comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na sitim suã extingant atq animũ refici¬
ant ÷ lubet gͦ fossas facere in correntis alueo:
& ita p̃dic̃ absq uentis & pluuia aquarum
largitatẽ: Quid ẽ fossas in alueo correntis
facere : nisi ꝓfunda mxsteria in sacris scrip¬
turis bono studio querere : quȩ absq pluͥa
& uento aquã replent᷑: quia sepe. absq hu¬
mano solatio: sapientiã confert suis in ues¬
cigatorib potentia diuina. Unde dic̃ ioħs¬
Unde bibunt homines & iumenta : id ẽ doct᷑¬
nã accipient in geniosi qͥq & simplicȩs: Quia
quantũ idonea ẽ anima accipientis : tantũ
ibi inueniat documentũ suȩ salutis: Seqͥt᷑:
parũq hoc ẽ in conspectu dñi : in suꝑ tͣdeo
&iãm moab &cȩt̾a Non eni suffic̃ seruis
dei abdita mysteria scire: quin etiã debers
ea aliis p̃dicare &̾ contͣ dicentes redargue¬
re  qͥbus ꝓmissa ẽ. certa de hoste uictoria:
ut ꝑcutiant omnẽ ciuitatẽ mnunitã & om¬

Expanded text:
na sitim suam exstinguant atque animum reficina sitim suam exstinguant atque animum reficiant. Jubet ergo fossas facere in torrentis alveo, et ita praedicit absque ventis et pluvia aquarum largitatem. Quid est fossas in alveo torrentis facere, nisi profunda mysteria in sacris Scripturis bono studio quaerere? Quae absque pluvia et vento aqua replentur, quia saepe absque humano solatio sapientiam confert suis investigatoribus potentia divina. Unde dici » -- « Unde bibunt homines et jumenta. » Id est doctinam accipiunt ingeniosi quique et simplices, quia quantum idonea est anima accipientis, tantum ibi inveniet documenti suae salutis. Sequitur: « Parumque hoc est in conspectu Domini, insupein manus vestras. » Non enim sufficit servis Dei abdita mysteria scire, quinetiam debent ea aliis praedicare, et « contradicentes ea redarguere ; » quibus promissa est certa de hoste victoria, « ut percutiant omnem civitatem munitam et om
Abbreviated transcription (Latin):
tiferũ succidetis cunctosq fontes aqͣrũ ob¬
turabitis : & omnẽ agrũ egregũi oꝑietis la¬
pidib Quio gͦ significant tres isti reges cos¬
tra moab bellũ gerentes : nisi rectores fide¬
lium qui ꝑsc̃ȩ trinittis fidẽ contra mun-¬
di pͥncipem & contͣ popłm eiꝰ. hoc ẽ phyloso¬
phos hereticos scismaticos atq om̃s iniquos cũ
scuto fidei atq armis spiritalib confliguns ÷
aloab gͦ qͥ de in cestonatus ẽ. & in terp̃tatur
de patre: bene illis conuenit ad quos dñs dyx̃
Uos de diabolo patre. estis: & desideria patris
uri uultis facere : hi gͦ aduersant᷑ aeccłiȩ par¬
tim minis parta ꝑsecutionib: partm dolo
bus ait ꝓpħa dñi : facite alueum torrentis
huiꝰ: fossas & fossas Non uidebias uentum
neq pliuuã : & alueus iste replebit᷑ aquis &
dñi popło siti fatigato ꝑmiraculũ fac̾tum
adño consulit Sic & ꝓpħica dicta consili¬
um p̃bent fidelib. qualit̃ spiritali doctri¬

Expanded text:
detis, cunctosque fontes aquarum obturabitis, et omnem agrum egregium operietis lapidibus. » Quid ergo significant tres isti reges contra Moab bellum gerentes, nisi rectores fidelium, qui per sanctae Trinitatis fidem, contra mundi principem et contra populum ejus, hoc est, philosophos, haereticos, schismaticos, atque omnes iniquos « cum scuto fidei atque armis spiritualibus » confligunt? Moab ergo, qui de incesto est, et interpretatur de patre, bene illis convenit, ad quos Dominus dixit: « Vos de diabolo patre estis, et desideria patris vestri vultis facere . » Hi ergo adversantur Ecclesiae, partim minis, partim persecutionibus, partim dolo bus ait propheta Domini: « Facite alveum torrentis hujus, fossas et fossas; non videbitis ventum neque pluviam; et alveus iste replebitur aquis; et Domini populo siti fatigato per miraculum factum a Domino consulit; sic et prophetica dicta consilium praebent fidelibus, qualiter spirituali doctri
Abbreviated transcription (Latin):
&iam nunc : ꝑcussitq aquas & diuise sunt
huc atq illuc: & transiit heliseus: Q uid sig¬
nificat pallium helię. Nisi in carnationẽ dñi.
ꝑquã redemptor nr̃ leti fluuiũ disrupit no¬
bisq transitũ ad utã p̃parauit: hoc gͦ pal¬
lium heliseus post transitũ heliȩ retinuit :
quia fidẽ in carnationis xp̃i. eccłia post asces
sionẽ eius ad celos reseruauit: ꝑ quã p̃sentis
uitȩ fluc̃tus cransire satagit: S si c̃ heliseus
ꝑcutiens pallio fluuiũ aquas nodiuisit
ante quã dixit : ubi ẽ ds̃ helie etiã nune s¬
& sic ꝑcussit aquas & diuisȩ st̃. lta eccłia
nisi ꝑ in uocationẽ nominis dm̃ uirtutes
ullas facere ñ potest : quia sic̃ ipse dixit sine
me nichil potestis facere : Nichil ẽ eñ huma¬
num studiũ: nisi ad sit ad uitoriũ diuinũ:

Expanded text:
etiam nunc? Percussitque aquas, et divisae sunt huc atque illuc, et transiit Eliseus, etc. » Quid significat pallium Eliae, nisi Incarnationem Domini, per quam Redemptor noster lethi fluvium disrupit, nobisque transitum ad vitam praeparavit? Hoc ergo pallium Eliseus post transitum Eliae retinuit, quia fidesionem ejus ad coelos reservavit, per quam praesentis vitae fluctus transire satagit. Sed sicut Elisaeus percutiens pallio fluvium, aquas non divisit, antequam dixit: Ubi est Deus Eliae etiam nunc? eet sic percussit aquas, et divisae sunt, ita Ecclesia, nisi per invocationem nominis Domini, virtutes ullas facere non potest, quia, sicut ipse dixit, « Sine me nihil potestis facere . » Nihil est enim humanum studium, nisi adsit adjutorium divinum.
Abbreviated transcription (Latin):
tam ad ferre: nisi qđ redẽpeor ñr rectorib
eccłiȩ armis spiritalib se in dui & conga
hostẽ antiquũ p̃cipit p̃liari : Arcus eñi ñ¬
nũqͣ in sacro eloqͥo ꝓipso sacro eloqͥo poni
solet: qđ exutroq testamento uelud ex cor¬
nu & corda constat ꝑuetus qͥppe testamens¬
tũ figurat᷑ cornũ ꝓpt̃ duritiã: ꝑ nouũ uero¬
qđ in carnato dño factũ ẽ signat᷑ chorda:
& dũ cuorda tͣhit᷑ cornu curuat᷑. quia cum
testamentũ nouũ discutit᷑. aduritia litterȩ
uetus inclinat᷑ & ad in tellectũ spiritalõ
flectitꝰ. quia rigor eiꝰ duritiȩ ñ cenet̾: Sagio¬
tȩ eñi st̃ hȩc ipsa uerba: quȩ doctores ꝓfert̃:
Unde bene etiã de sc̃ĩs doctorib ꝑ propħam

Expanded text:
si quod Redemptor noster rectoribus Ecclesiae, armis spiritualibus se indui, et contra hostem antiquum praecipit praeliari? Arcus enim nonnunquam in sacro eloquio, pro ipso sacro eloquio poni solet, quod ex utroque Testamento velut ex cornu et chorda constat. Per Vetus quippe Testamentum figuratur cornu propter duritiam. Per Novum, quoquod incarnato Domino factum est, signatur chorda. Et dum chorda trahitur, cornu curvatur, quia cum Testamentum Novum discutitur, a duritia litterae Vetus inclinatur, et ad intellectum spiritalem flectitur, quia rigor ejus duritiae non tenetur. Sagittae enim sunt haec ipsa verba quae doctores proferunt. Unde bene etiam d
Abbreviated transcription (Latin):
aepulas refec̃tionis conced̾e dignatus est:
Sunt itẽ alia tante ꝓfunditatis. quȩ scĩ
sp̃s solũ mͦ scientiȩ pateant: nr̃ȩ uero capa¬
citatis ꝑ omĩa mensurã transcendant: t̃u
ribula aũt illos figurate de monstrant:
qͥ mundã orationẽ exconscientia pura
& fide ñ fic̃ta offerunt deo: & c̃ ꝓpħa di¬
cere posst᷑ Dirigat᷑ oratio mea sic̃
in censũ in conspectu tuo Tubȩ aut̃ qͥd
aliud sunt quã p̾dicatores scĩ qͥ in toto
orbe terrarĩi uocẽ euugłice p̃dicationis

Expanded text:
epulas refectionis concedere dignatus est: epulas refectionis concedere dignatus est: sunt item alia tantae profunditatis, quae sancti Spiritus solummodo scientiae pateant, nostrae vero capacitatis per omnia mensuram traribula autem illos significare demonstrant qui mundam orationem ex conscientia pura et fide non ficta offerunt Deo, et cum Propheta dicere possunt: « Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . » Tubae autem quid aliud sunt, quam praedicatores sancti, qui in toto orbe terrarum, vocem evangelicae praedicationi
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑. Uerũtam̃ ñ fiebant ex eadẽ pecuma
ydriae tẽpli dñi & fuscinulȩ & turribulos
& tube & om̃e uas aurcũ & argenteum depe¬
cuma quȩ inferebat᷑ in tẽplũ dñi significat
qđ alia debet ẽẽ. ratio formandoꝵ uasoꝵ in
ministeriũ dñi: alia parandoꝵ lignoꝵ & sa¬
xoꝵ in ȩdifitiũ domꝰ. Quia alia debet eẽ
doctrina qua rudes in biunt᷑ ad fidein: &
alia qua iam ꝑfec̃ti liystruunt᷑ ad scientię
plenitudinẽ: Hene aũt uasa domꝰ dñi illi
possunt intellegi: qui iam apti st̃ ad capiens¬
da munera duina & habiles fiunt admi¬
nisteriũ dei: Nam ydriae eos significare
posst̃: qͥ aquã sapientiȩ diuinȩ in se conti¬
nent: fuscinulȩ quoq doctores spiritales:
quoꝵ offitiũ ẽ corpꝰ & sanguinẽ dñi creden¬
tib distribuere in fidelib ab negare Nec
non & spiritalẽ alimoniã uerbi cuiq ꝓut
conuenit disꝑtiri: quia st̃ in uerbis deiꝰ non¬
nulla quȩ ñre humilitati reuelare ad ñr̃e

Expanded text:
 fiebant ex eadem pecunia hydriae templi Domini, et fuscinulae, et thuribula, et tubae, et omne vas aureum et argenteum, de pecunia quae inferebatur in templum Domini, » significat quod alia debet esse ratio, formandorum vasorum in ministerium Domini, alia parandorum lignorum et saxorum in aedificium domus. Quia alia debet esse doctrina qua rudes imbuuntur ad fidem, et alia qua jam perfecti instruuntur ad scientiae plenitudinem. Bene autem vasa domus Domini illi possunt intelligi qui jam apti sunt ad capienda munera divina, et habiles fiunt ad ministerium Dei. Nam hydriae eos significare possunt qui aquam sapientiae divinae in se continent; fuscinulae quoque, doctores spiritales, quorum officium est corpus et sanguinem Domini credentibus distribuere, infidelibus abnegare, nec non et spiritalem alimoniam verbi cuique, prout consumenda relinquant: quia sunt in verbis Dei nonnulla, quae nostrae humilitati revelare, ad nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ pacientiã: mansuetudinẽ: Certa bo¬
num cestam̃ fidei : ad p̃hende uitã ȩt̾nam
in quo uocatus es Et ait heliseus ad regẽ: tolle
sagictas Qui cũ culissec: rursum dixit ei Pcu¬
te laculo terrã : & cũ ꝑcussiss tͥbus uicib &
Ctetisset: lratus ẽ contͣ eum uir dei. & ait¬

Expanded text:
aritatem, patientiam, mansuetudinem, certamen bonum, certamen fidei, apprehende vitam aeternam in qua vocatus es . » « Et ait Elisaeus ad regem: Tolle sagittas. Qui cum tulisset, rursum dixit ei: Percute jaculo terram. Et cum percussisset tribus vicibus, et stetisset, iratus est vir Dei
Abbreviated transcription (Latin):
& filii ꝓpħarũ habitabant corã eo di¬
xit q uniꝰ de pueris sius. Pone olloon gran¬
dem: & coque pulmentũ filiis ꝓpħarum¬
A & Relioͣ Erat inqͥt fames in terra: non fa¬
.mes utiq panis nec sitis aquȩ sed audien¬
di uerbum dñi & filii ꝓpħarũ habitahañ
corã heliseo: cũ filii scõꝵ p̃dicatoꝵ. qui am¬
bulant in lege dñi & scrutant᷑ testimonia
eius in toto corde exqͥrentes eũ. In p̃sentia
dñi saluatoris semꝑ uiuunt: Egrediẽt᷑ puer
in agrũ ut colligat herbas agrestes: quatinus
in de coquat pubnentũ: In uenitq quasi ui¬
tem siluestr̃s & colligit exea coloquintidas
agri: quas concidens in ollã pulmentũ fa¬
cit: Cum quis littera legis intentus ł phi¬
losophicis disciplinis studiosus: pastũ uer¬
bi querens. a maritudinẽ littere legalis ł
mortiferum quiddam in phylosophoꝵ li¬
bris inueniens : in termiscet ueritati euas¬
gelicȩ: & in olla cordis sui coquens: tale

Expanded text:
 filii prophetarum habitabant coram eo. Dixitque uni de pueris suis: Pone ollam grandem, et coque pulmentum filiis prophetarum, etc. » Erat, inquit, fames in terra, non fames utique panis, nec sitis aquae, sed audiendi verbum Domini . Et filii prophetarum habitabant coram Eliseo, cum filii sanctorum praedicato testimonia ejus, in toto corde exquirentes eum, in praesentia Domini Salvatoris semper vivunt. « Egreditur puer in agrum ut colligat herbas agrestes, quatenus inde coquat pulmentum. Invenitque quasi vitem silvestrem, et collegit ex ea colocyntidas agri. Quas concidens in ollam, plumentum facit. » Cum quis litterae legis intentus, vel philosophicis disciplinis studiosus, pastum verbi quaerens, amaritudinem litterae legalis vel mortiferum quiddam in philosophorum libris inveniens, intermiscet veritati Evangelicae, et in olla cordis sui coquens tale
Abbreviated transcription (Latin):
que sermonẽ : quoꝵ. finis exustio Qui frus¬
tra in ierunt consilium ut ascenderent con
tra iudam ÷ & qͣsi neglegentẽ & dormientẽ
caꝑent & siuis errorib copularent: Pon̾entq i
siꝑ eum regẽ filiũ tabeel: hoc ẽ bonũ dm̃
Uterq eñi aduersariꝰ. apud se ueritatẽ a pdͥ
se aestanat optimã ẽẽ doc̾trinam Deraq¬

Expanded text:
que sermonem, quorum finis exustio est. Qui frusque sermonem, quorum finis exustio est. Qui frustra inierunt contra Judam, et quasi negligentem et dormientem caperent, et suis erroribus copularent, ponerentque super eum regem filium Tabeel, hoc est bonum Deum. Uterque enim adversarius apud se severitatem, apud se aestimat optimam esse doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo ꝑtremęscit: quia ñ arborib frugise¬
ris seo in fructuoso saltui conparat᷑ Isdẽ
aũt hereticos atq gentiles contͣ domũ da¬
iud: argumentoꝵ & dialectice artis gladiis
dimicare Nulli dubiũ ẽ ut qͥ in terse dis¬
crepant: in eccłiȩ obpugnatione consenti¬
ant: luxta illud qđ herodes & pilatus in¬
ter se discordantes: in dr̃i passione amiticia
federant᷑ Impio regi esaias iubet᷑ occurrere
exiens de loco suo: Non in principio aquȩ¬
ductus sed in extremis finib piscinȩ suꝑio¬
ris quȩ erat in agro fullonis : ubi sordes &
maculȩ purgabantur: Quã uis eñi achat
regnaret suꝑ uidã : tam̃ quia inpius erat
in suꝑioris piscine extremis finib mora¬
bat᷑ Ergo ds̃ ñ tam regis miseret᷑ quẽ in¬
dignũ estimabat salute : quã popłi sui⁊
duas aũt caudas corriũ fumigantiũ ut pͥᷤ
diximꝰ: uocat sapientiam scłarem heretieũ¬

Expanded text:
t ideo pertimescit, quia non arboribus frugifet ideo pertimescit, quia non arboribus frugiferis, sed infructuoso saltui comparatur. Eosdem autem haereticos atque gentiles contra domum David argumentorum et dialecticae artis gladiis dimicare nulli dubium est, ut qui inter se discrepant, in Ecclesiae oppugnatione consentiant, juxta illud, quod Herodes et Pilatus inter se discordantes, in Domini passione amicitia foederantur . Impio regi Isaias jubetur occurrere exiens de loco suo non in principio aquaeductus, sed in extremis finibus piscinae superioris, quae erat in agro fullonis, ubi sordes et maculae purgabantur . Quamvis enim Achaz regnaret super Judam, tamen quia impius erat, in superioris piscinae extremis finibus morabatur. Ergo Deus non tam regis miseretur, quem indignum aestimabat salute, quam populi sui. Duas autem caudas torrium fumigantium, ut prius diximus, vocat sapientiam saecularem, haereticum
Abbreviated transcription (Latin):
filius hela & ꝑcusserit eum & in terfecerto:¬
& regnauerit ꝓ illo in israhel annis nouẽ:
& qđ ueneritꝰ salmanasar rex assur & obsede¬
rit samariã quȩ nunc sebastẽn uocat᷑ tͥbus
annis: & nono anno regni osee eeꝑit eã
Uinctũ q osee in carcerẽ miserit: & trans¬
tulerit isrł in asirios: posueritq eos in ala
& in thabor iuxta fluuiũ gozan in ciuita¬
tib. siue ut septua ginta cranstulerunt in
montib medoꝵ luxta a nagogen facilis
in terp̃tatio ẽ ÷ qđ regnante achat regr impio:
rex aram qͥ in terp̃tat᷑ excelsus atq sublimis.
ut in dicet arrogantiã sapientię scłi : & phacee
filius romeliae qͥ& ipse iuxta osaee ꝓpħam &
tribũ effraim de qua hieroboam filius nabath
uitulos aureos in bethel & dan constituerat.
siã qđ cũ audierit domꝰ dauid que inhere¬
chiel pastorẽ bonũ legimꝰ suscitatũ: & popłs
eiꝰ simpliciter credens in dñm ꝑtreme̾seit :¬

Expanded text:
filius Hela, et percusserit eum, et interfecerit efilius Hela, et percusserit eum, et interfecerit et regnaverit pro illo in Israel annis novem; et quod venerit Salmanasar rex Assur, et obsederit Samariam, quae nunc Sebasten vocatur, tribus annis, et nono anno regni Osee ceperit eam; victumque Osee in carcerem miserit, et transtulerit Israel in Assyrios, posueritque eos in Ailam, et in Thabor, juxta flumen Gozam, in civitatibus, sive ut Septuaginta transtulerunt in montibus Medorum. Juxta anagogen facilis interpretatio est, quod, regnante Achaz rege impio, rex Aram, qui interpretatur excelsus atque sublimis, ut indicet arrogantiam sapientiae saeculi, et Phacee filius Romeliae qui et ipse juxta Osee prophetam et tribum Ephraim, de qua Jeroboam, filius Nabath, vitulos aureos in Bethel et Dan constituerat, siam. Quod cum audierit domus David, quem in Ezechiele pastorem bonum legimus suscitatum, et populus ejus simpliciter credens in Domino pertimescit, e
Abbreviated transcription (Latin):
torrium fumigantiũ : uocat rasins regẽ syrias.
& phacee filiũ romeliae regẽ samariae: eqđ
in illis finitũ sit regnũ syriae idẽ damasci.
& regnũ samariae idẽ decẽ tͥbuũ: quȩ alio no¬
mine appellabant᷑ effraun: Sexaginta aũt
merant᷑: Igit᷑ hebrei hune loc̃ ita edisser̃: ut
amos qͥ subotia cepit ꝓpħare quado & esaias
ꝓphetie suȩ habuit exordiũ: pͥmus ꝓphauit
cont᷑ isrł dicens. lsrł aũt captuuis ducet᷑ de
terra sua: titulus qͦq ꝓpħetiȩ eiꝰ contͣ samari
da ante duos annos terrȩ motus: que uo¬
lunt eo tẽꝑe accidisse quo in gressus orias in
templũ dĩ sibi sacerdotiũ uindicabat : & ter¬
eiꝰ annis sedecim: & huiꝰ filius achat aliis
sed ecim: Post que regnauit et echias : ciuus
sexto imꝑii anno capta samaria ẽ : atq lta
uastauerit eam: & transtulerit habitatores
eius cyrenes & rasi in cerfecerit: & qđ te¬
tenderit in sẏdias phacee filio romeliȩ: osee

Expanded text:
torrium fumigantium, vocat Rasin regem Syriae, et Phacee filium Romeliae regem Samariae, eo quod in illis finitum sit regnum Syriae, id est Damasci, et regnum Samariae, id est decem tribuum, qui alio nomine appellabantur Ephraim. Sexaginta autem  Igitur Hebraei hunc locum ita edisserunt, ut Amos qui sub Ozia cepit prophetare, quando et Isaias prophetiae suae habuit exordium, primus prophetaverit contra Israel, dicens: Israel autem captivus ducetur de terra sua . Titulus quoque prophetiae ejus contra Samariagis Juda ante duos annos terrae motus, quem volunt eo tempore accidisse, quo ingressus Ozias in Templum Dei, sibi sacerdotium vendicabat, et terejus, annis sedecim; et hujus filius Achaz aliis sedecim. Post quem regnavit Ezechias, cujus sexto imperii anno capta Samaria est, atque ita staverit eam, et transtulerit habitatores ejus Cyrenen, et Rasin interfecerit, et quod tetenderit insidias Phacee, filio Romeliae, Osee
Abbreviated transcription (Latin):
in celligat᷑ suꝑbia : De qͥbus dr̃ ꝑdam sapi¬
entiã sapientiũ: & in telligentiã in telliges¬
tiũ rȩꝓbabo: pauca deꝓpħis exempla repli¬
canda sunt : Amos loquitur hec dic̃ dñs
suꝑ tͥbus impietatib moab & suꝑ quatuor
non aduersaboͭ eũ. ꝓ eo qđ conbussit ossa re¬
gis idumeȩ incineres Uere eñi qͥcqͥd in scło
lectica sub uertit᷑ & instar in cendii incine¬
res fauillas que de soluit᷑ ut ꝓbecur nichil qđ
putabatur eẽ fortissimũ S & esaias suꝑbiã
moab arguit dicens: Audiuimus contume¬
liam moab: contumeliosus ẽ nimis: suꝑbiã
eus abstuli: hieremias quoq contͣ om̃s ua¬
ticinans nationes ꝓprie loqͥtur ad moab: qđ
confidebas in munitionib tiuis & post pau¬
qm̃ dicitis fortes ramos ac deinde luxta ẽ
dies moab ut ueniat: & malitia eius minis
& manifestius dix̃. Quomͦ contͥtus ẽ baculu̾s
gloriosus uirga magnisicentie : & iterum

Expanded text:
elligatur superbia, de quibus dicitur: Perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam intelligentium reprobabo , pauca de prophetis exempla replicanda sunt. Amos loquitur: Haec dicit Dominus: Super tribus impietatibus Moab, et super quatuor non aversabor eum, pro eo quod combussit ossa regis Idumaeae in cineres . Vere enim quidquid in saeculo lectica subvertitur, et instar incendii, in cineres favillasque dissolvitur, ut probetur nihil, quod putabatur esse fortissimum. Sed et Isaias superbiam Moab arguit dicens: « Audivimus contumeliam Moab, contumeliosus est nimis. Superbiam ejus abstuli . » Jeremias quoque contra omnes vaticinans nationes, proprie loquitur ad Moab: « Quod confidebas in munitionibus tuis . » Et post pauterum: « Quoniam dicitis fortes ramos. » Ac deinde: « Juxta est dies Moab, ut veniat, et malitia ejus nimis. » Et manifestius dicit: « Quomodo contritus est baculus gloriosus, virga magnificentiae? » Et iterum: «
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃ocupauit eũ & obseruauit se ibi. & peloͣ
Quẽ congruentiꝰ hic rex syriȩ quã potesta¬
tẽ significat terrenã: quȩ sepe suꝑbe senti
nam insidias inimicoꝵ p̃cauere edocent᷑.
ut ẽ illud Estote in qͥt prudentes sic̃ serpes¬
tes: & simplices sic̃ columbȩ & ltẽ Cauete
aũt ab hominib & alibi: Ad tendite ait. a
falsis ꝓpħis: hoc qͥppe agnoscens mundana
potentia ipsũ ꝓpħam in terficere disponit:
cum xp̃m in cordib electoꝵ excingere fes¬
tinat: Misit gͦ illuc rex syriȩ equos & cur¬
rus: & robur exercitus: qui cũ uenissent
dias p̃parat: nocte ꝑfidię excecatus bellũ
contͣ eccłiam gerit: Consurgens aũt di¬
luculo minsster uiri egressus ẽ: uiditq
exercitũ in circiuitu ciuitatis nuntiauitq¬

Expanded text:
et praeoccupavit eum, et observavit se ibi, » etc. et praeoccupavit eum, et observavit se ibi, » etc. Quem congruentius hic rex Syriae, quam potestatem significat terrenam, quae saepe superbe sentienam insidias inimicorum praecavere edocentur, ut est illud: « Estote, inquit, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . » Et item: « Cavete autem ab hominibus . » Et alibi: « Attendite, ait, a falsis prophetis . » Hoc quippe agnoscens mundana potentia ipsum prophetam interficere disponit, cum Christum in cordibus electorum exstinguere festinat. « Misit ergo illuc rex Syriae equos et currus et robur exercitus. Qui cum venissent dias praeparat, nocte perfidiae excaecatus, bellum contra Ecclesiam gerit. « Consurgens autem diluculo minister veri Dei egressus est; viditque exercitum in circuitu civitatis, nuntiavitq
Abbreviated transcription (Latin):
difficultatib custodit᷑: curandũ ualde ẽ.
ne otio torpeat: curandũ ne in citatione
oꝑis uitio elationis euanescat: sc̃ĩ namq
uiri minime exultant cũ cognoscunt
quȩ faciunt: sed cũ faciunt quȩ cognouer̃.
& si in telligendo largiꝰ congaudent amu¬
nere largitoris : merentes tam̃ consid̾ant
debitũ oꝑis ut uidelicet actione ꝑsoluant:
qđ eis p̃rogatũ ẽ in cognitione Scultus
namq ẽ debitor qͥ gaudens pecunias mu¬
tuas accipit: & cempꝰ quo reddẽ debeat
non adtendit: moderat᷑ aũt lȩticia accipien¬
di quando sollerti ꝓuidentia & iam constitu¬
tũ tempꝰ reddendi cogitat᷑:
Dex autẽ syriȩ pugnabat contra isrł. Con
iliũq miit: cũ serius suis dicens in loco
illo & illo ponamꝰ insidias Misit itaq uir
dei ad regẽ isrł dicens Caue ne transeas in lo¬
co illo: quia ibi syri ininsidiis sunt misit
itaq rex issł ad loc̃ quẽ dixerat ei uir dei:

Expanded text:
difficultatibus custoditur, curandum valde est, difficultatibus custoditur, curandum valde est, ne otio torpeat, curandum ne incitatione operis vitio elationis evanescat. Sancti namque viri minime exsultant, cum cognoscunt quae faciunt. Sed cum faciunt quae cognoverunt, etsi intelligendo largius congaudent a munere largitoris, moerentes tamen considerant debitum operis: ut videlicet actione persolvant, quod eis prorogatum est in cogitatione. Stultus namque est debitor, qui gaudens pecunias mutuas accipit, et tempus quo reddere debet, non attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum tempus reddendi cogitatur. » Rex autem Syriae pugnabat contrauis, dicens: In loco illo et illo ponamus insidias. Misit itaque vir Dei ad regem Israel dicens: Cave ne transeas in locum illum, quia ibi Syri in insidiis sunt. Misit itaque rex Israel ad locum quem dixerat ei vir Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
debitores tenent᷑ Rec̾te gͦ qͥ ferrũ ꝑdidit
clamat: heu. heu. heu & hoc ipsũ mutuo
accłꝑam Ac si dicat Illud ꝑdissolutionẽ
emꝰ ex gra creditoris accepi̾: S nuquã deus
mente deserit: quȩ in peecatis se ueracit̃ ag¬
noscit Unde & mox heliseus ueniens lignũ
deorsũ mittit & ferrũ in suꝑficiẽ attollit:
quia uidelicet redemptor nr pie nos respi¬
ciens cor peccatoris humiliat: & eã quam
amiserat intellegentiã reformat Lignũ
mergit &̃ ferrũ in suꝑficiem atcollit: quia
git lignũ at que lactauit & sic ferrũ sustu¬
uit: Lignũ nanq confringere ẽ cor ab elatio¬
ne conterere: Lignũ adima lac̾tare ẽ: ele¬
uatũ cor in cognitionẽ ut diximꝰ ꝓpͥȩ infir¬
mitatis humiliare : atq ilico ferrum ad
suꝑficiem redit: quia ad usum exercitatio¬
nis pristine intelligentię recurrit: Igitur
qñ donũ intellectus qđ accipit᷑ uix cũ tot

Expanded text:
debitores tenentur. Recte ergo qui ferrum perdidit, debitores tenentur. Recte ergo qui ferrum perdidit, clamat: « Heu, heu, heu, et hoc ipsum mutuo acceperam. » Ac si dicat: Illud per dissolutionem accepi. Sed nunquam Deus mentem deserit, quae in peccatis se veraciter agnoscit. « Unde et mox Elisaeus veniens, lignum deorsum misit, et ferrum in superficiem attulit. » Quia videlicet Redemptor noster pie nos respiciens, cor peccatoris humiliat, et eam quam amiserat, intelligentiam reformat. Lignum erigit et ferrum in superficiem attulit, quia git lignum atque jactavit, et sic ferrum sustulit. » Lignum namque confringere est cor ab elatione conterere. Lignum ad ima jactare est elevatum cor in cognitione ut diximus propriae infirmitatis humiliare. Atque illico ferrum ad superficiem redit, quia ad usum exercitationis pristinae intelligentiae recurrit. Igitur quoniam donum intellectus quod accipitur, vix cum tot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhoc çedẽ ẽ: pͣue agentes in crepare Qđ ñ¬
nunꝗͣ dũ fluxe agit᷑ : dum lapsus uanȩ głȩ
in accepta eadem scientia ñ uitat᷑: ferrũ in
aqua ꝑdit᷑: quia ex dissoluto oꝑe in telliges¬
cia fatuat᷑. Quam ꝓfecto intelligentiam ad hoc
nouimꝰ dare: ut ante dantis oculos ex bona de¬
beat actione restituiUnde & recte his qͥfer¬
rum amiserat clamabat: heu. heu. heu. dñe
mi. & hoc ipsũ mutuo acceꝑã Habent eñi
hoc electi ꝓpriũ: si quando eis in sua scientia
furtiue uanȩ głe culpa sub ripitur: ad cor
uelocit̃ redeant: & qͥc qͥd in se ante distric̾ti
uidicis oculos damnabile inueniunt: lacͥmis
in sequunt᷑: Qui flentes non solũ caute ins¬
piciunt quȩ mala cõmiser̃: seo & accepto mu¬
nere. quȩ redde &iam bona debuer̃ Quia
nimirum canto se ampliꝰ peccatores sentuiis :
quanto ex neglectis bonis quȩ agere pot̾ant

Expanded text:
per hoc caedere, est prave agentes increpare. Quod noper hoc caedere, est prave agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lapsus vanae gloriae in accepta eadem scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere intelligetia fatuatur. Quam profecto intelligentiam, ad hoc novimus dari, ut ante dantis oculos, ex bona debeat actione restitui. Unde recte is qui ferrum amiserat, clamabat: « Heu, heu, heu, Domine mi, et hoc ipsum mutuo acceperam. » Habent enim hoc electi proprium, si quando eis in sua scientia furtive vanae gloriae culpa subrepit, ad cor velociter redeant: et quidquid in se ante districti judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequuntur. Qui flentes non solum caute inspiciunt, quae mala commiserunt, sed ex accepto munere quae reddere etiam bona debuerunt: qui nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt, quanto ex neglectis bonis quae agere poterant
Abbreviated transcription (Latin):
cade ferrũ securis in aquã: Exclamauitq
ille & ait heu heii heu dñe mi: & hoc ipsũ
mutuo acceꝑam Dixit aũt homo dei Ubi
cecidit : At ille monstrauit ei loc̃ Pcidit qͦ
lignũ & misit illuc: natauitq ferrũ & ait:
Tolle: qui extendit manũ & culit illud
Hȩc itaq actio: bene redemptori nr̃o conue¬
nit ꝑsignificationẽ : Cum igit᷑ securib lig¬
na cederent᷑ de ligno ferrum exiliens in ꝓfus¬
do fluminis mersũ ẽ: atq in lignũ de suꝑ
ab heliseo ꝓiectum reuersum ẽ: Ita &iam
cũ impios udeos ꝑcorpis oꝑata p̃sentia xp̃i
tamꝗͣ in fructuosas arbores cedet: quia de
illa ioħes dixerat ecce securis adradices arboꝵ
posita ẽ ÷ ab eis in terueniente passione corpus
ipsũ deseruit. ꝓfunda descendit: qđ in sepul¬
tura deposituꝰ : tanquã ad manubriũ spũt
redeunte resurrex̃ Alit̃  ferrũ inmanii¬
brio donũ ingellectis in corde ẽ Ligna uͦ

Expanded text:
uris in aquam. Exclamavitque ille, et ait: Heu, heu, heu, Domine mi, et hoc ipsum mutuo acceperam. Dixit autem homo Dei. Ubi cecidit? At ille monstravit ei locum. Praecidit ergo lignum, et misit illuc. Natavitque ferrum, et ait: Tolle. Qui extendit manum, et tulit illud. » Haec itaque actio bene Redemptori nostro convenit per significationem. Cum igitur securibus ligna caederentur, de ligno ferrum exsiliens in profundum fluminis mersum est, atque in lignum desuper ab Elisaeo projectum reversum est: ita etiam cum impios Judaeos, per corpus operaam infructuosas arbores caederet, quia de illa Joannes dixerat: « Ecce securis ad radicem arborum posita est , » ab eis interveniente passione corpus ipsum deseruit, profunda descendit, quod in sepultura depositum, tanquam ad manubrium, spiritu redeunte resurrexit. Aliter: Ferrum in manubrio, donum intellectus in corde est. Ligna vero
Abbreviated transcription (Latin):
in quo memoria ẽ nominis dñi : Ne ꝑ crude¬
litatẽ saeiuentis hostis lnterimatur in cor¬
dib electoꝵ. Magisq nutrit᷑ in domo
ioiade pontificis. qui dilectus dñi sonat:
de quo patris uox ait Hic ẽ filius meus di¬
lectus: in quo michi bene cõplacuit: Cuius
domꝰ ẽ sc̃a eccłia: ubi in fide elec̃toꝵ ma¬
nens cotidie fac̃ augmentũ corꝑis sui: do¬
ad uersus eos extollat: qͥ eum de pͥmere co¬
gitabant: & in terfec̃tricẽ scõꝵ. aet̾nis de¬
putauerit penis

Expanded text:
in quo memoria est nominis Domini, ne per crudein quo memoria est nominis Domini, ne per crudelitatem saevientis hostis interimatur in cordibus electorum, magisque nutritur in domo Joiadae pontificis qui dilectus Domini sonat, de quo Patris vox ait: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi bene complacui . Cujus domus est sancta Ecclesia, ubi in fide electorum manens quotidie facit augmentum corporis sui, doadversus eos extollat qui eum deprimere cogitabant, et interfectricem sanctorum aeternis deputaverit poenis
Abbreviated transcription (Latin):
nidem cõmemorat: quȩ uidens moruum
filiũ suũ surrexit & in terfec̃ om̃e semeis
regiũ: Seo iosaba filia regis loram soror
achatiae: loas filiũ achariae tollens fura¬
taẽ. de medio filioꝵ regis qͥ interficiebant᷑.
& abscondit eum a facie athaliae ut ñ in¬
terficeret᷑ : Eratq c̃ ea in domo dñi clam sex
annis : quia iosaba uxor erat ioiade ponti¬
ficis: Athalia igit᷑ hec quȩ sem̃ dauid excin¬
guere moliebatur & regiã stẏrpẽ delere: be¬
ne impietatẽ ex pͥmit synagogae Quȩ ꝑneqͥ¬
tiam mentis seminis dauid hoc ẽ xp̃i insidia¬
trix erat: & odiũ contͣ eum semꝑ in corde
gerebat: Quȩ aliꝗͣ do regnare uidebat᷑: cũ
legis cerimonias temporalit̾ obseruabat: In¬
terp̃tat᷑ aũt athalia temꝑalis dñi  se̾iosabas
strenuitate quȩ in terp̾tat᷑ saturitas dñi. idẽ
eccłiae in qua uerx sunt delici s. seruat᷑ io¬
as. qͥ in terp̃tat᷑ memoria dñi : xp̃s uidelicet

Expanded text:
e, videns mortuum filium suum, surrexit et interfecit omne semen regium. Sed Josaba filia regis Joram, soror Ahaziae Joas filium Ahaziae tollens, furata est de medio filiorum regis qui interficiebantur, et abscondit eum a facie Athaliae, ut non interficeretur, eratque cum ea in domo Domini clam sex annis, quia Josaba uxor erat Joiadae pontificis. » Athalia igitur haec, quae semen David exstinguere moliebatur, et regiam stirpem delere, bene impietatem exprimit Synagogae, quae per nequitiam mentis, seminis David, hoc est Christi, insidiatrix erat, et odium contra eum semper in corde gerebat, quae aliquando regnare videbatur cum legis caeremonias temporaliter observabat. Interpretatur Athalia temporalis Domini. Sed Josaba strenuitate quae interpretatur saturitas Domini, id est Ecclesiae, in qua verae sunt deliciae servatur Joas, qui interpretatur memoria Domini, Christus videlicet,
Abbreviated transcription (Latin):
gionẽ repente duceret᷑:. ubi in magna lam
carnis & sp̃s quiete uiueret quousq ad finẽ
mundi redeat & mortis debitũ soluat: Sub
leuatus nanq helias: ascensionẽ dñicam
designauit Ille eni mortẽ distulit ñ euasit:
Redemptor aũt nr̃ quia non distulit suꝑa¬
uit: eamq resurgendo consumpsit & resur¬
rectionis suȩ głam ascendendo declarauit
Notandũ qͦq ẽ qđ helias in curru legitꝰ
ascenxlisse: ut uidelicet aꝑte monstraret᷑
quia hõ purus ad uitorio egebat alieno
Pangłos qͥppe illa facta &e ostensa st̃ aduemes.¬
ta quia nec ad cȩlũ quidẽ aereum ꝑse ascen¬
d̃e pot̾at: quẽ nature suȩ insirinitas gͣua¬
but : Redemptor aũt ñr non curra ñ angłis¬

Expanded text:
gione repente duceretur, ubi in magna jam gione repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortislevatus namque Helias ascensionem dominicam designavit; ille enim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster, quia non distulit, sed superavit, eamque resurgendo consumpsit, aeternae resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est, quod Helias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur, quia purus homo adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta, et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor aut
Abbreviated transcription (Latin):
tes xp̃m dm̃ eẽ ꝑfectũ. nec pͥncipẽ penitentiȩ:
dicunt ad eum: Quinqͣginta annos non dũ
habes & habrahã nosti: In futuro diuini ignis
incendio extingunt᷑: Tercius aũt quinqͣgena¬
rius qͥ conu̾sis ad fidẽ trinitatis penitentis
sacramenta cognouit: indulgentiã meruit:
actum ẽ aũt cũ leuare uellex dñs heliam
ꝑturbinẽ in cȩlum ibat helias & heliseus
de galgalis: Dixitq helias ad heliseũ: Sede
hic : quia dñs misit me usq inbet̾el : Cui ait
helisaeus : Uuit dñs & uiuit anima tua: qr
non derelinquã te. & cet̾a  Quid ẽ qđ helias
ad cęlum raptus dr̃: Nũqͥd nã eum adhuc
in hac carne corruptibili positũ: ad illius sũ¬
mȩ qͥetissi nũ ante resurrectionẽ ascensionẽq
aliud aethereum: Celũ qͥppe aereũ terrȩ ẽ.
ꝓximũ: unde & aues oęli dicimꝰ quia uolita¬
re in aere uidemꝰ. In cęlũ itaq aereum helias
sub latus ẽ. ut in secretam quãdam derrȩ re¬

Expanded text:
tum Deum esse perfectum, nec principem poenitentiae, dicunt ad eum: « Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham nosti? in futuro divini ignis incendio exstinguuntur. Tertius autem quinquagenarius, quia conversus ad fidem Trinitatis poenitentiae sacrameactum est autem, cum levare vellet Dominus Eliam per turbinem in coelum, ibat Elias et Eliseus de Galgala. Dixitque Elias ad Eliseum: Sede hic, quia Dominus misit me usque in Bethel. Cui ait Eliseus: Vivit Dominus, et vivit anima tua; quia non derelinquam te, etc. » Quid est, quod Elias ad coelum raptus dicitur? Nunquidnam eum adhuc in hac carne corruptibili positum ad illius summae quietis sinum ante resurrectionem ascensionemque aliud aethereum: coelum quippe aereum terrae est proximum. Unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secreta quadam terrae re
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. iuxta om̃ia quȩ fecerat pater eius seo
non diuꝓsꝑe.egit: quia ꝑ cancellos cenaculi
sui qđ habebat in samaria cecidit & egrota¬
uit: Alisitq nuntios adbelzebub dm̃ acha¬
roni: ut consulerent eum utrũ uiuere posses
dehac infirinitate : Cui c̃helias nuntiis sus
obiuans demorte uicina respondisset: mi¬
sit ad eũ qͥnquagerium principẽ c̃ militib
sibu sub iectis ut eum ad ducerent : S his
igne. cęlesti consumptis: Iterũ misit aliũ
quinqͣgenariũ : qui similit̃ consuis conbustus
ẽ misit & terciũ qͥ reseruatus ẽ. Itaq rex iste

Expanded text:
uxta omnia quae fecerat pater ejus. Sed non diu prospere egit, quia per cancellos coenaculi sui, quod habebat in Samaria, cecidit et agrotavit. « Misitque nuntios ad Beelzebub deum Accaron, ut consulerent eum utrum vivere posset de hac infirmitate. » Cui cum Elias nuntiis suis obvians de morte vicina respondisset, misit ad eum quinquagenarium principem, cum militibus sibi subjectis, ut eum adducerent. Sed his igne coelesti consumptis, iterum misit alium quinquagenarium, qui similiter cum suis combustus est. Misit iterum, qui rese
Abbreviated transcription (Latin):
in dicante: salus quȩ apeccatorib longe ẽ:
timentib am̃ ꝓpe eẽ dinoscit᷑ Dicit eni dñs
nr̃ ad seruos suos: In teꝑe hoc cras modius¬
simile nisi ꝑfectam mensurã diuinȩ sapies¬
tiȩ quȩ ẽ in nouo testamento: & qͥd duo mo¬
dii ordei Nisi scientiã legis & ꝓpħarũ signifi¬
cant. quȩ conparant᷑ statere uno hoc ẽ fide ca¬
tholica: In porta samariȩ: in p̃dicatione. ui¬
delicet apłica ꝑ quã in trat᷑ in eccłiam Intẽꝑe
in qͥt hoc cras modius similȩ uno statere erit:
& rełcrͣ Ac si dixisset Cessante curbine ꝑsecu¬
tionis quȩ fit hodie: dabit dñs eras hoc est tem¬
pore suturo qͥ etem ae cranqͥllitatẽ ut p̾dicatio
eiũigłii ꝑfecte credentib cõpleat᷑ Fuit enim

Expanded text:
indicante, salus quae a peccatoribus longe est, indicante, salus quae a peccatoribus longe est, timentibus Deum prope esse dignoscitur. Dicit enim Dominus noster ad servos suos: similae, nisi perfectam mensuram divinae sapientiae, quae est in Novo Testamento? et quod duo modii hordei, nisi scientiam legis et prophetarum significant? qui comparantur statere uno, hoc est fide catholica. In porta Samariae, in praedicatione videlicet apostolica, per quam intratur in Ecclesiam. « In tempore, inquit, hoc, cras modius similae uno statere erit, » et reliqua. Ac si dixisset: Cessante turbine persecutionis, quae fit hodie, dabit Dominus cras, hoc est tempore futuro, quietem et tranquillitatem, ut praedicatio Evangelii perfecte credentibus compleatur. Fuit e
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eras modius similȩ uno statere erit̃ :¬
& duo modii ordei stare uno importa sama¬
riȩ qđ cũ ñ cred̾et unus de ducib suꝑ cui
manũ rex in cũbebat: homini dĩ ait si dñs
fecerit aiam cataractas incelo: Nũqͥo pot̾it
esse qđ loq̃ris : qͥait idebis ocłis ciuis: & in¬
de ñ comedes: Potest hoc loco benadab cum
suo exercitu diabolus mystice accipi: qui
corda iniquoꝵ ꝑ in iudiam contͣ eccłiam
bellũ gerere excitat: Sub hoc qͥdẽ rege suis
mͦ falsi uidei: de qͥbus in apocalipsi scͥptã
est: Qui dict̃ se iudeos eẽ & ñ sunt: sed suis
sẏnagoga satanȩ ÷ sub hoc rege sunt paga¬
ni: sũnt & heretiẽi : Facta gͦ ꝑsecutione ab
anti quo hoste : ꝑ tales ad fligit᷑ popłs dei.
qͥ est positus in samaria: hoc ẽ in custodia legis
diuinȩ: Fitq fames ualida : cũ ñ ꝑmittit᷑ doc¬
torib lib̾e uerbũ dei p̃dicare: S helisaeo
reuelante hoc ẽ redemptore nr̃o ꝑ eiũ igłium¬

Expanded text:
as modius similae uno statere erit, et duo modii hordei statere uno in porta Samariae. Quod cum non crederet unus de ducibus, super cujus manum rex incumbebat homini Dei ait: Si Dominus fecerit etiam cataractas in coelo, nunquid poterit esse quod loqueris? Qui ait: videbis oculis tuis, et inde non comedes. » Potest hoc loco Benadad cum suo exercitu diabolus mystice accipi, qui corda iniquorum per invidiam contra Ecclesiam bellum gerere excitat. Sub hoc quidem rege sunt modo falsi Judaei de quibus in Apocalypsi scriptum est: « Qui dicunt se Judaeos esse, et non sunt, sed sunt synagoga Satanae . » Sub hoc rege sunt pagani, sunt et haeretici. Facta ergo persecutione ab antiquo hoste per tales affligitur populus Dei, qui est positus in Samaria, hoc est, in custodia legis divinae. Fitque fames valida, cum non permittitur doctoribus libere verbum Dei praedicare. Sed Elisaeo re
Abbreviated transcription (Latin):
cribit᷑ deferens uiro dei panes primitiarũ:
& uiginti panes ordeaccos & frumentũ no¬
uũ in ꝑa sua: Quẽ autẽ meluis iurum
pollent qui bene de balsalisa uenisse dr
balsalisa enĩ habens terciũ int̾oretat᷑: Rec̾te
gͦ debalsalisa ẽ : qui ternarium numerũ
in credulitate & confessione sc̃ȩ tͥnitatis
seruat: hic gͦ uir iuro dĩ panes primitia¬
rum offert : cũ redemptori nr̃o ꝑ gr̃am eiꝰ
inspiratus: offert libros de origine creatu¬
rarum compositos Offers uiginti panes
ordeaceos : hoc ẽ de calogum legis inmoy¬
si & ꝓpħarũ scriptis comp̃hensum: Offeit
frumentũ nouum in ꝑa sua : cũ nouum
testamentũ post mediatoris nr̃i ad uen¬
tum in sc̃i euangłii & apłoꝵ scriptis ꝑfẽit.

Expanded text:
ei panes primitiarum, et viginti panes hordeaceos, et frumentum novum in pera sua. Quem autem virum pollent? Qui bene de Baalsalisa venisse dicitur. Baalsalisa enim habens tertium interpretatur. Recte ergo de Baalsalisa est, qui ternarium numerum in credulitate et confessione sanctae Trinitatis servat. Hic ergo viro Dei panes primitiarum offert, cum Redemptori nostro per gratiam ejus inspiratus offert libros de origine creaturarum compositos. Offert viginti panes hordeaceos, hoc est decalogum legis in Moysi et prophetarum scriptis comprehensum. Offert frumentum novum in pera sua, cum Novum Testamentum post Mediatoris nostri adventum, in sancti Evang
Abbreviated transcription (Latin):
tollar a teierit qđ petisti: si aũt non iuderis:
ñ erit: Quẽ eñi hoc loco significat helias
nisi caput nr̃m dñm scilicet redemptorẽ
& quẽ helisenis nisi corpus eius qđ ẽ eccłia .
dat loc̃ postulandi helias nr̃: eum in euan¬
num : hac gͦ fiducia accepta a dño. postu¬
lat heliseus hoc ẽ popłs xp̃ianus. ut fiat
inremissione utiq peccatoꝵ & con̾latione uir¬
tutũ Redemptor igitꝰ nr̃ qͥ non habuit pecca¬
tũ neq peccatũ fecio nec dolus inuentus est
in ore eius: remissione. peccatoꝵ ñ eguit¬
Si ego indigito dei eicio demonia: ꝓfecto
ꝑuenit in uos regnũ dei in separabilia suis
ueritate ad testante quȩ ait : Quia quȩ pat̾¬

Expanded text:
tollar a te, erit quod petisti. Si autem non videris, tollar a te, erit quod petisti. Si autem non videris, non erit. » Quem enim hoc loco significat Elias, nisi caput nostrum, Dominum scilicet Redemptorem? Et quem Elisaeus nisi corpus ejus quod est Ecclesia? Dat locum postulandi Elias noster, cum in Evannum . » Hac ergo fiducia accepta, a Domino postulat Eliseus, hoc est, populus Christianus, ut fiat in remissione utique peccatorum et collatione virtutum. Redemptor igitur noster, « qui non habuit peccatum, neque peccatum fecit, nec dolus inventus est in ore ejus , » remissione peccatorum non eguit« Si ego in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei . » Inseparabilia sunt Veritate attestante qu
Abbreviated transcription (Latin):
& in ipso se qui ad cęlum qͥ ad celum ascendit
dñs ostendit: Nã enoch qui dẽ uxore & filios
habuit: helias uero neq uxorẽ neq filios
legitur habuisse: Pensate gͦ quomͦ ꝑincre
ꝑsonã patent̃ ostendit᷑: Translatus namqẽ
enoch: ꝑ coitum genitus & ꝑ coitum generans
Raptus helias: ꝑ coitũ genitus sed non eciam̃
ꝑcoitũ generans: A ssuptus est uero dñs:¬
neq ꝑ coitum generans neq ꝑcoitũ genera¬
tus: Querit᷑ aũt qͦm heliseus eum suus ma¬
gister helias loc̃ postulandi ei offerret du¬
plicẽ sp̃m heliȩ postulau̾it: cũ dñs dicat in
euangłio: non ẽ. discppłs suꝑ magistrum :
peticionis mysteriũ si consideret᷑ . non im¬
portuna sed necessaria postulatio ẽẽ decer¬
nitur Dixit gͦ helias ad heliseũ Postula
qđ ius ut faciãm tibi anteqͣ dollarate:
dieitq heliseus. Obsecro ut fiat sp̃s tuus du¬
plex inme: qui respondit: Rem difficilem
postulasti: at cam̃ si uideris me quando

Expanded text:
m ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem, neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo perpersonam patenter ostenditur; translatus namque est Enoch per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. Assumptus vero esneque per coitum generans, neque per coitum generatus. Quaeritur autem quomodo Elisaeus cum suus magister Elias locum postulandi ei offerret, duplicem spiritum Eliae postulaverit, cum Dominus dicit in Evangelio: « Non est discipulus super magistrum: petitionis mysterium si consideretur, non importuna, sed necessaria postulatio esse decernitur. « Dixit ergo Elias ad Eliseum: Postula quod vis ut faciam tibi antequam tollar a te. Dixitque Eliseus: Obsecro ut fiat spiritus tuus duplex in me. Qui respostulasti. Attamen si videris me quando
Abbreviated transcription (Latin):
e ochoziA sege qui cecidit ꝑ cancel¬
los domus suẽ & ꝓhac infirmitate
misit ad consulendumꝰ idolum ac caron
pondit.
II De raptu heliae ꝑ turbinẽ in celum & de
postulatione helisei qua postulauit dupli¬
cem sp̃m helie in se fieri¬
III M iraculum helisei in hiericho ubi inuoca¬
uit dñm & conuerat aquas in dulcedinẽ
& de pueris qui heliseo coniucidbantur
entibus lacerati sunt¬
IIII De bello trium regum id ẽ uide & isrł atq
edom contra regẽm moab & de uictoria
conlata eis a dño.¬
U De eo qđ heliseus mulierem in benedictio¬
ne olei acreditore libauit. nec non & de
muliere sunamite ciuus filium heliseus
resuscitauit
IDe pulmento amaro qđ heliseus ꝑ in missio¬
nem farine indulcauit. de que oblatione
uiri uenientis ad heliseum de baal salisa:¬
II De naaman syro cuius lepram curauit
heliseus in nomine dñi¬

Expanded text:
e Ochozia rege, qui cecidit per cancellos domus suae, et pro hac infirmitate misit ad consulendum idolum Accaron; condiI. De raptu Eliae per turbinem in coelum, et de postulatione Elisei qua postulavit duplicem spiritum Eliae in se fieri. Miraculum Elisei in Jericho, ubi invocavit Dominum et convertit aquas in dulcedinem; et de pueris qui Eliseo conviciabantur, is lacerati sElisei qua postulavit dupliIII. De bello trium regum, id est, Judae et Israel atque Edom, contra regem Moab, et de victoria collata eis a Do De eo quod Eliseus mulierem in benedictione olei et creditore liberavit, nec non et de muliere Sunamitide cujus filium Eliseus resuscitavit; de pulmento amaro quod Eliseus per immissionem farinae indulcavit, deque oblatione viri venientis ad Eliseum. « MuliV. De Naaman Syro, cujus lepram curavit Eliseus in nomine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
De egrotatione helisei inqua p̃dixit regi
loas dño lubente gentẽ syriae ꝑ cutiendã¬
xiii. Obitus helisei hominis dei cuius funus¬
corpus alicuiꝰ mortuum cum tetigisset¬
statim reureit.

Expanded text:
De aegrotatione Elisei, in qua praedixit regi Joas, Domino jubente, gentem Syriae percutiendam. Obitus Elisei hominis Dei, cujus funuscorpus alicujus mortuum cum tetigissetstatim revixit.
Abbreviated transcription (Latin):
xIII De eo qđ dd arcam ad ducens obeasum contͣ¬
rium id ẽ ꝑcussionẽ ozae leuitis diuertit
eam ad domũ obe&hedom incde que eam craus¬
culit in domũ suam. Cumq cõplesset offereNS xxͥ¬
holocausta & pacifica partitus ẽ. cibũ uniuer¬
XIIII Qd̃ dd̃ saltans coram archa dñi amichol filia

Expanded text:
I. De eo quod David arcam adducens, ob casum contrarium, id est, percussionem Ozae Levitae, divertit eam ad domum Obededom, indeque eam transtulit in domum suam. Cumque complesset offerens holocausta et pacifica, partitus est cibum univerod David saltans coram arca Domini a Michol filia
Abbreviated transcription (Latin):
ut uenit ad dd : cecidit suꝑ faciẽ suam & adora¬
uit : dixit q ad eum oauio nde uenis: qͥ ait
ad eum: De castris ispł fugi: dixit ad eum dauid
qđ ẽ uerbũ qđ factum ẽ: in dica michi qui ait
fugit popłs de pielio: & multi corruentes de po¬
pło mortui sunt Sed & saul & ionathan filius eiꝰ
interier̃ : &e reliã : Hominẽ istum amalechiten:
hebrei filiũ doec fuissȩ dict̃: A malechites eñi & idu¬
meus unũ ẽ : quia filius pͥmagenitus esau elifat
fuit : & hiuus filius amalechꝰ: didema aũt &¬
armillam quȩ ad dauid deculit : a patre doech
conmendata sibi fiusse ebrei ꝑhibent: Quio est
aut̃ qđ illȩ amalechites qͥse fuxxit corã dauid.
saul regem Interfecissȩ ab eo iuistȩ ultionis pe
nam multatus accepit: Hisi qđ om̃is qui ꝑximo
suo machinat᷑ malum. ł de eius gaudet in teri¬
tuI iustȩ recributionis pęnam a suꝑno uidice
recipiet: iusta illud quod seriptũ ẽ: Om̃is eñ quifo¬

Expanded text:
cidit super faciem suam, et adoravit. Dixitque ad eum David: Unde venis? Qui ait ad eum: De castris Israel fugi. Dixit ad eum David: Quod est verbum, quod factum est? indica mihi. Qui ait: Fugit populus de praelio, et multi corruentes de populo mortui sunt. Sed et Saul et Jonathan filius ejus interierunt, etc. » Hominem istum Amalecitem Hebraei filium Doeg fuisse dicunt. Amalecites enim et Idumaeus unum est, quia filius primogenitus Esau, Elifaz fuit, et hujus filius Amalec. Diadema autem et armillam quae David detulit, a patre Doeg commendata sibi fuisse Hebraei perhibent. Quid est autem quod ille Amalecites, qui se finxit coram David Saul regem interfecisse, ab eo justae ultionis pnam multatus accepit, nisi quod omnis qui proximo suo machinatur malum, vel de ejus gaudet interieo justae ultionis poenam a superno judice recipiet? juxta illud quod scriptum est: « Omnis enim, qui fo