comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abonis. sempit̾nis. ⁊ in hoc glio aintꝰ
remorant᷑. egestas ẽ reprobonis iaur
habundant liuiciis & uirtinloo
cuant᷑. seq esse in opes nescuinꝰ. Ao
mundi amatores sic ait. Dites ques
diues sum et locuples. ⁊ nulluis o e
per: et cecus et nudus. Głe tempor aiꝰ
sequaces ⁊ si nitidi sunt forñ fulgore po¬
tencie. Interiꝰ tamenuacui sunt el itr¬
ne suꝑbie. sic̃ calamĩ. exteriꝰ quidem ni¬
tent. sed interiꝰ uaicuantur. ob hoc tpio¬
bi exterius ut calamus uitidi. interis
uacui. E lecti uͦ exteriꝰ que arborũ coms
fedi. interius uͦ solidi. Qui precioso cus¬
tu incedunt. audiant ꝓpħam. quẽ ad¬
inodũ detestat᷑ eorũ corporalia omamen¬
ta. et quos succestus abeat cu iltus com¬
positus et ornatus. hoc ẽ pro suani odoie
estis. quanto eñi quisq potencia minor
ẽ: tanto magis liber apc̃co est: nam patꝰ¬
moniũ grande temptatio ẽ. Plus uene¬
rant᷑ homines ui hoc scło pro tempora¬
li potencia. quã pro reu̾encraa sc̃itatis.

Expanded text:
in hoc exsilio diutius remorantur. Egestas est reproborum, quod abundant divitiis, et virtutibus vacuantur, seque esse inopes nesciunt. Quod mundi amatores sic ait: Dicis quod dives sum, et locuples, et nullius egeo; et uper, et caecus, et nudus . 7. Gloriae temporalis sequaces, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, interius tamen vacui sunt elatione superbiae; sicuti calami exterius quidem nitent, sed interius vacuantur. 8. Ob hoc reprobi exterius, ut calami, nitidi; interius vacui. Electi vero exterius, quasi arborum cortices, foedi; interius vero solidi. 9. Qui pretioso cultu incedunt, audiant prophetam, quemadmodum detestatur eorum corporalia ornamenta, et quos successus habeat cultus compositus et ornatus, hoc est, pro suavi odore estis ! Quanto enim quisque potentia minor est, tanto magis liber a peccato est. Nam patrimonium grande tentatio est: 11. Plus venerantur homines in hoc saeculo pro temporali potentia, quam pro reverentia sanctitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
esurienti ⁊ sicienti ⁊ nudo beneficiũ lar¬
gitatis inpendit. uł siquid aliud indi¬
gentilargit᷑. sed et qui inimicũ diligit.
et consolatõnis inꝑtit. aut in quiboli¬
boe necessitatib consiliũ adhiboe ele¬
mosinã proculdubio facit. Ham et¬

Expanded text:
esurienti, et sitienti, et nudo, beneficium laresurienti, et sitienti, et nudo, beneficium largitatis impendit, vel si quid aliud indigenti largitur, sed et qui inimicum diligit, et consolationis impertit, aut in quibuslibet necessitatibus consilium adhibet, eleemosynam procul dubio facit. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
t̾a ꝯsistentib dicat. esuriui et dediftiᷤ
michi manducare. sitiui ⁊ delistis mͥ
bibere. hopes eram et colligistis me. nu¬
dus et oꝑustis me: quib etiam bene
promittit᷑ dicens. Uenite benedicti pa¬
tris mei. ꝑcipite paratũ nob̾ regiũ. Hdis
aũt quos nulla precedencia elemosiͣ¬
rũ facta sequunt᷑ eterni iudicis uoce
sic dicit᷑. esuriui et nõ dedistis mͥ man¬
ducare. si tiui et nõ delistis mͥ bibere.
Quib iuste dicit᷑. Discedite a me male¬
dicti in ignẽ eternũ. qui paratus ẽ diai¬
bolo et angłi euis. Quihic misccłia ñ
inꝑtit. illuc pietatis fructũ nõ inue¬
nit. exemplo ardentis aiuitis. qui in
infernũ tenuissima petenda cõpulsus
it. qui retribuit subtiliꝰ. quid diftrictiꝰ
poterar gutam atq ardens petit. qui
micas panis negauit. Sero diues occu
los aꝑinz. quando lazarũ pauꝑem re¬
quiescentẽ uidit. quẽ iacentẽ anie ia¬
nuas uidere despexit. Non solum qui

Expanded text:
t dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me. Quibus etiam bene promittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei, percipite paratum vobis regnum. His autem, quos nulla praecedentia eleemosynarum facta sequuntur, aeterni judicis voce sic dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere. Quibus juste dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelistit, illic pietatis fructum non invenit: exemplo ardentis divitis, qui in inferno ad tenuissima petenda compulnit. Quid retribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petit, qui micas panis negavit. Apprehendit ergo eulos aperuit, quando Lazarum pauperem requiescentem vidit, quem jacentem ante januas videre despexit . 12. Non solum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. Mala mal utunt᷑. qui noxia s
rogitatõnes oꝑib naui. ꝑficunt. e¬
ne mala utunt᷑. quluxuriã carnis ⁊¬
uggali honestate ystringunt: Sce sic̃
utmeliꝰ est. & sic̃ bonibene uti meliꝰ ẽ:
rsic benũ malentiualũ ẽ sic malũ ma¬
h un pessimũ ẽ.¬

Expanded text:
 male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate praestringunt. Sed sicut um est, sic bono bene uti melius est. Et sicut bono male uti malum est, sic malo male uti pessimum e
Abbreviated transcription (Latin):
obrinnt᷑ cecitate scłaris amoris. ut
numquã resipiscant ad dm̃ amorẽ
retorquere mentis. Multis mortiuis
ẽ mundꝰ. ipsi tamen uicissim mundo
iiomortui sunt. Hona eñi scłi diligunt.
ce tamen ipsa que diliguni minime
⁊ sequunt᷑. Inutroq uacui. qr ⁊ futu¬

Expanded text:
obruuntur caecitate saecularis amoris, ut nunquam resipiscant ad Deum amorem retorquere mentis. 5. Multis mortuus est mundus, ipsi tamen vicissim mundo mortui non sunt. Bona enim saeculi diligunt, et tamen ipsa, quae diligunt, minime consequuntur; in utroqu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est itaco ne pauꝑ aut eũ teaio mro¬
oblata suscipicit. aut ne om̃ino pretes¬
missus merens trrtisq recedat.
rapinis alienis elemosinã facet noe
officiũ miseratõnis: sed emolumerso
sceleris. Unde ⁊ salomon. Qui offert
inqͥt sacrificiũ de ripina pauꝑũ. ⁊anqͥ
si cuis uictimoe filũ in conspectii pars
fui. Qui minuide tollit uifte. cꝰ

Expanded text:
dum est itaque ne pauper aut cum taedio accdum est itaque ne pauper aut cum taedio accoblata suscipiat, aut ne omnino praetermissus moerens tristisque recedat. 17. De rapinis alienis eleemosynam facere non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Unde et Salomon: Qui offert, inquit, sacrificium de rapina pauperum, tanquam si quis victimet filium in conspectu patris sui . Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
poscit. etiam su indigentẽ simul et ex
toto illi ẽmisereͥndũ oportae. & licet ille
fortasse falsam indigentis speciem pre¬
ferar. his tamen qui simplicit̾ inꝑtit.
fructum miscdie nõ amitit. Quauis qͥs¬
q sit egens nullꝯ unte tribuat egenti
excusationẽ inopie potest obtendere
quando ex precepto saluatoris etiam cali¬
cẽ aque frigide precipiam᷑ radigenti p̾ͥ¬
bere. Nam si aliud nõ habentes in id ip¬
sum benigne tribuamꝰ mercedẽ procul
dubio ñ amitimꝰ ceterũ si ampliꝰ possu¬
mꝯ. ⁊ egestatẽ simulando minus lar.¬
gunꝰ. nonegentẽ sed dm̃ fallimꝰ.: cuius¬
ꝯscienciã nr̃am abscondere nõ possumꝰ.
Nue sunt helemosine una corporalis
egenti dare quicqͥd potueris. alt̾a sp̃alis
dimittere ⁊ quo lesus ext̾nis. harũ pͥma
adhibenda ẽ miseris. Seda malis erit
salam uel gr̃am. Nonient elemosin.
tente rriftieiri meroes peat ds eeouni
Tunc mnit bene tribuit. q̃nto eil mems
largitate prebetur. Unde ⁊ aplal

Expanded text:
poscit, etiam si indigentem se simulet, ex toto illi corde commisereri oportet. Et licet ille fortasse falsam indigentis speciem praeferat, is tamen qui simpliciter impertit fructum misericordiae non amittit. 14. Quamvis quisque sit egens, nullus tamen unde tribuat indigenti, excusationem inopiae potest obtendere, quando ex praecepto Salvatoris etiam calicem aquae frigidae praecipiamur indigenti praebere . Nam si aliud non habentes, idipsum benigne tribuamus, mercedem procul dubio non amittimus. Caeterum si amplius possumus, et egestatem simulando minus largimur, non egentem, sed Deum fallimus, cui conscientiam nostram abscondere non possumus. 15. Duae sunt eleegenti dare quidquid potueris, altera spiritalis, dimittere a quo laesus exstiteris. Harum prima adhibenda miseris, secunda malis. Erit it eleemosyna tante tristitia, merces pereat dispensata. Tunc autem bene tribuitur, quando cum mentis hilaritate praebetur. Unde et Apost
Abbreviated transcription (Latin):
dit et głam mercedis in futuro nõ reci¬
pit. Dum eñi cansa iactancie pauꝑ pas¬
citur. etiam ipsũ miscdie opus ĩ peccatũ
conu̾tit᷑. In tantũ elemosinarũ oꝑa pͦ¬
cata extingunt. atq in tanto .id regnũ

Expanded text:
erdit, et gloriam mercedis in futuro non recierdit, et gloriam mercedis in futuro non recipit. Dum enim causa jactantiae pauper pascitur, etiam ipsum misericordiae opus in peccatum convertit. Intantum eleemosynarum opera peccata exstinguunt, atque intantum ad regnum
Abbreviated transcription (Latin):
ñrcum reb nr̃is durareĩo possumm.
q aut nos u̾las morunde xsenmꝰ. aut
e nos uiuentes cdeserũt prodi̾sitate
iis alii de reb mũdaus peunt. quais
cupidiꝰ rapuint. Alii uͦ saluant᷑. dum ĩ
eorũ pulchritudine̾ conditoris pulcherri¬
mã prouidenciã laudantes mirant᷑: uł
dum pro misccłie opus ex eis celestia boñ
mercant᷑. A lisccłia a compaciendo a liene
miserie uocabulũ sortita est. Nulł̾is aut
in alio esse misericors potest. qui praue
uiuendo in se misericors nõ ẽ: qui eñi
sibi neꝙͣ ẽ cuin̾s bonusẽ: Nulla scelera
elemosinis posse redimi. si in peccatis
quisq pmanserit. Tunc aũ fruetu
elemosinarũ indulgencia ꝯcedit᷑. qnͣdo
tur: ceterũ milla ẽ delicti uenia qͣndo
sic precedit misccłia: ut eam sequant᷑
peccata. Non ẽ helemosina que głe ma¬
tu: quali eñi intentione ab uno qͦ lar¬
gitur. talit̾ et apud dm̃ recipit᷑. Qui gͦ¬
xmi hic de bono laudẽ presentẽ appetit. sp̃e ꝑ¬

Expanded text:
ris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo descrimus, aut ille nos viventes deserunt per diversitate usus. Alii de rebus mundanis pereunt, quas cupidius rapiunt: alii vero salvantur, dum in earum pulchritudine Conditoris pulcherrimam providentiam laudantes mirantur, vel dum per misericordiae opus ex eis coelestia bona merentur. Misericordia a compatiendo alienae miseriae vocabulum sortita est. Nullus autem in alieno misericors esse potest, quandiu prave vivendo, in se misericors non est. Qui enim sibi nequam est, cui bonus est? Nulla scelera eleemosynis posse redimi, si in peccatis quisque permanserit. Tunc autem eleemosynarum fructu indulgentiam conceditur, quando tur. Caeterum nulla est delictis venia, quando sic procedit misericordia, ut eam sequantur peccata. Non est eleemosyna, quae gloriae matu. Quali enim intentione ab unoquoque largitur taliter et apud Deum recipitur. Qui enim hic de bono opere laudem praesentem appetit, spem p
Abbreviated transcription (Latin):
icta. unde rediniere ebuer̾. Hec ha¬
rx tantũ bonũ possesso preser ⁊ rerũ.
utã reficiat miseror preter hoc temp¬
tam est: mundi lucrũ intͦq r⁊ ra sup¬
plicia in tuturũ dabr. qñto et ipsa
laiora sunt. Potentesai potent̾ torm̃¬
a paciunt. Terrenaciñi seruaado amit¬
amꝰ. ltrrgiendo su̾amus. pitrimoniũ eñi

Expanded text:
icta unde redimere debuerunt. 2. Hoc habet tantum bonum possessio praesentium rerum, si vitam reficiat miserorum; praeter hoc tentatio est mundi lucrum; tantoque majora supplicia in futurum dabunt, quanto et ipsa majora sunt: Potentes enim potenter tormenta patientur . 3. Terrena omnia servando amittimus, largiendo servamus. Patrimonium e
Abbreviated transcription (Latin):
bendu amalo. demde exercendiboull
Hoc eñi indicat ꝓpħa. cum diot quis¬
re. Prius uicia extirpanda sunt ih
mine. deinde uiserende uirtutes.
coherere et conuingi no potest ue sa
cum mẽdacio. pudor cũ petulantia.
fides cum ꝑfidici. castitas cũ lipuri
Quedam siuiz sumime uirtutes.
quedã uero medie. fides. spes: et cari¬
as summe uirtutes sunt. Nam a
sabent᷑. utiq ueracit̾ habentur. Alie
liurtutes medie sũt: qi oe ad utilitaͤ
eaꝑuiciem possunt haberi. Si de
is ad rogant̾ quisq tumuerit. ut¬
puta toctrina ieiuniũ. castitas. scien¬
n siue remporales diuicie. de qui¬
iꝯseilicx et bene opare possumꝰ & ma¬
diusquis ex deterion iam melior
siarit. caueat de acceptis extolli
iunsib. ne grauius ꝑ uirtutes cor¬
nis. quã prius ex lapsu uiciorũ ia¬
abat. Quẽ deus iustificat. ne iterũ
i de untutib erigat. quedam illi
urtutũ dona tribuer. quedam retra¬
it: ut dum mens de id quod haboe

Expanded text:
bendum a malo, deinde exercendum bonum. bendum a malo, deinde exercendum bonum. Hoc enim indicat propheta, cum dicit: Qui6. Prius vitia exstirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam cohaerere et conjungi non potest veritas cum mendacio, pudor cum petulantia, fides cum perfidio, castitas cum luxuria. 7. Quaedam sunt summae virtutes, quaedam vero mediae. Fides, spes et charitas summae virtutes sunt. Nam a quibus habentur, utique veraciter habentur. Aliae vero virtutes mediae sunt, quia et ad utilitatem et ad perniciem possunt haberi, si de his arroganter quisque tumuerit, utpote doctrina, jejunium, castitas, scientia, sive temporales divitiae, de quibus scilicet et bene operari possumus, deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per virtutes corruat, quam prius ex lapsu vitiorum jacebat. 9. Quem Deus justificat, ne iterum se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, ut dum mens de hoc quod habet
Abbreviated transcription (Latin):
Duirtutes difficile consurgino
ad uicia sine labore dilabuñ. Isto
eni prona. illa ardua sunt grandesa
sudores ꝓpetim᷑. ut ad celum conscen¬
dere ualeamꝰ. Quẽ ad modũ ad iurs¬
tũ tendentes. culm̃. non ad summs
inchoant. sed cid modicis. ut sensu
ad alciora ꝑtingant. Ita et qui dila¬
bunt᷑ ad uicia. non statim a magnis
criminib mcipnnt. sed a modicis ad¬
suescunt. & sic in maximis proriurs
Sic̃ paulatim homo aminimis uris
in maxinus proruit. ita amodicisur¬
ntib gradatim ad ea que sunt arel¬
sa contendit. qui au̾t in ordinateur¬
tures cõprehendere nitit᷑ eito ꝑihta¬
t᷑. Hec ẽ causa in rerĩ natura. ur que¬
cumq uelocit̾ ad profectum tendint
sine dubio celerit̾ fuuant᷑. Sic̃ erle
que tanto festimꝰ ꝑeunt. quanto se¬
leriꝰ crescunt. At uero econtra arbere
alta radice fundate. ideo ꝑdurant di¬
utiꝰ. qr gradatim ad profectum ꝑue¬
niunt. Nichil prodest ad mixto ma¬
lo agere aliquid bonũ. sed priuse cohi¬

Expanded text:
irtutes difficile consurgimus, ad vitia sine labore dilabimur. Ista enim prona, illa ardua sunt. Grandes enim sudores perpetimur ut ad coelum conscendere valeamus. 2. Quemadmodum ad virtutum tendentes culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad altiora pertingant, ita et qui dilabuntur ad vitia, non statim a magnis criminibus incipiunt, sed a modicis assuescunt, et sic in maximis proruunt. 3. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maximis proruit, ita a modicis virtutibus gradatim ad ea quae sunt excelsa contendit. 4. Qui autem inordinate virtutes comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunt, quanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia gradatim ad profectum perveniunt. 5. Nihil prodest, admisto malo, agere aliquod bonum; sed prius est cohi
Abbreviated transcription (Latin):
secutari deposito lamentarõnis habi¬
tũ. de peccati recordatione iudugere. ut
pote adhuc exterioris hoc ẽ carnalib
nõ aꝑir intelligencie spiritalis profũ¬
di oramist̾ra. ne dum audita nõ capi ÷¬
unt.prius incipiant contempnere
quã uenerare mandata celestia. Alitꝰ
est agendũ ergaeos qui nr̃o cõmitũ¬
tur regimini. si offendunt.atq ali¬
ter cumhis qui nobis cõmisi no sunr.
qui si iusti sũt uenerandi sũt: si uͦ de¬
linquint. pro sola caritate ut locus s¬
ẽ corripiendi sunt: nõ ramen eum se¬
ueritate. sic̃ hii qui nobis regendi
cõmissi sunt. Prius docendi sũt senio¬
res sũt plebis. ut ꝑro cos uifra positi:
facilius doceantur. Unde ⁊ apłs hec
inquit cõmenda fidelib hominib
qui idonei sũt ⁊ alios docere. Ingeni¬
ũ bom doctoris incipientis a laudibꝰ¬
eorũ quos salubriter obiirgatos corri¬
gere cupiunt. sicuti apłs ad corutios
facit. quos alaudib incheat. ⁊ incre¬

Expanded text:
aeculari deposito, lamentationis habiaeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, non aperit intelligentiae spiritalis profundiora mysteria: ne, dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. Aliter est agendum circa eos qui nostro committuntur regimini, si sed offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt. Qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi sunt commissi. Prius docendi sunt seniores plebis, ut per eos infra positi facilius doceantur. Unde et Apostolus: Haec, inquit, commenda fidelibus hominibus, qui idonei sunt et alios docere . Ingenium boni doctoris eorum quos salubriter objurgandos corrigere cupit, sicut Apostolus Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, sed incre
Abbreviated transcription (Latin):
si indiscrere manifestent᷑. statim aut de¬
rabunt aut negligunt. Prunai quippe
midencie uirtus ẽ eam quã docere opor¬
ut existimare ꝑsona. Rudib ppłis
seucarnalib plana atq cominunia nõ
simma atq arcluai predicanda sunt: ne
umensitate doctrine. opprimant᷑ potiꝰ
quã erdiant᷑. Unde oe paulꝰ apłs ait.
Non potin uobis loqui quasi spiritalibꝰ
sed quasi carnalib tamquã paruulis in
xp̃o. Lac uobis potum dedi nõ escam.
Carnalib quippe animis. nec alta nimi
ecelestibo: nec terrena conuenit predi¬
euie. sed mecdiocrit᷑ ut mnicia eorũ moresq
desiderant edocere. Coruus dũ suos
pullos uiderit albi eoloris. nullis eos ̃¬
cibis alit: sed tantundem attendit.
donec paterno colore nigrescant. or
sic illos frequenti cibo reficrat: Ita
& eccłe doctor streminis. nisi eos quos
docce uiderit ad suã similitudinẽ. peni¬
tencie ⁊ fessione nigrescere. et nitore z¬

Expanded text:
si indiscrete manifestentur, statim aut desi indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat, existimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua, praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et apostolus Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus; tanquam parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam . Carnalibus quippe animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore s
Abbreviated transcription (Latin):
iine est qudo scĩ cimi nulta ꝯstancia re¬
airguerũt. & iam pͥncipum uitia. in qui¬
u cum sumina eẽt humilitas. loco tam̃
necessario libere transgressores iusticie
increpabanr. Aliquando etiam subdi¬
ns nosoportoe animo ẽẽ humiliores. q̃m
facta subditorũ iudicantur a nobis: nr̃a
iero deus uidicat. Agnoscat se ep̃s ser
um ẽe plebi non dñm uerum. Hec ca¬
ntisno conditio exigit.
onomnib una
eademq doctrina ẽ adhibenda. sed
poqualitate morũ diuersa exortatio erit
actoru. Nam quosdam increptitio du¬
ia quosdã uero exortatio corrigit blan¬
di. Siẽ ꝑiti medici ad uarios corporiᷤ mor¬
bos diuersos medicamine seruiunt. ita
ir iuxta uulnerũ uarietates medicina
muersa sit: sic et doctores eccłe singulis
nubq congruũ doctrine remediũ adibae.
tquid cuiq oporteat. proetate pro sexu
professione ad nunciabit. Non omibꝰ
aque sunt clausa apienda sunt: multi
sunt eñi qui capere nõ possunt. quib

Expanded text:
st quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. Agnoscat episcopus servum se esse plebis, non dominum. Verum haec charitas, non conditio exigit.on omnibus eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum, diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates, medicina diversa sit: sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat pro aetate, pro sexu ac professione, annuntiabit. Non omnibus ea quae sunt clausa, aperienda sunt. Multi sunt enim qui ea capere non possunt: quibus
Abbreviated transcription (Latin):
erga disciplinã subditori pres¬
tare debe. ut non solũ aucrontẽ ue¬
rum etiam ł umillitate clarescas
tamen ita erit ineouirtus humlita¬
tis ne dissoluatur uita sub ditori n
uicuis. atq aucteritas ad erit porelas
ne ꝑ tumo ẽ ordis se ueritas exifas
mmoderatoins. ⁊ dec est inen saicts¬
ab uera discretio qua nec ꝑ libertatẽ

Expanded text:
ga disciplinam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis: atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discreti
Abbreviated transcription (Latin):
nipmbere pietatis officio. soe negari
lamalitatis affectu. parentib em̾̃ car¬
ualiter prestrat᷑ quod extraneis pie in¬
pendit᷑. Sic̃ nr̃a nobis non odienda ẽ
mnima. sed eius carnales odio debemꝰ¬
iffectus habere. ita nec parentes odio
inob̾ habendi sunt: sed eorum inpe¬
menta que nobis ab itinere recto pre¬
diunt.dum tam̃ dñs ita precepit
nobis parentes odire sic animas nr̃a.
ram dei gestantes. Naisie illa pig¬
uerũ effectib arecto itinere minime
agͥesse sunt: ita et uir mundo renun¬
uns. parentele obtentu nõ deboe abo¬
no prepedire proposito.

Expanded text:
iberi pietatis officium, sed negari carnalitatis affectum. Proximis enim carnaliter praestatur, quod extraneis pie impenditur. 6. Sicut nostra nobis non odienda est anima, sed ejus carnales affectus odio debemus habere, ita nec parentes odio a nobis habendi sunt, sed eorum impedimenta, quae nos ab itinere recto praepediunt, dum tamen Dominus ita praecipiat nobis parentes odire, sicut et animas cam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita et vir mundo renuntians, parentelae obtentu non debet a bono praepediri proposito.
Abbreviated transcription (Latin):
ii qui pro dei timore scło remin¬
ciant. et tamen curis rerum fiis¬
uarũ iplicant᷑. quanto se rerũ studus
rere curis. ⁊ dumus exerceri ftudent.
utrũq ꝯplectere simul nõ ualent. Nĩ
duias curas parit̾ in ẽẽ pectori humans
placere difficile ẽẽ. Nisi prius astreti¬
orib cordis expellatur in portuna seła¬
riũ multitudo curarũ anma que in¬
trinsecus iacoe nequaquã resurgor.
Nam dum se ꝑ innumeras scłi cogias¬
nes aspargit. ad ꝯsiderationẽ sui se mil¬
latenus colligit. Arguit᷑ eorum tepo
qui deo uacare nolentes mundo renine¬
int. et curas proprias asꝑuant᷑. Soe
um propinquoꝵ utilitates ꝑcurant
aiteitiumore se separant. Uir spiritalis
ta protesse debae sue propinquitati.
ut dum illi grã carnis prestare stud&e.
pse abspiritali proposito nõ declinoe.
Multi enĩ monachorũ amore paren¬
tum nõ solum t̾reniscuris. sed etiam
t pro suorũ temporali salute suas

Expanded text:
i qui pro Dei timore saeculo renuntiant, et tamen curis rerum familiarium implicantur, quanto se rerum studiis rere curis et divinis exerceri student, utrumque complecti simul non valent. Nam duas curas pariter inesse pectori humano is, utrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. Arguitur eorum tepor qui, Deo vacare volentes, et mundo renuntiant, et curas proprias aspernantur; sed dum propinquorum utilitates procurant, a Dei amore se separant. 4. Vir spiritualis ita prodesse debet suae propinquitati, ut dum illis gratiam carnis pripse a spirituali proposito non declinet. Multi enim monachorum amore parentum non solum terrenis curis, sed etiam t pro suorum temporali salute suas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ liugã fiunt. sepedicunꝯ illa &e illti
lingua: Ita &e pro dei u̾bo osponit᷑. qr
mos ẽ ut ore u̾br forment᷑: &e si uolue¬
ris gen̾e locutõnis illo demõstrare. quo
is qͥ efficit ꝑ id qd̾ efficit᷑ nomĩat᷑. Bene
os pro u̾bo ponis. sic liugnã ꝓ u̾bis. sic̃
manũ ꝓ lict̾is. Uestigia dei sunt qͣn¬

Expanded text:
pe dicimus illa et illa lingua, ita pro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut verba ore formentur. Et si volueris genere locutionis illo demonstrare, quo is qui efficit per id quod efficitur nominatur, bene os pro verbo ponis, sicut linguam pro verbis, sicut manum pro litteris. 10. Vestigia Dei sunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
re. hoꝵ eñi moruũ apd̾ dm̃ ꝑ¬
turbatio nullae̾: apud quẽ tran¬
litas summaẽ. Non ita ẽ precipitã
m̃tis sentñcia. ut credamꝰ posse deo
uroris uł mutatõnis accedere ꝑ turba¬
ionẽ: Soe̾ ip̃am eqͥtatẽ iusticie qͣreoᷤᷤ
unt. iracundiã satra lecc̃o nominauit.¬

Expanded text:
re. Horum enim motuum apud Deum perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est. Non ita est praecipitanda mentis sententia, ut credamus posse Deo furoris vel mutationis accidere perturbationem; sed ipsam aequitatem justitiae, qua reos pun
Abbreviated transcription (Latin):
condescendit nob̾ consurgeremꝰ ei. Alul¬
tis modis ds̃ ad sigͥficandũ se honmi¬
b. de inferiorib rebꝰ species ad se tra¬
uisibilẽ esse & incorporeum constat.
Plerũq de corporib ad dĩn sumunt᷑ q̃¬
litatũ species. que tam̃ in deo nõ sunt:
qr inꝓpria natura. in corporeꝰ & incͥcũ est
scriptꝰ: soe̾ pro efficiencus eausaꝵ. ret̃
in ipso species scribunt᷑: ut qr omña
dicat᷑ auris. Pro eo ãt qd̾ auertit̾ ãbuloe.
Propt̾ qd expectat stet. Sic et incet̾is¬
hoꝵ similib abhumanis mentib
trahit᷑ similitudo ad dm̃: Sic̃ ẽ obliuiᷤᷤ¬
cens & memorans. Hinc ẽ. qd̾ & ꝓpħa¬

Expanded text:
escendit nobis, consurgeremus ei. 4. Multis modis Deus ad significandum se hominibus de inferioribus rebus species ad se trainvisibilem esse et incorporeum constat. Plerumque de corporibus ad Deum sumuntur qualitatum species, quae tamen in Deo non sunt, quia in propria natura scriptus, sed pro efficientiis causarum in ipso species rerum scribuntur, ut quia omnia dicatur auris; pro eo autem quod avertitur, ambulat; pro eo quod expectat sthorum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obliviscens et memorans. Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
atq indesinent̾ turbatus reminisceis
proculdubio scriptum ẽẽ. maledictus
qui facit opus dñi negligent. namue¬
racit̾ ⁊dempnamur si per torporem et
que bona sunt agimius. Dei seruũ sũ
intermissione legere. orare: et opari
oportoe. ne forte mentẽ ocio decditam.
sps fornicatõnis subripiat. cedit eñila¬
bori uoluptas. Animum aũt uacante
cito preocupat.contuere salomonẽ ꝑ
ocium multis fornicationib inuelu¬
tũ. et ꝑ forneatõnis uicui usqin ide¬
latria lapsum

Expanded text:
atque indesinenter turbatur, reminiscens atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse: Maledictus qui facit opus Dei negligenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. Dei servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis fornicationibus involutum, et per fornicationis vitium usque in idololatriam lapsum
Abbreviated transcription (Latin):
se quisq monachũ iudicoe. quando se
minunũ exiftirauerit. etiam cũ ma¬
iora uirtutũ opagesserit. Qui mundũ
deserunt. &ꝰ tamen uͥtutes preceptorũ
sine cordis humilitate sequunt᷑. isti
quasi de excelso grauius corruunt. qr
deterius pro uirtutũ elatione deicim¬
tur. quã ꝑuicia pro labi potuerũt.
Ominis dei seruiis de sius meritis nõ
deboe attolli. dum posse uideat ex infe¬
riorib sibi prelatiores alios fieri. No¬
uerit autẽ se omnis sc̃s alterius non
preponere scitati. Semꝑ ꝯsciencia ser¬
ui dei humilis ẽẽ deboe. et tristis seliox
ut ꝑ humilitatẽ nõ suꝑbiat. & ꝑurilẽ
terrorẽ corad lasciuram non dissonst¬
Dei seruus dum bonũ aliquod opus
agit. utrum ei ad boni remunerationẽ
ꝑtineat que facit incertus ẽ. ne forte
discussione celestis uidicis reus penset.
& in hisque dei sunt negligentis aut
suꝑbe aliquid oꝑasse inueniatur. Ides¬
q pro hoc ipsũd tristis merensq effiꝰ

Expanded text:
se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiores alios fieri. Noverit autem omnis sanctus se alterius non praeponere sanctitati. Semper Dei servi ut per humilitatem non superbiat, et per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissoDei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ ad promissa celestia non ꝑueniũt.
quia ipsi sibi uirginitatis premiũ ꝑ
elationis uciũ. inferunt. Hoc enim ẽ
in eiͣngłio nõ habere uirgines inuasis
oleum. idẽ uou seruare intra ꝯscienci¬
am boni oꝑis testimoniũ. sed infacie
gloriari apud homines. non incorde
apud dm̃. Quina ad ult̾ii. excipit᷑ des¬
tina matrimonii. Melius ẽ uxorem
ducere. quã ꝑ libidis ardorem pire.
Quidam coniuigale decus. nõ progni¬
nendis filiis delectant᷑. soc hoc protur¬
bulenta carnis et libidinosa ꝯsuetudi¬
ne appetunt. sicq bonũ male utunt᷑.
sunt mala existunt. Connigia enim
ꝑ id mala sunt: ꝑ quod dicit apłs. qui¬
aũt cum uxore ẽ cogitat que sũt mũdi.
et ꝓpt̾ forncanione uiisquisq suam
uxorẽ habeat. Sic et potestates ꝑ elati¬
one. ꝑ oppressionẽ: ꝑ iusticie quoq pre¬
uaricanone male existunt. Nocent
eñi nuptie. nocent et potestates: sed ꝑ

Expanded text:
igitur ad promissa coelestia non perveniunt, igitur ad promissa coelestia non perveniunt, quia ipsi sibi virginitatis praemium per elationis vitium auferunt. Hoc est enim in Evangelio non habere virgines in vasis oleum, id est, non servare intra conscientiam boni operis testimonium, sed in facie gloriari apud homines, non in corde apud Deum. 12. Ruina adulterii excipitur destina matrimonii; meliusque est 248 uxorem ducere quam per libidinis ardorem perire. 13. Quosdam conjugale decus non pro gignendis filiis delectat, sed hoc pro turbulenta carnis et libidinosa consuetudine appetunt, sicque bono male utuntur.sunt, mala existunt. Conjugia enim per id mala sunt, per quod dicit Apostoluautem cum uxore est cogitat quae mundi sunt . Et: Propter fornicationem unusquisque suam uxorem habeat . Sic et potestates per elationem, per oppressionem, per justitiae quoque praevaricationem malae existunt. Nocent enim divitiae, nocent et potestates, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
gcarne non mente. nillu premũ
ie. in repromissione. Uude et in¬
sentib uirginib saluator in uidi
bueniens dicit. amen dico uob̾ nescio
ios. ubi eñi iudicans mentẽ corrup¬
am inuenerit. carns proculdubio
ncorruptionẽ dampnabit. Nichil
sudest incorruptio carnis. ubi non
tintegritas mentis. Nichilq ua
mundũ esse corpore. eum qui pol¬
lius e mente. Multi sunt reprobo¬
iilqui carnalis corruptele contagiũ
uescrunt. sic̃ qui infecundi sunt cor¬
pox. ita steriles manent et menre.
ꝙis boni facunditate. qui recte de uir¬
guitare ganderent. si aliis prauis
opibꝰ nõ inseruirent. Qui se ꝯtinen¬
lã profitetur. et ab aliis terrenis de¬
liderii. non subtrahit᷑: quãius hũc
luxuria carnis non polluat. Diuersa
tamen inũdane conu̾sationis opatio
maculat. Uirgines de siuis meritis glo¬
riantes. ypocritis comꝑant᷑: qui głam
boni oꝑis foris appetunt. quã intra ⁊sci¬
enciã humiles habere debuerũt. T̃ ales

Expanded text:
ne, non mente, nullum praemium habet in repromissione. Unde et insipientibus virginibus Salvator in judicio veniens, dicit: Amen, dico vobis, nescio vos . Ubi enim judicans mentem corruptam invenerit, carnis procul dubio incorruptionem damnabit. 8. Nihil prodest incorruptio carnis, ubi non est integritas mentis. Nihilque valet mundum esse corpore eum qui pollutus est mente. 9. Multi sunt reproborum, qui carnalis corruptelae contagium nesciunt; qui sicut infecundi sunt corpore, ita steriles manent mente, operisque boni fecunditate; qui recte de virginitate gauderent, si aliis pravis operibus non inservirent. 10. Quisque continentiam profitetur et ab aliis terrenis desideriis non subtrahitur, quamvis hunc luxuria carnis non polluat, diversa tamen mundanae conversationis operatio maculat. 11. Virgines de suis meritis gloriantes hypocritis comparantur, qui gloriam boni operis foris appetunt, quam intra conscientiam humiles habere debuerunt. Tales
Abbreviated transcription (Latin):
abo eis in domo mea et in muris iius
paun et nomen melius a filiis et
flrabꝯ nomen sempiternĩ dabo eis
uod non ꝑibit. nec dubiũ quod qui
asti ꝑseu̾ant. et uirgines angłis dei
fficiant᷑ equales. Amanda est pulcri¬
ando castitatis. cuiꝰ degustata delectatio.
ailcior inuenit᷑. quam carnis. Casti¬
ss eni fructus suauitatis ẽ pulchritu¬
d inmnolata scõrũ castitas. securitas
ustuenciã exerciusse. ne uirtutẽ li¬
lraine frangerent. Luxuriosa namq
inta carnẽ cito deilitar. Fractamq
uerit̾ ducit ad senectutẽ. Omne pec¬
atu ꝑpenitenciã recipit uulneris sa¬

Expanded text:
mo mea et in muris meis locum, et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo eis, quod non peribit . Nec dubium quod qui casti perseverant et virgines, angelis Dei efficiantur aequales. Amanda est pulchritudo castitatis, cujus degustata delectatio, dulcior invenitur quam carnis. Castitas enim fructus suavitatis est, pulchritudo inviolata sanctorum. Castitas securitas abstinentiam exercuisse, ne virtutem libidine frangerent. Luxuriosa namque vita carnem cito debilitat, fractamque celeriter ducit ad senectutem. 6. Omne peccatum per poenitentiam recipit vulneris sa
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc aut tribuit᷑. quando da geni¬
tu interno pulsat᷑. Prelatã esse u¬
ginitatẽ nuptiarũ. illud eñ bom
hoc optimũ. Conuigiũ concessif
nirgiutas ad monita tantii null
nissa. Sed ideo tantũ ad monia ¶¬
nimis excelsa. Geminũ est bomil
uirginitas. q et in hos mund ls¬
eitudine̾ scłi amittit. et in fims
et̾num castitatis premiũ ꝑcipsꝰ

Expanded text:
. Tunc autem tribuitur, quando Deus gemitu interno pulsatur. 2. Praelatam virginitatem esse nuptiis. Illud enim bonum, hoc optimum. Conjugium concessum est , virginitas admonita tantum, non jussa. Sed ideo tantum admonita, quia nimis excelsa. 3. Geminum est bonum virginitas, quia et in hoc mundo sollicitudinem saeculi amittit, et in futuro aeternum casti
Abbreviated transcription (Latin):
ecculum homuus intentio eius
oꝑis est. Si ergo intentio eiꝰ bona
sit opus intentõnis ipsius banũ est:
lleqͥn male intent̃onis etiam sibonũ
in ex sua intentione aut ꝓbatur bonũ.
iut reprobat᷑ indignũ. Bona ẽ ergo intẽ¬

Expanded text:
culus hominis intentio operis ejus est. Si ergo intentio ejus bona est, et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum on est, quoniam ex sua intentione aut probatur bonum, aut reprobatur indignum. Bona est ergo inte
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑ oꝑe. ꝑ quod in luminare potuere.
Unusquisq bonũ opus quod agit in¬
tentione bonti agat. qm̃ ꝑ mabã iuten¬
tions̃ plerumq opus bonũ quod ⁊giiꝰ
perdimus. et minus culpauacannis.
Sepe que apud hominũ iudicio bona
patent. apud exam̃ diligentissuni et
acutissimi uidicis reproba detegrait᷑. Idec¬
q omnis sc̃s ueret᷑ ne forte bonũ quod
agit. p aliquã animi intentionẽ inoc¬
culis dei reprobũ sit.
dicit. Omnescogitatõnes t̾re. ab aqui¬
lone uenient. et ponent umisquisq
soluim suũ: In introitu portarũ ibrłm.
Regna aquilonis uicia sunt q̃ sedes
snas inportis ponunt. quando ꝑ sensꝰ
carnis labem anime ingerunt. Ideoq
unde peccamꝯ. nisi uidendo. audiento:
ad tractando. gustando: atq tangendo.
Unde et alias dicit᷑. Intrauit mors ꝑ fe¬
nestras nr̃as. Ualibi. Extranei ingredi¬
ebant᷑ ꝑ portas enis. et suꝑ ierłm mitte¬
bant sortes. Extraneos quippe. inmũdoᷤ

Expanded text:
antur opere per quod illuminari potuerant. 3. Unusquisque bonum opus, quod agit, intentione bona agat; quoniam pro mala intentione plerumque opus bonum, quod agimus, perdimus, et minus a culpa vacamus. 4. Saepe quae apud hominum judicium bona apparent, apud examen diligentissimi et acutissimi judicis reproba deteguntur. Ideoque omnis sanctus veretur ne forte bonum quod agit, pro aliqua animi intentione in oculis Dei reprobum sit.  Dominus dicit: Omnes cognationes terrae ab Aquilone venient, et ponet unusquisque solium suum in introitu portarum Jerusalem . Regna Aquilonis vitia sunt, quae sedes suas in portis ponunt, quando per sensus carnis labem animae ingerunt; ideoquunde peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras nostras. Et alibi: Extranei ingrediebantur per portas ejus, et super Jerusalem mittebant sortem. Extraneos quippe immundos
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ indebitam penã suã. debitã
i diabolꝰ quos reos tenebat: Dum
uis qͣi iufteteniu amisir̾. quia
nte redemptorẽ ur̃m occidir. Illu
le diabolꝰ morte dñi. qi anis. Nam¬
sixp̃s sue carnis mortalitate: quã
mnmnendã ille appetebar. abscondit
lmitatẽ: ur laqueñ quo eũ nelut
inprouidã. prudenti urretiret
pula. Nam si in nox xỹs nõ occi¬
et. homo diabolo adlictus. ꝑ p̾ua¬

Expanded text:
ut per indebitam poenam suam debitam eret diabolus quos reos tenebat, dum quos quasi juste tenuit amisit, quia injuste Redemptorem nostrum occidit. 13. Illusus est diabolus morte Domistus suae carnis mortalitate, quam interimendam ille appetebat, abscondit divinitatem, ut laqueum quo eum, velut avem improvidam, prudenti irretiret decipula. Nam si innox Christus non occideretur, homo diabolo addictus p
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ. statim u⁊ de corꝑe exennt mox ad ce¬
lestem habitationẽ ascendunt. qd̾ anti¬
quis patribꝰ nõ dabat᷑. Nam añ ad¬
uentũ saluatoris. quãquã sine pena
p̾sens ẽ maiestate scłi illd̾ qd̾ ait: ȩcce
ego uobiscũsũ usq ad ꝯsũmationẽ scłi.

Expanded text:
 statim ut de corpore exeunt, mox ad coelestem habitationem ascendunt, quod antiquis Patribus non dabatur. Nam ante adventum Salvatoris, quanquam sine poena praesens est majestate, secundum illud quod ait: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi.
Abbreviated transcription (Latin):
głio recitat᷑. tenens uͦ hanc lineã ds
ds̃ &ꝰ luchas lineã gen̾atõnis xͥ ab
inus ad siua contexens. ichoata
qui fuit hely. & ꝑficiens lineã gen̾iᷤ¬
dicit. qui finr dei. Idcirco dñs in ĩfer¬
nũ descendit ur̾ hisqui ab eo ñ pena¬
lit̾ detinebant᷑. niã aꝑirce reu̾rendi
ad celos. scđm testimoniũ ysaie ꝓpħ̾e
dicentis. Rosiusti ꝓfundũ maris uiã.¬

Expanded text:
lineam Deus Deus. Et Lucas lineam generationis Christi ab imis ad summa contexens inchoat a Qui fuit Heli; et perficiens lineam generis, ait: Qui fuit Dei. 15. Idcirco Dominus in inferno descendit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi ad coelos, secundum testimonium Isaiae dicentis:
Abbreviated transcription (Latin):
Ilii dei ꝑfecta natiuitas. nec cepir
ẽẽ nec desiit. nec p̾t̾ita sit si desiit.
oẽ ne inꝑfecta si adhuc sit. sae̾ siz et̾na.
sit & ꝑfecta quatenꝰ in ea nariuitate.
et̾nitas & ꝑfectio habeat᷑. ẜ x ut̾o uͥgi¬
nis minor dicit᷑ patri xp̃s uidelicoe iux¬
tahumanã adsũptionẽ. nõ uixta di¬

Expanded text:
ilii Dei perfecta nativitas, nec coepit esse, nec desiit, ne praeterita sit, si desiit, et ne imperfecta sit, si adhuc fit; sed sicut aeterna, sic et perfecta, quatenus in ea nativitate aeternitas et perfectio habeatur. 2. Ex utero Virginis minor dicitur Patre Christus, videlicet juxta humanam assumptionem, non juxta di
Abbreviated transcription (Latin):
nstrui poterant. Sẽi uri nequaquã
occupationũ seculariũ euras appetunt.
sedocculto ordine sibi suꝑ inpositas
gemunt. et quãuis illas ꝑ meliorem
intentionẽ fugiant. tamen ꝑsubditã
mentẽ portant. qua quidem sũmope
siliceat uitare festinant. sed timenteᷤᷤ
occultam dispensationẽ dei suscipũt:
quod fugiunt exercent quod uitare
noscuntur. Intrant eñi ad cor et ibi
consulunt quid uellit occulta uolun¬
tas dei. seseq subdito debere ẽẽ sũmis
oidinatõnib cognoscentes. humiliãt
ceruicem cordis iugo diuine dispensa

Expanded text:
instrui poterant. 3. Sancti viri nequaquam instrui poterant. 3. Sancti viri nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam 322 mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae di
Abbreviated transcription (Latin):
nabit accipere. De stulto au̾t ait. qui
erudit derisorẽ. ipse sibi facit inuiria.
falso cẽꝑerint. quod ad infamiã bonaa
tetractare. pleriq mali similes sibi
in malũ defendurit oe patrocimo suo
prauos contra correptionẽ bonorũ su¬
apuuit. ne unde displicent ementẽ¬
air. adicientes in se aliena delieta.
aut non tantũ de sis malis sed
etiam et aliorũ fac̃m̃orib puniun¬
tur: quorũ peccata defendunt. d
rat prouenerit. nolens quidẽ sedhu¬
mlis gubernandã suscepit. Multiᷤ
intercepit satanas fraudib eos qui
uite et sensus utilitate prestantes
preesse et prodesse aliis uolunt. et
dum eis regimen animarũ in poni¬
tur.renuuunt. consultiꝰ arbitrantes
cciosam uitam di ĩgere. quã lucris
mimarũ insistere. quod tam̃ decepti
igunt pargumentũ diaboli fallentẽ
osꝑ speciem boni ut dum illos a paᷤ¬
ali officio retrahet. nequaquã piofi¬
unt. qui eorũ uerbis atq exemplis

Expanded text:
inabit accipere. De stulto autem ait: Qui inabit accipere. De stulto autem ait: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam vel falso compererint quod ad infamiam bonorudetrectare. 12. Plerique mali similes sibi in malum defendunt, et patrocinio suo pravos contra correptionem bonorum suscipiunt, ne, unde displicent emendentur: adjicientes in se aliena delicta, ut non tantum de suis malis, sed etiam de aliorum facinoribus puniantur, quorum peccata defendunt. CAtate provenerit, nolens quidem, sed humilis gubernandam suscipiat. 2. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes, praeesse et prodesse aliis nolunt; et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam agere, quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli fallentis eos per speciem boni, ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant, qui eorum verbis atque exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
ficiunt caritatis existimant. penoᷤ
hoc ipsum quod ex caritate compi¬
tur. ad iniurie contumelia trabint
unde occurrit ut exec deteriores esti¬
ant᷑ ꝑ quod emendari obediende pori¬
runt. Salubriter accipiunt iustio
accusant. que nõ ad miserunt. Quis
sine arrogancia benti facta sira pionis¬
ciat. proculdubio ne quaquã peceat.
Est quorundã excusatio puersorimn
quidum pro suis facinenb arginintꝰ
uerba iustorũ pro censura declmnanda
obiciunt. serirantes se diuino iudicio
quo piuriendi sunt durius dũtempo¬
raliter ꝯtempnunt uidicare se ab hemi¬
nib. Iniquis mõlesta ẽ ueritas. et a¬
mara disciplina iusticie. fecundi ꝓ ste
riles ueritati ceci ad ⁊tuendã lucem et
Corda reproborũ lubriea sunt ad malia
d senciendũ. et fluxa ad bene ⁊sencra¬
dũ durissima prõbat salomon et uiste
emendationẽ correpti et stulti obstma¬
tionẽ ad moni dicens. doce iustũ et fest¬

Expanded text:
officium charitatis existimant. Plerique vero officium charitatis existimant. Plerique vero hoc ipsum, quod ex charitate corripiuntur, ad injuriae contumeliam trahunt. Unde occurrit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. 6. Salubriter accipiunt justi, accusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantia bona facta sua pronuntiat, procul dubio nequaquam peccat. 7. Est quorumdam excusatio perversorum, qui, dum pro suis facinoribus arguuntur, verba justorum pro censura declinanda abjiciunt, servantes se divino judicio, quo puniendi sunt durius, dum temporaliter contemnunt judicari se ab hominibus. 8. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec deriles veritati; caeci ad contuendam lucem, et orem. 9. Corda reproborum lubrica sunt ad male consentiendum, et fluxa; ad bene consentiendum, durissima. 10. Probat Salomon et justi emendationem correpti, et stulti obstinationem admoniti, dicens: Doce justum, et fest
Abbreviated transcription (Latin):
on deboe uicia alena
corripere. qui adhuc uiciorũ ⁊¬
tagianib seruit. In probumẽ eĩ
arguere quẽquã malio. quod ad huc
reprehendet insema ipso. Qui uera¬
citer fraternã ut corripere ac sanare
corrigere cupit humili corde ad mone¬
at. et hoc faciens ex cõpassione quasi
cominins ꝑiculi. ne forte ce ipse su¬
biciat᷑ temptatõni. Sic̃ uiri sp̃ales
aliem peccati emendatione expectant.
ita propter in delinqntib deritendo
insultant. ut quantũ in ipsis ẽ: eos
insanabiles putant. nec declinant
cortid cõpticiendi miscd̾iam: sed supbi¬
entes detestant᷑ atq blasphemant.
Non nuumquã accidit ut int̾ ami¬
cos aliqua redargutõnis enutrita dis¬
corditi maiorẽ postea caritatẽ parturi¬
at. ut pote eum corriga̾tur ea que cdis¬
plicere in amico uident᷑. et hoc quidẽ
primi nõ sine quadam enuilatione
.ad mouito suscepit. sed correptus pꝰ¬
medũ gracias agit at contra multi ꝓ
trabunt. Pleric correptione nite

Expanded text:
on debet vitia aliena corripere, qui adhuc vitiorum contagionibus servit. Improbum est enim arguere quemquam in alio quod adhuc reprehendit in semetipso. 2. Qui veraciter fraternam vult corripere, ac sanare corripere cupit humili corde admoneat, et hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur tentationi. 3. Sicut viri spirituales alieni peccati emendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant, et, quantum in ipsis est, eos insanabiles putant; nec declinant cor ad compatiendi misericordiam, sed superbientes detestantur atque blasphemant. 4. Nonnunquam accidit ut inter amicos aliqua redargutionis enutrita discordia majorem postea charitatem parturiat, utpote dum 320 corriguntur ea quae displicere in amico videntur, et hoc quidem primum non sine quadam aemulatione admonitus suscipit, sed correptus postmodum gratias agit. At contra multi prretrahunt. 5. Plerique correptionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ suꝑnorui. Prius eñi lacruns purgã¬
da sunt uicia. que gessimus. & tũc mũ¬
datamentis acie id quod querimꝰ ⁊ tẽple¬
miis. ut dum antea flendo peccani anb
caligo detergi mũdatis cordis occłis lib̾e
suꝑna inspicrant᷑. Ante necesse ẽ ti¬
more conuerti ad clĩn. ut metu futu¬
rarũ penarum carnales inlecebre de¬
uincant᷑. Neinde opoitoe obiecto ni¬
more ad amorẽ uite eterne transire.
Perfecta eñi caritas foras mittit tuno¬
rẽ. qui aut timoe penã habet et nõ
ẽ ꝑtectus. Unde &e apłs. Noi eiii ae¬

Expanded text:
um supernorum. Prius enim lacrimis purganum supernorum. Prius enim lacrimis purganda sunt peccata que gessimus, et mundata mentis acie id quod querimus contemplamur, ut dum antea flendo peccati a nobis caligo detergitur, mundatis oculis cordis libere superna inspiciantur. Ante necesse est timore converti ad Dominrarum poenarum carnales illecebrae devincantur. Deinde oportet, abjecto timore, ad amorem vitae aeternae transire. Perfecta enim charitas foras mittit timorem ; qui autem timet, poenam habet, et non est perfectus. Unde et Apos