comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dence se in⁊ uerba furoris eruperit. sed quo insimilitudinẽ medici sie grotum uideat
contra sua praecepta gereredicat: usq quo accedã ad domum tuam: quo usq artis
perda minidustria mme aliud iubente. et te aliud ꝑpetraaite : intantum autẽ nonẽ.
iratus homini seduitio et ꝑunũ hominẽ iuda eos arguit infidelitatis ut statĩ int
hic apparet quod saepe traduntur homines propter peccata sua aut parentum suorum adiu¬
uadendum inimunidis spritibus Sierum nullis praecedentibus Noxis dae moni inuade¬
ret hunic lunaticum Non ille qui patiebatur sed daemon deberet adtio inicrepari. Sed
in crepauit puerum et exut abeo daemon quia propter peccata sua aut parenitum suo¬
rum adaemotie fuerat oppraessus Nec silendum arbitror quod secundum marcũ
istaie daemonuiacus cum uidis sec dnm̃ statim sp̃s coniturbauit eum et elisus ini terram

Expanded text:
 suum , nec in verba furoris eruperit; sed quod in similitudinem medici, si aegrotum videat  suum , nec in verba furoris eruperit; sed quod in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta se gerere, dicat: Usquequo accedam ad domum tuam, quousque artis 134 perdam industriam, me aliud jubente, et te aliud perpetrante? Intantum autem non est iratus homini, sed vitio; et per unum hominem Judaeos arguit infidelitatis, ut statim intHic apparet quod saepe traduntur homines propter peccata sua, aut parentum suorum ad invadendum immundis spiritibus. Si enim nullis praecedentibus noxis daemon invaderet hunc lunaticum, non ille qui patiebatur, sed daemon deberet a Domino increpari. Sed increpavit puerum, et exiit ab eo daemon: quia propter peccata sua, aut parentum suorum a daemone fuerat oppressus. Nec silendum arbitror quod secundum Marcum iste daemoniacus cum vidisset Dominum statim spiritus conturbavit eum, et elisus in terram
Abbreviated transcription (Latin):
cursum obseruans corripit homines ut percreaturã si pos sit infamet creatorem caeterũ
cuncta quae fecit ds̃ non nociua nec praua sed etiam utilia sunt et ualde þona. Sequitur
homo hic de praecans et exponit morem egroti dicenis Namsaepe cadit inignent¬
et crebro in aquam et obtuli eum discipulistuis et nioꝵ potuerunt curare eum mihi uidet᷑
iuxta tropologiam lunaticus ẽe qui perhorarum momenta mutatur aduitia nec ꝑsistit
incoepto sed crescit atq decrescit et niunc inignem libi dinis fertur quo adulterantiur
corda succensa sunt nunc in aquas cupiditatis quae non ualent extinguere caritatem
uod autem dicit obtuli eum discipulistuis et non potuer curare eum. latetitor accusat a płos
cum impos sibilitascurandi interdum non ad imbecillitatem curantium. sed adeorum qui cu
ranidi sunit fidem referatur dicente dño. fiat tibi secunidum fidem tuam. respondens

Expanded text:
cursum observans corripit homines, ut per creaturam, si possit, infamet creatorem. Caeterum cursum observans corripit homines, ut per creaturam, si possit, infamet creatorem. Caeterum cuncta quae Deus fecit non nociva, nec prava, sed etiam utilia sunt et valde bona. Sequitur homo hic deprecans, et exponit morem aegroti dicens: Nam saepe cadit in ignem, crebro in aquam; et obtuli eum discipulis tuis, et non potuerunt curare eum. Mihi videtur juxta tropologiam lunaticus esse, qui per horarum momenta mutatur ad vitia nec persistit in coepto, sed crescit atque decrescit. Et nunc in ignem libidinis fertur, quo adulterantium corda succensa sunt, nunc in aquas cupiditatis, quae non valent exstinguere charitatem. Quod autem dicit, Obtuli eum discipulis tuis, et non potuerunt curare eum, latenter accusat apostolos, cum impossibilitas curandi interdum non ad imbecirandi sunt fidem referatur, dicente Domino. Fiat tibi secundum fidem tuam . Respondens
Abbreviated transcription (Latin):
rit inferior ad escendens turbae occursu excipitur miserorũ flectu pulsatur. Sursum
discipulis mysteriũ referat deorsũ turbȩ peccata in fidelitatis ex probrat. Sursũ patris uocẽ his
qui sequi poterant pandit deorsũ sp̃s malos abhis qui uexabantur expellit. qui etiã nunc proqua¬
utate meriterũ aliis ascendere alii s uero ñ desiftit descendere &ã carnales adhuc et incipnende
qua si imapegens confortat docet et castigat ꝑfectos autẽ quorũ conuersatio incelis ẽ sublimius
extollendo glorificat liberius de aeternis iđistruit et saepe quae turbae neaudire quidẽ ualeatꝰ
docet demonia cũ autẽ bunc quẽ descendens demonte dñs sa nauit marcus quidẽ surdũ mutũq
matheus uerolunaticũ fuisse commemorat Non quod luna dae monib: seruiat ideo lunaticum
dicit sed rumorẽ uulgi inauocabulo euangelista sequitur. Obhanc ergo causam dȩ mon lunae

Expanded text:
rit; in inferiora descendens turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur; sursum rit; in inferiora descendens turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur; sursum discipulis mysterium regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat; sursum Patris vocem his qui sequi se poterant pandit, deorsum spiritus malos ab his qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis vero non desistit descendere. Nam carnales adhuc et insipientes, quasi ima petens confortat, docet et castigat: perfectos autem quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe quae a turbis ne audiri quidem valeant, docet. Daemoniacum autem hunc quem descendens de monte Dominus sanavit, Marcus quidem surdum mutumque , Matthaeus vero lunaticum fuisse commemorat. Non quod luna daemonibus serviat, ideo lunaticum dicit, sed rumorem vulgi in vocabulo evangelista sequitur. Ob hanc ergo causam daemon lunae
Abbreviated transcription (Latin):
breuiter res potdendum. quod et ini iohaninis nece pharisaeorum factio cotasenserit
et inoccisione duũ herodes uinxerit uolunta tem suam qui inlu sum atque despectum
remiserit ad pilatum ut crucifixeret eum Tunic intellexerutit discipuli qui ci de
iohanne baptista dixisset eis Exindicio enim passionus suae quam ipse drĩs saepius eis
praedixit et praecursoris sui quamiam completam cernebant discipuli cognoscebant
io hannẽ sibi inheliaȩ uocabulo demonstratũ eẽ. et merito quia sicut ille nouis simi ita iste
primi p̃cursor ẽ dñi aduentus et quẽ iste p̃dicauit aduenisse redẽptorẽ ille testabitur¬
÷ adfore iudicẽ. Et cũ uenisset ad turba accessit ad eũ homo genib: prouolutus ante eũ dicens¬
Ne miscrere filiomeo quia lunaticus ẽ et male patitur. Notandũ autẽ qđ semꝑloca reb
congruunt. Inmonte dñs orat transformatur discipulis archana suae maiestatisa pe¬

Expanded text:
breviter respondendum, quod et in Joannis nece Phabreviter respondendum, quod et in Joannis nece Phaet in occisione Domini Herodes junxerit voluntatem suam, qui illusum atque despectum remiserit ad Pilatum, ut crucifigerent eum. Tunc intellexerunt discipuli quia de Joanne Baptista dixisset eis. Ex indicio enim passionis, et suae quam ipse Dominus saepius eis praedixit, et praecursoris sui quam jam completam cernebant, discipuli cognoscebant Joannem sibi in Eliae vocabulo demonstratum esse: et merito, quia sicut ille novissimi, ita iste primi praecursor est Domini adventus. Et quem iste praedicavit advenisse Redemptorem, ille testabitur affore judicem. III. Et cum venisset ad turbas, accessit ad eum homo genibus provolutus, dicens: Domine, miserere filio meo, quia lunaticus est, et male patitur. Notandum autem quod semper loca rebus congruunt: in monte Dominus orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis ape
Abbreviated transcription (Latin):
et condem puietur : idẽ quomodo de xpĩ passione multifaria prophetae multa scripser̃ :
sic et helias cum uenerit multa passurus ẽ. et contempendus ab impiis Restituet
ergo omnuia primo uidelicet corda hominum illius a eui instituendo ad credeNdum
xp̃o ac resistendõ perfidiae anti xp̃i deiide ipsam suam anuimam propter martrriũ
fidei xp̃i poriendo De quo ina pocalipsi plotuius mystico sermonie marratur. Dico ai¬
tem uobis quia belias iamuenit. et nion cognouerunt eum sed fecerunt ineo quaecumq:
uoluerunt: Ipse scilicet qui uenturus ẽ i secundo saluatoris aduenitu iuxta corporis
hoc ẽ spreuerunt et decollauerunt eum. Sic et filius hominis passurus ẽ ab eis
Quaeritur autem cum herodes et herodiadis iohannem interfecerint. Quomodo ipsi quoq:
hm̃ crucifixisse dicantur cum legamus eum ascribis et pharisaeis interfectum. In quo¬

Expanded text:
et condemnetur; id est, quomodo de Christi passione multifaria prophetae multa scripserunt, et condemnetur; id est, quomodo de Christi passione multifaria prophetae multa scripserunt, sic et Elias cum venerit, multa passurus est, et contemnendus ab impiis. Restituet ergo omnia, primo videlicet corda hominChristo, ac resistendum perfidiae Antichristi; deinde ipse suam animam propter martyrium fidei Christi ponendo. De quo in Apocalypsi plenius mystico sermone tem vobis quia Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eo quaecunque voluerunt. Ipse scilicet qui venturus est in secundo Salvatoris adventu, juxta corporis voluerunt, id est, spreverunt et decollaverunt eum. Sic et filius hominis passurus est ab eis. Quaerituquoque crucifixisse dicantur: cum legamus eum a Scribis et Pharisaeis interfectum? Et
Abbreviated transcription (Latin):
nem gloriae hanc eẽ quã in monte uiderant et dicunt. Siiam uenisti ingloria quomodo
ꝑcus sortuus non apparet : maxime quia heliam uiderant recessisse quando autẽ adiciunꝰ
scribȩ dicunt qđ heliã oporteat primũ uenire primã dicendo ostendunt qđ nisi helias ue¬
nerit non sit secundũ scripturas saluatoris aduentus At ille respondens ait eis helias quidẽ
uenturus ẽ et restituet omnia. Omnia resaituet utiq: illa quae propheta praefatus ostendit
dicens etce ego mittã uobis heliã prophetã ante quam ueniat dies dñi magnus et horribilis
et conuertet corpatrum ad filios et corfiliorũ ad patreseorum restituet et hoc qđ morti debet
ac diuuiuendo distulit Quod etiam marco attestanite dns consequenter iNtimauit. cu
protinus adiunixit dicens: et quomodo scriptum ẽ. infilium hominis ut multa patiatur

Expanded text:
nem gloriae hanc esse quam in monte viderant, et dicunt: Si jam venisti in gloria, quomodo nem gloriae hanc esse quam in monte viderant, et dicunt: Si jam venisti in gloria, quomodo praecursor tuus non apparet? Maxime quia Eliam viderant recessisse. Quando autem adjiciunt: Scribae dicunt quod Eliam oporteat primum venire, primum dicendo, ostendunt quod nisi Elias venerit, non sit secundum Scripturas Salvatoris adventus. At ille respondens, ait eis: Elias quidem venturus est, et restituet omnia. Omnia restituet utique illa quae propheta praefatus ostendit dicens: Ecce ego mittam vobis Eliam prophetam, antequam veniat dies Domini magnus et horribilis, et convertet cor patrum ad filios, et cor filiorum ad patres eorum . Restituet et hoc quod morti debet ac diu vivendo distulit. Quod etiam Marco attestante Dominus consequenter intimavit, cum protinus adjunxit dicens: Et quomodo scriptum est in filium hominis ut multa patiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tadio repperi et descendentib: illis demonte p̃cepit ih s̃ dicens Nemini dixeritis ansionemno
deneo flbs hominis amontus resurgat futuri regni p̃meditatio et gloria triũ phantis demons¬
trata fuerat in monte ti uult ergo hoc inpopulos praedicarine et in credibile esset ꝓreimag¬
nitudine et post tantã gloriã apud rudes animos sequens crux scandalũ faceret. Et intes¬
rogauer eũ discipulidicentes quidergo scribȩ dicunt quod heliã oporteat primũ uenire : nisi
causas nouerimꝰ quare in terrogauer int discipuli suꝑheliae nomine stulta uidet᷑ et extra¬
ordinaria eorũ interrogatio quid enĩ ꝑtinet adea quae supra scripta sunt de belia et aduecdu
eius quaerere : traditio phariseorũ ẽ. iuxta malachiã prophetã qui est nouissimus induo deci
quod helias ueniat adte aduentum saluatoris ec reducat corda patrũ ad filios et filiorum
ad patres et refatuat omnia in antiquum statũ. Aestimant ergo discipuli transformatio¬

Expanded text:
endentibus illis de monte praecepit Jesus dicens: Nemini dixeritis visionem, donec Filius hominis a mortuis resurgat. Futuri regni praemeditatio, et gloria triumphantis demonstrata fuerat in monte. Non vult ergo hoc in populos praedicari, ne et incredibile esset prae rei magnitudine, et post tantam gloriam apud rudes animos sequens crux scandalum faceret. Et interrogaverunt eum discipuli dicentes: Quid ergo scribae dicunt, quod Eliam oportet primum venire. Nisi causas noverimus quare interrogaverint discipuli super Eliae nomine, stulta videtur et extraordinaria eorum interrogatio. Quid enim pertinet ad ea quae supra dicta sunt, de Elia et adventu ejus quaerere? Traditio Pharisaeorum est juxta Malachiam prophetam, qui est novissimus in duodecim, quod Elias veniat ante adventum Salvatoris, et reducat corda patrum ad filios, et filiorum ad patres, et restituat omnia in antiquum statum . Aestimant ergo discipuli transformatio
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur Qui aenim perprophetam dũs dicit caelum mihi sedes est terma aute s abellum pedu¬
eorum et salomon ait anima iusti sedes patientiae. paulus etiam dixit xp̃mdi uintuten
et d̃ sapientiam. loquido colligere debemus quia si dĩ sapientia animaiuse sedes est
sa prentiae dum caelum dicitir sedes dĩ Caelum ergo est animanisti Elincper psa¬
mistam de seis predicatoribus dicitur. Caelienarret donot Regun erpo

Expanded text:
dicitur. Quia enim per prophetam Dominus dicit: Coelum mihi sedes est ; dicitur. Quia enim per prophetam Dominus dicit: Coelum mihi sedes est ; 1635 et Salomon ait: Anima justi sedes est sapientiae ; Paulus etiam dicit: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; liquido colligere debemus quia si Deus sapientia, anima autem justi sedes sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistam de sanctis praedicatoribus dicitur: Coeli enarrant glo
Abbreviated transcription (Latin):
timore turbae retinentur. cotidie geritur in ec clesia . cum qualibet solo denomine fr̃ eam quam
non diligit ecclesi astice fidei ac pacis unitatem propter cohabitantium fr̃m bonorum multitudin
aut erubescit aut timet impugnare. Cui tam̃ sicut destultis sima auium strutione dñs ait. cum
tempus fuerit in alitum alas erigit. quia persequendo ecclesiam quasi dñm cruci ad dicert
et ostentui gaudebit habere. Et respondens iħs dixit Iterum in parabolis eis dicens Simile¬
factum est regnum caelorum homini regi qui fecit nuptias filio suo. Pharisei intel lign¬
tes dese dici parabolas quaere bant eum tenere et occidere. Hanc eorum sciens
uoluntatem nihil hominus arguit peccatores: Plerum que in sc̃o euangelio reg¬
nuon caelorum presens ec desia nominatur. Congregatio quippe iustorum nemum caelorum

Expanded text:
timore turbae retinentur, quotidie geritur in Ecclesia cum quilibet solo de nomine frater eam quam timore turbae retinentur, quotidie geritur in Ecclesia cum quilibet solo de nomine frater eam quam non diligit ecclesiasticae fidei ac pacis unitatem propter cohabitantium fratrum bonorum multitudinem aut erubescit, aut timet impugnare. Qui tamen sicut de stultissima avium struthione Dominus ait: Cum tempus fuerit in altum alas erigit : quia persequendo Ecclesiam quasi Dominum cruci addicere, et ostentui gaudebit habere. CAPUT XXII. De factum est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. Pharisaei intelligentes de se dici parabolas, quaerebant voluntatem nihilominus arguit peccatores. Plerumque in sancto Evangelio regnum coelorum praesens Ecclesia nominatur. Congr
Abbreviated transcription (Latin):
candem a patre. Illi autem nequam coloni. Qui ab occidendo dĩ filio ad modicum quidem timore
humano reardari donec ueniret hora eius num quã uero diuino amore potuere cohiberi. Mora¬
lisane intellectucuiq fidelium cum inrsterium baptismi quod exerceat operando committitur
quasi uinea quam excolat locatur Mittitur seruus unus alter et tertius qui de fructu acci¬
piant cum lex psalmodia prophetia quarum ad monitionem bene agendo sequatur legitur
Sed missus seruus contumelis affectus uelcȩsus eicitur cum sermo uel contempnitur uel quod
peius est etiam blas phematur missũin super heredem quantum in se est occidit qui et filium dĩ
concul cauerit. et spiritui gratiae quoscĩ ficatus est. contu meliam fecerie. perditomalo cultore
uinea dibitur alteri cum dono gratiae quod superbus ex preuit. humilis quisq ditabitur
Sed ec hoc quod principes sacerdotum scribaeac seniores manum mittere quaerentes iniłm

Expanded text:
candam a patre. Illi autem nequam coloni, qui ab occidendo Dei Filio ad modicum quidem timore humano retardari, donec veniret hora ejus, nunquam vero divino amore potuere cohiberi. Morali sane intellectu cuique fidelium cum mysterium baptismi, quod exerceat operando committitur, quasi vinea quam excolat locatur. Mittitur servus unus alter et tertius, qui de fructu accipiant, cum lex, psalmodia, prophetia, quarum admonitionem bene agendo sequatur, legitur. Sed missus servus contumeliis affectus vel caesus ejicitur, cum sermo vel contemnitur, vel, quod pejus est, etiam blasphematur: missum insuper haeredem quantum in se est occidit, qui et Filium Dei conculcaverit, et Spiritui gratiae, quo sanctificatus est contumeliam fecerit. Perdito malo cultore vinea dabitur alteri, cum dono gratiae, quod superbus sprevit, humilis quisque ditabitur. Sed et hoc quod principes sacerdotum, scribae ac seniores manum mittere quaerentes in Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
nodẽ tenulis populus tortitudine peccatorum et utiorum de formis qui facilius arripu¬
it driluamuiam mandatorumdĩ in gredi quacitius coepit euangelica praecepta uenerari
et dri sui uestigia subsequi De ifas quippe camelis iesaia legimus quod cameli nraehan
xpba portas bierusalem cumdonis et muneribus in grediantur. Iunc respondens petr
diiidui Eccenios relinquimus omnia et secuti sumus te: quidergoerit tiobi se oras
dis fiducia petrus piscator erat diues n on fuerat cibos matoũ et arte quae rebat
ettamendoquitur confidenter reliquimus omnia. et quia nonsufficit tarutum

Expanded text:
id est gentilis populus, tortitudine peccatorum et vitiorum deformis; qui facilius arripuid est gentilis populus, tortitudine peccatorum et vitiorum deformis; qui facilius arripuit arduam viam mandatorum Dei ingredi, quia citius coepit evangelica praecepta venerari, et Domini sui vestigia subsequi. De istis quippe camelis in Isaia legimus quod cameli Madian et Epha portas Hierusalem cum donis et muneribus ingrediuntur . III. Tunc respondens Petrus dixit ei: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te, quid ergo eritdis fiducia. Petrus piscator erat, dives non fuerat, victum manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confidenter, Dimisimus omnia. Et quia non sufficit dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
numero deputari : apiciens autẽ iħs dixit eis . Aput homines hoc impossibile ẽ apud dm̃ autẽ
omnia possibili a sunt. hoc autem nonita accipiendum ẽ quod cupidi et suporbi qui no¬
mini illius diuitis significati sunt in regnum caelorum sint intraturi cum suiscupiditatib:
et superbia sed possibile ẽ dõ ut per uerbum eius sicut etiam factum ẽe et cotidie fier
uidemus acupiditate temporalium ad caritatem aeternorum et a pernitiosa superbia ad hu¬
militatem saluberrimam conuertantur. Legi et in quorundam ex positionibus istum diuitem u¬
daicum populum interpraetari qui falso loriabatur it  obseruatiote legis cum perfertio¬
qeibues uangelicam respueret et terrenuf rebus intentus. spirialia donare fugere. De
quibus semptum ẽ Dilexerunt enim magis gloriam hominum qua igloriam dĩ. ua¬

Expanded text:
numero deputari. Aspiciens autem Jesus dixit eis: Apud homines hoc impossibile est, apud Deum autem numero deputari. Aspiciens autem Jesus dixit eis: Apud homines hoc impossibile est, apud Deum autem omnia possibilia sunt. Hoc autem non ita accipiendum est, quod cupidi et superbi qui nomine illius divitis significati sunt in regnum coelorum sint intraturi, cum suis cupiditatibus et superbia; sed possibile est Deo ut per verbum, sicut etiam factum esse et quotidie fieri videmus, a cupiditate temporalium ad charitatem aeternorum, et a perniciosa superbia ad humilitatem saluberrimam convertantur. Legi et in quorumdam expositionibus istum divitem Judaicum populum interpretari, qui falso gloriabatur in observatione legis, cum perfectionem evangelicam respueret et terrenis rebus intentus spiritalia dona refugeret, de quibus scriptum est: Dilexerunt enim magis gloriam hominum quam gloriam Dei . Un
Abbreviated transcription (Latin):
quadunt asođ opni hohabere uł eato relinquere dno inspirante didicer: ÷iumquid enĩ lauiul tn
uatis in firmitatis nrae onert sustlit In quo eni manifeftius intelligit᷑ quã in iplo qđł serrosũ e. euuledo¬
maguses humilia trinomnib: pacũ auto punctiones significat ꝑ punctiones dolore s inpas uoneluscep¬
tos foram ergo acus ddut qngustias passionis qua scissa nrĩe quã siuefeita naturae quodã modo re¬
sarcire adẽ recuperare dioatis ib quatuinus post lapsũ melius reformati gaudeamus adtes¬
timonium a postoli dicentas qui cumque enimin xp̃o baptitat estis xpm̃ iniduisas.
Auditis autem his discipuli mirabantur ualde dicentes. Quis ergo poterit saluus eẽ : quo pertine
ista responsio cũ in comparabiliter maior sit turba pauperum quae diuitb: perditis potuerit
saluari nisi quia intellexerunt omnes qui diuitias amant. et iamsi adipisci nequeant. indiuitũ

Expanded text:
ias vel pro nihilo habere, vel ex toto relinquere, Domino inspirante, didicerunt? Nunquid enim David in iliatus, infirmitatis nostrae onera sustulit. In quo enim manifestius intelligitur quam in ipso qmagnus es humilia te in omnibus . Per acum autem punctiones significat, per punctiones dolores in passione susceptos. Foramen ergo acus dicit angustias passionis, qua scissa nostrae quasi vestimenta naturae quodammodo resarcire, id est recuperare dignatus est, quatenus post lapsum melius reformari gaudeamus ad testimonium apostoli, dicentes: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis . Auditis autem his discipuli mirabantur valde, dicentes: Quis ergo poterit salvus esse? Quo pertinet ista responsio? cum incomparabiliter major sit turba pauperum, quae divitibus perditis potuerit salvari, nisi quia intellexerunt omnes qui divitias amant, etiam si adipisci nequeant, in divitum
Abbreviated transcription (Latin):
gruat in tua saluator lequitur Nonuem pacem mittere sed gladium. Veni enim separare homa ne
apa tresuteomatre ma filia et nu ruma socrũ et in imic hominis domestiaenine
Quiengo propter fidem xp̃i et prediccitionem euangelii om̃s affectus contempse¬
nupoeti diuinas et saeculi uoluptates isticentuplum recipient etuitam acter¬
pã pos sidebunt Ex oc casione huuis sententiae: quidam introducunt milleann
postire serrectonem dicentes nobis tunc centuplum omnium rericuꝰ qua dieannos¬
duros seritcentum reuipiat in futuro Sensus igitur isteert qui carhalla prosal¬
ua sosce dimiserit spiritedia recipiat. quae comparationeet merito suiutter¬

Expanded text:
gruit in qua Salvator loquitur, non veni pacem mittere, sed gladium, veni quippe separare hominem a patre suo et matrem a filia, et nurum a socru, et inimici hominis domestici ejus. Qui ergo propter fidem Christi et praedicationem Evangelii omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem dicentes, nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimidimiserit centum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est: qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritalia recipiet, quae comparatione et merito sui it
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ÷ Sed sciendum : quod secunđ litterã paruo irinieris spatio suꝑ utrumq
animal sedere dr̃is non quiuerit. Aut enim sine sedet et pullus absq sesse refuit
aut słsulo quod magis cõpettt abusus ÷ ad sedendũ a sina ducta ÷ libera ergo cũ bisto¬
tia uelimpassibilitatom habect uel turpitudinẽ ad altiora trans mittimur ut asina ista q̃ subui¬
p alis luin ensi oniti enugumlegis traxerat. sincgog intellerm h apcallusesine lesciaus et
d ite aine quie mitissum etilnims auetem discipui fecerunt si cut pcepit illis iurẽ ferceuaadieu¬

Expanded text:
stringendum breviter, quod secundum litteram in parvo itineris spatio super utrumque animal sedere non quiverit. Aut enim sedit asinae, et pullus absque sessore fuit: aut si pullo, quod magis competit, usus est ad sedendum, asina ducta est libera. Ergo cum historia vel impossibilitatem habeat, vel turpitudinem, ad altiora transmittimur: ut asina ista quae subjugalis fuit, et edomita, et jugum legis traxerat, Synagoga intelligatur; pullus asinae, lascivus et , et altero in Gentes. Euntes autem discipuli, fecerunt sicut praecepit illis Je
Abbreviated transcription (Latin):
sedebitis et uos super sedes xii. iudicantes xii tribus isrł Nondixit qui reliquisas
omna hoc enim e socrathes fecit philo sophus et multia lii diuitias contempserunt sed
qui secuti estisme quod proprium a postolorum ẽ atq credentium In regeneratione
cumsederit filius hominis insede maiestatis suaȩ quando mortui de corruptione resurgend
iacorruntu sedebitis et uos udicantium condem pnantes Xii tribus is tahel quia uobis
uaam immontalem fuerimus resurgendo regererati qui iniuitam caducam fue¬
clue adoptiones due ctresurre tiones Vna regenerato ẽ sea qua dñsdicit nisi quis renatis fuerit
exonua et spuͥscõ ñ intioibit in regũ caelorũ altera haec de qua nunc dicit inregeneratione cũ
sederit filius heminis in sede maiestatis suae prima adoptio ẽ de quadice apłs iac cepistis sp̃m seruu

Expanded text:
r sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel. Non dixit, qui reliquistis omnia, hoc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt; sed qui secuti estis me, quod proprie apostolorum est atque credentium; in regeneratione cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent italem fuerimus resurgendo regenerati, qui in vitam caducam fueduae adoptiones, duae et resurrectiones. Una regeneratio est de qua Dominus dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non introibit in regnum coelorum . Altera haec, de qua nunc dicit: In regeneratione cum sederit filius hominis in sede majestatis suae. Prima adoptio est de qua dicit Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
pantrepetabant insuꝑ edam et prophetas atq a postolos qui eis uerbum reconciliationis affere¬
banti ingrates pernentes. crudeliter trucidabant Vnde et meruerunt illud sentre quod sub¬
ditui die turatus dominus eius tradidit tortoribus quo adusq redderet uniuersum debitum

Expanded text:
iter repetebant. Insuper etiam et prophetas atque apostolos qui eis verbum reconciliationis affereiter repetebant. Insuper etiam et prophetas atque apostolos qui eis verbum reconciliationis afferebant, ingrate spernentes crudeliter trucidabant. Unde et meruerunt illud sentire quod subditur. Et iratus dominus ejus tradidit eum tortoribus, quoad usque redderet universum debitum
Abbreviated transcription (Latin):
conuenerunt enim inciuitate ista aduersus spm̃ puerum tuum iħm quem un xisti herodes
et pontius pilatus cum gentibus et populis isrł facere quae manus tuae et consiliũ dec reuerunt
fieri. Et munc dñe respice inminas eorũ et da seruis tuis cũ omni fiducia loqui uerbũ tuum
in eo cummanũ tuam extendas ad sanitates tuas et signaet prodigia fieri ꝑ nomen sc̃ĩ pueritui iħu¬
et cetera. Tunc uocauit eum dñs et ait illi. derue nequam omne debitum dimisi tibi qnm̃ ro
ga stime Nonne ergo oportuit et te misereri conseruitui. sicut et ego tui misertus sum
Timisit ergo dñs gentiiudaeorũ saepius debita quando in angustiis constituti et paenitentiã agentes
illius miseri cordiam de praecabantur Sed liberati ab angustus nulla postea cõpassionẽ uł miseri¬
cordiam erua proximos pauperes habebant: quin potius omnes debitores suos ut scriptũ ẽ atroc¬

Expanded text:
Convenerunt enim in civitate ista adversus sanctum puerum tuum Jesum, quem unxisti, Herodes Convenerunt enim in civitate ista adversus sanctum puerum tuum Jesum, quem unxisti, Herodes et Pontius Pilatus cum gentibus et populis Israel facere, quae manus tuae et consilium decreverunt fieri. Et nunc, Domine, respice in minas eorum, et da servis tuis cum omni fiducia loqui verbum tuum in eo, cum manum tuam extendas ad sanitates tuas, et signa et prodigia fieri per nomen sancti pueri tui Jesu, etc. . Tunc vocavit eum dominus suus et ait illi: Serve nequam, omne debituoportuit misereri conservi tui, sicut et ego tui misertus sum? Dimisit ergo Dominus genti Judaeorum saepius debita, quando in angustiis constituti et poenitentiam agentes illius misericordiam deprecabantur; sed liberati ab angustiis nullam postea compassionem vel misericordiam erga proximos pauperes habebant; quin potius omnes debitores suos, ut scriptum est, atroc
Abbreviated transcription (Latin):
et prophetas et ros persecuti sunt et dõ non placueruntu et omnibus hominibus aduersatutur
erohibdetes nos gemtibas loqui ut salue fiant ut impleant peceata sua semper. praeuenut
erum super illos ira dĩ usque itofinem: uidentes erum cor serui eius quae fiebcienit cotu¬
tristatisunt ualde et uererunit et marrauerunit demito suo omtua quae facta fue¬
ratit. Qui sunt autem conserui isti qui propter uiam serui niequam domino renunti¬
anit Nisi a płiet praedicatores euatigelii qui cotidie prosalutem credectum coritra
dolum persecutorum dnm̃ imploratit : sicut et apłi in actibus apłorum fecisse leguto¬
tur cum sacerdotes et magistratus templi et saducaei dolentes quod docererit populum
et atruntia rerit in iłmre surrectionem ex mortius flagellis caesis denuntia uerunt
dixisti quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania a stiterunt reges
terrae et principes conuenerunt inunum. aduersus dnm̃ et aduersus xp̃m eius ÷

Expanded text:
et prophetas, et nos persecuti sunt, et Deo non placuerunt, et omnibus hominibus adversantur, prohibentes nos gentibus loqui, ut salvae fiant, ut impleant peccata sua semper: praevenit enim super illos ira Dei usque in finem . Videntes autem conservi ejus quae fiebant, contristati sunt valde; et venerunt, et narraverunt domino suo omnia quae facta fuerant. Qui sunt autem conservi isti qui proterviam servi nequam domino renuntiant, nisi apostoli et praedicatores Evangelii, qui quotidie pro salute credentium contra dolum persecutorum Dominum implorant? Sicut et apostoli in Actibus apostolorum fecisse leguntur, cum sacerdotes, et magistratus templi, et Sadducaei dolentes quod docerent populum et annuntiarent in Jesum resurrectionem ex mortuis, flagellis caesis denuntiaverunt dixisti: quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania ? adstiterunt reges terrae et princip
Abbreviated transcription (French):
lũ ꝑforam amis eransi re qua duterin trare in reenũ uelorũ disiedus en edemelilinesomb a pie mponiũ¬

Expanded text:
lum per foramen acus transire, quam dilum per foramen acus transire, quam di
Abbreviated transcription (Latin):
ubi difficile ponitur nan im possibilitas poractenditur sed raritas demonstr babe quodaaentiũ
ds untrabuntdaret quidem in hoc quia quihic multi plicantis incumbunt. Alterius ultiera h abon
qua ertreunte phunt Sotint̃ pocunias habero et pecuma sa mare ñ nulla distantia ẽ multiom habentes
ñ amant multi non habente samant: Itõ aluot habent etamant. alii necbabene necataue fect
dutiars seb atudenba quoriamation factus ẽ cum apło dicentiũ. Nobis mundus crucifix
ẽultinosmundo Vnde et sala monnon ait quihabet sed qui amat diuitias srucus nen
accipietexeis Et ipse drĩs secundum marcum obstupescentib: in uerbis. huiuscesesieo¬
aais discipulis exponendo subiunxit t ilioliquã difficile ÷ confidentes in pecuniis regnu
di incroire ulbinotandum similit̃ qđ sicut supͣ ostendimus nait in possibile sed difficie
hoer maximi laboris ee pecumas habentes uel in pecunus confidentes exutis fila¬
gorae petinciculis Aulam negna caelestis intrare et atorum dicon obin efaui iuemeame¬

Expanded text:
ubi difficile ponitur, non impossibilitas demonstratur, sed raritas praetenditur. Quod autem JeDei intrabunt , claret quidem in hoc, qquaerere contemnunt: sed inter pecunias habere, et pecunias amare, multa distantia est. Multi enim habentes non amant, multi non habentes amant. Item alii et habent et amant. Alii nec habere, nec amare se divitias saeculi gaudent, quorum tutior status est, cum Apostolo dicentium: Nobis mundus crucifixus est, et nos mundo . Unde et Salomon non ait, Qui habet, sed qui amat divitias, fructus non capiet ex eis . Et ipse Dominus secundum Marcum, obstupescentibus in verbis hujusce sententiae discipulis, exponendo subjunxit: Filioli, quam difficile est confDei introire ; ubi notandum similiter quod, sicut supra ostendimus, non ait impossibile, sed difficile, id est maximi laboris esse pecunias habentes, vel in pecuniis confidentes, exutis philargyriae retinaculis, aulam regni coelestis intrare. Et iterum dico vobis: Facilius est came
Abbreviated transcription (Latin):
nituse aediuinitate illius utilit̃ possit. Clumantem etenim caecumtransiens audiuit iscd
fcins imintieulur illumu ationis exhibuit quider ettnim caanir naosiens audiuiten Sea

Expanded text:
anitate atque divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum transiens audivit, sed anitate atque divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Quid est autem transeundo audire,
Abbreviated transcription (Latin):
agiitustima nomins xpĩ participes eius fieri quaerebans Contra dicebant muta. primoui¬
daei ut in actibi apłorũ legimꝰ. Deinde etiũ gentiles ceriom ao fortior ꝑsecutione frequent᷑
instubant neilluminandus sanandusq: x p̃m̃mundus inuocaret Nectumen eos quiadutro
erant pordinct aeternum uesanus impurnantium furor dispositi ucdeb et suia emriui¬
re et stetit inc̃ etaoecuiteos ec tat. Quiduultis ut ficciam uobr. Sicuntius. Onet¬
aceriantur oculinrĩ. Caecerant quo ꝑgerent ienorabant sequi non poterant suduicto¬
pa nin Multaes uace in ieriebo multae rupes et p̃rupta id circo dns ste ut uenre
pasunt ecuoc ari uibet ne carbae prohiberant Inte rrogit que siignori ⁊ quia uelim re
ex responsiane caecorum manifestac debilitus pareuo Et uirciss gxoreme qiuid uelint at
Etcest at qui ante transiebat: Qua in recliquid nob̵ dns innuit quodinteilluenai debum¬

Expanded text:
agnita fama nominis Christi participes ejus fieri quaerebant. Contradicebant multi: primo Juagnita fama nominis Christi participes ejus fieri quaerebant. Contradicebant multi: primo Judaei ut in Actibus apostolorum legimus; deinde etiam gentiles acriori ac fortiori persecutione frequenter instabant, ne illuminandus sanandusque Christum mundus invocaret. Nec tamen eos, qui ad vitam erant praeordinati aeternam, vesanus impugnantium furor disposita valebat salute privare. Et stetit Jesus et vocavit eos, et ait: Quid vultis ut faciam vobis? Dicuntaperiantur oculi nostri. Caeci erant, quo pergerent ignorabant, sequi non poterant Salvatorem. Multae foveae in Jericho, multae rupes et praerupta. Idcirco Dominus stat, ut venire possint, et vocari jubet, ne turbae prohibeant: et interrogat, quasi ignorans quid velint, ut ex confessione caecorum manifesta debilitas pateat, et virtus ex remedio cognoscatur. Ecce stat qui ante transibat. Qua in re aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de hum
Abbreviated transcription (Latin):
ab initio mundieletis unacum illo ianuam regni caelestis ingredientib: moxuterq populus du
ꝑfidia caecus audito saluctoris aduentu coeperunt et ipsi suaesdutis atq illuminationis spe
habene At in quaestione desideriis scluturis ad hoo ꝑ uenire studuer ut quis cet uerus re¬
ligionis cultis in uostigundo ꝑ quirerent. Turbacuitem increpabat eos ut auerent. &ili
magis clamabant dicentes. Dnẽ miserere nñi filidau.d. Oportebut uit̃ ut tum dudum ares
doneo resistendis sibi turbae strepitum uincerent Id .ẽ tum ꝑ seuerunt᷑ intenderent animo
orando ata pulsndo quouso consuetudine desideriorũ carnadiũ quȩ temquam turba
studia spĩtulia impedientem fantis sima intentione superarent. Audientes itim̃ caeci
mi sereri sui p̃cantur . Nec multis licet prohibentib: aclam ando desistuts quia populigentiũ

Expanded text:
ab initio mundi electis una cum illo januam regni coelestis ingredientibus, mox uterque populus diu ab initio mundi electis una cum illo januam regni coelestis ingredientibus, mox uterque populus diu perfidia caecus audito Salvatoris adventu coeperunt et ipsi suae salutis atque illuminationis spem habere, atque inquisitione desiderii salutaris ad hoc pervenire studuerunt, ut quis esset verus religionis cultus investigando perquirerent. Turba autem increpabat eos, ut tacerent. At illi magis clamabant, dicentes: Domine, miserere nostri, fili David. Oportebat autem ut tam diu clamarent, donec resistentis sibi turbae strepitum vincerent, id est, tam perseveranter intenderent animum orando atque pulsando, quousque consuetudine desideriorum carnalium, quae tanquam turba studia spiritalia impedientem fortissima intentione superarent. Audientes Jesum caeci misereri sui precantur, nec multis licet prohibentibus a clamando desistunt, quia populi gentium
Abbreviated transcription (Latin):
turbam secũ toraheret Deniq postqͥũ egrelli uoluit abhierto secuta ẽ euro urba muli
Simansisset hiero solimis et numquã adhumilia descendisset turba usq hodie sederet inte nelris¬
et umbramontis sed et duo cȩci erant uxtuuiam. Caecas appellat quineodum poterant dicene
In lumine tuo uidebimus iumer. Sec usuiam dicitur quiauidebantur quidem legis habere notia ã
seduiamq̃ xpc̃ .ẽ ienorabant. Quos pleriq pharisa eos intelligunt et sad ducȩos. Alii uero uerũq
populum et ueteris testumenti et noui quad at̃ scriptum legem alter naturalem sequens sinoꝰ
apõ caecus erat Hi quiperseuidere non pateranT audier̃ p̃conia scluitoris et confessis filiũ
dauid. Praficiscente igitur dnõ et discipulis eius et plurima multitudine de hiericho dua caeci
iuntuiam sedebant . quia uscendente aed caelos dnõ et multis fideliũ sequentib imnocuncas

Expanded text:
turbam secum traheret. Denique postquam ab Jericho voluit egredi, secuta est cum turba multa. turbam secum traheret. Denique postquam ab Jericho voluit egredi, secuta est cum turba multa. Si mansisset Hierosolymis et nunquam ad humilia descendisset, turba usqet in umbra mortis. Sed et duo caeci erant juxta viam. Caecos appellat, qui necdum poterant dicere: In lumine tuo videbimus lumen . Secus viam dicit, quia videbantur quidem legis habere notitiam, sed viam, quae Christus est, ignorabant; quos plerique Pharisaeos intelligunt et Sadducaeos. Alii vero utrumque populum, et Veteris Testamenti et Novi, quod alter scriptam legem, alter naturalem sequens sine Christo caecus erat. Hi qui per se videre non poterant, audierunt praeconia Salvatoris, et confessi sunt filium David. Proficiscente igitur Domino et discipulis ejus, et plurima multitudine de Jericho, duo caeci juxta viam sedebant; quia ascendente ad coelos Domino, et multis fidelium sequentibus, imo cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
trins gressus suliuertititic̃ regeillius int̃fecto proqua extruxit aliam oza debethel extribu
effraim quam ans̃ atq: scluctor suu p̃sentia illustrare dig̃atus ẽ. sed ethaec ea tempore
Hiericho aut̃ quẽ int̃ p̃taridicitur luna defectũ nr̃ȩ mutablitigas ac mortaditicas significat
quod ex illamaxime euangeli paraboladaruit ubi hamodesceu dens ab hierusalem inhi eri¬
cho incidit latrones et uulneratus abeis acdespoliatus ꝑpisun aritum industriã ad sc¬
lutem reuocatus ẽ. Qui animirũ genꝰ humanũ auisionesumiȩ patis indesideria scł huius
labe mortifera decido : ꝓdnm̃ scluatorẽ aduitum quã enranio ꝑdilerat neducit᷑. Multilatrone
erud in hierichoqui egredientes et descendente s debenus alimis inerficent Et uulnerane aon¬
sueuerat. Id circo dñsuenit hierichocũ discipulissus ut libera et uulnerios et moltum

Expanded text:
transgresso, subvertit Josue, rege illius interfecto , pro qua exstruxit aliam Ahiel de Bethel ex tribu transgresso, subvertit Josue, rege illius interfecto , pro qua exstruxit aliam Ahiel de Bethel ex tribu Ephraim , quam Dominus atque Salvator sua praesentia illustrare dignatus est. Sed et haec eo tempore, Jericho autem, quae interpretari dicitur luna, defectum nostrae mutabilitatis ac mortalitatis significat. Quod ex illa maxime Evangelii parabola claruit, ubi homo descendens ab Jerusalem in Jericho incidit in latrones , et vulneratus ab eis ac dispoliatus, per piam Samaritalutem revocatus est, quia nimirum genus humanum a visione summae pacis in desideria saeculi hujus labe mortifera decidens per Dominum Salvatorem ad vitam quam errando perdiderat, reducitur. Multi latrones erant in Jericho, qui egredientes et descendentes de Hierosolymis interficere et vulnerare consuerant. Idcirco Dominus venit Jer
Abbreviated transcription (Latin):
Nam duorum etiam caeconum quamodo interposuit unum fuisse nominatissimũ Etinilli
cuitute fumosissimũ. Ex hoc eaã sictis apparet quod et nomen eius et namen patris eius
marcus commemoruuit. quod intot superius sanatis ad nõ ñ fucileoccurrit nisicum gairũ
archisinagogum etium nomine expressit. Cus filiã resuseitauitinc̃ In quo etiã magis iste
sensus appuret quia et ille archisinagogus utiq in loco illo nobilis fuit. Procul dubio taq¬
burhiimeus ille quem marcus commemorat timeifilius. excliqua magnu felicitate deiectus
natissimȩ et fumosissimȩ miseriȩ fuit. Quic ñ solum cȩcus uerum etiam et mendicus sedebat
Hinc ẽ ergo quod ipsum solũ uoluit camiem artre marcus cuius illuminatio tumclaram fuma
huicmiriaulo compariuit. Quum erut illius nat calamitus Hiericho urbs .ẽ. quam iordane

Expanded text:
. Nam duorum etiam caecorum, quos modo interposuit, unum fuisse notissimum, et in illa . Nam duorum etiam caecorum, quos modo interposuit, unum fuisse notissimum, et in illa civitate famosissimum, ex hoc etiam satis apparet, quod et nomen ejus, et nomen patris ejus Marcus commemoravit. Quod in tot superius sanatis a Domino non facile occurrit, nisi cum Jairum archisynagogum etiam nomine expressit, cujus filiam resuscitavit Jesus. In quo etiam magis iste sensus apparet, quia et ille archisBartimeus iste Timei filius ex aliqua magna felicitate deiectus notissimae et famosissimae miseriae fuit, quod non. solum caecus, uerum etiam Hinc est ergo, quod ipsum solum voluit commemorare Marcus, cujus illuminatio tam claram famam huic miraculo comparavit, quam erat illius nota calamitas. Jericho urbs est, quam, Jordane
Abbreviated transcription (Latin):
nec cupiditatis in modicȩ duos arguit postulantes nec decem reliquos indigationis in cne¬
pat efliuoris sed tiueponit exemplum quod doceut eum maiorem esse quimi nonfuerit
ot illum dominum fieri qui omnniun seruurst  Porustriuigitur aut illi in moderate q sercunt adtena
noporitmaonolum ut sidiciup arui penderent erubescerent ad opera etdicit. Sicut fibus hiominis
nonuenit ministrari sed ministrane Natuqđ crebro diximus eum quiministret filium an pellundo
hominis er uare animat suit redemptionem promults Quando formam serui accepit ut promundo
santniser funderet: Et nondixitdane animã suã redemptionem prcomnib: sed promultis Id ẽ.
probii qui credere uoluerint. Et egredientib eis ad hiericho secutȩ sunt eũ turbae multae
er ecceduo caeci sedentes secus uiam audierunT quia inc̃ transiret etclamauerunt dicentes On
tio ut illa saluta .ẽ deduob: quilegionem dae monum patiebantur in regione gerasenarum

Expanded text:
e duos  Al. suos arguit postulantes; nec decem reliquos indignationis increpat et livoris, sed tale ponit 157 exemplum, quo doceat eum majorem esse, qui minor fuerit, et illum dominum fieri, qui omnium servus sit. Frustra igitur aut illi immoderata quaesierint: aut isti  sui proponit exemplum, ut si dicta parvipenderent, erubescerent ad opera, et dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Nota, quod crebro diximus, eum qui ministrat, appellari Filium hominis. Et dare animam suam redemptionem pro multis. Quando formam servi accepit, ut pro mundo sanguinem funderet . Non dixit animam suam redemptionem dare pro omnibus, sed pro multis, id est, pro his qui credere voluerint. Et egredientibus illis ab Jericho, secuta est eum turba multa. Et ecce duo caeci sedentes secus viam, audierunt quia Jesus transiret; et clamaverunt, dicentes: Domine, tio, ut illa soluta est de duobus, qui legionem daemonum patiebantur in regione Gerasenorum
Abbreviated transcription (Latin):
opusdĩ dissoluere dec ẽ. digaum ut homo de spiciat quod ds̃ elegit Vnde aliud de eadem re
subiungit exemplum. Quiduobis inquid uidetur si fuerinit tali cuicentum oues et
errauerit unua exeis nonne relinquit noma ginta nouem in montibus et uadit
quaerere eam quae errauit . Consequenter ad demenitiam prouocat qui praemiserat
dicones uidete cottompniatis utium expusillis istis. et sub iunigit parabola non annta
touem ouium in montibus relictarum et unius errotueae quampastor bottus
quia propter nimiam in firmitatem ambulare Non poterat humeris suis add gregen
relquũ reportet quidam putant istum eẽ pastorem quicumin forma di essec ton r̃api¬
nuam arbitratus ẽ se ee : aequalemdo sed inaniuit formam serui accipieris factap¬
oboedieas patriusque ad mortem mortem aute merucis: et obid ad terreaa descendert

Expanded text:
opus Dei dissolvere, nec est dignum ut homo despiciat quod Deus elegit. Unde aliud de eadem re opus Dei dissolvere, nec est dignum ut homo despiciat quod Deus elegit. Unde aliud de eadem re subjungit exemplum. II. Quid vobis videtur? Si fuerint alicui centum oves, et erraverit una ex eis, nonne relinquit nonaginta novem in montibus, et vadit quaerere eam quae erravit? Consequenter ad clementiam provocat qui praemiserat dicens: Videte ne contemnatis unum ex pusillis istis. Et subjungit parabolam nonaginta novem ovium in montibus relictarum, et unius erroneae, quam pastor bonus quia propter nimiam infirmitatem ambulare non poterat, humeris suis ad gregem reliquum reportet. Quidam putant istum esse pastorem, qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est se esse aequalem Deo, sed exinanivit se, formam servi accipieobediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis : et ob id ad terrena descenderit,
Abbreviated transcription (Latin):
istis Sic inquit praecipio se ueritatem ut cõmixtim dementiam doccam quantum inuobis ẽ Nolite
cos tempuuere seddper uram salutem illorum quaerite satutatem. et cum perseueratites in
peccatis uideritis et uicus seruiettes: melius ẽ solos saluos fieri quamperire cum pluribus
Dico enimuobis quia ati geli eorum incaelis semper uider it faciem patris mei qui in caelis
ẽ. Vt unia quaeque ab ortunatiuitatis incustodiam sui delegatum habeat angelum mag¬
nia digautatis ẽ animarum unde legimus ina pocalipsi iobatunus. Angeło ephesitia ti¬
rae et angelo phila delphiae. et angelis quattuor reliquarum ecclesiarum scribae haec
contem plationie dĩ assidua perfruunitur. Faciem quoque more humano ponit
prouisionie et agauitionie certissima: uenit enuim filius hominis saluare quod perierat
Acsi diceret.ueruit filius dĩ restaurare quod contritum et de iectum erat. et ideo sal¬
uatum abeo Nolite perdere : SiNe enim granidi periculo acdetrimerito sui taonpotest quis

Expanded text:
istis. Sic, inquit, praecipio severitatem commistam clementiae; quantum in vobis est nolite contemnere, sed per vestram salutem illorum quaerite sanitatem. Et cum perseverantes in peccatis videritis et vitiis servientes, melius est solos salvos fieri quam perire cum pluribus. Dico enim vobis, quia angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei qui in coelis est. Ut unaquaeque ab ortu nativitatis in custodiam sui legatum habeat angelum, magna dignitas est animarum. Unde legimus in Apocalypsi Joannis: Angelo Ephesi Thyatirae, et angelo Philadelphiae, et angelis quatuor reliquarum ecclesiarum scribe haec .contemplatione Dei assidua perfruuntur. Faciem quoque more humano ponit pro visione et agnitione certissima. Venit enim Filius hominis salvare quod perierat. Ac si diceret, venit Filius Dei restaurare quod contritum ac dejectum erat. Et ideo salvatum ab eo nolite perdere. Sine enim grandi periculo ac detrimento sui non potest quis