comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Auid propħa docuit nos tãꝙͣ in ampla
domo deãbulare in corde nr̃o. ⁊ cõu̾sari
cũ eo tãꝙͣ cũ bono cõtub̾nali. ut ipse
sibi dicit. ⁊ loq̃retur secũ. ut ẽ illud. dixi custo¬
diã uias meas. Galomon quoq filiꝰ cius dicit
Bibe aquã de tiuis uasis. ⁊⁊ de putroꝵ tuoꝵ fõ¬
tibus. hoc ẽ tuo cõsilio utere. Aqua eiiĩ alta. cõ¬
siliũ in corde uiri. Nemo enĩ inquit alienꝰ parti¬
ceps sit tib. Ffons aq̃ tue sit tibi propͥus. ⁊ iocũda¬
te cũ uxore. q̃ ẽtib a iuuẽtute. Cerus amicitie
⁊ pullꝰ grãꝵ. cõfabulẽtur tecũ. Nõ ergo pͥmius
scypio sciuit solꝰ nõ eẽ. cũ solꝰ eẽt. nec minꝰ
otiosus cũ otiosus eẽt. Eciuit ante ipsunt
moyses. qui cũ tace̾t clamabat. cũ otiosꝯstaret
p̾liabatur. nec solũ p̃liabatur. s etiã de hostibꝰ
quos nõ cõtigat triũphabat. Adeo otiosꝰ. ut
gotiosus qui otiosis manibꝰ expugnabat
hostẽ. quẽ nõ poterãt uincere qui dimicabãt.

Expanded text:
avid propheta docuit nos tamquam in ampla domo deambulare in corde nostro, et conversari cum eo tamquam cum bono contubernali; ut ipse sibi diceret, et loqueretur secum, ut est illud: Dixi, custodiam vias meas . Salomon quoque filius ejus ait: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus ; hoc est tuo consilio utere. Aqua enim alta, consilium in corde viri . Nemo, inquit, alienus particeps sit tibi. Fons aquae tuae sit tibi proprius: et jucundare cum uxore, quae est tibi a juventute. Cervus amicitiae et pullus gratiarum confabulenturnon esse, cum solus esset; nec minus otiosus, cum otiosus esset: scivit ante ipsum Moyses, qui cum taceret, clamabat : cum otiosus staret, praeliabatur; nec solum praeliabatur, sed etiam de hostibus, quos non contigerat, triumphabat . Adeo otiosus, ut gotiosus, qui otiosis manibus expugnabat hostem, quem non poterant vincere qui dimicabant.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ qd̾ iã accĩpiiii. aut iã ꝑfictus siui. scquor
aũt si cõprehendã. statĩ subiecit. Quicũq ergo
ꝑfecti sumiꝰ. Duplex enĩ forma ꝑfectionis. a¬
lia medios alia plenos numeros habc̃o. alia
hic. alia ibi. alia scd̾ni hoĩs possibilitatẽ. alia
sapiens suꝑ oĩa. ꝑfectus in oĩbus. Inter ipõs
quoq hoĩes distãtia ẽ. Aliter daniel sapiens.
de quo dictũ ẽ. Quis daniele sapientior. alit̾
alii sapiẽtes. alit̾ saloniõ. qui repletꝰ ẽ sapĩa
sapiẽtes egipti. Aliud ẽ enĩ cõmuĩtꝰ sape.
aliud saꝑe ꝑfecte. Qui cõmuniter sapit. pro
tẽporalibus sapit. pro se sapit. ut alteri de
pit. nescit sua spectare cõmoda. sed illud qd̾
cternũ est. qd̾ decorũ atq honestũ toto affc̃ũ
ĩtẽdit q̃rẽs nõ qd̾ sibi utile ẽ sed quod õmbus.
Taq hec sit forniula ut inter duo illa. hos¬
nestũ atq utile ericere ncq̃am. co quod
iustũs nichil alteri detrahendũ putet.nec alte¬

Expanded text:
 sequor autem si comprehendam , statim subjecit: Quicumque ergo perfecti sumus . Duplex enim forma perfectionis: alia medios, alia plenos numeros habens: alia hic, alia ibi: alia secundum hominis possibilitatem, alia sapiens super omnia, perfectus in omnibus. 12. Inter ipsos quoque homines distantia est. Aliter Daniel sapiens, de quo dictum est: Quis Daniele sapientior ? Aliter alii sapientes, aliter Salomon, qui repletus est sapientia sapientes Aegypti . Aliud est enim communiter sapere, aliud sapere perfecte. Qui communiter sapit, pro temporalibus sapit, pro se sapit; ut alteri alipit, nescit sua spectare commoda: sed ad illud quod aeternum est, quod decorum atque honestum, toto affectu intendit, quaerens non quod sibi utile est, sed quod omnibus. Itaque haec sit formula, ut inter duo illa, honestum atque utile, errare nequeamus; eo quod 111 justus nihil alteri detrahendum putet, nec alte
Abbreviated transcription (Latin):
tãt. Mos aũt moueniur. ne hec int̾ se uelut cõ¬
pugnãtia induce̾ uideanir.q̃ iã supra unum
cẽ ostendimiꝰ. nec honestũ ẽẽ. nisi quod utile. ncc
utile nisi qd̾ honestũ. Quia nõ sequunur sapiẽ¬
tiã carnis. apud quã utilitas pecuniarie istiꝰ
cõmoditatis pluris habetu.s sapientiã q̃ eꝑ deo
ẽ apud quã ea q̃ in hoc sclo magni estimãtur
Id̾ ꝑfectũ ⁊ absolutũ officiũ. a uero u̾tutis fõte
droficiscitur. Cui scd̃m ẽ cõniune officiũ. qd
ip̃o ẜinone significatur nõ eẽ ardue u̾tutis.
ac singlaris. qd̾ potest plurimis eẽ cõmune.
mã pecume cõpendia captare. familiare mł¬
tis. Qlegãtiore cõuinio ⁊ suanioribꝰ delectati
epulis. usitatũ. iciunare aũt ⁊ cõtinentẽ eẽ
pancorũ ẽ. Et alieni cupidũ nõ cẽ ranĩ. cõt᷑
aũt detrahere uelle alteri. ⁊ nõ eẽ contẽtũ

Expanded text:
tant. 9. Nos autem movemur, ne haec inter se velut comtant. 9. Nos autem movemur, ne haec inter se velut compugnantia inducere videamur, quae jam supra unum esse ostendimus: nec honestum esse posse, nisi quod utile: nec utile, nisi quod honestum; quia non sequimur sapientiam carnis, apud quam utilitas pecuniariae istius commoditatis pluris habetur, sed sapientiam quae ex Deo est, apud quam ea quae in hoc saeculo magna aestimantur, fectum et absolutum officium est, a vero virtutis fonte proficiscitur. Cui secundum est commune officium, quod ipso sermone significatur non esse arduae virtutis ac singularis, quod potest plurimis esse commune. Nam pecuniae compendia captare familiare multis, elegantiori convivio et suavioribus delectari epulis usitatum est: jejunare autem et continentem esse paucorum est; et alieni cupidum non esse, rarum: contra autem detrahere velle alteri, et non esse contentum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabit inquit a caritate dei: Cõfido quia neq
mors. neq uita. neq angłs. Quãdo aũt feriat᷑
a negotio. qui nũꝙͣ a merito feriatuo. quo cõ¬
sũmatuo negotiũ : Quibꝰ au̾t locis circũscͥbit᷑
cui totꝰ mũdus diuitiaꝵ possessio ẽ . Qua esti¬
matione diffinitur. qui nũꝙͣ opĩone cõpre¬
heditur: Etenĩ quasi ignoretur ⁊ cognosci¬
tur. quasi morituo. ⁊⁊ ecce uiuit. Quasi tristis
habẽat. ⁊ possideat oĩa. Nichil spectet uir iustꝰ
nisi quod ꝯstãs ⁊ honestũ sit. Et ideo etiã si
aliis uideatur pauꝑ. sibi diues ẽ qui nõ corũ
que candrca. sed corun que eterna sunt
estimatione censetur.
utrũ honestatẽ ⁊ utilitatẽ int̾ se cõꝑare debea¬
mꝰ. s q̃rere quid sit seguendũ. Sicut eiñ supͣ
tractanimꝰ utrũ honestũ illud an turpe esset
⁊ scd̾o loco utrũ utile an ĩutile. si militer hoc loto.
utrũ honestũ sit an utile nõ nulli requirendũ pu¬

Expanded text:
abit a dilectione Christi? Confido quia neque mors, neque vita, neque angelus . Quando autem feriatur a negotio, qui numquam feriatur a merito, quo consummatur negotium? Quibus autem locis circumscribitur, cui totus mundus divitiarum possessio est? Qua aestimatione definitur, qui numquam opinione comprehenditur? Etenim quasi ignoratur et cognoscitur: quasi moritur, et ecce vivit: quasi tristis, habeat, et possideat omnia . Nihil enim spectat vir justus, nisi quod constans et honestum est. Et ideo etiamsi alii videatur pauper, sibi dives est: qui non eorum quae caduca, sed eorum quae aeterna sunt, aestimatione censetur. utrum honestatem et utilitatem inter se comparare debeamus, et quaerere quid sit sequendum. Sicut enim supra 110 tractavimus, utrum honestum illud an turpe esset; et secundo loco, utrum utile an inutile: similiter hoc loco, utrum honestum sit an utile nonnulli requirendum pu
Abbreviated transcription (Latin):
hũanꝰ quẽ ĩiudia gen̾at. sit iut̾ uos pax q̃ su¬
ꝑat oc̃m sensũ. ⁊ amate uos ĩuicẽ. Nichiltarita¬
te dulcil. nichil pace gratius. Et uos ipsi scitis.
qd pre crtis uos semꝑ dilexi. ⁊ diligo. Quasi unil
prĩs filii. coaluustis in affectũ geriauitatis.
Quebona sunt tenete. ⁊ deus pacis ⁊ dilecti¬
onis erit uobiscũ. ridno ihũ. cui ẽ honor ⁊ gła
magnificentia p̾tas ĩ scła seculorũ d mertꝗ.¬

Expanded text:
dia generat. 155. Sit inter vos pax, quae superat omnem sensum. Amate vos invicem. Nihil charitate dulcius, nihil pace gratius. Et vos ipsi scitis quod prae caeteris vos semper dilexi et diligo: quasi unius patris filii coaluistis in affectum germanitatis. 156. Quae bona sunt tenete, et Deus pacis et dilectionis erit vobiscum in Domino Jesu: cui est honor, gloria, magnificentia, potes
Abbreviated transcription (Latin):
Ili fugite improbos. cariete ĩuidos. Int̾
ꝟprobũ ⁊ ĩuidũ hoc int̾est. Improbꝰ suo de¬
lectatur bono. ĩuidꝰ torq̃tur alieno. Ille diligit
mala. hic bona odit. ut prope tołabilior sit. qͥ
sibi uult bene. ꝙͣ qui male oĩbus. Filii ante factũ
cogitate. ⁊ cũ diutiꝰ cogitauitis. tũc facite quod
probatis. Laudabilis mortis cũ occasio datur. rapi¬
enda ẽ illico. Dilata gła fugit. nec facile cõpre¬

Expanded text:
i, fugite improbos, cavete invidos. Inter improbum et invidum hoc interest: improbus suo delectatur bono, invidus torquetur alieno: ille diligit mala, hic bona odit; ut prope tolerabilior sit, qui sibi vult bene, quam qui male omnibus. 133. Filii, ante factum cogitate: et cum diutius cogitaveritis, tunc facite quod probatis. Laudabilis mortis cum occasio datur, rapienda est illico. Dilata gloria fugit, nec facile compre
Abbreviated transcription (Latin):
sa mẽbra. s oĩa corꝑi necessaria. Nõ enĩ potest
mẽbrũ mẽbro dicerẽ. nõ es inͥ necessariuni.
Quĩctiã ip̃a q̃ uidẽtur ĩfirmiora mẽbra eẽ.
mlto magis necessariora. ⁊⁊ marorẽ plerũq
tuendi se requirũt sollicitudinẽ. t si quid
dolet mẽbrũ unũ. cõpatiũtur mẽbra õnia.
Unde ꝙͣ grane ẽ. ut detrahaniꝰ aliquidei cui
nos cõpati oꝑtet. ⁊ cui debemꝰ cõsortiũ aui¬
nisterii. frandi⁊ noxesianꝰ: hec utiq leȩna¬
ture ẽ. q̃ nos ad oc̃m astrĩgit hũanitateni.
nt alter alteri tãꝙͣ uniꝰ ꝑtis corꝑis ĩ uiceni
deferaniꝰ nec detrahendũ qcꝙͣ puteniꝰ cũ
cõtra nature legẽ sit nõ unare. Gic enins
nasciimir.ut cõsentiãt mẽbra mẽbris: ⁊ alte¬
tũ alteri adheat. ⁊ obseꝙͣtur sibi mutrio mi¬
niscio. Quod si unũ desit officio suo. ĩpediãtur
cetera. Ut si eruat oculũ manꝰ. nõne operis

Expanded text:
rsa membra, sed omnia corpori necessaria; non enim potest rsa membra, sed omnia corpori necessaria; non enim potest membrum de membro dicere: Non est mihi necessarium. Quin etiam ipsa quae videntur infirmiora membra esse, multo magis necessaria sunt, et majorem plerumque tuendi se requirunt sollicitudinem. Et si quid dolet membrum unum, compatiuntur ei membra omnia. 19. Unde quam grave est ut detrahamus aliquid ei, cui nos compati oportet: et cui debemus consortium ministerii, ei fraudi et noxae simus! Haec utique lex naturae est, quae nos ad omnem astringit humanitatem, ut alter alteri tamquam unius partes corporis invicem deferamus. Nec detrahendum quidquam putemus, cum contra naturae legem sit non juvare. Sic enim nascimur ut consentiant membra membris, et alterum alteri adhaereat, et obsequantur sibi mutuo ministerio. Quod si unum desit officio suo, impediantur caetera: ut si eruat oculum manus, nonne sibi operis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ domestica u̾tus hoĩs. q̃ consortẽ adinuat. Ipsa
te doceat forma tui corpis. mnẽbroꝵq usus. Iũ¬
quid mẽbrũ tuũ alteriꝰ mẽbri officia sibi uidicate
Aut oculꝰ officiũ oris. aut os oculi officiũ sibi
uendicat. aut manꝰ pedũ ministeriuũ aut pes̾
manꝰe Quin etiã ip̃e manꝰ degtra ac sinist
disꝑtita habent officia pleraq ut si usũ cõmu¬
tes utriusq adu̾sus naturã sit. pͥusq totun
hoĩen exuas. ꝙͣ mẽbroꝵ tuoꝵ ministia cõuer¬
nisi forte poscat necessitas. Finge hãc. ⁊ da
oculo u̾tutẽ ut possit detrahe̾ sensũ capiti. an¬
ditũ auribꝰ. mẽti cogitatoẽs. odoratũ naribus.
ori saporẽ. ⁊ sibi cõferat. No̾ne õeu statũ dis¬
soluit nature: Unde pulchre apłs air. Si to¬
tũ corpꝰ oculus. ubi auditꝰe Si totũ auditus¬
ubi odoratꝰ: Omĩs ergo unũ corpꝰ suuiꝰ. ⁊ diu̾¬

Expanded text:
et domestica virtus hominis, quae consortem adjuvet. 17. Ipsa et domestica virtus hominis, quae consortem adjuvet. 17. Ipsa te doceat forma tui corporis, membrorumque usus. Numquid membrum tuum alterius membri officia sibi vindicat, aut oculus officium oris, aut os oculi officium sibi vindicat, aut manus pedum ministerium, aut pes manuum? Quin etiam ipsae manus dextera ac sinistra dispartita habent officia pleraque, ut si usum commutes utriusque, adversum naturam sit; priusque totum hominem exuas, quam membrorum tuorum ministeria convernisi forte poscat necessitas. 18. Finge hanc et da oculo virtutem, ut possit detrahere sensum capiti, auditum auribus, 112 menti cogitationes, odoratum naribus, ori saporem, et sibi conferat; nonne omnem statum dissolvet naturae? Unde pulchre Apostolus ait: Si totum corpOmnes ergo unum corpus sumus et dive
Abbreviated transcription (Latin):
ctiã suã grãni q̃dat. nemo suã laudẽs alioꝵ
Quod eiudent̾ etiã in prou̾biis declaratũ pos¬
sumꝰ adu̾tere. dicẽte sc̃o ꝑ salomonẽ spũ. fili.
s sapiẽs fueris. tibi sapiens eris ⁊ proximio.
enĩ aliis cõsulit sicut iustus. ꝙͣdo quidẽ. con¬
sors suiẽ.utriusq forma uirtutis. Si quis igr̃
s qd̾ multis. sicut q̃rebat ⁊ paulꝰ. Hoc ẽ enĩ
cõformari xp̃o. alienũ nõ q̃rere. inchil alteri
detrahe̾. ut adquirat sibi. Ip̃s enĩ dñs cũ cẽt ĩ
der forma. exiuaniuit se ut formã susciꝑet
hoĩs. quã opmi suoꝵ locupletaret u̾trtibꝰ. Tu
gͦ spolias quẽ ep̃s ĩduit. Qu exuis quẽ uesti¬
int ihĩo: Hoc eĩ agis quãdo alteriꝰ det̾mẽto tua
cõmoda augeri expetis.
Ousidera o homo unde nomẽ sũpseris.
Ab humo utiq. q̃ inchil ciiꝙͣ eripit s oĩa
largitur oĩbus ⁊ diusos in usũ om̃i aĩantiũ fr̃c¬
tus ministrat. Inde appellata hr̃anitas. spalis

Expanded text:
tiam suam gratiam quaerat, nemo suam laudem, sed alterius. Quod evidenter etiam in Proverbiis declaratum possumus advertere, dicente sancto per Salomonem Spiritu: Fili, si sapiens fueris, tibi sapiens eris et proximis;enim aliis consulit, sicut justus; quando quidem consors sui est, utriusque forma virtutis. CAPUT III. sed quod multis, sicut quaerebat et Paulus. Hoc est enim conformari Christo, alienum non quaerere, nihil alteri detrahere, ut acquirat sibi . Christus enim Dominus cum esset in Dei forma, exinanivit se, ut formam susciperet hominis, quam operum suorum locupletaret virtutibus. Tu ergo spolias, quem Christus induit? Tu exuis, quem vestivit Christus? Hoc enim agis, quando alterius detrimento tua commoda augere expetis. Considera, o homo, unde nomen sumpseris; ab humo utique, quae nihil cuiquam eripit, sed omnia largitur omnibus, et diversos in usum omnium animantium fructus ministrat. Inde appellata humanitas specialis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ enuãgłistaꝵ. Nõ pastorẽ circũspectionẽ. sed
tm̃mõ intẽtionẽ ⁊ diligentiã circa scͥptirras di¬
uinas opto assequi. quã ultimã posuit apłs ĩ
ter officia sc̃oꝵ. ⁊ hãc ipãm ut docẽdi studio possi
ipsũ quidẽ in̾ accidit Ego eñi raptus de tri¬
bunalibꝰ atq adiuinistratõis infulio ad sacer¬
dociũ. docere uos cepi.qd̾ ip̃e nõ didici. Ita fac

Expanded text:
angelistarum, non pastorum circumspectionem: sed tantummodo intentionem et diligentiam circa Scripturas divinas opto assequi, quam ultimam posuit Apostolus inter officia sanctorum, et hanc ipsam ut docendi studio possimipsum quidem mihi accidit. Ego enim raptus de tribunalibus atque administrationis infulis ad sacerdotium, docere vos coepi, quod ipse non didici. Itaque fac
Abbreviated transcription (Latin):
sapie sit. ⁊ effector bãtudinis. quĩ timẽtes deũ
btĩ sũt. pceptorẽ se sapĩe docende. ⁊ den iõstratorẽ
btĩtudinis adipiscende patẽter sig̾ficauis. Etꝰ
nos ergo ad initandã ue̾cũdiã seduli. ad cõfe̾n¬
dã grani nõ usurpatores. q̃ illi sp̃s ĩfudit sapie.¬
ca ꝑ illũ nobis manifestata. ⁊ usu cõꝑta atq
sacerdotii necessitudo. doedit enĩ d̾s quosdã qui¬
deni apłos. quosdã aũt propħas. alios u̾o̾ euuan¬
glistas. alios aũt doctores ⁊ pastores. Nõ igitur¬

Expanded text:
ctor beatitudinis quoniam timentes Deum beati sunt, praeceptorem se sapientiae edocendae, et demonstratorem beatitudinis adipiscendae, evidenter significavit. 2. Et nos ergo ad imitandam verecundiam seduli, ad conferendam gratiam non usurpatores, quae illi Spiritus infudit sapienea per illum nobis manifestata, et visu comperta atque sacerdotii necessitudo: Dedit enim Deus quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, alios aut
Abbreviated transcription (Latin):
Penq sc̃s dñi ait. Diei custodiã uias ineas.
⁊ legerat diuine ẽẽ protectoĩs. ut homo a fla¬
gello lingue sue abscondetur. ⁊ a cõscĩe sue tes¬
timonio. Berbamur enĩ tacito cogitatõis nr̃e

Expanded text:
 custodiam vias meas,  custodiam vias meas, legerat divinae esse protectionis, ut homo a flagello linguae suae absconderetur, et a conscientiae suae testimonio; verberamur enim tacito cogitationis n
Abbreviated transcription (Latin):
Bid aũt pre cetoris debeinus discere.
ꝓͣ tacere ut possimus loqui. ne prius
mẽ uõe condempnet mea. ꝙͣ absoluat alie¬
na: Scͥptũ ẽ eniĩ. Ex uerbis tuis condemp¬
naberio. Quid opus ẽ igitur. ut propereo
periculũ suscipere cõdempniationis loquẽdo.
cũ tacendo possis ẽẽ tutior. ꝙͣ plures uidi
loquẽdo peccatũ ĩcidisse. uix quẽꝙͣ tacendo.
Idcoq tacere nosse.ꝙͣ loqui. difficilius ẽ. Scio
loqui plerosq cũ tacere nesciãt. zatũ ẽ taceᷤᷤ
quẽꝙͣ. cũ sibi loqui nichil prosit. Sapiẽs ẽ
ergo. qui nouit tacere. Deniq sapĩa deiꝰ
dicit. Dñs dedit mͥ linguã eruditionis quã¬
do oportrat ẜmonẽ dicere. Merito ergo sapi¬
eus. qui a dño accepit. quo tr̃pore sibi loquẽ¬
dũ sit. Onde bene ait scͥꝑturra. N omo sapiens
tacebit usq ad tẽpus. Ideo scĩ dnĩ qui scirent
quia uoe hoĩs plerũq peccati nũtia ẽ. ⁊ imi¬
tũ erioris hũaui smo ẽ hõĩs. ꝯmabãt tace̾.

Expanded text:
id autem prae caeteris debemus discere, uam tacere, ut possimus loqui: ne prius me vox condemnet mea, quam absolvat aliena; scriptum est enim: Ex verbis tuis condemnaberis . Quid opus est igitur ut properes periculum suscipere condemnationis, loquendo; cum tacendo possis esse tutior? Quamplures vidi loquendo peccatum incidisse, vix quemquam tacendo: ideoque tacere nosse quam loqui difficilius est. Scio loqui plerosque, cum tacere nesciant. Rarum est tacere quemquam, cum sibi loqui nihil prosit. Sapiens est ergo qui novit tacere. Denique Sapientia Dei dixit: Dominus dedit mihi linguam eruditionis, quando oporteat sermonem dicere . Merito ergo sapiens qui a Domino accipit, quo tempore sibi loquendum sit. Unde bene ait Scriptura: Homo sapiens tacebit usque ad tempus . 6. Ideo sancti Domini, qui scirent quia vox hominis plerumque peccati annuntiatio est, et initium erroris humani, sermo est hominis, amabant tac
Abbreviated transcription (Latin):
in amnicis sit. Mec quisꝙͣ detestabilior ꝙͣ qui
amicitiã leserit. Unde in proditore dñs hoc
granissimũ ĩuenit quo eiꝰ condẽpnaret ꝓfi¬
amicitie uenenũ malicie miscuerit. Itaq sic
ait. Tu u̾o̾ homo unanimiꝰ ⁊ duȩ meꝰ ⁊ notus
meꝰ qui semꝑ mecũ dulces capiebas cibos.
hoc ẽ. nõ potest sustineri istud. qr unaninus
appetisti eũ. qui tibi donauat grãui. Nãsi mi¬
micꝰ meꝰ maledixisset mͥ. sustinuissẽ utiq
⁊i ab ro qui meoderat abscõdissẽ me. Inimicꝰ
uitari potest. a micꝰ nõ potest. si ĩsidiari uelit
Iũ caueniꝰ cui nõ cõmittiuiꝰ ꝯsilia nrã. hũc

Expanded text:
in amicis sit: neque quisquam detestabilior, quam qui in amicis sit: neque quisquam detestabilior, quam qui amicitiam laeserit. Unde in proditore Dominus hoc gravissimum invenit, quod ejus condemnaret perfiamicitiae venenum malitiae miscuerit. Itaque sic ait: Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus, qui semper mecum dulces capiebas cibos ! Hoc est, non potest sustineri istud, quia unanimis appetisti eum, qui tibi donaverat gratiam: Nam si inimicus meus maledixisset mihi, sustinuissem utique ; et ab eo 142 qui me oderat, absconderem me. Inimicus vitari potest, amicus non potest, si insidiari velit. Illum cavemus cui non commit
Abbreviated transcription (Latin):
sentatorie gatificãtur. erga panpem nemo
sumlator ẽ. Berũ ẽ quicquid defertia pauꝑi.
huiꝰ amicitia ĩuidia uacat. Qiid amicitia p̃¬
tiosius. q̃ angłis cõmunis ⁊ hõĩbus̾ ẽ: Uonde
dñs ihũs dicit. Facite uobis amicos de iniquo
mãniona. qui recipiãt uos in et̾na taberna¬
cula sua. Ipẽ nr̃ dñs amicos eȩ sernulis facit.
sicut ipẽ ait. Bos amici mei estis. si fec̾itis
q̃ ego p̃cipio uobis. Dedit formã amicitie.
quã sequamir. ut faciamiꝰ amici uolũtatẽ.
ut apiamuo secreta nr̃ã amico. q̃cũq ini pet¬
tore habeniꝰ. ⁊ illiꝰ archana nõ ignoremuo.
Ostendamiꝰ illi nos pectuo nr̃mi . ⁊ ille nobio
aꝑiat suũ. Ideo inquit uos dixi amicos. qͥa
õnia quecũq andiui a pre meo nota feci uo¬
bis. Nichil ergo occultat amicꝰ. si ueruo est.
amicus ẽ. hoc honoratur noĩe. Qui ẽ unani¬
mus. ip̃e amitꝰ ẽ. Quod unitas animorũ¬

Expanded text:
sentatorie gratificantur: erga pauperem nemo sentatorie gratificantur: erga pauperem nemo simulator est. Verum est quidquid defertur pauperi, hujus amicitia invidia vacat. 135. Quid amicitia pretiosius, quae angelis communis et hominibus est? Unde et Dominus Jesus dicit: Facite vobis amicos de iniquo mammona, qui recipiant vos in aeterna tabernacula sua . Ipse nos Deus amicos ex servulis facit, sicut ipse 141 ait: Jam vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis . Dedit formam amicitiae quam sequamur, ut faciamus amici voluntatem, utaperiamus secreta nostra amico quaecumque in pectore habemus, et illius arcana non ignoremus. Ostendamus illi nos pectus nostrum, et ille nobis aperiat suum. Ideo, inquit, vos dixi amicos, quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis . Nihil ergo occultat amicus, si verus est:amicus est; et hoc honoratur nomine. Qui est unanimis, ipse amicus est: quod unitas animoru
Abbreviated transcription (Latin):
obiurget. nõ iactãtie studio. s affectu caritatio.
Neq mouitio asꝑasit. nec obiurgatio cõtu¬
meliosa. Sicut enĩ adulationis fugitans a¬
micitia debet ẽẽ. ita etiã alicna ĩsolẽtie. Oͥd
ẽ enĩ amicus. nisi cõsors amoris. ad quẽ a¬
nimũ tuũ adiũgas atq applices. ⁊ ita iuis¬
ceas ut unũ uelis fieri ex duobꝰ. cui te tãꝙͣ
alteri tibi cõmittas. ⁊ quo nichil timeas. ni¬
chil ip̃e cõmodi tui causa ĩhonestũ petas̾ e¬
Nõ enĩ uectigalio amicitia ẽ. s plena decoris
plena grẽ. Birtutis ẽ enĩ emicitia nõ q̃stus.¬
al xtus
quia nõ pecunia paritur. s grã. nec licitatio..¬
ne p̃tioꝵ s cõcertatione beniuolẽtie. Deniq
meliores amicitie sũt ĩopũ plerũq ꝙͣ diuitũ.
⁊ frequẽter diuites sine amicis sũt. quibus
habũdant pauꝑes. Nõ ẽ enĩ uera amicitia
ubi ẽ fallax adulatio. Diuitibꝰ itaq pleriq as¬

Expanded text:
objurget, non jactantiae studio, sed affectu charitatis. 133. objurget, non jactantiae studio, sed affectu charitatis. 133. Neque monitio aspera sit, neque objurgatio contumeliosa; sicut enim adulationis fugitans amicitia debet esse, ita etiam aliena insolentiae. Quid est enim amicus, nisi consors amoris, ad quem animum tuum adjungas atque applices, et ita misceas, ut unum velis fieri ex duobus, cui te tamquam alteri tibi committas, a quo nihil timeas, nihil ipse commodi tui causa inhonestum petas? Non enim vectigalis amicitia est, sed plena decoris, plena gratiae. Virtus est enim amicitia, non quaestus; quia non pecunia paritur, sed gratia: nec licitatione pretiorum, sed concertatione benevolentiae. 134. Denique meliores amicitiae sunt inopum plerumque quam divitum: et frequenter divites sine amicis sunt, quibus abundant pauperes. Non est enim vera amicitia, ubi est fallax adulatio. Divitibus itaque plerique as
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. cũ quo archana ꝑticipes. cui cõm̃ittas
secreta pectoris. ut colloces tibi fidelẽ uirũ
qui in prosꝑis gratuletur tibi. ⁊ tristibꝰ cõpa¬
tiatur. in ꝑsecutionibus adhortetur. Qͣ bonia¬
mici hebrei pueri. quos a suo amore. nec for¬
nacis ardentis flãma diuisit. De quo loco ut¬
supradiximꝰ. bene ait sco̾ dauid. Saul⁊ ionatha
spetiosi ⁊ carissinii. ĩsegabiles ni uita sua. ⁊ ĩ
nõ ut fides propt amicitiã deseratur. Nõ po¬
test enuĩ hoĩ amicꝰ eẽ. qui deo fu̾it infidus.
Pietatis custos amicitia ẽ. ⁊ equitatis magistra
ut suꝑior inferiori se exhibeat equalẽ. inferior
suꝑiori. Int̾ dispares enĩ mores. nõ potest
eẽ amicitia. Et ideo cõuenire sibi utriusq de¬
bet grã. nec auctoritas desit inferiori. si res
Doposcerit. nec huilitas suꝑiori. Audiat qͣsi
parẽ. quasi equale. ⁊ ille quasi amicꝰ moueat

Expanded text:
tuum, cum quo arcana participes, cui committas tuum, cum quo arcana participes, cui committas secretum pectoris tui; ut colloces tibi fidelem virum, qui in prosperis gratuletur tibi, in tristibus compatiatur, in persecutionibus adhortetur. Quam boni amici Hebraei pueri, quos a sui amore nec fornacis ardentis flamma divisit ! De quo supra diximus . Bene ait sanctus David: Saul et Jonathas speciosi et charissimiut non fides propter amicitiam destruatur. Non potest enim homini amicus esse, qui Deo fuerit infidus. Pietatis custos amicitia est, et aequalitatis magistra; ut superior inferiori se exhibeat aequalem, inferior superiori. Inter dispares enim mores non potest esse amicitia; et ideo convenire sibi utriusque debet gratia. Nec auctoritas desit inferiori, si res poposcerit, nec humilitas superiori. Audiat quasi parem, quasi aequalem: et ille quasi amicus moneat,
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ. tolereniꝰ propt̾ amicũ etiã asꝑa. ple¬
⁊ũq inimicitie subeũde sũt propt̾ amiti in¬
nocẽtiã. sepe obtrectationes. Si restiteris uel
responderis cũ amicꝰ arguitur. ⁊ accusatur
nec te peniteat huiꝰ modi offensionis. Iusti
sustineo. In adu̾sis enĩ amicꝰ probatur. Nã
ni prospis. amici onĩs uidentur E ut ini
adu̾sis amici patientia. ⁊ tolerãtia. necessaria¬
ẽ. sit in prosꝑis auctoritas cõgrua ẽ. nt ĩso¬
lentiã extollẽtis se amici repͥ̾mat ⁊ redar/¬
guat. Qͣ pulchte ni adu̾sis positus iob dicit
Miseremini mei amici. missemini. Nõ qͣsi
abiecta uox ista ẽ s quasi censoria. Nã cũ in¬
iuste argueretur ab amicis. respondit. miseꝰ¬
mini mei amici. Hoc ẽ. qui nuiscdiam debe
nis cõpati pro amicitia uos oportet. Serua¬
tr igitur filii iuitã cũ fr̃ĩbꝰ amicitiã. qua ni¬
chil ẽ in rebꝰ hũanis pulchrius. Dolatiũ qͥp¬
pe uite huiꝰ ẽ. ut habeas cui pectus aꝑias

Expanded text:
toleremus propter amicum etiam aspera. Plerumque inimicitiae subeundae sunt propter amici innocentiam, saepe obtrectationes, si restiteris vel responderis, cum amicus arguitur et accusatur. Nec te poeniteat ejusmodi offensionis; justi amicum, sustineo . In adversis enim amicus probatur; nam in prosperis amici omnes videntur. Sed ut in adversis amici patientia et tolerantia necessaria, sic in prosperis auctoritas congrua est; ut insolentiam extollentis se amici reprimat et redarguat. 130. Quam pulchre in adversis positus Job dicit: Miseremini mei, amici, miseremini . Non quasi abjecta vox ista est, sed quasi censoria. Nam cum injuste argueretur ab amicis, respondit: Miseremini mei, amici; hoc est, misericordiam debetnis compati 140 pro amicitia vos oportebat. 131. Servate igitur, filii, initam cum fratribus amicitiam, qua nihil est in rebus humanis pulchrius. Solatium quippe vitae hujus est, ut habeas cui pectus aperias
Abbreviated transcription (Latin):
Amicitia enĩ nescit suꝑbiã. Ideo sapiens dicit.
Amicũ salutate nõ erubescas. Mec deserad
amicũ in necessitate. nec derelĩquas eũ ne¬
q destituas. quĩ amicitia uite adiumentũ
est . Ideo õnera nra portemꝰ. sicut apłus do¬
cuit. Dicit enĩ hiis quos eiusdẽ corꝑis cõ¬
plexa ẽ caritas. Eteñi si amici secũde reo a¬
micos adiuuãt. cur nõ in ad u̾sis amiti rebꝰ
amicoꝵ adiuniẽta suppetãt: Aiueniꝰ cõsilio.

Expanded text:
amicitia enim nescit superbiam. Ideo enim Sapiens dicit: amicitia enim nescit superbiam. Ideo enim Sapiens dicit: Amicum salutare non erubescas . Nec deseras amicum in necessitate, nec derelinquas eum, neque destituas; quoniam amicitia vitae adjumentum est. Ideo onera nostra portemus, sicut Apostolus docuit ; dicit enim his quos ejusdem corporis complexa est charitas. Etenim si amici secundae res amicos adjuvant, cur non et in adversis amici rebus amicorum adjumentum suppetat? Juvemus cons
Abbreviated transcription (Latin):
noxio gratificari debet. neq innocẽti insidiari.
Sane si necessitati. sit dicere testimoniũ. si qͥd
in amico uitii cognouerit corriꝑe occulte. Gi
nõ audierit. corripe palã. Sũt enĩ bone
correptiones. si plerũq meliores. ꝙͣ tacita
amicitia. Et si ledi se putat amicꝰ. tu ta¬
mẽ corripe. Et si amaritudo correptionis
aĩm eiuo uulneret. tu tamẽ corripe. nec
uercaris. Tolerabiliora sũt eniĩ amici uulnera
ꝙͣ adulantiũ oscula. Etantẽ igitur amicũ
corripe. ĩnocentẽ amicũ ne deseras. Cõstãs
enĩ eẽ debet amicitia. ꝑseri̾are in affectu.
nõ puerili modo. amicos mutare uaga qua¬
dã debenꝰ sentẽtia. Aꝑi pectus tuuĩ amico.
ut fidelis sit tibi. si cãpias ex co uite tue iocũ¬
ditatẽ. Fidelis enĩ amicꝰ medicamẽtũ est uite.
⁊ ĩmortalitatis grã. Defer amico. ut equali.
nec te pudeat. ut p̃uenias amicũ officio.

Expanded text:
noxio gratificari debet, neque innocenti insidiari. noxio gratificari debet, neque innocenti insidiari. 127. Sane si necesse sit dicere testimonium, si quid in amico vitii cognoverit, corripere occulte; si non audierit, corripere palam. Sunt enim bonae correptiones, et plerumque meliores quam tacita amicitia. Et si laedi se putat amicus, tu tamen corripe; et si amaritudo correctionis animum ejus vulneret, tu tamen corripe, ne verearis: Tolerabilia sunt enim amici vulnera, quam adulantium oscula . Errantem igitur amicum corripe, innocentem amicum ne deseras. Constans enim debet esse amicitia, perseverare in affectu; non puerili modo amicos mutare vaga quadam debemus sententia. 128. Aperi pectus tuum amico, ut fidelis sit tibi et capias ex eo vitae tua jucunditatem. Fidelis enim amicus medicamentum est vitae, et immortalitatis gratia , Defer amico ut aequali, nec te pudeat ut praevenias amicum officio;
Abbreviated transcription (Latin):
pro hospitalio grẽ officiis. necẽ potiꝰ siii. ꝙͣ
proditionẽ fugiẽtis amicisubeũdã arbitra¬
batur. Nichil igitur p̃ferendũ honestati. Que
tamẽ ne amicitie studio p̃feratur. etiã hoc
contra ptĩani sentire necne debeat. ut ani¬
co obediat. utrũ oportrat ut fidẽ deserat. dũ
indulget atq intendit anici cõmoditatibꝰ.
Et scriptura quidẽ ait. Elana ⁊⁊ gladiuo
⁊ sagitta ferrata. sic homo ẽ. testimo niuni
danõ falsũ adu̾sus amicũ suũ. Sed cõsidera
quid astruat. Nõ testimoniũ nõ rep̃hendit
dictũ in amicũ. s falsũ testimoniũ. Quid
enĩ si dei causa Quid si prĩe cogatuir aliqͥs
dicere testimoniũ: Nũquid p̃ponderare debet
amicitia religioni. p̃pond̾are caritatiꝰ cͣiuiũ.
In hiis tamẽ ipsis. requirenda ẽ ueritas testi¬
monii. ne amicus aꝑpetatur amici ꝑfidia.
cuiꝰ fide absolui debeat. Amicus itaq. fieq

Expanded text:
pro hospitalis gratiae officiis necem potius sui, quam pro hospitalis gratiae officiis necem potius sui, quam proditionem fugientis amici, subeundam arbitrabatur . Ctamen ne amicitiae studio praetereatur, etiam hoc contra patriam sentire necne debeat, ut 3amico obediat? Utrum oporteat ut fidem deserat, dum indulget atque intendit amici commoditatibus? 126. Et Scriptura quidem ait: Clava, et gladius, et sagitta ferrata, sic homo est testimonium dans falsum adversus amicum suum . Sed considera quid astruat. Non testimonium reprehendit dictum in amicum, sed falsum testimonium. Quid enim si Dei causa, quid si patriae cogatur aliquis dicere testimonium? Numquid praeponderare debet amicitia religioni, praeponderare charitati civium? 139 In his tamen ipsis rebus requirenda est veritas testimonii; ne amicus appetatur amici perfidia, cujus fide absolvi debeat. Amicus itaque neque
Abbreviated transcription (Latin):
ut scdm̃ prophicũ dictũ. mẽsura similaginis.
siclo. ⁊⁊ due mẽsure hordei pari p̃tio cõstarẽt.
In hac leticia plebis mĩtiꝰ ille in quo requi¬
escebat rex cõtritꝰ in porta. int̾ exeũtiũ festi¬
nationẽ ⁊ remeãtiũ exultationẽ cõculcatus
a plebe mortuus ẽ. Qiuid hester regina. nõne
nt populũ suũ ꝑiculo exneret. qd̾ erat de¬
corũ atq honestã morti se oꝑtulit. nec ĩmi¬
tis regis trepidauit furorẽ: Ipẽ quoq reȩ
ꝑsarũ feroꝵ atq ĩtumido corꝑe. tamẽ de coꝵ
iudicauit indicii iusidiaꝵ que sibi parate fo¬
rent gratiã representare. populũq liberũ a
seruitute eripere. ex uere neci. nec parcere
ci tradidit. quoddehonestatũ se eiuo frau¬
dulẽtis consiliis animaduerterat.
potestatibꝰ. Honestati uo̾ p̃ferri nõ solet. sed ho¬
nestatẽ sequi. Qualio fuit ionache. qui pro
pietate nec offensã prĩs. nec salutis ꝑ icu¬
lũ refugiebat. Qualis fuit abimelech̃. qui

Expanded text:
um propheticum dictum; ut mensura similaginis siclo, et duae mensurae hordei pari pretio constarent. In hac laetitia plebis nuntius ille in quo requiescebat rex, contritus inter exeuntium festinationem et remeantium exsultationem, conculcatus a plebe, mortuus estut populum suum periculo exueret, quod erat decorum atque honestum, morti se obtulit, nec immitis regis trepidavit furorem ? Ipse quoque rex Persarum ferox, atque tumido corde, tamen decorum judicavit indici insidiarum quae sibi paratae forent, gratiam repraesentare, populumque liberum a servitute eripere, eruere neci, nec parcere ci tradidit, quod dehonestatum se ejus fraudulentis consiliis animadvertisset potestatibus: honestati vero praeferri non solet, sed honestatem sequi. Qualis fuit Jonathae, qui pro pietate nec offensam patris, nec salutis periculum refugiebat . Qualis fuit Abimelech, qui
Abbreviated transcription (Latin):
s etiã tuus proditor es. qui unanimũ prodi¬
disci. Dñs ip̃e cũ a tribꝰ regibꝰ offensus eẽt.
qd̾ scõ iob nõ detulissẽt. ignoscere. hiis per a¬
micũ maluit. ut amicitie suffragiũ. re¬
missio fieret peccatoꝵ. Itaq rogauit iob. si
dñs ignouit. profiit illis amicitia. quibꝰ
q̃ custodiatis in animis unĩs. Que utrũ ali¬
quid profectus habeãt uos probabitis. int̾iui
multã copiã exẽplorũ afferẽt. Nã prope oĩa
marorũ exẽpla. plirrima quoq dicta. hiis tri¬
bus ĩclusa libris tenẽtur. ut ⁊ si sermo nichil
deferat gre. series tamẽ uetustatis.quodã cõ¬
pendio exp̃ssa. plurimũ instructionis confe

Expanded text:
qui unanimem prodidisti. 137. Dominus ipse cum a tribus regibus offensus esset, qui sancto Job non detulissent, ignoscere his per amicum maluit, ut amicitiae suffragium remissio fieret peccatorum. Itaque rogavit Job, et Dominus ignovit. Profuit illis amicitia, quibus quae custodiatis in animis vestris: quae utrum aliquid profectus habeant, vos probabitis; interim copiam multam exemplorum offerunt: nam prope omnia Majorum exempla, plurima quoque dicta his tribus inclusa libris tenentur; ut et si sermo nihil deferat gratiae, series tamen vetustatis quodam compendio expressa plurimum instructionis confe
Abbreviated transcription (Latin):
cio. subiectos sibi debeeẽ eȩistiniãt. quos p̃posi
cumã acceꝑit. uilẽ se ⁊ despectũ iudicat: nisi
sepe redim̾atur. Ita fieꝙͣter ex pectat p̾tium
siui. Et ille qui obsecratione ãbitus uidetur.
uult sẽꝑ rogari¶ Ergo bonis actibꝰ ⁊ sint̾o pro
posito intendũ ad honorẽ arbitror⁊⁊ maçime
ecclasticũ. ut neq resupina arrogãtia. uel re¬
missa negligentig sit. neq turpis affectio.
⁊ indecora ãbitio. Ad oĩa habũdat animi direc¬
ta simplicitas. satisq seipãm cõmendat.
In ip̃o uero munere. neq seultatẽ eẽ durã¬

Expanded text:
cio, subjectos sibi debere esse existimant, quos praepositcio, subjectos sibi debere esse existimant, quos praepositcuniam acceperit, vilem se et despectum judicat, nisi saepe redimatur? Itaque frequenter exspectat pretium suum: et ille qui obsecratione ambitus videtur, vult semper se rogari. posito nitendum ad honorem arbitror, et maxime ecclesiasticum; ut neque resupina arrogantia, vel remissa negligentia sit: neque turpis affectatio, et indecora ambitio. Ad omnia abundat animi directa simplicitas, satisque se ipsa commendat. 120. In ipso vero munere neque severitatem esse dura
Abbreviated transcription (Latin):
quã prudẽs oũni propha paulisꝑ cedẽdo in itron¬
t̾cidendã putauis. nõ potuerũt tolerate
ac sustinere. Demq nõ dubitãs de uictoria
danid. cõmendanit filiũ dimicatoribꝰ ut
ei ꝑcerent. Ideoq nec p̃lio ĩesse maluit. nec
uel referre arma ꝑricide licet uidetur. sed tamẽ
filio. Liquet igitur ea eẽ ꝑpetua ac solida que
uera sũt. ⁊ q̃ sincere potiꝰ ꝙͣ dolo cõgregaratur
ea u̾o̾ q̃ simulatõe atq assentatõe parta sint
nõ posse diu ꝑseuare.¬
Uis igitur uel illos
qui pecunia ad obedientiã redimũtur. uel
uos qui assentatõe ĩuitãtur. fidos sibi arbitretur:
Nã ⁊ illi freꝙͣter se uendeᷤ uolũt. ⁊ isti ĩperia
diua ferre nõ possũt. leui assẽtatiũcula faci¬
le capuĩtur. Si ꝑstrĩxeris u̾bo. ĩmurinurãt.
deserũt. infesti abeñt. indignãtes relinquũt.
ĩpare malũt ꝙͣ obedize. Quasi obnoxios benesi¬

Expanded text:
quam prudens omnium propheta paulisper cedendo interponquam prudens omnium propheta paulisper cedendo interponendam putavit, non potuerunt tolerare ac David, commendabat filium dimicaturis, ut parcerent. Ideoque nec praelio interesse maluit; ne vel referre arma, parricidae licet, videretur, sed tamen filio. 116. Liquet igitur ea esse perpetua ac solida, quae vera sunt, et quae sincere potius quam dolo congregantur: ea vero quae simulatione atque assentatione parata sunt, non posse diu peruis igitur vel illos qui pecunia ad obedientiam redimuntur, vel eos qui assentatione invitantur, fidos sibi arbitretur? Nam et illi frequenter se vendere volunt, et isti imperia dura ferre non possunt. Levi assentatiuncula facile capiuntur: si perstrinxeris verbo, immurmurant, deserunt, infesti abeunt, indignantes relinquunt, imperare malunt, quam obedire: quasi obnoxios benefi
Abbreviated transcription (Latin):
uir talio in isił nõ reppiretur. a uestigio pe
dis usq ad u̾titẽ ĩmaculatꝰ. Is fecit sibi cur¬
tus ⁊ equos. ⁊⁊ uiros quĩquagĩta qui p̃cur¬
rerẽt ante eñ. Eurgebat diluculo. ⁊ stabat
ante portã in uia. Et si quẽ adu̾tisset regis
iudicia querentẽ. accedebat ad eũ dicẽs. Qȩ
qua ciitate es tue Respondebat ille. Ee una
tribuũ de tribu isił. ẜuus tiis. ẜeferebat
absalon. U̾ba tua bona sũt. ⁊ directa. ⁊ qui
te audiat nõ ẽ tibi datꝰ arege. Quis cõstitii¬
et me iudicẽe Et quisqͥs ad me ueniet.
cuicũq iudiciũ fuerit necessariũ. iustifica
dent adorare eũ. extendẽs manũ suã app̃¬
hendebat atq osculabatur eos. Gic cõu̾tit
in se corda om̃i. dũ blanditie huiꝰ modi inti¬
moꝵ tangũt uiscerũ sensũ. S delicati isti
⁊ ãbitiosi. elegerũt honorabiliora ⁊ grata ad
tẽpus ⁊ iocũda. ubi pua processit dilatio

Expanded text:
vir talis in Israel non reperiretur, a vestigivir talis in Israel non reperiretur, a vestigiticem immaculatus. Is fecit sibi currus et equos, et viros quinquaginta, qui praecurrerent ante eum. Surgebat diluculo, et stabat ante portam in via: et si quem advertisset regis judicia quaerentem, accedebat ad eum, dicens: Ex qua civitate es tu? Respondebat ille: Ex una tribu sum de tribubus Israel, servus tuus. Referebat Abessalon: Verba tua bona sunt et directa, et qui te audiat non est tibi datus a rege. Quis constituet me judicem, et quisquis ad me veniet, cuicumque fuerit judicium necessarium, justificabEt cum accederent adorare eum, extendens manus suas, apprehendebat atque osculabatur eos. Sic convertit in se corda omnium, dum blanditiae hujusmodi intimorum tangunt viscerum sensum. 115. Sed delicati isti et ambitiosi elegerunt honorabilia et grata ad tempus et jucunda: ubi parva processit dilatio,
Abbreviated transcription (Latin):
giãni. Nec restrictiorẽ erga clericos aut ⁊dul¬
gẽtiorẽ se p̃beat. Altetũ enĩ ĩhumanũ. alte¬
nuĩ prodigũ. si aut sũptus desit necessitati.
quos ⁊ sordide negotrationis aucupiis te¬
trahere debeas. aut uoluptati suꝑfluat. Qn¬
nit. ne aut nima remiissio uideatur. aut
nimia seueritas. pleriq enĩ remissiores
malũt eẽ. ut uideãtur boni. s nichil simu¬
turmĩ eẽ nõ solet. In pͥncpio uernat. in
processu tãꝙͣ flosculus dissipatur. ⁊⁊ soluitur.
Qd̾ aũt uerũ ac sincerũ. alta fũdatur radice¬
q̃ simulata sũt. diuturna eẽ nõ possunt.
s tãꝙͣ ad tẽpus iuirẽtia cito decidũt . eꝑ ca
familia ex qua nobis plurima ad u̾trtis
profectũ exẽpla accersiuimꝰ. unũ simula¬
tionis ⁊⁊ fraudis profamꝰ testimoniũ. Absa¬
lon erat daunid regis filius. decore ĩsignis. e¬
gregias in foria p̾stãs iuuẽtute. ita ut

Expanded text:
gratiam, nec restrictiorem erga clericos aut indulgratiam, nec restrictiorem erga clericos aut indulgentiorem se praebeat. Alterum enim inhumanum, alterum prodigum; si aut sumptus desit necessitati eorum quos a sordidis negotiationis aucupiis retrahere debeas: aut voluptati superfluat. nit, ne aut nimia remissio videatur aut nimia severitas; plerique enim remissiores malunt esse, ut videantur boni esse, sed nil simuturnum esse non solet. In principio vernat, in processu tamquam flosculus dissipatur et solvitur. Quod autem verum et sincerum, alta fundatur radicequae simulata sunt, diuturna esse non possunt, sed tamquam ad tempus virentia cito decidunt, ex ea familia ex qua nobis plurima ad virtutis profectum exempla accersivimus, unum simulationis et fraudis proferamus testimonium . 114. Abessalon erat David regis filius, decore insignis, egregius forma, praestans juventa; ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
trathialibꝰ ⁊ mmunibꝰ gladiatoriis. uel etiã
uenatoriis prĩmoniũ dilapidãt suũ. ut uni
cãt suꝑioꝵ celebritates. cũ totũ illud sit ĩa¬
ne qd̾ agũt. quãdo quidẽ etiã bonoꝵ opir
sũptibus ĩmodatũ eẽ nõ deceat. Pulch̃ra lib̾a¬
litas erga ip̃os quoq pauꝑes mẽsurã te¬
nere ut habũdes pluribꝰ. nõ cõciliandi fa¬
noris grã. ultra modũ flucie. Quicqͥd. ex̧
affectu puro ae sincero promitur. hoc est
decorũ. Mõ suꝑfluas edificationes aggrdi. s¬
nõ p̃teruittẽre. necessarias. Et maxime sacer¬
doti hoc cõuenit. ornare dei tẽplũ decore con¬
gruo. ut etiã hoc cultu aula dñi respbendeatia
ĩpensas muihicordie cõneniẽtes faquẽtare. ꝙͣ¬
tũ oporteat. largiri ꝑegrinis. nõ suꝑflua.
s cõpetentia. nõ redũdantia s cõgria huã¬
nitati. ne sũptu pauꝑii alienã sibi querat

Expanded text:
theatralibus, et muneribus gladiatoriis, vel etiam theatralibus, et muneribus gladiatoriis, vel etiam venationibus patrimonium dilapidant sotum illud sit inane, quod agunt. Quandoquidem etiam bonorum operum sumptibus immoderatum esse non deceat. 110. Pulchra liberalitas erga ipsos quoque pauperes mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, ornare Dei templum decore congruo, ut etiam hoc cultu aula Domini resplendeat: impensas misericordiae convenientes frequentare: quantum oporteat largiri peregrinis; non superflua, sed competentia: non redundantia, sed congrua humanitati; ne sumptu pauperum alienam sibi quaerat
Abbreviated transcription (Latin):
q̃nt. uides qr loth ãgelos recepit. Quidscis ã
⁊ tucũ suscipis hospitẽ. suscipiao xpĩn licct in
nis influxit mẽtibꝰ. ut pecunia honori sir
⁊ aĩimi hom̃ dinitiaꝵ admiratõe capiantur.
Inde se ĩmersit auaritia uelut quedã bonoꝵ
afferre possit ĩpediniẽtũ. prospexit sc̾ptura
uen̾abilis dicẽs. quna melior ẽ hospitalitas cũ
oleribꝰ Et infra. Melior ẽ panio ĩ suauitate
cũ pace. Nlõ enĩ prodigos nos eẽ docet scrip¬
tura. sed liberales.
Azgitatis enĩ dio
sũt gen̾a. Unũ lib̾alitatis. alterũ prodi¬
ge effusionis. Libale ẽ. hospitio susciꝑe mi
dũ uestire. redime̾ captiuos. nõ habẽtes sũp¬
tũ iuuare. Prodigũ ẽ sũꝑtiosis effiuere cõ¬
uiuiis. ⁊ uino plurimo. Unde legisti prodi¬
gũ ẽ uinũ. ⁊ cõtumeliosa ebrietas. Prodigũ
ẽ. popłaris fauoris gra. exinanire proprias
opes. quod faciũt qui ludis circẽsibꝰ. uel etiã

Expanded text:
quaerit? Vides quia Loth angelos recepit? Unde scis ne quaerit? Vides quia Loth angelos recepit? Unde scis ne et tu cum suscipis hominem, suscipias Christum? Licet in nis influxit mentibus, ut pecunia honori sit, et animi hominum divitiarum admiratione capiantur. Inde se immersit avaritia, veluti quaedam bonorum afferre possit impedimentum, prospexit Scriptura venerabilis, dicens: Quia melior est hospitalitas cum oleribus . Et infra: Melior est panis in suavitate cum pace . Non enim prodigos nos docet esse Scriptura, sed liberales. Largitatis enim duo sunt genera: unum liberalitatis, alterum prodigae effusionis. Liberale est hospitio recipere, nudum vestire, redimere captivos, non habentes sumptu juvare: prodigum est, sumptuosis effluescere conviviis, et vino plurimo; unde legisti: Prodigum est vinum, et contumeliosa ebrietas . Prodigum est popularis favoris gratia exinanire proprias opes: quod faciunt qui ludis circensibus, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dentẽ potius aliqua si fuerit lacessitꝰ: ꝙͣ alre¬
na uira pulsantẽ. fugitantẽ litud. abhorren al luc¬
tẽ iurgia reduante in cõcordie ⁊⁊ trãquillita¬
tis gr̃am. Si quidẽ de suo iure uirũ boñ ali¬
quid relaxare. nõ solũ lib̾alitatis. s plerũ etiã
cõmoditatis ẽ. priuũ dispẽdio litis carere non
mediocre ẽ lucrũ. Deinde accedit ad fuictũ.
quod angetur amicitia. ex qua oriũtur pluri¬
me cõmoditates. q̃ cõtempnẽti aliqua ĩ tr̃ꝑe
postra frnctuosa sũt In officiis aũt hospitalibꝰ
oĩbus quidẽ hũanitas ĩꝑtienda. iustis añt
uberior defe̾nda honorificentia. Quicuq euĩ
nistũ receꝑit in noĩe iusti. mercedẽ iusti ac¬
cipiet ut dñs pronũtiauit. Tãta enĩ ẽ apd̾
deũ hospitalitatis giã. ut ne potꝰ quidẽ aq̃
frugide. a p̃mus remunationis ĩmunio sir
Bides qr abrahã deũ recepit hospitio. dũ hospiteᷤ

Expanded text:
dentem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliedentem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliena jura pulsantem, fugitantem litium, abhorrentem a jurgiis, redimentem concordiam et tranquillitatis gratiam. Siquidem de suo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua oriuntur plurimae commoditates, quae contemnenti aliqua in tempore, postea fructuosae erunt. 107. In officiis autem hospitalibus, omnibus quidem humanitas impartienda est: justis autem uberior deferenda honorificentia: Quicumque enim justum receperit in nomine justi, mercedem justi accipiet , ut Dominus pronuntiavit. Tanta autem est apud Deum hospitalitatis gratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remunerationis immunis sit. Vides quia Abraham Deum recepit hospitio, dum hospites
Abbreviated transcription (Latin):
hospitalitas. Est enĩ publice spẽs huãnita¬
tis. ut pegrinꝰ hospitio nõ egrat. suscipia¬
tur officiose. patrat adueniẽti ianua. Balde
id decorũ totiꝰ ẽ orbis egistimatione. peg̾nos
cũ honore suscipi. nõ decẽ mẽse hospĩtalis gra¬
tiã. octurreᷤ officio libalitatis. eȩplorare aduẽ¬
tus hospitũ. Qd̾ abrahe laudi ẽ datũ. qui ãte
ianuã suã speculabatur. ne forte p̃teriret ꝑe¬
griuiꝰ aliquis. ⁊ diligẽtes p̃tendebat extu¬
bias. ut occurret ut p̾ueniret. ut rogaret
ne trãsiret hospes dicens. Dnc si ĩueni gia¬
tiã ante te. ne p̾tereas puerũ tuũ. Et idco
pro hospitalitatis mercede. fructũ postitatis
recepit. Loch quoq nepos ciꝰ. nec solũ grne̾
s etiã u̾tute proximꝰ. proptꝰ̾ hospitalitatis
affectũ. sodoiitana a se suiss supplicia de¬
torsit. Decet igitur hospitalẽ eẽ benignũ.
uistũ. nõ alien cupidũ. p̃mo de suo uize ce¬

Expanded text:
hospitalitas. Est enim publica species humanitahospitalitas. Est enim publica species humanitatis, ut peregrinus hospitio non egeat, suscipiatur officiose, pateat advenienti janua. Valde id decorum totius est orbis existimatione, peregrinos cum honore suscipi, non deesse mensae hospitalitatis gratiam, occurrere officiis liberalitatis, explorare adventus hospitum. 104. Quod Abrahae laudi est datum, qui ante januam suam speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus aliquis: et diligenter praetendebat excubias, ut occurreret, ut praeveniret, ut rogaret, ne transiret hospes, dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum . Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepit. 105. Loth quoque nepos ejus non solum genere, sed etiam virtute proximus, propter hospitalitatis affectum Sodomitana a se suisque supplicia detorsit . 106. Decet igitur hospitalem esse, benignum, justum, non alieni cupidum; immo de suo jure ce