comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis exclusi sunt : qm̃ mundo corde non sunt: Ac per hoc quod scriptumẽ in libro iob
uenis se angelosinconspeccum dĩ. et uenissecum eis diabolum : nonideo diabolus dm̃
uidis secredendus ẽ : Ipsienim dicti sunt uenis se in conspectũ dĩ : non ds̃ in conspectũ
eorum: Ueniunt autem in conspectum nrm quaeuidemus : non aquib: uidemur:
Uenerunt ergo sicut in multis codicib: legitur ut assisterent coram dõ : non ut corã
ipsis ds̃: Nec opus est hocloco immorari : ut ꝓuirib nr̃is conemur ostendere quo
inodo et hoctem poraliter fiat cum indi conspectu sempersint omnia Nuncenim
quȩritur. quomodo uideatur deusnonea specie quaet inistosaeculo quibusdam
uoluit apparere : quando non solum cum abraham aliis queiustisuerum etiam cum
cain fratricida locutus ẽ : sed quomodo uidectur in illeregno ubieum filii eius ui¬

Expanded text:
nis exclusi sunt, quoniam mundo corde non sunt. ac per hoc, quod scriptum est in libro Iob nis exclusi sunt, quoniam mundo corde non sunt. ac per hoc, quod scriptum est in libro Iob uenisse angelos in conspectu dei et uenisse cum eis diabolum, non ideo diabolus deum uidisse credendus est. ipsi enim dicti sunt uenisse in conspectu dei, non deus in conspectu eorum. ueniunt autem in conspectu nostro, quae uidemus, non a quibus uidemur. uenerunt ergo, sicut in multis codicibus legitur, ut adsisterent coram domino, non ut coram ipsis deus. nec opus est in hoc loco inmorari, ut pro uiribus nostris conemur ostendere, quo modo et hoc temporaliter fiat, cum in dei conspectu semper sint omnia. Nunc enim quaeritur, quo modo uideatur deus non ea specie, qua et in isto saeculo quibusdam uoluit apparere, quando non solum cum Abraham aliisque iustis uerum etiam cum Cain fratricida locutus est, sed quo modo uideatur in illo regno, ubi eum filii eius ui
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo hi quimundo sunt cordedm̃ uidebunt : utiquealii non ui debunt : Neque enĩ
indignidm̃ uidebunt: neq is quidm̃ ui derenoluerit potest dm̃ uidere: Cernis
quam circum specte loquatur iam dehis qui in futuro saeculo uidebunt dm̃ : neq
enim om̃s sed qui dignisunt : Resurgentenim et digni : et in digni regno illo ubi
sed cummagna differentia : Nam qui bene fecerunt in resurrectionem uitae :
qui autẽm ale egerunt in resurrectionẽ iudicii : Hic iudicium poenã aeternã
significat: sicut etiam illud dictum ẽ : Qui non credit: iam iudicatus est : Quod
ergo ait sc̃sam brosius neq: is quidm̃ uidere noluerit potest dm̃ uidere : quid aliud
intellegi uoluit. nisi quiais quimundando cordi curam tanta redignã non uult
impendere non uult dm̃ uidere : uide ꝓindequid ad iungat: Nec in loco inquit
dsuidetur : sed mundo corde : Quid euidentius quid ex pressius dicipotuit: Ab hac
igitur uisione di abolus et angeli eius et om̃scum ei s impus sine ulla nebula dubitatio¬

Expanded text:
 utique alii non uidebunt; neque enim indigni deum uidebunt neque is, qui deum uidere noluerit, potest deum uidere. cernis, quam circumspecte loquatur iam de his, qui in futuro saeculo uidebunt deum; neque enim omnes, sed qui digni sunt. resurgent enim et digni et indigni regno illo, ubi sed cum magna differentia; nam qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. hic iudicium poenam aeternam significat, sicut etiam illud dictum est: Qui non credit, iam iudicatus est. Quod ergo ait sanctus Ambrosius \'neque is, qui deum uidere noluerit, potest deum uidere\\ quid aliud intellegi uoluit, nisi quia is, qui mundando cordi curam tanta re dignam non uult inpendere, non uult deum uidere? uide proinde, quid adiungat: \'Nec in loco\', inquit, \'deus uidetur sed mundo corde\\ quid euidentius, quid expressius dici potuit? ab hac igitur uisione diabolus et angeli eius et omnes cum eis impii sine ulla nebula dubitatio
Abbreviated transcription (Latin):
tur posthȩreticum quaratione quamuis baptizatum sit pꝰiohannẽ non baptira¬
tur post ebriosum qm̃ ethȩreses et ebrietates in eis operibus sunt quȩ operaqui
agunt regnũ dĩ non possidebunt : non netibi uide turquasi intolerabilit̃ indig¬
nũ utcũ baptitatũ fuerit posteũ qui non sobrie uinũ bibens seduinũ omniꝰ¬
no non bibens regnodĩuia parauit ñ bapticetur pꝰ ebriosũ qui regnũ dĩ non
possidebit : quidhic respondetur nisiquia ille bagtismꝰerat iohannis postquẽ
xp̃ibaptismo baptirauit apłsiste autẽ baptismas xp̃i .ẽ. quobaptirauit ebrio¬
suse interiohannem ecebriosũ acontrario multi inter ẽ in terbaptismũ iohan

Expanded text:
tur post haereticum, qua ratione, quamuis baptizatum sit post Iohannem, non baptizatur post haereticum, qua ratione, quamuis baptizatum sit post Iohannem, non baptizatur post ebriosum, quoniam et haereses et ebrietates in eis operibus sunt, quae opera qui agunt, regnum dei non possidebunt. nonne tibi uidetur quasi intolerabiliter indignum, ut, cum baptizatum fuerit post eum, qui non sobrie uinum bibens sed uinum omnino non bibens regno dei uiam parauit, non baptizetur post ebriosum, qui regnum dei non possidebit? quid hic respondetur, nisi quia ille baptismus erat Iohannis, post quem Christi baptismo baptizauit apostolus, iste autem baptismus Christi est, quo baptizauit ebriosus? inter Iohannem
Abbreviated transcription (Latin):
li betdatus quam uis xp̃o uiam p̃pararet. tamen iohannis erat: inuidiose
diciuidetur post iohannem baptitatum .ẽ et post hȩreticos non baptitatur:
sed potest et hoc inuidio sedici: postiohannẽ baptitatum .ẽ. et post ebriosos
non baptitatur : Melius enĩ hocuitium cõmemoro qđ nec occultarȩ possunt
in quib: regnat. etquam multi ubiq sint quis uel caecus ignorat : ectamen
interopera carnisq qui agunt regnũdĩ non possidebunt : etiam hoc ponit
apłs ubietiã hȩreses enumerat : Manifesta inquit sunt opera carnis:
quaes fornicationes in munditiae luxuria idolorum seruitus uene¬
ficia inimicitiae. contentiones. aemulationes. Anime sitates dissen¬
siones haereses inuidiae ebrietates comme sationes et his similia
quae prȩdico uobis sicut predixi. qnm̃ quitalia agunt : regnum dĩ
non possidebunt ꝓ acergo ratione quamuis baptiratũ sit piohannẽ non baptita¬

Expanded text:
libet datus, quamuis Christo uiam praepararet. tamen Iohannis erat? Inuidiose libet datus, quamuis Christo uiam praepararet. tamen Iohannis erat? Inuidiose dici uidetur: Post Iohannem baptizatum est et post haereticos non baptizatur\'; sed potest et hoc inuidiose dici: Post Iohannem baptizatum est et post ebriosos non baptizatur\'. melius enim hoc uitium commemoro, quod nec occultare possunt, in quibus regnat, et, quam multi ubique sint, quis uel caecus ignorat? et tamen inter opera carnis, quae qui agunt, regnum dei non possidebunt, etiam hoc ponit apostolus, ubi etiam haereses enumerat: Manquae sunt fornicationes, immunditiae, luxuriae, idolorum seruitus, ueneficia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comesationes et his similia, quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam, qui talia agunt, regnum dei non possidebunt. hac ergo ratione, quamuis baptizatum sit post Iohannem, non baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiabant non erat eorum sed xp̃i : et quẽ deder̃ qui tempore cypriani fun¬
dos insidiosis fraudib: rapiebant usuris multi plicantibus faenus augebant.
nonerat eorum sed xp̃i : et quia xp̃i erat ideo quã uis nonperaequales dare¬
tur eis tamen quib: dabatur aequaliter proderat : Nam sitanto inelius quisq
baptizatur : quanto a meliore fuerit baptizatus ñ recte gratias agit apłs qđ
neminẽ corinthiorũ baptitauerit nisi crispum etgaiumꝰ et stephanȩ domũ :
tanto enim melius baptitarentur: quanto erat paulus melior si abipsobap¬
titarentur : Deniq cum dicit ego plantaui. apollorigauit uidetur significa¬
re se euangelitasse. illum baptitasse : numquid melior apollo quã io han¬
nesecurergo postistum non baptizauit qui post iohannem baptizauerat.
nisiquia ĩste baptismus perquem libet datus xpi erat. ille autem perquẽ¬

Expanded text:
nuntiabant, non erat eorum sed Christi et, quem dederunt, qui tempore Cypriani funnuntiabant, non erat eorum sed Christi et, quem dederunt, qui tempore Cypriani fundos insidiosis fraudibus rapiebant, usuris multiplicantibus faenus augebant, non erat eorum sed Christi. et quia Christi erat. ideo, quamuis non per aequales daretur eis, tamen, quibus dabatur, aequaliter proderat. nam si tanto melius quisque baptizatur, quanto a meliore fuerit baptizatus, non recte gratias agit apostolus, quod neminem Corinthiorum baptizauerit nisi Crispum et Gaium et Stephanae domum; tanto enim melius baptizarentur, quanto erat Paulus melior, si ab ipso baptizarentur. denique cum dicit: Ego plantaui, Apollo rigauit, uidetur significare se euangelizasse, illum baptizasse. numquid melior Apollo quam Iohannes? cur ergo post istum non baptizauit, qui post Iohannem baptizauerat, nisi quia iste baptismus per quemlibet datus Christi erat, ille autem per quem
Abbreviated transcription (Latin):
rit : Si autem postaequalẽ omnes postuos bapti tare debetis: si post maioremide¬
bes ectupost rogatum : si post minorem debuit postte rogatus cum presbiterbap:¬
titasses : si autem baptismus qui nuncdatur ideo pariter ualet in eis quib:dat᷑:
quamuis sint imparis meriti perquos datur. quia xp̃i ẽ non eorum a quibus ini¬
nistratur puto quod iam intellegas ideo paulum dedisse quibusdam baptis mum
xp̃i quia iohannis baptismofuerant baptirati non xp̃i : Iolannis quippeillo
baptis mus dictus ẽ sicut multis locis diuina scriptura testatur qđ et ipsed ñs
dicit baptismus iohannis unde erat decaelo an ex hominibus: baptismus autem
quem dedit petrus non erat petri sed p̃i : equem dedit paulus. non erat pau¬
li sed api equem deder qui tempore apłorũ non caste sed ꝑ inuidiã xp̃m an¬

Expanded text:
rit. si enim post aequalem, omnes post uos baptizare debetis; si post maiorem, derit. si enim post aequalem, omnes post uos baptizare debetis; si post maiorem, debes et tu post Rogatum; si post minorem, debuit post te Rogatus, cum presbyter baptizasses. si autem baptismus, qui nunc datur, ideo pariter ualet in eis, quibus datur, quamuis sint inparis meriti, per quos datur, quia Christi est, non eorum, a quibus ministratur, puto, quod iam intellegas ideo Paulum dedisse quibusdam baptismum Christi, quia Iohannis baptismo fuerant baptizati, non Christi; Iohannis quippe ille baptismus dictus est, sicut multis locis diuina scriptura testatur, quod et ipse dominus dicit: Baptismus Iohannis unde erat? de caelo an ex hominibus? baptismus autem, quem dedit Petrus, non erat Petri sed Christi et, quem dedit Paulus, non erat Pauli sed Christi et, quem dederunt, qui tempore apostolorum non caste sed per inuidiam Christum ad
Abbreviated transcription (Latin):
tuo habes si non ibi habes unde estbonum quod habes ex catholica enim ecde¬
sia sunt omnia dominica sacramenta quae sic habetis ecdatis quemammo¬
dum habebantur etdabantur etiam prius quam inde exiretis: Nonta
men ideo non habetis. quia ibi non estis unde sunt quae habetis: non inuobi
cedunt a uobis ut suscipi antur a nobis etut incipiant eẽ nr̃i prius ẽẽ desinuNT
urĩ nec nobis coniungi compellimus operarios erroris quem detestamur
sedideo nobis illos homines coniungi uolumus ne hoc sint qđ detestamur:
sed baptirauit inquis postiohannem paulus apłus mũ quid pꝰ hȩreticũ autsifeor¬
te audes illum amicum sponsi haereticum dicere et inunitate eclesiae non
fuisse. uolo et hoc scribas: si autem hoc dementissimum ẽ uel sentire uel dicere iã
tuae prudentiae ẽ considerare quare postio hannem paulus apłs baptitaue¬

Expanded text:
tuo habes, si non ibi habes, unde est bonum, quod habes. ex catholica enim eccletuo habes, si non ibi habes, unde est bonum, quod habes. ex catholica enim ecclesia sunt omnia dominica sacramenta. quae sic habetis et datis, quem ad modum habebantur et dabantur etiam priumen ideo non habetis, quia non estis ibi unde sint quae habetis. Non in nobicedunt a uobis, ut suscipiantur a nobis, et, ut incipiant esse nostri, prius esse desinunt uestri. nec nobis coniungi compellimus operarios erroris, quem detestamur, sed ideo nobis illos homines coniungi uolumus, ne hoc sint, quod detestamur. \'Sed baptizauit\', inquis, cpost Iohannem Paulus apostolus\'. numquid post haereticum? aut si forte audes illum amicum sponsi haereticum dicere et in unitate ecclesiae non fuisse, uolo et hoc scribas. si autem hoc dementissimum est uel sentire uel dicere, iam tuae prudentiae est considerare, quare post Iohannem Paulus apostolus baptizaue
Abbreviated transcription (Latin):
sia nob̵cum non estis: haecsi accipiatis ñ tuncaderunt sedtunc ꝑder quȩ habe¬
tisinergo sicut putatis suscipimus urõs sed suscipiendo efficimus nrõs̃ qui re
nem in eius unitate macularent aliena peccata : ab afrorum secamen qua¬
sitraditorum contagione remouebat. eterat in parte donati possec autẽ
perditis dolebamus : Haereticos autem uos dicimus sed ante quam ad pacem
catholicam conuertamini antequam errore quo inretiti estis ex suamini:
Cum autem transitis adnos prius utique relinquitis quoderratis nead nos
haeretici transeatis: baptita ergo meinquis: facerem sib aptitatus non esses
aut sidonati uel rogati non xp̃ibaptismo baptitatus esses non sacra menta
xp̃iana tefaciunt haereticum sed praua dissensio non propter malum
quod processit extenegandum est bonum quod remansit inte quodmalo

Expanded text:
esia nobiscum non estis. haec si accipiatis, non tunc aderunt, sed tunc proderunt, quae habeesia nobiscum non estis. haec si accipiatis, non tunc aderunt, sed tunc proderunt, quae habetis. non ergo, sicut putatis, suscipimus uestros, sed suscipiendo efficimus nostros, qui renem in eius unitate macularent aliena peccata, ab Afrorum se tamen quasi traditorum contagione remouebat et erat in parte Donati. posset autem perditis dolebamus; haereticos autem uos dicimus, sed antequam ad pacem catholicam conuertamini, antequam errore, quo inretiti estis, exuamini; cum autem transitis ad nos, prius utique relinquitis, quod eratis, ne ad nos haeretici transeatis. \'baptiza ergo me/ inquis. facerem, si baptizatus non esses aut si Donati uel Rogati, non Christi baptismo baptizatus esses. non sacramenta Christiana te faciunt haereticum sed praua dissensio. non propter malum. quod processit ex te, negandum est bonum, quod remansit in te, quod malo
Abbreviated transcription (Latin):
dicere parmenianus ista eum omnia essementitum : sed sicut idem tycho¬
nius commemorat. ad huc uiuebant multi perquos haeccertissima et aꝑ
cundum scripta cyprianisi peccatis alienis in unitate quisque macula¬
tur . iamante cyprianum periit ecclesia nec erat unde existeret ipsec r¬
prianus : Si autem hoc sentire sacrilegum est et certum est ecclesiam perma¬
nere : nemoalienis peccatis in eius unitate maculatur frustra filuimaliius¬
tosuos dicitis exitum uestrum non abluitis. non purgatis: curergo inquis nos
quaeritis quursic suscipitis quos haereticos diciti suide quam facile breciterq
respondeam : quaerimus uos quia peristis utde inuentis gaudeamus dequibus
mutamus inquibus nobiscum estis in multis enim estis nobiscum : Nam et
estis : Nobiscum autem estis in baptismo imsrmbolo inceteris dominics sa¬
cramentis inspũ autẽ unitatis et uinculo pacis in ipsadeniq catholica ecdo¬

Expanded text:
dicere Parmenianus ista eum omnia esse mentitum; sed, sicut idem Tychodicere Parmenianus ista eum omnia esse mentitum; sed, sicut idem Tychonius commemorat, adhuc uiuebant multi, per quos haec certissima et apcundum scripta Cypriani, si peccatis alienis in unitate quisque maculatur, iam ante Cyprianum periit ecclesia nec erat unde existeret ipse Cyprianus. si autem hoc sentire sacrilegum est et certum est ecclesiam permanere, nemo alienis peccatis in eius unitate maculatur, frustra filii mali iustos uos dicitis, exitum uestrum non abluitis, non purgatis. \'Cur ergo\', inquis, \'nos quaeritis? cur sic suscipitis, quos haereticos dicitis?\' uide, quam facile breuiterque respondeam. quaerimus uos, quia peristis, ut de inuentis gaudeamus, de quibumutamus. in quibus nobiscum estis; in multis enim estis nobiscum; nam et destis. nobiscum autem estis in baptismo, in symbolo, in ceteris dominicis sacramentis. in spiritu autem unitatis et uinculo pacis, in ipsa denique catholica eccl
Abbreviated transcription (Latin):
ginta ep̃is urĩs concilium carthagini celebratum. inquoconcilio perseptua¬
ginta etquinq dies post positis omnibus praeceritis. limatam esse senten¬
tiam atq dec retam ut traditoribus in mensi criminis reis sib aptirari
nollent pro integris communicaretur : Deuterium etiam macrianense
epm̃ communi onis urãe dicit traditorum plebem congregatam
ecclesiae miscuisse et secundum statuta illius concilii ãducentis ec septua ginta ur̃is
ep̃is facti fecisse cum traditoribus unitatem eiq deuterio post hoc factum iugit̃
communicasse donatum inec solum huic deuterio sed etiam uniuersis macrorum
epĩs perquad raginta annos quos dicitusq: ad persecutionem ꝑmachariũ factã
traditoribus sineb aptismo communi casser sed dicis. quis michi .ẽ. iste tychoni¬
us : ille ẽ tychonius quem parmenianus rescribendo compescit et eum deterret

Expanded text:
ginta episcopis uestris concilium Carthagini celebratum, in quo concilio per septuaginta episcopis uestris concilium Carthagini celebratum, in quo concilio per septuaginta et quinque dies postpositis omnibus praeteritis limatam esse sententiam atque decretam, ut traditoribus immensi criminis reis, si baptizari nollent, pro integris communicaretur. Deuterium etiam Macrianensem episcopum communionis uestrae dicit traditorum plebem congregatam ecclesiae miscuisse et secundum statuta illius concilii a ducentis et septuaginta uestris episcopis facti fecisse cum traditoribus unitatem eique Deuterio post hoc factum iugiter communicasse Donatum nec solum huic Deuterio sed etiam uniuersis Maurorum episcopis per quadraginta annos, quos dicit usque ad persecutionem per Macarium factam traditoribus sine baptismo communicasse. Sed dicis: eQuis mihi est iste Tychonius?\' ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit et eum deterret,
Abbreviated transcription (Latin):
si autem quod certum est permansit ecclesia: certum est etiam peccatis
alienis in unitate xp̃i neminem posse maculari. non malorum factis consen¬
tientem neipsis peccatis communicando polluatur : sed propt̃ societatem bo¬
norũ malos tamquã paleam usq adultimam uentilationem in area domi¬
nica tolerantem : qua e cum ita sint ubi .ẽ. praesumptio sep arationis urã enon¬
ne filii maliestis ipsiuos iustos dicitis exitum autẽ urm non abluitis iam siue
lim et illa commemorare quae tychonius
communionis urae scriptis suis inserit quimagis contrauos ꝓ ecła catholica
scripsit frustrase ab afrorum quasi traditorum cõmunione secernens quo
uno eum parmenianus suffocat quidrespondere poteritis. nisi quod deuo¬
bis idem trchonius dixit. ecego paulo ante recolui quoduolumus sc̃m estͦ Scri¬
bit enim illetychonius. homo ut dixiurãe commnunionis aducentis et septua¬

Expanded text:
Si autem, quod certum est, permansit Ecclesia, certum est etiam peccatis Si autem, quod certum est, permansit Ecclesia, certum est etiam peccatis alienis, in unitate Christi neminem posse maculari, non malorum factis consentientem, ne ipsis peccatis communicando polluatur, sed propter societatem bonorum, malos tanquam paleas usque ad ultimam ventilationem in area dominica tolerantem. Quae cum ita sint, ubi est praesumptio separationis vestrae? Nonne filii mali estis; ipsi vos justos dicitis, exitum autem vestrum non abluitis? 43. Jam si lim et illa commemorare quae Tychonius, homo communionis vestrae, scriptis suis inserit, qui magis contra vos pro Ecclesia catholica scripsit, frustra se ab Afrorum, quasi trauno eum Parmenianus suffocat, quid respondere poteritis, nisi quod de uobis idem Tychonius dixit et ego paulo ante recolui: \'Quod uolumus, sanctum est\'? scribit enim ille Tychonius, homo. ut dixi, uestrae communionis, a ducentis et septua
Abbreviated transcription (Latin):
nicabant qui paenitentib: ad ulteris pacem dabant. numquid illi quihoc non fa¬
ciebant collegio maculabantur istorum : Siautem quod ueritas habet. et quod
ecclesia merito tenet. recce paenitentibus adulteris paxdabatur. illi quunto¬
tum locũ paenitentiae contra adulteros claudebant. impieutiq agebant.:
qui membris xp̃i sanitatem negabant et claues ecclesiae pulsantibus subtrahe¬
bant : et miseri cordissimȩ patientiae dĩ quaeillos propterea sinebat uiuere ut
paenitendo sanarentur sacrificio contriti sp̃s et contribulati cordis oblato
dura crudelitate contradicebant. Nec tamen istos misericordes ec pacifi¬
cos cum eis xp̃iana sacramenta communicantes. et eos intra unitatis re¬
tia tolerantes. donec ad litus perducti separarentur : tam in manis eorũ
error et impietas inquinabat. Aut si inquinabat iam tunc ecclesia ma¬
lorum communione deletaest. necerat quaepareret ipsum cyprianũ

Expanded text:
nicabant, qui paenitentibus adulteris pacem dabant, numquid illi, qui hoc non fanicabant, qui paenitentibus adulteris pacem dabant, numquid illi, qui hoc non faciebant, collegio maculabantur istorum? si autem, quod ueritas habet et quod ecclesia merito tenet, recte paenitentibus adulteris pax dabatur, illi, qui in totum locum paenitentiae contra adulteros claudebant, impie utique agebant, qui membris Christi sanitatem negabant et claues ecclesiae pulsantibus subtrahebant et misericordissimae patientiae dei, quae illos propterea sinebat uiuere, ut paenitendo sanarentur sacrificio contriti spiritus et contribulati cordis oblato, dura crudelitate contra dicebant. nec tamen istos misericordes et pacificos cum eis Christiana sacramenta communicantes et eos intra unitatis retia tolerantes, donec ad litus perducti separarentur, tam immanis eorum error et impietas inquinabat aut, si inquinabat, iam tunc ecclesia malorum com
Abbreviated transcription (Latin):
uerĩ in totũ paenitentiae locũ contra adulteria clauser̃ non tamen ab episcoporũ
suorum collegio recesserunt Aut catholicae eccłȩ unitatẽ uel duritiae uel censurae
suae obstinatione ruperunt : ut quia apud alios adulteris pax daretur. qui non
dabat de eccła separaretur . manente concordiȩ uinculo et perseuerante
ecđȩ catholicae indiuiduo sacramento Actũ suũ disponit e dirigit unus quis¬
q: ep̃s rationem propositi sui dño redditurus : Quidadhiec dicis frater uincenti
nempe intueris hunctantũ uirũ pacificũ ep̃m et fortissimum martrrẽ mi hil
uehementius sate gisse quã ne unitatis uinculum rum peretur : Vides eum par¬
turi entem non solum ut paruuli in xp̃o concepti nascantur : uerum etiam ne
iam nati desinumatris excussimoriantur : Porro autem ipsam rem
quam contra impios separatores commemorauit . ad tende. si adulteris commu¬

Expanded text:
uerunt, in totum paenitentiae locum contra adulteria clauserunt, non tamen a coepiscoporum uerunt, in totum paenitentiae locum contra adulteria clauserunt, non tamen a coepiscoporum suorum collegio recesserunt aut catholicae ecclesiae unitatem uel duritie uel censurae suae obstinatione ruperunt, ut, quia apud alios adulteris pax daretur, qui non dabat, de ecclesia separaretur. manente concordiae uinculo et perseuerante ecclesiae catholicae indiuiduo sacramento actum suum disponit et dirigit unusquisque episcopus rationem propositi sui domino redditurus.\' quid ad haec dicis, frater Vincenti? nempe intueris hunc tantum uirum, pacificum episcopum et fortissimum martyrem nihil uehementius sategisse quam ne unitatis uinculum rumperetur. uides eum parturientem, non solum ut paruuli in Christo concepti nascantur, uerum etiam ne iam nati de sinu matris excussi moriantur. Porro autem ipsam rem, quam contra impios separatores commemorauit, adtende. si adulteris commu
Abbreviated transcription (Latin):
gauit paterfalce passionis : sarmentum enim ait dñs qđ in medat fructũ
purgat illud pater meus ut maiorẽ fructum afferat: Vndenisi quia hȩ¬
rens indiffusione uitis radicem non deseruit unitatis : nam et sitraderet
corpus suũ ut arderet caritatẽ autẽ non haberet nichilei prodessec: Ađ ten¬
de adhuc paululum in litterascypriani ut aduertas quã in excusabilẽ
ostenderit qui se uoluerit ab unitate ecđȩ quãds̃ in omnibus gentibus ꝓ¬
misit et reddit quasi iustitiae suae causa separare . m agisq: intellegas quam
sit uera sententia paulo ante ame cõmemorata filius malus ipsese iustum
dic̃ exitũ autẽ suum ñ abluit : Ponit inquadã epła sua quã scribsit ad antonianũ
rẽquandã sati srei dequanunc agim: necessariã sed melius uerbaeiꝰ inserimꝰ
Antecessores inquit nrĩ quidã ep̃i istic in ꝓuintia nradandã pacẽ moechis ñ puta¬

Expanded text:
gauit pater falce passionis: Sarmentum enim, ait dominus, quod in me dat fructum, gauit pater falce passionis: Sarmentum enim, ait dominus, quod in me dat fructum, purgat illud pater meus, ut maiorem fructum adferat. unde, nisi quia haerens in diffusione uitis radicem non deseruit unitatis? nam etsi traderet corpus suum, ut arderet, caritatem autem non haberet, nihil ei prodesset. Adtende adhuc paululum in litteras Cypriani, ut aduertas, quam inexcusabilem ostenderit, qui se uoluerit ab unitate ecclesiae, quam deus in omnibus gentibus promisit et reddidit, quasi iustitiae suae causa separare, magisque intellegas, quam sit uera sentedicit, exitum autem suum non abluit. Ponit in quadam epistola sua quam scripsit ad Antonianum, rem quandam satis rei, de qua nunc agimus, necessariam; sed melius uerba eius inserimus. antecessores\', inquit, \'nostri quidam episcopi istic in prouincia nostra dandam pacem moechis non puta
Abbreviated transcription (Latin):
missi sunt in ecłam qui secundum uram et sicut uultis illius sententiam
baptismum non habebant : et tamen ecđa ñ perisse sed insuigenoris dignitate
ptotũ orbem sparsadominica frum̃ta mansisse: Ac ꝑ hoc siꝑturbati tamquã
ad aliquẽ portũ sic ad auctoritatem cypriani confugitis uidetis quem illic sco¬
pulum uester error offendat : Si autẽ iam nec illuc confugere audetis sine
ullo luctamine naufragatis : porro autem cyprianus aut non sensit omnino
quod eum sensisse recitatis aut hoc postea correxit in regula ueritatis
aut hunc quasi nȩuum sui candidisimi pectoris cooperuit ubere cari¬
tatis dum inuitatae ecdesiae toto orbe crescentis et copiosissime de¬
fendit et perseuerantissime tenuit uinculũ pacis: scriptum ẽ enim: Ca¬
ritas cooperuit multitu dinem peccatorum Accessit hucetã qđ tã quam
sarmentum fructuo sissimum siquidineo fuerat emendandum p̃ur¬

Expanded text:
missi sunt in ecclesiam, qui secundum uestram et, sicut uultis, illius sententiam missi sunt in ecclesiam, qui secundum uestram et, sicut uultis, illius sententiam baptismum non habebant, et tamen ecclesiam non perisse, sed in sui generis dignitate per totum orbem sparsa dominica frumenta mansisse. ac per hoc si perturbati tamquam ad aliquem portum sic ad auctoritatem Cypriani confugitis, uidetis, quem illic scopulum uester error offendat; si autem iam nec illuc confugere audetis, sine ullo luctamine naufragatis. Porro autem Cyprianus aut non sensit omnino, quod eum sensisse recitatis, aut hoc postea correxit in regula ueritatis aut hunc quasi naeuum sui candidissimi pectoris cooperuit ubere caritatis, dum unitatem ecclesiae toto orbe crescentis et copiosissime defendit et perseuerantissime tenuit uinculum pacis; scriptum est enim: Caritas cooperit multitudinem peccatorum. accessit huc etiam, quod tamquam sarmentum fructuosissimum, si quid in eo fuerat emendandum, pur
Abbreviated transcription (Latin):
todiriquẽ ã modũ scriptura canonica totlinguarũ litteris et ordine ac succes¬
sione cae lebrationis ecclesiasticae custoditur contra quã tam̃ ñ defuer̃ qui sub
nominibus apłorũ multa confingerent frustra quidem quia illa sic cõmen¬
data siccelebrata sic nota ẽ uerum quid possit aduersus litteras ñ canoni¬
ca auctoritate fundatas etiã hic demonstrauit impieconatus audaciae qđ
et ad uersus eas quȩ tanta notitiae mole firmatae sunt sese erigere ñ p̃tor¬
misit : Nos tamen duas obres ñ negam: illud sensisse cyprianũ : qđ et stilus
eius habet quandam propriã faciem quapos sit agnosci : et qđ ibi magis contra
uos causanrã de monstratur inuictior uraẽ separationis p̃sumptio uideli¬
cet pͥemacula remini peccatis alienis tota facilitate subuertitur cum apparet
inlitteris crpriani communicata eẽ cũ peccatorib: sacramenta cumam¬

Expanded text:
todiri, quem ad modum scriptura canonica tot linguarum litteris et ordine ac succestodiri, quem ad modum scriptura canonica tot linguarum litteris et ordine ac successione celebrationis ecclesiasticae custoditur, contra quam tamen non defuerunt qui sub nominibus apostolorum multa confingerent frustra quidem, quia illa sic commendata, sic celebrata, sic nota est; uerum quid possit aduersus litteras non canonica auctoritate fundatas, etiam hinc demonstrauit impiae conatus audaciae, quod et aduersus eas, quae tanta notitiae mole firmatae sunt, sese erigere non praetermisit. Nos tamen duas ob res non negamus illud sensisse Cyprianum, quod et stilus eius habet quandam propriam faciem, qua possit agnosci, et quod ibi magis contra uos causa nostra demonstratur inuictior uestraeque separationis praesumptio, uidelicet ne macularemini peccatis alienis, tota facilitate subuertitur, cum apparet in litteris Cypriani communicata esse cum peccatoribus sacramenta, cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui propterparia sacramenta nec ipsos hereticos audec Reb aptitare si c̃
non aequatur meritis petri quisquis non cogit gentes iudaitare: sed illa pe¬
trinon tantum claudicatio uerũetiam correctio scripturis ca nonicis con¬
tinee᷑ : Erprianus autẽ sensisse aliterdebaptismo quã forma et consuetudo
habebat eccłȩ. ñ in canonicis sed in suis et in concilu litteris inuenitur : corre¬
xisse autẽ istã sententiã ñ in uenitur. ñ in congruent᷑ tamen detali uiro ex¬
istimandũ .ẽ qđ correxerit : et fortasse suppressumsit ab eis qui hoc erro¬
re nimium delectati sunt et tanto uel ut patrocinio carere noluerunt: Quã¬
quã non desint qui hoc cyprianum prorsus ñ sensisse contendant sed sub eius
nomino a prae sumptoribus atq mendacibus fuis se confictũ : Neque eNim
sic potuit integritas atq: noticia litterarũ unius quã libet inluftris epĩcus¬

Expanded text:
qui propter paria sacramenta nec ipsos haereticos audet rebaptizare, sicut qui propter paria sacramenta nec ipsos haereticos audet rebaptizare, sicut non aequatur meritis Petri, quisquis non cogit gentes iudaizare. sed illa Petri non tantum claudicatio uerum etiam correctio scripturis canonicis continetur; Cyprianus autem sensisse aliter de baptismo, quam forma et consuetudo habebat ecclesiae, non in canonicis sed in suis et in concilii litteris inuenitur. correxisse autem istam sententiam non inuenitur: non incongruenter tamen de tali uiro existimandum est, quod correxerit et fortasse suppressum sit ab eis, qui hoc errore nimium delectati sunt et tanto uelut patrocinio carere noluerunt. quamquam non desint, qui hoc Cyprianum prorsus non sensisse contendant, sed sub eius nomine a praesumptoribus atque mendacibus fuisse confictum. neque enim sic potuit integritas atque notitia litterarum unius quamlibet inlustris episcopi cus
Abbreviated transcription (Latin):
in resicut ingeniũ tuum nour facillime ꝑspicis totã causam urãm penitus
euersam et extinitam : sienim sacramenta cum peccatorib: cõmunicando si¬
cut putatis perut ecclesia quae fuerat in orbeterrarum nãuos id eo separas¬
tisiam prius totaperierat cum sicut dicit erprianus in eam sine baptis moam
mittebantur. ac sic necipse cyprianus habebat in quaecdesia nasceretur
quantomagis multo posterior ur̃ auctor pater quedonatus si autẽ illo tẽ¬
pore cum in eã sineb aptismo amittebancur erattamen eclesia quae pare¬
ret cyprianum pareret edonatum manifestum ẽ ñ contaminari iustos
peccatis alienis quandocum eis sacramenta communicant. Acper hoc separa¬
tionẽ qua existis ab unitate qua excusatione possitis abluere non habetis im¬
pletur que in uobis scaẽ scripturae illud oraculum filius malus ipseseiustũ
dicit exitum autẽ suum non abluit: meriti sautem cypriani sic ñ aequatꝰ

Expanded text:
in re, sicut ingenium tuum noui, facillime perspicis totam causam uestram penitus in re, sicut ingenium tuum noui, facillime perspicis totam causam uestram penitus euersam et extinctam. si enim sacramenta cum peccatoribus communicando, sicut putatis, periit ecclesia, quae fuerat in orbe terrarum — nam uos ideo separastis —, iam prius tota perierat, cum, sicut dicit Cypmittebantur: ac sic nec ipse Cyprianus habebat in qua Ecclesia nasceretur; quanto magis multo posterior vester auctor paterque Donatus? Si autem illo tempore, cum in eam sine baptismo admittebantur. erat tamen ecclesia, quae pareret Cyprianum, pareret et Donatum, manifestum est non contaminari iustos peccatis alienis, quando cum eis sacramenta communicant. ac per hoc separationem, qua existis ab unitate, qua excusatione possitis abluere, non habetis impleturque in uobis sanctae scripturae illud oraculum: Filius malus ipse se iustum dicit. exitum autem suum non abluit. Meritis autem Cypriani sic non aequatur,
Abbreviated transcription (Latin):
re quod necapłis consensit dñsutante tempustitania colligerent. auctã
quam ipsis paleam ferre ec aream purgare concessum sit paleas conarentur
Atritico separare : Quod unum quemq alienis peccatis maculari non pos¬
se monstrauit quam sibi omnes impieseditionis auctores solã causã separa¬
tionis assumunt : Quod in eo ipso in quoaliter sapuit collegas diuersa sentien¬
tes nec uidicandos nec aiure communionis amouendos eẽ decreuit : Quodin
ea ipsa epistola adiubaianum quae in concilio cuius auctoritatem ad rebab¬
titandum sequi uos dicitis primitus recitata .ẽ cũ fatcatur in p̃teritũ sic eg̃
amissos in ecclesiam qui fuerant a libibaptitati ut denuo ñ baptitarentur un¬
deillos sinebaptismo fuisse arbitratur tantũ tamen ponit utilitatis esalabri¬
tatis in paceeccłȩ ut ꝓpter illam ñ eoscredat ab eccłe munerib: separari: qua

Expanded text:
re, quod nec Apostolis concessit Dominus, ut ante tempus zizania colligerent, aut re, quod nec Apostolis concessit Dominus, ut ante tempus zizania colligerent, aut quam ipsis paleam ferre et aream purgare concessum sit, paleas conarentur a tritico separare, quod unumquemque alienis peccatis maculari non posse monstrauit, quam sibi omnes impiae seditionis auctores solam causam separationis adsumunt, quod in eo ipso, in quo aliter sapuit, collegas diuersa sentientes nec iudicandos nec a iure communionis amouendos esse decreuit, quod in ea ipsa epistula ad Iubaianum, quae in concilio, cuius auctoritatem ad rebaptizandum sequi uos dicitis, primitus recitata est, cum fateatur in praeteritum sic esse admissos in ecclesiam, qui fuerant alibi baptizati, ut denuo non baptizarentur, unde illos sine baptismo fuisse arbitratur, tantum tamen ponit utilitatis et salubritatis in pace ecclesiae, ut propter illam non eos credat ab ecclesiae muneribus separari? Qua
Abbreviated transcription (Latin):
quã ita ex eis testi monium proferatur. ut contra sentire non liceat sicubi
forte aliter sapuerunt quã ueritas postulat: In eo quippe numero sumꝰ
ut non dedignemur etam nobis dictũ ab apło accipere et siquid alit̃ sapitis id quoq
uobis ds̃ reuelauit iAlerũ tamen in qđ puenimus in eo ambulemus in illauia scilicet
qđ ẽ xp̃s dequauia psalmus ita loquitur ds̃ misereatur nr̃i etbenedicat nos:
inluminat uultũ suũ suꝑnos ut cognoscamus in terrauiã tuã i n omnib gentib:¬
salutaretuũ : Deinde si cr̃priani scĩ epĩ et gloriosi martyris tedelectat aucto¬
ritas quam quidem sicut dixi acanonics auctoritate distinguimus cur
in eo tenondelectat quod unitate orbisterrae atq: omniũ geñtiũ et diligendo
tenuit et disputando defendit. Quod eos qui setamquã iustos ab ea separare uo¬
luissent arrogantissimos et suꝑbissimos iudicauit in ridenseos hoc sibi assume¬

Expanded text:
quam ita ei eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi quam ita ei eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi fOl\'te aliter sapuerunt, quam ueritas postulat. in eo quippe numero sumus, ut non dedignemur etiam nobis dictum ab apostolo accipere: Et si quid aliter sapitis, id quoque uobis deus reuelabit. uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambulemus, in illa uia scilicet, quae est Christus, de qua uia psalmus ita loquitur: Deus misereatur nostri et benedicat nobis; inluminet uultum suum super nos, ut cognoscamus in terra uiaum . 36. Deinde si sancti Cypriani episcopi et gloriosi martyris te delectat auctoritas, quam quidem sicut dixi, a canonica auctoritate distinguimus; cur in eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium, et diligendo tenuit, et disputando defendit: quod eos qui se tanquam justos ab ea separare voluissent, arrogantissimos et superbissimos judicavit, irridens eos hoc sibi assume
Abbreviated transcription (Latin):
dere : Ipsos tamen quorum inuenturus .ẽ fidem in terra ꝑtotũ agrũ cũti¬
taniis crescere dubitare fasnon ẽ : Ipsa ẽ ergo eccła quae intra sagenam do¬
minicam cũmalis piscibus natat a quibus corde semꝑ et morib separatur
atq discedit ut ex hibeatur uiro suo gloriosa ñ habens maculam neq ru¬
gam : Corporalem autem separationem in litoremaris hoc ẽ infine saeđi
expectat corrigens quos pote satolerans quoscorrigere non potest non ta¬
men propter eorũ quos non corrigit iniquitatẽ ipsabonorum deserit
unitatem : Noliergo frater contra diuina tam multata inclara tã indu¬
bitata testimonia colligere uelle calumnias ex episcoporum scriptis siue
nrõrum sicut hilarii siue antequam parsdonati separa retur ipsius uni¬
tatis sicut crpriani et agrippini : Primo qui a hocgenus litterarum
ab auctoritate canonis distinguendum .ẽ nonenim sic leguntur. tam¬

Expanded text:
dere. ipsos tamen, quorum inuenturus est fidem in terra, per totum agrum cum zidere. ipsos tamen, quorum inuenturus est fidem in terra, per totum agrum cum zizaniis crescere dubitare fas non est. Ipsa est ergo ecclesia, quae intra sagenam dominicam cum malis piscibus natat, a quibus corde semper et moribus separatur atque discedit, ut exhibeatur uiro suo gloriosa non habens maculam neque rugam. corporalem autem separationem in litore maris, hoc est in fine saeculi expectat corrigens, quos potest, tolerans, quos corrigere non potest; non tamen propter eorum, quos non corrigit, iniquitatem ipsam bonorum deserit unitatem. Noli ergo, frater, contra diuina tam multa, tam clara, tam indubitata testimonia colligere uelle calumnias ex episcoporum scriptis siue nostrorum sicut Hilarii siue, antequam pars Donati separaretur, ipsius unitatis sicut Cypriani et Agrippini primo, quia hoc genus litterarum ab auctoritate canonis distinguendum est. non enim sic leguntur, tam
Abbreviated transcription (Latin):
paratione pauca sed multa perseipsa : non extingunt electos dĩ congregandos
in fine sacculi sicut eu angelium loquitur aquattuor uentis a sum mis caelo¬
rum usque ad terminos corum . Ipsorum enim uoxest saluum mefac dñe
etd ñs dicit interabundantiam iniquitatis qui perseuera uerit usq infinẽ
hic saluus erit Deniq non unum hominem sed plures in eodem psalmo
loqui consequentia docent ubidicitur tud ñe seruabis nos et custo dies nos
a generatione hac in aeternum : Propter hanc enim abundantiam iniqui¬
tatis quam dñs futuram esse predixit : etiam illud positum est : cum uene¬
rit filius hominis putas inueniet fidem in terra Dubitatio enim cuncta
scientis nram in illo dubitationem prȩfigurauit : quando ecclesia ex mul¬
tis de quibus multum sperauit saeped ecepta quod aliter quam credebantꝰ
inuenti sunt sic ꝑturbatur in sus utdenullo facileboni aliquid uelitere¬

Expanded text:
paratione pauca sed multa per se ipsa; non extingunt electos dei congregandos paratione pauca sed multa per se ipsa; non extingunt electos dei congregandos in fine saeculi, sicut euangelium loquitur, a quattuor uentis, a summis caelorum usque ad terminos eorum. ipsorum enim uox est: Saluum me fac, doet dominus dicit: inter abundantiam iniquitatis qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. denique non unum hominem sed plures in eodem psalmo loqui consequentia docent, ubi dicitur: T u, domine, seruabis nos et custodies nos a generatione hac in aeternum. propter hanc enim abundantiam iniquitatis, quam dominus futuram esse praedixit, etiam illud positum est: Cum uenerit filius hominis, putas inueniet fidem in terra? dubitatio enim cuncta scientis nostram in illo dubitationem praefigurauit, quando ecclesia ex multis, de quibus multum sperauit, saepe decepta, quod aliter, quam credebantur, inuenti sunt, sic perturbatur in suis, ut de nullo facile boni aliquid uelit cre
Abbreviated transcription (Latin):
semo pro uobis ingratiadĩ quaedataẽ uobis in xp̃oihũ quia in omnibus ditati
ests inillo in emin uerbo eti nomni scentia sicut testimonium xp̃i confir¬
enatum est in uobis itaut nihil uobis desit in ulla gratia putaremus omnes
corinthios carnales et animales non percipientes quae sunt sp̃s dĩ contentiosos
aemulos secundum hominem ambulantes : itaq ec totus mundus in maligno
positis est propter ⁊ itania quae sunt pertotum mundum : et xp̃s propitiator
ẽ. peccatorum nrẽrũ non tantum nrõrum sedectotius mundi ꝓptertriticum
qđ ẽ pertotum mundum : refrigescit autẽ caritas multorum ꝓpt̃ scanda¬
Torum abundantiã quanto magis magisq glorificato xp̃i nomine c̃ongregan¬
tur incommunionẽ sacramentorum eiusetiã maligni et ꝑseueranter omni¬
nopuers : Sed tamen tãquã palea de area dominica ñ nisi ultima uentilatio¬
ne separandi. non extingunt isti frumenta dominica in eorum quidem com¬

Expanded text:
er pro uobis in gratia dei, quae data est uobis in Christo Iesu, quia in omnibus ditati estis in illo, in omni uerbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in uobis, ita ut nihil uobis desit in ulla gratia, putaremus omnes Corinthios carnales et animales, non percipientes, quae sunt spiritus dei, contentiosos, aemulos, secundum hominem ambulantes. itaque et totus mundus in maligno positus est propter zizania, quae sunt per totum mundum, et Christus propitiator est peccatorum nostrorum, non tantum nostrorum sed et totius mundi propter triticum, quod est per totum mundum. Refrigescit autem caritas multorum propter seandalorum abundantiam, quanto magis magisque glorificato Christi nomine congregantur in communionem sacramentorum eius etiam maligni et perseueranter omnino peruersi sed tamen tamquam palea de area dominica non nisi ultima uentilatione separandi. non extingunt isti frumenta dominica in eorum quidem com
Abbreviated transcription (Latin):
Nomino dilectissimo et in xp̃i membris honorando fratriualentino et sratrib¬
Do uncerom sents same ustimus indño salutem: Cresconium felicem etalium felic̃ẽ
seruos qui ex ura congregatioe ad nos uenerunt nobiscum egisse pas¬
cha nouerit caritas ur̃a quos ideo tenuimus aliquanto diutius ut instruccio¬
res aduos redirent aduersus nouos haereticos pelagia nos in quorum er¬
rorem cadit : quiputat secundum aliqua merita humana dari gratiam di
quando adudicium dñsuenerit non iudicari hominem secundum opera
sua qui iam per aetatem uti pocuit libero uoluntatis arbitrio nichilomi¬
nus inerrore ẽ solienim paruuli qui nondum habent opera propria.
uelbona uel mala secundum solum originale peccatum damnabuntur.
quibus perla uacrum regenerationis non subuenit gratia saluatoris cete¬
riautem omnes quiiam utentes libero arbitrio sua propria peccata origi¬
nali peccato insuper addiderunt. side potestate tenebrarum pergratiam

Expanded text:
CTISSIMO ET IN CHRISTI MEMBRIS HONORANDO FRATRI VALENTINO ET FRATRIBUS, QVI TECUM SUNT, AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Cresconium, Felicem et alium Felicem dei seruos, qui ei uestra congregatione ad nos uenerunt. nobiscum egisse pascha nouerit caritas uestra. quos ideo tenuimus aliquanto diutius, ut instructiores ad uos redirent aduersus nouos haereticos Pelagianos, in quorum errorem cadit, qui putat secundum aliqua merita humana dari gratiam dei,quando ad iudicium dominus uenerit, non iudicari hominem secundum opera sua, qui iam per aetatem uti potuit libero uoluntatis arbitrio, nihilo minus in errore est. soli enim paruuli, qui nondum habent opera propria uel bona uel mala, secundum solum originale peccatum damnabuntur, quibus per lauacrum regenerationis non subuenit gratia saluatoris. ceteri autem omnes, qui iam utentes libero arbitrio sua propria peccata originali peccato insuper addiderunt. si de potestate tenebrarum per gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
modumate sicut michi indicasti postulauit adomnia illi respondere non gra¬
ueris . Quod et ante facere potuisti scies enim cum legeris. nichil pene amedic¬
tum quodipsenon noueris aut quodme tacente nosse non poteras: sed hoc
opusm eum habea srogo cum cȩteris. quorum studiqsis conuenire. tum uero illud
quodflagito ħ abeat ipse cuihoc potissimum congruit. ecceteri quos non parũ
istadelectant quem ammodum abstedicipossunt. interquos et ipse sumuiuas semꝑ¬

Expanded text:
modum a te, sicut mihi indicasti, postulauit, ad omnia illi respondere non gramodum a te, sicut mihi indicasti, postulauit, ad omnia illi respondere non graueris, quod et ante facere potuisti. scies enim, cum legeris, nihil paene a me dictum, quod ipse non noueras aut quod me tacente nosse non poteras. sed hoc opus meum habeas rogo cum ceteris, quorum studio scis conuenire. tuum uero illud, quod flagito, habeat ipse, cui hoc potissimum congruit, et ceteri, quos non parum ista delectant, quem ad modum abs te dici possunt, inter quos et ipse sum. uiuas sem
Abbreviated transcription (Latin):
incerissimo fratri et compresbitero dõgratias augustinus indnõsalutem : Quaes¬
tiones tibi propositas michi delegare maluisti non ut opinor pigricia. sed quodea
quoque ipsa quȩ nostilibentius pernosaudis dumnos nimisdiligis: At ego ꝓpterea
malebam ate illas aperiri quod illeipse amicus qui eas proposuit quantum ex hoc
conicidatur quod michi ad quasdam epistolas non rescripsit quasi nos uerecunda¬
tur sequi : Viderit quam obcausam. hoctamen suspicor. ñ ec suspiciomea uel ma¬
liuola est uel ab surda cum et optime noueris quantum eum diligam. quantoq
michi dolorisit quod nondum xp̃ianus est: et utiq: non in conuenienter arbitror
eum quem uideo michi rescribere noluis se. nichil sibi a mescribi uoluisse : Proin¬
de obsecrote ut quem ammodum egotibi parui atq: intermeas artissimas occu¬
pationes tuam scam michiq carissimam uoluntatem offendere timuiut facerẽ
quod petisti łtatuquoq: facias quod peto . Hoc est autem ut breuiter quem am

Expanded text:
INCERISSIMO FRATRI ET CONPRESBVTERO DEOGRATIAS AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti non, ut opinor, pigritia, sed quod ea quoque ipsa, quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. at ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse amicus, qui eas proposuit, quantum ex hoc conici datur, quod mihi ad quasdam epistulas non rescripsit, quasi nos uerecundatur sequi; uiderit quam ob causam. hoc tamen suspicor nec suspicio mea uel maliuola est uel absurda, cum et optime noueris, quantum eum diligam quantoque mihi dolori sit, quod nondum Christianus est, et utique non inconuenienter arbitror eum, quem uideo mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me scribi uoluisse. proinde obsecro te, ut, quem ad modum ego tibi parui atque inter meas artissimas occupationes tuam sanctam mihique carissimam uoluntatem offendere timui, ut facerem, quod petisti, ita tu quoque facias, quod peto. hoc est autem, ut breuiter, quem ad
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt et tunc primum pacem eius accipiunt: illo samplius humiliando istos lem¬
us suscipiendo utrosq diligendo utrisq sanandis materna caritate seruiendo:
Iabesepistolam prolixiorem fortasse quam uelles. ẽ& autem multo breuior site
tantum in respondendo cogitarem : Nunc uero etiam si tibinichil prosit nom puto
nichileis profuturam qui eam legere cumditimore et sine personarum acceptio¬
necurauerint. Amen

Expanded text:
fuerunt et tunc primum pacem eius accipiunt, illos amplius humiliando, istos lenfuerunt et tunc primum pacem eius accipiunt, illos amplius humiliando, istos lenius suscipiendo, utrosque diligendo, utrisque sanandis materna caritate seruiendo. habes epistulam prolixiorem fortasse, quam uelles. esset autem multo breuior, si te tantum in respondendo cogitarem; nunc uero. etiam si tibi nihil prosit, non puto nihil eis profuturam, qui eam legere cum dei timore et sine personarum acceptione curauerint. amen