam ingredientibus monachis moris est, ad ciuitatem nos suam, id est Fanephysin itineris dux ipse perduxit: cuius terras, immo etiam contiguae regionis plurimam partem quondam opulentissimam siquidem ex ea cuncta, ut fama est, in regios cibos subministrabantur repentino terrae motu excussum mare transgressis limitibus occupauit atque ita conlap
Abbreviated transcription (Latin):
deiectiores nos animo comtẽplatꝰ: atq hoc nobis non sine
cauua coniciens accidisse: illo nos patriarchȩ ioseph sermone
compellat. Quid utiq uultꝰ ur̃i tristes sunt hodie: Cui nos.
non sicut uinculati illi pharaonis ministri. somniũ uidimꝰ
⁊ qui int̾p̃tetur non ẽ: sed insomnẽ inquã duximꝰ noctem:
⁊ qui estuũ nr̃oꝵ moles subleuet. non est: nisi eas dñs cua
discretione submouerit. Tũ ille qui patriarchȩ uirtutem
et merito referret ⁊ nomine: nonne ꝑdñm inquit ẽ huma

Expanded text:
deiectiores nos animo contemplatus atque hoc nobis non sine causa coniciens accidisse illo nos patriarchae Ioseph sermone conpellat: qui d uti que nnltus nestri tristes sunt hodie? cui nos: non sicut uinculati illi Pharaonis ministri somnium uidimus et qui interpretetur non est, sed insomnem, inquam, duximus noctem, et qui aestuum nostrorum moles subleuet non est, nisi eas dominus tua discretione submouerit. tum ille, qui patriarchae uirtutem et merito referret et nomine: nonne per dominum, inquit, est huma
Abbreviated transcription (Latin):
Satis utili ac necessario p̃cipit̾ insticuto. hoc opũ genꝰ qͥd int᷑
cęllã exerceri põt. Et enĩ non solũ eremplo beatitudinis ur̃ȩ apłicaꝵ¬
moditas huiꝰ rei nobis sepe comꝑta ẽ. S parentũ uicinia quã nec
uos nimiũ respuistis: cur tantõꝑe a nobis debeat euitari. ñ satis
claret. Cũ enĩ uos inom̃i ꝑfectionis uia in rep̃hensibilit̾ inceden¬
tes non solũ ꝓpͥis residere regionibꝰ:. s ne longe auiculis suis qͦsdam

Expanded text:
Satis utili ac necessario praecipitur instituto hoc operum genus, quod intra cellam exerceri potest. etenim non solum exemplo beatitudinis uestrao commoditas huius rei nobis saepe conperta est. sed parentum uicinia, quam nec uos nimium respuistis, cur a nobis tantopere debeat euitari, non satis claret. cum enim uos in omni perfectionis uia inreprehensibiliter incedentes non solum in propriis residere regionibus, sed nec longe a uiculis suis quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̾ głificatũ ẽ ꝓpt̃ excellentẽ głam. Auã cõꝑationẽ. etiam in parte
contraria. idest in peceatoꝵ meritis compensandis scͥpt̾a conseruat.
ut eos qͥ multo minꝰ peccauert̃. in peioꝵ collatione iustificet dicens. Iusti¬
ficata ẽ sodoma exte. Et iterũ. Quid enĩ peccauit soror cua sodoma: Et.
noꝵ oꝑum t̾renis cñ studiis occupatos: a contẽplatione sũmi illiꝰ bons
retrahunt ac retardant. Nlãqͥs eripiens in opem de manu fortioꝵ eiꝰ.
egenũq ⁊ pauꝑem adiripientibꝰ eũ: quis conterens molas iniqͣ
oꝑe diuinȩ gloriã maiestatis quieta iñte suspiciat. Qs alimoniam
pauꝑibꝰ sũministrans. aut aduenientiũ tͥbas beniuola humilita¬
te suscipiens. in eo cẽꝑis puncto qͦ ꝓnecessitatibꝰ fr̃m sollicita m̃te
distendit̾. ĩmensitatẽ suꝑnę beatitudinis speculet̾: ⁊ cũ p̃sentis uitȩ

Expanded text:
id quod glorificatum est propter excellentem gloriam . Quam comparationem etiam in parte id quod glorificatum est propter excellentem gloriam . Quam comparationem etiam in parte contraria, id est in peccatorum meritis conpensandis scriptura conseruat, ut eos qui multo minus peccauerunt impiorum conlatione iustificet dicens: iustificata est Sodoma ex te, et iterum: quid enim peccauit soror tua Sodoma? et: norum operum, terrenis tamen studiis occupatos a contemplatione sublimis illius boni retrahunt ac retardant. Nam quis eripiens inopem de manu fortiorum eius et egenum et pauperem a diripientibus eum, quis conterens molas iniquoopere diuinae gloriam maiestatis quieta mente suspiciat ? quis alimoniam pauperibus subministrans aut aduenientium turbas beniuola humanitate suscipiens in eo temporis puncto, quo pro necessitatibus fratrum sollicita mente distenditur, inmensitatem supernae beatitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
homo de bono chesauro cordis sui ꝓfert bona .&. euge serue bone et
fidelis: ⁊utiq hos om̃s scdm se bonosee̾ non dubiũ sit. si respiciamus
ad bonitatẽ dĩ. nullꝰ eoꝵ ꝓnuntiabit᷑ bonꝰ. dicente dño nemo bonus.
neris humani multis excesserant modis: mali eẽ dñr. dicente dño
tõmagis pat̾ ur̃ qͥ incelis ẽ dabit bona petentibꝰ se : Deniq sic̃ bonitas
nr̃a suꝑnę bonitatis untuitu inmalitiã uertit᷑: ita ⁊̃ iusticia nr̃a di¬
uinȩ collata iusticiȩ. panno menstruatȩ similis deputat᷑ dicente
euidentiꝰ adhuc inseramꝰ: legis quoq ipsiꝰ p̃cepta uitalia. quȩ dr or
minime bona diuino ꝓnuntiant᷑ oraculo. Ait enĩ. Et dedi eis p̃cepta
non bona: ⁊ iusticias. inquibꝰ ñ uiuent in eis. Apłs quoq ita noui
lumine testamenti głam legis affirmat obtundi: ut eã conpatione¬
eugłici fulgoris. nec głificatã eẽ ꝓnuntiet dicens. Nam nec glosum ẽ

Expanded text:
o cordis sui profert bona; et, Euge, serve bone et fidelis ; et utique hos omnes secundum se bonos esse non dubium sit: si respiciamus ad bonitatem Dei, nullus eorum pronuntiabitur bonus, dicente Domino, Nemo bonus neris humani multis excesserant modis, mali esse dicuntur, Domino o magis Pater vester qui in coelis est, dabit bona petentibus se ? Denique sicut bonitas nostra supernae bonitatis intuitu in malitiam vertitur; ita etiam justitia nostra divinae collata justitiae, panno menstruatae universa justitia nostra similis deputatur, dicente euidentius inferamus, legis quoque ipsius praecepta uitalia, quae dicitur minime bona diuino pronuntiantur oraculo. ait enim: et dedi eis praecepta non bona, et iustitias, in quibus non uiuent in eis. apostolus quoque ita noui lumine testamenti gcomparatione fulgoris nec glorificatam esse pronuntiet, dicens: Nam nec gloriosum est
Abbreviated transcription (Latin):
solus ẽ. t̾renis cogitationibꝰ putet᷑ abstractꝰ. Q̾ͥs nũquã ullã cibi. ullã
tione. de loci ꝯmutatione. decȩllulȩ exstructione sollicitꝰ. aut opem
aliquã humani conceperit indumenti: aut inopiȩ sterilitate ueratꝰ.
illam sententiã dñicȩ increpationis incurrit. ne solliciti sitis animȩ
ne quaꝗͣ hoc impłe potuisse confident̃ astruimꝰ: ipio inactibꝰ apłoꝵ disci¬
trauert̃ manꝰ istę. Uelcũ thessalonicensibꝰ scͥbens: in labore ⁊ fatigatiõe
nocte ac die oꝑatũ se fuisse testat᷑. Quibꝰ licet magna eidem meritoꝵ
stipendia pararent᷑: tam̃ mens eiꝰ quãuis scã atq subliis. ñ poterat ab
illa cȩlesti theoria. intentione t̾reni oꝑis aliquando ñ diuelli. Deniq
cũ se tantis ac talibꝰ ditari fructibꝰ cerneret: ⁊ econtrario theorię bo¬
nũ corde pensaret: ac uelut in una lance tantoꝵ labor ꝓfectũ. in alt̾a
diuinȩ dilectionẽ contẽplationis appenderet⁊̃ diu ȩramine pectoriᷤᷤ

Expanded text:
cogitationibus putetur abstractus, qui nunquam ullam cibi, ullam tione, de loci commutatione, de cellae exstructione sollicitus, aut opem aliquam humani concupierit adjumenti, aut inopiae sterilitate vexatus illam sententiam Dominicae increpationis incurrerit: Ne solliciti sitis animae nequaquam hoc implere potuisse confidenter astruimus, ipso in Actibus Apostolorum discitraverunt manus istae ; » vel cum Thessalonicensibus scribens in labore et fatigatione, nocte et die operatum se fuisse testatur. Quibus licet magna eidem meritorum stipendia pararentur, tamen mens eius quamuis sancta atque sublimis non poterat non ab illa caelesti theoria intentione terreni operis aliquando diuelli. denique cum se tantis actualibus ditari fructibus cerneret et e contrario theoriae bonum corde pensaret ac uelut in una lance tantorum laborum profectum, in altera delectationem diuinae contemplationis adpenderet, diu examine pectoris
Abbreviated transcription (Latin):
tellecta conspicere: sempit̾nã quoq uirtutem eiꝰ ac diuinitatẽ.
extanta tamq ordinata motionȩ fabricȩ mundialis. ⁊ omĩum
quȩ in ea sunt subsistentia contẽplari: hec cam̃ omĩa nec boni
tatio: nulla ẽ uere beatitudinis formidanda corruptio. Cuius
intuitu atq mirifica. fi fut᷑is erfide reꝑmissionibꝰ conferunt᷑: con¬
tinuo uanitas apparebunt dicente dauid. Omĩa sic̃ uestim̃tũ uece¬
rascent: ⁊ sic̃ oꝑtoriũ mutabis eos ⁊ inutabunt᷑: tu aut̃ idem ipse es.¬
anni tui non deficient. Ergo qi nicħ ẽ ꝑsemet ipsum stabile. nichil
immutabile. nichil bonũ nͥ łitas sola: om̃s uͦ creaturȩ ut beatitu¬
dinẽ et̃nitatis uł immutabilitatis optineant. non hoc ꝑ suã naturã.
s ꝑ creatoris sui participationẽ ⁊ grãm consequunt᷑: tenere hoc me¬
ritum sc̃itatis. creatori suo collate non possunt.

Expanded text:
tellecta conspicere, sempiternam quoque uirtutem eius ac diuinitatem tellecta conspicere, sempiternam quoque uirtutem eius ac diuinitatem ex tanta tamque ordinata molitione fabricae mundialis et omnium quae in ea sunt subsistentia contemplari, haec tamen omnia nec boni tatio, nulla est uerae beatitudinis formidanda corruptio. cuius intuitu atque mirifica si futuris ex fide promissionibus conferantur, continuo uanitas apparebunt dicente Dauid: omnia sicut uestimentum ueterescent. et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur: tu autem idem ipse esanni tui non deficient . Ergo quia nihil est per semetipsum stabile, nihil immutabile, nihil bonum nisi deitas sola, omnes vero creaturae ut beatitudinem aeternitatis vel immutabilitatis obtineant, non hoc per suam naturam, sed per creatoris sui participationem et gratiam consequuntur, tenere hoc meritum bonitatis creatori suo collatae non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ quoq ipsum gemiiaꝵ conꝑatione contẽpnit᷑: ⁊ ipsarũ¬
nichilominꝰ qͣuis insigniũ multitudo geminaꝵ. uniꝰ marga¬
rite uincit᷑ claritate : ita illa omĩa merita scĩtatis ꝗͣuis ñ solũ
ad p̃sens bona ⁊ utilia sint. uerũ ⁊̃ donũ ęt̾nitatis adquirant: tam̃
si diuine contẽplationis meritis conferant᷑. uendibilia: atq ut
ita dixerim uilia ee̾ censebunt᷑. Et ut hanc eande conꝑationẽ
etiam scripturaꝵ confirmet auctoritas: nonne de uniuersis q̃
a dño creata sunt generalit̾ scriptura ꝓnuntiat dicens. ecce
omĩa quȩ fecit dñs bona ualde intẽpore suo: hȩc gͥ que inp̃senti
usum uitȩ. aut ad corpis medicinã. aut aliquã causam ignotȩ
nobis utilitatis accõmoda: uel certe in eo etiam ualde bona: qͦd
faciunt nos inuisibilia creatoris mundi ꝑ ea quȩ facta sunt. in¬

Expanded text:
aurum quoque ipsum gemaurum quoque ipsum gemnihilominus quamuis insignium multitudo gemmarum unius margariti uincitur claritate, ita illa omnia merita sanctitatis quamuis non solum ad praesens bona et utilia sint, uerum etiam donum aeternitatis adquirant, tamen si diuinae contemplationis meritis conferantur, uilia atque ut ita dixerim uendibilia censebunetiam Scripturarum confirmet auctoritas, nonne de universis quae a Deo creata sunt generaliter Scriptura dicit, Et ecce a quae fecit deus bona in tempore suo? haec igitur quae in praesenti usum uitae aut ad corporis medicinam aut ad aliquam causam ignotae nobis utilitatis adcommoda uel certe in eo etiam ualde bona, quod faciunt nos inuisibilia dei a creatura mundi per ea quae facta sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
tis. tamq innumeris bonis tam incomꝑabilit̾ p̃ponat᷑: ut spre
tis abiectisq om̃ibꝰ solũ debeat possideri: Nimirũ illa pars optima:
cuiꝰ magnificentiã atq ꝑpetuitatẽ cũ relicto susceptionis atq huma¬
nitatis officio maria pelegisset. ita p̃dicatur adũo. Martha martha
sollicita es: et turbaris erga plurima. Paucis uͦ opꝰ ẽ. aut ⁊̃ uno:
maria partẽ bonã elegit. quȩ non auferet᷑ ab ea. Una gͦ⁊ sola
ẽ cheoria. idest contẽplatio di: cui merito omĩa ustificationũ
genera uniuersaq uirtutũ studia postponunt̾. Et illa quidẽ
omĩa quȩ inapło paulo fuisse pdiximꝰ: non solũ bona ⁊ utilia ⁊ ue¬
rumetiã magna atq p̃clara sunt. Sicut uerbi gr̃a. stagni metallũ
qd̾ alicuiꝰ utilitatis ⁊ grę putabat᷑. fit argenti conꝑatione uilissi¬
mum nrurium auti compatise I meritũ enaneseit al genti s

Expanded text:
nis tam nis tam tis abjectisque omnibus, solum debeat possideri? Nimirum illa pars optima, cujus magnificentiam ac perpetuitatem cum, relicto susceptionis atque humanitatis officio, Maria praeelegisset, ita praedicatur a Domino: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris circa multa, paucis vero opus est, aut etiam uno. Maria bonam partem elegit, quae non auferetur ab ea. una ergo est theoria, id est contemplatio dei, cuius merito omnia iustificationum merita, uniuersa uirtutum studia postponuntur. et illa quidem omnia, quae in apostolo Paulo fulsisse praediximus, non solum bona et utilia, uerum etiam magna atque praeclara sunt. sed sicut uerbi gratia stagni metallum, quod alicuius utilitatis et gratiae putabatur, fit argenti contemplatione uilissimum et rursum auri conparatione meritum euanescit argenti,
Abbreviated transcription (Latin):
uell&:. diligentiꝰ indagemꝰ. Multa enĩ nouimꝰ bona: quȩ beatũ apłm
om̃sq illiꝰ meriti uiros. ⁊ habuisse ꝑ nat̾am. ⁊ ad quisisse ꝑgrãm ne¬
gare ñ possumꝰ. Est enĩ bona castitas. ⁊ laudabilis continentia: miran¬
da prudentia. larga humilitas. circũspecta sobrietas. modesta ꝑ¬
consortibꝰ ita plena atq ꝑfecta fuisse non dubiũ ẽ: ut magiste¬
boni sit. cuiꝰ ꝑfectione caruerit. non poterimꝰ agnosce̾: nͥ in illũ quo
ipse locutꝰ ẽ ꝓfecerimꝰ affectũ. Om̃s itaq quaseũ dixiuꝰ habuisse uir¬
tutes. ꝗͣuis uelut gemmȩ splendidissinȩ atq p̃ciosissimȩ sint: tam̃
si p̃claro illi atq p̾cipuo margarito. quod ille eugłicꝰ sermo ac negoti¬
ator inquirens. uniuersis quȩ possidet uenditis conꝑare desiderat.
conferant᷑: ita eoꝵ meritũ reuilescit atq contẽpuit᷑: ut eis sine
cunctatione distractis. uniꝰ tantũ boni possessio locuplẽtet bonoꝵ
innumerabilium uenditorem.

Expanded text:
m omnesque illius meriti uiros et habuisse per naturam et adquisisse per gratiam negare non possumus. est enim bona castitas, laudabilis continentia, miranda prudentia, larga humanitas, circumspecta sobrietas, modesta tconsortibus ita plena atque perfecta fuisse non dubium est, ut uirtllud sit boni, cuius perfectione caruerit. non poterimus agnoscere, nisi in illum quo ipse locutus est profecerimus adfectum. omnes itaque quas diximus eum habuisse uirtutes quamuis uelut gemmae splendidissimae atque pretiosae sint,\' tamen si praeclaro illi atque praecipuo margarito, quod ille euangelicus negotiator inquirens uniuersis quae possidet uenditis conparare desiderat, conferantur, ita earum meritum reuilescit atque contemnitur, ut eis sine cunctatione distractis unius tantum boni possessio locupletet bonorum innumerabilium uenditorem.
Abbreviated transcription (Latin):
oderunt. s ⁊̃ diligunt mala: ⁊ in tantũ deo nec mente nec carne
deseruiunt. ut ante delinquant mente quã carne: ⁊ pͥusquam
corꝑis expleant uoluptatẽ. p̃ueniant᷑ mentis suȩ cogitationũq
peccato. Suꝑest igit̾ ut uͥtutẽ sensus ex intimo dicentis metiam᷑
affectu: ⁊ qd beatꝰ apłs dixerit bonũ. quidue cõꝑatione eiꝰ dixerit¬
malũ. ñ nuda significatione uerbor. s eodẽ quo ille discutiamꝰ
intuitu: intellectũ quoq eiꝰ scłm dignitatẽ ꝓnunciantis ac
meritũ ꝑscrutemur. Tunc enĩ sententias dõ inspirante ꝓlataᷤ.
scdm ꝓpositũ ac uoluntatẽ eiꝰ comp̃hendere poterimꝰ: cũ eoꝵ

Expanded text:
oderunt, sed etiam diligunt mala et in tantum deo nec mente nec carne oderunt, sed etiam diligunt mala et in tantum deo nec mente nec carne deseruiunt, ut ante delinquant mente quam carne, et priusquam corporis expleant uoluptatem, praeueniantur mentis suae cogitationumque peccato. Superest igitur ut uirtutem sensus ex intimo dicentis metiamur adfectu, et quid beatus apntiaverit malum, non nuda significatione verborum, sed eodem quo ille, discutiamus intuitu, intellectu quoque ejus secundum dignitatem pronuntiantes, ac meritum perscrutemur. Tunc enim sententias Deo inspirante prolatas, secundum propositum ac voluntatem ejus comprehendere poterimus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cupiunt: ut etiã ꝑuigihicura oporcunitatẽ cõmittendi
sceleris aucupantes. ⁊ timeant. ne libidinũ satietate tardius
rant. Quos ⁊̃ ieremias ꝓpħa. non solũ uolentes nec cũ requie cor-¬
dis ⁊ corꝑis. flagicioꝵ cͥmina ꝑpetrare: uerũ ⁊̃ in tantũ eos asse¬
rit laboriosis conatibꝰ desudare. ut ad effectũ eoꝵ ꝑueniant :¬
ut a lȩtali scelerũ appetitu nec obsistentibꝰ arduis difficultatil
reuocent̾. dicens. Ut inique agerent laborauert̃. Illud quoq
quis dixerit peccatoribꝰ conuenire: itaq ego ipse mente ser¬
uio legi dĩ. carne aut̃ legi peccati: qͦs nec carne nec mente dõ¬
ẽ manifestũ seruire : Aut quẽad iodũ hii qui peccant corpore.
mente seruiunt deo. cũ uicioꝵ fomitẽ caro excorde concipiat:
nuntiet. emanare. de corde inquiens ꝓceclunt cogitationes ma¬
dit᷑. nullomͦ hoc de peccator intelligi posse ꝑsonis: qui ñ solũ non

Expanded text:
inplere quae cupiunt, ut etiam peruigili cura oportunitatem conmittendi inplere quae cupiunt, ut etiam peruigili cura oportunitatem conmittendi sceleris aucupantes etiam timeant ne libidinum satietate tardius rant. quos etiam Hieremias propheta non solum non nolentes nec cum requie cordis et corporis flagitiorum crimina perpetrare, uerum . etiam in tantum eos adserit laboriosis conatibus ut ad effectum eorum perueniant ut a letali scelerum adpetitu nec obsistentibus eis arduis difficultatibus reuocentur,. dicens: ut inique agerent, laborauerunt. illud quoque quis dixerit peccatoribus conuenire: itaque ego ipse mente seruio legi dei, carne autem legi peccati, quos nec mente nec carne de manifestum est? aut quemadmodum hi qui peccant corpore, mente serviunt Deo, cum vitiorum fomitem caro ex corde concipiat; um ex eo pronuntiet emanare? De corde, inquiens , procedunt cogitationes maditur nullo modo hoc de peccatorum intellegi posse personis, qui non solum non
Abbreviated transcription (Latin):
aliam legẽ in menbͥs meis repugnantẽ legi mentis meȩ. ⁊ captiuan
tem me in legẽ peccati. quȩ ẽ in m̃bͥs meis: econtrario euidenter
ostendunt. peccõr ꝑsonȩ hȩc non posse omĩmodis conuenire:
subsequunt᷑. congruere scĩtati. Ceterũ quo pacto. hoc ꝑsonȩ pecca¬
toꝵ poterit conuenire qd dr̃. non enĩ qͦd uolo facio bonũ sed quod
odi malũ. hoc ago⁊ s ne illud quidẽ. si aut̃ qͦd nolo ħ facio. iam
ñ ego oꝑor illud.s qd habitat in me peccatũ: Quis enĩ delin¬
quentiũ. nolens se adulter iis foruicationibꝰq contaminet.: Qͥs¬
enĩ inuitꝰ ꝓrimo tendat insidias: Quis in euitabili necessitate
cogat᷑ ut falso testimonio hoĩem oppͥmat. furtoue decipiat ⁊ ac
alteriꝰ spolia concupiscat. uł sanguinẽ fundat: Quinimino ut
scͥptũ ẽ: humanũ genꝰ diligent̃ intentũ ẽ ad nequitiã aiuuen-¬
tute sua. In tantũ enĩ om̃s uitioꝵ amore flagrantes desiderant

Expanded text:
gem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati quae est in membris meis, e contrario euidenter ostendunt peccatorum personae haec non posse omnimodis conuenire, subsequuntur congruere castitati. ceterum quo. pacto hoc peccatorum personae poterit conuenire quod dicitur: non enim quod uolo facio bonum, sed quod odi malum, hocnon ego operor illud sed quod habitat in me peccatum. quis enim delinquentium nolens se adulteriis fornicationibusque contaminet? quis inuitus proximo tendat insidias? quis ineuitabili necessitate cogatur, ut falso testimonio hominem opprimat furtoue decipiat, ut alterius spolia concupiscat uel sanguinem fundat? quin immo, ut scriptum est, humanum genus diligenter intentum est ad nequitiam a iuuentute sua. in tantum enim omues uitiorum amore flagrantes desiderant
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Post quȩ omĩa. nouissimũ corꝑis illiꝰ menbrũ. ⁊ auariciã inqͥt: pro¬
culdubio ostendens. non solũ ab appetitu rerũ alienarũ animũ con¬
tinendũ: uerũ ⁊̃ ꝓpria magnanimit̃ contẽpnenda. Hoc enĩ ⁊ inactibꝰ
apłoꝵ fecisse legit̾ credentiũ multitudo: de qua dr̃. Multitudinis
autẽ credentiũ erat cor unũ ⁊ aĩa una: nec quisquã eoꝵ quȩ posside-¬
bant aliqͥd suũ ẽe̾ dicebat: s erant illis omĩa cõmunia. Quotqt enĩ posses
sores agroꝵ. aut domoꝵ erant: uendentes afferebant p̃cia eoꝵ quȩ
uendebant: ⁊ ponebant ante pedes apłoꝵ. Diuidebat᷑ aut̃ singulis:
ꝓ ut cuiq opuserat. Et ne ad paucos ꝑtinere uideret᷑ ista ꝑfectio:
auariciã. simulachroꝵ seruitutẽ e̾e̾ testat est. Nec immerito. Quisqͥs
enĩ ñ ꝯmunicat necessitatibꝰ egenoꝵ: ⁊ pecuniȩ suȩ. quã infideli tena

Expanded text:
tas. Post quae omnia novissimum illius corporis membrum, et avaritiam, inquit, protas. Post quae omnia novissimum illius corporis membrum, et avaritiam, inquit, procul dubio ostendens non solum ab appetitu rerum alienarum animum continendum, verum etiam propria magnanimiter, contemnenda. Hoc enim et in Actibus apostolorum fecisse legitur credentium multitudo, de qua dicitur: Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una, etc., usque dividebarebant pretia eorum quae uendebant et ponebant ante pedes apostolorum: diuidebatur autem singulis prout cuique opus erat. et ne ad paucos pertinere uideretur ista perfectio, auaritiam simulacrorum seruitutem esse testatus est. nec inmerito. quisquis enim non conmunicat necessitatibus egenorum et pecuniae suae, quam infideli tenac
Abbreviated transcription (Latin):
aĩȩ o alescens. accidere cuipiã sine passione corꝑis ⁊̃ põt. Hibidi¬
nem enĩ. abeo qđ libeat dictam e̾e̾: non dubiũ ẽ. Post hec de ma¬
ior ibꝰ peccatis adminora descendens. quartũ intulit menbrũ.
concupiscentiã malã: quȩ nonsolũ ad p̃dictã impudicitiȩ passi¬
onẽ. uerũ ⁊̃ adom̃s noxias cupiditates. referri generalit̃ potest :¬
quȩ corruptȩ tantũ mͦ uoluptatis ẽ egritudo. De qua dñs ineuan-¬
gelio. Qui uiderit mulierẽ ad concupiscendũ eã: iã mechatus ẽ
eã incorde suo. Multo enĩ mauis ẽ. ⁊̃ tc̃ mentis lubricȩ desideriũ
continere: cũ ei illecebrosi aspectus offertur occasio. Quibꝰ mani¬
festissime comꝓbatur: adꝑfectionẽ puritatis castimoniȩ. continen¬
tiam corꝑis solam non posse sufficere: nisi ⁊̃ ei. mentis addat᷑ integri¬

Expanded text:
animae coalescens accidere cuipiam etiam sine passione corporis potest. libidianimae coalescens accidere cuipiam etiam sine passione corporis potest. libidinem enim ab eo quod libeat dictam esse mm dubium est. post haec de maioribus peccatis ad minora descendens quartum intulit membrum concupiscentiam malam, quae non solum ad praedictam inpudicitiae passionem, ueruquae corruptae tantummodo voluntatis est aegritudo, de qua Dominus in Evangelio: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Multo enim majus est etiam tunc mentis lubricae desiderium continere, cum ei illecebrosi aspectus offertur occasio. Quibus manifestissime comprobatur ad perfectionem puritatis castimoniam continentiae corporalis solam non posse sufficere, nisi ei etiam mentis addatur integri
Abbreviated transcription (Latin):
inmundiciã. libidinẽ. concupiscentiã malã. ⁊ auaritiã. quȩ ẽ simu¬
lachroꝵ seruitꝰ. Primo itaq loco fornicationẽ credidit inserendã:
quȩ carnali ꝯtagione ꝑficit᷑. Scd̾m ⁊̃ menbrũ. immunditiam
nuncupauit: quȩ ñ nũ quã absq ullo mulieris tactu. uł uigi
repit. Et ideo notatur ac ꝓhibet᷑ in lege.
quȩ inmundos quosq non solũ sacrarũ carniũ participatiõe
pͥuauit: uerũ ⁊̃ ne contactu suo scã polluerent: a castroꝵ iussit¬
congregatione secerni dicens. Anima quecũq comederit de
carnibꝰ sacͥficii salutaris quod ẽ dñi. inqua est inmunditia:
ꝑibit corã dño. Et qͥcqd tetigerit in mundꝰ: inmundũ erit. In
deuteronomio quoq. Si fuerit int̃ uos homo. qui nocturno
pollutꝰ ẽ sõnio. egrediet̾ extra castra: ⁊ non reuertet᷑ priusquã¬
aduesperũ lauet̾ aqua : ⁊ pꝰ solis occasũ regrediet᷑ incastra.
einde t̾ciũ peccati menbrũ. libidinẽ ponit: quȩ in recessabilit᷑

Expanded text:
munditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est simulacrorum servitus . Primo itaque loco fornicationem credidit inferendam, quae carnali commixtione perficitur. Secundum etiam membrum immunditiam nuncupavit, quae nonnumquam absque ullo mulieris tactu vel dormirepit, et ideo notatur ac prohibetur in lege, quae immundos quosque non solum sacrarum carnium participatione privavit, verum etiam ne contactu suo scongregatione secerni, dicens: Anima quaecunque comederit de carnibus sacrificii salutaris quod est Domini, in qua est immunditia, peribit coram Domino . Et quidquid tetigerit immundus, immundum erit . In Deuteronomio quoque: Si fuerit inter vos homo qui nocturno pollutus est somnio, egredietur extra castra; et non revertetsum regredietur in castra. deinde tertium peccati membrum libidinem ponit, quae in recessibus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoris dñi gr̃a p̃cioso sanguine reformaret. Quã tc̃ ⁊̃ potuit saluare. s
noluit: qr eũ decreti sui irrũpere sanctionẽ ȩquitas ñ sinebat. Uis nosse
causam uenditionis tuȩ : Audi ipsũ redẽptorẽ tuũ ꝑisaiã ꝓpħam dicentẽ.

Expanded text:
prioris domini gratia pretio sui sanguinis reformaret, quam potuit etiam tunc saluare, sed prioris domini gratia pretio sui sanguinis reformaret, quam potuit etiam tunc saluare, sed noluit, quia eum decreti sui inrumpere sanctionem aequitas non sinebat. uis nosse causam uenditionis tuae? audi ipsum redemptorem tuum per Esaiam prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
dñator amitteret: qui ipsũ quoq emptorẽ quis refugã uel rebellem. ⁊¬
tñ iugo depͥmit seruitutis. S qr oĩbꝰ rationabilibꝰ creat̾is. arbitrii li¬
bertatẽ crator indulserat: eos qͥ se contͣ fas. ędacis concupiscentie tn̾s¬
gressione uendiderant. in uitos ad ingenitã lib̾tatẽ reuocare ñ de¬
buit. Abhorret siquide ab illo iusticiȩ ac u̾itatis auctore: qͥcquid
bonitati ȩqͥtatis contrariũ ẽ. Malũ enĩ fuerat siconcessȩ lib̾tatis bene¬
ficiũ reuocasset: iniustũ ee̾t: si liberũ hõĩem potentia sua oppͥmens
atq captiuans. libertatis acceptȩ pontificiũ exequi ñ siuisset. Cuius
salutẽ in fut̾a tc̃ scła reseruauit: ut recto ordine compleret᷑ statuti tẽꝑis
plenitudo. Oportebat eiũ eiꝰ sobolẽ tamdiu sub auita ꝯdicione durare:
quousq eã de originalibꝰ uincłis liberatã. in antiquũ libertatis statũ

Expanded text:
dominator amitteret, qui ipsum quoque emptorem quamuis refugam uel rebellem tadominator amitteret, qui ipsum quoque emptorem quamuis refugam uel rebellem tamen iugo deprimit seruitutis: sed quia omnibus rationabilibus creaturis arbitrii libertatem creator indulserat, eos, qui se contra fas edacis concupiscentiae transgressione uendiderant, inuitos ad ingenitam libertatem reuocare non debuit. abhorret siquidem ab illo iustitiae ac pietatis auctore, quidquid bonitati aequitatique contrarium est. malum enim fuerat si concessae libertatis beneficium reuocasset, iniustum si liberum hominem potentia soa opprimens atque captiuans libertatis acceptae pontificium exequi non siuisset, cuius salutem in futura tunc saecula reseruauit, ut recto ordsoe conpleretur statuti temporis plenitudo. oportebat enim eius subolem tamdiu sab auita condicione durare, quousque eam de originalibus uinculis liberatam in antiquum libertatis statum
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. Omẽm enĩ ꝓlẽ suã. serpentis suasione seductꝰ. illiciti cibi ꝑceptione
distractã. iugo ꝑpetue seruitutis addixit. Hic nãq mos solet inter
emptore. Ad ñ int̾adã atq serpentẽ manifestissimȩ uidemꝰ impletum.
Iule enĩ a serpente p̾ciũ lib̾tatis suȩ esu intdicte arboris capiens. a nat᷑ali
uetiti pomi lȩtale p̃ciũ fuerat assecutꝰ. Quadeinceps ꝯditione constͥc¬
tus: ũ ĩmerito omnẽ posteritatis suȩ ꝓgeniẽ. ꝑpetuo eiꝰdẽ cuiꝰ effectꝰ
ẽ seruꝰ subdidit famulatui. Quid enĩ aliud seruile nugiũ põt ꝓcrea¬
requã seruos: Quid gͦ Nũqd emptor iste uersutꝰ ⁊ callidꝰ. dño uͦ atq
legitimo iusdñationis eripuit.. Non. itaẽ. Neq enĩ sic ille om̃e pecu¬
liũ di uniꝰ fraudis dolositate ꝑuasit. ut potentiã dñii sui uerus

Expanded text:
sumus. omnem enim prolem suam serpentis persuasione seductus inliciti cibi perceptione sumus. omnem enim prolem suam serpentis persuasione seductus inliciti cibi perceptione distractam iugo perpetuae seruitutis addixit. hic namque mos solet inter emptore. quod etiam inter Adam atque serpentem manifestissime uidemus impletum. ille enim a serpente pretium libertatis suae esu interdictae arboris capiens a naturali uetiti pomi letale pretium fuerat adsecutus: qua deinceps condicione constrictus non inmerito omnem posteritatis suae progeniem perpetuo eidem cuius effectus est seruus subdidit famulatu. quid enim aliud seruile coniugium potest procreare quam seruos? quid ergo? numquid emptor iste uersutus et callidus domino uero atque legitimo ius dominationis eripuit? non ita est. neque enim sic ille omne peculium dei unius fraudis dolositate peruasit, ut potentiam dominii sui uerus
Abbreviated transcription (Latin):
leis naturalia u̾tutũ semina p̃focant᷑. ne illũ panẽ nr̃m qui de cęlo des¬
cendit. quiq confortat cor hominis. ȩdere absq uultꝰ nr̃i sudore possimꝰ.
O m̃e gͥ humanũ genꝰ. huic generalit̾ legi sine ulla exceptione subicit.
Nullꝰ enĩ ẽ quãuis sc̃s: qui sup̾dictũ panẽ ñ cũ sudore uultꝰ sui ⁊ sollicita
cordis sui intentione ꝑcipiat. Ceterũ. ꝯmuni isto pane multi di
uites ut uidimꝰ. sine ullo uultꝰ sui sudore uescunt᷑.
alis ẽ: ego aut carnalis sũ: uenundatꝰ sub peccõ.Spũalis enĩ ẽ¬
lex hȩc quȩ iubet nobis ut in sudore uultꝰ nr̃i comedimiꝰ panẽ illũ ue¬
rũ qui de cȩlo descendit: s nos carnales fecit uenundatio illa peccati.
Q uod rogo illudĩ cuiꝰue peccm̃ ẽ : Sine dubio adȩ cuiꝰ p̃uaricatione. atq
ut ita dixerĩ negotiatione dãpnosa. fraudulentoq ꝯmnercio uenditi

Expanded text:
lei natalia virtutum semina praefocant, ne illum panem nostrum qui de coelo deslei natalia virtutum semina praefocant, ne illum panem nostrum qui de coelo descendit, quique confortat cor hominis , edere absque vultus nostri sudore possimus. Omne igitur humanum genus huic generaliter legi sine ulla exceptione subjicitur: nullus enim est, quamvis sanctus, qui supra dictum panem non cum sudore vultus sui, et solcordis intentione percipiat. ceterum communi isto pane multi, ut uidemus, diuites sine ullo uultus sui sudore uescuntur.. s est: ego autem carnalis sum, uenundatus sub peccato. spiritalis enim lex haec quae iubet nobis, ut in sudore uultus nostri comedamus panem illum uerum qui de caelo descendit, sed nos carnales efficit uenundatio illa peccati. quod rogo istud cuiusue peccatum est? sine dubio Adae, cuius praeuaricatione atque ut ita dicam negotiatione damnosa fraudulentoque conmercio uenditi
Abbreviated transcription (Latin):
sa tͣnscendens conat᷑ soli dõ semꝑ uniri: s uidẽt aliã legẽ in m̃bͥs
suis. idẽ in nat̾a humane ꝯditionis uisitã. quȩ repugnans legi m̃tis eoꝵ.¬
captiuũ ꝑtrahit sensũ uiolenta lege peccati. ꝯpellens scilicet eũ relicto
eo pͥncipali bono. t̾rena cogitatione sũmitti. Quȩ qͣuis necessaria atq
utilis uideat᷑. cũ dispensationi religiosȩ cuiꝰpiã necessitatis impendit᷑:
neri p̃uaricatio sui induxit auctoris. ꝑ illiꝰ noxã. inquẽ illata ẽ eqͥssi¬
mi iudicis sententia. Maledicta t̾ra in oꝑibꝰ tuis. spinas ⁊ tͥbulos germmi¬
nabit tͥ: ⁊ insudore uultꝰ tui edes panẽ tuũ. hȩc inquit ẽ lex menbris
õium inserta mortaliũ. quȩ repugnat legi mentis nr̃ȩ. eãq adiuino
arcet intuitu: qua. maledicta t̾ra inoꝑibꝰ nr̃is. post agnitionẽ boni
ac mali cogitationũ spinas ac tͥbulos germinare cepit: quarũ acu¬

Expanded text:
gem in membris suis, id est, in natura humanae conditionis insertam, quae repugnat legi mentis eorum, pertrahit sensum violenta lege peccati; compellens scilicet eos, relicto illo principali bono, terrena cogitatione submitti. Quae quamvis necessaria atque corpori utilis videatur, cum dispensationi religiosae cujuspiam necessitatis impenditur: neri praevaricatio sui induxit auctoris, per illius noxam in quem lata est aequissimi judicis illa sententia: Maledicta terra in onabit tibi, et in sudore vultus tui edes panem tuum . Haec, inquam, est lex membris omnium inserta mortalium, quae repugnat legi mentis nostrae eamque a divino arcet intuitu, quae maledicta terra in operibus nostris post agnitionem boni ac mali cogitationum spinas coepit ac tribulos germinare, quarum acu
Abbreviated transcription (Latin):
Rñt ꝓquibꝰ in uitate humiliati atq ꝯpuncti. ñ u̾bis cantũ mͦ sed
affectu semet ipsos ꝓnuncient peccatores. ⁊ ueniã ꝓomibꝰ quȩ coti
posse. Exꝑti gͥ se humanis uiribꝰ desideratũ finẽ. obsistente carnis sarcina
attingere ñ ualere. neq illi p̃cipuo sũmoq bono scd̾m cordis sui desideriũ
posse ꝯiungĩ.s ab eiꝰ intuitu captiuos ad mundana tͣnsduci: ad dĩ grãm qͥ
impios iustificat ꝯuolantes. cũ apło ꝓtestant᷑. Infelix ego hõ: qͥs me lib̾abit

Expanded text:
abent pro quibus in veritate humiliati atque compuncti, non verbis tantummodo, sed affectu semetipsos pronuntient peccatores, et veniam veraciposse. experti igitur se humanis uiribus desideratum finem obsistente carnis sarcina adtingere non ualere neque illi praecipuo summoque bono secundum cordis sui desiderium posse coniungi, sed ab eius intuitu captiuos ad mundana transduci, ad gratiam dei, qui impios iustificat, conuolantes cum apostolo prote>stantur: infelix ego homo: quis me liberabit
Abbreviated transcription (Latin):
uenditur. morte non emas. Constat gͦ. illos uerȩ castitatis quȩ
a nobis expetitur. nec agnouisse uirtutẽ. Et ideo satis certũ est.
circũcisionẽ nrãm quȩ in spu ẽ. non posse nisi di tantũ munere
possideri: ⁊ his messe solũmͦ. qui dõ tanta sp̃c sui contritione deser

Expanded text:
uenditur, morte non emas. constat ergo illos uerae castitatis quae a nobis expetitur nec agnouisse uirtutem, et ideo satis certum est circumcisionem nostram, quae in spiritu est, non posse nisi dei tantum munere possideri et his iness
Abbreviated transcription (Latin):
tantur eloquiis: dicente psalmographo. Timete dñm om̃s sc̃i eiꝰ: qm̃
nichil deest timentibꝰ eũ. Qui enĩ hoc timore dñm metuit: ꝑfectioĩ
eius certũ ẽ nichil deesse. Nam de illo timore penali: euident̃ ioħes¬

Expanded text:
tantur eloquiis dicente psslmographo: timete dominum omnes sancti eius: quia tantur eloquiis dicente psslmographo: timete dominum omnes sancti eius: quia nihil deest timenti bus eom. qui enim hoc timore dominum metuit, perfectioni eius certum est nihil deesse. nam de illo timore poenali euidenter Io
Abbreviated transcription (Latin):
Uisqs gͥ in huiꝰ fuerit caritatis ꝑfectione fundatꝰ. necesse ẽ ut ad
illũ sublimiorẽ caritatis timorẽ. gradu excellentiori conscendat: quẽ
ñ pęnarũ e t̾ror. ñ cupido p̃mioꝵ. s amoris generat magnitudo: qͦ
uel filiꝰ indulgentissimũ patrẽ. uel fr̃ frẽm. uel amicꝰ amicũ. uel
coniunx coniugem. sollicito reuer et̾ affectu. dũ eiꝰ non uerbera. neq
conuitia. sed uel tenuẽ amoris formidat offensã: atq in oĩbꝰ non solũ
actibꝰ. uerũ ⁊̃ uerbis. attonita semꝑ pietate distendit᷑: ne erga se quã¬
tulũ cũq feruor dilectionis illius intepescat. Cuiꝰ timoris magnifi
et scientia: timor dñi ipse thesaurus eiꝰ. Non potuit timoris istius
dignitatẽ ac meritũ magis euident̃ ex pͥme: quã ut diuitias salutis
nr̃ȩ quȩ in uera sapientia dĩ scientiaq consistunt: dice̾t. nͥ atimore
dñi non posse seruari. Ad hc̃ gͥ metũ. non peccatores. s scĩ. ꝓpħicis in ui¬

Expanded text:
ins fuerit caritatis perfectione fundatus, neoeese est ut ad illum sublimiorem caritatis timorem gradu excellentiere conscendat, quem non poenarum terror nec cupido praemiorum, sed amoris generat magnitudo, quo uel filius indulgentissimum patrem uel frater fratrem uel amicum amicus uel coniugem coniunx sollicito reueretur affectu, clam eius non uerbera neque coauioia, sed uel tenuem actibus, verum etiam verbis attonita semper pietate distenditur, ne erga se quantulumcumque fervor dilectionis illius intepescat. Cujus timoris magnifiet scientia: timor Domini ipse thesaurus ejus . Non potuit timoris istius dignitatem ac meritum nostrae, quae in uera sapientia dei scientiaque consistunt, diceret nisi a timore domini non poese seruari. ad hunc igitur metum non peccatores, sed sancti propheticis inui
Abbreviated transcription (Latin):
dine caritatis extruditur. Timor enĩ ñ ẽ incaritate: sed ꝑfecta cari-¬
cas. foras mittit timorẽ. Et uere. sipͥncipiũ sapĩȩ intimore consistit.
continens metũ. non iã pͥncipiũ. s thesaurus sapientiȩ ⁊ scientiȩ nun¬
cupatur : Et idcirco: duplex timoris ẽ gradus. Unus incipientium.
idest eoꝵ qui adhuc sub iugo ⁊ t̾rore seruili st̃. de quo dr̃. ⁊ seruus
dnm̃ suũ timebit:⁊ in euugłio iam. ñ dico uos seruos: qr seruꝰ nescit qͥd
gradũ olim caritatis dnicȩ uirtute tͣnscenderat: inferiora despi¬
ciens. maioribꝰ se ditatũ bonis adeo ꝓfitet᷑: non enĩ inquiens dedit
nobis ds̃ sp̃m timoris: s uͥtutis.⁊ dilectionis. ⁊ sobrietatis: eos ⁊̃
qui ꝑfecta cȩlestis illiꝰ patͥs dilectione flagrabant. quoꝰ ꝙ  ex ser¬
uis filios adoptio diuina iã fecerat: hoc ad hortat᷑ eloquio. Non enĩ
accepistis sp̃m seruitutis iterũ intimore: s accepistis sp̃m adoptionis.¬

Expanded text:
timor enim non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timor. et re uera si principium sapientiae in timore consistit,  dilectionis continens metum non iam principium, sed thesaurus sapientiae et scientiae nuncupatur? et idcirco duplex timoris est gradus. unus incipientium, id est eorum qui adhuc sub iugo et terrore seruili sunt, de quo dicitur: et seruus dominum suum timebit, et in euangelio: iam non dico nos seruos, quia seruus nescit quid ruilem illam timoris gradum olim caritatis dominicae uirtute transcenderat, inferiora despiciens maioribus se ditatum bonis a domino profitetur. non enim, inquit, dedit nobis deus spiritum timoris, sed uirtutis et dilequi perfecta coelestis illius Patris dilectione flagrabant, quosque ex servis filios adoptio divina jam fecerat, hoc adhortatur eloquio: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis
Abbreviated transcription (Latin):
prebere uenerat ꝑfectionis formã. atq exempla uͥtutũ. repletꝰ fuisse
narrat᷑: Illũ enĩ seruilẽ supplicioꝵ timorẽ. uerus dĩ filiꝰ qui peccatũ¬

Expanded text:
praebere uenerat perfectionis formam atque exempla uirtutum, repletus fuisse praebere uenerat perfectionis formam atque exempla uirtutum, repletus fuisse narratur. illum enim seruilem supplicio