comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fendere possit : digna tandem aliquando presentat
episcopali udicio. pnuntiationis congrur feriri.
sententia iudicamus. Quĩquã illi cũ hꝑc edocta
fucrint. scimus huiꝰ nominis nõ et̃ iacturã. quiꝑn.¬
dorem nũquã habuisse sacerdocu ꝑhibetur. & locũ
siuĩ nec modico quidtni tempore custodisse. dilati¬
onem dedimus. & decreuimus urm̃ debere intra
puinciam eẽ. iudiciũ. & congregare synodũ ante
diem. Kalendarũ nouembriũ. ut si ad et̃ uolutrit
p̃sens. si confidit ad obiecta respondeat. Nadesse
neglexerit. dilationẽ sententię de abstatia nõ
lucretur Nam manifestum eũ consiteri de crimi¬
ne: qui indulto & tociens de legato iudicio. pug¬
nandi se occasione ũ utitur. Nihil eñi inter ẽ.
utrum inp̃senti ex amine omĩa quȩ dicta sunt
comꝓbentur: cum ipsa quoq ꝓ confessione ꝓcurato
totitns consta absentia. Nos aut̃ ꝑ om̃s pum.¬

Expanded text:
fendere possit, digna tandem aliquando praesentatum fendere possit, digna tandem aliquando praesentatum episcopali judicio pronuntiationis congrue feriri sententia judicamus, quanquam illi cum haec docta fuerint, sciamus hujus nominis non esse jacturam, qui pudorem nunquam habuisse sacerdotii perhibetur, et locum suum nec modico quidem tempore custodisse, dilationem dedimus, et decrevimus vestram debere intra provinciam esse judicium, et congregare synodum ante diem Kalendarum Novembrium, ut, si adesse voluerit praesens, si confidit, ad objecta respondeat: si adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur. Nam manifestum confiteri eum de crimine, qui, indulto et toties delegato judicio, purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest utrum in praesenti examine omnia quae dicta sunt comprobentur: cum ipsa quoque pro confessione procurata toties constet absentia. Nos autem per omnes provin
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ intentionib & morib sit secretũ maximum.
tanto magis dap̃nanda cõmittere. quanto tardui
st constituto iudicio p̃sentarae. Quẽ manicheoꝵ
inuolutũ caligine arguunt. turꝑiq secta olĩ.
batione obiectaq ei gesta sẏnodalia ꝓferentes
co cõmissis inuolutũ undiq flagicus: nullũ eũ
sanitatis habuisse respectũ. quẽ furore suo &¬
insana temeritate asecularui quoq udicium
tribunali subditũ questioni. qđ inuiliꝰ psona tur¬
pissimũ ẽ.obicerent. Puenisse eũ adhomicidu
dap̃na asserunt. gestis ꝓlatis in mediũ. Et hunc
talem post tanta taliaq comissa tpiscopatus ad¬
huc sibi nom̃ insius latibulis uendicare in ꝓprig
ciuitatis infamiã. nimus dolorib conqueruntur.
& scm̃ nom uendicando sibi uelit polluere. Idõq
fr̃s lem̃i quia audiendꝰ hic p̃sentare se noluerit.
ne conuinctus forsitan ab accusantib scłis dt¬

Expanded text:
cujus intentionibus et moribus fit decretum Maximinum cujus intentionibus et moribus fit decretum Maximinum tanto magis damnanda committere, quanto tardius se constituto judicio praesentaret. Quem Manichaeorum involutum caligine arguunt, turpique secta factabatione objectaque ei gesta synodalia proferentes, et commissis involutum undique flagitiis, nullum eum sanitatis habuisse respectum quem furore et insana temeritate ad saecularium quoque judicium tribunalia subsidium quaestioni, quod in vili persona turpissimum est, objicerent, pervenisse eum ad homicidii damna asserunt gestis prolatis in medium. Et hunc talem post tanta taliaque commissa episcopatus adhuc nomen in suis latibulis vindicare, improprie civitatis infamia nimiis doloribus conqueruntur, et sanctum nomen vindicando sibi velle polluere. Ideoque, fratres charissimi, quia audiendus hic praesentare se noluit, ne convictus forsitan ab accusantibus se cleris de
Abbreviated transcription (Latin):
reñt innumera. adecessorib meis ꝓuincialis ẽ¬
delegata cognitio. Conuentꝰ &iam dicitur ui¬
tasse o adẽẽ. minime uoluisse: omullꝰdubitat.
quod ita iudiciũ nocens subtersugit: quemãdino.¬
dum ut absoluitur qui est in noctus quȩrit. Sed
astuta cauillacio toꝵ qui uersutis agendum ẽẽ.
iudiciũ dilationib putat. Uemo tam̃ aliquando
ille qui talis phibetur in mediũ. Nec ꝓdest illi
tociens latuisse tociens subt̃ fugisst. quẽ sui actꝰ
& cõmissa quocumq fugerit ea quȩ obiciuntur¬
illi siuera sunt crimina psecunt᷑. Debueram
quidem iã nunc dignã priꝰ accusatis in nr̃o iudicio
actib qui cognitionẽ & deeretũ indiciũ sepe de.¬
clinando crediderit illudendum dare sententiã.
At ne aliꝗd p̃co qui forsitan iudicarte. &e sibi qͥ
dicero: maluimus intercapedine temporis data
differri. cũ hocaniam tiꝰ accusatores assererent᷑. De

Expanded text:
essent innumera, a decessoribus meis provinciali essent innumera, a decessoribus meis provinciali delegata cognitione, conventus, etiam dicitur evitasse, et adesse minime voluisse . Et nullus dubitat, quod ita judicium nocens subterfugit, quemadmodum ut absolvatur qui est innocens quaerit. Sed astuta cavillatio eorum, qui versutis agendum credunjudicium dilationibus putat. Veniat tamen aliquando ille, qui talis perhibetur, in medium: nec prodest illi, toties latuisse, toties subterfugisse, quem sui actus et commissa, quocumqilli, si vera sunt, crimina persequuntur. Debueram quidem jam dignam pro ejus accusatis in nostro judicio actibus, qui cognitionem et decretum judicium saepe credidit, declinando illudendum, dare sententiam aliquis praeco, qui forsitan judicaret, et sibi qui se nihil dicere maluimus intercapedine temporis data differri, cum hoc etiam ejus accusatores assererent. De
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec ipsi adimatur facultas cause pagendȩ. sise
epõꝵ iudicio : si fuerit accusatoris ꝑsona culpabilis.
ad arguendũ ñ adnuitat᷑. insi pprias causas ñ tam̃
ecclesiasticas asserere uolurrit. De maximo ep̃o¬
Doni facius ep̃s. Patrodo Remigio neglexerat:
maximo. hilario. Seuero. ualerio. luliano. Castorio
leoncio. Constantino. lohanni. Montano. Marmo.¬
& cȩtis ep̃is ꝑgallias & ꝑseptem puincias consti¬
tutis. Ualentine nos deric ciuit᷑atis aditrunt.
ꝓponentes libellum & crimina. quȩ maximũ
tota ꝓuincia asserit cõmisisse. Delegata totiens
cognitione : illum constituta semꝑ subter fugisse
iudicia. nec consusum constientia festinasse. ut si
eẽt̃ in nocens examinatis om̃ib purgaretur. quȩ
tociens decreta exnr̃arũ quoq cartarũ instructi¬
ont cognouimus. Qui econtrario ꝓbauit de st
ipͣsã quȩ dicta sunt : quia adta confutanda cum

Expanded text:
ut nec ipsi adimatur facultas causae peragendae, si se ut nec ipsi adimatur facultas causae peragendae, si se erit in episcoporum judicio, si fuerit accusatoris persona culpabilis, ad arguendum non admittatur, nisi proprias causas, non tamen ecclesiasticas asserere voluerit. Quae foONIFACIUS episcopus PATROCLO, REMIGIO, MAXIMO, HILARIO, SEVERO, VALERIO, JULIANO, CASTORIO, LEONTIO, CONSTANTINO, JOANNI, MONTANO, MARper Gallias et septem provincias constitutis. 1. Valentinae nos clerici civitatis adierunt, proponentes per libellum crimina, quae Maximum teste tota provincia asserunt commisisse; delegata toties cognitione, illum constituta semper subterfugisse judicia, nec confisum conscientia festinasse, ut si esset innocens, examinatis omnibus purgaretur; quae toties decreta, ex nostrarum quoque chartarum instructione cognovimus. Qui econtrario probavit de se illa quae dicta sunt, qui ad ea confutanda, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Suggero scđdm statutã urterũ concilioram. atur.
posse plurimos congregare: ne incrimine remã¬
diudicatur. & contingat de eo conꝑuinciales
ep̃os dissidere : cum uidicatus ab alus imocens
creditur. reus ab aliis estimatur: propter huĩ
ambiguitatis absolutionem sanctȩ s nodo pla¬
idices alios conuoc&. qui controuer᷑ sum tollant.

Expanded text:
Suggero, secundum statuta veterum conciliorum, ut si posse plurimos congregare: ne in crimine remajudicatur, et contingat de eo provinciales episcopos dissidere, cum judicatus ab aliis innocens creditur, reus ab aliis aestimatur, pro ipsius ambiguitatis absolutione sanctae synodo plaprovincia judices alios convocet, qui controversiam tollant,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi decipiunt. & idõ iuste in fames snt & me.
eum nec repixhendere. nisi arecta fide ex¬
orbitauerit debent: nec ullatenũs accusare
possunt. quia facta pastox eoꝵ gladio ferirnda
non sunt. quamquã recte reprȩbendenda
infamatos & dilaceratos epõs aciuitatib p¬
ꝓprus pulsos: qui alibi epi constitut nõ
possunt nisi inciuitatib non minimis. & alios
intisipsis uiuentib constitutos. Idõ hec uobis
scribimus. ut scłtis hoc sieri non licere. sed ꝓpͥos
reuocari & in tegerrant restitui debere . Illos
uõ qui adulterina feditate suassponsas quas
& uxores eoꝵ prȩshoo tenore ẽẽ intelligimus
tenent. eici ut adulteros atq infames ficris
eosq ab eccłasticis honorib arceri ubemus. Si
aut̃ aduersus eos aliquam quȩrelam habueritis
his pactis inquirendũ erit. & auctoritate huiꝰ sc̃ę
ullus cñĩ ep̃s qui slus reb ẽ expoliatus.¬
terrore pulsus. anteꝗ omĩa sibi ablata legibus
restituantur. & ipst pacifice annum ł plus sius

Expanded text:
ipsi decipiunt, et ideo juste infames sunt, et merieum nec reprehendere, nisi a recta fide exorbitaverit, debent, nec ullpossunt, quia facta pastorum oris gladio ferienda non sunt, quamquam tecte reprehendenda infamatos et dilaceratos episcopos et a civitatibus propriis pulsos, quia qui alibi episcopi constitui non possunt, nisi in civitatibus non minimis et alios in eis ipsis viventibus constitutos. Ideo haec vobis scribimus, ut sciatis haec fieri non licere, sed proprios revocari, et integerrime restitui debere. Illos vero qui adulterina foeditate suas sponsas quas et uxores eorum praefixo tenore esse intelligimus tenent, ejici, ut adulteros atque infames fieri, eosque ab ecclesiasticis honoribus arceri jubemus. Si autem adversus eos aliquam querelam habueritis, his peractis inquirendum erit, et auctoritate hujus sanctae Nullus enim episcopus, qui suis rebus exspoliatuterrore depulsus, antequam omnia sibi ablata legibus restituantur, et ipse pacifice annum vel plus suis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferant dãpnationis. quã aut reũse ipsũ
fiteatur. aut canonice ꝑ in nocentes
testes conuncatur:
rimates quoq accusatũ discutientes ep̃m
non ante sententiã pferant dapnationis.
quã apostolica fretisꝰ auctoritate. aut reum
stipsum confiteatur aut ꝑmnocentes & ca¬
nonicȩ examinatos regularit᷑ testes conum¬
citur: Alit̃ censemꝰ irrit᷑ã et̃ & inuistã tp̃oꝵ¬

Expanded text:
proferant damnationis, quam aut reum se ipse proferant damnationis, quam aut reum se ipse confiteatur, aut canonice per innocentes testes convincatur. Primates quoque accusatum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant damnationis, quam, apostolica fretus auctoritate, aut reum seipsum confiteatur, aut per innocentes et canonice examinatos regulariter testes convincatur. Aliter censemus irritam esse et injustam ep
Abbreviated transcription (Latin):
discutientes tp̃m: nõ ante sententiã pferantꝰ
finitiuam. quã apostolica fultis auctoritatẽ.
aut reũ seipsum confiteatur. aut ꝑmnocentes
& regulariter ex aminatos conuincatur tes¬
tes. qui minores non sunt numerd. quam illi
discipuli fuerunt. quos dñs ad adiumentum
a płoꝵ eligere prȩcepit.
de patrurchis. a primatibus:
n illis uõ cuntatib inquib olim apus ttħm¬
cos primi flamines coꝵ atq promilegis. doc¬
tores trant: ep̃o primates ponit patriar¬
ciens necesse for& negotia infot agitarent.
& sedm̃ dñi uoluntatẽ sicut seĩ constituerunt
apłi. ita ut nequis inuste periclitaretur
canonica tiꝰ qui imprcitur rationabilibus
scriptis ꝑ spacium fieri deba congruum.
atq canonicũ. Quia nisi canonice uocat᷑ suerit
suo tempore & canonica ordinatione. lic& ut¬
nerit ad conuentũ. in quacumq necesitate
nisi sponte uolutrit nullatenus sus responde
bit insidiatorib qm̃ nec sȩculi leges hoc ⁊¬

Expanded text:
discutientes episcopum, non ante sententiam proferant finitivam, quam, apostolica fultus auctoritate, aut reum se ipse confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes, qui minores non sint numero quam illi discipuli fuerunt quos Dominus ad adjumentum apostolorum eligere praecepit.De patriarchis et primatibus. n illis vero civitatibus in quibus olim apud cos primi flamines eorum, atque primi legis doctores erant, episcoporum primates poni, vel patriarajora, quoties necesse foret, negotia in fide agitarent, et secundum Domini voluntatem, sicut sancti constituerunt apostoli, ita ut ne quis injuste periclitaretur canonica, ejus qui impetitur, rationabilibus scriptis per spatium fieri debet congruum atque canonicum. Quia, nisi canonice vocatus fuerit suo tempore, et canonica ordinatione, licet venerit ad conventum, in quacunque necessitate, nisi sponte voluerit, nullatenus suis respbit insidiatoribus, quoniam nec saeculi leges hoc per
Abbreviated transcription (Latin):
consens eligerit. Sion lictat quemquam ꝓ¬
uocare. & quis quii ꝓbatus fuerit ꝓcontumatia
nolle obtemperare uidicibus: cum hoc primȩ
sedis ep̃o fuerit ꝓbatum. d& litirias ut nullusei
cõmunica ep̃oꝵ. donee obtemper&. Ut ep̃i¬

Expanded text:
consensus elegerit, non liceat provocari; et quisquis probatus fuerit pro contumacia nolle obtemperare judicibus, cum hoc primae sedis episcopo fuerit probatum, det litteras ut nullus ei communicet episcoporum, donec obtemperet. » E
Abbreviated transcription (Latin):
generali sanctione ꝓhibemus. Quia indignum
t̾ ut ab tateris udicetur. qui ꝓuinoales & ast
criminib ut ab om̃ib audiatur qui sunt inꝑ
uincia episcopis. Quia non oport& accusatum
alicubi quam inforo suo audiri. De ep̃o cratu¬
suspectum habuerit. & uiderit se ingrouari: but¬
libere sedem apostolicam appell&. Appellantem sit:¬
autem non habeat afflictio ulla. aut detentionis
iniuriosȩ custodia. sed liceat appellatori conuni¬
ciantum causam. appellationis remedio suble¬
uare. Lieeat &iam in causis criminalibus appel¬
lare nec appellandi uox drnegetur ei: quem
insupplicumi sententia destinait. Si quisep̃s¬

Expanded text:
ctione prohibemus. Quia indignum est ut ab exteris judicetur qui provinciales et a se criminibus, ut ab omnibus audiatur qui sunt in provincia episcopis: quia non oportet accusatum alicubi quam in foro suo audiri. CAP. CXLVIuspectum habuerit. libere sedem apostolicam appellet. Appellantem autem non habeat afflictio ulla, aut detentionis injuriosae custodia, sed liceat appellatori conviciantum causam appellationis remedio sublevare: licet etiam in causis criminalibus appellare, nec appellandi vox denegetur ei quem in supplicium sententia destinarat. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
ecreuit scã colonorũ flagella defendt̃
criminib colonos flagellare cum iurgis potes.¬
tatem habrant ꝓpter nietũ aliorũ. ut ipsi
criminosi corrigantur. ut ł inuiti peniten¬
tiam agant ue atternaliter pcreant. Siuõ
seniores ipsorũ colonorũ indigne tulerint.
ut aliquam uindictã exinde ex ercere uolu¬
erint. acdeosdeni colonos ne distruigantur
desendtreprȩsimpserit sciant se  ex comniu

Expanded text:
e illis qui colonorum flagella defenduntcriminibus colonos flagellare cum tatem habeant, propter metum aliorum, ut ipsi criminosi corrigantur, ut vel inviti poenitentiam agant, ne aeternaliter pereant. Si vero seniores ipsorum colonorum indigne tulerint, et aliquam vindictam exinde exercere voluerint, aut eosdem colonos ne distringantur defendere praesumpserint, sciant se excommu
Abbreviated transcription (Latin):
positum colliga. eccłãm contestatur. contestati¬
onem colligat. Nihilominus de altari. dominico
die minister annuntia. ab ꝑccłastico expositũ
eẽ collectũ. ut intra dies decem ab expositionis
ꝓut ualuerit adpresens retribuat. aut ippe.¬
tuũ cũ dĩ grã. si uoluerit possideat. Siquis
expositorũ hoc ordine collictorũ repetitor. ł calũp

Expanded text:
positum colliget, Ecclesiam contestetur, contestatipositum colliget, Ecclesiam contestetur, contestationem collegat. Nihilominus de altari Dominico die minister annuntiet ab ecclesiastico expositum esse collectum, ut intra dies decem ab expositionis cordia, prout valuerit, ad praesens retribuat, aut in perpetuum cum Dei gratia, si voluerit, possideat. Si quis expositorum hoc ordine collectorum repetitor, vel calu
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc sc̃õ concilio dicretũ ẽ. lani concipuint.¬
ut unquisq pb̃r insua plebt publice annuae.
ut si aliqua femina clanculo corrupta concepit
genio acit ianuas excłt partũ deportari ibiq
poni faciat ut corã sacerdote in crastinũ delitꝰ
ab aliquo fideli suscipiatur & nutriatur. & tali
ex causa homicidureatũ. & quod maiꝰ est parrici¬
dium euadat. Nam qui filiũ aut filiã it̃ficit.
collectus. contestationis ponat epistolam. ut sus
qui collectus ẽ. infra decem dies quȩsitus agnitqͦ
non fuerit. securꝰ habeat qui collegit. Sant qui
post prȩdictũ tempꝰ calumpnator extiterit. ut
homicida ȩccłastica districtione dampnabitur.
sicut patrũ sanxit auctoritas. DeCAð RE.
ꝓcessit. eos non admisericordiã iã sed canib
exponi. quos colligere calũpniarũ metu: quãuis
infelix ap̃ceptis mi słiȩ mens humana detracta&.
id obseruandũ ẽ. ut scđm statuta fidelissimorã
augustorũ pussimorumq principũ. quisquis ex¬

Expanded text:
In hoc sancto concilio decretum est ut unusquisque presbyter in sua plebe publice annuntiet, ut si aliqua femina clanculo corrupta conceperigenio, ante januas Ecclesiae partum deportari, ibique poni faciat, ut coram sacerdote in crastinum delatus, ab aliquo fideli suscipiatur et nutriatur, et tali ex causa homicidii reatum et, quod majus est parricidium evadat. Nam qui filium, aut filiam interficit, collectus, contestationis ponat epistolam, ut si is qui collectus est intra X dies quaesitus, agnitusque non fuerit, securus habeat qui collegit. Sane, qui post praedictum tempus calumniator exstiterit, ut homicida ecclesiastica districtione damnabitur, sicut Patrum sanxit auctoritas. CAP. CCII.processit, eos non ad misericordiam jam, sed canibus exponi, quos colligere calumniarum metu, quamvis infelix a praeceptis misericordiae mens humana detractet, id observandum est ut secundum statuta fidelissimorum Augustorum, piissimorumque principum, quisquis ex
Abbreviated transcription (Latin):
facultatem. Siuõ parentes mulitris ex cłasticis
uiris obedire nolueruit. ex cõmunicentur
De seruo. si proqualib& culpa dominũ
Usuum ad eccleslam confugerit.
Seruus qui ad ȩxcłam conflgerit ꝓ qualiba culpa.
si adomno pcõmissa culpa. ecclastici facramenitim
suscepint: statim ad seruiciũ dominisiu redire
cogatur. & postq dato sacramento domno suo fuerit
consignatus. si aliquid penȩ ꝓeadem culpa qua
catholicorũ sicut supius comprȩbensum ẽ. txtrantũ
habratur. Siuõ striui ꝓculpa sua ab ꝑccła desen¬
satus sacramenta dñi dericis exigentib de inpa¬
nitate ꝑcepit. exire nolentem ad ñoliceat occupari.
decretũ ẽ ut hi qui fugunt suos inimicos.
aut in ȩcłsiam aut in atriũ ȩccłx aut indorũ
ep̃i. aut inclaustrun regularuĩ. non inde abstra¬
hantur. nisi priuꝰ suꝑsacra accepta securitate ap¬
secutorib de morte. debilitate & om̃i penarũ

Expanded text:
facultatem. Si vero parentes mulieris ecclesiasticis facultatem. Si vero parentes mulieris ecclesiasticis viris obedire noluerint, excommunicenturDe servo, si pro qualibet culpa dominum suum ad Ecclesiam fugerit. Servus qui ad Ecclesiam confugerit pro qualibet culpa, si a domino pro commissa culpa ecclesiastici sacramentum susceperint, statim ad servitium domini sui redire cogatur. Et postquam dato sacramento domino suo fuerit consignatus, si aliquid poenae pro eadem culpa qua catholicorum, sicut superius comprehensum est, extraneus habeatur. Si vero servus pro culpa sua ab Ecclesia defensatus, sacramenta domini clericis exigentibus de impunitate perceperit, exire nolentem a domino liceat occupari. decretum est ut hi qui fugiunt suos inimicos, aut in Ecclesiam, aut in atrium Ecclesiae, aut in domum episcopi, aut in claustrum regularium non inde abstrahantur, nisi prius super sacra accepta securitate a persecutoribus de morte, de debilitate, et omni poenarum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑaliquo reatu fuguint ad eccłam.
nsynodo aurelianensi prima subelodoneo rege
pro reatib suis fugiunt. id consticutũ ẽ obseruan¬
dũ qđ antiqui canones decreuerunt. & bex romana
eos abstrahi om̃ino ñ liceat. sed nec altari consig¬
nari: nisi ad euangelia datis sacramentis. de morte
& debilitate & om̃i pęnarũ genere sint securiita
ut ei cui reus suerit criminosus de satis factione
conueniat. Quod si facramenta sua coniutus fuerit
uolasse: reus ꝑuiru. ñ solum a cõmunione ȩccłt ł
om̃ium cderioorum. uerũ eiã & acatholicorã con¬
uiuio separetur. Qđ sicui reust̃. noluerit sibi
intentione faciente componi. & ipse reus dt
gerit.
De raptorib feminarũ id constituendum c̃ẽ.¬
censuimꝰ. ut si ad ȩccłãm raptor cum rapta con¬
fugerit. & feminã ipsam uiolentiã ptulisse co¬
stiterit. statim liberetur de potestate raptoris.
& parentib reddatur. & raptor mortis ł prna¬
rum inpunitate concessa. libtram habeat eundi

Expanded text:
qui pro aliquo reatu fugiunt ad Ecclesiam. In synodo Aurelianensi prima sub Clodoveo rege, pro reatibus suis fugiunt, id constitutum est observandum, quod antiqui canones decreverunt, et lex Romana eos abstrahi omnino non liceat, sed nec alteri consignari, nisi ad Evangelia datis sacramet debilitate, et omni poenarum genere sint securi, ita ut ei, cui reus fuerit criminosus, de satisfactione conveniat. Quod si quis sacramenta sua convictus fuerit violasse, reus perjurii non solum a communione ecclesiae vel omnium clericorum, verum etiam a catholicorum convivio separetur. Quod si is cui reus est, noluerit sibi intentione faciente componi, et ipse reus de gerit. De raptoribus autem feminarum id constituendum ecensuimus, ut si ad ecclesiam raptor cum rapta confugerit, et feminam ipsam violentiam pertulisse constiterit, statim liberetur de potestate raptoris, et parentibus reddatur, et raptor mortis, vel poenarum impunitate concessa, liberam habeat eundi
Abbreviated transcription (Latin):
Drentiã eccłarũ scãrũ non habuerit. & fligientt̃
seruũ suũ ł quẽ ipse ꝑsecutꝰ fuerit. de atrio ȩccłȩ
ꝓemunitate. A ccc. solidos ep̃o cõponit. & ipse
publica pęnitentia iuxta iudiciũ epĩ multetur.
ut sit honor dĩ & reuerentia scõrũ. & ut ȩccła dĩ
Nihil aliua in ȩccłã legatur aut debeat.¬
cantet᷑. nisi ea quȩ auctoritatis diumȩ st̃
& patrũ orchodaxorũ sanxit ductoritas. Nec
fala angelorũ nomina colant. sedea tantũ quȩ
ꝓphetica & euangelica docet scriptura. id est¬
michahel. gabrihel raphahel. Yt ex cõnunicandi

Expanded text:
rentiam ecclesiarum non habuerit, et fugientem servum suum, vel quem persecutus fuerit, de atrio ecclesiae, immunitate DCCCC solidos episcopo componat: et ipse publica poenitentia juxta judicium episcopi multetur, ut sit honor Dei et reverentia sanctorum, et Ecclesia Dei Nihil aliud in Ecclesia legatur aut cantetur, nisi ea quae auctoritatis divinae sunt, et Patrum orthodoxorum sanxit auctoritas, nec falsa angelorum nomina colant, sed ea tantum quae prophetica et Evangelica docet Scriptura, id estMichael, Gabriel, Raphael. CAP. CXCI
Abbreviated transcription (Latin):
mendatos. siquis instruitute ł mobsequiũ ł
ad colonariam condicionẽ in primere temptauerit.
animaduersione ȩccłastica cohercebitur. De
fucrtiuis ecclesiasticis seruis
ugitiuos &iam struos eccłasticos domos suas ac
familias deserentes. qui oiã si reuocati futrint
teneri non possunt. simili ratont ab ep̃o si uolu¬
erit. aut si ita illi merucrint distrahantur.

Expanded text:
mendatos, si quis in servitutem, vel in obsequium, vel mendatos, si quis in servitutem, vel in obsequium, vel ad colonariam conditionem vi premere tentaverit, animadversione ecclesiastica coercebitur. DEfugitivis ecclesiasticis servis. Fugitivos etiam servos ecclesiasticos domos suas, aut familias deserentes, qui etiam si revocati fuerint, teneri non possunt, simili ratione ab episcopo, si voluerit, aut si ita illi meruerint, distrahantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Diquis uõ de clericis dorumenta quib ȩccłeħt
possessio firmatur. aut sub primere. aut nregare.
aut aduersarus fortasse tradere. dãpnabili e
puniendi obstinatione p̃sumpserit. quicquid ꝑ
absentiã documento dãpni ȩocłe illatũ ẽ. & de¬

Expanded text:
quis de clericis documenta quibus ecclesiae possessio firmatur, aut supprimere, aut negare, aut adversariis fortasse tradere damnabili et punienda obstinatione praesumpserit, quidquid per absentiam documentorum damni ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
rei ȩccłasticȩ. absq collaudatione & subscrip¬
ualde caueantur. & sub tilissunt si aliquo
modo fueridebent inspiciantur. Quȩ autẽ
inconsultȩ factȩ sunt. iuxta decretũ canonicũ
hilaru p̃p̃. quas illicite decessor ep̃s ad miserit
ł abalus in licitȩ cõmisse sunt. ab eo qui succes¬
sor ẽ. emendentur. De eadẽ R c
A scã sẏ nodo decretum est. & impialis aucto¬
Aritas denuntiat. ne cõmutationes rerũ
ł mancipiorum ȩccłasticorũ quȩliba ꝑsona sine
licentia & consensu regio p̃slmat facere
uidelic& ut mancipia quȩ pecclastioo homine
dabuntur in ꝑocłȩ seruitute ꝑmaneant. &
ȩccłasticus homo qui cõmutatur. ꝑpetua libtate
fruatur. Qđ eñi semel dño consecratũ t̃ ad
humanos usus iam transserri ñ potest. Ait cñi
lex. Siquis muta uerit. & qđ mutat & qđ mu

Expanded text:
rei ecclesiastice, absque collaudatione et subscripvalide caveantur et subtilissime 168, si aliquo modo fieri debent, inspiciantur. Quae autem inconsulte factae sunt, juxta decretum canonicum Hilarii papae , quae illicite decessor episcopus admiserit, vel ab aliis illicite commissa sunt, ab eo qui successor est emendentur. Ne praecA sancta synodo decretum est, et imperialis auctoritas denuntiat, ne commutationes rerum, vel mancipiorum ecclesiasticorum quaelibet persona sine licentia et consensu regio praesumat facerevidelicet ut mancipia quae pro ecclesiastico homine dabuntur, in ecclesiae servitute permaneant, et ecclesiasticus homo qui commutatur, perpetua libertate fruatur. Quod enim semel Domino consecratum est, ad humanos usus jam transferri non potest. Ait enim lex: Si quis m
Abbreviated transcription (Latin):
tas sibi uxta quod poturrint ꝓsequentes. Ut pbri¬
tem placuit ut pbri non uendant rẽ ꝑechẽ ubi
sunt constituti. nescientib ep̃is suis. quomodo
& tpiscoꝵ is ñ liceat uendere p̃dia ecełx igno¬
rante concilio ł pƀris suis. Non habenti gͦ neces¬
sacrilegium cõmisit. placuit eũ in ordinatient
ȩccłe ñ habtri. bi iudicio tam̃ ep̃i dimittendũ
siue dignus sit suit indignus. in suo recipigradu.

Expanded text:
tas sibi juxta quod potuerint prosequentes. CAPtas sibi juxta quod potuerint prosequentes. CAPtem placuit ut presbyteri non vendant rem Ecclesiae, ubi sunt constituti, nescientibus episcopis suis: quomodo et episcopis non liceat vendere praedia Ecclesiae, ignorante concilio vel presbyteris suis. Non habenti ergo necessacrilegium commisit, placuit eum in ordinatione Ecclesiae non haberi. In judicio tamen episcopi dimittendum, sive dignus sit, sive indi
Abbreviated transcription (Latin):
meriti eiꝰdem. & peculu coram concilio eccłꝑ cui
prȩmin&e. ꝑ cõmutationẽ subscribentib sacerdotib
offerat. ut rata & iusta inuematur definitio
cõmutantis. Tẽ eñi libera manu missionẽ sine
patricinio ȩccłe concedere poterit. quia eũ quẽ
libertati tradere disponit: iam uiri ꝓpͥo adqͥsiuit.
fluiꝰmodi aut̃ liberto aduersus ȩcđam cui iuris
extitit. accusandi ł testificandi deneget᷑ licenta.
Qđ si prȩsumpserit. placa ut stante cõmutati¬
one inseruitutẽ ꝓpriam eccłt reuocetur. De
oncensus totius concilu desinunt. ut
facerdotes qui aut res suas eccłȩ relinqt̃
aut nihil habentes aliqua tam̃ predia aut fa¬
milias ȩccłis suis conquirunt liceat illis aliquos
de familns eiusdem eccłȩ manu mttere. iuxta
rei collatȩ modũ. quẽ antiqui canones decrert̃
ita ut cũ peculio & posteritate sua si ingenuist᷑
sub patrocinio ȩccłe mantant. utilitates in uine¬

Expanded text:
meriti ejusdem et peculii coram concilio Ecclesiae cui meriti ejusdem et peculii coram concilio Ecclesiae cui praeeminet, per commutationem subscribentibus sacerdotibus offerat, ut rata et justa inveniatur definitio commutationis. Tunc enim liberam manumissionem sine patrocinio Ecclesiae concedere poterit, quia eum quem libertati tradere disponit, jam juri proprio acquisivit. Hujusmodi autem liberto adversus ecclesiam cujus juris exstitit accusandi vel testificandi denegetur licentia. Quod si praesumpserit, placet ut stante commutatione in servitutem propriam revocetur cui Consensus totius concilii definivit, ut sacerdotes qui aut res suas ecclesiae relinquunt, aut nihil habentes, aliqua tamen praedia, aut familias ecclesiis suis conquirunt, licebit illis alde familiis ejusdem Ecclesiae manumittere, juxta rei collatae modum, quem antiqui canones decreverunt, ita ut cum peculio et posteritate sua, si ingenui sunt, sub patrocinio Ecclesiae maneant, utilitates injunc
Abbreviated transcription (Latin):
fideles uiri seu femint premedio animȩ sue
dõ & sc̃is eius consterauerunt. cuiꝰumq mu¬
neris p̃cio ł cõmutationis cõmertio. iterum
insetularem seruitutem redigantur. cum
canonica auctoritas seruos fugitiuos tantũ¬
mͦ detrahi ꝑmittat. & idõ om̃s rectores gocłarũ
sumope caueant. ne unui elemosina alt̾ĩus
peccatũ fiat. Et est ab surdum. ut ex eocłastica
dignitite seruus decendens. humanȩ ob nogius¬
ecilicics furri nic ratio sinit net auctoritas
łastico firmare indignũ uudicatur. necesse
ẽ. ut maiestas regia non nisi ab ȩccłastico rec.¬
tore petatur. Idem aut̃ custos eccłȩ sollertissi me
caurat. ne sui ordinis & ȩccłastie cõmunionis
forte in memor. contra auetoritatẽ p̃ceptum
rogium ꝑquacũq assentatione fueri petat. Qui
& si fec̾erit. non audiatur. Si aut̃ & obtinutiit.
regia discretione & episcopali iudicio idẽ rescm¬
datur. & pecitor in iustus. ꝓprincipii s in uista

Expanded text:
remedio animae suae Deo et sanctis ejus consecrarunt, cujuscunque muneris pretio vel commutationis commercio, iterum in secularem servitutem redigantur, cum canonica auctoritas servos fugitivos tantummodo distrahi permittat, et ideo omnes rectores Ecclesiarum summopere caecet et est absurdum, ut ab ecclesiastica dignitate servus decedens humane sit obnoxiuEcclesiasticis fieri nec ratio sinit, nec auctoritas  jure ecclesiastico firmare indignum judicatur, necesse est ut majestas regia non nisi ab ecclesiastico rectore petatur. Idem autem custos Ecclesiae solertissime caveat, ne sui ordinis et Ecclesiasticae communionis forte immemor, contra auctoritatem praeceptum regium pro quacunque assentatione fieri petat. Qui etsi fecerit, non audiatur. Si autem et obtinuerit, regia discretione, et episcopali judicio idem rescindatur, et petitor injustus, pro principis injusta
Abbreviated transcription (Latin):
eum confugientẽ ad eocłam seu inatrium
eccłȩ. aut inofficinas regulariũ frm̃. ⁊ in
curtem. aut indomũ epi. quia hȩe in antiquis
canonib pemunitate tenentur. nemo abstra.¬
here audeat. neq inde donare ad penã. ł admor¬
sed rectores ȩccłãrũ. pacẽ & uitã ac mebra ti
cum iuramento obtinere studeant. tam̃ legiaime
componat quicquid inique fecerat. & sunseduta
Ios qui ad ꝑ̧ccłam confugerint de ead̃ re.¬
tradi non debere sed loci reuerentia & int̃¬
cessione defendi. Siquis aut̃ mancipia chericorũ
ꝓsuis mancipus ad eocłam confugientib credi¬
derit occupanda: ꝑ om̃s ecdesias districtissima

Expanded text:
um confugientem ad ecclesiam, seu in atrium ecclesiae, aut in officinas regularium fratrum vel in curtim, vel in domum episcopi, quia haec in antiquis canonibus pro immunitate tenentur, nemo abstrahere audeat, neque inde donare ad poenam vel ad morsed rectores ecclesiarum pacem et vitam ac membra ei cum juramento obtinere studeant. Tamen legitime componat quidquid inique fecerat, et si, insecos qui ad Ecclesiam confugerint, tradi non debere, sed loci reverentia et intercessione defendi. Si quis autem mancipia clericorum pro suis mancipiis ad Ecclesiam confugientibus crediderit occupanda, per omnes Ecclesias districtissima
Abbreviated transcription (Latin):
aut udici corrigenda denuntient. Qđ si talia
ep̃s agere temptat. metro politano & hȩc insinuare
ꝓcurent. Siaut̃ metropolitanꝰ talia gerit. regis
hȩo aurib insinuare ñ differant. Ipsis tamem
heredib in eisdem reb non liceat quasi uiris
ꝓpru potestatem prȩferre. non rapinã. ñ fraudt̃
ingerere. non uiolentiã quãcumq prȩfumere. Si
quis hec monita temerare prȩsup̃serit. & male
rapta confusiont restitu&. & ex cõmunicationis
anniut sententiã sustinebit. De clericis qui

Expanded text:
aut judici corrigenda denuntient. Quod si talia aut judici corrigenda denuntient. Quod si talia episcopus agere tentat, metropolitano ejus haec insinuare procurent. Si autem metropolitanus talia gerit, regis haec auribus insinuare non differant. Ipsis tamen haeredibus in eisdem rebus non liceat, quasi juris proprii potestatem praeferre, non rapinam, non fraudem ingerere, non violentiam quamcunque praesumere. Si quis haec monita temerare praesumpserit, et male rapta cum confusione restituet, et excommunicationis annuae sententiam sustinebit. CAP. CLXXXI
Abbreviated transcription (Latin):
Iuicumq pbr de ure tituli sui quolibe
honoris sui amissiont multetur. De CAO RE¬
iquis ep̃s nulla ȩccłasticȩ rationis necessitate
Sonpulus. in suo clero aut ubi forte ñ est
pbr. de reb eccłasticis aliquid prȩsumpserit uen.¬
dere. res ipsas ȩccłȩ ꝓpriȩ restaurare cogatur.
& inuidicio tp̃orũ dticiatur auditus. & tanquã
furti aut latrocinii reus. suo pͥuetur bonore
remediũ tribuit uenix conferenti. ita dap̃nũ
rite prȩparat fraudatori. Et idõ nulłꝰ sacerdotũ
ł ministrorũ exreb eccħe quȩ in quib cũq locis
afidelibus larguintur aliquid auferat. & iuri
suo aut cathrdrȩ proprit unitati connectat.
Uerum ut huiꝰ rei soliditas potior habeatur. ꝓ¬
pinquis eiꝰ qui construxerunt ł ditauerunt ȩcdam
licitũ sit hanc bonȩ intentionis habere sollerciã.
ut si sacerdotem seu ministrũ aliquid ex collatis
reb prȩuiderint defraudare. aut cõmonicionis
hontsta conuencione cõpescant. aut talia ep̃o

Expanded text:
uicunque presbyter de jure tituli sui quolibethonoris sui amissione mulctentur. Item caiscopus, nulla ecclesiasticae rationis necessitate compulsus, in suo clero inscio clero, aut ubi forte non est presbyter, de rebus ecclesiasticis aliquid praesumpserit vendere, res ipsas ecclesiae propriae restaurare cogatur, et in judicio episcoporum dejiciatur auditus, et tanquam furti aut latrocinii reus suo honorem veniae tribuit conferendi, ita damnum rite praeparat fraudatori. Et ideo nullus sacerdotum, vel ministrorum ex rebus Ecclesiae, quae in quibuscunque locis a fidelibus largiuntur, aliquid auferat, et juri suo, aut cathedrae propriae unitati connectat. Verum, ut hujus rei soliditas potior habeatur, propinquis ejus, qui construxerunt vel ditaverunt Ecclesiam, licitum sit hanc bonae intentionis habere solertiam, ut, si sacerdotem seu ministrum aliquid ex collatis rebus praeviderint defraudare, aut commonitionis honesta conventione compescant, aut talia episcopo,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutationes tempore uduatarũ ȩcłãrã
factȩ ab his qui loca tp̃orũ ocupauerant.
Drȩcariȩ anemine de reb accłasticis
fieri prȩsuminantur. nisi quantũ dequalitate
conuenienti datur ex ꝓpͥo. duplũ accipiatur
ixreb ꝓocłȩ in suo tantum qui dederit nomine.
si resꝓprias & ȩccłasticas usu fructuario tengre
uoluerit. Si aut̃ res ꝓpͥas ad p̃sens dimiserit. ex
reb ȩocłasticis triplum fructuario usum suo tantũ
quis nomine sumat. quia sic eas qut̃ꝙ tractare
ut alienarũ dispensatorẽ conuenit. ñ ꝓpriarũ
largitorem. EΛEΟDEm
Anulla potestate quis cogatur facere prȩca
& usus obtineat. nenunt̃ cui ñ uult contra
utilitatem & rationem. p̃stitum de ꝓprio facere
beneficium. De EAd c

Expanded text:
commutationes tempore viduatarum ecclesiarum commutationes tempore viduatarum ecclesiarum factae, ab his qui loca episcoporum occupaverant, ae autem a nemine de rebus ecclesiasticis fieri praesumantur, nisi quantum de qualitate convenienti datur ex proprio, duplum accipiatur ex rebus ecclesiae, in suo tantum qui dederit nomine, si res proprias et ecclesiasticas usufructuario tenere voluerit. Si autem res proprias ad praesens dimiserit, ex rebus ecclesiasticis triplum fructuario usu in suo tantum quis nomine sumat; quia sic eas quemque tractare oportet ut alienarum dispensatorem, non propriarum largitorem. Et a nulla potestate quis cogatur facere precaret usus obtineat, neminem cui non vult contra utilitatem et rationem praestitum de proprio facere beneficium. Praec
Abbreviated transcription (Latin):
bron dicitur eẽ ciuitas triũ uirorũ. quia
in ea sepulti sunt tres patriarchȩ in spelunca
duplici cũ trib uxorib suis. id est abraham. ꝙ
sara. isaac. & rebrcea. iacob &lia. preter ipsũ
adam & tuam uxorem suam.: Iobias dicit ad
filiũ suum. Cũ accepit ds̃ animã intã. corp̃
meum sepelies. & hõnorem habebis matri tue
sepelies eam iuxta me in uno sepulcbro.
oror sc̃i benedicti sepulta ẽ. in sepulchro
iuod ipse prȩparauerat. ut quoꝵ mens una
una & eadem caro ẽ: in uno sepulchro sepe¬
sulli liceat alienare rem inmobilt̃ ȩccłp̃
suit domũ. siue agrũ. siut horcũ. siue
uerbum contintat condicionem. donationẽ
ꝑmotationẽ. & emphitheos eos ꝑpetuũ contrac¬
tum. Sed om̃s om̃ino sacerdotes abhuiꝰ modi
alirnatione abstineant. pęnas timentes. quas
leomana constitutio minatur. de eaõ rc
prȩstare. & acciꝑe abro aliam immobilẽ
rem. & eo mͦ ꝑmutationt̃ contrahere. lictat hoc
facere ri. diuina pragmatica s anctione ab eo

Expanded text:
bron dicitur esse civitas quatuor virorum, quia in ea sepulti sunt tres patriarchae, in spelunca duplici cum tribus uxoribus suis, id est Abraham et Sara, Isaac et Rebecca, Jacob et Lia, praeter ipsum Adam et Evam uxorem suam. Tobias dicit ad filium suum: Quum acceperit Deus animam meam corpus meum sepelies, et honorem habebis matri tuaesepelias eam juxta me in uno sepulcro. Iror sancti Benedicti sepulta est in sepulcro quod ipse sibi praeparaverat ut quorum mens una una et eadem caro est, in uno sepulcro sepes non liceat alienare rem immobilem, sive domum, sive agrum, sive hortum, sive verbum continet venditionem, donationem, permutationem, emphiteuseos perpetuum contractum, sed omnes omnino sacalienatione abstineant, poenas timentes quas Leoniana constitutio minatur Si princeps praestare et accipere ab eo aliam immobilem rem, et eo modo permutationem contrahere, liceat hoc ei facere divina pragmatica sanctione ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
alrfici ł incantatores ł ut missores tem¬
pestatum. ł qui ꝑ inuocationẽ demonũ m̃tes
hominun ꝑturbant. anathematizati abi.¬
ciantur. Et si emendare uolueruit. cleria
tres aunos. laici unum annũ pęniteant.

Expanded text:
alefici vel incantatores, vel immissores tempestatum, vel qui per invocationem daemonum mentes hominum perturbant, anathematizati abjiciantur. Et si emendare voluerint, clerici tres annos, laici unum annum poeniteant.
Abbreviated transcription (Latin):
t nullꝰ pb̃r absq amictu. alba. &
stola. & fanone co casula ullatenus p̃sumat
missam cȩlebrare. & hȩc facra uestimenta
mundissima sint. & innitido loco infra ȩccłam
collocentur. nec unquã pb̃r his indutus ex¬
tra ȩccłam extat. quia hoc diuina lex pro

Expanded text:
t nullus presbyter absque amictu, alba et stola, et fanone, et casula, ullatenus praesumat missam celebrare, et haec sacra vestimenta mundissima sint, et in nitido loco infra ecclesiam collocentur: nec unquam presbyter his indutus extra ecclesiam exeat, quia hoc divina lex pro
Abbreviated transcription (Latin):
parua sunt ut nemo tam hebes & barbarus
sit : qui hoc discere & uerbis cõmunib pnunti¬
are non possit tam magna: ut qui horum sci¬
entiam pleniter capere potuerit. sufficere
sibi credatur. ad salutem ꝑpetuam. Illud anã
obseruandum. ut nallus susciiat infantem in
baptismo asacro fonte. antequã idem symbolũ
& orationt̃ dominicã coram pb̃ro decanta. Et
tunc pb̃r om̃ib patronis annimci&. quod de¬
bitores sint sius filiolis cum ad intellegibilem
itatem uentrint. hye tadem insinuare. De
cõp̃hendit᷑. ab om̃ib discatur. tam latine quã ⁊¬
barbarice ut quod ort ꝓsitentur. corde cre¬
dĩ &ꝓocimi.de fide & spe indõ. De humilitate
pacientia. castitate. benignitate. miseri cordia
de elemosinis. de confessione. ut fratribus ex
corde remiitatur Qui hȩc & his similia agunt.
regnum dĩ consequentur. De criminib quib

Expanded text:
parva sunt, ut nemo tam hebes et barbarus parva sunt, ut nemo tam hebes et barbarus sit, qui hoc discere et verbis communibus pronuntiare non possit: tam magna, ut qui horum scientiam pleniter capere potuerit, sufficere sibi credatur ad salutem perpetuam. Illud etiam observandum, ut nullus suscipiat infantem in baptismo a sacro fonte, antequam idem Symbolum et Orationem Dominicam coram presbytero decantet. Et tunc presbyter omnibus patrinis annuntiet quod debitores sint suis filiolis, cum ad intelligibilem aetatem venerint, haec eadem insinuare. CAPhenditur, ab omnibus discatur tam latine, quam barbarice: ut quod ore profitentur, corde cret proximi, de fide et spe in Deo, de humilitate, patientia, castitate, benignitate, misericordia, de eleemosynis, de confessione, ut fratribus ex corde remittatur. Qui haec et his similia agunt, regnum Dei consequentur. De eadem re.
Abbreviated transcription (Latin):
liores quosq std piscatores atq idiotas sibi discipu¬
los adsciuit. ut ostendero in facio quod ipse
uerbis meuangelio affirmat dicens. Quod ho¬
minib ẽ. altum: abhominabile: ẽ. apud am̃.
Et salua altiore intelligentia. natitas nostri
redẽptors: pͥmo om̃ummi pastorib ab angelo
nunciatur. de animonitione pbrorum.
t facerdotes admoneant populũ ut demo¬
sinam dent. & orationes faciant. ꝓdiuersis
plagis quas assidue ꝓpeccatis nr̃is patimur.¬
qui amplius non pocest. saltim durab incibus
ora. mane scilicae. & uesꝑt. dicens symbolum
& orationem dominicam. sue qui plasmasti me
eꝰ quia se ad imagiem suam creare dignatus sit
& apecudib segregare. His ꝑactis o solo dõ
creatore suo adorato : scõs inuoaa. ut ꝑse inter¬
cedere apud maiestatẽ diuinam dignentur.
Nlȩc faciant quib basilioe locus ꝓpt̾ t̃. inbasili¬
ca. qui uõ mitinere. aut qualiba occasione in

Expanded text:
liores quosque, sed piscatores atque idiotas sibi discipuliores quosque, sed piscatores atque idiotas sibi discipulos ascivit; ut ostenderet in facto quod ipse verbo in Evangelio affirmat dicens: Quod hominibus altum est, abominabile est apud Deum. Et salva altiore intelligentia, nativitas nostri Redemptoris primo omnium pastoribus ab angelo us. 159. De admonitione sacerdotum. Ut sacerdotes admoneant populum, ut elimosinam dent et orationes faciant pro diversis plagis quas assidue pro peccatis nostris patimur.qui amplius non potest, saltem duabus vicibus oret, mane scilicet et vespere, dicens Symbolum et orationem Dominicam, sive: Qui plasmasti me nae vitae commeatibus, et quia se ad imaginem suam creare dignatus sit, et a pecudibus segregare. His ita peractis et solo Deo creatore suo adorato, sanctos invocet, ut pro se intercedere apud majestatem divinam dignentur. Haec faciant, quibus basilicae locus prope est, in basilica; qui vero in itinere, aut pro qualibet occasione in
Abbreviated transcription (Latin):
institutionem. orationem em̃s in cõmune pro
diũsis necessitatib fundant ad dnm. ꝓ rege. &
ꝓ infirmis. qui in ipsa parrochia lecto decumbunt.
pnuꝑ defunctis. Inquib singillatim precib plebs
orationem dominicam sub silentiodicat. Sacerdos
uõ orationes. ad hoc ptinentes ꝑ singulas admo¬
nitiones sollempniter expleat. Post hec sacra
celebretur oblatio. Ait enĩ apłs. Obsecro pͥmũ
bubulcos atq porcarios inpͥncipalibiis
̃ sibi. ut bubulcos. atq porcarios. ł alios pastores
ł aratores qui inagris assidue cõmorantur.
ł insilius. & idõ ut lut more pecudũ uiuunt:
indominicis & malus festis dieb salcun ł ad¬
nussam facunt ł ꝓmuttant uenire. Namao hos
app̃o prȩcioso sanguine suo redeanit. Quod si
neglexerint: ꝓ animab eoꝵ absq dubio ratio¬
nem se reddituros sciant. Siquid dñsueniens
in hunc mundum. non elegit oratores atq nobi¬

Expanded text:
institutionem, orationem, omnes in commune pro institutionem, orationem, omnes in commune pro diversis necessitatibus fundant ad Dominum, pro repro pace, pro peste, pro infirmis qui in ipsa parochia lecto decumbunt, pro nuper defunctis, in quibus sigillatim precibus plebs Orationem Dominicam sub silentio dicat. Sacerdos vero orationes ad hoc pertinentes per singulas admonitiones solemniter expleat. Post hcelebretur oblatio. Ait enim Apostolus: Obsecro primum bubulcos atque porcarios in principalibus  sibi, ut bubulcos, atque porcarios, et alios pastores vel aratores, qui in agris assidue commorantur, vel in silvis, et ideo more pecundum vivunt, in Dominicis et in aliis festis diebus salNam et hos Christus pretioso sanguine suo redemit. Quod si neglexerint, pro animabus eorum absque dubio rationem se reddituros sciant. Siquidem Dominus veniens in hunc mundum, non elegit oratores atque nobi
Abbreviated transcription (Latin):
cum om̃i studio ꝓhibeantur. Ut de auditorio
Snullus egredatur sacerdote u̾bũ facitute.
Sacerdoti in ȩccła uerbum faciente. qui
egressus de auditorio futrit. sine graui necessi
sacris ad eccłam. & scripturas apłoꝵ & euange.¬
lium audiunt: non aut̃ pseuerant in oratione.
usq dum missa pagatur. nec seam̃ cõmumonem
ꝑcipiunt. uelut inquietudines ȩccłt cõmouentes.¬
in oratione cum populo. fed ꝓ quadam in tempe.¬
rantia se apceptione sc̃ȩ cõmunionis auercunt.
hu de ȩccła remoutantur: doneo ꝑconfessionem
primum post allocutiones ep̃orum
mpgnitentia. p̃ces sieri. His &eiam accedentibus
ad manꝰ sacerdotis & discedentib tresorationes
consumari fidelium. ita ut primi quidem. sub
silentio. scđa uõ & tertia pexclamationes solitas
Lammoneat quas p̃ces ad dñni funde debeant
porta ut indieb dominicis ł festis. post
ermonem intra missarum sollempnia habitũ
ad plebem: sacerdos admoneat. iuxta apłicam

Expanded text:
de auditorio nullus egrediatur, sacerdote verbum faciente. Sacerdote in ecclesia verbum faciente, qui egressus de auditorio fuerit sine gravi necessitsacris ad ecclesiam, et scripturas apostolorum et Evangelium audiunt, non autem perseverant in oratione usque dum missa peragatur, nec sanctam communionem percipiunt, velut inquietudines Ecclesiae commoventes,in oratione cum populo, sed pro quadam intemperantia se a perceptione sacrae communionis avertunt, hi de Ecclesia removeantur, donec per confessionem primum post allocutiones episcopoin poenitentia preces fieri. His etiam accedentibus ad manum sacerdotis et discedentibus, tres orationes consummari fidelium, ita ut prima quidem sub silentio, secunda vero et tertia per exclamationes solitas admoneat quas preces ad Deum fundere debeat. Oportet ut in diebus Dominicis vel festis, post sermonem intra missarum solemnia habitum ad plebem, sacerdos admoneat, ut, juxta apostolicam
Abbreviated transcription (Latin):
di prȩbentes. his quib p̃estis ducatũ ad celestia
cant&. & epłam & lectionem legat. & qui sco¬
lam possit tenere. & admontat suos parrochi¬
anos: ut filios suos ad fiden discendã mittant
ad ȩccłam. quos ipse cum om̃i castitate erudiat.
qualiter credant: & alios credere doccant.
lbi & exempla ꝓponenda sunt. quatenus aere¬
latura creator quantulũ cumq possit intelligi.
ad docendas plebes ur̃as. Qui scripturas seit
p̃dicoe scripturas. Qui uõnescit: saltom hoc
quod notissimum hab& plebibus dicat. Ut decli¬
nent amalo. & faciant bonum. inquirant pacem¬
& sequantur eam. quia oculi dñi sup iuistos. & dures
eius in prȩces eorũ. Vultꝰ aut̃ dñi suꝑ facientes
mala. ut ꝑdat de terra memoriam t̾orum. Nullꝰ
gͦ se excusare poterit. quod ñ habeat linguam.
unde possit aliquem gdificare. Mox enim ut
quem lib& errantem uiderit. ꝓut potest & uala
aut arguendo aut obseerando aut merepando

Expanded text:
di praebentes, his quibus praeestis ducatum ad coelestiadi praebentes, his quibus praeestis ducatum ad coelestiacantet, et epistolam et lectionem legat, et qui scholam possit tenere, et admoneat suos parochianos, ut filios suos ad fidem discendam mittant ad ecclesiam, quos ipse cum omni castitate erudiat. qualiter credant, et alios credere doceant. Ibi et exempla proponenda sunt, quatenus a creatura Creator quantulumcunque possit intelligi. ad docendas plebes nostras. Qui Scripturas scit, praedicet Scripturas. Qui vero nescit, saltem hoc quod notissimum habet plebibus dicat, ut declinent a malo, et faciant bonum, inquirant pacem, sequantur eam: quia oculi Domini super justos et aures ejus in preces eorum. Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum. Nullus ergo se excusare poterit, quod non habeat linguam unde possit aliquem aedificare. Mox enim ut quemlibet errantem viderit, prout potest et valet, aut arguendo, aut obsecrando, aut increpando,