comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agyo grapha. Hec in conuenienter ꝑ ordeũ
quia asꝑam habet corticem uetus testamen¬
tum designat᷑. ꝓpt̾ asꝑitatẽ uidelicet prȩce¬
ptorum legalium. Nã sicut ordeũ infra
aspitatẽ corticis sui medullã continet ex qͣ
panis conficit᷑ ita & infra litterã ueteris
testamenti sp̃ualis intelligentia continet᷑.
ex qua a magistris ȩccłe panis doctrine sp̃u¬
alis conficitur ad nutrimenta fideliũ ꝓfici¬
ens. Scribit enĩ apłs patilus. quia nullũ
ad ꝑfectũ adduxit lex. Nullũ scilicet eor
qui eã carnalit᷑ intelligunt & oꝑant᷑. Fos uͦ
qui eam sp̃ualiter intelligunt & oꝑant᷑. ad
ꝑfectionis culmen sine dubio erigit. Tres gͦ
libre ordei duplicant᷑ ut ad senariuꝰ qui
ꝑfectus est numerus ꝑueniant. cũ uetus
testamentũ a doctorib eccłe primo hystoria¬
liter. postea sp̃ualiter intelligit᷑. ciusq sp̃ua¬
lis intelligentia oꝑib impletur. Per dena
dicit. Bilibres tritici denario. & tres bilibres

Expanded text:
agiographa. Nec inconvenienter per hordeum, quod asperum habet corticem, vetus Testamentum designatur, propter asperitatem videlicet praeceptorum legalium. Nam sicut hordeum infra asperitatem corticis sui medullam continet, ex qua panis conficitur, ita et infra litteram veteris Testamenti spiritalis intelligentia continetur, ex qua a magistris Ecclesiae panis doctrinae spiritalis conficitur, ad nutrimenta fidelium proficiens; scribit enim apostolus Paulus quia nullum ad perfectum adduxit Lex, nullum scilicet eorum qui eam carnaliter intelligunt et operantur: eos vero qui eam spiritaliter intelligunt et operantur, ad perfectionis culmen sine dubio erigit . Tres ergo librae hordei duplicantur, ut ad senarium, qui perfectus est numerus, perveniant; cum vetus Testamentum a doctoribus Ecclesiae primo historialiter, postea spiritaliter intelligitur, ejusque spiritalis intelligentia operibus impletur. Per denarinum Ecclesia, et dicit: Bilibris tritici denario, et tres bilibres
Abbreviated transcription (Latin):
eoqd̃ in scripturis sibi a dõ traditis głarent᷑.
quas legebuant. & non custodiebant. Filia uꝰ
pharaonis filia uidelicet diaboli. popłm ex
gentib figurauit. Filia gͦ pharaonis moyseꝵ
a papirione sustulit: quia eccła ex gentib fi¬
dem ap̾i suscipiens. eundẽ. xp̃m a uideis crede¬
re nolentib abstulit. Postea cũ idem moy ses
oues iethro cognati sui pasceret: apparuit ei
dñs in igne flãmȩ rubi & uidebat qđ rubus
arderet & ñ comburebat᷑. Possumts ꝑ rubum
qui flammas ex se ꝓducebat & ñ cõburebatur.
beatã ordiam utrginẽ intelligere. quiȩ filiũ diꝰ
ex suo utero ꝓtulit. & uirginitatẽ non amisit:
Sed ꝓpterta quȩ sequuntur. ꝑ rubũ xp̃m. ec

Expanded text:
eo quod in scripturis sibi a Deo traditis gloriarentur, eo quod in scripturis sibi a Deo traditis gloriarentur, quas legebant, et non custodiebant. Filia vero Pharaonis videlicet diaboli populum ex gentibus figuravit. Filia ergo Pharaonis Moysen a papyrione sustulit ; quia Ecclesia ex gentibus fidem Christi suscipiens, eumdem Christum a Judaeis credere nolentibus abstulit. Postea cum idem Moyses oves Jethro cognati sui pasceret, apparuit ei Dominus in igne flammae rubi, et videbat quod rubus arderet, et non combureretur . Possumus per rubum qui flammas ex se producebat, et non comburebatur, beatam virginem Mariam intelligere, quae Filium Dei ex suo utero protulit, et virginitatem non amisit: sed propter ea quae sequuntur, per rubum C
Abbreviated transcription (Latin):
unitatẽ ꝑsone coniungeret᷑ formaret. Per bi¬
tumen uͦ qd aqua dissolui ñ potest: uirginita¬
tem beate marit quȩ nullo estu carnali uiola¬
ri potuit. possumus intelligere Per picem
autẽ quȩ custos est uini. humilitatẽ custodẽ
coeterarũ uirtutũ. de qua ipsa loquit᷑. Quta
respexit humilitatẽ ancille sue. ecce eni᷑ ex hoc
beatã me dicent om̃s generationes. Per flumen
uͦ mundus. ꝑ carectũ in quo moyses positus est.
iudei designantur. Nã in sequentib in papirio¬
ne a filia phataonis inuentus fuisse legitur.
eandẽq significationẽ habet carectũ in hoc lo¬
co quã & papirus. Nã carectũ manus attrestan¬
tium uulnerare solet. ex papiro autẽ antiqui¬
tus libri conficiebant᷑. Per carectũ gͦ uidei de¬
signantur. qui ꝓpħas medicos uidelicet sp̃ua¬
les qui uulnera eor sanare cuprebant inter¬
fecerunt. Idem etiã & ꝑ papirum designant᷑.

Expanded text:
unitatem personae conjungeretur, formaret. Per biunitatem personae conjungeretur, formaret. Per bitumen vero quod ab aquis solvi non potest, virginitatem beatae Mariae, quae nullo aestu carnali violari potuit, intelligere possumus: per picem autem, quae custos est vini, humilitatem custodem caeterarum virtutum. De qua ipsa loquitur dicens: Quia respexit humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Per flumen vero mundus: per carectum in quo Moyses positus est, Judaei designantur; nam in sequentibus in papyrione a filia Pharaonis inventus fuisse legitur. Eamdem significationem habet carectum in hoc loco, quam et papyrus; nam carectum manus attrectantium vulnerare solet, ex papyro autem antiquitus libri conficiebantur. Per carectum ergo Judaei designantur, qui prophetas, medicos videlicet spiritales, qui vulnera eorum sanare cupiebant, interfecerunt. Iidem etiam et per papyrum designantur,
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtio aqͥ legẽ & ad eos qui sublege fuerunt.
ꝑtinet. Ad demonstrandã gͦ tertu sigilli aꝑ¬
tionem. placuit ut pauca de moẏse & de
his quȩ in lege rationabilia esse uident᷑ dicamꝰ.
In exodo scriptũ est. quia cũ natus esset moy¬
ses absconditus est mensib tribus a parentib
suis. Postea uͦ fecit ei mater fiscellã scirpeam. &
liniuit eã bitumine ac pice. & posito intus
infante. posuit eũ in carecto ripe fluminis.
Ooyses xp̃m figuratut. Per menses autẽ tres
quib asconditus est. tria tẽpora designant᷑.
unũ ante diluuiũ. scđm post diluuuiũ usq
ad moysen: teiciũ a moyse usq ad aduentũ
dñi. In his trib tẽporib. homines aduentus
xp̃i scc̃m çarnẽ latuit. a ꝑfectis tam̃ uiris prȩ¬
dictus est. Per fiscellã uͦ scirpeam. beata uirgo
maria designata est. Alat᷑ gͦ fiscellã scirptam
ginem elegit. in cuius utero homine̾ cui ꝑ

Expanded text:
apertio ad Legem et ad eos qui sub Lege fuerunt apertio ad Legem et ad eos qui sub Lege fuerunt pertinet. Ad demonstrandum ergo tertii sigilli apertionem, placuit ut pauca de Moyse, et de iis quae in Lege irrationabilia esse videntur, dicamus. In Exodo scriptum est quod cum natus esset Moyses, absconditus est mensibus tribus a parentibus suis; postea vero fecit ei mater fiscellam scirpeam, et livit eam bitumine ac pice, et posito intus infante, posuit eum in carecto ripae fluminis . Moyses Christum figurabat: per menses autem tres quibus absconditus est Moyses, tria tempora designantur: unum ante diluvium: secundum post diluvium usque ad Moysen: tertium a Moyse usque ad adventum Domini. In his tribus temporibus homines adventus Christi secundum carnem latuit; a perfectis tamen praedictus est. Per fiscellam vero scirpeam beata virgo Maria designata est: mater ergo fiscellam scirpeam, ginem elegit, in cujus intemerato utero hominem, cui per
Abbreviated transcription (Latin):
filias eor acciꝑent. nec filias suas illis darent.
La de pace bona & mala psalmista. loquit᷑
dicens. Cũi electo electus cris. & cũ ꝑtierso
puerteris. Hanc gͦ pacẽ ds de t̾ra sũpsit:
quando iustos homtnes ab impus separauit.
mente ñ corpore. Et ut inuicẽ sc̃ interfi.¬
ciant. A quib pax ablata est. consequens
est ut alius abalio interficiat᷑. Nã sepe
iusti intustos. & iniusti iustos interficuił.
sicut aran fr̃ abrahe scđm traditionẽ iu¬
deorum in igne chaldeorũ eoqđ ignẽ ad¬
orare noluit mortuus est. sicut abraham
quattuor reges ꝓ stus impietatib cũ suis
exercitib interfecit. sicut filii iacob qui
ꝓ stupro sororis om̃s sicchunitas interfece¬
runt. Pet gladiũ autẽ magnũ aquas dilu¬
uii icciꝑe possumus: quib om̃is mundus
aeletus est. Possumꝰ etiã ꝑ gladiũ magnũ
extrminiũ quinq ciuitatũ intelligere.
Et cũ aꝑuisset sigillũ terciũ. digilli tercu

Expanded text:
filias eorum acciperent, nec filias suas illis darent . filias eorum acciperent, nec filias suas illis darent . Nam de pace bona et mala Psalmista loquitur, dicens: Cum electo electus eris, et cum perverso perverteris . Hanc ergo pacem Deus de terra sumpsit, quando justos homines ab impiis separavit mente, non corpore. Et ut invicem se interficiant. A quibus pax ablata est, consequens est, ut alius ab alio interficiatur; nam saepe justi injustos, et injusti justos interficiunt, sicut Aram frater Abrahae secundum traditionem Judaeorum in igne Chaldaeorum, eo quod ignem adorare noluerit, mortuus est: sicut Abraham quatuor reges pro suis impietatibus cum exercitibus interfecit: sicut filii Jacob qui pro stupro sororis omnes Sichimitas interfecerunt. Per gladium autem magnum aquas diluvii accipere possumus, quibus omnideletus est. Possumus etiam per gladium magnum exterminium quinque civitatum intelligere, Et cum aperuisset sigillum tertium. Sigilli tertii
Abbreviated transcription (Latin):
ut sumeret paꝙꝰ de terra: & ut inuicẽ
se interficiant. Et datus est illi gladius ma¬
gnus. Per equũ ufũ iusti qui post dilu¬
uium usq ad la ẽ fuerunt designantur.
& quia rufus celor aureo colori paru̾per
appropinquat. ueluti si aurto colori san¬
guineum adͥmisceas: ñ in congrue scĩ ui¬
fi qui ante legẽ fuerunt huie colori cõ¬
parantur. coquod & saprentia clarueru
que ꝑ aurũ figuratur. & in ꝑsecutionib¬
& in aduersis constantes fuerunt quȩ ꝑ
sanguinẽ figurant᷑. Sessor uͦ huiꝰ equi
dñs et: qui in sc̃is suis habitat. Huic sesso¬
ti datũ est. ut pacẽ sumeret de t̾ra. Si
pax bona est. ade de terra quomͦ sũpta
est: Sed est pax bona & est pax mala. lacẽ
malam filii dĩ ante diluuiũ habuerunt
& suas eis dederunt. Ideoq cũ illis aquis
dilti deleti sunt. Sed & filus isrł precepit
añs ut fedus ñ inirent cũ chanancis: neq

Expanded text:
ut sumeret pacem de terra, et ut invicem ut sumeret pacem de terra, et ut invicem se interficiant. Et datus est illi gladius magnus. Per equum rufum justi, qui post diluvium usque ad Legem fuerunt, designantur. Et quia rufus color aureo colori parumper appropinquat, veluti si aureo colori sanguineum admisceas; non incongrue sancti viri, qui ante Legem fuerunt, huic colori comparantur; eo quod et sapientia claruerint, quae per aurum figuratur, et in persecutionibus et adversis constantes fuerint, quae per sanguinem figurantur. Sessor vero hujus equi Dominus est, qui in sanctis suis habitat. Huic sessori datum est ut pacem sumeret de terra. Si pax bona est a Deo, de terra quomodo sumpta est? Sed est pax bona, et est pax mala. Pacem malam filii Dei ante diluvium cum filiiset suas eis dederunt ; ideoque cum illis aquis diluvii deleti sunt. Sed et filiis Israel praecepit Dominus ut foedus non inirent cum Chananaeis, neque
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore a uisione omnipotentis dĩ elonge¬
ris. dicens cuͦ psalmista. heu mͥ quia incola¬
tus m̃s ꝓlongatus est. Idem etiã iacob post
casse scribitur. Qui uͦ claudicat. suꝑ sa¬
num pedem totus innititur: altero pau¬
lisper terrã tangens. Duo gͥ pedes. duorũ
alimentoruᷤ genera designant. Sunt nanq
alimenta corporis. sunt & anime. Aluñta
corporis sunt. cibi. potus. uestimenta. Ali¬
Unusquisq gͥ fidelis si uno pede paulisꝑ
terram tangit. suꝑ alterũ totus innititur.
quia ea quẽ sunt mundi tantũ modo ad
necessitates corporis subleuandas utitur.
a uia dĩ quȩ est salus animȩ deuiet. Adaꝑ¬
tionem scd̃i sigilli demonstrandã pauca
de multis diximus. nunc ordinẽ ꝑsequam᷑
Sequit᷑. Audiui scd̃m animal dicens. leni
& uide. Idest intellige sp̃ualiter. quȩ a
patriarchis facta cognouisti. Et ecce equus
rufus. & qui seqebat suꝑ eũ datũ est illi

Expanded text:
tempore a visione omnipotentis Dei elongetempore a visione omnipotentis Dei elongeris, dicens cum Psalmista: Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est ! Idem etiam Jacob post casse dicitur: qui vero claudicat, super sanum pedem totus innititur, altero paulisper terram tangens. Duo igitur pedes duorum alimentorum genera designant; sunt namque alimenta corporis, sunt et animae. Alimenta corporis sunt cibi, potus, vestimenta: aliUnusquisque igitur fidelis si uno pede paulisper terram tangit, super alterum totus innititur; quia iis quae sunt mundi tantummodo ad necessitates corporis sublevandas utitur, a via Dei, quae salus animae est, deviet. Ad apertionem secundi sigilli demonstrandam pauca de multis diximus, nunc ordinem persequamur. Sequitur: Audivi secundum animal dicens: Veni et vide; id est, intellige spiritualiter, quae a patriarchis facta cognovisti. Et ecce equus rufus: et qui sedebat super illum, datum est ei
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur: ꝑ neruũ femoris uoluptates carna¬
les intelligi possunt. Neruũ gͥ femoris pecca¬
toris dñs tetigit: cũ om̃ia desideria carnalia
ex quib peccata oriuntur in eu exturit.
Quia fieri ñ potest ut a peccatis abstineamꝰ
quã diu in uoluptatib carnalib resoluti
iã enĩ ascendit aurora Acsi dixisset. Desi¬
ne iam ꝓtimore ignis ȩterni flere: quia
iam tranquillitas uitus extinctis redit. que
te in ꝑditionis foueã demerserant. Et quia
ñ satis ꝓdest mala deseire nisi & bona
agere studeamtis: sequit᷑. Dixitq iacob.
Non dimutaᷤ tẽ. nisi benedixeris michi.
Idest a precib non cessabo. nisi me uirtu¬
tibus ditaucris. Ut qui usq modo scđm car¬
Dixitq ei. Non uocaberis ultra iacob. sed
isrł erit nomen tuũ. Id÷ ñ uocaberis ultra
supplantator uitiorũ sed uocaberis uir
uidens dm̃. & qui ante flebas ne in infer¬
num demergereris: nunc flebis eoqđ altqͦ

Expanded text:
nascitur, per nervum femoris, voluptates carnanascitur, per nervum femoris, voluptates carnales intelligi possunt. Nervum igitur femoris peccatoris Dominus tetigit, cum omnia desideria carnalia, ex quibus peccata oriuntur, exstinxit; quia fieri non potest, ut a peccatis abstineamus, quamdiu in voluptatibus carnalibus resoluti jam enim ascendit aurora ; ac si dixisset: Desine jam pro timore ignis aeterni flere; quia jam tranquillitas, vitiis exstinctis, rediit, quae te in perditionis foveam demerserant. Et quia non satis prodest mala deserere, nisi bona agere studeamus, sequitur: Dixitque Jacob: Non dimittam te, nisi benedixeris mihi, 525 id est, a precibus non cessabo, nisi me virtutibus ditaveris; ut qui usque modo secundum cardixitque ei: Non vocaberis ultra Jacob, sed Israel erit nomen tuum, id est: Non vocaberis ultra supplantator vitiorum, sed vocaberis vir videns Deum: et qui ante flebas, ne in infernum demergereris, nunc flebis, eo quod aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
dit aurora. At ille respondit. Non dimittã
te. nisi benedixeris michi. Et ait illi. Quo uo¬
ei Non uocaberis iacob. ultra sed isrł erit
nomen tuũ. Per iacob in hoc loco quilibet
peccator & poenitens designat᷑. Quod uͦ angłs
cũ iacob in figura dñi luctabat᷑. & ille cum̃
angło: illud significat qđ dñs dicit in euan¬
gelio. regnũ celorꝰ uim patit᷑ & tuolenti rapi¬
unt illud. Qui sunt autẽ uiolenti nisi pecra.¬
tores & poenitentes. qui cũ uident sẽ ꝓ scelerib
suis mortis perpetuȩ esse reos. tã diui ianuã
paradysi precib pulsant. usq dũ eis aditus
regni cȩlestis aꝑiatur: lacob gͦ cũ dño lucta¬
tur: quando quilibet peccator ꝑtimescens
poenas ignis ccerni tã diu in precib ꝑsistit.
usq dũ ei misccłia diuina succurrat. sicut
sequentia manifestant. Qui cuͦ uideret qđ eũ
suꝑare ñ posset: tetigit neruũ femoris eius
& statim emarcuit. Et quia libido ex femore

Expanded text:
dit aurora. At ille respondit: Non dimittam dit aurora. At ille respondit: Non dimittam te, nisi benedixeris mihi. Et ait illi: Quo vo: Non vocaberis ultra Jacob, sed Israel erit nomen tuum . Per Jacob hoc in loco quilibet peccator et poenitens designatur. Quod vero angelus cum Jacob in figura Domini luctabatur, et ille cum angelo, illud significat quod Dominus dicit in Evangelio: Regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Qui sunt autem violenti, nisi peccatores et poenitentes? Qui cum se vident pro sceleribus suis mortis perpetuae esse reos, tamdiu januam paradisi precibus pulsant, usque dum eis aditus regni coelestis aperiatur. Jacob ergo cum Domino luctatur quando quilibet peccator pertimescens poenas ignis aeterni, tamdiu in precibus persistit, usque dum ei misericordia divina succurrat, sicut sequentia manifestant. Qui cum videret quod eum superare non posset, tetigit nervum femoris ejus, et statim emarcuit. Et quia libido ex femore
Abbreviated transcription (Latin):
& caritas ab inferiorib ꝓximis. a stiꝑiorib
uͦ dõ contungit᷑. Vnde & angłi dĩ ꝑ eã ascen¬
dentes & descendentes monstrati sunt: qͥa sc̃os
dĩ qui ꝑ angłos designati sunt aliquando
amor dĩ ꝑ contẽplationis gr̃am ad excelsa sub¬
leuat. aliquando amor & cura ꝓximorũ ad
inferiora reducit. Dñm autẽ iinixũ scalȩ
uidit: quia quicunq ꝑ iter uirtutũ ad dñm
conscendere satagunt. postquã uiã sui itineris
finierint. dnĩn omnium bonorũ auctorem
premiorũq largitorẽ inueniunt cũ quo sine
fine gatidebunt. Cũ uͦ idem ia cob reuerte¬
retur de mesopotamia sẏriȩ. uenissetq ad
iordlanem: transductis om̃ib quȩ ad se ꝑti¬
nebant. remansit solus. Et ecce tur luctabat᷑
cũ eo usq mane. Cũq uideret qđ euͦ suꝑare
non posset: tetigit neruũ femoris eiꝰ & statĩ
emarcuit. Dixitq ei. Dimute me. iã enĩ ascen¬

Expanded text:
et charitas ab inferioribus proximis, a superioribus et charitas ab inferioribus proximis, a superioribus vero Deo conjungitur. Unde et angeli Dei per eam ascendentes et descendentes monstrati sunt; quia sanctos Dei, qui per angelos designantur, aliquando amor Dei per contemplationis gratiam ad excelsa sublevat, aliquando amor et cura proximorum ad inferiora reducit. Dominum autem innixum scalae vidit; quia quicumque per iter virtutum ad Dominum conscendere satagunt, postquam viam sui itineris finierunt, Dominum omnium bonorum auctorem, praemiorumque largitorem inveniunt, cum quo sine fine gaudebunt. Cum vero idem Jacob reverteretur de Mesopotamia Syriae, venissetque ad Jordanem, transductis omnibus quae ad se pertinebant, remansit solus. Et ecce vir luctabatur cum eo usque mane. Cumque videret quod eum superare non posset, tetigit nervum femoris ejus, et statim emarcuit, dixitque ei: Dimitte me, jam enim ascen
Abbreviated transcription (Latin):
Caput gͥ suꝑ lapidẽ ponimus: si ex bonis
cordat huic sensui uisio scale Duo nanq ligna
scale maiora quȩ sunt ex utraq parte. atq
abinferiorib ad suꝑiora erigunt᷑: duo precepta
caritatis insinuant. Per gradus uͦ qui in trans¬
uersum ex utraq parte sui his quob lignis
inserunt᷑: coeterȩ uirtutes designant᷑. Et sicut
duo ligna nisi a gradibus & gradus nisi a du¬
obus lignis contineri non possunt: tta & caritas
sine coeteris uirtutib & coetere uirtutes sine
caritate esse nͦ possunt. Et quẽ admodũ diuer¬
si gradus. nisi in duob lignis maiorib ex utraq
parte in serant᷑ ascensũ hominib: prebere ñ
possunt: ita & coeterȩ uirtutes nisi ex dilectio¬
ne dĩ & dilectione ꝓrimi nascant᷑ ad glum
ire uolentib ascensũ prebere ñ possant. sic̃
dicit ioħes apłs. Qui ent̃ non diligit frẽm
suũ quẽ uidet dm̃ quẽ non uidet quom̃
potest diligere: Et sicut scala ex una parte
terram & ex altera gelũ tangere uisa est: ita

Expanded text:
Caput igitur super lapidem ponimus, si ex bonis cordat huic sensui visio scalae; duo namque ligna scalae majora, quae sunt ex utraque parte, atque ab inferioribus ad superiora eriguntur, duo praecepta charitatis designant. Per gradus vero qui in transversum ex utraque parte illis duobus lignis inseruntur, caeterae virtutes designantur. Et sicut duo ligna nisi a gradibus, et gradus nisi a duobus lignis contineri non possunt: ita et charitas sine caeteris virtutibus, et caeterae virtutes sine charitate esse non possunt. Et quemadmodum diversi gradus nisi in duobus lignis majoribus ex utraque parte inserantur, ascensum hominibus praebere non possunt: ita et caeterae virtutes, nisi ex dilectione Dei et dilectione proximi nascantur, ad coelum ire volentibus ascensum praebere non possunt, sicut dicit Joannes apostolus: Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere ? Et sicut scala ex una parte terram, ex altera coelum tangere visa est: ita
Abbreviated transcription (Latin):
feram. iniqui sunt coetus ur̃i. & dixit
dñs ad helyam. Uade in sareptã sẏdonio.¬
rum & manebis ibi. Precepi enĩ mulieri
uidue ibi ut pascat te. Qui consurgens
abiit in sareptam. Helyas in sareptam
abiit: quia uideos ꝑfidos xẽc derelinqͥns.
ꝑ apłos suos transiuit ad gentes. Sarepta
uͦ. suecensa interpretat᷑ uel angustia pa-¬
nis. Gentiles quippe qui erant᷑ ciuitas
diaboli & qui ꝑ sareptam designantur.
igne uitiorũ succensi erant. De hoc igne
scriptura dicit. Om̃s uos accendentes ignẽ
accincti flammis ambulate in lumine ignis
uri. & in flammas quas succendistis uobis.
llli nanq flammis accincti sunt: qui igne
uitiorũ undiq exurunt᷑. Qui & angũstia
panis uocantur: quia nullus predicãtor
unquã ad eos accesserat. qui pabulũ uerbi
diꝰ eis imꝑtiret. Cũq uenisset ad portam
ciuitatis apparuit ei mulier uidua colligens

Expanded text:
dixit Dominus ad Eliam: Vade in Sareptam Sidoniorum, et manebis ibi; praecepi enim ibi mulieri viduae ut pascat te . Qui consurgens, abiit in Sareptam. Elias in Sareptam abiit; quia Judaeos perfidos Christus derelinquens, per apostolos suos transivit ad gentes: Sarepta vero succensa interpretatur, vel angustia panis; gentiles quippe, 531 qui erant civitas diaboli, et qui per Sareptam designantur, igne vitiorum succensi erant. De hoc igne Scriptura dicit: Omnes vos accendentes ignem, accincti flammis ambulate in lumine ignis vestri, et in flammis quas succendistis vobis . Illi namque flammis accincti sunt, qui igne vitiorum undique exuruntur, qui et angustia panis vocantur; quia nullus praedicator umquam ad eos accesserat, qui pabulum verbi Dei eis impertiret. Cumque venisset ad portam civitatis, apparuit et mulier vidua, colligens
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾ualib sensib: ea tantumodo ꝓferamꝰ.
quȩ a dño in euangłio cõmemorata sust̃
Nam cũ uenisset dñs in nazarith. dixe¬
runt ei conciues eius. Quanta audiuimꝰ
facta in capharnaũ. fac & hic in patria
tua. Dixitq eis. Amen dico uobis. quia
multe tudue erant in dieb helye in isrł
quando clausũ est celũ. & ad nullã illarũ¬

Expanded text:
 ea tantummodo proferamus, quae a Domino in Evangelio commemorata sunt. Nam cum venisset Dominus in Nazareth, dixerunt ei concives ejus: Quanta audivimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua. Dixitque eis: Amen dico vobis, quia multae viduae erant in diebus Eliae in Israel, quando clausum est coelu
Abbreviated transcription (Latin):
Ee. Uestem gͦ indiimus. cũ nosmet ipsos
bonis oꝑib circundamus. Ex lana autẽ
linoq contextã utit᷑ uestem: qui cũ tradi¬
tionib apłor etiã traditiones udeor uult
obseruare. Precepit etiã dñs moysi. ut si
quis leprosus mundatus esset ueniret ad
sacerdotẽ. & offerret duos passeres sacerdoti.
& quib ille unũ immolans decurrere fa¬
ceret sanguinẽ eius in aquas uiuentes.
Et intinguens passerem uiuu̾̃ in aquas
in quib sanguinẽ immolati passeris de¬
curtere fecerat. cũ ligno cedrino lana coc¬
cinea & ẏsopo asꝑgeret septies leprosum.
& tunc rite mundaret᷑. Per sacerdotẽ xẽc
intelligit᷑. Duio uͦ passeres. du uͦ testam̃tor
doctores intelligunt᷑ Per aquas autẽ uiuen¬
tes. precepta euangłu designant᷑. De quib
dñs dicit in euangłio. Quiꝰ credit in me
sicut dicit scriptura: flumina de uentre eiꝰ

Expanded text:
re. Vestem ergo induimus, cum nosmetipsos re. Vestem ergo induimus, cum nosmetipsos bonis operibus circumdamus: ex lana autem linoque contexta utitur veste, qui cum traditionibus apostolorum etiam traditiones Judaeorum vult observare. Praecepit etiam Dominus Moysi, ut si quis leprosus mundatus esset, veniret ad sacerdotem, et offerret duos passeres sacerdoti. Ex quibus ille unum immolans, decurrere faceret sanguinem ejus in aquas viventes, et intingens passerem vivum in aquas, in quibus sanguinem immolati passeris decurrere fecerat, cum ligno cedrino, lana coccinea, et hyssopo aspergeret septies leprosum, et tunc rite mundaretur . Per sacerdotem Christus intelligitur: duo vero passeres duorum Testamentorum doctores intelliguntur: per aquas autem viventes praecepta Evangelii designantur, de quibus Dominus dicit in Evangelio: Qui credit in me, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
non sinat᷑ usq ad diẽ mortis suȩ in pec¬
catis ꝑmanere. sed ante diẽ mortis sue
ad bona oꝑa agenda reuocetur ne pereat.
Non arabis simul in borie & asino. Fer
botiem apłos coeterosq predicatores. ꝑ asi¬
num popłm iudeorꝰ possumus intelligere.
Aramus uͦ. quando scđm traditionẽ scõr
nosmet ipsos in bonis oꝑib exercemꝰ. In
boue gͥ simul & asino arat: quicunq do¬
atrinam apłor traditionesq udeoꝵ sunul
seruare nitit᷑. Aqua doctrina paulus apls
galathas reuocare studuit cũ dicerit. O
insensati galathȩ. quis uos fascinauit ue¬
ritati non oboedire: Dico eniꝰ uobis qͣm
Possumts etiã ꝑ bouẽ quelibet sapientem
predicatorẽ. ꝑ asinũ uͦ stultũ intelligere.
Precipit᷑ gͥ ut ñ aretur simul in boue &e
afino. idest ut non copulet᷑ stultus sapi¬
enti in predicationis officio. Hoc autẽ
oritur doctrinã uideor possumꝰ intellige¬

Expanded text:
non sinatur usque in diem mortis suae in pecnon sinatur usque in diem mortis suae in peccatis permanere: sed ante diem mortis suae ad bona opera agenda revocetur, ne pereat. Non arabis simul in bove et asino . Per bovem apostolos, caeterosque praedicatores: per asinum populum Judaeorum possumus intelligere. Aramus vero, quando secundum traditionem sanctorum nosmetipsos in bonis operibus exercemus. In bove igitur et asino simul arat, quicumque doctrinam apostolorum, traditionesque Judaeorum simul servare nititur. A qua doctrina Paulus apostolus Galatas revocare studuit, cum diceret: O insensati Galatae! quis vos fascinavit veritati non obedire? Dico enim vobis, quoniam Possumus etiam per bovem quemlibet sapientem praedicatorem, per asinum vero stultum intelligere. Praecipitur ergo ut non aretur simul in bove et asino, id est, ut non copuletur stultus sapienti in praedicationis officio. Hoc autem oritur, doctrinam Judaeorum possumus intellige
Abbreviated transcription (Latin):
Non coques hedũ in lacte matris suȩ. Et
iterũ. Non arabis simul in boue & asino.
& non induas ueste̾ quȩ ex lana linoq
contexta est. Quid enĩ peccat quis. si hedũ
in lacte matris coquat: Aut quid agrico¬
la delinquit. sicũ bobus & asinis terram
uomere scindat: Aut quid offendit aliqͥs
si uestẽ ex lana linoq contextã induat:
Sed sp̃ualiter hȩc om̃ia intelligenda sunt
Per hedũ nanq unusquisq peccator desi¬
gnatur. Mater autẽ nr̃a primi parentes
fuerunt. ex quib om̃s ꝓcreati sumus. Lac
uͦ matris uitia sunt quȩ de originali pec¬
cato ꝓcesserunt. Nisi enit̃ originale pec¬
catum fuisset uitiuͦ nullu esset. De hoc
matris lacte psalmista loquit᷑ dicens. Ecce
enĩ in iniquitatib conceptus sũ. & IN
delictis peꝑit me mater mea. Hedus gͥ
tn lacte matris coquit᷑. dũ quilibet pec¬
cator igne uitiorũ usq ad diem mortis
suę exurit᷑. Precepit gͦ dñs ne coquatur he¬
qus in lacte matris suȩ. Idest ut peccator

Expanded text:
matris suae ; et iterum: Non arabis simul in bove et asino; et non indues vestem, quae ex lana linoque contexta est . Quid enim peccat quis, si haedum in lacte matris coquat? aut quid agricola delinquit, si cum bobus et asinis terram vomere scindat? aut quid offendit aliquis, si vestem ex lana linoque contextam induat? Sed spiritaliter haec omnia intelligenda sunt; per haedum namque unusquisque peccator designatur: mater autem nostra primi parentes fuerunt, ex quibus omnes procreati sumus: lac vero matris vitia sunt, quae de originali peccato processerunt; nisi enim originale peccatum fuisset, vitium nullum esset. De hoc matris lacte Psalmista loquitur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Haedus igitur in lacte matris coquitur, dum quilibet peccator igne vitiorum usque ad diem mortis suae exuritur. Praecepit ergo Dominus, ne coquatur haedus in lacte matris suae, id est, ut peccator
Abbreviated transcription (Latin):
galia iudeis mendaciũ sunt. qui ea car¬
naliter intelligunt. Nobis autẽ ueritas.
qui ea sp̃ualit̃ intelligere curamus. Per
coruos u sacerdotes iudeoꝵ designant᷑. ue¬
lamine cordiũ suor tenebrosi. Per carnes.
iuge sacrificiũ qdđ mane & uesꝑe offere¬
batur. Panes autẽ. panes ꝓpositionis de¬
monstrant. qͥ assidue in conspectu dr̃u
ponebant᷑. Bibebat uͦ de torrente: quia
in obseruationib legalib xpͦc delectabat᷑.
Post dies autẽ multos siccatus est torrens:
quia ueniente xp̃o in carne & euangłiũ
predicante obseruatio legis cessauit. atq
ab illo tẽpore nichil ꝓfuit. sicut dñs di-

Expanded text:
galia Judaeis mendacia sunt, quia ea cargalia Judaeis mendacia sunt, quia ea carnaliter intelligunt; nobis autem veritas, qui ea spiritualiter intelligere curamus. Per corvos vero sacerdotes Judaeorum designantur, velamine cordium suorum tenebrosi. Per carnes, juge sacrificium, quod et mane et vespere offerebatur. Panes autem panes propositionis demonstrant, qui assidue in conspectu Domini ponebantur. Bibebat vero de torrente , quia in observationibus legalibus Christus delectabatur. Post dies autem multos siccatus est torrens , quia, veniente Christo in carne, et Evangelium praedicante, observatio legalis cessavit, atque ab illo te
Abbreviated transcription (Latin):
ad mulierẽ uiduã. Et multi leprosi eranł
in dieb helysei in isrł. & nemo eoꝵ mun¬
datus est nisi naaman sẏrus. In regum
uolumine scriptũ est. quia cũ coepisset
achab rex isrł helyam ꝑsequi. precipiente
dño abut in desertum & sedit iuxta
torrentem carib. Corui quoq deferebarł̃¬
ei panes & carnes mane. & panes & carnes
uesꝑi. & bibebat de torrente. Helyas xp̃m
figurabat. Per torrentẽ autẽ charib legẽ
debemtis intelligere. Charib. inter pretatur
mendaciũ. non quod lex mendaciũ sit.
Solent nanq prudentes ꝓponere audito¬
ribus suis parabolas. ut aꝑtius intelligant᷑
ea que dicere uolunt. & introducunt be¬
stias & aues uolantes. Quod si sola uerba
parabolarũ attendas: mendaciũ esse ꝑspi¬
cies. sin uͦ sensũ. ueritatẽ ꝓbabis. Similit̾
& quedã precepta legalia si litterã tantũ¬
modo attendas: inutilia tibi uidebunt᷑
si spͣualem tntelligentiã. ueritas tͥ magna
in littera refulget. Quedã gͥ precepta le-¬

Expanded text:
d mulierem viduam. Et multi leprosi erant in diebus Elisaei in Israel, et nemo eorum mundatus est, nisi Naaman Syrus . In Regum volumine scriptum est quia cum coepisset Achab rex Israel Eliam persequi, praecipiente Domino, abiit in desertum, et sedit juxta torrentem Charib: corvi quoqei panes et carnes mane et vespere, et bibebat de torrente . » Elias Christum figurabat; per torrentem autem Charith legem debemus intelligere. Charith interpretatur mendacium, non quod lex mendacium sit. Solent namque prudentes proponere auditoribus suis parabolas, ut apertius intelligantur ea quae ducere volunt, et introducunt bestias et aves loquentes. Quod si sola verba parabolarum attendas, mendacium esse perspicies; si vero sensum, veritatem probabis. Similiter et quaedam praecepta legalia, si litteram tantummodo attendas, inutilia tibi videbuntur; si spiritualem intelligentiam, veritas tibi magna in littera refulget. Quaedam igitur praecepta le
Abbreviated transcription (Latin):
ram multitudinẽ. Et celu̾ recessit sicut liber
inuolutus. Per celũ uetus testamentũ signat᷑
liber uͦ quando inuoluit᷑. eius scriptura ab
oculis intuentiũ abscondit᷑. Liber gͦ iuders
inuolutus est: quia sp̃ualẽ intelligentiã in
ueteri testamento quȩ xp̃m demonstrabat
intelligere noluerunt. Celu itaq sicut liber
inuolutus recessit: quia uetus testamentum
iudeos dereliquit. & ad gentes transiuit. Et
om̃is mons & insulȩ de locis suis mote sunt.
& quia uideoꝵ terra montuosa est. posstimꝰ
ꝑ montes eos qui in ciuitatib. ꝑ insulas autẽ
eos qui ui campestrib habitabant intellige¬
re. Qui de locis suis moti sunt: quia om̃s
aut exterminati. aut in captiuitatẽ ducti
sunt. Et reges t̾re. & principes. & tribuni.
& diuites. & fortes. & om̃is seruus & liber ab

Expanded text:
ram multitudinem. Et coelum recessit, sicut liber ram multitudinem. Et coelum recessit, sicut liber involutus. Per coelum vetus Testamentum designatur: liber vero quando involvitur, ejus scriptura ab oculis intuentium absconditur. Liber ergo Judaeis involutus est, quia spiritalem intelligentiam in veteri Testamento, quae Christum demonstrabat, intelligere noluerunt. Coelum itaque sicut liber involutus recessit, quia vetus Testamentum Judaeos dereliquit, et ad gentes transivit. Et omnis mons et insulae de locis suis motae sunt. Et quia Judaeorum terra montuosa est, possumus per montes eos qui in civitatibus, per insulas autem eos qui in campestribus habitabant, intelligere. Qui de locis suis moti sunt, quia omnes aut exterminati, aut in captivitatem ducti sunt. Et reges terrae, et principes, et tribuni, et divites, et fortes, et omnis servus et l
Abbreviated transcription (Latin):
patuerunt. Et luna facta est sicut sanguis.
Fandem significationẽ habet luna quã¬
& sol. Significat nanq sẏnagogam Luna
gͦ specie̾ sanguinis habuisse uisa est. qͥa
omnib claruit uideos ꝓpter effusionẽ
& stelle ceciderunt suꝑ terrã sicut ficus
mittit grossos suos. cum a uento magno
mouetur. Per stellas. pͥncipes sacerdotũ
designant᷑. scribe & pharisei. Per ficuꝰ air¬
tem tertã iudeoꝵ possumꝰ intelligere. Gros.¬
sos uͥ eiuscdem arboris fructus inutiles
uocat. qui cito labuntur cũ arbor eadem uen¬
to concutit᷑. Ficus gͥ uento commota est. & in¬
utiles fructus a se misit: quia t̾ra iudeoꝵ a ro¬
manis inuasa est. & gentẽ inutilẽ & dõ odibilẽ
a se expulit ut habitatio fieret fideliũ. Stellȩ
itaq grossorũ more in terrã cetiderunt: qͥa eos
qui ꝑ doctrinã legis uelut stelle in popło re¬
fulgebant. eadem poena conclusit quȩ & coete¬

Expanded text:
patuerunt. Et luna facta est sicut sanguis. patuerunt. Et luna facta est sicut sanguis. Eamdem significationem habet luna, quam sol; significat namque Synagogam. Luna ergo speciem sanguinis habuisse visa est, quia omnibus claruit Judaeos propter effusionem Et stellae ceciderunt super terram, sicut ficus mittit grossos suos, cum a vento magno movetur. Per stellas principes sacerdotum designantur, scribae et pharisaei: per ficum autem terram Judaeorum possumus intelligere: grossi vero ejusdem arboris fructus inutiles vocantur, qui cito labuntur, cum arbor eadem vento concutitur. Ficus igitur vento commota est, et inutiles fructus a se emisit; quia terra Judaeorum a Romanis invasa est, et gentem inutilem, et Deo odibilem a se expulit, ut habitatio fieret fidelium. Stellae itaque grossorum more in terram ceciderunt; quia eos qui per doctrinam Legis velut stellae in populo refulgebant, eadem poena conclusit, quae et caete
Abbreviated transcription (Latin):
tium electione multa ꝑ parabolas est locu¬
tus. quȩdã etiã gessit quȩ hoc designauert᷑.
Sextum sigillũ aꝑuit: quando doctorib
eccłe ea quę ꝑ figuras dixit & fecit ꝑ inspi¬
rationis suę gram patefecit. Aꝑuit etiam
sextũ sigillũ: quando ea que predixit etiã
oꝑe impleuit. Terre motus factus. e̾ magnꝰ.
Per terrã. in hoc loco iudei designantur.
Terre motus factus est magnꝰ: quando a
romanis hec gens est deuastata. Et sol
factus est niger tanquã saccus cilicinus.
Sol gͥ factus est niger tanquã saccus cili¬
cinus. quia popłs iudeorũ qui ꝓpt᷑ cogni¬
tionem unius dĩ. & ꝓpt̾ custodiã legis
uelut sol in mundo refulgebat. inter
coeteras gentes factus est omnib hominib
odiosus ꝓpt᷑ iniquitates suas. Sacco nanq
poenitentes uestiunt᷑. ut indicent se. ẽe
peccatores. Sol gͦ nigredinẽ sacci habuit.
quia om̃ib gentib facinora uideorum

Expanded text:
tium electione multa per parabolas est locutium electione multa per parabolas est locutus, quaedam etiam gessit, quae hoc designaverunt; sextum sigillum aperuit, quando doctoribus Ecclesiae ea quae per figuras dixit et fecit, per inspirationis suae gratiam patefecit. Aperuit etiam sextum sere implevit. Terrae motus factus est magnus. Per terram in hoc loco Judaei designantur: terrae motus factus est magnus, quando a Romanis haec gens est devastata. Et sol factus est niger, sicut saccus cilicinus. sol igitur factus est niger, tamquam saccus cilicinus; quia populus Judaeorum qui propter cognitionem unius Dei, et propter custodiam Legis, velut sol in mundo, refulgebat inter caeteras gentes, factus est omnibus hominibus odiosus propter iniquitates suas; sacco namque poenitentes vestiuntur, ut indicent se esse peccatores. Sol ergo nigredinem sacci habuit, quia omnibus gentibus facinora Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
rus fr̃m eorũ: quia dies iudicii noN
ueniet tsq dũ impleat᷑ om̃is numerus
electorũ. Sed querendũ nobis est. cur
sole anime ꝓ xp̃i nomine interfectorũ
subaltare dei quieuisse & stolas singulas
accepisse legant᷑: cũ om̃s animȩ electorũ
suibhoc altari quiescant easdemq stolas &
ipse possideant. Per animas gͥ interfectoꝵ
non solũ martyres. sed & om̃s animas iustor
debemus acciꝑe. eo qđ & ipsi mundo sint
mortui ut dõ uiuerent. sicut dicit apłs.
Mortui enĩ estis. & uita ut᷑a abscondita . ẽ.
cũ xp̃o in dõ. Et de semet tpso dicit. Aichi
mundus crucifixus est: & ego mundo. Et.
Om̃s qui uolunt pie uiutre in ap̃o iEzo.
ꝑsecutiones patiuntur. Et. Per multas tribu¬
lationes oportet nos introut in regnũ dĩ.
Sed̃ & iohes auctor huius libri calicẽ dñi
bibisse describit᷑ cũ sine gladii ꝑemptione
quieuerit Q̾ cũ aꝑuisset sigillum sextũ.
sicut diximus & ad gentiũ uocationẽ ꝑti

Expanded text:
rum eorum; quia dies judicii non veniet, usque dum impleatur omnis numerus electorum. Sed quaerendum nobis est, cur solae animae pro Christi nomine interfectorum sub altare Dei quievisse, et stolas singulas accepisse legantur; cum omnes electorum animae sub hoc altare quiescant, easdemque stolas et ipsae possideant? Per animas igitur interfectorum non solum martyres, sed et omnes animas justorum debemus accipere; eo quod et ipsi mundo stui, ut Deo viverent, sicut dicit Apostolus: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Et de semetipso dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ; et: Omnes qui volunt pie vivere in Christo Jesu, persecutionem patiuntur ; et: Per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei . Sed et Joannes auctor hujus libri, calicem Domini bibisse describitur, cum sine gladii peremptione quieverit. Et cum aperuisset sigillum sextum. s
Abbreviated transcription (Latin):
incredulitatis atq blasphemiarũ dilapsi st̃.
Moy ses iterũ manũ in sinũ misit & sanã
retraxit: quia predicatores sc̃i in finȩ mun¬
q iudeos in sinũ recipient. cuͦ eis fidẽ. xp̃i
predicabunt eosq ad sanitatẽ quã amiserant
reducent. In sequentib quoq scriptũ est.
quia cuͦ reuerteret᷑ moyses in egẏptũ occur¬
rit ei dñs. & uolebat interficere euͦ. Tulit

Expanded text:
incredulitatis atque blasphemiarum delapsi sunt. incredulitatis atque blasphemiarum delapsi sunt. Moyses iterum manum in sinum misit, et sanam retraxit; quia praedicatores sancti in fine mundi Judaeos in sinum recipient, cum eis fidem Christi praedicabunt, eosque ad sanitatem, quam amiserant, reducent. In sequentibus quoque scriptum est, quod cum reverteretur Moyses in Aegyptum, occurrit ei Dominus, et volebat i
Abbreviated transcription (Latin):
popłs dĩ. facti sunt filii & mẽbra diaboli.
Fugit moyses. quia apłi relictis uideis tran¬
sierunt ad gentes. Per catidã uͦ quȩ finisest̃
corporis. tudei qui in finẽ mundi nasci¬
turi sunt designantur. Moy ses gͥ caudam
serpentis apprehendit atq in uirgã uersa
est: quia prȩdicatores sci in fine mundi
iudeos quodã modo apprehendent. cum
ꝑ eoriꝰ doctrinã ad fidem xp̃i conuertent᷑.
atq ex filiis diaboli efficient᷑ filii dĩ. Nã
& illud qdđ precipiente dño idem moyses
manũ in sinũ misit & leprosã retraxit.
& iterũ misit & sana effecta est: eandem
significationẽ habet. Per manũ nanq
moysi tadei designant᷑ Oanũ moy ses i
sinũ misit: quiã apłi iudeorũ salutẽ de¬
siderantes. eis doctrinã fidei predicare ñ
cessabant Mloy ses manũ retraxit. & lepsã
iuenit: quia iudei ex predicatione apłor
multo deceriores effecti. in pessimã lepram

Expanded text:
populus Dei, facti sunt filii et membra diaboli. populus Dei, facti sunt filii et membra diaboli. Fugit Moyses, quia apostoli, relictis Judaeis, transierunt ad gentes. Per caudam vero, quae finis est corporis, Judaei qui in fine mundi nascituri sunt, designantur. Moyses igitur caudam serpentis apprehendit, atque in virgam versa est; quia praedicatores sancti in fine mundi Judaeos quodammodo apprehendent; cum per eorum doctrinam ad fidem Christi convertentur, atque ex filiis diaboli efficientur filii Dei. Nam et illud, quod praecipiente Domino, Moyses manum in sinum misit, et leprosam retraxit, et iterum misit, et sana effecta est; eamdem significationem habet: per manum namque Moysi Judaei designantur. Manum Moyses in sinum misit; quia Apostoli Judaeorum salutem desiderantes, eis doctrinam fidei praedicare non cessabant. Moyses manum retraxit, et leprosam invenit; quia Judaei ex praedicatione apostolorum multo pejores effecti, in pessimam lepram
Abbreviated transcription (Latin):
de pedib tuis. Id÷ aufer oduͦ & despectio
nem de corde tuo. Locus enĩ in quo stas.
terra sc̃a est. Idest mundus in quo habitas.
meo sanguine redertus est Et in sequentib.
Dixit ddñs ad moysen. Quid est qđ tenes ix
manu: At ille dixit. Uirga. Ait illi. Proice
eam in terrã. Quã cũ ꝓiecisset. uersa est
in colubrũ. ita ut fugeret moyses. Dixitq
ei dñs. Apprthende caudã ciꝰ. Quã cũ appre
hendisset: uersa est in uirgã. Per uirgam
uidei designant᷑. Moyses uirga in manu
in corde tenebant. totaq uirtute labora¬
bant. ut eos ꝑ doctrinam suę predicationis
ad salutẽ ꝑducerent. Proiecit moyses uir¬
gam de manu: quia apłi uidentes iudeos
in. xp̃m nullo modo uelle credere. amotẽ
eorꝰ a cordib suis ꝓiecerunt Per colubrũ
uͦ diabolus designatur. Uersa est gͥ uirga
in colubrũ: quia iudei ex prȩdicatione
apłor deteriores effecti. qui ante dicebant᷑

Expanded text:
de pedibus tuis; id est, aufer odium et despectionem de pedibus tuis; id est, aufer odium et despectionem gentium de corde tuo. Locus enim in quo stas, terra sancta est: id est, mundus in quo habitas, meo sanguine redemptus est. Et in sequentibus dixit Dominus ad Moysen: Quid est quod tenes in manu tua? At ille dixit: Virga. Ait illi: Projice eam in terram. Quam cum projecisset, versa est in colubrum, ita ut fugeret Moyses, dixitque ei Dominus: Apprehendhendisset, versa est in virgam . Per virgam Judaei designantur. Moyses virgam in manu er amorem in corde tenebant, totaque virtute laborabant ut eos per doctrinam suae praedicationis ad salutem perducerent. Projecit Moyses virgam de manu, quia apostoli videntes Judaeos in Christum nullo modo velle credere, amorem eorum a cordibus suis projecerunt. Per colubrum vero diabolus designatur. Versa est igitur virga in colubrum, quia Judaei ex praedicatione apostolorum deteriores effecti, qui ante dicebantur
Abbreviated transcription (Latin):
lls. Scripta sunt autẽ ad correctionẽ nr̃am
in quos fines soorũ deuenerunt Pet moysg
ħ in hoc loco apł̃i designantur. In initio nang
predicationis euangłice. apl̃i scientes electio¬
nem gentiũ reꝓbationẽ esse iudeorꝰ: nole¬
bant gentib doctrinã euangłu tradere. ut
de potestate diaboli eruerent᷑. Unde & dñs
in uisione quadrupedũ atq reptiliũ petrũ
cur gentes despiceret. reprehendit dicens.
Que ds̃ puristcauuit. tu ne cõmune dexeris.
Ad hunc gͥ sensũ ꝑtinet illud. qđ dñs dixꝰ
ad moysen. ne appropies huc. solue calcia¬
mentum de pedib tuis. locus enĩ in quo
stas terra sc̃a est. Acsi alicui ex magnis apłis
dñs dixisset. Quãuis mortuos suscites. quã¬
uis umbra corporis tui egrotos sanes: in
nullo tam te michi comparare audeas. qr
magna quȩ agis ñ sunt de te. sed ego
operor ꝑ te. Calciamenta autẽ pedes mu¬
niunt. ne terrã tangant. Per terrã uero
gentes designant᷑. Solue inquit calciam̃tũ

Expanded text:
sunt autem ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum devenerunt . Per Moysen igitur in hoc loco apostoli designantur; in initio namque praedicationis evangelicae apostoli scientes electionem gentium reprobationem esse Judaeorum, nolebant gentibus doctrinam Evangelii tradere, ut de potestate diaboli eruerentur. Unde et Dominus in visione quadrupedum atque reptilium Petrum, cur gentes despiceret, reprehendit dicens: Quod Deus purificavit, tu commune ne dixeris . Ad hunc igitur sensum pertinet illud, quod Dominus dixit ad Moysen: Ne appropinques huc, solve calceamentum de pedibus tuis; locus enim in quo stas, terra sancta est , ac si alicui ex magnis apostolis Dominus dixisset: Quamvis mortuos suscites, quamvis umbra corporis tui aegrotos sanes; in nullo tamen te mihi comparare audeas: quia magna quae agis, non sunt de te, sed ego operor per te. Calceamenta autem pedes muniunt, ne terram tangant: per terram vero gentes designantur. Solve, inquit, calceamentum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ a duoditu fontib edest a duo decim
apłis ꝑ uniuersũ orbem emanauit. Per
septuaginta aute palmas uetus testamen¬
tum designat᷑. eoqd̃ ꝑ inter precationem
septuaginta interpretũ. ad noticiã gentiũ¬

Expanded text:
quae a duodecim fontibus, id est, a duodecim quae a duodecim fontibus, id est, a duodecim apostolis per universum mundum emanavit: per septuaginta autem palmas vetus Testamentum designatur, eo quod per interpretationem Septuaginta interpretu
Abbreviated transcription (Latin):
a dextris & a sinistris. fidẽ designabat nr̃am
quã in baptismate ꝑcepimꝰ. que murus est
nr᷑ ex utraq parte defendens nos & a insibilib
hostib & ab inuisibilib. Post transitũ maris
rubri uenerunt in marat ubi aquas amaras
inuenerunt. quas bibere ñ poterant. Et osten¬
dit dñs moysi lignũ. qđ cũ misisset in aqͦs
in dulcedinẽ uersȩ sunt. Per aquas amaras
lex moysi designat᷑. ꝑ lignũ autẽ passionẽ
xp̃i eoqł in ligno crucis cõpleta fuerit de¬
perunt quã implere ñ potuerunt. Sed gen¬
tibus ad fidẽ xp̃i uenientib amaritudo le¬
gis ꝑ passionẽ & resurrectionẽ xp̃i in dul¬
cedinem uersa est: quia abeis sp̃ualiter & ñ
carnaliter intellecta est. Illud etiã qđ in he.¬
lim duodecim fontes reppererunt. & castra
metati sunt iuxta aquas: eandẽ significa¬
tionem habet. Per aquas nanq duodecim
fontiũ: doctrina noui testamenti designat᷑.

Expanded text:
a dextris et a sinistris, fidem designabant nostram, a dextris et a sinistris, fidem designabant nostram, quam in baptismate percepimus, quae murus est noster, ex utraque parte defendens nos et ab invisibilibus hostibus et a visibilibus. Post transitum maris Rubri venerunt in Marath, ubi aquas amaras invenerunt, quas bibere non poterant. Et ostendit Dominus Moysi lignum, quod cum misisset in aquas, in dulcedinem versae sunt . Per aquas amaras lex Moysi designatur: per lignum autem passionem Christi, eo quod in ligno crucis completa fuerit, deperunt, quam implere non potuerunt: sed gentibus ad fidem Christi venientibus amaritudo Legis per passionem et resurrectionem Christi in dulcedinem versa est, quia ab eis spiritaliter, non carnaliter intellecta est. Illud etiam quod in Elim duodecim fontes repererunt, et castra metati sunt juxta aquas , eamdem significationem habet; per aquas namque duodecim fontium doctrina novi Testamenti designatur,