comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tf̾ecuit. s exstipłatu ¶ Inhac excep
adquiritur s de ẜuori flliorũ
dolo si quidẽ expecculiari eor
negõ actõ ĩtendatin. ininfm̾tr¬
atfrim exceptõ obitienda est.
Si autem ñ expecculiari cãtñ
de coduitarat excipioportet
ꝙ ad missum sit inip̃o negõ
ꝙ gerituriñ si põstea aliquis
cẽ q̃ in quo oꝑa eius eẽt nsus.¬

Expanded text:
tur, sed ex stipulatu. In hac exceptadquiritur. sed de servorum et filiorum dolo, si quidem ex peculiari eorum negotio actio intendatur, in infinitum exceptio obicienda est: si autem non ex peculiari causa, tum de eo dumtaxat excipi oportet, qui admissus sit in ipso negotio quod geritur, cere, quam in quo opera eius esset usus.
Abbreviated transcription (Latin):
iatus ẽ nec celideit. ⁊ sicerta fu¬
nocere exceptoem ¶ Item que¬
ritur siquis pne̾ stipulatus sit
certam qintitatem quia hoc ae¬
tumsit. S post stipulatoe̾m ĩt̃¬
ẽ s ⁊ si hac qui exceptoe utiue¬
lit incominus pot̾it. dolo enim
facere cum ꝗ ce pactum petat
quic̃q id q. qualib erceptoẽ e¬
udi põt petit./ nam ⁊ sunt ini¬
tia icͥ dolom. facit. at tñ ñc p¬
etendo facit dolo sensisitaus
sit ignorantia in eont dolo ca¬
reat. ¶Nõmaleclictumẽ sic̾¬
ditor usuras infutum accepit.
dem̃ pecunũ incominus petat
tẽporis usuras accepit.an doli
mid tẽpus ꝙ ẽ post diem usu̾a
mcatus quis fuit uissũ .x. daẽ

Expanded text:
latus est nec credidit et si certa funocere exceptionem. Item quaeritur, si quis pure stipulatus sit certam quantitatem, quia hoc actum sit, sed post stipulationem intest: sed et si hac quis exceptione uti velit, nihilo minus poterit: dolo enim facere eum, quicumque id, quod quaqua exceptione elidi potest, petit: nam et si inter initia nihil dolo malo facit, attamen nunc petendo facit dolose, nisi si talis sit ignorantia in eo, ut dolo careat. Non male dictum est, si creditor usuras in futurum acceperit, deinde pecuniam nihilo minus petattemporis usuras accepit, an doliin id tempus, quod est post diem usurarmercatus quis fuerit iussum decem
Abbreviated transcription (Latin):
nisi auinta reddat. ⁊ siquis a¬
uus sumꝑtus ꝓbabius i neu
fc̃s sit ¶Preterea sciendumẽ
ñ hãt uolũtatem ꝑ exceptõe
dourepellitur ¶ Si qnis exun¬
tia hrs sit scͥptus exqua. ce.ꝯ
sequi potuit. dem̃ pphoc lega¬
tumi quo cẽtum erant p̃t̾u¬
ut ne molestiis hrditarus im¬
plicaretur. ansi legatum pet¬
at exceptoẽ dolim. submoue¬
atir. ⁊ ait iuuan̾ ñ eẽ eũ sub¬
mouñdũ ꝙ̃ si asubstituto p̃¬
tium accep̾ ułꝙ p̃tu locꝰ hab̾i

Expanded text:
nisi alimenta reddat et si quis alius sumptus probabilis in eum factus sit. Praeterea sciendum est, non habet voluntatem, per exceptionem doli repellitur. Si quis ex uncia heres sit scriptus, ex qua ducenta consequi potuit, deinde propter hoc legatum, in quo centum erant, praetulit, ne molestiis hereditariis implicaretur: an, si legatum petat, exceptione doli mali summoveatur? et ait Iulianus non esse eum summovendum. quod si a substituto pretium accep
Abbreviated transcription (Latin):
sit cxꝑiri. ⁊ offiius putat siuẽ¬
ditor meus ꝑatus ũsit reddere
qmtum ab ẽptore accepit. nõ
ait side homine petito ẜm ac¬
toem fuĩt iudicatum ⁊ iussui¬
udicis satis datũ sit homine̾int̃

Expanded text:
sit experiri? et Ofilius putat, si uenditor nominis paratus non sit reddere, quantum ab emptore acceperit, non ait, si de homine petito secundum actorem fuerit iudicatum et iussu iudicis satisdatum sit hominem intra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uerare neid amplius pet
te pena petatur doum. excep¬
toem ꝓfuturã ¶ Siquis pu¬
pillo souuͣt sine tutoris auc̃¬
te id ꝙ debuit. exqua solutoẽ
locupleti or fc̃s sit pupillus.
rectissime clicetur exceptoem
petentib nocẽ Nam ⁊ simutu¬
am accepit pecimiiã łexquo a

Expanded text:
n vetare, ne quid amplius petate poena petatur, doli mali exceptionem profuturam. Si quis pupillo solverit sine tutoris auctoritate id quod debuit exque ea solutione locupletior factus sit pupillus, rectissime dicitur exceptionem petentibus nocere: nam et si mutuam acceperit pecuniam vel ex quo a
Abbreviated transcription (Latin):
siip̃e eum possecuĩt ⁊ pubutian¬
apeteres. adu̾sus excipientẽ siñ
siiis ẽẽt. repucatõe utẽrissac per
hoc intelligitur eum fundu
rursum inidi disse qmin poĩs
toem cassitis ñ ꝓposuerat cõte¬
tat auqd adon exceptoẽ ꝙ erc
ꝙ sidolo ipecaẽt çetinsup̾edolo nõ

Expanded text:
si ipse eum possideret et Publiciana peteres, adversus excipientem "si non suus esset" replicatione utereris, ac per hoc intellegeretur eum fundum rursum vendidisse, quem in bonisem Cassius non proposuerat contentat aliquid doli exceptione, i dolo fec
Abbreviated transcription (Latin):
torum contine̾t Tetrnsinoxe
declitus qui sit põp putat pa¬
ssũm erceptõem q̃m ille petẽtũ
quinore dedit p̃inde exquacty
auãcausa que ꝓpe luc̃tuamh¬
abebit adqui sitoe̾m quesisse
quis uidatur patietur exceptõ¬
nemdoli ex ꝑsoã eius incuiꝰ lo¬
cum successit Sufficit enim s
isqui p̃tium declit ułuicem p̃¬
tii cum sĩ bone fidei emptor ut
ñpatiat᷑ douerceptõe apͥactoĩsuti¬

Expanded text:
torum continent. ceterum si noxae deditus quis sit, Pomponius putat passurum exceptionem, quam ille pateretur, qui noxae dedit, proinde ex quacumque alia causa, quae prope lucratiuam habet adquisitionem, quaesisse quis uideatur, patietur exceptionem doli ex persona eius, in cuius locum successit: sufficit enim, si is, qui pretium dedit uel uice pretii, cum sit bona fide emptor, ut non patiatur doli exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
eius quiin hostiũ potãte sit sa¬
tis accepit continuo dies satiꝰ
buigõem decluxit. auoũi erit
iniquissimũ excõclictõe aucto¬
rum obligoẽs rer̾um extendi ꝑ
quos nic fc̃m erit quominus
cum his agi possit.
natoris eius ue quim rem log¬
aut mͥ noceat si forte aue¬
tor meus iustũ mitium possi¬
dendi ũ huit uidẽclum ẽ. ⁊ pu¬

Expanded text:
eius, qui in hostium potestate sit, satis acceperit, continuo dies satisdbligationem deduxerit: alioquin erit iniquissimum ex condicione actorum obligationes reorum extendi, per quos nihil factum erit, quo minus cum his agi possit. natoris eiusue qui mihi rem legauit mihi noceat, si forte auctor meus iustum initium possidendi non habuit, uidendum est. et pu
Abbreviated transcription (Latin):
nin is qui cun tutore ochit.
Plane simicħ ꝓponas collus¬
sse aliquemcum tutore fc̃m
sim einocebit ¶Si quis nõ
tutor s ꝓ tutore iregotia ge¬
rat. an dolus ip̃ius noceat pͥn¬

Expanded text:
nat is, qui cum tutore contrahit? plane si mihi proponas collusisse aliquem cum tutore, factum suum ei nocebit. Si quis non tutor, sed pro tutore negotia gerat, an dolus ipsius noceat pup
Abbreviated transcription (Latin):
accessio temporis ꝙ apud patrẽ
aut dominũ fuit itadanda ẽ
mͥ.si aut uoluntate pat̾s dnĩ¬
ue aut cum admĩsttoem poccu¬
ui habẽt uñdiderit ¶t danda ẽ
accessio cumeo ꝙ apud pupi

Expanded text:
accessio temporis et quo apud patrem aut dominum fuit ita danda est mihi, si aut voluntate patris dominive aut cum administrationem peculii haberet vendidit. Item danda est acc
Abbreviated transcription (Latin):
died iudam̃ quid sit ex¬
perumidi potestatem
igendum ẽ ut fiat facultas ag¬
nulla idoẽa causa impediati
expiriꝓinde siue apud hostes
sit. siie rei p. causa absit. suie
inuinculis sit. aut siue intem

Expanded text:
deamus, quid sit experiundi potestatem igendum est, ut sit facultas agnulla idonea causa impediatur experiri. proinde sive apud hostes sit sive rei publicae causa absit sive i
Abbreviated transcription (Latin):
successorum hñtur daturacceᷤᷤ¬
sio testõrisitaq simichi uñdi¬
deris ẜuum utar accessiõe tua.
q̃ sim pignori declĩs ⁊ ego eã¬
dem rem alii pignoraui ineuꝰ
cclitor utetur accessioe tintp̃is

Expanded text:
successorum loco habentur, datur accessio testatoris.Itaque si mihi uendideris seruum, utar accessione tua.Et si mihi pignori dederis et ego eandem rem alii pigneraui, meus creditor utetur accessione tui t
Abbreviated transcription (Latin):
cere udicato nec ne debat qri¬
tur. Item detẽpore quolis ꝑit
sic sinẽ clubio existimandũ
ẽ ut actum litis tempus inter¬
calan die existimetur ułĩti si
dusucapione sit q̃o. que tem¬
pore constituto expłi solet.
Iant de actõnib que certo
tempore fimuntur ut ecliliti

Expanded text:
cere iudicato nec ne debeat, quaeritur. item de tempore, quo lis perit, sic sine dubio existimandum est, ut auctum litis tempus intercalari die existimetur, veluti si de usucapione sit quaestio, quae tempore constituto expleri solet, aut de actionibus, quae certo tempore finiuntur, ut aedilici
Abbreviated transcription (Latin):
antiũ bõrum delatorũ fcã denũ¬
tiaͬtoẽ destitit. post quatuoran¬
nos ẜo delatori uenienti pͥor n¬
ũtiatõ quomins p̾scͥptõe
temporis sũmoueat ñ pclĩt n
cłato p̃scͥptõ s ⁊ negotii q̃stio

Expanded text:
antium bonorum delator facta denuntiatione destitit: post quattuor annos secundo delatori uenienti prior nuntiatio, quo minus praescriptione temporis summoueatur, non clarato praescriptio, sed et negotii quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
lam aũ erquo numõ admixti¬
mus si cluo riram cõmisũt. uti¬
qr ñ acccipimus inturba id fac
ergo sitres aut.iiii. turbautiq
n eñt ⁊ rectissime lab̾o unt̾ tũ¬
lum crixam multum inteẽ ait.
namꝙ turbã multitudinis h¬
ominum ẽẽ. ꝑturbatoem  cets̃¬

Expanded text:
am autem ex quo numero admittimus? si duo rixam commiserint, utique non accipiemus in turba id factergo, si tres aut quattuor? turba utique non erit. et rectissime Labeo inter turbam et rixam multum interesse ait: namque turbam multitudinis hominum esse turbationem et
Abbreviated transcription (Latin):
legis cornelie q̃ desicanis lata
una rapussũt lucͣtiue fuissũt
ris actio daretur. tm̃ ⁊ fisco dari¬
dici ex siaufragio rape eum ꝗ¬
cumỹdum naufragiũ fiata
illa trepidatoe rapiat ¶Diũ
naufragio diripuissñt ita re¬
scͥpsit. Qd̾ denanfragiis nauis
ciratis scͥpsisti mͥeo ꝑtin. ut ex¬
plores qua pena affitiẽdos co
putem qui diripuisse aliqua
ex illo ꝓbantur/ ⁊ ꝑ faculent
mum intẽ pitura collegͣint.
an que ẜuari possint flagitio¬
se muafint ideo siguior p̃¬
daui a petita iudebr. lberos q¬
dem fustib cesos intrienniuz
relegabis aut si sordidiores e¬
runt inopus pubucũ enisde
temporis dabis ẜuos flagellis
çesos in metallum dampnab̾.
sino magne pecume res fuĩnt
ubos fustib Euos flagelł ceso¬

Expanded text:
legis Corneliae, quae de sicariis lata una rapuissent lucrative fuissent ris actio daretur, tantum et fisco dardici ex naufragio rapere, qui, dum naufragium fiat, in illa trepidatione rapiat. Diuus naufragio diripuissent, ita rescripsit: 'Quid de naufragiis nauis et ratis scripsisti mihi, eo pertinet, ut explores, qua poena adficiendos eos putem, qui diripuisse aliqua ex illo probantur. et facile, ut mum interest, peritura colle gerint an quae seruari possint flagitiose inuaserint. ideoque si grauior praeda ui adpetita uidebitur, liberos quidem fustibus caesos in triennium relegabis aut, si sordidiores erunt, in opus publicum eiusdem temporis dabis: seruos flagellis caesos in metallum damnabis. si non magnae pecuniae res fuerint, liberos fustibus, seruos flagel
Abbreviated transcription (Latin):
sumpõ nautragii tp̃r idaccid¬
er̾it. ncͥ̾ intẽ utrum exip̃o ma¬
n quis rapiat anexnanfragio
spolatur. aut m̾gitur. aut dis¬
souutur. aut ꝑfundͤitum. aut
funes eius p̃scinduntur aut
uel ꝯ conscindunt᷑. aut ancho¬
re inuołãtur d̾ mari.
equid exnanfrag̾us di¬
ripiatur. uł ne quis ex̃̾neus ĩt̾¬
ueniat colligẽdis eis multip¬
hariam ꝓspectum ẽ Inam et
diuus adrianus eclicto p̾cep̃
ut hii quuuxta utora mare
possident. scirẽt siqn nauis ł
inficta uł fracta intra fines a¬
grcuu sc̾q fuĩt. ne naufrag¬
ia diripiantsimpbs iuclitia p̃¬
sides hiis quires suas clirepta
queruntur redelituros. ut ꝗe¬
quid ꝓbaui̾nt ademptũ sibi
nautragio id ap̾orib recipi¬
ant ¶De hus auĩquos dipu¬

Expanded text:
so naufragii tempore id acciderit, nihil interest, utrum ex ipso mari quisque rapiat an ex naufragiis spoliatur aut mergitur aut dissoluitur aut pertunditur aut funes eius praeciduntur aut uela conscinduntur aut ancorae inuolantquid ex naufragiis d‹i›ripiatur uel quis extraneus interueniat colligendis eis, multifariam prospectum est. nam et diuus Hadrianus edicto praecepit, ut hi, qui iuxta litora maris possident, scirent, si quando nauis uel inficta uel fracta intra fines agri cuiusque fuerit, ne naufragia d‹i›ripiant, in ipsos iudicia praesides his, qui res suas direptas queruntur, reddituros, ut quidquid probauerint ademptum sibi naufragio, id a possessoribus recipiant. de his autem, quos di
Abbreviated transcription (Latin):
desaucto clicẽdum ẽ C ⁊ siqui
saliginas iurgas instituc̃eli sa¬
dices egint succidantur aut a¬
uellantur. recte po̾p scripit nõ
posse agi dearborib succisis.¬

Expanded text:
to dicendum est. Sed si quis saligneas virgas instituendi sadices coegerint, succidantur aut evellantur, recte Pomponius scripsit non posse agi de arboribus succisis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tor rate nane erpugnata ex
ugnet. suc p̃donb expugͣnti¬
b rapiat ¶Labo scrͦbis equũ
fuisse ut siniededomo aut ĩui¬
la expugnatis rapiatur audi.
huic edicto locus siclñ enĩnm
in mari qͣm milla ꝑ latrõcul¬
os inquietamur uł infestaripo¬

Expanded text:
tor "rate navi expugnata". eugnet sive praedonibus expugnantibus rapiat. Labeo scribit aequum fuisse, ut, sive de domo sive in villa expugnatis aliquid rapiatur, huic edicto locus sit: nec enim minus in mari quam in villa per latrunculos inquietamur vel infestari po
Abbreviated transcription (Latin):
q abstulit ł amouit t̾ cãpirã
dedĩt uł iccepit. hac actõe teẽtỹ.
saluid ẽe autem rapi ⁊ aliud a¬
mouĩ palamẽ. siquidem amo¬
ueri auiquid q̃ sine in possit.
rapi au̾sine ui ñ põt ¶Qͥ eie¬
ctanaue quid rapuit hoc eche¬
Nam si dolusmalus absit cessat
eclictum. QQuemadĩn ergo ꝓce¬

Expanded text:
 abstulit uel amouit uel damnum dedit uel recepit, hac actione tenetur. Aliud esse autem rapi, aliud amoueri palam est, si quidem amoueri aliquid etiam sine ui possit: rapi autem sine ui non potest. Qui eiecta naue quid rapuit, hoc edicnam si dolus malus absit, cessat edictum. quemadmodum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
n E cihoe nuud intra annũ
tribuit expiũdi facuit atespost
annummsimplũ ppetit ¶Loq̃¬
tur añ hoc eclictum dedampno
supiori edicto i bõrum rap.a
corrupta alicui relinqũtur scis
ti eares erit / ꝙ adp̃tium um
rei refertim ⁊ ꝑsũtis temporis
fit estimato ⁊ iemp induplu
inturba doio malo dampnũ¬
ret id̾ocepat cedẽ cefumsi ali¬
a causa u̾bandi fuit cessat ac¬
tõ o isiquis ip̃e turbam cõu¬
ccass ut turba coram ẜuum u̾¬
ni dnꝵp ꝯsilo locum hab
celictum um ẽ enim eum q ꝑ¬

Expanded text:
 et illud intra annum tribuit experiundi facultatem: post annum in simplum competit. Loquitur autem hoc edictum de damno superiori edicto ui bonorum raptorum a, quae corrupta alicui relinquuntur, scissanti ea res erit: quod ad pretium uerum rei refertur. et praesentis temporis fit aestimatio: et semper in duplum in turba dolo malo damnudaret, ideo coeperat caedere. ceterum si alia causa verberandi fuit, cessat actio. Sed et si quis ipse turbam convocasset, ut turba coram servum veni dandi consilio, locum habet edictum. verum est enim eum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
suimis hõ coactus sit adhuc di¬
cenius rões goactos ¶Item si
homĩb coactis uł armatis E
inbermib. hoc eclicto teẽatur.
nã quim. facit dolo .m. facit
ñ tñ quidolo .m. facit utiq
⁊ ium facit. ita dolus hab inse
cumg̃ sine ui siquid calide
amissũ ẽ eque continebitũr.
¶Dampni p̾tor in quit omma
ergo dampna ꝯtin/ ⁊clandesti¬
nas ñ puͣto clandestina. s ea q̃
molãtia ꝑmixtast ¶Etiam
quis recte diffiiet. siquid sol
admissũ. ad hoc eclictum specta¬
re cet̾mnn furti actio. n leg̃
aquilie contribute sunt in hͦ
eclicto. licet int̾clum cões sũt ch̾
hoc eclicto. namius scris̾ eum
qui rapuit furemeẽ imꝓbio¬
rem / isi quid dãpmi coictis hõ¬
b decłit. utiq ⁊̃ aquilia pot̾it
accipiemus. ⁊ siuma res ex uoĩs
raptasit ¶Siquis ñ homines
ip̃e coegent. s int̾ coactos ipse
fuĩt. ⁊ quid ant rapui̾t aut dã¬
pni declerit. hac actoẽ teẽtur ¶¬

Expanded text:
us homo coactus sit, adhuc dicemus homines coactos. Item si coactis uel armatis uel inermibus hoc edicto teneatur. nam qui uim facit, dolo malo fecit, non tamen qui dolo malo facit, utique et ui facit. ita dolus habet in se et uim: et sine ui si quid callide admissum est, aeque continebitur. 'Damni' praetor inquit: omnia ergo damna continet et clandestina. sed non puto clandestina, sed ea, quae uiolentia permixta sunt. etiam quiadmissum, ad hoc edictum spectare. Ceterum neque furti actio neque legis Aquiliae contributae sunt in hoc edicto, licet interdum communes sint cum hoc edicto: nam Iulianus scribit eum qui vi rapit furem esse improbiorem, et si quid daderit, utique etiam Aquilia poteritaccipiemus: etiam si una res ex bonis rapta sit. Si quis non homines ipse coegerit, sed inter coactos ipse fuerit et quid aut rapuerit aut damni dederit, hac actione tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
Alur Siplures candemꝰ rũ¬
arborem furtim ceciderut: cũ
miisis clunitarat una ⁊ sems
pena prabitur. ¶Si arboriniu¬
cifundũ radices porrerit. re¬
cidere cas uicino ñ uc̃ebit. a gẽ
autem ucebit. ñ c̃e  uis sicuiti
tignum aut ꝓtectum ĩmissu
rauere ¶Si raclicib uicim ar¬
bor alctur tam̃ ẽ cuis incuius
fundo origo eius fiñt.
Landi ꝙ cus causa ceclũtur.

Expanded text:
um Si plures eandem arborem furtim ceciderint, cumniversis dumtaxat una et semel poena praestabitur. Si arbor in vicini fundum radices porrexit, recidere eas vicino non licebit, agere autem licebit non esse ei ius sicuti tignum aut protectum inmissum habere. si radicibus vicini arbor aletur, tamen eius est, in cuius fundo origo eius fuerit.landique eius causa caeduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nantur łauem bona fid̾e no¬
b̾ẜ uientes ¶Hac actoe ñ pu¬
to posse actoem singulorum
ẜuorum nomine age̾ ad u̾sus
dominũ eorum quia sufficit

Expanded text:
nantur uel alieni bona fide nobis seruientes. Hac actione non puto posse actorem singulorum seruorum nomine agere aduersus dominum eorum, quia sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
furti actoẽm ñ he̾musss ido adi¬
⁊ furti actõem habeo ¶Simre
depõita culpam quo reꝓmis¬
cedẽ accepi. utilĩ dicẽdum ẽ.
sicess actõ furti obrẽ depõita.
ẽẽ tñ uiborum raptorũ actõe.
quia ñ mimima diffẽntia ẽ int̾
eum q clam fecit:. ⁊ cumq rap
admittat siquis igitur intẽe
sua ł m̾oclice docebit. d hrẽ i

Expanded text:
em non habemus. sed ideo addiet furti actionem habeo, si in re deposita culpam quoque repromismercedem accepi. Utilius dicendum est et si cesset actio furti ob rem depositam, esse tamen ui bonorum raptorum actionem, quia non minima differentia est inter eum qui clam facim publicum admittat. si quis igitur interesse sua vel modice docebit, debet habere vi
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam arborem roctẽdiciputat
que subu̾sa aracdicib. q nunc
repomi po̾t aut que ita tͣnsiata
ẽ nt reponi possit ¶ Strpes o¬
lee arboremna. cẽ magisẽ. siue
iam egerunt radices. siue ñdũ
om̃ium igitur harum arboru

Expanded text:
am arborem recte dici putat, quae subuersa a radicibus etiamnunc reponi potest, aut quae ita translata est, ut poni possit. Stirpes oleae arbores esse magis est, siue iam egerunt radices siue nondum. Omnium igitur harum arborum,
Abbreviated transcription (Latin):
tũturꝯsuluit p̾tor. n̾asiqs se ĩ
quidam puͣtãt. s utilius uisũ
de in priuata fian̾t. incom᷑mꝰ¬
ugent᷑iby priuatã ꝑsecutoẽm
piat siue igitur ip̃e quis cogat

Expanded text:
tuntur, consuluit praetor. nam si quis se uim quidam putant: sed utilius uisum de ui priuata fialigentibus priuatam persecutionem. piat. S‹i›ue igitur ipse quis cogat
Abbreviated transcription (Latin):
P retor ait sicui dolo .ii.
hominib coactis dampni ꝗd fa¬
ctum ẽẽ clicetur. siue cuĩ bõa ra¬
pta cẽ clicenturi neum ꝗ id fecis¬
se clicetut iuditiũ daboseide in¬

Expanded text:
Praetor ait: "Si cui dolo malo hominibus coactis damni quid factum esse dicetur sive cuius bona rapta esse dicentur, in eum, qui id fecisse dicetur, iudicium dabo. ite
Abbreviated transcription (Latin):
geretur ñcxtaret. totidem arbo¬
exlege aquilia actum sit. int̾¬
dicto ꝙ ui autclam redelito.ib¬
souietur. sisatis prima odemp¬
uatoẽ gͣuaui̾t reum manente
inc̾ominus actõe ex lege.rii.t.¬

Expanded text:
geretur non exstaret, totidem arboex lege Aquilia actum sit, interdicto quod vi aut clam reddito absolvetur, si satis prima condemnatione gravaverit reum, manente nihilo minus actione ex lege
Abbreviated transcription (Latin):
ucet uixtate moretur nic pos¬
sidet nec ꝑeum auusat quin
sinomine alicius duminli¬
ne nactus fuĩt ¶ Si ẜnusm̃s
nomine quid teneat it ego
peum inguorãs possidam Pa
usucãpiamsiis furẽ cepit do¬
nec meadem causa res fiũt ĩ¬
manẽ ⁊usucapicem ꝓcedeẽ si¬
cutiꝑ domientes quoq eos id
nobis contingit ¶dẽq incolo¬
no ⁊ inqlino ꝑͦ quos possidemꝰ
dicẽclum est ¶ Siui aut cł̾a
aut p̾cario poem nactusquis
postea furere ceperit. ⁊ po icau¬
sa ea deindurat deroc quod p̾¬
cario funosus habet quemad
um tempꝰ ꝙ ante.adͣitam hr̃¬
ditatem uł postaditam int̾¬
cessit. ad usucapioem ħrdi ꝓ¬
it ¶ Si defunctus emnͣt hr
autem putat cum eycausa doã
conis possedisse usu eumeapt¬
urum iuł ait¬

Expanded text:
ertate moretur, nihil possidet nec per eum alius. atquin si nomine alicuius, dum in line nactus fuerit. Si seruus meus nomine quid tenet, ut ego per eum ignorans possideam uel etiam usucapiam: si is furere coeperit, donec in eadem causa res fuerit, insicuti per dormientes quoque eos idem nobis contingeret. idemque in colono et inquilino, per quos possidemus, dicendum est. Si ui aut clam aut precario possessionem nactus quis postea furere coeperit, et posa eadem durat de hoc, quod precario furiosus habet, quemadum tempus, quod ante aditam hereditatem vel post aditam intercessit, ad usucapionem heredi procedit. Si defunctus emit, heres autem putat eum ex donationis causa possedisse, usu eum capturum Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
põitaẽ aut cui comodata ẽ
lucrifatiendi causa ꝓħrde isu¬
caꝑe posse ¶ filumi quop do¬
penes eum fuisse uino patre.
Cui consequens est ut filius a
patre hrs institutus. res ħrdi¬
tarias apatre sibidõatas. ꝓ pã¬
te cohrdumusncaꝑe ñ possit.

Expanded text:
posita aut cui commodata est, lucri faciendi causa pro herede usucapere posse. Filium quoque dopenes eum fuisse uiuo patre. cui consequens est, ut filius a patre heres institutus res hereditarias a patre sibi donatas pro parte coheredum usucapere non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
tores sz ommes qui possident ex
ea causa qu a usucapio sequi
ptum. Si apud ẽum cõceptus
cieditus eo tempore fuit quo
furtiuam ẽẽ eius matrem ing
norabat ¶Qduulgo R̾tutͦ¬
nposse totiens ũmꝰ est quotiẽ
ꝗs sciret se uona fide ñpossidere
⁊lucri fatiendi causa incipet
ꝓhrde possideres xt ampiius

Expanded text:
sed et omnes, qui possident ex ea causa, quam usucapio sequi  usucapi, si apud eum conceptus et editus eo tempore fuerit, quo furtiuam esse matrem eius ignorabat. Quod uulgo rnon posse, totiens uerum est, quotiens quis sciret se bona fide non possidere et lucri faciendi causa inciperepro herede possidere. hoc amplius
Abbreviated transcription (Latin):
idantur dnĩpotius q̃mẜi uo
uintatem spectandam ait ꝙ
fide possid̾at eam ꝙ dominus
nactus sit ut suo nonũe possi¬
d̾at adempto puta pecculio.
dicẽcdum ẽ ut eadem causa sit
ponis.⁊ ideo usucapio er̃mag¬
peccuuian nomineego nbi pri¬
mum cognoui sciã auẽam ꝓces¬
sur̾a nsucapioẽm celsus ait ani¬
tium enim ponis sine uito funs¬
se ss sieam ipͥo tempore quo emit
qͣmqm id ur̃fide fatiat ego ali¬
nam rem ẽẽ sciamusume n̾ca¬
ptumcisiꝗd nõ boa fide ẜius
mensenyit inpactõem lib̾tatũ
i declĩt. ñ id̾o me mag̾ i sucap¬
timim. durare eniꝰ primã cãm
pillo emeõ sine tutori aucte q̃¬
capioem sequi. ut hic plus sit
pupillimmeẽ putes tam̃ pup¬
illis ucere res suas sine tutoris
aucte administ̾re. ñ capies us¬
i.quia unserror nulli ꝓplest.
Si afimnoso quem putẽsme
apentũtatis causame posse
q̃muis mlla eet emptio ndo
n de eiuctoe actõ nascitur mͥ¬
accessio ponis ¶Sieamrem
qͣm ꝓemp̃tore usica piebas

Expanded text:
ideantur, domini potius quam serui uoluntatem spectandam ait: quod fide possideat e‹a›que dominus nanctus sit, ut suo nomine possideat, adempto puta peculio, dicendum est, ut eadem causa sit possessionis et ideo usucapio epeculiari nomine, ego ubi primum cognovi sciam alienam, processuram usucapionem Celsus ait: initium enim possessionis sine vitio fuisse: sed si eo tempore quo emit, quamquam id bona fide faciat, ego alienam rem esse sciam, usu quod non bona fide seruus meus emerit, in pactionem libertatis mihi dederit, non ideo me magis usucapturum: durare enim primam causapillo emero sine tutoris auctcapionem sequi, ut hic plus sit pupillum esse, putes tamen pupillis licere res suas sine tutoris auctoritate administrare, non capies usu, quia iuris error nulli prodest. Si a furioso, quem putem sanae apere utilitatis causa me posse, quamuis nulla esset emptio et ideo neque de euictione actio nascitur messionis. Si eam rem, quam pro emptore usucapiebas,
Abbreviated transcription (Latin):
ignoraret pectulium cõcessũ ñ
ce. incominus ẜuum diutina
p̾one cape. Quia aut scit ẜuuꝰ
pecculium sibi cõcessum ñ eẽ. a¬
ut scirẽ deb. ⁊ ꝑhoc similis ẽ ei
siscierit titius pecculiũ manu¬
misso cõcessum ñ eẽ doare potĩ
qmindebitũ fundũ souuẽ int¬
elligendum ẽ ¶Situtor rem
pupꝰilli subripitit ⁊uñdidĩtu
sucapio ñ contingit priusqͣm
inpotatem pup̃ilured̾at. nar
ẜeponis nitio ñ earebit ñec dis¬
similis ẽ ei qui emptoĩs quidẽ
ienum ẽẽ usucapio no contĩgit.

Expanded text:
ignoraret peculium concessum non esse, nihilo minus seruum diutina possessione capere, quia aut scit seruus peculium sibi concessum non esse aut scire debet et per hoc similis est eilat. quod si scierit Titius peculium manumisso concessum non esse, donare potius quam indebitum fundum soluere intellegendus est. Si tutor rem pupilli subripuerit et uendiderit, usucapio non contingit, priusquam res in potestatem pupilli redeat: nam ssionis uitio non carebit, nec similis est ei, qui emptionis quidem ienum esse, usucapio non contingit,
Abbreviated transcription (Latin):
titisse. qinu̾dum pntat se e
misse ꝙ aꝑtius queri põt sicũ
defunctus emiss hrdieius t̃da¬
tur quinesciat defunctũ einx¬
se. s ex alia causa sibitͣch. anu¬
sucapiocess ¶ Sabimis ait si
sic emptasit ut insi pecimia in¬
tradiem certum sꝯuita eẽt in¬
emptares fieret msucaptu
gis resouietur qmimplebit᷑
Si indiem adiectio fcasit idẽ
insi quis melioe̾m cõclictoe̾m
fructus emptoriseffici ⁊usuc¬
apioe̾m ꝓcedere iuliañ ꝓbat

Expanded text:
stitisse, quasi nondum putat sibi emisse. quod apertius quaeri potest, si, cum defunctus emisset, heredi eius tradatur, qui nesciat defunctum emisse, sed ex alia causa sibi tradi, an usucapio cesset. Sabinus, si sic empta sit, ut, nisi pecunia intra diem certum soluta esset, inempta res fieret, non usucaptuagis resoluetur quam implebitur. Si in diem addictio facta sit, id est nisi si quis meliorem condicionem fructus emptoris effici et usucapionem procedere Iulianus putabat:
Abbreviated transcription (Latin):
ingnorauit ꝙ sicertum iocu
ce sciret reliquas partes Roga
p̾one capiposse ñdubitosidem
iuris est susqui totum fundn̾
emebat ꝓ indiuso ꝑtem ali¬
qm alienam eẽscit eamemm

Expanded text:
ignorauerat: quod si certum locum esse sciret, reliquas partes longa possessione capi posse non dubito. Idem iuris est, si is, qui totum fundum emebat, pro indiuiso partem aliquam alienam esse scit: eam
Abbreviated transcription (Latin):
re usucapiñ põtss isi fund̾ em¬
ptus sit ⁊ ampliores fines pos
te ñ captum.quia emptañ su̾it.
Tutor expupilli acto̾e remqmͣ
enis putabat eẽemit. ẜuinꝰ ait
posse eumusucaꝑe.incuiꝰ opp¬
inoẽ decur sum ẽ eo ꝙ det̾ior cã

Expanded text:
re usucapi non potest: sed si fundus emptus sit et ampliores fines posste non capturum, quia empta non sint. Tutor ex pupilli auctione rem, quam eius putabat esse, emit. Seruius ait posse eum usucapere: in cuius opinione‹m› decursum e
Abbreviated transcription (Latin):
usucapicem ¶Sicum apud
rostes dominus aut pater a¬
gat ẜuusaut fuuis enaat an
ei tenere incipiat. Siquidez
excausa pecculli possechit. isu¬
capioẽm inchoar. nec impecli¬
nĩto dominicaptitatem ẽẽ
cessaria s niõ nõ excausa pec¬
culi compatur.uisũcapi.nec
gitur. cumprius ẽẽt ut ꝙ usu¬
captum dicẽtur possessum fo¬
ret Sinantem pater ibi dece¬
ẜit quia tempora captiuita¬
tis exdie quo capitur morti

Expanded text:
usucapionem. Si, cum apud hostes dominus aut pater agat, seruus aut filius emat, an et tenere incipiat? si quidem ex causa peculii possedit, usucapionem inchoari nec impedimento domini captiuitatem esse, ex causa peculii comparetur, usu non capi nec gi, cum prius esset, ut, quod usucaptum diceretur, possessum foret. sin autem pater ibi decesserit, quia tempora captiuitatis ex die quo capitur morti
Abbreviated transcription (Latin):
ditaniam alienamĩt aut susad
⁊ fetiis pecudum ad fructuariũ
ꝑtinet auenauĩt¬
ntumeni̾sine affectu furandi¬
n̾ committitur ¶ fundi quap
auem põt anquis sine uinãcu¬

Expanded text:
editariam alienauerit, aut si is, aet fetus pecudum ad fructuarium pertinet, alienautum enim sine affectu furandin committitur. Fundi quoque alieni potest aliquis sine ui nanci
Abbreviated transcription (Latin):
oerrore tluctus titium filium
auicum ad rogõ ñ ure int̾ue¬
niss. eum erre mea querere mn
nõ existimo ñ enim ꝯstitutũ ẽ
inhxc ꝙ inhommne lib̾o qui
bona fide ẜuit placuit. ibiem̾¬
nem ẜuorumita ꝯstitui publ

Expanded text:
o errore ductus Titium filium aui, cum adrogatio non iure interuenisset: eum ex re mea quaerere mihi non existimo. non enim constitutum est in hoc, quod in homine libero qui bona fide seruit placuit: ibi prnem seruorum ita constitui publ
Abbreviated transcription (Latin):
tore usũcãpet p̾cario rogauit
usucape ñ põt quod porro int̾
eas res int̾est. cumubiq desin¬
at exprima causa posside qui
sius quos enĩm aliquos putẽ
usucapiam ¶Qd̃ siignorem q
sint aliem qemin̾e usucãpe po¬
sum ¶ Potmortemeius qui ho¬
minememit expleto tempore
ꝙ defuiss ad iisucipioe̾n. qͣm

Expanded text:
tore usucaperet, precario rogauit, usucapere non potest: quid porro inter eas res interest, cum utrubique desinat ex prima causa possidere, qui seruis, quos emerim, aliquos putem usucapiam: quod si ignorem, qui sint alieni, neminem usucapere possum. Post mortem eius, qui hominem emerit, expleto tempore, quod defuisset ad
Abbreviated transcription (Latin):
y Siexistinas medeberẽ tͥ
tradamitademum usucapio
sequitur si ⁊ tuputes debitu
ẽẽ saiuud ẽ siputem me ex c̃ate
citur tempus ccͣtus ⁊ quo
soluitur. nec põt ꝓemptore
usucape qui ñ enit. nec ꝓse
furtiua fc̃a. s simul atq ĩme¬
amͣ potãte uenit usucapi
emptore incipit possi
det quireuera emit. nec suffi
comsss tñ exstimani me debẽ
tibi ignoranti tradaniaisuca¬
endidisse ⁊tradam ñcapies u¬
sũ. s. quia inceteris cc̃tib suffic̾
tͣclietõnis tempus sicdeniq si

Expanded text:
 Si existimans debere tibi tradam, ita demum usucapio sequitur, si et tu putes debitum esse. aliud, si putem me ex causa ctus tempus inspicitur et qu‹o› soluitur: nec potest pro emptore usucapere, qui non emit, nec pro furtiva facta: sed simul atque in meam potestatem venerit, usucapiemptore incipit possiddet, qui re uera emit, nec suffictionis. si tamen existimans me debere tibi ignoranti tradam, usucaendidisse et tradam, non capies us‹u›? scilicet quia in ceteris contractibus sufficit traditionis tempus, sic denique si
Abbreviated transcription (Latin):
uñtoe ypothecam ccxit usuca¬
pe debitor ꝑseuerauit ¶ Sire:
tuam cum bõa fide posside̾m tͥ
pignori darem ignorantitua
gitur quis sue rei pignũs cc̃hẽ.¬

Expanded text:
ypothecam contraxerit, usucapere debitor perseuerabit. Si rem tuam, cum bona fide possiderem, pignori tibi dem ignoranti tuam gitur quis suae rei pignus c
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾atem deb̾at reu̾tirio ineuiᷤ
utiq cui subrepta ẽ ĩgitur e¬
ditori subrepta. ci eicui como¬
data ẽ inpotãtem domini re¬
dlire deb ¶Laƀo quay ait
sires peccłiaris ẜuimĩ sbrepta
amrem qͣm ꝑdidi ĩgnorate
me ẜuus apphendat si modo
inpecculio eameẽ nolin ã
siuonu tunc exigẽcdum ẽ ut
ego facultatem euis nactussĩ.
nam sisciui. exignnus ut re¬
disse sciam in meã potate Nt̃

Expanded text:
tate‹m› debeat reuerti, non in eius utique, cui subreptum est. igitur creditori subrepta et ei, cui commodata est, in potestatem domini redire debet. Labeo quoque ait, si res peculiaris serui mei subrepta am rem, quam perdidit ignorante me, seruus adprehendat: si modo in peculio eam esse uolui: nam si nolui, tunc exigendum est, ut ego facultatem eius nactus sim.nam si sciui, exigimus, ut redisse sciam in meam potestatem. Item
Abbreviated transcription (Latin):
Rono publico¬
usucapio introlucta ẽ.
ad inquirendas res suas statu
titemporis spatium.
urpatoẽm freq̃tem usu̾ uocãt.
dum est ut iudamus quis po¬
les incastris acquisitum usu¬
bat clicenus posse eum usuc¬
aꝑe ¶ Furiosus ꝙ añ furore
possidere cepit usucapiet s ħ
ꝑsona ita demum pot usuca¬

Expanded text:
ono publicousucapio introducta est,ad inquirendas res suas statuti temporis spatium. urpationem frequentem usum uocant.dum est, ut ules in castris adquisitum usuhabeat, dicemus posse eum usucapere. Furiosus quod ante furorem possidere coepit, usucapit. sed haec persona ita demum usuca
Abbreviated transcription (Latin):
luł Sires culatoẽmñ recip¬
iat. añpittitur applłare luti
ne testm̃ apiatur ut cluuis a¬
drianus ꝯstituit. nefrum̃̃tu
uiusĩmiutũ inannione subs¬
ppctuo eclicto auquid decern¬
atur: id quomimis fiat ñ per¬
mittitur applłare ĩte quomi¬
nuspignus ur̃dẽ liceat. applła

Expanded text:
us.Si res dilationem non recipiat, non permittitur appellare, uel‹ut› ne testamentum aperiatur ut diuus Hadrianus constituit, ne frumentum in usum militum, in annonae subsperpetuo edicto aliquid decernatur, id quo minus fiat, non permittitur appellare.Item quo minus pignus uendere liceat, appella
Abbreviated transcription (Latin):
Quis qui ido cam agẽ
frustratur ꝙ dicit se ubellum
principidedisse ⁊ sacrum Rti
Sicinus applło ñ recipit᷑
ꝙ rõe doceat. admittetur eius
siquidem principem appllari
oportuit. principierrerit supp¬
licandum. Sin uõ alus applł¬
abatur q̃m princeps. illeerit

Expanded text:
us, qui ideo causam agere frustratur, quod dicit se libellum principi dedisse, et sacrum rescriptum cuius appellatio non recipitur,  quaqua ratione doceat, admittetur eius si quidem principem appellari oportuit, principi erit supplicandum: sin vero alius appellabatur quam princeps, ille erit
Abbreviated transcription (Latin):
Qdsimala fide eum possidamꝰ
adquiret. ꝙr ab aliõ possidets.¬
adquirimus. ⁊ singiu insoli
mussicuti exoꝑis suis adqui¬
rẽ nobis solethiec ad rem ꝑtin

Expanded text:
mala fide eum possideamus, adquiret, qui ab alio possidetur.adquirimus, etiam singuli in solidmus, sicut ex operis suis adquirere nobis solet: nec ad rem pertin
Abbreviated transcription (Latin):
ditate colonimansit ¶E¬
re cepi. ĩndeo magis hoc tempoẽ
clam eum possidere cepissem
postea certiorem te fecerm ñ de
sinẽ meclam possidẽ¬

Expanded text:
ditate coloni manserit.Serure coepi. non ideo magis hoc tempore ‹c›um clam eum possidere coepissem, postea certiorem te fecerim, non ideo desinere me clam posside
Abbreviated transcription (Latin):
utimus multis moĩt eũti simõ¬
tuum ineum locum intuumus
quem possidebamus namꝙ lo¬
cum resigiosum aut sacrum nõ
possumus possidere qmuis
contempnamus religioe̾m ⁊ ꝓ
ait qtem ꝙ aman aut flumĩe

Expanded text:
timus multis modis, ueluti si mortuum in eum locum intulimus, quem possidebamus: namque locum religiosum aut sacrum non possumus possidere, etsi contemnamus religionem et pait.Item quod mari aut flumine
Abbreviated transcription (Latin):
R siuiuxĩs homine libmeu
te possidere ñputo ꝙ cumitase
rum natura recepit ut ꝑeum a¬
uquid possidẽ possim. quẽ qui¬
te nnposidet idtunõ possides.
pcliderimiis ut ĩgnoremus ubi
sit. desinimus possidẽ ¶ Et ꝓcoloe
⁊ inquilmos aut ẜuos nr̃os.po¬
sidemusa ⁊ simoriantur. aut

Expanded text:
 si uinxeris hominem liberum, eum te possidere non puto: quod cum ita se rum natura recipit, ut per eum aliquid possidere possimus, qute ui possidet, id tu non possides, perdiderimus, ut ignoremus, ubi sit, desinimus possidere.Et per colonos et inquilinos aut seruos nostros possidemus: et si moriantur aut
Abbreviated transcription (Latin):
nem ¶Quio explicitis. cũ de a¬
mittenda põe queratur multy
int̾eẽ dicam ꝑnos metip̃os an
palios possidemus. nam eius ꝗ¬
demꝰ corpore nrõ tenemus poem¬

Expanded text:
nem.Quibus explicitis, cum de ‹a›mittenda possessione quaeratur, multum interesse dicam, per nosmet ipsos an per alios possideremus: nam eius quidem, quod corpore nostro teneremus, poss
Abbreviated transcription (Latin):
possiuins. uluticumis quiꝓ
hrde rem possidebat añ qm do¬
minus fieret p̾cano abħrde e¬
amrogaũt ¶Qd ex naufra¬
gio expulsumẽ usucapiũ põt⁊¬

Expanded text:
possumus, ueluti cum is, qui pro herede rem possidebat, antequam dominus fieret, precario ab herede eam rogauit.Quod ex naufragio expulsum est, usucapi no
Abbreviated transcription (Latin):
storis fuĩt ¶ Indotem quoq
accessicẽ uelit uti expsoã euis
cui cõcessit anpossit quĩtur.
egoputo eum qui p̾cano cõ¬
cesẜit q̃mdiumanet p̾carium
mit̾dandam placuit ¶S c
legat iro dandam accesside̾m tẽ¬
at ud̾amus. ⁊ puto siue pure
siue sub edlictor fui̾t relictum
dicendum ẽẽ idtempꝰ quo hrs
possedit ante existentẽ cẽclicti¬
oem iłrestitutce̾m rei ⁊ legataĩ
o ꝓficerestẽstoris añt temp̾ sẽp̃
ꝓdent legatano silegatum ei
fuĩt ⁊ fideicominissũ ¶s ⁊ is cui
res dõata est accessioẽ utetur ex
psona eius quidoauit ¶Acces¬
sides ineorum ꝑsoãs locunihñt¬

Expanded text:
toris fuerit.In dote quoque accessione uelit uti ex persona eius cui concessit, an possit, quaeritur. ego puto eum, qui precario concessit, quamdiu manet precarium,mihi dandam placuit.Sed et legatario dandam accessionem eiuat, uideamus: et puto, siue pure siue sub condicione fuerit relictum, dicendum esse id temporis, quo heres possedit ante existentem condicionem uel restitutionem rei, legatario proficere. testatoris autem semper proderit legatario, si legatum uere fuit uel fideicommissum.Sed et is, cui res donata est, accessione utetur ex persona eius qui donauit.Accessiones in eorum persona locum h
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt.nam uidem̃ eas eorim
de animo ⁊ corpore possidere.¬
ITerua fuius res mobiles excꝰ¬
epto homine quatenꝰ subcusto¬
nam pecussimul atq oberra¬
u̾it aut uãs ita excidert ut nõ
aturclissimilit atq si sub cus¬

Expanded text:
uerunt: nam uidemur eas eorundem et animo et corpore possidere.Nerua filius res mobiles excepto homine, quatenus sub custopossimus. nam pecus simul atque aberrauerit aut uas ita exciderit, ut noatur: dissimiliter atque si sub cus
Abbreviated transcription (Latin):
quasi poĩtio quia natuͣralit̃
teẽtur ab eo qui ei insistit. ꝙͣ
greci cato xꝑ licunt domi¬
niumq rerum exnatinali p̾¬
sessioẽ accepisse mia filius a¬
it eiusqd isestigium remanẽ
inhis que tramari celoq ca¬
ꝑuntur. nam ħ ꝓtimis eorũ
pta. ⁊ insula miniar nata. ci
gemme. lapilu. mazgarite
int ictorib inim̾te euus fiũt
quiprimus eorum p̾dem nac

Expanded text:
quasi positio, quia naturaliter tenetur ab eo qui ei insistit, quam Graeci κατοχήν dicunt.Dominiumque rerum ex naturali possessione coepisse Nerua filius ait eiusque rei uestigium remanere in his, quae terra mari caeloque capiuntur: nam haec protinus eorum pta et insula in mari enata et gemmae lapilli margaritae in litoribus inuentae eius fiunt, qui primus eo
Abbreviated transcription (Latin):
uinai̾e emptoritdite fuĩnt.¬
¶Anincipes ꝑsenicħ possidere
possunt. quia uꝑnu̾si consũti¬
re ñ possunt ¶ formn añt ⁊s
basilicam hisq similia nõ poᷤ¬
sident S ꝓmiscue his utut᷑.
S nua fuius ait ꝑ ẜuum que
peculiariter acquirit ⁊ possidẽ
nisu eape posse Is quidam eẽ¬

Expanded text:
fuerint.Municipes per se nihil possidere possunt, quia uniuersi consentire non possunt. forum autem et basilicam hisque similia non possident, sed promiscue his utuntur. sed Nerua filius ait, per seruum quae peculiariter adquisierint et possidere et usucapere posse: sed quidam
Abbreviated transcription (Latin):
des m̃tirerim cdim̾si eẽnt nauf¬
ragio ⁊ post tempus extͣcti an
dominiumineu̾ integrum fu¬
it ꝑ id tempiis quo erant mͥsi.
ñ p̾cẽmuiec ẽ simile fugitiuo.
namꝙ fugitiuus idento anob
possiden iũdetur ne ip̃e nos pͥ¬
expsonã actoris utitur. uti de¬
u cum suacausa sũisq uitus.
denq adimiuis maccessioẽ de

Expanded text:
des in Tiberim demersi essent naufragio et post tempus extracti, an dominium in integro fuit per id tempus, quo erant mersi. , nec est simile fugitivo: namque fugitivus idcirco a nobis possideri videtur, ne ipse nos prex persona auctoris, uti debet cum sua causa suisque vitiis: denique addimus in accessione de
Abbreviated transcription (Latin):
cutum ampulet. S sufficit
qͣmuret ꝑtem eius fundi intͦ¬
ire. dumite ⁊ cogitatoe hacsit
ut totum fundũ usq adt̾im¬
nuum uelit possidẽ ¶ Incert̾a
ꝑtem rei poisidẽ nemo põt. uł¬
utisirac mͣte sis utquicqd tͣitĩ
possidet: tu quoq uelis possidẽ.¬
neratius ⁊pculus solo animo
no posse nos acquirẽ poẽm a¬
uint. siñ antecedat naturał

Expanded text:
cumambulet: sed sufficit quamlibet partem eius fundi introire, dum mente et cogitatione hac sit, uti totum fundum usque ad terminum uelit possidere.Incertam partem rei possidere nemo potest, ueluti si hac mente sis, ut quidquid Titius possidet, tu quoque uelis possidere.Neratius et Proculus et solo animo non posse nos adquirere possessionem, si non antecedat naturali
Abbreviated transcription (Latin):
S eos quinistangno sint aut
feras que ⁊ insuuscurum sept¬
omnes feras possidere. ꝙ ẽ fais¬
uni ¶Aues autem possidemꝰ
quas inclus as henussaut sique
mansucte fc̃e custoclie nre sub¬
iecte sunt Quidam uõ recte p¬
utant couumbas quoq que ab
flumẽ aut mare occupauĩt.¬
Sirem apud te depõ̾itam fur
eris ⁊ infitiandi animum hãs.
mutare. quia nec possidebam
quidẽ ¶ Genera pomim tot
sunt quot ⁊ cause acquirẽdi
eius ꝙ nrm ñ situluti ꝓemp

Expanded text:
s, qui in stagno sint, aut feras, quae in siluis circumseptomnes feras possidere, quod falsum est.Aues autem possidemus, quas inclusas habemus, aut si quae mansuetae factae custodiae nostrae subiectae sunt.Quidam recte putant columbas quoque, quae ab flumen aut mare occupauerit.Si rem apud te depositam furteris et infitiandi animum habeasmutare, qui ne possidebam quidem.Genera possessionum tot sunt, quot et causae adquirendi e
Abbreviated transcription (Latin):
minium ñ põt insiexuna cã
contiugẽ. ita ⁊ possidere exima
diutaeat causa possumis.
Et ccio plures candemrem ĩ so¬
ulumpossidere nõ possunt. ccͣ
nãm quippe ẽ utcumego ali
qui p̾carium accepit. Idemtre¬
batius appbat existimant pose
alium iuste alium niuste po

Expanded text:
minium non potest nisi ex una causa contingere, ita et possidere ex una dumtaxat causa possumus.Ex contrario plures eandem rem in solidum possidere non possunt: contra naturam quippe est, ut, cum ego aliqqui precario acceperit. idem Trebatius probabat existimans posse ali
Abbreviated transcription (Latin):
olumꝰ possidere taus ẽẽ debo ut
hat intellectum possi dẽcli E
ideo furiosum ẜuũ simissis
ut possid̾as nequa qͣm uideris
cipies possidere ¶Sicut pupi¬
lus. marime tutore auctor ad¬

Expanded text:
et, ut habeat intellectum possidendi: Et ideo si furiosum seruum miseris, ut possideas, nequaquam uideris ossidendum, incipies possidere, sicut pupillus, maxime tutore auctore, ad
Abbreviated transcription (Latin):
moclũ si om̃ummnoĩe sotiusd¬
diss insi for̾te hoc eaũ senĩus a
p̃tore constituedum ẽ ⁊ neͤ sei¬
uorum ꝯsilio parcendũ ẽ.
plum abstuliss me nimpelĩ
quo min dũpl agam sẽap mõ
fraudem eclicto fieriseeq rrpia¬

Expanded text:
omnium nomine socius decidisset: nisi forte hoc casu seuerius a praetore constituendum est nec seruorum conscio parcendum est.plum abstulisset, me non impediri, quo minus dupli agam, eoque modo fraudem edicto fieri
Abbreviated transcription (Latin):
dab̃r ad u̾sus dominũ famnuic
nomme. nec enm põt clici qd
amamimisso p̃stitum ẽ qĩafa¬
mila ẽẽ p̃stitum plane si c̃p¬
tor pͥstiterit puto deneganda
munditorem actoẽ. quodam
enmmo hoc auñditore p̾stipũ
est ad quem ñ mnqui rogresẜ
ẽ ex hac causa maxĩe si furtis no¬
si anlegati ẜui nomine e eĩ qui
dõatui est actumsit cum legat¬
ano ł eocuidõatus ẽ agi possit

Expanded text:
r aduersus dominum familiae nomine: nec enim potest dici, quod a manumisso praestitum est, quasi a familia esse praestitum. plane si emptor praestiterit, puto denegandam in uenditorem actionem: quodammodo enim hoc a uenditore praestitum est ad quem nonnumquam regressus est ex hac causa, maxime si furt‹o› noan, si legati serui nomine uel eius, qui donatus est, actum sit cum legatario uel eo, cui donatus est, agi possit
Abbreviated transcription (Latin):
malefitia ẜ uormhudelicet ne¬
cumplures furtum adinittũt
eit tant domini prĩmonium
siomines dedere aut ꝓsinguli
estimatoẽs litis offerre cogant᷑.
noxios ẜuos possit omnes dedẽ¬

Expanded text:
maleficia seruorum, uidelicet nem plures furtum admittunt, euertant domini patrimonium, si omnes dedere aut pro singulis aestimationem litis offerre cogatur. noxios seruos, possit omnes dede
Abbreviated transcription (Latin):
derint equissimum ẽ eandem
facultatem domino dari ¶&
plures ẜui eiusdem rei furtũ
fatiũt ⁊inius noĩe cumdnõ
us contestata sit. tamdiu auo¬
rum nomine actio sustiere
debebit qm di priore inditio
po̾t actor consequi qintũ con

Expanded text:
derint, aequissimum est eandem facultatem domino dari.Cum plures serui eiusdem rei furtum faciunt et unius nomine cum domino lis contestata sit, tamdiu aliorum nomine actio sustineri debebit, quamdiu priore iudicio potest actor consequi, quantum con
Abbreviated transcription (Latin):
R. qĩn manus imectio plerũ¬
ꝙ auxilu fendicausa int̾uẽit.
itaq nec pecunia petetur. cu
emoum̃tum legis uolũtatẽ
uẽclitoris secutum sit tempore
auenationis ꝯuenit ut hõ lis¬
tatis cansa tͣclitus post quĩtum
annũ impletũ manumittẽt᷑.
ciut certam incedẽ int̾ea m̃stru¬
am p̃hẽt. cõclictoẽm ubertatis

Expanded text:
iam manus iniectio plerumque auxilii ferendi causa intervenit: itaque nec pecunia petetur, cum emolumentum legis voluntatem venditoris secutum sit. Tempore alienationis convenit, ut homo libertatis causa traditus post quintum annum impletum manumitteretur et ut certam mercedem interea menstruam praeberet. Condicionem liberta
Abbreviated transcription (Latin):
mortis causa dõatus
fundusextat ⁊ ineum impẽse
neccĩe atq utiles fcẽ sinit. fun¬
dum undicantes dolim excep¬
tõe submouentur nisi p̾tium
adepti sint filiif mirites ub
sa fieri debet ¶Pauł no tat

Expanded text:
mortis causa donatus fundus est et in eum impensae necessariae atque utiles factae sint, fundum uindicantes doli mali exceptione summouentur, nisi pretium adepti sint filii familias milsa fieri prohibent. Paulus notat
Abbreviated transcription (Latin):
et iy inõ einmnadasia cõnsti¬
tutcẽm ꝑtinẽ qm̃ que iege cer¬
cadoarẽtur:⁊ morte in secuta ꝗ¬
dam mõ bonis auffẽntur spe re¬
tinẽchi pemptaeum autẽ q ab¬
souite donaret. nõ tammortis
cansa qͣmmoriẽtẽ doĩre.
⁊ uxgremmortis cãdoãtoẽ ita
fieri. si dõator iustissimũ mõtis
metum habeatneratius suf¬
ficere estimatoem dõantis hanic
ẽẽ ut moritum seputet qmimi

Expanded text:
m ad alia constitutionem pertinere, quam quae lege certa donarentur et morte insecuta quodammodo bonis auferrentur spe retinendi perempta: eum autem, qui absolute donaret, non tam mortis causa quam morientem donare. et uxorem mortis causa donationem ita fieri, si donator iustissimum mortis metum habeat. Neratius: sufficere existimationem donantis hanc esse, ut moriturum se putet: quam
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝙ eum sanauits ꝙ insidias
detererit ⁊ logum ẽ si exseqiu uo¬
uũs. quia muita mĩta incide pꝰ¬
sunt quib honcstum sit libẽ¬
tatem cum decreto pr̃ĩre. quas
extimare debebit is aꝑud quẽ

Expanded text:
um sanaverit, quod insidias detexerit. et longum est, si exequi voluerimus, quia multa merita incidere possunt, quibus honestum sit libertatem cum decreto praestare: quas aestimare debebit is, apud quem