comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siui canegociatonem. nec ulla¬
iõnem dum amida dutaxat
solutone debiti mcipenec sipi¬
gnus accẽpit. aut mandatum¬
accepit compellendum ede. ħ¬
solui ꝯstituit argentanus ede

Expanded text:
sa negotiationem: nec ullaionem nuda dumtaxat solutione debiti incipere. nec si pignus acceperit aut mandatum, compellendum edesolvi constituit, argentarius
Abbreviated transcription (Latin):
pore uł mortepitura sut mor¬
iiuriarũ atrocĩ. ⁊ quid̃ incẽ¬
dioriuna naufragio rate naue
expugnata rapuisse dicuntur
.et si que similes sunt. Itẽ sires
que tp̃r ꝑiture sunt. aut actio¬
nis dies exiturꝯ ẽ. liberalia
quor iudicia onĩi tp̃r finiunt᷑
itẽ meum qui ꝙ nũdinaru
noĩe adiisus cõemutilitatem

Expanded text:
 moriniuriarum atrocium: qui de incendio ruina naufragio rate nave expugnata rapuisse dicuntur: et si quae similes sunt. item si res tempore periturae sunt aut actionis dies exiturus est. Liberalia quoque iudicia omni tempore finiuntur. Item in eum, qui quid nundinarum nomine adversus communem utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ad edict̾oem compellendi sunt
q̃m enum si mulł ⁊ deplorato
unus edidit. ut dubitare quis
mito de fide editõnis possit. ⁊̃t
telam adm̃istrau̾int. siłaut õs
ede debent aut uniꝰ editomi sõ¬
scribe. ¶Exigitur aut abaduer
supuacuas rõnes uł quas hit.ĩ
edi sibi postulet. uł argentaru¬

Expanded text:
ad editionem compellendi sunt. quid enim si humilis et deploratus unus edidit, ut dubitare quis merito de fide editionis possit? ut itelam administraverunt simul, aut omnes edere debent aut unius editioni subscribere. Exigitur autem ab advsupervacuas rationes vel quas habet edi sibi postulet vexandi argentar
Abbreviated transcription (Latin):
acpmmeum dandum est ui¬
dicũ ac sup̃e feciss ⁊si inscior
dño fec̃it.satis ee dñm iurare
uus pecculiarem faciat agẽta¬
riam. dñs de peculio. uł de mrẽ
nec edit insolidũ tencturs̃ is¬
si is sit qui desut argentanaz

Expanded text:
in eum dandum est iudicium, ac si ipse fecisset. sed si inscio domino fecit, satis esse dominum iurare vus peculiarem faciat argentariam, dominus de peculio vel de in rem nec edit, in solidum tenetur. Etiam is qui desiit argentariam
Abbreviated transcription (Latin):
sus ea uidicatum erit. nequis
iudicatum face n soluc debe¬
at. ne ue quis ad qͥm de eare ĩ
ius aditum erit iudicatumi
facere cogit.nuiuun.¶dem
Ratonẽ quid̾ diui marchi. a¬
amplius qͣm semel nõ eẽ dan¬
dam instrumentorũ dilat̾oe
comprehensum ẽ s utilitatis
litigantiũ grã cã cognita ⁊it̾m
dilat̾o tam ex ead quam ex ali
imꝑtiri. sol ⁊ maxime si aliqd
inopinatum emergati illo ui
cessori quo eius dari debeat. an
ũo q̃miam data ẽ ampliꝯ dari
npossit. ⁊ mag̾ est ut ⁊ ħ causa

Expanded text:
sus ea iudicatum erit ne quis iudicatum facere neue soluere debeat, neue quis ad quem de ea re in ius aditum erit iudicatum facere cogat. 7 Idemratione quidem divi Marci amplius quam semel non esse dandam instrumentorum dilationem expressum est: sed utilitatis litigantium gratia causa cognita et iterum dilatio tam ex eadem quam ex alitiri solet, et maxime si aliquid inopinatum emergat. illud vicessori quoque eius dari debeat, an vero, quia iam data est, amplius dari non possit? et magis est, ut et hic causa
Abbreviated transcription (Latin):
constitutione principum de¬
bitorcon pellere adoloscente
ad petendos sibi curatores.
Quid tamen sip̾tor decemat᷑
soluendam  peccuniam mino
rem eẽconpuisus sit adsolu¬
nam apellandum rist forre qͥ¬
ei mputet s cͥdo pretorem hũc
minorem mintegrum restitu
uoientem audinirum. noneẽ.¬
¶ Non ẽẽ so lumautem in es¬
Hiis eis succurritur. s etiam in
suenientibus. ut puta si fideui¬
ssorio nomine seulrem suam

Expanded text:
constitutione principum debitori compellere adulescentem ad petendos sibi curatores. quid tamen: si praetor decernat soluendam pecuniam minorrem esse compulsus sit ad solumputandum: nisi forte qhunc minorem in integrum restitui uolentem auditurum non esse.Non solum autem in his ei succurritur, sed etiam in interuentionibus, ut puta si fideiussorio nomin‹e› se uel rem suam
Abbreviated transcription (Latin):
x decessit non debe cum restir¬
tui neqr enim captus est eñ¬
dosibi rem ꝑ nẽciam lic mor¬
tilem. ¶ Silocupleti rem hr̃s
sit. ꝓnta predia fu̾unt que q¬
stnate pierint. in sulc existe
sunt. fuifugunt. aut decessen
sipossir minor inintegrum¬
Dis lubrico captus est adeñ
re pot̾ resticutionem minori
si adiit brditatem inquares
erant multe mortales. uł pre¬
dia urbana es autem alienũ
graue qd non prosperit. posse
uenire ut demoriantur mã¬
cipia p̾diaiant. ul qd non
apretore quis captus lit ꝓro¬
inde si ambo captisunt. u̾bi g¬
sm pomponium eius qui ac¬
cepit.et uł dilapidauit uł ꝑdid
Plane siminor aniris cum fi¬
lio familias maiore dxit. et iul
alo int̾cessent. non est ei actõ
imulier dand̾iset si ꝑindeat¬
qr ceti pexceptionem subino
uideb .s. quia ꝯmum iure inpͥ¬
orem ditorem et ei aetio resti¬
tint᷑ ħfosisoluno sit prior de¬
bitor alioquim mulier non
utetur senatus consulti aux¬

Expanded text:
x decesserit, non debere eum restitui: neque enim captus est emendo sibi rem pernecessariam, licet mortalem.Si locupleti heressit puta praedia fuerunt quae chasmate perierunt, insulae exustae sunt, serui fugerunt aut decesserusi possit minor in integrumis lubrico captus est adeundre potest restitutionem minori, si adiit hereditatem, in qua res erant multae mortales vel praedia urbana, aes autem alienum grave, quod non prospexit posse evenire, ut demoriantur mancipia, praedia ruant, vel quod non a praetore, quis captus sit: proinde si ambo capti sunt, verbi gsa secundum Pomponium eius, qui accepit et vel dilapidavit vel perdidit. Plane si minor annis cum filio familias maiore contraxerit, alio intercesserit, non est ei actio in mulierem danda, sed perinde atque ceteri per exceptionem summolicet quia communi iure in priorem debitorem ei actio restituitur. haec si soluendo sit prior debitor: alioquin mulier non utetur senatus consulti aux
Abbreviated transcription (Latin):
aprctore desidauant. megus
seuus qui dubitabat adimꝑi
las ꝑtes es pretoris neq enĩ
uenire. et recluc̾e hunc ad.ad¬
ministrationem quiꝑperam
eẽt apretore ercusatus.¬
endum aũt est non passim
minoribus subuenina cau¬
restitunonem inlulget s m¬
consuita faciitas et ita pop̃.¬

Expanded text:
praetore desiderauerant.Aetrius Seuerus quia dubitabat, ad impllas partes esse praetoris: neque enim uenire et reducere hunc ad administrationem, qui perperam esset a praetore excusatus.Sciendum est autem non passim minoribus subueniri, sed caurestitutionem indulget, sed inconsulta facilitas. et ita
Abbreviated transcription (Latin):
tucele h̾rditutoris dictau̾at.
mox est fem ut nonfinito in¬
dicio  iam eo maiore effecto.
iur respecto suasit non faci
rii toactum ut maiore eo esec¬
to lib̾aretur. neq enim extremo
inquit iudicii die uidetur solũ
deceptus hic minors: totum
hoͥstructum ut maiore eofcõ
lib̾aretur. ¶Idem tñ ꝯficetur. et
sileuior suspicio sit adu̾sam q̃¬
sidolõ se u̾satinon debe hunc
mintegrum restitui. ¶ Scio
dita cc̃ dicebatur ei quasi maior
fcũs ꝯprobassiss qd minorisi¬
biplacuit putamus tñ restitu¬
endum mindegrum initio in
qua natus ẽ. ut si captus sit re¬
stituaturet cum nondum conp¬
leu̾it et itaerit discendum am u
omento in momentum tpus
spectetur proinde et sibis sexto
natus sit siue priore siue posti¬
ore die celsus seribit nichil refe¬
nenam iobiduum pro uno

Expanded text:
tutelae heredi tutoris dictauerat: mox factum ut non finito iudicio iam eo maiore effecto uitur Respecto suasit non facilid actum, ut maiore eo facto liberaretur: neque enim extremo, inquit, iudicii die uidetur solum deceptus hic minor, sed totum hoc structum, ut maiore eo facto liberaretur. idem tamen confitetur, si leuior sit suspicio aduersarii quasi dolose uersati, non debere hunc in integrum restitui.Scio etiditate: contradicebatur ei, quasi maior factus comprobasset, quod minori sibi placuit: putauimus tamen restituendum in integrum initio insqua natus est, ut si captus sit restituatur? et cum nondum compleverit, ita erit dicendum, ut a momento in momentum tempus spectetur. proinde et si bissexto natus est, sive priore sive posteriore die Celsus scripsit nihil referre: nam id biduum pro uno
Abbreviated transcription (Latin):
se inseruitutem uenire pacia¬
tur et si precium participatus
ẽ. non solet resticui s hoc m̃i¬
to. q̃i res nec capit restitutõ¬
nemcum statum mutat¬
siin comissum incidisse uec¬
tigalis dicaturent mintegni
restitutio qd sicent accipiend
si nonon dolus ip̃ius int̾ue¬
niat alioqui cessabit resticurõ.

Expanded text:
in seruitutem uenire patiatur, id est si pretium participatus est, non solere restitui: sed hoc merito, quoniam res nec capit restitutionem cum statum mutat.Si in commissum incidisse uectigalis dicatur, erit in integrum restitutio. quod sic erit accipiendum, si non dolus ipsorum interueniat: ceterum cessabit restitutio.
Abbreviated transcription (Latin):
ex causa iudicatisolutam eire
ꝑmittendum.ideisi grande
dampnum sit minoris. ¶I
dotis quoq modo muliensb̾¬
uenitursi uitrauires primõii
uł totum pr̃imonium circum¬
scnpta indotem declir. ¶ Nũc
uidendum minoribus litru¬
quentibus. ut putasi dolo ali¬
quid minorfec̾it in re deposi
lictis minoribus non subnei
no dato confit̾i possit ne dup¬
pliteneatur. maluit negare

Expanded text:
ex causa iudicati solutam ei repermittendum, id est si grande damnum sit minoris. In dotis quoque modo mulieri subuenitur, si ultra uires patrimonii uel totum patrimonium circumscripta in dotem dedit. Nunc uidendum minoribus utruquentibus: ut puta dolo aliquid minor fecit in re depositlictis minoribus non subuenino dato confiteri possit ne dupli teneatur, maluit negare
Abbreviated transcription (Latin):
imponit. ¶⁊ De fco quesitum ẽ
ad olescendes quidamaccepit
nistrass: bñfitio principis urb̾¬
canam ꝓcurationem eratena
ad ẽptus et apud pretorem se
acura adolescencium excusau̾¬
at.absentibus eis. adoloscen¬
tes ĩntegrum ad u̾sus eum

Expanded text:
imponit.Ex facto quaesitum est: adulescentes quidam accepernistrasset, beneficio principis urbicam procurationem erat adeptus et apud praetorem se a cura adulescentium excusauerat absentibus eis: adulescentes in integ
Abbreviated transcription (Latin):
tegium resticu in t̾ fuit ẽi eius
mox prem debuit cerciorare. ñ
fec̾it cum poss qui eum eman¬
cipass: sicognouiss dicendum
leius impetrare cognitionem si

Expanded text:
tegrum: interfuit enim eius mox patrem debuerit certiorare nec fecerit cum posset: qui eum emancipasset, si cognouisset: dicendum eius impetrare cognitionem.Si
Abbreviated transcription (Latin):
autem cuut se brditati mis¬
ceat uł eam ad̾at. quam repu¬
iauit iursus restitui pot̾it. ut
se abstinant. et hoc ⁊ rescriptũ
et responsum est s qd̃ papi .ł.¬

Expanded text:
autem cum se hereditati misceat uel eam adeat quam repudiauit, rursus restitui poterit, ut se abstineat: et hoc et rescriptum et responsum est.Sed quod Papini
Abbreviated transcription (Latin):
uasi cta ambiciosa eẽ int pretatist᷑
ip̃i antem praro minoribus
rerum suarum aministrauone
ex̃ ordinem indulcint. et corũ
ure utimur ¶Siquis cum
minore contraxit᷑ et contractus
incidit. ndtempuslquo maior
efficitur. utrum mnitium specta¬
mus anfinemet placz ut esto
stitucum. siquis maior feũss
probauit qd minor gesserat

Expanded text:
uasi ambitiosa esse interpretati sunt, ipsi autem perraro minoribus rerum suarum administrationem extra ordinem indulserunt: et eodem iure utimur.Si quis cum minore contraxerit et contractus inciderit in tempus quo maior efficitur: utrum initium spectamus an finem? et placet, ut est et constitutum, si quis maior factus conprobauerit, quod minor gesserat
Abbreviated transcription (Latin):
fĩt si cogatur indotatambre ĩ
aut ut liłetur. ¶ Si nondumi
soluit. ¶Se nioluto nim̃io mͣ¬
ntus petet in eo dumtaxat ex¬
ceptom obstare de ẜx qđ mul¬

Expanded text:
fit, si cogatur indotatam uxoremaut ut liberetur, si nondum solverit. sed si soluto matrimonio maritus peteret, in eo dumtaxat exceptionem obstare debere, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uta fuiss et ab ip̃o pcinatore
repetenir non enm quan m̃¬
s quasi obrem datum nec res
secuta sit rati habitione non
int̾redente uł qd̃ fumii fac̾et
pecc ume fis ꝓcurator cum qͦ
non tin furtiagis eriam xlici

Expanded text:
uta fuisset, ab ipso procuratore repetetur: non enim quasi insed quasi ob rem datum nec res secuta sit ratihabitione non intercedente: vel quod furtum faceret pecuniae falsus procurator, cum quo non tantum furti agi, sed etiam condici
Abbreviated transcription (Latin):
secuit non fuissent ipe possit
alic̾e cam debiti integram mnłi¬
eni ad hoc solum manenteznt
ad uͥl altud debitor conpellatꝰ
NUIT Eicedat eiadictitiam act

Expanded text:
secutae non fuissent, ipse possit condicere, causa debiti integra mulieri ad hoc solum manente, ut ad nihil aliud debitor compellatur, nisi ut cedat ei condicticia act
Abbreviated transcription (Latin):
uenire ut ꝑtibus cõmutatis
cadenires eẽ extimetur. s et
in multis cet̾isrebus. nama
legionem eandem b̃ri erqua
multi de cessissent. quorum
iilocum alii subiecti eẽnt ⁊
ꝓpłm eundem hoc tp̃rputan
ꝓmanet que non euafuissi¬

Expanded text:
uenire, ut partibus commutatis eadem res esse existimaretur, sed et in multis ceteris rebus: nam et legionem eandem haberi, ex qua multi decessissent, quorum in locum alii subiecti essent: et populum eundem hoc tempore putari permaneret quae non noua fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ꝯmissi et aliis defitioni¬
bus usus. hanc omissit.pꝰ¬
reu̾ti. ad hanc deftrtionem
non pot. ¶Si lib̾tis suis te¬
sseras frumentanas. enii uo rom¬
luit cestatorq̃muis maior
pars hrditatis in prouincia
sit. tñ rome dełe fidẽiꝰ missũ
solui discendum. cum appa¬
reat id testatorem sensisse ex
gn̾e conpacionis. s et si pro¬
ponas quibus dam clarissĩs
uins argentiul auri pondo
relictum et sic sufficiens ad
buiusmodi fideiomissa rom̃
primonium. l maior pars to¬
cia sit dici oꝑtet rome esse prã
sideiꝯmissum relicta est eo so¬
cosit. discendum est non de¬
be p̾scribi ei qui petit quasi
maior pars brditatis alibi i¬
petatur eolcco. s fidei ꝯmisso
satis uidendum est satis da

Expanded text:
fideicommissi et aliis defensionibus usus hanc omisit, poreuerti ad hanc defensionem non potest. Si libertis suis tesseras frumentarias emi uoluerit, quamuis maior pars hereditatis in prouincia sit, tamen Romae debere fideicommissum solui dicendum est, cum apparet id testatorem sensisse ex genere comparationis. Sed et si proponas quibusdam clarissimis uiris argenti uel auri pondo relicta et sit sufficiens ad huiusmodi fideicommissa Romae patrimonium: licet maior pars tocia sit, dici oportet Romae esse praestandfideicommissum relicta est eo loci sit, dicendum est non debere praescribi ei qui petit, quasi maior pars hereditatis alibi petatur eo loci, sed fideicommisso s
Abbreviated transcription (Latin):
side cepit. non imq cogetur
eius nomine iudicium acci
mumanferendi paulus
sius qmuis rome ad ierur
brditatem non conpetere ĩ
eumactionem ne inpecliat᷑
legitiohoc uumest. ẜ nec le¬
gatariis daturactio ẜ nisisa¬
tis det mittuntur inipossess¬

Expanded text:
coeperit, non inique cogetur eius nomine iudicium accipmum auferendi. 26 Paulusquamuis Romae adierit hereditatem, non competere in eum actionem, ne impediatur legatio, et hoc uerum est. sed nec legatariis datur actio, sed nisi satisdet, mittuntur in possess
Abbreviated transcription (Latin):
plitus est. neq ab eo qui ius
dandorum iudic̾ h̃t. datus
est.:nec ex ꝯpromisso sumꝑ¬
tus uł ex aliqua lege ꝯ firm̃¬
tus est iudex eẽ nõn potuit
Dn numq̃m soledem
nominatim uice arbitrida¬
re. qd̾ raro et nonnisire ur

Expanded text:
itus est neque ab eo qui ius dandorum iudicum habet datus est nec ex compromisso sumptus uel ex aliqua lege confirmatus est, iudex esse non potuitnnumquam solent nominatim uice arbitri dare: quod raro et non nisi re ur
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. foret ut eius iõne nos
ip̃i non eidem eẽmus qui a¬
hinc anno fuissemus pro¬
pter qd̃ ut philoso phidic̾¬
ent ex quibus ꝑticulis mi¬
nints consistemumus.
hec cotidie ex nrõ corpore
decedent. alieq extrin secus
in eanun locum accedent.

Expanded text:
fieri, fore ut ex eius ratione nos ipsi non idem essemus qui abhinc anno fuissemus, pr‹op›terea quod, ut philosophi dicerent, ex quibus particulis minimis constiteremus, ha‹e› cottidie ex nostro corpore decederent aliaeque extrinsecus in earum locum accederent.
Abbreviated transcription (French):
presoris eognosc̾e. aliqum¬
illusoriaenint huinsmodi
eclicta et decta p̾torum. Ma¬
¶ Marc ellus notat si ꝑ dolũ
sciens falso aliquid allega
pro batum extimo de be iud¬
Ricem querelani rei admit¬
te. ¶ Anuus notat siant n

Expanded text:
noscere: alioquin lusoria erunt huiusmodi edicta et decreta praetorum. Marcellus notat: si per dolum sciens falso aliquid allegauadprobatum, existimo debere iudicem querellam rei admittere. Paulus notat: si autem
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicare iussus est etiamde
re maiori iudicare põt. Si in¬
ter ligatores conueniat
Cumĩ ab sentem defende uel¬
lem iudicium mortuo iami
eo accepiet ꝯdempnatus so¬
lini.quesitũ est an br̃s lib̾are.
Item que acc̃o mͥ adu̾sus eũ
defensorem eius accipituti
nuitum eẽ et ideo b̾rdem nõ
lib̾in deffensorem autem
sñ gesto ei actioncmnͣ conpe¬
t̾e adu̾sus b̾rdem qd sane ex̃¬
ceptione dolimali tũi se pos

Expanded text:
iudre maiori iudicare potest, si inter litigatores conveniat. Cum absentem defendere vellem, iudicium mortuo iam eo accepi et condemnatus solvi: quaesitum est an heres liberaretur, item quae actio mihi adversus eum defensorem eius accipitur, nullum esse et ideo heredem non liberari: defensorem autem,tamen gestorum ei actionem competere adversus heredem: qui sane exceptione doli mali tueri se pos
Abbreviated transcription (Latin):
ere alieno siin ea ꝓuincia uͥ
fidei ꝯmissum pet̾itur plus
eẽt enis auenis anquasi m̃¬
ior pars alibi eẽt p̾scriptior
locum hit. s ⁊ hic placuit nl
face ens alieni nom̃ cumn

Expanded text:
ere alieno: si in ea prouincia, ubi fideicommissum petitur, plus esset aeris alieni, an quasi maior pars alibi esset, praescriptio locum haberet. sed et hic placuit nihil facere aeris alieni nomen, cum
Abbreviated transcription (Latin):
et. dicit sc priuiłium hr̃e sui
uidicis q̃ranpossit lixe ab
co iudice ap̃quem res int̾
petitorem emptorem cepta
est ad suum iudicem renocͣ¬
re. paulus .R. uenclitorem
emptoris iudicem sequi so¬
lere. ¶Iudices ap̾side dat
solent etiam inprsuccessoꝵ¬

Expanded text:
et, dicit se priuilegium habere sui iudicis: quaeritur, an possit litem ab eo iudice, apud quem res inter petitorem et emptorem coepta est, ad suum iudicem reuocare. Paulus respondit uenditorem emptoris iudicem sequi solere. Iudices a praeside dati solent etiam in tempus successo
Abbreviated transcription (Latin):
detur. quem alta pars nomi¬
natim petit ideñ inĩq exe
eẽ dius adria. rescrip sit ni
si sp̃aliter apricipe adicun¬
diam petiti iudicis respiciẽ¬

Expanded text:
detur quem altera pars nominatim petat: id enim iniqui exempli esse diuus Hadrianus rescripsit: nisi hoc specialiter a principe ad uerecundiam petiti iudicis respicie
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ uimimꝑiimisicut p̃¬
fectus urbis rome cetiq m̃
gistratus. ¶Ron autemõs
uidices danpossunt ab his
qui iudicis dandiius habea¬
ant. quidam lege in peliuntur
neiudices sint. quidam mo¬
cium s quia receptum est un¬

Expanded text:
propter uim imperii, sicut praefectus urbi ceterique Romae magistratus. Non autem omnes iudices dari possunt ab his qui iudicis dandi ius habent: quidam enim lege impediuntur ne iudices sint, quidam cium, sed quia receptum est u
Abbreviated transcription (Latin):
i accepiumest semel iudi
querit. imusq eorum iud¬
itio egerit non erunt ueni
totam rem que inpriore ni¬
ditio fuit. decluctam ee. nec
quisquam alienam action¬
em inindicum iupito eoh¬
erede pduce pot. ¶Lpianus
Iuider cuicta tpra prestita
erat decessunt.et attus inło¬
cum eius datus fuit tanta
magratus nominatim ħ in
sequentis datione non expse

Expanded text:
i acceptum est semel iudicquerit unusque eorum iudicio egerit, non erit uerum totam rem quae in priore iudicio fuerit deductam esse: nec enim quisquam alienam actionem in iudicium inuito coherede iudex, cui certa tempora praestita erant, decesserit et alius in locum eius datus fuerit, tanta magistratus nominatim hoc in sequentis datione non expre
Abbreviated transcription (Latin):
do presentia uł sciencia udi¬
Onquicquio iudicis pote sta¬
ti ꝑmititur id subicit uiris
nccitati. ¶ Iuder siquidad u¬
sus legis pceꝑtum iudicando
peccunie uenit siagat aliqͥs
ad int̾ponendam cnitione
ex iusta causa ꝯ demꝑnatio

Expanded text:
do praesentia vel scientia iudion quidquid iudicis potestati permittitur, id subicitur iuris necessitati. Iudex si quid aduersus legis praeceptum in iudicando pecuniae uenit, si agat aliquis ad interponendam cautionem, ex iusta causa condemnatio
Abbreviated transcription (Latin):
incrasit. ip̃e autem forte io
une fraudem pacratur et ege¬
stute rome laboret mnaticulo
suo recepto quĩ ad sumpmr¬
ci pat̾ destinasut et fin sena ge¬
torem ee filuumfa. qiipatrẽ.¬

Expanded text:
incia sit, ipse autem forte Romune fraudem patiatur et egestate Romae laboret uiaticulo suo non recepto, quod ad sumptum pater ei destinauerat. et finge senatorem e
Abbreviated transcription (Latin):
se qui euisat siquis abeo qui
tabnas ul officinas ẽtoloco
conductas huit meacausa
est ut ulic conueniatur qd
gnagis habet ronemalamu̾
sic uenit ut ꝯfestim discedt
quasi auiatore emptis uła
quot locis quis nauigat.l
iterfaciens delegatus est.
tot locis se defende. At siquo
ꝯstitutum non dicouirede¬
micilii. s tab̾nam. ꝑgulam
orreum armnarium officis¬

Expanded text:
sequi eius? at si quis ab eo qui tabernam uel officinam certo loci conductam habuit, in ea causa est ut illic conueniatur: quod magis habet rationem. nam ubi sic uenit ut confestim discedat, quasi a uiatore emptis, uel quot locis quis nauigans uel iter faciens delatus est, tot locis se defendi. at si quo constitit, non dico iure domicilii, sed tabernulam pergulam horreum armarium offici
Abbreviated transcription (Latin):
autem uitinum admicte ins
possonẽ s et sid ies accionis
erituraerunt. causa cognita
idu̾sus cum iudicium pre¬
tor dare debet. utlis ꝯteste᷑
us eet rencto uno filio et ur
postea unus filius natus si
quia pot̾ant plures nasci ł q̃
tam peti debuisse quia mc̃tu
ẽet. antres nasc̾entur. nec rer
naturam intuendam in qua
omiac̾ta eent cumfutura i¬

Expanded text:
e in possessionem. Sed et si dies actionis exitura erit, causa cognita aduersus eum iudicium praetor dare debet, ut lis contestus esset relicto uno filio et uxopostea unus filius natus sit, quia poterant plures nasci: cum ptam peti debuisse, quia incertum esset an tres nascerentur: nec rerum naturam intuendam, in qua omnia certa essent, cum futura
Abbreviated transcription (Latin):
Ul. atem in bredem iudic¬
uł ex ꝑte fec̃it alius ndexi
datus oꝑam possit dare mui¬
taricum posse uibet pͥtor.
her si forte eccupatione aliq
iudicemnon paciatur opa
offitiodare ancitẽte infirmi

Expanded text:
us autem in heredem iudicuel ex parte fecerit, alius iudex datus operam possit dare, mutari eum iubet praetor: hoc est si forte occupatio aliqua iudicem non patiatur operam iudicio dare, incidente infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
qui distulit s quilitireuenci¬
aunit intotum desist̾e. est de
negocio abstine qd̃ calumpn¬
undianimo instituat. p̃lane
siquis cognita reuritate sun
negocium desẽuit nolens in

Expanded text:
qui distulit, sed qui liti renuntiauit in totum: desistere enim est de negotio abstinere, quod calumniandi animo instituerat. plane si quis cognita rei ueritate suum negotium deseruerit nolens in
Abbreviated transcription (Latin):
tũsi miuriam suam ꝑsequẽ¬
tui uł fuitumul dampiiu.
qd̾tuc passisunt. alioquin ut
aul. elegant̾ ait aut inpune
contumeliis et daminis af
sos iurisdictoni dumse uly¬
¶Qu ol ni ꝯstitit inea eum
ee causa ut domum reuoc.
de bebir cau̾ iniudicio sistist̃¬
tuente pretore inquemdi¬
em pro mittit. ¶ S utrum
eo dent. ¶ In om̃ibus aũt
inquibus protelatur amoĩ¬
tio hoc proc ede sine tp̃rali dꝙ¬
no creclitoris oportet ¶hĩ
datur multe discende in ius
quibus publice iudicium
est. et non aliis nisihor spa¬

Expanded text:
si iniuriam suam persequantur uel furtum uel damnum quod nunc passi sunt: alioquin, ut et Iulianus eleganter ait, aut impune contumeliis et damnis adfisos iurisdictioni, dum se uiquod si constiterit in ea eum esse causa, ut domum revocet, debebit cavere in iudicio sisti, statuente praetore in quem diem promittat. sed utrum eo dent. In omnibus autem, in quibus protelatur admonitio, hoc procedere sine temporali damno creditorum oportet. His datur multae dicendae ius, quibus publice iudicium est, et non aliis: nisi hoc sp
Abbreviated transcription (Latin):
uentõi si ualere ꝓpe enim indo¬
ratam mulierẽ hoc pacco ficri
Set ita distingitur ut si quidẽ
fundu in dotem ded̾it mułr
ita ut maritus frucia redd̾et
non eẽt ratum pactu ¶
to dederit. ¶Quod si conuẽis
ut fundus uł fruccus fieret do¬
talis. s ut fructus papet ⁊ doti
futuits cogendum dedote ac¬
toc fructus reddere. ert igitur
nsuris que ex fructib collecus
et in sortem redactis pcipi pos
sit data. ut si obhoc ei maiorẽ
dotem mulier dedit quia frus¬
tus nolebat eẽ dotis contepto
marito ca peccina q̃ ex usuris
redditum colligitur posse di¬
ciconuentõm i alere nec enĩ
ur̃ sterił esse dos ¶ Finge eni¬
quadragena anmia eẽ reddi

Expanded text:
enim indotatam mulierem hoc pacto fieri. sed ita distinguit, ut, si quidem fundum in dotem dederit mulier ita, ut maritus fructus redderet, non esse ratum pactum: ito dedit. quod si conuenissut fundus uel fructus fieret dotalis, sed ut fructus perciperet dotis futuros, cogendum de dote actione fructus reddere. erunt igitur usuris, quae ex fructibus collectis et in sortem redactis percipi posit data, ut, si ob hoc ei maiorem dotem mulier dedit, quia fructus uolebat esse dotis contento marito ea pecunia quae ex usuris redituum colligitur, posse dici conuentionem ualere: nec enim uidetur sterilis esse dos. finge quadragena annua esse redi
Abbreviated transcription (Latin):
dare debere ac simt᷑ se et iur nõ
conuẽiss ut hec m̾cedes si alm̃i¬
torũ noĩe darent᷑ c̃ furtm̃. sit ut
quodã modo datcẽs int̾ uir ⁊m
orem confurm̃tur. Nam qui am¬
mi noic datur spẽs est don atio¬

Expanded text:
 debere 'ac si inter se et uirum non conuenisset, ut hae mercedes sibi alimentorum nomine darentur', cum futurum sit, ut quodammodo donationes inter uirum et uxorem confirmentur: nam quod annui nomine datur, species est donatio
Abbreviated transcription (Latin):
alia aduoluntate ꝑtinet. ut
ut muner de doie ꝑmissa se al¬
aret donce npserit dos. ib ca
non petatur añ ccitam sinma
iro prẽt et ab eo alatur et is
uoluntas cõtrabenciũ seruat
petat non indorata cr mulicr¬
Si mulier pacra sit. nc ampli
qm pars dumdia dons ase pe¬
tatur cum penam stipulata sit.
mcla ait alitrutro cam contep
dam eẽ exceptorm. ¶Si fundo¬
sit mułr ut qͣnto plus ueme¬
rit im dotẽ sit. inela ait id ser¬
nand̾ ẽ ex contrano comeni ⁊
possit ut si minoris uenĩt mu¬
lier ie a debcar. ¶apacta sit
mulier ut sine ꝑluns sinc nino¬

Expanded text:
alia ad uoluntatem pertinent, ut mulier dote promissa se alat et donec nupta sit do ab ea non petatur, aut certam summam uiro praestet et ab eo alatur, et his uoluntas contrahentium seruatpetatur, indotata erit mulier.Si mulier pacta sit, ne amplius quam pars dimidia dotis a se petatur et poenam stipulata sit, Mela ait alterutro eam contentdam ei exceptionem.Si fundosit mulier, ut, quanto pluris uenierit, id in dote sit, Mela ait seruandum, cum et ex contrario conuenire possit, ut, si minoris uenierit, ipsa debeat. Si pacta sit mulier, ut, siue pluris siue mino
Abbreviated transcription (Latin):
sinc filia siue solum agatur sũ
adinuita filic ꝑsona ei solino¬
cebit et ꝓderit paccum comiẽ¬
tum nec si sola filia agaturn
filia sola pacca fuuit quo pac¬
to melior condicioptis fiet ꝓ¬
derit ⁊ pãtri quam ꝑfiliam¬

Expanded text:
sine filia, siue solus agat siue adiuncta filiae persona, ei soli nocebit et proderit pactum conuentum nec, si sola filia aget, neqfilia sola pacta fuerit, quo pacto melior condicio patris fiet, proderit et patri, quoniam per filiam
Abbreviated transcription (Latin):
est comietu cum utroq gn̾ũ
facere. ¶Quamꝙ̃ mitio doti
dande legem quam uclit eti¬
amcirca psonam muliens
is qui dat dicere possit. ¶Si
uero post datam dotem paᷤᷤ¬
cisci uelit utriusq ꝑsona in

Expanded text:
 conuentum cum utroque generum facere, quamquam initio dotis dandae legem quam uelit etiam citra personam mulieris is qui dat dicere possit. si uero post datam pacisci uelit, utriusque persona in
Abbreviated transcription (Latin):
bres queq donatas uł amota
uł impensas ftas tuc facca ꝑa¬
ctio ualebit .i. pr diuortiũ. ¶
amuliere neue apatre dos peta¬
tur hes no he̾bit erceptõe ¶s
si conuer̾nt ne manente ma¬
trimoio muopatce petatur ⁊
morruo pre statim erigitur et
si nõ pecietit maritus tenebr
huiꝯ culpe noie. sidos erigipo¬

Expanded text:
res quoque donatas uel amotas uel impensas factas tunc facta pactio ualebit, id est post diuortium.Si a muliere neue a patre dos petatur, heres non habebit exceptionem. sed si conuenerit, ne manente matrimonio uiuo patre petatur, mortuo patre statim exigitur, et, si non petierit maritus, tenebitur huius culpae nomine, si dos exigi po
Abbreviated transcription (Latin):
idamfundum dotis cã abirx¬
re sua accepat int̾q cos con¬
ueiat ut mercedis eiꝯ fundi
tur urori anum noĩe daret de¬
inde cum fundũ uir mri muli¬
eris certa pensatcẽ colendum

Expanded text:
idam fundum dotis causa ab uxore sua acceperat interque eos conuenerat, ut mercedes eius fundi uir uxori annui nomine daret: deinde eum fundum uir matri mulieris certa pensione colendum
Abbreviated transcription (Latin):
ageretur patrum tale consua
iculo eiuus nomen debitoris q̃
ei dotem ꝑmisit. ¶nam ⁊ ut
sit dos piculo mulicris pasciꝰ¬
ci cum probat ⁊ ꝑcoiectum ut

Expanded text:
ageretur, pactum non est ericulo eius nomen debitoris qui ei dotem promisit: nam et ut sit dos periculo mulieris, pacisci eum
Abbreviated transcription (Latin):
llitur cclitor Nͥ quis dicat ĩo
xcssisse donauqd̃. mnicus ert
editoris is cur donabatur qd si
bulis emptõ mꝯsensisse md̃¬
bitur ñ manfeste apparrat d¬
ceptum ẽẽs qd̾ obsuari or et
sisine scripus ꝯsenẜit. ¶ Sid¬
bitorixessum sit. et ħ̃rs eĩus
intelłe̾it ẽditor s recte nenisseͣ¬

Expanded text:
lletur creditor, nisi si quis dicat ideo concessisse donari, quod amicus erat creditori is cui donabatur. Quod si bulis emptionis, consensisse uidetur, nisi manifeste appareat deceptum esse. quod obseruari oportet et si sine scriptis consenserit. Si debitori concessum sit et heres eius intellexit creditor. sed recte uenisse
Abbreviated transcription (Latin):
it ꝯessit c̾chitor uende. dicen¬
dum ẽ nose eiexceptons sim
traaunum aut bienmum ꝯsen¬
ẜit c̃clitoruende post ħ tpũs uẽ¬
dendo non au. fert pignus c̾cli¬
tori. ¶ Sic̾cditorypõthecaria
usus apossessor e litis estima¬
tõnez ꝯsequutus fu̾it. et adebi¬
torepetat debitum puto doli
did̃. quibus pignori an de cła
noris ex tinctusit. ac ꝑhius
solum emptõnis apud ambos
nis iure ꝑtin̾eet cum ꝯsensu
mutuo uenelitom &cusse ꝓpo¬
nantur.inuicem pignoratici¬
am acõmeos non habe. ¶Ti¬
sub pignore fundi decłat. qui
fund̾ cumẽẽt rei .p. añobliga

Expanded text:
e, dicendum est nocere ei exceptionem. Sed si intra annum aut biennium consenserit creditor uendere, post hoc tempus uendendo non aufert pignus creditori. Si creditor hypothecaria usus a possessore litis aestimationem consecutus fuerit et a debitore petat debitum, puto doli didit, quibus pignori ante dedernoris exstinctum sit ac per hoc ius solum emptionis apud ambos nis iure pertinere: cum consensum mutuo uenditioni dedisse proponantur, inuicem pigneraticiam actionem eos non habere. Tisub pignore fundi dederat: qui fundus cum esset rei publica
Abbreviated transcription (Latin):
Ueius titius cumẽet uxori.a¬
sue gaieseie debitor dsubpig
pͥdia cum uxore sua seie septitie
ꝯmuis filie nonnẽ sempnio
mantoeius futuro indo̾tem
decuit. postea defuncto luciotitõ
septicia filia abstinuit se bro
p̾cliorum gaiam seiam que ⁊
uiro ꝓfilia ꝯmumindotem ea

Expanded text:
ucius Titius cum esset uxori Gaiae Seiae debitor sub pigm, eadem praedia cum uxore sua Seiae Septiciae communis filiae nomine Sempronio marito eius futuro in dotem dedit: postea defuncto Lucio Titio Septicia filia abstinuit se herepraediorum Gaiam Seiam, quae uiro pro filia communi in dotem ea
Abbreviated transcription (Latin):
tre belliano. ¶Sipcurator de¬
bitoris inrem suam sit. non
puto dubitan deb̃e quin ꝑa¬
ctum uoceat c̃clitori¶temsi
apr̃e c̾clitoris ꝓeuratorinre
suam extit̾it pasciscendo muit¬
ilem sibi faciet y pothecan.a
actõm intm̃ ut putem recte
dici et litis dius hoc cau nocc
lãt exceptõm si conuent ne

Expanded text:
rebelliano. Si procurator debitoris in rem suam sit, non puto dubitari debere, quin pactum noceat creditori. itemque si a parte creditoris procurator in rem suam exstiterit, paciscendo inutilem sibi faciet hypothecariam actionem, in tantum, ut putem recte dici et dominis litis hoc casu nocere hanc exceptionem. Si conuenerit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
trãsilate ad pͥsens ipũs. ut pos¬
sit ẽclitor reꝑlicatomitolimali
obice. ¶ Illud uideamus si
tius debitor uo luntate cchitoris
si uendicht memio uł ei. aquo
menius em̾uit. et posteamemꝰ¬
ntob̾rs extit̾it et c̾cditor abeo
petat quiuiris niris sit. s ini¬
quu ẽ auffem eirem accutore
qui non successiomis nire. s
auomĩo remi nactus ẽ pot̾ tñ

Expanded text:
translata ad praesens tempus, ut possit creditor replicationem doli mali obicere. Illud uideamus, si Titius debitor uoluntate creditoris sui uendiderit Maeuio uel ei, a quo Maeuius emerit, et postea Ms exstiterit et creditor ab eo petat, quid iuris sit. sed iniquum est auferri ei rem a creditore, qui non successionis iure sed alio modo rem nactus est. potest tamen
Abbreviated transcription (Latin):
seu siy̾cum ꝓ pactõne accipiã
tor d̾sida si tn efectus sit secutꝰ
Supauacnum ẽ ede agrum spã¬
lit̾ ypothece danum ꝑmissu c̾di¬
toris uenisse supe remdnto poᷤ
sid̾ at. nͥ qd pot̾ fien. ut debitor ꝑ¬
missucditoris uendid̾it dem̃
postea  bon. afide redemt ab eo¬

Expanded text:
etium pro pactione accipiant, tor desiderat, si tamen effectus sit secutusSuperuacuum est quaerere agrum specialiter hypothecae datum permissu creditoris uenisse, si ipse debitor rem possideat: nisi quod potest fieri, ut debitor permissu creditoris uendiderit, deinde postea bona fide redemerit ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
cuinonest locus pignore lib̾¬
ando. ¶Lefensor absentis c¬
autom iudicatum solui p̾sti¬
tit indũ iditio posteatrãs¬
lato fidenissorobrem iucdica
diem meliorem olitõmnue¬
niss fu̾it q tradita. et forte em¬
ptor añqͣui melior conclitõ os¬
locus eẽ. et magis est ne de
uł donz. uł indotez drdicendũ
enit pignus lib̾an. ñsalua cã
pignoris sui ꝯsensi ret s supẽ¬

Expanded text:
cui non est locus in pignore liberando. Defensor absentis cautionem iudicatum solui praestitit: in dominum iudicio postea translato fideiussores ob rem iudicadiem meliorem condicionem inuenisset, fueritque tradita et forte emptor, antequam melior condicio oflocus esse? et magis est, ne desuel donet uel in dotem det, dicendum erit pignus liberari, nisi salua causa pignoris sui consensit
Abbreviated transcription (Latin):
cumuenit departe ꝓ indiurso
alienanca. sic̾ta resẽ que ueĩt
pot̾clici dereliqua paite abim¬
no agi oport̾e necobstat exce
cumsocio nonunqz eamꝑtem
c̾cutori obligatamẽe quc ei
obtingit qui pignorideclit s
utrius pars ꝓmdĩso ꝓpie di

Expanded text:
conuenit de parte pro indiuiso alienanda, si certa res est quae uenit, potest dici de reliqua parte ab initio agi oportere nec obstat excepcum socio non utique eam partem creditori obligatam esse, quae ei obtingit qui pignori dedit, sed utriusque pars pro indi
Abbreviated transcription (Latin):
cus substiantur in ea qͣntita¬
te q̃ni supiori ex solum futrũt
igitur quidic̾ent. hͥ quoq t̾rii
creditorem pociorem ẽẽ debe̾ mͥ
nec aquaqͣm hoc iustum ẽẽ ii¬
debatur pone prima ẽclitrice
iuditio ꝯuenisse t̾ciran c̾diro¬
rem et exceptõm alione quo
quonio at̾rioseꝑatãt nũquidi
ad u̾sus turbonem qui scdõ loco
c̃idut t̾cius c̾clitor qui primã
uiciexceptone remudicate uti
pot̾it aut ꝯͣsipost primum in¬
cclitor t̾rio obtinu̾t pot̾it utu
exceptone rei iudi cate adu̾sus
primam cditricem nullom̃o
ut o piñõ sĩgitur nec c̃ditort̾c¬
us ẽditor successit in locumei
ius alii cͥditoriintegrum reli¬

Expanded text:
eius substituitur in ea quantitate, quam superiori exsoluit: fuerunt igitur qui dicerent hic quoque tertium creditorem potiorem esse debere. mihi nequaquam hoc iustum esse uidebatur. pone primam creditricem iudicio conuenisse tertium creditorem et exceptione alioue quo modo a tertio superatam: numquid aduersus Turbonem, qui secundo loco crediderat, tertius creditor, qui primam uicit, exception‹e› rei iudicatae uti potest? aut contra si post primum icreditor tertium optinuerit, poterit uti exceptione rei iudicatae aduersus primam creditricem? nullo modo, ut opinor. igitur nec tertius creditor successit in eius locum ius alii creditori integrum reli
Abbreviated transcription (Latin):
ac si soluta sit peccuma prioric¬
ditori quentur et recte puto hoc
qui sine ypotheta c̾lidit. post se¬
cundum quiutrumq fecit. ipẽ
ypothecam accepit sinedubio
postior inypotheca. uñsi de ypo¬
ꝯuenit. ¶ Sudembis  ante¬

Expanded text:
ac si soluta sit pecunia priori creditori, quaeritur. et recte puto hocqui sine hypotheca credidit, post secundum, qui utrumque fecit, ipse hypothecam accepit, sine dubio posterior in hypotheca esnuenit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ulierindotem dedit. dem.
tum. et testam̃tomantum et
ubos ex eonatos. Itemexalio
dumuenit. quero ansiistus
possessor. eiofferat ꝯpeliencꝰ
sit ius nomĩis cede R. posse ⁊

Expanded text:
ulier in dotem dedit marito tum et testamento maritum et liberos ex eo natos, item ex alio dum venit: quaero, an, si ei iustus possessor offerat, compellendus sit ius nominis cedere. respondi
Abbreviated transcription (Latin):
reiquetibi pignoridata eẽt
ordine ẽcdit. amcaxis sequens
ẽc̃ ut sems pociorsit meo qd̾i
amplius ẽ nupignore. et ob¬
lata adco primo ordine sũma¬
ẽclitausurarum que eius post¬
ponatur pͥmus c̾ditio insinnã
qͣm postea eidemẽctidit debito
Iclus scre obsũmam qũa ex
tutela ci octempnatus eratob¬
ligauit pignori omia bona su
que hebat et que habiturns ẽẽt.¬
mampignorieienes suas omi
obligauit et intulit seie ꝑrez
debinet reniquarsimiam nona¬
tone fca eidemꝓmisit in qua
rebus quas titius tp̃r prioris
obligatõmis hũitatem in his
rebus quas post priorem ob¬
ligom. ad quisiut donet uni¬
u̾sum sinum debeitum ꝯsequa¬
morum c̾ctitor sub pignore la¬
fuit obquorum pentr̃es aliq¬
uot annis non solutas ꝓcura¬
tor exactõm p̾positus ad lapi¬
dum uendĩom offinsiumi ex¬
tendit quesitum ẽ aniure pi¬
gnoris eos c̾clitor retin̾e possut¬

Expanded text:
rei, quae tibi pignori data esset, ordine creditam. dixi consequens esse, ut Seius potior sit in eo quod amplius est in pignore, et oblata ab eo summa primo ordine credita usurarumque eius postponatur primus creditor in summam, quam postea eidem, debitoius Seiae ob summam, qua ex tutela ei condemnatus erat, obligauit pignori omnia bona sua quae habebat quaeque habiturus essetm pignori ei res suas omnes obligauit: et intulit Seiae partem debiti et reliquam summam nouatione facta eidem promisit, in qua rebus, quas Titius tempore prioris obligationis habuit, item in his rebus, quas post priorem obligationem adquisiit, donec uniuersum debitum suum consequamorum credit‹u›r sub pignore lafuit, ob quorum pensiones aliquot annis non solutas procurator exactioni praepositus ad lapidum uenditionem officium suum extendit: quaesitum est, an iure pignoris eos creditor retinere possit
Abbreviated transcription (Latin):
ignoris ypothece ne nomine
priorẽdituro uenoiez ypothe¬
caria actõne. et ule excipiat si
non ꝯuenit ut sibires sit obli¬
gata. hic in mod sup̃ relatum re¬
plicabit.szsicut alio possessore
c̃ditor sc̃clus agat recte aget.
et adiudican eipotit ypothecͣ
ut tñ prior cum eo agendo au¬
ferat ei rem. ¶Siquemnon

Expanded text:
pothecaeue nomine prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem. Si quon
Abbreviated transcription (Latin):
abonñ possore eamauferre po¬
tit p̾t̾ pͥorem ẽditorem et qui
abeo emit. ¶ Atio mutuatus
pactus ẽ cumillo ut ei p̾cdium
suum pignori y pothece ue ẽẽt
dem̃mutatus est peccuniam
amenio. et pactus ẽcum eont
solu̾ies et pascisit tecum ut idẽ
pclium pignori eir pothece ue
ignora sua distrahi ꝑmittitad
hut pͥoripeccuna ex soluta in
aliuo ꝑignus priori suc cedat

Expanded text:
ab omni possessore eam auferre poterit praeter priorem creditorem et qui ab eo emit. A Titio mutuatus pactus est cum illo, ut ei praedium suum pignori hypothecaeue esset: deinde mutuatus est pecuniam a Maeuio et pactus est cum eo, ut, solueres, et paciscitur tecum, ut idem praedium ei pignori hypothecaeueignora sua distrahi permittit ad hoc, ut priori pecunia soluta in aliud pignus priori succedat
Abbreviated transcription (Latin):
stiofẽi agitanda. quid uit̾ eas
actum sit. utrum ut disceclat
abypotheca intotumcum pͥor
cumcesẜit alituro alii obliga¬
riypothecamant᷑ ut ordo ẜuetꝰ¬

Expanded text:
stio agitanda, quid inter eos actum sit, utrum, ut discedatur ab hypotheca in totum, prior concessit creditor alii obligari hypothecam, an ut ordo se
Abbreviated transcription (Latin):
eadem pignora postea cumaliis
accepit et suũ locum eum suc¬
cecłe. s siscels non offerat pecc¬
uniam posse poremuend̾e ut
primamtĩ peccunam expen¬
samferat.nonetiam qͣmpostea
natione c̾dito accepit ħ ẜo resti¬
tuat. ¶Sciendum ẽ scđo cre¬
diciori remtem et̃ in nito debi¬
toretam insuum debitum qͣm
inprimi debitori ẽcutoris et¬
musuras suas et quas p̾mo c̃¬
ditori solums tũ uisurarumqͣs¬

Expanded text:
eadem pignora ‹cum› aliis accepit, in suum locum eum succedere: sed si secundus non offerat pecuniam, posse priorem uendere, ut primam tantum pecuniam expensam ferat, non etiam quam posteaiore credito accepit, hoc secundo restituat. Sciendum est secundo creditori rem teneri etiam inuito debitore tam in suum debitum quam in primi creditoris et in usuras suas et quas primo creditori soluit: sed tamen usurarum
Abbreviated transcription (Latin):
it sit res obligatalicet ad hoc
postea accep̃ pot̾aenim lic añ
te alius c̾clidit et accepit ean¬
demypothecam. timc de iñp̾oris
stipulatõnis existet xitio ut
pociorsit qui postea ẽdidiss. s¬

Expanded text:
it, sit res obligata, licet ab hoc postea accepit: poterat enim, licet ante te alius credidit pure et accepit eandem hypothecam, tunc deinde priori‹s› stipulationis exsistat condicio, ut potior sit qui postea credidisset. s
Abbreviated transcription (Latin):
Bremsuam ꝓcurator datus pꝰ
litis ꝯtestatonem si inincem
ꝯueniaturmutua equitate ꝯ¬
pensationis utetur. ¶ Trediror
conpensare non coguur qd̾ al¬
ii qͣm debutorisuo debet q̃mius
c̾ditor eius ꝓeo qui conuen¬
tur obdebitum ꝓpriumuelit
conpensare. ¶dem.

Expanded text:
rem suam procurator datus post litis contestationem, si uice mutua conueniatur, aequitate compensationis utetur. Creditor compensare non cogitur quod alii quam debitori suo debet, quamuis creditor eius pro eo, qui conuenitur ob debitum proprium, uelit compensare.
Abbreviated transcription (Latin):
debitor alti h̾rdum obligatus
nult. ꝯpensa qd̾ abalio debetur.
non audietur. ¶Cum intrai
diem ad iudicaturecutõnem
datumaudicatus titioagit cũ
eodem titio qui et ip̃e post die
illiuidicatus ẽꝯ pensatõ ad mi¬
iteturaliud ẽ enim diemoblꝰ¬
igatõnis nonuenisse. auudr¬

Expanded text:
debitor alteri heredum obligatus uult compensare quod ab alio debetur, non audietur. Cum intra diem ad iudicati exsecutionem datum iudicatus Titio agit cum eodem Titio, qui et ipse pridem illi iudicatus est, compensatio admittetur: aliud est enim diem obligationis non uenisse, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
Eccumam c̾to loco atino da
nstipulatus sũas petit ame.
qͣm ei debeo peccumam. que¬
ro an hoc quor ꝯpensandum ⁊¬
sit. qͣnti mea int̾ fuit c̾to loco
peccuniam qmẽto loco ꝓmi¬

Expanded text:
ecuniam certo loco a Titio dari stipulatus sum: is petit a me quam ei debeo pecuniam: quaero, an hoc quoque pensandum sit, quanti mea interfuit certo loco pecuniam, quam certo loco p
Abbreviated transcription (Latin):
uicem eẽ obligatos ip̃o iure
tertantam negligenciamer
uid̾i et ip̃o uire iniucem liba¬
ri. Siquis igitur opensare po¬
tens solu̾it dliẽe pot̾it quasũ
debito soluto. ¶Quociens
ex malefitio orturactõ ut pu¬
taer causa furtina cetorq ni
lefitiorum. side care peccunia¬

Expanded text:
uicem esse obligatos ipso iure ter tantam neglegentiam uideri et ipso iure inuicem liberationem. Si quis igitur compensare potens soluerit, condicere poterit quasi indebito soluto. Quotiens ex maleficio oritur actio, ut puta ex causa furtiua ceterorumque maleficiorum, si de ea pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
sens fac̾e. tu nomie eius ger¬
ras. usutiuenales nouitios
ex ea re secutum fuit te sequi¬
turlucrum nõ ab sente̾. ꝙ si i
quibusdam lucrũ fem fint m
quibustam. dapnum cõpẽsa¬
re lucrum cũ dapnod. ¶¬
Uccessori eius eniꝰ fuert nego¬
cia. qui ap̾ hostes decessit ħ ac
si simiłr ent danda actõ. sicut
aũt in negocus uiuorũ gestis
suffic̃ utiłr negociũ gestum. i
ta in bonis mortuorũ l diñ¬

Expanded text:
sens facere, tu nomine eius geras: ueluti uenales nouicios ex ea re secutum fuerit, te sequetur, lucrum uero absentem: quod si in quibusdam lucrum factum fuerit, in quibusdam damnum, absens pensare lucrum cum damno uccessori eius, fuerunt negotia, qui apud hostes decessit, haec si, similiter erit danda actio.Sicut autem in negotiis uiuorum gestis sufficit utiliter negotium gestum, ita et in bonis mortuorum, li
Abbreviated transcription (Latin):
relam excludat nisi fortehz
filius sinon fuit in potestat¬
em apre br̃s institutus omit
tit brditatem et ad substit¬
ucum transmmitens querelã
mofficiosi institicuet uł ab
intestato citra edicti penam
babet brditatem. ¶ Siqdi¬
noni pare testacor brdemin¬
qui eandem querelam mou¬
ere põt et sciens is acceꝑit u
icium. Idem est et silegatar
si hrdem enim iusfat dare

Expanded text:
rellam excludat: nisi forte hic filius, si non fuit in potestate, a patre heres institutus merito omittit hereditatem et ad substitutum transmittens querellam inofficiosi instituet, vel ab intestato citra edicti poenam habeat hereditatem. Si condicioni parere testator heredemqui eandem querellam movere potest et sciens is accepit, viudicium. idem est et si legatarsi heredem ei iusserat dare
Abbreviated transcription (Latin):
pot diciosuandum eiqd̃. r¬
cepitieo autem solo carere
quis debet euuis emolum̃
adeum piinet. cetm si id
rogatus fu̾it restitue nõ d¬

Expanded text:
t dici conservandum ei quod accepit. eo autem solo carere quis debet, cuius emolumentum ad eum pertinet: ceterum si id rogatus fuit restituere, non d
Abbreviated transcription (Latin):
peram usus fu̾it. s et qui bñ
secuit et de relinquid curatio¬
nem securus non ent. s culpe
reus intelligitur. ¶ Duno
uerunt. uulgo dicitur culpo
nomine itũi Idem dicuur et
si pp̃ infirmitate sustine mu¬
larum impetum non posit. nͤ
idetur imquu simfirmits
culpe anneturcum affectare
Ausq non de beat in quo ułi
Temsi obstetx mdicam̃tum
decłicet. in de mulerpient. la¬
peo distingit ut si quidem su¬
is manibus supposuit uide¬
asir occidisse. sinu̾o dedit ut
tis p̾stitit qm cccidit. ¶ Siqͣs
pñiut suasum medicahitur

Expanded text:
peram usus fuerit. sed et qui bene secuerit et dereliquit curationem, securus non erit, sed culpae reus intellegitur. Mulioneiverint, volgo dicitur culpae nomine teneri. idem dicitur et si propter infirmitatem sustinere mularum impetum non potuerit: nec videtur iniquum, si infirmitas culpae adnumeretur, cum affectare quisque non debeat, in quo vel tem si obstetrix medicamentum dederit et inde mulier perierit, Labeo distinguit, ut, si quidem suis manibus supposuit, uideatur occidisse: sin uero dedit, ut tis praestitit quam occidit. Si quis per uim uel suasum medicamentum