comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in colũbe spe uenire maliuss. S
nõ erat dignũ: ut sp̃c malignus
ilã formã hoĩ odiosã fac̾et ĩ qua
spc̃. sc̃s appariturꝰ erat. Nõ gͦ nͥ ꝑ ser
pentẽ tẽptare ꝑmissus fuit diabł
tis aĩadu̾tere femina qͥret. Diabolꝰ
em̃ ꝑ ẜpentem temptabat: in qͦ loq̃¬
batur. Id̾oq s̾pens dictus ẽ eẽ calli¬
dior cũctis aĩantib t̾re. qr ut ait A
mali angłi: sic suꝑbia deiecti. nat᷑a
tñ sunt excellũtiores oĩb bestus.
pp̃ eminẽtiã rõnis. ꝙͣuis serpens ñ
rõnali aĩa. s spn diabolico possit sa¬
piẽtissimꝰ dici: Non gͦ mirũ. sidi¬
abolus spũ suo implens ĩpentem
sic̃ uates ĩplebat. sapiẽtissimũ red¬
tandũ ñ eleg̃ diabłs. s ꝑ qd̾ aĩal
ꝑmissus fuit. temptauit. Uñ ausꝰ

Expanded text:
nire maluisset. Sed non erat dignum ut spiritus malignus illam formam homini odiosam faceret, in qua Spiritus sanctus appariturus erat. Non ergo nisi per serpentem tentare permissus fuit diaboltis animadvertere femina quiret, diabolus enim per serpentem tentabat, in quo loquebatur. Ideoque serpens dictus est esse callidior cunctis animantibus terrae; quia, ut ait Amali angeli, licet superbia dejecti, natura tamen sunt excellentiores omnibus bestiis propter eminentiam rationis; quamvis serpens non rationali anima, sed spiritu diabolico possit sapientissimus dici. Non ergo mirum si diabolus spiritu suo implens serpentem, sicut vates implebat, sapientissimum redtandum non elegit diabolus, sed per quod animal permissus
Abbreviated transcription (Latin):
sciunt.: añ qm̃ fiant s nͭ om̃s: nͨͤ
ꝙ nesciant. S accipiend̾ ẽ hoc
de hiis quoꝵ cognitio bm̃ facit
cognitorẽ ut sũt ea: q̃ admist̾ uĩ
t̾nitatis ⁊ unitatis ꝑtinẽt. p¬

Expanded text:
sciunt antequam fiant; sed nec omnes, nec quod nesciant. Sed accipiendum est hoc de his quorum cognitio beatum facit cognitorem, ut sunt ea quae ad mysterium Trinitatis et unitatis pertinent.
Abbreviated transcription (Latin):
Mõuet nos inqͥt. si pͥmi homĩer¬
o nõ peccassẽt: uitrũ tales filios ẽent
⁊ eius filios pot̾at om̃ipotũtia c̾ato¬
ris mox natos. grandes fac̾e. S ut¬
młtis animalib p̾stitit. quoꝵ pulli ꝙͣ¬
uis suit ꝑuuli. tñ max ut nascunt᷑ :
currunt. ⁊ matrem sequũt᷑. Ecͣcͣ. hõi
nato: nͨ ad incessum pedes ydonei st̃.
nͨ manus saltem ad scalpendũ habi¬
mag̃ possunt esurientes flere qmͣ
sugg̾e. ꝓpͥeq infirmitati m̃tis ꝯgruit.
ħ infirmitas carnis. Hiis u̾b uidr in¬
Quibdam nõ absurde
placuit ꝙ filii ꝑui nasc̾ent᷑ ⁊ ꝑ acces¬
sum tp̃ris in statura. ⁊ in aliis. sic̃ ñt
ꝓfic̾ent. qd̾ nõ eẽt uicio ĩputand̾

Expanded text:
Movet nos, inquit, si primi homines non peccassent, utrum tales filios essent et ejus filios poterat omnipotentia Creatoris mox natos grandes facere. Sultis animalibus praestitit, quorum pulli, quamvis sint parvuli, tamen, mox ut nascuntur, currunt, et matres sequuntur: contra homini nato nec ad incessum pedes sunt idonei, nec manus saltem ad carpendum habimagis possunt esuriesugere, proprieque infirmitati mentis congruit haec infirmitas carnis. His verbis videtur inQuibusdam non absurde placuit quod filii parvi nascerentur, et per accessum temporis in statura et in aliis sicut nunc proficerent, quod non esset vitio imputand
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ rõnales catura tp̃rales cãs ad et̾ nã
u̾itatẽ ref̾re. sũ penitendo qͥd erga se
fiat: siue ꝯsilendo qͥd faciat
de angelis attribuit᷑ sanctis animabus

Expanded text:
tionalis creatura temporales causas ad aeternam Veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faciat. de angelis attribuit sanctis animabus
Abbreviated transcription (Latin):
angłs hoĩb ait. Cñ oraretis: or̃onẽ urãm¬
de łͥ obtuli d̾o. Adom̃ĩa quid̾ scienda: suffict¬
ñ nlłła nũciare. Nõ ut ip̃e ab eis discat
s ut ab eo: ip̃i. ꝑ u̾bũ enis sũ corꝑali so¬
no. Nunciãt ⁊ ꝙ ꝙ uolu̾it ab eo missi
ad quos uolu̾it totũ ab illo ꝑ alld̾ u̾bũ
eiꝰ audieutes .i. ĩ eius u̾itate ĩueniẽtes
quid sibi faciend̾: qͥd quib ⁊ qñ nũciãd̾

Expanded text:
ns hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficnonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab eo ipsi per Verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit, ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo per illud Verbum ejus audientes, id est, in ejus veritate invenientes, quid sibi facie
Abbreviated transcription (Latin):
Que ꝯu̾sio: si ꝯtig̾it alicui ⁊̃ in fiie: desꝑ¬
andũ nõ ẽ de eius remissione. S qm̃
uix uł raro ẽ tam iusta ꝯu̾sio. tim̃dimi
est de penitente sero. maxime cũ filii
quos illicite dilexit: siunt p̾sentes uxor
⁊ mũdus: ad se uocet młtos sol seroti¬

Expanded text:
e, desperandum non est de ejus remissione. Sed quoniam vix vel raro est tam justa conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet seroti
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ oẽm penã ꝙͣ uinꝙͣ passus ẽi aliquis ĩ
hac uita. Nũqmͣ in carne tanta ĩuenta
ẽ pena: l mirabilia martp̃̾res. Passi sit
torm̃ta. ⁊ multi nequit̾: qnͣta sepe sustimi¬
erunt supplicia᷑. Ex his satis ostendit᷑ ꝙͣ
ꝑicłosura sit differre pñiama s us infi¬
hominẽ lib̾at. ⁊ uitam mortuo ĩpetͣt.
nõ sic tñ. ut ulłam senciat penã. nͥ
forte tanta sit uehem̃tia gemitus
⁊ ꝯt̾cionis. que sufficiat ad delicti pu¬
nitionẽ. Lic gͦ difficile sit ut tũc sit
pͥmit. ut iux homo aliquid cogitare
ualeat : melior ÷ tñ sera ꝙͣ nlła. pm̃a¬
eĩ si in ext̾mo hyatu aduenit sanat. ⁊
lib̾at. Multũ sera fuit latͦnis pña.
ueniã m̾uiss ra fine de oĩ t̾mine: ñ
tñ dedit baptizatis pectandi ⁊ ꝑseue¬

Expanded text:
enim omnem poenam, quam unquam passus sit aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena, licet mirabilia martyres passi sint tormenta, et multi nequiter tanta saepe sustinuerunt supplicia. Ex his satis ostenditur quam periculosum sit differre poenitentiam usque in fihominem liberat, et vitam mortuo impetrat, non sic tamen, ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus, et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo difficile sit ut tunc sit primit, ut vix homo aliquid cogitare valeat; melior est tamen sera quam nulla. Petsi in extremo vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Multum sera fuit latronis poeniveniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi e
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiã diffe̾ntib ita se̾bit. Si qͥs posi¬
tus in ultima ncc̃ĩtate uolu̾it acciꝑe pe¬
intentiã: ⁊ accipit ⁊ mox reꝯciliabit᷑: ⁊¬
hinc uadit. fateor uob̾. nõ illi negamꝰ ꝙ
securꝰ hinc exierit: ego nescio pñĩam
dico dampnabit᷑  S nͨ dico lib̾abit᷑ bis

Expanded text:
nitentia diffidentibus ita scribit: Si quis positus in ultima necessitate voluit accipere poenitentiam, et accipit, et mox reconciliatus hinc vadit, fateor vosecurus hinc exierit, ego nescio; poenitedico: damnabitur? Sed non dico: liberabitur. Vis
Abbreviated transcription (Latin):
tatem tͣnsirent. ĩ qua: omĩo regenti
spũi des̃uirent: ⁊ solo sp̃u iuuificante:
sñ corꝑeis alimentis uiu̾ent. Uł potue¬
runt ꝑentes filiis ced̾e. ut ꝑ successio¬
nes numerꝰ impleret᷑: Qui genitis
filiis: ꝑfectaq humam officli iustiꝰ.
ad meliora tͣnsf̾entur: nõ ꝑ mortẽ
s ꝑ aliꝙͣ mutatõm. Ecce hic hẽmꝰ. de

Expanded text:
regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent. Vel potuerunt parentes filiis cedere, ut per successionem numerus impleretur; qui, genitis filiis perfectaque humani officii justitia, ad meliora transferrentur, non per mortem, sed per aliquam mutationem. Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mortẽ. s ꝑ aliqmͣ mutatõm. an
pr̃es in aliquo statu uite man̾ent.
ligno uite utentes. don᷑ filii ad eũd̾
statum ꝑuenirent. ⁊ sic impleto nui-¬
mero: om̃s simł ad meliora tͣnsf̾e̾nt᷑

Expanded text:
 mortem sed per aliquam mutationem; an patres in aliquo statu vitae manerent ligno vitae utentes, donec filii ad eumdem statum pervenirent; et sic, impleto numero, omnes simul ad meliora transferrentur,
Abbreviated transcription (Latin):
tiue dici. nõ tñ ẜ accidens d̾i: ꝙ ei aliquid¬
accid̾it. s plane ẜ accidens eiꝰ ad qd̾ dici
aliquid d̾s incipit relatiue Te his aꝑte¬
mutatione c̾ature.⁊ ita actidens est ĩ
c̾atura: nõ in c̾atore. Et applłatio q̃ c̾atu

Expanded text:
tiue dici, non secundum accidens Dei, sed plane secundum accidens eius ad quod dici aliquid Deus incipit relatiue. Etmutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appellatio qua
Abbreviated transcription (Latin):
obedĩam ⁊ in qua forma exaltatꝰ sit. In
qua enĩ forma crucifixꝰ ẽ in ea. ex altatꝰ
ẽ ⁊ in ea donatũ ẽ. ei nom̃. ut cũ ip̃a
forma serus. noĩet᷑ uigenitꝰ d̾i filius
hoc illi donatũ est ut hoĩ. qd̾ iam hẽbat
id̾ ip̃e di. Hoc gͥ ꝑ gr̃am accepit ut ip̃o
ens honio uł sb̾sitens in forma serui
.i. in aĩa ⁊ carne. noĩetur ⁊ sit d̾ͥs. S

Expanded text:
obedientiam, et in qua forma exaltatus sit. In qua enim forma crucifixus est, in ea exaltatus est, et in ea donatum est ei nomen, ut cum ipsa forma servi nominetur unigenitus Filius Dei, hoc illi donatum est ut homini, quod jam habebat idem ipse Deus. Hoc ergo per gratiam accepit, ut ipse ens homo vel subsistens in forma servi, id est, in anima et carne, nominetur et sit Deus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
rent hoĩes ⁊ demones. Mauifestatõm
gͦ illiuis noĩs don auit ei d̾s. post resurrec¬
tionẽ. s illam meruit ꝑ obedientiam
passionis qui eo qd̾ obediĩt paciendo. ex¬
altatus ẽ resurgendo. ⁊ ꝑ hoc maifesta¬
tum ẽ nom̃. Hoc eod̾ tropo dñc usus÷¬

Expanded text:
rent homines et daemones. Manifestationem ergo illius nominis donavit ei Deus post resurrectionem, sed illam meruit per obedientiam passionis, qui eo quod obedivit patiendo, exaltatus est resurgendo; et per hoc manifestatum est nomen. Hoc eodem tropo usu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ sr̃ficiem: ꝯppositus auõio. s in¬
tlłigentia nõ obuiat. l diu̾sum sapiat
Nam amlꝵ. de nat᷑ali donatione id dictũ
Indłigit. qmͣ et̾nałi pat̾ gn̾ando dedit
deum ꝑ naturã. qr genuit ab et̃ no
natum dicit s p̾misso locutionis modo
accipiendũ est.
st. Si xp̃c sine om̃i m̾to

Expanded text:
uperficiem, oppositus August., sed intelligentia non obviat. licet diversum sapiat. Nam Ambros. de naturali donatione id dictum intelligit, qua aeternaliter Pater generando dedit Deum per naturam, quia genuit ab aeterno natum dicit. Sed praemisso locutionis modo accipiendum est. 4. Si Christus sine omni m
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ałr ht̃ hõ erat ex tpr̃e accepturꝰ.
ut una sit ꝑsona d̾s ⁊ homo. Ecce aꝑte
homo accepturꝰ erat illam potentiã
gͦ aĩa. Nam de carne ꝯstat ꝙ acciꝑe
nõ poss Ad qd̾ dñis ilsd̾ ẽẽ accipiend̾
de ꝑsona. s nõ in qnͣtũ ẽ d̾i ĩmo in qnͣ

Expanded text:
t, homo erat ex tempore accepturus, ut una sit persona homo et Deus. Ecce aperte homo accepturus erat illam potentiam;ergo anima. Nam de carne constat quod accipere non posset. Ad quod dicimus illud esse accipiendum de persona, sed non in quantum est Dei, im
Abbreviated transcription (Latin):
erat homĩs. ho ꝑsona. acceptura erat
ex tp̃r potentiam qmͣ naturałr ⁊ sẽꝑ
habuerat inqnͣtum d̾i ꝑsona. Scd̾m
hauc distractionẽ illd̾ ⁊ similia sane
num articłis est nccͣia adu̾sus qͦrdã
ꝓplexam u̾bositatẽ. S cũ de reb ꝯstat

Expanded text:
erat hominis persona, acceptura erat ex tempore potentiam, quam naturaliter et semper habuerat in quantum persona. Secundum hanc distinctionem illud, et similia sane num articulis est necessaria adversus quorumdam perplexam verbositatem. Sed cum de rebus constat,
Abbreviated transcription (Latin):
lũs quo: qui a scĩs iuste: ⁊ pu¬
dice uiuentib uincunt᷑: po¬
testas alios tẽptandi uidet᷑ adimi.
repugnãtes adu̾sus istos incẽtores.
⁊ uicentes: minuant excitũ demo¬
mĩ᷑ uel ut qmͣ płimos eorũ int̾imãt.
ne ultͣ fas sit illi spũi qͥ ab aliquo
scõ caste ⁊ pudice uiuẽdo. uictus ẽ:
ĩpugnare it̾m aliũ hoĩem. hoc ã¬

Expanded text:
liis quoque qui a sanctis juste et pudice viventibus vincuntur, potestas alios tentandi videtur adimi. repugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
homĩs añ gr̃am: cum om̃e bonũ
gr̃at Ex gr̃a enĩ ut dictum est
que p̾uenit ⁊ sanat. arbit̾um
hoĩs: ⁊ ex ip̃o arbit̾o᷑. ꝓcreat᷑ͤ
in anima bonꝰ affectꝰ : siũ bonus
motus m̃tis. Et hoc ẽ pͥmũ ho
minis m̾itum. Sic ubi gr̃a:
ex fide u̾ͥtute. ⁊ homĩs arbit̾o:
gn̾atur in m̃te motus. quid̾ bonꝰ
tib intlłigend̾ ẽ ⁊ isti boni mo¬
tus us affectus: m̾ita sunt ⁊¬
dona dei. quib merem᷑ꝰ: ⁊ ip̃oꝵ
hic ⁊ infuturo nob̾ apponũtꝰ.¬

Expanded text:
gratiam, cum omne bonum gratia? Ex gratia enim, ut dictum est, quae praevenit et sanat arbitrium hominis, et ex ipso arbitrio procreatur in anima hominis bonus affectus sive bonus motus mentis; et hoc est primum bonum hominis meritum. Sicut, verbi gratia, ex fidei virtute et hominis arbitrio generatur in mente motus quidam bonustibus intelligendum est. Et isti boni motus vel affectus merita sunt, et dona Dei, quibus meremur et ipsorum hic et in futuro nobis apponunt
Abbreviated transcription (Latin):
putat ꝑuenire. Paneat ⁊̃: ne pͥus ad
dñicum coiꝰ accedat. qmͣ ꝯfortet bona
ꝯscĩa. ⁊ doleat: ꝙ nõ dum audeat sim̾e
quẽ młtum desid̾at cibum salutarẽ.
ohibeit ⁊̃ se aludis. aspectacłis scłi. qͥ
ꝑfcãm nult ꝯsequi remissionis grãm.
Isti sunt digni fructus pm̃e aĩam cap
st nifra. Qu̾erat aĩa fructus dignos:
⁊ si nõ dignos ꝑnĩe. Sunt eĩ digni trͨtꝰ
mitib mortuus. ĩ petret uitã. Ex his ostẽ¬

Expanded text:
utat pervenire. Caveat etiam ne prius ad dominicum corpus accedat, quam confortetur bona conscientia, et doleat quod nondum audeat sumere quem multum desiderat cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, a spectaculis seculi, qui perfectam vult consequi remissionis gratiam. Isti stinus: Quaerat anima fructus dignos, etsi non dignos poenitentiae. Sunt enim digni fructus mitu mortuus impetret vitam. Noli e
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis tãqraͣ mole p̾mit᷑ aĩmꝰ uł noxie
defensionis clipeo armat᷑. qͣ in sepultro
iam putens. ħ sunt tͥa gn̾a mortuoꝵ
q̃ dñt legit᷑ suscitasse. Huic gͥ t̾plici d̾¬
morti: t̾plici remedio cot᷑ritur ꝯtͥtio¬
ne. ꝯfessione. sat̾ factione Compunctio

Expanded text:
noxiae defensionis clypeo armatur, quasi in sepulcro jam foetens. Haec sunt tria genera mortuorum, quae Deus legitur suscitasse. Huic ergo triplici morti, triplici remedio occurritur: contritione, confessione, satisfactione. Compunctio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ off̾t: securꝰ offerat. Respexit dñs ad abel.
mun̾a eius. In uidicio gͥ cordis: ꝯf̾enda est
elemosma tͥbuentis. Nec ꝯfid̾anaũ ẽ qnͣtĩr
s qua m̃te. qua affcõne dat qd̾ pot̃. Qui
gͦ sua pcc̃a redim̾e iult: tꝑalium ob latio¬

Expanded text:
 offerat, securus offerat. Respexit Dominus ad Abemunera ejus. In judicio ergo cordis, conferenda est eleemosyna tribuentis. Nec considerandum est quantum, sed qua mente, qua affectione dat quod potest. Qui ergo sua peccata redimere vult t
Abbreviated transcription (Latin):
solum nõ uincunt᷑. s ultͤ se pcc̃o offert̃.
nͨ expͤtant temptationẽ. s p̾uensunt
uoluptatẽ. ⁊ ꝑtractet secũ qmͣ iłtiplici
actione nicũ delectabiłr pͤcauit. Om̃is
ista uarietas ꝯfitenda ẽ ⁊ deflenda ut
cum cognou̾it ꝙ pcc̃m est. cito ĩueniat
Deum ꝓpicium In cognoscendo augm̃tum
dinis Immoret᷑. in singłic istis ⁊ senciat mo¬
dum cͥminis. purgans lacͥmis oẽm qͣlita¬
tem uicii. Defleat u̾tutẽ qua int̾ im ca¬
ruit. Dolendum ẽ eiũ nõ solum ꝙ pͤͨcauit
fendens in uno. fcũt ẽ oĩm reꝰ. Ingͣtus enĩ¬
extitit: qui plenꝰ uͥtutib deũ oĩo ñ timuit
In hoc enĩ quisq pcc̃or. sit culpabilior. quo ẽ
d̾o acceptior Ido̾ enĩ adam pliis pͤcauit. qr
oĩ bono hũndauit. Alio ⁊ modo : offendens
ĩ uno factus ẽ oĩm reus. qr om̃is uͥtus patit᷑
detͥm̃tum ab uno uicio. Ponat se oĩo in
iudicio ⁊ potestate saddotis. nicħ sui reser¬
uant sibi. ut oĩa eo uibente patus sit fac̾e¬

Expanded text:
solum non vincuntur, sed ultro se peccato offerunt; nec expectant tentationem, sed praeveniunt voluptatem. Et pertractet secum quam multiplici actione vitii delectabiliter peccavit. Omnis ista varietas confitenda est et deflenda, ut cum cognoverit quod peccatum est, cito inveniat Deum sibi propitium. In cognoscendo augmentum dinis. Immoretur in singulis istis, et sentiat modum criminis, purgans lacrymis omnem qualitatem vitii; defleat virtutem qua interim caruit. Dolendum est enim non solum quod peccavit, fendens in uno, factus eextitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim quisque peccator fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Alio etiam modo offendens in uno factus est omnium reus, quia omnis virtus patitur detrimentum ab uno vitio. Ponat se omnino in judicio et potestate sacerdotis, nihil sui reservans sibi, ut omnia eo jubente paratus sit fac
Abbreviated transcription (Latin):
dendi fenestrã. finẽ ht̃ fenestre
uisionẽ. Alt̾a u̾o est uoluntas: ꝑ
fenestram uidendi. tͣuseuntes. cͣ
itẽ fruis est uisio tͣnseuntium.
sibimet religate. Si bona ẽ illa
ad qmͣ cuncte referunt᷑. Si autẽ
praua ẽ: praue sunt om̃s. ⁊ id̾o
rectaꝵ uoluntatum ꝯnexio. it̾
qd̾dam est ascendentium ad bĩtu¬
dinem. qd̾ c̾tis uelut passib agit᷑.
prauaꝵ aũt ⁊ distortaꝵ uoluntatũ
implicatio: uinculũ est quo alliga¬
bitur qui hoc agit: ut ꝑiciat᷑ͫ i
finis fimium. de quo paulo ante
dixiimus. Ita eꝯn̾so: Forte ẽ ⁊ in
malis Quedam huic sententie

Expanded text:
estrae visionem. Altera vero est voluntas per fenestram videndi transeuntes, cujus item finis est visio transeuntium. sibimet religatae, si bona est illa ad quam cunctae referuntur. Si autem prava est, pravae sunt omnes; et ideo rectarum voluntatum connexio iter quoddam est ascendentium ad beatitudinem, quod certis velut passibus agitur. Pravarum autem et distortarum voluntatum implicatio vinculum est, quo alligabitur qui hoc agit, ut projiciaturfinis finium; de quo paulo ante diximus; ita e converso forte est et in malis. 4. Quaedam huic sententi
Abbreviated transcription (Latin):
qui oꝑatur malum. Non gͦ d̾o̾ auito
tautũ boni d̾s auctor est. Hoc aũt aug̾.
Qii oĩum que sunt auctor ẽ. ad cuiꝰ
bonitatẽ id ꝑtinet. ut sit om̃e ꝙ est:
boni tãtum modo causa est. quo circa:
mali auctor nõ est. ⁊ id̾o ip̃e summũ
bonũ est. a quo in nlło deficere bonũ
est. ⁊ malum est defic̾e̾. Non gͥ causa¬
est deficiendi. id est tendendi ad nõ
esse. qui ut ita dicam eẽndi causa ÷
qr oĩum qiue sunt auctor ÷ que inqnͣtũ
sunt. boua sunt. Ecce a ꝑte habes: qd̾
deficere a deo qui est sunmil bonum:
malum est. sala gͦ facere: mnalum ẽ
Non gͦ deo auctore uł uolente ma
fuint.

Expanded text:
quis operatur malum. Non est ergo tantum boni Deus auctor est. Hoc autem Aug.,Qui omnium quae sunt auctor est, et ad cujus bonitatem id pertinet ut sit omne quod est, boni tantummodo causa est. Quocirca mali auctor non est, et ideo ipse summum bonum est, a quo in nullo deficere bonum est, et malum est deficere. Non est ergo causa deficiendi, id est, tendendi ad non esse, qui, ut ita dicam, essendi causa est; quia omnium quae sunt auctor est, quae, in quantum sunt, bona sunt. Ecce aperte habes quod deficere a Deo qui summum est bonum, malum est; mala ergo facere malum est; non ergo Deo auctore vel volente mala fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Qui enĩ ałr se diligit. ĩ iuste se dili¬
git. qr ad hoc se diligit ut sit inatꝰ. ad ħ gͦ
ut sit malus. Non gͦ iam le diligit Qui
eĩ diligit iniqͥtate odit. a .s. Modus
⁊ ꝑdẽe sibi uelit: dubitare dem̃tis. ẽ. mo¬
dus & p̾cipit᷑ cum ait : sic̃ te ip̃m. Si gͥ
ut ꝓximũ diligas: ad qd̾ teip̃m. Si gͦ¬

Expanded text:
sit. Qui enim aliter se diligit, injuste se diligit, quia ad hoc se diligit, ut sit injustus; ad hoc ergo ut sit malus, non ergo jam se diligit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam sprodesse sibi velit, dubitare dementis est. Modus autem praecipitur cum ait, sicut teipsum, ut proximum diligas ad quod teipsum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsequam᷑. Sex dieb sic̃ doc scͥptura ge¬
uesis. distunxit d̾s: ⁊ informas redegit
citq opus suũ die .ui. ⁊ sic deinde: re¬
.i. cessauit nouã cͥaturã fac̾e̾. Sex eĩ
dieb sex reꝵ gn̾a distinxit. nicħq
pꝰea fecit: ꝙ in aliqͦ illoꝵ ñ ꝯtineat᷑.
Oꝑatus ẽ tñ post ea: sic̃ u̾itas ĩ eunͣlio
ait. pat̾ meus oꝑatur us nũc ⁊ ego¬

Expanded text:
osequamur. Sex diebus, sicut docet Scriptura Genesis, distinxit Deus, et in formas redegit citque opus suum die sexto; et sic deindest, cessavit novam creaturam facere. Sex enim diebus sex rerum genera distinxit, nihilque postea fecit, quod in aliquo illorum non contineatur: operatus est tamen postea, sicut Veritas in Evangelio ait: Pater meus operatus est usque
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃a : nõ ꝑ scͥptum manifestanda. Dixit
denĩ ora monstrate ⁊ om̃s. nõ unꝰ pro
om̃ib. nõ aliũ statuatis nũtium. qui
ꝓ uob̾ offerat munꝰ a moỹse statutum.
S qui ꝑ uos pectastis: ꝑ uos erubesca¬
tis. Erubescentia em̃ ip̃a ꝑtẽ ht̃ remis¬
dicit sac̾dati ⁊ erubestentiã uincit.
timore offensi: fit uenia cͥminis. fĩt
erubescentie dñans. nicħ eoꝵ que cõ¬
misit. nũcio d̾i negauit. D̾s eĩ qui mi¬
sericors ⁊ iustus ẽ. sic̃ ẜuat mĩam¬
euĩ mĩe est: peccanti pcc̃a dimict̾e. s
o ut iustus misereat᷑ iuste. Consid̾at
enĩ si dignus ẽ. nõ dico iusticia. s ⁊¬
pena. qui erubescit ꝓ xp̃o : sit dignꝰ mĩa.¬

Expanded text:
cium, non per scriptum manifestanda. Dixit enim: Ora monstrate, et: Omnes, non unus pro omnibus; non alium statuatis nuncium, qui pro vobis offerat munus a Moyse statutum, sed qui per vos peccastis per vos erubescatis. Erubescentia enim ipsa partem habet remisdicit sacerdoti, et erubescentiam vincit timore offensi, fit venia criminis. Fit erubescentiae dominans nihil eorum, quae commisit, nuncio Dei denegavit. Deus enim misericors et justus eericordiae est peccanti peccata dimittere; sed oportet ut justus misereatur juste. Considerat enim si dignus est, non dico justitia, spoena, qui erubescit pro Christo fit dignus mi
Abbreviated transcription (Latin):
noticiam młtoꝵ uł totiꝰ pleb̾ ag̾e pe¬
nitentiã nõ recuset ne tali plage ꝑ
pudorẽ addat tumorẽ. Cimi tanta est
plaga ꝑcci ⁊ ĩpetus morbi. ut medica¬
m̃ta corꝑis ⁊ sang̾nis dñi diffe̾nda sint.

Expanded text:
iam multorum vel totius plebis agere poenitentiam non recuset, ne lethali plagae per pudorem addat tumorem. Cum tanta est plaga peccati et impetus morbi, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini differenda sint,
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis tres nat᷑as conat᷑ asser̾e. Suf¬
ficiat nob̾ dit̾e unã sħ̾ani ⁊ tres ꝑsoas
ꝑfectas equales. ẽ aceamꝰ tres ypostases
u̾bo sensus dissentiũt. Aut si rectum
putatis tres ẏpostases. cũ int̾p̃tatõib
suus debe nos dic̾e: nõ negamꝰ. Sed m
c̾dite. uenenũ sb̾ melle latet. Trans
mine ypostasis. s h̾eticos. eo pͣue usos
offendit: ꝯͣ quos: cautela opꝰ erat. in
distructione significõis. Alioqͥn sibi
ꝯͣdic̾et: qͥ supͣ tͤs ypostases ꝯfitet᷑.
Am de ꝓpͥetatib¬

Expanded text:
as conatur asserere. Sufficiat nobis dicere unam substantiam et tres personas perfectas aequales; taceamus hypostases,t, cum in eodem verbo sensus dissentiunt. Aut si rectum putatis, tres hypostases cum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, venenum sub melle latet. Transfmine hypostasis, sed haereticos eo prave usos ostendit; contra quos cautela opus erat in distinctione significationis; alioquin sibi contradiceret, qui supra tres hypostases confitetur. 2. De proprietatib
Abbreviated transcription (Latin):
tici ea utebant᷑ : ut simplices seduc̾ent
ꝑitos ad inꝯͥeus deduc̾ent. cñ nõ erat
hoc nom̃ ita ap̃ catholicos uulgatũ.
nͨ ita eius significatio det̾minata ut
de fide catholica ad damasũ papã. Ab
arrianoꝵ p̾sule. ypostasyon nouellũ
nom̃ a me hoĩe romano exigit᷑. Int̾¬
rogamꝰ qͥd tͤs ỹpostases arbitrent᷑.
intlłi. Tres ꝑsonas sb̾sistẽtes aiunt.
Respondemꝰ nos itai c̾d̾e. ñ sufficit eis
sensus ip̃ra nom efflagitãt. qr nescio
quid ueneni ĩ sillabis lat. Clamamꝰ.
si quis tres ypostases .i. tres sb̾sistentes ꝑ¬

Expanded text:
tici eo utebantur ut simplices seducerentperitos ad inconveniens deducerent, cum non erat hoc nomen ita apud Catholicos vulgatum, nec ita ejus significatio determinata ut de fide catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogamus quid tres hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid veneni in syllabis latet. Clamamus: Si quis tres hypostases, id
Abbreviated transcription (Latin):
In hꝰ enĩ sacram̃ti. celebtione: sic̃ ĩ alur
q̃dam sunt ꝑtinẽtia ad sb̾am sacͣmenti
ut ꝯsensus dep̾senti. qui solus sufficit ꝯ¬
tia ad decorẽ ⁊ sollẽpnitatẽ sacͣm̃ti ut
parentum tͣditio. sac̾dotũ bñdictio.
⁊ iꝰ modi. sñ quib legitime fit ꝯnigiũ:
anͣtũ ad iltut ẽ. ũ qnͣtũ ad honestatem
sacram̃ti. Sñ his gͦ. nõ qͣiͣ legitimi

Expanded text:
enim sacramenti celebratione, sicut in aliis, quaedam sunt pertinentia ad substantiam sacramenti, ut consensus de praesenti, qui solus sufficit tia ad decorem et solemnitatem sacramenti, ut parentum traditio, sacerdotum benedictio, et hujusmodi; sine quibus legitime fit conjugium, quantum ad virtutem, non quantum ad honestatem sacramenti. Sine his ergo non quasi legitimi
Abbreviated transcription (Latin):
tͣctum. Uoluntas gͥ u̾b̾ exp̃ssa ĩ occłto
ad ħ suff ragat᷑ ut fiat ꝯiugiũ. mani¬
feste u̾o ẜxp̾ssa suffragat᷑ ut sanciat
⁊ roborat ac lib̾m fiat eccłe de ħ iudi¬
care si expedierit.
De qͣ re sit ꝯseusꝰ ilłe
an de carnali copła an de cobĩtatõne

Expanded text:
ctum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. De qua re sit consensus ille: An de carnali copula, an de cohabitatione
Abbreviated transcription (Latin):
iudr̃ obiuare: illd̾ ꝙ leges ⁊¬
tͣduunt. Si quis tactis d̾mis scͥpturis
iirau̾it se młieri se eam legntimã
uxorẽ hĩturum. uł si in oratorio tale
sacram̃tu ded̾it: sit illi legatima inor
ꝙͣuis nlła dos. ulła alia scͥptura int̾posi¬
ta sit. Sed ħ ostendit᷑ quid fi̾ uł ẽẽ de¬
beat: nõ quid tñt fiat. Nõ emĩ ꝑ illd̾ in¬
ram̃tum tũc fit uxor: s fĩ̾ d. qr iura
tum ẽ. Pot̾ ⁊ de illo iuram̃to hoc dicf

Expanded text:
ur obviare illud quod leges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel etiam si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid fieri vel esse debeat, non quid tunc fiat. Non enim per illud juramentum tunc fit tum est. Potest et de illo juramento hoc dictum
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ donat ẽẽ qnͣtũ ip̃e ẽ. cui ĩnascibi¬
litatis eẽ imaginẽ. sac̃ m̃to natiuita¬
tis imꝑtit quẽ ex se in forma sua gn̾at.
Audistis lector quid sr̃ hoc dicat hyłm.
cuiꝰ u̾ba. ubitũq occurrũt. diligent̾
nota pieq intlłige.

Expanded text:
 donat esse, quantus est ipse, cui innascibilitatis esse imaginem sacramento nativitatis impartit, quem ex se in forma sua generat. Audisti, lector, quid super hoc dicat Hilar., cujus verba ubicumque occurrerint diligenter nota, pieque intellige.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ꝯmendat᷑. Quia nͨ ip̃e ut tanta
unitate d̾o u̾o ꝯiunctꝰ una ẽ illo
ꝑsona filius d̾i fi̾ee: uilis ẽ p̾ceden¬
tibus m̾itis assecutus s ex quo hõ
ẽẽ cepro. ex illo est ⁊ d̾i. Unde dictũ÷¬

Expanded text:
Christo commendatur. Quia nec ipse ut tanta unitate Deo vero conjunctus, una cum illo persona Filius Dei fieret, ullis est praecedentibus meritis assecutus; sed ex quo homo esse coepit, ex illo est et Deus. Unde dictu
Abbreviated transcription (Latin):
a u̾bo patͥ coet̾no ÷ ĩ unitatẽ ꝑsone
assumptꝰ. filiꝰ d̾i unigenitꝰ eẽt. uñ
ħ m̾uit. Nd̾ bonũ eius p̾cessit. ut
ad hauc ieffabilẽ o excellũtiam
ꝑueniree. faciente ac suscipiente
d̾o u̾bo. ip̃e hõ ex quo eẽ cepit filiꝰ
di unicus ẽẽ cepit. Item homo

Expanded text:
Patri coaeterno in unitatem personae assumptus, Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit? Quod bonum ejus praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Deo Verbo, ipse homo ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit. Item homo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ nisibilis gr̃e: insibił forma.
nmͣ ing̾it sensib. aliud aliquid
ex se fatiens in cognitionẽ uenire
Signoꝵ u̾o ałia sunt nat᷑alia ut fu¬
mus significans ignẽ. alia data. ⁊
eoꝵ que data st̃: ꝯdam sunt sacram̃ti
q̃dam nõ. Om̃e eĩ u satram̃tum÷

Expanded text:
. am ingerit sensibus, aliquid aliud ex se faciens in cogitationem venire. Signorum vero alia sunt naturalia, ut fumus significans ignem, alia data. Et eorum quae data sunt quaedam sunt sacramenta, quaedam non. Omne enim sacramentum est
Abbreviated transcription (Latin):
illa caritas ẽ ⁊ fides: q̃ uosuntatẽ p̾ꝑat.
⁊ adiuuat. S quis dix̾ait eos accepisse fi¬
dem ⁊ caritatẽ. ẜi u̾o grãm ñ receꝑũt:
qͣ bñ oꝑari possint: cũ fu̾int adul̃ti. Nõ
gͦ sufficit eis m ħ statu. grã in bap̃o
data. nͨ ꝑ illam possũt modo boni ẽẽ
nͥ alia addat᷑. q̃ si nõ addu᷑ : nõ ẽ exeoꝵ
culpa quia iustificati st̃ a pc̃to. Quidã
putant grãni oꝑantẽ ⁊ cooꝑantẽ. cũc

Expanded text:
illa charitas est, et fides quae voluntatem praeparat et adjuvat. Sed quis dixerit eos accepisse fidem et charitatem? Si vero gratiam non receperint, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam put
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apd̾ se est. Nõ gͦ sic sũt sc̃i domꝰ d̾i. nt
ip̃a sb̃tͣcta cadat d̾s. Imo sichĩtat d̾s in
impediri t̾ nitatẽ. ut pr̃ ⁊ filiꝰ ⁊ sp̃c sc̃s.¬
alicubi smmł eẽ non possint. Ueꝵ illd̾ est mł¬
tum mirabiliꝰ. ꝙ cum d̾s ubiq sit totus nõ
tũ in oũiib hĩtat. Quis porro audeat op¬
pinari: nͥ inseꝑabłitatem tͥnitatis pe¬
nitus ignoret. qd̾ in aliquo possit hĩtare.
pat̾ aut filiꝰ. in quo nõ hĩtet sp̃c sc̃s: aut
in aliquo sp̃c sc̃s. in quo ñ hĩtet pr̃ ⁊ filiꝰ:

Expanded text:
go sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Imo sic habitat Deus in impediri Trinitatem, ut Pater, et Filius, et Salicubi simul esse non possint. Verum illud est multo mirabilius, quod cum Deus ibique sit totus, non tamen in omnibus habitat. Quis porro audeat opinari, nisi inseparabilitatem Trinitatis penitus ignoret, quod in aliquo possit habitare Pater et Filius, in quo non habitet Spiritus sanctus, aut in aliquo Spiritus sanctus, in quo non h
Abbreviated transcription (Latin):
fcã sit. młieris formatio nõ est eis
tã tͥbuenda cͥationis potentia. angłi
enĩ: nullaui possunt t̾are nat᷑am gͦ
uͭ formare costam in młierem. nec
carnis supplem̃tum in locum coste ñ
qd̃ nicħ agant: ut aliquid creetur.
tas. est creator. facta ẽ gͦ femina a

Expanded text:
facta sit mulieris formatio, non est eis tamen tribuenda creationis potentia. Angeli enim nullam possunt creare naturam, ergo nec formare costam in mulierem, nec carnis supplementum in loco costae: non quod nihil agant ut aliquid creetur,  est, Trinitas est creator. Facta est ergo femina a
Abbreviated transcription (Latin):
cretio auget᷑. ⁊ fit neo dauis. ut¬
ĩ ea iam ualeat uiti ad claudendum
uł aꝑiendum si alt̾am clauem om̃s

Expanded text:
cretio augetur, et fit in eo clavis, ut ea jam valeat uti ad claudendum vel aperiendum. 2. Si alteram clavem omnes
Abbreviated transcription (Latin):
t quis eaꝵ insus: suꝑẽ ĩuestigare. qñ
iste claues dant᷑. ⁊ quib dant᷑ hee cla-¬
ues dant᷑: ꝑ minist̾umi ep̃i alicui in ꝓ¬
motione sacdotũ. Cum eĩ recipit or di¬
has claues hãnt . qr płiq añ sacram or¬
dinationẽ: scĩara disc̾nendi hñt płes
pust ꝯsecͣtionẽ ea carent. Sane dici
dotu gͣdum reciꝑe p̾sumũt. uita ⁊
scĩa eo idigni. qui nͨ añ sac̃dotium
nͨ post: scĩam hñt disc̾nendi: qui
scĩa disc̾nendi p̃diti sinit. l hãnt᷑

Expanded text:
 usus, superest investigare quando istae claves dentur, et quibus. Dantur hae claves per ministerium episcopi alicui in promotione sacerdotii. Cum enim recipit ordihas claves habeant, quia plerique ante sacram ordinationem scientiam discernendi habent, plures post consecrationem ea carent. Sane dici rdotii gradum recipere praesumunt, vita et scientia eo indigni; qui nec ante sacerdotium, nec post, scientiam habent discernendi qui scientia discernendi praediti sunt, licet habeant
Abbreviated transcription (Latin):
qr nõ medioc̾s auctoritatis ĩ tͣctatione
scͥpturaꝵ ⁊ assertione fid̾i uir extitit:
tiam: qnͣtum ualeo: nõ eum secutum
arbitror. met̾nitatis uocabło. nͥ ꝙ pat̾
nõ ht̃ patrẽ. de quo sit. Filiuis ał de pr̃e ẽ:
ut sit. atq ut illi: coet̾nus. sit. imago
om̃ si ꝑfcẽ implet illd̾ cuiꝰ image. ẽ: ip̃a
coequat᷑ ei nõ illd̾ imagini sue. In qͣ
inagine sp̃em ndĩauit. Credo pp̃ pulcri¬
tudiuẽ. uͥ ẽ tanta ꝯgruẽtia ⁊ pͥma eqͣlitas¬

Expanded text:
ediocris auctoritatis in tractatione Scripturarum, et assertione fidei vir exstitit; tiam quantum valeo, non eum secutum arbitror in aeternitatis vocabulo, nisi quod Pater non habet Patrem de quo sit, Filius autem de Patre est ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae. In qua imagine speciem nominavit, credo, propter pulchritudinem, ubi jam est tanta congruentia, et prima aequalita
Abbreviated transcription (Latin):
hs̃ quałr u̾ba hylr̃. p̾missa accipienda
sint. l tante sint ꝓfunditatis. ut ⁊̃ adhi¬
bita exp̃õne uix aliqͣtemis ea iitdłr̃e
ualeat hũanus sensus. Cũ ⁊ ip̃a eoꝵ ex¬
planatio: qmͣ hͥ aus . edidit. płimũ ĩ se
hẽat difficultatis ⁊ ambiguitatis. G¬

Expanded text:
habes qualiter verba Hilarii praemissa accipienda sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic Aug. edidit, plurimum in se habeat difficultatis et ambiguitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
effabilis quidã ꝯplexus patͥs ⁊ nnagi¬
nis qui nõ ẽ sñ ꝑfruitione. sñ caritate.
sñ gaudio. Illa gͦ dilectio. delectatio. fe¬
licitas. ł bĩtudo. si tñ aliqͣ hũana uoce
digne d̾r. usus ab illo appłłata ẽ b̾nit̾ ⁊

Expanded text:
effabilis quidam complexus Patris et imaginis, qui non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicitur usus ab illo appellata est breviter,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ex ꝑte ip̃ius imitant᷑ quidã
adam. quotqͦt ꝑ mobedientiam
tnsgrediunt᷑ mandatum di.
Sed aliud est: qdꝰ sxemplum est
uoluntate peccantib. Aluid qd̾
origo est cũ pcc̃o nascẽtibus. Nõ

Expanded text:
ium. Imitantur quidem Adam, quotquot per inoboedientiam transgrediuntur mandatum dei; sed aliud est quod exemplum est uoluntate peccantibus, aliud quod origo est cum peccato nascentibus. nam
Abbreviated transcription (Latin):
tione originis: s simłitudine pre¬
uaricatõnis. om̃sq in illo uno
pectasse dñr: qr om̃b ille unus
pectandi exemplum extitit: oc
male senserunt quidam heretici. qͥ
cens. Sciendum est inquit heticos
quosdam qui nominati sint pela¬
giani: dixisse pectatũ pͥme tͣus¬
g̾ssionis in alios hoĩes nõ ꝓpagatõ¬
ne. s initatione tͣnsisse. Uñ. ⁊̃
in ꝑnulis noluit crede ꝑ bab̃m sol¬
ui origmale pcm. ꝙ in nascẽtib.¬

Expanded text:
tione originis, sed similitudine praevaricationis; omnesque in illo uno peccasse dicunt, quia omnibus ille unus peccandi exemplum extitit. Hoc male senserunt quidam haeretici, qui  commemorat dicens: Sciendum est, inquit, haereticos quosdam qui nominati sunt Pelagiani, dixisse peccatum primae transgressionis in alios homines non propagatione, sed imitatione transisse. Unde etiam in parvulis nolunt credere per baptismum solvi orig
Abbreviated transcription (Latin):
nõ natura. in eo qd̾ nõ diff̾re nat᷑a ait.
u̾issime. ⁊ sñ scrupulo loquit᷑. Qd̾ u̾o dic̃
dif̾re nuo. cauendum ẽ quomͦi itlł̾ga¬
tur. Uiu̾sis enĩmodis dñr aliqͣ differre
nu̾o.

Expanded text:
non natura; in eo quod non differre natura ait, verissime et sine scrupulo loquitur. Quod vero dicit differre numero, cavendum est quomodo intelligatur. Diversis enim modis dicuntur aliqua differre n
Abbreviated transcription (Latin):
nensi ꝯcilio.uͦ. Statutum ẽ ut cͥsma
uł reꝯciliatio penitentiũ ⁊ puellaꝵ
ꝯsecratio: a p̾sbr̃is nõ fiat. Item. Re¬
consiliare quẽ ꝙͣ in publica missa p̾br̃o
nõ liceat. Puellaꝵ tã ꝯsecͣtio: ꝯsulto

Expanded text:
 ibid., statutum est ut chrisma vel reconciliatio poenitentium, et puellarum consecratio a presbyteris non fiat. Item, reconciliare quemquam in publica missa presbytero non liceat; puellarum tamen consecratio, co
Abbreviated transcription (Latin):
Aus̾. dicens. Id̾o sunt: quia nouit .i. quia
scienti placuit. ⁊ qr sciens disposuit. Et¬
Sic gͦ ibi accipit᷑ d̾i cognitio ut ñ
modo. not iciam: s ⁊̃ hñplatitum.
d̃i significet. Mala n̾o scit d̾s. ⁊ p̾scit
añqmͣ fiant. s sola noticia nõ bñpla¬
cito Prescit eĩ d̾s. ⁊ p̾dicit. ⁊̃ que nõ ẽ
ip̃e facturꝰ. sic̃ presciuit ⁊ p̾dixit. in¬
fidelitatẽ iudeoꝵ. s nõ fecit. nͨ iõ quia
p̃scuiit. ad pcc̃m ĩsi delitatis eos coegit
ea habituri. Uñ auõ. suꝑ ioħem. D̾s ĩ¬

Expanded text:
. 9: Ideo sunt quia novit, id est, quia scienti placuit, et quia sciens disposuit. Sic ergo ibi accipitur Dei cognitio, ut non modo notitiam, sed etiam beneplacitum Dei significet. Mala vero scit Deus et praescit antequam fiant, sed sola notitia, non beneplacito; praescit enim Deus et praedicit  praescivit et praedixit infidelitatem Judaeorum, sed non fecit; nec ideo quia praescivit ad peccatum infidelitatis eos coegit,ea habituri. Unde Aug., super Joan.: Deus, in
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i nõ eẽ cãm maloꝵ que prescit. quia
nõ ea p̾scit tãqmͣ facturꝰ nͨ tamꝙͣ sua
s illoꝵ qui sunt ea facturi uł hiturs.
prescuit g ͦ illa: sola noticia nõ bñ¬
placito auctoritatis. Unde dat᷑ intlłi ꝙ d̾s
fcũrus ẽ. ut in illa p̾sciendo simł sint. ip̃iꝰ
noaicia: ⁊ auctoritatis hñplacitu. Cont̾
hoc qd̾ dictum ẽ p̾scĩam di nõ posse falli.

Expanded text:
Dei non esse causam malorum quae praescit; quia non ea praescit tanquam facturum, nec tanquam sua, sed illorum qui sunt ea facturi vel habituri; praescivit ergo illa sola notitia, splacito auctoritatis. Unde datur intelligi qufacturus est, ut illa praesciendo simul fuerit ipsius notitia, et auctoritatis beneplacitum. 5. Contra hoc dictum est, praescientiam Dei non posse fal
Abbreviated transcription (Latin):
diłctio angłoꝵ. Nam qd̃ nlłm hoĩem ex-¬
ceꝑit: qͥ p̾cepit ꝓximũ dilig̾e dñs in ꝑa¬
bola semiuiui relicti: ostendit eum
dicens. ꝓxiniũ qͥ erga illũ extitit mi¬
sericors. Demide sb̾d̾. Uade. ⁊ tu fac siłr.
Ut eum ꝓximũ intlłigamꝰ: cui: uł ex¬
hibendũ est offm̃ mĩe. si indiget. Uł¬

Expanded text:
t angelorum. Nam quod nullum hominem exceperit qui praecepit proximum diligere, Dominus in parabola semivivi relicti ostendit, eum dicens proximum, qui erga illum extitit misericors. Deinde subdit: Vade, et tu fac similiter. Et eum proximum intelligamus, cui vel exhibendum est off
Abbreviated transcription (Latin):
ales. om̃m reꝵ i d̾o eẽ inducens siłi¬
tudinẽ artificis. in cuiꝰ dispõne est.
quał fut᷑a sit archa. ita ⁊ in d̾o. umꝰ¬
cuiꝰq rei fut᷑e: causa p̾cessit. In c̾atu¬
sunt ut ait aubꝰ. Quia inseruit d̾s
tale granũ. de hac arbore: talis fruc¬
diales cause.⁊ si nõ adeo ꝓpͥe qr hñt¬

Expanded text:
ales omnium rerum in Deo esse; inducens similitudinem artificis, in cujus dispositione est qualis futura sit arca. Ita et in Deo uniuscujusque rei futurae causa praecessit. In creatusunt, ut ait Aug. Quia inseruit Deustale granum, de hac arbore talis frucdiales causae, etsi non adeo pr
Abbreviated transcription (Latin):
batus. in aĩa timore uł tͥsticia ut a rec¬
titudine uł d̾i ꝯtemplatõe ali q̃ tenus
ñ timuisse. uł tͥstit fuisse. Uñ ierꝵ. sux
Math̾m ubi legit᷑. cepit ꝯtͥstari ⁊ mestꝰ
ẽẽ. U̾t u̾itatem inqͥt ꝓbaret assumpti
hoĩs : u̾e ꝯtͥstatus est s nõ passio eius
dñatur aĩo: U̾ni: ꝓpassio est. Uñ: ait.
Cepit ꝯtͥstari. Aliud est enĩ ꝯtͥstari ad¬

Expanded text:
batus in anima timore vel tristitia, ut a rectitudine vel a Dei contemplatione aliquatenus vel timuisse medio, ubi legitur: Coepit contristari et moestus esse: Ut veritatem, inquit, probaret assumpti hominis, vere contristatus est, sed non passio ejus dominatur animo, verum propassio est. Unde ait: Coepit contristari. Aliud est enim contristari, a
Abbreviated transcription (Latin):
terut. bĩtudinẽ sib affut urã
p̾scierunt. atq de eag̾ti m sꝑe exti¬
terunt. uñ: qsdam mͦ iam bĩ exti
terant. Et reu̾a si ita fuiss. possi¬
dici alios aliqͦ mͦ ⁊̃uisse beatos. alios

Expanded text:
affuturam praesciverunt, atque de ea certi in spe extiterunt, unde quodammodo jam beati erant. Et revera si ita fuisset, posset illos dici modo fuisse beatos, alios
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsc̃os: ⁊ beatos treauit d̾s an¬
gelos. an miseros. ⁊ ĩꝑfcõs. ad qd̾ dͥ
pot̾: qd̾ nͨ in bĩtudine nͨ ĩ miseria
creati sunt Miseri a̾ añ pct̃ma ẽẽ
nõ potuerunt. qr ex pcc̃o miseria ẽ.
slam si nõ fuissẽt ꝑcc̃ni ulła eẽt mise¬
ria. bati quo nuqm̃ fu̾nt illi qui
cecider̃t: qr sui euentus ignari fu
erant stulti. ⁊ maligni sdoq dm̃s.
qr nõ erant p̾scii euentꝰ suin eis
data est cognitio eoꝵ q̃ fut᷑a e¬

Expanded text:
s et beatos creavit Deus angelos, an miseros et imperfectos. Ad quod dici potest quod nec in beatitudine, nec in miseria creati sunt. Miseri enim ante peccatum esse non potuerunt, quia ex peccato miseria est. Nam si non fuisset peccatum, nulla esset miseria. Beati quoque nunquam fuerunt illi qui ceciderunt, quia sui eventus ignari fueerant stulti et maligni. Ideoque dicimus quia non erant praescii eventus sui, nec eis data est cognitio eorum quae futura e
Abbreviated transcription (Latin):
torruptibłe ẽ: sane dici pͭ. fractio
panis sacram̃tałi:. fieri: ut u̾a fractio. ⁊
dentia iudeant᷑ frangi. cũ ibi sint sũ
sb̾iecto. l quidam asserant ea fundari
in aere. ẽ ibi u̾a fractio ⁊ ꝑticio: q̃ fit
ger manet ⁊ totus est in singłis. uñ¬

Expanded text:
tio panis sacramentaliter fieri, ut vera fractio et dentia videantur frangi, cum ibi sint sine subjecto; licet quidam asserant ea fundari in aere. Est ibi vera fractio et partitio, quae fit ger manet, et totus est in singulis. Un
Abbreviated transcription (Latin):
olet ⁊̃ queri: de fractione: ⁊ ꝑtitio¬
t̾ie que ibi uid̾r fi̾: utrũ u̾a sit. ⁊
si n̾a fractio ẽ: cuiꝰ rei sit.uł in qͣ re fiat.
tibile sit: quia ĩ mortale ⁊ impassibile.
ĩ ip̃o nõ posse ẽe ud̾r. Nlam ⁊ xp̃c redar¬
gait carnalem sensũ discipłoꝵ: qͥ puta
⁊ morsib dilac̾andam. N̾o quib dam pla¬
cet ꝙ nõ sit ibi fractio sic̃ uid̾r: s d̾r
frangi. quia uid̾r frangi. Quib obici
t᷑ ꝙ ait amb̾. Nich̾ falsi putand̾ ẽ in sa¬
cͥficio u̾itatis. ułsic̃ fit in magoꝵ p̾stigi¬
is : ubi de lusione q̃dam fallunt᷑ ocł̾i̾: ut

Expanded text:
actione et partitione quae ibi videtur fieri, utrum vera sit; et si ibi vera fractio est, cujus rei sit, vel in qua re fiat. pus incorruptibile sit quia immortale et impassibile, in ipso non posse esse videtur. Nam et Christus redarguit carnalem sensum disciet morsibus dilacerandam. Ideo quibusdam placet quod non sit ibi fractio sicut videtur; sed dicitur frangi, quia videtur frangi. Quibus objicitur quod ait Ambros.: Nihil falsi putandum est in sacrificio veritatis; vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in tͥnitate ꝑsona ut supͣ ostensũ ẽ. a
patre ⁊ filio. acse ip̃o tẽꝑalit̾ ꝓcedit .i.
mutit᷑. ac donat᷑ fĩdelib. s q̃ sit ista mis¬
sio. siue donatio uł quomͦ fiat: ꝯside¬
randũ ẽ.¬

Expanded text:
in Trinitate persona, ut supra ostensum est, a Patre et Filio ac seipso temporaliter procedit, id est mittitur ac donatur fidelibus. Sed quae sit ista missio sive donatio, vel quomodo fiat considerandum e
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ fid̾i qmͣ ille h̾eticus se ĩtiebat᷑ hr̃e.
Error fortune: ꝯseusũ nõ exdudit. Que
enĩ nubit pauꝑi: putans illũ eẽ diuitẽ:
Nec error qͣli ͭ ͥ ᷤ ut si quis ducat inuxorẽ
m̾et̾cem uł corruptã: qñi putat ẽẽ castã

Expanded text:
 fidei, quam ille haereticus se mentiebatur habere. Error vero fortunae consensum non excludit. Quae enim nubit pauperi, putans illum esse divitem, Nec error qualitatis, ut si quis ducat uxorem meretricem vel corruptam, quam putat esse castam
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝙ ibi fc̃m̃ ẽ in mist̾io gestum ñ imꝓbe tͣ¬
nͨ ex illo ꝯtubitu. qui ꝯsensum p̾cessit: for¬
nicarii iudicant᷑. cũ ille maritali affcũ
eam cognou̾it ⁊ illa uxorĩo affcũ debitũ
ꝑsolu̾it putans lege pꝰgentar̃. ⁊̃ pat̾ns
imꝑiis se illi uire capłatam. Excusat᷑ ⁊̃:
⁊̃ excusaret᷑ ille: cui ĩscio: uxoris soror
lectulum eius ing̾ssa se sb̾ic̾et. q̃ cũ fñ
spe ꝯuigii ꝑpetuo man̾e censeat᷑: ille tñ
qui cognouit eam ꝑ iguorantiã excusat᷑.

Expanded text:
um non improbe trnec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copulatam; excusatur etietiam excusaretur ille, cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cognovit eam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ pot̃. Est eĩ aliquis bonꝰ carctatẽ
hñs. s ad huc quodã cupiditatis affcũ
amans ħ sclariã. tał exitens. ib̾it a
morte oppͥmit᷑ in illo t̾reno affectu
mortuuis ẽ. ⁊ tñ saluabit᷑. A qͦr nõ
se hic absoluit. Gͦ post hanc uitam
Si u̾o de pena pct̃i illd̾ nrclłi uoluissẽt
auctores: cur magis ꝯmemorassent
leuia qmͣ gͣuia. cũ ⁊̃ gͣuium pena hic
in expleta post hanc uitã restet. T¬
generali cõ

Expanded text:
aliquis bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimitur. In illo terreno affectu mortuus est, et tamen salvabitur, a quo non se hic absolvit; ergo post hanc vitam Si vero de poena peccati illud intelligi voluissent auctores, cur magis commemorassent levia quam gravia, cum etiam gravium poena hic inexpleta post hanc vitam restet? generali co
Abbreviated transcription (Latin):
nõ aliud sit filius hoĩs. neq i
aliud filius d̾i. U̾bum eĩ caro fc̃mnẽ.
ẽ ⁊ cum ille qui filius d̾i est. ip̃e ⁊ hoĩs
sit filius requiro quis in ħ filio hoĩs
clarificatꝰ sit. Eiudent̾ dic̃. ñ alind
ẽẽ filiũ d̾i. ⁊ aiud filiũ hoĩs. ey quo p̾

Expanded text:
non aliud sit filius hominis, neque aliud Filius Dei: Verbum enim caro factum est; et cum ille qui Filius Dei est ipse et hominis sit filius, requiro quis in hoc filio hominis glorificatus sit? Evidenter dicit non aliud esse Filium Dei, et aliud filium hominis. Ex q
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ est u̾bum. Ab illo mittit᷑ de quo
natuni ẽ. mittit᷑ ꝙ genitũ ÷. pa̾
u̾o qui misit amillo ẽ Ido̾q pat̾ missus
nõ est. ne si mitt̾et᷑: ab alio ẽẽ putaret᷑
Missus est gͦ pͥmo filius. qui a solo pĩe
orat in diuinitate d̾i filiꝰ ni hũ antate
filius: alius i humanitate. ⁊ ne idẽ
eẽt pat̾ ⁊ filiꝰ. si deus pat̾ de homine
nasc̾etur. uñ in ecc̃asticis dogmatib

Expanded text:
o mittitur, de quo natum est. Mittitur quod genitum est. Pater vero, qui misit, a nullo est; ideoque Pater missus non est, ne, si mitteretur, ab alio esse putaretur. Missus est ergo primo Filius, qui a solo Patreerat in divinitate Dei Filius, in humanitate Filius, alius in humanitate, et ne idem esset Pater et Filius, si Deus Pater de homine na
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmati. ut peccare neq̃ant. Qnͣto ma¬
gis gͦ ille homo cui sp̃c est datus sñ mẽ¬
sura: Inducunt qͦ auctoritatẽ ad ꝓband̾
idẽ. Scͥptum est eĩ. in libro sapĩe. Qui po¬
tuit tnsgredi. ⁊ ñ ẽ tͣnsg̾ssus fac̾e malũ

Expanded text:
confirmati ut peccare nequeant; quanto magis ergo ille homo, cui Spiritus est datus sine mensura. Inducunt quoque auctoritatem ad probandum idem. Scriptum est enim in libro Sapien.: Qui potuit transgredi, et non est
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑtim de capite ꝑtum dem̃bͥs. De ca¬
pite nõ est tͣusg̾ssus ⁊ nõ fecit malũ.
De m̃bris potuit tͣusgredi. ⁊ fac̾e̾ ma¬
iui. Si d̾s potuit assum̾e hoĩem in

Expanded text:
tim de capite, partim de membris. De capite, non est transgressus, et non fecit malum. De membris, potuit transgredi, et facere malum. 5. Si Deus potuerit assumere hominem in