comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem. et unigenitꝰ et pͥmogenit᷑ dici potest.
U nigenitꝰ est scđ̾m diuinitatẽ. qr in nat̾a
diuinitatis ñ habet fr̃s subsequentes. Se¬
cundum humanitatẽ quoq unigenitꝰ est
beatȩ Marie quȩ post illum alios ñ genuit.
sicut calumnatur: eluidius dente uiꝑino.
Primogenitus est scđm diuinitatis essentiã:
sicut ꝑ salomonẽ testatur dicens. E go sapi¬
entia ex ore altissimi ꝓdiui. pͥmogenita
ante omnem creaturam. Scđm humanita¬
tem quoq. pͥmogenitꝰ in multis fr̃ibus
ad optiuis: de quibus dicit ipse mariȩ.
Uade ad fratres meos. et dic eis. Quod autẽ
dicit apłs. cum iterum introducit deus pat̾

Expanded text:
tem et unigenitus, et primogenitus dici potest. Unigenitus est secundum divinitatem, quia in natura divinitatis non habet fratres subsequentes; secundum humanitabeatae Mariae, quia post illum alios non genuit, sicut calumniatur Helvidius dente viperino. Primogenitus est secundum divinitatis essentiam, sicut per Salomonem testatur, dicens: Ego sapientia ex ore Altissimi, prodivi primogenita ante omnem creaturam. Secundum humanitatem qua primogenitus est in multis fratribus adoptivus: de quibus ipse dixit Mariae: Vade ad fratres meos, et dic eis. Quod autem dicit Apostolus: Cum iterum introduxit Deus Pater
Abbreviated transcription (Latin):
sicut iam sup̃ diximus Legimꝰ in exodo qd̵ morsen
descende de monte. facies eitis erat cornuta ex con

Expanded text:
sicut jam supra diximus. Legimus in Exodo , quod Moyse descendente de monte, facies ejus erat cornuta ex con
Abbreviated transcription (Latin):
do sabbatũ. qͥescendo aprauo oꝑe: et omp̃i deo
spũales hostias offe rendo: se ipsũ quoq mortifi¬
cando cũ uiciis & concupiscentiis: ille uiuit et
ministratio mortis: i. si lex quę ministra erat mor¬
tis. sic̃ mͦ diximꝰ deformata uł descripta litteris in
lapidibus fuit sub morsi in gła & claritate uultis¬
tus: ita ut non possent uitendere filii isrł infaciẽ

Expanded text:
d est quiescendo a pravo opere, et omnipotenti Deo spiritales hostias offerendo, seipsum quoque mortificando cum vitiis et concupiscentiis, ille vivit et ministratio mortis, id est, si lex quae ministra erat mortis, sicut modo diximus, deformata vel scripta litteris in lapidibus fuit, subaudis Moysi in gloria, ex claritate vultus, ita ut non possent intendere filii Israel in faciem
Abbreviated transcription (Latin):
cum xp̃o indeo: Cum aut̃ xp̃s apparuerit uita
ur̃a: cunc ⁊ uos apparebitis cum ipso ingła:
quia eritis sicut angłi dei in cęlo: ⁊ qd̃ maius
est suniles ei erimus: qͣm uidebiinꝰ eum

Expanded text:
Christo in Deo. Cum autem Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria , quia eritis sicut angeli Dei in coelo, et quod majus est: Similes ei erimus, quoniam videbimus eum
Abbreviated transcription (Latin):
illos dicit dñs dando leges meas in cordibus
eoꝵ.⁊ inmentib eoꝵ suꝑ scribã eas. sub statĩ
subintulit: ⁊ peccatũ eor ñ memorabor ampliꝰ.
ostendens iam ñ fore deinceps hostias nͥecessa¬
rias figuratiuas. Q uod &ẽ apłs manifestat:
dum subdit. U bi aucem horum peccatorũ
remissio: iam non est necessaria oblatio pro
peccato. Nam post quam hoc testamentum
dlȩ hostiȩ finẽ acceper̃. qr ueniente ueritate
umbra discessit. Notandũ gͦ qr ubi recorda¬
cio peccatoꝵ ñ est. quę in baptismate ꝑ fideen
dominicȩ passionis dimitcunt᷑. iam ñ est neces¬
saria oblatio legis ꝓ peccato. Habentes itaq
fratres fidutiam in introitu scoꝵ in sangui¬
ne xp̃i. quam iniciauit nobis fidem nouam

Expanded text:
eges meas in cordibus eorum et in mentibus eorum superscribam eas, statim subintulit: Et peccatorum eorum non memorabor amplius, ostendens jam non fore deinceps necessarias hostias figurativas, quod etiam Apostolus manifestat, dum subdit: Ubi autem horum peccatorum remissio jam non est necessaria oblatio pro peccato. Nam postquam hoc testamentum illae hostiae finem acceperunt, quia veniente veritate umbra discessit. Notandum autem, quia ubi recordatio peccatorum non est, quae in baptismate per fidem Dominicae passionis dimittuntur, jam non est necessaria oblatio legis pro peccato. Habentes itaque, fratres, fiduciam in introitu sanctorum, in sanguine Christi, quam initiavit nobi
Abbreviated transcription (Latin):
noliusti. nec placita sunt tͥ quȩ scđm legem
offeruntur. tunc dixi ecce uenio. ut faciam
d̃s uoluntatem tuam: aufertpͥmũ sub̃ testam̃cũ
tlum eius oblationes respuit. ut sequens testam̃¬
tum statuat.i. stare &e ꝑmanere faciat. IN q̃
uoluntate dei patris quam filius adimpleuit.
scĩ ficati sumꝰ in baptismate. ꝑ oblationẽ corpo¬
ris iħu xp̃i semel. Quod dicit semel tale est
acsi dic̾et. sc̃ĩficati sumꝰ in baptisinate. ꝑ passi¬
onẽ quã xp̃s celebrauit semel. Et omnis
quidem sac̾dos legis presto est altari cotidie
ministrans. oe easdẽ sepe offerens hostias. quȩ
nunꝗ̃ possunt auferre peccata sub criminalia
piter num sedet in dexteram dei. de cȩtero ex¬
pectans donec ponantur inimici eius scabel¬
lum pedum eius. A inistrare siue offerre:
signũ est ministrationis. ꝑ qd̃ intelligit᷑ humi¬
litas xp̃i. At uͦ sedere signũ est iudicantis
&e dominantis.⁊ ut ei ministret᷑. ꝑ qd̾ ostendit᷑

Expanded text:
oluisti, nec placita sunt tibi, quae secundum legem offeruntur, tunc dixi: Ecce venio ut faciam, Deus, voluntatem tuam: aufert primum, subaudis testamentum: dum ejus oblationes respuit, ut sequens testamentum statuat, id est stare et permanere faciat. In qua voluntate Dei Patris quam Filius adimplevit, sanctificati sumus in baptismate per oblationem corporis Jesu Christi semel. Quod dicit, semel, tale est ac si diceret: Sanctificati sumus in baptismate per passionem, quam Christus celebravit semel. Et omnis quidem sacerdos legis praesto est altari quotidie ministrans, et easdem offerens hostias, quae nunquam possunt auferre peccata. Subaudi criminalia piternum sedet ad dexteram Dei, de caetero exspectans, donec ponantur inimici ejus scabellum pedum ejus. Ministrare, sive offerre, signum ministrationis est, per quod intelligitur humilitas Christi. Ara vero signum est judicantis et dominantis, ut ei ministretur; per quod ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
ultra sacͥficiũ mͥ. Incensio ab ominatio est mͥ.
Qui mactat bouem: quasi qͥ excerebret canẽ.
Sed questio hic potest oriri ñ modica. quare
imꝑau̾it ut offerri debuissent si illi non placuer̃.
nec uoluntas illiꝰ fuer̃. Quȩ gemina solutione
orũ pronos ad idola colenda. ⁊ ritũ gentium
ne ociosi sine sacͥficiis sedentes in cultũ deoꝵ¬
alienoꝵ dũ uidissent alios offerre inciderent.
Maluitq a se offerri creata. quã idolis demo¬
nioꝵq portentis. Imposuitq illis in seruitutẽ
ñ in iustificationẽ: qr ñ est uoluntas talia of¬
ferri. Tali modo & egregius p̃dicator ut pote
creatura creatorẽ sequens. suis in dictis ꝑegit
dicens. Uolo om̃s homines eẽ sic ut me ipsũ:
i. castos continentesq. & iter̃. Uolo inquit
iuuenes nubere. filios ꝓcreare: ꝓpt̾ fornicatio¬
nem & ad ulteriũ. Ecce duas uoluntates con

Expanded text:
ultra sacrificium; incensum abominatio est mihi: qui mactat bovem, quasi qui excerebret canem. Sed quaestio hinc potest oriri non modica: Quare imperavit ut offerri debunec voluntatis illius fuit? Quae gemina solutione mos Judaeorum pronos ad idola colenda, et ritum gentium ne otiosi sine sacalienorum, dum vidissent alios offerre, inciderent; maluitque sibi offerri a se creata, quam idolis daemoniorumque portentis; imposuitque illis servitutem, non justificationem, quia non est ejus voluntas talia offerri. Tali modo et egregius praedicator, ut pote Creatorem creatura sequens, suis in dictis peregit, dicens: Volo omnes homines esse sicut meipsum, id est, castos, continentesque. Et iterum: Volo, inquit, juvenes nubere, filios procreare, propter fornicationem et adulterium. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
um genesis ubi scriptũ est qd̃ in p̾ncipio .i. in filio
fec̾it ds̃ celũ &e tram: quidã pͥmum psalmũ quẽ
quidã referunt ad xp̃m. quidã ad quẽ libet electũ
In quo dr̃ in lege dñi uoluntas euis. Sed qr in
incelligi de iuicio libri leuicici dictũ. qui licet totꝰ
de sacficiis ⁊ hostus contineat᷑. pͥmũ sacrificium
de uitulo precipit offerri dicens. S iquis ex uob̾
Uitulus iste de bob assũptꝰ atq in sacͥficiũ oblatꝰ:
xp̃s est de genere patra archar̃ hostin᷑. ac ꝓ salute
Quia sacͥficia irrationabiliũ animaliũ tibi non
placent. eo qd̾ ꝑfecte hominẽ mundare ñ posst̃:
ecce uenio in mundũ ꝑ incarnationis mysteri¬
um. In capite et enĩ libri leuitici scriptũ est
de me ut faciã uoluntatẽ tuã: ħ ÷ ut moriat
patris fuit: ut filiꝰ sua passione genꝰ humanũ
redimeret. Unde ipse filiꝰ appropin quaus passi¬

Expanded text:
um Genesis, ubi scriptum est: In principio: id est in Filio um Genesis, ubi scriptum est: In principio: id est in Filio fecit Deus coelum et terram. Quidam primum psalmum, quem quidam referunt ad Christum: quidam ad quemlibet electum, in quo dicitur: In lege Domini voluntas ejus. Sed quia in itio dictum, qui liber cum totus de sacrificiis et hostiis contineatur, primum sacrificium de vitulo praecepit offerri, dicens: Si quis ex vobis de armento. Vitulus iste de bobus assumptus, atque in sacrificium oblatus, Christus est de genere patriarcharum ortus, ac pro salute Patrem: Quia sacrificia irrationabilium animalium tibi non placent, eo quod perfecte hominem mundare non possunt, ecce venio in mundum per incarnationis mysterium. In capite etenim libri Levitici scriptum est de me, ut faciam voluntatem tuam, hoc est, ut moriar Patris fuit, ut Filius sua passione genus humanum redimeret, unde ipse Filius appropinquans passi
Abbreviated transcription (Latin):
ruit quodã modo. Ubi erat: illuc ingressus
est. & qͥd dicit deo patri: Hostiam inquiens
& oblationẽ noliusti. Ci orpus aut̃ aptasti mͥ siue
ꝑfecisti. ut illud tibi offeram sacficiũ acceptum.
Holo ch austomata ꝓ peccato ñ tibi placuer᷑. Tunc
dixi. ecce uenio ꝑ incarnationis misteriũ. ut
meo sacͥficio redimã genꝰ humanũ. Holo chaustũ
dicebat᷑ sacͥficiũ qd̾ totũ concre maretur iN
altari quasi totũ incensũ. Nam holõ. dr̃ totũ.
Sed si holocaustaomata ꝓ peccato ñ ei placuer: quȩri
potest quomͦ mundabant᷑. Ad qd̃ respondendũ est:
qr fidẽ & penitentia digna mundabant᷑. sic̃ mun¬
datus est dauid apeccato ad ulterii atq homicidii
Perfecta aut̃ mundatio: in xp̃i aduentu data est.
It capite libri scriptum est de me ut facerem uo
luntatẽ tuam. De huiꝰ libri capite diu̾se a docto¬
ribus disputat᷑. Quidã enĩ intelligunt hic. inici¬

Expanded text:
ruit, quodammodo ubi erat, illuc ingressus ruit, quodammodo ubi erat, illuc ingressus est. Et quid dicit Deo Patri? Hostiam, inquit, et oblationem noluisti: corpus autem aptasti sive perfecisti mihi: illud tibi offeram sacrificium acceptum. Holocautomata pro peccato non tibi placuerunt. Tunc dixi: Ecce venio per incarnationis mysterium, ut meo sdicebatur eo quod totum cremaretur in altari quasi totum incensum. Nam holon dicitur totum, Sed si holocaustomata pro peccato ei non placebant, quaeri potest quomodo mundabantur? Ad quod respondendum est, quia fide et poenitentia digna mundabantur, sicut mundatus est David a peccato adulterii atque homicidii: perfecta autem mundatio in Christi adventu data est. In capite libri scriptum est de me, ut faciam, Deus, voluntatem tuam. De hujus libri capite diversa doctoribus disputantur. Quidam enim intelligunt hic initi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens uolo om̃s hoĩes ẽẽ in continentia sic̃ me¬
ipsũ. uoluntatẽ suã exp̃ssit. Sc dõ uͦ uolo
sa talit̾ locutꝰ est ꝓpt̾ fragilita tẽ carnis. S imi¬
liter ñ erat uoluntas omp̃is dei talia sac̾ficia
suꝑiꝰ dix̃ qr ñ solũ uoluit. seo nec desid̾ auit.
Potest et ita resolui. ut quia futurum erat uerũ
& figuratiua sacficia p̃cede. & re uera ita dignũ
erat. Necesse erat ut siẽ u̾bis p̃nunciabat᷑. ita oẽ
et misteriis p̃signaret᷑. quatinꝰ afigura citius
transirent ad ueritatẽ. S ed qr illi ñ placuerunt
illa sacͥficia: aduenit uerum. de quo apłs ait.
Ideo inqͥt qr impossibile erat sanguine hẏreoꝵ
auferri peccata. ⁊ qr ñ placebant deo talia sacri¬
ficia: ingressus est mundũ ñ dubiũ quin de¬
xp̃s dic̃. Ingressio aut̃ illiꝰ nicħ est aliud qtã
missio eiꝰ. apparitio uidelicet humanitatis.
Quando enĩ qͥ ubiq p̃sens erat sed tam̃ inuisi¬
bilis. factus postea homo uisibił mundo appa¬

Expanded text:
ia sicut meipsum, voluntatem suam expressit. Secundo vero: Volo sa taliter locutus est, propter fragilitatem carnis. Similiter non erat voluntas omnipotentis Dei talia sacrificiasuperius dixit, quia non solum non voluit, sed nec desideravit. Potest et ita solvi: Ut quia futurum erat verum et figurativa sacrificia praeecesse erat ut, sicut verbis praenuntiabatur, ita etiam et mysteriis praesignaretur, quatenus a figura citius transirent ad veritatem. Sed quia illi non placuerunt illa sacrificia advenit iterum, de quo Apostolus ait: Ideo, inquit, quia impossibile erat sanguine hircorum auferri peccata, et quia non placebant Deo talia sacrificia, ingrediens mundum non dubium est quin Christus dicat: Ingressio autem ista nihil est aliud nisi missio ejus, apparitio ejus, videlicet humanitatis. Quando enim qui ubique praesens erat, sed tamen invisibilis, factus postea homo visibilis mundo appa
Abbreviated transcription (Latin):
faciaelis tuam. Anteriores hostiȩ ostenduntur
deo. qm̃ ab iuicio ñ placuer̃ ei. Non est enim¬
tione animaliũ unꝙͣ delectatꝰ fuerit: licet legat᷑
odoratꝰ fuisse odorẽ suauitatis. fed fide ⁊ deside¬
rio offerentis. Unde ꝑ hieremiã dicit. Holocau¬

Expanded text:
atem tuam. Anteriores hostiae ostenduntur Deo, quoniam ab initio non placuerunt ei. Non est tione animalium unquam delectatus fuerit: licet legatur odoratus esse odorem suavitatis, sed fide et desiderio offerentis: unde per Jeremiam dicit: Holocau
Abbreviated transcription (Latin):
de reliquo. Et cuiꝰ rei causa fiat ista dila¬
tio: exponit dicens. Ut ponant᷑ inimici eiꝰ
scabellũ pedum eius. In imici eiꝰ st̃ uidei.
subiciendi sunt potestati eius. Hic et necessa¬
ria subiectio potest intelligi. quȩ ꝑtinet ad re¬
ꝓbos in nequicia ꝑmanentes. & uoluntaria
quȩ ꝑtinet ad electos. qͥ desinentes uiã nequitiȩ
sponte se subdunt xp̃o ꝑ fidẽ. Illi sac̾dotes
rudeoꝵ. multas cotidie offerendo hostias not
potuer̃ auferre peccata. X p̃s aut̃ semel semec¬
s ipsũ offerens: ab stulit peccata mundi. et sedit
nunc in głam dei patris. Una enim oblati¬
one consummauit in sempiternum scĩficatoᷤ
.i. se mel se offerens ꝑfectos fec̃ scĩficatos in
testamentum quod testabor ad illos. post dies
illos dicit dñs. dando leges meas in cordibus
eoꝵ: &e in mente earum suꝑ scribam eas. & pec¬
catorum eoꝵ te iniqͥtatum uam non recordabor
non sunt offerendȩ. In sequentib u̾bis: defectꝰ

Expanded text:
do judicet. Et cujus rei causa fiat ista dilatio exponit, dicens: Ut ponantur inimici ejus scabellum pedum ejus. Inimici ejus sunt Judaei, subjiciendi sunt potestati illius: hic enim et necessaria potest subjectio intelligi, quae pertinet ad reprobos, in nequitia permanentes, et voluntaria, quae pertinet ad electos, qui deserentes viam nequitiae, sponte se subdunt Christi per fidem. Illi sacerdotes Judaeorum, multas quotidie offerendo hostias, non poterant auferre peccata: Christus autem semel semetipsum offerens, abstulit peccata mundi, et sedet nunc in gloria Dei Patris. Una enim oblatione consummavit in sempiternum sanctificatos, id est semel se offerens perfectos fecit sanctificatos in testamentum quod testabor ad illos post dies illos, dicit Dominus, dabo leges meas in cordibueorum, et in mentibus eorum superscribam eas; et peccatorum et iniquitatum eorum non recordabor non sunt offerendae. In sequentibus verbis defectus est
Abbreviated transcription (Latin):
cui dixit: ego sum qui sum. hȩc dices filiis
isrł: qui est misit me ad uos. Aliqͣndo iN
habitu militis. ut iosue. Aliqͣndo in corde. ut
dauid. qͥ dicebat: audiam quid loquat᷑ in .m.d.
el. qd̾ genus ꝓpħie est. Nouissime autem .i.
in fine tempoꝵ. locutus est nob̾ aplis siuis çȩt̾isq¬
credencibis ꝑfilium suum. Et est senfuo.
Patrib nr̃is ut pote seruis locutus est oliso pissi

Expanded text:
cui dixit: Ego sum qui sum. Haec dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Aliquando in habitu militis, ut Josue: Aliquando in corde, ut David, quod dicebat: Audiam quid loquatur in me Doel, quod genus prophetiae est: Novissime autem, id est in fine temporum locutus est nobis apostolis suis, caeterisqcredentibus per Filium suum, et est sensus: Patribus nostris, utpote servis, locutus est olim per
Abbreviated transcription (Latin):
dicturos. Unde animad u̾tendũ est sollerti in¬
dagine apłm in hac epła nunc de substantia
humanitatis loqui. nuncͣͥ de substantia deicatis.
Nam qd̃ dixit constitutũ illũ esse a deo patre
heredem omniũ creaturarũ. ad humanitatem
illius reculit. Uolens aut̃ discretionẽ facere int̾
diuinitatis eius naturã &e humanitatis. et osten¬
dere qͥd ꝓprie ꝑtineret ad unam quamq naturã.
subintulit: dicens. Per quem fecit et secula.
Secula dicuntur a sequendo: eo qd̾ se seqͣntur
in semet redeundo: ac reuercendo. Hic autem ꝑ
secula debemus incelligere ominia quȩ facta
sunt u teompone. U t gͦ ostendet apło eundem

Expanded text:
naturas. Unde animadvertendum est solerti innaturas. Unde animadvertendum est solerti indagine: Apostolum in hac Epistola, nunc de substantia humanitatis loqui, nunc vero de substantia deitatis. Nam quod dixit illum constitutum esse a Deo Patre haeredem omnium creaturarum, ad humanitatem illius retulit: volens autem discretionem facere inter divinitatis ejus naturam, et humanitatis, et ostendere quid proprie pertineret ad unamquamque naturam, subintulit dicens: Per quem fecit et saecula. Saecula dicuntur a sequendo, eo quod sequuntur, in semet redeundo ac revertendo: Hic autem per saecula debemus intelligere omnia quae facta sunt in tempore. Ut ergo ostenderet Apostolus eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
strata est. tanta differentia est int̾ ministros
& audicores legis. qt̾ti serui ad seruos missi suhꝰ
et int̾ ꝓinissionem ⁊ grãm quȩ filiũ data est
filis. ac pꝰmodum ꝑ filios filiis administrata.
Sequitur. Quem constituit heredem uni
potestate in heredicate paterna dominetur.
Constituit ergo deus pater filium suum here¬
dem uniuersorũ. hoc ÷ totiꝰ mundi. seu omniũ
creaturarũ: non tam̃ scđm diuinitatẽ. qua
coeternus est patri. ⁊ coequalis illi in omnipo¬
tentia deitatis: ⁊ in qua ȩternalit̃ ipse possidet
omnia cum patre: sed potius scđin huinanita¬
cen assumptam a uerbo consticutus est ille
dominus et heres suꝑ omnẽ creaturam. sicut
ei deus pater ꝓmisit dicens. Postula ame &e
dabo tͥ gentes hereditatẽ tuã. & possessionem
tuam terminos t̾rȩ. Et ipse filius resurgens
a mortuis. sic loquitur ex ꝑsona humanitatis.
Data est mͥ inquiens. om̃is potestas in cęlo ⁊ in
t̃ra. Non gͦ diuidimꝰ ꝑsona̾m: sed distinguimꝰ

Expanded text:
nistros et auditores legis, quoniam servi ad servos missi sunt, et inter promissionem et gratiam, quae per Filium data est filiis, ac postmodum per filios filiis administrata. Sequitur: quem constituit haeredem unipotestate in haereditate paterna dominetur. Constituit ergo Deus Pater Filium suum haeredem universorum, hoc est totius mundi, seu omnium creaturarum, non tantum secundum divinitatem, qua coaeternus est Patri et coaequalis est illi in omnipotentia deitatis, et in qua aeternaliter ipse possidet omnia cum Patre, sed potius secundum humanitatem assumptam a verbo, constitutuDominus et haeres super omnem creaturam: sicut illi Deus Pater promisit, dicens: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Et ipse Filius resurgens a mortuis sic loquitur, ex persona humanitatis: Data est inquiens mihi omnis potestas in coelo et in terra. Non ergo dividamus personas, sed disting
Abbreviated transcription (Latin):
ugłista iobs dicit omnia ꝑ ipsũ facta sunt e.
sine ipso factum÷ nichil: hoc apłs significauit᷑
dicendo.ꝑ quem fecit &e secula. referens hoc
ad unitatem eius: deinde uͦ quibsgradib assen¬
sionum elegant᷑ utens ꝑuenit ad id qd maius¬
dor gloriȩ & figura substantiȩ eius: Deus pͥat᷑
lux est sic̃ idem apłs ait. loquens de filio. qui
habitat inquit lucem in accessibilem. et filiꝰ
nascatur ex luce. & splendor ꝓcedat ex splendore:
Non crescente numero. impossibile est defini-
re. Iccirco aut̃ appellat̾ filius splendor patris:
quia sic̃ in igne tria sunt inseparabilia. uideli
cet ignis.calor. splendor. & tam̃ splendore
ostendit᷑ nob̾ ignis ⁊ calor. licet humana non
sint comparanda diuinis: ita natura patris &
filii ac sp̃s scĩ inseparabilit̾ coniuncta & unita ẽ.¬
e ꝑ uerbum suum quasi ꝑ splendorem
dignatꝰ est semet ipsũ ostendẽ. & insuꝑ. m r̃¬
sterium totiꝰ trinitatis: dicente ipso filio ego

Expanded text:
nia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil , hoc Apostolus significavit, dicendo: Per quem fecit et saecula, referens hoc ad divinitatem ejus. Deinde vero quibusdam gradibus ascensionum eleganter utens, pervenit ad id qudor gloriae, et figura substantiae ejus. Deus Pater lux est, sicut idem Apostolus ait, loquens de Filio: Qui habitat inquit lucem inaccessibilem, et Filius nascitur ex luce, et splendor procedat de splendore, non crescente numero, impossire. Idcirco autem appellatur Filius splendor Patris, quia sicut in igne tria sunt inseparabilia: ignis videlicet, calor et splendor: et tamen splendore nobis ostenditur ignis et calor: licet humana non sint comparanda divinis: Ita natura Patris, et Filii, et Spiritus sancti inseparabiliter conjuncta et unita, per Verbum suum, quasi per splendorem dignata est semetipsam ostendere, et insuper mysterium sanctae Trinitatis, dicente ipso Filio: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
Poterat aliquis obicere apło Cur p̾cipis nos
iam nunc surgere: Ad hec ille reddens causam:
Nunc inquit propior ÷ nr̃a salus: quã concredi¬
dunus: Quȩ est ista salus: uita ȩterna: gaudiũ
sine fine mansurum: beatitudo ꝑpetua: quã
soli electi cum angłis possessuri sunt: Ista
eo tempore q̃ndo credidimꝰ: qm̃ dum finis
mundi magis acmagis apꝓpinquat: uita fu¬
tura ⁊ salus ȩt̃na magis ac magis festinat: Mox
precessit: dies aut̃ apꝓpinquauit: Nox est ceci¬
tas infidelitatis: Nox ÷ ignorantia: Nox est con

Expanded text:
Poterat aliquis objicere Paulo: Cur praecipis nos Poterat aliquis objicere Paulo: Cur praecipis nos jam de somno surgere? Ad haec ille reddens causam. Nunc mus. Quae est ista salus? Vita aeterna, gaudium sine fine mansurum, beatitudo perpetua quam soli electi cum angelis possessuri sunt, ista eo tempore quando credidimus, quoniam dum finis mundi magis ac magis appropinquat, vita futura et salus aeterna magis ac magis festinat. Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Nox est caecitas infidelitatis, nox est ignorantia, nox est
Abbreviated transcription (Latin):
minem contungat: uł uiium quẽq ꝓximũ
est iam nos de somno surgere: Mos ÷
sacrȩ scripturȩ horam sepissime pro
tẽpore ponere: sicut ⁊ diem: Que ÷ gͦ ista
hora de qua apłs hicloquit᷑: Tempus ÷ non
legis. s eugłicȩ p̃dicationis: sexta uidelicet
ȩtas. finisq scłi: in quo iam sumꝰ positi:
de quo idem apłs alias dicit: E cce nunc
tempus acceptabile: dicit gͦ apłs romanus.
⁊ om̃ib credentib ⁊ etiam nec dum creden¬
tibus: hoc scientes inquiens .i. hoc simus
scientes. qr hora est. siue tempus. iam nos de
somno pigriciȩ ⁊ desidiȩ surgere: de
somno quoq infidelitatis ⁊ uiciorũ atq
ignorantiȩ: De hoc somno p̃cipit etiã nobis
ꝓpħa: ex ꝑgiscimini dicens. exꝑgiscimini ebrii:
Et quare dicit iam tempus ÷ surgere : Ille sur-¬
git: qui iacebat: Et nos si actenus iaciimus
in uiciis et corpore uiciorũ: surgamꝰ ad bona
oꝑa agenda: et laboremꝰ uiriliter: studioseq

Expanded text:
minem conjungat, vel unumquemque proximum est jam nos de somno surgere. Mos est sacrae Scripturae, horam saepissime pro tempore ponere, sicut et diem. Quae est ergo ista hora, de qua Apostolus loquitur? Tempus est non legis, sed Evangelicae praedicationis, sed videlicet aetas, finisque saeculi, in qua sumus jam positi, de quo idem Apostolus alias dicit: Ecce nunc tempus acceptabile . Dicit Apostolus Romanis et omnibus credentibus, etiam necdum credentibus. Hoc scientes, inquiens, id est, hoc scimus scientes, quia hora est sive tempus, jam nos de somno pigritiae et desidiae surgere, de somno quoque infidelitatis et vitiorum atque ignorantiae. De hoc somno praecipit etiam nos Propheta expergisci, dicens: Expergiscimini, ebrii . Et quare dicit, jam tempus est surgere? Ille surgit, qui jacebat, et nos si hactenus jacuimus in vitiis, et torpore vitiorum, surgamus ad bona opera agenda, et laboremus viriliter studioseque.
Abbreviated transcription (Latin):
rem: licet ab illis ꝑsecutionẽ sustineamꝰ:
uicia: sed naturam: ad implentes qd̵ ueri-¬
tas precipit: Diligice inimicos ur̃os: et
orate ꝓ ꝑsequentib uos: S ed quęritur. cũr
dñs dicat in dilectione dei & ꝓximi totam
legem consistere: quare dicat apłs in sola
dilectione ꝓximi legem impleri:
Quod hoc mͥ soluitur: Quia in dilectione
ꝓximi: consistit ⁊ dilectio dei: Neq enim
ꝓximꝰ sine deo: nec ds̃ sine ꝓxuno pocest
diligi: Uel etiam ideo in dilectione ꝓpei¬
mi totã legem dicit impleri: qr de dile¬
ctione dei non tam facile posstimꝰ ꝓbare
utrũ diligamꝰ dm̃ an non: sicutide dilecti¬
one ꝓximi: Uerbigr̃a: Dum malũ proma¬
lo non reddo: dum peccanti in me fratri
dimicto: dũ colligo uagũ ad hospiciũ: dũ
hilari uultu& mente elemosinã impende
satago: dum oro ꝓ ꝑsequentibus: apparet
utiqͦ in his ee in talib quia diligo ꝓximum:
Et dum diligo ꝓximũ: ostendo me diligere &

Expanded text:
rem; et licet ab illis persecutionem sustineamus, vitia, sed naturam, adimplentes quod Veritas praecipit: Diligite inimicos vestros, et orate pro persequentibus vos . Sed quaeritur cur Dominus dicat in dilectione Dei et proximi totam legem consistere: quare dicat Apostolus in sola dilectione proximi legem impleri? Quod hoc modo solvitur, quia in dilectione proximi, consistit et dilectio Dei. Neque enim proximus sine Deo, nec Deus sine proximo potest diligi. Vel ideo etiam in dilectione proximi totam legem dicit impleri, quia in dilectione Dei non sic facile possumus probari, utrum Deum diligamus annon, sicut in dilectione proximi. Verbi gratia: Dum malum pro malo non reddo, dum peccanti in me fratri dimitto, cum colligo vagum ad hospitium, dum hilari mente et vultu eleemosynam impendere satago, dum oro pro persequentibus, apparet utique in his et talibus, quia diligo proximum: et dum diligo proximum, ostendo me diligere et
Abbreviated transcription (Latin):
uidet quomodo potest diligere: Incelliga¬
mus et ꝑ ꝓximũ illũ samaritanũ qui fec̃
miscđiam eum saucio uulnerato a lacronib
ptionem carnis Ergo qui hunc diligit: le¬
gem caritatis adimplet et legem mor̾si: q
nichil contra uoluntatẽ eius faciet: E t
siqd̃ ÷ aliud mandatũ. sub pret̾. ista quȩ enu¬
merauimus: de ad ulterio uidelicet: homi¬
ciclio: fornicatione: falso testimorio: & c̃cu¬
piscentia: in hoc u̾bo de dilectione ꝓximi
Diliges ꝓximũ cuũ: sic̃ ce ipsũ: D ilectio pri¬
ximi malũ ñ oꝑatur: Non solum ñ oꝑat᷑: ue¬
rum etiã malũ ñ cogitat de ꝓximo Plenitu¬
do gͦ legis mosascȩ atq eugłii: dilectio est dei

Expanded text:
quomodo potest diligere? Intelligamus et per proximum, illum Samaritanum qui fecit misericordiam cum saucio vulnerato a latronibusoximus per assumptionem carnis. Ergo qui hunc diligit, legem charitatis adimplet et legem Moysi, quia nihil contra voluntatem ejus facit. Et si quod est aliud mandatum, subaudis praeter ista quae enumeravimus, de adulterio videlicet, homicidio, fornicatione, falso testimonio, et concupiscentia, in hoc verbo, id est dilectione Christi, eipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Non solum non operatur, verum etiam malum non cogitat de proximo. Plenitudo ergo legis, Mosaicae atque Evangelii, dilectio est Dei
Abbreviated transcription (Latin):
homo intelligit᷑: quẽ diligendo legem morsi
implemꝰ: qr quod morses ꝓhibet ꝑ legẽ. non
occides. ñ ad ulterabis: ⁊ cetera talia: si dilexͦi¬
onem habemꝰ cont̾ ꝓximũ: non agimus:
si enim ꝓximũ diligis sicut temet ipsum:
non occides illum: quia ñ uis occidi: Non
pollues uxorẽ eius: qr tuã ab illo ad ultera¬
ri non uis: Sic de ceteris intelligendum:
Et ut habundet iusticia nr̃a suꝑ scribarũ¬

Expanded text:
 diligendo, legem Moysi implemus, quia quod Moyses prohibet per legem: Non occides, non adulterabis, et caetera talia, si dilectionem habemus contra proximum non agimus. Si enim proximum diligis sicut teipsum, non occides illum, quia non vis occidi: non pollues uxorem ejus, quia tuam ab illo adulterari non vis, sic et de caeteris intelligendum est. Et ut abundet justitia nostra super ju
Abbreviated transcription (Latin):
repromissionis intrarent. Similit̾ et nossi serua¬
uerimꝰ sermonẽ eius uiuemꝰ: requiẽq cȩlestem
intrabimꝰ. Iste sermo dei patris qͥ semꝑ uiuit
cum deo patre.⁊ ꝑquem pat̾ omĩa iuidicat. effi¬
cax est. ħ ÷ ad ope iandum facilis. qr sine labore
ancipiti. ħ ÷ ex ut᷑q parte acrito. quia gladius
inateriał utraq parte acutꝰ menbra quidem
diuidẽ pocest a corpore. et penetrare secrecum
carnis. ad eo ut animã a corpore faciat exire. ipsũq

Expanded text:
repromissionis intrarent. Similiter et nos si servarepromissionis intrarent. Similiter et nos si servaverimus sermonem ejus vivemus, requiemque coelestem intrabimus. Iste sermo Dei Patris, qui semper vivit cum Deo Patre, et per quem Pater omnia judicat, efficax est, hoc est ad operandum facilis, quia sine labore ancipiti, hoc est ex utraque parte acuto, quia gladius materialis utraque parte acutus membra quidem dividere potest a corpore et penetrare secreta carnis, adeo ut animam a corpore faciat exire, ipsumq
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m inid ipsum incidat incredulitatis exemplum
in qb̃ illi cecider̃ &e eueniant nob̾ talia. qualia illis
euner̃ qui ꝓstrati sunt in deserco: poterant illi
uidei responde. nequaꝗͣ nob̾ talia euenient. quia
ñ habemus ꝓpħas et iudices ꝑ quoꝵ ora nobis
loquat᷑ dñs sicut illi habuer̃: ideoq quicqͥd egerimꝰ
dem nos habere iudicem quem illi habuerunt. qui
bum filius est. qͥ potentialit̾ interfecit illa sexe̾nta
milia in deserco ob suam infidelitatẽ. & quia ei
noluerunt credere. H ic est sermo qͥ nunquam
moritur: sed semꝑ idem manet. iuxta quod psal¬
mista dicit. Tu aut̃ idem ipse es: & anni ȩt̾nita¬
tis cuȩ non deficient. Hic est sermo qui de se ipso¬
dicit. S iquis sermonẽ meum seruauerit: mortẽ
non uidebit in ȩternũ. Si enim illi istum sermo
nem seruassent recte credendo.⁊ bene uiuendo.
uiuerent temporali et ȩt̾na uita. terramq

Expanded text:
nostrum incidat in idipsum infidelitatis exemplum, nostrum incidat in idipsum infidelitatis exemplum, in quod illi ceciderunt, et non veniant nobis talia qualia illis venerunt, qui prostrati sunt in deserto poterant illi Judaei respondere: Nequaquam nobis talia evenient, quia non habemus prophetas et judices, per quorum ora nobis loquatur Dominus, sicut illi habuerunt, ideoque quidquid egerimus, ndere eumdem nos habere judicem quem illi habuerunt, qui bum Filius est, qui potentialiter interfecit illa sexcenta millia in deserto ob suam infidelitatem, et quia ei noluerunt credere. Hic est sermo qui nunquam moritur, sed semper idem manet, juxta quod Psalmista dicit: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. Hic est sermo, qui de sedicit: Si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum . Si enim illi istum sermonem Dei servassent recte credendo et bene vivendo, viverent utique temporali et aeterna vita, terramque
Abbreviated transcription (Latin):
illam requiem. ut ne in id ipsum quis incidat in¬
credulitatis exemplum. Magna quidẽ res&
salutaris est fides: qm̃ sine hac ñ est saluari possi¬
bile a licui sic̃ scriptum est. sine fide impossibile
est placere deo. Quisqͥs deo non placet non saluatur
Sed ad salutẽ non sufficit sola fides. Necessar ium
gne deo: qr fides sine oꝑib mortua est. Proinde apł̃s
considans felicitatẽ ꝑpecuȩ uitȩ : hortat᷑ dicens
Festinemus fide recta. oꝑatione bona. introire
in illam reqͥem patriȩ cȩlestis nob̾ ꝓmissam: ne
festinemus inquit quoniam non sufficit sola fides.
sed debet addi uita fidei digna. S ufficienter enim
exemplo parentũ nr̃oꝵ docemur. ne in id ipsum
in fidelicatis exemplum incidentes in qd illi cecider uns.
talia patiam. qualia illi passi sunt. Uiuus est ser¬
mo dei et efficat᷑. et penetra bilior omni gladio anci¬
piti. A pło or̾ante et dicente. festinemꝰ ingredi in
requiem patriȩ cȩlestis. fide et oꝑatione. ne a liquis

Expanded text:
illam requiem ut ne in idipsum quis incidat incredulitatis exemplum. Magna quidem res et salutaris est fides, quoniam sine hac non est salvari possibile alicui, sicut scriptum est: Sine fide impossibile est placere Deo . Quisquis Deo non credit, non salvatur; sed ad salutem non sufficit sola fides. Necessarium egne Deo, quia fides sine operibus mortua est. Proinde Apostolus, considerans felicitatem perpetuae vitae, hortatur dicens: Festinemus fide recta, operatione sancta introire in illam requiem patriae coelestis nobis promissam, ne Festinemus, inquit, quoniam non sufficit sola fides, sed debet addi et vita fidei condigna. Sufficienter enim exemplo parentum nostrorum docemur, ne in idipsum infidelitatis exemplum incidentes, in quod illi ceciderunt, talia patiamur, qualia et illi passi sunt. Vivus est enim sermo Dei et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti. Apostolo dicente et hortante, festinemus ingredi in requiem patriae coelestis fide et operatione, ne aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽq. omĩa illi denegabant:
dicentes. ñ posse aliquid gigni nisi᷑ cõmixti¬
one alterius seminis: et deum qui sp̃s est
ñ esse hominẽ factum: neq filiũ dĩ mori
potuisse: Sed quom̾ uoluit apparuit: et
q̃ndo uoluit recessit: Neq surrexit qͥa ĩ ẽ
mortuus. Ista om̃ia philosophi ⁊ heretici
qr ꝑ humanã sapientiã penitrare illa ũ¬
poterant: dicebant m̃datiũ eẽ: ⁊ ad iuchi¬
simplicib uerbis xp̃m natũ esse de uir¬
gine: inorcuũ. ⁊ resurre xisse: ut audi¬
tores eius intellige possent quȩ lo quebat᷑
Quicunq enĩ fidẽ xp̃i uerb̃ uult exor¬
nare. ñ dei głam sed ꝓpriã quęrit. Uer-¬
bum enĩ crucis. ꝑ euntib quidẽ stulticia ẽ:
his autem qui salui fiunt idest nobis
uirtus dei est: Quid est qd dicit uerbum
crucis: Crux qux inanimata &e insensibił
res est: quomͦ potest loqui uerbũ: Uerbũ

Expanded text:
resurrectionem, quae omnia illi denegabant, dicentes non posse aliquid gigni, nisi ex commistione alterius seminis: et Deum, qui spiritus est, non esse hominem factum, neque Filium Dei mori potuisse, sed quando voluit apparuit, et quando noluit recessit, neque resurrexit, quia non mortuus est. Ista omnia philosophi et haeretici, quia per humanam sapientiam penetrare non poterant, dicebant mendacium esse, et annihisimplicibus verbis Christum esse natum de Virgine, mortuum et resurrexisse, ut auditores ejus intelligere possent quae loquebatur. Quicunque enim fidem Christi verbis vult exornare, non Dei gloriam, sed propriam quaerit. Verbum enim crucis pereuntibus quidem stultitia est; his autem qui salvi fiunt, id est nobis, virtus Dei est. Quid est quod dicit verbum crucis? Crux quae inanimata et insensibilis res est, quomodo potest loqui verbum Dei? Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
augustinꝰ singuł electis manifestabit oꝑa &e cogitaciões
omniũ electoꝵ. nec
erit quod suis quisq aꝑiat amicis. ⁊ abscondat
alienis: ubi nullus erit alienus: Similit̾ creden¬
dum est om̃ia oꝑa ⁊ consilia reꝓboꝵ patere. ad
contumeliã ⁊ uerecundiã illorũ: Nam mͦ ꝙ̃. diu
ñ uides cormeũ ⁊ ni uideo cor tuũ: nox est: Non
eni scimus mortales corda mortaliũ: Lux aut̃ ꝑꝙ̃
manifestabunt᷑ omia ista: ipse ds est: qui est uera
lux:. Uideamus qͥd sub iungit apl̃s. ertuic inqͥens

Expanded text:
t, singulis electis manifestabit opera et cogitationes omnium electorum: nec erit quod suis non aperiat amicis, et abscondat alienis, ubi nullus erit alienus. Similiter credendum est omnia opera et consilia reproborum patere ad contumeliam et verecundiam illorum: nam modo quandiu non vides cor meum et non video cor tuum, nox est. Non enim scimus mortales corda mortalium; lux autem per quam manifestabuntur ista omnia ipse Deus est, qui est vera lux: videamus quid subju
Abbreviated transcription (Latin):
tanta gr̃a erat concessa paulo. ut ubicunq ẽẽt
corpore: in nomine domini nr̃i ihu xp̃i .i.
uice illius cuius legatione fungor: congrega¬
⁊ dñi iħu atq illorũ: In quo numero om̃e
iudiciũ ⁊ sententia roboratur: iuxta quod
dñs dicit: In ore duoꝵ uł trium destium
stet om̃e uerbũ: Ab his trib ꝑsonis iam uidi¬
catũ habebat apłs tradere huiusmodi hominẽ
satanȩ .i. diabolo in interitũ carnis. siue in

Expanded text:
Tanta gratia erat concessa Paulo, ut ubicunque essetTanta gratia erat concessa Paulo, ut ubicunque essetcorpore. In nomine Domini nostri Jesu Christi, id est vice illius cujus legatione fungor, congregaet Domini Jesu, atque illorum in quorum numero omne judicium agitur et roboratur, juxta quod Dominus dicit: In ore duorum vel trium testium stet omne verbum . Ab his tribus personis jam judicatum habebat Apostolus tradere hujusmodi hominem Satanae in interitum carnis, sive in
Abbreviated transcription (Latin):
aduos.i. in uindictam uicioꝵ ur̃oꝵ. ⁊ in seueri¬
tate correptionis. sicut morses in egrptũ: qd̃
significabat᷑ ꝑ uirgã quã ferebat: an uultis ut
in caritate suie dilectione. ⁊ sp̃u mansuetudi¬
nis ueniam: id est in lenitate mentis ⁊ humi¬
litate. atq tranquillitate: Et est sensus: Si uulciꝰ
ut in uirga ueniã: non remanebitis in correcti:
Sin aut̃ in animo pacifico. ⁊ lenitate mentis:
corrigite ⁊ emendate uos agentes penicentiam:
inter gentes .i. int̾ paganos: ita ut uxoiẽ patris
quis habeat: nouercam uidelicet suam: Et uos
inflati estis.i. in suꝑbiam eleuati suꝑbitis: et
non magis luctum habuistis ꝓ hoc scelere: sic̃
samuel lugebat ꝓ saul Et est sensus: Cum
debuissetis lugere peccatũ illiꝰ. ⁊ aur̃o consorcio
huius modi separare: magis in suꝑbiã estis eleuastõ
ti: qr incuitu illiꝰ scelesti. pucatis uos magni
meriti eẽ: & sc̃iores illo apparere: Ego autẽ
replet omĩa: quia ut beatus ambrosius dicit.

Expanded text:
in severitate correptionis, sicut Moyses in Aegyptum, quod significabatur per virgam quam ferebat: an vultis ut in charitate, sive dilectione, et spiritu mansuetudinis veniam? id est in lenitate mentis, et humilitate, atque tranquillitate, et est sensus: Si vultis ut in virga non veniam, manebitis incorrepti; sin autem in animo pacifico et lenitate mentis, corrigite vos et emendate agentes poenitentiam. inter gentes, id est inter paganos, ita ut uxorem patris sui aliquis habeat, novercam videlicet suam. Et vos inflati estis, id est in superbiam elevati superbitis, et non magis luctum habuistis pro hoc scelere, sicut Samuel lugebat super Saul, et est sensus: Cum debuissetis lugere peccatum illius, et a vestro consortio hujusmodi separare, magis in superbiam estis elevati, quia intuitu illius scelesti, putatis vos magni meriti esse, et sanctiores illo apparere. Ego quidemreplet omnia, ut beatus Ambrosius dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
nobiles de genere patriarcharũ descendentes:
uos ignobiles .i. sine nominis dignitate de
genere scilicet gentiliũ idola colentiũ. Usq
ꝑtulit: qui uiuenis uocatꝰ usq ad senectutẽ
inhis ꝑdurauit. Colaphis etiam cedebant᷑:¬

Expanded text:
nobiles de genere patriarcharum descendentes, nobiles de genere patriarcharum descendentes, vos ignobiles, id est sine nomine dignitatis, de genere gentilium idola colentium. Usque pertulit, qui juvenis vocatus usque ad senectutem in his perduravit;
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ. ⁊ post dñi ascensi onẽ ipsi uocati sunt
& electi Spectaculum .i. ridiculũ. siue ir¬
risio. uł ꝓmiraculo facti sumus mundo: an
qui gaudent de malis atq torm̃tis quȩ pati¬
mur ꝓuob Spectaculũ dicit᷑ a spectando : i.
uidendo ⁊ contẽplando: Quod ⁊ teatrũm dici
potest: E rat enĩlocus in ciuitatib ubi exerce¬
bantur ioca regalia. ⁊ ubi decollabant᷑ rei. ⁊ ple¬
runq in nocentes. ut erant sc̃i mr̃es: ad quem
confluebat om̃is popls: ad uidendĩ ea quȩ ibi
agebantur: N os stulti propter xp̃m .s.
sicut uos putatis: qr non contradicimꝰ mala
inferentib & malũ ꝓmalo ñ reddimꝰ: Uos
autem prudentes in xp̃o .s. sicut uob uidet᷑
quia sic uultis ẽẽ xp̃iani ut prudentiã inundi
non amitatis: & magna uultis sentire de xp̃o:
infirma denegantes. Mos infirmi: qr nr̃as
.i. de nobilitate generis gloriantes¶ Uos ignobi¬

Expanded text:
vocationem, et post Domini ascensionem, ipsi vocati sunt vocationem, et post Domini ascensionem, ipsi vocati sunt et electi quia spectaculum, id est ridiculum, sive irrisio, vel, pro miraculo facti sumus mundo et ahominibus, qui gaudent de malis atque tormentis quae patimur pro vobis. Spectaculum dicitur a spectando, id est videndo, contemplando; quod et theatrum dici potest; erat enim locus in civitatibus, ubi exercebantur joca regalia, et ubi decollabantur rei et plerumque innocentes, ut erant sancti martyres, ad quem confluebat omnis populus ad videndum ea quae ibi agebantur. Nos stulti propter Christum, sicut vos putatis, quia non contradicimus mala inferentibus, et malum pro malo non reddimus; vos autem prudentes in Chrito, sicut vobis videtur: quia sic vultis esse Christiani, ut prudentiam mundi non amittatis, et magna vultis sentire de Christo infirma denegantes. Nos infirmi, quia nost de nobilitate generis gloriantes; nos ignobi
Abbreviated transcription (Latin):
mysteriis: Iam diuites facti estis in omni uer¬
bo ⁊ doctrina. ⁊ habundantia bonoꝵ operum:
Sine nobis regnatis. secuͭ de premio: Tronicos.
est hoc legendũ. ⁊ ꝑ contrariũ: qi ñ erant illi
qui seducti fuerant a pseudo aplis sacurati
diuinis misteriis: neq diuites: neq regna¬
bant sine illis: Hoc aut̃ qd sequit᷑ optati ue.
atq affirmatiue. est ꝓferendũ. Et utunã
regnaretis sed modo: ut ⁊ nos uobiscum re¬
gnaremus: Illi in p̃senti scło regnant cum
deo: qui talia oꝑa agunt ꝓ quib iam securi
sunt de p̾mio ȩternȩ uitȩ: ꝑ qd cũ deo re¬
gnaturi st̃: sicut apłi ⁊ scĩ martires: Puto¬
enim deus nos apłos.i. me ⁊ barnaban. ⁊ so¬
stenem. ⁊ reliquos qui uobis predicauimus
nouissimos ostendit. tanquam morti desti¬
natos: id: q̃ndo misit nos ad p̃dicandum uob̾
dulitas ⁊ ur̃a ferocitas nos interficiet: Ideo
dixit nouissimos: qđ post duodecĩ apłoꝵ uo

Expanded text:
mysteriis, jam divites facti estis in omni vermysteriis, jam divites facti estis in omni verbo, et doctrina, et abundantia bonorum operum; sine nobis regnatis, securi de praemio. Ironice est legendum hoc, et per contrarium, quia non erant illi qui seducti fuerant a pseudoapostolis, saturati divinis mysteriis, neque divites, neque regnabant sine illis. Hoc autem quod sequitur optative atque affirmative est proferendum; et utinam regnetis modo ut et nos vobiscum regnemus; illi in praesenti saeculo regnant cum Deo, qui talia opera agunt, pro quibus jam securi sunt de praemio aeternae vitae, et qui cum Deo regnaturi sunt, sicut aps nos apostolos, me et Barnabam, Sosthenen et reliquos, qui vobis praedicavimus, novissimos ostendit tanquam morti destinatos, id est, quando misit nos ad praedicandum vobis dulitas et ferocitas non interficiet. Ideo dixit novissimos, quia post duodecim apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne unus donatista infletur ꝓ alio .i. ꝓ donato
a quo baptiratus ÷ ad uersus alterũ .i. nouatianũ:
dicensse a sanctiore homine ⁊ meliori baptismate
eẽ baptiratũ: ⁊ iter̃ nouatianꝰ contͣ donatistam
ꝓ alio. nouato uidelicet a quo ÷ baptizatꝰ: dicens
sanctius ẽẽ baptismũ nouati quo baptis¬
mate ipse ÷ baptitatus: meliori inquiens bapti¬
sinate sumbaptizatus ꝗͣ. tu: qr melior ÷ nouatus
donato: Quis enun te discernit. sub fidelem
ẽẽ ab infideli: doctũ ab indocto: id÷ quis te
facit ineliorem illo. cui non donauit quod
tibi donauit: ul quis te facit ineliorem
o donatista qͣ. sit nouatianus: donando tͥ
uirtutes qͣs ille ñ habet: dedit tͥ hoc donum
donatꝰ: &. ñ deus: Utiq d̃s donis suis ⁊ gr̃a
hoc facit: donans uni qd̃ ñ habet alius Quid
autem habes donaͦrũ diuinorũ qđ non acce¬
pisti sub adeo: Iam saturati estis sub diuini

Expanded text:
ne unus Donatista infletur pro alio, id est pro Donato, ne unus Donatista infletur pro alio, id est pro Donato, a quo baptizatus est, adversus alterum, id est Novatianum, dicens se a sanctiore homine et meliori baptismate esse baptizatum; et iterum Novatianus contra Donatistam pro alio: pro Novato videlicet, a quo est baptizatus, dicens sanctius esse baptismum Novati cujus baptismate ipse est baptizatus: Meliori inquit baptismate sum baptizatus quam tu, quia melior est Novatus Donato. Quis enim te discernit? subaudis fidelem esse ab infideli, doctum ab indocto, id est, quis te fecit meliorem illo cui non donavit quod tibi donavit? Vel quis fecit te meliorem, o Donatista, quam sit Novatianus, donando tibi virtutes quas ille non habet? Dedit tibi hoc donum Donatus, an Deus? Utique Deus donis suis et gratia hoc facit, dans uni quod habet alter. Quid autem habes donorum divinorum quod non accepisti? subaudis a Deo. Jam saturali estis, subaudis divinis
Abbreviated transcription (Latin):
consilia. uixta qd̃ dicit ꝑ ꝓpħam: ecce ego ad hoc ue¬
nio ut oꝑa ⁊ cogitationes congregẽ singuloꝵ: laus
erit iuunicuiq a deo: Non om̃ium hominũ lauserit:
sed uniciuq bona oꝑa ⁊ consilia seu cogitationes haben¬
ti: q̃m cunc laudabit᷑ iustus audiens a dño. euge ser¬
ue bone ⁊ fidelis. intra in gauidiũ dñi tui: ⁊ ueni¬
te benedicti patris mei: ꝑcipite regnũ uob paratũ:¬
A quã maledictione qͥ fuerint alieni ⁊ exclusi.
felices regnabunt cũ dño: Hec autem fratres .i.
in me ⁊ apollo ꝓpt̾ uos: uidelicet ne uos ad
inuidiã ⁊ detractionẽ ꝓuocarẽ: ut in nobis
discatis. sub humilitatẽ: ne supra quam scriptũ
est unus aduersus alterũ infletur ꝓ alio: Con¬
catenatio ÷ huiꝰ modi: Ut in nob discatis humili¬
tatẽ. ne infletur. i. ne suꝑbiat unus aduersus
alterũ ꝓ alio: supͣ quã scriptũ est .i. sicut iam
sup̃ scriptũ ÷ qd̃ non debetis agere: uidelicet

Expanded text:
hoc veni, ut opera et cogitationes congregem singulorum, laus erit unicuique a Deo. Non omnium hominum laus erit, sed unicuique bona opera, et consilia, seu cogitationes habenti, quoniam tunc laudabitur justus audiens a Domino: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui , et: Venite, benedicti Patris mei, A qua maledictione qui fuerint alieni et exclusi, felices regnabunt cum Deo. Haec autem, fratres, id in me et Apollo propter vos, videlicet ne vos ad invidiam et detractionem provocarem, ut in nobis discatis, subaudis humilitatem, ne, supra quam scriptum est, unus adversus alterum infletur pro alio. Concatenatio est hujusmodi, ut a nobis discatis humilitatem, ne infletur, id est ne superbia unus adversus alterum pro alio supra quam scriptum est, id est sicut jam supra scriptum est, quod non debeatis agere, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiunt: sed uirtutẽ .i. uitȩ meritũ ⁊ rationẽ
ueritatis: quomͦ credant: uelquas uirtutes
miraculoꝵ possunt oꝑari qͥ ita inflantur.
Hon enim in sermone sub pompatico atq poli
uatores ad cregnũ dei ꝑducat: sed in uirtuce bo
facta Uel in uirtute miraculoꝵ consistit: quan¬

Expanded text:
est vitae meritum et rationem veritatis, quomodo credant, vel quas virtutes miraculorum possunt operari, qui ita inflantur. Non enim in sermone pompatico atque polivatores ad regnum Dei perducat, sed in virtute bonfacta: vel, in virtute miraculorum consistit, quan
Abbreviated transcription (Latin):
equalit̃ in ecclia p̃dico: q̃m in om̃ib ȩqualiter
doceo: T anquam non uenturus sum ad uos:
se paulus rusticanũ ẽẽ nr̃i comparatione: ⁊ ideo ñ
sophos Peccatores nos deputat ͭ ͤ ideoq dedignatur
minus uoluerit: S ed modo non dimittam
ephesum. ut ad uos ueniam: quia maius lu-¬
crum hic adquiro deo quã apud uos Cum aũ
uenero: cognoscam ñ sermonẽ eorum. sub tantũ
qui inflati sunt: sed uirtutem: Id: cũ uenero

Expanded text:
idipsum in Ecclesia praedico, quoniam in omnibus aequaliter idipsum in Ecclesia praedico, quoniam in omnibus aequaliter doceo. Tanquam non venturus sim ad vos, se Paulus rusticanum esse nostri comparatione, et ideo non sophos. Peccatores nos putat esse, ideoque dedignatur voluerit, sed modo non dimittam Ephesum ut ad vos veniam, quia majus lucrum hic acquiro Deo quam apud vos. Cum autem venero, et cognoscam, non sermonem eorum, subaudis tantum, qui inflati sunt, sed virtutem