comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura sp̃s scĩ : sed redeamus adisaac: & fodiamus cũ ipsoputeos aquȩ uiuȩ : Etiãsi obsis¬
tunt filistini. etiamsi rixant᷑ : nos tam̃ ꝑseueremus cũ ipso puteos fodiendo Ut & nob̵ dicatur
bibe aquã detuis uasis & detuis puteis: Et in tantũ fodiamꝰ. ut suꝑ abundent aquȩ putei iN
plateis nr̃is Ut non solũ nob̵ sufficiat scientia scripturarũ : sed & alios doceamꝰ & alios instruamꝰ
ut bibant homines. bibant & pecora: Audians prudentes. audiant simplices quiq Sapientib¬

Expanded text:
tera . Item redeamus ad Isaac, et fodiamus cum ipso puteos aquae vivae, etiam si obsistunt Philisthini, etiam si rixantur, nos tamen perseveremus cum ipso puteos fodiendo, ut et nobis dicatur: Bibe aquam de tuis vasis, et de tuis puteis : et in tantum fodiamus, ut superabundent aquae putei in plateis nostris, ut non solum nobis sufficiat scientia Scripturarum, sed et alios doceamus et instruamus ut bibant. Homines bibant et pecora, quia et Propheta dicit: Homines et jument
Abbreviated transcription (Latin):
spũi scõ quihȩc scribit curȩ fuerit cõp̃hendere: qđ duo alii cũ abimelech uenerunt id ẽ. ochoꝵ ai
gener eius. & ficho dux exercitus eius: Int̃p̃tat̃ aut̃ ochozath. tenens : & fichol osomnium:
pse aut ab imelech pat̃ m̃srex : Quitres ut ego arbitror: imaginẽ totiꝰ philosophiȩ tenent quȩ apud
eos intres pãtres diuidit̃: logycã fisi cam. et hicam: Id ẽ rationalem: naturalem moralem : Rationał
ẽ illa : quȩ dm̃ patrẽ omniũ confitet᷑: ut est abimelech Naturalis illa est: quȩ fixa .ẽ. & tenet omnia uelii
naturac ipsius uirib Nitens: quam ꝓfitet᷑ ochoꝵ ath. quidr̃ tenens: Moralis est quȩ in terior
.ẽ. omniũ & adom̃s ꝑtinet : & ꝓ cõmuniumꝰ similitudine p̃ceptoꝵ. inomniũ ore uersat᷑: quã de signat

Expanded text:
erunt, id est, Ochozat, amicus ejus et Phichol, dux exercitus ejus. Interpretatur autem Ochozat tenens, et Phichol, os omnium; ipse autem Abimelech, pater meus rex. Hi tres imaginem totius philosophiae tenent, quae apud eos in tres partes dividitur, logicam, physicam et ethicam, id est, rationalem, naturalem et moralem. Rationalis est illa quae Deum patrem omnium confitetur, id est, Abimelech. Naturalis illa est quae fixa est et tenet omnia, velut naturae ipsius viribus nitens, quam profitetur Ochozat, qui dicitur tenens. Moralis est, quae in ore est omnium, et ad omnes pertinet, et per communem similitudinem praeceptorum in omnium or
Abbreviated transcription (Latin):
meo cũ dr̃ qr quadragincta milia uroꝵ accincti uł expediti transier̃ ad pugnã in conspectu dnĩ adex¬
pugnandã hichicho ciuitatẽ : Reqͥramꝰ qͥisti sunt quos scriptura dic̃ accinctos uł expeditos: Ego exmeni& ipso
p̃sumare aliqd & p̃nuntiare ñ audeo: Apłi magis litteris doceam᷑ intalib: Iuis isti accmeti paulo ex ponen
p̃cincti cingulo sunt ueritatis Igit &iã nr̃m eẽ cingulũ ueritas deb&. sitam̃ seruauerimꝰ militie huiꝰ
& manguls sacram̃tũ Sienĩ ueritas ẽ cingulũ nr̃m qͦđ ad xp̃i militiã cinginĩ si ꝗdo falsũ loquir᷑¬
te axp̃i cincti sinuꝰ infalsitate discincti. Sed nos imitem̃ pociuꝰ istos quadragineta milia uiros accinctos ꝓce¬

Expanded text:
m dicitur quia quadraginta millia virorum accincti et expediti transierunt ad pugnam in conspectu Domini ad expugnandam Jericho civitatem? Requiramus qui isti sunt quos Scriptura dicit accinctos vel expeditos. Ego ex memetipso praesumere aliquid et pronuntiare non audeo. Apostoli magis litteris doceamur in talibus. Qui sunt isti accincti Paulo exponentpraecincti sunt cingulo veritatis. Igitur etiam nostrum esse cingulum veritas debet, si tamen servaverimus militiae hujus et cinguli sacramentum. Si enim veritas est cingulum nostrum quo Christi militia cingimur, si quando falsum loquite cincti, ne simus in falsitate discincti; sed nos imitemur potius istos quadragesies mille viros accinctos, praece
Abbreviated transcription (Latin):
lans ũbi dĩ & doctrinȩ sanȩ uictimas offerens. purg& apeccatis c̃scientias auditoꝵ: Edit aut̃ sac̃ dos carnes¬
sacrificii matrio tab naculi testimonii. cũ intelligere potuerit quȩsit ratio: in hisquȩ ue misteria quȩ discri¬
bunt᷑ deatriis tab̵ naculi testimonn: Adhȩc enĩ atria secreta & rec̃dita nullus accedit: nullihȩc nisi sac̃¬
dotib patent᷑ sitam̃ pateant᷑ scientiasua & intellectu mystico potuerint eoꝵ secr&a penȩtrare: Scio aut̃ eẽ &

Expanded text:
lans lans sacrificii in atrio tabernaculi testimonii, cum intelligere potuerit quae sit ratio in his, quaeve mysteria, quae describuntur de atriis tabernaculi testimonii: ad haec enim atria secreta et recondita nullus accedit, nulli haec nisi sacerdotibus patent, si tamen pateant, si scientia sua et intellectu mystico potuerint eorum secreta penetrare. Scio autem
Abbreviated transcription (Latin):
ministri & sac̃ dotes ȩccłiȩ peccata popłi accipiant. & ipsi imitantes magistrũ. remissionẽ peccatoꝵ popło tri¬
buañ : Debea gͦ & ipsi ȩccłiȩ sac̃ dotes ita ꝑfecti eẽ. & inofficuis sac̃ dotalib eruditi. ut peccata popłi in loco sc̃õ
in atriis tab naculi testimonu. ipsi ñ peccando c̃sumant : Quid aut̃ ẽ in loco scõ manducare peccatũ . Locꝰerit
sc̃ in quẽ ꝑuenerat mor ses scđm qđ dictũ ẽacdeũ : Locꝰ enĩ in qͦ stas tra scãcẽ : Similit̃ gͦ & incccłia dĩ locꝰ sc̃s. &¬
fides ꝑfecta. & caritas deorde puro & ẽscientia bona: Siuimins stat : in eccłia in loco sc̃õ sẽstare cognoscat: Neq enĩ
int̃ ra quȩrendusẽ locꝰ sc̃s inqͣ semel sententia dataẽ adõ dicente: maledicta t̾ra in oꝑib tuis tides gͦ
integra & scã c̃uersatio locꝰ÷ sẽs In hoc itaq loco positꝰ sac̃edos ȩccłiȩ popłi peccata c̃sumit: ut hostiã iugi¬

Expanded text:
 populo tribuant. Debent ergo et ipsi Ecclesiae sacerdotes ita perfecti esse, et in officiis sacerdotalibus eruditi, ut peccata populi in loco sancto, in atriis tabernaculi testimonii, ipsi non peccando consumant. Quid autem est in loco sancto manducare peccatum? Locus erat sanctus in quem venerat Moyses, secundum quod dictum efides perfecta, et charitas de corde puro, et conscientia bona. Qui in his stat in Ecclesia, in loco se sancto stare cognoscat. Neque enim in terra quaerendus est locus sanctus, in quo semel data sententia est a Deo dicente: Maledicta terra in operibus tuis . Fides ergo integra, et sancta conversatio locus est sanctus. In hoc itaque loco positus sacerdos Ecclesiae, populi peccata consumat, ut hostiam jugu
Abbreviated transcription (Latin):
ruben et si meon & gad soraitur secunda sorte ca athettrib: simeon ꝰ merari. Me¬
raris uero primus sortitur  et iterum merari tertiũs innumeris ab oriente aocepit

Expanded text:
Ruben et Simeon et Gad, sortitur secunda sorte Gad et tribus Simeonis. Meraris vero primum sortitur Ruben, et iterum Merari tertium in numeris ab oriente accepit
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ addictũ adtinetuere cunde fecit ahat cũ ei fuisset ĩperatũ
ut peteret signũ. in ꝓfundũ aut excelsũ . etrationẽ reddidit. curpetere
noluerit ait qͥppe non petã. neq tẽptabo dnm̃ ec tam̃ suꝑ hoc uere

Expanded text:
uantum ad dictum attinet, verecunde fecit Achaz, cum ei fuisset imperatum, ut peteret signum in profundum aut in excelsum, et rationem reddidit cur petere noluerit . Ait quippe: Non petam, et non tentabo Dominum. Est tamen super hoc ver
Abbreviated transcription (Latin):
icut in nouissimis diebus uerbum dĩ ex maria carne uestitum ꝓcessit
in hunc mundũ : & aliud quid erat quod uidebat᷑ in eo. aliud qđ intelligebat᷑.
nis namq aspectus in eo patebat omnibus: paucis uero elei
diuinitatis agnitio: Ita & cum ꝑ prophetas. uel legis latorem uerbum dĩ
ꝓfertur ad homines : inon absq competentib ꝓfertur indum̃tis: Namsic ut ibi
carnis itahic litterȩ uelamine tegitur. Ut littera quidem aspiciat᷑ tanꝗ caro:¬
ritus & hostiarum diuersitas. ac sac erdotum ministeria describuntur:
ed haec scđm litterã quȩ tamꝗ caro uerbi dĩ ẽ. & in dum̃tum diuinitatis eius
ni fortassis uł aspiciant uel audiant. & in digni: Sed b
qui ad haec audiendał mundas aures interioris hominis defer̃: Aliõ quinhis¬

Expanded text:
icut novissimis diebus Verbum Dei ex Maria carne vestitum processit in mundum; et aliud quidem erat quod videbantur in eo, aliud quod intelligebatur carnis namque aspectus in eo patebat omnibus, paucis vero et electis dabatur divinitatis agnitio ita et cum per prophetas vel legislatorem Verbum Dei profertur ad homines, non absque competentibus profertur indumentis. Nam sicut ibi carnis, ita hic litterae velamine tegitur: ut littera quidem aspicitur tanquam caroritus et hostiarum diversitas ac sacerdotum ministeria describuntur; sed haec secundum litteram, quae tanquam caro Verbi Dei est et indumentum divinitatis ejus, digni fortassis vel aspiciant, vel audiant indigni: sed beaqui ad haec audienda mundas aures interioris hominis deferun
Abbreviated transcription (Latin):
milib aut̃ dat gr̃a: Siqui igitur xp̃i humilitate dispecta qui ꝓpt̾ nos cũ ds̃i cẽtchorofaet usi
est & humiliauit se usq ad mortẽ extollit᷑ et effertur ad potestates atqri ad dignitates seli psilit¬
& artes quib hȩc ad sequi nititur: etiã si contra fidẽ sint. non refugit nec orrescit bdemodo
qđ cupit obtineat inde euenit ut faciat malignũ in conspectu dñi: Et postea qũ sumnus in

Expanded text:
itate despecta, qui propter nos, cum Deus esset, homo factus est, et humiliavit se usque ad mortem, extollitur et effertur ad potestates, atque ad dignitates saeculi prosilit, et artes quibus haec assequi nititur, etiam si contra fidem et religionem sint, non refugit nec horrescit, dummodo quod cupit obtineat, inde evenit ut faciat malignum in conspectu Domini. Et posteaquam summas in
Abbreviated transcription (Latin):
principatũ qui intelligitur princeps huiꝰ mundi regnans in aulã idẽ suꝑ t̾rã : Vł qđ magis ẽ: inuicus car¬
a nob̵ arrogantiȩ &elationis sp̃m resecare: ut ultra ñ in equis neq: in armis. sed in nomine dñi dĩ nr̃i
poce st fieri ut oꝑa quidẽ ira cundiȩ ñ impleã uł m&u det̾ritus. uł &iã futuri iudicii timore cohibitꝰ
Sedñ inquit hoc suffic̃. Agendũ tibi pocius ẽ. quatinꝰ nec ipsa quidẽ cõmotio iracundię locũ habeat in¬
trate : Sienĩ efferuescit animꝰ & conairbatur̃ &iã siñ impleuerte opꝰ ipsa tam̃ ꝑturbatio index .ẽ. ei

Expanded text:
 magis est, in vitiis cara nobis arrogantiae et elationis spiritum resecare, et ultra non in equis, neque in armis, sed in nomine Domini nostri Dei potest fieri ut opera quidem iracundiae non impleam, vel metu deterritus, vel etiam futuri judicii timore cohibitus; sed non, inquit, hoc sufficit: agendum tibi potius est quatenus ne ipsa quidem commotio iracundiae locum habeat intra te; si enim effervescit animus et conturbatur, etiamsi non compleverit opus, ipsa tamen perturbatio indecens e
Abbreviated transcription (Latin):
nis esficitur : frimã naq nob filios parit fennena: quia primos frutus deconũ¬
lo non poterimꝰ deanna effici patres : nec degrã filios generane: Vudeatuꝰ er go
men manes & penitus alieni sint areb dĩ: accipiunt nãq partes desaerificuis diumis.
& edunt dehostiisdĩ : nusquisq ergo nr̃m primo conũtitur apeccato: & exconũ sione¬

Expanded text:
nis efficitur. Prima namque nobis filios parit Phennena, quia primos fructus de convenis efficitur. Prima namque nobis filios parit Phennena, quia primos fructus de convelo, non poterimus de Anna effici patres, nec de gratia filios generare. « Videamus ergo men inanes et penitus alieni sunt a rebus Dei. Accipiunt namque partes de sacrificiis divinis, et edunt de hostiis Dei. Unusquisque ergo nostrum primo con
Abbreviated transcription (Latin):
stes eł ueroerat prior illa quȩ et nobilior erat. Similia uiuenies etiã inge¬
nes Cognata quippe sibi .ẽ. seriptura diuina: Inue niesibi pͥmã uxore habrabȩ
siefra nobilioꝵ en Sccundã uero egyptiã agar ignobile fuisse sen audi pnre esffectũ
habra nobn iag nobulni: quã de nobili: fit tamen postmodũ etũ de nobili conuige pater
pluriinos uero partus fernenȩ etiã annȩ uulua orationib or pcib apitur eteffi¬
citur etiã ipsa mat̃ filii eiꝰ que obtulit dõ: Quid ergo hȩc inse sacramenti conti¬
neant: uidearuis : fennena int̃p̃tat᷑ conũ sio: Anna aut̃ int̃p̃tat᷑ grã: Unusquisq
ergo nrm qui uult effici possessio dĩ istas sibi duasiungat uxoresẽtcũ ipsis sibi nup¬
tiascȩlebet Prima sibi ungat quȩ nobilior est. et generosior grãm. hȩc enĩ nobis
datio fit morq et seꝵ conu sio : Sedeũ iste sit ordo nuptiarũ aliusordo ꝑcreatio¬

Expanded text:
sterilis vero erat prior illa, quae et nobilior erat. Similia invenies etiam in Genesi: cognata quippe sibi est Scriptura divina. Invenies ibi primam uxorem Abrahae Saram nobiliorem; secundam vero Aegyptiam Agar, ignobilem fuisse; et ante patrem effectum Abraham de ignobili quam de nobili. Fuit tamen postmodum etiam de nobili conjuge pater. plurimos vero partus Phenennae, etiam Annae vulva orationibus et precibus aperitur, et efficitur etiam ipsa mater filii ejus, obtulit Deo. Quid ergo haec in se sacramenti contineant videamus. Phenenna interpretatur conversio, Anna autem interpretatur gratia. Unusquisque ergo nostrum, qui vult effici possessio Dei, istas sibi duas jungat uxores, et cum ipsis sibi nuptias celebret. Primam sibi jungat, quae nobilior est et generosior, gratiam: haec enim nobis datio fit morum, et vitae conversio. Sed cum iste sit ordo nuptiarum, alius ordo procreatio
Abbreviated transcription (Latin):
dux̃ Primꝰ insiipturis sc̃is a brahã p̃sbit̃ aut senior appellatꝰ : dictũ &iã ad moysenꝰ a dño Eliget
nouisti er prłtist: & obserua &iã tuo auditor in omĩ scriptu a

Expanded text:
is Abraham presbyter vel senior appellatur . Dictum est etiam ad Moysen a Domino: Elige tibi Sed observa etiam tu, o auditor, in omni Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s uexẽ ꝓnuntians ħm p̃sbiterũ uł seniorẽ & ꝓuectũ indieb:. Ita enĩ dixiłis inquit erat p̃sbit̃ uł se¬
nier & puectꝰ dierũ : Quodutiq depeccatore dici ñ poterae : qr peccator ñ ẽ ꝓuect dierũ : i qeni se exten¬
dens ad ea que ante sunt obliuiscens ea quȩ reeror sũ sunt : sed se ꝑ r&ro c̃uertit᷑ & aduomitũ suũ redit :
eb suis & nunc gͦ dic̃ dñs ad ihm: ꝓuectꝰ tu in dieb: tuis. Nescio ego simnhoc loco illud potest uideri qr hoc
dicebat edñs ad iħm. qđ de ȩtate eiꝰ senili om̃s uidebant . & om̃s nouerant : & quȩs̃ tã magna ista diuina
t aliquos dies sp̃ales. qui fulgore ueritatis & lãpadȩ sapientiȩ illus

Expanded text:
ectum in diebus: ita enim dixerat, inquit, Jesus presbyter vel senior, provectus dierum: quod utique de peccatore dici non poterat, quia peccator non est provectus dierum. Non enim se extendit in ea quae inante sunt, obliviscens ea quae retro sunt, sed semper retro convertitur, et ad vomitum suum reddit, et  hoc dicebat Dominus ad Jesum pro aetate ejus senili, omnes videbant, omnes noverant. Et quae sunt tam magna ista divina facit aliquos dies spiritales, qui fulgore veritatis et lampade sapientiae illus
Abbreviated transcription (Latin):
hanc p̃sentẽ ꝗ sic̃ iacob dicebat paucoꝵ & maloꝵ dierũ ẽ. transegerit . & in maculatũ se abhoc mundo
custo dierit atq: om̃s adũ sarios & hostes suos subieterit pał abistis paucis & mał dieb ꝓuehit᷑ & ꝓmo

Expanded text:
hanc praesentem, quae sicut Jacob dicebat, « paucorum et malorum dierum est , » transegerit, et immaculatum se ab hoc mundo custodierit, atque omnes adversarios et hostes suos subegerit, spiritalis ab istis paucis et malis diebus pro
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt. sed sunt uasa testea in contumelłam: Attamen necessaria dornui: Uide autẽ si ualuȩ¬
no & loc ipsum ecemplum exala scriptura & testimonio conꝓbare: Inhomoratansẽ nnoi quid
refonias. quas uas cunus mulla ẽ. ut ilitas : Non ait. non est quidem eius utilitas in contumelran
Auten ieuissi intilitas : Sed quia erat exe domo dĩ & peccaut. intotum non est euis utilitasi Mabee
& aliam siptura inqua dr de alio quodam peccutore. Et erit quasi esta inqua adirahis anie
pusullun: & inquã carbonem bauilabis : &rursum ad firmat nopiieces saruan paepot ireo erpont̃
piciantur a nob e t ale enĩ quiddam ẽ. hoc quod apłus paulus corinthis ait. Intotum auditur inter
ut auferatur: demedio ur̃m. qui hoc opus gessit. Quasi si dixerit. aꝑto thesauro đi: egrediant᷑¬

Expanded text:
non sunt, sed sunt vasa testea in contumeliam, attamen necessaria domui? Vide autem si voluero et hoc ipsum exemplum ex alio Scripturae testimonio comprobare. Inhonoratus est, inquit, Jechonias, quasi vas cujus nulla est utilitas . Non ait, est quidem ejus utilitas, in contumeliam autem ejus est utilitas: sed quia erat ex domo Dei, et peccavit, in totum non est ejus utilitas. Habeo et aliam Scripturam, in qua dicitur de alio quodam peccatore: Et erit quasi testa, in qua attrahes aquae pusillum, et in qua carbonem bajulabis. Et rursum affirmat non necessarium penitus, et ex omni projiciantur a nobis? Tale enim quiddam est hoc quod Apostolus Paulus Corinthiis ait: Intantum auditur inter tis, ut auferatur de medio vestrum, qui hoc opus gessit : quasi diceret, aperto thesauro Dei, egrediant
Abbreviated transcription (Latin):
pio quidem conscripti sũnt. Si autẽ contenderit fortiter ad fugienda uerbera & contamelias:
non solum in iuria liberabitur. sed & incorruptam głae accipias coronam opus dño uirtutũ:
modo differenti intersenotione saluator plura hab& uocabula cum unus insub iacenti sit:

Expanded text:
pio conscripti sunt. Si autem contenderit fortiter ad fugienda verbera, et contumelias, pio conscripti sunt. Si autem contenderit fortiter ad fugienda verbera, et contumelias, non solum injuria liberabitur, sed incorruptam gloriae accipiet coronam. Opus Domino virtututur, et quomodo differenti inter se notione plura Salvator habet vocabula, cum unus in subjacenti sit
Abbreviated transcription (Latin):
ris. siue inmemoriã ab addux̃: Anuerũ sit hoc quod dictum ẽ. ait aut̃ ibn saluator
Qui uixta me est. iudeta ignem ẽ Qui longe ame. longe ÷ aregno Ut enĩ qui uixta me est.
uixta salutẽ est: Ita & uixta ignem ẽ: Et qui audiens me & audita p̃uaricaris. factuis :
uas ira paratum in ꝑditionẽ : Cum uidxta me est. uiaxta ignem ÷: Siuero quiscauens qm̃ uteta¬
me est. uixta ignem ÷. longe factus suerit ane uiaeta ignẽ fiat tał. quia longe futuru
& aregno. Et quomodo athleta qͥ non ẽ. in agone conscriptus neq flagella metiuit. neq expec¬
tat coronam. Qui autẽ semel nomen ꝓfessus ẽ. si uictus fuerit uerberatur atq ꝓicitu&
Siuero uicerit coronatur : Eodem modo qui ingressus ẽ. ecdam O catichumine ausculta
qui accessit ad sermonẽ di nihil aliud quã con seriptus ẽ. incertamine pietatis & consc̃ris¬
tus sinon legitime certauerit. ceditur flagellis: qui non uerberantur. ini quine in princi¬

Expanded text:
hoc quod dictum est: Ait autem ipsi Salvator: Qui juxta me est, juxta ignem est: qui longe est a me, longe est a regno . Ut enim qui juxta me est, juxta salutem est, ita et juxta ignem est. Et qui audiens me, et audita praevaricans, factus est vas irae, praeparatum in perditionem, cum juxta me est, juxta ignem me est, juxta ignem est, longe factus fuerit a me, ne juxta ignem sit, talis quidem longe futurus est et a regno. Et quomodo athleta, qui non est in agone conscriptus, neque flagella metuit, neque exspectat coronam, qui autem semel nomen professus est, si victus fuerit, verberatur atque projicitur; si vero vicerit, coronatur: eodem modo qui ingressus est Ecclesiam, o Catechumene, ausculta; qui accessit ad sermonem Dei, nihil aliud quam conscriptus est in certamine pietatis, et conscriptus si non legitime certaverit, caeditur flagellis, quibus non verberantur ii, qui non in princi
Abbreviated transcription (Latin):
fueris his quȩ cͥ scđui suã mentẽ ingerit: merecricata es cũ eo. Meretricẽ gͦ ñ accipiet sacerdos magnꝰ.¬
& ñ contaminabit seiĩ suũ inpopło suo. Ed ẽ istud seiũ qđ contaminari ñ uult: In eu̾głiis scͥpcũ ẽ.
quia qͥ seininat uerbũ seminat. Non ult gͦ contantiuari ibũ eli ab his qͥ semiant. Quisunt au qͥ seminant: Quiu̾¬

Expanded text:
fueris his quae tibi secundum suam mentem suggerit, meretricatus es cum eo. Meretricem ergo non accipiet sacerdos magnfueris his quae tibi secundum suam mentem suggerit, meretricatus es cum eo. Meretricem ergo non accipiet sacerdos magnopulo suo. Quod sit istud semen quod contaminari non vult, in Evangeliis scriptum est, Quia, qui seminat, verbum seminat. Non vult ergo contaminari verbum Dei ab his qui seminant. Qui sunt autem qui seminant? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tores de qͥb dicit ꝓħa. Meretricata es pꝰ amatores tuos. Lui st̃ isti amatores. qͥ intrant ad animã me¬
cẽ. nͥ contͣrie potestates & demones. qͥ desidiũ capiint pulcritudinis eiꝰ: Pulcra não
& satis decora. Audi qͣmͦ ipse ds dicit. facia uꝰ hominẽ adimagiuẽ & similicudiuẽ nr̃am. Uide cuiꝰ decoris
cuiꝰ pulcritudinis ẽ aniiua. Imaginẽ ht ilimilictidinẽ dei. Hanc pulchritudinẽ contrarie pocestats cũ aspi-¬
ciunt id ẽ diabolus ⁊ angłi eiꝰ concupiscunt speciẽ. & qr ñ possunt sponsi eiꝰ fieri. meretricari cupiunt cũ
ea. Sigͦ suscepis homo incubili aĩȩ tuȩ ad ulterũ diabolũ: merecͥcata ẽ auima tua cũ diabolo. Si respexeris ad¬
angłos eiꝰ sp̃s diuersos qͥ peccare te suadent: meretricata ẽ cũ eis amina tua. Si sp̃sirȩ si in uidię. si suꝑbiȩ.¬
si inpudicitiȩ ing̾ssus fuerit ad animã cuã. & reciꝑis eũ. aut consenseris. & loquens incorde tuo delectatꝰ

Expanded text:
tores, de quibus dicit Propheta: Meretricata es, post amatores tuos. Qui sunt isti amatores, qui intrant ad animam meretricem, nisi contrariae potestates et daemones, qui desiderium capiunt pulchritudinissimilitudinem nostram , vide cujus decoris, cujus pulchritudinis est anima. Imaginem habet et similitudinem Dei. Hanc pulchritudinem contrariae potestates cum aspiciunt, id est, diabolus et angeli ejus, concupiscunt speciem ipsius. Et quia non possunt sponsi ejus fieri, meretricari cupiunt cum ea. Si ergo susceperis, o homo, in cubili animae tuae adulterum diabolum, meretricata est anima tua cum diabolo; si receperis angelos ejussi impudicitiae ingressus fuerit ad animam tuam, et receneris eum, consenseris ei loquenti in corde tuo, delectatusque
Abbreviated transcription (Latin):
buit sinulã ex farina panes hospitib apposuit: ñ qł ita parꝙ eẽt ut ũ habuerit sunilã qͥ incluntũs ñ ĩfecior
dus de occultis & secretis dĩ: ile panes exsimila soribit᷑ habuisse. Ile uͦ ad quẽ nicħ sacrarũti defeuat᷑.
set ratio psentis salitis & uite: panes coitiunes ex sola farina scribit habuisse confectos. Et cugꝰ si habes scien
munẽ te obtulisse noueris panẽ. Sec uuleatꝰ iam quȩ sic confecdio mistis panib ꝓpositiotus. qui ante dñm pom
semꝑ iubent. Deduib inquit decinus sit uiꝰ panis. Quas decinias dix̃. set cuiꝰ meusure suit istȩ decimȩ non¬

Expanded text:
buit similam, ex farina panes hospitibus apposuit, non quod ita pauper esset ut non habuerit similam, qui in divitiis non inferior dus de occultis et secretis Dei, ille panes ex simila scribitur habuisse; ille vero ad quem nihil sacramenti deferebatur, sed ratio praesentis salutis et vitae, panes communes ex sola farina scribitur habuisse confectos. Et tu ergo, si habes scientmmunem te obtulisse noveris panem. Sed videamus jam quae sit confectio in istis panibus propositionis qui ante Dominum poni semper jubentur. De duabus, inquit, decimis sit panis unus; duas
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciam: Haec scripturȩ duinȩ sunt uerba : Uideamus ergo nunc quid in his intelligi
dignum sit: Descendi inquit ut uideam: Quando ad abraham responsa deferuntur:
non dicitur ds̃ descendere. sed supra ipsum adstare: sicut supͣ exposuimus : Adstite
runt inquit tres uiri suꝑ eũ. Nunc aut̃ quia peccatoꝵ causa agit᷑. descendere
dicitur ds̃: Vide ne ascensionem & descensionem localem sentias: frequent̃ enim

Expanded text:
ut sciam. Haec Scripturae sunt verba; videamus quid in his intelligi dignum sit. Descendi, inquit, ut viderem. Quando ad Abraham responsa redduntur, non dicitur descendere Deus, sed supra ipsum astrare: nunc autem quia pera ipsum astrare: nunc autem quia peccatorum causa agitur, descendere dicitur Deus. Vide ne ascensionem et descensionem localem sentias. Indignum
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscat alienum. ne uideat ad concupiscendum mulierẽ : Cui enim erga femin¬
rum formas. lasciuus &curiosus oberrat aspectus : Iste in circumcisus est oculs:
unguentis delibutus incedit : iste incircumcisus odoratu dicendus est: Sed & singu-¬
la quaeq membroꝵ inofficiis mandatoꝵ dei deseruientia: circumcisa dicenda s̃:
Siuero ultra prae scriptas sibi diuinitus luxuriant leges: in circũcisa reputandor

Expanded text:
concupiscat alienum, ne videat ad concupiscendam mulierem. Cujus enim circa feminarum formas lascivus et curiosus oberrat aspectus, iste incircumcisus est oculis. Qui vero primis unguentis delibutus incedit, iste incircumcisus odoratu dicendus est. Sed et singula quaeque membrorum si in officiis mandatorum Dei deserviant, circumcisa dicenda sunt. Si vero ultra praescriptas sibi divinitus luxuriantur leges, incircumcisa reputanda
Abbreviated transcription (Latin):
ita tam̃ ut subdie comedant᷑. n ec remaneat ex his aliquid inmane : Carnes gͦ in qͥb: solidus cib ẽ & ꝑ fecta
scientia. sac̃ dotib deputant᷑: qr debent in omĩb essẽ ꝑfecti. indoctrina. inuirtutib inmorib. Si enĩ hoc inse
tatos sacrificiũ mandat in poni : Verũ diligentius intuere qr ñ ad sacrificiũ : sed ad minis teriũ sacrifi¬
cii ferm̃tatꝰ panis ad sumit᷑ : Quid gͦ hoc sitage uideamꝰ : dñs in euangłuis humanã doctrinã pharis eoꝵ
Similit̃ gͦ humana doctrina ẽ . ũbi causa Grãmatica ars uł rethorica. uł &iã dialetica : exqua doctrina ad sacri¬
ficiũ quidẽ hoc ẽ in his quȩde dõ sentiada sunt. nihil suscipiendũ ẽ sermo uͦ lucidus & eloquentiȩ splendor
ac dispitandi ratio administeriũ ũbi dĩ decent̃ iubet᷑ admitti Aut ñ suꝑ hoc ferm̃tũ habebat ũbidĩ sacri
positũ ille quidicebat. corrũpunt bonos mores conloqͥa malã : &creten

Expanded text:
ita tamen ut sub die comedantur, nec remaneat ex his aliquid in mane. Carnes ergo in quibus solidus cibus est et perfecta scientia, sacerdotibus deputantur, quia debent in omnibus esse perfecti, in doctrina, in virtutibus, in moribus; si enim hoc in se  panes fermentatos sacrificium mandat imponi? Verum diligentius intuere quia non ad sacrificium sed ad ministerium sacrificii fermentatus panis assumitur: quid ergo hoc sit, age videamus. Dominus in Evangeliis humanam doctrinam Pharisaeosimiliter ergo humana doctrina est, verbi causa, grammatica ars, vel rhetorica, vel etiam dialectica; ex qua doctrina, ad sacrificium quidem, hoc est, in his quae de Deo sentienda sunt, nihil suscipiendum est, sermo vero lucidus et eloquentiae splendor ac disputandi ratio ad ministerium verbi Dei decenter jubetur admitti, aut non super hoc fermentum habebat verbi Dei sacrificium positum ille qui dicebat: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Et: Creten
Abbreviated transcription (Latin):
calipsi dic̃ eẽ euangłium uet̃nũ : Inuenimꝰ & hic scriptũ eẽ legẽ ciet̃nã : Sed isti qͥlegẽ scđm lit terã seqͥ uoluas:
uelĩmͥ nunc dicerent. quomꝰ huiꝰ lex sacrificiieẽ possit aet̃nã : Cũ utiq: destructo tẽplo subũso altarr& om̃ib:
istat : Restat᷑ ut scđm eã partẽ lex hȩc ciet̃na dicat᷑ qͣ nos dicimꝰ legẽ eẽ sp̃i¬
sed holo caustũ ẽ: uicquid enĩ dix̃. quic quid statuit: uet̾na c̃secratione ꝑdurat: Nec aliqͥs ita uesinus inuenitur.
aut ꝓfanꝰ qͥ retractare deciꝰ sermonib: possit. quos tã ꝗ holo caustũ sacrificiũ dõ oblatũ in om̃ĩ cultu & inuenera

Expanded text:
invenimus et hic scriptum esse legem aeternam, sed isti qui legem secundum litteram sequi volunt, invenimus et hic scriptum esse legem aeternam, sed isti qui legem secundum litteram sequi volunt, velim mihi nunc dicerent quomodo lex hujus sacrificii esse possit aeterna? Cum utique destructo templo, subverso altari, et omnibus finitum esse jam constat? Restat ut secundum eam partem lex haec aeterna dicatur, qua nos dicimus legem esse spmutatur, sed in fide credentis et in corde sacrificantis. Sane quod ait: Non detur de sacrificio sacerdotis, sed holocaustum erit, certum est ad Domini et Salvatoris nostri personam referri: de illius enim sacrificio non edetur, sed holocaustum erit. Hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
t lex que ꝑ moysen ꝓmulgat᷑ cuiꝰ dimidiũ mane iubet᷑ offerrĩ. dimidiũ
Primo scilic& legis tẽporeqđ illis qͥb tunc scđm litterã data ẽ : nouã lucẽ & nouũ ꝓtulit diẽ: Dimidiũ uͦ eius:
offerri iussit inuesꝑam : Inuesꝑa enĩ nob̵ datꝰ÷ saluatoris aduentꝰ. in qͦ pars illa dimidia. hocẽ sensus uł sp̃s legis
tener ad subtilẽ & tenerã intelligenciã ꝑtin& : Qđ aut̃ a sartagine dr̃ : puto qđ diftrictũ & multa c̃tinentia
aridũ & horridũ ueli eẽ sacerdotẽ in quo nihil remissũ haberi adluxuriã : Ni hil fluitans ad libidinẽ possit :¬
ł aut̃ sacrificiũ ipsũ ex fragm̃tis nominauit in odorẽ suauitatis puto qđ fri
sic̃ & dñs fecisse refert᷑ in euangłiis ubi benedix̃ panes & dedit discipłis & discipłi c̃fringentes apposuer̃t᷑bis :¬
& cũ saciati fuissent om̃s suꝑ fuer̃ inquit fragm̃toꝵ cofini duo decĩ : Istud ẽ gͦ sacrificiũ exfragm̃tis coͣminutatĩ¬

Expanded text:
t lex, quae per Moysen promulgatur: Cujus dimidium mane jubetur offerri, dimidium vprimo scilicet legis tempore, quo illis quibus tunc secundum litteram data est, novam lucem et novum protulit diem. Dimidium vero ejus offerri jussit in vespera, in vespera enim nobis datus est Salvatoris adventus, in quo pars illa dimidia, hoc est sensus vel spiritussubtilem et puram intelligentiam pertinet. Quod autem a sartagine dicitur, puto quod descriptum et multa continentia aridum et torridum velit esse sacerdotem, in quo nihil remissum haberi ad luxuriam, nihil fluitans ad libidinem possit. Quod autem sacrificium ipsum ex fragmentis nominavit in odorem suavitatis, puto quod fsicut et Dominus fecisse refertur in Evangeliis: Ubi benedixit panes et dedit discipulis, et discipuli confringentes apposuerunt turbis, et cum satiati fuissent omnes, superfuerunt, inquit, fragmentorum cophini duodecim . Istud est ergo sacrificium ex fragmentis, cum minutati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ et de eo scriptũ eẽ dimisi eã & dedi  libellũ repudii dimisit enĩ uere ds̃
napłm isrł et dedit lib ellũ repudirut sequens firmat exẽplũ. Iubet lex moysi mulieri displicentiuro suo
lari libellũ repudii. et dimitti eã : Et tunc uro licere ut alterã ducat: luxta hunc sensũ ĩtellige
accipientes iud eos libellũ repudu: et om̃ino adño derelictas: ubi enĩ iã apud eos ꝓphete. ubi
igna uistutũ: ubi manifestatio dĩ: N tẽpłũ. ñ uictimȩ. ñ alius qͥlibet cultus uoluminib legis exp̃issꝰ.
nectis̃ deregionib: suis : Atq ita dedit d̃s libellũ repudii isrł: Post eos nos qͥ in sempturis iuder
uocam̃: ludei aut̃ ꝓpt̃ tribũ iuda. ex cuiꝰ saluata stirpe descendit: c̃uersi sumꝰ ad dnm: et norissima

Expanded text:
 et de eo scriptum esse: Dimisi eam, et dedi ei libellum repudii. Dimisit enim vere Deus populum Israel, et dedit ei libellum repudii, ut sequens firmat exemplum. Jubet lex Moysi mulieri displicenti viro suo dari libellum repudii, et dimitti eam, et tunc viro licere, ut alteram ducat. Juxta hunc sensum intellige accipientes Judaeos libellum repudii, et omnino derelictos a Domino. Ubisigna virtutum, ubi manifestatio Dei? Non templum, non victimae, non alius quilibet cultus voluminibus legis expressus, ejecti sunt de regionibus suis, atque ita dedit Dominus libellum repudii Israel. Post eos, nos, qui in Scripturis Judaei vocamur. Judaei propter tribum Juda, ex cujus Salvator stirpe descendit, conver
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ multi plitarȩ suerint iniqͥtates nefriges cit caritas multoꝵ q aut̃ ꝑseuerauerit usq ĩfinẽ: iste saluerit.
In alto locofaciet siȩxa & ꝓdigia ĩ caelo & interra: ad decipiendos si fieripotest etiã electos : Tantaq ĩc redulitas
inuniuerso humano goenaare futura ẽ :ut saluator nr̃ qͥ om̃a quȩ s̃ uentura cognouerat. loquere t̃: putas uenens

Expanded text:
rint iniquitates, refrigescet charitas multorum: qui autem perseveraverit in finem iste salvus erit . » Et in alio loco: « Faciet signa et prodigia in coelo et in terra ad decipiendos, si fieri potest, etiam et electos , » tantaque incredulitas in universo humano genere futura est, ut Salvator noster, quoniam, quae sunt futura cognoverat, loqueretur: « Putas veniens
Abbreviated transcription (Latin):
responderit: sic enĩ ei dic̃ dñs Noli dicere quia uiuenis egosum: Manifestum ẽ quasi
non benȩ dicentẽ fuisse rep̾hensum: haec sunt quȩ saluatori uidentur non conuenire :
Superiora autẽ facilȩ intellectu adeum referuntur dicore uero alia suꝑ henemia.
alia suꝑ saluatore interp̃tanda gẽ. non pessimum ẽ Sed quibene semipturas nosse
lectum & dicũiaec. Qñ minorati sunt. non conueniunt saluatomi. sed heremiȩ̃. Illa uero
qm̃ maiora sunt: non heremiȩ sed xp̃o Obid cuncta adheremiã referre temptabimꝰ:
Noc ẽ etiã : qͣuȩcum maiora sint. Uidentur conditionẽ eiꝰ excedere: Quicumq adõ accepit uerba.
sumens gam caelestis eloquii: Id circo ea accepit. ut regna gentesq eradic& atq subuertat. Sed
cum nominentur regna & gentes om̃s quidiuina uerba suscepit. nolo ea corporaliter intellige¬

Expanded text:
responderit. Si enim ei dicit Dominus: « Noli dicere, quia juvenis ego sum, » manifestum est quasi responderit. Si enim ei dicit Dominus: « Noli dicere, quia juvenis ego sum, » manifestum est quasi non bene dicentem fuisse reprehensum. Haec sunt quae Salvatori videntur non convenire. Superiora autem facili intalia super Salvatore interpretanda 748 esse, non pessimum est. Sed qui bene Scripturas nosse lectum, et dici, haec, quoniam minora sunt, non conveniunt Salvatori, sed Jeremiae: illa vero, quoniam majora sunt, non Jeremiae, sed Christo. Ob id cuncta nos ad Jeremiam referre tentabimus: hoc est, et ea, quae cum majora sint, videntur conditionem ejus excedere. Quicumque a Deo accepit verba, sumens gratiam coelestis eloquii, idcirco ea accipit, ut regna gentesque eradicet atque subvertat. Sed cum nominentur gentes, et regna, omnis qui divina verba suscipit, nolo eum corporaliter intellige
Abbreviated transcription (Latin):
iheremia difficilem faciunt interptationẽ. Iuas enĩ gentes eradicauit hieremias.
Quȩ regna subuertit ut mȩyito enmdictum sit. ecce constituite hodie suꝑ gentes & regna.
eradicane & subfodere : Quã habuit potestatẽ ad disꝑdendũ. ut audierit & disꝑdene.
Iuos uero aedificaint . ut consequent addatur aedificare. Hieremias dix̃ : Non ꝓfu neq
ꝓfuut mͥ aliqͥs & quomodo data ẽ. aedificatio atq plantatio: Haec ut diximus ad sal¬
uatorẽ relata : non coartant in terp̃tantẽ. Hieremias enĩ inistis. saluatonis figura est.
possint congruere dño: & dixi: Quiꝰ ẽ. dominator dñe Ecce non scio loqui Qui est sipi¬
entia. quie. uirtꝰ dĩ in quo plenitudo diuiuitatis in habitauit corporalit. Quomodo huic
aptari potest nescio loqui: sed & illud quia uiuenis egosum Int̃ dicetur ez quasi nonbene

Expanded text:
Jeremia difficilem faciunt interpretationem: quas enim gentes eradicavit Jeremias? Jeremia difficilem faciunt interpretationem: quas enim gentes eradicavit Jeremias? quae regna subvertit, ut merito ei dictum sit: Ecce constitui te hodie super gentes et super regna eradicare, et suffodere? quam habuit potestatem ad disperdendum, ut audierit: et disperdere? Quos vero aedificavit, ut consequenter addatur, aedificare? Jeremias dixit: Non profui, neque profuit mihi aliquis: et quomodo data est ei aedificatio atque plantatio? Haec, ut diximus, ad Salvatorem relata non coarctant interpretantem. Jeremias enim in istis Salvatoris figura est. possint congruere Domino: Et dixi: Quis es, dominator, Domine, ecce nescio loqui . Qui est sapientia, qui est virtus Dei, in quo plenitudo divinitatis inhabitat corporaliter , quomodo huic aptari potest: Nescio loqui? Sed et illud: Quia juvenis ego sum: interciditur ei, qua
Abbreviated transcription (Latin):
currere . Hieremias principiũ int̃ cunctos consecutus ẽ donu : dicente dño Prius quã
te formarẽ inutero nouite: & prius quã ecires deuulua sc̃ificauite Nes uero ignoramꝰ quos¬
plurima ex his eẽ quȩ possunt saluatori conuenire: quȩ &t̾am nos inter ponemꝰ. Pauciꝰ aut̃
eorũ quȩ ad heremiã dicta sunt. co artat intellectum . quasi non possint ut plures aestiman
ad drm referri: Quȩ ergo sunt quȩ possunt conuenire ch̃o . A d om̃s quos cumq mitta
te ibis . & omia quȩ mando tibi loquͦ is: Netimeas afacie eonũ: quia tecũ egosum ut eruãrte
dicit dñs: Nec dum ista otiose uidentur ad saluatorẽ referri Ea uero quȩ secuntur.
extendit dñs manũ suã adme & tetigit os meũ: & dix̃ dñs ad me. Ecce dedi sermones
meos mos tuũ. ecce constitite hodie super gentes & regna. eradicare & disꝑdere: De

Expanded text:
currere? Jeremias praecipuum inter cunctos consecutus est donum, dicente Domino: Priusquam currere? Jeremias praecipuum inter cunctos consecutus est donum, dicente Domino: Priusquam te plasmarem in utero novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te. Neque vero ignoramus quosiendumque plurima ex his esse quae 747 possunt Salvatori convenire, quae etiam nos interponemus. Pauca autem eorum quae ad Jeremiam diad Deum referri. Quae ergo sunt quae possunt convenire ad Dominum? « Ad omne quoscunque mittam te, ibis, et omnia quae mando tibi, loqueris. Ne timeas a facie eorum, quia tecum ego sum, ut eruam te, dicit Dominus. » Necdum ista otiose videntur ad Salvatorem referri, ea vero quae sequuntur: « Et extendit Dominus manum suam ad me, et tetigitmeos in os tuum; ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare, et disperdere : de
Abbreviated transcription (Latin):
dñi & saluatoris nr̃i iħii xp̃i. hortantur nos ad penitentiã : pronocant ad salutẽ. Si audieri¬
nus credimus ei qui dix̃: & ego penitentiam agam de om̃ib malis quȩ locutus sum facere¬
Certum quia adhierenuam Quid dicit sermo dñi adeum: principiũ ab om̃ib que ꝓphetis
dicta sunt ceteris Hoc enĩ ad nullum umq proph& arũ dictum inuenimus: Abraham
proph&a nuncupatus ẽ: in eo quod dr̃. Proph&a ẽ. & orabit prote & tamen non dixit
ad eum ds̃. prius quante plasmarẽ in utero nouite. & prius quã exires deuulua scificaui
sed post ea in extremo intẽpre scĩficatus est. abraham quando egressus ẽ. deterra sua. &
decognatione sua : & dedomo patris sui Gere pnomissione natus est isa ac: & tameN
neq ad eum repperimꝰ hunc dictum eẽ. sermonẽ. It quid me neeesse est ꝑ singulos

Expanded text:
Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi hortantur ad poenitentiam, provocant ad salutem. Si autem audieriDomini et Salvatoris nostri Jesu Christi hortantur ad poenitentiam, provocant ad salutem. Si autem audierimus, credimus ei qui dixit: Et ego poenitentiam agam de omnibus malis, quae locutus sum facere ecertum est quia ad Jeremiam. Quid dicit sermo Domini ad eum? praecipuum ab omnibus quae prophetis dicta sunt caeteris. Hoc enim numquam ad ullum prophetarum dictum invenimus. Abraham propheta nuncupatus est, in eo quod dicitur: Propheta est, et orabit pro te : et tamen non dixit ad eum Deus: Priusquam te plasmarem in utero, novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te . Sed postea in extremo jam tempore sanctificatus est Abraham, quando egressus est de terra sua, et de cognatione sua, et de domo patris sui . Ex repromissione natus est Isaac, et tamen neque ad eum reperimus hunc dictum esse sermonem. Et quid me necesse est per singulos
Abbreviated transcription (Latin):
uerimꝰ & nos captiui futuri sumꝰ: & enĩ tradi peccatorẽ satanȩ: nihil distat abeo quod
tudei sunt traditi nabii chodonosoꝵ : Utiq: illos ds̃ concessit aduersario propt̃ frequentes im¬
pietates Sic nos ꝓpter peccata quȩ fecimus tradimur. Spiritali nabucho donosor & quos tra
didi inquid satanȩ ut discant non blasphemare.: A postolus de aluis peccatorib: Putas quanti
malum ẽ peccare ut tradar satane captiuanti animas eorũ qui relinquitur ađo. e Non
d faciat nisi ut mand& nubib nepluant suꝑ eam imbrem. N. Qua ꝓpter inpoinio
ẽ. ꝓp̃ter delicta quorũ nob̾ conscu sumus: Et nos captiuitati futuruntẽ. ut tradamur
sinon egerimus peritentiã. nabuchodonosor atq babiloniis: qui nos sensibiliter excrucieri
Istis iam adiacentib sermones: ꝓph& arũ. sermones legis. senmones apłoꝵ. senmones etiam

Expanded text:
verimus, et nos captivi futuri sumus. Etenim tradi peccatorem Satanae , nihil distat ab eo quod verimus, et nos captivi futuri sumus. Etenim tradi peccatorem Satanae , nihil distat ab eo quod Judaei sunt traditi Nabuchodonosor. Utque illos Deus concessit adversario, propter frequentes impietates; sic nos propter peccata quae fecimus, tradididi Satanae, ut discant non blasphemare, » ait Apostolus de aliis peccatoribus. Puta quantum malum est peccare, ut tradar Satanae captivanti animas eorum qui relinquuntur a Deo? Non quid faciat nisi ut mandet nubibus ne pluant super vineam imbrem? Quapropter in proximo est propter delicta nostra, quorum nobis conscii sumus, et nos captivari. Futurum est enim, ut tradamur, si non egerimus poenitentiam, Nabuchodonosor, atque Babyloniis, qui nos sensibiliter excrucient. Istis jam adjacentibus, sermones prophetarum, sermones Legis, sermones Apostolorum, sermones etiam
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad captiuitatẽ hierłm inquinto mense Quid ergo per haec docemur. Si lectio
extrema sententia ut captiuitati relinqueretur. Uerumtam̃ cũ hominũ sit amator:¬
misit quoq subtertio Quid plura: Iam captuutas imminebat: & ad huc adhortabatur
ds̃ tribuens ut ita dicam. & ante unã diem locum pemitentaȩ Unde scriptum ẽ. usq ad capti¬
uitatẽ ihienł & usq ad quintũ mensem prophetas se hienemiã: lam hostium innela restrixeran
manus : & nilnl ominus haec quodam modo dicebat ds̃ Ecce captiui facti estis: agite lic&
sero poenitentiã Rogate me & parcã uob̃: possum eruere decaptiuitate qua trãdidi
Habemus quid dam itaq necessarium ex suꝑ scriptione ista quȩ contin& tempora ꝓ¬
ph&ie : quia uixta suam clementiã ex hortetur semꝑ ds̃. homines adsalutẽ: ut ces sante
delicto & iam captuntas conqui escat Hiec autẽ etiam de nob̾ possumusoi tellegere: si pecca¬

Expanded text:
usque ad captivitatem Hierusalem, in quinto mense. Quid ergo per haec docemur, si lectionextrema sententia, ut captivitati relinquerentur. Verumtamen cum hominum sit amatormisit quoque sub tertio. Quid plura? jam captivitas imminebat, et adhuc adhortabatur Deus tribuens ut ita dicam et ante unam diem locum poenitentiae: unde scriptum est, usque ad captivitatem Jerusalem, et usque ad quintum mensem prophetasse Jeremiam. Jam hostium vincula restrinxerant manus, et nihilominus haec quodammodo dicebat Deus: Ecce captivi facti estis: agite, licet sero, poenitentiam: rogate me, et parcam vobis: possum eruere de captivitate, qui tradidi. Habemus itaque quaedam necessaria ex superscriptione ista, quae continet tempora prophetiae, quia juxta suam clementiam exhortatur Deus semper homines ad salutem, ut, cessante delicto, etiam captivitas conquiescat. Haec autem et de nobis possumus intelligere: si pecca
Abbreviated transcription (Latin):
omine uerbum : Quomodo igitur ualebimus ista conuingere saluatori. Det mihi testimo¬
num uetus testamentũ : quia prius quã agnoscat puer bonum aut malum. & cetr
Det etiam esaias: Ecce uingo inutero concipi&. & pari& filium. & uocabunt᷑ nomen eiꝰ emmanuhel
Ibique additur: prus quã cognoscat puer Si autẽ & de euangłio accipere oppost& testi¬
monium iħs nec dum uir sed ad huc infans quia se exinaniuerat. formam serui accipi¬
enis proficiebat Nemo autẽ ꝓficit qui ꝑfectus est: Sed ille ꝓficit. qui indig& ꝓfectum:
dequib sẽprius euacuauerat: Quid indignum est proficis se eum sapientia: ꝓficise. etite: ꝓfuis¬
se gratia: apud dm & homines & uera de eo ẽẽ ista quȩ dictasunt. Prius quã cognoscat puer bonũ
pie offendis Ista sentiendo deunigenito & primt genito unuiensȩ creaturȩ. de eo quiante quã con-

Expanded text:
omne verbum. » Quomodo igitur valebimus ista conjungere Salvatori? Det mihi testimoomne verbum. » Quomodo igitur valebimus ista conjungere Salvatori? Det mihi testimonium Vetus Testamentum: « quia priusquam agnoscat puer bonum aut malum, » etc.; det etiam Isaias: « Ecce Virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . » Ibique additur, « priusquam cognoscat puer. » Si autem et de Evangelio accipere oportet testimonium, Jesus necdum vir, sed adhuc infans, quia se exinaniverat formam servi accipiens , proficiebat. Nemo autem proficit, qui perfectus est: sed ille proficit qui indiget profectu.de quibus se prius evacuaverat. Quid indignum est profecisse eum sapientia, profecisse aetate, profecisse gratia apud Deum et homines, et vera de eo esse ista quae dicta sunt, « priusquam cognoscat puer bonum aut as, nonne offendis ita sentiendo de unigenito et primogenito universae creaturae; de eo, qui antequam conc
Abbreviated transcription (Latin):
libro uiuentium & cũ iustis non scribantur & minc inseriptura ait domus isrł.
Non scribentur & in terrã isrł non intrabunt. Intrare promissionis terrã heretici
norabuntur. quae est terra ualde bona & inqua intraduc

Expanded text:
libro viventium, et cum justis non scribantur. Et nunc Scriptura ait: In domum Israel libro viventium, et cum justis non scribantur. Et nunc Scriptura ait: In domum Israel non scribentur, et in terram Israel non intrabunt. Extra repromissionis terram haeretici morabuntur, quae est terra valde bona, et in quam, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
prauitate deceptae in eorum conspirauere sententia. Hoc . ẽ. qđ quȩritur
& extendam manum meã ad prop hetas qui uident mendatia Haec cõminati¬
ones sunt aduersum falsos magistros. & eos qui locunt᷑ mendacia. Uideamus
quid de eis comminetur in disciplina popłi mei Non
modo a dño peccatores corripiuntur Aliter arguitur populus dĩ. aliter
alienus ab eo Fili ne neglexeris disciplinam dñi neq fatigeris dum
ab eo argueris. quem enim diligit dñs castigat. flagellat autem omnem
filium quem recipit Argue nos dnẽ uerum in iudicio & non infarore
sta correptio populi est correptio peccatoris & alieni illa est . quam iustus
renuit dicens. Dne ne iratua arguas me. neq in furore tuo corripias me.
De falsitate  magistris & pseudo prophetis dicuntur indisciplinae populi mei
nonerunt Neq scripturam domus isrhł scribentur. sic̃ & alibi. deleantur de

Expanded text:
pravitate decepti in eorum conspiravere sententiam, hoc est quod quaeritupravitate decepti in eorum conspiravere sententiam, hoc est quod quaeritu: Extendam manum meam ad prophetas, qui vident mendacia. Hae comminationes sunt adversum falsos magistros, et eos, qui loquuntur mendacia. Videamus autem quid de his comminetur: In disciplina 904 populi mei nonmodo a Domino peccatores corripiuntur. Aliter arguitur populus Domini, aliter alienus ab eo: Fili, ne neglexeris disciplinam Domini, neque fatigeris, dum argueris ab eo. Quem enim diligit Dominus castigat: flagellat autem omnem filium, quem recipit . Argue nos, Domine, verum in judicio, et non in furore: ista correptio populi est. Correptio peccatoris et alieni illa est, quam justus renuit dicens: Domine, ne in ira tua arguas me neque in furore tuo corripias me . De falsis itaque magistris, et de pseudoprophetis dicitur: In disciplina populi mei non erunt, neque in scriptura Domus Israel scribentur. Sicut et alibi: Deleantur de
Abbreviated transcription (Latin):
habet sic eam inter p̃tatur uidet ueritatem & scĩ quidem ñ diuinaNT
Ionenim diuinatio in iacob Peccatores uero diuinant falsa dicentes.
hȩc dicit dñs. & dns non misit eos audi hereticos quomodo tradition
apłoꝵ habere sedicant Audi falsos magistros quomodo affirment
doctrinam suam dñi eẽ. doctrinam sensũum sensui congruere
locuti estis & dixistis dicit dñs. & ego non sum locutus. ꝓpt̃a dic
ut sermones nr̃i non sint falsi lic& quidem homines ignoratione uidi¬
cii eos adserant falsas. dñs nondicat & recte nobiscum agetur siuero mille
hominum eosdixerunt ueros iudicio porrodĩ fuerint falsi
quid mihi proderit. Dicunt & martionitae magistri sui ueros esse
sermones dicunt & ualentini robustissimam sectã qui fabularum eius
commenta suscipiunt. Quae utilitas quia plurima ecclesiae heretica

Expanded text:
habet, sic eam interpretatur, videt veritatem. Et sancti quidem non divinant: habet, sic eam interpretatur, videt veritatem. Et sancti quidem non divinant: « Non enim divinatio in Jacob ; » peccatores vero divinant falsa, dicentes: « Haec dicit Dominus, et Dominus non misit eos. » Audi haereticos, quomodo traditionem apostolorum habere se dicant; audi falsos magistros, quomodo affirment doctrinam suam, Domini esse doctrinam, et sensum suum, sensui congruere locuti estis, et dixistis, dicit Dominus, et ego non sum locutus? Propterea dic:ut sermones nostri non sint falsi. Licet quidam homines ignorantia judicii eos asserant falsos, Dominus non dicat, et recte nobiscum agetur. Si vero mille hominum eos dixerint veros, judicio porro Dei fuerint falsi, quid mihi proderit? Dicunt et Marcionitae magistri sui veros esse sermones, dicunt et Valentini robustissimam sectam, qui fabularum ejus commenta suscipiunt. Quae utilitas? Quia plurimi Ecclesiae haeretica