comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui uersiculi prius expositi sunt: s repeticio firmi¬
tatis indiciũ ÷. In capillis popłĩ. indentib doctores. in
gemellis fociib p̃cepta caritatis intelliguntur. Sicut
cortex mali punici. sic genȩ tuȩ absq occultis tuis. Genȩ
les. ⁊ morib uenerabiles. in xp̃i cruce głari ñ erubes¬
centes. Et hec magna sunt ualde quȩ uident᷑ in ea. s
multo maiora quȩ non uident᷑. ⁊ infuturum reseruant᷑.¬

Expanded text:
ui versiculi prius positi sunt, sed repetitio firmitatis est indicium. In capillis populi, in dentibus doctores, in gemellis fetibus praecepta charitatis intelliguntur. 4. Sicut cortex mali Punici, sic genae tuae absque occultis tuis. Genae les, et moribus venerabiles, et in Christi cruce gloriari non erubescentes. Et haec magna sunt valde quae videntur in ea, sed multo majora quae non videntur et in futurum reservant
Abbreviated transcription (Latin):
ipse inariete ꝓpt̾ pͥncipatũ. in ħyrco ꝓpt̾ similtaidi¬
nem carnis peccati ut de peceato dampnaret pec-¬
catum. inturture & colũba. ꝓpt̾ dm̃ & hominẽ.
Quia mediator est dĩ & hominis: induarũ sustan¬
tiarũ contunctione ostendebat᷑. Porro insimilagine
consꝑsa. credentiũ ꝑ aquam baptisinatis collectaom
excłam quȩ corpui xp̃i est ꝑspicue demonstrabat.
Hõs aut̃ moralit muꝰ dõ uttulũ offeremꝰ: cũ carnis
fuꝑbiam uincinꝰ. Agnum : cum irrationales motus
& insipientes corrigimꝰ. Hedum: dũ lacuiram suꝑamꝰ
Colũbam: dum simplicitatem mentis tenemꝰ. Turturẽ:
dum carnis seruamꝰ castitatem. Panes azimos: dum ñ
inferm̃to malicis. s inaximis sinceritatis & ueritatis
ambulamus.

Expanded text:
in ariete propter principatum; in hirco propter similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum; in turture et columba, propter Deum et hominem, quia mediator Dei et hominum in duarum substantiarum conjunctione ostendebatur. Porro in similagine conspersionis credentium per aquam baptismatis 276 collectam Ecclesiam, quae est corpus Christi, perspicue demonstrabat. Nos autem moraliter munus Deo vitulum offerimus, cum carnis superbiam vincimus; agnum, cum irrationabiles motus et insipientes corrigimus; haedum, cum lasciviam superamus; columbam, dum simplicitatem mentis ostendimus; turturem, dum carnis servamus castitatem; panes azymos, dum non in fermento malitiae; sed in azymis sinceritatis et veritatis ambulamus.
Abbreviated transcription (Latin):
equens leuiticus liber
hostiarum diuersitates
exequitur. quarũ typus
imaginem passionis xp̃i
p̃ferebat. Ham postaᷤ
ipse oblatus est. om̃s ille
hostiȩ cessauerunt. quę
intypo uł umbra eiꝰdem
p̃cesserunt. p̾fignrantes
illud sacrificiũ quod utꝰ
& uerus sacerdos obtulit
mediator dĩ & hominũ.
Cuiꝰ sacrificii ꝓmissiuas
figuras in uictimis animaliũ celebrare ante opor¬
tẽbat. ꝓpt̃̾ mundationẽ futuram carnis. & sanguinis.
ꝑ quam unam uictimam fieret remissio peccator
de carne & sanguine contractoꝵ. quia regnũ dei
non possidebunt. nͥ qͥ de eadem sustantia corporali ince¬

Expanded text:
equens Leviticus liber hostiarum diversitates exsequitur, quarum typus imaginem passionis Christi praeferebat. Nam postquam ipse oblatus est, omnes illae hostiae cessaverunt, quae in typo, vel umbra ejusdem praecesserant, praefigurantes illud sacrificium quod unus et verus sacerdos obtulit, mediator Dei et hominum: cujus sacrificii promissivas figuras in victimis animalium celebrare ante oportebat propter emundationem futuram carnis et sanguinis; per quam unam victimam fieret remissio peccatorum, de carne et sanguine contractorum, quae regnum Dei non possidebunt, quia eadem su
Abbreviated transcription (Latin):
ron. qui sibi contra morsen & aaron sacer-¬
dotem sacrificandi licentiam uindicantes. poe¬
nas ꝓsuis conatibꝰ expender̃t̃. Per hos itaq significant᷑
hi qui hereses & scismata facere conant᷑. ꝙ multos
secum trahendo decipiunt contẽnentes sacerdotes xp̃i.
& se ã clero eius plebisq societate segregantes confli¬
tuere audent eccłias. & aliud altare prȩcẽq alteram
illicitis uotis faciunt: dñice hostiȩ ueritatem ꝓfalsa sa¬
crificia ꝓphanantes. hi qui contra dĩ ordinationem
nituit᷑: obtemeritatis audaciam t̾rę cõpaginibꝰ rup¬
rundem effecti sunt: inignem ȩt̃ni iudiciĩ p̃parata

Expanded text:
ron, qui sibi, contra Moysen et Aaron sacerdotem, sacrificandi licentiam judicantes, poenas pro suis conatibus expenderunt. Per quos itaque significantur hi, qui haereses et schismata facere conantur, et multos secum trahendo decipiunt, contemnentes sacerdotes Christi, et se a clero ejus plebis societate segregantes, constituere audent Ecclesias, et aliud altare, precemque alteram illicitis vocibus faciunt, dominicae hostiae veritatem per falsa sacrificia profanantes, hi qui contra Dei ordinationem nituntur, ob temeritatis audaciam, terrae compaginibus ruprumdem effecti sunt, in ignem aeterni judicii praeparata
Abbreviated transcription (Latin):
uire diris tẽporalibꝰ ñ timerent. Oportet enĩ ut te¬
ꝑtationũ uentos & pluuias de huiꝰ mundi contra¬
rictatibꝰ portent. Ut hi qui intra eccłiam spũalit̃
quasi byssus & iacinctus ac purpira fulgent. secu¬
n interius resplendeant. dum p̃positi & rectores
corum contra ꝓcellas & turbines scłi foris laborant.¬
Ix. de oppanso uelo tab̾nacłĩ

Expanded text:
poralibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent, ut hi qui intra Ecclesiam spiritaliter quasi byssus et hyacinthus et purpura fulgent, securi interius resplendeant, dum praepositi et rectores eorum contra procellas et turbines saeculi foris laborant.II. De oppanso velo i
Abbreviated transcription (Latin):
UOD uͦ consequent̃ undecim uela cilicina
fieri p̾cipiunt᷑: incilicio quippe ꝑeccatũ
ansulis copulant᷑. ꝓpt̃ pęnitentie signũ & spem
eadem tentoria cilicina quibꝰ tab̾nacului tegebiat̃.
ut pluuias & uentos & turbines colerarent grossas.
hominũ mentes accͥpi. qui aliquando ineccłia ocelito

Expanded text:
ulatorium, undecim uela cilicina fieri praecepta sunt. In cilicio quippe recordatiansulis copulantur propter poenitentiae signum et spem quidem et haec tentoria cilicina quibus tabernaculum tegitur, et pluvias, et ventos, et turbines tolerant grossae hominum mentes accipi,
Abbreviated transcription (Latin):
UMI ꝑ intellectum reꝓbum ad ꝑscrutanda
ces diuina misteria ꝑ parabolas audiunt. sacerdodesiu
domũ dnĩ quasi ꝓpt̃ nebulam ministrare nequeunit
quia & intestam̃to ueteri. dum sens misticos lttere
uelamine cooꝑtos int̃ obscuras allegouarũ caligines
inuestigare. despiciunt. debitũ fidĩ suȩ ministerũ
ꝓpt̃ nebulam ꝑdunt. Quibꝰ & tc̃ in nebula docarite
suȩ uocem dñs ꝑtulit. cũ de se etiam aꝑta narrauit.
d etium aꝑtiꝰ quam ego & pat̾ unũ sumꝰ: Qͥd aꝑtiuis
litatis caligo cõpleuerat. quasi emissum solũ radumi
nebula int̾iacens abscondebat. Qͥd ꝑ nebulam nͥ caligo
intelligentiȩ designat᷑: & quia apparente in dnõ car-¬
ne sacerdotũ sensꝰ de eiꝰ intellecai caliginem ꝑtulit
nebula sinagogam .i. domũ dñi impłeuit. ꝙ sacer¬
dotes ꝓpt̾ nebulam ministrare ñ poterant quia
dum ab in tellectu incarnati dĩ ꝑfidiȩ suȩ peste obscu
rati st̃: ueri sacerdotiĩ ministerium ꝑdiderunt.

Expanded text:
um per intellectum reprobum ad perscrutanda na mysteria per parabolas audiunt , quasi sacerdotes in domo Domini propter nebulam ministrare nequiverunt? Qui et in Testamento Veteri dum sensus mysticos litterae velamine coopertos inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdiderunt; quibus et tunc in nebula doctrinae suae vocem Dominus protulit, cum de se etiam aperta narravit. enim apertius quam: Ego et Pater unum sumus ? Quid apertius  infidelitatis caligo compleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens abscondebat. Quid per nebulam, nisi caligo intelligentiae designatur? Et quia apparente in carne Domino, sacerdotum sensus de ejus intellectu caliginem nebula synagogam, id est, domum Domini implevit. Et sacerdotes propter nebulam ministrare non poterant, quia dum ab interati sunt, veri sacerdotii ministerium perdiderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
reus ꝑpetrati homicidũ ñ tenet᷑. Quem extit᷑a ꝓrimꝰ¬
cum inuenerit. ñ occidit: quia cũ districtus iudex
uenerit. qui se nobis ꝑnaturȩ consortiũ iunxit:
ab eo ꝓculdubio culpȩ reatũ non expecit. quem sub
i fuerit int̾ uos homo qui nocturno pollittꝰ
sit somnio: egredietur extra castra. & ñ
reuertetur priusquam ad uesꝑam lauetur
aqua : & post solis occasum regredietur incastra.
Nocturium quippe ẽ. somniũ temptatio occulta.¬

Expanded text:
reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstreus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstcum invenerit, non occidit, quia cum districtus judex venerit, qui se nobis per naturae consortium junxit, ab eo procul dubio culpae reatum non expetit, quem sub i fuerit inter vos homo qui nocturno pollutus sit somnio, egredietur extra castra; et non revertetur prius quam ad vesperam lavetur aqua, et post solis occasum regredietur in castra . Nocturnum quippe est somnium tentatio occulta
Abbreviated transcription (Latin):
pit dicens. siquis abierit cum amic̾o suo simpli¬
cit̾ insiluam ad ligna cedenda. & lignũ securis
fugerit manum̃ ferrũq lapsum de manubrio
amicũ eius ꝑcussertt & occident: hic adunam susꝰ¬
denda delicta subditoꝵ conuertuñ. Et simpliait̃ liqni
succidimꝰ: cum delinquentiũ uitia pia intentionẽ
resecamꝰ. S securis manum fugit: cum sese increpa¬
tio plusquam necesse ẽ. inasꝑitatẽ ꝑtrahit. ferrumq
demanubrio ꝓsilit: cũ de correctiõne sermo durio
ercedit. Et amicũ ꝑcutit & occidit: qui auditorem
suum ꝓlata contumela absp̃s dilectione int̾ficit.
Correcti nanq mens repente adodium ꝓruit: si hanc¬
immoderata increpatio plusquam debuit addicit.
S is qui in caute lignum ꝑcutit & ꝓrimũ extinguit.
ad tres necesse est urbes fũgiat. ut ĩnuna earũ defen¬
sus uiuat: quia si adpenitentiȩ lam̃ta conuersus in
unitate saciam̃ti sub spe fide & caritate abscondit᷑.:

Expanded text:
pit, dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manum, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit, et occiderit, hic ad unam supruenda delicta subditorum convertimur, et simpliciter ligna succidimus cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. 2. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plusquam necesse est in asperitatem pertrahit; ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit. Et amicum percutit, et occidit, qui auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. 3. Correpti namque mens repente ad odium immoderata increpatio, plus quam debuit, addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti, sub fide, spe et charitate absconditur,
Abbreviated transcription (Latin):
fflixit pharao filios isrł lito & latere.
Asrł similitudo est popli nr̃i. pharao
aut̃ ⁊ abuli. Qui imposiut iugũ graus¬
enĩ paleis. hoc ẽ. leuibꝰ ꝙ irrationabilibꝰ factis. ut
his uitiorũ actibus popłm dĩ cõprimi. & peccatoꝵ
om̃ium muro in credulitatis posset occludi: ut
nemo. ẽẽt. qͥ regnũ eiꝰ aut disꝑderet aut iunceret.¬
iiii. de masculore nede

Expanded text:
ffligit Pharao filios Israel luto et latere. Israel similitudo est populi nostri, Pharao autem diaboli, qui imposuit jugum gravisetiam paleis, hoc est, levibus et irrationabilibus factis, ut his vitiorum actibus populum Dei comprimeret, ac peccatorum omnium muro incredulitatis posset obcludi, ut nemo esset qui regnum ejus aut disperderet aut vinceret.V. De masculorum nece
Abbreviated transcription (Latin):
sextũ crudelitatẽ. septimũ rapacitatẽ. octauimm
pirnit falsitatem. nonũ adulterũ cogtiationem.
decimũ mundi cupiditatẽ. Et notandũ quia derꝰ
plagis ꝑeutiunt᷑ egyptii. sic̃ decem p̾ceptis conser¬
bunt᷑ tabulȩ quilꝰ regunt᷑ popłi dei ce demo

Expanded text:
sextum crudelitatem, septimum rapacitatem, octavum perimit falsitatem, nonum adulterii cogitationem, decimum mundi cupiditatem. Et notandum quia de decem plagis percutiuntur Aegyptii, sic decem praeceptis conscribuntur tabulae, quibus regantur populi Dei, ut daemon
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ter matrimonii fedam. aliis feminis mmisceat᷑ ader¬
plendam libidinem. Nam specialit̾ ad ulteriũ facit
qui p̾ter suam ad alteram accedit.  Sextũ. ñ
occides. Et enĩ ñ solum oꝑe ꝑpetrans homicidium

Expanded text:
praeter matrimonii foedus aliis feminabus misceatur ad expraeter matrimonii foedus aliis feminabus misceatur ad explendam libidinem. Nam specialiter adulterium facit, qui praeter suam ad alteram accedit. Sextum: Non occides. Etenim non solum opere perpetrans homicidium
Abbreviated transcription (Latin):
fucturi scłi requiem facimꝰ: ueracit sabbacuare
obseruam. Post hec tria pcepta feptenariꝰ suocedit
numerꝰ mandator addilectionẽ ꝑtinens ꝓxini.
a& incipit ab honore parentũ. quod tam̃ mordi¬
ne quartũ est. Honora patrem tuũ & uratrẽ
titam. Aparentib enĩ suis homo aꝑit ocłos. &
hȩc daͣta abeorũ dilectione sinit erordiũ. Inde
hoc mandatũ pͥmũ est inseptem. sic̃ & dñs me
uangłio ait. honora patrem tuũ & matrẽ tiam.
qd est mandatũ pͥmum. S quomͦ primũ est qd̾
quartũ. nͥ qͥa ut p̃dictũ est. inseptenario nume¬
ro qui ꝑtinet ad dilectionẽ ꝓximi. pͥmum ẽ. in alte¬
ra tabula: Nam idõ duȩ tabulȩ legis datȩ st̃. Iubet᷑
gͦ in hoc p̃cepto filiis honorare parentes. neq con¬
tumeliosos illis existere. s officio pietatis debitã
reuerentiã pręstare. Ham qͥ parentibꝰ honorem
deferre ñ nouit: quibꝰ parcere poterit. qui suos
odit᷑.¶ Quintũ. ñ mechaberis. Idẽ. ne quisqͣ.

Expanded text:
futuri saeculi requiem facimus, veraciter sabbatum observamus. Post haec praecepta septenarius succedit numerus mandatorum ad dilectionem pertinens proximi, et incipit ab honore parentum, quod tamen in ordine quartum est: Honora patrem tuum et matrem tuam ; a parentibus enim suis homo aperit oculos, et haec vita ab eorum dilectione sumit exordium; inde hoc mandatum primum est in septem, sicut et Dominus in Evangelio ait: Honora patrem tuum, et matrem tuam , quod est mandatum primum. Sed quomodo primum, quia quartum, nisi quia praedictum est in septenario numero, quia pertinet ad dilectionem proximi, primus est in altera tabula. Nam ideo duae tabulae legis datae sunt. Jubetur ergo in hoc praecepto filiis honorare parentes, neque contumeliosos illis existere, sed officio pietatis debitam reverentiam praestare. Nam qui parentibus honorem deferre non novitodit? Quintum: Non maechaberis , id est ne quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
legẽm innocentiȩ nr̃e & cogitationis
sue. eandẽꝙ indecẽ uerba constituit.
palorãs dabilis digito suo scripsit. Et hec qͥdem
pcepta ita ft̃ distributa. ut tria ꝑtineant ao dilec¬
decalogi mandatũ ad dm̃ patrẽ ꝑtinet dum dicit.
unũ dm̃ patrẽ colas. & in multos fictos deos for¬
nicationem tuam ñ effundas. ¶ Sed̾m p̾cep.¬
tum ad filiũ ꝑtinet. dũ dicit. ñ assumes nom̃
dnĩ dei tui inuanũ. Idẽ. ne estimes creatuam. eẽ.
filiũ dĩ. qm̃ om̃is creatura uanitati subiecta
est. sed credas eum equalem. eẽ. ꝑatri. dm̃ deor.
uerbũ apud dm̃. ꝑ quem omĩa facta st̃.
ereuĩ mandatũ de sabbato ad sp̃m ꝑtinet scmn.
deus. Inalus enim diebꝰ oꝑum ñ est nominata
seificatio. nͥ in sabbato. Ibi dr̃. requieure ds dro¬

Expanded text:
legem innocentiae nostrae et cognitionis suae, eamdemque in decem verba constituit, et saxeis tabulis digito suo scripsit. Et haec quidem praecepta ita sunt distributa, ut tria pertineant ad dilecDecalogi mandatum ad Deum patrem pertinet, dum dicit:unum Deum patrem colas, et in multos fictos deos fornicationem tuam non effundas. Secundum praeceptum ad Filium pertinet, dum dicit: Non assumes nomen Domini Dei tui in vanum . Id est, ne aestimes creaturam esse Filium Dei, quia omnis creatura vanitati subjecta est; sed credas eum aequalem esse Patri, Deum deorum, verbum apud Deum, per quem omnia facta sunt. . Tertium mandatum de Deus. In aliis enim diebus operum, non est nominata sanctificatio, nisi in sabbato, ubi dicitur: r
Abbreviated transcription (Latin):
opaberis & facies oꝑa tua. Septimꝰ aut̃ diei sab¬
batu est dñĩ dĩtui n facies ome opus iueo bnt
ser dierũ oꝑe. sex miliũ annorui oꝑauio cont¬
netur. Inseptimo uͦ: regines beati il l teoni
teempꝰ ostenditu. quod carnalit iudei celebiten
tes pectant Et hoc ne nos ad fidem mendacil

Expanded text:
sabbatum est Domini Dei tui, non facies omne opus in eo . In sex dierum opere sex millium annorum operatio continetur: in septimi vero requie, beati illius regni tempus ostenditur, quod carnaliter Judaei celebrantes exspectant. Et hoc ne nos ad fidem mendacii
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑii cupiditate trranindem arripu¬
it. regnauitꝙ inbabilontam quȩ abeo quod
ibidem confuse st̃ lingue babel appellatar
quod intrtat confusio. Cuiꝰ edificande turois
idem nebroth ercint auctor. Quiꝙ. peo quod
ultra naturam sitam celi alta pęretrarẽ qui¬
contendit nͥ in congrue diabolo cõparat᷑. qui
cogitatione cordis sui intumescens. suꝑ sydera ex
altare se uoluit id est. suꝑ omnẽ potestatem angłor
dõ se coȩquare disponens dum dicit. Ascendam suꝑ
altitudinem nubium. & ero similis altissimo.¬

Expanded text:
ii cupiditate tyrannidem arripuit, regnavitque in Babylonia, quae ab eo quod ibidem confusae sunt linguae, Babel appellata est, quod interpretatur confusio. Cujus aedificandae turris idem Nemrod exstitit auctor; quique pro eo quod ultra naturam suam coeli alta penetrare contendit, non incongrue diabolo comparatur, qui, cogitatione cordis sui intumescens, super sidera se exaltari voluit, id est, super omnem potestatem angelorum Deo se coaequare disponens, dum dicit: Ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo
Abbreviated transcription (Latin):
dignitati saltim innoxiȩ & latent̃ derogant. quasi
regis suꝑpositi uestem fedant. s tam̃ ad semet isos
redeunt᷑. seq uehem̃tissime. uł denuissima uerbi
laceraaone rep̃hendunt. Unde & bene & illie scrp¬
cũ e est. Post hec dd̾ ꝑcussit cor fiim eo qd̾ abieidisles
oram clamidis saul: facta quippe pͥpositoꝵr ouis ola¬
Sio ferieuda ñ sunt etiã ñ rephendenda recte indicant᷑.
Siquando li contra eos uł inminimis lirenala qua
nerene est ut ꝑ afflctionẽ pęnitentię cõprimat᷑ qua¬
cuiꝰ a semet ipsum redeat. & cõp̃posite potestati oelo¬

Expanded text:
dignitati saltim innoxie, et latenter derogant, quasi dignitati saltim innoxie, et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem secant: sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime, vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene, et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamidis Saul: facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum reprehendenda recte judicantur. Si quando vero contra eos, vel in minimis lingua labitur, necesse est, ut per afflictionem poenitentiae comprimatur, quatinus ad semetipum redeat, et c
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate asubditis qͥbꝰlibet etiam prauis
tor cum adpurgandũ uentrẽ suũ speluncã fuisset
ingressus. illic cũ uiris suis dd̾ inerat. qͥ iam tã longo
temꝑore ꝑsecutionis eiꝰ mala tolerabat. Cũq eum̃
uiri sui ad feriendũ saul accenderent: fregit eos respon
occułte surrent: & oram clamidis ei abscidit. Qͥd ꝑsaul¬
S uentrem purgare ẽ. prauos pͣpositos conceptam
incorde maliciam. usq ad oꝑa misceri odoris extende. &
cogitata apud se noxia factis exterioribꝰ exequendo mon-¬
strare. Queni tam̃ dd̾ ferire metuit. q pie subditorũ
mentes abomĩ se peste obtrectationis abstinentes. p̃po¬
sitor uitam nullo linguę gladio ꝑcicaiunt: etiã en dee
inꝑfectione. rep̃hendunt Qui & si qnͣdo ꝓpt̾ infirmiatẽ
fese abstinere uix posfunt: ut extrema quędam atq ȩto¬
riora ppositor mala. s tam̃ humilit̾ loquant᷑. quasi
oram clamidis silent᷑ incidunt. Quia uidelicet dũ plate

Expanded text:
humilitatem, quibuslibet etiam pravis tor cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsocculte surrexit, et oram chlamydis abscidit . Cuigitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit: quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui, et si quando propter infirmitatem sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam, atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter, loquantur, quasi oram chlamidis silenter incidunt; quia videlicet dum praelatae
Abbreviated transcription (Latin):
mundo post tenebras longȩ ignorantiȩ monstrat᷑. P ulcͣ
ut luna. electa ut sol. Quia sole iusticię illustrata noctẽ
iusticia. sactitate. ⁊ ueritate portat. Te.r ribilis ut castͦ¬
rũ acies ordinata. Terribilis aerus potestatib in unita.¬
nucũ ut uiderẽ poma conuallis. Ortus etenim nucĩ
me uidemꝰ s fracta ꝑ tẽptationẽ testa corꝑoris: apparebit
interne dulcedinis gustus. Poma conuallis. fructus :
huntilitatis. D escendit scã eccłã ꝑ doctores scõs. ut uide¬
at ꝗͥ ꝓficiunt ad fructus bonos. qͥue adhuc indigeant
doctrinȩ irrigatione. Et inspicerẽ si floriuss uinea
uspicerẽ. si uirtutũ studia floruissent. Et germinas¬
sent mala punica. Siqͥ ad exemplũ dñice passionis p̾¬
parati essent suum fundere sanguinem

Expanded text:
o post tenebras longae ignorantiae monstratur. Pulchra ut luna. Quia sole justitiae illustrata noctem justitia, sanctitate et veritate portat. Terribilis ut castrorum acies ordinata. Terribilis aeris potestatibus in unitanucum, ut viderem poma convallis. Hortus etenim nucum ime videmus, sed fracta per tentationem testa corporis, apparebit internae dulcedinis gustus. Poma convallis fructus est humilitatis. Descendit sancta Ecclesia per doctores sanctos, qui proficiunt ad fructus bonos, quive adhuc indigent doctrinae irrigatione. Ut inspicerem si floruisset vinea. Inspicerem si virtutum studia floruissent. Et germinassent mala punica. Si qui ad exemplum Dominicae passionis praeparati essent suum fundere sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
urge aqͥlo ⁊ ueni auster ꝑfla ortum meũ. In
aquilone enim aduersa mundi. in austro blandim̃ta
designant᷑. qͦ⁊ genina expugnatione ꝓbat᷑ ecclã. Cũ dr̃¬
surge: ꝑmittentis uox ẽ ñ imꝑantis. Et fluant aro-¬
mata illiꝰ. Id ẽ uirtutẽ constantiȩ miro odore disꝑgant.
ge foecundet. & comedat fructũ pomoꝵ suoꝵ. Et li¬

Expanded text:
urge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum. In Aquilone enim adversa mundi, in Austro blandimenta designantur, qua gemina impugnatione probatur Ecclesia. Consurge permittentis vox, non imperantis. Et fluant aromata illius. Id est virtutum constantiam miro odore dispergat.ge fecundet. Et comedat fructum pomorum suorum. Et li
Abbreviated transcription (Latin):
posterioribꝰ regibꝰ adimpletũ est. Cum aut̃ dr̃
de patre e̾ẽ soror xp̃i eccłia ñ de matre. ñ t̾renȩ
generationis quȩ euacuabit᷑. s gr̃e cȩlestis quȩ
inęt̾num manebit cognatio cõmendat᷑. sed̾m
quam grãm geuus mortalitatis ñ erimꝰ. accep¬
ta potẽstate ut filii dei uocem̃ & simꝰ. Neq enim
gr̃am hanc desynagoga matre xp̃i scd̃m carnẽ.
s adõ patre ꝑcipimꝰ.hanc uͦ cognationem t̾renã
uocans inaliam uitam ubi nullus moritur
negare nos xp̃c docuit ñ fateri : cũ discipłis ait.
Ne uobis patrem dicatis in t̾ram. Unus est enum
occultatur alienigenis. cuiꝰ aut̃ soror ñ tacetur:
hec interim causa facile occurrit. quia occultũ
est & difficile ad intelligendũ quomͦ anima hu-¬
mana uerbo dĩ copulet᷑ siue misceat᷑. siue qͥd meliꝰ
& aꝑtius dici potest cũ sit ille ds̃ ista creatura.
nitate terrena. hoc ẽst de patre ñ matre: & affa¬

Expanded text:
posterioribus regibus adimpletum est. Cum autem dicitur posterioribus regibus adimpletum est. Cum autem dicitur de patre esse soror Christi Ecclesia non de matre, non terrenae generationis, quae evacuabitur, sed gratiae coelestis, quae in aeternum manebit, cognatio commendatur. Secundum quam gratiam genus mortale non erimus, accepta potestate ut filii Dei vocemur et simus. Neque enim gratiam hanc de synagoga matre Christi secundum carnem, sed de Deo Patre percepimus. Hanc vero cognationem terrenam, vocans in aliam vitam, ubi nullus negare nos Christus docuit. non fateri, cum discipulis ait: ne uobis dicatis patrem in terra; unus est enim occultatur alienigenis, cuius autem soror, - non tacetur, haec interim causa facile occurrit, quia occultum et difficile ad intellegendum est, quomodo anima humana uerbo dei copuletur siue misceatur siue quid melius et aptius dici potest, cum sit illud deus, ista creatura.  consanguinitate terrena, hoc est de patre, non de matre, et effa
Abbreviated transcription (Latin):
de abimelech quando abraham tacuit
saram uxorem suam & dixit sororem¬
suam. ne se occiso ab alien genis cap
melech somnio cõmonitus ñ cõmaculauit
eam concubiti. s in tactam restaurauit marito.
Ueruntam̃ quis tunc in illo sigurabatur uiro. &
alienigenas pollui maculariq ñ sinitur. & sit
uiro suo sine macula & ruga: Ingłam quippe
xp̃i recte uiuit eccłia. ut p̃ulchritudo eius honor
sit uro eiꝰ sic̃ abraham ꝓpt̾ sarȩ pulchritudinẽ
chritudius merito reges offerunt munera:
sic̃ sare obtulit rex abĩmelech. plus admirans¬
inea forme decus qd̃ amare potuit & iuolare
ali anima humana in hęret uerbo dei. ut sint duo
scłi huiꝰ cuiꝰ figuram gerebant reges qui saram
polluere ꝑmissi ñ sunt : ñ est exꝑtũ nec inuenit
correctũq in posterioribꝰ regibꝰ honorauit mu¬
nere. quam corruptioni suȩ fubdere inprioribus
ñ ualuit. Ham qd̾ tunc in eodem rege pͥus & poste¬
riꝰ siguratum est : hoc inisto regnõ pͥoribꝰ &

Expanded text:
de Abimelech, quando Abraham tacuit aram uxorem suam esse, et dixit sororem, ne, se occiso, ab alienigenis captmelech, somno commonitus, non commaculavit eam concubitu, sed intactam restituit marito. 2. Verumtamen quis tunc in illo figurabatur viro, scatione atque inter alienigenas pollui macularique non sinitur, ut sit viro suo sine macula et ruga? In gloriam quippe Christi recte vivit Ecclesia, ut pulchritudo ejus honor sit viro ejus, sicut Abraham propter Sarae pulchritudinem chritudinis merito reges offerunt munera, sicut Sarae obtulit rex Abimelech, plus in ea mirans formae decus, quod amare potuit, et violare ali anima humana inhsaeculi huius. cuius figuram gerebant reges, qui Saram polluere permissi non sunt, non expertum est nec inuenit correctumque in posterioribus regibus honoravit munere, quam corruptioni suae subdere in prioribus non valuit. Nam quod tunc in eodem rege prius et posterius figuratum est, hoc in isto regno prioribus et
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis modis om̃ibꝰ si fieri potest elaboran-¬
dum est: u̾t exeuntes ascłi huiꝰ illecebris ñ ambu¬
lemꝰ inferm̃to ueteris malicie ac nequiciȩ: s in
aximis sinceritatis & ueritatis. qd est noui homi-¬
nis conuersatio relicto pͥstino homine cũ uitũs
suis. Et illi quidem septem diebus axima comede-¬
bant: nos uero si simplicit᷑ & pure uersem᷑ in his
septẽ diebꝰ quibꝰ mundus iste ꝑagit᷑. qui semꝑ in
suo ordine reuoliunt᷑. & cotidie nob̃̾ agnus occidit᷑
& pascha cotidie celebrat᷑. si ferm̃tũ maliciȩ & ne-¬
quiciȩ ñ habemꝰ. si in nouati nichil erueteris cor¬
ruptionis malicia delectem̃. Nam quid est alrud
ferm̃itũ. nͥ corruptio naturȩ : Quod & ipsũ prius
a naturali dulcedine recedens ad ulterino angore
corruptũ: in hac nobis p̃cipit᷑ mansione. ut sẽper
egressionis eregypto memores simus ut celebre¬
mꝰ pascha. Idẽ. transitũ nrm de pͥoribꝰ ad meliora

Expanded text:
a nobis modis omnibus, si fieri potest, elaborandum est, ut exeuntes a saeculi hujus illecebris, non ambulemus in fermento veteris malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis, quod est in novi hominis conversatione, relicto pristino homine cum vitiis suis. Et illi quidem septem diebus azyma comedebant. Nos vero si simpliciter, et pure versemur in his septem diebus, quibus mundus iste peragitur, qui semper in suo ordine revolvunt Pascha quotidie celebratur, si fermentum malitiae et nequitiae non habeamus, si innovati nihil ex veteris corruptionis malitia delectemur . Nam quid est aliud fermentum, nisi corruptio naturae, quod ipsum prius a naturali dulcedine recedens angore corruptum est. In hac nobis praecipitur mansione, ut semper egressionis ex Aegypto memores simus, ut celebremus Pascha, id est, transitum nostrum de pejoribus ad meliora,
Abbreviated transcription (Latin):
ri sex annis seruiat. septimo u anno liber
dimntat. Qd si egredi aseruitute noluerit. pot uxo¬
rem & filios: ꝑforabit᷑ auricula eiꝰ. & erit ferius
sabbato liberam̃: si tam̃ uoluerimꝰ. eẽ. liberi. dum
ad huc in scło seruimꝰ peccato. Si aut̃ uoluerimui.
ꝑforabit᷑ nobis auricula intestimoniũ inobedien¬
tie & cũ uxore & filiis nr̃is quos p̃tulimꝰ licati
idest. cũ carne & oꝑibꝰ eiꝰ iugit᷑ peceati serui eximꝰ
inecernum

Expanded text:
 sex annis serviat, septimo vero anno liber dimittatur. Quod si egredi a servitute noluerit propter uxorem et filios, perforabitur auricula ejusSabbato liberabimur, si tamen voluerimus esse liberi, dum adhuc in saeculo servimus peccato. Si autem noluerimus, perforabitur nobis auricula in testimonium inobedientiae, et cum uxore et filiis nostris, quos praetulimus libertati, id est, cum carne et operibus ejus, jugiter peccati servi erimus in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
habentes. citra iordanem possessionem accipi¬
unt & in reꝓmissionis tͣra hereditatłm hab̾e nolunt.
figurantes quia qui post multa mundi implicam̃ta
occupant᷑. habitationem cȩlestis patriȩ nequaquam de
x nullus de prioribꝰ habitatoribꝰ seruetur. ad
significandum ut dum int̾ram sc̃e reꝓmissi¬
onis ꝑfidem ingredim᷑. simul cum idolatria etiam

Expanded text:
Manasse circa Jordanem possessionem accipiunt, et in repromissionis terram haereditatem habere nolunt, figurantes quia quos multa mundi implicamenta occupant, habitationem coelestis patriae nequaquam deset nullus de prioribus habitatoribus reservetur, ad significandum ut dum in terram sanctam repromissionis per fidem ingredimur, simul cum idololatria
Abbreviated transcription (Latin):
uoe tua quaq in hac mansione naxareis ut ui¬
num ⁊ siceram & omẽ qd̾ de uius ẽ. ñ bibanit. nec
comedant. nec de uua quidem passa uł actumi
quidem eruino. S & in ꝓuerbiis p̃ciptorilti po¬
tentes qui iracundi st̃. u̾mũ ñ bibant. ne cũbibe¬
rint obliinscant᷑ sapientiȩ. Quid gͦ nazarcorũ no¬
mine. nͥ abstinentium continentiũ ꝙ uita signat᷑
his inuno lururia ꝓhibetur. insicera onũis uoloꝵ¬
tas ⁊terrena. Sicera enĩ ęxdiuerso conficitirr. genere.
sc uosuptas exdiuersa uitiorum ortur pasñorie. Iii
erĩ iuum ñ b̾ibunt &̧ siceram bibunt: qui addecipien¬
dum homines umbras quasdam & imagines se
simulant habere uirtitam. Uuam pafuen tle
uescunt᷑ : qui ꝓpt̃ humanos oculos abftiuentis
pasiore inficiunt᷑. ut głam captent abhomtõ¬
Ias dce tum aut̃ hi bibunt. qui post uite scũade
tione ueteris nequiciȩ delectant᷑. PrecipinetaIs
done aos eru sectatis indunnt titudũ cuncas his
careant uitus¬

Expanded text:
ubetur quoque in hac mansione Nazaraeis, ut vinum et siceram et omne quod de uvis est, non bibant, nec comedant: nec de uva quidem passa, sed nec acetum quidem ex vino. Sed in Proverbiis praecipitur: Potentes qui iracundi sunt, vinum non bibant, ne cum biberint, obliviscantur sapientiae. Quid ergo Nazaraenorum nomine, nisi abstinentium continentiumque vita designatur? His in vino luxuria prohibetur, in sicera omnis voluptas terrena. Sicera enim ex diverso conficitur genere, sicut voluptas ex diversa vitiorum oritur colluvie; illi enim vinum non bibunt, et siceram bibunt, qui ad decipiendos homines umbras quasdam et imagines se simulant habere virtutum. 6. Uva passa illi vescuntur, qui propter humanos oculos abstinentiae pallore inficiuntur, ut gloriam captent ab hominibus. Acetum autem hi bibunt qui post vitae sanctitatem tione veteris nequitiae delectantur. Praecepit itaque Deus ut qui sanctitatis induerint titulum cunctis his careant vit
Abbreviated transcription (Latin):
instirpe. qui degenerantes a fide patrũ. & ap̾¬
ceptis auctoris sui deuiantes. i nerroris sui se¬
mine claudicant. De quibꝰ ꝓpħice p̃dictum
est. & claudicauert asemitis suis. Qui tam̃
popłs post tactis sibi uiribꝰ ñ solum claudi¬
cat. s ꝙͥ torpescit: ne ultra iam generare filio
possit. Deniq qd̃ adiecit idem patmarcha ui¬
disse se dñm facie ad faciem: cũ suꝑius urum
secũ narraret fiusse luctatũ: id sigͥnificat ꝯx
idem ds̃ homo futurꝰ erat qui cum ia cob po¬
pulo luctaretur.

Expanded text:
in Ecclesia qui, degenerantes a fide patrum et a prin Ecclesia qui, degenerantes a fide patrum et a praeceptis auctoris sui deviantes, in erroris sui semitis claudicant, de quibus prophetice praedictum est: Et claudicaverunt a semitis suis , qui tamen populus post tactis sibi viribus, non solum claudicat, sed et torpescit, ne ultra jam generare filios possit. Denique quod adjecit idem patriarcha, vidisse se Deum facie ad faciem, cum superius virum secum narret fuisse luctatum, id significat quia idem Deus homo erat futurus, qui cum Jacob populo luctaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Is ita trans actis: iacob mittit nuncios
ad esau fr̃em suũ mittens ei munera.
Post hȩc transductis om̃ibꝰ suis ꝑtorren¬
tem. ipse remansi solus. Et ecce iur luctabat᷑
cũ illo. p̃ualuitq ei iacob nec dimisit eũ nͥec
Nir enĩ ille tẏpum. xp̃i euidentissime gesserat.
ui tam̃ ideo pͣualuit iacob. utiq uolenti. ut
iacob iniudeorũ typo. hoc est incorꝑoris sui
sobolem p̾ualuisse dõ. & quasi cũ infirmo: ita
cũ carne eiꝰ luctam̃ inire & inualescere in pas¬
sione eius sic̃ scriptum est. cũ diccretut cruci
sige. Et tam̃ iacob benedictionẽ ab eodeni an¬
gło quem uictor suꝑauerat impetrauit. cuiꝰ
nominis impositio. utiq benedictio suit. Int̾
tudinem femoris. & claudũ reddidit. Sicq erat
unꝰ atq idem ia cob benedictꝰ & claudꝰ. benedictꝰ
iniis qui inxp̃m exeodem popło credidert. atq
in infidelibꝰ clu̾dus. Nam fȩmoris neruus uł
latitudo. generis muttitudo est. Plures qͥppe ft̃

Expanded text:
is transactis, Jacob mittit nuntios ad Esau fratrem suum, mittit et munera. Post haec, transductis omnibus suis per torrentem, ipse remansit solus. Et ecce vir luctabatur cum illo, praevaluitque ei Jacob, nec dimisit eum, doneVir enim ille typum Christi evidentissime gesserat. Cui tamen ideo praevaluit Jacob utique volenti, ut Jacob in Judaeorum typo, hoc est, in corporis sui sobole praevaluisse Deo, et quasi cum infirmo, ita cum carne ejus luctamen inire, et invalescere in passione ejus, sicut scriptum est, cum dicerent: Cruciige . Et tamen Jacob benedictionem ab eodem angelo, quem victor superaverat impetravit, cujus nominis impositio utique benedictio fuit. Intertudinem femoris, et claudum reddidit » ; sicque erat unus atque idem Jacob benedictus et claudus. Benedictus in his qui in Christum ex eodem populo crediderunt, atque in infidelibus claudus. Nam femoris nervum vel latitudo, vel generis multitudo est. Plures quippe sunt
Abbreviated transcription (Latin):
munda erunt uobis. nec edetis ex eis. Ligna quippe¬
pomifera st̃. oꝑa uirtutibꝰ fecunda. Prepucia itaq ligno¬
rum auferimus: cũ de ipsa inchoationis infirmĩ¬
tate suspecti. primordia oꝑum nr̃oru ñ apꝓbamꝰ.
Poma autẽ quę germinant immunda existimamꝰ.
nr̃isq cibis ñ aptamꝰ : quia cũ primordia boni
laudant᷑ oꝑis. dignum ẽ. ut adhuc animũ ñ pascat
oꝑantis: nedum accepta laus suauit̾ caꝑit᷑. fruetus

Expanded text:
munda erunt vobis, nec edetis ex eis. Ligna quippopera virtutibus fecunda: praeputia itaque lignorum auferimus, cum de ipsa inchoationis infirmitate suspecti, primordia operum nostrorum non approbamus. Poma autem quae germinant immunda existimamus, nostrisque cibis non aptamus, quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis, ne dum accepta laus suaviter carpitur, fructus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ui sociatam ꝑmysterium passionis sacrificiũ deo
inodorem suau̾itatis. Ista tria sacrificia offert homo.
mila. eccłiȩ catholioȩ sigurans ꝓnuncians. quȩ ex-
conuenientibꝰ menbris quasi simila exmultis cre-¬
dentiũ granis collecta est. & legis & euangłioꝵ mo¬
la int̃ litteram & sp̃m sẽparat᷑. ꝑ aquam etiam bap¬
tismatis adunata. crismatis oleo ꝑuncta. scĩ sp̃s
igne solidata. ꝑ humilitatem sp̃s d̾eo hostia placens
effecta. hec sunt quattuor oblationes. quadriformẽ
xpĩ & eccłiȩ habitum demonstrantes

Expanded text:
spiritui sociatam per mysterium passionis sacrificium Deo spiritui sociatam per mysterium passionis sacrificium Deo in odorem suavitatis, ita tria sacrifimila, Ecclesiae catholicae figuram pronuntians, quae ex convenientibus membris quasi simila ex multis credentium granis collecta est, et legis et Evangeliorum mola inter litteram et Spiritum separat, per aquam baptismatis adunatam, chrismatis oleo perunctam, sancti Spiritus igne solidatam, per humilitatem Spiritus Deo placens effecta. Hae sunt quatuor oblationes, quadriformem Christi et Ecclesiae habitum demonstrantes
Abbreviated transcription (Latin):
charum ꝓgenie descendentẽ. Hie aratro crueis suę
tutum fruge ditauit. Iste uitulꝰ sine macula est
quia sine peccato ad passionem ducit᷑. Offert᷑ aut̃.
non intabernaculo s ado̾stium eius: quia extra
portam passus est xp̃c. Per filios aut̃ aãron sacer¬
dotis offert᷑ sangius eius: quod de anna & chaipha
guinem xp̃i. Sed̾a hostia de ouibus agnus oblatꝰ.
agnus qui apud isaiam insacrificiũ adducit᷑. & aiħe¬
batista om̃ibis demonstrat᷑. Ecce apnus dei. ecce qui
tollit peceata mundi. Bene gͦ insacrificio agnus offer-¬
tur : ut in nocentiȩ & passionis. xpĩ sigura demon-¬
straret᷑. Bene & hedus : quia eiꝰ morte auctor pecca¬
ti diabolus agnoscit᷑ iuigulatꝰ. Terciũ sacrificium dr̃
xp̃i esse manifestum est salomone dicente. Specioss
genȩ tuȩ sicut turturis. Colũbam scĩ sp̃s figuram
inderis spm̃ descendentem sic̃ colũbam. hic est filius
m̃s. ac ꝑhoc turturẽ & colũbam. idest xpĩ carnem¬

Expanded text:
um progenie descendentem; hic aratro crucis suae, tutum fruge ditavit. Iste vitulus sine macula est, quia sine peccato ad passionem ducitur. « Offertur autem non in tabernaculo sed ad ostium ejus, quia extra castra passus est Christus ; » per filios autem Aaron sacerdotis offertur sanguis ejus, quod de Anna et Caipha guinem Christi. « Secunda hostia de ovibus agnus oblatus agnus, qui apud Isaiam in sacrificium adducitur, et ab Joanne omnibus demonstrabatur: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » Bene ergo in sacrificio agnus offerebatur, ut innocentiae et passionis Christi figura demonstraretur. Bene et haedus, quia per ejus mortem, auctor peccati, dsti esse manifestum est, Salomone dicente: Speciosae genae tuae, sicut turturis . Columbam Spiritus sancti figuram videris Spiritum descendentem, sicut columbam, hic est Filius meus . Ac
Abbreviated transcription (Latin):
indignatio & qͥ apponit scientiã apponit & dolorẽ. Celestia
& enĩ cognoscentes t̾renis animũ subdere de dignam᷑. & dũ
plus sapere incipimꝰ deiis quȩ male egimꝰ nob ipsis irascimur.
Et fit in multa sapientia multa indignatio:q quanto plus
atq cũ  scientia dolor erescit. qi quanto magis etna cognosei¬
ra tanto magis ẽe. nos in huiꝰ exilii miseria dolemꝰi el sientt
Quo enĩ scire incipimꝰ quȩ sunt celestia gaudia: eo magis
ut erroꝵ nrõꝵ laqueos possumꝰ euadere: flendo laboramus.
In multa gͦ sapientia multa ÷ indignatio: qr si ęcna iam
sapimꝰ concupiscere tẽporalia dedignamur.

Expanded text:
indignatio, et qui apponit scientiam apponit dolorem . Coelestia etenim cognoscentes, terrenis animum subdere dedignamur. Et dum plus sapere incipimus de his quae male egimus, nobis ipsis irascimur, et fit in multa sapientia multa indignatio, quia quanto plus Atque cum scientia dolor crescit, quia quanto magis aeterna cognoscimus, tanto magis esse nos in hujus exsilii miseria dolemus. Vel sicutQuo enim scire incipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum nostrorum laqueos possimus evadere, flendo laboramus. In multa ergo sapientia multa est indignatio, quia si aeterna jam sapimus, concupiscere temporalia dedignamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ante eiꝰ archam qui honorẽ dederat recognoseit. Co¬
ram dõ egit debilia uł extrema. ut illa exhumilitate
solidaret. quȩ coram hominibꝰ gesserat fortia. Quid
de eiꝰ factis abalus sentiat᷑ ignoro. Ego dd̾ plus saltan¬
tem stupeo quã pugnantem. Pugnando quippe hostẽ
subdidit. saltando aut̃ coram dño semet ipsum uicit.
Quẽ michol filia sauł adhuc extumore regii generis
insana. cũ humiliatũ despiceret dicens. quãm głisꝰ
fuit hodie rex isrł discooꝑiens se ante ancillas seruo
trem tuũ ac paulo post ait. Et ludam. & uilior
fiam. plusquã factus sũ: eroq humilis inocłis ietꝰ
Ac si aꝑte dicat. Uilescere coram hominibꝰ appeto. ꝙ¬
seriare in coram deo geninũ ꝑhumilitatẽ quero dtc̃
ñ nulli qui desemet ipsis humilia sendunt. qͥa i
in honorib positi. nichil se esse nͥ puluerem fauillãꝙ
poetidunt. S tarũ coram hominibꝰ iules appat̾e pe¬

Expanded text:
ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia, esolidaret, quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro, ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostes subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol filia Saul adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dfuit hodie rex Israel discooperiens se ante ancillas servorum trem tuum. » Ac paulfiam plus quam factus sum, eroque humilis in oculis meis. Ac si aperte dicat: Et vilescere coram hominibus appeto, quia me coram Deo ingenuum per humilitatem quaero. Sunt vero nonnulli qui de semetipsis humilia sentiunt, quia in honoribus positi, nihil se esse nisi pulverem favillamque perpendunt; sed tamen coram hominibus viles apparere re
Abbreviated transcription (Latin):
ruerit xpc̃ om̃s confundent᷑. Mansio aut̃ ista di-¬
bongad: int̾p̃tat᷑ fortit̾ intellecta tẽptatio. quia ni-¬
mirũ si suꝑet᷑ simulatio. quȩ ꝑscisia uł heresim
exacerbat eccłiam. & condusio quę ꝑsacrilegium
claudit fidei uiam: nichilominus tẽptatiõ intelli¬
gitur. ac deinde intellecta fortit̾ suꝑat᷑. Quadrage
sima mansio ẽ. de dibongad in selmon deblataim.
quȩ uertit᷑ in contẽptũ palatarũ. siue opprobrior.
Et ꝑ hoc discimꝰ omĩa dulcia & illecebras p̃tereunti
ũ uoluptatũ inscło contẽnendas & opprobria dili¬
genda. quȩ & si falso obiciunt᷑. beatituidinẽ pariunt
saluatore plenissime ꝑdocente qui ait. Cũ exꝓpbra¬
uerint uos homines. beati eritis.

Expanded text:
ruerit Christus, omnes confundentur. Mansio autem ista Diruerit Christus, omnes confundentur. Mansio autem ista Dibongad, interpretatur fortiter intellecta tentatio, quia nimirum si superetur simulatio, quae per schisma vel haeresim exacerbat Ecclesiam, et conclusio quae per sacrilegium claudit fidei viam, nihilominus tentatio intelligitur, ac deinde intsima mansio est de Dibongad in Helmon Deblathaim, quae vertitur in contemptum palatarum, sive opprobriorum. Et per hoc dicimus omnia untium in saeculo contemnendas et opprobria diligenda: quae si falso objiciantur, beatitudinem pariunt, Salvatore plenissime perdocente, qui ait: Cum exprobraverint vos homines, beati eritis .
Abbreviated transcription (Latin):
ricesima nona mansio ẽ. indibongad. In hac
geritur bellum contra seon regem ãmorreor.
& og regem basan. Inhis regibus licet & res gesta
agnoseatur: tam̃ ꝑ conditiones uirtutesq ñomi¬
nũ spũalis significatio ẽ. subiecta. Seon nanq intꝑ¬
tatur temptatio oculoꝵ. ꝑ quam siguaatur diabob
qui transfigurat se uelũt angłm lucis. & ꝑheretim
& scisma ueri similia mentitur. ut fallat incautos
hunc amorrei idẽ. amaricantes habent regem. Hisi
enĩ quedam dissimulatio ueritatis p̾cedat᷑ : ñ sunt
hereses amaricantes. ñ scifnata exacerbantium in ec¬
cłia. Iste gͦ rex occidit᷑ in ino quoq homine. quando
qͥsq damnat similitudinẽ & diligit ueritatẽ. Og uͦ
rex. int̃p̃tat᷑ conclusio. basan aut̃ confusio. Id enim
agit semꝑ diabolus. ut concludat uiam ad dir̃m. op¬
ponendo idola sua. ne credat᷑ in xp̃m. Conclusio enĩ¬
p̃cedit ut rexsequit᷑ confitsio tanqm plebs: qͥa
quos mͦ conclufit ne credant in xp̃m. qnͣdo appa-¬

Expanded text:
ricesima nona mansio est in Dibongad. In hac geritur bellum contra Sehon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan. agnoscatur, tamen per conditiones virtutesque nominum spiritalis significatio est subjecta. Seon namque intatio oculorum. Per quem figuratur diabolus, qui transfigurat se velut angelum lucis, et per haeresim vel schisma verisimilia mentitur, ut fallat incautos. 2. Hunc Amorrhaei, id est, amaricantes, habent regem. Nisi enim quaedam simulatio veritatis praecedat, non sunt haereses amaricantes, non schismata exacerbantium in Ecclesia. Iste ergo rex occiditur in unoquoque homine, quando quisque damnat simulationem, et diligit veritrex interpretatur conclusio, Basan autem confusio. Id enim agit diabolus semper, ut concludat viam ad Dominum, opponendo idola sua, ne credatur in Christum. Conclusio praecedit ut rex sequatur, confusio tanquam plebs, quia quos modo concludit, ne credant in Christum, quando appa
Abbreviated transcription (Latin):
teçedit ligna siluestria: sic xp̃c antecell it om̃s
scõs qͥ filii dĩ dicunt᷑. s gr̃a: ille solus nat᷑a. Sub¬
te quẽ semꝑ adee qͣsiui. qͥ esco ac secura ꝑmã¬
gr̃e suȩ cȩlesti dulcedine me resicit. Introduxit
me rex in cellã uinariã. ordinauit in me carita¬
tẽ. Cella uinaria ecclĩa debet intelligi. in cuiꝰ unita
co iuni nomine designat᷑. In qͣ cella ordinata .e̾. cari
tanqͣm se ipsũ diligat. Fulcite me florib stipate me
malis. qͥa amore langueo. Consolamini me exẽplis.
seu incipientui seu terminantiũ uiã salutis. dum
adhuc in peregͥnationis tedio amore suꝑnę uisionis

Expanded text:
tecedit omnia ligna silvestria, itasanctos, qui filii Dei dicuntur: sed gratia, ille solus nat quem semper adesse quaesivi, quiesco ac secura permae suae coelesti dulcedine me reficit. Malume in cellam vinariam, ordinavit in me charitatem. Cella 193 vinaria Ecclesia debet intelligi, in cujus unitatco vini nomine designatur. In qua cella ordinata charitas em diligat. Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. Consolamini me exemplis, seu incipientium, seu terminantium viam salutis, dum adhuc in hujus peregrinationis taedio amore supernae visionis
Abbreviated transcription (Latin):
is̾a aut̃ aaron quȩ post siccitatem fioruit.
caro insinuatur. xp̃i. Quȩ postea quam de iesse
radice succisa est uiuacius mortificata reuiuiscit.
Itaq uirga post ariditatem uirescens. xp̃c est post mor¬
tem resurgens. Ipsum enĩ uirgam. ipsum florẽ iutel¬
ligimꝰ. In uirga regnantis potentia. & inflore pul-
chritudo eiꝰ monstrat᷑. Unde & incanticis canticorum
idem dicit. Ego flos campi. & lilium conualliũ. Alii
hanc uirgam̃ quȩ sine humore florem ꝓtulit mariã
uirginem pittant. quȩ sine coitu edidit uerbum
dĩ. de qua scriptũ est. Exiet uirga de radice iesse. &¬
sios de radice eius ascendet. Scilicet xp̃c. qui future
typum p̃ferens passionis candido fidĩ lumine & pasi¬
onis sanguine purpurabat. flos uirginũ. corona mar¬
tẏrum. grã continentium.

Expanded text:
Virga autem Aaron, quae post siccitatem floruit, caro insinuatur Christi, quae postquam de radice Jesse succisa est, vivacius mortificata reviviscit. Itaque virga post ariditatem virescens, Christus est, post mortem resurgens. Ipsam enim virgam, ipsum florem intelligimus, ut in virga regnantis potentia, et in flore ejus pulchritudo monstretur. Unde et in Canticis canticorum idem dicit: Ego sum flos campi, et lilium convallium. Alii virgam hanc, quae sine humore florem protulit, Mariam virginem putant, quae sine coitu edidit Verbum Dei. De qua scriptum est: Exiet virga de radice Jesse, flos de radice ejus ascendet, scilicet Christus, qui, futurae typum praeferens passionis, candido fidei lumine et passionis sanguine purpura, flos virginum, corona martyrum, gratia continentium
Abbreviated transcription (Latin):
sio⁊ batino poidesimo annumerant᷑ popli qui
ad p̃lium eliguntur. S cur abanno uicesimo. nͥ qͥa
abhac ecate contra unum quodq: uitior bella nascunt᷑:
Ideoq adpugnam eligunt᷑: ut habeant contra libidenes.
conflictum. ne luxuriis suꝑentur

Expanded text:
 anno vicesimo annumerantur populi, qui ad praelium eliguntur. Sed cur ab anno vicesimo, nisi quia ab hac aetate contra unumquemque vitiorum bella nascuntur? Ideoque ad pugnam eliguntur, ut habeant contra libidinem conflictum, ne luxuriis superentur