comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caususq: red dentẽ qui a dereliquerint legemeius quam dederateis Net au¬
dierimt uocem illius nec fecerint quae p̃cepta sint sedhabier̃ post prauitatem
cordissui Ego non imiir̃a uoluntate sed inhño confidendumẽ. prauum enĩ
cor inomnib: & decorde nr̃o exeunt pessimȩ cogitationes : E postbahalim
inquit abierunt quos didicerunt a patrib: suis: baalidolũ sidonior um& ã
nom inissingularis. Baalimuero plurclis numeri. Ergo nec parentum
nec maiorum error sequendus est sed auctoritas scripturarũ & dĩ docen¬
tis imperium. Idcirco haecdicit dñs exercituum ds̃ frł Ecceego cibab seos
populum istum a sinthio siue angustus & potum daboeis aquam fellis & disper¬
gameos ingentib: quas non cognouerunt ips. & patreseorum & mittam post
eosgladium donec consummantur. Potest & deuicino tempore prophetari

Expanded text:
causasque reddentem, quia dereliquerint legem eius, quam dederat eis, nec aucausasque reddentem, quia dereliquerint legem eius, quam dederat eis, nec audierint uocem illius nec fecerint, quae praecepta sint, sed abierint post prauitatem cordis sui. ergo non in nostra uoluntate, sed in domino confidendum est; prauum enim cor in hominibus et de corde nostro exeunt pessimae cogitationes. et post Bahalim, inquit, abierunt, quos didicerunt a patribus suis. Bahal idolum Sidoniorum et est numeri singularis, Bahalim uero pluralis numeri. ergo nec parentum nec maiorum error sequendus est, sed auctoritas scripturarum et dei docentis imperium Idcirco haec dicit dominus exercituum deus Israhel: ecce ego cibabo eos, populum istum, absinthio - siue angustiis — et potum dabo eis aquam fellis et dispergam eos in gentibus, quas non nouerunt ipsi et patres eorum, et mittam post eos gladium, donec consumantur. Potest et de uicino tempore prophetari,
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem intrans migrationem siue in aceruos harenae ut hereticus in ea
sermo preualeat & efficiatur cubile draconum aciuitates illius redigant᷑
insolitudinem Nec sit in ea diuini sermonis habitatio & ille quidicit inhabi¬
tubo & inambulabo in eis & ero ds̃ eorum: Quis estuir sapiens qͥ intellegro
hoc
& ad quem uerbi s oris cdñi fiat & adnunt& istud quare periiterra & eusta c̃
qua si desertume eo quod non sit qui ꝑ transeat. & dixitdñs quadereliquerud
legem meã quam dedieis & non audierunt uocemm eã & nonambulauer̃ hug
& abierunt post prauitatẽ cordissui & postbahalim quos dedicer̃ a pacribr
sius interrogat propheta siquem sapiencium in hierus alem ualeat repporin
& eorum auquos fiat sermodñi & qui possint annuntiare dñi uolunta tem
& causas reddene curiudea redacta sit in solitudinem &omnib: int̃ foctis
nullus remanserit qui per eam transeat. & induci tchim respondentem

Expanded text:
rusalem in transmigrationem siue in aceruos harenae. ut hereticus in ea rusalem in transmigrationem siue in aceruos harenae. ut hereticus in ea sermo praeualeat et efficiatur cubile draconum et ciuitates illius redigantur in solitudinem nec sit in ea diuini sermonis habitatio et ille. qui dicit: inhabitabo et inambulabo in eis et ero deus eorum. Quis est uir sapiens, qui intellegat hoc t ad quem uerbum oris domini fiat et annuntiet istud: quare periit terra et exusta est quasi desertum eo, quod non sit, qui pertranseat? et dixit dominus : quia dereliquerunt let abierunt post prauitatem cordis sui et post Bahalim, quos didicerunt a patribus suis. Interrogat propheta, si quem sapientium in Hierusalem ualeat repperire et eorum, ad quos fiat sermo dei et qui possint annuntiare domini uoluntatem et causas reddere, cur Iudaea redacta sit in solitudinem et omnibus interfectis nullus remanserit, qui per eam transeat. et inducit dominum respondentem
Abbreviated transcription (Latin):
substantiae quae in hebr aicae dicitur magñẽ & substantia hio non proorciã
caeliusq ad pecus recesserunt & ab ierunt : Hoc ostendit quod p̃sepe dximus
iram dĩ uniuersa sentire & non solum aues aeris sed & pisces aquae deficere
Iuxta itropologiam fletus as sumiitur suꝑ montes & lamentatio suꝑspecio¬
sa de serti quando principes peccant ecclesiao & nihilin ea muenitur sub¬
stantia e dĩ. Non auditur uox dñi ecclesiam possidentis perscõs &upostoli¬
cosuiros & a uo lucrecaeliusq: ad pecora ab his uidelic& qui possunt in sublime
ascender eusq: adhirationabiles & sympliciones quosq reces serunt a conci¬
liabulo dĩ & dabo hierus alem inaceruos aerenae siue in transimgrationẽ
& incubilia dra conum: & ciuitates uidadabo insolitudinem eo quod non sit
habitator. Cum ecclesiasticiur & doctores quiq: defecerunt : tuncdatur hie¬

Expanded text:
\'substantiae\', quae Hebraice dicitur \'macne\': et substantia hic non pro οὐσία, \'substantiae\', quae Hebraice dicitur \'macne\': et substantia hic non pro οὐσία, caeli usque ad pecus recesserunt et abierunt, hoc ostendit, quod saepe diximus, iram dei uniuersa sentire et non solum aues aeris, sed et pisces aquae deficere. iuxta tropologiam fletus assumitur super montes et lamentatio super speciosa deserti, quando principes peccant ecclesiae et nihil in ea inuenitur substantiae dei nec auditur uox domini eccleesiam possidentis per sanctos et apostolicos uiros et a uolucre caeli usque ad pecora, ab his uidelicet, qui possunt in sublime ascendere, usque ad irrationales et simpliciores quosque, recesserint a conciliabulo dei. Et dabo Hierusalem in aceruos harenae — siue in transmigrationem — et in cubilia draconum et ciuitates Iuda dabo in desolationem eo, quod non sit habitator. Cum ecclesiastici uiri et doctores quique defecerint, tunc datur Hie
Abbreviated transcription (Latin):
igonte huius cemodi nonulciscetur animamea : crebro i hoc prophita abutit᷑
uesingula malorum operum enumerarit inferat seiuste facere quod faciat
guꝑmontes as scminam siue a sumite fletum & lamentum & suꝑ speciosu siuese
mitus deserti planctum qm̃ inceqsas intsiuede fecer̃ eo quod non situir siue ho
mopar transiens & non audierunt uocem possidentis sue substantiae a uolu¬
crecaeliusq ad pecora migr auerunt & recesserunt Suꝑueniente babyllonio
& cunctauastante solitudo prouincia Prophetatur. quod planctus imonti¬
bus flaus sit inde serto siue insemitis solitudinis quod uniuersa de fecerint atq:
succeꝗsa s int & nullus sit quiper terram gradiatur caesis omnib: nihilq: reman¬
serit quod spirare possit & uiuere. Unde & propossidente lxx transtulor̃

Expanded text:
in gente huiuscemodi non ulciscetur anima mea? crebro in hoc propheta abutitur, in gente huiuscemodi non ulciscetur anima mea? crebro in hoc propheta abutitur, ut, cum singula malorum operum enumerarit, inferat se iuste facere, quod faciat. Super montes assumam — siue assumite — fletum et lamentum et super speciosa — siue se mitas — deserti planctum, quoniam incensa sunt - siue defecerunt — co, quod non sit uir — siue homo — pertransiens. et non audierunt uocem possidentis - siue substantiae , a uolucre caeli usque ad pecora migrauerunt et recesserunt. Superueniente Babylonio et cuncta uastante solitudo prouinciae prophetatur. quod planctus in montibus, fletus sit in deserto siue in semitis solitudinis, quod uniuersa defecerint atque succensa sint et nullus sit, qui per terram gradiatur caesis omnibus. nihilque remanserit, quod spirare possit et uiuere. unde pro \'possidente\' LXX transtulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
am a facie filiepo pulime siue quia faciam a faciem alitiae filice populimeis
Quotiens cumq angustus subiacemus mala recipimus adõ & examinam᷑
ꝑsecutionib: ut quicquidin nobis adulterinae materia est tribulationũ
& miseriarum ex quo quatur ardorib: Argentum en ĩ dñi igne examinatũ
purgatum terra probatum septuplum Sagitta uul nerans linguaeorũ
dolum locutaest more suo pacemcum amico suo loquitur & occulte penit ens insubies¬
aolim duuid sapẽr lus nonuisi tabo diciidñ Aut in gente huuis co modi nonulciscot¬
anim amea omnnis hereacus quicordauul neront audientium & nescientuaoi
simpamns omtinicustodia serua cortuum sagit tam possida uibnergeo & lndole
soquitur. Cumq ore suo proximo pacem repromittat occultetendit in sidia s se¬
quentib autemuor si culis in quib dicit Numquid suꝑhis non usitabo dic hñs aut

Expanded text:
am a facie filiae populi mei? siue quia faciam a facie malitiae filiae populi mei. am a facie filiae populi mei? siue quia faciam a facie malitiae filiae populi mei. Quotiescumque angustiis subiacemus, mala recipimus a deo et examinamur persecutionibus, ut, quicquid in nobis adulterinae materiae est, tribulationum et miseriarum excoquatur ardoribus: argentum enim domini igne examinatum. probatum terrae. purgatum septuplum. Sagitta uulnerans lingua eorum, dolum locuta est; in ore suo pacem cum amico suo loquitur et occulte ponit ei insidias. numquid super his non uisitabo, dicit anima mea? » Omnis haereticus qui corda vulnerat audientium et nescientium scriptum: « Omni custodia serva cor tuum , » sagittam possidet vulnerantem, et in dolo loquitur. Cumque ore suo pacem proximo repromittat, occulte tendit insidias. Sequentibus autem versiculis, in quibus dicit: « Nunquid super his non visitabo, dicit Dominus: aut
Abbreviated transcription (Latin):
dum est & inimicieius domesticieius quando iuxta eu angeliũ trad& pat̃filiũ
& filius patrem & diuiduntur duo intres & tres in duo quodq: in fertdocuer̃
linguam sucm loquimendacium siue dicit linguaeorum loquimendacium
ostendit consuetudinem menciendi quodam modo imaturã uersi studioseq
eos agere ut agant iniqua. Quodq sequitur hubitatiotua in medio doli indolo
propruecid prophetã sermo dirigitur . quod habit& in medio populi menti¬
entis siue ut lxx transtulerunt susuram suꝑ usuram & dolus suꝑdolum &
quot cottidie augeant scelera & nequaquam eos prioris facti penite atꝰsed
no uis p̃terita cumulent Haec facientes omnia agant studio ut nesciant
dim̃ qui haec non facienda precepit. Propterea haecdicitdñs ex ercituũ
Ecceego conflabo siueigne & aminabo & probaboeos. Quidenĩ aliud faci¬

Expanded text:
dum est et inimici eius domestici eius, quando iuxta euangelium tradet pater filium dum est et inimici eius domestici eius, quando iuxta euangelium tradet pater filium et filius patrem et diuiduntur duo in tres et tres in duo. quodque infert: docuerunt linguam suam loqui mendacium siue didicit lingua eorum loqui mendacium, ostendit consuetudinem mentiendi quodammodo in naturam uerti studioseque eos agere. ut agant iniqua. quodque sequitur: habitatio tua in medio doli. in dolo, proprie ad prophetam sermo dirigitur, quod habitet in medio populi mentientis — siue, ut LXX transtulerunt: usura super usuram et dolus super dolum — et quod cotidie augeant scelera et nequaquam eos prioris facti paeniteat, sed nonis praeterita cumulent, haec facientes omni agant studio, ut nesciant dominum, qui haec non facienda praecepit. Propterea haec dicit dominus exercituum: ecce ego conflabo - siue igne examinabo - et probabo eos; quid enim aliud faci
Abbreviated transcription (Latin):
riarum quod non cognouerunt dmm coetusq: sit p̃ uaricantium & ar mantiũ
liguam suam instar extenti arcus i blas phemiam confortatiq: s̃ in terrautme¬
reantur audire terres & interramibis . Vnusquisq: sea proximo suo custodiat
& inomni sratresuo non habeat siduciam quia omnis frat̃ supplantatione sup¬
plantat. & omnis amicus frauderlenter incedit &iuir sratrem suum deri debit
& ueritatem non loquentur .: Didicitenim lingua eorum loquimendacium si ue
docueruntenim linguam suã loquimen daciunr ut iniq: a gerent laborauerunt
siue iniq: egerunt ut non intermiserunt ut conuerterentur : Habitatiotua
inmedio doli siue in dolo siueusura suꝑ usuram & dolus indolorem uerunt si ue
noluerunt scire medicit dñs . Hoc lo co utendinnest in tempore ꝑsecutionis & an¬
gustia quando aut rara aut nulla fides quando nec fratrinec preximocreden¬

Expanded text:
riarum, quod non cognouerint dominum coetusque sit praeuaricantium et armantium riarum, quod non cognouerint dominum coetusque sit praeuaricantium et armantium linguam suam instar extenti arcus in blasphemiam: confortatique sunt in terra, ut mereantur audire: terra es et in terram ibis. Unusquisque se a proximo suo custodiat et in omni fratre suo non habeat fiduciam, quia omnis frater supplantatione supplantat et omnis amicus fraudulenter incedit et uir fratrem suum deridebit et ueritatem non loquentur; didicit enim lingua eorum loqui mendacium — siue docuerunt enim linguam suam loqui mendacium —. ut inique agerent, laborauerunt — siue inique egerunt et non inter- miserunt, ut conuerterentur —. habitatio tua in medio doli; in dolo — siue usura super usuram et dolus in dolo: — rennuerunt — siue noluerunt — scire me, dicit dominus. Hoc loco utendum est in tempore persecutionis et angustiae, quando aut rara aut nulla fides. quando nec fratri nec proximo creden
Abbreviated transcription (Latin):
m solitudine mansionem nouissimam ut relinquam populum meũ & rece¬
dum abeis Melius inquit habitare in extrema solitudinequam int̃ tanta
hominum scelera commorari. Vnde & saluator in euangelio loquitur
us que quo sustinebouos & inalio loco seriptumest. in tempore illo qui intel¬
legit sedebit & tacebit qm tempus pessimum est. quia om̃s adulteri sunt
co&us p̃uaricatorum & extender̃ linguam suam quasi arcũ mendacii
& non ueritatis. Confortati sunt interra quia demalo hmalum egressi sunt
& menon cognouerunt dicitdñs. Demalo imalum transeunt peccatores quando
idolum mutant idolo & peccatis ad peccata transcendunt uelcerte deobsidionis
malo transeunt ad captiuitatem & descĩs quidem dicitur ibunt deuir tute in uir¬
tutẽ depeccatorib: uero dema lo inmalum egressi sunt : Causaq: omnium mise¬

Expanded text:
in solitudine mansionem nouissimam, ut relinquam populum meum et recein solitudine mansionem nouissimam, ut relinquam populum meum et recedam ab eis? \'Melius\', inquit, est habitare in extrema solitudine quam inter tanta hominum scelera commorari\'. unde et saluator in euangelio loquebatur: usquequo sustinebo uos? et in alio loco scriptum est: in tempore illo, qui intellegit, sedebit et tacebit, quoniam tempus pessimum e s t. Quia omnes adulteri sunt, coetus praeuaricatorum, et extenderunt linguam suam quasi arcum mendacii t non ueritatis; confortati sunt in terra, quia de malo in malum egressi sunt et me non cognouerunt, dicit dominus. De malo in malum transeunt peccatores, quando idolum mutant idolo et de peccatis ad peccata transcendunt uel certe de obsidionis malo transeunt ad captiuitatem. et de sanctis quidem dicitur: ibunt de uirtute in uirtutem, de peccatoribus uero: de malo in malum egressi sunt. causaque omnium mise
Abbreviated transcription (Latin):
cus nonestibi quare igitur non est obducta cicatrix filiae populimes: ponso¬
lum in p̃senti loco sed & multis aliis testimoniis scripturarũ inuenimus resi¬
nã gala ad propaenitentiaponiatq: medicamine mirariq: Nunc dm̃ quare
uulnera hierusclem Ne quaquã curata sint & necdum cica trices obdux er̃
cutem eo quod non sint prophetae nec sacerdotes. quorum debeantcurari me¬
dicamine : Quis dabit capitimeo aquam & oculis meis fontẽ lacrimarum
& plorabodie & nocte iter fectos filiae populimei. Sitotus in quit uertar
infletum & nequaquam sint guttaȩ lacrimarum sed habundantia flumi
nis tamen inter fectos filiae populimei digne flerȩ non potero tantaenins
mala ut omnem dolorem suiu in cantmagnitudine. Hoc aut̃ tã ex prophetae
quam ex dñ ꝑ sona intellegi potest quis dabitmhe insolitudine diuersoriũ
uiatorum & dere linquam populum meum & recedã abeis .lxx. Quis d& mib

Expanded text:
cus non est ibi? quare igitur non est obducta cicatrix filiae populi mei? Non socus non est ibi? quare igitur non est obducta cicatrix filiae populi mei? Non solum in praesenti loco, sed et multis aliis testimoniis scripturarum inuenimus resinam Galaad pro paenitentia poni atque medicamine mirarique nunc deum, quare uulnera Hierusalem nequaquam curata sint et necdum cicatrices obduxerint cutem eo, quod non sint prophetae nec sacerdotes, quorum debeant curari medicamine. Quis dabit capiti meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum? et plorabo die et nocte interfectos filiae pin fletum, et nequaquam sint guttae lacrymarum, sed abunis. tamen interfectos filiae populi mei digne flere non potero. tanta enim sunt mala. ut omnem dolorem sui uincant magnitudine\'. hoc autem tam ex prophetae quam ex domini persona intellegi potest. Quis dabit me in solitudine diuersorium uiaforum? et derelinquam populum meum et recedam ab eis. LXX: quis det mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam tuam filioregis : Utaut̃ uox clamoris sit in hierus alem& lamori pseue¬
nat det ralonginqua causa mani festa est quod dñs non sit inea & recillius
reces st cbilla. Quareergo meadiracundiã concitauer̃ & sculpitilib suis
& iuanitatib: alienis Reces sit aut̃ inquit abeis dñs quia me quia dñs ane
earum eram ido lorumcultu & adira cundiã prouocarunt Transsu mes sis fini¬
taest aestis & nossaluati ñ sumus Rur sumpopulus loquitur i bierusalem
diutur naobsidione conclusus est quod nutata sint tempora & an nicirculus
euolutus sit & omnis eorum spes irrita fueritatq: transierit. Suꝑ contritione
filiae populimei contritus sum & contristatus : stupor obtinuitme Respondit
ds quod in afflictione hierus alem ipseuideatur afflictus & inhuma nã simi¬
ltudinem stupore conteritur. Num quid resina non est ingalaad aut medi.¬

Expanded text:
tiam tuam filio regis. ut autem uox clamoris sit in Hierusalem et clamor ipse uetiam tuam filio regis. ut autem uox clamoris sit in Hierusalem et clamor ipse ueniat de terra longinqua, causa manifesta est, quod dominus non sit in ea et rex illius recesserit ab illa. Quare ergo me ad iracundiam concitauerunt in sculptilibus suis et in uanitatibus alienis? \'Recessit autem\', inquit, ab eis dominus, quia me, qui dominus et rex eorum eram, idolorum cultu ad iracundiam prouocarunt\'. Transiit messis, finita est aestas; et nos saluati non sumus. Rursum populus loquitur, qui in Hierusalem diuturna obsidione conclusus est, quod mutata sint tempora et anni circulus euolutus sit et omnis eorum spes irrita fuerit atque transierit. stupor contritione filiae populi mei contritus sum et contristatus, stupor obtinuit me. Respondet deus, quod in adflictione Hierusalem ipse uideatur adflictus, et in humanam similitudinem stupore conteritur. Numquid resina non est in Galaad aut medi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forte obuerb similitudinem quib: non est ait incantico prustraenim addm̃ p̃¬
ces fundunt aduersum serpentem antiquum co lubrum tortuo sumquidĩ p̃cq¬
ta contempserint: uramur hocloco aduer sum eos quis aluatoris eloquia con¬
tem pnentes t̃raduntur aduersariis potestatib: dolor meus suꝑdolorem in me
cormeum merens proquo ut supra diximus lxx superiore sententia quae dic¬
ta sunt copolarunt ut ponerent &mor debunt uosait dñs Et sunabilit̃ cumdo¬
ore cordisur̃i deficientis In hebraico aut̃ non tam dolor est qui grecedicitur
od ruũ quam aiediam quod nos in t̃ practari possumus rictum oris dolore
tis Eaceuoꝵ clamonis filiae populimer deterra longinquia fletũ descri sit
&ululatum urbis hierus alem ingressis hostibus Num quit dñs nonest inscom aut
rtuiliud quod sub nomine sc domonis scribitur Ds iud iciumtuum regide & iusti¬

Expanded text:
nisi forte ob uerbi similitudinem. quibus non est. ait. incantatio. frustra enim ad deum prnisi forte ob uerbi similitudinem. quibus non est. ait. incantatio. frustra enim ad deum preces fundunt aduersum serpentem antiquum. colubrum tortuosum, qui dei praecepta contemserint. utamur hoc loco aduersum eos, qui saluatoris eloquia contemnentes traduntur aduersariis potestatibus. Dolor meus super dolorem. in me cor meum maerens. Pro quo, ut supra diximus, LXX superiori sententiae, quae dicta sunt, copularunt, ut ponerent: et mordebunt uos, ait dominus, insanabiliter cum dolore cordis uestri deficientis. in Hebraico autem non tam \'dolor\' est. qui Graece dicitur ὀδύνη, quam μειδίαμα, quod nos interpretari possumus \'rictum\' oris dolore tis. Ecce uox clamoris filiae populi mei de terra longinqua! Fletum describit et ululatum urbis Hierusalem ingressis hostibus. Numquid dominus non est in Sionxta illud, quod sub nomine Salomonis scribitur: deus, iudicium tuum regi da et iusti
Abbreviated transcription (Latin):
nific& hierus alem: deniq: & nunc ifert urbem & habitatores : describitur aut̃
adanꝰ pers phenicem ueniens cum exercitu nabuchodonosor Inlocoiordanes
fluuius oritur: & quae lxx futura hebraicum proueritaterei Iam facta com¬
memarat quia et cemittã uobis serpentes regulos siue pessimos aut lxxtrans¬
tulerunt mortiferos quibus non est in cantatio & mordebuntuos ardñs in scna¬
biliter cumdolore cordisur̃ deficientes qui sunt illi quiueniunt adan & quorũ
auditus est fremitus & qui terram omnem ad solitud inem redeger̃ subalia fiqura
idẽ prophetalis sermo de monstrat serpenas appellans pessimos siuemorti¬
feros Ue qa quila transtulit regulos quicippellantur hebraicae sãpphanim
Proqͦuid sibiuo luerit secunda euis editio ut speculatores dicer & non intellego

Expanded text:
nificet Jerusalem. Denique nunc infert, « urbem et habitatores ejus. » Describitur autem nificet Jerusalem. Denique nunc infert, « urbem et habitatores ejus. » Describitur autem a Dan per Phoenicem veniens cum exercitu Nabuchodonosor, in quo loco Jordanis fluvius oritur, et quae LXX futura Hebraicum pro veritate rei, jam facta commemorat. « Quia ecce ego mittam vobis serpentes regulos  sive pessimos, aut ut LXX transtulerunt mortiferos, quibus non est incantatio, et mordebunt vos, ait Dominusbiliter cum dolore cordis uestri deficientis. Qui sint illi, qui ueniunt a Dan pt quorum auditus est fremitus et qui terram omnem ad solitldinem redegerunt. sub alia figura idem prophetalis sermo demonstrat \'serpentes\' eos appellans \'pessimos\' siue \'mortiferos\' et, ut Aquila transtulit, \'regulos\', qui appellantur Hebraice \'sapphonim\': pro quo, quid sibi uoluerit secunda eius editio. ut \'speculatores\' diceret, non intellego.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenim habemus fiduciam de practandi siue abicia muribi siue proiciamur instarster¬
coris ipse potauitnos aqua fellis quiadulcem in amaritudinem conuertimus dm̃ &ut
tales biberemus aquas causa ꝑ spicua est peccauimus enimdño & ex pectauimus pacẽ
qui nihil boni operis feceramus putabamus que nobis tempus ad eẽ medicinȩ cum for¬
titudine at que torrorem omnia complerentur : Per sonarummutatio & maximȩ
in prophetis difficile intellectum facit quaesuis locis & causis temporib:q reddant᷑
plana fiemt qua euuidebantur obscura:A daꝙ auditus est fremitus e quorumeius
a uoce hinnituum pugnatorum siue aequitatus eius commota est omnis terra:
& uenerunt & deuorauerunt siue &uenient & deuor abunt terram & plenitu¬
dinem eius urbem & habitatoreseius Nonigitur ut supra .lxx transtulerũ
Dixit populus in grediam urciuitates munitas siue ciui tatẽ mumitam ut sig¬

Expanded text:
Non enim habemus fiduciam deprecandi, sive abjiciamur ibi, sive projiciamur instar stercoris. Ipse potavit nos aqua fellis, quia dulcem in amaritudinem convertimus Deum. Et ut tales biberemus aquas causa perspicua est: « Peccavimus enim Domino, et exspectavimus pacem, » qui nihil boni operis feceramus: putabamusque nobis tempus adesse medicinae, cum formidine atque terrore omnia complerentur. Personarum mutatio, et maxime in prophetis, difficilem intellectum facit. Quae si suis locis et causis temporibusque reddantur, plana fient quae videbantur obscura. « A Dan auditus est fremitus equorum ejus, a voce hinnituum pugnatorum ejus  sive equitatus commota est omnis terra. Et venerunt et devoraverunt  sive et venient et devorabunt terram et plenitudinem ejus, urbem et habitatores ejus. » Non igitur, ut supra LXX transtulerunt, dixit populus, « ingrediamur civitates munitas, » sed « civitatem munitam, » ut sig
Abbreviated transcription (Latin):
Ori&ur indiẽbuscius uisticia & in alio loco ecceuir oriens nomencius
& subt̃ eum ori&ur &ȩdificabuit templum dño ut quomodo inisuia
emmanuhel appellatur. hoc est nobiscum ds̃. sic inhieremia nom̃
accipiat iustitianrã. Vnde & a postoł loquitur. Qui factus est scpi¬
entia nobis adõ &iustitia & scĩficatio & redemptio. Cui contra¬
rius anti cristus & habitator eius diabolus intacharia stultuspas¬
tordicitur & faci& in quiẽ iudicium & iustitiam in terra. Nonenĩ
iudicat quem quam sed om neiudicium deditfilio. Indiebus &

Expanded text:
orietur in diebus eius iustitia et in alio loco: ecce uir, oriens nomen eius orietur in diebus eius iustitia et in alio loco: ecce uir, oriens nomen eius et subter eum orietur et aedificabit templum domino, ut, quomodo in Isaia Emmanuhel\' appellatur, hoc est \'nobiscum deus\', sic in Hieremia nomen accipiat \'iustitia nostra\'; unde et apostolus loquitur: qui factus est sapientia nobis a deo et iustitia et sanctificatio et redemtio. cui contrarius Antichristus et habitator eius diabolus in Zacharia \'stultus pastor\' dicitur. et faciet, inquit. iudicium et iustitiam in terra; non enim pater iudicat quemquam, sed omne iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
et susc̃i tabo germiustum. siue orientem iustum. & regnabit rex
& sapiens erit siue intelleg& & faci& iudicium &iusticiam interra
ndiebus illis saluabitur iudas & isrł habitabit confidenter &
hoc est nomen quoliocabun eum siue uocabitcum dhñsiustus
nrc̃ siue iusticia nrã quod hebraicedicitur set deceniu. hoc quod in
lxx male addictum est in ꝓphetis penitus am putandum. aliud
enim capitulum sẽquitur. qđ ab cis pract̾missum est. Quofinito.
titulus est ad prophetas siue contra prophetas de quo in suo dice¬
mus loco Abiectis ergo pastoribus sinago gae scribisindelic& p̾ha¬
nseis & saluatis reliquus exisrł a postolisq cuangelii in locum pri¬
orum principum constitutis inducitur pastor pastorum. & princeps
principum & rex regum & dñs dominantium xp̃s uidelic& salua¬
tor nrt̃ qui propriȩ ẽ germeniustum siue oriens iustus. dequolegimus

Expanded text:
et suscitabo Dauid germen iustum — siue orientem iustum — et regnabit rex et sapiens erit — siue intelleget — et faciet indicium et iustitiam in terra. in diebus illis saluabitur Iudas et Israhel habitabit confidenter et hoc est nomen, quo uocabunt eum — siue uocabit eum -: dominus iustus noster siue iustitia nostra, quod Hebraice dicitur \'sadecenu\'. Hoc. quod in LXX male additum est: in prophetis, penitus amputandum; aliud enim capitulum sequitur, quod ab eis praetermissum est, quo finito titulus est: ad prophetas siue contra prophetas. de quo in suo dicemus loco. abiectis ergo pastoribus synagogae. scribis uidelicet et Pharisaeis. et saluatis reliquiis ex Israhel apostolisque euangelii in locum priorum principum constitutis inducitur pastor pastorum et princeps principum et rex regum et dominus dominantium. Christus uidelicet saluator noster. qui proprie est \'germen iustum\' siue \'oriens iustus\', de quo legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
faciae ds̃ incorde & quod nobis int̃dummundũ uidetur illius oculis
sordidum dep̃henditur Non solum uulgus ignobile uilisq plebicula:
sed reges ecdesiarum destyrpe siue filidauid. qui sedent resupini. erecta¬
q ceruice & protencoa qualicula suꝑtronum eius. sacerdotes quoq

Expanded text:
facie, deus in corde — et, quod nobis interdum mundum uidetur, illius oculis facie, deus in corde — et, quod nobis interdum mundum uidetur, illius oculis sordidum deprehenditur: non solum uulgus ignobile uilisque plebicula. sed reges ecclesiarum. de stirpe siue filii Dauid, qui sedent resupini erectaque ceruice et protento aqualiculo super thronum eius. sacerdotes quoq
Abbreviated transcription (Latin):
ma editio laguncula secunda ipsumis ymmachus craterem Eex ut rem
theodotio uas inc̃p̃tatis. Quod omne non oleo Nonaqua non melle. tĩ
lacte . Non alia qualib& materia liquentis elimenti sed uino & hebriȩ¬
tate conpletur Ostendens nos uaseẽ fragile iuxta a postolum dicen¬
tem habemus autem thesaurum istum inuasis fictilibus nec posse
fieri ut non illudimpleatur in nobis quod scriptũẽ Non enim habi¬
tat in carne meabonum. &iterum. Non enim quoduolobonum
hoc facio: sed quod nolomalum hoc operor acdeinde. Miser ego ho¬
moquis meliberatut de corpore mortis huius . hac autem aebriaeta¬
tȩ qua obliuiscimur p̃ceptorum dĩ & uitusatq peccatis omnis impletur
humanaconditio. dicente propheta. Noniusti ficabitur in conspectutu¬
o. omnis uiuens non ad conparationemdĩ ut ueceres & noui hereticiuo¬
lunt & patronihereticorum. sed ad scientiam eius. homo enim uid& in

Expanded text:
ma editio \'lagunculam\', secunda ipsum \'nebel\', Symmachus <craterem\', LXX <utrem\', Theodotio \'uas\' interpretati sunt; quod omne non oleo, non aqua, non melle, non lacte, non alia qualibet materia liquentis elementi, sed uino et ebrietate conpletur ostendens nos uas esse fragile iuxta apostolum dicentem: habemus autem thesaurum istum in uasis fictilibus, nec posse fieri, ut non illud impleatur in nobis, quod scriptum est: non enim habitat in carne mea bonum, et iterum: non enim, quod uolo bonum, hoc facio, sed, quod nolo malum, hoc operor, ac deinde: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? hac autem ebrietate, qua obliuiscimur praeceptorum dei, et uitiis atque peccatis omnis impletur humana condicio dicente propheta: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens — non ad conparationem dei, ut ueteres et noui heretici uolunt et patroni hereticorum, sed ad scientiam eius; homo enim 25 uidet in
Abbreviated transcription (Latin):
de eis aliquidaudeã dicere. quicert in suis urbib: cõmorantur: ab sit ut quicquã deis sinstrum
loquar qui a postolico gradi succedentes xp̃i corpus sacro ore conficiunt ꝑ quos etiã nos xp̃iani
sumus quidaues regnicaeloꝵ habentes quod ã modo intẽ iudiciidiem iudicant quis ponsã dñi
sobria castitate conseruant : sed aliut ante p̃struxi monachicausa ẽ alia dericoꝵ

Expanded text:
de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur? Absit ut quicquam de his sinistrum de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur? Absit ut quicquam de his sinistrum loquar, qui apostolico gradui succedentes Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos nos etiam Christiani sumus, qui claues regni caelorum habentes quodammodo ante iudicii diem iudicant, qui sponsam domini sobria castitate conseruant. sed alia, ut ante praestruxi, monachi causa est, alia clerico
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ fectus non es dnm̃ fefellisti diuinis euangelium uocib: tonat nompotestisduob: domi¬
nisseriuire. Et aud it quisquã m̃dacẽ xp̃mstcere mammonȩ & dño seruiendo ociferat᷑
auro arbitror mexp̃msequi : quidicit sein xp̃o credere deb& quomodo ille ambulauit & ipseani¬
bulare : quo dsinihil habes ut responsurũ tescio curparatus tt̃bene adbella nommilitasen is
foste in patriatua te arbitraris hoc stcere posse cumin suadñs signa non fecerit : Et cur id cũ
sedubi honor ẽ ibi contemptus ẽ : Vbi contemptus ibisrequent in iuria : Vbi aũt in iuria ibi & in¬
dignatio : ubiindignatio ibi quies nulla : ubiquies nulla ibimensaꝓposito sȩpe deducitur:
ubiaũt ꝑinquietudinẽ aliquidaufestur exstudiominus sit ab eo quotollitur: Et ubiminus ẽ
ꝑfectũ dici nom potest ex hac supputatione. ila suma nascitur. monachũ pfectũ in patriasua eẽ
nom posse: ꝑ feccũ aut nolle eẽ delinqre ẽ: sed dehoc gradupulsus ꝓuocabis ad dericos an

Expanded text:
Si perfectus non es, Deum fellisti. Divinis Evangelium vocibus intonat: « Non potestis duobus dominis servire ; » et audet quisqauro arbitror mebulare. Quodsi nihil habes, ut responsurum te scio, cur tam bene paratus ad bella non militas? Nisi forte in patria tua te arbitraris hoc facere, cum in sua dominus signa non fecerit. Et cur id? Cum Sed ubi honor non est, ibi contemptus est; ubi contemptus, ibi frequens iniuria; ubi autem iniuria, ibi et indignatio; ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi autem per inquietudinem aliquid aufertur ex studio, minus fit ab eo, quod tollitur, et ubi minus est, perfectum non potest dici. Ex hac supputatione illa summa nascitur, monachum perfectum in patria sua esse non posse. Perfectum autem esse nolle delinquere, est. Sed de hoc gradu pulsus provocabis ad clericos: An
Abbreviated transcription (Latin):
sicenim eum scriptura cognomincet : Cum legeret ȩscciam interriga¬
tus cephi lippo. putts ne in tellegis quaelegis respondit ꝰ quomodo possum
nis i mecdiquis docuerit : egodeme interim loquar. Nec scĩ orsum hoc eur¬
nuco nestudiosior quide aethiopia id est
de extremis mundi fi¬
nibus uenit adtemplum. reliquit cculam regiam. et tantus amordiuinesci¬
entiae fuit : ut etic in uebiculo saccras littercslegeret : tamen cumlibrũ
picpret : linguac udueret : labiis personaret ĩ gnorebat eum quem in librones¬
ciens uenertbatur : Venit philippus ostendit eilb̵m. quiclacusus latebct
inlittera : Omira doctoris uirtus eccdem hora credidit eu mucbus bapti¬
⁊cctur fidelis et scs est : magister dediscipulo plus inde serto fonte ec desiae
ter nͣ eque enim episto lacris cangustia eua gccri longius patie batur ut intel¬
legeres te in scripturisscĩs sine praeuio et monstrantem semitam non posse

Expanded text:
sic enim eum scriptura cognominat —, cum legeret Esaiam, interrogasic enim eum scriptura cognominat —, cum legeret Esaiam, interrogatus a Philippo: putas intellegis, quae legis? respondit: quomodo possum, nisi me aliquis docuerit? ego, ut de me interim loquar, nec sanctior sum hoc eunucho nec studiosior, qui de Aethiopia, id est de extremis mundi finibus, uenit ad templum, reliquit aulam regiam — et tantus amor diuinae scientiae fuit, ut etiam in uehiculo sacras litteras legeret — et tamen, cum librum peret, lingua uolueret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens uenerabatur. uenit Philippus, ostendit ei Iesum, qui clausus latebat in littera, et — o mira doctoris uirtus! — eadem hora credit, baptizatur, fidelis et sanctus est ac magister de discipulo: plus in deserto fonte ecclesiae ter — neque enim epistularis angustia euagari longius patiebatur —, ut intellegeres te in scripturis sanctis sine praeuio et monstrante semitam non posse
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui in mysterio absconditus erat : praedesti Nicctus est antesaeculco: praedes
tinatus cautem et pracefiguratus inlege et prophetis : Vnde et prophetae cop¬
pellabantur uidentes quiaui debant eum quem ceterinonuidebcnt : abra¬
ham uidit diemeius et gausus est ⁊ cperiebcntur caceli ezecbieli qui popu¬
lopeccatori clacusi erant : reuela inquid dacuid oculos meos. et consi dercbo
mirabilia delegetua: Lexenims piritdis est : etreuelatione opus est ut
intellegatur : Acreuelatt feaie dĩ gloric̃ contemplamur : liber in
ccpoca dypsi septem sigillis otenditur : Quem si dederis hominiscienti lit¬
teracsutlegat Respondebit tib: Non possum ignatus est ͦ. : Quanti bodie
puttent seniosse litteras tenent signatum librum nec aperire possunt.
nisi ille resert sit Quihabet clauiem decuid. qui cperit et nemocludit
qui dudit et nemo aperit :: Incctus capostolorum Eunuchusimmouir.

Expanded text:
et qui in mysterio absconditus erat, praedestinatuet qui in mysterio absconditus erat, praedestinatutinatus autem et praefiguratus in lege et prophetis. unde et prophetae appellabantur uidentes, quia uidebant eum, quem ceteri non uidebant. Abraham uidit diem eius et laetatus est. aperiebantur caeli Ezechieli, qui populo peccatori clausi erant. reuela, inquit Dauid, oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua; lex enim spiritalis est et reuelatione indiget, ut intellegatur ac reuelata facie dei gloriam contemplemur. , Liber in Apocalypsi septem sigillis signatus ostenditur; quem si dederis homini scienti litteras, ut legat, respondebit tibi: \'non possum, signatus est enim\'. quanti hodie putantes se nosse litteras tenent signatum librum nec aperire possunt, nisi ille reserauerit, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo claudit, qui claudit et nemo aperit! in Actibus apostolorum sanctus eunuchus, immo uir —
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus etio hannem : quorum uterque dicere poterat : & si imperitus¬
initatus sermone : nontameni scientian:
Iohannes rusticus. piscator
indoctus: et unde illauox obsecro. in principio erat uerbum et uerbum
et uerbum est eratio et subputatio et caus a unius cuiusq: reiꝑ quam sunt
singula quae s ubsistunt : quac uniuersa recte intelligimis in xp̃o: hoc doc¬
tus plato nesciuit. hoc demo stenes eloquens ignorauit: perdam inquit sa
piencicm scpiencium : et prudentiam prudentium reprobabo: ueras ce¬
pienticꝑ didit sapienticm falsã : et quam quã stultitia praedicationis in
cruces it t̃ tom̃ paculus sapientiã loquitur inter ꝑfectos: sapientiã autem
non sacculi hinꝰ ec principum saeculi istius quidestruuntur : seo loquim̃ ur
discapientic xp̃s. ẽ.: xp̃s enim dĩ uirtus et discipientico: baec sapientic&¬
in mrsterio abs conđita est : Dequac et noni psad mytitulus p̃notatur
procccultis filiũ n quo sunt omnes thescor i scepientice et scientiae abscondit:

Expanded text:
dicimus et Iohannem, quorum uterque dicere poterat: Et si imperitus sermone, non tamen scientia. Iohannes rusticus, piscator indoctus. Et unde illa vox, obsecro: In principio erat verbum, et verbumet verbum est et ratio et supputatio et causa uniuscuiusque rei, per quam sunt singula que subsistunt. Que universa recte intelligimus in Christo. Hoc doctus Platpientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo. uera sapientia perdit falsam sapientiam et, quamquam stultitia praedicationis in cruce sit, tamen Paulus sapientiam loquitur inter perfectos, sapientiam autem non saeculi huius nec principum saeculi istius, qui destruuntur, sed loquiturientia » . Haec sapientiin mysterio abscondita est: de qua et noni Psalmi titulus praenotatur, « pro occultis filii: » in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi:
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei aut responde noluerit autiñtiri uoluerint tatufrequentia iudȩoꝵ in
mea int̃p̃tatione reticebit nullus inueniri poterit quihebreae linguae habeat no¬
calumniã suspirasse. huiuscemodi enĩ in epistolatua texis fabulã quidã frat̃ nr̃¬

Expanded text:
Hebraei aut respondere noluerint aut mentiri uoluerint? tota frequentia Iudaeorum in Hebraei aut respondere noluerint aut mentiri uoluerint? tota frequentia Iudaeorum in mea interpretatione reticebit, nullus si inueniri poterit, qui Hebraeae linguae habeat noulo in meam calumniam conspirasse? huiusce modi enim in epistula tua texis fabulam: \'Quidam frater
Abbreviated transcription (Latin):
quid hebreccueritas continer& sicui legere nom plac& nemocon pelit in uitũ
bibant uinum u&us cũ succuitate & nr̃a musta õtẽnant quȩ in explanatione
prioꝵ editas : ut sic ubi illa ñ intelleguntur ex nr̃is manifestiorafiunt qđ aũt
genus int̃p̃tationis inscripturis scĩs sequendũ sit liber quã scripsi deobtimo
genere int̃ p̃tandi & om̃s p̃fatiunculae diuinoꝵ uoluminũ quas editioni nr̃ae
ꝓposuimus explicant. ad illas quae pridentẽ lectorẽ mitendũ puto & sime ut
dicis innoui testam̃ti em̃datione suscipis exponisq: causas cursuscipias quia pluri¬
milinguȩ grecȩ habentes scientiã demeo possent opere iudicare. eandem in te¬
gritatẽ debueras &iã in u& eri credere testam̃to qđ ñ nr̃a confiximus sed ut aput
ebreos inuenimus diuina transtulimus. sic ubi dubitts ebreos int̃rogadices quid si

Expanded text:
quid Hebraea ueritas contineret. si cui legere non placet, nemo conpellit inuitum. quid Hebraea ueritas contineret. si cui legere non placet, nemo conpellit inuitum. bibat uinum uetus cum suauitate et nostra musta contemnat, quae in explanatione priorum edita sunt, ut, sicubi illa non intelleguntur, ex nostris manifestiora fiant. quod autem genus interpretationis in scripturis sanctis sequendum sit, liber, quem scripsi de optimo genere interpretandi, et omnes praefatiunculae diuinorum uoluminum, quas editioni nostrae praeposuimus, explicant ad illasque prudentem lectorem remittendum puto. et si me, ut dicis, in noui testamenti emendatione suscipis exponisque causam, cur suscipias. quia plurimi linguae Graecae habentes scientiam de meo possent opere iudicare, eandem integritatem debueras etiam in ueteri credere testamento, quod non nostra confinximus. sed, ut apud Hebraeos inuenimus, diuina transtulimus. sicubi dubitas, Hebraeos interroga. Dices: Quid, si
Abbreviated transcription (Latin):
latinos aũt hy larius picta uiensis & eu sebius uercellensis ep̃s originẽ & eus ebi
ũ transtuler̃ quoꝵ priorem & nr̃ ambrosius in quib: dã secutus ẽ iespondeat mi
hiprudentiatua quiatu posttantos & iales int̃p̃tes in explanatione psadmorũ di¬
uessas senseris si enĩ obscuris psalmi tequoq: in eis fallipotuis secredendũ ẽ sima¬
nifestullos in eis falli potuisse non creditur ac ꝑ hoc utroq: modo suꝑflua erit
int̃p̃tatiotua & aclegepost prores nullos loqui cudebit & qđ cũq alius occupa¬
uerit alius deeo scribendi licentiã ñ habebit quin potius humanitatistuae o.
in quoueniã tibi tribuis indulgere c&eris ego enĩ ñtã u&era abolere conatus
sũ quae linguemeae hominib: em̃ data degreco in latinũ trunstuli quamea
testimonia quaȩ a iudeis p̃t̃missas uel corrupta ꝓfere inmediũ ut scirent nr̃i

Expanded text:
Latinos autem Hilarius Pictaviensis et Latinos autem Hilarius Pictaviensis et um transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus eshi prudentia tua, quare tu post tantos et tales interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris? Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse, credendum est. Si manifesti, illos in eis 15 falli potuisse non creditur. ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua et hac lege post priores nullus loqui audebit et, quodcumque alius occupauerit, alius de eo scribendi licentiam non habebit. quin potius humanitatis tuae est, in quo ueniam tibi tribuis, indulgere et ceteris. ego enim non tam uetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia, quae a Iudaeis praetermissa sunt uel corrupta, proferre in medium, ut scirent nostri,
Abbreviated transcription (Latin):
cas condemnarecogeris. uix enim unus aut alter inuenitur liber qui ista non
habeant porro qđ dicis ñ debuisseme int̃p̃tari postueteres & nouo uterissillo¬
in eis falpotuisse credendũ ẽ simanifesta illos in eis falli nom potuisse p̃spicuũ .ẽ.
tuotibi sermonerespondeo om̃s ueterestractatores quinos indño p̃cesser in dño scrip¬
posteos ausus es disserere ut illi explanare ñ potuer simanifesta suꝑfluum ẽ
te uoluis sedisserere qđ illos latere non potuit maximae in explanatiõ psaamoꝵ¬
quos quos aput grecos int̃ p̃tatis multis uoluminib: primus origines secundus eusedius
cesariensis tertius theodorus eracdiotes. quastus astertius scito politanus quin¬
tus a pollinarius laudicenus sextus didimus alexandrinus ferintur & diuer¬
soꝵ in paucos salmos opuscula sed nunc deintegropsalmoꝵ corporedicimus apud

Expanded text:
cas condemnare cogeris. uix enim unus aut alter inuenietur liber, qui ista non cas condemnare cogeris. uix enim unus aut alter inuenietur liber, qui ista non habeat. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post ueteres et nouo uteris sylloin eis falli potuisse credendum est, si manifesta, illos in eis falli non potuisse perspicuum est, tuo tibi sermone respondeo. omnes ueteres tractatores, qui nos in domino praecesserunt et qui scrippost eos ausus es disserere, quod illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum est te uoluisse disserere, quod illos latere non potuit, maxime in explanatione psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis uoluminibus primCaesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos psalmos opuscula; sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud
Abbreviated transcription (Latin):
adine cuimittendes deferantur qđ aut̃ in aliis quaeris epistoliscurprior mea
in libris canonicis int̃p̃tatio asteriseos habeat & uirgolas p̃notas & postea aliã
tranlationẽ absq his signis ediderim pac&ua dixerim. uid ebis mihi non intel¬
id ẽ stellȩ p̃lucentes extheudotionis editione aborigine additũ .ẽ. & ubi greca
transtulimus hiode ipsl abreico qđ & intelle gebanius expressimus sensuũ potius
ueritatẽ quã uerboꝵ int̃dũ ordinem conseruantes & miror quomodo laxint᷑¬
p̃tũ libros legas non puros ut ab eis editis sed aborigine em̃ datts siue corruptos
ꝑobolos & asteriscos & xp̃ianihominis int̃p̃tatiunculã non sequaeris psestim cũ ca
quae additas ex hominis iudaei atq blasphemi postpassionẽ xp̃i editione trenstu¬
se uoluminib: ut ueterũ te fecutorem ꝓbes qđ sifeceris om̃s eclesiarũ bibleode¬

Expanded text:
ad me, cui mittendae sunt, deferantur. Quod autem in aliis quaeris epistulis, cur prior mea ad me, cui mittendae sunt, deferantur. Quod autem in aliis quaeris epistulis, cur prior mea in libris canonicis interpretatio asteriscos habeat et uirgulas praenotatas et postea aliam translationem absque his signis ediderim — pace tua dixerim —. uideris mihi non intelid est stellae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est. et ibi Graeca transtulimus, hic de ipso Hebraico, quod intellegebamus, expressimus sensuum potius ueritatem quam uerborum interdum ordinem conseruantes. et miror, quomodo septtum libros legas non puros, ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos siue corruptos per obelos et asteriscos et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea, quae addita sunt, ex hominis Iudaei atque blasphemi post passionem Christi editione transtude uoluminibus, ut ueterum te fautorem probes. quod si feceris, omnes ecclesiarum bibliothe
Abbreviated transcription (Latin):
nec uere iudeuserit id eo aut imitator gentiliũ ẽ. quia p̃putiũ recipit infidexp̃i &
in different᷑ ꝑ mittit uescib: cibis quos damnant iudaei non cultu ut putts iud eoꝵ
modũ meũ egressussũtibi imputes quico egisti ut rescriberem & mihicũ istesicoro
oculos abstulti. nec meputes magistr̃ ẽẽ m̃dacii qui sequor xp̃mdicentem ego uia &
uiti & ueritas nec potest fieri ut ueritatiscultor m̃datio colã submitit̃ neq mi¬
hi imperatoꝵ plebiculã concites quite uenerantur & ep̃m & indeclamantẽ sacer¬
dotii honore sũscipiciunt meae aũt u&atis ultime & penede crepitũ ac monas¬
terii & ruris secr&a sectantẽ paruipendunt & querus tibi quos doceassiuere¬
p̃hendas at nosenĩ tantimaris atq: t̃rarũ atediuisos spatiis uixuocistuae sonus
ꝑuenit & si forsitan litteras scripseris ante ecis ittclia acroma suscipient quã

Expanded text:
nec uere Iudaeus erat. in eo autem imitator gentilium est. quia praeputium recipit in fide Christi et nec uere Iudaeus erat. in eo autem imitator gentilium est. quia praeputium recipit in fide Christi et indifferenter permittit uesci cibis, quos damnant Iudaei. non cultu, ut tu putas, idomodum meum egressus sum, tibi inputes, qui coegisti, ut rescriberem, et mihi cum Stesichoro oculos abstulisti. nec me putes magistrum esse mendacii, qui sequor Christum dicentem: Ego sum uia et uita et ueritas, nec potest fieri, ut ueritatis cultor mendacio colla submittam, neque mihi inperitorum plebeculam concites, qui te uenerantur ut episcopum et in eaetatis ultimae et paene decrepitum ac monasterii et ruris secreta sectantem parui pendunt, et quaeras tibi, quos doceas siue reprehendas. ad nos enim tantis maris atque terrarum a te diuisos spatiis uix uocis tuae sonus peruenit et, si forsitan litteras scripseris, ante eas Italia ac Roma suscipiet, quam