comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qͥa totũ gaudiũ nr̃m ds̃. ẽ: qui uule
securus gaudere in illo gaudeat. qͥ ñ
potest perire. Quid enĩ fr̃s mei. uul¬
tis gaudere in argento: Aut argentũ
perit: aut tu. & nemo scit qͥd p̃rius.
Ueruntam̃ illud constat. qͥa utrunq
periturũ. ẽ. Quid prius: incertũ est
N a nec homo hic potest manere semꝑ. nec
argentũ hic potest manere semꝑ. Sic
aurũ. sic uestis. sic domꝰ. sic pecunia.
sic lata prȩdia. sic postremo lux ista.
Noli gͦ uelle gaudere in istis. sed gaude
in illa lucẽ. quȩ ñ habet occasum
Gaude in illa luce. quã ñ p̾cedit hester¬
nus dies. nec seqͥt᷑ crastinꝰ. Quad est
istalux : Ego sum inqͥt lux mundi.
Qui tͥ dicit eg̾o sũ lux mupdi: uocat te
ad se. Cũ uõcat te: conuertit te. Cũ
conuertit te: sanat te. Cũ sanauerit
ten uidebis conuersors̃ tuũ cui dicit᷑.
& plebs tua lȩtabit᷑ inte. Ostende no¬
Felix. ẽ cui ostendit dt̃ misccdiã suã.

Expanded text:
vero quia totum gaudium nostrum Deus est, qui vult vero quia totum gaudium nostrum Deus est, qui vult securus gaudere, in illo gaudeat, qui non potest perire. Quid enim, fratres mei, gaudere vultis in argento? Aut argentum perit, aut tu; et nemo scit quid prius: verumtamen illud constat, quia utrumque periturum est; quid prius, incertum est. Nam nec homo hic potest manere semper, nec argentum hic potest manere semper; sic aurum, sic vestis, sic domus, sic pecunia, sic lata praedia, sic postremo lux ista. Noli ergo velle gaudere in istis: sed gaude in illa luce quae non habet occasum; gaude in illa luce quam non praecedit hesternus dies, nec sequitur, crastinus. Quid est ista lux? «Ego sum,» inquit, «lux mundi» . Qui tibi dicit, «Ego sum lux mundi,» vocat te ad se. Cum vocat te, convertit te; cum convertit te, sanat te; cum sanaverit te, videbis conversorem tuum, cui dicitur, «Et plebs tua laetabitur in te.» Felix est cui ostendit Deus misericordiam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
erit altera generatio immortalis de
dm̃ merereris miscđiam ipsius : Qui
aut̃ conuersi ñ st̃: ñ st̃ ad epti miscđiã.
sed inuener̃ iram. Quid aut̃ ut con¬
uertereris posses. nisi uocareris: Non¬
ne. ille qui te uocautt auersũ. ipse prȩ¬
stitit ut conuertereris: Noli gͦ tͥ ar¬
rogare. nec ipsã conuersionẽ: qͥa nisi
te ille uocaret fugientẽ. ñ posses con¬
uerti. Propt̾ea & ip̃sius conuersionis
beneficiũ dõ tribuens ꝓpłia: hoc orat
& dicit. Ds̃ tu conuertens uiuificabis
nos. Et ñ quasi nos ipsi nr̃a sponte si¬
ne miscđia tua conuertim᷑ ad ce. &
tu uiuificabis nos: sed tu conuertens
uiuificabis nos. ut non solũ uiuificatio
nr̃a a te sit: sed etiã ipsa conuersio
ut uiuificem᷑. Ds̃ tu conuertens uiui¬
ficabis nos. & plebs tua lętabit᷑ in te
Malo suo lȩcabit᷑ in se. bono suo lȩtabit᷑
inte. Quando enĩ uoluit habere gau¬
dia de se: inuenit planctũ inse. Nunc

Expanded text:
erit altera generatio immortalis de erit altera generatio immortalis de Deum, merereris misericordiam ipsius; qui autem conversi non sunt, non sunt adepti misericordiam, sed invenerunt iram? Quid autem, ut convertereris, posses, nisi vocareris? Nonne ille qui te vocavit aversum, ipse praestitit ut convertereris? Noli tibi ergo arrogare nec ipsam conversionem; quia nisi te ille vocaret fugientem, non posses converti. Propterea et ipsius conversionis beneficium Deo tribuens Propheta, hoc orat, et dicit: «Deus, tu convertens vivificabis nos.» Et non quasi nos ipsi nostra sponte sine misericordia tua convertimur ad te, et tu vivificabis nos: sed, «tu convertens vivificabis nos;» ut non solum vivificatio nostra a te sit, sed etiam ipsa conversio ut vivificemur. «Deus tu convertens vivificabis nos; et plebs tua laetabitur in te.» Malo suo laetabitur in se; bono suo laetabitur in te. Quando enim voluit habere gaudia de se, invenit planctum in se: nunc
Abbreviated transcription (Latin):
se & ñ fuerint imitati parentes malos:
incipiunt habere meritũ suũ. ñ me¬
ritũ parentũ suoꝵ. Usq adeo autẽ
ñ tͥ obest peccatũ patris tui. si te mu¬
taueris : ut nec ipsi patri tuo obsit
si se mutauerit. Sed iã qđ accepit
ad mortalitatẽ ista radix nr̃a: duxte
de adã. Quid duxit: Istã fragilitatẽ
carnis. hoc torm̃tũ dolorũ. hãnc domũ
pauptatis. hoc uinculũ mortis. & la¬
queos tẽptationũ. Portamus om̃ĩa ista
in carne hac. & ira dĩ est ista. qͥa uindi¬
cta dĩ. ẽ. Sed qͥa futurũ erat ut rege¬
nerarem᷑. & credendo noui efficerem.
atq in resurrectione omis ipsa morta¬
litas absumeret᷑ & nouitas totius ho¬
minis repararet᷑. sic̃ enĩ in adã mori¬
unt᷑. sic & in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑.
hoc uidens ꝓpħa ait Non in ȩternũ
irascaris nobis. uł extendas iram tuã.
a generatione in generationẽ. Fuit
prima generatio mortalis de ira tua.

Expanded text:
se, et non fuerint imitati parentes malos, se, et non fuerint imitati parentes malos, incipiunt habere meritum suum, non meritum parentum suorum. Usque adeo autem non tibi obest peccatum patris tui, si te mutaveris, ut nec ipsi patri tuo obsit, si se mutaverit. Sed jam quod accepit ad mortalitatem istam radix nostra, duxit de Adam. Quid duxit? Istam fragilitatem carnis, hoc tormentum dolorum, hanc domum paupertatis, hoc vinculum mortis, et laqueos tentationum: portamus omnia ista in carne hac; et ira Dei est ista, quia vindicta Dei est. Sed quia futurum erat ut regeneraremur, et credendo novi efficeremur, atque in resurrectione omnis illa mortalitas absumeretur, et novitas totius hominis repararetur; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur : hoc videns Propheta ait, «Non in aeternum irascaris nobis, vel extendas iram tuam a generatione» «in generationem.» Fuit prima generatio mortalis de ira tua;
Abbreviated transcription (Latin):
ne iã dudũ dicebat. auertisti capti¬
uitatẽ iacob. oꝑuisti omĩa peccata
eoꝵ. sedasti om̃nẽ irã tuã. auersus es
uideo futura. Quia uͦ nondũ facta st̃:
oro ut ueniant. quȩ iã uidi. Auerte
irã tua a nob. Non in ȩc̾̃nũ irascaris¬
De ira enĩ dĩ mortales sumꝰ. & de ira dĩ
in ista t̾ra inegestate & labore uultꝰ
nr̃i manducamꝰ panẽ. Hoc enĩ audiuit
adã quando peccauit. & adã ille
om̃s nos eramus : qͥa in adã om̃s mori¬
untur. Qđ ille audiuit: secutũ. ẽ.
& nos Non enĩ eramꝰ iã nos. sed eramꝰ
in adam. Idõ quicqͥd euenit ipsi adã.
secutũ. ẽ & nos ut morerem᷑. Om̃s qͥp¬
pe in illo fuimꝰ. Eaenĩ peccata paren¬
tũ ñ ptinent ad filios. quȩ faciunt pa¬
rentẽs iã natis filiis. Iã enĩ filii nati
ad se ꝑtinent. & parentes ad se ꝑtinent.
taq illi qͥ nati st̃ si tenuerint uias
parentũ suoꝵ malas: necesse. ẽ. portent¬
& merita ipsoꝵ. Si aut̃ mutauerint

Expanded text:
udum dicebas, «Avertisti captivitatem Jacob; operuisti omnia peccata eorum: sedasti omnem iram tuam; aversus es video futura; quia vero nondum facta sunt, oro ut veniant, quae jam vidi. «Averte iracundiam tuam a nobDe ira Dei enim mortales sumus, et de ira Dei in ista terra in egestate et labore vultus nostri manducamus panem. Hoc enim audivit Adam, quando peccavit ; et Adam ille omnes nos eramus, quia in Adam omnes moriuntur: quod ille audivit, secutum est et nos. Non enim eramus jam nos, sed eramus in Adam: ideo quidquid evenit ipsi Adam, secutum est et nos, ut moreremur; omnes quippe in illo fuimus. Ea enim peccata parentum non pertinent ad filios, quae faciunt parentes jam natis filiis: jam enim natifilii ad se pertinent, et parentes ad se pertinent. Itaque illi qui nati sunt, si tenuerint vias parentum suorum malas, necesse est portent et merita ipsorum: si autem mutaverint
Abbreviated transcription (Latin):
cantauit iste psalmꝰ futurũ. auerti¬
sti captiuitatẽ iacob Cui dicit : xp̃o
Propt̃ in finẽ ꝓpt̾ filios chorȩ Ille
eni auertit captiuitatẽ iacob Audi
& ipsũ paulũ confitentẽ. Cũ diceret
se trahi captiuũ alege in mẽbris suis
repugnante legi m̃tis suȩ: exclama¬
uit sub illa cap̃tiuitate & ait Infe¬
lix ego homo. qͥs me liberabit de corpo¬
re mortis huiꝰ : Quȩsiuit qͥs esset. &¬

Expanded text:
ipse Psalmus futurum: «Avertisti captivitatem Jacob.» Cui dixit? Christo, propter «In finem,» propter filios Core: ille enim avertit captivitatem Jacob. Audi et ipsum Paulum confitentem. Cum diceret se trahi captivum a lege in membris suis repugnante legi mentis suae, exclamavit sub illa captivitate, et ait: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Quaesivit quis esset,
Abbreviated transcription (Latin):
agi᷑ Remisisti inqͥt iniqͥtatẽ plebis
tue oꝑuisti omĩa peccata eoꝵ. Ecce
unde auertit captiuitatẽ. qͥa remisit
iniqͥtatẽ. Iniqͥtas tenebat captiuum
remissa iniqͥtate liberaris. Confitere
gͦ te et̃ in captiuitate. ut dignꝰ sis
diberari. Nã qͥ hostẽ suũ ñ intelligit.
qͥns inuocat liberatorẽ: Oꝑuistiom¬
na peccata eoꝵ. Quid. ẽ. oꝑuisti: Ut
ñ illa uideres Quid . ẽ. ñ illa uide¬
rese Ut ñ in illa uindicares. Noluisti
uidere peccata nr̃a: & idõ nos uidisti.
qͥa ipsa uidere noluisti. Oꝑuisti om¬
nia peccata eoꝵ. Sedasti omnẽ irã
tuã: auertisti ab ira indignationis tuȩ¬
& qm̃ ista de futuro dicuntur. quanuis
uerba p̾terita sonent: sequit᷑ & dic̃
Conuerte nos d sanitatiũ nr̃arum.
Quomͦ narrabat quasi factũ. cẽt. & qͦ¬
mͦ orat ut fiat. nisi qͥa uoluit osten¬
dere p̃terita uerba se in ꝓphecia di¬
xisse: Hondũ aut̃ factũ esse qđ dice¬
bat iã factũ. hinc ostendit: qͥa orat

Expanded text:
misisti,» inquit, «iniquitatem plebis tuae; operuisti omnia peccata eorum.» Ecce unde avertit captivitatem, quia remisit iniquitatem: iniquitas tenebat captivum, remissa iniquitate liberaris. Confitere ergo te esse in captivitate, ut dignus sis liberari: nam qui hostem suum non intellexit, quomodo invocat liberatorem? «Operuisti omnia peccata eorum.» Quid est, «operuisti?» Ut non illa videres. Quid est, ut non illa videres? Ut non in illa vindicares. Noluisti videre peccata nostra; et ideo non vidisti, quia ipsa videre noluisti: «Operuisti omni a peccata eorum. Sedasti omnem iram tuam; avertisti ab ira indignationis tu quoniam de futuro ista dicuntur, quamvis verba praeterita sonent; sequitur, et dicit: «Converte nos, Domine» «sanitatum nostrarum.» Quod modo narrabat quasi factum esset, quomodo orat ut fiat; nisi quia voluit ostendere praeterita verba se in prophetia dixisse? Nondum autem factum esse quod dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
d.ẽ. ñ hi qui filii carnis hi filii dĩ:
sed fili i ꝓmissionis deputant᷑ in se¬
mine. Si filii ꝓmissionis in semen
deputant᷑. offendendo dñm iudei
degenerauer. nos ꝓmerendo dm̃ de
genere abrahȩ facti sumꝰ ñ ꝑtinen¬
des ad carnẽ. sed ꝑtinentes ad fidẽ
mitati enĩ fidẽ: filii facti sumꝰ. illi
aut̃ deggenerando a fide. exhȩredari
meruerunt. Nã ut noueritis qͥa ꝑ¬
diderant illud qđ nati erant de abra¬
hã: cũ se arrogant̾ iactarent. au
sanguine̾ & ñ de uitã. & dicerent
dño. nos patrẽ habemꝰ abrahã: ait
illis dñs tanquã iã degenerantib
Si filii abrahȩ estis: facta abrahȩ fa¬

Expanded text:
d est, non hi qui filii carnis, hi filii Dei, sed filii promissionis deputantur» «in semen» . Si filii promissionis in semen deputantur, offendendo Deum Judaei degeneraverunt; nos promerendo Deum, de genere Abrahae facti sumus, non pertinentes ad carnem, sed pertinentes ad fidem. Imitati enim fidem, filii facti sumus: illi autem degenerando a fide, exhaeredari meruerunt. Nam, ut noveritis quia perdiderunt illud, quod nati erant de Abraham, cum se arroganter jactarent audisanguine et non de vita, et dicerent Domino, «Nos patrem habemus Abraham;» ait illis Dominus tanquam degenerantibus: «Si filii Abrahae estis, facta Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
quasi iã prȩteriti tẽporis. Ianꝗ facta
dicit quȩ futura erant. qͥa apud dm̃
& qđ futurũ. ẽ.iã factum. ẽ. Ibi gͦ
ꝓpħa uidebat futura nobis. iam uero
facta in illius ꝓuidentia. & p̾destinatio¬
ne certissima. qͦmͦ dicit & in illo psal-¬
mo. ubi om̃s xp̃m agnoscunt: Sic enĩ

Expanded text:
quasi jam praeteriti temporis; tanquam facta quasi jam praeteriti temporis; tanquam facta dicit, quae futura erant; quia apud Deum et quod futurum est, jam factum est. Ibi ergo Propheta videbat futura nobis, jam vero facta in illius providentia et praedestinatione certissima, quomodo dicit et in illo psalmo ubi omnes Christum agnoscunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Finis enĩ legu xp̃c. ad iusticiã om̃i cre¬
denti. Ergo cũ primo intitulo psalmi
posuit in finẽ: direxit cor nr̃m in xp̃m
quã curramꝰ. Quid. ẽ. filiis chorȩ: In¬
terp̃cat᷑ chorȩ ex uerbo hebreo in lati¬
nũ. caluus. Ergo filiis chorę. filiis cal¬
ui. Quis ẽ. iste caluus: Non ut irri¬
deamꝰ illũ sed ut ploremꝰ ante illum.
illũ calue calue. ꝓcesserunt ursi de sil¬
ua. & comeder̃ pueros male ridentes. &
plangendos a parentib suis. Significa¬
uit hoc factũ ꝓphetia quadã futurũ
quia in caluariȩ loco crucifixus. ẽ
Nos aut̃ si in illũ crediderimꝰ: filii ipsiꝰ
sumꝰ. Nobis gͦ cantat᷑ iste psalmꝰ. ubi
inscribitꝰ᷑ filiis chorȩ. Sumꝰ enĩ filii
sponsi. Ille qͥppe sponsus. dans arram
quo lo cupletauit nos interim in ista
pegrinatione. adhuc seruat nob̾ oc¬
culte diuitias suas. Unde enĩ tale
pignꝰ dedit. qͥd ẽ. qđ seruat: Itaq can¬
tat ei ꝓpħa infuturũ. & utit᷑ uerbis

Expanded text:
Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti» . Ergo cum primo in titulo Psalmi posuit, «In finem;» direxit cor nostrum in Chquam curramus . Quid est, «filiis Core?» Interpretatur Core ex verbo hebraeo in latinum Calvus. Ergo «filiis Core,» filiis calvi. Quis est iste calvus? Non ut irrideamus illum, sed ut ploremus ante illum. illum, «Calve, calve;» processerunt ursi de silva, et comederunt pueros male ridentes , et plangendos a parentibus suis. Significavit hoc factum prophetia quadam, futurumquia in Calvariae loco crucifixus est . Nos autem si in illum crediderimus, filii ipsius sumus. Nobis ergo cantatur iste psalmus, ubi inscribitur, «filiis Core:» sumus enim filii sponsi . Ille quippe sponsus, dans arrhamquo locupletavit nos interim in ista peregrinatione; adhuc autem servat nobis occultas divitias suas. Unde enim tale pignus dedit, quid est quod servat? 3. tat ei Propheta in futurum, et utitur verbis
Abbreviated transcription (Latin):
sortẽ. Quis ñ legente lectore psalmũ.
agnoscat euangłiũ: Ꝙ tam̃ cũ diceret̃
inpsalmo. ñ dictũ.ẽ. fossuri st̃ manꝰ
meas & pedes: sed foder̃ manꝰ meas &
pedes. Nec dictũ . ẽ. dinumeraturi st̃
ossa mea: sed dinum erauer̃ ossa mea.
Nec dictũ. ẽ. diuisuri st̃ uestim̃ta mea.
sed diuiser̃ sibi uestim̃ta mea. Haec
prȩterita indicabat Sic & hic
Deged ixisłi dnẽ t̾rãtuã. Tanquã iã
fecerit: Auertisti captiuitatẽ iacob

Expanded text:
re Psalmum, agnoscat Evangelium? Et tamen cum diceretur in Psalmo, non dictum est, Fossuri sunt manus meas et pedes; sed, «foderunt manus meas et pedes:» nec dictum est, Dinumeraturi sunt ossa mea; sed, «dinumeraverunt ossa mea:» nec dictum est, Divisuri sunt vestimenta mea; sed, «diviserunt sibi vestimenta mea.» Haec praeterita indicabat: sic et hic, «Benedixisti, Domine, terram tuam;» tanquam jam fecerit. 4. «Avertisti captivitatem Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. & deputatũ. ẽ. illi ad iusticiuã.
Quȩ .ẽ. gͦ illa captiuitas. unde nos
uolumꝰ liberari: Puto enĩ neminẽ
nr̃m modo esse apud barbaros. ne.
aliquã gentẽ irruisse armatã. ꝙ
captiuos duxisse nos. Sed mͦ ostendo
quandã captiuitatẽ in qua geminꝰ.
& unde nos liberari cupimꝰ. Paulus
apłs ꝓcedat. ipse illã dicat: Sit
ipse speculũ nrm. ille loquat᷑ & nos
ibi uideamꝰ. Nemo. ẽ. enĩ. qui ñ hic
se agnoscat. Ait gͦ ille beatus apłs
Condelector enĩ legi dĩ scđ̾m interi¬
orem hominẽ. Intus delectat me lex
dĩ. Uideo aut̃ aliã legẽ in mẽbris
meis: repugnantẽ legi m̃tis meȩ.
ã audisti legẽ. audisti pugnã. capti¬
uitatẽ nondũ audieras. Audi quȩ
sequant᷑ Repugnantẽ in qͥt legi men¬
tis meȩ. & captiuũ me ducentẽ in
legẽ peccati quȩ ẽ in mẽbris mes.

Expanded text:
Deo, et deputatum est illi ad justitiam. Quae est ergo illa captivitas unde nos volumus liberari? puto enim neminem nostrum modo esse apud Barbaros, nec aliquam gentem irruisse armatam, et captivos duxisse nos. Sed modo ostendo quamdam captivitatem, in qua gemimus, et unde nos liberari cupimus. Paulus apostolus procedat, ipse illam dicat; sit ipse speculum nostrum, ille loquatur, et nos ibi videamus: nemo est enim qui non hic se agnoscat. Ait ergo ille beatus apostolus, «Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem;» intus delectat me lex Dei: «video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae.» Jam audisti legem, audisti pugnam; captivitatem nondum audieras, audi quae sequuntur: «Repugnantem,» inquit, «legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae e
Abbreviated transcription (Latin):
turus. aliqͥndo hȩresdi. Erat quidẽ gͦ
ille popłs. cuidatũ. ẽ. testam̃tũ uetꝰ.
Sed in ueteri testam̃to. figurabat᷑ testa¬
m̃tũ nouũ. Illa figura erat. hȩc ex¬
pressio ueritatis. In illa aut̃ figura:
scđm quandã p̃nunciationẽ futuroꝵ
data .ẽ. illi popło t̾ra quȩdã ꝓmissionis.
in quadã regioneꝰ ubi habitauit po
cuiꝰ nom̃ om̃s audiuimꝰ. Hanc gͦ t̾rã
cũ accepisset ille popłs. abhostib
suis uicinis circũ quaq inimicantib.
multas molestias patiebat᷑. Et cum
peccabat in dm̃ suũ: dabat᷑ in capti¬
uitatẽ. ñ ad interitũ. sed ad disci¬
plinã. ñ damnante patre. sed flagel¬
lante. Et cũ possessa esset: liberaba¬
tur. & aliquotiens captiuata .ẽ. & li¬
berata.ẽ. illa gens. Ꝙ mͦ incaptiuita¬
te .ẽ. & hoc ꝓpeccato magno. qđ dñm
suũ crucifixit. Quid gͥ scđm istos ac¬
cipimꝰ qđ ait. auertisti captiuitatẽ
iacob: Anforte intelligimus hic aliã
captiuitatẽ. de qua om̃s nos uolumꝰ

Expanded text:
 aliquando haeres Dei. Erat quidem ergo ille populus, cui datum est Testamentum Vetus; sed in Vetere Testamento figurabatur Testamentum Novum: illa figura erat, haec expressio veritatis. In illa autem figura secundum quamdam praenuntiationem futurorum, data est illi populo terra quaedam promissionis, in cujus nomen omnes audivimus. Hanc ergo terram cum accepisset ille populus, ab hostibus suis vicinis circumquaque inimicantibus multas molestias patiebatur: et cum peccabat in Deum suum, dabatur in captivitatem; non ad interitum, sed ad disciplinam; non damnante patre, sed flagellante. Et cum possessa esset, liberabatur, et aliquoties captivata est et liberata est illa gens: et modo in captivitate est, et hoc pro peccato magno, quod Dominum suum crucifixit. Quid igitur secundum istos accipimus, quod ait, «Avertisti captivitatem Jacob?» An forte intelligimus hic aliam captivitatem, de qua omnes nos volumus
Abbreviated transcription (Latin):
EpRECati sumꝰ dñm dm̃ no¬
strũ. ut ostendat nob̾ mise¬
ricordiã suã & salutare su¬
um dec nob̃. Dictũ. ẽ. hoc qui¬
dem in ꝓphetia. cũ primũ psalmi isti
dierentur & scriberent᷑. Cȩterũ ꝗđ
attinet adhoc tẽpus iã ostendit dñs
gentib miscđiam suã. & dedit eis sa¬
sutare suũ. Ille quidẽ ostendit. sed
multi sanari nolunt: ut uideant qđ
ostendit. Sed qͥa ipse sanat oculos
cordis ad uidendũ se ꝓpt̾ea cũ dixis¬
multis cȩcis dicturis. qͦmͦ uidebimꝰ cũ
coepit ostendere: adiunx̃. & salutare
tuũ da nob̃. Dando enĩ salutare suũ.
sanat in nob̾ unde possimꝰ uidere qđ
ostendit. Non qͦmͦ medicus homo
ipse curat. ut lucẽ istã ostendat eis
quos curauerit. & aliud. ẽ. ista lux
quã demonstraturus. ẽ. aliud autẽ ipse
medicus qͥ curat oculos. qͥb ostendat
luct̃: quȩ lux ñ .ẽ. ipse. Non gͦ sic dñs
dẽ nr̃. Ipse. ẽ. enĩ medicus. qui curat

Expanded text:
eprecati sumus Dominum Deum nostrum, ut ostendat nobis misericordiam suam, et salutare suum det nobis. Dictum est hoc quidem in prophetia, cum primum Psalmi isti dicerentur et scriberentur: caeterum quod attinet ad hoc tempus, jam ostendit Dominus Gentibus misericordiam suam, et dedit eis salutare suum. Ille quidem ostendit; sed multi sanari nolunt, ut videant quod ostendit. Sed quia ipse sanat oculos cordis ad videndum se; propterea cum dixismultis caecis dictcoeperit ostendere? adjunxit, «Et salutare tuum da nobis.» Dando enim salutare suum, sanat in nobis unde possimus videre quod ostendit: non quomodo medicus homo ipse curat, ut lucem istam ostendat eis quos curaverit; et aliud est ista lux quam demonstraturus est, aliud autem ipse medicus qui curat oculos quibus ostendat lucem, quae lux non est ipse. Non ergo sic Dominus Deus noster: ipse est enim medicus qui c
Abbreviated transcription (Latin):
potuisti. tam̃ quantũ ad te ꝑtinuit
occidisti. Ex maledicto & m̃dacio.
annunciabunt᷑ consũmationes. Feci¬
stis qđ ad maledictũ ꝑtinebat. o uder
Maledictꝰ enĩ omis qͥ pendet inligno.
Crucifixistis xp̃m. tanquã maledictũ
putastis. ad de maledicto m̃daciũ.
custodes ad sepulchrũ posu istis. ut
m̃tirent᷑ pecuniã dedistis. Ecce xp̃c
resurręxit. ubi. ẽ. maledictũ crucis
qđ fecistis Ubi. ẽ m̃daciũ custodũ.
qͦs corrupistis: & ex maledicto & men¬
dacio annunciabunt᷑ consũmationes.
in ira consũmationis. & ñ er̃. Quidẽ

Expanded text:
potuisti: tamen quantum ad te pertinuit, potuisti: tamen quantum ad te pertinuit, occidisti. Ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes. Fecistis quod ad maledictum pertinebat, o Judaei: Maledictus enim omnis qui pendet in ligno . Crucifixistis Christum; tanquam maledictum putastis. Adde maledicto mendacium: custodes ad sepulcrum posuistis; ut mentirentur, pecuniam dedistis . Ecce Christus resurrexit: ubi est maledictum crucis quod fecistis? ubi est mendacium custodum quos corrupistis? 6. Ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
angłm sathanȩ. ne magnitudine reue-¬
latĩonũ extolleret᷑. Ec̃ce quã tim̃dus
.ẽ. serpens suꝑbiȩ. Quid itaq factũ. ẽ.
istis: In peccato suo cõphensi st̃: qͥa
xp̃m occider̃. & de ista magnitudine
peccati. plus humiliati ft̃. & maiore
humilitate erigi meruer̃. Hoc. ẽ. cõ¬
p̾hendunt᷑ in suꝑbia sua. & ex maledi¬
cto & m̃dacio annunciabunt᷑ consũ¬
mationes. Idest idõ magis ꝑficient᷑
qͥa in maledicto & m̃dacio cõp̃hensi
sunt. Suꝑbia qͥppe eos ñ ꝑmittebat
ꝑfici. Facinꝰ abstulit suꝑbiã ꝑ eorũ
confessionẽ. indulgentia dele̾uit facinꝰ
plĩ miserationẽ. & ex maledicto &
mendacio annunciatȩ st̃ consũmatio¬
nes. Id.ẽ. dictũ. ẽ. homini. uidisti qͥd
sis. sensisti qͥd sis. errasti. excȩcatꝰ es.
peccasti. lapsus es. agnouisti infirmi-¬
tatẽ tuã. supplica medico. noli tͥ uide¬
ri sanꝰ Ubi est frenesis tua: Ecce medi¬
cũ occidisti. quẽ occidendo delere ñ

Expanded text:
tudine revelationum extolleretur. Ecce quam timendus est serpens superbiae! Quid itaque factum est istis? In peccato suo comprehensi sunt, quia Christum occiderunt, et de ipsa magnitudine peccati plus humiliati sunt, et majore humilitate erigi meruerunt: hoc est, Comprehendantur in superbia sua. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes: id est, ideo magis perficientur, quia in maledicto et mendacio deprehensi sunt. Superbia quippe eos non permittebat perfici: facinus abstulit superbiam per eorum confessionem; indulgentia deleet ex maledicto et mendacio annuntiatae sunt consummationes: id est, dictum est homini, Vidisti quid sis, sensisti quid sis, errasti, excaecatus es, peccasti et lapsus es, agnovisti infirmitatem tuam; supplica medico, noli tibi videri sanus. Ubi est phrenesis tua? Ecce medicum occidisti, quem occidendo perdere non
Abbreviated transcription (Latin):
adorauer̃. & scient qͥa ds̃ dominabit᷑
iacob: & finiũ t̾rȩ Non tantũ iudeorũ
dominat᷑ sed & finiũ t̾rȩ. Qđ ñ scirent:
si adhuc in suꝑbia sua essent. In suꝑbia sua
ẽe̾nt: si adhuc̃ iusti sibi uiderentur. Ut
st̃ illis ex maledicto & m̃dacio consũma¬
tiones. in ira consũmationis. qͥa cõphensi
fuerant in suꝑbia sua ex maledicto qđ

Expanded text:
scient quia Deus dominabitur Jacob, et finium terrae. Non tantum Judaeorum dominabitur, sed et finium terrae: quod non scirent, si adhuc in superbia sua essent; in superbia autem sua essent, si adhuc sibi justi viderentur: ut sunt illis ex maledicto et mendacio consummationes in ira consummationis; quia comprehensi fuerunt in superbia sua, ex male
Abbreviated transcription (Latin):
ex utroq pariete. qͥd dicat: Ego autẽ
cantabo potentiã tuã. & exultãbo mane
miscdiã tuã. Mane. transactis tẽptatio¬
nib. mane. cũ nox huiꝰ scłi transierit.
mane. qͣndo iã latronũ insidias. diaboli
& angłoꝵ eiꝰ ñ expauescemꝰ. mane. qͣndo
iã ñ ad lucernã ꝓphetię ambulabimꝰ.
s ipsũ dĩ uerbũ tanquã solẽ contẽpla¬
bim᷑. Exultabo mane mi scłiam tuã
Merito in alio psalmo dr̾. mane astabo tͥ¬
& contẽplabor. Merito & ipsius dnĩ re¬
surrectio diluculo fuit. ut impleretur
qđ dictũ. ẽ in alio psalmo. Uesꝑe demo¬
rabit᷑ fletꝰ. & in matutinũ exu̾ltatio.
Ad uesꝑam qͥppe discipłi mortuũ plan¬

Expanded text:
ex utroque pariete, quid dicat? Ego autem ex utroque pariete, quid dicat? Ego autem cantabo potentiam tuam, et exsultabo mane misericordia tua. Mane transactis tentationibus, mane cum nox hujus saeculi transierit, mane quando jam latronum insidias et diaboli et angelorum ejus non expavescimus, mane quando jam non ad lucernam prophetiae ambulamus, sed ipsum Dei Verbum tanquam solem contemplamur. Et exsultabo mane misericordia tua. Merito in alio psalmo dicitur: Mane astabo tiet contemplabor . Merito et ipsius Domini resurrectio diluculo fuit, ut impleretur quod dictum est in alio psalmo: Vespere demorabitur fletus, et in matutino exsultatio . Ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ. ẽ. hic & ñ er̃ in suꝑbia sua. & scient
qͥa ds̃ dominabit᷑ iacob & finiũ t̾rȩ. &
conuertent᷑ ad uesꝑam. Bonũ. ẽ. gͦ humi¬
liari peccatorẽ. & nemo. ẽ. insanãbilior
eo. qͥ sibi sanꝰ uidet᷑. Ꝙ circũibunt ciui¬
tatem. Iã & hesterno die exposuimꝰ ciutta
ut incorpus suũ trans forment credentes.
Si aut̃ ñ satiabunt᷑ & murmurabunt.
ridebis eos dicentes. qͥs audiuit. Quare :
Quia ꝓ nichilo habebis om̃s gs̃. Sic & hic.
si aut̃ ñ satiabunt᷑. murmurabunt.
Concludat᷑ psalmꝰ. Uidete angulũ exultan¬
tẽ. iã de utroq pariete gaudentẽ. Suꝑbi¬
ebant iudei. humiliati st̃. Despabant
gentes: erectȩ st̃. Ueniant ad angulũ.
ibi conueniant. ibi concurrant. ibi pacis
osculũ inueniant. De diuerso ueniant.
sed in aduersũ ñ ueniant. Illi de circun¬
cisione. isti de pputio. Longe erant pari¬
etes: sed ante quã ad angulũ uenirent
In angulo aut̃ teneant se. & tota iã eccła

Expanded text:
bia sua. Et scient quia Deus dominabitur Jacob, et finium terrae: et convertentur ad vesperam. Bonum est ergo humiliari peccatorem; et nemo est insanabilior eo qui sibi sanus videtur. Et circumibunt civitatem. Jam et hesterno die exposuimus civitaut in corpus suum transforment credentes. Si autem non satiabuntur, et murmurabunt. e, inquit, deridebis eos, dicentes: Quis audivit? Quare? Quia pro nihilo habebis omnes gentes. Sic et hic: Si autem non satiabuntur, et murConcludatur Psalmus. Videte angulum exsultantem, jam de utroque pariete gaudentem . Superbiebant Judaei; humiliati sunt: desperabant Gentes; erectae sunt. Veniant ad angulum; ibi conveniant, ibi concurrant, ibi pacis osculum inveniant: de diverso veniant, sed in adversum non veniant; illi de circumcisione, isti de praeputio. Longe erant parietes, sed antequam ad angulum venirent: in angulo autem teneant se, et tota jam Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
iã erã antequã essẽ. Porrosi omĩno ni¬
chil erã ante quã essem. nichil te ꝓme¬
qͥa te nemo melior. nemo potentior. ne¬
mo te inmiscłia largior: a qͦ accepi ut
essẽ. ab illo accepi ut bonꝰ esse. Ds̃ ms

Expanded text:
si omnino nihil eram antequam essem, nihil te promequia te nemo melior, nemo te potentior, nemo te in misericordia largior; a quo accepi ut essem, ab illo accepi ut bonus essem. Deus meus
Abbreviated transcription (Latin):
ris eos. neqͣndo obliuiscant᷑ legis tuȩ.
Hoc dictũ. ẽ. de iudeis. Sed qͥd illis
facies: Disꝑge illos in uirtute tua.
stende illis. qͥa tu fortis es: ñ ipsi qͥ
de uirtute sua p̾sum̃do. ueritatẽ tuã
ñ cognouer̃. Non quales ipsi st̃ fortes.
de quib dictũ. c̃. irruerunt suꝑ me
fortes: sed qualis tu fortis ad disp¬
gendos eos. & deduc eos ꝓtector ms
dnẽ. Id. ẽ. sic eos disꝑge. ut ñ eos de¬
seras. neqͣndo obliuiscant᷑ legis tuȩ.
& in eo ipso me ꝓtegas. ut de ĩpsoꝵ
disꝑsione habeã tẽstimoniũ miscđiȩ¬

Expanded text:
ris eos, nequando obliviscantur legis tuae: ris eos, nequando obliviscantur legis tuae: hoc dictum est de Judaeis. Sed quid illis facies? Disperge eos in virtute tua. Ostende illis quia tu fortis es, non ipsi qui de virtute sua praesumendo, veritatem tuam non cognoverunt: non quales ipsi fortes sunt, de quibus dictum est, Irruerunt super me fortes; sed qualis tu fortis ad dispergendos eos. Et deduc eos, protector meus Domine: id est, sic eos disperge, ut non eos deseras, nequando obliviscantur legis tuae; et in eo ipso me protegas, ut de ipsorum dispersione habeam testimonium mise
Abbreviated transcription (Latin):
incȩlo: sed nec tunc uider̃. qͣndo
int̾ illos humilis ãbulabat. & facti
st̃ rei fundendo sanguinẽ ipsius. sed
ñ om̃s. Hoc & hodie cõmendamꝰ carita
tiurẽ. Non om̃s. qͥa multi eoꝵ conuer¬
si ad eũ quẽ occiderant. & in eũ creden¬
do ueniã de effuso ipsius sanguine me.¬
ruer̃. Exemplũq p̾buer̾ hominib.
quã ñ debeant diffidere. dimitti sibi
qualecunq peccatũ: quando int̾fectio
xp̃i dimissa . ẽ. confitentib. Inde gͦ di¬
ctũ. ẽ: qͥa ds̃ susceptor ms es. ds ms̃
om̃ia merita mea bona p̾ueniet me
mi scđia ipsius. & si nichil in me boni
inuenerit : ipse me faciet bonũ. &
ipse iustificat conuersũ. & ipse admo¬
net ut conuertar auersus. Ds̃ ms in¬
qͥt iterũ demonstrauit mͥ ininimi¬
cis meis. Id .ẽ. quantũ me diligat. qͣn¬
tũq mͥ largiat᷑ de bonitate sua: ex
cõparationẽ inimicoꝵ meoꝵs michi
ostendit. Quia cũ sint ex una massa

Expanded text:
in coelo: sed nec tunc viderunt, quando in coelo: sed nec tunc viderunt, quando inter illos humilis ambulabat, et facti sunt rei fundendo sanguinem ipsius; sed non omnes. Hoc et hodie commendamus Charitati Vestrae. Non omnes: quia multi eorum conversi ad eum quem occiderunt, et in eum credendo, veniam et de effuso ipsius sanguine meruerunt; exemplumque praebuerunt hominibus quam non debeant diffidere dimitti sibi qualecumque peccatum, quando et interfectio Christi dimissa est confitentibus. Inde ergo dictum eomnia merita mea bona praevenit me misericordia ipsius; etsi nihil in me boni invenerit, ipse me facit bonum, et ipse justificat conversum, et ipse admonet ut convertatur aversus. Deus meus, inquit iterum, demonstravit mihi in inimicis meis: id est, quantum me diligat, quantumque mihi largiatur de bonitate sua, ex comparatione inimicorum meorum mihi ostendit; quia cum sint ex una massa
Abbreviated transcription (Latin):
suo ne deleat᷑ agit qđ tenet uiuendo¬
qͥ se cõmemorat qđ ei incorde scripta
sit lex dĩ: ipse fructuose tenet legẽ
dĩ. ipse ñ inimicus deputabit᷑. Nã ecce
inimici iudei qͦs mͥ uidet᷑ significare
psalmꝰ iste. legẽ dĩ tenent. & ideo de
illis dictũ. ẽ. ne occideris eos. neqͣndo
obliuiscant᷑ legis tuȩ: ut gens iudeoꝵ
maneret. & ea manente cresceret mul
certe. & iudei st̃. Hec destiter̃ esse qđ
erant. id. ẽ. gens ipsa ñ ita cessit in iura
romanoꝵ. ut amiserit formã iudeoꝵ.
s ita subdita romanis. ẽ. ut etiã leges
suas teneat quȩ leges st̃ dĩ. Sed qͥd ĩn
illis factũ .ẽ : Decimatis mentã & cy¬
minũ. & relinquitis quȩ grauiora
st̃ legis. miscđiam & iudiciũ. liquan¬
tef culicẽ. camelũ aut̃ glutientes.
Hoc eis dñs dicit. Qre uera ita sunt
Tenent legẽ. tenent ꝓpħas. legunt
om̃ia. cãntant omia. lucẽ ꝓpłiarũ
solũ eum nunc ñ uident cũ sedet

Expanded text:
suo ne deleatur agit quod tenet, vivendosuo ne deleatur agit quod tenet, vivendoque se commemorat quid ei in corde scriptum sit de lege Dei, ipse fructuose tenet legem Dei; ipse non inimicus deputabitur. Nam ecce inimici Judaei, quos videtur significare psalmus iste, legem Dei tenent, et ideo de illis dictum est, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae; ut gens Judaeorum maneret, et ea manente cresceret multcerte, et Judaei sunt, nec destiterunt esse quod erant: id est, gens ista non ita cessit in jura Romanorum, ut amiserit formam Judaeorum; sed ita subdita Romanis est, ut etiam leges suas teneat, quae leges sunt Dei. Sed quid in illis factum est? Decimatis mentam et cyminum, et reliquistis quae graviora sunt Legis misericordiam et judicium; liquantes culicem, camelum autem glutientes . Hoc eis Dominus dicit. Et revera ita sunt; tenent Legem, tenent Prophetas; legunt omnia, cantant omnia: lucem Prophetarum solum eum nunc non vident, cum sedet
Abbreviated transcription (Latin):
erit. uerũq ẽ qđ hic dictũ ẽ. forti¬
tudinẽ meã ad te custodiã. qm̃ qͥcqͥd
possumꝰ. nͥ apud ipsũ & ad illũ serue¬
mus. recedendo amittimꝰ: uigilare
debet sẽꝑ mens nr̃a. ñ ab illo recede.¬
Are
Sed & si longe erat. magis magisq apꝓ¬
pinquare & accedere: ñ gressu pedũ.
ñ subuectione uehiculoꝵ. ñ celeritate
animaliũ. ñ elatione pennarũ: sed pu
enĩ dimiseramꝰ cũ coepisset de inimicis
suis loq. dicens dõ. ne occideris eos ne¬
quando obliuiscant᷑ legis tuȩ. Quãuis
eos inmicos suos. ec̃. dixęrit: rogauit
tam̃ dm̃ ne occiderent᷑ & obliuiscerent᷑
legis ipsius. Non tam̃ tenere legẽ. id est
ñ obliuisci legẽ: iã ꝑfectio. ẽ. & quasi
securitas de prȩmio. & nulla sollicitu¬
do de supplicio. Sunt enĩ qͥ tenent le¬
gẽ memoria. & ñ implent uita. Qui
uͦ implent uita. ñ posst̃ ñ tenere
memoria. Ergo qͥ morib p̃cepta dĩ
facit. & qͦdã mͦ uiuendo sẽꝑ in corde

Expanded text:
hic dictum est, Fortitudinem meam ad te custodiam, quoniam quidquid possumus, nisi apud illum et ad illum servemus, recedendo amittimus: vigilare debet semper mens nostra non ab illo recedere, sed et si longe erat, magis magisque propinquare et accedere; non gressu pedum, non subvectione vehiculorum, non celeritate animalium, non elevatione pennarum, sed purenim dimiseramus, cum coepisset de inimicis suis loqui dicens Deo: Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae. Quamvis eos inimicos suos esse dixerit, rogavit tamen Deum ne occiderentur et obliviscerentur legem ipsius. Non tamen tenere legem, id est non oblivisci legem, jam perfectio est, et quasi securitas de praemio, et nulla sollicitudo de supplicio. Sunt enim qui tenent legem memoria, et non implent vita: qui vero implent vita, non possunt non tenere memoria. Ergo qui moribus praecepta Dei facit, et quodam modo vivendo, semper in corde
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erunt. Quid ñ erunt: Uideamꝰ
gͦ suꝑiorẽ textũ. Cũ cõp̃hensi fue¬
rint in supbia sua: annunciabunt᷑
ex maledicto & m̃dacio. consũmatio¬
nes. Quȩ st̃ consũmationes: Perfe¬
ctiones. Consũmari enĩ ꝑfici est.
Aliud ẽ. consũmari. aliud consumi

Expanded text:
n erunt. Quid non erunt? Videamus ergo superiorem textum: cum comprehensi fuerint in superbia sua, annuntiabuntur ex maledicto et mendacio consummationes. Quae sunt consummationes? Perfectiones: consummari enim, perfici est. Aliud est consummari, aliud consumi.
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ. & redemit multitudinẽ gentiũ.
HIac fusus. ẽ. sanguis: hac ꝓfuit. Sed con¬
uersis omĩb ꝓfuit: qͥa & illi quẽ occi¬
der̃ agnouer. & ab illo ipsius int̾fectio¬
nis & delicti sui magni ueniã meruer̃.¬

Expanded text:
Judaeorum, et redemit multitudinem Gentium: hac fusus est sanguis, hac profuit; sed conversis omnibus profuit; quia et illi quem occiderunt agnoverunt, et ab illo ipsius interfectionis et delicti sui magni veniam meruer
Abbreviated transcription (Latin):
anguli: ut duo iungeret in se: Angulus
eniꝰ. duos parietes copulat. Iudei excelsi
& magni sibi uidebant᷑. gentes tanquã
infirmi. tanquã peccatores. tanꝗ demo¬
nũ serui. tanꝗ idolorũ adoratores. &
tam̃ in utrisq iniqͥtas erat. Demonstrati
st̃ & iudei peccatores. qͥa ñ .ẽ. qͥ faciat bo¬
nũ . ñ .ẽ usq ad unũ. Deposuer̃ suꝑbiã¬

Expanded text:
t in se: angulus enim duos parietes copulat. Judaei excelsi et magni sibi videbantur: Gentes tanquam infirmi, tanquam peccatores, tanquam daemonum servi, tanquam idolorum adoratores; et tamen in utrisque iniquitas erat. Demonstrati sunt et Judaei peccatores; quia non est qui faciat bonum, non est usque ad unum : deposueru
Abbreviated transcription (Latin):
dicta dĩ. ira dr̃. Sed aliqͣndo ad hoc
uindicat ds̃ ut ꝑficiat. aliqͣndo ad hoc
uindicat ut damnet. Quomꝰ ad hoc
uindicat ut ꝑficiat: Flagellat omnẽ
filiũ quẽ recipit. Quomꝰ ad hoc uindi¬
cat ut cdamnet: Quando posuerit
impios ad sinistrã. & dixerit eis. ite
in ignẽ ęt̃nũ: qͥ paratꝰ . ẽ. diabolo & an¬
głis eiꝰ. Illa ira consũptionis. ẽ.: ñ con¬
sũmationis. Annunciabunt᷑ aut̃ con¬
sũmationes in ira consũmationis. id ẽ.
p̾dicabit᷑ ab apłis. qͥa ubi abundauit
peccatũ. suꝑ abundauit grã. & ꝑtinu¬
it adhumiliationis medicinã. infir¬
mitas hominis. Hoc cogitantes illi &
inuenientes illi atq confitentes in iqͥ¬
tates suas. ñ er̃. Quid ñ erunt: In
suꝑbia sua. Supra enĩ dixerat. cõp̃hen¬
dantꝰ in suꝑbia sua. & ex maledicto
& mendacio. annunciabunt᷑ consũma¬
tiones. in ira consũmationis & ñ er̃

Expanded text:
ndicta Dei ira dicitur: sed aliquando ad hoc vindicat Deus, ut perficiat; aliquando ad hoc vindicat, ut damnet. Quomodo ad hoc vindicat, ut perficiat? Flagellat omnem filium quem recipit . Quomodo ad hoc vindicat, ut damnet? Quando posuerit impios ad sinistram, et dixerit eis: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Illa ira consumptionis est, non consummationis. Annuntiabuntur autem consummationes in ira consummationis; id est, praedicabitur ab Apostolis quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia , et pertinuit ad humiliationis medicinam infirmitas hominis. Hoc cogitantes illi, et invenientes atque confitentes iniquitates suas, non erunt. Quid non erunt? In superbia sua. Supra enim dixerat, Comprehendantur in superbia sua. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes
Abbreviated transcription (Latin):
p᷑ueniet me. Deniq attendens omĩa bo¬
na quȩcunq habere possumꝰ. siue in
natura. siue in instituto. siue in ipsa
conuersione. in fide. in spe. incaritate.
in bonis morib in iusticia. in timore
dĩ. totũ ñ esse nͥ ex illius donis: ita
clausit. Ds ms miscdia mea: Hon inue-¬
nit impletꝰ bonis dĩ. qͥd appellaret
diñ suum. nͥ miscdiã suã. O nom̃. sub
lutẽ. Si dicas refugiũ meũ. intelligo
qͥa confugis ad euꝰ Si dicis fortitũdo
mea.
intelligo qͥa dat tͥ forticudinẽ. Mi¬
scđia mea quid. ẽ: Totũ qͥcqͥd sũ. de¬

Expanded text:
praeveniet me. Denique attendens omnia bona quaecumque habere possumus, sive in natura, sive in instituto, sive in ipsa conversatione, in fide, in spe, in charitate, in bonis moribus, in justitia, in timore Dei, totum non esse nisi ex illius donis, ita conclusit: Deus meus misericordia mea. Non invenit impletus bonis Dei, quid appellaret Deum suum, nisi misericordiam suam. O nomen, sub lutem; si dicas, Refugium meum, intelligo quia confugis ad eum; si dicas, Fortitudo mea, intelligo quia dat tibi fortitudinem: Misericordia mea, quid est? Totum quidquid sum, de
Abbreviated transcription (Latin):
dãnari facere. Nunc uͦ qm̃ scit talem
iudicẽ qͥ falli ñ possit. & qͥa scit eũ iu¬
stũ. psonas acciꝑe ñ posse. tales ei uult
inducere reos. qͦs necesse sit ut dãnet.
qͥa iustꝰ .ẽ. Dat itaq oꝑam ut peccemus
sola inuidentia: quȩ̃ inuidentia neces¬
se.ẽ. ut comitet᷑ suꝑbiã. Hoc gͦ malũ
suꝑbia. ẽ: impediens ꝑfectionẽ. Iactet
ͦ se quisq de diuitiis. iactet de pul¬
dritudine. & de uirib corporis. ista
certe om̃ia mortalia st̃. Ridendi st̃
qͥse de mortalib iactant. a quib reb
plerunq aut uiui deserunt᷑: aut mor¬
tui eas necesse. ẽ. ut deserant. Illud. ẽ.
uitiũ capitale. qđ cũ quisq bene ꝓfe

Expanded text:
condemnari facere: nunc vero quia scit talem condemnari facere: nunc vero quia scit talem judicem qui falli non possit, et quia scit cum justum personas accipere non posse; tales ei vult reos perducere, quos necesse sit ut damnet, quia justus est. Dat itaque operam ut peccemus sola invidentia, quae invidentia necesse est ut comitetur superbiam. Hoc ergo malum superbia est, impediens perfectionem. Jactet ergo se quisque de divitiis, jactet de pulchritudine et de viribus corporis: ista certe omnia mortalia sunt; ridendi sunt qui se de mortalibus jactant, a quibus rebus plerumque aut vivi deseruntur, aut mortui eas necesse est ut deserant. Illud est vitium c
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑmitcebat hominẽ ꝑfici Nichił sic
impedit ꝑfectionẽ. Intendat qͥppe ca-¬
ritas ur̃a paululũ ad id qđ dico. & ui¬
dete malũ nimis molestũ. nimis cauen¬
dũ. Quale malũ putatis.: Quã diu ex ag¬
gerem. qͥd mali sit in suꝑbia: Di abolus
inde solũ puniendus. ẽ. Certe pͥnceps. ẽ.
om̃iũ peccators. certe seductor ad pec¬
candũ: Non ei imputabit᷑ adulteriũ.
ñ uinolentia. ñ fornicatio. ñ rapina
rerũ alienarũ. sola suꝑbia lapsus est:
potest. ut suꝑbus ñ inuideat. Ex hoc
uitio qđ suꝑbiã necessario seqͥt᷑: lapsus
etiã inuidit stanti. & dedit oꝑam sedu¬
cere hominẽ ne ille leuaretur unde
ille deiectꝰ.ẽ. Uideo satagit uera ꝑsua¬
dere peccata: qͥa talẽ iudicẽ habemꝰ.
ubi obicere falsa ñ possit. Nã si apud
posset fallere crĩminationib falsis.
ñ multũ ageret ut peccaremꝰ. qͥa iudicẽ
fallendo. & in nocentes posset oppͥmere:
& circũ uentos ad se transducere. & secũ

Expanded text:
hil sic impedit perfectionem. Intendat quippe Charitas Vestra paululum ad id quod dico; et videte malum nimis molestum, nimis cavendum. Quale malum putatis? Quamdiu exaggerem quid mali sit in superbia? Diabolus inde solum puniendus est. Certe princeps est omnium peccatorum, certe seductor est ad peccandum: non ei imputatur adulterium, non vinolentia, non fornicatio, non rapina rerum alienarum; sola superbia lapsus est. potest ut superbus non invideat: ex hoc vitio, quod superbiam necessario sequitur, lapsus etiam invidit stanti, et dedit operam seducere hominem, ne illo levaretur unde ille dejectus est. Et ideo satagit vera persuadere peccata, quia talem judicem habemus ubi objicere falsa non possit. Nam si apud posset fallere criminationibus falsis; non multum ageret ut peccaremus; quia judicem fallendo, et innocentes posset opprimere, et circumventos ad se traducere, et secum
Abbreviated transcription (Latin):
inde misisse. & eos qͥ ineũ credider̃
impleuisse. & inuener̃ se nichil cla¬
masse & nichil fecisse. Factũ eoꝵ in
irritũ uenit. peccatũ remansit.
Quia gͦ factũ euacuatũ.ẽ. peccatum
aut̃ mansit suꝑ facientes: cõphensi st̃
in suꝑbia sua. uĩder̃ se sub iniqͥtate sua.
Restabat gͦ ut confiterent᷑ peccatũ. &
ille ignosceret qͥ peccantib cesserat.
& mortẽ suã donaret occisus a mortu¬
is. & uiuificans mortuos. Cõp̾hensi st̃
gͦ in suꝑbia sua. Et ex maledicto &
mendacio. annunciabunt᷑ consũ mati¬
ones. in ira consũmationis & ñ erunt

Expanded text:
inde misisse, et eos qui in illum crediderunt implevisse ; et invenerunt se et nihil damnasse, et nihil fecisse. Factum eorum in irritum venit; peccatum remansit. Quia ergo factum evacuatum est, peccatum autem remansit super facientes; comprehensi sunt in superbia sua, viderunt se sub iniquitate sua. Restabat ergo ut confiterentur peccatum, et ille ignosceret qui peccantibus cesserat, et mortem suam donaret occisus a mortuis, et vivificans mortuos. Comprehensi sunt ergo in superbia sua. 5. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ir
Abbreviated transcription (Latin):
ne miscdiã tuã. qͥa factꝰ es susceptor ms̃.
& refugiũ meũ. indie tribulationis
meȩ Adiutor nis tͥ psallã. qͥads̃ susce¬
nere piclitabar: sed illud uulnꝰ meũ
medicũ omĩpotentẽ reqͥrebat. Omĩpo¬
tenti medico. nichil. ẽ in sanabile. ñ
renunciat aliquẽ. opus. ẽ ut tu curari
uelis. opus. ẽ. ut manꝰ eiꝰ ñ refugias
Sed & si noliscurari uulnꝰ tuũ: admonet
ctũ .ẽ. p̃ueniet me. Si aliquid tuũ pͥ
mũ attulisti & ex tuo aliquo bono pri¬

Expanded text:
susceptor meus, et refugium meum in die tribulationis meae. Adjutor meus tibi psallam, quia tu Deus suscenere periclitabar, sed illud vulnus meum medicum omnipotentem requirebat. Omnipotenti medico nihil est insanabile; non renuntiat ad aliquem: opus est ut tu curari velis, opus est ut manus ejus non refugias. Sed etsi nolis curari, vulnus tuum admonet ctum est, praeveniet me. Si imum attulisti, et ex tuo aliquo bono pri
Abbreviated transcription (Latin):
labioꝵ eoꝵ. & cõphendant᷑ in supbia
sua. Quid . ẽ cõphendant᷑ in suꝑbia sua:
Quia frustra irruer̃ fortes. & quasi
cessit illis. ut aliqͥd sibi fecisse uiderent᷑.
lut fortes. uelut potentes. uęlut p̾ua¬
lentes uelut leo paratꝰ ad p̾dã. uelut
tauri pingues. sic̃ eos alio loco cõme¬
morat. tauri pingues obsederunt me.
Quid aut̃ fecer̃ in xp̃o: Non uitã. sed
morte occider̃. extincta qͥppe morte
in moriente. & resuscitata uita de
morte a uiuente. Q enĩ ĩpse se resu¬
scitaute qͥa erat in illo. & qđ mori ñ
potuit. Quid fecer̃ : dudi qͥd fecer̃.
Soluer tẽplũ. Quid uͦ ipse fecit: Tri¬
duo resuscitauit illud. Per hoc gͦ
occisa st̃ delicta oris eoꝵ. & sermoꝰ la¬
biorũ eoꝵ. & qd iã factũ ẽ in is qͥ
conuersi st̃ : & cõphendant᷑ in suꝑbia¬

Expanded text:
 Et comprehendantur in superbia sua. Quid est, comprehendantur in superbia sua? Quia frustra irruerunt fortes, et quasi cessit illis ut aliquid sibi fecisse viderentur,lut fortes, velut potentes, velut praevalentes, velut leo paratus ad praedam, velut tauri pingues, sicut eos alio loco commemorat: Tauri pingues obsederunt me . Quid autem fecerunt in Christo? Non vitam, sed mortem occiderunt. Exstincta quippe morte in moriente, et resurgente vita de morte in vivente, etenim et ipse se resuscitavit, quia erat in illo et quod mori non potuit, quid fecerunt? Audi quid fecerunt: solverunt templum. Quid vero ipse fecit? Triduo resuscitavit illud . Per hoc ergo occisa sunt delicta oris eorum, et sermo labiorum eorum. Et quid jam factum est in his qui conversi s
Abbreviated transcription (Latin):
ESTERUUS sermo ꝓtractꝰ
debitorẽ me inhodiernũ re¬
liquit. Quia gͦ dñs uoluit.
reddendi tepus aduenit. Quã uͦ sumꝰ
nos deuoti redibitores: tã debetis esse
auidi exactores. Hoc. ẽ qđ ille donat.
& nos reddamꝰ. ille enĩ dñs. nos serui
sumꝰ. & uos sic accipiatis. ut sit fruct
in auditione ur̃a. de uita urã. Cultus
enĩ ager fructũ ñ reddens. & ingratꝰ
agricolȩ ꝓfrugib spinas afferens ñ
re solennib: ita cor nr̃m uerbo suo
tanquã agrũ suũ uisitare dignat᷑. &
de corde nr̃o fructꝰ quęrit. qͥa nouit &
quid ibi seminet & quantũ pluat

Expanded text:
esternus sermo protractus, debitorem me in hodiernum reliquit: quia ergo Dominus voluit, reddendi tempus advenit. Quam vero sumus nos devoti redhibitores, tam debetis vos esse avidi exactores: hoc est, ut quod ille donat, et nos reddimus ille enim Dominus, nos servi sumus, sic accipiatis, ut sit fructus in auditione vestra de vita vestra. Cultus enim ager fructum non reddens, et ingratus agricolae pro frugibus spinas afferens, nous solemnibus, ita cor nostrum verbo suo tanquam agrum suum visitare dignatur; et de corde nostro fructus quaerit, quia novit et quid ibi seminet, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
gis. qͥa ñ derelinquendo habes qđ in
illis agas. cũ ipsos ñ occidis. Quid gͥ
occides: Delicta oris eoꝵs. sermonẽ
labiorũ eoꝵ. Quid in illis occides:
Crucifige crucifige. Qđ clamauer̃. ñ
qͥ clamauer̃. Illi enĩ xp̃m delere. inte¬
rimere. ꝑdere uoluer̃. tu aut̃ resusci¬
tando xp̃m quẽ ꝑdere uoluer̃: occidis
delicta oris eoꝵ. sermonẽ labioꝵ eor.
Quippe.quẽ ꝑdendũ clamauer̃: uiuere
expauer̃ & quẽ in t̾ra contẽpser. in cȩ¬

Expanded text:
ergis; quia non deserendo habes quid in illis agas, cum ipsos non occidis. Quid ergo occides? Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quid in illis occides? Crucifige, crucifige ; quod clamaverunt, non qui clamaverunt. Illi enim Christum delere, interimere, perdere voluerunt: tu autem resuscitando Christum quem perdere voluerunt, occidis delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quippe quem perdendum clamaverunt, vivere expavescunt; et quem in terra conte
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃: hoc dictũ. ẽ hic ad uesꝑam. Nã ibi
sic.t̃. Multiplicatȩ st̃ infirmitates eoꝵ.
postea accelerauer̃. Unde accelerauer̃
postea: Quia multiplicatȩ st̃ infirmita¬
tes eoꝵ. Nãsi sibi adhuc sani uiderent᷑:
nunquã accelerarent. Qđ gͦ ibi dictũ. ẽ.
multiplicatȩ st̃ infirmitates eoꝵ: hoc
dictũ. ẽ. hic cõp̃hendent᷑ in suꝑbia. & ex¬

Expanded text:
dictum est hic, Ad vesperam. Nam ibi sic est: Multiplicatae sunt infirmitates eorum; postea acceleraverunt . Unde acceleraverunt postea? Quia multiplicatae sunt infirmitates eorum: nam si sibi adhuc sani viderentur, nunquam accelerarent. Quod ergo ibi dictum est, Multiplicatae sunt infirmitates eorum; hoc dictum est hic, Comprehendantur in su