comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udi igitur iob eloquia
mea: et om̃s sermõẽs
meos ausculta. Ecce aperui
os meum: loquatur lingua
mea infaucib meis. Sĩpli¬
ci corde meo sermones mei.
et sententiam labra mea
me et spiraculum omtupo¬
tentis iruificauit me. Si po¬
tes responde michi: ⁊ adu̾sus
faciem iream consiste. Ecce
⁊ me sicut te fecit deus: ⁊ de
eodem lito ego quoq forma¬
tus sum. uerumptamen mi¬
reat. et eloquentia mea
non sit tibi grauis. Sixi¬
sti ergo in aurib meis: et
dus sum ego absq delicto
inmaculatus. et non est
iniquitas in me. Quia q̃re¬
las in me repperit: ideo ar¬
bitratus est me inimicũ
sibi. Posuit inneruo pe¬
des meos: custodunt om̃s
semitas meas. Hoc est ergo:
in quo non es iustificatus.
Nespondebo tibi: quia ma¬
ior sit deus homine. Aouer
non ad omnia uerba respõ¬
derit tibi. Semel loquitur
deus: et scd̃o id ip̃m non re¬
petet. ꝑ sompniũ inuisiõe
nocturna quando irruit
sopor super homines. et dor-¬

Expanded text:
Audi igitur, Job, eloquia Audi igitur, Job, eloquia mea, et omnes sermones meos ausculta. Ecce aperui os meum, loquatur lingua mea in faucibus meis. Simplici corde meo sermones mei, et sententiam h. scientme, et spiraculum Omnipotentis vivificavit me. Si potes, responde mihi, et adversus faciem meam consiste. Ecce, et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus sum. Verumtamen mireat, et eloquentia mea non sit tibi gravis, Dixisti ergo in auribus meis, etdivi: Mundus sum ego, absque delicto immaculatus, et non est iniquitas in me. Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi. Posuit in nervo pedes meos, custodivit omnes semitas meas. Hoc est ergo, in quo non es justificatus: respondebo tibi, quia major sit Deus homine. Adversnon ad omnia verba responderit tibi: Semel loquitur Deus, et secundo idipsum non repetit. Per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dor
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo dicam audite me: ostẽ¬
dam uobis etiam ego meã
sententiam. Expectaui enĩ
sermones ur̃os: audiui pru¬
dentiam ur̃am. Donec discep¬
taremini sermonib. ⁊ donͦ
putabam uos aliquid dice̾.¬
et considerabam. Sed ut
ere iob: et respondere ex uob̾
sermonibus euis. Ne forte
dicatis inuenimus sapien¬
tiam: deus proiecit eum ñ
homo. Nichil locutus est mͥ
et ego non scd̃m ur̃os sermo¬
nes respondebo illi. Extiu-
ultra: abstuleruntq a se eloqͥa.
Qm̃ igitur expectaui. et ñ
sunt locuti: steterunt nec
responderunt ultra: respõ¬
debo et ego partem meam
et ostendam scientiã meã.
Plenus sum enĩ sermoĩb:
et coartat me sp̃c uteri mei.
En uenter meus qͥsi mustũ.
absq spiraculo: quod lagũ¬
culas nouas dirumpit. Lo¬
quar. et respirabo paululũ.
aperiam labia mea et res¬
pondebo. Non accipiam ꝑ¬
sonam uiri. et dm̃ homuu
non equabo. Nescio enim
quamdiu subsistam: et si
post modicum tollat me
factor meus.

Expanded text:
ideo dicam audite me ostenideo dicam audite me ostendam vobis etiam ego meam scientiam expectavi enim sermones vestros audivi prudentiam vestram donec disceptaremini sermonibus et donec putabam vos aliquid dicere considerabam sed ut sit Iob et respondere ex vobis sermonibus eius ne forte dicatis invenimus sapientiam Deus proiecit eum non homo nihil locutus est mihi et ego non secundum vestros sermones respoultra, abstuleruntque a se eloquia. Quoniam igitur exspectavi, et non sunt locuti: steterunt, nec responderunt ultra: Respondebo et ego partem meam; et ostendam scientiam meam. Plenus sum enim sermonibus, et coarctat me spiritus uteri mei. En venter meus quasi mustum absque spiraculo, quod lagunculas novas disrumpit. Loquar et respirabo paululum; aperiam labia mea, et respondebo: Non accipiam personam viri, et Deum homini non aequabo. Nescio enim quamdiu subsistam, et si post modicum tollat me Factor meus.
Abbreviated transcription (Latin):
miserunt gͦ tres
uiri isti responde¬
re iob: eo quod tͦtꝰ
sibi uideretur. Et iratus ĩ¬
dignatusq helii filius ba¬
rachel burites de cognatione
ram: iratus est autẽ adũsus
iob. eo quod iustum se esse
diceret coram deo. Porro ad¬
uersum amicos eiũs in lig¬
natus est: eo quod ñ inuenis¬
sent responsionem rationa¬
bilem: sed tantũmodo condẽ¬
nassent iob. Igitur helui ex¬
pectauit iob loquentẽ: eo
quod seniores se ẽẽnt qui
loquebantur. Cumq aũt
uidisset quod tres responde¬
re non possent: iratus ẽ ue¬
hementer. Respondensꝙ
heluĩ filius barachel bu̾ri¬
tes dixit. Iunior sum tẽpore
uos autem antiquiores. Iocͥco
dimisso capite ueritus sũ.
indicare uobis meam sen¬
tentiam. Sperabam enim
quod etas prolixior loq̃ret᷑.
et annoꝵ multitudo doce¬
ret sapientiam. Sed ut ui¬
deo sp̃c est in hominibus.
et inspiratio om̃ipotentis
dat intelligentiam. Non
sunt longeui sapientes: nͭ
senes intelligunt iudiciũ.

Expanded text:
miserunt autem tres viri isti respondere Iob eo quod iustus sibi videretur et iratus indignatusque Heliu filius Barachel Buzites de cognatione Ram iratus est autem adversus Iob eo quod iustum se esse diceret coram Deo porro adversum amicos eius indignatus est eo quod non invenissent responsionem rationabilem sed tantummodo condemnassent Iob igitur Heliu expectavit Iob loquentem eo quod seniores se essent qui loquebantur cum autem vidisset quod tres respondere non potuissent iratus est vehementer respondensque Heliu filius Barachel Buzites dixit iunior sum tempore vos autem antiquiores idcirco dimisso capite veritus sum indicare vobis meam sententiam sperabam enim quod aetas prolixior loqueretur et annorum multitudo doceret sapientiam sed ut video spiritus est in hominibus et inspiratio Omnipotentis dat intellegentiam non sunt longevi sapientes nec senes intellegunt iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
RIUIIUS
uero po st
predicte con¬
iugis sue o¬
bitum. pue¬
ro etate et
gr̃a crescente.
suadente audomaro filio suo
se subdere studuit. Friulfus uero

Expanded text:
riulfus vero post predictae coniugis suae obitum, et puero aetate et gratia crescente, suadente Audomaro filio suo se subdere studivit. 2. Ambo
Abbreviated transcription (Latin):
ad xp̃i militum ꝑrexit cenobiũ
quod famoso nomine uocatur
luxouium. quodq a sc̃e memo¬
rie hiberniense uiro beato colũ¬
bano abbate in burgundie regi¬
one in dei nomine fuit fund.¬
tum. Sancto igitur austacio ad¬
cum suo unanimiter genitore.
religiosa manifestat desideria.¬
Ambo enim diuino ardentes
amore sp̃ualis patris austasii
sequentes consiluim sacre regub
iugo deuota mente se subiecerũt.
Beatus igitur austasius imm̃so
giudio repletus eos sancto mo¬
nachorum cousortio coniunxit.

Expanded text:
i militum perrexere coenobium quod famoso nomine vocatur Luxovium, quodque a sanctae memoriae Hibernense viro B. Columbano abbate in Burgundiae regione in Dei nomine fuit fundatum. Sancto igitur Austasio abt, Audomarus cum suo unanimiter genitore religiosa manifestaverunt desideriaAmbo igitur divino ardentes amore, spiritalis patris Austasii sequentes consilium, sub sacrae regulae iugum mente devota se subiecerunt. Beatus igitur Austasius, inmenso gaudio repletus, eos sancto monachorum consortio coniunxit.
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. et in latino mascislinũ
esse decernitur. Qui nimirũ sp̃e
sc̃s. bene ꝑ rebeccam intelligit᷑.
et ideo totum est in misterum
quod geritur. ut ꝑ uestim̃torũ
fragrantiam xp̃c annuntietur
quem nos quicũq baptizati
sumus induimur. In quo bene¬
c̃ixit nos: non qualicumq. sed
omni ut ait apls benedictione
spiritali in celestib. Unde ⁊ ange¬
ius marie loqui incipiens: a be¬
nedictione exorsus ait. Benedi¬
cta tu inquit in mulierib:⁊ be
nedictus fructus uentris tui.
Cuius ꝓfecto in sp̃u longe odorẽ
trahens prefatus ysaac: benedi¬
cebat filium. in quo celestis oĩs
benedictio mundo effloruit. Et
bene ab eo plenus ager dicitur:
dentib fructus uite effulsit. Et
nos inquid euangelista: omnes
de plenitudine euis accepimus.
et graciam pro gr̃a.¬

Expanded text:
nitur: et in Latino masculinum nitur: et in Latino masculinum esse decernitur. Qui nimirum Spiritus sanctus bene per Rebeccam intelligitur: et ideo totum est in mysterio quod geritur, ut per vestimentorum fragrantiam Christus annuntietur: quem nos omnes quicumque baptizati sumus induimur, in quo benedixit nos non qualicumque, sed omni ut ait Apostolus benedictione spirituali in coelestibus . Unde et angelus Mariae loquens, a benedictione exorsus ait: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . Cujus profecto in spiritu longe odorem trahens pater Isaac benedicebat filium, in quo coelestis omnis benedictio mundo effloruit. Et bene ab eo plenus ager dicitur, dentibus fructus vitae effulsit. Et nos inquit evangelista omnes de plenitudine ejus accepimus , gratiam pro gra
Abbreviated transcription (Latin):
pͥores scĩ diuinitus afficiebant᷑
odoram̃tis. talibus inspirabãt᷑
de xp̃o presagiis. quod nasciturꝰ
ẽẽt in mundo. in quo ẽẽt omniũ
Iste quib priores sc̃i uestiebant᷑
iste quas rebecca. immo sp̃c sc̃s
secum domi habuit. quibus
induit iacob filium suũ. Alias
autem nisi a sp̃u sc̃o seruate do-¬
mi et prolate ẽẽnt: qͥd uiri odoris
in eisdem pater. ysaac hauriret
ita ut diceret cũ ꝑsensisset uesti¬
mentorum fragantiam. ecce
odor filii mei. sicut odor agri ple¬
ni quem benedixit dominus.
Sed forte dicturus est aliquis.
Cum multis in locis. ꝑsone pro
deo sigurate accipiantur. Uerũ¬
tamen et sp̃c sc̃s in hebreo ruhã
feminino genere dicitur: ñ qͦd
sexus in deum monstretur. Immo
ne forte suspicetur: sub regiĩa
trium linguarum. sp̃e sanctus
diuerse accipitur. In hebreo sci¬
licet ut dixi. femiuino genere
legitur: ingreco uero. ne sexus
in eo credatur. pro neutro inue¬

Expanded text:
priores sancti divinitus afficiebantur priores sancti divinitus afficiebantur odoramentis, talibus inspirabantur de Christo praesagiis, quod nasciturus esset in mundo, in quo esset omnium istae quibus priores sancti vestiebantur: istae quas Rebecca, immo Spiritus sanctus secum domi habuit, quibus induit Jacob filium suum. Alias autem nisi a Spiritu sancto servatae domi et prolatae essent, quid miri odoris in eisdem pater Isaac hauriret, ita ut diceret, cum praesensisset vestimentorum fragrantiam: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus ? Sed forte dicturus est aliquis: cum multis in locis personae pro Deo figurate accipiantur? Verumtamen et spiritus in Hebraeo RUA feminino genere dicitur, non quod sexus in Deo monstretur: immo ne forte suspicetur, sub regula trium linguarum, Spiritus sanctus diverse accipitur: in Hebraeo scilicet, ut dixi, feminino genere legitur: in Graeco vero, ne sexus in eo credatur, πνεῦμα neutro inve
Abbreviated transcription (Latin):
itatenus potuerunt inter se cõ¬
uenire. dertas et humana cõditio.
Conuenerunt tamen in xp̃o: et
unus ex ambob emmanubel.
Unde michi uidetur: quod alti-¬
tudinem tanti misterii diligen¬
ter intelligere et uidere ñ potu¬
erunt. qui aut duos filios certe
aut aluid xp̃m quam dei filiũ
existimauere. Qua propter nec
nos hominem seorsum coumus
quod fas non est. nec adorainus.
ied deum magis in carnatũ. qui
propͥum sibi corpus animatũ
uniuit. ita ut deus uerbum-
caro fieret. et non in aliũ quẽ¬
ip̃m q dei filium et colimus
et acloramus. Qui nil in se ꝓ
assumpto homine est coactus:
nichil quod uerbum caro factũ
est ĩminutus uel immutatus.
Et ideo unus idemq semper cũ
deo patre filius adoratur: non
nouus. non recens ex tempore.
non alienus a natura uł gen̾e.
uidetur quod pro te ho¬
minem assumpsit: noueris
quod semꝑ cum eo. et in euis
copsilio fuit ut sic fieret. Et ñc
quando plenitudo temporis ue¬

Expanded text:
ita hactenus potuerunt inter se conita hactenus potuerunt inter se convenire deitas et humana conditio: convenerunt tamen in Christo, et unus est ex ambobus Emmanuel. Unde mihi videtur quod altitudinem tanti mysterii diligenter intelligere et videre non potuerunt, qui aut duos filios certe, aut aliud Christum, quam Dei filium existimavere. Quapropter nec nos hominem seorsum colimus, quod nefas est, nec adoramus; sed Deum magis incarnatum, qui proprium sibi corpus animatum univit, ita ut Deus Verbum caro fieret: et non in alium quemipsumque Dei filium et colimus et adoramus. Qui nihil ipse pro assumpto homine est auctus, nihilque quod Verbum caro factum est, imminutus, vel immutatus est: et ideo unus idemque semper cum Deo Patre Filius adoratur, non novus, non recens ex tempore, non alienus a natura, vel genere. XI. videtur, quod pro te hominem assumpsit: noveris quod hoc semper cum eo et in ejus consilio fuit ut sic fieret: et nunc quando plenitudo temporis ve
Abbreviated transcription (Latin):
populum elucebat et xp̃e ĩ eo
qui temptabatur: quoniã semꝑ
ꝑ sacramenti unitatem in deo
fuisse non dubitatur. Alioqum.
nisi ita credideris: aut xp̃c ds
non erit omnino aut contra
ꝓph̃am deus recens ẽẽ iudebit᷑.
patiamur columpniis.
scrutande sunt scripture. ĩ qͥb
unitas in xp̃o commendatur
ne unus semꝑ dicatur. Hĩc qͦ
beatus petrus: loquens de patͥ¬
xp̃i. credimus saluarr: quemad¬
modum et illi. Namq illos do-¬
minus solus ducebat: et ñ erat
cum eis deus alienus. ynde nec
nobiscum deus recens: qui a
unus idemq est. qui et eoꝵ
ductor fuit. et noster ꝑ passio¬
nem carnis sue redemptorunꝰ
siquidem sua in carne. unus
in sacramento atq unus ĩ sp̃u
Nec ammittit omnino. ut aliꝰ
filius hominis. alius filiꝰ dei.
intelligatur. qui nec tempore
prescribitur nec passione sepa-¬
ratur: sed totus deus in xp̃m.
Alioqum si ad ratioẽm respicias.
et ad sensus humanos: nequagͣ

Expanded text:
populum educebat, et Christus in eo populum educebat, et Christus in eo qui tentabatur: quoniam semper per sacramenti unitatem in Deo fuisse non dubitatur. Alioqui nisi ita credideris, aut Christus Deus non erit omnino, aut contra prophetam Deus recens esse videbitur. uatiamur calumniis, scrutandae sunt Scripturae, in quibus unitas in Christo commendatur ne unus semper dicatur. Hinc quoque beatus Petrus loquens de patrChristi credimus salvari, quemadmodum et illi . Namque illos Dominus solus ducebat: et non erat cum eis Deus alienus: unde nec nobiscum Deus recens: quia unus idemque est qui et eorum ductor fuit, et noster per passionem carnis suae Redemptor: unus siquidem sua in carne, unus in sacramento, atque unus in spiritu: nec admittit ratio, ut alius filius hominis, alius filius Dei intelligatur. Qui nec tempore praescribitur, nec passione separatur: sed totus Deus in Christalioqui si ad rationem respicias et ad sensus humanos, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
onstat tempus non p̃¬
iudicasse sacram̃tum
uniti hominis ac dĩ:
ita ut iam ẽẽt in illo ꝑ unitatẽ
psone ab inttio seculi: qͥ ueclũ
erat natus de maria iurgine.
Quod multis scripturarum
declaratur indicuis. Unde dũs
ad iudeos: ante quam abrahã
itaq uerbis: ostendit sequi lo¬
quebatur in eo semper fuisse
misterio unitatis. Qm ut ꝯm̃la¬
ret. añ abrahã inquid ego sum.
Nam abraham ante quam
fieret. humanitatis est breui
tas: ego sum autem. et̾nitas
nature declaratur. In qua ni¬
mirum et̾nitate: iam fuisse
dilucidare aꝑtius: iħc inquit.
populum ex egypto saluans. se¬
cundo eos qui non crediderũt.
ꝑdidit. et alibi paulus. neq tẽ
sed quia in illo unico filio ciei.
iam unitas ꝑsone commendat᷑.
que occulta erat misterio. Quod
et alibi euidenter. qui elegit
nos inquid. ante mundi consti¬
tutionem in ip̃o. Quia ꝓfecto
quicquid ds fecit ab inicio: xp̃e
fecit totum ꝑ unitatem sacͣmt.
Et ideo iam iħc erat in filio. qͥ

Expanded text:
onstat tempus non praejudicasse sacramentum uniti hominis ac Dei, ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui necdum erat natus de Maria virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis. Unde Dominus ad Judaeos: Antequam Abraham utique verbis ostendit se qui loquebatur, in eo semper fuisse mysterio unitatis, quam ut commendaret, ante Abraham, inquit, ego sum. Nam Abraham antequam fieret, humanitas. Ego autem sum, aeternitas naturae declaratur: in qua nimirum aeternitate jam se fuisse dilucidare: Jesus, inquit, populum ex Aegypto salvans: secundo eos, qui non crediderunt, perdidit . Et alibi Paulus: Neque tesed quia in illo unico Filio Dei jam unitas personae commendabatur, quae occulta erat in mysterio. Quod et alibi evidenter Paulus: Qui elegit nos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso : quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, Christus fecit totum per unitatem sacramenti. Et ideo jam Jesus erat in filio, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mus et non deficere docebat.
ita conclusit ut diceret ueni¬
ente iudice difficile fidem
in terra reperiendam. ne qͥs
sibi forte de suꝑuacua fide.
cogitatione. uel etiam confes¬
sione blandiretur. mox alt̾a
iuncta parabola. diligentiꝰ
ostendit. a deo fidei ñ uerba
examinanda sed oꝑa. inter
que nimirũ oꝑa. macune
regnat humilitas.Unde ⁊
supra. cum fidem grano si¬
napis minuto quidem. s
ex contritione fragianti. cõ¬
pararet: quasi exponendo
sub iunxit. Cum feceritis
omĩa que precepta sunt:
dicite. serui imuitiles sumꝰ.
Contra suꝑbi cũ nequaquã
omnia. sed modicum qͥd eoꝵ
que precepta sunt faciunt.
non solura mox de sua iusti¬
cia presumunt. sed ⁊ infir¬
mos quosq despiciunt. atq
ideo quasi fide uacuii. cũ ora¬
uerint non exaudiuntur.
Duo homines ascenderunt
in templum: ut orarent. Unꝰ
pharisens: et alter publica¬
nus. Publicanus humilit̾
orans: ad illa prefate uidue
hoc est eccłie menbra ꝑtinet
de quib supra dicitur. Seus

Expanded text:
 et non deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fidei cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo fidei non verba examinanda, sed opera: inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite, Servi inutiles sumus . Cui contra superbi cum nequaquam omnia, seta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo, quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum, ut orarent. Unus Pharisaeus et alter Publicanus. Publicanus humiliter orans, ad illa praefatae viduae, hoc est, Ecclesiae membra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
nu: et quasi auis de insidiis
aucupis. uade ad formicam
o piger. et considera uias eiꝰ.
et disce sapientiam. Que cũ
non habeat ducem. nͨ p̃ceptorẽ.
nec pͥncipem. parat estate cibũ
sibi et congregat inmesse qͦd
comedat. Usquequo piger dor
mis Quando consurges ex
sompno tuo: Paululum dor¬
mies. paululum dormitabi
paululum conseres manꝰ
ut dormias: et ueniet tibi
quasi uiator egestas. et ꝓau¬
peries quasi uir armatꝰ. Si
uero impiger fueris: ueniet
ut fons messis tua. et egestaᷤᷤ
longe fiet ate. Homo aposta
ta uir inutilis graditur ore
ꝑuerso. Annuit oculis. terit
pede. digito loquitur. prauo
corde machinatur malum.
et in omni tempore iurgia
seminat. Huic extimplo ue¬
niet perditio sua et subito cõ¬
teretur nec habebit ultra me¬
dicinam.

Expanded text:
nu, et quasi avis de insidiis nu, et quasi avis de insidiis aucupis. Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapientiam: Quae cum non habeat ducem, nec praeceptorem, nec principem, Parat aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat, Usquequo, pigmis? Quando consurges ex somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus ut dormias, et veniet tibi quasi viator egestas, et pauperies quasi vir armatus. Si vero impiger fueris, veniet tibi ut messis tua, et egestas longe fugiet a te . » Quona vir inutilis, graditur ore perverso, Annuit oculis, terit pede, digito loquitur, Pravo corde machinatur malum, et in omni tempore jurgia seminat. Huic extemplo veniet perditio sua, et subito conteretur, nec habebit ultra medicinam.
Abbreviated transcription (Latin):
docentium me: et magists
non inclinaui aurem meã
Pene fui in omni malo: ui
medio eccl̃ie et synagoge. Bi¬
be aquam de cisterna tua:
et fluent putei tui. Diriuent᷑
fontes tui foras et implateis¬
tuis aquas tuas diuide. Ha¬
beto eas solus. nec sint alieni
letare cũ muliere
oeneeitie tue. Cerua caris¬
sim et gratissimus hinulus.
hera eius inebrient te omni
tmmpore: in amore illuis de¬
lectare iugiter. Quare sedu¬
ceris filimi ab allena. et foue¬
ris in sinu alteruis. Respicit
dominus mias hominis: et
omnes gressus illuis conside¬
rat. Iniquitates sue capiunt
imp̃ium. et funib peccatoꝵ
suorum constringitur. Ip̃e mo¬
rietur quia non habuit dis¬
mam tuam. Illaqueatus es uer¬
bo oris tui et captus propriis
sermonib. Fac ergo quod di¬
o tibi fili mi. et temetipsum
lbera: quia incidisci in manꝰ
oroximi tui. Siscurre. festina.
uscita amicum tuum. ne de¬
deris sompnum oculis tuis:
neq dormitent palpebretue.
Eruere quasi dãmula de ma-¬

Expanded text:
docentium me, et magistris docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Habeto eas solus, nelactare cum muliere centiae tuae: Cerva charissima, et gratissimus hinnulus. Ubera ejus inebrient te omni tempore, in amore ejus delectare jugiter. Quare seduceris, fili mi, ab aliena. et foveris in sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus ejus considerat. Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur. Ipse morietur, quia non habuit dism tuam; Illaquaetus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus. Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera: quia incidisti in manum proximi tui. Discurre, festina, suscita amicum tuum: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae. Eruere quasi damula de ma
Abbreviated transcription (Latin):
semitam pedib tuis: ⁊ om̃s
uie tue stabilientur. Ne de¬
clines ad dexteram et ad sini
stram. auerte pedem tuum
a malo. Uias enun que adextͥ
sunt nouit dominus: ꝑuerse
uero sunt que a sinistris sũt.
Ip̃e autem rectos faciet cursus
tuos itinera autem tua in pa¬
ili mi atcende sapienti
am et prudentie incli¬
distillans e
et acuta quasi gladiuo
ceps. Pedes eius descendint
in mortem: et ad inferos gͦsꝰ
illius penetrant. ꝑsemitã
uite non ambulant: malig¬
ni sunt gressus eis et in¬
uestigabiles. Nunc ergo fili
audi me: et ne receclas auer¬
bis oris mei. Longe fac ab ea
uiam tuam: et re appropin¬
ques foribus domus eiꝰ. Ne
des alienis honorem tuumi.
et annos tuos crudeli. ne forte
impleantur extranei uirib
tius et labores tui sint ĩ domio
aliena. et gemas in nouissimis
quando consumpseris earnes
et corpus tuũ. et dicas. Cur̃
detestatus sum disciplinam.
et increpationib ñ acqͥeuit
cor meum. nec audiui uocen

Expanded text:
semitam pedibus tuis. et omnes semitam pedibus tuis. et omnes viae tuae stabilientur. Ne declines ad dexteram, et ad sistram. auerte pedem tuum a malo. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, peruersae uero sunt quae a sinistris sunt. ipse autem rectos facit cursus tuos, itinera autem tua in paili mi adtende sapientiam meam et prudentiae meae inclim stillans la et acuta quasi gladius biceps pedes eius descendunt in mortem et ad inferos gressus illius penetrant per semitam vitae non ambulat vagi sunt gressus eius et investigabiles nunc ergo fili audi me et ne recedas a verbis oris mei longe fac ab ea viam tuam et ne adpropinques foribus domus eius ne des alienis honorem tuum et annos tuos crudeli ne forte impleantur extranei viribus tuis ealiena: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes tuas, et corpus tuum. Et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem
Abbreviated transcription (Latin):
non artabuntur gressus tui.
et currens non habebis offendi¬
culum. Tene disciplinam. ne
dimittas eam: custodi illam:
quia ip̃a est uita tua. Ne de¬
lecteris semitis impiorum: nec
tibi placeat malorum uia. fu¬
ge ab ea. ne transeas ꝑ illam:
declina et desere illam. Non
enim dormuint. nisi male fe¬
cerint: et rapitur sompnus
ab eis. nisi supplantauerint.
Comedunt panem ĩpietatis.
et uinum iniquitatis bibũt.
Iustorum autem semite. qͣi
lux splendens procedit: ⁊ cres¬
cit usq ad ꝑfectam diem.
uia impiorum tenebrosa. ne¬
scuint ubi corruant. fili mi
ausculta sermones meos: et
ad eloquia mea inclina aurẽ
tuam. Ne recedant ab oculis
tuis: custodi ea in medio cordis
tiũ. Uita enim sunt inuenien¬
tibus ea: et unuierse carni sa¬
nitas. Omni custodia serua
cor tuum: quia ex ip̃o uita
procedit. Remoue a te os pra¬
uum: et detrahentia labia.
sint procul ate. Oculi tui uide¬
ant recta: et palpebre tue. pre¬
cedant gressus tuos. Dirige

Expanded text:
non arctabuntur gressus tui, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa est vita tua. Ne delecteris semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, nec transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint: et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. Via impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruant. Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim sunt invenientibus ea, et universae carni sanitas. Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit: Remove a te os pravum et detrahentia labia sint procul a te, Oculi tui recta videant, et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. Dirige
Abbreviated transcription (Latin):
dabit gr̃am. Głam sapientes
possidebunt: stultorum autẽ¬
ecultatio ignominia. lẽo uͭ.
udite filii disciplinam
patris et attendite. ut
sciatis prudentiam. Sonum
bonum tribuam nobis: legẽ
meam ne derelinquatis. Nã
et ego filius fui patris mei
tenellus. et unigenitꝰ coram
matre mea: et docebat me atq
dicebat. Suscipiat uerba mea
cor tuum: custodi precepta m̃a
et uiues. Posside sapientiam.
posside prudentiam: ne obli¬
iuscaris. neq declines aũbis
oris mei. Ne dimittas eam. et
custodiet te: dilige eam et ser¬
uabit te. Srincipium sapĩe.
posside sapientiam: et in õi
possessione tua aoquire pruden¬
tiam. Arripe illam et exaltabit
te: glorificaberis ab ea. cũ eam
fueris amplexatus. Babit capi¬
ti tuo. augmenta gr̃arum: et co-¬
rona inclita ꝓteget te. Audi fi¬
li mi. et suscipe uerba mec. ut
multiplicentur tibi auni tui.
Uiam sapientie monstrauitͥ.
duxi te ꝑ semitas equitatis.
Quas cum ingressus fueris.

Expanded text:
gratiam. Gloriam sapientes gratiam. Gloriam sapientes possidebunt: stultorum exaltatio, ignominia. Cap. IV. Audite, filii, disciplinam patris, et attendite, ut sciatis prudentiam. Donum bonum tribuam vobis, legem meam ne derelinquatis. Nam et ego filius fui patris mei, tenellus, et unigenitus coram matre mea: Et docebat me, atque dicebat: Suscipiat verba mea cor tuum, custodi praecepta mea, et vives. Posside sapientiam, posside prudentiam: ne obliviscaris, neque declines a verbis oris mei. Ne dimittas eam, et custodiet te: dilige eam, et servabit te. Principium sapientiae posside sapientiam, et in omni possessione tua acquire prudentiam: Arripe illam, et exaltabit te: glorificaberis ab ea, cum eam fueris amplexatus. dabit capiti tuo augmenta gratiarum, et corona inclyta proteget te. Audi, fili mi, et suscipe verba mea, ut multiplicentur tibi anni vitae. Viam sapientiae monstrabo tibi, ducam te per semitas aequitatis: Quas cum ingressus fueris,
Abbreviated transcription (Latin):
beatus. Dominus sapientia
fundauit terram: stabilunt
celos prudentia. Sapientia
illius eruperuit abissi: et nu¬
bes rore concrescunt. Fili mi
ne effluant hec ab ocłis tius.
custodi legem atq consiliũ.
et erit uita anime tue. et
gr̃a faucibus tius: Tũc am¬
bulabis fiducialiter in uia
tua: et pes tuus ñ impinget.
Si dormieris non timebis:
quiesces. et suauis erit som
custoaet pedem tuum. ne
capuris. Noli prohibere be¬
ntacere eum qui potest: si
uales. et ipe bene fac. Ne
dicas amico tuo. uade et re¬
uertere et cras dabo tibr:. cũ
statim possis dare. Ne mo¬
llaris a mico tuo malum: cũ
ille in te habeat fiduciam. Nõ
coitendas aduersus hominẽ
fuistra. cum ip̃e tibi nichil
mali fecerit. Ne emuleris
hominem uriustum nec imi¬
teris uias eius. Quia abho¬
minatio domini est. omnis
sllusoꝵ: et cum simplicibus
sermocinatio eius. Egestas
a domino in donio impii.: ha¬
bitacula autem iustorum
benedicentur. Allusores ipse
deludet: et mansuetis dabit

Expanded text:
tia fundavit terram, stabilivit coelos prudentia. Sapientia illius eruperunt abyssi, et nubes rore concrescunt. Fili mi, ne effuant haec ab oculis tuis: Custodi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somncustodiet pedem tuum, ne us: Noli prohibere benefacere eum qui potest: si uales, et ipse benefac. ne dicas amico tuo: uade et reuertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare. ne moliaris amico tuo malum, cum ille in te habeat fiduciam. contendas adversus hominem frustra, Cum ipse tibi nihil mali fecerit. Ne aemuleris hominem injustum, nec imiteris vias ejus: Quia abominatio Domini est omnis illusor, et cum simplicibus sermocinatio ejus. Egestas a Domino in domo impii; tabernacula autem justorum benedicentur. Illusores ipse deludet, et mansuetis dabit
Abbreviated transcription (Latin):
cum suis agminib festiue oburã
adueni. se genitrici dei: eam q
ingenti lumine curĩttullilse. et
usq ad thronum olim sibi etiã
ante constitutionem mundi pa-¬
ratum. cum laudib ⁊ canticis
spiritalib perduxisseͦ. Nulli
dubium. omnem illam celestẽ
ierłm. tunc exultasse in effibłi
leticia. tunc iocundatam eẽ in¬
estimabili caritate. tuncq cum
omini gratulatione iubilasse:
quoniam festiuitas hec que no¬
bis hodie reuoluitur annua isł
omnib fc̃a est continua. Nec
immnerito. Creditur enim: quod
saluator omnium. ip̃e quantũ
datur intelligi. ꝑ se totus festinuᷤ
occurrit: et cum gaudio eam
secum inthrono collocauit. Ali¬
as autem. quomodi impleuisse
creditur quod in lege ip̃e p̃cepit:
honora inquid patrem tuum.
et matrem tuamꝰ

Expanded text:
cum suis agminibus festive obviam cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse? Nulli dubium omnem illam jam coelestem Jerusalem tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse, quoniam festivitas haec, quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua, nec immerito. Creditur enim quod salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur, quod in lege ipse praecepit? Honora, inquit, patrem tuum et matrem .
Abbreviated transcription (Latin):
quantum fas est crecłe.
famulabantur angli
et uniuerse celoꝵ congratula¬
bautur curie. Nec mirum: qͥa
honor maternus eus est. qui ẽ¬
natus ex ea. quem omnis celoꝵ
ordo ueneratur et adorat: supele
uatum cum patre in sede ma¬
iestatis domini. Leginus ergo
quam sepe ad funera et ad sepul¬
turas quorumlibet scõꝵ anglõs
aduenisse. et ad exequias eorũ
obsequia prestitisse: necnon ⁊ aĩas
electorum. usq ad celos cũ hymins
et laudib detulisse. ybi et utrĩq
sexus chori: cõmemorant᷑ freqͣnt̾
auditi laudes cecinisse. Interea
it quod ꝑspicatius est muissto
uon numquam lumine eosdẽ
resplenduisse: in suꝑ et ad huc
uiuentes in carne. ibidera miri
odoris fragrantiam dutius ꝑ¬
sensisse. Quod si ad recreandam
spem dilectissime. et corroboran¬
dam fidem interdum assantiũ.
amplius comprobanda.talia ⁊
tanta. dignatus est exhibere ꝑ
suos celi ministros. circa defunctoᷤ.
quantomagis credendum. hod¬
erna die militiam ia celorum.

Expanded text:
quantum fas est credere, famulantur angeli, et universae coelorum congratulantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus est ejus qui natus est ex ea, quem omnis ordo coelorum veneratur et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus ergo quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et ad exsequias eorum obsequia praestitisse, nec non et animas electorum usque ad coelos cum hymnis et laudibus detulisse, ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse, interea et quod perspicacius est, multo nonnunquam lumine eosdem resplenduisse, insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dilectissimae, et corroborandam fidem interdum assistentium amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos, quanto magis credendum hodierna die militiam coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi die ac nocte iacuit proiectus. ut
sepulture non cdleretur scd̃m man¬
datum impiorum pͥncipum: ut a
feris consumeretur corpus cius. Ex
dñi autem uoluntate ñ tetigit euni
unum ex hus: non fera. non auis.

Expanded text:
bi die ac nocte jacuit projectus, ut sepultura ei non daretur, secundum mandatum impiorum principum, ut a feris consumeretur corpus ejus. Ex Dei autem voluntate non tetigit eum unus ex his, non fera, non avis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ualam
uero die
audoma¬
rus egre¬
gius rp̃i
or fessor
in bononia urbe ꝑseuerans pt
post nocturnas uigilias diluclõ
tib turbis predicans: missamq
xp̃iano populo cantans. egrotis
uariis generib morbor manus
imnponens meridianis hons uite
uenerabilis senex lassus se lecto
stantb ip̃ius ministris iiue¬
nili etate lasciuus accessit ad

Expanded text:
uadam vero die Audomarus egregius Christi confessor in Bononia urbe perseverans, post nocturnas vigilias diluculo tibus turbis praedicans. Missamque Christiano populo cantans, aegrotis variis generibus morborum manus imponens, meridianis diei horis vitae venerabilis senex lassus sese locastantibus ipsius ministris juvenili aetate lascivus accessit ad
Abbreviated transcription (Latin):
huc et illuc fluctibus errans na¬
doctoris. Mori enĩ sese credidit.
uentis pugnantib et undis:
resistere potuisset. Moxq illũ
mertta sancti audomari pre¬
ta cernens arua. raptorib se p̾
notam confitens in obedien¬
tie culpam. ꝓfusis ubertim

Expanded text:
huc et illuc fluctibus errans napatroni; mori sese credidit ventis pugnantibus in undis; resistere ponto. Tunc illum per merita Deus Audomari preta cernens arva, raptores tremulunotam confitens inobedientiae culpam, lacrymis ubertim
Abbreviated transcription (Latin):
ex honore patris sur: ⁊ de decꝰ
filiis pater sine honore. fili
suscipe senectam patris tur:
et ne contristes eum inuita
illius. Et si defecerit sensus
ueniam da: et ne sꝑnas eum
in tua uirtute. Elemosina
enum patris non erit in obli¬
uione. Nam pro pecc̃o matͥs
restituetur tibi bonum: ⁊ in
iusticia edificabitur tibi In
die tribulatioĩs cõmemorabi¬
tur tui: sicut insereno glacies
soluentur tua pecc̃a. Quam¬
male fame est. qͥ relinqͥt pa¬
trem: et est maledictus a do.
qui exasperat matrem. sc .ii.

Expanded text:
ex honore patris: et dedecus ex honore patris: et dedecus filiis pater sine honore. Fili suscipe senectam patris tui: et ne contristes eum in vita illius. Et si defecerit sensu: da veniam: et ne spernas eum in tua virtute. Elemosyna enim patris non erit in oblivione: nam pro peccato matris restituetur tibi bonum. Et in justitia edificabitur tibi: et in die tribulationis memorabitur tui. Sicut in sereno glacies solventur tua peccamale fame est qui relinquit patrem, et est maledictus a Deo qui exasperat matrem. I
Abbreviated transcription (Latin):
ilii sapientie eccł̃ia
iustorum: et natio
illoꝵ obedientia ⁊
dilectio. Indicium patris
audite filii dilecti: et sic fa¬
cite. ut salui sitis. S̾s enĩ
honorificauit patrem ĩ fi¬
liis et iudicium matris ex¬
quirens firmauit infilios.
Qui diligit dm̃ exorabit
pro peccatis: et continebit se
ab illis. In oratione dierum
exaudietur: et sicut qui thes¬
aurizat ita et qui honorifi¬
cat matrem suam. Qui ho¬
norat patrem: iocundabit᷑
in filiis. Et qui honorificat
patrem suũ: uita uiuet lon¬
giore. Et qui obaudit patͥ:
refrigerabit matrem. Qui
timet dñm honorat parentes:
et quasi dominis seruiet his
qui se genuerunt. In opere ⁊
sermone et om̃i pacientia ho
nora patrem tuum: et suꝑ¬
ueniet tibi benedictio a deo.
et benedictio illius in nouis¬
simo manet. Benedictio pr̃is
firmat domos filiorum: ma¬
ledictio autem matris era¬
dicat fundamenta. Ne glo¬
rieris in contumelia patris
tui. non est enim tibi gła s
confusio. Gła enun hominis

Expanded text:
ilii sapientiae ecclesia iustorum et natio illorum obaudientia et dilectio iudicium patris audite filii dilecti et sic facite ut salvi sitis Deus enim honoravit patrem in filiis et iudicium matris exquirens in filios qui diligit Deum exorabit pro peccatis et continebit se ab illis in orationexaudietur. Et sicut qui thesaurizat, ita et qui honorificat matrem suam. Qui honorificat patrem, jucundabitur in filiis. Qui honorat patrem suum, vita vivet longiore; et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. Qui timet Deum, honorat parentes; et quasi dominis serviet his qui se gesermone et in omni sapientia. Fili: honora patrem tuum ut superveniat tibi benedictio a Deo: et benedictio illius in novissimo manet. Benedictio patris firmat domos filiorum. Maledictio autem matris eradicat fundamenta. Ne glorieris in contumelia patris tui: non est enim tibi gloria: sed confusio: gloria enim hominis
Abbreviated transcription (Latin):
Uin ergo rem inlicas¬
set arioch. daniheli.
danihel ingressus
rogauit regem: ut tempus
daret sibi adsolutionem in¬
dicandam regi. Et ingressus
est domum suam annanieq
misaheli. et azarie sociis suie
indicauit negotium: ut que¬
rerent misccłiam a facie dei
celi super sacramento isto: et
non perirent danihel ⁊ socii
eius cum ceteris sapientibus
babylonis. Tunc daniheli
per uisionem: nocte mysteri¬
um reuelatum est. Et da¬
nihel benedixit deo celi et
locutus ait. Sit nomen
domini benedictum a scło
et usq in scłm: quia sapienti¬
a et fortitudo euis sunt: et
ip̃e mutat tempora et etates
transfert regna. atq consti¬
tuit᷑. Dat sapientiam sa¬
pientib. et scientiam ĩtel¬
ligentib disciplinam. Ip̃e
reuelat ꝓfunda et abscon¬
dita: et nouit in tenebris
constituta: et lux cũ eo est.
Tibi deus patrum nr̃orũ
confiteor. teq laudo: quia
sapientiam et fortitudinẽ
dedisti mͥ. Et nunc ostendi¬
sti michi. que rogaiumus
te: quia sermonem regis

Expanded text:
um ergo rem indicasset Arioch Daniheli Danihel ingressus rogavit regem ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi et ingressus est domum suam Ananiaeque Misaheli et Azariae sociis suis indicavit negotium ut quaererent misericordiam a facie Dei caeli super sacramento isto et non perirent Danihel et socii eius cum ceteris sapientibus Babylonis tunc Daniheli per visionem nocte mysterium revelatum est et Danihel benedixit Deo caeli et locutus ait sit nomen Domini benedictum a saeculo et usque in saeculum quia sapientia et fortitudo eius sunt et ipse mutatconstituit: dat sapientiam sapientibus, et scientiam intelligentibus disciplinam: Ipse revelat profunda, et abscondita, et novit in tenebris constituta: et lux cum eo est. Tibi, Deus patrum meorum, confiteor, teque laudo: quia sapientiam et fortitudinem dedisti mihi: Et nunc ostendisti mihi quae rogavimus te, quia sermonem regis
Abbreviated transcription (Latin):
Cum adhuc sit uiflore. nec
carpatur manur: ante om̃s
herbas arescit. Sic uie õĩũ
qui obliuiscuntur deum.
et spes ypocrite: peribit.
Non ei placebit uecordia
sua: et sicit tela aranearũ
fiducia euis. Innitetur suꝑ
domum suam: et ñ stabit᷑.
fulciet ean: et non consur¬
get. Huniectus uidetur an¬
te quam ueniat sol. et in
ortu suo germen eius egre¬
ditur. Super aceruum pe¬
trarum radices ens densa¬
buntur: et inter lapides
commorabitur. Si absorbu¬
erit eum de loco suo: nega¬
bit eum et dicet. non noui
te. Hec enum leticia uie eiꝰ.
ut rursum de terra alii ger¬
minentur. Deus non ꝓiciet
simplicem. nec porriget ma¬
num malignis: donec ĩple¬
atur risu os tuum. et labia
tua iubilo. Qui oderunt te
induentur confusione: et
tabernaculum impiorum
non subsistet.

Expanded text:
Cum adhuc sit in flore, nec Cum adhuc sit in flore, nec carpatur manu, ante omnes herbas arescit; sic via omnium, qui obliviscuntur Deum, et spes hypocritae peribit. Non enim ei placebit vecordia sua, et sicut tela aranearum fiducia ejus. Innitetur super domum suam, et non stabit; fulciet eam, et non consurget. Humectus videtur antequam veniat sol, et in ortu suo germen ejus egredietur. Super acervum petrarum radices ejus densabuntur; et inter lapides commorabitur; si absorbuerit eum de loco suo, negabit eum, et dicet: Non novi te. Haec est enim laetitia viae ejus, ut rursum de terra alii germinentur. Deus non projiciet simplicem, nec porriget manum malignis, donec impleatur risu os tuum, et labia tua jubilo. Qui oderunt te, induentur confusione, et tabernaculum impiorum non subsistet.
Abbreviated transcription (Latin):
loquentes id quod iustum
est iudicate: et ñ inuenie¬
tis in lingua mea iniqui¬
tatem. nec infaucib meis
stultitia personabit. lc .iii.
espondens autem bal¬
dad suithes. dix̃. Usq¬
quo loqueris talia. et spiri¬
tus muitiplex sermonis
ors tuiꝰ Nuitquid deus sub¬
plantat iudicium. et omp̃c
subuertit quod iustum est:
Etiam si slii tui peccauert
ei. et dimisit eos in manu
iniquitatis sue: tutamen
si diluculo consurrexeris ad
deum. et omnipotentẽ fu̾is
deprecatus. si mundus ⁊ re¬
ctus incesseris. statim euigi¬
labit ad te. et pacatũ reddet
habitaculum iusticie tue.
in tantum ut pͥora tua
fuerint parua. et nouissi¬
ma tua multiplicentur ui¬
mis. Interroga enim gene¬
rationem pristinam: et di¬
ligenter inuestiga patrũ
memoriam. Hesterni qͥppe¬
sumus: et ignoramus. qm̃
sicut umbra dies nr̃i sũt¬
suꝑ terram. Et ip̃i docebũt
te. et loquentur tibi: et de
corde tuo proferent eloqͥa.
Numquid uirere potest

Expanded text:
loquentes id quod justum loquentes id quod justum est, judicate. Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit. Cap. VII.espondens autem Baldad Suites dixit usquequo loqueris talia et spiritus multiplex sermones oris tui numquid Deus subplantat iudicium et Omnipotens subvertit quod iustum est etiam si filii tui peccaverunt ei et dimisit eos in manu iniquitatis suae tu tamen si diluculo consurrexeris ad Deum et Omnipotentem fueris deprecatus si mundus et rectus incesseris statim evigilabit ad te et pacatum reddet habitaculum iustitiae tuae in tantum ut priora tua fuerint parva et novissima tua multiplicentur nimis interroga enim generationem pristinam et diligenter investiga patrum memoriam hesterni qsumus, et ignoramus, quoniam sicut umbra sunt dies nostri super terram. Et ipsi docebunt te, loquentur tibi, et de corde suo proferent eloquia. Numquid vivere potest
Abbreviated transcription (Latin):
ratres mei preterier̃t
me: sicut torrens qͥ
raptum transit in conual¬
libus. Qui timent pruiã.
irruet super eos nix. Tem¬
pore quo fuerint dissipati
ꝑibunt: et ut in caluerint
lute sunt semite gressuũ
eoꝵ: ambulabunt inuacu¬
um et ꝑibunt. Consid̾ate
saba: et expectate paulisꝑ.
Confusi sunt: quia sꝑaui¬
usq ad me: et pudore coo¬
perti. sunt. Nunc uenisti̾.
et modo uidentes plagam
meam timetis. Numquid
dixi afferte michi. et de sb̾¬
stantia ur̃a donate michi.
uel liberate me de manu
hostis. et de manu robustoꝵ
eruite meꝰ Socete me ⁊ ego
tacebo: et si quid forte igno¬
raui. iustriite me. Quare
detraxistis sermonib ue¬
ritatis. cum e uobis nullus
sit. qui possit arguereꝰ Ad
increpandum tantum elo-¬
quia concinnatis: et in
uentum uerba ꝓfertis.
Super pupillum irruitis.
et subuertere nitimini a¬
micum ur̃m̃. Uerumptam̃
quod cepistis explete. Pre¬
bete aurem: et iudete an
mentiar. Qespondete ob¬
secro absq contentione. et

Expanded text:
ratres mei praeterierunt me, sicut torrens qui raptim transit in convallibus. Qui timent pruinam, irruet super eos nix, tempore, quo fuerint dissipati, peribunt: et ut incalueritlutae semitae gressuum eorum; ambulabunt in vacuum, et peribunt. Considerate Saba. Et exspectate paulisper; confusi sunt, quia susque ad me, et pudore cooperti sunt. Nunc venistis, et modo videntes plagam meam timetis. Numquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quare detraxisti sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qincrepandum tantum eloquia concinnatis, et in ventum verba profertis. Super pupillum irruitis, et subvertere nitimini amicum vestrum. Verumtamen quod coepistis, explete: praebete aurem, et videte an mentiar. Respondete, obsecro, absque contentione: et
Abbreviated transcription (Latin):
habito in consilio: et eruditis
intersum cogitationibus.
Timor domini odit malũ
arrogantiam et suꝑbiam.
et uiam prauam. ⁊ os bilingͤ
detestor. ¶Neum est cõsiliũ
et equitas: mea prudentia.
mea est fortitudo. ꝑ me reges
regnant: et legum condito¬
res iusta decernunt. O me pͥn-¬
cipes imperant: et potentes
decernunt iusticiam. Ego di¬
ligentes me diligo: et qui ma¬
ne uigilant ad me inuenient
me. ¶ecum sunt diuitie ⁊
gła. opes suꝑbe et iusticia. Me-¬
lior est fructus meus auro. ⁊
lapide precioso: et genimina
mea argento electo. In uiis i̾ti¬
cie ambulo. in medio semtta¬
rum iudicii: ut ditem diligẽ¬
tes me: et thesauros eorum
repleam. Dominus possedit
me. uutio uiarum suarĩr.
antequam quicquam fac̾et
a pͥncipio. Ab eterno ordinata
sum. et ex antiquis: anteqͣm

Expanded text:
habito in consilio et eruditis habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor meum est consilium et aequitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges regnant et legum conditores iusta decernunt per me principes imperant et potentes decernunt iustitiam ego diligentes me diligo et qui mane vigilant ad me invenient me megloria, opes superbae, et justitia. Melior est fructus meus auro, et lapide pretioso, et genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii: Ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam. Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio. Ab aeterno ordinata sum,
Abbreviated transcription (Latin):
eius. ¶ultos enim uulne¬
ratos deiecit: et fortissimi ꝙͥ
interfecti sunt ab eã. Uie infe¬
ri domus eus penetrantes
interiora mortis. Nungiud
non sapientia clamitat. et
prudentia dat uocem suãꝰ
Insuminis excelsisq uertici¬
b suꝑ uiam in mediis semi¬
tis staus uxta portam ciui¬
tatis in ip̃is forib: loquitur
dicens. Ouiri ad uos clamito:
et uox mea ad filios hom̃iũ.
Intelligite paruusli astuciã.
et insipientes animadu̾tite.
Audite: qm̃ de reb magnis
locutura sum. et aꝑientur
labia mea. ut recta p̃dicent.
ueritatem meditabitur gutt᷑
meũ: et labia mea de testabũ¬
tur impium. Iusti sunt om̃s
sermones met: non est in eis
prauum quid. neq ꝑũsum.
Recti sunt intelligentib: et
equi inuenientib scientiã.
ccipite disciplinam lc .iii.¬
meam et ñ pecuniam.
doctrinam magis quã aurũ
eligite. ONelior est enim sapi¬
entia cunctis preciosissimis
et omne desiderabile ei non
potest comparari. Ego sapĩa

Expanded text:
eius multos enim vulneeius multos enim vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea viae inferi domus eius penetrantes interiora mortis numquid noprudentia dat uocem suam in summis excelsis-que uerticibus super uiam in mediis semitis | stans iuxta portas ciuitatis, in ipsis foribus loquitur dicens: Viri ad uos clamito, et uox mea ad filios hominum.Intelligite, parvuli, astutiam, et insipientes, animadvertite, Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, neque perversum. Recti sunt intelligentibus, et aequi invenientibus scientiam. Accipite disciplinam meam, et non pecuniam: doctreligite melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis et omne desiderabile ei non potest conparari ego sapientia