comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catores iustus inuenit: ꝑ stratum quodã
modo humilitatis nr̃e s non cũ morbo
iniquitatis nr̃e. Nam ꝑ animale. nobis.
hoc ẽ ꝑ mortale corpus. apparuit. Qui
utiq si uoluisset: cum corpore immor¬
tali primitus aduenisset. S quia nos
humilitate filii dei sanari oportebat.
uiq ad nrãm infirmitatẽ descendit:
& fidei nr̃e meritum. ac p̃miũ. uirtu¬
te suȩ resurrectionis ostendit. Ideo seqͥ¬
tur apłs & dicit. Nouissimus adam
in sꝑm uiuificantem. Siue intelliga¬
tur primus adam qui de puluere ante
formatꝰ ẽ. nouissimꝰ aũ adã qͥ de uͥgine ꝓcreatꝰ
ẽ siue in uno qͦ hoĩe utrũq cõpleat᷑. ut pͥ¬
mꝰ adã sit hõ in corpore mortali. nouissimꝰ
adamidemipse in corpore immortaliꝰ tñ
inter animam uiuentem & sꝑm uiui¬
ficantem. hoc int̾esse uoluit: ut hic sit
corpus animale. illic sꝑuale. Anima
quippe in corpore animali uiuit qͥdem:

Expanded text:
catores iustus inuenit, per stratum quodam catores iustus inuenit, per stratum quodam modo humilitatis nostrae sed non cum morbo iniquitatis nostrae. nam per animale nobis, hoc est per mortale corpus apparuit, qui utique, si uoluisset, cum corpore inmortali primitus aduenisset. sed quia nos humilitate filii dei sanari oportebat, usque ad nostram infirmitatem descendit et fidei nostrae meritum ac praemium uirtute suae resurrectionis ostendit. ideo sequitur apostolus et dicit: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem. siue intellegatur primus Adam, qui de puluere ante formatus est, nouissimus autem Adam, qui de uirgine procreatus est, siue in unoquoque homine utrumque compleatur, ut primus Adam sit homo in corpore mortali, nouissimus Adam idem ipse in corpore inmortali, tamen inter animam uiuentem et spiritum uiuificantem hoc interesse uoluit, ut illic sit corpus animale hic spiritale. anima quippe in corpore animali uiuit quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
immortale est: quamuis non nulli arbi¬
trentur tunc fieri corpus sp̃uale. cum etiã
& ipsum corpus mutatur in sꝑm. & qd
homo erat ex corpore & sꝑu. utrumq ac
totum sꝑc erit. quasi dixerit apłs. semina¬
tur corpus. surget sꝑc̃. Dixit autem se
minatur corpus animale: surget sꝑua¬
le. Proinde sicut animale corpus non ẽ
aniina. s corpus: ita & sꝑuale corpus ñ
sꝑm debemus putare. s corpus. Quis
opinionem discipuloꝵ refellat: ubi cum
eum uidentes existimabant se sꝑm uid̾e.
ait palpate & uidete. quia sꝑc carnem &
pus. nec tamen sꝑe erat s corpus: nulla
ulterius morte ab anima resoluendum
atq separandum. sicut corpus animale:
quale animatum ẽ dei flatu. cum factuᷤ
est homo in anmam uiuam: etiam ipsũ
ex animali sꝑuale sine mortis interuen¬
tu futurum. nisi transgressio precepti.
prius commisso peccato infligeret pęnã:
quam ds seruate iusticiȩ daret coronam.

Expanded text:
inmortale est. Quamuis nonnulli arbiinmortale est. Quamuis nonnulli arbitrentur tunc fieri corpus spiritale, cum iam et ipsum corpus mutatur in spiritum et, quod homo erat ex corpore et spiritu, utrumque ac totum spiritus erit, quasi dixerit apostolus: \'Seminatur corpus, surget spiritus\'. dixit autem: Seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. proinde, sicut animale corpus non est anima sed corpus, ita et spiritale corpus non spiritum debemus putare sed corpus. quis opinionem discipulorum refellat, ubi, cum eum uidentes existimarent se spiritum uidere, ait: Palpate et uidete, quia spiritus pus nec tamen spiritus erat sed corpus nulla ulterius morte ab anima resoluendum atque separandum sicut corpus animale, quale animatum est dei flatu, cum factus est homo in animam uiuam, etiam ipsum ex animali spiritale sine mortis interuentu futurum, nisi transgressio praecepti prius commisso peccato infligeret poenam, quam deus seruatae iustitiae daret coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uid̾e corruptionẽ: clauis tñ & lancea ꝑrũpi po-¬
tuit. nͨ oĩo in incorruptiõe ꝑsistere: & qͦd in
contumelia passionis mortisq seminatum
est. nunc esse ingloria uite eterne: & quod
ex infirmitate potuit crucifigi. nunc in
uirtute regnare: & qd erat corpus anima¬
est. Cum enim uellet apłs. de corpore ani¬
mali adhibere testimonium scriptuaꝵ:
illud posuit. quod in genesi legitur. Si ẽ
inqͥt corpus animale: est & sꝑuale. Sie
ce scriptum ẽ. Factus ẽ primus homo¬
adam. in animam uiuentẽ. Necolis
certe quemadmodum scriptum sit. & in¬
sufflauit d̾s in faciem eiꝰ flatum uitȩ: o
factus ẽ homo in animã uiuam. Dictũ
ẽ autem etiam de animalib ꝓducat t̾ra
animam uiuam. Intelligitur gͦ corpus
animale dici simile cȩteris animalibus.
ꝓpt̾ mortis dissolutionẽ. & corruptionẽ.
quȩ cotidie cibo reficitur: & postea sepa¬
rata animantis compago dissoluitur:
Sꝑuale autem corpꝰ quod iam cum sꝑu

Expanded text:
corruptionem, clauis tamen et lancea perrumpi potuit, nunc omnino in incorruptione consistere et, quod in contumelia passionis mortisque seminatum est, nunc esse in gloria uitae aeternae et, quod ex infirmitate potuit crucifigi, nunc in uirtute regnare et, quod erat corpus animaest. cum enim uellet apostolus de corpore animali adhibere testimonium scripturarum, illud posuit, quod in Genesi legitur: Si est, inquit, corpus animale, est et spiritale; sic et scriptum est: Factus est primus Adam in animam uquem ad modum scriptum sit: Et insufflauit deus in faciem eius flatum uitae et factus est homo in animam uiuam. dictum est autem etiam de animalibus: Producat terra animam uiuam. intellegitur ergo corpus animale dici simile ceteris animalibus propter mortis dissolutionem et corruptionem, quae cotidie cibo reficitur et postea superata animantis compago dissoluitur, spiritale autem corpus. quod iam cum spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
detis hab̾e. possidet regnũ dĩ caro aũ cũ scd̾m
corruptionẽ intelligitur. ñ possidebit. Hoc
enim expositum ẽ cum diceret᷑. caro &e san¬
guis regnum dei non possidebunt. in eo qd̾
continuo ad ditum ẽ. neq corruptio in cor¬
ruptionem possidebit.¬

Expanded text:
detis habere, possidet regnum dei, caro autem curo secundum corruptionem intellegitur, non possidebit; hoc enim expositum est, cum diceretur: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, in eo, quod continuo additum est: Neque corruptio incorruptionem possidebit
Abbreviated transcription (Latin):
get ingła. Seminat᷑ in infirmitate: surget
in uirtute. Seminatur corpus animale:
surget corpus sꝑuale. IN his uerb̃ apłi
numquidnã fas ẽ putare. corpora nostra¬
melius resurrectura quam xꝑiͥ cum de
illo sit ꝓpositum exemplum. quod fidelit̾
intendere. & ꝑ eius gr̃am sꝑare debeamꝰ:
si nr̃m in incorruptione resurrecturũ ꝓ¬
mittitur: nec potuit illud sine gła. si no¬
strum resurget ingła. Quȩ autem gła:
ubi ad huc corruptio: Nimis itaq absur¬
dum est. ut credamus illud corpus & in
infirmitate seminatum eẽ. id est mortifi¬
catum: & in infirmitate resurrexisse. cum
corpus nr̃m seminetur in infirmitate.sur¬
gat in uirtute: & dicat idem apłs. de xꝑo
Et si crucifixus ẽ ex infirmitate: s uiuit in
uirtute dei. Quis uͦ tam absurde sapiat.
ut credat illud corpꝰ aĩale seminatum. aĩale
suscitatum: si nr̃m seminat᷑ aĩale. surgeo
sꝑuale: Constat itaq neq ullomͦ dubitandũ

Expanded text:
get in gloria; seminatur in infirmitate, surget in uirtute; seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. in his uerbis apostoli numquid fas est putare melius corpora nostra resurrectura quam Christi, cum de illo sit propositum exemplum, quod fideliter intendere et per eius gratiam sperare debeamus? si nostrum in incorruptione resurrecturum promittitur, nec potuit illud sine gloria, si nostrum resurget in gloria: quae autem gloria, ubi adhuc corruptio? nimis itaque absurdum est, ut credamus illud corpus et in infirmitate seminatum esse, id est mortificatum et in infirmitate resurrexisse, cum corpus nostrum seminetur in infirmitate, resurgat in uirtute et dicat idem apostolus de Christo: Etsi crucifixus est ex infirmitate, sed uiuit in uirtute dei. quis uero tam absurde sapiat, ut credat illud corpus animale seminatum, animale resuscitatum, si nostrum seminatur animale, surget spiritale? Constat itaque neque ullo modo dubitandum
Abbreviated transcription (Latin):
alia sit temptatio deceptionis. alia temptatio
ꝓbationis. scđ̾m illam non intelligitur qͥ
temptat nisi diabolus. scd̾m hãc tẽptat ds̃:
ita cum dicitur caro possidebit regnum dei.
& caro non possidebit regnum dei.cẽ noĩs¬

Expanded text:
alia sit temptatio deceptalia sit temptatio deceptprobationis: secundum illam non intelligitur qui tentat nisi diabolus; secundum vero hanc tentat Deus. Ita cum dicitur, Caro possidebit regnum Dei, et, Caro non possidebit regnum Dei, eti
Abbreviated transcription (Latin):
illa uͦ cõmutatione iustoꝵ cum dixisset &
nos commutabimur: tam ꝙͣ. quereremus
quomͦ illud fiat. uł qualis illa cõmutatio
futura sit: adiungit & dicit. Oportet enĩ
corruptibile hoc in duere in corruptelam:
& mortale hoc induere immortalitatem.
Ion ut opinor dubitandũ ẽ scđm hoc
dictum. caro & sanguis regnum dei ñ possi¬
debunt: quia non ibi erit corruptio. & mor¬
talitas carnis & sanguinis. Sedm has enim
qualitates. hoc loco carnem & sanguinem
nuncupauit. Quo circa ut aliquid exẽpli
gra ponam quod interim occurrit. sic̃ scrip¬
tum est. ne forte temptauerit uos is qͥ tẽp¬
tat. & inanis sit labor ur̃. atq hic intelligit᷑
diabolus. tamquam d̾s omnino ñ temptet.
de quo alio loco scriptura dicit. ipse autem
neminem temptat: nec contraria ẽ ista sen¬
tentia ei dequa dr. temptat uos dñs deus
ur̃. s soluitur questio. cum uocabulũ temp¬
tationis diuersas intelligentias habet: eo qd̃

Expanded text:
illa uero commutatione iustorum cum dixisset: illa uero commutatione iustorum cum dixisset: Nos commutabimur, tamquam quaereremus, quo modo istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit, adiungit et dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. non, ut opinor, dubitandum est secundum hoc dictum: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, quia non ibi erit corruptio et mortalitas carnis et sanguinis; secundum has enim qualitates hoc loco carnem łt sanguinem nuncupauit. Quocirca, ut aliquid exempli gratia ponam, quod interim occurrit, sicut scriptum est: Ne forte temptauerit uos, qui temptat, et inanis sit labor noster — atque hic intellegitur diabolus. tamquam deus omnino non temptet, de quo alio loco scriptura dicit: Ipse autem neminem temptat; nec contraria est ista sententia ei. qua dicitur: Temptat uos dominus deus uester, sed soluitur quaestio, cum uocabulum temptationis diuersas intellegentias habet eo -quod
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem uite. qui mala egerunt in resur¬
rectionem iudicii: iudicium appellans penã
sempit̾nam: sicut alio loco. qui non credit
iam iudicatus ẽ. Ainde illi qui ad iudiciũ
resurrecturi sunt. non commutabunt᷑ in illã
incorruptelam: quȩ nec doloris corruptionẽ
pati potest. Illa namq fidelium ẽ. atq scoꝵ
Isti uero ꝑpetua corruptione cruciabuntur:
quia ignis eoꝵ non extinguetur. & uermis
eoꝵ non morietur. Quid sibi uult gͦ ista
distinctio. & mortui resurgent incorrupti
&e nos commutabimur: nisi quia om̃s incor¬
rupti resurgent: S ex his iusti etiam im¬
mutabuntur in illam incorruptelam: cui
nulla omnino possit nocere corruptio. Ac
ꝑhoc qui in eam non commutabunt᷑. in¬
corrupti quidem resurgent in tegritate
menbroꝵ: s tamen corrumpendi dolore
penaꝵ: cum audierint ite in ignem ȩter¬
num. qui paratus ẽ diabolo. & angłis eus.
A quo auditu malo uistus ñ timebit. De

Expanded text:
rectionem uitae, qui male egerunt. in resurrectionem uitae, qui male egerunt. in resurrectionem iudicii, iudicium appellans poenam sempiternam, sicut alio loco: Qui non credit, inquit, iam iudicatus est. proinde illi, qui ad iudicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris corruptionem pati potest; illa namque fidelium est atque sanctorum, isti uero perpetua corruptione cruciabuntur, quia ignis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur. -Quid sibi ergo uult ista distinctio: Et mortui resurgent incorrupti et nos commutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, sed ex his iusti etiam inmutabuntur in illam incorruptelam. cui omnino nulla possit nocere corruptio? ac per hoc, qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. a quo auditu malo iustus non timebit. de
Abbreviated transcription (Latin):
nem non possidebit. Hoc ergo loco nomine
carnis & sanguinis: corruptionem morta¬
litatis intelligi uoluit. Deniq tamquã ei
diceretur. quomͦ caro erit & caro non erit
caro quippe erit. qm̃ dñs post resurrectionẽ
ait. palpate & usdete. quia sꝑc ossa & carnẽ
non habet. sicut me uidetis habere: caro aũ
non erit. qm̃ caro & sanguis regnum di ñ
possidebunt: exponit quid diceret adici¬
ens. Ecce mysterium uobis dico: omnes
quidem resurgemus. Uel sicut greci codi¬
ces habent. Omnes quidem dormiemus:
non tamen omnes immutabimur. Hanc
immutationẽ. utrum in deterius. an in me
ẽ in puncto temporis: qd̾ diuidi ñ potest¬
Inictu oculi. Hoc est in sumina celeritate.
In noiussima tuba. Hoc ẽ innouissimo
signo: quod dabitur ut ista compleantur
commutationẽ in meluis sine dubitatione
oportet intelligi. quia om̃s & iusti & in¬
iusti resurrecturi sunt: s sicut dñs in euan¬
gelio loquitur. qui bene fecerunt in resur¬

Expanded text:
nem non possidebit. hoc ergo loco nomine nem non possidebit. hoc ergo loco nomine carnis et sanguinis corruptionem mortalitatis intellegi uoluit. Denique, tamquam ei diceretur: \'Quo modo caro erit et caro non erit? caro quippe erit, quoniam dominus post resurrectionem ait: Palpate et uidete, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere, caro autem non erit, quoniam caro et sanguis regnum dei non possidebunt\', exponit, quid dixerit, adiciens: Ecce mysterium dico uobis; omnes quidem resurgemus - uel, sicut Graeci codices habent, omnes quidem dormiemus , non tamen omnes inmutabimur. hanc inmutationem utrum in deterius an in melest in puncto temporis, quod diuidi non potestictu oculi, hoc est in summa celeritate, in nouissima tuba, hoc est in nouissimo signo, quod dabitur, ut ista compleantur;commutationem in melius sine dubitatione oportet intellegi, quia omnes et iusti et iniusti resurrecturi sunt sed, sicut dominus in euangelio loquitur, qui bene fecerunt, in resur
Abbreviated transcription (Latin):
est qualis terrenus tales & terreni: nͥ
mortales ex mortali: Et quid ẽ qualis
cęlestis. tales celestes: nisi immortales
ꝑ immortalem: Illud ꝑ adam: hoc per
xꝑm. Dñs etiam ad hoc terrenus factꝰ
ẽ. cum ẽẽt cȩlestis. ut eos qui terreni e¬
rant. faceret celestes : hoc ẽ id̃o ex ĩmorta¬
li mortalis factus ẽ. assumens formã
serui. non domini mutando naturam:
ut eos qui mortales erant faceret immoꝵ¬
tales. imꝑtiendo dominicam grãm: ñ
doceret nostra corpora futura ex corrup¬
tibilib incorruptibilia. ex contemptibi¬
lib głosa. ex infirmis fortia. ex animali¬
b sꝑualia. hoc est ex mortalib immor
fratres: quia caro & sanguis regnum dei
possidere non possunt. Et ne quisquã
putaret scdm substantiam carnis hoc apo¬
stolum dixisse: aperuit quid diceret. sub¬
iungendo. Neq corruptio incorruptelã
possidebit. Hamquam diceret. Quod
dixi caro &e sanguis regnum dei ñ posside¬
bunt: ideo dixi. quia corruptio incorruptio¬

Expanded text:
est, Qualis terrenus, tales et terreni; nisi, mortales ex mortali? et quid est, Qualis coelestis, tales et coelestes; nisi, immortales per immortalem? Illud per Adam, hoc per Christum. Dominus enim ad hoc terrenus factus est, cum esset coelestis, ut eos qui terreni erant, faceret coelestes; hoc est, ideo ex immortali mortalis factus est, assumendo servi formam, non Domini mutando naturam, ut eos qui mortales erant faceret immortales, impertiendo dominicam gratiam, ndoceret nostra corpora futura ex corruptibilibus incorruptibilia, ex contemptibilibus gloriosa, ex infirmis fortia, ex animalibus spiritualia, hoc est, ex mortalibus immortfratres, quia caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt. Et ne quisquam putaret secundum substantiam carnis hoc Apostolum definisse, aperuit, quid diceret, subiungendo: Neque corruptio incorruptionem possidebit, tamquam diceret: \'Quod dixi: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, ideo dixi, quia corruptio incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
la in claritatesic & resurrectio mortuoꝵ.
N his omnib. iste sensus ẽ. Si genera car¬
nis cum sint cuncta mortalia. differunt tñ
inter se ꝓ diuersitatib animantium: &e si
corpora cum sint omnia uisibilia. differus
tamen ꝓ diuersitatib locoꝵ. unde alia est
celestium głia. alia t̾restrium: & si in locis
sublimib cum sint cuncta celestia. differt̃
tamen ipse claritates luminum: ñ ẽ mirũ
quod in resurrectione mortuoꝵ. distabit

Expanded text:
 in gloria. sic et resurrectio mortuorum. in his omnibus iste sensus est: si genera carnis, cum sint cuncta mortalia, differunt tamen inter se pro diuersitatibus animantium et si corpora, cum sint omnia uisibilia, differunt tamen pro diuersitatibus locorum, unde alia est caelestium gloria alia terrestrium, et si in locis sublimibus, cum st in se claritates luminum, non mirum est quod in resurrectione mortuorum distabit
Abbreviated transcription (Latin):
rum uellet eis ꝑsuadere. qui dicebant
quia resurrectio mortuoꝵ non ẽ: xꝑi resur¬
rectione premissa in exemplum. inter cẽtera
quomͦ resurgent mortui: quo aũ corpore ue¬
nient. idest quali corpore: Deinde adhibens
documenta seminum. dicit. Insipiens tu q̃d
Iseminas non uiuifi catur: nisi prius moriatur.
Et quod seminas. non corpꝰ quod futurum ẽ

Expanded text:
re uellet eis, qui dicebant, quia resurrectio mortuorum non est, Christi resurrectione praemissa in exemplum inter cetera, q\'Quo modo resurgent mortui? quo autem corpore uenient?\' id est quali corpore. deinde adhibens documenta seminum: Stulte, inquit, tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur, et quod seminas, non corp
Abbreviated transcription (Latin):
seruum: Dño suo stat aut cadit. Noluit
enĩ hominem ab homine udicari ex arbi¬
trio suip icionis: uł oẽ extra ordinario usur¬
pato iudicio: s potiꝰ ex lege dĩ scd̾m ordinẽ
eccłiȩ. siue ultro confessum: siue accusatum
atq conuictum. Alioquin illud cur dixit.
si quis fr̃ nominatur. aut fornicator. aut i¬
dolis seruiens & cet̾a: nͥ quia eã nominatio¬
nem intelligi uoluit. quȩ fit in quẽquã cũ
sententia ordine iudiciario. atq integritate
ꝓfertur:siam si nominatio sufficit. multi
Dampnandi sunt innocentes: quia sepe falso
in quoquã crimen nominatur. Quid enim

Expanded text:
servum? Suo domino stat, aut cadit . Noluit servum? Suo domino stat, aut cadit . Noluit enim hominem ab homine judicari ex arbitrio suspicionis, vel etiam extraordinario usurpato judicio: sed potius ex lege Dei secundum ordinem Ecclesiae, sive ultro confessum, sive aatque convictum. Alioquin illud cur dixit: Si quis frater nominatur aut fornicator, aut idolis serviens, etc., nisi quia eam nominatiotolus voluit, quae fit in quemquam, cum sententia ordine judiciario atque integritate profertur. Nam si nominatio sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quemquam crimen nominatur. Noluit enim
Abbreviated transcription (Latin):
apłs & adiungit. Nunc aũ scripsi uobis
ñ cõmisceri. Si quis fr̃ nominetur aut for¬
nicator. aut idolis seruiens. aut auarus.
aut maledieus. aut ebriosꝰ. aut rapax: cum
eui smodi. nec quidem cibum simul sumere.
Quid enim mͥ. de his qui foris st̃ uidicare:
Nonne de his qui intus sunt iudicatis: De
his aũ qui foris sunt ds iudicabit. Auferte
malum a uobisipsis. Quib uerbis satis ostẽ¬
dit. ñ temere & quomͦlibet. s ꝑ uidicium au¬
ferendos eẽ malos ab eccl̃ȩ communione aut
si ꝑ iuditiũ auferri non possunt. tolerentur
potius: ne ꝑuerse malos euitando quisq ab
eccłia ipse discedens. eos quos fugere uidetur
uincat ad gehennã. Quia & ad hoc nob̾ st̃
in scͥpturis exempla ꝓposita. uł in messe. ut
palea sufferatur usq ad ultimũ uentilabrũ:
uł infra illa retia ubi pisces boni cũ malis.
hoc ẽ infine scłi ȩquo animo tolerent᷑. Non
enĩ contrarium ẽ huic loco id qd alio loco
dicit apłs: tu quis es qui iudicas alienum

Expanded text:
et adiungit: 'Nunc autem scripsi vobis non commisceri, si quis frater nominatur aut fornicator aut idolis serviens aut avarus aut maledicus aut ebriosus aut rapax: cum eiusmodi nec quidem cibum simul sumere. Quid enim mihi de his, qui foris sunt, iudicare? Nonne de his, qui intus sunt, vos iudicatis? De his autem, qui foris sunt, Deus iudicabit. Auferte malum de vobis ipsis'. Quibus verbis satis ostendit non temere et quomodolibet, sed per iudicium auferendos esse malos ab aecclesiae communione, ut, si per iudicium auferri non possunt, tolerentur potius, ne perverse malos evitando quisque ab aecclesia ipse discedens eos, quos fugere videtur, vincat ad gehennam, quia ad hoc nobis sunt in scripturis exempla proposita vel in messe, ut palea sufferatur usque ad ultimum ventilabrum, vel infra retia illa, ubi pisces boni cum malis id est, in fine saeculi, aequo animo tolerentur . Non enim contrarium est huic loco id quod alio loco dicit Apostolus: Tu quis es qui judicas alienum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥum fundam̃tum ẽẽ fidi catholice: qͥa puta¬
ri potest aliquib hereticis hoc nob̃cum esse
cogitentur: nomine solo inuenitur xp̃c apd
quosubet hereticos. qui se xꝑianos uocari uo¬
lunt: re ipsa uͦ ñ ẽ apud eos. Quod ostendere
nimis longum ẽ: qm̃ cõmemorande sunt
om̃s hereses. siue que fuert̃. siue que st̃. siue
que poterunt ẽẽ sub uocabulo xꝑiano: & qͣm¬

Expanded text:
proprium fundamentum esse fidei catholicae, quia putari potest aliquibus haereticis hoc nobiscum esse cogitentur, nomine tenus invenitur Christus apud quoslibet haereticos, qui se christianos vocari volunt; re ipsa vero non est apud eos. Quod ostendere nimis longum est; quoniam commemorandae sunt omnes haereses, sive quae fuerunt, sive quae sunt, sive quae potuerunt e
Abbreviated transcription (Latin):
oticia ur̃a certior intꝰ¬
est ubi nemo scit quȩ sint hominiᷤ:
nisi sꝑe hoĩs qui in ipso ẽ. S cum uenerit
dominus & illuminauerit abscondita te¬
nebraꝵ. & manifestau̾it cogitationes cor¬
dis: tunc nichil latebit ꝓximum in ꝑximo:
nec erit quod suis quisq aꝑiat abscondat
alienis: ubi nullus erit alienus. Lux uero
ta sit. quis lingua ꝓferat: quis saltem in¬
firma mente contingat: ꝓfecto lux illa ipse
ocłoꝵ. Erit gͦ tunc mens idonea quȩ illam
lucem uideat: quod nc̃ nondum ẽ. Hoc aũ
ocłus corporis: neq nunc potest. neq tunc

Expanded text:
otitia nostri certior intest. ubi nemo scit, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis. qui in ipso est? sed cum uenerit dominus et inluminauerit abscondita tenebrarum et manifestauerit cogitationes cordis, tunc nihil latebit proximum in proximo nec erit, quod suis quisque aperiat, abscondat alienis, ubi nullus erit alienus. lux uero ta sit, quis lingua proferat, quis saltem infirma mente contingat? profecto lux ilia ipse oculorum. erit ergo tunc mens idonea, quae illam lucem uideat, quod nunc nondum est. Hoc autem oculus corporis neque nunc potest neque tunc
Abbreviated transcription (Latin):
rorsꝰ fieri potest ut aliqͥ uerũ habeant
baptismũ. & ñ habeant uerã fidẽ: sict̃
fieri potest ut uerũ habeant euangł̃m. qd
ñ recte intelligendo falsi aliquid credant de deo.
dandũ putabimus: Nec illos arbitror corithi¬
os. qͦs inscismata dissilusse redarguit. ueram
fide habuisse: ineo qd dicebant ego sum pauli.
hoc enĩ falsum erat. Uerũptñ baptismũ habe¬
bant: ex cuiꝰ ueritate ut istam corrigerent falsita¬
tem ab eo ipso audiunt. Numqͥd ꝑaulꝰ ꝓ uobis
crucifixus ẽ aut in nomine pauli baptizati estisᷤ ͤ¬
Erant illic cẽ qͥ mortuos resurgere ñ credebant
& in eo utiq ñ ueram tenebant atq habebãt
fidem. Ex eo tñ qd uerũ habebant. qm̃ crede¬
bant xꝑi resurrexisse in quo fuerant bapti
fides sana ñ erat dicens. Si mortui ñ resurgeit
curaret᷑. qd̾ resurgere mortuos errore ꝑnitiosissi¬
mo ñ crȩdebant

Expanded text:
rorsus fieri potest, ut aliqui uerum habeant baptismum et non habeant ueram fidem, sicut fieri potest, ut uerum habeant euangelium, quod non recte intellegendo falsi aliquid credant de deo: dandum putabimus? nec illos Corinthios arbitror, quos in schismata dissiluisse redarguit, ueram fidem habuisse in eo quod dicebant: ego sum Pauli; hoc enim falsum erat. uerum tamen baptismum habebant, ex cuius ueritate ut istam corrigerent falsitatem, ab eo ipso audiunt: numquid Paulus pro uobis crucifixus est aut in nomine Pauli baptizati estis? erant illic etiam, qui mortuos resurgere non credebant et in eo utique non ueram tenebant atque habebant fidem. ex eo tamen quod uerum habebant, quoniam credebant Christum resurrexisse, in quo fuerant baptizfides sana non erat, dicens: si mortui non resurgunt, sanaretur, quod resurgere mortuos errore perniciosissimo non credebant
Abbreviated transcription (Latin):
git. Cum enim dicit unusquisq ur̃m. ego
sum pauli ego autem appollo. ego uͦ cephȩ
nonne carnales estis: & scdm hominẽ am¬
bulatis: Rogo uos fratres: audite & ꝓficite.
Excitite uos de loco carnali: ꝑgite in turtu¬
rem & columbam. Aues enim non diuisit
S quicumq talis ꝑmanserit. & scđm mo¬
dũ quedam uite aptum carnalib de gre¬
mio eccłie ñ recesserit. & ñ fuerit seductus
ab hereticis. ut ex contraria parte diuidat᷑:
ueniet caminus & ad dexteram ponitur.
Sine camino non poterit. S qui caminẽ
pati ñ uult: ꝑgat in turturem & colũbã.
Qui potest caꝑe capiat. Si aũ non sic erit:
& edificauerit suꝑ fundamentum. ligna.
fenum. stipulam. idest amores scłares fun¬
damento fidei suꝑ edificauerit. tam̃ in fũ¬
damento sit xꝑc. ut primũ locum ipse ha¬
beat in corde. & in illo ei nicħ omino ante¬
ponatur: portantur & tales. tolerantur &
tales: ueniet caminus. incendet ligna fenũ.
stipulam. Ipse autem inquit saluus erit: sic

Expanded text:
nusquisque vestrum, Ego sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae; nonne carnalis estis, et secundum hominem ambulatis?» Rogo vos, fratres, audite, et proficite; excutite vos de loco carnali, pergite in turturem et columbam: «Aves» enim «non divisit.» Sed quicumque talis permanserit, et secundum quemdam modum vitae aptum carnalibus, et de gremio Ecclesiae non recesserit, et non fuerit seductus ab haereticis, ut ex contraria parte dividatur; veniet caminus, et ad dextram poni sine camino non poterit. Sed si caminum pati non vult, pergat in turturem et columbam. Qui potest capere, capiat. Si autem non sic erit, et «aedificaverit super fundamentum ligna, fenum, stipulam,» id est, amores saeculares fundamento fidei suae superaedificaverit; tamen si in fundamento sit Christus, ut primum locum ipse habeat in corde, et ei nihil omnino anteponatur; portantur et tales, tolerantur et tales: veniet caminus, incendet ligna, fenum, stipulam: «Ipse autem,» inquit, «salvus erit, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ues aũ non diuisit. Sꝑuales ñ ha¬
bent diuisionẽ: non cogitant scisma¬
ta. Pax ẽ in eis: custodiunt eam in cet̾is
quantum possunt. Ubi in aliis deficiunt:
in se tenent. Si erit inquit ibi filiꝰ pacis:
requiescet suꝑ eum pax ur̃a. Si qͦ minus:
ad uos reuertet᷑. Non ẽ filiꝰ pacis. diuidi uolu¬
it: reuertetur ad te pax tua: quia aues ñ diui¬
sit. uenit & caminus. Nam tum sẽdit ibi a¬
brabam usq ad uesꝑam: uenit magnus
terror diei iudicii. Uesꝑa enim illa: finis scłi.
Et caminus ille: ueniens dies iudicii. Diuisit
inter media illa que diuisa erant: etiam ca¬
minus. S inter medium transiit caminus:
alia in dexteram alia in sinistram separa¬
uit. Sunt ergo quidam carnales: & tamen
ȩccł̃ie gremio ꝯtinẽt᷑. uiuentes scd̃m quen¬
dam modum suum: quos timemus ne se¬
ducantur ab hereticis quandui carnales

Expanded text:
es autem non divisit.» Spirituales non habent divisionem, non cogitant schismata: pax est in eis, custodiunt eam in caeteris quantum possunt; ubi in aliis deficiunt, in se tenent. «Si erit ibi,» inquit, «filius pacis, requiescet super eum pax vestra; si quo minus, ad vos revertetur» . Non est filius pacis, dividi voluit, revertetur ad te pax tua; quia aves non divisit. Veniet et caminus: nam consedit ibi Abraham usque ad vesperam, et venit magnus terror diei judicii. Vespera enim illa finis est saeculi; et caminus ille, veniens dies judicii. Divisit inter media illa quae divisa erant, etiam caminus . Si inter media transiit caminus, alia in dextram, alia in sinistram separavit. Sunt ergo quidam carnales, et tamen Ecclesiae gremio continentur, viventes secundum quemdam modum suum, quibus timemus ne seducantu
Abbreviated transcription (Latin):
abet gͦ hic sponsam quã redemit
sanguine suo. & cui ꝑignus dedit
sꝑm sc̃m: eruit eam de mancipatu dia¬
boli. Mortuus ꝓpt̾̃ delicta eiꝰ. resurrex̃
ꝓpt̃ iustificationem eiꝰ. Quis offert tan¬
ta sponse suȩ: Licet offerant homines
quelibet ornam̃ta t̾raꝵ. aurũ. argentũ.
lapides p̃ciosos. equos. mancipia. fundos.
p̃dia: numquid aliqͥs offert sangunem
suũ: Si enim sanguinẽ suũ sponse dederit:
ñ erit qui ducat uxorẽ. Dñs aũ securus
moriens. dedit sanguinẽ suũ ꝓ ea quã
resurgens haberet: quam sͥ iam coniun¬
xerat in utero uirginis. Uerbũ enĩ spontꝰ.
& sponsa caro humana: & utrũq unus
filius dĩ. & idem filus hominis. ubi
factus ẽ caput ȩccłie. Ille uterꝰ uͥginis
marie: thalamus eis. Inde ꝓcessit tãꝙͣ

Expanded text:
abet ergo hic sponsam quam redemit sanguine suo, et cui pignus dedit Spiritum sanctum . Eruit eam de mancipatu diaboli: mortuus est propter delicta ejus, resurrexit propter justificationem ejus . Quis offeret tanta sponsae suae? Offerant homines quaelibet ornamenta terrarum; aurum, argentum, lapides pretiosos, equos, mancipia, fundos, praedia: numquid aliquis offeret sanguinem suum? Si enim sanguinem suum sponsae dederit, non erit qui ducat uxorem. Dominus autem securus moriens, dedit sanguinem suum pro ea quam resurgens haberet, quam sibi jam conjunxerat in utero Virginis. Verbum enim sponsus, et sponsa caro humana; et utrumque unus Filius Dei, et idem filius hominis: ubi factus est caput Ecclesiae, ille uterus virginis Mariae thalamus ejus, inde processit tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
unc desponsata ẽ eccłia. & uirgo est
ad nuptias ꝑducenda: id est cũ se cõnti¬
net a corruptione scłari. Ilo aũ tempore
nubet: quo uniu̾sa mortalitate p̃tere¬
unte. immortali conceptione fetatur.
Pesponsaui uos in qͥt uniuiro. uirginem
castam exhibere xꝑo. Uos inqͥt uͥginẽ. a
plurali ad singularẽ concludens. Ideo ce
uirgines dici possunt: & uirgo. S uidemꝰ
Et nunc ex parte. tunc aũ ex toto. Ipsũ
aũ in enigmate. &e ex parte nẽ in scͥpt᷑is
aliquid cernere. quod tñ sit scđm catholi¬
cam fidem. ex illo pignore contingit. qd
accepit uirgo ȩccłia humili aduentu spõ¬
si sui. Quȩ illo ultimo aduentu. cũ ue¬
niet in claritate nuptura ẽ: cũ oĩa facie
ad faciem contuebitur. Dedit enĩ nobis
pignus sꝑm: sicut dicit apłs.¬

Expanded text:
 desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem et nunc ex parte, tunc autem ex toto. ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contuebitur. dedit enim nobis pignus spiritum, sicut dicit apos
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ mea sponsa. Et ñ gaudes in nuptiis
Immo gaudeo ait. Amicꝰ aũ sponsi qͥ stat
& audit eũ: gaudio gaudet ꝓpt̾ uocem
Quare stat e Qⁱa ñ cadit. Quare ñ cadit:
Quia humilis ẽ. Uide stantem in solido
Non sum dignus corrigiã calciamenti
ei soluerẽ. Bene te humilias: merito ñ ca¬
lat & ipse ñ sͥ s sponso. Audi uocẽ zelanti.
Tlo dei uos relodixit. Non meo ñm. s
relo dei. Tnde quomͦ: quam zelas. uł cui
relas: Despondi enim uos uni uiro u̾ginẽ
castam exhibere xꝑo. Quid gͦ times: qd
ꝑelas: Timeo inquit. ne sicut serꝑens se¬
corrumꝑant᷑ a castitate quȩ ẽ in xꝑo.¬

Expanded text:
non est mea sponsa. Et non gaudes in nuptiis? Imo gaudeo, ait: Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem Quare stat? Quia non cadit. Quare non cadit? Quia humilis est. Vide stantem in solido: Non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Bene te humilias, merito non calat, et ipse non sibi, sed sponso. Audiat vocem zelantis zelo Dei. Vos zelo dixit, non meo, non mihi, sed zelo Dei. Unde? Quomodo? Quem zelas, cui zelas? Desponsavi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo. Quid ergo times? Quare zelas? Timeo, inquit, ne sicut serpens Ecorrumpantur a castitate, quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
pinis ȩccłia uirgo appellata ẽ. Diu̾sa
eẽ menbra eccłie. diuersis donis pol¬
lere uidetis. atq gaudere. Alii coniugati
aliȩ conugate. Alii uiduati uxoribus
ultra ñ querunt. Auȩ uduatȩ maritis.
uitra ñ q̃rt̃. Alii integͥtatẽ ab in eunte ȩta¬
te conseruant: alie uirginitatẽ suã dõ de¬
uouert̃. Diu̾sa st̃ munera: s om̃s isti una
uirgo ẽ. Uhi ista uirginitas: Non en i¬
in corpore. In corpore paucaꝵ feminaꝵ ẽ
Et si dici uirginitas in uiris pot̾: paucoꝵ
uiroꝵ sc̃ĩtas. Integritas etiam corporis est
in eccłia: & honorabilius menbrũ ẽ. Alii
aũ m̃bra ñ in corꝑe: s omĩa inm̃te ser¬
uant uͥginitatẽ. Quȩ ẽ uͥginitas mentis:
Integͥtas. fides. solida spes: sincera caritas.
Hanc uirginitatẽ timebat ille qͥ zelabat
sponsã.: a serpente corrumꝑi. Sicut enĩ
menbrum corporis uiolatur in quodam
loco: sic seductio lingue uiolat uirgini¬
tatẽ cordis. Inm̃te non corrũpat᷑: quȩ ñ

Expanded text:
nis Ecclesia virgo appellata est. Diversa esse membra Ecclesiae, diversis donis pollere videtis atque gaudere: alii conjugati, aliae conjugatae, alii viduati uxores ultra non quaerunt, aliae viduatae maritos ultra non quaerunt, alii integritatem ab ineunte aetate conservant, aliae virginitatem suam Deo voverunt; diversa sunt munera, sed omnes isti una virgo est. Ubi est ista virginitas? non enim in corpore. Paucarum feminarum est, et si dici virginitas in viris potest, paucorum virorum sancta integritas etiam corporis est in Ecclesia, et honorabilius membrum est: alia autem membra non in corpore, sed omnia in mente servant virginitatem. Quae est virginitas mentis? Integra fides, solida spes, sincera charitas. Hanc virginitatem timebat ille, qui zelabat sponso, a serpente corrumpi. Sicut enim membrum corporis violatur in quodam loco, sic seductio linguae violat virginitatem cordis. In mente non corrumpatur, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
omnino nesciret. id ẽ sui ñ memi¬
nisset: nec se intelligeret. qua in se ima¬
gine dei tam potens ẽ. ut ei cuiꝰ imago
e. ualeat in herere. Sic enim ordinata ẽ
naturaꝵ ordine ñ locoꝵ: ut supra illã
ñ sit. nisi ille. Deniq cum illi penitꝰ ad hese
naturȩ. ueritatis. beatitudinis illiꝰ: ñ tñ
crescente illo in natura. ueritate. & bea¬
titudine suã. In illa itaq natura cũ ei¬
feliciter adheserit: immutabile uidebit õe
mitit. satiabitur in bonis desiderium eius:
bonis immutabilib ipsa tͥnitate dõ suo. cuiꝰ
imago ẽ. Et ne uspiam deinceps uioletur:
erit in abscondito uultus eiꝰ. tanta uberta¬
te eiꝰ impleta: ut eam nũꝙͣ pectare delectet.

Expanded text:
omnino nesciret, id est, si sui non meminisset; nec se intelligeret: qua in se imagine Dei tam potens est, ut ei cujus imago est valeat inhaerere. Sic enim ordinata est naturarum ordine, non locorum, ut supra illam non sit nisi ille. Denique cum illi penitus adhaesenaturae, veritatis, et beatitudinis illius, non tamen crescente illo in natura, veritate et beatitudine sua. In illa itaque natura, cum feliciter adhaeserit, immutabiliter vivet, etromittit, satiabitur in bonis desiderium ejus , bonis immutabilibus, ipsa Trinitate Deo suo cujus imago est: et ne uspiam deinceps violetur, erit in abscondito vultus ejus , tanta ubertate ejus impleta, ut eam nunquam peccare delectet.
Abbreviated transcription (Latin):
uus ẽ dies. Qui sunt istiͦ Sp̃ales. Et
tua est nox. Qui st̃ isti: Carnales. Tuus
est dies. & tua ẽ nox. Loquantur sp̃ales spi¬
ritalia spũalib. Dictum ẽ enim. Spiritali-¬
Cum uͦ & ipsi carnales ñ tacent fidem cru¬
cifixi xp̃i quam possunt caꝑe parui: nox
nocti annuntiat scientiã. Tuus ẽ dies &
tua ẽ nox. Ad te ꝑtinent spiritales. ad te
ꝑtinent carnales. Illos illustras incõmu¬
tabili sapĩa & ueritate: illos consolaris car¬
nis manifestatione tamꝗͣ luna consolans

Expanded text:
uus est dies. Qui sunt isti? Spirituales. Et tua est nox. Qui sunt isti? Carnales, Tuus est dies; et tua est nox. Loquantur spirituales spiritualia spiritualibus; dictum est enim: Spiritualibcum vero et ipsi carnales non tacent fidem crucifixi Christi, quam possunt capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans
Abbreviated transcription (Latin):
num: & ipse dominabitur gentium. Ille
irrisus. ille crucifixus. ille derelictus. hoc
regnũ adquirit. ⁊ tradet infinẽ dõ & pat:
non ut ipse amtitat. s quod in finem se¬
minauit cum uenit minoe patre: hoc ꝑ¬
diicat ad speciem in qua equalis patri. ñ
recessit a patre. Oportet autem illum reg
nare: donec ponat omnes inimicos suos
sub pedib suis
iuinaꝵ scripturaꝵ incuriosos. & con¬
tentionum studiosos. fallit uerbũ
illũ inqͥt regnare donec ponat om̃s inimi¬
cos suos subpedib suisͥ tamꝗͣ cũ posue¬
rit non sit regnaturus : nec intelligunt
ita dictum sicuti ẽ illud. confirmatum est
cor eius. non cõmouebit᷑. donee uideat
suꝑ inimicos suos. Non enim cum uiderit:
ẽ: sede a dextris meis donec ponam om̃s ini¬
micos tuos sub pedib tuis. Non enim cum
fuerint inimici sub pedib positi. desinet
ille sedere ad dexteram: nec cum positi fue
tet eum regnare donec ponat os inimicos su¬
os sub pedib suis. semꝑ regnaturũ: qm̃

Expanded text:
num et ipse dominabitur gentium. ille inrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum adquirit et tradet in fine deo et patri, non ut ipse amittat, sed, quod in fide seminauit, cum uenit minor patre, hoc perducat ad speciem, in qua aequalis non recessit nare donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus ivinarum Scripturarum incuriosos et contentionum studioses fallit verbum illum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis : tanquam cum posuerit, non sit regnaturus. Nec intelligunt ita dictum, sicuti est illud: Confirmatum est cor ejus; non commovebitur, donec videat super inimicos suos . Non enim cum viderit, est, Sede ad dexteram meam, donec ponam omnes inimicos tuos sub pedibus tuis ; non enim cum fuerint inimici sub pedibus positi, desinet ille sedere ad dexteram: aut tet eum regnare, donec ponat inimicos sub pedibus suis, semper regnaturum, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cephe s om̃s dicant. ego sũ xp̃i. Hec ẽ iusticia.
ñ anteponere seruos dño. nec ȩquare: ita leua¬
re ocłos in montes uñ ueniat auxiliũ mͥ: ut
tamen auxiliũ suũ ñ sꝑent a montib. sed a
dño. qͥ fecit celũ &e tram

Expanded text:
vero Cephae; sed omnes dicant: Ego sum Christi . Haec est justitia: vero Cephae; sed omnes dicant: Ego sum Christi . Haec est justitia: non anteponere servos Domino, nec aequare; ita levare oculos in montes unde veniat auxilium sibi, ut tamen auxilium suum non sperent a montibus, sed a Domino qui fecit coelum et terram
Abbreviated transcription (Latin):
quid gͦ: Qñ ulos generasti: qͥd. si nomen
nuꝑtialẽ: illiꝰ honorẽ illiꝰ głam querere.
xcellentes qͥppe in ȩccłia paci
debent uigilanti intentione consulere:
ne ꝓpt̃ suos honores suꝑbe agendo scismata fa¬
ciant: unitatis cõpage disrupta. Colles aũ ita
eos imitando & obediendo subsequant᷑. ut eis
xp̃m anteponant: ne maloꝵ montiũ qm̃ uidẽ¬
tur excellere uana auctoritate seducti. se a xp̃i
unitate disrũpant. Id̾õ dictum ẽ. Suscipiarit
montes pacẽ pło. Dicant qͥdem. Imitatores mei
estote: sic̃ & ego xp̃i. S rursꝰ dicant. Licet si nos.
aut angłs de celo uob̃ annuntiau̾it p̃ter ꝙͣ qd
accepistis: anathema sit. Dicant &ẽ. Num quid
paulꝰ ꝓ uob̾ crucifixus ẽ. aut in noĩe pauli bap¬
tizati estis: Ita suscipiant pacẽ ppło dĩ. id est
pauꝑib dĩ: ñ illis s cum illis regnare cupientes.
Iui qͦq ñ dicant ego sũ pauli. ego aũ apollo. ego

Expanded text:
quid ergo? Quando illos generasti, quid si nomen quid ergo? Quando illos generasti, quid si nomen nuptialem, illius honorem, illius gloriam quaerere.xcellentes quippe in Ecclesia, paci debent vigilanti intentione consulere; ne propter suos honores superbe agendo schismata faciant, unitatis compage disrupta. Colles autem ita eos imitando et obediendo subsequantur, ut eis Christum anteponant; ne malorum montium, quoniam videntur excellere, vana auctoritate seducti, se a Christi unitate disrumpant. Ideo dictum est: Suscipiant montes pacem populo. Dicant quidem: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Sed rursus dicant: Licet si nos, aut angelus de coelo vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis. anathema sit . Dicant etiam: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis ? Ita suscipiant pacem populo Dei, id est, pauperibus Dei; non illis, sed cum illis regnare cupientes. Illi quoque non dicant, Ego sum Pauli, ego sum Apollo, ego
Abbreviated transcription (Latin):
bitis suꝑ duodecim sedes: iudicantes duodecim
acłias si sibi s illi. Ad hoc sacram̃tũ ꝑtinet:. quod
scͥptũ ẽ in legeisi mortuus fu̾it fr̃. accipiat uxo¬
xp̃e. Dic frĩb meis. Bixit in psalmo. Narrabo
ceꝑunt fr̃s eiꝰ uxorẽ eiꝰ p̃dicatione eirangelii
generaturi filios: ñ ꝑse ipsos s ꝑeugłm ꝓpter
nui. Itaq suscitantes sem̃ fr̃i suo: qͦt qͦt genera¬
uer̃t. ñ paulianos. aut petrianos. s xꝑianos no¬
minauert̃. Uidete si ñ iste sensꝰ uigilat. & in
semen illi suscitauert̃ frĩ suo. Ideo ipsos quos
suscitauerat fr̃i suo paulꝰ. cũ uideret ciirrere
ad nom̃ suũ: exclam auit. Nũqͥd paulꝰ cruci¬
fixus ẽ ꝓ uob̃: Qͥd enĩ ait lex: Et habeat natꝰ
nom̃ defuncti. Defuncto nascatur: &e defun¬
cti nomine appelletur. Ad hoc legitimũ pau¬
lus uolentes appellari ex noĩe suo. reuocat.
Nũqͥd paulus ꝓ uob̾ crucifixus ẽ: Ad definctũ
aspice. Numqͥd paulꝰ ꝓ uob̾ crucifixꝰ ẽ ͦ Et

Expanded text:
im sedes, judicantes duodecim Ecclesias, non sibi, sed illi. Ad hoc sacramentum pertinet quod scriptum est in Lege: Si mortuus fuerit frater, accipiat uxoc fratribus meis . Dixit in psalmo, Narrabo ceperunt fratres ejus uxorem ejus, praedicatione Evangelii generaturi filios, non per seipsos, sed pernui . Itaque suscitantes semen fratri suo, quotquot genuerunt, non Paulianos aut Petrianos, sed Christianos nominaverunt. Videte si non iste sensus vigilat et in re tuo, quia semen illi suscitaverunt fratri suo. Ideo ipsos quos suscitaverat fratri suo Paulus, cum videret currere ad nomen suum, exclamavit: Numquid Paulus crucifixus est pro vobis? Quid enim ait Lex? Et habeat natus nomen defuncti. Defuncto nascatur, defuncti nomine appelletur. Servat hoc legitimum Paulus: volentes appellari ex nomine suo, revocat: Numquid id Paulus pro vobis crucifixus est? Ad defunctum aspicite, Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? Et
Abbreviated transcription (Latin):
ouit dñs. quid nob̃ expediat. Id agamꝰ
tantum: ut cor nr̃m sanum sit a peccĩs.
Et quando forte flagellam᷑ in corpore: ipsũ
auferret stimulũ carnis: & noluit auferre.
Humquid ꝑturbatꝰ ẽ: Nũqͥd contristatus
dixit se desertum: Magis dixit se ñ deser¬
tum: quia ñ ablatum est qd̾ uolebat au¬
ferri. ut illa infirmitas sanaret᷑. Hoc enĩ
inuenit in uoce medici. Sufficit tͥ grã
mea:. nã uirtus in infirmitate ꝑficitur
agens ferrum ꝑpitria: sonne nouit
modũ qͥd faciat: qͦusq faciat. Nũqͥd ulu¬
latus eiꝰ qui secatur retrahit manꝰ me¬
dici artificiose secantis: Ille clamat: ille
secat. Crudelis. quia ñ audit clamantẽ:
an potis misericors. qͥa uulnꝰ ꝑsequitur
ut sanet egrotum: Ex tract ꝑs lxxx uͭ.

Expanded text:
o Deus quid nobis expediat: id agamus tantum, ut cor nostrum sanum sit a peccatis; et quando forte flagellamur in corpore, ipsum auferret stimulum carnis, et noluit auferre. Numquid perturbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei,
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ potũ sꝑualem biberunt. Bibebant
aũ de sꝑuali: sequenti eos petra. Petra autẽ.
erat xꝑc. Idem itaq in mysterio cib & potꝰ
qͥa idem ipse xꝑc illis inpetra figurat᷑. nob̾
in carne manifestatus. S ñ inqͥt in omib¬

Expanded text:
ualem biberunt: bibebant enim de spirituali consequente eos petra; petra autem erat Christus. » Idem itaque in mysterio cibus et potquia idem ipse Christus illis in petra figuratus, nobis in carne manifestatus. « Sed non, » i
Abbreviated transcription (Latin):
rofecto etiam erant in illo ppło. qui intel¬
ligerent. habentes fidem que postea re¬
& prenuntiare potuert: cum & illa uete¬
ra sacram̃ta. significantia fuerint futuroꝵ.
An soli ꝓpħe habebant hanc fidem: & ñ ppłs :
dem adiuuabantur gr̃a. ut intelligerent
qd audiebant. S utiq sacram̃tũ regniceloꝵ
uelabat᷑ in ueteri testam̃to: qd̾ plenitudine
tẽporis reuelaret᷑ in nouo. Ait apłs. Et õs¬

Expanded text:
rofecto erant etiam in illo populo qui intelligerent, habentes fidem quae postea reet praenuntiare potuerunt; cum et illa vetera sacramenta, significantia fuerint futurorum. An soli Prophetae habebant hanc fidem, non et populdem adjuvabantur gratia, ut intelligerent quod audiebant. Sed utique sacramentum regni coelorum velabatur in Veteri Testamento, quod plenitudine temporis revelaret
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturas sapiamus. ñ cogim᷑ contͣ xꝑia¬
n᷑am gr̃am disputare. & ea dicẽ qͥb demon¬
strare conemur. naturã humanã neq
in paruuilis medico indigere qͥa sana ẽ. &
in maiorib sibi ipsam ad iusticiã si uelit
posse sufficere. Acute qͥppe uident᷑ hec dici
s in sapĩa uerbi qua euacuatur erux xp̃i.
Non ẽ ista sapientia de sur sũ descendẽs. Mul

Expanded text:
Scripturas sapiamus, non cogimur contra Christianam gratiam disputare et ea dicere quibus demonstrare conemur, naturam humanam neque in paruulis medico indigere, quia sana est, et in maioribus sibi ipsam ad iustitiam si uelit posse sufficere. acute quippe uidentur haec dici, sed in sapientia Verbi, qua euacuatur crux Christi. non est ista sapientia de sursu
Abbreviated transcription (Latin):
firmũ di fortiꝰ ẽ hoĩb Hoc qͣsi stultũ & infir¬
mũ: tãꝙͣ sua uͥtute sapientes fortesq contẽp¬
nunt. S hec ẽ gr̃a quȩ sanat infirmos: ñ su¬
ꝓbe iactantes falsam beatitudinẽ suã: s hu¬
milit̾ potiꝰ ueram miseriã confitentes. U̾bi¬

Expanded text:
firmum Dei fortius est hominibus. Hoc quasi stultum et infirmum tamquam sua uirtute sapientes fortesque contemnunt. Sed haec est gratia, quae sanat infirmos, non superbe iactantes falsam beatitudinem suam, sed humiliter potius ueram miseriam confitentes.
Abbreviated transcription (Latin):
ex uobis ipsis ita intelligunt. ut ex
seipso unusquisq auferat malum: hoc
ẽ ut ipse bonus sit. S utrolibet mͦ intelli¬
gatur. siue ut seueritate ȩccłiȩ mali ex com¬
municationib corripiãtur. suie ut se qͥsq
corripiendo & corrigendo a seipso auferat
malum: illud tam̃ quod supradictum ẽ. ñ
habet ambiguitatem ubi precepit ñ com¬
misceri eis fr̃ĩb qui in aliquo supradicto
uicio nominantur: id est noti famosiq sunt.
Quo aũ animo &e qua caritate misericors
ista seueritas adhibenda sit: ñ solũ eoloco
ubi ait ut sp̃c saluus sit indie dñi iħu. sed
alibi quoq euidenter ostendit dicens. Siqͥs
ñ ut eum inimicũ existimetis. s corripite
ut fratrem.

Expanded text:
ex uobis ipsis>, ita intellegunt, ut ex se ipso unusquisque auferat malum, hoc est, ut ipse sit bonus. sed utrolibet modo intellegatur, siue ut seueritate ecclesiae mali excommunicationibus corripiantur, siue ut se quisque corripiendo et corrigendo a se ipso auferat malum, illud tamen, quod supra dictum est, non habet ambiguitatem, ubi praecipit non commisceri eis fratribus, qui in aliquo supra dicto uitio nominantur, id est noti famosique sunt. Quo autem animo et qua caritate misericors ista seueritas adhibenda sit, non solum eo loco, ubi ait: ut spiritus saluus sit in die domini Iesu, sed alibi quoque euidenter ostendit dicens: si quis non ut inimicum existimetis, sed corripite ut fratrem.