comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loqutus est uir cum quo ͤ ͣ deus ⁊ qui dõ
secum morante confortatus ait. Stultissimꝰ
sum iuroꝵ ⁊ sapiencia hominum non est me¬
cum. Non didici sapienciam ⁊ nomi scientiam sã¬
ctoꝵ. Quis ascendit in celum atq descendit. Q̾s
continuit spiritum in manib sins: Quis colli¬
gauit aquas quasi in uestimento: Quis sus¬
citaiit omnes terminos terre: Quod nonen¬
est eius. ⁊ quod nomen filii ens. si nosti: Om¬
nis sermo dei ignitus clipeus est sꝑantib in
se. Ne addas quicquam uerbis illius ⁊ arguaris
ges michi antequam moriar. uanitatem ⁊ u̾¬
ba mendacia longe fac a me. Mendicitatemr ⁊ di¬
uicias ne dederis michi. Tribue tantummodo
uctui meo necessaria. ne forte saciatus illiciar
ad negandum ⁊ dicam.quis est dominus.:⁊
egestate compulsus furer ⁊ ꝑiurem nomen
dei mei. Ne accuses seruum ad dominum suũ.
ne forte maledicat tibi ⁊ corruas. Sẽneracio¬
benedicit. Generacio que sibi munda uidetur

Expanded text:
locutus est vir, cumo quo est Deus, et qui Deo secum morante confortatus, ait: Stultissimus sum virorum, et sapientia hominum non est mecum. Non didici sapientiam, et novi sanctorum scientiam, Quis ascendit in coelum, atque descendit? quis continuit spiritum in manibus suis? Quis colligavit aquas quasi in vestimento? quis suscitavit omnes terminos terrae? Quod nomen ejus, et quod nomen filii ejus, si nosti? Omnis sermo Dei ignitus, clypeus est sperantibus in se. Ne addas quidquam verbis illius, et arguaris, ges mihi antequam moriar: uanitatem et uerba mendacia longe fac a me. mendicitatem et diuitias ne dederis mihi: tribue tantum uictui meo necessaria, ne forte saturatus inliciar ad negandum et dicam: quis est dominus ? et egestate copulaus furer et periurem nomen dei mei. ne accuses seruum ad dominum suum, ne forte maledicat tibi et corruas. Et poae generatio quae sibi munda videtur
Abbreviated transcription (Latin):
Ibiq renascens girat ꝑ meridiem ⁊ flectit᷑ͦ
ad aquilonem. Lustrans unuiersa in cir¬
cuitu ꝑgit spiritus. ⁊ in cutulos suos reuerti¬
tur. Omnia flumina ratrant in mare ⁊ ma¬
re non redundat Ad locum unde exeunt flu¬
mina reuertuntur ⁊iterum fluant. Cuncte
res difficiles. Non potest homo eas explicate
sermone. Non saturatur oculus uisu. nec au¬
ris auditu impletur. Quid est quod fuitꝰ Ip
sum quod factum est. Quid est quod factum
estꝰ Ipsum quod faciendum est. Nichil sub so¬
le nouum. nec ualet quicquam dicere. Ecce ħ̾
recens estͦ. Iam enim precessit in seculis que
fuerunt ante nos. Non est prioꝵ memoria.s
nec eoꝵ quidem que post ea futura sunt erit
recordatio apud eos qui futuri sunt in nouiᷤ

Expanded text:
 flectitur ad aquilonem: Lustrans universa in circuitu pergit spiritus, et in circulos suos regreditur. Omnia flumina intrant in mare, et mare non redundat: Ad locum, unde exeunt flumina, revertuntur, ut iterum fluant. Cunctae res difficiles: non potest eas homo explicare sermone. Non saturatur oculus visu, nec auris um est quid est quod factum est ipsum quod fiendum est nihil sub sole novum nec valet quisquam dicere ecce hoc recens est iam enim praecessit in saeculis quae fuerunt ante nos non est priorum memoria sed nec eorum quidem quae postea futura sunt erit recordatio apud eos qui futuri su
Abbreviated transcription (Latin):
cate a puericia mitrit seruum suum pꝰ
ea sentiet eum contumacem. bir iracõ¬
dus ꝓuocat uxas. ⁊ qui ad indignandũ
façilis est. erit ad peccata ꝓcliuior. Suꝑ¬
bum segintur humilitas: thumilem spi¬
ritu suscipiet gloria. Qui cum fare ꝑticipit
odit animam suam adiurantem audit
⁊ non indicat. Qui timet hominem cito
corruet. qui sꝑat in domino subleuabit᷑
Multi requirunt faciem principis ⁊ indicula
dominio egreditur singuloꝵ. Abhominantur iꝰ¬
ti unum impium ⁊ abhominantur impii eos
qui recta sunt uiã. derbum custodiens filius¬

Expanded text:
cate a pueritia nutrit servum suum, postea cate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad peccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure participat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in Domino, sublevabitur: Multi requirunt faciem principis: et a Domino judicium egreditur singulorum. Abominantur justi virum impium: et abominantur impii eos, qui in recta sunt via. VERBA CONGREGANTIS FILI
Abbreviated transcription (Latin):
ue rideat non iueniet requiem. uirisan¬
guinum oderunt simplicem. uisti autem q̃¬
runt animam eius. Totum spiritum suũ
ꝓfert stultus. sapiens differt ⁊ teserat impo¬
sterum. Princeps qui libenter audit uerba
mendacuĩ omnes ministros habet impioᷤ.
Pauꝑ ⁊ creditor obuiauerunt sibi. utriusq
illuminator est dominus. Rex qui iudi¬
cat in ueritate pauꝑes thronus eius me¬
ternum firmabitur. birga atq corredio
tribuit sapienciam. puer autem qui di¬
mutitur uoluntati sue confundet matrẽ
suam. In multiplicatione impioꝵ multi¬
plicabuntur scelera: t ruinas eoꝵ iustiui¬
debunt. Erudi filium tuum ⁊ refugerabit
te. ⁊ dabit delicias anime tue. Com ꝓphe¬
cia defecerit dissipabitur populus. qui u̾o
custodit legem beatus est. Seruus uerb
non potest erudiri qr quod dicis intelligͥ.
⁊ respondere contempuit. uidisti hominẽ
uelocem ad loquendum stulticia magis.
sꝑanda est quam illius correctio. Qui deli¬

Expanded text:
ve rideat, non inveniet requiem. Viri sanve rideat, non inveniet requiem. Viri sanguinum oderunt simplicem: justi autem quaerunt animam ejus. Totum spiritum suum profert stultus: sapiens differt, et reservat in posterum. Princeps, qui libenter audit verba mendacii, omnes ministros habebit impios. Pauper et creditor obviaverunt sibi: utriusque illuminator est Dominus. Rex qui judicat in veritate pauperes, thronus ejus in aeternum firmabitur. Virga atque correptio tribuit sapientiam: puer autem, qui dimittitur voluntati suae, confundet matrem suam. In multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera: et justi ruinas eorum videbunt. Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus: qui vero custodit legem, beatus est. Servus verbis non potest erudiri: quia quod dicis, intelligit, et respondere contemnit. Vidisti hominem velocem ad loquendum? stultitia magis speranda est, quam illius correptio. Qui deli
Abbreviated transcription (Latin):
se lactat ⁊ dilatat uirgia concitat. Qui u̾o
sꝑat in domino saluabitur. Qui confidit
in corde suo stultus est. Qui autem gradit᷑
sapienter. ⁊ ipse laudabitur. Qui dat pau¬
ꝑi non indigebit. Qui despicit peccantem
sustinebit penuriam. Com surregerint im¬
pii abscondentur homines.com ille ꝑierint
tempint. repentinus ei suꝑueniet
interitus. ⁊ eum sanitas non sequetur s
multiplicatione ustoꝵ letabitur uulgꝰ.
com impii sumpserint principatum ge¬
met populus. uir qui amat sapienciam
lecificat patrem suum. qui autem nutͥt
scortum ꝑdit substanciam. Rex iustus eri¬
git terram. uir a uarus destruet eam. Ho¬
mo qui blandis fictisq sermonib loquitur
amico suo rethe expandit gressib sins pec¬
cantem uirum miqum inuoluet laqueꝰ
⁊ iustus laudabit atq gaudebit. Nonit iustꝰ
causam pauꝑum. impus ĩgnorat scienciã.
Homines pestilentes dissipant ciunitatem.sa¬
pientes uero auertunt furorem uir sapiẽs
si cum stulto contenderit siue irascatur si¬

Expanded text:
t dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, sanabitur. Qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat pauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. Cum surrexerint impii, abscondentur homines; cum illi perieritemnit, repentinus ei superveniet interitus: et eum sanitas non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniquum involvet laqueus: et justus laudabit, atque gaudebit. Novit justus causam pauperum: impius ignorat scientiam. Homines pestilentes dissipant civitatem: sapientes vero avertunt furorem. Vir sapiens, si cum stulto contenderit, sive irascatur, si
Abbreviated transcription (Latin):
riciam longi fient dies eius. Hominem qͥ
calumpniatur anime sanguinem siusq
ad laccum fugerit nemo sustinet. Qui am¬
bulat simpliciter saluus erit. qui ꝑuersis
graditur uiis concidet semel. Qui oꝑatur
terram suam saciabitur ꝑanib. Qui sectat᷑ͤ
laudabitur. Qui autem festinat ditari nõ
erit innocens. Qui cognoscit in uidicio faci
serit ueritatem. Uir qui festinat ditari⁊
aliis inuidet ignorat quod egestas suꝑue¬
mat ei. Qui corxipit hominem graciam pꝰ¬
ea inueniet. apud eum magis quam ille
qui ꝑ lingue blandimenta decipit. Qui sub¬
strahit a patre suo ⁊ a matre. ⁊ dicit hoc nõ

Expanded text:
ritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui ritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem sectatur laudabitur: qui autem festinat ditari, non erit innocens. qui cognoscit in iudicio facieserit ueritatem. uir, qui festinat ditari et aliis . inuidet, ignorat quod egestas superueniet ei. qui corripit hominem, gratiam ipostea inueniet apud eum magis quam ille qui per linguae blandimenta decipit. qui subtrahit aliquid a patre suo et matre et dicit: hoc no
Abbreviated transcription (Latin):
tunt omnia. Melior est pauꝑ ambulans in
simplicitate sua: quam diues prauis itineri¬
b.Qui custodit legem filius sapiens est.qui
autem commensatores pascit. confundit pa¬
trem suum. Qui coaceruas diuicias usuris
⁊ fenore liberali. in piupes eis congregat.
Qui declinat aures suas ne audiat legem. o¬
racio euus erit execrabilis. Qui decipit iustos
in uia mala. in interitu suo corruet:⁊ simpli¬
ces possidebunt bona eius. Sapiens sibi uide¬
tur uir diues. pauꝑ autem ptudens scructa¬
bitur eumꝰ ¶n exultatione iustoꝵ multa gła¬
est: Segnantib impiis tuie hominum.
Qui abscondit scelera sua non dirigetur. qui
autem confessus fuerit ⁊ reliquerit ea. mi¬
sericordiam consequetur. Beitus homo qͥ
semꝑ est paiidus. Qui uero mentis est de᷑
corruet in malum. Leo rugiens ⁊ ursus e¬
suriens Princeps impius suꝑ pauꝑem popu¬
lum dux indigeno prudençia multos opp̾¬
met ꝑ calumpniam. Qui autem odit aua¬

Expanded text:
tunt omnia melior est pauper ambulans in tunt omnia melior est pauper ambulans in simplicitate sua quam dives pravis itineribus qui custodit legem filius sapiens est qui pascit comesatores confundit patrem suum qui coacervat divitias usuris et fenore liberali in pauperes congregat qui declinat aurem suam ne audiat legem oratio eius erit execraorruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum. In exsultatione justorum multa gloria: regnantibus impiis ruinae hominum. Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misericordiam consequetur. Beatus homo, qui semper est pavidus: qui vero mentis est durae, corruet in malum. Leo rugiens, et ursus esuriens, princeps impius super populum pauperem. Dux indigens prudentia, multos opprimet per calumniam: qui autem odit ava
Abbreviated transcription (Latin):
rit scienciam. Si concuderis stultum in pila
quasi tipsanas feriente desuꝑ pilo non aufere¬
tur ab es stulticia sua. Diligenter agnoste nul¬
tum peccoris tui. tuosq greges considera sson
enimi habelis iugiter potestatem. sed corona
tribuetur tibi in generatione generationũ
Aꝑta sunt prata. ⁊ apꝑuerunt herbe uirentes
⁊ collecta sunt fena de montib. Agni sunt ad
uestimentum tuum. ⁊ hedi ad agri preciũ
Sufficiat tibi lac capraꝵ in cibos tuos ⁊ in ne¬
cessaria domus tue ⁊ ad uictura ancillis tuis.
Iagit impiuo nemine ꝓ sequente. Iustus
uitem quasi leo confidens abse terrore e¬
rit ꝓpter peccata terre multi principeo eius ⁊
ꝓpter hominis sapienciam ⁊ hoꝵ saenciam que
dicuntur. uita ducis longior ent. Uir pauꝑ ca¬
lumpnians pauꝑes similis est hymbri uehem̃¬
ti in quo ꝑatur fames. Qui derelinquit legem
laudant impium. qui custodiunt succendũt᷑
contra eurã. biri mali non cogitant iudiciũ
Qui autem requirunt dominum: inimadu̾¬

Expanded text:
riptum est: « Si contuderis stultum in pila, quasi ptisanas, feriente desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia ejus . » Sicut autem stultum pecoris tui: tuosque greges considera. Non enim habebis jugiter potestatem: sed corona tribuetur tibi in generatione et generatione. Aperta sunt prata: et apparuerunt herbe virentes: et collecta sunt fena de montibus. Agni ad vestimentum tuum: et hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo confidens absque terrore erit. Propter peccata terre: multi principes ejus: et propter hominis sapientiam: et horum scientiam que dicuntur vita ducis longior erit. Vir pauper calumnians pauperes similis imbri vehementi in quo paratur fames qui derelinquunt legem laudant impium qui custodiunt succenduntur contra eum viri mali non cogitant iudicium qui autem requirunt Dominum animadver
Abbreviated transcription (Latin):
opir: ⁊ palmas suas extendit ad pauꝑem.
Non tunͤtut domui sue a fugorib niuio. om¬
nes enim domestici eius uestiti sunt duppli¬
cib. Stragulatam uestem fecit sibi. byssus ⁊
purpura indumentum eius. Nobilis in
portis eius uir. quando sederit cum senatori¬

Expanded text:
opi, & palmas suas extendit ad pauperem. Non timebit domui suæ a frigoribus niuis: omnes enim domestici eius vestiti sunt duplicibus. Stragulatam vestem fecit sibi, byssus & purpura indumentum eius. Nobilis in portis vir eius, quando sederit cum seniori
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc occupationem pessimam dedit deus fi¬
liis hominum. ut occuparentur in ea. uidi
que fiunt cuncta subsole. tecce uniuersa na¬
tiuitas.⁊ asflictio spiritus. Quersi difficile corxi¬
guntur. ⁊ stultoꝵ infinitus est numerus. Lo¬
qutus sum in corde meo dicens. Etce magnꝰ
effectus sum ⁊ precessi sapiencia omnes qui
fuerunt ante me. in ierusalem ⁊ mens mea
contemplata est multa sapienter ⁊ didicide
diq cor meum ut scirem prudenciam atq do¬
ctrinam erroresq stulticiam. Et agnoni qd̃¬

Expanded text:
it, occupationem pessimam dedit Deus filiis hominum, ut occuparentur in ea. Vidi quae fiunt cuncta sub sole, et ecce universa vanitas, et afflictio spiritus. Perversi difficile corriguntur, et stultorum infinitus est numerus. Locutus sum in corde meo, dicens: Ecce magnus effectus sum, et praecessi sapientia omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem: et mens mea contemplata est multa sapienter, et didicit. Dedique cor meum, ut scirem prudentiam, atque doctrinam, erroresque et stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
am suamꝰ etiam com senuerit non recedet
ab ea. Diues pauꝑib imꝑat. ⁊ qui accipitinu¬
tuum seruus: fenerantis. Qui seminat mi¬
quitatem metet mala. ⁊ uirga ire sue consũ¬
mabitur. Qui ꝑnus est ad misenicordiamr. le¬
nedicetur. de panib enim siuis dedit pauꝑr di
animam autem aufert accipientium. Eice
derisorem ⁊ exibit cum eo uirgium. cessabũt¬
q cause ⁊ contumelie. Qui diligit cordis mõ¬
diciam ꝓpter gratiam labios suoꝵ habebitie¬
gem amicum. O culi domini custodiunt scẽ¬
ciam: ⁊ supplantantur uerba miqui. Dicet pig̾
les est for is in medio plater occidendus sum.
Fonea ꝓfunda os aliene cui iratus est dominꝰ.
incidet in eam. Qui calumpniatur pauꝑem
ut augeat diuicias suas dabit ipse ditiori ͤ te¬
aurem tuam ⁊ audi uerba sapientum. Appo¬
ne autem cor ad doctrinam meam que pul¬
chra erit tibi com seruaris eam in uentre tu¬
o. ⁊ redundabit in labiis tius. ut sit idomi¬

Expanded text:
am suam, etiam cum senuerit, non recedet am suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea dives pauperibus imperat et qui accipit mutuum servus est fenerantis qui seminat iniquitatem metet mala et virga irae suae consummabitur qui pronus est ad misericordiam benedicetur de panibus enim suis dedit pauperi animam autem aufert accipientiam. Ejice derisorem, exibit cum eo jurgium, cessabuntque causae et contumeliae. Qui diligit cordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicet piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, it eam qui calumniatur pauperem ut augeat divitias suas dabit ipse ditiori et eaurem tuam et audi verba sapientium adpone autem cor ad doctrinam meam quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis ut sit in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
facie principis positum stultum in dignitate
sublimi ⁊ diuites sedere deorsum Uidi seruos
in equis ⁊ principes amoulantes quasi seruoᷤ
suꝑ terram. Qui fodit foueam incidet in eim.
⁊ qui dissipat sepem mordebit eum coluber. Qͥ
transfert lapides affligetur in eis. ⁊ qui scndit
buagua uulnerabitur ab eis. Si ret usum fu¬
erit ferrum. ⁊ hoc non ut prius. s hebetatum
fuerit multo labore exacuetur. et post indu
striam sequitur sapiencia. Si mordeat ser¬
pens in silencio nichil eo minus habet qui
octulte detrahit Uerba oris sapientis graci¬
a. ⁊ labia insiꝑientis precipitabunt eum. Scl¬

Expanded text:
tate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram. Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui dissipat sepem, mordebit eum coluber. Qui transfert lapides, affligetur in eis: et qui scindit ligna, vulnerabitur ab eis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequitur sapientia. si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. uerba oris sapientis gratia, et labia insipientis praecipitabunt eum.
Abbreviated transcription (Latin):
ius miscebitur extraneus. Domus impioꝵ
delebitur. tabernacula ustoꝵ germinabũt.
Est uia que uidetur homimi iusta nouissi
ma eius deducunt ad morcem. Bisus dolo¬
re miscebitur. ⁊ extrema gaudii luctus oc¬
cupat. uiis suis replebitur stultus. ⁊ suꝑ eũ
erit uir bonus. Inocens credit omni uerto.
astutus considerat gressus suos. Sapiens ti¬
met ⁊ dedinat a malo. stultus transilit. ⁊ ꝯ¬
sidit simnpaciens opabitur stiliciam ⁊ uir ũ
sutus odiosus est possidedunt ꝓuuli stultiti¬
am. ⁊ expectabunt astuti scienciam : acebunt
tꝯali ante bonos ⁊ impii ante portas iustoꝵ.
Etiam ꝓtimo suo pauꝑ odiosus erit. amicisͦ
diuitum multi. Qui despicit ꝓtimum suũ
peccat. qui autem miseretur pauꝑi beatus e¬

Expanded text:
ius non miscebitur extraneus. domus impiorum ius non miscebitur extraneus. domus impiorum delebitur tabernacula iustorum germinabunt est via quae videtur homini iusta novissima autem eius deducunt ad mortem risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat viis suis replebitur stultus et super eum erit vir bonus innocens credit omni verbo astutus considerat gressus suos sapiens timet et declinat malum stultus transilit et confidit inpatiens sutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. Qui despicit proximum suum, peccat: Qui autem miseretur pauperis, beatus e
Abbreviated transcription (Latin):
os ⁊ nepotes. ⁊ custoditur iusto substancia ꝑec¬
catoris. Multi cibi innoualib patrum. ⁊ aliis ꝯ¬
gregantur absq iudicio. Qui ꝑait uirge odit
filium suum. Qui autem diligit illum instã¬
ter erudit᷑. iustus comedit ⁊ replet animam
suam. uenter autem impioꝵ insaturabilis.
lapiens mulier edificat domum suam.
Despicitur ab eo qui infami graditur maᷤ.
ore stulti uirga suꝑbie. Labia sapientum custo¬
duint eos. ubi non sunt boues presepe ua¬
cuum est. ubi autem apparent pluuie segetẽ.
ibi manifesta fortitudo bonis. Testis fidelis ñ
mentietur. ꝓfert mendacium dolosus testis.
Querit derisor sa pienciam ⁊ non muenite
trma prudentium facilis. uade ccͣ uirum stł¬
tum ⁊ nesciet. Labia prudencie sapiencia. Cal¬
lidi est intelligere uiam suam. ⁊ imprudenci¬
a stultoꝵ errans. Stultus illudit peccatum
intex iustos morabitur gracia. Cor quod no¬
uit amaritudinem anime sue. in garidio e¬

Expanded text:
os et nepotes et custoditur iusto substantia pecos et nepotes et custoditur iusto substantia peccatoris multi cibi in novalibus patrum et alii congregantur absque iudicio qui parcit virgae suae odit filium suum qui autem diligit illum instanter erudit iustus comedit et replet animam suam venter autem impiorum insaturabilis sapiens mulier aedificavit domum suam idespicitur ab eo qui infami graditur via in ore stulti virga superbiae labia sapientium custodiunt eos ubi non sunt boves praesepe vacuum est ubi autem plurimae segetes ibi manifesta fortitudo bovis testis fidelis non mentietur profertquaerit derisor sapientiam et non inuenit: doctrina prudentium facilis. uade contra uirum stultum et nescito labia inprudentiae. sapientia callidi est intellegere uiam suam, et inprudentia stultorum errans. stultus inludet peccatum: inter iustos morabitur gratia. cor, quod nouit amaritudinem animae suae, in gaudio e
Abbreviated transcription (Latin):
lucerna autem impioꝵ extinguetur. Int̾
suꝑbos semꝑ urgia sut. Qui autem agũt
omnia cum consilio suo reguntur sapiencia.
Substancia festiuata minuetur. que autem
paulatim colligitur manu: multip licabitur.
Sies que defertur asfliget animari. Lignũ
ute desiderium ueniens. aui detrabit alicui
rei. ipse se in futurum obligat. Qui autem
timet preceptum: in pace uersabitur. Lex
sapientis fons uite ut delimet a ruina moy¬
tis. Doctina bona dabit grãm: in itinere con¬
temptoꝵ uorago. Astutiis agit omnia cum cõ
silio. Qui autem fatuus est :ꝑiet stulticã.
Nuntius impii cadet in malum. legatus fi¬
delis sanitas. Egestas ⁊ ignominia ei quide¬
serit disciplinam. Qui autem acquiescit ar¬
genti glorificabitur: Desiderium si compleat᷑
delectat animam. detestantur stulti eos qui
fuguint mala. Qui cum sapientib graditur
Peccatores ꝑsequitur malum: ⁊ iustis retri¬
buentur bona. Bonus relinquet heredes fili¬

Expanded text:
lucerna autem impiorum exstinguetur. Inter lucerna autem impiorum exstinguetur. Inter superbos semper jurgia sunt: qui autem agunt cuncta consilio, reguntur sapientia. substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersabitur. lex sapienti fons uitae, ut declinet a ruina mortis. doctrina bona dabit gratiam: in itinere contemptorum uoragosilio: qui autem fatuus est: aperit stulticiam. Nuncius impii cadit in malum: legatus fidelis sanitas. Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam: qui autem acquiescit arguenti glorificabitur. Desiderium si compleatur: delectat animam: detestantur stulti eos qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus graditur: peccatores persequetur malum et iustis retribuentur bona bonus relinquet heredes fili
Abbreviated transcription (Latin):
scienciam. ⁊ cor insipientum ꝓuocat stal¬
ticiam. Mlanus fortuam dominabitur. que au¬
tem remissa est tributis seruiet. Nexo incor¬
de iusti humiliabit eum ⁊ sermone bono leni¬
ficabitut. Qui negligit dampnum ꝑpterami
cum uistus est iter antem impioꝵ decipiet
cos. Non muemiet fraudulentus lucrunet
substancia hominis erit auri precium. In se¬
autem illusor est. non audit com argu¬
itur Se fructu oris sui homo saciabitur
Qui autem᷑ consideratus est ad loquend̾
sentiet mala. uult ⁊ non nult ꝑiger ani¬
ma autem oꝑantium imꝑigabitur. uͦ¬
bum mendat iustus detestabituiꝰ. Impius
autem confundit ⁊ confundet᷑. Iusticia cu¬
stodit inocentis uam. Impiẽtas autem
petatorem supplantat. Et qͥuasi diues cõ
nichil habeat. ⁊ est quasi pauꝑ com in ml¬
tis diuiciĩs sit. Redemꝑtio anime uiri di¬
uicie sue. Qui autem pauꝑ est increpatio¬
nem non sustinet. Lux iustoꝵ letisicat.

Expanded text:
scientiam: et cor insipientium provocat stulscientiam: et cor insipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone bono laetificabitur. Qui negligcum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. In seautem illusor est, non audit cum arguitur. De fructu oris sui homo saturabitur qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. Vult et non vult piger: anima autem operantium impinguabitur. Verbum mendax justus detestabitur: impius autem confundit, et confundetur. Justitia custodit innocentis viam: impietas autem peccatorem supplantat. Et quasi dives, cum nihil habeat: et est quasi pauper, cum in multis divitiis sit. Redemptio animae viri, divitiae suae; qui autem pauper est, increpationem non sustinet. Lux justorum laetificat:
Abbreviated transcription (Latin):
Desiderium impii monumentum est pessĩo¬
rum. ⁊adix autem iustoꝵ ꝓficiet. Ppter pec¬
cata labioꝵ ruina ꝑximat malo. effugiet aᷤ
uistus de angustia. De fructu oris si unus¬
quisq replebitur bonis. ⁊ iuta oꝑa mamiũ
suaꝵ retribuetur ei. uia stulti recta i oculis
eius. qui autem sapiens est audit consilia.
Eatuus statim undicat iram suam. qui
autem dissimulat iniuriam callidus est.
&ui quod nouit loquitur. uidex iusticiẽ.
qui autem mentitur. testis est fraudalẽ¬
tuo. Ett qui ꝓmittit. ⁊ quasi gladio pungit᷑
conscentia lingua autem sapientum est sa¬
S0
nitas. Labium ueritatis firmum erit imꝑ
petuum. qui autem testis est xepentinus
concunat linguam mendacii. Dolus in cor¬
de cogitantium mala. Qui autem meunt
patis consilia sequitur eos gaͣdium. Non
contristabit iustum qiuicquid ei accidetit: ĩ¬
pii autem tebuntur malo. Abhominatio¬
est domino labia mendacia. qui antem fideli¬
ter agunt placent ei. Homo uersutus celat

Expanded text:
desiderium impii munimentum est pessimorum radix autem iustorum proficiet propter peccata labiorum ruina proximat malo effugiet autem iustus de angustia de fructu oris sui unusquisque replebitur suarum retribuetur ei. uia stulti recta in oculis eius: qui autem sapienFatuus statim indicat iram suam: qui autem dissimulat injuriam, callidus est: Qui quod novit loquitur, index justitiae est: qui autem mentitur, testis est fraudulentus. Est qui promittit, et quasi gladio pungitur conscientiae: lingua autem sapientium sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Dolus in corde cogitantium mala, qui autem ineunt pacis consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat
Abbreviated transcription (Latin):
drriget gressus suos. Sissipantur cogitationẽ
ubi non est consilium. ubi non sunt ꝓlures
consiliarũ confirmantur. Letatur homo i
sententia oris sui: ⁊ sermo oportumis est op¬
timus. Semita uite suꝑ etuditum ut dedi¬
net de inferno nouissimo. Domum suꝑboꝵ
demolietur dominus: ⁊ sirmos faciet termi¬
nos induesbhominacio domini cogitatio¬
nes male. ⁊ purus sermo pulcherrimus fir¬
mabitur ab eo. Conturdat domum suant qͥ
sectatur auariciam. Qui auten odit mune¬
rat uiuet. ꝑ misericordiam ⁊ fidem purgan

Expanded text:
et gressus suos. Dissipantur cogitationes ubi non est consilium: ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sententia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Domum superborum demolietur Dominus: et firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae: et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Conturbat domum suam qui sequitur avaritiam: qui autem odit munera, vivet. Per misericordiam et fidem p
Abbreviated transcription (Latin):
gua mollis confringet duriciam. Mel inue¬
nisti comede quod sufficit tibi. ne forte saci¬
atus enomas utero. Pubstrahe pedem tu¬
um de domo ꝑximi tui. nequando saciatus o
derit teꝰ ⁊ aculum ⁊ gładius ⁊ sagitta acuta ho¬
mo qui loquitur contra ꝓtimum suum fal¬
sum testimonium. Dens pritridus ⁊ pes lap¬
sus qui sperat suꝑ infideli in die angustie⁊
amittit ꝑpallium in die frigoris Icetum in
uitto qui cantat carimina corde ꝑuerso. Si¬
cut tinea uestimento. ⁊ necuus ligno. ita tri¬
ticia uiri nocet cordi. Si esurierit inimicus
tuus ciba illum. Si sicierit da illi aquam bi¬
lere Prunam enim congregabis suꝑ caput
eius: ⁊ dominus reddet tibi. Uentus aquilo dis¬
sipat pluuias. ⁊ facies tristis linguam detrabẽ¬
tem. Melius est sedere mangulo dogmatis. qͣ¬

Expanded text:
git duritiam. Mel invegit duritiam. Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. Subtrahe pedem tuum de domo proximi tui, nequando satiatus tui oderit te. Jaculum, et gladius, et sagitta acuta, homo qui loquitur contra proximum suum falsum testimonium. Dens putridus, et pes lapsus, qui sperat super infidele in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tricarmina cordi pessimo si esurierit inimicus tuus ciba illum et si sitierit da ei aquam bibere prunam enim congregabis super caput eius et Dominus reddet tibi ventus aquilo dissipat pluvias et facies tristis linguam detrahentem melius est sedere
Abbreviated transcription (Latin):
est celare uerbum. ⁊ gloria regum muestiga¬
re sermonem. Celum sursum. ⁊ terra deor¬
sum.: ⁊ cor regum inscructale. Qufer rubigi¬
nem de argento ⁊ egredietur uas purissinpõ.
Nuser impietatem de uultu regis ⁊ firma¬
bitur iusticia thronus eius. Ne gloriosus ap¬
ꝑras coram rege:⁊ in loco magnoꝵ ne stece¬
ris. Melius est enim ut dicatur tibi ascende
huc: quam ut huubalieris coram principe.
Que uiderunt oculi tui ne ꝑferas in iurgio
cito. ne post ea emendare non possis com de¬
honestaueris amicum tuum. Causam tu¬
am tracta cum amico tuo. ⁊ secretum tu¬
um extraneo ne reueles. Ne forte insultet
tibi com audierit ⁊ exꝓbrare non cesset.
suoͦ In auris aurea ⁊ margarita fulgens.
Qui arguit sapientem. ⁊ aurem obedientẽ.
Sicut frigus niuis in die messis. ita legatꝰ
fidelis ei qui misit illum. animam illius
requiescere facit. Nubes ⁊ uentus ⁊ pliuiue
non seguentes. uir gloriosus ⁊ ꝓmissa non
complens. Paciencia lemetur princeps ⁊ lin

Expanded text:
est celare verbum, et gloria regum investigare sermonem. Coelum sursum, et terra deorsum, et cor regum inscrutabile. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum. aufer impietatem de vultu regis et firmabitur iustitia thronus eius ne gloriosus appareas coram rege et in loco magnorum ne steteris melius est enim ut dicatur tibi ascende huc quam ut humilieris coram principe quae viderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito ne postea emendare non possis cum dehonestaveris amicum tuum causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo non reveles ne forte insultet tibi cum audierit et exprobrare non cesset suo inauris aurea et margaritum fulgens qui arguit sapientem et aurem oboedientem sicut frigus nivis in die messis ita legatus fidelis ei qui misit eum animam illius requiescere facit nubes et ventus et pluviae non sequentes vir gloriosus et promissa non conplens patie
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non exaudietur Nunus absconditum eũ¬
guit iras ⁊ donumi in sinu indignationẽ ma¬
ximam. Quudium iusto est facere uidicum.
⁊ panor oꝑantib iniquitatem. uir qui eura¬
uerit auia docdrine in cetu gygantum cõmo¬
rabitur. Qui diligit epulas in egestate etit qui
amat uinum ⁊ pingua non ditabitur. ꝓiusto
dabitur impius: ⁊ ꝑ recto miqus. Ielius est habi¬
tare in terra deserta: quam cum muliere ricosa
⁊ uracunda. Thesanrus desiderabilis ⁊ aurum ĩ
habitaculo iusti: uimprudens homo dissipabit
ilud. Qui seguitur iusticiam ⁊ misericordiam

Expanded text:
et non exaudietur. munus absconditum extet non exaudietur. munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam. gaudium iusto est facere iudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae, in coetu gigantum repurabitur qui diligit epulas in egestate erit qui amat vinum et pinguia non ditabitur pro iusto datur impius et pro rectis iniquus melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens homo dissipabit illud qui sequitur iust
Abbreviated transcription (Latin):
uia inte custodienti disciplinam. qui autẽ
increpationes relĩquit errat. Abscondunt
odium labia mendatia: qui ꝑfert contume¬
lam insipiens estꝰ. In multiloquio non dee
rit peccatum. qui autem moderatur labia
sunt in cordis egestate morientur. Bene¬
dictio domini diuites facit. nec sociabitur
eis afflictio. Quasi ꝑ risum stultus oꝑat᷑
scelus. sapienti autem uiro est prudencia.
Quod timet impius. uemet suꝑ eum. Desi¬
derium suum i iustis dabitur. Quasi tempe¬
stas transiens non erit impius ⁊ ustus aᷤ
quasi fundamentum sempiternum. sicut
acetum dentib ⁊ fumus oculis: sic piger hu
qui miserunt eum in uia. Timor domini
apponet dies. ⁊ anni impioꝵ breuiabunt᷑
Expectacio iustoꝵ leticia. spes autem inpror
ꝑibit. Fortitudo simplicis ma domini. ⁊ pa

Expanded text:
Via vitae, custodienti disciplinam: qui autem Via vitae, custodienti disciplinam: qui autem increpationes relinquit, errat. Abscondunt odium labia mendacia: qui profert contumeliam, insipiens est. In multiloquio peccatum non deerit; qui autem moderatur labia sunt, in cordis egestate morientur. Benedictio Domini divites facit, nec sociabitur eis afflictio. Quasi per risum stultus operatur scelus: sapientia autem est viro prudentia. Quod timet impius, veniet super eum: desiderium suum justis dabitur. Quasi tempestas transiens, non erit impius: justus autem quasi fundamentum sempiternum. Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic piger his qui miserunt eum. Timor Domini apponet dies: et anni impiorum breviabuntur. Exspectatio justorum laetitia: spes autem impiorum peribit, Fortitudo simp
Abbreviated transcription (Latin):
trem. fiłius uero stultus mesticia est ma¬
tris sue stil ꝓderunt thesauri impietatio.
nsticia nero liberabit a morte. Non affliget
dominus fame animam iusti. ⁊ insidias
impioꝵ subuertasset. Egestatẽ oꝑata est ma¬
mis temisa. manus autem fotium diuici¬
as parat. Qui autem nititur mendaciis hic
Qui congregat in messe filius sapiens est.
qui autem stertit etate filius confusionis.
Benedictio dei suꝑ caput iusti es autem nti
pioꝵ putrescet. Sapiens corde precepta suscipi¬
et stultus ceditur labiis. Qui ambulat sim¬
pliciter ambulat confidenter. qui autem
deprauat uias suas manifestus erit. Qmiã¬
nuit oculo dabit dolorem. stultus labis u̾¬
berabiturs uena uite os iusti. os autem im¬
pioꝵ oꝑit iniguitatem. Odium suscitat ri¬
zas. ⁊ uniuersa delicta oꝑit karitasꝰ. In labiis sa¬
pientis muenitur sapiencia. ⁊ uirga in dorso
eius qui indiget corde Sapientes abscondunt
scienciam. os autem stulti confusioͣ ꝓximũ
uitam. fructus autem impii ad pectatum.

Expanded text:
trem: filius vero stultus moestitia est matris suae. Nil proderunt thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. Non affliget Dominus animam justi fame, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: manus autem fortium das parat. Qui nititur mendaciis, hicQui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate filius confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem iIIII uersus: Sapiens corde praecepta suscipiet: stultus caeditur labiis. qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt sapientiam: os autem stulti confusioni proximum vitam: fructus autem impii ad peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
simis. Ne emuleris impios. qm non habent
futuroꝵ spem mali ⁊ lucerna imꝑioꝵ extin¬
guetur. Time dominum fili mi ⁊ regem: ⁊ cũ
detractorib non cominisceatis qm̃ repente ꝯ¬
surget ꝑditio eoꝵ. Et rumam utriusq quis¬
nouit. Hec quoq: sapientib. Cognoscere ꝑso¬
nam in iudicio: non est bonum. Qui dicunt
impio iustus es: maledicent eis populi ⁊ de¬
testabuntur eos trib. Qui arguunt lauda¬
buntur.: ⁊ suꝑ eos ueniet benedictio. Labia de¬
osculabitur. qui recta uerba respondet. Preꝑa
foris opus tuum. ⁊ diligenter exerce agrum
tuum ut pst ea edifices domum tuam Ilest̃
testis fiustra contra ꝑximum tuum. se
lactes quenquam labus tuis. Ne dicas quo¬
modo fecit michi sic faciam ei: t reddam uni¬
cuiq secundum opus suum ꝑ agrum ho¬
minis ꝑigri transiui ⁊ ꝑ uineam stulti ui¬
ri. ⁊ecce totum repleuerant urtice. oꝑue

Expanded text:
simis nec aemuleris impios quoniam non habent simis nec aemuleris impios quoniam non habent futurorum spem mali et lucerna impiorum extinguetur time Dominum fili mi et regem et cum detractoribus non commiscearis quoniam repente consurget perditio eorum et ruinam utriusqnovit? Haec quoque sapientibus: Cognoscere personam in judicio, non est bonum. Qui dicunt impio: Justus es: maledicent eis populi, et detestabuntur eos tribus. Qui arguunt, laudabuntur: et super ipsos veniet benedictio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum: ut postea aedifices domum tuam. Ne testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Ne dicas: Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti, Et ecce totum repleve
Abbreviated transcription (Latin):
eus de inferno liberabis. Fili mi si sapiens fuerit
animus tuus gaudebit tecum cor ineum.⁊ eał¬
tabunt renes mei com loguta fuerint rectũ
labia mea. Non emuletur cor tuum peccatores:
si in tuore domini esto tota die qr habebis spem
in nouissimo. ⁊ prestolatio tua non auferetur.
Audi fili mi ⁊ esto sapiens: ⁊ dirige in uia aiͣm
tuum. Noli esse in comuuiis peccatoꝵ. nec in ꝯ¬
messationib eoꝵ qui carnes ad uescendum cõ¬
ferunt qi uatantes potib ⁊ dantes simbola cõ

Expanded text:
eius de inferno liberabis fili mi si sapiens fuerit eius de inferno liberabis fili mi si sapiens fuerit animus tuus gaudebit tecum cor meum et exultabunt renes mei cum locuta fuerint rectum labia tua non aemuletur cor tuum peccatores sed in timore Domini esto tota die quia habebis spem in novissimo et praestolatio tua non auferetur audi fili mi et esto sapiens et dirige in via animum tuum noli esse in conviviis potatorum nec in comesationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt quia vacant
Abbreviated transcription (Latin):
genter attende que sunt posita ante faciem
tũam. ⁊ statue cultruta inguttare tuo. Si aũt
habes in potestate aminam tuam: ne desideres
de tibis eius in quo est panis mendacui. Ioli la¬
borare ut diteris: sed prudencie tue pone modũ
Ne erigas oculos tuos ad opes quas non potes
habere qz facuint sibi pernas quasi aquile⁊
uolabunt in celum. Ne coraedas cum homine in¬
uido ⁊ ne desideres cibos eius. qm̃ in similitudi¬
ne arili ⁊ iectoris estimat quod ignorat. Cõmede
⁊bibe dicet tibi:tmens eius non est tecum. Cilos
quos comederas euomes. ⁊ ꝑdes pulchros sermões
tuosꝰ. In aurib insipientium ne loquaris: q des¬
picient doctrinam eloquii tui. Ne attengas par
pinqus enim illoꝵ fortis est: ⁊ ipse iudicat contͣra
te causam illoꝵ . Ingrediatur ad doctrinam cor tu¬
um t aures tue ad nerba sciencie. Noli substrahe
a puero disciplinam si etum ꝑcusseris eum uitga
non morietur. Tu uirga ꝑcutis eum. ⁊ ammam

Expanded text:
sunt ante faciem tuam et statue cultrum in gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam ne desideres de cibis eius in quo est panis mendacii noli laborare ut diteris sed prudentiae tuae pone modum ne erigas oculos tuos ad opes quas habere non potes quia facient sibi pinnas quasi aquilae et avolabunt in caelum ne comedas cum homine invido et ne desideres cibos eius quoniam in similitudinem arioli et coniectoris aestimat quod ignorat comede et bibe dicet tibi et mens eius non est tecum cibos quos comederas evomes et perdes pulchros sermones tuos in auribus insipientium ne loquaris quia despicient doctrinam eloquii tui ne adtingas termipropinquus enim eorum Fortis est et ipse iudicabit contra te causam illorum ingrediatur ad doctrinam cor tuum et aures tuae ad verba scientiae noli subtrahere a puero disciplinam si enim percusseris eum virga non morietur tu virga percuties eum et animam
Abbreviated transcription (Latin):
ponderit ꝓ amico suo. Qui meditatur discor¬
dias diligit rixas ⁊ qui exaltat os suum q̃¬
rit ruinam. Qui ꝑuersi cordis est: non in¬
uenit bonum. ⁊ qui uertit linguam inci¬
det in malum. Iatus est sultus ignomini¬
a sua. sed nec pater in fatuo letabitur. m¬
mus gaudens etatem floridam facit. Spi¬
ritus tristis exiccat ossa. Nunera de sun pp¬
sius accipit: ut ꝑuertat semitas iuditu p
facie prudentis lucet sapiencia. Oculi stu¬
toꝵ in finib terre. Ira patris filius stultus.
⁊ dolor matris que genuit eum. Non estbo¬
num dampnum inferre iusto. nec ꝑcutere
nidicem qui recta iudicat. Qui moderatur
sermones suos doctus ⁊ prudens est:⁊ precio
mico. omini tempore erit etecrabilis. Nõ
recipit stultus uerba ꝓrudencie. nisi ea digets
que uersantur in corde eius. Impius comĩ
ꝓfundum uenerit peccato contempint.si
sequitur eum ignominia ⁊ obꝓbrium
qua ꝑfunda uerba ex ore uiri ⁊ torrens red¬
dans fons sapiencie Acciꝑe ꝑsonam impii¬

Expanded text:
ico suo. Qui meditatur discordiam, dirigit rixas: et qui exaltat ostium, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malum. Natus est stultus in ignominiam suam: sed nec pater in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia oculi stultorum in finibus terrae ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum non est bonum damnum inferre iusto nec percutere principem qui recta iudicat qui moderatur sermones suos doctus et prudens est et pretiosmico omni tempore erit exprobrabilis non recipit stultus verba prudentiae nisi ea dixeris quae versantur in corde eius impius cum in profundum venerit peccatorum contemnit sed sequitur eum ignominia et obprobrium aqua profunda verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae accipe
Abbreviated transcription (Latin):
festinatur in principio: in nouissimo benedictio¬
ne carebit. Ne dicas reddam malum ꝑ malo expe¬
cta dominum ⁊ liberabit te. Abhominacio est apd̾
deum pondus ⁊ pondus. stathera dolosa non est
tona Q domino diriguntur gressus niri. Quis
autera hominum potest intelligere uiam suã.
Ruina est hominis denotare sanctos ⁊post
nota tetractare. Dissipat impios rex sapiens⁊
incuruat suꝑ eos formicem. Lucerna domini
spiraculum hominis que inuestigat omnia se¬
cceta mentis Nisericordia ⁊ ueritas custodiunt

Expanded text:
n principio: in novissimo benedictione carebit. Ne dicas reddam malum pro malo. expecta Dominum et liberabit te. Abhominatio est apud Deum pondus et pondus. statera dolosa non est bona. A Domino diriguntur gressus hominis. Si quis autem hominum intelligere poterit viam suam. Ruina est homini devotare Sanctos: et post vota retractare. Dissipat impios rex sapiens: et incurvat super eos fornicem. Lucerna Domini inspiraculum hominis: qui investigat omnia secreta ventris. Misericordia et veritas custodiunt
Abbreviated transcription (Latin):
corda hominum manifesta sunt prudentib
Infernus ⁊ ꝑdicio nunquam replentur. Sili¬
ter ⁊ oculi hominum insaciabiles. Quomodo
ꝓbatur in conflatorio argentum ⁊ in fornace
aurum. sic ꝓbatur homo ore laudantium. Co¬

Expanded text:
corda hominum manifesta sunt prudentibus corda hominum manifesta sunt prudentibus infernus et perditio non replentur similiter et oculi hominum insatiabiles quomodo probatur in conflatorio argentum et in fornace aurum sic probatur homo ore laudantis si co
Abbreviated transcription (Latin):
linguens locum suum Unguento ⁊ uariis
orib delectatur cor a bonis amici consiliis a¬
nima dulcoratur. Amicum tuum ⁊ amicũ
patris tui ne dimiseris. ⁊ domum fratris tui
ne ingrediaris in die afflictionis tue. Meli¬
or est in ciuus iusta quam frater ꝓcul Stu¬
de sapiencie filimi ⁊ letifica cor tuum ut possis
eꝓbanti respondere sermonem Qffutͦuo indẽs
malum absconditus est ꝑiuli transeuntes
sustinuerunt dispendia. T̃olle uestimentum es
qui spopondit ꝓ extraneo ⁊ ꝑ alieno aufer ei pig¬
nus. Qui benedicit ꝓximo suo noce grandi⁊e
nocte consurgens maledicenti simił erit. Tes¬
ta ꝑstillancia in die frigoris ⁊ littigiosa mulier
comꝑantur. Qui retinet ei quasi qui uentũ
tenerat ⁊ olẽum dextere sue euacuet. Ferrum
ferro acuitur: ⁊homo exacuit faciem amici
sui. Qui seruat ficum comedet fructum eius.
⁊ qui custos est domini sui glorificabitur. Quomͦ
in aquis resplendent uultus ꝑpicientium sic

Expanded text:
derelinquit locum suum. Unguento et variis derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dulcoratur. Amicum tuum, et amicum patris tui ne dimiseris: et domum fratris tui ne ingrediaris in die afflictionis tuae. Melior est vicinus juxta, quam frater procul. Stude sapientiae, fili mi, et laetifica cor meum: ut possis exprobranti respondere sermonem. Astutus videns malum, absconditus est: parvuli transeuntes sustinuerunt dispendia. Tolle vestimentum ejus, qui spopondit, pro extraneo: et pro alienis, aufer ei pignus. Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris et litigiosa mulier conparantur qui retinet eam quasi qui ventum teneat et oleum dexterae suae vocabit ferrum ferro acuitur et homo exacuit faciem amici sui qui servat ficum comedet fructus eius et qui custos est domini sui glorificabitur quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium sic
Abbreviated transcription (Latin):
si argento sordido ornare uelis uas fictile. sic
tumencia cum pessimo corde sociata. L abiis su¬
is intelligitur muicus com in corde tractanerit
dolos. Quando si dimiserit uocem suam ne credi
deris ei. qrm̃ .uii. nequicie sunt in corde illius. Q
oꝑit odium frandulenter reuelabitur ma etꝰ.
in confilio. Qui fodit foueam intidet in eam.
⁊ qui uoluit lapidem reuertetur ad eum. l. in
ꝑ uentura ꝑiat dies. i audet te alienus ⁊
non os tuum. extraneus ⁊ non labia tua. Gra¬
ue est saxum ⁊ honerosa est harena. sed ira stulti
utroq grauio. Ira non habet misericordiam
nec erumpens furor ⁊ impetum concitati spi¬
ritus ferre quis poterit.Ilelior est manifesta
torrectio: quam amor absconditus. Meliora st̃
uulnera diligentis: quam fraudulenta odiẽ¬
pis oscula. Anima saciata caltabit fauum. A¬
nima esuriens eciam amaꝵ ꝑ dulci samet.si¬
cut ains transiigrans de nido suo. sic uir re

Expanded text:
si argento sordido ornare velis vas fictile, sic si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. Quando submiserit vocem suderis ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. qui operit odium fraudulenter, reuelabitur malitia eius in concilio. qui fodit foueam, incidet in eam: et qui uoluit lapidem, reuertperventura pariat dies. Laudet te alienus, et non os tuum: extraneus, et non labia tua. Grave est saxum, et onerosa arena: sed ira stulti utroque gravior. Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor: et impetum concitati ferre quis poterit? Melior est manifesta correptio, quam amor absconditus. Meliora sunt vulnera diligentis, quam fraudulenta oscula odientis. Anima saturata calcabit favum: anima esuriens et amarum pro dulci sumet. Sicut avis transmigrans de nido suo, sic vir qui