comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem filium quem recipit: Persecu¬
tionon adnerationem credentiũ
sed cd probationem pestinet eatoro¬
nam In dicilla eritiua deccegypto
in cassyrios et intrauit assrrius ip
Anteceduentum xp̃i una quae quegens¬
suum hubebat regem: et decdia ced
alico nullusi repoterat nationem
in romano imperio unum stata sunt
omnia doccus lactor ueteres reuoluat
historias et cbeufrateusq cdtigrip
omnem in medio regionem cissiri¬
orum fuis seco gnoscat. Ego quos
ueteres assyrios nuncnos uoca mus
srrios cpađ lt cotdm apellantes
Q uod cutem dicitur cegrptii serui ent
syris uel sic caccipiendum quod roma¬
ne legiones sinos instructe militiae
e giptum custodiant cut quodutriusq
gentis interse comerciasint &
habundantiam acgrptisynec
inrigetur: quidam nostrorum
mede haec cedmille annos rese¬
runt &more iud icico in consum¬
mationem mundi futura  pro¬
nuntiant quando antixp̃s decs¬
srriisueniens egrptum ethiopiã¬
que possiderit. In die illa erit

Expanded text:
nem filium quem recipit. Persecunem filium quem recipit. Persecutio non ad negationem credentium, sed ad probationem pertinet, et coronam. In illa die erit via de Aegypto in AAnte adventum Christi unaquaequsuum habebat regem, et de alia ad aliam nullus ire poterat nationem: in Romano autem imperio unum facta sunt omnia. Doctus lector veteres revolvat historias, et ab Euphrate usque ad Tigrim, omnem in medio regionem Assyriorum fuisse cognoscat. Ergo quos veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Quod autem dicitur: Aegyptii servient Syris, vel sic accipiendum, quod Romanae legiones Syro instructae milite Aegyptum custodiant, aut quod utriusque gentis inter se commercia sint, et abundantiam Aegypti Syriae  Aegyptus irrigetur. Quidam nostrorum male haec ad mille annos referunt, et more Judaico in consummatione mundi futura pronuntiant, quando Antichristus de Assyriis veniens, Aegyptum Aethiopiamque possederit. In die illa erit
Abbreviated transcription (Latin):
frectrem suum. et ciuita te contra
ciuitatem dimicante. Cum per se¬
cutionis tempus ingruerit implo¬
rabunt dnĩ misericordiam
s tcctim que scductor adueniet idest
ihs: Hoc enim in lingua nostra
sonac ec cogoscetur dñs ab egrp¬
tiis etcognoscenteum: siue persecu¬
tores qui fuerint superati: siue
cedentes presentia cuxilio libentt
& colent eum in hostia et munerib:
Respondecont iud cceiꝰ in legeprecep¬
tum est. ut alta penon ficet nisi in loco
quem elegerit dñs ds & hostiue
tantum a scccer dotibus. leuiticx
nerisimmolatur: Ecceisaics aꝑ¬
tedocet quod cegiptii comoscnt
dnm et colant cum ethosticis &
munera offerant. etuota uoue
at quepersoluant si uegrptii saces¬
dotium hebent impletur et inillis
pcculitestimonium dicentis
trans lato sucerdotio necesse est
utdegistranslatio fiat. & ꝑcutiet
ueslentur ad dnm etplacabi turcis
et sanabittus. Que menim diligit
dñs corripit: Casti gat autem om¬

Expanded text:
fratrem suum, et civitate contra fratrem suum, et civitate contra civitatem dimicante: cum persecutionis tempus ingruerit, implorabunt Domini misericordiam, statimque Salvator adveniet, id est, Jesus, hoc enim in lingua nostra sonat. Et cognoscetur Dominus ab Aegyptiis, et cognoscent eum, sive persecutores qui fuerint superati, sive credentes praesenti auxilio liberati. Et colent eum in hostiis et muneribus, Respondeant Judaei: Lege praeceptum est, ut altare non fiat nisi in loco uno quem elegerit Dominus Deus, et hostiae tantum a Sacerdotibus Levitici generis immolentur . Ecce Isaias aperte docet quod Aegyptii cognoscant Dominum, et colant eum, et hostias, et munera offerant, et vota voveant atque persolvant. Si Aegyptii sacerdotium habent, impletur et in illis Pauli testimonium dicentis: Translato sacerdotio, necesse est ut legis translatio fiat . Et percutiet vertentur ad Dominum, et placabitur eis, et sanabit eos. Quem enim diligit Dominus, corripit, castigat autem om
Abbreviated transcription (Latin):
Ab hoc loco usquein finem cegrp¬
tice uisiones siu e ponderis etiudȩi
& nostri dexp̃i cduentu incellegi
uolunt sed illiuota sua differunt
in futurum nos quasiiam trans¬
actu retinemus: Diem cutem pro
temporecacipe quam quam sub
onia iosephus huec fucta conter¬
dact qui profugus incegipco
cum turbaplurima iuducorum
cedi ficcut templum et cdtare etpro¬
ph&iam xp̃i cassa implere temerita¬
teconatus est: Itaccuttm unum al¬
tcre dicitur quomodo una fides et
unum bcptisia et unaecdesia:
et iculus uxtaterminum cius dño
hccud dubium quin euan gelium
&cpostolorum scrip& o sigificet
q uomo doenim iuxta tropologiam
intellegentiam terriciuda & egypto
formidabilis siue solempnis uetus
intellegitur testamentum sicetti¬
tulus interminis aegspti euan geli¬
orum historia demonstratur
Deni que iungit: eterit in signum et
intestimonium dominice uidelic&
passionis: Tunc hi quicrediderint
concurrentibus aegyptiis contra
aegrptios. & pugnante uiro contra

Expanded text:
c loco usque ad finem Aegyptiae Visionis, sive Ponderis, et Judaei et nostri de Christi adventu intelligi volunt; sed illi vota sua differunt in futurum, nos quasi jam transacta retinemus. Diem autem pro tempore accipe: quamquam sub Onia Josephus haec facta contendat, qui profugus in Aegyptum, cum turba plurima Judaeorum aedificavit templum, et altare, et prophetiam Christi cassa implere temeritate conatus est. Ita autem unum altare dicitur, quomodo una fides, et unum baptisma, et una Ecclesia. Et titulus juxta terminum ejus Domino, haud dubium quin Evangelium, et Apostolorum scripta significet. Quomodo enim supra juxta Tropologicam intelligentiam terra Juda Aegypto formidabilis, sive solemnis, vetus intelligitur Testamentum: sic et titulus in terminis Aegypti, Evangeliorum historia demonstratur. Denique jungit: Et erit in signum, et in testimonium, Dominicae videlicet passionis. Tunc hi qui crediderint, concurrentibus Aegyptiis contra Aegyptios, et pugnante viro contra
Abbreviated transcription (Latin):
et postec dehis quace scripta sunt
dissepemus prospũ uestiginis inter¬
precari potest & spserroris
In eo quoque quod transtulimus
intercuruantem et pefrenantem:
possumus dicere curuum & lasciui¬
entem ut intellegcmus senem
et pucrum. Noscutem uerbum
ebraicum agmondum celeriter
quae scripta sunt uestimus ambi¬
guitate decepti pefrenantem dix¬
mus quod significantius aquila
nihil pecttagit sed omne peruersũ:
ut puerum significap&. Estigitur
sensus: stulti faati sunt principes
thaneos et scpientes consiliarii
pharaco dederunt consilium insipiens
&em arcuerunt principes mempheos
et deceperunt cegrptum angulum
populorum quia dñs miscuit cispm̃
erroris ct queus tiginis ut ignorent
quidlo quantur &erra refacient
acgyptum et sicut ebrius uomens
eerit quodingesserat etubi sit
nesciat sediccetmentis alienȩ
sic nullus habebit cegrptum
opus siue consilium quod aut
cput habeat aut in finem aut

Expanded text:
et postea de his quae scripta sunt, et postea de his quae scripta sunt, disseremus. Pro spiritu vertiginis interpretari potest et spiritus erroris. In eo quoque quod nos transtulimus, incurvantem, et refrenantem, possumus dicere incurvum et lascivientem, ut intelligamus senem et puerum, Nos autem verbum Hebraicum AGMON   dum celeriter quae scripta sunt vertimus, ambiguitate decepti, refrenantem diximus, quod significantius Aquila nihil recte agit, sed omne perversum, ut puerum significaret. Est igitur sensus: Stulti facti sunt principes Taneos, et sapientes consiliarii Pharaoni dederunt 206 consilium insipiens, et emarcuerunt principes Mempheos, et deceperunt Aegyptum angulum populorum, quia Dominus miscuit eis spiritum erroris atque vertiginis, ut ignorent quid loquantur, et errare faciant Aegyptum. Et sicut ebrius et vomens egerit quod ingesserat, et ubi sit, nescit, sed jacet mentis alienae: sic nullum habebit Aegyptus opus, sive consilium, quod aut caput habeat, aut finem, aut
Abbreviated transcription (Latin):
signa fecerit quoce in exodo describun¬
tur. Posuit inccegrpto signa sua & pro¬
digic sua in campothaneos Memphim
quo que macgis ctibus deditã pristini
us quecd presens tompus uestigia er
omnia magorum consilia & eorum
qui fucurorum scientiam promitte¬
bant stultitiȩ cocor guuntur. et inced¬
uentuxpĩ cuncta pediguntur innihili
N on inuenientibus consilium cegrpti
uctibus quomodo dognccobprimant
xp̃i anum Idioma ciutem scripturo¬
rum est utcngulum ꝓregnoponan angul
coquod populos contineat & quasi
continens lcpis dicitur cpgulcris
quod que intulit. quomodo dicetis
pharaoni filius scpientium ego
filius regum anti quorum significat
quod aegipti hero as et deos cauctores
suce genti simulent. oron etisiN
inmediocius spm̃uestiginis ctentire
fecerunt ae gyptum in omni ope¬
resuo sicucerrat ȩbrius & uomens:
Et nonerit cegypto opus quod faciat.¬
opus caput et caudã incur uantem
& refrenantem
Primum deinterpr&atione dicamus:

Expanded text:
signa fecerit, quae in Exodo describunsigna fecerit, quae in Exodo describuntur: Posuit in Aegypto signa sua, et prodigia sua in campo Taneos . Memphim quoque magicis artibus deditam, pristini usque ad praesens tempus vestigia erromnia Magorum consilia, et eorum qui futurorum scientiam promittebant, stultitiae coarguantur, et in adventu Christi cuncta redigantur in nihili, non invenientibus consilium Aegypti vatibus, quomodo dogma opprimant christianum. Idioma autem Scripturarum est, ut angulum pro regno ponant, eo quod populos contineat, et quasi continens, lapis dicitur angularis . Quodque intulit: Quomodo dicetis Pharaoni, filius sapientium ego, filius regum antiquorum, significat quod Egyptii heroas et deos auctores suae gentis simulent, Oron, et Isin, in medio eius spiritum vertiginis et errare fecerunt Aegyptum in omni opere suo sicut errat ebrius et vomens et non erit Aegypto opus quod faciat caput et caudam incurvantem et refPrimum de interpretatione dicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ditate siccata meretontpis catores
&lu geant qui in flumen mit tebc
hamum et quio peranur retia ac
scigena setcexebantiunco diuersi
gneris uascula id est princpes
ctregii generis aquerecto res
Et quod in aduentu xpĩ omnes per¬
uersi generispiscatores qui contra euar¬
gelicam disciplinam capiebant homi¬
nes inperditionem etstulta scipientia
texebant p&ia et sagenas quibus per¬
ditos inretirent confusi sunt etnullus
aut rarus inaegypti terra ultra cai
atur: hocopereui demus expletum
ec desicrum trophea consurgunt
et in omni egrpto idolacorruerunt
S tulti principes thancos sapientes
consilicrii phccroco dederunt consi¬
lium insipiens: quomodo dicetis
pharconi filius sapientium ego
filius regum antiquorum : Ubi sun
nunc scipientestui adnunaent tibi
& dicant quid cogitaueritdnis
exercicum suꝑ ue gyptum: stula fic¬
ti sunt principesthancos cmarcuerꝰ
principesa Peos Deceperunt
cegrptum cogulum populorum
eius tanim metro polim fuisse

Expanded text:
ditate siccata, moereant piscatores, ditate siccata, moereant piscatores, et lugeant qui in flumen mittebant hamum, et qui operabantur retia ac sagenas, et texebant junco diversi generis vascula, id est, principes et regii generis, atque rectores: et quod in adventu Christi omnes perversi generis piscatores, qui contra Apostolicam disciplinam capiebant homines in perditionem, et stulta sapientia texebant retia et sagenas, quibus perditos irretirent, confusi sunt, et nullus aut rarus in Aegypti terra sit talis piscator. Hoc opere videmus expletum, quod Ecclesiarum tropaea consurgunt, et in omni Aegypto idola corruerunt. Stulti principes Taneos, sapientes consiliarii Pharaonis dederunt consilium insipiens quomodo dicetis Pharaoni filius sapientium ego filius regum antiquorum ubi sunt nunc sapientes tui adnuntient tibi et indicent quid cogitaverit Dominus exercituum super Aegyptum stulti facti sunt principes Taneos emarcuerunt principes Mempheos deceperunt Aegyptum angulum populorum ei
Abbreviated transcription (Latin):
supra legimus. Desełlum fauet
dñs mane uegrpti etrursum in¬
mittet dñs manum sucm super
flumina cegipti uiolentium
& ꝑcutiet eum in septẽ uallibus
itaut pest ranseat cum quis calcato
pede quo scilicet omni serror
uegrpciorum aquarum et astes
medefice quibus subicctispopulis
in ludebant ꝓp̃i siccentur aduer¬
tu Quod quedicit urescet a qua
demori & historice possumus ac¬
cipere non mare magnum sig¬
nificape sed lacum mare oteriep
Eo Quod scripur omnes congrega¬
tiones ciquarum apellet mana
possunt echyperbolice dicta in¬
tellegi quod que sequitur
Nudebitur clucus riui a fonte suo
describit quod etriuus et sons ares¬
cantsimul
Et merebunc piscatores &luge¬
bunt omnes mittente s influmen
hamum & expundentes retem
suꝑ fuciem aquȩ Enarcescent¬
et confundentur quio perabantur
linum plectentes ectexentes sup¬
tilia. &erunt inrigua eius
flacentia omnes qui faciebant la¬
cuncs ad capiendos pisces
Et hocdupliciter accipe. quoduas¬
tata egrpto eccuncta ꝓuincia cri¬

Expanded text:
um faciet Dominus mare Aegypti. Et rursum: Immittet Dominus manum suam super fluvium Aegypti violentum, et percutiet eum in septem vallibus, ita ut pertranseat eum quis calceato pede: quod scilicet omnis error Aegyptiarum aquarum, et artes maleficae, quibus subjectis populis illudebant, Christi siccentur adventu. Quodque dicit: Arescet aqua de mari, et historice possumus accipere, non mare magnum significari, sed lacum Mareotiden, eo quod Scriptura omnes congregationes aquarum appellet maria. Possunt et hyperbolice dicta intelligi. Quodque sequitur: Nudabitur alveus rivi a fonte suo, describit quod rivus et fons arescant simul. et maerebunt piscatores et lugebunt omnes mittentes in flumen hamum et expandentes rete super faciem aquae marcescent confundentur qui operabantur linum pectentes et texentes subtilia et erunt inrigua eius flaccentia omnes qui faciebant lacunas ad capienEt hoc dupliciter accipe, quod vastata Aegypto, et cuncta provincia ari
Abbreviated transcription (Latin):
& degopem tube audietis
Cuncte in quit gentes peslircuitum
quan domeam iussionem quacsi
signum in montibus eleuctum.
tuncui debitis quid preceperim
Quicchaet dicitdñs codme quie sccĩ
& considerabo in locomeo: quid
hocquod sequitur donecueniant
quae precepi in mea sedere quiescã
utiudaei putcent intemplo ut
nos incadestibus. & considerabo
inquit quiperũ finis cedueniat
Sicut meridicena lux darest
& sicut nubesroris in die messis:
Sicut in toto die nihilest dacrius
meridiȩ quando soldemedio clo
rutilat & omnem orbem pecriter
in lustrat. sicut incestuet calore
torpente quandonudus messor
excoquitur: ecoperis magnitudi¬
nẽ anhelitus probat gratissi¬
maestroris tempesies siapentes
stipulas matutinus humor seca¬
biles facciat i tameus sermo
quem considerabo in locomeo
cunstis in me credentibus gratus.
cedueniet
Ante messemenim tocus effloruit :
& in matura perfectio germinabit
et precidentur ramusculieius fedci¬

Expanded text:
et clangorem tubae audietis. et clangorem tubae audietis. Cunctae, inquit, gentes, per circuitum, quando meam jussionem, quasi signum in montibus elevatum, tunc videbitis quid praeceperim. Quia haec dicit Dominus ad me: Quiescam, et considerabo in loco meo. Quid Hoc quod sequitur: donec veniant quae praecepi, in mea sede requiescam: ut Judaei putant, in Templo; ut nos, in coelestibus. Et considerabo, inquit, qui rerum finis adveniat. Sicut meridiana lux clara est, et sicut nubes roris in die messis. Sicut in toto die nihil est clarius meridie, quando sol de medio coelo rutilat, et omnem orbem pariter illustrat, et sicut in aestu et calore torrente, quando nudus messor excoquitur, et operis magnitudinem anhelitus probat, gratissima est roris temperies, si arentes stipulas matutinus humor secabiles faciat: ita meus sermo, quem considerabo in loco meo, cunctis in me credentibus gratus adveniet. Ante  inmatura perfectio germinabit et praecidentur ramusculi eius falci
Abbreviated transcription (Latin):
quod sperat non mer&ur accipes
Cuius diuersarum gentium reges
uas tauere terram : et ceteraquȩ
sequuntur : Eusebius cesciriensis
his toricam interpracetationem
titulo promittens diuersis sensibus
euagtitur: Cuius cum libros lege¬
iem aliud multo repperiquam
indico promittebat: Vbicumq
enim eum historia defecerit tran¬
sit adallegoriam : et itti separit
consociatꝰ ut mirer eum noua ser¬
monis fabrica in unum corpus
laipidem ferrumque coniungere
Hoc breuiter admonui nequis nos
putet ex illius fontibus mutuosse
quaedicimus Nam et in prae¬
senticipitulo aduersum iudacos
herosolimam dicit propheciam di¬
rigi quod in principio fidei xp̃ianȩ
cedtotas gentes episcolam miserit
nesusciperent passionem xp̃i. &
miserit usque adaechiopicam et
occidentedem placgam. totum que
orbem huiusblasphemie dissemi¬
natione compleuerit
Omnes habitatores orbis quimo¬
temini intertem cumeleuactum
fuerit signum in montibus ui debitis

Expanded text:
quod sperat, non meretur accipere: quod sperat, non meretur accipere: cujus diversarum gentium reges vastavere terram, et caetera quae sequuntur. Eusebius Caesariensis historicam interpretationem titulo repromittens, diversis sensibus evagatur, cujus cum libros legerem, aliud multo reperi, quam indice promittebat. Ubicumque enim eum historia defecerit, transit ad allegoriam, et ita separata consociat, ut mirer eum nova sermonis fabrica in unum corpus lapidem ferrumque conjungere. Hoc breviter admonui, ne quis nos putet ex illius fontibus mutuasse quae dicimus; nam et in praesenti capitulo adversum Judaeos et Hierosolymam dicit prophetiam dirigi, quod in principio fidei christianae ad totas gentes epistolas miserint, ne susciperent passionem Christi: et miserint usque ad Aethiopiam et Occidentalem plagam, totumque orbem hujus blasphemiae disseminatione compleverint. Omnes habitatores orbis qui moramini in terra, cum elevatum fuerit signum in montibus, videbitis,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse cegrptius eoquod decilextin¬
dria quae tunc ut diximus no
uocibatur legatimissi sint hie¬
ro solymam et inuas papiri
id est epistalis siue nauibus
suum illis cuixilium promitten¬
tes dixerint: Ite uelociterad
iudaeorum gentem conuulsam
etid syriorum inpugnatione
lacerectam. ad populum quon¬
dam terribilem quidi utebatur
imperio cid cuius potentiam nul¬
lus clius conparandusest: ad
gentem quaedi semper expesta¬
bat cuxilium. et nihilominus
aibom̃nibus conculcatur.
Cuius terrtem flumina idest
diuersi reges depopulati sunt:
Aluicuitem putant quod apostro¬
pha dirigatur ad dnm̃: et sit sen¬
sus. Ods̃ quimittis in mare scłustius
prophetas. et quasi perepistulas
naui gantes populum commonens
tui simperas nuntiis Ite uolocitr
ad gentem meam laceroc tamatq
conuulsam ad populum robustis¬
simum qui omnibus quondam in
circuitu gentibus terrori fuit:
qui semperdĩ expectabat cuxiliũ
et propeccatorum magnitudine

Expanded text:
ipse Aegyptius, eo quod de Alexanipse Aegyptius, eo quod de Alexandria, quae tunc, ut diximus, No vocabatur, legati missi sunt Hierosolymam et in vasis papyri, id est, epistolis, sive navibus, suum illis auxilium promittentes, dixerint: Ite velociter ad Judaeorum gentem convulsam, et Assyriorum impugnatione laceratam; ad populum quondam terribilem, qui Dei utebatur imperio, ad cujus potentiam nullus alius comparandus est: ad gentem, quae Dei semper exspectabat auxilium, et nihilominus ab hominibus conculcatur: cujus terram flumina, id est, diversi reges depopulati sunt. Alii autem putant, quod apostropha dirigatur ad Dominum, et sit sensus: O Deus, qui mittis in mare saeculi istius Prophetas, et quasi per epistolas navigantes, populum commonens, tuis imperas nuntiis: ite velociter ad gentem meam laceratam atque convulsam, ad populum robustissimum, qui omnibus quondam in circuitu gentibus terrori fuit, qui semper Dei exspectavit auxilium, et pro peccatorum magnitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
dit crmbalo sonitum quidam ex
eo quod sequitur. Quimitat inma¬
rilaegatos. et in uasis paprrisup
aquas romanorum regnum intel¬
legunt. et omnem his toriam pefe¬
runt adues pasiani et tratempo¬
roc quibus hiero solima sub uersc
est sed hoc fidemn rõce non conue¬
ni tutmine turdñs regnoro ma¬
no quare impiam gentem sub¬
uesterit et rursum in montem
siondicat munera deferenda :
nisi foste haec spiritaliter in ecde¬
Iuimittit in marilegatos et in
ucsis paprri superciquas ite
angeli uelo cescid gentem con¬
uulsam et dilaceratum ad popu¬
lum terribilem postquem non
est alius gentem expestantem
et conculcatam. cuius diripuer̃
flumina terraeius:
Aput hebrtieos et aegyptus et
ae gyptius et aegypti ũno uoca¬
bulo nuncupantur mes roim
Hoc dictum sit nequis in uerbo here¬
at cum progenere feminino
masculinum inuencrit. Idest
proterra hominem. quia et nunc
dicitur: Quimitat in mari
legatos hocest ipsam mesrocĩ

Expanded text:
dit cymbali sonitum. Quidam ex dit cymbali sonitum. Quidam ex eo quod sequitur: Qui mittit in mari legatos, et in vasis papyri super aquas, Romanum regnum intelligunt et omnem historiam referunt ad Vespasiani et Titi tempora, a quibus Hierosolyma subversa est. Sed hoc fidei nostrae non convenit, ut minetur Dominus regno Romano, quare impiam gentem subverterit, et rursum in montem Sion dicat munera deferenda, nisi forte et haec spiritualiter in Ecclequi mittit in mari legatos et in vasis papyri super aquas ite angeli veloces ad gentem convulsam et dilaceratam ad populum terribilem post quem non est alius gentem expectantem expectantem et conculcatam cuius diripuerunt flumina terram ejus. Apud Hebraeos et Aegyptus et Aegyptius et Aegyptii, uno vocabulo nuncupantur MESRAIM . Hoc dictum sit, ne quis in verbo haereat, cum pro genere feminino masculinum invenerit, id est, pro terra hominem, quia et nunc dicitur: Qui mittit in mari legatos, hoc est, ipsa Mesraim,
Abbreviated transcription (Latin):
inadiutorio al tissimi in protectio¬
nedĩ caeli commoyaebitur. Proquo
in hebraico scriptum est in umbra
omnipotentis commorabitur:
ipsc dĩsimilitudinem habere se iac¬
tans et in periculis constitutt
Alis suffugia re promitat: signi¬
fica tautem siueno de gypticiui siene¬
tatem quae nunc alexandria
dicitur siuetiegyptum in quasem¬
perhierusalem quasi super arun¬
dinem innisciest quae confracita
manum perforat incumbentis.
et esthic ordo pulcherrimus ut
quo modo in prioriuisione sermo
propheticus cidamas cũ minabatur.
quod decem tribus in illa habuerin
auxilium miseri cordiam dñs non¬
rogantes sic etiam nuncae grp¬
to uastittis procedicetur obcuus
auxilium dĩ neclectasit in uocatio:
Ipscestenim terra qua est tuaens
fluminaaethiopice : Id est trans
riuos nilifluminis quem deciethy¬
pia inaegrptum fluere nomo
dubitat. Potest aegrptus
alarum crmbalum diq: ꝓpter
uelocitatem frugum uelox quio¬
pe et concitus auium uolatus ped¬

Expanded text:
in adjutorio Altissimi, in protectioin adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur , pro quo in Hebraeo scriptum 198 est, In umbra Omnipotentis commorabitur: ipsam Dei similitudinem habere se jactans, et in periculis constituta aliis suffragari repromittit. Significat autem sive No, Aegypti civitatem, quae nunc Alexandria dicitur, sive Aegyptum, in qua semper Jerusalem quasi super quassatam arundinem innixa est, quae confracta manum perforat incumbentis. Et est hic ordo pulcherrimus: ut quomodo in priori Visione sermo propheticus Damasco minabatur, quod decem tribus in illa habuerint auxilium, misericordiam Dei rogantes: sic etiam nunc Aegypto vastitas praedicetur; ob cujus auxilium Dei neglecta sit invocatio. Ipsa est enim terra, quae est trans flumina Aethiopiae, id est, trans rivos Nili fluminis, quem de Aethiopia in Aegyptum fluere nemo dubitat. Potest Aegyptus alarum cymbalum dici propter velocitatem frugum: velox quippe et concitus avium volatus red
Abbreviated transcription (Latin):
dispergitur. et turbo in subli¬
maetollitur tempes tate: sicille
ad propinquabit quidem hieru¬
salem obsidens eam sed ꝑcutietur
ab angelo : Venietmane et dede¬
tum potentiae suae uidebit exer¬
citum : Ethaecerit parseorum¬
no quiuas tauerunt : Hoc prophe¬
taloquitur. uel expersona po¬
puli: uel seipsum iugens gentisuae
cngelus dnĩ et percus sit in castris
assyriorum centum octoginta
quinque milia: et surrexerunt
mane et ecceomnes cadauero
mostuorum: et egressus est et abit
Et reuersus est sennacheribrex
assrriorum et habittuit in nine¬
ue. Vae tentxe cimbalo alarum
que est transflumen cethyopie
Verbum hebrocicum selsel quol
symmachus sonitum theodo¬
tionaues interproce tati sunt et
nos incynbialum uestimus aqula
bis umbrom transtulit. sedsach¬
dum: quod umbra sel dicitur:
hiccuitem syllaba geminetus
ex quopossumus dictum intelleger
Vae terrocequae inumbra alaruss
suarum pollicetur auxilium: ex
cum scriptura dicat: qui habitas

Expanded text:
dispergitur, et turbo in sublidispergitur, et turbo in sublime volvitur in tempestate: sic ille appropinquabit quidem Jerusalem, obsidens eam: sed percutietur ab Angelo; veniet mane, et deletum potentiae suae videbit exercitum. Et haec erit pars eorum qui vastaverunt nos. Hoc Propheta loquitur vel ex persona populi, vel se ipsum jungens gentangelus Domini , et percussit in castris Assyriorum centum octoginta quinque millia. Et surrexerunt mane, et ecce omnes , cadavera mortuorum. Et egressus est, et abiit, et reversus est Sennacherib rex Assyriorum et habitavit in Ninve. Vae terrae cymbalo alarum quae est trans flumina Aethiopiae. Verbum Hebraicum SELSEL  , quod Symmachus, sonitum, Theodotion, aves interpretati sunt, et nos in cymbalum vertimus. Aquila bis umbram transtulit. Sed sciendum quod umbra SEL   dicitur, hic autem syllaba ipsa geminatur. Ex quo possumus dictum intelligere: Vae terrae, quae in umbra alarum suarum pollicetur auxilium. Et cum Scriptura dicat: Qui habitat
Abbreviated transcription (Latin):
Indinabitur homo ad factorem
suum et oculicius aad scm̃ isrł res¬
picient: Ad xpĩ etadapostolo¬
rum tempora referent: nec
non illud quod sequitur plan¬
tabis plantationem fidelem
et germen alienum seminabis
indie plantationis tuae labrusca
et ceter& de infidelitate sentiurꝰ
iudaieorum : Et hoc capitulum
quod nunc proposuimus suꝑ
EONHLUCINter procetittur. qui
persecuntur ecclesiam: illudq
quod sequitur. Increpabiit eum
et fugiet proculdediabolo ciccipi¬
unt. tropologica interproceta¬
tione uastitatem persecutorum
et demonum de monstrantes:
Voscuitem coeptum sequemur
ordinem ethistorica funda¬
menta historico culmine pro¬
tegemus: Vaeinquit uniuer¬
sis gentibus quae militauerunt
contrac populum meum quarũ
tantus impetus fuit ut maris
flustibus coequandus sit
Sed cum uenerint seuientes ẽtin¬
undauerint terram meam
tunc princepsearum sennache¬
rib adõfugiet increpatus: et
sicut puluis uento recpiente

Expanded text:
Inclinabitur homo ad factorem Inclinabitur homo ad factorem suum, et oculi ejus ad Sanctum Israel respicient, ad Christi, et Apostolorum tempora referunt. 197 Nec non illud quod sequitur: Plantabis plantationem fidelem, et germen alienum seminabis: in die plantationis tuae labrusca, et caetera, de infidelitate sentiunt Judaeorum. Et hoc capitulum quod nunc proposuimus, super Ethnicis interpretantur, qui persequuntur Ecclesiam. Illud quoque quod sequitur, Increpabit eum, et fugiet procul, de diabolo accipiunt, tropologica interpretatione vastitatem persecutorum, et daemonum demonstrantes. Nos autem coeptum sequimur ordinem, et historica fundamenta historico culmine protegimus. Vae, inquit, universis gentibus, quae militaverunt contra populum meum, quarum tantus impetus fuit, ut maris fluctibus coaequandus sit. Sed cum venerint saevientes, et inundaverint terram meam, tunc princeps earum Sennacherib ab eo fugiet increpatus, et sicut pulvis vento raptante
Abbreviated transcription (Latin):
neratisunt id eo fundis in terrã
ut eos alienos et pessimos facias:
IN dic plariationis tuael abrus
ca et mane sementuum flore¬
bit no ablataes tmessis indie
hereditatis et dolebit gracuiter¬
Hos inquitoperum tuorum fruc¬
tus capies uitis tua soreh degene¬
rocbiit in laibruscam sẽmentuum
spem promitat ingermine sed cũ
maturitas uenerit ab alio deete¬
tur et tunc dolebis grecuiter
quando sperocta etpeneiam
tenta perdideris.
Iae multitudi populorum
multorum ut multitudine
maris sonantis et tumultuas
turbarum : sicut sonitusciquarũ
multarumssonabunt populi
sicut sonitus ciquarum inundan¬
tium. et increpabit eum et fugiet
procul et racpietur sicut puluis
montium a facieuenti et sic̃
turbo cõram tempestate. in tẽ¬
pore uespere etecce turbatio
inmatutino etnon subsis tet
haec est parscorum quiuas ta¬
uerunt nos etsors diripientium nos
Qui superiorem damasci capti¬
uitutem aromanis in latam
estimant et hoc quod scriptumest

Expanded text:
nerati sunt, ideo fundasti in terra, nerati sunt, ideo fundasti in terra, ut eos alienos et pessimos facias. In die plantationis tuae ca, et mane semen tuum florebit: Ablata est messis in die haereditatis, et dolebit graHos, inquit, operum tuorum fructus capies: vitis tua Sorec degenerabit in labruscam, semen tuum spem promittet in germine; sed cum maturitas advenerit, ab alio demetetur. Et tunc dolebis graviter, quando sperata et pene jam tenta perdideris. Vae multitudini populorum mmaris sonantis: et tumultus turbarum, sicut sonitus aquarum multarum. Sonabunt populi sicut sonitus aquarum inundantium, et increpabit eum, et fugiet procul; Et rapietur sicut pulvis montium a facie venti, et sicut turbo coram tempestate. In tempore vesperi, et ecce turbatio: in matutino, et non subsistet. Haec est pars eorum qui vastaverunt nos, et sors diripiQui superiorem Damasci captivitatem a Romanis illatam aestimant, et hoc quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
pedibus requirentes: sic et terrocm¬
srł multo tempore desolata per¬
maneat : Vnde miror procute¬
tris et aceruis frugum uoluisse
aquilam interprocetari testa
etemir simmachũs siluam et
amir. lax aimorreos et eucieos:
solus theo dotio hebyacicum uerbũ
posuit ar̃s etemir quod aputeos
emendatius legitur hores etamir.
Quic oblittes dĩ sciluatoris tuiet
fortis cdiutoris tui nonesrecor¬
data Is tt inquit perpetieris
disrł quia dereli quistidm̃ salua¬
torem tuum qui teliberauit ex
aegrpto qui tibi gentes subiecit
inimicais et aidiutoris tui nones
recordactci
Propterea plantabis plantatio¬
nem fidelem: et germen alienũ
seminabis
Hoo pracessius et cum hironia
legendum : quia inquit oblitaes
dĩ sciluatoristui. et fortiscidiuto¬
ristui non esrecordata: Num
id circo planttpe debebis plan¬
tationem fidelem et non potius
alienum seminaregermen qđ
hostis eripiat uelceste sic filios
meos quidepopulimei stirpege¬

Expanded text:
pedibus requirentes: sic et terra Ipedibus requirentes: sic et terra Israel multo tempore desolata permaneat. Unde miror pro aratris et acervis frugum voluisse Aquilam interpretari, testam et Emir; Symmachum, silvam et Amir; LXX, Amorrhaeos et Evaeos. Solus Theodotio Hebraicum verbum posuit, ARS ET EMIR: quod apud eos emendatius legitur HORES ET AMIR Quia oblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata. Ista, inquit, perpetieris, o Israel, quia reliquisti Deum Salvatorem tuum, qui te liberavit ex Aegypto, qui tibi gentes subjecit inimicas: et adjutoris tui non es recordata. Propterea plantabis plantationem fidelemseminabis. Hoc pressius et per ironiam legendum. Quia, inquit, oblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata: num idcirco plantare debebis plantationem fidelem, et non potius alienum seminare germen, quod hostis eripiat? Vel certe sic: filios meos, qui de populi mei stirpe ge
Abbreviated transcription (Latin):
pici quidem uoluntas inter procetũ
Noscutem dicemus quod sub uersc
dcmasco etdecem tribus ductis in
assyrios residui tribuum quie raNT
exisrł ad e techiae litteras conuer¬
si suntadcultumdĩ et ad templum
hiero solimam uenerint sicut pa¬
raclipome non naract historiciȩ
delettergodamasco conuerten¬
tur homines cid stictorem suum:
idestdm̃ qui eos creciuit : Et oculi
corum nequaquam idola quaefe¬
ceraent in becheletindan seddm̃
pespicient: contempnentes delu¬
broc et altaria qua eo perati sunt
digitieorum
In die illa erunt ciuitates fortitu
dinis eius de pelistae sicut arxtro
et segetes quaederelisttie sunt
a facie filiorum isrł et erit desesta
Hoc non loquitur contrada mascum
sed contradecem tribus quae uocaban¬
tur isrł : Vt quomodo aduentum
ex cegypto populidĩ. omnes gentes
quue in colebantte rramre promis¬
sionis subitȩ pauore conterritae
aratra dimiserunt aceruosque
frugum et media opera. salutem

Expanded text:
Pia quidem voluntas interpretantium, Pia quidem voluntas interpretantium, Nos autem dicimus, quod subversa Damasco, et decem tribubus ductis in Assyrios, residui tribuum qui erant ex Israel, ad Ezechiae litteras conversi sint ad cultum Dei, et ad templum Jerusalem advenerint, sicut Paralipomenon narrat historia . Deleta ergo Damasco, convertentur homines ad factorem suum, id est, ad eum qui eos creavit, et oculi eorum nequaquam idola quae fecerant in Bethel et in Dan, sed Deum respicient, contemnentes delubra et altaria, quae operati sunt digiti eorum. In die idinis ejus derelictae sicut aratra, et segetes quae derelictae sunt a facie filiorum Israel, et erit deserta. Hoc non loquitur contra Damascum, sed contra decem tribus, quae vocabantur Israel; ut quomodo ad adventum ex Aegypto populi Dei, omnes gentes quae incolebant terram repromissionis, subito pavore conterritae aratra dimiserunt, acervosque frugum et media opera, salutem
Abbreviated transcription (Latin):
putant completa quae dista sunt:
hoc uolunt intellegi quod subasspria
captiuitate da mascus non sitom¬
nin o deleta sedtiaens latis quibus¬
dam incrrenen alia parsculto¬
rum tencedimisscsit Quae et
ipscipostea babylonio uastante
deletaest donec sub macedonib:
et ptolomeis rursus instaurare¬
tur. Et in aduentuxpi essetquidẽ
ciuitas sed non tantae potentiae
quanta ante fuerat. Et esł sensus
Tam pauciremanserunt indamas¬
co quam solent post messores
paucae remanere spicae. quasin
ualle raphcum latissima etpo¬
tentissima solent pauperes le¬
gere uel in olea paucae oliuce
qua ediligentia  legentiam legen¬
tis eua serint
Indieilla indinabitur homo ad
stictorem suum et oculieius ad scm̃
isrł respicient et non inclinabi¬
tur adaltaria quae fecerunt
manus eius et qua eo perati sunt
digitieius non respiciet lucoset
destructoregnoda masci perpe¬
tuum scluatoris successit imperiũ
et ido latriae error est imminutus.

Expanded text:
putant completa quae dicta sunt, putant completa quae dicta sunt, hoc volunt intelligi, quod sub Assyria captivitate Damascus non sit omnino deleta, sed translatis quibusdam in Cyrenem, alia pars cultorum terrae dimissa sit, quae et ipsa postea Babylonio vastante deleta est: donec sub Macedonibus et Ptolemaeis rursum instauraretur, et in adventu Christi esset quidem civitas, sed non tantae potentiae quantae antea fuerat. Et est sensus: tam pauci remanebunt in Damasco, quam solent post messores paucae remanere spicae, quas in valle Raphaim latissima et potentissima solent pauperes legere: vel in olea paucae olivae, quae diligentiam legentis evaserint. In die illa inclinabitur homo ad factorem suum et oculi eius ad Sanctum Israhel respicient et non inclinabitur ad altaria quae fecerunt manus eius et quae operati sunt digiti eius non respiciet lucos et destructo regno Damasci, perpetuum Salvatoris successit imperium, et idololatriae error est imminutus.
Abbreviated transcription (Latin):
taloquitur ad achat: nolitime¬
reet cortuum ne formidet Adu¬
obus cuidis titionum fumigtti¬
tium horum in rate furoris
rasin et spriae et fili romeliae
eo quod consilium inierit controc
Eterit sicut congregans in messem
quod restiterit et brachium eius
spicas leget. Et sicut quaerens
spicas inualleraphaim et relin¬
quetur in eo sicut racchemus et sicut
excussio olecie duarum actrium
oliuarum in summitate siuequat¬
tuor autquinq in cacuminibus eius
fructus eius dicit dñs ds̃ isrł¬
Qui procesentem da masciuas ti tatẽ
subromano intellegent regno
Haec decipostolis significata conten¬
dunt Quod quomodo paucaespicȩ
et oliue remanere soleant in agro
uel in arbore sic reliquiae scluen
turisrł maxime quia sequatur
Indieilla inclinabitur homo ad feic¬
torem suum et oculieius ad scm̃ isrł
respiciunt idestad xpm̃ : Duas
oliuas et tresetquattuor etquimq
quat tuor decim cipostolos interp̃¬
tantes: id est duodecim quielecti
sunt. et tertiundecimũa cobum

Expanded text:
saias ad Achaz: Noli timere, et cor tuum ne formidet a duabus caudis titionum fumigantium istorum in ira furoris Rasin, et Syriae, et filiae Romeliae, eo quod consilium inierit contra et erit sicut congregans in messe quod restiterit et brachium eius spicas leget et erit sicut quaerens spicas in valle Rafaim et relinquetur in eo sicut racemus et sicut excussio oleae duarum aut trium olivarum in summitate rami sive quattuor aut quinque in cacuminibus eius fructus eius dicit Dominus Deus IsrQui praesentem Damasci vastitatem sub Romano intelligunt regno, haec de Apostolis significata contendunt, quod quomodo paucae spicae et olivae remanere soleant in agro vel in arboribus, sic reliquiae Israel salventur; maxime quia sequatur: In die illa inclinabitur homo ad factorem suum, et oculi ejus ad Sanctum Israel respicient, id est, ad Christum. Duas olivas, et tres, et quatuor, et quinque, quatuordecim Apostolos interpretantur, id est, duodecim qui electi sunt, et tertiumdecimum Jacobum,
Abbreviated transcription (Latin):
faciam multitudinẽ in manuna¬
bucho donosor regis babrlonis
& ittrum. consos lubo brahice
regis babrlonis daboque gladiũ
incum in manueius ec confringũ
brachia pharaonis et scent quia
ego dñscum dedero gladium meũ
inmunu pegis bubrlonis ecexten¬
derit cum suꝑ terraam uegrpti
& disꝑgam ue grptum innationes
sicatem adtem paspeferimus
scducctoris illud decuc gelio suma¬
mus exemplũ. polite puitre quod
ueni pacem mictone supestentom
Nonueni pucem mittere sed gla¬
dium Uenienim diuidereuirũ
uduersus proximum suum et filian con¬
tra matrem sucm etnurum contrasocrũ
sucm & inimici hominis domesticicius.
& mater contra filicm et nurus contrao
socrum et disrum petur sp̃s cegipti inuis
ceribuscius et consilium eius precipitabo
etinter rogtbunt simulcana sua et diuinos
suos etphicones etariolos
Cum seditio fuerit ostaincaegrptosiue
bcbrlonio seruirecupientium & nolor¬
tium iugo eius colla submittere siue

Expanded text:
faciam multitudinem Aegypti in manu Nafaciam multitudinem Aegypti in manu Nabuchodonosor regis Babylonis. Et iterum: Confortabo brachia regis Babylonis, daboque gladium meum in manu ejus, et confringam brachia Pharaonis. Et scient quia ego Dominus, cum dedero gladium meum in manu regis Babylonis, et extenderit eum super terram Aegypti, et dispergam Aegyptum in nationes . Si autem ad tempora referimus Salvatoris, illud de Evangelio sumamus exemplum: Nolite putare quod veni pacem mittere super terram: non veni pacem mittere, sed gladium. Veni enim dividere virum adversus proximum suum, et filiam contra matrem suam, et nurum contra socrum suam, et inimici hominis domestici ejus . et mater contra filiam, et nurus contra socrum . Et disceribus ejus: et consilium ejus praecipitabo: et interrogabunt simulacra sua, et divinos suos, et pythones et hariolos. Cum seditio fuerit orta in Aegypto, sive Babylonio servire cupientibus, sive nolentibus jugo ejus colla submittere: sive
Abbreviated transcription (Latin):
corpore uirginali. etad in gressũ
eius omnes daemones contremu¬
erint. Tuncque primaidolorũ
ruina fuerit presenti cmdni fer¬
renon sustinens: Et concurrepe
fecciam cegrptios aduersus ciegip¬
tios etpugnadut uir contra firc¬
trem suum etuir contra amicum
suum Ciuitas ceduersus ciuitatẽ
regnum aduersus regnum
Ingres sum ciegrptum dño etpo¬
aentissimam gentem sui p̃sentia
destruente eritprimauiccoria¬
yiccrna dis sad erecegrptios con¬
tra cegrptios. & aduersum se
rebelli odio dimiccre quod tẽ¬
poribus assrriorum et nabu¬
chodonosor regis babrlonis
factumes se mani sestum est. Alus
sedentibus et cdiis repugnantibus:
Quod cutem hac debabrlonia
cuptiui tate predicat hicremias tes¬
tis esł dicens Vitula elegans atq
formosa uegrptus stimulator
ciba quilo neuenietei. & rur sum:
Confuscest filici aegrpti et tradita
inmanupopuli aquilonis. Ercchi¬
d quoque puriꝓphetiȩ cuccori¬
te consentiens: ettes surein quit

Expanded text:
corpore Virginali, et ad ingressum corpore Virginali, et ad ingressum ejus omnes daemones contremuerint, tuncque prima idolorum ruina fuerit, praesentiam Domini ferre non sustinens. Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegtios; et pugnabit uir contra fratrem suum, et uir contra amicum suum, ciuitas aduersus ciuitatem, et regnum adversus regnum. Ingresso Aegyptum Domino, et potentissimam gentem sui praesentia destruente, erit prima victoria dissidere Aegyptios contra Aegyptios, et adversum se rebelli odio dimicare: quod temporibus Assyriorum et Nabuchodonosor regis Babylonii factum esse, manifestum est, aliis sedentibus, et aliis repugnantibus. Quod autem haec de Babylonica captivitate praedicat, Jeremias testis est, dicens: Vitula elegans atque formosa Aegyptus, stimulator ab Aquilone veniet ei. Et rursum: Confusa est filia Aegypti, et tradita in manu populi Aquilonis . Ezechiel quoque pari prophetiae auctoritate consentiens: Et cessare, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
et in gredictur uegrptum et mouebun¬
tur simulucra cegrpti cifucierius &
cor aegrpti tabescet in mediocius.
Moris est scripturarum obscuris mani¬
fes tu subnectere. et quod prius subenig¬
matibus dixerint cpes lauoce profere
Unde & in presenti loco quia contra ue¬
grptum fuerat cominatus ueterre
obumbranti cdis quaces ł trans flumina
aehropice et ceteraquiaꝓph&icus
sermo contexuit nunc mani festiopẽ
facit intellegentiam. et id ipsam cõmi¬
nus aegrptum loquitur. quod ne¬
quiquam perangelos sedipsedns ue¬
niat super nubem lum id estudocẽ
& in gredictur aegrptum etomnia idola
uegrpti contremescant. tabes cacque
complcatur. Disꝑdac simulaacra
& cessare fecciam idola dememphis
Quidam totam hanc proph&iã
cdsiducctoris tempora referunt
quando ingressus est suꝑnubem
leuem id est corpus humanum
quod exuirgine cadsumpserat
Nullam humane comixtionis
semine p̃grauatum si uequod
a nubelcui postactus sit Id est

Expanded text:
ngredietur Aegyptum, et movebunngredietur Aegyptum, et movebuntur simulacra Aegypti a facie ejus, et cor Aegypti tabescet in medio ejus. Moris est Scripturarum, obscuris manifesta subnectere, et quod prius sub aenigmatibus dixerint, aperta voce proferre. Unde et in praesenti loco, quia contra Aegyptum fuerat comminatus: Vae terrae obumbranti alis, quae est trans flumina Aethiopiae, et caetera qusermo contexuit: postea manifestiorem fecit intelligentiam, et ad ipsam comminans Aegyptum loquitur, quod nequaquam per angelos, sed ipse Dominus veniat super nubem levem, id est velocem: et ingrediatur Aegyptum, et idola Aegypti contremiscant, tabescatque compleatur: Disperdam simulacra, et cessare faciam idola de Memphis . Quidam totam hanc prophetiam ad Salvatoris tempora referunt, quando ingressus est super nubem levem, id est, corpus humanum, quod ex Virgine assumpserat, nullo humanae commixtionis semine praegravatum: sive quod a nube levi portatus sit, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
tis gentibus ucstandus sit.
Intempopeillo deserturmanus dño
exercituum apopulo diuulso etdi¬
luce rato etcipopulo terribili
post quem non fuit clius. agnte
expectante expectante & conculcata
cuius diripuerunt flumina terecis
cius cedlocum nominis dñĩ exerctuũ
titatem et deletum eiusimperium
nequaquam i stł in umbra illius
uemnitate confidet sed yeues tetur
ced dnm̃ & succ munera defepet ad
montem si on idestintem plum eius
illum solum rogans cuius uerum
aeternum que presidium est
Hoc ccutem sub rero babel etiesu
esra. acneemia. fctum intello¬
gimus. Ixx. ꝑ eo quodnos di¬
ximus expectcotem expectantẽ
& inhebriico scriptum est
sperantem sperantem: econtra¬
hanc acusam dederunt occasionẽ
cusebio ut hocdegentibus incgis quac
nec spem habecnt nectes tamentumdi
nec prophetus intellegendum putcue¬
rit quad deiudueis quodcbipsis postta
ec desiȩ quae inspecula constituta
est dona mittenda sint &offerende

Expanded text:
tis gentibus vastandus sit. tis gentibus vastandus sit. In tempore illo deferetur munus Domino exercituum a populo divulso et dilacerato, a populo terribipost quem non fuit alius a gente expectante expectante et conculcata cuius diripuerunt flumina terram eius ad locum nominis Domini exercituum titatem et deletum ejus imperium, nequaquam Israel in umbrae illius vanitate confidet, sed revertetur ad Dominum, et sua munera deferet ad montem Sion, id est, in templum ejus, et illum solum rogans, cujus verum aeternumque praesidium est. Hoc autem sub Zorobabel et Jesu, et Ezra ac Neemia factum intelligimus. LXX, pro eo quod nos diximus: exspectantem, exspectantem, et in Hebraico scriptum est, sperantem, sperantem, econtra ob hanc causam dederunt occasionem Eusebio, ut hoc de gentibus magis, quae nec spem habeant, nec Testamentum Dei, nec Prophetas, intelligendum putaverit, quam de Judaeis: quod ab ipsis postea Ecclesiae, quae in specula constituta est, dona mittenda sint, et offerendae
Abbreviated transcription (Latin):
ec cb agricultuna trans lationẽ
sumpserct scruatecm in reliquis
describens caegrpti superbiam
& populi illius uastitatem et
cadauer per uniuer sam prouir¬
cicm qua euo lucribus deuortip¬
dec sint. Quomodo enimante
maturicatem segetes crumperites
cito pereunt. et ante qua per¬
fecti oueniat temporis germi¬
nantes inutiles sunt sicinquit
cegrptii populi quasi ramiin¬
utiles fadcbus precidentur &
cuncte propagines nudabuntur
Aoneputtrescum deuinea dicere
et non de hominibus ues tit meta¬
foranin historiȩ ueritatem
Et relinquetur inquit simulauibus
montium &bestis terȩ
Aue senim ebestiȩ non cebsciso
cerborum ramo sed ccedauerae deuo¬
rtnt Legamus plenius erecdnel
ubi prophecat contrapharoonẽ
etcontra aegrptum ethae comnia
apestissimae scripta repperiemus
quod qu edicit aslato perpetua
erunt super eum uolucpes etom¬
nes buestic suꝑ illum hiemcbunt
autuere inter factorum significat
multitudinem autpertondem trans¬
lationem demonstrat quod acunc¬

Expanded text:
a translationem sumpserat, servat eam in reliquis, describens Aegypti superbiam, et populi illius vastitatem, et cadavera per universam provinciam, quae a volucribus devoranda sint. Quomodo enim ante maturitatem segetes erumpentes, cito pereunt, et antequam perfectio temporis veniat, germinantes inutiles sunt: sic, inquit, Aegyptii populi quasi rami inutiles falcibus praecidentur, et cunctae propagines nudabuntur. Ac ne putares eum de vinea dicere, et non de hominibus, vertit metaphoram in historiae veritatem: Et relinquentur, inquit, simul avibus montium, et bestiis terrae. Aves enim et bestiae non abscisos arborum ramos, sed cadavera devorant. Legamus plenius Ezechiel, ubi prophetat contra Pharaonem et contra Aegyptum: et haec omnia apertissime scripta reperiemus . Quodque dicit: Aestate perpetua erunt super eum volucres, et omnes bestiae super illum hyemabunt, aut vere inmultitudinem, aut per eamdem translationem demonstrat, quod a cunc
Abbreviated transcription (Latin):
trochantur. Hocdicimus si simpli¬
citer siccitatem nili fluminis ctriuorũ
cius uoluerimus ecccipere
Sin autem permecaforam
influuio regnum etinriuis duces.
eius intellegimus et in uirore &
iunco et paprro cunctam cegsp¬
ti habundantiam ut pereasres
opus cagrpti describatur quo
rum cegyptus festilis simuest
legiomus etechiel ubi rex pharao
dra comagnus habitare des¬
cribitur in fluminibus etdicit
Meus est fluuius etego feci mem&¬
ipsum ecccudit. ponam frenũ
irmcoxillistuis ecced glutinabo
pisces fluminum tuorum insqua¬
mistuis et extrahent tedemedio
fluminumtuorum &uniuersi
piscestui squamistuis cdherebunt
etꝓ icicmte in desestũ : In cduen¬

Expanded text:
trahantur. Hoc dicimus, si simplitrahantur. Hoc dicimus, si simpliciter siccitatem Nili fluminis et rivorum ejus voluerimus accipere. Sin autem per metaphoram: in fluvio regnum, et in rivis duces ejus intelligimus; et in virore et junco et papyro cunctam Aegypti abundantiam, ut per eas res, opes Aegypti describantur, 204 quarum Aegyptus fertilissima est. Legamus Ezechiel, ubi rex Pharao draco magnus habitare describitur in fluminibus, et dicit: Meus est fluvius, et ego feci memetipsum. Et audit: Ponam frenum in maxillis tuis, et agglutinabo pisces fluminum tuorum in squamis tuis, et extraham te de medio fluminum tuorum, et universi pisces tui squamis tuis adhaerebunt, et projiciam te in deserto . In adven