comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ccium trabit. Rogo gͥ benignissi¬
me pat̾. ut dolorem meũ lenias.
animi mei tumorẽ premas. oꝑi
manuũ tuarũ dext̾am porri¬
gas: iacentem erigas. crectum
fundis. cordis duriciam mollien¬
do dissoluis. dũ uͦ humilitatẽ n pa¬
cientiam filii precendis. in nob̾
tumorem suꝑbie ipsus exem¬
plo p̾mis: n sic ad dext̾am quam
aui ꝑ expectacionem porrexisti
accedimꝰ: ut cum electis ad dexte-¬
ram patris simus. Hec gͥ conside¬
randa sunt in atrio confessionis:
ordinata sub regula iusticie. ⁊
sub funiculo predicationis. Dicit᷑
ñ hoc atrium interiꝰ atͥum. uoca¬
tur ⁊ atriũ sac̾dotum. Irecte dr̃

Expanded text:
tertium trahit. Rogo ergo, benignissitertium trahit. Rogo ergo, benignissime Pater, ut dolorem meum lenias, animi mei timorem premas, operi manuum tuarum dexteram porrigas, jacentem erigas, erectum fundis, cordis duritiem molliendo dissolvis. Dum vero humilitatem et patientiam filii praetendis, in nobis tumorem superbiae ipsius exemplo premis . Et sic ad dextram, quam diu per exspectationem porrexisti, accedimus, ut cum electis ad dextram Patris simus. Haec igitur consideranda sunt in atrio confessionis, ordinata sub regula justitiae, et sub funiculo praedicationis. Dicitur etiam hoc atrium interius, vocatur et atrium sacerdotum. Et recte dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
si hec eadem alt̾i pudor iit tteri.
Cum aũ consicłat quod quamuis
turpia. tñ ꝑpetrauerit multa: nõ
est mirum si multum doleat ani
dinẽ eaxhri delictoꝵ que gessit.
s ⁊̃ magnitudinẽ coꝵdem ante ocłos
mentis ponit. si tuneat. ⁊ abhorre¬
at. non ÷ mirandũ: s sũmoꝑe ne
desꝑet. ÷ euitandum. Poliendi sunt
gͥ lapides ne exasꝑentur ꝑ desꝑatio¬
nem. fideliũ mentes. Poliendus est
siquidem timor benignitate mĩe.
dolor assiduitate penitentie: pu¬
dor puritate conscientie. In polien.¬
dis it lapidib tria sunt assignanda
scilio& oleum. lapis ⁊ manꝰ. Infun¬
ditur it desuꝑ oleum. lapis durior
⁊ p̃mendo trahit. Benignitas itaq
mĩe. quasi oleum asꝑitatem lapi¬
dum lenit. assiduitas penitentie
uelut lapis peccatoꝵ scrupulos te¬
rit: puritas uͦ conscientie quasi
manus ad ultimũ peccati sordes
tergit. Istud ⁊ oleum sỹs. hic ÷
lapis angularis: hec ÷ dext̾a dei
pacris. Primum lenit. scd̾m p̾mit:

Expanded text:
i haec eadem pudor sit confiteri. Cum autem considerat, quod quamvis turpia tamen perpetravit multa, non est mirum si multum doleat animdinem turpium delictorum quae gessit, sed etiam magnitudinem eorum ante oculos mentis ponit, si timeat et abhorreat non est mirandum, sed summopere ne desperet est evirandum. Poliendi sunt igitur lapides, ne exasperentur per desperationem fidelium mentes. Poliendus est siquidem timor benignitate misericordiae, dolor assiduitate poenitentiae, pudor puritate conscientiae. In poliendis enim lapidibus tria sunt assignanda, scilicet oleum, lapis et manus. Infunditur enim desuper oleum, lapis durior em premit, et premendo trahit. Benignitas itaque misericordiae quasi oleum asperitatem lapidum lenit; assiduitas poenitentiae velut lapis peccatorum scrupulos terit; puritas vero conscientiae quasi manus ad ultimum peccati sordes tergit. Istud est oleum spiritus, hic est lapis angularis, haec est dextra Dei Patris. Primum lenit, secundum premit,
Abbreviated transcription (Latin):
lapidum politoꝵ: ⁊ uno ordine lig¬
noꝵ cedri. Int̾ius atrium mora¬
liter confessio delictoꝵ: imꝰ ordo
cedri. ÷ in penitentia longanimi¬
tas ꝑseuerandi. Tunc it cedrus
coniungitur marmori: dũ peni¬
tentie ꝑseuerantia continuatur
uere confessioni. Tres uͦ ordines
lapictum politoꝵ in atrio confessi¬
onis: sunt tres qualitates in edi¬
ficio mentis .i. timor. dolor.n pu¬
dor. Hi gͥ lapides in equalitate
sui. sepus exasꝑantur: ⁊ ideo ne¬
cesse ÷ ut diligenter. ⁊ artificiose po¬
liantur. Exasꝑatur it timor ꝓꝓter
pereati magnitudinem. dolor ꝓpt̾
multitudinem. pucior ipter turpi¬
tudinem. Dum it animus atctendit
turpia que geslit. dum ⁊ coꝵdem
in secreto conscientie nullo uiden-

Expanded text:
lapidum politorum, et uno ordine liglapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri. Interius atrium, est moraliter confessio delictorum. Unus ordo cedri, est in poenitentia longanimitas perseverandi. Tunc enim cedrus conjungitur marmori, dum poenitentiae perseverantia continuatur verae confessioni. Tres vero ordines lapidum politorum in atrio confessionis, sunt tres qualitates in aedificio mentis, id est, timor, dolor, pudor. Hi igitur lapides inaequalitate sui saepius exasperantur, et ideo necesse est ut diligenter et artificiose poliantur. Exasperatur enim timor propter peccati magnitudinem, dolor propter multitudinem, pudor propter turpitudinem. Dum enim animus attendit turpia quae gessit, dum etiam eorumdem in secreto conscientiae nullo viden
Abbreviated transcription (Latin):
atrium intͥnsecus tribꝰ or.
hostias offerunt s ⁊̃ immolant ⁊
occidunt. Affligunt it carnẽ suam
in laboribꝰ ⁊ icuniis ⁊ incencdunt¬
igne tribulationis. Tres autem ordi¬
nes politoꝵ lapidũ. sunt tres diu̾sita¬
tes homuiũ: uidelicet credentiũ spe-¬
rantui. amantium. Unꝰ uͦ ordo lig¬
noꝵ cedri uene gantib ꝑ similitu¬
dinem intest assimari: fides enĩ
rum dicit. ut quomͦ credere quid
sꝑare. uł diligere debeat unꝰ quisq
dignoscere possit. ne inueniatur
in fide scrupulus erroris. in spe
defectus t̾roris. incaritatł offen-¬
diculum rancoris: s poliatur fi-¬
des boni oꝑis exercitio. spes et̾nita¬
tis desidio. caritas exibitionis obse¬
quio. Iunge gͥ lignum lapidi. ce¬
drũ marmori. fidem oꝑi: ne sit
fides ficta. spes cassa. caritas ĩ fruc̃¬
luosa. Dũ hec gͥ attendis Uꝑidem
polis: cedrum marmori conuin-¬
gis. Edificauit gͥ salomon morali¬
ter atrium int̾ius trib ordinibꝰ

Expanded text:
atrium intrinsecus tribus ordhostias offerunt, sed etiam immolant et occidunt. Affligunt enim carnem suam in laboribus et jejuniis, incenduntigne tribulationis. Tres autem ordines politorum lapidum, sunt tres diversitates hominum, videlicet credentium, sperantium, amantium. Unus vero ordo lignorum cedri, bene operantibus per similitudinem potest assignari. Fides enim rum dicit, ut quomodo credere, quod sperare, vel diligere debeat unusquisque dignoscere possit; ne inveniatur in fide scrupulus erroris, in spe defectus terroris, in charitate offendiculum rancoris; sed poliatur fides boni operis exercitio, spes aeternitatis desiderio, charitas exhibitionis obsequio. Junge igitur lignum lapidi, cedrum marmori, fidem operi, ne sit fides ficta, spes cassa, charitas infructuosa. Dum haec igitur attendis, lapidem polis, cedrum marmori conjungis. Aedificavit etiam Salomon moraliter atrium interius tribus ordinibus
Abbreviated transcription (Latin):
puiellam ꝯsid̾o. caput ioħis trunca¬
dim in disco ꝯspicio herodes siqͥdẽ
deo: dũ delectatione uitioꝵ uane
głe fauorem quero. Saltantẽ sspr¬
cio filiã herodiadis: dũ mͥ placet n¬
uanitas scłi t ciriositas. Hec sunt
illa duo que aͥfferunt caput ioħis.¬

Expanded text:
puellam considero, caput Joannis truncatum in disco conspicio. Herodes siquidem deo, dum in delectatione vitiorum vanae gloriae favorem quaero. Saltantem conspicio filiam Herodiadis, dum mihi placet vanitas curiositatis. Haec sunt illa duo, quae auferunt caput Jo
Abbreviated transcription (Latin):
apuo dm humiles gr̃am querunt.
SUñ n paulus. Gr̃a dei sum. icl qͦd
sũ n gr̃a eiꝰ in me uacua ñ fuit. An¬
dit monachꝰ causidicus apłm dicen¬
tem. ne repetas. audit n⁊ determinat
Ne repetas inquit cũ litigio. ñ ou
molestia ꝓsequaris: ⁊ tñ si qͥd ei au¬
ferat᷑ subire iudiciũ ñ recusat. peri¬
cisiũ ꝑuirii cũ uel aliqͥs ꝓ se ipso uel
ꝙ alio uret ñ euitat. Ind̾e ꝯqueritur
n religio. ubi ꝑfectionis integritas
bi caritatis inueni t᷑ funclam̃tũ
forsitan in claustralib qui se ipsos
iudicantes cotidie accusant. sumin¬
udicis sententiã formidant. dicen¬
tes. Non intres in uidiciũ o̾ seruo
tant᷑ it claustrales iudicia drũ ũa
ñ scłaria legem dñi custodiunt ui¬
uendo meditando. amando. uiuen¬
do puritas ꝯscientie metitando pleni¬
tudo scientie. amando caritatis ꝑfectio
solet adipisci. Hec aũ lex claus tralium:
his uidices ⁊ testes: ateꝑ ꝯsiliarios suos In
lege nenĩ dñi duo cestes sunt: iuitan

Expanded text:
m quaerunt. Unde et Paulus: Gratia Dei sum id quod sum, et gratia Dei in me vacua non fuit . Audit monachus causidicus Apostolum dicentem: Ne repetas . Audit, et determinat: Ne repetas, inquit, cum litigio, non cum molestia prosequaris, et tamen si quid ei auferatur, subire judicium non recusat; periculum perjurii, cum vel aliquis pro seipso vel pro alio juret, non evitat. Inde conqueritur ra religio? ubi perfectionis integritas? ubi charitatis invenitur fundamentum? Forsitan in claustralibus, qui seipsos judicantes quotidie accusant, summi judicis sententiam formidant dicentes: Non intres in judicium cum servo tantur enim claustrales judicia Dei vera, non saecularia. Legem Domini custodiunt vivendo, meditando, amando. Vivendo, puritas conscientiae; meditando, plenitudo scientiae; amando, charitatis perfectio solet adipisci. Habet etiam lex claustralium judices, et testes atque consiliarios suos. In lege etenim Domini duo testes sunt: vita
Abbreviated transcription (Latin):
licet inquit tͥ hab̾e uxorem fr̃is tui.
Qͥ d gͥ dicam: Nonne magis amat.
monachꝰ causidicꝰ esse de similib dis¬
cumbentibꝰ cũ herode: quã in uincłiᷤ
⁊ carc̾e ten cum ioħe. In quo ꝯuiuio

Expanded text:
licet, inquit, tibi habere uxorem fratris tui . licet, inquit, tibi habere uxorem fratris tui . Quid igitur dicam? Nonne magis amat monachus causidicus esse simul discumbentibus cum Herode, quam in vinculis et in carcere teneri cum Joanne? In
Abbreviated transcription (Latin):
monachi qͥ curias freque̾tant.
Hoc amant: hoc frequentant. Amat᷑.
decreta &ilioꝵ: ñ secreta mist̾ioꝵ.
Decreta ñ psalmos ruminant: fi¬
unt oratores in causis. ⁊ rethoricsꝰ
ucunt᷑ colorib. laudari appetunt.
q ꝓ multis locunt᷑ s monachꝰ mul¬
tũ loquens. multis displicet. Coniugia
copulant illicita. licita qñq dissol¬
uunt. quoꝵ ñ nou̾unt patres aita¬
uos nominant: ꝯsangͥnitatis ordinem
narrant. Hunc ex illo descendẽ con¬
firmant. de Ntcertis udicant: testant᷑
sepissime qͦd ignorant. Si uͦ aliquocieis
illicita conubia ꝯungunt. cõmutiem
utilicatẽ p̃cendunt. eccłarũ quietem
ꝓmitunt. pacẽ ppħ. patrie salutẽ. Si
uͦ res sic ad effectũ ꝑuenire ñ uale¬
at. monachꝰ causidicꝰ iter parat. ut qͦd
libent̾ patitur: qͥ ꝓ magistro sp̃uali
mulco leuiora forsitan ñ pacereture
Oneratꝰ cartulis. auctoritatibꝰ fultꝰ reu̾¬
titur:. ponit diem cause. ꝑsonas indu¬
cit: que si uelis parate sunt iurare qͦd

Expanded text:
monachi, qui curias frequentant, hoc amant, hoc frequentant. Amant decreta conciliorum, non secreta mysteriorum. Decreta, non psalmos ruminant, fiunt oratores in causis, rhetoricis utuntur coloribus; laudari appetunt, quia pro multis loquuntur. Sed monachus multum loquens, multis displicet. Conjugia copulant illicita, licita quandoque dissolvunt, quorum non noverunt patres, atavos nominant, consanguinitatis ordinem narrant, hunc ex illo descendisse confirmant, de incertis judicant, testantur saepissime quod ignorant. Si vero aliquotres illicita connubia conjungunt, communem utilitatem praetendunt, Ecclesiarum quietem promittunt, pacem populi, patriae salutem. Si vero res sic ad effectum pervenire non valeat, monachus causidicus tunc parat, ut quod libenter patitur, qui pro magistro spirituali multo leviora forsitan invitus pateretur. Oneratur chartulis, auctoribus fultus revertitur, ponit diem causae, cit, quae, si velis, paratae sunt jurare quod
Abbreviated transcription (Latin):
illa: ⁊ ꝯglutinata ÷ anima eiꝰ
cũ ea. tristẽq blanditiis deli-¬
nuit. Audi beatũ gregorium.
gligens. alienas actiones curãs.
extra habitũ. atq extra ordi¬
nẽ ꝓpriũ uagat᷑. Quã sichem
in curis ext̾iorib diabolus cor
sipiscit. atq admissum flere co¬
nat᷑. corrupcor aũ. spes ⁊ securi¬
tates ante ocłos uocat: quatinꝰ
utilitatẽ tristicie rethat: recte
illic sũbiungit᷑. tristemq blan¬
ditiis delinuit. Modo it alioꝵ
facta grauiora. mͦ nil esse qͦd

Expanded text:
illa, et conglutinata est anima ejus illa, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Audi beatum Gregorium: « ia negligens, alienas actiones curans, extra habitum atque ordinem proprium vagatur. Quam Sichem in curis exteriorsipiscit atque admissum flere conatur, corruptor et spem, et securitatem ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat. Recte illic subditur: Tristemque blanditiis delinivit. Modo enim aliorum facta graviora, modo nil esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsolatur. Peccamꝰ it contra patrẽ.
pecoamꝰ contra filiũ : þeccamꝰ con¬
tra sp̃m sc̃m. Ex infirmitate
contra patrẽ peccamꝰ. quasi con¬
tra potentiã. ex ignorantia contͣ
filiũ. quasi contra sapientiã: ex
malignitate contra sꝑm scm̃ qͣ
si contra benignitatẽ. Consolat᷑
gͥ nos potentia patris qua pecca
puniunt᷑. ut forcitudinẽ rapiamꝰ.
contͣ carnis fragilitatẽ consolat᷑ no
sapientia filii quae reficit. quod
ꝑ ignorantiã deficit: consolatur
benignitas sꝑs scĩ. ne sub intra
despacio. Huiꝰ claustri ambitus
urtutũ columpnis decoratur:
sustentat᷑ patientie basib. ac
rrgula iusticie quadrat᷑. uirtu¬
tũ coadiacentib officinis munit᷑.
muro boni oꝑis claustri s epta
forinsecus ambiunt᷑. que clau¬
so silentii ostio uage mentis gͣs¬
sus eohibent. Ab hoc claustro egͦs¬
sa ÷ dina filia iacob. ut uderos
mulieres regionis aliene. quã
cũ uidiss sichom filiꝰ emor. ada
mauit n rapuit. n dormiuit cũ

Expanded text:
atrem, peccavimus contra Filium, peccavimus contra Spiritum sanctum. Ex infirmitate contra Patrem peccavimus, quasi contra potentiam; ex ignorantia contra Filium, quasi contra sapientiam; ex malignitate contra Spiritum sanctum, quasi contra benignitatem. Consolatur igitur nos potentia Patris, qua peccata puniuntur, ut fortitudinem capiamus contra fragilitatem carnis; consolatur sapientia Filii, quae reficit quod per ignorantiam deficit; consolatur benignitas Spiritus sancti, ne subintret desperatio. Hujus claustri ambitus, virtutum columnis decoratur, sustentatur patientiae basibus, ac regula justitiae quadratur, virtutum coadjacentibus officinis munitur, muro boni operis, claustri septa forinsecus ambiuntur, quae clauso silentii ostio vagae mentis gressum prohibent. Ab hoc claustro egressa est Dina filia Jacob, ut videret mulieres regionis alienae. Quam cum vidisset Sichen filius Hemor, amavit, et rapuit, et dormivit cum
Abbreviated transcription (Latin):
negressa curis scłarib implica¬
ta capit᷑. sr̃s aũ dine sororẽ suã
in aliena domo diu morari ñ
ꝑmittunt: s int̾fecto sichem cũ
reliquis masculis. urbe deppła¬
ta sororẽ suã tollunt: uxoresũ
eoꝵ captiuas ducunt. Sororẽ
suã filii iacob cũ reliqͥs mascłis
int̾fecto sichem reducunt: qñ
uriles anime motꝰ contͣ uitia
luctantes texpulso diabolo ⁊ ma¬
iorib uitiis extirpatis. mentẽ
a carnali desid̾io uiolatã. secũ
quasi quadã u ab hostib crep¬
tam. man̾e̾ cogunt. Mulieres
uͦ captiue ducunt᷑: dũ delecta¬
tiones animi extra t̾rã carniꝰ
exulate a desid̾iis carnalib pͥuatt.

Expanded text:
et egressa curis saecularibus implicata capitur. Fratres autem Dinae sororem suam in aliena domo diu morari non permittunt, sed interfecto Sichem cum reliquis masculis, urbe depopulata sororem suam tollunt, uxores vero eorum captivas ducunt . Sororem suam filii Jacob, cum reliquis masculis interfecto Sichem, reducunt, quando viriles animae motus contra vitia luctantur expulso diabolo, et majoribus vitiis exstirpatis, mentem a carnali desiderio violatam secum quasi vi ab hostibus ereptam manere cogunt. Mulieres vero captivae ducuntur dum delectationes animi extra terram carnis exsulantes a desideriis carnalibus privantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Mebita ẽ uR
separat᷑ at̾renis. a curba cogi¬
tationũ carnaliũ longe ponit
dulces carnis refugit affectus
uagos sensuũ motus restrng̃
in ano delectatur. angłica frus¬
tur dulcedine. legit in libro is¬
te. ꝓ silentio pacem tenet: in
choro iurtutũ seruat concor¬
diam moꝵ. Summi patrisbe¬
nitatẽ: angłice creature boasi¬
tudinẽ ꝯtemplatur. Attendit
bonitatẽ cui nichil deest. ben¬
titudinẽ que nullo indiges
patris potentiã. filis sapientia

Expanded text:
meditatur, separatur a terrenis, a turba cogitationum carnalium longe ponitur, dulces carnis refugit affectus, vagos sensuum motus restringit, in Domino delectatur, angelica fruitur dulcedine, legit in libro vitae, pro silentio pacem tenet, in choro virtutum, servat concordiam morum, summi Patris bonitatem, angelicae creaturae, beatitudinem contemplatur, attendit bonitatem, cui nihil deest, beatitudinem, quae nullo indiget. Patris potentiam, Filii sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
giꝰ recedit. s altꝰ ascendit. Ascendit
it in bechel. S hoc fit qñ mens
ascensiones uirtutũ in se dispo-¬
nit. Sic gͥ in bethel ꝑuenit᷑: qñ
cor cuiꝰlib& domꝰ dĩ quod int̾yreta¬
t᷑ bethel: efficitur. In hac domo al¬
tare dñi erigit᷑: in hac domo clau¬
stri sꝑitalis ordo stabilitur.
De auatuor lat̾ib claust̾ auie

Expanded text:
 etiam altius ascendit. Ascendit enim in Bethel . Sed hoc fit, quando mens ascensionis virtutum in se disponit. Sic igitur in Bethel pervenitur, quando cor cujuslibet, domus Dei, quod interpretatur Bethel, efficitur. In hac domo altare Domino erigitur, in hac domo claustri spiritualis ordo stabilitur. CAP. II. De quatuor lateribus claustri
Abbreviated transcription (Latin):
amis. n plagam cenebrarũ: media po¬
nitur plaga locustarũ. Ab iniqͥtate it
que designat᷑ ꝑ grancdinẽ. fit quasi sal¬
tus locustarũ adet̾ne dampnationẽ
cecitatis. Nouissima plaga ÷ mors
pͥmogenitoꝵ. Primogenita siquidem
mentis: moralit̾ sunt. uoluntas ⁊ intẽ¬
tio ciuilib& oꝑantis. Dũ it uoluntas :⁊
intentio eorrumpunt᷑: quasi pͥmoge¬
inta egipcioꝵ morte ꝑcutiunt᷑. His gͥ
plagis affligit᷑ obstinatio nsenzis: qui
carnalib delectat᷑. loquacitate gaud&.
importunꝰ ⁊ grauis: omnib more
peccoꝵ ꝓnꝰ ad uitia: iracunoia tum&.
ad iniurias manifestꝰ. ad omnia mo¬
bilis. ⁊ luce u̾itatis carens. ⁊ ideo se¬
ipsum palpans.

Expanded text:
dinis et plagam tenebrarum media podinis et plagam tenebrarum media ponitur plaga locustarum. Ab iniquitate etenim quae designatur per grandinem, fit quasi saltus locustarum ad aeternae damnationis caecitatem. Novissima plaga est mors primogenitorum. Primogenita siquidem mentis moraliter sunt voluntas et intentio cujuslibet operantis. Dum enim voluntas et intentio corrumpuntur, quasi pta Aegyptiorum morte percutiuntur. His igitur plagis affligitur obstinatio senis, qui carnalibus delectatur, loquacitate gaudet, importunus et gravis est omnibus, more pecorum pronus ad vitia iracundia tumens, ad injurias manifestus, ad omnia mobilis, luce veritatis carens, et ideo seipsum palpans.
Abbreviated transcription (Latin):
misit. nec tñ dimisit: qͥ illos designat
qui uite melioris em̾̃dationẽ ꝓmittũt.
nec culpam dimictunt. neo tñ in sꝑu
na dilationẽ querunt: quoꝵ t̾ra di¬
u̾sis plagis affligit᷑. nec emollit᷑. s ex
ꝯsuetudine peccandi magis ac magis
incdurat᷑. C̃ unc it dñs aquas in sangͥ
garriente dñatur uana eloquentia.
Cmomia siquidem ncmnifes. sunt im¬
portuni mentis impetꝰ. n canini mo¬
res. Mors peccoꝵ mortẽ designat co-¬
gitationũ. que peccorib assimilari so-
÷ cum tument uesice corrũpuntur
uiscera: qͦd fit dum int̾iora mentis
tument odio. ⁊ ebulliunt ire. Plaga
uͦ grandinis in fructib: iniquitatẽ
manifẽstã designat ĩopib. Plaga
locuste in stabilitas ÷ anime. que ore
ledit dũ detrahit: dat salcus dũ ad
carnales se extendit affectus. Plaga
siqͥdem tenebrarũ. cecitatẽ disignat
animarũ. que palpabiles esse cõpbans.
cur. Hoc it palpabile ÷: quod manu
tangit᷑. Nota quod int̾ plagã grã¬

Expanded text:
omisit, nec tamen divisit , illos designat, qui vitae melioris emendationem promittunt, nec culpam dimittunt; nec tamen in cona dilationem quaerunt. Quorum terra diversis plagis affligitur, nec emollitur, sed ex consuetudine peccandi magis ac magis induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguigarrienti dominatur vana loquacitas. Cynomia siquidem et cyniphes, sunt importuni mentis impetus et canini mores. Mors pecorum, mortem designat cogitationum, quae pecoribus assimilari soleest cum tument vesicae, et corrumpuntur viscera, quod fit, dum interiora mentis tument odio et ebulliunt ira. Plaga vero grandinis in fructibus, iniquitatem manifestam designat in operibus. Plaga locustae, est instabilitas animae, quae ore laeditcarnis se extendit affectus. Plaga siquidem tenebrarum caecitatem designat animarum, quae palpabiles esse comprobanttur. Hoc enim palpabile est, quod manu tangi potest. Nota quod inter plagam gran
Abbreviated transcription (Latin):
scłi huiꝰ sola maior ÷ senis obstinatio:
qui morti ꝓximꝰ. mortis aduentũ ñ
aborr&. Q quasi ad hostiũ mundi
huiꝰ positꝰ foris spectat. nec tñ uite
p̃sentis actendit egressũ: neo ingͦs¬
sum future ꝯsid̾at. Audit nuntios
mortis: ncredere ñ uult eis. ẽ res st̃
it mintii mortis: casus. infirmitas. se¬
nectus. Casus dubia. infirmitas grauia:
senectus certa nuntiat. Casus nunti¬
at mortem latentẽ. infirmitas appa¬
rentem: senectus presentẽ. Ex inc̾ti¬
tudine mortis timor. ex infirmitatis
grauitate dolor. ex certitudine senec̃¬
rutis. ñ obstinatio. s humilitas ⁊ af¬
flictio sequi deberce s forsitan funs¬
culus triplex quo ligat᷑ senex  fcile
rumpit᷑. ẽriplex funiculus. ÷ praue
ꝯsuetudinis usus: qͥ ex trib ꝯficitur:
qn meditatio sermoni. sermo oꝑati¬
catur. Dũ it apueritia in mente se¬
nis. ꝑ cogitationem semitam fecerit
uoluptas. in sermone uanitas. ĩ oꝑe
ꝑu̾sitas: quid aliud agitur. nͥ quod ĩ

Expanded text:
hujus saeculi sola major est senis obstinatio, qui morti proximus, mortis adventum non exhorret, qui quasi ad ostium mundi hujus positus foris spectat, nec tamen vitae praesentis attendit egressum, nec ingressum futurae considerat; audit nuntios mortis, et credere non vult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa nuntiat. Casus mortem nuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis, timor; ex infirmitatis gravitate, dolor; ex certitudine senectutis, non obstinatio, sed humilitas et afflictio sequi deberet; sed forsitan funiculus triplex, quo ligatur senex, non facile rumpitur . Triplex funiculus pravae consuetudinis est usus, qui ex tribus conficitur, quando meditatio sermoni, sermo operaticatur. Dum enim a pueritia in mente senis per cogitationem semitam fecerit voluptas, in sermone vanitas, in opere perversitas, quid aliud agitur, nisi quod in
Abbreviated transcription (Latin):
filii. qr patrem nolebat pati. Quercꝰ
intꝰ durior: ext̾iꝰ uͦ fragilior cõpbat᷑.
Cui absalon suspensus inher&: quia
int̾ius obstinationẽ mentis. exteriꝰ
uͦ fragilitatem carnis comitat᷑. Cri¬
nib inherens suspendit᷑: qͥa suꝑflui¬
tatis amore detinet᷑. Mulus autem
quercui inhesit: qi liri a. ⁊ dolus
cui semꝑ seruierat periit. s peccati
suꝑbia ⁊ luxuria cor eiꝰ ꝑforat᷑ usq
un usq in hodiernũ diem aceruᷤ¬

Expanded text:
filii, qui patrem nolebat pati. Quercus, intus durior, exterius vero fragilior esse comprobatur. Cui Absalon suspensus inhaeret, quia interius obstinationem mentis, exterius vero fragilitatem carnis comitatur. Crinibus inhaerens suspenditur, quia superfluitatis amore detinetur. Mulus autem, suspensus inhaesit, quia luxuria et dolus, cui semper studuerat, periit, sed poena superbia et luxuria cor ejus perforatur. Unde et usque in hodiernum diem acer
Abbreviated transcription (Latin):
erat gr̾am ionathe: qͥ̃ nuntiabato
regis animum. Cum uͦ mortuo
saule dd̾ regnum susciꝑn. impug¬
natus a filio suo absalon. cum
seniorib ppłi fugiendo ꝑiculũ
uitauit. nec exorauit filii mor¬
nxit. pat& moralis sensus: dauid
it cum puer ess in domo patris
sui: uieit loonem ⁊ ursum. Hoc
aũ fit cum aliquis adhue i sclo
destruit. pꝰ hec in exercitu isrł ue¬
fidelium fr̾m ad iunctus. diabolũ
suꝑat. Obediens efficitur p̾latis li
e& ꝑu̾sis: ⁊ hoc ÷ ingredi ⁊ egredi
ad imꝑum saul. Inqͥetatur clauid

Expanded text:
erat gratiam Jonathae, qui nuntiabat ei erat gratiam Jonathae, qui nuntiabat ei regis animum . Cum vero mortuo Saule David regnum susciperet impugnatus a filio suo Absalon, cum senioribus populi fugiendo periculum vitavit, nec exoptavit filii mornxit . Patet moralis sensus. David enim, cum puer esset in domo patris sui, vicit leonem et ursum: hoc autem fit cum aliquis adhuc positusdestruit. Post haec in exercitum Israel vefidelium fratrum adjunctus, diabolum superat. Obediens fit praelatis licet perversis, et hoc est ingredi et egredi ad imperium Saulis. Inquiet
Abbreviated transcription (Latin):
laborant diuites. labor druitũ
grandis: iuigilant insidiantes pa¬
uꝑi. hino frigus. hinc tenues
panni. hic lorice pondus sustur.
ille graditur mermis int̾ cela:
leuior ÷ labor claustri: n t̾n̾ timetꝰ
leuiꝰ ÷ pondus tunice. ꝙͣ. loriee:
tuciꝰ ÷ claustrum quam castrũ
tucioꝵ ÷ abb̃is obedientia quã
regis iussio. Nec int̾ gladios mit¬
tit: Illa pericłm uitat. laborant
laborant multi s ꝓdest eis: labo¬
rauit saul. ⁊ aggath rex amalech
s labor eoꝵ cassus: laborauit dd̾n
salomon. hic pugnando. Nille edi¬
ficando. Utilis labor utriusq pus¬
gnauit dd̾ ut uinc̾ edificauit sa¬
somon ut ibi requiesc̾e. Pgnem
cum dd̾. ñ contra dauid in iudea:
ut habitaemꝰ in ihrłm cum eo. Mist¬
ta passus ÷ cdauid. Cum adhuc ess
in clomo patris sui. uicit leonem
⁊ ursum: inexercitu isrł goliam
int̾fecit. Dum uͦ seruir& sauli. et
ad imꝑium regis: cogitabat tn̾
saul int̾fic̾e eum. Porro dd̾ obtinu¬

Expanded text:
laborant divites. Labor divitum laborant divites. Labor divitum grandis, vigilant insidiantes pauperi. Hinc frigus, hinc tenues panni. Hic loricae pondus sustinet, ille graditur inermis inter tela. Levior est labor claustri, et tamen timetur. Levius est pondus tunicae quam loricae. Tutius est claustrum quam castrum. Tutior abbatis obedientia, quam regis jussio. Haec inter gladios mittit, illa periculum vitat. Laborant multi, sed non prodest eis. Laboravit Saul et Agag rex Amalech, sed labor eorum cassus. Laboravit David et Salomon, hic pugnando, ille aedificando, utilis labor utriusque . Pugnavit David ut vinceret, aedificavit Salomon ut requiesceret. Pugnemus cum David, non contra David in Judaea, ut habitemus in Hierusalem cum eo. Multa passus est David. Cum adhuc esset in domo patris sui, vicit leonem et ursum. In exercitu Israel Goliam interfecit . Dum vero serviret Saul et ad imperium regis, cogitabat tamen Saul interficere eum. Porro David obtinu
Abbreviated transcription (Latin):
cum dilectione recipitur. Iugui
uͦ diaboli grauat. ⁊ oppͥmit: iugu̾
munt᷑ diuites. multa it patitur di¬
uitum suꝑbia: uncula. carc̾es frigꝰ.
famen. qnq colerant. Nouimꝰ fr̃s
diuitum mensas: nou̾unt ⁊ aliqui
ur̾m. Yt̾uitas adquirit ibidem sibi
locumꝰ: ñ simplicitas: quicclam da¬
itñ leti urbanitate quadam fam̾
suam ꝯsolantur. Iam ceꝑunt prã¬
dia diuitum ñ p̾cedere. cenam: ce¬
na it diuitum. aut tenius. aut nu
ibi locum. cum rubore: qi omĩa
disponit humilitas. Ieuinant mi¬
ut subtiliores fiant: ⁊ nolunt ie¬
uinare ut audiant: uenite ad me
omnes qͥ laboratis ⁊ on̾ati estis. n
ego reficiam uos. Dicit xꝑc refici-¬
am: ⁊dicit homo deficiam. Cui cͤ¬
dam: Credo qr qui potuit hoie̾m
fac̾e: possit n refic̾e. Uenite inqͣt
qͥ laboratis: laboratis dico in luto
⁊ latere. lutum egypti tenax: fe¬
tidum. mixxtum sanguine. lat̾es
eiꝰ indu̾solubiles. igne cupiditatis.
⁊ flamma libidinis cocti. In his

Expanded text:
cum dilectione recipitur. Jugum vero diaboli gravat et opprimit. Jugum muntur divites: multa enim patitur divitum superbia, vincula, carceres, frigus, famem quandoque tolerant. Novimus, fratres, divitum mensas, noverunt et aliqui vestrum. Protervitas acquirit ibidem sibi locum, non simplicitas, quibusdam daet tamen laeti urbanitate quadam, famem suam consolantur. Jam coeperunt prandia divitum non praecedere coenam: coena enim divitum aut tenuis aut nulit locum ibi cum rubore, quia omnia disponit humilitas. Jejunant etiam miut subtiliores fiant, et nolunt jejunare ut audiant: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Dicit Christus, reficiam; dicit homo, deficiam: cui credam? Credo quia qui potuit hominem facere, possit et reficere. Venite, inquit, qui laboratis, laboratis dico in luto et latere . Lutum Aegypti tenax, fetidum, mistum sanguine, lateres ejus indissolubiles, igne cupiditatis et flamma libidinis cocti. In his
Abbreviated transcription (Latin):
bens infirmis cũ molestia corꝑa¬
li uł inuiria temptam᷑ humana.
lic̾e nobis aliqͥd de nr̃i ꝓpositi rigo¬
re relaxare. Utant᷑ ꝙͥ sapientium
ꝯsilio ne deficiant: scripta ⁊t sunt
ad nr̃am doctͥnam. Hec sunt que
de infirmitatis diu̾sitatib utc̃̾q
dixximꝰ: n̾e qͣuomͦ in firmis larga
religio breuit̾. ostendamꝰ. Ait bea¬
tꝰ bndictꝰ. Suꝑ omnia ⁊ an omnia
saria. infrrnis ꝓlura. ⁊ delicatio¬
ra querant᷑. Plura ut ex multis
aliqͥd placeat delicatiora ͣͭcũ gus-¬
tau̾it reficiant᷑ ex aliqyo.

Expanded text:
bens infirmis, quod cum molestia corporabens infirmis, quod cum molestia corporali vel injuria tentamur humana, liceat nobis aliquid de nostri propositi rigore relaxare. Utantur igitur sapientium consilio, ne deficiant, scripta enim sunt ad nostram doctrinam. Haec sunt quae de infirmitatis diversitatibus, utcunque diximus; nunc quomodo infirmis sit larga religio, breviter ostendamus. Ait beatus Benedictus: « Super omnia et ante omnia, saria, infirmis plura et delicatiora quaerantur; plura, ut ex multis aliquid placeat, delicatiora, ut cum gustaverint, reficiantur ex aliquo.
Abbreviated transcription (Latin):
lectulo fr̃m in choro psallentium
uoces audierint. tunc psalmos ru¬
minant. orantes in oubiculo eer¬
dis. clausis ostiis. ⁊ licet totam nos¬
tem ꝑuigilem dux̾int. doloribus
agitati. illos tñ beatos uidicant. qͥ
ꝑ partem noctis do seruientes la¬
borant. Sponcła lectuli nͥ egredi¬
benigne ferunt. felices eile putaͥ
nichil de ordine ĩ plere se fatent᷑.
s nͥ fallor ĩplent totum. Infirmi¬
tatis claustro coartant᷑. discipli¬
nant᷑ anxietatum uͥgis. spinis do¬
loꝵ. ieunant. uigilant. laborant
q cibum. sominũ n quietem. in¬
firmitas negat. n tñ si parttur
lectulus suauior. si cogant᷑ sine
caligis dormire. quasi aliqͥd cͥmi¬
nale fet̾int. in huiꝰ cemodi uitam
timent fparre Tales indigent
isti qͥd dicat angłs petro: p̾cing̾e.⁊
caltia te caligas tuas. Unde be-
sibi petrus ligam̃ta ꝓꝓt̾ rigorem
carc̾is. ad horam relaxau̾at. ut tu¬
utcũq temꝑar&. exemplum pre-¬

Expanded text:
lectulo, fratrum in choro psallentium lectulo, fratrum in choro psallentium voces audierint, tunc psalmos ruminant, orantes in cubiculo cordis clausis ostiis: et licet totam noctem pervigilem duxerint doloribus suis agitati, illos tamen beatos judicant qui per partem noctis Deo servientes laborabant. Spondam lectuli non egredibenigne ferunt, felices esse putant, nihil de ordine implere se fatentur; sed, nisi fallor, implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant; quia cibum, somnum, quietem infirmitas negat: et tamen si paretur lectulus suavior, si cogantur sine caligis dormire, quasi aliquid criminale fecerint, in hujusmodi vitam timent finire. Tales indigent d dicat angelus Petro: Praecingere, et calcea te caligas tuas . Unde Bedsibi Petrus ligamenta propter rigorem carceris ad horam relaxaverat, ut tuutcunque temperaret, » exemplum prae
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ sana me dn̾e ⁊ sanabor. Soli
portanit infirmitatem suam: qͥa
ñ inquietant aliquem querimo¬
niis. ñ sunt querulosi. sicut illi de
quibꝰ locuti sumꝰ. Quatuor sunt
unde conquerunt᷑ infirmi: scilicoꝵ
de infirmitate. de medicina. de
cibo. de ordme. De infirmitate iõ
quidam ꝯquerunt᷑:q pondus in-¬
qͥ conquerunt᷑ eo quod fr̾m labori
int̾esse nequeant. De medicina uͦ
quod subueniatur eis. ut ipsi dict̃.
alii quod dispendium patiatur
De cibo autem quidam querimons¬
am faciunt. eo quod ñ sufficienter
uel quomͦ. uel qñ uolunt ministt
eis: alii uͦ dolent eo qͦd delicata eo¬
medant. nichil oꝑantes. qͦd aliquis
eis seruiat. ⁊ ipsi nulli seruiant
De oidine autem qͥdam ꝯquerunt
imputantes ordinis grauitati in¬
firmitatis sue causam: n sic quos
bene eg̾unt. male ꝑdunt. Sunt
autem aliĩ qui io ꝯquerunt᷑ de or¬
chine. qi a conuentu fr̾m separati
delicatius tractentur. si autem a

Expanded text:
ta: Sana me, Domine, et sanabor : soli ta: Sana me, Domine, et sanabor : soli portant infirmitatem suam, quia non inquietant aliquem querimoniis, non sunt querulosi, sicut illi de quibus locuti sumus. Quatuor sunt unde conqueruntur infirmi, scilicet de infirmitate, de medicina, de cibo, de ordine. De infirmitate ideo quidam conqueruntur, quia pondus inqui conqueruntur, eo quod fratrum labori interesse nequeant. De medicina vero quod non subveniatur eis, ut ipsi dicunt,eruntur. Alii quod dispendium patiatur ntristantur. De cibo autem quidam querimoniam faciunt, eo quod non sufficienter vel quomodo vel quando volunt ministretur eis. Alii vero dolent eo quod delicata comedant nihil operantes, et quod aliquis eis serviat et ipsi nulli serviant. De ordine autem quidam conqueruntur, imputantes ordinis gravitati infirmitatis suae causam, et sic quod bene egerant, male perdunt. Sunt autem alii qui ideo conqueruntur de ordine, quia a conventu fratrum separati delicatius tractentur. Si autem a
Abbreviated transcription (Latin):
ligioso loqueret᷑: cor ⁊ lingua eiꝰ
pacem sc̃oꝵ recitant. ad causas uo¬
cari uolunt. qr pret̾ita nou̾unt.
nicariam: n iõ uditium eoꝵ reu̾¬
tetur in caput suum. n descend
angłs dñi ut se cet eos medios. St̾
nutent ñ offendunt tn̾ li̾gua
ñ nutant animo. tacent noxia.
qͦd instruit narrant. hominem
int̾iorem labori supponunt: crm n̾
possint ext̾iorem suppone̾. Instans̃
orationi. recogitant omnes an noᷤ
suos in amaritudine anime sue:
⁊ i̾o̾ renouabitur ut aquile uuen¬
tus eoꝵ. Illoꝵ uͦ qui m̾broꝵ lesio¬
nem siue molestiam corporis. seu
languorem patiunt᷑: sunt qͥ clam
qui egre ferentes corporis anoi¬
ctatem. ꝯsulunt meclicum. si sta¬
tim n̾ ꝯualeant. irascunt᷑ infir¬
mitati: desꝑant de sanitate. S
qͥd dicam fãs de his: Nolorẽ capiti
abscisionem pat̾entur: Sunt alii
qui ñ seruiunt carni: s uolunt.
ut seruiat caro sꝑui: qui nͥ que-¬
runt mecdicum nͥ xꝑm clamant

Expanded text:
ligioso loqueretur, « cor et lingua ejus ligioso loqueretur, « cor et lingua ejus pacem sanctorum recitant, ad causas vocari volunt quia praeterita noverunt. nicariam, et ideo judicium eorum revertetur in caput suum: et descendet angelus Domini ut secet eos medios . Sunnutent, non offendunt tamen lingua, non nutant animo, tacent noxia, quod instruit narrant, hominem interiorem labori supponunt, cum non possint exteriorem supponere. Instant orationi, recogitant omnes annos suos in amaritudine animae suae, et ideo renovabitur ut aquilae juventus eorum . Illorum vero qui membrorum laesionem sive molestiam corporis sui, sive languorem patiuntur: sunt quidem aegre ferentes corporis anxietatem, consulent medicum, si statim non convaleant, irascuntur infirmitati, desperant de sanitate. Sed quid dicam, fratres, de iis? Dolorem capitis abscisionem paterentur? Sunt alii qui non serviunt carni, sed volunt ut serviat caro spiritui, qui non quaerunt medicum nisi Christ
Abbreviated transcription (Latin):
xit dd̾: filium. amicum. ⁊⁊ hostem.
i. absalon. ionachan n saul. Im¬
ploꝵ do̾ omnem legem scilicet na-¬
turalem. scͥptam. ⁊ eugłim: natu-¬
ralem aũ cum plangit filiũ. scͥp
laborem: s saltat cum dd nudus
ante aroam. lalor claustͥ tolera¬
bilis ÷: qr mediocͥtas laborem cem-¬
perat: nec aufert diuiti nͥ super-¬
flua religio: qͦd noc& aufert. qͥd
necesse ÷ ministrat. ⁊ io tolerabilis÷
Pdiuiti
ARGA est Iisfirmis
religio. Quatuor autem sunt
infirmitatis species. Qdam it sunt
qͥ infirmant᷑ ex senio. alii uͦ ex
m̾broꝵ lesione. alii ex infirmi¬
tate ad tempꝰ recedente: alii uͦ cõ¬
tinac detinentur languore. St̃
aliqui quoꝵ senectus ÷ garrula.
iracunda. plena ꝓu̾biis. fabulis ua¬
cans: ⁊ lio& oculus eoꝵ cecatiens
tenebrescat. lic& manꝰ tremebũ¬
cda cess ab oꝑe. licet officium suu̾
pes ignor&. lic& totus corpore n
animo curuus incedat: tn̾ ut ait
beatus augustinꝰ. in libro de .xii.
abusionib scłi. cum de sene irre-¬

Expanded text:
xit David, filium, amicum et hostem, id est, Absalon, Jonathan et Saulem. Implet David omnem legem, scilicet naturalem, scriptam et evangelicam: naturalem, cum plangit filium; scriplaborem, sed saltat cum David nudus ante arcam . Labor claustri tolerabilis est, quia mediocritas laborem temperat, nec aufert diviti nisi superflua. Religio quod nocet aufert, quod necesse est ministrat, et ideo tolerabilis est divitiarga est infirmis religio. Quatuor autem sunt infirmitatis species. Quidam enim sunt qui infirmantur ex senio, alii vero ex membrorum laesione, alii ex infirmitate ad tempus recedente, alii vero continuo detinentur languore. Sunt autem aliqui quorum senectus est garrula, iracunda, plena proverbiis, fabulis vacans, et licet oculus eorum caecutiens tenebrescat, licet manus tremebunda cesset ab opere, licet officium suum pes ignoret, licet totus corpore et animo curvus incedat, tamen, ut ait beatus Augustinus in libro De duodecim abusionibus saeculi, cum de sene irre
Abbreviated transcription (Latin):
chil possidere: afflig̾e corpꝰ. mo
Audiant cui. Cupio inquit paulꝰ
ra res. Hoc abhorrent cotidie se¬
culares: ⁊ hec cotidie paciuntur.
bria sempit̾na. Mori ꝓ ꝑximo ꝑ¬
timescunt: ⁊ ꝓ temꝑali luero cõti¬
die moriuntur. Nonne leue ÷
qr nec multa portat. nec diu portat.
Terminꝰ it mortis ꝓpe ÷ ncaret
pond̾e diuitiarum. religio. ñ ad¬
quirit cum cupiditate. ñ possitet
cum amore. ñ dol& si amiserit. Iugũ
uigum. q subiugare solet colla su¬
pboꝵ: unculum uͦ dilectio. Audi ꝙͣ
suaue iugum imponit᷑ c̾uicib nr̃is.
Dilige inquit ꝓximum tuum sic̃
te ipsum:⁊ alibi. Diligite mimicos
ur̃os benefacite his qui od̾unt uos.
Ecce frs iugum cum iunculo: hoc¬

Expanded text:
hil possidere, affligere corpus, mori Audiant cui: Cupio, inquit Paulus, ra res. Haec abhorrent quotidie saeculares, et haec quotidie patiuntur. bria sempiterna. Mori pro Christo pertimescunt, et pro temporali lucro quotidie moriuntur. Nonne est lev Christi, quia nec multa portat, nec diu portat. Terminus enim mortis prope est, et caret pondere divitiarum religio, non acquirit cum cupiditate, non possidet cum amore, non dolet si amiserit. Jugum jugum, quia subjugare solet colla superborum: vinculum vero dilectio. Audi quam suave jugum imponitur cervicibus nostris. Dilige, inquit, proximum tuum sicut teipsum ; et alibi: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos . Ecce, fr
Abbreviated transcription (Latin):
CLERABILIS
rum c̾uices humiliat: onus quod
trahitur suꝑbiam carnis que qͣsi
ex actipe ꝓcedit domat. Sic uigũ
xꝑi eeruicositatem nr̃am incli¬
nat: ne simꝰ quasi bos cornupe¬
ta que effundit sanguinem. Onꝰ
autem eiꝰ carnem nrãm mac̾at:
ne lasouientis in luxuriam de¬
fluat. aut uagabunda in sequat᷑
ocium. Onus nr̃m : uita xꝑi. Doc̃¬
trina uͦ eiꝰ: quasi uigum nobis
imponitur. Alt̾m leue ÷: alt̾m
suiaue. S dicet forsitan aliqius:

Expanded text:
lerabilis rum cervices humiliat; onus quod trahitur, superbiam carnis quae quasi ex adipe procedit domat. Sic jugum Christi cervicositatem nostram inclinat, ne simus quasi bos cornupeta, qui effundit sanguinem. Onus autem ejus carnem nostram macerat, ne lasciviens in luxuriam defluat, aut vagabunda insequatur otium. Onus nostrum, vita Christi; doctrina vero ejus, quasi jugum nobis imponitur; alterum leve est, alterum suave. Sed dicet forsitan aliquis:
Abbreviated transcription (Latin):
hostras: ibi altare eneum ad immo¬
landum eas. Sequit᷑. ⁊ porticus tẽ¬
pli in qua salomon duas columpnaᷤᷤ¬
ereas fixit: inde ⁊ templum in quo
mense aureȩ ⁊ candelabra aurea ĩ
quo ⁊ altare ereut ante ostiũ ora¬
culi positum. Erat ñ inint̾iori do¬
mo oraculĩan quo erat archa fedĩs:
in qua erant tabule legis. Immo¬
remꝰ itaq in his que p̃libauimꝰ. ut
ex ipsis aliquid ad edificationẽ claus¬
tralium extorquere ualeams̾.

Expanded text:
hostias, ibi altare aeneum ad immohostias, ibi altare aeneum ad immolandum eas. Sequitur: Et porticus templi, in qua Salomon duas columnas aereas fixit, inde et templum, in quo mensae aureae, et candelabra aurea, in quo et altare aureum ante ostium oraculi positum . Erat etim in interiori domo oraculum, in quo erat arca foederis, in qua erant tabulae legis. Immoremur itaque in his, quae praelibavimus, ut ex ipsis aliquid ad aedificationem claustralium extorquere valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
diligis dm̃. dum respicis parietes
aurum uides. qi cum diligis ꝓpcimũ
Nichil gͥ erat in templo quod non
ceg̾etur auro: q in ꝑfectoꝵ mente
nichil ÷ quod ñ uestiatur suꝑ emi¬
nentis dilectionis puritate. S qͥa
nemo cito fit simimꝰ. n iustus inĩi¬
tio accusator sui÷ ⁊ it̾m ad edifici¬
um quod ÷ in monte oport& ꝑ gra¬
dus ascendere. idc̾co si ad pulcͥtudi¬
nem tante sublimitatis ascendere
festinas. necesse ÷ ut ꝑ gradus uirꝰ¬
tucum pedetentim ascendas. Aite¬
de gͥ dispositionem edificii mat̾iala
ut in te dispon̾e possis materiã
oramem spiritalis. Erat it in lnt¬
tautali edificio templi atriũ extꝰ
basilica grandis: in qua conuenie¬
bat uulgus. In ea siquilem addus¬
cebant᷑ pecudes: ut de manu ppli
susciꝑent eas sac̾dotes. Erat autẽ ⁊
aliud atrium quod uocabat᷑ sac̾dotũ ĩ
quo erat mare eneum positum: ad
abluendãs manꝰ ⁊ pedes sac̾dotum.
Ibidem erant luteres ad abluendas

Expanded text:
diligis Deum. Dum respicis parietes, diligis Deum. Dum respicis parietes, aurum vides, quia dum diligis proximum, Nihil erat in templo quod non tegeretur auro , quia in perfectorum mente nihil est, quod non vestiatur supereminentis dilectionis puritate. Sed quia nemo cito fit summus, et justus initio accusator est sui , et iterum ad aedificium, quod est in monte, oportet per gradus ascendere: idcirco si ad pulchritudinem tantae sublimitatis ascendere, festinas, necesse est ut per gradus virtutum pedetentim ascendas. Attende igitur dispositionem aedificii materialis, ut in te disponere possis materiam et ordinem spiritualis. Erat enim in materiali aedificio templi atrium exterbasilica grandis, in quam conveniebat vulgus . In eam siquidem adducebantur pecudes, ut de manu populi susciperent eas sacerdotes. Erat autem et aliud atrium, quod vocabatur sacerdotum, in quo erat mare aeneum positum ad abluendas manus et pedes sacerdotum . Ibidem erant luteres ad abluendas
Abbreviated transcription (Latin):
his gͥ ÷ ambulandum: desideranti
moraliter paiumentum domꝰ intͥn¬
secus. ⁊ extͥnsecus auro degitur ita
scilicet ut pyius marmor. ac de mdͤ
tabule abiegne supponantꝰ. Inteligit᷑
itaq in marmore ꝓpositi firmitas.
in abiete desiderii ꝓceritas: in auro
intentionis puritas. Habes nunc
abietem in medio cum marmore
⁊ auro: ut si quid desideres in puri¬
tate uite q̃ firmiter conserues. Est
gͥ morale pauim̃tum humilis con¬
cordia moꝵ intͥnsecus ⁊ extͥnsecus
uestitum auro. interiꝰ scilicet ĩten¬
tionis puritate. exteriꝰ bonoꝵ x
oraculi contemplationis: ⁊ in paui¬
ꝑ hoc pauim̃tum caleas. dum int ꝑa¬
mi̾ite ⁊ in puritate suꝑni desidis
firmiter ambulas. Istud ÷ km̃e ora
nus ores. aurum non t̾ram uides
ubi it ÷ puritas mentis. ñ apparet
puluis t̾rene cupiditatis. Nicħ
it erat in int̾iorib templi: quod ñ
teg̾etur ut ait scͥptura puritate
dum contemplaris celestia pure

Expanded text:
his igitur est ambulandum desideranti his igitur est ambulandum desideranti moraliter pavimentum domus intrinsecus, et extrinsecus auro tegitur, ita scilicet ut prius marmor, ac deinde tabulae abiegnae superponantur. Intelligitur itaque in marmore propositi infirmitas; in abiete, desiderii proceritas; in auro intentionis puritas. Habes nunc abietem in medio cum marmore et auro, ut si quid desideres, in puritate vitae firmiter conserves. Est igitur morale pavimentum, humilis eoncordia morum. Intrinsecus et extrinsecus vestitum auro, interius scilicet intentionis puritate, exterius bonorumtempli contemplationis, et in orper hoc pavimentum calcas, dum in proposito et in puritate superni desiderii firmiter ambulas. Istud est, charisnus ores, aurum non terram vides. Ubi est enim puritas mentis, non apparet pulvis terrenae cupiditatis. Nihil enim erat in interioribus templi, quod non tegeretur, ut ait Scriptura, puritate dum contemplaris coelestia, pure
Abbreviated transcription (Latin):
deo ⁊ in actione coram ꝓximo.
E sł autẽ nusticum pauimentũ
humilis concordia fr̃m: qui ĩ spiri¬
tali sr̃nitate sub magisterii regła
humiliter se ipsos ꝓsternnt cal¬
candos .⁊̃ persequentib concor¬
di societate. Ne in dispositione
pauimenti scientia que inflat
inter sr̾esiequalitatis offendicłm¬
ponat. ne in aliquo nobilitas gen̾is
scyupulum faciat elationis. ne lns
qui de scło ad monast̾ium aliquid
de ꝓprio acculit. remissior in lobore.
paratior in habitu. delicatior ĩ uic̃¬
di honoratior pre ceteris esse uelit.
s ordinatis fr̃ib in paiumento be-¬
niuolentie subiectionis detur imni¬
cuiq sicut opus unicuiq fue prtonis:
uixta constitutum apłice iusbittit¬
onis ẽexit itaq pauimentum au¬
ro. prius tñ marinoreos lapides
suꝑ terram sternens. deinde uͦ mar¬
mor cabulas suꝑponens abiegͣnas:
in marmore uidelic& fortitudinẽ
fidei. in abiete altitudinem spei. in
auro p̾cium caritatis de signats. In

Expanded text:
in actione coram proximo. Est autem mysticum pavimentum, humilis concordia fratrum, qui in spirituali fraternitate sub magisterii regula humiliter seipsos prosternunt calcandos etiam persequentibus, concordi societate, ne in dispositione pavimenti scientia, quae inflat, inter fratres inaequalitatis offendiculponat; ne in aliquo nobilitas generis scrupulum faciat elationis; ne is, qui de saeculo ad monasterium aliquid de proptio attulit, remissior in labore, paratior in habitu, delicatior in victu, honoratior prae caeteris esse velit; sed ordinatis fratribus in pavimento benovolae subjectionis, detur unicuique sicut opus unicuique fuerit, juxta constitutum apostolicae dispositionis. Texit itaque pavimentum auro prius tamen marmoreos lapides super terram sternens, deinde vero marmori tabulas superponens abiegnas . In marmore videlicet fortitudinem fidei, in abiete altitudinem spei, in auro pretium charitatis designans. In
Abbreviated transcription (Latin):
it saul nͥ suꝑbit᷑as in eccłia platos sig¬
nificat: qͥ ab hum̾o n supͣ emin̾e sib
te gelboe ab amalichita ꝑcussus oe¬
cubuit: dũ in monte suꝑbie. posi¬
ta ꝑ clu̾sa carnis tlesid̾ia mens fu¬
xa decurrit. Suꝑ saul ut sũ occib̾
amalechites stetit. qr animꝰ cui
carnis delectatio dñat᷑. cito perit
cent p̃latis: amor sue ꝓprie exces¬
lentie. ⁊ uoluptas carnis. Audire
forsitan uelles kiñe rumores p¬
cis. ñ belli: concordie. ñ discordie¬
gina saba nouit rumores huuis¬
modi. que audita fama salomon¬

Expanded text:
enim Saul, nisi superbos in Ecclesia praelatos significat? qui ab humero et sursum eminere sibi te Gelboe ab Amalechita percussus occumbit, dum in monte superbiae posita, per diversa carnis desideria mens fluxa decurrit. Super Saul ut eum occideret, Amalechites stetit; quia animus, cui carnis delectatio dominatur, cito perit.cent praelatis, amor scilicet propriae excellentiae, et voluptas carnis. Audire forsitan velles, charissime, rumores pacis non belli, concordiae non discordiae. Regina Saba novit rumores hujusmodi, quae, audita fama Salomo