comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naͬi s magis irisũ ẽ toẽ eẽ
od suandum: ⁊ merito cũ
enim crr̃a fuiti accõnem
ec ratio sic ne eximo delicto
tota familia domimis car¬
eat eaꝙ ic ratio similiter
in ac cõnendampni in ime
int̾uerriet. sequitur ut idẽ
delxat extimaripresentim.
cum incum leuior sit hec
causa delicti. ueluci si culp̃
q ñ dolo dãpnũ daretur¬
ulnerau̾it. postea dem̃ etiã
cccid̾iat cenebitur .⁊. de su¬
nerato ⁊ deocciso. quo entm
sunt delicta. saliteratq ñd̾¬
ras uno impetu plurio
uulenb aliquer cue eĩ¬

Expanded text:
 magis uisum est idem esse obseruandum, et merito: cum enim circa furti actionem haec ratio sit, ne ex uno delicto tota familia dominus careat eaque ratio similiter et in actionem damni iniuriae interueniat, sequitur, ut idem debeat aestimari, praesertim cum interdum leuior sit haec causa delicti, ueluti si culpa et non dolo damnum dareturulnerauerit, postea deinde etiam occiderit, tenebitur et de uulnerato et de occiso: duo enim sunt delicta. aliter atque si quis uno impetu pluribus uulneribus aliquem occi
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. S iẜiͣum ineum
occidisci ñ affecionem exti¬
manoa cẽ pritos ueluti fi fi¬
lium cuimi natiralemꝙ
cccidit. quen tu magno
emptũ uelles s quanti oĩ¬
bus uaset sextu quoq pes¬
dius aic pcia rerum ñ exat¬
fectione. nec utilitate
que eum qui fitium nacu¬
ralem posfider. neum locu¬
fialtus posid̾e̾t redempcur
fuit nec illum qua fiiũ
alie ni psideat tantumh¬
alere quanti enn patri
uende possit inlege enim
aquilia dampnum ꝯssu¬
aut ꝯsequi potiranus at
eigare cegimur. ¶ inda

Expanded text:
eum occidisti, non affectiones aestimandas esse puto, ueluti si filium tuum naturalem quis occiderit quem tu magno emptum uelles, sed quanti omnibus ualeret.Sextus quoque Pedius ait pretia rerum non ex affectione nec utilitate que eum, qui filium naturalem possidet, non eo locusi alius possideret, redempturus fuit, nec illum, qui filium alienum possideat, tantum habere, quanti eum patri uendere posset. in lege enim Aquilia damnum conseaut consequi potuimus aut erogare cogimur.In da
Abbreviated transcription (Latin):
bic ꝓpacietia accipimua. nclo
qui phile pocuit tencatur si ͦ¬
denciatransihrent dno ccu¬
rrennt aboq ceciderunt ⁊ a¬
it flãma ꝯsumptus ẽ nich
eo nomine pot̾ agi. sin telligit᷑

Expanded text:
pro patientia accipimus, ut qui prohibere potuit teneatur, si ndentia transilirent duo, concurrerunt amboque ceciderunt et alter flamma consumptus est: nihil eo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
cxtit̾it heres. non habebit/
menius cumticio legis a¬
quiae accõnemᷤ si licet secꝓ¬
undum sabim opinionẽ
qui putabat ad beclem ac¬
conem ũcranimiti. que
defuncto opete ṅpo trat
nam sanc absurdum acci¬
det. ut here s pretium q̃ĩ
occisi ꝯscq̃tur eius cuius
heres erticit. Q si ex par¬
teeum dominus heredem

Expanded text:
it heres, non habebit Maeuius› cum Titio legis Aquiliae actionem, scilicet secundum Sabini opinionem, qui putabat ad heredem actionem non transmitti, quae defuncto competere non potuit: nam sane absurdum accidet, ut heres pretium quasi occisi consequatur eius, cuius heres exstitit. quod si ex parte eum dominus heredem
Abbreviated transcription (Latin):
stulerint qũa singli ferre
ñ rossent. furt. accõ ne
om̃s tener existimant᷑
Qũa uis subtili iatione
dici possic neminẽ eorimi
teni: quia neminẽ ueruni

Expanded text:
stulerint, quam singuli ferre non possent, furti actione omnes teneri existimantur, quamuis subtili ratione dici possit neminem eorum teneri, quia neminem uerum
Abbreviated transcription (Latin):
Dem S inieo cempore quo
cibi tuus meus qlem bo¬
na fide emisti seruiehat ip̃e
aseruꝯ tuo nulneratus est¬
ẽplacuit onni modo meter̃
recte lege aquilia expiri.¬

Expanded text:
m.Si eo tempore, quo tibi meus seruus quem bona fide emisti seruiebat, ipse a seruo tuo uulneratus est, placuit omnimodo me tecum recte lege Aquilia experi
Abbreviated transcription (Latin):
fiet. Ꝙ si uullimn irenit co¬
lumdum taxat prestare
uiderit transcuncem. nam
culpa abeo exigenda non est
cum diuinare ñ pocũitanꝑ
eumn locum aliquis cͣnsicinꝰ¬

Expanded text:
fiat. quod si nullum iter erit, dolum dumtaxat praestare uiderit transeuntem: nam culpa ab eo exigenda non est, cum diuinare non potuerit, an per eum locum aliquis tr
Abbreviated transcription (Latin):
cum pila quidam luderent
ehemẽtius quis pila ꝑcus¬
sa intonsoris manus eam
deiecent ⁊sic suus quem:
tõrior habebat gula sic p̾cisa

Expanded text:
cum pila quidam luderent, uehementius quis pila percussa in tonsoris manus eam deiecerit et sic serui, quem tonsor habebat, gula sit praecisa
Abbreviated transcription (Latin):
ifenus. Mi exꝑlagis ẜuus
mortuus ẽẽqueq io mecdi¬
ci inscientiasaut diĩ nego¬
ligentia accisisset: recte s¬
deimiuria occiso agitur eo.¬
¶tabuanus inscnłita nocti
sup̃ lapidem iucemam pos¬
uerar ⁊quidam p̾t̾iens cã
substulerat stabnariuse iͦ¬
um ꝯsecutus luc̾nam it¬
pos cebacs̃ fugiẽtem recine ⁊¬
rabebat in quo dolor merat e
uerberare tabernariũ icepat:
ut sectimitt̾et. exeo maiore
rixa facta. tab̃narius ei qrri
luc̾nam substułat oculũꝰ¬
esfdderat. Osulebat᷑ nuͣdams¬
pirum iniuria nuidetur des¬
dampinim iniuria fecisseS
culpa menim penes eum d
qiti prior flagello pcussit re¬
sideres si abeo ñ prior uapuꝰ¬
lasset s cum ei lucernam criͦ¬

Expanded text:
um.Si ex plagis seruus mortuus esset neque id medici inscientia aut domini neglegentia accidisset, recte de iniuria occiso eo agitur.Tabernarius in semita noctu supra lapidem lucernam posuerat: quidam praeteriens eam sustulerat: tabernarius eum consecutus lucernam reposcebat et fugientem retinebahabebat, in quo dolor inerat, uerberare tabernarium coeperat, ut se mitteret: ex eo maiore rixa facta tabernarius ei, qui lucernam sustulerat, oculeffoderat: consulebat, num damnum iniuria non uidetur dedamnum iniuria fecisse, culpam enim penes eum, qui prior flagello percussit, residere: sed si ab eo non prior uapulasset, sed cum ei lucernam erip
Abbreviated transcription (Latin):
si obstette mediramentum
Sdederir et inte mulier perie
supposuit uudeatur occidis¬
ne. simu̾o dedit. uit sĩbi in¬
ulier offerret infactum:
accõnem dandam. que sen¬
tencia uera ẽ magis enim cãr
mortis prestitic quam occi¬
dit. ¶ Siquis pñi nel sua sy¬
uemedicam̃tum ancuiint
Slege aquilia eum tem̃ quẽ¬
Iad mocinum obstetrix nr¬
ꝓponens tenetur. ¶ Siqui
hominẽ. fame necnrit: mn
factum accone cen̾i. nerati¬
eum equitantem ocitato eqi¬
uo effecit influmen prepiͤ¬
etari atq ideo homo pierit
infactum. eẽ dandam acc¬
abalio cet cocisus. ¶ S si ꝑ
nuisum maculantib fuus
fuit occisius aquilie lecus
c̃ S si cum alii incampo
iacularentim suus peuin
locum tranuerit aquilla
cẽssat quia ñ debuit ꝑeam¬
pum iaculatorim it incẽ¬
pestine facẽ. quitñdata

Expanded text:
si obstetrix medicamentum dederit et inde mulier periersupposuit, uideatur occidisse: sin uero dedit, ut sibi mulier offerret, in factum actionem dandam, quae sententia uera est: magis enim causam mortis praestitit quam occidit.Si quis per uim uel suasum medicamentum alicui lege Aquilia eum teneri, quemadmodum obstetrix supponens tenetur. Si quis hominem fame necauerit, in factum actione teneri Neratieum equitantem concitato equo effeceris in flumen praecipitari atque ideo homo perierit, in factum esse dandam acab alio esset occisus. Sed si per lusum iaculantibus servus fuerit occisus, Aquiliae locus est: sed si cum alii in campo iacularentur, servus per eum locum transierit, Aquilia cessat, quia non debuit per campum iaculatorium iter intempestive facere. qui tamen data
Abbreviated transcription (Latin):
eius posset ne cum co qui
cogis set lege aquilia agere:
qui equam ĩ eiciendo ruꝑac
si pcusse isset. aut ꝯsulto ne¬
hem̾ cius egisset uisum est
agere pose. ¶ pomponius. qm¬
nis alienum pecus inag
suo quis deprebendit. illiat¬

Expanded text:
eius possetne cum eo qui coegisset lege Aquilia agere, quia equam in iciendo ruperat. si percussisset aut consulto uehementius egisset, uisum est agere posse. Pomponius. Quamuis alienum pecus in agro suo quis deprehendit, si
Abbreviated transcription (Latin):
diacetrum faciendum decli¬
sti. siquidera inprtia fͬgit.
dampni iniuria tenebiturs
cusacus ⁊ ideo plerumq ar.¬
cifices c̃uenire solent. cume
uxori mangaritas ertricat¬
as dectisset mnũsu. casos in¬
nico. nel insci o uiro ꝑ for¬
asset. ut ꝑtussis eis iimeas
urerctur ten̾icam lege aq¬
uinia. siũ diuertit. sipe nuꝑ a
tac adhuc ¶ Siquis eclifici¬
S mei fores ofregit. mo¬

Expanded text:
diatretum faciendum dedisti, si quidem imperitia fregit, damni iniuria tenebitur: cussatus: et ideo plerumque artifices conuenire solent, cum euxori margaritas extricatas dedisset in usu eaque inuito uel inscio uiro perforasset, ut pertusis in linea uteretur, teneri eam lege Aquilia, siue diuertit siue nupta est adhuc.Si quis aedificii mei fores confregerit
Abbreviated transcription (Latin):
delib̾ante seio. cum tic ius
uendiscasset legatum. stich̃ eͥ
occsus e demn ieius repudi¬
auit legatum pinaticius
ncdiante legatalõ legatũ.

Expanded text:
de›liberante Seio, cum Titius uindicasset legatum, Stichus occisus est: deinde Seius repudiauit legatum. perinde Titius udiante legatario legatum
Abbreviated transcription (Latin):
anlus. Qui occtoit a̾ultenia
deprehensum fuum alien¬
um: hac lege. ñ tenebicin.
Opigni dacus fuus si oc¬
cisus sit: debitoris accõ cõ¬
pecitsan ⁊ cͥclicorida nDa sit
ncilis. quia pot̾ int̾ eẽ eius.
ꝙ debicor soluendo ñ sic: añ

Expanded text:
um Qui occidit adulterum deprehensum servum alienum, hac lege non tenebitur. Pignori datus servus si occisus sit, debitori actio competit. sed an et creditori danda sit utilis, quia potest interesse eius, quod debitor solve
Abbreviated transcription (Latin):
dem non sit det̾iorem suus
factus.uerum sumptus in
salutem eius ⁊ sanitatem fa¬
cti sunc in hoc michi uideri
dampnũ datum. aco ideo le
Age aquilia agi posse. ruperis.
siquris uestimenta scid̾it. ui
inquinairit: aquiliam qĩ
ruꝑit tenetur SS ⁊si quis
miliumus frum̃tum meĩ
effudic. influmen. sufficit
aquilie accõ. Etem siqui¬
infrum̾to arenam. nel aliud
qui d inmnis cu̾ic blifficilis d¬
sepatio sic qĩ de corrupto agi
os execusserit. sabinus existi¬
mat dampni inunre ẽẽ accõn¬
cin si ita pierit ne adliquẽ

Expanded text:
dem non sit deterior seruus factus, uerum sumptus in salutem eius et sanitatem facti sunt, in haec mihi uideri damnum datum: atque ideoque lege Aquilia agi posse. Si quis uestimenta sciderit uel inquinauerit, Aquilia quasi ruperit tenetur. Sed et si quis milium uel frumentum meum effuderit in flumen, sufficit Aquiliae actio. Item si quis frumento harenam uel aliud quid immiscuit, ut difficilis separatio sit, quasi demos excusserit, Sabinus existimat damni iniuriae esse actionem, si ita perierint, ne ad aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
auenam insgeeten alienã
mieceris quod eam inqui¬
ẽ nares ñ solum auod ulant
clam dñm posseagere uel
si locitus fud sic colonan
ẜ in factumagendirn ⁊ si
colosus eam exeruerit. caiieu
ei detere ampłius ñ agi ẜ ͦu¬
scilicet ne dominis amplixͭ us¬
ius inquieter. naln᷑ ana que¬
dam species dampuiẽ. ip̃mr
ut lex aquila locum hab̾at.
alia nulla ip̃ius mucatidẽ
aplicare aliud. cuius moles¬
la sepatio siccum co plaene
qui uirũ spurcauic. uel est¬
Sudic. nel accetum fecit. uł alͦ¬
Lo modo iutauit agi possetꝰ
aquilia celsus ait. quia ⁊̃
seffusum a acetum factum
scornpri appeslacione ꝯtine¬
rai non negane fractum
Sustirin ꝯtineti corrupti app¬
ellarione s non ẽẽ nouũ
ut lex sp̃ allit̾ quibdam en¬
umatis generale subiciat u̾¬
hum quod sp̃alia ꝯpelectatur¬
ar¶Eue sententia uera ẽ ¶ R̾¬
astupisse eum utiq accipiemꝰ
⁊qui nul nerauit nel uirgis.
uel.loris. uł pignis cectit. uł

Expanded text:
auenam in segetem alienam auenam in segetem alienam inieceris, quo eam tu inquinares, non solum quod ui aut clam dominum posse agere uel, si locatus fundus sit, colonum,  in factum agendum, et si colonus eam exercuit, cauere eum debere amplius non agi, scilicet ne dominus amplius inquietet: nam alia quaedam species damni est ipsum ut lex Aquilia locum habeat, alia nulla ipsius mutatione applicare aliud, cuius molesta separatio sit. Cum eo plane, qui uinum spurcauit uel effudit uel acetum fecit uel alio modo uitiauit, agi posse Aquilia Celsus ait, quia etiam effusum et acetum factum corrupti appellatione continentur. Et non negat fractumcontineri corrupti appellatione, sed non esse nouum, ut lex specialiter quibusdam enumeratis generale subiciat uerbum, quo specialia complectatur: quae sententia uera est. Rupisse eum utique accipiemus, qui uulnerauerit, uel uirgis uel loris uel pugnis cecidit, uel
Abbreviated transcription (Latin):
igent custoctieric ancenebitꝰ
qui fubiecĩt. nam quicusto
e uid ergo ẽputo utilem cõ¬
petere acconem. tam ineũ
qui ad formace̾ obdormit
qũia ineum qui negn̾gent̾
custodit. nec quisquam di¬
e̾ic in eo qui obdormiuit. rẽ
eum humanam ⁊ naturalẽ
passum: cum deb̾e̾nt. uel ign
panete ꝯmunẽ habes.and¬
ampni mnme cenearis. et
ait ꝓculus agi nonͣ posse quĩ
nec cirra cum eo qui focum
hab̾ec et ĩo eqͥus puto in fac¬
cum accõnem dandam scili¬
cet si paries exustus si¶i̾aen
am ne michi dampmim de.
dampni infecti puto suffi¬
cere cautionem. ¶ꝓculus
ait.cum coloni sui uillam
exusissent colonum uel lo
cato. uel exlege aquilla cene¬
rinita. uc colonus possit ser¬
uum noxe de dere ⁊ sinno ĩ¬
iudicio res ẽẽt iuclicatas ⁊¬
alc̾o amplius ñ agendum.
sz hec ita siculpa colonus ca
seruandum ⁊ cuca inquilin¬
orum insule ꝑsonas scribit.
que sentencia habet rationẽ.¬
sicum apes meead cuas ad¬
celsus quent siloltum aut¬

Expanded text:
‹r› custodierit, an tenebitur qui subiecerit? nam qui custo: quid ergo est? puto utilem competere actionem tam in eum qui ad fornacem obdormiuit quam in eum qui neglegenter custodit, nec qui‹s›quam dixerit in eo qui obdormiuit rem eum humanam et naturalem passum, cum deberet uel ignparietem communem haberes, an damni iniuria tenearis? et ait Proculus agi non posse, quia nec cum eo qui focum haberet: et ideo aequius puto in factum actionem dandam, scilicet si paries exustus sit: sin am, ne mihi damnum des, damni infecti puto sufficere cautionem. Proculus ait, cum coloni servi villam exussissent, colonum vel ex locato vel lege Aquilia teneri, ita ut colonus possit servos noxae dedere, et si uno iudicio res esset iudicata, altero amplius non agendum. sed haec ita, si culpa colonus carservandum et corum insulae personas scribit: quae sententia habet rationem.Si cum apes meae ad tuas adCelsus quaerit, si lolium aut
Abbreviated transcription (Latin):
aquilie accõne quenitur et⁊
aic iulianus ceneri ẽ ueris¬
simum ⁊ cui marcellus co¬
senfit. ¶Hnius  legis secd̃m
quidem capitulum indesu
um. ¶Siquis alt̾i dampn¬
um fec̾it quod usserit. fre¬
g̾it. iupent inuiria quati
eares erit indicb triginta
ꝓximus tancum es domi¬
no dare dapnas esto. ¶Si
quis igicur ñ occidit hoĩe.
uel pecundẽ sec iussent fre¬
g̾it. ruꝑit siue dubio exis¬

Expanded text:
Aquiliae actione, quaeritur: et ait Iulianus teneri ‹et› est uerissimum: cum et Marcellus consentit.Huius legis secundum quidem capitulum in desuos si quis alteri damnum faxit, quod us‹s›erit fregerit ruperit iniuria, quanti ea res erit in diebus triginta proximis, tantum aes domino dare damnas esto'.Si quis igitur non occiderit hominem uel pecudem, sed usserit fregerit ruperit, sine dubio ex
Abbreviated transcription (Latin):
sicum cdiruerit. licet cemẽ¬
t᷑a mea sunt que dirut a su¬
nt tam̃ quiatra mea non
esit quam aquam duco.
melius ẽ dic̾e accõnem u¬
stilemdandam¶Siexplantt¬
io lapis ceciderit ⁊ quidru¬
ne plustrimuteni piacent

Expanded text:
um diruerit, licet cementa mea sunt, quae diruta sunt, tamen quia terra mea non sit, qua aquam duco, melius est dicere actionem utilem dandam. Si ex plostro lapis ceciderit et quid rune plostrarium teneri placet
Abbreviated transcription (Latin):
iuri occisum esse merito. ad¬
icitur non eñi sufficit occis¬
nem insidiamtem nchi o¬
ccidero: secinus eronam ada¬
usus piculum. naturalis rõ
ꝑmictit se deffendere. ¶lex iꝰ¬
duo decim tabularum furẽ
nocte dep̾hensum occidere
ecccd̃e ꝑmritie ut tamen id
eãque cum clamore testifi
petentem qui occtoerrat/ no
uidebicur iniuria occidisse
⁊ si metu quis mortis furem
ocrdit non dubitatur qui
lege aquilia ñ teneatur sin
tur. ¶Aniiiam autem hicd¬

Expanded text:
iuria occisum esse merito adicitur: non enim sufficit occionem insidiantem mihi occidero, securus ero: nam aduersus periculum naturalis ratio permittit se defendere. Lex duodecim tabularum furem noctu deprehensum occidere permittit, ut tamen id en aeque cum clamore testificpetentem quis occiderit, non uidebitur iniuria occidisse: et si metu quis mortis furem occiderit, non dubitabitur, quin lege Aquilia non tetur. Iniuriam autem
Abbreviated transcription (Latin):
uiliamis s̾ cessare aquilam.
quam ius ꝯfessus sit se occid¬
isse bo eñ solum iemite¬
Ere auctori ofessoriam accõn
one necesse haberant doce¬
oporcet. Paulus ꝯ¬

Expanded text:
scribit cessare Aquiliam, quamuis confessus sit se occidisse: hoc enim solum remittere actori confessoriam actionem, ne necesse habeat doceoportet. 24 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
iri htredirate heres pot̾it exꝑ¬
iri ¶ Si fuus legacus paditã
hreditatem sit occisus: con¬
peren legis aquile accõnem
legatano. sips mortem sui a¬
gnouit legatum : ꝙ si iepu¬
diauito sequens esse air nil

Expanded text:
ita hereditate heres poterit experiri.Si seruus legatus post aditam hereditatem sit occisus, competere legis Aquiliae actionem legatario, si non post mortem serui adgnouit legatum: quod si repudiauit,
Abbreviated transcription (Latin):
pcussent alius pea exanim̃¬
quia cealio uulnẽ pritpposte¬
riorem. teni quia occidit
quod et marcello nidetur.
ut aliquem mord̾et ꝙͣuis
eum non cenuit ꝓculus s¬
ẽẽ ẜ iulianus eum demum

Expanded text:
ea exanimaquia ex alio uulnere periit, posteriorem teneri, quia occidit. quod et Marcello uidetur ut aliquem morderet, quamuis eum non tenuit, Proculus resse: sed Iulianus eum
Abbreviated transcription (Latin):
precipitauit. celsus aic. suie
ip̃o iꝯctu ꝑitaut ctimio sub¬
mersus ẽ. auc lassatus uiftu¬
minis uictus ꝑient. lege aq¬
inna cenen quemadinodu
siquis puerũ saxo mlusisser.¬
proculus aic. si mecticus su¬
um inperite secũit.ul lexloca¬
tios. exlege. aquilia cõpetere
anis. ¶Dem iuis ẽ simed.¬
icamento pperam usus fi̾net

Expanded text:
praecipitauit, Celsus ait, siue ipso ictu perierit aut continuo submersus est aut lassatus ui fluminis uictus perierit, lege Aquilia teneri, quemadmodum si quis puerum saxo inlisisset.Proculus ait, si medicus seruum imperite secuerit, uel ex locato uel ex lege Aquilia competere ale.Idem iuris est, si medicamento perperam usus fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
enesti menta cõmodata
suric. a posse siscissa firint le¬
gł aquilia agere. iullanus:
fructuanus. uł usuramus le¬
his aourihe accõnem hab̾et

Expanded text:
uestimenta commodata sunt, non posse, si scissa fuerint, lege Aquilia agere Iulianus fructuarius uel usuarius legis Aquiliae actionem haberet,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsit et ei addebici quantita¬
tem et. quid siamplius coy¬
secutirus sic abeo uł abini¬
tio inid ꝙ amplius sic q̃ in
debico debicori dandamacc¬
ioñe et ĩo inhis casibus
inquibo c̾licoridandaẽ ac
cõ pp̃ino piam debitoris n¬
el ꝙ licem amissic. cclitor ꝗ¬
dem uscadinodu̇ debici ha¬
bebit aqurilie accõnem. ut
ꝓsit hoc debicorapĩ aucem de¬
bicoriinio & debitum exce¬
dit competit aquilie accõ.¬
¶Siqui alienum uinum.i
fructu. frumitum consũ¬
psic. ñ uidecur dampnum
iniunia darcideoq utitis
danda ẽaccõ. ¶Inhac quoz

Expanded text:
itatem et quod sit amplius consecuturus sit ab eo, uel ab initio in id, quod amplius sit quam in debito, debitori dandam actionem: et ideo in his casibus, in quibus creditori danda est actio propter inopiam debitoris uel quod item amisit, creditor quidem usque ad modum debiti habebit Aquiliae actionem, ut prosit hoc debitori, ipsi autem debitori in id quod debitum excedit competit Aquiliae actio.Si quis alienum uinum uel frumentum consumpserit, non uidetur damnum iniuria dare ideoque utilis danda est actio.In hac
Abbreviated transcription (Latin):
Nulgo dr culpe nominecent.
idem licitur: ⁊ si ꝓpt̾ intimꝰ¬
itatem sustinere inurarum
impetum ñ potuent Inec
uidetur inquum. cũin fir¬
mitas culpe admim̾etur: c̃. e¬
asfectare quisos nondib¬
eit in quo. uł incelligituł ins¬

Expanded text:
ur culpae nomine teneri. idem dicitur et si propter infirmitatem sustinere mularum impetum non potuerit: nec uidetur iniquum, si infirmitas culpae adnumeretur, cum affectare quisque non debeat, in quo uel intellegit uel in
Abbreviated transcription (Latin):
cius cã ignem in misit ⁊ ul¬
tiꝰ enagatus ⁊ ꝓgiessus ig¬
Uris alienã segetem. uł uine¬
eam lescrit requiramus. n¬
um inꝑcia cius. auc negligẽ¬
cia id accidit. nam sidie uen¬
coso id fec̾it culpe reus ẽ. nã¬

Expanded text:
causa ignem immiserit et ulterius euagatus et progressus ignis alienam segetem uel uineam laeserit, requiramus, num imperitia eius aut neglegentia id accidit. nam si die uentoso id fecit, culpae reus est na
Abbreviated transcription (Latin):
ans. Legis aquilie capice
primo cauctur. ut qui seruũ.
seruãue. suru̾ alienum. alienã¬
esto et in frademũ cauetur
uc adusus inficiantem inħ
gitur apparet sernis m̃is
erequat quadrupedes quepecu
nu̾o sunt. et egregacim habe¬
turuchitioues. cap̾. boues.
equi. muli asimi set an suc
pecudum appellatione ꝯtine¬
ancur queritur ⁊ recte labro
bestie meo mĩo ñ sunq uelu¬
ti ursi leones panthere.
eti quasi mixiti funt nam:
et ium̾torum oꝑa pr̃ant
⁊ naturia eorum farẽt fera

Expanded text:
ale.Lege Aquilia capite primo cauetur: 'ut qui seruum seruamue alienum alienaesto': et infra deinde cauetur, ut aduersus infitiantem in gitur apparet, seruis nostris exaequat quadrupedes, quae pecudum numero sunt et gregatim habentur, ueluti oues caprae boues equi muli asini. sed an sues pecudum appellatione continentur, quaeritur: et recte Labeobestiae in eo numero non sunt, ueluti ursi leones pantherae. eli quasi mixti sunt nam et iumentorum operam praestant et natura eorum fera
Abbreviated transcription (Latin):
nis eciam adroicun in siu¬
cam ꝑuenit aquila cenebitꝰ
Si formicanus sinis caom
Lad fornacẽ obdormisset et
uillia fint exusta. neracius
Eribit. exlocato ꝯuentum
Aurare debere. Is inegliges
ineligendis minaistenis fu¬
it.  cet̾m si alius ignem su¬
‸ biecerit formatr alius negl

Expanded text:
nis etiam ad uicin‹i› insulam peruenerit, Aquilia tenebitur Si fornicarius seruus coloni ad fornacem obdormisset et uilla fuerit exusta, Neratius scribit ex locato conuentum praestare debere, si neglegens in eligendis ministeriis fuit: ceterum si alius ignem subiecerit fornaci, alius negl
Abbreviated transcription (Latin):
isionem enim defecit condi¬
cio. Ꝙ fiuiuo testacore occisus
sit. heredicatis estimationem¬
quia cessart . ietrorsum quãti
płnni fuit in spicitur. ¶⁊de
nilianus .s̾. estimacionem.
homtins ad id temp referri
quo plimmimeo anno fint.
⁊ ideo et si precioso pictori po¬
llex fũt᷑ precisus/ ⁊ intͣ annũ
posse eum aquilia agere. p̾¬

Expanded text:
pter occisionem enim defecit condicio: quod si uiuo testatore occisus sit, hereditatis aestimationem cessare, quia retrorsum quanti plurimi fuit inspicitur.Idem Iulianus scribit aestimationem hominis occisi ad id tempus referri, quo plurimi in eo anno fuit: et ideo et si pretioso pictori pollex fuerit praecisus et intra annum, posse eum Aquilia agere p
Abbreviated transcription (Latin):
s̾ iquilia cemieum quielu¬
scãnit discipulum indiscipi¬
magmlto magis igitur in
dumł pponitur autem apud
eum spẽ calis sutor mq¬
ind pucro dicenti ingenuo
tur.chic̃ igitur iulianus in¬
iriarum quidem acconem
ñ ꝯpetere. quia ñ faciet deya
inuine ca pcrisserit. set mou¬
endi. ⁊ docendi cãa nexlocato
dubicant. quia leuitis dum¬
tarat castigat᷑io. ceessario ẽ.¬

Expanded text:
 Aquilia teneri eum, qui eluscauerat discipulum in disciplina: multo magis igitur in dum. proponitur autem apud eum species talis: sutor, inquit, puero discenti ingenuo etur. dicit igitur Iulianus iniuriarum quidem actionem non competere, quia non faciendae iniuriae causa percusserit, sed monendi et docendi causa: an ex locato, dubitat, quia leuis dumtaxat castigatio concessa e
Abbreviated transcription (Latin):
Nem Ome is homo meo  ⁊e
claunila exrstimacionem har¬
bet dampri quod datinnẽ.¬
annus autem retrorsus com¬
putatir. exquo quis occisus ac¬
est sMod si mortifere furic ͥ
din uiliamm cequo uulne¬
sec ucrum̃ corps eius solum
ostinamus quanci inco me

Expanded text:
is homo in eo clausula aestimationem habet damni, quod datum est.Annus autem retrorsus computatur, ex quo quis occisus est: quod si mortifere fuerit udum Iulianum, ex quo uulne.Sed utrum corpus eius solum aestimam
Abbreviated transcription (Latin):
Olet etiam messis uindemia¬
Irumq tempore ius dici dere¬
bus que tempre uł morte ꝑit¬
ure sunt. odorte ucluri finti.
dampniimure. inumarim¬
que attrocium que deincendo
naufragio. ruina rate naue ex¬
pugnata rapuissediir. ⁊ sique
similes sunt. Item sires tem¬
pore piture sunt aut acconis
dies exiturus estilib̾alia quo
tudicia onni tempore fimiũ¬
cur.tem ineum quiquid ĩ¬
nũdinarum nomine adũsus
comunem utilitatem accepit¬
Resides prouinciarum ercons¬
uetudine cuiusq loci solent
mesis. uinde demianmq cã
cempus statuere. Up̃¬

Expanded text:
olet etiam messis uindemiarumque tempore ius dici de rebus quae tempore uel morte periturae sunt. morte: ueluti furti: damni iniuriae: iniuriarum atrocium: qui de incendio ruina naufragio rate naue expugnata rapuisse dicuntur: et si quae similes sunt. item si re‹s› tempore periturae sunt aut actionis dies exiturus est.Liberalia quoque iudicia omni tempore finiuntur.Item in eum, qui quid nundinarum nomine aduersus communem utilitatem acceperitesides prouinciarum ex consuetudine cuiusque loci solent messis uindemiarumque causa tempus statuere.
Abbreviated transcription (Latin):
lpiamis .ł. Quod si ep̾esi petetur
ip̃ai sola sũma petetur. nec ampl¬
ius quidnisi siouod ẽet stipula¬
tus. si tempus utititas interue¬
nit. Intercdum iudex quiexb
ac acc̃one cognoscit cumsit
arbitrana absolũe reum debet.
cantioe abeo exacta depecum¬
a ibi soluenda ubi promissa
ẽquid enim sibi. fu łoblatap
eccunia actoridicatur. ul deposi¬
ta .ł. ex facili solũecia ñ nedebeb¬
it int̾dum absoluere. In suma.¬

Expanded text:
m.Quod si Ephesi petetur, ipsa sola summa petetur nec amplius quid, nisi si quid esset stipulatus, uel si temporis utilitas interuenit.Interdum iudex, qui ex hac actione cognoscit, cum sit arbitraria, absoluere reum debet cautione ab eo exacta de pecunia ibi soluenda ubi promissa est. quid enim si ibi uel oblata pecunia actori dicatur uel deposita uel ex facili soluenda? nonne debebit interdum absoluere? in sum
Abbreviated transcription (Latin):
entum capue dan stipulatus:
fideiussorem accepistiea peccim¬
ia abeo similiterut abip̃o pro¬
quati eius ułactoris int̾fuiteã
sũmam capue pocius quaman¬
bisoli.: Nec oporretibit quod for¬
te pre um sterit quominus co¬
ta cẽtum capue soluerẽturobli¬
gatioem fidenssoris auͣgen
sle o icenm hec causa recte ꝯ¬
pabitur obligationi usurum
ibi enim duestipulatioes sũt.
hic x cioem una peccume cred¬

Expanded text:
entum Capuae dari stipulatus fideiussorem accepisti: ea pecunia ab eo similiter ut ab ipso proquanti eius, uel actoris interfuerit eam summam Capuae potius quam alibi solui. nec oportebit, quod forte per reum steterit, quo minus tota centum Capuae soluerentur, obligationem fideiussoris augeri: neque enim haec causa recte comparabitur obligationi usurarum: ibi enim duae stipulationes sunt, hic autem una pecuniae cred
Abbreviated transcription (Latin):
diem tacite huic stipulatiomi
in ẽc̃. Quare nũputo quod
uilamis ait eum qui rome
stipulatur hoche car tagie̾. in u¬
tiliterstipular. Itemiulianꝰ
traccat anis qui ephesi sͥaut tit

Expanded text:
diem tacite huic stipulationi inesse. quare uerum puto, quod Iulianus ait eum, qui Romae stipulatur hodie Carthagine dari, inutiliter stipulari.Idem Iulianus tractat, an is, qui Ephesi sibi aut Ti
Abbreviated transcription (Latin):
promisiss mumquam erat acce¬
d̾et quia uł data oꝑa faceret.uł q¬
uia alus lociis ncͣtio clistͥ ngeret᷑.
ñ posse stipulatorẽ ad sũm pueni¬
reiouis umẽ utilem accõemꝰin.
reunterẽminoris fiat peccunie
condempnatio quam intẽtatũ
ẽ aut siactoris maioris pecciin¬
e siat hec anaccio ce illa stipł¬
atione uenit ubi scipulatus fũ
ateephesi  decemdai. ¶Siquis ep¬
hesi detem aut capuc hosem dã
stipulatus expiaturnond̾etḋ¬
tracto alt̾o loco expui. neauffer.¬
at lociutilitatem. Eceuola . l.¬

Expanded text:
mississet, numquam accederet quod uel data opera faceret uel quia aliis locis necessario distringeretur, non posse stipulatorem ad suum peruenire, ideo uisum est utilem actionem in erei interest, minoris fit pecuniae condemnatio quam intentum est, aut si actoris, maioris pecuniae fiat.Haec autem actio ex illa stipulatione uenit, ubi stipulatus sum a te Ephesi decem dari.Si quis Ephesi decem aut Capuae hominem dari stipulatus experiatur, non debet detracto altero loco experiri, ne auferat loci utilitatem reo.Scaeuola l
Abbreviated transcription (Latin):
sine loci adiectiõe Damus. sͥ
actori electioe petitionis Et¬
titorem electioni habere pͥetat.
pro inde mixta inquit re¬
rum alt̾anatio locorum alt̾na¬
tioni ernessitate facit actoris
siquis stipuletur e pͥesia capue.
bocazit ut ephesi ꝑtem ⁊ capẽ
ptempetat. Siquis innilam
fien stipuletur. ⁊ locum non ad¬
ita stipulatur.ephesi detemdãi
siantediem quam esfesim ꝑ¬
ueniẽ possit agatpperam ante
diem agi quia ⁊ inliamis puta¬

Expanded text:
sine loci adiectione: damus igitur actori electionem petitionis. ettitorem electionem habere ubi petat, proinde mixta, inquit,rum alternatio locorum alternanecessitate facit actoris Si quis ita stipulatur 'Ephesi et Capuae', hoc ait, ut Ephesi partem et Capuae partem petat. Si quis insulam fieri stipuletur et locum non adita stipulatur "Ephesi decem i ante diem, quam Ephesum pervenire possit, agat, perperam ante diem agi, quia et Iulianus puta
Abbreviated transcription (Latin):
die quoteũ debuit. Si dedie nͥ
cõuernt quantitu cumuã¬
ditium accipetur. Idemq
uns in loco es̃ ut primum esti¬
matio sumatur euis oci quo
daĩtebuit. s deloco u ideone¬
nitis. locꝰ spectetur quopet̾et᷑.
Quod ⁊ de cec̾is rebus iuris est.

Expanded text:
 debuit: si de die nihil conuenit, quanti tunc, cum iudicium acciperetur. idemque iuris in loco esse, ut primum aestimatio sumatur eius loci, quo dari debuit, si de loco nihil conuenit, is locus spectetur, quo peteretur. quod et de ceteris rebus iuris est.
Abbreviated transcription (Latin):
comissa mora .i. is. uł fiscoali¬
quid in debebatur. ⁊ res stipili¬
toris uilissĩo cristracta ẽ. In bãs
arbitranam quod incerfuat.
uenier.⁊ quidem ultralegitim¬
um modum usurarum. Qd
si m̾oes solebat compare. an⁊ lu
puto et lucii habe̾dam inarbit
hec accioquia scimus quamua¬
nia sunt preciarenm ꝑsingusa.
ciuitates regionesq ie maxĩe
uini oiei. frumẽti. eccumañĩ
quoq iencet uideatur unaaca¬

Expanded text:
commissa mora tua? uel fisco alicommissa mora tua? uel fisco aliquid toris uilissimo distracta est? in hanc arbitrariam quod interfuit ueniet et quidem ultra legitimum modum usurarum. quid si merces solebat comparare: an etputo et lucri habendam rationemhaec actio, quia scimus, quam uaria sint pretia rerum per singulas ciuitates regionesque, maxime uini olei frumenti: pecuniarum quoq
Abbreviated transcription (Latin):
nem ñotingisse.atozie id̾o p¬
ossit peti quod int̾ẽ. Marceli
autem ⁊ alias tractat ap̾ iulia¬
num nocat posse cdicietsimͥ a¬
libi soluatur lib̾atiõem cõtrag̾¬
isse quamuis inuitus accipe⁊
noncogar. Plane si no ꝯtingit
lib̾atiodicẽdum .at. suꝑẽẽ peti¬
onem integre summe. Quez¬
ad modum siquis insulam. al¬
ibi feciss. ꝙͣ uͥ promisit ĩ nͥum
lib̾earetur. S michi udetur
sũme solutio cai stare afabricabi¬
sulea ĩo quodinterẽ solum pe¬
cendum.. Nunc deosficio iud¬
cis. huius acciomis. ioquẽdũ
est.utium quantitati ꝯtractus
miere quantitatem deb̾at. ut si
int̃̾ fuiss reiepesi. potius solu̾e
quam eoloco uẽi ebatur. r̃. h
oẽm. Sectrutus. etiam actoris.
babuit racioncinus int̾dum
pot̾ mint̾ ẽe epesi. recipere. Ita¬
qrre utilitatis quoq ieactoris
ueniet Qui denim si traiecti¬
tiam peccuniam dedat. cpesi rec¬
eptunis ubi subpena debebat
peccuniam uł sub pignoribus
⁊ distracta pignorasiumt. uł pen

Expanded text:
ideo posse peti quod interest.Marcellus autem et alias tractat et apud Iulianum notat posse dici et si mihi alibi soluatur, liberationem contigisse, quamuis inuitus accipere non cogar: plane si non contigit liberatio, dicendum ait superesse petitionem integrae summae, quemadmodum si quis insulam alibi fecisset quam ubi promiserat, in nihilum liberaretur. sed mihi videtur summae solutio distare a fabrica insulae et ideo quod interest solum petendum. Nunc de officio iudicis huius actionis loquendum est, utrum quantitati contractus minuere quantitatem debeat, ut, si interfuisset rei Ephesi potius solvere quam ionem secutus etiam actoris habuit rationem, cuius interdum potuit interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris ueniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus, ubi sub poena debebat pecuniam uel sub pignoribus, et distracta pignora sunt uel poena
Abbreviated transcription (Latin):
ignori ded̾it senatus cõsul¬
cum cessabit patus camen
res ñcenebitiur.Plane sipa¬
tris hr̃s cit̾i extitit. filius ⁊ pi¬
gnus ꝑsequatur. exceptioe̾
doli subinoueb. ¶utiri
i̾n omniu que mucuedãi
possuncan accipe debemus.
uidendum c̃. S u̾ba uident
mͥadmim̃atam peccunia.
refferri. ait enim sem̃us. mu¬
tuam peccunam dectissos
si fraus sit senͣtus cõsulto
adibica. puta frumẽto. łoc
suno .ł. olco. mutuodatout
bis clistractis fructibo. ut̾er
poccum ⁊ subuenedum ẽ fi¬
lo familias ¶Sifilius  ma¬
lt̾ius erat potestate cr̃mun¬
adaretur peccunia munc in
ultum ñ cessat dabitur it iq̾

Expanded text:
ignori dederit, senatus consultum cessabit. patris tamen res non tenebitur: plane si patri heres exstiterit filius et pignus persequatur, exceptione doli summovebitur. Mutui mnium, quae mutua dari possunt, an accipere debeamus, videndum. sed verba videntur mihi ad numeratam pecuniam referri: ait enim senatus "mutuam pecuniam dedisset". sed si fraus sit senatus consulto adhibita, puta frumento vel vino vel oleo mutuo dato, ut his distractis fructibus uteretur pecunia, subveniendum est filio familias. Si filius in alterius erat potestate, cum mutua daretur, nunc in u
Abbreviated transcription (Latin):
nauit. alieãtõrẽ eorũ filium
ñ habuis ꝰ⁊ id̾o sisolu̾it coctico¬
nem patͥ cxomnn euẽtu con¬
pet̾e. ¶ hoc senatus ꝯfultũet
adfilias qͦ familiaᷤ ꝑtinet si¬
adfurmet. Nlec adrem ꝑtinet
siad firmet orñnca exeapece¬
filio familias cctidit decieto
ampliscimi ordinis accicẽ
denegat᷑. nec ĩt̾ẽ ꝯsup̃cisint.
numini: ancxtẽt inpeculio.

Expanded text:
 filium non habuisse et ideo, si solverit, condictionem patri ex omni eventu competere. Hoc senatus consultum et ad filias quoque familiarum pertinet nec ad rem pertinet, si adfirmetur ornamenta ex ea pecfilio familias credidit decreto amplissimi ordinis actio denegatur nec interest, consumpti sint nummi an exstent in peculio.
Abbreviated transcription (Latin):
macedori a hec sunt. Cum
uas illi nat᷑a aministrabat
etiam esalienum adhibui¬
alis morib prestaret quip
eccuniam nequit ampliꝰ
dicetur inctis omnib cłer.¬
⁊ placere. necui qui filio fat¬
deliss etia po mortẽ paren¬
tis eius cinus in potesta te
finss accio peticioq daretur.
utscirent. qui pessimo exẽ¬
plo fenerarent nullius pos¬
se filiis familias bonum no¬
men expectata suiꝑitris mͣ¬
orte fieni. ¶ sipedeat an sit mls
potestace filius: ut puta
qui in pacrem ap̾hostes
sulto locus ẽ simmis cessac
Int̾migitur denezãda ẽ: accõ
cerce si adrogatus mutua
peccumam acceꝑit deinde
sit restitutus utemancip¬
aretur: senacus confultũ
locum habebit fuic enim
filius fanilas. ¶Infiliof¬
amilias mħ̾ lignicas fac̃
quomimis senacus confu¬
ltum macedoniañ locũ
katrflam etiam. siconsul
sit łcuius uidigintatetis:
sençis consuluto locus est.
nisi forte castrẽs

Expanded text:
Macedoniani haec sunt: "Cumuas illi natura administrabat, etiam aes alienum adhibuialis moribus praestaret, qui pecuniam, ne quid amplius diceretur incertis nominibus crederet: placere, ne cui, qui filio fadedisset, etiam post mortem parentis eius, cuius in potestate fuisset, actio petitioque daretur, ut scirent, qui pessimo exemplo faenerarent, nullius posse filii familias bonum nomen exspectata patris morte fieri". Si pendeat, an sit in potestate filius, ut puta quoniam patrem apud hostes sulto locus est, si minus, cessat: interim igitur deneganda est actio. Certe si adrogatus mutuam pecuniam acceperit, deinde sit restitutus, ut emanciparetur, senatus consultum locum habebit: fuit enim filius familias. In filio familias nihil dignitas facit, quo minus senatus consultum Macedonianum locum habeat: nam etiamsi consul sit vel cuiusvis dignitatis, senatus consulto locus est: nisi forte castrens
Abbreviated transcription (Latin):
liamis.at. Intelligẽdum q
abinitio sic accepissut mrẽ
ueteret. ñ tamẽ mtisse uide¬
br̃simutuã pecciña acceptã
patͥ ĩppriũ debicũ solum ⁊
it̾o sipat̾ ignorat. adhũc
senͣtus cosulto locus erit¬
ab sẽs mutũ accepat cessa¬
re se natus cõsultũ, italocũ
bat s̃ꝓbabilẽ modũ iuin
utuã non excessit certead.
solebat subministrare.
¶Sifilius accepir mutuam
peccumã: uteum libaret. qͥ¬
ilisi pet̾er exceptioe. ñ submo

Expanded text:
lianus ait intellegendumque ab initio sic accepisse, ut in rem uerteret. non tamen uertisse uidebitur, si mutuam pecuniam acceptam patri in proprium debitum soluit et ideo, si pater ignorauit, adhuc senatus coabsens mutuum acceperat, cessare senatus consultum, ita locum habet, si probabilem modum in mutua non excessit, certe eam solebat subministrare. Si filius accepit mutuam pecuniam, ut eum liberaret, qui, si peteret, exceptione non summo
Abbreviated transcription (Latin):
celtlu pat conceclit: cũ
pecculi admimmistratõ¬
cõnem nimmorum patris
sup ẽc̃ait. Iis autens¬
olus senatus cõsultum
osfẽdit qui mucuampees¬
uniam filio familias decłr.
.Lam poccumedatio pin¬

Expanded text:
culium pater concedit, cum peculii administratiotionem nummorum patri superesse ait. Is autem solus senatus consultum offendit, qui mutuam pecuniam filio familias dedit, nam pecuniae datio p
Abbreviated transcription (Latin):
uendidissem agetur simi¬
nter ñẽẽ compũcandum
peculium quodaput mẽ.
culio ñ posset Sint aute
intra annum ageretur q
n rationem. ꝑoꝙ placuit
alienato hommc ꝑmictẽ¬
dum ẽẽ creditori⁊ cumuẽ¬
ditore. ⁊ cum emprore agr.
Siactum fit depeculio. cũ
eo qui usum fructum in

Expanded text:
uendidissem ageretur, similiter non esse computandum peculium quod apud me est, eculio non posset. sin autem intra annum ageretur, ti rationem, postquam placuit alienato homine permittendum creditori et cum uenditore et cum emptore agere. Si actum sit de peculio cum eo qui
Abbreviated transcription (Latin):
dũ saputo si soluẽdotucor
sit prare.pupilũ exdolo.
eius. maxime siquid adeũ
core eĩt dicẽd̾: Emptor.
oris nõcenebr. nec hr̃s. ł.
alius fuccessornisi iuroꝗ
cus depecelło accõnẽ non
ẽ audiẽctus. s cogẽdꝰ ẽqͣi¬

Expanded text:
et puto, si soluendo tutor sit, praestare pupillum ex dolo eius, maxime si quid ad eum atore erit dicendum. Emptor oris non tenebitur nec heres uel alius successor, nisi in icuset de peculio actionem, non est audiendus, sed cogendus e
Abbreviated transcription (Latin):
eius uedicłis illa parte
stipulationis quanta.
pecuma exBeclicate adte
puenit. te nebis depoculi¬
o. ¶S si ẜuo cuo pmissers
uicarium emere aureis
octo. ille decemem̾it. et tͥ
scriꝑ serit. se octo emissetu ã¬
qree ei ꝑmisent cos octo
extua peccuna sotũcais
decem soluerit hoc nomi¬
ne cluos aureos tantum
rẽdicabis s hii uenditor
parabuncur dumtaxat
depeculio sui. ¶ Seruũiq̃¬

Expanded text:
eius uendideris, illa parte stipulationis 'quanta pecunia ex hereditate ad te peruenerit' teneberis de peculio. Si seruo tuo permiseris uicarium emere aureis octo, ille decem emerit et tibi scripserit se octo emisse tuque ei permiseris eos octo ex tua pecunia soluere et is decem soluerit, hoc nomine duos aureos tantum uindicabis, sed hi uenditori praestabuntur dumtaxat de peculio serui. Seruu
Abbreviated transcription (Latin):
sum ¶S ⁊ plures sunt sint
fruct uii.uł bone fidei pos¬
sesores unus ꝯuentus cetõ
ubas quamuis non ma¬
ioĩs peculii quam penes
hoc iure ꝯtigat. tamẽ equita
dictat iudicium in eos dai
qui occasioe irłis lberãtur
ut masis cos pceptio quã
incc̃tio liberet: Nam qui cu
suo contrabit iumisum
pecculium cius qd̾ ubiap
ẽ ueluti pitrimoniumin¬
tueturn hoc autem nu

Expanded text:
sum. sed et si plures sint fructuarii uel bonae fidei possessores, unus conuentus ceteros liberat, quamuis non maioris peculii, quam penes hoc iure contingat, tamen aequitas dictat iudicium in eos dari, qui occasione iuris liberantur, ut magis eos perceptio quam intentio liberet: nam qui cum seruo contrahit, uniuersum peculium eius quod ubicumque est ueluti patrimonium intuetur. In hoc aut
Abbreviated transcription (Latin):
ficium uulgare exerceat.
itatur preterea accõ depõi¬
tiquoqiea comoclati acc¬
tionem dandã eaumn¬
omine iił ait. ¶s ⁊ tribu¬
toriam acconẽ sim peculia¬
ri mce sciente pat̾e dñoue
negocientur dandam ẽẽ. lũ¬
ge magnõ iñdubitatur ⁊ si
irem u̾sum est. ꝙ ue iusr
pacris. dñinis cͣtum sit.
ageturante adclicam brdĩtat̃
erbonis brditariis amoui¬
s ꝯ sumpsis coruipisset.
ssuus alienatus stquris
ineum quialienai̾t int
mnũ pretor depeculio act
pollucetur tamen tnc hon

Expanded text:
t, datur propter eam actio. depositi quoque et commodati actionem dandam earum nomine Iulianus ait: sed et tributoriam actionem, si peculiari merce sciente patre dominoue negotientur, dandam esse. longe magis non dubitatur, et si in rem uersum est, quod iussu patris dominiue contractum sit. ageretur, ante aditam hereditatem ex bonis hereditariis amouisset consumpsisset corrupisset. Si seruus alienatus sit, quamuis in eum, qui alienauerit, intra annum praetor de peculio actionem polliceatur, tamen nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
ulium.anꝙparitt̾ cumeo
en̾ũt. uł. ex donatõe accept¬
uoque placuit ꝙ ⁊ iullius
cum uno insolidum s ip̃i
qui uencdidĩt suum ñ put¬

Expanded text:
pariter cum eo emerit uel ex donatione accepeuoque placuit, quod et Iulianus cum uno in solidum. Sed ipsi, qui uendiderit seruum, non put
Abbreviated transcription (Latin):
etiam hoc nomine eum se
negociorum gestorũ .ł.utili
accõne tenebitimnamut
elesantt r. pedius .ait. Id̾o
hoc mimis in poculio ẽ. qd̾
cumexcet̾is cansis ip̃mas
emec irõ exegissecticimus.
gerit: curñetiam. in spocie
peculiari qd̾ exigi. debuit
defendelum gͥ erit q̃i fibi
cum solue cum quisage.i
enis.decincit depeculio qds
ue lb̾tatem ẜuus aceperit.
fiue. nonudemq ic si lẽgatꝰ
fit pure suus sp̾uent et¬
ip̃e secum egerit: sic cdedua
tomdil in manumisso
łlegato pure babit. ⁊ ita

Expanded text:
e eum secum negotiorum gestorum uel utili actione tenebitur? nam ut eleganter Pedius ait, ideo hoc minus in peculio est, quod cum ex ceteris causis ipsum a semet ipso exegisse dicimus geret, cur non etiam in specie peculiari exegerit, quod exigi debuit? defend‹end›um igitur erit quasi sibi eum soluere, cum quis agere eius, deducit de peculio quod sibi ue libertatem seruus acceperit siue non, idemque et si legatus sit pure sipse secum egerit, sic deducet dominium in manumisso uel legato pure habuerit. et ita
Abbreviated transcription (Latin):
quinq deb̾et. ꝓquib uica¬
num dñs dectuxiss ⁊ mor¬
tuopdea uieario auum eiꝰ¬
dẽprecii.surus comparauit.
ñdesinere dñi ẽẽ. debitorem
quasi uicariris illedño de¬
cesserit nisi forte cumeu
suo ad̾miss. ⁊ sibi soluiss tẽ
desserit idemrecteait sicũ
uicanins ualeret decẽ.ong
conuentus depeculio quĩq.
ip̃i debeluncur:. moxiuicanꝰ
decessiss. adu̾sus aliumagẽ
quia ⁊ meoquodiam peoso¬
luit. debicoris sͥ fuum fec̾it.
quesetentia u̾aẽ. nini ẜuoad¬
enit uicariumut sͥ soluret
Qd̾ autem deduadebere. chi¬
ximus id quod debetur eia
ud depeculio conuenituꝵ:
ita accipiendumẽ.sinon
hoc aliude consequi potuit.
Deniq ie iulianus .sͥ. Uen¬
ditorem qui ẜuum cumpe¬
culio uendidit. sid depecul¬
io conueniacur. ñdeberede¬
duce qd sibi debetu pocirit ẽ
hocexratione peculii dethe
non condicẽ quas indebit
tum. qm̃ ñẽ inpeculio qd
probãdũ fitantum fuit. in
peculio cumueclerent sar¬

Expanded text:
deberet, pro quibus uicarium dominus deduxisset, et mortuo postea uicario alium eiusdem pretii seruus comparauerit, non desinere domini esse debitorem, quasi uicarius ille domino decesserit, nisi forte, cum eum seruo ademisset et sibi soluisset, tunc decesserit. Idem recte ait, si, cum uicarius ualeret decem, dominus conuentus de peculio quinque ipsi debebantur, mox uicarius decessquia et in eo, quod iam pro eo soluit, debitorem seruum sibi fecerit. quae sententia uera est, nisi seruo ademit uicarium, ut sibi solueret. Quod autem deduci debere diximus id quod debetur ei qui de peculio conuenitur, ita accipiendum est, si non hoc aliunde consequi potuit. Denique Iulianus scribit uenditorem, qui seruum cum peculio uendidit, si de peculio conueniatur, non debere deducere quod sibi debetur: potuit enim hoc ex ratione peculii detrahere et nunc condicere quasi indebitm non est in peculio quod probandum, si tantum fuit in peculio cum uenderet, ut sat
Abbreviated transcription (Latin):
s siquiddns soluturum
sesui nomine repromissir
dectucitoportebit quemad¬
mocdum siquid dño ẜiis
eprodebitore expmisat qua
si debicor sit dño effectus.
soeoagatur. ¶S si adebito¬
re: dñconsuus exeg̾itan
iss quod exactũ ẽ. Eadem
⁊ in filio familias clicẽda
eñt. Epucou̾am iuliani
sencetiam: Naturaliaen
debita spectãmus in peculii
bicum uideturexegisse.
dñs semel deduxit: cum
conumiietur. nursus sicõ¬
ueniatur. depecuno exiiii¬
ere debeat. anu̾ ueluci solu¬
tum eiuideatur. semel fac
lit hoc depecilio: nõ debere
dectuei. siuero andem posi¬
tionem pecim reliquit de¬
bere eum dedncere sdetiiz¬

Expanded text:
si quid dominus soluturum se serui nomine repromisit, deduci oportebit, quemadmodum si quid domino seruus pro debitore expromiserao sit effectus, so eo agatur. Sed si a debitore dominico seruus exegerit, an isset quod exactum est: eadem et in filio familias dicenda erunt. et puto ueram Iuliani sentdebita spectamus in peculii bitum videtur exegisse. d, quod dominus semel deduxit cum conveniretur, rursus si conveniatur, de peculio eximere debeat, an vero veluti solutum ei videatur semel factlit hoc de peculio, non debere deduci, si vero eandem positionem peculii reliquit, debere eum deducere. Deniqu
Abbreviated transcription (Latin):
uliamus. ⁊ uiseigocas
ẽ. quo peculium serui co¬
mumis adalt̾um ex dni
sotum ꝑtineat inprimi
siquis serui partemdum¬
diam uendicłit nec pecu¬
num ei con cessent de ĩde
fiquis ẜinio cominuni
peccuni.am.uł. rem aliꝙͣ

Expanded text:
um. Quis ergo casus est, quo peculium serui communis ad alterum ex dominis solum pertineat? in primis si quis serui partem dimidiam uendiderit nec peculium ei concesserit: deinde si quis seruo communi pecuniam uel re
Abbreviated transcription (Latin):
sordinam serui nomine
actum sit depeculio: mnagi
nto non posse S siactum
sit depecunio uicarii agipo¬
terit. ⁊ depeculio orclinam¬
iimr is peculium quod ad
mne respicia pot quod. ad
mulierem. Nam ꝙ exmãi¬
:tique sinit. uł exoꝑois siuis id
admancum ꝑtinet ⁊ ĩo si
respectu mancibures insti

Expanded text:
si ordinarii serui nomine actum sit de peculio, an agi puto non posse. sed si actum sit de peculio uicarii, agi poterit et de peculio ordinariuris pecume respiciat, potest et quod ad mulierem. nam quod ex re mariti quaesiit uel ex operis suis, id ad maritum pertinet: et ideo, si respectu mariti heres si
Abbreviated transcription (Latin):
ORomnacariuz
pretor arbitrato
est prius M un¬
tractus exponere corum q̃¬
inaliene potestati subiec¬
cisimo qui insoldum ca¬
buuntaccionem. sic deinde
ba autem eclicti talia sunt.
quod cumeo quimaitrus
pocesta te ẽ. noornm gestu
s tamen et obern. que ẽ fe¬
minum sexus. dabiturex
um.ul uatrem de pocuno.
um pecculim factu mest.
pocestatis u̾bum commini

Expanded text:
Ordinarium praetor arbitratus est prius eos contractus exponere eorum qui alienae potestati subiecti sunt, qui in solidum tribuunt actionem, sic deinde ba autem edicti talia sunt: 'Quod cum eo, qui in alterius potestate esset, negotium gestum sed tamen et ob eam quae est feminini sexus dabitur exnum uel patrem de peculio, um peculium factum est. Potestatis uerbum