comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taretur: adiunctum ẽ. Moriatur
anima mea morte ustorum: et fi¬
Sunt non nulli intra scãm eccłiam
qui prolixas ad preces deum habent:
s uitam deprecantium non ha¬
bent. Nam promissa cęlestia petitio¬
nibus sequuntur: operibus fugiuã.
Hii nonnumquam lacrias in ora¬
tione ꝑcipiunt: s cum post oratioĩs
tempora eorum mentem suꝑbia pul¬
sauerit: ilico in fastu elationis intu¬
mescunt. Cum auaricia instigat:
mox ꝑ incendia auidȩ cogitationis
exȩstuans: cum luxuria temptaue¬
rit. in illicitis ꝓtinus desideriis anhe¬
lant: cum ira suaserit. mox man¬
suetudinem mentis. flãma in
saniȩ cremat. Ut ergo diximus et
fletus in prece ꝑcipiunt: et tamen
ex pletis precibus cum uitiorum sug¬
gestione pulsantur. nequaquam ꝓ
ȩterni regni desiderio se fleuisse me¬
minerunt. Quod aꝑte de se balaã
in notuit: qui iustorum tabernacu¬
la conspiciens ait. Moriatur anima
mea morte iustorum: et fiant no¬
uissima mea horum similia. Sed

Expanded text:
 adjunctum est: Moriatur anima mea morte justorum, eSunt nonnulli intra sanctam Ecclesiam qui prolixas ad Dominum preces habent, sed vitam deprecantium non habent; nam promissa coelestia petitionibus sequuntur, operibus fugiunt. Hi nonnunquam etiam lacrymas in oratione percipiunt, sed cum post orationis tempora eorum mentem superbia pulsaverit, illico in fastu elationis intumescunt. Cum avaritia instigat, mox per incendia avidae cogitationes exaestuant. Cum luxuria tentaverit, in illicitis protinus desideriis anhelant. Cum ira suaserit, mox mansuetudisaniae concremat. Ut ergo diximus, et fletus in prece percipiunt, et tamen, expletis precibus, cum vitiorum suggestione pulsantur, nequaquam pro aeterni regni desiderio se flevisse mensinerunt. Quod aperte de se Balaam innotuit, qui justorum tabernacula conspiciens, ait: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit. et hoc ẽ. uissus exigi quod
ei fuerat iam dimissum. Ex quib
ui delicet dictis constat. quia si hoc
quod in nobis delinquitur. ex cor¬
de non dimittimꝰ. et illud rursus
edcigitur. quod nobis iam ꝑ peni¬
tentiã dimissũ fuisse gaudebamus.

Expanded text:
dimisit, et hoc est iussus exigi, quod dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tulat. qui prius hoc quod in ipso
delinquit᷑ relaxat. Munus enim ñ
accipitur: nͥ ante discordia ab animo
pellatur: dicente ueritate. Si offers
munus tuum ad altare. et recorcda¬
tus fueris quia habet aliquid adũ¬
sum te fr̃ tuns. relinque ibi munus
tuũ ante altare. et iade prius recon¬
ciliari frĩ tuo. et tc̃ ueniens offerens
munus tuũ. Qua in re pensandum
ẽ. cum omĩs culpa munere soluat᷑.
quam grauis ẽ. culpa discordiȩ. pro
qua nec munus accipit᷑. Debemus
itaq ad proimũ. quamuis longe
positũ. longeq disiunctũ. mente.
ire. eiq animũ subdere. humil ita¬
te illũ. ac beniuolentia placare. Ft
scilicet conditor nr̃. dum tale pla¬
citũ nr̃ȩ mentis aspexerit. a peccato
nos soluit. quia munus pro culpa
sumit. Ueritatis aut̃ uoce attestan¬
te didicimꝰ. quia seruus qui decẽ
milia talenta debebat. oũ peniten¬
tiã ageret. ab solutionẽ debiti a cdño
accepit. S qr conserio suo centum
sibi denarios debenti debitũ non

Expanded text:
tulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris, quia habet aliquid adversum te frater tuus, relinque ibi munus tuum ante altare; et vade prius reconciliari fratri tuo: et tunc veniens offeres munus tuum . Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum quamvis longe positum longeque disjunctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare; ut scilicet Conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvat qui munus pro culpa sumit. Veritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non
Abbreviated transcription (Latin):
na exteruis preibat. quam de cunc-¬
tis interius ꝑconuersationem dei
sedulam loeutio familiaris instru¬
ebat. S uidelicet prouidus uir e¬
lato auditori colloquens solatium
petiit ut daret: ducem requirebat
inuia. ut dux ei fieri potuisset ad
uitam. Egit itaq ut suꝑbus auditor
uoci ad meliora suadenti eo magis
fieret deuotus quo putaretur neces¬
sarius: et unde se in exhortatorem
suum precedere crederet:inde se
sub uerbis exhortantis inclinaret.

Expanded text:
na exterius praeibat, quem de cuncna exterius praeibat, quem de cunctis interius per conversationem cum Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed videlicet vir providus elato auditori colloquens, solatium petivit ut daret; ducem requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinaret.
Abbreviated transcription (Latin):
nefaciemus tibi. Plerumq ꝑsuade¬
re elatis utilia melus possumus.
si profectum eorum nobis potius
quam illis profuturum dicamus:
si eorum meli orationem nobis ma¬
gis quam sibi impendi postulamꝰ.
facile enim ad bonum elatio flec¬
titur: si euis inflexio prodesse. et¬
aliis credatur. Unde moyses qui
regente se deo iter deserti ducente
aeria columna ꝑgebat: cum obab
cognatum suum agentilitatie
conuersatione uellet educere: et
omnipotentis dei dominio subiu¬
gare: ait. P roficiscimur ad locum
quem dominus daturus ẽ nobis:
ueni nobiscum et benefaciemus.
tibi: quia dominus bona promisit
isrłi. Eui cum respondisset ille ñ
uadam tecum s reuertar in ter¬
ram meam inqua natus sum: ili¬
co adiunxit. Noli nos relinquere
tu enim nosti in quibus locis ꝑde
sertum castra ponere debeamus: et
eris dux nr̃. Neq enim moysi men¬
tem ignorantia itineris angustabat.
qͣm & ad ꝓpħiȩ scientiã cognitio di¬
uinitatis expanderat: quam colum¬

Expanded text:
dabimus tibi. Plerumque persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulamus. Facile enim ad bonum elatio flectitur, si ealiis credatur. Unde Moyses, qui regente se Deo, per desertum aerea columna duce pergebat, cum Obab cognatum suum a Gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare, ait: Proficiquem Dominus daturus est nobis; veni nobiscum, ut bene faciamus tibi, quia Dominus bona promisit Israeli. Cui cum respondisset ille: Non vadam tecum, sed revertar in terram meam in qua natus sum; illico adjunxit: Noli nos relinquere; tu enim nosti in quibus locis per desertum castra ponere debeamus, et eris ductor noster . Neque enim Moysi mentem ignorantia itineris angustabat, quem et ad prophetiae scientiam cognitio Divinitatis expanderat, quem colum
Abbreviated transcription (Latin):
turł quasi oram elamidis silenter inci¬
dunt: quia uidelicet cum prelatȩ dig¬
nitati saltem innoxie et latenter dero¬
gant. quasi regis suꝑ positi uestem fȩ¬
dant. S tamen ad semet ipsos redeunt:
seq uehementissime uel de tenuissima
uerbi laceratione reprehendunt.Un¬
de bene & illic scriptum ẽ. Post hȩc da¬
uid ꝑcussit cor suum: eo quod absci¬
disset oram clamidis saul. Facta qͥp¬
pe prepositorum oris gladio ferienda
non sunt: etiam si recte reprehenden¬
da uidicantur. Si quando uero con¬
tra eos uel inminimis lingua labitur:
necesse ẽ ut ꝑ afflictionem penitentiȩ
comprimaturͥ quatinus ad semet ip¬
sum redeat. ut cum prepositȩ potes¬
tati deliqueritꝰ eius contra se uidi¬
cium a quo sibi prelata ẽ ꝑhorreseat.
Nam cum prepositis delinquimus:
eius ordinationi qui eos nobis pretu¬
lit obuiamus. Unde moyses quoꝙ
cum contra se et aaron conqueri po.¬
pulum cognouisset: ait. Nos enim

Expanded text:
tur, quasi oram chlamydis silenter incitur, quasi oram chlamydis silenter incidunt: quia videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxie et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant; sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul. Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos, vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium a quo sibi praelata est, perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moyses quoque cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim
Abbreviated transcription (Latin):
a subditis quibus libet etiam prauis
uentrem speluncam fuisset ingressus
illic cum uiris suis dauid inerat: qͥa
iam tam longo tempore ꝑsecutionis
eius mala tolerabat. Eumq eum ui¬
ri sui ad feriendum saul accendent:
fregit eos responsionibus. quia manũ
mittere in xp̃m dñi non deberet: qui
tamen occ ulte surrexit. et oram cla¬
midis eius abseidit. Quid ꝑ saul nisi
mali rectores: Cuid ꝑ dauid. nisi bo¬
ni subditi designantur: Sauli igit᷑
uentrem purgare ẽ: prauos prepositos
conceptam in corde maliciam usq ad
oꝑa miseri odoris extendere et cogita¬
ta apud se noxia factis exterioribus
exequendo monstrare. Quem tamen
dauid ferire metuit: quia pie subdi¬
torum mentes ab omni se peste obtrec¬
tationis abstinentes: prepositorum
uitam nullo linguȩ gladio ꝑcutiunt.
etiam cum de imꝑfectione reprehen¬
dunt. Qui et si quando ꝓ infurmitate
sese abstinere uix possunt: ut non ex¬
trema quȩdam atq exteriora preposi¬
torum mala si tamen humiliter loqͣn¬

Expanded text:
m, quibuslibet etiam pravis ventrem speluncam fuisset ingressus, illic David cum viris suis inerat , qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus, quia manum mittere in christum Domini non deberet. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamidis ejus abscidit. Quid per Saul nisi mali rectores, quid per David nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exequendo monDavid ferire metuit: quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora mala praepositorum, sed tamen humiliter loquan
Abbreviated transcription (Latin):
ereator nr̃. ac dispositor cuncta mode¬
rat. ut qͥ ex tolli poterat. ex dono q̃d habep.
humiliet᷑ ex iuitute ꝙͣ ñ ht̃. Sic ciuicta mo¬
derat᷑. ut cũ ꝑimpensã giãm unũqiseꝙ sub
leuat. et iã ꝑ disparẽ alteri alterũ subdat.
et meliors̃ qͥsq cdono alio eũ qͥ sibi subdit᷑
attendat. Ac licet se p̃ire ex aliis sentiat.
eidẽ tam̃ que suꝑar se in aliis pꝰt ponat. Sic
cuncta mocłatur. ut dũ singła queq st̃ om̃i¬
ũ int̾posita quadã caritatis necessitidine.
fiant omĩa singłoꝵ. Et unꝰqͥsq sic qd̾ ñ ac¬
cepit. in altero possideat. ut ip̃e alteri pos
sidendũ. qd̾ accep̃ humilit̃ impendat. Hic¬
alterutrũ illã ad ministrantes. sic̃ bo ni
dispensatores. multi formis grẽ dĩ. Lc̃ nanꝙ:

Expanded text:
reator noster ac dispositor cuncta moderatur, ut qui extolli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Sic cuncta moderatur, ut cum per impensam gratiam unumqueetiam per disparem alteri alterum subdat, et meliorem quisque dono alio eum qui sibi subjicitur attendat; ac licet se praeire ex aliis sentiat, eidem tamen quem superat se in aliis postponat. Sic cuncta moderatur, et dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine fiant omnia singulorum; et unusquisque sic quod non accipit in altero possidendo quod accepit humiliter impendat. Hialterutrum illam administrantes, sicut boni d
Abbreviated transcription (Latin):
m̃utui et ñ aꝑui os meũ: qm̃ tu fecisti.
Flagellatꝰ homo. considerans quia illo
maior ẽ. ds̃. in om̃i quod patitur eius
rudicio se post ponit. cui se minorem
eẽ ñ dubitat. Et quod a meliore patit᷑.
iustũ credit. etiam si ettã si eiusdem
iusticiȩ causas ignorat. Quisquis enĩ
pro peccato ꝑcutitur. nͥ murmurando
renitat᷑. eo ipso iam iustus ẽẽ inchoat.
quo ferientis iusticiam ñ accusat.
homo namq sub deo est conditus. et ad
conditionis ordinẽ redit. quando sibi
equitatẽ iudicis sui etiam quam non
intelligit ante ponit. ut considerata
potentia creatoris. deferueat tumor men-¬
tis. ꝑ memoriam conditionis. Unde dauid
propha. cum ꝑcussionis pondere in exces¬
sum uocis eriͣꝑe cogeretur. ad consideratio¬
nem considerationis suȩ se colligens ait.
Obmutui et ñ aperiu os meũ. qm̃ tu fecisti.
lensauit enĩ conditionis suȩ ordinẽ. et ius.¬
ticiam ꝑcussionis inuenit: quia qui be
nigne eum qui non erat condidit. eum

Expanded text:
mutui, et non aperui os meum, quoniam tu fecisti. Flagellatus homo considerans quia illo major est Deus, in omni quod patitur ejus judicio se postponit, cui se minorem e non dubitat. Et quod a meliore patitur justum credat, etiam si ejusdem justitiae causas ignorat. Quisquis enim pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam justus esse inchoat, quo ferientis justitiam non accusat. Homo namque sub Deo est conditus, et ad conditionis ordinem redit, quando sibi aequitatem judicis sui, etiam quam non intelligit, anteponit, ut conspotentia creatoris, deferveat tumor mentis per memoriam conditionis. Unde David propheta, cum percussionis pondere in excessum vocis erumpere cogeretur, ad considerationem conditionis suae se recolligens, ait: Obmutui, et non aperui os meum, quoniam tu fecisti me . Pensavit enim conditionis suae ordinem, et justitiam percussinigne eum qui non erat condidit, eum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd obetlientia aliqͣndo si de suo aliqͥd
habeat. nulla ẽ: aliqͣndo aut̃ si de suo ali¬
qͥd ñ habeat. minima. Nã cũ huiꝰ mundi sue¬
cessus p̃cipit᷑. cũ locus suꝑior imꝑat᷑. is qͥ ad
percipientla hec obedit. obedientiȩ sibi uir¬
tutẽ euacuat: si adhec etiã ex iprio desiderio
anhelat. Neq enĩ se sub obedientia dingit: qͥ
tur. cũ ꝓbra adipisci et contumeliȩ iubent᷑
nͥ hȩc ex semet ipso animꝰ appetat. obedientie
sibi meritũ innuit. qͥ ad ea q̃ in hac uita des¬
pecta st̃. in uitꝰ nolensq descendit. Ad detͥ¬
mentũ qͥppe obedientiȩ dr̃: cũ iñtẽ ad suscipi¬
encla ꝓbra huiꝰ scłi. neqͣꝗͣ ex parte aliqͣ etiam
suauota comitant᷑. Debet gͦ obedientia et
in adũsis ex suo aliqͥd hab̾e. et rursꝰ in ꝓsꝑis
ex suo aliqͥd om̃i modo ñ hab̾e: qͣtinꝰ et in ad¬
u̾sis tanto sit głosioꝵ. qͣnto diuino ordine
ex desitserio iungit᷑. et in prosꝑis tanto sit ue¬

Expanded text:
od obedientia aliquando si de suo aliquid habeat, nulla est; aliquando autem, si de suo aliquid non habeat, minima. Cum hujus mundi suscensus praecipitur, cum locus superior imperatur, is qui ad percipienda haec obedit, obedientiae sibi virtutem evacuat, si ad haec etiam ex proprio desiderio anhelat. Neque enim se sub obedientia dirigit, qui tur, cum probra adipisci et contumeliae jubentur, nisi haec ex semetipso animus appetat, obedientiae sibi meritum minuit, quia ad ea quae in hac vita despecta sunt invitus nolensqquippe obedientia ducitur, cum mentem ad suscipienda probra hujus saeculi nequaquam ex parte aliqua, etiam sua vota comitantur. Debet ergo obedientia et in adversis ex suo aliquid habere, et rursum in prosperis ex suo aliquid omnimodo non habere, quatenus et in adversis tanto sit gloriosior, quanto divino ordine etiam ex desiderio jungitur. Et in prosperis tanto sit ve
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate ꝑuenit. Ponamͦꝰ gͦ ante ocłos. qd̾ ali¬
qͥs ꝑcunctat᷑. ꝑsonã potentis accep̃. et ne ũbi
saltẽ iniuriã pateretur: ueritatẽ negauit.
Eo rogo iste faceret in dolore penarũ. qͥ xp̃m
erubuit int̾ flagella ũboꝵ: Eoce et p̾t hȩc
ante ocłos hoĩũ. adhuc xp̃ianꝰ ẽ: et tam̃ si
eũ dñs districte disposuit iudicare. iã ñ est.
Uideo aut̃ alios qͥb ꝑ locũ magisterii exͥor¬
tandi st̃ officia. arguendiq cõmissa. qi uidẽt
aliqͥd illicitũ adiniti. et tam̃ dũ quorundã
potentũ offendẽ gr̃ãm metuunt. arguere ñ
psumũt. Qͥsqͥs iste ẽ. quid aliud fecit. nͥ ui¬
dit lupũ uenientẽ et fugit: Rigit. qͥa tacu¬
it. Tacuit. qi despecta et̾̃na gr̃a. temporalem
głam plꝰ amauit. Ecce aute potentis faciem.
int᷑ sui. se latebras silentii abscondit. et sic̃
ꝑsecutioni publice. sic occultũ locũ d̾edit
timori. Bene de talib dr̃. Dilexeit głam¬

Expanded text:
veritate, pervenit. Ponamus ergo ante oculos quod aliquis percunctatus personam potentis accepit, et ne verbi saltem injuriam pateretur, veritatem negavit. Quid rogo iste faceret in dolore poenarum, qui Christum erubuit inter flagella verborum? Ecce et posthaec ante oculos hominum adhuc Christianus est, et tamen si Dominus eum districte disposuit judicare, jam non est. Video autem et alios quibus per locum magisterii exhortandi sunt officia arguendique commissa, quia vident aliquid illicitum admitti, et tamen dum quorumdam potentum offendere gratiam metuunt, arguere non praesumunt. Quisquis iste est, quid aliud facit, nisi videt lupum venientem, et dimittit it; tacuit, quia, despecta aeterna gratia, temporalem gloriam plus amavit. Ecce ante potentis faciem intra sui se latebras silentii abscondit, et sicut persecutioni publice, sic occulte locum dedit timori. Bene de talibus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
petendo ceticłat in peatu criminis sin: longe
ło imparem se eẽ cognoscens: clamat. Dũe qͥli
milis tibi. Diabolus in lapsuᷤ sui crimine.
inste dimissꝰ in m̃sura ruine suȩ minime ꝑ¬
mansit. S qͣnto diu ab ninmpotenis gñ de¬
niens. uid̃i ad et simł dedĩgnet. Acqit̃
quẽ hab̾e ñ potuit suꝑb equalẽ. damuat᷑ infe

Expanded text:
appetendo ceciderat, in reatu criminis sui longe Deo imparem se esse cognoscens, clamat: Domine, quis similis tibi ? Diabolus vero in lapsus sui crimine juste dimissus, in mensura ruinae suae minime permansit, sed quanto diu ab omnipotentis gratia deniens videri Deo similis dedignetur, atque eum, quem habere non potuit su
Abbreviated transcription (Latin):
in monte testam̃ti in laterib aqͥlonis. ascen¬
dã suꝑ altitudinẽ nubiũ simił ero altissi¬
mo: Solꝰ qͥppe altissimꝰ ita dominat᷑ suꝑ om¬
nra. ut alteri sub eẽ ñ possit. Qi diabolus
unitari ꝑu̾se uoluit. cũ suũ dniũ querẽs. ei
sub eẽ retusauit. Imitat᷑ gͦ diabolũ. qͥsqͥs ic¬
circo potestatẽ suã appetit. qi ei qͥ sibi ẽ suꝑ¬
na ortlinatione p̃pont sub eẽ fastidit. St̃
p̃terea plurima. que q̃sdtã in ip̃a pace ȩccłiȩ
constitutos: infidelas et rentient. Sides
nãꝙ ñ nullos ita ꝑsonã potentis accipe. ut
reqͥsiti ab eo ꝓfauore eiꝰ ñ dubitẽt inicausã ꝓ¬
ximi uerũ negare. Et qͥs ẽ ueritas. nͥ ille qͥ

Expanded text:
monte testamenti, in lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubium: similis ero Altissimo ? Solus quippe Altissimus ita dominatur super omnia, ut alteri subesse non possit. Quem diabolus imitari perverse voluit cum suum dominium quaerens, ei subesse recusavit. Imitatur ergo diabolum quisquis idcirco potestatem suam appetit, quia ei qui sibi est superna ordinatione praepositus, subesse fastidit. Sunt praeterea plurima quae quosdam in ipsa pace Ecclesiae constitutos infideles esse renuntient. Video namque nonnullos ita personam potentis accipere, ut requisiti ab eo, pro favore ejus non dubitent in causa proximi verum negare.
Abbreviated transcription (Latin):
antixp̃c manifestꝰ uidebit᷑. Nã in cordib ini¬
quoꝵ secreta sua: iã nc̃ occuitꝰ oꝑat᷑. Ut enĩ
de aꝑtiorib criminib taceã. ecce alus fri
in corde suo tacit᷑ inuidet: et si occasionemi
reꝑiat. eũ supplantare contendit. Quiꝰ alteriꝰ
m̃brũ ẽ. nͥ eiꝰ de qͦ scriptũ ẽ. inuidia diaboli
mors intiauit in orbẽ terrarũ: Alius magni
meriti ẽẽ se estimãs. ꝑtumorẽ cordis cuncus
se p̃ferens om̃s semetipso inferiores credit.
Quiꝰ alteriꝰ meubrũ ẽ. nisi eiꝰ de qͦ scͥptũ ẽ. om̃e
sublime uidet. et ip̃e ẽ rex suꝑ unin̾sos filios

Expanded text:
dibus iniquorum secreta sua jam nunc occultus operatur. Ut enim de apertioribus criminibus taceam, ecce alius fratri in corde suo tacitus invidet, et si occasionem reperiat, eum supplantare contendit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum ? Alius magni meriti esse se aestimans, per tumorem cordis cunctis se praeferens, omnes semetipso inferiores credit: cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Omne sublime videt: et ipse est re
Abbreviated transcription (Latin):
si iam mundi ꝑ ultionem ueni¬
antͥ qui aliorum uitia corrige¬
re festinant: Unde insidianti¬
bus quibusdam et puniendam
ad ulteram deducentibus. dicit᷑.
Qui si ne peccato ẽ ur̃m: primꝰ
in illam lapidem mutat. Ad ali-¬
ena quippe peccata punienda
ibant: et sua reliquerant. Re¬
uocentur itaq intus ad conscien
tiam: ut prius ꝓpria corrigant:
et tunc aliena reprehendant. Un¬
de necesse ẽ. ut cum contra nos
ultio diuini examinis cessat.
nr̃a se conscientia ipsa reprehen¬
dat ł atq ad lamenta pęnitentiȩ
ipsa se contra semoe ipsam erigat.
nec contra bonos elata. et sibiꝰ
humilisͥ s contra se rigida sit:
bonis uero omnibus submissa.

Expanded text:
si jam mundi per ultionem venisi jam mundi per ultionem veniant, qui aliorum vitia corrigere festinant? Unde et insidiantibus quibusdam et puniendam adulteram deducentibus dicitur: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat ; ad aliena quippe ibant peccata puniendibant, et sua reliquerant. Revocantur itaque intus ad conscietiam, ut prius propria corrigant, et tunc aliena reprehendant: unde necesse est ut, cum contra nos ultio divini examinis cessat, nostra se conscientia ipsa reprehendat, atque ad lamenta poenitentiae ipsa se contra semetipsam erigat, nec contra bonos elata, et sibi humilis; sed contra se rigida sit, bonis vero omnibus submissa.
Abbreviated transcription (Latin):
quod tribus beniamin in car¬
nis scelere detecta. dum collectus
omnis isrł ulcisci uoluisset priuᷤ
prostratus ẽ. et tunc peccatricẽ
tribum funditus extinxit. Qi
quid in alio rectum iudicet ig¬
norat: et si nouit fortasse ꝑ au¬
ditum quod recte iudicare de¬
beat. recte tamen aliena meri¬
ta iudicare non ualet: cui cons¬
cientia innocentiȩ propriȩ nul¬
lam uidicii regulam prebet.
Hinc ẽ quod cum tribus benia¬
min in carnis scelere fuisset ob¬
ruta ͥ collectus omnis isrł ulcis¬
ci iniquitatem uoluit: s tam̃
semel et iterum in belli cxerta¬
mine ipse ꝑstratus ẽ. Consulto¬
autem domino si ad ulciscendũ
ire debuissent: iussum ẽ. Qui
uixta diuinȩ uocis imꝑium per¬
rexit: semel et scđo ꝑdidit. & t̾e¬
demum peceatricem tribum ual.¬
de feriens pene funditus extin¬
xit. Quid ẽ ergo. quod ultione
sceleris in flammatur. et tamen
ipse prius prosterniturł nisi qͦd
prius ipsi purgandi sunt. ꝑ quos
aliorum culpȩ feriuntur. ut ip¬

Expanded text:
Quod tribum Benjamin in carnis scelere dejectam dum collectus omnis Israel ulcisci voluisset, prius ipse prostratus est, et tunc peccatricem tribum funditus exstinxit: siquid in alio rectum judicet, ignorat; et si novit fortasse per auditum, quod rectum judicare debeat, recte tamen judicare aliena merita non valet, cui conscientia innocentiae propriae nullam judicii regulam praebet. Hinc est quod cum tribus Benjamin in carnis scelere fuisset obruta, collectus omnis Israel ulcisci iniquitatem voluit, sed tamen semel et iterum in belli certamine ipse prostratus est. At consulto Domino si ad ulciscendum ire debuissent, jussum est quia juxta divinae vocis imperium perrexit, et semel, et secunddemum peccatricem tribum valde feriens pene funditus exstinxit. Quid est, quod in ultionem sceleris inflprius ipse prosternitur, nisi quod prius ipsi purgandi sunt, per duos aliorum culpae feriuntur, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
acdmodũ ipse reqͥescit iise. Nã uisio nr̃a uł
cã contẽplationis penna nos sublenat. atq
a nob ad illũ erigim᷑ intuendũ: raptiq n¬
tentione cordis. et dulcedine contemplici¬
onis. aliqͦmͦ a nob̃imus in ipsũ. Et iã hos
ip̃m ire nr̃m minus ẽ. reqͥescere: et tam̃ sic
ire ꝑfecte reqͥescere ẽ. Et ꝑfecta gͦ reqͥes ẽ ꝙꝑ
ds̃ cernit᷑. et tam̃ eqͣnda ñ ẽ. reqͥei illiꝰ qͥ¬

Expanded text:
admodum ipse requiescit in se. Nam visio nostra vel admodum ipse requiescit in se. Nam visio nostra vel cam, contemplationis pinna nos sublevat, utque a nobis ad illum eriguntur intuendum, raptisque intentione cordis et dulcedine contemplationis, aliquo modo a nobis imus in ipsum. Etiam hoc ipsum ire nostrum minus est requiescere. Et tamen sic ire, perfecte quiescere est. Et perfecta ergo requies est, quia Deus cernitur; et tamen aequanda non est req
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulit. qͦd ocłs ñ uidit. nec auris audiuit.
nec incor hoĩs ascendit: qͦ p̃parauit ds̃ di¬
ligentib se. Et cũ hoc hõib dixisset absc̃¬
ditũ: nox subdidit. Nob̃ aut̃ reuelauit
ds ꝑ sp̃m suũ. Ipsũ se ab hominis uocati¬
one discernd q raptꝰ supͣ homine diui¬
na iã sapet. ita etiam hoc loco cũ lucẽ dĩ
in accessibiłe ꝑhib̾et: ut ostendet qͥb sub¬
didit qͣ uidit millꝰ hominũ. s nec uide
pot̾. more suo hoĩes uocans. om̃s humana
sapientes. qr qͥ diuina sapiunt. uidelicet
conũsationẽ supͣ homines eẽ mereamͣ. Nec
tam̃ ita uidebimꝰ: sic̃ uidet ipse se ipsum.
Longe qͥppe disparilit uidet creator se: qͣm
uidet creatura creatorẽ. Nã qͣntũ ad imm̃si
tatẽ dĩ. qͥdã nob̾ mocꝰ figit᷑ contemplaciõĩs.
qi eo ip̃o ponde. cur̃scribim᷑: qͦ creatura su¬
mus. Sic ꝓfecto ñ ita cõspicimꝰ dm̃. sicut ip¬
se conspicit se. sic ñ na reqͥescimꝰ indeo. qͣm¬

Expanded text:
nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se II, 9. Et cum hominibus dixisset absconditum, mox subdidit: Nobis autem revelavit per Spiritum suum , ipsum se ab hominis vocatione discernens, qui raptus supra hominem divina jam saperet. Ita etiam hoc loco cum lucem Dei inaccessibilem perhibet, ut ostenderet quibus subdidit: Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. More suo homines vocans omnes humana sapientes, quia qui divina sapiunt videlicet conversationem supra homines esse mereamur. Nec tamen ita videbimus, sicut videt ipse seipsum. Longe quippe dispariliter videt Creator se quam videt creatura Creatorem. Quantum pertitatem Dei, quidam nobis modus figitur contemplationis, quia eo ipso pondere circumscribimur quo creatura sumus. Sic profecto non ita conspicimus Deum, sicut ipse conspicit se. Sicut non ita requiescimus in Deo, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ei dũ sua studẽt ꝑũsa astruere: ea ꝓ¬
feriit. qͦ ꝓfecto insactoꝵ libroꝵ paginis ũ
tenent᷑. Uñ et discipłm suũ p̃dicator egͥ¬
guis admonet dicens. Othimothee deposi¬
tũ custodi. deuitãs ꝓphanas uocũ noui¬
tes. Qͥa dũ landarꝰ heretici. tͣnqͣ de erctl

Expanded text:
i dum sua student perversa astruere, ea proferunt quae profecto in sacrorum librorum paginis non tenentur. Unde et discipulum suum praedicator egregius admonet, dicens: O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates ; quia dum laudari haeretici tanquam de
Abbreviated transcription (Latin):
exit p̃miũ laboris nr̃i. ut pt mortali¬
tatis hꝰ tenebras accessa eiꝰ luce gaudeamꝰ.
qd̾ paulꝰ dicit. Qͥ licẽ habitat in accessibi¬
lem: qͦm uidit nullꝰ hominũ. s nec uide
pot̃. Ecce rursũ audio qͦd psalmista ait.
accedite ad eũ et illuminamini. Qͦmͦ gͦ
accedendo illuminamͣ. si ipsã lucẽ qͦ illu¬
minari possumꝰ ñ uidemꝰ: Si uͦ accedendo.
ipsa qͣ illuminam᷑ lucẽ uidemꝰ. qͦmͦ in ac¬
qͦd in accessibilẽ dit̃. s homini. s huma¬
na sapienti. S cͥptura. qͥppe sacra om̃s car¬
naliũ sectatores: humanitatis notare so¬

Expanded text:
erit praemium laboris nostri, ut post mortalitatis hujus tenebras, accessa ejus luce gaudeamus.quod Paulus dicit: Qui lucem habitat inaccessibilem, quem vidit nullus hominum, sed nec videpotest . Ecce rursus audio quod Psalmista ait: Accedite ad eum, et illuminamini . Quomodo ergo accedendo illuminamur, si ipsam lucem qua illuminari possumus non videmus? Si vero accedendo ipsam qua illuminamur lucem videmus, quomodo inacquod inaccessibilem dixit ised omni homini humana sapienti. Scriptura quippe sacra omnes carnalium sectatores, humanitatis nomine notare so
Abbreviated transcription (Latin):
na ficdĩ oꝑa seruare contemnit. etã fidẽ
ꝑdit. qͣm tenere uidebatur. Suꝑ quo
bene a propħ̃a sub ierłm specie. inimi¬
coꝵ destruentiũ uerba memorant᷑. A
quib scilicet dr̃. Extnanite exi nani¬
te. quousq a fundam̃tũ in ea. Paulꝰ
quippe ait. Funda m̃tũ aliud nemo
entes tisq ad funcdamñtũ ierłm exina.¬
niunt: quando ꝑuersi sp̃c a corde fi.¬
delium. destructo prius edificio bo-¬
ni oꝑis soliditatẽ quoq ex haunũt re¬
ligionis. Bicut enĩ suꝑ fundam̃tum fa.¬
brica: sic suꝑ fidem oꝑa construuntar.
Usq ad fundamentũ ergo ex inanisse
ẽ. euerso bene uiuendi oꝑe. etram ro¬
bur fidĩ dissi pare¬

Expanded text:
fidei opera servare contemnunt, etiam fidem perdunt quam tenere videbantur. Super quos bene propheta sub Jerusalem specie, inimicorum destruentium verba memorat, a quibus scilicet dicitur: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea. Paulus quippe ait: Fundamentum aliud nemo entes usque ad fundamentum Jerusalem, exinaniunt, quando perversi spiritus a corde fidelium, destructo prius aedificio boni operis, soliditatem quoque exhauriunt religionis. Sicut enim supra fundadamentum fabrica, sic supra fidem opera construuntur. Usque ad fundamentum ergo exinanisse, est everso bene vivendi opere etiam robur fidei dissipa
Abbreviated transcription (Latin):
si amisit: qͥ eisdẽ delinquentib dicit. Qͥt
uultis in uirga ueniã ad uos: Sciunt gͦ p̃¬
dicatores sci. utroq motłam ine. artẽ ma¬
gisterii tẽꝑare. cũ delinquentiũ reatus
inueniunt. Sciunt mͦ seuere corriꝑe: mͦ
humilit̾ dep̃car¬

Expanded text:
sdem delinquentibus dicit: Quid vultis, in virga veniam ad vos ? Sciunt ergo praedicatores sancti utroque moderamine artem magisterii temperare: et cum delinquentium reatus inveniunt, sciunt modo severe corripere, modo humiliter deprecar
Abbreviated transcription (Latin):
fra sũma. et supͣ uifuna. in qͦdã medio anim
gi et alit̃ pot̃. ut in ore tenere dicat᷑. ñ qͦs
iã ꝑfecte peccõ implicat: s qͦs adhuc peccĩ
ꝑsuasionib tẽptat. qͣtinꝰ ei qͣm libet mancłe
sit. de peccĩ eũ temptaatione tẽptare. Man¬
dendũ qͥdẽ. s ñ deglutiendĩ acceꝑat paulũ.
q̃n illũ post tot reuelationũ sublimia. sti¬
mulꝰ carnis agitabat. Tc̃ gͦ cũ cont᷑ illũ licen¬
tiã temptationis accep̃: in maxilla eũ tenu¬
it. s ꝑforata. Qͥ uͦ elatꝰ ꝑire poterat: tẽpta¬
tꝰ ẽ. ne ꝑiret. Temptatio gͦ illa. ñ uorago ii¬
tioꝵ. s custoclia meritoꝵ fuit. Qͥa leuiathi
iste fatigando eũ in afflicnone contͥuit. s
ñ inculpã capiendo deuorauit. Itẽ ibiliba

Expanded text:
fra summa, et supra infima in quodam medio anima fra summa, et supra infima in quodam medio anima gi et aliter potest, ut in ore tenere dicatur, non quos jam perfecte peccato implicat, sed quos adhuc peccati persuasionibus tentat: quatenus ei quemlibet mandere sit, de peccati eum delectatione tentare. Mandendum quidem, sed non deglutiendum acceperat Paulum, quando illum post tot revelationum sublimia stimulus carnis agitabat . Tunc ergo cum contra illum licentiam tentationis accepit, in maxilla eum tenuit, sed perforata. Qui tus est ne periret. Tentatio ergo illa non vorago vitiorum, sed custodia meritorum fuit, quia Leviathan iste fatigando eum in afflictione contrivit, sed non in culpa capiendo devoravit. Ela
Abbreviated transcription (Latin):
meis. Adima qͥppe trabit caro. ne extollat᷑
in infi̾mis: caro aggrauat ne extollam᷑
ex sũmis. Si ñ subleuante spũ nos caro
tẽptaret: ꝑfectione ꝓouldubio tẽptacio¬
nis sue in ima deiceret. Rursũ uͦ si non
tẽptante carne. ad sũma nos sp̃s sublenia¬
ret: in suꝑbiȩ casu ip̃a nos peius subleua¬
tione ꝓsterneret. S fit certo mocłamine.
ut dũ unꝰqͥsq sc̃oꝵ. iã quidẽ interiꝰ ad sũ¬
ma rapit᷑. si adhuc tẽptat᷑ exteriꝰ. nec desꝑa¬
tionis lapsũ. nec elationis incurrat. Qm
nec tẽptacio exterior culpã ꝑficit. qͥa in¬
terior intentio sursũ trabit. nec rursum
intentio interior in sugbiã eleuat: qͥa
temptatio exterior humiliat dũ grauat.
Sicq magno orcline cognoscimꝰ iaterio¬
ri ꝓuectu qͥd accepimꝰ. in exteriori defec¬
mꝰ qͥd sumꝰ. Et miro mͦ agitur. ut nec de
urtute qͥsqͣm extolli debeat. nec de tempta
hit. subtilissimo int̾ni iuditii modamine.in¬

Expanded text:
meis . Ad ima quippe pertrahit caro, ne extollat sin infimis; caro aggravat, ne extollamur ex summis. Si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione procul dubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursum vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu ipsa nos pejus sublevatione prosterneret. Sed fit certo moderamine ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum, nec elationis incurrat, quoniam nec tentatio exterior culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum intentio interior in superbiam elevat, quia tentatio exterior humiliat dum gravat. Sicque magno ordine cognoscimus in interiori profectu quid accipimus, in exteriori defectu quid sumus. Et miro modo agitur, ut nec de virtute quisquam extolli debeat, nec de tentatihit, subtilissimo judicii interni moderamine, in
Abbreviated transcription (Latin):
etiã hoc ip̃m uicłi refugiunt. qd̵ eẽ meruert̃.
Uñ ille p̃clicator eg̃gus ueritatis contͣ pseu¬
do apłos loquẽs. dũ uirtutes ex imias oꝑatioĩs
suȩ ꝑ discipłoꝵ eruditione nairaret: dum
tot se ꝑicula tolerasse coaceruata ꝑsecutio¬
ne descͥberet. et pt hec usq adtertiũ colũ:
rursũq in paractisũ raptũ se ẽẽ monstraret.
uͥ tanta cognoscere potuiss. qͣnta loqͥ om̃mno
ñ poss. erat de se adhuc fortasse admirabilio¬
ra locuturꝰ. s ab humana laude alta consi¬
datione se temperans. subdit. Parco autẽ
ne qͥs me existimet. supͣ id qd̃ uid et me.
aut autlit alnitl ex me. Habebat gͦ adhuc
dicendũ dese aliqͥd: qͥ partit dic̃e. S egit
utrinꝙ doctor eggiꝰ. ut et loquendo qͥ ege¬
rat. discipłos instrueret. et tacendo se intͣ
humilitatis lunitẽ custodiret. Numnis nãq
eẽt ingͣtꝰ. si de se discipłis tota renceret. et
fortasse nimis incautus. si de se tota ł disci¬

Expanded text:
efugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret, dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et posthaec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset: erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui parcit dicere, sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo qrat, discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret. Nimis itaque esset ingratus, si de se discipulis tanta taceret; et fortasse nimis incautus, si de se omnia disci
Abbreviated transcription (Latin):
todiebat ciuitatẽ damascenoꝵ. ut me cõ¬
p̃hencdet. et ꝑfenestiã insporta. demissꝰ sũ
ꝑ murũ: et sic effugi mamis eiꝰ. Qui licen¬
ter dicã. o paule. in cȩlo iã iħm conspicis.
et int̾ra adhuc hominẽ fugis: In para¬
disũ duceris. secreta dĩ u̾ba cognoscis.
et adhuc a sathane angło tẽptaris: Uñ
sic fortis. ut ad celestia. rapians: Unde
sic infirmꝰ. ut in t̾ra hominẽ fugiens. et
adhuc a sathane angło. adu̾sa toleres.
nͥ qͥ ĩpse. qͥte subleuat. rursũ te subtilis¬
sima. mensura motłat᷑ ut et in miracłis
tius nob̾ p̃dices uirtutẽ dĩ. et rursũ inrti¬
more tuo reminisci nos facias infirmitatis nr̃e :
hat cũ pulsat. dũ de infirmitate tna dñm
rogares. ꝙ auditꝰ ñ es. nob̃ qͦ locutꝰ es. qͥd au¬

Expanded text:
scenorum, ut me comprehenderet, et per fenestram in sporta demissus sum per murum; et sic effugi manus ejus . Cui licenter dicam: O Paule, in coelo jam Jesum conspicis, et in terra adhuc hominem fugis. In paradisum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris. Unde sic fortis ut ad coelestia rapiaris; unde sic infirmus ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres; nisi quia ipse qui te sublevat, rursum te subtilissima mensura moderatur: ut et in miraculis tuis nobis praedices virtutem Dei, et rursum in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostraehat cum pulsat, dum spe in infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobis quo
Abbreviated transcription (Latin):
id ip̃m dicatis om̃s. et ñ sint in uobis seis¬
mata. Rursũ formã humilitatis tenan.
cũ eisclẽ coriithiis loqͦns. paulo latius
fortasse qͣm uoluerat semetipsũ rep̃he¬
dit dicens. Factꝰ sũ insipiens. S discipli¬
nã in hac humilitate ñ ꝑdidit. qͥa ilico

Expanded text:
idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . Rursum formam humilitatis tenuit, cum eisdem Corinthiis loquens, paulo latius fortasse quam voluerat semetipsum reprehendit, dicens: Factus sum insipiens . Sed disciplinam in hac humilitate non perdidit, quia illic
Abbreviated transcription (Latin):
tri ap̃i st̃ et ego. Ut minꝰ sapiens dico plꝰ
ego. Qͥb etiã sub iungit. qͦd ei qͦq terii celi
secreta patuerint. qd̾ raptꝰ etiam paridisi
archana penetrauit. Ecce honore fugiens:
seruum se distipłoꝵ p̃dicat. Ecce honos
ꝑ humilitatẽ audientiũ q̃rens: falsis apłis
uite sue merita suꝑposuit. Egit qͥppe doctor
egregiꝰ. ut dũ ipse qͣł eẽt agnoscit᷑: et uita et
lingita male p̃dicantiũ eiꝰ p̃dicatione uiles.¬
ceret Illos uidelicet cõ m̃cdaret. si seabscon¬
det. cũq se ñ ostendet. errori locũ dedisset.
Miro gͥmͦ et humilitatis exhibet gr̃ãm et
utilitatis q̃rit increm̃ta. ut et seruũ se dis¬
cipłis p̃dicet. et aclũsariis potiorẽ demonstret.
Ostendit discipłi qͥd humilitatis acceꝑit: os¬
tendit adũsariis. qͥd sublimitatis. Itẽ ibi li

Expanded text:
ti sunt, et ego: ut minus sapiens dico, plus ego . Quibus etiam subjungit, quod ei quoque tertii coeli secreta patuerint, quod raptus etiam paradisi arcana penetravit. Ecce honorem fugiens, servum se discipulorum praedicat. Ecce honorem pro utilitate audientium quaerens, falsis apostolis vitae suae merita superposuit. Egit quippe doctor egregius ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium, ejus comparatione vilesceret. Illos videlicet commendaret, si se absconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet gratiam, et utilitatis quaerit incrementa, ut et servum se discipulorum praedicet, et adversariis potiorem demonstret. Ostendit discipulis quid humilitatis acceperit, ostendit adversariis quid sublimitatis. Innotesci
Abbreviated transcription (Latin):
aulũ uideo fluminũ et latidnũ. ciuita¬
tis et solitudinis. maris ac t̾rȩ ꝑicła sus¬
tinentẽ: frenantẽ ieniniis ac iugiliis corpꝰ
sustinentẽ frigoris et miditatis erũnã. Ad
eccłarũ custodia uigilant̃ se ac pastoralit
archana u̾ba qͦ ñ licet homim loqͥ. et tam̃
sathanȩ angło. ad tẽptandii concedit᷑. Orat
ut eximi debeat: et ñ exaudiat᷑. Luiꝰ cũ
ip̃a initia comĩsionis aspicio: ꝑpendo qđ
ei suꝑna pietas cȩlos aꝑit. seseꝙ illi iħc de
sublimib ostendit. Qͥ lum̃ corꝑis ad tẽpus

Expanded text:
aulum video fluminum, et latronum, et civitatis, et solitudinis, maris ac terrae pericula sustinentem, frenantem jejuniis ac vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad Ecclesiarum custodiam vigilanter se ac pastoralitearcana verba quae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur. Orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversionis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimibus ostendit. Qui lumen corporis ad te
Abbreviated transcription (Latin):
liud qͥppe ei intrinsecus latet: Cap̃ .ii.¬
atq aliud extrinsecꝰ ostendit. Trans¬
figurat enĩ se uelut angłm lucis. et calli¬
cta deceptionis arte. plerũꝙ ꝓponit. lau¬
actionis habitũ sumunt: et pͣua qͥdẽ oꝑe¬
exhibent. s scã specie mentiunt᷑. Inqͥ enĩ
si aꝑte mali ẽẽnt. a bonis recipi omnino
ñ possẽs s sumũt. aliquid de uisione
bonoꝵ. ut dũ bom uiri in eis recipiunt spo¬
ciẽ qͣm amant: ꝑmixtũ sumant etiã uirꝰ
qͦd uitãt. Uñ qͦsdã paulꝰ apłs intuens sub
p̃dicationis uelamine uentris studio senu¬
entes ait Ipse sisathanas tͣnsfigurat se in
angłm lucis. Qͥo gͦ mirũ si ministri eiꝰ trans¬
figurant᷑. uelut munstri iusticiȩ: Itẽ ibi

Expanded text:
liud quippe ei intrinsecus latet, contemplationem suam consideratione humafigurat enim se velut angelum lucis , et callida deceptionis arte pleruactionis habitum sumunt, et prava quidem exhibent, sed sancta specie mentiuntur. Iniqui enim si aperte mali essent, a bonis recipi omnino non possent, sed sumunt aliquid de visione norum; ut dum boni viri in eis recipiunt speciem quam amant, permixtum sumant etiam virus quod vitant. Unde quosdam Paulus apostolus intuens sub praedicationis velamine ventris studio servientes, ait: Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis . Quid ergo mirum si ministri ejus transfigurantur velut min
Abbreviated transcription (Latin):
ille de quo scriptum est. Tu autẽ dñe cũ tͣn¬
quillitate uidicas. ille de qͦ rursũ scͥptũ ẽ. dñs paci¬
ens est redditor. in tanto crimi-¬
ne inuolutos inueniens. quasi
pacientiam preter misit:et di
difficultate credidit cum audi-¬
uit: et tamen sine tarditate per¬
cussit. cum uerum cognoscendo
repperit: ut nobis uidelicet da¬
ret exemplum. quod maiora cri-¬
mina et tarle oredenda sunt cũ
audiuntur: et citius punienda¬
sunt cum ueraciter agnoscunt᷑.
ne proficiunt: quantomagis di¬
uinitatis interna conspiciuntͥ tantõ
magis se nichil ẽẽ cognoscunt. Nusꝗ¬
quam quippe legitur quod abraham
cinerem et puluerem se ẽe professus
est. nisi cum habere meruit dei collo¬
cutionem dicens. loquar ad dñm me¬
um cum sim puluis et cinis. Esse enĩ
se aliquem fortasse crederet: si ueracẽ
essentiam que suꝑ ipsum ẽ. minime
sensisset. At uero ubi ad incominuta¬
bilem contemplandum suꝑ se raptus

Expanded text:
ille de quo scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranille de quo scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas , ille de quo rursum scriptum est: Dominus patiens est redditor , in tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et diedifficultate credidit cum audivit, et tamen sine tarditate percussit, cum verum cognoscendo reperit: ut nobis videlicet daret exemplum, quod majora crimina, et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda cum veraciter agnoscuntur.ne proficiunt: quanto magis divinitatis interna conspiciunt, tanto magis se nihil esse cognoscunt. Nusquam quippe legitur quod Abraham cinerem et pulverem se esse professus est, nisi cum habere Dei meruit collocutionem, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis, et cinis . Esse enim se aliquem fortasse crederet, si veracem essentiam, quae super ipsum est, minime sensisset. At vero ubi ad incommutabile contemplandum super se raptus
Abbreviated transcription (Latin):
cum uoce ẽ: culpa in actione. Lec¬
catum uero etiam cum clamore
ẽ : culpa cum libertate.S quid
hoc exemplo: nisi nos ammone¬
mur. ne ad proferendam senten-¬
tiam umquam precipites ẽẽ de-¬
beamus. ne temere indiscussa iu-¬
dicemus: ne quelibet male audi¬
ta nos moueant: ne passim dicta
sine probatione credamus. Quod
profecto ꝑpetrare pertim escimus:
si auctoris nr̃i subtilius facta pense¬
mus. Ipse quippe ut nos a precipi¬
tata sententiȩ ꝓlatione compesce¬
ret: cum omnia nuda et aꝑta sins
oculis eius: mala tamen sodomȩ
noluit audita iuidicare. qui ait.
Descendam et uidebo utrum ela-¬
morem qui uenit ad me opere
compleuerint: an non ẽ ita ut
sciam. Omnipotens itaq dñs et
omnia sciens. cur ante ꝓbationẽ
quasi dubitat: nisi ut grauitatis
nobis exemplum ꝓponat. ne ma¬
la hominum ant̾e presumamꝰ
credere quam probare: Et ecce
cenditͥ moxq facinorosos ꝑcu¬
tit: atq ille paciens. ille mitis..

Expanded text:
cum voce est culpa in actione; peccatum vero etiam cum clamore est culpa cum libertate. Sed quid hoc exemplo, nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus? quod profecto perpetrare pertimescimus, si auctoris nostri subtilius facta pensamus. Ipse quippe ut nos a praecipitata sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: Descendam et videbo utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita, ut sciam. Omnipotens itaque Dominus et omnia sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Et ecce cendit, moxque facinorosos percutit, atque ille patiens, ille mitis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nob̾ profuit suꝑbia: Et diuitia¬
rum iactantia. quid contulit nobis:
Transierunt omiã illa tamquã umbra:
et tamquã nuncius ꝑcurrens. Uilia gͦ
et fugitiua fuisse quȩ tenuerunt iam
amissa cognosount. quȩ quandui ade¬
rant stultis eoꝵ cordib. et magna et
mansura uidebant᷑. Sero diues aꝑuit
oculos. quando lazarum requiescen¬
tem uidit. quẽ iacentem ante ianuam
uidere contempsit. Intellexit ibi quod
hic facere noluit. et in damnatione sua
cognoscere compulsus ẽ. quid fuit quod
ꝑdidit. quando indigentẽ proximum
non agnouit. Cum enim corpus obdor¬
miscit in mortem. tunc anima euigilat
tur: eius anima uidere cogitur. quod
prouidere contemosit. Tune nichil
ẽẽ conspicit. quod tenebat: tunc se ua¬
cuam inuenit. quȩ plena rel precete¬
ris hominib eẽ letabatur. In expositi

Expanded text:
Quid nobis profuit superbia, et divitiaQuid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt istaet tanquam nuntius percurrens. Vilia ergo et fugitiva fuisse quae tenuerunt jam amissa, cognoscunt, quae quandiu aderant, stultis eorum amatoribus et magna et mansura videbantur. Sero dives oculos aperuit, quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit. Intellexit ibi, quod hic facere noluit, et in damnatione sua cognoscere compulsus est, quid fuit, quod perdidit, quando indigentem proximum non agnovit. Cum enim corpus obdormiscit in morte, tunc anima evigilat tur, ejus anima videre cogitur, quod videre contempsit. Tunc nihil esse conspicit, quod tenebat, tunc se vacuam invenit, quae plena rebus prae caeteris hominibus laetabatur. Alit