comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiã dei. & arriana impietatẽ in toto orbe funda-¬
re conati sunt : uindicant in scełe ierobaĩ regẽ ifri:
ue enĩ falsi sacerdotis mandata despexit: nec ad
suggestionẽ eius quicquã uoluit respondere.: Isti aut̃
cũ multis amasiis sacerdotibus suis : fame & penu¬
ria carceribꝰ & exiliis : amos ꝓpħam & sacerdotes dnĩ
necauert̃: Et respondit a mos & dix̃ ad amasiã. lon

Expanded text:
Ecclesiam Dei, et Arianam impietatem in toto orbe fundaEcclesiam Dei, et Arianam impietatem in toto orbe fundare conati sunt, vincant in scelere Jeroboam regem Israel. Ille enim falsi sacerdotis mandata despexit, nec ad suggestionem ejus quidquam voluit respondere. Isti autem cum multis Amasiis sacerdotibus suis, fame et penuria, carceribus et exsiliis 333 Amos prophetam et sacerdotes Domini necaverunt. Et respondit Amos, et dixit ad Amasiam: Non
Abbreviated transcription (Latin):
cere In bethel autẽ in ꝗͣ ego sum sacerdos. ñ adicies ꝓpħare:
sus sacerdos loqͥtur : adulans regͣi fastigio. ut non di-¬
cat scĩficatio dei nri ẽ. & domꝰ idoli: sed scificatio regis
& domus regni. Hanc habentibꝰ cunctis qͥ falsos deos
colunt consuetudinẽ ut suꝑbiã suam regibꝰ imputent:
& qđ ipsi faciunt rex fecisse uideatur Omiã quȩ de
amasia & ieroboã & isrł. & amos int̾pretati sumꝰ. trotolo¬
sias sol& interdũ mittere ad ieroboã regẽ hereticũ
accusare apud eum. & iubere doctoribꝰ ne p̃dicent
in ifrł ne contra regis faciant uoluntatẽ : qr bethel
hoc ẽ. domꝰ dei & falsa eccłia scĩficatio regis sit. & do¬
mus regni Solent enĩ dicere Imꝑator nobis cõmunicat.:
& quis ei restiterit: Statim calumniant᷑. Ergo tu contͣ
imꝑatorẽ facis. augusti mandata contemnis Et tam̃
consideremꝰ quod multi reges xpĩani qͥ ꝑsequuti sunt

Expanded text:
cere: in Bethel autem, in qua ego sum sacerdos, ultra non adjicies cere: in Bethel autem, in qua ego sum sacerdos, ultra non adjicies sus sacerdos loquitur, adulans regali fastigio, ut non dicat: sanctificatio Dei nostri est, et domus idoli; sed sanctificatio regis, et domus regni: hanc habentibus cunctis qui falsos deos colunt consuetudinem, ut superbiam suam regibus imputent, et quod ipsi faciunt, rex fecisse videatur. Omnia quae de Amasia, et Jeroboam, et Israel, et Amos interpretati sumus, τροπολsias solet aliquando mittere ad Jeroboam regem haereticorum accusare apud eum, et jubere doctoribus ne praedicent in Israel, ne contra regis faciant voluntatem: quia Bethel, hoc est domus Dei, et falsa Ecclesia sanctificatio regis sit et domus regni. Solent enim dicere: Imperator nobis communicat, et si quis ei restiterit, statim calumniatur. Ergo tu contra imperatorem facis, Augusti mandatconsideremus, quod multi reges Christiani qui persecuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ro ieroboã uanissimna amasie mandata contemnens: m¬
chil ad ea quȩ ille mandauerat uoluit respondere.
Unde ipse sibi assumit auctoritatẽ sacerdotalis fasti¬
gii: & loquitur ad amos: Qui uides. gradere. fuge
in terrã uide: Ppħe ut crebro diximus: pͥus appellaban¬
tur uidentes. qr que uentura erant dicebant: cordis
oculis intuebantur Querat prudens lector qͣre uiden¬
tẽ uoc&. & nomine ꝓpħali quẽ de terra ifrł exire
compellit. Cui respondendũ ẽ. Aut cũ irrisione dicere
bat eẽ. in popło qͥ eũ libenter audirent: ꝓpt̾ qđ & re¬
gi retulit congregationes facit contra te amos. aꝑte
muriã non aud& fateri. ne audientes ledere uideat᷑::
Uade inquit in terrã uda in qͣ natus es. ubi libenter
audiuntur insani: & comede ibi panẽ tuũ uel ibi ui¬
ue. aut certe exerce artẽ tuã ꝑ quã tͥ repperias cibos.
&̾ ibi uatieiare qr habes ibi multos qͦs consuesti sedu¬

Expanded text:
ro Jeroboam vanissima Amasiae mandata contemnens, nro Jeroboam vanissima Amasiae mandata contemnens, nihil ad ea quae ille mandaverat voluit respondere: unde ipse sibi assumit auctoritatem sacerdotalis fastigii, et loquitur ad Amos: Qui vides, gradere: fuge in terram Juda. Prophetae, ut crebro diximus, 332 prius appellabantur videntes, quia quae ventura dicebant, cordis oculis intuebantur. Quaerat prudens lector, quare videntem vocet et nomine prophetali, quem de terra Israel exire compellitsse in populo, qui cum libenter audirent: propter quod et regi retulit, congregationes facit contra te Amos: aperte injuriam non audet facere, ne audientes laedere videatur. Vade, inquit, in terram Juda, in qua natus es, ubi libenter audiuntur insani: et comede ibi panem tuum, vel ibi vive, aut certe exerce artem tuam per quam tibi reperias cibos, et ibi vaticinare, qui habes multos quos consuevisti sedu
Abbreviated transcription (Latin):
cerimonie isrł desolabuntur & consurgã suꝑ domũ
ieroboam ingladio. & quod idola penitus destruant᷑
qͥbꝰ p̾erat amasias sacerdos. & contra ieroboã deus
consurgat ingladio nisi egerit penitentiã: ule de
sua non mandat inuria ut de regis tantũ con-¬
tumelia dolere uideat᷑ Hȩc enĩ inquit dicit amos.
Erras calumniator In om̃ibꝰ enĩ sermonibꝰ suis non qͣsi
ex se ꝓpħa loquit᷑. sed semꝑ p̃ponit in titulo: hec dic̃
dñs. Igit᷑ quȩ loquutus ẽ. dñs. amos ꝓpħã dixisse
comiemorat : ut magis regẽ ꝓuoc& ad uindictã:
Que sunt quȩ dic̃ amos: Ingladio moriet᷑ ieroboã
& in hoc m̃tiris. Non enĩ dix moriet᷑. Si enĩ boc dicis
uideatur non fusciꝑe penitentiã Sed consurg& deus
suꝑ domũ ieroboã in gladio: comminans penã non in¬
ferens: Nec dix̾ in gladio morietur ieroboam: sed con-
de t̾ra sua. Adde & cet̾a : si non egerit penitentiã Por¬

Expanded text:
caeremoniae Israel desolabuntur, et consurgam super domum caeremoniae Israel desolabuntur, et consurgam super domum Jeroboam in gladio, eo quod idola penitus destruantur, quibus praeerat Amasias sacerdos, et contra Jeroboam Deus consurgat in gladio, nisi egerit poenitentiam: ille de sua non mandat injuria, ut de regis tantum contumelia dolere videatur. Haec enim, inquit, dicit Amos. Erras, calumniator. In omnibus enim sermonibus suis non quasi ex se propheta loquitur, sed semper praeponit in titulo: Haec dicit Dominus. Igitur quae locutus est Dominus, Amos prophetam dixisse commemorat, ut magis regem provocet ad vindictam. Quae sunt quae dicit Amos? In gladio morietur Jeroboam. Et in hoc mentiris: non enim dixit, morietur; si enim hoc dixisset, videbatur non suscipere poenitentiam; sed, consurget Dominus super domum Jeroboam in gladio: comminans poenam, non inferens. Nec dixit: In gladio morietur Jeroboam: sed, consde terra sua: adde et caetera, si non egerit poenitentiam. Por
Abbreviated transcription (Latin):
ibi uiue. & ibi ꝓpħabis : in bethel autẽ non addes ui
tra ꝓpħare. qr scĩficatio regis ẽ. & domꝰ regni. Salomo¬
nis ꝓuerbiũ ẽ : immo mandatũ.: Noli arguere malos:
ne oderint te & econtrario de bonis p̾cipit: Argue
sapientẽ & dilig& te. Et in alio loco Qui arguto
inqͥt hominis uias : gram̃ habebit magis ꝗͣ is qui
loquit᷑ que delectent: Itaq & amos emendationis
affectu loquebatur ad popłm & ex sermonibꝰ dei ter¬
ribilia minabatur: ut agentes penitentiã reuerte¬
rentur ad dñm. & idola desererent.: Iunc sacerdos
Rebellaũ contra te amos. siue congregationes facit
atq conuentus in medio tui regni isrł. & tanta loqͥt᷑
ut terra regni tui uerba eius sustinere non possit.
Aud& autẽ mittere ad regẽ isrł quasi pontifex: me¬
tuens nesi popłs conuertat᷑s ad cultũ dei: ille sa-¬
cerdocii ꝑdat głiam. Cumq duo audierit demolien¬
tur excelsa idoli. siue arȩ risus. & scĩficationes uł

Expanded text:
ibi vive, et ibi prophetabis: in Bethel autem non adjitare, quia sanctificatio regis est, et domus regni. Salomonis proverbium est, immo mandatum: Noli arguere malos, ne oderint te : Et econtrario de bonis praecepit: Argue sapientem, et diliget te. In alio quoque loco: Qui arguit, inquit, hominis vias, gratiam habebit magis quam is qui loquitur quae delectent . Itaque 331 et Amos emendationis affectu loquebatur ad populum, et ex sermonibus Dei terribilia minabatur, ut agentes poenitentiam, reverterentur ad Deum et idola desererent. Tunc sacerdos Rebellavit contra te Amos, sive congregationes facit atque conventus in medio regni tui, Israel, et tanta loquitur, ut terra regni tui verba ejus sustinere non possit. Audet autem mittere ad regem Israel quasi pontifex: metuens ne si populus convertatur ad cultum Dei, ille sacerdotii perdat gloriam. Cumque duo audierit, demolientur excelsa idolis, sive arae risus, et sanctificationes, vel
Abbreviated transcription (Latin):
locustarũ: In pͥncipio germinantiũ serotim imbriᷤ. &
pꝰ imbrẽ serotinũ tonsorẽ regẽ siue regis. & ut uer¬
bũ expͥmamꝰ ex uerbo. tonsurã regis sennacberib qͣ
cuncta .xcͤ. tribuũ totonderit atq uastauerit Non
ei dñs ostendit nabuchodonosor immo uoeat. & uenire
p̃cepit contra uidã & ierłm Uocat autẽ ut templũ et
ierłm igne succendat: & faciat in igne udiciũ de

Expanded text:
inantium serotini imbris, et post imbrem serotinum, tonsorem regem, sive regis, et ut verbum exprimamus e verbo, tonsuram regis Sennacherib, qua cuncta decem tribuum totonderit atque vastaverit. Nunc idem Dominus ostendit Nabuchodonosor, immo vocat et venire praecipit contra Judam et Jerusalem. Vocat autem, ut templum et Jerusalem igne succendat, et fa
Abbreviated transcription (Latin):
magis temptationibꝰ ceditur: tantoqͥ plus fortior
sit. & ꝓnomine saluatoris int̾ flagella letatur.:
Cũq anullo suꝑari queat: solo mortiferȩ libidinif
calore dissoluitur: Hec enĩ sanguinis hircorũ & ip¬
sius hirci dicitur ẽẽ. natura ut sit ad libidinem
calidissimus: & qđ ignif edomare nequeat solus il¬
inus dissoluat cruor Ponit gͦ hiuuscemodi adaman-¬
tẽ in medio popłi sui isrł. & ultra non transiae eũ
nec dimittit: ut dissipentur arȩ que risu & fubsanna¬
tione st̃ dignȩ. & omĩa hereticorũ misteria domũ qie
roboã qͥ pͥmus dĩ popłm suꝑauit: ꝑcutiat gladio atq
subuertat. Et misit amasias sacerdos ad ieroboam
regẽ isrł dicens.: Rebellauit contra te amos in medio
domus isrł: ñ poterit terra sustinere uniuersos ser¬

Expanded text:
 caeditur, tanto fortior fit, et pro nomine Salvatoris inter flagella laetatur. Cumque a nullo superari queat, solo mortiferae libidinis calore dissolvitur. Haec enim sanguinis hircorum et ipsius hirci dicitur esse natura, ut sit ad libidinem calidissimus, et quod ignis edomare nequeat, solus illius dissolvat cruor. Ponit ergo Dominus hujuscemodi adamantem in medio populi sui Israel, et ultra non transit eum, nec dimittit ut dissipentur arae, quae risu et subsannatione sunt dignae, et omnia haereticorum mysteria domumque Jeroboam, qui primus Dei populum separavit, percutiat gladio, atque subvertat. Et misit Amasias sacerdos Bethel ad Jeroboam regem Israel, dicens: Rebellavit contra te Amos in medio domus Israel: N
Abbreviated transcription (Latin):
dño nr̃o Petrus qͦq qr erat fortissimꝰ ad aman̾s.: por¬
tȩ inferorũ non p̾ualuerunt aduersus eã Dic uir
&̃ dñs qͥstat suꝑ murũ ad amantinũ. hab& in manu
sua adamantẽ. Qui nisi dei teneatur manu & illiꝰ
ualletur auxilio. omẽm ꝑdit foraitudinẽ dicente
dño in euangłio. nemo potest rapere de manu patris
mei E in tantũ robustus ẽ: ut dicatur ad eũ. Si

Expanded text:
ortae inferorum non 330 praevaluerunt adversus eum . Hic vir et Dominus, qui stat super murum adamantinum, habet in manu sua adamantem, qui nisi Dei teneatur manu, et illius valletur auxilio, omnem perdit fortitudinem, dicente Domino in Evangelio: Nemo potest rapere de manu Patris mei . Et intantu
Abbreviated transcription (Latin):
qr ds naturalibꝰ ramis non peꝑcit. timeamus eadẽ
Ne taceas neq composcaris ds̃. & ne sueas ame : & assi¬
milabor descendentibꝰ in lacũ. In toto orbe terrarum:
piectũ ẽ. silentiũ uideoꝵ. Ubicũq fuerint musitunt
potius quam loquuntur & cũ blasphemia eoꝵ contra
dĩmi saluatorẽ ad cęlũ usq ꝑuenerit : omis interpͣ¬
tatio scripturarũ muta ẽ.abeis. & silens. & aures non pe

Expanded text:
quia Deus naturalibus ramis non pepercit, timeamus eadem quia Deus naturalibus ramis non pepercit, timeamus eadem Ne taceas, neque compescaris, Deus, et ne sileas a me, et assimilabor descendentibus in lacum . In toto orbe terrarum projectum est silentium Judaeorum: ubicumque fuerint, mussitant potiusquam loquuntur, et cum blasphemia eorum contra Dominum Salvatorem ad coelum usque perveniat, omnis interpretatio Scripturarum muta est
Abbreviated transcription (Latin):
ge crucifige eũ  ꝑdiderunt alas colũbȩ & uenit
finis suꝑ eos & extrema captiuitas: ultraq non peꝑcit
silenciũ. Habentibꝰ iudeis moisen & ꝓpħas & non ha¬
bentibꝰ uerbũ dĩ: legentibꝰ litterã & ꝑdentibus spm̃:
qͣndo facta ẽ.mensa eoꝵ in laqueũ & in retributionẽ¬
&̾ in rumã. & cecati st̃ ocłi eorũ ut ñ uiderent. & ob¬
turatȩ sunt aures eorũ ut ñ audirent. & incuruatũ
ẽ. dorsum eorũ ne cęlũ suspicerent. sed tum euangłica
illa muliere quę habebat spm infirmitatis semꝑ ter¬
rȩ neumberent: & effusa eͥ.suꝑ eos ira dei & furor ire
eius comp̃hendit illos: ita ut fiat habitacio illorum
deserta. & intabernaculis eorum non cẽt. habitator.
Quando completũ ẽ. ecce dies ueniunt dic̃ dñs & mittã
famẽ suꝑ terrã. non famem panis neq sitĩ aque: s¬
uenerimꝰ : plenius disserendũ ẽ: Nos gͦ cernentes

Expanded text:
eum, crucifige eum , et perdiderunt alas columbae. Et venit eum, crucifige eum , et perdiderunt alas columbae. Et venit 337 finis super eos, et extrema captivitas, ultraque non pepercsilentium, habentibus Judaeis Moysen et Prophetas, et non habenti in laqueum, et in retributionem, et ruinam, et excaecati sunt oculi eorum, ut non viderent, et obturatae sunt aures eorum, ut non audirent: et incurvatum est dorsum eorum, ne coelum suspicerent; sed cum Evangelica illa muliere, quae habebat spiritum infirmitatis , semper terrae incumberent. Et effusa est super eos ira Dei, et furor irae ejus comprehendit illos, ita ut fieret habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non esset habitator: quando completum est: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et emittam famem super terram: non famem panis, neque sitim aquem, plenius disserendum est. Nos ergo cernentes,
Abbreviated transcription (Latin):
tribubꝰ dicere uideretur: intulit. Stridebunt cardi¬
nes templi. siue laquearia in die illa: dicit dñs Hec
pondꝰ incũbat: ut ipsi quoq porarũ cardines & ex¬
celsa laquearia ululent & meredibilẽ sentiant uasti¬
tatẽ : quando multi morientur. & captis habitatoribꝰ
uel occisis : in om̃i loco piciatur silentiũ Sin autẽ uo-¬
luerimꝰ legere ꝓuncino pomoꝵ uas aucupis : hoc di¬
cendũ ẽ. qd qͦmͦ auceps uisco uel retibꝰ aues uolan-¬
tes ꝑ aerẽ & sublimius discurrentes ad terrã detra¬
hit. sic ds̃ ꝑ sennacherib siue nabuehodonosor quos
nunc aucupes intelligimus popłm suum prius libe¬
rũ & legis obseruatione sublunẽ comp̃henderit.
uinxerit. transtulerit enecarit Non enĩ iniuste ten¬
duntur retia auibꝰ & hoc ñ solũ ad babiloniȩ capti¬
uitatis tempꝰ referendũ ẽ: sed & in aduentu dni sal¬
uatoris qͣndo dixerunt aufer de terra talẽ. crucifi

Expanded text:
tribubus dicere videretur, intulit: Stridebunt carditribubus dicere videretur, intulit: Stridebunt cardines templi, sive laquearia in die illa, dicit Dominus. Hoc pondus incumbat: ut ipsi quoque portarum cardines et excelsa laquearia ululent, et incredibilem sentiant vastitatem: quando multi morientur, et captis habitatoribus vel occisis, in omni loco projiciatur silentium. Sin autem voluerimus legere pro uncino pomorum vas aucupis, hoc dicendum est, quod quomodo aucupes visco vel retibus aves volantes per aerem, et sublimius discurrentes ad terram detrahit, sic Deus per Sennacherib sive Nabuchodonosor, quos nunc aucupes intelligimus, populum suum prius liberum, et Legis observatione sublimem comprehenderit, vinxerit, transtulerit, enecarit. Non enim injuste tenduntur retia avibus. Et hoc non solum ad Babyloniae captivitatis tempus referendum est, sed et in adventum Domini Salvatoris, quando dixerunt: Aufer de terra talem: crucifige
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ad me Uenio finis suꝑ popłi meũ isrl: non
adiciã ultra ut transeã eũ. X ululabunt laquearia
templi in die illo: dic̃ dñs ds Multi cadentes ert̃:
in omĩ loco ꝓiciã silentiũ. Quod ieremias sub uirga
cernit uigiliarũ siue nueis eo quod uigilauerit suꝑ
peccata popli sui. ne clausis & combentibꝰ oołis eoꝵ
delicta non uiderit: hoc nunc amos aduersũ uidã
& isrł pariter intuetur sub specie uneini qͥ hebraice
appellatur chelub. & a. locae. in uas aucupis uertit᷑.
eodẽ ꝓpħa legimus. si cad& auis supͣ terrã. sine au¬
cupe &ẽ. sensus Sic̃ uncino ramt arborũ detra-¬
huntur. ad poma carpenda: ita ego ꝓxim ũ capti-¬
uitatis tempꝰ attraxi. Et ut sciamus hoc eẽ. qđ di¬
cimus : ipse int̾pretatur ds̃ qͥd signific& uisio ꝗͣ ꝓ¬
seqͥtur ñ adiciã ultra ut ꝑtranseã eũ : hoc significat
qđ iniqͥtates popli sui ultra non transeat. nec negligat.
neq impunita scelera tͣnsire ꝑmittat & ne solũ .xͤ.

Expanded text:
nit Al. Veniet finis super populum meum Israel: non addam ultra 336 ut pertranseam eum; et ululabunt laquearia templi in die illa, dicit Dominus Deus. Multi cadentes erunt: in omni loco injiciam silentium. Quod Jeremias sub virga cernit vigiliarum, sive nucis eo quod vigilaverit super peccata populi sui, ne quasi clausis et conniventibus oculis eorum delicta non viderit: hoc nunc Amos adversus Judam et Israel pariter intuetur sub specie uncini, qui Hebraice appellatur CHELUB   et a LXX in vas aucupis vertitur:eodem propheta legimus: Si cadet avis super terram sine aucupe. Et est sensus: Sicut uncino rami arborum detrahuntur ad poma carpenda: ita ego proximum captivitatis tempus attraxi. Et ut sciamus hoc esse, quod dicimus, ipse interpretatur Deus, quid significet visio, sequitur: Non adjiciam ultra ut pertranseam eum, hoc significat, quod iniquitates populi sui ultra non transeat, nec negligat, neque impunita scelera transire permittat. Et ne solum de decem
Abbreviated transcription (Latin):
at Ipse quoq amasias qͥ nunc głatur in sacerdote ĩ
potestate : neqͣꝗͣ moriatur in terra sua. sed ductus
in captiuitatẽ moriatur in terra quȩ polluta ẽ. idoł
& non ante moriatur: nisi ante popłm quẽ deceperat
seruientẽ uideat atq captiuum Scđm tropologiã
amasias sacerdos interp̾tatur robustus & rigidus. eo
qđ rebellis & ferox. ȩccłiasticũ uirũ & uere ꝓpħam ue¬
Huius ueor falsa eccłia patebit fornicationi omĩui:
& filii eius ac filie qͣs male in errore genauit: dnĩ
mucrone ferientur.: Humus qͦq illius & uniuersa
possessio erit pars demonũ: & ipse morietur in terra
polluta quȩ non hab& habitatorẽ dm̃: sed multis
prauȩ religionis contaminetur erroribꝰ. & omĩs popłs
qͥ faisum sibi nom̃ assumit isrł. captiuus migͣbit de
terra sua ut non seruiat deo. sed hereticoꝵ ac demo
nũ colla summittat Hec ostendit michi dñs ds̃. & ecce

Expanded text:
at. Ipse quoque Amasias, qui nunc gloriatur in sacerdotii at. Ipse quoque Amasias, qui nunc gloriatur in sacerdotii potestate, nequaquam morietur in terra sua, sed ductus in captivitatem morietur in terra quae polluta est idolis, et non ante morietur, nisi populum quem deceperat, servientem videat atque captivum. Secundum tropologiam, Amasias sacerdos interpretatur robustus et rigidus  Al. frigidus, eo quod rebellis et ferox ecclesiasticum virum et vere prophetam veHujus uxor falsa Ecclesia, patebit fornicationi omnium: et filii ejus ac filiae quas male in errore generavit, Domini mucrone ferientur: humus quoque illius et universa possessio erit pars daemonum, et ipse morietur in terra polluta, quae non habeat habitatorem Deum, sed multis pravae religionis contaminetur erroribus, et omnis populus qui falsum sibi nomen assumit Israel, captivus migrabit de terra sua, ut non serviat Deo, sed haereticorum ac daemonum jugo colla submittat. Haec ostendit mihi Dominus Deus: Et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
posuimus & non stillabis. fimmachus interp̃tatꝰ ẽ. ñ in¬
crepabis Stillare autẽ ꝓpħas idiona scripturarũ ẽ:
qd̃ ñ totã dĩ simul inferant irã. sed paruas stillas
comminatione denuncient. Quia gͦ dixisti mͥ ñ pro¬
phetabis: uxor tua in ciuitate fornicabitur Qd̃ ineliuis
fornicetur. sea qͦ passiuo gnẽ abaliis constupͣta susti¬
neat fornicationẽ Grandis autẽ dolor in credibilisq
ignominia : quando maritus inmedia ciuitate p̾sen¬
tibus cunctis uxoris imuriã ꝓhib̾e non potest Fuii
qͦq inqͥt tui & filie in gladio cadent Non ẽ. tantꝰ dolor
in filia constuprata: ꝗͣ in uxore corrupta Nec tantꝰ
dolor in occisa uxore: quantus in filuis trucidatis.
Maritus enim libentis hab& uxorẽ interfici: quam
pollui Nec hoc sufficit ad iniuriã: nisi & terra ipsius
fuiculo abhostibꝰ diuidatur. & nouos cultores recipi¬

Expanded text:
posuimus, Et non stillabis: Symmachus interpretatus est, non inposuimus, Et non stillabis: Symmachus interpretatus est, non increpabis. Stillare autem prophetas, idioma Scripturarum est: quod non totam Dei simul inferant iram, sed parvas stillas commihatione denuntient. Quia ergo dixisti mihi, non prophetabis, uxor tua in civitate fornicabitur, quod melius fornicetur, sed quod passivo genere, ab aliis constuprata 335 sustineat fornicationem. Grandis autem dolor, incredibilisque ignominia, quando maritus in media civitate, praesentibus cunetis, uxoris injuriam prohibere non potest. Filii quoque, inquit, tui, et filiae tuae gladio cadent. Non est tantus dolor in filia constuprata; quantus in uxore polluta, nec tantus dolor in uxore occisa, quantus in filiis trucidatis. Maritus enim libentius audit uxorem interfici, quam pollui. Nec hoc sufficit ad injuriam, nisi et terra ipsius funiculo ab hostibus dividatur, et novos cultores recipi
Abbreviated transcription (Latin):
a marissimas cariculas faciunt & aculicibꝰ corrum¬
puntur:. Nobis autẽ qr solitudo in qua morabatur
amos¬
amos nullã huuiscemodi gignit arborẽ: magis uiden¬
tur rubos dicere qͥ afferunt mora & pastorũ famem
ac penuriã consolantur Ut eumq uoluerit lector ac¬
ciꝑe. hoc dicendũ ẽ. đ humilẽ pastorũ & rusticũ
assumpserit dñs: & miserit ad popłm suũ isrł & p̃ce¬
pit ei ut egrediens de terra sua samariã ꝓger&. &
ibi quȩ uentura sunt ꝓpb̃ar& Quia igit᷑ dnõ inqͥt
iubente ut loqͣr. tu amasia dicis mͥ noli ꝓpħare suꝑ
isrł. & non stillabis suꝑ domũ idoli. audi que contra
te diis comminet᷑: ꝓdomo idoli. in hebraico scriptũ
hab&. beeth. isaac. id .ẽ. domꝰ risus Isaac enim: risꝰ
interp̃tatur Q.đ̃. locax. tustulerunt domũ iacob: nom̃
ꝓ altero nomine & ñ rem intelligentes Rursũ ubi nos

Expanded text:
amarissimas cariculas faciunt, et a culicibus corrumamarissimas cariculas faciunt, et a culicibus corrumpuntur. Nobis autem quia solitudo in qua morabatur Amos nullam hujuscemodi gignit arborem magis videtur rubos dicere, qui afferunt mora, ac pastorum famem et penuriam consolantur. Utcumque voluerit lector accipere, hoc dicendum est, quod humilem pastorem et rusticum assumpserit Dominus, et miserit ad populum suum Israel, et praeceperit ei, ut egrediens de terra sua, Samariam pergeret: et ibi quae ventura sunt prophetaret. Quia igitur Domino, inquit, jubente ut loquar, tu Amasia dicis mihi: Noli prophetare super Israel, et non stillabis super domum idoli: audi quae contra te Dominus comminetur. Pro domo idoli, in Hebraico scriptum est BETH ISAAC  , id est, domus risus Isaac enim risus interpretatur, quod LXX transtulerunt, domum Jacob, nomen pro altero nomine, et non rem intelligentes. Rursum ubi nos
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓphetali stirpe descendens. Sed eũ eem̃ arm̃tarius
& ruboꝵ moras destringerẽ: tulit me dñs sequentẽ
greges. ꝓ armentario. qͥ hebraice dicitur. bocer̃. aqͥla
& simmachus & thedotio & qͥnta editio. boucolon. tͣnstu¬
conuersatur: ut ostendat greges eaprarũ semꝑ ru¬
pes & asꝑas cautes & altiora conscendere. Sed qm̃ in
fert & tulit me dñs id ẽ. de peccoribꝰ : uidetur magis
significare quam capras Lic& in pͥncipio leuitici le-¬
gerimus : & oues & capras peccorũ nomine significa¬
ri  Ita enim dñs loqͥtur. Si obtuleris. a potoñ. probatõni
id ẽ. de peccoribꝰ dño: agnũ. ł hedũ. & ouẽ siue capͣm.
Porro hoc qđ ait uellicãs siccamina. qđ aqͥla int̾pre¬
tatus ẽ. serutans sicomoros. simmacꝰ habens sicomorꝰ
quidã ita edisserunt. ut sicamina uelint appellari
genus arborũ quȩ palestine nascuntur in campestri-¬
bus. & aggrestes afferunt ficꝰ. qussi non uellicent᷑

Expanded text:
descendens; sed cum essem armentarius et ruborum mora distringerem, tulit me Dominus sequentem greges. Pro armentario, qui Hebraice dicitur BOCER  , Aquila et Symmachus et Theodotio, et quinta editio βουκόλον transtuconversatur: ut ostendat greges caprarum semper rupes et asperas cautes et altiora conscendere. Sed quoniam infert: Et tulit significare, quam capras: licet in principio Levitici legerimus, et oves et capras, pecorum nomine demonstrari. Ita enim Dominus loquitur. Si obtulerit ἀπὸ τῶν προβάτων, id est, de pecoribus Domino agnum, vel haedum, et ovem, sive capram . Porro hoc quod ait, vellicans sycamina, quod Aquila interpretatus est, scrutans sycomoros, et Symmachus, habens sycomoros, quidam ita edisserunt, ut sycamina velint appellari genus arborum, quae Palaestinae nascuntur in campestribus, et agrestes afferunt ficus, quae si non vellicentur,
Abbreviated transcription (Latin):
sa uastauerit & nichil penitus reliquerit herbę uiren¬
tis in terra. Hunc tonsurã siue tonsorẽ esaias acutã
statim intulit regẽ assiriũ Nouacula gͥ & tonsor re
gis exercitus cbaldeorũ ẽ: qͥ in modi bruchus uniuer¬
sa populatus ẽ. Ꝙ non solũ fruges: sed ligna fenum
stipulãq consumpsit lactũ ẽ. autẽ cũ consummass&e
bruchus qͥ uenerat pꝰ locustã comedere herbã terrȩ. &

Expanded text:
sa vastaverit, et nihil penitus reliquerit herbae virensa vastaverit, et nihil penitus reliquerit herbae virentis in terra. Hunc tonsorem, sive tonsuram, Isaias acutam statim intulit, regem Assyriorum. Novacula igitur et tonsor 324 regis, exercitus Chaldaeorum est, qui in modum bruchi universa populatus est, et non solum fruges, sed ligna, fenum, stipulamque consumpsit. Factum est autem cum consummasset bruchus qui venerat post locustam comeder
Abbreviated transcription (Latin):
solum ea quę multa scła post futura sunt ꝓpħicus ser¬
mo p̃dicit : sed & uicina que stati uaticiu consequan¬
tur Solemus enim homines multo plus de nobis ꝗͣ
de posteris cogitare. dicente ezechia: fiat pax in diebꝰ
meis: & ut qͥ uiderint rebus expleta quȩ ante ad nun¬
ciata sunt: conuertantur ad cultũ dei. in cuius ꝓpħe
diuinationis ẽ. ueritas Ostendit s añs sennacherib regẽ
assiriorũ. cũ infinita exercitus mutatudine instar lo¬
custe uniuersa tondentis eẽ. uenturũ in pͥncipio imbriᷤᷤ
serotini: quando extrema dĩ omĩpotentis miscđia indi
custa uenit in principio imbrif serotini. quando cun¬
cta uirent. parturit omĩs ager. & diuersarũ arboꝵ
flores in sui generis poma rumpunt᷑ & ut uno ser-¬
mone indicẽ quod uolo: cunctarũ abundantiã rerum
custas que pͥmo uere uolitabant: bruchus innumera¬
bilis sequebantur. Qͥ ueniebat pꝰ imbrẽ serotinũ. &
appellabatur tonsor uł tunsura regis eo quod uniuer¬

Expanded text:
lum ea quae multa post saecula futura sunt propheticus sermo praedicit, sed et vicina, et quae statim vaticinium consequantur. Solemus enim homines multo plus de nobis, quam de posteris cogitare, dicente Ezechia: Fiat pax in diebus meis . Ut qui viderint rebus expleta quae ante nuntiata sunt, convertantur ad cultum Dei, in cujus prophetis divinationis est veritas. Ostendit igitur Dominus Sennacherib regem Assyriorum cum infinita exercitus multitudine, instar locustae universa tondenti, esse venturum in principio imbris serotini, quando extrema Dei omnipotentis misericordia indiginus. Quae locusta venit in principio imbris serotini, quando cuncta virent et parturit omnis ager, et diversarum arborum flores in sui generis poma rumpuntur. Et ut uno sermone indicem quod volo, cunctarum abundantiam rerum,custas, quae primo vere volitabant, bruchus innumerabilis sequebatur, qui veniebat post imbrem serotinum, et appellabatur tonsor vel tonsura regis eoquod univer
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ Gos. genti seuissimȩ comparasse. quȩ terrã uideã
uastatura describitur. Quid autẽ uoluerit aqͥla dicẽ.
ecce serotinꝰ post gazȩ regẽ. eũ gaza uerbo hebraico
aza appelletur: non satis intelligo Nisi forte ipsum uer¬
bũ. Gori. posuit: & paulatĩ in gazã errore corruptꝰ.:
noualia. & ne seminetis suꝑ spinas. grauia peccata
commiseruit. inducitur suꝑ eos fetus uł generatio lo¬
custarũ ueniens matutina. quando tͣnseuntibꝰ tene¬
brif incipiunt sua peccata cognoscere & qr ñ egert
penitentiã: adducit᷑ brubuqͥ appellat᷑ Gos rex. Dos aut̃
in linguã nram. uertitur aonia id ẽ. tectũ suꝑba que¬

Expanded text:
tudinem Gog genti saevissimae comparasse, quae terram Judaeam tudinem Gog genti saevissimae comparasse, quae terram Judaeam vastatura describitur. Quid autem voluerit Aquila dicere: Ecce serotinus post Gazae regem, cum Gaza verbo Hebraico AZA   appelletur, non satis intelligo, nisi forte ipsum sermonem GOZI   posuit, et paulatim Gazam errore corruptus enovalia: et ne seminetis super spinas gravia peccata commiserint, inducitur super eos fetus, vel generatio locustarum veniens matutina, quando transeuntibus noctis tenebris incipiunt sua peccata cognoscere, et quia non egerunt poenitentiam 325 adducitur bruchus, qui appellatur Gog rex: Gog autem in lingua
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs as̃: ꝓpicius esto obsecro Nolo in subuersionẽ popli
mei: mea uerba compleri. Nolo me ad hoc electũ de
pastorũ numero: ut runã.xͤ. tribuũ nunciẽ: Quis
enim suscitare poterit iacob nsi tu solus: qͦ allidente
nullus ẽ. qui suscit& : paruulus ẽ. iacob. & crebra ho¬
stium incursione deletur: Cũq ille p̾catur & int̾ioris
hominis lacrimas funder&: misertꝰ ẽ. dñs suꝑ hoc &
respondit. Non ꝑdã omẽ genus isrł: reliquie saluę
erunt Aut certe sic accipiendũ: Duo parit̃ futura
conspexit : pͥmũ locustã deinde bruchũ: ꝓ utroq dnm̃
deprecatus ẽ. & in uno tantũ exauditur ut bruchus
usq ad int̾netionẽ cuncta non uast&. Locusta uolitan ᷤ:
quedã deuor& quedã integra derelinquat Uident᷑
mͥ .lxxx. int̾pretes uerbũ hebraicũ sorĩ qđ int̾pre¬
tatur tonsor siue tonsurã intellexisse Gori.zai. litte¬
rã uau. arbitrantes & bruchi innumerabilẽ multi¬

Expanded text:
Deus, propitius esto, obsecro. Nolo in subversione populi mei mea verba compleri: nolo me ad hoc electum de pastorum numero, ut ruinam decem tribuum nuntiem. Quis enim poterit suscitare Jacob, nisi tu solus? quo allidente, nullus est qui suscitet. Parvulus est Jacob, et crebra hostium incursione deletus. Cumque ille precaretur, et interioris hominis lacrymas funderet, misertus est Dominus super hoc, et respondit: Non perdam omne genus Israel, reliquiae salvae erunt. Aut certe sic accipiendum: duo pariter futura conspexit. Primum locustam, deinde bruchum. Pro utroque Dominum deprecatus est, et in uno tantum exauditur, ut bruchus usque ad internecionem cuncta non vastet. Locusta autem volitans quaedam devoret, quaedam integra derelinquat. Videntur mihi LXX interpretes, verbum Hebraicum GOZI  , quod interpretatur tonsor, sive tonsura, intellexisse GOG, ZAI litteram VAU arbitrantes, et bruchi innumerabilem multi
Abbreviated transcription (Latin):
& ei seruituros nos ẽẽ. ꝓmittimꝰ. P torrente occiden¬
tis: sinimachus interpͣtatꝰ ẽ. uallẽ campestrẽ. Theo¬
docio torrentẽ arabie. Aqͥla: torrentẽ qͥ ẽ. in plancie.
Quibꝰ uerbis ostenditur. nequaꝗͣ in eis a murata ciui¬
tate exclusis mori posse peccata. nec ꝑuenire illos
ad torrentẽ campestrẽ & planũ siue deserti. Qͥ tor¬
rens dicitur uoluptatis. uixta illud qđ legimus de
torrente uoluptatis tuȩ potabis eos. Hec ostendit
mͥ dñs ds: & ecce fictor locuste in pͥncipio germinan-¬
tiũ serotini imbris. Xecce serotinũ post tonsorẽ gre

Expanded text:
torrente Occidentis, Symmachus interpretatus est, vallem campestrem: Theodotio, torrentem Arabiae: Aquila, torrentem qui est in planitie. Quibus verbis ostenditur nequaquam in eis a murata civitate exclusis, mori posse peccata, nec pervenire illos ad torrentem campestrem et planum sive deserti, qui torrens dicitur voluptatis, juxta illud quod legimus: De torrente voluptatis tuae potabis eos . Haec ostendit mihi Dominus Deus: Et ecce fictor locustae in principio germinantium 323 serotini imbris, et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
scõs ꝑ partes reputatur Iempꝰ enĩ ẽ: ut incipiat
uidiciũ de domo dñi. Ꝙ in ie zechiel p̾cipitur his
qͥ penas illaturi sunt a scĩs meis incipite Et in apło
legimus Si cuius opus arserit detrim̃tum patiet᷑:
ipse autẽ saluus erit sic tamen qͣsi ꝑ ignẽ: Cũq

Expanded text:
ejus parte reputantur; tempus enim est ut incipiat judicium a domo Domini. Et in Ezechiele praecipitur his qui poenas illaturi sunt: A sanctis meis incipite . Et in Apostolo legimus: Si cujus opus arserit, detrimentum patietur: ipse autem salvus erit: sic tamen quasi per ig
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpħiza suꝑ popłm meũ isrł. Et nunc audi sermonẽ
dñi. Tu dicis noli ꝓpħare suꝑ isrł. & ne congreges au¬
dientes contra domũ iacob ꝓpterea hȩc dic̃ dns. Aeor
tua in eiuitate form cabit᷑ : & filii tui & filiȩ tuȩ in
gladio cadent. & terra tua funiculo metietur: & tu
in terra mmunda morieris: ifrł autẽ captiuus duce¬
tur de terra sua. Hec qđ beatos apłos fecisse serip¬
tura cõmemorat. quando denuntiauerunt eis scribe
& pharisei ne docerent in nomine dnĩ iħu & illi res-¬
ponderunt dicentes. obedire deo magis oport& anho
bente idolorũ pontifice ne ꝓpħar& in bethel ñ solum
ꝓpħat & ostendit se magis dm̃ timere mittentẽ ꝗͣ
illũ ꝓhibentẽ : sed audacter & libere ipsi denunciat
supplicia: qͥ uetare conatꝰ ẽ. & dei impedire sermo¬

Expanded text:
iza super populum meum Israel, et nunc audi sermonem Domini: tu dicis, Noli prophetare super Israel, et ne congreges audientes contra domum Jacob. Propterea haec dicit Dominus: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae tuae in gladio cadent, et terra tua funiculo dividetur, et tu in terra immunda morieris; Israel autem captivus ducetur de terra sua. Hoc quod beatos apostolos fecisse Scriptura commemorat, quando denuntiaverunt eis Scribae et Pharisaei ne docerent in nomine Jesu; et illi responderunt dicentes: Obedire Deo magis oportet, quabente idolorum pontifice, ne prophetaret; in Bethel, non solum prophetat, et ostendit se magis Deum timere mittentem, quam illum prohibentem; sed audacter et libere ipsi denuntiat supplicia qui vetare conatus est, et Dei impedire sermo
Abbreviated transcription (Latin):
conterat & tribul& eos immo ꝓhibeat ingredi in emath
& usq ad torrentẽ occidentis.: Emath: interp̃tatur
murus aut murata Uetabuntur itaq abhac gente
seuissima. cui supplicia deleigatꝰe sunt confugere ad
citutatẽ munitã. que ẽ. celestis ierłm ne introean
& saluentur: In modũ Illius capituli quod in genesi
legimus ubi posuit as cherubin & flammeã rumphe¬
am quȩ uertitur ad custodiendã uiã ligni uite. Ut
qͥ eiectus fuerat de paradiso: nequaꝗͣ illuc ingrede¬
retur indignus.: Quodq seqͥtur usq ad torrentẽ oc¬
cidentis : de. sexagesimo psalmo int̾pretabitur. in qͦ
scriptũ ẽ. cantate deo psalmũ dicite nomini enus. iter
facite ei qͥ ascendit suꝑ occasũ dñs nomen illi: Nisi enĩ
bis ꝓficientibꝰ & ad meliora ꝑgentibꝰ in eodẽ psalmo im¬
perabitur. cantate dnõ psallite dño qui ascendit suꝑ
celũ cęli adorientẽ. Unde & in misteriis. pͥmũ renuncia

Expanded text:
conterat, et tribulet eos, immo prohibeat ingredi in Emath, et usque ad torrentem Occidentis. Emath interpretatur murus, aut murata. Vetabuntur itaque ab hac gente saevissima, cui supplicia delegata sunt, confugere ad civitatem munitam, quae est coelestis Jerusalem, ne introeant et salventur: in modum illius capituli quod in Genesi legimus, ubi posuit Deus Cherubim et flammeam rompheam , quae vertitur ad custodiendam viam ligni vitae, ut qui ejectus fuerat de paradiso, nequaquam illuc ingrederetur indignus. Quodque sequitur: Usque ad torrentem Occidentis, de sexagesimo septimo Psalmo interpretabimur, in quo scriptum est: Cantate Domino, psalmum dicite nomini ejus: iter facite ei qui ascendit super occasum: Dominus nomen illi . Nisi enim bis proficientibus et ad meliora pergentibus in eodem psalmo imperabitur: Cantate Deo, psallite Domino qui ascendit super coelum coeli ad Orientem . Unde et in mysteriis, primum renuntia
Abbreviated transcription (Latin):
sedebis suꝑ eos. hi erunt tibi in adiutoriuĩ. Et in
psalmo Lingua dolosa & plena m̃datiis ignẽ dicit᷑¬
ẽẽ. purganda Quid detur tͥ aut quid apponatur
tibi ad linguã dolosã: Sagitte potentis acute cũ
carbombꝰ desolatoriis De his altaris carbonibus
desolator carbo duorũ testamentoꝵ forcipe prenait᷑:
& isaiȩ labia purgat immunda. ut possit uerbum

Expanded text:
sedebis super eos; hi erunt tibi in adjutorium . Et in sedebis super eos; hi erunt tibi in adjutorium . Et in psalmo, Lingua dolosa et plena mendaciis, igne cQuid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis . De his altaris carbonibus desolator carbo duorum Testamentorum forcipe prenditur, et Isaiae labia purgat immunda, ut possit verbum
Abbreviated transcription (Latin):
dȩ : & partẽ anĩ quȩ uocabatur tẽplũ eius: Cũq
hoc ꝓpħa udiss& dix̃ ad dnin non ut supͣ. ꝓpieiꝰ esto
obseero: sed quiesce uł desine ut quẽ cepisse iã ui¬
derat. cessare p̾cibꝰ impetrar& Presertĩ cũ nullus
sit alius qͥ iacentẽ & paruulũ & humiliatũ iacob
ualeat suscitare. nisi dns: qͥ potest captos in chal¬
deamq transiatos reducere in terrã udã Quia uͦ
& inttentes arcũ : conuersi sunt in die belli. Dece̾
tribꝰ ad hereticorũ ꝑsonã retulimꝰ quȩ appellaban¬
tur isrł: & duas quibꝰ uidas p̾erat ad eccłiã. & ec¬
cłie peccatores qui confitentur quidẽ rectã fidẽ.
sed ꝓpter uiciorũ sordes purgantibꝰ se indigent
flammis: iecireo dñs nune ad ignẽ iudiciũ uocare
se monstrat: ut umus cuiusq opꝰ qͣle sit ignis ꝓbe:
& impleatur illud quod scriptũ ẽ Ambulate in
lumine ignis ur̃i : & in flammã quã succendistis.
Unde ad babilonẽ dicitur: habes carbones ignis et

Expanded text:
ni quae vocabatur templum ejus. Cumque hoc propheta vidisset, dixit ad Dominum, non ut supra, propitius esto, obsecro: sed quiesce, vel desine; ut quem coepisse jam viderat, cessare precibus impetraret: praesertim cum nullus sit alius qui jacentem et parvulum et humiliatum Jacob valeat suscitare, nisi Dominus qui potest captos in Chaldaeamque translatos reducere in terram Judam. Quia veet mittentes arcum, conversi sunt in die belli , decem tribus ad haereticorum personam retulimus, quae appellabantur Israel, et duas, quibus Judas praeerat, ad Ecclesiam et Ecclesiae peccatores, qui confitentur quidem rectam fidem, sed propter vitiorum sordes purgantibus se indigent flammis: idcirco nunc Dominus ad ignem judicium vocare se monstrat: ut uniuscujusque opus quale sit ignis probet , et impleatur illud quod scriptum est: Ambulate in lumine ignis vestri, et in flamma quam succendistis . Unde et ad Babylonem dicitur: Habes carbones ignis,
Abbreviated transcription (Latin):
tu autẽ idẽ ipse es & anni tui non deficient. Sed qđ
nobis ad meliora conuersis. & ipsũ peniteat sentenciȩ
sue. ut nec iusto reddat p̾mia quę ꝓmisit si declina¬
uerit ad inqͥtatẽ. nec peccatori penas quas cõminatus
ẽ. si conuersus fuerit ad salutẽ Dicit᷑ ad eũ: qͥ actu¬
rus ẽ. penitentiã Ne dederis somnũ oculis tuis neq
dormitationẽ palpebris tuis: ut libereris quasi dã¬
mula de cassibꝰ. & sic̃ auis ex laqueis. Qͥ si dnĩ pͥmũ
mandata contẽpserit & postea in angustiis constitu¬
tus euigilare ceꝑit suscitat dnm dormientẽ sibi. &
dicit: Eaeurge quare dormis dñe : Econtrario qͥ thes¬
aurizauerit sibi irã in die irȩ: dm̃ iratũ senti& Qđ
si egerit penitentiã: ira uertetur in miscdĩã. Et cum
ꝑturbationibꝰ nr̃is. atq uirtutibꝰ in utramq partẽ pe¬
narũ atq elementie dñs cõmutabitur.: Hec ostendit¬

Expanded text:
Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient ; sed quod, nobis ad meliora conversis, et ipsum poeniteat sententiae suae, ut nec justo reddat praemia quae promisit, si declinaverit ad iniquitatem, nec peccatori poenas, quas comminatus est, si conversus fuerit ad salutem. Dicitur ad eum qui acturus est poenitentiam: Ne dederis somnum oculis tuis, neque dormitationem palpebris tuis, ut libereris quasi damula de cassibus, et sicut avis ex laqueis . Qui si Domini primum mandata contempserit, et postea in angustiis constitutus evigilare coeperit, suscitat Dominum dormientem sibi, et dicit: Exsurge, quare obdormis, Domine ? Econtrario, qui thesaurizaverit sibi iram in die irae, Deum iratum sentiet . Quod si egerit poenitentiam, ira vertetur in misericordiam, et cum perturbationibus nostris atque virtutibus in utramque partem poenarum atque clementiae D
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ resurrectionis nos temprẽ suscitabit. Siue
suscitabit ꝑuirtutes qͥ uiciis iacebamꝰ: hoc dno ꝓ¬
mittente atq dicente. sed & istud ñ erit Pulchre
autẽ dixit. sea &. qr iã supͣ dixerat hoc ñ erit: Non
infinẽ irascetur: neq in eternũ cõmtabitur Non seđ̾m
peccata nra fecit nobis: nec scđ̾m iniusticias nras re-¬
tribuit nobis: Quantũ distat ortus ab occidente lon

Expanded text:
sumus, resurrectionis nos tempore suscitabit, sive suscitabit per virtutes qui in vitiis jacebamus, hoc Domino promittente, atque dicente: Sed et istud non erit. Pulchre autem dixit, sed et: quia jam supra dixerat: hoc non erit. Non enim in finem irascetur, neque in aeternum comminabitur . Non secundum peccata nostra fecit nobis, neque secundum iniquitates nostras retribuit nobis. Quantum distat ortus a
Abbreviated transcription (Latin):
mebunt ate. Principiũ enĩ sapientie tunor
dñi. & hec fient ut uideant gentes. & con-¬
fundantur in om̃i mala fortitudine sua: & po¬
nant manus suꝑ os suũ. & auribꝰ obsurdescan.
& lingant terrã uelut serpentes. quę trahuñ
humũ. ut pͥmũ concludant᷑. conclusiq tur¬
bentur. Deinde territi obstupescant ad dnm
dm̃ scõrũ: & ad extremũ ipsi quoq timeant illũ.
Hoc iuxta.lxxx. porro qr ñ multũ ab eis in p̾senti¬
loco dũ taxat. nr̃a discordat edicio. qđ in illis
dictũ ẽ. etiã in hac dictũ existimemus. Quis
ds̃ similis tui : qͥ aufers iiqͥtatẽ. & transilis
peccatũ reliqͥarũ hereditatis tue. Non immit

Expanded text:
mebunt a te. Principium enim sapientiae, timor Domini . Et haec fient, ut videant gentes, et confundantur in omni mala fortitudine sua; et ponant manus super os suum, et auribus obsurdescant, et lingant terram velut serpentes, 530 qui trahunt humum, ut primum concludantur, conclusique turbentur, inde territi obstupescant ad Dominum Deum sanctorum, et ad extremum ipsi quoque timeant illum. Hoc juxta LXX. Porro quia non multum ab eis, in praesenti dumtaxat loco, nostra discordat editio, quod in illis dictum est, etiam in hac dictum existimemus. Quis Deus similis tui? qui aufers iniquitatem, et transis peccatum reliquiarum haereditatis tuae. Non immit
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiam ẽ. & teuertens miserebitur nr̃i. & gra¬
uia peccata nr̃a. & iniqͥtates que sedent suꝑ
talentũ plũbi ipse portabit: demerget in mare
& parere non faci&. Dabit ueritate̾ iacob et
miscdiã abrahã : ut supplantatori popło & no¬
nre. Sed̾m dies antiquos quos de tanta hominũ
mutatudine. alios salu& in ueritate alios in
misedia. Porro ubi nos in terp̃tati sumus non im¬
initcet ult᷑ furorẽ suũ: ꝓ utt᷑ simmachus t̃nstu¬
telligi potest. Dicã & ego in fine uoluminis la¬
borẽ opusculi mer: dñi inuocatione consignans.
s quis similis tibi: Aufer inqͥtatẽ serui: tran¬
si peccatũ reliqͥarũ animȩ meȩ. Ile immittas
m me furorẽ tuũ. neq in ira tua corripias me.
Qm̃ misericors & multe miserationis tue reuerte¬
re & miserere mei. Precipita imquitates meas
& mitte eas in ꝓfundo maris ut salsugo & a¬
maritudo uiciorũ in salsa regione dispereat

Expanded text:
misericordiam est, et revertens miserebitur nostri, et gramisericordiam est, et revertens miserebitur nostri, et gravia peccata nostra, et iniquitates quae sedent super talentum plumbi, ipse portabit, et demerget in mare, et parere non faciet . Dabit veritatem Jacob, et misericordiam Abraham: ut supplantatori populo et nonostrae secundum dies antiquos: quod de tota hominum multitudine alios salvet in veritate, alios in misericordia. Porro ubi nos interpretati sumus, Non immittet ultra furorem suum; pro ultra, Symmachus transtutelligi potest. Dicam et ego in fine voluminis, laborem opusculi mei, Domini invocatione consignans: Deus, quis similis tibi? aufer iniquitatem servi tui: transi peccatum reliquiarum animae meae, ne immittas in me furorem tuum, neque in ira tua 532 corripias me: quoniam misericors es, et multae miserationes tuae. Revertere, et miserere mei: praecipita iniquitates meas, et mitte eas in profundum maris: ut salsugo et amaritudo vitiorum in falsa regione dispereat.
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta dies pͥores. Intelligens ꝓpħa gentiliũ
multitudinẽ ꝓpterea in confusione sua eẽ. tur¬
batã. ut obstupescer& & timer& deũ. & iccir
eo dñm deseruire. ut peccata auferat & don&
salutẽ : laudat dnm̃ atq mirat᷑ & dicit. Ois
ds sic̃ tu auferens iniqͥtates & transcendens
inusticias : ut quomͦ ext̾minator in egiptũ
transcendit popłin isrł. & non uastauit eũ.
unde a transitu phase id ẽ.pascha nomen accep̃.
sic ut parchas gentibꝰ. neq̃quã illis impritans
iniquitates suas. Porro quod sequit᷑ his qui re¬
liqui sunt de hereditate eius non tenuit in
testimoniũ irã suã: hic sensus ẽ. Si gentibꝰ pe¬
ꝑcit quȩ in lege eius credere noluerunt. & qͥ
suꝑflui & reliqui de popło sunt reliqͥ iniqͥta¬
tes suas eis nolurt imputare. nec intestimo¬
niũ iusti supplicii eorũ intulit irã suã. quid
faci& de grege suo qui paseitur in medio car¬
meli. & in basanttide & in galaad : Uolens enĩ

Expanded text:
istinos . Intelligens propheta, gentium multitudinem propterea in conclusione sua esse turbatam, ut obstupesceret, et timeret Deum, et idcirco Dominum desaevire, ut peccata auferat, et donet salutem, laudat Dominum atque miratur, et dicit: Quis Deus sicut tu? auferens iniquitates, et transcendens injustitias : ut quomodo exterminator in Aegypto transcendit populum Israel, et non vastavit eum unde a transitu, phase, id est, pascha, nomen accepit sic tu parcas gentibus, nequaquam illis imputans iniquitates suas. Porro quod sequitur: His qui reliqui sunt de haereditate ejus, non tenuit in testimonium iram suam, hic est sensus: Si gentibus pepercit, quae Legi ejus credere noluerunt, et qui superflui et reliqui de populo sunt relicti, iniquitates suas eis noluit imputare, nec in testimonium justi supplicii eorum intulit iram suam, quid faciet de grege suo, qui pascitur in medio Carmeli, et in Basanitide, et in Galaad? Volens enim
Abbreviated transcription (Latin):
tes : qr intelligentia spiritalis ẽ. & debiumꝰ sensũ
hebrei deliramenta somniant Post quã septẽ quos

Expanded text:
tes, quia intelligentia spiritualis est, et debuimus sensum Hebraei istiusmodi deliramenta somniant: Postquam septem quos
Abbreviated transcription (Latin):
laborauerunt. Ineclia: & habitent in domibꝰ suis
de qͥbꝰ fuerant errore seducti Egiptũ idẽ. mesraim :
tribulationẽ int̃pretari & angustias nouimꝰ: Assiri¬
os qͦq lirigentes : siue ut meliꝰ arbitͣmur arguen¬
tes: Abhis gͦ liberantur heretici cũ habitare ceꝑint
in domibꝰ suis : & malis parentibꝰ dixerint relinque¬
Circumdedit me in mendatio ephraim: & mimpieta¬
te domus isrł & uida. Nunc cognouit eos ds: & popłs
sesuocabitur dĩ. Tradunt hebrei huiuscemodi fabu¬
lam. In exitu ifraelis ex egipto qͣndo ex alia parte monᷤ
ex alia rubrũ mare : & ex alia pharaonis cingebatur
exercitꝰ & inclusus popłs tenebat᷑. ceteris tribubꝰ
desꝑantibꝰ salutẽ. & aut reuerti in egiptũ. aut bel¬
lare cupientibꝰ: solus iuda fidelit̾ ingressus ẽ. mare.
Unde & regnũ meruit accipere. & hoc eẽ qđ nunc dr̃.
Iudas testis sermonũ dĩ. & astipulator ac iundex:
descendit cũ dõ in mare. & int̾ scõs fuit fidelissimꝰ.

Expanded text:
ant in Ecclesia, et habitent in domibus suis, de quibus fuerant errore seducti. Aegyptum, id est, MESRAIM   tribulationem interpretari, et angustiam novimus: Assyrios quoque, dirigentes, sive, ut melius arbitramus, arguentes. Ab his ergo liberabuntur haeretici, cum habitare coeperint in domibus suis, et malis parentibus dixerint: RelinqueCircumdedit me in mendacio Ephraim: et in impietate domus Israel et Juda: nunc cognovit eos Deus: et populus sanctus vocabitur Dei. Tradunt Hebraei hujuscemodi fabulam: In exitu Israel ex Aegypto, quando ex alia parte mons, ex alia Rubrum mare, et ex alia Pharaonis cingebat exercitus, et inclusus populus tenebatur, caeteris tribubus desperantibus salutem, et aut reverti in Aegyptum, aut bellare cupientibus, solus Juda fideliter ingressus est mare, unde et regnum meruit accipere, et hoc esse quod nunc dicatur: Judas testis sermonum Dei, et astipulator ac vindex descendit cum Deo in mare, et inter sanctos fuit fidelissimus,