comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Riscis quide canonib erat decretũ. ut
ep̃c de parrochianis eccłiis suis terciã sequere-¬
tur partẽ. cui sua plenissime. sufficere possunt.
mat. S: quȩ exinde consequi potuerit. reꝑatiom

Expanded text:
riscis quidem canonibus erat decretum, ut episcopus de parochianis ecclesiis tertiam consequeretur, cui, sua plenissime sufficere pomat; sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
lent. qd̃ magis putarent utile. deliberarent. dũ mͦ
uenerandi ꝓuisione. concilii. pax in ciuitate ro¬
mana daretur. Ep̃i uͦ in sẏnodo residentes. con¬
gregata auctoritate ciꝰ dem symachi. dixerunt
Symachus papa. sedis apłice p̃sul ab huiꝰ modi
oppositionib impetitus. qͣntũ ad homines re¬
spicit sit ĩmunis & liber: cuiꝰ causam totã dĩ ui
qui ab cp̃o suo ante tempꝰ contra regulas disces
scr̃t & scisma feccrunt. hoc ficri decernimus.

Expanded text:
lent, quod magis putarent utile, deliberarent, dummodo lent, quod magis putarent utile, deliberarent, dummodo venerandi provisione concilii pax in civitate Romana daretur. Episcopi vero in synodo residentes congregata auctoritate ejusdem Symmachi dixerunt: « Symmachus Papa sedis apostolicae praesul ab hujusmodi oppositionibus impetitus quantum ad homines respicit, sit immunis et liber, cujus causam totam Dei judqui ab episcopo suo ante tempus contserunt, et schisma fecerunt, fieri decrevimus,
Abbreviated transcription (Latin):
oncilia sacerdotũ eccłiasticis legib qt annis
decreta ꝑ ꝓuintias qͥa p̃sentiã pape. ñ habeis:
ualitudinẽ ꝑdiderunt. Legistis insanissimi ali¬
sanctionẽ aliqͥd constitutũ. & ñ de maiorib nego¬
tiis ad consultationẽ si qͥd occurrerit. p̃fate sedis¬
toritas theoderiti regis ex diu̾sis ꝓunciis ad urbẽ.
bant᷑ impingi. liguriȩ. emiliȩ ep̃i. seu uenetia
rũ. suggesserunt ipsũ qͥ dicebatur impetitus de¬
bere. synodũ conuocare. scientes quia eiꝰ sedi hoc¬
pͥmũ apłi petri meritũ. dende setuta ussione
dñi concilioꝵ uenerandoꝵ auctoritas singłarem
in eccłiis tradidit potestatẽ. nec ante dictę sedis
nissimꝰ rex dõ inspirante respondit. synodalis
esse arbitrii in negotio tanto sequenda p̃scribere.
nec. aliquid ad se p̃ter reuerentiã de eccliasticis ne¬
gotiis ꝑtinere. cõmittens etiã potestati pontificũ
ut siue ꝓpositũ uellent audire negotiũ siue nol¬

Expanded text:
oncilia sacerdotum ecclesiasticis legibus quotannis decreta per provincias, quia praesentiam Papae non habent, valetudinem perdiderunt. Legistis insanissimi, alisanctionem aliquid constitutum, et non de majoribus negotiis ad consultationem, si quid occurrerit, praefatae sedistoritas Theodorici regis ex diversis provinciis ad urbem Rbantur impingi, Liguriae et Aemiliae, seu Venetiarum episcopi suggesserunt, ipsum, qui dicebatur impetitus, debere synodum convocare: scientes, quia ejus sedi primum Petri apostoli meritum, deinde secuta jussione Domini conciliorum venerandorum auctoritas singularem in ecclesiis tradidit potestatem, nec antedictae sedis anissimus rex Deo adspirante respondit: Synodalis esse arbitrii in tanto negotio sequenda praescribere, nec aliquid ad se praeter reverentiam de ecclesiasticis negotiis pertinere, committens etiam potestati pontificum, ut sive propositum vellent audire negotium, sive nol
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑat᷑. Eece iniquiunt dicit ꝓpħa. Recedite.
exite inde. ⁊ immundũ ne tetigeritis. Quomͦ gͣ
malos ꝓ pace tolerabimꝰ a quib exire ⁊ recedeie
iubemur ne tangainꝰ immundum: Nos istã
recessionẽ spũaliter intelligimꝰ. illi corpaliter

Expanded text:
omini. Ecce, inquiunt, dicit Propheta: Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis. Quomodo ergo malos pro pace tolerabimus, a quibus exire et recedere jubemur, ne tangamus immundum? Nos istam recessionem spiritaliter intelligimus: illi corporaliter.
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ uob̃. Recedite. ⁊ exite inde. ⁊ immuti¬
dun ne tetigeritis. s: contactu cordis ñ corpis.
Quid enĩ ẽ ñ tangere immundũ nͥ ñ consen¬
tire peccatis: Quid aut̃ ẽ exire inde. nͥ facere
gͣdu atq ꝑsona salua pace fieri potest  e
paulopost. Ergo fr̃s mei qͦtqͣt habetis int̾ uos
qui adhuc amore scłi pͣgrauant᷑. auaros. ꝑni¬
ros. adultos. spectatores nugaꝵ. consultores ma
redarguite. ut exeatis inde. ⁊ nolite consentire.

Expanded text:
dem. Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis , sed cum tactu cordis, non corporis. Quid enim est tangere immundum, nisi consentire peccatis? Quid est exire inde, nisi facere du atque persona, salva pace, fieri potest? Et paulo post: § 1. Ergo, fratres mei, quotquot habetis inter vos, qui adhuc amore saeculi praegravantur, avaros, perjuros, adulteros, inspectores nugarum, consultores matredarguite, ut exeatis inde, et nolite consentire,
Abbreviated transcription (Latin):
librũ indicũ legi̾t: ignorare ñ pot̾it. Non utiq
ab accusatiõe remoueri poterunt. qͥs ⁊iudicis ꝑ¬
sonã frequent̾ gessisse constat. nec ulla serie di
quȩ hodie ꝑfectione gr̃e abolita sunt. Otm eiũ
cato qͦd mulier induxit. ab apło eis indicit᷑ uere¬
cun dari. uiro subditas ẽẽ. & in signũ subiectionis
uelatũ caput. hab̾e. Quia gͦ his om̃ib uiro sub¬
iecta ostendit᷑. cui ꝓ alio postulare ñ concedit᷑. ad

Expanded text:
are non potest. Non itaque ab accusatione removeri possunt quas etiam judicis personam frequenter gessisse constat, nec ulla serie divquae hodie perfectione gratiae abolita sunt. Quum enimcato, quod mulier induxit, ab Apostolo eis indicitur verecundari, viro subditas esse, in signum subjectionis velatum caput habere. Quae ergo his omnibus viro subjecta esse ostenditur, c
Abbreviated transcription (Latin):
bseruandũ qͦ decernimꝰ ne qͥs sacerdotũ uel
cleticoꝵ more scłarium uidicũ ꝓ impensis pa¬
tuito oblata quȩ ñ fauore. muneris uident᷑ accep¬
ta. s collatione deuotionis oblata. Quod si quȩ
sita ꝓbatur acciꝑe. ueluti exactor fenoris. aut usu
rib approbatũ. ut clerici more aduocatoꝵ patro¬
cinia impendant. & ꝓ impendendis munera eci¬
an ex mulieris confessione iste sit darnancdus.
In qͦ pͥmũ uidendũ ẽ. an mulier sacerdotẽ accusa¬
re ualeat. Quod sacris canonib omio udetur
ẽẽ ꝓhibitũ. Generalit̾ nãq statutũ ẽ ex decretis
fabiam pp̃e ut sacerdotes dm̃ ñ accusent. nec
i eos testificent᷑. qͥ siti oidinis ñ sunt. uec ẽẽ pos¬
sunt. Mulieres aut̃ ñ solũ ad sacerdotiũ. s. nec
ĩ ad diaconatũ ꝓuehi possunt. Unde nec sacer¬
dotes accusare. nec in eos testificari ualent. Le¬
gib qͦ cautũ ẽ. ut ob uerecundiã suti sexus mu¬
lier apd̃ p̃torem ꝓ alio ñ int̾redat. nifi forte suas

Expanded text:
bservandum quoque decrevimus, ne quis sacerdotum vel clericorum more saecularium judicum pro impensis patuito oblata, quae non favore muneris videantur accepta, sed collatione devotionis illata. Quod si quis ista probatur accipere, veluti exactor foenoris aut usuraribus approbatum, ut clerici more advocatorum patrocinia impendant, et pro impendendis munera exian ex mulieris confessione iste sit condemnandus? In quo primo videndum est, an mulier sacerdotem accusare valeat? Quod sacris canonibus omnino videtur esse prohibitum. Generaliter enim statutum est ex decretis Fabiani Papae, ut sacerdotes Domini non accusent, nec in eo testificentur, qui sui ordinis non sunt, nec esse possunt. Mulier autem non solum ad sacerdotium, sed nec etiam ad diaconatum provehi possunt, unde nec sacerdotes accusare, nec in eos testificari valent. Legibus quoque cautum est, ut ob verecundiam sui sexus mulier apud praetorem pro alio non intercedat, nisi forte suas
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri publico iudicio quemꝗ̃. reũ. factre: msi
scił. parentũ. liberoꝵue. & patrom. & patrone & coꝵ fi¬
lii. filieue. nepotis. netptisue. mortẽ exequat᷑. Patilꝰ
libro pͥmo de adulteriis. Certis de causis concessa
ẽ mulierib publica accusatio. ueluti si mortẽ exe
inuite ñ dicant. Idem in lege cornelia testam̃taria
senatꝰ statuit. S de testam̃to pat̾ni lib̃ti. uł mat̾ni¬
lib̃ti mulierib publico uidicio diccte ꝑinissum ẽ.¬
pupillis ex consilio tutoꝵ patͥs mortẽ. Idem. Pu¬
pille aui sui mortẽ exequi concessũ ẽ. lege testam̃¬
taria. Nam de patͥs quide. testam̃to pupillis agere.¬
exhibeant᷑ tabule: ꝑ int̾dictũ possunt exꝑiri codice¬

Expanded text:
mulieri publico iudicio quemquam reum facere, nisi scilicet parentium liberorumque et patroni et patronae et eorum filii filiae nepotis neptis mortem exequatur. 2 Papinianus libro primo de adulteriis.Certis ex causis concessa est mulieribus publica accusatio, ueluti si mortem exeqinuitae non dicunt. idem et in lege Cornelia testamentaria senatus statuit: sed et de testamento paterni liberti uel materni mulieribus publico iudicio dicere permissum est.Pupillis ex consilio tutorum patris mortem, item pupillae aui sui mortem exequi concessum est. lege autem testamentaria nam de patris quidem testamento pupillis agereexhibeant
Abbreviated transcription (Latin):
Impꝵ diocletianꝰ scribit. De erimine qͦd publicoꝵ
fuerit iudicioꝵ. inulieri accusare ñ ꝑmittit᷑. infi
eis concessum ẽ. ñ exacta subscͥptione. Unde aditus
p̃ses ꝓuintie in pͥmis examinabit au tale sit crim̃.
cuiꝰ accusationẽ mulier subtre ñ ꝓhibeat᷑. Item.

Expanded text:
 dicens : C. I. De crimine, quod publicorum fuerit judiciorum, mulieri accusare non permittitur, nisi eis concessum est, non exacta subscriptione. Unde aditus praeses provinciae in primis examinabit, an tale sit crimen, cujus accusationem mulier subire non prohibeatur. C.
Abbreviated transcription (Latin):
si ea que tenebant heretici scđ̃m parẽ dm̃ uo¬
luntatẽ catholici tenent: Ad om̃s iniquos ⁊
impios uox illa dñi ualet. Fuferet᷑ a uob̃ reg¬
num di. ⁊ dabit᷑ genti facieuti frudũ siue is¬
ticiã eiꝰ An frustra scͥptum ẽ. labores impioꝵ
iusti edent: Quappt̾ mag̾ mirati debetis qd̾
adhuc tenetis aliquid. qm̃ qd̾ aliqͥd amisistis.
Item. Si quȩ iã concisi possidere cepistis. qͥa

Expanded text:
si ea que tenebant heretici, secundum parem voluntatem domini, catholici tenent? Ad omnes iniquos et impios illa vox domini valet: Auferetur a vobis regnum dei et dabitur genti facienti iutitiam . An frustra scriptum est: Labores impiorum justi edent? Quapropter magis mirari debetis quod adhuc tenetis aliquid quam quod aliquid amisistis. Item . Si qua jam concisi possidere coepistis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ta fabularũ nimiũ m̃tẽ excitant ad incentiua
libidinũ. ñ enĩ thura solũ offerendo demonib
ĩmolant. s etiã eoꝵ dicta libentiꝰ capiendo
norantiã fucrint excecati. & aliis ducatũ p̃stare.
ceꝑuit: ambo in foueã cadunt. Unde dicitur in
psalmo. O bscurent᷑ oculi eoꝵ ne uideant. & dor¬
sũ coꝵ semꝑ incurua. Cũ enĩ obscurant᷑ illi qui
p̃eunt ad ferenda onera peccatoꝵ. facile sequen¬
tes indinant᷑. Elaborandũ ẽ itaq sacerdotib:
ut ignorantiã a sc qͣsi qͣnda pestẽ abiciant. La¬

Expanded text:
nta inanium fabularum mentem excitant ad incentiva libidinum. Non enim solum thura offerendo daemonibus immolatur, sed etiam eorum dicta libentius capiendonorantiam caecati aliis ducatum praestare coeperint, ambo in foveam cadunt; unde dicitur in Psalmo: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva. Quum enim obscurantur illi qui praeeunt, ad ferenda onera peccatorum facile sequentes inclinantur. Elaborandum est itaque sacerdotibus, ut ignorantiam a se quasi quandam pestem abjiciant. L
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmunis a pena. Ille ignorans potest excusaria pe¬
na. qͥ qd̃ ddisceret ñ inuenit. Illis autẽ hoc ignos¬
ci ñ poterit. qͥ habentes a qͦ discerent oꝑam ñ de¬
noxia: sacerdotib ẽ ꝑiculosa. Unde in toleta

Expanded text:
. ille enim ignorans potest excusari a poena, qui a quo disceret non inuenit; istis autem hoc ignosci petit, quia habentes a quo discerent operam non denoxia sit, sacerdotibus est periculosa. Unde in Concili
Abbreviated transcription (Latin):
regina austri ueniens a finib t̾re audi-¬
re sapientiã salomonis iudicatura ẽ homines
tẽꝑis sui. ⁊ uiri niniuite acta penitentia ad
p̃dicationẽ ionȩ condẽpnabunt eos qͥ maior̃
.Qui clicos su

Expanded text:
regina austri, veniens a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, judicatura est homines temporis sui, et viri Ninivitae acta poenitentia ad praedicationem Jonae condemnabunt eos qui majoreQui cl
Abbreviated transcription (Latin):
cura cõmissa ẽ. ñ solũ sine cupiditate. s ⁊̃
cũ laude pietatis accipit a ppło dispensanda.
ecdĩe reb adiunxit. ⁊ se in num̾o pauꝑum pauꝑ-¬
tatis amore ꝯstituit. ut unde pauꝑib submini
ne uͥtutis uitȩ necessaria siue in domib suis siue
in cong̾gatione uiuentes accipiant. qͥa adea ac

Expanded text:
cura commissa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipit a populo dispensanda, ecclesiae rebus adjunxit, et se in numero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut unde pauperibus subminne virtutis vitae necessaria sive in domibus suis, sive in congregatione viventes accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
nerit. si ad tuã cognitionẽ quocũq m ꝑueniat.
si scis aut indicatũ tͥ fuerit. synodalem causam
ẽẽ & ad minist̾ium ep̃i ꝑtinere. qͦd tu nec ꝓpter
amorẽ. nec ꝓpt̾ timorẽ. net ꝓpt̾ p̃cium. nei ꝓpter
parentelam nullatenꝰ celes epm arit. eiꝰ missum.
cui hoc inquirere iusserit. gnͣtuncũq ex hac re
int̾rogarierit. sic te d̃s adiuuet. & istoꝵ scõꝵ teli¬
quie. istud sacram̃tum qͦd iste utrauit de syno¬
dali causa. qͦd tu illud ex te. ira obseruabis in gnͣ¬
tum sapis. aut audisti. aut ab hac die inantea
to. Porro de iuram̃to seꝑationis innocentiꝰ pͣpa
aiꝰ. p̃scribit ottoni lucensi ep̃o. dicens. Li¬

Expanded text:
205 ut ad tuam cognitionem quocunque modo perveniat, si scis aut tibi indicatum fuerit synodalem causam et ad ministerium episcopi pertinere, quod tu nec propter amorem, nec propter timorem, nec propter praemium, nec propter parentelam, ullatenus celes episcopo, aut ejus misso, cui hoc inquirere jusserit, quandocumque ex hoc te interrogaverit: sic te Deus adjuvet, et istae sanctorum reliquiae, et illud sacramentum, quod juste juravit de synodali causa, qntum sapis, aut audisti, aut ab hac die in antea to. Porro de juramento separationis Innocentius Papa II scribit Othoni Lucensi Episcopo, dicens.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinitatẽ iureiurando firmaue¬
rint. uł ipsi forte confessi fuerint. coniugia ddissol
quatinꝰ palam faciant utrũ se ficut ẽ fama reco¬
gnoscant ẽẽ consanguineos. Si negauertnt. gͥip
si relinquendi st̃. ita tñ ut fi aliud in conscientia
atq infames effectos donee ab incesti facinore de¬

Expanded text:
sanguinitatem iureiurando firmaverint, vel si ipsi forte confessi fuerint, coniugia dissolvaquatenus palam faciant, utrum se, sicut fama est, recognoscant esse consanguineos si negaverint, sibi ispsis relinquendis sunt. Ita tamen ut si aliud in conscientia atque infames effectos, donec ab incesti facinore de
Abbreviated transcription (Latin):
llud iuram̃tum qͦd iste iitrauit. de illa parentela
quȩ int̾ filiũ .N. & eiꝰ coniugẽ computat᷑.Ñ. qͦd tu
illud obseruabis in qnͣtum sapis. sit te d̾s adiuuei.
p̃c in synodo residens pꝰ congruam
allocutionẽ septẽ ex plebe eiꝰ parrochiȩ uił eo
ampliꝰ ꝓut uiderit expedire. maturiores. honesti¬
ores atq ueraciores uiros in mediũ debet aduoca¬
re. & illatis scõꝵ pignorib unũ quẽq illoꝵ talisa¬
cram̃to constringere. amͦ mantea qͥcqͥd nosti. aut

Expanded text:
llud iuramentum quod iste iuravit, de illa parentela que inter N. et eius coniugem N. computatur, tu illud observabis inquantum sapis. Sic deus te adiuvet. pus in synodo residens, post congruam allocutionem septem ex plebe ejus parochiae, vel eo amplius, prout viderit expedire, maturiores, honestiores, atque veraciores viros, in medium debet advocare: et illatis sanctorum pignoribus, unumquemque illorum tali sacramento constringere, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
rescͥptione. m̃dacioꝵ opposita siue in iuris
narratiõe mendaciũ reperiat᷑. siue in facti.
siue in tacendi fraude ꝓ tenore ueritatis ñ dep̃¬
cantis affirmatioẽ datũ iudicẽ cognoscere de¬
bere.⁊ scdm hoc qd̾ de causa conuenerit. ferre
sententiã. Item imꝑator constantinꝰ. Puntre
debemꝰ decẽ libraꝵ auri mułta iudices. qͥ uenie¬
runt p̃cum argui falsitatẽ. Itẽ imꝑator theod̾
oracłm m̃dax p̃cator attulerit. careat penitus
impetratis.⁊ si ninia m̃tientis inuenit᷑ inꝓbi¬
tas. ⁊̃ seueritati subiaceat iudicantis. Itẽ con
de ueritate p̃cum inquiri oportet. ut si fraus
inu̾enerit de negocio cognoscat᷑. Itẽ imꝑator
anastafiꝰ Omnes cuiꝰcũq maioris uł imnoris

Expanded text:
escriptione mendaciorum opposita, sive in juris narratione mendacium reperiatur, sive in facti, sive in tacendi fraude, pro tenore veritatis, non deprecantis affirmatione, datum judicem cognoscere debere, et secundum hoc de causa convenit ferre sententiam. Item Imp. Constantinus: § 2. Puniri jubemus decem librarum auri mulcta judices, qui vetuerint precum argui falsitatem. Item Impp. Theodosiuoraculum mendax precator attulerit, precator careat penitus impetratis, et, si nimia mentientis inveniatur improbitas, etiam severitati subjaceat judicantis. Item Imp.de veritate precum inquiri oportet, ut, si fraus intervenit, de omni negotio cognoscatur. Item Imp. Anastasius: § 5. Omnes cujuscunque majoris vel minoris
Abbreviated transcription (Latin):
ui iubente sacerdote ꝓ eccl̃ia extre. cont
quacũq culpa ab eccł̃ia exite ꝯtempserit. ꝓ
noxa ꝯtumeliȩ. tardiꝰ recipiat᷑ ad ueniã. Sec¬
ri contigerit: utrũ damnatus postea ualeat ab
e his ita statutũ ẽ in concił. ypanensi.¬

Expanded text:
ui iubente sacerdote de ecclesia, pro qualicumque culpa ab ecclesia exire contempserit, pro noxa contumelie tardius recipiatur ad veniam. mori contigerit, utrum damnatus postea valeat absolvi? De his ita statutum est in Concilio Epaunensi
Abbreviated transcription (Latin):
llud autẽ qd̾ in canone apłoꝵ. & in gangrensi
concilio. & in sexta synodo legit᷑. ex causa consi¬
deratur & tẽpore. Causa fuit heresis maniche¬
oꝵ quȩ conugiũ detestabat᷑. sicut & quoꝵ dam
suꝑstitio multa in catholicoꝵ detestatione in¬
troduxisse inuenit᷑: contra qͦs in gangrensi con¬

Expanded text:
llud autem, quod in canone apostolorum, et in Gangrensi concilio, et in VI synodo  legitur, ex causa consideratur et ex tempore. Causa fuit haeresis Manichaeorum, quia conjugium detestabantur, sicut etiam quorundam superstitio multa in Catholicorum detestationem introduxisse invenitur, contra quos in Gangrensi Con
Abbreviated transcription (Latin):
mittente aut ꝓbante nullus inciꝑe aut
uas. aut congregatiomunculas monachoꝵ
absq ep̃i noticia ꝓhibemus institui. Item ex¬

Expanded text:
mittente, aut probante nullus incipere aut vas aut congregatiunculas monachorum absque episcopi notitia prohibemus institui. C. X
Abbreviated transcription (Latin):
risca consuetudo optinuit. ut
honor pallii nͥ exigentib causaꝵ meritis
⁊̃ fortit̾ postulanti dari ñ debeat. Causaꝵ¬
uͦ m̃ita accipienda st̃. ut ⁊ is qͥ postulat mereat᷑
acciꝑe. ⁊ fidi sue ꝓfessionẽ pͥus iuram̃to confir¬
met. ⁊ aplicis dec̾tis atq synodalib statutis se.
obediturũ nicħominꝰ caueat. Pallio aũ ñ insi
certis dieb ⁊ intͣ eccliam ad missaꝵ sollẽpnra.
cuiqͣm pene metͦpolitano uti licebit. Uñ ioħs¬

Expanded text:
risca consuetudo obtinuit, ut honor pallii nisi exigentibus causarum meritis et fortiter postulanti dari non debeat. Cmereatur accipere, et fidei suae professionem prius juramento confirmet, et apostolicis decretis atque synodalibus statutis se obediturum nihilominus caveat. Pallio autem non nisi certis diebus et intra ecclesiam ad missarum solennia cuiquam metropolitano uti licebit. Unde Joan
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum dat ds. Item. Ego dico & om̃s dicimꝰ.
qͥa iustos. oportet. ẽẽ tanti iudicis mministros.
Sint ministri iusti si uolunt. Si aũ uoluerint
cẽ iusti. qͥ in cathedra moysi sedent: securũ me
ñ homicidã. qͥa columbã attendo ꝑ quã mͥ d̾r.¬

Expanded text:
tizatur. Et ego dico, et omnes dicimus, quia iustos oportet esse tanti iudicis ministros. Sint ministri iusti, si volunt. Si autem fueritesse justi qui in cathedra Moysi sedent, securum me non homicidam, quia columbam attendo, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
eos quos ad conuersionẽ susceꝑit. pͥusqmͣ
biennũ in conuersione compleuerint. nullomͦ
audeant tonsorare. S hoc spacio uita moresq
eoꝵ sollicite comꝓbentur. ne quis eoꝵ aut ñ sit
contenius eo qͦd uoluit. aut ratũ ñ habeat qͦd
elegit. Nam dum gͣue sit inexꝑtos obsequiis¬
hominũ sociari. quis possit dicere qͣnto sit gͥuiꝰ
ad di seruitiũ imꝓbos applicari : Miles uero si
remutiet᷑. Queritur si ingressis monast̾ium
ultra relinquattr licentia testandi. Hoc sꝵ ꝓhi¬
bet. ita scribens ianuario caralitano ep̃o.¬

Expanded text:
eos quos ad convertendum susceperint, priusquam biennium in conversatione compleant, nullo modo audeant tonsurare. Sed hoc spatio vita moresque eorum sollicite comprobentur, ne quis eorum aut non sit contentus quod voluit, aut ratum non habeat 1057 quod elegit. Nam dum grave sit inexpertos hominum obsequiis sociari, quis possit dicere quanto sit gravius ad Dei servitium improbatos applicari? Miles vero si Gratian. Quaeritur, si ingressis monasterium ultra relinquatur licentia testandi? Hoc Gregorius prohibet, ita scribens Januario Caralitano Ep
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ñ p̃iudicant regłȩ eccl̃iastice. Cũ enĩ cõꝑtũ
Alienꝰ fiat a
ministĩo. qui illud uiuendo illicite polluit

Expanded text:
hoc non praejudicat regulae ecclesiasticae. Quum enim compertum Alienus fiat a ministerio, qui illud vivendo illicite polluit
Abbreviated transcription (Latin):
dictã eccłiam ire. ꝓpet. ⁊ assiduis qͥdc̃ adhortatio¬
nib clerũ plebẽq eiꝰdẽ eccli̾ȩ ãmonere festiunet.
ut admoto studio uno eodẽq ꝯsensu talem p̃fici¬
endũ sͥ expetant sac̃dotẽ. qͥ tanto minist̾io ualeat
dignꝰ repꝑiri. ⁊ a uenerandis canonib nullaten
de alt̾a eligi ꝑmittas eccłia. nͥ forte int̾ dericos
ipsiꝰ ciuitatis in q̃ uisitationis tuȩ ĩpendis officiũ.
nullꝰ ad ep̃atũ dignꝰ qd̾ cuenire ñ credimꝰ pot̾it
inueniri: Prouisurꝰ ante om̃ia. ne ad cuiꝰti¬

Expanded text:
aedictam ecclesiam ire properabit, et assiduis adhortationibus clerum plebemque ejus admonere festinet: ut remoto studio, uno eodemque consensu talem sibi praeficiendum expetant sacerdotem, qui et tanto ministerio dignus valeat reperiri, et a venerandis canonibus nullatenus de altera eligi permittas Ecclesia, nisi forte inter clericos ipsius civitatis, in qua visitationis impendis officium, nullus ad episcopatum dignus, quod evenire non credimus, potuerit inveniri; provisurus ante omnia ne ad
Abbreviated transcription (Latin):
tauo. si infidełe sub p̃missa conditione licet ali
trix inconuigẽ duci ñ debeat. multis rationibꝰ
ꝑactam penitentiã. in coniugii consortiũ retineri
ũ debet. Unde iohannes crisostomꝰ ait suꝑ mathm¬

Expanded text:
Octavo, si infidelem sub praemissa conditione liceat aliOctavo, si infidelem sub praemissa conditione liceat alitrix in conjugem duci non debeat, multis auctoritatperactam poenitentiam in conjugii consortio retineri non debet. Unde Joannes Chrysostomus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
non haberet uxorẽ. quandã
meretͥcẽ sibi conugio copu¬
lauit.: quȩ erat sterilis. nep¬
tis ingenui. filia origina¬
rii. Quã cum pat̾ alii uel¬
let tradere. auus hinc eã
copulauit. causa solius in¬
continentie. Deinde hic
penitentia ductus. ex ancilla ꝓpͥa filios sibi que¬
rere cepit. postea de adult̾io cͦonuictus. & punitꝰ.
quendã rogauit. ut ui uxorẽ suã oppͥmeret. ut
sic cã dimittere posset. Quo facto. quandã infi¬
delẽ sibi copulauit. ea tam̃ conditione. ut ad xꝑi¬
anã fidẽ transiret. Hic pͥmũ querit᷑. an mere¬
tx licite ducat᷑ in uxorẽ. Scdo. an ea quȩ causa
incontinentie ducit᷑. sit coniunx appellanda.
Iercio. cuiꝰ arbitriũ aliqua sequat᷑. an liberi atii.
an originarii patris. Quarto. si uiuente uxore
liceat alicui ex ancilla filios querere. Quinto.
si ea que uim patit᷑. pudicitiã amitere comꝓbet᷑.
Sexto. si adult̾ adult̾am possit dinittere. Sep¬
timo: si uiuente dimissa. aliã possit acciꝑe. Dẽ

Expanded text:
non haberet uxorem, quamdam meretricem sibi conjugio copulavit quae erat sterilis, neptis ingenui, filia originarii; quam quum pater alii vellet tradere, huic avus eam copulavit, causa solius incontinentiae. Deinde hic, poenitentia ductus, ex ancilla propria filios sibi quaerere coepit. Postea de adulterio convictus et punitus quemdam rogavit, ut vi uxorem opprimeret suam, ut sic eam dimittere posset, quo facto quamdam infidelem sibi copulavit, ea tamen conditione, ut ad nem transiret. Hic primum quaeritur, an meretrix licite ducatur in uxorem? Secundo, an ea, quae causa incontinentiae ducitur, sit conjux appellanda? Tertio, cujus arbitrium aliqua sequatur, an liberi avi, an originarii patris? Quarto, si vivente uxore liceat alicui filios ex ancilla quaerere? Quinto, si ea, quae vim patitur, pudicitiam amittere comprobetur? Sexto, si adulter adulteram possit dimittere? Septimo, si vivente dimissa aliam possit accipere?
Abbreviated transcription (Latin):
anteqm ad synodũ uocent᷑. ꝓpͥus locꝰ ⁊ sua omĩa
cis redintegͣnda st̃. Nulla eñ ratio ꝑmitut. dũ
ad tempꝰ eoꝵ bona uł eccliȩ atq res. ab emulis
aut quibꝰcũq detinent᷑. ut aliqͥd illis obici debeat.
nec qͥsqm pot̃ eis qͥdlibet maioꝵ uł minoꝵ obicẽ
dũ suis eccłus uł rebꝰ uł potestatibꝰ carent. S no¬

Expanded text:
ocus et sua omnia eis re integranda sunt. Nulla enim ratio sinit, dum ad tempus, eorum bona vel ecclesie atque res ab emulis aut a quibuscumque detinentur, ut aliquid illis obiici debeat, nec quicquam potest eis quilibet maiorum vel minorum obiicere, dum suis ecclesiis vel rebus vel potestatibus carent.
Abbreviated transcription (Latin):
i quis ñ recto iudicio ⁊ eoꝵ qͥ p̃sunt ȩccłiȩ
depellat᷑ ⁊ foras mitat᷑. si ipse antea ñ exi¬
it. hoc ẽ suta ñ egit ut mereret᷑ extre. nicħ
ledit᷑ in eo qͥd̾ ñ recto iudicio ab hominib ui¬
det᷑ expulso. ⁊ tta fit interdũ. ut ille qͥ foras
intitt᷑ intꝰ sit. ⁊ ille foris qͥ uitꝰ uidet᷑ retine

Expanded text:
i quis non recto judicio eorum, qui praesunt ecclesiae, depellatur, et foras mittatur, si ipse non ante exiit, hoc est, si non ita egit, ut mereretur exire, nihil laeditur in eo, quod non recto judicio ab hominibus videtur expulsus. Et ita fit, ut interdum ille, qui foras mittitur, intus sit, et ille foris, qui intus retine
Abbreviated transcription (Latin):
uinculũ coniugale. qd̵ nec seꝑatio. nec cum alt̾o copła
gio xꝑi recedens etiã side ꝑdita. sacram̃tum fidei ñ
aintitit qd̃ in lauacro regen̾ationis accepit. Reddet᷑
enĩ ꝓculdubio redeunti. si amisiss abscedens. Habet
autẽ hoc qui recesserit ad cumulũ supplicii. ñ ad
rẽ suã cdinitt̾e. & aliã duc̾e ñ pot̾. querit᷑ si liceat ei
hac conditione peccare. ut infidelẽ ad fidẽ adducat.
Qd̾ ñ posse fieri aus̾ affirmat. in libro de adult̾inss
contugiis ita dicens.¬

Expanded text:
vinculum conjugale, quod nec separatio, nec cum altero copulChristi recedens, etiam fide perdita sacramentum fidei non amittat, quod lavacro regenerationis accepit. Redderetur enim procul dubio redeunti, si amisisset abscedens. Habet autem hoc qui recesserit ad cumulum supplicii, non ad rem suam dimittere, et aliam ducere non potest, quaeritur, si liceat ei hac conditione peccare, ut infidelem ad fidem adducat? Quod non posse fieri Augustinus affirmat, in lib. I de adulterinis conjugiis c. 24, ita dicens
Abbreviated transcription (Latin):
culũ. ut cum causa ꝓcreandi colligit᷑. nec
ipsa causa ꝓcreandi soluat᷑. Posset enĩ homo steri
sequat᷑ ita ut iã scientib coniugibꝰ ñ se filios habi¬
turos. seꝑare se tam̃ uł ipsa causa filioꝵ. atq alus
copłare ñ liceat Qd̾ si fecerint cũ eis quib se copła¬
uerunt. adult̾iũ cõmittunt. ipso aũ mauente con
iugio. Plane uxoris uoluntate adhibere aliã. unde
c̃omunes filii nascant᷑ uniꝰ cõiixtione. alti autẽ aes¬
iure ac potestate ap̃ antiqͦs patres fas erat. Utrum

Expanded text:
culum, ut cum causa procreandi colligitur, nec ipsa causa procreandi solvatur. Posset enim homo sterilsequatur, ita ut jam scientibus conjugibus non se filios habituros separare se tamen vel ipsa causa filiorum atque aliis copulare non liceat. Quod si fecerint, cum eis quibus se copulaverint adulterium committunt. Ipso autem conjugio manente, plane uxoris voluntate adhibere aliam unde communes filii nascantur, unius commistione ac semine alterjure et potestate apud antiquos patres fas erat, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
uius monast̾ii ⁊ lib̾tatẽ a dipisci. ⁊ sacͥs officiis ua¬
let associari. Un in alio capło p̃fate ꝯstititioniᷤ
hec causa reddit᷑. Iniustũ ẽ enĩ ut inonachis rura¬
le opꝰ facientib serui eoꝵ ocio torpeant. ac deli¬
monastii seruos significari intelligimꝰ ad sacrȩ
religionis. ꝓpositũ debeant assumi. auctoritate
I nari.

Expanded text:
ii et libertatem adipisci et sacris officiis associari valet. Unde in alio capitulo praefatae constitutionis haec causa redditur: Injustum est enim, ut monachis rurale opus facientibus servi eorum otio torpeant ac dilimonasterii servos significari intelligimus ad sacrae religionis propositum debeant assumi, auctoritate dinari.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i uł pb̃ri si causa uisitandi ad eccł̃iam
alt̾iꝰ ep̃i uen̾int. in gͣdu suo suscipiant᷑.⁊
tam ad u̾bũ faciendũ qmͣ ad oblationẽ conse¬
Eccłia uniꝰ ep̃i. ab alio disponi non debet

Expanded text:
presbyteri si causa visitandi ad ecclesiam alterius episcopi venerint, in gradu suo suscipiantur, et tam ad verbum faciendum quam ad oblationem conseepiscopi ab alio disponi non
Abbreviated transcription (Latin):
fectentes. & in ddieb pentecostes. ꝓptea stati¬
tũ ẽ a scã sẏnodo. qm̃ consona & conueniens ꝑ
om̃s ecclias custodienda consuctudo ẽ. ut stantes
Quo temꝑe ab esu carnium sit abstinendum.

Expanded text:
diebus Pentecostes, statutum est a sancta synodo, quoniam consona et conveniens per omnes ecclesias custodienda consuetudo est, ut stantes Quo tempore ab esu carnium sit abstinendum.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sũptionẽ scĩ patres apud calcedonẽ detestati
st̃. ut dioscorũ alexandrinũ antistitẽ int̾ cetera
iccirco potissimũ sine ulla restitutione damna¬
nem papã dictauit. ita ut in sententia cont̃ ipsũ
plata hoc uideantur memorare p̃cipue. dicen¬
tes qm̃ scdĩs excessib p̃cipue pͥorem iniquitatẽ
ualde. transcendit. Presũpsit enĩ excõmunicatio¬
nẽ dictare etrã. adu̾sus scĩssimũ & beatissimũ
archyep̃m magne romȩ leonẽ. & cet̾a. Nunqͥd¬
corus ipsam excõmunicationẽ dictasset: Non
plane s absq om̃i controu̾sia hoc in eo ulti st̃:
natus est lacessere iniuriis. teste anatholio con¬
stantinopolitano p̃sule. qui dicit. ꝓpter fidẽ
ñ est damnatus dioscorus. s qͥa ex cõmunicati¬
onẽ fecit domno archyep̃o leoni. Quia gͥ¬

Expanded text:
sumptionem sancti Patres apud Chalcedonem detestati sunt, ut Dioscorum Alexandrinum antistitem inter caetera idcirco potissimum sine ulla restitutione damnanem papam dictavit; ita ut in sententia contra ipsum prolata, hoc videantur memorare praecipue dicentes, quoniam secundis excessibus priorem iniquitatem valde transcendit. Praesumpsit enim et excommunicationem dictare adversus sanctissimum et beatissimum archiepcorus ipsam excommunicationem dictasset? Non plane, sed absque omni controversia hoc in eo multati unatus est lacessere injuriis contumeliis, teste Anatolio Constantinopolitano praesule qui dicit: Propter fidem non est damnatus Dioscorus, sed quia excommunicationem fecit domno archiepiscopo Leoni? .
Abbreviated transcription (Latin):
maior a minori iudicari ñ debet: uidendũ est
quȩ int̾ cęt̾as ȩccł̃ias pͥmũ locum. quȩ scđm uel
terciũ obtineat. Romana eccłia sicut supͣdictũ
est primũ locũ inter cet̾as obtinet. alexandria
scdm. antiochena ecclł̃ia ab ea tertium locũ ac¬
cepit. Unde Nicholaus papa. scribit mediola¬
nensib E¬

Expanded text:
ori judicari non debet, videndum est, quae inter ceteras ecclesias primum locum; quae secundum, vel tertium obtineat. Romana ecclesia sicut supra dictum est primum locum inter ceteras obtinet, Alexandrina secundum, Antiochena ecclesia tertium ab ea locum accepit. Unde Nicolaus Papa II. scribit Mediolanensib
Abbreviated transcription (Latin):
põtentis ⁊ scĩ petͥ auctoritate eccłiȩ introitũ usq
dũ peniteant & em̃dent. Si qͥ uͦ in peccato suo ꝑ¬
seuerare maluerint: nullꝰ urm eoꝵ audire p̃su¬
mat officiũ. qͥa benedictio eoꝵ ũtit᷑ in maledicti¬
saluberrimo p̃cepto obedire nolueruit. ydola¬
tͥe peccatũ incurrent. samuele testante. ⁊ beato
G̃b̃. instruente. Peccatũ ariolandi ẽ ñ obedire.⁊

Expanded text:
etri auctoritate ecclesiae introitum usque dum poeniteant et emendent. Si qui vero in peccato suo perseverare maluerint, nullus vestrum eorum audire praesumat officium, quia benedictio eorum convertitur in maledictisaluberrimo praecepto obedire noluerint, idololatriae peccatum incurrunt Samuele testante et beato Gregorio instruente: Peccatum ariolandi est, non obedire: et
Abbreviated transcription (Latin):
cum ñ addis adult̾aꝵ uł aliquid huiꝰmodi quid
aliud habendi sunt qm̃ homicide ac ꝑhoc ad pen
teritiã redigendi. Quib penitꝰ conuigiũ denegat᷑
adultii uł alt̾iꝰ eiusmodi criminis uxores suas int̾¬
ficere. S eccłastica disciplina sp̃uali gladio ñ mate¬
riali criminosos feriri iubet. illo uideł gladio qͦ
petrꝰ iubet᷑ mactare &. manducare. De quo etiã gla¬
dio xp̃c ait in euuangłio. Non ueni pacẽ in terrã

Expanded text:
cum non addis, adulterarum, vel aliquid hujusmodi, quid aliud habendi sunt qitentiam sunt redigendi, quibus penitus coniugium denegatur, adulterii vel alterius huiusmodi criminis uxores suas interficere; sed ecclesiastica disciplina, spirituali gladio, non materiali, criminosos feriri iubet; illo videlicet gladio, quo Petrus iubetur mactare et manducare de quo etiam Christus ait in Evangelio: Non veni pacem mittere
Abbreviated transcription (Latin):
matũ fu̾it. nisi cansa fornicationis. ñ licet uiro
uxorẽ dimitt̾e. uł uxori a uiro discedẽ. Uerũ añꝗͣ
confirmet᷑. impossibilitas officii. soluit uinculũ
Saũ int̾ ditatẽ uir cognoscere ñ potest.

Expanded text:
rnicationis non licet viro uxorem dimittere, vel uxori a viro discedere. Verum ante, quam confirmetur, impossibilitas officii solvit vinculum ciditatem vir cognoscere non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
causa fornicationis. uł qua alt̾ eoꝵ sicut augustinꝰ
exponit fornicatꝰ fu̾it. uł ad quã alt̾ alt̾um ꝑtrahe
uolu̾it. Itẽ apłs. Mulier quanto temꝑe uutit uir
ciꝰ alligata ẽ. legi ipsiꝰ. ñ legi recidendi sibi debitũ.
s ñ transferendi se ad alium. Itẽ. His qui matmo¬
no iundi sunt p̃cipio ñ ego. s dñs uxorẽ a uiro
suo ñ disced̾e. nisi causa fornicationis. Euuan¬
głica itaq & apłica auctoritate ꝓhibet᷑ mulier a ui
ro discedere. nisi obcausam illã cunctis notissimã
qua iu̾tueniente si discesserit. oportet eã manere in¬
nuptã aut reconciliari uiro suo. Unde dat᷑ in telligi
qd̾ impossibilitas reddendi debitũ. ñ facit coniugii

Expanded text:
causa fornicationis, vel qua alter eorum sicut Augustinus exponit fornicatus fuerit, vel ad quam alter alterum pertrahere voluerit. Item Apostolus: Mulier, quanto tempore vivit vir ejus, alligata est legi ipsius, non legi sibi reddendi debitum, sed non transferendi se ad alium. Item: His, qui matrimonio juncti sunt, praecipio non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere, nisi causa fornicationis. Evangelica itaque et apostolica auctoritate prohibetur mulier a viro suo discedere, nisi ob causam illam cunctis notissimam, qua interveniente si discesserit, oportet eam manere innuptam, aut reconciliari viro suo. Unde datur intelligi, quod impossibilitas redden
Abbreviated transcription (Latin):
corruptori suo pu¬
blice nubit. Crim̃
qd admiserat. corde tantũ confitet᷑. Reddit᷑ huic
facultas cognoscendi eã. repetit uxorẽ suã. Qua recep¬
ta. ut expeditiꝰ orationi uacaret. & ad carnes agni pu
rus acced̾ẽt. continentiã se seruaturũ ꝓmisit. Uxor.
Scđo. an pꝰt seꝑationẽ ei nub̾e ualeat. cum quo
prius fornicata ẽ. Tertio. si sola confessione cor¬
dis crimen possit deleri. Quarto. si temꝑe or̃o¬

Expanded text:
corruptori suo publice nubit; crimen, quod admiserat, corde tantum Deo confitetur; redditur huic facultas cognoscendi eam: repetit uxorem suam; qua recepta, ut expeditius orationi vacaret, et ad carnes agni purius accederet, continentiam se servaturum promisit; uxorSecundo, an post separationem ei nubere valeat, cum quo prius fornicata est? Tertio, si sola confessione cordis crimen possit deleri? Quarto, si tempore oratio
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ qñ eũ ñ cędis. aut tc̃ amare filiũ tuũ
qñ ei ñ das disciplinã. aut amare uicinũ tuũ
qñ eũ ñ corrigiᷤ. ñ ẽ ista caritas s: languor.
ferueat caritas ad em̃dandum ad
corrigendũ si sunt boni mores delectent: si

Expanded text:
 tuum quando non das disciplinam, aut tunc amare vicinum tuum quando non corrigis eum. Non est ista charitas, sed languor; ferveat charitas ad emendandum, ad corrigendum; sed si sunt boni mores, delectent; si
Abbreviated transcription (Latin):
re.⁊ sac̾dotes dĩ honorare atq tueri. Uñ scõs
apłos eoꝵ q successores sub diuina ꝯtestatione
ꝯstitutos p̃cepisse legimꝰ. ñ debere fieri ꝑsecuti¬
ones. nec inferri fluctuationes. nec inuidere
laborantib in agro dnĩco. nec expelli et̾ni regis

Expanded text:
et Dei sacerdotes honorare atque tueri. Unde sanctos apostolos eorumque successores sub divina contestatione constituisse legimus, non debere fieri persecutiones, nec inferri fluctuationes, nec invidere laborantibus in agro dominico, neque expellere aeterni regis
Abbreviated transcription (Latin):
de electione sũmi pontificis decern̾e tẽptauit.
S sic̃ ex eodẽ capło habet᷑ ecclie. p̃cib imꝑator
in p̃sũptores ualet decerne. sic̃ ꝑ defensione
fidĩ qͦndã decreuisse legunt᷑. ne heretici aliqͥd
nomine. eccłiȩ possiderent. Ab ea aũ ñ inuitati
to bonifacio supplicante eccłiastice qͥeti ꝯsulere.
⁊ conc̾tantiũ ambitionẽ punire curauit. Uñ
idẽ bonifaciꝰ ep̃c supplicationis epłam honorio

Expanded text:
Pontificis decernere tentaverit. Sed sicut ex eodem capitulo habetur, ecclesiae precibus imperator in praesumtores valet decernere, sicut pro defensione fidei quondam decrevisse leguntur, ne haeretici aliquid nomine ecclesiae possiderent. Ab ea autem non invitati B. Bonifacio supplicante, ecclesiasticae quieti consulere et concertantium ambitionem punire curavit. Unde idem Bonifacius Episcopus supplicationis epistolam Honorio
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ ꝓieci festiuitates ur̃as. ⁊ ñ capiã odorem
cȩtuũ ur̃oꝵ. Qd̾ si optuleritis mͥ holocausto¬
inata ⁊ munera ur̃a ñ accipiã. ⁊ uota pingui
odit. s ꝓicit festiuitates eoꝵ. qͥ ñ celebrant festi¬
ut nos affectũ dĩ nr̃is serinonib agnoscamꝰ¬
s ⁊ si holocausta optulertut ut uideant᷑ ieiu¬
nare. dare elemosinas. pudicitiã polliceri. quȩ
holocausta st̃ uera. ñ ea suscipit dñs. Nam ñ sa¬
trificioꝵ magnitu dinẽ. s offerentiũ merita.¬

Expanded text:
capiam odorem coetuum vestrorum. Quod si attuleritis mihi holocaustomata et munera vestra, non accipiam, et vota pinguiuodit, sed et projecit festivitates eorum, qui non celebrant festiut nos affectum Dei nostris sermonibus cognoscamus. Et si holocausta obtulerint, videantur jejunare, dare eleemosynas, pudicitiam polliceri, quae holocausta sunt vera, non ea suscipit Dominus. Non enim sacrificiorum magnitudinem, sed offerentium r
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃ri. aut diaconi officio. s apud d̾m nichil beatiꝰ.
sit modus. nec a pueritia. nec ab adolescentia mea
didici. & eo tẽpore q̃ discere ceꝑam ins mͥ facta est
merito peccatoꝵ meoꝵ. Nam ob qͥd aliud estimẽ
nescio ut scds locꝰ gubernaculoꝵ mͥ traderet᷑ qui
remũ tenere ñ nouerã. Itẽ ysidorꝰ.

Expanded text:
ri aut diaconi officio, sed apud deum nihil beatius, sit modus, nec a pueritia nec ab adulescentia mea didici. et eo tempore, quo discere coeperam, uis mihi facta est merito peccatorum meorum — nam quid aliud existimem nescio —, ut secundus locus gubernaculorum mihi traderetur, qui remum tener
Abbreviated transcription (Latin):
i papa suȩ & frat̾ñe salutis negligens rep̃hen¬
ditur. inutilis & remissꝰ in oꝑib suis & insuꝑ a
bono taciturnꝰ qd̾ magis officit sibi & om̃ib m
chilominꝰ unnum̾abiles ppłos cat̾uatim secũ du¬
cit pͥmo mancipio gehennȩ cũ ipso plagis mul¬
tis in ȩt̾nũ uapulaturos. Huiꝰ culpã istic redar¬
guere p̃sumit mortaliũ nullꝰ. qͥa cunctos ẽ ipse
uidicaturꝰ. a nemine est iudicandus. ñ dep̃henda¬
tur a fide deuiꝰ. Pro cuiꝰ ꝑpetuo statu uniũsitas
fideliũ tanto instantiꝰ orat. qnto suã salutẽ post
dm̃ ex illiꝰ incolumitate animadũtit ꝓpensi
nes sed uitȩ merita nos deo commendant.
tua nichil eẽ in hacuita. & maxime. in hoc tẽpo¬
re faciliꝰ & leuiꝰ & hominib acceptabiliꝰ ep̃i & pb̃ri¬

Expanded text:
i Papa suae et fraternae salutis negligens deprehenditur inutilis et remissus in operibus suis, et insuper a bono taciturnus, quod magis officit sibi et omnibus, nihilominus innumerabiles populos catervatim secum ducit, primo mancipio gehennae cum ipso plagis multis in aeternum vapulaturus. Hujus culpas istic redarguere praesumit mortalium nullus, quia cunctos ipse judicaturus a nemine est judicandus, nisi deprehendatur a fide devius; pro cujus perpetuo statu universitas fidelium tanto instantius orat, quanto suam salutem post Deum ex illius incolumitate animadvertit propensius nes, sed vitae merita nos Deo commendant. tua, nihil esse in hac vita et maxime hoc tempore facilius et laetius et hominibus acceptabilius episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
pĩ ũ debent miłitarib occupari negociis
ep̃hensibile ualde eẽ constat qd̾ subm¬
tulisti dicendo maiorẽ partẽ omĩum
epoꝵ die noctuq cũ om̃ib fidelib tuis contͣ
pyratas maritimosq inuigilare. ob idq¬
ep̃i impediant᷑ uenire. cũ militũ xͥ sit xͦ ser
tũ est. Nemo militans dõ implicat se scłarib¬

Expanded text:
pi non debent militaribus occupari negotiis. Reprehensibile valde constat esse quod subintulisti, dicenda, majorem partem omnium episcoporum diu noctuque cum aliis fidelibus tuis contra piratas maritimos invigilare, ob idquetum est: Nemo militans Deo implicat se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sepͥto mandauimꝰ. Un decimo aũt die m̃sis
iunii arriulftis hanc epłam quã uob direximꝰ
tnͣsmisit. ⁊ ido relegentes eam uidete sim fi
desuanenses quã rei ptiblicȩ ꝓmisert̃ ꝑstite¬
rint. obsidesq dignos de quib possitis confi¬
dere ab eis accipite: ⁊ insuꝑ denuo eos sacram̃ti ᷤ¬
astringite. reddentes eis qͦs loco pignoris sustti¬
listis: sermonib ut̃is eos sanantes. Si aũ ma¬
nifestissime cognoueritis eos cũ arriulfo de sua
subiectione locutos fuisse. uł certe obsideseis
dedisse. sicut nos arriulfi epła quã uob̃ direxi¬
mꝰ dubios reddidit. salubri consilio ꝑtractan¬
Pretẽa głosi filii estote solliciti qͥa qnͣtum cõꝑi
re uoluerit. uł loca ipso qnͣtum uos dñs adiu¬
uerit dep̃demini. aut certe culpas qͦs mnte¬
res sollicite requirant. ne dolens factũ ad uoᷤ

Expanded text:
ndavimus. Undecimo autem die mensis junii Ariulphus hanc epistolam, quam vobis direximus, transmisit, et ideo relegentes eam videte, si in fide sua Suanenses, quam reipublicae promisere, perstiterunt, obsidesque dignos, de quibus possitis confidere, ab eis percipite, et insuper eos denuo sacramentis obstringite, reddentes eis quod loco pignoris sustulistis, et sermonibus vestris eos sanantes. Si autem manifestissime cognoveritis, eos cum Ariulpho de sua subjectione locutos fuisse, vel certe obsides ei dedisse, sicut nos Ariulphi epistola, quam vobis direximus. dubios reddidit, salubri consilio pertractanPraeterea, gloriosi filii, estote solliciti, quia, quantum comperi, re voluerit, vos loca ipsius quantum vos Dominus adjuverit depraedamini, aut certe sculpas, quos mittitis, solicite requirant, ne dolens factum ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uota que abstinentiȩ causauouerit red̾dant᷑
ab ea: nͥ auctor uir fuit ꝑmittendo. Nam cuͣ
ad peccatũ eide uiri ꝑtinere uolucrit . fi pͥus ꝑ¬
lier faciat qd̾ uouerat. qͥ a ꝑmissa ia pͥus a uiro
fuerat. uiri dix̃ ẽe peccatũ. qͥa abnuit qd̾ pͥus
concesserat. ñ tñ mulieri ex hoc iussũ dedit. rit
cũ pͥus uir eiꝰ concesserit. pꝰea si ꝓhibuerit conte¬
mulieris dõ redde posse. Si aũ consensu alt̾ius
eoꝵ ab alto ꝓmissa fui̾t. & si pꝰmodũ mirritum
deducere uoluerit qd̾ ꝑimisit. ñ tn ualet qͥa in de¬
bito comugii. eque ht mulier potestatẽ uiri.
sicut uir mulieris: atq ido qͥlibet eoꝵ alt̾m a
suo iure absoluerit. ad p̃t̾itam sernittẽ uosũ
reuocare ñ potit. Quia uͦ ut in cęt̾is uir ẽ caput
mulieris. & mulier corpꝰ uni. ita uota abstinentie
uiro ꝑmittente mulier pot᷑ ꝓmittere. ut tñ eo-¬
de ꝓhibente. repiissa ñ ualeat implete. & hoc
ut dyximꝰ ꝓptͣ conditionẽ seruitutis. quȩ uiro

Expanded text:
uota eius, quae abstinentiae causa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor uir fuerit permittendo. nam cum ad peccatum eiusdem uiri pertinere uoluerit, si prius pat, quia permissa jam prius a viro fuerat. Viri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non tamen mulieri ex hoc jussum dedit, ut cum prius vir ei concesserit, postea si prohibuerit contelterius eorum ab altero promissa fuerit, et si postmodum in irritum deducere voluerit qui permisit, non tamen valet, quia in debito conjugii aeque mulier habet potestatem viri, sicut et vir mulieris; atque ideo, si quilibet eorum alterum a suo jure absolverit, ad praeteritam servitutem ipsum revocare non poterit. Quia vero in ceteris vir est caput mulieris, et mulier corpus viri, ita vota abstinentiae viro permittente mulier potest promittere, ut tamen eodem prohibente repromissa non valeat adimplere, et hoc, ut diximus, propter conditionem servitutis, qua viro
Abbreviated transcription (Latin):
uł infernũ sita ẽ: sicut in medio subsistit.
ita ut̃rumq patuũ ciues cõmuniter recipit.
in hac uita subsistitis. egͣnmniter tolerate malos
Nam qͥsqͥs malos ñ tolerat. ipse sͥ ꝑ intoleranti
am testis ẽ: qͥa bonꝰ ñ est. Abel eñ ẽẽ renuit.
quẽ caym malicia ñ exercet. E x his om̃ib
colligit᷑ qd maloꝵ uindicta reseruanda ẽ dõ
ñ corꝑalit̾ sunt puniendi: s crebra ainmoniti¬
one ⁊ caritatis bñficio ad correctionẽ inuitan

Expanded text:
 infernum posita est, sicut in medio consistit, ita utrarumque partium cives communiter recipit, in hac vita subsistitis, aequanimiter tolerate malos; nam quisquis malos non tolerat, ipse sibi per intoleam testis est, quia bonus non est. Abel enim esse renuit, quem Cain malitia non exercet. Ex his omnibus colligitur quod malorum vindicta reservanda est deo, nec corporaliter sunt puniendi, sed crebra admonitione et caritatis beneficio ad correctionem invitan
Abbreviated transcription (Latin):
ille rudis seruili timore penaꝵ cogebat᷑. Unãe
& legẽ. in pedagogũ accepit. In euugłio aũt ppłs¬
ille. gr̃e liber ⁊ adultus filiali amore ⁊ heredita¬
uis certitudine. ad cultũ diuinȩ seruitutis iui¬
tat᷑. Unde cũ quid̾a legẽ ꝗͣsi coherentẽ p̃dicareł
eẽ tenendã simul cũ gr̃a: ait apłc. Non enĩ acte

Expanded text:
timore poenarum cogebatur: unde et legem in paedagogum accepit. In evangelio autem populus gratiae liber et adultus filiali amore, et haereditatis certitudine ad cultum divinae servitutis invitatur. Unde, quum quidam legem, quasi coercentem, praedicarent esse tenendam simul
Abbreviated transcription (Latin):
ds telotes. uisitans peccata patrũ in filios. risq
in t̾ciam. ⁊ qrͣtam gn̾ãtionem: hec uͦ a lenitate
mansuetudinis ⁊ miscđiȩ. ita inquiens. Beati
hoc uł illud. morte moriat᷑: in ista aut̃ dicit᷑
gaudeo suꝑ peccatore penitentiã agente: qm̃¬

Expanded text:
rum in filios usque in tertiam et quartam generationem. Haec vero a lenitate mansuetudinis et misericordiae, ita inquiens: Beati hoc vel illud, morte moriatur. In ista: Gaudeo super uno peccatore poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
es ũ in litigio posita. ante legitimũ cognitioniᷤ
euentũ. in nulła debet omĩno tñsferri ꝑsonam.
tur ꝑsonam res in litigio posita añ oguitionis

Expanded text:
ero in litigio posita ante legitimum cognitionis eventum in nullam debet omnino transferri personam. nullam transferatur personam res in litigio posita ante cognitionis
Abbreviated transcription (Latin):
dõ feminas uł monachas. scã uasa uł sacratas
Quȩ om̃ia rep̃hensione. & uituꝑatione plena
esse. nulli recte. sapientiũ dubtũ est. Quaꝓpter
huiꝰ scẽ sedis auctoritate hȩc om̃ia uobis reseca¬
re funditus qͣnto citiꝰ poteritis censemꝰ. & ne pe¬
stis hec latiꝰ diuulget᷑. ꝑ om̃s ꝓuintias abster¬

Expanded text:
o feminas, vel monachas sacrata vasa, vel sacratas Quae omnia reprehensione et vituperatione plena esse nulli recte sapientium dubium est. Quapropter hujus sanctae sedis auctoritate haec omnia resecare funditus quantocius poteritis, censemus: et ne pestis haec latius divulgetur, per omnes provincias abster