comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quanta felicita te ad quantas mise¬
posuerat in illis spiritũ scm̃ suum
habitans in eis ubi munc ẽqd̾ abi¬
it ⁊reliquit: qr ip̃i prius deliquere¬
ant et ad iracundiam prouccauer̃
ceptis eius obsequisi int̾ent᷑. Hiis
enim tantimi̾o sp̃t sanctus inserit᷑
ligencia sub repente ceꝑint ad peio¬
sum se habita torem suum sp̃m scõ
et eun quullum dederat uertunt
ad inirmcicias. Iuc quid simile
⁊ apls ad tessalonicenses sebẽs ait.
Neq enim uocauit uos dens ad ĩ¬
mundicicia s inscĩficatõe. Itaq

Expanded text:
quanta felicitate ad quantas misposuerat in illis Spiritum sanctum suum, habitans cum eis, ubi nunc est? quo abiit? Dereliquit eos, quia ipsi prius dereliquerunt, et ad iracundiam provocaverunt aeceptis ejus obsequi niterentur. His enim tamtummodo Spiritus sanctus inseriturligentia subrepente coeperint ad pejosum se habitatorem suum Spiritum sanctum, et eum qui illum dederat, convertunt ad inimicitias. Huic quid simile et Apostolus ad Thessalonicenses scribens, ait, Neque enim vocavit nos Deus ad im
Abbreviated transcription (Latin):
ñ saluatoris sit filius. Siqu
nature consorcium ⁊ ut ita dicã
pprietas rpõaru ex ista uoce sign¬
atur. In qua appllatione filii mis
S quomo filiꝰ in ꝑatris appel¬
latc̃e ueĩt dicens. Ego uem in
nomine ratris mei fui qui ppe
tantummꝰ ẽ innonime patris:
uenire salua ppuetate filii ad pa
ulus: in nouime eio qui ẽ ⁊ in
nomme del abraham isaac riac¬
ob uenit: deo ad eum lcquen te
sic dices fuus isił. qui est misit
ces eis deus abralam ysaac ⁊ia
cob mint me ad uos. Seruorũ
quupe iustorum qua les erant
de quib dix̾. Wandabo in spũ¬
in eo seuus meis ꝓphetis: in no¬
miue dei fcã est missio. Et qri
in onimpotentis teimicupatoe
uenerunt. Or uero filiiistt in
egypto comorantes didicem̃t
ar qui non sunt qͣideꝙ colere.
Et minicli pr̃es diumno honore
ueneraniz Consequens fuit ue
moyses in ens qui ẽ ad eos uoca¬

Expanded text:
ie Salvatoris nomen sit Filius: si quidem naturae consortium, et ut ita dicam proprietas personarum, ex ista voce signatur. In qua appellatione Filii, misEt quomodo Filius in Patris appellatione venit, dicens: Ego veni in 138 nomine Patris mei : Filii quippe tantummodo est in nomine Patris venire, salva proprietate Filii ad Patulus, in nomine ejus, qui est: et in nomine Dei Abraham et Isaac, et Jacob venit, Deo ad eum loquente: Sic dices filiis Israel, qui est, misit ces eis, Deus Abraham, Isaac, et Jacob misit me ad vos. Servorum quippe justorum quales erant de quibus dixit: Mandabo in Spiritu meo servis meis prophetis , in nomine Dei facta est missio. Et quiain omnipotentis Dei nuncupatione venerunt. Quia vero filii Israel in Aegypto commorantes, didicerunt eos, qui non sunt, quasi deos colere, et mundi patres divino honore venerari: consequens fuit, ut Moyses sub ejus, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
idem ⁊ de deo patre similr uaupan¬
dum. si quis sp̃m dei non habet iste
non est eius. Cui ruisum contra¬
num quis assumet dicens siqͥs
dei est in hoc sp̃e dei est. Unde scrib
nescitis quia templum dei estis:
Et in uob̾ habitat sp̃e dei. Et in
habitans in quibdam. cum mã¬
sent in eio spe quem dedit. ex quibꝰ
omnib in dissociabile et indiscre¬
tum timitatis substancia demos¬
tratur. Cum ergo ait xp̃e in uob̾¬
ẽ corpo quidem mortuum ꝓpt̾ pec¬
catum. uequaqͣm uiciis iaciuieq
deseruiens s mortificatu peccato
non comouetur adiucia. ⁊ neqͥqͣ
erit uitale peccatum: posquã autẽ
corpo peccato mortuum fuerit.xͦ
inhiis qui sua corpora mortifica¬
uerint presens sp̃mintam osten¬
dit per iusticiam oꝑum sua cori¬

Expanded text:
idem et de Deo Patre similiter usurpandum. Si quis Spiritum Dei non habet, iste non est ejus. Cui rursum contrarium si quis assumat, dicens: Si quis Dei est, in hoc Spiritus Dei est. Unde scribitur: Nescitis quia templum Dei estis, et in vobis habitat Spiritus Dei ? Et in habitans in quibusdam, cum manserit in eis Spiritus quem dedit . Ex quibus omnibus indissociabilis atque indiscreta Trinitatis substantia demonstratur. 41. Cum ergo ait: Si est, corpus quidem mortuum propter peccatum : nequaquam vitiis lasciviaeque deserviens, sed mortificatum peccato, non commovetur ad vitia: et nequaquam erit vitale peccato. Postquam autem corpus peccato mortuum fuerit, Christus in his qui sua corpora mortificaverunt, praesens Spiritum vitae ostendit per justitiam, sive corr
Abbreviated transcription (Latin):
hiis que tribuit neque cumdap¬
no ouo imꝑtit auis sic ⁊ spinto
non accipit quo dante non hab¬
uit. si enim prius quod ñ babe¬
tus est cessans habere quod tu¬
buit: quomodo igitur supra
de natuns incorpor alib dispu¬
tantes intelleximus sic ⁊inme
opnitum sanctum a filio acape
Id quod oue nature fuerat cog¬
norendum est: ⁊ non dantia ⁊
digniticare enbitanciam. Siqͥ¬
dem ⁊ alius eadem a putre accipe
dicitur quibus ipse subsistit¬
Neq enim quid aluid est
filius exceptis his que ei dan¬
tur a patre neq enim alia sub¬
stancia est spuitus sanctus p̃¬
ter id quod ei datur a filio pre¬
t̾ propterea autem ista dicunt᷑
ut eadem in truntate credamꝰ
ee uaturam spuitus sancti. cuiꝰ
est patris ⁊ filii. Quia e̾nimi¬
omnns humana uox nichil pot
aliud dicere quam corporalia ⁊
trinitas de qua minc nobis ser¬
mo est omnes materiales sub¬
stancias superat idcuro nullũ
uerbum pot̾ eipprie cooptan ⁊

Expanded text:
im quae tribuit, neque cum damno suo impertit aliis, sic et Spiritus non accipit quod ante non habuit. Si enim quod prius non habetus est, cessans habere 144 quod tribuit. Quomode naturis incorporalibus disputantes intelleximus, sic et nunc Spiritum sanctum a Filio accipere, id quod suae naturae fuerat, cognoscendum est, et non dantem et significare substantiam. Siquidem et Filius eadem a Patre accipere dicitur, quae est ipse subsisteNeque enim quid aliud est Filius, exceptis his quae ei dantur a Patre, neque alia substantia est Spiritus sancti praeter id quod datur ei a Filio. Propterea autem ista dicuntur, ut eamdem in Trinitate credamus esse naturam Spiritus sancti, quae est Patris et Filii. 38. Quia eomnis humana vox nihil potest aliud dicere, nisi corporalia; et Trinitas, de qua nunc nobis sermo est, omnes materiales substantias superat: idcirco nullum verbum potest ei proprie aptari,
Abbreviated transcription (Latin):
me superior in quo ait. Quale tẽ¬
pus significabat is qui ineis erat.
decreta in quib reuelatum ẽ.qr ũ¬
abi s nobis ministrabant ea que
nunc adiunciata sunt uobis per
ẜmone. set et in aliis lois quãpli¬
bo ut ibi ea que dei sunt nemono¬
hor qd̾ ait siquis autem sp̃m dei
non habet iste non est eius: Et ĩ¬

Expanded text:
at sermo superior, in quod aut quale tempus significabat is qui in eis erat decreta, in quibus revelatum est, bi, sed nobis ministrabant ea quae nunc annuntiata sunt vobis per sermone, sed et in aliis locis quamplurimis, ut ibi: Ea quae Dei sunt nemo nohoc, quod ait: Si quis autem spiritum Christi non habet, hic non est e
Abbreviated transcription (Latin):
romanos epistolam et tes¬
timonia queq nobis in il¬
lo uidentur presentimate¬
ne congruere ut uentilems
Ut iustisicatio inquit le¬
gis impleatur in uobis
quia non uixta carnem
ambulatis set iuxta spiritil
Qui enim uixta camnez sunt
ea q̃ camis sunt sapiunt
Q uiuo iuxta spnitum ea q̃¬
ca et pax. quia sapiencia carnis in¬
imica est deo. legi quippe deiusub
ꝯunt deo place̾ non posunt. uos aũt
non estis in canie s in sp̃ir sitamẽ¬

Expanded text:
Romanos 146 epistolae testimonium: quaeque nobis in illa videntur praesenti materiae congruere, ventilemus. Ut justificatio, inquit, legis impleatur in vobis: qui non juxta carnem ambulatis, sed secundum spiritum. Qui enim juxta carnem sunt, ea quae carnis sunt sapiunt. Qui vero juxta spiritum, ea qta et pax: quoniam sapientia carnis inimica est Deo: legi quippe Dei non sunt, Deo placere non possunt. Vos autem non estis in carne, sed in Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
dei precepta custodiat et uoluntati
illius subiciatur. Quamdui senu¬
possumꝰ. Cum autemtitillantez
subiererimus sub mis pedibs lux¬
uam. Et totqs nos ad sp̃us tuis¬
ferentes nequaquam fuerimus
in caine .i. in earnis passionib tẽ
subiciem̃ deo. Neq enim de car¬
ne hac in qua uiuimꝰ.⁊ in ciuo
uasculo nra amma continetur a¬
plicꝯ sermo est. qr omnes sc̃i cor¬
pore et carne currumdati placuert
deo. s ad id pocius qd̃ contra cei p̃ceꝑ¬
tu ⁊ humana scrietate perpetratur.
de quib ẽ. diliges dominũ deũtuũ.
et quod tibinon ius. ⁊ cetera. uix at
Sapienciam sp̃x suscepistis ⁊ uita
si quidem sp̃m dei habetis in uobio.
et copulans eum qui sehabuent do¬
tibꝰ scribr̃.siquis aũt sp̃m xp̃i nõ¬

Expanded text:
epta custodiat, et voluntati illius subjiciatur. Quandiu servpossumus. Cum autem titillantem subjecerimus nostris pedibus luxuriam, et totos nos ad spiritum transferentes, nequaquam fuerimus in carne, id est, in carnis passionibus, tunc subjiciemur Deo. Neque enim de carne hac in qua vivimus, et in cujus vasculo nostra anima continetur, Apostoli sermo est, quia omnes sancti, corpore et carne circumdati, placuerunt Deo: sed ad id potius quod contra Dei praeceptum ex humana societate perpetratur, de quibus est: Diliges Dominum Deum tuum . Et, Quod tibi non vis fieri, etsapientiam Spiritus suscepistis, et vitam siquidem spiritum Dei habetis in vobis. et copulans eum qui se habuerit Dontibus scribitur: Si quis autem spi
Abbreviated transcription (Latin):
non potestis ea sufferre mõ. adhue
enim tipo legis ⁊ umbre ⁊ ymagi¬
nibꝰ seruientes non poterant ne¬
ritatem cuius umbramlex porta
parielitus sp̃e ueritatis diriget uox
in omnem ueritate sua dectuna
et institutione uoc transferens a
in quo solo om̃is scuptiueritas
rosita est. Ipe ergo sp̃e ueritatis in¬
grediens puram ⁊ simplicem mẽ¬
tis signauit in uob̾ sciencia uen¬
tatis. Et semꝑ noua uet̾ib adiũ¬
gẽs dinget uq in omnem uerita¬
tez. Ad deum quoq patrem quidã
tas quam perfectõe tribuit deuo
mittens sp̃m ueritatis. qui c̃elen¬
tes in totam diuiget ueritatẽ. qui¬

Expanded text:
s ea portare modo . Adhuc enim typo legis, et umbrae, et imaginibus servientes, non poterant veritatem cujus umbram lex portaparacletus Spiritus veritatis, diriget vos in omnem veritatem, sua doctrina, et institutione vos transferens a icantem, in quo solo omnis Scripturae veritas posita est. Ipse ergo Spiritus veritatis, ingrediens puram et simplicem mentem, signabit in vobis scientiam veritatis, et semper nova veteribus adjungens, diriget vos in omnem veritatem. 34. Ad Deum quoque Patrem quidam tas . Quam perfectionem tribuit Deus mittens Spiritum veritatis, qui credentes in totam dirigat veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tui. Et iterum siderelique¬
rint filn eius legem meam
ꝙ prepositio consequenter
patris esse habet et filius.
et que filu ount ⁊ omnia¬
sunt et spiritus sancti. Aip
quippe de meo accipiet prop¬
terea ⁊ uentura annunciabit
uobis . Per spiritum siqͥ
conseditur. Unde ⁊ prophe
et quasi presentia intue ban¬
tur que erant deinceps se¬
cutura. Satis hec habunde¬
tatem de presenti euangelu
capitulo dixisse sufficiat.
Si quibus autem domino
reuelanent et inuicinam
ueritatem adducti sunt
magis q possunt certe eni¬
ere ueritatem. disputatiomi
eorum consedimus meliora
quibus ille suffiugatur
qui est spuritus ueritatis.
Et petunus eos qui lectiui
sunt ut ignorant imperiei¬
e studioq dent ueniam pa¬

Expanded text:
tui . Et iterum, Si dereliquetui . Et iterum, Si dereliquerint filii ejus legem meam  praeposito, consequenter Patris esse, habet et Filius, et quae Filii sunt, habet et Spiritus sanctus. Ait quippe, de meo accipiet, propterea et ventura annuntiabit vobis. Per Spiritum siquiconceditur. Unde et propheet quasi praesentia intuebantur, quae erant deinceps secutura. Satis haec abundeertatem de praesenti Evangelii capitulo dixisse sufficiat. Si quibus autem Dominus revelaverit, et in viciniam veritatis adducti sunt, magisque possunt cernere veritatem, disputationi illorum concedamus meliora, quibus ille suffragatur qui est Spiritus veritatis: et petimus eos qui lecturi sunt, ut ignoscant imperitiae, studioque dent veniam, cu
Abbreviated transcription (Latin):
possessi ouem que apatre ha¬
beatur et filio. Uerum que
pater habet iuxta subitun¬
ciam idest eteritatem. im¬
mutabilitatem incorruptio¬
nem ininuitabilem bonitatẽ
de se ⁊ in se subsistentem. h
cadem habet et filius et ut
plus inferant quicquid ip̃e
sanctus subsistunt. et que¬
cumque sunt silii hec eadez
et pater habet: proeulinde ab¬
suit dialeticorum tendicule ⁊
sophismata auentate pellã¬
uir. que ccrasionem impieta¬
tis ex pia predicatione capi¬
encia dicunt. Ergo ⁊ pacer ẽ
filius. ⁊ filius pater. Si eĩ
dixisset ominia quecumq ha¬
bet deus mea sunt habet ce¬
casionem impietas confin
gendi: Et uensimile qui iun¬
deretur esse mendacium. Cũ
uero dixerit omnia quecũ¬
q habet pater mea ount
patris nomine se filium de¬
claniuit. pateritatem qui
filius erat non usurpanit
quainquam ⁊ip̃e per adop¬
cionis gr̃am multorum sãc¬
torum oit pater secunouz
illud quod in ꝑsalmis le¬
gitur. si custodiennt filii

Expanded text:
possessionem, quae a Patre hapossessionem, quae a Patre habeatur ac Filio. Verum, quae habet Pater juxta substantiam, id est aeternitatem, immutabilitatem, incorruptionem, immortalitatem, bonitatem de se et in se subsistentem, haec eadem habet et Filius: et ut plus inferam, quidquid Filius ipse se subsistit, et quaecumque sunt Filii, haec eadem et Pater habet. Procul hinc absint dialecticorum tendiculae, et sophismata a veritate pellantur, quae occasionem impietatis ex pia praedicatione capientia, dicunt: Ergo et Pater est Filius, et Filius Pater. Si enim dixisset, omnia quaecumque habet Deus, mea sunt, haberet impietas gendi, et verisimile videretur esse mendacium. Cum vero dixerit, Omnia quae habet Pater mea sunt, Patris nomine se Filium declaravit, Paternitatem, qui Filius erat, non usurpavit: quanquam et ipse per adoptionis gratiam, multorum sanctorum sit Pater, secundum illud quod in Psalmis legitur, Si custodierint filii
Abbreviated transcription (Latin):
est abustue et de incorporalib
cunctis et maxime detrinita¬
te loquimur : glorificat istuq
falium sp̃x sanctus ostendens il¬
lum in apertum proferens. his
qui mundo corde eum intellig¬
ere et indere sunt cligni. et
scire oplendorem substancie
rificat patrem insinans eũ
nescientibus. qui enim ait
reuelat filium is qui ad cuscẽ¬
dapiencie peruenire merueĩt.
Morificat genitum suum q¬
tendens etus magnificencia
atq uirtutem. Set ipse filius
tribuens spiritum sanetum
hiis qui se dignos eius mui̾e
preparauerunt. ⁊ pandens eiꝯ¬
cus illum deinde interpretati¬
onem inferens quoisi dixisset
demeo accipiet protinus sub¬
recit omnia que babet pater¬
mea sunt ꝓpt̾ ea dixi de meo
accipiet. ⁊ annunciabit nobis
quodammodo loquens. lic¬
et a patre prccedat spuitus
ueritatis. et dedit ilis deus
opnitum sanctum petentibꝰ
sanctus mens est. ⁊ de meo
accipiet. Cane antem cum
ista dicuntur ne praue intel¬
ligencie labaris inuicium ⁊
putes rem esse aliquam et

Expanded text:
e est, et de incorporalibus cunctis, et maxime cum de Trinitate loquimur. Glorificat itaque Filium Spiritus sanctus, ostendens illum et in apertum proferens his qui mundo corde eum intelligere et videre sunt digni, et splendorem substantiaeus, glorificat Patrem, insinuans eum nescientibus, ipse enim ait: reentiae pervenire meruerunt, glorificat unigenitum suum, ostendens ejus magnificentiam atque virtutem. Sed et ipse Filius tribuens Spiritum sanctum his qui se dignos ejus munere praeparaverunt, et pandens ca: « Denique interpretationem inferens, quomodo dixisset, de meo accipiet. Protinus subjecit: Omnia quae habet Patmea sunt; propterea dixi: De meo accipiet, et annuntiabit vobis; quodammodo loquens, licet a Patre procedat Spiritus veritatis, et det Deus Spiritum sanctum petentibus Patris meus est, et de meo accipiet. Cave autem, cum ista dicuntur, ne prava intelligentia labaris in vitium, et putes rem esse aliquam et
Abbreviated transcription (Latin):
per de celestib ⁊ eternis ⁊ exhuo tr¬
actare que ꝯpt sunt. s camis⁊
dapiencia imorte sibi scciata itficit
eg qui iuxtu carnem gracliuntur.
et dapiunt. sapiencia uero six tran
et genera uiciorum. ⁊ ip̃oc quoq dem¬
ones qui ip̃os suggere intuntur. Ha¬
bebunt sub pedib sius. sapienciai
unmica ẽ deo. Inimioq quiux eo
reddit qui sius legib iuxerint.sͣ

Expanded text:
e de coelestibus et aeternis, 147 et his tractare quae spiritus sunt. Sed carnis sapientia, illico morte sibi sociata, interficit eos qui juxta carnem gradiuntur et sapiunt: sapientia vero spiritus,et genera vitiorum, et ipsos quoque daemones qui haec suggerere nituntur habebunt sub pedibus suis. Sapientia inimica est Deo. Inimicos quippe eos reddit qui su
Abbreviated transcription (Latin):
dei fiuꝯ approbatur. Quia ergo ⁊
tur habens filii ꝓprietate secund
qd̾ deus ẽ. non tamen filietate.
ut filius sit: ostendit quia unita¬
te sit uinctus ad filiuz. uñ ⁊ filii
dc̃ns ẽ spuitus ꝑ adopcionem suã¬
filios faciens eos qui se recipe uolu¬
erint. Quia enm inquit estis filu
dei misit pat̾ sp̃m filii sui ĩcordai
urã clamantem alba pater. Iste
lu missuis a patre deceb̾ om̃ĩa eos qͥ
infide xͥ perfecti sunt. Oinia at̾
illa que ꝯp̃naua sunt et intellec¬
tualia. Et ut breuiteruniueisa:
concludam. uentatis et sapiencie
ꝯacumenta docebit uerao. non qi
doctor et magister discipline quã
alunde ẽ consecuto. siquide hec eo¬
im ẽ qui sapienciam ⁊aites aliqͣs
studio industria que didisce̾. set:

Expanded text:
 Al. appellatus. Quia ergo Sptur, habens Filii proprietatem, secundum quod Deus est, non tamen filieitatem, ut Filius ejus sit, ostendit quia unitate sit junctus ad Filium. Unde et Filii dictus est Spiritus, per adoptionem faciens filios eos, qui se recipere voluissent. Qui enim, inquit, estis filii Dei, misit Pater Spiritum Filii sui in corda nostra, clamantem abba pater . Iste sus a patre: docebit omnia eos, qui in fide Christi perfecti sunt. Omnia autem illa quae spiritualia sunt et intellectualia: et ut 139 breviter universa concludam, omnia veritatis et sapientiae sacramenta. Docebit vero, non quasi doctor et magister disciplinae, quam aliunde est consecutus: siquidem hoc eorum est, qui sapientiam et artes aliquas studi
Abbreviated transcription (Latin):
exemplarib inuẽitur. s ⁊ ip̃e pat̃
deus om̃is consolationis dicit
consolans eos qui in omitubula¬
tõe sunt. ut ex ip̃is angustiis ꝑ
pacientia salutem primũ dehic
et ip̃e saluator est ẽ dicens. ecce
ego uobiscum sum usq ad consũ¬
quitur ut et pat̾ cumipis oit: qr
qui recipit fuium. recipit et patrẽ.
et mansionem cum pre facit a¬
pud eos filius qui digni aduentu
eius extiterunt s ⁊ ubi sp̃e ocus
faciens eos futura precine ⁊ alia
op̃c scĩ aspirtc̃e repletqs. Interros
deco. dixit cominꝰ domino mes
sede adextus meis. Si ergo dauid
sortes fidei lequitur. Oportebas
impleus cupturini quam p̾dix̃¬
eodemriusꝯ libro. qui per sp̃min¬
quit sanctum per os dauid pu¬
critui lecucus es. Quare fremue¬
runt gentes et populi meditatist
mania. Esaias quoq cum sermoe¬

Expanded text:
exemplaribus invenitur. Sed et Pater, Deus omnis consolationis dicitur: consolans eos qui in tribulatione sunt, ut ex ipsis angustiis 136 per patientiam salutem primum, dehinet ipse Salvator est, dicens: Ecce enim vobiscum sum usque ad consumquitur, ut et Pater cum ipsis sit, quia qui recipit Filium, recipit et Patrem: et mansionem Filius cum Patre facit apud eos, qui digni adventu ejus extiterint. Sed et ubi Spiritus faciens eos futura praecinere, et quae prophetalis operationis sunt, serdicens: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis? Si ergo David sortes fidei loquitur: Oportebat impleri Scripturam, quam praedixeodem rursus libro: Qui per Spiritum, inquit, sanctum ore David pueri tui locutus es: Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ? Isaias quoque cum sermo
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u pronunciatam: ip̃e lib̾ ꝓpħ̾e
a domino dictam ẽẽ cominemora:
Et audiui inquid ysaias uecem
comuni dicentem. quemmitta
et quis ibit ad ropulu istum.
et dic populo huic. aure audietis.
Et post ip̃e dominus ait et. Et cõ¬
uertentur et sanabo eos. ⁊ statim
apha: usqueqͦ domine: Cum el¬
ca que dominus ad ꝓpħam dixit.¬

Expanded text:
 pronuntiatam, ipse liber prophetae a Domino dictam esse commemorat. Et audivi, inquit Isaias, vocem Domini, dicentem: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? , inquit, et dic populo huic: Aure audietis . Et post alia ipse Dominus ait: Et convertentur, et sanabo illos. Et statim propheta: Quousque, Domine? cum enim Dominus ad Prophetam dixi
Abbreviated transcription (Latin):
mens fuii ⁊ non preuancabunt᷑.
Hec enim ip̃m qd non prena rca¬
ti ount nec spreuerunt patrem
eis fcũs ẽ in saluter uel obid quod
applłati sunt fiui cansa eis salu¬
tis effectus ẽ. que salus inxp̃o
domino contributa est. Angeli q
ad pastores uocefirmatur tice̾ns.
Ecce euangelizo uobis gaudiũ

Expanded text:
meus filii, et non praevaricabuntur? meus filii, et non praevaricabuntur? Hoc enim ipsum quod non praevaricati sunt, nec spreverunt patrem, eis factus est in salutem: vel ob idipsum quod appellati sunt filii, causa eis salutis effectus est. Quae salus a Christo Domino contributa, Angeli quoque ad pastores voce firmatur, dicentis: Ec
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti iustume̾e defendunt. qr
et in pluib aliis lccis ⁊ nũc inꝓ
ph̾e sermone uidex bonuo ꝯcub̾r
deus. Et econtrario quod uolut
uolint uelint noui et uet̾io testa¬
mentideus iusibiliu ⁊ inuisibi¬
lium ccclitor. Salua tore ⁊̃ in euã¬
gelio iustum et bonum patrem li¬
quido contestantez .ater uiste
mundus te non cognouit. Et
alio loco nemo bonus nisi unus
deꝯ. S et inueten loge alibi iꝯto
alibi bonus clicitur. Et inpsalm¬
ciam dilex. Et econtrario in ihere¬
nia. honuo dominus his qui sꝯti¬
nent eum. Ruisum in psalmis.
Quam bonus isił deus his qui
recto sunt corde. Et hec quidem
elat̾e̾ cõtua hr̃ticos strictum dc̃a sint.
empo autem ẽ ut ꝓpositum ꝓphe
ordinem prosequamur quuita
contexitur. ⁊ clixit. aut dubiũ
quin dominus: nonueppło m̾s fi¬
lii ⁊ non preuancabuntur. nou
erunt in quit similes his qui
generati sunt et exaltati. ⁊ eum
est eis insauitem .i. illis de quibꝰ
dominus ait. Nonne fi popuis

Expanded text:
Testamenti justum esse defendunt, quia et in plurimis aliis locis, et nunc in Prophetae sermone, judex bonus scribitur Deus, et e contrario quod nolunt,, licet nolint, novi et veteris Testamenti Deus, visibilium et invisibilium conditor, Salvatore etiam in Evangelio justum et bonum Patrem liquido attestante: Pater juste, mundus te non cognovit . Et in alio loco: Nemo bonus, nisi unus Deus . Sed et in veteri lege alibi justus, alibi bonus dicitur Deus. In Psalmtias dilexit . Et e contrario in Jeremia, Bonus Dominus his qui sustinent eum. Rursus in Psalmis, Quam bonus Deus Israel, his qui recto sunt corde . Et haec quidem e latere contra haereticos strictim dicta sunt. Tempus autem est, ut propositum Prophetae ordinem prosequamur, qui ita contexitur: Et dixit, haud dubium quin Dominus, Nonne populus meus filii, nec praevaricabuntur ? Non erant, inquit, similes his qui generati sunt et exaltati, et eum est eis in salutem, id est, illis de quibus Dominus ait: Nonne populus
Abbreviated transcription (Latin):
stancia. Et reaproce eoꝵ q̃ si m a¬
ita sermo contexitur. Adhuc mł¬
ta babeo uob̾ dr̃e. s non potestis ea
portare modo. Cum au̾t uenerit
ille spe uenitatis decebit uos ĩ om¬
a semetip̃o. s quecumq audierit
nunciabit uobis. Ille me clarifi¬
cabit quiꝰ de meo accipiet : ⁊ adnũ

Expanded text:
stantiam: et reciproce eorum quae ὁita sermo contexitur: Adhuc muta vobis dicere: sed non potestis ea + portare 13. modo. Cum enim venerit ille Spiritus veritatis, deducet vos in a semetipso, sed haec, quae audit, nunciabit 14. vobis. Ille me clarificabit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ cum filioẽ: ip̃e quoq sapi¬
encia subsistit et ueritas. Si eĩ
capax ẽẽt ꝯapiencie et ueritatis.
in id aliquanto descend̾et ut desi¬
neret habere quod aliunde susce¬
perat .i. sapienciam ⁊ ueritatẽ.
suuis sapiencia et ueritas ip̃e
onbalstens ñ separatur apatre
qui solus dapiens et ueritas scͥp¬
tumum Uocib predicatur eimi¬
dem curulumunitatis atq sb¬
a patris ñ discrepare sentencia.
Cum aũt silius sit ymago deũ
uisibilis et forma substancie erꝰ
quicumq ad hanc ymaguem
uł fortuam unaginanturatq
signaculum dei: bii qui form
et unagiie dei capiunt signati ꝑ
cum ⁊ in eo ducintur ad signacu
tide pleni: diuisiones oratiomi¬
omnnbꝰ oꝑante ergo pr̃e multi¬
plicem cansinatum plenitudĩe.
multiplicat eam fuius subsistẽ¬
tem ꝑ sp̃m sauctũ. Nuii enimper
sp̃m clatur ẜmo sapiencie alii ser¬
mo sciencie secundum eundẽ spi¬
utum. alii fices in eodem sp̃u que

Expanded text:
biliter cum Filio est, ipse quoque sapientia subsistit et veritas. Si enim capax esset sapientiae et veritatis, in id aliquando descenderet, 129 ut desineret habere quod aliunde susceperat: id est sapientiam et veritatem. Et Filius sapientia et veritas ipse subsistens, non separatur a Patre, qui solus sapiens et veritas, Scripturatum vocibus praedicatur. Eumdem circulum unitatis atque suba Patris non discrepare substantia. Cum autem Filius imago sit Dei invisibilis, et forma substantiae ejus, quicumque ad hanc imaginem, vel formam imaginantur, atque signaculum Dei, hi qui formam et imaginem Dei capiunt, signati per eum, in eo ducuntur ad signaculum fide pleni. Nam divisiones operatioomnibus . Operante ergo Patre multiplicem charismatum plenitudinem, multiplicat eam Filius subsistentem per Spiritum sanctum. Alii enim per Spiritum datur sermo sapientiae. Alii vero scientiae, secundum eumdem spiritum. Alii fides in eodem spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
riptum ẽ. non enim a semet ip̃o loqͥ
dio ⁊ iudico ⁊ alibi. Non pot̾ filio
ase face quicqͣm nͥ qued uiderit.
patremfaciente. sic eium inus
est pitri filius non iuxta sabel¬
in uicum patrem et filium ꝯfude¬
tes s uixta indiscretionem eẽntie
suic substuncie non pot̾ quicꝙͣ
absq patre facere. Quia separa¬
torum diueisa sunt oꝑa set iudẽs
filius operantem patrem ⁊ ip̃e o¬
peratur. Non enim secundo gra¬
du ⁊ post illum operans aut alia
quippe patris alia filii opemi eẽ ĩci pe¬
rent si uon equalit fierent. scp¬
tum est autem. que enim ille fac:
Hant dubium quin pat̾ e hec
temp oꝑandi eadem ⁊ simila sub
uolintatis nature ꝙ consorcm.
Nam a semetip̃o creditur loqur
tur unuieisa que loquitur. Hãe
opimonem sequentia uertu do¬
mini confumant dicentis. ille
quia demeo accipiet.⁊ rursum

Expanded text:
riptum est: Non enim a semetipso loquetriptum est: Non enim a semetipso loquetdio, et judico . Et alibi: Non potest Filius a se facere quicquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Si enim unus est Patri Filius, non juxta Sabellii dictum Patrem et Filium confundentis, sed juxta indiscretionem essentiae, sive substantiae, non potest quicquam absque Patre facere, quia separatorum diversa sunt opera, sed videns operantem Patrem, et ipse operatur, non secundo gradu, et post illum operans. Alia quippe Patris, alia Filii opera esse inciperent, si non aequaliter fierent. Scriptum est autem: Quae enim ille facit, haud dubium quin Pater, haec tempus operandi eadem et indissimilia, subsvoluntatis naturaeque consortium, non semetipso creditur loqui, itur universa quae loquitur. Hanc opinionem sequentia Domini verba confirmant, dicentis: Ille quia de meo accipiet. Rursum
Abbreviated transcription (Latin):
in ea que dicuntur erige̾ ut possit
ita scur que proseruntur quonio¬
ea nouit ille quiloquitur. Porro
deus simpler ⁊ incomposita specia¬
us q natura. neq aures ueq or¬
gana quib uox emittitur hab
S solitaria incomprehensi biliq
substancia niuus membris par¬
tibq componitur que qui dem¬
⁊ de filio ⁊ ce sp̃u sc̃o simuit accipi¬
enda. Siquando engo legnuus
inscripturis dix̃ dominꝰ dño mo.
⁊ albi dixit deus fiat lux ⁊ siqͣ
qui sapiencia ⁊ uentas est pater
suam nuinciat uoluntatem. cum
om̃e quod laiuitur sapiens u̾m¬
q subsistens insapiencia babeat ⁊
in substancia. liquide ergo est dr̃e
nt̾atis sp̃e qr sapiencie non potest
auoire filio lequerte que nescit ẽ
hoc ip̃m sit quod profertur afilio
ide. precedens deus de deo spx uerita¬
tis procetẽs aueritate. Consolat¬
or manans de consolatore. Deni¬
q ne quis illum a patris ⁊ filii uo¬
lnitute ⁊ scrietate discemeret se¬

Expanded text:
in ea quae dicuntur arrigere, ut possit in ea quae dicuntur arrigere, ut possit ita scire quae proferuntur, quomodo novit ea ille qui loquitur. Porro Deus simplex et incompositae spiritualisque naturae, neque aures, neque organa, quibus vox emittitur, habet; sed solitaria incomprehensibilisque substantia nullis membris partibusque componitur. Quae quidem de Filio et de Spiritu sancto similiter accipienda. 36. Si quando ergo legimus in Scripturis: Dixit Dominus Domino meo . Et alibi. Dixit Deus, fiat lux , et si qua qui sapientia et veritas est Pater suam nuntiat voluntatem, cum omne quod loquitur, sapiens verusque subsistens, in sapientia habeat et in substantia. Loqui 143 ergo ritatis Spiritusque sapientiae, non potest audire, Filio loquente, quae nescit, cum hoc ipsum sit quod profertur a Filio, id est procedens Deus de Deo, Spiritus ueritatis procedens a Veritate, consolator manans de consolatore. que ne quis illum a Patris et Filii voluntate et societate discerneret, sc
Abbreviated transcription (Latin):
Sulnator qui ⁊ ueritas ait. No
emin loquetur a semetipo. hoc ẽ
nous me me ⁊ sinemeo ⁊ome
patus arbitrio. quia inseparabił
me ẽ. Hec enim ip̃nd qd̾ subsistit
et ioquitur apatre et ame illiẽ.
Ego ueritatem loqnor.idẽ. inspi¬
roque loquitur. Siquidẽ sĩx ue
ritatis ẽ: dice̾ autem ⁊ loqui in tu¬
nitate. Non secundum consuetu
dum s iuxta formam incorpora
lium naturarũ. ⁊ maximetunta¬
tis que uoluntate suam ĩgent
in corda credẽciu et eorum in serit
quieam andire sunt digni. hec
Los quippe hommes quando de
aliqua read alterai loquimur p¬
mum quod uolumus mente ccripi¬
mus absq sermone deiide alte¬
lingue organum cõmonemꝰ. Et
quasi quddam plectium cordis de¬
cium collidentes uocalez somĩ em¬
ittiumus. Ꝙ uomodo gͥ uos lingu¬
a quam palato dentib q conlidi¬
mus. ⁊ictum a erem indiu̾sa elo¬
nota comunicemus malig: Ita
⁊ auclitorem uecesse ẽ patulas p̃¬
bere aures ⁊ nullo uicio cartan si

Expanded text:
Salvator, qui et veritas, ait: Non enim loquetur a semetipso, hoc est: non sine me, et sine meo et Patris arbitrio, quia inseparabilime est. Hoc enim ipsum, quod subsistit, et loquitur, a Patre et me illi est: Ego veritatem loquor, id est inspiro quae loquitur. Siquidem Spiritus veritatis est. Dicere autem et loqui in Trinitate, non secundum consuetuddum, sed juxtlium naturarum, et maxime Trinitatis quae uoluntatem suam ingerit in corda credentium. Item: Spiriteam audire sunt digni! hoc Nos quippe homines quando de aliqua re ad alterum loquimur, primum quod volumus, mente concipimus absque sermone. Inde in altelinguae organum commovemus, et quasi quoddam plectrum chordis dentium collidentes, vocalem sonum emittimus. Quomodo igitur nos linguam, quam palato dentibusque collidimus, et ictum aerem in divenota communicemus in alios, ita et auditorem necesse est patulas praebere aures, et nullo vitio coarctatas,
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupato ẽ oꝑatur in cordib
eorum qui ea incligent secũdũ ꝙ¬
scuptum est ⁊ humiles populi siu¬
consolatus ẽ. Unde et isqui hec:
benesicium fuerat consecuito cui
preclicaus lequebatur domino.
Scłm multitudinez doloru me¬
orum in corde meo exortatr̃es tue¬

Expanded text:
nuncupatus est, operatur in cordibus eorum qui ea indigent. Scriptum est enim: Et humiles populi consolatus est . Unde et his qui hoc beneficium fuerat consecutus, eum praedicans, loquebatur: Domine, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, co
Abbreviated transcription (Latin):
dret᷑ cieans uentum. D̾s qͥppe
flatꝰ quiper aeris motum efsi¬
ciuntur dispositione ꝯua educ̃
scdm illiro qd̾ alibi legunꝰ. qͥ pro¬
duc̃ uẽtos de thesauris sius. Re¬
ne aũt quod ⁊ ip̃a sen tencia nõ

Expanded text:
diceretur, creans ventum. Deus quippe flatus hos, qui per aeris motum efficiuntur, dispositione sua ducit: secundum illud quod alibi legimus: Qui producit ventos de thesauris suis . Bene autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
eo disputatumꝰ. Unded et p¬
paulus in epistola quam ad
ebreos scribit. alium eum ẽẽ
ab omnibus angelis demostr¬
at dicens. Cui enim angelo¬
rum diat aliquando sede a
dextris meis donec ponam ĩ¬
inicos tuq scabellimm pedum
tuorume Nonne omnes st̃

Expanded text:
eo disputavimus. Unde et Aeo disputavimus. Unde et Apostolus in Epistola quam ad Hebraeos scripsit, alium eum esse ab omnibus angelis demonstrat, dicens: Cui enim angelorum dixit aliquando: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Nonn
Abbreviated transcription (Latin):
angelus conueitibilis appar¬
ruerit. Omnes conuertibil¬
es erunt ⁊ licet non sint con¬
uersi. in beatitudine peiseue¬
rantes: quomodo et anicta
hominum corpora diuisibil¬
ia sunt. quam quam noni
omnia liuidantur : Quedã
enim eorum pars a diuisio¬
ne. et reliquorum similiu
sui naturam interpretant᷑.
his ita edisertis altenus sb¬
stancie ausibilibus et in¬
insibilibus creaturis spiritꝰ
sancrus ostenditur. Si aũt
hoc uerum est. impiissime qͥ¬
dam inter omnia connume¬
uant spiritu sanctum dicẽ¬
tes. n eo quod omma per
uerbum facta sunt adeo. et
spirtus sancti facturam sign¬
ifican. Neq enim unum
ex ominbus sz aluid extra
ostendimus diuidatur in ce¬
corporana ⁊ in incorporalia.
et conditus est spnitu sãc¬
tus: utiq aut insibilis aut
aut corporalis aut incorpor¬
alis. Uerum corpus nequa¬
quam erit sicut piius dixi¬
mus. cum doceat et sciencia
prestet et asensu ⁊ anima cap¬
tatur. S neq in uisibilis cre¬
atura est ut paulo ante de

Expanded text:
angelus convertibilis apparuerit, omnes convertibiles erunt, licet non sint conversi in beatitudine perseverantes: quomodo et cuncta hominum corpora divisibilia sunt, quamquam non omnia dividantur. Quaedam enim eorum passa divisionem, et reliquorum similium sui, naturam interpretantur. His ita edissertis, alterius substantiae a visibilibus in invisibilibus creaturis Spiritus sanctus ostenditur. Si autem hoc verum est, impiissime quidam inter omnia connumerant Spiritum sanctum: dicentes in eo, quod omnia per Verbum a Deo facta sunt, etSpiritus sancti facturam. Neque enim unum ex omnibus, sed aliud extra ostendimus, dividitur in corporalia, et in incorporalia: et conditus est Spiritus sanctus utique aut visibilis, aut est, corporalis, aut incorporalis. Verum corpus nequaquam erit, sicut prius diximus, cum doceat, et scientiam praestet, et a sensu et 121 anima capiatur. Sed neque invisibilis creatura erit, ut paulo ante de
Abbreviated transcription (Latin):
tit deus. s ⁊ aposcolo loquitur.
Que nunc adnunciata sunt
uobis per ecs qui euangelizaue¬
runt uobis sp̃u scõ misso cecelis
Et inlibro quisapiencie describr:
abhiis qui diuina carisiata cõ¬
secuti sunt: uox grates deo preft¬
rens destinanit. Queautẽin celis
sunt quis inuestigauit. uolun¬
tatem autem tuam quis cogno¬
uit. Misi qued tu dedisti sapien
elsis ⁊ oic correcte sunt semite eo¬
pum qui super terram erant et¬
placita tibi edactissime homines.
Qui presenti si quidem lectionei
nonsola sapientia dei .i. uingen¬
itus filius eius datur a patre. set
edicente. et ego rogabo patrem me¬
um et alium paraclitum dabis
uobis ut sit uobcum in etinĩ sp̃m
ueritatis. Et iterum para clito aut

Expanded text:
olus loquitur: Quae nunc annuntiata sunt vobis per eos qui evangelizaverunt vobis, Spiritu sancto misso de coelis . Et in libro qui Sapientia inscribitur, ab his qui divina charismata consecuti sunt, vox gratias Deo perferens destinatur. Quae autem in coelis sunt, quis investigavit? voluntatem autem tuam quis cognovit: nisi quod tu dedisti sapientelsis? Et sic correctae sunt semitae eorum, qui super terram erant: etplacita tibi edocti sunt homines . Et in praesenti siquidem lectione, non sola sapientia Dei, id est, unigenitus Filius ejus datur a Patre, sed Salvatore dicente: Et ego rogabo Patrem meum, et alium paracletum dabit vobis, ut sit vobiscum in aeternum, spiritum veritatis . Et iterum, Paracletus aut
Abbreviated transcription (Latin):
et ẜmo eius in sp̃usc̃õ sic̃ ad ques¬
cam iqquitur pat̾. in habitabo ĩ
bulabo. Et ad ip̃m quidam diug¬
it uroem. tu autem in scõ habitas
laus isrł. Altusquipe maitis ha¬
bitat. uuũ se conditorcreature.
hbitat uero et genitus filio ĩ
mente pura et corde crecencinz:
per fidem quupe habitare xp̃m in
intenore homine in sp̃ur. ait apłs
ita scribens in sp̃u iintenore
homine habitare xp̃or per fidem
in cordib ur̃is ipequeq de se lo¬
uatorur̃. Uememo inquit ego
⁊ pat̾: aut dubium qd quin ad
et mansionem arud eum faciemꝰ.
Porro sic ẜmo ip̃e contexitur.Si
fuabit et ego diligam eum et ad
illum uemienius ⁊ mansionem
apud illum faciemus. In alio qͦ
loco omis natura rõnabiluiz cre¬
aturarum domo dr ꝯiluatoris.

Expanded text:
o ejus in Spiritu sancto: sicut ad quosdam loquitur Pater: Inhabitabo in bulabo . Et ad ipsum quidam dirigit vocem: Tu autem in sancto habitas, laus Israel . Altus quippe in altis habitat universae conditor creaturae. Habitat vero et unigenitus Filius in mente pura, et corde credentium. Per fidem quippe habitare Christum, in interiori homine: in Spiritu ait Apostolus, ita scribens: In Spiritu, in interiori homine habitare Christum per fidem in cordibus vestris . Ipse quoque de se lovator, Veniemus, inquit, ego et Pater : haud dubium, quin ad et mansionem apud eum faciemus. Porro sic sermo iste contexitur: Si ater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . In alio quoque loco, omnis natura rationalium creaturarum, domus dicitur Salvatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
Cumuenerit in quit consolator
quos se dignos eẽ fecerit.⁊ ab oĩ
tristicia et perturba tr̃e irodit au¬
enos uerum in credibile qdel a
gaudium et ylantatem eis tri¬
buit. In tantum ut possĩt quis
deo grãs agere quod taliospite
dignus habeatur. ⁊ clicere dedis¬
tiletitiam in corde meo. Sempi¬
tña quippe leticia in eorum corde
uersatur. quorum spẽ sc̃s habit᷑¬
tor ẽ. Iste sp̃x consolator a filion
nuttiturnon secundum ange¬

Expanded text:
Cum venerit, inquit, consolator,Cum venerit, inquit, consolator,quos se dignos esse repererit, et ab omni tristitia et perturbatione reddit alienos, verum incredibile quoddam gaudium et hilaritatem eis tribuit, in tantum ut possit quis, Deo gratias referens quod tali hospite dignus habeatur, dicere, Dedisti laetitiam in corde meo . Sempiterna quippe laetitia in eorum corde versatur, quorum Spiritus sanctus habitator est. Iste Spiritus consolator a Filio mittitur, non secundum ange
Abbreviated transcription (Latin):
inthiis paulo ait. Nescitis quia
templu deiestis et sp̃e dei habitat
inuobis. Si aũt in domo ⁊ tẽplo
coinuenitur et sp̃t sõc ⁊ exhoc in¬
dusa tuintastis substancia de¬
mostratus Et post non multa
sanctus simuit ut pacet et filiꝰ
mentem et intenorez hominez
inhabitare deceatur: non dica
meptum s impiũ ẽ eum dre crea¬
turam. Disciplinas quippe uirtu¬
tes dico etartes ⁊ hiis contranas
pertuibattes et impicias et adiec¬
tiones inanimab habitare possi¬
bile ẽ non tamenut substantur¬
as s ut accidentes: Ciratam uͦ
naturam in sensu habitare in possi¬
q nuilla ambiguitate subsistes
amme ẽ habitator. ⁊ cordis: uulli
dubiumẽ quincum pre et filioc¬
corruptibilis ⁊ sempit̾inis secun¬
dum naturam patris ⁊ filii sp̃c sẽs
fanccus demostratus uniuersã
dese ambiguitatem et sopitione
abstulit ne unus de creaturs sb¬
stantiuis estimetur. set ħ isdem¬
spe dei sit quem exire de patre salu¬
atoris in euangelio uerba declarãt.

Expanded text:
uia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Si autem in domo et templo, co invenitur et Spiritus sanctus, ex hoc indivisa Trinitatis substantia demonstratur. Et post non multa sanctus, similiter ut Pater et Filius, mentem et interiorem hominem inhabitare doceatur, non dicam ineptum, sed impium est eum dicere creaturam. Disciplinas quippe, virtutes dico et artes, et his contrarias perturbationes, et imperitias, et affectus in animabus habitare possibile est: non tamen ut substantivas, sed ut accidentes. Creatam vero naturam in sensu habitare impossiulla ambiguitate subsistens, animae est habitator et cordis, nulli dubium est, quin cum Patre et Filio ccorruptibilis et sempiternus secundum naturam Patris et Filii Spiritus sanctus demonstratus, universam de se ambiguitatem abstulit, et suspicionem ne unus de creatis substantiis existimetur is qui spiritus Dei sit, quem exire de Patre Salvatoris in Evangelio verba declarant.
Abbreviated transcription (Latin):
sime. Unus est dominꝰ arna fites
unum baptisma: Qus non ex
ir̃a cegetur uenitate suscipere in¬
diffĩum sancte trinitatis. dum im
q insanu futuiu. ut ꝑfeccũ bap¬
tisma putet qd detur innõie pa¬
nomine prĩs ⁊ spesci fun uirable
pretinisso: aut certe in nominei
istẽ saxeiut ita dicam cordis et pe¬
uitus mentis aliene. ꝙ ita bapti¬
zare conetur ut ununi de precep
immo penitus apeccatis lilrra
re non potit quos a se existima¬
insuper sapientie et ueritatis .i.
um. ⁊ dispensatio ecclastice dis¬
pline inhac trmitate ꝑficit. Nã
cum samator discipilos suos ao
predicandum euangelium mise¬
pat̾q in eccła costituisse dicat᷑ pͥ¬

Expanded text:
sime: Unus est Dominus, una fides, unum baptisma. Quis non ex ipsa cogetur veritate suscipere indifferentiam sanctae Trinitatis, dum una que insanum futurum, ut perfectum baptisma putet id quod datur in nomine Panomipraetermisso: aut certe in nomine Fpossit existere saxei ut ita dicam cordis, et penitus mentis alienae: qui ita baptizare conetur, ut unum de praeceptzabit: immo penitus a peccatis liberare 131 non poterit, quos a se insuper sapientiae et veritatis, id est, um, et dispensatio Ecclesiasticae disciplinae in hac Trinitate perficitur. Nam cum Salvator discipulos suos ad praedicandum Evangelium misePater in Ecclesia constituisse dicatur, pr
Abbreviated transcription (Latin):
dunditur a corrore ꝑ quã cũect̾
rerficit et operatur et meo ẽ cuiꝰ
est manus sic ⁊oigito n sepat
amanu cuins est digito: Rei
cegͥ inequalitates ⁊mensuras
cimi dedeo crgitas. s intellige
cuiuldam alterius sapiencie
pocipatione sapiẽs inncupa¬
tur Siquidem multi sapiẽtes
dicuntur non ex sua natum s
ex comunicatione sapiencie:
đs uero non alterius participa
ens effectus dictus ẽ solꝰ sapi¬
eus set generans sapiencia
⁊ alios faciens sapientes que
sc̃us opt dicitur sapiencie. siqͥ¬
deminuer̾ib libris reffert̾ repl¬
etum esse ihinnaue a domino
sp̃u sapientis. Dic ergo solus sa¬
piens deus non accipiens aliũ¬
de sapienciaur. s sapientes faci¬
eus et generans sapientiam.
oolus est sapiens extra omne
qui per mincurntce eius sapiẽ¬
tes dicunt᷑. multitudo qui ppe sa¬
pienciu salus mundi.⁊ qui se¬
metip̃os crgngeunt hii s unt ga¬
pientes ⁊rinsum cum fu̾is cũ

Expanded text:
dividitur a corpore, per quam cuncta dividitur a corpore, per quam cuncta perficit et operatur, et in eo est, cujus est manus: sic et digitus non separatur a manu, cujus est digitus. Ice inaequalitates et mensuras, cum de Deo cogitas, et intellige cujusdam alterius sapientiae participationem, sapiens nominatur. Siquidem multi sapientes dicuntur, non ex sua natura, sed ex communicatione sapientiae. Deus vero non alterius sapientiaeens effectus, dictus est solus sapiens, et generans sapientiam, et alios faciens sapientes. Quae stus, qui dicitur veteribus libris refertur, repletum esse Jesum Nave a Domino spiritu sapientiae. Sicut ergo solus sapiens Deus, non accipiens aliunde sapientiam, sed sapientes faciens et generans sapientiam: solus est sapiens, extra omnes qui per nuncupationem ejus sapientes dicuntur: Multitudo quippe sapientium salus mundi : et, Qui semetipsos cognoscunt, hi sunt sapientes: Et rursum: Cum fueris cum
Abbreviated transcription (Latin):
ar spx ⁊̃ sc̃s: digitus dei secũdil
coniunctõem nature. patris. ⁊
silii nominatur. Si quidẽ in u¬
no de euangłiis adũso eos qui:
signis domini detrahelunt dicẽ¬
tes. In beel ebub principẽ demo¬
niorum eicit demonia. sciscitãs
saluatorait. Si ego in beelzebub
eicio demonia. filii nũ in quo eici¬
unt demonias Si aut ego indi¬
gito dei ei cio demonia ergo suꝑ¬
uenit iuꝙ regnũ dei. Hunc eudẽ
lccum alius euangelista descrbẽs.
loquentem intulit filium si ego
Siergo conunictus ẽ digito man¬
ui ⁊ manus ei cuius ẽ manus⁊
cligitus sine dubio ad eiuo sb̾
o corroraliu artuũ diu̾sitates ⁊ ĩ¬
cipias tͥ magnitudines ⁊ ineqͣli¬
tates etcetera corporum maiora
uł minora in embra confingere
dicens. Digitum amanũ et
manũ ab eocuius ẽ manus mł¬
ta mequalitate discrepare. Set¬
qr deincorporalib scriptura ut¬
loquitur unitate tantũ uoles
non ⁊̃ mensuram substancie
demostrure. Sic̃ ẽĩ manus non

Expanded text:
am sanctus, digitus Dei, secundum conjunctionem naturae Patris et Filii nominatur. Siquidem in uno de Evangeliis adversus eos qui signis Domini detrahebant, dicentes: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia : sciscitans Salvator ait: Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Si autem ego in digito Dei ejicio daemonia: ergo supervenit in vos regnum Dei . Hunc eumdem locum, alius Evangelista describens, loquentem intulit Filium: Si autSi ergo conjunctus est digitus manui, et manus ei cujus manus est: et digitus sine dubio ad ejus subso corporalium artuum diversitates: et incipias tibi magnitudines, et inaequalitates, et caetera corporum majora vel minora membra confingere: dicens, digitum a manu, et manum ab eo cujus est 128 maequalitatibus discrepare: quia de incorporalibus nunc Scriptura loquitur, unitatem tantum volens, non etiam mensuram substantiae demonstrare: sicut enim manus non
Abbreviated transcription (Latin):
tutem sp̃rscĩ uenientio suꝑ uos
Quo ueniente incorda credenciũ
impletur ẜino sapiencie et sciende
⁊ sic sp̃ales effecti suscipiunt sc̃ĩspt.
discipliua que possit eos ad omnẽ¬

Expanded text:
tus sancti venientis super vos . Quo veniente in corda credentium, implentur sermonibus sapientiae et scientiae, et sic spirituales effecti, suscipiunt Spiritus sancti disciplinam, quae possit eos
Abbreviated transcription (Latin):
bo ur̃io ñ premeoitan ad respoꝰ¬
dendum. Ego eim dabo robis
os ⁊ sapiencia eui non pꝯsint i
resiste̾. aut ⁊̃ contraore. Et inhis
quure dicens ñ cebẽ eos ẽẽ sollici¬
tos quid renderent contradicẽ¬
tib. qr in cadem hora dceanta¬

Expanded text:
editari ad respondendum. Ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere, aut contradicere . Et in his quippe dicens, non debere eos esse sollicitos, quid respondeant contradicentibus, quia in eadem hora doceant
Abbreviated transcription (Latin):
uob. Et in alio leco. si qua comu¬
uicatio sp̃e: cum habuent sapiẽci¬
tem: habebit quoq consor crũ ue¬
mine comumcatõe habemꝯ cum
io et adhue: comiuicato auter
ur̃a. cum pre et filio eio iburpo¬

Expanded text:
vobis . Et in alio loco: Si qua communicatio Spiritus. Cum habuerit sapientitem: habebit quoque consortium samine, communicationem habemus cum illo . Et adhuc: Communicatio autem nostra cum Patre et Filio eju
Abbreviated transcription (Latin):
panca ponemus. Arguens petr̾
ananiam in eoꝙ inuenditionẽ
agu cuuis se totum preciũ obtu¬
usse dicebat finudem fecisse ex
medio : scĩ sp̃t unitatem ad ces
non secundum numu. o uixt
substanciam comprobauit dic¬
ens. Anania quare compleint
dathanas cortum ut m̃tireris
sp̃iu sc̃o et abscondereo de precio
agri: Nonne manẽs t̾ maneb
tuo remistam. Non enim inẽ¬
Et qui sp̃uisco mentitur: mẽtit᷑
deo: nulli dubium est consorciũ
subsistit in deo. eotemm intłłr ⁊
quem dicimo eiꝯdeninature ẽẽ
cum pre. ⁊̃ a fuii diunitate non
diffeit. saluatore discente disci¬
pulis. Cum in sinagegas ⁊ pͥn¬
cipatus ⁊ potestates intrrdux̾ut
uet. nolite ẽẽ solliciti quonio aut
quid respondeatis. sꝑt enim sos

Expanded text:
pauca ponemus. Arguens Petrus Ananiam, in eo quod in venditione agri, cujus se totum pretium obtulisse dicebat, fraudem fecisset e medio: sancti Spiritus unitatem ad Deum, non secundum numerum, sed juxta substantiam comprobavit, dicens: Anania, quare complevit Satanas cor tuum, ut mentireris Spiritui sancto, et absconderes de pretio praedii? nonne manens tibi manebatuo rem istam ? non es. menet qui Spiritui sancto mentitur, mentitur Deo: nulli dubium est, consortiumsubsistit in Deo, eodem modo et quem diximus ejusdem naturae esse cum Patre, etiam a Filii divinitate non differt, Salvatore dicente discipulis: Cum in Synagogam ad principatus et potestates introduxerint vos, nolite solliciti esse, quomodo, aut quid respondeatis. Spiritus