comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gregato. aduersum ptolomeũ philopatorem
arma corripint. Cumq seleueus maior fr̃.¬
nichanoris & apaturii: exercitus qͥ erat in
cognom̃to magnũ de babilone uocauit ad re-¬
gnũ. & ꝓpterea nẽ infert. qđ duo qͥdẽ filii
ꝓuocati sint. & congregauerint multitudinẽ
exercituũ plurimorũ : s unus anthiochus
magnus uenerit de babilone in syriã. que eo
tẽprẽ tenebatur tenebatur aptolomeo philo¬
patore filio euergetis qͥ quartus regnabat
in egipto. Cũq pugnasse aduersũ duces eiꝰ.
mimo ꝓditione theodoti obtinuiss& siriã. que
ꝑ successionẽ iã a regib egipti tenebatur :
in tantã uenit audatiã. contẽpta luxuria
philopatoris. & magicis artib quib inser¬
uire dicebatur. ut ultro egiptiis bellũ co-¬
naretur inferre. Ꝙ ꝓuocatus rex austri egre¬
dietur & pugnabit aduersum regẽ aqͥlonis

Expanded text:
gregato, adversus Ptholomeum Phylopatorem gregato, adversus Ptholomeum Phylopatorem arma corripiunt. Cumque Seleucus major frNicanoris et Apaturii: exercitus qui erat in cognomento Magnum de Babylone vocavit ad regnum. Et propterea nunc infert, quod duo quidem filii provocati sunt, et congregaverunt multitudinem exercituum plurimorum. Sed quod unus Antiochus Magnus venerit de Babylone in Syriam, quae eo tempore tenebatur a Ptolemaeo Philopatore filio Evergetis, qui quartus regnavit in Aegypto; cumque pugnasset adversum duces ejus, immo proditione Theodotii obtinuisset Syriam, quae per successionem jam a regibus Aegypti tenebatur, in tantam venit audaciam, contempta luxuria Philopatoris, et magicis artibus, quibus inservire dicebatur, ut ultro Aegyptiis bellum conaretur inferre. Et provocatus rex Austri, egredietur, et pugnabit adversum regem Aquilonis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ꝓunciã regis aqͥlonis. id ẽ. seleuei cogno¬
m̃to callinici. qͥ cũ matre laodice regnabat
in syria. & abusus ẽ. eis & obtinuit : in tan¬
tũ ut syriã caper& & ciliciã suꝑioresq
partes trans euphraten: & ꝓpe modũ uniuer¬
sam asiam. Cũq audiss& in egipto seditionẽ
moueri : diripiens regnũ seleuci.xł. milia¬
talentoꝵ argenti tulit. & uasa p̾eiosa. simu¬
lacraq deorũ duo milia qͥngenta. Inqͥb erans
&̃ illa quę cambises capta ab egipto in ꝑsas
lerat : exeet ⁊T eũ appellauit. & syriani
qͥdẽ ipse obtinuit: cilicia autẽ amico suo anti-¬
ocho gub̃nandã tradidit. & xantippo atteri
duci. ꝓuncias transeuphraten. Filii autẽ eius
ꝓuocabuntur : & congregabunt multitudinẽ
dans. Et reuertetur & concitabit᷑ & congredi¬
Post fugam & mortẽ sel euei callinci: duo filii
eius seleucus cognomento KEΡAΥNOC. & anti
ochus qui appellatus magnus. ꝓuocante spe
iuctorie. & in ultionẽ parentis exercitu con¬

Expanded text:
s, id est, Seleuci cognomento Callinici, qui cum matre Laodice regnabat in Syria, et abusus est eis, et obtinuit, intantum ut Syriam caperet, et Ciliciam, superioresque partes trans Euphraten, et propemodum universam Asiam. Cumque audisset in Aegypto seditionem motalentorum argenti tulit vasaque preciosa et simulachra deorum duo milia quingenta, in quibus erant et illa quae Cambises capta Aegypto in Persas lerat, Evergetem eum appellabant. Et Syriam quidem ipse obtinuit, Ciliciam vero amico suo Antiocho gubernandam tradidit, et Xantippo alteri duci, provincias trans Euphraten. Filii autem ejus provocabuntur: et congregabunt multitudinem dans, et revertetur, et concitabitur: et congredit mortem Seleuci Callinici, duo filii ejus ochus qui appellatus est Magnus, provocati spe victoriae, et in ultionem patris exercitu magno con
Abbreviated transcription (Latin):
q cũ sedentib : qr stantẽ illũ numerus captitio¬
rũ audire non poterat. Egressusq in cãpi latitu¬
dinẽ. uid& stantẽ głiã dñi. quã pͥus uiderat
ambulantẽ & eleuantẽ se. & int̾dũ stantẽ: qͥa¬
mus. głia cernebatur qđ significat omẽm mun-¬
di huius głiam p̾ter fluere. & gradũ stabilẽ non
habere. Glia autẽ dñi stans & ꝑseuerans cũ stan¬
te ꝓpħa uidet᷑ in campo: quȩ in medio captiuoꝵ
nec stare poterat nec uideri. Et cecidi in faciem

Expanded text:
que cum sedentibus; quia stantem illum numerus captivoque cum sedentibus; quia stantem illum numerus captivorum audire non poterat. Egressusque in campi latitudinem, vidit stantem gloriam Domini, quam prius viderat ambulantem, et elevantem semus, gloria cernebatur: quod significat, omnem mundi hujus gloriam praeterfluere, et gradum stabilem non habere. Gloria autem Domini stans, et perseverans, cum stante Propheta videtur in campo: quae in medio captivorum, nec star
Abbreviated transcription (Latin):
enim legimus. Et ueni ad transiigrationẽ acer¬
uum nouarũ frugũ: ad eos qͥ habitabant uꝑxta
fluuiũ chobar. Recteq ei qͥ dixerat sedi. iuberur
ut surgat : & qͥ ingressus fuerat ad transmigra¬
tionẽ. audit egredere. Non inconfragosas ualles.
non in preruptas rupes. s in capi latitudinẽ que
possit caꝑe głam dm̃. Unde & chorinthiis dr̃. dr̃. Dila¬
tamini. Quando ingreditur ad captiuos de qͥb di¬
ctũ ẽ. qđ insaniant & ꝑsequantur eũ: forti ma¬
nu indig&. ut possit resistere : & furorẽ ꝑsequen¬
tiũ sustinere. Quando autẽ egreditur in campũ
fit qͥdẽ suꝑ eũ manus dñi qͥ absq illiꝰ adiutorio
exire ñ poterat. s non additur fortis: ad uidendã
enĩ głiã dñi non ad pugnandũ egreditur. Et hoc
animaduertendũ: qđ in medio captiuoꝵ sedentiũ
& egressus sũ in cãpit: & ecce ibi głta dñi sta¬
bat. quasi głia quã uidi iuxta fluuiũ chobar.
ubente dño ingredit᷑. & iubente egredit᷑: sedit¬

Expanded text:
enim legimus, « Et veni ad transmigrationem, ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta fluvium Chobar, » recteque ei cui dixerat « sedi, » jubetur ut surgat. Et qui ingressus fuerat ad transmigrationem, audit « egredere, » non in confragosas valles, non in praeruptas rupes, sed in campi latitudinem, quae possit capere gloriam Domini. Unde et Corinthiis dicitur: Dilatamini , quando ingreditur ad captivos. De quibus dictum est, quod insaniant et persequantur eum, forti manu indiget ut possit resistere, et furorem persequentium sustinere. Quando autem egreditur in campum, fit quidem super eum manus Domini, quia absque illius adjutorio exire non poterat, sed non additur « fortis. » Ad videndam enim gloriam Dei, non ad pugnandum egreditur. Et hoc animadvertendum, quod in medio captivorum sedentium ecce ibi gloria Domini stabat, quasi gloria quam vidi juxta fluvium Chobar. Jubente Domino, ingreditur, et jubente egreditur, sedet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsunt antiq iusticię. si nouis facinorib oppri¬
matur. Qđ autẽ intulit ipse moriet᷑ quia ñ ad-¬
mintiasti ei : subaudit᷑ potuisse eũ uiuere. si spe¬
eulator magisterq docuiss&. Et facta ẽ. ibi suꝑ¬

Expanded text:
prosunt antiquae justitiae, si novis facinoribus oppriprosunt antiquae justitiae, si novis facinoribus opprimatur. Quod autem intulit: Ipse morietur, quia non annuntiasti ei, subauditur, potuisse eum vivere, si speculator magisterque docuisset. Et facta est ibi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Unus qͥ ñ audiit & ꝑiit: alter qͥ audiuit
& conuersus ad penitentiã saluauit animã suã.
Notandũq qđ possit iustus cadere: & si habuerit¬
magistrũ ad meliora conuerti. Et bona igitur
oꝑa indigent assiduo p̾ceptore. ne lassus opti¬
mo cursu retrahat pedẽ. Et impius quidẽ uł
iniquus si conuersus non fuerit. in impietate &
in iniqͥtate sua moriet᷑. Iustus autẽ si fecerit im¬
pietatẽ atq peccatũ non statĩ morit᷑. s ponitur
offendiculũ in conspectu eius. siue torm̃tũ & ut
theodotio drx̾ infirmitas. ut torqueat᷑ & planã
uiã ñ inueniat: & intelligat se languidũ. De qͥb
& dormiunt multi. Prodest enĩ iusto intelligere
delictũ suũ conscientieq torm̃tũ : & dicere cũ
psaimista. Conuersus sũ in erũna. dũ mͥ infigit̾¬
spina. E qͦmͦ impio ñ sunt obuie iniqͥtates si a¬
uertat᷑ auia sua impia & uiuat: sic iusto non

Expanded text:
sunt, unus qui non audivit, et periit; alter qui audivit, sunt, unus qui non audivit, et periit; alter qui audivit, et conversus ad poenitentiam, salvavit animam suam. Notandumagistrum ad meliora converti. Et bona igitur opera indigent assiduo praeceptore, ne lassus optimo cursu, retrahat pedem. Et impius quidem vel iniquus, si conversus non fuerit, in impietate et in iniquitate sua morietur. Justus autem, si fecerit impietatem atque peccatum, non statim moritur, sed ponitur offendiculum in conspectu ejus sive tormentum. Et, ut Theodotio dixit, « infirmitas, » ut torqueatur, et planam viam non inveniat, et intelligat se languidum. De quibu apud vos, et dormiunt multi . » Prodest enim justo intelligere delictum suum, conscientiaeque tormentum, et dicere cum Psalmista: « Conversus sum in aerumna mea, dum mihi infigittes, si avertatur a via sua impia et vivat: sic justo non
Abbreviated transcription (Latin):
men ẽ. dĩ tacere sermones ob triplice̾ causa. Uł
U nde & isaias. Ue inqͥt mͥ misero : qr tacui. Quodq
seqr̃. Iu autẽ ammã tuã liberasti : illud aplicum
sonat. Si cuius opus arserit : damnũ patiet᷑. Ipse
autẽ saluus erit. sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Ut ꝓbet
utrũ speculator externus sit mortis eius qͥ ꝑiit.
an reus: opꝰ enĩ magistri salus discipuli ẽ. Sed
& si conuersus iustus a iusticia sua fecerit imnqͥta¬
tẽ: ponã offendiculũ corã eo. Ipse morietur: qͥa
ñ adnuntiasti ei. In peccato suo moriet᷑ : & non
erunt in memoriã iusticie eiꝰ quas fecit: sangui¬
nẽ uero eius de manu tua reqͥrã. Si autẽ tu
ad nuntiaueris iusto ut ñ pecc& iustus. & ile ñ
peccauerit : iiuens uiu& qr adnuntiasti ei : & tu
animã tuã liberasti. Sic̃ impios uł imquos du¬
os legimꝰ. unũ qͥ ñ audiuit & periit. alterum
qͥ audiuit & ꝑseuerauit in neqͥtia. sic duo iusti

Expanded text:
men est, Dei tacere sermones, ob triplicem causam: vel men est, Dei tacere sermones, ob triplicem causam: vel Unde et Isaias: Vae, inquit, mihi misero, quia tacui . Quodque sequitur: Tu autem animam tuam liberasti, illud Apostolicum sonat: Si cujus opus arserit, damnum patietur, ipse autem salvus erit: sic tamen quasi per ignem ; ut probet utrum speculator externus a causa sit mortis ejus qui periit, an reus. Opus enim magistri, salus discipuli est. Sed et si conuersus iustus a iustitia fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo, ipse morietur, quia non adnuntiasti ei. in peccato suo morietur, et non erunt in memoria iustitiae eius, quas fecit: sanguinem uero ejusto, ut non peccet justus, et ille non peccaverit: vivens vivet, quia annuntiasti ei, et tu animam tuam liberasti. Sicut impios, vel iniquos duos legimus: Unum, qui non audivit, et periit; alterum, qui audivit, et perseveravit in nequitia: sic duo justi
Abbreviated transcription (Latin):
dies: factũ ẽ. uerbũ dñĩ ad me dicens. Fili hominis.
speculatorẽ dedi te domi isrł: & audies de ore meo
uerbũ. & adnuntiabis eis ex me. Qui speculator
habere  mn conscientia quȩ in aliis correpturꝰ ẽ.¬
S Si dicente me ad impiũ morte morieris Non adnũ¬
tiaueris ei neq loquutꝰ fueris ut auertat᷑ a uia
sua impia & uiuat: ipse impiꝰ in iniqͥtate sua mo¬
riet᷑: sanguinẽ autẽ eiꝰ de manu tua requirã. Si
autẽ adnuntiaueris impio. & ille non fuerit conuer
sus ab inqͥtate & auia sua impia. ipse qͥdẽ in iniqͥta¬
te sua moriet᷑. tu autẽ animã tuã liberabis. Duo
sunt impii siue iniqͥ ut loeoc. transtulerunt. U̾nus
qͥ nichil audit aspeculatore & in sua impietate
morit᷑. cuiꝰ sanguis de speculatoris querit᷑ manib
alt̾ cui speculator anunttat. & ille audire con¬
temmens. suo uitio morit᷑. ita dũ taxat ut specu¬
lator
a culpa alienus sit. Ex qͦ intelligimus ideo dnm
impio cõminari & dicere morte morieris ut auer

Expanded text:
ad me, dicens: Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel, et audies de ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me. Qui speculator habere eorum in conscientia, quae in aliis correpturus est si dicente me ad impium: morte morieris, non adnuntiaueris ei, neque locutus fueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiram. si autem tu adnuntiaueris iab iniquitate, et a via sua impia: ipse quidem in iniquitate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti. Duo sunt impii, sive iniqui, ut LXX transtulerunt. Unus qui nihil audit a speculatore, et in sua impietate moritur; cujus sanguis de speculatoris quaeritur manibus. Alter, cui speculator annuntiat, et ille audire contemnens, suo vitio moritur: ita dumtaxat, ut speculator a culpa alienus sit. Ex quo intelligimus ideo Dominum impio comminari, et dicere: Morte morieris, ut aver
Abbreviated transcription (Latin):
ximus in ꝓpħis historie ordo texendꝰ ẽ. cum in
psentiarũ sub eodẽ rege pͥora postea. & poste¬
riora ante dicantur. Q autẽ uerbũ dicturus eͥ.
diũ deb& stare cũ moyse: & audire eũ psal¬
mista. Qui statis in domo dñi: in atriis domꝰ
dĩ nr̃i. & p̾cipit᷑ illi ut lequat᷑ ad om̃s ciui¬
tates uida lic& ciuitates laoe. non transtulerin:
ne indecorũ forte uideretur in atrio domꝰ dm̃ Lo¬
qui ad urbes quȩ corã non erant. Sed quando
ad popłos & ad ciues loqͥtur: ipsis ciuitatib lo¬
quitur. Pulehre autẽ stat in atrio atq uestibu

Expanded text:
ximus, in prophetis historiae ordo texendus est, cum in praesentiarum sub eodem rege priora postea et posteriora ante dicantur. qui autem uerbum dicturus est domini, debet stare cum Mosi et audire cum psalmista: qui statis in domo domini, in atriis domus dei nostri. et praecipitur illi, ut loquatur ad omnes ciuitates Iuda, licet \'ciuitates\' LXX non transtulerint, ne indecorum forte uideretur in atrio domus domini loqui ad urbes, quae coram non erant; sed quando ad populos et ad ciues loquitur, ipsis ciuitatibus loquitur. pulchre autem stat in atrio atque uestibu
Abbreviated transcription (Latin):
gitudinis mint̾iorẽ uiã cubiti uniꝰ. Et ostia
eoꝵ ad aqͥlonẽ. & de ambulationes cȩnacłoꝵ similit᷑.
Qm̃ eminebant colũne a colu̾nis inferioribꝰ & spa¬
ciũ simile erat. & porticꝰ triplices erant. & colũ¬
nas ñ habebant sic̃ columnȩ in ext̾iorib ꝓptea e¬
minebant abhis quȩ erant inferiꝰ. & in medio
de t̾ra qͥnqͣginta cubitoꝵ. & lum̃ ext̾uis sic̾ exe-¬
drarũ atrii ext̾ĩoris quȩ respiciebant contra
exedras aqͥlonis longitudine cubitoꝵ quinqͣginta.
Longitudo enĩ exedrarũ respicientiũ atriũ ext̃ius
erat cubitoꝵ qͥnqͣginta. & he st̃̾ contra faciẽ suã

Expanded text:
dinis in interiorem viam cubiti unius, et hostia earum ad Aquilonem. Et deambulationes coenaculorum similiter, quoniam eminebant columnae a columnis inferioribus, et spatium simile erat. Et porticus triplices erant, et columnas non habebant sicut columnae in exterioribus: propterea eminebant ab his quae erant inferius, et in medio de terra quinquaginta cubitorum, et lumen exterius sicut exedrarum atrii exterioris, quae respiciebant contra exedras Aquilonis, longitudine cubitorum quinquaginta. Longitudo enim exedrarum respicientium in atrium exterius, erat cubitorum quinquaginta. Et haec sunt contra faciem s
Abbreviated transcription (Latin):
ante faciẽ tẽpli ꝑfecta in centenario numero recipimꝰ
pͥmia. Erat autẽ subt̃ garophilacia introitꝰ aborien¬
te : ingredientiũ in ea de atrio ext̾iori. Oporta enĩ dĩ
nos possidere diuicias. & de atrio ext̾iori subt̃ garo

Expanded text:
ante faciem templi, perfecta in centenario numero recipiemus ante faciem templi, perfecta in centenario numero recipiemus praemia. Erat autem subter gazophylacia introitus ab Oriente ingredientium in ea de atrio exteriori. Oportet enim Dei nos possidere divitias, et de
Abbreviated transcription (Latin):
qr longitudo erat gazophilacioꝵ atrii extioris qͥnqͣ¬
ginta cubitoꝵ: & longitudo ante faciẽ tẽpli. centũ
cubitorũ. Peribolus murũ significat qͥ erat exterior
& cingebat garophilacia in uia atrii extioris: habenᷤᷤ
in longitudinẽ qͥnqͣginta cubitoꝵ : de euiꝰ numeri sa¬
cram̃to crebro diximus. Porro longitudo ante faciẽ
tẽpli neqͣꝗͣ qͥnqͣginta cubitoꝵ erat ut ante garophi¬
lacia. s centũ cubitoꝵ. Ut pꝰ remissionẽ omĩũ pecca¬
toꝵ ꝑfecta p̾mia in centenario numero p̾stolemur.
Pꝑibolo siue muro qđ hebraice dr̃ gader.lxxͣ. lumen
int̃p̃tati st̃ qđ uenit extrinsecꝰ. & illuminat cordis
nr̃i ocłos. ñ sufficiente natura nr̃i luminis qđ uer¬
sat᷑ insensu ꝑfectũ scientiȩ habere fulgorẽ nͥ extrin-¬
secꝰ ꝑ dĩ grãm introeat. qđ pͥmũ ocłos nr̃i cordis illu¬
minat. & omẽ atriũ ext̾ius qđ qͥnqͣginta eubitoꝵ lati¬
tudine tendit᷑. facit clarescere : postea uͦ cũ uenerimꝰ

Expanded text:
gazophylaciorum atrii exterioris quinquaginta cubitorum, et longitudo ante faciem templi, centum cubitorum. Peribolus, murum significat qui erat exterior, et cingebat gazophylacia in via atrii exterioris, habens in longitudine quinquaginta cubitos: de cujus numeri sacramento crebro diximus. Porro longitudo ante faciem templi, nequaquam quinquaginta cubitorum erat, ut ante gazophylacia; sed centum cubitorum: ut post remissionem omnium peccatorum, perfecta praemia in centenario numero praestolemur . Pro peribolo, sive muro, quod Hebraice dicitur GADER  , LXX lumen interpretati sunt, quod venit extrinsecus, et illuminat cordis nostri oculos: non sufficiente natura nostri luminis, quod versatur in sensu, perfectum scientiae habere fulgorem, nisi extrinsecus per Dei gratiam introeat. Quod primum oculos nostri cordis illuminat, et omne atrium exterius, quod quinquaginta cubitorum latitudine tenditur, facit clarescere. Postea vero cum venerimus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ordinẽ posite : contra faciẽ porticuũ. tripliciũ.
Significat autẽ qđ pauim̃tũ atrii int̾ioris uiuo
fuerit stratũ lapide : ut nec estatis puluere nec
luto hiemis sacerdotũ uestigia polluant᷑. Unde &
dñs ascensurus ad patrẽ apłoꝵ lauat pedes ut mun-¬
dis purgatisq uestigiis scandant regna cȩloꝵ : &
tẽ & ñ fusceperint eos. excuciant pedũ suoꝵ pul¬
uerẽ : qͦ scilie& nichil munerũ t̾renoꝵ abeis apud se
remanere patiant᷑. Non solũ autẽ pauim̃tũ stratũ
erat lapide. s & porticꝰ erat iuncta porticui triplici:

Expanded text:
inem positae contra faciem porticuum triplicium. » Significat autem, quod pavimentum atrii exterioris vivo fuerit stratum lapide, ut nec aestatis pulvere, nec luto hiemis sacerdotum vestigia polluantur. Unde et Dominus ascensurus ad Patrem, apostolorum lavat pedes , ut mundatis purgatisque vestigiis scandant regna coelorum: etem, et non susceperint eos, excutiant pedum suorum pulverem, quo scilicet nihil munerum terrenorum ab eis apud se remanere patiantur. Non solum autem pavimentum stratum erat lapide, sed et porticus erat juncta porticui triplici.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. ꝓ cubitos longitudinis centũ suꝑfluũ ẽi qͥa in he¬
braico non habet᷑. Qđ ponentes. tulert᷑ ia qđ habet̃
in hebreo ad int̾iora respiciens iuȩ eubiti uniꝰ: qđ nos
de hebraica ueritate transtulimꝰ. Significat aut̃
qđ ante fores garophilacioꝵ om̃iũ siue exedrarũ¬
omĩum & thalamoꝵ fuerit deambulatio latitudi¬
uł ꝓpter decalogũ uł ꝓpter decalogũ uł ꝓpt̾ euan¬
głii sacram̃ta. Si enim abuno ꝑ duos & tres ad qͣr¬
ante singła gazophilacia gradientes ita dũ taxat
ut sẽꝑ ad int̾iora respiciant uiȩ eiꝰ quȩ ducit
ad cubitũ unũ. ad cultũ indelic& uniꝰ diuinita¬
tis: dicente filio ad patrẽ. Reuelaui nomen tuũ

Expanded text:
tum est: Per cubitos longitudinis centum, superfluum est: quia in Hebraico non habetur, quod ponentes, tulerunt id quod habetur in Hebraeo, ad interiora respiciens viae cubiti unius, quod nos de Hebraica veritate transtulimus. Significat autem, quod ante fores gazophylaciorum omnium, sive exedrarum, et thalamorum fuerit deambulatio, latitudi propter Decalogum, vel propter Evangelii sacramentum. Si enim ab uno per duos et tres ad quarante singula gazophylacia gradientes: ita dumtaxat ut semper ad interiora respiciant viae ejus, quae ducit ad cubitum unum, ad cultum videlicet unius divinitatis, dicente Filio ad Patrem: Revelavi nomen tuum
Abbreviated transcription (Latin):
lons. Lic& enĩ ad orientis ꝑueniamꝰ uitroitũ : tam̃
similitudo maioꝵ ẽ. in minorib : & ñ possumꝰ ad orien¬
tis ꝑuenire lumen nͥ ꝑ uiã aqͥlonis: ia e ꝑminora &
humiliora. ad maiora & altiora tendamꝰ. In ipso intro-¬
itu longitudo erat similis latitudini: id ẽ. eade̾ men-¬
sura ꝑ quadrũ. Omĩsq ingressus & similitudines.
& ostia eandẽ habebant mensuna & similitudinẽ:
quã garophilatia quȩ erant in uia respiciente ad

Expanded text:
d orientis perveniamus introitum, tamen similitudo majorum est in minoribus; et non possumus ad orientis pervenire lumen, nisi per viam aquilonis, id est, per minora et humiliora ad majora et altiora tendamus. In ipso autem introitu longitudo erat similis latitudinis, id est, eadem mensura per quadrum. Omnisque ingressus et similitudines et ostia eamdem habebant mensuram et similitudinem, quam gazophylacia, quae erant in via respiciente ad
Abbreviated transcription (Latin):
nascatur. oꝑ qͦ numero laeac. similitudinẽ atrii int̾io¬
ris int̃p̃tati st̃: forsitan formidantes uicenariũ mi¬
merũ inqͦ offerunt᷑ esau munera. matrio int̾iori po¬
nere. Seqr̃. E contra pauuntũ stratũ lapide atrii ex¬
terioris : ubi erat potticꝰ iuncta porticui triplici:

Expanded text:
nascatur: pro quo numero Septuaginta similitudinem atrii interionascatur: pro quo numero Septuaginta similitudinem atrii interioris interpretati sunt, forsitan formidantes vicenarium numerum, in quo offeruntur Esau munera in atrio interiori ponere. Sequitur: « Et contra pavimentum stratum lapide atrii exterioris, ubi erat porticus juncta porticui tripli
Abbreviated transcription (Latin):
trã. Legimꝰ in numero libro trib dan & neptalim
& aser filioꝵ balȩ & ⁊ elphe ancillarũ rachel &
liȩ. ad aqͥlonis plagas castra tenuisss: nunc qͦq in
facie longitudinis ostia aqͥlonis centũ fuisse cubi¬
tos & latitudinis quinqͣginta: ut ex decẽ decadis
quadrangulus numerus atq ꝑfectꝰ. & ex septem
ebdomadib qͥ remissionis ẽ. numerꝰ. & in pͥncipid̃
unionis id ẽ. ogdoadis erũpit sacerdotalia in tẽplo
dĩ spacia monstrarentur. Illudq qđ uixta hebrar¬
cũ iungit᷑ contra uiginti cubitos atrii intĩoris
ꝓ qͦ lacocͣ. tͣnstulerunt descripta erant sic̃ portȩ
atrii int̾ioris. hc̃ hab& sensũ : qđ ext̾ioris atrii cen¬
tenariꝰ & qͥnqͣgenarius numerꝰ eandẽ ĩ habeat ꝗͣ
uicenariꝰ atriĩ int̾ioris. Si enĩ qͣttuor qͥnqͥes suppu¬
tes innumero uicenario utrũq repꝑies testam̃tũ: ut¬
& lex teneat᷑ in euangłio. & euangłiũ de legis radice

Expanded text:
in Numerorum libro, tribus Dan et Nephtalim, et Aser filiorum Balae et Zelphae ancillarum Rachelis et Liae, ad Aquilonis plagas castra tenuisse. Nunc quoque in facie longitudinis ostii Aquilonis centum fuisse cubitos, et latitudinis quinquaginta: ut ex decem decadis, quadrangulus numerus atque perfectus, et ex septem hebdomadibus, qui remissionis est numerus, et in principium unionis, id est, ogdoadis erumpit, sacerdotalia in templo Dei spatia monstrarentur. Illudque quod 511 juxta Hebraicum jungitur, contra viginti cubitos atrii ineptuaginta transtulerunt, descripta erant sicut portae atrii interioris, hunc habet sensum: quod exterioris atrii centenarius et quinquagenarius numerus eamdem vim habeat, quam vicenarius atrii interioris. Si enim quatuor quinquies supputes in numero vicenario, utrumque reperies testamentum, ut et lex teneatur in Evangelio, et Evangelium de legis radice
Abbreviated transcription (Latin):
riori. Scđ̾m lumꝰ in pͥncipio deambulationis ad austrũ
contra meridiẽ. Et faciẽ reliqͥ edificii separatim.
& exedre. & deambulatio contra faciẽ suã iuxta
m̃suras exȩdrarũ. & uiã ad aqͥlonẽ. & longitudi¬
nẽ earũ & latitudinẽ earũ. & om̃s exitus earũ &
introitꝰ. & luminaria. & ostia exedrarũ contra me¬
ridiẽ. & introitꝰ abmitio deãbulaeri ad liminare¬

Expanded text:
od erat in principio deambulationis ad Austrum contra meridiem et faciem reliqui aedificii, et separati. Et exedrae et deambulatio contra faciem suam, juxta mensuras exedrarum et viam ad Aquilonem, et longitudinem earum, et latitudinem earum et omnis exitus earum, et introitus, et luminaria, et ostia exedrarum contra Meridiem, et introitus ab initio deambulacri ad l
Abbreviated transcription (Latin):
de inferiorib & de mediis ȩdificii. Redait causas
cur garophilacia in cęnaclis Ihitmiliora fuerint :
qr subportabant inqͥt porticꝰ quȩ libertate aeris
fruebantur. & eminebant de inferiorib & de me¬
sius. & qͣnto qͥs ad suꝑiora conscender&: tanto
dicente dño. Q uuit int̾ uos maior eẽ. fiat omĩũ
minimꝰ. Neq enĩ colũns aliis portabant᷑ sic̃ in atri¬
oꝵ colũnis legimꝰ: s eminebant de inferioribꝰ & de
mediis a terra cubitis qͥnqͣginta nimero remissionas
omĩum debitoꝵ. Hec sunt autẽ tristega de qͥb p̾¬
cipit᷑ describe ea triplicit̃: consilio & scientia ut
respondeas sermones ueritatis his quȩ ꝓponuntur
tibi. Inferiora gͥ & ext̾iora colunis indigent : quę

Expanded text:
de inferioribus, et de mediis aedificii. Reddit causas cur gazophylacia in coenaculis posita humiliora fuerint: quia supportabant, inquit, porticus, quae libertate aeris fruebantur. Et eminebant de inferioribus et de mesius. Et quanto quis ad superiora conscenderet, tanto dicente Domino: « Qui vult inter vos major esse, fiat omnium minimus . » Neque enim columnis aliis portabantur, sicut in atriorum columnis legimus, sed eminebant de inferioribus, et de mediis a terra cubitis quinquaginta numero remissionis omnium debitorum. Haec sunt autem tristega, de quibus praecipitur: « Describe ea tripliciter, consilio et scientia, ut respondeas sermonibus veritatis his quae proponuntur tibi . » Inferiora igitur et exteriora columnis indigent. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
contra portũ aquilonis. & introdux̃ me & ecce
exedrȩ qͥnq uixta partẽ ȩdificii. & ꝓpt̾ edificiũ
separatũ ad aqͥlonẽ econera cubitis centũ lon¬
gitudinis ad aqͥ lonẽ. & latitudinis qͥnqͣgita
cubitis descripte sic̃ porte atrii interioris. Ꝙsi¬
eut columne atrii ext̾ioris ꝑ ordinẽ contͣ faciẽ
porticꝰ terne. Et contͣ exedras de ambulatio

Expanded text:
troduxit me, et ecce exedrae quinque juxta partem aedificii, et prope aedificium separatum ad Aquilonem: 509 et contra cubitis centum longitudinis ad Aquilonem, et latitudinis quinquaginta cubitis descriptae sicut portae atrii interioris, et sicut columnae atrii exterioris, per ordinem contra faciem porticus te
Abbreviated transcription (Latin):
chiel e̾ liber scds ẽ. expositionis
templi: quẽ & quartũ decimũ oprculante
saisatore nr̃o ad finẽ usq dictare cupio:
ulud eiusdẽ numeri. cũ dauid in quar-¬
to decimo psalmo canens. One qͥs ha-¬
bitabit in tabernacło tuo aut quis reqͥ¬
esc& in monte scõ tuo. Quod & ꝓ difficili & inpos

Expanded text:
liber, secundus est expositionis templi, quem et quartum decimum, opitulante Salvatore nostro, ad finem usque dictare cupio, illud ejusdem numeri cum David in quarto decimo psalmo canens: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo: aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Quod et pro difficili
Abbreviated transcription (Latin):
Que cȩnacła ascendit helias & heliseus. & dñs cum
discipłis pascha facturꝰ: & thabita que & fide apli
& uirtutũ suarũ merito suscitata ẽ. Ista sunt cȩna¬
cula de qͥb in psalmo scriptũ ẽ : qͥ rigat montes de
ad altiora surrexerit. pluuiis dñi ñ rigabit᷑: qͥ ꝓdi
uersitate meritoꝵ. de pͥmo. scđ̾o. & t̾cio irrigat᷑ cȩ¬
nacło. Ipsa quoq garophilacia hoc ei thesauri gara

Expanded text:
lias et Elisaeus : et Dominus cum discipulis Pascha facturus , et Thabita quae et fide Apostoli et virtutum suarum merito suscitata est . Ista sunt coenacula, de quibus in psalmo scriptum est: Qui rigat montes de ad altiora surrexerit, pluviis Domini non irrigabitur, qui pro diversitate meritorum de primo, secundo, et tertio irrigatur coenaculo. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
inpͥncipio discipline. & necesse ẽ. ut qͥ intĩora con¬
spexerit : scd̾m eandẽ formã atq mensuras & recon¬
dita sacram̃ta etiã quȩ ext̾iora sunt uideant. Ẽdu¬
etꝰ autẽ ẽ. ingarophilatiũ sĩue ut sinimachus &. Icc̾.¬

Expanded text:
in principio disciplinae: et necesse est, ut qui interiora conin principio disciplinae: et necesse est, ut qui interiora conspexerit, secundum eamdem formam atque mensuras et recondita sacramenta, etiam quae exteriora sunt videat. Eductus autem est in gazophylacium sive, ut Symmachus et
Abbreviated transcription (Latin):
& edux̃ me in gatophilatid̃ qd̃ erat contra sẽparatũ
edificiũ. & contra edem uergentẽ ad aqͥlonẽ: ꝓ qͦ
habetur in .lxͣx. & eduxit me. & ecce exedrȩ qͥnqͣgui
ta reliqͦ edificio. & iuxta separatũ ad aqͥlonẽ. ꝓ
separato qđ aqͥla & simmacꝰ tͣnstulert̃: sed̾a ȩdicro
om̃ib locis similit̾ expͥmentes. Alultaq alta quȩ
in p̾senti loco posita sõ int̾ hebrareũ & lacx. ñ solũ
ordine s & numero & uerboꝵ int̃p̃tatione discor-¬
dant : ut si uoluerimꝰ habere in fingulis. & diuer¬
sitates eoꝵ quęrere & explanare rationẽ. multũ ab¬
erremꝰ aꝓportto. Uoluerãq desꝑatione & magnitudine
rei. p̃sens testimoniũ silentio p̃terire: s meliꝰ arbi¬
tratꝰ sũ qđ cũq dicere. ꝗͣ om̃ino nil dicere : socraticũ
diligentiꝰ contẽplatus ẽ. edux̾ eũ uir cuiꝰ fumculꝰ
&̾ calamꝰ erat in manu ad atruĩ ext̾ius ꝑ uia ducen
r& : s alit̾ uidemꝰ ꝑfectã habentes scientiã. aliter

Expanded text:
e in gazophylacium, quod erit contra separatum aedificium, et contra aedem vergentem ad Aquilonem pro quo habetur in LXX: Et eduxit me: et ecce exedrae quinque de reliquo aedificio et juxta separatum ad Aquilonem: pro separato, quod Aquilae et Symmachus transtulerunt, secunda omnibus locis similiter exprimentes: multaque alia quae in praesenti loco posita sunt inter Hebraicum et LXX non 510 solum ordine, sed et numero, et verborum interpretatione discordant, ut si voluerimus haerere in singulis, et diversitate eorum quaerere, et explanare rationem, multum aberremus a proposito. Volueramque desperatione et magnitudine rei praesens testimonium silentio praeterire: sed melius arbitratus sum quodcumque dicere, quam omnino nihil dicere, Socraticum diligentius contemplatus est, eduxit eum vir, cujus funiculus et calamus earet. Sed aliter videmus perfectam habentes scientiam, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
bent᷑ accipis. contestatã uolo & illud rethoris ui¬
ctormi libenter admoneo: ut obscuritatẽ uolum¬
ex tribꝰ rebꝰ fieri scias : uł rei magnitudine. uł
doctoris imꝑitia. uł audientis duricia. Quorum
pͥmũ & scđm liqͥdo in hoc oꝑe consttebor. Tercium
acum̃ ingenii tui & desiderium scripturarum
facile rennuit: quȩ p̾uilegio uirginali & uictꝰ
continentia. ñ dicã frequentẽ s iugẽ hospitem
possides dm̃. G̾ t̾oiũ decimũ in ierechiel arripiamꝰ
librũ : cuius hoc pͥncipiũ ẽ. & edipẽ me inatriũ
ext̾ius ad uiã ducentẽ ad aqͥlonẽ. & indixcit

Expanded text:
benter accipis, contestatum volo, et illud rhetoris Vibenter accipis, contestatum volo, et illud rhetoris Victorini breviter admoneo, ut obscuritatem voluex tribus rebus fieri scias, vel rei magnitudine, vel doctoris imperitia, vel audientis duritia: quorum primum et secundum liquido in hoc opere confitebor; tertium, acumen ingenii tui et desiderium Scripturarum facile renuit: quae privilegio virginali, et victus continentia, non dicam frequentem, sed jugem hospitem possides Deum. Igitur tertium decimum in Ezechiel arripiamus librum, cujus hoc principium est: « Et eduxit me in atrium exterius per viam ducentem ad Aquilonem, et ind
Abbreviated transcription (Latin):
dieb uitȩ mee: ut uideã iocunditatẽ dñi & uisitẽ
Et cũ nr̃a duudicent. sua udicanda non p̾bent: ñꝗͣ
re : & singulos ictus ailumniari. ac de alienori-¬
dere sanguine : & ubi uulnus infigi debuerit
imꝑiti laniste more disserere. & in explanatione
tẽpli ierechielis & cȩteroꝵ quȩ ad finẽ ipsius uo¬
luminis ꝑtinent. fateor me ꝓ rei magnitudine ni¬
chil dignũ seribere : & in paucis si qua tam̃ acci¬
pere meruero grãs agere saluatori. Scriptũ ẽ.
enĩ. Nisi credideritis: ñ intelligetis. & in alio lo¬
eo. Si habueritis fidẽ quasi granũ sinapis. & dixe¬
ritis monti huic tͣnsinigra & tͣnsplantare in mari:¬
fi & qͦm̃ apłs granũ sinapis. ñ modicã fidei pottio¬
ne̾ s totã fidẽ cõmemorat eẽ. dicens  & si totã fidẽ
pis etiã si modicũ fuerit in magnã erescit arborẽ:
& uolatilia celi habitant in ramis eiꝰ. Quã obrem
tͥ filia eustochiũ quȩ nr̃a qualie̾unq fueruit li¬

Expanded text:
diebus vitae meae, ut videam jucunditatem Domini, et visitem et cum nostra dijudicent, sua judicanda non praebent: numquam et singulos ictus calumniari, ac de alieno ridere sanguine, et ubi vulnus infigi debuerit, imperiti lanistae more disserere. Ego in explanatione templi Ezechielis, et caeterorum quae ad finem ipsius voluminis pertinent, fateor me pro rei magnitudine nihil dignum scribere, et in paucis, si qua tamen accipere meruero, gratias agere Salvatori. Scriptum est enim: Nisi credideritis, non intelligetis . Et in alio loco: Si habueritis fidem ut granum sinapis, et dixeritis monti huic, transmigra et transplantare in marigranum sinapis non modicam fidei portionem, sed totam fidem esse commemorat dicens: Et si totam fidem pis, etiam si modicum fuerit, in magnam succrescit arborem, et volatilia coeli habitant in ramis ejus . Quamobrem tibi, filia Eustochium, quae nostra qualiacumque fuerint li
Abbreviated transcription (Latin):
& in p̾sentiarũ cũ te cuperent mnimici oppͥmere.
affui tibi : & meo ꝓtectus es auxilio. Hoc autẽ:
tã ad ieremiã quã scd̾m dispensationẽ carnis
assumpte ad saluatorẽ referri potest. Pro eo qđ̃
nos uixta hebraicũ int̾pretati sumus om̃s maledi¬
cunt mͥ usq ad eũ locũ ubi scriptũ ẽ. in tempr̃e¬

Expanded text:
 in praesentiarum cum te cuperent inimici opprimere, affui tibi, et meo protectus es auxilio. Hoc autem tam ad Jeremiam, quam secundum dispensationem carnis assumptae ad Salvatorem referri potest. Pro eo quod nos juxta Hebraicum interpretati sumus: « Omnes maledicunt mihi, » usque ad eum locum, ubi scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
cireũ dam̃. & cogim᷑ ꝓuictu atq uestitu & neces¬
sariis quȩ ad corpꝰ ꝑtinent aliqͣ facere quȩ face¬
re non debemꝰ: saitĩ hoc a nobis exigitur.: ut qͣndo
in nos reuertim̃ & scimus cur nati sumꝰ. & in¬
t̾iora atq adita tẽpli ingredim̃ recedamus a
uiciis seli. & ne minima qͥdẽ peccata faciamus.
ꝑque ostendit᷑ & peccare nos ꝓ necessitatib earnis
peccata leuia  & rursũ eẽ.tepꝰ qͣndo atriũ ingre

Expanded text:
ctu atque vestitu, et necessariis quae ad corpus pertinent, aliqua facere quae facere non debemus, saltem hoc a nobis exigitur, ut quando in nos revertimur, et scimus cur nati sumus, et interiora atque adyta templi ingredimur, recedamus a vitiis saeculi, et ne minima quidem peccata faciamus. Per quae ostenditur, et peccare non pro necessitatibus carnis peccata levia, et rursum esse tempus, quando atri
Abbreviated transcription (Latin):
s portabt̃ confusionẽ suã. & scelera que fecerunt.
Psacerdotali entin officio qͥ holocaustũ & uictimas
omẽq sacrificiũ offerre consueuerant redigentur
m ultimũ gradũ: & ert̃ ianitores domꝰ in ignomim¬
am sempit̾nã : ut ab uniuerso popło uideant᷑ in tͣnte &
exeunte. de quã fublimi dignitate ad quã ultimũ
gradũ ꝑuenerint. Sacerdotes autẽ inqͥt id ẽ. leuitȩ
qͥ st̃ filii sadoc. hoc ẽ. iustoꝵ siue iusti dĩ. & qͥ in tẽprẽ¬

Expanded text:
 portabunt confusionem suam, et scelera sua quae fecerunt. Pro sacerdotali enim officio qui holocaustum et victimas omneque sacrificium offerre consuerant, redigentur in ultimum gradum. Et erunt janitores domus in ignominiam sempiternam, ut ab universo populo videantur intrante et exeunte, de qua sublimi dignitate, ad quam ultimum gradum pervenerint. « Sacerdotes autem, » inquit, id est Levitae « qui sunt filii Sadoc, » hoc est justorum sive justi Dei, et qui in temp
Abbreviated transcription (Latin):
erit clausa qr dux ipse sedebit in ea. Multȩ sunt por-¬
te quas in descriptione tẽpli iezechielis scriptura
cominemorat. tã intus quã foris: altaris quoq figu¬
rã & consecrationẽ & sacrificia sermo p̾teritꝰ ꝑcurrit.
Quo finito. uenit ad portã scu̾arii exteriorẽ quȩ respi¬
ciebat ad orientẽ: & erat dausa. Statĩq uir ille qui
erat ductor ꝓpħȩ & ei omiã demonstrabat : loquutꝰ
ẽ.ad eũ. Porta hȩc quã respicis clausa semꝑ clausa

Expanded text:
« erit clausa, qui dux ipse sedebit in ea. » Multae sunt portae quas in descriptione templi Ezechielis Scriptura commemorat tam intus quam foris. Altaris quoque figuram et consecrationem et sacrificia sermo praeteritus praecurrit. Quo finito, venit ad portam sanctuarii exteriorem quae respiciebat ad Orientem, et erat clausa: statimque vir ille qui erat ductor prophetae, et ei omnia demonstrabat, locutus est ad eum: Porta haec quam respicis clausam, semper cla
Abbreviated transcription (Latin):
dita ira dauid pauore contremuit. & emortuũ ẽ.
cor euus in eo. Captus autẽ a bestiis quarũ ne mor¬
sib lanietur ꝓpħa suspirat dicens. Nle tradas be-¬
stus antmã confitentẽ tibi. ille dicendus eĩ qͥ ad¬
uersarsi leonis morsib deuorat᷑: & pardi qͥ non
mutat uarietatẽ suã & urse quȩ raptis seuit
catulis. & lupoꝵ arabie : & reliquarũ bestiarum¬

Expanded text:
dita ira David pavore contremuit, et mortuum est dita ira David pavore contremuit, et mortuum est cor ejus in eo . Captus autem a bestiis, quarum ne morsibus lanietur, propheta suspirat, dicens: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi , ille dicendus est qui adversarii leonis morsibus devoratur et pardi qui non mutat varietatem suam, et ursae quae raptis saevit catulis, et luporum Arabiae
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. Grandis dignitas sacerdotũ. s grandis ruma
si peccant. Letam᷑ ad ascensũ: s timeamꝰ ad lapsũ.
Non ẽ. tanti gaudii excelsa tenuisse: qͣnti mero¬
ris ẽ. de sublimiorib corruisse. Neq enĩ solũ ꝓnrĩs
delictis reddemꝰ rationẽ: ẜ ꝓ om̃ium quoꝵ abutim̃
donis: & neqͣꝗͣ sumꝰ de eoꝵ salute solliciti. Omẽ
morticinũ & captũ ab estia de auib & peccorib ñ
comedent sacerdotes. & uyxta littera om̃i gm̃ ele
tur qͥ uncti sunt oleo spãli. de quo seriptũ ẽ. Hexit
te ds̃ ds̃ tuus oleo exultationis p̃participib tuis. Heo
de auib quã de peccorib cuius sanguis effusus eͥ.¬
nat sacerdotes qͥ inturdis ficedulis glirib & cȩte¬
ris huiuiscemodi. hec auiditate gulȩ non custodi¬
unt. Possumus autẽ iuxta anagogen morticinũ
dicere in quo animȩ sanguis in mortułs ei & imita¬
tur nabal carmelum. qͥ int̾̃pretatur stultus. qͥ au¬

Expanded text:
nostris. 556 Grandis dignitas sacerdotum: sed grandis ruina eorum nostris. 556 Grandis dignitas sacerdotum: sed grandis ruina eorum si peccant. Laetemur ad ascensum, sed timeamus ad lapsum. Non est tanti gaudii excelsa tenuisse, quanti moeroris de sublimioribus corruisse. Neque enim solum pro nostris delictis reddemus rationem: sed pro omnium, quorum abutimur donis, et nequaquam sumus de eorum salute solliciti. Omne morticinum et captum a bestia de avibus, et de pecoribus, non comedent sacerdotes. Et juxta litteram, omni tur, qui uncti sunt oleo spirituali, de quo scriptum est: Unxit te Deus oleo exsultationis prae participibus tuis . Haec de auibus quam de pecoribus, cuius nequnat sacerdotes, qui in turdis, ficedulis, gliribus, et caeteris hujuscemodi, haec aviditate gulae non custodiunt. Possumus autem juxta anagogen morticinum dicere, in quo animae sanguis emortuus est, et imitatur Nabal Carmelium, qui interpretatur stultus: et au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam dñs loqͥtur : ꝑ moysen ante iã dixerit.
Querendũ cur eadẽ quȩ dicta sunt repetat: ut ui¬
delic& quȩ in mentib hominũ sunt uł legendi ne¬
gligentia. uł audiendi contẽptu & obluuone dele
inua uoce umouent᷑ quȩ ñ sto seripta calamo & a¬
a pocriphoꝵ deliram̃ta confingunt: s patris & suo
spũ eõdie loqͥtur in corde credentiũ. & hec erit
responsio aduersũ eos qͥ calumniant᷑ ꝓpħas: cur quȩ
in pentateuco continent᷑ in suis uoluminib repli¬
rantia comedent sacerdotes: de quib scriptũ ẽ.
peecata popłi mei comedent. Nec tantũ gaudendũ
ẽ. ad oblationẽ munerui: qͣntũ tim̃dũ ad honoriᷤᷤ
condempnationẽ si eo abutamur indigne. Primiti¬
ua uixta litterã sunt animantiũ & in animan¬
tũ : quȩ pͥma nascunt᷑ & quȩ pͥmũ terra gignit.
gustauerit. Hoc autẽ facimꝰ ut reponat sacer¬
dos benedietionẽ & oblationẽ nram in domo sua:
siue ut admp̃cationẽ suã dñs benedicat domib

Expanded text:
 Dominus loquitur, per Moysen ante jam dixerit: et quaerendum cur eadem quae dicta sunt repetat. Ut videlicet quae in mentibus hominum sunt, vel legendi negligentia, vel audiendi contemptu, et oblivione deleta, viva voce innoventur, quae non sit scripta calamo, et aapocryphorum deliramenta confingunt: sed Patris et suo Spiritu quotidie loquitur in corde credentium. Et haec erit responsio adversum eos qui calumniantur prophetas, cur quae in Pentateucho continentur in suis voluminibus replirantia, comedant sacerdotes, de quibus scriptum est: Peccata populi mei comedent . Nec tantum gaudendum est ad oblationem munerum, quantum timendum ad honoris condemnationem, si eo abutamur indigne. Primitiva juxta litteram sunt animantium, et inanimantium quae prima nascuntur, et quae primum terra gignit. gustaverit. Hoc autem facimus, ut reponat sacerdos benedictionem, et oblationem nostram in domo sua: sive ut ad imprecationem suam Dominus benedicat domibus
Abbreviated transcription (Latin):
isse suꝑ patre & matre. filio & filia. fre & soro¬
re. Multa facere compellim᷑ in seli huiꝰ angusti¬
is constituti. uł conditione carnis uł fragilita¬
te naturȩ. Qui autẽ talis extiterit ut ministiae
in scũario. & atriũ ingrediat᷑ interuis. ut offẽ¬
immo imitator eiꝰ de qͦ scriptũ ẽ. tues sacerdos
in ȩt̾nũ scd̾m ordinẽ melchi sedech. iste nullam
habebit hereditatẽ nͥ dm̃ qͥ ẽ. hereditas eiꝰ nec ac¬
cipi& possessionẽ in isrł hoc ẽ. int̾ uulgus ignobi¬
le. s sacerdotalẽ ut dicat de eo dñs. ego sũ here¬
ditas & ego possessio eoꝵ. Quẽ cũ inuenerint:
loquent᷑ ac dicent. Tenebo illũ & ñ dimittã illũ:
& psallent cũ ꝓpħa pars mea dñs. Uictimã & ꝓpec¬
cato & ꝓ delicto siue ꝓ ignorantia ipsi comedens
& om̃e uotũ siue separatio in isrł ipsoꝵ erit. & pͥ¬
mitiua omĩum pͥmogenitoꝵ. & omã libam̃ta ex

Expanded text:
isse super patre et matre, filio et filia, fratre et soroisse super patre et matre, filio et filia, fratre et sorore. Multa quippe facere compellimur in saeculi hujus angustiis constituti, vel conditione carnis, vel fragilitate naturuario, et atrium ingrediatur interius, et offeimmo imitator ejus, de quo scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech , iste nullam habebit haereditatem, nisi Deum qui est haereditas ejus: nec accipiet possessionem in Israel, hoc est, inter vulgus ignobile; sed sacerdotalem, ut dicat de eo Dominus: Ego sum haereditas 555 et ego possessio eorum. Quem cum invenerint, loquentur ac dicent: Tenebo eum, et non dimittam illum; et psallent cum propheta: Pars mea Dominus . Victimam et pro peccato et pro delicto sive pro ignorantia ipsi comedent, et omne votum sive separatio in Israel ipsorum erit. Et primitiva omnium primogenitorum, et omnia libamenta ex
Abbreviated transcription (Latin):
sit maculata cõplexii. Ex qͥb intelligimꝰ. pͥule¬
giũ uirginale: qd cinussib& uiri contactꝰ. ꝑfectã
auferat puritatẽ. Quȩ utrũ recte ꝑperã ne di¬
eta sint: lectoris arbitrio relinquamꝰ. Nature
qͦq suꝑ hoc ꝓbatur affectus. oraie liaritatis. ui¬
xta qdđ seriptũ ẽ. ordinate in me haritatẽ. Post re¬
rũ parentẽ dnm. carnis qͦq pater diligat᷑ & mat̾.
filius & filia. fr̃ & soror: ita dũ taxat si dedomo
non exierit. nec in alteriꝰ tͥnsierit potestatẽ. Post¬
quã autẽ sacerdos fuerit emundatus purificati¬
onis ordine que in mosaica lege conseripta ẽ. sep¬
tẽ dies numerabunt᷑ ei : uł ꝑfectus numerus
penitudinif. uł pꝰ consũmationẽ mundi quando
Hoc ẽ. enĩ int̾ius atriũ. ut possit ministrare in scũ¬
ario & semꝑ offerre ꝓpeccato conscientiȩ iuctimã:
nec ullũ tepꝰ sit quo ñ recordet᷑ maculatũ se fu¬

Expanded text:
fuerit maculata complexu. Ex quibus intelligimus privilefuerit maculata complexu. Ex quibus intelligimus privilegium virginale, quod cujuslibet viri contactus, perfectam auferat puritatem, quae utrum recte, perperam ne dicta sint, lectoris arbitrio relinquamus. Naturae quoque super hoc probatur affectus, ut ordine charitatis juxta quod scriptum est: Ordinate in me charitatem , post rerum parentem Deum, carnis quoque pater diligatur et mater; filius et filia; frater et soror; ita dumtaxat si de domo non exierit, nec in alterius transierit potestatem. Postquam autem sacerdos fuerit emundatus purificationis ordine, quae in Mosaica lege conscripta est, septem dies numerabuntur ei, vel perfectus numerus poenitudinis, vel post consummationhoc est enim interius atrium, et possit ministrare in sanctuario, et semper offerre pro peccato conscientiae victimam, nec ullum tempus sit, quo non recordetur maculatum se fu
Abbreviated transcription (Latin):
uate st̃ suꝑ me. Qui talis ẽ. non colligit ligna
le̾ consumat materiã: & die sabbati in uno ꝑma-¬
lipsi. Qui uicerit faciã illũ columnã in tẽplo
dĩ mei : & foras ñ egredietur amplius. Qđq se
quit᷑ & ad mortuũ hominẽ ñ ingredient᷑ ne pol¬
luantur: ꝓpͥe sacerdotalis ẽ. officii mortieura nͥ
tangere: ut qͥ ꝓ alioꝵ uiciis dep̾eat᷑. ipse ad al¬
tare mundus accedat. De qͥb mortuis & salua.¬
tor. loqͥtur in euangłio : dimitte mortuos ut se¬
peliant mortuos suos. Isti cont aminant᷑ in pa¬
tre mortuo. qͣndo relinquunt creatorẽ suũ. &
in matre mortua. de eccłia. recedentes. In filio
quoq & filia quod aliud ad cogitationes aliua
ad oꝑa ꝑtin&. qđ significantius grece dr̃. Ne ⁊ oharo¬
te u. frem quoq & sororẽ qͥ eodẽ renatꝰ ẽ. spiĩ si
portauerit mortuũ contaminabit᷑ in eo: ita dum¬
taxat si soror uirgo ꝑmanserit. nec ullius uiri

Expanded text:
vatae sunt super me . » Qui talis est non colligit ligna vatae sunt super me . » Qui talis est non colligit ligna lem consumat materiam, et die sabbati in uno permanlypsi: « Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur amplius . t ad mortuum hominem non ingredientur ne polluantur, proprie sacerdotalis officii est, morticina non tangere, ut qui pro aliorum vitiis deprecatur, ipse ad altare mundus accedat. De quibus mortuis, et Salvator loquitur in Evangelio: Dimitte mortuos, ut sepeliant mortuos suos . » Isti contaminantur in patre mortuo, quando relinquunt creatorem suum, et in matre mortua de Ecclesia recedentes. In filio quoque et filia, quod aliud ad cogitationes, aliud ad opera pertinet. Quod significantius Graece diciturtrem quoque et sororem, qui eodem renatus est spiritu, putaverit mortuum, contaminatur in eo: ita dumtaxat si soror virgo permanserit, nec ullius viri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habuit. E pꝰ quã fuerit mundatus. septem
dieb numerabuntur ei. Et in die introitꝰ sui in scũ¬
ariũ. & ad atriũ int̾ius utministrent mͥ in scũa¬
rio meo offerre ꝓpeccato suo año dõ. siue offera&
placationẽ. Erit autẽ eis hereditas. ego heredi¬
tas eoꝵ. & possessionẽ non dabitis in isrł. ego
possesio eoꝵ. Aahuc facerdotib p̾cipitur. Inqͥb
obseruandũ qđ non dixerit absolute & sabbata
sc̃ificabunt. uł iuxta isaiã neomenias & sabbata
urã odit anima mea: s eũ distinetione sabbata
mea. Unde & in euangłio scriptũ ẽ. Sacerdotes
in tẽplo sabbata uiolant: & absq culpa funt.
Non sabbatũ dĩ s sabbatũ litterę : sabbatũ udeoꝵ.
Qđ recte uiolant : qͥ sunt genus electũ. regale sa¬
& apłs doc& relictũ eẽ. popło dĩ : de quo dr̃. si
introibunt in reqͥẽ meã. qđ hebraice sabbatum
nominatur. Scificat autẽ sabbatũ dĩ qͥ ñ portat
onus peccati in sabbato: nec dic̃.sic̃ onus graue gra-¬

Expanded text:
nabuntur et postquam fuerit emundatus septem dies numerabuntur ei et in die introitus sui in sanctuarium ad atrium interius ut ministret mihi in sanctuario offeret pro peccato suoplacationem. Non erit autem eis haereditas. Ego haereditas eorum, et possessiones non dabitis in Israel. Ego possessio eorum. » Adhuc sacerdotibus praecipitur, in quibus observandum quod non dixerit absolute: « Et sabbata sanctificabunt, » vel juxta Isaiam: « Neomenias et sabbata vestra odit anima mea , » sed cum distinctione, sabbata mea. Unde et in Evangelio scriptum est: « Sacerdotes in templo sabbatum violant, et absque culpa sunt, non sabbatum Dei, sed sabbatum litterae, sabbatum Judaeorum, quod recte violant, qui sunt genus electum, regale, sas docet relictum esse populo Dei, de quo dicitur: Si intrabunt in requiem meam , » quod Hebraice sabbatum nominatur. Sanctificat autem sabbatum Dei, qui non portat onus peccati in sabbato; nec dicit: « Sicut onus grave gra