comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audete in domino
dilectissimi. qui int̾
continua sue pieta¬
tis beneficia indul¬
sit hominem mun¬
do: cuius multi sal¬
uarentur exemplo.
Iterum dico gaude¬
te. qͦd factus de me¬
dio. aꝑppiauit dõ: ut multo plures eiꝰ inter¬
cessione saluentur. Habet ex hominib. cui
hominum peccata donet. misericors & mise¬
rator dns. Habet tempus & locum inter¬
cedendi: pius & miserator aduocatus. Eit¬
quide locum quietũ. & tempus feriatum.
In terris uisus est ut eẽt exemplo. in cęlum
leuatus est. ut sit patrocinio. Hic informat.
ad uitam: illic inuitat ad głam. Factus est
mediator ad regnum: qui fuit icitator
ad opus. Bonus mediator. qui sibi iã postu¬
lans nichil: totum in uos transferre deside¬
rat: & supplicantis affectum. & supplicatio¬
nis fructum. Quid enim querat sibi: qui
nulluis eget: Dñs conseruat eum. & uiui¬
ficat eum: & beatum fecit eum in głã. inch
illi deerit in loco pascuȩ collocato. Hec dies

Expanded text:
audete in Domino, dilectissimi, qui inter continua suae pietatis beneficia indulsit hominem mundo, cujus multi salvarentur exemplo. Iterum dico, gaudete, quod factus de medio appropiavit Deo, ut multo plures ejus intercessione salventur. Habet ex hominibus, cui hominum peccata donet misericors et miserator Dominus: habet tempus et locum intercedendi pius et misericors advocatus; equidem locum quietum et tempus feriatum. In terris visus est, ut esset exemplo; in coelum levatus est, ut sit patrocinio. Hic informat ad vitam, illic invitat ad gloriam. Factus est mediator ad regnum, qui fuit incitator ad opus. Bonus mediator, qui sibi jam postulans nihil, totum in nos transferre desiderat et supplicantis affectum et supplicationis fructum. Quid enim quaerat sibi, qui nullius eget? Dominus conservat eum, et vivificat eum, et beatum facit eum in gloria: nihil illi deerit in loco pascuae collocato. Haec dies
Abbreviated transcription (Latin):
qui uenerit ñ inaqua tantũ. s in aqͣ & sangui¬
ne. Aque enĩ multe. popłi multi. Clenit eigo in
aquatantũ: qui congregauit qͥdẽ popłm s popłm
ñ redemit. Nã & ipsa quoq de seruitute qyptia
liberatio. ñ moysi s agni sanguine facla est: li¬
berandos nos prefigurans a uana conuersatione
huiꝰ scłi. sanguine agni immacłati ũu xp̃i. Hic
est uerus legifer nr̃: apud quẽ copiosa rulẽptio est.
Mortuus est cñ non tantũ ꝓ gente: s ut silios d̃ĩ qͥ
disꝑsi erant congregaret in unũ. Mem̃to sane hc̃
esse ioħem qͥ uidit & testimoniũ ꝑhibuit. & scimꝰ
qͥa uerũ est testimoniũ eiꝰ. exisse delat̾e dm̃ dor-¬
mientis in cruce sanguinẽ sutil & aquã: quo ui¬
delicet dorimenti nouo adȩ. noua de lat̾e suo ꝓfer¬
retͣ pariter & redimeret᷑ eccłia. Sic gͦ hodieq ad
nos ꝑ aquã & sanguinẽ uenit: ut sit aqua & san¬

Expanded text:
qui venerit non in aqua tantum, sed in aqua et sanguiqui venerit non in aqua tantum, sed in aqua et sanguine. Aquae enim multae, populi multi . Venit ergo in aqua tantum, qui congregavit quidem populum, sed populum non redemit. Nam et ipsa quoque de servitude Aegyptia liberatio, non Moysi, sed Agni sanguine facta est, liberandos nos praefigurans a vana nostra conversatione hujus saeculi, sanguine Agni immaculati Christi Jesu. Hic est verus legifer noster, apud quem copiosa est redemptio. Mortuus est enim non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui disesse Joannem, qui vidit, et testimonium perhibuit et scimus quia verum est testimonium ejus, exiisse de latere Domini dormientis in cruce sanguinem simul et aquam: quo videlicet dormienti novo Adae nova de latere suo proferretur pariter et redimeretur Ecclesia. 6. Sic ergo hodie quoque ad nos per aquam et sanguinem venit, ut sit aqua et san
Abbreviated transcription (Latin):
testificat᷑ qm̃ ĩc est filiꝰ dei. Sane qͦd int̾ponit sig¬
nanter repetens. ñ in aqͥ solũ. s iaqͣ & sanguine.
ad differentiã moysi arbitror accipiendũ. Moy¬
ses si quidẽ in aq̃ uenit. a qua nom̃ accepit: ut moy¬
ses uocaret᷑. Recolant quib nota est hystoria uȩt̾is
testamenti: quẽ admodũ in egypto dũ paruuili
om̃s isrłitici germinis necarent᷑. expositũ in aquis
moysen tulerit filia pharaonis. Et uide: si ñ ma¬
infeste xp̃i & in hoc ipso uidet᷑ precessisse figͣa. Simi¬
li nempe cũ pharaone etiã herodes suspicione la¬
borans. ad eadẽ conuersus est crudelitatis argum̃¬
ta: s codẽ modo est ipse delusus. Utrobiq ꝓ uniꝰ
suspecta ꝑsona cruculat᷑ numerositas pueroꝵ utro¬
biq qui querebat᷑ euadit. Et quomͦ moy sen filia
pharaonis: ita xp̃m quoq egyptꝰ que ñ imme¬
rito pharaonis intelligit᷑ fiba suscipit conseruan¬
dũ. Manifeste tam̃ plusquã moyses hic: utpote

Expanded text:
iam Jesus est Filius Dei. Sane quod interponit, signanter repetens: Non in aqua solum, sed in aqua et sanguine, ad Moysi differentiam 907 arbitror accipiendum. Moyses siquidem in aqua venit, a qua et nomen accepit ut Moyses vocaretur. 5. Recolant quibus nota est historia Veteris Testamenti, quemadmodum in Aegypto, dum parvuli omnes Israelitici germinis necarentur, expositum in aquis Moysen tulerit filia Pharaonis . Et vide si non manifeste Christi et in hoc ipso videtur praecessisse figura Simili nempe cum Pharaone etiam Herodes suspicione laborans, ad eadem conversus est crudelitatis argumenta, sed eodem modo est ipse delusus . Utrobique pro unius suspecta persona trucidatur numerositas puerorum: utrobique qui quaerebatur evadit. Et quomodo Moysen filia Pharaonis, ita Christum quoque Aegyptus quae non immerito Pharaonis intelligitur filia suscepit conservandum. Manifeste tamen plus quam Moyses hic, utpote
Abbreviated transcription (Latin):
mundus in maligno positꝰ odit. atq ꝑsequit᷑. fide
qͦꝙ & uincit᷑ sicut scͥptũ est. Sc̃i ꝑ fidẽ uiceit̃ regna.
Quid ni attribuat᷑ fidei uictoria. cuiꝰ est etiã uita:
I ustꝰ inqͥt ex fide uiuit. Quotiens ergo tẽptationi re¬
sistis. quotiens uincis malignũ. noli ꝓpriis tri¬
buere uirib: noli in te s magis in dño głari. Qnͣ¬
do enĩ fortis armatꝰ tue cederet infirmicati: Audi
deniq qͥd dñici constitutꝰ pastor ouilis admoneat.¬
Aaũsatiꝰ inqͥt ur̃ diabolus tanqͣ leo rugiens circuit
querens quẽ deuoret: cui resistite fortes in fide.
C ides quẽ admodũ sibi ueritatis testimonia conci¬
nant: Pauilus fide regna uicisse scõs: petrus pͥnci¬
pi mundi resistendũ in fule. ioħs quoq hec est
inqͥt uictoria que uincit mundũ. fides nr̃a. Seqͥt̃.
Quis est enim qͥ uincit mundũ: nͥ qui credit. qͥa iñc

Expanded text:
ndus in maligno positus odit atque persequitur; fide quoque et vincitur, sicut scriptum est: Sancti per fidem vicerunt regna . Quidni attribuatur fidei victoria, cujus est etiam vita? Justus, inquit, ex fide vivit . Quoties ergo tentationi resistis, quoties vincis malignum, noli propriis tribuere viribus; noli in te, sed magis in Domino gloriari. Quando enim fortis ille armatus tuae coderet infirmitati? Audi denique quid Dominici constitutus pastor ovilis admoneatcircuit quaerens quem devoret; cui resistite fortes in fide . Vides quemadmodum sibi veritatis testimonia concinant. Paulus fide regna vicisse sanctos; Petrus principi mundi resistendum in fide; Joannes quoque: Haec est, inquit, victoria quae vincit mundum, fides nostra. 3. Sequitur: Quis en
Abbreviated transcription (Latin):
deo. Cerũptam̃ potest forte mouere. qͦd cã multos
uidemꝰ credentes ir̃m filtũ dei ẽt: adhuc tam̃ mun¬
di nichilominꝰ cupiditatib irretitos. Qͥd ergo ait.
quis est qͥ uincit mundũ. nͥ qui credit. qm̃ rñc est
filiꝰ est d̾i. cũ & ipse iã mundꝰ id credat: An ñ ipsi
quoq demones credunt & contremiscunt: S dico
Putas ne filiũ di repucat it̃n qͥsqͥs ille est homo. qui
ipsiꝰ nec terret᷑ cõminationib nec actiahit ꝓmissio¬
nib: nec preceptis optẽꝑat. nec consilũs ad quiescit:
Nonne is etiã si faceat᷑ se nosse dm̃ factis tam̃ negat:
Porro fides sine oꝑib mortua est in semetipsa. N ec.
sane mirũ uideri potest si nequaquã uincit. qui nec
uiuit quidẽ. Queris q̃ nã sit uiuida & uictoriosa.
fides: lua sine dubio: ꝑ quã xp̃c habitat in cordib¬

Expanded text:
re, quod tam multos videmus credentes Jesum Filium Dei esse, adhuc tamen mundi nihilominus cupiditatibus irretitos. Quid ergo ait: Quis est qui vincit mundum, nisi qui credit quia Jesus est Filius Dei, cum et ipse jam mundus id credat? An non ipsi quoque daemones et credunt, et contremiscunt? Sed dico: Putasne, Filium Dei reputat Jesum, quisquis ille est homo qui ipsius nec terretur comminationibus, nec attrahitur promissionibus, nec praeceptis obtemperat, nec consiliis acquiescit? Nonne is, etiamsi fateatur se nosse Deum, factis tamen negat? Porro fides sine operibus mortua est in semetipsa . Nec sane mirum videri potest si nequaquam vincit, qui nec vivit quidem. 4. Quaeris quaenam sit vivida et victoriosa fides? Illa sine dubio per quam Christus habitat in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
tum est ex deo iuncit mundũ. Post¬
qͣm uingemiꝰ ilei ñ rapinã arbitrat̃
c̃ẽ se equalẽ ło. hominis quoq dignatꝰ est fieri filiꝰ.
& habitu inuentꝰ est ut homo: ñ immerito iã de
cȩlesti generatione exiguitas humana p̾sumit.
Neq enĩ indignũ est dõ eoꝵ fieri patrẽ: quoꝵ sexp̃c
studiosiꝰ hanc cõmendat adoptionẽ filioꝵ dei. in
ipso quoq eugłii sui pͥncipio. qͦtqͦt in qͥt recepermił
eũ. dedit eis potestatẽ filios dei fieni. Huic igit᷑ uer

Expanded text:
ncit mundum. Postquam Unigenitus Dei non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, hominis quoque dignatus est fieri filius, et habitu inventus ut homo, non immerito jam de coelesti generatione exiguitas humana praesumit. Neque enim indignum est Deo, eorum fieri patrem, quorum se Chstudiosius hanc commendat adoptionem filiorum Dei in ipso quoque Evangelii sui principio: Quotquot, inquit, receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Hui
Abbreviated transcription (Latin):
dei. An uero ei deesse poterit in testimonio pater.
cui filiũ uideat attestantẽ: Sine dubio conficebit᷑
& ipse. qͦd uiderit in abscondico. Sed neq sp̃s qͥdẽ
a patre filioq dissentiet. qͥppe qui patͥs filiĩq sit
sp̃s. Deniq quonammͦ careat testimonio eiꝰ in ce¬
lo: qͥ habere illud meruit & in terra: Tres ergo st̃
unũ sunt. Magnũ ꝓfecto habit᷑i sunt testimoni¬
tes deo unũ sp̃m faciet eẽ cũ eo. Est enĩ sp̃s ipse
indissolubile unculũ tͥnitatis: ꝑ quc̃ sicut pater
& filiꝰ unũ sunt. sic & nos unũ simꝰ in ipsis: eo
iiserante qͥ ꝓ discipłis hoc ipsũ orare dignatꝰ est.

Expanded text:
Dei. An vero ei deesse poterit in testimonio Pater, Dei. An vero ei deesse poterit in testimonio Pater, cui Filium videat attestantem? Sine dubio confitebitur et ipse quod viderit in abscondito. Sed neque Spiritus quidem a Patre Filioque dissentiet; quippe qui Patris Filiique sit Spiritus. Denique quonam modo careat testimonio ejus in coelo, qui habere illud meruit et in terra? Tres ergo suntunum sunt. Magnum profecto habituri sunt testimonites Deo unum spiritum faciat esse cum eo. Est enim Spiritus ipse indissolubile vinculum Trinitatis, per quem sicut Pater et Filius unum sunt, sic et nos unum simus in ipsis, eo mis
Abbreviated transcription (Latin):
tulanciȩ uł curiositati. si deniq sp̃uali dilectio¬
ne flagrans. nulli aminum dederis uauitati.
Uexato sane unus est. qui in cerra pariter
& in celo testimoniũ ꝑhibet sp̃s: quia siue
corporis afflictio cessabit. siue lacͥmaꝵ fons
exsiccabitur. s caritas nunquã excidit. Prelibatio
quedã est in presenti: consũmatio & plenitudo ma
net in futuro. Uerũptam̃ licet maneat post aquã
& sanguinẽ sp̃s. aqua qͥppe & sanguis regnũ dei
ñ possidebunt: interĩ tam̃ aut ux aut nullomͦ
inuenire est sp̃m sine illis. qm̃ hii tres in qͥt unũ st̃
ut qͦlibet ex hiis tͥb deficiente. adeẽ cȩc̃a ñ presu¬
mas. Sinuil uero iuncta testimonia ista credibi¬
lia facta sunt nimis: nec poterit cui interris sup¬
petunt hec carere testimonio uł in cęlis. Confitet̃
dei filiũ corã hominib. ñ uerbo neq lingua. s
oꝑe & uericate: & filiꝰ qͦq conficebit᷑ eũ corã angłis

Expanded text:
tulantiae vel curiositati; si denique, spirituali dilectiotulantiae vel curiositati; si denique, spirituali dilectione flagrans, nulli animum dederis vanitati. 8. Merito sane unus est qui in terra pariter et in coelo testimonium perhibet Spiritus; quia sive corporis afflictio cessabit, sive lacrymarum fons exsiccabitur; sed charitas nunquam excidit. Praelibatio quaedam est in praesenti, consummatio et plenitudo in futuro manet. Verumtamen licet maneat post aquam et sanguinem Spiritus aqua quippe et sanguis regnum Dei non possidebunt, interim tamen aut vix aut nullo modo invenire est Spiritum sine illis, quoniam hi tres, inquit, unum sunt: ut, quolibet ex his tribus deficiente, adesse caetera non praesumas. Simul vero juncta testimonia ista credibilia facta sunt nimis, nec poterit cui in terris suppetunt haec, carere testimonio vel in coelis. Confitetur Dei Filium coram hominibus non verbo, neque lingua, sed opere et veritate: et Filius quoque confitebitur eum coram angelis
Abbreviated transcription (Latin):
q ea quȩ in mundo sunt. Om̃e eñ qͦd in mundo
est. concupiscentia carnis est. & concupiscentia ocłoꝵ
& ambitio scłi. heȩ sunt tres cͣmȩ qͥs fecert̃ chaldei.
s memini sc̃m quoq ia cob fecisse tres tͣmas. cum
timeret a facie esau rediens de mesopotamia. Et
uobis ergo aduersus tͥplex genꝰ cẽptationis. tplici
opꝰ est munim̃to: ut carnis quidẽ concupiscentia
ipsiꝰ mortificatione uincat᷑. quã si meministis
in sanguinis testimonio diximꝰ intelligendã. octi¬
loꝵ uero concupiscentiã suꝑet studiũ cõpunctio¬
nis & assiduitas lacͥinaꝵ: porro ambitionis uani¬
tatẽ uirtꝰ caritatis excludat: que sola castificat
animũ. sola pͣgat intentionẽ. Certũ qͥppe triũ¬
phati mundi testimoniũ est. si corpꝰ castiges &
subitias seruituti. ne ꝑniciosa libertate seruiat
uoluptati: si fletui prebeas ocłos magis quã pȩ¬

Expanded text:
que ea quae in mundo sunt. Omne enim quod in mundo que ea quae in mundo sunt. Omne enim quod in mundo est, concupiscentia carnis est, concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi . Hae sunt tres turmae quas fecerunt Chaldaei . Sed memini quoque sanctum Jacob fecisse tres turmas, cum timeret a facie Esau, rediens de Mesopotamia . Et vobis ergo adversus triplex genus tentationis triplici opus est munimento: ut carnis quidem concupiscentia ipsius mortificatione vincatur, quam, si meministis, in sanguinis testimonio diximus intelligendam; oculorum vero concupiscentiam superet studium compunctionis et assiduitas lacrymarum; 908 porro ambitionis vanitatem virtus charitatis excludat, quae sola castificat animam, sola purgat intentionem. Certum quippe triumphati mundi testimonium est, si corpus castiges et subjicias servituti, ne perniciosa libertate serviat voluptati; si fletui praebeas oculos magis, quam pe
Abbreviated transcription (Latin):
ne martyriũ. in sp̃u caritatẽ. Sp̃s enĩ est qͥ uuisi¬
cat. & fidei uita dilectio. Demq si queris qͥd sp̃tu
eodẽ apło teste sine caritate qͥcqͥd habeas nichil
ꝓsit. Iã uero quia baptismũ aqua. martyriũ
diximꝰ sanguine designari: mem̃to & tucũ ẽẽ
& cotidianũ baptisiũ. similiter & martyriũ.
Est enĩ marcytii genꝰ & effusio quȩilã sanguinis.
in cotiliana corporis afflictions est & baptismꝰ
aliquis in cõpunctione: cordis. & lacͥmaꝵ assi¬
duitate. Sic qͥppe insirmis & pusillis corde ne-¬
cesse est. ut quẽ semel ꝓ ap̃o ponere ñ sufficiunt.
saltim mitiori quodã s diufno martyrio sangui¬
nẽ fiuidant. Sic & baptisim sacramentũ qm̃ ite¬
rari ñ licet. hiis qͥ sepius in multis offentunt fre¬
quentiꝰ oporcet ablutione suppleri. unde & ꝓpħa:
uincit mundũ: Que in eo uincenda sunt. ililigen¬
tiꝰ incucre. Siquidẽ & hoc ipsũ beatꝰ iste iohes in¬
dicat dicens:. carissimi nolite diligere mundũ. ne¬

Expanded text:
in Spiritu charitatem. Spiritus enim est qui vivificat; et fidei vita, dilectio. Denique, si quaeris quid Spiritui eodem Apostolo teste, sine charitate quidquid habeas, nihil prosit . 7. Jam vero quia baptismum aqua, martyrium diximus sanguine designari; memento et unicum et quotidianum esse baptismum, similiter et martyrium. Est enim martyrii genus et quaedam effusio sanguinis in quotidiana corporis afflictione. Est et baptismus aliquis in compunctione cordis et lacrymarum assiduitate. Sic quippe infirmis et pusillis corde necesse est, ut quem semel pro Christo ponere non sufficiunt, saltem mitiori quodam, sed diuturniori martyrio sanguinem fundant. Sic et baptismi sacramentum, quoniam iterari non licet, his qui saepius in multis offendunt, frequenti oportet ablutione suppleri. Unde et Prophvincit mundum? Quae in eo vincenda sunt diligentius intuere. Siquidem et hoc ipsum beatus iste Joannes indicat, dicens: Charissimi, nolite diligere mundum; ne
Abbreviated transcription (Latin):
rio uehementi querere. petere. pulsare
satageret: sine dubio petens acciꝑet. que¬
rens inueniret. pulsanti aꝑiret᷑. Alioquin si for¬
te qͦd absit pudendum illum apostasie
saltum p̾sumpserit: certũ sit omĩno testi¬
moniũ ueritatis accipientib. aut numꝗͣ
eum omĩa reliquisse. aut ipsum qͦ postea
deseruisse centuplum quod accepit. Non¬
nulli siquidem cum spu cȩꝑuit. heu carne
postea consummantur. Quod si insanũ est.
centuplum nolle reciꝑe. uellȩ relinquere.
plus qmͣ insanũ iure censet᷑. An uero plan¬
gendus tͥ uidetur. qui abstractus & illectus
a concupiscentia sua. sponte id deserit. libens
abicit. uoluntarie derelinquit: & qui nutͥ¬
ebat᷑ in croceis. amplexat᷑ stercora: N on est
unde causetur qui eiꝰ modi est: tamqmͣ in
eo irritum uideat᷑ uerbum dñi. aut euacu¬
ata ꝓmissio. Dum enĩ reliquit omĩa. habuit
sine dubio reꝓmissam centupli benedictio¬

Expanded text:
rio vehementi petere, quaerere, pulsare rio vehementi petere, quaerere, pulsare satageret, sine dubio petens acciperet, quaerens inveniret, pulsanti aperiretur. Alioquin si forte quod absit! pudendum illum apostasiae saltum praesumpserit, certum omnino sit testimonium veritatis accipientibus, aut nunquam eum omnia reliquisse, aut ipsum quoque postea deseruisse centuplum quod accepit. Nonnulli siquidem cum spiritu coeperint, heu! carne postea consummantur. Quod si insanum est centuplum nolle recipere, velle relinquere plus quam insanum jure censetur. An vero plangendus tibi videtur qui abstractus et illectus a concupiscentia sua, sponte id deserit, libens abjicit, voluntarie derelinquit; et qui nutriebatur in croceis, amplexatur stercora? Non est unde causetur qui ejusmodi est, tanquam in eo videatur irritum verbum Domini, aut evacuata promissio. Dum enim reliquit omnia, habuit sine dubio repromissam centupli benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
doquidẽ anima ꝑiit. Sic enĩ occidendum
sese causabat᷑ infelix. tanqmͣ ꝓ magno be¬
neficio habiturus. si ꝓhiberet᷑ occidi. Quod
& factum est. C onsolationẽ miserã opti¬
nuit quã querebat. & oblitus est desolati
care. & remediũ quęrere oportebat. Simi¬
le quidđda & de saule legisti. cũ amalechi¬
tare rege seruato. pͥmum quidẽ samuheli
sc̃o uisus est ꝓ indulgentia supplicare. sed
eo tamen in sententia ꝑsistente: nunc inqͥt
honora me coram ppło. Hoceine est qͦd dice¬
bas. peccaui. roga dñm ꝓ me: Merito non
peꝑcit qui intuebat᷑ cor: nec. simulate est
humiliationi misertus. Non ita sane post
maiora licet crimina. inexorabiłẽ eũ dauid
potuit muenire. Deniq uix adhuc dixe
ones inhiat. & ñ penitus rennuit in cadu¬
cis & transitoriis consolari: ipse sibi ꝓfecto
cęlestis subtrahit grãm consolationis. Quã
si digna deuotione. pleno affectu. deside¬

Expanded text:
doquidem anima periit! Sed occidendum doquidem anima periit! Sed occidendum sese causabatur infelix, tanquam pro magno beneficio habiturus si prohiberetur occidi. Quod et factum est, Consolationem miseram obtinuit quam quaerebat, et oblitus est desolatiocare et remedium quaerere oportebat. Simile quiddam et de Saule legisti, cum, Amalecitarum rege servato, primum quidem Samueli sancto visus est pro indulgentia supplicare: sed eo tamen in sententia persistente, Nunc, inquit, honora me coram populo. Hoccine est quod dicebas: Peccavi, roga Dominum pro me? Merito 310 non pepercit qui intuebatur cor, nec simulatae est humiliationi misertus. Non ita sane, post majora licet crimina, inexorabilem eum David potuit invenire. Denique vix adhuc dixerat ones inhiat, et non penitus in caducis et transitoriis renuit consolari, ipse sibi profecto coelestis subtrahit gratiam consolationis: quam si digna devotione, pleno affectu, deside
Abbreviated transcription (Latin):
& amieis. qͦd abiciunt a seipsis. ꝓꝑ eoꝵ
pspitate p̃senti. inani ꝓrsus & secłari sol¬
ucitudine ȩstuantes. Crudeles plane
qui nequaqm̃ ꝓximos diligant tam qm̃
secrudeses inqm̃ uł in se uł in suos. imn¬
mo qͥa ueriꝰ est in utrosq. Nemo gͦ eũ
se uidet ñ omĩa reliquisse: centuplum ñ
accepisse miretur.
est: nec ommino tribuitur admitten¬
tib alienam Infelix tu esau. qui dicisti.
Num unam tantum benedictionẽ habes patere
Quanto melius diceres cũ ꝓpħa. Unam petii.
hanc requirã. Indignꝰ enĩ benedictione cȩ¬
lesti conuincit᷑. qui dubio querit affectu. du¬
plici petit intentione. aliud sibi refugiũ pa¬
rans. si forte eã non optinere contingat.
ri amma mea.si ueniam ñ meret᷑. Noc so¬
lum deplora. hoc solum plange. aliud ue
cogites quidẽ S nunc inqͥt omis qui in¬
uenerit cain: occidet me. Graue scił dam¬
num. grandis iactura. si ꝑimat᷑ corpꝰ. quan¬

Expanded text:
et amicis quod abjiciunt a semetipsis, pro eorum et amicis quod abjiciunt a semetipsis, pro eorum prosperitate praesenti, inani prorsus et saeculari sollicitudine aestuantes; crudeles plane, qui nequaquam proximos diligant tanquam se: crudeles, inquam, vel in se, vel in suos; imo, quod verius est, in utrosque. Nemo ergo, cum se videt non omnia reliquisse, centuplum non accepisse miretur. est, nec omnino tribuitur admittentibus alienam. Infelix tu, Esau, qui dixisti: Num unam tantum benedictionem habes, pater? Quanto melius diceres cum Propheta: Unam petii a Domino, hanc requiram? Indignus enim benedictione coelesti convincitur qui dubio quaerit affectu, duplici petit intentione, aliud sibi refugium parans, si forte eam non obtinere contingat. ri anima tua, si veniam non meretur. Hoc solum deplora, hoc solum plange; aliud ne cogites quidem. Sed nunc, inquit, omnis qui invenerit Cain, occidet me, . Grave scilicet damnum, grandis jactura, si perimatur corpus, quan
Abbreviated transcription (Latin):
s unt enĩ loculi ñ mͦ petuniȩ. sed & ꝓpriȩ
uoluntatis. Scrutetur ꝓinde uias suas. &
studia sua. qui ꝓmissi centupli grãm sibi
deẽẽ causat᷑: nec dubium quin iueniat
angulum. & diuersoriũ. recdinatoriumq
ñ quidẽ filii hominis: sed aut foueam
uulpis. aut uolucris nidũ. Magis autem
ꝑfectiꝰ obsecro relinquat omĩa. & solum
sequat᷑ xp̃m. iactans cogitatũ suum in eo.
enutendus ab eo. & centuplũ sine dubio
que tam certa ueritate subnixa. om̃ib id
sine exceptione ꝓmittit. Nichil sibi reti¬
neant. nichil suis: ne modicũ fermentũ
totam massam corrumpat. Sunt enĩ qui
sibi retinent aliquid dñĩcȩ uocis obliti.
qũi ñ suam uenit facere uoluntatẽ. & in
seiolos sese faciunt. de se sibi aliquid
retinentes: quos pęnitus abnegasse. &
aiuine ꝓuidentiȩ ac obedientiȩ patrum.
consiliis qͦ spũalium uiroꝵ debuerant
cõmisisse. Sunt qui ꝓpinquis retinent

Expanded text:
Sunt enim loculi non modo pecuniae, sed propriae Sunt enim loculi non modo pecuniae, sed propriae voluntatis. Scrutetur proinde vias suas et studia sua, qui promissam centupli gratiam sibi deesse causatur: nec dubium quin inveniat angulum, et diversorium, reclinatoriumque, non quidem Filii hominis, sed aut foveam vulpis, aut volucris nidum. Magis autem perfectius, obsecro, relinquat omnia, et solum sequatur Christum, jactans cogitatum suum in eo, enutriendus ab eo, et centuplum sine dubio quae tam certa veritate subnixa, omnibus id sine exceptione promittit. Nihil sibi retineat, nihil suis, ne modicum fermentum totam massam corrumpat . Sunt enim qui sibi retinent aliquid, Dominicae vocis obliti, qui non suam venit facere voluntatem: et insciolos sese faciunt, de se sibi aliquid retinentes, quos penitus abnegasse, et divinae providentiae, ac obedientiae patrum, consiliis quoque spiritualium virorum debuerant commisisse. Sunt qui propinquis retinent
Abbreviated transcription (Latin):
trem. aut aomũ. aut agrũ ꝓpter no¬
men meum: centuplum accipiet. & ui¬
tam ȩternã possidebit ꝥacile gͦ ego pote¬
ram contradictionẽ sustinere linguarũ.
si ia loquerer ex meipso. Siquide ñ pa¬
pit carnalis homo quȩ sunt sp̃s di. sea
stulticia alli uidet᷑. Nunc autẽ ipse ialo¬
quit cuiꝰ uerba etiã celo & terra tnͣseunti¬
U ñ transibunt S ed audiui ait homo qͥ
ꝑditionis suȩ occasionem. & ut uulgo di¬
utur: festucam quęxit unde sibi eruat ocu¬
lum: audiui inquit de illo & illo. qui re¬
liquerant omĩa. & ad uomitũ sunt reuer¬
fi. Quomͦ illi acceꝑant centuplum: Exur¬
ge dñe. iudica causam tuam. Et istorum
nempe calumpnia. & murmur ipsoꝵ qui
forte omĩa reliquere iussi. minime tamen
centuplũ acceꝑunt. ñ contra nos. s contͣ te
est. qui aixisti. Omnis qui reliquerit pa¬
trem & cętera. centuplũ accipiet. Quid ta¬
men dicimꝰ: An ex collegio discipłoꝵ re¬
ꝓbari quis potest. nisi loculos habens:

Expanded text:
aut domum, aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit. Facile ego poteram contradictionem sustinere linguarum, si id loquerer ex me ipso; siquidem non percipit carnalis homo quae sunt spiritus Dei, sed stultitia illi videntur . Nunc autem ipse id loquitur, cujus verba, etiam coelo et terra transeuntibus, non transibunt . Sed audivi, ait homo qui perditionis suae occasionem, et, ut vulgo dicitur, festucam quaerit unde sibi eruat oculum: audivi, inquit, de illo et illo qui reliquerant omnia, et ad vomitum sunt reversi; quomodo illi acceperunt centuplum? Exsurge, Domine, judica causam tuam. Et istorum nempe calumnia, et murmur ipsorum qui forte omnia relinquere visi sunt, minime tamen centuplum acceperunt, non contra nos, sed contra te est, qui dixisti: Omnis qui reliquerit patrem, etc. centuplum accipiet. Quid tamen dicimus? An ex collegio discipulorum reprobari quis potest, nisi loculos habens?
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum ñ ipsus quęcumq bona deside¬
ret. Et hec est caritas ñ querens quȩ
sua sunt. Hȩc facit filium ñ queren¬
tem sua. sed patrem diligentem. Tunor
quippe faceret seruum sua incommoda
declinantem: spes mercemiarii ut lucra¬
sua sectantem. ꝑer hos ꝓcurdubio gra¬
aus exechias transut: & inotut tuu¬
situris. Ego dixi. in dimidio dierum
meoꝵ: ualam ad portas infere. terse
diceret. C uin deposita imagine terre¬
stris hominis: imaginem celestis uelle
portare. cepi: a timore ut septum est c̃
concipiens exclamaui: uad̾a ad portas
inferi. Quo tamen timore nequaquã
desꝑans. quesiui residuũ annoꝵ meoꝵ
ut iam michi uiuere inciꝑem. qui cou¬
tra me uixeram usq adhuc. ꝗuesiui
antẽ ab illo. qui dixit. Sme me nichil
potestis facere. Neq enim ad ipsum
sme ipso ñ dicam reuerti. s uec conuer¬
ti quidẽ poteram: ut pote sp̃s uadens
& non rediens. Q uesiui gͦ residuum

Expanded text:
ipsum, non ipsius quaecunque bona desideipsum, non ipsius quaecunque bona desideret. Et haec est charitas non quaerens quae sua sunt; haec facit filium non quaerentem sua, sed Patrem diligentem. Timor quippe faceret servum in sua commoda declinantem, spes mercenarium sua lucra sectantem. 2. Per hos procul dubio gradus Ezechias transiit, et innotuit transituris: Ego dixi in dimidio dierum meorum: Vadam ad portas inferi. Ac si diceret: Cum, deposita imagine terrestris hominis, imaginem coelestis velle portare coepi; a timore, ut scriptum est, concipiens exclamavi: Vadam ad portas inferi. Quo tamen timore nequaquam desperans, quaesivi residuum annorum meorum, ut jam mihi vivere inciperem, qui contra me vixeram usque adhuc. Quaesivi autem ab illo qui dixit: Sine me nihil potestis facere . Neque enim ad ipsum sine ipso, non dicam reverti, sed nec converti quidem poteram: utpote spiritus vadens et non rediens. Quaesivi, ergo, residuum
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ: & hoc tamdiu facit donec
ao miserante consolatio redit. Qua
denuo reileunte. cognoscit eam quam
passus est temptationẽ. ꝓbationẽ. fuisse.
ñ desolationẽ. Potro ꝓbationẽ fuisse ad
eruditionem. ñ ad destructionẽ. sicut
scͥtum est. Uisitas eum diluculo: & su¬
bito pbas illum. Uude & cognito suo
de temptatione ꝓfectu: ñ tantum non
refugit. sed etiã temptari appetit. ꝓba
me inquiens. & tempta me. Crebris
itaq huiꝰcemodi uicissitudinib inter
gr̃e usitationẽ. & temptationis ꝓbati¬
one in scola uirtutũ ꝓficiens. faciente
utiq uisitatione ne deficiat. tempta¬
tione ne suꝑbiat: tali tande exercitio
mundato oculo interiori. statim adest
lurx. cui fideliter in herere cupiens s
corꝑe pressus ñ preualens. ad serpsum
nolens dolensq resilit. Gustato tam̃
aliquatenꝰ quam dulcis est dñs eiꝰ eti¬
am cum ad sua redierit in cordis pa¬
lato saporem retinet. quo fit ut iam

Expanded text:
ritudinem: et hoc tandiu facit, donec, ritudinem: et hoc tandiu facit, donec, Deo miserante, consolatio redit. Qua denuo redeunte, cognoscit eam, quam passus est, tentationem, probationem fuisse, non desolationem: porro probationem fuisse ad eruditionem, non ad destructionem, sicut scriptum est: Visitas eum diluculo, et subito probas illum . Unde et cognito suo de tentatione profectu, non tantum non refugit, sed etiam tentari appetit: Proba me, inquiens, 1091 et tenta me . Crebris itaque hujuscemodi vicissitudinibus inter gratiae visitationem et tentationis probationem in schola virtutum proficiens, faciente utique visitatione ne deficiat, tentatione ne superbiat: tali tandem exercitio mundato oculo interiori, statim adest lux, cui fideliter inhaerere cupiens, sed corpore pressus non praevalens, ad se ipsum nolens dolensque resilit. Gustato tamen aliquatenus quam dulcis est Dominus, ejus etiam, cum ad sua redierit, in cordis palato saporem retinet: quo fit ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
Tri sanguinum & dolosi
non dimidiabunt dies su¬
os. ꝑ seuerantes in sua ue¬
tustate usq ad mortem:
& hoc quia ñ timent deũ.
Uerum qui timore di ini¬
tiatur ad sapientiam: is continuo dimi¬
diat dies suos: exclamans prȩ timore.
Uadam ad portas inferi. C uiꝰ utiq iufe¬
ri metu cum ceꝑit quiescere a malis. in¬
cipit de bonis querere consolationem.
quia necesse est in alterutro consolari.
Est auten bona consolatio de spe salu¬
tis exernȩ in quã translatis peccatis qͦ
separabant inter ipsum & dm. ꝑ dĩ gra¬
tiam reuiuiscit & hilarescit. in quo cum
ceꝑit ꝓficere. quia hoc est pie uiuere
in xp̃o. necesse est teste scͥptura ꝑsecuti¬
onem patiatur. ut recens gaudium uer¬
tatur in merorem: & dulcedo bom uix
fummis ut ita dicam labiis attacta in
amaritudinẽ commutet᷑: ita ut libeat
dicere. Uersa est cythara mea in luctũ.
& cautatio mea in plorationẽ. Plorat
gamarius amissam dulcedinem. qm̃
pͥus fleuerat admissam peccatoꝵ ama¬

Expanded text:
ri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos , perseverantes in sua vetustate usque ad mortem; et hoc quia non timent Dominum. Verum qui timore Dei initiatur ad sapientiam, is continuo dimidiat dies suos, exclamans prae timore: Vadam ad portas inferi. Cujus utique inferi metu cum coeperit quiescere a malis, incipit de bonis quaerere consolationem, quia necesse est in alterutro consolari. Est autem bona consolatio de spe salutis aeternae, in quam, sublatis peccatis quae separabant inter ipsum et Deum, per Dei gratiam reviviscit et hilarescit. In quo cum coeperit proficere, quia hoc est pie vivere in Christo, necesse est, teste Scriptura, persecutionem patiatur : ut recens gaudium vertatur in moerorem, et dulcedo boni, vix summis, ut ita dicam, labiis attacta, in amaritudinem commutetur, ita ut libeat dicere: Versa est cithara mea in luctum, et cantatio mea in plorationem . Plorat ergo amarius amissam dulcedinem, quam prius fleverat admissam peccatorum ama
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis dieb uitȩ nr̃e in domo domini
Non inquit quero salutem ut penas ui¬
tem. aut in cęlo regnem. s ut te in ȩter¬
num cum illis laudem. de quib scͥptum
est. Beati qui habitant in domo tua
dñe: in secłã secłoꝵ laudabunt te.
Seruus dicit. uadam ad portas inferr
mercennariꝰ. ñ uidebo dñm dm̃ in terra
iuuentiũ. filius. psalmos ñr̃os cantabi¬
mꝰ cunctis dieb uitȩ nr̃ȩ in domo dñi
Qui simile est illud. Aꝑite mͥ portas u¬
sticiȩ & ingressus in eas confitebor dño.
Et qui timet ire ad portas inferi: &
qui dm̃ cuꝑit uidere ꝓpter quietẽ sui.
uterq ꝓfecto querit quȩ sua sunt. Por¬
ro qui psalmos cantare desiderat in
domo dñi. ñ sua uł ꝑicula fugit. uel
lucra appetit: sed illum ꝓculdubio di¬
ligit. quem laudare. gestit cunctis di¬
eb uitȩ suȩ. Laudatur ñ immerito
in ȩternum: qui uiuit & regnat per
omnia sȩcula seculoꝵ. a men.¬

Expanded text:
cunctis diebus vitae nostrae in domo Domini. cunctis diebus vitae nostrae in domo Domini. Non, inquit, quaero salutem ut poenas vitem, aut in coelo regnem; sed ut te in aeternum cum illis laudem, de quibus scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, Domine; in saecula saeculorum laudabunt te . Servus dicit Vadam ad portas inferi. Mercenarius: Non videbo Dominum Deum in terra viventium. Filius: Psalmos nostros cantabimus cunctis diebus vitae nostrae in domo Domini. Cui simile est illud: Aperite mihi portas justitiae; ingressus in eas confitebor Domino . Et qui timet ire ad portas inferi, et qui Deum cupit videre propter quietem sui, uterque profecto quaerit quae sua sunt. Porro qui psalmos cantare desiderat in domo Domini, non sua vel pericula fugit, vel lucra appetit; sed illum procul dubio diligit, quem laudare gestit cunctis diebus vitae suae. Laudatur non immerito in aeternum, qui vivit et regnat per omnia saecula saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
tantum carne s & sp̃u uiuit. ipse &¬
conficebit᷑ tibi. Sicut & ego hodie. hac
me duplici uita tuo munere uiuere
confido. Sequitur. Pater filiis notã
faciet ueritatẽ tuam. Non reuelatur
seruo ueritas. quia seruus nescit qͥd
faciat dñs eius. S: nec mercennariꝰ
rapitur ad contemplandã ueritatem.
qui ꝓpͥam querit utilitatẽ. filio autẽ
pater notam faciet ueritatem suam
quem audit. dicentem. Uerumptamen
ñ quod ego uolo. sed quod tu pater.
Reuelatur itaq seruo dĩ potestas. mer¬
cennario felicitas. filio ueritas: ñ quod
in dõ ista discreta sint. cui id est posse
quod felicem & ueracem ẽẽ. s quod a
creatura creator ꝓ diuersis eiuscđe crea¬
turȩ affectib diuersis sentiat᷑ respectibꝰ
Cum sc̃o enim sc̃s. & cum ꝑuerso erit ꝑ¬
uersus. Audi deniq uocem filii. Oñe
saluum me fac. Quare: Porte ne ar¬
deat in inferno. forte ne fraudet᷑ p̃mior
Non inquit. s psalmos nr̃os cantabimiꝰ

Expanded text:
tantum carne, sed et spiritu vivit, ipse tantum carne, sed et spiritu vivit, ipse confitebitur tibi, sicut et ego 1094 hodie. Hac me duplici vita tuo munere vivere confido. Sequitur: 9. Pater filiis notam faciet veritatem tuam. Non revelatur servo veritas, quia servus nescit quid faciat dominus ejus . Sed nec mercenarius rapitur ad contemplandam veritatem, qui propriam quaerit utilitatem. Filio autem pater notam faciet veritatem suam, quem audit dicentem: Verumtamen non quod ego volo, sed quod tu, Pater . Revelatur itaque servo Dei potestas; mercenario felicitas, filio veritas. Non quod in Deo ista discreta sint, cui idem posse, quod felicem et veracem esse: sed quod a creatura Creator pro diversis ejusdem creaturae affectibus, diversis sentiatur respectibus. Cum sancto enim sanctus, et cum perverso erit perversus . Audi denique vocem filii. Domine, salvum me fac. Quare? forte ne ardeat in inferno, forte ne fraudetur praemio? Non, inquit; sed psalmos nostros cantabimus
Abbreviated transcription (Latin):
ti post exꝑtam contemplationẽ. Nam
qñto quis ad altiora ꝓfecerit: tanto
grauius si corruerit colliditur qͣndo
ruit. Non itaq infernꝰ confitebit᷑. hoc
est qui iam quidẽ sunt conuersi: sed
temptationib suꝑant᷑. Neq mors lau¬
dabit te: hii utiq qui necdum conuer¬
si aut ꝓfessi: lȩtant᷑ potiꝰ cum male fe¬
cerint. & exultant in reb pessimis.
Amortuo quippe quasi ñ sit ꝑit confes¬
sio. Hec expectabunt qui dẽscendunt
in lacum ueritatẽ tuam: quos de fasti¬
gio diuinȩ contemplationis in locum
ꝓpͥe diffidentiȩ deuolui contigerit.
Quod ꝓculdubio fit: cum nimia quis
tristicia. post acceptam tantã lȩticiã
absorbetur. At uero uiuens uiuens
ipse confitebitur tͥ. Est qui uiuens
carne. mortuus est sp̃u & est qui mor¬
tuus carne. nichilominꝰ mortuus est
spũ. S hoꝵ neuter laudabit te. aut
confitebit᷑ tibi: cȩterũ uiuens uiuens
ipse confitebitur tͥ. Qui uidelicet non

Expanded text:
ti post expertam contemplationem. Nam ti post expertam contemplationem. Nam quanto quis ad altiora profecerit, tanto gravius, si corruerit, colliditur, quando ruit. Non itaque infernus confitebitur tibi, hoc est qui jam quidem sunt conversi, sed tentationibus superantur: neque mors laudabit te, hi utique qui necdum conversi aut confessi, laetantur potius cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . A mortuo quippe, quasi qui non sit, perit confessio . Nec exspectabunt qui descendunt in lacum veritatem tuam: quos de fastigio divinae contemplationis in lacum propriae diffidentiae forte devolvi contigerit. Quod procul dubio fit, cum nimia quis tristitia post acceptam tantam laetitiam absorbetur. At vero vivens, vivens ipse confitebitur tibi. Est qui vivens carne, mortuus est spiritu; et est qui mortuus carne, nihilominus mortuus est spiritu; sed horum neuter laudabit te, aut confitebitur tibi. Caeterum vivens, vivens ipse confitebitur tibi: qui videlicet non
Abbreviated transcription (Latin):
donasti. & temptationes uuando suꝑa¬
sti: etiã nunc o dñe reddes leticiam
salutaris tui. Hoc quippe est qͦa aut
tu autẽ eruisti animã meam ut ñ pi¬
ret. in conflictu uidelicet uitioꝵ. siue
in impetu temptati onũ: ꝓieristi post
tergum tuũ omĩa peccata mea. scđm mul¬
titudinẽ miserationũ tuarumm. Nec rm¬
merito. Heq enim infernꝰ confitebitur
tibi. quo utiq ego pene descenderam.
cum irruentib pulsarer temptationib
Quippe nisi quia dñs aduuit me: pau¬
lominꝰ habitasset in inferno anima mea.
S neq mors laudabit te. qͣ nimirum
aliquando detinebar. dum adhuc ia¬
cerem mortuus in peccatis. Nec expec¬
tabunt qui descendunt in lacũ ueri¬
tatem: qui scilicet post gustatam dul¬
cedinẽ contemplationis. in lacũ descen¬
dunt desꝑationis. Mors si quidẽ est
iacenti in peccatis ante conuersionem.
infernꝰ succumbenti temptationibꝰ post
acceptam remissionẽ: lacus uero desꝑan¬

Expanded text:
donasti, et tentationes juvando superadonasti, et tentationes juvando superasti, etiam nunc, o Domine, reddes mihi laetitiam salutaris tui. Hoc quippe est quod ait: Tu autem eruisti animam meam ut non periret, in conflictu videlicet vitiorum, sive in impetu tentationum: projecisti post tergum tuum omnia peccata mea, secundum multitudinem miserationum tuarum. 8. Nec immerito; neque enim infernus confitebitur tibi, quo utique ego pene descenderam, cum irruentibus pulsarer tentationibus: quippe quia nisi Deus adjuvit me, paulo minus habitasset in inferno anima mea . Sed neque mors laudabit te, qua nimirum aliquando detinebar, dum adhuc jacerem mortuus in peccatis. Nec exspectabunt qui descendunt in lacum veritatem tuam: qui scilicet post gustatam dulcedinem contemplationis in lacum descendunt desperationis. Mors siquidem est jacenti in peccatis ante conversionem: infernus succumbenti tentationibus post acceptam remissionem; lacus vero desperan
Abbreviated transcription (Latin):
possint: nec infructuosum ut arbitror
erit hoc studium. Nempe si sic uiuit̃.
imno quia sic uiuit᷑. ñ quidem carne
s sp̃u: q in talib uita sp̃s mei. hoc est
tam in mei consideratione. quam in tui
contemplatione. magis ac magis corripi¬
es me. & uiuificabis me: si quide corti¬
pior cum mę cogitando compungor
Neuiuisco: cũ te subleuatus ut cumq in¬
tueor. Itaq ostendendo me mͥ corripi¬
es. ostendendo te uiuificabis. Porro
uiuifices necesse est: quia ecce in pace
amaritudo mea amarissima. Amaram
passus sum amaritudiñe. ꝓ peccatis in
pͥncipio conuersionis. Unde exclama¬
ui. Uadam ad portas inferi. Amario¬
rem ꝑ terrorib in ꝓfectu conuersatio¬
nis: quando aici. Non uidebo dñm
am̃ iu terra uiuentium. S ed ecce iam
peccatis penitentia punitis & sopitis
terrorib quȩ impugnare solebant. in
hac tam̃ pace amarissimam sustineo
amaritudinẽ ꝓ defectu contemplatio¬
nis. Uerum qui & peccata miseraudo

Expanded text:
possint. 7. Nec infructuosum, ut arbitror, possint. 7. Nec infructuosum, ut arbitror, erit hoc studium. Nempe si sic vivitur, imo quia sic vivitur, non quidem carne, sed spiritu, et in talibus vita spiritus mei, hoc est tam in mei consideratione quam in tui contemplatione, magis ac magis corripies me, et vivificabis me. Siquidem corripior, cum me cogitando compungor: revivisco, cum te sublevatus utcunque intueor. Itaque ostendendo me mihi, corripies; ostendo te, vivificabis. Porro vivifices necesse est; quia ecce in pace amaritudo mea amarissima. Amaram passus sum amaritudinem pro peccatis in principio conversionis, unde exclamavi: Vadam ad portas inferi: amariorem pro terroribus in profectu conversationis, quando dixi: Non videbo Dominum Deum in terra viventium. Sed ecce jam peccatis poenitentia punitis, et sopitis terroribus, qui impugnare solebant, in hac tamen pace amarissimam sustineo amaritudinem pro defectu contemplationis. Verum qui et mihi peccata miserando
Abbreviated transcription (Latin):
tudie am̃mȩ meȩ. Lucem habitas in¬
accessibilem. nec queo du infirmam
mentis aciem radio tui fulgoris infige¬
re & ob hoc confusus redeo ad consuctas
& familiares mn tenebras uitȩ mee pͥstine.
n quidem in eis iterum iacendo cũ mor¬
tifera delectatione. s pumendo eas. &
reco gitando in amaritudine aminȩ mes
O portebat quide si fieri posset reuiuere
me ut ita loquar denuo qͦd male uixi.
s ca quia hoc non possum. saltim recogi¬
tabo tibi omues annos meos. in amari¬
tudine amimȩ ieȩ: faciam recogitan¬
ao. quod reoꝑando ñ ꝑossum. Rero¬
gitabo autẽ tibi. quia t soli peccaut.
ut in quo ego me condemno. tu isti¬
ficeris: & uincas miscãia. cum de me.
uidicaris. Iam quidẽ & ante cogita¬
ueram ea: s quia ñ satis purita sunt
que me adhuc impedire possunt. rur¬
sum redeo ad ea recogitanda in amari¬
tucine animȩ meȩ. quousq ita penitꝰ
extirpata sant. ut iam impedire uon

Expanded text:
tudine animae meae. Lucem habitas intudine animae meae. Lucem habitas inaccessibilem, nec queo diu infirmam mentis aciem radio tui fulgoris infigere, et ob hoc confusus redeo ad consuetas et familiares mihi tenebras vitae meae pristinae: non quidem in eis iterum jacendo cum mortifera delectatione, sed puniendo eas et recogitando in amaritudine animae meae. Oportebat quidem, si fieri posset, revivere me, ut ita loquar, denuo, quod male vixi: sed quia hoc non possum, saltem recogitabo tibi omnes annos meos in amaritudine animae meae; faciam recogitando, quod reoperando non possum. Recogitabo autem tibi, quia tibi soli peccavi; ut in quo ego me condemno, tu justificeris, et vincas misericordia, cum de me judicabis. Jam quidem et ante cogitaveram ea; sed quia non satis punita sunt quae me adhuc impedire possunt, rursum redeo ad ea recogitanda in amaritudine animae meae, quousque ita penitus exstirpata sint ut jam impedire non
Abbreviated transcription (Latin):
pessimȩ consuetudinis. etiã sic nichilominꝰ
responde ꝓ me: affigens peccata cruci.
& sanguine tuo delens. ut ñ sit quod
me impediat contem plantẽ. Nam qͥd
dicam. aut quis respondebit. mͥ. cũ ipse
fecerit: Ad quem me uidelicet alium
uertam. aut quis alius respondebit ꝓme.
cum ipse ñ alius hanc mͥ difficultatem
immo impossibilitatẽ. imꝑosuerit dan¬
do suꝑ me illam sententiã. in sudore
uultus tui comedes panẽ tuũ: Quod
siñ fecerit legitur. s fecerim: arguit.
se quo ã quasi culpam in auctorẽ retorse¬
nt cum de natura causatus est. & totũ
sibi imputat. & suis peccatis. dicens. Qla
dicam aut quid respondebit mͥ cum
ipse fecerim: hoc est ut quod patior
peccando meruerim. Quamobrẽ qͥa
unum facere possum. recogitabo tibi
om̃s annos meos in amaritudine ani¬
me mer. Nempe ñ sum dignꝰ ut ualeã
te cogitare cum dulcedine. faciam qͦ d
possum. cogitabo meipsum in amari¬

Expanded text:
pessimae consuetudinis etiam sic nihilominus pessimae consuetudinis etiam sic nihilominus responde pro me, affigens peccata cruci, et sanguine tuo delens, ut non sit quod me impediat contemplantem. Nam quid dicam, aut quid respondebit mihi, cum ipse fecerit? Ad quem me videlicet alium vertam, aut quis alius respondebit pro me, cum ipse, non alius, hanc mihi difficultatem, imo impossibilitatem imposuerit, dando super me illam sententiam: In sudore vultus tui comedes panem tuum? 6. Quod si non fecerit, legitur, sed, fecerim; arguit se, quod quasi culpam in auctorem retorserit, cum de natura causatus est; et totum sibi imputat et suis peccatis, dicens: Quid dicam, aut quid respondebit mihi, cum ipse fecerim? hoc est, id quod patior, peccando meruerim. Quamobrem unum est quod facere possum: Recogitabo tibi omnes annos meos in amaritudine animae meae. Nempe non sum dignus ut valeam te recogitare cum dulcedine: faciam quod 1093 possum; cogitabo me ipsum in amari
Abbreviated transcription (Latin):
columbam pͥuata orationũ suspiria de¬
signari. S: mediã sententiã magis uelle
uidetur sequens uersiculus. Attenuati
sunt oculi mei: suspicientes in excelso
Siue enim dicat᷑. attenirati. hoc est supti¬
les facti sunt ꝓ assiduitate suspiciendi
in excelso. uidelicet sublimia atq excel¬
sa contemplandi. siue intelligat᷑. attenu¬
ati. id est reuerberati. & a suo quodammͦ
acumine imminuti. iuxta illud. defece
modo accipiatur. non aliud quam con¬
templatio designatur. Cȩterum poste¬
rior expositio sequentib magis conue¬
nire uidetur. Ait enim. Dne um pa¬
tior. Quasi dicat. Domine ñ sponte.s
inuitus retrahor & arceor. a tui contem¬
platione: quia corpus qͦd corrumpitur.
aggrauat animã. & depͥmit terreua in¬
babitatio sensum multa cogitantem.
Responde gͦ tu o conditor ꝓ me. qui no¬
sti naturȩ conditionẽ. Aut si peccaia mea
hoc facuint. nec est culpa nature.s meȩ

Expanded text:
columbam privata orationum suspiria decolumbam privata orationum suspiria designari. Sed mediam sententiam magis velle videtur sequens versiculus: Attenuati sunt oculi mei, suspicientes in excelso. Sive enim dicatur, attenuati, hoc est subtiles facti, pro assiduitate suspiciendi in excelso, videlicet sublimia atque excelsa contemplandi; sive intelligatur, attenuati, id est reverberati, et a suo quodam modo acumine imminuti, juxta illud: Defecermodo accipiatur, non aliud quam contemplatio designatur. Caeterum posterior expositio sequentibus magis convenire videtur. Ait enim: Domine, vim patior. Quasi dicat: Domine, non sponte, sed invitus retrahor et arceor a tui contemplatione; quia corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Responde ergo tu, o Conditor, pro me, qui nosti naturae conditionem. Aut si peccata mea hoc faciunt, nec est culpa naturae, sed meae
Abbreviated transcription (Latin):
Placet uterq dõ & peccator compunctus.
& iustus deuotus: cui e regione displicet
tam ingratus uistus. qmͣ peccator secuiꝰ
Aut certe sicut pullus hirundinis hac
illacq discurrens. marthȩ me officiis
mancipabo: hilarem datorẽ me ex hi¬
bens omini necessitatẽ pacienti. & medita¬
bor ut columba gemendo utiq quod
obstat. dum quod restat intueor. Hoc
autẽ faciam mane & uesꝑe. hoc est pͥus
& posterius: iuxta qͦͥd in tẏpum utriusq
uite dictum est a laban. Non est consu¬
etudinis. ut minores ante tradamꝰ ad
nuptias. Quamqm indifferenter de al¬
ficare iob puto. ubi ait. Si dormiero di¬
co quando surgam: & rursum expecta¬
bo uesꝑam. Quiescens quippe in uesꝑa
contemplationis. mane desiderabat.
qñdo surgeret ad actionẽ. rursumq
negotuis fatigatus expectabat uesꝑam
libenter repetens ocia contemplationis.
Potest & ꝑ garrulam auiculam cantus
simul psallentiũ in eccłia. & ꝑ gementẽ

Expanded text:
Placet uterque Deo, et peccator compunctus, Placet uterque Deo, et peccator compunctus, et justus devotus: cui e regione displicet tam ingratus justus, quam peccator securus. Aut certe sicut pullus hirundinis hac illacque discurrens, Marthae me officiis mancipabo, hilarem datorem me exhibens omni necessitatem patienti: et meditabor ut columba; gemendo utique quod obstat, dum quod restat intueor. Hoc autem faciam mane et vespere, hoc est prius et posterius, juxta quod in typum utriusque vitae dictum est a Laban: Non est consuetudinis ut minores ante tradamus ad nuptias . quanquam indifferenter de alficare Job puto, ubi ait: Si dormiero, dico: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam . Quiescens quippe in vespera contemplationis, mane desiderabat, quo surgeret ad actionem: rursumque negotiis fatigatus exspectabat vesperam, libenter repetens otia contemplationis. 5. Potest et per garrulam aviculam cantus simul psallentium in Ecclesia, et per gementem