comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogamur sentire tormenta Notan¬
dum uero quod dicitur. terroresq
decaelo. & tempestates: Cum
tempestates hiemales uenire ex
loco tempestates uenire inꝑditio¬
nis signo prȩdicuntur: nisi quod
eas tempestates dñs uenire de¬
nuntiat. quae nequaquã ordi¬
nem temporum seruant. Quȩ
enim ordinate ueniunt. signum
non sunt. Sed tem pestates insigno
sunt. quae ipsa quoque temp̃oꝵ
statuta confundunt: Quodnos
quoque nuꝑ experti sumus : qui
aestiuum tempus om̃e conuersũ
inpluuiis hiemalibus uidimus:
Qui autem cuncta haec non dein¬
iustitia feriertis sunt. sed demeri¬
to mundi patientis. facta prauoꝵ
hominum praemittuntur cũ dr̃:
tur : & tradentuos insynagogis.¬
ducentes. adreges & praesides ꝓpter
nomen meum. Acsi aꝑte dicat.
Prius corda hominum: & post
elementa turbantur : Ut cum
rerum ordo confunditur. ex qua
iam retributione ueniat demons¬
tretur: Nam quã uis finis mundi
exipso suo ordine pendeat : ꝑuer¬

Expanded text:
cogamur sentire tormenta. Notancogamur sentire tormenta. Notandum vero quod dicitur: Terrores de coelo et tempestates. Cum tempestates hiemales venire ex loco tempestates venire in perditionis signum praedicuntur, nisi quod eas tempestates Dominus venire denuntiat quae nequaquam ordinem temporum servant? Quae enim ordinate veniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales vidimus. 2. Quia autem cuncta haec non de injustitia ferientis sunt, sed de merito mundi patientis, facta pravorum hominum praemittuntur cum dicitur: tur et tradent uos in synagogasducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perver
Abbreviated transcription (Latin):
ecce in acqualitas aeris: Quia ergo
om̃a consum manda sunt : ante con¬
summationẽ om̃a perturbantur .:
Et qui incunctis delinquimus
incunctis ferimur : ut impleatur
quod dicitur: Pugnabit proco
orbis terrarum : contra insensatos:
Om̃a namque quae adusum uitȩ
accepimus : adusum conuertimus
culpȩ: Sedcuncta quae adusum
prauitatis infleximus : adusum
nobis uertuntur ultionis: Tran¬
quillitatem quippe humanae
pacis : adusum uertimus uanae
securitatis: Peregrinationem t̾rȩ
prohabitatione dileximus pa¬
triȩ :Salutẽ corporũ. rede¬
gimus inusũ uitiorum. Uberta¬
tis habundantiam. non adne¬
cessitatem carnis. sed ad ꝑuersi¬
tatem intorsimus uoluptatis.
Ipsa serena blandimenta aeris.
ad amorem nobis seruire cogimus
terrȩnę delectationis: Iure igitur
restat. ut simulnos feriant: quae
simul om̃ia uitiis nr̃is male sub¬
acta seruiebant. ut quot prius
inmundo incolumes habuimus
gaudia : tot deipso post modum

Expanded text:
ecce inaequalitas aeris. Quia ergo ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ꝑ loca. & pestilentię & fa¬
mes. terroresque de caelo & signa
magna erunt. Vel sicut in quib¬
dam codicib inuenitur : terrores¬
que decado & tempestates:
Atque post subditur: & signa¬
Uui magna crunts e ltima tribulatio.
multis tribulationibus preuenitur
Etper crebra mala quae preueni¬
unt. indicantur mala perpecua
quae subsequentur: E t ideo ꝑ bella
& seditiones nonstatim finis: qui a
multa debent mala precurrere.
utmalum ualeant sine fine nuntia¬
re: Sed cum tot signa perturbatio¬
nis dictasint: oport& ut eorum
considerationẽ breuiter ꝑsingula
constringamus: Quia necesse est
ut alia ecaelo. alia a terra
alia abelementis. alia abhomi¬
nibus patiamur: Ait enĩ: Surg&
gens contra gentem: ecce ꝑturba¬
tio hominum: Erunt terrę mo¬
tus magni perloca: ecce respectus
irȩ desuper: E runt pestilentię
ecce in ęqualitas corporis: Erit
fames: ecce sterilitas terrȩ: Ter¬
roresque de caelo : & tempestates

Expanded text:
erunt per loca, et pestilentiae et faerunt per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates,
Abbreviated transcription (Latin):
UIA longius aburbe
degressi sumus : ne ad
reuertendum nos tardi¬
or hora prepediat
necesse est ut ex¬
positionẽ scĩ euuangłii breuior
sermo transcurrat: Dñs acredemp¬
tor noster. perituri mundi pre¬
currentia mala denuntiat: ut eo
minus ꝑturbent uenientia quo
fuerint prescita: Minus enĩ lacu¬
la feriunt: quae praeuidentur:
Et nos tolerabilius mundi mala
suscipimus : si contra haec prescien¬
tiȩ clipeum munimus: Ecce¬
& enim dicit: Cumaudieritis prȩ¬
lia & seditiones: nolite terreri:
O port& primum haec fieri: sed
nondum statim finis: Pensanda:
sunt uerba redemptoris nr̃i : per
quae nos aliud interius. aliud ex¬
terius passuros de nuntiat: Bella
quippe. adhostes ꝑtinet : sed itiones
ad ciues: Ut ergo nos indic& in te
ex teriusque turbari.
aliudnos facetur abhostib. aliud
a fratrib per peti: Sed his malis
preuenientib : quia non statim finis
sequatur adiungit: Surg& gens
contra gentem. & regnum aduer¬
sus regnum : & terrę motus magni

Expanded text:
uia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et terrae motus magni
Abbreviated transcription (Latin):
nec infide. nec inpeccatis dixit᷑
confiteri. fed tantũ r
de: Uel certe dicitur confid
eoquod scĩs hoc faciat facere
Confiteor tibi dñe: Adhaec sur¬
gentes herctici. dixerunt quod

Expanded text:
nec in fide, nec in peccatis dicitur confiteri, sed tantummodo in laude. Vel certe dicitur confiteri, eo quod sanctis hoc faciat facere. « Confitetor tibi, Domine. » Ad haec surgentes, haeretici dixerunt quod
Abbreviated transcription (Latin):
dixi uobis : non est seruus maior̾
domino suo: Sime persecuti sunt:
& uos persequent᷑: Si sermonẽ meũ
seruauerunt: & urm seruabunt:
Perfectus magister reuocat discipłos
ad exemplum : quod inse ostendebat
& in prioribus legimus : Hunc aut̃
ex hortatur eos. quatinus habeant
in memoria sermones magistri: Non
est inquit seruus maior domino
suo: hic seruus significat᷑. qui scm̃
& intellectus bonus om̃ib facientib
cum: Ibi insupcriorib illum demon¬
strat seruum. dequo &du dũ ait:
Seruus non manet indomo in aet̾nũ:
Ille est seruus. quiꝑtin& adtimorem.
quẽ foras mittit karitas: & non ꝑma¬
net indomo inaeternum: Sed haec
om̃a facient uobis propter nomen
meum : quia nesciunt eũ quime
misit: Quae om̃a facient. nisi quȩ¬
dixit: odio habebunt uos scilic&.
& persequentur sermonẽ uestrum.¬

Expanded text:
major Domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt. Perfectus magister revocat discipulos ad exemplum quod in se ostendebat, ut in prioribus legimus. Nunc autem exhortatur eos quatenus habeant in memoria sermonem magistri: Non est servus major Domino suo. Hic servum significat, qui sanctuet intellectus bonus omnibus facientibus eum : ibi in superioribus illum demonstrat servum, de quo et dudum ait: Servus non manet in domo in aeternum. Ille est servus qui pertinet ad timorem, quem foras mittit charitas, et non permanet in domo in aeternum. Sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum, qui misit me. « Quae omnia facient, nisi quae praedixit, odio habebunt vos scilicet, et persequentur, sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
nfronte huius lectionis euuan¬
gelice questio oritur: cumnec
superius nec inferius describatur.
quod aliquis eum interrogass&:
Legimus enim in aliis locis: qđ
interrogatus est adiscipulis. E res¬
pondit: In terrogauer̃ eum scri¬
be & pharisei. & respondit:
hic datur intelligi. quia nihil
tale repperitur : sed tantũ modo
absolute dicit. respondit iħs:
Concordia lucę euuange listę
picienda est : qui hoc apertiuis
manifestat cumdicit Designauit
dñs ealios septuaginta duos.
& misit illos binos ante faciem
suam sinomnẽ ciuitatẽ & locum

Expanded text:
fronte hujus lectionis evangelicae quaestio suboritur, cum nec superius nec inferius describatur, quod aliquis eum interrogasset. Legimus enim in aliis locis, quod interrogatus est a discipulis, et respondit. Interrogaverunt eum Scribae et Pharisaei, et respondit. Hic datur intelligi quia nihil tale reperitur, sed tantummodo absolute dicit, respondit Jesus. Concordia Lucae evangelistae facienda est, qui hoc aptius manifestat, cum dicit : « Designavit Dominus et alios septuaginta duos, et misit illos binos ante faciem suam in omnem civitatem et loc
Abbreviated transcription (Latin):
eis nocebit : & ut sanarent infir
mos & ceteras uirtutes facereN:
Quodidem lucas insequentibus
dechirat: cumdicit. Qui euntes
fecerunt sicut constituit illis iħs
ter ceteras dęmonia eiciebant:
Unde reuersi: cumgaudio ad dnm̃
dixerunt: Dne : etiã daemonia
sictiuntur nobis innomine tuo:
Et ait illis iħs Uidebam sathanan

Expanded text:
vos nocebimos et caeteras virtutes facerent. Quod idem Lucas in sequentibus testatur, cum dicit: Qui euntes, fecerunt sicut constituit eis Jesus, ter caetera daemonia ejiciebant. Unde reversi cum gaudio ad Dominum dixerunt: « Domine, etiam daemonia subjiciuntur nobis in nomine tuo. » Et ait illis Jesus: « Videbam Satan
Abbreviated transcription (Latin):
mores armatos dissipant po¬
pulos : & munitas diruunt ci¬
uitates: Et quid plura: k m̃i.
quicquid potentiȩ. quicquid
uirium uidemus in hostibus.
corruptione uitae nrãe. nr̃aq:
infidelitate. nutritur: & inde
est quod nihil fusa ad din
supplicatione proficimus.
quia incessabiliter impiis pra
uisque desi deriis inherentes.
monita non preparamus.
Propter quod reuerentes ad
beatissimi precepta iohannis.
paremus dño uiã. rectas facia¬
mus semitas dĩ nr̃i : quatenus
uidens in nobis dñs it in era
bonȩ uoluntatis. ouiculas
suas multisiam periculis fessas.
benignissimus pastor in qui¬
rat. Ut sicut debaptiste do¬
minici hodie natiuitate gau¬
demus. ita dedĩ nr̃i reconci¬
liatione lactemur : eui ho¬

Expanded text:
mores armatos dissipant pomores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecquid plura, carissimi? Quidquid potentiae, quidquid virium videmus in hostibus, corruptione vitae nostrae, nostraque infidelitate nutritur; et inde est, quod nihil fusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabiliter impiis, pravisque desideriis inhaerentes, monita non praeparamus. Propter quod revertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitas Dei nostri; quatenus videns in nobis interea Dominus itinera bonae voluntatis, oviculas suas, multis jam periculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de Baptistae dominici hodie nativitate gaudemus, ita de Dei nostri reconciliatione laetemur: cui ho
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriantis carnis respuens
uoluntates. toto mentis sua
spũ suspensus ad dm̃: uigore se
castitatis accingit: Optimam:
parat dño uiam: qui cogitatio¬
nes suas auaritię fluctib aestu¬
antes: serene conscientię tran¬
quillitate conpescit: Uiam
dño parat: quiidolorum uana
atque om̃ium superstitionum
figmenta conculcans: unum dĩ
uiui cultum. & fidem ueritatis
inquirit: Quicum que uero
uoluptuosis. scłi huius langu&
in lecebris. cupiditatib aua¬
ritię feruentis insanit. in fra¬
terna odia feralis inudie
ifacibus mardescit. t ueu
contum eł iam idi om̃i potetis.
per anfractas daemoni semnia¬
tas erraticus uiator incedit.
Non parat dño uiã: sed irums¬
co miser suo. exiciabilẽ in
semet ipsum pate facit ingressu:¬
Himores . & uita huius modi.
ampla itinera & largissimas
uias barbaris nationibus
in exicium communis salutis
aperiunt: hi moresple bem
dĩ in imicis gentib iugo misere
captiuitatis addicunt Hi

Expanded text:
luxuriantis carnis respuens luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressuHi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
iustiti&. ut inlicitas hero dis
nuptias increparx. nec regem
timuiss& offendere. nec squalo¬
rem carceris declinassos: nec
tyrannico gladio refugis Sec
occidi: Audiamus adhuc pau¬
lulum fr̃s: quid ad profectum
om̃ium nr̃m. saluatoris nunti¬
us praedicabat: Parate in quit
uiam dño: rectas facit semitas
dĩ nr̃i: Uere dignus beatus
iohannes. cuius prophetica eẽt
natiuitas: qui & illis deparenti¬
bus quorum eẽt desperata poste¬
ritas: di munere nasceretur:
Nam tanta auctoritate.
tantoque docendi pondere
inuocem scãe prędicationis
crupit : ut & instantem dñi
nuntiar& aduentum: & in se¬
mitas rectas. male uiuentium
diriger& prauitatem: QQuid
enim parare dño uiam: nisi
aduentanti decaelo iudici.
purgato auitiis pectore simpli¬
cis cordis habitacubum prę¬
parare Quidest. rectas facite
semitas dĩ: nisi ut tales actuum
tuorum tibi munias uias
quas perambulare propicius
ueniens ad te dñs delectetur.
Ille uiam dño suo parat: qui

Expanded text:
justitiae, ut illicitas Herodis justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid enim, parate viam Domino, nisi adventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
poterat ueteri sublege ordinem
suum mortalis seruare natura.
quando pernouã diuinitatis
gratiam. nouum Saluti om̃iũ
mysterium parabatur b Ic
ergo est iohannes: dequo pro¬
phetauit esaias dicens: Uoxcla¬
mantis in deserto. parate uiam
dño: rectas facite semitas dĩ nr̃i:
Vox inquit clamantis: Qũa
bene uox dicitur: quiuemientẽ
decaedestib in carne homiNiis.
unigenitum dĩ: pleno lactus
ore clamabat: Recte u x dr̃
cuius intonante preconio. sacra¬
mentum redemptionis humanȩ.
surda dudum cępit audire
mortalitas: ut enim uenerandus
baptista muto patri aperuit
linguam: ita aures hominum
salutaris gratiȩ innouauit au¬
ditu: Clamabat aut̃ in deserto
ubi prȩdicationem eius nec in¬
solers turba perstre per&. nec
infidelis rider& auditor: sed hi
tantum audire possint. quiprȩ¬
dicantem uerbum salutis. cura
tantum diuini cultus expetereNT:
x aduerterent eũ uera adnun¬
cure dexp̃o. quiper adsertionẽ

Expanded text:
poterat veteri sub lege ordinem poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium parabatur. Hic ergo est Joannes, de quo prophetavit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem
Abbreviated transcription (Latin):
pater futuri proph&ȩ. quia hoc
ipsum quod gerebatur angło lo¬
quenti non credidit. usus lo quen¬
tis amisit: donec promissione
completa. natus noui hominis
praeco: paternȩ linguȩ uincula
irclaxar& Ps enim qđ angłs
clauserat: ꝓmissus ab angelo filiũ
reserauit Nam denun cupatio¬
ne paruuli cognatoꝵ uicinorũq
hesitar& arbitrium. proprietatẽ
ueri nominis eius quã angelo
dictante didicerat. recepta su
nis pater mutus aperuit: ut cuiꝰ
natiuitatem praeceptione cęlesti
tacitus expectabat. nati uocabu¬
lum loqueretur: & agnoscer&
arxius senex. pereum se sibi red¬
ditum. quem dese non crediderat
nasciturum: nec dubitar& ultra
celitus illum uel promissum fuis¬
se uel natum: cuius causa &amisis¬
seprobabat. & recepisse sermo¬
nem: Q uidhac fr̃s religione
gloriosius: quidhac insignius
fide in qua steredis concipit¬
& insecreto maternorum uiscerũ
paruuli totius mundi gaudia
futura pręludunt᷑ Nec enim

Expanded text:
pater futurus prophetae; quia hoc pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, recepta prinis, pater mutus aperuit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipitet in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim
Abbreviated transcription (Latin):
nis occursu ait: Ecc̃e ex quo
facta est  salutationis tuȩ inauri¬
bus meis: exultauit ingaudio
infans inutero meo Q uid est
hoc miraculum fr̃s: quae tanto¬
rum nouitas gaudiorũ: ut ha¬
nhert se. inutero heli sab& testare¬
idies infarrtem: qui nec dum̃ i seme¬
ipsum sentiens. dominicu ian
sentir& aduentum Uereñt tnu¬
um beatissimus paruulonm: qui
intra uiscera adhuc materna con¬
clusus. adesse saluatorẽ mundi.
quia necdum sermone poterat:
prophetico gaudio reuelauit:
Nullus ignorat km̃i. omnẽ par¬
uulum materno ab utero ꝓde¬
untem. inter ipsa lucis exordia
mestis concrepare uagitibus.
solus baptista dñi. ultra legem
nascentium natiuitatẽ suam
laetitiȩ exultatione prauenit:
Etquã decuit fr̃s. ut dematre
steroli nasceretur qui fęcundita¬
tem: uirginis reuelabat: quate¬
nus mirabilem partum mirabili¬
ter natus ostender&: Illud etiam
quã stupendum quãq magnifi¬
cum: quod ⁊ acharias sacerdos

Expanded text:
nis occursu, ait: Ecce, ex quo nis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos,
Abbreviated transcription (Latin):
sentis occasus: & suscepta ab eis
proxp̃i nomine passio consecra¬
uit: Multimoda namquẽ uete¬
rum relatione didicimus. non¬
nullos martyrum prostrato s
gladio. igni alios concrematos.
conplures bestiarũ dilaceratos
dentibus. innumeros etiam uariis
tormentorum crutiatib affec¬
tos: spreta sui corporis morte
xp̃i ane fidei testimoniium
redidisse: Beatus uero baptista
iohannes cuius nunc festiuitate
lȩtamur : caeleste mundo gaudiã
sterili abutero hodie natus in¬
uexit: Et illi quidem indubitata
iam gloria regnantem confessist̃
dĩ filium: Hic aut̃ & nasciturum
dñm prophetalis sp̃s inluminatio¬
ne prae uidit: & natum pritulegio
grãe singularis ostendit. ¶Intantũ
aũt specialis in eo praefulsit electio.
ut ante merere tur adnuntiare
dñm: quam nascendi initium.
uel linguã quaenuntiare possit
acciperet: Denique helisab&h
illa uetus mulier. & noua mater.
quae ante partum suum defuturi
filii laetabatur officio uienienti
adse beatę mariȩ in ipso salutatio¬

Expanded text:
sentis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. Beatus vero Baptista Joannes, cujus 207 nunc festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum Dominum prophetalis spiritus illustratione praevidit, et natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutatio
Abbreviated transcription (Latin):
rata patris lingua anfangis głãm
testarctur Quid aut̃ deontinen¬
tiȩ eius uirtute. quid damorri
iustitiȩ loquar: cui sicut legitur
inimitabilis uictus. & luce ipsa
carior ueritas fuit: Conuersatꝰ
enim indeserto uestimentũ habeN
depilis cameli. & zonam pellitiã
circa lumbos suos. locustas ede¬
bat & mel siluestre: ut increpa¬
turus hominũ mala. nullã pęni¬
tus haber& uel inueste uel in
acpulis uolupta tem: Denique
tanta eius mentem diuinae
legis aemulatio possidebat: ut
et prauitatem perfidę generatio¬
nis prophetico uigore corripe¬
r&. & ductoritate feruentis
inse sp̃s scĩ. regem intrepidus
increpar& errantem: Maluitq
uir beatissimus sub denuntiatio¬
ne iustitiȩ. furentis sub cumbere
gladio: quam reticere ueritatẽ
qua manifestare uenerat aucto

Expanded text:
rata patris lingua infantis gloriam rata patris lingua infantis gloriam testaretur. Quid autem de continentiae ejus virtute, quid de amore justitiae loquar, cui, sicut legitur, inimitabilis victus, et luce ipsa carior veritas fuit? Conversatus enim in deserto vestimentum habens de pilis cameli, et zonam pelliceam circa lumbos suos, locustas edebat et mel silvestre : ut increpaturus hominum mala nullam penitus haberet vel in veste, vel in epulis voluptatem. Denique tanta ejus mentem divinae legis aemulatio possidebat, ut et pravitatem perfidae generationis prophetico vigore corriperet, et auctoritate ferventis in se Spiritus sancti regem intrepidus increparet errantem: maluitque vir beatissimus sub denuntiatione justitiae furentis succumbere gladio quam reticere veritatem, qui manifestare venerat aucto
Abbreviated transcription (Latin):
non tanta ad miratione suscipi¬
at : quem tantũ recognoscit
obtinuisse dedõ. ut ante eius
merita laudarentur. quam
natiuitas formaretur Hic
igitur ⁊ acharię iustissimo
sacerdoti. cum mulca eẽc. actate
ꝓuectus. & stereͥlitate senisslun
coniugis successionem uotiui ger¬
minis desperass&: omnipotentis dĩ
cura perangelum promittitur na¬
scicurus Sebene fenissimis parei¬
tibus nouus filiusdator: qui sene¬
ci labentique mande iinegeniu¬
dĩ ad spem future iuuentutis q¬
tender&: Quid illudꝰ quantol
stupore mirandum : quod zache¬
rias ipse dam precuriss iblita¬
ris uerbi concipiendum. senili
aluo paulo tardius treditł filen¬
tio repentins taciturnitatis
obmutuit: nec pristinum loquen¬
di recepiss&usum. nisi nomen
pueri quo uocandus . cẽt. clau¬
si oris eius uincula relax ass&
Atque ita factum est. ut os sa¬
cerdotale quod trepidatio con¬
ligauerat dubitantis. meritum is¬
filii nascentis ab sobuer&: & repa¬

Expanded text:
non tota admiratione suscipinon tota admiratione suscipiat, quem tantum recognoscit obtinuisse de Deo, ut ante ejus merita laudarentur quam nativitas formaretur? Hic ergo Zachariae justissimo 212 sacerdoti, cum multa esset aetate provectus, et sterilitate senissimae conjugis successionem votivi germinis desperasset, omnipotentis Dei cura per angelum promittitur nasciturus. Et bene senissimis parentibus novus filius datur, qui senescenti labentique mundo UnigeniDei ad spem futurae juventutis ostenderet. Quid illud, quantoque est stupore mirandum, quod Zacharias ipse, dum praecursorem salutaris Verbi concipiendum senili alvo paulo tardius crederet, silentio repentinae taciturnitatis obmutuit, nec pristinum loquendi recepisset usum, nisi nomen pueri, quo vocandus esset, clausi oris ei vincula relaxasset? Atque ita factum est ut os sacerdotale, quod trepidatio colligaverat dubitantis, meritum filii nascentis absolveret, et repa
Abbreviated transcription (Latin):
UNCTORUM
quidem propheta
randa recordatio est: beatus¬
aut̃ iohannes baptista cuius
genuinus hodie natalis ho¬
noratur. intantũ omnium
ut dñm iħm saluatorem nr̃m
nonsolum. ẽe. uenturũ. sed
aduentasse iam & co habitare
hominibus ueritatis presentis
testimonio reuelar&: Quẽ¬
cum inter promis cuas turbas
adbaptismum su propera¬
re uidiss& uelut digito de¬
monstrans ait Eccẽ agnus
dĩ : ecce qui tollit peccatum
mundi: Quã innocens est
huius uita: uel qua possumus
deuotione eius merita com¬
pensare : qui agni caelestis
aduentũ. & primus agnouit.¬
& solus ostendit: Quam mira¬
bile uniuersisest eius prȩconi¬
um : decuius ore primo absolu¬
tionem suam mundus audi¬
tica adnunciatione prędictũ
est: Uox clamantis in deserto.
parate uiam dñi : rectas facite
semitas dĩ nr̃i: Clamaturus enĩ
erat sicut &clamauit: ut uoci¬
ftrante salutis prȩcone. obtura¬
tas diu aures mortalium prę¬
dicatio caelestis aperiret
Quisergo huiusmodi ꝓphetã

Expanded text:
unctorum quidem prophetarmi, veneranda recordatio est. B. Joannes Baptista, cujus hodie genuinus natalis honoratur, in tantum omnium ut Dominum Jesum Salvatorem nostrum, non solum esse venturum, sed adventasse jam et cohabitare hominibus veritate praesentis testimonii revelaret, quem inter promiscuas turbas ad baptismum suum properare vidisset, velut digito demonstrans ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quam innocens est hujus vita, vel possumus devotione ejus merita compensare, qui Agni coelestis adventum et primus agnovit, et solus ostendit! Quam mirabile est universis ejus praeconium, de cujus ore primum absolutionem suam mundus audinuntiatione praedictum est: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini; rectas facite semitas Dei nostri . Clamaturus erat enim, sicut et clamavit, ut vociferante salutis praecone, obturatas diu aures mortalium praedicatio coelestis aperiret. Quis ergo hujusmodi prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
erito itaque magister bonus.¬
dilectionem sic sȩpe cõmen¬
dat. tamquã sola praecipi¬
endasit : sine qua non possunt prod¬
esse cetera bona: & quae non potest
mundi odia sustinere: N ecesse est
enim: ut oderit quoscernit nolle
amare quod diligit: sed non parum
nos dese ipso dñs consolatur. Qui
cum dixiss&. haec mando uobis ut
diligatis inuicem: subiecit atq ait:
Simundus uosodit: scitote quia me
priorem uobis odio habuit Non
est discipulus : suꝑ magistrum:
Adhereant capiti membra : ut qđ¬
torib : aliter quidiligunt dm̃:
atque aliter quidiligunt hoc scłm:
designatur : sicut est illud: Ds̃ erat
inxp̃o : mundũ reconcilians sibi:
Itẽque illud: Nonenim uenit filius
hominis ut iudic& mundum : sed ut
saluctur mundus ꝑ ipsum: Totus
mundus eccła est: & totus mundꝰ
odit eccłam: Mundus igitur odit
mundum : In imicus. reconciliatũ.
Dampnatus. saluatum: In quinatus.
mundatum: Sediste mundus quem

Expanded text:
erito itaque magister bonusdilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle amare quod diligit. Sed non parum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset: Haec mando vobis ut diligatis invicem, adjecit atque ait: Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit. » Non est discipulus super magistrum, adhaereant capiti membra; ut qtoribus; aliter qui diligunt Deum, atque aliter qui diligunt hoc saeculdesignatur, sicuti est illud: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Itemque illud: Non enim venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . Totus mundus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum. Sed iste mundus quem
Abbreviated transcription (Latin):
superior lapis. tanta uelocitate
operis circum fertur : ut fallens
oculos in ipsa celeritate stare cre¬
datur. & putatur immobilis esse
dum currit : qui quanto uiolen¬
tius actus fuerit. tanto opus
ꝑfectius consummatur: Ita ergo
prior lapisstat. iac&. & pene
nihil prodest : ille uero alter
quae inferuntur cuncta suscipit
quacueniunt uniuersa comples¬
las uterque quod operatur adqͥ
rit: Quimolit autẽ. hoc habere
uidetur officii. ut ꝑ uigili cura
granorum asperitate confracta.
ex in timis eorũ occultisque uisce¬
ribus similaginẽ medullamque
producat: & sordium leuitate
discussa. inaꝑtũ ꝓferatur omne
quod purumest. ex quo mundis¬
simum panẽ conficiens gratia
dni consequatur: Hos igitur
duos molares lapides. duo esse ar¬
bitror testamenta: hoc est legem
moysi & euuangeliũ dñi Quȩ¬

Expanded text:
superior lapis tota velocitate superior lapis tota velocitate operis circumfertur, ut fallens oculos in ipsa celeritate stare credatur, et putetur immobilis esse, dum currit. Qui quanto violentius actus fuerit, tanto opus perfectius consummatur. Ita ergo prior lapis stat, jacet, et pene nihil prodest; ille vero alter, quae inferuntur, cuncta suscipit, quae veniunt, universa compleclas rit. Qui molit autem hoc habere videtur officii, ut pervigili cura granorum asperitate confracta, ex intimis eorum, occultisque visceribus similaginem, medullamque producat, et sordium levitate discussa, in apertum proferat omne, quod purum est, ex quo mundissimum panem conficiens gratiam domini consequatur. Hos igitur duos molares lapides duo esse arbitror Testamenta, hoc est legem Moysis, et Evangelium D
Abbreviated transcription (Latin):
Ecapitulum euuangelicũ
disserentes. partem quandam ex
illo perstrinximus : super est ut
sequentia decurramus: Descripsi¬
mus enim. quid ess& quod ait dñs:
in illa nocte erunt duo in lecto
uno: Etrłq: N unc ergo uidea¬
mus quod reliquum est: Dicit enĩ¬
eadem diuina sententia: Erunt
duo molentes inpistrino: una
assumetur . & una relin quetur:
Primũ igitur considerandũ est.
quomodo const& molente̾s offi¬
cium : deinde quaesunt duae
quae molere dicuntur: tertio
quod pistrinũ sit. quiue moletio¬
nis effectus: Nulli dubium est
quod molere aliter non constat.
nisi duobus lapidibus apparatis.
& conuenientib sibi: ut alteri
ex his magnitudo alterius impo¬
natur : Et illũ quidem lapidem
qui prior solo sternitur esse pigrũ
& tardum. & pene ut ita dixerĩ
otiosum : ac nisi superioris parti¬
cipatione lapidis ornaretur. for¬
sitan necessarius nonuideretur:
ita dum ille operatur. & iam iste
utilis inuenitur: Ille aut idest

Expanded text:
capitulum evangelicum capitulum evangelicum disserentes partem quamdam ex illo perstrinximus; superest, ut sequentia decurramus. Descripsimus enim quid esset quod Dominus ait: In illa nocte erunt duo in lecto uno, etc.; nunc ergo videamus, quod reliquum est: dicit enim divina sententia: Erunt duae molentes in pistrino; una assumetur, et una relinquetur . Primum igitur considerandum est, quomodo constet molentis officium; deinde quae sint duae, quae molere dicuntur; tertio quid pistrinum sit, quisve molitionis effectus. Nulli dubium est, quod molere aliter non constat, nisi duobus lapidibus apparatis, et convenientibus sibi, ut alteri ex his magnitudo alterius imponatur: et illum quidem lapidem, qui prior sternitur, esse pigrum et tardum, et pene, ut ita dixerim, otiosum ac nisi superioris participatione lapidis ornaretur forsitan necessarius non videretur. Ita dum ille operatur, etiam iste utilis invenitur. Ille autem id est
Abbreviated transcription (Latin):
quia dumiudȩorũ populo prȩ¬
dicabat. fidem gentium ad pro¬
babat : sicut ipse alibi decentu¬
rione ait: Amendico uobis.
non inueni tantam fidem in isrł¬
Uobis quidem oportuerat pͥmũ¬
loqui uerbum dĩ : sed quia repelli¬
tis illud & indignosuos iudicatis
aeterne uitȩ : ecce conuertim᷑
maior fides mulieris comꝓbatur
quã archi synagogi: qm̃ archi iyna¬
gogus dm̃ addomũ suã uenire
rogauit : & initinere eundi uel
tantũ fimbriã uestimenti teti¬
rgit: Sed post quã dñs mulierem
in itinere curauit. filiã archi syna¬
gogi indomo resuscitauit. quia
circa finem scłi synagoga est¬
creditura. iuxta illud apłi :
Cum plenitudo gentiũ
subintrauerit: tunc om̃is
usrł saluus fi&: Et iterũ: Non
prius quod spiritale est. sed quod
carnale. deinde spiritale: id .ẽ.
non prius sẏnagoga credidit
quae spiritalis fuit: sed genti¬
lis populus qui erat animalis.
deinde synagoga quae fuit
UPERIORI DNICA

Expanded text:
quia dum Judaeorum populo praequia dum Judaeorum populo praedicabat, fidem gentium approbabat, sicut ipse alibi de centurione ait: « Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in IsrVobis quidem primum oportebat loqui verbum Dei, sed quia repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur s mulieris comprobatur, quam archisynagogi: quoniam cum archisynagogus Dominum ad domum suam venire rogasset, et in itinere eundo vel tantum fimbriam vestimenti tetigit. Sed postquam Dominus mulierem in itinere curavit, filiam archisynagogi in domo resuscitavit: quia circa finem saeculi Synagoga creditura est, juxta illud Apostoli : Cum « plenitudo gentium subintraverit, tunc omnis Israel salvus fiet. » Et iterum: « Non prius quod spirituale est, sed quod carnale, deinde quod spirituale , » id est, non prius Synagoga credidit, quae spiritualis fuit, sed gentilis populus, quae erat animalis: deinde Synagoga, quae fuit uperiore dominica
Abbreviated transcription (Latin):
ulat crucem suã &uenit postine.
non potest meus discipulus esse:
Baiulare & enim crucẽ & post
dñm ire est: uel carnis abstinen¬
tiam. uel conpassionẽ ꝓximis.
ꝓstudio aeternę intentionis exhi¬
bere: Nam quisquis haec ꝓtẽpora¬
li intentione ex hib& : crucem
quidem baiulat. sed ire post dñm
recusat: Quia uero sublimia
praecepta data sunt: ꝓtinus cõpara¬
tio aedificandȩ sublimitatis adiun¬
gitur cumdicitur: Quisenim e
uobis uolens turrẽ aedificare
non prius sedens computat sumptusii

Expanded text:
julat crucem suam et venit post me, julat crucem suam et venit post me, non potest meus esse discipulus. Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim ex vobis volens turrem aedificare, nonne prius se
Abbreviated transcription (Latin):
Sic nimirum predicatores dĩ. sic
fideles quiqui. ẽẽ. intra scãm eccła
debent : ut compatiantur ꝓximis
ꝑcaritatẽ : & tamen deuia dĩ non
ex orbitent perconpassionẽ: Hoc
ipsum uero animȩ odium. qualiter
&x hiberi debeat: ueritas subdendo
manifestat dicens: Quinonbatu¬
lat crucem suam & uenit postme.
non potest ms. eẽ. discipulus:
Crux quippe: acruciatu dicit᷑:
Et duob modis crucẽ dni baiu¬
lamus : cũ aut ꝑ abstinentiã carnẽ
afficimus : aut ꝑ conpassionem
ꝓximi. necessitatẽ illius nostram
putamus : Quienĩ dolorẽ exhib&
in aliena necessitate : crucẽ portat
inmente: Sciendum uero est qđ
sunt non nulli : qui carnis abstinen¬
tiam non ꝓdõ. sed ꝓinani gloria
ex hibent: Etsunt pleriq qui con¬
passionẽ ꝓximi. non spiritaliter¬
non aduirtutẽ. sed quasi miserando
adculpas faueant: hi itaque cru¬
cem quidem uidentur ferre : sed
dm̃ non secuntur: Vnde recte
eadem ueritas dicit: Quinon ba¬

Expanded text:
Sic nimirum praedicatores Dei, sic Sic nimirum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur, et duobus modis crucem Domini bajulamus: cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus; qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliternon ad virtutem sed quasi miserando ad culpas facem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde et recte haec eadem Veritas dicit: Qui non ba
Abbreviated transcription (Latin):
b&h samis: uno itinere gradiebant᷑.
ꝑ gentes & mugientes: & non decli¬
nabant neque ad dexterã. neque
ad sinistram:: Quid igitur uaccae.
nisi fideles quosque in eccła desig¬
natur o᷑ Quidum sacri eloquii
praecepta considerant: quasi super¬
inpositam dñi archam portant.
Dequib hoc est etiam notandum.
quod fuisse faetememorantur.
Quia sunt plerique qui inuia dĩ
intrinsecus positi. foris carnalibus
affectib ligantur: Sed non decli¬
nant arecto itinere. qui archã dĩ
portant inmente: Ecce enĩ uaccȩ
bahsamis ꝑgunt: Bethsamis quippe:
dicitur domũs solis: Et ꝓpheta ait:
Uobis aut̃ quitimetis dñm :oriet᷑
soliustitię: Si igitur ad aeter. Ni
solis habitationẽ tendimus. dignũ
profecto est. ut dedi itinere pro
carnalibus affectib non decline¬
mus: Tota enim uirtute pensan¬
dum est : quod uaccȩ dĩ plaustro
sub positȩ. pergunt & gemunt:
Dant abintimis mugitus : & tamen
de itinere non deflectunt gressus:

Expanded text:
Bethsames: uno itinere gradiebantur Bethsames: uno itinere gradiebantur pergentes, et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram. « Quid igitur vaccae, nisi fideles quosque in Ecclesia significant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? de quibus hoc est etiam notandum, quod fuisse fetae memorantur: quia sunt plerique, qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur: sed non declinant a recto itportant in mente. Ecce enim vaccae Bethsames pergunt. Bethsames quippe dicitur domus solis; et Propheta ait: Vobis autem qui timetis Dominum orietur sol justitiae . Si ergo ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus.
Abbreviated transcription (Latin):
morti tradere. uthanc aduitam
depecati morte suscitar&: Abhac
ergo discretione odii nr̃i: trahamus
formã adodium proximi: A metur
quilib& in hoc mundo aduersarius.
sed inuia di contrarius non ametur
etiam propinquus: Quisquis enĩ
iam aeterna concupiscit: in ea quã
ad greditur causa dĩ. extra patrem.
&tra matrem. extra uxorem. ex tra
filios. extra cognatos. extra sem& ip¬
sum fieri deb& : ut eo uerius cog¬
noscat dm̃. quo in eius causa nemine
recognoscit : Multũ namque .ẽ.
quod carnalis affectus intentionẽ
mentis diuerberant. eiusq aciem
obscurant: Q uostamen nequaquã
noxios patimur. si eos premendo
teneamus: Amandi ergosunt ꝓximi:
inpendenda caritas om̃ib & pro¬
pinquis & ex trancis: nectamen
tarum redir&: plaustro suꝑ inposi¬
taest E tuaccę plaustro subiuncte
sunt quaefetȩ fuisse memorantur.
quarum filios clauserunt domi:
Et scriptum est: Ibant aut̃ in direcꝰ
tum uaccę. ꝑuiam quaeducit

Expanded text:
morti tradere, ut hanc ad vitam morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen tarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserunt domi. Et scritum vaccae per viam, quae ducit
Abbreviated transcription (Latin):
odisse xanimã nrãm: Constat ergo
quia amando deb& odisse ꝓximum.
quisic eum odit sicut semet ipsum:
ussunc & enim bene animã nrãm
odimus. cum eius carnalibus deside¬
nis non ad qui escimus : cum eius
appetitum frangimus. eius uolupta¬
tibus reluctamur: Quae ergo con¬
tempta admelius ducitur quasi
podium amatur: Sisic nimirum
exhibere proximis nr̃is odii discre
tonem debemus: ut in eis &diliga¬
mus quod sunt. & habeamus odio
quod indĩ nobis itinere obsistunt:
Certe dumpaulus hierosolimam
perger&: propheta agabus ropã
illius ad prehendit. suisꝰq pedib
alligauit dicens: Uirum cuius hȩc
⁊onaest. sic alligabunt in hierłm :
Sed is animam suam ꝑfecte ode¬
rat : qui dicebat: Ego non solum
alligari : sed & mori in hierłm pa¬
ratussum pronomine dni ihũ xp̃i
N ec facio animã meã pretiosiorẽ
quam me: Ecce quomodo animã
suam amando oderat: immo odi¬
ens amabat: quã cupiebat ꝓ ihũ

Expanded text:
odisse et animam nostram. Constat ergo odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis ntionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu Christi , nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
Sedpercontari lib& quomodo
parentes & carnalit̾ ꝓpinquos
praccipimur odisse : qui iubemur
& inimicos diligere: Etcerte de
uxore ueritas dicit: Quod ds̃
coniunxit. homo non separ&:
Et paulus ait: Uiri diligite uxo
res ur̃as : sicut & xp̃s eccłam:
Ecce discipłs uxorem diligendã
praedicat : cũ magister dicat. qui
uxorem non odit. non potest is̃
eẽ. discipłs: Numquid aliud. iu¬
dex nuntiat. aliud praeco clamat.
Ansimul & odisse possumus & dili¬
gere. Sedsiuim praecepti ꝑpendi¬
mus. utrumq agere ꝑdiscretionẽ
ualemus: ut eos qui nobis carnis
cognatione conuctisunt. & quo
& quo aduersarios inuia di pati¬
mur. odiendo & fugiendo nescia¬
mus: Quasi enim perodium di¬
ligitur : qui carnaliter sapiens.
dum praua nobis ingerit non au¬
ditur: Vt aut̃ dñs demonstrar& :
hoc erga proximos odium. nor
de in affectione ꝓcedere. sed deca¬
ritate : addidit ꝓtinus dicens:
Adhuc aut̃ & animam Suam:
Odisse itaque praccipimꝰ ꝓximos:

Expanded text:
ercontari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paulus ait: Viri, diligite ux res Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus . Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos, qcognatione conjuncti sunt, et quos et quos adversarios in via Dei patimur, odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus dicens, adhuc autem animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos,