comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mortale Aut sicut sc̃pture nr̃e loqui
solent tres aĩas. tũ a ꝑte meliori to¬
tũ appellari placet. id̾est ab aĩa et
corpus et aiam̃/ qd̾ ẽ totus hõ Ita qͥp¬
pe dictũ ẽ ĩ egiptũ descendisse cũ ia¬
tob cũas . lxxu. pro tot hoĩbus Itẽ cũ
Dicimꝰ equũ tuũ nõ eũ ẽẽ. qui meꝯẽ.
et tertiũ alicuiꝰ alteriꝯ nec meũ ẽẽ
nec tuũ fatemur tres ẽẽ et ĩte rogã-¬
ti quid tres respondemꝮ tres quos
noĩe speciali. generali aut aĩalia t̾a
¶tẽ cũ dicimꝰ bouẽ nõ ẽẽ equũ. ta¬
nẽ uero nec bouẽ ẽẽ nec equũ. tria
quedã dicimꝰ et ꝑcũctuntibus quid
tria. nõ iã speciali noĩe dicimꝰ tres
equos ait tres boues aut tres canes.
quia nõ eadẽ specie cõtinẽtur. sed ge¬
nerali tria ar̃alia. siue suꝑiori ge¬
nere tres substantias. uel tres mea¬
furas. nel tres naturas.Quecũq

Expanded text:
mortale: aut sicut Scripturae nostrae loqui mortale: aut sicut Scripturae nostrae loqui solent, tres animas, cum a parte meliore totum appellari placet, id est, ab anima, et corpus et animam, quod est totus homo. Ita quippe dictum est in Aegyptum descendisse cum Jacobdicimus equum tuum non eum esse qui meus est, et tertium alicujus alterius nec meum esse nec tuum, fatemur tres esse: et intorroganti quid tres, respondemus tres equos nomine speciali, generali autem tria animalia. Item cum dicimus bovem non esse equum, canem vero nec bovem esse nec equum, tria quaedam dicimus: et percontantibus quid tria, non jam speciali nomine dicimus tres equos, aut tres boves, aut tres canes, quia non eadem specie continentur; sed generali, tria animalia; sive superiore genere, tres substantias, vel tres creaturas, vel tres naturas. Quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
taq loquẽdi causa de ĩeffabilibtiõĩb.uii.
ut fari aliquo mõ possumꝰ qd̾ effari
pullo niõ possumiꝙ dictũ ẽ a nris gre¬
çis una eeñtia tres substãtie. a latinis au
idest latino eeñtia quã sb̾a solet ĩtelli¬
gi Et dñ ĩtelligatur saltẽ ĩ enigmate
qd̾ dĩ. placuit ita dici ut diceret᷑ aliquid
ueniendũ aliquid speciale uel generale
nomẽ quo cõplectamur hec tria. neq
occurrit animo. quia excedit suꝑemi¬
nẽtia diuinitatis usitiati eloquii facul¬
tatẽ Herius enĩ cogitatur deꝰ ꝙ di.¬
et uerius ẽ ꝙ togitatur Q ñ em̃ dici¬
mus nõ eundẽ ẽẽ iacob qui ẽ abrahã.
isaat aũt nec abrahã ẽẽ nec iacob.
tres ẽẽ utiq fatemur abrahã isaac et
iacob Ged cũ queritur quid tres. rñ¬
demꝰ tres hoĩes. noĩe speciali eos plu¬
raliter appellãtes. generali aũt si dica¬
mus tria aĩalia Homo eñĩ sicut uete¬
res diffimerũt. animal ẽ rationale

Expanded text:
t: Loquendi causa de ineffabilibus, ut fari aliquo possemus modo quod effari nullo modo, possumus, dictum est a nostris Graecis una essentia, tres substantiae; id est, latino, essentia quam substantia solet intelligi . Et dum intelligatur saltem in aenigmate quod dicitur, placuit ita dici, ut diceretur aliquid veniendum aliquod speciale vel generale nomen, quo complectamur haec tria, neque occurrit animo, quia excedit supereminentia divinitatis usitati eloquii facultatem. Verius enim cogitatur Deus cimus non eumdem esse Jacob qui est Abraham, Isaac autem nec Abraham esse nec Jacob, tres esse utique fatemur, Abraham, Isaac et Jacob. Sed cum quaeritur quid tres, respondemus tres homines, nomine speciali eos pluraliter appellantes; generali autem, si dicamus tria animalia: homo enim, sicut veteres definierunt, animal est rationale,
Abbreviated transcription (Latin):
Derius itaq dixerimꝰ cũ tale ali¬
quid accidit. nõ memiinimꝰ ꝙͣ nõ
audiuimꝰ ¶ã et legentib ellenit
et michi sepissime. ut ꝑlecta pagi-¬
na uel epła nesciã quid legerĩ et
repetã In aliud quippe ĩtento nu¬
tu uolũtatis nõ sic ẽ adhibita me¬
moria sensui corꝑis. quõ ip̃e sensꝰ
adhibitꝰ ẽ litteris Ita et ãbulã¬
tes ĩtenta ĩ aliud uolũtate ne¬
sciũt qua trãsierĩt Edd̾ si nõ bi-

Expanded text:
le aliquid accidit, Non meminimus, quam, Non audivimus. Nam et legentibus evenit, et mihi saepissime, ut perlecta pagina vel epistola, nesciam quid legerim, et repetam. In aliud quippe intento nutu voluntatis, non sic est adhibita memoria sensui corporis, quomodo ipse sensus adhibitus est litteris. Ita et ambulantes intenta in aliud voluntate, nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ copulatricẽ rei iusibilis atq ui¬
sionis quasi parẽtis et ꝓlis siue ĩ sen¬
tiendo siue ĩ cogitando nec parentẽ
nec prolẽ dici posse. quõ ualui et qui¬
bus ualui demõstraui Nñ tꝑs ãmo¬
uet hanc eandẽ trinitatẽ ĩ ĩteriore
hoĩe requirere. atq ab isto de quo tã¬
diu locutꝰ sũ aĩali atq carnali qui
exterior dĩ ĩtrorsus tendere. ubi spe¬
iamꝰ ĩueĩre nos posse scd̾a tͥnitatẽ
imaginẽ dei. conatꝰ nros illo ip̃o ad¬
iuuãte. quẽ oĩa sicut res ip̃e indicãt
ita etiã scã sc̃ptura ĩ mẽ sura et ño
et pondere disposiusse testat¬

Expanded text:
tatem copulatricem rei visibilis atque vitatem copulatricem rei visibilis atque visionis quasi parentis et prolis, sive in sentiendo, sive in cogitando, nec parentem nec prolem dici posse, quomodo valui et quibus valui demonstravi. Unde tempus admonet, hanc eamdem trinitatem in interiore homine requirere, atque ab isto de quo tamdiu locutus sum animali atque carnali, qui exterior dicitur, introrsus tendere. Ubi speramus invenire nos posse secundum trinitatem imaginem Dei, conatus nostros illo ipso adjuvante, quem omnia, sicut res ipsae indicant, ita etiam sancta Scriptura in mensura et numero et pondere disposuisse testat
Abbreviated transcription (Latin):
numerose cogitari pñt q̃ singillatĩ
sũt ĩpressa memorie. uidet᷑ ad me¬
morĩa mensura. ad uisionẽ uerd nũs
ꝑtinere. quia licet ĩnũabilis sit ml¬
tiplicitas taliũ iusionũ. singulis tñ
ĩ memoria p̃sc̃ptus ẽ ĩtrãsiressi¬
bilis modꝰ chensura igit᷑ ĩ memo¬
ria. ĩ uisionib nũs apparet. sicut
ĩ ipĩs corꝑibus isibilib mensu/¬
ra quedã ẽ. cui nuosissime coap¬
tatur sensus udentiũ. et ex uno
uisibili multorũ ceruẽtiũ forma-¬
tur aspectꝰ. cta ut etĩã unꝰ ꝑꝑ
duorũ oculorũ nũm plerũq unã
dociumꝰ In hiis ergo rebz uñ uisiones
exp̾mũtur quedã mẽsura ẽ ĩ ipĩs
aut̃ uisionib nũs Molũtas uero q̃
ista cõiũgit et ordinat et quadã uni¬
tate copulat. nec sentiendi a̾ cogitã¬
di appetitũ ĩ hiis reb uñ uisiones
formãtur ad quie scẽs collocat põderi
num. pondus etiã ĩ cetis oĩbus reb
aiãdu̾tenda p̃libauerĩ. nc̃ ĩterĩ uolũ¬

Expanded text:
numerose cogitari possunt quae singillatim sunt impressa memoriae, videtur ad memoriam mensura, ad visionem vero numerus pertinere. Quia licet innumerabilis sit multiplicitas talium visionum, singulis tamen in memoria praescriptus est intransgressibilis modus. Mensura igitur in memoria, in visionibus numerus apparet: sicut in ipsis corporibus visibilibus mensura quaedam est, cui numerosissime coaptatur sensus videntium, et ex uno visibili multorum cernentium formatur aspectus: ita ut etiam unus propter duorum oculorum numerum plerumque unam siones exprimuntur, quaedam mensura est: in ipsis autem visionibus, numerus. Voluntas vero quae ista conjungit et ordinat, et quadam unitate copulat, nec sentiendi aut cogitandi appetitum nisi in his rebus unde visiones formantur, acquiescens collocat, ponderinumerum, pondus, etiam in caeteris omnibus rebus animadvertenda praelibaverim. Nunc interim volun
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ ia qnͣtũ potui demõstrare
curaui formandã cogitãtis aciẽ ꝑ
abscondita memorie ducit ict libi¬
tũ ẽ. et ad cogitanda ea q̃ nõ me/¬
minimꝰ ex eis q̃ mem̃uimꝰ aliud
hĩc aliud inde ut sumat ĩpellit. q̃
ĩ unã iusionẽ coeñtia faciũt aliꝙͥ
qd̾ ideo falsũ dicatur quia uel nõ ẽ fo¬
ris ĩ rerũ corporearũ natura. uel nõde
memoria uidetur expressũ.cũ tale in¬

Expanded text:
rerum jam quantum potui demonstrare rerum jam quantum potui demonstrare curavi, formandam cogitantis aciem per abscondita memoriae ducit ut libitum est, et ad cogitanda ea quae non meminimus, ex eis quae meminimus, aliud hinc, aliud inde, ut sumat impellit; quae in unam visionem coeuntia faciunt aliquid quod ideo falsum dicatur, quia vel non est foris in rerum corporearum natura, vel non de memoria videtur expressu
Abbreviated transcription (Latin):
una sentientis altera cogitãtis Tt
aũt possit ẽẽ uisio cogitãtis ideo
fit ĩ memoria de uisione sentiẽtis
siłe aliquid. quo se ita cõuertat ĩ co-¬
gitando acies aĩ sicut se ĩ çernẽdo cõ¬
uertit ad corpus acies oculorũ ꝓpt̾ea
duas ĩ hoc genere trimitates uolui
cõmendare. unã cũ uisio sentientis
formatur ex corꝑe. aliã cũ uisio cogi¬
tantis format᷑ ex mẽoria Mediã bo
nolui. quia nõ ibi solet uisio dici cũ me¬
morie cõmendatur forma q̃ fit ĩ sen¬
su cernẽtis Ebiq tñ uolũtas nõ ap¬
paret. insi copulatrix quasi parẽtis
et prolis. et ideo undecũq procedat
nec parens nec ꝓles dici pt̃ Ete
ñ si nõ meĩmꝰ insi quod̾ sentinꝰ
neq cogitamꝰ nisi qd̾ memininiꝰ.
cur plerũq falsa cogitamꝰ cũ ea
que sensimꝰ nõ utiq falso memi-¬
nerimꝰ. insi quia uolũtas illã quã
cõiũctricẽ ac seꝑatricẽ huiꝰcemõi

Expanded text:
una, sentientis; altera, cogitantis: ut una, sentientis; altera, cogitantis: ut autem possit esse visio cogitantis, ideo fit in memoria de visione sentientis simile aliquid, quo se ita convertat in cogitando acies animi, sicut se in cernendo convertit ad corpus acies oculorum. Propterea duas in hoc genere trinitates volui commendare: unam, cum visio sentientis formatur ex corpore; aliam, cum visio cogitantis formatur ex memoria. Mediam vero nolui, quia ibi non solet visio dici, cum memoriae commendatur forma, quae fit in sensu cernentis. Ubique tamen voluntas non apparet, nisi copulatrix quasi parentis et prolis. Et ideo undecumque procedat, nec parens nec proles dici potenim si non meminimus nisi quod sensimus, neque cogitamus nisi quod meminimus; cur plerumque falsa cogitamus, cum ea quae sensimus non utique falso meminerimus: nisi quia voluntas illa quam conjunctricem ac separatricem hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
derũt Quia uero nõ sicut sensꝰ oculo¬
rũ lucis quacũq ꝑgebãt. ita ip̃i sansui
memoria iũgebatur. nullo mõ id quod
iuderũt etiã recentissimũ meminisse
potuerũt.Iã porro ab eo qd̾ ĩ meõria
ẽ anini aciẽ uelle auertere. nichil
ẽ aliud ꝙͣ nõ inde cogitare uin. In hac
igit᷑ distributione cũ ĩcipimiꝰ a specie
corꝑis et ꝑuenimꝰ usq ad spẽm q̃ fit
ĩ cõntuitũ cogitãtis quatuor spẽs re¬
ꝑiũtur quasi gradatĩ altera ex atera.
sdd̾a de pͥma. tercia de scd̾a. quarta de
tercia A spẽ quippo corꝑis qd̾ cernit᷑
exoritur ea que fit ĩ sensu cernẽtis.
et ab hac ea q̃ fit ĩ memoria. et ab
ista ea q̃ fit ĩ acie cogitãtis Ouaꝑꝑ
uolũtas quasi parentẽ cũ prole ter
copulat primo spem̃ corꝑis cũ ea quã
gignit ĩ corꝑis sensu. et ipãm rur sus
cũ ea que ex illa fit ĩ memoria atq
istã quoq fercio cũ acie que illã parit
ĩ cogitãtis ĩtuitu Ged media copula

Expanded text:
derunt: quia vero non sicut sensus oculorum locis quacumque pergebant, ita ipsi sensui memoria jungebatur, nullo modo id quod viderunt etiam recentissimum meminisse potuerunt. Jam porro ab eo quod in memoria est, animi aciem velle avertere, nihil est aliud quam non inde cogitare. Cigitur distributione cum incipimus a specie corporis, et pervenimus usque ad speciem quae fit in contuitu cogitantis, quatuor species reperiuntur quasi gradatim natae altera ex altera: secunda, de prima; tertia, de secunda; quarta, de tertia. A specie quippe corporis quod cernitur, exoritur ea quae fit in sensu cernentis; et ab hac, ea quae fit in memoria; et ab hac, ea quae fit in acie cogitantis. Quapropter voluntas quasi parentem cum prole ter copulat: primo speciem corporis cum ea quam gignit in corporis sensu; et ipsam rursus cum ea quae fit ex illa in memoria; atque istam quoque tertio cum ea quae ex illa paritur in cogitantis intuitu. Sed media copula
Abbreviated transcription (Latin):
Nec auẽ quadrupedẽ memiimi quia
nõ iudi. s phantasiã talẽ facillime ĩ¬
tueor dũ alicui forme uolatili qualẽ
uidi adiũgo alios pedes quales identi¬
dẽ iudi Quaꝓpter dũ cõiucta cogita¬
mus que singillati sensa meminimꝰ
moria. uñ sumimꝰ oĩã q̃ multiplicit᷑
ac uarie pro nr̃a uolũtate cõponimꝰ
Nã neq Ipãs magnitudĩes corporũ
quas nũꝙ uidimꝰ sine ope memorie
cogitamꝰ Qũtũ enĩ spacii solet occu
les cũ eas maximas cogitamꝰ Et
ratio quidẽ ꝑgit ĩ ãpliora. s phãta¬
sia nõ sequitur. quippe cũ ĩfmitatẽ
quoq nũi. ratio renũtiet.quã nulla
nisio corꝑalia cogitãtis apphendit
Eadẽ ratio docet᷑ et minutissiã etiã
corpuscula ĩfimite diuidi cũ tñ ad eas
tenuitates uel minutias ꝑuentũ
fuerit quas uisas memmĩꝰ exilio¬
res minutioresq phantasias iã nõ
possumꝰ ĩtueri ꝙͣuis ratio nõ desinar
ꝑsequi ac diuide̾. Ita muilla corꝑalia

Expanded text:
ec avem quadrupedem memini, quia non vidi: sed phantasiam talem facillime intueor, dum alicui formae volatili qualem vidi, adjungo alios duos pedes quales itidem vidi . Quapropter, dum conjuncta cogitamus, quae singillatim sensa meminimusmoria, unde sumimus omnia quae multipliciter ac varie pro nostra voluntate componimus. Nam neque ipsas magnitudines corporum, quas nunquam vidimus, sine ope memoriae cogitamus. Quantum enim spatii solet occuples, cum eas maximas cogitamus. Et ratio quidem pergit in ampliora, sed phantasia non sequitur. Quippe cum infinitatem quoque numeri ratio renuntiet, quam nulla visio corporalia cogitantis apprehendit. Eadem ratio docet minutissima etiam corpuscula infinite dividi; cum tamen ad eas tenuitates vel minutias perventum fuerit, quas visas meminimus, exiliores minutioresque phantasias jam non possumus intueri, quamvis ratio non desinat persequi ac dividere. Ita nulla corporalia
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ẽẽ metienda Ged cũ ĩ hiis etiã que
nr̃is corporalibus adiacent sensib nel
qd̾ nosip̃i ĩ ĩteriori hoĩe sumꝰ scĩa cõpre¬
hendendis laboremꝰ nec sufficiamꝰ. nõ
tñ ĩpudenter ĩ illa que supra sũt dina
et ĩe ffabilia pietas fidelis ardescit. nõ¬
illa quã suarũ uiriũ inflat arrogãtia.
sed quã gnã ip̃nis creatoris et saluato¬
ris ĩflãmat. Nã quo ĩtellcũ hõ deũ ca
nũ sine quãtitate magnũ. sine ĩ digẽ
tia creatorẽ. sine situ pñtẽ. sine habi
tu oĩa cõtinentẽ. sine loco ubiq to-
tũ. sine tꝑe sempiternũ. sine ulla sui mu¬
tatione mutabilia facientẽ. nchilq pa
tientẽ Quisquis deũ ita cogitit et¬
si nũdũ potest om̃odo ĩuenire quid sit.
pie tñ cauet ꝙͣtũ potest aliquid de il¬
lo sentire quod nõ sit n. Est tñ sine
dubitatione substantia uel si melius
hoc appellatur essentia. quã greci usi¬
ꝑe dicta ẽ sapĩa. et ab eo qd̾ ẽ scire¬

Expanded text:
etiam quae nostris corporalibus adjacent sensibus, vel quod nos ipsi in interiore homine sumus, scientia comprehendendis laboremus, nec sufficiamus: non tamen impudenter in illa quae supra sunt divina et ineffabilia, pietas fidelis ardescit; non quam suarum virium inflat arrogantia, sed quam gratia ipsius Creatoris et Salvatoris inflammat. Nam quo intellectu Deum capit attendat diligenter nihil in eo esse in sui natura melius et videat utrum ibi videat ulla lineamenta formarum, nitores colorum, speciosam granditatem, partium distantiam, molis distentionem; aliquas per tientem. Quisquis Deum ita cogitat, et nondum potest omnimodo invenire quid sit, pie tamen cavet quantum potest aliquid de eo sentire quod non sit. Est tamen sine dubitatione substantia, vel si melius hoc appellatur, essentia quam Graeci liore nostro, ut sic intelligamus Deum si possi
Abbreviated transcription (Latin):
hãt requim̃ ut ĩhabitẽ ĩ domo dñi ꝑ om̃s
dies uite mee. ut cõtempler delcãtionẽ dm̃.
unus ergo deus ip̃e ẽ solus bonꝰ. ad hoc quia
nemo eũ uidet ad luctũ et ad planctũ s
tm̃ ad salutẽ et leticiã uerĩ Scdm illã
formã si me ĩtelligis bonus sũ Ei autẽ¬
no. si ĩter illos eris qui uidebũt ĩ quẽ pu-¬
pugerũt et ip̃a uisio malũ eis erit quia
penalis erit Ex ista sentẽtia dixisse dmm̃
quid me ĩterragas de bono nemo bonꝰ ni¬
si unꝰ dea. hiis documẽtis q̃ cõmemoraui pro/¬

Expanded text:
hanc requiram; ut inhabitem in domo Domini per omnes hanc requiram; ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae, ut contempler delectationem Domini : unus ergo Deus ipse est solus bonus, ob hoc, quia nemo eum videt ad luctum et planctum, sed tantum ad salutem et laetitiam veram. Secundum illam formam si me intelligis, bonus sum: si auteno? si inter illos es qui videbunt in quem pupugerunt ; et ipsa visio malum eis erit, quia poenalis erit. Ex ista sententia dixisse Dominum Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus, his documentis quae commemoravi pro
Abbreviated transcription (Latin):
fert mala. Ged quia ille uitã eternã que¬
rebat. uita aũt eterna ẽ ĩ illa cõtẽplatio¬
ne qua nõ ad penã iudetur deꝯ sed ad gau¬
diũ sempiternũ. et nõ ĩtelligebat cũ quo
loquebatur. quia tm̃mõ eũ filiũ hoĩs ar¬
bitrabat᷑. quid me ĩterrogas ĩquit de bo-¬
no. idest istã formã quã uides quid ĩter¬
rogas de bono. et uocas me scdm̃ ꝙ ui¬
des magistrũ bonũo Hec forma filii hoĩs
ẽ Hec forma accepta ẽ. hec forma appa¬
rebit ĩ iudicio nõ tm̃ iustis sed et ĩpiis. et
huiꝰ forme uisio nõ erit ĩ bonũ eis qui
male agũt Est aũt uisio forme mee ĩ
qua cũ eem̃ nõ rapina arbituitus sũ ẽẽ
equalis deo. sed ut hãc acciperẽ meipm̃
exinaniui Ille ergo unꝰ deꝰ pr̃ et filius
et̾ sp̃s sc̃o. quĩ nõ apparebit insi ad gau/¬
diũ qd̾ nõ auferetur a iustis. cui gaudio
futuro suspirat qui dicit. unã petii a dño

Expanded text:
fert mala. sed quia ille uitam aeternam quaefert mala. sed quia ille uitam aeternam quaerebat, uita autem aeterna est in illa contemplatione, qua non ad poenam uidetur deus, sed ad gaudium sempiternum, et non intellegebat cum quo loquebatur, quia tantummodo eum filium hominis arbitrabatno? id est, Istam formam quam vides, quid interrogas de bono, et vocas me secundum quod vides magistrum bonum? Haec forma filii hominis est, haec forma accepta est, haec forma apparebit in judicio, non tantum justis, sed et impiis; et hujus formae visio non erit in bonum eis qui male agunt. Est autem visio formae meae, in qua cum essem, non rapinam arbitratus sum esse aequalis Deo, sed ut hanc acciperem me ipsum exinanivi . Ille ergo unus Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus, qui non apparebit nisi ad gaudium quod non auferetur a justis; cui gaudio futuro suspirat qui dicit, Unam petii a Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
quia filius hoĩs ẽ ut resurgẽtes om̃e unde¬
rent eũ ĩ forma ĩ qua uideri ab hõib p̃t
Sed alii ad dap̃nationẽ. alii ad uitã eter¬
nã Que ẽ aut uita eterna. insi illa ui¬
sio que nõ cõceditur ĩpiis. Dt cognoscãt/
te ĩquit unũ et uerũ deũ et quẽ misisti
modũ unũ uerũ deũ qui oñdet seip̃m
illis. nõ qũo se oñdet etiã ꝑuniendis in
forma filii hoĩs: Ecdm illã uisionẽ bonꝰ
T. scdm quã uisionẽ deus apparet mũdis
bonus. quia nõ ad eũ gaudebũt corde. sed
tũc se plangẽt om̃s t̾ribus terre ĩ m̃io
utiq malorũ omi et ĩfideliũ ꝓPter hoc
etiã illi qui eũ dixerat ingr̃m bonũ q̃rẽ¬
ti ab eo consiliũ cõsequẽde ucte eterne.
pñdit Quid me ĩterrogas de bono: Ne¬
mo bonꝰ iisi unus deus. cũ et alio loco ho
minẽ dicat bonũ ipẽ dñs. bonꝰ hõ ĩquit
de bono thesauro cordis sui ꝓfert bona. et
malus hõ de malo thesauis cordis sui pro-¬

Expanded text:
quia filius hominis est, ut resurgentes omnes uiderent eum in forma, in qua uideri ab omnibus potest, sed alii ad damnationem, alii ad uitam aeternam. quae est autem uita aeterna nisi illa uisio, quae non conceditur impiis? ut agnoscant te, inquit, unum uerum deum et quem misisti modum unum uerum deum, qui ostendit se ipsum illis, non quomodo se ostendit etiam puniendis in forma filii hominis ? Secundum illam uisionem bonus est, secundum quam uisionem deus apparet mundis bonus, quia non ad eum gaudebunt corde, sed tunc se plangent omnes tribus terrae, in numero utique malorum omnium et infidelium. Propter hoc etiam illi qui eum dixerat magistrum bonum, quaerenti ab eo consilium consequendae vitae aeternae, respondit: Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus . Cum et hominem alio loco dicat bonum ipse Dominus: Bonus homo, inquit, de bono thesauro cordis sui profert bona; et malus homo de malo thesauro cordis sni pro
Abbreviated transcription (Latin):
nest horsi et nt̃ ẽ cũ mortui audiẽt uotẽ
pbs dei. et qui audierit uirẽt Et hoc apͥũ
e piorĩ. qui sic audiũt̃ de ĩcarnatione eius
ut icedat quia fitius dei ẽ. idest sic eũ ꝓrt̃
se factũ accipiẽt minorẽ pre ĩ formaserui
let credãt quia equalis ẽ prĩ ĩ forma dei
ntt ideo sequitur et hoc ipm cõmendãs
dicit᷑  icut em̃ ht pr̃ uitã ĩ semetipo.
ita dedit filio utã hr̃e ĩ semetip̃o Edẽĩ¬
de uenit ad uisionẽ sue claritatis ĩ qua
uenturꝰ ⁊̃ ad iudiciũ que unsio coĩs erit
et ĩpiis et iustis equitiar em̃ et dicit
Et̾ ptãtẽ dedit ei iudiciũ facere qm̃ filiꝯ¬

Expanded text:
t hora et nunc est, quando mortui audient vocem Fili Dei, et qui audierint vivent. » Hoc proprium est piorum, qui sic audiunt de incarnatione ejus, ut credant quia Filius Dei est; id est, sic eum propter se factum, accipiunt minorem Patre in forma servi, ut credant quia aequalis est Patri in forma Deindans dicit: sicut enim habet pater uitam in semet ipso, ita dedit et filio uitam habere insemet ipso. deinde uenit ad uisionem suae claritatis, in qua uenturus est ad iudicium, quae uisio communis erit et impiis et iustis. sequitur enim et dicit: et potestatem dedit ei et iudicium facere, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
diebus pactis post eius ascensionẽ die
pentecõstes factus ẽ subito de celo so-
nus quasi ferretur flatus uehemẽs.
et iuse fũt illis lingue diuise sicut ignis.
qui et insedit suꝑ unũquẽq eorũ Hec
eꝑatio uisibiliter ex pressa. et oculis o-¬
błata mortalibus mnissio spũs scĩ dcã
ẽ. nõ ita ut appareret eius ip̃a sb̾a.
qua et ip̃e ĩusibilis et ĩcõmutabilis ẽ
ficut pr̃ et filius. sed ut exterioribus
uisis hom̃i corda cõmota a tꝑali mani¬
festatione uenientis ad occultã eternita

Expanded text:
diebus peractis post eius ascensionem die diebus peractis post eius ascensionem die pentenus, quasi ferretur flatus vehemens, et visae sunt illis linguae divisae sicut ignis, qui et insedit super unumquemque illorum. Haec operatio visibiliter expressa et oculis oblata mortalibus missio spiritus sancti dicta est, non ut appareret eius ipsa substantia, quia ipse inuisibilis et incommutabilis est sicut pater et filius, sed ut exterioribus uisis hominum corda commota a temporali manifestatione uenientis ad occultum aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilẽ mutata et transiẽs uerteret᷑.
ita missus a prẽ ĩtelligeret᷑ filius. ut
tm̃ missus nõ etiã cũ prẽ mittẽs ĩueri¬
retur. Cñ uero sic accepta ẽ forma sey¬
ui ut maneret ĩcõmutabilis forma dei.
mlĩfestũ ẽ ꝙ a prẽ et filio nõ apparẽ¬
tibus factũ sit qd̾ appareret ĩ filio. idest
ab ĩuisibili prẽ cũ ĩuisibili filio idem
ip̃e filius uisibilis mitteret᷑ Cũ ergo
ait et a meip̃o nõ ueni. iã hoc scdm for¬
mã serui dictũ ẽ scd̾m quã dictũ ẽ ego
nõ ludico quẽꝙͣ Gi ergo missus dicit᷑¬
⁊ͣ qntũ appariit foris ĩ creatura corꝑa¬
liꝰ qui ĩtus ĩ natura spũali oculis mor¬
tallũ sꝑ occultus ẽ. iã ĩ ꝓmꝑtu ẽ ĩtelli¬
gere etiã de spũ scõ cur missus et ip̃edi¬
catur. Facta ẽ em̃ quedã creature spẽs
ex sꝑe. ĩ qua uisibiliter oñderet᷑ spũs¬
uelut colũba descendit. sine̾ cũ decẽ

Expanded text:
uisibilem mutata et transiens uerteretur, uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est: ego non iudico quein quantum apparuit foris in creatura corporali, qui intus in natura spirituali oculis mortalium semper occultus est, jam in promptu est intelligere etiam de Spiritu sancto cur missus et ipse dicatur. Facta est enim quaedam creaturae species ex tempore in qua visibiliter ostenderetur Spiruelut columba descendit, siue cum decem
Abbreviated transcription (Latin):
lo tꝑe ĩ ip̃o uerbo erat. quo tꝑe uerbũ ca¬
ro fieret. et habitaret ĩ nobis Que ꝓle¬
nitudo tꝑio cũ uenisset. misit deus filĩ
suũ factũ ex muliere. idest fcm̃ ĩtꝑe ut
ĩcarnatũ uerbũ hoĩbus appareret q̃d̾ ĩ
ip̃o uerbo sine tꝑe erat. ĩ quo tꝑe fieret
Ordo quiꝑpe ꝑm. ĩ eterna dei sapĩa sine
eẽt. ut ĩ carne filius appareret. cõgru¬
paruit misisse aũt ille qui ĩ ea nõ appa¬
ruit Em̃ illa que corã corꝑis ocutis
foris gerũtur ab ĩteriore apparatu na¬
ture spũalis existũt. ꝓpterea cõueĩent̾
missa dicĩtur forma porro illa suscep¬
ti hoĩs. filii ꝑsona ẽ. nõ etiã pr̃ĩs Cara¬
ꝓpter ꝑr̃ ĩuisibilis una cũ filio secũ ĩiusi-¬
bili eundẽ filiũ uisibilẽ faciendo misisse
eũ dictus ẽ Qui si eo modo uisibilis
fierat ut cũ prẽ ĩuisibilis ẽẽ desiste̾t.
idest si sb̾a ñusibilis uerbi ĩ creatinũ

Expanded text:
lo tempore in ipso Verbo erat, quo tempore Verbum calo tempore in ipso Verbo erat, quo tempore Verbum caro fieret, et habitaret in nobis. Quae plenitudo temporis cum venisset, misit Deus Filium suum factum ex muliere, id est factum in tincarnatum uerbum hominibus appareret; quod in ipso uerbo sine tempore erat quo tempore fieret. ordo quippe temporum in aeterna dei sapientia siesset, ut in carne filius appareret, consequ hic apparuit, misisse autem ille qui in ea non apparuit. quoniam illa quae coram corporeis oculis foris geruntur ab interiore apparatu naturae spiritalis exsistunt, propterea conuenienter missa dicuntur. forma porro illa suscepti hominis filii persona est, non etiam patris. quapropter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est si substantia inuisibilis uerbi in creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
spũ sc̃o de quo aꝑte dicit᷑. ĩuẽtã ẽ ĩ ute¬
ro hñs de spũ sco Nã etiã si ita q̃rariꝰ
e nodatiꝰ fortassis qd̾ dicimꝰ apparebit
Quõ misit deus filiũ suũ  Iussit ut
ueniret. atq ille iubenti obtꝑans uenita
an rogauit.an tm̃mõ ãmonuit. E qd̾¬
libet horũ sit. uerbo utiq fr̃m̃ ẽ Dei
aũt uerbũ. ip̃e ẽ dei filius Gnoppt̾
cũ eũ ꝓr̃ uerbo misit a prẽ et uerbo
eius factũ ẽ ut mitteretur Ergo a
prẽ et filio missus ẽ idẽ fuius quia uer¬
bũ pris ẽ ip̃e filius Qius em̃ tã sa¬
crilega se induat opimone ut putet
flius mitteretur. et ĩ carne appare¬
ret ex tꝑe s ¶ed utiq ĩ ip̃o deiꝰ uerbo
qd̃ erat᷑ ĩ principio apud deũ et deꝰ
Erat ĩ ip̃a scilicet sapĩa dei sine tꝑe
erat quo tie eã ĩ curne apparere
oporteret ¶taq cũ sine ullo ñcio tẽ¬
poris ĩ princ̾ipio eẽt uerbũ. et u̾bũ
eẽt apud deũ et deus ẽẽ uerbũ. sine ul

Expanded text:
 inuenta est in utero habens de spiritu sancto. nam etiam, si ita quaeramus, enodatius fortassis quod dicimus apparebit: quomodo misit deus filium suum? iussit, ut ueniret, atque ille iubenti obtemperauit, an rogauit, an tantummodo admonuit? sed quodlibet horum sit, uerbo utique factum est; dei autem uerbum ipse est dei filius. quapropter dum eum pater uerbo misit, a patre et uerbo eius factum est, ut miPatre et Filio missus est idem Filius, quia Verbum Patris est ipse Filius. Quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet Filius mitteretur et in carne appareret ex tempore? Sed utique in ipso Dei Verbo quod erat in principio apud deum et deus erat, in ipsa scilicet sapientia dei sine tempore erat quo tempore eam in carne apparere oporteret. itaque cum sine ullo initio temporis in principio esset uerbum, et uerbum esset apud deum, et d
Abbreviated transcription (Latin):
suũ factũ ex muliere. qñquidẽ et antea
mittebatur. cũ ꝑ illas creature mictabi¬
lis formas peĩbus apparebat. Aut si
nõ ucẽ posset dici missus insi cũ u̾bo
ꝑ illa uisibilia que ĩ lege et ꝓphis cõ¬
mendant᷑. nec pr̃ nec filius s sp̃s sc̃s

Expanded text:
em et antea mittebatur, cum per illas creaturae mutabiles formas Patribus apparebat? Aut si non recte posset dici missus, nisi cum Verbum per illa visibilia quae in Lege et Prophetis commendantur, nec Pater, nec Filius, sed Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ de illo idẽ ip̃e enuãgelista dicit. ĩ hos
mũdo euit. et mũdus ꝑ ip̃m fĩs ẽ. et mũ¬
dus eũ nõ cognouit. deinde subiũgit.
⁊̃ sua ꝓpria uenit. Illuc utiq missus
ẽ quo uenit At si ĩ hũc mũdũ missus
e quia exiit a pre et uenit ĩ hũc mu¬
Dũ. et ĩ hoc mũdo erat. illuc ergo missꝰ
ẽ ubi erat Nã et illud qd̾ sc̃ptũ ẽ in
ꝓph̾a dm̃ dicerr celũ et terrã ego ĩpleo.
si de filio dictũ ẽ ip̃m̃ enĩ nõnulli uo¬
lũt ĩtelligi. uel ꝓpħis uel ĩ ꝓpħ̾is locu¬
tũ. quo missus ẽ insi illuc u̾bi euit s¬

Expanded text:
quod de illo idem ipse euangelista dicit: in hoc quod de illo idem ipse euangelista dicit: in hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognouit? deinde coniungit: in sua propria uenit. illuc utique missus est, quo uenit; at si in hunc mundum missus est, quia exiit a patre et uenit in hunc mundum et in hoc mundo erat, illuc ergo missus est, ubi erat. nam et illud quod scriptum est in propheta deum dicere: caelum et terram ego impleo, si de filio dictum est — ipsum enim nonnulli uolunt intellegi uel prophetis uel in prophetis locutum ^— quo missus e
Abbreviated transcription (Latin):
potens ẽ sp̃s sc̃s glorifitare filiũ quẽ
glorificat pr̃ Ed̾ si ille qui glorificat
eo quẽ glorificat maior nõ ẽ. smat ut 4¬
quales fint. qui se ĩuicẽ glorificãt Et̃ptũ
ẽ aũt. ꝙ et filius glorificet prem̃ Egote
ĩquit glorificaui suꝑ tercã Sane caue¬
ant ne putetur sp̃s sc̃s maior ãbob. qr
glorificat filiũ.quẽ glorificat pr̃. ip̃m
aũt nec a pr̃e nec a filio glorificari sq̃ͣ¬
tũ ẽ .u. Ged ĩ hiis cõuicti ad illud se cõuer¬
tũt et dicãt. maior ẽ qui mittit ꝙͣ qui mit¬
tctur ꝓinde maior ẽ pr̃ filio. quia filiꝯ
a pr̃e se missũ assidue cõmemorat Ma¬
ior ẽ et spũ scõ. quia de illo dixit iħs
sicut cõmẽõrauimꝰ. et filius cũ dicit
si aũt abiero mittã eũ ad uos Qua
ĩ questione primũ quero. uñ et quo missus
sit filius Ego ĩquit a pr̃e exii et uemi in
hũc mũdũ Ergo a pr̃e exire et uenire ĩ
hũc mũdũ. hõc ẽ mitti Quid igitur ̃

Expanded text:
potest spiritus sanctus glorificare filium, quem glorificat pater. quod si ille qui glorificat eo quem glorificat maior est, sinant, ut aequales sint qui se inuicem glorificant. scriptum est autem, quod et filius glorificet patrem. ego, inquit, te glorificau i super terram. sane caueant, ne putetur spiritus sanctus maior ambobus, qui glorificat filium, quem glorificat pater, ipse autem nec a patre nec a filio glorificaT. V. Sed in his conuicti ad illud se conuertunt, ut dicant: "maior est qui mittit quam qui mittitur; proinde maior est pater filio, quia filius a patre se missum assidue commemorat; maior est et spiritu sancto, quia de illo dixit Iesus: emorauimus, et filius, cum dicit: si autem abiero, mittam eum ad uos." qua in quaestione primum quaero, unde et quo missus sit filius. ego, inquit, a patre exii et ueni in hunc mundum. ergo a patre exire et uenire in hunc mundum, hoc eat mitti. quid igitur est
Abbreviated transcription (Latin):
uni uero et filius de prẽ sit. sti .iiii.¬
et sp̃s sc̃s a pr̃ẽ ꝓcedat. cur nõ ambo
filii dicantur net ãbo geniti. sed ille unus
rũptñ hic euigilent si possũt qui hoc e¬
tia sibi suffragari putauerũt quasi ad de¬
mõstrandũ prem̃ filio maiorẽ. quia dixit

Expanded text:
um vero et Filius de Patre sit, et Spiritus sanctus a Patre procedat, cur non ambo Filii dicantur, nec ambo geniti, sed ille unus n hic evigilent, si possunt, qui hoc etiam sibi suffragari putaverunt, quasi ad demonstrandum Patrem Filio majorem, quia dixit
Abbreviated transcription (Latin):
se tradiderit Etrũq em̃ dicit apłs pau¬
et tradidit seipm̃ pro me Ciedo rñdebit
si hec ꝓbe sapit. quia una uolũtas ẽ prĩs
et filii. et ĩseꝑabilis oꝑatio Gic ergo ĩ¬
telligat illã ĩcarnationẽ et ex u̾gine

Expanded text:
se tradidit. utrumque enim dicit apostolus Pauet tradidit se ipsum pro me. credo, respondebit, si haec probe sapit, quia una uoluntas est patris et filii et inseparabilis operatio. sic ergo intellegat illam incarnationem, ex u
Abbreviated transcription (Latin):
uisis ymaginũ corꝑaliũ solet dic̾i et ui¬
sũ ẽ michi et uidi. ĩ istis uero que
ꝑ expressã corꝑalẽ spem̃ oculis demõ¬
strantur nõ solet dici uisũ ẽ m s uidi
De illo ergo iine p̃t̾ ẽẽ questio quo ui¬
sus sit. utrũ ĩtus ĩ spũ tãqͣ foris. an
uero foris tãꝙ̃ oculis carins De illa uo̾
colũba que dicta ẽ corꝑali spẽ desrendisse.
nullus ñꝙ̃ dubitauct qd oculis iusa sit
Nec sicut dicimꝰ filiũ petrã sc̃ptũ ẽ¬
eint ĩ creatint et ꝑ actionis modũ
nũcupata ẽ noĩe xx̃i quã significa¬
bat. sicut lapiõ ilse quẽ iacob positũ
ad capit etiã unctione ad significãdũ
dm̃ assũpsit. sicut ysaac xp̃s erat
tũ ad se ĩmolandũ ligna portabat.
Accessit istis̃ actio quedã significatiã
iã goistentibus. nõ aũt sicict illa co¬
lũba et ignis ad hec tm̃mõ significã¬
da repente extiterũt Magis ista filia

Expanded text:
visis imaginum corporalium solet dici, et, Vivisis imaginum corporalium solet dici, et, Visum est mihi; et, Vidi: in istis vero quae per expressam corporalem speciem oculis demonstrantur, non solet dici, Visum est mihi; sed, Vidi. De illo ergo igne potest esse quaestio, quomodo visus sit; utrum intus in spiritu tanquam foris, an vere foris coram oculis carnis. De illa vero columba quae dicta est corporali specie descendisse, nullus unquam dubitavit quod oculis visa sit. Nec sicut dicimus Filium petram , ita poserat in creatura, et per actionis modum nuncupata est nomine Christi quem significabat; sicut lapis ille, quem Jacob positum ad caput etiam unctione, ad significandum Dominum assumpsit ; sicut Isaac Christus erat, cum ad se immolandum ligna portabat . Accessit istis actio quaedam significativa jam existentibus: non autem, sicut illa columba et ignis, ad haec tantummodo significanda repente exstiterunt. Magis ista similia
Abbreviated transcription (Latin):
et insedit suꝑ unũquẽq eorũ. et ce¬
perũt lingius loqui quẽ admodũ sp̃s
dabat eis ꝓnũtiare. ut oñderet per
illũ ignẽ spm̃ demõstratũ sicut ꝑ co¬
lũbã. nõ tñ ita possumꝰ dicere spm̃
scm̃ et deũ et com̃bã aut deũ et ignẽ
sicut dicimꝰ filiũ et deũ et hoĩem.
nec sicut dicimꝰ filiũ agnũ dei. nõ
solũ ioh̾e babtista dicente ecce a¬
inus dei sed enã ioh̾e enuãgelista
uidente agnũ occisũ ĩ apocalipsi
Illa quippe uisio ꝓphetica nõ ẽ exhi¬
bita oculis corꝑeis ꝑ formas cor¬
corꝑm Colũbã uero illã et ignẽ. oculis
uiderũt quicũq uiderũt Edm̃ ꝙͣ de igne
disceptari p̃s utrũ oculis an spñ in sus sit.
ꝓpter uerla sic posita Nõ eniͣ ait iude¬
rũt linguas diuisas nelut ignẽ. s n-¬
se sũt eis Nõ enĩ sub eadẽ significa¬
tiane solemꝰ dicero uisũ ẽ michi qua
dicimꝰ uidi Et ĩ illis quidẽ spũalib

Expanded text:
et insedit super unumquemque eorum, et coeet insedit super unumquemque eorum, et coeperunt linquis logui, quemadmodum Spiritus dabat eis pronuntiare , ut ostenderet per illum ignem Spiritum demonstratum, sicut per columbam: non tamen ita possumus dicere Spiritum sanctum et Deum et columbam, aut et Deum et ignem, sicut dicimus Filium et Deum et hominem: nec sicut dicimus Filium agnum Dei, non solum Joanne Baptista dicente, Ecce Agnus Dei ; sed etiam Joanne evangelista vidente Agnum occisum in Apocalypsi . Illa quippe visio prophetica non est exhibita oculis corporcis per formas corcorporum. Columbam vero illam et ignem oculis viderunt, quicumque viderunt. Quanquam de igne disceptari potest, utrum oculis, an spiritu visus sit, propter verba sic posita. Non enim ait, Viderunt linguas divisas velut ignem; sed, Visae sunt eis. Non autem sub eadem significatione solemus dicere, Visum est mihi, qua dicimus, Vidi. Et in illis quidem spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
retur. nõ ut haberet uerbũ dei ficrt
ꝓphe et sapientes. sed p̃ participibus suis.
nõ utiq qd̾ ãplius habebat uerbũ ut
uerbũ hõ Caro emĩ pro hoĩe posita est
ĩ eo qd̾ ait uerbũ caro fcm̃ ẽ sicut et
illud. et uidebit oĩs caro ꝑiter salutare
der Nõ em̃ sine aĩa uel sme mẽte sed
ita oĩs caro. ac si diceret᷑ om̃is homo
uel illũ flatũ uel illũ ignẽ. sibiq et
ꝑsone sue ĩ unitate habituq cõiuxit
seternũ Aut uero mutabilis et cõ¬
uertibilis ẽ natura spũs sã Et nõ
hec ex creatura fieret᷑ s ip̃e ĩ illid̃
atq illud mutrbilit̾ uerteret᷑ sicut
aqua ĩ giaciẽ: Ged apparuerũt sicitt
oportuẽ apparere debuerũt. creatum
seruiente creatori. et ad mitũ dei ĩcõ¬
mutabilit̾ ĩ serp̃o ꝑmanẽtis. ad eũ si¬
gnficandũ et demõstrandũ sicut si¬
gnificari et demõstrari mortalibus
illo igne cũ diceretut uise sut illis
ĩquit lingue diuise uelut ignib. qui

Expanded text:
retur, non ut haberet Verbum sicut alii sancti sapientes, sed prae participibus suis, non utique quod amplius habebat Verbum, ut Verbum homo. Caro enim pro homine posita est in eo quod ait, Verbum caro factum est : sicut et illud, Et videbit omnis caro pariter salutare Dei . Non enim sine anima vel sine mente: sed ita omnis caro, ac si diceretur, Omnis homo. vel illum flatum, vel illum ignem, sibique et personae suae in unitatem habitumque conjunxit in aeternum: aut vero mutabilis et convertibilis est natura Spiritus sancti, ut non haec ex creatura fierent, sed ipse in illud atque illud mutabiliter verteretur, sicut aqua in glaciem. Sed apparuerunt ista, sicut opportune apparere debuerunt, creatura serviente Creatori, et ad nutum ejus incommutabiliter in se ipso permanentis, ad eum significandum et demonstrandum, sicut significari et demonstrari mortalibus illo igne cum diceretur, Visae sunt illis, inquit, linguae divisae velut ignis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑis. misit deꝰ filiũ suũ factũ ex mulie¬
re fcm̃ sub lege. ut eos qui sub lege e¬
rãt redimeret Masit ĩquit filiũ suũ fac¬
tũ ex muliere Quo noĩe quis cathole¬
cus nesciat nõ eũ priuationẽ u̾ginita¬
tis. s differentiã sexus hebreo loquẽdi
more significare uoluisse. Cũ itaq
ait misit deus filiũ suu factũ ex mu¬
liere. satis oñdit eo pp̃o missũ filiũl.
quo factus ẽ ex muliere Qrd̾ erga
de deo natus ẽ. ĩ hoc mũdo erat. quod
aũt de maria natus ẽ. ĩ hũc mundũ
missus aduenit Pande initi a pr̃e
sine spũ sc̃o nõ potuit. nõ solũ quia

Expanded text:
x muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Misit, inquit, Filium suum factum ex muliere. Quo nomine quis catholicus nesciat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria natus est, in hunc mundum missus advenit. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potui
Abbreviated transcription (Latin):
apud ysaĩã ꝓph̾am ip̃e xp̃s ĩtelligitur
de aduẽtu suo futuro dicere. et nc̃ dñs
misit me et spũs eius ffortasse aliqͥs
cogat ut dicamꝰ etiã a seip̃o missũ
eẽ filiũ. quia ille marie cõceptꝰ et ꝑtꝰ
oꝑatio t̾m̾itatis ẽ qua creante oĩa. oĩa
cirãtur Et quõ iã ĩquit pr̃ eũ misit.
si ip̃e se misit. Cui primũ rñdeoque¬

Expanded text:
apud Isaiam prophetam ipse Christus intelligitur de adventu suo futuro dicere, Et nunc Dominus misit me, et Spiritus ejus . 9. Fortasse aliquis cogat ut dicamus etiam a se ipso missum esse Filium; quia ille Mariae conceptus et partus operatio Trinitatis est, qua creante omnia creantur. Et quomodo jam, inquit, Pater eum misit, si ipse se misit? Cui primum respondeo, quae
Abbreviated transcription (Latin):
spũs sc̃s. nõ tñ minor pre dictus ẽ
sicut filius ꝓpter formã serui qr illa
forma serui inhesit ad unitittẽ ꝑsone.
ille uero spẽs corꝑales ad demõstran¬
dũ ꝙ opus fuit ad tꝑs apparuerũt᷑.
et eẽ postea destiterũt dii Curer¬
go nõ et p̃ dicitur missus ꝑ illas spẽs
corꝑales iguẽ rubi et colũpnã mibis
uel ignis et fulgura ĩ monte. et si qua
talia tũc apparuerũt cũ eũ corã locutũ
pr̃ibus teste sc̃ptura didicimꝰ. et si ꝑ illos
scpture modos et formas corꝑalit̾ ex¬
pressas et hũanis aspectib p̃sentutas
ip̃e demõstrabat᷑: Si aũt filius ꝑ ea
demõstrabatur. cur tãto post dr̃ mĩssus

Expanded text:
s sanctus: non tamen minor Patre dictus est, sicut Filius propter formam servi; quia illa forma servi inhaesit ad unitatem personae, illae vero species corporales ad demonstrandum quod opus fuit ad tempus apparuerunt, et esse postea destiterunt. Cur ergo non et Pater dicitur missus per illas species corporales, ignem rubi, et columnam nubis vel ignis, et fulgura in monte, et si qua talia tunc apparuerunt, cum eum coram locutum Patribus, teste Scriptura didicimus, si per illos creaturae modos et formas corporaliter expressas et humanis aspectibus praesentatas ipse demonstrabatur? Si autem Filius per ea demonstrabatur, cur tanto post
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nõ pr̃ deus erat simul cũ prẽ Ita ne
Crgo dicimꝙ ut pr̃ sit genitor magnitudĩs.
Liuis dĩet magintudo untus et sapiã deꝰ
uero magnꝰ. om̃ps. sapiẽs. ãbo simul
em̃ simul ãbo deꝯ de deo. sed solus filiꝯ
de deo scilicet prẽ. nec ãbo simul lumẽ
de liũe sed solus filius de liũe pr̃ẽ. insi¬
forte ad ĩ sinuandũ et breuissiẽ ĩculcãdũ
qd coeternꝰ ẽ prĩ filius. ita dictũ ẽ. deꝯ
de deo lumẽ de hũe. et si quid hoc mõ
di. ac si diceret᷑. hac qd̾ nõ ẽ filius sine
piẽ  de hoc qd̾ nõ ẽ pr sine filio. idest
su di des qd nõ ẽ filius sine prẽ et de
deo qd nõ ẽ p̃ sine filio. ꝑferto ĩtellig i¬
tur ꝙ no p̃cessit genitor illuo qd genunt¬
ar nod si craẽ. hoc solũ de eis dici nõ
pt̃ illud de ilło qd̾ frmul ãbo nõ sũt. sicut
uerbũ de uerbo dici nõ pt̃ quia nõ simul
ãlo uerbũ sed solus filius. nec ymago
de ymagine quia nõ simul ãbo imago

Expanded text:
 Pater, Deus erat simul cum Patre. Itane ergo dicimus, ut Pater sit generator magnitudinis,lius autem magnitudo, virtus, et sapientia: Deus vero magnus, omnipotens, sapiens, ambo simulenim simul ambo Deus de Deo, sed solus Filius de Deo, scilicet, Patre, nec ambo simul lumen de lumine, sed solus Filius de lumine Patre. forte ad insinuandum et brevissime inculcandum quod coaeternus est Patri Filius, ita dictum est, Deus de Deo, et lumen de lumine, et si quid hoc modo dicitur, ac si diceretur, Hoc quod non est Filius sine Patre, de hoc quod non est Pater sine Filio, id estur, Deus quod non est Filius sine Patre, et de Deo quod non est Pater sine Filio, perfecte intelligatur quod non praecessit genitor illud quod genuit. Quod si ita est, hoc solum de eis dici non potest, illud de illo, quod simul ambo non sunt. Sicut Verbum de verbo dici non potest, quia non simul ambo verbum, sed solus Filius: nec imago de imagine, quia non simul ambo imago:
Abbreviated transcription (Latin):
ibr. ubi ẽ õmo ĩ seꝑabilis atq eterna
conexio: Ne absurde dici uideatur qua¬
si filius ãborũ tũ d̾r filius dei si id qd̾
dicitur deꝯ nõ insi de ãbobus simuld̾i.
dicet. nõ nisi de ãbobus simul dr̃ ĩmo
siue illud sit qd̃ diligentius discitiendũ
ẽ. nt̃ uñ agitur satis ẽ uidere nullo mõ
filiũ equalẽ ẽẽ pr̃i. si ĩ aliquo sclicet
qd̾ ꝓtineat ad significandã eius sb̾am
ĩequalis ĩuenitur sicut iã oñdimꝰ. apłs

Expanded text:
ibi, ubi est omnino inseparabilis atque aeterna connexio, ne absurde dici videatur quasi filius amborum, cum dicitur Filius Dei, si id quod dicitur Deus, non nisi de ambobus dicitur simul: dicet, non nisi de ambobus simul, imo sive illud sit, quod diligentius discutiendum est, nunc unde agitur satis est videre, nullo modo Filium aequalem esse Patri, si in aliquo scilicet quod pertineat ad significandam ejus substantiam inaequalis invenitur, sicut jam ostendimus. Apos
Abbreviated transcription (Latin):
deo Nec frustra ut existimo. cũ tanta
ĩ enuãgelio scd̾m iohãnẽ et totiẽs dicet᷑
dñs de ip̃a unitate. uel sua cũ pr̃e. uel
nr̃a ĩuicẽ nobiscũ. nusꝙͣ dixit ut nos
et ip̃i unũ. sed ut fint unũ sicit et nos
ater ergo et filius unũ sũt utiq
unus magnus. et unus sapiẽs sicut
fractatũ ẽ Eñ ergo maior p̃r: Si em̃
maior. magnitudine maior Cũ aut ma¬
gnitudo eius filius sit. nec ille utiq ma¬
ior ẽ eo qui se genuit. nec ille maior
ẽ ea magnitudine qua magnus ẽ Eer-¬
go equalis Rã uñ equalis. si nõ eo quo
ẽ. cui nõ ẽ aliud ẽẽ. et aliud magnũ
ẽẽ. Nut si cternitate pr̃ maior ẽ. nõ ẽ
equalis filius quacũq re Nñ enĩ e¬
qualiss Gi magnitudine dixeris. nõ ẽ
par magnitudo que minꝰ eterna ẽ atq
ita cetẽra An forte ĩ u̾tute equalis ẽ.

Expanded text:
Deo. Nec frustra, ut existimo, cum tanta Deo. Nec frustra, ut existimo, cum tanta in Evangelio secundum Joannem et toties diceret Dominus de ipsa unitate, vel sua cum Patre, vel nostra invicem nobiscum; nusquam dixit, Ut nos et ipsi unum: sed, Ut unum sint, sicut et nos ater ergo et Filius unum sunt, utiquunus Deus est, et unus magnus, et unus sapiens, sicut tractatum est. 5. Unde ergo major Pater? Si enim major, magnitudine major: cum autem magnitudo Filius ejus sit, nec ille utique major est eo qui se genuit, nec ille major est ea magnitudine qua magnus est: ergo aequalis. Nam unde aequalis, si non eo quo est, cui non est aliud esse, et aliud magnum esse? Aut si aeternitate Pater major est, non est aequalis Filius quacumque re. Unde enim aequalis? Si magnitudine dixeris, non est par magnitudo, quae minus aeterna est, atque ita caetera. An forte in virtute aequalis est,
Abbreviated transcription (Latin):
et diuersa sentiãt. nõ sũt unũ ĩ ꝙtũ diuer¬
sa sentiũt Fã si iã unũ eeñt ex eo qd̾ hoĩes
erant. nõ diceret ut sint unũ sicut et nõs
sumꝰ unũ. cũ suos discipulos prĩ cõmẽda¬
ret At nero paulus et appello quia et
ãbo hoĩes et idem sentiebat. qui plantat
ĩquit et qui rigat unũ sũt Cñ ergo sic
d̾i unũ ut nõ addatur quid unũ. et pła
unũ dicãtur. eadẽ natura atq eeñtia
nõ dissidẽs neq dissentiẽs sigmficatur
Cũ uero additur quid unũ. p̃t̃ aliquid si¬
natura. sicit aĩa et corpus nõ sũt utiq
unũ Euid enĩ tã diuersũ. nisi addatur
aut subĩtelligatur quid unũ. idest unꝯ
hõ aut unũ aminal. Inde apłs Edui ad¬
heret meretrici ĩquit unũ corpus ẽ Nõ
dixit unũ sũt aut unũ ẽ. sed addidit cor¬
pos tãꝙ̃ e duobus diu̾sis masculino et
ut sine hũano spũ bt̃s sit dei sp̃s atq
ꝑfectus. beatus̃ aut̃ hoĩs sp̃s nõ nisi cũ

Expanded text:
ntiant, non sunt unum et quantum diversa sentiunt. Nam si jam unum essent ex eo quod homines erant, non diceret, Ut sint unum, sicut nos unum , cum suos discipulos Patri commendaret. At vero Paulus et Apollo, quia et ambo homines, et idem sentiebant: Qui plantat, inquit, et qui rigat, unum sunt . Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura unum dicantur, eadem natura atque essentia, non dissidens nec dissentiens significatur. Cum vero additur quid unum, potest aliquid sinatura. Sicut anima et corpus non sunt utique unum; quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unum, id est, unus homo, aut unum animal. Inde Apostolus: Qui adhaeret meretrici, inquit, unum corpus est: non dixit, Unum sunt, aut, Unum est; sed addidit, corpus, tanquam ex duobus diversis masculino et ut sine humano spiritu beatus sit Dei spiritus atque perfectus, beatus autem hominis spiritus non nisi cum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ.et si quid de illa simplici multiplicta¬
te uel multiplici simplicitate dixeris quo
dicatur deus de deo ut et singulis hoc
nomẽ cõueniat. nõ tñ ut ãbo simul duo
dii sed unus deus sit. ita enĩ sibi tohe¬
rent. qd̾ etiã ĩ distantibus diu̾sisq substã¬
tiis fieri apłs testis ẽ. nã et solus dñs¬

Expanded text:
et si quid de illa simplici multiplicitate, vel multiplici simplicitate dixeris, quo dicatur Deus de Deo, ut et singulis hoc nomen conveniat, non tamen ut ambo simul duo dii, sed unus Deus sit. Ita enim sibi cohaerent; quod etiam in distantibus diversisque substantiis fieri Apostolus testis est. Nam et solus D