comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ inquam saltem respondissemꝰ amen su¬
ꝑ bñdictionẽ illoꝵ. cum quid dicerent uescire¬
mus : Turrim isti edificaturi erant. nunc tem¬
pe accepto et oꝑe diuino. turrĩ inqͣm euius
cacumen celos tangeret. ꝑ quam futurũ qͥsq
metuens iuditium. in celum fugere posset. At
illi qui olim absq magisterio soloq humano
oꝑe suꝑbia duce turrem sibi extruere uolue¬
runt. ꝑ quam ascenderent in celum. facta di¬
uisione et confusione linguarũ. cum prius
eẽt terra labii unuis. et sermonum eorumdẽ.
diuisi ac clisꝑsi sunt. Igitur nunc quando dei
consilio turris corꝑis xp̃i. qͦd ẽ eccłia de uiuiꝰ
et electis lapidib ꝑ uniuersũ mundũ rite et
ordinate construit᷑. recte omnes lingue ad ho¬
rum artificũ ora reuocant᷑. ne sicut ibi cum
quis posceret lapidem. alius offerebat bitum̃.
cum peteret aquã porrigebat trullã. ita et¬
hi constructores nr̃i. cum annuntiarent pa¬

Expanded text:
Quomodo, inquam, saltem respondissemus: Amen, suQuomodo, inquam, saltem respondissemus: Amen, super benedictionem illorum, cum quid dicerent, nesciremus? Turrim isti aedificaturi erant, nunc tempore accepto et divino, turrim, inquam, cujus cacumen coelos tangeret , per quam futurum quisque metuens judicium, in coelum fugere posset. At illi, qui olim absque Dei magisterio, soloque humano opere, superbia duce turrim sibi exstruere voluerunt, per quam ascenderent in coelum, facta confusione linguarum, cum prius esset terra labii unius et sermonum eorumdem, divisi contra se, ac dispersi sunt . Igitur nunc, quando Dei consilio turris corporis Christi, quod est Ecclesia, de vivis et electis lapidibus per universum mundum rite et ordinate construitur , recte omnes linguae ad horum artificum ora revocantur, nec sicut ibi, cum quis posceret lapidem, alius offerebat bitumen, cum peteret aquam, porrigebat trullam; ita hic, cum structores nostri annuntiarent pa
Abbreviated transcription (Latin):
illorum apices eodem miraculo sue scͥpturã lin-
nos latinos excipiant. Nam de nob̃̾ certũ habe¬
nius. quia scripturas quas aut hebraice aut gre¬
ce conseripserunt. absq translatorib legere
nequiuimꝰ. Illud quoq consequens est. ut ꝙͣ¬
cunq linguã ipsi audirent. putarent hebre¬
am. quancunq uiderent scripturã existima¬
osam suspitionẽ seripture quoq auctoritate
explodere. Et repleti sunt omẽs inquit spũ¬
sc̃o. et ceꝑunt loqui uarus linguis ꝓut sp̃s
sẽs dabat eloqui illis. Seripture uerba sunt
quib omĩno repugnat id qͦd p̾dicta suspitio
coniectat. Loquebantur gͦ. nec falso uidebant᷑
ut in ore eorum omniũ genera nascerent᷑ lingͣ¬
rum. Nouum inquã signũ. significauit enĩ
quod eccłia dm̃i bactenus notum sibi in iudea.
Ita uero signum fuit ͥ causa quoq efficiens pͥnci¬
piumq eẽt future rei. Nam quomͦ magistri
gentium fierent. nisi ꝑ scientiam linguarũ
copiam habuissent conferendi cum eis sermonẽs

Expanded text:
illorum apices, eodem miraculo suae linguae Scriptnos Latinos excipiant. Nam de nobis certum habemus quia Scripturas, quas Hebraice aut Graece conscripserunt, absque translatoribus legere nequimus. Illud quoque consequens est ut quamcunque ipsi linguam audirent, putarent Hebraeam, quamcunque viderent Scripturam, existimaosam suspicionem, Scripturae quoque auctoritate explodere: « Et repleti sunt, inquitCoeperunt loqui variis linguis, ut Spiritus sanctus dabat eloqui illis, » Scripturae verba sunt, quibus omnino repugnat id quod praedicta suspicio conjectat. Loquebantur ergo, nec falso videbantur ut in ore eorum omnium genera nascerentur linguarum. Novum, inquam, signum: Significabat enim quod Ecclesia Deum, hactenus notum sibi in sola JuIta vero signum fuit, ut causa quoque efficiens, principiumque esset futurae rei. Nam quomodo gentium magistri fierent nisi per scientiam linguarum copiam habuissent conferendi cum eis sermonem:
Abbreviated transcription (Latin):
uidea. sicut alibi loquit᷑ ipse dñs. quia salus
ri poscums. quia p̾terꝰ quioqͥd credimus. qͥcqͥd
baptizamur. quicqͥd molim᷑. infirmũ et uacu-¬
um eẽ comꝓbat᷑. Nam et celi. scilicet ordines su¬
pnorum sp̃ũum. in eodem quid̃ confirmati st̃
uerbo dñi. ut in sua natura rationabiles eẽnͣt
ec ecerni. s spũ oris eius omĩs uirtus eorum fir¬
mata est. qua in similitudine dĩ .i. in sci̾tate
ꝑsistunt. Unde alibi seriptum ẽ. Sp̃s eius orna¬
cum pene omĩa scĩ sp̃s nomen ꝑsonent et grãm.
sola possunt euangłia facere questionẽ. quid
ad aduentus eius ꝑtineant sollemnitatẽ. Qͣ¬
ꝑꝑ de illis breuit̾ aliquid dicendũ est. ad hoc
dumitaxat. ut eorum eum singłis officiis qͥb
deputata sunt appareat concordia

Expanded text:
udaea, sicut alibi loquitur ipse Dominus: « Quia salus ri poscimus, quia praeter hunc quidquid credimus, quidquid baptizamur, quidquid molimur, infirmum et vacuum esse comprobatur. Nam et coeli, scilicet ordines supernorum spirituum, in eo quidem firmati sunt Verbo Domini, ut in sua natura rationales essent et aeterni, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum firmata est , qua in similitudine Dei, id est in sanctitate persistunt. Unde alibi scriptum est: « Spiritus ejus ornacum pene omnia sancti Spiritus nomen personent et gratiam, sola possunt Evangelia facere quaestionem, quid ad adventus ejus pertineant solemnitatem. Quapropter de illis breviter aliquid dicendum est, ad hoc duntaxat ut eorum, cum singulis officiis quibus deputata sunt, appareat concordia
Abbreviated transcription (Latin):
lis oꝑatus est. que ex ore petri ꝓ omnib sonuit.
fuerit. anteqͣm sp̃s sc̃s adueniret. cunctis li¬
quet scientib. quia petrus idẽ apłoꝵ princep̾
unius ancille uoce t̾ritus. illum quẽ ut iam
dictum est. xp̃m filiũ deiiuui confessus fuerat.
se nosse negauit. Ubi uero sp̃s huiꝰ donũ accep̃.
nec romani pͥncipis imꝑium timuit. Susq
ad mortem confitens. eadem morte sua xp̃m
atq bene ideo ut dictum ẽ in offerenda caniroꝰ
confirma hoc ds quod oꝑatus es in nob̃ .i. ut ꝑ
eundem sꝑm fides eadem in nob̃ confirmetur.
subuuigentes a templo tuo qd̾ ẽ in ierłm .i. ab¬

Expanded text:
lis operatus est, quae ex ore Petri pro omnibus sonuit: fuerit, antequam Spiritus sanctus adveniret, cunctis liquet scientibus quia Petrus, idem apostolorum princeps, unius ancillae voce territus, illum quem, ut jam dictum est, Christum Filium Dei vivi confessus fuerat, se nosse negavit . Ubi vero Spiritus hujus donum accepit, nec Romani principis imperium timuit, sed usque ad mortem confitens, eadem morte sua Christum ene, ut dictum est, in offerenda canimus: Confirma, Deus, hoc quod operatus es in nobis, ut per eumdem Spiritum fides eadem in nobis confirmetur, subjungentes, a templo tuo, quod est in Hierusa
Abbreviated transcription (Latin):
unc in quo singłis donoꝵ sp̃c sc̃i .ui.
singła ꝯueniant officia. breuit̾ ꝑst̾n¬
gendũ est. Prima uͦ sabbati & sequentis diei
penthecostes officia. sp̃m sapientiȩ & intellec¬
tus p̃dicant. Sapientiam namq ⁊ intellec-¬
tum apłis dedit: ut sicut in salb̾o cantauimꝰ.
flumina de uentre eius fluent aquȩ uiuę
ut intellig̾ent scͥpturas. sicut ipso diȩ penthe¬

Expanded text:
unc in quo singulis donorum Spiritus sancti singula conveniant officia, breviter perstringendum est. Prima duo Sabbati et sequentis diei Pentecostes officia, spiritum sapientiae et intellectus praedicant. Sapientiam namque et intellectum apostolis dedit, ut, sicut Sabbato cantavimus: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae , et intelligerent Scripturas, sicut ipsa die Pente
Abbreviated transcription (Latin):
nes multiplicati referunt᷑. de cuius rei mystico
sensu suꝑus iam dictũ est. Sextȩ feriȩ offici¬
um respicit ad sp̃m pietatis. Opus enĩ pieta¬
tis est. qd̾ dñs puellam resuscitat. iubetq illi
dari ad manducandũ immo qd̃ ꝑ illd̃ sig̃cat᷑.
qr mortuam nunc synagogam in fine resusci¬
tans ꝑ fidem replebit os eus laude. ut piam
eloquat᷑ iusti iudicii di ꝯfessionem. Sabbati
officium ad sp̃m timoris ꝑtinet. qr uidelicet
cũ duo ceci supradicti .i. duo ppłi suũ parit̾
agnou̾int illuminatorẽ. ꝓpe erit dies iudi¬
cii. que causa timoris & tremoris erit c̃ elec̃¬
tis. Nec mirũ hunc ordinẽ officioꝵ descendñ¬
do a spũ sapientiȩ ad sp̃m timoris deduci.
paschalis uͦ ebdomade officia ascendendo a
sp̃u timoris ad sp̃m sapientiȩ ꝑduci. qͥa ꝑħ̾
cuꝑit. ⁊cur post sollẽpintatẽ sci sp̃e officiũ de

Expanded text:
nes multiplicati referuntur , de cujus rei mystico nes multiplicati referuntur , de cujus rei mystico sensu superius jam dictum est. Sextae feriae officium respicit ad spiritum pietatis. Opus enim pietatis est, quod Dominus puellam resuscitat, jubetque dari ad manducandum , imo quod per illud significatur, quia mortuam nunc Synagogam in fine resuscitans per fidem, replebit os ejus laude, ut piam eloquatur justi judicii Dei confessionem . Sabbati officium ad spiritum timoris pertinet, quia videlicet cum duo caeci supradicti, id est duo populi suum pariter agnoverint illuminatorem, prope erit dies judicii, quae causa timoris et tremotis erit etiam electis . Nec mirum hunc ordinem officiorum descendendo a spiritu sapientiae ad spiritum timoris deduci; Paschalis vero hebdomadae officia ascendendo a spiritu timoris ad spiritum sapientiae perduci, quia per IMUM. Cur post solemnitatem sancti Spiritus, officium de
Abbreviated transcription (Latin):
& sapientes qui nossent qñ deb̾ent ꝓferre
sermonem. & intelligentes ut scͥpturaꝵ mys¬
teria ñ ignorarent. qui hactenus idiotȩ fu¬
erant & sine luteris celeste magisterium
reddidit. Scd̃ȩ feriȩ officium ad sp̃m ꝯsi¬
lii ꝑtinet. qr de assumptione gentiũ d̾m
collaudat. quars salus dũ in secreta dei
uoluntate esset. ipsi apłi illud ignorabant
consilium. donec petro diceret᷑ in excessum̃¬
tis. qd̾ ds scĩficauit tu ne cõmune dixeris.
quo loquente postmodũ cecidit sp̃c sc̃s suꝑ¬
om̃s suꝑ om̃s qui audiebant uerbum. qd̾
ideo ut supradictum est cõmemorat offici
sores cõmendat in eo qd adũsus fures & la¬
trones qui aliunde ascendunt in ouile
ouiũ .i. adu̾sus pseudo apłos. & heresiarchas.
ꝯfortati sp̃u fortitudinis audent dũ causa expos
ficium ad sp̃m fortitudinis ꝑtinet. Quartȩ
feriȩ officium sp̃m scientiȩ̨ predicat. qd̾ maxi¬
mȩ ex ȩungłio claret. quo bñdictione dñi pa¬

Expanded text:
et sapientes, qui nossent quando deberent proferre sermonem et intelligentes ut Scripturarum mysteria non ignorarent, qui hactenus idiotae fuerant et sine litteris, coeleste magisterium reddidit. Secundae feriae officium ad spiritum consilii pertinet, quia de assumptione gentium Deum collaudant, quorum salus dum in secreta Dei voluntate esset, ipsi apostoli illud ignorabant consilium, donec Petro diceretur in excessu mentis: Quod Deus sanctificavit, tu ne commune dixeris , quo loquente postmodum, cecidit Spiritus sanctus super omnes qui audiebant verbum, quod ideo, ut supradictum est, commemorat officiuuccessores commendat in eo quod adversus fures et latrones, qui aliunde ascendunt in ovile ovium , id est adversus pseudoapostolos vel haeresiarchas, confortari spiritu fortitudinis audent, dum causa exposcficium ad spiritum fortitudinis pertinet. Quartae feriae officium spiritum scientiae praedicat, quod maxime ex Evangelio claret, quo benedictione Domini pa
Abbreviated transcription (Latin):
S emꝑ enĩ scm nomen pat̾s. idq beat o.
Qd̃ metuat qd̾ amet. qd̾ uereat᷑ erit.
Semꝑ ⁊ ipse bonꝰ regnũ pat̾s uĩi ꝓfecto.
Scandala cuncta ꝓcul. qd̾ꝙ resistat erit.
Semꝑ ut in celo sic in tellure uoluntas.
F iet. ⁊ in neutro qd̾ repbetur erit.
Fit uͦ parit̾ in utroꝙ paterna uoluntas.
Cũ qd̾ amat. q̃ uult angłs. hoc ⁊ homo.
Pret̾ea sicut quidam sensere prior
Terra caro. celũ spititus accipitr
C onsũmat ͦ in his parit̃ aiina uoluntas.
Cũ caro subicitur. spiriuiq fauet.
Hec tͥa nunc iusto uariss euentib ad st̃.
Post finemmundi nescia finis erunt
Quatuor esse sinent. nã pasci nullꝰ egebit.
Cui ue remittantur debita nullus erit.
Temptari nemo pot̾it. mala nulla deinceps.
A quib electos liberet actor erunt
Nam uerbũ uite panẽ puto cotidianm.
Siue sacramentũ. qͦ uiget intus hono.
Tc̃ neq doctrina nec ea dape iustꝰ egebit.
Qui sciet om̃e bonũ. cui d̃s ipse cibuꝰ.

Expanded text:
omen Patris, idque beato Quod metuat, quod amet, quod vereatur, erit. Semper et ipse bonus, regnum Patris, unde profecto Scandala cuncta procul, quodque resistat, erit. Semper ut in coelo, sic in tellure voluntas Fiet, et in neutro, quod reprobetur, erit. Fit vero pariter in utroque paterna voluntas, Cum quod amat, quod vult angelus, hoc et homo. Praeterea, sicut quidam sensere priorum, Perra, caro; coelum, spiritus accipitur. Consummatur in his pariter divina voluntas, Cum caro subjicitur, spirituique favet. Haec tria nunc justo variis eventibus adsunt, Post mundi finem nescia finis erunt. Quatuor esse sinent: nam pasci nullus egebit Cuive remittantur debita, nullus erit. Tentari nemo poterit; mala nulla deinceps, A quibus electos liberet auctor, erunt. Nam Verbum vitae, panem puto quotidianum, Sive sacramentum, quo viget intus homo. Tunc neque doctrina, neque ea dape justus egebit, Qui sciet omne bonum, cui Deus ipse cibus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊alib officiis. interuentuq sacroꝵ
Et simul intinctu sanctificantis aqe.
Ipse lauans ppłm sua uestimenta lauare.
Fertur. ⁊ apta do reddere fonte precUi.
Est tam̃ inmundꝰ donec sol occidat iden.
Nam dũ uiuit habet qd̃ lauet oĩs homo.
Sic sacͥfex remeans. ut dignꝰ ꝑcipiendi.
Fiat. ⁊ ad uitam sumat utr̾ũq sim l.
Iam quasi cũ ppło septems̾ dona p̃catur.
Que uoluit xp̃c. instituitq pet

Expanded text:
alibus officiis, interventuque sacrorum, Et simul intinctu sanctificantis aquae. Ipse lavans populum, sua vestimenta lavare Fertur, et apta Deo reddere fonte precum. Est tamen immundus, donec sol occidat, idem; Nam dum vivit, habet, quod lavet, omnis homo. Sic sacrifex remeans, ut dignus percipiendis. Fiat, et ad vitam sumat utrumque simul. 1148 Jam quasi cum populo septem sibi dona precatur, Quae voluit Christus, instituitque peti.
Abbreviated transcription (Latin):
nis ur̃ȩ: s ne ꝯtingat ut dubitem. Con
mͦ qd̾ absit dissimulare comꝑero. Porro dissi¬
mulationis id mͥ argumentũ inexcusabile
diũ animȩ mȩȩ nepotũ suoꝵ manib
crudeli ambitione preciditsoli cruci¬
atiu parte reliqua reseruata. Ad dñm¬

Expanded text:
ne contingat ut dubitem. Contstrum modo quod absit! dissimulare comperero. Porro dissimulationis id mihi argumentum inexcusabile dium animae meae nepotum suorum manibus crudeli ambitione praecidit, soli cruciatui parte reliqua reservata.
Abbreviated transcription (Latin):
paulus apłs loquens ad galathas. quos cont᷑ba¬
bant quidã ex iudeis. quib erat xp̃c lapisof¬
fensionis et petra scandali. Om̃s inquit filii
dĩ estis. ꝑ fidem in xͦ. ꝙ mox causam hanc sub
non querant cͥcuncisionẽ carnis. s solam ser¬
uent quam acceꝑunt uerã circun᷑sionẽ sp̃s.
nec mag̾ scandalo iudeoꝵ ꝑmoueant᷑. quã sub¬
stitit petrus. ꝑ eo qͦd ioħes ante se uel parit̾
in monumentũ non ingrederet᷑.¬

Expanded text:
apostolus Paulus loquens ad Galatas, quos conturbaapostolus Paulus loquens ad Galatas, quos conturbabant quidam ex Judaeis, quibus erat Christus lapis offensionis et petra scandali. « Omnes, inquit, filii Dei estis non quaerant circumcisionem carnis, sed solam servent, quam acceperunt veram circumcisionem spiritus, nec magis scandalo Judaeorum permoveantur: quam substitit Petrus, pro eo quod Joannes ante se vel pariter in monumentum non ingrederet
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ saluatori occurrert̃. in manib portan¬
tes ramos palmarũ. Addit quoq mat̾ eccłia di¬
cens pueris suis. bñdiximus uob̃ de domo dñi.
id ẽ baptismate sacro signauimꝰ uos. qui sumꝰ fa¬
milia dni. quia d̃s dñs s illuxit nob̃. sic̾ alius
ꝓpħa dicit. popłs gentiũ qui ambulabat inte¬
bris uidit lucem magnã. gentiũ inqͣm quar̃¬
ut iam dictum ẽ in euangło p̾senti petrꝰ gestat
figuram. Duo quoq sequentes uersus ad idem
spectant. Primus. hec dies qmͣi fecit dñs ad gau¬
dium gentiũ. quarũ in tẏpum peteꝰ introi¬
uit in monumentũ. Scd̾s lapidẽ quẽ reꝑba¬
uerunt edificantes ad suggillationẽ uideoꝵ
si offensus subsistit. et a posteriore petro pre¬
uentus ẽ. Cõmunio qͦ. om̃s qui in xp̃o bapti¬
rati estis xp̃m indiustis. manifeste consonat
supradicte beatitudinis sententie. beati paci¬
fici. qm̃ filii dei uocabuntur. Premiserat enĩ

Expanded text:
passionem Salvatori occurrerunt, in manibus portanpassionem Salvatori occurrerunt, in manibus portantes ramos palmarum . Addit quoque mater Ecclesia dicens pueris suis: Benediximus vos de domo Domini, id est baptismate sacro signamus vos, qui sumus familia Domini, quia Deus Dominus illuxit nobis, sicut alius propheta dicit: « Populus gentiunebris, vidit lucem magnam ; » gentium, inquam, quarum, ut dictum est, in Evangelio praesenti Petrus gestat figuram. Duo quoque sequentes versus ad idem spectant. Primus jam Haec dies quam fecit Dominus, ad gaudium gentium, quarum in typum Petrus introivit in monumentum; secundus, Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, ad suggillationem Judaeorsi offensus substitit, et a posteriore Petro praeventus est. Communio: Omnes qui in Christo baptizati estis, Christum induistis , manifeste consonat supradictae beatitudinis sententiae: « Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. » Praemiserat enim
Abbreviated transcription (Latin):
positis alb iam ab hac die pares nob̃. in illuis
octaue de qua sepe dictum ẽ contemplatione
nob̃cum feriantur. Qd̃ autem sequit᷑ ałła lau¬
date pueri dnm dupliei uersu. adhortatio ẽ
ad ipsos qui recenti baptismate pueri .i. pu
rifacti sunt auicus. ut laudent dm̃ et uoce
& oꝑe. quia sicut in petro figuratũ ẽ qui pͥor
introiens in monumentũ uidit linteamina
posita & sudariũ capitis dii. sic et ipsi ad fidem
ingressi. qui erant absq deo noticiam aoceꝑũt
humanitatis atq diuinitatis xͥ. eotus enĩ ille¬
psalmus ad electionẽ gentiũ dirigit᷑. qͦd maxi¬
me ex eo comꝑbatur qͦd in fine eius dicit᷑. qͥ
habitare facit sterilẽ in domo. ⁊ cet̾a. Offeren¬
da quoq. Bñdictus qui uenit in nomine dñi.
patenter eisdẽ pueris dei congruit. Hune et¬
enim uer sicłm psalmi centesimi septimi de¬
cimi. cantauerunt & illi pueri. qui uenientiad

Expanded text:
positis albis, jam ab hac die pares nobis, in illius positis albis, jam ab hac die pares nobis, in illius octavae, de qua saepe dictum est, contemplatione, nobiscum feriantur. Quod autem sequitur: Alleluia, laudate pueri Dominum , duplici versu; adhortatio est ad ipsos qui recenti baptismate pueri, id est puri facti sunt a vitiis ut laudent Dominum voce et opere, quia, sicut in Petro figuratum est, qui prior introiens in monumentum vidit linteamina posita, et sudarium capitis Domini , sic ipsi ad fidem ingressi, qui erant absque Deo , notitiam acceperunt humanitatis ac divinitatis Christi. Totus enim psalmus ad electionem gentium dirigitur, quod maxime ex eo comprobatur, quod in fine ejus dicitur: « Qui habitare facit sterilem in domo , » etc. Offerenda quoque: Benedictus qui venit in nomine Domini , patenter eisdem pueris Dei congruit; hunc etenim versiculum psalmi centesimi septimi decimi cantaverunt et illi pueri, qui venienti ad
Abbreviated transcription (Latin):
rius uenientẽ. s prius introeuntẽ in monu¬
mentum. designatus est. De illis quippe qui re¬
ꝓbatis patrib introierunt in illam reꝓmissio¬
nem. dictum ẽ in psalmo centesimo quarto.
ꝙ eduxit ppłm suum in exultatione. & electos
suos in leticia. Eduxit scilicet de deserto. Nam
de eo qͦd de egipto educti sunt. supradixerat. et
eduxit eos cum argento & auro. et non erat
in tribub eorum infirmus. S hoc qͦd sequit᷑
ita ẽẽ innuit. & dedit illis regiones gentiũ. et
labores ppłorum possedunt. Supradictus gͦ in¬
tronus grãrum actio ẽ. qͦd retardante ppło ui¬
daico. iuxta mysticũ euũgłii sensum gentes
admisse sunt. scđm illud apłi quia cecitas
gentiũ subintraret. Graduale uero iã ex hac
die in alła conuersũ est. umnno post hanc di¬
em usq ad pentecosten omittit᷑. uidelicet qr
hi ꝓpt̾ quoꝵ adquisitionẽ. nouãq conscͥptio¬
nem hoc laboriosum carmen cantabatur. de¬

Expanded text:
rius venientem, sed prius introeuntem in monurius venientem, sed prius introeuntem in monumentum, designatus est, de illis quippe, qui reprobatis patribus introierunt in illam repromissionem, dictum est in psalmo centesimo quarto: Et eduxit populum suum in exsultatione, et electos suos in laetitia. Eduxit scilicet de deserto. Nam de eo quod de Aegypto educti sunt, supra dixerat: « Et eduxit eos cum argento et auro, ei non erat in tribubus eorum infirmus . » Sed et hoc quod sequitur, ita esse innuitlabores populorum possederunt . » Supradictus ergo introitus gratiarum actio est, quod retardante populo Judaico, juxta mysticum Evangelii sensum, gentes admissae sunt, secundum illud Apostoli: « Quia caecitas gentium subintraret . » Graduale vero jam ex hac die in alleluia conversum est, imo post hanc diem usque ad Pentecostem omittitur, videlicet quia hi, propter quorum acquisitionem novamque conscriptionem, hoc laboriosum carmen cantabatur de
Abbreviated transcription (Latin):
gradib donorum sp̃s scĩ. s ursũs uersus coap¬
tari. quorum pͥmũ siue infimũ est. sp̃c timo¬
ris dñi. supremũ autẽ spc̃ sapientie. ad qͣm
ascendunt ut dictum est. beati pacifici filii¬
dei. Sedm ea que dicta sunt consonant̾ p̾mit¬
titur ad introitum. Eduxit dñs ppłm suum
in exultatione. & electos suos in leticia. ꝑ hoc .N.
mutit᷑u᷑ ad aliam similitudinẽ antiqͣn qua idẽ
prefiguratũ ẽ. qͦd nunc in eiuĩgłm ꝑ petrum
et ioh̃em significari accipimus. scilicet ad hysto¬
riam patrũ. qua referunt᷑ hi qui pͥmũ ꝓmissi¬
onem accepunt repbati ẽẽ ꝓpter incredulitatẽ.
de quib illud in p̾salmo. qͦuadraginta annis
offensus fui generationi illi. ac deinceps. qͥb
uiraui in ira mea si intrabunt in requiẽ ieã.
filii autẽ qui post ipsos surrexerunt introduc
ti sunt in illam reꝓmissionis terrã eundẽ ppłm
gentiũ significauert̃. qui nunc ꝑ petrũ poste¬

Expanded text:
gradibus donorum Spiritus sancti sursum versus coapgradibus donorum Spiritus sancti sursum versus coaptari, quorum primum sive infimum est spiritus timoris Domini, supremum autem, spiritus sapientiae, ad quam ascendunt, Dei. » Secundum ea quae dicta sunt, consonanter praemittitur ad introitum: Eduxit Dominus populum suum in exsultatione, et electos suos in laetitia . Per hoc enim mittitur ad aliam similitudinem antiquam, qua idem praefiguratum est, quod nunc in Evangelio per Petrum et Joannem significari accipimus, scilicet ad historiam Patrum, qua referuntur hi, qui primum promissiones acceperunt, reprobati esse propter incredulitatem, de quibus in psalmo: « Quadraginta annis offensus fui generationi illi ; » ac deinceps: « Quibus juravi in ira mea: Si introibunt in requiem meam . » Filii autem qui post ipsos surrexerunt, in illam introducti repromissionis, terram eumdem populum gentium significaverunt, qui nunc per Petrum poste
Abbreviated transcription (Latin):
repbauerunt edificantes hic factus est in capud
anguli. et lapis offensionis. et petra scandali.
his qui offendunt uerbo nec credunt in quo
& positi sunt. Huiusmodi offensio uel scanda¬
lum manifeste paci opposita sunt. ꝑ que iudei
rebellionis & incredulitatis arguuntur. eo qͦd
odio gentiũ concurrentiũ que ꝑ petrũ ut dic¬
tum est designant᷑. adeo torquentuꝵ. qͦd sicut
ꝑ ioh̃em figuratur. malint nunc stando foriᷤᷤ¬
ꝑire. qͣm cum societate gentiũ ad fidem passi¬
oms xp̃i introire. hisgͥ ire & rixe filiis exhere¬
datif. Beati pacifici qm̃ filii dei uocabunt᷑. sic̾
in eadem epłe lectione petrus adiungens. uos
autem inquit genus electum. regale sacerdoti¬
um. gens scã. popłs adquisioͣnis ꝙ cetã. Talisq
pacis filius ẽ. quia nullius hominis ad deum
tendentis societate offendit᷑. Ascendit inquit
augustinus ad sapientiã que septina ẽ in as¬
tudines. octaua enim eadẽ que prima ẽ septẽ

Expanded text:
aput anguli, et lapis offensionis, et petra scandali, his qui offendunt verbo, nec credunt in quo et positi sunt . Hujusmodi offensio vel scandalum manifeste paci opposita sunt, per quae Judaei rebellionis, et credulitatis arguuntur, eo quod odio gentium concurrentium, quae per Petrum, ut dictum est, designantur, adeo torquentur, ut, sicut per Joannem figuratur, maluit foris stando perire, quam cum societate gentium ad fidem passionis Christi introire. His ergo irae et rixae filiis exhaeredatis, « Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur, » sicut in eadem Epistolae lectione Petrus adjungens: Vos autem, inquit, genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , etc. Talisque pacis filius, quia nullius hominis ad Deum tendentis societate offenditur, ascendit, inquit Augustinus, ad sapientiam, quae septima est in as, septem beatitudines octava enim eadem quae prima est septem
Abbreviated transcription (Latin):
spectet in eo qͦd pacifica ẽ. Ed ꝑ precurrentẽ epłe
lectionẽ. fidelis indagatio citiuis consequi potest.
Nam cum p̾misssset apłs petrus de lapide p̾cio¬
so xp̃o dicens. ad quem accedentes lapidẽ uiuũ
ab hominib quidẽ repbatũ. a deo uero electum
& honorificatũ. paulo post subiunxit. Uob̃gͥ

Expanded text:
spectet in eo quod pacifica est. Quod per praecurrentem Epistolae spectet in eo quod pacifica est. Quod per praecurrentem Epistolae lectionem fidelis indagatio citius consequi potest. Nam cum praemisisset apostolus Petrus de lapide Christo dicens: Ad quem accedentem lapidem vivum, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum et honorificatum , paulo p
Abbreviated transcription (Latin):
eptima beatitudinũ sententia ẽ. Beati
pacifici. qm̃ filii dei uocabunt᷑. Pacifici
uero hi sunt. qui pace inter se dnmq accepta.
nil iam qͦd deo repugnet admutentes. simul
ꝙ hoc satagunt. ut in uia uite presentis ad
omnẽ hominẽ cum pace ambulent: iuxta a¬
płm qui ait. Si fieri potest qͦd ex uob̃ ẽ. cum oĩ¬
b bominib pacẽ habentes. Huius rei nob̃ exem¬
plum in summo negotio p̃sentis sabb̃i p̾dicat.
offitiũ. Qd̾ ut manifestius fiat. mysticũ in pͥ¬
mis hodierni euangłii ponamus intellectum.
ad monumentũ uenit. s non introiuit. syna¬
gogam significari. que habens legem et ꝓphaᷤ
prior dũicam passionẽ legit. sed credere in mor¬
tuũ noluit. ꝑ petrũ uero qui post̾ior uenit.
prior introiuit. multitudinẽ gentiũ designa¬
ri. que posterior ad eiusdẽ dñice passionis no¬
ticiam ꝑuenit. s prior ad fidem accessit. Ue¬
rum ad p̾sens ꝑtinet negotium querere ꝓpt̾
p̾dictam beatitudinis sententiã qͥd ad eccłam

Expanded text:
eptima beatitudinum sententia est: « Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . » Pacifici vere hi sunt, qui pace inter se Deumque accepta, nihil jam, quod Deo repugnet, admittentes, simul et hoc satagunt, ut in via vitae praesentis ad omnem hominem cum pace ambulent, juxta Apostolum qui ait: « Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . » Hujus rei nobis exemplum, in summo negotio praesentis Sabbati praedicat officium. Quod ut manifestius fiat, mysticum imprimis hodierni Evangelii ponamus intellectum: ad monumentum venit, sed non introivit, Synagogam significari, quae habens legem et prophetas, prior Dominicam passionem legit, sed credere in mortuum noluit. Per Petrum vero, qui posterior venit, sed prior introivit, multitudinem gentium designari, quae posterior ad ejusdem Dominicae passionis notitiam pervenit, sed prior ad fidem accessit. Verum ad praesens pertinet negotium, quaerere propter praedictam beatitudinis sententiam, quid ad Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
quippiam haurire potestis: unũ tam̃ est.
qd̾ amico absq ꝑicło. ⁊ nequaꝗͣ sine fruc¬
tu impendẽ possumꝰ: nr̃e uidelicet ꝓ hac
re or̾onis ad dm qualecũq suffragͦiũ. Deo
gͦ relinquentes sui qd̃ ignoramꝰ secretũ con¬
silii. ipsum supplici deuotione. & deuota
supplicatione precam᷑ ut in uob̃ ⁊ de uobis
oꝑetur. qd̾ & se deceat. & uob̃ expediat. Ha¬
betis aut̃ dñm norb̃tum: quẽ meliꝰ presen¬
tẽ presens de tałib interrogare potestis.
Nam tanto uir ille in diuinis aꝑiendis
mysteriis nob̃ ꝓmptior. quanto & do ꝓpi¬
or esse cognoscit᷑.¬

Expanded text:
quidpiam haurire potestis? Unum tamen est quidpiam haurire potestis? Unum tamen est quod amico absque periculo, et nequaquam sine fructu impendere possumus, nostrae videlicet pro hac re orationis ad Deum qualecunque suffragium. Deo ergo relinquentes sui, quod ignoramus, secretum consilii, ipsum supplici devotione et devota supplicatione precamur, ut in vobis et de vobis operetur, quod et se deceat, et vobis expediat. Habetis autem dominum Norbertum, quem melius praesentem praesens de talibus interrogare potestis. Nam tanto vir ille in divinis aperiendis mysteriis nobis promptior, quanto et Deo proprior esse cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
erit cũ cet̾is apłis suis. ite in orbẽ uniu̾sũ.
p̃dicate ȩungłium om̃i creature: quã egerit
penitentiã multo temꝑe ac labore. sequendo
dñm quocũq ierit: ꝑmanens cũ eo in temp¬
tationib suis. S & si occurrat de ambro¬
sio. qd̃ de tͥbunalib ad sacerdotiũ raptus fu¬
erit. ñ me ualde confortat. cũ a puero mun-¬
dã in mundo duxerit uitã: & sic etiã fuga
& latebris multisq dissimulationũ modis.
declinare conatus sit. Si de saulo qͦ factus repñt
paulus. repente uas electionis. repente doc-¬
tor gentiũ. in exemplũ adducit᷑. hoc exempli
afferre debeat. Hec int̾im a me ad id qd̃ que¬
ritis. suspensiue responsa sufficiant. Neq
enĩ possũ unde certus ñ sũ. certam ꝓferre
sententiã. Sic conting̾e debet querenti rẽ
uͥ ñ sit. Sermo a ꝓpħa: consiliũ a sapiente
querendũ est. Nunqͥd enĩ de luto limpidũ

Expanded text:
erit cum caeteris coapostolis suis, Ite in orbem universum, erit cum caeteris coapostolis suis, Ite in orbem universum, praedicate Evangelium omni creaturae ; quam egerit poenitentiam, multo tempore ac labore sequendo Dominum quocunque iret, permanens cum eo in tentationibus suis. Sed et si 27 occurrat de Ambrosio, quod de tribunalibus ad sacerdotium raptus fuerit , non me valde confortat, cum a puero mundam in mundo duxerit vitam, et sic etiam fuga et latebris multisque dissimulationum modis declinare conatus sit. Si de Saulo quoque factus repente Paulus, repente vas electionis, repente Doctor gentium in exemplum adducitur: hoc exempli afferri debeat. 4. Haec interim a me ad id quod quaeritis, suspensive responsa sufficiant. Neque enim possum, unde certus non sum, certam proferre sententiam. Sic contingere debet quaerenti rem ubi non sit sermo a propheta. Consilium a sapiente quaerendum est. Nunquid enim de luto limpidum
Abbreviated transcription (Latin):
um sc̃s ille latro consequutus ẽ. uno eodẽq
die sumnul ⁊ confessus latrocima. ⁊ intͦduc¬
tus in głam. breui quodã contentꝰ ponte
in paradisũ uoluptatis. Hoc subitũ pietatiᷤ
remediũ ꝑcepit felix illa peccat̾x: cũ repen¬
te uͥ suꝑabundau̾ant delicta. abundare
cepit & gr̃ã. Absq multo penitentiȩ labore
dimissa sunt ei pecc̃a multa. qm̃ dilex̃ mul¬
tũ: & in breuim̾uit caritatis acciꝑe latitu¬
dinẽ. que ut scͥptũ est cooꝑit multitudi¬
nẽ peccatoꝵ. Hoc & ille paraliticꝰ in ȩuͣnge¬
lio duplex atq celerrimũ potentissime bo¬
nitatis ꝑsensit bñficiũ: p̾us mente quã car¬
ne curatus. S aliud est cełem adipisci ue¬
niã pecc̃oꝵ. & aliud de ipsis scełib ad infu-¬
las mox ꝓuehi dignitatũ. uideo tam̃ mathe¬
um de theloneo. ad apłatus culmen assũptũ
S hoc me rursũ conturbat. qd̃ ñ pͥus audi¬

Expanded text:
um sanctus ille latro consecutus est: uno eodemque um sanctus ille latro consecutus est: uno eodemque die simul et confessus latrocinia, et introductus in gloriam, brevi quodam contentus ponte in paradisum voluptatis . Hoc subitum pietatis remedium percepit felix illa peccatrix, cum repente ubi superabundaverant delicta, abundare coepit et gratia. Absque multo poenitentiae labore dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum ; et in brevi meruit charitatis accipere latitudinem, quae, ut scriptum est, cooperit multitudinem peccatorum . Hoc et ille paralyticus in Evangelio duplex atque celerrimum potentissimae bonitatis persensit beneficium, prius mente quam carne curatus. 3. Sed aliud et celerem adipisci veniam peccatorum, et aliud de ipsis sceleribus ad infulas mox provehi dignitatum. Video tamen Matthaeum de telonio ad apostolatus culmen assumptum ; sed hoc me rursum conturbat, quod non prius audi
Abbreviated transcription (Latin):
utcũq huiuscemodi ꝑiculosissimꝰ transitꝰ
fiat. Et quid̃ rectus ordo requirit: ut pͥus
ꝓpͥam. deiñ alienas curare studeas conscien¬
tias. Primis quippe pietatis gradus est. de
quo scͥptum ẽ. Miserẽ animȩ tuȩ placens
d̾o. Ex hoc aut̃ admiserandũ ꝓximũ recto
iam tramite caritas ordinata ꝓcedit: quippe
quẽ ad sui quisq mensurã amare p̃cipit᷑
Qd̃ si in hunc modũ quo te hactenꝰ ipse
amasti. ⁊ tͥ̾ cõmittendos amaturꝰ es: malo
ego quid̾ tͥ ñ cõmitri ꝗͣ sic diligi. Si aut̃ pͥꝰ
te dilig̾e didicisses: & me forsitan scires a¬
mare. S qͥd si suam ds accełet t̾ gr̃ãm. &
multiplicet miscdłiam: & sit ad restituen¬
dã innocentiã efficacior uelox clementia.
ꝗͣ diuturna penitentia: Beatus siquid̾̃. cui
ñ imputabit dñs pecc̃m. Nã quis accusa¬
bit adu̾sus electum die Si d̾s̃ iustificat. qͥs
est qui condempnet: Hoc salutis cõpendi¬

Expanded text:
utcunque hujuscemodi periculosissimus transitus utcunque hujuscemodi periculosissimus transitus fiat. Et quidem rectus ordo requirit ut prius propriam, deinde alienas curare studeas conscientias. Primus quippe pietatis gradus est, de quo scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Ex hoc autem ad miserandum proximum recto jam tramite charitas ordinata procedit; quippe quem ad sui quisque mensuram amare praecipitur. Quod si in hunc modum quo te hactenus ipse amasti, et tibi committendos amaturus es, malo ego quidem tibi non committi, quam sic diligi. Si autem prius te diligere didicisses, et me forsitan scires amare. 2. Sed quid, si suam Deus acceleret tibi gratiam, et multiplicet misericordiam, et sit ad restituendam innocentiam efficacior velox clementia quam diuturna poenitentia? Beatus siquidem, cui non imputabit Dominus peccatum . Nam quis accusabit adversus electum Dei? Si Deus justificat, quis est qui condemnet? Hoc salutis compendi
Abbreviated transcription (Latin):
acquiescere debeas. Quis hoc mor¬
taliũ definire p̃sumat: Ds̃ forsitan uocat:
quis audeat dissuadere: forte ñ uocat. qͥs¬
appropinquare consulat: utrũ uͦ uocatio cdi
sit. anñ sit. quis scire possit excepto sp̃u. qui
scrutat᷑ etiam alta di.: uel sicui forte reuela¬
uerit ipse: Magis qͦ dubiũ reddit consiliũ.
illa in litteris tuis humilis s terribilis con¬
fessio: qua uitã tuam tã grauit. & ut cre¬
do ñ nͥ ueracit̾ accusas. Nec enĩ negandũ
est. huiuscemodi uitã esse indignam. tã sa¬
cri dignitate mysterii. S rursũ ñ inm̾ito
e regione times. nã & nos id ipsũ metuimꝰ.
si ob malũ conscientie de cõmisso scientie ta¬
lento ñ facis lucrũ. nͥ qd̃ alio forte negocian¬
digen̾e. & si minꝰ copiose. minꝰ tam̃ & ꝑicło¬
se fructificare ualeres. Horreo fateor: sic enĩ
tͥ ut mͥ loqui debeo. qd̃ sentio. Horreo inqͣm
considans unde quo uocaris: p̃sertim cũ
nullũ int̾currerit penitentiȩ tempꝰ. ꝑ qd̃

Expanded text:
acquiescere debeas. Quis hoc mortalium definire praesumat? Deus forsitan vocat: quis audeat dissuadere? Forte non vocat: qappropinquare consulat? Utrum vero vocatio Dei sit, an non sit; quis scire possit, excepto Spiritu qui scrutatur etiam alta Dei, vel si cui forte revelaverit ipse? Magis quoque dubium reddit consilium illa in litteris tuis humilis, sed terribilis confessio, qua vitam tuam tam graviter, et, ut credo, non nisi veraciter accusas. Nec enim negandum est, hujuscemodi vitam esse indignam tam sacri dignitate ministerii. Sed rursum non immerito e regione times nam et nos idipsum metuimus si ob malum conscientiae de commisso scientiae talento non facis lucrum: nisi quod alio forte negotiandi genere, etsi minus copiose, minus tamen periculose fructificare valeres. Horreo, fateor, sic enim tibi, ut mihi loqui debeo quod sentio; horreo, inquam, considerans, unde, quo vocaris: praesertim cum nullum intercurrerit poenitentiae tempus, per quod
Abbreviated transcription (Latin):
us notieia ñ uiuit oĩs bomo. iccirco ut supra¬
dictũ ẽ fieri ꝑmisit. Et bene. recte irrep̃hensi¬
bilit̾. Si enĩ ñ homo ñ debet oblatam occasio¬
nẽ omittere. quin ꝓferat qͦd in se utile habet
ꝓ eo qͦd scriptũ ẽ sapientia abscondita et the-¬
saurus occultꝰ que utilitas in utͥsq quantoma¬
gis beniuolentia dei oblatã sibi occasionẽ de-¬
buit amplecti .i. ꝑmittere in seruũ uenunda¬
ri ioseph. ut sapientie sue thesauros utiles os¬
ten leret. quia uidelicet illa uenditio captiui¬
tatis illax causa uel intiũ fuit. Non enĩ d̃o mi¬
putandũ est illius captiuitatis initiũ. quia
uocauit famẽ suꝑ terrã. s eis a quib in ser¬
uum uenundatꝰ est ioseph. Non gͦ dubiũ est:
quin irrep̃hensile sit quicqͥd illic a dõ ꝑmissum
est uel actum. Quaꝑpter cum descenderet in egip¬
tum solus pat̃ iacob qui culpe illuis fuerat exꝑs
spe reꝓmissionis recreatus ẽ. Audiuit enĩ dm̃ si¬

Expanded text:
is homo, idcirco quod supradictum fieri permisit. Et recte, bene, irreprehensibiliter. Si enim homo non debet oblata occasione omittere quin proferat quod in se utile habet, pro eo quod scriptum est: « Sapientia abscondita et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? » quanto magis benevolentia Dei oblatam sibimet occasionem debuit amplecti, id est mittere in servum venundari Joseph , ut sapientiae suae thesauros utiles ostenderet, quia videlicet illa venditio captivitatis illorum causa vel initium fuit. Non enim Deo imputandum est illius captivitatis initium, quia vocavit famem super terram, sed eis, a quibus in servum venundatus est Joseph. Non ergo dubium est quin irreprehensibile sit quidquid illic a Deo permissum est vel actum. Quapropter cum descenderent in Aegyptum, solus pater Jacob, qui culpae illius fuerat expers, spe promissionis recreatus est. Audivit enim Deum si
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis dispendiis reducendos illuc intrare ꝑmise¬
quia ut notã faceret in gentib uirtutẽ suam.
ut eẽnt que utilit̾ annuntiari possent inter
gentes oꝑa eius. ut sciremus qr ipse dñs d̾s

Expanded text:
operum dispendiis reducendos, illuc intrare permiseoperum dispendiis reducendos, illuc intrare permisequia ut notam faceret in gentibus virtutem suam, ut essent quae utiliter annuntiari possent inter gentes opera ejus ; ut sciremus, quia ipse Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
qui supradicta questione moueri solent cͦ ds uo¬
luerit ut isrł egyptũ intraret. unde pꝰea tot sig¬
nis atq portentis cum ipsoꝵ grandi labore ꝑ mo-¬
ysen et aaron educerent᷑. nam testamentũ suum
qͦd disposuit ad abraham qͦd intrauit ad ysaac
qd̃ statuit iacob in p̃ceptum dicens. tibi dabo ter¬
ram chanaan. cum eẽnt incole eius scilicet t̾re
chanaan. illud in qͣm testamentũ sic pot̾at ratũ
facere. ut ñ uocaret famẽ suꝑ t̾ram. neq int᷑¬
ret isrł in egiptũ. ibidẽ .i. in terra chanaan. au
mimicos eius. ñ relinquens hominẽ nocere eis:
et corripit ꝑ eis reges. S maluit ut dictum ẽ
causã eueni̾re ꝓpt̾ quam intraret isrł in egiptũ
& illuc mittere moysen seruũ suũ et aaron. et¬
ponens in eis uerba signoꝵ suoꝵ. et inerepare
mores eoꝵ. interim pluit illis manna ad man¬
ducandũ. et panem celi dedit eis. Hoc gͦ respon¬
deat qui altiora querit. cur tantis morarũ uel

Expanded text:
qui supradicta quaestione moveri solent, cur Deus voluerit, ut Israel in Aegyptum intraret, unde postea signis atque portentis, cum ipsorum grandi labore, per Moysen et Aaron educerentur? Nam testamentum suum, quod disposuit ad Abraham, quod juravit ad Isaac, quod statuit Jacob in praeceptum, dicens: « Tibi dabo terram Chanaan , » cum essent incolae ejus, scilicet terrae Chanaan, illud, inquam, testamentum sic poterat ratum facere, ut non vocaret famem super terram, neque intraret Israel in Aegyptum, et ibidem, id est intra Chanaan, auginimicos ejus, non relinquens hominem nocere eis, et corripiens pro eis reges ; » sed maluit, ut dictum est, causam evenire, propter quam intraret Israel in Aegyptum et illuc mittere Moysen servum suum et Aaron, ponens in eis verba signorum suorum, et increpare mores eorum, et interim pluit illis manna ad manducandum, et panem coeli dedit eis . Hoc ergo respondeat qui altiora quaerit, cur tantis morarum vel
Abbreviated transcription (Latin):
ȩungłicus rex xp̃c donauit nobis. Mandauit nãq
bñdictionem .i. eandẽ remissionis caritatẽ. ut
donemꝰ inuicẽ &e uitam usq in scłm subaudis
fore ꝓmisit hꝰ caritatis p̃miũ. In offerenda uͦ. Re¬
cordare mei dñe que sumpta est de orõne hester.
cõmonemͦ sũmoꝑe curandũ esse. & orandũ. ut
placeant uerba nra in conspectu pͥncipis. scilicet
eiusdẽ regis magni. qui posuit rõnem cum ser¬
uis suis. uerba inꝗͣ nr̃a dicentiũ. dimitte nob̃
debita nr̃a. Non enĩ placebunt ħ uerba nr̃a in
ꝯspectu pͥncipis. cũ ille rõnem posuerit. si ñ di
munione ex auctoritate eunͣgłii. dico uobis.
gaudiũ est angłis di suꝑ uno pecc̃ore peniten-¬
tiam agente. de illo sentiendũ debitore qui sic
penitet. & sic sͥ postulat dimitti. ut pͥmũ dimir¬

Expanded text:
Mandavit namque benedictionem , id est eamdem remissionis charitatem, ut donemus invicem, et vitam usque in saeculum, subaudis forte promisit hujus charitatis praemium. In offerenda vero: Recordare mei, Domine , quae sumpta est de oratione Estber, commovemur summopere curandum esse et orandum, ut placeant verba nostra in conspectu principis, scilicet ejusdem regis magni, qui posuit rationem cum servis suis, verba, inquam, nostra dicentium: « Dimitte nobis debita nostra . » Non enim placebunt haec verba nostra in conspectu principis, cum ille rationem posuerit, si non dimunione ex auctoritate Evangelii: Dico vobis, gaudium est angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente , de illo sentiendum debitore, qui sic poenitet, et sic sibi postulat dimitti, ut primum dimi
Abbreviated transcription (Latin):
humiłr recognoscit. qui .x. milia talentã:
suo debebat regi: pcidensq rogabat dicens. pa¬
tientiam habe in me. & om̃ia reddamt̾. Itaq
magnitudinẽ debiti .i. pecci sui quisq nr̃m ꝑ¬
paulus in p̃eunte epła. & hoc oro ut caritas ur̃a
magis ac magis abundet in scientia & inomni
sensu &e cet̾a. subaudit᷑ enĩ ut remittatis unꝰqͥsq
fr̃i suo de cordib ur̃is. Ubi uͦ caritas ħ abundat
sicut dictum est recte ꝯgratulatio illa depmit᷑.
scđm quã in gradali dicimꝰ. Ecce quã bonũ. & qͣ
iocundũ habitare fr̃s in unũ. Et si queras qua¬

Expanded text:
humiliter recognoscit, qui decem millia talenta suo debebat regi, procidensque rogabat, dicens: Patientiam habe in me, et omnia reddam tibi . Itaque magnitudinem debiti, id est peccati sui quisque nostrum pPaulus in praeeunte Epistola: Et hoc oro, ut charitas vestra magis ac magis abundet in scientia, et in omni sensu , etc., subauditur enim, ut remittatis unusquisque fratri suo de cordibus vestris . Ubi vero charitas haec abundat, sicut jam dictum est, recte congratulatio illa depromitur, secundum quam in graduali dicimus: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum . Et si qu
Abbreviated transcription (Latin):
autem s & cuncte diei sic transigunt᷑
hore. ut neq initia neq finẽ habeant. consu¬
eto more: & recte. Nan dñs nr̃ qui mitiũ & fi¬
nis ẽ sicut ipse ait. ego pͥncipiũ qui & loqͣ
uobis. & alibi. ego sum alphaꝙ.ꝙ. initium et
nus impioꝵ. & int̾ iniquos ꝓiectus. Itaq iocun
ditatis nr̃e laudib id ẽ regłarib horis capita
precidimꝰ. finesq earũ sub silentio abscondi¬
mus. & int̾ psallendum gła patͥ omĩno sub¬
thraimus.

Expanded text:
autem, sed et cunctae diei sic transiguntur horae, ut neque initium neque finem habeant consueto more. Et recte; nam Dominus noster, qui initium et finis est sicut ipse ait: « Ego principium qui et loquor vobis . » Et alibi: « Ego sum α et ω, initium et nus impiorum, et inter iniquos projectus. Itaque recte jucunditatis nostrae laudibus, id est regularibus horis capita praecidimus, finesque earum sub silentio abscondimus, et inter psallendum, Gloria Patri omnino subtrahimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Inillo cernimꝰ qd̾ amemꝰ: ab isto sumimꝰ
uñ amemꝰ Caritatis gͥ ab illo occasio.
ex isto affectio. Quanta confusio dĩ filliũ
ingratis ocłis cern̾e morientẽ. Qd̃ quid fa
facile contingit: si desit sp̃e. Nunc aut̃ q¬

Expanded text:
In illo cernimus quod amemus; ab isto sumimus In illo cernimus quod amemus; ab isto sumimus unde amemus. Charitatis igitur ab illo occasio, ex isto affectio. Quanta confusio, Dei Filium ingratis oculis cernere morientem! quod quidem facile contingit, si desit Spiritus. Nunc autem q
Abbreviated transcription (Latin):
tem sp̃ui sc̃o. qd̃ filius dĩ & ipse sis. Agnos.¬
ce consiliũ aĩ in iustificatione tui. Confie¬
tere & dic. Consiliũ meũ iustificationes tue
s̃paratio. aut certe p̃destinatio ipsa pociꝰ
pparatio est: iustificatio aut̃ magisi ã ap.¬
ꝓpmquatio. Deniq ait. Agite penitentiã
q appropinquabit regnũ celoꝵ. Audi &
de p̃destinatione. qd̾ ipsa sit pp̃aratio. Pcis¬
itaq se amari diffidat: qui iã amat. liben¬
ter cłi amor nr̃m quẽ p̃uenit subsequit
Nlã quomͦ rẽamare pigebit. quos amauit
&e necclũ amantes: Amauit inꝗͣ amauir.
Habes enĩ dilectionis pignus sp̃m. habes
& testem fidelẽ iħ̾m. & hunc crucifixũ
Ogeminũ ipsũ ꝙ firmissimũ łi erga nõ
amoris argumentũ. xp̃c morit᷑. c&e meret
amari. Sp̃e afficit. & facit amari. Iile fac̃
cur amet᷑ : iste ut ametꝰ Ille multã suã
ailectionẽ in nob̃ cõmendat: iste ⁊ dat

Expanded text:
tem spiritui tuo, quod filius Dei et ipse sis. Agnostem spiritui tuo, quod filius Dei et ipse sis. Agnosce consilium Dei in justificatione tui; confitere et dic, Consilium meum justificationes tuae 14 gloriam praeparatio. Aut certe praedestinatio ipsa potius praeparatio est, justificatio autem magis jam appropinquatio. Denique ait: Agite poenitentiam, quia appropinquavit regnum coelorum , Audi et de praedestinatione, quod ipsa sit pitaque se amari diffidat, qui jam amat. Libenter Dei amor nostrum, quem praevenit, subsequitur. Nam quomodo redamare pigebit, quos amavit et necdum amantes? Amavit, inquam, amavit. habes enim dilectionis pignus Spiritum, habes et testem fidelem Jesum, et hunc crucifixum. O geminum, ipsumque firmissimum Dei erga nos amoris argumentum! Christus moritur, et meretur amari. Spiritus afficit, et facit amari. Ille facit cur ametur; iste, ut ametur. Ille suam multam dilectionem in nobis commendat, iste et dat.
Abbreviated transcription (Latin):
induit᷑ armalucis. ⁊ is quẽ pͥor uita acꝓ
pͥa conscientia tanqͣm reuera filiũ gehen¬
ne deputauerat ardorib sempit̾nis. ad
tantã iusitantis se orientis ex alto digna¬
no reuelata facie exultans nouo in lumi¬
ne speculat᷑ & dicit. Signatũ est suꝑ nos
lum̃ uiltus tui dñe: dedisti leticiam in cor
ter uermis uilissimꝰ & odio dignissimus
sempit̾no. tam̃ confidit amari. qm̃ se sen¬
tit amare: immoqr amari se p̃sentit ñ
reamare confundit᷑. Iam apparet in luĩe
tuo o maccessibilis lux. quid boni peneste
etiã cũ malus esset miserũ maneret ho¬
munculũ. Amat ꝓinde ñ inm̾ito: qr a
matus ẽ sine mito. Amat sine fine. qr sñ
p̾ncipio se cognoscit amatũ. Pait in lucẽ
ad miseri comolationẽ magnũ consiliĩ qd̃
ab et̾no latuerat in sinu eternitatis: qͣm no¬
lit uideł dĩ mortẽ pecc̃oris. s magis ut ꝯu̾¬
tat᷑ & uiuat. Habes homo hꝰ archani in¬
aicem sp̃m iustificantẽ: eoꝙ ipso testifican¬

Expanded text:
induitur arma lucis; et is quem prior vita ac propria conscientia, tanquam revera filium gehennae, deputaverat ardoribus sempiternis; ad tantam visitantis se Orientis ex alto dignamirum e vicino revelata facie exsultans, novo in lumine speculatur, et dicit: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine; dedisti laetitiam in cordter, vermis vilissimus et odio dignissimus sempiterno, tamen confidit amari, quoniam se sentit amare: imo quia se amari praesentit, non redamare confunditur. Jam apparet in lumine tuo, o inaccessibilis Lux, quid boni penes te, etiam cum malus esset, miserum maneret homonculum. Amat proinde non immerito, quia amatus est sine merito: amat sine fine, quia sine principio se cognoscit amatum. Prodit in lucem ad miseri consolationem magnum consilium, quod ab aeterno latuerat in sinu aeternitatis: quod nolit videlicet Deus mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat. Habes, homo, hujus arcani indicem spiritum justificantem, eoque ipso testifican