comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ene eũ dñs in ecclł̃ia ex¬
altari p̾cepit quia dignũ
est ut fundamentũ loc s eccłia
honoretur. ꝑ qd̃ ad celũ ascẽdit
Qd̾ natalis ergo cathedre hodiẽ
sibi hoc eccl̃ie p̾stane. Quia tiñ
necesse est ut plus h̾eant eccl̃ie¬
dignitatis quãtũ sac̾dotale of¬
ficiũ plus honoris. Cũ igr̃ so
lepnitatẽ hanc ecłiis mecito
religiosa obseruatio. et ĩtrodu¬
xerit miror apud quosdã infi¬
deles unde hodie tã ꝑniciosus
error ĩcreuerit. ut suꝑ tumulos
defunctor cibos roma conferãt
qͣsi uere egresse de corporib aĩe
carnales ciles requirãt. Epu¬
las enĩ ⁊ refectiones caro tãtũ
requirit sp̃s q̃t et aĩa his nõ ĩdi¬
get preparare aliquid caris sus
dicit qd̃ ip̃e deuorat. Q d̃ prrestat
uẽtri ĩputat pietati. Cessate g

Expanded text:
em eum Deus in Ecclesia exaltari praecepit; quia dignum est ut fundamentum hoc in Ecclesia honoretur, per quod ad coelum conscenditur. Quod natalis ergo cathedrae hodie cium. Sibi hoc Ecclesiae praestant quibus necesse est ut tanto plus habeant dignitatis, quanto sacerdotale officium lemnitatem hanc Ecclesiis merito religiosa observatio introduxerit, miror cur apud quosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conferant; quasi egressae de corporibus animae carnales cibos requirant. Epulas enim et refectiones caro tantum requirit; spiritus autem et anima his non indigent. Parare aliquis suis charis dicit, quod ipse devorat; quod praestat ventri, imputat pietati. Cessate ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
ceret iactauit lapidem et tinfi¬
nabulum fregit. romanus tq̃
modis congruentib mĩstrare
non desiit. Cum uero iam op̃s
deus. et romanũ uellet a labore
quiescere. et bñdicti iitã in exẽ¬
plo lominib demõstrare. t
posita suꝑ candelabrũ luceret¬
et cdaresceret. Quatinus oĩb
qui mn domo dei sunt luceret
cuidam pb̃ro longis manẽ¬
ti qui refectionẽ in paschali fe¬
stiuitate parau̾at ꝑ uisũ dñs
apparere dignatus est. dicẽs
protinus surrerit asz
inipasolẽntate paschali cu
alimentis que sibi parau̾at
ad locum tetendit. ⁊ uirũ del
per abrupta montiũ. ꝑ con¬
quesiuit eũq latere ĩsptu
repperit. Cunq orone facta
collequia. is qui ad uenerat
presbiter dixit. Surge ⁊ su¬
manius cibũ quia hodie
pasch a est̾. Cui uir dei endit

Expanded text:
ceret, jactavit lapidem, et tintinceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. Cum vero jam Deus omnipotens et Romanum vellet a labore quiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per conquaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta,colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit
Abbreviated transcription (Latin):
secretũ tenuit. et adiutoriũ
impendit. eiq sc̃e cõu̾sationis
habitum tradidit. et in ꝙͣtũ
licuit ministrauit. Ia uiͤ ł¬
ir autem dei ad eun-¬
dem locũ ꝑueniens
m artissimo specũ se tradidit
tribusq annis excepto ro¬
mano monacho hominib
incognitus mansit. Qui
uidelz romanus non longe
in monasterio sub deo dati
prĩs regula degebat. seb pie
ensdem pr̃is sui oculis fura¬
batur horas. et quã sibi ad
manducandum subripere po¬
terat dieb certis benedicto pa¬
nen ferebat. Ad eundem uero
spetum a romani celle iter
non erat quia excelsa desuꝑ
rupes eminebat. s exeadem
rupe in longissimo fune reli¬
gatum romanus deponere pa¬
nemconsueuerat. In quo etiã
resti parum tintinabulũ in se-¬
ruit ut ad sonũ tincinabuli
uir dei cognosceret qñ sibi ro¬
manus panem preberet. quẽ
ed antiquus hostis u¬
nius caritatis ĩuidẽs
aDalterius refectione cũ qua-¬
dam die submisti panẽ conspi¬

Expanded text:
secretum tenuit, et adjutorium secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in arctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem ed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspi
Abbreviated transcription (Latin):
issent. Mox igr̃ nutricem
suam blande consolans:ei
sanũ capisteriũ reddebat qd̃
fractum tulerat. Que res ĩ
eodem loco a cũctis ẽ agnita
atqz in tanta admiratione
habita ut hoc ip̃m capisteri¬
um eius loci incole eclesie
ingressu suspenderent. Q ua¬
tinus et presentes ⁊ secuturi
om̃s agnoscerent. bñdictus
puer conu̾sationis gr̃am
aquanta ꝑfectione cepisset
Quod et ãnis multis illic
ante oculos omniũ fuit. et
usq adhuc longobardorũ
deo laborib fatigari. ꝙͣ uite
huius fauorib extolli nutri¬
cem suã occulte fugiens deẜ¬
ti loci sesessum peciit cui su¬
blatus nocabulum est. qui
a romana urbe quadragin¬
ta fere milib distans. frigi¬
das atq ꝑspicuas emanat
aquas. Que illie uidelz aqͣꝵ
abundantia in extenso prius
lacu colligitur. Ad postremũ
uero manam deriuatur.
Quod dũ fugiens ꝑgeret mo¬
nachus quidem romanus
nomine. hunc aũt reperit ⁊
quo tenderet requisiuit. Cui
cum desideriũ cognouisset. et

Expanded text:
issent Mox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante omnium oculos fuit, et usque ad haec Langobardorum Deo laboribus fatigari quam vitae hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et
Abbreviated transcription (Latin):
die ꝓcaris sui̾s ĩtpellẽt dm̃n uo¬
ce flebili ꝓ̾cent ꝓ his erroꝵ cul¬
pis ueniam lapͥsu remissionẽ¬
pctõꝵ. Pascãt esuriẽtes uestiãt
nudos ut si quid defũctoꝵ negli

Expanded text:
die pro charis suis, interpellent Dominum voce flebili, precentur eis errorum veniam, lapsuum remissionem; pascant esurientes, vestiant nudos: ut si quid defunctorum negli
Abbreviated transcription (Latin):
trus: et suꝑ hãc petrã edificabo
eccliam meã. Petr: ĩ itaq fũda¬
mentũ erclĩe dñs nominauit.
et ideo digne hoc fũdamentũ
eccł̃ia colit supͣ qd̃ eccl̃iastici
edificii altitudo cõsurgit. Unde
cõuemienter salmus qͣui lectus
est dicit. Exaltent eũ in eccł̃ia
plebis: et incathedra semor lau¬

Expanded text:
us, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Petrum itaque fundamentum Ecclesiae Dominus nominavit: et ideo digne fundamentum hoc Ecclesia colit, supra quod ecclesiastici edificii altitudo consurgit. Unde convenienter Psalmus qui lectus est, dicit, Exaltent eum in Ecclesia plebis, et in cathedra seniorum lau
Abbreviated transcription (Latin):
patri eccl̾ia cõmorarentur. pre¬
dita nutrix illius ad purgã¬
dum triticum a uicinis mu¬
lierib prestari sibi capisteri¬
um peciit. quod suꝑ mensã
incaute derelictum casu acci¬
dente confractum est. sicqz ue
in duab partib ĩueniretur
diuisum. Quod mox ut re¬
diens nutrix illius ĩuenit.
uehementissime flere cepit
quia nas quod p̾stitũ acce¬
perat fractum uidebat .iiiͨ.l¬
enedictus aũt religi¬
osus et pus puer cũ
nutricem suam flere conspi¬
ceree. eius dolori compassus
oblatis secũ utrisq partib

Expanded text:
a demorarentur, praedicta nutrix illius ad purgandum triticum a vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita invenit, vehementissime flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti
Abbreviated transcription (Latin):
tur. alii ferro ꝑempti. alii
flãuns exusti. alii fla gris
uerberati. alii uectib ꝑfo¬
uiti. alii cruiati patibũlo.
alii pelagi ꝑiculo dimersi.
alii decoriati. alii uineulis
mancipati. alii luiguis p̾¬
uati aliilapidib obruti
ali fugore afflisti. ali fa¬
me cruciati. alii uero trim¬
catis manib siue cesis re¬
teris inembris. spectaculũ
contumelie in populis mi¬
di ꝓpter nomen dñi portã¬
dam euingelii de istius mo¬
di bellatorib querunoniã
fasiendo. Eccemquit electi
dei carnẽ domant spĩn ro-¬
borant demonibz imꝑant
uirtutib choruscant. presẽ¬
tia despiaunt eternã patriã
eam moriendo diligunt
tingunt. Eecidi possunt et
flecti nequeunt. Nune ergo

Expanded text:
tur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibulo, alii pelagi periculo subjecti, alii vivi decoriati, alii vinculis mancipati, alii linguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portandam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patrieam moriendo diligunt, rtingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt, ita co
Abbreviated transcription (Latin):
ntur quid signficrs
Mons bene intelligitur sigͥ¬
fisare maiora precep ⁊ iussti¬
cre quia minora erat que
iides data sunt. mais tñ dẽ¬
ordincitissimã distributionẽ
tẽ poꝵ dedit minora Recepta
pło quẽ cumore adhic alli¬
gari oportebat. et ꝑ lũ sum̃
maiora ppło quemiritate
iam liberari conurierat
Cum antẽ minoramnori¬
b maiora maioris dant

Expanded text:
tur quid significet mons, bene intelligitur significare majora praecepta justitiae; quia minora erant quae Judaeis data sunt. Unus tameordinatissimam distributionem temporum dedit minora praecepta populo quem timore adhuc alligari oportebat, et per Filium suum majora populo quem charitate jam liberari convenerat. Cum autem minora minoribus, majora majoribus dant
Abbreviated transcription (Latin):
unc uero reuertannir
ad ecs qd̾ nnda baptis¬
matis et effusio sanginius
xp̃i ab errore pateri delicti-
asqualore netuste gentili¬
tatis in nouo testamento ꝑ¬

Expanded text:
unc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore vetustae gentilitatis, in novo testamento
Abbreviated transcription (Latin):
unanet in eternũ quia deo de¬
gurmuenti sunt fide polara
hospitalitate preapui astu¬
ti in sensu sa pientes in ope¬
o reb secularib locũpletes ir¬
paratores orbis atqrrecre¬

Expanded text:
nent in aeternum, quia Deo digni sunt, fide praeclari, hospitalitate praecipui, astuti in sensu, sapientes in opere, rebus saecularibus locupletes, reparatores orbis terrar
Abbreviated transcription (Latin):
sins irginib expers nullo
nocinio mortalis uature de¬
nrgunitatis houore in tra
cordis hospicia obsernare cã¬
q ot̃ iurtutum reginam
frutũ lalutis ꝑpetue sociã¬
esse angeloꝵ sins affirma-¬
bat oxeemplis itie nt in aui¬
merabilis utriusq sexus mlꝰ¬
titudo eius seq̃retur uestigia
et relictis nuptiarũ copulati¬
ne sponso qui in celis est ꝑhẽ¬
in mente actu habitu ⁊ ge¬
adamantes. elemosinas
sectantes. paupes recreantes
udes uestientẽs. infirmos
insitantes intribulatione
gandentes. iuerbis salup¬
ie uel calupine patiente

Expanded text:
suis virginibus, expers nullo nocinio mortalis naturae devirginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum reginam, et fructum salutis perpetuae: sociaesse angelorum suis affirmabat exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulatine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu et geadamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel
Abbreviated transcription (Latin):
tum abhuiis diei solẽm
fidimus qui ꝑ singula li¬
renu loca inspeluncis et ex¬
iguis cellarũ tugiriis mo¬
dico contenti pabulo demo¬

Expanded text:
tur. Ab hujus diei solemnifidimus; qui per singula eremi loca, in speluncis et exiguis cellarum tuguriis, modico contenti pabulo mo
Abbreviated transcription (Latin):
briũ sicut in die natalis
dm̃i ad eccliam in honore om¬
mũ scõꝵ consecratã conue¬
uiret ibiq missaꝵ solẽnta¬
te a presule sedis aplĩce ce¬
hnusquisq in sua cũ gau¬
dio remearet . Exhac ergo a¬
suetudine sc̃e romane eccl̃a
crescente religione xpĩana
decretũ est ut in eccl̃iis dei que
mus hr̃etur. ut quicquid
hũana fragilitas ꝑ igno¬
rantiã uel negligen̾tiam

Expanded text:
natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae ceunusquisque in sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, qumus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negl
Abbreviated transcription (Latin):
nomimis ac maiestatis i ꝑ¬
lpetuũ nuro ordine colloc¬
uit. Deus est. Dequibz plura
lopu ꝑtimescimus qr soli
deo scire est quomodo uel que¬
lis absiiz contagionre smed
iuitione in solasua pua¬
potrntis det uritii distin gus
alu ex illis ad nos in mũdũ
missi futura p̾dicando ꝑue¬
munt. Alu a deo sunt consti¬
tusi ut ꝑ eos signa atq im¬
racula frequenter fiant. ẽa
lib ut diximus a primor¬
dio incipientis in te beatoꝵ
spũum distinctionib suꝑna
celoꝵ regna a deo conditore
ĩppetuũ mirabiliter colloca¬

Expanded text:
minis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quelis absque contagione seu diminutione in sua sola purpotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter colloca
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpuebat. puellas autẽ u¬
cebat autẽ in orõne ĩmobils
et amplexus earũ ⁊ oscula
quasi sagictarũ ictus fida
sue scutõ exapiens clama¬
bat ad dñm dicens. criigi¬
dũe maduitoriũ michi die
aume mee salus tua egosi
Quis em̃ istamn pugnãa
diabolo excitatan uinau
dextera dimicatũ Ẽ paro
se putat castitatẽ ꝑtestalu¬
id msib obtuiere. Niliem
tuo ymbre fuerit extiuita
slama libiduns non r
amius uentre quo pi¬

Expanded text:
uo pergit». Puellas autem vcebat autem in oratione immobilis et, amplexus earum et oscula quasi sagitarum ictus scuto sue fidei excipiens, clamabat ad Dominum dicens:  adiutorium michi, dic anime mee: Salus tua ego sum. Quis enim istam pugnam a diabolo excitatam vincere dextera dimicata? Errat qui se putat castitatem perfectam suis nisibus obtinere. Nisi enim tuo ymbre fuerit extincta flamma libidinis, non potest animus venire quo pe
Abbreviated transcription (Latin):
esse credimus qui corda fide¬
lium spũaliter quasi ymbr¬
b uruigant celestib ut feli¬
ater ꝓferre ĩmarcessibilẽ bo¬
norum oꝑum possint fructũ.
Quitalenta sibi tradita nõ
solũ reddere uerũ etiã cũ usu¬
ra sine frande ampliare pro¬
surauerunt. qr bonum quod
gendo didicere non sibi met

Expanded text:
delium spiritaliter quasi imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine fraude amplificare procuraverunt; qui bonum, quod gendo didicere, non sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
gauit. quoꝵ oculis bea ti qui
xpĩn in carne uenientẽ inde¬
re uieruerunt. Cimis tam
p̾dare uisionis iohẽs bapti¬
sta qui eodẽ angelo quo xp̃
deminciante conceptus est
mexordio p̾dicationis atip
Inptismatis primatũ tene¬

Expanded text:
 oculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tene
Abbreviated transcription (Latin):
est amandus ex toto
corde extota anima atss. er
tota urtute queren dus ma¬
xime tũ ab ea ardentius auĩ
et dũs erat ⁊ filius. Ffortassis
ergo pro nuuio amore in lo-¬
co quo sepultus diatur ntet¬
dũ hĩtasse eam credimus q̃ti¬
nus puis pasceretur iiters¬
ic nãqz locus mediatus
est huic in de constitut
ut adire posset ascensionis ei
uestigia. et locus sepulture ae
resurrectioius. sen omr̃a in qͥl
passus est loca in iuseret non
qd̃ iam inuentẽ quereret cũ
mortius sed ut sins consolare¬

Expanded text:
est amandus, ex toto corde, et ex tota anima, atque ex tota virtute quaerendus: maxime tamen ab ea ardentius, cujus et Dominus erat, et filius. Fortassis ergo prae nimio amore, in loco quo sepultus dicitur, interdum habitasse eam credimus: quatenus piis pasceretur interic namque locus medius est hinc inde constitutus, ut adire posset ascensionis ejus vestigia, et locum sepulturae ac resurrectionis, et omnia in quibus passus est, loca invisere: non quod jam viventem quaereret cum mortuis, sed ut suis consolare
Abbreviated transcription (Latin):
corporea suꝑans ⁊ humana
transcendens iidit gculis
mẽtis filiũ dei. et cõfessus est
głiam deitatis. quia nõ ad
solam respexit slãm carnis ⁊
sanguĩs. Tantũ in hac fidei
lublimitate cõplacuit. ut bea¬
titudĩs felicitate donatus sa¬
cram ĩmiolabilis petre accipe¬
ret firmitatẽ suꝑ quã funda¬
ta eccł̃ia portis inferi et mor¬
tis legib p̾ualeret. nec ĩ sol¬
uendis aut ligandis. quoꝵ¬
cũq causis aliud ratũ eẽt ĩ
celo: ꝙͣ qd̃ petri sedisset arbi¬

Expanded text:
corporea superans et humana anscendens, vidit mentis oculis Filium Dei vivi, et confessus est gloriam Deitatis, quia non ad solam respexit substantiam carnis et sanguinis. Tantumque in hac fidei sublimitate complacuit, ut beatitudinis felicitate donatus sacram inviolabilis petrae acciperet firmitatem, super quam fundata Ecclesia portis inferi et mortis legibus praevaleret, nec in solvendis aut ligandis quorumcumque causis aliud ratum esset in coelis quam quod Petri sedisset arbi
Abbreviated transcription (Latin):
nitus dei ⁊ homĩs filiꝰ credert᷑.
am unũ hoꝵ sine alio niͨ.
non ꝓderat ad salutẽ.
et equalis erat periculi dum̃
modo. sine hoĩe augsine deo
solum hõiem credidisse cum
uterqz eẽt pariter confitendus
quia sicut deouera h

Expanded text:
nitus Dei et hominis Filius crederetur. Nam unum horum sine altero non proderat ad salutem, et aequalis erat periculi, Domiantummodo sine homine, aut sine Deo solum hominem credidisse, cum utrumque esset pariter confitendum: quia sicut Deo vera h
Abbreviated transcription (Latin):
de sancto eumͣgelio re-¬
sufficit singulis. ꝙͣtomagis¬
ergo nõ sufficit õib. Ionam
ꝓpham qui deiectus in mari
belue marine uero exceptus
est. et die tercia uiuus euoii¬
tur. figurã gessisse saluatoris
qui passus est ⁊ die tercia re-¬
surcerit ip̃e saluator oñdit ii¬
ccusatus ẽ ppłs iudeorũ
in cõparatione nimin

Expanded text:
de sancto Evangelio resufficit singulis, quanto magis non sufficit omnibus. Jonam prophetam, qui dejectus in mare belluae marinae utero exceptus est, et die tertia vivus emovitus, figuram gessisse Salvatoris, qui passus est, et die tertia resurrexit, ipse Salvator osteAccusatus est populus Judaeorum in compa
Abbreviated transcription (Latin):
bas euertie. Qd̾ maledicendo
figũ infructosam ꝑfiguram
fecit dñs. hoc idem mox aꝑtius
ostendit. eiciendo ĩprobos de tẽ¬
plo. Neq em̃ aliquid peccauit
arbor que esuriente dño poma¬

Expanded text:
 templo. Quod maledicendo ficum infructuosam per figuram fecit Dominus, hoc idem mox apertius ostendit ejiciendo improbos e templo. Neque enim aliquid peccavit arbor, quod esuriente Do
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te ultionis ex̾cuit. eiecitq
cõmercia rerũ humanaꝵ de
domo illa: in qua diuinas
res agi. hostias ⁊ oblones
deo offerri uerbum dei legi. audi¬
ri et predicari preceptũ erat in ͤ¬
tquidem credendũ est ꝙ ea¬

Expanded text:
meritae ultionis exercuit. Et ejecit commercia rerum humanarum de domo illa, in qua divinas tantum res agi, hostias et orationes Deo offerri, verbum Dei legi, audiri et decantari, praeceptum erat. Et quidem credendum est quia
Abbreviated transcription (Latin):
telligit utrumii implet.⁊
seruũ pigrum non dampna
aigeliũ dei utrums faciẽ¬
tem et docentem. Uidete quo¬
medo luceat lumen enis co¬
ram hom̃ib ut indeãt bona
opa eius Cõmendamus i¬
quit nosmet ip̃os ad omne
conscĩam hominũ in con¬

Expanded text:
telligit, utrumque implet, et servum pigrum non damnareEvangelium Dei, utrumque et facientem et docentem. Videte quemadmodum luceat lumen ejus coram hominibus, ut videant bona opera ejus. Commendamus, inquit, nosmetipsos ad omnem conscientiam hominum in con
Abbreviated transcription (Latin):
dem aliquando bomi ꝓhone¬
state inchoat. in eius amẽ
intentione non debet Ima-¬
tis mũdi gloriã queere. s
totam spem in redem toris
sin aduentu constitut.
Unde ⁊ ꝓtinus subotur.
Et uos similes hoĩb epectã¬

Expanded text:
bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permatis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectan
Abbreviated transcription (Latin):
aminus mitantis
cum se obtẽpare non posse
existimat ⁊ non obtempa¬
re forundat Si emm bona
oꝑa sua in luce posuerit hoĩb
iñtuenda. ut faciat qd̾ pre¬
ceptũ est. Sic luceat lumen
nr̃m coram hominib ut
uideant bona opa ur̃a et
glorificent prem nr̃m qui

Expanded text:
animus nutans, cum se obtemperare non posse existimat, et non obtemperare formidat? Si enim bona opera sua in luce posuerit hominibus intuenda, ut faciat quod praeceptum tra coram hominibus, ut videant bona opera vestra, et glorificent Patrem vestrum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib p̾lacro. Ui dete rursũ
ꝙ̃admedũ altendat ne faci¬
at iustiacĩ suã corã hoib ut
indeatur ab eis. opus autẽ
bit gloriã ⁊ non mn altero. Et
itrrum. Nam glĩa nr̃a hec e
testimomũ coñscĩe nr̃e. Et
illud quo nichil est manifr¬
stus. Si adhuc inquit hoib
placerẽ xp̃i serinis non essẽ.

Expanded text:
omnia placeo . Videte rursus quemadmodum attendat, ne faciat justitiam suam coram hominibus, ut videatur ab eis. Opus autem bit gloriam, et non in altero : et iterum, Nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae : et illud quod nihil est manifestius, Si adhuc, inquit, hominibus placerem, Christi servus non essent
Abbreviated transcription (Latin):
inces est. ut scilicet homo
cumñfaciens in detur ab
hoĩbutentionẽ bomi facti
habes in conscĩa sua. Intẽ¬
tionaero innotescendi nõ
habee insi mn laudibz dei
ꝓpter ix quib innotescit
huailitem quib hoc ꝓ dest

Expanded text:
in coelis est: ut homo cum bene faciens videtur ab hominibus, intentionem boni facti habeat in conscientia sua, intentionem vero innotescendi non habeat nisi in laudibus Dei, propter eorum quibus innotescit utilitatem; quibus hoc prodest,
Abbreviated transcription (Latin):
uerha runglica secũ portãt
expositiones suas nes inter¬
ludunt ora esurientiũ qr
pascunt corda pulsantium.
Intentio quippe cordis hũa¬
in quo dirigatur ⁊ quid ex¬
peitet intuendum est. Si ei
qui ult inder ab hoĩbz bona
oꝑa la glĩam ⁊ utilitatem
suã put ante hoĩes ⁊ hanc
in cospectu hom̃ q̃rit nchil

Expanded text:
verba evangelica secum portant expositiones suas; nec intercludunt ora esurientium, quia pascunt corda pulsantium. Intentio quippe cordis humani quo dirigatur, et quo spectet, intuendum est. Si enim qui vult videri ab hominibus bona opera sua, gloriam et utilitatem suam ponit ante homines, et hanc i
Abbreviated transcription (Latin):
i autem tu iudeus s¬
cognominaris ⁊ re¬
quiescis in lege. ⁊ gloriaris
in deo. ⁊ nosti uoluntatẽ eiꝰ¬
et probas utiliora ĩstructus
ꝑlegem confidis terp̃m ẽe
ducem cecoꝵ lumen eoꝵ qui
intenebris sunt. eruditorem
insipientiũ. magr̃m infan¬
tium. hñtem formã scĩe et
ueritatis in lege. Qui ergo
alium doces: teipm nõ doces
Qui dicis nõ mcch andum:¬
in abhominaris ydo¬
la: saculegiũ facis:
Qui i lege gloriaris ꝑ pre¬
uaricationem legis. deum ĩ¬
honoras. Nomẽ enĩ per uos
blaphematur inter gentes
sicut scriptũ est. Cirtuncisio
quidem prodest. si legẽ obser¬
ues. Si aũt p̾uaricator le¬
gis sis cirtũcisio tua prepu¬
i ig̃r̃ preputiũ iusti.¬
tias legis custodiat:
. none prepuciũm illi ĩ circũ¬

Expanded text:
i autem tu Iudaeus cognominaris et requiescis in lege et gloriaris in Deo et nosti voluntatem et probas utiliora instructus per legem confidis te ipsum ducem esse caecorum lumen eorum qui in tenebris sunt eruditorem insipientium, magistrum infantium, habentem formam scientiae et veritatis in lege. Qui ergo alium doces, teipsum non doces? Qui dicis non furandum,i abominaris idola, sacrilegium facis: qui in lege gloriaris, per praevaricationem legis Deum inhonoras nomen enim Dei per vos blasphematur inter gentes, sicut scriptum est. Circumcisio quidem prodest, si legem observes: si autem praevaricator legis sis, circumcisio tua praepuigitur praeputium justitias legis custodiat: nonne praeputiu
Abbreviated transcription (Latin):
te fr̃es kim pensate qd̃ dicitur.
Nogate dñm messis utmittat
oparros in uiessẽ suã. Uos pro
nobis petite ut digne in uobis
opari ualeamus ne ab exorta¬
tiõne lingua torpeat. ne postꝙͣ¬
apud iustũ indicẽ nr̃a nos taci¬
turnitas abdicat. Dun mar¬

Expanded text:
charissimi, pensate quod dicitur: Rogate dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postqapud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Mlessis quidẽ multa. oparii
nero panci. Niogate ergo dñm
messis ut mittat oparios in
messẽ suã Iam messis mul¬
ta sed oparii pauci sũt. qd si¬
ne gram merore loqui non
possumus quia si sunt qui
bona audiant desunt qui
dicant. Ecre mũdus sacerdo¬

Expanded text:
arii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec beatus sixtus
nt au diretur et cũ eo dno dỹa co¬
cũdia plenus. Nos quidẽ consu¬
limus senectuti tue andi precep¬
ta nr̃a ⁊ sacrifica. Respondit
beatus sixtus. Miser tu tibi cõ¬
sule. et noli blaphemare. sed a¬
ge penitentiã de sangnĩe scõꝵ

Expanded text:
ost haec beatus Sixtus ut audiretur, et cum eo diacocundia plenus: Nos, inquit, consulimus senectuti tuae, audi praecepta nostra, et sacrifica. Respondit beatus Sixtus: Miser, tu tibi consule, et noli blasphemare, sed age poenitentiam de sanguine sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
quã predlara dei nr̃i uir¬
tus et pietas qui famu¬
lũ suũ in uia ueritatis fideliter¬
D gradientẽ duplici remunera¬
tione donaunt. ut et p̾teriti si
qui fuerant dequoquerẽtur
errores. et celeriter desecata
sãctitas p̾staretur. Qmiq pec¬
satis p̾teritis forsitan teneba¬
tur obuoxius mapet fenera¬
tor esse uirtutũ hospitalitatẽ
peculiari obsernatione serua¬
uit. Om̃ĩb enĩ sine ulla excep¬
tione ꝑsone domũ ꝓbint ⁊ con¬
uuiũ ieuinus pastor exhibuit.
Pedes omib manib sins la¬
unt dm̃ice ĩstitutionis minister

Expanded text:
quam praeclara Dei nostri virtus et pietas! qui famulum suum in via veritatis fideliter gradientem duplici remuneratione donavit, ut et praeteriti, si qui fuerant, decoquerentur errores et celeriter defecata sanctitas praestaretur, quique peccatis praeteritis forsitan tenebatur obnoxius, inciperet fenerator esse virtutum. 5. Hospitalitatem peculiari observatione servavit; omnibus enim sine ulla exceptione personae domum praebuit et convivium ieiunus pastor exhibuit. Pedes omnibus manibus suis lavit, dominicae institutionis minister
Abbreviated transcription (Latin):
ane die resurrectionis
uel natiuitatis dnĩce
pociones singule sumebãtur
In quib ita uiui sapor aquis
mins dilitebaturut a con al¬
stentas solet largis purtioni¬
b tempari. In refectionib pri¬
mũ cuierẽ prelibauis. demide
panẽ ordeaceũ sñpsit. quẽ ta¬
meu ip̃e excussit ⁊ molinit. Et
cum hic cibus grauior ieminus
induntur. nũqͥuã insi uespere
interdum tamen in ebdoma¬
da media plerũq die septĩo
ponebatur. In dumentũ cuuil¬
la et tumea in discretis fuere
tẽporib. Nain neq hyeme ac¬
cessit adiectio neq estate eua¬
men admissum est. Qd̃ i rũs
tam dun usui fuit. in si forte do¬
natũ est. donec attricione cum¬
ca solueretur cilicio semꝑinte¬
nus inherente. Spacium lerõ
becule dolatiles ambiebant ĩ¬
iectos cineres usq ad sinmtatis
marginẽ contiuentes. R Pre¬

Expanded text:
ane die resurrectionis vel nativitatis dominicae potiones singulae sumebantur, in quibus ita vini sapor aquis nimiis delebatur, ut aceti austeritas solet largis permixtionibus temperari. In refectionibus primum cinerem praelibavit, deinde panem ordeaceum sumpsit, quem tamen ipse excussit et moluit. Et cum hic cibus gravior ieiuniis iudicetur, numquam nisi vespere, interdum tamen in ebdomada media, plerumque die septimo ponebatur. 4. Indumentum cuculla et tunica indiscretis fuere temporibus. Nam neque hieme accessit adiectio, neque aestate levamen admissum est. Quod utrumque tam diu usui fuit, nisiforte donatum est, donec adtritione nimia solveretur, cilicio semper interius inhaerente. Spatium vero biculae dolatiles ambiebant, iniectos cineres usque ad summitatem marginis continentes;
Abbreviated transcription (Latin):
tamen cotidiana ĩps¬
sione densati in confecti
loli duriciam p̾ferebant. Stra¬
tum omne subiecto cilitio et
supposito tm̃ mno sagulo fuit.
Caput ab humeris p̾ ceruias
confimũ nulla tenus subleua¬
int adiectio. Ita pronus ꝓstra¬
ta ꝑ terrã mẽbra dãpnau̾at.
raro cingulũ raro calciamen¬
ta detraxit. Redimitus loro sẽ¬
per ⁊ capsula scõꝵ reliquas
continente. Iugis grinitus d¬
ratio ꝑseuerans longũ emm
tẽpus sompuũ cape initer tor¬
menta non poterat. Dicat qͥsq
q̃d̃ senserit. Ceterum absolute
diffimo beatũ germanũ in ter
tot cruces longui traxisse mrͣ¬

Expanded text:
tamen, cotidiana inpressione densati, inconfecti soll duritiam praeferebaut. Stratum omne subiecto cilicio et superposito uno tantum sagulo fuit; caput ab humeris per cervicis confinium nulla sublevavit adiectio. Ita pronus prostrata per terram membra damnaverat. raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper et capsula sanctorum reliquias continente. Iugis gemitus, oratio perseverans; longum enim tempus somnum capere inter tormenta non poterat. Dicat quisque, quod senserit; ceterum absolute definio, beatum Germanum inter tot cruces longum traxisse mar
Abbreviated transcription (Latin):
une subito dunna mͦ¬
procedit auctoritas
quã consensus umu̾sitatis
exequitur. Nam derici om̃s
cuncta qr nobilitas plebs ur¬
baira nel rustica inunã uene¬
ue sententiã. Germamĩ ep̃m oĩ¬
una uoce postulat. Gellũ auile¬
indicitur potestati. Cus sub¬
iectio facilis fuit: cũ etiã abhis
quos pro se parauerat uincere¬
tur. Suscepit sacerdociũ mintꝰ
woactus additus. sed repente
mutatur exom̃b. Deseritur mũ¬
⁊di milicia celestis assumitur.
Scli pompa calcatur. Hũilitas
conu̾sationis eligitur. Uxor
unsororẽ iutatur ex cõige

Expanded text:
um subito divina procedit auctoritas, quam consensus universitatis exsequitur. Nam clerici omnes cunctaque nobilitas, plebs urbana vel rustica in unam venere sententiam: Germanum epiuna vox postulat; bellum indicitur potestati, cuius subiectio facilis fuit, cum etiam ab his, quos pro se paraverat, vinceretur. Suscepit sacerdotium invitus, coactus, addictus; sed repente mutatur ex omnibus. Deseritur mundi militia, caelestis adsumitur; saeculi pompa calcatur, humilitas conversationis eligitur, uxor in sor
Abbreviated transcription (Latin):
am uero eu arrari non
pocest qua hostilita te
uini sibi ip̃e consanerit. quas
cruces que ne supplicia corpo¬
cris sin ꝑsecutor induerit. Bre¬
inter uixta ueri fidem. uinu¬
sa ꝑstringã. Ex ea nãqz die qͣ
sacerdocii sũpsit exordiũ ułq
ad t̾imnũ uite tanta obser¬
natione tabe corporis aĩam
suã paras iut nũquã panem
frumẽti. non uinu̾ non ac¬
tũ nõ oleum. nõ legumen.
nũqͣr nel salem adusũ cotidi¬
endi saporis accepit.R. Hic¬

Expanded text:
am vero enarrari non potest, qua hostilitate vim sibi ipse consciverit, quas cruces quaeve supplicia corporis sui persecutor induerit. Breviter iuxta veri fidem universa perstringam. Ex ea die, qua sacerdotii sumpsit exordium, usque ad terminum vitae tanta obstinatione tabe corporis animam suam pavit, ut numquam panem frumenti, non vinum, non acetum, non oleum, non legumen, numquam vel salis ad usum condiendi saporis acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iem de tribunalia p̾fectu¬
re ꝓfessione aduoca ti¬
s oms adornaint. In quo attu
dum multiplici laudis luce
resplen deret sublimã genere
tur uxorẽ. Quã quidẽ tege p̾co¬
nis p̾minentẽ: pro amnus res
publica ad honorẽ p̾sumpsit
insignia. ducatus culmen
et regunen ꝑ ꝓuinaas cõfe¬
rendo. Erudiebatur ꝓfecto di¬
quid ꝑfectiois de esset: apo¬
stolico pontifia mox tuturo.
Parabatur eloquẽcia p̾disa¬
tionib uiris doctrina iusticie
uxoris societas ad testĩonmũ

Expanded text:
Deinde tribunalia praefecturae professione advocationis ornavit. In quo actu dum multiplici laudis luce resplendet, sublimem genere, tur uxorem. Quem quidem togae praeconiis praeminentem protinus res publica ad honorum praesumpsit insignia ducatus culmen et regimen per provincias conferendo. Erudiebatur profecto ocquid perfectionis deesset apostolico pontifici mox futuro. Parabatur eloquentia praedicationibus, iuris doctrina iustitiae, uxoris societas ad testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
mis ut clareret infantie xp̃i¬
tp̃ diuinitatis oꝑib m̾ime
uqua fuisse. Quos si etas
cans ignara opis fuit pro¬
feco d̾s erat qui diuinitatis
ĩ ila regione uigilare: custo¬
duites ingilias noctis supͣ
gigẽ suũ. Uidete eccl̾ie surgẽ¬
tiexordiũ xp̃s nascit᷑. et pa¬
stees iuguare ceꝑunt: qui
getiũ greges pecudũ more
ai dm̃i uiuentes in caulã
di congregarent. ne quos
sp̃ialium bestiarũ ꝑ obfusas
no iũ tenebras paterent᷑ inc̾¬
su Et bene pastores iugilãt.
qus honus pastor ĩformat.
stossunt sacerdotes: aut for
tat ille sit pastor: cui dr. Esto
uielans: et cõfirmare. Quia
nossolũ ep̃os ad tuendũ gre¬
gel dñs ordinauit. s et an
ges destinauit. ⁊ ecce angłs
dũtetit ante illos. R Ueroũ¬

Expanded text:
imus, ut clareret infantiae tempora a diuinitatis operibus minime uacasse. quodsi aetas carnis ignaua operis fuit, profecto deus erat qui diuinitatis in illa faciebat regione uigilare custodientes uigilias noctis supra gregem suum. uidete ecclesiae surgentis exordium: Christus nascitur et pastores uigilare coeperunt, qui gentium greges pecudum modo ante uiuentes in aulam domini congregarent, ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. et bene pastores uigilant, quos bonus pastor informat. stores sunt sacerdotes. aut fortasse etiam ille sit pastor, cui dicitur: esto uigilans et confirma, quia non solum episcopos ad tuendum gregem dominus ordinauit, sed etiam angelos destinauit. ecce angelus domini stetit ante illos. u
Abbreviated transcription (Latin):
mathematici solẽt:
quod quisquis signo aqͣm
uascitur: in hac iuta pisca¬
toris mĩsteriũ sortiatur. pis¬
catores uero ut refert᷑: geĩta¬
lia nõ habẽt. Quis igitur
dicat qr nemo illic instel¬
la aquarii nascitur: ubi
piscator omimodo nõ ha¬
petur: Rursum quos nasci
signo libre asserunt. trapere¬
tãs futuros dicunt ⁊ tͣpere¬
tas multaꝵ gentiũ ꝓuĩcie
Atentur ergo neccẽ
est aut hoc meis signũ de eẽ:
aut effcm̃ fatalẽ nillo mo¬
do habere. In psarum quoq
frãcoꝵ q terra:reges ex ge¬
nere ꝓdeunt. Quib ꝓfecco
nascentib qui estimet ꝙͣ¬
tis eisd̾ momentis horarũ
atq tẽpoꝵ ex seruili condici¬
one nascuntur: Et tñ re-¬
gum filii uno eodẽq sydere
cum serius nati ad regnũ ꝓ¬
ficiũt: cum serui qui secũ
fuerant geniti ĩseruitute
meriãtur. hec de stella breuit̾
diximus: ne mathematicoꝵ
stultitiã ĩ discussam prete¬
ure uideamur.

Expanded text:
mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo Librae asserunt, trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum Gentium provinciae antur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo habere. In Persarum quoque, Francorumque terra Reges ex genere prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuerant geniti, in servitute moriantur. Haec de stella breviter diximus, ne Mathematicorum stultitiam indiscussam praeterisse videamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ere signa que possunt cũ re¬
probis rabere comimuma
sed hec que modo dicimus
caritas atq pietatis mi¬
racula amare que tanto
se cunora sunt: quanto
et occulta ⁊ de quibz apud
dominũ eo maiori fit retri¬
butio quo apud homines
muior ẽ gloria. Sequitur.
Et dominus quidam iħs
postꝙͣ locutus est ris: assũ¬
p̾tus est incelum ⁊ sedet a
dextuis dei.

Expanded text:
re signa quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ita sint: fidei nr̃e ue¬
ntatem ĩuite nr̃e cõsidera¬
tõne debemus agnoscere.
Tunc enĩ ueraciter fideles
sumus. si quod u̾bis ꝓmitti¬
mus opibus ĩplemus. In
die quippe uaptismatis oĩb
nos antiqui hostis oꝑibus
atq omib pompis au re¬
nũtiare ꝓmisinus. Ita unꝰ¬

Expanded text:
ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus complemus. In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus et omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
ego iam credidi saluus e¬
ro. O erum dicit: si fidẽ ope¬
rib tenet. uera ⁊̾ eñ fides:
qr in hoc quod u̾bis dicit.
moribz non contradicit.
Binc est enĩ qdͤ de quibus¬
dam falsis fidelibz paulus
dicit. Qui confitentͬ senos¬
se deun fcĩs autẽ negant.
Hinc iohãnes ait. Qui di¬
cit senosse deum ⁊ manda¬
ta eins nõ custodit: mẽdax

Expanded text:
Ego jam credidi, salvus ero; verum dicit, si fidem operibus tenet: vera etenim fides est quae in hoc quod verbis dicit moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit, qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum et mandata ejus non custodit, mendax
Abbreviated transcription (Latin):
in uiã gentiũ neabieritis:
nũc aũt dicit᷑. predicate oĩ
creature: ut scilicet prius a
tio. tunc nobis ĩadintori¬
um fieret: cum hane illa ad
dãpnatioĩs sue testimoniũ
suꝑba repuliss. S cũ disci¬
pulos ad predicand̃ ueritas
mttit. quid aliuid ĩmũdũ
fatit insi grana lemuns as¬
ꝑgitur. Et panca mittit ĩse¬
mine: ut multaꝵ messiũ
fruges recipiat ex fide nr̃a. ne¬
q enĩ innu̾̃so mũdo tanta
fidelium meisis exurgeret:
si de maini domini sũꝑ ratio¬
nalẽ terrã illa electa grana¬
¶ predicãtiũ nõ ueissent. la¬
tur. Qui credide¬
lit ⁊ baptizatus fuerit: sai¬
uus erit. Qui uero nõ tre

Expanded text:
 ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a tio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. S3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus er
Abbreviated transcription (Latin):
tore deo si m̾uitis ⁊ uos faci¬
tis. Et illis enĩ extenorio
signis optinen uita ad hec
oꝑantib nõ ualet. Nam
corporana illa miracula
ostendunt anquando scĩ¬
tatem non autem faciunt.
Dec uero spuitalia que a¬
guntur in mente:uirtutẽ
uite non ostendunt s faci¬
unt. Illa uero ⁊ mali habx¬
re possunt: istis autẽ insi
de quibusdã ueritas dicit.
Multi dicent michi illa
mine tuo ꝓphetauimus.⁊

Expanded text:
re Deo si vultis vos facitis. Ex illis enim exterioribus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostendunt aliquando sanctitatem, non autem faciunt; haec vero spiritalia, quae aguntur in mente, virtutem vitae non ostendunt, sed faciunt. Illa habere et mali possunt, istis autem perfrde quibusdam Veritas dicit: Multi mihi dicent in die illa: mine tuo prophetavimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ixurie nr̃e: ubiq relinqͥ¬
mus signa leticie: qm̃ hec est
pars nr̃a. ⁊ hec est sors. Oppri¬
parramus uidue nec ueterami
reuereamur canos młti tp̃is
Sit aũt fortitudo nĩa: lex iu¬

Expanded text:
xuria nostra ubique relinquamus signa laetitiae quoniam haec est pars nostra et haec est sors oppriparcamus viduae nec veterani revereamur canos multi temporis sit autem fortitudo nostra lex iniu
Abbreviated transcription (Latin):
nemo reu̾titur. uenite ergo
fruamur bonis q̃ sunt ⁊ uta¬
mur creatura tãqmͣ ĩ inuẽtu¬
te celeriter. unio precioso et un¬
guẽtis nos ĩpleamur. et non
pretereat nes flos tp̃is. Coro¬
o nemꝰ nos rosis añqmͣ maites¬
cant nullũ pratũ sit q non

Expanded text:
itur. uenite ergo et fruamur bonis quae sunt et utamur creatura tamquam iuuentute celeriter. uino pretioso et unguentis nos impleamus, et non praetereat nos flos temporis. coronemus nos rosis, antequam marcescant. nu
Abbreviated transcription (Latin):
mortem. nec letatur in per¬
ditione uinoꝵ. Creauit emĩ¬
d̾s ut essent oĩa: et sanabi¬
les fecit nationes orbis terraꝵ.
Non enĩ est in illis medica¬
mentũ exterminii. nec ĩferoꝵ
cia aũt mortis acquisitio.
accersierunt illã et extimã¬
tes illam amicã destruxerũt
et sponsiones posuerũt ad il

Expanded text:
t: nec letatur in perditione vivorum. Creavit enim ut essent omnia et sanabiles esse voluit nationes orbis terrarum. Et non est in illis medicamentum exterminii: nec inferorum cia enim mortis est acquisitio. accerserunt illam: estimantes illam amicam defluxerunt. Et sponsionem posu
Abbreviated transcription (Latin):
uł cũcta sub sole. et ecce uniu̾¬
sa banitas ⁊ afflictio sꝑs̃. Peruer¬
si difficile corrigũtur. et stul¬
torũ infinitus est nimerꝰ uͤ
Ocutus sũ incorde meo:
dicẽs. Ecce magnꝰ effatꝰ
ium. et precessi sap̃ia om̃s qui
fuerũt ante me puedm ⁊ mẽs¬

Expanded text:
unt sub sole, et ecce universa vanitas, et afflictio spiritus. Perversi difficile corriguntur, et stultorum infinitus est numerus. ocutus sum in corde meo, dicens: Ecce magnus effectus sum, et praecessi sapientia omnes, qui fuerunt ante me in Je
Abbreviated transcription (Latin):
iter. Et cũ introissent ĩcena¬
culũ: ascenderũt ubi mane¬
bant petrus et ioh̾es. iacobz
et andreas. philippus et bar
cholomeus. et math̾s: iacobꝰ
alphei. et symon zelotes et
iudas iacobi. Hi õs erãt per¬

Expanded text:
nt in cenaculum ascenderunt ubi manebant Petrus et Iohannes Iacobus et Andreas Philippus et Thomas Bartholomeus et Mattheus Iacobus Alphei et Simon Zelotes et Iudas Iacobi hii omnes erant per
Abbreviated transcription (Latin):
homas ergo cũ essz sc̃s¬
ficelis ⁊ iustus: hec oĩa
aliq̃d dubitaret. s ut omnem
suspitionẽ incrrdulitatis ex¬
duderet. Nam sufficit illi ad
fidem propriã uidisse ꝙ̃ non
nouerat. s nobis oꝑatus ẽ
ut tangeret qd̃ uidebat: ut si
forte diceremus delusos ẽe eiꝰ
oculos: nõ possemus dic̾e ma¬

Expanded text:
homas ergo cum esset sanctusfidelis et justus, haec omnia aliquid dubitaret, sed ut omnem suspicionem incredulitatis excluderet. Nam suffecerat illi ad fidem propriam, vidisse quem noverat: sed nobis operatus est, ut tangeret quem videbat; ut si forte diceremus delusos esse ejus oculos, non possemus dicere ma
Abbreviated transcription (Latin):
Etinet scĩtas ur̃a fratres¬
kmͣ suꝑiori tractatu in
eͤ quo scripsimus scm̃n thomã
apłm ad cõfirmandã fidẽ õi¬
um post resurrectionẽ dñci cor¬
poris mẽbra palpasse. et ad re¬
pellandã ãbiguitatem uniu̾¬
sorũ uulnerum eius cyratriceᷤ
scrutari uoluisse. Non eĩ ꝓpter
setantũ operatus est hoc beatꝰ
apłs: s quod sibi gessit: cun¬
itis ꝓfecit. Cũ suã enĩ cõfix¬
maret solicitudinẽ : fidẽ ãm
cõfirmauit. Qui

Expanded text:
etinet Sanctitas vestra, fratres, superiorem tractatum, in quo scripsimus sanctum Thomam apostolum, ad confirmandam fidem omnium, post resurrectionem Dominici corporis membra palpasse, et ad repellendam ambiguitatem universorum, vulnerum ejus cicatrices scrutari voluisse. Non enim propter se tantum hoc operatus est beatus Apostolus: sed quod sibi gessit, cunctis profecit. Cum suam enim exercuit sollicitudinem, fidem omnium confirmavit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ingenii xp̃ianus: nũꝙͣ solici¬
tudinem suã ĩquisitiom tho¬
me equiperare potuissee. nũꝙͣ̃
em̃ pest agnitionis cõu̾satio¬
nẽ. loquelam ausus ẽet petere
ut etiam tactu xp̃m ꝑscruta¬
retur ĩ xp̃o. et ĩ xp̃o hoĩe ꝙͣ cer¬
neret honũs corpus ĩquireret.
et resurrettioni eius non tam
mirabilẽ crederet głiam. ꝙͣ pas¬
sioms nuriã cõprobaret. R¬

Expanded text:
citudinem suam inquisitioni Thomae aequiparare potuisset. Nunquam enim post agnitionem, conversationem, loquelam ausus esset petere ut etiam tactu Christum perscrutaretur in Christo, et in ipso homine quem cerneret, hominis corpus inquireret, et resurrectionem ejus non tam mirabilium gloria crederet, quam passionis injuria comprobaret.
Abbreviated transcription (Latin):
rendit. Oĩpotenti deo qui uiuit
et berus ẽ: omni die sacrifico.
nõ thuris funtũ. nec tauxorũ
nugientiũ carnes: nec yrcorũ
sangumen. s ĩmaculatum
agnum cotidie ĩ altari crucis
sacrifico. Cuius carnes postqͣ oĩs¬
ppłs credentiũ mãducau̾it. ⁊ erꝰ
sanguine bilerit agnus qui sa-¬
cuficatus est ĩteger ꝑseuerat ⁊

Expanded text:
nipotenti Deo qui unus et verus est, ego omni die sacrifico, non thuris fumum, nec taurorum mugientium carnes, nec hircorum sanguinem, sed imAgnum quotidie in altari crucis sacrifico; cujus carnes postquam populus credentium manducaverit, et ejus sanguinem biberit, Agnus qui sacrificatus est integer perseverat et