comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ienri gͥ moyses & narrauit popło uer¬
ba dñi: congregans. lxͣx uiros de seniori¬
bus isrł. quos stare fecit circa taberna-¬
culum. Descenditq dñs ꝑnubem. & locii¬
tus est ad eum: auferens de sp̃u qui erat
quieuisset in cis sp̃s: ꝓphecauerunt nec
ultra cessauerunt. Remanserant autẽ
in castris duo uiri quorum unus uocabat᷑
heldad & alter mediad: suꝑ quos requie¬
uit sp̃s. Nam a ipsi descripti fucrant.¬
& non exierant ad cabernaculum. Cũq¬
ꝓphetarent in castris: cucurrit puer &
nunciauit moysi dicens. Hel dad & medad
ꝓphetant in castris. Stati iosue filius
niin minister moysi & electus e plurib:
ait Dne mi moyses ꝓhibe eos. & illez
quid inquit emularis ꝓme: Quis tri¬
buat ut om̃is popłs ꝓphetet & det cis¬
moyses & maiores natu isrł in castra.
Uentus autem egrediens a dño arreptas
transmare coturnices detulit. & demi¬
sit in castra: itinere quantum uno die
confici potest ex om̃i parte castrorum

Expanded text:
r Moyses et narravit populo verba Domini: congregans septuaginta viros de senioribus Israel quos stare fecit circa tabernaculum. Descenditque Dominus per nubem: et locutus est ad eum. Auferens de spiritu quod erat quievisset in eis spiritus prophetaverunt nec ultra cessarunt remanserant autem in castris duo viri quorum unus vocabatur Heldad et alter Medad super quos requievit spiritus nam et ipsi descripti fuerant et non exierant ad tabernaculum cumqprophetarent in castris, cucurrit puer et nuntiavit Moysi dicens: Eldaad et Medad prophetant in castris. Statimque Iosue, filius Nun, minister Moysi et electus e pluribus ait: Domine mi Moyses, prohibe eos. Et ille: Quid, inquit,emularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet et det eiMoyses et majores natu Israel in castra. Ventus autem egrediens a Domino, arreptans trans mare coturnices detulit et demisit in castra, itinere quantum uno die confici potest, ex omni parte castrorum
Abbreviated transcription (Latin):
& ahot. iachin & saber & saul filius cha¬
nanitidis. FIlIIleui: gerson. caath& mera¬
ri. Fiuii iuda: her. & onan & sela. & pha¬
res & zara. Mortui sunt autem her &
onan in terra chanaan. Natiq sunt filii
phares: esrom & amuil. Filii isachat:
thola & phua. & iob & semron. Filii
⁊abulon: sared a helon & iahelel. Hi fi¬
lii liȩ: quos genuit in mesopotamia sy¬
riȩ : cum dina filia sua. Om̃s animȩ fili¬
orum eius & filiarum: .xxx. & tres. Filii
gad: sephion & aggi. suni. & esebon beri
& arodi. & areli. Filii aser: iamne &
iesua. & iesui & beria. sara quoq soror
corum. Filii beria: heber & melchiel:
Hi filii zelphȩ quam dedit laban liȩ filię
suȩ: & hos genuit iacob. sedecim animas.
Filii rachel uxoris iacob: ioseph a& benia¬
min. Natiq sunt iosepħ filii in terra egy¬
pti. quos genint ei asenech filia phutipha¬
res sacerdotis heliopoleos: manasses &
ephraum. Filii beniamin: bela & bechor.

Expanded text:
et Ahod et Iachin et Saher et Saul filius Chaet Ahod et Iachin et Saher et Saul filius Chananitidis filii Levi Gerson Caath et Merari filii Iuda Her et Onan et Sela et Phares et Zara mortui sunt autem Her et Onan in terra Chanaan natique sunt filii Phares Esrom et Amul filii Isachar Thola et Phua et Iob et Semron filii Zabulon Sared et Helon et Iahelel hii filii Liae quos genuit in Mesopotamiam Syriae cum Dina filia sua omnes animae filiorum eius et filiarum triginta tres filii Gad Sephion et Haggi Suni et Esebon Heri et Arodi et Areli filii Aser Iamne et Iesua et Iesui et Beria Sara quoque soror eorum filii Beria Heber et Melchihel hii filii Zelphae quam dedit Laban Liae filiae suae et hos genuit Iacob sedecim animas filii Rahel uxoris Iacob Ioseph et Beniamin natique sunt Ioseph filii in terra Aegypti quos genuit ei Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos Manasses et Ephraim filii Beniamin Bela et Bechor
Abbreviated transcription (Latin):
ante quam moriar.
Srofectusq isrł cum omnib quȩ habebat.
uenit add puteum iuramerti. Et mactatis
ibi uictimis dõ patris sui isaac: audiuit
cum ꝑuisi onem nocte uocantem se & dicen¬
tem sibi. Iacob iacob. Cui respondit. Ecce
assum. Ait illi ds̃ E go sum fortissimus
as patris tui. Noli timere Descende in
egyptum: quia in gentem magnã faciam
te ibi. Ego descendam tecum illuc: & ego
inde relucam tẽ reuertentem. Ioseph qͦq
ponet manum suam suꝑ oculos tuos.
S unaext ia cob a puteos laru¬
iuramenti: tuleruntq eum filii cum par¬
uilis & uxorib suis. in plaustris quȩ mi¬
serat pharao ad portandum senem. & om¬
nia quȩ possederat in terra chanaan. Ue¬
nitq in egyptum cum om̃i semine suo: fi¬
lii eius & nepõtes filiȩ & cuncta simul ꝓ.¬
genies. Hȩc sunt autem nomina filiorũ
isrł: qui ingress̃ sunt in egyptum. Ipse
cum liberis suis. Primogenitus ruben
Tilii Ruben: enoch & phallu. & esrom. &
charmi. Filii symeon: iemuhel & iamin.

Expanded text:
antequam moriar profectusque Israhel cum omnibus quae habebat venit ad puteum Iuramenti et mactatis ibi victimis Deo patris sui Isaac audivit eum per visionem nocte vocantem se et dicentem sibi Iacob Iacob cui respondit ecce adsum ait illi Deus ego sum Fortissimus Deus patris tui noli timere et descende in Aegyptum quia in gentem magnam faciam te ibi ego descendam tecum illuc et ego inde adducam te revertentem Ioseph quoque ponet manum suam super oculos tuos surrexit Iacob a puteo Iuramenti tuleruntque eum filii cum parvulis et uxoribus suis in plaustris quae miserat Pharao ad portandum senem et omnia quae possederat in terra Chanaan venitque in Aegyptum cum omni semine suo filii eius et nepotes filiae et cuncta simul progenies haec sunt autem nomina filiorum Israhel qui ingressi sunt in Aegyptum ipse cum liberis suis primogenitus Ruben filii Ruben Enoch et Phallu et Esrom et Charmi filii Symeon Iemuhel et Iamin
Abbreviated transcription (Latin):
dedit laban rachel filiȩ suȩ: &hos ge¬
nuit iacob Om̃s animȩ septẽ: cunctȩq
animȩ quȩ ingressȩ sunt cum iacob in
ȩgyptum. & egressȩ de femore illius.
absq uxorib filiorum. sexaginta sex
Filii autem ioseph qui nati sunt ei in t̾ra¬
ȩgypti animȩ duȩ. Omꝰ s anima domus
ia cob quȩ ingressae st̃ egyptum: fuere
isre autem iudã
ante se ad ioseph. ut nunciaret ei: & ille
occurreret in gesem. Quocum ꝑuenisset:
uincto ioseph curru suo. ascendit obiuã
patri ad eundem locum. Uidensq eum.
irruit suꝑ collum eius: & int̾ amplexus
fleuit. Dixitq pater ad ioseph Iam lętus
moriar : quia uidi faciem tuam. & su¬
perstitem te relinquo

Expanded text:
edit Laban Raheli filiae suae et hos genuit Iacob omnes animae septem cunctae animae quae ingressae sunt cum Iacob in Aegyptum et egressae de femore illius absque uxoribus filiorum sexaginta sex filii autem Ioseph qui nati sunt ei in terra Aegypti animae duae omnis anima domus Iacob quae ingressa est Aegyptum fuere isit autem Iudam ante se ad Ioseph ut nuntiaret ei et ille occurreret in Gessen quo cum pervenisset iuncto Ioseph curru suo ascendit obviam patri ad eundem locum vidensque eum inruit super collum eius et inter amplexus flevit dixitque pater ad Ioseph iam laetus moriar quia vidi faciem tuam et superstitem te relinquo
Abbreviated transcription (Latin):
septem anni inopię quos prȩdixerat io¬
seph. & in uniuerso orbȩ fames prȩualuit
Incuncta autem terra egypti erat fames.
Qua esuriente clamauit popłs ad pharaonẽ:
alimenta petens. Quib ille respondit
I te ad ioseph: & quicquid uobis dixerit
facite. Crescebat autẽ cotidie fames in
om̃i terra. Aperuitq iosephuni uersa
horrea: & uendebat ȩgyptiis. Nã & illos
oppresserat fames. Om̃sq ꝓuintię uenie¬
bant in egyptũ: ut emerent escas. & malũ
in opiȩ temparent.

Expanded text:
septem anni inopiae, quos praedixerat Joseptem anni inopiae, quos praedixerat Joseph: et in universo orbe fames praevaluit; in cuncta autem terra Aegypti deerat panis. Qua esuriente, clamavit populus ad Pharaonem, alimenta petens. Quibus ille respondit: Ite ad Joseph, et quidquid vobis dixerit, facite. Crescebat autem quotidie fames in omni terra: aperuitque Joseph universa horrea, et vendebat Aegyptiis: nam et illos oppresserat fames. Omnesque provinciae veniebant in Aegyptum, ut emerent escas, et malum inopiae temperarent.
Abbreviated transcription (Latin):
rex ad ioseph. Ego sum pharao. Absq tuo
imꝑio non mouebit quis quam manum
aut pedem: in om̃i terra egypti. Uertitq
nomen illius: & uocauit nomen eius lin¬
gua egyptiaca saluatorem mundi. Dedit¬
autem erat annorum quando stetit in
conspectu regis pharaonis: circũ iuit om̃s
regiones ȩgypti. Uenitq fertilitas septẽ
annorum: & in manipulos redactȩ sege¬
tes. congregatȩ sunt inhorrea ȩgypti:
omnis etiam frugum abundantia in sin
& copia mensuram ȩxcederet Nati sunt
autem iosepl fili i duo ante quam ueniret
fames: quos ei peꝑit asenech filia phuti¬
phares sacerdotis heliopoleos Uocauitq
nomen primogeniti manasse : dicens.
Obliuisci me fecit ds̃ omniũ laborum me¬
orum: & domum patris mei. Nomen qͦq
secundi appellauit ephraim: dicens. Cre¬
scere me fecit ds̃ in t̾ra pauꝑtatis meȩ
gitur transactis septem annis ubertatis
qui fuerant in ȩgypto: coeperunt uenire

Expanded text:
rex ad Joseph: Ego sum Pharao: absque tuo rex ad Joseph: Ego sum Pharao: absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem in omni terra Aegypti. Vertitque nomen illius, et vocavit eum lingua Aegyptiaca, Salvatorem mundi. Deditautem annorum erat quando stetit in conspectu regis Pharaonis, circuivit omnes regiones Aegypti. Venitque fertilitas septem annorum: et in manipulos redactae segetes congregatae sunt in horrea Aegypti. Omnis etiam frugum abundantia in sing copia mensuram excederet. Nati sunt autem Joseph filii duo antequam veniret fames quos ei peperit Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos vocavitque nomen primogeniti Manasse dicens oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum et domum patris mei nomen quoque secundi appellasccre me fecit Deus in terra paupertatis meae. Igitur transactis septem annis ubertatis, qui fuerant in Aegypto, coeperunt venire
Abbreviated transcription (Latin):
tur: serueturq inurbib & paretur fu-¬
turę scptem annorum fami. quȩ pressu-¬
ra . ẽ. egyptum: & non consumetur t̾ra
inopia. Placuit pharaoni consiliũ: &
cunctis ministris eius. Locutusq est ad
eos. Num inuenire poterimus talẽ uirũ
qui sp̃u dĩ plenus sit: Dixit gͦ ad ioseph.
Quia ostendit tibi ds̃ omĩa quȩ locutꝰ es.
nunquid sapientiorem & similem tui in¬
uenire potero. Tu eris suꝑ domũ meam:
& ad tui oris imꝑium cunctus popłs o-¬
boediet. Uno tantum regni solio te prȩ¬
cedam. Dixit qͦq rursum pharao ad iosepl
Ecce constitui te suꝑ uniuersam terram
ȩgypti. Tulit anulum de manu sua: &
dedit in manu eius. Uestiuitq eũ stolam
byssinam: & collo torquem aureã circũ¬
posuit. Fecitq ascendere suꝑ currũ suũ
secundum: clamante p̾cone. ut om̃s co¬
ram co genu flecterent: a prȩpositũ esse
scirent uniuersȩ t̾rȩ ȩgypti. Dixit qͦq

Expanded text:
tur serveturque in urbibus. Et paretur futur serveturque in urbibus. Et paretur futurae septem annorum fami, quae oppressura est Aegyptum, et non consumetur terra inopia. Placuit Pharaoni consilium et cunctis ministris ejus: locutusque est ad eos: Num invenire poterimus talem virum, qui spiritu Dei plenus sit? Dixit ergo ad Joseph: Quia ostendit Deus tibi omnia quae locutus es, numquid sapientiorem et similem tui invenire potero? Tu eris super domum meam, et ad tui oris imperium cunctus populus obediet: uno tantum regni solio te praecedam. Dixit quoque rursum Pharao ad Joseph: Ecce, constitui te super universam terram Aegypti. Tulit annulum de manu sua et dedit eum in manu ejus: vestivitque eum stola byssina, et collo torquem auream circumposuit. Fecitque eum ascendere super currum suum secundum, clamante praecone, ut omnes coram eo genu flecterent, et praepositum esse scirent universae terrae Aegypti. Dixit quoque
Abbreviated transcription (Latin):
unum est. Quȩ facturus. ẽ. ds̃ ostendit
pharaoni. Septemboues pulchrȩ & septẽ
spicȩ plenȩ. septem ubertatis anni sunt:
eandemq uim somnii comprehendunt:
Septem qͦq boues tenues atq macilentȩ. quȩ
ascenderunt post eas: & septem spicȩ tenu¬
es & uento urente ꝑcussȩ: septem anni st̃
uenturȩ famis: qui hoc ordine cõplebunt᷑¬
Ecce septem anni uenient fercilitatis magnȩ:
in uniuersa terra egypti. Quos sequent᷑
septem anni alii tantȩ sterilitatis. ut
obliuioni tradatur cuncta retro ab un¬
dantia. Consumptura est enim fames
omnem terram: & ubertatis magnitudinẽ
ꝑditura in opiȩ magnitudo. Qđ autem
uidisti secundo ad eandem rem ꝑtinens¬
somnium: firmitatis indicium est: eo
qđ fiat sermo dĩ & uelocius impleatur.
N unc gͦ ꝓuideat rex uirum sapientem &
industrium. & prȩficiat eum t̾rȩ egypti:
futuri sunt congreget in horrea. Et om̃e
frumentũ sub pharaonis potestate conda¬

Expanded text:
unum est: quae facturus est Deus, ostendit unum est: quae facturus est Deus, ostendit Pharaoni. Septem boves pulchrae, et septem spicae plenae, septem ubertatis eandemque vim somnii comprehendunt. Septemque boves tenues atque macilente: que ascenderunt post eas: et septem spice tenues et vento urente percusse. septem anni sunt venture famis: qui hoc ordine complebuntur. Et septem anni venient fertilitatis magne in universa terra Egypti. Quos sequentes septem anni alii tante sterilitatis: ut oblivioni tradantur cuncta retro abundantia. Consumptura est enim fames omnem terram. Et ubertatis magnitudinem perditura est inopie magnitudo. Quod autem vidisti secundo ad eandem rem somnium, firmitatis indicium est, eo quod fiat sermo Dei, et velocius impleatur. Nunc ergo provideat rex virum sapientem et industrium, et praeficiat eum terrae Aegypti: futuri sunt, congreget in horrea: et omne frumentum sub Pharaonis potestate conda
Abbreviated transcription (Latin):
officio meo: & ille suspensus est in cruce
Protinus ad regis imꝑium eductũ de carce¬
re ioseph totonderunt: ac ueste mutata
obtulerunt ei. Cui ille ait. Uidi somnia:
nec est qui edisserat quȩ uidi. Audiui te
prudentissime conicere. Respondit ioseph.
Absq me ds̃ respondebit ꝓspera pharaoni
Narrauit gͦ pharao qđ uiderat. Putabam
me stare suꝑ ripam fluminis: & septem
boues de amne conscendere. pulchras ni¬
mis & obesis carnib. quȩ in pastu paludis
uirecta carpebant. Et ecce has sequebant᷑
aliȩ septem boues. inr tantum deformes &
macilentȩ : ut nunquam tales in uniuer¬
sa terra ȩgypti uiderim. Quȩ deuoratis
& consumptis priorib. nullum saturita-¬
tis dedere uestigium: sed simili macie &
squalore torpebant. Euigilans: rursum
sopore depressus uidi somniũ. Septem spi-¬
cȩ pullulabant in culmo uno: plenȩ atq
pulcherrimȩ. Aliȩ quoq septem tenues &
serat Respondit ioseph. Somnium regis

Expanded text:
officio meo et ille suspensus est in cruce officio meo et ille suspensus est in cruce protinus ad regis imperium eductum de carcere Ioseph totonderunt ac veste mutata obtulerunt ei cui ille ait vidi somnia nec est qui edisserat quae audivi te prudentissime conicere respondit Ioseph absque me Deus respondebit prospera Pharaoni narravit ergo ille quod viderat putabam me stare super ripam fluminis et septem boves de amne conscendere pulchras nimis et obesis carnibus quae in pastu paludis virecta carpebant et ecce has sequebantur aliae septem boves in tantum deformes et macilentae ut numquam tales in terra Aegypti viderim quae devoratis et consumptis prioribus nullum saturitatis dedere vestigium sed simili macie et squalore torpebant evigilans rursum sopore depressus vidi somnium septem spicae pullulabant in culmo uno plenae atque pulcherrimae aliae quserat. Respondit Joseph: Somnium regis
Abbreviated transcription (Latin):
foedę confectȩq macie: & pascebantur in
ipsa aminis ripa in locis uirentib Deuora¬
ueruntq eas quarum mira species & habi¬
tudo corporum erat. Experrectus pharao.
rursum dormiuit: & uidit somnium
alterum. Septem spicȩ pullulabant iN
culmo uno: plenȩ atq formosȩ. Aliȩ qͦq
totidem spicȩ tenues & ꝑcussȩ uridine o-¬
riebantur: deuorantes omnẽ priorem
pulchritudinẽ Euigilans pharao post qui¬
etem. & facto mane pauore ꝑterritus: mi¬
sit ad coniectores ȩgypti cunctosq sapi¬
entes. Et accersitis narrauit somnium:
nec erat qui interpretaretur. Tunc demũ
reminiscens pincernarum magister: ait.
Confiteor peccatum meum. Iratus rex ser¬
uis suis: me & magistrum pistorum retru¬
di iussit in carcerem principis militum.
Ubi una nocte uterq uidimus somnium:
p̾sagium futurorum. Erat ibi puer hebreus:
eius dem ducis militum famulus. Cui nar¬
rantes somnia: audiuimus quicquid postea
rei ꝓbauit euentus. Ego enim redditus sum

Expanded text:
foedae, confectaeque macie et pascebantur in ipsa amnis ripa in locis virentibus. Devoraveruntque eas quarum mira species et habitudo corporum erat. Expergefactus Pharao, rursum dormivit, et vidit alterum somnium. Septem spicae pullulabant in culmo uno, plenae atque formosae; aliae qtotidem spice tenues et percusse uredine oriebantur: devorantes omnem priorem pulchritudinem. Evigilans post quietem: et facto mane: pavore perterritus: misit ad conjectores Egypti: cunctosque sapientes. Et accersitis narravit somnium: nec erat qui interpretaretur. Tunc demum reminiscens pincernarum magister ait. Confiteor peccatum meum. Iratus rex servis suis: me et magistrum pistorum retrudi jussit in carcerem principis militum. Ubi una nocte uterqupraesagum futurorum erat ibi puer hebraeus eiusdem ducis militum famulus cui narrantes somnia audivimus quicquid postea rei probavit eventus ego enim redditus sum
Abbreviated transcription (Latin):
Ial sunt mansiones filiorum isrł qui
egressi sunt de egypto ꝑ turmas suas
in manu moysi & aaron: quas descripsiie
moy ses iuxta castrorum loca quȩ ssni
iussione mutabant Profecti igitur de

Expanded text:
ae sunt mansiones filiorum Israhel qui egressi sunt de Aegypto per turmas suas in manu Mosi et Aaron quas descripsit Moses iuxta castrorum loca quae Domini iussione mutabant profecti igitur de
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit. N on faciam si inuenero ibi tri¬
ginta. Quia semel ait cocpi: loquar
ad dñm meum. Quid si inuenti fue¬
rint ibi uiginti : Ait. Non int̾ficiam
ꝓptꝰ. xx. Obsetro inquit ne irascaris dñe.
si loquar adhuc semel: Quid si inuenti
fuerint ibi decem: Dixit. Non delebo ꝓpt̃
decem. Abi it dñs post quam cessauit loqͥ
ad abrabam: & ille reuersus est in locũ suũ¬

Expanded text:
Respondit: Non faciam, si invenero ibi triRespondit: Non faciam, si invenero ibi triginta. Quia semel, ait, coepi, loquar ad Dominum meum: Quid si ibi inventi fuerint viginti? Ait: Non interficiam propter viginti. Obsecro, inquit, ne irascaris, Domine, si loquar adhuc semel: Quid si inventi fuerint ibi 158 decem? Dixit: Non delebo propter decem. Abiit Dominus, postquam cessavit loqui ad Abraham: et ille reversus est in locum suu
Abbreviated transcription (Latin):
clamorem qui uenit ad me oꝑe comple¬¬
uerint. an non est ita: ut sciam. Conuer¬
teruntq se inde uiri: & abierunt sodo¬
mam. Abraham uͦ aclhuc stabat coram
dño Et appropinquans ait. Nunquid
ꝑdes iustum cum impio: Si fuerint
quinquaginta iusti in ciuitate peribunt
simul. & non parces loco illi ꝓpt̃. Ciustos
facias. & occidas iustum cũ impio: fiatq
iustus sicut impius. Non est hoc tuum.
Qui iudicas omnẽ terram: nequaquam fa¬
cies iudicium. Dixitq dñs ad eum. Si inue¬
nero sodomis quinquaginta iustos in me¬
dio ciuitatis: dimittã omni loco ꝓpt̾ cos.
Respondens abrabam ait. Quia semel cȩpi
loquar ad dñm meum: cum sim puluis
& cinis. Quidsi minus quinquaginta iu¬
stis quinq fuerint: delebis ꝓpt̾ qͣuinq
si inuenero ibi quadraginta quinq
Rursumq locutus est ad eum. Sin autem
quadraginta inuenti fuerint quid facies:
Ait Non ꝑcutiam ꝓpt̃ quadraginta. Ne¬
queso inquit digneris dñe si loquar.
Quid si inuenti fuerint ibi triginta:

Expanded text:
qui venit ad me, opere compleverint: an non est ita, ut sciam. Converterunt se inde, et abierunt Sodomam. Abraham vero adhuc stabat coram Domino. Et appropinquans ait: Nunquid perdes justum cum impio? Si fuerint quinquaginta justi in civitate peribunt simul? et non parces loco illi propter quinqufacias, et occidas justum cum impio, fiatque justus sicut impius, non est hoc tuum: qui judicas omnem terram, nequaquam facies hoc judicium. Dixitque Dominus ad eum: Si invenero Sodomis quinquaginta justos in medio civitatis, dimittam omni loco propter eos. Respondens Abraham, ait: Quia semel coepi, loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis, et cinis. Quid si minus quinquaginta justis, quinque fuerint? delebis, propter quadsi invenero ibi quadraginta quinque. Rursusque locutus est ad eum: Si autem quadraginta ibi inventi fuerint, quid facies? Ait: Non percutiam propter quadraginta. Nec, inquit, indigneris, Domine, si loquar: Quid si ibi inventi fuerint triginta?
Abbreviated transcription (Latin):
& pherezeus habitabant in illa terra. Di x̃
gͦ abram ad loth. Ne quȩso sit uirgium int̾
me & te: a inter pastores meos &ẽ pastores
tuos. Ersenim sumus. Ecce uniuersa t̾ra
coram te est. Recede ame obsecro.Si ad
sinistram ieris: ego dexteram tenebo. Si
tu dexteram elegeris: ego ad sinistram ꝑ¬
gimi. Eicuatis itaq lothoculis uidit om¬
nem cirea regionem iordanis. quȩ uniuer¬
sa irrigabatur ante quam subuerteret
dñs sodomam & gomorram. sicut para¬
ay sus dñi: & sicut ȩgyptus uenientib
in segor. Elegitq sibi loth regionẽ circa
iordanem: & recessit ab oriente. Diuisiq¬
sunt alterutrum a frẽ suo. Abram
babitauit in terra chanam: loth mora¬
tus est in oppidis quȩ erant cirea iorda
nen habitauitq loth in sodomis. Homines
autem sodomitȩ: pessimi erant &e pecea¬
tores coram dño nimis.
Dixitq dñs ad abram: postquam di¬
uisus est lothabeo. Leua oculos tuos: &¬
& meridiem. ad orientẽ & occidentem.

Expanded text:
et Ferezeus habitabant in illa terra dixit et Ferezeus habitabant in illa terra dixit ergo Abram ad Loth ne quaeso sit iurgium inter me et te et inter pastores meos et pastores tuos fratres enim sumus ecce universa terra coram te est recede a me obsecro si ad sinistram ieris ego ad dexteram tenebo si tu dexteram elegeris ego ad sinistram pergam elevatis itaque Loth oculis vidit omnem circa regionem Iordanis quae universa inrigabatur antequam subverteret Dominus Sodomam et Gomorram sicut paradisus Domini et sicut Aegyptus venientibus in Segor elegitque sibi Loth regionem circa Iordanem et recessit ab oriente divisiqsunt alterutrum a fratre suo Abram habitavit in terra Chanaan Loth moratnem, et habitavit in Sodomis. Homines autem Sodomitae pessimi erant, et peccatores coram Domino nimis. Dixitque Dominus ad Abram, postquam divisus est Loth abet meridiem, ad orientem et occidentem.
Abbreviated transcription (Latin):
abram: & dixit ci. Quid nam est qđ feci¬
sti michi: Quare non indicasti qđ uxor
tua esset: Quam obeausam dixisti esse
sororem tuam. ut tollerem eam michi in
uxorem: Nunc gͥ ecce coniunr tua: acci.¬
pe eam & uade. Precepitq pharao super
abram uiris: & deduxerunt eũ & uxorem
illius & omĩa quȩ habebat. Ascendit ergo
abram de ȩgypto ipse & uxor eius & omia
quȩ habebat & loth cum eo: ad australem
plagam. Erat autem diues ualde in posses¬
sione argenti & auri. Reuersusq est ꝑiter
quo uenerat a meridie in bethel: usq ad
locũ ubi prius fixerat tabernaculĩ int̾
bethel & ai. in loco altaris qđ fecerat pri¬
us. & inuocauit ibi nomen dñi. Sed & loth
qui erat cum abram fuerunt greges ouiũ
& armenta & tabernacula: nec poterat
eos capere terra ut habitarent simul. Erat
quippe substantia corum multa: & non
quibant habitare communiter. Unde &
facta est rixa: int̾ pastores gregũ abram
& loth. Eo autem tempore: chananeus

Expanded text:
Abram et dixit ei quidnam est quod feciAbram et dixit ei quidnam est quod fecisti mihi quare non indicasti quod uxor tua esset quam ob causam dixisti esse sororem tuam ut tollerem eam mihi in uxorem nunc igitur ecce coniux tua accipe eam et vade praecepitque Pharao super Abram viris et deduxerunt eum et uxorem illius et omnia quae habebat ascendit ergo Abram de Aegypto ipse et uxor eius et omnia quae habebat et Loth cum eo ad australem plagam erat autem dives valde in possessione argenti et auri reversusque est per iter quo venerat a meridie in Bethel usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Ai in loco altaris quod fecerat prius et invocavit ibi nomen Domini sed et Loth qui erat cum Abram fuerunt greges ovium et armenta et tabernacula nec poterat eos capere terra ut habitarent simul erat quippe substantia eorum multa et non quibant habitare communiter unde et facta est rixa inter pastores gregum Abram et Loth eo autem tempore Chananeus
Abbreviated transcription (Latin):
qui erat contra orientẽ bethel: tetendit
ibi tabernaculum suũ: ab occidente ha-¬
bens bethel & aboriente ai. Edificauit
quoq ibi altare dño: & inuocauit nomꝰ
cius. Perrexitq abram: uadens & ultra
ꝓgrediens ad meridiem. Facta est autẽ
fames in terra. Descenditq abram in egy¬
ptum: ut ꝑegrinaretur ibi. Preualuerat
eium fames in terra. Cumq ꝓpe esset ut
ingrederetur egyptũ: dixit sarai uxori
suȩ. Noui qđ pulchrasis mulier: & qđ cũ
uiderint ce egyptii dicturi sunt. uxor
ipsius est. & interficient me & te reserua¬
bunt. Dic gͦ obsecrote qđ soror measis:
ut bene sit mͥ ꝓpter te & uiuat anima
mea ob gr̃ãm tui. Cum itaq ingressiis es¬
set abram ȩgrptum: uiderunt ȩgyptii
mulierem qđ pulchra essec nimis. Et
nunciauerunt principes pharaoni: &
lauclauerunt eam apud illũ. Et sublata
est mulier in domum pharionis Abrã
nem plagis maximis & domũ eius: ꝓpter
sarai uxorem abram. Uocauitq pharao

Expanded text:
qui erat contra orientem Bethel, tetendit qui erat contra orientem Bethel, tetendit ibi tabernaculum suum, ab occidente habens Bethel, ab oriente Hai: aedificavit quoque ibi altare Domino et invocavit nomen eius perrexitque Abram vadens et ultra progrediens ad meridiem facta est autem fames in terra descenditque Abram in Aegyptum ut peregrinaretur ibi praevaluerat enim fames in terra cumque prope esset ut ingrederetur Aegyptum dixit Sarai uxori suae novi quod pulchra sis mulier et quod cum viderint te Aegyptii dicturi sunt uxor ipsius est et interficient me et te reservabunt dic ergo obsecro te quod soror mea sis ut bene sit mihi propter te et vivat anima mea ob gratiam tui cum itaque ingressus esset Abram Aegyptum viderunt Aegyptii mulierem quod esset pulchra nimis et nuntiaverunt principes Pharaoni et laudaverunt eam apud illum et sublata est mulier in domum Pharaonis Abram nem plagis maximis et domum eius propter Sarai uxorem Abram vocavitque Pharao
Abbreviated transcription (Latin):
Sixrt̃ autem dñs ad abram. Egredere
de terra tua & de cognatione tua. & de
domo patris tui: in terram quam mon¬
strabo tibi. Faciamq te ingentem ma¬
gnam: & benedicam tibi & magnifica¬
bo nomen tuum. erisq benedictus. Be¬
nedicam benedicentib tibi. & maledicã
maledicentib tibi: atq inte benedicen
tur uniuersȩ cognationes terrȩ. Egres¬
sus est itaq abram sicut prȩceꝑat ei dñs:
& iuit cum eo loth. Septuaginta quinq
annorum erat abram: cum egrederetur
de aran. Tulitq sarai uxorem suam: &
loth filium fr̃is sui: uniuersamq sub¬
stantiam quam possederant & animas
quas fecerant in aran: & egressi sunt
ut irent in terram chanaan.
Cumq uenissent in eam: ꝑtransiuit
abram terrã usq ad locum sichem usq ad
conuallem illustrem. Chananeus autem
tunc erat in t̾ra. Apparuitq dñs abram:
& dixit ei. Semini tuo dabo terram hanc
Qui ȩdificauit ibi altare dño: qui apparue¬¬
rat ei . Et inde transgrediens ad montem

Expanded text:
ixit autem Dominus ad Abram egredere de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui in terram quam monstrabo tibi faciamque te in gentem magnam et benedicam tibi et magnificabo nomen tuum erisque benedictus benedicam benedicentibus tibi et maledicam maledicentibus tibi atque in te benedicentur universae cognationes terrae. Egressus est itaque Abram, sicut praeceperat ei Dominus, et ivit cum eo Loth: septuaginta quinque annorum erat Abram, cum egrederetur de Aran. Tulitque Sarai uxorem suam, et Loth filium fratris sui, universamque substantiam quam possederant, et animas quas fecerant in Aran: et egressi sunt ut irent in terram Chanaan. Cumque venissent in eam, pertransivit Abram terram usque ad locum Sichem, usque ad convallem illustrem: Chananeus autem tunc erat in terra. Apparuitque Deus Abram, et dixit ei: Semini tuo dabo terram hanc. Qui aedificavit ibi altare Domino, qui apparuit ei. Et inde transgrediens ad montem,
Abbreviated transcription (Latin):
Que risit occulte dicens. P ost quã consenui
& dñs ms uetulus est uoluptati oꝑam da
Nunquid dõ est quicquam difficile: Iux¬
ta condictum reuertar ad tẽ hoc eodem
tempore uita comite: & habebit sara
filium. Negauit sara. dicens non risi:
terrore ꝑterrita. Dñs autem: ñ est in qͥt
ita: sed risisti. Cum gͦ surrexissent inde
uiri: dirȩxerunt oculos contra sodomã.
& abraham simul gradiebatur deducens
eos. Dixitq dñs. Num celare potero abra.¬
ham quȩ gesturus sum. cum futurus sit
in gentem magnam ac robustissimam: &
bencdicendȩ sint in eo om̃s nationes terrȩ:
Scio enim qđ prȩcepturus sit filiis suis &
domui suȩ post se ut custodiant uiam
dñi & faciant iusticiam & iudicium:
ut adducat dñs ꝓpter abraham omnia
quȩ locutus est ad eum. Dyxitq dñs.¬

Expanded text:
Quae risit occulte, dicens: Postquam consenuQuae risit occulte, dicens: Postquam consenuet dominus meus vetulus est, voluptati operam dabNunquid Deo quidquam est difficile? juxta condictum revertar ad te hoc eodem tempore, vita comite, et habebit Sara filium. Negavit Sara, dicens: Non risi: timore perterrita. Dominus autem: Non est, inquit, ita: sed risisti. Cum ergo surrexissent inde viri, direxerunt oculos suos contra Sodomam: et Abraham simul gradiebatur, deducens eos. Dixitque Dham, quae gesturus sum, cum futurus sit in gentem magnam et robustissimam, et benedicendae sint in eo omnes nationes terrae? Scio enim quod praecepturus sit filiis suis, domui suae post se, ut custodiant viam Domini, et faciant justitiam et judicium; ut adducat Dominus propter Abraham omnia quae locutus est ad eum. Mira
Abbreviated transcription (Latin):
culis tuis ne transeas seruum tuum: sed
afferam pauxillum aquȩ & lauentur
pedes ur̃i. & requiescite subarbore. Po¬
nam buccellam panis: & confortetur
cor ur̃m. Postea transibitis. Iccirco enim
declinastis ad seruum ur̃m. Qui dixer̃t.
Fac ut locutiis es. Festinauit abraham in
tabernaculum ad saram: dixitq ei.
Accelera tria sata similȩ: commisce:
& fac succinericios panes. Ipse uͦ ad armen¬
tum cucurrit: & tulit inde uitulum te¬
nerrimum & optimum. deditq puero.
Qui festinauit & coxit illum: Tulitq bu
tprum. & lac. & uitulum quẽ coxerat:
& posuit corã eis Ipse uͦstabat iuxta eos
subarbore. Cumq comedissent: dixert̃
ad cum Ubi est sara uxor tua: Ille re¬
spondit. Ecce in tabernaculo.ẽ. Cui dix̃.
Reuertens ueniã ad te tempore isto uita
comite: & habebit filium sara uxor tua
Quo audito sara risit post hostiũ taberna¬
euli. Erant autem ambo senes ꝓuectȩq
ctatis: & desierant sarȩ fieri muliebria.

Expanded text:
culis tuis ne transeas servum tuum sed culis tuis ne transeas servum tuum sed adferam pauxillum aquae et lavate pedes vestros et requiescite sub arbore ponam buccellam panis et confortate cor vestrum postea transibitis idcirco enim declinastis ad servum vestrum qui dixerunt fac ut locutus es festinavit Abraham in tabernaculum ad Sarram dixitque ei adcelera tria sata similae commisce et fac subcinericios panes ipse vero ad armentum cucurrit et tulit inde vitulum tenerrimum et optimum deditque puero qui festinavit et coxit illum tulit quoque butyrum et lac et vitulum quem coxerat et posuit coram eis ipse vero stabat iuxta eos sub arbore cumque comedissent dixerunt ad spondit: Ecce in tabernaculo est. Cui dixit: Revertens veniam ad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua. Quo audito, Sara risit post ostium tabernaculi. Erant autem ambo senes, provectaeque aetatis, et desierunt Sarae fieri muliebria.
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq finitus esset sermo loquentis cũ eo:
ascendit ds ab abraham. Tulit autem
abraham ismahelem filiũ suum. & om̃s
uernaculos domus suȩ uniuersosq quos
emerat. cunctos mares ex omnib uiris
domus suȩ: & circuncidit carnẽ p̾putii
eorum statim in ipsa die. sicut p̾ceꝑat
ei dñs. Abraham nonaginta nouem erat
annorum. quando circuncidit carnem
prȩpucii sui: & ismahel filius eius trede¬
cim annos impleuerat tempore circun¬
cisionis suȩ. Eadem die circuncisus est
abraham & ismahel filius eius: & om̃s
uiri domus eius. tam uernaculi quam
empticii & alienigenȩ parit᷑ circuncisi st̃
pparuit autem ei dñs lxxx
in conualle mambre sedenti in hostio¬
tabernaculi sui: in ipso feruore diei.
Cumq eleuasset oculos: apparuerunt ei
tres uiri stantes ꝓpter eum. Quos cum
uidisset: cucurrit in occursum eorum
de hostio tabernaculi. & adorauit in
terra & dixit. Dñe si inueni grãm in o¬

Expanded text:
cumque finitus esset sermo loquentis cum eo cumque finitus esset sermo loquentis cum eo ascendit Deus ab Abraham tulit autem Abraham Ismahelem filium suum et omnes vernaculos domus suae universosque quos emerat cunctos mares ex omnibus viris domus suae et circumcidit carnem praeputii eorum statim in ipsa die sicut praeceperat ei Deus nonaginta novem erat annorum quando circumcidit carnem praeputii sui et Ismahel filius eius tredecim annos impleverat tempore circumcisionis suae eadem die circumcisus est Abraham et Ismahel filius eius et omnes viri domus illius tam vernaculi quam empticii et alienigenae pariter circumcisi sunt apparuit autem ei Dominus in convalle Mambre sedenti in tabernaculi sui, in ipso fervore diei. Cumque elevasset oculos, apparuerunt ei tres viri, stantes prope eum. Quos cum vidisset, cucurrit in occursum eorum de ostio tabernaculi sui, et adoravit in terra et dixit Domine si inveni gratiam in o
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a in foedus ęternui. Masculus cuius
prȩpuci caro circuncisa non fuerit de¬
lebitur anima illa de popło suo: quia pa¬
ctum meum irritum fecit. Dixit quoq
dñs ad abraham. Sarai uxorem tuam ñ
uocabis sarai: sed saram. & benedicã ei:
& ex illa dabo tͥ filium. cui benedictu¬
rus sum. Eritq in nationes: & reges popu¬
loꝵ orientur exeo. Cecidit abraham
in faciem: & risit dicens in corde suo
Putis ne centenario nascetur filius. & sa¬
ra nonagenaria pariet: Dixitq addin
U tinam ismahel uiuat coramte. Et ait
as ad abraham. Sara uxor tua pariet
tibi filium: uocabisq nomen cius ua ac
Et constituam pactum meum illi in foe¬
dus sempiternum: & semini eiꝰ post eũ.
Sup ismahel quoꝙ exaudiui te. Ecce bene¬
dicam ei: & augebo & multiplicabo eũ
ualde. Duodecim duces generabit: & fa¬
ciam illum ingentẽ magnam. Pactum
meum uͦ statuam ad isaac: quem pariet
tibi sara tempore isto. in anno altero.

Expanded text:
vestra in foedus aeternum masculus cuius vestra in foedus aeternum masculus cuius praeputii caro circumcisa non fuerit delebitur anima illa de populo suo quia pactum meum irritum fecit dixit quoque Deus ad Abraham Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai sed Sarram et benedicam ei et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum eritque in nationes et reges populorum orientur ex eo cecidit Abraham in faciem et risit dicens in corde suo putasne centenario nascetur filius et Sarra nonagenaria pariet dixitque ad Deum utinam Ismahel vivat coram te et ait Deus ad Abraham Sarra uxor tua pariet tibi filium vocabisque nomen eius Isaac et constituam pactum meum illi in foedus sempiternum et semini eius post eum super Ismahel quoque exaudivi te ecce benedicam ei et augebo et multiplicabo eum valde duodecim duces generabit et faciam illum in gentem magnam pactum vero meum statuam ad Isaac quem pariet tibi Sarra tempore isto in anno altero
Abbreviated transcription (Latin):
meum tecum. Erisq pat̾ multarum gentiũ
Nec ultra uocabitur nomen tuum abram sed
uocaberis abraham: quia patrem multa.¬
rum gentiũ constitui te. Faciamq te cre-¬
scere uehementissime & ponã in gentib:
regesq ex te egredientur. Et statuam pa¬
ctum meum int̾ me & te. & inter semen
tuum post te ingenerationib suis foede¬
re sempiterno: ut sim ds̃ tuus & seminis
Dixit iterum ds ad abraham. Et tu gͦ custo¬
dies pactum meum: & semen tuũ post te
in generationib suis. Hoc est pactum qđ
obseruabitis int̾ me & uos: & semen tuũ
post te. Circuncidetur ex uobis om̃e
masculinum. & circuncidetis carnem prȩ¬
putii ur̃i: ut sit signũ foederis int̾ me &¬
inter uos. Infans octo dicrum circuncide¬¬
tur in uobis. Om̃ẽ masculinum in genera¬
tionib ur̃is tam uernaculus quam empti
cius circuncidetur: & quicunq ñ fuerit
de stirpe ur̃a. Eritq pactũ meũ in carne

Expanded text:
meum tecum erisque pater multarum gentium meum tecum erisque pater multarum gentium nec ultra vocabitur nomen tuum Abram sed appellaberis Abraham quia patrem multarum gentium constitui te faciamque te crescere vehementissime et ponam in gentibus regesque ex te egredientur et statuam pactum meum inter me et te et inter semen tuum post te in generationibus suis foedere sempiterno ut sim Deus tuus et seminis dixit iterum Deus ad Abraham et tu ergo custodies pactum meum et semen tuum post te in generationibus suis hoc est pactum quod observabitis inter me et vos et semen tuum post te circumcidmasculinum, et circumcidetis carnem praeputii uestri: ut sit in signum foederis inter me et uos. Infans octo dierum circumcidetur in uobis, omne masculinum in generationibus uestris. Tam uerncius circumcidetur et quicumque non fuerit de stirpe vestra eritque pactum meum in carne
Abbreviated transcription (Latin):
abram dõ excelso: qui creauit cȩlum &
terram: & benedictus ds̃ excelsus quo ꝓte¬
genti hostes inmanib tuis sunt. Et dedit
ei decimas ex omnib. Dixit autem rex so-¬
domorum ad abram. Da mͥ animas: cȩte¬
ra tolle tibi. Qui respondit ei. Leuo ma¬
num meam acd dñm dm̃ excelsum possesso.¬
rem cęli & terrȩ. qđ afilo subteminis usq
ad corrigiam caligȩ non accipiam ex om¬
nib quȩ tua sunt. ne dicas ego ditaui a¬
bram: exceptis lns quȩ comedert̃ iuuenes.
& partib uirorũ qui uenerunt inetum
aner & escol & mamre. Isti accipiant parces
modiĩi ad abram ꝑuisionem dicens. Noli
timere abram. Eg ꝓtector tuus sum: &
merces tua magna nimis Dixitq abram.
Dñe ds̃ quid dabis mͥ: Ego uadam absq
uberis & filius ꝓcuratoris domus meg  iste
damascus clieter. Addiditq abram. Michi

Expanded text:
m Deo excelso qui creavit caelum et terram et benedictus Deus excelsus quo protegente hostes in manibus tuis sunt et dedit ei decimas ex omnibus dixit autem rex Sodomorum ad Abram da mihi animas cetera tolle tibi qui respondit ei levo manum meam ad Dominum Deum excelsum possessorem caeli et terrae quod a filo subteminis usque ad corrigiam caligae non accipiam ex omnibus quae tua sunt ne dicas ego ditavi Abram exceptis his quae comederunt iuvenes t partibAner, Escol, et Mamre; isti accipient partes mo Domini ad Abram per visionem, dicens: Noli timere, Abram: ego protector tuus sum, et merces tua magna nimis: Dixitque Abram, Domine Deus, quid dabis mihi? ego vadam absque liberis, et filius procuratoris domus meae, iste Dama
Abbreviated transcription (Latin):
ut exaltaret me sicut in pręsentiarum
cernitis. & saluos faceret multos popłos.
I olite metuere Ego pascam uos: & pariui¬
los ur̃os. Con solatusq est eos. & blande
acleniter est locutus. Et habitauit in
egypto: cum om̃rdomo patris sui. Ui¬
ritq centum decem annis: & uidit
ephraim filios usq ad terciam generati¬
onem. Filii quoq machir filii manasse.
nati sunt ingenib ioseph.Lxxxi

Expanded text:
ut exaltaret me, sicut in praesentiarum cernitis, et salvos faceret multos populos. Nolite metuere: ego pascam vos et parvulos vestros. Consolatusque est eos, et blande ac leniter est locutus. Et habitavit in Aegypto cum omni domo patris sui. Vixitque centum decem annos, et vidit Ephraim filios usque ad tertiam generationem. Filii quoque Machir filii Manasse, nati sunt in genibus Joseph.
Abbreviated transcription (Latin):
transiuit caucasum: albanos. scrtas. mas¬
sagetas. opulentissima indię regna
penitraiuit: & ad extremum lecissimo phi¬
son amne transmisso. puenit ad bragnan¬
nos ut hiarbam in throno sedentẽ aureo
& de tantali fonte potantem inter paucos
discipłos. de natura. de morib. ac syderũ
cursu audiret dõcentem. Inde phelamitas
babilcuas. chaldeos. medos. assyrios. par¬
thos. syros. phęnices. arabes. palestinos.
ut gymnosophistas. & famosissimam men¬
sam solis uideret in sabulo. Inuenit ille
uir ubiq qđ disceret: & semꝑ ꝓficiens¬

Expanded text:
aucasum, Albanos, Scythas, Massagetas, opulentissima Indiae regna penetrauit et ad extremum latissimo Phison amne. transmisso peruenit ad Bragmanas, ut Hiarcam in throno sedentem aureo et de Tantali fonte potantem inter paucos discipulos de natura, de moribus ac de siderum cursu audiret docentem; inde per Elamitas, Babylonios, Chaldaeos, Medos, Assyrios, Parthos, Syros, Phoenices, Arabas Palaestinam  adiuit, ut gymnosophistas et famosissimam Solis mensam uideret in sabulo. inuenit ille uir ubique, quod disceret, ut sem
Abbreviated transcription (Latin):
suos. Totum dõ dedi qui se obtulit. Apłi
nauem tantum & ntia reliquerunt. Uidua
duo ęra mittit ingizophilacium: & prȩ¬
fertur croesi duatiis. facile contemnit
omĩa: qui se semꝑ cogitat esse moriturum:¬

Expanded text:
suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli tantum nauem et retia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moriturum
Abbreviated transcription (Latin):
ditatio tribuere solet. illis sp̃s sc̃ĩ sriga¬
gerebat. Et erunt uixta qđ scriptũ est¬
annos siluator impleuerat: & in templo
sedens de quęstionib legis interrogans.
magis docet dum prudent interrogat:
Nisi forte rusticum petrum. rusticũ dicimꝰ
ioħem. quorum uterq dicere poterat: &
si imꝑitus sermone. non tam̃ scientia.
Iohes rusticus. piscator indoctus. Et unde
tuleris: ꝓlucro computa: antiquũ dieꝰ
est auaro tam de est qđ habet: quan
non habet: Credenti. cotus mundus aitia¬
rum ẽ infidelis autem etiam oboloi liget
Sic uiuamus. quasi nichil habentes: omnia
possidentes. Uic̾tus atq uestituf liuitiȩ
x p̾ianorum. Si habes in potest e rem tuã
uende: si non habes ꝓice. Toll i tunicam.
& pallium relinquendum. ẽꝓcilicet. nisitu
semꝑ recrastinans. & diende die trahens.
caute & pede temptim tas possessi unculas
uendideris: non habet ꝓ̃c unde alat paupes

Expanded text:
ditatio tribuere solet, illis Spiritus Sanctus sugditatio tribuere solet, illis Spiritus Sanctus suggerebat: et erant, juxta quod scriptum estannos Salvator impleverat, et in T sedens, de questionibus legis interrogans, magis docet, dum prudenter interrogat. Nisi forte rusticum Petrum, rusticum dicimus et Iohannem, quorum uterque dicere poterat: Et si imperitus sermone, non tamen scientia. Iohannes rusticus, piscator indoctus. Et undetuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
tum respondere de lege In deutero nomio
legimus. interroga patrem tuum & annun¬
ciabit tibi. maiores tuos & dicent tibi:
in psalmo qͦq centesimo octauo decimo:
cantabiles m erant iustificationes tuę.
in loco ꝑegrinationis meȩ. Et in descri¬
lege dñi uoluntas eius & in lege eius me¬
ditabitur die ac nocte. Danihel in fine sa¬
cratissimȩ uisionis: iustos ait fulgere qua¬
si stellas. & intelligentes id ẽ. doctos quasi
firmamentum. Uides quantũ interse di¬
stent iusta rusticitas. & docta iusticia
Alii stellis. alii cęlo comparantur: quanquã
iuxti hebraicam ueritatem utrunq de e¬
ruditis possit intelligi Ita enim apud eos
legimus. Qui autem docti fuerint. fulge¬
bunt quasi splendor firmamiti: & qui ad
iusticiam erudiunt multos. quasi stellae
& scripturarum scãrum armarium. Pha¬
risei stupent indoctrina dñi: & mirantꝰ
in petro & ioħe. quomodo legem sciant
cum litteras non didicerint. Quicqͥd enĩ
aliis exercitatio & cotidiana in lege me¬

Expanded text:
dere de lege. et in Deuteronomio legimus: interroga patrem tuumetadnuntiabittibi, presbyterostuosetdicent tibi. in psalmo quoque centesimo octauo decimo: cantabiles mihi erant iustificationes tuae in loco peregrinationis meae. et in descrilege Domini voluntas ejus: et in lege ejus meditabitur die ac nocte . Daniel in fine sacratissimae Visionis justos, ait, fulgere sicut stellas; et intelligentes, hoc est doctos, quasi firmamentum. Vides quantum inter se distent, justa rusticitas, et docta justitia? Alii stellis, alii coelo comparantur. Quanquam juxta Hebraicam Veritatem, utrumque de eruditis possit intelligi: ita enim apud eos legimus: « Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae  sanctarum Scripturarum armarium est. Pharisaei stupent ad doctrinam Domini; et mirantur in Petro et Joanne quomodo legem sciant, cum litteras non didicerint. Quidquid enim aliis exercitatio et quotidiana in Lege me
Abbreviated transcription (Latin):
ras: consideramus. Mollis cęra & ad for¬
mandum facilis. etiam si artificis & pla¬
stȩ cessent manus: tam̃ uirtutis totũ
est. quicquid esse potest. Paulus apłs. ad
pedes gamalihelis legem moysi & ꝓpħas.¬
se didicisse głatur: ut armatus sp̃u alib
telis postea diceret confidenter. Arma
enim militiȩ nr̃ȩ. non carnalia sunt sed
potentia dõ ad destructionem munitio¬
num cogitationes destruentia & omne
altitudinem extollentem se aduersus
scientiam dĩ . a captiuantia omnẽ intel¬
lectum ad oboediendum. xp̃o. & parata
subiugare cunctam in oboedientiam.
Timotheo scribit ab infantia sacris litteris
erudito & hortatur ad studiũ leftionis.
imposttionem manus presbiterii. Tito
p̃cipit ut inter cȩteras uirtutes ep̃i quẽ
breui sermone depinxit. scientiam quoq
inquiens eum qui scđ̾m doctrinam ẽ fi¬
delem. sermonem: ut potens sit exhorta¬
ri in doctrin sana & contradicentes re-¬

Expanded text:
ras, consideramus. Mollis cera et ad forras, consideramus. Mollis cera et ad formandum facilis, etiam si artificis et plastae cessent manus, tamen τῇ δυνάμει totum est, quidquid esse potest. Paulus Apostolus ad pedes Gamalielis legem Moysi et Prophetas didicisse se gloriatur, ut armatus spiritualibus telis, postea diceret confenim militiae nostrae non sunt carnalia, sed potentiadeo addestructionemmunitionum, cogitationes destruentes et omnem altitudinem extollentem se aduersus scientiam dei et captiuantes omnem intellectum ad oboediendum Christo et parati subiugare cunctam inoboedientiam. Timotheum instruit ab infantia sacris litteris eruditum et hortatur studium lectionis, impositionem manus Presbyterii. Tito praecipit, ut inter caeteras virtutes Episcopi, quem brevi sermone depinxit, scientiam quoqueinquit, eum qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem; ut potens sit exhortari in doctrina sana,