comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
str. Siue uiro intacta. siue iammixta. Quem autem filium mi sẽ¬
nt fierique exmuliere: uoluerit quantus ille dr̃ sit qui hanc humili¬
ete prosalũte fidelium suscipere dignatus fuerit ut agnoscas. nun
atuende euangelium. In principio erat uerbum. & uerbum erat
apud dm̃ &dserat uerbum Hoc erat in principio apud dm̃. omnia
peripsum facta sunt & sine ipso factum est nihil. Quod factum est.
in ipsouita erat. Quta erat lux hominum. & lux intenebris luc&
& tenebrae eam non con prehenderunt. Hic ergo đs uerbum di
perquod facta sunt omnia filius dĩ est in commutabiliter manens
ubique praesens nullo cdausus loco. nec partiliter procunctadis¬
fusus tam quam minorem partem habeat inminor eloco & inme¬
iore maiorem. sed ubique totus atquȩ ita non absens. etiammentib¬
impiosum quamus eum nonuideant. sicut nec ista lux uideatur
autem lux indño Sed eamtales tenebrat non conprebenatt

Expanded text:
tur sine uiro intacta siue iam mixta. quem autem filium misertur sine uiro intacta siue iam mixta. quem autem filium miserit fierique ex muliere uoluerit, quantus ille deus sit. qui hanc humilitatem pro salute fidelium suscipere dignatus fuerit, ut agnoscas, nunc adtende euangelium: In principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum; hoc erat in principio apud deum. omnia pin ipso uita erat et uita erat lux hominum et lux in tenebris lucet et tenebrae eam non comprehenderunt. hic ergo deus, uerbum dei, per quod facta sunt omnia, filius dei est incommutabiliter manens. ubique praesens, nullo clausus loco nec partiliter per cuncta diffusus, tamquam minorem partem habeat in minore loco et in maiore maiorem, sed ubique totus atque ita non absens etiam mentibimpiorum, quamuis eum non uideant, sicut nec ista lux uidetur oautem lux in domino; sed eam tales tenebrae non comprehenderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nse pidedicantur . quamuis ad istam uitam transitoriam per
quippe terrena munera in manifesto promitte bant̾.
utur. In occulto autemillis omnibus rebus nouum testa
murate praenuntiabatur. & capiebatur intellegentia
quos eadem gratia proph&ico munere dignos fecerat
uouumꝰ. Nam & quando temporalem felicitatema gebant
asterio. ut illam consequerentur in premio. Et siquan
ntur aduersa ad hocpatiebantur. ut euidentis simo diuino
utunoliberati glorificarent dm̃. bonorum omnium latgitorem.
usgium sempiternorum quaepie sperabant. uerum etiam tempe¬
iuati quae proph&icae gubernabant. Cum autem uenit ple¬
iudotemporis. ut gratia quae occultabatur inuetere testa mente
dimaruela retur innouo. misit ds̃ filium suum factum ex muliere.
anomine propri&ate hebraicȩ linguae: omnis femina nuncupa¬

Expanded text:
cio concessae praedicantur quamuis ad istam uitam transitoriam pertcio concessae praedicantur quamuis ad istam uitam transitoriam pertinentes. illa quippe terrena munera in manifesto promittebantur et tribuebantur; in occulto autem illis omnibus rebus nonum testamentum figurate praenuntiabatur et capiebatur intellegentia paucorum, quos eadem gratia prophetico munere dignos fecerat.nouum. nam et quando temporalem felicitatem agebant,in mysterio, ut illam consequerentur in praemio. et si quando patiebantur aduersa, ad hoc patiebantur, ut euidentissimo diuino adiutorio liberati glorificarent deum bonorum omnium largitorem non solum sempiternorum. quae pie sperabant, uerum etiam temporalium, quae prophetice gubernabant. Cum autem uenit plenitudo temporis, ut gratia, quae occultabatur in uetere testamento, iam reuelaretur in nouo, misit deus filium suum factum ex muliere, quo nomine proprietate Hebraicae linguae omnis femina nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
psa tanonasian enturs sus din em sefuei de distinguendo eligen¬
opendendo subdit minora maioribus. corporalia spirita libus .be¬
dam dies ioribis temporalia sempiternis. Nesuperiorum neglec
appoctumnferiorum. quõ hinc sit ipsa de terior & ser&e corpus
um inittat impeius. sed potius ordinata caritate se & corpus suum
um mrat in meluis: Cum enim sint omnes substantiae naturalitet
oenumi cuo incis laudatus honoratur. peruersitas culpata damnat.
s siitinima peruerse utens creaturis. ut ordinationem effugi
iret hoc illa peruer se bonis utendo fit mala. ille ordinate etiã
datsttadi perman& bonus: Qui enim iniuste seordinat in peccatis.
ueitatsitair inpoenis: Uolensitaque ds̃ ostendere ȩtiam terre¬
ntie iponsem que felicitatem suum donum esse nec aliunde. nisi
dpse sdrar opstere prioribus saeculi temporibus dispensandum.
ma netes se est incipiat. sed ille felicita tes patrum di benifi

Expanded text:
agit anima rationalis, si ordinem seruet et distinguendo, eligeno, pendendo subdat minora maioribus, corporalia spiritalibus, inferiora superioribus, temporalia sempiternis, ne superiorum neglectu et appetitu inferiorum, quoniam hinc fit ipsa deterior, et se et corpus suum mittat in peius, sed potius ordinata caritate se et corpus suum conuertat in melius. cum enim sint omnes substantiae naturaliter bonae, ordo in eis laudatus honoratur, peruersitas culpata damnatur. nec efficit anima peruerse utens creaturis, ut ordinationem effugiaac per hoc illa peruerse bonis utendo fit mala, ille ordinate etiam malis utendo permanet bonus. qui enim iniuste se ordinat in peccatis, iuste ordinatur in poenis. Volens itaque deus ostendere etiam terrenam temporalemque felicitatem suum donum esse nec aliunde nisi ab ipso sperari oportere prioribus saeculi temporibus dispensandum ia quo ista uita necesse est incipiat. sed illae felicitates patrum dei benefi
Abbreviated transcription (Latin):
locum habeat carnalis & infirmior multitudo. Aut si uen¬
risnonen magis interioribus comp&it. ad cospotius perfectiorẽ
curirum intellectum pertinere monstratum est: cum coreius
curae eius quae continent consilium eius. in medio eorũ
eogitatione eorumtam quametra dissoluitur. hoc est
uuo neas aperitur disputatur exponitur. Ex aruit uelut testa
nt foenum lesta igne firmatã est: Sic & uirtus corporis xp̃i. Non
su at soenum igne consumitur sed sicut testa passione dnt ig. ⁊ fon¬
metut omusi enimfiguli probat fornax sicut alio loco scriptura
lieit. e homines iustos temptatio tribulationis tansgiiptura
deesit sucibus meis: Dotest quidem silentium enus lituficatũ

Expanded text:
locum habeat carnalis et infirmior multitudo, aut, si uenlocum habeat carnalis et infirmior multitudo, aut, si uentris nomen magis interioribus competit, ad eos potius perfectiorem scripturarum intellectum pertinere monstratum est, cum cor eius, id est scripturae eius, quae continent consilium eius, in medio eorum, hoc est in cogitatione eorum tamquam cera dissoluitur, hoc est feruore spiritus aperitur, disputatur, exponitur. Exaruit uelut testa uirtus mea. testa igne firmata est; sic et uirtus corporis Christi non sicut faenum igne consumitur, sed sicut testa passione uelut igne firmatur; uasa enim figuli probat fornax, sicut alio loco scriptura dicit, et homines iustos temptatio tribulationis. et lingua mea adhaesit faucibus meis.
Abbreviated transcription (Latin):
rtui Hoc sane quem admodum capiti nostro ipsius corporis sal¬
io apterur inuenire difficile est. Neque enimnisi magno pauo
u umortis m&u pauescunt. sicut ipse p&rus exegregio
esii utore. tam creber negator effectus. siue illorum qui
im& tristitia quasi soluit cor. unde dicitur etiam
linaihinc appellata sit irppe. aut certe profundum saera
pitellegere uoluit. ut cordis sui nomine significar&
ubi eius utique latebat consilium. Quod tunc aper
iea quae de illo proph&ata fuerunt passus impleuit
sunt ergoscripturae eius in his quae perfecta sunt aduentu
atuitate. passione resur rectione glorificatione : Quis
ta iimnon intellegit in prophois quando usque ad intellectũ
acrnalis multitũdinis peruenerunt. quam fortasse significa
edio uentris sui. ut in eius corpore quod est ecclesia qua siuen

Expanded text:
tris mei. hoc sane quem ad modum capiti nostro, ipsius corporis saltris mei. hoc sane quem ad modum capiti nostro, ipsius corporis saluatori coaptetur, inuenire difficile est. neque enim nisi magno pauore llorum, qui mortis metu pauescunt sicut ipse Petrus ex egregio praesumptore tam creber negator effectus, siue illorum, qui fleuit — nam et tristitia quasi soluit cor, unde dicitur etiam Graece quod appellata sit λόπη, aut certe profundum sacramentum nos intellegere uoluit, ut cordis sui nomine significaret scripturas suas, ubi eius utique latebat consilium, quod tunc apertum est, cum ea, quae de illo prophetata fuerunt, passus impleuit. solutae sunt ergo scripturae eius in his, quae perfecta sunt aduentu eius, natiuitate, passione, resurrectione, glorificatione. quis enim ea iam non intellegit in prophetis, quando usque ad intellectum etiam carnalis multitudinis peruenerunt? quam fortasse significauit medio uentris sui, ut in eius corpore, quod est ecclesia, quasi uentris
Abbreviated transcription (Latin):
adiuu& Neque amicus neque propinquus neque bumana
laus neque pra&erite recordatio uoluptatis. nequer aliquide¬
rum qui terrenae felicitatis ruina fulaitur. Neque ppsasu
animomeo est humanauirtus. quia situdeseris quae hominis uit¬
tus  Quid est eninihonio Nisi quod memor es eiusu
dederunt meuituli multi. hoc est minores mplebe Lauripin¬
gues obsederunt. hoc est superbi acdiuites principes plebis
centes ad presidem & rugierunt p&endo eius morep siuto
aqual ffusus ium tam quamut inme lapsi caderemt psaseisito¬
resinesis . Mispersis unt omnia ossamea: Iiuid sunt ossa nisicor¬
poris fundamenta corpus autem xp̃iec clesia. Fir mamenta ergoeo¬
nos ues qriiu siapostolue qui etiam columnae alibi a ppellantur. Huutie
dister quuttcum ad passionem ipse ducer&ur uelcumes s& pas sus uel
hortuis: Factum est cormeum tamquam cera liquescens in mediouen¬

Expanded text:
adiuuet neque amicus neque propinquus neque humana adiuuet neque amicus neque propinquus neque humana laus neque praeteritae recordatio uoluptatis neque aliquid eorum, quo terrenae felicitatis ruina fulcitur, neque ipsa, quae in animo meo est humana uirtus. quia, si tu deseris, quae hominis uirtus? quid est enim homo, nisi quod memor es eius? Circumdederunt me uituli multi, hoc est minores in plebe. tauri pingues obsederunt me, hoc est superbi ac diuites, principes plebis. centes ad praesidem et rugierunt petendo eius mortem. sicut aqua effusus sum, tamquam ut in me lapsi caderent persecutores mei. dispersa sunt omnia ossa mea; quid sunt ossa nisi corporis firmamenta? corpus autem Christi ecclesia: firmamenta ergo ecclesiae qui nisi apostoli, qui etiam columnae alibi appellantur? hi utique dispersi sunt, cum ad passionem ipse duceretur uel cum esset passus et mortuus. factum est cor meum tamquam cera liquescens in medio uen
Abbreviated transcription (Latin):
nomen dñi benedictum. Etiam carnem cruciandanii ant
lauit. tali cum eo confligens certamine. ut bona precim
r&. hoc est corporisbona. Quibus illeperditis si forte suca¬
instabat. Denqueuieuit intanta temptatione ubierat anim
proxima tribulatio. quamuis multa proph&icae loquatit
tamen aliter loquitur. quam cum illa externa deperissenel
in quibus filios non amiserat sed praemiserat: Clamat itgui
trris anima transfigurata in xp̃m cumiam in car ne tribu
coeperit & dicit dõ a quo derelicta est interrena felicitatt sela
cum illo est inspeuitae axernae Nediscedasame om̃triba¬
latio proxima est. Non est in a gromeo. nonin auro non
inpecore . Non in tectis at que pari&ibus. Nonm meoniunonbi¬
tatibus sed in carne mea est cui copulor. cui conector. cuiis sensti
non habere non possum undeme de proximo urgu& uonia tun¬
tiar iirtute deficiam: Ne discedasam̃e quoniam ponra qui

Expanded text:
nomen domini benedictum —, etiam carnem cruciandam uulnere postulauit tali cum eo confligens certamine, ut bona proxima inuaderet, hoc est corporis bona. quibus ille perditis si forte succinstabat. denique ille uir in tanta temptatione, ubi erat animi bonis proxima tribulatio, quamuis multa prophetice loquatur, longe tamen aliter loquitur, quam cum illa externa deperissent bona, in quibus filios non amiserat, sed praemiserat. Clamat ergo martyris anima transfignrata in Christum, cum iam in carne tribulari coeperit, et dicit deo, a quo derelicta est in terrena felicitate, sed quae cum illo est in spe uitae aeternae: Ne discedas a me, quoniam tribulatio proxima est; non est in agro meo, non in auro, non in pecore, non in tectis atque parietibus, non in meorum orbitatibus, sed in carne mea est, cui copulor, cui conector, cuius sensum non habere non possum; unde me de proximo urget, ut a patientiae uirtute deficiam. ne discedas a me, quoniam non est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
at que sperare deberent neadhoc promagno seruir&ur dõ ut terre¬
nam felicitatem adipisciqua ererent. qui seruirent ipsi abicientes & con¬
culcantes fidem suam estimando eam merce de uilissima: Vndebene¬
ficentissima prouidentia omnipotens ds̃ terrenam felicitatem concessit
& impiis nepromagno quaerer&ur abonis : Hinc ille psalmus septua¬
gesimus & secundus inducit hominem penitentem quod aliquando cor¬
denon recto prohac do mercede seruierit . quacum pollere at que ix¬
cellere impios uider& turbatus ceperat cogitare quod ds̃ humana
non cur& . Et cum abista coritatione eum scorum addm̃pertinent¬
um reuocar& auctoritas. suscepit atque intenditagnosuere tam
grande secretum quodeilaboranti non patefactum est donec intra¬
& inscũatiumdi &intellegerte minouissine  Mocest doness⁊ ccerto¬

Expanded text:
atque sperare deberent, ne ad hoc pro magno seruiretur deo, ut terreatque sperare deberent, ne ad hoc pro magno seruiretur deo, ut terrenam felicitatem adipisci quaererent, qui seruirent ipsi, abicientes et conculcantes fidem suam aestimando eam mercede uilissima. unde beneficentissima prouidentia omnipotens deus terrenam felicitatem concessit et impiis, ne pro magno quaereretur a bonis. hinc ille psalmus septuagesimus et secundus inducit hominem paenitentem, quod aliquando corde non recto pro hac deo mercede seruierit, qua cum pollere atque excellere impios uideret, turbatus coeperat cogitare, quod deus humana non curet. et cum ab ista cogitatione eum sanctorum ad deum pertinentium reuocaret auctoritas, suscepit atque intendit agnoscere tam grande secretum, quod ei laboranti non patefactum est, donec intrain sanctuarium dei et intellegeret in nouissima, hoc est donec accepto
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum factus ob oediens uisque admortem mortem autemerucis. Vide
quem ad imodum eundem hominem quem dm̃ commendat. ut perso¬
na unasit ne nontrinitas. sed quater nitas inducatur Sicut enim
non aug&ur numerus personarum cum caro accedit animae ut sit
unus homo sic non augetur numerus personarum cum homo accedit
uerbo ut sit unus xp̃s Legitur itaque uerbum caro factum. ut in¬
tellegamus huiũs personae singularitatoinonut suspicemur incar¬
nem mutatam diumnitatem Itaque xp̃s homo ut pereumreuelare¬
tur noui gratia testamenti quae noñ ad temporalem sed ad a&ernam
uitam pertin& Nonutique terrena felicitate. commendandus fuit
Inde subiectio inde passio. in de fla gella. sputa. contumeliae. crux uul¬
nera Ꝙ tam quam superato subiectoque morsipsa ut fideles eiũs disce¬
rent qualepi&atis praemium ahillo cuius filii factiessent p&ere

Expanded text:
ipsum factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. uide, ipsum factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. uide, quem ad modum eundem hominem quem deum commendat, ut persona una sit, ne non trinitas sed quaternitas inducatur. sicut enim non augetur numerus personarum, cum caro accedit animae, ut sit unus homo, sic non augetur numerus personarum, cum homo accedit uerbo, ut sit unus Christus. legitur itaque: Verbum caro factum, ut intellegamus huius personae singularitatem. non ut suspicemur in carnem mutatam diuinitatem. Itaque Christus homo, ut per eum reuelaretur noni gratia testamenti, quae non ad temporalem sed ad aeternam uitam pertinet, non utique terrena felicitate commendandus fuit. inde subiectio, inde passio, inde flagella, sputa, contumeliae, crux, uulnera et tamquam superato subiectoque mors ipsa, ut fideles eius discerent, quale pietatis praemium ab illo. cuius filii facti essent, petere
Abbreviated transcription (Latin):
participes efficimur uerbi. Verbum autem in commuta bide nibil mab¬
terius commutatum particeps carnis effectum est. rationalianima medi¬
ante: Neque enim homoxp̃s ut appollo naristae herdaici putaue¬
runt. aut non habuit animum. aut non habuit rationalem. Sed nore
suo scriptura ut xp̃i humilitatem magis ostender& necarnis nomen qua¬
si in dignum aliquid refugisse uider&ur. carnem prohomine posut i
Neque enim quia scriptumest uidebit omniscaro salutaredi anmae
ibi non sunt intellegendae : nihilpro inde aliud dictum est uerbuncaro
factum est. quamsidiceretur filius dĩ filius hominis factus est: quicum
informa di ess& sicut dicit apostolus. non rapina arbi tratus est esse ae¬
qualisdõ. Neque enimusurpationis erat ut rapina dicer&ir sodna¬
turae inerat ut ess&x aequalis Sem& ipsum tamen exinaniuit nonfor¬
mam dĩ ammittens sed forman seru suscipiens. Hũmiliauit sem&

Expanded text:
participes efficimur uerbi; uerbum autem incommutabile nihil in dparticipes efficimur uerbi; uerbum autem incommutabile nihil in deterius commutatum particeps carnis effectum est rationali anima mediante. neque enim homo Christus, ut Apollinaristae haeretici putauerunt, aut non habuit animam aut non habuit rationalem; sed more suo scriptura. ut Christi humilitatem magis ostenderet. ne carnis nomen quasi indignum aliquid refugisse uideretur, carnem pro homine posuit. neque enim, quia scriptum est: Videbit omnis caro salutare dei, animae ibi non sunt intellegendae. nihil proinde aliud dictum est: Verbum caro factum est, quam si diceretur: Filius dei filius hominis factus est. qui cum in forma dei esset, sicut dicit apostolus, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo: neque enim usurpationis erat, ut rapina diceretur, sed naturae inerat, ut esset aequalis; semet ipsum tamen exinaniuit non formam dei amittens sed formam serui suscipiens; humiliauit semet
Abbreviated transcription (Latin):
num. Qua propter etiam cum dixiss&. dedit eis potestatem filios
dĩ fieri modum que adiunxiss&. necarnalis intelleger&ur natiui¬
tas quod scilic& eis id prestiterit qui credunt in nomine eius. & per
gratiam renascuntur spiritalem. Non ex sanguinibus neque ex uo¬
luntate uiri neque exuoluntate carnis sedex dõ. mox commenda¬
uit huius quasi uicis situdinis sacramentum: Tam quam enimmira¬
ti tantumbonum non auderemus optare. statim subiunxit. &uer¬
bum caro fae tun e st dlhabitauit in nobis. Quodunum est ex quinque
illis quaco tibi exponuoliusti. tam quam dicer& ohomines nolite desperauie
uos ficripos sẽ filiosdĩ quia & ipse filius di hoc est uerbumdi caro factunest
& habitauit in nobis Neque enimiam desperandum est parti cipatiort
uerbi fieri posse homines filios dĩ quando filius di participstione partone
factus est filius hominis Nositaque mutabiles imelius comtut ancli

Expanded text:
num. quapropter etiam cum dixisset: Dedit eis potestatem filios num. quapropter etiam cum dixisset: Dedit eis potestatem filios dei fieri, modumque adiunxisset, ne carnalis intellegeretur natiuitas, quod scilicet eis id praestiterit, qui credunt in nomine eius et per gratiam renascuntur spiritalem non ex sanguinibus neque ex uoluntate uiri neque ex uoluntate carnis sed ex deo, mox commendauit huius quasi uicissitudinis sacramentum. tamquam enim mirati tantum bonum non auderemus optare, statim subiunxit: Et uerbum caro factum est et habitauit in nobis, quod unum est ex quinque illis, quae tibi exponi uoluisti, tamquam diceret:s o homines! nolite desperare uos fieri posse filios dei, quia et ipse filius dei, hoc est uerbum dei caro factum est et habiuerbi fieri posse homines filios dei, quando filius dei participatione carnis factus est filius hominis. Nos itaque mutabiles in melius commutandi
Abbreviated transcription (Latin):
uis giuum factisiimus non quoderamus ideit filudĩ. sed tamenali
iudeamus & hoc ipsum aliquid multo inferius hoc est filu homi
Descendit ergo ille utinos ascenderemus. & manens in sua
uituri nostra efficeremur participes naturat ipsius non tamen sic
millum naturae nostrae participatio. non fecit deteriorem. nosau
facit naturat .ii. pert ⁊ritio meliores Misit itaque ds̃ filiũ
tim factum exmuliere factum sublege. nam legis sa cramenta per¬
ut ut eos qui sublege erant redimer& Id est quos lex reos tenebat
codente littera dum praeceptum non impler&ur a ñtequam uiuifi¬
libus nostris per spm̃ scm quidatus est nobis. Proin de cum dixiss &
it eos qui sublege erant redimer&. continuosubiunxit. ut adoptio¬
nem filiorum reciperemus. Vt uidelic& huius gratiam beneficudis¬
cerner&. ab illa filii natura quimissus est filius. Non ad optione
factus sed semper genitus filius. ut participata natura filiorum homi¬
num. ad participandam etiam suam naturam adoptar&filios homi¬

Expanded text:
us, id est filii dei; sed tamenĮ amus et hoc ipsum aliquid multo inferius, hoc est filii hominum. descendit ergo ille, ut nos ascenderemus, et manens in sua natura nostra efficeremur participes naturae ipsius, non tamen sic; nam illum naturae nostrae participatio non fecit deteriorem, nos autem facit naturae illius participatio meliores. Misit itaque deus filium suum factum ex muliere, factum sub lege. nam legis sacramenta percepit, ut eos, i qui sub lege erant, redimeret, id est quos lex reos tenebat occidente littera, dum praeceptum non impleretur, antequam uiuifidibus nostris per spiritum sanctum, qui datus est nobis. proinde cum dixisset: Ut eos, qui sub lege erant, redimeret, continuo subiunxit: Ut adoptionem filiorum reciperemus, ut uidelicet huius gratiam beneficii discerneret ab illa filii natura, qui missus est filius non adoptione factus sed semper genitus filius, ut participata natura filiorum hominum ad participandam etiam suam naturam adoptaret filios homi
Abbreviated transcription (Latin):
acsalutem. lam tribulatio proxima est animo. bonis quibnsipie
intus tam quam corporis dominus est. Quid facit qua lił derati¬
ne ut non doceat cumcorpus uulneratur aut us
implicatur consortio patipossit dolere non possit Id xdeba¬
lus hunc nocendi ordinem tenens illius magniuiri qutrnuostu¬
rat temptandum. prius externabona accepit in potes
bus ablatis & perditis. cũmillum in concus sumui det¬

Expanded text:
ac salutem, iam tribulatio proxima est animi bonis, quibus ipse ac salutem, iam tribulatio proxima est animi bonis, quibus ipse intus tamquam corporis dominus est. quid facit qualibet ratione, ut non doleat, cum corpus uulneratur aut uritur, cui tanto implicatur consortio, pati possit, dolere non possit? Ideo et diabolus hunc nocendi ordinem tenens illius magni uiri, quem postulauerat temptandum, prius externa bona accepit in potestatem. quibus ablatis et perditis cum illum inconcussum uide
Abbreviated transcription (Latin):
ud huc imminer& cumin ipsa media passione ista didtts inpastio¬
ei quae deillom hocpsalmo proph&ata sunt Hic enim dicturus
sis utam quiat ineuan gelio apertissime scripta sunt. diui serun
sibi uesti mentamea & super uestem meam miserunt sortem
quod factum est cumiam pender& in ligno ui desser geti¬
bula top oxima est : in qua medialoquebatur sednimirum
nludiult intellegi quia cumcaro indoloribuss dnpoetus
pro frctos anima tunchab& magnum a gonempatientiae in¬
quo nedeficiat laborandum & orandum est Nihil est autem
ummaesuacarnen propinuius. Ideomundihuius quilib& magnu
profectusque contemiptor. cum a libipatitur in hilpatitu
test enim adhibere uigilemrationem cumamit tibona quaere¬
trinsecis sunt & ab animosapientis qui excupiditate non her&
sine dubio longe sunt & noncurare quod patitur qui no pet
Cum uero amittit praecipua corporis bona i destcorporis iu

Expanded text:
adhuc immineret, cum in ipsa media passione ista dicere intellegadhuc immineret, cum in ipsa media passione ista dicere intellegatur, quae de illo in hoc psalmo prophetata sunt. hic enim dicturus est etiam, quae in euangelio apertissime scripta sunt: Diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, quod factum est, cum iam penderet in ligno. quid est ergo tribulatio proxima est\', in qua media loquebatur? sed nimirum illud uult intellegi, quia, cum caro in doloribus est et in poenis, profecto anima tunc habquo ne deficiat, laborandum et orandum est. Nihil est autem animae sua carne propinquius: ideo mundi hujus quilibet magnus perfectusque contemptor, cum alibi patitur, nihil patitur. Potest enim adhibere vigilem rationem, cum amittit bona quae extrinsecus sunt, et ab animo sapisine dubio longe sunt, et non curare, quod patitur, quia nec patitur. cum uero amittit praecipua corporis bona, id est corporis uitam
Abbreviated transcription (Latin):
t qm̃ eadem anima quae cariuuiam natae addita est. dõ
tatus sum exutero . tam quam dicer&. eam sõrtitus sum
ueautero. quaẽ tibi coherer&. Sed quis audeat in hancse te¬
iure praecipitare sententiam. cum ratio deaduentu uel exortu
as intantonaturae profundo sic lateat ut satius sit̃ eam semꝑ
maerere. quam diu in hacuita sumus quam aliquando inuenis se
umere Exilla uero in scipsum trans figuratione nostra.
emadmodum possent haec accipidictum estꝰ. Siquid autem con¬
unientius dicipotuit uel potuerit. nullius praeiudicamus ingenio
umdic tums łquare me dereliquisti: Quomodo eium dereliquia
udieitur nediscedas. Nisi quia dereliquiduitaeuotristre eliqͥui¬
alem felicitatem. rogatur autem nediscedat & deserat spem utae
ddioan mined quidest qm̃ tribulatio proxima est̃ quasicipassio

Expanded text:
defuisset, et, quoniam eadem anima, quae carni iam natae addita est, deo defuisset, et, quoniam eadem anima, quae carni iam natae addita est, deo t: In te iactatus sum ex utero, tamquam diceret: Eam sortitus sum animam ex utero, quae tibi cohaereret. sed quis audeat in hanc se temere praecipitare sententiam, cum ratio de aduentu uel exortu animae in tanto naturae profundo sic lateat, ut satius sit eam semper quaerere, quam diu in hac uita sumus, quam aliquando inuenisse praesumere? ex illa uero in se ipsum transfiguratione nostra quem ad modum possent haec accipi, dictum est. si quid autem conuenientius dici potuit uel potuerit, nullius praeiudicamus ingenio, dum dictum sit: Quare me dereliquisti? quo modo enim dereliquit, cui dicitur: Ne discedas, nisi quia dereliquit uitae ueteris temporalem felicitatem? rogatur autem, ne discedat et deserat spem uitae aeternae. sed quid est \'quoniam tribulatio proxima est\'? quasi ei passio
Abbreviated transcription (Latin):
spes ores acreferri potest. quasi spesenis quae mdo est amatois
ubtribusti ceperit: Non & ante ipso utero: Neque enimspes
ili btesl genda est. nisi qua futurum erat. ut ds̃ eum ex altar&
Anforte quia ubera feminarum ab ipso conceptu inuber¬
erin promouere perhibentur: Sic intellegiuoluit abuberi¬
us. tamquam̃ dicer& ex quo carnem sumpsi. cui carni fuerat speranda
lius mutandum ess& sed abuberibus matris. id est ab ipsa
carnis quae concipiebatur inspe. cuius spei. resfuturaerat
tissum exutero. quomodo coaptari capiti posset ignoro.
inutirocum ess&. Non in dõ fuit. in quouiuimus mouemur
asunus Aut illius infantis anima rationalis ex quo caro proces
uer dmsperare coeperit. Nisi forte credendum est iamnato
uunrationa lemaccessis se quae intrauiscera matris adhuc ei

Expanded text:
put ecclesiae referri potest, quasi spes eius, quae in deo est, a matris put ecclesiae referri potest, quasi spes eius, quae in deo est, a matris uberibus ei coeperit, non et ante in ipso utero? neque enim spes alia intellegenda est, nisi qua futurum erat, ut deus eum exaltaret a , dicitur. an forte, quia ubera feminarum ab ipso conceptu in ubertatem promoueri perhibentur, sic intellegi uoluit ab uberibus\', tamquam diceret: Ex quo carnem sumpsi, cui carni fuerat speranda qua nihil in melius mutandum esset, sed ab uberibus matris, id est ab ipsa susceptione carnis, quae concipiebatur in spe, cuius spei res futura erate iactatus sum ex utero, quo modo coaptari capiti possit, ignoro, quasi, in utero cum esset, non in deo fuit, in quo uiuimus, mouemur et sumus, aut illius infantis anima rationalis, ex quo caro processit ex utero, deum sperare coeperit. nisi forte credendum est iam nato animam rationalem accessisse, quae intra uiscera matris adhuc ei
Abbreviated transcription (Latin):
tatem : Quinumquam fuit in impi&ate unde transir& ad piae
quam quam non defuerunt qui hoc quod dic tum est deuentre matin
miam dsmruis entus Ideo a dipsum caput nostrum pertinere sentir
qm̃pater intantum est dscius. inquantum homo est informa seruine
Non inquantum illi aequlalis est informa dĩ ideo deuentre manisirtu¬
ae ds̃ meus escu . Ac sidicer& ex eoquod homofactussum dĩmcus est
sed quidem tu extraxiscime deuentre: Si adipsum ihm̃ deuir gund
proereatum refercur quasi alios non ds extrahat. in euniaspdinisen¬
tia est omnis ordo nascendi : Aninde significare uoluit uingrspat¬
tum seruata uirginitatis integritate mirabili. cumait tuextipes¬
time deuentre Ut quodillic mirabiliter factum est. cum ds̃ fe¬
cisse dicitur nemini incredibile iuidtaturn Quidegego uetes aullud
mseiia uri beribus ma trismeae: quomodo & hoca dipsum ca¬

Expanded text:
tatem, qui numquam fuit in impietate, unde transiret ad pietatem. tatem, qui numquam fuit in impietate, unde transiret ad pietatem. Quamquam non defuerunt, qui hoc, quod dictum est: De uentre matris meae deus meus es tu, ideo ad ipsum caput nostrum pertinere sentirent, quoniam pater in tantum est deus eius, in quantum homo est in forma serui, non in quantum illi aequalis est in forma dei, ideo: De uentre matris meae deus meus es tu, ac si diceret: Ex eo, quod homo factus sum. deus meus es tu. sed quid est: Tu extraxisti me de uentre, si ad ipsum legum de uirgine procreatum refertur? quasi alios non deus extrahat, in cuius prouidentia est omnis ordo nascendi; an inde significare uoluit uirginis partum seruata uirginitatis integritate mirabili, cum ait: Tu extraxisti me de uentre, ut quod illic mirabiliter factum est, cum deus fecisse dicitur, nemini incredibile uideatur? quid ergo est et illud: Spes mea ab uberibus matris meae? quo modo et hoc ad ipsum ca
Abbreviated transcription (Latin):
dealiare & ab aliare in al an rem me traieristi. ut tuni
proterrenis bonis nortalitatis huius quam inmatris uertra iot¬
tus sum qui aubera suxi. Haec enim uetustas est dequatumu
traxisti & illa carnalis natiuitatis bona sunt. aquibus tuspam
nde enimad te conuersussum & exutero idest ex his quae inua
aui. Inte iactatus sum ad tescilic& transiens totumme tibu o¬
tens: Ideo que deuentre inatrismeae. idest debonis carnis quamn
si inuentre matris meae ds̃ meus estũ. ut dehis tusis bonum itiruu
Ta locutione dictumest. ac si dicer&ur uerbi gratia. deterraat
habito. Hoc est hinc illo emigraui. & ista nostra millum tranifi¬
tio est qui pergratiam testamenti noui uitamus uitam trapsna
deuetere adnouam. Namille hancrem sa cramento suae passio¬
nisresurrectionisque significans. carnem mutauit demot iniit¬
tesi dinmor talitatem. uitamuero nominauit deuetusta te in nor¬

Expanded text:
alia re et ab alia re in aliam rem me traiecisti, ut tu sis mihi bonum pro terrenis bonis mortalitatis huius, quam in matris uentre sortitus sum, quia ubera suxi. haec enim uetustas est, de qua tu me extraxisti, et illa carnalis natiuitatis bona sunt, a quibus tu spes mea es; inde enim ad te conuersus sum. et ex utero, id est ex his, quae in utero inchoaui, in te iactatus sum ad te scilicet transiens, totum me tibi committens. ideoque de uentre matris meae, id est de bonis carnis, quam sumpsi in uentre matris meae, deus meus es tu, ut de his tu sis bonum meum, ea locutione dictum est, ac si diceretur uerbi gratia: De terra caelum habito, hoc est hinc illo emigraui; et ista nostra in illum transfiguratio est, qui per gratiam testamenti noui mutamus uitam transeuntes de uetere ad nouam. nam ille hanc rem sacramento suae passionis resurrectionisque significans carnem mutauit de mortalitate ad inmortalitatem, uitam uero non mutauit de uetustate in noui
Abbreviated transcription (Latin):
ueniant in seriem disputationis. non singilla t̃m separatis locis quasi
una quaeque insua priuata intentione habit&: sed unumaliquid
intuentes. & unum conlaborantes socialiratione & in diuiduacari¬
tate. Voluisti ergo & scripto com monuifti exponiatque aperiri
tibi quid sibi uelit uox illa dñi. dsmeus ds̃ meus ut quidme dere
liquisu. & quidsit quodait apostolus ut incaritate: radicati & funda¬
ti praeualeatis conprehendere cumomnibus scis. quȩ sit latitu¬
do & longitudo & altitudo & profundum. & quae sint quinque
uirgines scultae quaeue sapientes & qua e s inttenebre exter¬
ores & quo modo intellegendumsit. uerbum dicaro factũ
Hae sunt certe quinque tambreuiter ame commeniorat
suiso esrgore cobus Sed una quatque cum furisim pleceas
sosuiduo cate lspondeat officium suio peris moleat & fuls
ita hascaten exordui Ee st quae dam uita bominis nimalibus fas¬

Expanded text:
ueniant in seriem disputationis non singillatim separatis locis, quasi ueniant in seriem disputationis non singillatim separatis locis, quasi unaquaeque in sua priuata intentione habitet, sed unum aliquid intuentes et unum conlaborantes sociali ratione et indiuidua ueritate. Voluisti ergo et scripto commonuisti exponi atque aperiri tibi, quid liquisti? et quid sit, quod ait apostolus: ut in caritate radicati et fundati praeualeatis conprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo et longitudo et altitudo et prof undum; et quae sint quinque uirgines stultae quaeue sapientes; et quae sint tenebrae exteriores; et quomodo intellegendum sit: uerbum caro factum . Hae sunt certe quinque tam breviter a me commemoratae, suisti et ego recolui, sed unaquaeque cum fuerit necessaria, uelut uocata respondeat et officium sui operis impleat. ergo ita nascatur exordium. Est quaedam uita hominis carnalibus sen
Abbreviated transcription (Latin):
uques conenn degratia testa mentinoui dẽquad stutan
interposita expositione psalmi tenui incuius capitȩ seriptũe f¬
it quodlns eadasmauit incruce quod ille aomeus inprinus
mihi proposuit exponendum : Omnia illa quinque dissolut¬
÷ non hocerine quoerant propositae sed sicut mihidisserentide
egratia nouitestamenti tam quara suis locis congruenter
occurrerepotuerunt. Hic liber sic incipit
IAMENTT ADHONORATUEO
IN OUENIHI
ProposuIST PERTRACTA NOAS
QUESTIONES ATQuE SOLUE NDAS
DILECTISSIEE MIPRATERHO¬
NORATE HINCIN DE RAPTAS
SICIITTE UELLEGENTEM MouE¬
RE UEL COMTATT TBIIU MENTE
UENIREPOEUERUN ETINCON¬
SPECtum meum pusas quo ox
MODO Quarumo solartio¬
cca di uelacrdis seren¬
do ordinare non ut carptim sicut propositae sunt desingulis disseram.
sed uno quodam tenore sermonis eas interse conectam at que contextã
difficile opusuid&ur. & tamen puto facilius eas solui : Si hoc fecero In¬
uicem quippe adiuuabunt. si altera pendebit ex altera. donec omnes

Expanded text:
uaestionem de gratia testamenti noui, de qua disputans interposita expositione Psalmi uicensimi primi, in cuius capite scriptum est, quod dominus exclamauit in cruce, quod ille amicus in primis mihi proposuit exponendum, omnia illa quinque dissolui non hoc ordine, quo erant proposita, sed gratia Novi Testamenti, tanquam suis locis congruenter occurrere potuerunt. Hic liber sic incipitTESTAMENTI AD HONORATUM. Quinque mihi proposuisti pertractandas quaestiones atque soluendas, dilectissime mi frater Honorate, hinc inde raptas, sicut te uel legentem mouere uel cogitanti tibi in mentem uenire potuerunt, et in conspectum meum fusas quodam modo. quarum solutionem si uelim disserendo ordinare, non ut carptim, sicut propositae sunt, de singulis disseram, sed uno quodam tenore sermonis eas inter se conectam atque contexam. difficile opus uidetur. et tamen puto facilius eas solui, si hoc fecero. inuicem quippe adiuuabunt, si altera pendebit ex altera, donec omnes
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iteneret proculdubiofidem quae ꝑdilectionẽ operatieru non eligeret¬
ret praximu tã qua stipiũ nisirecepta dilectionedisi ne qua non diligeret
epsum porto si faceret etum quod dñs adbidudicepi Asius perseatus ee¬

Expanded text:
 fide Christi, teneret procul dubio fidem quae per dilectionem operatur. Neque enim diligeret fide Christi, teneret procul dubio fidem quae per dilectionem operatur. Neque enim diligeret proximum tanquam se ipsum, nisi recepta dilectione Dei, sine qua non diligeret ipsum. Porro si faceret etiam quod Dominus addidit, dicens, Si vis perfectus e
Abbreviated transcription (Latin):
dremescant & filium di confiteantur ihm̃ potest accipi infundamento qua¬
renis quia non est fides quae operit᷑ perdilectionẽ sed quae ex primit᷑ peimo¬
re fidositaq xpni fides gratia exp̃ianae idest eafides quae pertlilectiodicar
operat᷑ ponta infundamento nemine perire ꝑmittit. sed quid sitae discare
supra hoc funda mento aurũ argentũ lapides pretiosos & ligna fenũ stipuã¬
si subiiuius dis serereconer uertor neadintellegendũ difficilior sitipsiex¬
positio enitar tamen quantũ dñs ad iuuabit & breuiter & quantũ actoro
dilucide ex pedire qđ sentio. ec ceille qui quae suut a magistro bono quebomi
faceret uthaberet utã aeternã . & audiuit si aduitã uenire uellet serl ucor
sibiessemandata & cũ quaerere quae mandata dictũ estor nonocdes non
moe haberis non furtũ facies non falsum testimoniũ dicis honoor infide

Expanded text:
tremiscant, et Filium Dei confiteantur Jesum, potest accipi in fundamento. Quatremiscant, et Filium Dei confiteantur Jesum, potest accipi in fundamento. Quare, nisi quia non est fides quae per dilectionem operatur, sed quae exprimitur per timorem? Fides itaque Christi, fides gratiae christianae, id est, ea fides quae per dilectionem operatur posita in fundamento neminem perire permittit. Sed quid sit aedificare supra hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, foenum, stipusi subtilius disserere coner, uereor, ne ad intellegendum difficilior sit ipsa expositio; enitar tamen, quantum dominus adiuuat, et breuiter et, quantum potero, dilucide expedire quod sentio. ecce ille, qui quaesiuit a magistro bono, quid faceret, ut haberet uitam aeternam, et audiuit, si ad uitam uenire uellet, seruanda sibi esse mandata, et cum quaereret, quae mandata, dictum est ei: non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, honora patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ant quae su pracõ memoraui & quaecũq alia non cõmemeram. quro solur¬
tissime scriptura testat᷑ nihil prodes sesidem nisi eam quã definuta postolus
idest quie perdilectionem operatur : si neo pertbeiutã sali psenom posiet
neq practerigne neꝗ porignen qua siperigne ulus et depsesetiob erluat
absolute autẽ dictusi &ꝗ pertequid prodest sidicat quis fidema seheb qũ b¬
oberaaiaur nsabeat. nũquid poterit fides saluare eũ : dicãtamen quibre¬
uussime potero etiã ipse quidsenti am deilla sententia paulia phadintelleot¬
dũ difiudi dũ modo illud ad meã professionẽ attinet praecipuc teeruone
quod defuntime malle dixi audire meliores : fundamentũ xp̃s ẽ enseructua
a nohitatinsapientis hoc ex positione non indiget apteenĩ dictũ eiesunł¬
mnentũ eni aliud nemo potost ponere praeterid quod positũ est quode fpitis

Expanded text:
ant, quae supra commemoravi, et quaecumque alia non commemoravi, quibus aperant, quae supra commemoravi, et quaecumque alia non commemoravi, quibus apertissime Scriptura testatur, nihil prodesse fidem, nisi eam quam definivit Apostolus, id est, quae per dilectionem operatur ; sine operibus autem salvare non posse, neque praeter ignem neque per ignem: quia, si per ignem saluat, ipsa utique saluat. absolute autem dictum est et aperte: quid prodest, si dicat quis fidem se habere, opera autem non habeat? numquid poterit fides saluare eum? dicam tamen, quam breuissime potero, etiam ipse quid sentiam de illa sententia Pauli apostoli ad intellegendum difficili; dummodo illud, quod ad meam professionem adtinet, praecipue teneatur, quod de hac me malle dixi audire meliores. fundamentum Christus est structura architecti sapientis. hoc expositione non indiget; aperte enim dictum est: fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod es
Abbreviated transcription (Latin):
bilia per om̃s scripturas sineambiguitate dicta repperiripos sunt falsa erunt
poterit uerus es ille intellectus delignis faenũ & stipula quod hi salui er ꝑignẽ
Qui solã in xp̃o fidem tenentes bona o pera neglexer̃  si autẽ ista & uera & clarast̃
proculdubio in illa apłisententia alius requirendus est intellectus atq in his
deputanda est quae petrus dicit eẽ in seriptis eiur quaedã difficilia intellecpui
quã non debent homines peruertere ad propriũ suũ interitũ . ut contra euiden¬
tissima testimonia scriptu rarũ securos faciant depercipienda salute : nequis¬
simos nequitia e suae ꝑtinacissime cohȩrentes nec em̃dando aut paenitendo mo¬
tatos hicame fortasse quaerat᷑ deipra pauli a płisententia. quid ego sentiam
& quo nã modo intellegendã putẽ fateo malleme hincaudire intelle gentiores
atq doctiores quisic eam exponant ut illa om̃a uera & in concusa permane¬

Expanded text:
bilia per omnes scripturas sine ambiguitate dicta reperiri possunt, falsa erunt, bilia per omnes scripturas sine ambiguitate dicta reperiri possunt, falsa erunt, poterit uerus esse ille intellectus de lignis et feno et stipula, quod hi salui erunt per ignem, qui solam in Christum fidem tenentes bona opera neglexerunt. si autem ista et uera et clara sunt, procul dubio in illa apostoli sententia alius requirendus est intellectus atque in his deputanquae non debent homines pervertere ad proprium suum interitum , ut contra evidentissima testimonia Scripturarum securos faciant de percipienda salute nequissimos, nequitiae suae pertinacissime cohaerentes, nec emendando aut poenitendo mutatos. 6. « Hic a me fortasse quaeratur, de ipsa Pauli apostoli sententia quid ego sentiam, et quonam modo intelligendam putem. Fateor, hinc mallem audire intelligentiores atque doctiores, qui sic eam exponant, ut illa omnia vera et inconcussa permane
Abbreviated transcription (Latin):
mortua ad uitã peruȩniretur aeternam. Anforteibunt inignem aeternũ
quio pera miseri cordiae non fecerunt & non ibunt qui alienarapuerunt.
uel corrũpendo in setem plũ dĩ inseipsos in misericor des fuerunt quasiopera
misericordiae prosintaliquid sinedilectione dicente apło sidistribuam om̃a
mea pauperib caritatẽ autẽ non habeã nihilmihi prodest. Aũsidiligat quis¬
ros arbi trant᷑ eos quib. propt̃ fidẽ mortuam ꝑ ignẽ promittunt salutẽ utui¬
delic& ipseignis ae ternus sit : Conbustio uero eorũ hoc est operatio ignis
non sitineis aeterna. Cum & hoc praeuidens dñs sententiam suam iti concduserit
dicenssic ibuntilli in conbustionẽ ae ternam usti autẽ inuitam aeterna. Erit
ergo aeterna conbustio sicutignis & eos in illã ituros ueritas dix̃ quorũ non fidẽ
sedbona opera de fuissedeclarauit : siergo haec om̃a & cetera quae in numera¬

Expanded text:
mortua ad vitam perveniretur aeternam. An forte ibunt in ignem aeternum mortua ad vitam perveniretur aeternam. An forte ibunt in ignem aeternum qui opera misericordiae non fecerunt, et non ibunt qui aliuel corrumpendo in se templum dei in se ipsos inmisericordes fuerunt? quasi opera misericordiae prosint aliquid sine dilectione dicente apostolo: si distribuam omnia mea pauperibus, caritatem autem non habeam, nihil mihi prodest, aut diligat quisros arbitrantur eos quibus propter fidem mortuam per ignem promittunt salutem, ut uidelicet ipse ignis aeternus sit, conbustio uero eorum, hoc est operatio ignis, non sit in eos aeterna, cum et hoc praeuidens dominus tamquam dominus sententiam suam ita concluserit dicens: sic ibunt illi in conbustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. erit ergo aeterna conbustio, sicut ignis; et eos in illam ituros ueritas dixit, quorum non fidem, sed bona opera defuisse declarauit. Si ergo haec omnia et cetera, quae innumera
Abbreviated transcription (Latin):
perignem saluierunt. Illud quoq nonuideo curdñs dixerit siuis uenire
aduitã serua mandata & cõmemorabitea quaeadbonos mores pertinent
sietiambis non seruatis aduitã uenire potest persolam fidem quaes ineo perib
mortua est : Illud deinde quomodo uerum erit quodeis quos asi nistra positu¬
rus estdicit i te inignem aeternum qui paratus est di ab alo & angelis eius
Quibus non increpat quia in eum noncrediderunt sed quia bona opera non fe
cerunt: nam profecto netibi quis quam defide quaes in eo perib mortuaẽ
uitã promittat ȩternam: propterea omnes gentes segregaturum sedixit
quae permixtae eisdem pascuis utebantur utappareatꝰ eos illi dicturos
Dñe quan doteuidimus illa & illa patientem & non ministrauimus tibi qui in
cum crediderunt sed bonaoperari noncura uerunt. tam quã deipsa fide

Expanded text:
per ignem, salui erunt. illud quoque non uideo, cur dominus dixerit: si uis uenire per ignem, salui erunt. illud quoque non uideo, cur dominus dixerit: si uis uenire ad uitam, serua mandata, et commemorauit ea, quae ad bonos mores pertinent, si etiam his non seruatis ad uitam ueniri potest per solam fidem, quae sine operibus mortua est. illud deinde quomodo uerum erit, quod eis, quos ad sinistram positurus est, dicet: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius? quibus non increpitat, quia in eum non crediderunt, sed quia bona opera non fecerunt. Nam profecto ne sibi quisquam de fide, quae sine operibus mortua est, vitam promittat aeternam, propterea omnes gentes segregaturum se dixit, quae permixtae eisdem pascuis utebantur, ut appareat eos illi dicturos, Domine, quando te vidimus illa et illa patientem, et non ministravimus tibi? qui in eum crediderant, sed bona operari non curaverant, tanquam de ipsa fide
Abbreviated transcription (Latin):
nicitoras neq idolis seruientes neq adultri neq molles rer masculo paoe
conculitore neq fures neq auarineq: ebriosi neq maledicu ne qrrapacas
corum di porsidebunt falsum & illud manifestas antopera cantor quae
sn soriucptiosnes inmunditiae luxoriae idolorum seruitus uene riera inimi
come satones & his similia quae praedico uobis sicut praedixi. qm̃ quitaliuagunt
rteeuidionuom possidebunt : falsaerunt haec si enim tantum modo credant e& bap¬
Fentur quamuis in malis talibus perseuerent saluierant perignem atq ideo
bicitur. haeo quidam suistis sed ablutestis quando & abluti haec sunt In ani¬
teretiam illud a petro dictum uidebitur sic& uos simili forma baptis ma sal¬
uos facit non carnis depositio sordium sed conscientiae bonae interrogatio
siquidem & habentes pessimas conscientias omnium flagitiorum & scelerum
plenas nec eorum malorum paenitentia motatas tamenbaptis ma saluos
facit propter funda mentũ enim quodin eo dembaptis mate ponitur licet

Expanded text:
masculorum concubitores neque fures neque auari neque ebriosi neque maledici neque rapaces regnum dei possidebunt. falsum et illud: manifesta sunt opera carnis, quae sunt fornicationes, inmunditiae, luxurcomessationes et his similia, quae praedico uobis, sicut et praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum dei non possidebunt. falsa erunt haec. si enim tantummodo credant et baptizentur, quamuis in malis talibus perseuerent, salui erunt per ignem, atque iddicitur: haec quidam fuistis, sed abluti estis, quando et abluti haec sunt. inaniter etiam illud a Petro dictum uidebitur: sic et uos simili forma baptisma saluos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio, siquidem et habentes pessimas conscientias omnium flagitiorum et scelerum plenas nec eorum malorum paenitentia mutatas tamen baptisma saluos facit; propter fundamentum enim quod in eo baptismate ponitur, licet