comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui erudit derisorem:
ipse sibi facit in uiriam. Nam
fit pleruinq ut cum correpta in se ma¬
u defendere nequeunt. ex uerecundia
piores fiant: ac sic in sua defensione sup¬
uant: ut quedam uitia contra uitam
oripientis exquirant: et eo se crimi¬
nosos non estimant. si crimina et aliis
imponant. Quȩ cum uera inuenire
nequeunt: fingunt ut ipsi quoq habe¬
ant. quod non impari iusticia increpa¬
re uideantur.

Expanded text:
ui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur.
Abbreviated transcription (Latin):
deus. In sacro eloquio: intelligẽ¬
tiȩ magna discretio ẽ.Sepe e¬
nim inquibusdam locis illius
et hẏstoria seruanda ẽ. et alle¬
goria : et sepe in quibusdam
sola exquirenda ẽ allegoria. a¬
liquando uero sola necesse est
ut teneatur hystoria. Nam
in quibusdam locis sicut dixi¬
mus hẏstoria simul tenenda
ẽ et allegoria: ut et tardiores
pascantur ꝑ hystoriam. et ue¬
locioris ingenii ꝑ allegoriam.
Unde cum loquente deo popłs
lampades et sonitum bucinȩ ce
montem fumigantem cerneret. ꝑ ter¬
ritus petiit ut eis dñs ꝑ moysen loque¬
retur: et scriptum ẽ. stecit populus de
longe. moyses accessit ad caliginem in
qua erat deus. Turba quippe populi alle¬
goriarum caliginem non ualet penet᷑¬
re: quia ualde paucorum ẽ. sp̃ualem in¬
tellectum rimari. Quia enim mentes
carnalium sola speciȩ sp̃e hystoriȩ pas¬
cuntur. loquente dño longe populue.
stetit: quia uero spũales quiq allegori¬
arum nubem penetrant. ut spũaliter

Expanded text:
est? In sacro eloquio intelligentiae magna discretio est. Saepe enim in quibusdam locis illius et historia servanda est et allegoria: et saepe in quibusdam sola exquirenda est allegoria; aliquando vero sola necesse est ut teneatur historia. Nam in quibusdam locis, sicut diximus, historia simul tenenda est et allegoria: et ut tardiores pascantur per historiam, et velociores ingenio per allegoriam. Unde cum loquente Deo populus lampades et sonitum buccinae et montem fumigantem cerneret, perterritus petiit ut eis per Moysen Dominus loqueretur. Scriptum est: Stetit populus de longe: Moyses accessit ad caliginem in qua erat Deus. Turba quippe populi, allegoriarum caliginem non valet penetrare, quia valde paucorum est, spiritualem intellectum rimari. Quia enim mentes carnalium sola saepe historia pascuntur, loquente Deo, stetit populus de longe. Quia vero spirituales quique allegoriarum nubem penetrant, ut spiritualiter
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑ internam scientiam ar¬
cham domini portant: quatinꝰ
ꝑ hoc quod ꝓpinquorum necessi.¬
tatibus condolent. a cepto recto
rectitudinis itinere non decli¬
nent. Quorum nimirum gr̃a
mentem nr̃am tenere debet
s reflectere non debet: ne hȩc
eadem mens aut si affectu non
tangitur dura sit. aut plus tac.¬
ta si inflectitur remissa. In.¬

Expanded text:
jam per internam scientiam arjam per internam scientiam arcam Domini portant, quatenus per hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinere non declinent. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens, aut si affectu non tangitur, dura sit, aut plus tacta, si inflectitur remissa.
Abbreviated transcription (Latin):
samis ꝑgunt. Bethsamis quip
tis dm: orietur sol usticiȩ. Si gͥ
ad ȩterni solis habitationem ten
dimus: dignum ꝓfecto ẽ. ut de
dei itinere ꝓ carnalibus affectib
non declinemus. Tota enu uir¬
tute pensandum ẽ. quod plau¬
et gemunt: dant ab intunis in¬
mugitus. et tamen de itinere
non retorquent gressus. Amorẽ
quidem ꝑ compassionem senti¬
unt: s colla posterius non deflec¬
tunt. Sic nimirum predicato¬
res dei. sic fideles quiq ẽẽ in tra scãm
ȩccłiam debent: ut et compa¬
tiantur proximis ꝑ caritatem.
et tamen de uia dei non exorbi¬
tent ꝑ compassionem. Archam
quippe suꝑpositam bethsamis.
ꝑgere ẽ: cum suꝑna scientia ad
internȩ lucis habitaculum pro
pinquare.S tunc uere bethsa¬
mis ꝑgimus. cum uiam rectitu¬
dinis gradientes. ad uicina erro¬
ris latera nec ꝑ affectum pigno¬
rum declinamus. Sic namq
sic necesse ẽ. ut incedere debeant̃.
qui sacrȩ legis iugo subpositi.

Expanded text:
samis pergunt. Bethsamis quippsamis pergunt. Bethsamis quipptis Dominum, orietur Sol justitiae . » Si igitur ad aeterni solis habitatidimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaet gemunt, dant ab intimis mugitus, et tamen de itinere non reflectunt gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic nimirum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut et compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. Arcam quippe superpositam Bethsamis pergere, est cum superna scientia ad internae lucis habitapinquare. Sed tunc vere Bethsamis tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Sic namque, sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi,
Abbreviated transcription (Latin):
Tollentes duas uaccas quȩ lactabant
uitulos uinxerunt ad plaustrumͣ
uitulosq earum clauserunt domi :
et posuerunt archam dei suꝑ plaus¬
trum. Et paulo post. Ibant indirec
tum uaccȩ ꝑ uiam quȩ ducit bethsa¬
mis: ꝑgentes et mugientes. Cum de
terra philistiim archa dei ad terram
isrłitarum rediret : plaustro super¬
imposita ẽ.&. uaccȩ plaustro subuine¬
tȩ sunt. quȩ fetȩ fuisse memorantur:
quarum filios clauserunt domi ut
scriptum ẽ. Ibant autem in directũ
uaccȩ ꝑ uiam quȩ ducit bechsamis:
uno itinere gradiebantur ꝑgentes et
mugientes. et non declinabant neq
ad dexteram. neq ad sinistram. Quid
igitur uaccȩ: nisi fideles quosq in ec¬
cłiam sonant: Qui dum sacri eloqͥi
hoc etiam notandum ẽ. quod fuisse
fete memorantur: quia sunt pleriq
qui in uia dei intrinsecus positi.
foris carnalibus affectibus ligan¬
tur: s non declinant a recto iti¬
nere.qui archam dei portant
in mente. Ecce enim uaccȩ beth¬

Expanded text:
Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et patum vaccae per viamquae ducit Bethsamis, pergentes et mugientes . Cuterra Philistiim arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur. Quarum filios clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsamis; uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram neque ad sinistram. Quid igitur vaccae, nisi fideles quosque in Ecclesia designant? Qui dum sacri eloquiihoc est etiam notandum, quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinseforis carnalibus affectibus ligantur. Sed non declinant a recto itinere, quia arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Beth
Abbreviated transcription (Latin):
tueri hoc qd̾ ꝑ psalmistam dictũ ẽ. Ini-¬
mici eius terram lingent. Duo quippe
sunt genera hominum ambicioni suȩ¬
seruientiũ: unum uidelicet qd̾ semꝑ ꝑ
auariciã blandimentis utitur linguę.
aliud uero quod aꝑta ui intendit ra¬
pinȩ. Nam hoc quod exterius forti ad¬
nisu atterimus: rodimus. Lambitur
enĩ quando hoc quod eli facile non po¬
test: imp̃ssa lingue lenitate gustatur.
Om̃s gͥ etiam sub speciȩ fidei praue
uiuentes qui aliena appetunt. s ea q̃
appetunt rapere nequaquã possunt.
blandis autem sermonib. et quasi mol¬
licia dulcedinis concupita abstrahe¬
re conant᷑. quid aliud quam terram
lingunt: Quia terrena queq quȩ
uirtute nequeunt. aufferre mollitiȩ
linguȩ moliunt᷑. Qui uero in hoc mun¬
do aliqua potestate suffulti sunt. et
concupiscentes aliena blandiri qui¬
dẽ ex fraude despiciunt. quia etram
in iusto robore possunt implere quod
uolunt. iĩ quod appetunt. non lam
liuntur.

Expanded text:
tueri hoc, quod per Psalmistam dictum est: Inimici ejus terram lingent. Duo quippe sunt genera hominum ambitioni servientium: unum videlicet, quod semper ad avaritiam blandimentis utitur linguae, aliud vero, quod aperta vi intendit rapinae. Nam cum aliquid exterius forti annisu atterimus, rodimus. Lambitur autem, quando hoc, quod facile edi non potest, impressa linguae lenitate gustatur. Omnes ergo etiam sub specie fidei prave viventes, qui aliena appetunt, sed ea, quae appetunt, rapere nequaquam possunt, blandis autem sermonibus, et quasi mollitie dulcedinis concupita abstrahere conantur, quid aliud, quam terram lingunt, qui terrena quaeque quae virtute nequeunt, auferre mollitie linguae moliuntur? Qui vero in hoc mundo aliqua potestate suffulti sunt, et concupiscentes aliena blandiri quidem ex fraude despiciunt, quia etiam injusto robore possunt implere, quod volunt, hoc, quod appetunt, non lambliuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
um de bono quietis inter-¬
nȩ. et uitandis secularib
uitȩ tumultibus tractaretur:¬
adiunctum ẽ. quod moyses ere¬
bro de rebus dubiis ad taberna¬
tabernaculum redire ẽ: post po-¬
sitis exteriorum tumultibus se¬
cretum mentis intrare. Ibi e¬
nim dominus consulitur: et
quod foris agendum ẽ publice.
intus silenter auditur. Hoc co.¬
tidie boni rectores faciunt: cũ
se res dubias discernere non
posse cognoscunt. ad secretum
mentis uelut aͥ quoddam tab̃¬
naculum reuertuntur. Diui¬
na lege ꝑ specta quasi coram po¬
sita archa dominum consulunt:
et quod prius intus tacentes au¬
diunt: hoc foras post modum
agentes innoteseunt. Ot enu
ex terioribus uitiis in offense de.¬
seruiant. ad secreta cordis recur
rere incessabiliter curant: et
sic uocem dei quasi ꝑ occultam
inspirationem audiunt: dum
inmeditatione mentis a carnali.¬
bus sensibus abstrahuntur. In¬

Expanded text:
um de bono quietis internae et vitandis saecularibus vitae tumultibus tractareturHinc est quod idem Moyses crebro de rebus dubiis ad tabernatabernaculum redire, est, postpositis exteriorum tumultibus, secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur, et quod foris agendum est publice, intus silenter auditur. Hoc quotidie boni rectores faciunt, cum se res dubias discernere non posse cognoscunt, ad secretum mentis, velut ad quoddam tabernaculum revertuntur; divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt, et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foris postmodum agentes innotescunt. Ut enim exterioribus officiis inoffense deserviant, ad secrrere incessabiliter curant, et sic vocem Dei, quasi per occultam inspirationem audiunt, in meditatione mentis a carnalibus sensibus abstrahuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
reł nisi quod humana mens cum
superiora illa atq cȩlestia ut cunq
in enigiate conspicit. iam claus¬
tra habitationis corporeȩ ꝑ subleua¬
tam cogitationem exit. atq illũ
humiliter ado¬
rat. cuius
et si uidere
substantiam
non ualet. iã
tamen eius.
potentiam
ꝑ illuminatio¬
nem sp̃s
miratur: Et
cum moysee.
tabernaculũ
ingreditur. eius terga populꝰ
aspicit. et inpapilionum suo¬
rum ostiis consistit: quia cum
sanctus quisq predicator alta
de deo loquitur. suꝑne habi¬
tationis iam ut cumq taber¬
naculum ingreditur. Cuius
predicationis infirmi quiq
et si uirtutem plene pensare
non possunt.tamen uelut ter¬
ga aspiciunt: quia postrema
quȩ preualent ꝑ intellectum
sequuntur. S in ipsis quoq
minimis que capere suffici¬
untꝰ iam de suis papilionib
quasi exeunt. atq in ostiis stai:
quia et habitacula carnis re¬
linquere. et ad illa ȩternȩ uite
gaudia quȩ audiunt progredi
conantur.

Expanded text:
re, nisi quod humana mens cum re, nisi quod humana mens cum superiora illa atque coelestia utcunque in aenigmate conspicit, jam claustra habitationis corporeae per sublevatam cogitationem exit, atque illum humiliter adorat? Cujus etsi videre substantiam non valet, jam tamen ejus potentiam per illuminationem spiritus miratur. Et cum Moyses tabernaculum ingreditur, ejus tergum populus aspicit, et in papilionum suorum ostiis consistisanctus quisque praedicator alta de Deo loquitur, supernae habitationis jam utcunque tabernaculum ingreditur. Cujus praedicationis infirmi quique etsi virtutem plene pensare non possunt, tamen velut terga aspiciunt, quia postrema quae praevalent, per intellectum sequuntur. Sed et in ipsis quoque minimis quae capere sufficiunt jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere et ad illa aeternae vitae gaudia quae audiunt progredi conantur.
Abbreviated transcription (Latin):
um de dono spiritus ꝑ illustra¬
tionem suꝑnȩ gr̃ȩ desideranti¬
bus dato tractaretur: ad iunctum ẽ¬
Cum egrederetur moyses ad taber¬
naculum: surgebat uniuersa plebs.
et stabat unusquisq in ostio papili¬
onis sui: aspiciebantq tergum moy¬
si donec in grederetur tentorium.
Ingresso autem illo tabernaculũ
federis : descendebat columna nu¬
bis et stabat ante ostium. Loque¬
baturq cum moyse. cernentibus
uniuersis. quod columna nubi.
staret ad ostium tabernaculi. Sta¬
bantq ipsi: et adorabant ꝑ fores ta¬
bernaculorum suorum. Hebreue.
populus de egiptia seruitute libera¬
tus. cum loquente deo columnã
nubis cerneret: unusquisq in taber¬
naculi sui foribus stabat et ad ora¬
bat. De quibus et dicitur. Cum e
grederetur moyses ad tabernacu¬
lum: surgebat plebs unuiersa et
stabat unusquisq in ostio papilio¬
nis sui. Quid ẽ. enim populum eo¬
lumnam nubis aspicere. et in tab̾¬
naculi sui foribus stare atq ad ora¬

Expanded text:
um de dono Spiritus per illustrationem supernae gratiae desiderantibus dato tractaretur in commeque egrederetur Moyses ad tabernaculum foederis, surgebat universa plebs, et stabat unusquisque in ostio papilionis suae. Aspiciebantque tergum Moysi, donec ingrederetur tentorium. Ingrfoederis, descendebat columna nubis, et stabat ad ostium. Loquebaturque cum Moyse cernentibus universis, quod columna nubis staret ad ostium tabernaculi, stabantque ipsi, et adorabant per fores tabernaculorum suorum. Hebraeus populus de Aegyptia servitute liberatus, cum loquente Deo columnam nubis cerneret, unusquisque in tabernaculi sui foribus stabat et adorabat. De quibus et digrederetur Moyses ad tabernaculum, surgebat universa plebs, et stabat unusquisque in ostio papilionis sui. Quid est enim populum columnam nubis aspicere, et in tabernaculi sui foribus stare, atque adora
Abbreviated transcription (Latin):
eliora ubera tua uino.bera
sunt. quȩ in archa pectorie.
fira. lacte nos portant: quia ipsi¬
archanis summȩ contemplationis
inherentes. subtili nos p̃dicatione
nutriunt.
In exposit̾ lib̾ b̾i iob: li

Expanded text:
eliora ubera tua vino. --Ubera sunt, quae in arca pectoris fixa, lacte nos poarcanis summae contemplationis inhaerentes, subtili praedicatione nos nutriunt. In expos. beati Job, li
Abbreviated transcription (Latin):
uenes dici solent. qui nulla con¬
silii grauitate deprimuntur:
ita senes non eos scriptura sacra
uocare consueuitͥ qui sola qͥn¬
titate temporum. s morum
grandeuitate maturi sunt.
Unde ꝑ quendam sapientem
dicitur. Senectus uenerabilis ẽ.¬
non diuturna: neq numero
annorum computata. Cani sunt
autem sensus hominis: et ȩtas
senectutis uita immaculata.
Hinc est ergo quod ad moysen
dominus dicit. Congrega michi
septuaginta uiros de seniorib
isrł: quos tu nosti quod senes po.¬
puli sint. In quibus quid aliud
quam senectus cordis requiritur:
cum tales iubentur eligi qui se¬
nes sciuntur : Si enim senectus
in eis corporis quereretur: a tan¬
tis sciri poterant. a quantis ui¬
deri. Dum uero dicitur. quoe
tu nosti quod senes populi sint:
profecto liquet quia senectus
mentis non corporis eligenda
nunciatur.

Expanded text:
juvenes dici solent, qui nulla consilii gravitate deprimuntur, ita senes non eos Scriptura sacra vocare consuevit, qui sola quantitate temporum, sed morum grandaevitate maturi sunt. Unde per quemdam sapientem dicitur: Senectus venerabilis non diuturna neque numero annorum compuautem sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Hinc est ergo, quod ad Moysen Dominus dicit: Congrega mihi septuaginta viros de senioribus Israel, quos tu nosti quod senes populi sint . In quibus non aliud quam senectus mentis requiritur, cum tales jubentur eligi qui senes sciuntur. Si enim senectus in eis corporis quaereretur, a tantis sciri poterant, a quantis videri. Dum vero dicitur, quos tu nosti quod senes populi sint, profecto liquet quia senectus mentis, non corporis eligenda denuntiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ualde ẽ. ut in om̃i quod agimꝰ om̃ipo¬
tentis dñi suꝑ nos consilia occulta
timeam̃. ne dum mens nr̃a exterius
fusa. a sua se uoluptate ñ reuocat.
intus contra eam uidex terribilit̃
aduersa disponat. Quod bene psal¬
mista intuens ait. Uenite et uidete
oꝑa dñi. quam terribilis in consiliis
suꝑ filios hominũ. Nidit namq qd̾
alius misericorditer uocatur: alius
iusticia exigente repellit᷑. Et quia a¬
ua parcendo. alia dñs irascendo dis¬
ponit. expauit qđ penetrare ñ potuit.
Et quẽ non solum inuestigabilem. sed
etiam inflexibilem uidit: terribilem

Expanded text:
est valde ut in omni quod agimus, omnipotentis Domini semper consilia occulta timeamus, ne, dum mens nostra exterius fusa a sua voluptate se non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens ait: Venite, et videte opera Dei, quam terribilis in consiliis suis super filios hominum. Vidit itaque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur: et quia alia parcendo, alia Dominus irascendo disponit, expavit, quod penetrare non potuit: et quem non solum investigabilem, sed etiam inflexibilem vidit, terribilem
Abbreviated transcription (Latin):
inter te et mulierem: et semen tuum
et semen illius. Ipsa te conteret caput
tuum: et tu insidiaberis calcaneo eiꝰ.¬
Caput serpentis conterere est: initia
suggestionis eius inspicere: et manu
sollicite considerationis a cordis aditu
funditus extirpare. Qui tamen cum
ab initio deprehenditur: ꝑcutere cal¬
caneum molitur: quia et si suggestio.¬
ne prima intentionem non ꝑeutit:
decipere in finem tendit. Si autẽ
semel cor in intentione corrumpi¬
tur: sequentis actionis medietas
et terminus ab hoste callido secu¬
re possidetur: qm̃ totam sibi ar¬
borem fructus ferre conspicit. qͣm
ueneni dente in radice uitiauit.

Expanded text:
inter te et mulierem, et semen tuum et semen illius, et ipsa conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo iCaput serpentis conterere est initium suggestionis ejus aspicere, et manu sollicitae considerationis a cordis aditu funditus exstirpare. Qui tamen cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneum molitur, quia etsi suggestione prima intentionem non percutit, decipere in finem tendit. Si autem semel cor in intentione corrumpitur, sequentis actionis medietas, et terminus ab hoste callido secure possidetur; quoniam totam sibi arborum fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
doctores tͥbuant. qd̃ ꝑ exhortati  iin.¬
aures corꝑum uox docentiũ in cassũ so¬
nat. Formare enĩ uocẽ magistri exteriꝰ
posst̃: s hanc impͥmere interiꝰ ñ possunt.
Neq enĩ qͥ plantat ẽ aliqͥd neq qͥngat.
terii neqͣqͣm discrepet culpa forui-¬
cationis: cũ ueritas dicat. Qͥ uiderit mu¬
lierẽ ad concupiscendũ eã: iam mecha-¬
tus ẽ. eã in corde suo. Quia enĩ greco ũ
bo mechus adult̃ dr̃. c̃u ñ aliena con¬
iunx. s mulier iuderi ꝑhibet᷑. aꝑte ue¬
ritas ostendit. qͥa et solo uisu cũ turpit̃
uł innupta concupiscit᷑. adulteriũ ꝑpe¬
trat᷑. Eͦt tam̃ plerũq ex loco ł ordine
cro ordine studiosa concupiscentia. sic̃
illũ adulterii inqͥnat culpa: in ꝑsonis
tam̃ ñ dissimilib idem luxuriȩ distia¬
guit᷑ reatꝰ. In qͥb forncationis culpa qr
ab adulteris reatu discernit᷑: pdicatoris
egregii lingua testatur: quȩ int̾ cetera asse¬
rit dicens. N eq fornicarii neq idolis serui¬

Expanded text:
doctores tribuant quod per exhortatiaures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc imprimere interius non possunt: Neque enim qui plantat est aliquid, neque qui rigat, terii nequaquam discrepet culpa fornicationis, cum Veritas dicat: « Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eaaliena conjux, sed mulier videri prohibetur, aperte Veritas ostendit quia etiam solo visu cum turpiter vel innupta concupiscitur, adulterium perpetratur. Quod tamen plerumque ex loco vel ordine cro ordine studiosa concupiscentia, sicut illum adulterii inquinat culpa. In personis tamen non dissimilibus, idem luxuriae distinguitur reatus, in quibus fornicationis culpa quia ab adulterii reatu discernitur, praedicatoris egregii lingua testatur, quae inter caetera asserit, dicens: Neque fornicarii, neque idolis servi
Abbreviated transcription (Latin):
cuti st̃ desꝑem. Qͥt enĩ sumꝰ hodie nouumꝰ.
qͥd aut̃ post paululu possimꝰ eẽ nescimꝰ. hi
ũ qͦs fortasse despicimꝰ. et tarle posst̃ inciꝑe.
et tñ uitã nr̃am feruentioril studiis ante¬
ire. Tumñdũ itaq ẽ. ne enã nob̃ cadentib
surgat: qͥ nob̃ stantib irridet᷑. Qͣmuis stait

Expanded text:
t desperemus. Quid enim sumus hodie novimus, quid autem post paululum possimus esse nescimus. Hi vero quos fortasse despicimus, et tarde possunt incipere, et tamen vitam nostram ferventioribus studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat qui a nobis stantibus irridetur, quamvis stare
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta noumꝰ. et si iã uirtutẽ u̾boꝵ illiꝰ
sollicita considatione pondamͦ: et si iam
quȩ intellexisse nos credimͦ agimͦ. adhuc tñ¬
aꝑte eadẽ quali districtione examinis sit
discucienda nescimꝰ. Nec dũ dĩ faciẽ cerni¬
mꝰ. nec dũ occulta eiꝰ consilia uidemꝰ. Qͣn¬
ta ẽ. gͦ nr̃a scientia. qͦqͦusq mortalitatis

Expanded text:
cepta novimus, etsi jam virtutem verborum illius sollicita consideratione ponderamus, etsi jam quae intellexisse nos credimus agimus, adhuc aperte eadem quali districtione examinis sint discutienda nescimus, necdum Dei faciem cernimus, necdum occulta ejus consilia videmus. Quanta ergo est nostra scientia, q
Abbreviated transcription (Latin):
ideamꝰ qualit᷑ paulo et ariditet᷑ iã
ꝑ suꝑnã grãm. et ip̃e adhuc qͣsi non
credit. ꝑ suspicionis metũ. Iã e eelo dñse
claudẽs. potentiã sue maiestatis osten¬
dat. Ia de eo ananie dicerat: uas elecnois
ẽ mͥ Iam in terciũ celũ suꝑ se raptꝰ fuerat.
iã in paradiso ductus. archana ũba qͦ dic̾e
ñ poss audierat. et tam̃ adhuc umidꝰ dicit
castigo corpꝰ meũ et inseruitutẽ redigo. ne
forte aliis p̃dicãs ipse reꝓb efficiar. Ecce ar¬
ridenti sibi diuine gr̃e. et iã credit ꝑ spem
et nec dii tam̃ credit ꝑ securitatẽ. Itẽ ibi

Expanded text:
ideamus qualiter Paulo et arridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo illi claudens, potentiam suae majestatis ostenderat: jam de eo Ananiae dixerat, Vas electionis est mihi : jam in tertium jam in paradisum ductus arcana verba quae dicere non posset audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce arridenti sibi divinae gratiae et jam credit per spem, et necdum tamen credit per securitatem. Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
pone illos ut rotã: et uelut stipulam
ante faciem uenti. Ut rota ponuntur
iniqui. quia incircuitu laboris missi.
dum en que ante sunt negligunt. et
ea quȩ deserenda sunt sequunt᷑. ex
posteriorib eleuantur: et inanteriob
cadunt. Qui recte stipule ante faciẽ
uenti comparant᷑: quia irruente auia.
temptationis dum nulla subnixi sunt
racione gͣuitatis. eleuantur ut corru¬
ant. et sepe eo se alicuius meriti exi¬
stere estimant: quo eos in altum flatꝰ
erroris portat.

Expanded text:
pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat.
Abbreviated transcription (Latin):
epe hi qui mira signoꝵ oꝑa faci¬
unt. ab obsessis corporib sp̃s pel¬
lunt. et ꝑ ꝓpħiȩ donum uentura queq
sciendo p̃ueniunt. s tam̃ a largitore
tot munerum. cogitationis intentioẽ
diuisi sunt. qr ꝑ eius dona non eius
głam s proprios fauores querunt. Cũꝙ
ꝑ accepta bona in sua laude se eleuant.¬
ipsis munerib contra laigitorẽ pug¬
nant. Inde quippe contra cdantẽ suꝑbi¬
unt: unde amplius humiles ẽẽ debu¬
erunt. S eo eos post modum districtio
sententiȩ ꝑcutit: quo nunc suꝑna bo¬
nitas et ingratos largius infundit.
Eitq eis amplitudo muneris incre¬
mentũ damnationis. quia irrigati fru¬
ctum ñ ferunt: s sub uriditatis co¬
lore uacui in altum crescunt. Quod
bene ꝑ euangłiũ ueritas exprimit
dicens. Multi dicent mͥ in die illa.
cimus. et in nomine tuo urtutes mul¬

Expanded text:
epe iniqui mira signorum opera faciunt, ab obsessis corporibus spiritus pellunt, et per prophetiae donum ventura quaeque sciendo praeveniunt, sed tamen a largitore tot munerum cogitationis intentione divisi sunt, quia per ejus dona non ejus gloriam, sed proprios favores quaerunt. Cumque per accepta bona in sua laude se eleipsis muneribus contra largitorem pugnant. Inde quippe contra dantem superbiunt, unde ei amplius humiles esse debuerunt. Sed eo eos postmodum districtior sententia percutit, quo nunc superna bonitas et ingratos largius infundit. Fitque eis amplitudo muneris 274 incrementum damnationis, quia irrigati fructum non ferunt, sed sub viriditatis colore vacui in altum crescunt. Quos bene per Evangelium Veritas exprimit, dicens: Multi dicent mihi in illa vimus
Abbreviated transcription (Latin):
unc spiritus hominis ignoratur
Sab altero. cum uerbis uel oꝑibus
non demonstrat᷑. Nam cum scriptum
sit ex fructib eoꝵ cognoscetis eos. per
hoc quod foras agitur. quicqͥd intus
plendent uultus prospicientiũ. sic
corda hominum manifesta st̃ pruden

Expanded text:
unc spiritus hominis ignoratur ab altero, cum verbis vel opibus non demonstratur. Nam cum scrsit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos , per hoc quod foris agitur quidquid intus plendent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt pruden
Abbreviated transcription (Latin):
genda sunt. sed hoc oꝑe ñ impletirus.
Nitimur et infirmam᷑. mentis niditium
rectitudinẽ conspicit: sed adhanc oꝑis
fortitudo succumbit. Quia nimirĩ iam
de pena peccati ẽ: tt dono quidẽ possit
bonum conspici. s tamen ab eo quod
aspicitur. contingat ꝑ merituĩ repelli.
Usitata et enĩ culpa obligat mentem.
ut neqͣquã surgere possit ad rectitudi¬
nem. Conatur. et labit᷑: quia uͥ sponte
diu ꝑstitit. ibi et cũ noluerit coacta

Expanded text:
genda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta
Abbreviated transcription (Latin):
tus sum et humiliatus sũ usquequaq.
Contemplat᷑ quippe quod acl suꝑnã lucẽ
intuendã homo condit᷑ fuerat. sed peccatis
exigentib foras missus. mentis suȩ tenebras
portat. suꝑna non appetit. minfimis inten¬
dit. celestia nequaqͣm desiderat terrena sem-¬
per in animum uersat. et hoc quod de suo
genere doluit. in se ipso exclamauit dicens.
Incuruatus sum et humiliatꝰ sum usꝙqͣꝙ.
Contemplationẽ namq celestiũ ꝑdens. si
sola carnis carnis necessaria homo cogita.¬
ret. incuruatus et humiliatus eẽt: sed
tamen usq quaq ñ ẽẽt. Quem ergo a
uatus: sed usq quaq incuruat᷑ est. In¬

Expanded text:
sum, et humiliatus sum usquequaque. Contemplatus quippe quod ad supernam lucem intuendam homo conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat, superna non appetit, in infimis intendit, coelestia nequaquam desiderat, terrena semper in animo versat. Et hoc, quod de suo genere doluit, in seipso exclamavit dicens: Incurvatus sum, et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necessaria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ergo a atus, sed usquequaque incurvatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
iugilat. Nigilante eni corde dor
mit: qui ꝑ hoc quod interius qͦdcontẽ¬
plando ꝓficit. ab inquieto foris oꝑe qͥes¬
cit. S int̾ hȩc sciendum ẽ: quia quan¬
diu in hac mortali carne uiuitur. nul.¬

Expanded text:
iter vigilanti corde dormit quis, qui per hoc quod interius contemplando proficit, ab inquieto foris opere quiescit. Sed inter haec sciendum est, quia quandiu in hac mortali carne vivitur, nul
Abbreviated transcription (Latin):
de hac uita tollantur iniqui:
subito et repente tollunt᷑. Quia enĩ
finem suum cogitan do p̾uiclere nes¬
ciuint. subitũ ẽ. quod ante cogitare
ñ potuerunt. Dubito diues ille stult̾
ni locum quẽ uon p̃uidebat inuenit.
Ad alud excercebat animã ꝑ cogitatio¬
nẽ: s ad aliud misit ꝑ sententiã. Aliud
dũ uiueret contemplatus ẽ: aliud dum
moreret᷑ expertus. Reliquid enĩ diu tͣ¬
tata temporalia. et inopinata muenit
ȩterña. Unde ei propter hano ignoran¬
tiam cecitatis suȩ. bene ꝑdiuinã scienti¬
am dicit᷑. Hac nocte animã tuã repeĩ
a te In nocte quippe ablata ẽ. quȩ consi
poterat pati p̃uideret. Unde bene dis¬
cipłis futura cogitantib: paulus apl̃s
dicit. Uos autẽ fis̃ non estis in tenebus
ut uos dies illa quasi fur cõprehen¬
dat. Om̃s enim uos filii lucis estis: et
filii diei. Non sumus noctis: neq te
fur in nocte cõphendit: quando stul¬
toꝵ animas futura ñ p̃uidentes eicit.

Expanded text:
de hac vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur. Quia enim finem suum cogitando praevidere nesciunt, subitum est quod ante cogitare non potuerunt. Subito dives ille stultusni locum quem non praevidebat invenit. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam. Aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus. Reliquit enim diu tentata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinam sententiam dicitur: Hac nocte animam tuam repetunt a te . In nocte quippe ablata est, quae in obpoterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa quasi fur comprehendat: omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non sumus noctis atque tenfur in nocte comprehendit, quando stultorum animas futura non praevidentes ejicit.
Abbreviated transcription (Latin):
psa ueritas ꝑ susceptionẽ nob̃ nr̃ȩ hum¬
nitatis ostensa: in monte orationi in he¬
ret. miracła in urbib exercet. imitacu¬
nis uidelicet uiam bonis rectorib ster¬
nens. ut et si iam sum ma contem plando
appetunt. necessitatib tamen in firmaa¬
tium cõpatiendo misceant᷑. Quia tunc
ad alta caritas mirabilit᷑ surgit: cũ ad
ima ꝓximoꝵ se misericordit attrahit.
Et quo benigne descendit. ad infima:
ualenter recurrit ad summa. In ex põt¬

Expanded text:
psa Veritas per susceptionem nobis nostrae humanitatis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens, ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infima, eo valenter recurrit ad summa. In
Abbreviated transcription (Latin):
dñi compungit᷑. Bene aut̃ dictũ ẽ. non
cessauit osculari petles meos. Non enĩ
sufficit in amorem dĩ semel cõpungi et
quiescere: s et cõpuntio eẽ debet. et
crebrescere. Unde mulier ides ideo
laudatur. quia osculari ñ destitit. id
ẽ. compungi minime cessauit. Unde
sollempnẽ in confrequentationib usq
ad cornu altaris. Dies sollempnis est.
dño: compuntio cordis nr̃i. S tunc in
confrequentatione dies sollemnis con¬
stituitur: cum in lacrimas ꝓamore eiꝰ
assidue mens mouetur. Qui uelut si
diceremꝰ quandiu ista acturi sumus.
quam diu tribulatione afficimut: ilico
terminũ quo usq fieri debeat subiun¬
oit dicens. Usq ad cornu altaris.
sornu quippe altans ẽ: exaltatio sa¬
crificii interioris. Quia tam diu ueces¬

Expanded text:
Domini compungitur. Bene autem dictum est: Non Domini compungitur. Bene autem dictum est: Non cessavit osculari pedes meos. Non enim sufficit in amorem Dei semel compungi et quiescere, sed compunctio esse debet et crebrescere: unde mulier ideo laudatur, quia osculari non destitit, id est compungi minime cessavit. Unde sollempnem in confrequentationibus usque ad cornualtaris. Dies quippe sollempnis est Domino conpunctio cordis nostri; sed tunc in confrequentatione dies sollempnis constituitur, cum in lacrimas pro eius amore mens movetur. Cui, velud si diceremus: 'Quandiu ista acturi sumus, quandiu tribulatione afficimur?' ilico terminum, quousque fieri debeat, subiungit, dicens: Usque ad cornu altaria. Cornu quippe altaris est exaltatio sacrificii interioris; ubi cum vene
Abbreviated transcription (Latin):
ompunctio quȩ ꝑ caritatẽ fit. quȩ
ex desidio accenditur. quasi quod¬
dam osculũ ẽ. Tociens enĩ anima os¬
culatur dm̃: quocies in amore eius
compungitur. Sunt. enim multi qui
iã quidem dm̃ meniunt. iã bonã oꝑa¬
tionem recipiunt: s nec dũ osculantꝰ
quia amore eius minime cõpungͣit.
Quod bene in conuituo pharisei sis¬
natũ ẽ. Qui cũ dnm̃ recepisset. cũ
osculanti muli eri pedes eius. in cor¬
de suo derogaret: audiuit. In traui
in domum turam: osculũ. mͥ ñ dedil
Hȩc autẽ ex quo ingressa ẽ: non ces¬
sauit osculari pedes meos. Omnis qͥ
iam helemosinas facit. qui iã bonis
oꝑib studet. quasi xpm̃ in conui¬
uiũ recipit. Sopm̃ pascit. qr eum in
menbris suis sustentare non desinis.
S si nondum ꝑ amorem compungitur:
adhuc eius uestigia ñ osculatur. Prepo¬
int̾ gͦ pastori mulier quȩ osculatur: qͥa
p̃ponitur cuiq exteriora sua danti: his
qui interno mentis aitlore in desiderio¬

Expanded text:
ompunctio quae per charitatem fit, quae ex desiderio accenditur, quasi quoddam osculum est; toties enim anima osculatur Deum, quoties in amore ejus compungitur. Sunt enim multi qui jam quidem Deum metuunt, jam bonam operationem recipiunt; sed necdum osculantur, quia amore ejus minime compunguntur; quod bene in convivio Pharisaei signatum est, qui cum Dominum recepisset, cum osculanti mulieri pedes ejus in corde suo derogaret, audivit: Intravi in domum tuam, osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo ingressa est, non cessavit osculari pedes meos . Omnis qui jam eleemosynas facit, qui jam bonis operibus studet, quasi Christum in convivium recipit, Christum pascit; quia eum in membris suis sustentare non desinit. Sed si nondum per amorem compungitur, adhuc ejus vestigia non osculatur. Praeponitur ergo pastori mulier quae osculatur, quia praeponitur cuique exteriora sua danti, is qui interno mentis a
Abbreviated transcription (Latin):
in nauicłam petri. et rogauit
ut a terra reduceret pusillũ. Et ita
sedens predicabat turbis. E nauẽ petͥ.
quid aliuid ꝙͣ cõmissa petro ȩccła cie¬
signatur: De qua ut dñs turbis cõ¬
sluentib p̃dicet: eam a terra paulu¬
lum reduci uibet. Quã nec in altũ
duci. et tam̃ a terra p̃cepit remoue¬
ric ꝓfecto significans p̃dicatores suos
rudib debere popłis. nec alta nimis
de cęlestib nec tamen terrena p̃dicare.
umani generis redemptor ꝑ
diem miracła in urbib erxhi¬
bet. et ad orationis studium in mon¬
te ꝑnoctat. ut ꝑfectis uidelicet p̃dica¬
torib innuat. quatinus nec actiuã
uitam amore speculationis funditꝰ
deserant. nec contemplationis gaudia
penitus oꝑationis nimietate contem¬
nant: s quieti contemplantes sorbeans̃.
quod occupati erga procimos loquentes
refuncdant. Epeculando quippe in dei
a more surgitur: s p̃dicando ad ꝓxximi

Expanded text:
in naviculam Petri, et rogavit ut a terra reduceret pusillum, et ita sedens praedicabat turbis . Per navem Petri quid aliud quam commissa Petro Ecclesia designatur? De qua ut Dominus turbis confluentibus praedicet, eam a terra paululum reduci jubet. Quam nec in altum duci, et tamen a terra praecipit removeri, profecto significans praedicatores suos rudibus debere populis, nec alta nimis de coelestibus, nec tamen terrena praedicare.humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte pernoctat, ut perfectis videlicet praedicatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sorbeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad proximi
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctum ẽ. Attendite popłs meus
legem meam. Non lex dauid. aut po¬
pulus dauid. sel ꝑsonam eius ex quo
loquebatur assumens. ipsus auctori¬
tate loquit᷑. cuius inspiratione reple¬
batur. Hoc cotidie fieri in ȩccłia cer¬
nimus: si uigilant̃ intuemur. Nam
stans in medio popłi lector clamat.
Eͥgo sum ds̃ abiaham. et ds̃ ysaac. et
deus iacob. Et quod deus sit: uerum
profecto ñ dicit. Nec tam̃ ꝑ hoc quod
dicit. ueritatis regulam deserit. quia
cui ministerium lectione exhibet. eiꝰ
dominum uoce p̃tendit. Itaq scripto¬
res sacri eloquii. qr repleti sc̃o spiritu
suꝑ se trahunt᷑. quasi extra semet ip
sos fiunt. et sic de se sententias quasi
de aliis proferunt. In exp̃ iez echieł¬

Expanded text:
adjunctum est: Attendite, popule meus, legem meam. --Non lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intueamur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob : et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit nec tamen per hoc, quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectionis exibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores sacri eloquii, quia repleti sancto Spiritu super se trahuntur, quasi extra semsos fiunt, et sic de se sententias quasi de aliis proferunt. Attendite
Abbreviated transcription (Latin):
nti quus hostis redemptorem
hu mani generis debellatorem
suum in mundum uenisse cogno¬
uit. Snde et ꝑ obsessum homnẽ
in euangłio dicitur. Quid nobis
et tibi fili dei : Uenisti huc ante
tempus torquere nos: Qui tamen
prius cum hunc passibilem cerne¬
ret posse mortalia ꝑpeti humani¬
tatis uideret. omne quod de eius
diuinitate suspicatus ẽ. ei fastu
suȩ suꝑbiȩ indubium uenit. Ni¬
chil quippe nͥ suꝑbum sapiens.
dum ẽẽ hunc humilem conspicit:
deum ẽẽ dubitauit. Unde et ad
temptationum se argumenta con¬
lapides isti panes fiant. Quia gͥ passi¬
bilem uidit. non dm̃ natum. s dei
grã custoditum credidit. In excposi
tare appetit. et tamen dño ut
manũ suam extendere debeat dicit.
ualde notandum ẽ. quia feriendi
uires nec ipse sibi tribuit. qui eontͣ
auotorem omnium singularit᷑ suꝑbit.
Scit namq quia quod libet agere.
ex semeipso ñ sufficit. qr nec ꝑ se ip̃m
in eo quod sp̃c ẽ existit. Hinc ẽ qd̾
in euangłio expellenda de homine

Expanded text:
ntiquus hostis Redemptorem 56 humani generis, debellatorem suum in mundum venisse cognovit: unde et per obsessum hominem in Evangelio dicitur: Quid noet tibi, Fili Dei, venisti huc, ante tempus torquere nos. Qui tamen prius, cum hunc passibilem cerneret, cum posse mortalia perpeti humanitas videretur, omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastus suae superbiae in dubium venit. Nihil quippe nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit, unde et ad tentationum se argumenta conlapides isti panes fiant . Quia igitur passibilem vidit, non Deum natum, sed de gratia custoditum credidit. CAP. XLIV.-re appetit, et tamen Deo, ut manum suam extendere debeat, dicit; valde notandum est quia feriendi vires nec ipse sibi tribuit, qui contra auctorem omnium singulariter superbit. Scit namque quia quodlibet agere ex semetipso non sufficit, quia nec per semetipsum in eo quod spiritus est existit. Hinc est quod in Evangelio expellenda de homine
Abbreviated transcription (Latin):
est. quod moyses accepturus
legem in montem ascendit.
Quid ẽ. quod moyses ut subli¬
mia dei precepta ꝑciperet al¬
ta conscendit. atq ut int̾na
penetraret ab externis tu¬
multibus occultatur: nisi
quod sc̃i uiri qui exteriorib
ministeriis deseriuire officiis necessi¬
tate coguntur. studiose semꝑ ad cor¬
dis secreta refugiunt: ibiq cogitati¬
onis in time cacumen ascendunt:
Et legem quasi in montem ꝑcipunl.
dum post positis tumultibus actio¬
num temporalium.in contempla¬
tionis suȩ uerticȩ suꝑnȩ uoluntatis
sententiam ꝑserutantur.

Expanded text:
est: Quod Moyses accepturus legem in montem ascendit. -- Quid est quod Moyes, ut sublimia Dei praecepta perciperet, alta conscendit, atque ut interna penetraret, ab externis tumultibus occultatur? nisi quod sancti viri, qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum postpositis tumultibus actionum temporalium, in contemplationis suae verticem, supernae voluntatis sententiam perscrutantur.
Abbreviated transcription (Latin):
rector debet subtili semꝑ ex anime
bona malaq discernere: et quȩ. uł
quibus. quando uel qualiter. con¬
gruant studiose cogitare: nichil¬
q proprium querere: s sua commo¬
da propinquorum bona deputare.
Inde illic scriptum ẽ. ꝑ ones autem
in rationale udicii. doctrinam. et
ueritatem. quȩ erunt in pectore aa¬
ron quando ingreditur coram dño:
et gestabit uidicium filiorum isrł
inpectore suo in conspectu dñi sẽꝑ.
Dacerdoti quippe iudicium fi.¬
liorum isrł in pectore coram cons
pectu domini gestare ẽ: subiec¬
torum causas ꝓsola interni uidi¬
cis intentionẽ discutere: ut ni¬
chil se ei humanitatis ad misce¬
at. in hoc quod diuina positus
uice dispensat: ne correctionis
studia priuatus dolor exasꝑet.
Cumq contra aliena uicia em¬
mulator ostenditur:ͥ quȩ sua st̃
exequatur: ne tranquillitatem
iudicii aut latens in uidia ma¬
culetꝰ aut preceps ira ꝑturbet.
S dum consideratur terror e¬

Expanded text:
debet rector subtili semper examine debet rector subtili semper examine bona malaque discernere, et quae vel quibus, quando vel qualiter congruant, studiose cogitare; nihilque proprium quaerere, sed sua commoda propinquorum bona deputare. Unde illic scriptum est: Pones autem in rationali judicii doctrinam et veritatem, quae erunt in pectore Aaron quando ingredietur coram Domino, et gestabit judicium filiorum Israel in pectore suo in conspectu Domini semper . Sacerdoti quippe judicium filiorum Israel in pectore coram Domini conspectu gestare, est subjectorum causas pro sola interni judicis intentione discutere, ut nihil se ei humanitatis admisceat in hoc quod divina positus vice dispensat, ne correptionis studia privatus dolor exasperet. Cumque contra aliena vitia aemulator ostenditur, quae sua sunt exsequatur, ne tranquillitatem judicii aut latens invidia maculet, aut praeceps ira perturbet. Sed dum consideratur terror e
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑ premissi sacerdotalis
indumenti mysterium de
pulchritudine doctorum sequenti
Rationale quoq iudicii. facies ope
polimito. Oiuina uoce precipitur.
ut in aaron pectore rationale iudi¬
cii uittis ligantibus imprimatur:
quatinus rationale cor nequaquã
cogitationes fluxȩ possideant: sed
ratio sola constringat: ne indisere¬
tum quid uel in utile cogitet. qui
ad exemplum aliis constitutus ex
grauitate uite semꝑ debet ostende¬
re.quantam in pectore rationem
portet. In quo etiam rationali uigi¬
lanter adiungitur: ut duodecim pa¬
triarcharum nomina describantur.
Asscriptos et enim patres semꝑ in
pectore ferre ẽ: antiquorum uitam
sine intermissione cogitare. Nam
tunc sacerdos in reprehensibiliter g¬
graditur. cum exempla patrum pre
cedentium indesinenter intuetur:
cum sanctorum uestigia sine cessati¬
one considerat: et considerationes illi¬
citas deprimit: ne extra ordinis limi¬
tem operis pedem tendat. Quod bene
etiam rationale iudicii uocatur: qr

Expanded text:
um per promissi sacerdotalis indumenti mysterium, de doctrinae doctorum sequentiuRationale quoque judicii facies opere polymito. --Divina voce praecipitur ut in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimatur, quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat, ne indiscretum quid vel inutile cogitet. Qui est ad exemplum aliis constitutus, ex gravitate vitae semper debet ostendere, quantum in pectore rationem portet. In quo etiam rationali vigilanter adjungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos etenim patres semper in pectore ferre, est antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos irreprehensibiliter graditur, cum exemcedentium indesinenter intuetur, cum Sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis limitem operis pedem tendat. Quod bene etiam rationale judicii vocatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
et pseudo propħȩ. et dabunt signa
magna. et prodigia. ita ut in errorẽ
inducant᷑. si fieri pot̃ etiã electi. Qua
in re ualde quȩrendum ẽ. quomͦ aut
hi qui electi sunt induci in eriorem
possunt. aut cursi fieri potest. quasi
ex dubietate subdit᷑. cũ siquid faci¬
endũ sit dñs omia p̃sciens p̃stolat᷑.
S quia electoꝵ cor. et trepicta cogi¬
tatione concutit᷑: et tam̃ eoꝵ constan¬
tia ñ mouet᷑. una hac sententia dñs
utrumq complexiis ẽ. dicens. Ut i elte
ertorem inducant᷑ si fieri potest etiam
electi. Quasi enĩ iam errate ẽ. in cogita¬
cione turban. S protinus si fieri potest
subiungit᷑: quia pioculdubio fier ñ
potest. ut in etcorem plene electi capant᷑.¬

Expanded text:
seudoprophetae; et dabunt signa magna, et prodigia: ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Qua in re valde quaerendum est, quomodo aut hi qui electi sunt, induci in errorem possunt; aut cur, si fieri potest, quasi ex dubietate subditur: cum quid faciendum sit, Dominus omnia prospiciens praestolatur. Sed quia electorum cor et trepida cogitatione concutitur, et tamen eorum constantia non movetur, una hac sententia Dominus utrumque complexus est, dicens: Ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Quasi enim jam errare est in cogitatione turbari; sed protinus, si fieri potest, subjungitur; quia procul dubio fieri non potest, ut in errorem plene electi capiant
Abbreviated transcription (Latin):
nua quȩ benedicit impinguabit᷑.
et qui in ebriat ipse quoq in ebri¬
abitur. Qui enim exteruis predicando
benedicit: interioris augmenti pingue¬
dinem recipit: et dum duuno eloquio
mentem debriare non desinit. potu
multiplicati inuneris debriatus excris

Expanded text:
a quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excres
Abbreviated transcription (Latin):
ui abscondit frumenta: maledice¬
tur in populis. Frumenta quip¬
pe abscõndere ẽ: predicationis sc̃ẽ apud
se uerba retinere. In populis autem tał
quisq maledicitur: quia in soluis cul¬
pa silentii ꝑ multorum quos corrigere
potuit pęnam dampnatur. Si medi¬
cinalis artis minime ignari secandũ
uulnus cernerent. et tamen secare re¬
cusarent: ꝓfecto peccatum frat̾nȩ
mortis ex solo torpore committerent. Quai¬
n ergo culpa in uoluantur aspiciant: qu
dum cognoseunt uulnera mentium. eu¬
rare ea negligunt sectione uerborum.

Expanded text:
ui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione verborum.