comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tanta tẽperies. ut om̃iũ nascentiũ cõuenr¬
at diũsitati. Illic & quȩ frigore alitur
sese multiplicit᷑ effundunt. & quȩ estu fo
uent᷑. Illic ȩstiua hibernis mixta simul
aspicias. arctoas nuces & dactilos nͥ locis
feruentiorib generari nescios. Qͥa ficꝰ¬
aut oleas loquar. qͣs çȩli mollior alit t᷑ctꝰ
Nec tam̃ ȩquant᷑ illis suꝑiorib. Iili enim
pͥncipales palestinȩ & qͥdã domestici fru¬
ctꝰ. eoq uberiores ĩ suppares. Et lico&
longo ĩt̃uallo. sed tam̃ ꝓximis dicas naturȩ
& tẽpoꝵ iocundã cõtentionẽ. Illa qͣsi mat̃
feunda om̃ia creat. box tẽꝑies quast bona
nutrix molli fotu uniũsa educat. Etaq
ñ solũ affatĩ generant᷑ pomoꝵ diũsitates.
sed etiã c̃seruant᷑. ut aliqͣ genera maxi¬
ma parte anni ñ deficiant. reliqͣ om̃ia
tota anni ȩtate usq ad finẽ suꝑsuit. Nã
& uuȩ & ficꝰ quȩ st̃ ĩ ĩsitiuis. regalis ciuꝰ¬

Expanded text:
tanta temperies, ut omnium nascentium convenitanta temperies, ut omnium nascentium conveniat diversitati. Illic et quae frigore aluntur, sese multipliciter effundunt, et quae uentur, illic aestiva hibernis mixta simul aspicias arctoas nuces et dactylos nisi locis feruentioribaut auleas loquar, quas coeli mollior alit tractus? nec tamen aequantur illis superioribus: illi enim principales Palaestinae, et quidem domestici fructus, eoque uberiores: hi suppares, et licet longo intervallo, sed tamen proximis, dicas naturae et temporum jucundam contentionem. Illa quasi mater fecunda omnia creat: horum temperies quasi bona nutrix, molli fetu universa educat. Itaque non solum affatim generantur pomorum diversitates, sed etiam conservantur; ut aliqua genera maxima parte anni non deficiant: reliqua omnia tota anni aetate usque ad finem supersint. Nam et uvae et ficus quae sunt in insitivis, regalis cujus
Abbreviated transcription (Latin):
nitã lacũ. paludesq eiꝰ int̾secat. Inde qͦq
cursus suos dirigens. centũ uginti stadia
sine ulla t̃t̃fusione ꝓgredit᷑ usq ad urbẽ
cui iulias nom̃. pꝰea lacũ istũ qͥ genesar. dr̃
medio tnsit fluento. qͥb ex locis plurqͥna
circũ uagatꝰ deserta asphaltio suscipit᷑ lacu.
atq ĩ eũ cõdit᷑. Itaq duos lacꝰ uictor egres¬
sus. ĩ tcio hȩroe. Pretendit aut̃ regio gene¬
sar eiꝰdẽ nominis lacũ. de quo & ipsa uoca¬
bulũ assũpsit. mirabili naturȩ gr̃a & specie
pulcbritudinis. Nã & spontaneos fructus
soli ub̃tas ministrat. & nemoꝵ ferax ĩ uni¬
ũsa genera sponte se subrigit arboꝵ pomi¬
ferarũ & culturȩ sollertia imitata naturã
ĩ qͦs uoluit usus opimȩ fȩcunditatis deflex
it grãm. ut nihil sit illic qđ natura nega¬
uerit. nihil qđ cultura p̃terierit. ita aptꝰ
om̃ib nec ullis ũquã alienꝰ fructib. Cuiꝰ

Expanded text:
nitin lacum paludesque eius intersecat. Inde quoque nitin lacum paludesque eius intersecat. Inde quoque cursus suos dirigens CXX stadia sine ulla interfusione progreditur usque ad urbem cui Iulias nomen. Postea lacum istum qui Gennesar dicitur medio transit fluento, quibus ex locis plurima circumuagatus deserta Asphaltio suscipitur lacu atque in eum conditur. Itaque duos lacus uictor egressus in tertio haeret. Praetendit autem regio Gennesar eiusdem nominis lacum, de quo et ipsa uocabulum adsumsit, mirabili naturae gratia et specie pulchritudinis. Nam et spontaneos fructus soli ubertas ministrat, et nemorum ferax in uniuersa genera sponte se subrigit arborum pomiferarum, et culturae sollertia imitata naturam in quos uoluit usus opimae fecundiit gratiam; ut nihil sit illic quod natura negaverit, nihil quod cultura praeterierit: ita aptus omnibus, nec ullis umquam alienus fructibus. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ fiala ĩ trachonitide t̾ra. centũ uigini¬
int̾iacentib stadiis usq ad urbẽ cȩsaream.
Fialȩ aut̃ nom̃ species dedit. qͣsi rotȩ qͣlitatẽ
expͥmens. qđ ita iugit᷑ plena ẽ aquarũ. ut
neq suꝑfluant. nec rursus aliqua diriuari
minutione ĩtelligant᷑. Inferiꝰ itaq m̃sira
qͣdã labit᷑ aqua. & ubi paniũ ẽ rursus ebul¬
lit. ut paleis resurgentib manifestatũ ẽ.
Ita ibi iordanis resurrexisse ꝓditꝰ ẽ. ubi
nescia suꝑioris tẽporis uiris estimabat᷑
Nec tam̃ a pͥncipio eadẽ panii nͥ sola na¬
turalis gr̃a. sed regali agrippȩ munificei¬
tia ornatꝰ loco uberior sylendidiorq agdr¬
t᷑. quo speleũ decore amirabili ꝑ qđ sese
attollit iordanis extructũ. uenustatũq
accepimꝰ. Unde ñ latenti iã neq abdito
ꝑ caua t̾rȩ meatꝰ. sed uisibi ꝑ t̾ras atq aꝑto
flumine ĩcipiens se suꝑfundere semechu¬

Expanded text:
autem Fiala in Trachonitide terra CXX inautem Fiala in Trachonitide terra CXX interiactis stadiis usque ad urbem Caesaream. Fialae autem nomen species dedit quasi rotae qualitatem exprimens, quod ita iugiter piena est aquarum, ut neque superfluant nec rursus aliqua derivari minutione intellegantur. Inferius itaque mensura quadam labitur aqua et ubi Panium est rursus ebullit, ut paleis resurgentibus manifestatum est. Ita ibi Iordanes resurrexisse proditus est, ubi nasci a superioris temporis uiris aestimabatur. Nec tamen a principio eadem Panii nisi sola naturalis gratia, sed regali Agrippae munificentia ornatus loco uberior splendidiorque additus, quo speleum decore admirabili, per quod sese attollit Iordanes, extructum uenustatumque accepimus. Vnde non latenti iam neque abdito per caua terrae meatu sed uisibilli per terras atque aperto flumine incipiens se superfundere, Semecho
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑. unde & purior haustꝰ eiꝰ ac mollior ẽ
ad tisũ bibendi. Ꝙ si quis naturali gr̃ȩ stu¬
diũ adiungere uelit ut estiuis fuspensam
ad auras noctib more ĩ colarũ potui par&
haud quaquã a nuus ritu distare arbiret᷑.
Genera qͦq pisciũ gustu & specie quã ĩ alio
lacu p̃stantiora
es exigere uidet᷑. ut iordanis ortum
quẽ alibi ꝓmisimꝰ aꝑiamꝰ. Nã suꝑioris cu
dubio utrũ de lacu cui genesar. flum̃ cui¬
nom̃ iordanis exoriret᷑. philippꝰ tetrarebes
trachonitidinis regionis falsã opinionẽ rt¬
darguit errorẽ q ab soluit. mittens paleas
ĩ fialã quas ĩ panio fluuiꝰ ebulliuit. unde
liqu&s ñ exordiũ cẽ iordanis ĩ panio sed
fluentũ. Non enĩ ibi fons ciꝰ ẽ ut ab eo cȩ¬
teroꝵ usui fluminũ cȩperit. sed de fiala
eodẽ subt̾raneis diriuatꝰ meatib. ibi iterũ
qͣsi fons scaturit. atq emergens ꝓdit᷑. Est

Expanded text:
tatur. Vnde et purior haustus eius ac mollior est tatur. Vnde et purior haustus eius ac mollior est ad usum bibendi, et si qui naturali gratiae studium adiungere uelit, ut aestiuis suspensam ad auras noctibus more incolarum potui paret, haut quaquam a niuis ritu distare arbitretur. Genera quoque piscium gustatu et specie quam in alio lacu praestantiora. Res exigere uidetur ut Iordanis ortum quem alibi promisimus aperiamus. Nam superioris aeui dubio, utrum de lacu cui Gennesar nomen Iordanes exoreretur, Philippus tetrarches Trachonitidis regionis falsam opinionem redarguit erroremque absoluit mittens paleas in Fialam, quas in Panio fluuius ebulliuit. Vnde liquet non exordium esse Iordanis in Panio sed fluentum. Non enim ibi fons eius est, ut ab eo ceterorum usu fluminum coeperit, sed de Fiala eodem subterraneis deriuatur meatibus. Ibi iterum quasi fons scaturrit atque emergens proditur. Est
Abbreviated transcription (Latin):
dit. & iussit obseruari urbẽ diligentiꝰ ne
qͥs elaberet᷑. eo qł uniũsi pene deberent᷑.
Alio tam̃ die ꝓpt̃ eos qͥ ĩ scapbas sese cõtu¬
lerantrates fieri iussit. Quȩ sine mora
factȩ. qm̃ & siluȩ finitimȩ & oꝑarii ple¬
riq celerandi muneris facultatẽ dedere.
Nlãq lacꝰ ipsiꝰ uelut qͦdã maris ãbitu sinꝰ
ã plissimꝰ ĩ longitudint̃ centũ qͣdraguita ex¬
tendit᷑ stadia. latitudine q̃ draginta diffũ¬
dit᷑. crispantib aqͥs aurã de se ipso sibi ex¬
citans. unde & genesar dr̃ geo uocabulo
qͣsi generans sibi aurã. aquȩ dulcis & ad
potandũ habilis. siqͥđe nec palustris uligr¬
nis crassũ aliqͥd aut t᷑bidũ recipit. qͥa are.¬
noso undiq litore circũ uenit᷑. & tẽperati¬
or ẽ fluuiali aut fontis rigore. frigidior
tam̃ placidȩ paludis ȩquore. eo ipso qđ ñĩ
stagni morẽ sternit᷑ aqua. sed ꝑ diffusiora
spacia lacꝰ frequentius auris spirantib agr¬

Expanded text:
gentius ne quis elaberetur, eo quod uniuersi poenae deberentur. Alio tamen die propter eos, qui in scaphas sese contulerant, rates fieri iussit, quae sine mora factae, quoniam et siluae finitimae et operarii plerique celerandi muneris facultatem dedere. Namque lacus ipsius, uelut quodam maris ambitu, sinus amplissimus in longitudinem CXL tenditur stadia, latitudine quadraginta diffunditur, crispantibus aquis auram de seipso sibi excitans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram: aqua dulcis, et ad potandum habilis: siquidem nec palustris uliginis crassum aliquid aut turbidum recipit, quia arenoso undique littore circumvenitur, et temperatior est fluuiali aut fontis rigore, frigidior tamen placidae paludis aequore, eo ipso quod non in stagni morem sternitur aqua, sed per diffusiora spatia lacus frequentius auris spirantibus agi
Abbreviated transcription (Latin):
tones qđ expetebã. Int̾ se hostes int᷑ urbẽ
tumultꝰ ferunt. foris cȩdunt᷑ intꝰ digladi¬
ant᷑. Eestinemꝰ itaq dũ adbuc dissident.
ne forte ꝑiculi metu ĩ grãm redeant. Ita¬
q ascendit equũ qͦ desilierat muris ꝓximꝰ.
& cõũsus ad lacũ ꝑ fluctꝰ aquarũ. urbẽ pe¬
tebat. Primꝰq ĩ urbẽ irruit. & post eũ cȩ¬
teri. Statĩq om̃s qͥ ĩteriꝰ erant disꝑsi in
fugã. alii ꝓsternebant᷑. alii ascendentes na¬
uigia ĩ lacũ demergebant᷑. cęsi intꝰ multi
mortales. Sane qui de agris erant offere.¬
bant sese romanis. alienos culpȩ asserentes.
qͥb pio moderamine titꝰ parcendũ putabat.
solos urgens auctores rebellionis. Misit
etiã ad patrẽ eqͥtẽ. qͥ nuntiar&s euentũ uic¬
toriȩ. Quo delectatꝰ uespasianꝰ. & maxime
filũ triũpho qͥ maximã portionẽ totiꝰ belli

Expanded text:
tones, quod expetebam. Inter se hostes intra urbem tones, quod expetebam. Inter se hostes intra urbem tumultus serunt, foris caeduntur, intus digladiantur. Festinemus dum adhuc dissident, ne forte periculi metu in gratiam redeant. Itaque ascendit equum quo desiluerat muris proximus et conuersus ad lacum per fluctus aquarum urbem petebat. Primusque in urbem inruit et post eum ceteri. Statimque omnes qui interius erant dispersi in fugam. Alii prosternebantur, alii ascendentes nauigia in lacum demergebantur, caesi intus multi mortales. Sane qui de agris erant offerebant sese Romanis alienos culpae adserentes, quibus pio moderamine Titus parcendum putabat solos urguens auctores rebellionis. Misit etiam ad patrem equitem qui nuntiaret euentum uictoriae. Quo delectatus Vespasianus et maxime filii tri
Abbreviated transcription (Latin):
clamore magno secuti cȩteri toto cãpo
extendebant᷑. quo etiã plures estimaban¬
t᷑. Traianꝰ quoq cũ trecentis eqͥtib mis¬
sus a uespasiano. iã ꝓgrediente tito su¬
ꝑuenit. N ec diutius resistere potuer̃
iudȩi. cũ iuroꝵ contis & fremitu equoꝵ
ꝑt̾barent᷑. Cõũsi itaq ĩ diũsa alii. pleriq
urbẽ petebant. E micat titꝰ & alios a tͣgo
fugientes oppͥmit. alios cȩdit palantes.
uniũsos p̃uso itinere a muris repellit.
& obuiꝰ recurrentib fugã ĩtcludit Rur¬
sus tam̃ dũ alii sternunt᷑. elapsi alii. qͥb
urbs refugio erat. sed illic quoq acriꝰ
p̃liũ. Nã qui de locis finitimis affluxe¬
rant a pͥncipio pacẽ p̃ferebant. sed popłs
suꝑueniens ĩuitis bellandi studia extor¬
serat. Inde int᷑ urbẽ dissensio & tumul¬
tꝰ gͣuis. Quo strepitu excitꝰ. se cõũtit ad
milites titꝰ. Hoc ĩqͥt ẽ tẽpꝰ scĩssimi cõmilr¬

Expanded text:
clamore magno secuti ceteri toto campo clamore magno secuti ceteri toto campo extendebantur, quo etiam plures aestimabantur. Traianus quoque cum CCC equitibus missus a Vespasiano iam progrediente Tito superuenit. Nec diutius resistere potuerunt Iudaei, cum uirorum contis et fremitu equorum perturbarentur. Conuersi itaque diuersa alii, plerique urbem petebant. Emicat Titus et alios a tergo fugientes opprimit, alios caedit palantes, uniuersos praeuerso itinere a muris repellit et obuius recurrentibus fugam intercludit. Rursus tamen dum alii sternuntur, elapsi alii quibus urbs refugio erat. Sed illic quoque acrius proelium. Nam qui de locis finitimis adfluxerant a principio, pacem praeferebant, sed populus superueniens inuitis bellandi studia extorserat. Inde intra urbem dissensio et tumultus grauis, quo strepitu excitus se conuertit ad milites Titus. ‘Hoc’ inquit ‘est tempus, sanctissimi commili
Abbreviated transcription (Latin):
deserendo culpa ignauiȩ. C õdẽn& cer¬
te uictores pat̾ reatũ huiꝰ modi ñ refor¬
mido. malo reus e̾t̾ triũphante re pub.¬
lica. quã lȩsa ĩnoriꝰ. U tinã manlĩ tor¬
quati filiũ ł ĩ solo mͥ liceat imitari ꝑr¬
culo. quẽ securi pat̾ iussit feriri. qđ cõtͣ
ĩꝑiũ patris exercitũ ĩ hostẽ ꝓduxerat.
S tabat hostib cesis adolescens. amictus
adoreis triũphalib sub carnifice securꝰ
Qͥa enĩ illustriꝰ. quã uitã triũpho clau¬
dere. nec ad ĩcerta rerũ seruari post
certã uictoriã: O expetendũ prudenti¬
h crim̃ uictorie. Utinã & nobis hoc ob.¬
iciat᷑. qđ uicerimꝰ. Certe illo exẽplo so¬
lus ego ꝑiclitabor. uos triũphabitis. &
tam̃ ñ ꝓhibuit pat᷑ nos pugnare sed ius¬
sit. qͦs ad pugnã direxit. Unde magis
ĩ dignaturũ arbitror cessisse nos uidȩis
cũ possemꝰ uincere. quã pugnauisse.
ec dicens. pͥmꝰ equũ ĩ hostẽ egit. &

Expanded text:
deserendo culpa ignauiae. Condemnet cerdeserendo culpa ignauiae. Condemnet certe uictores pater, reatum huiusmodi non reformido, malo reus esse triumphante republica quam laesa innoxius. Vtinam Manlii Torquati filium uel in solo mihi liceat imitari periculo, quem securi pater iussit feriri, quod contra imperium patris exercitum in hostem produxerit. Stabat hostibus caesis adulescens amictus adoreis triumphalibus, sub carnifice mortis Quid enim inlustrius quam uitam triumpho claudere nec ad incerta rerum reseruari post certam uictoriam? O expetendum prudentibus crimen uictoriae, utinam et nobis hoc obiciatur quod uicerimus! Certe illo exemplo solus ego periclitabor, uos triumphabitis. Et tamen non prohibuit pater nos pugnare, sed iussit, quos ad pugnam direxit. Vnde magis indignaturum arbitror cessisse nos Iudaeis, cum possimus uincere, quam pugnauisse.’ Haec dicens primus equum in hostem egit, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
dere: Quomꝰ eiꝰ me filiũ ꝓbabo. cũ ille sẽꝑ
triũphator. ego etiã meo qđ guiꝰ ẽ uictꝰ ur¬
dicio qͥ hosti udȩo cesserĩ: Qa uobis fioc
cõdẽnato duce. quẽ uob̾ pat̾ securꝰ cõmiserit:
Sed malo de uirtute uos ducis. quã de ig¬
nauia causas dicere. Proruam̃ gͥ. ĩ adũsa¬
rios ꝓperemꝰ. p̃uenianĩ hostẽ. Primꝰ ĩ ꝑr¬
culũ exeurrã uos seqͥmini ut depositum
patris custodiatis. & cõmissũ. patris re.¬
seruetis. Ego aut̃ ñ ꝑiculi socios exi.¬
go. sed cõsortes uictoriȩ. Uos tam̃ caue.¬
te ne oblatã uobis palmã triũphi alus
reseruasse uideamini : uobis eripuisse.
Certe si secꝰ cesserit. malo me filiũ pat̾
ĩ uulnerib meis recognoscat si ĩ militib
suis ñ recognouerit. P onamꝰ tam̃ offen.¬
di patrẽ. p̃lii aggressione. Qͥa gͥ tolera¬
bilius p̃ripuisse uictoriã an deseruisse :
In p̃ripiendo ꝓperatio fortitudinis ẽ. ĩ

Expanded text:
dere? Quomodo eius me filium probabo, cum ille semper dere? Quomodo eius me filium probabo, cum ille semper triumphator, ego etiam meo, quod grauius est, uictus iudicio, qui hosti Iudaeo cesserim? Quid uobis fiet condemnato duce, quem uobis pater securus commiserit? Sed malo de uirtute uos ducis quam de ignauia causas dicere. Proruamus igitur in aduersarios, properemus, praeueniamus hostem. Primus in periculum excurram, uos sequimini ut depositum patris custodiatis et commissum patris reseruetis. Ego autem non periculi socios exigo sed consortes uictoriae. Vos tamen cauete ne oblatam uobis palmam triumphi aliis reseruasse uideamini, uobis eripuisse. Certe si secus cesserit, malo me filium pater in uulneribus meis recognoscat, si in militibus suis non recognouerit. Ponamus tamen offendi patrem proelii adgressione. Quid igitur tolerabilius praeripuisse uictoriam an deseruisse? In praeripiendo properatio fortitudinis est, in
Abbreviated transcription (Latin):
riclitam᷑ etiã uictores gentiũ & pͥncipes
orbis t̃rarũ iudȩis pares uideri. qͦs ex ȩqͦ
nobis ĩ adũsarios cõstitiumꝰ.si ñ alit̃ nͥ pari
numero cõgrediam᷑. Maiores nr̃i. magnad
hostiũ copias parua manu frequent᷑ fuf¬
dert̃. Ꝙ qͥd nobis cõfert̃ cotidiana exer¬
citia. qͥd diurnꝰ labor. si pares ad p̃liũ ue¬
nimꝰ : Nuntiauimꝰ qͥdẽ de numero patri
qͥa ñ licebat aliud. sed adũtat nos ñ de ꝑicu¬
lo timuisse. sed reuerentiã. belli arbitrio
reseruauisse. Lic& pͣlibare bellũ. tenere
hostẽ. rapere uictoriã dũ adium̃ta uenr¬
unt. ne ñ tã suꝑatos adũsarios cõmuni ro¬
bore. quã ꝓtectos nos uirtute sua iactent
qͥ uenerint. Quo gͥ ore ĩ cõspectũ patris
ueniemꝰ. si ĩciꝑe bellũ timucrimꝰ: Quo pir¬
dore degener filiud subibo oculos tanti
uiri. qͥ nesciat militẽ suũ nisi uictorẽ ur¬

Expanded text:
riclitamur etiam, victores gentium et princriclitamur etiam, victores gentium et princorbis terrarum Iudaeis pares uideri, quos ex aequo nobis in aduersarios constituimus, si non aliter nisi pari numero congrediamur. Maiores nostri magnas hostium copias parua manu frequenter fuderunt. Et quid nobis conferunt cotidiana exercitia, quid diurnus labor, si pares ad proelium uenimus? Nuntiauimus quidem de numero patri, quia non licebat aliud, sed aduertat nos non de periculo timuisse sed reuerentiam belli arbitro reseruauisse. Licet praelibare bellum tenere hostem rapere uictoriam, dum adiumenta ueniunt, ne non tam superatos aduersarios communi robore quam protectos nos uirtute sua iactent qui uenerint. Quo igitur ore in conspectum patris ueniemus, si incipere bellum timuerimus? Quo pudore degener filius subibo oculos tanti uiri, qui nesciat militem suum nisi uictorem ui
Abbreviated transcription (Latin):
rire ñ potest. quẽ ferro septũ circũspicit.
Aliis talia arma oneris. nobis ĩ tegim̃to.
quia usu leuant᷑. Adũsũ iermes gͥ ac nir¬
dos p̃liũ nob ẽ. An uͦ metuimꝰ ne numero
circũueniam᷑ : Primũ. liber ĩ p̃liis eqͥtatꝰ
ẽ. Cedendo atq ĩsequendo. bellũ ꝓludit.
& quãuis maximas acies circũcursat & qͥb
libitũ fuerit spaciis excedit. deĩde ĩ ipso
pedestri certamine ñ tã pluriũ numerꝰ cõ¬
ficit pugnã. quã uirtꝰ paucoꝵ. Multitui¬
do enĩ disciplinȩ i solens. ipsa sibi ẽ ĩpedim̃to
ĩꝑpsperis ad uictoriã ĩ adũsis ad fugã. Uirtꝰ
nꝰ paciens & scdis ualescit. nec usq ad finẽ
uictoriarũ ĩcentiuũ nobis sit pliandi. N ã
& si illi ꝓ patria ꝓ liberis dimicant. ñ ido ꝓnr¬
ptiores eos ce quã nos oport&. Neq enĩ
minꝰ ẽ ĩmo haudscio an &iã ãpliꝰ ꝓ nobis
tionis ꝑiculo ẽ. ne uis partũ int̾cidat. Pe.¬

Expanded text:
rire non potest, quem ferro saeptum circumspicit. rire non potest, quem ferro saeptum circumspicit. Aliis talia arma oneri sunt, nobis integimento, quia usu leuantur. Aduersum inermos igitur ac nudos proelium nobis est. An uero metuimus ne numero circumueniamur? Primum liber in proeliis equitatus est, cedendo atque insequendo bellum proludit, et quamuis maximas acies circumcursat, et quibus libitum fuerit spatiis excedit. Deinde in ipso pedestri certamine non tam plurium numerus conficit pugnam quam uirtus paucorum. Multitudo enim disciplinae insolens ipsa sibi est impedimento in prosperis ad uictoriam, in aduersis ad fugam. Virtus uero patiens et secundis ualescit nec usque aduersis victoriarum, incentivum nobis sit praeliandi. Nam etsi illi pro patria, pro liberis dimicant; non ideo promptiores eos esse quam nos oportet. Neque enim minus est, immo haud scio an etiam amplius nobis tionis est periculo, ne jus partum intercidat. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ra st̃. Neq enĩ ulla ĩ bebrȩis ł rei milt¬
taris scientia. ł p̃liandi ꝑitia. ł moderan¬
di gr̃a. nullꝰ disciplinȩ usus. nulla tolerã
di patientia. Solũ ĩ p̃lia deferunt moras
cõpotũ. sed nemo ũquã moriendo uicit hos.¬
tẽ sed ꝑimendo. Illi nesciunt arma nisũ
bello. nos ĩ pace armis exercem. ut ĩ bello
casus belli dubios ñ sentiamꝰ. Insuetis eni
euentꝰ dubii. ueteranis sollẽnis triũphus.
Qͥͥ enĩ aliud agimꝰ cotidie. nͥ ut nobis ua¬
na nũquã p̃lia sint: Unꝰ qͥsq domi qͣsi ĩp̃¬
lio exercet᷑. ut ĩ p̃lio meditatio quȩdã certa¬
minis sit. Deniq ñ errauerit qͥs quã asse¬
rens qđ meditationes nr̃e bella sine san¬
guine sint. bella nr̃a meditationes sint
Progredim᷑ ĩ bellũ muniti undiq tegitur
galea caput. lorica pectꝰ. totũq clipeo cor¬
pꝰ. ubi feriat hostis romanũ militẽ repe¬

Expanded text:
ra sunt. Neque enim ulla in Hebraeis uel rei milira sunt. Neque enim ulla in Hebraeis uel rei militaris scientia uel proeliandi peritia uel moderandi gratia, nuldi patientia. Solum in proelium deferunt mortis contemtum, sed nemo umquam moriendo uicit hostem sed perimendo. Illi nesciunt arma nisi in bello, nos in pace armis exercemur, ut in bello casus belli dubios non sentiamus. Insuetis enim euentus dubii, ueteranis sollemnis triumphus. Quid enim aliud agimus cotidie nisi ut nobis numquam noua proelia sint? Vnusquisque domi quasi in proelio exercetur, ut in proelio meditatio quaedam certaminis sit. Denique non errauerit quisquam adserens quod meditationes nostrae bella sine sanguine sint, bella nostra meditationes sint. Progredimur in bellum muniti undique, tegitur galea caput, lorica pectus totumque clypeo corpus. Vbi feriat hostis Romanum militem repe
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa enĩ uobis alienũ. quoꝵ ĩ possessione
orbis trarũ ẽ. Qͥeqͥd ubiq ẽ ius urm est
Qeqͥd uniũ soꝵ ĩcolatꝰ ten&. possessio ura ẽ.
Currebatis bene. qͥs statuit urõs orbeto
to currentes triũphos: qͦs ñ hasdrubal
penꝰ. ñ pyrrꝰ eacides ñ brennꝰ capitolinis
uestibulis ĩcũbens. ñ ꝑsarũ cat̾uȩ. ñ egr.¬
ꝑtiȩ falanges statuere potuert̃. hos statu¬
it rebellis iudea ĩeruditã p̃ferens bellandi
temeritatẽ. rrcȩ quã pugnȩ aptior. Neq
tam̃ ẽ qđ uerear. sed plenũ uerecundiȩ arbi¬
tror qđ uos uincendo defatigamini. illi au¬
tẽ qͥ tociens uincunt᷑ audaciã sũpsere &. las¬
sari uos reb scdis cũ illi adũsis duriores
sint. Attollite gͥ amimos romani uiri &
adũsus catuas hostiũ freti patria uirtir¬
te exurgite. neq uos numerꝰ moueat ple.¬
bis udeȩ. cũ illos tot nr̃ȩ uirtutis ĩsignia
ñ det̾reant. quȩ longe numero ualidio¬

Expanded text:
Quid enim uobis alienum, quorum in possessione Quid enim uobis alienum, quorum in possessione orbis terrarum est? Quidquid ubique est ius uestrum est, quidquid uniuersorum incolatus tenet possessio uestra est — currebatis bene. Quis statuit uestros toto orbe currentes triumphos? Quos non Hasdrubal Poenus, non Pyrrus Aeacides, non Brennus Capitolinis uestibulis incumbens, non Persarum cateruae, non Aegyptiae phalanges statuere potuerunt, hos statuit rebellis Iudaea ineruditam praeferens bellandi temeritatem, rixae quam pugnae aptior. Neque tamen est quod uereor; sed plenum uerecundiae arbitror, quod uos uincendo defetigamini, illi autem qui totiens uincuntur audaciam sumsere, lassari uos rebus secundis, cum illi aduersis duriores sint. Adtollite igitur animos, Romani uiri, et aduersum cateruas hostium freti patria uirtute exsurgite. Neque uos numerus moueat plebis Iudaeae, cum illos tot nostrae uirtutis insignia non deterreant, quae longe numero ualidio
Abbreviated transcription (Latin):
rent. uersi ĩ fugã ad naues cõuolare.
Quib cõfertis tãquã denseta acie plia¬
bant᷑ acsi ĩ t̾ris manu res gereret᷑. In cã¬
po etiã multitudo ĩnumerabilis hostẽ ps¬
tolabat᷑. Eo cognito. filiũ cũ electis eqͥ¬
tib uespasianꝰ direxit. Qui ubi se ĩgentr¬
b circũ fusũ copiis uidit. ad patrẽ qͥdẽ
rettulit maiorẽ ee hostiũ multitudinẽ
quã opinio cõp̃henderat. sed cõuocatis
qͦs secũ deduxerat bellandi ĩcentiuũ
huiꝰ modi alloqͥuĩ fudit.
iri inqͥt romani. Meminisse enim
ur̃i uos nominis & generis pliaturos
dec&. quoꝵ manꝰ nemo effugit. qͥ ĩ orbe
romano ẽ. unde enĩ hoc nom̃ uniũsis t̃.¬
ris nͥ uincendo dedistis: Meminisse etiã
loci oport& ĩ quo nc̃ sitis. & adũsũ quos
romani bellũ geratis. In extrema enĩ par¬
te orbis t̾rarũ cõsistimꝰ. Tanta gͦ t̾rarũ
spacia transeuntes. nihil alienũ uidistis

Expanded text:
rent, uersi in fugam ad naues conuolauere. rent, uersi in fugam ad naues conuolauere. Quibus confertis tamquam densata acie proeliabantur, ac si in terris manu res gereretur. In campo etiam multitudo innumerabilis hostem praestolabatur. Eo cognito filium cum electis equitibus Vespasianus direxit. Qui ubi se ingentibus circumfusum copiis uidit, ad patrem quidem rettulit maiorem esse hostium multitudinem quam opinio conprehenderat, sed conuocatis quos secum eduxerat bellandi incentiuum huiusmodi alloquio infudit. ‘Viri’ inquit ‘Romani — meminisse enim uestri uos nominis et generis proeliaturos decet, quorum manus nemo effugit qui in orbe Romano est. Vnde enim hoc nomen uniuersis terris nisi uincendo dedistis? Meminisse etiam loci oportet, in quo nunc sitis et aduersum quos Romani bellum geratis. In extrema enim parte orbis terrarum consistimus. Tanta ergo terrarum spatia transeuntes nihil alienum uidistis.
Abbreviated transcription (Latin):
nde taricheas sollicito atq ĩstructo ag.¬
mine petit. eo qđ plurimũ ad ipsã urbẽ
ꝓpt̾ munitionẽ loci cõfluxerat multitu.¬
dinis. & quia muro eã uallauerat iosephꝰ
nͥ qua pedestrib ĩ uia genesarii lacꝰ fluo¬
tib alluebat᷑. idõ nauigiis cõgregatis ancepd̾
bellũ fremebat. Si trenũ ĩclinaret ad ũsũ
se p̃liũ. ad naues cõfugerent. si nauali cer¬
tamine cederent. urbẽ reuiserent. murs¬
q sese abientib defensarent. Consimilia
utrobiq p̃sidia. ł ĩ urbe tiberiade ł tarr¬
cheis. S ed taricheis ꝑitiora ĩgenia. murꝰ
ualidior tiberiadis. S ed taricheoꝵ furor
ꝓmptior: ut si necesse eͥ̾ miscerent om¬
nia. naualia t̾renis certamina. t̃rena clas.¬
sicis. Deniq circũuallati adũsa acie cũ
maiora auderent uirib. nec adũsus ro.¬
manȩ dispositionis moderamina. uetera¬
ni quoq exercitꝰ uirtutẽ qͥcquã temeri¬
tas ꝓmoueros. priꝰ quã aliqͥd exitĩ subi¬

Expanded text:
nde Taricheas sollicito atque instructo agmine petit, eo quod plurimum ad ipsam urbem propter munitionem loci confluxerat multitudinis. Et quia muro eam uallauerat Iosephus, nisi qua pedestribus inuia Gennesari lacus fluctibus alluebatur, ideo nauigiis congregatis anceps bellum fremebant: si terrenum inclinaret aduersum se proelium, ad naues confugerent, si nauali certamine cederent, urbem reuiserent murisque sese ambientibus defensarent. Consimilia utrubique praesidia uel in urbe Tiberiade uel Taricheis, sed Taricheis perditiora ingenia; murus ualidior Tiberiadis, sed Taricheorum furor promtior, ut si necesse esset miscerent omnia, naualia terrenis certamina, terrena classicis. Denique circumuallati aduersa acie cum maiora auderent uiribus, nec aduersus Romanae dispositionis moderamina, ueterani quoque exercitus uirtutem quicquam temeritas promoueret, priusquam aliquid exitii subi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lia resuscitare paci adũsã & ĩutilẽ locis ar¬
bitrarent᷑. ubi enĩ cõsisterent patria ecus¬
si. qͥb se alimoniis sustentarent exortes
om̃iũ. nͥ rapto uiuerent: sententiã flexit
& sperata ticna mortis p̃cipit ut egrede¬
rent᷑ ea porta quȩ ed e regione tyberiadis.¬
atq ad eã urbẽ cõtenderent. Facile credi¬
dert̃ qd exoptabant. ceꝑe egredi. Sed p̃¬
clausere agmina. atq ĩ urbis ftadiũ ĩ trodir¬
xere. Ingressus itaq uespasianꝰ spectata
etate ł robore om̃iũ qͦs sibi statui p̃cȩperat.
elegit sex milia iuuenũ ualidioꝵ quos nero.¬
ni ĩ histbomnũ direxit. Senes aut̃ & ĩ¬
ualidos mille ducentos iussit necari. re¬
liquoꝵ triginta milia quadringentos
uendidit. Uniĩsos aut̃ qͥcũq de partib
regni agrippȩ repti st̃ regi donauit. qͦs
ȩque rex accȩpto p̃cio ĩ seruitutis obseqͥa
& gaulanitidis regionis & ioppen &gid

Expanded text:
proelia resuscitare, paci aduersum et inutile locis arproelia resuscitare, paci aduersum et inutile locis arbitrarentur — ubi enim consisterent patria excussi? Quibus se alimoniis sustentarent exsortes omnium nisi rapto uiuerent? — sententiam flexit et inspirata uenia mortis praecepit ut egrederentur ea porta, quae esset e regione Tatque ad eam urbem contenderent. Facile crediderunt, quod exoptabant. Coeperunt egredi, sed praenia clausere agmina, atque in urbis stadium introduxere. Ingressus itaque Vespasianus, spectata aetate vel robore omnium, quos sibi statui praeceperat, elegit sex millia juvenum validiorum, quos Neroni in Isthmon direxit, senes autem et invalidos mille ducentos jussit necari reliquorum triginta millia, quadringentos vendidit; universos autem quicumque de partibus regni Agrippae reperti sunt, regi donavit, quos aeque rex accepto pretio, in servitutis obsequia Trachonitidis regionis
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ si qͥs enare ł em̃gere tẽptauissis. sigit¬
tȩ iaculo ĩsertꝰ miserabilẽ ĩ fluctib uitã
deponer&. Nec diutiꝰ resistere potuert᷑
cũ diuso genere minuerent᷑. Nĩꝙ paula¬
tĩ cõcurrentib plurimis ratib ad litora.
cogebant romani maximũ numerũ naur¬
giox. atq illi coartati aut ĩ t̾rã desiliebant.
ibi q a romanis ĩtficiebant᷑. aut cedebant᷑
ab his qͥ de ratib urgebant. aut cõcur su
ratiũ ꝓterebant᷑. aut ipsi se ĩ lacũ deicie.¬
bant. cũ ĩ scafas eaꝵx hostis ĩsilire. Cerneres
mixtas sanguine aqͣs. plenũ cadauerũ la¬
cũ. N ulli enĩ parcebat᷑. qͥcũq occurrebat:
Graius odor. tet̃rimꝰ fȩtor locox. S ex milia¬
tẽꝑti p̃lio. uictor uespasiañ taricheas re¬
uertit. Illic regionis popłm ab urbano dis¬
cernere parabat. ut qͥ ñ fuerant auctores se¬
ditionis reseruarent᷑. Sed plurimoꝵ cõsilio
qͥ tantã suꝑee multitudinẽ q̃ possec recidiua

Expanded text:
gittae iaculo insertus miserabilem in fluctibus uitam deponeret. Nec diutius resistere potuerunt, cum diuerso genere minuerentur. Namque paulatim concurrentibus plurimis ratibus ad litora cogebant Romani maximum numerum nauigiorum. Atque illic coartati aut in terram desiliebant ibique a Romanis interficiebantur, aut caedebantur ab his qui de ratibus urguebant, aut concursu ratium proterebantur, aut ipsi se in lacum deiciebant, cum in scaphas eorum hostis insiliret. Cerneres mixtas sanguine aquas, plenum cadauerum lacum. Nulli enim parcebatur quicumque occurrerat. Grauis odor, taeterrimteremti proelio. Victor Vespasianus Taricheas reuertit. Illic regionis populum ab urbano discernere parabat, ut qui non fuerant auctores seditionis reseruarentur. Sed plurimorum consilio qui tantam superesse multitudinem, quae posset recidiva
Abbreviated transcription (Latin):
gentiꝰ curarẽ. Questiones etiã difficiles quȩ ꝑħ
tẽpora inscriptis habent᷑ legis latoris enodare.
ñ negligerẽ: quantũ attin& adhistoriȩ uerita¬
tẽ. Inde autẽ ꝑ reges assirioꝵ. medoꝵ atq per¬
sarũ siue gcorũ & usq ad octauiani cęsaris mo¬
monarchiã assirior diriuando regnũ ꝑsucce¬
dentia ꝑ uenit tepora. in popło autẽ dĩ ꝑpatri¬
archas iudices. reges acsacerdoces. iterũq reges
numerũ custodire annoꝵ cauitꝰ obseruarẽ.
& ea quȩ gesta insingłis mundi partibꝰ & me¬
moria st̃ dignai annotorẽ. ut queq in mortalit᷑

Expanded text:
gentius curarem. Quaestiones etiam difficiles, quae per haec gentius curarem. Quaestiones etiam difficiles, quae per haec tempora in scriptis habentur legislatoris, enodare non negligere, quantum attinet ad historiae veritatem. Inde autem per reges Assyriorum, Medorum atque Persarum, sive Gr Assyriorum derivando regnum per succedentia pervenit tempora: in populo autem Dei per patriarchas, judices, reges ac sacerdotes, iterumque reges, numerum custodire annorum cautius observarem, et ea quae gesta in saeculis mundi partibus, et memoria sunt digna, adnotarem; ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
filio. Dũ torpencia quorũdã ingenia cu¬
riositas prudñtiũ excitare soleat. ne ig¬
nauie dep̃ssa sopore ocio languentia inutili¬
ter c̃tabescant. sed caligͣe detͣsa sõnolentie
exꝑgiscant᷑. ut qͥb ꝓdesse poterint scribñ¬
do uł docendo accurate. hoc agere stude¬
ant. ne de talñto male defosso t̾ribilẽ dñi
fidelit̾ ea quȩ eis credita st̃ dñi sui famulis
tẽpore distrubuant oportuno: tandẽ meã
aggressus paruitatẽ iussisti ut ꝑscrutando dili¬
gent uolumina antiquorũ senagiographorũ
siue &iã gentiliũ scriptorũ quȩq pertinent ad
historiȩ ueritatẽ breuit᷑ aclucide colligere
desudatẽ. a c̃dicione qͥdẽ pͥmi hominis usq ad
xp̃i natiuitatẽ dñĩ. eo scilic& mͦ. ut qͥcqͥd de
pͥmo scło qͦd ante gn̾alẽ fuerat cataclismũ.
siue descło qđ fuit post diluuiũ usq ad nati¬
uitatẽ abrahȩ & regis assirioꝵ nini regnũ. nñ
siue gentiles sensert̃ fcriptores. pandere dili-¬

Expanded text:
. Cum torpentia quorumdam ingenia industria prudentium excitare soleat, ne, ignaviae depressa sopore, otio languenti inutiliter contabescant, sed caligine detersa somnolentiae expergiscantur, ut quibus prodesse potuerint scribendo vel docendo, accurate hoc agere studeant; ne de talento male defosso terribilem Domini fideliter ea quae eis credita sunt domini sui famulis tempore distribuant opportuno, tandem meam agressus parvitatem, jussisti ut perscrutando diligenter volumina antiquorum seu hagiographorum, sive etiam gentilium scriptorum, quaecunque pertinent ad historiae veritatem, breviter ac lucide colligere desudarem, a conditione quidem primi hominis usque ad Christi nativitatem Domini: eo scilicet modo, ut quidquid de primo saeculo quod ante generalem fuerat cataclysmum, sive de secundo quod fuit post diluvium usque ad nativitatem Abrahae, et regis Assyriorum Nini regnum, nostri sive gentiles senserunt scriptores, pandere dili
Abbreviated transcription (Latin):
sta st̃ uidȩoꝵ. qm̃ confusa ꝓpt̾ calamitates
quȩ eis accidert̃. ẽt uidñt᷑: ordinando sum¬
matĩ colligere instigasti. Haec quidẽ om̃ia
ceu pictabreui tabula meȩ ostendens parui¬
tati. nullã excussationis occasionẽ relinqͥsti:
sed ociꝰ oꝑã dare imꝑasti. Igit᷑ auxsilio dĩ ad¬
uitus qͥ facit mutos loqͥ. ñ temeritatis sed obe¬
dientie grã hoc tã ingens parua cũ cimba ig¬
narꝰ nauta pelagꝰ nauigare cȩpi: Sed simaris se
immutarit serenitas. fluctꝰq in tumuerint: tu
qͥ uissisti. naufrago porrige manũ Quã uis
enĩ ecclesiasticis alligatꝰ ac scłaribꝰ negotiis:
lingua p̃peditꝰ. sensu obtunsu᷑: hoc tã magnũ
in eruditꝰ tyro arripui opus. qđ sapientibꝰ erat
cõmittendũ: tm̃ quia tuȩ hoc ñ potui nega¬
re beniuolentiȩ tͥ examinandũ muto. Et si
utile ad iudicaueris fore: ñ magis reputabit᷑
scribñti quã censori. Igit᷑ nomina auctorũ ex

Expanded text:
 quoniam confusa propter calamitates quae eis acciderunt esse videntur, ordinando summatim colligere instigasti. Haec quidem omnia ceu pieta brevi in tabula meae ostendens parvitati, nullam excusationis occasionem reliquisti, sed potius operam dare imperasti. Igitur auxilio Dei adjutus, qui facit mutos loqui, non temeritatis, sed obedientiae gratia, hoc tam ingens parva cum cymba ignarus nauta pelagus navigare coepi. Sed si maris se immutaverit serenitas, fluctusque intumuerint, tu qui jussisti naufrago porrige manum. Quamvis enim ecclesiasticis alligatus ac saecularibus negotiis, lingua praepeditus, sensu obtusus, hoc tam magnum ineruditus tiro arripui opus, quod sapientibus erat commmittendum: tamen quia tuae hoc non potui negare benevolentiae, tibi examinandum mitto, et si utile adjudicaveris fore, non magis acceptum feretur scribenti quam censori. Porro nomina auctorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
domiciliũ. Hic tumulus nr̃a funera dec&
ut septo uirtutis tegam᷑
ali accensi oratione. cȩteri gladios strie¬
tos tenebant. oscula dabant cõiugib. ãple¬
xii suscipiebant liberos illacrimantes si¬
mul & festinantes ut hostis p̃ueniret᷑.
Hȩc uob̾ ĩqͥt amoris pignora damꝰ. sup̃mȩ
p̃mia necessitatis. Ꝙ cõp̃sso uirilit̃ affec¬
tu. passionẽ excluser̃. cȩdẽ ĩplebant. Impa¬
uidȩ mulieres se offerebant uulneri ꝓ
cõseruatione pudicitiȩ. m̃tẽ qͦq ipse sur¬
oꝵ ĩduerant uiroꝵ. Cęsis itaq necessitu¬
dinib pignorib qͦq delegere strenuos qͥ
supplem̃ta cȩdis exequerent᷑. Ita fusi onĩs
nongenti sexaginta. cũ paruulis ac mulie¬
rib. Una mulier sola suꝑfuit. quȩ filios
qͥnq ĩ aquȩ ductu abscondit dũ cȩteri
sup̃mis ĩtendunt necessitatib. Ea roma¬
nis diluculo aduenientib ad uocẽ excita
ĩdex negotii fuit. Opes aut̃ eoꝵ appo¬
sitꝰ ab ipsis priꝰ ignis cõsũpsit.

Expanded text:
domicilium. Hic tumulus nostra funera decet, ut saepto uirtutis tegamur.’ Tali accensi oratione ceteri gladios strictos tenebant, oscula dabant coniugibus, amplexu suscipiebant liberos, inlacrimantes simul et festinantes, ut hostis praeueniretur. ‘Haec uobis,’ inquit, ‘amoris pignora, damus supremae solacia necessitatis.’ Et compresso uiriliter affectu passionem excluserunt, caedem implebant. Impauidae mulieres se offerebant uulneri pro conseruatione pudicitiae. Mentem quoque ipsae suorum induerant uirorum. Caesis itaque necessitudinibus, pignoribus quoque, delegere strenuos, qui supplementa caedis exsequerentur. Ita fusi omnes, nongenti sexaginta cum paruulis ac mulieribus. Vna mulier sola superfuit, quae filios quinque in aquaeductu abscondit, dum ceteri supremis intendunt necessitatibus. Ea Romanis diluculo aduenientibus ad uocem excita index negotii fuit. Opes eorum appositus ab ipsis prius ignis consumsit.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ñ p̃suptioni reput& meȩ inbecillitatis si
qͥd in his ei displicuerit libriᷤ. s obodientię.
Nec temere reprehendat. ante quã curiosius

Expanded text:
em ne praesumptioni tribuat meae imbecillitatis si quid in his ei displicuerit libris, sed obedientiae. Nec temere reprehendat, antequam dili
Abbreviated transcription (Latin):
ost qͦs annos puer ablactari sol&: Intͣ
impleri. LUII.¬
i tredecim annoꝵ erat ismahel qͣndo
natꝰ.ẽ. isaac adiunctisq etati ab lactati.¬
onis annis. qͦmͦ c̃uenit tantȩ gatis ad ole¬
scentẽ matris sedisse ceruicib. dũ dicitur
sũpsit abrahã panes & utrẽ aquȩ & dedit
agar ponens suꝑhumerũ eiꝰ. & paruulũ. &
dimisit eam: Om̃is gͥ filiꝰ scđm idioma lin¬
gue hebreoꝵ ad cõparationẽ parentũ in-¬
fans uocat᷑ &e paruulꝰ Et lẽ. sensꝰ. Posuit gͦ¬
abrahã panes &utrẽ suꝑ humerũ agar: &
hoc facto dedit puerũ matri.ħ. ẽ i mranu
seq̃ntib declarat᷑ dũ dr̃. Surge tolle
puerũ & tene manũ eiꝰ Non ut eũ dec̾ra
uelt̃ iacente̾ tolł&: s quasi comitẽ manu
tener&. Quod autẽ manu parentis tenetur:
sollicitꝰ monstrat᷑ effectꝰ. Hic enim finẽ pͥ¬

Expanded text:
ost quot annos puer ablactari solet?-- Reimpleri. Ii tredecim annorum erat Ismael quando natus est Isaac, adjunctisque aetate ablactationis annis, quomodo convenit tantae aetatis adolescentem matris sedisse cervicibus dum dicitur: Sumpsit Abraham panes et utrem aquae, et dedit Agar ponens super humerum ejus, et parvulum, et dimisit eam? Omnis igitur filius secundum intum, infans vocatur et parvulus. Et est sensus: Posuit Abraham panes et utrem super humerum Agar, et hoc facto dedit puerum matri, hoc est, in msequentibus declaratur, dum dicitur: Surge, tolle puerum, et tene manum ejus ; non ut eum de terra velut jacentem tolleret, sed quasi comitem manu teneret. Quod autem manu parentis tenetur, sollicitus monstratur affectus. Inter. 199.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑforaueruit. ñnulli qͥ lapsos ĩ mare si for-¬
te orarent ut a nauigantib eleuarent᷑ re¬
mis repellerent. aut telo ferirent. Qđ id̃o
ñ p̃t̃misi. quo clareat ab ipsis sibi uidȩoꝵ
popłis quã ab hoste ꝑiculũ maiꝰ fuisse qͥ
se ipsos ĩtimebant. qͣsi exigui cͥeͥnt ad eoꝵ ex
itiũ. ĩ festa simul om̃ia. celũ. hostis. mare.
rupes. Quattuor milia itaq quingenta
defunctoꝵ numerata corꝑora quȩ despue¬
rat mare. sine bello capta urbs & excisa a
fundam̃tis. sic ĩ b̾ui tẽpore scdo ioppen ro¬
mana manꝰ diruit. Qđ iure uespasianꝰ p̃¬
cipiendũ putauit. ne iterũ illic piratica
cõderent᷑ habitacula. Vnde & eqͥtatũ eo
loci illic cũ peditib pauciorib lic& ꝓficis¬
cens reliquit. ut pedites ĩ loco manerent.
ne qͥd accideret p̃donũ manꝰ assueta latro¬
ciniis. eqͥtes aut̃ ꝑcursarent finitima regi¬
onis uicosq & oppidula qͦ penitꝰ om̃ia ne

Expanded text:
perforauerint, nonnulli qui lapsos in mare, si forperforauerint, nonnulli qui lapsos in mare, si forte orarent ut a nauigantibus eleuarentur, remis repellerent aut telo ferirent. Quod ideo non praetermisi, quo clareat ab ipsis sibi Iudaeorum populis quam ab hoste periculum maius fuisse, qui se ipsos interimebant, quasi exigua essent ad eoitum, infesta simul omnia, coelum, hostis, mare, rupes. Quatuor itaque millia quingentaque defunctorum numerata corpora quae despuerat mare; sine bello capta urbs, fundamentis. Sic in breui tempore secundo Iopen Romana manus diruit, quod iure Vespasianus praecipiendum putauit, ne iterum illic piratica conderentur habitacula. Vnde et equitatum eo loci cum peditibus paucioribus licet proficiscens reliquit, ut pedites in loco manerent, ne quid auderet praedonum manus adsueta latrociniis, equites autem percursarent finitima regionis uicosque et oppidula, quo penitus omnia ne
Abbreviated transcription (Latin):
cladẽ mors transigebat. Cȩterũ natare ad¬
orsis cõuulsa nauiũ fragm̃ta crebris quatr¬
ebant ictib. laterib q illisa miseros artꝰ
fede multabant. aut scopulis ĩpulsos int̾
ipsa ãplectendi litoris uota mors seque¬
bat᷑. q̃lecũq tam̃ habentes solatiũ. ĩ t̃ris
ꝑisse. Miscranda itaq facies erat. cũ ex¬
cusso ĩfeliciũ cerebro cautes asꝑgerentur
sanguine maderent littora. Cerneres
ĩfectũ cruorib mare. repleta om̃ĩa cada¬
u erib. Et si qui forte cuaserant. app¬
pinquantes litori ĩ tficiebant᷑. estimantr¬
b romanis qđ ñ ex locoꝵ asperitate usuq
uentoꝵ ĩ illis locis deseuir& ꝓcella. sed di¬
uina ĩdignatione p̃t̃ solitũ cõspirantib
uentis mare ĩuolueret᷑. ne iudȩi euaderent
& idõ metuentib eis parcere. qͥb ds̃ non
peꝑciss&. Euere qͥ se ferro int̾ficerent.
tolerabilius rati ferro quã naufragio ꝑrre
Alii qͥ contis trudere uolentes nauigia

Expanded text:
 mors transigebatur. Ceterum nare adorsos conuulsa nauium fragmenta crebris quatiebant ictibus lateribusque inlisa miseros artus foede mulcabant, aut scopulis inpulsos inter ipsa amplectendi litoris uota mors sequebatur, qualecumque tamen habentes solacium in terris perisse. Miseranda itaque facies erat, cum excusso infelicium cerebro cautes aspergerentur, sanguine maderent litora. Cerneres infectum cruoribus mare, repleta omnia cadaueribus. Et si qui forte euaserant adpropinquantes litori interficiebantur aestimantibus Romanis, quod non ex locorum asperitate usuque uentorum in illis locis desaeuiret procella, sed diuina indignatione praeter solitum conspirantibus uentis mare inuolueretur, ne Iudaei euaderent, et ideo metuentibus eis parcere, quibus deus non pepercisset. Fuere qui se ferro interficerent tolerabilius rati ferro quam naufragio perire, alii qui contis trudere uolentes nauigia
Abbreviated transcription (Latin):
eo gͥ fluctuantib scasis quas ex ioppe urbe
ꝓductas supͣdiximꝰ. ad matutinũ flatꝰ ue¬
hemens irruit. quẽ melanboriũ ꝑ ea locoꝵ
nauigantes uocant. statĩ q ĩt̃ se undis ĩpel¬
lentib scaphas miscuit atq iuoluit. Ali¬
as ruptis anchoralib egit ĩpetrã aliis cũ
ĩ adũsũ mare uiolent̃ subrigerent᷑. saxosi
rit. undaq p̃celsa mole suꝑeminens opp̃s.¬
sos dimersit. Nec cõfugiendi erat ullus
locꝰ. nec manendi spes. cũ uentꝰ de mari ex
peller&. romani urbe excluderent. Gra-¬
uis erat nauigioꝵ sonꝰ cũ int̃ se colliderent᷑.
ĩtolerabilis hominũ gemitꝰ cũ frangerentur.
Qui ubi uacillantib alueis uidebant mare
irrũpere. alii se p̃cipitabant natandi peritia.
alii dũ apꝓpinquantes exiliunt scaphas in
mare lapsi cõcursu alueoꝵ ꝓterebant᷑. Pleri¬
q cũ ipsis ĩ ꝓfundo sidebant. my oparonib.
quos enatandi fiducia destituerat. minore ta¬

Expanded text:
eo igitur fluctuantibus scaphis, quas ex Joppe urbe eo igitur fluctuantibus scaphis, quas ex Joppe urbe productas supra diximus, ad matutinum flatus vehemens ingruit, quem Melamborium per ea locorum navigantes vocant, statimque inter se undis impellentibus scaphas miscuit atque involvit. Alias ruptis anchoralibus egit in petram: aliis cum in adversum mare violenter subrigerentur, saxosi rit unda, quae praecelsa mole supereminens oppressos demersit. Nec confugiendi erat ullus locus pelleret, Romani urbe excluderent. Gravis erat navigiorum sonus, cum inter se colliderentur: intolerabilis hominum gemitus, cum frangerentur. Qui ubi vacillantibus alveis videbant mare irrumpere, alii se praecipitabant natandi peritia: alii dum in appropinquantes exsiliunt scaphas, in mare lapsi, concursu alveorum proterebantur. Plerique cum ipsis in profundo sidebant myoparonibus, quos enatandi fiducia destituerat, minore ta
Abbreviated transcription (Latin):
giis ascensis ultͣ iactũ ꝓgressi sagitiȩ ĩ ma¬
ri ꝑ noctauerunt.
es postulare uidet᷑ sitũ littoris eiꝰ. qͦ p̃¬
texit᷑ ioppe b̾uit̃ exponere. ut quẽ ad modũ
sine ullo p̃lio p̃dictȩ urbi scda clades fuerit
liqͥdo manifestet᷑. Inportuosa ẽ natura er¬
uitas. cuiꝰ ab hora maris litꝰ asperũ directũ¬
q. sed cornib utrĩq leuit̃ ĩflexũ. ĩ qͥb
ꝓfundȩ rupes. saxa q ĩ gentia quȩ mari
ꝓminent. & cũ de imo maris surgant. in
mare excurrunt tam̃. Unde etiã andro¬
medã illic fuisse cũ cȩto obiectaret᷑. formȩ
locoꝵ atq ipsȩ rerũ species ꝓdere uident᷑.
ñ mediocrẽ uetustis fabulis accõmodantes.
Cedentib itaq litꝰ adũsis boreȩ flatib un¬
mane qnͣtũ undȩ attollunt᷑ quȩ scopulis
illisȩ fragorẽ ĩgentẽ excitant. atq ĩ fluc.¬
tꝰ relapsȩ ĩqͥetũ illũ maris sinũ reddunt.
ut plus ꝑiculi ĩ portu quã ĩ deserto sit. In

Expanded text:
giis adscensis ultra iactum progressi sagittae in mari pernoctauerunt. Res postulare uidetur situm litoris quo praetexitur Iope breuiter exponere, ut quemadmodum sine ullo proelio praedictae urbi secunda clades fuerit liquido manifestetur. Inportuosa est natura ciuitas, cuius ad oram maris litus asperum directumque sed cornibus utrimque leuiter inflexum, in quibus profundae rupes saxaque ingentia quae mari prominent, et cum de imo maris surgant, in mare excurrunt tamen. Vnde etiam Andromedam illocorum atque ipsae rerum species prodere videntur, non mediocrem vetustis fabulis fidem accommodantes. Caedentibus itaque littus adversis Boreae flatibus, immane quantum unde attolluntur: quae scopulis illisae fragorem ingentem excitant, atque in fluctus relapsae inquietum illum maris sinum reddunt, ut plus periculi in portu quam in deserto sit. In
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ polepen epulis eiꝰ ñ dubitare ĩpenđde.
Ipsti &iã pelops qͥhiptotaniã duxit uxorẽ
contͣ dardanos atq troianos magna ꝑtulit
certamina. Quȩ qͥa in fabulis cȩlebrari so¬
lita st̃ neglegentiꝰ audiunt᷑. Eio etiã c̃tiger̾
tẽpore atrei & thyestis odia stupra. & par.¬
ricidia cȩlo qͦq in uisa. fuisse etiã tt̃ hydip¬
pũ fert̾ patris int̾fectorẽ. matris matritũ.
filioꝵ frẽm suũq uictricũ. Tc̃ eqͥdẽ. & theo¬
clen atq pholinicen: mutuis ꝑiert̾ c̃cursibꝰ
ut utriq existerent parricide. Medea qͦ
in tempore amore sȩuo sauciata: cede pig¬
norũ paruuloꝵ grassat᷑. Escus autẽ. ag̃cia
in asiã transuectus. ẽ. ibi barbaras gentes
gͣui diuturnoq bello dormuit : & nouissi.¬
me uictor nom̃ subiecte genti dedit.
tricabiles alternantiũ malorũ recursus.
ga tc̃ &iã c̃tigisse credebile putat᷑. Gorgo¬
ne ȩtiã merecricis capite desecto que ꝓpt̃

Expanded text:
filium Pelopem epulis ejus non dubitaret impendere. Ipse etiam Pelops, qui Hiptordaniam duxit uxorem, contra Dardanos atque Trojanos magna pertulit certamina. Quae, quia in fabulis celebrari solita sunt, negligentius audiuntur. Eo etiam contigerunt tempore Attrei et Thiestis odia, stupra, parricidia coelo quoque invisa. Fuisse etiam tunc Oedipum ferunt patris interfectorem, matris maritum, filiorum fratrem, suumque vitricum. Tunc equidem Aetheocles et Polynices mutuis perierunt concursibus, ut utrique existerent parricidae. Medaea quo in tempore amore saevo sauciata, caede pignorum parvulorum grassatur. Perseus autem a Graecia in Asiam transvectus est, ibi barbaras gentes gravi diuturnoque bello domuit, et novissime victor, nomen subjectae genti dedit. tricabiles alternantium malorum ga tunc etiam contigisse credibile putatur. Gorgonae etiam meretricis capite desecto, quae propter