comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rege francoꝵ: qui uit pugnare ingentẽ.
saxonum. Quã graue ꝓuenisset missis sa¬
xonum: siñ fuisset inclitus faro de gente.
burgundionũ. Et in fine huius carminis.
Quando ueniunt missi saxonum in terra
bem meldoꝵ: ne int̃ficiantur a rege franco¬
rum. Hoc enim rustico carmine placuit.
ostendere: qnͣtum ab omĩb celeberrimꝰ
habebatur. E st & aliud ñ silentio de
eo tegendum: ut in uita beati chilleni ĩa
dicti inuenimus. Dũ legis publice uis q̃ co¬
tidie. discutieba. t᷑ ipso in palatio. multos
constrinxisset ad scłaria iudicia: int̾fuit.
quida que n legis ad em̃dationem intan¬
tũ obligauer.t. ut etiã omĩs facultas illius
rerũ ad satissacti nẽ ñ susficeret. Ob hoc
quippe eius piecita nctaq stirps suppel¬
lectilis abstrabitur: regisq potestati subuit᷑.
faro. innocens quasi nocens in debito red-¬
dendo apparere uoluit ꝓ eo: ce liberator cau¬

Expanded text:
rege Francorum, Qui ivit pugnare in gentem rege Francorum, Qui ivit pugnare in gentem Saxonum, Quam grave provenisset missis Saxonum, Si non fuisset inclitus Faro de gente Burgundionum. Et in fine huius carminis: Quando veniunt missi Saxonum in terra bem Meldorum, Ne interficiantur a rege Francorum. Hoc enim rustico carmine placuit ostendere, quantum ab omnibus celeberrimus habebatur. 79. Est et aliud non silentio de eo tegendum, ut in vita beati Chilleni iam dicti invenimus. Dum leges publicae, quae cotidie discutiebantur ipso in palatio, multos constringerent ad saecularia iudicia, interfuit quidam, quem vis legis ad emendationem in tantum obligaverat, ut etiam omnis facultas illius rerum ad satisfactionem non sufficeret. Ob hoc quippe eius praedia cunctaque stips superlectilis ei abstrahitur regisque potestati subicitur. Faro, innocens quasi nocens in debito reddendo apparere voluit pro eo, et liberator cau
Abbreviated transcription (Latin):
p̃d cationis oꝑante. abli ti ⁊ sordib unda st̃
baptismatis: quos me huic. acceclente uidi
albere. ioiuis uestib baptiratoꝵ. Ad hȩcrex
cunctiq in ammirationẽ: uersi. qui tra¬
ctabant eoꝵ de morte ꝑicli. statuunt iam
donis p̾ciosis eos confirmare infide. xp̃i: or
quasi in alios uiros mutati. redeunt ad
patriam mat̾nam remissi. Hanc qͥppe no-¬
uellam plantationẽ. egregius xp̃i faro pͥmꝰ
pene de gente saxonum semine uerbi xp̃o
excoluit: portendens iam officium futuri
pastoris: cuius seges multiplicata p̾dica¬
tionũ. notis ipsius felicib respondit in ce¬
lis. Postmodũ autẽ ipsagens a chlotha-¬
rio rege depopulata:ex humanosemine in
tota t̾ra illa neminem reliquit maiorẽ. nisi
ad eam mensurã qua regis ensis se attolle¬
bat. Ex qua uictoria carmen publicũ iuxta
rusticitatem. ꝑom̃ium pene uolitabat. ora
ita canentium: femineq choros inde. plau¬
dendo componebant. De chlothario ẽ canere

Expanded text:
edicationis operante, abluti sunt a sordibus unda sacri baptismatis, quos etiam me huc accedente vidi albere novis vestibus baptizatorum'. Ad haec rex cunctique in admirationem versi, qui tractabant eorum de morte pericli, statuunt iam donis pretiosis eos confirmare in fide Christi, quasi in alios viros mutati. 76. Dehinc redeunt ad patriam maternam remissi. Hanc quippe novellam plantationem egregius Christi Faro primus paene de gente Saxonum semine verbi Christo excoluit, portendens iam officium futuri pastoris, cuius seges multiplicata praedicatione votis ipsius felicibus respondit in caelis. 77. Postmodum autem ipsa est gens a Chlothario rege depopulata ex humano semine in tota terra illa; neminemque reliquit maiorem nisi ad eam mensuram, qua regis ensis se attollebat. 78. Ex qua victoria carmen publicum iuxta rusticitatem per omnium paene volitabat ora ita canentium, feminaeque choros inde plaudendo componebant: De Chlothario est canere
Abbreviated transcription (Latin):
chillem nr̃e notieie assi ꝓsutis. Cum
quod̾a tempore festa paschalia ꝑ octona¬
rium dierunt iumerũ mec lossent: ele¬
ctus cłi faro pentisex in ministerio con
obligauit. Cumq innumerabilis turba
mixta ex sexu rationabili. parum̃tũ eccłie.
ab ocłis subtraxisset replendo. ce ordo se¬
se sequentũ ad confirmandũ. turmas eiꝰ
ante p̾sentiam applicuisset: orta ẽ lux in¬
quodam puero.qui lumine ocłoꝵ fue¬
rat orbatus. dum ꝑehrismã unctionis a
tactu clare: uidet omĩa. Tunc enimuͦ pri¬
mũ natus ẽ ei nouus orbis: ac omĩs fabri¬
ca muncli cũ luce orta ẽ ei. Post se quod̾a
mͦ natũ miratus est mundii: cũ uidendo
miratus ẽ agnitum. Cui decorem sui mun¬
dus ꝑcecitatẽ diu negauerat: gr̃ã xp̃i me¬
ritis antistitis faronis. subito frui ei dispo¬

Expanded text:
Chilleni nostrae notitiae assumpsimus. Cum quodam tempore festa paschalia per octonarium dierum numerum mediassent, electus Dei Faro pontifex in ministerio confobligavit. Cumque innumerabilis turba mixta ex sexu rationabili pavimentum ecclesiae ab oculis subtraxisset replendo, et ordo sese sequentum ad confirmandum turmas eius praesentiam ante applicuisset, orta est lux quodam puero, qui lumine oculorum fuerat orbatus. Dum per chrismam unctionis a , cuiusque tactu clare videt omnia. Tunc enimvero primum natus est ei novus orbis ac omnis fabrica mundi cum luce orta est ei. Post se quodam modo natum miratus est mundum, cum videndo miratus est agnitum; cui decorem sui mundus per caecitatem diu negaverat, gratia Christi meritis antistitis Faronis subito frui ei dispo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcerum cohortem iam qitrahebat concil¬
um ad tecta regis. caus. consilii querendi
suꝑ uerbis legatoꝵ dirctis a gente saxo¬
num: uł quid utilitatis due cdamni con-¬
ferret interitus eoꝵ. Sum de his sermo¬
nib alternatis ad eligenłũ utilius consi¬
lium conferrent: inter isos miles xp̃i faro.
longas querimonias duietatis soluens
ait. Hos legatos certũ eñ eẽ gentis saxo¬
nun: s mͦ consortes efectis xp̃ianoꝵ. Sicut.¬

Expanded text:
procerum cohortem iam contrahebat conciliprocerum cohortem iam contrahebat concilium ad tecta regis causa consilii quaerendi super verbis legatorum directis a gente Saxonum, vel quid utilitatis quidve damni conferret interitus eorum. Sed cum de his sermonem alternatim ad eligendum utilius consilium conferrent, inter quos miles Christi Faro longas querimonias dubietatis solvens ait: 'Hos legatos certum est non esse gentis Saxonum, sed modo consortes effectos christianorum. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tro actatam aborigine. Ian nũ. Ez illius
ira ruptis habenis recti consilsi ceu fera
faro qui inter magnatos illic ñ medioeris.
astute uerbis regis obtemꝑare p̃monuit
adp̾sens. s tam̃ hoc differre incrastinum:
ut sic dilatat res. causa liberationis eoꝵ
fieret. Hoc autẽ dũ cunctoꝵ secdisset
anuis. &e iam dies illa decederet. clauden-¬
te ⁊ iam uesꝑe olympo. nox humida ruit.
amica lucentib astris: missis saxonũ cu-¬
stodie militũ deputant᷑ trepidantib a¬
nimis. Quoꝵ corda sunt int̾ mortẽ. & uitã
pauitando pendentia. Oceulte miles xp̃i
faro alloquiis diuinis miserando aggredit᷑:
suadens fonte. xp̃ianitatis sibi ipsis subue.¬
nire : & aduplici morte p̃sentis uidelicet
ce ȩt̾nȩ sese seruare. Ad hec animis illi incli¬
nati. p̃ualentib meritis misericorlissimi
faronis. fonte sacri abluiti baptismatis:
noxq erroris conuersaillis indiem ficłi
ce claritatis: ce de numro seruientium
redderetur iam terris nuo lumine solis:

Expanded text:
r ab origine nationum'. 73. Sed illius ira, ruptis habenis recti consilii, libere Faro, qui aderat inter magnatos illic non mediocris, astute verbis regis obtemperare praemonuit ad praesens, sed tamen hoc differre in crastinum, ut sic dilata res causa liberationis eorum fieret. 74. Hoc autem dum cunctorum sedisset animis et iam dies illa decederet, claudente iam vespere Olympum, nox humida ruit amicaque lucentibus astris, missique Saxonum custodiae militum deputantur, trepidantibus animis. Quorum corda inter mortem et vitam pavitando pendentia occulte miles Christi Faro alloquiis divinis miserando aggreditur, suadens fonte christianitatis sibi ipsis subveniri et a duplici morte, praesentis videlicet et aeternae, sese servare. Ad haec animis illi inclinati, praevalentibus meritis misericordissimi Faronis, fonte sacri sunt abluti baptismatis, noxque erroris conversa est illis in diem fidei et claritatis, et de numero servientium redderetur iam terris novo lumine solis,
Abbreviated transcription (Latin):
g ut uix otua blidechildie sacro
uelamini mancipata claruierit: secłm qͦd
ex relatione publica antiquissimoꝵ uiro.¬
rum. qui canicie lactea compositierant
comperimꝰ. Hec eũ uiris strchosissimis dõ
militaret. in uilla residendo que uulgo pe¬
rineuindo dicitur: ex iure suȩ ꝓprietatis.
presul cłi faro mandato eã sue presentie.

Expanded text:
 nomine Blidechildis sacro velamini mancipata claruerit, secundum quod ex relatione publica antiquissimorum virorum, qui canicie lactea compositi erant, comperimus. Haec cum curis studiosissimis Deo militaret in villa residendo quae vulgo Pinnevindo dicitur ex iure suae proprietatis, praesul Dei Faro mandato eam suae praesentiae
Abbreviated transcription (Latin):
da erunt: qm̃ in tex intiuistãꝙͣ ĩbellib ñ
exꝑiemur ea. At legitoꝵ uẽrba dũ ꝑ aures
usq ad noticiam anuriregis chlotharii
ꝑuenissent: ilico eus fel quod sedes irȩ ẽ
immoderate efferbiit:. moxq fur ibunda
uoce ocłisq sanguie. suf  tulit irretra¬
ctabilit̾ in eis capitasm sententiã. Nã stipa

Expanded text:
da erunt, quoniam in te et in tuis imbellibus non da erunt, quoniam in te et in tuis imbellibus non experiemur ea'. 72. At legatorum verba dum per aures usque ad notitiam animi regis Chlotharii pervenissent, ilico eius fei quo est sedes irae immoderate efferbuit, moxque furibunda voce oculisque sanguine suffusis tulit inretractabiliter in eis capitalem sententia
Abbreviated transcription (Latin):
equalis meriti. Quoꝵ maior natu ado no¬
mine: semet suis uoluptatib abdicauit:
postquã intra ioram saltus. monasteriũ
ex beati reg la columbani construxit. Iu¬
nior uͦ nomine dado: intra berigensem sal¬
tum supia fluuiolum resbacem. ex supradi.¬
cti uiri regula monastium clarissimũ deo
dicauit. Igitur cũ gens saxonum illo
in tempore. fide instabili rebellis effecta. ef.¬
ferataq duris animis. ad dinoscendu q̃d̾
sub millius ditione ẽẽ. decreuisset: mutit
nuncios una cũ consilio regis sui nomine
bertoaldi ad regemfrancoꝵ. in hec tierba.
Scio inquit quiañ colligis tu chlothari
uires bellandi in aumo. aduersus potenti¬
am uirtutis mee: iec etiã spem eõncipis
in robore pectoris. Quappt̾ mitius agens
ne depopuletur t̾a iam ñ tua s mea: ubi
głosus residere fĩe dispositione aduenio.
occurre: mͥ obuia: ductoremq mei per
ignotam t̾ram te Inoneo. Ibi enĩ consilio
meoꝵ tractanda sint bella. cũ quib agen¬

Expanded text:
eterna. Quorum major natu, Ado nomine, semet suis voluntatibus abdicavit, postquam intra Jurani saltus arva monasterium ex beati regula Columbani construxit: juniorque nomine Dado intra Briegensem saltum supra fluviolum Resbacenum ex supradicti viri regula monasterium construxit. videre. 71. Nam gens Saxonum illo in tempore fide instabilis rebellis effecta efferataque duris animis ad dinoscendum, quod sub nullius ditione esse decrevisset, mittit nuntios una cum consilio regis sui nomine Bertoaldi regem ad Francorum in haec verba: 'Scio', inquit, 'quia non colligis tu, Chlothari, vires bellandi in animo adversus potentiam virtutis meae nec tantam spem concipis in robore pectoris. Quapropter mitius agam, ne depopuletur terra iam non tua, sed mea, ubi gloriosus residere fida dispositione dispono, et occurre mihi obviam ductoremque mei per ignotam terram te praemoneo. Ibi enim consilio meorum tractandum est, bella cum quibus agen
Abbreviated transcription (Latin):
aõ. Igitur primũ inquit bonis semꝑ
adẽe potentiam malos cunctis uirib ẽẽ
desertos agnoscas licebit. Quoꝵ quidem.
alterũ demonstat᷑ ex altero. Nã cũ bonũ
malumq condaria sunt: si bonũ potens
ẽẽ. constiterit. liquet imbecillitas mali. At
si fragilitas clarscat. mali: boni firmitas
nota ẽ. S utiq ire. sententie. fides abun¬
dantior sit: alte utro calle ꝑcedam. Hunc
dic̃a de otgario lobilissimo uiro. qͥ tẽpore
głosissimi imꝑqoris karoli magni claruit:
&e seds a rege fut. Post multa quȩ fecit p̾lia.
in se reuersus ieliquit. om̃ia sua: ẽẽ se secu¬

Expanded text:
. Igitur primum, inquit, bonis semper adesse potentiam, malos cunctis viribus esse desertos agnoscas licebit. Quorum quidem alterum demonstratur ex altero. Nam cum bonum malumque contraria sunt, si bonum potens esse constiterit, liquet imbecillitas mali; at si fragilitas clarescat mali, boni firmitas nota est. Sed utique nostrae sententiae fides abundantior sit, alterutro calle procedam. Nunc dicam de Otgario nobilissimo viro, qui tempore gloriosissimi imperatoris Karoli Magni damit et secundus a rege fuit. Post multa quae fecit prelia in se reversus reliquit omnia sua
Abbreviated transcription (Latin):
latud: d ict. ꝑ longum &e ꝑ angustũ infle¬
xa. aquitan cam ꝓuinciam semi eingit. ħ
ab oriente. habet bilgicam: a mericdie par¬
tem ꝓuincie nai bonensic qua arelas ciui¬
tas ẽ: ee mari gallico rhodan flum̃ accipitur.

Expanded text:
 ducta per longum et per angustum inflexa, Aquitanicam prouinciam semicingit. Haec ab oriente habet Belgicam, a meridie partem prouinciae Narbonensis, qua Arelas ciuitas sita est et mari Gallico Rhodani flumen accipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
it ar eraret᷑ ꝑ gyre mn in altũ aute pedum
centũ iginti. Omĩa autẽ ex quadratis mar-¬
morer signaticis exrruxit. Cameram uͭ lã¬
mu is autris affixit: in medio aut̃ẽ octo¬
geni sarcophagũ ex argento puro institu-¬
it. ꝑ tres autẽ annos fabricam incessant̾
instruxit: & consũmans e in die natalis

Expanded text:
 numeraretur per gyrum, in altum autem pedum centum viginti. Omnia ex quadratis marmoribus et synmaticis exstruxit, cameras vero laminis aureis affixit. In medio autem octogono sarcophagum ex argento puro instituit. Per quatuor annos fabricam incessanter exercuit, et consummans eam die natalis
Abbreviated transcription (Latin):
re demones ꝑ energuminos. Quid nobis et
uabis apłi dei uiui. In ingressu ur̃o flaminis
exurimur. Stabat augẽ. in una ede. templi
alia autẽ: ede stabat luna fiisilis ex argento:
habens quadrigam boi. in fusilem similiter

Expanded text:
nt per energumenos: « Quid nobis et vobis, apostoli Dei vivi? in ingressu vestro flammis exurimur. » In una aede templi alia vero aede luna stabat fusilis ex argento, habens bigam boum fusilem similiter
Abbreviated transcription (Latin):
gida fuit. Urebatur misera. ñ minus pudore.¬
serat inuita ꝑdebat. Dehinc uociferando
atq eiulando: beati martini basilic̃a ue¬
lociter expetiuit. Ante cuius sepulchrum
hoc tormento afflicta. ꝑ quatuor mensium
spacia ꝑstrata: restincto omni uapore. in in¬
tegritate corporis solidata ẽ. Erat enĩ ancil¬
la ciuiuscda turonici: qui medietare precii
concessa. alteram requisiuit.uiiii.
bIIII.

Expanded text:
livit. Urebatur misera non minus pudlivit. Urebatur misera non minus pudserat, invita prodebat. Dehinc vociferando atque ejulando, beati Martini basilicam velociter expetivit; ante cujus sepulcrum in hoc tormento per quatuor mensium spatia prostrata, restincto omni vapore, in integritatem corporis solidata est. Erat enim ancilla cujusdam civis Turonici, qui medietate pretii concessa, aliam requisivit. CAPUT LVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
cens abscessit. Hergente autẽ ad uesꝑam die:
ꝓpe amnis caris riꝑam accepit mansionẽ.
Medio autẽ fere noctis spacio exꝑgefacta:
uł qd̾ beati tumulũ aitigisset. Quȩ cũ maxi
mo fletu ꝑferret: iterum obdormiuit. Et
ecce uir crine igneo. indumento purpureo.
crucem gestans manu: stans ante eã ait. Hc̃
saneris in nomine. xp̃i redemptoris nr̃i. Et
app̃hensa manu eius. misso digito suo sub¬
direxit eos. Dum hec in uisu uideret: eugi¬
lans defluente adhuc sanguine. saña ele¬
uauit. in di laudib manũ: regressaq ad
basilicã. impleta gr̃arum actione lȩta rediuit.
n festiuitate uͦ beati iohannis..Luiii.
cum ppłs ad missarũ sollemnia conueniret:
mulier queda accepto sarculo agrũ adiit:
ut scilicet euulsis mali germinis ⁊iraniis.
messem sola purgaret.Nec enĩ poterat ẽe
uallata solatio: ob reuerentiam dñici p̃cur¬
soris. Cumq oꝑari cepisset: ꝓtinus manꝰ erꝰ

Expanded text:
cens, discessit. Vergente quoque in vesperam die, cens, discessit. Vergente quoque in vesperam die, prope amnis Caris ripam accepit mansionem. Ad medium autem fere noctis expergefacta, ti pontificis tumulum attigisset; quae cum maximo cum fletu proferret, iterum obdormivit. Et ecce vir crine cigneo, indumento purporeo, crucem gestans manu, stans ante eam ait: 'Nunc sana eris in nomine Christi redemptoris nostri'. Et adprehensa manu eius, misit digitum suum indirexit eos. Dum haec in visu videret, evigilans, defluente adhuc sanguine, sanam elevavit in Dei laudibus manum. Regressaque ad basilicam, impleta gratiarum actione, laeta redivit. 57. In festivitate vero beati Iohannis cum populus ad missarum solemnia mulier quaedam accepto sarculo, agrum adiit, ut scilicet evulsa mali seminis zizania, messem sola purgaret; nec enim poterat esse vallata divino solatio ob reverentiam dominici Praecursoris. Cumque operari coepisset, protinus manus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
digiti eius. Niditq omĩs conuentus plebis
magnalia di: qualiter infitiebatur manus
a sanguine: ascendebatq gradatim ꝑ arentes
uenas: & ita erat manus bibula. ut putares
spongiam diu aridam limphis iniectam.
sitienter haurire liquorem. Repletis gͦ sangͥ¬
ne uenis. roboratisq neruis. rubescente cute:
pallidam manũ extulit sanam..luii.
lier: meruit obtinere medela. Nã hec
contractis in uolam digitis unguib defixis.
in ipsa ut ita dicam ossa tota iam manu pu¬
trefacta: uenit ad scĩ festiuitatem deuota:
optabilem expetens medicinam. Igit᷑ expec-¬
tatis ex more sollemnib: dicit suis. In regra
quidem cordis fide ad deposcendu beati p̃si¬
dium uenimus confessoris: s obsistentib pec¬
catis. ñ meriumus qd̃ petebamus acciꝑe. Con¬
summata nunc oratione. reu̾tamur ad patri¬
am: fidentes de bonitate p̾sulis. d̃ ce si corꝑe
imbecillitate presso: ꝑsit anime fidelis ora¬
tio. Hec & his similia aiens: quasi sco ualedi¬

Expanded text:
digiti ejus; viditque omnis conventus plebis magnalia Dei, qualiter inficiebatur manus a sanguine, ascendebatque gradatim per arentes venas, et ita erat manus bibula, ut putares spongiam diu aridam lymphis injectam, sitienter haurire liquorem. Repletis ergo venis, roboratisque nervis, ac rubescente cute pallidam manum extulit sanatam. CAPUlier meruit obtinere medelam. Nam haec contractis in volam digitis, unguibusque defixis in ipsis, ut ita dicam, ossibus, tota jam manu putrefacta, venit ad Sancti festivitatem devota, optabilem expetens medicinam. Igitur, spectatis ex more solemnibus, dicit suis: Integro quidem corde ad deposcendum Beati praesidium venimus, sed obsistentibus peccatis, non meruimus quod petebamus accipere. Consummata ergo nunc oratione, revertamur ad patriam, fidentes de bonitate 1074 Praesulis, quod corpore imbecillo prosit animae fidelis oratio. Haec et his similia aiens, et quasi Sancto valedi
Abbreviated transcription (Latin):
ti dñm postularent. ut ipse augeret. forti¬
tudinem: qualiter columnã ramis arbo¬
ris integram ad sepem ueberent. Cumq
surrexissent ab oratione. cũ inuocatione
nominis sacri cli omĩpotentis arbor̃e arri¬
piunt: ac in locũ destinatum ferre conant᷑.
Et qͣmus multi in locũ trahere nequiuant:
duo armati homines fide. leui motu porta¬
bant. Quam postea multi simul positi fra-¬
tres mouere: temptabant: ac cũ leuare. neqͥ¬
rent. tum demũ uirtutẽ om̃ipotentis agnoᷤᷤ¬
cebant: qm̃q uirtutem dũ aduiuerent si¬
mul ambo nequaꝙͣ sibi s alius alteri de¬
putando. abdite aliis patefaciebãt. Se for-¬
te nos quispiam rep̃hendendo. nosq roden¬
do. talia serere diuidicat atq condemnat:
nos tam̃ quȩ ad diuinã głam ꝑtinent silers
ñ noiuimus. Ille sibi diudicet. utr ũ hec eondi¬

Expanded text:
ti Dominum postularent, ut ipse augerit fortiti Dominum postularent, ut ipse augerit fortitudinem, qualiter columnam arboris integram ad sepem vehirent. Cumque surrexissent ab oratione, cum invocatione nominis sacri Dei omnipotentis arborem arripiunt ac in locum destinatum ferre conantur. Et quem vix multi in locum trahere nequiverant, duo armati homines fide leve moto portabant. Quem postea multi simul positi fratres movendum temptabant, ac cum levare nequirent, tum demum virtutem omnipotentis agnoscebant; quamque virtutem, dum advenirent, simul ambo, nec quicquam sibi sed alius alteri depotando, abdite aliis patefaciebant. Sed fortasse nos quispiam reprehendendo nosque rodendo talia inserere diiudicat atque condemnat. Nos tamen, quae ad divinam gloriam pertinent, silere non novimus. Ille sibi diiudicet, utrum haec condi
Abbreviated transcription (Latin):
postulasti. p̃be cibos fr̾ibr. Dedit oꝑam. di¬
uisit ꝑtriginta: ita om̃s saciati sunt. ut
uix ullo unqͣm se dicerent fuisse tempore¬
ita cibo repletos. Auxit fides: quod ñ babu¬
erãt in supplementũ dapes. xuiiii.¬
lius rursum monachus nomine. leobar¬
dus. cum ad uineam custodiendã alio
tempore deputatus fuisset: inueit uulpe.¬
culam uuas uorantem. Qũã cõminando
corripuit: ac ne amplius attingeret imꝑan¬
do ꝓhibuit. Cumq ille abisset: ad suera fur-¬
Moxq leobardus de studio uineã circum¬
iens: repꝑit uulpeculam mortuã. in ore ꝓ¬
hibitos tenere cibos.
lia quoq uice isdem leobardus cum
meroueo euius suꝑius fecimus men¬
tionem. septa uinee ex abbatis imꝑio densa¬
bant atq muniebant: euenit ut securi ar¬
borem succide̾nt: et de ramoꝵ coniectura
septa densarent. Cumq iam columnã ra-¬
mis nudassent: fuit consiliũ ut t̾re ꝑstra¬

Expanded text:
postulasti, prebe cibos fratrum'. Dedit operam, dipostulasti, prebe cibos fratrum'. Dedit operam, divisit per XXX: ita omnes satiati, ut vix ullo umquam se dicerent fuisse tempore cibo repletos; auxit fides quod non habuerant in supplimento dapes. Alius rursum monachus nomine Leubardus, cum ad vineae custodiam alio tempore depotatus fuisset, invenit vulpiculam uvas vorantem; quam comminando corripuit, ac ne amplius adtingerit, imperando prohibuit. Cumque ille abisset, adsueta furMoxque Leubardus de studio vineam circumiens, repperit vulpem mortuam, in ore prohibitos tenentem cibos. Aliaque vice hisdem Leubardus cum Meroveo, cuius superius fecimus mentionem, septa vineae ex abbatis imperium densabant atque muniebant. Evenit, ut secure arborem succiderint et de ramorum coniectura septa densarent. Cumque iam columnam ramis nudassent, fuit consilii, ut terrae prostra
Abbreviated transcription (Latin):
ibunt scĩ de uirtute in uirtutẽ. uidebit᷑
d̃s cdorum in syon. Impleta gͦ antiphonȩ me-¬
lodia. letus & om̃i amenitate repletus ani-¬
mã clatori reddidit: ut nobis qui astabamꝰ
aꝑte daretur intelligi. eũ de uisa gła & ꝓmis¬
si premii lȩticia ẽẽ repletum.. xuii¬
lius monachus sub abbate bertulfo no¬
mine bauclacharius. tempore iundemiȩ
ordinatus ut uineam custodiret. ne auium
bestiarumue accursus damnũ inferret: eue¬
nit ut triginta fr̃s ad eandem muniendam
uenirent uineam. Ille caritate plenus. po¬
stulat ut ibi post laborem fessa membra re-¬
ficiant: nec aliud quicqͣm habens qmͣ modi¬
cum panis. quẽ ad suos usus detulerat. Qm
cũ p̃positus increparet. ne hoc facere. intende.¬
ret. quia panes parare nequiret:ille ait.
Largiores post mecũ sunt: e quib tanti ac.
pluriores saciari possunt. Cũq p̃positus inqͥ¬
anando anatem uulgus uocat. Ille inqͥt ut

Expanded text:
Ibunt sancti de virtute in virtutem; videbitur Ibunt sancti de virtute in virtutem; videbitur Deus deorum in Syon. Inpletam ergo antiphonae melodiam, laetus et omni amoenitate repletus animam datori reddidit, ut nobis qui adstabamus aperte daretur intellegi, eum de visa gloria et promissa praemii laetitia esse repletum. Alius monachus sub abbate Bertulfo nomine Baudacharius, cum tempore vindemiae ordinatus, ut vineam custodiret, ne avium bestiarumve incursus damnum inferret, evenit, ut XXX fratres ad eandem muniendam venirent vineam. Ille caritate plenus postulat, ut ibi post laborem fessa membra reficiant, nec aliud quicquam habens quam modicum panis, quam ad suos usus detulerat. Quem cum praepositus increparet, nec hoc intento haberit, quia panis parare nequiret, ille ait: 'Large dapes mecum sunt, e quibus tantos et pluriores satiare possunt'. Cumque praepositus inqudatam, quam a nando anatem vulgo vocant. Ille inquid: 'Ut
Abbreviated transcription (Latin):
a puericia sub regrlaris disciplinȩ norma
eruditꝰ. sub beato columbano e scło cont̾sus:
simplex &e om̃i bonitate int̃ fr̃s habitꝰ. Obȩdientia
& religione pollens: malicia iuxta euangłiũ¬
omino paruulus extitit. Quid ñaq fuerit.
quod clementissimus rerũ creator. exeunti
de mundo monstrare uoluit. qualis ptꝰ fu¬
turus eẽt: nisi quia qui simili simplicitate
uiuunt. ce obedientiȩ ac mortificationi uolun¬
tarie. subiciuntur. similem remun̾ationem
expectent. claritatemq eterm luminis po¬
tiantur:
liumq similem obedientia & pietate
ati mansuetudine. theudoaldii no¬
mine. uidimus feliciter de p̃senti uita segre¬
gari: & cum omni lercia & exultatione ad
ȩterna gaudia ꝓpare. Nam cũ in lecto suo
recessurũ. S qualiter suũ uiderit exitum:
nobis nequaqm indicare uoluit. Cumq ĩa
omnib ualedixisset: uiaticũ poposcit. Quo
sumpto: antiphonã ipse imposuit dicens.

Expanded text:
a pueritia sub regularis disciplinae norma a pueritia sub regularis disciplinae norma eruditus, sub beato Columbano e saeculo conversus, simplex et omni bonitate inter fratres habitus, oboedientia et religione pollens, malitia omnino iuxta euangelium parvulus extitit. Quid namque fuerit, quod clementissimus rerum creator exeunti de mundo monstrare voluit, qualis post futurus esset, nisi quia hi qui simile simplicitate vivunt et oboedientiae ac mortificatione voluntariae subiciuntur, similem remunerationem expectent claritatemque aeterni luminis potiantur? liumque similem oboedientia et pietate atque mansuetudine Theudoaldum nomine vidimus feliciter de praesenti vita segregari et cum omni laetitia et exultatione ad aeterna gaudia properare. Nam cum laetus suo egressurum; sed qualiter suum viderit exitum, nobis nequaquam indicare voluit. Cumque iam omnebus vale dixisset, viaticum poposcit; quo sumpto, antiphonam ipse inposuit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
similem uidisse. Ille ait. Noueris te. hac die
ad nos uenire. huiꝰq lucis fuluȩ habitatorem
ẽẽ: & septies suꝑ hunc solem iustoꝵ choris inser¬
ma in corpore: uale ultimũ om̃ib dicit. Cũ¬
qi unus ex astantib int̾rogaret quo diu anci¬
piti exitu orauisset: rei causam exposuit: qͥd
uiderit: &e magnã sibi claritatẽ ꝓmissam ẽe
edisserit: a&e quod eadẽ hora iturus sit denun¬
ciat: tantũ uiaticũ caꝑe & ualedicere fr̾ib re¬
gress sit. Cumq sacrũ corpus dñ sũpsisser. õĩ¬
brq dedisset osculum: postulat. ut caritatis
officium corpori dependant. Psecutaq ẽ mox
finis ꝓmissionem: felicemq exitũ habens. so¬
lum desideriũ uiuentib reliquit. Hoc tantũ¬
mͦ remunerator sc̃oꝵ posti̾s relinquers uolu¬
it ad exempłu: ut qui er coronã ante exitũ
ꝓmissam cognouissent: esꝰ puritatis &e religi.¬
onis in omnib imitatores eent. fuerat enĩ is

Expanded text:
similem vidisse. Ille ait: 'Noveris te hac die similem vidisse. Ille ait: 'Noveris te hac die ad nos venire huiusque lucis fulvae habitatorem esse, et septies super hunc solem iustorum choris inserma in corpore, vale ultimum omnibus dicit. Cumque unus ex adstantibus interrogaret, quo diu ancipite exitu moravisset, rei causam exponit, quid viderit, et quantam sibi claritatem promissam esse, edisserit, et quod eadem hora iturus sit, denuntiat: tantum viaticum capere et valedicere fratribus regressus. Cumque sacrum corpus Domini sumpsisset omnibusque dedisset osculum, postulat, ut caritatis officium corpori dependant. Prosecutaqueo est mox finis promissionem, felicemque exitum habens, solum desiderium viventibus reliquid. Hoc tantummodo remunerator sanctorum posteris relinquere voluit ad exemplum, ut qui eius coronam ante exitum promissam cognovissent, eius puritatis et religionis in omnibus imitatores essent. Fuerat enim his
Abbreviated transcription (Latin):
uitã. felicioremq exitũ uidimꝰ ꝑegisse: qui
diu̾sa ꝑ exhortationem suꝑstitum. exeuntes de.
hac luce exempla reliquerunt. E quib aliqua
ponenda sunt: ut uiuentib eoꝵq uita imitan¬
tib adhortatio crescat. Nam quoda in tẽpore
quidam monachus agibodus nomine. cuiꝰ
etiã suꝑius fecimus mentionem. qui tẽpore
beati atale molinũ monasterii gubernabat:
in extremis anxietatib positus. sui exitꝰ expe¬
ctabat horam. Cumq iam fr̾m caterua astarce.
que exeunti de mundo anuns supp̃mos repen¬
derent honores. atq ex more ad p̾allendum
officia se p̃pararent: elapsa e corpore. anima.
uidit eternã lucem sibi p̃paratam: solemq
rutilo fulgore micantẽ. Cumqi cerneret aie¬
retq se nunqͣm talem solem uidisse. uł que ei
claritas assimilari possit: unꝰ e celicolis ad eũ
accessit. sciscitatusq ẽ. quid attonitꝰ intueret᷑.
Respondit solis fulgorem mirari: nec se unꝙͣ.

Expanded text:
vitam felicioremque exitum vidimus peregisse, qui vitam felicioremque exitum vidimus peregisse, qui diversa per exhortatione superstitum exeuntes de hac luce exempla reliquerunt. Ex quibus aliqua ponenda sunt, ut viventibus eorumque vitam imitantibus adhortatio crescat. Nam quodam in tempore, cum quidam monachus Agibodus nomine, cuius etiam superius fecimus mentionem, qui tempore beati Atalae molinum monasterii gubernabat, in extremis anxietatibus positus, sui exitus expectabat horam, cumque iam fratrum caterva adstaret, que exeunte de mundo animae suppremos rependeret honores, atque ex more ad psallendi officio se praepararent, elapsa e corpore anima, vidit aeternam lucem sibi paratam solemque rutilo fulgore micantem. Cumque cerneret aieretque, se numquam talem solem vidisse, vel quae ei claritas adsimilari possit, unus ex celicolis ad eum accessit, sciscitatusque, quid adtonitus intueret, respondit solis fulgorem mirare nec se umquam
Abbreviated transcription (Latin):
diens. in columis a fluuio surgit: diruptis¬
q nexib sospes dertonã ingredit᷑: ac post
ad monasterium remeans ꝑuenit. Moxq di¬
uina ultio ꝓgrediente meroueo satellites ꝑ¬
culit: nam om̃s qui in eo fuerunt consortio
ad hoc opus patrandu. diu̾sis sunt plagis af¬
flicti: alios cęcitas. alios ignis urens. alios con¬
fractio poplitũ. alios om̃ium m̃broꝵ debilitaᷤ.
pererunt meroueum sospitem ad ebobiũ re¬
measse: quidã eoꝵ egri adducti ꝑuener̃t:
s ppauci ex eis penitentiȩ medicam̃to euase¬
runt: reliqui om̃s in eadem ultione mortui
sunt. Mirificum munꝰ famulis suis rerum
largitur reꝑtor: dũ post damna carnis. & cor¬
poris irrogatas iniurias. & in p̾senti uita am
miniculo roborat. & in futuro post certami¬
na coronando głificat: quos bic p̃sertim
ob suũ nom̃ susciꝑe inuiriam sponte. cernit.
lios etiam monachos
in supradicto ebobiensi cenobio felicẽ

Expanded text:
tiens, incolomis a fluvio surgit, disruptistiens, incolomis a fluvio surgit, disruptisque nexibus, sospis Dertonam ingreditur ac post ad monasterium remeans pervenit. Moxque divina ultio, progredientem Meroveum, satellites perculit. Nam omnes qui in eo fuerunt consortio ad hoc opus patrandum diversis sunt plagis adflicti; alios caecitas, alios ignis urens, alios contractio poplitum, alios omnium membrorum debilitas, pererunt, Meroveum sospitem Ebobium remeasse, quidam eorum aegri adducti pervenerunt. Sed perpauci ex eis per paenitentiae medicamenta evaserunt; reliqui omnes in eadem ultione mortui sunt. Mirificum munus famulis suis rerum largitur repertor, dum post damna carnis et corporis inrogatas iniurias et in praesenti vita per amminiculum roborat et in futuro post certamina coronando glorificat, quos hic praesertim ob suum nomen suscipere iniuriam sponte perspicit. Aliorum etenim monachorum in supradictu Ebobiense coenubio felicem
Abbreviated transcription (Latin):
adueniente. que in hieme celebratur:
Maurellus quidã ex domo ponticonensi.
seruus agini ducis: qui mense marcio ꝑin
cursionem nescio qũã. unius poplitis ꝑcli¬
derat usum: & gressũ figere ñ ualens. adbi¬
bito sibi ad geniculũ fuste. ut mos claudo¬
rum ẽ affuit. Is cũ ꝑtriduũ orationẽ fu
uitatis genu directo sanus abscessit. Post
paucos autẽ dies. homines qui carceris uin¬
culis tenebantur. diuinitus absoluts: sci¬
patromi basilicam sunt ingressi: & ꝑ uidic̃e
immunes a damno laxatisunt..xlui.
bis uici ambiacensis. adueniens ad basilic̃a
scĩ uiri: dũ inter reliquos petentes postula¬
ret uictus stipem: uisitatus a scĩ uirtute. di¬
rectus abscessit.

Expanded text:
adveniente, quae in hieme celebratur, adveniente, quae in hieme celebratur, Maurellus quidam ex domo Ponticonensi  Pontion , servus Agini ducis, qui mense Martio per incursionem nescio quam unius poplitis perdiderat usum, et gressum figere non valens, adhibito sibi ad geniculum fuste, ut mos est claudorum, adfuit. Is cum per triduum orationem fudinum de festivitate, genu directo sanus abscessit. Post paucos autem dies homines, qui carceris vinculis tenebantur, divinitus absoluti, Sancti basilicam sunt ingressi, et per judicem immunes a damno laxati sunt. CAPUTrbis, vici Ambiacensis , adveniens ad basilicam Sancti, dum inter reliquos petentes postularet victus stipem, visitatus a Sancti virtute directus abscessit.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quarta autẽ die aꝑtis ocłis ñ poterat
loqui: ablata enĩfuerat. fandi facultas. u¬
ditis uͦ beati martini miraculis: unũ trien¬
tem nautis porrexit: innuens cũ supplica¬
dione. ut eum ad beati antistitis templum
deferrent. Quib abeuntib: ille ad domũ
suũ reuersus. uidit. ante pedes suos aureũ
in similitudinem trientis. Quo assumpto.
ille. cernens: dixit intra se. Reddidit mͥ uir¬
trienne: quẽ eus templo direxi. Et accensꝰ
desiderio: uoluit unã atq alterã nauim
conscendere: s a parentib ẽ retentus. Reꝑ¬
ta autẽ tercia naue: retineri penitꝰ ñ potu¬
it. Qua ascensa: cũ urgente uento altum
mare ingressi fuissent: os eius uirtus seĩ an¬
me hoc iter sulcare iussisti. Iam enĩ pͥusꝙͣ
templũ scĩ tui uideam: eius beneficns sum
refertus. Qbr nauigantib: burdegala ur-¬
be appulsi sunt. Egressusq ille de naui: ad
basilicam scĩ accedens. ac uotũ suũ exsolueis:
quȩ scͥpsimus ab ipsius ore relata cognoui-¬

Expanded text:
tur. Quarta autem die apertis oculis, nihil poterat loqui. Ablata enim ei fuerat fandi facultas. Auditis enim beati Martini miraculis, unum triantem nautis porregit, innuens cum supplicatione, ut eum ad beati antistitis templum deferrent. Quibus abeuntibus, ille ad domum suam reversus, vidit ante pedes suos aureum in similitudine triantis. Quo adsumpto pdere. Quod ille cernens, dixit intra se: 'Reddidit mihi virfenore, quod eius templo direxi'. Et accensus desiderio, voluit in unam atque aliam navem conscendere, sed a parentibus est retentus. Reperta autem tertia nave, retenere penitus non potuit. Qua ascensa, cum inpellente vento altum mare ingressi fuissent, os eius virtus sancti anme hoc iter sulcare iussisti. Iam enim, priusquam templum sancti tui videam, eius beneficiis sum refertus'. Quibus navigantibus, Burdigala urbe basilicam sancti Dei accedens, ac votum suum exsolvens, quae scripsimus, ab ipsius ore relata cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
felix ciuitas cesarauigusta. beatoꝵ sangui¬
ne circumlita: que tot milium martyrum
oblationes om̃ipotent dño consecrasti. Gau¬
deant gͥ tecum totius mundi urbes: p̾cio¬
so martẏrum sanguine decorate. Gaude.¬
at. deniq & ipsa caput gentium nobilissi¬
sc̃oꝵ. Gaudeat. etiam nobiscum totius his¬

Expanded text:
felix Caesaraugusta, beatorum sanguifelix Caesaraugusta, beatorum sanguine circumlita, quae tot millia martyrum oblationes Domino dedicasti. Gaudeant igitur tecum totius mundi urbes, pretioso martyrum sanguine decoratae. Gaudeat denique ipsa caput gentium nobilissita resarum. Gaudeat etiam nobiscum totius S
Abbreviated transcription (Latin):
dini paganoꝵ. ut ante totius ciuitatis conspe¬
c̃tum. congesta inunum corpora ignib trade.¬
sorum criminum reos. eoꝵq capitib ampu¬
duos latrones ꝓ nr̃a salute noscit᷑ crucifixu.¬
meritoꝵ suoꝵ supplicia nunqmͣ finienda.
Ue tibi minister diaboli daciane. Non
centium ciuium uitam contra iura legum
extinguere: nisi huius nefandi criminis¬
causam in occisis addere ꝓcurares. Quid tͥ
Peremisti t̾rene ciuitatis plebem innocen¬
anime in manu di sunt. & ñ tanget illos
torm̃tum mortis: te uͦ retinent uinctũ nũꝙͣ
finiendoꝵ infernalium ignium cruciatꝰ.
receptionem magnoꝑe p̾stolantur. ut int̾
reliquas martyrum cateruas duplici re¬
muneratione ditentur: tu uͦ sceleratũ cor
pus tuum nullomͦ uelles reciꝑe. ne dupli¬
diabolo ce angłis eius eternis incendiis
cremareris. Dos uͦ cineres innumerabiliũ
exultatione ueneramur: eorũq tͥumphis
letantes compatiendo iungimur. Aulam
se festis gaudiis associare. O felix & nimiũ

Expanded text:
dini paganorum, ut ante totius civitatis conspectum congesta corpora ignibus tradesorum criminum reos, quos civitaduos latrones pro nostra salute noscitur crucifixmeritorum suorum supplicia nunquam finienda. 10. Vae! tui minister diaboli Datiane, non centium civium vitam contra jussa legum exstinguere, nisi hujus nefandi causam criminis addere procurares? Quid tibPeremisti terrenae civitatis plebem innocenanimae in manu Dei sunt, et non tanget illos tormentum mortis. Te quoque retinent vinctum nunquam finiendorum infernalium ignium cruciatus. receptionem magnopere praestolantur, ut inter reliquas martyrum catervas, duplici remuneratione coronentur. Tu quoque scelerati corporis tui tecum nullo modo vis recipere, ne duplidiabolo et angelis ejus aeternis incendiis manciperis. En cineres innumerabilium exsultatione veneramur, eorumque triumphis laetantes compatiendo conjungimur. Aulam m festis gaudiis associari O! felix nimiumque
Abbreviated transcription (Latin):
crilege mentis datianus. ab eiscdem impiis¬
simis imꝑatorib ut in hispanias ꝓficiscere¬
tur. p̾sidis nom̃ indeptus ẽ: quo mentis suȩ
rabiem erga membra xp̃i ferocius ostende¬
ret. Cum gͥ hispanie ꝓuinciam ꝓperans at¬
tigisset. immanitatis eiris seuicies latẽre

Expanded text:
crilegae mentis Datianus ab eisdem impiiscrilegae mentis Datianus ab eisdem impiissimis imperatoribus, ut in Spaniam proficisceretur praesidis nomen indeptus est, quo mentis suae rabidae erga membra Christi ferocius desaeviret. 6. Cum igitur Spaniae-provinciam properans attigisset, immanitatis ejus saevities latere
Abbreviated transcription (Latin):
onib ȩternis associari mereamur. Nunc gͥ or-
dinẽ ceꝑtȩ narrationis ꝓsequentes: ad ea gres
atq relatione ethnicoꝵ ad nos usq delata
sunt. Temporib diocletiani & maximia¬
ni imꝑatoꝵ. in mundi ambitu sacrilega eoꝵ¬
iussa mancdauerunt: ut conuentus om̃ium
xp̃ianoꝵ ñ solum ex urbib pelleretur:s licen¬
tia quisq ꝑsecutoꝵ potiretur. eoꝵ uitã inse¬
quendo necare. Orimo quidem & multis
blandiciis ac ꝑsuasionib eoꝵdem mentiũ
intentionem. ad culturas demonum ineli¬
narent: ac deinde si nollent imꝑialia iussa
complere. ut diis cȩrimonias immolarent:¬
ex officiĩs diabolicis assũpta. ꝑcurrunt ap¬
paritoꝵ seuientium ministri totius orbis spa.¬
cia. ueluti leonum catuli inediȩ necessitate.
coacti: sc̃oꝵq martyrum corpora lamando
corrumpuint. S quo atrocius eoꝵ impietas
seiuebat: eo militum xp̃i religio ardentius
accrescebat. Inter quos quidã eoꝵ signifer.
cunctis admodum pestilentior ꝓfane ac sa-¬

Expanded text:
onibus aeternis associari mereamur. 4. Nunc igitur ordinem acceptae narrationis prosequens, ad ea gressporum fama relatione ethnicorum ad nos usque delata est. 5. Temporibus Diocletiani et Maximiani imperatorum in mundi ambitu sacrilegaandarunt, ut conventus omnium Christianorum non solum de urbibus pelleretur, sed licentiam quisque potiretur eorum vitam persequendo necare. Primo quidem ut multis blanditis ac persuasionibus eorumdem mentium intentionem ad culturas daemonum inclinarent, ac deinde si nollent imperialia jussa complere, et diis caeremonias immolare, Cet officiis diabolicis assumptae percurrunt apparitorum saevientium turmae totius orbis spatia, veluti leonum catuli inediae necessitate coacti, sanctorumque martyrum corpora laniando corrumpunt. Sed quo atrocius eorum impietas saeviebat, eo militum Christi Religio ardentius adcrescebat, inter quos quidem eorum signifer cunctis admodum pestilentior profanae ac sa
Abbreviated transcription (Latin):
mundialium gesta
iurorum. quoꝵ obsti-¬
natio extitit irrũꝑe
nasia concrepant philosophoꝵ: s etiã ethni¬
corum studia ꝑsonant. latinoꝵ. Celebrita¬
tem quippe nominis eoꝵ: tam monimenta
hẏstoriarum. quã etiam libri concinunt po¬
etarum. Et hec materies ne forte ꝑitura fo¬
ret tempoꝵ ꝓlixitate. tabulis diuersorum

Expanded text:
mundialium gesta virorum, quorum obstinatio exstitit irrumpere nasia concrepabant philosophorum, sed etiam et ethnicorum studia personarunt Latinorum. Celebritatem quippe nominis eorum tam monumenta storicorum, quam etiam libri concinunt poetarum. Hinc, ne fortasse peritura foret temporum prolixitate materies librorum
Abbreviated transcription (Latin):
cupate: & contra mermem hostem bellaturi ex
locis occultis subito ꝑsilientes: eoꝵ multitudi
tarum om̃ium aditus obseruari p̃cipiemus:
ut si fortasse qͥsqͣm mucronis aciem fugiens re¬
dire ad ciuitatem uoluerit. omĩa obstrusa rep¬
cultum: nullus eoꝵ qui crucifixum colere ma¬

Expanded text:
ocurate, et contra inermem hostem bellaturi ex locis occultis subito prosilientes, eorum multitudinis tarum omnium aditus obserare praecipimus, ut si fortasse quisquam mucronis aufugiens aciem, redire ad civitatem voluerit, omnia obserata repcultum, nullus eorum qui Christum colere ma
Abbreviated transcription (Latin):
dis ꝓpalabat insaniam. Nichil inquit o
milites pͥncipum nr̃oꝵ. in bac certaminis
acie laborando ꝑficimus: nec fortitudinẽ
ram inflectere possumus: quia dũ cupimꝰ
eos atrocius seuiendo uincere. eoꝵ uictori¬
is affatim deseruimꝰ. Sit itaq occultum

Expanded text:
palavit insaniam. « Nihil, inquit, o milites principum nostrorum, in hac certaminis acie laborando proficimus, nec fortitudinem ram inflectere possumus; et dum cupimus eos atrocius saeviendo vincere, eorum victoriis affatim deservimus. Sit namque occultum
Abbreviated transcription (Latin):
ambitu continetur: consilio potius clandẽ-¬
stino. qmͣ uirtutis ut autumo atrocitate ꝑi¬
culturis. tormentoꝵ genera inferre decer-¬
nimus. dũ intentionem cordis eoꝵ uincere
nequimus: nobis potius qmͣ illis ꝑiculosũ
exitium procuramus. S p̾currant officia
ut nullus religionis eoꝵ. a dominis usq ad

Expanded text:
ambitu continetur, consilio potius clandestino, quam virtutis atrocitate periostrorum culturis tormentorum genera inferre decrevimus, dum intentionem cordis eorum vincere nequimus, nobis potius quam illis periculosum exitium procuramus. Sed praecurrant officia ut nullus religionis eorum a dominis usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
prius mortis tormenta figant. qmͣ lum̃ aꝑi-¬
ant: In quo si cautela deerit:emã misero
p̃parãt cecitatem. Huic autẽ beato confesso¬
ri uoluntas ferramentũ est: ce sola uirtꝰ
cum desiderius energuminus ex aruenno
ueniens. nocte integra debachasset: mane.
autẽ cepit declamare. qd̃ eũ beatꝰ martinꝰ
incenderet. In his uocibꝵ euomens puru¬
lentum nescio quid cũ sanguine: dȩmone.
eiecto purgatus ẽ: infectumq sanie pulus.¬
rem derelinquens. cellulam egressus ẽ sanꝰ.
cxxii.

Expanded text:
prius mortis tormenta figurent quam lumen aperiprius mortis tormenta figurent quam lumen aperiant? In quo si cautela fefellerit, aeternam misero praeparat caecitatem. Huic autem beato Cofessori voluntas ferramentum est, et sola virtuscum Desiderius energumenus ex Arveruo veniens, nocte integra debacchasset, mane facto, coepit declamare quod eum beatus Martinus incenderet. In his vocibus evomens purulentum nescio quid cum sanguine, daemone ejecto, purgatus est; infectumque sanie pulverem derelinquens, cellulam egressus est XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
corpusq dui abstento imbre maduisset: latꝰ
ei cum uno pede manuq contrahit᷑. S parsi¬
monie. iterũ se deputans. caputq tundens:
rursũ beati uirtute redditur sanitati. .xx.
um singula queq miracula beati uiri¬
succincte scribimus. nec ea in ampliore.
sermone expandimus: uerendo ualde atq
timendo iter carpimus inchoatũ: ne forte. dica-¬
tur a prudentiorib. multũ hȩc poterat ꝑitus
extendere. Se nobis in eccłiastico doginate
uersantib. uidetur ut hẏstoria quȩ ad edi-¬
ficationem eccłiȩ ꝑtinet. postposita uerbosita¬
de breui atq simplici sermone texatur: ut ce
uirtutem beati antistitis ꝓdat: &e sapientib
fastidium ñ imponat. Quo facto &e lector ꝓ-¬
ret ꝑ quatuor annos grauiter obseratos:
uenit ad cellulam concdatensim in qua uir
fletib: tepuitq suspiriis eius uenerabile li¬
gnum cancelli. Lucescente autẽ die. resera¬
Quid unqm tale fecere cũ ferramentis me¬

Expanded text:
corpusque a diu abstento imbre maduisset, latus corpusque a diu abstento imbre maduisset, latus ei cum uno pede manuque contrahitur. Sed parsimoniae se iterum deputans caputque tunsorans, rursum beati virtute redditur sanitati. 19. Dura singula quaque miracula beati succincte scribimus, nec ea in ampliorem sermonem expandimus, verendo valde, atque timendo iter carpimus inchoatum, ne forte dicatur a prudentioribus: Multum haec poterat peritus extendere. Sed nobis in ecclesiastico dogmate versantibus videtur ut historia quae ad aedificationem Ecclesiae pertinet, postposita verbositate, brevi atque simplici sermone texatur, ut et virtutem beati Antistitis prodat, et sapientibus fastidium non imponat. Quo facto et lector prret per quatuor annos graviter obseratos, venit ad cellulam Condatensem, in qua vir fletibus, tepuitque suspiriis ejus venerabile lignum cancelli; lucescente autem die, reseraQuid unquam tale fecere cum ferramentis me
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ribiliter eos ꝑ aerem tenerum effugabat.
Post has autẽ uacuas & in anes immissiones.
cum uideret ininicus eum sibi uendicare ñ
posse: dolis eum temptauit illudere. Cõponens
enim se in speciem ueterani: uenit ad eũ di¬
cens. Ego sum martinus quẽ. inuocas: surge
& adora coram me. si uis reciꝑe sanitatẽ. Cui
ille ait. Si tu es domnus martinus: fac super
me signũ crucis & credam. At ille. audito no¬
mine signi sibi semꝑ contrarii: tanqmͣ fumus
euanuit. Post hec autẽ stans ad pedes głosi
domni martini factus instupore mentis:
uidit beatam basilicam nouo lumine efful¬
gere. Ex qua egrediens sc̃s: dixit ad eũ. Ex-¬
audita est oratio tua: &e ecce sanus eris ab in¬
firmitate quã pateris. Et sic beatȩ crucis si¬
gnaculũ suꝑ caput eius faciens: abscessit. Ille.
uͦ in se reuersus amota om̃i insidia: sensit se
salutem integram recepisse. Tam̃ post receptã
sanitatem cum cepisset uino uti ñ modico.

Expanded text:
terribiliter eos per aera tenerum effugabat. terribiliter eos per aera tenerum effugabat. Post has autem vacuas et inanes inmissiones, cum videret inimicus, ut eumsibi vindicare non posse, dolis eum temptavit inludere. Conponens autem se in speciem veterani venit ad eum, dicens: 'Ego sum Martinus, quem invocas; surge et adora coram me, si vis recipere sanitatem'. Cui ille ait: 'Si tu es domnus Martinus, fac super me signum crucis, et credam'. At ille, audito nomine signi sibi semper contrarii, tamquam fumus evanuit. Post haec autem stans ad pedes gloriosi domni factus est in stupore mentis, et vidit beatam basilicam novo lumine effulgere; ex qua egrediens, sanctus dixit ad eum: 'Exaudita est oratio tua, et ecce eris sanus ab infirmitate qua pateris!' Et sic beatae crucis signaculum super caput eius faciens, abscessit. Ille vero in se reversus, amota omni insidia, sensit se salutem integram recepisse. Tamen post receptam sanitatem, cum coepisset vinum uti superflue,