comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enĩ alios saluos fecit.
utiq si uellet seipsum sal¬
uare poterat. Si rex isrł ẽ
descendat nẽ decruce. ⁊ credi¬
mus ei. Confidit in dõ. lib̾¬
et eũ nunc si uult. Dix̃ enĩ¬
lenta ꝓmissio. Quid ẽ pluᷤ
de cruce̾ adhuc uiuente̾ des¬
cendere. an de sepulcro mor¬
tuũ surgere: Surrexit: ⁊
nõ creditis. E tgo etiã si de
cruce descenderet: similit̾
nd crederetis.

Expanded text:
Qui enim alios salvos fecit, Qui enim alios salvos fecit, utique si vellet, seipsum salvare poterat. Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei. Confidit in Deo; liberet eum nunc si vult. Dixit enilenta promissio. Quid est plus, de cruce adhuc viventem descendere, an de sepulcro mortuum surgere? Surrexit, et non creditis; ergo etiam si de cruce descenderit, similiter non credetis.
Abbreviated transcription (Latin):
entie nõ demonstraret. S
expectauit paululũ. tole¬
rauit ꝓbra irisiones sustinu¬
it. ẜuauit pacientiam: distu¬
lit admirationẽ. ⁊ qui de tru¬
ce descendere noluit: desepł¬
cro sucrexit. Plus igit᷑ fuit
desepulcio resurgere: ꝙͣ de
cruce descendere. Idlus fu¬
it mortem resurgendo destru¬
ere. ꝙͣ uitam descendendo ẜ¬
uare. S cum uid̾i hũc ad
insultationes suas de cru¬
ce descencle munme cerne¬
rent. cũ morientẽ uiderent.
cum se uicisse crediderunt.
nom̃ illius se qͣsi extincxisse¬
gauisi sũt. S ecce de morte
nom̃ eius ꝑmundũ creuit.
ex q̃ hunc infidelis turba ex¬
cuigxisse credidit. ⁊ que gau¬
debat occisum. dolet mortu¬
um: qr hunc ad suã głam
cognoscit ꝑuenisse ꝑpenã.
Similit̾ ⁊ pͥn¬
cipibus sacerdotum illudẽ¬
tes cum scribis ⁊ semoribus
dicebant. Alios saluos fec̃.
seipsum nõ põt saluũ fac̾e̾¬
h Etiam nolentes confiten¬
lios saluos fecerit. Itaq uoꝰ
ur̃a condempnat sen̾tentia.

Expanded text:
entiae non demonstrasset. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem. Et qui de cruce descendere noluit, de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere, quam de cruce descendere; plus fuit mortem resurgendo destruere, quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se qgavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hunc infidelis turba exstinxisse se credidit. Et quae gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Similiter et principes sacerdotum illudentes cuerant. Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Etiam nolentes, confitenlios salvos fecerit. Itaque vos vestra condemnat sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
T̃ erra inquit mota ẽ. pendẽ¬
tem dñm ferre nõ sustinens.
Ietre scisse sunt: ut indica¬
rent duriciam udeoꝵ. qui p̾¬
sentem dĩ filiũ intelligere no¬
luerunt. & monum̃ta aꝑta
sunt: i signum fut᷑e resurtec¬

Expanded text:
Terra, inquit, mota est, pendentem Dominum suum ferre non sustinens; et petrae scissae sunt, ut indicarent duritiam Judaeorum, qui praesentem Dei Filium intelligere noluerunt; et monumenta aperta sunt, in signum fut
Abbreviated transcription (Latin):
do eium patꝰ deserere potuit
filiũ in passione cum in sepa¬
rabiles sint uinatura: sicut
ipse filiꝰ testatur. qui memi¬
sit mecũ est: nec me derelĩqͥt.
N ou gͦ deseri a patre potuit
filius: qr pat̾ ⁊ filiꝰ nõ derelĩ¬
quunt sꝑantes inse. Huma¬
na enĩ natura ꝓpt̾ peccatum
derelicta fuerat: ⁊ deserta a
aduocatus ⁊ causidicꝰ: ido
quoꝵ suscepit naturã. eoꝵ
deplorat miseriã. Ipsa enĩ
qui unũ est cun patre. Os¬
tende᷑q qnͣtum flere debeãt
qui peccant. qnͣ sie fleuit qͣ
nũꝙͣ peccauit. E ostendeͣ
eẽ int̾ flagella qui pec̃cores¬

Expanded text:
do enim Pater deserere potuit Filium in passione, cum inseparabiles sint in natura sicut ipse Filius testatur. Qui me misit mecum est, nec me dereliquit . Non ergo deseri a Patre potuit Filius, quia Pater et Filius non dereliquunt sperantes in se. Humana enim natura propter peccatum derelicta fuerat, et deserta a advocatus et causidicus, ideo um suscepit naturam, eorum deplorat miseriam. Ipsa enim qui unum cum Patre est. Ostenditque quantum flere debeant qui peccant, quando sic flevit qui nunquam peccavit; et ostendit es inter flagella
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uult qd̾ pͥma eum ꝓdit
ancilla. cum uiri utĩq ma¬
gis eũ potuerint recognoscere.
nisi ut iste. sexus peccasse in
necẽ dni iuderẽtur̾. ⁊ iste. se¬
xuis redimeretur. ꝑ dñi pas¬
sionẽ.  idco multier. resur¬
rectionis accepit pͥma miste¬
riũ: ⁊ mandata custodit. ut
ueterem p̾uaricationis abole¬

Expanded text:
sibi uult quod prima eum prodit ancilla, cum uiri utique magis eum potuerint recognoscere, nisi ut et iste sexus peccasse in necem domini uideretur, ut et iste sexus redimeretur per domini passionem? et ideo mulier resurrectionis accepit prima mysterium et mandata custodit, ut ueterem praeuaricationis abole
Abbreviated transcription (Latin):
Solet scriptura sacram̃tum
re se ꝓfẽssꝰ ẽ. qr nunirũ quod
in cenebris obliuionis errauit
sꝑate iani rememoratione cor¬
rexit. ⁊ eiusdẽ uere lucis adce
pta p̾sentia. plene totum qͥc
hoc sic̃ apparet hesitare ꝑ¬
missꝰ. ut meccłie principem
remediũ potentie conderet᷑.
Et nemo auderet de sua uͭ¬
tute confidere: qnͣ mutãbili¬
tatis ꝑicłm nec beat ꝯ petrus
potuiss euad̾e. Dñs autẽ
iħs qui intͣ pontificale conci¬
lium solo corpore tenebatur.
trepidationẽ discipłi foris
posi diuino uidit intuitu.
⁊ pauentis animũ mox ut
respexit. ⁊ in fletus plenitu¬
dinis incitauit

Expanded text:
Solet Scriptura sacra saepetemporum. Unde Petrum qui lli cantum poenituit. Qui etiam post resurrectionem diurna sub luce Dominum, quem ter negaverat, tertio hoc sicut apparet haesitare permissus, ut in Ecclesiae principe remedium poenitentiae conderetur, et nemo auderet de sua virtute confidere, quando mutabilitatis periculum nec beatus Petrus potuisset evadere. Dominus autem Jesus qui intra pontificale concilium solo corpore tenebatur, trepidationem discipuli foris positi, divino vidit intuitu et paventis animum mox ut respexit, erexit, et in fletus poenitudinis incitavit
Abbreviated transcription (Latin):
duodecĩ uenit: ⁊ cũ eo turba
multa. cũ gladus ⁊ fustibus
missi a principibꝰ sacdotũ:
glista. postea ꝙͣ inortum in¬
gressum dicit cum discipłis
suis : nõ cõmemorat quid il¬
lic egerit. donec eiꝰ traditor
cum uideis ad eũ comp̾hen¬

Expanded text:
eo turba multa cum gladiis et fustibus missi a principibus sacerdotum gelista posteaquam in hortum ingressum dicit cum discipulis suis, non commemorat quid illic egerit, donec ejus traditor cum Judaeis ad eum comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt petro: Uere ⁊ til ex
quod alta lingua galiley
qiram iheroͣlunite loquerẽ¬
tur. qui iauq fuerant he¬
cia ⁊ regio suas habe̾at ꝓpe¬
tates: ac uer̾ñadłin loquen¬
di. sonum iu̾tate ñ possit.
om̃ium gentium lingus
loquerentur. int̾ alios qui
de diuersis mundi plagis
aduenerant: etiam illi qui
habitabant uideam dixisse
referuntur. Nonne ecce
Et notum inquit factu
est om̃ibꝰ habitantibꝰ in¬
ihrłm: ita ut appellaretur
demacͥ Quare lingua eo¬
ꝵ. Nisiqr idem nome alit̾
illi hoc ẽ iherosolimite. ⁊ ali¬
ter sonabant galiley: Tũc¬

Expanded text:
cebant Petro: Vere ex quod alia lingua Galilaei quam Hierosolymitae loquerentur, qui utrique fuerunt Hecia et regio suas habeat proprietates, ac vernaculum loquendi sonum vitare non possit. omnium gentium linguis loquerentur, inter alios qui e diversis mundi plagis advenerant, etiam illi qui habitabant Judaeam, dixisse referuntur. « Nonne ecc« Et notum, inquit, factum est omnibus habitantibus Jerusalem, ita ut appellaretur dama . » Quare lingua eorum, nisi quod idem nomen aliter illi, hoc est, Hierosolymitae, aliter sonabant Galilaei?
Abbreviated transcription (Latin):
tenderunt illi tres non qnͣ e¬
am completurus eẽt petrus:
ante gallicantum. quã qmͣ
in añio eius. ⁊ ante pͥmum
gallicantum tota possit in¬
celligi. Qmͣuis eñĩ uerbis
negantius ante pͥmũ cepta
ante scđin a ũt gallicantũ
ꝑ acta sit tota illa trina ne¬
gatio. tam̃ asfectione am̃i
⁊ timore petri. ante pͥmum:
tota concepta ẽ. Nec int̾¬
est quantis moraꝵ int̾ualł
trina uoce enuntiata sit. cũ
cor eiꝰ etiam ante primũ gal¬
licantum tota possederit. tã
magna scilicet formidine in¬
bibita. ut poss dĩm nõ solũ
semel. s iterum ⁊ t̾cio in t̾¬
rogatus negare: ut rectiꝰ
diligentiusq attendentibꝰ
quomͦ iam mechatꝰ ẽ̾ mu¬
lierẽ incorde suo qui eam
uiderit ad concupiscendũ:
sic petrꝰ qñcumq uerbis
ederet timorem. qm tã ue¬
henent̾ añio conceꝑat: ut
ꝑdurare poss usq ad t̾ciã
dñi negatione̾. tota trina
negatio ei tp̃ri de putata ẽ:

Expanded text:
tenderunt illi tres non quando etenderunt illi tres non quando eam completurus esset Petrus, ante galli cantum, quantum in animo ejus et ante primum galli cantum tota possit intelligi. Quamvis enim verbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota illa trina negatio, tamen affectatione animi et timore Petri ante primum tota concepta est. Nec interest quantis morarum intervallis trina voce nuntiata sit, cum cor ejus etiam ante primum galli cantum totam possideret, tam magna, scilicet, formidine imbibita, ut posset Dominum non solum semel, sed iterum et tertio interrogatus negare, ut rectius diligentiusque attendentibus quomodo jam moechatus est mulierem in corde suo, qui eam viderit ad concupiscendum , sic Petrus quandocunque verbis ederet timorem, quem tam vehementem animo conceperat, ut perdurare posset usque ad tertiam Domini negationem, tota trina negatio ei tempori deputanda est,
Abbreviated transcription (Latin):
apłm inter fideles negare
dũm. uł hominem se nosse:
filium fuerat confessꝰ. E
Nonest sane arbitran dũ
ẽẽ contrariũ. qd̾ marcho di¬
cente priusꝙͣ gallus bis
uocem dederit. ter me es
negaturꝰ. Ceteri eugłis¬
te simplicit̾ dixerunt. pͥus
ꝙͣ cantet ter me negabis.
Tota enim petri negatio: tͥ¬
na negatio est. Incadem
auimi: ꝓpositoq mendacii.
donec ammonitus quid ei
p̾dictum sit: amoͬro fletu ⁊
cordis dolore sanaretur. Hec
aũt tota idest trina negatio. si
post primũ gallicantum in¬
ciꝑet. falsum dixisse uiderẽ¬
tur tres. qui dixerunt dixisse
dum̃. qd̾ ante ꝙͣ gallus can¬
tet ter cum petrus eẽt nega¬
turus. Qursus si totam t̾ri¬
nam negationẽ ante ꝑegiss
ꝙͣ cantare gallus inciꝑet: suꝑ¬
fluo dixisse marchꝰ dep̾hende¬
retur ex ꝑsona dñi. Amen
dico tͥ. qr tum nocte hac priꝰ¬
ꝙͣ gallus bis uocem dederit:
ter me negaturꝰ es. S qr
aute pͥmum gallicantum
cepta ẽ illa tim̾a negatõ: at¬

Expanded text:
m inter infideles negare Dominum, vel hominem se nosse, Filium fuerat confessus. Et Non est sane arbitrandum esse contrarium quod, Marco dicente: Priusquam gallus bis vocem dederit, ter me es negaturus, caeteri evangelistae simpliciter dixerunt: Prius cantet, ter me negabis. Tota enim Petri negatio, trina negatio est. In eadem animi propositoque mendacii, donec admonitus quid ei praedictum sit, amaro fletu et cordis dolore sanaretur. Haec autem tota, id est, trina negatio, si post primum galli cantum inciperet, falsum dixisse viderentur tres, qui dixerunt dixisse Dominum quia antequam gallus cantaret, ter eum Petrus esset negaturus. Rursus, si totam trinam negationem ante peregisset, quam cantare gallus inciperet, superfluo dixisse Marcus deprehenderetur ex persona Domini: Amen dico tibi, quia tu in nocte hac, priusquam gallus bis vocem dederit, ter me negaturus es. Sed quia ante primum galli cantum coepta est illa trina negatio, at
Abbreviated transcription (Latin):
stantia eirant: ⁊ ideo uerita¬
tem negant. Primꝰ galli
cantus enĩ intelligitur capi¬
tis resurrectio: hoc ẽ ipsius
.UI. Et recordatus ẽ

Expanded text:
stantia errant, et ideo veritatem negant. Primus enim galli cantus intelligitur capitis resurrectio, id est, ipsius sae. Et recor
Abbreviated transcription (Latin):
Non aũt foris ante ianua
iteꝵ negauit: s cũ redisset
ad focum. Qnͣdo aũt redie¬
rit: non opꝰ erat cõmemorare.
SDarchꝰ aũt sic illud nairat.
Et exiit foris ante atriũ: et
gallus cancauit. De hoc gal¬

Expanded text:
Non autem foris ante januam iterum negavit, sed cum rediisset ad focum: quando autem redierit, non opus erat commemorare. Marcus ergo sic illud narrat: Et exiit foras ante atrium, et gallus cantavit. Rursus a
Abbreviated transcription (Latin):
ciem meã nõ auerti a confusi¬
one sputoꝵ. S puto qui tr̃c
cesꝯ est colafis siue alapis ui¬
deoꝵ. ceditur etiã nũc blas¬
phemiis falsoꝵ xp̃ianoꝵ. Qui
tunc consputus ẽ infideliũ.
nũc usq uesanis uñetenꝰ fi¬
deliũ ex honoratur atq irrita¬
tur opprobriis. Uelauerũt
aũt faciem eiꝰ. nõ ut eoꝵ ille
scelera nõ uideat: s ut a se ip¬
sis sic̃ qnͣdam moysi fecetũt
grãm cognitionis eiꝰ abscon¬
dant. Si enĩ crederẽt moysi.
crederẽt forsitan ⁊ dño. Qd
uelam̃tum usq hodie manz
suꝑ cor eoꝵ : non reuelatum¬
Nobis aut̃ inxp̃m credentibꝰ:
ablatum ẽ. Neq enĩ frustͣ
eo moriente uelum templi sci¬
sum ẽ mediũ: ⁊ ea que toto
legis ip̃re latuerant. ⁊ abscõ¬
dita carnali isrł fuetãt. no¬
uitestam̃ti cultoribus sũt
liam. faciunt eius qui se a po¬
pulis. ꝓpͥħam uolueta habe¬
ri. Sed dispon sante qui pͥa¬
titur: diñia ꝓ nobis frunt¬
ut sic̃ petrus hortatur. uos

Expanded text:
a confusione sputorum . Sed qui tunc caesus est colaphis sive alapis Judaeorum, caeditur etiam nunc blasphemiis falsorum Christianorum. Qui tunc consputus est salivis infidelium, nunc usque vesanis nomine tenus fidelium exhonoratur atque irritatur opprobriis. Velaverunt autem faciem ejus, non ut eorum ille scelera non videat, sed ut a seipsis, sicut quondam Moysi fecerunt, gratiam cognitionis ejus abscondant. Si enim crederent Moysi, crederent forsitan et Domino. Quod velamentum usque hodie manet super cor eorum non reistum credentibus ablatum est. Neque enim frustra eo moriente velum templi scissum est medium, et ea quae toto legis tempore latuerant, et abscondita carnali Israel fuerant, Novi Testamenti cultoribus sunt liam faciunt ejus, qui se a populis prophetam voluerit haberi. Sed ipso dispensante quae patitur, omnia pro nobis fiunt, sicut Petrus hortatur: Chri
Abbreviated transcription (Latin):
uestis sui redemptoris solz¬
appellari: nũquã ualeat dis¬
rũpi. Quin potiꝰ ⁊ siuidi. si
gentiles. si heretici. si mali ca¬
tholici. humilitatẽ dñi sal¬
uatoris contempnat: eiꝰ tñ
usq ad consũmationẽ scłi in
illis quos sors electionis ĩue¬
nerit. ininolata sit ꝑmansu¬
ei in faciem dederũt: dicẽtes.

Expanded text:
vestis sui redemptoris solvestis sui redemptoris solppellari, nunquam valeat disrumpi; quin potius etsi Judaei, si gentiles, si haeretici, si mali catholici humilitatem Domini Salvatoris contemnant, ejus tamen usque ad consummationem saeculi in illis quos sors electionis invenerit inviolata sit permansue faciem
Abbreviated transcription (Latin):
mus testibus: cccxii. Ecce
nunc audistis blasphemi¬
de solio sac̾dotali furor excuᷤᷤ¬
serat: eadem tabies ad scĩ¬
dendas uestes ꝓuouocat᷑.
Scidit uestim̃ta sua. ut os¬
tendat uideos sac̾dotalem
głam ꝑdidisse: ⁊ uacuam
sedem habere pontifices. S
⁊ consuetudinis udaice ẽ:
cum aliquid blasphemie
⁊ quasi contra dm̃ audier¬
int. scindere uestim̃ta sua.
qd̾ paulũ qͦq ⁊ barnaban
qnͣ inlicaonia deoꝵ cultu
honorabantur. fecisse legi¬
mus. Herodes aũt quia
nõ declit honorẽ s acquie¬
uit ĩmoderato fauore ppłi:
statim ab angło ꝑcussuᷤ ẽ.
Rltiori aũt misterio fac¬
tum ẽ: ut in passione dñi
pontifex uideoꝵ sua ipse ueᷤ¬
tim̃ta de̾scinderet. cum in¬
tunica dm̃ nec ab ipsis qui
eum crucifixerunt militibꝰ
scindi potuent. Figuraba¬
tur enĩ quia sac̾cdotiũ iu¬
deoꝵ ꝓ sceleribꝰ ipsoꝵ pon¬
tificum eet scindendũ: et a
suo statu integritatis om̃i¬
modis soluendũ. Soliditaᷤᷤ

Expanded text:
 Ecce nunc audistis blasphemide solio sacerdotali furor excesserat, eadem rabies ad scindendas vestes provocat. Scindit vestimenta sua, ut ostendat Judaeos sacerdotalem gloriam perdidisse, et vacuam sedem habere pontifices. Sed et consuetudinis Judaicae est, cum aliquid blasphemiae, et quasi contra Deum audierint scindere vestimenta sua. Quod Paulum quoque et Barnabam quando in Lycaonia deorum cultu honorabantur, fecisse legimus . Herodes autem quia non dedit honorem Deo, sed acquievit immoderato favori populi, statim ab angelo percussus est Altiori autem mysterio est factum est ut in passione Domini pontifex Judaeorum sua ipse vestimenta disciderit, cum tunica Domini nec ab ipsis, qui eum crucifixere, militibus scindi potuerit. Figurabatur enim quod sacerdotium Judaeorum pro sceleribus ipsorum pontificum esset scindendum, et a suae statu integritatis omnimodis solvendum; soliditas
Abbreviated transcription (Latin):
In hac aũt negatione pet̾.
discimꝰ nõ solum ab negare
xp̃m. q̃ui dicit᷑ eũ non eẽ
xp̃m. s ab illo etiam quĩ cũ
sit. negat seẽe xp̃ianum.
Dñs aũt non ait petro. di¬
cipłin meũ tenegabis: sed
me uegabis. Neg̾arat ergo
ipsum: cum se negailit. eiuᷤ

Expanded text:
In hac autem negatione Petri discimus, non solum abnegare Christum, qui dicit eum non esse Christum, sed ab illo etiam, qui cum sit negat se esse Christianum. Dominus autem non ait Petro: Discipulum meum te negabis, sed « me negabis. » Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uenientẽs in nubibꝰ celi. Si
ne ⁊ heretice contẽp̃tus in¬
firmitatis ⁊ crux contume¬
lia ẽ: uide qr ꝑ hec filiꝰ hoĩs
ad dexteram dei pactis se̾su¬
rus. ⁊ ex partu uirguns hoõ
natus: in sua cumceli nũbi¬
bus ẽ maiestate uenturus:
Unde ⁊ apłs cum crucis ab¬
iecta descripsiss. dicẽs qr
humiliauit semetipsũ fac¬
tus obediens usq ad mortẽ.
mortẽ aũt crucis: adiunxit

Expanded text:
venientem cum nubibus coeli. Si ne, et haeretice, contemptus, infirmitas et crux contumelia est, vide quia per haec Filius hominis ad dexteram Dei Patris sessurus, et ex partu virginis homo natus, in sua coeli cum nubibus est majestate venturus. Unde et Apostolus, cum crucis abjecta descripsisset, dicens quod humiliavit seipsum, factus obediens, usque ad mortem, mortem au
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nutrit inpudentia suã.
⁊ thesanrizat sibi iram in
die ire. Pena p̾dicit᷑. ut ꝙͣ
pudor nõ uicerat: corrigãt
denũtiata supplicia. S et
hodie quoq ⁊ in sempit̾nũ.
ue illi homini qui ad m̃sã
diũ malignus accedit. qui
in sidiis mente conclitis. qui
p̾cordiis aliquo scelere pollu¬
tis: mist̾ioꝵ xp̃i oblationibꝰ
sacroscĩs participare nõ me¬
tuit. Q ille enim in exẽplũ
iude filiũ hominis tradit.
nõ quidem uideis pecca tori¬
bus: s tam̃ peccatoribꝰ. mẽ¬
bris uidelicet suis: quibus
illud in estimabile ⁊ in uio¬
labile dñici corporis ac sã¬
gunus saccam̃tum temera¬
re p̾sumit. Ille dnm uen¬
dit. qui eiꝰ tunore atq amo¬
re neglecto: terrena ꝓ illo
⁊ ca duca. ymmo etiam cri¬
iniosa: diligere ⁊ curare
num erat ei: sinatus non
fuissz homo ille. Ih. Non
idõ putandus ẽ ante fuis

Expanded text:
ni nutrit impudentiam suam, et thesauzirat sibi iram in die irae . Poena praedicitur, ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque et in sempiternum vae illi homini qui ad mensam Domini malignus accedit, qui insidiis mente conditis, qui praecordiis aliquo scelere pollutis, mysteriorum Christi oblationibus sacrosanctis participare non metuit. Et ille enim in exemplum Judae filium hominis tradit, non quidem Judaeis peccatoribus, sed tamen peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud inaestimabile et inviolabile Dominici corporis ac sanguinis sacramentum temerare praesumit. Ille Dominum vendit qui ejus timore atque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa diligere et curare num erat ei, si natus non fuisset homo ille. Non ideo putand
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ orate non tẽp̃temini: s nõ
iutretis intemptatione̾. H̾
cit nõ temptatio uos suꝑet
ultima: ⁊ uitra suos casus te¬
neat. I erbi grã. martir qͥ
ꝓ confessione dm̃i sanguinẽ
fudit : temptatꝰ quidẽ est.
s temptationis ret̾ibꝰ nouẽ
ligatus. Qui aũt negat: in
plagas temptationis incur¬
ptus ẽ: caro aũt̃ in firma. hi¬
Nonutiq de se hoc dicit.
Ad eos enim hic ẜmo conu̾¬
sus ẽ. qui se spoponderant

Expanded text:
 orate » ne tentemini, sed « ne intretis in tentationem, » hoc est, ne tentatio vos superet ultima et intra suos casus teneat. Verbi gratia, martyr, qui pro confessione Domini sanguinem fudit, tentatus quidem est, sed tentationis retibus non ligatus. Qui autem negat, in plagas tentationis incurptus, caro autem infirma. Non utique hoc de se dicit, ad eos enim hic sermo pertinet qui se spoponderant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ ⁊ constantiã deuote sibi uo¬
luntatis acceꝑat. s ⁊ turban¬
dos ⁊ diffisuros sciebat: quoᷤᷤ
sedere in loco uib. dum ꝓgre¬
deretur orare. Et assumpto¬

Expanded text:
rum, et constantiam devotae sibi voluntatis acceperat: sed et turbandos et diffisuros sciebat. Quos considere in loco jubet, dum progrederetur orare. Et assump
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam ꝓrime erat nẽ ligat᷑ ue¬
us. Neq enĩ negare poss: si
xp̃o ꝓrimus adhesiss. Ueru
in hoc maxima nobis ẽ animi¬
ratione uenerandus: quod do¬
minũ nõ reliquit etiã cum ti¬
meret. Qd̾ eium tunet nat᷑e
ẽ: qd̾ sequitur deuotionis. qd̾
negat obreptionis: q̃ penitet
fidei. Sa. Alit̾. Quod ad passio¬
nẽ eundem adñm a longe sequi¬
cur petrus. significabat ecłiam.
secuturã quidẽ hoc ẽ umitatu¬
ram passiones añi: s longe dif¬
ferent̾: eccłia eiũ ꝓse patitur.

Expanded text:
qui jam proximus erat negaturo. Neque enim negare posset, si Christo proximus adhaesisset. Verum in hoc maxima nobis est admiratione venerandus, quod Dominum non reliquit, etiam cum timeret. Quod enim timet, naturae est; quod sequitur, devotionis; quod negat, obreptionis; quod poenitet, fidei. Aliter: quod ad passionem euntem Dominum a longe sequitur Petrus, significabat Ecclesiam secuturam quidem, hoc est, imitaturam passiones Domini, sed longe differenter. Ecclesia enim pro se patitur,
Abbreviated transcription (Latin):
aduersum te testificantur
Iħs aũt tacebat. Ira preceps
⁊ in paciens nõ inueniens ca¬
lũpnie locum. excutit de soli¬
o pontificẽ: ut insaniã m̃tis
motu corporis demonstraret.
Quanto iħs tacebat ad ĩcdig¬
nos responsionis sue falsos te̾¬
tes. ⁊ sacerdotes impios. tan¬
tomagis pontifex furore suꝑ¬
atus eũ ad respondendum
ꝓuocat: ut ex qualib occasi¬
one sermonis locum inueni¬
at accusandi. Nichominꝰ
iħs tacet. sciebat enĩ qͣsi ds̃.
quicqd respondiss torquen¬
dum ad calũpniam. Et pͥn¬
ceps sac̾dotum: ait illi. Ad¬
uiro te ꝑ dm̃n unũ. ut dicas
nobis sĩtues xp̃s filiꝰ dei.

Expanded text:
adversum te testificantur? adversum te testificantur? Jesus autem tacebat. Ira praeceps et impatiens non inveniens calumniae locum, excutit de solio pontificem, ut vesaniam mentis motu corporis demonstraret. Quanto Jesus tacebat ad indignos responsione sua, falsos testes et sacerdotes impios, tanto magis pontifex furore superatus, eum ad respondendum provocat: ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi. Nihilominus Jesus tacebat. Sciebat enim, quasi Deus, quidquid respondisset torquendum ad calumniam. Et princeps sacerdotum ait illi: Adjuro te per Deum vivum, ut dicas nobis si tu es Chri
Abbreviated transcription (Latin):
falsi testos. ⁊ dixer̾. hic dixit.
Possum destruere templum
dĩ. ⁊ post triduũ recdificare
illud.i ħ. Quomodo falsites¬
tes sunt. si ea dicunt q̃ dũm
dixisse legimꝰ: S falsꝰ testis
ẽ qui non eodẽ sensu dicta ĩ tel¬
ligit : quo dñtur. DUñs enim
dixerat de templo corporis sui.
S ⁊iipsis uerbis calumpni¬
antur. ⁊ paucis additis uel
mutatis: quasi uistã calump¬
niam faciunt. Saluator di¬
xerat. soluite templũ hoc : is¬
ticõmutãt ⁊ auĩt. ego clis¬
soluam templũ hoc manu fac¬
tum. Uos inquit soluite nõ
ego : qr illicitum ẽ ut ipsino¬
bis inferamꝰ mortẽ. Demnde
illi uertunt. ⁊ post triduum
aliud nõ manufactum edifi¬
cãbo. ut proprie de templo u¬
daico dixisse uideatur. Uñs
aũt ut ostenderet animal ui¬
uũ. ⁊ spirans templũ: dixe¬
rat. ⁊ ego intriduo suscitabo
illud. aliud ẽ edificare: aliud
suscitare. Et exsurgens prin¬
ceps sacerdotum. ait̾ illi. Ni¬
chil respondes ad eaque isti

Expanded text:
i testes, et dixerunt: Hic dixit: Possum destruere templum Dei et post triduum reaedificare illud. Quomodo falsi testes sunt, si ea dicunt quae Dominum dixisse legimus? Sed falsus testis est qui non eodem sensu dicta intelligit quo dicuntur. Dominus enim dixerat de templo corporis sui, sed et in ipsis verbis calumniantur, et paucis additis vel mutatis quasi justam calumniam accusant. Salvator dixerat: Solvite templum hoc : Isti commutant et aiunt: Ego dissolvam templum hoc manu factum. Vos, inquit, solvite, non ego. Quia illicitum est ut ipsi nobis inferamus mortem. Deinde illi vertunt: et post triduum aliud non manu factum aedificabo, ut proprie de templo Judaico dixisse videatur. Dominus autem ut ostenderet animal vivum et spirans templum, dixerat: Et ego in triduo suscitabo illud. Aliud est aedificare, aliud suscitare. Et exsurgens suceps sacerdotum, ait illi: Nihil respondes ad ea quae isti
Abbreviated transcription (Latin):
respondisse. qnͣdo quidem
etiam contextĩ nullis aliis
int̾positis rebꝰ aut uerbis.
pꝰ resurrectionẽ t̾ illum in¬
terrogauerit utrũ eũ ama
ret. ⁊t̾ ei hoc idem respon¬
denti. etiam ipse mandatũ
qd̃ pascendis ouibꝰ suisu¬
num idemq t̾ p̾cepit. Hoc
añt eẽ credibiliꝰ. quoͦ t̾ ostẽ¬
dent p̾ sumptionẽ suam pe¬
trus: ⁊ de trina sua negati¬
one t̾ a dño audierit. ce¬

Expanded text:
respondisse, quando quidem respondisse, quando quidem etiam contextim nullis aliis interpositis rebus aut uerbis post resurrectionem ter illum interrogat, utrum eum amet, et ei ter hoc idem respondenti etiam ipse mandatum de pascendis ouibus suis unum idemque ter praecipit. hoc autem esse credibilius, quod ter ostenderit praesumtionem suam Petrus et de trina sua negatione ter a domino audierit, e
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tam ille quã cet̾i. ne morti
quidẽ metu deͬcessuros. s de cõ¬
fessione nois sui pollicentur. Ad
ocm enĩ se nunisteni cõstãtiã.
in trrpida sidei uoluntate fir¬
tionis sue loco negationẽ pet᷑
subnectunt apłi: ambo post¬
eam quã dñs egressus ẽ ex
illa domo. ubi man ducaue
rant pascha. Luchas uero ⁊
ioha anteꝙͣ inde eet̃ egressus.
s facile possumꝰ intelligere.
aut illos duos eam recapitu¬
lando posuisse: aut istos p̾¬
occupando n magis moueret
qd̾ tam diuersa nõ tantũ u̾¬
ba s etiam sententias dñi
p̾mittunt: quibꝰ ꝑmotus pe¬
trus illam p̾sũptionẽ ꝓferr
diendi: ut magis cogant in¬
telligi uł ter eum expssisse
p̾sũptionẽ suam diuersis lo¬
cis sermonis xͥ. ⁊ t̾ illi a dño
responsum: qd̾ eum eẽt ante
gallicantum ter negaturus.
Neq enĩ credibilͤ e̾ aliqnͣ¬
cum distinctis int̾uallis tẽ¬
poꝵ petiũ cõmotum eẽ ad p̾¬
sumendum sic̃ ad negandũ:
uł dnm̃ aliquid eit̾ similit̾

Expanded text:
Sed tam ille, quam caeteri ne mortis quidem metu decessuros se de confessione nominis sui pollicentur: ad omnem enim se ministerii constantiam, intrepida fidei voluntate firtionis suae loco negationem Petri subnectunt, apostoli ambo postea quam Dominus egressus est ex illa domo ubi manducrant pascha, Lucas uero et Iohannes, antequam inde esset egressus. sed facile possemus intellegere aut illos duos eam recapitulando posuisse aut istos praeoccupando, nisi magis moueret, quod tam diuersa non tantum uerba sed etiam sententias domini praemittunt, quibus permotus Petrus illam praesumtionem proferret moriendi, ut magis cogant intellegi ter eum expressisse praesumtionem suam diuersis locis sermonis Christi et ter illi a domino responsum, quod eum esset ante galli cantum ter negaturus. Neque enim incredibile est aliquantum disiunctis interuallis temporis Petrum commotum esse ad praesumendum sicut ad negandum uel ei dominum aliquid ter similiter
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. cum romano imꝑio
aduersus sceleratã gentem
udeoꝵ certaturũ. hi sunit
angłi dĩ. qui di exercuerũt
iudicum. qñ post suam re
a. cum uespasiano ⁊ tito du¬
cibꝰ romanoꝵ missos exer¬
citus gentium: qͦs hoc loco
angłos dñs uoluit noĩare.
ꝑdidit homicidas illos: ⁊ ci¬
uitatẽ illoꝵ succendit.a
His uerbis adumgi potest.
qd̾ illum eo loco dixisse iohᷤ¬
cõmemorat. calicẽ quẽ dedit
mͥ pat̾. non uis ut bibam il¬
lum: Tunc sic̃ luchas nar¬
rat. tetigit auricłam illiꝰ
qui ꝑcussus fuerat: ⁊ sana¬
gladiis ⁊ fustibꝰ comphen¬
dere me: Cotidie apud
uos sedebam docens intem¬
plo: ⁊ nõ me tenuistis.¶h.
Scultum ẽ inquit eum cũ
gladiis ⁊ fustibꝰ querere: qui
ultrõ se urĩs tradat manibus.
⁊ in nocte quasi latitantẽ et
urõs. ocłos declinantẽ. ꝑ ꝓdi¬
torem iñ nestigare: qui coti¬
die intemplo deceat. S iõ¬

Expanded text:
hominum, cum Romano imperio, adversus sceleratam gentem Judaeorum certaturum. Hi sunt angeli Dei qui Dei exercuerunt judicium, quando post suam resa, cum Vespasiano et Tito ducibus Romanorum missis exercitibus gentium quos hoc loco angelos Dominus voluit nominare, perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit. His verbis adjungi potest, quod illum eo loco Joannes dixisse commemorat, Calicem quem dedit mihi Pater, non vis ut bibam illum? Tunc, sicut Lucas narrat, tetigit auriculam illius qui percussus fuerat, et sanastibus comprehendere me, quotidie apud vos sedebam docens in templo, et non me tenuistis. Stultum est, inquit, eum cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se vestris tradat manibus. Et in nocte quasi latitantem et vestros oculos declinantem, per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. S
Abbreviated transcription (Latin):
discipłi om̃ẜrelicto eo fuger̾.¬
G. Umpletur sermo dñi quẽ
dixerat. qd̾ om̃s discipli sean¬
dalizarentur uillo in ipsa
nocte: Nam ⁊ si turba ꝑmiͭ¬
cente ad peticionẽ dñi fuge¬
runt. ut ioħs scribit: pauo¬
rẽ tam̃ ac tunidita tẽ sue nĩ¬
cis ostendebant. qd̾ ad fuge
p̾sidium ꝓmptiores quam¬

Expanded text:
discipuli omnes, relicto eo, fugerunt. Impletur sermo Domini, qui dixerat quod omnes discipuli scandalizarentur in illo in ipsa nocte. Nam etsi turba permittente ad petitionem Domini fugerunt, ut Joannes scribit, pavorem tamen ac timiditatem suae mentis ostendebant, quod ad fugae praesidium p
Abbreviated transcription (Latin):
ppli sũt. Et neq aquã solã
neq solum uinum. sic̃ noc gͣ¬
nũ fium̃ti solum sine aque
admixtione ⁊ confectione
in panẽ cuꝙͣ licet offerre.
ne talis iudelicet oblatõ qͣsi
ti pocuisse: uł nos sine illiꝰ
passione saluari: ac pat̾ of¬
ferri possit confingat. Quod
aũt dic̃. bic ẽ sangnis m̃s noui
testam̃ti: ad distinetionẽ res¬
picit ueteris testam̃ti. qd̾ yr¬
dicatum: dicente int̾ asꝑgẽ¬
dum legislatore. Hic sange
testam̃ti. qd̾ mandauit ad
nos ds̃. Necesse ẽ enĩ exẽ¬
plaria quidem ueroꝵ hismu¬
dari: ipsa aũt celestia meli

Expanded text:
populi sunt. Et neque aquam solam, populi sunt. Et neque aquam solam, neque solum vinum, sicut granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione in panem cuiquam licet offerre: ne talis videlicet oblatio, quasi ti potuisse, vel nos sine illius passione salvari ac Patri offerri posse contingat. Quod autem dicit: « Hic est sanguis meus Novi Testamenti, » ad distinctionem respicit Veteris Testamenti, quod hirdicatum, dicente inter aspergendum legislatore: Hic sanguis Testamenti, quod mandavit ad vos Deus. Necesse est enim exemplaria quidem eorum his mundari, ipsa a
Abbreviated transcription (Latin):
calitatis ueracit̾ ineẽ poten¬
tiam demonstraret. ideoq
uelociꝰ eum amorte resus¬
citandum eẽ doceret.cclxxxu.
Et accipiens calicẽ: gras
egit ⁊ dedit illis dicens. bi¬
bite ex hoc om̃s. ¶G. Cum
appropinquare passioni dt̃.
accepto pane ⁊ calice grãs e¬
gisse ꝑhibetur. Grãs itaq a¬
git. qui flagella alieue iui
quitatis: Et qui nil dignũ
ꝑcusioui erbibuit. h uimilit
in ꝑcussione benedicit. ut
hinc uidelicet ostendat qͥd
unusqͥsq inflagello culpe
ꝓprie faccie debeat: si ipse e¬
quanimit̾ ⁊ lagella culpe por¬
tat aliene. ut hinc ostendat
quid incorruptione faciat
subditus: si in flagello po¬
situs patri gras agit eqͣlis.
Hic enum sanguis m̃s noui
testam̃ti. qui ꝓmultis ef¬
cacoꝵ. ¶R. Quia panis
corpus confirmat. uinũ
uero sanguin̾e oꝑatͣ ĩ car¬
ne: hic ad corpus xp̃i misti
illud refertur ad sanguinẽ.
minico calicrs aqͣ miscetur.¬
Attestante enĩ ioħe: aque.

Expanded text:
talitatis veraciter inesse potentalitatis veraciter inesse potentiam demonstraret, ideoque velocius eum a morte resuscitandum esse doceret. Et accipiens calicem, gratias agit et dedit illis dicens: Bibite ex eo omnes. Cum appropinquare passioni dicitur, accepto pane et calice gratias egisse perhibetur. Gratias itaque agit qui flagella alienae iniquitatis suscipit, et qui nil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit, ut hinc videlicet ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse aequanimiter flagella culpae portat alienae, ut hinc ostendat quid in correptione faciat subditus, si in flagello positus Patri gratias agit aequales. Hic est sanguis meus novi testamenti, qui pro multis efr. Quia panis corpus confirmat, vinum vero sanguinem operatur in carne, hic ad corpus Christi illud refertur ad sanguinem. dominici calicis aqattestante enim Joanne, aquae
Abbreviated transcription (Latin):
corpus meũ. Einitis pas¬
che ueteris sollempniis. q̃
in cõmemorationẽ antique
de egipto libationis ppłi dĩ
agebantur: transiit ad no¬
uũ qd in sue redemptionis
memoriam eccłiã frequen¬
tare uolebat. ut uidelicet
ꝓcarne agni ac sanguine:
sui corporis sanguinisq sa¬
cramentum sub stitueret.
ipsumq se ẽẽ monstraret.
cui uirauit dñs ⁊ nõ pe¬
nicẽbit eũ. tues sacerdos
ieternũ: scđm ordinem
melchi sedech. Frangit
aut ipse panem quẽ disci¬
pulis porrigit: ut oste̾dat
corporis sui fractionẽ. non
absq sua sponte ac ꝓcura¬
tione uenturã: s sic᷑ alibi
dicit. potestatẽ se habere
ponendi ammam suã. ⁊ po¬
testatem se habere iterum
sumendi eam. Quẽ uidelic
panẽ certi quoq grã sacram̃¬
ti.prius quã frangeret be¬
nedixit: qr naturam hua¬
nam quã passurus assũp¬
sit. ipse una cum patre ⁊ sp̃u
tum ita morti subdere dig¬
natus ẽ: ut ei diuine ĩmor¬

Expanded text:
corpus meum. Finitis pascorpus meum. Finitis paschae veteris solemnibus, quae in commemoratione antiquae de Aegypto liberationis populi Dei agebantur, transiit ad novum quod in suae redemptionis memoriam Ecclesiam frequentare volebat, ut videlicet pro carne agni ac sanguine, sui corporis sanguinisque sacramentum substitueret, ipsumque se esse monstraret: Cui juravit Dominus et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Frangit autem ipse panem quem discipulis porrigit, ut ostendat corporis sui fractionem non absque sua sponte ac procuratione venturam, sed sicut alibi dicit, potestatem se habere ponendi animam suam, et potestatem se habere iterum sumendi eam. Quem videlicet panem certi quoque gratia sacramenti, priusquam frangeret benedixit, quia naturam humanam quam passurus assusit ipse una cum Patre et Spirtum ita morti subdere dignatus est, ut ei divinae immor
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita: ut usitate locut
sit. Non enĩ potest bonũ
eẽ aliqͥd. ei qui nõ est. Et si
quisqmͣ contendit eẽ aliꝙͣ
uitam ante istam: nõ iude
tantum ut nasceret᷑. s mil¬
li expedire conuincit᷑. An
diabło dicit nõ nasci ad pec¬
catum: An etiã bonũ illi
erat ut xp̃o nõ nasceretur ꝑ
uocationẽ. ne eẽt apostata ꝑ¬
aũt uidas qui tradidit eũ:
tes ⁊ ualde tristes int̾roga¬
uerũt. nũqͥd ego sum dñe:
ne tacendo se ꝓdere uideret᷑.¬
⁊ ipse similit̾ int̾rogat. quẽ
conscientia remordebat. qͥ
manũ audacter miserat ĩ
parapside. nũquid ego sum
git affẽctum: siue increduli¬
tatis signũ. Cet̾i enim qui
nõ erãt ꝓditores. dicunt. m̃¬
quid ego sum dñe : iste qui
ꝓditurus erat. nõ dũm sed
sationẽ habeat. si dño dene¬
gato saltim magistrũ ꝓdi¬
derit. Ait illi. Du dixisti.
Eadem confusione confu¬
tatus ꝓlitor. que pilato
postea responsurꝰ est. cclxxxͣ.¬
iħs pane̾ ⁊ benedix̾ acfregit

Expanded text:
ate locutus sit. Non enim potest bonum esse aliquid ei, qui non est. Et si quisquam contendit esse aliquam vitam ante istam, non Judae tantum ut nasceretur, sed nulli expedire convincitur. An diabolo dicit non nasci ad peccatum? An etiam bonum illi erat ut Christo non nasceretur per vocationem, ne esset apostataautem Judas, qui tradidit eum, stes, et valde tristes interrogaverant: Numquid ego sum, Domine? Ne tacendo se prodere videretur, et ipse similiter interrogat, 216 quem conscientia remordebat, qui manum audacter miserat in paropside. Numquid ego sum,git affectum, sive incredulitatis signum. Caeteri enim qui non erant prodituri, dicunt: Numquid ego sum, Domine? Iste qui proditurus erat, non Dominum, sed sationem habeat, si Domino denegato saltem magistrum prodiderit. Et ait illi: Tu dixisti. Eadem responsione confutatus est proditor, qua Pilato postea responsurus est. s panem, et benedicens fregit,
Abbreviated transcription (Latin):
festim accedens ad iħm. dixit.
Aue rabi: & oscłatus ẽ eum.
Imꝑudens quidẽ ⁊ scelerata
confidentia magr̃m uocare:
⁊ osculũ ei ingerere quẽ tra¬
debat. Tam̃ adhuc aliquid
habet de uerecundia disci¬
puli. cũ nõ eum palam tra
simulare nos doccat. s ne ꝓ¬
ditionẽ fugere uideretur. n¬
mul ⁊illud daniticum com¬
plens. cum his qui oderũt
pacẽ eram pacificus. Dix̃¬
q illi iħs. Amice. ad qd̾ ueniᷤ¬
ti: Timne accesserũt ⁊ manꝰ
in iecerunt in iħm: ⁊ tenue¬
runt eũ. Uerbum amici:

Expanded text:
festim accedens ad Jesum dixit: Ave, Rabbi; et osculatus est eum. Impudens quidem et scelerata confidentia magistrum vocare, et osculum ei ingerere quem tradebat; tamen adhuc aliquid habet de verecundia discipuli, cum non eum palam tradsimulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cum his qui oderunt pacem eram pacificus . Dixitque illi Jesus: Amice, ad quid venisti? Tunc accesserunt et manus injecerunt in Jesum, et tenuerunt e
Abbreviated transcription (Latin):
sticiam meã. Confident̾ tris¬
ticia nomino: qr cruce̾ pre¬
dico. ODea ẽ uoluntas. qͣ
suã dixit. qr ut homo susce¬
ꝑit tristiciam meã. ut homo
locutus ẽ: ⁊ ideoait. nõ sic̃
ego uolo. s sic̃ tuuis. Sꝯca ẽ
tristicia. ꝙͣ meo suscepit asfõc¬
tu. Ergo ꝓme doluit. qui ꝓ
se nichil habuit qd̾ doleret
⁊ sequestrata delectatione di¬
uinitatis et̾ne: tedio mee ĩfir¬
mitatis afficitur. g̃ ristis in¬
quit ẽ amma mea. uiq ad¬
mortẽ. Non ꝓpt̾ mortẽ tris¬
tis ẽ dñs. qr eum conditõ cor¬
poralis asfactus: nõ formido
mortis ostendit. Nam qui cor¬
pus suscepit. om̃ia debint sub¬
ire que corporis sũt: ut esuri¬
ret. siciret. angeretur: cõtris¬
caretur. Aiinitas aũt. com¬
nuitari ꝑ hos nescit affectus
Non itaq mors s tempus
mortis in metu ẽ: qr post ea
re siurectionis uirtute fides eẽt
firmanda credentiũ. sequit᷑¬

Expanded text:
stitiam meam, confidenter tristitiam nomino, quia crucem praedico. Mea est voluntas quam suam dixit, quia ut homo suscepit tristitiam meam, ut homo locutus est. Et ideo ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis. Mea est tristitia quam meo suscepit affectu. Ergo pro me doluit qui pro se nihil habuit quod doleret. Et sequestrata delectatione divinitatis aeternae taedio meae infirmitatis afficitur. Tristis, inquit, est anima mea usqmortem, etc. Non propter mortem tristis est Dominus, quia eum conditio corporalis affectus, non formido mortis offendit. Nam qui corpus suscepit, omnia debuit subire, quae corporis sunt, ut esuriret et sitiret, tangeretur, contristaretur, divinitas autem commutari per hos nescit affectusNon itaque mors, sed tempus mortis in metu est, quia post eam resurrectionis virtute fides esset firmanda credentium. Demu
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos. ⁊ inuenit eos dormi¬
entes. ⁊ dic̾ petro sic. Non
poniustis una hora ingilare
mecum:H. Ille qui supͣ di¬
dalizabor: nũc tristicie mag¬
intudinẽ uincere nõ potest̃.

Expanded text:
nit eos dormientes, et dicit Petro: Sic non potuistis una hora vigilare mecum? Ille qui supra diuam scandalizabor, nunc tristitiae magnitudine somnum vincere non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ad eos reu̾tens dormiẽ¬
obuirgat. scdo sil. t̾cio qui¬
escere uib: ratio ista ẽ. quod
pͥmũ pꝰ resurrectionẽ disꝑsoᷤ
qd̃ cliffidentes ⁊ crepidos rep̾¬
hendet: scđo misso sp̃u sc̃o
paracl ito. grauatiͦs ad contu¬
endam eugłi lib̾tatan oc¬
culos iusitauit. Nam ali¬
qmdui legis amore detenti.
quodam fidei sõpno occupa¬
ti sunt. Tercio uero idẽ cla¬
ritatis sue reditu. securitati
eos quietiꝰ restituit. Surgite
quente penitentia impetra¬
uerat corrigendum. secur de
passione sua ꝑgit ad ꝑsocuto¬
res. ⁊ ultro se int̾ficiendun:¬

Expanded text:
autem ad eos revertens, dormienautem ad eos revertens, dormienobjurgat, secundo silet, tertio quiescere jubet: ratio ista est, quod primum post resurrectionem dispersos eos et diffidentes ac trepidos reprehendet: secundo misso Spiritu paracleto, gravatis ad contuendam Evangelii libertatem oculis, visitabit. Nam aliquandiu legis amore detenti, quodam fidei somno occupati sunt. Tertio vero, id est claritatis suae reditu, securitati eos quietique restituet. CAPUT quente poenitentia impetraverat corrigendum securus, de passione sua pergit ad persecutores, et ultro se interficiendu
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ enĩ supͣ dormite iã
⁊ requiescite dic̾. cũ cõnec¬
tat ecce appropinquauit
hora: ⁊ ideo dicat surgite e¬
amus: qͣ uelut repugnanti¬
a cõmoti qui legunt. conan¬
tur ita ꝓnuntiare ꝙ dictũ
ẽ. Uormite iam ⁊ requies¬
cite. tamꝙͣ ab exꝓbrante: ñ
a ꝑmitente id dictum. q̃ rec¬
te fieret. si eẽt necesse. Cũ
uͦ marchꝰ ita hoc cõmemora¬
uerit. ut cũ dixiss dormite
iam ⁊ requiescite adiungit
sufficit: ⁊ deinde infert ue¬
nt horaꝰ ecc̾ tradetur filiꝰ ho¬
minis : utiq intelligitur
pꝰ illud qd̾ dictum ẽ eis dor¬
mite ⁊requiescite. siluisse
dum̃ aliquantũ ut hoc fier
qd̾ p̾miserat. ⁊ tunc uitulis¬
se: ecce appropunqͣuit hora.
Ideo post illa uerba. scm
marchũ posicum ẽ suffĩcit:
idẽ qd̾ requieuistis iã suffic᷑
S qr cõmemorata nõ ẽ ipsa
int̾positio silentii a dño. ꝓp¬
terca coartat intellectum:
ut in illis uerbis alia ꝓnũ¬
ciatio requiratur. h¬

Expanded text:
Quomodo enim supra, Dormite jam, et requiescite, cum connectat, ecce appropinquavit hora; et ideo dicat, Surgite, eamus? Qua velut repugnantia cotur ita pronuntiare quod dictum est: dormite iam et requiescite, tamquam ab exprobrante, non a permittente sit dictum. quod recte fieret, si esset necesse. cum uero Marcus ita hoc commemorauerit, ut, cum dixisset: dormite iam et requiescite, adiungeret sufficit et deinde inferret uenit hora, ecce tradetur filius hominis, utique intellegitur post illud quod eis dictum est: dormite et requiescite, siluisse dominum aliquantum, ut hoc fieret quod permiserat, et tunc intulisse: ecce adpropinquauit hora. ideo post illa uerba secundum Marcum positum est sufficit, id est quod requieuistis iam sufficit. sed quia commemorata non est ipsa interpositio silentii domini, propterea coartat intellectum, ut in illis uerbis alia pronuntiatio requiratur.
Abbreviated transcription (Latin):
dei filius dic̾. pat̾ si fien potest
transcat a me calix iste: nr̃e u¬
titur uoce nature. ⁊ causam
agit fragilitatis & trepidati¬
onis humane: ut inhis q̃
coleranda sũt.⁊ patientia ro¬
boretur: ⁊ formido pellatur.
Deniq cessans hoc ipsumpe¬
tere. excusato quodam mͦ nr̃e
infirmitatis metu in quono¬
bis remanere nõ expedit. n
aliũ affectum cransit ⁊ dic̃.
sic̾ ego uolo: s sic̃ tu. ã. Nõ¬

Expanded text:
Dei Filius dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , nostrae utitur voce naturae, et causam agit fragilitatis et trepidationis humanae: ut in iis quae toleranda sunt, et patientia roboretur, et formido pellatur. Denique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et sicut ego volo, sed sic
Abbreviated transcription (Latin):
tem meã. s uoluntatẽ eiꝰ qui
nusit me. Suam uolunta¬
tẽ dixit. quã tp̃ralit̾ sũpsit
ex uirgine. Wolitatẽ u̾o
eiꝰ qui eum misit. eam uide¬
licet signans. qmͣ cp̃ralit̾ e¬
ternus habint cum patre cõ¬
munẽ. Orat transire calicẽ.
ut ostendat uere qd̾ homo e¬
rat. Reminiscẽs aũt ⁊ ꝓpt̾
qd̾ missus ẽ: ꝑficit dispen¬
sationẽ ad qmͣ missꝰ ẽ: ⁊ cla¬
mat. s non qd̾ ego uolo. sed
sic̃ tu. Si moritur mors me
nõ moriente scam carnẽ. ui¬
ait. nõ sic̃ ego uolo. s sic̃ tu.
Q uod uͦ marchꝰ ex ꝑsona su¬
a parit̾ supͣposuit. ita sentẽ¬
tia manifestatur. ¶Dat̾ si fi¬
eri potest: omĩa enĩ tͥ possi¬
bilia sũt: tranfter calicẽ is¬
tum a me. Nequis eũ pu¬
taret patris minuisse pote¬
tatem cum ait. si fieri potest:
nõ ciuĩ dixit si facere potes. s
si fieri potest. Fieri aũt põt.
q ille uoluerit. Sic itaq dic¬
tum ẽ si fieri potest: ac si dice¬
retur siuis. SDanifestauit

Expanded text:
em ejus qui misit me. Suam voluntatem dixit, quam temporaliter sumpsit ex virgine; voluntatem vero ejus, qui eum misit, eam, videlicet, signans, quam intemporaliter aeternus habuit cum patre communem. Orat transire calicem, ut ostendat vere quod et homo erat. Reminiscens autem et propter quod missus est, perficit dispensationem ad quam missus est, et clamat: Sed non quod ego volo, sed quod tu. Si moritur mors me non moriente secundum carnem, viait: Non quod ego volo, sed quod tu.  etiam Marcus ex persona sua pariter supra posuit, ita sententia manifestatur: pater, si fieri potest, omnia enim tibi possibilia sunt, transfer calicem istum a me, ne quis eum putaret patris minuisse \'potestatem, cum ait: si fieri potest; non enim dixit si facere potes\', sed: si fieri potest; fieri autem potest quod ille uoluerit. sic itaque dictum est si fieri potest, ac si diceretur si uis. manifestauit
Abbreviated transcription (Latin):
aliis uerbis hoc dic̾. nisi qd̃
tacet qd̾ eum adiurauent
princeps sacerdotum. Sed
tantum ualere ostende  qd̾
eidicit iħs tu dixisti: qnͣtũ
sidiceret ego sum.

Expanded text:
aliis uerbis dicit, nisi quod tacet, quod eum adiurauerit princeps sacerdotum. sed tantum ualere ostendit quod ei dicit Iesus: tu dixisti, quantulum si diceret: ego sum.
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ necessitate sicus. Igitur
ab apło serui principis sacer¬
dotis auricda de secat᷑. ppłoni¬
delicet sac̾dotio seruienti. per
xp̃i discipłm in obodiens au¬
ditus absciditur. ⁊ ad capa¬
citatẽ u̾itatis. hoc qd̾ erat in¬
audiens amputatur. Tur¬
ba aũt om̃is adu̾sum dñm
gladiis armata ꝓcesserat. re¬
condi gladium precepit: qr
cos nõ humano s oris suigla¬
dio eẽt ꝑempturꝰ. Ceterum
si scđm sententiam eiꝰ om̃is
gladio utens gladio ꝑunete¬
tur : recte ad necem eoꝵ gla¬
dius exserebatur: qui codẽ
utebantur ad facinꝰ. An¬

Expanded text:
bus necessitate sint usi. Igitur bus necessitate sint usi. Igitur ab apostolo servo principis sacerdotum auricula desecatur: populo videlicet sacerdotio servienti, per Christi discipulum inobediens auditus exciditur, et ad capacitatem veritatis hoc quod erat inaudiens amputatur. 805 Turba autem omnis adversus Dominum gladiis armata processerat. Recondi gladium praecepit: quia eos non humano, sed oris sui gladio esset perempturus. Caeterum si secundum sententiam ejus omnis gladio utens, gladio perimeretur; recte ad necem eorum gladius exserebatur, qui eodem utebantur ad facinus.