comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦtquot gͦ ꝑfecti hoc sapiamus:
id ẽ quotquot ꝑfecte eurrimꝰ hoc
sapiamus. qͦd nondũ ꝑfecti sumus:
ut illic ꝑficiamur quo ꝑfecte adhuc
currimus. ut cũ uenerit qͦd ꝑfectũ
ẽ. qͦd ex parte ẽ destruat᷑: id est iã ñ
ex parte sit. s ex toto. Qͥa fidi &
s quȩ uideat᷑ teneat᷑q succedet. Ca¬
ritas autẽ que in his trib maior ẽ. ñ
auferat᷑ s augeatur &e impleat᷑. con¬
templata qͦd credebat. ae qđ sꝑabat
adepta. In qua plenitudine cari-¬
tatis. p̃ceptũ illud implebit᷑ diligeᷤ
dñm dm tuũ ex toto corde tuo. ce
ex tota anima tua. & ex tota men¬
te tua. N̾a cũ est adhuc aliqͥd car¬
nalis concupiscentiȩ. qͦd uł continen¬
do frenet᷑. non om̃imͦ ex tota am¬
ma diligit᷑ ds. Non enĩ caro sine
anima concupiseit: quãuis caro cõ¬
cupiscere dicatur qͥa carnalit̾ am-¬
ma concupiscit. T̾unc erit iustus
sine ullo om̃ino peccato:. qͥa nulla
lex erit in membris eius repug¬

Expanded text:
tquot ergo perfecti, hoc sapiamus, id est quotquot perfecte currimus, hoc sapiamus, quod nondum perfecti sumus, ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut, cum uenerit quod perfectum est, quod ex parte est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et sed quae uideatur teneaturque, succedet, caritas autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur contemplata quod credebat et quod sperabat indepta. in qua plenitudine caritatis praeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia carnalitma concupiscit. tunc erit iustus sine ullo omnino peccato, quia nulla lex erit in membris eius repug
Abbreviated transcription (Latin):
sibile: om̃e enĩ peccatũ malũ ẽẽ qͥs
dubitet:  Respondemus & naturã
hominis bonã ẽẽ:& eam malo care
re posse. Nam icło clamamus libe¬
ra nos a malo. qͦd ñ ꝑficitur quam¬
diu corpus qͦd corrũpit᷑ aggrauat
ammã. s hoc agit᷑ gratia ꝑfidem.
ut aliq̃n dicat᷑ ubi est mor̾s con¬
tentio tua. uͥ est mors aculeus tuuˢ:
aculeus autẽ mortis peccatũ. uirtꝰ

Expanded text:
sibile? omne enim peccatum malum esse quis sibile? omne enim peccatum malum esse quis dubitet?\' respondemus et naturam hominis bonam esse re posse. Nam ideo clamamus, Libera nos a malo : quod non perficitur, quamdiu corpus quod corrumpitur, aggravat animam . Sed hoc agitur gratia per fidem, ut aliquando dicatur, Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis peccatum;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittendũ ñ sit ut regnet: cur gͦ
ista concupiscentia ñ mutata ẽ ea
uoluntate. quã uoluntatẽ satis eui¬
dent̾ exp̃ssit apls dicens. ut ñ ea
quȩ uultis faciatis. si facile potest
uoluntas uoluntate mutari. Nlec
sane isto mͦ. naturã siue animȩ siue
corporis quã ds creauit. & que tota
bona est accusamus.s eam dicimꝰ
ꝓpria uoluntate uiciatã. sine gr̃a di
non posse sanari. Iterũ ait queren¬
dũ est. si ñ potest homo sine pecca¬
to ẽẽ:cuiꝰ culpȩ ẽ. ipsus ne hõis. an
cuiꝰlibet alterius. Si ipsius hoĩs. qͦmͦ¬
culpa hominis ẽ. si hoc ñ ẽ qͦd ẽẽ non
potest: ᷤ Respondemus ido ẽe homi¬
is culpam. qͦd ñ est sine peccato: qͥa
sola hõis uoluntate factum ẽ. ut ad
istã necessitatẽ ueniret: quã sola ho¬
minis uoluntas suꝑare ñ possit. Ite¬
rũ ait querendũ est. si natura bona
hominis ẽ qͦd nullus negare nͥ mar-¬
cion aut manicheus audebit. quo¬
mͦ gͥ bona ẽ. si malo ei ñ ẽ carere pos¬

Expanded text:
 cur ergo ista concupiscentia non mutata est ea uoluntate, quam uoluntatem satis euidenter expressit apostolus dicens: ut non ea quae uultis faciatis, si facile potest uoluntas uoluntate mutari? nec sane isto modo naturam siue animae siue corporis, quam deus creauit et quae tota bona est, accusamus; sed eam dicimus propria uoluntate uitiatam sine dei gratia non posse sanari. \'Iterum\', ait, \'quaerendum est, si non potest homo sine peccato esse, cuius culpa est: ipsiusne hominis an cuiculpa hominis est, si hoc non est quod esse non potest?" Respondemus ideo esse hominis culpam, quod non est sine peccato, quia sola hominis uoluntate factum est, ut ad istam necessitatem ueniret, quam sola hominis uoluntas superare non possit. \'Iterum\', ait, \'quaerendum est, si natura hominis bona est, quod nullus negare nisi Marcion aut Manicheus audebit: quomodo igitur bona est, si malo ei non est carere pos
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ uita iustoꝵ. qm ex fide uiuurt:
ce ꝑfecte eurrunt. quãuis sine pec¬
cato ñ sint. Unde dicunt dimit¬
te nobis: qͥa nondũ quo curritur
ꝑuenerunt. Hinc dicit apłs. Non
quia iam acceꝑim: aut iam ꝑfectꝰ
sim. Fratres ego me ñ arbitror ap¬
p̃hendisse: unum autẽ quȩ retro ob-¬
litus. in ea que ante st̃ extentus.

Expanded text:
atur uita iustorum, qui ex fide uiuunt et atur uita iustorum, qui ex fide uiuunt et perfecte currunt, quamuis sine peccato non sint. unde dicunt: dimitte nobis, quia nondum quo curritur peruenerunt. hinc dicit apostolus: non quia iam acceperim aut iam perfectus sim. fratres, ego me non arbitror adprehendisse; unum autem quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ bñficientia qua iustus consulit
ꝓacimo. quedam fiunt quȩ obsint
cũ ꝓdesse putata sint: & aliq̃n ꝑ
infirmitatẽ uł cũ minus sufficit᷑
necessitatib alioꝵ uł partĩ in eis
ꝓficit qͦd benignitatis ac laboris
impendit᷑: subripit tediũ quo fus¬
cet᷑ hilaritas: in qua datorẽ dili¬
git ds. Subripit autẽ tantomagis
qͣnto minus quisq. & tantomimis
qͣntomagis ꝓfecerit. his atq huiꝰ
modi consideratis. merito in oraci¬
one dicimus dimitte nobis debita
nr̃a. sic̃ ce nos dimiitimus debitori¬
b nr̃is: si tñ qͦd dicimus faciamus:
ut uł ipsi etiã diligantur inimici:
ułsi quisquã adhuc in xp̃o par¬
uulus hoc nondũ facit. peniten¬
ti tñ qͦd in eũ quisq pecc̾auit. &
uenã petenti ex intimo cordis ig¬
noscat. si uult ut enus oracionẽ pa¬
ter cȩlestis exaudiat. In qua oraci-¬
one si contentiosi ẽẽ uolumꝰ. satis
nobis ꝓpositũ specłm ẽ. uͥ inspici¬

Expanded text:
uero beneficientia, qua iustus consulit uero beneficientia, qua iustus consulit proximo, quaedam fiunt quae obsint, cum prodesse putata sint, et aliquando per infirmitatem, uel cum minus sufficitur necessitatibus aliorum uel parum in eis proficit, quod benignitatis ac laboris impenditur, subrepit taedium, quo fuscetur hilaritas, in qua datorem diligit deus, subrepit autem tanto magis, quanto minus quisque, et tanto minus, quanto magis profecerit — his atque huius modi consideratis merito in oratione dicimus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; si tamen quod dicimus faciamus, ut uel ipsi etiam diligantur inimici uel, si quisquam adhuc in Christo paruulus hoc nondum facit, paenitenti tamen quod in eum quisque peccauit et ueniam petenti ex intimo cordis ignoscat, si uult ut eius orationem pater caelestis exaudiat. In qua oratione si contentiosi esse nolimus, satis nobis propositum speculum est ubi inspici
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ fides recta. spes firma. caritas
pura. Hec est nunc nr̃a iusticia:
quia currimus esurientes &s sitien¬
tes ad ꝑfectionẽ plenitudinẽq in¬
sticiȩ: ut ea postea saturem̃. Unde
dñs in euangłio cũ dixisset. nolite
facere iusticiã ur̃am corã homini-¬
b ut uideamini ab eis. he istũ no¬
strũ cursum fine humanȩ głȩ me
tirem̃. ñ ẽ in expositione iusticie
rpsius exequutus. nisi tria ista. ie¬
iuniũ. elemosinas. oraciones. Ieni¬
nio scił umũsam corporis castiga¬
tionẽ significans: elemosuns omnẽ
beniuolentiã & bnficientiã uł dan¬
di uł ignoscendi: & oracione insinu¬
ans om̃s regulas scĩ desideriiͥut
q̃m in castigatione corporis frena¬
tur concupiscentia quȩ ñ frenari s
om̃ino ẽẽ non debet. nec erit in il¬
la ꝑfectione iusticiȩ. uͥ nullũ erit
om̃ino peccatũ. Et sepe in usu re-¬
rũ etiã concessarũ atq licitarũ:
exerit immoderationẽ suã. In ipsa

Expanded text:
tur fides recta, spes firma, caritas tur fides recta, spes firma, caritas pura. haec est nunc nostra iustitia, qua currimus esurientes et sitientes ad perfectionem plenitudinemque iustitiae, ut ea postea saturemur. unde dominus in euangelio cum dixisset: nolite facere iustitiam uestram coram hominibus, ut uideamini ab eis, ne istum nostrum cursum fine humanae gloriae metiremur, non est in expositione iustitiae ipsius exsecutus nisi tria ista: ieiunium, elemosynas, orationes; ieiunio scilicet uniuersam corporis castigationem significans, elemosynis omnem beneuolentiam et beneficientiam uel dandi uel ignoscendi et oratione insinuans omnes regulas sancti desiderii: ut quoniam in castigatione corporis frenatur concupiscentia, quae non frenari, sed omnino esse non debet nec erit in illa perfectione iustitiae, ubi nullum erit omnino peccatum, et saepe in usu rerum etiam concessarum atque licitarum exserit immoderationem, suam in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uitã merces ꝑficiens reddit᷑
s eis tantũ. a quib in hac urta eius¬
d̾e mercedis meritũ cõparatur. Non
enĩ ad saturitatẽ iusticiȩ cũ hinc
exierit quisq ꝑueniet: nͥ ad eã cũ
hic ẽ esuriendo &e sitiendo cucur¬
rerit. Beati quippe qui esuriunt
& sitiunt iusticiã q̃m ipsi satura.¬
bunt᷑. Q uãdiu gͦ ꝑegrmantes a
dño ꝑ fidem ambulamus ñ ꝑ spe
ciẽ. unde dictũ ẽ iustus ex fide ui¬
uit. hec ẽ nr̃a in ipsa ꝑegrinatiõe
iusticia. ut ad illam ꝑfectonem
plenitudmẽq iusticiȩ. uͥ in specie
decoris eius iam plena & ꝑfecta e¬
rit caritas. nunc ipsius cursus
rectituidine os ꝑfectione tendamꝰ.
castigando corpus nr̃m & seruitu¬
ti subiciendo. & elemosinas in dan¬
dis bñficiis. & dimittendis quȩ in
nos st̃ cõmissa peccatis. hilariter
ex corde faciendo. & oracionib in¬
desment̃ instando. & hec facien¬
do in doctrina sana qua edifica¬

Expanded text:
autem uitam merces perficiens redditur, autem uitam merces perficiens redditur, sed eis tantum a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam, cum hic est, esuriendo et sitiendo cucurrerit. beati quippe, qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Quamdiu ergo peregrinantes a domino per fidem ambulamus, ciem — unde dictum est: iustus ex fide uiuit — haec est nostra in ipsa peregrinatione iustitia, ut ad illam perfectionem plenitudinemque iustitiae, ubi in specie decoris eius iam plena et perfecta caritas erit, nunc ipsius cursus rectitudine et perfectione tendamus castigando corpus nostrum et seruituti subiciendo et elemosynas in dandis beneficiis et dimittendis quae in nos sunt commissa peccatis hilariter et ex corde faciendo et orationibus indesinenter instando et haec faciendo in doctrina sana, qua aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dñm nr̃m. Qͦd ut ꝑficiatur:
ce nunc in ꝓficientib agitur. & om̃i
mͦ implebitur. contentione mortis
absũpta: & caritate que credendo
& sperando nutrit᷑. uidendo & ob¬
tinendo ꝑfecta. Deinceps instituit
diumnis testimoniis agere qͦd inten¬
dit: qͦd quale sit diligentius aduer¬
tamus. Testimonia inqͥt: quib ꝓba-¬
tur p̃ceptum ẽẽ homini ut absq
peccato sit. Ad hoc respondemꝰ. ñ
utrũ p̃ceprum sit querit᷑. qđ ual¬
de manifestũ ẽ. s hoc ipsũ qđ p̃cep¬
tũ ẽẽ constat. utrũ in corpore mor¬
tis huius possit impleri. uͥ caro con
ciamꝰ. De quo corpore mortis hu ius
ñ om̃is liberat᷑ qui fit hanc uitã:
s qui in hac uita susceꝑit grãm: os
ne in uanũ suscipiat bonis oꝑib
egerit. Aliud ẽ enĩ exxire de hoc
corpore. qͦd om̃s homines dies uitȩ
hinus ultimus cogit: aliud ẽ autẽ
liberari de corpore mortis huiꝰ qͦd
scĩs & fidelib eius imꝑtit. Post hãc

Expanded text:
m nostrum. quod ut perficiatur, et nunc in proficientibus agitur et omni modo implebitur contentione mortis absumpta et caritate quae credendo et sperando nutritur uidendo et obtinendo perfecta. Deinceps instituit diuinis testimoniis agere quod intendit. quod quale sit, diligentius aduertamus. \'testimonia\', inquit, \'quibus probatur praeceptum esse homini ut absque peccato sit. ad hoc respondemus: non utrum praeceptum sit quaeritur, quod ualde manifestum est; sed hoc ipsum, quod praeceptum esse constat, utrum in corpore mortis huius possit impleri, ubi caro conciamus. de quo corpore mortis huius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de corpore mortis huius, quod is et fidelibus eius impertit. post hanc
Abbreviated transcription (Latin):
sitatẽ.: an ꝑ arbitrii libertatẽ. Si
ꝑ naturȩ necessitatẽ: culya caret.
Si ꝑ arbitrii libertatẽ: querendũ
est a quo ipsã arbitrii libertatẽ
acceperit. Proculdubio a deo.
D̾s autẽ qͦd dedit: certe bonũ est.
gis ad malũ quã ad bonũ ꝓnũ ẽ:ᷤ
Magis enĩ ad malũ quã ad bonũ
ꝓnum ẽ. si homo ꝑ illud potest
ẽẽ cũ peccato: & non potest ẽẽ si¬

Expanded text:
arbitrii libertatem? Si per naturae necessitatem, culpa caret; si per arbitrii libertatem, quaerendum est a quo ipsam arbitrii libertatem acceperit. Procul dubio a Deo. Deus autem quod dedit, certe bonum esse gis ad malum quam ad bonum pronum est? Magis autem ad malum quam ad bonum pronum est, si homo per illud potest esse cum peccato, et non potest esse si
Abbreviated transcription (Latin):
aduersant᷑. ut ñ ea quȩ uultis fa¬
ciatis. Non enĩ ait hec inuicẽ add¬
uersant᷑. ut quȩ potestis facere no¬
litis: s ut ñ ea quȩ uultis faciatis.
Cur gͦ concupiscentia carnis quȩ
utiq culpabilis ẽ atq intiosa. ni
chilq ẽ aliud quã desideriũ pecca

Expanded text:
ur sibi, ut non ea quae uultis faciatis. non enim ait: haec inuicem aduersantur, ut quae potestis facere nolitis, sed: ut non ea quae uultis faciatis. cur ergo concupiscentia carnis, quae utique culpabilis atque uitiosa est nihilque est aliud quam desideriu
Abbreviated transcription (Latin):
ternũ tenebat᷑ in corde: ñ acce¬
ꝑat remissionẽ peccatoꝵ. ñ eũ
iterũ baptrrandũ. q̃n illud odi¬
um de corde dimittit. nũqͥd ec¬
cl̾iasticũ baptisma ꝓ homicidis
int̾redit: aut illos iustos &e noᷤ
homieidas facit: hoc ergo &
de hereticis intelligat.
eminus a furnis dixit. Qui¬
dam de collegis hereticosp̃¬
ponere sibi posst̃. nobis ñ pos¬
st̃. Et iđo qͦd semel decreuimꝰ
tenemꝰ: ut ab hereticis ueni¬
t hic aꝑtissime confitetur:
quosda de collegis suis di¬
uersa sensisse. Unde etiã atq
etiã confirmatur amor unitatiᷤᷤ:
qͦd ab inuicẽ nullo scismate se¬
parati sunt. donec alteris eors
siqͥd aliter saperent. d̃s reuela¬
ret. S hunic respondet᷑ collegaᷤ
enis ñ sibi hereticos p̃posuisse:
in auaris. in fraudatorib. rapto¬
rib homicidis: sic etiam in he¬
reticis cognouisse.
ogatianus a noua dixcit. Ec¬
cłiam xp̃e instituit. heresĩ
diabolus .Q. uomͦ potest habe¬

Expanded text:
ternum tenebat in corde, non acceternum tenebat in corde, non acceperat remissionem peccatorum, non eum iterum baptizandum quando illud odium de corde dimittit, numquid ecclesiastico baptismo pro homicidis intercedit aut illos iustos et nos homicidas facit? hoc ergo et de haereticis intellegat. Geminius a Furm\'s dixit: Quidam de collegis haereticos praeponere sibi possunt, nobis non possunt. et ideo quod semel decreuimus tenemus ut ab haereticis uenit hic apertissime confitetur quosdam de collegis suis diuersa sensisse. unde etiam adque etiam confirmatur amor unitatis, quod ab inuicem nullo schismate separati sunt, donec alteris eorum, si quid aliter saperent, deus reuelaret. sed huic respondetur collegas eius non sibi haeretiin avaris, fraudatoribus, raptoribus, homicidis, sic etiam in haereticis cognovisse. -46. Rogatianus a Nova dixit: Ecclesiam Christus instituit, haeresim diabolus: quomodo potest habe
Abbreviated transcription (Latin):
uelatione facta u̾itatis cedat
error ueritati:. qͥa & petrus qui
priꝰ circũcidebat cessit paulo ue¬
ritatẽ p̃dicanti.
otest etiã nr̃a ẽẽ ista sententia:
& ita factũ est in hac de bap¬
tismo questione. Nã ueritate pꝰt¬
ea liquidius reuelata cessit error
ueritati: cũ illa saluberrima con¬
suetudo etiã plenarii concilii au¬
ctoritate firmata ẽ. Bene tñ qͦd
totiens meminer̃t: etiã primũ a¬
płoꝵ petrum potuisse alit̾ sape¬
re: quã ueritas postulabat O. d̃
accidisse etiã cypriano sine ulla
eiꝰ contumelia eredimus. qͥcũq di¬
ligimus cyprianũ: qͥa ñ eũ fas
Scriptũ ẽ. Nemo potest acciꝑe
aliqͥd: nͥ datũ illi fuerit de celo.
Si heresis de celo ẽ potest bapts¬
Non sibi blandiantur: qͥ here¬
ticis patrocinant᷑. Qui ꝓ hereti¬
cis eccliastico baptismo intercedit.
illos xp̃ianos & nos hereticos facit.
Si quisquã dicat eũ qui cũ
baptismũ acciꝑet. qͥa odiũ fra¬

Expanded text:
uelatione facta ueritatis cedat uelatione facta ueritatis cedat error ueritati, quia et Petrus qui prius circumcidebat cessit Paulo ueritatem praedicanti.Potest etiam nostra esse ista sententia et ita factum est in hac de baptismo quaestione. nam ueritate postea liquidius reuelata cessit error ueritati, cum illa saluberrima consuetudo etiam plenarii concilii auctoritate firmata est. bene tamen quod totiens meminerunt etiam primum apostolorum Petrum potuisse aliter sapere quam ueritas postulabat. quod accidisse etiam ejus contumelia credimus, quicumque diligimus Cyprianum: quia non eum fas Scriptum est, « Nemo potest accipere aliquid, nisi datum illi fuerit de coelo » . Si haeresis de coelo est, potest BaptNon sibi blandiantur qui haereticis patrocinantur. qui pro haereticis ecclesiastico baptismo intercedit illos christianos et nos haereticos facit, Si quisquam dicat eum, qui cum baptismum acciperet, quia odium fra
Abbreviated transcription (Latin):
ireneus ab ululis dixit. Si id̾o
eccłia hereticũ ñ baptizat. qͦd
dicat᷑ iã baptizatus ẽẽ: heresis ma
Ioc modo dici potest.R Fiorẽ.¬
Si id̾o eccłia auarũ ñ baptirat.
qͦd̾ dicat᷑ iã baptizatꝰ ẽẽ: auaritia
maior est. Hoc autẽ falsum est.
Ita ergo & illud.¬
onatus a cibaliana dixit. Ego
unã eccłiam:os unũ baptismũ
eius noui.Si est qui dicat ẽẽ a¬
pud hereticos baptismi gratiã: an¬
te est ut ostendat ce ꝓbet ẽẽ il¬
gr̃am hoc ẽẽ dicis qͦd est bap
tismus: est apud hereticos. Si
autẽ baptismus sacramentũ ẽ
gr̃e: ipsa uͦ gratia abolitio pec¬
catoꝵ ẽ: ñ est apud hereticos
baptismi gratia. Sic est autẽ u¬
nũ baptisia & una ecclĩa: quẽ¬
admodũ ẽ una spes. Sic̃ gͦ boni
& mali ñ habentes unã spẽ. poᷤ¬
sunt tñ habere unũ baptisma:
ita quib ñ ẽ cõmunis eccłia:. po¬
test baptisma ẽẽ cõmune..¬
osimus a tarassa dixit. Re-¬

Expanded text:
renaeus ab Ululis dixit: Si ideo renaeus ab Ululis dixit: Si ideo ecclesia haereticum non baptizat, quod dicatur iam baptizatus esse, haeresis maior est. Hoc modo dici potest: Si ideo ecclesia auarum non baptizat, quod dicatur iam baptizatus esse, auaritia maior est. hoc autem falsum est; ita ergo et illud. Donatus a Cibaliana dixit: Ego unam pael.esiam et unum baptismum eius noui. si est qui dicat esse aput haereticos baptismi gratiam, ante est ut ostendat et probet esse ilgratiam hoc esse dicis quod esttismus, est apud haereticos: si autem Baptismus sacramentum est gratiae, ipsa vero gratia abolitio peccatorum est, non est apud haereticos Baptismi gratia. Sic est autem unum Baptisma et una Ecclesia, quemadmodum est una spes. Sicut ergo boni et mali, non habentes unam spem, possunt tamen habere unum Baptisma; ita quibus non est communis Ecclesia, potest Baptisma esse commune.osimus a Tharassa dixit: Re
Abbreviated transcription (Latin):
martionista heretico agnosceret
baptismi integritatẽ: corrigeret
ens ꝑuersitatẽ. doceret catboli¬
cã ueritatem.
arcellus a zama dixit. Cum
ꝓeccata nͥ nͥ in eccłiȩ baptis¬
mo remittant᷑: qui hereticũ ñ bap¬
tizat. peccatori cõmunicat Resp̃¬
uid ille qͥ hoc facienti cõmu¬
nicat: ñ ne peccatori cõmuni
cat. ᷤ Qͥd autẽ aliud faciebant
om̃s iudicantes neminẽ: aut a
iure cõmunionis amouentes ui¬
ũsa sentientẽ:  Ubi est gͦ eccłi̾a:
An patientib & ne triticũ era¬
dicetur zirania tolerantib. ista¬
ñ obst̃.ᵈ Discant gͦ isti: qui se
ab orbe terrarũ frustra separan¬
do sacrilegiũ scismatis admise¬
rt̃ Utqͥd habent in ore eypri¬
ani sententiã: qͥ ñ habent in cor¬
de cypriam patientiã: huic au
marcello respondet᷑ ex his que
de baptismo & de remissione
peccators supͣdicta sunt: quomͦ
possit eẽ baptismus in homi¬
ne: quãuis in eo ñ sit remissio
ƿeccatorum.

Expanded text:
Marcionista haeretico agnosceret Marcionista haeretico agnosceret baptismi integritatem, corrigeret eius peruersitatem, doceret catholicam ueritatem. Marcellus a Zama d;.ât: Cum peccata non nisi in ecclesiae baptismo remittantur, qui haereticum non baptizat peccatori communicat. Quid? ille -qui hoc facienti communicat cat? Quid autem aliud faciebant omnes judicantes neminem, aut a jure communionis amoventes diversa sentientem? Ubi est ergo Ecclesia? An patientibus, et ne triticum eradicetur, zinon obsunt? discant ergo isti qui se ab orbe terrarum frustra separando sacrilegium schismatis admiserunt. ut quid habent in ore Cypriani sententiam qui non habent in corde Cypriani patientiam? huic autem Marcello respondetur ex his quae de baptismo et de remissione peccatorum supra dicta sunt, quomodo possit esse baptismus in homine, quamuis in eo non sit remissio peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
aut seruant aut uendicant. qͥ
hostes dei ñ baptrzant. & sic il¬
lis communicant.:
imirũ cũ talia dicunt᷑ excedi
t᷑ moduᷤ. nec considerat᷑. qͥa ce
ipsi talib cõmunicabant. nemi¬
nẽ iudicantes: aut a iure cõmu¬
monis aliquẽ si diuersũ senti¬
ebat amouentes. S habet iste
in hac ipsa sententia sua. un¬
de admoneri posset.si aduerte¬
ret id in quoquo corrigendum
ẽẽ qͦd prauũ ẽ. qͦd autẽ rectũ ẽ
approbandũ. Q ndoqͥdem ait.
gentiles quãtus idola colant. tn
summũ dm̃ patrẽ creatorẽ cog¬
noscunt oe confitent᷑. Siqͥs gͦ ad
eũ talis gentilis ueniret. nũqͥd
uellet in eo corrigere atq mu¬
tare qͦd dm̃ patrẽ creatorẽ con¬
fitebatur & nouerat:s emenda¬
ret in eo idolatriã qͦd malũ ha¬
bebat. & traderet sacram̃ta xp̃i¬
ana que ñ habebat : Et siqͥd re¬
ctũ nosset in eo appbaret: siqͥd
inueniret puersum emendaret:
siqͥd defuisset daret. Sic & in

Expanded text:
aut seruant aut uindicant qui aut seruant aut uindicant qui hostes dei non baptixant et sic illis communicant? Nimirum cum talia dicuntur etur modus, nec consideratur quia et ipsi talibus communicabant, neminem judicantes, aut a jure communionis aliquem, si diversum senserit, amoventes. Sed habet iste in hac ipsa sententia sua unde admoneri posset, si adverteret, id in quoque corrigendum esse quod pravum est, quod autem rectum est approbandum: quandoquidem ait, Gentiles, quamvis idola colant, tamen summum deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. si quis ergo ad eum talis gentilis ueniret, numquid uellet in eo corrigere adque mutare quod deum patrem creatorem confitebatur et nouerat? sed emendaret in eo idololatriam quod malum habebat et traderet sacramenta christiana quae non habebat, et si quid rectum nosset in eo adprobaret, si quid inueniret peruersum emendaret, si quid defuisset daret. sic et in
Abbreviated transcription (Latin):
res. qͥ ñ cũ furib concurrebãt:
s ipsi fundos insidiosis fraudi-¬
b rapiebant. S ñ eis concur¬
rebat cyprianꝰ: quãuis eos in
catholica segete toleraret: ne si¬
mul eradicaret᷑ & triticũ. Sttñ
etiã ipsi quẽ dabant idem ip¬
se baptismus erat: qͥa ñ ipsor
s xp̃i erat. Sic̃ gͦ isti quãins in
eis xp̃i baptismus agnoscat᷑.
ñ st̃ tñ excusati & defensi illi¬
cita facientes: & recte illos xp̃c
aduersarios suos appellat: qͥa
in talib ꝑseuerantes audituri
st̃. recedite a me qui oꝑamini
iniqͥtatẽ: unde antichristi appel¬
lant᷑ qͥa axp̃o contrarii st̃. dum
contͣ qͣd p̃cepit uiuunt: ita ce
heretiei.
lus saturninus a tucca dixit.
Gentiles quãuis idola co¬
lant: tñ sũmum dm̃ patrẽ crea¬
torẽ cognoscunt os confitent᷑.
In hunc marcion blasphemat.
Et quid̾a ñ erubeseunt marci¬
onis baptismũ ꝓbare. Q uomͦ
talȩs sacerdotẽs sacerdotiũ dei

Expanded text:
res qui non cum furibus concurrebant, res qui non cum furibus concurrebant, sed ipsi fundos insidiosis fraudibus rapiebant! sed non eis concurrebat Cyprianus, quamuis eos in catholica segete toleraret, ne simul eradicaretur et triticum. et tamen etiam ipsi quem dabant idem ipse baptismus erat, quia non ipsorum sed Christi erat. sicut ergo isti, quamuis in eis Christi baptismus agnoscatur, non sunt tamen excusati et defensi inlicita facientes et recte illos Christus aduersarios suos appellat, quia in talibus perseuerantes audituri sunt: recedite a me qui operamini iniquitatem — unde antichristi appellantur, quia Christo contrarii sunt, dum contra quod praecipit uiuunt —, ita et haeretici. us Saturninus a Tucca dixit: Gentiles quamuis idola colant, tamen summum deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. in hunc Marcion blasphemat, et quidam non erubescunt Marcionis baptismum probare. quo, modo tales sacerdotes sacerdotium dei
Abbreviated transcription (Latin):
paulus. uł etiã qͣlis erat cyprianꝰ.
ñ est contrariꝰ baptismo quẽ da¬
bant iniqͥ illi qui oderant pau¬
lũ: quos ñ hereticos s malos ca¬
tholicos cyprianꝰ intelligit.
Et cũ contrarie sibi sint conti¬
nentia que fuit in cypriano.
& auaritia que fuit in collegiᷤ
cypriami: baptismus tñ quẽ cy
prianus dabat ñ erat contrariꝰ
baptismo quẽ illi dabant. s unꝰ
& idem: qͥa ille baptrrat de quo
aturninꝰ a uictoriana dixit.
Si licet hereticis baptizare:
excusati st̃ & defensi illicita fa¬
cientes. Nec ideo quare eos̃
aut xp̃e aduersarios suos: aut
apl̃s antixp̃os appellauerit. Resp¬
uic respondetur. Sic dicimꝰ ñ
licere hereticis baptizare. qͦ¬
mͦ dicimꝰ ñ licere fraudatorib
baptizare. Non enĩ heretico tan¬
ras iustificationes meas. d̾e assumis
testamentũ meũ ꝑ os tuũ:ꝰ huic
utiq dicit. Si uidebas furẽ. con¬
currebas ei. Qͣnto gͦ illi peio¬

Expanded text:
Paulus uel etiam qualis erat Cyprianus, Paulus uel etiam qualis erat Cyprianus, non est contrarius baptismo quem dabant iniqui illi qui oderant Paulum, quos non haereticos, sed malos catholicos Cyprianus intellegit. et cum contrariae sibi sint continentia quae fuit in Cypriano et auaritia quae fuit in collegis Cypriani, baptismus tamen quem Cprianus dabat, non erat contrarius Baptismo quem illi dabant, sed unus et idem: quia ille baptizat de quo Saturninus a victoriana dixit: Si licet haereticis baptizare, excusati sunt et defensi inlicita facientes, nec uideo quare eos aut Christus aduersarios suos aut olus antich ristos appellauerit. Huic respondetur: Sic dicimus non licere haereticis baptizare quomodo dicimus non licere fraudatoribus baptizare. non enim haeretico tanras iustificationes meas et adsumis testamentum meum per os tuum? huic utique \' dixit: si uidebas furem, concurrebas ei. quanto ergo illi peio
Abbreviated transcription (Latin):
Quid illi qui cum bapti¬
rantur. labiis ñ corde conũ¬
tunt᷑ ad dm̃. ͭ Nonne adulteri¬
nã mentẽ gerunt. Nonne ipsi
st̃ scłi uilectores: qͥ ñ factis s uer¬
bis renuntiauert̃. Et id̃o cor¬
rũpunt mores bonos ꝑ colloqͥa
mala dicentes: manducemꝰ & bi¬
bamꝰ. cras enĩ moriem̃. Nonne etĩã
contͣ istos uigilauit sermo apli¬
cus. n dicit  imeo autẽ ne siẽ ser¬
pens euã seduxit astutra sua. sic
ur̃ȩ mentes corrũpantur a casti
tisma cyprianus habebat cõmu-¬
ne cũ talib: nũqͥd ido sponsam
xp̃i ꝓdebat adulteris: ac ñ po¬
tius monile sponsi etiam in ad¬
ultera cognoscebat.d
ymnus ab ausaugiga dixit.
Nos unũ baptisma accepimꝰ.
& ipsũ exercemꝰ. Qui autẽ dicit
qͥa & hereticis licet baptizare.ip¬
se duos baptismos facit.
uic respondet᷑. Cur ñ etiã ille
duos baptismos facit: qͥ dicit
qͥa & miqͥ baptizant.ͦ Cũ enĩ iu¬
sti os iniqui contͣrarii sibi sint. bap¬
tismꝰ quẽ dant iusti qualis erat

Expanded text:
Quid? illi, qui cum baptizantur labiis, non corde conuertuntur ad deum, nonne adulterinam mentem gerunt? nonne ipsi sunt saeculi dilectores, qui non factis sed uerbis renuntiauerunt, et ideo corrumpunt mores bonos per conloquia mala dicentes: manducemus et bibamus, cras enim morimur? nonne etiam contra istos uigilauit sermo apostolicus ubi dixit: timeo autem, ne sicut serpens Euam seduxit astutia sua, sic et uestrae mentes corrumpanttisma Cyprianus habebat commune cum talibus, numquid ideo sponsam Christi prodebat adulteris ac non potius monile sponsi etiam in adultera cognoscebat? Aymmus ab Ausuagiga di.rit: Nos unum baptisma accepimus et ipsum exercemus. qui antem dicit quia et haereticis licet baptizare, ipse duos baptismos facit. Huic respondetur: Cur non etiam ille duos baptismos facit qui dicit quia et iniqui baptizant? cum enim iusti et iniqui contrarii sibi sint, baptismus quem dant iusti, qualis erat
Abbreviated transcription (Latin):
uult intelligi separatos. Qͦd si ita
ẽ: cũ quisq in eccłia catholica bap¬
tismũ acceperit: tãdiu in eo ma¬
net. quãdiu &e ipse in eccłia manet.
Si autẽ inde discesserit: discedit
a baptismo. Qͦd ñ ita ẽ. Na id̾o re¬
deunti ñ reddit᷑. qͥa cũ discederet
ñ amisit. Quẽ admodũ autẽ sp̃m
scm̃ sic̃ habent filii dilecti. ñ ha-¬
bent filii maligni: ettñ baptismũ
habent: sic oe eccl̃iam sic̃ habent
giet baptismus. Itaq sic̃ potest
baptisma ẽẽ & unde se aufert sp̃s
sc̃s: ita potest ẽẽ baptisma uͥ ñ est
eccłia. Manus autẽ impositio si ñ
adhiberet᷑ ab heresi uenienti: tã¬
quã extra omnẽ culpã ẽẽ iudicare¬
tur. Propt̃ caritatis autẽ copula

Expanded text:
uult intellegi separatos. quod si ita uult intellegi separatos. quod si ita est, cum quisque in ecclesia catholica baptismum acceperit, tamdiu in eo manet, quamdiu et ipse in ecclesia manet, si autem inde discesserit, discedit a baptismo. quod non ita est. nam ideo redeunti non redditur, quia cum discederet non amisit. quemadmodum autem spiritum sanctum, sicut habent filii dilecti, non habent filii maligni et tamen baptismum habent, sic et ecclesiam, sicut habent giet baptismus. itaque sicut potest baptisma esse et unde se aufert spiritus sanctus, ita potest esse baptisma ubi non est ecclesia. manus autem inpositio si non adhiberetur ab haeresi uenienti, tamquam extra omnem culpam esse iudicaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
illi. ñ a semet ipsis dãnati st̃. qͥb
dictũ est. in quo enĩ alterũ iudi¬
cas. te ipsũ condẽnas: ᷤ his autẽ
dicit apł̃s Qui p̾dicas ñ furandũ
furaris: & cetera. Et tales ꝓfecto
erant illi. qͥ cũ eeñt ep̃i. & cͥũ ip¬
so cypriano in unitate catholica
constituti. fundos insidiosis frau¬
dib rapiebant: p̃dicantes utiq
regnũ dei possidebunt. Qua ꝓpt̾
ipsius etiã eplȩ quȩ ad põpeium
scripta ẽ:ceteras sententias ex eisdẽ
regłis breint᷑ ꝑcurrere ñ morabor.
Contͣ mandatũ dei eẽ. qͦd uenien¬
tes ab hereticis. si iã illic baptismũ
scripturarũ sc̃arum ostenditur:
sed plane ostenditur multos pseu¬
do xp̃ianos quãuis ñ habeant᷑ ean¬
dẽ caritatẽ cũ scĩs. sine qua nichil
ꝓst̃. quecũq sca habere potuerint.
baptismũ tñ cõmune habere cum
scĩs: qͦd iam satis atq uberrime de¬
monstratũ est. E ccliam ce sp̃m os
baptismũ dixit ab inuicẽ ñ posse

Expanded text:
illi non a semet ipsis damnati sunt quibus dictum est: in quo enim alterum iudicas temet ipsum condemnas? his autem dicit apostolus: qui praedicas non furandum furaris et cetera. et tales profecto erant illi, qui, cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate catholica constituti, fundos insidiosis fraudibus rapiebant, praedicantes utiqueregnum dei possidebunt. Quapropter ipsius etiam epistulae quae ad Pompeium scripta est ceteras sententias ex eisdem regulis breuiter percurrere non morabor. contra mandatum dei esse, quod uenientes ab haereticis, si iam illic baptismum scripturarum sanctarum ostenditur? sed plane ostenditur multos pseudochristianos, quamuis non habeant eandem caritatem cum sanctis, sine qua nihil prosunt quaecumque sancta haberi potuerint, baptismum tamen commune habere cum sanctis, quod iam satis adque uberrime demonstratum est. ecclesiam et spiritum et baptismum dixit ab inuicem non posse s
Abbreviated transcription (Latin):
dũ: qñquidẽ om̃s qui corde stͣ in¬
tus in archȩ unitate. ꝑ eandẽ aqͣm
salui fiunt: ꝑ quã om̃s qui corde
st̃ foris. siue etiã corpore foris sint
siue ñ sint. tanquã unitatis aduer¬
sarii moriunt᷑. Siẽ gͦ ñ alia s eadẽ
aqua & in archa positos saluos fe¬
cit. & extra archa positos int̾emit:
sic ñ alio s eodẽ baptismo & bo¬
ni catholici salui fumt: & mali ca¬
tholici uł heretici ꝑeunt. Qͥd aũ¬

Expanded text:
dum, quandoquidem omnes, qui corde sunt indum, quandoquidem omnes, qui corde sunt intus, in arcae unitate per eandem aquam salui fiunt, per quam omnes qui corde sunt foris, siue etiam cosive non sint, tanquam unitatis adversarii moriuntur. Sicut ergo non alia sed eadem aqua, et in arca positos salvos fecit, et extra arcam positos interemit, sic non alio, sed eodem baptismo, et boni catholici salvi fiunt, et mali catholici vel haeretici pereunt. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Eade quippe archȩ unitas. eos sal¬
uos fecit: in qua nemo nͥ ꝑ aquã
saluatus ẽ. Ipse enĩ dicit. Potens
dare: & eos qui ad eccl̃iam simpli¬
cit᷑ admissi in eccłia dormierunt.
ab eccliȩ suȩ munerib ñ separare.
Si ñ ꝑ aquã. quomͦ in archa: ͦ Si
ñ in archa: quomͦ in eccłia:  Si aũ
in eccłiaiutiq in archa. Et si in
archa. utiq ꝑ aquã. Potest gͦ fie¬
ri.ut &e quidam foris baptiati ꝑ
dei p̃scientiã uerius intꝰ baptrra¬
ti deputent᷑. qͥa illic eis incipit
aqua ꝓdeẽ ad salutẽ. Neq enĩ
alit̾ dici posst salui facti in ar¬
cha: nͥ ꝑ aquã. Et rursus quid̃a
qui uidebant᷑ intꝰ baptirati.ꝑ
eandẽ p̃scientiã dei foris baptira¬
ti uerius deputantur. Male quip¬
pe utentes baptismo. ꝑ aquã mo¬
riunt᷑: qͦd nulli tẽ accidit: nisi qͥ
p̃ter archã fuit. Certe manifestũ
est. id qͦd dicit᷑ in eccłia intus &
foris. in corde ñ in corpore cogitã¬

Expanded text:
eadem quippe arcae unitas eos saleadem quippe arcae unitas eos saluos fecit, in qua nemo nisi per aquam saluatus est. ipse enim dicit: potens dare et eos qui ad ecclesiam simpliciter admissi in ecclesia dormierunt ab ecclesiae suae muneribus non separare. si non per aquam, quomodo in arca? si non in arca, quomodo in ecclesia? si autem in ecclesia, utique in arca, et si in arca, utique per aquam. potest ergo fieri, ut et quidam foris baptizati per dei praescientiam uerius intus baptizati deputentur, quia illic, eis incipit aqua prodesse ad salutem — neque enim aliter dici possunt salui facti in arca nisi per aquam —, et rursus quidam, qui uidebantur intus baptizati, per eandem praescientiam dei foris baptizati uerius deputentur. male quippe utentes baptismo per aquam moriuntur, quod nulli tunc accidit nisi qui praeter aream fuit. certe manifestum est id, quod dicitur in ecclesia intus et foris, in corde, non in corpore cogitan
Abbreviated transcription (Latin):
tera. in quib st̃ & sacroscã miste¬
ria. Binc itaq iã facilior nobis os
expeditior arche illius cuiꝰ noe fa-¬
bricator & gubernator fuit: consi¬
deratio ꝓponitur. Ait enĩ petrus.
In archa noe pauci.id est octo a¬
nuiȩ hominũ salue facte st̃ ꝑ a-
quã: qͦd &e uos simili forma bapͥtis¬
ma saluos facit: ñ carnis deposi-¬
tio sordiũ: s conscientie bonȩ in¬
terrogatio. Qua ꝓpt̾ sic̃ apparet
hominib. in unitate catholica bap¬
tizati qui scło uerbis solis & ñ
factis renuntiant: quomͦ ꝑtinent
ad huiꝰ arche mẏsteriũ. in quib ñ
ẽ conscientiȩ bonȩ int̾rogatio:ᷤ
Aut quomͦ salui fiunt ꝑ aquã. qͥ
scõ baptismate male utentes. cũ
uideantur ẽẽ intꝰ. usq in finẽ u¬
tȩ in flagitiosis &e ꝑditis morib
quã saluati: quos in p̃teritum cũ
eo baptismate qͦd in heresi accepe¬
rant. in eccł̃iam simplicit̃ admis¬
sos cyprianus ipse cõmemorat:

Expanded text:
tera, in quibus sunt et sacrosancta mystetera, in quibus sunt et sacrosancta mysteria. Hinc itaque iam facilior nobis et expeditior arcae illius, cuius Noe fabricator et gubernator fuit, consideratio proponitur. ait enim Petrus: in arca Noe pauci, id est octo animae hominum saluae factae sunt per aquam; quod et uos simili forma baptismi saluas facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio. quapropter, sicut apparet hominibus, in unitate catholica baptizati, qui saeculo uerbis solis et non factis renuntiant, quomodo pertinent ad huius arcae mysterium, in quibus non est conscientiae bonae interrogatio ? aut quomodo salui fiunt per aquam qui sancto baptismate male utentes, cum uideantur esse intus, usque in finem uitae in flagitiosis et perditis moribus aquam saluati quos in praeteritum cum eo baptismate, quod in haeresi acceperant, in ecclesiam simpliciter admissos Cyprianus ipse commemorat ?
Abbreviated transcription (Latin):
Reguła fidi diligent̾ inquisitã fir¬
missime tenent: & siqui ab ea deui¬
ant. cito auctoritate catholica cor¬
rigunt᷑: quãuis in eis uerbis ꝓ sen¬
su carnali. uariis adhuc phantas¬
matũ concursib fluctuent. Sunt
etiã quid̃a ex eo numero. qui adhuc
nequit̾ uiuant: aut etiã in here¬
sib uł in gentiliũ suꝑsticionibꝰ ia¬
ceant: etc̃n etiã illic nouit dñs¬
qui st̃ enis. N̾aq in illa meffabili
p̃scientia dei. multi qui foris uiden
tur intus st̃: & multi qui intus ui-¬
dent᷑ foris st̃. Ex illis om̃ib qui
ut ita dicã intrinsecus & in occul¬
to intus st̃: constat ille ortus con¬
clusus: fons signatꝰ. p̃uteus aquȩ
uiue: paraḋ sus cũ fructu pomo¬
rũ.Hors muera concessa diumi¬
tus partĩ st̃ ꝓpria: sic̃ in hoc tem¬
pore infatigabilis caritas. & in fu¬
turo uita eterna: partĩ uͦ cũ ma¬
lis ꝑuersisq cõmunia: sic̃ om̃ia ce¬

Expanded text:
regulam fidei diligenter inquisitam firregulam fidei diligenter inquisitam firmissime tenent et, si quid ab ea deuiant, cito auctoritate catholica corriguntur, quamuis in eius uerbis pro sensu carnali uariis adhuc phantasmatum concursibus fluctuent, sunt etiam quidam ex eo numero, qui adhuc nequiter uiuant aut etiam in haeresibus uel in gentilium superstitionibus iaceant, et tamen etiam illic nouit dominusquisunteius. namque in illa ineffabili praescientia dei tur, intus sunt et multi, qui intus uidentur, foris sunt. ex illis ergo omnibus, qui, ut ita dicam, intrinsecus et in occulto intus sunt, constat ille hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. horum munera concessa diuinitus partim sunt propria, sicut in hoc tempore infatigabilis caritas et in futuro uita aeterna, partim uero cum malis peruersisque communia, sicut omnia ce
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hoc numero quidã sp̃italiter
uiuunt. & suꝑeminentẽ uiã cari¬
tatis ingrediunt᷑. Et cũ p̃occupa¬
tũ hominẽ in aliquo delicto instru¬
unt in sp̃u lentatis: intendunt
ne & ipsi tẽptentur. Et cũ forte
& ipsi p̾occupant᷑: reprimit᷑ in ei ᷤ
aliquantulũ ñ autẽ extinguit᷑ ca¬
ritatis affectus:. rursusq insurgens
& in ardescens. pͥstino cursui restitũ¬
itur. Norunt enĩ dicere: dormitauit
amia mea p̃ tedio: confirina me
in uerbis tuis. Cũ aliqͥd alit̃ sa¬
punt: id quoq illis in caritatis
flagrantia ꝑmanentib. nec rũpen-¬
tib uincułu pacis. deus reuelabit.
Quid̾ã uͦ adhuc carnales. & anima¬
les. ꝓuentꝰ suos instant̃ excercent:
&e ut cybo sp̃italium fiant idonei:
scõꝵ mysterioꝵ lacte nutriunt᷑.
Ea qͦ in prauis morib populari
etiam iudicio manifesta st̃. in dĩ
timore deuitant: &e ut minus mi¬
msq rebus terrenis ce tẽporalib
delectentur. ingilantissime satagũt.

Expanded text:
italiter uiuunt et supereminentem uiam caritatis ingrediuntur et, cum praeoccupatum hominem in aliquo delicto instruunt in spiritu lenitatis, intendunt ne et ipsi temptentur, et cum forte et ipsi praeoccupantur, reprimitur in eis aliquantulum, non autem extinguitur caritatis adfectus rursusque insurgens et inardescens pristino cursui restituitur. norunt enim dicere: dormitauit anima mea prae taedio: confirma me in uerbis tuis. cum autem aliquid aliter sapiunt, id quoque illis in caritatis flagrantia permanentibus nec rumpentibus uinculum pacis deus reuelabit. quidam uero adhuc carnales et animales prouectus suos instanter exercent et, ut cibo spiritalium fiant idonei, sanctorum mysteriorum lacte nutriuntur, ea quae in prauis moribus populari etiam iudicio manifesta sunt in dei timore deuitant et, ut minus minusque rebus terrenis et temporalibus delectentur, uigilantissime satagunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tiat: & quomͣ eius auctoritate pe¬
nitꝰ obterant᷑ heretici. quãquã
multa dixerĩ. seorsũ tñ si dño pla¬
cuerit. aliqͣnto uberius atq ma¬
nifestius dicere statui: cũ prius
de concilio eiꝰ dixero. que deberi
a me puto. qͦd in dei uoluntate se¬
quenti uolumine adgrediar:¬

Expanded text:
quomodo eius auctoritate penitus obterantur haeretici, quamquam multa dixerim, seorsum tamen, si domino placuerit, aliquanto uberius adque manifestius dicere statui, cum prius de concilio eius dixero quae deberi a me puto. quod in dei uoluntate sequenti uolumine adgrediar
Abbreviated transcription (Latin):
gamus: optimũ ẽ & sine dubitati¬
one faciendũ. Traditũ est gͦ nobis
sic̃ ipse cõmemorat ab apłis. qͥd sit
unus ds. ee xp̃e unus. & una spes.¬
inueniamus fuisse quosd̾a. quib u¬
na spes ñ erat. & unus baptismus
erat. ex ipso fonte ita in nos ducit᷑
ueritas. ut appareat nobis sic fieri
posse: ut cũ sit una eccłia sic̃ spes
una. & baptisma unũ: habeant tñ
unũ baptisma. qui ñ habent unã
eccłiam: sic̃ illis etiã tẽporib fieri
potuit. ut baptisma unũ haberent.
qͥ unã spẽ ñ haberent. Q uomͦ enĩ
habebant unã spẽ cũ scĩs ce rustis.
illi qui dicebant. manducemꝰ ce bi¬
bamus eras enĩ moriemur: dicen¬
tes qͦd ñ eẽt resurrectio mortuoꝵ:
Ettñ in ipsis erant: quib idem apłs
dicit. Nuqͥd paulus ꝓ uobis cruci¬
fixcus ẽ. aut in nomine pauli bap¬
titati estis: ad eos enĩ aꝑtissime
scribit dicens. Quomͦ dicunt quidã
in uobis: qͥa resurrectio mortuoꝵ ñ

Expanded text:
gamus, optimum est, et sine dubitatigamus, optimum est, et sine dubitatione faciendum. Traditum est ergo nobis, sicut ipse commemorat, ab Apostolis, quod sit unus Deus, et Christus unus, et una spes,inueniamus fuisse quosdam quibus una spes non erat et unus baptismus erat, ex ipso fonte ita in nos ducitur ueritas, ut appareat nobis sic fieri posse, ut, cum sit una ecclesia sicut spes una et baptisma unum, habeant tamen unum baptisma qui non habent unam epotuit ut Baptisma unum haberent, qui unam spem non haberent. Quomodo enim habebant unam spem cum sanctis et justis illi qui dicebant, Manducemus et bibamus, cras enim moriemur , dicentes quod non esset resurrectio mortuorum? et tamen in ipsis erant quibus idem apostolus dicit: numquid Paulus pro nobis crucifixus est aut in nomine Pauli baptizati estis? ad eos enim apertissime scribit dicens: quomodo dicunt quidam in uobis quia resurrectio mortuorum non
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd in eis xp̃i ẽ adꝓbat᷑: qͦd autẽ ip¬
sors ẽ imꝓbatur. Magis enĩ qui
hanc legem rebaptizandi tenue¬
rt̃: in plura frusta concisi st̃. Ia
uͦ cũ dicit ep̃m docibile̾ ẽẽ debe¬
re. & adiungit. docibilis autẽ il¬
le ẽ. qui est ad discendi patientiã
lenis oe mitis: oportet enĩ ep̃os
ñ tantũ docere s & discere: qͥa
& ille meliꝰ docet. qͥ cotidie cres¬
cit co ꝓficit discendo meliora: hiᷤᷤ¬
utiq uerbis satis indicat uir sc̃s.
& pia caritate p̾ditus. ñ ẽẽ metu¬
endũ sic eius epłas legere: ut si
qͥd postea plurib &e diuiturmorib
inquisitionibꝰ cõꝑtum ecclia con¬
firmau̾it. ñ ambigamꝰ qͥa sic̃ mul¬
ta erant que doctus cyprianus do-¬
ceret: sic erat & aliqͥd qͦd cypͥanꝰ
docibilis disceret. Qcd autẽ nos
admonet ut ad fontem recurra¬
mus. id est ad apł̃icã traditionẽ. &e
inde canalem in nr̃a tẽpora diri¬

Expanded text:
quod in eis Christi est adprobatur, quod autem ipquod in eis Christi est adprobatur, quod autem ipsorum est inprobatur. magis enim qui hanc legem rebaptizandi tenuerunt in plura frusta concisi sunt. Iam uero cum dicit episcopum docibilem esse debere et adiungit: docibilis autem ille est qui est ad discendi patientiam lenis et mitis. oportet enim episcopos non tantum docere, sed et discere, quia et ille melius docet qui cotidie crescit et utique verbis satis indicat vir sanctus et pia charitate praeditus, non esse metuendum sic ejus epistolas legere, ut si quid postea pluribus et diuturnioribus inquisitionibus compertum Ecclesia confirmaverit, non ambigamus; quia sicut multa erant quae doctus Cyprianus doceret, sic erat et aliquid quod Cyprianus docibilis disceret. Quod autem nos admonet, ut ad fontem recurramus, id est, ad Apostolicam traditionem, et inde canalem in nostra tempora diri
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ sp̃italiter natus sit. qui bap¬
tismũ xp̃i ñ ad dm̃ ueraci corde
conũsus in catholica accepit: nec
tñ ideo baptismũ ñ accepit. Iam
illa quȩ in stephanũ irritatꝰ effu¬
dit. retractare nolo: qͥa ce ñ opus
ẽ. Eadem quippe ipsa dicunt᷑. que
iam satis discussa st̃: & ea p̃terire
melius ẽ. quȩ ꝑiculũ ꝑmciose dis¬
sensionis habuert̃. Stephanus aũ
etiã abstinendos putauerat. qui de
suscipiendis hereticis priscã consu¬
etudinẽ conuellere conarent᷑. Iste
autẽ questionis ipsius difficultate
ꝑmotus. & scĩs caritatis uiscerib
largissime p̃ditus: in unitate cũ eiᷤ¬
censuit manendũ. qui diuersa sen¬
tirent. Ita quãuis cõmotius. s tn fra¬
terne indignet᷑: uicit tñ pare acp̃i
in cordib eors: ut in tali discepta¬
tione nullũ int̾ eos malũ scismatiᷤ
oriret᷑. Non autẽ hinc uberius ex¬
creuer̃t̃ hereies. & scismata: qͥa id

Expanded text:
utrum spiritaliter natus sit qui baputrum spiritaliter natus sit qui baptismum Christi non ad deum ueraci corde conuersus in catholica accepit, nec tamen ideo baptismum non accepit. Iam illa quae in Stephanum inritatus effudit retractare nolo, quia et non opus est. eadem quippe ipsa dicuntur quae iam satis discussa sunt et ea praeterire melius est, quae periculum perniciosae dissensionis habuerunt. Stephanus enim etiam abstinendos putauerat qui de suscipiendis haereticis priscam consuetudinem conuellere conarentur, iste autem quaestionis ipsius difficultate permotus et sanctis caritatis uisceribus largissime praeditus in unitate cum eis manendum qui diuersa sentirent. ita quamuis commotius sed tamen fraterne indignetur, uicit tamen pax Christi in cordibus eorum, ut in tali disceptatione nullum inter eos malum schismatis oreretur. non autem hinc uberius excreuerunt haereses et schismata, quia id
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad sacram̃ti ꝑceptionẽ: aliq̃n
& usq ad uitȩ scificationẽ. Ati il¬
lud pͥmum. & bonis & malis potest
ẽẽ cõmune: hoc autẽ alterũ. ꝓpriũ
est bonors ce pior. Quappt᷑ si bap¬
tisma ẽẽ sine sp̃u ñ potest: habent
salutẽ: sic̃ habuit sauil. Nam ꝑ no¬
men xp̃i in sp̃u scõ eiciunt᷑ demo¬
nia: qͦd & ille poterat qui erat ex¬
tra eccłiam. de quo discipłi dño sug¬
gesserunt. sic̃ habent auari: qui tñ
ñ st̃ tempłu dei. Qm̃ que societã
templo dei cũ idolis:  Si autẽ ñ ha¬
bent auari sp̃m dei: ett̃n habent
baptisma: potest ẽẽ sine sp̃u baptis¬
ma. Si ꝓpt̾ea filios deo generare ñ
constitutoꝵ potest: qͥa & ipsa xp̃i
sponsa ñ ẽ. Designat᷑ enĩ ap̃i spon¬
sa.sine macula ce ruga. Ergo aut
ñ om̃s baptrrati filii st̃ dei: aut po¬
test & ñ sponsa generare filios dĩ.
Sic̃ autẽ querit᷑. utrũ sp̃italiter
natꝰ sit. qui baptismũ xp̃i apud
hereticos accepit: ita queri potest.

Expanded text:
ceptionem, aliquando et usque ad uitae sanctificationem. adque illud primum et bonis et malis potest esse commune, hoc autem alterum proprium est bonorum et piorum. quapropter si baptisma esse sine spiritu non potest, habent salutem, sicut habuit Saul — nam per nomen Christi in spiritu sancto eiciuntur daemonia, quod et ille poterat qui erat extra ecclesiam, de quo discipuli domino suggesserunt —, sicut habent auari, qui tamen non sunt templum dei, quoniam quae societas templo dei cum idolis? si autem non habent auari spiritum dei et tamen habent baptisma, potest esse sine spiritu baptisma. Si propterea filios deo generare nonconstitutorum potest, quia et ipsa Christi sponsa non est. designatur enim Christi sponsa sine macula et ruga. ergo aut non omnes baptizati filii sunt dei aut potest et non sponsa generare filios dei. sicut autem quaeritur, utrum spiritaliter natus sit qui baptismum Christi aput haereticos accepit, ita quaeri potest,