comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ gram. De quib pulchre apłsait. Que
michi lucra fuerunt. hȩc duxi ꝓpt̾ xp̃m
de trim̃ta esse. Et addidit ꝓpt̾ quẽ om̃ia
damna duxisset. & estimo ut stercora. ut
xp̃m lucrifaciã. Deniq moy ses damnũ
suũ credidit thesauros esse ȩgyptioꝵ. &
opꝓbriũ dominicȩ crucis prȩtulit: nec
tunc diues cũ abundaret pecunia. nec
postea pauꝑ cũ egeret alim̃to: nisi forte tunc
aliciuminꝰ beatꝰ uideret᷑ fuisse. cũ indeser¬
to cotidiana alimonia sibi & popło suo
deforet. Sed qđ sũmi boni acbeatitudinis
nemo audeat negare : manna ei hoc est pa-¬
nis angłoꝵ ministrabat᷑ e celo. carnis quoq
cotidiana pluuia tocius plebis epulis re¬
dundabat. Heliȩ quoq scõ panis adiuctũ
deerat. siquęreretur. sed non uidebatur
deesse quia nonquȩrebatur. Itaq diurno
coruoꝵ obsequio mane panis. caro aduesꝑam
deferebatur. Nunquid idõ minus beatꝰ.

Expanded text:
dorum gratiam. De quibus pulchre Apostolus ait: Quae dorum gratiam. De quibus pulchre Apostolus ait: Quae mihi lucra fuerunt, haec duxi propter Christum detrimenta esse . Et addidit: Propter quem omnia damna duxi, et aestimo ut stercora, ut Christum lucrifaciam . 13. Denique Moyses damnum suum credidit thesauros esse Aegyptiorum, et opprobrium Dominicae crucis praetulit: nec tunc dives cum abundaret pecunia, nec postea pauper cum egeret alimento; nisi forte tunc alicui minus beatus 74 videretur fuisse, cum in deserto quotidiana alimonia sibi et populo suo deforet. Sed quod summi boni ac beatitudinis nemo negare audeat, manna ei, hoc est, panis Angelorum ministrabatur e coelo: carnis quoque quotidiana pluvia totius plebis epulis redundabat . 14. Eliae quoque sancto panis ad victum deerat, si quaereretur : sed non videbatur deesse, quia non quaerebatur. Itaque diurno corvorum obsequio mane panis, caro ad vesperam deferebatur. Numquid ideo minus beatus,
Abbreviated transcription (Latin):
titudo & indolorib quos plena suauitatis
uirtus cõprunit & coercet: ipsa sibi domes¬
ticis opibꝰ abundans. uł ad conscientiã. uł
ad grãm. Neq enĩ parũ beatꝰ moẏ ses cũ
egyptioꝵ uallatus popłis. & mariclausus
ꝑfluctꝰ sibi & popłõ patr̃u pedestrem uiã
piis meritis inuenisset. Quando aucẽ fortior.
quã tunc cũ extremis circũuentus ꝑiculis.
non desꝑabat salutẽ. sed exigebat triũphũ:
Quid aaron: Quando beatiorẽ se credidit.
qua tunc quando medius stecit int̾ uiuos
ac mortuos. & obiectu sui statuit mortẽ. ne
aduiuoꝵ transiret agmina a cad aueribꝰ
mortuoꝵ: Quid depuero daniele loquar.
quitã sapiens erat ut int̾ leones fame exaspa¬¬
dine. ita alienus a metu ut posset eptilari
nec uereretur. ne ad pastũ exemplo sui feras
& ideo indicio est qđ non minuat dolor uir¬
tutis uoluptatẽ. Sicut gͦ nulla uirtuti
decessio beatitudinis ꝑdolorẽ: ita etiã nul¬
la accessio ꝑuoluptatẽ corporis. aut cõmo¬

Expanded text:
titudo et in doloribus, quos plena suavitatis virtus comprimit et coercet, ipsa sibi domesticis opibus abundans, vel ad conscientiam, vel ad gratiam. Neque enim parum beatus Moyses, cum Aegyptiorum vallatus populis, et mari clausus, per fluctus sibi et populo patrum pedestrem viam piis meritis invenisset . Quando autem fortior, quam tunc cum extremis circumventus periculis non desperabat salutem, sed exigebat triumphum? 11. Quid Aaron, quando se beatiorem credidit, quam tunc quando medius stetit inter vivos ac mortuos, et objectu sui statuit mortem, ne ad vivorum transiret agmina a cadaveribus mortuorum ? Quid de puero Daniele loquar, qui tam sapiens erat, ut inter leones fame exasperaretur: ita alienus a metu, ut posset epulari, nec vereretur, ne ad pastum exemplo sui feras et ideo indicio est, quod non minuat dolor virtutis voluptatem. Sicut ergo nulla virtuti decessio beatitudinis per dolorem, ita etiam nulla accessio per voluptatem corporis aut commo
Abbreviated transcription (Latin):
quam sacrilegiis contaminata asportet hostis:
Nonne dicturus est dñs. cur passus es tot
inopes fame mori: Et certe habebas au-¬
rũ. ministrasses alimoniam. Cur tot
captiui deducti in commertiũ sunt. nec
redempti ab hoste occisi suntꝰ. Melius fuerat
ut uasa uiuentiũ seruares. quã in etalloꝵ.
His non posset responsũ referri. Quid enĩ
diceres: limui. ne tẽplo dĩ ornatus deesset.
Responderet. Aurum sacram̃ta nonquer᷑.
neq auro placent quȩ auro nonemuntur:
Ornatus sacramentoꝵ. redẽptio captiuoꝵ ẽ.
Uere illa sunt uasa p̃ciosa. quȩ redimunt
animas amorte. Ille uerus thesaurus est
dnĩ. quioꝑatur quod sangius eiꝰ oꝑatus est.
ũ ne uas dominici sangunis nenoseitu. eũ
u nc tire a uuderit redeptionem u calpe

Expanded text:
quam ut sacrilegus contaminata asportet hostis? quam ut sacrilegus contaminata asportet hostis? Nonne dicturus est Dominus: Cur passus es tot inopes fame mori? Et certe habebas aurum, ministrasses alimoniam. Cur tot captivi deducti in commercio sunt, nec redempti, ab hoste occisi sunt? Melius fuerat ut vasa viventium servares, quam metallorum. 138. His non posset responsum referri. Quid enim diceres: Timui ne templo Dei ornatus deesset? Responderet: Aurum sacramenta non quaerunt: neque auro placent, quae auro non emuntur. Ornatus sacramentorum redemptio captivorum est. Vere illa sunt vasa pretiosa, quae redimunt animas a morte. Ille verus thesaurus est Domini, qui operatur quod sanguis ejus operatus est. Tunc vas Dominici sanguinis agnoscitur, cum in utroque viderit redemptionem; ut c
Abbreviated transcription (Latin):
quod arrianis displicere poterat. Nec tã
factũ displicere. quã ut ee̾t qđ in nob̾ rep̾hen¬
deretur. Quis autẽ est tãdurus. iminitis.
ferreus. cui displiceat quod homo redinit᷑
amorte. femina abinpuritatib barbaroꝵ.
quie grauuores morte sunt. adolescentulȩ uel
pueri uel infantes abidoloꝵ contagiis. qͥb
mortis meti inquinabantur: Quam causa
nos & si nonsine ratione aliqua gessimus.
tam̃ inpopło ita ꝓsecuti sumus. ut consitere¬
mur. multoq fuisse cõmodius astruere¬
mus: ut animas dnõquã aurũ seruaremꝰ
Quienĩ sine auro misit apłos: ȩccłãs sine auro
congregauit. Aurũ ȩccła habet non ut ser¬
uet sed ut eroget. ut subueniat in necessita¬
tib. Quid opus est custodire qđ nichil ađ¬
iuiuat: Anignoramus. quantũ auri atq
argenti de tẽplodnĩ assyru sustuler᷑:
Nonne melius conflant sacerdotes ꝓpt᷑ ali¬
moniam pauꝑum. si alia subsidia desint.

Expanded text:
quod arianis displicere potuerat; nec tam quod arianis displicere potuerat; nec tam factum displiceret, quam ut esset quod in nobis reprehenderetur. Quis autem est tam durus, immitis, ferreus, cui displiceat quod homo redimitur a morte, femina ab impuritatibus barbarorum, quae graviores morte sunt: adolescentulae, vel pueruli, vel infantes ab idolorum contagiis, quibus mortis metu inquinabantur? 137. Quam causam nos etsi non sine ratione aliqua gessimus; tamen ita in populo prosecuti sumus, ut confiteremur, multoque fuisse commodius astrueremus, ut animas Domino quam aurum servaremus . Qui enim sine auro misit apostolos, Ecclesias sine auro congregavit. Aurum Ecclesia habet ; non ut servet, sed ut eroget, et subveniat in necessitatibus. Quid opus est custodire quod nihil adjuvat? An ignoramus quantum auri atque argenti de templo Domini Assyrii sustulerint ? Nonne melius conflant sacerdotes propter alimoniam pauperum, si alia subsidia desint,
Abbreviated transcription (Latin):
muneri: ei deputet. Cum dolore amputatur
etiam quȩ putruit pars corporis. & diutracta¬
tur si potest sanari medicamentis. Sinon potest
tunc amedico bono absciditur. Sic episcopi
affectus boni est. ut optet sanare infirmos.
serpentia auferre ulcera. adurere aliqua
non abscidere. Postremo quod sanari non po-¬
test. cũ dolore abscidere. Unde pulcherrimũ
illud prȩceptũ magis eminet. ut non cogitemꝰ
quȩ nra sunt. sed quȩ alioꝵ. Hoc enim mͦ
nichil erit quod uel irati nr̃o indulgeamus
affectui. uel fauentes nr̃e plus iusto tribu¬
amus aliquid uoluntati. Hoc maximum¬
incentuũ miscđĩȩ. ut cõpatiamur alienis
calamitatib. necessitates alioꝵ quantũ
possumus iuuemus. & plus interdũ quam
possumus. Melius est enĩ ꝓmiscdia causas
prestare. uel inuidiam ꝑpeti. quã prȩten¬
dere inclementiam. ut nos aliquando in
inuidiam incidimus. quod confregerimꝰ
uasa mystica. ut captiuos redimeremus.

Expanded text:
muneri, ei deputet. 135. Cum dolore amputatur muneri, ei deputet. 135. Cum dolore amputatur etiam quae putruit pars corporis, et diu tractatur, si potest sanari medicamentis: si non potest, tunc a medico bono absciditur. Sic episcopi affectus boni est, ut optet sanare infirmos, serpentia auferre ulcera, adurere aliqua, non abscidere: postremo quod sanari non potest, cum dolore abscidere. Unde pulcherrimum illud praeceptum magis eminet, ut cogitemus non quae nostra sunt, sed quae aliorum . Hoc enim modo nihil erit, quod vel irati nostro indulgeamus affectui, vel faventes nostrae plus justo tribuamus aliquid voluntati. incentivum misericordiae, ut compatiamur alienis calamitatibus , necessitates aliorum, quantum possumus, juvemus; et plus interdum quam possumus. Melius est enim pro misericordia causas praestare, vel invidiam perpeti, quam praetendere inclementiam; ut nos aliquando in invidiam 103 incidimus, quod confregerimus vasa mystica, ut captivos redimeremus,
Abbreviated transcription (Latin):
siderantẽ. Quid ad eum qui non desiderat
quinon requarit. qui auxilio eius non indi¬
ge. studio nonfleccitur :: Quid addalios.
ssit ille copiosior qui habet: Nunquid
iccirco honestior quihabet quo honestai
plerunq amittitur. quihabet quod custo¬
edias. Mnagus quã quod possideat : Illudeni
possidemus quoricunur. Qđ autẽ ultua
usum est. nonutiq habet possessionis fruc¬
mus qđ pecuniȩ contẽptus. iusticiȩ forma
sit. Et ideo auariciam declinare debemus.
& om̃i studio intendere : nequid faciamus
unquã aduersus tusticiam. sed inom̃ib
gestis & oꝑib custodiamus eam. siuolumꝰ
cominendare nos dõ. Caritatẽ habeamus.
unanimes simus. humilitatẽ sequamur.
alterutrũ existimantes suꝑiorẽ sibi. Hȩc ẽ.
humilitas. si nichil sibi quis arroget. & infe¬
riorẽ esse se existunet. Episcopus ut mẽ-¬
bris suis utatur clericis. & maxime ministris
qui sunt uere filu. uẽ cuiq uiderit aptũ

Expanded text:
siderantem. Quid ad eum qui non desiderat, siderantem. Quid ad eum qui non desiderat, qui non requirit, qui auxilio ejus non indiget, studio non flectitur? Quid ad alios, si sit ille copiosior qui habet? Numquid idcirco honestior; quia habet quo honestas plerumque amittitur, quia habet quod custodiat magis quam quod possideat? Illud enim possidemus quo utimur: 102 quod autem ultra usum est, non utique habet possessionis frucI. In pecuniae contemptu sit; et ideo avaritiam declinare debemus, et omni studio intendere, ne quid faciamus umquam adversus justitiam, sed in omnibus gestis et operibus custodiamus eam. 134. Si volumus commendare nos Deo, charitatem habeamus, unanimes simus, humilitatem sequamur, alterutrum existimantes superiorem sibi. Haec est enim humilitas, si nihil sibi quis arroget, et inferiorem se esse existimet. Episcopus ut membris suis utatur clericis, et maxime ministris qui sunt vere filii; quem cuique viderit aptum
Abbreviated transcription (Latin):
tusset. Propt̃ auariciam prȩcipitatus
achar inexitium deduxerat totã plebe
parentũ. Itaq iesus naue quipottut solẽ
statuere ñȩpcederet: auariciam hominũ
non potuit sistere ne serperet. Ad uocẽ
eius sol stecit. auaricia nonstetit. Sole
itaq stante confecit iesus triumphum.
auaricia autẽ ꝓcedente pene amisit uic¬
toriam. Quid fortissimum om̃iũ sanson.
nonne dalilȩ mulieris auaricia decepit:
Itaq ille qui rugientẽ leonẽ manib dis-¬
cerpsit. qui iunctus & alienigenis traditꝰ
sine ullo adiutore solus dissolutis uincu¬
lis mille ex his ꝑemit uiros. qui funes
intextis neruis uelut mollia sparti fila
dirupit: is suꝑ genua mulieris inflexa
ceruice truncatus. inuicti crinis ornatũ¬
prerogatiuam suȩ uirtutis amisit. Influxit
pecunia ingremium mulieris. & aiurd ai
cuinia quȩ habentes contaminat. non haben¬
tes iirat. Esto tamenut aliquando adauie¬
lec petunia. inferiorẽ tamen & ipsam de¬

Expanded text:
sisset . Propter avaritiam praecipitatus sisset . Propter avaritiam praecipitatus Achar, in exitium deduxerat totam plebem parentum. Itaque Jesus Nave, qui potuit solem statuere, ne procederet , avaritiam hominum non potuit sistere, ne serperet. Ad vocem ejus sol stetit, avaritia non stetit. Sole itaque stante, confecit Jesus triumphum: avaritia autem procedente, pene amisit victoriam. 131. Quid fortissimum omnium Samson, nonne Dalilae mulieris avaritia decepit? Itaque ille qui rugientem leonem manibus discerpsit suis, qui vinctus et alienigenis traditus, sine ullo adjutore solus dissolutis vinculis, mille ex his peremit viros: qui funes intextis nervis velut mollia sparti fila disrupit; is super genua mulieris inflexa cervice truncatus, invicti crinis ornatupraerogativam suae virtutis amisit. Influxit pecunia in gremium mulieris, et a viro dcunia, quae habentes contaminat, non habentes non juvat. Esto tamen ut aliquando adjuvet pecunia, inferiorem tamen et ipsam de
Abbreviated transcription (Latin):
tomelius est salutẽ habere sine pecunia.
quam pecuniã sine salute : Surrexit
claudus quod non sꝑabat. pecuniam non
accepit quã sꝑabat. Sed hec uix inscĩs dñi
reꝑiuntur. ut diuitiȩ contẽptui sint. Cȩce¬
ne diuitiarũ. ut nemo nisidiues honore
dignus putet᷑. Nec hic recens usus. sediam¬
dudũ quod peius est: inoleuit hoc uitiũ
mentib humanis. Siquidẽ cũ iericho
magna ciuitas cubarũ sacerdocaliũ sono
corriusset. & in iesunaue potiretur ue¬
toria: cognouit in firmatam esse uurtutẽ
proli pauariciam atq auri cupiditate . dhi
r Ae spolus urbis incensȩ sustulissec achar
tult: sed ꝓdidit furtũ. Uetus igit᷑ & antiei¬
e auaricia. quȩ cũ ipsis diunȩ legis cocpit
oraculis. immo ꝓpter ipsam repͥmendam
lerdelata est. Propt̃ auaritiam balac puta¬
uit balaam proemus posse tẽptari. ut ma-¬
lediceret popłos patrĩi. Et uicisset auari¬
cia. nisi dñs amaledicto eũ abstinere ue¬

Expanded text:
to melius est salutem habere sine pecunia, to melius est salutem habere sine pecunia, quam pecuniam sine salute! Surrexit claudus, quod non sperabat: pecuniam non accepit, quam sperabat. Sed haec vix in sanctis Domini reperiuntur, ut divitiae contemptui sint. 101 CAne divitiarum, ut nemo nisi dives honore dignus putetur. Neque hic recens usus: sed jamdudum, quod pejus est, inolevit hoc vitium humanis mentibus. Siquidem cum Hiericho magna civitas tubarum sacerdotalium sono corruisset, et Jesus Nave potiretur victoria, cognovit infirmatam esse virtutem populi per avaritiam, atque auri cupiditatem. Nam cum de spoliis urbis incensae sustulisset Achar tuit, sed prodidit furtum . 130. Vetus igitur et antiqua avaritia est, quae cum ipsius divinae legis coepit oraculis, immo propter ipsam reprimendam lex delata est. Propter avaritiam Balach putavit Balaam praemiis posse tentari, ut malediceret populum patrum: et vicisset avaritia, nisi Dominus a maledicto eum abstinere jus
Abbreviated transcription (Latin):
qua accepisse existimant. Pauꝑuͦ & si non
habet unde reddat pecuniam: refert grãm.
nquo certũ est quod plus reddat quã acceꝑit.
Pecunia enĩ nummo soluitur. grã nunqũa
exinanitur. Reddendo uacuatur pecunia:
grã autẽ & habendo soluitur. & soluendo reti¬
netur. Deinde quod diues refugit. pauꝑ facet᷑
quod sit obligatus debito. sibiq subuentũ non
honori suo delatũ putat. Donatos sibi arbitra¬
tur filios. uitã redditã seruatã familiam. Quan¬
to gͥ melius apud bonos quã apud ingratos
locare beneficium: Unde dñs addisciplõs
ait. Nolite possidere aurũ neq argentũ.
neq: pecuniam. Quam uelut falee pullu¬
lantẽ inpectorib humanis succidit auari¬
ciam: Petrus quoq claudo qui exutero
matris suȩ portabatur ait. Argentũ & aur̃u
non habeo. sed qđ habeo do tibi. In nomine
iħu xp̃i nazareni surge & ambula. Itaq
pecuniam nondedit. sanitatẽ dedit. Quan¬

Expanded text:
quam accepisse existimant: pauper vero etsi non quam accepisse existimant: pauper vero etsi non habet unde reddat pecuniam, refert gratiam. In quo certum est quod plus reddat, quam acceperit; pecunia enim nummo solvitur, gratia numquam exinanitur. Reddendo vacuatur pecunia: gratia autem et habendo solvitur, et solvendo retinetur. Deinde quod dives refugit, pauper fatetur quod sit obligatus debito, sibique subventum, non honori suo delatum putat: donatos sibi arbitratur filios, vitam redditam, servatam familiam. Quanto igitur melius apud bonos, quam apud ingratos locare beneficium? 128. Unde Dominus ad discipulos ait: Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam; ; quia velut falce, pullulantem in pectoribus humanis succidit avaritiam. Petrus quoque claudo, qui ex utero matris suae portabatur, ait: Argentum et aurum non habeo: sed quod habeo, do tibi. In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Itaque pecuniam non dedit, sanitatem dedit. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
comagis unfirmno & uiopi nos etuderi conue¬
ntriasui a ꝓeo qui non habet remuneracionẽ
spamus adño iesu. qui sub specie conuuot i
gemeralem uuirtucũ edidit formã. ut his potiꝰ
nr̃a conferamus beneficia. quinobis ea non
posfunt rep̃sentare. docens ad conuuuium
atq epulas. non eos quidiuites sunt sed
pauperes inuitandos. Diuites enĩ rogari
uidentur. ut ipsi quoq nobis reddant con¬
uiuiũ. Pauꝑes quia non habent qđ restitu-¬
ant cũ acceꝑint. remuneratorẽ nobis
faciunt dnm̃. qui se ꝓpauꝑe obligandũ
obtulit. Ad ipsũ quoq scłi usũ collatio
beneficii facta in pauperes magis quã in locu-¬
pleces iiuat. quia diues dedignatur benefi-¬
ciũ. & pudet eũ debitorẽ esse grẽ. quin etiã
id quod collatũest sibi. meritis suis arrogat
qđ uelut debitũ acceꝑit. uel ideo datũ sit.
eo qđ quidedit reddendũ sibi adiuite ube.¬
rius estimauerit. Ita inaccipiendo benefi-¬
cio eoipso qđ acceꝑint diuites. dedisse magis

Expanded text:
magis infirmo et inopinos studere convenit; quia pro eo qui non habet, remunerationem speramus a Domino Jesu : qui sub specie convivii generalem virtutum edidit formam: ut his potius nostra conferamus beneficia, qui nobis ea non possunt repraesentare, docens ad convivium atque epulas non eos qui divites sunt, sed pauperes invitandos. Divites enim rogari videntur, ut ipsi quoque nobis reddant convivium; pauperes, quia non habent quod restituant, cum acceperint, remuneratorem nobis faciunt Dominum, qui se pro paupere obligandum obtulit. 127. Ad ipsum quoque saeculi usum collatio beneficii facta in pauperes magis quam in locupletes plus juvat; quia dives dedignatur beneficium, et pudet eum debitorem esse gratiae. Quin etiam id quod collatum est sibi, meritis suis arrogat, quod velut debitum acceperit, vel ideo datum sit eo quod is qui dedit, reddendum sibi a divite uberius existimaverit. Ita in accipiendo beneficio, eo ipso quod acceperint divites, dedisse se magis
Abbreviated transcription (Latin):
chricudinis. & beluinis posteriorib ac fe-¬
rinis unguib formȩ suꝑioris de honestet
grãm. cũ tã ad mirabilis & prȩclara forma uir¬
tutũ sit. & specialit̾ pulchritudo sapientię.
sicut series scripturȩ iudicat: Est enim
hȩc speciosior sole. & suꝑ omnẽ stellarũ dis¬
posicionẽ. Luci cõparata. inuenitur pͥor.

Expanded text:
chritudinis, et belluinis posterioribus ac fechritudinis, et belluinis posterioribus ac ferinis unguibus formae superioris dehonestet gratiam; cum tam admirabilis et praeclara forma virtutum sit, et specialiter pulchritudo sapientiae, sicut series Scripturae indicat? Est enim haec speciosior sole, et super omnem stellarum dispositionem luci compara
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. ut nec aluis influat. nec tibi ꝓsit. Pul-¬
chre autẽ & de illo conuenit. qui habens
prudentiã cõmaculat eam uitioꝵ sordibꝰ
eoquod aquȩ exitum concaminet. Degeneres
animos uita arguit. Quomodo enim poteseũ¬
uidicare consilio suꝑiorẽ. quẽ uideas inferio¬
rem moribꝰ : Suprame debet esse. cuime cõ¬
mittere paro. Anuͦ eum idoneum putabo.
qui michi det consiliũ qđ nondet sibi. & mͥeũ
uacare credam qui sibi nonuacet. cuius
animũ uoluptates occupent. libido deuin¬
cat. auaricia subiuget. cupiditas ꝑturbet
quatiat metus: Quomͦ huic consilii locꝰ.
ubi nullus quieti: Ad mirandus michi &
suspiciendus consiliarius. quẽ ꝓpicius dñs
patrib dedit. offensus abstulit. Huiꝰ imi¬
tator debet esse quipotest consilium dare.
& alienam custodire auittis prudentiam.
qm nichil inquinatum in illam incurrit.
Quis gͥ tanquam uultu speciem prȩferat pul¬

Expanded text:
tem; ut nec aliis influat, nec tibi prosit. 62. Pultem; ut nec aliis influat, nec tibi prosit. 62. Pulchre autem et de illo convenit, qui habens prudentiam, commaculat eam vitiorum sordibus, eo quod aquae exitum contaminet. Degeneres animos vita arguit. Quomodo enim eum potes judicare consilio superiorem, quem videas inferiorem moribus? Supra me debet esse, cui me committere paro. An vero idoneum eum putabo, qui mihi det consilium, quod non det sibi: et mihi eum vacare credam, qui sibi non vacet: cujus animum voluptates occupent, libido devincat, avaritia subjuget, cupiditas perturbet, quatiat metus? Quomodo hic consilii locus, ubi nullus quieti? 63. Admirandus mihi et suspiciendus consiliarius , quem propitius Dominus Patribus dedit, offensus abstulit. Hujus imitator debet esse qui potest consilium dare, et alienam a vitiis custodire prudentiam, quoniam nihil inquinatum in illam incurrit.Quis igitur tanquam vultu speciem praeferat pul
Abbreviated transcription (Latin):
tilis tẽporis. tẽporis sttrilitatẽ quodã con¬
silioꝵ & cordis ubere foccundauit: Aduer¬
tunus gͥ qđ in ad quirendis consilus pluri¬
mũ ad iuingat uitȩ ꝓbitas. uirtutũ prero¬
gatiua. beniuolentiȩ usus. facilitatis grã.
Quuis enim in cocno fontẽ requirat: Qdis
eturbida aqua potũ petat: Itaq ubi luxu¬
ria est: ubi intẽperantia. ubi uitioꝵ con¬
fusio. quis inde sibi aliquid hauriendum
existimet: Quis non despiciat moꝵ collu¬
uionẽ.: Quis utilẽ causȩ alienȩ uidicet
quẽ uidet inutilẽ uitȩ suȩ : Quis iterũ
imꝓbũ. maliuolũ. contumeliosũ non fugi¬
at. & ad nocendũ paratũ : Quis non eũ
om̃i studio declinet: Quis uͦ quauis instruc¬
tũ ad consilii opem. difficili tamen acces¬
su ambiat. in quo sit illud tanquã siquis
aquȩ fontẽ prȩcludat : Quid enĩ ꝓdest
habere sapientiam. si consiliũ neges. si con-¬
sulendi int̾cludas copiam: Clausisti fon¬

Expanded text:
tilis, temporis sterilitatem quodam contilis, temporis sterilitatem quodam consiliorum et cordis ubere fecundavit tur quod in acquirendis consiliis plurimum adjungat vitae probitas, virtutum praerogativa, benevolentiae usus, facilitatis gratia. Quis enim in coeno fontem requirat? Quis e turbida aqua potum petat? Itaque ubi luxuria est, ubi intemperantia, ubi vitiorum confusio; quis inde sibi aliquid hauriendum existimet? Quis non despiciat morum colluvionem? Quis utilem causae alienae judicet, quem videt inutilem vitae suae? Quis iterum improbum, malevolum, contumeliosum non fugiat, et ad nocendum paratum; quis non eum omni studio declinet? 61. Quis vero quamvis instructum ad consilii opem, difficili tamen accessu, ambiat; in quo sit illud, tanquam si quis aquae fontem praecludat? Quid enim prodest habere sapientiam, si consilium neges? Si consulendi intercludas copiam, clausisti fon
Abbreviated transcription (Latin):
seruabant : Quis danielis consiliũ refu¬
tare de eoꝵ mentib possent. quib ds tan-¬
tã conferebat grãm: Moy si consilio bella
conficiebantur. moysi meritis decęlo afflu-¬
ebat alimonia. potus e petra. Quãpurus
danielis animus. ut mulceret barbaros
mores. mitigaret leones: Quȩ in illo
tẽperantia: Quanta animi & corporis con¬
tinentia: Nec immerito mirabilis factus
om̃ib. quando qđ uehementer ad mirant᷑
homines. regalib fultus amicicus. aurũ
non quęhat. nec delatũ sibi honorẽ plus fa-¬
ciebat quam fidẽ. Quin etiam periclitari
malebat ꝓlege dñi. quã ꝓgrã hominis inflec
ti. Nam de scĩ ioseph quam pene prȩcerierã
castimonia & iusticia quiddicam. quã¬
altera illecebras heriles respuit. refutauit
proemia. altera mortẽ contempsit. metũ rep¬
pulit. carcerem prȩoptauit: Quis hunc
priuate cause ad consulendũ idoneum ñ
iudicaret. cuius ferax animus. & mens fer¬

Expanded text:
servabant? 57. Quis Danielis consilium refuservabant? 57. Quis Danielis consilium refueorum dubitare mentibus possent, quibus Deus tantam conferebat gratiam? Moysi consilio bella conficiebantur: Moysi meritis de coelo affluebat alimonia, potus e petra. 58. Quam purus Danielis animus, ut mulceret barbaros mores, mitigaret leones ! Quae in illo temperantia! Quanta animi et corporis 84 continentia! Nec immerito mirabilis factus omnibus, quando quod vehementer admirantur homines regalibus fultus amicitiis, aurum non quaerebat, nec delatum sibi honorem pluris faciebat quam fidem. Quin etiam periclitari malebat pro lege Domini, quam pro gratia hominis inflecti. 59. Nam de sancti Joseph quem pene praeterieram castimonia et justitia quid dicam; quaraltera illecebras beriles respuit, refutavit praemia: altera mortem contempsit, metum repulit, carcerem praeoptavit ? Quis hunc privatae causae ad consulendum idoneum non judicaret, cujus ferax animus et mens fer
Abbreviated transcription (Latin):
audiretur eiꝰ sapientia postulabat᷑. Io seph
quoq nec incarcere feriatus erat: quominꝰ
de reb incertis consuleretur. cuiꝰ consiliũ
egy pto uniuersȩ ꝓfuit. ut non sentiret sep¬
tẽ annoꝵ sterilitatẽ. aliosq popłos miserȩ
famis leuaret ieiunio. Daniel excaptiuis
regaliũ consultoꝵ arbiter factus. consiliis
suis emendauit prȩsentia. annuntiauit
futura. Ex his enĩ quȩ frequent᷑ int̾ptatus
ostenderat. uera se esse annunciatũ: fide sei
in om̃ib deferebatur. Sed etiam tercius¬
Locus de his quiad miratione digni estuna¬
rentur: ioseph & salomonis & danihelis
exemplo decursus udetur. Nam quid de
moy se loquar. cuius om̃is urł cotidie con¬
silia prestolabatur: Quoꝵ uita fidẽ facie¬
bat prudentiȩ. admirationẽq eiꝰ augebat.
Quis se noncõmitteret consilio moy si. ciui
seniores siqua supra suum intellectũor
uirtutẽ esse arbitrarentur. diuidicanda

Expanded text:
audiretur ejus sapientia, postulabatur. 54. Joseph audiretur ejus sapientia, postulabatur. 54. Joseph quoque nec in carcere feriatus erat, quo minus de rebus incertis consuleretur. Cujus consilium Aegypto universae profuit; ut non sentiret septem annorum sterilitatem, aliosque populos miserae famis levaret jejunio . 55. Daniel ex captivis, regalium consultorum arbiter factus, consiliis suis emendavit praesentia, annuntiavit futura. Ex his enim quae frequenter interpretatus ostenderat veri se esse annuntium, fides ei in omnibus deferebatur locus de his qui admiratione digni aestimarentur, Joseph, Salomonis et Danielis exemplo decursus videtur. Nam quid de Moyse loquar, cujus omnis Israel quotidie consilia praestolabatur, quorum vita fidem faciebat prudentiae, admirationemque ejus augebat? Quis se non committeret consilio Moysi, cui seniores, si qua supra suum intellectum et virtutem esse arbitrarentur, dijudicanda
Abbreviated transcription (Latin):
eres tuȩ & beati puerĩ tui qui assistunt
tibi. qui audiunt omnẽ prudentiã tuã.
Intellige conuiuium ueri salomonis. &
ꝯiis apponuntur ineo conuiuio intellige sa¬
pientei: & considera inqua terra congregatio na¬
ttonum audierit famam sapientiȩ uerȩ atq ui¬
sticie. & quib eũ uiderit oculis conceplanti
uriq quȩ nonuidentur. qmĩ quȩ uidentur cẽ¬
poralia sunt. quȩ autẽ non uidentur ecerua.
Que sunt beatȩ mulieres. nisi illȩ dequib dr̃
quia multȩ uerbũdĩ audiunt & paruint.¬
pueri tui beati quiassistunt: nisi paulus qui
dicebat. usq indiem hunc sto contestans mi¬
nori ac maiori. simeon qui expectabat intẽplo
ut uideret consolationẽ isrł: Quomodo
eium dimitti posceret. nisi quia assistens dnõ
discedendi habere facultatẽ non poterat. nͥ
uoluntatẽ diũ adeptus esset : ł xemplicau¬
sa ꝓpositus ẽ. nob̾ salomon. aquo certatĩ ut

Expanded text:
eres tuae, et beati pueri tui qui assistunt eres tuae, et beati pueri tui qui assistunt tibi, qui audiunt omnem prudentiam tuam . Intellige convivium veri Salomonis, et quae apponuntur in eo convivio, intellige sapienter, et considera in qua terra congregatio nationum audierit famam sapientiae verae atque justitiae, et quibus eum viderit oculis, contemplantibus utique ea quae non videntur. Quoniam quae videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . 53. Quae sunt beatae mulieres, nisi illae de quibus dicitur, quia multae verbum Dei audiunt et pariunt ? Ettiam pueri tui beati qui assistunt, nisi Paulus qui dicebat: Usque in hunc diem sto protestans minori ac majori , Simeon qui exspectabat in templo ut videret consolationem Israel ? Quomodo enim dimitti posceret, nisi quia assistens Domino, discedendi habere facultatem non poterat, nisi voluntatem Domini adeptus esset? Exempli causa propositus est nobis Salomon, a quo certatim ut
Abbreviated transcription (Latin):
nectaserit magna consilioꝵ salubricas. que
Auniuersis spectatur admiratione sapi¬
entiȩ & amore iusticiȩ. ut om̃s quȩrant
audire sapientiã eiꝰ uiri. inquo utriusq
uirtutis copula sit.: sicut quȩrebant om̃s
reges terrȩ uidere faciem salomonis & audire
sapientiam eius. ita ut saba regina ueniret
adeum. & temptaret eũ questionib. Que
nit. & om̃ia locuta est quȩ habebat incorde
suo. & audiuit omnẽ sapientiã salomonis.
nec ullũ uerbũ prȩteriuit eã. Quȩ sit ista
quã nichil prȩtereat. nec sit aliquid qđ ei
non annuntiauerit uerus salomon: cog¬
nosce o homo exiis quȩ audis loquentẽ.
Uerus ẽ: inquit sermo quẽ audiui int̾ramea
de sermonib tuis & deprudentia tua. &
non credidi iis quidicebant michi. donec
ueni & uider̃ ocłĩ mei. Et nunc non est
nec dimidia quidẽ pars scđm ea quȩ an¬
nunciabant michi. Apposuisti bona suꝑ
omĩa quȩ audiui int̾ra mea. Beatȩ muli-¬

Expanded text:
nectas, erit magna consiliorum salubritas, quae nectas, erit magna consiliorum salubritas, quae ab universis spectatur admiratione sapientiae et amore justitiae; ut omnes quaerant audire sapientiam ejus viri, in quo utriusque virtutis copula sit: sicut quaerebant omnes reges terrae videre faciem Salomonis, et audire sapientiam ejus; ita ut et Saba regina veniret ad eum, et tentaret eum in quaestionibus: Et venit, et omnia locuta est quae habebat in corde suo, et audivit omnem sapientiam Solomonis, nec ullum verbum praeterivit eam . 52. Quae sit ista, quam nihil praetereat, nec sit aliquid quod ei non annuntiaverit verus Salomon, cognosce, o homo, ex his quae audis loquentem: Verus est, inquit, sermo quem audivi in terra mea de sermonibus tuis, et de prudentia tua, et non credidi his qui dicebant mihi, donec veni, et viderunt oculi mei: et nunc non est nec dimidia quidem pars secundum ea quae annuntiabant mihi. Apposuisti bona super omnia quae audivi 83 in terra mea. Beatae muli
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑiculis. prudentia indilectu bonoꝵ. sci¬
ens cõmoda & aduersa distinguere: iusti¬
cia quȩsit bona custos uris alieni & iun¬
dex ꝓprietatis. suum cuiq conseruans.
Sit gͦ nob̾ communis opinionis grã quadri-¬
ꝑtita hȩc facta diuisio. ut abilla subtili
disputatione philosoficȩ sapientiȩ. quȩ
limandȩ ueritatis causa quasi ex abdito
quodã eruitur. retrahentes pedem. forensẽ
usum ac popłarẽ sensũ sequamur. Hac gͥ
diuisione seruata. ut reuertamur ad ꝓpo¬
sitũ. Prudentissimo euiq causã nr̃am
cõmittimus. & ab eo consiliũ promptius
quã acȩteris poscimus. Prestet tam̃ fidele
iusti consiltum uiri. & sapientissimi inge¬
nio frequenter prȩponderet. Utilia enĩ
uulnera amici. quã alioꝵ oscula. De uide
quia iusti iudiciũ est. sapientis autẽ argu¬
mentũ. In illo censura disceptationis. in hor
melditas inuentionis. Qđ si utrunq conie¬

Expanded text:
et periculis: prudentia in delectu bonorum, sciet periculis: prudentia in delectu bonorum, sciens commoda et adversa distinguere: justitia quae sit bona custos juris alieni, et vindex proprietatis, suum cuique conservans. Sit ergo nobis communis opinionis gratia quadripartita haec facta divisio, ut ab illa subtili disputatione philosophicae sapientiae, quae limandae veritatis causa quasi ex adyto quodam eruitur, retrahentes pedem, forensem usum ac popularem sensum sequamur. Hac igitur divisione servata, revertamur ad p. Prudentissimo cuique causam nostram committimus, et ab eo consilium promptius quam a caeteris poscimus. Praestat tamen fidele justi consilium viri, et sapientissimi ingenio frequenter praeponderat. Utilia enim vulnera amici, quam aliorum ascula . Deinde quia justi judicium est, sapientis autem argumentum: in illo censura disceptationis, in hoc calliditas inventionis. 51. Quod si utrumque con
Abbreviated transcription (Latin):
necauerat alienũ non tolleret. sed uera mat̾
reciperet suum. Deniq etiam scriptura
hoc ꝓnunciauit. Audiuit inquit omĩs
isrł hoc iudiciũ qđ iudicauit rex salomon:
& timuer̃ a facie regis eoquod intellectus
dei ineo esset ut faceret usticiam. Deniq
& ipse salomon ita poposcit sapientiam
ut daret᷑ sibi corprudens. audire & iudi¬
sine iusticia esse non posse. quia ubi uina
earũ uirtutũ: ibi utraq ẽ. Danihel quoq
quã sapienter alta int̾rogatione fraudulen¬
te accusationis dep̃hendit mendatiũ. ut
caliiniatoꝵ sibi responsio non conueniret:
Prudentiȩ gͥ fuit uocis suȩ testimonio reos
ꝓdere. iusticiȩ quoq nocentes supplicio
dare. innocentẽ subducere. Est gͦ indii¬
duũ sapientiȩ atq usticie contub̾nium.
sed uulgi usu diuiditur. Una quędã forma
uirtutũ. ut cẽꝑantia sit indespiciendis
uoluptatib. fortitudo spectetur in laboribꝰ

Expanded text:
necaverat, alienum non tolleret; sed vera mater necaverat, alienum non tolleret; sed vera mater reciperet suum. Denique etiam Scriptura hoc pronuntiavit: Audivit, inquit, omnis Israel hoc judicium, quod judicavit rex: et timuerunt a facie regis, eo quod intellectus Dei in eo esset, ut faceret justitiam . Denique et ipse Salomon ita poposcit sapientiam, ut daretur sibi cor prudens audire et judisine justitia esse non posse; quia ubi una earum virtutum, ibi utraque est. Daniel quoque 82 quam sapienter alta interrogatione fraudulentae accusationis deprehendit mendacium, ut calumniatorum sibi responsio non conveniret! Prudentiae igitur fuit vocis suae testimonio reos prodere: justitiae quoque, nocentes supplicio dare, innocentem subducere . 49. Est ergo individuum sapientiae atque justitiae conturbernium: sed vulgi usu dividitur una quaedam forma virtutum, ut temperantia sit in despiciendis voluptatibus: fortitudo spectetur in laboribus
Abbreviated transcription (Latin):
tes dari singulis. dimidiam uni. & dimi¬
diam alteri. Exclamauit mulier quȩ uͦ
erat affectu ꝑcita. Nequaquã dnẽ infan¬
tẽ diuidas. decur pocius illi & uiuat.
& non interficias eum. At illi respondit
altera. Neq m̃s. neq huius sit unfans. diui¬
dice eum. Et statuit rex dari uifantẽ ilbi
filio suo. Itaq non immerito estimatus est
intellectus dei ineo esse. quĩ quȩ occulta funt
tius internoꝵ uiscerũ testimonio. inquȩ sa¬
pientis intellectus uelut quidã pietatis
descendit arbiter. & uelut quandã genita¬
lis alu uocẽ eruit qua maternus patuit
affectus. qui elegerit filiũ suũ uel apud
alienam uiuere. quã in conspectu matris
necari : Sapientiȩ gͥ fuit latentes distingue¬
re conscientias. ex occultis eruere ueritatẽ.
& uelut quadã machera ita sp̃s gladio pene¬
trare nonsolum uteri. sed etiam aimȩ &
mentis uiscera. Iusticiȩ quoq utquȩ suũ

Expanded text:
tes dari singulis: dimidiam uni, et dimites dari singulis: dimidiam uni, et dimidiam alteri. Exclamabat mulier quae vero erat affectu percita: Nequaquam, domine, infantem dividas: detur potius illi, et vivat, et non interficias eum. At illa respondit altera: Neque meus, neque hujus sit infans, dividite eum. Et statuit rex dari infantem ei mufilio suo. 46. Itaque non immerito aestimatus est intellectus Dei in eo esse; quoniam quae occulta sunt tius internorum viscerum testimonio, in quae sapientis intellectus velut quidam pietatis descendit arbiter, et velut quamdam genitalis alvi vocem eruit; quia maternus patuit affectus, qui eligeret filium suum vel apud alienam vivere, quam in conspectu matris necari. 47. Sapientiae igitur fuit latentes distinguere conscientias, ex occultis eruere veritatem; et velut quadam machaera, ita spiritus gladio penetrare non solum uteri, sed etiam animae et mentis viscera: justitiae quoque, ut quae suum
Abbreviated transcription (Latin):
est: Itaq expectemus illud suta est. Duę
inquĩt mulieres in conspectu regis salomonis
steterunt. & dixit una adeum. Audime dnẽ.
Ego & hec mulier inuno habitantes cubiculo.
ante diem tercium partu edito singulos filios
suscepimus. & eramus una. Arbiter nullus
domi. nec ulla alia nobiscum femina. nisi
nos solȩ. Et mortuus est filius eius hac nocte
ut obdormiuit suꝑcum. Et surrexit media
nocte & accepit filium meum desinu meo:
& collocauit eũ ingremio suo. & filium suũ
mortuũ posuit infinu meo. Et surrexi ma¬
ne ut lactarẽ paruulũ. & inueni mortuũ.
& consideraui illũ diluculo. & non erat filius
ms. & respondit altera. Non. sed filius
m̃s est hic qui uiuit. filius autẽ tuus qͥ
mortuus est. Et hȩc erat contentio. cũ utraq
sibi filium uindicaret suꝑstitẽ. defunctũ
autẽ suũ negaret. Iunc rex uifsit afferri
macherã & infantẽ diuidi. ac singulas par¬

Expanded text:
est? Itaque spectemus illud si ita est. Duae, est? Itaque spectemus illud si ita est. Duae, inquit mulieres in conspectu regis Salomonis steterunt, et dixit una ad eum: Audi me, domine. Ego et 81 haec mulier in uno habitantes cubiculo, ante diem tertium partu edito, singulos filios suscepimus, et erramus una, arbiter nullus domi, nec ulla alia nobiscum femina, nisi nos solae: et mortuus est filius ejus hac nocte, ut obdormivit super eum: et surrexit media nocte, et accepit filium meum de sinu meo, et collocavit eum in gremio suo, et filium suum mortuum posuit in sinu meo. Et surrexi mane, ut lactarem parvulum, et inveni mortuum. Et consideravi illum diluculo, et non erat filius meus. Et respondit altera: Non, sed filius meus est, qui vivit: filius autem tuus, qui mortuus est . 45. Et haec erat contentio, cum utraque filium sibi vindicarent superstitem: defunctum autem suum negarent. Tunc rex jussit afferri machaeram, et infantem dividi, ac singulas par
Abbreviated transcription (Latin):
imminentia. argum̃tũ expediat. reme-¬
diũ ferat. intẽpore paratus sit non solũ
ad consulendũ sed etiam ad subueniendũ:
huic ita fides habetur utdicat quiconsili¬
um petit. & simichi mala euenerint ꝑ illũ
sustineo. Huius modi gͥ uiro salutẽ nram
et existimationẽ commictimus. qui sit
ut supradiximus iustus & prudens. Facit
enim iusticia. ut nullus sit fraudis metus.
Facit etiã prudentia. ut nulla erroris suspi¬
cio sit. Promptius tamen nos iusto uiro
quã prudenti committimus. ut scđm usũ
uulgi loquar. Deniq sapientium definicio¬
ne. in quo una uircus est concurrunt cȩte¬
rȩ. nec potest sine usticia esse prudentia.
Qđ etiam in nr̃is inuenimꝰ. Dicit enĩ dauid.
ustus miseretur & foenerat. Quid foenerat
iustus: Alibidicit. Iocundus homo qui
miseretur & foenerat: disponit sermones suos
iniudicio. Ipsum illud nobile salomonis iu¬
dicium. nonne sapientiȩ plenum ac iusticiȩ

Expanded text:
imminentia, argumentum expediat, remeimminentia, argumentum expediat, remedium ferat in tempore, paratus sit non solum ad consulendum, sed etiam ad subveniendum; huic ita fides habetur, ut dicat qui consilium petit: Etsi mala mihi evenerint per illum, sustineo . Hujusmodi igitur viro salutem nostram et existimationem committimus, qui sit, ut supra diximus, justus et prudens. Facit enim justitia, ut nullus sit fraudis metus: facit etiam prudentia, ut nulla erroris suspicio sit. Promptius tamen nos justo viro quam prudenti committimus. Pulchrum est vulgi loquar. Caeterum sapientum definitione, in quo una virtus est, concurrunt caeterae, nec potest sine justitia esse prudentia. Quod etiam in nostris invenimus; dicit enim David: Justus miseretur et fenerat . Quid feneret justus, alibi dicit: Jucundus vir qui miseretur et fenerat, disponet sermones suos in judicio . 44. Ipsum illud nobile Salomonis judicium nonne sapientiae plenum ac justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
mos uniuersoꝵ. & om̃ium adquirat grãm.¬
Duo gͥ hȩc ad cominendationẽ nr̃i plurimũ
oꝑantur. caritas & fides. & tercium hoc si
dignum pleriq existiment. & ture honoran-¬
dũ putent. Et quia consilioꝵ usus maxime
conciliat homines: ideo prudentia & iusticia
in uno quoq desiderantur. & ea expectant᷑
aplurib ut inquo ea sint. illi deferat᷑ fides
quod possit utile consiliũ ac fidele deside ran
ti dare. Quis enĩ se eĩ cõmittat. quẽ non pute
plus sapere quam ipse sapiat qui quęrit
consiliũ: Necesse est igitur. ut prestantior
sit aquo consilium petitur. quã ille est
quipetit. Quid enĩ consulas hominẽ. quẽ
non arbitreris posse melius aliquid repi¬
re quã ipse incelligis: Quod si eũ iniuene¬
ris quiuiuacitate ingenu. mentis uigore.
atq auctoricate prestet. & accedat eo ut
exemplo & usu paratior sit. prȩsentia sol¬
uat pericula. ꝓspiciat futura. denunci&

Expanded text:
mos universorum, et omnium acquirat gramos universorum, et omnium acquirat graommendationem nostri plurimum operantur, charitas et fides; et tertium hoc, si dignum plerique existiment, et jure honorandum putent. 41. Et quia consiliorum usus maxime conciliat homines, ideo prudentia et justitia in unoquoque desideratur, et ea exspectantur a pluribus; ut in quo ea sint, illi deferatur fides, quod possit utile consilium ti dare. Quis enim ei se committat, quem non putet plus sapere quam ipse sapiat qui quaerit consilium? Necesse est igitur ut praestantior sit a quo consilium petatur, quam ille est qui petit. Quid enim consulas hominem, quem non arbitreris posse melius aliquid reperire quam ipse intelligis? Quod si eum inveneris, qui vivacitate ingenii, mentis vigore atque auctoritate praestet, et accedat eo, ut exemplo et usu paratior sit, praesentia solvat pericula, prospiciat futura, denuntiet
Abbreviated transcription (Latin):
me abscondam. Si quidẽ uitȩ & immortali¬
tatis medicamentũ in amico esse ȩcclesiasticus
sermo cestatur. & summũ incaritate prȩsidi¬
um nemodubitauerit. cũ apłsdicat. Omĩa
suffert. omĩa credit. omĩa sperat. omĩa susti¬
net. Caritas nunquã cadit. Ideo dauid ñ
cecidit. quia carus fuit om̃ib & diligi a sub-¬
iectis quã timeri maluit. Timoi enĩ cẽpora¬
lis tutaminis seruat excubias. nescit diutur.¬
nitatis custodiam. Itaq ubitunor decesserit.
audatia obrepit. qm̃ fidẽ timoi non cogit:
sed affectus exhibet. Prima gͦ ad cõmendati¬
onẽ nr̃i est caritas. Bonũ est gͦ testimoniũ
habere. de plurimoꝵ dilectione. Hinc na-¬
scitur fides. ut cõnuctere se tuo affectui
non uereantur etiam alieni. quẽ plurib
carũ aduerterint. Si militer etiam ꝑfidẽ
ad caritatẽ ꝑuenit᷑. ut quiuni aut duobꝰ
prestiterit fidẽ: tanquã influat in ani¬

Expanded text:
me abscondam . Siquidem vitae et immortalme abscondam . Siquidem vitae et immortaltatis medicamentum in amico esse Ecclesiasticus sermo testatur : et summum in charitate praesidium nemo dubitaverit, cum Apostolus dicat: Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet, charitas numquam cadit . 38. Ideo David non cecidit, quia charus fuit omnibus, et diligi a subjectis quam timeri maluit. Timor enim temporalis tutaminis servat excubias, nescit diuturnitatis custodiam. Itaque ubi timor decesserit, audacia obrepit; quoniam fidem non timor cogit, sed affectus exhibet. 39. Prima ergo ad commendationem nostri est charitas. Bonum est ergo testimonium habere de plurimorum dilectione. Hinc nascitur 80 fides, ut committere se tuo affectui non vereantur etiam alieni, quem pluribus charum adverterint. Similiter etiam per fidem ad charitatem pervenitur; ut qui uni aut duobus praestiterit fidem, tamquam influat in ani
Abbreviated transcription (Latin):
cordis & iusticia sicut iste ambulauit. ut
ut quia ipse sincere amicos diligebat. ȩque
diligi se asuis amicis arbitraretur: Deniq
parentes eum filiis suis. filii prȩferebant
parentib. Unde grauiter indignatus saul
ꝑcutere ionathan filium hasta uoluit. quia
pluris apud eũ ualere dauid amiciciam ui¬
dicabat. quam uel pietatẽ uel auctoritatẽ
paternã. Et enĩ ad incentiuũ caritatis cõmu¬
nis plurimũ ꝓficit. siquis uicẽ amantib
reddat. nec minus redamare se ꝓbec quã ipse
amatur. idq a miciciȩ fidelis pate fiat exem¬
plis. Quid enim tampopulare quã gratia :¬
uid tã insitũ naturȩ. quã ut diligentẽ diligas:
iud tam inolitũ atq impressũ affectib hui¬
manis. quã ut eũ amare inducas in animũ.
aquo te a mari uelis: Merito sapiens dicit.
Perde pecuniã ꝓpter frẽm & amicũ. & alibi.
Amicũ salutare nonerubescam. & a facie illiꝰ ñ

Expanded text:
cordis et justitia sicut iste ambulavit, ut cordis et justitia sicut iste ambulavit, ut ut quia ipse sincere amicos diligebat, aeque diligi se a suis amicis arbitraretur? Denique parentes eum filiis suis, filii praeferebant parentibus. Unde graviter indignatus Saul, percutere Jonathan filium hasta voluit; quia pluris apud eum valere David amicitiam judicabat, quam vel pietatem, vel auctoritatem paternam . 37. Etenim ad incentivum charitatis communis plurimum proficit, si quis vicem amantibus reddat, nec minus redamare se probet, quam ipse amatur, idque amicitiae fidelis pateat exemplis. Quid enim tam populare, quam gratia? Quid tam insitum naturae, quam ut diligentem diligas? Quid tam inolitum atque impressum affectibus humanis, quam ut eum amare inducas in animum, a quo te amari velis? Merito sapiens dicit: Perde pecuniam propter fratrem et amicum . Et alibi: Amicum salutare non erubescam, et a facie illius non
Abbreviated transcription (Latin):
reus se diceret. Ecce sũ ego peccaui. & egopas¬
tor malũfeci. & iste grex quid fecit: ł iat
manus tua inme. Nam quid alia dicã. qđ
tanquã non audiens nullũ sermonẽ refe¬
rendũ putabat : Non respondebat conui¬
tiis. Cum sibi derogaretur orabat. cũ male¬
diceretur benedicebat. ambulans insimpli¬
citate. suꝑboꝵ fugitans. sectator immaculatoꝵ.
qui cinerẽ miscebat alimentis suis cũ pecca-¬
ta ꝓpria deploraret. & potũ suũ tẽperabat
flecibꝰ Merito sic expecitus ẽ. ab uniuerso
popło. ut uenirent ad eũ om̃s trib isrł di-¬
centes. Ecce nos ossatua & carotua sumus.
Heri & nudius tercius cũ esset saul & regnas-¬
set suꝑnos: tueras qui ꝓducebas & inducebas
isrł. Et dixit tibi dñs. Iupasces popłm ieũ.
&quid plura de eodicã. de quo huius modi
dei ꝓcessit sententia. ut de eo diceret. inueni
dauid scdm cormeũ: Quis enĩ inscĩtate

Expanded text:
rens se diceret: Ecce sum, ego peccavi, 79 et ego pasrens se diceret: Ecce sum, ego peccavi, 79 et ego pastor malum feci, et iste grex quid fecit? Fiat manus tua in me. 35. Nam quid alia dicam, quot, et, tamquam non audiens, nullum sermonem referendum putabat: non respondebat conviciis: cum sibi derogaretur, orabat: cum malediceretur, benedicebat? Ambulans in simplicitate, et superborum fugitans, sectator immaculatorum, qui cinerem miscebat alimentis suis, cum peccata propria deploraret, et potum suum temperabat fletibus . Merito sic expetitus est ab universo populo, ut venirent ad eum omnes tribus Israel dicentes: Ecce nos ossa tua et caro tua sumus: heri et nudiustertius cum esset Saul, et regnaret super nos; tu eras qui producebas et inducebas Israel. Et dixit tibi Dominus: Tu pasces populum meum . Et quid plura de eo dicam, de quo hujusmodi Dei processit sententia, ut de eo diceret: inveni David secundum cor meum ? Quis enim in sanctitate