comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enim dedõ legimus placuit
dõ: ita etiam cum dicitur qui a
uisum est sp̃uisco. arbiter suae
exprimitur potestates: & quo¬
modo non arbiter. qui ea quae
uult loquitur. quae uult man¬
dat Sicut mandat pater
mandat et filius : Sicut enim
audiuit paulus uocem dicentẽ
sibi Ego sum inquit ihs̃ quem tu
persequeris: it a&iã sp̃s paulum
& silean uetuit ire inbithyniã
Et sicut pater locutus est per
prophetas: ita etiam desp̃uaga¬
bus dicit. Haec dicit sp̃s sc̃s :
Virum cuius est zona: sicalli¬
gabunt eum in hierus alem:
& sicut misit sapientia a pos¬
tolos dicens. itt in orbem uni¬
uersum & praedicate euuan¬
gelium: sic & sp̃s sc̃s dicit:
Separate mihi paulum & bar¬
nabanin opus quod uocauiros.
Itaque praemissi aspũ scõ
quo in fra scriptura indicat¬
nullam discretionem inter c&e¬
ros habuerunt a postolos quasi
lus missus esset a spũ: & uaselec¬
tionis erat xp̃i et dm̃ in seope¬

Expanded text:
Sicut enim de Deo legimus: Placuit Sicut enim de Deo legimus: Placuit Deo; ita etiam cum dicitur quia visum est Spiritui sancto, arbiter suae exprimitur potestatis. 145. Et quomodo non arbiter, qui ea quae vult, loquitur, quae vult, mandat; sicut mandat Pater, mandat et Filius? Sicut enim audivit Paulus 662 vocem dicentem sibi: Ego sum, inquit, Jesus, quem tu persequeris ; ita etiam Spiritus Paulum et Silam vetuit ire in Bithyniam. Et sicut Pater locutus est per prophetas, ita etiam de Spiritu Agabus dicit: Haec dicit Spiritus sanctus: Virum cujus est zona haec, sic alligabunt eum in Hierusalem . Et sicut misit Sapientia apostolos, dicens: Ite in orbem universum, et praedicate Evangelium : sic et Spiritus sanctus dicit: Separate mihi Paulum et Barnabam in opus, quo vocavi eos . Itaque praemissi a Spiritu sancto, quod infra Scriptura indicatnullam discretionem inter caeteros habuerunt apostolos, quasi lus missus esset a Spiritu, et vas electionis erat Christi, et Deum in se ope
Abbreviated transcription (Latin):
Quod siunius est uolunta¬
tis & operationis est
suis creator agnoscitur: Idem
ut ipse pater ipse filius ipse
sit & sp̃s sed quia
pater & filius eiusdem est
potestatis: Idem ergo est
persubstantiam at que uir¬
tutem: quia non est in diuini¬
tate uel sabelliana confusio
uel arriana discretio uel ter¬
rena corporalis que muta¬
tio: Accipe aliud se e
inquit & multis modis &iam
ds̃ locutus est patribus in ꝓ¬
ph&is: & sapientia dĩ dixit
Mit tam prophetas & aposto¬
los: & alii datur sicut scriptũ
est persp̃m sermosapientiae.
alu sermo scientiȩ secundume¬
undem sp̃m. Alu fides in eodem
sp̃u aliigratia curationum
in eo dem spũ. alui o peratio uir¬
tutis. Alii prophetia : Ergo
secundum a postolum non so¬
Et ideo unum munus. una est gra¬
tia : Habesergo quiactiam sp̃s aue¬
tor est prophetarum ⁊ A postoli
quoque dixerunt : Vi sumest
uisum: Non solum operatorem
gratiae. sed&iã aucto remim¬
peratae ex secutionis ostendunt

Expanded text:
Quod si unius et voluntaQuod si unius et voluntatis et operationis est suis creator agnoscitur. Idem ut ipse Pater, ipse Filius, ipse sit Spiritus: sed quia et Pater et Filius ejusdem est potestatis. Idem ergo est per substantiam atque virtutem; quia non est in divinitate vel Sabelliana confusio, vel Ariana discretio, vel terrena corporalisque mutatio. Cinquit, et multis modis etiam Deus locutus est patribus in prophetis . Et Sapientia Dei dixit: Mittam prophetas et apostolos. Et, alii datur, sicut scriptum est, per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii fides in eodem Spiritu, alii gratia curationum in uno Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia . Ergo secundum Apostolum non soet ideo unum munus, una est gratia. Habes ergo quia etiam Spiritus auctor est prophetiarum. 144. Apostoli quoque dixerunt: Visum est visum, non solum operatorem gratiae, sed etiam auctorem imperatae exsecutionis ostendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ter praetatio sermonum:
acc autemomnia operatur
unus atque idem sp̃s diuidens
singulis prout uult : Non
est ergo dubium quin ea
qua eo peratur pater opere¬
tur et sp̃s . Nec ex praecepto
sicut qui corporaliter audit
operetur. sed ut ex uoluntate
qui sui est liber arbitru non
alienae famulus potestatis.⁊
Non enim qua siiussus obtem¬
perat sed quasi largitor suȩ
moderator est largitatis
Videro nunc interim : utrũ
omnia operari dicas spm
quae operatur & pater:
Negare tamen non potes
quia operatur pater quae
non omnia operatur pater.
sinon operatur quodopera¬
tur et sp̃s : Quodsi quȩ o pe¬
ratur sp̃s operatur & pater.
cum sp̃s operationes suas ꝓ
uoluntate sua diuidat. ne¬
cesse est id quod diuidit sp̃s.
aut inuito patredõ dicas
eum ex sua uoluntate diui¬
dere Aut sudem uelle
dixeris patrem quod uult
sp̃s sc̃s. necesse est ut unita¬
tem uoluntatis operati¬
onis que diuinae uel in¬
uitus. Et si non corde.
saltimore fatearis

Expanded text:
rpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . 140. Non est ergo dubium, quin ea quae operatur Pater, operetur et Spiritus. Nec ex praecepto, sicut qui corporaliter audit, operatur: sed ex voluntate, qui sui est liber arbitrii, non alienae famulus potestatis. Non enim quasi jussus obtemperat, sed quasi largitor suae moderator est largitatis. 141. Vide nunc interim utrum omnia operari dieas Spiritum, quae operatur et Pater; negare tamen non potes quia operatur Pater, 661 non omnia operatur Pater, si non operatur ea quae operatur et Spiritus. Quod si ea quae operatur Spiritus, operatur et Pater; cum Spiritus operationes suas pro voluntate sua dividat, necesse est id quod dividit Spiritus, aut invito Patre Deo, dicas eum ex sua voluntate dividere: aut si idem velle dixeris Patrem, quod vult Spiritus sanctus; necesse est ut unitatem voluntatis operationisque divinae vel invitus, et si non corde, saltem ore fatearis. 142.
Abbreviated transcription (Latin):
refilium dicitur: Clarifica¬
re ideo : quia docuit nos sp̃s scs
filium dĩ imaginem eẽ in uisibi¬
lisdĩ et splendoremgloriȩ.
& charactera substantiae
eius: Sp̃s enim & in patri¬
archis et in proph&is locut᷑¬
est . et a postolis : Denique tunc
perfectiores esse coeperunt pos¬
tea quam sp̃m receperunt : Nul¬
la ergo distantia diuinȩ uirtu¬
tis & gratiae : Nã licet diuisiones
gratiarum sint: idem tamen sp̃s ⁊
Et diuisiones ministeriorum
sint : idem autem dñs. ⁊ Et
diuisi ones operationum sinł : idẽ
aũt ds̃ qͥ operat᷑ om̃a in omnib: Di¬
uisiones sunt munerum: non se¬
parationes sunt trinitatis : De¬
nique idemest ds̃ qui o pera tur
omnia in omnibus. ut scias quia
non est discretio operationis in¬
ter dm̃ patrem et spm sc̃m quan¬
do ea quae operatur sp̃s operat᷑
& paterds̃. quio peratur omnia
in omnibus : Nam cum operxur
omnia in omnibus pater. Aliita¬
mosapientiae. a li sermoscien¬

Expanded text:
re Filium dicitur. Clarificare Filium dicitur. Clarificare ideo, quia docuit nos Spiritus sanctus Filium Dei imaginem esse invisibilis Dei, et splendorem gloriae, et characterem substantiae ejus , Spiritus enim et in patriarchis et in prophetis locutest: et apostoli denique tunc perfectiores esse coeperunt, posteaquam Spiritum receperunt . Nulla ergo distantia divinae virtutis et gratiae; nam licet divisiones gratiarum sint, idem autem Spiritus: et divisiones ministeriorum sint, idem autem Dominus: et divisiones operationum sint, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus . Divisiones sunt munerum, non separationes Trinitatis. 139. Denique idem est Deus qui operatur omnia in omnibus; ut scias quia non est discretio operationis inter Deum Patrem et Spiritum sanctum, quando ea quae operatur Spiritus, operatur et Pater Deus, qui operatur omnia in omnibus. Nam cum operetur omnia in omnibus Pater: Alii tamo sapientiae, alii sermo scien
Abbreviated transcription (Latin):
sedidem uelle: idem facert.
idem posse patrem & filium
iudicares. dicit tibi sapientia
depatre: Quaecumque e¬
nim ille fecerit: eadem& fili¬
us facit similiter : Nonergo
aliqui prior uel setundus est
actus. sedidem unius operatio¬
nis effectus est: &ide onihil
a sefacere posse filius dicitur.
quia a patre non potest eiuso¬
peratio separari: Similiter
& sp̃s scĩ o peratio non secernit᷑
Vnde etiam ea quae loquitur
audire a patre dicitur : Quid
sidoceo quia & pater audit̃ fili¬
um sicut filius audit patrem
habesenim scriptum in euuan¬
gelio quia dicit filius. pater.
gratiastibiago quia audisti
me: Quomodo audiuit pa¬
terfilium. cum filius nibil ad
patrem insuperioribus dela¬
taro sit locutus.: Acneputa¬
res quia semel apatre auditus est
filus. addidit &e gosciebam
quia semper meaudis: Ergo
non subiectae oboedientiae:
sedunitatis auditus est sempi¬
ternae : Similiter igitur &
audire a patre sp̃s et clarifica¬

Expanded text:
sed idem velle, idem facere, sed idem velle, idem facere, idem posse Patrem et Filium judicares, dicit tibi Sapientia de Patre: Quaecumque enim ille fecerit, eadem et Filius facit similiter . Non ergo alicui prior vel secundus est actus, sed idem unius operationis effectus. Et ideo nihil a se posse facere Filius dicitur; quia a Patre non potest ejus operatio separari. Similiter et Spiritus sancti operatio non secernitur. Unde etiam ea quae loquitur. audire a Patre dicitur. 137. Quid si doceo quia et Pater audit Filium, sicut ut et Filius audit Patrem? Habes enim scriptum in Evangelio, quia dicit Filius: Pater, gratias tibi ago, quia audisti me . Quomodo audivit Pater Filium, cum Filius nihil ad Patrem in superioribus de Lazaro sit locutus? Ac ne putares quia semel a Patre auditus est Filius, addidit: Et ego sciebam quia semper me audis . Ergo non subjectae obedientiae, sed unitatis auditus est sempiternae. 138. Similiter igitur et audire a Patre Spiritus, et clarifica
Abbreviated transcription (Latin):
nem uilitatis iddiriuare con¬
tendas: etiam ad filii in iuriã
deruiabis. quia & desefilius
dixit: Sicut audio & iudico.
& non põtest aliquid facere
filius nisi quod uiderit facien¬
tempatrem: Sienimuerũ ẽ
sicut est uerum quod dixit
filius. omnia quae hab& pa¬
ter mea sunt. & secundũ di¬
uinitatem unumẽ cumpa¬
trefilius. unumper substan¬
tiam naturalem. nonunus
secundũ sabellianã perfidi¬
am: quod unumutiq est ꝑ
substantiae propri&atem
non potest separari : Et ide¬
onon potest filius facereni¬
si quod audierita patre: quia
in aeternum est permanens
dĩ uerbum necum quam pa¬
ter a filii operatione diuidi¬
tur: & quod operatur fi¬
lius scit patrem uelle: et qđ
uult pater. filium nouit ope
interpatrem & filium puta¬
resoperis esse distantiã.
sed eius dem operationis
crederes unitatem : et ope¬
ra inquit quae ego facio
ipsefacit: Et rursus ne
discretionem aliquã in ope¬
ris distinctione sentires.

Expanded text:
nem vilitatis id derivari connem vilitatis id derivari contendas; etiam ad Filii injuriam derivabis; quia et de se Filius dixit: Sicut audio, judico; et, Non potest aliud facere Filius, nisi quod viderit facientem Patrem . Si enim verum est, sicut verum est, quod dixit Filius: Omnia quae Pater habet, mea sunt ; et secundum divinitatem unum est cum Patre Filius, unum per substantiam naturalem, non unus secundum Sabellianam perfidiam. Quod unum utique est per substantiae proprietatem, non potest separari; et ideo non potest Filius facere, nisi quod audierit a Patre; quia in aeternum est permanens Dei Verbum , nec umquam Pater a Filii operatione dividitur: et quod operatur Filius scit Patrem velle: et quod vult Pater, Filius novit operinter Patrem et Filium putares operis esse distantiam, sed ejusdem operationis crederes unitatem: Et opera, inquit, quae ego facio, ipse facit . Et rursus ne discretionem aliquam in operis distinctione sentires,
Abbreviated transcription (Latin):
lit pater filium nonignorare
Dicamus audisse memora mus.
sed nonindõ sonus neque silla¬
ba quae significare folent in¬
dicium uoluntatis. sed
uoluntatis unitas Diuinis
quidem intellegitur archa¬
nis. nr̃is aut significat᷑ indicus:
Quid est ergo non enim a se lo¬
quitur. hoc est nonsine me
loquitur. quia loquitur ue¬
ritatem sapientiã spiratꝰ non
sine patreloquitur: quia dĩ
filius quia ipsedixit: Omnia
mihi tradita sunt a patre
meo: omnia patris habet
filius quia iterum ait : Om̃a
quȩ paterbabet mea sunt:
Et quae accrpit ipse peru¬
nitatem naturae : exipso
pereandem unitatemacce¬
pit et sp̃s sicut ipse dñs ibsde¬
clarat de sp̃usuodicens.
Propterea dixi demeo accipi¬
& et adnuntiabit uobis
quod dedit filius patris est ⁊
Itanihilase aut filius loquitur
aut sp̃s: qui a nihilextrase
trinitas loquitur : Quodsi ad
infirmitatem sp̃s scĩ et quan¬
dam corporeae similitudi¬

Expanded text:
lit Pater, Filium non ignorare lit Pater, Filium non ignorare dicamus, audisse memoramus: sed non in Deo sonus, neque syllaba, quae significare solent indicium voluntatis; sed voluntatis unitas divinis quidem intelligitur arcanis, nostris autem significatur indiciis. 133. Quid est ergo: Non enim a se loquetur? Hoc est, non sine me loquitur; quia loquetur veritatem, sapientiam aspirat. Non sine Patre loquitur, quia Dei Filius, quia ipse dixit: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo . Omnia Patris habet Filius; quia iterum ait: Omnia quae Pater habet mea sunt . Et quae accepit ipse per unitatem naturae, ex ipso per eamdem unitatem accepit et Spiritus, sicut ipse Dominus Jesus declarat, de Spiritu suo dicens: Propterea dixi, de meo accipiet, et annuntiabit vobis Filii est: quod dedit Filius, Patris est. Ita nihil a se aut Filius loquitur aut Spiritus, quia nihil extra se Trinitas loquitur. 135. Quod si ad infirmitatem Spiritus sancti, et quamdam corporeae similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
despũ filius dĩdixit: Non enĩ
loquitur a st : Hoc est non sine
mea. nec patris communione.
Neque enim diuisus acseper¬
titus est sp̃s. sed quae audit
loquitur : Audit uide li¬
cet perunita tem substan¬
tiae & proprietatẽ scien¬
tiae: neque enĩ foraminibus¬
aliquibus corporalibus recipit
auditum. et quibusdam diuina
modulis carnalibus uoxresul¬
tat uł audit id quod ignorat.
qm̃ in rebus humanis scientiã
plerumque auditus operatur.
& tamen nec in ipsis hominibus
semper alloquiũ corporale
aut carnalis auditus est.
Quienim loquitur linguis. non
hominibus inquitloquitur
sed dõ : Nemo enim audit : spũ
autem loquitur mysteria
auditus est corporalis in dõ
tu in firmitatis humanae soni¬
tus et quae da morgana exi¬
gis carnalis auditus. Cumide¬
o audire dicatur ut scirc treda¬
tur : Nos enim idstimus quod
audierimus : et ante audimꝰ
utstire possimus: Indõ aũt
quia nouit omnia ante quã
fiant scientia praecedit
Auditum itaque: ut quodue¬

Expanded text:
de Spiritu Filius Dei dixit: Non enim loquetur a se , hoc est, non sine mea et Patris communione; neque enim divisus ac separatus est Spiritus, sed quae audit, loquitur: audit videlicet per unitatem substantiae, et per proprietatem scientiae. Neque enim foraminibusaliquibus corporalibus recipit auditum, et quibusdam divina modulis carnalibus vox resultat, vel audit id quid ignorat; quoniam in rebus humanis scientiam plerumque auditus operatur, et tamen nec in ipsis hominibus semper alloquium corporale, aut carnalis auditus est: Qui enim loquitur linguis, non hominibus, inquit, loquitur, sed Deo. Nemo enim audit, Spiritu autem loquitur mysteria auditus est corporalis; in Deo tu infirmitatis humanae sonitus, et quaedam organa exigis carnalis auditus; cum ideo audire dicatur, ut scire credatur? Nos enim id scimus quod audierimus, et ante audimus, ut scire possimus: in Deo autem qui novit omnia antequam fiant, scientia praecedit auditum. Itaque ut quod ve
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s : ita & paterdixit : Ecce
ego decurro inuos sicut flu¬
uius pacis. & sicut torrens in¬
undans gloriamgentium
Quis autem dubit& flumen
ẽe uitȩ dĩ filium. dequo act̃¬
nȩ uitȩ flumina profluebant:
Bona ergo aqua spitalisgra
Quishunc fontem dabit pec¬
torimeo. in me saliat. inme
fluat uitae largitor a&ernȩ
super fluat in nobis fonsistenon
effluat ⁊ Dicit enim sapientia
Dibeaquam detuis uasis & de
puteorum tuorum fontibus.
inque plateistuis superfluant
a quaetuae .: Quomodo hanc
aquam tenebo neeffluat: ne
labatur: Quomodo uasieũ
conseruabo neque penetrans
rima peccati a &ernȩ uitȩ dis¬
till& humorem: Docenos
dñ e inũ doce sicut docinstiapos¬
tolos tuos dicens. Nolite
the sauritare uobis thesau¬
ros interra: ubi erugo &tinea
exterminat. &ubi fures effo¬
diunt & furantur: Furem
uidelic& inmundum sp̃m esse
significat : qui inbonorũ operũ
lucegradientibus non possit ob¬

Expanded text:
Spiritus, ita et Pater dixit: Ecce Spiritus, ita et Pater dixit: Ecce ego decurro in vos, sicut fluvius pacis, et sicut torrens inundans gloriam gentium . 633 Quis autem dubitet flumen esse vitae Dei Filium, de quo aeternae vitae flumina profluebant? 162. Bona ergo aqua, spiritalis gratia: quis hunc fontem dabit pectori meo? In me saliat; in me fluat vitae largitor aeternae. Superfluat in nobis fons iste, non effluat. Dicit enim sapientia: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus, inque plateis tuis superfluant aquae tuae . Quomodo hanc aquam tenebo, ne effluat, ne labatur? Quomodo vas meum conservabo, ne qua penetrans rima peccati, aeternae vitae distillet humorem? Doce nos, Domine Jesu, doce sicut docuisti apostolos tuos, dicens: Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi aerugo et tinea exterminat, et ubi fures effodiunt et furantur . 163. Furem videlicet immundum spiritum esse significat, qui in bonorum operum luce gradientibus non possit ob
Abbreviated transcription (Latin):
atq: uirtutis. sp̃s cognitionis atq
pi&atis. sp̃stimoris dĩ. Vnum
exfonteuitȩ: Nechicrursus
sensumtuum ad inferiora decor¬
queas: quia quȩdã diuersitas
uid&ur ẽẽ fontis & fluminis:
Etamen ad om̃a prospexit
scriptura diuina.ne infirmi¬
tas humani caper&ur ingenu
uilitate sermonum : Propo¬
nastibi lic& quoduis flumen:
Neforte ẽ unius naturȩ. unius
patre eẽ substantiȩ unius clari¬
tatis & głȩ: capiam fidele com¬
pendium deunitate uirtutis.
nec uerebor aliquam de diuer¬
sitate magnitudinis questionẽ:
Nam &iam inhoc nobis scrip¬
tura prospexit: Dicit enĩ dĩ
filius : Quibiberit deaqua
quam dabo illi: fi& in eo fons
aquȩ salientis inuitã a &ernã
Hic fons utiq gr̃a spitalis ẽ.
fluuius exiiuo fonte ꝓcedens
bis ipsius diuinȩ significari
magnitudinis unitatẽ: nec
possexp̃m &iama perfidis fon¬
tẽ negari. cum fonsdicatur
& sp̃s: &sicut flumendicit᷑

Expanded text:
atque virtutis, spiritus cognitionis atque atque virtutis, spiritus cognitionis atque pietatis, spiritus timoris Dei. Unum ex fonte vitae. 160. Nec hic rursus sensum tuum ad inferiora detorqueas, quia quaedam diversitas videtur esse fontis et fluminis; et tamen ad omnia prospexit Scriptura divina, ne infirmitas humani caperetur ingenii vilitate sermonum. Proponas tibi licet quodvis flumen, e fonte est; unius tamen naturae, unius Patre esse substantiae, unius claritatis et gloriae. Capiam fidele compendium de unitate virtutis, nec verebor aliquam de diversitate magnitudinis quaestionem. Nam etiam in hoc nobis Scriptura prospexit; dicit enim Dei Filius: Qui biberit de aqua, quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Hic fons utique gratia spiritalis est fluvius ex vivo fonte procedens. go ex verbis ipsius divinae significari magnitudinis unitatem, nec posse Christum etiam a perfidis fontem negari; cum fons dicatur et Spiritus. Et sicut flumen dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
maximum : qđ secundũ he¬
breos dein fluxit interris.
utore esaiȩ accepimus pro¬
phecctũ ⁊ Magnum hoc flu¬
men quod fluit semꝑ & nũ¬
quamdeficit : Nec solũ flum̃
sed &iam profusumpetus
& magnitudinis redundan¬
tis. sicut &icmdauid dixit
Quia fluminis imp&us lae
alicuiuus flu terrestris ab¬
luitur. sed ille exuitae
fonte procedens sp̃s scs. cui
in illis caelestibus thronis.
dominationibus & potesta¬
tibus. angelis &archangelis
redundantius uid&ur efflu¬
ere : pleno septẽ uirtutum
spitalium feruens meatu.⁊
sien im fluuius riparũ editis
superfusus exundat. quanto
magis sp̃s omnẽ suꝑeminens
creaturã. cum reliquatã quã
prestringat. caelestẽ illam
creaturarum naturã effusio¬
re quandam scĩficationis uber¬
tate la&ificat. Nec moueat
quod uel hic dixit flumina.
uel a libi septẽ sp̃s. : His enim
sc̃ĩficationibus septẽ sp̃italiũ
sicute saias dixit significatur
plenitudo uirtutũ sp̃s sapi¬
entiȩ & intellectus. sp̃s consili

Expanded text:
maximum, quod secundum Hebraeos de Jesu fluxit in terris, ut ore Esaiae accepimus prophetatum . Magnum hoc flumen, quod fluit semper, et numquam deficit. Nec solum flumen, sed etiam profusi impetus, et magnitudinis redundantis, sicut etiam David dixit: Quia fluminis impetus laealicujus fluvii terrestris abluitur: sed ille ex vitae fonte procedens Spiritus sanctuin illis coelestibus Thronis, Dominationibus et Potestatibus, Angelis et Archangelis redundantius videtur effluere, pleno septem virtutum spiritalium fervens meatu. Si enim fluvius riparum editis superfusus exundat, quanto magis Spiritus omnem supereminens creaturam, cum reliqua tamquam perstringat, coelestem illam creaturarum naturam effusiore quadam sanctificationis ubertate laetificat! 159. Nec moveat quod vel hic dixit flumina , vel alibi septem spiritus ; his enim sanctificationibus septem spiritalium, sicut Esaias dixit , significatur plenitudo virtutum: spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii
Abbreviated transcription (Latin):
Imagna habundantia
scripturccrum: quam
nemopossit humano iN¬
genio comp̃hendere:
Omaximum diuinȩ unitatis
indicium. ⁊ His enim duobus
uersiculis quã multa signant᷑¬

Expanded text:
magna abundantia Scripturarum, quam nemo possit humano ingenio comprehendere! O maximum divinae unitatis indicium! His enim duobus versiculis quam multa signant
Abbreviated transcription (Latin):
Lumen sicut supra diximus.
signatumẽ in nobis lumen
uultus tuidne : Quode st
ergo lumen signatum nisi
illius signaculi spĩtalis in quo
credentes. signati in quit estis
scriptumẽ Ignis inconspec¬
tuei: ardebit. Prefulge
enim gr̃a dieiudicii. ut sequat᷑
absolutio quȩ scõrum remu¬
ner&ur obsequium XUII.

Expanded text:
lumen, sicut supra diximus: Signatum est in nobis lumen vultus tui, Domine . Quod est ergo lumen signatum, nisi illius signaculi spiritalis, in quo credentes signati, inquit, estisscriptum est: Ignis in conspectu ejus ardebit . Praefulget enim gratia diei judicii, ut sequatur absolutio, quae sanctorum remuneretur obsequium.
Abbreviated transcription (Latin):
Propterta dñs dic̃: siscires
donũ dĩ & quis ẽ quidicittibi
damihibibere: tu p&isses
abeo & dediss&tibiaquã uiuã:⁊
Hancaquã sitiuit anima dauid.
harum fontẽ aquarũ deside¬
rat ceruus. nonsitiens uenena
serpentium: Uiua ẽ enim
aqua gr̃a sp̃itadis eo quodm̃¬
tis interna uiuific&. &omne
Animi peccatũ abluat occul¬
torũq: mund& errorẽ : sed
nequis forte tamquã pausil¬
litatẽ sp̃s redarguat. & hinc
ueli it quandam facere distan¬
tiam magnitudinis. quoda qua
portio uideat᷑ esse fontis ex¬
igua. quã quã treaturarũ ex¬
empla minime diuinitate
aptanda uideant᷑ . tamen
nequid exhac quoq creaturȩ
comparatione p̃iudicent: Dis¬
cant non solum aquam sed&iã
flumendictum sp̃mscm secđm

Expanded text:
Propterea Dominus dicit: Si scires donum Dei, et quis est qui dicit tibi: Da mihi bibere; tu petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam . 155. Hanc aquam sitivit anima David . Harum fontem aquarum desiderat cervus, non sitiens venena serpentum. Viva est enim aqua gratiae spiritalis, eo quod mentis interna purificet, et omne animi peccatum abluat, occultorumque mundet errorem. ne quis forte tamquam pusillitatem Spiritus redarguat, et hinc velit quamdam facere distantiam magnitudinis, quod aqua portio videatur esse fontis exigua: quamquam creaturarum exempla minime divinitati aptanda videantur; tamen ne quid ex hac quoque creaturae comparatione praejudicent, discant non solum aquam, sed etiam flumen dictum Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃ssc̃s : Accipenunc quia sicut
pater fonsuitȩẽ. ita &iam fi¬
lium pleriq: fontem uitȩ me¬
morarunt significatum. eo
quod apudte inquit ds̃ om̃ps
hoc loco patrem uolunt tan¬
tum modo fontem significatũ.
quamquã uideant quodscrip¬
tura commemorauerit ⁊
Apudte inquit fonsuitȩ Noc ÷
apud patrẽ filius. qm̃ uerbũ
apuddm̃ qđ erat in principio
& erat apuddm̃ ⁊ sed siue pa¬

Expanded text:
cap. XIX. Accipe nunc quia sicut Pater fons vitae est, ita etiam Filium plerique fontem vitae memorarunt significatum; eo quod apud te, inquit, Deus omnipotens, hoc loco Patrem volunt tantummodo per fontem significatum, quamquam videant quid Scriptura memoraverit: Apud te, inquit, fons vitae , hoc est, apud Patrem Filius; quoniam Verbum apud Deum, quod erat in principio, et erat apud Deum. 154. Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
actibus a postolorũ cũ supra
Sicenim habes: & factus subito
decaelo sonus tamquam aui
magna sp̃s ferretur: & reple¬
uit totamdomum ubi erant
sedentes. Qui sȩ sunt illis dis¬
persȩ linguȩ tamquam ignis:
VNde & illud quando gedeon
superaturus madian trecentos
uiros iussit hydriam sumere:
& inhydrias faces ardentes ha¬
bere. & indextris tenere tubas:
ita nr̃i acceptum ab apłis serua¬
uere maiores. Quo hydriae
sint corporanr̃a figurata deli¬
mo quae timere nonnorunt.
si feruoregrae sp̃italis ignes¬
cant. & utũ dñi passionem
canore uocis confessionetes¬
tentur : Quis igitur de diuini¬
tate scĩ sp̃s dubit&. cum ubi sp̃s
grãe sit ibi species diuinitatis
appareat: Quotestimonio non
diuersitatem. sed unitatem di¬
uinȩ colligimus potestatis.:
Namque mad modum potest
eẽ discr&io potestatis. ubi uni¬
us in omnibus operationis ef¬
fectus ẽ : Neq uero potest
eẽ gr̃a sacramentorum: nisi
ubi fuerat uenia peccatorum

Expanded text:
ue apostolorum cum supra sic enim habes: Et factus est subito de coelo sonus, tamquam vi magna Spiritus ferretur; et replevit totam domum, ubi erant sedentes: et visae sunt illis dispersae linguae tamquam ignis . 147. Unde et illud quando Gedeon superaturus Madian, trecentos viros jussit hydrias sumere, et in hydriis faces accensas habere, et in dextris tenere tubas ; ita nostri acceptum ab apostolis servavere majores, quod hydriae sunt corpora nostra, figurata de limo quae timere non norunt, si fervore gratiae spiritalis ignescant, et Jesu Domini passionem canora vocis confessione testentur. 148. Quis igitur de divinitate sancti Spiritus dubitet, cum ubi Spiritus gratia sit, ibi species divinitatis appareat? Quo testimonio non diversitatem, sed unitatem divinae colligimus potestatis. Nam quemadmodum potest esse discretio potestatis, ubi unus in omnibus operationis effectus est? Neque vero potest esse gratia sacramentorum, nisi ubi fuerit venia peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
quos dam tractatus nr̃ ascen¬
dat. quo facilius hiiqui fidẽ
ñ defer. ł ratione flectantur .
Poss̃ enimdicere in principio.
nec nos dicimus serui re spm
sed cumdicant seruire xp̃m.
quomodo pos s̃negaredespũ:
Quodsi secđm carnem in serui
forma consentiunt xp̃mfu
is se: constat. et conuenit
Ergo si scđm diuinitatẽ suã¬

Expanded text:
quosdam tractatus noster ascenquosdam tractatus noster ascendat, quo facilius hi qui fidem non deferunt, vel ratione flectantur. Possunt enim dicere in principio: Nec nos dicimus servire Spiritum. Sed cum dicant servire Christum, quomodo possunt negare de Spiritu? Quod si secundum carnem in servi forma consentiunt Christum fuisse, constat et convenit. Ergo si secundum divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a sed suꝑ omnia sp̃s sc̃s
plene dedĩ filioclem̃tis sime
imperator instructus es. ut
ipseiam doceas. cupientẽte et
exigentẽ audirealiquidex¬
p̃s suis ñ morabor. Psertim
cumitate as sertione istius¬
modi testificatus sis ꝓxime
delectatũ. ut basilicã eccłȩ
si neullo monito rep̃ceperis
ignorantib: omnibus. subito
basilicam reddidisti: sp̃s inq
qͥa nob̵ quidẽ tunc p̃dicabat᷑
sed inte o perabatur: nec supe¬
rioris temporis damnade¬
ploro.: Quando quidem se¬
questratio illa basilicȩ.
cuiꝰdã fenoris trax̃usuras.:
Et enimbasi licam sequestrati.
ut fidem probares .: impleũ
igitur ꝓpositũ suũ pietastua.
quȩ sic seques trauerat ut ꝓ¬
baret sic probauit ut redde¬
ret: nec fructum amisietiudi¬
cium teneo ⁊ Patuitq om̃ib
in quadã factidis cretionẽ.
discretam tibinum quã fuis se
sententiã. Patuit in quã
res. et tuũ eẽ cũ redderes.
Primũigit᷑ ab in feriorib: in¬
choemus. ut quasi ꝑgradus

Expanded text:
omnia, sed super omnia Spiritus sanctus plene de Dei Filio, clementissime imperator, instructus es, ut ipse jam doceas cupientem te et exigentem audire aliquid expressius, non morabor; praesertim cum ita te assertione istiusmodi testificatus sis proxime delectatum, ut basilicam Ecclesiae sine ullo monitore praeceperiignorantibus omnibus, subito basilicam reddidisti. Spiritus, qui a nobis quidem tunc praedicabatur, sed in te operabatur. 21. Nec superioris temporis damna deploro; quandoquidem sequestratio illa basilicae, cujusdam fenoris traxit usuras. Etenim basilicam sequestrasti, ut fidem probares. Implevit igitur propositum suum pietas tua, quae sic sequestraverat, ut probaret; sic probavit, ut redderet. 605 Nec fructum amisi, et judicium teneo, patuitque omnibus in quadam facti discretione discretam tibi numquam fuisse sententiam. Patuit, inquam,res: et tuum esse, cum redderes. Primum igitur ab inferioribus inchoemus, ut quasi per gradus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i : neciteratũ ẽ in his baptis¬
ma. sed nouatũ : Vnum enim
baptis ma: ubiaũ ñ ẽplenũ bap¬
tis matis sacramentũ : nec prin¬
cipiuĩ ł species aliquabapti¬
subruas . et quem ad modũ si
unũ insermone conp̃hendas
aut patrẽ aut filiũ aut spm̃
filii aut scĩ sp̃sminuas potes¬
tatem. uacuũ ẽ omne mysteriũ.
Deniq et illi ipsiquidix erant.
nec sisp̃s sc̃s sit audiuimus.
baptiratis postea in nomine
nec contrariũ debetuideri. qr
quãuis etiã postea tacitum sit
despũ : Tam̃ creditũ ẽ: et quod
uerbotacitũ fuerat: exp̃ssũ ẽ
fide : Cũ enim dr̃ in nomine

Expanded text:
Christi, nec iteratum est in his baptisChristi, nec iteratum est in his baptisma, sed novatum. Unum enim baptisma. Ubi autem non est plenum baptismatis sacramentum, nec principium vel species aliqua baptisubruis, et quemadmodum si unum in sermone comprehendas aut Patrem aut Filium, aut SpirFilii aut Spiritus sancti minuas potestatem; vacuum est omnino mysterium. Denique et illi ipsi qui dixerant: Nec si Spiritus sanctus sit audivimus ; baptizati sunt postea in nomine Nec contrarium debet videri; quia, quamvis etiam postea tacitum sit, de Spiritu tamen creditum est. Et quod verbo tacitum fuerat, expressum est fide. Cum enim dicitur in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o. benedicitur in nomi¬
ne patris et filii et sp̃s scĩ
quiaunũ nom̃ ẽ potestas
unã ita etiamubi operatio
aliquadiuina. aut patris aut
refertur et filiũ nec solum
ad patrẽ sed etiã ad filiũ re¬
reginȩ baptitatus in xp̃o.
plenũmỹ steriũ cons ecutꝰ ẽ:
illiquinegauer̃ sescire
sedicerent. inio hannis
baptis ma. baptizatis postea.
quia io hannes in remissione
peccatorũ in aduenienti sihũ.
ñ suobaptizauit nomine: Et
id eo spm̃ nesciebant: quia nec
baptis mũ inxp̃i nomine sic̃
iohannes baptiza reso lebat
acceperant. ⁊ Iohannes enim
licetñ baptizaret inspũ tam̃
Deniq cũ in t̃rogaretur nefor¬
te ipse eẽt xp̃s: respondit.
Egouos a quabaptizo: uenit
aũ fortior me. cuius ñ sũ
dignus calciam̃ta portare
ips euos baptizabit inspũscõ
et igni ⁊ Ergo istiqui
nec in xpĩ nomine nec cũ fide
sp̃s sc̃i baptizati fuer ant¬
baptita ñ potuerant accipere
baptis matis sacramentum :
baptizati s̃ itaq innomineihũ

Expanded text:
 608 benedicitur in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti; quia unum nomen, potestas una, ita etiam ubi operatio aliqua divina, aut Patris, autrefertur et Filium, nec solum ad Patrem, sed etiam ad Filium rereginae baptizatus in Christo , plenum mysterium consecutus est. Et illi qui negaverunt se scire se dicerent in Joannis baptismo, baptizati sunt postea: quia Joannes in remissionem peccatorum, in advenientis Jesu, non in suo baptizavit nomine: et ideo Spiritum nesciebant, quia nec baptismum in Christi nomine, sicut Joannes baptizare solebat acceperant. Joannes enim licet non baptizaret in spiritu: Denique cum interrogaretur ne forte ipse esset Christus, respondit: Ego vos aqua baptizo. Venit autem fortior me, cujus non sum dignus calceamenta portare. Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igne . Ergo isti qui nec in Christi nomine, nec cum fide Spiritus sancti baptizati fuerunt, non potuerunt accipere baptismatis sacramentum. Baptizati sunt itaque in nomine Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s : quiñ seruit sic̃ omnia:
Nuncidipsum quoddixim̾tes¬
timoniis as struamus: prin¬
cipium disputationis.ẽ : quia
seruiant omnia. seruireaũ
omnialiquet : qm̃scriptũ ẽ
uniulers a seruiunt tͥ : Dix̃ hoc
sed seruiunt tibi : ut crederes
quod ipsea seruitio sit exceptus.
Ergo cũ uniuersa seruiunt.
legerimꝰ qui alta dĩ scrutatur
ds̃ sit cuius ẽ sp̃s plenȩ utiq
ꝑfectionis perfectȩq
uirtutis: acneapostolũ
arbitrentur errasse :
accipiant quemfidutiȩ
eiussit secutu s auctorem
Dñ senim in euangelio dix̃.
Cumuenerit paradytus
que megomittam uobis
a patremeo sp̃s ueritatis
quia patremeo procedit.
illetestimonium perhibet
catur de filio. Testificat᷑
etiam depatre testis et fi¬
delis etuerus. quo nihil
ex pressione diuinȩ ma¬
iestatis ẽ. plenus. nihil
adunitatem duinȩ potes¬
tatis ẽ. euidentius cumidẽ
nouerit sp̃s. quod et filius
qui paternorũ testis et c̃¬
sors induduus secretorũ

Expanded text:
s est, qui non servit sicut omnia. 23. Nunc idipsum quod diximus, testimoniis astruamus. Principium disputationis est, quia serviunt omnia. Servire autem omnia liquet, quoniam scriptum est: Universa serviunt tibi . Dixit hoc sed, serviunt tibi; ut crederes quod a servitio sit ipse exceptus. Ergo cum universa serviant, legerimus quia alta Dei scrutatur Deus sit, cujus est Spiritus, plenae utique perfectionis, perfectaeque virtutis? 25. Ac ne Apostolum arbritentur errasse, accipiant, quem fiduciae hujus sit secutus auctorem. Dominus enim in Evangelio dixit: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre meo, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit; ille testimonium perhibebit catur de Filio. Testificatur etaim de Patre testis et fidelis et verus: quo nihil ad expressionem divinae majestatis est plenius; nihil ad unitatem divinae potestatis evidentius; cum idem noverit Spiritus quod et Filius, qui paternorum testis et consors individuus secretorum
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ potestatis inpatreet
filio et spũ scõ: ñ potes tutiq
ibi ubi nulla diuisio sit fidẽ
probare diuisam Ergoqr
pietatis ẽ unitas bene
credere etiã unitas impie¬
renumerari. qr om̃ã legunt
facta ꝑ filiũ : &iam filium utiq int̃omã
adnum erandũ putant. qr
legunt ex dõ om̃a. Conse¬
quent̾ aũ nec patrẽ secer¬
nunt abomnibus. quiacre¬
aturis omnibus filiũñ se¬
cernunt : qm̃ sic̃ expatre
omã. itactiã ꝑ filiũ om̃a.

Expanded text:
tatem potestatis in Patre et tatem potestatis in Patre et Filio et Spiritu sancto, non potest utique ibi, ubi nulla divisio sit, fidem probare divisam. Ergo quia pietatis unitas est bene credere, etiam unitas impiere numerari, quia omnia legunt facta per Filium, etiam Filium utique inter omnia annumerandum putant, quia legunt: Ex Deo omnia . Consequenter autem nec Patrem secernunt ab omnibus, qui a creaturis omnibus Filium non secernunt; quoniam sicut ex Patre omnia, ita etiam per Filium omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ imperator. plenaratio
ec̃pietatis: sed impis̃
ñuidetur: denique quid
quȩ ñtenet ueritatẽ. et p̃¬
postere ordine a ẜsertio¬
nis in uoluitur : hoc enim
tuncualeret. ut interoma
atur sp̃s sc̃s: utiq nec in t̃
omnia probaripotest
quineq factus ẽ sic̃ omã.
nec creatus Mihugitur
ad utrumq hoc proficit
testimoniũ : ut et suꝑ omnia
ꝓbeturẽẽ quia factus ñ ẽ.
et quia suꝑ omnia ẽ. ñuide¬
atur factus eẽ nec int̃ea
quȩs̃ facta numerandus.
facta ꝑ uerbum ȩuuangelis
sp̃sdĩ omnia ꝑ ipsũ facta s
dixerit Non omnia facta
sumꝰ cũutiq loqui inȩuange
loconon excipit spm̃s cm̃
sed inter omnia numerat
nec ibi ergo excipit dĩ filiũ
ds pat̃. ex quo om̃a et nos in
illũ sedut sciat quia int̃
omnia ñ ẽ filius. legat se
bus utiq excepitdĩ filiũ. qr
credit in filiũ. net credit
indĩ filiũ quiñ credit in
spm nec potest sinere¬
gula ueritatis fides stare.
Nã quinegare coeperituni¬

Expanded text:
sancte imperator, plena ratio esse pietatis, sed impiis non videtur. Denique quid quae non tenet veritatem, et praepostero ordine assertionis involvitur! Hoc enim tunc valeret, ut inter omnatur Spiritus sanctus; utique nec inter omnia probari potest, qui neque factus est sicut omnia, nec creatus. Mihi igitur ad utrumque hoc proficit testimonium, ut et super omnia probetur esse, quia factus non est; et quia super omnia est, non videatur factus esse: nec inter ea quae sunt facta, numerandus. facta per Verbum EvangelistSpiritus Dei, Omnia per ipsum facta sunt, dixerit, non omnia facti sumus; cum utique loqui in Evangelloco non excipit Spiritum sanctum, sed inter omnia numerat; nec ibi ergo excipit Dei Filium, Deus Pater ex quo omnia, et nos per illum . Sed ut sciat quia inter omnia non est Filius, legat seqbus utique excipit Dei Filium, qui credit in Filium: nec credit in Dei Filium, qui non credit in Spiritum: nec potest sine regula veritatis fides stare. Nam qui negare coeperit uni
Abbreviated transcription (Latin):
opus ẽ diuina conferre: sed
tuũ dñe munus et patris ẽ
qui locutus ẽ ꝑprophetas
dicens Effundam de spũ
meo suꝑomnẽ carnẽ : et
prophetabt̃ filu et filiȩ eoꝵ.
Hic ẽ intrporos illecęlestis.
hȩc pluuiauoluntaria. sic̃
legim⁊ pluã uolunta rĩa
segregans ds̃ hereditati suȩ.
N

Expanded text:
opis est divina conferre; sed opis est divina conferre; sed tuum, Domine, munus et Patris est, qui locutus est per prophetas, dicens: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem, et prophetabant filii et filiae eorum . Hic est in typo ros ille coelestis: haec pluvia voluntaria, sicut legimus: Pluviam voluntariam segregans Deus haereditati suae . n
Abbreviated transcription (Latin):
hocẽ specialis tuȩ p̃rogatiua
pietatis: qu a totũmundũ in
singulis redemisti: Helias
adunãmrs sus ẽuiduã: elise¬
us mundauit unũ :: tun obis
dñeihũ. hos ho die mille
mundasti: quanto sinurbe
roma. quantos alexandriȩ.
quantos antiochiȩ quantos
etiam constantinopoli : Nã
etiã constantinopolis iam dĩ:
uerbum recipit: & euidentia
meruit tuidocumenta iudicii.
Et enimquã diuuena arriorũ
suis fouebat inclus auis cerib
bellis finitimis inquieta ̃.¬
os armis circũ sonabat hostilib
Postea uero quã fideiexules
ab dicauit hos tem ipsũ iudicẽ
regum quem sem ꝑ tremere
c̃sueuerat. deditum uidit
supplicem recepit. morien¬
tẽ obruit. sepultum possi¬
det : quantos ergo et cons¬
tantinopoli. quanto spos¬
tremo toto hodie in orbe
munda sti: ñ mundauit da¬
ma sus : ñ mundauit petrus
ñmundauit ambrosius. ñ
mundauit gregorius : Nr̃a
enim seruitia: sed tuas sa
cram̃ta.: Neq enim humanȩ

Expanded text:
17. Haec est specialis tuae praerogativa 17. Haec est specialis tuae praerogativa pietatis, qua totum mundum in singulis redemisti. Elias ad unam missus est viduam , Elisaeus mundavit unum : tu nobis, Domine Jesu, hos hodie mille mundasti. Quantos in urbe Roma, quantos Alexandriae, quantos Antiochiae, quantos etiam Constantinopoli! Nam etiam Constantinopolis jam Dei verbum recepit, et evidentia meruit tui documenta judicii. Etenim quamdiu venena Arianorum suis fovebat inclusa visceribus, bellis finitimis inquieta, muros armis circumsonabat hostilibus. Postea vero quam fidei exsules abdicavit, hostem ipsum judicem regum, quem semper timere consueverat, deditum vidit, supplicem recepit, morientem obruit, sepultum possidet. Quantos ergo et Constantinopoli, quantos postremo toto hodie in orbe mundasti! 18. Non mundavit Damasus, non mundavit Petrus, non mundavit Ambrosius, non mundavit Gregorius; nostra enim servitia, sed tua 604 sunt sacramenta. Neque enim humanae
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq: petro dix̃: quod ego
facio tunescis. cognosces
postea . : Hoc in quã diuinũ
mys teriũ ẽ quod etiam qui
lauer̃ requir̃.⁊ Non ẽ ergo
simplex aquacȩlestismss¬
terii: ꝑ quã c̃ seqͥm̃ ut patrẽ
cũ xp̃o haberemereamur.
Eet quedamaqua : quãmit¬
tamꝰ in peluẽ animenr̃ȩ.
A quad euellere et libroiudicũ.
a quade libro psalmorum.
aqua ẽ roscęlestis oraculi.
Veniat igi tur dñ eihũ hȩca qua
in meã animã in meã carnẽ.
ut huius humore pluuiȩ
nr̃arũ conualles mentiũ
atq. in timi cordis aruauiri¬
descant. : Ueniant in me
stillicidiatua gratiã in morta¬
litatẽq. rorantia: Dilue gres¬
sus mentis meȩ neiterum pec¬
cẽ : dilueanimȩ meicalcaneũ.
ut possimabolere maledictũ.
nemorsum serpentis interi¬
orepede sentiã: sed sicut ipse
iussifti sequentib te. ut ser¬
pentes et scorpiones. in lȩso
pos sĩ calcare ues tigio: Re¬
demis timundũ redime
unius animam peccatoris

Expanded text:
Denique Petro dixit: Quod ego Denique Petro dixit: Quod ego facio tu nescis, cognosces postea . Hoc, inquam, divinum mysterium est, quod etiam qui laverint, requirent. Non est ergo simplex aqua coelestis mysterii, per quam consequimur, ut partem cum Christo habere mereamur. 16. Est et quaedam aqua quam mittamus in pelvim animae nostrae, aqua de vellere et libro Judicum, aqua de libro Psalmorum . Aqua est ros coelestis oraculi. Veniat igitur, Domine Jesu, haec aqua in meam animam, in meam carnem; ut hujus humore pluviae nostrarum convalles mentium atque intimi cordis arva viridescant . Veniant in me stillicidia tua, gratiam immortalitatemque rorantia. Dilue gressus mentis meae, ne iterum peccem. Ablue animi mei calcaneum, ut possim abolere maledictum ; ne morsum serpentis interiore pede sentiam, sed, sicut ipse jussisti sequentibus te, ut serpentes et scorpiones illaeso possim calcare vestigio . Redemisti mundum, redime unius animam peccatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
eã. lauipedes meos quo¬
modo inquinabo illos.
Quanta is tamaiestas ẽ:
qua siminister pedes fa¬
mulorũ tuorũ lauas: qua¬
sids̃ rorẽmittis erȩlo
nec solum pedes lauas: sed
etiã ut tecũ recũbam inuitas.:
sed exemplonos tuȩ dignati¬
onis hortaris dicens: Uo¬
catis medñe et magistrũ:
et benefacitis.: sum enim.
siergo ego laui pedes urõs
dñs et magis ter: et uos
inuicẽ lauate pedes ur̃os.:
uolo ergo et ego pedes la¬
uare fratrũmeorũ. uolodni
impleremandatũ ⁊ uoluit
meñ uerecundari. nonde¬
dignariquod ipse prius fec̃
bonũmss terium humilita¬
tis: quia dumalienas sordes
lauo meas abluo : sed nonhꝰ
om̃s haurire poterant
mssteriũ lauare uoluit̃
quidemet abrahampedes
sed hospitalitatis affectu
uolebat et gedeon lauare
pedes angelo dñi qui ap¬
paruit sibi: sed uolebat uni
uolebat quasihis quide fer¬
retobsequiũ. ñ quidonaret
consortiũ : Hoc mrs teriũ
magnũ ẽ. qđ nemo cognouit :

Expanded text:
eam? Lavi pedes meos, quoeam? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ? 14. Quanta ista majestas est! Quasi minister pedes famulorum tuorum lavas, quasi Deus rorem mittis e coelo. Nec solum pedes lavas, sed etiam ut tecum recumbamus invitas, et exemplo nos tuae dignationis hortaris dicens: Vocatis me dominum et magistrum, et bene facitis; sum etenim. Si ergo ego lavi pedes vestros dominus et magister, et vos invicem lavate pedes vestros . 15. Volo ergo et ego pedes lavare fratrum meorum, volo Domini implere mandatum, volo in me non verecundari, non dedignari quod ipse prius fecit. Bonum mysterium humilitatis; quia dum alienas sordes lavo, meas abluo. Sed non hoc omnes haurire poterant mysterium. Lavare voluit quidem et Abraham pedes, sed hospitalitatis affectu . Volebat et Gedeon lavare pedes angelo Domini qui apparuit sibi: sed volebat uni, volebat quasi is qui deferret obsequium, non qui donaret consortium. 603 Hoc mysterium magnum est, quod nemo cognovit.
Abbreviated transcription (Latin):
hieroba al : adhuc enimeran
illa principia: ĩdeo gen¬
tes uictȩ: et quia siccitas
erat ad huc ingentib
ideo. isrłuicit: quia ros
tunci manebat inuelle¬
re : Ueniamus ad euuan¬
geliũ: inuenio dnm spoli¬
antẽ se uestimenta : et p̃¬
cingentẽ selinteo. mit¬
tentẽ aquã in peluem. lauan¬
tempedes discipulorum.
haecerat aquaros illece¬
lestis: hocprophetabatur
quod illorore celesti disci¬
pulorum suorum dñs ihs̃
pedes lauaret:: Et nunc
extendantur pedes ani
non enimpetro soli. sed
unicuiq dicit fideli: Nisi
lauero tibi pedes: non ha¬
bebis mecum partem Ueni
induisti: Es tonudus
ut nos tuami sericordia
uestias: p̃cingete prop¬
ternos lintcum : ut nos tui
muneris in mortalitate
p̃cingas: Mitte aquã
in peluem laua non solũ
pedes. sed etiam caput.⁊
Nec solum corporis nr̃i:
sed etiã mentis uestigia.
uolo exuercom̃s nr̃ȩ
sordes fragilitatis. ut &¬
egodicam: Nocte exuitu¬
nicãmeã. quomodo in duã

Expanded text:
Hierobaal; adhuc enim erant Hierobaal; adhuc enim erant illa principia. Ideo gentes victae, quia siccitas erat adhuc in gentibus: ideo Israel vicit, quia ros tunc manebat in vellere. 12. Veniamus ad Dei Evangelium. Invenio Dominum spoliantem se vestimenta, et praecingentem se linteo, mittentem aquam in pelvim, lavantem pedes discipulorum . Haec erat aqua ros ille coelestis, hoc prophetabatur quod illo rore coelesti discipulorum suorum Dominus Jesus pedes lavaret. Et nunc extendantur pedes animnon enim Petro soli, sed unicuique dicit fideli: Nisi lavero tibi pedes, non habebis mecum partem . 13.induisti: esto nudus, ut nos misericordia tua vestias. Praecinge te propter nos linteo, ut nos tui muneris immortalitate praecingas. Mitte aquam in pelvim: lava non solum pedes, sed etiam caput: nec solum corporis nostri, sed etiam mentis vestigia. Volo exuere omnes nostrae sordes fragilitatis; ut et ego dicam: Nocte exui tunicam meam, quomodo induam
Abbreviated transcription (Latin):
iamnos bibimus quiante
sitiebamus. et diuinumillũ
spm̃ haustu interio re pota¬
mus: Hoc ergo p̃uidit sc̃s
gedeon: quiauerum et spiri¬
talemroremetiam gentes
nationesq erant fidei ꝑcep¬
tione bibiturȩ. etideo diligen¬
tius explorauit:: Est enim
neces saria cautela scõrum
siquidem etiam ihs̃ naue cũ
posuit ł in prato: sed posuit
inareaubimessis est tritici:
Messis enimmulta operarii
autẽ pauci Eo qđ ꝑfidem
dñi futura eẽt messis fe¬
cundauirtutũ : Nec illudotio¬
sequod ex siccauit uellus iu¬
daicũ Etrorem eius misit
inpeluẽ ut replereturaqua.
Ñ tamen ipseeorore pedes
lauit : aludebebatur tanti
p̃rogatiuamysterii ⁊ ex¬
pectabatur ille quisordes
om̃iũ solus posset abluere
Nonerat tantus ied eon qui
hoc sibi mysteriũ uindicaret
Non enimgedeon sed filius
hominis uenit : nonminis¬
trari sedminis trare ⁊ Itaq
cognoscamus in quobȩt
mysteria uideantur eẽ
completa: Non in scõ

Expanded text:
jam nos bibimus, qui ante jam nos bibimus, qui ante sitiebamus, et divinum illum Spiritum haustu interiore potamus. 9. Hoc ergo praevidit sanctus Gedeon, quia verum et spiritalem rorem etiam gentium nationes erant fidei perceptione bibiturae, et ideo diligentius exploravit; est enim necessaria cautela sanctorum. Siquidem etiam Jesus Nave cum posuit, vel in prato: sed posuit in area, ubi messis est tritici: Messis enim multa, operarii autem pauci ; eo quod per fidem Domini futura esset messis fecunda virtutum. 11. Nec illud otiose quod exsiccavit vellus Judaicum, et rorem ejus misit in pelvim, ut repleretur aqua, non tamen ipse eo rore pedes lavit . Alii debebatur tanti praerogativa mysterii. Exspectabatur ille qui sordes omnium solus posset abluere. Non erat tantus Gedeon, qui hoc sibi mysterium vindicaret. Non enim Gedeon, sed Filius hominis venit non ministrari, sed ministrare . Itaque cognoscamus in quo haec mysteria videantur esse completa. Non in sancto