comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ces. Is quippe dicit᷑ est. sachar merces. hoc au¬
tem ido. quia in mandragoris filii ruben
intͦitũ uiri qui tunc racheli debebat᷑ ad se
emerat lia. unde & dum natꝰ est. dixit lia.
dedit michi d̾s mercedem meã. ⁊abulon
int̾p̾tatur habitaculũ. Sextũ enĩ hunc fi¬
lium lia genuerat: ꝓpterea iam secura di
eius uocatus est habitaculũ. Neptalim de
conuersatione siue comparatione causa
nominis est. unde & dixit rachel. cũ etiã
fecit ds habitatione cum sorore mea. Dan.
int̾pretat᷑ iudiciũ. Bala enĩ dũ peꝑisset¬
nominis exp̾ssit. ut ab eo qđ iudicasser
dñs filio ancillȩ iudicii nom̃ imponeret
eiꝰ lia. in fortuna idest qd̃ dicit᷑ in ꝓcinctu
uł euentu. Aser. beatꝰ dicit᷑. dũ enĩ pepisset
me mulieres &e ab eo qđ beata dicit᷑. ex ethi¬
mologia nominis beatũ uocauit. Ioseph.
ab eo qđ sibi mat̾ aliũ addi optauerat. uo¬
cauit augmentũ. hunc pharao saphanec

Expanded text:
ces. Is quippe dicitces. Is quippe dicittem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. Unde et dum natus est, dixit Lia: Dedit Deus mercedem meam. 12. ZABULON interpretatur habitaculum. Sextum enim hunc filium genuerat Lia: propterea iam secura dixeius vocatus est habitaculum. Nephtalim. De conversione, sive conparatione causa nominis eius est. Unde et dixit Rachel, cum eum pefecit Deus habitationem cum sorore mea.' Dan interpretatur iudicium. Bala enim dum eum peperissetnominis expressit, ut ab eo quod iudicasset Dominus, filio ancillae iudicii nomen inponeret. domina eius Lia: In fortuna, id est quod dicitur, in procinctu vel eventu. Aser beatus dicitur. Dum enim peperisset me mulieres': et ab eo, quod beata dicatur, ex etymologia nominis beatum vocavit. Ioseph ab eo, quod sibi alium addi mater optaverat, vocavit augmentum. Hunc Pharao Zaphanath
Abbreviated transcription (Latin):
trem multarũ gentiũ posui te. Ysaac exri¬
su nomen accepit. riserat enĩ p̾ater qͣndo ei
ꝓmissus est animirans in gaudio. risit &
mater qͣndo ꝑ illos tres uiros ꝓmissus est.
dubitans in gaudio. ex hac gͦ causa nom̃
accepit ysaac. int̾p̾tatur enim risus. Scien¬
dum autẽ qd quatuor in uet̾i testamento
absq ullo uelamine nominib suis ante¬
qͣm nascerentur uocati sunt: ismahel ysa¬
ac. salomon & iosias. lege scripturas. Iacob
supplantator int̾p̾tatur siue qd̾ in ortu suo¬
plantam nascentis frĩs app̾henderit. siue
tota nocte luctatus uicit in certamine
angłm. ce. oriente lucifero benedictꝰ est.
ma mea. Ruben int̾pretat᷑ uisionis filius.
sic enĩ qͣndo eum peꝑit lia. uocauit nom̃
am. Symeon int̾pretat᷑ auditio. sic enĩ
do peꝑit eum ñ ambigens de amore uiri.
filios. Iuda confessio dicitur. quando enĩ
peꝑit eũ lia. laude d̾o rettulit dicens nc̃¬
suꝑ hoc confitebor dño. & obid uocatus est

Expanded text:
trem multarum gentium posui te.' Isaac ex risu nomen accepit. Riserat enim pater, quando ei promissus est, admirans in gaudio. Risit et mater, quando per illos tres viros promissus est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit Isaac; interpretatur enim risus. Sciendum autem quod quattuor in Veteri Testamento absque ullo velamine nominibus suis, antequam nascerentur, vocati sunt: Ismahel, Isaac, Salomon et Iosias. Lege Scripturas. Iacob subplantator interpretatur, sive quod in ortu plantam nascentis fratris adprehenderit, sive tota nocte luctatus vicit in certamine angelum, et oriente lucifero benedictus est.ma mea.' Ruben interpretatur visionis filius. Sic enim, quando eum peperit Lia, vocavit nomen am.' Simeon interpretatur auditio. Sic enim do peperit eum, non ambigens de amore viri filios.' Iudas confessio dicitur. Quando enim peperit eum Lia, laudem Domino rettulit dicens super hoc confitebor Domino. Et ob id vocatus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥũ ẽ qd̾ iactatꝰ inignẽ uelut ĩt mortuos ex¬
tinguit᷑. at ot᷑ aquis ꝑfusus exardescit.
Scandasirꝰ nascit᷑ in indis loco eiꝰdẽ nominis
species eiꝰ q̃ ueluti int̾ lucido igne int̾ fulgete
auree gutte. ꝯstat int̾ om̃s qnͣtꝰ numerꝰ stellax
accedit. tanto & p̃ciũ accedere. lignes ex eodẽ¬

Expanded text:
um est quod iactatus igni velut intermortuus extinguitur, at contra aquis perfusus exardescit. Sandasirus nascitur in Indis, loco eiusdem nominis. Species eius quod veluti in tralucido igne intus fulgent aureae guttae. Constat inter omnes, quantus numerus stellarum accedit, tanto et pretium accedere. L
Abbreviated transcription (Latin):
usu earũ orientis reges p̃cipue głant᷑. Crisop¬
tastꝰ ethiopicꝰ ẽ. quẽ lapidẽ lux celat. & ꝓdit
obscuritas nocte enĩigneus ẽ. die aur euᷤ logi
simas aspicit᷑ ex igneo colore radians aueo¬
secũ portans in extremitatib candida luce¬
.xiiii. De aurei

Expanded text:
Usu earum Orientis reges praecipue gloriantur. 8. ChrysopUsu earum Orientis reges praecipue gloriantur. 8. Chrysoprasus Aethiopicus est, quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus est, die aureus. simas aspicitur, et igneo colore radians auro portante secum in extremitatibus candidam luceXV. De aurei
Abbreviated transcription (Latin):
grantia gignit᷑ in multis locis. s ꝓbatissima
ap̃ indos. qͥdã eã remissiorẽ carbuncułũ eẽ di¬
xert̃. Huiꝰ duplex facies. una q̃ purpura radiat
altã coccinei ruboriᷤ. Asole excalefacta aut di¬
gitoꝵ attritu paleas ae cartarũ folia ad se rape¬
re dr sculpturis resistit. ac si qn̾do sculpta ẽ.
dũ signa impͥmit. qiͣ qͦdã animalis morsu par¬
rt̃ diuino inuenit᷑ ad reꝑeussũ lunȩ plenȩ
omĩa aũ genera sculpture resistunt. Alaban¬
dina dicta ab alabanda asiȩ regione. cuiꝰ co¬
lor ad calcedoniũ uadit s rarꝰ ẽ. Dracontites
ex cerebro draconis eruit᷑. q̃ nͥ uiuenti absci¬
sa fuerit ñ ingẽmescit. ũ & eã magi dormi¬
entib draconib amputant. Audaces enĩ ui¬
ri explorant draconũ specꝰ. spargunt ibi gra¬
mina medicata ad incitandũ draconũ sopo¬
rẽ. atq ita somno sopitis capita desecant. &
gẽmas detrahunt. st̃ aũ candore tñslucido.

Expanded text:
nitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissiorem carbunculum esse dixerunt. Hujus duplex facies: una quae purpura radiat; altera quae cocci rubore. 279 A sole excalefacta, aut digitorum attritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur. Scalpturis resistit, ac si quando scalpta fuerit, dum signa imprimit, quasi quodam animali morsu parrunt, divino. Invenitur ad repercussum lunae plenae. Omnia autem genera scalpturae resistunt. 6. Alabandina dicta ab Alabanda Asiae regione, cujus color ad carchedoniam vadit, sed rarus. 7. Dracontites ex cerebro draconis eruitur, quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, et spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque ita somno sopitis capita desecant, et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido.
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃to iris. nã sub tecto ꝑcussa sole speci¬
es &e colores arcꝰ celestis in ꝑximo ᷤᷤ pariete ᷤᷤ mitat᷑.
Astrion ex india ẽ cristallo ꝓpinq̃. in euiꝰ centro
stella lucet fulgore lune plene. Sũpsit aũ nom̃
qd̾̃ astris opposita fulgorẽ rapit ac regit. flectria
qi electoria. in uentriculis enĩ gallinacuis inuemit᷑¬
cristallina spetie magnitudine fabȩ ac in
Enidros ab aqua uocata. exundat enĩ aqũã
ita ut clausã in ea putes fontaneã scaturiginẽ¬
Om̃iũ ardentiũ gẽmax pͥncipatũ carbuncuł ut̃.
Carbunculꝰ aũ dictꝰ qd̾ sit ignitꝰ ut carbo. euiꝰ
fulgor nec nocte uincit᷑. lucet enĩ in teneb̾s
adeo ut fłãmas ad oculos uibret genera eiꝰ¬
duodecĩ. s p̃stantiores q̃ uident᷑ fulgere. ⁊ ue¬
lut ignẽ effundere. Carbunculꝰ aũ grece an¬

Expanded text:
argumento Iris. Nam sub tecto percussa sole speciargumento Iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus coelestis in proximos parietes emittit. 7. Astrios ex India est, crystallo propinqua, in cujus centro stella lucet fulgore lunae plenae, sumpsit autem nomen quod, astris opposita, fulgorem rapit ac regerit. 8. Alectria, quasi alectoria. In ventriculis enim gallinaceis invenitcrystallina specie, magnitudine fabae. Hac in s. 9. 278 Enhydros ab aqua vocata. Exsudat enim aquam, ita ut clausam in ea putes fontaneam scaturiginemnium ardentium gemmarum principatum carbunculus habet. Carbunculus autem dictus, quod sit ignitus, ut carbo, cujus fulgor nec nocte vincitur. Lucet enim in tenebris, adeo ut flammas ad oculos vibret. Genera ejus XII; sed praestantiores, qui videntur fulgere, et velut ignem effundere. Carbunculus autem Graece
Abbreviated transcription (Latin):
fragm̃ta scultores ꝓ gẽmis ĩ signiendis ꝑforandiᷤᷤ¬
ꝙ utunt᷑. hic aũ dissidet cũ magnete lapi¬
de in tantũ ut nixta positꝰ ferrũ ñ patiat᷑
abstrahi a magnete. aut si ãmotus magnes
cõp̃henderit. rapiat. atꝙ auferat. fert᷑ qͦ
in electri similitudine. uenena dep̾hende¬
re. metꝰ uanos expellere. maleficis resiste¬
re artib. genera eiꝰ sex. Galacia grandinũ
habet. etiã in igne posita manere suũ frigꝰ
Ceraunioꝵ duost̃ genera. unũ quẽ germania
mittit cristalli similem splendet tñ ceruleo
&e si sub diuo positꝰ fuerit fulgorẽ rapit siderũ.
Cerauniũ alterũ hispania in lusitanis litorib
gignit. ꝯcolor piropo rubenti. & qͣlitaᷤᷤ eiꝰ ut ig¬
nis. ħee adu̾sus ium fulgoꝵ opitulari fert᷑. si
credimꝰ. Dicta aũ cerauinia qm̃ alibi ñ inuenit᷑
eit᷑. coloris cristallini sexangulata dicta ex

Expanded text:
fragmenta sculptores pro gemmis insigniendis perforandisqfragmenta sculptores pro gemmis insigniendis perforandisque utuntur. Hic autem dissidet cum magnete lapide in tantum, ut juxta positus ferrum non patiatur abstrahi a magnete: aut si admotus magnes comprehenderit, rapit atque aufert. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera ejus sex. Significat ae. Etiam in igne positae manet suum frigus. 5. Cerauniorum duo genera sunt: Unum quod Germania mittit crystalli similem, splendet tamen caeruleo; et si sub divo positus fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium alterum Hispania in Lusitanis littoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. Dicta autem Ceraunia, quoniam alibi non inveniuntur citur coloris crystallini, sexangulata, dicta ex
Abbreviated transcription (Latin):
ristallus resplendens ex aqͦso colore tradit᷑.
qd̾ nix sit glacie durata ꝑ annos. uñ & nom̃i
ei greci dedert̃. Gignit᷑ aũ in asia & cipro. max¬
ue in septentrionũ alpib uͥ nec estate sol fer¬
uentissimꝰ inuenit᷑. idõꝙ ipsa diuturna &e
anuosa duritia reddit hanc speciẽ. q̃ eristallꝰ
dr. hic oppositꝰ radiis solis. adeo rapit fłam̃ã
ut aridis fungis uł folus ignẽ p̃beat. uss eiꝰ
etiã ad pocula destinat᷑. nicħ aũ aliud ꝙͣ frigi¬
dũ pati potest. Adamas indicꝰ lapis paruus
& indecorꝰ ferrugineũ habens colorẽ ⁊splen¬
dorẽ cristalli. nũꝙͣ aũ ult̃ magnitudine nu
clei auellam reꝑtꝰ. hic nulli cedit materie.
nec ferro qͥde nec igni. nec unꝙͣ incalescit.
uñ & nom̃ int̃p̃tatione greca indomita uis
accep̃. S dũ sit inuictꝰ ferri. ignisq ꝯtẽptor
hircino rũpit᷑ sanguine recenti. & calido ma¬
ceratꝰ. sicꝙ multis ictib ferri ꝑfrangit᷑. cuiꝰ

Expanded text:
rystallus resplendens, et aquosus colore traditur, quod nix sit glacie durata per annos. Unde et nomen ei Graeci dederunt. Gignitur autem in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur. Ideo ipsa nudatur, et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam, ut aridis fungis, vel foliis ignem praebeat. Usus ejus etiam ad pocula destinatur. Nihil autem aliud quam frigidum pati potest. 2. Adamas Indicus lapis parvus, et indecorus, ferrugineum habens colorem, et splendorem crystalli. Nunquam autem ultra magnituclei avellani repertus. Hic nulli cedit materiae, nec ferro quidem, nec igni; nec unquam incalescit. Unde et nomen interpretatione Graeca indomita jus vis accepit. Sed dum sit invictus, ferri ignisque contemptor, hircino rumpitur sanguine recenti, et calido maceratur, sicque multis ictibus ferri perfrangitur. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
riꝑtita controuersia iuxta ciceronem.
aut simplex est. aut iuncta. Et si iunc¬
ta erit. considerandum est. utrum ex plu¬
rib questionib iuncta sit. an ex aliqua compa¬
ratione. Controuersia simplex est. quȩ absolutã
continet questionẽ unam. hoc modo. Chorin¬
thiis bellum indicamꝰ an non. Iuncta ex plurib¬
est questionib. in qua plura querunt᷑ hoc pacto.
Utrum karthago diruat᷑ an karthaginiensib
reddatur. an eo colonia deducat᷑. Ex compara¬
tione. utrum potiꝰ aut quid potissimũ querit᷑
ad hunc modum. utrum exercitus in macedo¬
niam contra philippum mutat᷑. qui sociis sit
auxilio. an teneatur in italia ut qͣm maxime
contra hanibalem copiȩ sint.

Expanded text:
rtita controversia iuxta Ciceronem aut simplex est, aut iuncta. Et si iuncta erit, considerandum est utrum ex pluribus quaestionibus iuncta sit, an ex aliqua conparatione. Controversia simplex est, quae absolutam continet unam quaestionem hoc modo: Corinthiis bellum indicamus, an non? Iuncta est ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur hoc pacto: Utrum Carthago diruatur, an Carthaginensibus reddatur, an eo colonia deducatur? Ex conparatione, utrum potius, aut quid potissimum quaeritur, ad hunc modum: Utrum exercitus in Macedoniam contra Philippum mittatur, qui sociis sit auxilio, an teneatur in Italia, ut quam maximae contra Hannibalem copiae sint?
Abbreviated transcription (Latin):
uedam nomina libroꝵ apud gentiles
certis modulis conficiebant᷑ breuiori
⁊ in onentis elefantinis textilib ꝙ malua¬
rum foliis atꝙ palmarũ. cuiꝰ generis cinna
sic meminit: hec tibi ratis multũ inuigi¬
lata lucernis. carmina quis ignes nouimꝰ
acreos. leuis in aridulo malue descripta li¬
bello. prusiaca uexi munera nauicul i. Sir¬
cumcidi libros siciliȩ primum increuit nã
initio pumicabantur. unde ⁊ catullus ait.
cui dono lepidum nouũ libellũ arido mo¬
do pumice expolitum.
De libroꝵ uocabuł

Expanded text:
edam nomina librorum apud gentiles certis modulis conficiebantur. Breviori  in omentis elephantinis textilibusque malvarum foliis atque palmarum. Cuius generis Cinna sic meminit 11: Haec tibi Arateis multum invigilata lucernis carmina, quis ignis novimus aerios, levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. Circumcidi lbros Siciliae primum increbuit. Nam initio pumicabantur. Unde et Catullus ait 1, 1: Cui dono lepidum novum libellum arido modo pumice expolitum? De librorum vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiꝰ purgatis igne uitiis excoctisq re¬
gulare efficit᷑. Campanũ qͦ int̾ genera exis
ẽ in italie partib utensilib & uasis om̃ibꝰ
ꝓbatissimũ. Es om̃e frigore magno melius
fundit᷑. es rubiginẽ celeriꝰ trahit. nͥ oleo ꝑ¬
ungat᷑. seruari aũ id oꝑtime etiã in liquida
pice tradunt. Int̾ omĩa metalla es uocalissi¬
mũ ẽ & maxine potestatis. ido & enea limina
Origo eris cadinia & calcitheus. purgam̃ta
eris catmia. & erugo exis flas. catinia gignit᷑
in metalloꝵ exis atq argenti fornacib insiden¬
te nitore. Nãq ut ipse lapis ex qͦ fit es cat¬
mia uocat᷑. sic rursus in fornacib existit.
& nominis sui originẽ recipit. Eris flos fit
seu gignit᷑ flationib resoluto atq reliqͣto
ere suꝑfusa frigida. repentina enĩ densat¬
one tãꝙͣ de sputo reparat᷑ flos. Fruginẽ qꝙͦ
es creat. nã lammine eree suꝑ uas aceti as¬

Expanded text:
diligentius purgatis igne vitiis excoctisque rediligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. Ideo et aenea limina;Origo aeris cadmea et chalcitis. Purgamenta aeris cadmea, et aerugo, et aeris flos. Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes creat. Nam lamminae aereae super vas aceti as
Abbreviated transcription (Latin):
genteas in unũ rogũ ꝯgessit. & eas incendit.
ita ex hac cõmixtione fabri sustuler̃t. & fe¬
cert̃ parapsides. sic corinthia nata st̃ ex oĩb
in unũ. nec hoc. nec illud. un & usq in bodi¬
ernũ diem siue ex ipso siue ex imitatione
eiꝰ es corinthiũ. uł uasa corinthia dictint᷑.
Huiꝰ tria genera. candidũ unũ ad argenti
nitorẽ accedens. alterũ in qͦ ipsiꝰ auri ful¬
ua natura ẽ. terciũ. in qͦ eq̃lis cũctoꝵ tẽꝑies.
Coronariũ ex ductili ere tenuat᷑ in lamini¬
nas tauroꝵq felle tinctũ speciẽ auri in coro¬
nis histrionũ p̃bet. uñ & appellatũ. Piropũ
igneus color uocatur. nãq in singulas unciaᷤᷤ¬
eris additis auri serupulis senis pretenui
appellat᷑. qͣle om̃e cipriũ ẽ. Ductile aũ dr
eo qd malleo ꝓducat᷑. sic̃ ꝯt̾ fusile qd̾ tantũ
fundit᷑. nã malleis fragile ẽ. Si qͥd̾e om̃e es¬

Expanded text:
genteas in unum rogum congessit et eas incendit: genteas in unum rogum congessit et eas incendit: ita ex hac commixtione fabri sustulerunt et fecerunt parapsides. Sic Corinthea nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc nec illud. Unde et usque in hodiernum diem sive ex ipso sive ex imitatione eius aes Corintheum vel Corinthea vasa dicuntur. Huius tria genera: candidum unum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quo ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. Coronarium ex ductile aere tenuatur in lamminas, taurorumque felle tinctum speciem auri in coronis histrionum praebet; unde et appellatum. Pyropum igneus color vocavit. Namque in singulas uncias aeris additis auri scripulis senis praetenui appellatur, quale omne Cyprium est. Ductile autem dicitur eo quod malleo producatur, sicut contra fusile qui tantum fundit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ reiciebant᷑. ñc uersa uice iacet ęs. aurũ
sũmo crescit honore. sic uoluenda etas cõ¬
mutat tẽꝑa rerũ. & qd̃ fuit in p̃cio fit nullo
deniq bonore. Usus exis ꝑtꝰ ea tnͣsiit in simu¬
lachris. in uasis. in edifitioꝵ structuris. in ax¬
ime & ad ꝑpetuitatẽ monum̃toꝵ etiã pub¬
lice in eis ostitutiones scͥpte st̃. Cipriũ es
in cipro insula priꝰ reꝑtũ ũn & uocatũ.
factũ ex lapide eroso quẽ cadmniam uocant.
ꝯ ẽ ductile. huic si addat᷑ płubũ colore pur¬
pureo fit. Auricalcũ dictũ qd & splendorẽ
auri &e duriciã eris possideat. Est aũ nom̃
cõpositũ ex lingua latina & greca. Es enim
sermone grecoꝵ calcon uocat᷑. fit aũ ex ȩre
& igne multo. ac medicaminib ꝑducit᷑ ad au¬
reũ colorẽ. Corinthiũ ẽ cõmixtio omiũ me¬
talloꝵ. qd̾ casus pͥmũ miscurit. corintho cũ
caꝑetur incensa: nã dũ hane ciuitatẽ hani¬
bal cepiss. & om̃s statuas eneas & aureas &e ar¬

Expanded text:
 Iacet aes, aurum in summum cessit honorem: sic volvenda aetas commutat tempora rerum, et quod fuit in pretio fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris; maxime et ad perpetuitatem monumentorum etiam publicae in eis constitutiones scriptae sunt. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum, factum ex lapide aeroso, quem cadmiam vocant; et est ductile. Huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. Aurichalcum dictum quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen compositum ex lingua Latina et Graeca; aes enim sermone Graecorum χαλκὸς vocatur. Fit autem ex aere et igne multo, ac medicaminibus perducitur ad aureum colorem. Corintheum est commixtio omnium metallorum, quod casus primum miscuit, Corintho, cum caperetur, incensa. Nam dum hanc civitatem Hannibal cepisset, omnes statuas aeneas et aureas et ar
Abbreviated transcription (Latin):
uctatio a laterũ cõplexu uocata. qͥb com¬
minꝰ certantes innitunt᷑ qͥ g̾ca appellatione¬
scił qd̾ luctando eũ medios arripiant fere
quatiant. idq ap̃ grecospalin uocat᷑. qͥda opi¬
nãt᷑ artẽ luctandi ursoꝵ ꝯtentione mõstratã.
nãq int̾ ceteras feras eos solos ce erigi ꝯgressos.
greci agones uocant. a frequentia qua cele¬
brant᷑ siqͥdẽ & omnẽ cetũ atq ꝯuentũ agona
dici. alii qd̾ in circulis. & qiͣ agoniis id ẽ sine an¬
gulo locis ederent᷑ nũcupatos agonaᷤᷤ ꝑutan.
ꝑitia. standi pacientia. ad eytharã ꝙͦ uł tibiaᷤ.
incedendi gestꝰ. de morib qͦ. de forma. de
cantandi modulatione. t̾restris qͦ belli. &
naualis p̾lii ꝑpetiendoꝵq supplitioꝵ certami
iiII. De ludo circensi.

Expanded text:
uctatio a laterum complexu, quibus comminus certantes innituntur, qui greca appellationein luctando, cum medios arripiant, fere quatiant; idque apud Graecos πάλλειν vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam: namque inter ceteras feras eos solos et erigi congressos ἀγῶνας vocant, a frequentia qua celebrabantur. Siquidem et omnem coetum atque conventum agona dici; ali quod in circulis et quasi agoniis, id est sine angulo locis, ederentur nuncupatos agonas putant. peritia, standi patientia, ad citharam quoque vel tibias incedendi gestus, de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli et navalis proelii, perpetiendorumque suppliciorum certamina. § 27 De ludis Circensi
Abbreviated transcription (Latin):
artarũ usum primũ egyptꝰ ministra¬
uit. ceptum apud menphiticã urbem
Menphis enim ciuitas est egyptioꝵ ubi car¬
te usus primũ inuentꝰ est. sicut ait lucanus.
conficiturbibula menphitis carta papiro¬
Bibulam autẽ papirũ dixit qd̃ humorem
bibat. carta autẽ dicta. qd carptim papiri
tegemen decerptũ glutinatur. cuiꝰ genera
qͣm plurima sunt Prima ⁊ p̾cipua augustea
regia maioris formȩ in honorem octoiuant
augusti appellata. Sccła lybyana ob honorẽ
libye ꝓuincis. Tercia ieratica dict̃a qd̃ ad sa¬
cros libros eligebatur similis augusteȩ s sub¬
colorata. Quarta teneotica a loco alexandrie
qui ita ut uocabatur fiebat. Quinta saltica
ab oppido salo. Sexta corneliana a cornelio
gallo p̾fect̾o egypti pͥmũ confecta est. Septi¬
ina emptoritica qd̾ ea mercedes in uoluunt᷑
cũ sit scripturis minꝰ idonea.

Expanded text:
artarum usum primum Egyptus ministravit, ceptum, apud Memphiticam urbem. Memphis enim civitas est Egyptiorum, ubi charte usus inventus est primum, sicut ait Lucanus: Conficitur bibula MeBibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum glutinatur. Cuius genera quam plura sunt. Prima et praecipua Augustea regia, maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. Secunda Libyana, ob honorem Libyae provinciae. Tertia hieratica dicta eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augusteae, sed subcolorata. Quarta Taeneotica, a loco Alexandriae qui ita vocatur, ubi fiebat. Quinta Saitica, ab oppido Sai. Sexta Corneliana, a Cornelio Gallo praefecto Aegypti primum confecta. Septima emporetica, quod ea merces involvuntur, cum sit scripturis minus idonea.
Abbreviated transcription (Latin):
ecula generationib consistunt: ⁊ ande
secula qd̵ sequant᷑. Abeuntib enĩ aliis
alii succedunt. hunc quicda quinquagesi¬
mum annum dicunt. quem ebrei iubeleum bo¬
cant. ob hanc causam ⁊ ille ebreus qui ꝓpt̾ uxo¬
rem ⁊ liberos amans dnm suũ aure ꝑtusa seriu¬
dicit᷑ ⁊ ꝓ uno anno. ut in annalib ⁊ ꝓ septem
ut hominis. ⁊ ꝓ centũ: ⁊ ꝓ quouis temꝑe. undi
⁊ etas tempꝰ qđ de multis scłis instruitur. ⁊ di¬
cta ȩtas qĩ euitaᷤᷤ id ẽ similitudo eui. nã euũ.
ꝑpetua est etas cuiꝰ neq iniciũ. neq extremñ
noscitur. qd̾ greci eonas uocant. quia aliqͣndo
⁊ apud latinos est diriuatum. Etas autem¬
sicut in fantia. iuuentus. senectus. aut mun¬
di. cuiꝰ pͥma est etas. ab adam usq ad noe. se¬
cunda a noe usq ad abraham. tercia ab abra¬
ham usq ad dauid. quarta a cdauid usq ad
transmigrationẽ iudȩ in babiloniã. quinta
deinde a transinigratione iude. usq ad aduen¬

Expanded text:
ecula generationibus constant; et inde saecula, quod se sequantur: abeuntibus enim aliis alia succedunt. Hunc quidam quinquagesmum annum dicunt, quem Hebraei iubileum vocant. Ob hanc causam et ille Hebraeus, qui propter uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa servidicitur et pro uno anno, ut in annalibus, et pro septem, ut hominis, et pro centum, et pro quovis tempore. Unde et aetas tempus, quod de multis saeculis instruitur. Et dicta aetas, qperpetua cuius neque initium neque finis extremus noscitur, quod Greci vocant eonas, quod aliquando  apud Latinos est derivatum evum ab esicut infantia, juventus, senectus; aut mundi, cujus prima aetas est ab Adam usque ad Noe; secunda a Noe usque ad Abraham; tertia ab Abraham usque ad David; quarta a David usque ad transmigrationem Iuda in Babyloniam; quinta deinde a transmigratione Babylonis usque ad adven
Abbreviated transcription (Latin):
r ammarica est seleytia recte loquen¬
di &e origo ce. funtlañitun liberaliũ
fici laru. Hec sdiscipluns post lit¬
teras comimines n uenta est. ur iangtu
dulicerant luteras. ꝑ eam recte loquencti ra¬
uonem sciant Grammatiea aũt a litris no¬
men accipit.⁊ paaeꝯeata. enim greci litce¬
regulisq consistat. Allii dicunt a greis hoc tra¬
stum esse uoiabulum. atot ucape ⁊ ec idest
tio dicta est quasi oris ratio. Nam orare est
loqui ce dicere Est eram ratio contextus uer¬
boꝵ eum sensu. Contixtus aut̃ sine sensu ñ
est oratio. quia ũ est oris ratio. Oratio autẽ
lata. sittera. Sillaba. pecdes. accentus positu¬
rx. Note. orthographia. analogia. Ethimo¬
logia. Glose Differentiȩ. Barbarismi. Soloecis¬
mi. Uitia. methaplasmi. Scemata. tropi. ꝓsa.¬

Expanded text:
rammatica est scientia recte loquendi, et origo et fundamentum liberalium litterarum. Haec in disciplinis post litteras communes inventa est, ut jam qui didicerunt litteras per eam recte loquendi rationem sciant. Grammatica autem a litteris nomen accepit: γράμματα enim Graeci litteatque constringat: alii dicunt a Graecis hoc tractum esse uocabulum, apo tes aretes, id est tio dicta quasi oris ratio; nam orare est loqui, et dicere. Est autem oratio contextus verborum cum sensu. Contextus autem sine sensu non est oratio, quia non est oris ratio. Oratio autem lata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia, metaplasmi, schemata, tropi,
Abbreviated transcription (Latin):
nuisset. ego tamenquia ꝓpinquior erã
p̾sentiȩ ipsius quam regressionis. malui¬
enam potius cursum uineris ñ int̾elu¬
dere. Ueni ad p̾sentiam pͥncipis. inueni p̃¬
sentem diaconũ tuũ. ꝑ eum eloquia tua
suscipiens amplerus sũ &e legi. e de salure
tua dõ grãs egi. Hesiderio omm desiderauᷤ
qͣmuis debilis ac fessus fiduciam tamen
haberem ꝑ xp̃m in hac uita insendi te. qͥa
spes ñ ꝯfundit ꝑ caritatẽ q̃ diffus i: in cordibꝰ
nr̃is. Codicẽ ethimologiaꝵ cũ auis coozidꝰ le

Expanded text:
nuisset, ego tamen quia propinquior eram nuisset, ego tamen quia propinquior eram praesentiae ipsius quam regressioni, malui potius cursum itineris non intercludere. Veni ad praesentiam principis, inveni praesentem diaconum tuum: per eum eloquia tua suscipiens, amplexus sum et legi, et de salute tua Deo gratias egi, desiderio omni desiderans, quamvis debilis atque fessus, fiduciam tamen habens per Christum in hac vita videndi te; quia spes non confunditur per charitatem, quae diffusa est in cordibus n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ humilitatẽ. saltem tribuas ꝑ tumul¬
tuantem imꝓbitatẽ. Ecce qͣntũ auda¬
siquic inhoc displicuerit sibi imputet. ꝗͣ
tantũ auut timorem tollat. nã
ꝑfecta caritas fora mittit timorem. Spe¬
ciali quoq gr̃a fretus. speciali dño in qͦ
iuires scẽ eccłiȩ consistunt suggero. ut
quia ensebius metropolichanꝰ nr̃ de¬
cessit. habeas miscdiȩ curam. ce hoc filio
tuo nr̃o dño suggeras. ut illum illi loco
p̃ficiat. cuiꝰ docdrinȩ scĩtas. ceteris sit uitȩ
forma. Hunc aũt̃ filium p̃sentem beatis¬
simȩ potestati ur̃e ꝑ omĩa cõmendo. &
tam dehis quȩ hic suggessimꝰ. quã euam de
his que supra questi suimꝰ. eloquio ur̃o per
cum illustrari mereamuR.
omino meo
& di seruo braulioni ep̃o ysidorus.
Tue scĩtatis epłe me in urbe tole¬
tana inuenerunt. nam ꝑmotus fuerã
causa concilii s qͣmuis iussio pͥncipis
in itinere positum remeare me ammo¬

Expanded text:
per humilitatem saltem tribuas per tumulper humilitatem saltem tribuas per tumultuantem improbitatem. 14. Ecce quantum audasi quid in hoc displicuerit, sibi imputet, quae tantum amat, ut timorem tollat. Nam perfecta charitas foras mittit timorem. Speciali quoque gratia fretus speciali domino, in quo vires sanctae Ecclesiae consistunt, suggero ut, quia Eusebius noster metropolitanus decessit, habeas misericordiae curam. Et hoc filio tuo nostro domino suggeras, ut utilem illi loco praeficiat, cujus doctrina et sanctitas caeteris sit vitae forma. Hunc autem filium praesentem beatissimae potestati vestrae per omnia commendo, et tam de his quae hic suggessimus, quam etiam de his quae supra questi sumus, eloquio vestro per eum illustrari mereamur. omino meo et Dei servo Braulioni episcopo, Isidorus. Tuae sanctitatis epistolae me in urbe Toletana invenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum remeare me admo
Abbreviated transcription (Latin):
g expłetis erant mich ⁊ iestiones de
sacris diuinisq pagins quarũ michi
expositionem cordis i ti lurõ aprcet. s
tam̃ &e obis iubes resplen lere. & di¬
lune legis obscura reserare nec si ista q̃
pcto ꝑ ceꝑo de illis silebo siuiã reseras
capiende fiduciȩ cum in hac fronte pai
ma n me confodis sumulis uerecuncdie
ce ignauie mex. locum dederis ueniȩ.
qͣlꝙ diligebas quamlibet immeriton
iisseris xꝑoare. quia ignominiosum
ualde uidet᷑ ac uile. si nec dum satiatꝰ
quis cari. ate ab eo quem amabat in¬
i enĩt ececlere. Obsequio aut̃ meȩ ser¬
in.tis depeilo nira salutis. ce queso
orare digneris: quatuiꝰ condie flu tu ab¬
rem anime n alis tuo intercessulucre
deduca erutam a miseriis ce ab scan¬
dalis. Dulce michi fuit di ad teloqͥ
quasi corã positꝰ uultũ uiderem faciu¬
tuȩ ido nec uerbositatem caui. ce. for¬
palis temeritatẽ incurri. s aut hoc aut
illud agere debui tantũ ut qđ noliusti

Expanded text:
 expletis, erunt mihi quaestiones de sacris divinisque paginis, quarum mihi expositionem cordis vestri lumen aperiret, si tamen et nobis jubes resplendere, et divinae legis obscura reserare. Nec si ista quae peto percepero, de illis silebo, sed viam reseras capiendae fiduciae. Cum in hac prima fronte non me confoderis stimulis verecundiae, et ignaviae meae, locum dederis veniae, quod quem diligebas, quamlibet immeritum, non jusseris reprobare, quia ignominiosum valde videtur, ac vile, si necdum satiatus quis charitate ab eo quem amabat invenitur secedere. 13. Obsequio autem meae servitutis dependo jura salutis, et quaeso orare digneris; quatenus quotidie fluctuantem animam in malis tuo intercessu lucre deducas, erutam a miseriis et a scandalis. Dulce mihi fuit diu ad te loqui, 580 quasi coram positus vultum viderem tuae faciei. Ideo nec verbositatem cavi, et temeritatem fortassis incurri. Sed aut hoc aut aliud agere debui, tantum ut quod noluisti
Abbreviated transcription (Latin):
tudine tñ tͥ mͦ ad em̃dandu stulueram of¬
ferre. si ad destinatum concilii locum ꝑue¬
nissem. De constituendo aũt ep̃o tarraco¬
nensi ñ eam quam petis sensi sententiã
regis. s tam̃ & ipse adhuc ubi certiꝰ conu̾¬
tat animũ illi manet incertũ. Peto aũt
ut ꝓ meis peccatis apud d̾m existere in¬
tercessor digneris. ut impetratu tuo dele¬
ant᷑ delicta mea. & remittant᷑ facinora
Item manu sua. ora ꝓ me beatissime dne¬

Expanded text:
tudine, tamen tibi modo ad emendandum statueram offerre, si ad destinatum concilii locum pervenissem. De constituendo autem episcopo Tarraconensi, non eam quam petisti sensi sententiam Regis, sed tamen et ipse adhuc, ubi certius convertat animum, illi manet incertum. Peto autem, ut pro meis peccatis apud Dominum existere digneris intercessor, ut impetratu tuo deleantur delicta mea, et remittantur facinora. Item manu sua. Ora pro nobis, beatissime d
Abbreviated transcription (Latin):
ca cur queso te mi dnẽ r̃ tribu  qd ro¬
garis: Snũ scias. ut ñ dimittam quasi fip¬
gens me nolle negata. s querani. & instantͤ
queram quousq aut accipiam aut eliciã
piissimo redemptore iubente. querite &.
inuemetis. & adiciente. pulsate & aꝑiet̾
uobis. Quesui &e quero. & etiã pulso un¬
de ce clamito ut aꝑias. nam huiꝰ me ar¬
quĩiti solat inuentio. quia qui contemp
xmł ine oo cienti tua ingero nec stulta¬
a̾at o ieno aliquid suggerere insipiens

Expanded text:
ca cur, quaeso te, mi domine, non tribuas quod roca cur, quaeso te, mi domine, non tribuas quod rogaris? Unum scias, non dimittam, quasi fingens me nolle negata. Sed quaeram, et instanter quaeram, quousque aut accipiam, aut eliciam, piissimo Redemptore jubente: Quaerite et invenietis: et adjiciente: Pulsate et aperietur vobis. Quaesivi, et quaero, etiam pulso. Unde et clamito ut aperias. Nam hujus argumenti me consolatur inventio; quia qui contempsHinc et ego scienti tua ingero; nec jactatione: novi aliquid suggerere insipiens
Abbreviated transcription (Latin):
qu relarũ calumnã patienter accipe e
uitlĩq enĩ ago. ꝙ osficiũ ingusitioi is ꝑ¬
soluo. & tibi & ntͣ te cai sarũ mearũ ⁊ eces¬
sitates dirigo. qͦ. lut benignissime audi
tui tuo adinittas in ingressu huiꝰ dicta¬
tionis portuq ꝓstratus peto a culmne.
ur̃i apłatus. & quanqͣm uacillet calum¬
me obiectio ubi lacrimarũ est int̾cessis.
cum lacine ñ sint signa calumnnę. teñ
sint opto & lacͥmabiles ce lumi ie ce ca¬
lumnabiles lari ie s est itruq ꝓ licentio
memini me libros a te conditos origimim
postulasse. & uario diuersoq modo. & p̃¬
sente me frustratũ esse & absenti nichil
inde uos rescripsisse s subtili dilatione
mͦ meas litteras i tercidisie. alia q mi̾¬
ta opponens a l nauc usq aiem ꝑuen
e sine petitionis effectu i. iansimꝰ. Obhoc
a&e ego uertam preces r pierei ut qđ
supplicatione nequiui. uel columniis la¬
cessendo ualeam adipisci. Sepe ⁊ amq
solet mendico ꝓdesse uociferatio quo łr¬

Expanded text:
cipere. Utrumque enim ago, et officium inquisitionis persolvo, et tibi contra te causarum mearum necessitates dirigo, quod ut benignissime tuo auditui admittas, in ingressu hujus dictationis portuque prostratus peto a culmine vestri apostolatus: et quanquam vacillet calumniae objectio, ubi lacrymarum est intercessio, cum lacrymae non sint signa calumniae, tamen sint opto et lacrymabiles calumniae, et calumniabiles lacrymae. Sed utrumque pro licentiosme memini libros a te conditos Originum postulasse, et vario diversoque modo praesentem vos me frustratum esse, et absenti nihil inde vos rescripsisse, sed subtili dilatione modo meas litteras intercidisse, aliaque multa oppo sine petitionis effectu manemus. Ob hoc et ego vertam preces in querelam: ut, quod supplicatione nequivi, vel calumnia lacessendo valeam adipisci. Saepe namque solet mendico prodesse vociferatio. Quocir
Abbreviated transcription (Latin):
a⁊ id in cartis fuir ꝑiit: ce iccirco scit dñs
luxi i.eritũ meũ. quia ñ ꝑlegi eloquiũ
tuũ. S rogo ut quecũq occasio uenerit
rescribas michi. & grãm uerbi tui ñ aufe¬
ras ut qd ex meo delicto ꝑdidiũrerũ
grã tua recipiam. Et manu sua ora
pro nobis beatissine dr̃e.¬

Expanded text:
aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribas mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime d
Abbreviated transcription (Latin):
ique ce si ñ pucificatus in. nł tam̃ deco¬
¶fus. queso ut ur̃o instinctu a filio ur̃o. sid
concilio ꝓ inuestiganda cꝑus est ueritate.
Decetero coratous altissimi pieratẽ esflagito:
ut coronam beatitudinis ur̃e ꝓ integritati
fidei ce statu eccłie suȩ longo temꝑe precipiat
con seruare meq inter oblatrantia p̾sentis
mundi uaria & innumerabilia discͥmi¬
na munitũ reddat tuȩ int̾cessionis gr̃a:
acreconditũ in gremiũ memoriȩ tuȩ turũ
ab om̃i temp: state peccati. oratu ur̃o esfi¬
biat trinitas sacratissima & manu sua.
Ego seruus dĩ braulio ysicdoro in dño fru¬
ceꝵoui salute. in hoc corpore aspicerem
⁊ uisionem. Quid enim mͥ euenit pro
ꝑicatis meis manfestabo: quia non fui
ut ouepipita: um tuũ: puer regius ad
me uemit. Dedi cubiculario meo illud
pitauum tuũ. & confestim ambulaui
aci pͥnciꝑem: ut postea ꝑlegerem & rescͥ¬
berem. Reu̾sus de palatio regis ñ solũ
lcripta tua ñ inuent̾ s etiam quicquid

Expanded text:
igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus quaeso, ut vestro instinctu a filio vestro Domino concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia discrimina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac reconditum in gremium memoriae tuae, tutum ab omni tempestate peccati oratu vestro efficiat Trinitas sacratissima: Et manu sua: Ego servus Domini Braulio Isidoro: in Domino frucognovi salutem in hoc corpore aspicerem et visionem! Quid autem mihi evenit pro peccatis meis, manifestabo: quia non fui ut accepi pittacium tuum, puer regius ad me venit, dedi cubiculario meo illud pittacium, et confestim ambulavi ad principem, ut postea perlegerem, et rescriberem. Reversus e palatio regis, non solum scripta tua non inveni, sed etiam quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine lemptũ. Nam nec lici ca¬
put i echb p̃ stis michi necessarii qm̃
quȩ uident̃ na abra corporis infirmi¬
ora esse recessariora sunt. & que putant᷑
ignobiliora esse his honorem habundan¬
norem circumdamꝰ &e que inhonestast̃¬

Expanded text:
edemptum. Nam nec dicit caput pedibus: Non estis mihi necessarii, quoniam quae videntur membra corporis infirmiora esse necessariora sunt, et quae putantur ignobiliora esse, his honorem abundantiorem circumdamus, et quae inhonest
Abbreviated transcription (Latin):
bene multituis na li pensat qua id
acceptũ demo eis qui hoc ñ baben
creclitur: qido ꝓpi eum cui impendi¬
pirdatũ puiratuir. Hog apli capitulũ
a nob in parte p̾musĩ aptime noui
prudentia sc̃itatis ut̃e. huic rei congru¬
pre torũ &e: quieqͥd sũmatim tetigit. ea¬
ꝓaldubio nossemekꝰ latet nullum.
teꝙ hoc solum s pꝑest qłͣ ce: mangmope¬
a peto ut prestei postulata. & uñ ꝓ me.
ꝓ quauibm ce nosse e prestare ouia
srine qua nichil sunt omĩa. S ce. siqua
uglua siqa negugenter siqua minꝰ
humulit̾ nt inutilit̾ potiꝰ effudi qͣni

Expanded text:
bene multiformis gratia dispensatur, quando acceptum donum et eis qui hoc non habent creditur, quando propter eum cui impenditur datum putatur. Hoc Apostoli capitulum a nobis in parte praemissum, optime novit prudentia charitatis vestrae huic rei congruere totum, et quidquid summatim tetigi, te procul dubio nosse melius latet nullum. Itaque hoc solum superest, quod et magnopere peto, ut praestes postulata, et  jubemur et nosse et praestare omnia, et sine qua nihil sunt omnia. Sed et si qua superflua, si qua negligenter, si qua minus humiliter aut inutiliter potius effudi quam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ accipit sic i altero ⁊ ossideat. ut altera
qđ habet posside i. him sciat tu forsitan
ido nobpartus ex sis quia qđ mutue
a neb resumas ninuemis: S si habenti
Qtanti. le merce lis fructum reportaᷤ
sin uͦ ñ habenti tribuis. p̾ceptis euangłicis
satis facis. ut reddat᷑ tibi in retͥbutione nl¬
stoꝵ. Proinde ce ego remordeor conscientia
grãm in alterutrũ illam ãministrare.
sicut bomi dispensatores multiformis
suram ficłi in una compage membroꝵ

Expanded text:
n accepit sic in altero possideat, ut alteri quod habet possidendum sciat, tu forsitan ideo nobis parcus existis, quia quod mutuo a nobis resumas non invenis? Sed si habenti das, tantillae mercedis fructum reportas. Sin vero non habenti tribuis, praeceptis evangelicis satisfacis, ut reddatur tibi in retributione justorum. Proinde et ego remordeor conscientia,gratiam in alterutrum illam administrare, sicut boni dispensatores multiformis suram fidei in unam compa
Abbreviated transcription (Latin):
ulgares notas eminus pͥmus mille uulgarib¬
ce centum inuenit. Notarum usus erat
Qut quicquid ꝓ contentione aut in iudi¬
ciis diceretur librarii scriberent complures
simul astantes diuisis int̾ se partib quot qͥs¬
q uerba &e quo ordine exciꝑet. Romȩ pͥmus
tullius tiro ciceronis libertꝰ commentatus
est notas. s tantum prepositionũ. Post eum
dipsamnius filargis & aquila libertus me¬
cenatis uł alius alias addiderunt. Deniq se¬
neca contractu omniũ digestoq &e aucto nu¬
mero effecit opus in quinq milia. Note
aut̃ dicte eo qd uerba uł syllabas. p̾fixis ca¬
rac̾terib notent ut ad notitiam legentiũ
reuocent᷑. quas qui didicerunt ꝓprie iam
notarii appellantur.
De notis uiridicis.

Expanded text:
ulgares notas Ennius primus mille et centum invenit. 37 Notarum usus erat ut quidquid pro concione aut in judiciis diceretur librarii scriberent complures simul astantes, divisis inter se partibus, quot quisque verba, et quo ordine exciperet. Romae primus Tullius Tiro Ciceronis libertus commentatus est notas, sed tantum praepositionum. 2. Post eum Vipsanius Philargius, et Aquila libertus Maecenatis 38 alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium, digestoque, et aucto numero, opus effecit in quinque millia. Notae autem dictae eo, quod verba vel syllabas praefixis characteribus notent et ad notitiam legentium revocent; quas qui didicerunt proprie iam notarii appellantur. De notis iuridicis
Abbreviated transcription (Latin):
ce cirenea dr̃. a cirino herculis filio habi¬
amina taxos. Diuidit᷑ aũ a sardina uigin¬
angulosa. gignens letissima pabula. & lapidẽ
que catociten greci uocant. Ebosus insula bis¬
Dam septuaginta stadiis ab ea distat. cuiꝰ trã
serpentes fugiunt. Huic otͣria ẽ colubraria
q̃ referta ẽ anguib. Baleares insule his¬
panie due st̃. afrosiades & geminaside
& minoricã nũcupant. In his pͥmũ infu¬
lis inuenta ẽ funda. qͣ lapides emittuit᷑
uñ &e baleares dicte. bali enĩ grece mitte¬
re dr. uñ & balista. qiͣ missa & fundibulũ.

Expanded text:
ce Κύρνη dicitur, a Cyrno Herculis filio habice Κύρνη dicitur, a Cyrno Herculis filio habia taxos. Dividitur autem a Sardinia viginangulosa, gignens laetissima pabula et lapidem quem catochiten Graeci vocant. Ebosus insula Hisnam septuaginta stadiis ab ea distat. Cuius terram serpentes fugiunt. Huic contraria est Colubraria, quae feta est anguibus. Baleares insulae Hispaniae duae sunt: Aphrosiades et Gymnaside, et Minoricam nuncupant. In his primum insulis inventa est funda qua lapides emittuntur, unde et Baleares dictae; βάλλειν enim Graece mittere dicitur; unde et ballista, quasi missa, et fundibalum.
Abbreviated transcription (Latin):
ichus appellata ẽ. Terra patet in longitudi
animal exignũ hominib insidiosũ. Uene
nũ ꝙͦ ibi ñ nascit᷑. nͥ herba. ꝑ seͥptores plu¬
rimos &e poetas memorata. apiastro similiᷤᷤ
q̃ hominib rictus ꝯtrahit. ⁊ qiͣ ridentes in¬
terunit. fontes habet calidos sardinia. in¬
firmis medełã p̃stantes. & furib cecitatẽ
si sacram̃to dato ocłos aqͥs eiꝰ tetigerint.
Corsice insule exordiũ dedert̃ in cole ligu
res. appellantes eã ex nomine ducis. Nam
q̃d̾ã corsa noĩe ligus mulier. cũ taurũ ex
grege quẽ ꝓpe litora regebat transnatare
solitũ. atq ꝑ int̾ualla corꝑe aucto remea¬
re uideret. cupiens seire incognita sͥ pa¬
bula. taurũ a cetĩs egredientẽ usq ad in¬
sulam nauigio ꝓsecuta ẽ. Cuiꝰ regressu in¬
sule fertilitatẽ ognoscentes ligures. ratib
ibi ꝑfech st̃. eãq nomine mulieris aucto¬
ris & ducis appellauer̃t. Hec aũ insula. gre¬

Expanded text:
Ἴξνος appellata est. Terra patet in longitudinἼξνος appellata est. Terra patet in longitudinanimal exiguum hominibus perniciosum. Venenum quoque ibi non nascitur, nisi herba per scriptores plurimos et poetas memorata, apiastro similis, quae hominibus rictus contrahit et quasi ridentes interimit. Fontes habet Sardinia calidos, infirmis medellam praebentes, furibus caecitatem, si sacramento dato oculos aquis eius tetigerint. Corsicae insulae exordium incolae Ligures dederunt appellantes eam ex nomine ducis. Nam quaedam Corsa nomine Ligus mulier, cum taurum ex grege, quem prope litora regebat, transnatare solitum atque per intervallum corpore aucto remeare videret, cupiens scire incognita sibi pabula, taurum a ceteris digredientem usque ad insulam navigio prosecuta est. Cuius regressu insulae fertilitatem cognoscentes Ligures ratibus ibi profecti sunt, eamque nomine mulieris auctoris et ducis appellaverunt. Haec autem insula Grae
Abbreviated transcription (Latin):
sua potestate retinuisse. Fedem insule ⁊ uail¬
canie uocant᷑. qd̾ & ipse sic̃ ethna ardeant.
Sunt aũ nouẽ habentes ꝓpͥa nomina. quaꝵ
pͥmã liparus qͥd̾a liparem uocauit. qui eã
ante eolũ rexit. altera gera uocat᷑. qd̾ sit
collib eminentissimis. relique uͦ id ẽ stron-¬
gile. dindime. erifusa. festia. fenicusa. euo¬
nuon. stripodes. sonores. qm̃ nocte ardent
ab initio ñ fuert̃. postea mari edite usq ad¬
nẽ ꝑmanent. Stoicades insule massiliensiũ st̃¬
sexaginta miliũ spacio a ꝯtinenti t̃ra in fron
te narbonensis ꝓuintie. qua rodanꝰ fluuiꝰ
ꝓcreatꝰ. cũ magna multitudine alibia ꝓ¬
fectus. sardiniã occupauit. & ex suo nomine
insule uocabulũ dedit. Hec in africo mari
facie uestigii humani in orientẽ ꝙͣ in occi¬
dentẽ lacior ꝓminet ferme parib laterib
q̃ in meridiem & septentrionẽ uertunt.
x qͦ ante cõmertiũ a nauigantib grecoꝵ

Expanded text:
sua potestate retinuisse. Eaedem insulae et Vulsua potestate retinuisse. Eaedem insulae et Vulcaniae vocantur, quod et ipsae sicut Aethna ardeant. Sunt autem novem habentes propria nomina. Quarum primam Liparus quidam Liparen vocavit, qui eam ante Aeolum rexit; altera Hiera vocatur, quod sit collibus eminentissimis; reliquae vero, id est Strongyle, Didyme, Eriphusa, Hephaestia, Phaenicusa, Euonymos, Tripodes, Sonores, qab initio non fuerunt, postea mari editae usque nunc permanent. 38. Stoechades insulae Massiliensium sexaginta millium spatio a Continenti in te Narbonensis provinciae, qua Rhodanus fluvius procreatus cum magna multitudine a Libya profectus Sardiniam occupavit, et ex suo vocabulo insulae nomen dedit. Haec in Africo mari facie vestigii humani in orientem quam occidentem latior prominet ferme paribus lateribus, quae in meridiem et septentrionem vertunt, ex quo ante commercium a navigantibus Graecorum
Abbreviated transcription (Latin):
guo freto discreta affricũ mare ꝓspectans.
tris frugifera. auro abundans. cauernis tñ
&e fistulis penetrabilis. uentisq & sulphure
plena. uñ & ibi ethne montis incendia ex¬
tant. in euiꝰ freto scilla ẽ & caribdis. qͥb na¬
uigia aut absorbent᷑. aut collidunt᷑. fu̾it
rannoꝵ. frugũ fertilis. ac pͥmũ t̃ris om̃ibus
cõmissis seminib aratro ꝓscissa. principem
urbiũ siracusas habet. fontẽ arethusam.
& alpheũ fluuiũ magnoꝵ generatorẽ eqͦꝵ.
In ea insula pͥmũ ẽ inuenta comedia. acha¬
tem lapidẽ ipsa pͥmũ ex achate flumine de¬
dit. parturit & mare eiꝰ coralliũ. gignit
sales agrigentinos. in igne solubiles. in aqͥs¬
fuisse siciliã. s mediũ spaciũ impetu mariᷤ
diuisũ. & ꝑ angustiã scissũ. Tapsos ẽ insula
stadus decẽ a sicilia remota iacens & plani¬
&ͥ qi ex earũ nebulis. & fumo futuros p̃dica¬
bat flatꝰ. uentoꝵ. ab imꝑitis uisus ẽ uentos

Expanded text:
guo freto discreta, Africum mare prospectans, guo freto discreta, Africum mare prospectans, terris frugifera, auro abundans, cavernis tamen, et fistulis penetrabilis, ventisque, et sulphure plena. Unde et ibi Aetnae montis exstant incendia: in cujus freto Scylla est, et Charybdis, quibus navigia aut absorbentur, aut colliduntur. 179 3rannorum, frugum fertilis, ac primum terris omnibus commissis seminibus aratro proscissa. Principem urbium Syracusas habet: fontem Arethusam, et Alphaeum fluvium magnorum generatorem equorum. In ea insula primum est inventa comoedia. 34. Achaten lapidem ipsa primum ex Achate flumine dedit. Parturit et mare ejus coralium; gignit et sales Agrigentinos in igne solubiles, fuisse Siciliam, sed medium spatium impetu maris divisum et per angustiam scissum. Thapsus insula stadiis decem a Sicilia remota iacens et planiet quia ex earum nebulis et fumo futuros praedicebat flatus ventorum, ab inperitis visus est ventos