comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pientes & scribas. Si autẽ dĩ sapien
r& ici xp̃o ex uirgine principium dare. om¬
mittant alium legis & proph& arum. aliũ
Noui testamenti dm̃ predicare. quãuis sȩpe
&iam aplica scriptura ꝓph&as non solũ
eos qui futurã xp̃i in carnationẽ. sed &
eos qui uentura caelestis regni gaudia
predicent appellat. Proph& ae inquid
duo aut tres dicat. & ca&eri diuidicent̃.
sed nequa quã hos crediderim apłis in ca¬
talogi ordine prȩferendos Ut in qui¬
ratur sanguis omnium ꝓph&arum. qui
effusus . ẽ. a constitutione mudi a genera¬
tione ista Quęritur quo modo sanguis
orum gente requiratur. cum & multi
scõrum siue ante incarnationẽ. seu post
mortem & resurrectionem saluatoris
ab aliis sint nationib interempti. & ip¬
se dñis iudaeis lic& acclamantib aro¬
mano tamen pręside romanis sit mili¬
tib crucifixus. Sed moris. ẽ. scriptu¬
rarum. duas sȩpe generationes hominũ.
bonorum scilic& malorumq cõputare.

Expanded text:
pientes et scribas. Si autem eadem sapieretici Christo ex Virgine principium dare, omittant alium legis et prophetarum, alium Novi Testamenti Deum praedicare, quamvis saepe etiam apostolica Scriptura prophetas non eos solum qui futuram Christi incarnationem, sed et eos qui ventura coelestis regni gaudia praedicent, appellat. Prophetae inquit duo aut tres dicant, et caeteri dijudicent. Sed nequaquam hos crediderim apostolis in catalogi ordine praeferendos. Ut inquiratur sanguis omnium prophetarum qui effusus est a constitutione mundi a generatione ista. Quaeritur quomodo sanguis orum generatione requiratur, cum et multi sanctorum sive ante incarnationem, seu post mortem resurrectionemque Salvatoris, ab aliis sint nationibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside, Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet malorumque computare,
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ corpus xp̃i patibulo ad fixum pe¬
penderat. ab in colis ꝑquirit Qui id¬
circo adinueniendũ difficilis erat. quia
cutore simulacrum ueneris fuerat defixũ.
ut siquis xp̃ianorum in loco illo xp̃m
ad orare uoluiss&. uenerẽ uideretur
ad orare. & obhoc in frequens & pene
Nlobliuioni datus fuerat locus Sed regina

Expanded text:
sanctum corpus Christi patibulo affixum pependerat: ab incolis perquirit: qui idcirco ad inveniendum difficilis erat: quia cutoribus simulacrum in eo Veneris fuerat defixum: ut siquis Christianorum in loco illo Christum adorare voluisset: Venerem videretur adorare: et ob hoc infrequens: et pene oblivioni datus fuerat locus. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. non .ẽ. seruus maior domino suo
Si une ꝑsecuti sunt & uos ꝑsequentur
Si sermonẽ meũ seruauerunt. & ur̃m ser¬
uabunt. Perfectus magister reuocat
discipulos ad exemplum. qđ in̾se osten¬
debat. & in priorib legimus Nunc aut̃
ex hortatur eos. quatinus habeant in
memoria sermones magistri. Non . ẽ.¬
in quid seruus maior domino suo hic
sapientiae. & intellectus bonus omnib
facientib eum. Ibi insuperiorib illum
demonstrat seruum. de quo & dudum
ait Seruus non man& in domo inae¬
ternum. Ille. ẽ. seruus qui ptin& ad
timorẽ. quem foras mittit caritas. &
non ꝑman& in domo in a&ernum
Sed haec omia facient uobis ꝓpter nom̃
meum. quia nesciunt eum qui me misit
Quae omĩa facient. nisi quae dixit odio
habebunt. uos scilic& & ꝑsequentur ser
me in uobis odio habebunt: Me in
uobis ꝑsequent᷑. & sermonem urm qͥa
maii s.ẽ. ideo non seruabunt. Sed hȩc

Expanded text:
us major Domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt. Perfectus magister revocat discipulos ad exemplum quod in se ostendebat, ut in prioribus legimus. Nunc autem exhortatur eos quatenus habeant in memoria sermonem magistri: Non est servus major Domino suo. Hicsapientiae, et intellectus bonus omnibus facientibus eum : ibi in superioribus illum demonstrat servum, de quo et dudum ait: Servus non manet in domo in aeternum. Ille est servus qui pertinet ad timorem, quem foras mittit charitas, et non permanet in domo in aeternum. Sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum, qui misit me. « Quae omnia facient, nisi quae praedixit, odio habebunt vos scilicet, et persequentur, serme in vobis odio habebunt, me in vobis persequentur, et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
monumenta proph& arum. patres autẽ
ONMONUMENIA ꝓPHETARUM
ornare. sed interfectores prophe¬
tarum imitari sccleris est Iudȩi ergo
ꝓph&arum monumenta aedificando.
patrum suorũ facta quos occiderant
arguebant. sed paterna facinora emu¬
lando dum xp̃m apostolosq illius iN¬
sequuntur. in se ipsos sententiã retor¬
quebant. ẽadem iudelic& ipsi quȩ iri
parentib dampnabantur agente S.
Profecto testificamini quod consentitis.
operib patrũ ur̃orum. qm̃ quidem ip¬
si eos occiderunt. uos autem aedificatis
eorum sepulchra. Simulabant quidẽ
se ad fauorem uulgi captandam patrũ
suorum horrere perfidiam memorias
proph&arum qui ab eis occisi sunt mag¬
nifice ornando. Sed ipso opere testifi¬
cantur. quantũ paternȩ Nequitiae con¬
sentiunt. dñm qui ab cis dem proph& is
est pronuntiatus in uirus agendo. ubi
se pariter & filios homicidarum. ad
suȩ dampnationis augmentum scien¬
tes peccare decla Erant. Unde rec¬
te sub iungitur Propterea & sapien¬

Expanded text:
nta prophetarum, patres autem monumenta prophetarum ornare, sed interfectores prophetarum imitari, sceleris est. Judaei ergo prophetarum monumenta aedificando, patrum suorum facta qui hos occiderunt arguebant, sed paterna facinora aemulando, dum Christum apostolosque illius insequuntur, in seipsos sententiam retorquebant, eadem videlicet ipsi quae in parentibus damnabant agentes. Profecto testificamini quod consentitis operibus patrum vestrorum. Quoniam quidem ipsi eos occiderunt, vos autem aedificatis eorum sepulcra. Simulabant quidem se, ob favorem vulgi captandum, patrum suorum horrere perfidiam, memorias prophetarum qui ab eis occisi sunt magnifice ornando, sed ipso opere testificantur quantum paternae nequitiae consentiant, Dominum qui ab eisdem prophetis est praenuntiatus, injuriis agendo. Ubi se pariter et filios homicidarum et ad suae damnationis augmentum scientes peccare declarant. Unde recte subjungitur: Propterea et sapien
Abbreviated transcription (Latin):
austrum : ut &caeli se. ẽẽ. dñm.
xuniuersam terram om̃s que
potestates aereas sue ditioNii
subditas. ipso etiam corporis situ
figurar& Infema crucis ipsius t̾rae
ab̾dita penetrabant: ut inferorũ
regnum passione ipsius transfixũ
ac destructum esse signaretur.
Regem hunc esse credentium. scripto
incruce titulo adstantes hebrei
greci & romani legebant: Ut uidẽ¬
lic& eius imperium appareret.
perom̃s gentes esse dilatandum
quae apostolus cuncta breuiter
una sententia complectitur dicers.
Factus est oboediens usque ad mortẽ.
mortem autem crucis e ꝓpter quod¬

Expanded text:
austrum, ut et coeli se esse Dominum, austrum, ut et coeli se esse Dominum, et universam terram omnesque potestates aereas suae ditioni subditas ipso etiam corporis situ figuraret. Infima crucis ipsius terrae abdita penetrabant, ut inferorum regnum passione illius transfixum ac destructum esse signaretur. Regem hunc esse credendum scripto in cruce titulo, astantes Hebraei, Graeci et Romani legebant, ut videlicet ejus imperium appareret per omnes gentes esse dilatandum. Quae cuncta Apostolus breviter una sententia complectitur, dicens: Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
ceris capite truncaretur. Etquidem
congruum uidebatur: ut mysterium
dominice crucis. crucifixus prȩfigu¬
raret iohannes: Sedquia idẽ ioħes
testimonium dño perhibens aiebat.
illum oport& crescere. ineautem
minui hocest illum quemꝓphetã
ac dm̃ uerum oport& intellegi
Meautẽ quem xp̃m esse arbitra¬
qualitatem dispar modes passionis
insinuat: Non incarnificum potesta¬
te constitutus. sed caelesti ratioNie
prouisus. Quia enĩ iterum dicit
idẽ iohannes. qui est deterra det̾ra
est & deterra loquitur. qui autẽ
decaelo uenit super om̃s est: Prae¬
fatãmi norationem eius quit̾ra est.
decollatio illã in carcere & in obs¬
curo patratam capitis ablatio de¬
signat. Porro crementũ eius qui
de caelo uenit & super omnes est:
illa incruce exaltatio quae Sub
diuo. & om̃i ex pectante populo
facta est aperte denuntiat. Ex al¬
tatus quippe incruce caput erec¬
tum. Ad caelos tenuit. manus supra
terras adaquilonem tetendit &¬

Expanded text:
ceris, capite truncaretur. Et quidem ceris, capite truncaretur. Et quidem congruum videbatur ut mysterium dominicae crucis crucifixus praefiguraret Joannes; sed quia idem Joannes testimonium Domino perhibens aiebat: Illum oportet crescere, me autem minui, hoc est, illum quem prophetam ac Deum verum oportet intelligi, me autem quem Christum esse arbitraqualitatem, dispar modus passionis insinuat, non in carnificum potestate constitutus, sed coelesti ratione provisus. Quia enim iterum dicit idem Joannes: Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur: qui autem de coelo venit, super omnes est , praefatam minorationem ejus qui de terra est, decollatio illa in carcere et in obscuro patrata capitis ablatio designat. Porro crementum ejus qui de coelo venit, et supra omnes est, illa in cruce exaltatio quae sub divo et omni spectante populo facta est, aperte denuntiat. Exaltatus quippe in cruce, caput erectum ad coelos tenuit, manus super terras ad aquilonem tetendit et
Abbreviated transcription (Latin):
tali gaudio ueneramur. qui testi
martyrii signaculo conclusit.
Neque enim dubitandum est qͥa
beatus iohannis proredemptoris
nr̃i quem precurrebat testimonio.
carcerem & uincula sustinuit.
proipso & animam posuit. Cui
non est dictum apersecutore ut
xp̃m negar&. sed ut uericatem
reticer& Et tamen ꝓxp̃o occu¬
buit. quia enim xp̃s ipse ait.
Egosum ueritas. Ideo utique ꝓxp̃o.
quia proueritate sanguinem fudit.
Etcui nascituro. bap̾tizaturo pͥus
nascendo. prȩdicando. ac baptizan¬
do testimonium per hibebat. hunc
& iam passurum prior ipse patien¬
do signauit. Quorum tamen
passiones diuerso ordine consũma¬
ri. certa supernȩ ꝓuisionis dispen¬
satione gestumest Ut uidelicet
redemptor nr̃e extra portã ciui¬
tatis cuncto adsistente populo¬
subleuaretur incrucẽ: praecursor
uero cius collectis indomum conuiuu
magistratibus atque optimatibus plebis.
misso tantum speculatore in abdito car¬

Expanded text:
tuali gaudio veneramur, qui testimtuali gaudio veneramur, qui testimmartyrii signaculo conclusit. Neque enim dubitandum est quia beatus Joannes pro Redemptoris nostri, quem praecurrebat, testimonio, carcerem et vincula sustinuit, pro ipso et animam posuit: cui non est dictum a persecutore ut Christum negaret, sed ut veritatem reticeret, et tamen pro Christo occubuit. Quia enim Christus ipse ait: Ego sum veritas , ideo utique pro Christo, quia pro veritate sanguinem fudit: et cui nascituro, praedicaturo, baptizaturo, prius nascendo, praedicando ac baptizando testimonium perhibebat, hunc etiam passurum prior ipse patiendo signavit. Quorum tamen passiones diverso ordine consummari, certa supernae pro visionis dispensatione gestum est: ut videlicet Redemptor noster extra portam civitatis cuncto assistente populosublevaretur in crucem; praecursor vero ejus collectis in domum convivii magistratibus atque optimatibus plebis, misso tantum spiculatore, in abdito car
Abbreviated transcription (Latin):
tribunis acducibus gentis spectan¬
dum indisco caput occisi ꝓtulit.
inuitatori suo condigni ȩquibus
nullus inuentus est qui hominem
interfesta discum bentium puniri.
qui abadulteris iustum. qui iudicẽ
areis capite plecti uetar&. praeser¬
tim cumrex ad sumpta specie
mȩsticiȩ. co actum se hoc facere
ꝓtestaretur. ess& que oportunum
quo hortatu conuiuantium aꝓmis¬
so scelere reuocari deber&. si non
illum hȩde industria prestruisse
cognoscerent. Immo ipsos quoque
par eiusdem sceleris amor in retir&:
Sed dignã supernis aspectib uir tutẽ
sui certaminis. beatus prȩcur sor
dominicȩ natiuitatis prȩdicationis
& mortis ostendit. Qui ut scrip¬
tura ait. & sicorã hominib torm̃ta
passus est. spes illius inmortalita tȩ
plenaest. Cuius diem natalis meri¬
to festa caelebritate repetimus
quem ipsę propria passione nobis
sollempnem reddidit. quem roseo
sanguinis sui fulgore decorauit.
Merito memoriã illius cum spiri¬

Expanded text:
tribunis ac ducibus gentis, spectantribunis ac ducibus gentis, spectandum in disco caput occisi protulit. c potius invitatori suo condigni, e quibus nullus inventus est qui hominem inter festa discumbentium puniri, qui ab adulteris justum, qui judicem a reis capite plecti vetaret: praesertim cum rex assumpta specie moestitiae, coactum se hoc facere protestaretur, essetque opportunum quod hortatu convivantium a promisso scelere revocari deberet, si non illum haec de industria praestruxisse cognoscerent, imo ipsos quoque par ejusdem sceleris amor irretiret. Sed dignam supernis aspectibus virtutem sui certaminis beatus praecursor dominicae nativitatis, praedicationis et mortis ostendit, qui ut Scriptura ait: Et si coram hominibus tormenta passus est, spes illius immortalitate plena est . Cujus diem natalis merito festa celebritate repetimus, quem ipse propria passione nobis solemnem reddidit, quem roseo sanguinis sui fulgore decoravit: merito memoriam illius cum spiri
Abbreviated transcription (Latin):
nem gerant nec tamen aberran¬
do quiescant. Quatenus eadẽ
confessione ac penitentia
contrase ipsum testimonium dent
quia non nescii delinquunt. dum
apeccato quod culpant cohibere
quo foueam perditionis quã preui¬
dere ualuerunt declinare neglexe
herodis. qualis poenitentia pharao¬
nis & iudae. Quoꝵ quisque facinora
sua postquam accusante conscientia
inuitus prodidit. uecors augmen¬
tauit. Itaque herodes caput ioħis
petitus. tristitiam quidem prȩten¬
debat inuultu. qua se ipse damp¬
nar&. Ostendendo cunctis liquido.
quia insontem nouerat & sc̃m
quẽ erat neci daturus. Uerum sidi¬
ligentius cornefandum inspicimus
laetabatur occultȩ quod ea pecebat᷑
quae & antea facere si ex cusabiliter
poss& disponebat. Qui si caput
herodiadis peteretur. nulli dubium
ussit dare. Misitque & decollauit
iohannem in carcerem. & adlatum. ẽ.
caput eius indisco: Indignũ quidem
natali suo rex spectaculum prebuit.
qui conuocatis adȩpulas principib

Expanded text:
nem gerant, nec tamen ab erronem gerant, nec tamen ab errore quiescant, quatenus eadem confessione ac poenitentia contra se ipsi testimonium dent: quia non nescii delinquunt, dum a peccato quod culpant prohiberequo foveam perditionis quam praevidere valuerant declinare neglexerHerodis qualis poenitentia Pharaonis et Judae, quorum quisque facinora sua, postquam accusante conscientia invitus prodidit, vecors augmentavit. Itaque Herodes caput Joannis petitus, tristitiam quidem praetendebat in vultu, quia se ipse damnaret, ostendendo cunctis liquido quia insontem noverat et sanctum, quem erat neci daturus. Verum si diligentius cor nefandum inspicimus, laetabatur occulte quod 578 ea petebatur quae et antea facere, si excusabiliter posset, disponebat: qui si caput Herodiadis peteretur, nulli dubium jussit dari: misitque, et decollavit Joannem in carcere, et allatum est caput ejus in disco. Indignum quidem natali suo rex spectaculum praebuit, qui convocatis ad epulas principibus,
Abbreviated transcription (Latin):
per iurus diceretur a conuiui S ipsũ
conuiuium sanguine polluit dũ
prophetae mortem saltationis
do. sed & in om̃e quod agimus.
haec moderatio sollertius obser¬
uanda. Utsi talem forte lapsum
uersuti hostis inciderimus insidiis.
&x quo sine aliquo peccati con¬
tagio surgere non possumus.
Illum potius euadendi aditum
petamus. in quominus periculi
nos per pessuros esse cernimus.
Iuxta exemplum corum qui hostib
clausi muris dum euadere deside¬
rant. sed portarum om̃ium acces¬
sum sibi interdictum considerant
Ibi necesse est desiliendi locum
eligant. ubi muro existente bre¬
uiore minimum periculi cadentes
incurrant: Sequitur. At illa
prȩmonita amatre sua.
damihi in quit hic indisco caput
iohannis baptistȩ. E t contrista¬
tus est rex. Tristitia regis non
ablutio est sed confusio sceleris.
Haec & enim est superni iustitia
iudicii ut plerumque reprobi
&agnoscant se & fateantur errasse:
Certam que erroris sui penitudi¬

Expanded text:
perjurus diceretur a convivis, ipsum perjurus diceretur a convivis, ipsum convivium sanguine polluit, dum prophetae mortem saltationis do, sed in omni quod agimus, haec est moderatio solertius observanda, ut si talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus: juxta exemplum eorum qui hostilibus clausi muris, dum evadere desiderant, sed portarum omnium accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est desiliendi locum eligant ubi muro existente breviore minimum periculi cadentes incurrant. Sequitur: At illa, praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae: et contristatus est rex. Tristitia regis non absolutio est, sed confessio sceleris. Haec etenim est superni justitia judicii, ut plerumque reprobi et agnoscant se, et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudi
Abbreviated transcription (Latin):
sua docet dicens. Ante aut̃ om̃ia
fratres mei nolite iurare neque per
caelum. neque perterrã: neque ali¬
ud quod cumque iuramentũ Sit aũt
sermo uester. est est. non non : ut non
subiuditio decidatis : Illt uidelic&
iuditio subquo decidit herodes ut
uel periurare uel ob per iurium
cauendum aliud necesse haber&
patrare flagitium: Atsi aliquid
rit. quod obseruatũ scilic&
peiorem uergat inexitum: libere
illud consilio salubriore mutandũ
nouerimus: Ac magis instante
necessitate per iurandũ nobis.
quam prouitando periurio. in ali¬
ud crimen grauius esse diuerten¬
dum. Denique iurauit dauid per
dñm occidere nabal uirũ stultũ
& impium. atque omnia quae
adillum pertinerent demoliri:
Sed ad primam intercessionem
abiga il fęmine prudentis mox
remisit minas.: reuocauit ensem
inuaginam. neque aliquid culpe
se tali periurio contraxisse doluit:
Iurauit herodes dare saltatrici
quod cumq postulass& abeo. & ne

Expanded text:
sua docet, dicens: Ante omnia autem, sua docet, dicens: Ante omnia autem, fratres mei, nolite jurare neque per coelum, neque per terram, neque aliud quodcunque juramentum. Sit autem sermo vester, Est est, Non non, ut non sub judicio decidatis ; illo videlicet judicio sub quo decidit Herodes, ut vel pejerare, vel ob perjurium cavendum aliud necesse haberet patrare flagitium. At si aliquid rit, quod observatum scilicet pejorem vergat in exitum, libere illud consilio salubriore mutandum noverimus, ac magis instante necessitate pejerandum nobis, quam pro vitando perjurio in aliud crimen gravius esse divertendum: Denique juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinent demoliri: sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluit . Juravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
piorum scelera audiuimus. cęle¬
brationẽ natalis infaustã. saltatio¬
nem puellȩ lasciuam iuiramentũ
regis temerarium. Quibus singu¬
lis oport& nos netalia geramus
instrui. Non enim festis diem nr̃i¬
natalis in memoria reuocare non
ullum tempus in lecebris indulgere
carnalibus: seddiem potius exitus
nr̃i debemus lacrimis precibus crebris
preuenire ieiuniis. hinc & enim
uir sapiens ammon& dicens. in om̃i¬
bus operibus tuis memorare nouissi¬
ma tua : & in aeternum non peccabis.
Sed nec membra nr̃a quae iam dño
consecrata sunt. lusibus atque ineptis
Mremotib dec& Dicit namque apł̃s
Nescitis qm̃ corpora ur̃a membra
xpisunt : Tollens ergo membra xp̃i.
faciam membra meretricis. Absit
Unde & alibi. Obsecrat ꝑmiscđiam
dĩ. ut exhibeamus corpora nostra
hostiam uiuentem. scãm. dõ placen¬
tem. Quantũ uero temeritatem
iurandi uitare debeamus: & ipse ine
uuangelio dñs. & iacob in ȩpistola

Expanded text:
piorum scelera audivimus: celepiorum scelera audivimus: celebrationem natalis infaustam, saltationem puellae lascivam, juramentum regis temerarium, quibus singulis oportet nos, ne talia geramus, instrui. Non enim festis diem nosnatalis in memoriam revocare, non ullum tempus illecebris indulgere carnalibus, sed diem potius exitus nostri debemus lacrymis, precibus, crebrisque praevenire jejuniis, hinc etenim vir sapiens admonet, dicens: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Sed nec membra nostra quae jam Domino consecrata sunt, lusibus atque ineptis dare motibus decet. Dicit namque Apostolus: Nescitis quoniam corpora vestra membra sunt Christi ? Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Absit. Unde et alibi obsecrat per misericordiam Dei, ut exhibeamus corpora nostra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. Quantum vero temeritatem jurandi vitare debeamus, et ipse in Evangelio Dominus , et Jacobus in Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
eo multa faciebat. & libenter eum
audiebat. Sed uicit amor mulieris :
eum que in illum quem scm. eẽ. noue¬
rat & iustum: manus mittere coegit.
Qui qm̃ noluit cohibere luxuriã.
adhomicidii reatũ prolapsus est.
minusque illi peccatũ maioris erat
causa peccati. Cui districto dĩ
iuditio contigit. ut propter appe¬
titum adultere quam detestandã
sciebat sanguinem funder& ꝓph&cȩ
quem dõ acceptum. ẽẽ. cognourrat
Haecnamque est illa diuina dis¬
pensatio ex animis dequa dicitur.
quinoc& noceat adhuc: & qui insor¬
dibus est sordescat adhuc At c̃tra
quod sequitur. & sc̃s scĩficet᷑ ad huo:
Adbeati iohannis personã conueni¬
enter aptatur : qui sc̃s ex isteNs
scĩficabatur adhuc: dumꝑ officiũ
euuangelizandi ad martyrii
palmam peruenit. Die autem
natalis herodis saltauit filia
herodia dis in medio triclinii &¬
placuit herodi: unde iuramento
pollicitus est ei dare. quod cumque
postulass& abeo. Tria pariter im¬

Expanded text:
eo multa faciebat, et libenter eum eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Sed vicit amor mulieris, eumque in illum quem sanctum esse noverat et justum manus mittere coegit. Qui quoniam noluit cohibere luxuriam, ad homicidii reatum prolapsus est, minusque illi peccatum majoris erat causa peccati: cui districto Dei judicio contigit ut propter appetitum adulterae quam detestandam sciebat, sanguinem funderet prophetae, quem Deo acceptum esse cognoverat. Haec namque est illa divini dispensatio examinis, de qua dicitur: Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc . At contra quod sequitur, Et sanctus sanctificetur adhuc, ad beati Joannis personam convenienter aptatur, qui sanctus existens sanctificabatur adhuc, dum per officium evangelizandi ad martyrii palmam pervenit. Die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio, et placuit Herodi. Unde cum juramento pollicitus est ei dare quodcunque postulasset ab eo. Tria pariter im
Abbreviated transcription (Latin):
archelai eidem regende p̾fecit
qui singuli a principatu quar te
partis greco sermone sunt te crarchȩ
uocati. E quib philippus hero dia¬
dem filiam arethe regis arabum
accepit uxorem quamidem aretha.
post modum ablatam abeo dedit
herodi eo quod ipse maioris ess&¬
potestatis & famȩ. Factum que ÷
Radulterium publicum. sicut
ꝑfidis causa pereundi: ita fidelis¬
simo praeconi nr̃ȩ redemptionis
materia triumphandi Qui pro¬
hibendo regis iniusti scelera morte
quidem in iusta meruit plecti
Sedpost mortis gustum a rege
iustitiȩ. cuitestimonium ꝑ hibebat
iustam uitae perhennis coronam
accepit. Dicebat ergo illi ioħes.
Nonlic& tibi habere eam: Et
uolens illum inquit occidere.
timuit populum: quia sicut pro¬
ph&am cum habebant Nonpopu¬
lus tantum : sed ipse etiam hero¬
des iohannem sicut proph&am ha¬
bebat: teste euuangelista marco
quidicit. herodes enim metuebat
iohannem: sciens eum uirum iustũ
& scm̃ &custodiebat cum. Etaudito

Expanded text:
Archelai eidem regendae praefecit, Archelai eidem regendae praefecit, qui singuli a principatu quartae partis Graeco sermone sunt tetrarchae vocati. E quibus Philippus Herodiadem, filiam Arethae regis Arabum, accepit uxorem, quam idem Aretha postmodum ablatam ab eo dedit Herodi, eo quod ipse esset majoris potestatis et famae, factumque est adulterium publicum. Sicut perfidis causa est pereundi, ita fidelissimo praeconi nostrae redemptionis materia triumphandi, qui prohibendo regis injusti scelera, morte quidem injusta meruit plecti, sed post mortis gustum a rege justitiae cui testimonium perhibebat, justam vitae perennis coronam accepit. Dicebat ergo illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Et volens, inquit, illum occidere, timuit populum, quia sicut prophetam eum habebant. Non populus tantum, sed ipse etiam Herodes Joannem sicut prophetam habebat, teste evangelista Marco, qui dicit: Herodes enim metuebat Joannem, sciens eum virum justum et sanctum, et custodiebat eum . Et audito
Abbreviated transcription (Latin):
iste ne abimpiis uinceretur. ꝑfecto
martyrii certamine spũ cȩlestia
regna petiuit. Angłoꝵ
utique subuectus auxilio. deqͥb
scriptumest. Currus dĩ decem
milia multiplex milia lętantiũ
dñs in illis Et iterũ: Qui facit
angłos suos sps. & ministros suos
ignem urentem. S ed quaerit
forte aliquis quisit iste herodes.
quiue frater eius. quia etiam
herodias dequib sermo est
Herodes iste. qui & iohannem
decollauit. & inpassionem redẽp¬
toris nr̃ipilato ad sensũ p̃buit.
filiusest herodis illius sub quo dñs
natus est. Quicum post natunta¬
tem dñicam pauco tempore reg¬
nar& sicut euuangelica testatur
historia: archelaus ei filius succes¬
sit in regnum. Quodũ uix decẽ
annis potiretur. accusantibus in so¬
lentiam eius iudaeis pulsus est
regno abagusto acperpȩtuo dãp¬
natus exilio. Deinde augustus
ut regni iudaici minuer& poten¬
tiam diuisa in quat tuor partes
ꝓumatia quat tuor fratres

Expanded text:
iste ne ab impiis vinceretur, perfecto iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit, angelorum utique subvectus auxilio, de quibus scriptum est: Currus Dei decem millia multiplex millia laetantium, Dominus in illis . Et iterum: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Sed quaerit forte aliquis quis sit iste Herodes, quive frater ejus, quae etiam Herodias, de quibus sermo iste? Herodes iste qui et Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum praebuit, filius est Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativitatem dominicam pauco tempore regnaret, sicut evangelica testatur historia, Archelaus ejus filius successit in regnum; quo cum vix decem annis potiretur, accusantibus insolentiam ejus Judaeis , pulsus est regno ab Augusto ac perpetuo damnatus exsilio. Deinde Augustus, ut regni Judaici minueret potentiam, divisa in quatuor partes provincia, quatuor fratres
Abbreviated transcription (Latin):
futuros esse perspexit. Sed misere
desipuit. quiquod dehomine puro
sponte credere potuit. hoc de dõ
homine credere tot miraculis ad¬
testantib tantis prȩdicatorum
preconiis consonantib: nulla ratio¬
nisi ut nos aperte intellegamus.
Non incredibile resurrectionis mi¬
raculum sed prauorum animos
ac re dendi grã peccatis obstantib
ẽẽ prepeditos. Maioresque illi
gras referamus. qui nr̃is cordibus
ab lato erroris uelamine lucem
ueritatis aperire dignatus est.
Hero des: enim tenuie iohanncͥm
& alligauit eum & posuit in carce¬
rem. propter herodiadem ugorẽ
fris sui. Dicebat enim illi iohannesi
Non lic& tibi habere eam. Imple¬
tum uidemus in iohanne quod
uiutꝗtes: ambo habitu inculti.
ambo insolitudine degentes.
ambo prȩcones ueritatis. ambo
regis & regine ꝑsecutionem ꝓpter
iustitiã perpessi sunt. Ille achab
& iezabel. iste herodis & herodia¬
dis Ille ne abimpiis occideretur.
igneo curru est raptus in caelum.

Expanded text:
futuros esse perspexit: sed misere futuros esse perspexit: sed misere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nulla rationisi ut nos aperte intelligamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresque illi gratias referamus, qui nostris cordibus, ablato erroris velamine, lucem veritatis aperire dignatus est. Herodes enim tenuit Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcerem, propter Herodiadem uxorem fratris sui. Dicebat enim illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Impletum videmus in Joanne quod viventes, ambo habitu inculti, ambo in solitudine degentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propter justitiam perpessi sunt: ille Achab et Jezabel, iste Herodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum;
Abbreviated transcription (Latin):
iohannis diem cęlebran¬
tes. oport& ut non solũ
constantiam passionis illius pia de¬
uotione recolimus. sed &eorũ aqͥb
passus est maliciam nobis in arma
uercamus salutis. Tunc & enĩ scrip¬
turis scĩs utiliter animum intendi¬
mus. cum non solas in eis uirtutes ac
prȩmia iustorum. uerum etiam
uitia uindictamque reproborum
ad incitamen tum nobis bene agen¬
di proponimus. Hoc siquidem
& ipsius dnĩ docemur ex emplo.
qui ut humanę superbiȩ cerucem
frangat acsublime nobis humilita¬
tis iugum inponat. Nonsuȩ tantũ
humilitatis formam quã sequam᷑
insinuat dicens. Discite a me
quia mitissum & humilis¬
dicens. Uidebam sathanan quasi
fulgur decaelo cadentem. quaten
ad obseruantiam summȩ uirtutis
accendat. Audiuit igitur hero des
te trarcha famã ih̃u. & ait pueris suis
Hic est iohannes baptista. ipse sur¬
rexit amortuis: & ideo uircutes
operantur in eo: Quibene intel¬
que lexitmortuum posse hominem
resuscitari adilicũ. Bene depesurs

Expanded text:
Joannis diem celebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humilidicens: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem , quatenad observantiam summae virtutis accendat. Audivit ergo Herodes tetrarcha famam Jesu, et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurr
Abbreviated transcription (Latin):
adsumpti hominis occultantem.
luminatus inspexit. Ait enim
dño percontanti. quis esse abho¬
minibus putaretur : tues inquit
xp̃s filius dĩ uiui. Quis non res¬
ponsionis plenitudinem piscatorẽ
protulisse miretur. Quo con¬
pendio breuissime confessionis
aperuit. & quod depatre habebat
dñs. & quod dehumana natiuitate
susceperat. xp̃s enim & filius dĩ
uiui. utriusque nature indiui¬
sum continet sacramentum.
Uere suscipiendum cunctis & mi¬
rabilem piscatorem. quidum maris
profunda rimatur. ad altissimum
maiestatis aeterne ꝑuenit arca¬
num. hi itaquesunt ecclesiarũ
columne petrus & paulus. quos
& uita scĩssima uenerabilem per¬
duxit ad mortem. & gloriosus
occasus fecit esse perpetuos. Quos
non solum honoramus ut marty¬
res. sedut magistros patresque
martẏrum ueneramur. qui ecde¬
siam dĩ & caelestis predicationis
doctrina & pii sanguinis effu¬
sione fundarunt. it e co

Expanded text:
assumpti hominis occultantem, assumpti hominis occultantem, io illuminatus inspexit; ait enim Domino percunctanti quis esse ab hominibus putaretur: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Quis non responsionis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patre habebat Dominus, et quod de humana nativitate susceperat? Christus enim et Filius Dei vivi, utriusque naturae indivisum continet sacramentum, vere suscipiendum cunctis; et mirabilem piscatorem, qui dum maris profunda rimatur, ad altissimum majestatis aeternae pervenit arcanum. Hi itaque sunt Ecclesiarum columnae: Petrus et Paulus, quos et vita sanctissima venerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, quos non solum honoramus, ut martyres, sed et ut magistros, patresque martyrum veneramur, qui Ecclesiam Dei et coelestis praedicationis doctrina, et pii sanguinis effusione fundarunt. HO
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate quaerebat. Quẽ
tamen ita dixerim paupere m
ut competens ei substantia non
de ess&. quembene merentem
dedõ copiosi maris diues unda
pascebat. Electus ergo est ad pre¬
dicationem salutaris uerbi ut mu¬
tata uice caelestis mysterio sacra¬
menti : quicaptura piscium ale¬
batur. salute hominum pasceret᷑
Gloriosissimum etiam paulum
ad fidem nominis sui xp̃s uocat
ȩcaelo. qui quod persequi uide¬
hatur eccłam. nonimpietate in re¬
ligiosi animi seuiebat. sed subnu¬
be ignorantie nouam non ꝑspici¬
ens grãm. amore antique deuo¬
tionis errabat. Ideo denique ab
oculis eiũs ueteris umbrae caligo
deter saest: inuerum ilbria bm¬
quode cadestib coruscabat. &
sibi ad quirer& & om̃ibus rruda¬
ra Cecatus in luminatusque est
non alia dispensatione. nisi ut
cdausis carnalibus oculis spirita¬
lis ei aspectus ad inspiciendã
dĩ głam formaretur. Accepit
& fi delissimus petrus hos oculos
tum. & diuinitatem suam specie

Expanded text:
simplicitate quaerebat; quem simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. Electus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Gloriosissimum etiam Paulum ad fidem nominis sui Christus vocavit e coelo; qui quod persequi videbatur Ecclesiam, non impietate irreligiosi animi saeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 novam non perspiciens gratiam; amore antiquae devotionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud luquod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam ei gloriam formaretur. Accepit et fidelissimus Petrus hos oculos,tum, et divinitatem suam sub specie
Abbreviated transcription (Latin):
dus. cuius sententiam interris
prolatam sempiterni iudicis
aequitas non repellit. Et ideo
diligenter intendite quaesit eiꝰ
głȩ magnitudo : cui dum cla¬
ues regni committuntur a et̃ni
bratur. horum hodie concursu
laetissimo excolit. roma marty¬
rium : & quorum dudum impia
persecuta est sanguinem. eorũ
nunc peculiari deuota patro¬
cinio gloriatur. IT Eoo¬
passio fr̃s quorum ho¬
die natalem sollemp¬
niter cȩlebramus cunc¬
tisest honoranda credentibus.
quospro iustitię piȩtatisque
plenitudine saluator mundi huma¬
no generi & patres esse dedit & iu¬
dices. Quante aut integritatis.
quante pietatis fuerint. hinc uel
maxime prouidendum est. quod
eos ademendationem corrupti
scłi xministerium suae uolunta¬
tis clegit. quemnon fallebat
electio: uocauit namque petrũ
opibus pauperem. opere piscato¬
rem. quia conuersatione popula¬
ri & communione urbium se¬
gregatus. uitam inter fluctus
agebat innocuam. & uictum de

Expanded text:
dus, cujus sententiam in terris dus, cujus sententiam in terris prolatam sempiterni judicis aequitas non repellit. Et ideo diligenter intendite quae sit ejus gloriae magnitudo, cui dum claves regni committuntur aeterni, bratur: horum hodie concursu laetissimo excolit Roma martyrium; et quorum dudum impia persecuta est sanguinem, eorum nunc peculiari devota patrocinio gloriatur. HOMpassio, fratres, quorum hodie natalem solemniter celebramus, cunctis est honoranda credentibus, quos pro justitiae pietatisque plenitudine Salvator mundi humano generi et patres esse dedit et judices. Quantae autem integritatis, quantaeve pietatis fuerint hinc vel maxime pervidendum est, quod ille eos ad emendationem corrupti saeculi, et ministerium suae voluntatis elegit, quem non fallebat electio. Vocavit namque Petrum opibus pauperem, opere piscatorem; qui a conversatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de
Abbreviated transcription (Latin):
seuisse odio: sed amore paternę
legis in nocenter errasse. De quo
quidego potissimum dicam cum
fidelis simus ipse sibi sit testis. qui
se gestum est conficetur: Ut enĩ
uelut de altero quodam. sciosho¬
dẏsum & audiuit archana uerba
quaenonlic& homini loqui
Quid hoc apło magnificentius:
cui inmedio mortalium consti¬
tuto & supra caelos ire datum
& ad terras redire concessum est.
Quidhoc beatius uiro qui inter
secreta paradysi e discere meruit
Quodnec lingua hominis loqui
possit: nequisquam mererẽtur
audire . Etcum tantesint sub¬
limitatis illa quaedocuit ut con¬
prehendere ea mens humana
non possit. quante illud puta¬
mus esse głȩ quod prodere sibi
ad serit non licere. Quidetiã
depetro referam cuiustanta adõ
est ad probata iustitia. tantaq
ei potestas adtributa est iuidi¬
candi. ut in arbitrio eius poneret᷑
caeleste iudicium  Perspicite
ergo & aestimate. quanto nobis
sit petrus apłs honore reueren¬

Expanded text:
saevisse odio, sed amore paternae saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui n se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hodisum, et audivit arcana 226 verba, quae non licet homini loqui . Quid hoc Apostolo magnificentius, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens humana non possit; quantae illud putamus esse gloriae quod prodere sibi asserit non licere? Quid etiam de Petro referam, cujus tanta a Deo est approbata justitia, tantaque ei potestas attributa judicandi, ut in arbitrio ejus poneretur coeleste judicium? Perspicite ergo, et aestimate quanto nobis sit Petrus apostolus honore reveren
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine est fundamentum.
Quostanta caelestis electionis
dignatio uisitauit. ut hic fier&
depiscatore doctor. ille
de ꝑsecutore defensor Sed in
hoc om̃ipotentis dĩ ad tollenda
maiestas est. qui inspiratione
mirabili docendi grãm tribuit
imperito. & inimicum fecit a mare
quod oderat. & fidem quam inpug¬
nabat ad serere: Illiuspiscationem
non abstulit sed mutauit: huius
cȩcauit oculos. ut purgatiore
recepto lumine. clarissime men¬
tis acie ultra humanum uidere
possit aspectum. Quanti igitur
meriti apud dm̃ suum petrus erat
ut ei post nauiculȩ paruȩ remigiũ
totius eccłȩ gubernacula trade¬
rentur. : Aut quantum in aposto¬
latus sui ministerio conplacuisse
xp̃o credimus paulum. qui tantũ
placere potuit persecutor
Placuit enim : quia non iniqui
pectoris studio. sed simplicis igno¬
rantiȩ in cauta deuotione
certabat. Denique ut primum
sensibus eius sp̃s ueritatis infusus. ẽ
ostendit continuo non se xp̃i

Expanded text:
doctrinae est fundamentum; doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totius Ecclesiae gubernacula traderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministerio complacuisse Christo credimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad om̃s eius sufficit laudes:
Quis ualeat aestimare: quanta sit
glac. quod cum inter homines ager&
speciali quadam diuinitatis gratia.
& paradysus illi penetrabilis. & cae¬
lum ꝑuium fuit: Quid ergo fr̃s
hoc doctore perfectius. qui incelo
Quidhoc teste ueracius. cui
eleuato supercaelos. oculis uidere.
& ad probare concessum est. quod
post modum ꝓmitter& credituris
haec sunt igitur apłorum petri
& pauli stupenda merita : ꝑ haec
incerdentes miracula. apostolatũ
suum dño. acdõ nr̃o effusione de¬
uoti sanguis consecrareͣnt. I eo
Ie atissimorum apłorum pe¬
tri & pauli inseparabilem
fidem passionemque ger¬
manam. om̃i nos deuotione fratres
necesse est cęlebrare quia & lauda¬
bilis eos uita ad glorĩosissimum ꝑ¬
duxit occasum & mirificus obitus
perpetuã trans misit aduitam.
Etlic& in petro fides emineat.
inpaulo doctrina pratcellat. &
magisterium tamen pauli fidei
plenitudo est & credulitas petri

Expanded text:
quod ad omnes ejus sufficit laudes, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quantae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, qui in coelo Quid hoc teste veracius, cui elevato super coelos oculis videre et approbare concessum est quod postmodum promitteret credituris? Haec sunt igitur apostolorum Petri et Pauli stupenda merita; per haec incedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis consecrarunt. HOBeatissimorum apostolorum Petri et Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri
Abbreviated transcription (Latin):
lis fuisse fidei quod eum descen¬
dentem denaui tremula: incon¬
cessa humanis gressibus maris
unda sustinuit : Sed iam ueniam:
adbeatissinrum paulum. cuius tan¬
ta est nihilominus fidei pleni¬
tudo ut peculiarem quodammodo
eum sibi ducem ad in lumina ida
gentium corda iustoꝵ prȩseius
saluator eliger&: Erat eram
tam precipuus indoctrina. animi
uirtute tam potens. innocentia
& integritate tam sc̃s. ut uno
eodemque tempore hinc eum
sacerdotes ac principes iudȩoꝵ
proemulatione legis antique
data inxp̃ianos ꝑsequendi aucꝰ¬
toritate diligerent: hinc illũ
ad eccłȩ solatium atque om̃ium
credentium firmamentum xp̃s
uocar& ecaelo. Cuius obhoc sunt
ad nõ cȩcati oculi ut suscepta gr̃ã
ueritatis caelestiaciȩ & lumine
clariore fulgerent. pariterque
princeps futurus xp̃m quẽ ꝑseque¬
batur cȩcandi inluminandique
habere uirtutem. Vt autem̃ preterꝰ¬
eam cetera quae eum uniuerso orbi
mirabilem faciunt. unum illud

Expanded text:
lis fidei fuisse, quod eum descenlis fidei fuisse, quod eum descendentem de navi, tremula, et inconcussa humanis gressibus maris unda sustinuit? Sed jam veniamus ad beatissimum Paulum; cujus tanta est nihilominus plenitudo fidei, ut peculiarem quodammodo eum sibi ducem ad illuminanda gentium corda cunctorum praescius Salvator eligeret. Erat enim tam praecipuus in doctrina, animi virtute tam potens, innocentia et integritate tam sanctus, ut uno eodemque tempore hinc eum sacerdotes ac principes Judaeorum per aemulationem legis antiquae, data in Christianos persequendi auctoritate, dirigerent; hinc illum ad Ecclesiae solatium atque omnium credentium firmamentum Christus vocaret e coelo; cujus ab hoc sunt a Domino caecati oculi, ut, suscepta gratia veritatis, coelesti acie et lumine clariore fulgerent; pariterque princeps futurus Christum, quem persequebatur, caecandi illuminandique habere virtutem. Ut autem praeteream caetera quae eum universo orbi mirabilem faciunt, unum illud,
Abbreviated transcription (Latin):
quando quidem uidet de hoc scło
ipsos fidei patres & magistros
martyrum triumphasse Quid
enim insignius petro. quuncar¬
ne positus mensuram carnis egres
om̃ium adhuc mortalium pectꝰ
latebat. prima petri lingua
nouo est sermone confessa
Quid fratres mei magraficenti¬
us petro. qui tante confessionis
merito. cum corruptibil ad¬
huc eet incorpore. & necdum
ipse ascendiss& in caelum. reg¬
num illi caeleste & claudert
& aperire permissum est: Quid¬
eius sublimius fide qui gradiente
dño superaquas humanȩ condi¬
tionis oblitus uiam sibi influctib
dari & poposcit & meruit tanta¬
quae mentis eius confidentia
fuit utcreder& se posseꝑsidem quod
sciebat homini inpossibile ꝑnatu¬
ram Nam quia postea mergeba¬
tur ut mihi uidetur necessarium
fuit. netanti sublimitate mira¬
culi inperniciem forte sui aequa¬
ta xp̃o carnis fragilitas suꝑbir&:
Fuerit cerce infirmitatis cor¬
poreȩ: quod paulo post timuit
Quis tamen ambigat inimitabi¬

Expanded text:
quandoquidem videt de hoc saeculo ipsos fidei patres et magistros martyrum triumphasse. Quid enim insignius Petro, qui in carne positus, mensuram carnis egressomnium adhuc mortalium pectus latebat, prima Petri lingua novo est sermone confessa. Quid, fratres mei, magnificentius Petro, qui tantae confessionis merito, cum corruptibili adhuc esset in corpore, et nec dum ipse ascendisset in coelum, regnum illi coeleste et claudere et aperire permissum est? Quid sublimius ejus fide qui, gradiente Domino super aquas, humanae conditionis oblitus, viam sibi in fluctibus dari et poposcit et meruit; tantaque mentis ejus confidentia fuit, ut crederet se posse per fidem quod sciebat homini impossibile per naturam? Nam quia postea mergebatur, ut mihi videtur, necessarium fuit, ne tanti sublimitate miraculi in perniciem forte sui aequata Christo carnis fragilitas superbiret. Fuerit 223 certe infirmitatis corporeae, quod paulo post timuit; quis tamen ambigat inimitabi
Abbreviated transcription (Latin):
qui uenit inmundum ꝑ electos
patres & circumcisos Nã electio
inclauid &circumcisio in abra¬
ham demonstratur. etiar¬
dauid fortis manu int̾̃pretatur
Item̃ bellator noster fortissimus¬
xp̃s. solus cumdiabolo hoste atro¬
cissimo certauit. eumque superauit
& clampnauit. & posthanc uicto¬
riam multorum pater effectus est
gentium: Abraham pater multarũ
sagit tam uidens. thamar palma.
mitis spontaneus. na ason augur
tis uel desiderabilis. salomoN
dñi. io atham profectus. achar
prae paratiꝯ dñi. salathiel peti¬
sa doch iustus ioachim frater¬

Expanded text:
qui venit in mundum per electos patres et circumcisos. Nam electio in David, et circumcisio in Abraham demonstratur. tium interpretatur; est bellator noster fortissimus, qui solus cum diabolo, hoste fortissimo pugnavit, eumque superavit et damnavit, et post hanc victoriam multorum effectus est TERALIS. Abraham, pater multarum sagittam videns. Thamar, palma s spontaneus. Naasson, augur tis, vel desiderabilis, Salomon, Domini. Joathan, perfectus. Achaz,praeparatio Domini. Salathiel, petiSadoc, justus. Jochim  Le
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiarum om̃ium principes facti.
dispensatione cadesti: Romam
petentes sacratissima sua corpora
in illius urbis arce reconderent:
quae totius orbis obtinuerat princi¬
patum. quatenus potentiã uirtu¬
tis suae xp̃s ostendens ubi mundus
caput habeat imperii. ibi regni
sui principes collotar&¬

Expanded text:
Ecclesiarum omnium principes facti, Ecclesiarum omnium principes facti, dispensatione coelesti, Romam petentes, et sacratissima sua corpora in illius urbis arce reconderent, quae totius orbis obtinuerat principatum; quatenus potentiam virtutis suae Christus ostendens, ubi mundus caput habebat imperii, ibi regni sui principes collocar