comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suã nõ derelinquet. quoadusq iusticia
cõuertatur ĩ iudiciũ. et qui hñt eã
om̃s rc̃õ sũt corde Hoc igltur tꝑe quo
differtur potentia populi dei nõ r̃pel-¬
let dñs plebẽ suã et hereditatẽ suã
nõ derelinquet. ꝙtalibet acerba et
Idigna ip̃a hiũlis atq ĩfirma patitur.
quoadusq iusticia quã nc̃ ht̃ ĩfirmi¬
tas piorũ cõuertatur ĩ iudiciũ Hoc ẽ
iudicandi accipiat ptãtẽ qd̃ iustis ĩ fi¬
ne seruatur. cũ p̃cedentẽ iusticiã ordi-¬
ne suo fuerit potentia subsecuta potẽ¬
tia quippe adiũcta iusticie. uel iusticia
accedente potentia iudicariã ꝓtãtẽ fa¬
cit ꝑtinet aũt iusticia ad uolũtatẽ bo-¬
nã. Uñ dictũ ẽ ab angelis nato xp̃o
Gloria ĩ exgelsis̃ deo et ĩ terra pꝙ̃o ho¬
minib bone uolũtatis Potẽtia uero se-¬
qui debet iusticiã. nõ p̃tre Ideo et ĩre-¬
bus scdĩs ponitur. idest ꝓ sꝑis Secñde
faciãt sicut suꝑius disputauimꝰ due¬

Expanded text:
oadusque justitia convertatur in judicium, et qui habent eam, omnes recto sunt corde . Hoc ergo tempore quo differtur potentia populi Dei, non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet; quantalibet acerba et indigna ipsa humilis atque infirma patiatur, quoadusque justitia quam nunc habet infirmitas piorum, convertatur in judicium, hoc est, judicandi accipiat potestatem: quod justis in fine servatur, cum praecedentem justitiam ordine suo fuerit potentia subsecuta. Potentia quippe adjuncta justitiae, vel justitia accedens potentiae, judiciariam potestatem facit. Pertinet autem justitia ad voluntatem bonam: unde dictum est ab Angelis nato Christo, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Potentia vero sequi debet justitiam, non praeire: ideo et in rebus secundis ponitur, id est prosperis: secundae faciant, sicut superius disputavimu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ns dm̃ ihu xpp̃i de celo ad se facta cũ
primũ uocatus ẽ narrat apłs paulus
Nã ĩter cetem que audiuit et̾iã hot
sibi dictũ sic loquitur Ad hoc em̃ tibi
apparui ut cõstituã te mĩstrũ et testẽ
eorũ que a me uides. quib etiã p̃eo ti¬
bi liberãs te de populo et de gentibus
ĩ quas ego te mitto aꝑire oculos ceco¬
rũ. nt auertantur de tenebris et ꝓtãte
sathane ad deũ. ut accipiãt r̃missionẽ
pcc̃orũ et sortẽ que ĩ scis et fidẽ que
ĩ me ẽ Tnde et exhortãs idẽ aplc
credentes ad grãrũ actionẽ deo prĩ.
qui eruit nos̾ ĩquit de ꝓtãte tenebra¬
rũ et trãstulit ĩ regnũ filii dilcĩonis
sue ĩ quo habemꝰ redẽp̃tionẽ ĩ r̾missio

Expanded text:
cum primum vocatus est, narrat apostolus Paulus. Nam inter caetera quae audivit, etiam hoc sibi dictum sic loquitur: Ad hoc enim tibi apparui, ut constituam te ministrum et testem eorum quae a me vides, quibus etiam praeeo tibi, liberans te de populo et de gentibus, in quas ego mitto te aperire oculos caecorum, ut avertantur a tenebris, et a potestate satanae ad Deum, ut accipiant remissionem peccatorum, et sortem quae in sanctis, et fidem quae in me est . Unde et exhortans idem apostolus credentes ad gratiarum actionem Deo Patri: Qui eruit nos, inquit, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae, in quo habemus redempti
Abbreviated transcription (Latin):
sangius ille qm̃ eius erat qui nullũ ha¬
buit omo pccm̃. ad remissionẽ nr̃orũ ep̃
fusus ẽ pccõrũ. ut quia eos diab̾ulꝰ me-¬
rito tenebat quos pcc̃i reos conditione
mortis obstrinxit. hos ꝑ eũ merito di¬
mitteret. quẽ nulliꝰ pcc̃i reũ ĩmerito
pena mortis affecit Hac iusticia uictꝰ
Et hoc uinculs uinctus ẽ fortis ut uasa
eius eriperẽtur. que apud eũ cũ ip̃o
et ãgelis eius fuerãt uasa ire. et in

Expanded text:
sanguis ille, quoniam ejus erat qui nullum habuit omnino peccatum, ad remissionem nostrorum fusus est peccatorum, ut quia eos diabolus merito tenebat, quos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hos per eum merito dimitteret, quem nullius peccati reum immerito poena mortis affecit. Hac justitia victus, et hoc vinculo vinctus est fortis, ut vasa ejus eriperentur , quae apud eum cum ipso et
Abbreviated transcription (Latin):
net qdͥ a xp̃o iusticia diabolꝰ uincitur
nõ potentia E ĩfirmitate quiꝑpe
quã suscepit ĩ carne mortali. nõ ex
⁊ mortali potẽtia crucifixus ẽ De
mũ ẽ dei fortius ẽ hõĩbus Non¬

Expanded text:
stitia diabolus vincitur, non potentia. Ex infirmitate quippe quam suscepit in carne mortali, non ex immortali potentia crucifixus est Chmum est Dei, fortius est hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
iia ẽẽ ꝑuersitas que ĩ eadẽ dispnta-¬
tione nõtata ẽ. ut ex duab rels que
faciũt btm posse qd̾ nelit hõ eligat. et
uelle qd̾ oportet negligat cũ pͥus debe¬
ut habere uolũtatẽ bonã. magnã uo̾
postea ꝑtãtẽ bonã Porro ptãs puigũ¬
daẽ uiciis. a quib si uincitur hõ ad
hoc uincitur ut male uelit. Et bona ĩã
nolũtas eius quõ erit.
ptandũ ẽ itaq ut ptãs nc̃ detur
sed cõtra uicia ꝓpter que uincẽ¬
da potentes nolic̃t ẽẽ hoĩes. et uolũt
ꝓpter uincendos hoĩes. Dt quid hoc.
nisi ut uere uicti falso uincãt. nec sĩt
ueritate sed apimone uictores: Helit
hõ ꝓrudẽs ẽẽ uelit fortis uelit tẽperãs
uelit iustus atq ut hec ueracit̾ possit
potentiã plane optet atq appetut. ict
potens sit ĩ seip̃o. et miro mõ adu̾sũ
se ip̃m pro seip̃o Cetera uõ q̃ bñ nult

Expanded text:
a perversitas, quae in eadem disputatione notata est, ut ex duabus rebus quae faciunt beatum, posse quod velit homo eligat, et velle quod oportet negligat; cum prius debeat habere voluntatem bonam, magnam vero postea potestatem. Bona porro voluntas purganda est a vitiis, a quibus si vincitur homo, ad hoc vincitur ut male velit, et bona jam voluntas ejus quomodo erit? Optandum est itaque ut potestas nunc detur, sed contra vitia, propter quae vincenda potentes nolunt esse homines, et volunt propter vincendos homines; utquid hoc, nisi ut vere victi falso vincant, nec sint veritate, sed opinione victores? Velit homo prudens esse, velit fortis, velit temperans, velit justus, atque ut haec veraciter possit, potentiam plane optet, atque appetat ut potens sit in seipso, et miro modo adversus se ipsum pro se ipso. Caetera vero quae bene vult
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erat ĩ crimĩe. qui eodẽ eẽt ex ge¬
nere. ut deceptor ille ab eo uinceret᷑
genere qd̾ uicerat crimĩe Et hoc ita
gestũ ẽ ut hõ nõ extollatur. sed qui
gine. quia deꝰ hũiliter nõ quõ alios
scõs regebat illũ hoiẽm. sed gerebat
Hoc tanta dei dona et si qua alia sũt
que de hac ie nobis et q̃rere nc̃. et dis¬
serere longũ ẽ. nisi uerbũ caro fieret.
bis uerbũ caro tꝑaliter et localiter
fecit et ptulit. scdm distinctionẽ quã
demõstrare suscepimꝰ ad sciam ꝑtinẽt
nõ ad sapiãm Quod aũt uerbũ ẽ fine
tꝑe et sine loco ẽ prĩ coeternũ. et ubi¬

Expanded text:
non erat in crimine, quamvis esset ex genon erat in crimine, quamvis esset ex genere; ut deceptor ille ab eo vinceretur genere, quod vicerat crimine. Et hoc ita gestum est, ut homo non extollatur; sed qui  natus ex virgine, quia Deus humiliter, non quomodo alios sanctos, regebat illum hominem, sed gerebat. Haec tanta Dei dona, et si qua alia sunt, quae de hac re nobis et quaerere nunc et disserere longum est, nisi Verbum caro fieret,  temporaliter et localiter fecit et pertulit, secundum distinctionem quam demonstrare suscepimus, ad scientiam pertinent, non ad sapientiam. Quod autem Verbum est sine tempore et sine loco, est Patri coaeternum et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ius enĩ carnali cõcupĩa q̃ ĩest gen-¬
talibus mẽbris bñ utatur castitas cõiu¬
galis. ht̃ tñ motus nõ uolũtarios quib
añ pccm̃ ẽẽ potuisse. uel nõ talẽm fuisse
si fuit ut ali qñ resisteret nolũtati Nũo
legitimis etiã si nulla ẽ causa genertn¬
diͣ stimulos ĩgeneret corũdi. ubi si ei ce¬
ditur peccando sacietur. si nõ ceditur dis¬
sentiende frenetur Que duo aliena
fuisse a ꝑadiso añ pccm̃ dubitare quis
possit Nã neq illa honestas faciebat
aliquid ĩ decorũ. neq illa felicitas patie¬
batur aliquid ĩpacatũ Oportebat ctaq
ut ista carnalis cõcupĩa nulla ibi eẽt
õm̃o qͣñ cõcipiebat᷑ iurgĩs ꝑtus ĩ quo nichil
tñ occisurꝰ auctor mortis auctoris ui¬
te morte uincendꝰ. uictor p̾mi adã et
tenẽs genꝰ huanũ uictꝰa scd̾o adã et
amittens genꝰ xpĩanũ. liberatũ ex hu¬
mano genere ab hũano cͥmĩe ꝑ eũ qui

Expanded text:
Quamvis enim carnali concupiscentia, quae inest geniQuamvis enim carnali concupiscentia, quae inest genitalibus membris, bene utatur castitas conjugalis; habet tamen motus non voluntarios, quibus ante peccatum esse potuisse, vel non talem fuisse si fuit, ut aliquando resisteret voluntati. Nunc legi mentis, etiam si nulla est causa generandi, stimulos ingerat coeundi: ubi si ei ceditur, peccando satietur; si non ceditur, dissentiendo frenetur: quae duo aliena fuisse a paradiso ante peccatum, dubitare quis possit? Nam neque illa honestas faciebat aliquid indecorum, nec illa felicitas patiebatur aliquid impacatum. Oportebat itaque ut ista carnalis concupiscentia nulla ibi esset omnino, quando concipiebatur virginis partus, in quo nihil tamen occisurus auctor mortis, auctoris vitae morte vincendus: victor primi Adam et tenens genus humanum, victus a secundo Adam et amittens genus christianum, liberatum ex humano genere ab humano crimine, per eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
poterat em̃ ictiq deꝯ hoiẽm aliũ¬
de susciꝑe ĩ quo eẽt mediator dei et hom̃i
nõ de genere illius adã qui pcc̃o suo ge¬
nus obligauit hũanũ. sicut ip̃m quẽ pri¬
mũ creauit nõ de genere creauit ali¬
cuiꝰ. poterat ergo uel sic uel alio quo uel¬
let modo creare unũ aliũ de quo uince¬
retur uictor p̾ouis. Sed meliꝰ iudicauit
et de ip̃o qd̾ uictũ fuerat genere assu-¬
mere hoiem deꝰ. ꝑ quẽ generis huam
uinceret ñuicũ. et tñ ex u̾gine cuiꝰ cõ¬
ceptũ sp̃s nõ caro. fides nõ libido p̃ueĩt.
net ĩterfuct caris cõcupĩa ꝑ quã se¬
minãtur et cõcipiũtur ceteri qui tinhũt
originale pccm̃. sed ea penitꝰ remotissiã
credendo nõ cõcũbendo scã ẽ fecũdata
uirginitas. ict illud qd̾ nascebatur ex pro
trmñs originẽ duceret Nascebat᷑ nãq
nõ trãfgressionis cõtagione uiciata na¬
tura sed om̃ taliũ uiciorũ sola medicita
randi a pcc̃o. qui uasci nõ pnt sine pcc̃o

Expanded text:
Poterat enim utique Deus hominem aliunde suscipere, in quo esset mediator Dei et hominum, non de genere illius Adam, qui peccato suo genus obligavit humanum; sicut ipsum quem primum creavit, non de genere creavit alicujus. Poterat ergo vel sic, vel alio quo vellet modo creare unum alium de quo vinceretur victor prioris: sed melius judicavit, et de ipso quod victum fuerat genere assumere hominem Deus, per quem generis humani vinceret inimicum; et tamen ex virgine, cujus conceptum spiritus, non caro: Nec interfuit carnis concupiscentia, per quam seminantur et concipiuntur caeteri, qui trahunt originale peccatum: sed ea penitus remotissima, credendo, non concumbendo sancta est fecundata virginitas; ut illud quod nascebatur ex propcriminis originem duceret. Nascebatur namque non transgressionis contagione vitiata natura, sed omnium talium vitiorum sola medicina.randi a peccato, qui nasci non possent sine peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
potentia pt ẽẽ mortaliũ s̃ Teneãt gͦ
mortales iusticiã. potentia ĩmortalibus
dabitur. cui cõꝑata quãtalibet eorũ hoĩ
qui potentes nocãtur ĩ terra ridicula
ĩfirmitas ĩuenitur. et ibi foditur ꝑcc̃o¬
ri fouea ubi uidentur mali płimnũ posse
Cantat aũt iustus et dicit̾ Bts hõ
quẽ tu erudieris dñe. et ex lege tuado¬
cueris eũ. ut mitigis ei a dieb malis
donec fodiatur ꝓccori fenea. qm̃ nõ re-

Expanded text:
potentia potest esse mortalium? Teneant ergo mortales justitiam, potentia immortalibus dabitur. Cui comparata quantalibet eorum hominum qui potentes vocantur in terra, ridicula infirmitas invenitur, et ibi foditur peccatori fovea, ubi videntur mali plurimum posse. Cantat autem justus et dicit: Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum: ut mitiges ei a diebus malignis, donec fo
Abbreviated transcription (Latin):
hũc mũdũ ĩtrauit. et ꝑ pccm̃ mors. et
ita ĩ om̃s hoĩes mors ꝑtransiit ĩ quo
om̃s peccauerũt. et cetera ĩ quib pro¬
lixius de duob hõĩbus dispictat. uno
obligati sumꝰ. altero aũt scd̾o adã quĩ
nõ homo tm̃ sed etiã deꝯ ẽ. quo pro no¬
bis soluẽte qd̾ nõ debebat. a debitis et
paterns et ꝓpriis liberati suma Pinde

Expanded text:
et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt : et caetera, in quibus prolixius de duobus hominibus disputat; uno obligati sumus; altero autem secundo Adam, qui non homo tantum, sed etiam Deus est, quo pro nobis solvente quod non debebat, a debitis et paternis et propriis liberati sumus. Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
rẽt ucta isi ꝑ eũ qui uiuificat oĩa. Si
ergo cõmissio pccorũ ꝑ mã dei iustã ho¬
minẽ subdidit diabolo ꝓfecto remissio
pccõrũ ꝑ recõciliationẽ dei benignã e¬
ruit hõminẽ a diabolo Nõ aũt dia

Expanded text:
rent vita, nisi per eum qui vivificat omnia? Si rent vita, nisi per eum qui vivificat omnia? Si ergo commissio peccatorum per iram Dei justam hominem subdidit diabolo, profecto remissio peccatorum per reconciliationem Dei benignam eruit hominem a diabolo. CAPUT XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
tis mortiu delictis et pcc̃is urĩs ĩ quibus
aliqñ ãbulastis scd̾m seculũ mũdi huiꝰ.
et nõs om̃s aliqñ cõuersati sumꝯ ĩ desi-¬
deriis carnis nr̃e. faciẽtes uolũtates car¬
nis et affectionũ. et eramꝰ natina filii
ire sicut et ceteri stilii diffidentie sũt
infideles Et quis hac nõ ẽ añꝙͣ fidelis
fiat o Quo circa om̃s hoĩes ab origine
sub principe sũt ptãtis aeriõ qui oꝑat᷑
ĩ filiis diffidentie Et ꝙ dixi ab origie
hoc ẽ qd̾ dicit apłs noctura et se fuisse
sicut ceteros. natura . si ut ẽ deprauata
pccõ. nõ ut rcã creata ẽ ab ĩicio Modus
deseruit creccturã suã. ut nõ se illi gohi-¬
beret deũ creantẽ et uiuificantẽ et ĩter
penalia mala etiã bona malis multa
p̃stantẽ ¶Lõ enĩ cõtinuet ĩ ira fua mise/¬
quia nec ip̃ẽ diabolus a ptãte oĩꝑotẽtis
alienus ẽ. sicut neq a bonitate. Nã et
maligni angeli unde qualicũq sustiste¬

Expanded text:
i delictis et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis secundum saeculum mundi hujus, et nos omnes aliquando conversati sumus in desideriis carnis nostrae, facientes voluntates carnis et affectionum: et eramus natura filii irae, sicut et caeteri . Filii diffidentiae sunt infideles; et quis hoc non est antequam fidelis fiat? Quocirca omnes homines ab origine sub principe sunt potestatis aeris, qui operatur in filiis diffidentiae. Et quod dixi, Ab origine, hoc est quod dicit Apostolus, natura et se fuisse sicut caeteros: natura scilicet ut est depravata peccato, non ut recta creata est ab initio. Modus deseruit creaturam suam, ut non se illi exhiberet Deum creantem et vivificantem, et inter poenalia mala etiam bona malis multa praestantem. Non enim continuit in ira sua misequia nec ipse diabolus a potestate Omnipotentis alienus est, sicut neque a bonitate. Nam et maligni angeli unde qualicumque subsiste
Abbreviated transcription (Latin):
uũ ¶⁊ dũõ nõ et cũ illo oĩa nobis do-¬
pporio fiħo nõ ꝑcens pro nobis eũ trade¬
qt. Nõne uidetur. hec illi uelut adu̾
sate sentẽtias In illa moritur pro no-¬
uis filius et recõciliatur nobis pr̃ per
dilexit pr̃. ip̃e ꝓꝑpter nos fiłio nõ ꝑcit.
ip̃e pro nobis cͥũ tradidit ad mortẽ.
ꝑ ed iuideo qd̾ et antea pr̃ dilexit nos.
nõ solũ añꝙͣ pio nobis̾ filius moreretur
sed añꝙͣ conderet mũdũ. ip̃o teste apło
qui dicit. sicut elegit nos ĩ ip̃o añ cõ
stitutionẽ mũdi. nec filius pr̃e sibi nõ
ꝑcente pro nobis uelut ĩuitus ẽ traditꝰ.
quia et de ip̃o dictũ ẽ. qui me dilexit
Et tradidit seip̃m̃ pro me Gĩã ergo si

Expanded text:
do non etiam cum illo omnia nobis doproprio Filio non parcens pro nobis eum traderet? Nonne videtur haec illi velut adversa esse sententia? In illa moritur pro nobis Filius, et reconciliatur nobis Pater per dilexerit Pater, ipse propter nos Filio non parcit, i. Sed video quod et antea Pater dilexit nos, non solum antequam pro nobis Filius moresed antequam conderet mundum, ipso teste Apostolo qui dicit: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem . Nec Filius Patre sibi non parcente pro nobis velut invitus est traditus, quia et de ipso dictum est, Qui me dilexit, et tradidit semetipsum pro me
Abbreviated transcription (Latin):
sensus relinquitut quo sit misera ꝓp¬
terea eñ bt̃a uita discedit. qm̃ tota ui¬
ta discedit. miser ẽ tñ ꝙͣdiu sentit. qͥa
scit se nolente cõsumi. ꝓpter qd̾ cetera
et qd̾ p̃ ceteris diligit. Nõ igitur pt̃
uita et btã ẽẽ et nolentẽ deserere.
quia bt̃s nemo nolens fit Ac ꝓ hoc ꝙͣ¬
tomagis nolentẽ deserendo m̃iserũ fa¬
qui habebat. Rescet ut dicãt nentrũ
eẽ ĩ aĩo btĩ idest eñ deseri a bt̃a uita.
cũ ꝑ mortẽ deserit tota uita. nec nolle
nec uelle. Ad utrũq enĩ ꝑato et equo
corde cõsistere Ged nec ista beata ẽ
uita que talis ẽ. ut quẽ beatũ facit a¬
more eius indigna sit Qũõ ẽ em̃ btã
uita quã nõ amat bt̃s : Aut quõ amat᷑
qd̾ utrũ uigeat an pereat ĩdifferent᷑
accipitur. nisi forte u̾tictes quas ꝓpter
solã bt̃ĩtudinẽ sic amamꝰ ꝑsuade̾re no¬
bis audent ut ipam̃ btĩtudinẽ nõ ame-¬
mus Quod si faciũt etiã ipãs ama¬

Expanded text:
sensus relinquitur, quo sit misera psensus relinquitur, quo sit misera propterea enim beata vita discedit, quoniam tota vita discedit, miser est tamen, quamdiu sentit, quia scit se nolente consumi propter quod caetera et quod prae caeteris diligit. Non igitur potest vita et beata esse, et nolentem deserere: quia beatus nolens nemo fit; ac per hoc quanto magis nolentem deserendo miserum faqui habebat? Restat ut dicant neutrum esse in animo beati; id est, eum deseri a beata vita, cum per mortem deserit tota vita, nec nolle nec velle, ad utrumque enim parato et aequo corde consistere. Sed nec ista beata est vita, quae talis est, ut quem beatum facit, amore ejus indigna sit. Quomodo enim est beata vita, quam non amat beatus? Aut quomodo amatur, quod utrum vigeat, an pereat, indifferenter accipitur? Nisi forte virtutes, quas propter solam beatitudinem sic amamus, persuadere nobis audent, ut ipsam beatitudinem non amemus. Quod si faciunt, etiam ipsas uti
Abbreviated transcription (Latin):
Aliter em̃ bt̃i ẽẽ nõ possent. Demq
de ĩmortalitate ĩterrogati ficut de
btitudine om̃s eã se uelle responde¬
rent Sed qualiscũq bt̃itudo q̃ potiꝰ
uocetur ꝙͣ sit ĩ hac uita q̃rit᷑. inio
uero fingitur dũ ĩmortalitas desꝑat᷑.
sme qua uera bt̃itudo ẽẽ nõ pt̃ ⁊sie
quippe beate uiuit. qd̾ iã suꝑius dpoi¬
mꝰ et astruendo satis fiximꝰ qui ui/¬
uit ut nult. nec male aliquid uult
emo autẽ
male uult ĩmortalitatẽ si eius
quana capax ẽ deo donãte natura ¶uiꝰ
si capax nõ ẽ. nec bñtudĩs cupax est
Et em̃ homo beate uiuat. oportet
it uiuat Quẽ porro morientẽ uita
ip̃ã de serit. beata uita cũ illo manere
qui p̃t̃. Cũ aũt deserit. aut nolentẽ
ẽ ĩ uolũtate. ut nõ sit ĩ ꝓtãte: Cũq
beatus nemo sit aliquid uolendo nec
habendo. qñtominꝰ btũs ẽ qui nõ hono¬
re nõ possessione nõ qualibet alia re:

Expanded text:
e non possent. Denique et e non possent. Denique et de immortalitate interrogati, sicut et de beatitudine, omnes eam se velle respondent. Sed qualiscumque beatitudo, quae potius vocetur quam sit, in hac vita quaeritur, imo vero fingitur, dum immortalitas desperatur, sine qua vera beatitudo esse non potest. Ille quippe beate vivit, quod jam superius diximus, et astruendo satis fiximus, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Nemo autem male vult immortalitatem, si ejus humana capax est Deo donante natura: cujus si non capax est, nec beatitudinis capax est. Ut enim homo beate vivat, oportet ut vivat. Quem porro morientem vita ipsa deserit, beata vita cum illo manere qui potest? Cum autem deserit, aut nolentem est in voluntate, ut non sit in potestate? Cumque beatus nemo sit aliquid volendo nec habendo, quanto minus est beatus qui non honore, non possessione, non qualibet alia re,
Abbreviated transcription (Latin):
patus exociꝑe et equo aĩo ferre quit/
quid aduersitatis acciderit. mauult
tñ ut nõ accidat. et si possit facit
atq ita ꝑatus ẽ ĩ utrũq ut qͣtũ i
pp̃o ẽ alterũ optet alterũ uitẽt. Et
si quod uitat ĩturrerit/. ideo uolẽs
ferat. quia fieri nõ potuit qd̾ nole¬
bat Ne opprimat᷑ ergo sustinet. Sed
opprimi nollet Quõ ergo uiuit ut
nult. Nn quia nolẽs fortis ẽ ad fe-¬
renda. que nollet illata. Ideo igitꝰ
suꝑborũ bt̃tudo mortaliũ gloriantiũ
se uiuere ut uolũt. quia uolentes
patiẽter ferũt que aiccidere sibi no¬
lũt Hoc ẽ em̃ aiũt qd sapienter
e eẽ om̃s nolũt nõ recte nec uere d̾i
uust fieri pt̃ quia nõ uult qd̾ fieri nõ
pt  Eed nõ ẽ mortalitatis huiꝯ hec ui¬
ta nec erit insi qñ et ĩmortalitas
erit Que si nullom̃õ hõĩ dari possit.
frustra etiã btitudo q̃reret᷑. quia sine
ĩmortalitate nõ p̃t ẽẽ Cũ ergo

Expanded text:
paratus excipere, et aequo ferre animo paratus excipere, et aequo ferre animo quidquid adversitatis acciderit; mavult tamen ut non accidat, et si possit facit; atque ita paratus est in utrumque, ut quantum in ipso est alterum optet, alterum vitet, et si quod vitat, incurrerit, ideo volens ferat, quia fieri non potuit quod volebat. Ne opprimatur ergo sustinet: sed premi nollet. Quomodo ergo vivit ut vult? An quia volens fortis est ad ferenda quae nollet illata? Ideo igitursuperborum beatitudo mortalium, gloriantium se vivere ut volunt, quia volentes patienter ferunt quae accidere sibi nolunt. Hoc est enim, aiunt, quod sapienter se esse omnes volunt, non recte nec vere dicitur, vult fieri potest; quia non vult quod fieri non potest. Sed non est mortalitatis hujus haec vita, nec erit nisi quando et immortalitas erit. Quae si nullo modo dari homini posset, frustra etiam beatitudo quaereretur; quia sine immortalitate non potest esse.
Abbreviated transcription (Latin):
lis. ꝑ que ad bona nõ trãsitoria ꝑue¬
mũt. Sed qui spe beatꝰ ẽ nũdũ bt̃s
4̃ Expectat nãq ꝑ patiam btitudinẽ
quã nũdũ tenet Qui uero sine ulla
spe tali. sine ulla tali mercede crucias
quãtãlibet adhibeat tolerantiã. nõ ẽ
bt̃s ueraciter. ser miser fortiter. Neq
em̃ ꝓptr̾a miser nõ ẽ. quia miserior
eẽt si et ĩpatiẽter miseriã sustineret
Porro si ista nõ patitur que nollet pa/¬
ti ĩ suo corꝑe ne tñ quidẽ bt̃s habenꝰ
ẽ. qm̃ nõ uiuit ut nult Et enĩ alia
omittã que corꝑe illeso ad amini ꝑtinẽt
offensiones sine quib uiuere uellemꝰ
et sũt ĩuũabilia. uellet utiq si posset
ita saluũ atq ĩ colume habere torpies
et nullas ex eo pati molestias ut
io haberet ĩ ꝑtãte aut ĩ ip̃ms ĩtorru¬
tione corpꝑis Quod quia nõ ht ac
ꝑendet ⁊̃ ĩcerto ꝓfecto nõ uiuit it
uultꝰ Qm̃ius enĩ ꝑ fortitudinẽ sit

Expanded text:
lis, per quae ad bona non transitura pervelis, per quae ad bona non transitura perveniunt. Sed qui spe beatus est, nondum beatus est: exspectat namque per patientiam beatitudinem quam nondum tenet. Qui vero sine ulla spe tali, sine ulla tali mercede cruciatur, quantamlibet adhibeat tolerantiam, non est beatus veraciter, sed miser fortiter. Neque enim propterea miser non est, quia miserior esset, si etiam impatienter miseriam sustineret. Porro si ista non patitur, quae nollet pati in suo corpore, nec tunc quidem beatus habendus est, quoniam non vivit ut vult. Ut enim alia omittam, quae corpore illaeso ad animi pertinent offensiones, sine quibus vivere vellemus, et sunt innumerabilia; vellet utique si posset ita salvum atque incolume habere corpus, et nullas ex eo pati molestias, ut id haberet in potestate, aut in ipsius incorruptione corporis: quod quia non habet, ac pendet in incerto, profecttitudinem sit
Abbreviated transcription (Latin):
erit Nũt uero fecerũt quidẽ sibi phi
sicut eorũ cuiq placuit uitas beatas su¬
ab. ut quasi ꝓpria u̾tute possent qd̾ coĩ mor¬
taliũ condition̾e nõ poterãt sic scilicet
uiuere ict uellẽt Sentiebãt em̃ alit̾
heatũ ẽẽ nẽinẽ posse nisi hñdo qd̾ uel/¬
let. et ml patiendo qd̾ nollet QDuis
aũt nõ quallẽcũq uitã qua delcãtur
Et ideo beatã uocat uellet sic ẽẽ ĩ sua
ꝓtĩtte. ict eã posset habere ꝑpetuãe
Et tñ quis ita ẽ qui uul pati mo¬
lestias quas fortiter toleret. q̃us eas ue¬
lit possitq tolerare si patitier. quis uelit
ĩ tormẽtis uiuere etiã si potest ĩ eis ꝑ
patiam tenendo iusticiuã laudabilit uiue¬
re: Trãsitoria cogitauerũt hec mala
qui ea ꝑtulerũt uel cupiendo habere
uel timendo canittere qd̾ amabat. siue
nequiter siue laudabiliter. Nã multi
Fortiter tetenderũt Gui ꝓfecto spe
beati sũt.etiã cũ sũt ĩ trãsitoriis ma¬

Expanded text:
erit. Nunc vero fecerunt quidem sibi philosophi, sicut eorum cuique placuit, vitas beatas suas, ut quasi propria virtute possent, quod communi mortalium conditione non poterant, sic scilicet vivere ut vellent. Sentiebant enim aliter beatum esse neminem posse, nisi habendo quod vellet, et nihil patiendo quod nollet. Quis autem non qualemcumque vitam qua delectatur, et ideo beatam vocat, vellet sic esse in sua potestate, ut eam posset habere perpetuam? Et tamen quis ita est? Quis vult pati molestias quas fortiter toleret, quamvis eas velit possitque tolerare si patitur? Quis velit in tormentis vivere, etiam qui potest in eis per patientiam tenendo justitiam laudabiliter vivere? Transitura cogitaverunt haec mala, qui ea pertulerunt, vel cupiendo habere, vel timendo amittere quod amabant, sive nequiter sive laudabiliter. Nam multi fortiter tetenderunt. Qui profecto spe beati sunt, etiam cum sunt in transitoriis ma
Abbreviated transcription (Latin):
dentes: Et quid ẽ recõciliati ꝑ mortẽ
filii eius. Itane uero cũ irasceret᷑ nobis
des p̃ĩ uidĩt mortẽ filii sui pro nobis e
placatꝰ ẽ nobis. Nũquid ergo filiꝯ eiꝰ
usq adeo nobis placatꝰ erat. ut pro
nouis etiã dugnaret᷑ mori. p̃r uero
usq adeo adhuc irascebat᷑. ut nsi filiꝰ
pis̾ nobis moreret᷑ nõ placaret᷑. Et ꝙͣ
ꝑ qd̾ alio loco idẽ ip̃e doctor gentiũ. quid

Expanded text:
t quid est, reconciliati per mortem Filii ejus? Itane vero, cum irasceretur nobis Deus Pater, vidit mortem Filii sui pro nobis, et placatus est nobis? Numquid ergo Filius ejus usque adeo nobis jam placatus erat, ut pro nobis etiam dignaretur mori: Pater vero usque adeo adhuc irascebatur, ut nisi Filius pro nobis moreretur, non placaretur? Et quid est quod alio loco idem ipse doctor Gentium:
Abbreviated transcription (Latin):
cia dei ĩ ꝑtĩte diaboli traditũ ẽ genus
hũanũ pcc̃o pͥmi hoĩs ĩ om̃s utriusq sexꝰ
cõmixtione hascentes orgginalit transe¬
unte. et parentũ primorũ debito uniuer¬
sos posteros obligante. Hec traditio pͥus
ĩ genesi significata ẽ. ubi cũ serpenti
dictũ ẽ terrã manducabis. hoĩ dictũ ẽ
terra es et ĩ terrã ibis Tbi eo qd̾ dit¬
tũ ẽ ĩ terrã ibis mors corꝑis p̃nũciata
ẽ. quia nec ipam fuerat exꝑturus.
si ꝑmansisset ut factus ẽ rectus Qd̾
uẽro uiuenti ait terra es. oñdit totũ
hoiẽm ĩ deterius cõmutatũ Cale ẽ em̃
teru es. quale illud. nõ ꝓmanebit sp̃s¬

Expanded text:
Dei in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi hominis in omnes utriusque sexus commixtione nascentes originaliter transeunte, et parentum primorum debito universos posteros obligante. Haec traditio prius in Genesi significata est, ubi cum serpenti dictum esset, Terram manducabis; homini dictum est, Terra es, et in terram ibis . Eo quod dictum est, in terram ibis; mors corporis praenuntiata est, quia nec ipsam fuerat experturus, si permansisset ut factus est rectus: quod vero viventi ait, Terra es; ostendit totum hominem in deterius commutatum. Tale est enim, Terra es; quale istud, Non permanebit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
nus. et finitis malis oĩbus atq ĩple/¬
tis bonis oĩbus sit beatus Ac ꝓhoc
ĩ ista mortali uita etrorib erũmõq ple¬
nissima. p̃cipue fides ẽ necessaria qua
ĩ deũ creditur . Nõ em̃ quecũq bona ma/¬
ximeq illa quibus quisq fit bonꝰ. et
illa quibuõ fiet bt̃s. unde insi a deo ĩ ho/¬
minẽ ueinãt. et hoĩ accedãt ĩueniri
p̃t Cũ aũt eo hac uita ab eo qui ĩ hiis
miseriis fidelis et bonꝰ ẽ uentũ fuerit
ad beatũ tũt erit uere qd̾ nc̃ ẽẽ nullo
mõ p̃t/ ut sic hõ uiuat qũo uult Nõ
em̃ nolet male uiuere ĩ illa felicitate

Expanded text:
nus, et finitis malis omnibus atque implenus, et finitis malis omnibus atque impletis bonis omnibus sit beatus. Cin ista mortali vita erroribus aerumnisque plenissima, praecipue fides est necessaria, qua in Deum creditur. Non enim quaecumque bona, maximeque illa quibus quisque fit bonus, et illa quibus fiet beatus, unde nisi a Deo in hominem veniant, et homini accedant, inveniri potest. Cum autem ex hac vita ab eo qui in his miseriis fidelis et bonus est, ventum fuerit ad beatam, tunc erit vere quod nunc esse nullo modo potest, ut sic homo vivat quomodo vult. Non enim volet male viver
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ ẽẽ qui quod iuilt nẽ habet. neg il¬
lũ qui qd̾ male uult ht̃. sed illũ qui et ht̃
quecũq uult bona. et nulla nult male.
E hiis duobus quib btã uita ꝑficitur.
qñ utrũq nõ datur id eligatur potius
tide magis a btã uite receditur. Longiꝰ
quippe ab ilła ẽ quicũq adipiscit᷑ male
cõcupita. ꝙ qui nõ ad ipiscitur cõcupita.
cũ potius eligi debuerit uolũtas bona
atq ppom. etã nõ adempta que appetit
Propinquat em̃ btõ qui bñ uult qͣcũq
nult. Et que adeptus cũ fuerit beatus
ert et utiq nõ mala sed bona bt̃m fa¬
iã id̾q nõ parũ estimandũ. eã ip̃am
scilicet uolũtatẽ bonã. qui de boms quo
rũ capax ẽ huãna natura nõ de ulliꝯ
mali ꝑpetratione uel adeꝑtione gaude¬
re defiderat.et bona qualia et ĩ hac
misera uita ẽẽ possũt ꝓrudẽti tꝑanti.
forti et iusta mente sectatur. et qrtũ
dactur assequitur. ut etiã ĩmalis sit bo¬

Expanded text:
tum esse qui quod vult non habet, nec illum qui quod male vult habet; sed illum qui et habet quaecumque vult bona, et nulla vult mala, ex his duobus quibus beata vita perficitur, quando utrumque non datur, id eligatur potius, unde magis a beata vita receditur longius quippe ab illa est quicumque adipiscitur male concupita, quam qui non adipiscitur concupita; cum potius eligi debuerit voluntas bona, atque praeponi, etiam non adepta quae appetit? Propinquat enim beato, qui bene vult quaecumque vult, et quae adeptus cum fuerit beatus erit. Et utique non mala, sed bona beatum fajam, idque non parvi aestimandum, eam ipsam scilirum capax est humana natura, non de ullius mali perpetratione vel adeptione gaudere desiderat; et bona, qualia et in hac misera vita esse possunt, prudenti, temperanti, forti, et justa mente sectatur, et quantum datur assequitur; ut etiam in malis sit bo
Abbreviated transcription (Latin):
recõciliati sumꝰ deo ꝓ mortẽ filii eius.
multomagis iecõciliati salui erimꝰ in
uita ip̃ius Quos pccõres dixit prius
hos posteriꝮ ntncos dei Et quos pria
iustificatos ĩ sangiuẽ ihu xp̃i eos poste¬
rius recõtiliatos ꝑ mortẽ filii dei Et
quos prius saluos ab ira ꝑ ip̃m eos po¬
stea saluos ĩ uita ip̃ius Non ergo añ istã
gram̃ quo quomõ peccatores. sed ĩ talibs¬
autẽ idem apłs nos pccõres et ĩmm̃cos
dei duobus identidẽ nõibus appellauit.
uno uelit mitissimo alio plane atrocis¬
adhuc iuxta tꝑs pro ĩpiis mortuus ẽ
Muos ĩfirmõs. cosdã ĩpios nũcupauit

Expanded text:
conciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; multo magis reconciliati, salvi erimus in vita ipsius. Quos peccatores dixit prius, hos posterius inimicos Dei; et quos prius justificatos in sanguine Jesu Christi, eos posterius reconciliatos per mortem Filii Dei; et quos prius salvos ab ira per ipsum, eos postea salvos in vita ipsius. Non ergo ante istam gratiam quoquo moautem idem apostolus nos peccatores et inimicos Dei, duobus identidem nominibus appellavit, uno velut mitissimo, alio plane atrocisadhuc, juxta tempus pro impiis mortuus est . Quos infirmos, eosdem imp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑccõiũ. multõmagis recõciliati salui e¬
uimꝰ ĩ uita ip̃ius In ucta salui qui ꝑ
mortẽ recõciliati Diuis enĩ dubitet
daturũ amicis uitã suã. ꝑro qͥb ĩnuicis
dedit mortẽ sũã. Nã solũ aut̃ ĩquit s

Expanded text:
o magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius. In vita salvi, qui per mortem reconciliati. Quis enim dubitet daturum amicis vitam suam, pro quibus inimicis dedit mortem suam? Non solum autem, inquit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
t̃firmitas tantã excellentiã desꝑaret.
ilito adnexũ ẽ Et uerbũ caro factũ ẽ
et habitauit ĩ nobis. ut a cõtrario sua¬
deictur qd̾ ĩcredibile uidebatur Si
em̃ natitra dei filius ꝓpter filios hom̃¬

Expanded text:
infirmitas tantam excellentiam desperaret, illico annexum est, Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; ut a contrario suaderetur quod incredibile videbatur. Si enim natura Dei Filius propter filios hom
Abbreviated transcription (Latin):
miserũ ẽ nõ adipisci quod uelis. ꝙ adpi¬
sci uelle quod nõ oporteat Preclarissiẽ
oĩno atq uerissime Quis nãq ita mẽ
te sit cecus et ab oĩ luce decoris alienꝰ.
ac tenebris dedecoris ĩuolutꝰ. ut eũ qui
nequiter uiuit ac turpiter. et nullo pro¬
hibente nullo ulcistente. et nullo saltẽ
rep̃hendere audente. ĩsuꝑ et laudãtib
plurimis. qm̃ sicut ait scptura dica
laudatur ꝑccõr ĩ desideriis aĩe sue. et
qui ũ qua agit benedicet᷑. ĩplet om̃s
suas facinorosissimas et flagiofissi¬
ser efficitur. sed misereor ꝑtãte qua
desideriũ male uolũtatis ĩpletur Eua/¬
uelint. idq unũ ardentissimo amore

Expanded text:
miserum est non adipisci quod velis, quam adipisci velle quod non oporteat. Praeclarissime omnino atque verissime. Quis namque ita sit mente caecus, et ab omni luce decoris alienus ac tenebris dedecoris involutus, ut eum qui nequiter vivit ac turpiter, et nullo prohibente, nullo ulciscente, et nullo saltem reprehendere audente, insuper et laudantibus plurimis, quoniam sicut ait Scriptura divina, Laudatur peccator in desideriis animae suae; et qui iniqua gerit, benedicitur , implet omnes suas facinorosissimas et flagitiosissiser efficitur: sed miserior potestate, qua desiderium malae voluntatis impletur. Quapvelint, idqu
Abbreviated transcription (Latin):
cuiqͤ creature potestas ꝓtãti creatoris¬
crea cõparari pt̃o Sed cũ diabolꝰ uicio
ꝑuersitatis sue factus sit cmator potẽ¬
tie et desertor oppugnator q iusticie sit
eñ et hoĩes eũ tãtomagis imitantur
qrtomagis neglecta uel etiã ꝑosa iusti-¬
t̾ia potentie student. eiusq u̾el adepnio¬
ne letantur uel ĩflãmãtur cupiditate
placuit deo ut ꝓpter eruendũ hoiẽm̃ de
diaboli ptãte nõ potẽtia diabolꝰ s iusti¬
cia uinceretur.atq ita et hoĩes mitã¬
tes xpm̃ iusticia qͣrerẽt diabolũ uince-¬
re nõ potentia. nõ quo potentia quasi

Expanded text:
tati Creatoris comparari potest? Sed cum diabolus vitio perversitatis suae factus sit amator potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae; sic enim et homines eum tanto magis imitantur, quanto magis neglecta, vel etiam perosa justitia, potentiae student, ejusque vel adeptione laetantur, vel inflammantur cupiditate: placuit Deo, ut propter eruendum hominem de diaboli potestate, non potentia diabolus, sed justitia vinceretur; atque ita et homines imitantes Christum, justitia quaererent diabolum vincere, non potentia. Non quod potentia
Abbreviated transcription (Latin):
Et si dixisset om̃s btĩ ẽẽ uultis. mi¬
seri ẽẽ nõ uultis. dixisset aliquid qd̾
nullus ĩ sua nõ agnosteret uolũtate
Quidquid enĩ aliud quisꝙͣ latenter
belit. ab hac uolũtate que oĩbus et ĩ

Expanded text:
At si dixisset, Omnes beati esse vultis, miAt si dixisset, Omnes beati esse vultis, miseri esse non vultis; dixisset aliquid quod nullus in sua non agnosceret voluntate. Quidquid enim aliud quisquam latenter velit, ab hac vo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑntes. et caro emat que cõsumãt libi¬
dines . Nõ ẽ ut opinor ĩcredibilis l
uuries. et si q̃rantur tales ỹperiãtur.
aut etiã nõ quesiti fortassis occurrãt.
qui nequitia maiore ꝙͣ theatrica ꝓpo¬
sitiom uel ꝓnũtiationi theatrice ĩsultẽt
magno p̃cio stupra emendo paruo aut̃
rura uendendo Lariitionis etiã grã
nouumꝰ quosdã emisse frumẽta cariq.
et uilius uendidisse suis ciuibus Illiã
etiã quod uetus poeta ennius. om̃s mor¬
tales sese laudari exoptãt. ꝓfecto et
de seip̃o et de hiis quos exꝑtus fuerit
cõiecit ĩ aliis. et uidetur ꝓnũtiasse hom̃
onn uolũtatẽ Deniq et si minꝰ ille
dixisset laudari om̃s iultis. nemo ur̃m
tatis dixisse uideretur Sũt tñ qui bi¬
cia sua oderint. et ĩ quibus sibi displi¬
cent ip̃i nec ab aliis se laudari uelint.
grãsq agant ob iurgantiũ beniuolẽtie
cũ id̾eo uituꝑantur ut corrigantur

Expanded text:
parentes, et caro emat quae consumant libiparentes, et caro emat quae consumant libidines? Non est, ut opinor, incredibilis ista luxuries: et si quaerantur tales, reperiantur, aut etiam non quaesiti fortassis occurrant, qui nequitia majore quam theatrica, propositioni vel pronuntiationi theatricae insultent, magno pretio stupra emendo, parvo autem rura vendendo. Largitionis etiam gratia novimus quosdam emisse frumenta carius, et vilius vendidisse suis civibus. Illud etiam quod vetus poeta dixit Ennius, Omnes mortales sese laudarier optant; profecto et de se ipso et de iis quos expertus fuerat, conjecit in aliis, et videtur pronuntiasse hominum omnium voluntates. Denltis, nemo vestrum tatis dixisse videretur. Sunt tamen qui vitia sua oderint, et in quibus sibi displicent ipsi, nec ab aliis se laudari velint, gratiasque agant objurgantium benevolentiae, cum ideo vituperantur ut corrigantur.
Abbreviated transcription (Latin):
de se quisq coniciat. cõpatiente uel cõ-¬
spirante uicio seu natura; Eed aliud
e iidere uolũtatẽ suã. aliud ꝙuis cer
tissima cõiectura conicere alienãNã
conditã romã tã certũ habeo ĩ rebus
hũanis ꝙ cõstantinopolim. cũ romã
iuderĩ oculis meis de illa uero nchil
nouerĩ nisi quod aliis testibus credidi
Et minꝰ qudẽ ille uel se ĩtuendo uł
alios quosq experiendo uili uelle e/¬
mere et caro uendere. oĩbus hiis cre/¬
pt quisq adipisci eiusmodi iusticiã uel
alicuiꝰ alteriꝰ uicii qd̾ huic cõtrariũ
ẽ ĩcurrere pestilentia. qua huic ĩsistat
et uincat. Nã stio ip̃e hoiem cũ uenia¬
lis codex ei fuisset oblatus. p̃ciiq eiꝰ
ignarũ et ideo quiddã exiguũ poscontẽ
cerneret uenditorẽ iustũ p̃ciũ qd̾ mł¬
to ãplius erat nec opinãti dedisse
Quid si etiã sit quisꝙͣ tanta neqͥtia
possessus̃ ut uili uendat que dimiserũt

Expanded text:
de se quisque conjiciat, compatiente vel conde se quisque conjiciat, compatiente vel conspirante vitio seu natura? Sed aliud est videre voluntatem suam, aalienam. Nam conditam Romam tam certum habeo in rebus humanis quam Constantinopolim, cum Romam viderim oculis meis, de illa vero nihil noverim, nisi quod aliis testibus credidi. Et mimus quidem ille vel se ipsum intuendo, vel alios quoque experiendo, vili velle emere, et caro vendere, omnibus id cret quisque adipisci ejusmodi justitiam, vel alicujus alterius vitii quod huic contrarium est incurrere pestilentiam, qua huic resistat et vincat. Nam scio ipse hominem, cum venalis codex ei fuisset oblatus, pretiique ejus ignarum et ideo quiddam exiguum poscentem cerneret venditorem, justum pretium quod multo amplius erat, nec opinanti dedisse. Quid, si etiam sit quisquam nequitia tanta possessus, ut vili vendat quae dimiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtates om̃i etiã singulis note Et
cũ quisq hõ nesciat᷑ quid hõ aliꝰ unꝰ
uelit. ĩ quibusdã rebus possit scire qͣd
om̃s uelit Wnde illa cuiꝯdã mimi
facetissima p̃dicatur urbamtas. qui cũ
se ꝓmisisset ĩ treatro quid ĩ aĩo ha¬
berent et quid uellent om̃s aliis lu¬
dis ẽẽ dicturũ. atq ad diẽ cõstitutũ
ĩgenti expectatione maior multituda
cõflueret suspensis et silentib oĩbus
dixisse ꝑhibetur Mili uultis emere.
et care uendere In quo dicto leuissi¬
mi schenici om̃s tnͣ cõsc̃iãs ĩuenerũt
suas. ei q uera añ oculos om̃i cõstitu/¬
ta et tñ ĩprouisa dicenti. admirabili
fauore plauserũt Cur aũt tã magna
expectatio facta ẽ illo ꝓmittente om̃i
uolũtatẽ se eẽ dicturũ. nisi quia latẽt
hoiem̃ aliorũ homĩ uolũtates. Sed
latet: Qua tandẽ causa. isi qͣuia
sũt quedã que nõ ĩcõuemẽter ĩ aliis

Expanded text:
voluntates omnium etiam singulis notae: et voluntates omnium etiam singulis notae: et cum quisque homo nesciat quid homo alius unus velit, in quibusdam rebus possit scire quid omnes velint. Unde illa cujusdam mimi facetissima praedicatur urbanitas, qui cum se promisisset in theatro quid in animo haberent, et quid vellent omnes, aliis ludis esse dicturum, atque ad diem constitutum ingenti exspectatione major multitudo conflueret, suspensis et silentibus omnibus, dixisse perhibetur: Vili vultis emere, et caro vendere. In quo dicto levissimi scenici, omnes tamen conscientias invenerunt suas, eique vera ante oculos omnium constituta, et tamen improvisa dicenti, admirabili favore plauserunt. Cur autem tam magna exspectatio facta est illo promittente omnium voluntatem se esse dicturum, nisi quia latent hominem aliorum hominum voluntates? Sed latet? Qua tandem causa, nisi quia sunt quaedam quae non inconvenienter in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Et duos hoiẽs simillimos cũ udenius.
unã faciẽ dicimꝰ et minam᷑ ãborũ ffa¬
ciliꝯ itaq d̾i multas aĩas fuisse singu-¬
las utiq singulorũ de quib legimꝰ in
actibus apłorũ ꝙ eis fuerit aĩa una.
ꝙ ubi dixit aplo. una fides tot eas
audet quisꝙ dicere quot fideles Et tñ
qui dicit o mulier magna ẽ fides tua
et alteri modice fidei quare dubitasti.
suã cuiq ẽẽ significat Sed ita dicit᷑
eadẽ credentiũ fides una. ꝙ̃admodũ ea¬
dẽ uolentiũ uolũtas una. cũ et ĩ ip̃is qͥ
hoc idem uolũt sua uolũtas sit cuiq cõ¬
spicua. alterius aut̃ lateat qñus id̾em
uelit. et si aliquibus signis sese indicet.
creditur potius ꝙͣ iudetur Tnusquisq
autẽ sui aĩ cõscuis nõ credit utiq hac̃
eẽ suã sed plane ꝑuidet uolũtatem
st quedã sane
eiusdẽ naturr uiuẽtis et ratione
utentes tanta cõspiratio. ut cũ lateat
alterũ quid alter uelit. nõnulle sint tñ

Expanded text:
et duos homines simillimos cum videmus, unam faciem dicimus et miramur amborum. Facilius itaque dicitur multas animas fuisse singulas utique singulorum, de quibus legimus in Actibus Apostolorum quod eis fuerit anima una ; quam ubi dixit Apostolus, Una fides , tot eas audet quisquam dicere quot fideles. Et tamen qui dicit, O mulier, magna est fides tua ; et alteri, Modicae fidei, quare dubitasti ? suam cuique esse significat. Sed ita dicitur eadem credentium fides una, quemadmodum eadem volentium voluntas una: cum et in ipsis qui hoc idem volunt, sua voluntas sit cuique conspicua, alterius autem lateat, quamvis idem velit; et si aliquibus signis sese indicet, creditur potius quam videtur. Unusquisque autem sui animi conscius non credit utique hanc esse suam, sed plane pervidet voluntatemst quaedam sane ejusdem naturae viventis et ratione utentis tanta conspiratio, ut cum lateat alterum quid alter velit, nonnullae tamen sint
Abbreviated transcription (Latin):
nõne aũt ambo nesciuĩt que sit bt̃a ui¬
ta aut nõ ambo scuit o Qũõ ergo ã¬
bo amãt eã. si nemo ꝑt̾ amare qd̾ ne¬
scit An forte falsũ ẽ qd̾ pro uerissimo
certissimoq posiumꝯ becte uiuere om̃s

Expanded text:
nonne aut ambo nesciunt quae sit beata vinonne aut ambo nesciunt quae sit beata vita, aut non ambo sciunt? Quomodo ergo ambo amant eam, si nemo potest amare quod nescit? An forte falsum est quod pro verissimo certissimoque posuimus, beate vivere omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uarietas et diu̾sitas uolũtatũ nõ qd̾
alquio eã nolit. sed qd̾ nõ om̃s eã
norint Si em̃ eã om̃s nossent. nõ
ab aliis putaret᷑ ẽẽ ĩ u̾tute amim.
aliis ĩ corꝑis noluptate aliis ĩ utraq
et aliis atq aliis alibi atq alibi Tt
enĩ eos q̃q res̾ mauĩe delcãuit. ⁊ ta
ĩ ea cõstituerũt uitũ beatã Quo mõ¬
om̃s sclũt Quis pt̃ canare qd ne¬
¶ ur ergo ut̃tudo amat ab õius
nec tñ scitur ab oĩbus e An forte sciũt
om̃is ipcim̃ que sit sed nõ om̃s sciũt ubi
sit. et inde cõtentio ẽe Quasi uero
de aliquo mũdi huiꝰ agatur loco ubi
debent quisq uelle uiuere qui uult
beate uiuere. ac nõ ita q̃ratur ubi sit
btĩtudo. sicut q̃ritur que sit. Nũ utiq
si ĩ corꝑis noluptate ẽ. ille beatꝰ ẽ qui
fruitur corꝑis uoluptate Si ĩ u̾tute
ammi. ille qui hac fructur Si ĩ utq
Ilłe qui fruitur utraq Qũ itaq ałiꝯ
dicitꝰ beate uiuere ẽ noluꝑtate corꝑis

Expanded text:
sitas voluntatum, non quod aliquis eam nolit, sed quod non omnes eam norint. Si enim omnes eam nossent, non ab aliis putaretur esse in virtute animi; aliis, in corporis voluptate; aliis, in utraque; et aliis atque aliis, alibi atque alibi. Ut enim eos quaeque res maxime delectavit, ita in ea constituerunt vitam beatam. Quomoomnes sciunt? Quis potest amare quod ner ergo beatitudo amatur ab omnibus, nec tamen scitur ab omnibus? An forte sciunt omnes ipsa quae sit, sed non omnes sciunt ubi sit, et inde contentio est? Quasi vero de aliquo mundi hujus agatur loco, ubi debeat quisque velle vivere, qui vult beate vivere, ac non ita quaeratur ubi sit beatitudo, sicut quaeritur quae sit. Nam utique si in corporis voluptate est, ille beatus est qui fruitur corporis voluptate: si in virtute animi, ille qui hac fruitur: si in utraque, ille qui fruitur utraque. Cum itaque alius dicit, Beate vivere est voluptate corporis
Abbreviated transcription (Latin):
lũt cõsumi et ꝑure qd̾ btĩ sũt. nec insi
uiuẽtes bt̃ĩ ẽẽ possũt. Nolũt igit᷑ ꝑire
qd̾ uiuũt Immortales ergo ẽẽ uolũnt
quicũq ue̾re bt̃i uel sũt nel ẽẽ cupiunt
Nõ aut̃ uiuit beate cui nõ adest qd̾ uułt
Nullom̃õ igitur ẽẽ poterit uita ueraci¬
ter bt̃a nisi fuerit sempiterna Hanc

Expanded text:
onsumi et perire quod beati sunt. Nec nisi viventes beati esse possunt: nolunt igitur perire quod vivunt. Immortales ergo esse volunt, quicumque vere beati vel sunt vel esse cupiunt. Non autem vivit beate, cui non adest quod vult: nullo modo igitur esse poterit vita veraciter beata, nisi fuerit sempiterna. C
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis alique aut ꝑ animi rationẽ. sicut
Id quod dictũ ẽ suꝰ eũ nõ receperũt In¬
tessugitur em̃ nõ ĩ eũ crediderũt Quod
quid sit nullo corꝑis sensit sed aĩ ratiõe
cohnoumꝰ Ip̃orũ etiã uerborũ nõ so¬
nos sed sigmicationes partĩ ꝑ corꝑis
ea ubã nñ pmũ audimꝰ. fed que iã au¬

Expanded text:
imi rationem, sicut id quod dictum est, Et sui eum non receperunt: intelligitur enim, Non in eum crediderunt, quod quid sit, nullo corporis sensu, sed animi ratione cognovimus. Ipsorum etiam verborum, non sonos, sed significationes, partim per corporis ea verba nunc primum audi
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ om̃s hoĩes uelle. si ip̃i qui iã bt̃ĩ st̾
beati ẽẽ nec uolũt nec nolũto Nut si
uolũt ut ueritas clamat. ut natura cõ¬
pellit. cui sũme bonꝰ et ĩmutabiliter
beatus creator hoc ĩdidit. si uolũt ĩꝙͣ¬

Expanded text:
omnes homines velle, si ipsi qui jam beati sunt, beati esse nec nolunt, nec volunt? Aut si volunt, ut veritas clamat, ut natura compellit, cui summe bonus et immutabiliter beatus Creator indidit hoc; si volunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
libus ĩfideles fuit̃. perit ab eis Ali qñ
ans̃ et rebus falsis accõmodat᷑ fides
Loquim̃ em̃ sit ut dicarna habita ẽ
eis fides. et dicranꝯ qualio fides. si tñ
et ip̃a dicenda ẽ fides nõ culpabilit᷑
de cordibus perit qñ eã m̃enta ueri¬
tas pellit Optabilit̾ aũt rerũ uenirũ
tͣeusdẽ res fides trãsit. Nõ em̃ dicẽ
de finita sit ĩ epła ad hebreos fides.
dictũq sit eã eẽ cõiũctionẽ rerũ que
nõ uidentur. Deinde qd̾ sequit᷑ hic
neuit ĩ testimoniũ ut testiõniũ ꝑhibe¬

Expanded text:
libus, infideles fiunt, perit ab eis. Aliquando libus, infideles fiunt, perit ab eis. Aliquando autem et rebus falsis accommodatur fides: loquimur enim sic, ut dicamus, Habita est ei fides, et decepit. Qualis fides, si tamen et ipsa dicenda est fides, non culpabiliter de cordibus perit, quando eam inventa veritas pellit. Optabiliter autem rerum verarum in easdem res fides transit. Non enim dicendefinita sit in Epistola ad Hebraeos fides, dictumque sit eam esse convictionem rerum quae non videntur ? 4. Deinde quod sequitur, Hic venit in testimoniu