comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est quando ania scientie igniculo succensa oti¬
ari possit ⁊ quiescere. s semꝑ abonis ad meliora:
⁊ it̾um ad suꝑiora a melioribꝰ prouotatur. hoc
dicens. ut nemora obumbrantia ⁊ sicut paradi¬
sus suꝑ flumina.⁊ suꝑtabernacła que fixit dñs.¬
⁊ sicut cedri uixta aquas. Qui enim incedunt hãc
uiam: ꝑ nemora umbrantia incedunt. Nemo
sensuum quod apud illos scͥptos inuenunt. re¬
frigerantur anime ipsorum: ⁊ indoctrinis ipsoꝵ
qua si incedentes ꝑ opaca nemorum delectant᷑.
⁊ sicut paradisus suꝑflumina. inueniunt᷑ isti¬

Expanded text:
est quando anima scientiae igniculo succensa, otiest quando anima scientiae igniculo succensa, otiari possit et quiescere, sed semper a bonis ad meliora, et iterum ad superiora a melioribus provocatur. Hoc dicens. Ut nemora umbrantia, et ut paradisi super flumina, et sicut tabernacula, quae fixit Dominus; sicut cedri juxta aquas. Qui enim incedunt hanc viam, per nemora umbrantia incedunt. Nemorsensuum quos apud illos scriptos inveniunt, refrigerantur animae ipsorum; et in doctrinis eorum, quasi incedentes per opaca nemorum, delectantur, et sicut paradisi super flumina, similes et
Abbreviated transcription (Latin):
eorum qui iter sapientie dei incedunt non do¬
mos laudat. non eram ꝑuenerunt ad finem:
s tabernacula miratur in quib semꝑ ambula s
⁊ semꝑ proficiunt. ⁊ quantomagis ꝓficiunt.
tanto eis ꝓficiendi uia augetur.⁊ inimmensũ
tenditur. ⁊ ideo istos ꝑfectus eorum ꝑ sp̃m con¬
tuens: tabernacula ea nominat isrł. Et uere si
quis scientie capit aliquos ꝑfectus.⁊ exꝑimenti
aliquid in talib sumpsit: scito ꝓfecto quod uͥ
ad aliquam uentum fuerit theoriam. ⁊ agnitio¬
nem sp̃ualium misteriorum. ibi anima quasi
in quodam tabernacło demoratur. cum uero
ex his que repꝑit aliarursus rimatur. ⁊ aliis
proficit intellectus. inde quasi eleuatio taber¬
naculi tendit ad suꝑiora.⁊ ibi collocat animi
sedem ⁊ sensuũ stabilitatẽ configit. ⁊ inde tt̾m
ex ipsis alios inuenit sp̃uales sensus. quos pͥoꝵ
sine dubio sensuum consequentia patefecerit.
⁊ ita semꝑ se ad priora extendens: tabiernacłis
quib dam uidetur ascendere. Numquam enun

Expanded text:
eorum qui iter sapientiae incedunt, non domos laudant; non enim pervenerunt ad fidem, sed tabernacula mirantur, in quibus semper ambulant, et semper proficiunt: et quanto magis proficiunt, tanto eis proficiendi via augetur, et in immensum ponitur. Et ideo istos profectus eorum per spiritum contuens, tabernacula ea nominat Israel. Et vere si quis scientiae aliquos profectus, et experimenti aliquid in talibus sumpsit, scit profecto quod ubi ad aliquam ventum fuerit theoriam, et agnitionem mysteriorum spiritualium, ibi anima quasi in quodam tabernaculo demoratur. Cum vero ex his quae reperit, alia rursus rimatur, et ad alios proficit intellectus, inde quasi elevato tabernaculo tendit ad superiora; et ibi collocat, et in imis sedem, sensuum stabilitate confixam; et inde iterum ex ipsis alios invenit spiritales sensus, quos priorum sine dubio sensuum consequentia patefecerit. Et ita semper ad priora extendens, tabernaculis quibusdam videtur incedere. Nunquam enim
Abbreviated transcription (Latin):
to translata ẽ. palmites: ⁊ in quib requiescit
ille: cuiꝰ umbra oꝑuit montes. Si intellexistis
quantã requiem habeat it̾ sapientie. quantũ
gre. quantumq dulcedinis. noli dissimulare.
nuli negligere. s aggredere hoc it̾. nec heremi
solitudinẽ ꝑhorrescas. habitanti enim: in huiꝰmo¬
di tabernaculis: occurret ⁊ mannaceleste.⁊ an¬
gelorum panem manducabis. Incipe tantum nec
te ꝑt̾reat ut diximus solitudo deserti. cito in con-¬
sortium tuum etiam angeli uenient. quos sub sp̃e

Expanded text:
to translata est palmites, et in quibus requiescitto translata est palmites, et in quibus requiescitille cujus umbra operuit montes. Si intellexisti quantam requiem habeat iter sapientiae, quantum gratiae, quantumque dulcedinis, noli dissimulare, noli negligere; sed aggredere, nec eremi solitudinem perhorrescas. Habitanti enim tibi in hujusmodi tabernaculis occurret et manna coeleste, et angelorum panem manducabis. Incipe tantum, nec te praetereat solitudo deserti. Cito in consortium tuum etiam angeli venient, quia cresce
Abbreviated transcription (Latin):
tet ista tabernacula. nisi ex uerbis legis ⁊ ꝓpharũ.
⁊ sermonib psalmorum. ⁊ omniũ que contuent᷑
in lege: sum enim ex his que scripta sunt ꝓficit
anima.⁊ semꝑ ea quidem que retro sunt obliui¬
scens. ad ea que in ante sunt se extendens. ⁊ de lo¬
co inferiore progrediens crescit ⁊ proficit ad
suꝑiora. ex augmento uirtutum.⁊ ex ipsa immu¬
tatione ꝓfectuum: in tabernaculis merito dice¬
tur habitare. Uide autem si non sunt taberna¬
cula que fixit d̾s. etiam illa que saluator cõme¬
morat in euangłio dicens. facite uob̃ amicos
de mammona iniquitatis: ut cum defeceritis
recipiant uos in et̾ua tabernacula. fixa autem
dicuntur a deo: quasi que ñ circumferanit᷑ om¬
ni uento doctrine. Sunt autẽ adhuc taberna¬
cula ista. ⁊ sicut cedri iuxta aquas. Cedros hic ñ
illas dicit in quib culpabilis notatur elatio. s
cedros dei que suscipiunt uitis illiꝰ que ex egyp¬

Expanded text:
tet ista tabernacula, nisi ex verbis legis et prophetarum, tet ista tabernacula, nisi ex verbis legis et prophetarum, ex sermonibus psalmorum et omnium quae continentur in lege? Cum enim ex his quae scripta sunt proficit anima, et semper ea quidem quae retro sunt obliviscens, in ea quae ante sunt se extendit, et de loco inferiore progrediens, crescit et proficit ad superiora, et augmento virtutum, et ex ipsa immutatione profectuum in tabernaculis merito dicetur habitare. Vide autem si non sunt tabernacula quae fixit Dominus, etiam illa quae Salvator commemorat in Evangelio dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis: ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Fixa autem dicuntur a Deo, quasi quae non circumferuntur omni vento doctrinae. Sunt autem adhuc tabernacula ista, et sicut cedri juxta aquas. Cedros hic non alias dicit, in quibus culpabilis notatur elatio, sed cedros Dei quae suspiciunt vitis illius quae ex Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
simili artis sue transformatione mutatus sit:
ut sicut illi ex piscatorib piscium. piscatores
hominum facti sunt: ita ⁊ iste a faciendis taber¬
naculis t̾renis ad celestia tabernacula facienda
translatus sit. Construit enim celestia taberna
cula docens unumquemq uiam salutis.⁊ beatoꝵ
in celestib mansionum it̾ ostendens. Facit taber¬
nacula paulus. ⁊ cum ab ierłm in circuitu usq ad
illiricum repleuerit euangelium der eccłas con¬
struendo. Et hoc mͦ facit.⁊ ipse tabernacula: ad
similitudinẽ tabern aculorum celestium: que
ostendit ds in montẽ moysi. S ⁊ unusquisq
nr̃m siquis tamen exiuit de egypto ⁊ habitat in
deserto: intabernaculo debet habitare.⁊ diem
festum intabernaculo agere. Sicut enim cõme¬
moratio fit egressionis ex egypto ꝑ pascha ⁊ ati¬
ma: ita ⁊ commemorationis in deserto fit memo¬
ria ꝑtabernacula. Intabernacuł enim habitaue¬
runt patres nr̃i in deserto. Unde autẽ fieri opor¬

Expanded text:
simili artis suae transmutatione mutatus sit, ut sicut illi ex piscatoribus piscium, piscatores hominum facti sunt, ita et iste faciendis tabernaculis terrenis, ad coelestia tabernacula construenda translatus sit. Ccula, docens unumquemque viam salutis, et beatarum in coelestibus mansionum iter ostendens. Facit tabernacula Paulus, et cum ad Jerusalem in circuitu, usque ad Illyricum replet Evangelium Dei ecclesias construendo. Et hoc modo facit et ipse tabernacula ad similitudinem tabernaculorum coelestium, quae ostendit Deus in monte Moysi. Sed unusquisque nostrum, si quis tamen exivit de Aegypto, et habitat in deserto, in tabernaculo debet habitare, et diem festum in tabernaculis debet agere. Sicut enim commemoratio fit egressionis ex Aegypto per pascha et azyma, ita et commemorationis in deserto fit memoria per tabernacula. In tabernaculis enim habitaverunt patres nostri in deserto. Unde autem fieri opor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. fundata ac stabilis. ⁊ certis t̾minis septa. Ta¬
bernacula uero sunt: habitacula quedam eoꝵ
qui semꝑ inuia siit. ⁊ semꝑ ambulant: nec tt
sapientiam ac scientiam gerunt. Quia ergo oꝑ¬
um gestorumq exercicia certo fine dauduntur.
neq enim sine fine est oꝑum ꝑfectio: ubi adim¬
na domus eẽ. dicetur. eorum uero qui sapientie
⁊ scientie oꝑam dabant. qm̃ finis nullus est. qͥs¬

Expanded text:
est fundata ac stabilis, et certis terminis septa. Taest fundata ac stabilis, et certis terminis septa. Tabernacula vero sunt habitacula quaedam eorum, qui semper in via sunt, et semper ambulant, nec itisapientiam gerunt. Quia ergo operum gestorum, quae exercitu certo fine clauduntur neque enim sine fine est operum perfectio ubi adimna domus ejus esse dicitur. Eorum vero qui sapientiae et scientiae operam amant, quoniam finis nullus est
Abbreviated transcription (Latin):
sus suꝑ flumina. & sicut tabernacula que fixit
domos iacob: ñ puto quod domicilia eorum t̃¬
rena collaudet: neq enum tale aliquid fuisse
ꝑ numerum nominũ. ⁊ ꝑ capita numerabant᷑:
hoc est omnis qui erat auiginti annis ⁊ supra.
masculus qui procedere poterat ad bellum: has
domos balaam in spũ contuens magnificet ⁊¬
extollat. S non in his soluis litt̾e contuenda
sententia ẽ: qm̃ quidem que loquitur balaam
assumpta ꝑ abola sua loquitur. In paraboł
gͦ ⁊ nos quod dr̃ audiamus. Si enim consid̾ es
duuisiones illas ⁊ ordines popłorum qui in re¬
surrectione habebuntur in popło ueri isrł qͣn¬
do unusquisq surget in suo ordine. si potes in¬
tueri trib illas ⁊ plebes. ⁊ cognationes in quib
non tam carnis ⁊ sanguinis est. cognatio quã
mentis ⁊ animi: tunc intelliges quod bone domꝰ¬
differentiam domorũ ac tabernacłorum reqͥ¬
ras. ⁊ iacob atq irł diuersitatem: etiam de hoc
talis quedam habenda distintio ẽ. Domus res

Expanded text:
tabernacula, quae fixit on puto quo domicilia eorum terrena conclaudet. Neque enim tale aliquid fuisse numerum nominum, et per capita numerabantur, hoc est, omnis, qui erat a viginti annis et supra, masculus, qui procedere poterat ad bellum, haec tabernacula Balaam in spiritu contuens magnificet et extollat. Sed non in his solius litterae contuenda sententia est; quoniam quidem, quae loquitur Balaam, assumpta parabola sua loquitur: in parabolis ergo et nos, quod dicitur audiamus. Si enim consideres divisiones illas, et ordines populorum, qui in resurrectione habebuntur in populo veri Israelis, quando unusquisque resurget in suo ordine, si potes, intuere tribus illas, et plebes, et cognationes, in quibus non tam carnis et sanguinis est cognatio, quam mentis et animi: tunc intelliges quam pdifferentiam domorum ac tabernaculorum ejus requiras, et Jacob atque Israel diversitatem etiam de hoc talis quaedam habenda distinctio est. Domus res
Abbreviated transcription (Latin):
illam quam supra protulimuis recipi expositio.
ut dicamꝰ domus iacob eẽ. legem. ⁊ tabernacula
isrł propħas. Non enum ipsum iacob s domoᷤ
euis laudat: nec ipsum isrł s tabernacula eius.
⁊ tunc ea laudat cum reuelati sunt oculieuis.
Quam dui enim uelamen positum est suꝑ le¬
ctionem legis ⁊ propharum: non uidentur bo¬
na tabernacula. nec laudabiles domus. Ubi
autem ablatum fuerit uelamen. ⁊ intelligi ceꝑit
lex quia sp̃ũalis est.⁊ propħe: tunc bone ⁊ mira¬
biles domus iacob.⁊ tunc admiranda erunt ta¬
bernacula isrł: cum amota littera que occidit.

Expanded text:
alias quas supra protulimus recipi expositio, alias quas supra protulimus recipi expositio, ut dicamus domus Jacob esse legem, et tabernacula Israel, prophetas. Non enim ipsum Jacob sed domos ejus laudat; nec ipsum Israel, sed tabernacula ejus: et tunc ea laudat, cum revelati sunt oculi ejus. Quandiu enim velamen positum est super lectionem legis et prophetarum, non videntur bona tabernacula nec laudabilis domus. Ubi autem ablatum fuerit velamen, et intelligi coeperit lex quia spiritalis est et prophetiae, tunc bonae et mirabiles domus Jacob; et tunc admiranda erunt tabernacula Jacob, cum, amota littera quae occidit,
Abbreviated transcription (Latin):
illi paradyso. in quo lignum uite ẽ. flumina
uero possumus uł scripturas euangłicas atq
apłicas acciꝑe. uł etiam angłorum ⁊ celestium
uirtutum erga huiꝰmodi animas aduttoria.
Rigant᷑ enim ab illis ⁊ mundant᷑. atq omni sci¬
entia.⁊ agnitione rerum celestium nutͥuntur.
quamuis ⁊ saluator nr̃ fluuius sit qui letificat
sit. s ⁊ his quib datus fuerit. flumina de uen¬
tre eorum ꝓcedant. ⁊ ds̃ pat̾ dicit. me dereliqͤ¬
runt fontem aque uiue. ex quo scilicet ⁊ fontes¬
⁊ flumina ista procedunt. his gͥ mundata
sicut sunt illa que fixit dñs. Sed intentum for¬
tassis mouere potuerit auditorem. quod duas
quasdã speties tabernaculoꝵ presens sermo
cõmemorat. Ait enim. Quam bone domꝰ tue
iacob tabernacula tua isrł: ut nemora obũbran¬
tia. ⁊ ut paradisus suꝑ flumina.⁊ rursus taber¬
nacula tabernaculis comparat ⁊ dicit. sicut ta¬
bernacula que ficit dñs. Potest ergo ⁊ alia post

Expanded text:
Flumina vero possumus vel Scripturas evangelicas atque apostolicas accipere, vel etiam angelorum et coelestium virtutum erga hujusmodi animas adjutoria. Rigantur enim ab illis et mundantur, atque ad omnem scientiam et agnitionem rerum coelestium nutriuntur. Quamvis et Salvator noster fluvius sit qui laetificatsit, sed et his quibus datus fuerit, flumina de ventre eorum procedant, et Deus Pater dicat: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, ex quo scilicet fonte, flumina ista procedunt. His ergo mundata sicut illa, quae fixit Dominus. Sed intentum fortassis movere poterunt auditorem, quod duas quasdam species tabernaculorum praesens sermo commemorat. Ait enim: Quam bonae domus tuae, Jacob! Tabernacula tua, Israel; ut nemora umbrantia, et ut paradisi super flumina. Et rursum tabernacula tabernaculis comparat et dicit: Et sicut tabernacula, quae fixit Dominus. Potest ergo et alia post
Abbreviated transcription (Latin):
ablato uelamine reuelent᷑. Nunc gͦ quando
uere iudet. ⁊ uere audit uerba fortis.⁊ uisum dei
uidet in sompnis: id est ea que in sompnis dani
uisiones illas que in sompnis ad illum dilate st̃.
uidet idest intelliget. ⁊ agnoscet oculis reuelatis.
efficiet᷑ enim similis hisqui dicebant. nos autẽ
omnes reuelata facie głam dñi speculamt᷑ eadẽ
imagine transformati a gła in głam: tamqͣm

Expanded text:
ablato velamine revelentur. Nunc ergo est quando ablato velamine revelentur. Nunc ergo est quando vere videt et vere audit verba fortis, et visum Dei videt in somnis, id est, ea quae in somnis Danievisiones illas quae in somnis ad illum delatae sunt videt, hoc est, intelliget, agnoscet, et oculis revelatis efficitur similis, qui dicebant: Non autem omnes revelata facie gloriam Domini speculabimur, eadem imagi
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit inquit balaam filiꝰ beor. Dixit homo uere
uidens. dixit audiens uerba fortis. qui uisum dei
uidet in omnes reuelati oculi. Mirum profecto ẽ.
quomodo tantae laudis dignus habeatus balaam:
qui accepta parabola sua hec de semet ipso ꝓnunti
et. Quomͦ enim homo uere uidens balaam sit.
qui diuinationi ⁊ auguriis oꝑam dederit. qui
etiam magice studuerit. sicut supra ostendimus.
ualde mirum est: nisi forte ꝓ eo quod supra dictũ
est. quia sp̃s dei factus fuerit milo. ⁊ quia u̾bum
dei positum sit in ore eius: hec de eo putentur tam
magna conscͥpta eẽ. preconia. Nec moyses enim
nec aluis quis propħarum: facile inuemetur tan¬
tis laudib eleuatus. Unde magis michi indetur
hec illi popło conuenire. eo temꝑe quo iam con¬
uersus est ad dñm. ⁊ deposuit uelamen quod erat
suꝑ cor suum. Dominꝰ autem sp̃s est. idcirco deniq
dicit. reuelati oculi eiꝰ quasi qui nunc usq clausi
fuerint. ⁊ nunc ꝑ spm̃ dei qui suꝑ eum factus est.

Expanded text:
dixit, inquit, Balaam, filius Beor. Dixit homo vere videns; dixit audiens verba fortis, qui visum Dei vidit in somnis, revelati oculi ejus. Mirum profecto est, quomodo tantae laudis genus habeat Balaam, qui accepta parabola sua de semetipso pronuntiet haec. Quomodo enim homo vere videns Balaam sit qui divinationi et auguriis operam dederit, qui etiam magiae studuerit sicut supra ostendimus, valde mirum est, nisi forte pro eo quod supra dictum est, quia spiritus Dei factus fuerit in ipso, et quia verbum Dei positum sit in ore ejus, haec de eo putentur tam magna conscripta esse praeconia. Nec Moyses enim, nec alius quis prophetarum facile invenietur tantis laudibus elatus. Unde magis mihi videretur haec illi populo convenire eo tempore quo, jam conversus ad Dominum, deposuit velamen quod erat super corsuum. Dominus autem spiritus est. Idcirco denique dicit, revelati oculi ejus: quasi qui nunc clausi fuerint, et nunc per spiritum Dei, qui super eum factus est,
Abbreviated transcription (Latin):
mur: tantum nobis sacͣ¬
mentoꝵ cumulus auget᷑.
Et ut si quis exiguo uectꝰ
nauigio ingrediatur ma¬
re. donec terre uicinus
ẽ minꝰ metuit. cum uero
paulatim in altum fue¬
rit ꝓgrelius&e undis intumescentib uł in ex¬
uideamus gͦ nunc quȩ sunt: quȩ nob̾ recitata¬
cundo de celo: dicens. ꝑmemet ipsum iuraui di¬
cit dñs. propt̾ qđ fecisti uerbum hoc & ñ peꝑcisti
filiotuo dilecto propt̾ me. benedicens benedicã
te &e multiplicans multiplicabo te. &e erit semen¬

Expanded text:
 tantum vobis sacramentorum cumulus augetur. Sed sicut quis exiguo vectus navigio ingreditur mare, donec terrae vicinus est, minus metuit, cum vero paulatim in altum fuerit progressus, et undis intumescentibudo percellit, quod exiguam ratem immensis flucticundo de caelo dicens: Per me ipsum iuraui, dicit Dominus, propter quod fecisti uerbum hoc et non pepercisti filio tuo dilecto propter me, nisi benedicens benedicam te, etmultiplicansmultiplicabo
Abbreviated transcription (Latin):
gelii tale mandatum sit: & lex p̾cipiat quia si
tacuerit accipiet peccatum euis: sciendum. ẽ. qd
siqͥs eaqͦ uidit ĩ delic̾to ꝓximisui ł ñĩclicat scłm reglã¬
suꝑiꝰ cdatã ł ĩtestimoniũ uocatus ñ qͦ uerast̃ dix¬
erit. peccatum quod cominisit ille quẽ celat.
ipse suscipit. ⁊ pena comnisi renoluet᷑ ad ꝯsciũ.

Expanded text:
gelii tale mandatum sit, et lex praecipiat, quia si tacuerit, accipiet peccatum ejus: sciendum est quod si quis ea quae videt in delicto proximi sui, vel non indicat ses dictam, vel in testimonium vocatus, non quae vera sunt, dixerit, peccatum quod commisit ille, quem celat, ipse suscipiet; et poena commissi revolvetur ad conscium.
Abbreviated transcription (Latin):
tetigerit omnem rem inmundam. aut mortitinũ
iumentoꝵ immundorum. ⁊ lauerit eũ ⁊ inqͥna¬
natꝰ. ẽ. aut si tegerit ab immunditia hominis. ab
omni immundicia. ex qua in quinet᷑ ⁊ cetera. hȩc
quidẽ apud uideos in decent̾ satis. ⁊ inutilit̾ ob¬
seruantur. Ut quid enim immundus habeat᷑
qui ꝯtigerit u̾bi causa animal mortuĩr aut cor¬
pus hommnis defuncti: Quid̃ si propħȩ corpꝰ sit
quid si patriarche uł ȩtiam ipsius abrahe corpꝰ:
lisei ossa contingat. quȩ mortuum suscitant. im¬
mundus erit ille qui ꝯtigit: Et immundum
fatiunt ossa ꝓpħe. etiam illum ipsum quem a
mortius suscitant: Hide quam in ꝯueniens sit:
nicdaica intelligentia. S nos iideamꝰ pͥmo qͥd
sit tangere.⁊ qui sit tactus. qui fatiat inmundũ.

Expanded text:
tetigerit omnem rem immundam, aut morticinum jumentorum immundorum, et latuerit eum, et inquinatus est; aut si tetigerit ab immunditia hominis ab omni immunditia ex qua inquinetur , etc. Haec quidem apud Judaeos indecenter satis et inutiliter observantur. Ut quid enim immundus habeatur qui contigerit, verbi causa, animal mortuum, aut corpus hominis defuncti? Quid si prophetae corpus sit? Quid si patriarchae, vel etiam ipsius Abrahae corpuslisei ossa contingat quae mortuum suscitant? immundus erit ille qui contingit, et immundum faciunt ossa prophetae etiam illum ipsum quem a mortuis suscitant? Vide quam inconveniens sit Judaica intelligentia. Sed nos videamus primo quid sit tangere, et quid sit tactus qui faciat immundum.
Abbreviated transcription (Latin):
unum aliquid de istis: ꝑ nuntiet peccatũ
quod peccauit. Est aliquid in hoc mirabile
secretũ: quod iubet ꝑ nuntiare peccatũ. Et¬
eñi omnigenere ꝑnuntianda sunt: &e in pub¬
licum ꝑ ferenda cuncta quȩ gerimꝰ. Siquid
in occulto gerimꝰ. siquid insermone solo. uł
etiam intra cogitationũ secreta cõmisimꝰ. cũc¬
ta necesse. ẽ publicare. ꝑferri aũ cuncta ab
illo. qui ⁊ accusator peccati. ẽ. ⁊ incentor. Ipse
eñi nunc nos ut peccemus instigat: ipse eti¬
am cum peccauerimꝰ accusat. Si gͦ in hac
uita p̃ueniamus eũ. ce ipsi nr̃i accusatores
simus: nequitiam diaboli inmici nr̃i ⁊ accu¬
satori s effugiemꝰ. Sic enim ⁊ alibi propħa di¬
cit. Dic tu inquit iniquitates tuas pͥor: ut
iustificeris. Nonne euident̾ misteriũ de qͦ
tractamꝰ ostendit cum dicit. dic tu pͥor. ut ostñ¬
dat iͥ quia p̃uenire illum debeas. qui paratꝰ
ẽ ad accusandum: lu gͦ inquio dic pͥor. ne te

Expanded text:
unum aliquid de istis, pronuntiet peccatum suum quod peccavit. Est aliquid in hoc mirabile secretum, quod jubet pronuntiare peccatum; etenim omni genere pronuntianda sunt, et in publicum proferenda cuncta quae gerimus, si quid in occulto gerimus, si quid in sermone solo, vel etiam intra cogitationum secreta commisimus, cuncta necesse est publicari: proferri autem ab illo, qui et accusator peccati est et incentor. Ipse enim et nos ut peccemus instigat; ipse etiam cum peccaverimus accusat. Si ergo in hac vita praeveniamus eum, et ipsi nostri accusatores simus, nequitias diaboli inimici nostri et accusatoris effugimus: sic enim et alibi propheta dicit: Dic tu, inquit, iniquitates tuas prior, ut justificeris . Nonne evidenter mysterium quod tractamus ostendit, cum dicit: Dic tu prior? Ut ostendat tibi quia praevenire illum debeas, qui paratus est ad accusandum. Tu ergo, inquit, dic prior; ne te
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis eius. ⁊ repente facta. ẽ munda. quȩ
ante ꝑtantum tempus iuxit: inmunda. Et ꝙ̃¬
ad modũ cum tetigisset dnm oe saluatorẽ dix̃
ipse. quis me tetigit. ego enim sensi uͥtutẽ exisse
sanauerat ce fecerat eam mundam: sic intelligñ¬
dũ. ẽ. quia siquis ꝯtigerit peccatũ. exeat ex ipso
peccato uͥtus quedam maligna. quȩ eum qui se
ꝯtigit faciat immundum.⁊ hoc. ẽ uere ꝯtigisse
immundũ. Simili ratione etiam de mortitino
hominis. uł de mortitimo peccoris. mundi aut

Expanded text:
sanguinis ejus, et repente facta est munda, quae sanguinis ejus, et repente facta est munda, quae ante per tantum tempus vixit immunda. Et quemadmodum cum tetigisset Dominum et Salvatorem, dixit ipse: Quis me tetigit? Ego enim sensi virtutem exisse sanaverat et fecerat eam mundam; sic intelligendum est, quia si quis contigerit peccatum, exeat ex ipso peccato virtus quaedam maligna, quae eum qui se contigit faciat immundum. Et hoc est vere contigisse immundum. Simili ratione etiam de morticino hominis, vel de morticino pecoris mundi aut
Abbreviated transcription (Latin):
mimundus ẽ hoc. ẽ enim illud qd̾ dñs in euã¬
głio dicit. Siquis uiderit mulierẽ ad ꝯcupis¬
cendam eam: iam mechatꝰ ẽ cã incorde suo. le¬
tigit enim cor eus ꝯcupiscentiȩ uitium: ⁊ muimũ¬
da facta ẽ anima eius. Siquis enim hoc mͦ tangit
uł ꝑ pecuniȩ cupiditatem. uł alio quolibet pec¬
cati desiderio: immundum tetigit &r inquinatꝰ
ẽ. Oportet gͦ. siquid tale ꝯtigeris. scire quomͦ of¬
feras sacͥfitium. scđ̾m ea que insuperiorib me¬
morauimus: ut mundus effici possis His tͥ ostñ¬
dam. quȩ. ẽ. anuna que tetigit immundũ. ⁊ im¬
munda facta. ẽ. ⁊rursum tetigit mundũ ⁊ facta
ẽ munda: Illa quȩ ꝓfluuiũ sanguinis passa ẽ.
erogauit omnem substantiam suam in medicos.
nec aliquid ꝑficere potuit. Pimmnunditiã pec¬
cati. in hoc deuoluta. ẽ. letigerat em̃ peccatũ.
id circo flagellum carnis acceꝑat. S postquã
fide plena tetigit fimbriam iħu. stecit fluxus

Expanded text:
in Evangelio dixit: Si quis viderit mulierem ad concupiscendum, jam moechatus est eam in corde suo . Tetigit enim cor ejus concupiscentiae vitium, et immunda facta est anima ejus. Si quis ergo hoc modo tangit vel per pecuniae cupiditatem, vel alio quolibet peccati desiderio, immundum tetigit et inquinatus est. Oportet ergo te, si quid tale tetigeris, scire quomodo offeras sacrificium, secundum ea quae in superioribus memoravimus, ut mundus effici possis. Vis tibi ostendam quae est anima quae tetigit immundum, et immunda facta est, et rursum tetigit mundum, et facta est munda? Illa quae profluvium sanguinis passa est, et erogavit omnem substantiam suam in medicos, nec aliquid proficere potuit, per immunditiam peccati in hoc devoluta est. Tetigerat enim peccatum, et idcirco flagellum carnis acceperat; sed posteaquam fide plena tetigit fimbriam Jesu, stetit fluxus
Abbreviated transcription (Latin):
numerus frequent̾ immo pene semꝑ ꝓ quin¬
q sensibus accipitur. scire enim debemus. qͦ
possint restitui. ut si forte p̃sumpsimus ab u¬
t eis inscłaribus actib ⁊ impendimꝰ usum eoꝵ
inhis que non scđm deum gessimus. restitua¬
mus nunc ⁊ ipsos quinq sanctis actib relio¬
sisq ministeriis. & alios quinq eis addamuᷤ
qui sunt int̾ioris hominis sensus: ꝑ quos uł
mundi corde effecti dm̃ uidemus. uł aures ha¬
bemus ad audienda ea que docet iħs. uł odo¬
rem capimus illum quem dicit apłs quia xͥ

Expanded text:
numerus frequenter, imo pene semper, pro quinque sensibus accipitur. Scire ergo debemus hoc posse restitui, ut si forte praesumpsimus abuti eis in saecularibus actibus, et impendimus usum eorum in his quae non secundum Deum gessimus, restituamus; nunc ipsos quinque sanctis actibus religiosisque ministeriis et alios eis quinque addamus, qui sunt interioris hominis sensus, per quos vel mundi corde effecti, Deum videmus, vel aures habemus ad audienda ea quae docet Jesus, vel odorem capimus illum, quem dicit Apostolus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
re. S uideamus iam quid agit ⁊ ista anima q̃
audit uocem iuramenti.⁊ testis. e. uł quȩ uidit
aliquid ⁊ conscia. ẽ: ce non indicauit. Ex quo ac¬
cepit etiã ipsa peccatum eius sine dubio. qui ini¬
que aut egit aliquid aut iurauit. hoc etiam se¬
cundum hystoriam nos edificat. ⁊ docet ne unqͣ
inpeccatis alteriꝰ polluamus ꝯscientias nr̃as: ne
ꝯsensum male agentibus p̃beamꝰ. Consensũ aũ
dico. non solum parit̾ agendo: s etiam quȩ illi¬
citȩ gesta sunt reticendo. Nis aũ scire quia ꝯ¬
sentient hec. etiam euangelicis p̃ceptis: Ipse
dñs dicit. Si uideris frẽm tuum peccare: argue
eum int̾ te &e ipsum solum. Si te audierte lucra¬
tus es fratrem tuum. Quod si te ñ audierit: ad¬
hibe tecum alios duos. uł tres. Quod si non au¬
dierit. eos dic eccłie. Si uͦ nec eccł̃iam audierit:
sit tͥ sicut ethincus &r publicanus. S euangelicũ¬

Expanded text:
 inquit, jam quid ait et ista anima, quae audit vocem juramenti, et testis est, vel quae vidit aliquid, et conscia, et non indicat: ex quo accepit etiam ipsa peccatum ejus sine dubio, qui inique aut egit aliquid, aut juravit. Hoc etiam secundum historiam nos aedificat, et docet, ne unquam in peccatis alterius polluamus conscientias nostras, nec consensum male agentibus praebeamus. Consensum autem dico, non solum pariter agendo, sed etiam quae illicite gesta sunt reticendo. Vis autem scire quia consentiant haec etiam evangelicis praeceptis? Ipse Dominus dicit: Si videris fratrem tuum peccare, argue eum inter te et ipsum solum; si te audierit, lucratus eris fratrem tuum; quod si te non audierit, adhibe tecum alios duos vel tres. Quod si nec ipsos audierit, dic Ecclesiae. Si vero Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus
Abbreviated transcription (Latin):
re gͦ nunc cuiusmodi diuisio efficit᷑ in offi¬
cus ministerii diuini. &e quomͦ illa quidem
que scã sunt. non imponunt᷑ portanda ab
animalibus mutis: s rationales esse debẽt
honuines. & in humeris suis portare uasa. qͥ¬
bus ministratur in sc̃a scõrum. Pa uͦ que gra¬
uiora sunt ⁊ duriora: non tam rationalib qm
mutis portanda animalib imponunt᷑. S &
in ipsis. ẽ. aliquanta diffĩam. Nam illi qui
duriora ⁊ grauiora obseruant: in ministeria
plura habent animalia. Quatuor enim plau¬
stra dantur filiis merari. filiis gerson quia
erant ꝓpe filios caath. duo tantũ planctra suf¬
ficiunt. ex quibꝰ oftendr quod oꝑibꝰ quidẽ
durioribus oe ut ita dicam crassioribꝰ: plure ᷤ
sunt qui uelut animalia inseruiunt. Ad ea
uero que rationalib ꝓ curantur: pauci ex¬
his qui minus instructi. aut eruditi uident᷑
accedunt. Nam ⁊ illa que mystica sunt &
in setretis recondita ⁊ solis sacerdotib patẽt.
non solum nullus animał homo accedit. s

Expanded text:
ergo nunc, hujusmodi divisio efficitur in officiis ministerii divini, et quomodo illa quidem quae sancta sunt non imponuntur portanda ab animalibus mutis, sed rationabiles esse debent homines, et in humeris suis portare vasa, quibus ministratur intra Sancta sanctorum. Ea vero quae graviora sunt et duriora, non tam rationabilibus quam mutis portanda animalibus imponuntur. Sed et in ipsis est aliqua differentia. Nam illi qui duriora et graviora observant ministeria, plura habent animalia. Quatuor enim plaustra dantur filiis Merari; filiis autem Gerson qui erant prope filios Caath, duo tantum plaustra sufficiunt. Ex quibus ostenditur, quod operibus quidem durioribus, et ut ita dicam crassioribus, plures sunt qui velut animales inserviunt: ad ea vero quae rationabilibus procurantur, pauci qui minus instructi aut eruditi videntur, accedunt. Nam illa quae mystica sunt et in secretis recondita, et solis sacerdotibus patent, non solum nullus animalis homo accedit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ne aperta ostendat & penitus patentia. Alioqͥn
homicidium facit ext̾minat plebem. Ext̾minat᷑
eñi omnis. qui setreta ⁊ meffabilia sacramenta
contigerit. nondum meritis &e scientia in sacer¬
dotis ordinem gradumꝙ translatus. Soł eñi
filiis aaron sacerdotibꝰ scilicet ipsam archamtes¬
tamenti. ⁊ mensam &e candelabrum. ⁊ si quid. ẽ.
eorũ que supra comp̃hendimꝰ: nuda ac reuela-¬
ta nidere concessum. ẽ. Alii aũt oꝑta hec uide¬
ant. immno potiꝰ uelata hec ut humeris suis por¬
tent. Et filii quidem caath qm̃ ipsi licet non
sint sacerdotes. sint tamen proximi sacerdoti¬
bus: inhumeris suis possunt ista portare. Ali
si sarcinas suas &e ministeria: nͨ inhumeris nec

Expanded text:
ne aperta ostendat, et penitus patientia, alioqui ne aperta ostendat, et penitus patientia, alioqui homicidium facit, et exterminat plebem. Et exterminatur enim omnis qui secreta et ineffabilia sacramenta contigerit, nondum meritis et scientia in sacerdotii ordinem gradumque translatus. Solis enim filiis Aaron, sacerdotibus scilicet, ipsam arcam testamenti et mensam et candelabrum, et si quid est eorum quae supra comprehendimus, nuda et revelata videre concessum est. Alii autem operta haec videant, imo potius velata haec in humeris suis portent. Et filii quidem Caath licet ipsi non sint sacerdotes, sunt tamen proximi sacerdotibus, in humeris ergo suis possunt ista portare. Alii vero sarcinas suas et ministeria, nec in humeris sed
Abbreviated transcription (Latin):
sa ministerii. Sexto oꝑiientũ altaris: cũ quibus¬
dam uelamentis apponitur. Septimo in loco o¬
ꝑitur ⁊ labrum: ce nichil horum omnium nudũ
relinquitur aut reuelatum. Deniq addit᷑ etiã
p̃ceptum huiusmodi. N olite inquit ext̾minare
de tribu sua plebem caath. Quo scilicet ext̾mman¬
dos se. eẽ. scirent. si forte ad hec mouenda manus¬
suas mitterent nͥ unum quodq eorum. pͥus asa¬
cerdotib fuisset obtectum. Nunc gͦ redeamꝰ ad
istud tab̾nadłm eccłie dłi uiuentis. ⁊ uideamꝰ qͦmͦ
hec singła obseruari oporteat in eccłia dia sacer¬
dotib xͥ. Si quis uere sacerdos. ẽ: cui uasa sacra.
idẽ mysteriorum sapientie secreta commissa sit̃.
discat exhis &e obseruet. quomͦ ħ oporteat intͣ
uelam̃ conscientie custo dire. nec facile ꝓferre
ad publicum. Aut si res poscit ꝓferre & inferiori¬
b ioẽ imꝑitioribus tradere: ne nuda proferat.

Expanded text:
sa ministerii, sexto operimentum altaris cum quibussa ministerii, sexto operimentum altaris cum quibusdam velamentis apponitur, septimo loco operitur et labrum, et nihil horum omnium nudum relinquitur aut revelatum. Denique additur etiam praeceptum hujusmodi. Nolite, inquit, exterminare de tribu sua plebem Caath. Quos scilicet exterminandos se esse scirent, si forte ad haec manus suas movenda mitterent, nisi unumquodque eorum prius a sacerdotibus fuisset obtectum. Nunc ergo redeamus ad istud tabernaculum Ecclesiae Dei viventis, et videamus quomodo haec singula observari oporteat in Ecclesia Dei a sacerdotibus Christi. Si quis vero sacerdos est, cui vasa sacra, id est, mysteriorum sapientiae secreta commissa sunt, discat ex his et observet quomodo haec oporteat intra velamen conscientiae custodire, nec facile proferre ad publicum; aut si res poscit proferre, et inferioribus, id est, imperitioribus tradere, ne nuda proferat,
Abbreviated transcription (Latin):
ut incet̾is ⁊ supra s usq ad qͥnquagesimũ annũ.
⁊ fit iste p̃cipuus numerus &e electus. Adicit᷑ eñĩ
his. Omnis inquit qui procedit ad iinistrandũ ad
oꝑa tab̾nacłi testimonir: isti sunt qui numerant᷑
meliore quodam &e p̃cipuo numero. Sic̃ em̃ infi¬
liis isrł dicebatur. omnis qui ꝑcedit ad p̃liũ in fi¬
liis isrł: ita ⁊ hic d̾r omnis qui procedit administe¬
rium. ut faciat oꝑa intab̾nacło testimonii. Post
hec dr que sunt oꝑa filiorum eaath in medio fi¬
lioꝵ leui: secundum plebes suas intab̾nacło testi¬
monii. Int̾ibit inquit a aron. & filii eiꝰ cũ eleua¬
sp̃es enumerant᷑: que p̃cipiunt᷑ oꝑiri. Primo
in loco ut omniũ p̃ciosiori. ipsa archa testam̃ti.
opͥatur uelo quo pͥus uelabat᷑: s ⁊pelle de super
iacinctina tegatur. Adicitur etiam aliud uelam̃
desuꝑ iacinctinũ. Scdo in loco: mensa oꝑitur ler¬
cio candelabrum. Quarto altare aureũ. Quintoua¬

Expanded text:
 sed usque ad quinquagesimum annum, et sit iste praecipue numerus et electus. Dicitur enim his: Omnis enim, inquit, qui procedit ad ministrandum ad opera tabernaculi testimonii. Isti sunt qui numerantur meliore quodam et praecipuo numero. Sicut enim in filiis Israel dicebatur: Omnis qui procedit ad praelium in filiis Israel; ita et hic dicitur: Omnis qui procedit ad ministerium, ut faciat opera in tabernaculo testimonii. Post haec dicitur quae sint opera filiorum Caath, in medio filiorum Levi secundum plebes suas in tabernaculo testimonii. Introibit, inquit, Aaron et filii ejus cum elevaspecies enumerantur, quae praecipiuntur operiri. Primo in loco, ut omnium pretiosior arca ipsa testamenti operiatur velo quo prius velabatur, sed et pelle desuper hyacinthina tegatur; additur etiam aliud velamen desuper hyacinthinum. Secundo in loco mensa operitur, tertio candelabrum, quarto altare aureum, quinto va
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma apud hebreos elementa e radunt. eẽ. lute.¬
tarũ. Niginti duo rursus aprotoplasto adam us¬
q ad iacob extiuꝰ semine initium duodetimtͥbꝰ
sumunt patres fuisse numerant᷑. liadunt eciã¬

Expanded text:
primo apud Hebraeos elementa tradunt esse litteprimo apud Hebraeos elementa tradunt esse litterarum. Viginti duo rursus a protoplasto Adam usque ad Jacob, ex cujus semine initium duodecim tribus sumunt, patres fuisse numerantur. Sed alia
Abbreviated transcription (Latin):
ib etur eorum segregatꝰ qͥ¬
ddam ac p̃cipuus p̃ceteris numerꝰ quo referunt᷑
om̃s simul uiginti duo milia reꝑti. ita ut neq
aliquid amplius. neq minꝰ hoc numero inuen¬
tũ sit. Post hec p̃cepit dñs numerari etiã pͥmo¬
genitos filiorum isrł. eodem ordine quo leuite
fuerant numerati. idẽ ab uno mense ⁊ supͣ. &e in¬
uenunt᷑ pͥmogeniti filioꝵ isrł. uiginti duo mi¬
lia. ⁊ ducenti septuaginta tres. Putas ne ꝑ hec
solam numeri hystoriam docere uos uoluit mo¬
yses. &e nullum inhis diueritatib numeroꝵ cõ¬
cdusit solito sibi more mysteriũ: Hicħ ne uide¬
bitur in eẽ. rationis quod ducenti septuaginta
trestm̃ habundare dicuntur in pͥmogenitis il
rael. &e inleuitis auinginti duo milia. neq ha¬
bundare quicquam neq de ẽe p̃scribit᷑: Nigĩ¬
ti duo nũs quidẽ in scͥpturis dinis siquis ob¬
seruet quod pͥncipalib quibusdã causis ascͥ¬
tus sit: frequent̾ inueniet. Nam uginti duo

Expanded text:
betur eorum segregatus quidem ac praecipuus prae caeteris numerus quo referuntur omnes simul viginti duo millia reperti, ita ut neque amplius aliquid neque minus hoc numero inventum sit. Post haec praecepit Dominus numerari etiam primogenitos filiorum Israel, eodem ordine quo Levitae fuerant numerati, id est, ab uno mense et supra. Et inveniuntur primogeniti filiorum Israel viginti duo millia ducenti septuaginta tres. Putasne per haec solam numerari historiam docere nos voluit Moyses, et nullum in his diversitatibus numerorum conclusit solito sibi more mysterium? Nihil ne videtur inesse rationis, quod ducenti septuaginta tres tantum abundare dicuntur in primogenitis filiorum Israel? et in Levitis ad viginti duo neque abundare quisquam, neque deesse perscribitur? Viginti duo quidem numerus, in Scripturis divinis si quis observaret, quod principalibus quibusdam causis ascriptus sit, frequenter inveniet. Nam viginti duo
Abbreviated transcription (Latin):
betur ingressus. Et ita inuinginti quilłem ⁊ duobꝰ
numeris: omniũ simul creaturarũ rationibꝰ mys¬
ticis summa colligitur. In his uͦ que ex habundan¬
tia in pͥmogenitis inuenunt᷑ in isrł. & mysteriũ
humant generationis exponitur. Post hec cum in

Expanded text:
betur ingressus. Et ita in viginti quidem et duobus betur ingressus. Et ita in viginti quidem et duobus numeris, omnium simul creaturarum rationibus mysticis summa colligitur. In his vero quae ex abundanti in primogenitis inveniuntur Israel, etiam mysterium humanae generationi
Abbreviated transcription (Latin):
rum colligi. S ce alia multa inscͥpturis siquis dili¬
gentius exequatur: sub hoc numero consecrata rep¬
ꝑiet. Propt̾ hoc gͦ &e leuite. idẽ qui deseruiunt do.
&e pͥmogeniti filiorum isrł: ad mirabili hoc oe sacͣto
numero titulantur. Quod aũt in filiis isrł addun¬
t᷑ ducenti septuaginta tres: neq ociosũ mͥ uidet᷑.
neq ab solutionis uiam facile cerno: nͥ dñs uela¬
men illud impositũ a moyse his litteris ad aꝑire
nob̾ dignet᷑ ⁊ auferre. Igit᷑ humami generis incar¬
ne generatio. sicut asserunt qui intalib ꝑiti sinit.
nouem quidem mensib continetur inuulua. S
non pͥus moueri fert᷑ ad partũ. quam etiam deci¬
mi mensis triduum tnͣseat. & ita inuenit᷑. quod nu¬
merꝰ iste id ẽ. ducenti septuaginta tres. dies illos
indicet qui ex nouem mensib & triduo m̃sis de¬
cum colligunt᷑. & fiunt simul ducenti.lxxͣ. tres di¬
esisti. quib humano generi in hunc mundũ pre¬

Expanded text:
umerantur. Sed alia multa in Scripturis si quis diligentius exsequatur, sub hoc numero consecrata reperiet. Propter hoc ergo et Levitae, id est, qui deserviunt Deo, et primogeniti filiorum Israel admirabili hoc sacratoque numero attitulantur. Qui autem in filiis Israel adduntur, ducenti septuaginta tres neque otiosum mihi videtur, neque absolutionis viam facilem cerno, nisi Dominus velamen illud impositum in Moyse his litteris adaperire nobis dignetur et auferre. Igitur humani generis in carne generatio, sicut asserunt qui in talibus periti sunt, novem quidem mensibus continetur in vulva; sed non prius moveri fertur ad partum, quam etiam decimi mensis triduum transeat; et ita invenitur, quod numerus iste, id est, ducenti septuaginta tres dies illos indicent, qui ex novem mensibus et triduo mensis decimi colliguntur, et fiunt simul ducenti septuaginta tres dies isti quibus humano generi in hunc mundum prae
Abbreviated transcription (Latin):
egyptio te popło. eẽ. cognosce. Si uͦ decalogñ
legis. ⁊ deradam noui testam̃ti qͣm supͣ expo¬
suimꝰ. semꝑ ante ocłos habeas. ⁊ de his decimas
offers. ⁊ de pͥmogenito sensus tui infide im¬
molas pͥmogenito exmortius.⁊ initia tua re¬
fers adinitiũ omnñ: uerus israhelita es inqͦ

Expanded text:
Aegyptio populo te esse cognosce. Si vero Decalogum Aegyptio populo te esse cognosce. Si vero Decalogum legis et decadam novi Testamenti, quae supra exposuimus, semper ante oculos habeas, et de his decimas offers, et primogenita sensus tui in fide immolas primogenito ex mortuis, et initia tua refers ad initium omnium, verus Israelita es, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
carnał popłs seruit. Semꝑ eñi egiptii: uisibi¬
lib reb ⁊ corporalib obsecunt᷑. At uero israhe¬
liticꝰ popłs honorat decadam ꝑfectionis nime¬
rũ. decem u̾ba legis accepit. ⁊ decalogi iͥttute
conscͥptus: ignota huic mundo sacramenta
tus sp̃s denis exponit᷑ germinare uͥtutibꝰ. Et ser¬
uiis fidelis de negonationis sue lucris detem
quidem ministris ⁊ sacerdotib prestat. pͥmo
genita uͭ offert pͥmogenito omĩs creature ⁊
untia initio omniũ dequo scͥptũ. ẽ. qͥ . ẽ. imi¬
tium pͥmogenitus omnis creature. Nide gͦ ex
his omib differentiam popłi egyptioꝵ.⁊ po
płi isrł. ⁊ differentiam sacerdotũ pharaonis
⁊ sacerdotũ dñi. ⁊ discutiens tłmet ipsum ꝑ¬
inde dequo popło sis ⁊ cuius ordinis sacerdo¬
tiũ teneas. Si adhuc carnalib seusib seruis
si adhuc quinario numero uestigal ex soluis.⁊
respicis ea que uisibilia ⁊ temporalia sunt. ⁊
ñ respicis ea que uiuisibilia ⁊ et̾na sunt: de

Expanded text:
s servit; semper enim Aegyptii visibilibus rebus et corporalibus obsequuntur. At vero Israeliticus populus honorat decadam, perfectionis numerum: decem enim verba legis accepit, et Decalogi virtute constrictus, ignota mundo huic sacramenta tus spiritus divinis exponitur germinare virtutibus, et servus fidelis de negotiationibus sui lucri decem quidem ministris et sacerdotibus praestat; primo vero offert primogenito omnis creaturae, et initia initio omnium, de quo scriptum, Qui est initium primogenitus omnis creaturae . Vide ergo ex his omnibus differentiam populi Aegyptiorum et populi Israel, et differentiam sacerdotum Pharaonis et sacerdotum Domini, et discutiens temetipsum, praevide, de quo populo sis, et cujus ordinis sacerdotium teneas: si adhuc carnalibus sensibus servis, si adhuc quinario numero vectigal exsolvis, et respicis ea quae visibilia et temporalia sunt, et non respicis ea quae invisibilia et aeterna sunt, de
Abbreviated transcription (Latin):
teor hec scͥpta. eẽ. etiam si nondũ implesse me
noui. s exhoc saltim c̃omontq fesinemꝰ imple¬
re festinemꝰ tnͣsire asacerdotib pharaonis qͥ¬
b t̾rena possessio.ẽ. ad sacerdotes dñi quib
int̾ra pars nso.ẽ. quib portio dñs. ẽ. Iał em̃

Expanded text:
teor haec scripta esse, etiam si nondum implesse me teor haec scripta esse, etiam si nondum implesse me novi. Sed hoc saltem commoniti festinemus implere, festinemus transire a sacerdotibus Pharaonis, quibus terrena possessio est, ad sacerdotes Dei, quibus in terra pars non est, quibus porti
Abbreviated transcription (Latin):
legitis om̃s dñi sacerdotes ⁊ uidete que sit diffe¬
rentia sac̾dotũ: ne forte qui partẽ habent ĩtra. ⁊
t̾renis cultib ac studiis uacant. non tam dñi qͣm
pharaonis sacerdotes. ẽe. indeant᷑. Iile .ẽ. eñi qui
uult sacerdotes suos habere possessiones t̾rarũ.
excere agͥ ñ anime culturã. Ruri: ⁊ non legi oꝑã
diamꝰ Qui non inquid renuntiau̾it omnib que
p ossidet. non potest m̃s. eẽ. discipulus. Contrenis
accusator existo: meas cõdempnationes loquor
Negat xp̃s suũ. eẽ. discipłm quẽ uiderit aliqͥd
possidentẽ. ⁊ eũ qui ñ renuntiat omib q̃ possid
Et quid agimꝰ quom᷑ hec aut ipsi legimꝰ. aut ꝑopłi
sicdemꝰ. s ad quirere uolumꝰ ea q̃ numqͣm habui¬
mꝰ anteqm ueniremꝰ ad xp̃m: Numqͥs nã qͥa nos
redarguit conscientia. tegere ⁊ non ꝑferre que
scͥpta sunt possumꝰ: Nolo duplicis criminis fie¬
ri reus. Confiteor ⁊ palã popło audiente confi¬

Expanded text:
legitis, omnes Domini sacerdotes, et videte quae sit differentia sacerdotum, ne forte qui partem habent in terra, et terrenis cultibus ac studiis vacant, non tam Domini quam Pharaonis sacerdotes esse videantur. Ille est enim qui vult sacerdotes suos habere possessiones terrarum, et exercere agri non animae culturam, ruri et non legibus operam diamus. Qui non, inquit, renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus. Contremiscam, ipse accusator existo, meas condemnationes loquor. Negat Christus suum esse discipulum quem viderit aliquid possidentem, et eum qui non renuntiat omnibus quae possidet. Et quid agimus? Quo modo haec aut ipsi legimus, aut populsidemus, sed acquirere volumus ea quae numquam habuimus antequam veniremus ad Christum? Numquidnam, quia nos redarguit conscientia tegere, et non proferre quae scripta sunt, possumus modo duplicati criminis esse rei. Confiteor palam, et populo audiente confi
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes sacerdotibus: nunc siuidet᷑ ⁊ po¬
płm egyptͥũ popło israhelitico conferamus.
Dr emm inconsequentib quia post famem
⁊ seruitutẽ popłs egiptus quintas offerat
pharaoni. Econtrario uͦ israheliticꝰ popłs de¬

Expanded text:
sacerdotes sacerdotibus; nunc si videtur, et populum Aegyptium populo Israelitico conferamus; dicitur enim in consequentibus quia post famem et servitutem populus Aegyptius quintam partem offerat Pharaoni, e contr
Abbreviated transcription (Latin):
detidunt uitioꝵ. Respice ad originẽ generis:
⁊ in uenies quod pat̾ eoꝵ cami qͥ nuditatẽ rese¬
iat patris huiuscemodi sententiã meruit. ut filiꝰ
eiꝰ chanaan seruus eẽt fͣatrib suis. quo in eone¬
quitiam moꝵ argueret conditio seruitutis. Nõ
gͦ immerito ignobilitatem generis decolor pos¬

Expanded text:
ejus. Respice ad originem generis, et invenies quod pater eorum Cham, qui nuditatem riserat patris, hujuscemodi sententiam meruit, ut filius ejus Chanaan servus esset fratribus suis, quo in eo nequitiam morum argueret conditio servitutis. Non ergo immerito ignobilitatem generis decolor pos
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscimꝰ qͥa seruire egyptus. ñ aliud. ẽ. qͣm
obnoxiũ fieri carnalib uitiis ⁊ demonib. eẽ.
subiestũ. In quo utiq unũ quẽꝙ ñ exͥnsetꝰ
ullata necessitas cogit. s segnitia animi ⁊ libi¬
do ac uoluptas corꝑis subigit: cui se animꝰ ꝑ
so cordiam subdit. Q uͦ lib̾tatis anime curã
gerit. ⁊ cdignitatẽ m̃tis celesti cognatione no¬
bilitat: isteexfaris isrł ẽ. Ꝙͥ etiam si uolent̾ op¬
pͥmat᷑ adtẽpꝰ: non tũ libertatẽ suã in ꝑpetuũ

Expanded text:
m obnoxium esse carnalibus vitiis, et daemonibus esse subjectum. In quod utique unumquemque non extrinsecus illata necessitas cogit, sed segnitia animi, et libido ac voluptas corporis subigit, cui se animus per socordiam subdit. Qui vero libertatis animae curam gerit, et dignitatem mentis coelesti cogitatione nobilitat, iste ex filiis Israel est, qui etiam si violenter opprimatur ad tempus, non tamen libertatem suam in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur. quod &̃ simegipto habitet isrł: fĩ
tñ longe. ẽ. adeo. Proximus. ẽ. ei ⁊ cõuinctꝰ sic̃
cẽ ipse dic̃: quia ego descendam tecũ in egyp¬
tũ. ⁊ ero tecum. Et nos gͦ etiam si uidem᷑ in egyp¬
tũ descendisse. cẽ sim carne positi agones mũ¬
di huiꝰ ⁊ certamina sustinemꝰ. cẽ sunt̾ eos habi¬
tamus. qui deseruiunt pharaoni: tam̃ si ꝓpe
dm̃ sumꝰ. sii mandatorũ eius meditatione u¬

Expanded text:
 Aegypto habitat Israel, non tamen longe est a Deo, sed proximus est ei et conjunctus, sicut etiam ipse dicit, Quia ego descendam tecum in Aegyptum, et ero tecum. Et nos ergo etiam si videamur in Aegyptum descendisse, etiam si in carne positi agones mundi hujus et certamina sustinemus, etiam si inter eos habitamus qui deserviunt Pharaoni, tamen si prope Deo sumus, si in mandatorum ejus meditatione
Abbreviated transcription (Latin):
nib obruant᷑ ⁊ ne corda eorum sagitta uolante in
tenebris terebrent᷑ ꝑipsos angłos sub eodem mys¬
terio. paulus portandos. eẽ. quosdam confirmat
xͦ inaera. Rapiuntur gͦ ab angłis hii qui penitꝰ p᷑¬
gati ⁊ leues effecti sunt: ad elictis: portant᷑ uͦ hii qͥ
tis. scm hunc sensum quem intranscursu uidemur
breuit̃ contigisse: relinquentes sensib auditorũ ut
siquis de his maiore desiderio flagrauerit. accẽdat
sibilumen scientie ⁊ maiora horum ocło ꝑspicatio¬

Expanded text:
ntur, et ne corda eorum sagitta volante in tenebris tenebrentur. Per ipsos angelos sub eodem mysterio Paulus portandos esse quosdam confirmat s obviam Christo in aera . Rapiuntur ergo ab angelis hi qui penitus purgati et leves effecti sunt a delictis. Portantur vero hi qui tis, secundum hunc sensum quem in transcursu videbimur breviter contigisse, relinquentes sensibus auditorum. Et si quis de his majore desiderio flagraverit, accendat sibi lumen scientiae, et majora horum oculo perspicacio