comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris recontiliatõm ł similia. uł gra¬
tales oriri solem sunm. nec mino
tribuit: qmͣ añ tͥbuerat largissi¬
ma mumera iute ac salutis ⁊ ꝙͣ
cĩe non obluuscit᷑. Ex quoꝵ nũo
siquis nobis dicat. dicite utrũ
aliquid mͥ ꝓsit ad uitam futu¬
ram. si m istauita illecebrosissiẽ
uoluptas blandim̃ta ⁊ tempsero.
si me prũtendo uebementius quͣi
pͥus excruciau̾o. siubius fleuero.
si meliꝯ uixero. si pauꝑes largus
sustentau̾o. si caritate ardentiꝰ
flagrau̾o. Qͥs ur̃m ita defipit ut
huic homiui dicat. nͥ tͥ ista ĩ post̾¬
um ꝓdert. uade saitem hur uite
suauitatri fruere. dutat deus tã
minau̾e sacͥlegam q dementiã
Item iołs cͥsostomꝰ de reꝑatõne
lapsi. Tal mͥ crede tal ẽ ergahoĩes
pietas dei. Numqmͣ sꝑnit pnĩam:¬
si ad summũ quis ꝑueniat ma¬
loꝵ ⁊ indetñ uelit reu̾ti adu̾itatis
uiam. suscipit libent̾ ⁊ amplectit᷑¬
⁊ facit õmĩa quatinus ad pͥotẽ

Expanded text:
ris reconciliationem, vel similia vel gratales oriri solem suum, nec minus tribuit quam ante tribuerat largissima munera vitae et salutis. Et tientiae non obliviscitur. Ex quorum numero si quis vobis dicat: Dicite mihi utrum aliquid prosit ad vitam futuram, si in ista vita illecebrosissimae voluptatis blandimenta contempsero, si me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si uberius flevero, si melius vixero, si pauperes largius sustentavero, si charitate ardentius flagravero; quis vestrum ita desipit, ut huic homini dicat: Nihil tibi ista in posterum proderunt; vade, saltem hujus vitae suavitate fruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegamque dementiam. Item Joan. Chrysost., de Reparatione lapsi: Talis, mihi crede, talis est erga homines pietas Dei: nunquam spernit poenitensi ad summum quis perueniat malorum et inde tamen uelit reuerti ad uirtutis uiam, suscipit, libenter amplectitur, facit omnia quatenus ad priorem
Abbreviated transcription (Latin):
ippłi eñumatone qd̾ ppłi metitu¬
do ꝓstrata ostendit. Iud amirabi¬
le ẽ: qd̾ angelo ferienti plebem
cio dignus iudicat᷑ ẽ. qͥ absolutõ¬
ne extimabat᷑ inlignus. nec mi¬
sui ad eptus ẽueniam. cum moy¬
ses offerendo seꝑ plebis errore pꝰ¬
cata diuerit. ¶ Sus aiusq płib

Expanded text:
opuli enumeratione, quod populi multitudo prostrata ostendit. Illud autem mirabile est, quod angelo ferienti plebem cio dignus judicatur, qui absolutione aestimabatur indignus. Nec milo, peccati sui adeptus est veniam, cum Moyses offerendo se pro plebis errore, peccata diluerit. His aliisque
Abbreviated transcription (Latin):
ait .n. aug̾ scribens. ccͣ quosdaur
Ita ad huc instant ꝑfidi qm̃ sa¬
punt płusqm oꝑt non sobrie.
s excecentes mensurain dñt ⁊ si
rit it̾a. Alio quin remissio: ad pec¬
catum eẽt incitato. Sñt .nr. quis
non semꝑ peccaret ii semꝑ reclire¬
si semꝑ puĩtentib subuenit ⁊ei
pcc̃a placere. quib semꝑ p̾sto est
gr̃a. srant aũt. Constant enim¬
ei multum pcca displicere: qui
semꝑ p̾sto ẽ ea destiuere. Siea am¬
aret. non ita semꝑ ea desttueret
Item admacedonium. In tm hõi

Expanded text:
ap. 5, scribens contra quosdam ita: Adhuc instant perfidi, qui sapiunt plusquam oportet, non sobrii, sed excedentes mensuram; dicunt: Et si rit iterata; alioquin remissio ad peccandum esset incitatio. Dicunt enim: Quis non semper peccaret, si sempersi semper peccantibus subvenit; et ei peccata placere, quibus semper praesto est gratia. Errant autem. Constat enim multum ei peccata displicere, qui semper praesto est ea destruere. Sed si ea amaret, non semper ea destrueret. Item ad Macedonium, epi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ trotus hõ sit assũptus. non ꝓ
eis facit. illa auctoritas: que tõt
putantes morte detineri: qui solꝰ
untmortuos lib̃ ẽ. Iõ illũ maledi¬
cit qui non ⁊fitet᷑ totum hoĩem de¬
nuo assũptum resurrexisse : r xp̃m
tem. Nam in morte seꝑata ẽ aĩa

Expanded text:
quod totus homo sit assumptus, non pro eis facit illa auctoritas, quae totum putantes morte detineri eum qui solus inter mortuos liber est. Ideo illum maledicit, qui non confitetur totum hominem denuo assumptum resurrexisse, id est, tem. Nam in morte separata est anima
Abbreviated transcription (Latin):
qui assenuunt diuinitatẽĩ
morte recesisse ab homine: ẜn
carnem. ait .i. atranasiꝰ. Maledic¬
tus qui totũ hoiem quem assũp¬
cit dei filiꝰ deuiso assũpium. ł li¬
batum. t̾cia die a mortiis resur¬
exisse non confitet᷑: fiat fiat.si
inqͥunt denuo assũptꝰ ẽ hõ i
resurectõne quen assumpserat
inincarnatone. deposuit gͦ eũ
inmorte. seꝑata gͦ fuit diui¬
nitas inmorte ab huãitates Q

Expanded text:
qui asserunt divinitatem in morte recessisse ab homine secundum carnem. Ait enim Athanasius: Maledictus qui totum hominem quem assumpsit Dei Filius, denuo assumptum, tertia die a mortuis resurrexisse non confitetur. Fiat, fiat. Si, inquiunt, denuo assumptus est homo in resurrectione, quem assumpserat in incarnatione; deposuit ergo eum in morte; separata ergo fuit divinitas in morte ab humanitate. Q
Abbreviated transcription (Latin):
seh formaur: s qͣr in iuditio ap¬
parebit. siemanent gͦ illa acci¬
dentia ꝑ se subsistentia ad mis¬
tii ritum. ad gustus fideiq suf¬
fragium quib corpus xͥ hñs

Expanded text:
se formam, sed qualis in judicio apparebit. Remanent ergo illa accidentia per se subsistentia ad mysterii ritum, ad gustus fideique suffragium; quibus corpus Chris
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̾ angeli boni deputati st̃
ad custodiam hoĩnum. ĩ ut qͥs
eiectoꝵ hẽat angelum ad sui
apusilloꝵ scandalo ꝓhibñ ait
angeli eoꝵ semꝑuident faciem
prĩs angłos dic̃ eoꝵ ẽẽ quib ad
custodiam deputati sũt. sr̃ quẽ
locui. ieꝵ tradit. uuãquͣi ani¬
mam ab exordio natiuitatis ra¬
bere angelum ad sui custodiam
deputatũ. inquiens ita. Magna d¬
dignitas aiãrum ẽ ut unaq̃ hẽ
at ab ortu natiuitatis incustodi¬
am sui angelum delegatum. gg̃.
quo dicit qd quisq unum bonũ
angelum sͥ ad tustodiam cepu¬
tatũ ⁊ unũ malum ad ex̾citiũ hẽ¬
at. Elm .N. om̃s angeli boni nr̃m
bonũ uelint cõit̾ q saluti oium
studeant. ille tñ qui deputatus ͤa
ucui ad custodiam eum spãłr hor¬
tatur ad bonũ. sic legit᷑ de anͣgelo
lum hõm̃um. mag̾ tñ hominem
ad malum incitat. ⁊ ad nocendũ
fortiꝯ instat ille qui ad extitium eiꝰ
ceputatus ẽ.
utrum singulis hoĩb
singnli angeli apłib unꝰ deputa᷑

Expanded text:
est, quod angeli boni deputati sunt ad custodiam hominum, ita ut quisque electorum habeat angelum ad sui a pusillorum scandalo prohibens ait: Angeli eorum semper vident faciem Patris. Angelos dicit eorum esse, quibus ad custodiam deputati sunt. Super quem locum mam ab exordio nativitatis habere angelum ad sui custodiam deputatum, inquiens ita: Magna dignitas animarum est, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum delegatum. Gregor. quoque dicit quod quisque bonum angelum sibi ad custodiam deputatum, et unum malum ad exercitium habet. Cum enim omnes angeli boni nostrum bonum velint, communiterque saluti omnium studeant, ille tamen qui deputatus est alicui ad custodiam, eum specialiter hortatur ad bonum: sicut legitur de angelo lum hominum, magis tamen hominem ad malum incitat, et ad nocendum fortius instat ille qui ad exercitium ejus deputatus est. 2. Utrum singulis hominibus singuli angeli, an pluribus deputa
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmis p̾cessit ꝑentio. ut enĩ
tunc serpens mulieri malum
suasit.ip̾aq ⁊sen sĩt demde ui¬
ro suo dedit sicq ꝯsũmatũ ẽ pͦ
catumĩ ⁊ n̾c in nebis ꝓterpente

Expanded text:
in primis praecessit hominibus. Ut enim tunc serpens mulieri malum suasit, ipsaque consensit, deinde viro suo dedit, sicque consummatum est; ita et nunc in nobis pro serpente
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. In mrtis enim relatĩs s tĩ¬
git ut non inueniatur uocabu¬
lum quo sͥ uicissim respondeãt
Cum gͦ dñis donum prĩs ⁊ filii.
toris ⁊ donatorem doni. Qͥa hͥ potu
it inueniri lisitatũ nocabusum.
illic non potuit Donumgͦ donato¬
ris ⁊ douator doni cumdiũs: relatẽ
utrumq admuicem dnĩi donator

Expanded text:
 in multis enim relativis hoc contingit, ut non inveniatur vocabulum, quo sibi vicissim respondeant. Cum ergo dicimus donum Patris et Filii, toris, it inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit. Donum ergo donatoris, et donator doni cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus: donator
Abbreviated transcription (Latin):
mõ locales ⁊ s tircuiscͥptibiles s
ñ omĩ eo modo quoc̾ature corpee.
sp̃e aũt increatꝰ qui deus est in loco
da sr̃ lucam᷑ ait. Cum ad nos an¬
geliueniunt sic ext̾is inplent mi¬
nist̾ium ut tñ ante dm̃i int̾ius
ꝑ etemplatõm assistant qr ⁊ si
angelus ẽ sp̃c circum scriptus. sũ¬
mus tñ sp̃c qui deus est incirtum¬
scnptus est intra quem decurrit
angelus quotumq mittatur. Ec
tus ẽ. sp̃c autem qui deus est: incͥ¬

Expanded text:
modo locales et circumscriptibiles, sed non omni eo modo, quo creaturae corporeae. Spiritus autem increatus, quod Deus est, in loco is Beda super Lucam ait: Cum ad nos angeli veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen ante Deum interius per contemplationem assistant; quia, etsi angelus est spiritus circumscriptus, summus tamen Spiritus, qui Deus est, incircumscriptus est, intra quem currit angelus quocunque mittatur. Ecctus est; Spiritus autem, qui Deus est, inci
Abbreviated transcription (Latin):
enim diligit amore qui ab ip̃o ꝓ¬
ceclit. cur non ⁊ sapientia uł ĩtel¬
ligentia qmͣ genuit. sapit uel in¬
telligit: hanc q̃dnem urgere n¬
detur. ut ait auꝰ in .ui .li. de tri

Expanded text:
enim Pater diligit amore qui ab ipso procedit, cur non et Sapientia vel Intelligentia quam ipse genuit, sapit, vel intelligit? Hanc quaestionem urgere videtur, ut ait Aug. in lib. 6 de Tri
Abbreviated transcription (Latin):
tate natiuitatis. non fcura ł adop¬
tõne. ⁊ illi quidem añ sunt qmͣ fi¬
lui dei ssint. fiũt enumn filii. non nac¬
cuntur filii dei. Uñ hit. Solum de¬
u natum originis ꝓpͥetate dei
filium oñdens int̾ ip̃m ⁊ homi¬
nes dei filios euidentissime distĩ¬
uopri solus quiereo nascitur
uere filius ẽ. ⁊ nos quidem fuii dei
sumus s ꝑfcũram. fuimus enim
cimusr. ⁊ qr omẽ qd fit añqmͣ fi¬
at non fuit. nos cum fiui non fu¬
issemus: efficimur. añ enim filii
non erramus s ꝑ gr̃am fc̃isumꝰ
os nũquͣ cum ꝓpͥetatis significa¬
tõne. cognoscinins dici. Exadop¬
tõne enim homo ẽ filiuꝰ dei non ex
prie natus d̾r nec semꝑ filuis fuit
unigenitꝰ aũt deus nec fuit ali¬
qũ ñec filius. nec fuit aliqͥd ante¬
Atq ita qui semꝑ ẽ filius nascibi¬
litatis ꝓpͥetate ac u̾itate. fuius ẽ¬
eius soluis qui genuit aule tm̃¬

Expanded text:
tate nativitatis, non factura vel adoptione; et illi quidem ante sunt quam filii Dei sunt. Fiunt enim filii, non nascuntur filii Dei. Unde Hilarius solum Deum natum originis proprietate Dei Filium ostendens, inter ipsum et homines filios Dei evidentissime distinVero Patri solus qui ex eo nascitur vere Filius est: et nos quidem filii Dei sumus, sed per facturam. Fuimus enim cimur: et quia omne quod fit, antequam fiat non fuit, nos cum filii non fuissemus, efficimur. Ante enim filii non eramus, sed per gratiam facti sumus, os, nunquam cum proprietatis significatione cognoscimus dici. Ex adoptione enim homo factus est Filius Dei, non ex proprie natus dicitur, nec semper filius fuit. Unigenitus autem Deus nec fuit aliquando non Filius, nec fuit aliquid anteatque ita qui semper est Filius nascibilitatis proprietate ac veritate, filius ejus solius est qui genuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑuulo. Ꝙ ad maiorẽ etatem si
uenerit: ⁊ pompis diabłi renũ¬
ciabit. ⁊ sanan fidem tenebit cꝰ
tũc satrament̾ recipit. hac aũt
sponsione ꝑuulꝰ ꝓ quo fit tenebr
non sponsor si tñ ut cautõ imple¬
atur qnͣtum nnise ẽ. ⁊ oꝑam deder̃
augͥ. fertissimam emisistis cau¬
tõm qui renũtiare pompis dia ᷝͥ
spopondistis¬

Expanded text:
ulo, qui ad majorem aetatem, si venerit, et pompis diaboli renuntiabit, et sanam fidem tenebit, cujus tunc sacramentum recipit. Hac autem sponsione parvulus pro quo fit, tenebitur, non sponsor, si tamen ut cautio impleatur, quantum in se est, operam dederit, Aug.: Certissimam emisistis cautionem, qua abrenuntiare pompis diaboli spopondistis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝯsidero̾ne dignũ uidetur utrũ
animab illabant᷑. an ĩo intrare
dicant᷑ qr malicie sue effc̃m ibi
effcm̃ ex̾cent dei ꝑmissione oppͥm̃¬
do. atq uexando eas ui inpcc̃m ꝓuo
uintate sua trahendo. ꝙ in hoĩes
introeant acq ab eis expuisi exe¬
rans demonsa inquosdam ingres
tur ingressa nõ a deo ꝑspicuũ ẽ. De

Expanded text:
sideratione dignum videtur, utrum animabus illabantur? An ideo intrare dicantur, quia malitiae suae effectum ibi exercent Dei permissione, opprimendo atque vexando eas, vel in peccatum pro voluntate sua trahendo. Quod in homines introeant, atque ab eis expulsi exerans daemonia in quosdam ingresstur ingressa, non adeo perspicuum est. De
Abbreviated transcription (Latin):
truc ait anauie. eur temptauit
sathana cor tuũ dicit. Notandũ
qd mentem hoĩs iuxͣ sub̾am nͥi ĩ¬
plere pꝰsit nͥ crearix trinitas quia
impletur. Implet u̾o sathanas cor
alicuiꝰ ñ quidẽ ingrediens ineum.
iusensũ eius. n introriens aditũ
cordis. si quidem poitas ħ solr dei est.
sz cauida ⁊ fraudulenta deceptõne
aiãm ii affcm malicie trahens ꝑ
cogͣitatonis ⁊ incentiua uitioꝵ qui¬
b plenus est. impleuit gͦ sathanas
cor ananieñ intñdo s malicie sue
nires inserendo. Id spc miũdus flã¬
ma uͥtutũ decordib fidelium ex¬

Expanded text:
ur tentavit Satanas cor tuum? dicit notandum quod mentem hominis juxta substantiam nihil implere possit, nisi creatrix Trinitas, quiaimpletur. Implet vero Satanas cor alicujus, non quidem ingrediens in eum et in sensum ejus, neque introiens aditum cordis siquidem potestas hoc solius Dei est, sed callida et fraudulenta deceptione animam in effectum malitiae trahens per cogitationes et incentiva vitiorum quibus plenus est. Implevit ergo Satanas cor Ananiae, non intrando, sed malitiae suae virus inserendo. Idem spiritus immundus flamma virtutum de cordibus fidelium ex
Abbreviated transcription (Latin):
aturis quippe cuni ddñs eum aͥd
facere. non aliquem moꝑando
motum illi intelliginꝰ meẽ . ł a¬
liquiͣ in laborando passiõm. sicut
nobis solz accidere. sz eiꝰ sempit¬
ne uoluntatis nouũ aliquem
luuitate aliquid nouit̾ exist̾e.

Expanded text:
aturis; quippe cum dicimus eum aliquid facere, non aliquem in operando motum illi intelligimus inesse, vel aliquam in laborando passionem, sinobis solet accidere; sed ejus sempiternae voluntatis novum aliquem voluntate aliquid noviter existere.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾r: qr causa est rerum nouit ex¬
istentium. clum eiꝰ uoluntate
res noue ẽẽ incipiunt. q̃ añ nõ
erant: abs ip̃iꝰ agitatone .i. mo¬
tuait actus ꝓpͥe dicinon q̃ant:
cũ uidel actus omĩs inmotu

Expanded text:
tur, quia causa est rerum noviter existentium, dum ejus voluntate res novae esse incipiunt, quae ante non erant, absque ipsius agitatione; ut actus proprie dici non queat, c
Abbreviated transcription (Latin):
trmitatis. ut enim ait cia amor
Mens enim nouit. se ⁊ amat se.
duo q̃ clam sunt. menc. ⁊ amorer.
Cum gͦ se nouit mens. ⁊ amat
se. manet trinitas .s. mens. amor.
⁊ notitia. Mens autem hie accipi¬

Expanded text:
nitatis. Ut enim ait AugustinuMens enim novit se et amat se, duo quaedam sunt mens et amor ejus. Cum ergo se novit mens et amat se, manet trinitas, scilicet mens, amor, et notitia. Mens autem hic accipi
Abbreviated transcription (Latin):
aborum usus introductuc rõne
remouendi atz excludendi. asi¬
plicitate d̾itatis. que ibi non sc̃.
qmͣ ponendi aliqua. Quid ꝑuñ
significatur cum d̾r unꝰ deꝰ.

Expanded text:
borum usus introductus ratione removendi atque excludendi a simplicitate deitatis quae ibi non sunt, quam ponendi aliqua. 3. Quid per unum significetur cum dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃̾ hũanitatis naturam: quõ hn
mana meo meꝯ reconciliant᷑ diui¬
nie:. Nam ip̃e ueniens priꝰ ni se hu
inde om̃s fideles ꝑ mortem terci¬
liauit deo. dum sanati sunt ab
ĩpietate. qͥ cui humilitatẽ xͥcre¬
dendo dilex̾unt: ⁊ diligendo uni¬
tati sunt. ¶ Ecce hͥ aliquatenus

Expanded text:
pter humanitatis naturam, quomodo humana in eo reconciliantur divinis? Nam ipse veniens prius in se huminde omnes fideles per mortem reconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate quicumque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligendo imitati sunt. Ecce hic aliquatenus
Abbreviated transcription (Latin):
honũs nm in qua suscepit illa ꝑ
que reconciliam᷑ deo tͥnitati ⁊ sec̃¬
dũ eandem h aliquid simile deo¬
⁊ ł aliquid smuile hõib. Ꝙ medi¬
atori egruebat. At ne ꝑ omĩa siłis
hõib longe eẽt a deo. aut ꝑ omĩa

Expanded text:
uram, in qua suscepit illa per quae reconciliamur Deo Trinitati: et secundum eamdem habet aliquid simile Deo, et aliquid simile hominibus, quod Mediatori congruebat, ne per omnia similis hominibus, longe esset a Deo, au
Abbreviated transcription (Latin):
Seo quibdam uidetur ꝙ ⁊ adam
ambierit ẽẽ sieut deus non tũ cre¬
uinitatis equalitatem ꝯcupiue¬
rit. nontũ a deo exarcit nec tanta
ẽ affectus ambitone: sicut musr
q̃ uld̾ fieri posse put auit. nõ ma¬
gis uid ambiendo sr̃biuit. uitũã
auq̃ forte ambit̾onis surreptio
r p̾sibile fore. ¶Aliis autem uide¬
tur ideo dcm̃ cẽ ꝙ ad am illud uolu̾it
qi młr de eo sũpta: illd̾ uoluit. sicut

Expanded text:
eo quibusdam videtur quod etiam Adam ambierit esse sicut Deus, non tamen credidervinitatis aequalitatem concupierit, non tamen adeo exarsit, nec tanta est affectus ambitione sicut mulier, quae illud fieri posse putavit, et ideo magis illud ambiendo superbivit. Virum autem aliqua forte ambitionis surreptio vel possibile fore putaret. Aliis autem videtur ideo dictum esse quod Adam illud voluerit, quia mulier de eo sumpta illud voluit: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tĩc ubo hil respondeo In men tͭ eͫ ni¬
est qd ex igitur ⁊ maphensibilecẽ
Ex tra sig cantian sermonis ẽerͣ
sensus intentom non enuntiat᷑
non attngitur. nontenetur ubo¬
rum sig̾cantiam ret p̃i natura
rsumit. sensus ⁊templat̾omm
ꝑspicablle uimen obcecat intelli¬
gentie capatitatem: qd fine nuiꝰ
lo ꝯtinetur excetlit. mͥ gͥ insensu
labes e inteuigentia ituporest. In
ẜmone uo non iam infirmitatem
ssuentium ⁊fitebor ꝑicłosum ni¬
nuis ẽ de reb tantis actam recondi¬
tis aliquid ultra ꝑ̾ scriptum celeste
ꝓferre ut uitra p̾finicionem deis¬
mo de deo sit. forma dei c̃ta est. Non
gͦ aliquid adcendum ẽ s modus
estituendus audatie. Qͥ cquidui¬
tra q̃ritur non intelligitur s¬

Expanded text:
tis verbo Hil. respondeo: Immensum est quod exigitur et incomprehensibile; extra significantiam est sermonis, extra sensus intentionem; non enuntiatur, non attingitur, non tenetur; verborum significanciam rei ipsius natura consumit, sensus contemplacionem inperspicabile lumen obcecat, intelligencie capacitatem, quod fine nullo continetur, excedit. Michi labes est, in intelligentia stupor est; in sermone vero non jam infirmitatem, sed silentium confitebor; periculosum nimis est de rebus tantis ac tam reconditis aliquid ultra praescriptum coeleste proferre, ut ultra praefinitionem Dei sermo de Deo sit. Forma fidei certa est. Non ergo aliquid addendum est, sed modus constituendus audaciae, quidquid ultra quaeritur, non intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
suggestio sui ꝑcogitom. siũ ꝑ sensꝰ
corꝑis. ł uidendo. ł tangedo . ł audi¬
endo. ł gustando. p olfando. q̃ sugges¬
tio cui fc̃a fu̾it: si cupiditas nr̃a
ũ moueatur ad pcand̾: exclud̾r ser¬
pentis astutia. Si a mota filit: quã¬
in ulieri ꝑsuasũ erit. s aliqu roͣ ui¬

Expanded text:
sensus corporis, vel videndo, vel tangendo, vel audiendo, vel gustando, vel olfaciendo: quae suggestio cum facta fuerit, si cupiditas nostra non movebitur ad peccandum, excludetur serpentis astutia; si autem mota fuerit, quasi mulieri jam persuasum erit. Sed aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
aut fcm̃ est mnatum ẽ ⁊ renatum
non ẽ. animalia sunt. Ecce hus uͥ¬
bis oñdit iesx se igenitum acciꝑe
factum atq induusionis hus ꝑ
secutõne massignatõne ingeniti
uͥq pouit non natum.

Expanded text:
um est, et natum est, et renatum non est, animalia sunt. Ecce his verbis ostendit Hieron. se ingenitum accipere, factum. Atque in divisionis hujus prosecutione, in assignatione ingeniti, ubique ponit non natum.
Abbreviated transcription (Latin):
egerint credentes in deũ hebreoꝵ.
quiͣ ⁊ sibreuẽ ⁊ momentaneam:
fideli dep̾hensio madult̾io qͥ decol¬
lat᷑. iͥ ostendit leuia pcc̃a breui ⁊
tꝑali supplitio purgari. Magna
uo duitͤnis et̾isq suppliciis reser¬
uari. ita inquiens Querat hͥ aliquis
sifideł cep̾hensus madult̾io decol¬
letur ꝙͥ deeo pꝰea fiat. aut ir piini¬
etur. ⁊ faisum ẽ qd d̾r. Non ucdlica¬
bit bis deus in id ip̃m aut nonõ
punietur. ⁊ optand̾ ẽ adult̾is ut
supplicioꝵ quoꝵq scire mensu¬
ras ⁊ non p̾ueniri siu̾am iudicis.
nec iui mpeccorem exdende de hine
pocm̃ magnis dͥiut᷑nis iui cruci¬
atib. siquis sio punit᷑ sit ut ille
ligͣna collegerat. tales pꝰea dnis
non puniri. qr cl̾paleius leuis
ẽ p̾senti supplicio ꝯpensat᷑. sic .n.
leius tulpa: leui supplicio ⁊pen
sat᷑. hic satis innuit ierx. gͣuia
poc̃a ⁊ hic puniri gͣui supplitio ⁊
pcca. ini futuro punienda et̾na¬
liter. dequib pnĩa non agit᷑ int̾

Expanded text:
egerunt, credentes in Deum Hebraeorum, quam etsi brevem et momentaneam, fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali supplicio purgari, magna vero diuturnis aeternisque suppliciis reservari, ita inquiens: Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim punietur, et falsum est quod dicitur: Non judicabit Deus bis in idipsum; aupunietur, et optandum erit adulteris ut suppliciorum quoque scire mensuram; et non praeueniri sententiam iudicis, nec illi in peccatorem exercendae dehinc diuersisque lui cruciatibus. Si quis uero punitus sit, ut ille ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa leuis praesenti supplicio compensata sit; leuis enim culpa leui supplicio compensatur. His satis innuit Hieron. gravia peccata et hic puniri gravi supplicio, in futuro punienda aeternaliter, de quibus poenitentia non agitur inter
Abbreviated transcription (Latin):
sic ait. Non est ħ drẽ ingenitum:
genuissz: nͥ ꝓhiberet dre eum
ingenitum. ⁊si gignat quilq
fiuum non exeo ipẽ ẽingenitus
qr geniti homines gignunt a
ligit᷑ genitor alia qua ingeni¬
tus. Gẽnitor enum d̾r ad geni¬
tum .i. filiũ. Cum uo ingentꝰ¬

Expanded text:
sic ait: Non est hoc dicere ingenitum, genuisset, nihil prohiberet dicere eum ingenitum. Et si gignat quisque filium, non ex eo ipse est ingenitus; quia geniti homines gignunt alligitur genitor, alia qua ingenitus. Genitor enim dicitur ad genitum, id est, Filium. Cum vero ingenit
Abbreviated transcription (Latin):
tñ intellectui demit᷑. si clicatur
non filius. quemad̾m ⁊ si dica
tus nil aliud d̾r. iõ nonẽ in reb
ꝯsiderand̃ quid ł sinat ł n̾o sin¬
at dici: usus sermonis nr̃i. s ꝙͥ
rerum ip̃arum intellectus elu
ual. nũquid gͦ aliud ditimus
qmͣ non filium. negatiua porro
ꝑticła non id efficit ut qd sine
aliud genus p̾dicamẽti enũciat.

Expanded text:
en intellectui demitur si dicatur non Filius: quemadmodum etiam si dicattus, nihil aliud dicitur. Ideo non est in rebus considerandum quid vel sinat vel non sinat dici usus sermonis nostri, sed quis rerum ipsarum intellectus elucvalet. Numquid ergo aliud dicimus quam non Filium? Negativa porro particula non id efficit, ut quod sine aliud genus praedicamenti enuntiat,
Abbreviated transcription (Latin):
tem inn̾ascibilitatie. differt gͦ
pr a filio auctoͣte gn̾atonis. dif¬
fert ⁊̃ ⁊ ꝓpͥerate innascibilitatis
.i. qr ingenitus. uñ auꝰ disting¬
uens int̾ ꝓpͥetatem. qua d̾r pr̃.¬

Expanded text:
tem innascibilitatis. Differt ergo Pater a Filio auctoritate generationis, differt etiam proprietate innascibilitatis, id est, quia ingenitus. Unde Aug., distinguens inter proprietatem qua Pater
Abbreviated transcription (Latin):
incrͣne agnoscit᷑: u̾us hominis
filiꝰ Item cum d̾r uidimnt ple¬
num gr̃e ⁊ i̾itatis: grãm refe¬
it plenarie: ⁊ nos sc̃am ⁊ sapi¬
entiani de eo hmĩs qui ẽd̾s ⁊ hõ.¬

Expanded text:
us hominis filius. Item cum dicitur: Vidimus plenum gratiae et veritatis; gratiam refeit plenaria, et nos scientiam et sapientiam de eo habemus qui est
Abbreviated transcription (Latin):
homine sciri põt inreb huma¬
nis lipłimum sruacue uani¬
tatis noxieq curiositatis ẽ. huic
stĩe tribuo. s uld̾ tñi quo fides
salubertima q̃ adu̾am b̾ itudi¬
nem ducit gigmtur. nuttur
defenditur. roboratur: qͣ scĩa nõ
pollent fideles płimi qmͣuis
beatam. aluud ẽ scire quõ hoc
ip̃m ⁊ piis opitulet᷑. ⁊ ccͣ impios
defendatur. qui ꝓpͥo nocabulo¬

Expanded text:
humanis, ubi plurimum supervacuae vanitatis et noxiae curiositatis est, huic scientiae tribuo; sed illud tantum quo fides saluberrima quae ad veram beatitudinem ducit, gignitur, nutritur, defenditur, roboratur; qua scientia non pollent fideles plurimi, quamvis beatam; aliud est scire quomodo hoc ipsum et piis opituletur vel contra impios defendatur; quae proprio vocabulo
Abbreviated transcription (Latin):
Non dicturi suinꝰ caritatem non
pp̾ea eẽ dictam deum qd̾ ip̃a caritas
sit ulla sub̃a q̃ deidigna sit nomi¬
ne: s ꝗd donum sit dei. sic̃ dictumẽ
deeo. tues pacĩa mea: non utiq iõ
cue refeuit scripturaꝵ ip̃a locõ. ta¬
caritas mea aut tues caritas mea.
aut deus caritas mea. s ĩ dictumẽ
deus catitas est. sic̃ dictum ẽ deus

Expanded text:
Non dicturi sumus charitatem non propterea esse dictam Deum, quod ipsa charitas sit ulla substantia quae Dei digna sit nomine, sed quod donum sit Dei; sicut dictum est de Deo: Tu es patientia mea. Non utique ideo cile refellit scripturarum ipsa locutio. tacaritas mea" aut: "tu es caritas mea" aut: "deus, caritas mea," sed ita dictum est: deus caritas est, sicut dictum est: deus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quem munctus ẽ uñ nicholaꝰ
ppͣ. ad esulta bulgaroꝵ. a quodã
deo multos baptizatoe asseritis.
⁊ quid inde agend̾ sit ꝯ sułtis. bii ꝓ¬
fecto siinnoie prĩs scẽ tͥnitatisł

Expanded text:
 quem unctus est. Unde Nicolaus Papa ad Consulta Bulgarorum: A quodam Judaeo multos baptizatos asseritis, et quid inde agendum sit consulitis; hi profecto si in nomine sanctae Trinitatis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
filium. qd̾ utiq quidem ⁊teclũt
Si autem ħ est. cuigͦ muenit ut sit
p̾r: ei ⁊uenit genuisse filiũ. Nat᷑a
gͥ diuina si p̾r ẽ: genuit fuium.
si aut ip̃a p̾r ẽ. nec filium genuit.
non est gͦ. idem drẽ aliquid ẽẽ pa¬
trem. ⁊ gignere filium ⁊ ita non
uidet᷑ una eademq eẽ ꝓpͥetas. Nes¬

Expanded text:
Filium, quod utique quidam concedunt. Si autem hoc est, cui ergo convenit ut sit pater, ei convenit genuisse filium. Natura ergo divina si pater est, genuit filium; Si autem ipsa pater est, nec filium genuit, non est ergo idem dicere aliquid esse patrem, et gignere filium. Et ita non videbitur una eademque
Abbreviated transcription (Latin):
in scorum tractatib que p̾¬
illimi locum poi. clamaui ⁊ non
rebat ꝑsonam. sicut ⁊ alibi cũm
dixi transeat a me calx iste ꝓno
bis loquit᷑ uisi forte putet᷑. tnu¬

Expanded text:
in sanctorum tranctatibus, quae prillum locum psal. 21: Clamabo et non rebat personam. Sicut et alibi, cum dixit: Transeat a me calix iste pro nobis loquitur. Nisi forte putetur timu
Abbreviated transcription (Latin):
tor Miles gͦ coronandꝰ gaudet in¬
ori. ⁊ dominꝰ corona turꝰ timet
morteni. s infirmitatẽ nrãm re¬
p̾sentans ꝑ suis infirmis. qui ti
tant saluatorem timuisse mor¬

Expanded text:
andus gaudet mori, et Dominus coronaturus timet mortem? Sed infirmitatem nostram repraesentans, pro suis infirmis qui timtant Sal
Abbreviated transcription (Latin):
do exqua causa illius dc̃i incel
humanus assumenda ẽ. Aꝑte .n.
⁊ prẽm ⁊ mrẽm ignorauit. ꝙ nec
eccłia recipit. mͦp̾misse auctoͣtes
patiuntur sic intelugi. s ita sane
põt accipi ut qnͣtum adiusum hoᷤ¬
minũ ⁊ sui sensus ostensionẽ. xp̃e

Expanded text:
d ex qua causa illius dicti intelhumanus, assumenda est? Aperte enim patrem et matrem ignoraverit; quod nec Ecclesia recipit, nec praemissae auctoritates patiuntur sic intelligi. Sed ita sane potest accipi, ut quantum ad visum hominum et sui sensus ostensionem, Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ypostasis ꝓcetens abutroz siue il¬
le qui ꝓcedit. Cum u̾o nomina
rełonum ponimus ĩp̃dicatis. no¬
tones ip̃as tũ sig̾camus. non ypos¬
tases ut cum d̾r deus genuit .i. h¬
tases tm̃ non centiam q̃ uł ꝓpͥeta

Expanded text:
ypostasis procedens ab utroque, sive ille qui procedit. Cum vero nomina relationum ponimus in praedicatis, notiones ipsas tantum significamus, non hypostases; ut cum dtases tantum, non essentiam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
unc ad esideronem sacre or¬
dinis atõnis accedamus sep¬
tem sunt spũauum officioꝵ gͣ¬
dus sune ordines. sicut ex scõꝵ
pr̃in dictis aꝑte tradit᷑: ⁊ capitis
nri .s. ihũ xͥ exemplo monstrat᷑.
qui oii offitia in semet ip̃o ex¬
hibuit. ⁊ corꝑi suo qd̃ ẽ eccĩa eosdẽ
ordines obseruandos reliquid.
digne accedunt. Illiu̾o in quoꝵ
es accedunt: ⁊̃ iͣp̾a spũar gradus
ꝓmot̾one ampliorem gr̃am ꝑ¬
Quales assu

Expanded text:
unc ad considerationem sacrae ordinationis accedamus. Septem sunt spiritualium officiorum gradus sive ordines, sicut ex sanctorum Patrum dictis aperte traditur, et capitishristi exemplo monstratur, qui omnium officia in semetipso exhibuit, et corpori suo quod est Ecclesia, eosdem ordines observandos reliquit. digne accedunt. Illi vero in quoes accedunt, in ipsa spiritualis gradus promotione ampliorem gratiam pQuales assu
Abbreviated transcription (Latin):
datus ẽ nob: Qui cum sit ĩ accet¬
sibilis natura. receptibir tñ pp̃ bo
tͣlite omia. s qui solus ꝑͣticipetur
iustis. simplex sub̃a. opułes iur¬
tutib. imicuiq p̾sens diuidẽne
Angłi ad pautos mutebantur
sit qd infumditur simł płio nec

Expanded text:
datus est nobis? Qui cum sit inaccessibilis natura, receptibilis tamen proirtute omnia; sed qui solis participetur justis. Simplex substantia, opulens virtutibus, unicuique praesens, dividens Angeli ad paucos mittebantur,sit quod infunditur simul pluribus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt iunculum ⁊uigale ꝑ¬
manz ut aui se copuiare ñ lice¬
at aut inuicem alt̾ alt̾i exhibe¬
at qd̾ quis sͥ hac autem descͥpti¬
one legittimoꝵ ⁊ fidelium tm̃ ma¬
mr̃ioniiest ⁊ sensus nongiũ
quilib s ꝑ u̾ba expͥssĩs nec de
futuro s dep̾senti . si .n. ꝯsenci¬
ut infuturum dicentes. accipi¬
am te ĩuirum. ⁊ ego te inuxorẽ.
non ẽ iste ꝯsensꝰ efficax inr̾ĩmo¬
mii. Item si ⁊ sentiant mente ⁊ nũ
expͥmant u̾bis ł aliis uͥb certu
signis: non tał ⁊sensus efficit
mr̃ionium. si aũt u̾bis expli¬
catur ꝙ tñ corde noluit. si non
sit coactõ ibi ł̃ dolus: obligõn
tes. Accipio te inuirum ⁊ ego te
muxorem: mr̃imoniũ fãcit. Auc¬

Expanded text:
inculum conjugale permanet, ut alii se copulare non liceat; et ut invicem alter alteri exhibeat quod quisque sibi. Hac autem descriptione legitimorum et fidelium tantum mamonii est consensus, non quilibet, sed per verba expressus, nec de futuro, sed de praesenti. Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Matrimonii. Item si consentiant mente, et non exprimant verbis vel aliis certis signis; nec talis consensus efficit matrimonium. Si autem verbis explicant quod tamen corde non volunt, si non sit coactio ibi vel dolus, obligationt dicentes: Accipio te invirum, et ego te uxorem, Matrimonium facit.
Abbreviated transcription (Latin):
regnum. Duos gͦ fines nob̾ ĩnã¬
ducando ⁊stitium. s ista faciẽ¬
tes numꝙͥ p̾cam : absit Nam ⁊
ip̃e sit facere suadet: si diligñt uͥ¬
ip̃o m̾cedem tꝑalem meclitandã.
ita intelligend̾ ẽut non appetẽ¬
do mecditent᷑ cũ regno m̾cedẽ tem¬

Expanded text:
. Duos igitur fines nobis in manducando constituimus. Sed ita facientes numquid peccamus? Absit. Nam et ipse sic facere suadet, si diligenter ejipso mercedem temporalem meditandam, ita intelligendum est, ut non appetendo meditemur cum regno mercedem tem
Abbreviated transcription (Latin):
sine a diecfõne rei extͥusete fac¬
tant mulier qd̾ qͥbdam ñ pla¬
cuit. Cetm̃ si adꝑficiend̾ corpus
mulieris deus extͥusecum aug¬
ci. de quo plures accepissz sub̾e
pus fcm̃ dicatur. eo sane mira¬
cło quo postea de .u. panib ibu
iust̾io fc̃a sit młtis formatõ ñ
ẽ tũ eic tti buenda creatdins põ¬
angelienun nullam pꝰsunt cre¬
are naturam. gͦ nec formare cos¬
tam inmulierem nec crͣuis sup¬
lement in locum coste non qi
n̾l agant ut auquid creetur:
s non iõ creatores sunt: sicut n ͤ
agͥcole segetum aut arboꝵ. so¬
lus deus. u tͥnitas ẽ creator. fc̃a
ẽ gͦ femina. a deo ⁊̃ si costa mĩs

Expanded text:
ine adjectione rei extrinsecae facta sit mulier; quod quibusdam non placuit. Caeterum si ad perficiendum corpus mulieris Deus extrinsecum augci, de quo plures accepisset substpus factum dicatur: eo sane miraculo quo postea de quinque panibusnisterio facta sit mulieris formatio, non est eis tamen tribuenda creationis potAngeli enim nullam possunt creare naturam, ergo nec formare costam in mulierem, nec carnis supplementum in loco costae: non quod nihil agant ut aliquid creetur, sed non ideo creatores sunt, sicut nec agricolae segetum vel arborum. Solus Deus, id est, Trinitas est creator. Facta est ergo femina a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
duectõne om̃s diligendi sunt.
tem qd ait ut tm̃ diligainus
tr̾es qnͣtum nos iͣ intelligi põt.
i. ad tantum bonũ diligamus
frẽs: ad qnͣtum nos ut tm̃ bonũ

Expanded text:
ectione omnes diligendi sunt. Item quod ait, ut tantum diligamus fratres, quantum nos, ita intelligi potest, id est, ad tantum bonum diligamus fratres, ad quantum nos; ut tantum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qd̾ docem᷑ qmͣ sit cauend̾ maie
acciꝑe bonũ. soce .n. fcm̃ ẽ malum:
gelus sathane. paulo. ⁊ sc̃a. obsũt
mar. Bonis sunt ad salitẽ: mar
ad iudicium. uñ qͥ man .bi. in: ui

Expanded text:
quod docemur quam sit cavendum male accipere bonum. Ecce enim factum est malum, gelus Satanae Paulo, et sancta obsunt malis; bonis sunt ad salutem, malis ad judicium. Unde qui manducat et bi
Abbreviated transcription (Latin):
qr uice apparente mox suꝑt t̾rã
plenus atq p̾clarus dies extitit
qui non ab aurora: s aplena lu¬
ce inchoauit.⁊ mane seqñtis di¬
ei ꝯsũmatus ẽ. uñ beda sr̃ geñ. dece¬
bat ut clies a luce inciꝑet. ⁊ mãẽ
seqũtis diei tend̾et. ut oꝑa diei a
luce nichoasse. ⁊ iluce ꝯpleta ẽẽ
sig̾carent᷑. Reliqui aũt dies ma¬
ne habunt ⁊ uesꝑam quoꝵ quis¬
q a suo mane inscipiens usq ad
alt̾i diei mane tendebatur d

Expanded text:
quia luce apparente, mox super terram plenus atque praeclarus dies extitit, quia non ab aurora, sed a plena luce inchoavit, et mane sequentis diei consummatus est. Unde Beda, super Genes.: Decebat ut dies a luce inciperet, et in mane sequentis diei tenderet, ut opera Dei a luce inchoasse et in lucem completa esse significarentur. Reliqui autem dies mane habuerunt et vesperam; quorum quisque a suo mane incipiens, usque ad alterius diei mane tendebatur. 5
Abbreviated transcription (Latin):
uin autem homines qui fͦ¬
anuti. an utr̃z. ad qd sic respond
aliud diligendꝰ. qd enĩ pp̃ se diligẽ¬
dũs ẽmeo ꝯstituit᷑ beata uita. Cu¬
maledictus ẽ quiħ facit gͦ si liqͥde
adũtas. nec se ip̃o quisꝙͣ frui d. qr¬

Expanded text:
um autem homines qui fran uti, an utrumque? Ad quod sic respondetaliud diligendus. Quod enim propter se diligendum est, in eo constituitur beata vita, cumaledictus est qui hoc facit . Ergo si liquide advertas, nec seipso quisquam frui d
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnitas nominum sine subsisten¬
tia ꝑsonarum. utramq pestem
ut ait auꝰ suꝑ ioħ̾em. elidit u̾stas
dicems᷑ Ego ⁊ p̾r unuui sumus u
arrio. qd̾ dix̾ sumus. liberat te a
sabellio. Siunum: gͦ non diu̾sũ.
si sumꝰ: gͦ ⁊ pater ⁊ fuius. Sumus
enim. non diceret deuno: nec uñ
dediuerso. Erubescant gͦ sabei¬
liani qui dũt ip̃m eẽ pr̃em qui
est filius. ⁊fundentes ꝑsonas.
qui ⁊ dicti sunt prĩpassian: quia
dicunt patrem fuisse passum.
arrianiuero clicunt aliud prẽm ẽẽ
alind filium non unam sb̾am s
duas. patrem maiorem filium
minorem. Noli ħ drẽ tu catholice.
In meclio gͦ nauiga. utrumq ꝑ¬
iculosum latus de uita. ⁊ dic p̾r:
pater est. ⁊ filius filus est alius
non aluid immo ħ ip̃m qr unus
deus. Ecce ostensum est qrͣ unitaᷤ
ẽẽ inpatre dicatur. cum tres illi
mus forte expresse uidetur de
indifferenti siłitudine prĩs ⁊ fi¬

Expanded text:
Trinitas nominum sine substantia personarum. Utramque pestem, ut ait Aug. super Joannem, elidit Veritas dicens: Ego et Pater unum sumus. UArio; quod dixit sumus, liberat a Sabellio. Si unum, ergo non diversum; si sumus, ergo Pater et Filius. Sumus enim non diceret de uno, nec unum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius, confundentes personas; qui et dicti sunt Patripassiani, quia dicunt Patrem sui se passum. Ariani vero dicunt aliud Patrem esse, aliud Filium; non unam substantiam, sed duas: Patrem majorem, Filium minorem. Noli hoc dicere tu, catholice. In medio ergo naviga, utrumque periculosum latus devita: et dic: Pater Pater est, Filius Filius est; alius non aliud, imo hoc ipsum, quia unus Deus. Ecce ostensum est quare unitas in Patre esse dicatur, cum tres illi us forte expresse videtur de indifferenti similitudine Patris et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
non imꝰ Res .ii. due ł ples recte
posst̃ dici ẽẽ unũ si sint unꝰ eeñ¬
addito: recte po̾t ditide reb ⁊ uniꝰ
ẽdiu̾sa natura.Si au̾t ⁊ aliqͣ pła
euisdem nature sint. ⁊ dulsa sẽtiãt
non sunt uñ. inqnͣtum diu̾sa sen¬
tiunt. Cum gͦ sic dr unum ut

Expanded text:
non unus. Res enim duae vel plures recte possunt dici unum esse, si sint unius essenaddito, recte potest dici de rebus et unius est diversa natura. Si autem et aliqua plura ejusdem naturae et diversa sentiunt, non sunt unum in quantum diversa sentiunt. Cum ergo sic dicitur unum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ: qui utro mõ ꝑadisũ accipiũt
utiam: mͥ plac̾e̾ fateor. ut hõ mꝑa
pio plandotatꝰ accipi pͭ quo t̾ram
omnem remotit aqͥs hbas ⁊ligna
ꝓducͥe nissit. qr ⁊ si p̾sentis eccĩe. ue
futẽ tipum ten ad litt̾am tñ ĩ tel¬
ligend̾ ẽ eẽ locum amenissimũ. st¬
uctuosis arborib magnũ. ⁊ magͣno
fonte fecund̾ . qd̾ dicimꝰ a pͥncipio
antiqͣ tnͣsiatõ dicit ad oriente uñ
uolunt morientali ꝑte. Iesse ꝑadisũ.
longo int̾iacente spatio ł maris e
t̾re a regionibz qͣs incolunt hoĩes.
setretũ ⁊ maltositũ us adluuarem
cutulũ ꝑtingentẽ. uñ nec aq̃ diliuii

Expanded text:
eorum qui utroque modo paradisum accipiunt. Tertiam mihi placere fateor, ut homo in pio plantatus accipi potest, quo terram omnem remotis aquis herbas et ligna producere jussit. Qui etsi praesentis Ecclesiae vel futurae typum tenet, ad litteram tamen intelligendum est esse locum amoenissimum fructuosis arboribus, magnum et magno fonte foecundum. Quod dicimus a principio, antiqua translatio dicit ad Orientem. Unde volunt in orientali parte esse paradisum, longo interjacente spatio vel maris vel terrae a regionibus quas incolunt homines secretum, et in alto situm, usque ad lunarem circulum pertingentem, unde nec aquae diluvii
Abbreviated transcription (Latin):
q attingit a fine usq ad finẽ
fortit̾ non tũ locali motu. s ĩ mo¬
bilitate sui. uelud simoles aliqͣ
attingit a fine illiꝰ lociusq ad fi¬
nem. cum tu altin non deserat al¬
terum occipando. Non gͦh motũ
localem s̾ibum illud. ⁊ sapĩa illa
osa magnitu dine diffunditur nͦ
uno deserto loco aliũ occupat. qr

Expanded text:
 attingit a fine usque ad finem fortiter , nec tamen locali motu, sed immobilitate sui, velut si moles aliqua attingit a fine illius loci usque ad finem, cum tamen alterum non deserat alterum occupando. Non ergo habet motum localem verbum illud, et sapientia illa osa magnitudine diffunditur, nec uno deserto loco alium occupat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
illo sunt potiꝰ omĩa. qmͣ ipẽ ali¬
inspatio ẽ qd̾ longitudine ⁊ iati¬
tudine ⁊ altinidine corꝑis occupat᷑
necdeus tale aliquid est. ⁊ omsã gͥ
imps̃ sunt. ⁊ locꝰ nõ est. nec in loco ẽ
nͥi melius qmͣ aĩa munda intelli¬
gitur. Ecce hͥ dic̃ deum non ẽẽ in
loco s intelligend̾ ẽ eum non eẽ

Expanded text:
illo sunt potius omnia quam ipse aliin spatio est quod longitudine, et latitudine, et altitudine corporis occupatur: nec Deus tale aliquid est; et omnia ergo in ipso sunt, et locus non est, nec in loco estnihil melius quam anima munda intelligitur. Ecce hic dicit Deum non esse in loco, sed intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
ateannir ĩq diuinamcal
naturam ꝓimensitate suiti
lo ⁊cludi loco. s afme usz ad fiuẽ¬
atting̾e non tñ spẽciosa magnitu¬
dine nec locali motu s minensita
spatiosa magnitudine opmenĩ
dm̃ ꝑcũcta diffimdi sicut humꝰ
aut lux iͣ diffundit᷑ ista. s pociꝰ
sicut induob sapientib quoꝵ¬
entior non est una sapĩa ẽ. nec est
mmaiore ma ior. nec inminore mi¬
nor. nec minor ẽmuno qmͣ induo¬
b. Ita deus sine labore regens ⁊ ꝯti¬
nens mundum. incelo totus est ĩ
t̾ra totus est. ⁊ mutroq totus ⁊ nł¬
lo ꝯtentus loco. s  mse ip̃o ubiq

Expanded text:
ateamur itaque divinam naturam pro immensitate sui nulo attingere, non tamen spatiosa magnitudine, nec locali motu, sed immensitatspatiosa magnitudine opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut humus aut lux ista diffunditur, sed potius sicut in duobus sapientibus, quoentior non est; una sapientia est, nec est in majore major, nec in minore minor, nec minor in uno quam in duobus Ita Deus sine labore regens et continens mundum, in coelo totus est, in terra totus, et in utroque totus, et nullo contentus loco, sed in seipso ubique
Abbreviated transcription (Latin):
ciam qui deseruiebant: quia
poni erant fuonent̾ .ii. ante
snut mali: qui fut᷑i sunt boĩ
i aliquociens pͥsunt boni: qui
inti sunt ⁊ ꝑmansuri mali ẜ
i. Det̾minatõ auc. p̾dictaꝵ

Expanded text:
iam cui deserviebant, quia boni erant. Frequenter enim ante sunt mali, qui futuri sunt boni; et aliquoties prius sunt boni, qui futuri sunt et permansuri mali, p2. Determinatio auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
non p᷑ nui̾tur calore solis. non
dño mansit sp̃c. Inscĩs u̾o quĩdi
u mortale corpus gestau̾int: ꝑ¬
tim semꝑ maneat. ꝑtim reditu¬
rus secedat. Manet .n. apd̃ eos.
ut bonis insistant actib. Rece¬
dit u̾o ad temps. ne semꝑ inf̾¬
ut mrabilit ip̃i uiuant. uenit
ad tempus: ut ⁊ alus ꝑmiracu¬
loꝵ signa quales suit int̾ e

Expanded text:
non potest; nutritur calore solis, non ino manserit u mortale corpus gestaverint, partim semper maneat, partim rediturus secedat. Manet autem apud eos, ut bonis insistant actibus; recedit vero ad tempus, ne semper infirut mirabiliter ipsi vivant; venit ad tempus, ut etiam aliis per miraculorum signa quales sint intus,
Abbreviated transcription (Latin):
dam asserunt caritatem semel
hĩtam ab aliquo nõ p̾se excidere
uullumqz dampnand hñc ali¬
qñ ht̃e. Qͥ huͣc traditõm subdi¬
tis muniunt testimoniis apłs
alt Caritas numqmͣ excidet. ag.
⁊̃ inquid. cantas que deseri põt:
nũqmͣ sa fuit Ita caritas ẽ fõs
ꝓpͥus s sigularis ⁊ bonoꝵ: cui non
⁊catꝰ alienus. Alieni sunt om̃s
qui auditiͣ sunt nouuoiuuos.
dey fonte scriptura ait. foni aqͥ¬

Expanded text:
idam asserunt charitatem semel habitam ab aliquo non posse excidere, nullumque damnandum hanc aliquando habere; qui hanc traditionem subditis muniunt testimoniis. Aposm excidit. August. etiam inquit: Charitas quae deseri potest, nunquam vera fuit. Item: Charitas est fons proprius et singularis bonorum, cui non communicat alienus. Alieni sunt omnes qui audituri sunt: Non novi vos . De hoc fonte Scriptura ait, Prov.
Abbreviated transcription (Latin):
euangenste exponene qui de sur¬
dei humanã naturã. dum nõ as¬
sũpsit culpam cuiꝰ assũpsit pe¬
nam. S penam assũpsit de sta¬
tu sccło. ⁊ alios defectus. de t̾cio
lio grẽ plenitudinem. de qrͣtoñ
p̾se peccare. ⁊ dei ꝑfcãm ⁊templa¬
tom. huĩt .ii. simr bona uie q̃dã eĩ

Expanded text:
evangelistae exponens: Qui desurDei humanam naturam, dum non assumpsit ipsam culpam cujus assumpsit poenam. Sed poenam assumpsit de statu secundo, et alios defectus. De tertio vero gratiae plenitudinem. De quarto non posse peccare, et Dei perfectam contemplationem. Habuit enim simul bo
Abbreviated transcription (Latin):
grẽ ad et̾nam głiam: ita ⁊sorti¬
b diabłi cumłabit ip̃a maligͥ¬
tas penam. qñ ext̾iorib depu¬
tati tenebris nullo illustrabũ¬
t᷑ int̾iori lumine u̾itatis. Exhiis
apparz repbos ininferno sic pe¬
nĩam gesturos: ut ꝑ eam pra¬
uam uoluntatẽ ñ deserant. ⁊
illa malĩgna noluntas enit e¬
is ad cimiulum pene ꝑ qmͣ tñ¬

Expanded text:
 ad aeternam gloriam, ita consortibus diaboli cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis . Ex his apparet reprobos in inferno poenitentiam sic gesturos, ut per eam pravam voluntatem non deserant; et illa maligna voluntas erit eis ad cumulum poenae, per
Abbreviated transcription (Latin):
ce mar suis. s indłgentiã
sierit ibi stimłs piũtudĩs.
nira ibi erit correctõ uolun¬
tatis A talb i ita clpabit
miquitas sua: ut ntratenus
ab eis pͦsit ł diligi ł desidera¬
ri iusticia noluntas enĩ illoꝵ
lignitastis sue supplcium:
affcsu. Qͥ a sicut iui qͥ cum xͦ
regnabunt nullas inse ma¬
le uoluntatis ieliqͥas h̾ebt̃.
ita illi qui erunt in supplitõ
lis eius deputati. sic̃ nlłam he¬
bunt ult̾ius requiem. sic bonã¬

Expanded text:
de malis suis, sed indulgentiam etsi erit ibi stimulus poenitudinis, nulla ibi erit correctio voluntatis, a talibus enim ita culpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi vel desiderari justitia, voluntas enim eorum malignitatis affectum. Quia sicut illi qui cum Christo regnabunt, nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt in supplicio lis ejus deputati, sicut nullam habebunt ulterius requiem, sic bona
Abbreviated transcription (Latin):
a carnis sensibz hols m̃entem.
alia latentõri causa siũ ĩc qr ĩ
mõ nec tota intent̾oe ꝑgat ĩ
nec ille appetitꝰ ⁊ qͥescat porro
si tale sit corpus ciiꝰ sir diffi
cił. ⁊ grauis admistratõ. sic̃ ħ
caro q̃ corrmpunt᷑. nto ma

Expanded text:
a carnis sensibus mentem alia latentmodo, nec tota intentione pergat in nec ille appetitus conquiescat. Porro scilis et grauis administratio, sicut haec caro, quae corrumpitur et a
Abbreviated transcription (Latin):
maior sit futura pꝰiudiciũ qmͣ
int̾ii. si ne om̃i scrupulo credẽ¬
dum ẽ eos hĩturos in aiorẽ głi¬
ius erit eorum gaudur̃ ut su¬
dicio ampliorẽ gliam sue da¬
ritatis ds demonͣbit electis. Si
quem mouet ꝙͥ opus sit sp̃ib
defunclis corꝑa sua mresur¬
rectõem reciꝑe sieis põt sine

Expanded text:
major sit futura post judicium quam interim. Sine omni scrupulo credendum est eos habituros majorem glorijus erit gaudium eorum, ut sudicio, ampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine
Abbreviated transcription (Latin):
lib̃o arbitrio uoluntatis fuit. ⁊¬
ĩ ip̃o enim ⁊ in alio cansa extitit
ut fierz det̾ior. In alio: qr india¬
bło qui suasit. In ip̃o: qr uolun¬
tate lib̾i arbi arbiti ꝯsensit ⁊
cirm lib̾m arbrtͥum sie bonũ. ex
re utiq bonmaus ees¬

Expanded text:
io propriae voluntatis fuit. In ipso enim et in alio causa extitit ut fieret deterior. In alio, quia in diabolo qui suasit; in ipso, quia voluntate liberi arbitrii consensit, et cum liberum arbitrium sit bonum, ex re utique bona
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pluuiam clat. Scit iͣz deus quͣ¬
ta sit multitudo pulic̃. ⁊ cuuc̃ ⁊
mitscarum acpiscium. ⁊ qt uascã¬
tur quot uemoriautur. s no soit
s ꝑmomenta singula ĩmo siml
⁊ sꝑ omiria. Neq ita scit ut eadẽ
heat ꝓuidentiam inrõnabilium

Expanded text:
et pluviam dat. Scit itaque Deus quanta sit multitudo pulicum, culicum et muscarum et piscium, et quot nascantur quotve moriantur; sed non scit hoc per momenta singula; imo simul et semel omnia. Neque ita scit, ut eamdem habeat providentiam irrationabilium
Abbreviated transcription (Latin):
ium ꝙ muuer tuuit: negando
rmestionẽ suadens: duo ip̾mio
ꝓposuit. sisitudinẽ diei: scĩamq
poni ⁊ mali spondens. u̾bi tribus
mꝑsuasione cibi cum dix̃. Inqͣcum¬
sione d̾itatis. cum clixit eritis sic̃
dii auaricia: iuꝓmissione scĩe. cũ¬

Expanded text:
uod mulier timuit negando comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem Dei, scientiamque boni et mali spondens. Ubi tribus ula in persuasione cibi, cum dixit in quacumsione deitatis, cum dixit eritis sicut dii; avari