comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratur nõ ẽ Hoc enĩ deest qd̾ q̃ri¬
tur. nõ illa que q̃rit. Cũ itaq tota
se querit nichil eius deest Aut
si nõ tota se quent sed ꝑs q̃ ĩuẽ¬
ta ẽ q̃rit ꝑtẽ que nũdũ ĩuenta
C. nõ se ergo mens q̃rit cuiꝰ se
nulla pars q̃rit Pars enĩ q̃ ĩ¬
uenta ẽ nõ se q̃rit ꝑs aũt que
nũdũ ĩuenta ẽ nec ip̃a se qͣrit

Expanded text:
ratur non est: hoc enim deest quod quaeritur, non illa quae quaerit. Cum itaque tota se quaerit, nihil ejus deest. Aut si non tota se quaerit, sed pars quae inventa est quaerit partem quae nondum inventa est; non se ergo mens quaerit, cujus se nulla pars quaerit. Pars enim quae inventa est, non se quaerit: pars autem quae nondum inventa est, nec ipsa se quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
nouit qñta sit tota atq ita q̃rit
qd deest quẽ admodũ solemꝰ q̃re¬
re ut uenat ĩ mentẽ qd̾ excidit.
nec tñ penitꝰ excidit. quia pt̃ re¬
Ged quõ mẽs ueniat ĩ mentẽ q̃si
possit mẽs ĩ mente nõ eẽo Hlic
accedit. quia si ꝑte ĩuenta nõ se
totã querit. tñ tota se q̃rit Tota

Expanded text:
it quanta sit tota. Atque ita quaerit quod deest, quemadmodum solemus quaerere, ut veniat in mentem quod excidit, nec tamen penitus excedit; quia potest reSed quomodo mens veniat in mentem, quasi possit mens in mente non esse? Huc accedit, quia si parte inventa, non se totam quaerit, tamen tota se quaerit. Tota
Abbreviated transcription (Latin):
mat qd̾ nouit etiã se cupit nosse.
Dbi ergo nosse suũ nouit. si se nõ
nouit. Nã nouit qd̾ alia nouerit.
se aũt nõ nouerit. hinc enĩ nouit
et quid sit nosse Quo pacto igitur
se aliquis scientẽ scit. que seipãm
noscite Feq enĩ alterã mentẽ sci¬
entẽ scit. sed seipãm Scit igit̾ seip̃a
Deinde cũ se q̃rit ut nouerit. q̃rentẽ

Expanded text:
mat quod novit, etiam se cupit nosse. mat quod novit, etiam se cupit nosse. Ubi ergo nosse suum novit, si se non novit? Nam novit quod alia noverit, se autem non noverit: hinc enim novit et quid sit nosse. Quo pacto igitur se aliquid scientem scit, quae se ipsam nescit? Neque enim alteram mentem scientem scit, sed se ipsam. Scit igitur se ipsam. Deinde cum se quaerit ut noverit, quaerentem
Abbreviated transcription (Latin):
cõtemplandis tale aliquid adhi¬
beri. ut mẽs tãꝙͣ ĩ speculo se no¬
uerit An ĩ intione uerintis et¬
ne uide ꝙͣ speriosũ sit nosse semet¬
ipãm et hoc amat quod uidet
studet q ĩ se fieri quia ꝙͣuis sibi
nũ sit ut sibi nota sit. Et hoc
quidẽ ꝑmirabile ẽ nĩdũ se nosse
et ꝙͣ sit pulchrũ se nosse iã nosse
An aliquẽ finẽ optimũ idest securi¬
tatẽ et btĩtudinẽ suã uidet ꝑ quãdã
occultã memoriã que ĩ longinquũ
ꝓgressã nõ de seruit. et credit eũdẽ
finẽ nnsi seipãm cognouerit ꝑuem¬
re nõ posse. Ita dũ illud amat hoc
q̃rit et notũ amat et illud ꝓpt̃ quod
querit ignotũ Sed tur memoria bt̃ĩ¬
tudinis sue potuit et memoria sui cũ
ea ꝑdurare nõ potuit. ut tã se nosset
q̃ uult ꝑuenire. ꝙͣ nouit illud quo
uult ꝑuenire. An cũ se nosse amat.¬
sue qua iuilt cũcta cõp̃hendere no¬
uit aũt quid sit nasse. et dũ hoc a¬

Expanded text:
contemplandis tale aliquid adhicontemplandis tale aliquid adhiberi, ut mens tanquam in speculo se noverit. An in ratione veritatis aeternae videt quam speciosum sit nosse semetipsam, et hoc amat quod videt, studetque in se fieri? quia quamvis sibi am bonum sit, ut sibi nota sit. Et hoc quidem permirabile est, nondum se nosse, et quam pulchrum sit se nosse, jam nosse. An aliquem finem optimum, id est securitatem et beatitudinem suam videt, per quamdam occultam memoriam, quae in longinqua eam progressam non deseruit, et credit ad eumdem finem, nisi se ipsam cognoverit, se pervenire non posse? Ita dum illud amat, hoc quaerit: et notum amat illud, propter quod quaerit ignotum. Sed cur memoria beatitudinis suae potuit, et memoria sui cum ea perdurare non potuit, ut tam se nosset quae vult pervenire, quam novit illud quo vult pervenire? An cum se nosse amatsuae, qua vult cuncta comprehendere? Novit autem quid sit nosse, et dum hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ardent᷑ seipãm q̃rit ut i¬
ouerĩt. dũ ĩcognita sibi ẽ. Ecce
ens̃ mens semetipãm q̃rit ut nou̾it
et ĩflãmatur hoc studio Amat igit
Sed quid amat᷑. Si seipãm. quõ cũ
se nũdũ noui̾t. nec quisꝙͣ possit a¬
mare qd̾ nescit. An ei fama p̃dica¬
uit spẽm suã sicut de abscentibus
solemꝰ audire. Ftorte ergo nõ se a¬
mat. sed qd̾ de se fingit᷑ hoc amat
longe fortasse aliud ꝙͣ ip̃ã ẽ Aut
si se mens sui simile fingit. et id̾o
cũ hoc figmentũ amat se amat
añꝙ nouerit. quia id qd̾ sui simile
ẽ ĩtuetur nouit ergo alias mẽtes
ex quibus se fingat. et genere ip̃o
sibi nota ẽ Cur ergo cũ alias mẽ¬
tes nouit. se nõ nouit. cũ se ip̃a n¬
chil sibi possit ẽẽ pñtius e Quod
si ut oculis corꝑis magis alii ochi
noti sũt ꝙͣ ip̃i sibi. nõ se ergo q̃rat
nũꝙͣ ĩuentura. Nũꝙ em̃ se oculi
p̃ter specula uidebũt. nec ullo mõ
putandũ ẽtiã rebus ĩcorporalibus

Expanded text:
cum ardenter se ipsam quaerit ut noverit, dum incognita sibi est? Ecce enim mens semetipsam quaerit ut noverit, et inflammatur hoc studio. Amat igitur: sed quid amat? Se ipsam? Quomodo, cum se nondum noverit, nec quisquam possit amare quod nescit? An ei fama praedicavit speciem suam, sicut de absentibus solemus audire? Forte ergo se non amat, sed quod de se fingit, hoc amat, longe fortasse aliud quam ipsa est: aut si se mens sui similem fingit, et ideo cum hoc figmentum amat, se amat antequam noverit; quia id quod sui simile est intuetur: novit igitur alias mentes ex quibus se fingat, et genere ipso sibi nota est. Cur ergo cum alias mentes novit, se non novit, cum se ipsa nihil sibi possit esse praesentius? Quod si ut oculis corporis magis alii oculi noti sunt, quam ipsi sibi; non se ergo quaerat nunquam inventura. Nunquam enim se oculi praeter specula videbunt: nec ullo modo putandum est etiam rebus incorporeis
Abbreviated transcription (Latin):
Nouit aũt uiuere se totũ se igit
nouit postremo cũ se nosse mẽs
querit. mentẽ se ẽẽ iã nouit Alio¬
qũ utrũ se q̃mat ignorat. et aliud
pro alio forsitũ querat fieri em̃ pt
nouit ꝙ se querat ꝓfecto nouit ꝙ
ipa sit mens Porro si hoc ĩ se nouit
ꝙ inẽs ẽ et tota mẽs ẽ. totã se no-¬
uit Sed̾ ecce nõ se nouerit ẽẽ mẽtẽ.
Alio q̃rere si hoc nescit Et aũt nõ
qͣrat aliud pro alio. ꝓcusdubio no-¬
uit quid q̃rat Aut ÷i nouit quidq̃¬
rat et seipãm q̃rit. seipãm utiq
nouit Quid ergo adhus ꝙ ex ꝑ¬

Expanded text:
se igitur novit. Postremo cum se nosse mens quaerit, mentem se esse jam novit: alioquin utrum se quaerat ignorat, et aliud pro alio forsitan quaerat. Fieri enim potest novit quod se quaerat, profecto novit quod ipsa sit mens. Porro si hoc in se novit quod mens est, et tota mens est, totam se novit. Sed ecce non se noverit esse mentem, alio quaerere, si hoc nescit: ut autem non quaerat aliud pro alio, procul dubio novit quid quaerat. At si novit quid quaerat, et se ipsam quaerit, se ipsam utique novit
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinarũ ꝑitũ ignorare grama¬
ticã dicimꝰ cũ eã nõ cogitat. qr
de medicine arte tũc cogitat. cũ
ergo aliud sit nõ se nosse. aliud nõ
se cogitare. tanta uis ẽ amoris.
ut ea q̃ cũ amore diu cogitauerit
eisq cure glutine ĩheserit. attra¬
hat secũ etiã cũ ad se cogitandã quo¬
dãmõ redit Et quia illa corꝑa sut
que foris ꝑ sensus carnis adama¬
uit. eorũq diutna quadã feamilia¬
ritate ĩplicata ẽ nec secũ p̃t̃ ĩtror¬
sus tãꝙͣ ĩ regionẽ ĩcorporee natu-¬
re ip̃a corꝑa ĩ ferre. imagines eoꝵ
cõuoluit et ippit factas ĩ semet¬
ipã de semetip̃a Dat enĩ eis for¬
mãdis quiddã sb̾e sue. seruat aũt̃
aliquid sibi quo libere de spẽ alia¬
rũ imaginũ iudicet. et hoc ma
gis mẽs idest rationalis ĩtelluẽ¬
tia que seruatur ut iudicet Nã il¬
las cũe ꝑtes que corporũ silttudini

Expanded text:
doctrinarum peritum, ignorare grammadoctrinarum peritum, ignorare grammaticam dicimus, cum eam non cogitat, quia de medicinae arte tunc cogitat: cum ergo aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, tanta vis est amoris, ut ea quae cum amore diu cogitaverit, eisque curae glutino inhaeserit, attrahat secum etiam cum ad se cogitandam quodam modo redit. Et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus carnis adamavit, eorumque diuturna quadam familiaritate implicata est, nec secum potest introrsum tanquam in regionem incorporeae naturae ipsa corpora inferre, imagines eorum convolvit, et rapit factas in semetipsa de semetipsa. Dat enim eis formandis quiddam substantiae suae: servat autem aliquid quo libere de specie talium imaginum judicet, et hoc est magis mens, id est rationalis intelligentia, quae servatur ut judicet. Nam illas animae partes quae corp
Abbreviated transcription (Latin):
ordinari appetat. sub eo scilies
cui subdenda ẽ supra ea quib
p̃ponenda ẽ. sub illo a quo re¬
gi debet supra ea q̃ regere de¬
bet multa ehĩ ꝑ cupiditatẽ pra¬
tiore natura que deꝰ ẽ cũ stare de¬
beat ut eis fruatur. uolẽs ea sibi
tribuere et nõ ex illo silis illiꝯ sed
ex se ip̃a ẽẽ qd̾ ille ẽ. au̾titur ab eo
moueturq et labitur ĩ minꝰ et mi-¬
mis qd̾ pntat᷑ ãplius et ãplius. qr
nec ip̃a sibi nec ei quicꝙͣ sufficit
recedenti ab illo qui solus sufficit.
ideoq ꝑ egestatẽ ac difficultatẽ fiui¬
tur ĩtenta ĩ actioẽs suas et ĩquienis
dilectiones quas ꝑ eas colligit. at¬
q ita cupiditate acquirendi notici¬
as ex hiis que foris sũt quo re-
cognitũ genꝰ amat et sentita-¬
mitti posse insi ĩpensa cura tenei¬
tur ꝑdit securitatẽ. tãtoq seip¬
sã minꝰ cogitat. qñto magis
secura ẽ qd̾ se nõ possit amittẽ
Ita cũ aliud sit nõ se nosse aliud
nõ se cogitare. neq em̃ multaꝵ

Expanded text:
ordinari appetat, sub eo scilicet cui subdenda est, supra ea quibus praeponenda est; sub illo a quo regi debet, supra ea quae regere debet. Multa enim per cupiditatem praaestantiore natura quae Deus est: et cum stare debeat ut eis fruatur, volens ea sibi tribuere, et non ex illo similis illius, sed ex se ipsa esse quod ille est, avertitur ab eo, moveturque et labitur in minus et minus, quod putat amplius et amplius; quia nec ipsa sibi, nec ei quidquam sufficit recedenti ab illo qui solus sufficit: ideoque per egestatem ac difficultatem fit nimis intenta in actiones suas et inquietas delectationes quas per eas colligit; atque ita cupiditate acquirendi notitias ex iis quae foris sunt, quorum cognitum genus amat et sentit amitti posse, nisi impensa cura teneatur, perdit securitatem, tantoque se ipsam minus cogitat, quanto magis secura est quod se non possit amittere. Ita cum aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare neque enim multarum
Abbreviated transcription (Latin):
Nn qd̾ ex ꝑte se nouit. ex ꝑte nõ nouitꝰ
Sed absucdũ ẽ dicere nõ eã totã sci¬
re qd̾ scit Nõ dico totũ scit sed quod
scit tota scit Cũ itaq aliquid de se
scit. qd̾ insi tota nõ pt̃. totã se scit
Scit aũt se aliquid scientẽ nec pt
quicꝙ̃ scire inisi tota Scit se ig̾totã
.iiii. Demde quid eius ei tã notũ
ẽ ꝙͣ se uiuere. Nõ p̃t̾ autẽ et mẽs
eẽ et nõ uiuere. qñ ht̃ etiã ãplius¬

Expanded text:
se novit, ex parte non novit? Sed absurdum est dicere, non eam totam scire quod scit. Non dico, Totum scit; sed quod scit, tota scit. Cum itaque aliquid de se scit, quod nisi tota non potest, totam se scit. Scit autem se aliquid scientem, nec potest quidquam scire nisi tota. Scit se igitur totam. Deinde quid ejus ei tam notum est, quam se vivere? Non potest autem et mens esse, et non vi
Abbreviated transcription (Latin):
mutabile. Est enĩ et sol iste lumẽ
sed corꝑale ẽ. et spñalis creatura lu¬
mẽ sed nõ. sed nõ ĩcõmictabile Lumẽ
ergo p̃r. lumẽ filius. lumẽ sp̃s st̃s.
simul aũt nõ tria luĩa. sed unũ lumiẽ

Expanded text:
mutabile? Est enim et sol iste lumen, sed corporale est; et spiritualis creatura lumen, sed non incommutabile. Lumen ergo Pater, lumen Filius, lumen Spiritus sanctus: simul autem non tr
Abbreviated transcription (Latin):
tanẽ aĩalia tm̃ tria dicimꝰ. nel substãtias
que sũt generlia noĩa. et si quid aliud
de hiis generalit dici pt̃. tres uero equo
aut bones aut canes que specialia uoca¬
bula sũt nõ ea possumꝰ dicere. Ea qppe
uno noĩe ꝙĩus pluulit enũtiamꝰ q̃ cõrtei

Expanded text:
canem, animalia tria tantum dicimus vel substantias, quae sunt generalia nomina, et si quid aliud de his generaliter dici potest; tres vero equos, aut boves, aut canes, quae specialia vocabula sunt, non ea possumus dicere. Ea quippe uno nomine quamvis pluraliter enuntiamus
Abbreviated transcription (Latin):
modi. et quẽadmodũ hoc iłli ẽ ẽẽ qd̾
ilu ẽ eẽ qd ꝑsonã eẽ Cur ergo nõ hec
tria simul unã ꝑsonã dicimꝰ. sicut unã
eeñtiã et unũ deñ. sed dicimꝰ tres ꝑsonias.
cũtres deos aut tres eeñtias nõ dica¬
mus. insi quia uolumꝰ uel unũ aliqd̃
uocabulit seruare huic significitiom qua
ĩtessigatur trinitas ne oĩo taceremꝰ
sterrogati quid tres cũ tres õe fatere¬
mur. ¶ã si gemis ẽ eeñtia. spẽs ait
sba siue ꝑsona ut nõnulli senttũt oaret
oinito illud qd̾ iã dixi oꝑtere appellari tͣs
lia tria cũ sit spẽs equus. aĩal gens
seq em̃ spẽs ibi pluralit̾ dicta sũt. et
genꝰ singlarit᷑. tãꝙ̃ diceret᷑ tres equi unũ
aal. sed sicit tres equi speciali noĩe. ita
uel si quis alius qui etiã digito demõ i
strari possit. sic quoq illos eadẽ iatio cõ¬
sequetur Sicut em̃ dicũtur abrahã ysa¬
ac et iacob tria ĩdiuidua. ita tres hoĩes.

Expanded text:
t quemadmodum hoc illi est esse quod illi est esse, quod personam esse. Cur ergo non haec tria simul unam personam dicimus, sicut unam essentiam et unum Deum, sed tres dicimus personas, cum tres Deos aut tres essentias non dicamus; nisi quia volumus vel unum aliquod vocabulum servire huic significationi qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceremus interrogati, quid tres, cum tres esse fateremur? Nam si genus est essentia, species autia sive persona, ut nonnulli sentiunt, omitto illud quod jam dixi, oportere appellari tres lia tria, cum sit species equus, animal genus. Neque enim species ibi pluraliter dicta est, et genus singulariter, tanquam diceretur tres equi unum animal: sed sicut tres equi speciali nomine, ita vel si quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit: sic quoque illos eadem ratio consequetur. Sicut enim dicuntur Abraham, Isaac et Jacob tria individua, ita tres homines,
Abbreviated transcription (Latin):
sic etiã ibi dicimꝰ tres sb̾as unã eeñtiã.
aut tres ꝑsonas unã sb̾am uel eeñtiãs
Hoc uero ictcũq simile ẽ. quia et ue¬
teres qui latine locuti sũt. añꝙ̃ yabe¬
rent ista noĩa que nõ diu ẽ ut ĩ nsũ
uenerũt id est eeñtiã uel sb̾am prohiis
naturã dicebat Nõ itaq scd̾m gemũs¬

Expanded text:
as unam essentiam, aut tres personas unam substantiam vel essentiam? Hoc vero utcumque simile est, quia et veteres qui latine locuti sunt, antequam haberent ista nomina, quae non diu est ut in usum venerunt, id est essentiam vel substantiam, pro his naturam dicebant. Non itaq
Abbreviated transcription (Latin):
sed singularitatẽ. ut nõ solũ ibi unitas
Itelligatur ex eo qd̃ d̾ẽ una eeñtia. sed et
truntas ex eo qd̾ dicũtur tres substantie
uel ꝑsone Ndã si hoc ẽ deo ẽẽ qd̾ subsiste¬
is. ita nõ erant dicende tres sb̾e ut dicã
saꝑe. sicut nõ tres essentias. ita nec tres
sipientias dicimꝰ Enc enĩ quia hoc illi
⁊ deũ ẽẽ. qd ẽ ẽẽ tã tres eeñtias ꝙͣ tres
deos diçifas nõ ẽ Gi aũt aliud ẽ deo ẽẽ
aliud subsistere sicut aliud deo ẽẽ aliud
pr̃ caĩt ad filiũ et dñs ad seruientẽ crectu¬
rã dĩ. relatiue ergo subsistit sicut r̾latiue
gignt et relatiue dñãtur tã iã substã¬
tia nõ erit sb̾a. quia relatiuũ erit Si¬
cut enĩ ab eo qd̾ ẽ ẽẽ appellatur eẽm̃nia.
ita ab eo qd̾ ẽ subsistere substantiã dici¬
mus Absurdũ ẽ aut̃ ut sb̾a relatine di-¬
tatur Dĩs em̃ res ad se ipam subsistit. ꝙͣ¬

Expanded text:
sed singularitatem noluit; ut non solum ibi unitas sed singularitatem noluit; ut non solum ibi unitas intelligatur ex eo quod dicitur una essentia, sed et trinitas ex eo quod dicuntur tres substantiae vel personae. Nam si hoc est Deo esse quod subsistere, ita sapere, sicut non tres essentias, ita nec tres sapientias dicimus. Sic enim quia hoc illi est Deum esse quod est esse, tam tres essentias quam tres deos dici fas non est. Si autem aliud est Deo esse, aliud subsistere, sicut aliud Deo esse, aliud Patrem autem ad Filium et Dominus ad seruientem creaturam relatiue subsistit, sicut relatiue gignit et relatiue dominatur, ita iam substantia non erit substantia, quia relatiuum erit. Sicut enim ab eo quod est esse appellatur essentia, ita ab eo quod est subsistere substantiam dicimus. Absurdum est autem ut substantia relatiue dicatur. Omnis enim res ad se ipsam subsistit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod enĩ ꝓsonis scd̾m nramn. hoc de
sustantias unã eeñtĩã ꝙ̃admodũ nos
diçimꝰ tres ꝑsonas unã eeñtiã uel
iud igitur restat. An fetemur
loquẽdi necessitate parta hec
uocabula cũ opus eẽt copiosa dispu¬
tatione. aduersus infidias uel erro¬
res hereticorũ s Cũ em̃ conaret᷑ huã¬
na ĩopia loquẽdo ꝓferre ad hom̃ sen¬
sus qd̾ ĩ secretario mẽtis pro captute¬
net de dño deo creattore fuo. siue ꝑ piã
fidẽ siue ꝑ qualẽtũq ĩtelligentia t̾i¬
mutt dicere tres eeñtias. ne ĩtelli¬
geretur ĩ illa sũma equalitate ulla diũ¬
sitas Rursus nõ ẽẽ tria quedã nõ peterat
dicere. qd̾ sabellius quia dixo ĩ heresim lapsts
⁊̃ Certissime quippe et de sc̃pturis cogno¬
scitur qd̵ pie credendũ ẽ et aspectumẽtis
indubitata ꝑceptione ꝑstringitur. et prẽs
eẽ nel filiũ. quisuunt quid tria diceret.
Et dixit substantias siue ꝑsonas Qui¬
bus noĩbus nõ diuersitatẽ ĩtelligi uoluit

Expanded text:
de personis secundum nostram, hoc de substantias, unam essentiam, quemadmodum nos dicimus tres personas, unam essentiam vel id igitur restat, nisi ut fateamur loquendi necessitate parta haec vocabula, cum opus esset copiosa disputatione adversum insidias vel errores haereticorum? Cum enim conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus, quod in secretario mentis pro captu tenet de Domino Deo creatore suo, sive per piam fidem, sive per qualemcumque intelligentiam, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Rursus non esse tria quaedam, non poterat dicere, quod Sabellius quia dixit, in haeresim lapsus est. Certissime quippe de Scripturis cognoscitur quod pie credendum est, et aspectu mentis indubitata perceptione perstringitur, et Patrem em vel Filium. Quaesivit quid tria diceret: et dixit substantias sive personas, quibus nominibus non diversitatem intelligi voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
sonã dnm ꝓꝑte̾a licuit soquendi et dĩpu¬
tandi necessitato tres ꝑsonas dicereꝰ
nõ quia sc̃p̃tura dicit. sed qui sc̃tiar di¬
aut̃ diceremꝰ tres deos. cõtradiceret
nõ licet dicere. qd̾ similiter sc̃ptura si¬
tict nõ dicit. ita nec cõtradicit q̃ frã
essentia speciale nomẽ ẽ cõe tribus
Cur nõ dicãtur tres eeñtie sicut abra¬
nerale. quia hõ et pecus et arbor et si¬
cũtur tria aĩalia. et tres lauri dicũtur
tres arbores. et tres lapides ta corpai
Nut si ꝓpter unitatẽ trmitatis nõ di¬
cũtur t̾res eeñtie sed una eeñtia. cur
nõ ꝓpter eandẽ unitatẽ nõ dicũtur tres

Expanded text:
opterea licuit loquendi et disputandi necessitate tres personas dicere, non quia Scriptura dicit, sed quia Scriautem diceremus tres deos, contradiceret non licet dicere, quod similiter Scriptura, sicut non dicit, ita nec contradicit? Nam essentia si speciale nomen est commune tribus, cur non dicantur tres essentiae, sicut Abranerale, quia homo, et pecus, et arbor, et sicuntur tria animalia, et tres lauri dicuntur tres arbores, et tres lapides tria corpora? Aut si propter unitatem Trinitatis non dicuntur tres essentiae, sed una essentia; cur non
Abbreviated transcription (Latin):
uel ilsa forma nõ adimũt corꝑi corpus¬
s̃ẽ quia nõ hoc ẽ ei ẽẽ ꝙ illã uel illã
formã colorẽ ue tenere Res ergo muta/
quid aliud dẽ ilło ad illũ d̾r. sicut magnꝰ
om̃ps. bomis. et si quid huiꝯmioi de deo
nõ ĩ congrue d̾i ffrephas ẽ autẽ dicere
nt subsistat et sub sit deꝯ bonitati sue
atq iłia bonitas nõ sb̾a sit. uel potius¬
sentia: neq ip̃e deꝰ fit bonitas sua. s
I illo sit tãcq̃ ⁊̃ subiecto Mñ maĩfestã
ẽ deũ abufiue sb̾am uocari. it uoĩe usi¬
tatiore ĩtelligatur eeñtia Od̾ uere ac
ꝓprie dr̃. ita ut fortasse solũ deũ dici opor¬
teat eeñtiã Est em̃ uere solus quia ĩs¬
cõmutabilis ẽ. idq suũ nomẽ famulo suo
moysi enũciauit cũ ait. ego sũ qui sã
et dices ad eos. qui ẽ misit me ad uos.
Ged tñ siue eeñtia dicatur qd̾ ꝓprie dirit:
siue sb̃a qd abusiue. utrũq ad se di nõ re¬
latiue ad aliquid Nñ hor ẽ deo eẽ quod

Expanded text:
a forma, non adimunt corpori esse corpus, quia non hoc ei est esse, quod illam vel illam formam coloremve retinere. Res ergo mutabiidquid aliud de illo ad illum dicitur, sicut magnus, omnipotens, bonus, et si quid hujusmodi de Deo non incongrue dicitur: nefas est autem dicere ut subsistat et subsit Deus bonitati suae, atque illa bonitas non substantia sit vel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit tanquam in subjecto: unde manifestum est Deum abusive slligatur essentia, quod vere ac proprie dicitur; ita ut fortasse solum Deum dici oporteat essentiam. Est enim vere solus, quia incommutabilis est, idque nomen suum famulo suo Moysi enuntiavit, cum ait, Ego sum qui sum; et, dices ad eos: Qui est, misit me ad vos . Sed tamen sive essentia dicntia quod abusiue, utrumque ad se dicitur, non relatiue. Unde hoc est deo esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
qui tres amici. aut tres ꝓpinqui a̾ tres
uicim qd̾ sunt ad ĩuicẽ. nõ qd̾ unusquisq
eorũ sit ad seipm̃ Quaꝓpter quilibet
Aut uicinꝰ. quia hec noĩa relatiuã sugmi¬
ficitionẽ hñt Qruid ergo: Nũ placet
dicamꝰ prem̃ ꝑsonã ẽẽ filii et sps̃ sc̃ĩ.

Expanded text:
ici, aut tres propinqui, aut tres vicini, quod sint ad invicem, non quod unusquisque eorum sit ad se ipsum. Quapropter quilibet aut vicinus, quia haec nomina relativam significationem habent. Quid ergo? num placet ut dicamus Patrem personam
Abbreviated transcription (Latin):
hã quĩppe et ysiac et iacob. cõe hñt ilłus¬
qd̾ est hõ Itaq dicũtur tres hoĩes Equꝰ
Dicũtur ergo tria aĩalia Ita tresaliquas
lauros etiã tres arbores dicimꝰ. laurũ
lapides eniã tria corpora. lapide u̾o et li¬
gnũ et ferrũ tm̃ tria corꝑa uel si quo etiã
suꝑiori generali noĩe etiã dici pnt Pater
ergo et filius et sp̃s sc̃s qm̃ tres sut que¬
ram ꝯ quid cõe habeat Etõ emĩ cõe illis
ẽ id qd̾ pr̃ ẽ. ut ĩuitẽ sibi sint prẽs. sicut
amici.cũ relatiue ad alt̾i̾ctrũ dicãtur.
possũt dici tres amici qd̾ ĩuicẽ sibi fint
dõ aut hoc ibi. quia tm̃ pr̃ ibi pr̃. nec duo¬
rũ d pr̃ sed unici filii. rec tres fili. cũ ꝓꝑ̃
ibi nõ sit filius nec sp̃s sc̃o. nec sp̃s tres

Expanded text:
am quippe et Isaac et Jacob commune habent id quod est homo; itaque dicuntur tres homines: equus est animal; dicuntur ergo tria animalia. Ita tres aliquas lauros, etiam tres arbores dicimus; laurum lapides, etiam tria corpora; lapidem vero et lignum et ferrum, tantum tria corpora, vel si quo etiam superiore generali nomine dici possunt. Pater ergo et Filius et Spiritus sanctus, qut quid commune habeant. Non enim commune illis est id quod Pater est, ut invicem sibi sint patres; sicut amici, cum relative ad alterutrum dicantur, possunt dici tres amici, quod invicem sibi sunt. Non autem hoc ibi, quia tantum Pater ibi pater; nec duorum pater, sed unici Filii. Nec tres filii, cum Pater ibi non sit filius, nec Spiritus sanctus. Nec tres
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hõ cid bt̃itudinẽ sequi nõ debebat
insi deũ. et sentire nõ poterat deũ
sequẽdo deũ hoĩem factũ. sequerem̃
simul et quẽ sentire poterat. et quẽ
sẽquĩ debebat Amemꝰ ergo eũ. et ĩ¬
hereamꝰ illi. caritate diffusa ĩ cordib¬

Expanded text:
nem sequi non debebat nisi Deum, et sentire non poterat Deum; sequendo Deum hominem factum, sequeretur simul et quem sentire poterat, et quem sequi debebat. Amemus ergo eum et inhaereamus illi, charitate diffusa in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
subdunditur ĩ abrahã isciat et iacob. ni
unus hõ et ĩ aliquos singulos hoĩes sbͣ¬
diuidi p̃t̃ Oiõno enĩ nõ pt̃. quia unus
hõ iã singulus hõ ẽ Cur ergo unaessẽ
Nã si eeñtia spẽs ẽ sicut hõ. sic ẽ una
eeñtia sicut unꝰ hõ Rn sicut dicimus
aliquos tres hoĩẽs eiusdẽ sexus eiusdẽ

Expanded text:
subdividitur in Abraham, Isaac et Jacob, ita unus homo et in aliquos singulos homines subdividi potest: omnino enim non potest, quia unus homo jam singulus homo est. Cur ergo una essenNam si essentia species est sicut homo, sic est una essentia sicut unus homo: an sicut dicimus aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
id qd ꝑsona ẽ Ergo spetiale hoc a̾ geno¬
rale nomẽ ẽ eis. si cõsuetudinẽ loquẽ¬
di respicimꝰ Sed ubi ẽ nature nulła
diu̾sitas. ita generalit̾ enũtiant᷑ aliqua
plura. ut etiã specialit enũtiari possint
Nature enĩ differentia facit ut laurus
et myrtus et olea aut equus et bos et
canis nõ dicãtur speciali noĩe iste tres
lauri. aut illi tres boues sed generali
et iste tres arbores. et illa tria c̃a lia
Eic uers ubi nulla eeñtie diu̾sitas. oꝑtet
uit speciale nomẽ habeãt hec tria. qd̾ tñ
nõ ĩuenitur Mã ꝑsona generale nomẽ
ẽ ĩ tantũ ut etiã homo possit hoc dici cũ tm̃
tres filii. quia nõ coẽ ẽ eis id qd̾ ẽ filius.
nõ etiã tres deos dicimꝰ. Terte em̃ di¬

Expanded text:
id quod persona est: ergo speciale hoc aut generale nomen est eis, si consuetudinem loquendi respicimus. Sed ubi est naturae nulla diversitas, ita generaliter enuntiantur aliqua plura, ut etiam specialiter enuntiari possint. Naturae enim differentia facit ut laurus et myrtus et olea, aut equus et bos et canis, non dicantur speciali nomine, istae, tres lauri; aut illi, tres boves: sed generali, et istae, tres arbores; et illa, tria animalia. Hic vero ubi nulla est essentiae diversitas, oportet ut speciale nomen habeant haec tria, quod tamen non invenitur. Nam persona generale nomen est, in tantum ut etiam homo possit hoc dici, cum tantres filii, quia non commune est eis id quod est filius; cur non etiam tres deos dicimus? Certe e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Neq emĩ imitatur p̃cedentẽ ali¬
quẽ ad prem̃ a quo nũꝙ ẽ om̃o se¬
ꝑabilis. quia id ipm ẽ quod iłie de
que ẽ. nos aũt nitentes miitaa᷑
manentẽ. et sequimur stantẽ. et
ĩ ip̃o ãbulantes tendimꝰ ad ip̃m.
quia factus ẽ nobis uia tꝑalis ꝑ
huĩlitatẽ. que mansio nobis eter¬
na ẽ ꝑ dĩntatẽ Em̃ quippe sꝑi¬
undi etiã lapso p̃beret᷑ hoĩ qͥ ꝓpt̾
ĩmũdiciã pcc̃orũ penãq mor̾tali¬
tatis deũ uidere nõ poterat. semet¬

Expanded text:
est. Neque enim imitatur praecedentem aliest. Neque enim imitatur praecedentem aliquem ad Patrem a quo nunquam est omnino separabilis, quia idipsum est quod ille de quo est. Nos autem nitentes imitamur manentem, et sequimur stantem, et in ipso ambulantes tendimus ad ipsum: quia factus est nobis via temporalis per humilitatem, quae mansio nobis aeterna est per divinitateundi etiam lapso praeberet homini, qui propter immunditiam peccatorum poenamque mortalitatis Deum videre non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
filius de sapĩa pr̃e. sicut lumẽ de lũĩe
et deꝰ de deo. ut singulꝰ pr̃ lumẽ.
et singułꝰ filius limẽ. et singulus
pr̃ deꝰ. et singulꝰ filius deꝰ Ergo ⁊
singulus pr̃ sapĩa. et singulꝰ filius
sap̃iã. et ficut utrũq simul unũ
lumẽ et unus deꝰ. sic utrũq una
sapĩa Ged filius factus ẽ nobis sapĩa
a deo. et iusticia et sanctificatio. qr
tꝑaliter nos ad illũ cõu̾timur idest
De aliquo tꝑe ut tũ isso maneamo
ĩeternũ. et ip̃e ex quodã tꝑe uer¬
bũ caro factũ ẽ et̾ habitaũit ĩ no¬
turis aut enarratur aliquid de sa¬
pĩã. siue dicente ip̃ã siue tũ de illu
dĩ. filius nobis potissimũ ĩsimiat.
cuis imaginis exemplo et nõ disce¬
dama a deo. quia et nos imago dei
simiꝰ nõ quidẽ equalis. facta quip¬
pe a prẽ ꝑ filiũ nõ nata de pr̃o sicut
illa. et nos quia illiũam᷑ lum̃e.
illa uero quia lumẽ illiũans. et id̾o
illa sine. exemplo. nobis exemplũ

Expanded text:
Filius de sapientia Patre, sicut lumen de lumine, et Deus de Deo; ut singulus Pater lumen, et singulus Filius lumen; ut singulus Pater Deus, et singulus Filius Deus; ergo et singulus sapientia, et sic utrumque simul unum lumen, et unus Deus, sic utrumque una sapientia, sed Filius factus est nobis sapientia a Deo, et justitia et sanctificatio, quia temporaliter nos ad illum convertimur, idque ex aliquo tempore, ut cum illo maneamus in aeternum, et ipse ex quodam tempore Verbum caro factum est, et habitavit in noturis, aut enarratur aliquid de sapientia, sive dicente ipsa sive cum de illa dicitur, Filius nobis potissimum insinuatur. Cujus imaginis exemplo et nos non discedamus a Deo, quia et nos imago Dei sumus: non quidem aequalis, facta quippe a Patre per Filium, non nata de Patre sicut illa. Et nos, quia illuminamur lumine; illa vero, quia lumen illuminaus: et ideo illa sine exemplo nobis exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
nãobrẽ etiã de hiis que nec dicĩtur
ut cogitantur. nec cogitãtur ut
sũt respondere ĩcipiamꝰ fidei nr̃e adu̾¬
sariis Inter multa que arriam adu̾sus
catholicũ fidẽ solent dispictare. hoc sibi

Expanded text:
iis quae nec dicuntur ut cogitantur, nec cogitantur ut sunt, respondere incipiamus fidei nostrae adversariis: inter multa quae Ariani adversus catholicam fidem solent disputare, hoc sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquid sicut pẽ ad filiũ. et filiꝰ ad pa-¬
trẽ qd̾ nõ ẽ accidens. quia et ille sꝑ pĩ et
e filius. nec cepit no ẽẽ filius Erd̃ si
aliqñ ẽẽ cepisset. aut aliqñ ẽẽ desinet
filius. scd̾m accidẽs diceretur Ei uero ꝙ
dicit᷑ pr̃ ad seipm diceret᷑ nõ ad filiũ. et

Expanded text:
ad aliquid, sicut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem. Quod non est accidens; quia et ille semper Patest Filius, nec coepit unquam esse Filius. Quod si aliquando esse coepisset, aut aliquando esse desineret Filius, secundum accidens diceretur. Si vero quod dicitur Pater, ad se ipsum diceretur, non ad Filium; et
Abbreviated transcription (Latin):
xiii. Eruaꝓpter cũ sps̃ corpori p̃p̃onatur.
morsq sit sp̃s a deo deseri. mors aũt cor¬
s noluerit. nec deserat cũ uoluerit insi
aliquã sibi uim qua ip̃m̃ corpus ꝑiatur
ĩtulerit. demõstrauit sp̃s mediatoris ꝙ̃
nlla pena pccĩ usq ad mortẽ carnis ac-¬
cesserit. quia nõ eã deseruit ĩuctus. sed
quia uoluit qñ uoluit quõ uoluit quippe
dei uerbo ad unitatẽ cõmixtus Hnic¬
enĩ ait Potestatẽ habeo ponendi aiãm me¬
ã. et ptatẽ habeo iterũ sumendi eã Remo

Expanded text:
i: Quapropter cum spiritus corpori praeponatur, morsque sit spiritus a Deo deseri, mors autem corsi noluerit; nec deserat cum voluerit, nisi aliquam sibi vim, qua ipsum corpus perimatur, intulerit: demonstravit spiritus Mediatoris, quam nulla poena peccati usque ad mortem carnis accesserit, quia non eam deseruit invitus, sed quia voluit, quando voluit, quomodo voluit. Quippe Dei Verbo ad unitatem commixtus hinc ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi ea
Abbreviated transcription (Latin):
desit ucta sicut deest infipienti sapĩa. sed
ut minus sit Nec tale aliquid ĩ deo fit
qui oĩno ĩcõmutabilis manet Em̃obrẽ¬
Inchil ĩ eo scd̾m accidẽs d̾r quia nchil ei
In rebus enĩ creatis atq mutabilib qd̾
dicatur Omĩa em̃ accidic̃t eis que uel
amitti pñt̃ uel minũ. et magnitudines.
et qualitates. et qd̾ dĩ ad aliquid sicut
tus. et loca et tꝑa et oꝑa atq passiones

Expanded text:
desit vita, sicuti deest insipienti sapientia, sed desit vita, sicuti deest insipienti sapientia, sed ut minus sit: nec tale aliquid in Deo fit, quia omnino incommutabilis manetnihil in eo secundum accidens dicitur, quia nihil ei In rebus enim creatis atque mutabilibus quod dicatur: omnia enim accidunt eis, quae vel amitti possunt vel minui: et magnitudines et qualitates; et quod dicitur ad aliquid, sicuttus; et loca et tempora; et opera atque passiones
Abbreviated transcription (Latin):
grece achorista sicuti ẽ plume corui
color inger. amittit eũ tñ nõ quidẽ
ꝙ̃diu pluma ẽ. sed quia nõ sꝑ ẽ plu¬
ma Quaꝓpter ip̃ã materies micta¬
bilis ẽ. ut ex eo qd̾ desuit ẽẽ illud
aĩal uel illa pluma totũq illud cor-¬
pus ĩ terrã mutatur et uertitur.
amittit utiq etiã illũ colorẽ. ꝙuis
et accidens qd̾ seꝑabile d̾i nõ seꝑa-¬
tione sed mutatione amiitatur sicu¬
ti ẽ capillis homi ingrido. quia dũ
capilli sic̃t possũt albescere. seꝑabile
actidens dicitur Eed diligenter ĩtu¬
entibus satis apparet nõ seꝑatione
quasi ennigrare aliquid a capite dũ
crinestit. ut ingredo inde candore succedẽ¬
te discedat et aliquo eat. sed qualitatẽ colo¬
ris ibi uerti atq mutari Nichil accidens
itaq ĩ deo. quia nchil nutabile ã amissi¬
bile Euod si et illud dici accidẽs ꝓlacet.
quia magis iuiut cũ sapit mmusq cũ de¬
sipit. fit etiã hic aliqua mutatio nõ ut

Expanded text:
corvi color niger; amittit eum tamen, non quidem quamdiu pluma est, sed quia non semper est pluma. Quapropter ipsa materies mutabilis est, et ex eo quod desinit esse illud animal vel illa pluma, totumque illud corpus in terram mutatur et vertitur, amittit utique etiam illum colorem. Quamvis et accidens quod separabile dicitur, non separatione, sed mutatione amittatur; sicuti est capillis hominum nigritudo, quoniam dum capilli sunt possunt albescere, separabile accidens dicitur: sed diligenter intuentibus satis apparet, non separatione quasi emigrare aliquid a capite dum canescit, ut nigritudo inde candore succedente discedat et aliquo eat, sed illam qualitatem coloris ibi verti atque mutari. Nihil itaque accidens in Deo, quia nihil mutabile aut amissibile. Quod si et illud dici accidens placet, quia magis vivit cum sapit, minusque cum desipit, fit etiam hic aliqua mutatio, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
Et potius ĩplicandis atq mergendis fal¬
sus mediator opponit Qd suꝑbis fa¬
cillime ꝓsuadet. irridere atq cõtempneᷤᷤ
mortẽ xp̃n a qua ipẽ qnto ẽ aliemor tã¬
to ab eis creditur sanctior atq diuinior.
qui tñ apud eũ paucissimi remanserũt
arnoscentibus gentibus. et pia hũilita¬
t̾e bibentibus p̃ciũ suũ. eiusq fiducia
deserentibus hostẽ suũ et cõcurrentib
ad redemptorẽ suũ Nescit em̃ diabolus
qũo illo et insidiante et furente utatur¬
ad salutẽ fideliũ suorũ excelsissima sa¬
rrecture usq ad finẽ suporẽ qd ẽ mors
suauiter Attingat em̃ ubiq ꝓpter suã
mũdiciã. et nichil ĩquinatũ ĩ eã ĩcurrit
morte aũt caruisede
alieno diabolo unde diaboli e¬
miniũ suꝑbus ĩcedit mors alterius ge¬
neris p̃paratur ĩ eterno igne tartarĩ. quo
nõ solũ cũ terrenis sed etiã cũ aereis
torpͥoribus gocruci̾ari sp̃s possint Euꝑ¬

Expanded text:
et potius implicandis atque mergendis, falet potius implicandis atque mergendis, falsus mediator opponit, quod superbis facillime persuadet irridere atque contemnere mortem Christi, a qua ipse quanto est alienior, tanto ab eis creditur sanctior atque divinior. Qui tamen apud eum paucissimi remanserunt, agnoscentibus gentibus et pia humilitate bibentibus pretium suum, ejusque fiducia deserentibus hostem suum, et concurrentibus ad redemptorem suum. Nescit enim diabolus quad salutem fidelium suorum excelsissima sacreaturae, usque ad finem inferiorem, quod est mors Attingit enim ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in eam incurrit . A morte autem carnis alieno diabolo, unde nimium superbus incedit, mors alterius generis praeparatur in aeterno igne tartari, quo non solum cum terrenis, sed etiam cum aereis corporibus excruciari spiritus possint. Sup
Abbreviated transcription (Latin):
Et erũnoso dñabatur. ĩ ip̃a morte carmo
amisit  duo emĩ cadentẽ nõ secutus
ĩpuiit pcc̃orẽ. illuc descendentẽ ꝑsecatꝰ
copulit redemptorẽ Gic ĩ mort̾is cõsdr¬
ci filius dei nobis fieri dignatus ẽ ami¬
cus quo nõ ꝑueniendo mẽliorẽ se nobis
atq incuorẽ putabat ñimitus Sicit
enł redemptor ñ taiorẽ dilcĩonẽ nemo
ht̃ ꝙͣ ut aiam̃ sũa ponat pro amicis suis
Ono circa etiã ip̃o dño se credebat dia-¬
bolus suꝑiorẽ. ĩ ꝙͣtũ illi dñs ĩ ꝑassioni¬
bus cessit. quia et de ip̃o ĩtellectu esti
qdͥ ⁊̃ ꝑsaluns legitur. minuisti eũ pau¬
lominꝰ ab angelis. ut ab ĩ i quo uefut e¬
quo iure aduersũ nos agente ip̃e occisus
mocens eũ iure equissimo suꝑaret. atq
ita captiuitatẽ ꝓpter pccm̃ fuctã captina¬
ret nosq liberaret a captiuitate ꝓpt᷑ pccm̃
graphũ delens et iustificando rediniens
pctores Hnit etiã diabolus adhuc suos illu¬
dit. quibus sꝑ fua satra uelud purgandis

Expanded text:
a morte carnis amisit. Quo enim cadentem non secutus impulit peccatorem, illuc descendentem persecutus compulit Redemptorem. Sic in mortis consortio Filius Dei nobis fieri dignatus est amicus, quo non perveniendo meliorem se nobis atque majorem putabat inimicus. Dicit enim Redemptor noster: Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Quocirca etiam ipso Domino se credebat diabolus superiorem, in quantum illi Dominus in passionibus cessit; quia et de ipso intellectum est quod in Psalmo legitur, Minuisti eum paulo minus ab Angelis : ut ab iniquo velut aequo jure adversum nos agente, ipse occisus innocens eum jure aequissimo superaret, atque ita captivitatem propter peccatum factam captivaret , nosque liberaret a captivitate propter pecgraphum delens, et justificandos redimens peccatores. 18. Hinc etiam diabolus adhuc suos illudit, quibus se per sua sacra velut purgandis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ se manens nec ꝑ seipm̃ go ulla ꝑ¬
te mutabile uerbũ dei ꝑ t̃ferioris tñ na¬
ture susceptionẽ aliquid ĩferius pati possit
qd ñnũdus demõ quia terrenũ corꝑus
Nõ ht̃ pati nõ possit ¶ed cũ sint ipĩ de¬
monibus meliores tñ quia carnẽ portãt̃
mori sit possũt ꝙ̃admodũ mori demones
qui eã nõ portunt nõ utiq possũt. Et cũ

Expanded text:
anens, nec per se ipsum ex ulla parte mutabile Dei Verbum, per inferioris tamen naturae susceptionem aliquid inferius pati posset, quod immundus daemon, quia terrenum corpus non habet, pati non possit. Sic cum sunt ipsi daemonibus meliores, tamen quia carnem portant, mori sic possunt, quemadmodum mori daemones, qui non eam portant, non utiq
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Sed alie que dicĩttur eeñtie
siue substantie capiut̃ accidentias.
quilus ĩ eis fiat uel magna uel ꝙ̃¬
tacũq mutatio. deo aũt aliquid e¬
iusmodi accidere nõ pt̃ Et ideo so¬
la ẽ ĩtõmutabilis sb̾a uel essentia
que deus ẽ. cui ꝓfecto ipm ẽẽ unde
essentia noiãta ẽ maxime ac ne¬
rissime cõpetit Quod enĩ muta¬
tur nõ seruat ipm̃ ẽẽ. et qd̾ mu¬
tari pt̃ etiã si nõ mutetur pt̃ qd̾ fue¬
rat nõ ẽẽ. ac ꝑ hoc illud solũ qd̾ nõ tm̃
nõ mutatur uerũetiã mictari õmo nõ
pt̃. sine scrupulo occurrit qd̾ uerissiẽ¬

Expanded text:
dicuntur essentiae sive substantiae, capiunt accidentia, quibus in eis fiat vel magna vel quantacumque mutatio: Deo autem aliquid ejusmodi accidere non potest; et ideo sola est incommutabilis substantia vel essentia, qui Deus est, cui profectio ipsum esse, unde essentia nominata est, maxime ac verissime competit. Quod enim mutatur, non servat ipsum esse; et quod mutari potest, etiamsi non mutetur, potest quod fuerat non esse: ac per hoc illud solum quod non tantum non mutatur, verum etiam mutari omnino non potest, sine scrupulo occurrit quod verissi
Abbreviated transcription (Latin):
tientẽ Quisquis deũ ita cogitit et¬
si nũdũ potest om̃odo ĩuenire quid sit.
pie tñ cauet ꝙͣtũ potest aliquid de il¬
lo sentire quod nõ sit n. Est tñ sine
dubitatione substantia uel si melius
hoc appellatur essentia. quã greci usi¬

Expanded text:
tientem. Quisquis Deum ita cogitat ettientem. Quisquis Deum ita cogitat et nondum potest omnino invenire quid sit; pie tantum cavet quantum potest aliquid de illo sentire, quod non sit. Est tamen sine dubitatione substantia, vel si melius hoc appellatur essentia, quam Graeci οὐσ
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ẽẽ metienda Ged cũ ĩ hiis etiã que
nr̃is corporalibus adiacent sensib nel
qd̾ nosip̃i ĩ ĩteriori hoĩe sumꝰ scĩa cõpre¬
hendendis laboremꝰ nec sufficiamꝰ. nõ
tñ ĩpudenter ĩ illa que supra sũt dina
et ĩe ffabilia pietas fidelis ardescit. nõ¬
illa quã suarũ uiriũ inflat arrogãtia.
sed quã gnã ip̃nis creatoris et saluato¬
ris ĩflãmat. Nã quo ĩtellcũ hõ deũ ca
ĩ natura nr̃a nichil melius ĩuenimus
idẽ ĩ nr̃o ĩtellcũ. quo sapiãm capimꝰ
quãte capaces sumus Qd̾ ergo nõ
ĩuenimus ĩ meliore mõ. nõ debemꝰ
ĩ illo querere quod longe meliꝯẽ me¬
liore nr̃o. ut sit ĩtelligamꝰ deũ si possu¬
mus ꝙ̃tũ possumꝰ sine qualitate bo¬
nũ sine quãtitate magnũ. sine ĩ digẽ
tia creatorẽ. sine situ pñtẽ. sine habi
tu oĩa cõtinentẽ. sine loco ubiq to-
tũ. sine tꝑe sempiternũ. sine ulla sui mu
tatione mutabilia facientẽ. nchilq pa¬

Expanded text:
etiam quae nostris corporalibus adjacent sensibus, vel quod nos ipsi in interiore homine sumus, scientia comprehendendis laboremus, nec sufficiamus: non tamen impudenter in illa quae supra sunt divina et ineffabilia, pietas fidelis ardescit; non quam suarum virium inflat arrogantia, sed quam gratia ipsius Creatoris et Salvatoris inflammat. Nam quo intellectu Deum in natura nostra nihil melius invenimus, id est, in nostro intellectu, quo sapientiam capimus quantum capaces sumus. Quod ergo non invenimus in meliore nostro, non debemus in illo quaerere, quod longe melius est meliore nostro: ut sic intelligamus Deum, si possumus, quantum possumus, sine qualitate bonum, sine di. Nihil certe istorum invenimus in eo, quo in natura nostra nihil melius invenimus, id est in nostro intellectu quo sapientiam capmutabilia facientem, nihilque pa
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ sp̃s. idest magis penã ꝙͣ meritũ
pene. nã nõ peccare aut nõ curatur aut
parũ curatur. nõ moi aũt ꝙũis nõ opti¬
neatur uehemẽter satagitur. uite media¬
tor ostendẽs ꝙ̃ nõ sit mors timenda que
ꝑ hũanã conditionẽ iã euadi nõ pt̃. sed
potius ĩpietas que ꝑ fidẽ caueri pt̃ occur-

Expanded text:
mortem spiritus, id est, magis poenam quam meritum mortem spiritus, id est, magis poenam quam meritum poenae nam non peccare, aut non curatur, aut parum curatur; non mori autem quamvis non obtineatur, vehementer satagitur; vitae Mediator ostendens, quam non sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potius impietas, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quo om̃s ꝑtransiit ĩ quo om̃o peccauerũt
¶ Huiꝰ uite mediator diabolus fuit ꝑ¬
suasor pccĩ. et p̃cipitator ĩ mortẽ Nam
ĩ spm̃. carne utiq mortuus nõ ẽ Nobis
aut et ĩpietatẽ ꝑsua sit. et ꝓpter hanc
ut ĩ mortẽ carmo uenire mereremur
effecit Nñu ergo appetiumꝰ ĩiqua ꝑ-¬
suasione. alterũ nos secutũ ẽ iusta dãp̃¬
natione ꝓpterea quippe sc̃ptũ ẽ Deus
mortẽ nõ fecit. quia causa mortis ip̃e
nõ fuit Sed tñ ꝑ eius retributionẽ iu¬
stissima mors irrogata ẽ pccõri. sicut
suppliciũ iudex irrogat reo Causa tñ
supplicii. nõ ẽ iusticia iudicis sed meritũ¬
uo ergo nos mediator mortis ticĩs/¬
misit᷑ et ip̃e nõ uenit idest ad
mortẽ carnis. ibi nobis dñs deus nr̃
medicinã emendationis ĩseruit quã ille
sĩo meriuit. occulta et ninis archana or¬
dinatione diuine alteq iusticie Dt ergo
tuorũ. quia magis iuitabãt hoĩes quod
euitare nõ poterãt mortẽ carnis qm̃

Expanded text:
es pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Hujus viae mediator diabolus fuit, persuasor peccati, et praecipitator in mortem. Namin spiritu, carne utique mortuus non est: nobis autem et impietatem persuasit, et per hanc ut in mortem carnis venire mereremur effecit. Unum ergo appetivimus iniqua suasione, alterum nos secutum est justa damnatione: propterea quippe scriptum est, Deus mortem non fecit , quia causa mortis ipse non fuit; sed tamen per ejus retributionem justissimam mors irrogata est peccatori. Sicut supplicium judex irrogat reo, causa tamen supplicii non est justitia judicis, sed merituQuo ergo nos mediator mortis transmisit, et ipse non venit, id est, ad mortem carnis; ibi nobis Dominus Deus noster medicinam emendationis inseruit, quam ille non meruit, occulta et nimis arcana ordinatione divinae altaeque justitiae. Ut ergo tuorum , quia magis vitabant homines quod evitare non poterant, mortem carnis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
legas similitudines et ĩpras curiosiłates
et magicas cõsecrationes aĩe purgãtur.
et recõsiliantur deo. quia falsus media¬
tor nõ traicit ad suꝑiora. sed potius obsi-¬
dens ĩtercludit uiã ꝑ affectus quos tã¬
to maligniores ꝙ̃to suꝑiores sue societa¬
tis inspirat quĩ nõ possũt cd euolandũ
pẽnas nutrire u̾tutũ. sed potius ad de¬
mergendũ pondera exaggerare uiciorũ.
tanto grauius aĩe ruiture. qnto sibi ui¬
detur euecta sublimius Sinde sicut magi
fecerũt dinitus moniti quos ad hũilitatẽ
dñi adorandã stella ꝓduxit it et nos nõ
qua uenimꝰ sed ꝑ aliã uiã ĩ patriã re¬
dire debemus. quã rox hũilitatis docuit.
et quã rex suꝑbus hũili regi adu̾sarius
obsidere nõ possit Et nobis em̃ ut adore¬
mus hũilẽ xpm̃ celi enarrauerũt głam
dei. cũ ĩ oem terrã exiit sonus eorũ. et

Expanded text:
legas similitudines et impias curiositates et magicas consecrationes animae purgantur et reconciliantur Deo: quia falsus mediator non trajicit ad superiora, sed potius obsidens intercludit viam per affectus, quos tanto maligniores, quanto superbiores suae societati inspirat; qui non possunt ad evolandum pennas nutrire virtutum, sed potius ad demergendum pondera exaggerare vitiorum, tanto gravius anima ruitura, quanto sibi videtur evecta sublimius. Proinde, sicut Magi fecerunt divinitus moniti , quos ad humilitatem Domini adorandam stella perduxit; ita et nos, non qua venimus, sed per aliam viam in patriam redire debemus, quam rex humilis docuit, et quam rex superbus humili regi adversarius obsidere non possit. Et nobis enim, ut adoremus humilem Christum, coeli enarraverunt gloriam Dei, cum in in omnem terram exiit sonus eorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
nec̾ eos ꝓpterea sibi p̃ponendos existimet.
sic aĩa fidelis et pia nõ solũ si iudeat᷑ ue¬
rũetiã si ꝓpter fragilitatẽ carnis exhor¬
reat miracula demonũ. nõ ideo tamẽ
aut nõ se posse talia dolebit. aut ob hoc
illos meliores ẽẽ iudicabit. cũ sit p̃ser¬
tim ĩ societate scõrũ. qui ꝑ u̾tutẽ dei
cui cũcta subiecta sũt et mimine fallã

Expanded text:
nec eos propterea sibi praeponendos existimet: sic anima fidelis et pia, non solum si videat, verum etiam si propter fragilitatem carnis exhorreat miracula daemonum, non ideo tamen aut non se posse talia dolebit, aut ob hoc illos meliores esse judicabit; cum sit praesertim in societate sanctorum, qui per virtutem Dei cui cuncta subjecta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdũbio quia uoluet mortiuis ẽ. et id̾o
principatub et potestates expoliauit fidu¬
traliter triũphans eas ĩ semeip̃o Morte
sua quippe uno uerissimo sacrificio pro no¬
bis oblato. quicquid calparũ erat ũde
nos principatus et potestates ad luenda
supplicia iure detinebat purgauit. abole¬
ntri extinxit. et sua resurrectione ĩ no¬
uã iutã n̾os p̃destinatos uoctuct uoca¬
tos iustificauit. iustificatos glorificauit
Ita diabolus hoiẽm quẽ ꝑ cõsensionẽ se¬
Suctũ tãq̃ iure ĩtegro p̃ossidebat et
pp̃e nullaꝰ corruptione carnis et sangũs

Expanded text:
procul dubio quia voluit mortuus est: et ideo procul dubio quia voluit mortuus est: et ideo principatus et potestates exemplavit, fiducialiter triumphans eas in semetipso . Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum erat unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, purgavit, abolevit, exstinxit; et sua resurrectione in novam vitam nos praedestinatos vocavit, vocatos justificavit, justificatos glorificavit . Ita diabolus hominem, quem per consensionem seductum, tanquam jure integro possidebat, et ipse null