comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confessio ne uolebat intellegi. quod in eum non credendo in reg¬
num diaboli esse delegissent quad utiq aduersum sediu sum
stecre nonposset : Eligant ergo pharis aei quod uoluerint: si sata¬
nas satan annon potest eicerent hilcontra dñm qual dicerent
uenirepotuerunt: Si autempotest. multo magis sibi prospician
niorum principem ex istim̃ ent adtendant quodsȩquitur
et siego inquit inbelrebub eicið demores filii uestri in quo ei¬
ciunt ideo ipsi iudiceserunt uestri. Dixit hocutiq dedisci¬
sibi conscu fuerant nihil semalarum astium ab onomagis¬
trodidicisse. ut in principe daemonum eicesent daemones
ideo inquit ipsi iudices erunt uri ipsi inquit ipsi : Igno¬
bilia et contemtibilia huiusmundi in quibi non astificio¬
sa malimitas sed scã simplicitas mea eustutis apparet
ipii testes mei iudices crunt uri dein de subiungit si autẽ

Expanded text:
confessione volebat intelligi quod in eum non credendo, in regconfessione volebat intelligi quod in eum non credendo, in regno diaboli esse delegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint. Si satanas satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent, invenire potuerunt: si autem potest, multo magis sibi prospiciant, niorum principem existiment, attendant quod sequitur. Et si ego, inquit, in Beelzebub ejicio daemones, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discisibi conscii fuerant, nihil se malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones Ideo, inquit, ipsi judices vestri erunt. Ipsi, inquit, ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices erunt vestri. Deinde subjungit: Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
agnaquȩstio. est deyecenti euangelica lectione ꝓposita¬
cui soleiendȩ quantum ad nos adtinet inpares sũmus.
sed sufficientia nr̃a ex desest quantum eids adiutorium
uel accipere uel capere possumus : Prius er gomagnitudinem de¬
uestite quaestiones ut cum eius molem humerib: infiriis inpbsita
uideritis. Oretis ꝓlaborib: nr̃is atq: in auxilio quod nobis praebetir
inueniatis aedificationem mentib ur̃is : Cum dño fuis set oblatus
demonium habens caecus ee mutus etcuras set eumutloque¬
recur et uideret et stuperent omnes turbae dicentes. Num
quit hic ẽ filius dauid: pharisaei audientes dixerunt: hic
non eicit demones nisi lnbel zebub principedemoniorum:
llis. autemsciens cogitationes eorum dixit eis : Omnereinum
diuisũ contra sedesolabitur. Et omnisciuitas uel domus diuisa
contra se non stabit : Et si sectanas satttnaneicit. aduersus sediui¬
sus est, quomodo ergostab it regnum eius : hocdicens exipsorũ

Expanded text:
agna quaestio est de recenti evangelica lectione propositacui solvendae, quantum ad nos attinet, impares sumus: sed sufficientia nostra ex Deo est, quantum ejus adjutorium vel accipere vel capere possumus. Prius ergo magnitudinem advertite quaestionis; ut cum ejus molem humeris nostris impositam videritis, oretis pro laboribus nostris, atque in auxilio quod nobis praebetur, inveniatis aedificationem mentibus vestris. Cum Domino fuisset oblatus daemonium habens, caecus et mutus, et curasset eum ita ut loqueretur et videret, et stuperent oquid hic est filius David? Pharisaei autem audientes, dixernon ejicit daemones, nisi in Beelzebub, principe daemoniorum. Jesus autem sciens cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum divisum contra se, desolabitur; et omnis civitas vel domus divisa contra se, non stabit. Et si satanas satanam ejicit, adversum se divisus est: quomodo ergo stabit regnum ejus? Hoc dicens, ex ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
tatiur e foste in omnib: scĩs scribturis nulla maior quaestio nulla
difficilior inuenitur. unide ut uob aliquid de meipso fectear
semꝑ insermonib: quos ad populum habui huius quaestionis
difficultatem molestiam qu. euitabi nonquianihil habui.¬
quo di de ut cumq cogitertm nieq enim in retanta petere qua erere
puls nee lcxorois edquia ipsuintellegentiae qua emibi aliquantũ
aperebaaq uerbis telhontm occurrentib mepone susflctne noapai¬

Expanded text:
tati vestrae: forte in omnibus sanctis Scripturis nulla major quaestio, nulla tati vestrae: forte in omnibus sanctis Scripturis nulla major quaestio, nulla difficilior invenitur. Unde ut vobis aliquid de me ipso fatear, semper in sermonibus quos ad populum habui, hujus quaestionis difficultatem molestiamque vitavi: non quia nihil habequod inde utcumque cogitarem; neque enim in re tanta petere, quaerere, pulsare negligerem: sed quia ipsi intelligentiae, quae mihi aliquantum aperiebatur, verbis ad horam occurrentibus me posse sufficere no
Abbreviated transcription (Latin):
dam ueritatem etresipiscant dediabolilaq is a quo captiui tenentu
secundum ipsius uolunatem qui senim ẽ fructus correctionis sineulla
speremissionis postremononait dñs quifidelis. catholicus dixerit
uerbum contra sp̃mscm sed qui dixerit hoc ẽ qui libet dixerit non
remit tecurei nec in hocscło nec in futuro siue ergo sit illepa¬
ganus siueiuda eus siuex̃pianus. siue ex iuda eis uel xp̃ianis here¬
ticus siue quod lib& aliut habeat nomen erro. Nondictum est ille
porro autem si omnes error contrarius ueritati et inimicus catho¬
nec camencessat eclesia ex omni errore corrigere atq: colligere
qui semissionem peccatorum adq: ipsum quemblas phemauerant
accipiant sp̃m scm̃: puto quod grandesecr&um tamma gnaehuius
qua estionis ostendimus : lumenergo expositionis ad ñorequira

Expanded text:
dam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur dam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem . Quis enim est fructus correctionis sine ulla spe remissionis? Postremo non ait Dominus, Qui fidelis catholicus dixerit verbum contra Spiritum sanctum; sed, Qui dixerit, hoc est, quilibet dixerit, quicumque dixerit, non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro. Sive ergo sit ille Paganus, sive Judaeus, sive Christianus, sive ex Judaeis vel Christianis haereticus, sive quodlibet aliud habeat nomen erroris, non dictum est, Porro autem si omnis error contrarius veritati et inimicus cathoanctum, nec tamen cessat Ecclesia ex omni errore corrigere atque colligere, qui remissionem peccatorum et ipsum quem blasphemaverant accipiant Spiritum sanctum; puto quod grande secretum tam magnae hujus quaestionis ostendimus. Lumen ergo expositionis a Domino requi
Abbreviated transcription (Latin):
simipeccati reatuliberi quiex in fantia sunt catholici namqui cũ¬
q: uerbo dicrediderunt ut catholici fierent utiq aut̃ expagnis
q uenerunt quib: si non ẽ dimissum quod dixerunt uerbum con
uertantur addm̃ et siue in baptismosiue in eclesi aepacem remissio¬
nen accipiant peccatorum neq enimdictum ẽ norbrenloreq ieis
nis in baptismo Sed non remittetur inquit neq in hoc słoneq infu
turo nonnullus uidetur eos tantum modo peccare in spmsem quila
postecidono saluatoris in grati mostifero aliquo peccato semnmerse¬
rint qualia sunt uel adulteria uel homicidia uel ipsa discessio siue
omnimodo a nominex p̃iano siue acatholica eclesia sedisteren sus
und epbari possit ignoro cum etpaenitentiae quorumq criminũ
locus inedesia non negetur. et ipsos her&icos hocutiq corripien¬
dos dicat apostolus nefostedec illis ds̃ paenitentiam ad cognuscen¬

Expanded text:
simi peccati reatu liberi, qui ex infantia sunt Catholici? Nam quicumsimi peccati reatu liberi, qui ex infantia sunt Catholici? Nam quicumque verbo Dei crediderunt, ut Catholici fierent, utique aut ex Pagane venerunt: quibus si non est dimissum quod dixerunt verbum contvertantur ad Deum, et sive in Baptismo sive in Ecclesia pacem remissionemque accipiant peccatorum. Neque enim dictum est, Non remittetur ei, nisi in Baptismo; sed, Non remittetur, inquit, neque in hoc saecutur. Nonnullis videtur eos tantummodo peccare in Spiritum sancut tanto postea dono Salvatoris ingrati, mortifero aliquo peccato se immerserint: qualia sunt vel adulteria, vel homicidia, vel ipsa discessio, sive omni modo a nomine christiano, sive a catholica Ecclesia. Sed iste sensus unde probari possit, ignoro: cum et poenitentiae quorumque criminum locus in Ecclesia non negetur; et ipsos haereticos ad hoc utique corripiendos dicat Apostolus, Ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscen
Abbreviated transcription (Latin):
sedeum negant in xp̃i corpore quod ẽ unica eius ecclesa
nonutiq nisiuna catholica ꝓculdubio similes sunt pharis¬
a eis quitinc &iam siesse spm̃scm fatebantur negibant
trnen eum esse inxp̃ocuius opera inde monis eiciendis
daemoniorum principi tribuebant. Omitto quod quidã
donianuteleum prorsus itanegantur ipsum dm̃ negent
essetrinitatem Sed tantum modo essedm̃ patrem ad seuerã
Siciit sabelliani quos quidam patripassianosuocant Ideo
esse dicentes dm̃ filiuim uero nonnisi hominem nexant omnino
esse terciam ꝑsonam spm̃scm̃ manifestum ẽ igitur et apaganis
et aiuda eis et abhereticis blasphemari sp̃m scm̃ Num quidnã
ergo deserendi sunt et sineullas pedeputandi qm̃ fixa sententia
est qui uerbum dixerit contra sp̃msc̃m non eidimittitur neq
in bocscłoneq: infuturo et illisoli existimandi sunt abhuius grauis¬

Expanded text:
sed eum negant esse in Christi corpore, quod est unica ejus Ecclesia, sed eum negant esse in Christi corpore, quod est unica ejus Ecclesia, non utique nisi una catholica; procul dubio similes sunt Pharisaeis, qui tunc etiamsi esse Spiritum sanctum fatebantur, negabant tamen eum esse in Christo, cujus opera in daemonibus ejiciendis daemoniorum principi tribuebant. Omitto quod quidam doniani: vel eum prorsus ita negant, ut ipsum Deum negent esse Trinitatem, sed tantummodo esse Deum Patrem asseverant, um sanctum; sicut Sabelliani, quos quidam Patripassianos vocant, ideo esse dicentes Deum, Filium vero nonnisi hominem, negant omnino esse tertiam personam Spiritum sanctum. et a Judaeis, et ab haereticis blasphemari Spiritum sanctum. Numquidnam ergo deserendi sunt, et sine ulla spe deputandi, quoniam fixa sententia est, Qui verbum dixerit contra Spiritum sanctum, non ei dimitti, neque in hoc saeculo, neque in futuro; et illi soli existimandi sunt ab hujus gravis
Abbreviated transcription (Latin):
spmscm̃ non remittetur ei neq: in hoc scło neq: infuturo. quitꝰ ergosit
dehis quos lucrari cupit eclesi a numquit nam correctis et ad eam.
ex quocumq errore uenientibus spessadsa ꝓmittitur insemissio¬
ne omnium peccatorum : qui senim non conuincitur dixisse uerbũ
qui pagania pellantur multorum deorum fodsorum. qu ecultores
et idolorum adulatores cum dicunt dñm xp̃m magicis astibus
fecis semiracula non ne isti sunt similes qui eum dixerunt. in principe
dae moniorum ei ecissed aemonia de indecum cottidia e nr̃am scĩficatio¬
nemblas phemant quit aliud blasphemant quam sp̃mscm quit iu¬
da ei quidixerunt dedño. undeiste ex ostus est sermo non neusq
nonesse et essecreaturam aut ad dae mones eiciendos nihil uale¬
ce : nonista in digna non aliquid simile despũs cõlocuti sunt
tras adduceorum heresẽ defendebant sed esse in dño
ihũ xp̃o negabant quem dae mones eicere in principe

Expanded text:
m, non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro . Quid ergo fiet de his quos lucrari cupit Ecclesia? Numquidnam correctis et ad eam ex quocumque errore venientibus spes falsa promittitur in remissione omnium peccatorum? Quis enim non convincitur dixisse verbum qui Pagani appellantur, multorum deorum falsorumque cultores et idolorum adoratores, cum dicunt Dominum Christum magicis artibus fecisse miracula; nonne istis sunt similes, qui eum dixerunt in principe daemoniorum ejecisse daemonia? Deinde cum quotidie nostram sanctificationem blasphemant, quid aliud blasphemant quam Spiritum sanctum? Quid Judaei, qui dixerunt de Domino unde iste exortus est sermo? nonne usqnon esse, sed esse creaturam; aut ad daemones ejiciendos nihil valere: non ista indigna, non aliquid simile de Spiritu sancto locuti sunt.tra Sadducaeorum haeresim defendebant ; sed esse in Domino Jesu Christo negabant, quem daemones ejicere in principe
Abbreviated transcription (Latin):
ba euangelica et si habebant aliquid obscuritatis quod d ño
adiuuante arbitror explanatum nonerat tamen tantae dif¬
ficul tatis quantae apparentes se quod sequitur: ldeo dico
uob. omne peccatum et blas phemiarem it cetur hominibus
sp̃s autemblas phemia non remit tetur : et quicumq̃: dixerit uerbũ

Expanded text:
ba evangelica etsi habebant aliquid obscuritatis, quod, adjuvante Domino, arbitror explanatum; non erant tamen tantae difficultatis, quantae apparet esse quod sequitur. Ideo dico vobis: omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus: Spiritus autem blasphemia non
Abbreviated transcription (Latin):
dauid canentes & commedit dñs caedros libani & alibi uidumpi¬
um & excltatum & eleua cum sicut cae droslibani. & inzacharia
legimus aperilibane portastuas & comedat ignis cedrostuas igitur
praesentilo coquia addomum regiam loquebatur ꝑ metagopan
loquitur ad templum siue addomum strrpisiuda: ꝗđ ipsa sit in excel¬¬
so siue qđ de templo atq sacro omnium peccatorum remedia posce-¬
bantur: unde & hicidem propheta commemorat: Num quitre¬
sina non est ingala ad auc medicus non est ibi quare non ascendit
curatio filia ẽpopulimei comminatur igitur regiȩ domui & urbi
hicrusalem: & cemplo quod uocat capudlibani. Quoredigendum sit in
solitudinem cumuniuersis urbibus suis non potentia regis babillonũ
sed dni iussionc. quidicit sanctificabo suꝑ te interficientem sanecus

Expanded text:
ebit dominus cedros Libani et alibi: uidi impium exaltatum et eleuatum sicut cedros Libani; et in Zacharia legimus: aperi, Libane, portae tuas et comedat ignis cedros tuas! igitur praesenti loco. quia ad domum regiam loquebatur, per μεταφορὰν loquitur ad templum siue ad domum stirpis Iuda, quod ipsa sit in excelso siue quod de templo atque sacrario omnium peccatorum remedia poscebantur; unde et hic idem propheta commemorat: numquid resina non est in Galaad aut medicus non est ibi? quare non ascendit curatio filiae populi mei? comminatur igitur regiae domui et urbi Hierusalem et templo, quod uocat caput Libani. quod redigendum sit in solitudinem cum uniuersis urbibus suis non potentia regis Babylonii. sed domini iussione, qui dicit: sanctificabo super te interficientem. \'sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
genus ẽ in bocesse quddẽ : ueni& posteadies quouictor reuentaris in patriã. quo hierusalẽ caelesta
uir fostis coronatus incedas : Iunc municipatũ cũpaulo capies. Iunc& parentibtuis eiusdẽ ciuita¬
tis iuspetis. iunc et ꝓme orabis quiut uinceris incitaui : Neq uero nescio quatenc̃dicas compedep̃¬
pediri : Non ẽ nobferreũ peccus nedura prȩcordia non exsilicenatus hir canȩ nutriere tigris¬
sed et nos pista transiuimus : Nunc tibiblandis uiduasoror heret lacestis : nunc᷑ illicũ quib adole¬
uisti uernulȩ aiunt : cuinos seruituros relinquis Nunc et gerula quondã iã anus et nutritius se

Expanded text:
genus est in hac re esse crudelem. Ueniet postea dies, quo uictor reuertaris in patriam, quo Hierosolymam caelestem uir fortis coronatus incedas. tunc municipatum cum Paulo capies, tunc et parentibus tuis eiusdem ciuitatis ius petes, tunc et pro me rogabis, qui, ut uinceres, incitaui. neque uero nescio, qua te nunc dicas conpede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. et nos per ista transiuimus. nunc tibi blandis uidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, uernulae aiunt: \'cui nos seruituros relinquis?\' nunc et gerula quondam, iam anus, et nutricius, s
Abbreviated transcription (Latin):
defectus nulla sastidia : scite laudate qui statis indomodñi in atrus
domus dinr̃i : quidquaeris quidibi scacturussis : Beatiait quihabitañ

Expanded text:
defectus, nulla fastidia. State, laudate, qui statis in domo Domini, in atriis defectus, nulla fastidia. State, laudate, qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri . Quid quaeris, quid ibi facturus sis? Beati, ait, qui habitant
Abbreviated transcription (Latin):
b: postresurrectionem dñi nonhabetur. sed speratur: et sperando amatur.
et ipso a moredr̃ : qui ꝓmisit ista laudatur: ipsȩlaudes alleluia sunt: quid
laudatedm̃ sonamus. et inuicemnos excitamus ad laudandum dm̃:
concordib: cordib melius quam oytharȩ cordis dicimus laudesdõ:
cantemus celleluia : et cum canta uerimus. ꝓpter infirmitatem reticea¬
mus. ut corpora reficiamus : quare reficimus nisi quia defecimus : dein¬
detanta ẽ infirmitas carnis: tamthuius uitae molestia ut qua elibet
magnares ueniat instistidium: quomodo desideramus istos dies ad annũ
uenturos cum modo abierint : Et cumquanta auiditate adillos
uenimus ꝑ temporis interuallum : Sidicer&ur nobis si necessatio¬
ne dicite allelua : excu saremus: quare excu sa remus quia lassi
non possemus quia et adipsum bonum sastidio stccigaremur: ib in ullus

Expanded text:
bus post resurrectionem Domini, non habetur, sed speratur, et sperando amatur; bus post resurrectionem Domini, non habetur, sed speratur, et sperando amatur; et in ipso amore Deus qui promisit ista, laudatur, et ipsae laudes Alleluia sunt. Quid laudate Deum sonamus, et invicem nos excitamus ad laudandum Deum: concordibus cordibus melius quam citharae chordis, dicimus laudes Deo, cantamus Alleluia. Et cum cantaverimus, propter infirmitatem recedimus, ut corpora reficiamus. Quare reficimus, nisi quia deficimus? Deinde tanta est infirmitas carnis, tanta hujus vitae molestia, ut quaelibet magna res veniat in fastidium. Quomodo desideravimus istos dies ad annum venturos, cum modo abirent; et quanta aviditate ad illos venimus per temporis intervallum? Si diceretur nobis, Sine cessatione dicite Alleluia, excusaremus. Quare excusaremus? Quia lassi non possemus, quia et ad ipsum bonum fastidio fatigaremur. Ibi nullus
Abbreviated transcription (Latin):
opercitione membrorum appar& tania corporis pulcritudo. quae il¬
licit libidinosos et adquaerendum excitat siue studio sos siuecuriosos
Et si inueniatur in corpore rationum ebrum. non alius astifex horum:
alius inuenitur essȩcaelorum sedidem ipselaudatur infimorum
adque sum morum : quanto magisibi ubierit libidonulla nulla corr¬
tio : Nulla deformis precuitas : nulla erumnosa necessitts. sed in termina¬
ut aeternitas pulcra ueritas sum mafelicitas: Sed dicismihe quid acturus
uidetur stare uidere amare laudare : Eccedies sunt sc̃i: postresurrec¬
tionem dñi & debrantur: significant suturam uitam postresurrectione
nr̃am : Sicut enim quadra gesimae dies antepascha significauerunt labo¬
rio sam uittm in hac erum namostali sic istidies laeti significant suturam
uitam ubi erimus sinesine cum dñoregnaturi : uitequa significatur quadra¬
gesima ante pascha modo habetur: uitequae significatur quinquaginta die¬

Expanded text:
operatione membrorum apparet tanta corporis pulchritudo, quae iloperatione membrorum apparet tanta corporis pulchritudo, quae illicit libidinosos, et ad quaerendum excitat sive studiosos sive curiosos; et si inveniatur in corpore ratio numerorum, non alius artifex horum, alius invenitur esse coelorum, sed idem ipse creator infimorum atque summorum: quanto magis ibi, ubi erit libido nulla, nulla corruptio, nulla deformis pravitas, nulla aerumnosa necessitas, sed interminata aeternitas, pulchra veritas, summa felicitas? CAPUT IX. 8. Beatorum videtur stare, videre, amare, laudare? Ecce dies isti sancti, qui post resurrectionem Domini celebrantur, significant futuram vitam post resurrectionem nostram. Sicut enim Quadragesimae dies ante Pascha significaverunt laboriosam vitam in hac aerumna mortali: sic isti dies laeti significant futuram vitam, ubi erimus cum Domino regnaturi. Vita quae significatur Quadragesima ante Pascha, modo habetur: vita quae significatur quinquaginta die
Abbreviated transcription (Latin):
admandendum guttur aduorandum. stomacum ad suscipien¬
dum et adliquandũ: instentina ad traiciendos cibo sadima Et illa
quaepudenda appellantur : uel ad digestionem uel adgeneratio¬
nem: ad operandum manus. ad ambulandum pedes : Barbae
quis usus ẽ nisi sola pulcritudo : quareds̃ barbam creauit in homi¬
ne : speciem uideo usum quero : Non apparet: feminae quare
habent ubera : utiq: ut paruulos lactent: uirimam millas quare
habent interro gausum : nullus ẽ : In terroga speciem : dec & mamillatũ
pectus et uiros: uirili pectori mamillas detrahe & ude quantam pul¬
critudinem demseris quantam in gesseris feditatem : siergo carissimi¬
sic credite sic tenete : multoꝵ membrorum ibiusum non futurum.
sed decus nullius defuturum: nihil in decoꝵerit : ubinulla liserit : Nihil
discordans: Nihil mostruosũ : nihil quod offendat aspectum : in om¬
nib: ds̃ laudatur: namsinunc inista infirmicate carnis et terrena

Expanded text:
ad mandendum, guttur ad vorandum, stomachum ad suscipienad mandendum, guttur ad vorandum, stomachum ad suscipiendum et coquendum, intestina ad trajiciendos cibos ad ima, et illa quae pudenda appellantur, vel ad egestionem, vel ad generationem: ad operandum manus, ad ambulandum pedes. Barbae quis usus, nisi sola est pulchritudo? Quare Deus barbam creavit in homine? Speciem video, usum non quaero. Apparet feminae quare habeant ubera, utique ut parvulos lactent: mammillas viri quare habent? Interroga usum, nullus est: interroga speciem, decet mammillatum pectus et viros. Virili pectori mammillas detrahe, et vide quantam pulchritudinem dempseris, quantam ingesseris foeditatem. CAsic credite, sic tenete, multorum membrorum ibi usum non futurum, sed decus nullius defuturum. Nihil indecorum erit ibi, summa pax erit, nihil discordans, nihil monstruosum, nihil quod offendat aspectum, in omnibus Deus laudabitur. Nam si nunc in ista infirmitate carnis et tenera
Abbreviated transcription (Latin):
q uomodouis uiderimodo fecciemtuam Sictunc uolesuideri consci
nium nr̃m erit : putatis quia me cognituri estis ideo quia menostis et
qui tommeum non estis coenituri quem non nostis aut nescio quemepis cop
udeo seagnoscenit quia fecies uidebunt: maiore noticia ibierit inuicent
agnitio: si cui debuntomnes etmulto excollentius q d o do sinc solent
uidere ꝓph&ae : diuine uidebunt quando dõ plenierunt necqͣd
integra. etiam quaebic pudenda sunt : sed ibi pudenda non erĩ
Nonibierit sollicitum integritatis decus ubi nonerit libidinis dede¬
cus: Ecce etiam hic ubiomintum quod am modo nostrorum ope¬
rum necessitts mater. ẽ quae necessitts tunc nonerit : tamen in¬
uensmus aliqua quaeds̃ posuit incorporib: adnullo sus sed ad solũ
tius recex camus: Oculos habemus aduidendum. aures adaudien¬
dum Nares adolfaciendum Osec linguã ad loquendum . dentes

Expanded text:
Quomodo vis videri modo faciem tuam, sic tunc voles videri conscieQuomodo vis videri modo faciem tuam, sic tunc voles videri conscienium nostrum erit? Putatis quia me cognituri estis, ideo quia me nostis, et patrem meum non estis cognituri, quem non nostis, aut nescio quem episcopum,  non ideo se agnoscent, quia facies videbunt: majori notitia ibi erit invicem agnitio. Sic videbunt omnes, et multo excellentius, quomodo hic solent videre Prophetae. Divine videbunt, quando Deo pleni erunt. Nec quod integra, etiam quae hic pudenda sunt, sed ibi pudenda non erunt. Non ibi erit sollicitum integritatis decus, ubi non erit libidinis dedecus. Ecce etiam hic, ubi omnium quodam modo nostrorum operum necessitas mater est; quae necessitas tunc non erit; tamen invenimus aliqua quae Deus posuit in corporibus ad nullos usus, sed ad solumtius retexamus. Oculos habemus ad videndum, aures ad audiendum, nares ad olfaciendum, os et linguam ad loquendum, dentes
Abbreviated transcription (Latin):
pare : Coruidere dĩ. ẽ ħominum autem non. ẽ nisi dehis quae
manifesta sunt iudicare: Nolite ergo inquit ante tempus quie-¬
uã iudicare: quid ẽ ante tempus  sequitur et dicit : donecueniat dñs:
et illumin et abscondia tenebrarum: Quasdixit tenebrasconse.¬
quentib uerbis euidenter ostendit : Illuminet inquit abscon¬
ditatenebrarum : quid. ẽhoc audiquod sequitur: et manifesta¬
bit cogitationis cordis: hoc ẽ illuminare abscondita tenebrarũ:
sed proximis nr̃is intenebris sunt : quia non uident ecs: Ibi quod
nostite cogiare : et alter scitũrus. ẽ : quid times mnodo uis abscondere :
modotimes publicari cogiationestuas : Foste enimaliquid mali
aliquando cogitts: Porte aliquid turpe: poste aliqad uanum:
Nichilibi nisi bonum: Nihil ibi nisi hon estum : Nihilibi niss uerum : Ni¬
chilibi niss purum : Nichil ibi nͥ sincerum quando ib fueris cogitabis:

Expanded text:
pare. Cor videre, Dei est: hominum autem non est, nisi de his quae pare. Cor videre, Dei est: hominum autem non est, nisi de his quae manifesta sunt judicare. Nolite ergo, inquit, ante tempus quidquam judicare. Quid est, ante tempus? Sequitur, et dicit: Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum. Quas dixerit tenebras, consequentibus verbis evidenter ostendit: Illuminet, inquit, abscondita tenebrarum. Quid est hoc? Audi quod sequitur: Et manifestabit cogitationes cordis . Hoc est illuminare abscondita tenebrarum, sed proximis nostris in tenebris sunt, quia non vident eas. Ibi quod nosti te cogitare, et alter sciturus est. Quid times? Modo vis abscondere, modo times publicari cogitationes tuas: forte enim aliquid mali aliquando cogitas, forte aliquid turpe, forte aliquid vanum. Nihil ibi nisi bonum, nihil nisi honestum, nihil nisi verum, nihil nisi purum, nihil nisi sincerum, quando ibi fueris, cogitabis.
Abbreviated transcription (Latin):
thara neruos distinctos si om̃s neruos similiter sonent : nulla est
cantilena : diuersa distotio diuersos edit sonos : diuersi soni ratio¬
ne coniuncti pariunt non uidentib: pulcritudinem sedaudientib:
suauatatem stam rationem quisquis in membris humanis didicerititam¬
tum miratur tantum delectatur ut ipsi uisibili pulcritudini ista
ratio ab intellegentib: praeferatur: modo eam nescimus : sed tuno
sciemus : non qui nudaabuntur : Sed quia etiam cooꝑta latere no
poterunt: Responde bit mihi aliquis etdicit: quomodo sico optet¬
erunt latere nom poterunt corda nr̃ anon latebunt᷑ et uisceradato
uidebunt in illa soci& atescõrum: nemo ibi uult tectum esse quod
cogitat : quia nemo ibi male cogitat: Vnde ait a postolus. nolite ante
tempus quicquam iudicare: id ẽ netemeraiiu dic&is quod non uide¬
tis quo corde quit fiat: si aliquidsit quod e. bono corde fieripotest :
Noli rep̃hendere nolitibi amplius quam humanitas exigetusur¬

Expanded text:
thara nervos distentos. Si omnes nervi similiter sonent, nulla est cantilena. Diversa distensio diversos edit sonos; sed diversi soni ratione conjuncti, pariunt, non videntibus pulchritudinem, sed audientibus suavitatem. Istam rationem quisquis in membris humanis didicerit, tantum miratur, tantum delectatur, ut omni visibili pulchritudini ista ratio ab intelligentibus praeferatur. Modo eam nescimus; sed tunc sciemus: non quia nudabuntur, sed quia etiam cooperta latere non poterunt. CAPerunt, latere non poterunt? Corda nostra non latebunt, et viscera latevidebunt in illa societate sanctorum. Nemo ibi vult tectum esse quod cogitat, quia nemo ibi male cogitat. Unde ait Apostolus, Nolite ante tempus quidquam judicare: id est, Ne temere judicetis, quod non videtis quo corde quis faciat. Si aliquid fit, quod et bono corde fieri potest, noli reprehendere: noli tibi amplius quam humanitas exigit usur
Abbreviated transcription (Latin):
aoto. quam manuc dministratur: cgricolae. cementari i hetallo¬
rum sabri lignorum ꝙ cȩso res. lanari quoqueet fullones et ceteri qui ua¬
riam supeł lectilem et uiliccopuscula stabricantur absque doctore Non
possunt esse quod cupiunt: : Quod medicorum est promittunt medici:¬
Rehorib : philosoplis geometris dialecticis : musicis astro nomis as trologis medicis
triactant stbrilia stcbrisola scripture crum ars est : Quam sibiomnes pas¬
simuindicant iscribimus indocti doctique poemata passim: hancgru panc̃ deli

Expanded text:
 quam manu administrantur. agricolae, caementalii, fabri, metallorum lignorumque caesores, lanarii quoque et fullones et ceteri, qui uariam supellectilem et uilia opuscula fabricantur, absque doctore non possunt esse, quod cupiunt. quod medicorum est, promittunt mediciRhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicistractant fabrilia fabri. Sola scripturarum ars est, quam sibi omnes passim uindicent: scribimus indocti doctique poemata passim. hanc garrul
Abbreviated transcription (Latin):
a quae uiuae debi erusedem medium earum admare orientale
etmadium earum ad mare nouissimum hoc ẽ abhrerusalem
usque ad fines terrae aestatẽ ethyeme erunt. Id ẽ omnitentra¬
poreerunt et erit dñsrex sup omnem terram. Hoc estominitie
por dominabitur nondonatus. haec est possessio haecherdio¬
tts ipi quae ascis colitur etꝑ enni fonterigatur dequaeidie¬
tume dabo tibi gentes hereditatemtuam etpossessionemtiam
terminostrae quinipsa ẽ hereset scriptus ẽ quiipsa nonẽ

Expanded text:
aquae uiuae de Hierusalem; medium earum ad mare orientale aquae uiuae de Hierusalem; medium earum ad mare orientale et medium earum ad mare nouissimum — hoc est ab Hierusalem usque ad fines terrae —; aestate et hieme erunt — id est omni tempore erunt - ; et erit dominus rex super omnem terram, hoc est omni terrae Christus dominabitur, non Donatus. haec est possessio, haec hereditas Christi quae a sanctis colitur et perenni fonte rigatur, de qua ei dictum est: dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. qui in ipsa est, heres ascriptu
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uersis ut quod dispuititionesola peccatur. Solaiterum dis puttitio¬
ne soluatur ut audire dedño possint lam mundi estis ꝓpter
sermonem quod locutus sum uobis. ma ne te in me etego in uob
Omnia enim infigura contingebat illis scripta sunt adcorrep¬
tionem nr̃am in quofinis seculoꝵ deuenit. Donatistadixit
er echihel quoq sic dicit et uidebunt quiaplures sunt quia¬
uester aquam antiquae piscinae et nonas pexerunt ad eum
qui fecit eam ab initio et eumqui illam condidit. Nonuiderunt
inaudita dementia ꝑfidorum Nec diuinis uelle uocib credere
nec a postoli simplicem doccrinam errorissui ftuicib uelle seruase
Catholicus respondit absit. absit ut aqua antiqua episcinae sicut
uosin pastem ducamus autdiuinis eloquiis non credamus quodle¬
gimuscredamus. et quod credimus p̃dicamus audiquaesit
Grigonra et ubieius aqua diffusa in ⁊ accharia sic habes exibunt

Expanded text:
conuersis, ut quod disputatione sola plectatur sola iterum disputatioconuersis, ut quod disputatione sola plectatur sola iterum disputatione soluatur, ut audire de domino possint: iam mundi estis propter sermonem quod locutus sum uobis; manete in me, et ego in nobis. omnia enim in figura contingebant illis, scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum deuenerunt. Donatista dixit: Ezechiel quoque sic dicit: et uidebant quia plures sunt qui auerterunt aquam antiquae piscinae, et non aspexerunt ad eum qui fecit eam ab initio, et eum qui illam condidit non uiderunt. inaudita dementia perfidorum, nec diuinis uelle uocibus credere nec apostoli simplicem doctrinam erroris sui faucibus uelle seruare! Catholicus respondit: Absit, absit ut aquam antiquae piscinae, sicut uos, in partem ducamus aut diuinis eloquiis non credamus. quod legimus credimus et quod credimus praedicamus. audi quae sit origo nostra et ubi eius aqua diffusa. in Zacharia sic habes: exibunt
Abbreviated transcription (Latin):
peraetione dise tuit. Tefiontedno ꝑ esdiam quissiunciauitus b
quia ignis cordet quis nunciauit uobis locum illum a&num ambu¬
lans iniusticia praedicans uia recta. Odio habens stccinus et inuis¬
ticiam et manus abstinens amunerib: et grauensaurem ut non
audiat iudicium sanguinis et conprimens oculos suos neuideant in i¬
quitatem hic in habitiuit in alta spefostis pacnis illidabitur et aqua
eius fidelis ac uius fide ꝑfidam separans. hyeremiastestante
supo suit . Vt quit iniuriantes mepra eualent plagamea solida stcc
te ẽ undes anabo facta ẽmihi sicut a quamendax non habensfidem
Catholicus respondit her&iciom̃s lic& insua sibi disputatione discor¬
dent inbaptis initamen traditione solemni uerbo concordant
sicut circum cisio una sed fideuaria. Iniuda eis et sam maritanis
ueterib: consistebat necesse ẽ ergo sicuttunc it a&nunc fieri oportere

Expanded text:
paratione discreuit, testante domino per Esaiam: quis nuntiauit uobis paratione discreuit, testante domino per Esaiam: quis nuntiauit uobis quia ignis ardet? quis nuntiauit uobis locum illum aeternum? ambulans in iustitia, praedicans uiam rectam, odio habens facinus et iniustitiam et manus abstinens a muneribus et grauans aurem ut non audiat iudicium sanguinis et comprimens oculos suos ne uideant iniquitatem, hic inhabitabit in alta spe; fortis panis illi dabitur et aqua eius fidelis. a cuius fide perfidam separans Hieremia testante sic posuit: ut quid iniuriantes me praeualent? plaga mea solida facta est: unde sanabo? facta est mihi sicut aqua mendax non habens fidem. Catholicus respondit: Haeretici omnes licet in sua sibi disputatione discordent, in baptismi tamen traditione sollemni uerbo concordant, sicut circumcisio una, sed fide uaria, in Iudaeis et Samaritanis ueteribus consistebat. necesse est ergo, sicut tunc, ita et nunc fieri oportere
Abbreviated transcription (Latin):
et utiq ia cobnonsuit hereticus sed dõ dilectus semꝑ carus : et ipse
ex eobibit et filui eius et pecora eius : Donatista dix̃inum qua mergo
ecclesiae sp̃s patitur iungi. quodorediui nomeruit diffamarilegis
pracconio praemonente duo duo unum contraunum: Et dñs
etunarelinquetur : uides ergo duo esse genera baptismatum
eduo praemios meritorum : dum unum lecclis ingenuiardorex¬
urit et uiuula sitis ꝑennesccustus ex quo quit alterum quod sẽmel
potandarum meatib: situm uitae ꝑ ennitates anciuit utique
ineffosis gurgitib ꝓpetuas hereditatis ostenditei dum eiuspie
meritim clausit mostis aditum patefecit dicente hyeremia
duo male feciunt populus istemedere linquer et effoder sibi lacus
derriosquia quam nom possent portare et iterum omnesqui¬
ni
derelinquuntie consandantur recedentes ate scribantur inli¬
ftatum pagerus beptitat et uideus baptiiat et sadduceur ba

Expanded text:
et utique Iacob non fuit haereticus, sed deo dilectus, semper carus, et ipse et utique Iacob non fuit haereticus, sed deo dilectus, semper carus, et ipse ex eo bibit et filii eius et pecora eius. Donatista dixit: Numquam ergo ecclesiae spiritus patitur iungi quod ore diuino meruit diffamari, legis praeconio praemonente: duo duo, unum contra unum, et dominus et una relinquetur. uides ergo duo esse genera baptismatum et duo praemia meritorum, dum unum letalis ingenii ardor exurit et bibula sitis perennes haustus excoquit, altepotandarum meatibus sitium vitae perennitatem sancivit, utique in effossis gurgitibus perpetuas ariditates ostendit, et dum ejus pie meritum clausit, mortis aditum patefecit, dicente Jeremia: Duo mala fecit populus iste; me dereliquerunt, et effoderunt sibi lacus detritos, qui aquam non possunt portare . Et iterum: Omnes qui derelinquunt te, confundentur; recedentes a te, scribentur in lietenim paganus baptizat et Iudaeus baptizat et Sadducaeus ba
Abbreviated transcription (Latin):
figuratus ẽ : Diuin amlegem seruatis et parentum errorem
non relinquitis : baptismi habecis sacramentum : et catholicoꝵ
non uultis habere consortium : Ecceuoseis ꝑ omnia similatis:
sicut enim tunc sammaritanorum circumcisio. secundo darinon
poterat fia nunc do aa sta rim baptisina iterari non deb&. dñoxp̃o
dicente: Qui semel lotus ẽ non habet necessitatẽ iterum ladiandi:
circumcisio enimsam maritanorum baptisma significant donatis¬
tarum : Dicente a postolo circumcisiestis circumcisione non manu
faccit in expoliatione corporis carnis: sed incircumcisione corporis¬
xp̃i conseputa ei inbaptis mo: quod autem dñs ait : qui biberit ex hac
oquas et inaenum non debaptismate sed de terrenolocutus ẽ uelañ¬
to : n qonsibaptisma hic uellet ostendert. nullo modo a sam marittnamu¬
lient postulass& : deniq: puteus ille non sammaria edictus ẽ sedia cob:

Expanded text:
figuratus est —; diuinam legem seruatis et parentum errorem figuratus est —; diuinam legem seruatis et parentum errorem non relinquitis; baptismi habetis sacramentum et catholicorum non uultis habere consortium. ecce uos eis per omnia similatis. sicut ergo tunc Samaritanorum circumcisio secundo dari non poterat, ita nunc Donatistarum baptisma iterari non debet, domino Christo docente: qui semel lotus est non habet necessitatem iterum lauandi. circumcisio enim Samaritanorum baptisma significat Donatistarum, dicente apostolo: circumcisi estis circumcisione non manu facta in expoliatione corporis carnis, sed in circumcisione Christi, consepulti ei in baptismo. quod autem ait dominus: qui biberit ex hac aqua sitiet iterum, non de baptismate, sed de terreno locutus est elemento. nam si baptisma hic uellet ostendere, nullo modo a Samaritana muliere posceret bibere. denique puteus ille non Samariae dictus est, sed Iacob,
Abbreviated transcription (Latin):
legentis excludam : donatista dixit: quicsedit in mesicut dicit qͥsaias.
flumina÷ deuentre eius fluent aqͣ uiuae : Et nepassimȩ dibiq:
hibi dicer&ur: merita aquarum ipsediscreuit. dumsa mariae. a posito¬
siae originẽ in ꝓprio fontedam nauit: quibibierit inquit exhac aqua.
siti egiterum : quil liberit ex aqua qua mego dedero non siti&
in a&num sed fi& ineo fonsaqͣ: salientis inuitã a et̾nã. Catho¬
licus respHa ecutiq: ideo posuisti: ut noscatholicos. quasi sam ma¬
rittnos et sinebaptismode monstrares : lam ergo donatistas
in scmmaritanps speculare : sammaritanorum dogmarego¬
rum libro docente tale. fui dm̃timebant : Et simul figmenta
colebant : Diuinam legem seruabant: et patrum errores minimede¬
serebant : Circumcissonis signum habebant : & israhelitarum colle¬
gium nonten ebant: hoc etuos faccitis dm̃ metuitis: et figmentum
luteum donatum pariter colitis: & hic enim exterrae puluere¬

Expanded text:
legentis excludam. Donatista dixit: Qui credit in me, sicut dixit Esaias, legentis excludam. Donatista dixit: Qui credit in me, sicut dixit Esaias, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae. et ne passim et ubique bibi posse diceretur, merita aquarum ipse discreuit, dum Samariae apostasiae originem in proprio fonte damnauit: qui biberit, inquit, ex hac aqua sitiet iterum; qui biberit ex aqua quam ego dedero, non sitiet in aeternum, sed fiet in eo fons aquae salientis in uitam aeternam.-. Catholicus respondit: Haec utique ideo posuisti, ut nos catholicos quasi Samaritanos et sine baptismo demonstrares. iam ergo Donatistas in Samaritanos incipe speculari. Samaritanorum dogma Regnorum libro docente tale fuit: deum timebant et simul figmenta colebant; diuinam legem seruabant et patrum errores minime deserebant; circumcisionis signum habebant et Israhelitarum collegium non tenebant. hoc et uos facitis. deum metuitis et figmentum luteum Donatum pariter colitis — et hic enim ex terra
Abbreviated transcription (Latin):
mundanȩ scipientiae testa mentis dominicis circumdemus. Veritatis
et libestatis uocib: concrepemus aduersarios: id ẽ indomb̃ra ab eccle¬
siae quaenuncias eius excłpit ꝓpt̃ mundi excidium confu gere conpella¬
mus ꝑtinaces anathemat condem nemus. ut lactenus uictoris esse possi¬
mus: Haecergo exlege aduessus legẽ. Ex ditestamento aduersusdi
testamentum: Exueritatis fonte aduersus ueritatis montem. tt̃oꝑ obice
fosteprima fronte sumsisti : quasi possit ueritts a semet ipsa deuinci
unicibaptismi doctor & custos nesitientes animas ꝑ grridos lacusmentis
error adducer& ꝑennes custus sibi esse ꝓclamans. in euangelio suo ita
testatus ẽ dicens: quisitit ueniat etbibat: qui credit in me. sicut dicit¬
ȩsa ias Catholicus fesinomn habet sicut dicit Esaias : sed sicut dicit scriptu¬
ra : sed ista uelut inpedim̃ta despiciam: ne longo sermone m utilitactẽ

Expanded text:
mundanae sapientiae testamentis dominicis circumdemus, ueritatis mundanae sapientiae testamentis dominicis circumdemus, ueritatis et libertatis uocibus concrepemus, aduersarios in domo Raab, id est ecclesiae, quae nuntios eius suscipit, propter mundi excidium confugere conpellamus, pertinaces anathema condemnemus, ut hactenus uictores esse possimus. haec ergo ex lege aduersus legem, ex dei testamento aduersus dei testamentum, ex ueritatis fonte aduersus ueritatis fontem tam obice forte prima fronte sumpsisti, quasi possit ueritas a semet ipsa deuinci unici baptismi doctor et custos, ne sitientes animae per aridos lacus mentis error adduceret, perennes haustus sibi esse proclamans in euangelio suo ita testatus est, dicens: qui sitit ueniat et bibat, qui credit in me, sicut Esaias dicit. Catholicus respondit: Non habet: sicut dicit Esaias, sed: sicut dicit scriptura. sed ista uelut impedimenta despiciam, non longo sermone utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ibellum quem mihi relegiotua fater fulgenti direxit : non a sper¬
natus accepiquem utrum ipsedicta ueris analiunde qlluesieris
nonsctis edmiron ẽ enim et hoc nrãe religionis officiumnor
psoras intenderꝰ sed ueritatem in omnib: quȩrere inuentam cogno¬
scere e agnutem custodire : Sicenim paulus a postolus dicit: omnias
baptisma quod sc maritanus id ẽ her&icus haberimeruit
Vnum bostum condusum quod e ecclesia fontem haberesignatũd aquo
Nuallus alienus at tingit: Vnumoleum quod ecrisna senctiatuuana
quod moriturae muscae corrumpunt ecpouatorescinosio nossdabur
sonenabiaet mili inadiutoric dñ paranda responsio ẽ naaliunde
sumenda nis gxlatiomediuna: Verbi ergo principium lami saimamnus¬
immo ipsum uerbum principium ihm̃ dnm ducem ac principem ca&¬
lestis militiae teneamus. bellegeramus ex eius manus acratastuba pecco¬
mus muro suade dissimosciuitatis nefacriae ierico. Id ẽ altitudinem

Expanded text:
ibellum, quem mihi religio tua, frater Fulgenti, direxit, non aspernatus accepi; quem utrum ipse dictaueris an aliunde quaesieris, non satis iam moror. est enim et hoc nostrae religionis officium, non personas intendere, sed ueritatem in omnibus quaerere, inuentam cognoscere et agnitam custodire. sic enim Paulus apostolus dicit: omnia pbaptisma, quod Samaritanus, id est haereticus, habere non meruit; unum hortum conclusum, quod est ecclesia, fontem habere signatum, de quo nullus alienus attingit; unum oleum, quod est chrisma sanctissimum, quod moriturae muscae corrumpunt et peccatores omnino non dabunt. contra haec mihi in adiutorio domini paranda responsio est nec aliunde sumenda nisi ex lectione diuina. uerbi ergo principium iam sumamusimmo ipsum uerbum principium legum dominum ducem ac principem caelestis militiae teneamus, bella geramus et eius manu sacrata tuba petamus muros ualidissimos ciuitatis nefariae Hiericho, id est altitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
notitiam & scribentes scribunt iiquitatem. Quodq ait confessi s̃ sapientes p¬
territi & captis̃ : Non quo scipientes sunt quiista faciumt sed sapienas ubcat ut suo
iudicio condem pnetur : econtrario sapientia eorum conuincatur stultita di¬
cente apło paulo quido ces alium teipsũ non doces & quia uerbũ dñi proiecer̃
id eo nulla sapientia est in eis frustra igitur iactant legis scientiamꝰ quidoc¬
trinam operib: : distruun Propterea da bomulier essiue uxoreseorum exte-¬
ris agros eorum heredib: quiũ aini nousq ad maximũ om̃s a uaritĩ studẽt
A prophera us que ad sacerdotem cuncti faciunt mendacium siue miquitatẽ
& sunabant contritionem filiepopulim ei ad ignominiam dicentes pax pax
pux cum non c̃ et pax Receperunt mercedm operum suorum ut qui uerbũ

Expanded text:
notitiam et scribentes scribunt iniquitatem. quodque ait: Con fusi sunt sapientes, pnotitiam et scribentes scribunt iniquitatem. quodque ait: Con fusi sunt sapientes, perterriti et capti sunt, non quo sapientes sint, qui ista faciunt, sed sapientes uocat, ut suo iudicio condemnentur et e contrario sapientia eorum conuincatur stultitia dicente Paulo: qui doces alium, te ipsum non doces? et quia uerbum domini proiecerunt, ideo nulla sapientia est in eis. frustra igitur iactant legis scientiam, qui doctrinam operibus destruunt. Propterea dabo mulieres — siue uxores — eorum externis, agros eorum heredibus, quia a minimo usque ad maximum omnes auaritiae student, a propheta ut sanabant contritionem filiae populi mei ad ign, cum non esset pax. Receperunt mercedem operum suorum, ut, qui uerbu
Abbreviated transcription (Latin):
aductus sui populus aut̃ meus ñcognouit uidiciũ dñi. Promiluo quẽ inter p̃ta¬
tus est symmachus. Lxx &theo dotio ipsũ uerbum hebraicũ posuere a sida
aqui la uero diona. Ruir sumq pro hyrundine syminachus eicadam trans¬
tulitqͣs hebraice dicitur sis̃ proeo hine quod nos posuimus ercomã aquila &
srmmachus itaut in hebreo scriptum᷑ agur̃ transtulerunt. Pro quolxx agri
pas seres interp̃tatisunt . Vnus aut̃ atq: idem sensus est . Qui & misaiae principio
ponitur. Ag nouitbos possessorem suum & asinus praesepium dñ sui. Isr laut̃
menon cognouit & populus meus menon intellexit : Quod &iam paruȩaues sua
norint tempora & sciant quando ad calida festinantes loca frigorem hiemis de¬
beamt declinare & rursum ueris principio ad solitasuenire regiones : Calũ
hic proaere qui supra est debemus accipere : Quomodo dicis sapientes sumus

Expanded text:
aduentus sui; populus autem meus non cognouit iudicium domini . Pro \'miluo\', quem interpretaaduentus sui; populus autem meus non cognouit iudicium domini . Pro \'miluo\', quem interpretatus est Symmachus, LXX et Theodotio ipsum uerbum Hebraicum posuere \'asida\', Aquila \'herodiona\'. rursumque pro \'hirundine\' Symmachus \'cicadam transtulit, quae Hebraice dicitur sis\'. pro eo autem, quod nos posuimus \'ciconiam\', et Aquila et Symmachus ita, ut in Hebraeo scriptum est, \'agur\' transtulerunt. pro quo LXX \'agri passeres\' interpretati sunt. unus autem atque idem sensus est, qui et in Isaiae principio ponitur: agnouit bos possessorem suum et asinme non cognovit, et populus meus me non intellexit. Hieremias qunorint tempora et sciant, quando ad calida festinantes loca rigorem hiemis debeant declinare et rursum ueris principio ad solitas uenire regiones. \'caelum\' autem hic pro \'aere\', qui supra est, debemus accipere. Quomodo dicitis: sapientes sumus
Abbreviated transcription (Latin):
sicut de nro ipso capite scriptum est Inclinato capite tradidit spm̃. Sienim
siss & proeffectu quoq: spitali sp̃sdugitur sicut scriptumẽ. Qui facitan¬
gelos suos sp̃s &ministrossuos ignem urentem. Angeliquippe idest nunt ii
in sacroeloquio nonnum quã praedicatores uocantur. Sicut ꝑpropheram
dicitur labia sacerdotiscustodiunt scienta ã & legem requirent Qor eei
quia angelus dm̃ exercituum est. Omni potens ergo ds̃ angelos suossp̃s fac̃
quia praedicatores suos spitales efficit: Hoc aut̃ loco sianim a omnis uiuen
tis ipsa corporis uita signatur sp̃s uniuerse carnis hominis effectus itel¬
flagellato loquitur de turbine locutus fuisse. discribitur alit̃ enĩ dñs
serius siuis loquetur cumeos̃ intrin secus ꝑcompunction ẽ prouebit
proficit in illa discit quod appetat inista quod m̃etiat in die uidicii: Miluus in¬
caelo cognouit tempus suum turtur & hyrundo &cyconia custodier̃ tempus

Expanded text:
dicitur, sicut de nostro ipso capite scriptum est: Inclinato capite tradidit spiritum . Si enim dicitur, sicut de nostro ipso capite scriptum est: Inclinato capite tradidit spiritum . Si enim sisset. Pro effectu quoque spiritali spiritus dicitur, sicut scriptum est: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Ain sacro eloquio nonnunquam praedicatores vocantur, sicut per prophetam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Omnipotens ergo Dominus angelos suos spiritus facit, quia praedicatores suos spirituales efficit. CAP. tis ipsa corporis vita signatur, spiritu universae carnis hominis effectus intelflagellato loquitur, de turbine locutus fuisse describitur. Aliter enim Dominus servis suis loquitur, cum eos intrinsecus per compunctionem provehit, proficit. In illa discit quod appetat, in ista quod metuat. Per illam dicit: Gaude suum, turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus