comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
munificentia nobilis. adhuc in memoriã tanti uiri retinens
et p̃rogatiuã libertatis ⁊ monim̃ta religionis. Deinde cũ de urr¬
tute inuirtutẽ giganteis ut ita dicã passibusiret.⁊ quo cũq
pedẽ intendit. semꝑ inuoluntate dñi ꝓficeret. orta ẽ subito
tẽ pestas dissensionis in eccła. dormiente credo iħu in pecto¬
ribus uigilũ. ante fores domꝰ dñi excubantiũ. ita ut quidã
in popło. uidelicet lum̃ orbis terrȩ conarentus extingue¬
re. Quare hoc nisi ut ñ arguerentur eorũ mala opera : Nã
teste euuangelica ueritate. om̃s qui male agit. odit lucẽ. Cassa¬
quitiȩ suȩ uirus ꝑ totius regni eius uiscera diffuderunt. Qđ
licet ubiq ꝑlegũ minaretur silentiũ. ⁊ plebis ꝑcedes ⁊ rapi¬
nas in teritũ. nusquã tam̃ ferocius. quã in occidentis partib
estuabant. Ibi principes uii rapto assucti. popłi rerũ nouar

Expanded text:
munificentia nobilis, adhuc in memoriam tanti viri retinens munificentia nobilis, adhuc in memoriam tanti viri retinens et prerogativam libertatis et monimenta religionis. Deinde cum de virtute in virtutem giganteis, ut ita dicam, passibus iret, et quocumque pedem intendit, semper in voluntate Domini proficeret, orta est subita tempestas dissensionis in ęcclesia dormiente credo Iesu in pectoribus vigilum ante fores domus Domini excubantium, ita ut quidam in populo, videlicet lumen orbis terre, conarentur extinguere. Quare hoc, nisi ut non arguerentur eorum mala opera? Nam teste evangelica veritate omnis, qui male agit, odit lucem. Cassaquitiae suae virus per totius regni ejus viscera diffuderunt. Quod licet ubique et legum minaretur silentium et plebis per caedes et rapinas interitum, nusquam tamen ferocius quam in occidentis partibus aestuabat. Ibi principes vi et rapto assueti, populi rerum novarum
Abbreviated transcription (Latin):
quo que inposterũ p̃cudit. hino ẽ qđ de fresuo cognom̃to
patris sui i de conone in affinitatẽ regiã assũpto dũ nimiã
int̃ eos colloquii famili riatẽ. et hoc maxime missarũ tẽpor̃
cerneret. p̃sago spũ fertur dixisse Oquantã inimicitiarũ
amaritudinẽ. ista in hoc tẽpor̃ trem̃do male parta contu¬
bernia resoluent᷑: Euentꝰ rei ñ multo post dictis fidẽ fecit.
rima dispensatio credita est illi adhuc adolescenti in quib¬
dã monasteriis inquib degentes cũ idoneo eccłȩ testimonio.
partĩ uoluntate. partĩ ui ad regularẽ uita constrinxit sci¬
ens qđ iiuitis bona p̃stant᷑. Ipsaq post paululũ dõ sacra¬
ta loca. annuente regialiberalitate priui legiis. ⁊mmuni¬
tatib pristinis reformauit. Nihil sibi suisue ex inde benefi¬
cii iure reseruans. nisi quantũ cenobiorũ patressponte cau¬
sa caritatis obtulerant. In his extat loresham locus pegũ

Expanded text:
quoque in posterum previdit. Hinc est, quod de fratre suo cognomento quoque in posterum previdit. Hinc est, quod de fratre suo cognomento patris sui et de Cůnone in affinitatem regiam assumpto, dum nimiam inter eos colloquii familiaritatem et hoc maxime missarum tempore cerneret, presago spiritu fertur dixisse: 'O in quantam inimicitiarum amaritudinem ista in hoc tempore tremendo maleparta contubernia resolventur!' Eventus rei non multo post dictis fidem fecit. 10. Prima dispensatio credita est illi adhuc adolescenti in quibusdam monasteriis, in quibus degentes cum idoneo ecclesiae testimonio partim voluntate, partim vi ad regularem vitam constrinxit, sciens quod et invitis bona prestantur. Ipsaque post paululum Deo sacrata loca annuente regia liberalitate privilegiis et inmunitatibus pristinis reformavit nichil sibi suisve exinde benefitii iure reservans, nisi quantum cenobiorum patres sponte causa caritatis obtulerant. In his extat Loresham, locus regum
Abbreviated transcription (Latin):
uaiuetera. Nec in ipso itinere desidiȩ locus erat intͥba
qđ paucorũ est . qua si solus erat. Confabulabatur nãq utillimũ
aliquid cũ quo uis. aut meditabatur id psũ in quouis. Cũ ad
diuinũ uentũ ess& officiũ. animũ intentũ breui quidẽ. sed¬
pura se oratione dño cõmendans. Hisquib cũ uixerat. habitu
⁊ gestu aliquando. m̃te aliud actitans satis fecit. Non enĩ aliter
tauere popularis eet. neq tã multis meliora ꝑsuasisset.
uic quid sacerdotũ dñiaut ꝑfectorũ uirorũ quispiã illo
in tẽpore magnũ inreligione moliebatur. hoc quasi solo quo¬
dã comite nitebatur. nec rebat᷑ auctoritatẽ suã satis ꝑse uche¬
m̃tẽ. nisi hunc quasi succentariũ nosset indiuina acie susten¬
tantẽ. Seruus aut̃ dĩ non mediocrit᷑ in incepto ꝓfecit. rumo¬
resuulgi ꝓnibilo duxit. nec qđ antepedes fuit solũ sed multa

Expanded text:
et vetera. Nec in ipso itinere desidie locus erat; in turba, et vetera. Nec in ipso itinere desidie locus erat; in turba, quod paucorum est, quasi solus erat. Confabulabatur namque utillimum aliquid cum quovis aut meditabatur id ipsum in quovis. 9. Cum ad divinum ventum esset officium, animum agebat intentum brevi quidem, sedpura se oratione Domino commendans. His, quibus convixerat, habitu et gestu aliquando, mente aliud actitans, satisfecit. Non enim aliter tam vere popularis esset neque tam multis meliora persuasisset. Quicquid sacerdotum Domini aut perfectorum virorum quispiam illo in tempore magnum in religione moliebatur, hoc quasi solo quodam comite nitebatur nec rebatur auctoritatem suam satis per se vehementem, nisi hunc quasi succenturiatum nosset se in divina acie sustentantem. Servus autem Dei non mediocriter in incepto profecit; rumores vulgi pro nichilo duxit; nec quod ante pedes fuit solum, sed multa
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ hoc egit suꝑcilio sed cũ domestico leporetũ urbana grauitato
Post epulas cũ alii imaiores ctiã ut accepimꝰ. paulo agunt remissi¬
us ipselectioni ⁊ meditationi uacabat attentuis. Matutinũ
crepusculũ nullo p̃cio uendidit. nec tunc se somno sollicitanti ullo
modo credidit. Scurilia ⁊numica quȩ in comediis ⁊ trago ediis
ꝑsonis uariis edita quidã concrepantes risuse infinito concutiunt
ipse semꝑ serie lectitabat. materiã ꝓminimo. auctoritatẽ inuer¬
borũ cõpositionib ꝓmaximo reputabat. Trans laticꝰ usus ẽ scolis
corpore qui dẽ sed m̃te quietis. Quocũq enĩ circũ agebant᷑ ta¬
bernacula aut castra regalia bibliotheca suã sicut arcã domi¬
nicã circũ duxit frequens secũ ⁊ causã studisui. et instrum̃¬
tũ : causã indiuinis. instrum̃tũ ingentilib libris. ut puta
doct pater familias. qui nouit dethesauro suo ꝓferre no

Expanded text:
autem hoc egit supercilio, sed cum domestico lepore tum urbana gravitate. autem hoc egit supercilio, sed cum domestico lepore tum urbana gravitate. Post epulas, cum alii et maiores etiam, ut accepimus, paulo agunt remissius, ipse lectioni et meditationi vacabat attentius. Matutinum crepusculum nullo pretio vendidit nec tunc se somno sollicitanti ullo modo credidit. Scurrilia et mimica, quę in comediis et tragediis a personis variis edita quidam concrepantes risu se infinito concutiunt, ipse semper serio lectitabat; materiam pro minimo, auctoritatem in verborum compositionibus pro maximo reputabat. Translaticiis usus est scolis, non corpore quidem, sed mente quietus. Quocumque enim circumagebantur tabernacula aut castra regalia, bibliothecam suam sicut arcam dominicam circumduxit ferens secum et causam studii sui et instrumentum, causam in divinis, instrumentum in gentilibus libris, utputa doctus paterfamilias, qui novit de thesauro suo proferre nova
Abbreviated transcription (Latin):
licitius ruminantes. ⁊ quasi ꝓoraculo habentes. scm̃ eũ ad prime
uirũ respondit. Datis laudabile.scitũq doctoris dediscipulo
testimoniũ. Greciquib: eque magistris usus est . ad tantã grãm
stupebant dignanimirũ de illo ꝓblemata domũ suis ciuib: re¬
portabant quoꝵ studiũ quondã fuisse dr̃ aut audire semꝑ aliqͥd
nour aut inuenire Milies interea ꝑdiescogebatur: calamitosis patrocina¬
ri consulere afflictis opẽ ferre miscris. Quȩ om̃a sie ad ministrabat
ut refugiũ factus egenis om̃ib uideretur Ita cũ esset inocionemofe¬
remagis uidebatur in negocio nec cũ esset in negocioum quã cessaba
ab otio Lucubrationib intentissimꝰ inueniendis. indictatu quȩ cũq
sunt onestissima acutissimꝰ fuit. Lacialẽ eloquentiã ñ in se solũ ubi
excelluit sed et inmultis aliis politã reddidit ⁊ ilustrẽ. Nullo

Expanded text:
licicius ruminantes et quasi pro oraculo habentes, sanctum eum adprime licicius ruminantes et quasi pro oraculo habentes, sanctum eum adprime virum esse respondit. Satis laudabile scitumque doctoris de discipulo testimonium. Greci, quibus ęque magistris usus est, ad tantam gratiam stupebant, digna nimirum de illo problemata domum suis civibus reportabant, quorum studium quondam fuisse dicitur aut audire semper aliquid novi aut invenire. 8. Milies interea per dies cogebatur calamitosis patrocinari, consulere afflictis, opem ferre miseris. Quę omnia sic administrabat, ut refugium factus egenis omnibus videretur. Ita cum esset in otio, nemo fere magis videbatur in negotio, nec cum esset in negotio, umquam cessabat ab otio. Lucubrationibus intentissimus inveniendis, in dictatu, quecumque sunt honestissima, acutissimus fuit. Latialem eloquentiam non in se solum, ubi excelluit, sed et in multis aliis politam reddidit et inlustrem. Nullo
Abbreviated transcription (Latin):
simos dephylosophyȩ sublimitate. aut decuiꝰ libet in illa florentis disci¬
plinȩ subtilitate disputantes doctus int̃pres medius ipse consedit
ad plausum om̃ium qđ nibilminꝰ amauerat satis fecit.
Non enĩ exam̃ in ꝓbũ in illa castigauit trutina nec quesiuit extra
głam. sibi extimauit esse testimoniũ conscientiesuȩ. Spectauit
hoc frequentius udex intalib falli nescius. rexorbis terrarũ maximꝰ.
iqui regnũ suum exterius fortitudinis ⁊ consilii uigore firmauit.
interius illud tali splendore uestiuit: horũ spectator ⁊ ipse ds̃
creditor. cuius miscđa donũ qđ cũq tribuit custoditur Quis
enĩ atanta ȩterna in cõparabili altitudine ꝓhiberet arrogantiã
nisi prius ipsesuã ad hiberet custodiã : Israel ep̃s scottigena. subcui
magisterio illustrissimꝰ hic de quo loquim plurimuse ꝓfecisse testa¬
tꝰ est demorib requisitus aquib dã quosipsi audiuimꝰ hoc idẽ sol¬

Expanded text:
simos de phylosophyę sublimitate aut de cuiuslibet in illa florentis discipline subtilitate disputantes doctus interpres medius ipse consedit et disputantibus ad plausum omnium, quo nichil minus amaverat, satisfecit. Non enim examen improbum in illa castigavit trutina, nec se quesivit extra, gloriam sibi ęstimabat esse testimonium conscientię suę. Spectavit hoc frequentius iudex in talibus falli nescius, rex orbis terrarum maximus, et qui regnum suum exterius fortitudinis et consilii vigore firmavit, interius illud tali splendore vestivit. Horum spectator et ipse Deus creditur, cuius misericordia donum, quodcumque tribuit, custoditur. Quis enim a tanta et tam incomparabili altitudine prohiberet arrogantiam, nisi plus ipse suam adhiberet custodiam? 7. Israel episcopus Scotigena, sub cuius magisterio illustrissimus hic, de quo loquimur, plurimum se profecisse testatus est, de moribus eius requisitus a quibusdam, quos ipsi audivimus hoc idem sol
Abbreviated transcription (Latin):
erexerat.⁊ ꝓ confusione sua du¬
plici et rubore cum palma uic¬
torie. manipulos gaudii reporta¬
bant. in terra sua duplicia pos¬
sessuri. Laudabt̃ recti partem
eorum. et in eis laudabitur qͥ
fecit eos: qui labores ad reqͥem.
ad refrigeriũ penas. certamen
euexit ad palmam. Laudabiliᷤ
p̃ttine. mirabilisq uictoria: cum
per passiones huiꝰ temporis eter¬
num lumen reuelatur in scĩs: et
momentaneum hoc ac leue tribu¬
lationis eterne glorie pondus.
operatur in eis: ad uidendum
ni bonitate electorum dei ut
laudetur ipse cum hereditate
sua. et in corruptionis thronus
sicut sol in conspectu eius. et lu
similitudinis in eis exerat digni¬
tatem. Hic beata mater. et inuic¬
ta martyr. sexus uictrix et scłi
Iuluta glorianter exultat: nõ¬
iam sibi timens aut soboli: s
cum ea celestis beneficii. pleni¬
tudine gloriatur: et reuelata
facie contuẽs redẽptorem. de
sua ⁊ filii sui inmarcessibili
gła maiestati diuine. gratiarũ

Expanded text:
erexerat; et pro confusione sua duerexerat; et pro confusione sua duplici et rubore, cum palma victoriae, manipulos gaudii reportabant, in terra sua duplicia possessuri. Laudabunt recti partem eorum, et in eis laudabitur qui fecit eos; qui labores ad requiem, ad refrigerium poenas, certamen evexit ad palmam. Laudabilis plane, mirabilisque victoria, cum per passiones hujus temporis, aeternum lumen revelatur in sanctis; et momentaneum hoc ac leve tribulationis aeternum gloriae pondus operatur in eis, ad videndum in bonitate electorum Dei, ut laudetur ipse cum haereditate sua, et incorruptionis thronus sicut sol in conspectu ejus, et lunrfectae similitudinis in eis exerat dignitatem. Hic beata mater et invicta martyr, sexus victrix et saeculi Julita gloriatur exsultat, non sibi timens aut soboli, sed cum ea coelestis beneficii plenitudine gloriatur, et revelata facie contuens Redemptorem, dem sua et filii sui imarcescibili gloria, majestati divinae gratiarum
Abbreviated transcription (Latin):
et ardentius estuabat. qđ plus
bumilium patientia posset. qũa
principum terror. et eminentia
potestatum. Gorquebat eũ quod
mori gloriosius estimabãt quam
sublimiꝰ obaudire: uł inter glorio¬
sos t̾re pacatum tenere consortiũ
Uiiuersa gͥ sue crudelitatis arma
iubet attentiꝰ explicari: et per sin-¬
gula sc̃orum menbra specialia sin¬
gillatim iubet sui furoris argu¬
menta distribui. S matrona
laudabilis. et puer uirtutis egre¬
gie forti animo. sereno uultu. a¬
lacri constantia. quicqͥd irroga¬
tur pacienter excipunt: et in
laude xͥ felici sustinẽtia ꝑseuerãt.
lexander aduersus eos ubi
uidet suam nichil preualere
seuitiam capitali iubet puniri sẽ¬
tentia: et quam uotis omnib af¬
fectabat relinquit scĩs uictoriã:
passionum uictus iniuriis. qͣs
iubebat uictorib irrogari. Quan¬
to enim scorum corꝑa grauiorib
sunt exarata suppliciis. tanto eoᷤ
gloriosior de tyranno triumphũ

Expanded text:
et ardentius aestuabat; quod plus et ardentius aestuabat; quod plus humilium patientia posset, quam principum terror et eminentia potestatis. Torquebat eum, quod mori gloriosius aestimabant, quam sublimibus obaudire, vel inter gloriosos terrae pacatum tenere consortium. Universa igitur suae crudelitatis arma jubet attentius explicari, et per singula sanctorum membra specialia, singillatim jubet sui furoris argumenta distribui. Sed matrona laudabilis et puer virtutis egregiae, forti animo, sereno vultu, alacri constantia, quidquid irrogatur, patienter excipiunt, et in laude Christi felici sustinentia perseverant. Alexander adversus eos ubi videt suam nihil praevalere saevitiam, capitali jubet punire sententia, et quam votis omnibus affectabant, relinquit sanctis victoriam, passionum victus injuriis, quas jubebat victoribus irrogari. Quanto enim sanctorum corpora gravioribus sunt exarata suppliciis, tanto eos gloriosiori de tyranno triumphus
Abbreviated transcription (Latin):
ra conuellit. nec discrepat ab
insano qui sensu carentia tor¬
mentis interrogat: uel in exa¬
nime cadauer exerit ultionẽ.
Uiuunt cum xp̃o regnantq fe¬
liciter: et beatis intersunt ordi¬
nib. quos tanta crudelitate ꝑ¬
sequeris: nec sentit caro mor¬
tua qd intentas: nec felice in
spiritum spiitũ turbare po¬
test carnalis inuiria. Deus ul¬
tionum libere aget qui et illis
ꝓ patientia głam. et tibi pro
beata Iulitta cum filio głosi certa¬
minis expediret cursum laudabi¬
lem. et p̾ciosas merces maris huiꝰ
ereptas naufragio. in portum paca¬
ti littoris explicaret. recrudescere
cepit alexandri ferox improbitas
et aduersus scos dei noua cepit ex¬
cogitare geneta tormentorum. qui¬
bus aut eorum constantiam fran¬
geret aut furori suo remediabi¬
bilis uindicte pararet obsonium.
Sensus enim malorũ inmutabilis
est: et suꝑbia eorũ qui te oderũt
dñe ascendit semper. Exagita¬
bat eum grauis iracundie motꝰ.

Expanded text:
ra convellit, nec discrepat ab ra convellit, nec discrepat ab insano, qui sensu carentia tormentis interrogat, vel in examine cadaver exerit ultionem. Vivunt cum Christo, regnantque feliciter, et beatis intersunt ordinibus, quos tanta crudelitate persequeris, nec sentit caro mortua quod intentas, nec felicem spiritum turbare potest carnalis injuria. Deus ultionum Dominus libere aget, qui et illis pro patientia gloriam, et tibi pro beata Julita cum filio gloriosi certaminis expediret cursum laudabilem, et pretiosas merces, maris hujus ereptas naufragio, in portum pacati littoris explicaret, recrudescere 750 coepit Alexandri ferox improbitas: et adversus sanctos Dei nova coepit excogitare genera tormentorum, quibus aut eorum constantiam frangeret, aut furori suo remediabilis vindictae pararet obsonium. Sensus enim malorum immutabilis est, et superbia eorum qui te oderunt, Domine, ascendit semper. Exagitabat eum gravius iracundiae motus,
Abbreviated transcription (Latin):
ri: ut qd̃ suggeritur presenti
ꝓbet indicio. Educti de custo¬
dia fidei professores. nichil aĩo
mutati. uł terrore nutantes.
se xp̃ianos esse uoce cosona ꝓ¬
fitentur. Preses indignatione
concepta. uelud clibanus ar¬
dens. furoris sui iaculatur
incendiũ: ꝓlataq sententia
gladiis in sanctos animadũ¬
ti iubet: et concisa frustratim
corpora. passimq dispersa per
agros insepulta manere deceruit.¬
Ex quitur lictorum manus
ccale iubentis imperium: et
effusa decollatorũ uiscera cru¬
deli dissipatione dispergit. ut
aliis fierent terroris exemplum
et fidelib non crederentur post
mortem beneficium posse pres¬
tare. Hil agis alexander inique
nil proficis. Quos trucidas
angelis conserti regnis celestib
inseruntur. Perire non potest
quod tam irreuerenter exponiꝰ.
resurrectiois gła quos peri-¬
mis mintegrum reformabit. et
presentis corruptele iactarum.
felix incorruptio possidebit. In¬
uirius est sibi qui nature ui¬

Expanded text:
ri, ut quod suggeritur, praesenti ri, ut quod suggeritur, praesenti probet indicio. Educti de custodia, fidei professores, nihil animo mutati, vel terrore nutantes, se Christianos esse voce consona profitentur. Praeses indignatione concepta, velut clibanus, furoris sui jaculatur incendium, prolataque sententia gladiis in sanctos animadverti jubet: et concisa frustratim corpora, partimque dispersa per agros, insepulta manere decernit.Exsequitur lictorum manus ferale jubentis imperium, et effusa decollatorum viscera crudeli dissipatione dispergit, ut aliis fierent terroris exemplum, et fidelibus non crederentur post mortem beneficium posse praestare. Nil agis Alexander inique, nil proficis. Quos trucidas, angelis conserti regnis coelestibus inferuntur. Perire non potest quod tam irreverenter exponis, resurrectionis gloria, quos perimis, in integrum reformabit, et praesentis corruptelae jacturam felix incorruptio possidebit. Injurius est sibi, qui naturae ju
Abbreviated transcription (Latin):
tulat insigniri: et in libertatem
głe filiorum dĩ: fideli ministe¬
rio reparatur.De noĩatione so¬
la dulce lib̾tatis est nomen. sed
experimento gratius usuq le¬
tissimum. Angebat eos primo
metus mortis. conscientie reatus
expectatio pene. squalor cert᷑.
famis iniuiria. desperationi.
incessus. crudelitas ministroꝵ
Nunc animati fide. regenerati
in spem uiuam. uirtute diui¬
ne caritatis erecti liberis men¬
tib uoce publica. xp̃i preconia
personant. presentia despici¬
unt. ad et̾na suspirant: et de
celestis bnficii munere glorian¬
tur. Felicius iudicant pro xp̃o
uitam ponere: quam inter mũ¬
di delicias uiuere purpuratos.
untiatur alexandro rebellas¬
se filios carceris. et ad diuini¬
tatis iniuriam contra decreta
principum. xp̃iani nõis factos
esse collegas: et ore blasphemo
culturam numiinũ detestari.
cructfixi głam predicare. Cor¬
reptus insania preses. suis eos
mandat conspectib presenta¬

Expanded text:
tulat insigniri, et in libertatem tulat insigniri, et in libertatem gloriae filiorum Dei fideli ministerio reparatur. De nominatione sola dulce libertatis est nomen, sed experimento gratius, usuque laetissimum. Angebat eos primo metus mortis, conscientiae reatus, exspectatio poenae, squalor carceris, famis injuria, desperationis incessus, crudelitas ministrorum. Nunc animati fide, regenerati in spem vivam, virtute divinae charitatis erecti, liberis mentibus, voce publica Christi praeconia personant, praesentia despiciunt, ad aeterna suspirant, et de coelestis beneficii munere gloriantur. Felicius judicant pro Christo vitam ponere, quam inter mundi delicias vivere purpuratos. Nuntiatur Alexandro rebellasse filios carceris, et ad divinitatis injuriam, contra decreta principum, Christiani nominis factos esse collegas, et ore blasphemo culturam numinum detestari, crucifixi gloriam praedicare. Correptus insania praeses, suis eos mandat conspectibus praesenta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa sc̃is eterna gaudia reꝑmit.¬
tit: si religionis xꝑiane pareãt in¬
stitutis. Non esse deos qui publi¬
ce colantur prudenter edisserit.
Idolum cum nat᷑a diuina nichil
habere commune constant̾ enun¬
tiat.s esse opus hominis sensu
uacuum. ratione carens. faculta¬
tis expers. ludibrium demonis.
saluti contrarium. Ynam esse pa¬
tris et filii et sp̃c sc̃i saluificam dĩ¬
tatem: nec aliud nomen datum¬
sub celo hominib in quo oporte¬
at nos saluos fieri. Huiꝰ maiesta¬
tem nulla principii uł finis cir¬
cunscrib̃ angustia: nulla tempo¬
ris aut loci spacia metiuntur. s
eternaliter in se manens innouat
om̃ia. et sicut misericorditer eri¬
git confidentes. sic iudicio ueri¬
tatis obruit induratos.
xortatione tam sedula. mu¬
lieris sc̃e et singulari parii¬
li confessoris exemplo. tota illa sup¬
pliciis ascripta multitudo conuer¬
litatis errorem fiłi documenta
reuerenter excipit:xp̃i nõie se pos¬

Expanded text:
promissa sanctis aeterna gaudia repromitpromissa sanctis aeterna gaudia repromittit, si religionis Christianae pareant institutis. Non esse deos, qui publice colantur, prudenter edisserit. Idolum cum natura divina nihil habere commune, constanter enuntiat, sed esse opus hominis sensu vacuum, ratione carens, facultatis expers: ludibrium daemonis, saluti contrarium. Unam esse Patris et Filii et Spiritus sancti salvificam deitatem, nec aliud nomen sub coelo datum hominibus, in quo oporteat salvos fieri. Hujus majestatem nulla principii, vel finis circumscribit angustia, nulla temporis aut loci spatia metiuntur, sed aeternaliter in se manens innovat omnia, et sicut misericorditer erigit confidentes, sic judicio veritatis obruit induratos. Exhortatione tam sedula mulieris sanctae, et singulari parvuli confessoris exemplo, tota illa suppliciis ascripta multitudo converlitatis errorem, fidei documenta reverenter excipit, Christi nomine se pos
Abbreviated transcription (Latin):
fidei leuius auertantur. Facul¬
tas ħ. non uirtutis humane s mu¬
neris ẽ diuini. nec martyrii trũi¬
phus ẽ de merito: s per grãm dis¬
pensatur. Per grãm uirtꝰ in infir¬
mitate perficitur: et in tribulatiõe
iusticia pulcrior enitescit. ¶horus¬
cat in ꝓfessorib fidei celestis aucto¬
ritas: et de celo uictoria prestatur
humilib. Graducit in contrariũ
machinas presidis arbiter equi¬
tatis. et qd ad exterminiũ para¬
batur: dñs disponit ad grãm sc̃isꝙ
rant in eadem custodia qua¬
dringenti circiter quadragii¬
ta quatuor uiri: quos diuersis ex
causis una sententia carcerabilib
et culparum nexib inuolutos. ur¬
gebat uite presentis aduersitas. et
mortis eterne dura manebat acces-¬
sio. Horum miserata periculum.
conpassa miseriis.errori condolẽs
beata Iulitta: dãpnation conue¬
nienter occurrit.Aperit sacra¬
menta fiłi redẽptionis ordinem
pandit. baptismi grãm predicat

Expanded text:
fidei levius avertantur. Faculfidei levius avertantur. Facultas haec non virtutis humanae, sed muneris est divini; nec martyrii triumphus est de merito, sed per gratiam dispensatur. Per gratiam virtus in infirmitate perficitur, et in tribulatione justitia pulchrior enitescit. Coruscat in professoribus fidei coelestis auctoritas, et de coelo victoria praestatur humilibus. Traducit in contrarium machinas praesidis arbiter aequitatis, et quod ad exterminium parabatur, Dominus disponit ad gratiam, sanctErant in eadem custodia quadringenti circiter quadraginta quatuor viri, quos diversis ex causis una sententia carceralibus cet culparum nexibus involutos, urgebat vitae praesentis adversitas, et mortis aeternae dura manebat accessio. Horum miserata periculum, compassa miseriis, errori condolens beata Julita, damnationi convenienter occurrit. Aperit sacramenta fidei, redemptionis ordinem pandit, baptismi gratiam praedicat,
Abbreviated transcription (Latin):
tiendo fortes emineat̾ quam
puniendo tortor insaniens.
Quius enim uł saxeum pectus
uł duriora metallis iuscera.
stupor et ammiratio non per¬
cellant: cũ penalis acerbitas
mulieris ñ frangat. animum
pariuilum non extinguat: cũ
suppliciis forti resistunt at¬
mo. uas fragile. femina pue¬
rulus euo tener. uirib impar.
sensib immaturus: Genus
graue. confusionis est uicto
uictoris indignitas: cum for¬
ti deiecto gloriatur inferior:
et qui superior uidebatur re¬
cedit inglorius. Uiciscitudiniꝰ
huiꝰ presidem pulsat iniuria.
et toto ranciscit affectu: qd̾ in¬
ter tot afflictiones uictrix ex¬
ultat infirmitas.
ubductos gͥ penis inclitos
bellatores artissimo reclu¬
di iubet ergastulo atrociori seuiẽs¬
seuiẽs astu: ꝙͣ si eos sententia supre¬
me dãpnationis absumeret. Ar¬
bitratur enim qđ squalore carce¬
ris afflicti. confecti tedio. inedia ma-¬
cerati. minus fortiter supplicia re¬
nouata sustineant: et a proposito

Expanded text:
tiendo fortes emineant, quam tiendo fortes emineant, quam puniendo tortor insaniens. Cujus enim vel sexeum pectus, vel duriora metallis viscera, stupor et admiratio non percellant, cum poenalis acerbitas, mulieris non frangat animum, parvulum non exstinguat? Cum suppliciis forti resistunt animo vas fragile, femina, puerulus aevo tener, viribus impar, sensibus immaturus? 749 Genus grave confusionis est victo victoris indignitas, cum forti dejecto gloriatur inferior; et qui superior videbatur, recedit inglorius. Vicissitudinis hujus praesidem pulsat injuria, et toto rancescit affectu, quod inter tot afflictiones victrix exsultat infirmitas. Subductos igitur poenis inclytos bellatores, arctissimo recludi jubet ergastulo: atrociori saeviens astu, quam si eos sententia supremae damnationis absumeret. Arbitratur enim quod squalore carceris afflicti, confecti taedio, inedia macerati, minus fortiter supplicia renovata sustineant, et a proposito
Abbreviated transcription (Latin):
obsecundet elictis: Perstat
in mobilis fidelis matrona: et
aure surda preterit quicquid
a preside peroratur. Ille ubi
nichil preces. nichil monita.
nichil consilia ꝓficere uidet: di¬
uersa precipit tormentorum
genera p̾parari: et ad inpugna¬
tionem uirtutis. instrumen¬
ta crudelitatis instaurat. Gor¬
quetur beata Iulitta. torquet᷑
et Cyricus: s ficdi uirtutem.
ueritatisq constantiam. impie¬
tatis malicia non assumit Stat
uirago uenerabilis. fortitudi¬
ius exemplũ. patientie titulus
pietatis oraculum. fid̃i satio.
constantie firmamentum. tes¬
timonium sanctitatis. corona
asticie: nec penarum succum¬
bit horrori: nec fessa cruciatib
animo minoratur.
rubescit preses et grauius
angitur: qd̾ insuperabilis
mart̾yrum. uirtus. inuiolabi¬
lis fides. leta constantia. secu¬
ra confessio. questionib non suc¬
cumbant: quod int̾ eruciam̃¬
ta magnanimi. int̾ inuirias
alacres. inter pressuras erecti
solide per seuerent:plusq pa¬

Expanded text:
obsecundet edictis. Perstat obsecundet edictis. Perstat immobilis fidelis matrona, et aure surda praeterit quidquid a praeside peroratur. Ille, ubi nihil preces, nihil monita, nihil consilia proficere videt, diversa praecipit tormentorum genera praeparari, et ad impugnationem virtutis instrumenta crudelitatis instaurat. Torquetur beata Julita, torquetur et Cyricus, sed fidei virtutem, veritatisque constantiam, impietatis machina non absumit. Stat virago venerabilis, fortitudinis exemplum, patientiae titulus, pietatis oraculum, fidei satio, constantiae firmamentum, testimonium sanctitatis, corona justitiae: nec poenarum succumbit horrori, nec fessa cruciatibus, animo minoratur. Erubescit praeses et gravius angitur, quod insuperabilis martyrum virtus, inviolabilis fides, laeta constantia, secura confessio, quaestionibus non succumbant, quod inter cruciamenta magnanimi, inter injurias alacres, inter pressuras erecti solide perseverent, plusque pa
Abbreviated transcription (Latin):
cacumen erigitur. S qui infirma
mundi eligit. ut confundat fortia
et in contẽptibilib arguit cõtẽp¬
tores: agoniste suo prebet. inter
flagella constantiam. et ab uberi¬
bus consolationis paterne dulco¬
rem pie suauitatis inspirat.
nnocentes gͥ manus et simplices
oculos in celum reuerenter exten¬
dens gr̃as agit indici gratiarum:
et ministris insultans congeminat.
tiens uocem sacre confessionis e¬
mutit: tociens in eo reparantur
uires: et noua uirtus cum susti¬
nentia probatur. Stupore per¬
funditur preses: et lictorũ cõfusa
ferocia. plus animo fracta du
penas infligit: quam possit af¬
fligi. qui uidebatur afflictioni
et interiectione temꝑis demittit
insaniam: ac peruicaces refrenat
intercapedinis euoluto: ue¬
nerabilem Iulittam cum filio
iubet preses suis tribunalibus
exhiberi. Replicat monita.
consilia suggerit: incitamenta
cumulat. persuasiomibus ur¬
get: ut a pertinacia cedat: et
deorum eultib. ac imperatoriꝰ

Expanded text:
furoris erigitur. Sed qui infirma furoris erigitur. Sed qui infirma mundi eligit, ut confundat fortia; et in contemptibilibus arguit contemptores: agonistae suo praebet inter flagella constantiam, et ab uberius consolationis paternae, dulcore piae suavitatis inspirat. Innocentes igitur manus et simplices oculos in coelum reverenter extendens, gratias agit indici gratiarum, et ministris insultans congeminat: oties vocem sacrae confessionis emittit, toties in eo reparantur vires; et nova virtus cum sustinentia propagatur. Stupore perfunditur praeses: et lictorum confusa ferocia plus animo fracta est, dum poenas infligit, quam posset affligi, qui videbatur afflictionibet interjectione temporis demittit insaniam, ac pervicaces refrenat tae intercapedinis evoluto; venerabilem Julittam cum filio jubet praeses suis tribunalibus exhiberi. Replicat monita, consilia suggerit, incitamenta cumulat, persuasionibus urget ut a pertinacia cedat, et deorum cultibus ac imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
Miror ait beatus Ciricus insipien¬
riam tuam: hoc a puero uelle scis¬
citari. cui nec tempus ad studium
nec ad intelligentiam sensus. nec
etas suppetit ad doctrinam. Excan¬
descit in iram truculenti iudicis
atrox inimanitas. ⁊ totũ possessor
iniquus excitat in furorem. Est
quemad modũ ꝓpħa insipiens sub¬
iugalis ore correptus est et confu¬
sus: sic iudicem iniquitatis indu¬
it de pueri scĩ confessione confusio.
Scintillantes oculi suffusa facies.
minaces gestus. incompositꝰ sermo.
uocis acerbitas. totiꝰ corporis status
instabilis: mentis insaniam. signiᷤ
euidentib eloquuntur. Eructat
flammam cordis iniquitas. et in
iracundia terre loquens. cedi ui¬
bet infantem saluatoris preconia
prelocutum. Confessio ueritatiᷤᷤ
tormentis arguitur: et innocentie
penis iram pascit impieras : non
nature pareit. non miseretur eta¬
ti. s immanem fractus in beluam.
contra puerũ dñi tonat minis.
grassatur uerberib. et in furoris

Expanded text:
« Miror, ait beatus Cyricus, insipien« Miror, ait beatus Cyricus, insipientiam, » hoc a puero velle sciscitari, cui nec tempus ad studium, nec ad intelligentiam sensus, nec aetas suppetit ad doctrinam. Excandescit in iram truculenti judicis atrox immanitas, et totum possessor iniquus excitat in furorem. Et quemadmodum propheta insipiens subjugalis ore correptus est et confusus, sic judicem iniquitatis induit de pueri sancti confessione confusio. Scintillantes oculi, suffusa facies, minaces gestus, incompositus sermo, vocis acerbitas, totius corporis status instabilis, mentis insaniam signis evidentibus eloquuntur. Eructat flammam cordis iniquitas, et in iracundia terrae loquens, caedi jubet infantem Salvatoris praeconia praelocutum. Confessio veritatis tormentis arguitur, et innocentiae poenis iram pascit impietas, non naturae parcit, non miseretur aetati, sed immanem fractus in belluam, contra puerum Domini tonat minis, grassatur verberibus, et in cacumen
Abbreviated transcription (Latin):
num morte transferri: qũa
uite infelicis commertio per-
in publicũ primo quid̃ a preside
iuxta humanitatis officium. eta¬
tisq mensuram. blanditiis attẽp¬
tatur. ⁊ lactei sermonis illecebra:
dehinc terrorib et minarũ pulsa¬
tur aculeis. S fidelis deus qui
suos in tẽptatione non deserit. qͥ
iohannem intra uiscera materna
conclusum. ꝓpħali gaudio docuit
exultare. qui sine ministerio uociᷤᷤ
humane. simplicib et indoctis sc̃p¬
turarum patefacit archana qui
unius lingue uiros in linguis ig¬
neis linguarũ omniũ sermonib
erudiuit: trienni adhuc puero
suo exercitati sensus et erudite
lingue ministrauit ornatũ. Ad
primum igitur interrogationis
occursum xp̃ianum se esse uoce li¬
bera. ꝓfitetur: nec a professionis
huus aliquatenus deflectere uel¬
le sentenua.
iratur preses. et requirit in¬
stanter unde noĩs huiꝰ hause¬
rit memoriam tam sollẽpnem: ũn
religionis huiꝰ susceꝑit instituta.

Expanded text:
num morte transferri, quam num morte transferri, quam vitae infelicis commercio perpein publicum; primo quidem a praeside juxta humanitatis officium, aetatisque mensuram, blanditiis attentatur, et lactei sermonis illecebra, dehinc terroribus et minarum pulsatur aculeis. Sed fidelis Deus, qui suos in tentatione non deserit, qui Joannem intra viscera materna conclusum, prophetali gaudio docuit exsultare, qui sine ministerio vocis humanae simplicibus et indoctis, Scripturarum patefecit arcana, qui unius linguae viros, in linguis igneis linguarum omnium sermonibus erudivit: trienni adhuc puero suo, exercitati sensus, et eruditae linguae ministravit ornatum. Ad primum igitur interrogationis occursum Christianum se esse voce libera profitetur, nec a professionis hujus aliquatenus deflectere velle sententia. Miratur praeses, et requirit instanter, unde nominis hujus hauserit memoriam tam solemnem, unde religionis hujus susceperit instituta.
Abbreviated transcription (Latin):
Replicat monita preses muinaq
ad ruinam. Sed intentio sacͥ¬
lega qi unda scopulis illisa re¬
tunditur: et uelud columba
immobilis in edificio ueritatiꝰ
in neutram partem fidelis a¬
nimus inclinatur.
ubit inter hec animum
sc̃e matris relicti post se
paruuli pia memoria. graui¬
terq angitur animo. qđ̵ absq
eo uenerit in conflictum. Cre¬
dibile ẽ sauctam mulierem
tumuisse. ne sine mat̾ni mode¬
ratione solatii. deprehensa fr̃a¬
geretur infantia: uł agonis
sui dulces ꝑcipere fructus. sũ
tam nobili pignore noluisse.
Cum enum sine cõsummationiᷤᷤ
instare uideret articłm. non
tutum satis arbitrabatur in¬
becillem post se puerũ mane¬
re suꝑstitem ludibriis aliene
crudelitatis expositum: et tã¬
te concertationis ignarum.
Dec pium pia genitrix estima¬
bat. si filium deserens eter¬
nam tenderet ad coronam. que
ad hoc deuote sustulerat. ut
scõꝵ ciuis et heres fieret pa¬
radysi. Maluit enim ad reg¬

Expanded text:
Replicat monita praeses, minasque Replicat monita praeses, minasque ad ruinam. Sed intentio sacrilega, quasi unda scopulis illisa retunditur, et 748 velut columna immobilis in edificio veritatis, in neutram partem fidelis animus inclinatur. Subit inter haec animum sanctae matris, relicti post se parvuli pia memoria, graviterque angitur animo, quod absque eo venerit in conflictum. Credibile est mulierem sanctam timuisse, ne sine materni moderatione solatii, deprehensa frangeretur infantia, vel agonis sui dulces percipere fructus, sine tam dulci pignore noluisse. Cum enim suae consummationis instare videret articulum: non tutum satis arbitrabatur imbecillem post se puerum manere superstitem, ludibriis alienae crudelitatis expositum et tantae concertationis ignarum. Nec pium pia genitrix aestimabat, si filium deserens, aeternam tenderet ad coronam, quem ad hoc devote sustulerat, ut sanctorum civis et haeres fieret paradisi. Maluit enim ad reg
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥcie reperitur: et presidis
oblata conspectib. nomen. ge¬
nus. patriam. titulũq religio¬
nis interrogata constanter
edisserit. et se xꝑianam sermo¬
ne publicat expedito. Cuiꝰ de¬
uotio prompta. fidens animꝰ.
uultus alacris. prudens elo¬
quium. confessio celebͥs. fide¬
lis constantia. sic̾ enarrant
głam di sic tyranno nubem
confusionis important. Con¬
pressa tñ interiꝰ cordis exacer¬
bati molestia. uelud salutari¬
bus monitis. agressam comi¬
ter adhortatur. ne a religioniᷤ
antique cerioniis. ne a gene¬
rali deoꝵ reuerentia. ne ab mm¬
peratorie maiestatis indictiõe
recedat. s ad ꝓmerendũ potes¬
tatis utriusq fauorem. salute
suam uictimis redimat et in¬
censo: qͥa sic̾ paratur adquies¬
centib gr̃a: sic cõtẽptorib fuus
inglorius. et horror imminet
tormentoꝵ. Matroue pectus
in solido constuutũ. nec feralis
admutit uenena consilii: nec
pene metu soluitur ad delictũ.

Expanded text:
nequitiae reperitur, et praesidis nequitiae reperitur, et praesidis oblata conspectibus, nomen, genus, patriam titulumque religionis interrogata, constanter edisserit, et se Christianam sermone publicat expedito. Cujus devotio prompta, fidens animus, vultus alacris, prudens eloquium, confessio celebris, fidelis constantia, sicut enarrant gloriam Dei, sic tyranno nubem confusionis important. Compressa tamen interius cordis exacerbati molestia, velut salutaribus monitis agressam comiter adhortatur, ne a religionis antiquae caeremoniis, ne a generali deorum reverentia, ne ab imperatoriae majestatis indictione recedat, sed ad promerendum potestatis utriusque favorem, salutem suam victimis redimat et incenso. Quia sicut paratur acquiescentibus gratia, sic contemptoribus finis inglorius et horror imminet tormentorum. Matronae pectus in solido constitutum nec feralis admittit venena consilii, nec poenam metu solvitur ad delictum.
Abbreviated transcription (Latin):
tus coronat uicia: et actioni no¬
men et meritũ consignat affectꝰ.
Quo affectu uirago nr̃a secesserit.
sequentis pagine declarat hys¬
toria. Pamiliares proximorum
subterfugit affectus. et blandi¬
menta carins et sanguinis ne
persecutionis ingruenter mali¬
cia. scĩs aliqͥd aurib instillaret:
qd̃ molliret animũ qd̾ constan¬
tiam uirtutis euerteret qd̾ men¬
tem scãm a uia et ueritatis tes¬
timonio reuocaret
eragratis interea regionib
adiacentis ꝓuincie minist᷑
sceleris alexander. ad locũ ubi
latitare disponebat beata Iulit¬
ta spũ ꝓteriue ducente perue¬
nit. Ibiq iuxta consuete mali¬
cie morem. ficłi sc̃e cultores. mis¬
sis apparitorib perquiri dili¬
gentius iubet. et sius tribuna¬
lib exbiberi. atroci ꝓposita uis¬
sione: ut aut diis libamina sol¬
uerent:aut ex actione penarũ.
lese duuinitatis inuirie solue¬
rentur Inquisitione facta ma¬
trona uenerabilis. a ministͥs

Expanded text:
tus coronat initia, et actioni notus coronat initia, et actioni nomen et meritum consignat affectus. Quo affectu virago nostra secesserit, sequentis paginae declarat historia. Familiares proximorum subterfugit affectus, et blandimenta carnis et sanguinis, ne persecutionis ingruente malitia, sanctis aliquid auribus instillarent, quod molliret animum, quod constantiam virtutis everteret, quod mentem sanctam a via et veritatis testimonio revocaret. Peragratis interea regionibus adjacentis provinciae minister sceleris Alexander, ad locum ubi latitare disponebat beata Julita, spiritu proterviae ducente pervenit. Ibique juxta consuetae malitiae morem, fidei sanctae cultores missis apparitoribus perquiri diligentius jubet, et suis tribunalibus exhiberi. Atroci proposita jussione, ut aut diis libamina solverent, aut exactione poenarum laesae divinitatis injuriae solverentur. Inquisitione facta matrona venerabilis a ministris
Abbreviated transcription (Latin):
ris grãm. senatꝰ fauorem. et no¬
minis sui głam. gestiens aucupa¬
re. Absorbebat plerosq non nul¬
los terrebat. multtis dictabat fu¬
gam uł cogebat ad latebras tur¬
bius huis et iniqui turbatoris
insania. quem ad alispergendas et
perdendas oues xp̃i preceps arma¬
bat impietas ⁊ animabat in solen¬
tia singularis. Matrona fidelis
sibi consulens et paruulo suo. nͥ
tam sibi qũa paruulo timens uix¬
ta ꝑsuasionis euuangelice proui¬
dentiam salutarẽ. de ciuitate sua
fugit in aliam. et in tharsum ci¬
licie latenti cõmeauit effugio. Sic
furoris impetũ mulier sc̃a dedi¬
nauit. non turbate mentis. aut
fracte uirtutis ẽ signum: s ꝓui¬
de dispensationis ⁊ humilis a¬
nime nota certissima. Num ꝙͣ
enim de se p̾sumit. cultor humi¬
litatis animus. nec in magnis
ambulat nec in mirabilib suꝑ
se:s prudenter explorat diuine
cõsilia uoluntatis: et oĩa suꝑno
committit examini. Eunt accep¬

Expanded text:
ris gratiam, senatus favorem, et noris gratiam, senatus favorem, et nominis sui gloriam gestiens aucupare. Absorbebat plerosque, nonnullos terrebat: multis dictabat fugam vel cogebat ad latebras, turbinis hujus, et iniqui turbatoris insania, quem ad dispergendas et perdendas oves Christi, praeceps armabat impietas, et animabat insolentia singularis. Matrona fidelis sibi consulens et parvulo suo, nec tam sibi quam parvulo timens, juxta persuasionis evangelicae providentiam salutarem, de civitate sua fugit in aliam; et in Tharsum Ciliciae latenti commeavit effugio. Si furoris impetum sancta mulier declinavit, non turbatae mentis aut fractae virtutis est signum, sed providae dispensationis et humilis animae nota certissima. Nunquam enim de se praesumit cultor humilitatis animus, nec in magnis ambulat, nec in mirabilibus super se; sed prudenter explorat divinae consilia voluntatis; et omnia superno committit examini. Finis accep
Abbreviated transcription (Latin):
immolarent. aut suppliciis gͣ¬
uib urgerent᷑. Gumebat in
inmensum sp̃c ꝓcelle et exalta¬
bantur ad submersionem fi¬
deliũ fluctus eius. et filiis
gr̃e furor ingrati turbinis ue¬
hementiꝰ imminebat. Trabe¬
bantur ad delubra dñi sacer¬
dotes ad nefanda libamina
cum p̾latis ppłs cogebatur:
applicabantur penis quos in fi¬
dei confessione uirtꝰ inuiolabilis
uniebat: et quia impietatis saciu¬
ficia detrectabant. se ipsos o in
odoreni suauitatis offerebant hos¬
tiam salutarem: Ascendit fumꝰ
in ira graiuis. et ignis a facie etꝰ
exarsit ascendens in partes fini¬
timas ꝓxuni orientis: ysauriamq
et panphiliam. ac loca contermiꝰ¬
na suo terrore concussit:
mpietanis coheres et nominis
preminebat regionib illis pre-¬
ses impiꝰ alexander qui tanquã
leo rugiens et paratus aqd predã.
procaciter ferebatur. de sanctoꝵ
sanguine. de sede fidelium. de
crudelitatis ministerio imꝑato¬

Expanded text:
immolarent, aut suppliciis grimmolarent, aut suppliciis gravibus urgerentur. Tumebat in immensum spiritus procellae, et exaltabantur ad submersionem fidelium fluctus ejus; et filiis gratiae furor ingrati turbinis vehementius imminebat. Trahebantur ad delubra Domini sacerdotes; ad nefanda libamina cum praelatis populus cogebatur: applicabantur poenis quos in fidei confessione virtus inviolabilis uniebat, et quia impietatis sacrificia detrectabant, se ipsos Deo in odorem suavitatis offerebant hostiam salutarem. Ascendit fumus in ira gravis; et ignis a facie ejus exarsit, ascendens in partes finitimas proximi orientis, Isauriamque et Pamphyliam, ac loca contermina suo terrore concussit. Impietatis cohaeres et nominis, praeeminebat regionibus illis praeses impius Alexander, qui tanquam leo rugiens et paratus ad praedam ,omini procaciter ferebatur, de sanctorum sanguine, de caede fidelium, de crudelitatis ministerio, imperato
Abbreviated transcription (Latin):
ysaurie prouincie ñ
ignobilis alũpna de
cuutatis yconioꝵ pͥmoribus
carnis ducebat originem: s
ornatu morũ et ficłi gr̃a stu-¬
dioq uirtuatis sup̃ dignitatẽ
generis eminebat. Hec uiri¬
li destituta solatio trienñe
adhuc alebat paruulum.
Ciricũ nõie. quem cũ lacte
carnis primordialib fidei ru¬
dimentis erexerat: et in eũ
docuerat credere. cuiꝰ uerbo
celi firmati sunt. cuius spũ
oris eorum uirtꝰ durat. et cõ¬
sistit ornatꝰ. Hec spũalib ac¬
censa desideriis. ornabat oꝑi¬
bus fidem. diuine legis medi¬
tatõ e iusticiã urtute castimo¬
ne sc̃itate. ⁊ ad exemplar ce¬
lestis ymaginis. se circũspec¬
tiõe sedula componebat.
gente igitur in fascib au¬
relio alexandro. qui ab
augusto eesare uicesimꝰ roma¬
num rexit imperiũ. exocta ẽ
contra eccłiam dura tempes¬
tas. et emissis in orbem decre¬
talib etlictis imperialis cru¬
deliter detonabat indictio. ut
sacre fidi ꝓfessores. aut iulolis

Expanded text:
Isauriae provinciae non ignobilis alumna, de civitatis Iconiorum primoribus, carnis ducebat originem: sed ornatu morum et fidei gratia, studioque virtutis, supra dignitatem generis eminebat. Haec virili destituta solatio, triennem adhuc alebat parvulum, Cyricum nomine, quem cum lacte carnis, primordialibus fidei rudimentis erexerat, et in eum docuerat credere, cujus verbo coeli firmati sunt: cujus spiritu omnis eorum virtus durat et consistit ornatus. Haec spiritualibus accensa desideriis, ornabat operibus fidem, divinae legis meditatione justitiam, virtute castimoniae sanctitatem et ad exemplar coelestis imaginis, se circumspectione sedula componebat. Agente igitur in fascibus Aurelio Alexandro, qui ab Augusto Caesare, vicesimus Romanum regebat imperium; exorta est contra ecclesiam dura tempestas: et emissis in orbem decretalibus edictis, imperialis crudeliter detonabat indictio, ut sacrae fidei professores, aut idolis
Abbreviated transcription (Latin):
nterea uiam uniuerse carnis in¬
grediente Lothario rege successor
ei constituitur Dagobertus: sicut
regiminis. sic uirtutis et pieta¬
tis paterne strennuus imitator.
Quo regnante. beatus amandus
ab urbe regrediens minusteriũ
uerbi sicut assueuerat cepit di¬
ligentius exercere: et animarũ
lucra profectu diuini inimeris
operari. Huius rei gr̃a Ganlauũ
progreditur: et sterilitatem gẽ¬
tis incredule. fecunditate duni
germinis satagit adimplere. Hic
ut liberius securiꝰq possit in er̃a¬
głice sationis opiis assuxccere in¬
terueniente sc̃e recor aurdatio¬
nis Aichario nouiomensi ponti¬
fice. a prefato rege suscepit epłas.
ut nullus uerbum uite. iugum
fulei. sacramenta gr̃e detractaret:
sicq regi celesti. rege militante ter¬
reno. uelociter currẽt sermo sc̃s
et in exitium mortis uigulũq dia¬
boli. duo gladii conuenirent: qͥa
felix est et iocunda communio.
cum ad classicũ militie spirnual
er igitur terrene satellicium dig¬
nitatis.

Expanded text:
nterea viam universae carnis ingrediente Lothario rege, successor ei constituitur Dagobertus sicut regiminis, sic virtutis et pietatis paternae strenuus imitator. Quo regnante, B. Amandus ab urbe regrediens, ministerium verbi, sicut assueverat, coepit diligentius exercere, et animarum lucra profectus divini muneris operari Hujus rei gratia, Gandavum progreditur, et sterilitatem gentis incredulae, fecunditate divini germinis satagit adimplere. Hic, ut liberius securiusque possit in evangelicae sationis opus assurgere, interveniente sanctae recordationis Aichario Noviomensi pontifice, a praefato rege suscepit epistolas, ut nullus verbum vitae, jugum fidei, sacramenta gratiae detrectaret: sicque Regi coelesti, rege militante terreno, velociter curreret sermo sanctus, et in exitium mortis, jugulumque diaboli, duo gladii convenirent, quia felix est et jucunda communio, cum ad classicum militiae spiritualis erigitur terrenae satellitium dignitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
nile ne quid a titulo glorie.
ne quid a cumulo mercedis
excideret. ad loca remotiora
et irretitas ẏdolorum cultib
gentes. dilectus cdo et homi¬
nib beatus Amandus egre¬
ditur. ad dandam scientiam
salutis plebi dñi in remissio¬
nem peccatorum eorum: ut
lumen xp̃i splenderet in te¬
uebris et notum fieret salu¬
re domini. et reuelaretur in¬
fidelib iusticie cultus et gr̃a
ueritatis. Hic labor hoc stu¬
dium uiri dei. huic oꝑi die¬
bus insistit et noctib. et lucͥs
spiritualib ampliatur: dño
cooperante et sermonem con¬
firmante sequentib signis.

Expanded text:
nde, ne quid a titulo gloriae, ne quid a cumulo mercedis excideret; ad loca remotiora, et irretitas idolorum cultibus gentes, dilectus Deo et hominibus B. Amandus egreditur, ad dandam scientiam salutis plebi Domini in remissionem peccatorum eorum, ut lumen Christi splenderet in tenebris, et notum fieret salutare Domini, et revelaretur infidelibus justitiae cultus, et gratia veritatis. Hic labor, hoc studium viri Dei, huic operi diebus insistit et noctibus, et lucris spiritualibus ampliatur, Domino cooperante et sermonem confirmante sequentibus signis.