comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gari possit ⁊ magne danturintatis cũ
ꝑ multa tempora contingat ip̃am ĩ¬
debulem eã uidetur ⁊̃ qd̃ maxime pͥn¬
cpes in hoc suam felicitatẽ ponere de¬
beaut dicente ph̾o . u . eth̾. qd̃ m̾ces
quedã danda ẽ pͥncipib l aucẽ est
honor ⁊ gła quilis si contempti nõ sĩt¬

Expanded text:
magnae diuturnitatis, cum per multa tempora contingat ipsam indelebilem esse. Videtur ergo quod maxime princeps in hoc suam felicitatem ponere debeat, dicente Philosopho 5. Ethic. quod merces quaedam danda est principibus, haec autem est honor et gloria, quibus si contenti no
Abbreviated transcription (Latin):
a li qua modo distinguere int̾ glaen ⁊¬
fautam daceremus qd̃ fains oritur
ex głasert ergo hic ordo qdẽ gła oritur
ex honore uam ex hor qd̃ enliqͥs ẽ in
magno honore. ⁊ in in agno aꝑꝑa cu
ex hec apparet clarus ⁊ gło̾sus fama
antẽ ouitur ex honore ⁊ gła qr exħ

Expanded text:
stinguere inter gloriamfamam: diceremus quod fama oritur ex gloria: erit ergo hic ordo, quia gloria oritur ex honore: nam ex hoc quod aliquis est in magno honore, et in magno apparatu, ex hoc apparet clarus, et gloriosus: fama autem oritur ex honore et gloria,
Abbreviated transcription (Latin):
dignis ⁊ sapientib quiͣ iudagnis.⁊
hystrianib s si pͥuceps suam felia¬
tate in houorib ponat qi fuus ma
s solum eo modo beneficia diuidet
quo plus honoris consequi possit ¶Si.
bit eẽ inisi suꝑficiar bonus eut ma

Expanded text:
apientibus, quam indignis, et Histrionibus. Sed si princeps suam felicitatem in honoribus ponat, quia finem gnitatem, sed solum eo modo beneficia dividet, quo plus honoribus ponat, erit malus b
Abbreviated transcription (Latin):
reu erenciam houoiatur apparet ã
hoc eẽ srastbilit̾ mͥ. nam si quis in¬
clinans se reueretur aluun uł ho¬
uorat ip̃m constat inclinationẽ il
inclinacio exhibetur. accñs eĩ ꝓprie
tamẽ ẽ in sb̾iesto. Pacliunatio ergo

Expanded text:
atur. Apparet autem hoc esse sensibiliter verum: nam si aliquis inclinat se reverenter ad alium, vel honorat ipsum, constat inclinationem illinclinatio exhibetur. Accidens enim protamen est in subiecto. Inclinatio ergo
Abbreviated transcription (Latin):
E qd̃ reuerentia sine honor mag̃ ẽ
in honorante qmͣ in hauoiato s cũ
felicitas sit maxime iu ipõ feliata¬
to uł in ipõ beatificato in honoribꝰ
nõ ẽ pouenda felicitas ¶indecens ẽ
ergo cuilib hõi pontre suam felicͭ ͤ
in honoribz ut credat se eẽ felioẽ si
ab homĩb honoracur. maxĩe tũ ẽ¬
triplici uia uenar possumus g̃i eĩ
rex snam felicitate in honorib po¬
nat sequut᷑ ip̃m tria mala. eut eĩ sn¬
ꝑficialiter lomis. erit suꝑ sumptuo¬
si priuceps suam felicitatẽ in hono¬
rib ponat cum sufficiat ad ħ qdẽ
quis houoietur qd̃ uideatur eẽ bonꝰ
nõ curalut eẽ bomis exñter s appa¬
renter. ⁊ suꝑficialit̾. Unde ⁊ ph̃s. ĩ

Expanded text:
 et reverentia sive honor magis est in honorante, quam in honorato. Sed cum felicitas sit maxime in ipso felicitato, vel in ipso beatificato, in honoribus non est ponenda felicitas. Indecens est ergo cuilibet homini ponere suam felicitatem in honoribus, ut credat se esse felicem, si ab hominibus honoratur. Maxime ttriplici via venari potest. Si enim rex suam felicitatem in honoribus ponat, sequentur ipsum tria mala: erit enim superficialiter bonus erit praesumptuosi princeps suam felicitatem in honoribus ponat, cum sufficiat ad hoc quod quis honoretur, quod videatur esse bonus, non curabit esse bonus existenter, sed apparenter,
Abbreviated transcription (Latin):
decet regem eẽ bonum exñter maxĩe
inderens ẽ ipm̃ pouere ẜelicitatẽ ĩ
honoriliz ue sit sicrus ⁊ suꝑficial.
¶ Sedõ indecens ẽ regi ponere suã fr¬
licitatẽ in honoribi qr ex hcrefficitꝰ
pereclitator ppͥ ⁊ presumptuosus¬
¶ Nam cũ funs maxiẽ duligatur si
pͥnceps suã felicitatẽ ĩ honorib

Expanded text:
onum existentem, maxime indecens est ipsum ponere felicitatem in honoribus, ne sit fictus, et superficialis. Secundo indecens est Regi, ponere suam felicitatem in honoribus, quia ex hoc efficietur periclitator Populi, et praesumptuosus: nam cum finis maxime diligatur, si princeps suam felicitatem in honoribus
Abbreviated transcription (Latin):
intriusera autẽ nõ sunt nob̾ nota¬
stimus que quis nn corde cogitat
s que ex̾tuis representat. reu̾encia
ergo que est honor si d mainfesta¬
ir u̾tutẽ euis cui exhibetur nõ susfi¬
tit qd̃ sit cogitata in corde s reqͥnit᷑
qd̃ ext̾ius profãtur. honor ergo ht̃
rõm lom extͥiseri cũ sit reuerencia
exhibita ꝑ quedã ext̾i̾ora signa qͣre
si felicitas nõ ẽ pouenda in bomis ex¬
trmoccis que sunt boua inmora s ĩ
truiseriss que sunt ma iora in houo

Expanded text:
intrinseca autem non sunt nobis notaoscimus quae quis in corde cogitat, sed quae exterius repraesentat. Reverentia ergo, quae est honor, si debet manifestare virtutem eius cui exhibetur, non sufficit, quod si cogitata in corde, sed requiritur, ut exterius proferatur. Honor ergo habet rationem boni extrinseci, cum sit reverentia exhibita per quaedam exteriora signa. Quare si felicitas non est ponenda in bonis extrinsecis, quae sunt bona minora; sed in intrinsecis, quae sunt bona maiora, in h
Abbreviated transcription (Latin):
maxiẽ houoran ẽ ut appareant
rat honoran s ptn̾s qi reuebencia
talium no ͭ debitum cestimõiũ sa¬
piencit ⁊ u̾cutis qr si houor est bo¬
num ordinatum ad u̾cutẽ nõ erit¬

Expanded text:
 honorari, est, ut appareant rat honorari a Pueris, quia reverentia talium non est debitum testimonium Sapientiae, et virtutis quare si honor est bonum ordinatum ad virtutem, i
Abbreviated transcription (Latin):
Orte multi uiuentes uita pobii¬
litica credunt felictatẽ ponẽ¬
dam eẽ in honorib eo qd̾ ut plu¬
umum riues maxiẽ honorari de¬
siderãt gunt autẽ in honorib cria
actendeuda ꝑ que criplici uenan po¬
ssimius selicitatẽ in cis nõ eẽ pouẽ¬
dam pͥmo eĩ honor est lonũ ad a
ordinatum gau̾ ẽ bonun extͥasem.
tr̾io ẽ mag̃iu honorance qmͣ̃ n
bouum extrinsecum s int̾rsteum Et¬
ht̃ eẽ maxiine iu ipõ felice siue ĩ
eo cuius est illa felicitas q̃d̾ eĩ

Expanded text:
orte multi viventes vita politica credunt felicitatem ponendam esse in honoribus, eo quod ut plurimum Cives maxime honorari desiderant. Sunt autem in honoribus tria attendenda, per quae triplici via venari possumus, felicitatem in eis mo enim honor est bonum ad aliud ordinatum. Secundo, est bonum extrinsecum. Tertio, est magis in honorante, quam in bonum extrinsecum, sed intrinsecum. habet esse maxime in ipso felice, seu in eo cuius e
Abbreviated transcription (Latin):
cipes eẽ magͥricos ⁊ lib̾ales. sic decet
eus cẽ magͣniios. ⁊ houoris ama¬
ciuas reges cĩ ⁊ pͥncipes decet houo¬
res diligere modo quo dcm̃ ẽ. uidel
sint honore digna Urͣ ã honoris a¬
maciua se hr̃e ad magͣumitatẽ. si¬
cut formositas coͣrlis st ht̃ ad puit̾¬
lrnt ꝓportionata. ⁊ conforuna sormo¬
si sunt uõ tam̃ pulcri. qr pulcritudo
ges ⁊ pͥncipes nec in negociis a rouiᷤ
nee in medicrib faciant aͥd curpe s
ut semꝑ agaut oꝑa houore digna
beue drm̃ est qd̃ decet eos et̃ inag᷑¬
ꝗd̾ hũilicas dici põt honioris ais

Expanded text:
cipes esse magnificos, et liberales: sic decet eos esse magnanimos, et honoris amativos. reges enim et principes decet honores diligere modo quo dictum est; videsint honore digna. Videtur enim honoris amativa se habere ad magnanimitatem, sicut formositas corporis se habet ad pulchbene proportionata, et conformia, formosi sunt: non tamen pulchri, quia pulchritudo ges et principes nec in negociis arduis, nec in mediocribus faciant aliquid turpe; sed ut semper agant opera honore digna: bene dictum est, quod decet eos esse magnod humilitas dici debet honoris a
Abbreviated transcription (Latin):
d ec̃ cure hunore nõ qd̃ simus amln¬
tiosi uec qd finẽ trr̃mponamus in ho¬
gna suya autẽ houore digna duplicit᷑
consid̃an possunt ut ut sunt ꝓportio¬
uata uolus uł ut sunt dagna mag¬
uo honores sirut cĩ crͣ sumptus sunt

Expanded text:
e de honore, non quod simus ambitiosi, nec quod finem nostrum ponamus in hogna. Opera autem honore digna dupliciter considerari possunt. Vel ut sunt proportionata nobis. Vel ut sunt digna magno honore. Sicut enim circa su
Abbreviated transcription (Latin):
si boc facit qr delestatur in talib aftib
forcis est. si uero hoc agat qr talia o¬
ꝑa sunt magna honore digna magͣ¬
uimus e Sit criam si agat oꝑa casti ͣ
qi del estatur in eis castus ⁊ sempatꝰ
est s si hoc agat qr sunt magno ho¬
nort digna magnimꝰ est. idõ ꝓpͥa mͦ¬

Expanded text:
talibus actibus, fortis est. Si vero hoc agit, quia talia opera sunt magno honore digna, magnanimus est. Sic etiam si agat opera castitatis, quia delectatur in eis, castus et temperatus est. Sed si hoc agat, quia sunt magno honore digna, magnanimus est. Ideo p
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nõ congruit mnagcͣmino fugere
cõmonẽtem qd̾ ẽ astus prudence n ͤ
facere inuista qd̃ ꝑtiuer ad instĩam
oꝑatur ergo magͣuimus oꝑa aliaꝵ
u̾cutum. Aahe ea faciet excellent̾.
nã cũ honor int̾ exteriora bona sicbo¬
uuĩ excelleus faciens oꝑa uͥtutũ ĩ qnͣ¬
tum sunt houore digna. excellencio¬
guanimitas drͣ om̃s u̾cutes maires fare̾.¬

Expanded text:
d non congruit magnanimo fugere commoventem, quod est actus prudentiae. nec facere iniusta, quood pertinet ad iniustitiam. Operatur ergo magnanimus opera aliarum virtutum, et ea faciet excellenter. Nam cum honor inter exteriora bona sit bonum excellens, faciens opera virtutum, inquantum sunt honore digna, excellentiognanimitas dicitur omnes virtutes maiores face
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ aliquos dicentes eos nou curare
de honore suo. ⁊ rursus qr uituꝑa¬
inus ambiciosos. laqudeamus non
curances de houore suo. curare ⁊gꝰ
de ꝓprio honore uno modo t̃ lauda¬
bile. ⁊ alio uiti ꝑabile. nam nõ cu¬
rair de honore. qr uou uult agere

Expanded text:
enim aliquos, dicentes eos non curare de honore suo, et rursus quia vituperamus ambitiosos laudamus non curantes de honore suo. Curare igitur de proprio honore, uno modo est laudabile, et alio vituperabile. Nam non curare de honore, quia non vult agere
Abbreviated transcription (Latin):
rur ph̾aretur. ⁊ ad quid ualeret ph̾ia
sua cum semꝑ ii egestate uiueret.
ipt̃ nõ denauoꝵ iupidus s ut oñd̾et
qd̵ facile eẽt ph̾is ditari si crͣ talia cu¬
ramn g̾erent uidit ꝑ astronounã fu¬
turam rẽ maguã eẽ copiam oliua¬
rum ab õibe incolis regionis illius e¬
mit totum eleum qd̾ recollecturi erãt
in auno futuro. mutuata cigo peccũ ia
⁊ dato araboue ꝓ futurs oleo. tum qr
s qr crat magna copia ei olet lucratꝰ ẽ
pecrũiam multam. A oñdait qde facile
qd̃ iraitatidem ph̾s de quodã situlo
qui eant cotum fr̃um nũdinaꝵ. ⁊
qr ipẽ solus fr̾um uendebat lucrabe¬
tir peatiũ qui ut holebat ¶ ñt̾ cetera

Expanded text:
phia sua, cum semper in egestate viveret. ipse non denariorum cupidus, sed ut ostenderet quod facile esset Philosophis ditari, si circa talia curam gererent; vidit per astronomiam, futuram esse magnam copia olivarum: et ab omnibus incolis regionis illius emit tantum oleum, quod recollecturi erant in anno futuro. Mutuata ergo pecunia, et data arra bona pro futuro oleo: tum quia  quia etiam erat magna copia olei. lucratus est pecuniam multam, et ostendit quod facile quod recitat idem Phil. est de quodam Siculo, qui emit totum ferrum nundinarum: et quia ipse solus vendebat, lucrabatur pecuniam ut volebat. Inter caetera
Abbreviated transcription (Latin):
pun culturaui si ꝑtes ilse apte sent
ꝑuis e pocisis. ut cign sit ad uiłipł dĩẽ
semꝑ uita cutilis apud uolentes piif ͤ
uirrere urelior ẽ uita peregͥna ⁊ hr̃e a.¬
limenta ex ꝓpriis laudabilus ẽ qũ
singula pecrũia einere.
liqui sunt natura lit̾ sui ⁊ qd̾ expe¬
dit aliquib aliis eẽ subiestos .m.

Expanded text:
apum culturam, si partes illae aprae essent: parvis expensis. Ut ergo sit ad unum dicere, semper vita civilis apud volentes politice vivere melior est vita peregrina: et habere alimenta ex propriis, laudabilius est, quam singula pecunia emere. liqui sunt naturaliter servi, et quod expedit aliquibus aliis esse subiectos.
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ ẜ que licte peccũiam acquire
licitos redditus nõ usurpando ali¬
oꝵ boua. considerantio ergo gestoꝵ
ꝑticlłarum ⁊ consnetudimuim aꝓpba¬
taꝵ. ⁊ uia experuuentalis utilis ẽ re¬
gib ⁊ prurcipib in acquisitione pec¬
nib mobilib decet eĩ ipõs poltere
multitudine bestiaꝵ ⁊ ociam a miis
ꝑ que satuffaciant iudigencie uite.
uiduns ei sedericum imperatorẽ
qui tauce sapiẽ serulaus p̾dicabat᷑
hũisse massancias multas nõ ob¬
nisi uictualia modici precii existe
is alimenta carnium uolebat as¬
sitmere ⁊ ħ tam in bestiis qmͣ in uo
in trib. hoc eĩ decet reges ⁊ pͥncipes
limenta peccuĩs eunt magis uiuit
ut aducna qmͣ ut cuns. quare decet
resxes ⁊ pͥncipes hẽc hoĩes iuduistres
tam suꝑ cultura agroꝵ ⁊ uineaꝵ¬

Expanded text:
um quae licite pecuniam acquireblicitos redditus, non usurpando aliorum bona. Consideratio ergo gestorum particularium, et consuetudinum approbatarum, et via experimentalis; utilis est regibus et principibus in acquisitione pecim ipsos pollere multitudine bestiarum, et etiam avium, per quae satisfaciant indigentiae vitae. Vidimus enim Federicum Imperatorem, qui tantae sapientiae secularis praedicabatur, habuisse massaritias multas, non obubi victualia modici precii existeb propriis alimenta carnium volebat assumere, et hoc tam in bestiis, quam etiam in volucribus. Hoc enim decet reges, et principes,limenta pecunia emit, magis vivit ut advena, quam ut civis. Quare decet reges, et principes habere homines industres tam super cultura agrorum et vinear
Abbreviated transcription (Latin):
re oz hec ⁊ sumili a ꝑticu laris gesta
ꝑ que aliqui pecciniam sunt lucrati
hrẽ in memoria ut si ercurreret opor¬
uia dicitur artifica qũ quis ꝑ arcẽ
lucratur uam licet sinis artis uułita¬
ris sit uistoria ⁊ inedicinalis sit sam¬
tas. single tanmnea artes qiͣ ad pecciũ¬
am ordinantur. cum ex opere ex arte
frõ pecruĩam infendirat medici eĩ fa¬
bri domificatores. ⁊ ⁊̃ ipĩ inilites cũ
stipendiani fiunt pecrũiam intendũt.
decet argo quemilib uolentem ẜ uitã

Expanded text:
et haec et similia particularia gesta, per quae aliqui pecuniam sunt lucrari, habere in memoria: ut si occurreret opporvia dicitur esse artifica, quando quis per artem lucratur. nam licet finis artis militaris sit victoria, medicinalis sit sanitas: singulae tamen artes quasi ad pecuniam ordinantur, cum ex opere vel ex arte facto pecuniam intendunt. Medici enim, fabri, domificatores, et etiam ipsi milites, cum stipendiarii fiunt, pecuniam intendunt. Decet ergo quemlibet secundum vit
Abbreviated transcription (Latin):
ałili hĩmd que in ꝑtib illis in qͥb
existit ielius consu̾antur. ħ autẽ qnõ
scin possit ⁊ qualiter ocͣ possãnes quis
ualeat ꝓ agͥcultura que mag̃ ad ui¬
neaꝵ ꝑ lantacionẽ. ⁊ quał cura cͥrͥa
arbores sit gerenda disposumnus si¬
lentio ꝑtrausire eo qd alii de talilis
sufficient̾ cradidisse uidentur. paladiꝰ
tilis ad pediñam aqquireudã dicit᷑ eẽ
m̾catiua cum quis ꝑ mare aut por
in nauleriam que fit ꝑ mare. ⁊ põ¬
aeuis portatiuain que fit ꝑ t̾ram ⁊
m̃cedis uel pretio conductus ali qua
oꝑatur.¶ Qrͣta ura dicitur epeminẽ¬
talis. exparintutũ eĩ ꝑticulauum. cũ¬
b quib peccũiam sunt lncrati dicit᷑
stur lucratuiam experimentalẽ. Reri
fuit peccir̃a acquisita. pͥmũ ẽ qd̾ fecit
tales milleus uiis de .uii. sapientibx
qui pͥmo ph̃ari ceperunt pẽ es̃ cũ cẽt¬

Expanded text:
e in partibus illis in quibus existit melius conservantur. haec autem quomodo sciri possint, et qualiter circa possessiones quis valeat pro agricultura: quae magis ad vinearum plantationem, et qualis cura circa arbores sit gerenda, disposuimus silentio pertransire, eo quod alii de talibus sufficienter tradidisse videntur. Palladiutilis ad pecuniam acquirendam, dicitur esse mercativa, cum quis per mare aut per in nauclariam quae sit per mare: et ponderis portativam quae sit per terram: et mercedis, vel precio conductus aliqua operatur. Quarta via dicitur: experimentalis: experimentum enim particularium m, quibus pecuniam sunt lucrari, dicitur scire lucrativam experimentalem. Recitfuit pecunia acquisita. Primum est, quod fecit Thales Milesius unus de septem sapientibus, qui primo ph
Abbreviated transcription (Latin):
pedoens cuĩtas cuntacis ⁊ regui in t̾¬
cio libro plenins ostendetur ¶ ad
presens au tem sufficiat in tantũ
cangere de regua ⁊ cuntate in qͣn¬
cum coꝵ notiaia aliquo modo desu̾it
ad cognosdendam domum. ⁊ ad sciẽ¬
dum qualit̾ sit regxnda nã ut siꝑtꝰ

Expanded text:
pediens communitas civitatis, et regni, in tertio libro plenius ostendetur. Ad praesens autem sufficiat in tantum tangere de regno et civitate, inquantum eorum notitia aliquo modo deseruit ad cognoscendum domum, et ad sciendum qual
Abbreviated transcription (Latin):
castra. p ergn quar sit coĩtas do¬
mus qr ẽ coĩtas naturar consticu¬
ta pp̃ oꝑa diurnalia rootiduana.¬
¶ Qid̾ antẽ oporteat domum expłi¬
b constair ꝑsonis uidere nõ ẽ daf¬
ficae. nã cum domus ut pi ꝙx hãtis
sit costas quedã ⁊ societas ꝑsonaꝵ
cũ nõ sit ꝓpͥe coĩtas nec socieras ad
se ip̃m si in domo coĩtatẽ saluare

Expanded text:
 sit communitas domus, quia est communitas naturalis constituita propter opera diurnalia et quotidiana. Quod autem oporteat domum ex pluribus constare personis, videre non est difficile. Nam cum domus ut patet ex habitis sit communitas quaedam et societas personarum: cum non sit proprie communitas nec societas ad seipsum, si in domo communitatem salvare
Abbreviated transcription (Latin):
tarꝑs ẽ aliquid naͣlt. Restatigat᷑
declarare in descripciont predc̃a qũõ
domus sit coĩtas consticuts n om̃
diem ¶ ad cuiꝰ eurdenciã adu̾teno̾
qoͣ humanoꝵ opcrum. ⁊ eoꝵ que re¬
quiruucur ad sufficienciã uite ad
que ordinat᷑ humana coĩtas ut urͣ¬

Expanded text:
ars est aliquid naturale. Restat ergo declarare in descriptione praedicta, quomodo domus sit communitas conflituta in omnem diem. Ad cuius evidentiam advertendum, quod humanorum operum, et eorum quae requiruntur ad sufficientiam vivae, ad qu
Abbreviated transcription (Latin):
ułt pͥmo poł. qd̾ sicut coĩtas domus
constituta ẽ in om̃ diem .i. in oꝑa
diuru alia. sic in oꝑa nõ daurnalia
coustituta est cõitas uni. uersĩ qr ⁊̃¬
cuntatis et̃ uidetur ad supplendã
indigenciam in tota uita. Illa cipo
gebatur. in qua reprri possant que
uin ciuitatẽ ad ꝯpugnͣdam ciuitatẽ¬

Expanded text:
um ait, quod sicut communitas domus constituta est in omnem diem, idest in opera diurnalia: sic in opera non diurnalia constituta est communitas vici. Verum qucivitatis esse videtur ad supplendam idigentiam in tota vita. Illa ergo cebatur in qua reperiri possunt quae qui
Abbreviated transcription (Latin):
uus aliqua uero sunt nõ diurua¬
lra quib nõ cotidae in drgeius ut
empcio ⁊ uendatio nã ⁊ si aliqui ex¬
stentes in aliq̃ domo ad sustentacõ¬
nẽ uite cotidie indigent emptione
uł uendatione urͣ hoc oẽ ex deffectu
⁊ couuptione domus nõ ẽ se unrͣ¬

Expanded text:
iqua vero sunt non diurnalia, quibus non quotidie indigemus, ut emptio, et venditio. Nam et si aliqui existentes in aliqua domo, ad sustentationem vitae quotidie indigent emptione, et venditione, videtur hoc esse ex defectu, et ex corruptione domus: non en
Abbreviated transcription (Latin):
U. poł. aic qd̾ in axĩe expedit pͥncipibꝰ
¶uint eĩ ibidẽ eẽ ipẽ qd̾ dantes se
delectacionib talib sunt siłes dor¬
ientili ⁊ ebriis. Nam dedati hiꝰ uo
contẽptibuł qui sũbrius. s qui ebriꝰ
ner qui uigił. s qui dorens deret rr¬
giam maiestatẽ. tales delestationes
ĩ uoderatas fug̾e ne concẽptibilis uide¬
acurtrio deret pͥncipem talia decestan
ne pͥrcipari efficiatur indigrins. nai
ulłs eligit iiuenes induces Indignuĩ¬

Expanded text:
d maxime expedit principibus, Innuit enim ipse ibidem quod dantes se delectationibus talibus, sunt similes dormientibus, et ebriis: nam dediti huiusmodi contemptibilis qui sobrius, sed qui ebrius, nec qui vigil, sed qui dormiens, decet Regiam maiestatem tales delectationes immoderatas fugere, ne contemptabilis videayur. Tertio decet principem talia detestari, ne principari efficiatur indignus, nam nullus eligit Iuvenes in Duces, eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
sblas delcãtõnes maxiẽ sensibules
rinꝰmodi sunt delectationes tactꝰ
⁊ gustus absolute appllamus uo¬
luptates ⁊ delectiones cũ tam̃ sun¬
plirit̾ loquendo delestationes intluigi¬
bules ⁊ sp̃nales si ne comꝑacioue suit
potiores ⁊ eccel lentiores qmͣ uolup¬
tates sensilules ¶m hiꝰ aucẽ uolup¬
tatib stnsib nõ eẽ felicitatẽ ponendã
triplici uia uenari possimus ¶qnͣtu in¬
eĩ ad prestus spectat felicitas tria ĩ
id in quo consistit suum ꝑfestũ bonuĩ

Expanded text:
solas delectationes maxime sensibiles, cuiusmodi sunt delectationes, tactus, et gustus, absolute appellamus voluptates, et delectationes, cum tamen simpliciter loquendo delectationes intelligibiles, et spirituales sine comparatione sint potiores, et excellentiores, quam voluptates sensibiles. In huiusmodi autem voluptatibus sensibilibus non esse felicitatem ponendam. triplici via venari possumus. Quantum enim ad praesens spectat, felicitas tria impssecutus est id, in quo consistit suum perfectum bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ ait ph̾s. qd̾ uemo eligit innenes
n duces eo qd̵ constet ipõs nõ eẽ pͣ¬
dences s eo qd̾ nõ constet eos et̃ pru¬
dentes qͣre si constat eos hĩc mores
seuiles. ⁊ uigxre prndencia duigͥ sunt
pͥncipari. Sit ergo conclrisio capli qd̾
ne pͥucipes deprunãtur ⁊ ne contẽpnã¬
tur ⁊ ne digr suit pͥncipari debent ĩ¬
moderatas uoluptates despucrre.

Expanded text:
ilosophus quod nemo eligat Iuvenes in Duces, eo quod constet ipsos non esse prudentes, sed eo quod constet eos esse prudentes: quare si constat eos habere mores seniles, et vigere Prudentia, digni sunt principari. Sit ergo conclusio capituli, quod, ne princeps deprimatur, et ne contemnatur, et ne indugnus sit principari, debet immod
Abbreviated transcription (Latin):
tuaxiẽ duiligatur pouẽs suã frlici ͭ ͤ
thesaurzare sibi ⁊ coug̾gare peciñã
uõ ergo est rex s tyrãnus cum nõ ĩ¬
tendat pͥncipaliter lonim publicũ
sit pͥp dep̾dator. nam funs adeo intẽ¬
st disigitur qd̾ quilib studet cĩ uia

Expanded text:
onens suam felicitatem reservare sibi, et congregare pecuniam. non ergo est rex, sed Tyrannus, cum non intendat principaliter bonum publicum, sit populi depraedator. nam finis adeo intense diligitur, quod quilibet studet omni via,
Abbreviated transcription (Latin):
delestacio ẽ eenlr̾ ip̃a felicitas. l possit
eẽ ali qͥd felicitatẽ consoq̃ns s ħ decla¬
rare nõ ẽp̾sentis uegocii. forte tam̃
de hoc ad ĩ dicetur. ad presens autẽ
stire sufficiat qd̾ nõ decet aliquẽ hoĩẽ
suam selicitatẽ pouere in delestatiom¬
h sensibłib Est igitur de testabłe cui¬
lib hõi ponere suam felititatẽ ui uo¬

Expanded text:
er ipsa felicitas, licet possit esse aliquid felicitatem consequens, sed hoc declarare non est praesentis negocii. Forte tamen de hoc aliquid infra dicetur. Ad praesens autem scire sufficiat, quod non decet aliquem hominem suam felicitatem ponere in delectationibus sensibilibus. Est ergo detestabile cuilibet Homi
Abbreviated transcription (Latin):
uo luptaces appetitum saciare uon
possunt ut in st ipõ quilib experiri
potest. uñ pħs .iiͦi. etħ̾. loquens de
taub delectationib ait qd̃ insaciabi¬
lis est delectalur appetitus gcdu̾ in ta¬
lib nõ est pouenda felicitas qr non

Expanded text:
luptates appetitum satiare non possunt, ut in seipso quilibet experiri potest. unde Philosophus 3. Ethi. loquens de talibus delectationibus ait, quod insatiabilis est delectabilis appetitus. Secundo in talibus non est ponenda felicitas, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
¶Curil crgo hanĩ detestabłe ẽ pon̾e suam
feliatacẽ in dunais s marune de cesta¬
bile ẽ regie maiestati. uain si rex aut
cĩ pecciñam ut sinẽ ⁊ tunens peocũi ã
clargiri inĩqmͣ pocest et̃ magͥficus cuiꝰ
c̃ face̾ mag̾s sumptus uec criam pͭ¬

Expanded text:
e est ponere suam felicitatem in diviiis, sed maxime detestabile est regiae maiestati. Nam si rex aut enim pecuniam ut finem, et tamen pecuniam elargiri, nunquam potest esse magnificus, cuius est face
Abbreviated transcription (Latin):
conting̾e ut dr . pͥino poł. qd̃ qui diues
pecriĩa fame moriaturspecitatur eĩ
ibi de quodã cuius nom̃ erat meda.
qui cũ iinis eẽt aidꝰ auri ut fabu¬
lose di᷑ impetͣint a dõ ut qͥcqͥd tãg̾et fiet
aurum. Cum crgo tactus resu̾etur ĩ
singłis ꝑtib cois etiam ore nich̾ tã¬
gẽpot̾at qͥu conũtetur in aurũ. Erat
cixo ei magna copia auri. cũ tamẽ
cetera nĩmis mata uere cẽnt duncie.
⁊ uere satriffaco̾ent indagencie aͣuistũ

Expanded text:
es pecunia, fame moriatur. Recitatur enim ibi quodam, cuius nomen erat Mida, qui cum nimis esset avidus auri ut fabulose dicitur impetravit a Deo, ut quicquid tangeret, fieret aurum. Cum ergo tactus reservetur in singulis partibus corporis, etiam ore nihil tangere poterat, quin convertetur in aurum. Erat ergo ei magna copia auri, cum tamen cetera numismata, vere essent divitiae, et vere sat
Abbreviated transcription (Latin):
cipi suam felicitatẽ ponere in dãciis
qr hoc fr̃õ tyrãuns efficicur. Est eĩ
dĩa inter regem ⁊ tyrãnum ut pa¬
tebit in t̾cio libo cum det̾ĩalutur de
regiimẽ rexi. uam ret ꝓpͥe ẽ quiincẽ¬
dat lonun regni ⁊ bontim cõe. si aucẽ
intendut bonũ ꝓpͥum boc ẽ ex couseq̃n¬

Expanded text:
suam felicitatem ponere in divitiis, quia hoc facto Tyrannus efficitur. est enim differentia inter regem et Tyrannum, ut patebit in 3. lib. cum determinabutur de regimine Regni. nam rex proprie est, qui intendit bonum Regni, et bonum commune: si autem intendit bonum
Abbreviated transcription (Latin):
dna uitͣ qnͣ debeant. ut psĩmũ aĩ
suꝑbi ⁊ ultra rõm cxcelltnciani q̃¬
renres se ⁊ alios expouunt periculis
nõ ualentes adimplere qd̵ incobãt.
tante esgo reeres ⁊ pͥncipes debent
c̾ caĩa bona pericilis exponere. Su
firitur ppłoꝵ¬

Expanded text:
beant. ut plurimum enim superbi, et ultra rationem excellentiam querentes, sed et alios exponunt periculis, non valentes adimplere quod inchoant. Tanto ergo reges et principes debent peius est communia bona periculis exponere. Supficitur po
Abbreviated transcription (Latin):
constq̃nti uero oppo᷑ exxellencie ꝑ qmͣ ĩ¬
tus impellens in ardua bona mag̾
oppoͣ pusillaninitati qr ẽ defectus
nos acrahens a calib loms qmͣ op¬
ponatnur prescͥptioni que ẽ excellẽ¬
cia impeliens uos in illa ss hĩlitas

Expanded text:
consequenti vero opponitur excellentiae, per quam imrtus impellens in ardua bona, magis opponitur pusillanimitati, quae est defectus nos retrahens e talibus bonis, quam opponatur praesumptioni, quae est excellentia expellens nos in illa. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
paluis ergo magͣniuntas repͥmit
desꝑationẽ ue ixtrahamur sb ardins
⁊ ex consequenti maderat spem ue p̾t
rõnem tendamus in illa. hũilitas a
ali illa. uidend̾ ẽ quid sit hiꝰ u̾cus

Expanded text:
itas reprimit desperationem, ne retrahamur ab arduis: et ex consequenti moderat spem, ne praeter rationem tendamus in illa. Humilitas auab illa, videndum est quid sit huius
Abbreviated transcription (Latin):
mini tate diffie. namlicet ⁊ una
⁊ maderet defectus nũqmͣ tam̃ tq̃
pͥnapalit̾ hec duo cid̾ u̾tut cõpecẽ
possunt spectat igͣ᷑ ad in agͣmin ͭ ͤ
repͥmere desperationẽ ne desperemus
de boins arduis. ⁊ spestat ad ipãm
uraderaie spem ne ultra qmͣ uõ ddẽt

Expanded text:
nimitate differre. Nam licet una et moderet defectus: nunquam tamen aeque principaliter haec duo eidem virtuti competere possunt. Spectat igitur ad magnanimitatem reprimere desperationem, ne desperemus de bonis arduis, et spectat ad ipsam moderare spem, ne ultra quam rat
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ in reli houorificis ꝓsequam᷑
ta ultra qmͣ rõ dictet ¶m ħ ergxo au¬
des excellencias. ⁊ honores ultra ꝙͣ
delxaut ãli qui uero deficunt qui se
dacunt ultra quͣ debcant ut illi qui
nec querunt honores nec querunt
honore digna qd̃ nõ ẽ hũilitatis s
magis ẽ uilitaris. ⁊ misie.¶ Ent erpo¬

Expanded text:
sequamur ea, ultra quam ratio dictet. In hoc ergo alentes excellentias, et honores, ultra quam debeant. Aliqui vero deficiunt, qui se deiiciunt ultra quam debeant, ut illi, qui nec quaerunt honores, nec quaerunt opera honore digna: quod non est humilitatis, sed magis est vilitatis et miseriae
Abbreviated transcription (Latin):
ad cimorẽ qr dafficilius ẽ repͥmere
timorẽ ꝙͣ moderare audaciã ut di¬
ctũ fuit .sͣ. caͦ. de forcicudine. de facili
ciam decet eĩ eos nõ hr̃e audatiam
ĩmoderatã s moderatã nã si audau¬
a sit ĩmoderata hõ plus presimut
quiͣ delrat qd̾ regib nõ expedat qir
tunc periculo exponerent cotum reg ͫ.
siuero quis nlłam audaciã hãt eĩ¬
no ẽ indecens qr tunc inich̾ agredit᷑.
moderart crgo se hr̃e ad timorẽ. ⁊ ad
.c.uii. quõ difft̾ ira ab odio ⁊ quõ

Expanded text:
timorem, quia difficilius est reprimere timorem, quam moderare audaciam, ut dictum fuit supra Capitulo de fortitudine: de facili cias. decet enim eos non habere audaciam immoderatam, sed moderatam. Nam si audacia sit immoderata, homo plus praesumit quam debeat. quod regibus non expedit, quia tunc periculo esponerent totum regnum. Si vero quis nullam audaciam habeat, omnino est indecens: quia tunc nihil aggreditur. Moderate ergo se habere ad timorem, et ad ruit. Quomodo differt ira ab odio, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
indecens ẽ ut ftã sine consilio gerãt᷑¬
⁊ ut rex sit inconsiliatuꝰ indecens ẽ
moderatus cimor reddit haĩem tremu¬
lentũ. uam pp̃ tunorẽ calore ꝓgrediẽ¬
te ad mn̾ora ort̾̃ora inembͣ ffigida
manent. m̾i crgx fiunt fugestĩ uo io
sentes sustiere uĩbra qͣre a cndit co
tiemor. trgy si incõueĩens ẽ regx̃ et

Expanded text:
ns est, ut facta regni sine consilio gerantur, et ut rex sit inconsiliativus; indecens est moderatus timor reddit hominem tremulentum. Nam propter timorem calore pregrediente ad interiora, exteriora membra frigida manent. nerui ergo fiunt frigefacti, et non valentes sustinere membra quare accidit et tremor. Ergo si inconveniens
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ ⁊ audaciam que respicĩt futurĩ
malua deretar eĩ forte a licui reges
⁊ pͥnapes ii ulło delerx eẽ tumdos.
qi talia regie magestati derogare uiiͣr.
multos autẽ sic iicitantes reges hiẽ
consueuerunt ꝑsuadences eis ut orã
audeant uicha cuneãt s tales sunt
adulatores nõ ueridiri. dosent eĩ re¬
ges nõ cẽ fortes. nã qui oĩa audet
raliũ uõ ẽ fortis s fatuus ¶o ergco
uidere quõ eos oc̃ dereat timidos ⁊
audaces. tunoi aute si moderacus
sit expediens ẽ regib ⁊ pͥucipilii. io¬
derato eĩ timore om̃s p̾noꝙautes
tintre debent ne aͥd insurgat ĩ regͦ
qd̾ eius bonũ statum deprauare pos¬
sit possumus ã qnͣcum ad presens
duplici uia iuuestigare qd̃ mod̾atꝰ
diͣ .iiͦ. reth̾. cͦa. de timore. tunor cõ¬

Expanded text:
uturum malum. Videtur autem forte aliquibus reges, et principes in nullo debere esse timidos, quia talia regiae maiestati derogare dicuntur. multos autem sic incitantes reges habere consueverunt, persuadentes eis ut omnia audeant, nihil caveant: sed tales sunt adulatores, non veridici: docent enim reges non esse fortes. nam qui omnia audent, ralium, non est fortis, sed fatuus. Oportet ergo videre quo modo eos esse deceat timidos, et audaces. Timor autem si moderatus sit, expediens est regibus et principibus. Moderato enim timore omnes principantes timere debent, ne aliquid insurgat in regno, quod eius bonum statum depravare possit. Possumus autem  quantum ad praesens duplici via investigare, quod moderatus dicitur 2. Rhetoric. cap. de timore, Timor con
Abbreviated transcription (Latin):
considtrationes magis ꝓficiunt. Ue¬
rum qr sunt uobis nota confusa
plus destendemus ad ꝑticulares cͥ¬
stancias expedit tamẽ her ułia per¬
transire qi hox coghitio faciet ad
cogͥcianem stquentiurm n tc̃io crgy
libio magis ꝑticularit̾ tractalumꝰ
frã regni nõ tainẽ eciã in illo libro
ꝯpeduet penitus us ad ꝑticulana des¬
tur suffragante experiencia qmͣ hũt
de moralib gestis sufficient̾ instͥiͥ
pot̾unt in cogͦne moralumis hiis gͦ
prelibatis dicamus qd̾ sicut ułr ⁊¬

Expanded text:
considerationes magis proficiunt. verum quia sunt nobis nota confusa plus descendemus ad particulares circumstantias. Expedit tamen haec universalia pertransire, quia horum cognitio faciet ad cognitionem sequentium. In tertio ergo libro magis particulariter tractabimus facta regni: non tamen ella in illo libro expediet penitus usque ad particularia destur, suffragante experientia quam habent de moralibus gestis, sufficienter instrui poterunt in cognitione moralium. His ergo praelibatis dicamus quod sicut u
Abbreviated transcription (Latin):
diligentius agunus oꝑa ꝑ que fugẽ
credimus tunorẽ illur.  Dñsum ẽ
ergo qd̃ deret reges ⁊ pͥucipes mode¬
ratum hrẽ cimorẽ aitainẽ ĩ mod̾a¬
te ti urere. nlło modo decet cos mo¬
deratus ei tuuor quatuor hĩe uidet᷑
tunor ĩmoderatus pͥmo reddit hoĩẽ¬
M ĩmobilẽ ⁊ cotitractũ ¶ẜo facit ip̃m ĩ¬
cousiuati ua tn̾o facit euin tremusẽ¬
cĩ quis tuinet calor ad inti̾ora ꝓgred̾.
mod̾ eĩ quẽ uidemus ui hõib asyr¬
dere possumus in calore cois iqͣlis
cũ ci̾ hoĩes grũtes ii campis timẽt
statĩ confugrunt ad castrũ ur ad
arẽ. sic quis tun calor exñs in exti¬
orib m̃bris statumn confugit ad inte

Expanded text:
dilegentius agimus opera, per quae fugere credimus timorem illum. Ostensum est ergo, quod decet reges, et principes moderatum habere timorem attamen immoderate timere nullo modo decet eos. Immoderatus enim timor quatuor habere videtur, timor immoderatus primo reddit hominem immobilem, et contractum. Secundo facit ipsum inconsiliativum. Tertio facit eum tremuleenim quis rimet, calor ad interiora progreditur modum enim, quem videmus in hominibus, aspicere possumus in calore corporis naturalis. cum enim himines existentes in campis timent, statim confugiunt ad castrum, vel ad arcem: sic cum quis timet, calor existens in exterioribus membris, statim
Abbreviated transcription (Latin):
capud regni siue regem eẽ ĩ mobilẽ
⁊ contrastũ indaens ẽ ip̃m tusiere ĩ
moderatus timor facit hoĩem incon¬
sili atuũ. cũ cĩ quis ñnoderade tim
totus obstupesit. ⁊ ẽ in agonia ⁊ ig̾¬

Expanded text:
e immobilem et contractum, indecens est ipsum timere timore moderatus timor facit hominem inconciliativum cum enim quis inmmoderate timet, totus obstupescit, et est in agona
Abbreviated transcription (Latin):
uite. uatura ergo sicut dedit hoĩ unicre
sic ferit alia plantas ⁊ herbas ut hõ es
dũaretur. ⁊ ut possideret en ⁊ ut suscipe¬
ret inde debitum nattimencũ sine quo
uita ur̃a durare nõ potest .c.
utilt ẽ in uita politica quilib ꝓpriis

Expanded text:
vitae. Natura ergo sicut dedit homini vivere, sic fecit animalia, plantas, et herbas: ut homo eis dominaretur, et ut possideret ea, et ut susciperet inde debitum nutrimentum, sine quo vita nostra durare non potest. Quod utile est in vita politica quemlibet propriis
Abbreviated transcription (Latin):
uens in ipr̃s ouis album ⁊ rulrum.¬
¶ Ita qd̾ ex allo generatur a iuis. ⁊ rube¬
um cedit in mitamentũ eius ai es¬
go exñti infra testam oui nõ definit¬
ei quin ꝓuideret ei de deluto nut̾inẽto.
sic etiam ałib natis ꝑ generationẽ
natura nõ deficit qnͣtum ad mitri¬
ureaitum qr statun sollirita ẽ induoe̾
lac iu mauullis macus ut ex eo ani¬

Expanded text:
nens in ipsis ovis album et rubeum, ita quod ex albo generatur avis, et rubeum cedit in nutrimentum eius. Avi enim existenti infra testam ovi, non deficit quin providerit ei pro debito nutrimento. Sic etiam animalibus natis per generationem natura non deficit quantum ad nutrimentum, quia statim solicita est inducere lac in mamillis matris, ut ex eo ani
Abbreviated transcription (Latin):
lias. sid̾a uia ad inuestigand̾ ħ idẽ
suitur ex dignitate humana. co eĩ
ip̃o qd̾ hotuo respectu ooͣrlium ⁊ sen¬
sibilurm ẽ creaturaꝵ dignissima ht̃
possit uti cis in siũ obsequiũ ⁊ qr ħ
ẽ quodam modo possidere ea. ⁊dõ aoꝵ

Expanded text:
em sumitur ex dignitate humana. eo enim ipso quod homo respectu corporalium et sensibilium est creaturarum dignissima, habpossit eis uti in suum obsequium. et quia hoc est quodammodo possidere ea, ideo eorum
Abbreviated transcription (Latin):
cong̾gari in uno corpore ut sibi iuui¬
oem sb̾uemant. Sic qr nõ om̃s cunta¬
tes hulidant in cisdem utile ẽ tis cõ¬
g̾gan sb̾ uno regno uc melius pos¬
suit sib ĩmcẽ so̾uẽte in hiis q̃ requi¬
runtur ad sufficiena aui uite. ¶Scd̾a

Expanded text:
congregari in uno corpore, ut sibi invicem subveniant: sic quia non omnes civitates abundant in eisdem, utile est eis congregari sub uno regno, ut melius possint sibi invicem subvenire in his quae requiruntur ad s
Abbreviated transcription (Latin):
melins possit resistere impugnacãn
hostium. cum cigpo regunen sic que¬
dam confederatio płium cuntatũ
eo qd̃ uinantur sb̾ uno rege curꝰ ẽ
quͣlib ꝑcẽ regni deffendere ⁊ ordiua¬

Expanded text:
melius possit resistere impugnationem hostium: cum ergo regnum sit quasi quaedam confederatio plurium civitatum, eo quod uniantur sub uno rege, cuius est quemlibet partem regni defendere, et ordina
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio aloerius. quare sicut utne ẽ
uice humane in eadẽ ruutate cong̾¬
gari diu̾sos uicos ut faciliuis hãnt᷑
que requirinitur ad uitai. sic utile
ẽ cuntates płes cong̾gan sb uno pͥn¬
cipatu eait sb̃ uno regito ut faciliꝰ

Expanded text:
auxilio alterius. Quare sicut utile est vitae humanae in eadem civitate congregari diversos vicos, ut facilius habeantur quae requiruntur ad vitam: sic utile est civitates plures congregari sub uno principatu aut
Abbreviated transcription (Latin):
hir qmͣ illud qnͣdo ar̃a ẽ potior corꝑe
⁊ quͣto oꝑationes u̾cuose excellunt
cxt̾iora lona. o crgo rectores cuita
⁊ puiure nolentes u̾tuost uiuere ⁊
turbantes pacem. ⁊ lnuum statum
alioꝵ cimum qͣre cum ꝑu̾si in ciui¬
tate aliqua nõ andeant uisurgere
contra pͥticipem si sciant ipm̃ hr̃e
qd̾ inste regat. ⁊ qd̾ nõ couũtatur ĩ
tyrauum expedit tuntatib pp̃ uiuo

Expanded text:
hoc quam illud, quanto anima est potior corpore, et quanto operationes virtuosae excellunt exteriora bona. Oportet ergo rectores civitat punire nolentes virtuose vivere, et turbantes pacem et bonum statum aliorum civium. Quare cum perversi in civitate aliqua non audeant insurgere contra principem, si sciant ipsum magnquod iuste regat et quod non convertatur in tyrannum, expedit civitatibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
portatiuam ⁊ humanã indust̾am
facilit̾ hc̃ possit susficiencia uice.
gicut eupo uitus inqua exerur ars
tabulis indiget utco alio in quo fp¬
cetur ars textoria eo qd̾ hoĩes ad su¬
fficienciam uite indigeant cai ope¬

Expanded text:
ndustriam faciliter habere possit sufficientia vitae. Sicut ergo vicus, in quo exercetur ars fabrilis, indiget vico alio, in quo exercetur ars textoria, eo quod homines ad sufficientiam vitae indigeant tam ope
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adhilrtur fidos uł oportet qd̾ sit louꝰ
stent̾ apparenter saicem. Ita cũ dc̃
sit qd̾ qͥline ꝑsuadens. ⁊ ille cui fides
ttis apparet quales consiliator es
dereat querere regiam marestacẽ
qr dz querere tales qui sint bour ⁊
auirri ⁊ sapieutes. ut se boui suit
nõ menciantur rõne sin qr loiis
displicet om̃e malum. ⁊ om̃e dete¬
stabile mendacium antẽ ut deͣ.¬

Expanded text:
 adhibetur fides, vel oportet quod sit bonus, istenter, apparenter saltem. Itaque cum dictum sit quod qui bene persuadens, et ile cui fides satis apparet quales consiliatores deceat quaerere regiam maiestatem; quia debet quaerere tales sint boni, et amici, et sapientes. Ut si boni sint, non mentiantur ratione sui, quia bonis displicet omne malum, et omne detestabile: mendacium autem ut d
Abbreviated transcription (Latin):
harq delent cẽ saprentes qr nõ mẽ¬
cientur ex ꝑte reꝵ de quib loqũt᷑
qr cognostent negocia agibelia ⁊
sorent qualit̾ sit agendum. h ergo

Expanded text:
liarii debent esse sapientes, quia non mentientur ex parte rerum de quibus loquuntur; quia cognoscerent negocia agibilia, et scient qualiter sit agendum. Haec ergo
Abbreviated transcription (Latin):
si stire uolumus quales consiliauos
hic̃ dereat regiam maiestatẽ. ⁊ que
⁊ quot sunt ii consiliis requirenda
scire expedit quot modis ꝑsuadetur
honnuib uel quot modis fit eis fi¬
des ⁊ icliuantur ad credendum ser¬
moues au ditos. hoc autẽ sunt tria
rare uideliroet direutem qui loquitur
audacorem ad quem loquitur ⁊ rẽ de
qua loquitur. ¶ pmo ergo eẽ pot̃ qd̃
cis ⁊ faciunt fidem anditorib s hiꝰ
mentiri noliit de facili creditur coꝵ
dcis. ¶ Sodo̾ potest fier credu litas au¬
ditorib ex ꝑce ipõꝵ auditoꝵ qd̃ ꝯͣ si¬

Expanded text:
si scire volumus quales consiliarios bere deceat regiam maiestatem, et quae et quot sunt in consiliis requirenda: scire expedit quot modis persuadetur hominibus, vel quot modis sit eis fides, et inclinantur ad credendum sermones auditos. Haec autem sunt tria,randa. videlicet dicentem qui loquitur, auditorem ad quem loquitur, et rem de qua loquatur. Primo ergo potest quod eis, et faciunt fidem auditoribus: sed hmentiri nolint, de facili creditur eorum dictis. Secundo potest fieri credulitas auditoribus ex parte ipsorum auditorum:
Abbreviated transcription (Latin):
płiaum reficramus in louum ⁊ ñmimi¬
coꝵ in uialii. passionamtr es̃ crͣ
auricos sicat ceͣ uas ipõs ut tred a¬
mus eos plus ualcre qmͣ ualeant
⁊ eẽ meliores qmͣ sint quare si au¬
ditores credunt beniuolis ⁊ euincis
uel eis quos estiuant tales oẽ hiꝰ cre¬
dulitas suĩt origiẽ ex ꝑte ip̃oꝵ an¬
ditoꝵ adquos ẽ sĩno qui ex se pas¬
si auãtur ⁊ meliuantur ut fidẽ adhi¬
ueant eis quos putant auncos eẽ.
¶ Etio fit credulitas ex ꝑte ip̃aꝵ reꝵ¬

Expanded text:
um deferamus in bonum, et inimicorum in malum. Passionamur enim circa amicos sicut circa nos ipsos, ut credamus eos plus valere quam valeant, et esse meliores quam sint. Quare si audotores credunt benivolis et amicis, vel eis quos existimant tales esse, huiusmodi credulitas sumit originem ex parte ipsorum auditorum, ad quos est sermo, qui ex se passionantur, et inclinantur ut fidem adhibeant eis, quos putant amicos esse. Tertio sit credulitas ex parte ipsar
Abbreviated transcription (Latin):
s sufficit qd uideatur qd̵ uł appa¬
reat calis eẽ nam iudicat que fons
patent. ⁊ ex apparentib. ⁊ d̾ susficiẽt᷑¬
fit hoĩ fides ⁊ redditur si aͥs credati¬
mus si estunet illum bonum consili¬
atorem eẽ s ad hoc qd̃ bomis consi¬
liatoi existat nõ sufficit qd sit appa¬
retiter talis s requiritur exñter talẽ
ne ꝑsuadeus h̃t̃ apparent̾ bomis cõ¬

Expanded text:
sed sufficit quod vodeatur vel appareat talis esse: nam homo iudicat quae foris patent, et ex apparentibus. Ideo sit sufficienter homini fides, et redditur ei aliquis creditivus, si exsistimet illum bonum consiliatorem esse. Sed ad hoc quod bonus consiliator existat, non sufficit quod sit apparenter talis, sed requiritur existenter talem ne persuadens, h
Abbreviated transcription (Latin):
scire coguostere ip̃as res ⁊ ip̃a regocia
egibułia. qi ut dicitur. pͥmo eth̃. unꝰ¬
quisz bene iudicat de his que uoint
ex ipĩs ergo uegocus ⁊ ex ipĩs reb
de quibi loquitur prudens qr ea scit
cognoidere. ⁊ iidicare facit fi dem aui¬
daitorib. hec aucẽ credilitas. ⁊ hec
ꝑsnasio ẽ ꝑ se. nam reddere st credibi¬
lem. ⁊ leue psuadere ꝑ se ẽ exip̃is uel
⁊ ex ipĩs nestociis de quib laquitur.
scire assumere rõues ⁊ argumenta
ꝑ que fides fiat audientib. ⁊ qr pru¬
dentes scimnt hoc facere ⁊ qui estiuiã¬
tur prudentes estunantur: alia facerȩ.

Expanded text:
scire et cognoscere ipsas res, et ipsa negocia agibilia: quia ut dicitur primo Ethicorum unusquisque bene iudicat de his quae novit: ex ipsis ergo negotiis et ex ipsis rebus de quibus loquitur prudens, quia ea scit cognoscere et iudicare, facit fidem autitoribus. Haec autem credulitas et haec persuasio est per se: nam reddere se credibilem et bene persuadere per se, est ex ipsis rebus, et ex ipsis negotiis de quibus loquitur scire assumere rationes et argumenta, per quae fides fiat audientibus. Et quia prudentes sciunt facere, et qui existimantur prudentes, existimantur talia facere:
Abbreviated transcription (Latin):
innolus ⁊ arincus. nam sicut hor̃es
ipõs ⁊ credant se plus ualere qmͣ
ualeant ⁊ rẽmuagis saprentes qͣ sit̃
⁊ nanegociis fiendis ciũter credtiit ho¬
miues pła uidere qmͣi uideant ⁊ tus

Expanded text:
ivolus et amicus. Nam sicut homines ipsos, et credant se plus valere quam valeant, et esse magis sapientes quam sint, et in negotiis fiendis communiter credunt homines p
Abbreviated transcription (Latin):
queratur qualit̾ ab ilio teimpore
ultra regendi sunt hoĩes. qr tuus qrͣ
ꝑuenerunt oĩmode ad suam ꝑfcĩo¬
nẽ debent er̃ tales ut sciant se i põs
regere ⁊ gub̾uare. extunc ergo nõ
udigent pedagogo s ꝑ ea que dixx¬
mus in pͥuto libro qui ẽ de regĩe
sui possint dotumenta accipere q̃¬

Expanded text:
quaeratur, qualiter ab illo tempore ultra regendi sunt homines: quia tunc quasi pervenerunt omnimode ad suma perfectionem, debent esse tales, ut sciant seipsos regere et gubernare. Ex tunc ergo non indigent paedagogo, sed per ea quae diximus in primo libro qui est de regimine sui, possunt documenta accipere, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ta politica oporteat aliqnͣdo susti¬
ucre fortes i alures pro deffensiont
rel publat om̃s uoleuces unicre ta¬
li uita. a.xiiii. ãno ultra sic dełrnt
assutsfĩ ad aliqͣ excicia robusta uͤ
si aduem̾t tempus ⁊ congruitas
qd̃ res publica deffcuisione in dige¬
at hãnt corpus sic daspo situm ut
possint tales sb̾ire labores ut ꝑ eos
res publica possit deffeudi qui autẽ
erga regunen filioꝵ ut hãnt sic
beue dispositum corpus ut possint
licitan delent pacres ergo filios.
ut hãnt bene dispositum corpus.
restat uictre quõ sollicitari debeq̃t
crͣ eos ut hant lenc ordinatum ap
onem appetitus specialiter deluiq̃re
qnͣtum ad duo uidelicet qnͣtum

Expanded text:
o sustinere fortes labores pro defensione reipublicae: omnes volentes vivere tali vita a quartodecimo anno ultra sic debent assuefieri ad aliqua officia robusta, quod si advenerit tempus et congruitas quod respublica defensione indigeat, habeant corpus sic dispositum, ut possint tales subire labores, ut per eos respublica possit defendi. Qui autem erga regimen filiorum, ut habeant sic bene dispositum corpus, ut possint licitari debent patres erga filios, ut habeant dispositum corpus. Restat videre, quomodo solicitari debeant circa eos, ut habeant ordinatumones appetitus specialiter deliquere quantum ad duo. Primo quantum
Abbreviated transcription (Latin):
miuus sunt gx̾atandi qmͣ alii. ⁊ adis
pͥmogeniti qui regnare delent deces
minores la lores assumere Nam y
rõ autẽ huiꝰ suini põt ex hiis que ha¬
bentur in ẜo de aĩa ubi dicitur qd̾
molles carne aptos mente dicimꝰ.
ad hñdam igitur inflłestualem ĩ¬
dustrram indigeinus mollicie crͣnis.
ro dura impediunt sb̾cilitatt̃ m̃tis
in sedenido. ⁊ quescendo fit prudens
nam ꝑ sessionem. ⁊ quictẽ redditur ca¬
ro mollis ꝑ qmͣ sumus apti ad spe¬
culandum ꝑ la borem uero ⁊ motũ
efficitur caro dura ꝑ qmͣ impedit᷑
mentis sb̾clitas eos aurẽ qui delent
regris regunen magis expedit et̃ pru¬
dentes qm̃ bellicosos. in rege cĩ plus

Expanded text:
minus sunt exercitandi quam alii, et adhuc primogenti qui regere debent decet minores labores assumere. Nam sratio autem huiusmodi sumi potest ex iis, quae habentur in 2. de anima, ubi dicitur, quod molles carne aptos mente dicimus. ad habendam igitur intellectualem industriam indigemus mollicie carnis cro dura, impediunt subtilitatem mentis. in sedendo et quiescendo sit prudens. Nam per sessionem et quietem redditur caro mollis, per quam sumus apti ad speculandum. per laborem vero et motum efficitur caro dura, per quam impeditur mentis sublimitas eos autem qui debent regere regnum, magis expedit esse prudent
Abbreviated transcription (Latin):
Uita politica aliquo modo epatã¬
di sunt ad cõrles labores. cõrlis eĩ ox̾¬
citatio si moderata sit oĩb uidet᷑ ec̃
ꝓfitua eo qd̾ faciat ad qnͣdam saui¬
taiẽ. ⁊ ad qnͣdam bonam dispõuemi
cor̾s. calefro cĩ corpore ꝑ aliquos mo¬
deratos motus expelluntur ab ipõ
suꝑfua ⁊ nociua sp̃alif tamẽ hĩ¬

Expanded text:
vita politica, aliquo modo exercitandi sunt ad corporales labores. corporalis enim exercitatio si moderata sit, omnibus videtur esse proficua, eo quod faciat ad quandam sanitatem, et ad quandam bonam dispositionem corporis: calefacto enim corpore per aliquos moderatos ludos motus, expelluntur ab ipso superflua et nocua. Specialiter tamen h
Abbreviated transcription (Latin):
ant gub̾uare. moraliũ autẽ sci¬
enuiaꝵ unithis ⁊ iusecutor passio
nes ⁊ lastiuras insaqͣntur efficient᷑
dispositi ut sint sufficientes audi¬
tores moralini ꝑ que se ⁊ alios

Expanded text:
ant gubernare: moralium autem scientiarum iuvenis et insecutor passionnes et lascivias insequantur, efficiuntur dispositi ut sunt sufficientes auditores mo