comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nemento pat̾ splendidissimȩ. mem̃to tuoꝵ ꝑscła dR
Credimꝰ te ad tribunal altissimi in quo inquinatũ ad¬
sistere: ne engo abnuas fragilitatẽ nram immaniũ
criminũ squalorib releuare. Potes equidẽ spatium
nob pęnitentiȩ amansuetissimo iudice impetrare.
qui dignus habitus es in conspectu agni canticũ nouũ
capłare. Tantũ qͦui illi meriusti esse pedisecus nob
digneris essẽ patronus. Orationũ quas ad sepulhrũ tuũ
fundus. interpres ante dm̃ esto fidisimus. quĩq nob̵
& titisti strenuissimus p̃dicatoꝵr. estonichilominus
ꝓnris calamitatib clentissimꝰ suffragator. Posce cor¬
rectionẽ morib tranquillitatẽ tẽporib: c̃unctoꝵ¬
ueniã peccaminũ. ae ternoꝵ cõpendia gaudioꝵ
Tacile qđ poposceris optinebis: quando quide ita te tuo
c̃iunctũ crȩdimus potentissimo imperatori. ut nec
possis uelle qđ ille noluerit. nec uelis quippiã de p̃¬
cari. quo illu ii cognoueris delectari

Expanded text:
emento, Pater splendidissime, memento tuorum per saeCredimus te ad tribunal Altissimi incoinquinatum assistere: ne ergo abnuas fragilitatem nostram immanium criminum squaloribus relevare. Potes equidem spatium nobis poenitentiae a mansuetissimo Judice impetrare, qui dignus habitus es in conspectu Agni canticum novum cantare: tantum, qui illi meruisti esse pedissequus, nobis digneris esse patronus. Orationum, quas ad sepulcrum tuum fundimus, interpres ante Deum esto fidissimus: qui nobis exstitisti strenuissimus praedicator, esto nihilominus pro nostris calamitatibus clementissimus suffragator. Posce correctionem moribus, tranquillitatem temporibus, cunctoveniam peccaminum, aeternorum compendia gaudiorum. Facile quod poposceris, obtinebis, quandoquidem ita te tuo conjunctum credimus potentissimo imperatori, ut nec possis velle quod ille noluerit, nec velis quidpiam deprecari, quo illum non cognoveris delectari
Abbreviated transcription (Latin):
rat: ut quisq legionis illius militẽ iugulass&. int̃¬
empti spolus uteretur. Diuisa igitur om̃iũ p̃da:
aduescendũ epulandũq uictrix turba c̃sedit
nterea ueteranus quida ultimȩ aetatis senio fa¬
tigatus nomine uictor: ad contaminatũ cȩdib
locũ. itineris necessitate deductus est. Dũ ad
epulas ꝓ aetatis ueneratione ab om̃ib rogaret᷑.
requirere coepit. quȩnã causa eet̃. letitiae. qđ
inter totcorpora inter emptorũ. gaudentes. ex¬
ultantesq possent milites epulari. Dictũ a quo¬
dã est: quod legio xpianae legis studio. caere¬
monias romanas cultũq deorũ parit̾ cũ impe¬
ratoriis iussionib: contemnere uoluiss& dataq
neci ess&. ut disciplinȩ militaris traditus ordo
seuerius teneretur: Tunc uictor alte gemitu
trahens. grauiterq suspirans: de testatus conui¬

Expanded text:
rat ut quisque legio| nes illius militem iugulasset . interat ut quisque legio| nes illius militem iugulasset . interempti spoliis| uteretur. Diuisa . igitur omnium praeda . ad| uescendum . aepulandumque uictrix turba| consedit. Cum interea ueteranus quidam| ultimę aetatis . senex fatigatus. nomine uictor| ad contaminatum caedebus locum . iteneris| necessitate deductus est. Dum ad epulas pro| aetatis ueneratione ab omnibus rogaretur| requerire coepit . que nam esset causa leticiae| quod inter tot corpora peremptorum gauden“tes”| exultantesquae possint milites epolare. Dictum| a quodam est quod legio christianae legis studio| caeremonias romanas cultumque nominum pa| riter cum imperatoriis iussionibus contemnere| uoluisset. Dataque neci essit ut disciplinae| militaris traditus ordo seuerius teneretur. Tunc| uictor . alte gemitum trahens grauiterque| suspirans exclamat. Eu
Abbreviated transcription (Latin):
dextras. satelles tuus armatu fide catholica pec
tus inuenit. occidi. prosterni. secandas gladus.
ꝑcussorib ceruices p̃bemus intrepidi. Haec no¬
bis iucundiora sunt: dũ modo qui ate. cũ sacri
legis tius c̃temnimus. ad regna iã nunc cȩles
tia ꝓperamus llagrabat enĩ iã tunc inbeatis¬
simis uiris mastirii gloriosus ardor. Haec man¬
data legionis. remeans admaximianũ caesare.
satelles nuntiat. Atille quasi nichil iterati
fuisset scelus ꝑpetratu: ire ꝓpere ex ercitum
turba carnificum. Omis aetas sine discretione
ꝑ imitur: Lanianturq beata corpora. & deuo¬
tas dõ animas. fideli mortis ꝓfessione cõmen¬
dant. Oꝑta est terra illic ꝓcũbentib iN
morte corporib iustoꝵ. fluxeruntq p̃tio¬
si sanguinis ruu. Quȩ umquã rabies absq bel¬
lo tanta humanorũ corporũ strage dedit.
rum : Sic interfecta est illa plane anglica
legio: quȩ ut qredimus cũ illis angłoꝵ legio¬
nib iã conlaudant dm̃ in caelis. Per acta

Expanded text:
cius satellis tuos sed armatum fide catholica pec| tus inueniet. Occide prosternae resecandas gladi| is percussoribus ceruices praebebus intrepidi . haec| nobis iocundiora sunt dum modo quod te cum sacri| legiis tuis contemnius. Ad regna iam nunc caeles| praecesserant. Flagrabat enim iam tunc in beatissimis viris martyrii gloriosus ardor. data legionis remeans .| ad maximianom caesarem satellis nunciat ad ille| quasi nihil iterato fuisset . scelere perpetratum| ire propere exercitum turba carnificum| omnes aetas sine descricione perimitur . lanian| turque beata corpora . et deuotas deo animas| fidele mortis professione commennt. operta est terra illic procumbentibus in mortem corporibus piorum, fluxerunt pretiosi sanguinis riui. quae umquam rabies absque bello tantam humanorum corporum stragem dedit? rum. sic interfecta est illa plane angelica legio quae, ut credimus, cum illis angelorum legionibus iam conlaudat semper in caelis
Abbreviated transcription (Latin):
uitã memoriȩ cõmendandã. stilo patefacere niti¬
mur. Quȩ scilic& & quanta sui laboris studuit
subire certamina. & nr̃is ȩgregia exempla mons¬
trando memoriã dimittere sȩculis. ut non solum
ille sui laboris fructũ reciper&. uerũ etiã quosq
adimitationẽ sui cestaminis inpostmodũ trahere.¬

Expanded text:
itam memorie commendando stilo patefacere nitimur, quae et quanta sui laboris studuit subire certamina, et nostris egregia exempla monstrando memoriam dimiserit seculis, ut non solum ille sui laboris fructus reciperet, venam etiam quosque ad imitacionem sui certaminis in postmodum traheret
Abbreviated transcription (Latin):
at  ut omnium uistutũ fructus ad traher&. hoc uerbũ
sẽꝑ corde & ore ꝓferens. concupiuit anima mea desidera¬
re iustificationes tuas. in omni tempore. Et item
deo dil eximandata tua : suꝑ aurũ & toparion¬
Et fratres cohortans: uultu hilari. lȩta facie monebat
dicer. Uenite exultemus dnõ: iubilemus dõ salutari nr̃õ
rȩoccupemus faciem ei: in confessione : & in psalmis iubile
Opere piissimo corde et corpore dõ uacans: memor erat
scm̃ Paulua p̃cȩpisse. siquis non laborasse. panẽ sine pe¬
riculo non potuiss& sumere It requirens instituta scoꝵ
patrũ. inter multas collationes. p̃cipue scĩ Isaac abbatis
scithae doctrinȩ meditans. ꝓxpĩ dilectione se coasta¬

Expanded text:
at? ut omnium virtutum fructus adtraheret, hoc verbum at? ut omnium virtutum fructus adtraheret, hoc verbum semper corde et ore proferrens: Concupivit anima mea desiderare iustificationes tuas in omni tempore, et item: Ideo dilexi mandata tua super auro et topazion. Fratres cohortans, vultu hilaris et letus facie monebat, dicens: Venite, exultemus Domino, iubilemus Deo salutari nostro. Preoccupemus faciem eius in confessione piissimo corde et corpore vacans, memorabat sanctum Paulum dixisse, si quis non laborasset, panem sine periculo non potuisset sumere. Et requirens instituta sanctorum patrum, inter multas collationes precipue sancti Ysaac abbatis Scithae doctrinam meditans, pro Christi dilectione se coarta
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum Nlagrantia: corporis castigatio leuinia
& orationes: aeque ut iuuenili aetate tulerat.
eo modo & senili portabat Exemplo subditos
edocens: ut gastrimargiȩ id est gula&e. ceno doxiȩ
id est elationis. arrogantiae idest suꝑbiae. uitia maxi¬
ma ꝑquȩ compererat adam in para diso deceptum.
his trib uitus delapsus. atq agaudiis paradis. se¬
gregatus & deiectus est: simili modo imitatores
cius dũ uentris ingluuiei gulȩ oboediendo succum¬
bunt dũ elationis stimulo imbecillitate animi ꝑ¬
turbantur. dũ suꝑbiae malo animȩ dõ dicatȩ̨
ulilnerantur. a consortio iustorũ abscisce. & om̃i gau¬
dio ꝑpetuae lucis priuatae. aeterno cruti atu damnarent᷑
pse uero ieiunus & uigiliis uacans. omnib illecebris elisis.
pullulantib: uirtutib: fauelut : animiq ugore corporis uolup¬
tates prohibuit. ut pote ignitus illius ignis amore. de quo¬
dns ait lgnẽ ueni matere interram. Etquã uolo ut arde¬

Expanded text:
virtutum flagrantia, corporis castigatio; ieiuniis virtutum flagrantia, corporis castigatio; ieiuniis et orationibus aeque ut iuvenili aetate tulerat, eodem modo et senile portabat: exemplum subditus edocens, ut castrimargiae, id est gule, cenodoxiae, id est aelatione, arogantiae, id est superbiae, vicia maxima, per que conpererat Adam in paradiso deceptum, his tribus vitiis delapsus adque ad gaudia paradisi segraegatus et deiectus est, simili modo immitatores eius, dum ventris ingluviae gule obediendo subcumbunt, dum elationis stimolo inbecillitate animi perturbantur, dum superbiae malum anime Deo dicatae vulnerantur, a consorcia iustorum abscise et omni gaudio perpetuae lucis private eterno cruciato damnerentur. Ipse vero ieiuniis et vigiliis vacans, omnibus inlecebris aelisis, pullulantibus virtutibus, animi vigore corporis voluptate prohibuit, ut ignitum illo igne as ait: Ignem veni mittere in terram; quam volo, ut arde
Abbreviated transcription (Latin):
globum. totũ lustrare mundum. Moxq dũ mi¬
randi facti mens paue facta pulsaretur euentu.
alifer gallus solita uocẽ attollens. mundo uenturã
lucẽ nuntiauit. Signoq tacto: omnis contio fra¬
trũ ad orationẽ cantusq ꝑ agendos. aecclesiam
penetrauit: Ouans illẽ. post quã lux dedita
mundo fuit : patri de industria quid uiderit nuntia¬
uit. Ille ne forte stimulo elationis frater cor¬
ruptus mentẽ polluer&. increpans ait. N equaquã
taliate corde tumido uidisse p̃sumas narrare
Quid enĩ. num fas est. ut homo sub fragilitate. positus
& contagione peccatoꝵ maculatus. audeat de
contemplatione caeleste gloriari.
UANTO IAM HONORE ACUITERATIONE
regũ francoꝵꝵ atq nobiliũ ful ciretur uiroꝵ
ambigit nemo: qui beneficia a p̃dictis regib prȩsti¬
ta. pprecepta chartarum quȩ usq nunc inpublicis
arciuis p̃dicti condita sunt monasterii. relege se
cup̃it. Inerat ineo ut opinor iuire dicã omium

Expanded text:
globum totum lustrare mundum. Moxque dum miglobum totum lustrare mundum. Moxque dum mirandi facti mente pavefacta pulsaretur eventu, alifer gallus solitam vocem attollens, mundo venturam lucem nuntiavit; signoque tacto omnis concio fratrum ad orationem cantusque peragendos ecclesiam penetravit. Ovans ille postquam lux dedita mundo fuit, Patri de industria quid viderit nuntiavit. Ille ne forte stimulo elationis frater corruptus mentem pollueret, increpans ait: Nequaquam talia te corde tumido vidisse praesumas narrare. Quid enim? Num fas est ut homo sub fragilitate positus et contagione peccatorum maculatus audeat de contemplatione coelesti gloriari? 10. Quanto jam honore ac venerationem regum Francorum atque nobilium fulciretur virorum, ambigit nemo, qui beneficia a praedictis regibus praestita per praecepta chartarum quae usque nunc in publicis archivis praedicti condita sunt monasterii relegere cupit. Inerat in eo, ut opinor jure dicam, omnium
Abbreviated transcription (Latin):
in scis suis redoleant &empla. sinib aeccłȩ in orbe terra¬
rũ diffus&e ꝑsonuit. atq elucubrata luce ueritatis.
fidelib notũ est. Cũ eo in tẽpore segetes annua ma¬
turitate confectȩ. ad p̃cidendũ in supra dicto coeno¬
bio fuissent paratȩ. contio fratrũ ad segete p̃cidendã.
cateruatim ꝓperauit. Opusq ꝑ totius diei moetas ꝑ¬
actũ. aduentus tetrȩ noctis ꝓhibuit. Cũq oms ad
coenobiũ remeassent. imperio seniorũ unus effatrib
VAbios nomine. ad frugem custodiendã remansit
Quicũ somnũ caperet. atq intẽpesta nocte eiugilans
mentis ardorem ad caelum tolleret. luxta illito. Ego enĩ
dor mio. & cor meũ uigilat: coepit cogitare. nefes¬
si astus sod aliũ nimio indulgerent sopori. neglec¬
toq orationis usu. in aurore aduentum consuetu
officu usum differeNT. Cũq haec anexio animo
uoluer& uidit subito caelos aptos. & micantem

Expanded text:
in sanctis suis redoleant exempla, finibus Ecclesiae in orbe terrain sanctis suis redoleant exempla, finibus Ecclesiae in orbe terrarum diffusae personuit, atque elucubrata luce veritatis fidelibus notum est. Cum eo in tempore segetes annua maturitate confectae, ad praecidendum in supradicto coenobio fuissent paratae, concio fratrum ad segetem praecidendam catervatim properavit, opusque per totius diei metas peractum adventus terrae noctis prohibuit. Cum omnes ad coenobium remeassent, imperio seniorum unus e fratribus, Claudius nomine, ad frugem custodiendam remansit; qui cum somnum caperet atque intempesta nocte evigilans mentis ardorem ad coelum tolleret juxta illud: Ego enim dormio et cor meum vigilat , coepit cogitare ne fessi artus sodalium nimio indulgerent sopori, neglectoque orationis usu in aurorae adventum consuetum officii usum differrent. Cumque haec anxio animo volveret, vidit subito coelos apertos, et micantem
Abbreviated transcription (Latin):
ed totũ imperus tuis. paupe
egeno. Lergeni minister : repperituas plenũ
Sumptaq mensura : pauperi tribuit. Deinde
patri nuntianda credit. Sedille silendũ esse
imperat. ne elationis macula. cumulũ gratiȩ
tollat. UIII.
IR AUIDAM NOBILI INTENTIONE PREUENTUS
STQVANVS nomine cõꝑta famul: dĩ iohannis fama.
in obseruatione priorũ patrũ. quã & ipse flagranti
sitiebat amore : quadã nocte a pastib magnimontensiũ
inter densa tenebrarũ adueniens. basilicã latenter in¬
trout. cõmunẽ dnm̃ orationib pulsans. Quod diuinitꝰ
uiro dĩ reuelatũ est: citoq ministro imperat. ut conci¬
to gradu ꝑgat. tactoq signo sodales excit&. quia
frater cõmunis sequanus abscondite fores aecdesiae
penetrans. dnm̃ orationib pulsat. Quod ita esse
citissima ẽ. inuentione conꝑtũ. et uenerando fa¬
mulo dĩ ꝑplurimũ ardentissima fratrũ caritas. offi¬
ciũ debitũ hospitalitatis ꝑ soluit.
IUANTA QUANO: SUBLIMIA MIRACULORU DNI

Expanded text:
ed totum imperiis tuis pauperiaegentum'. Pergens minister, repperit vas plenum, sumptaque mensura, pauperibus tribuit. Deinde patri nuntianda credit, sed ille silendum esse imperat, ne elatiotollat. 8. r quidam nobili intentione praeventus, Sequanus nomine, comperta famuli Dei Joannis fama in observatione priorum Patrum, quam et ipse flagranti sitiebat amore, quadam nocte a partibus Magnimontensium inter densa tenebrarum adveniens, basilicam latenter introiit, communem Dominum orationibus pulsans. Quod divinitus viro Dei revelatum est; citoque ministro imperat ut concito gradu pergat, tactoque signo sodales excitet, quia frater communis Sequanus abscondite fores ecclesiae penetrans Dominum orationibus pulsat. Quod ita esse citissima est inventione compertum, et venerando famulo Dei perplurimum ardentissima fratrum charitas officium debitum hospitalitatis persolvit. 9. Quanta quamque sublimia miraculorum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ca terua: coepit anxio corde pensare. quid melius
foret. quidue salubrius mercȩdis cumulo obueniret.
si plebi dominando pesset. aut subiectus aliis oboe¬
diendo. sub obtentu religionis ꝓficeret. Fuit tandẽ
consilii. melius esse sub uinculo mortificationis se
subdere : quã aliis imperando dominari. Denique¬

Expanded text:
caterva, cepit anxio cordis stimulo pensare, quid melius foret quidque salubrius mercedis cumulo obveniret, si plebi dominando preesset aut subiectus aliis obediendo sub obtentu religionis proficeret. Fuit tandem consilii, melius esse sub vinculo mortificationis se subdere, quam aliis imperando dominari. Et cu
Abbreviated transcription (Latin):
salubria dogmata subregulari tenore qua bea¬
tus macharius aegyptiorũ indidit monachis mi¬
nistrare : atq educatã in melius plebẽ ad caeles¬
tia gaudia ꝓuocare. an nitente sibi monacho
filomero nomine. omĩ scĩtati et religioni dedito.
Cuius fultus auxilio: caeleste p̾coniu ta mona¬
chis quã popło annuens. absq dilatione con

Expanded text:
salubria pocula sub regulare tenore, quam beatus Macharius indedit, monachis ministrare adque aeducatam in melius plebem ad caelestia gaudia provocare, adnitente sibi monacho Filomere nomine, omni sanctitate et relegione deditum, cuius fultus auxilio, caelestem praeconium tam monachis quam populo annuens absque delatione con
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ergo turba egentũ ꝑ aliquor tẽporis spatiũ
ex eo uase aleretur : euenit ut quidã uixta mo¬
rẽ sibi dari necessaria. poscer&. Ille: mensura
consuetã. dari iubex egenti. Tum minister
Nequaquã inquit. uel parũ in uase remansit.
sed totũ imperiis tuis. pauperib est erogatu
Quo audito: oculos ad cęlũ attollit. genuq flexo
largitorẽ om̃iũ dm̃ implorat. Peractaq ora¬
tione : ministro iubet: Uade inquit cũ fidei
amminiculo : defer alimenta egeno : Iergens
minister: repperit uas plenũ. Sũptaq mensura.
pauperi tribuit. Deinde: patri nuntianda cre¬
didit. Sed ille silendũ esse imperat: ne elatio¬
nis macula. cumulũ gratiȩ tollat
IR. QUIDAM NOBILI INTENTIONE PRAI¬
Nuentus sequanus nomine. cõꝑta famuli di
ioħis fama. in obseruatione priorũ patrũ.
quã et ipse flagranti sitiebat amore: quadã
nocte a partib magnimontensiũ inter densa

Expanded text:
Cum ergo turba egentum per aliquod temporis spatium Cum ergo turba egentum per aliquod temporis spatium ex eo vase aleretur, evenit ut quidam juxta morem sibi dari necessaria posceret. Ille mensuram consuetam dari jubet egenti. Tum minister: Nequaquam, inquit, vel parum in vase remansit, sed totum imperiis tuis pauperibus est erogatum. Quo audito oculos ad coelum attollit, genuque flexo largitorem omnium Deum implorat, peractaque oratione, ministro jubet: Vade, inquit, cum fidei adminiculo, defer alimenta egeno. Pergens minister reperit vas plenum, sumptaque mensura pauperi tribuit, deinde Patri nuntianda credit. Sed ille silendum esse imperat, ne elationis macula cumulum gratiae tollat. 8. Vir quidam nobili intentione praeventus, Sequanus nomine, comperta famuli Dei Joannis fama in observatione priorum Patrum, quam et ipse flagranti sitiebat amore, quadam nocte a partibus Magnimontensium inter densa
Abbreviated transcription (Latin):
borari. atq adusũ suũ coeper̃ menbra reuesti:
donec in columitati pristinȩ redditus. turba
omni in spectante surrexit
UODAM ETEUIMEMIORE. LOCA
circũ adiacentia ualida fames torquebat.
ita uehemens. ut nec spes uiuendi plerisq
fore. Cũ ergo aduirũ dĩ ob alimonias quȩ¬
rendas properarent: ille ꝓphȩtici p̾conu
dictũ ante oculos ferens quo ait. frange
esurienti panẽ. et omnĩ petenti te tribue.
quoscũq aduenire cerner&. necessaria mi¬
nis trabat. Cũq iã undiq egentũ plebs
crebrius aduenir&: ille assue tũ opus inpen¬
dens. om̃ib minis trabat : Tum unus esubdi¬
tis ad patrem accȩdens: ait se tantã farris co¬
piã non habere. quantã egentũ poscebant
co hostes. Ille gemens: poposcit uas segre¬
digentiam. Moxq adimperium pii patris.
uas farcitur. capiens plus fere modios quinquies
quinos. Cȩtera uero: adusus fratrũ proficerent

Expanded text:
borari, atque ad usum suum coeperunt membra reverti, borari, atque ad usum suum coeperunt membra reverti, donec incolumitati pristinae redditus turba omni inspectante surrexituodam etiam tempore loca circumadjacentia valida fames torquebat ita vehemens, ut nec spes vivendi plerisque foret. Cum ergo ad virum Dei ob alimonias quaerendas properarent, ille prophetici praeconii dictum ante oculos ferens quo ait: Frange esurienti panem et omni petenti te tribue , quoscunque advenire cerneret, necessaria ministrabat. Cumque jam egentum plebs crebrius adveniret, ille assuetum opus impendens, omnibus ministrabat. Tum unus e subditis ad Patrem accedens, ait se tantam farris copiam non habere, quantam egentum poscebant cohortes. Ille gemens poposcit vas segredigentiam; moxque ad imperium pii Patris vas farcitur, capiens plus fere modios quam quinquies quinos; caetera vero ad usus fratrum proficerent.
Abbreviated transcription (Latin):
lestia p̃sidia pro re. peritura. iam ianq festir¬
nau deuotus. Statimq eulogiarũ munus accep¬
tũ sane lautissinũ. unũ paximatum. et quinq
pomula: noctu transcurrens. languido depor̃e¬
paran Duq adhic ꝓcul abessem non ta meũ
qua sanitatis suȩ aduentũ sensit aegrotus. & ꝑ¬
contari a circustantib cõpit. ubi essem Mleoꝙ¬
me nomine uocans: paximatiũ illuo qđ defere¬
ba quasi p̾sentẽ aspiceret deposcebat. Paulo
post ego ueniens plangentis turbae. sum
exceptus officio. Atq ita in gressus domo
in qua ȩger iacebat: ut uidi germanũ meu̾
iam iamq p̃cipitant̃ rapi in mortẽ. inaꝑtos
singultas lacrimasq ꝓrũpens. munus illud
qđ txhibuerã protuli Igitur tres pasticu¬
Las benedicti panis iuni in fusione madefac¬
tas: mos illius ipse inserui Statomq corrobo¬
ratis astub: in stratũ resedit. ac respirauit
dem: paulati huius edulii ꝑceptione corro¬

Expanded text:
lestia praesidia pro re peritura jam jamque festilestia praesidia pro re peritura jam jamque festinavi devotus. Statimque eulogiarum munus acceptum sane lautissimum, unum paximacium et quinque pomula noctu transcurrens languido deportabam. Dumque adhuc procul abessem, non tam meum quam sanitatis suae adventum sensit aegrotus, ac percontari a circumstantibus coepit ubi essem, meoque nomine me vocans, paximacium illud quod deferebam, quasi praesentem aspiceret, deposcebat. Paulo post ego veniens plangentis turbae sum exceptus officio, atque ita ingressus domum in qua aeger jacebat, ut vidi germanum meum jamjamque praecipitanter rapi in mortem, in apertos singultus lacrymasque prorumpens, munus illud quod exhibueram protuli. Igitur tres particulas benedicti panis vini infusione madefactas in os illius ipse inserui, statimque corroboratis artubus in stratum resedit ac respiravit. Dein paulatim hujus edulii perceptione corro
Abbreviated transcription (Latin):
menbra uiuescere : donec confirmatis gres¬
sib. tã orationib beati iohis. quã dño
auxiliante surrexi
ci post posita republica. sublatoq imperii
ure. ꝓpria dominabantur potestate : Theode¬
bertus filius Theuderici. chlodouei quondã
filu. italiȩ claustris difruptis. bellũ ausoni is
intulit. Qui celerrimȩ reuersus : dimisso duce
cui sũmã bellorũ cõmiserat nomine bucelleno.
alium etiã nomine mumulenũ in auxiliũ ei
direxit. & sic ad ꝓpria repedauit. Latere
neminẽ suspicor: qualis quantusq pestifer
morb illis dieb late longeq populos. pa¬
triamue depopula tus sit. Huius morbi
infestatione germanus meus fidamiolus.
quẽ tu frater optime nosti: longo iam tẽpore.
quartano tabescebat in cõmodo. At cũ mi¬
chi conꝑtũ eet. eũ absq ulla spe. uitȩ iacere
premortuũ . continuo. ad notũ recurrens
prȩsidiũ. Nec aliter adiohannẽ: quã ad cȩ¬

Expanded text:
membra virescere, donec confirmatis gresmembra virescere, donec confirmatis gressibus tam orationibus beati Joannis quam Domino auxiliante surrexi.ci, postposita republica, sublatoque imperii jure, propria dominabantur potestate, Theodebertus filius Theoderici Clodovei quondam filii Italiae claustris disruptis bellum Ausoniis intulit. Qui celerrime reversus, dimisso duce cui summam bellorum commiserat, nomine Buccelleno, alium etiam nomine Mummolenum in auxilium ei direxit, et sic ad propria repedavit. Latere neminem suspicor qualis quantusque pestifer morbus illis diebus longe lateque populos patriamve depopulatus sit. Hujus morbi infestatione germanus meus Fidamiolus quem tu, frater, optime nosti, longo jam tempore quartano tabescebat incommodo. At cum mihi compertum esset eum absque ulla spe vitae jacere praemortuum, continuo ad notum recurrens praesidium, non aliter ad Joannem quam ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
UE ILLA QUAM UTINAM NESCIRETIS
Amo nros irato dõ populos patriamq uastan¬
te. dũ deparisius ubi tunc temporis domi¬
nabatur reuerterer : huius me morbi sensi c̃¬
tagione conprȩhensũ. At cũ ulceris ipsius
grauamine oppressus. uix ad domũ propriã
ꝑuenissem. ibiq pͣualescente in cõmodo
pene iacerẽ exanimis. ac tristi merentis
familiȩ frequentarer officio. materq mea pro¬
priis sibi unguib faciem. genasq decerperet.
miserã se clamans. nullã sibi post obitũ meu
sp̃e uite dicebat remansurã eẽ. uel exiguam
portionẽ. At ego cupiens eã consolari: eua¬
surũ me esse dicebã. tantũ si michi deputeo
monasterii scĩ ioħis aqua fuisset bibituro
ubi ebibi. tãquã si in me celerrima sanitas
fuisset ingressa. ita qđ michi antea raro
c̃ tingebat. in somno quiȩui. Cũq euigilas¬
sem. ulcus illud cuiustabo diutur
grauamine laborabã. crepuisse ꝑ sensi
Ita sensim paulatimq cũ officus suis coeper

Expanded text:
naria, quam utinam nesciretis, nostros, irato Deo, populos patriamque vastante, dum de Parisiis, ubi tunc temporis dominabatur, reverterer, hujus me morbi sensi contagione comprehensum. At cum ulceris ipsius gravamine oppressus vix ad domum propriam pervenissem, ibique praevalescente incommodo pene jacerem exanimis, ac tristi moerentis familiae frequentarer officio, materque mea propriis sibi unguibus faciem genasque discerperet miseram se clamans, nullam sibi post obitum meum spem vitae dicebat remansuram esse, vel exiguam portionem. At ego cupiens eam consolari, evasurum me esse dicebam, tantum si mihi de puteo monasterii sancti Joannis aqua fuisset bibituro ubi ebibi, tanquam se in me celerrima sanitas fuisset ingressa, ita, quod mihi antea raro contingebat, in somno quievi. Cumque evigilassem, ulcus illud cujus tabo diuturno gravamine laborabam, crepuisse persensi. Ita sensim paulatimque cum officiis suis coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
replicare suꝑfluũ uidico : quȩ tanta sunt
ut sui magnitudine. multorũ immo om¬
niũ notitiã facile uindicarint. Qui ergo
tanta potuit maribundus. credimus equi¬
dẽ nec uana sides. multo potiora ob¬
tinere poterit inmortalis. Si pugnans ta¬
lia pręstitit. regnans cũ dño. in cõpara¬
biliter meliora prȩstabit. Hunc itaq¬
uotis. hunc debitȩ seruitutis frequen¬
temus obsequiis. nec torpeat animus
in officio. si non uult esse frustratus in
fauebit: cuncta in cõmoda sub mouens.
cõmoda omnia prouidebit. Electet p̃cib
iudicẽ : pro reis & fragilib in terpellabit
auctorem. Optinebitꝰ apud dm̃ ueniã
criminũ : atq impetrato in mortalitatis
munere consortia prȩmiorum. Prȩstan¬

Expanded text:
explicare, superfluum judico, quia tanta sunt, explicare, superfluum judico, quia tanta sunt, ut sui magnitudine multorum, imo omnium, notitiam facile vindicarint. Si ergo tanta potuit moribundus, credimus equidem, nec vana fide, multo potiora obtinere poterit immortalis; si pugnans talia praestitit, regnans cum Domino incomparabiliter meliora praestabit. Hunc um virum debitae servitutis frequentemus obsequiis; nec torpeat animus in officiis, si non vult esse frustratus in favebit; cuncta incommoda submovens, cuncta commoda providebit. Flectet precibus judicem, pro reis et fragilibus interpellabit auctorem, obtinebit apud Deum veniam criminum, impetrato immortalitatis munere consortia dabi
Abbreviated transcription (Latin):
reo ad caeleste capitoliũ nobilẽ euexit
triũphum. palmaq in mortelitatis parit̃:
donatus ex laurea. sydereos coẽtus merito¬
rũ priuilegio cumulauit. Ibi feliciter
ꝑpetuus ac ꝑpetuo felix. ipsi conregnans
xp̃o: cohabitat angłis. conspatiatus ar¬
changłis. uniuersis postremo scorũ om̃iũ
milib c̃lȩtatur. Inde hodiernȩ festiuita¬
tis manauere tripudia: inde xpianȩ ple
fluxer̃. Hinc clerus concinit: inde po¬
pulus plaudit. Pauper tripudiat: diues
exultat. luuenes & uirgines. senes cũ iu¬
niorib. laudant nomen dnĩ: cuius mune¬
re ioħs hic tantus tam celebris tã deniq
p̃celsus emicuit. ut & scĩtatis apice nulli¬
secundus. & miraculorũ copia maximis
studiis non aequauit. Cui uirtute paci¬
entiȩ impar fuit: Quo fide inferior. spe mi¬
nor extitit. Que deniq sũmȩ haritatis
prouectib non transcendit: quanto uero¬
principaliũ fulserit splendore signorũ.

Expanded text:
reo, ad caeleste capitolium nobilem duxit reo, ad caeleste capitolium nobilem duxit triumphum; palmaque immortalitatis pariter donatus et laurea, sidereos coetus meritorum privilegio cumulavit; ibique feliciter perpetuus ac perpetuo felix, ipse conregnans Christo, cohabitat angelis, conspatiatur archangelis, postremo sanctorum omnium millibus collaetatur. Inde hodiernae festivitatis manavere tripudia; inde christianae fluxerunt; hinc clerus concinit, inde populus plaudit, pauper tripudiat, dives exsultat. IV. Juvenes et virgines, senes cum junioribus laudant nomen Domini, cujus munere hic tantus, tam celebris tamque praeclarus emicuit; ut et sanctitatis apice magnus, et miraculorum copia maximus,studio non aequavit? cui virtute patientiae impar fuit? quo fide inferior, spe minor exstitit? quem denique summae charitatis provectibus non transcendit? qui spiritualium refulserit splendore signorum
Abbreviated transcription (Latin):
cipui. tum etiam confessoris ȩgregiui.
na talitia festa cõmendant. Iure et¬
eni diem sacri eius de scło transitus
natalitiũ dixerim. quo mundani squa¬
lores emergens ergastuli. caelestis
conscendere meruit palatia regni.
deq sinis tra translatus index terã ura mor¬
tis a trocia ꝑ hȩnni in mortalitate mutauit
Uere beatus. uere om̃ĩfaria laude dignis¬
simus : cui ꝓpositũ fuit ita militare in scło.
Deniq aeterni imperatoris uic tricia signa
secutus : atq inter athlȩtas robus tiss nos
dato nomine sacramentis militarib obli¬
gatus. non segnis in diuina militia torpuit.
non sibi notam passus est desertoris in uriã¬
cũ hoste congressus disciplinabili ratio¬
ne cestaminis. non modo contrarios ic¬
tus clypeo fidei circũspectus elusit. ue¬
rũ etiã infestos inimici impetus. in gen¬
t pondere uistutis inclitus pręliator op¬
uictor emergens: curru inuectus atthe¬

Expanded text:
cipui, tum etiam confessoris egregii, cipui, tum etiam confessoris egregii, natalitia festa commendant: jure enim diem sacri ejus de saeculo transitus natalitiam dixerim, quo mundani squalore emergens ergastuli, coelestis conscendere meruit palatia regni: deque sinistra translatus in dexteram, jura mortis atrocia perenni immortalitate mutavitere beatus, vere omnifaria laude dignissimus, cui propositum fuit ita militare in saeculto. II. Denique aeterni imperatoris victricia arma secutus, atque inter athletas robustos dato nomine, sacramentis militaribus obligatus, non segnis in divina militia torpuit, non sibi notam passus est desertoris inuri,cum hoste congressus, disciplinabili ratione certaminis, non modo contrarios ictus, clypeo fidei circumseptus, elusit; verum etiam infestos inimici impetus, ingenti pondere virtutis, inclytus praeliator opvictor emergens, curru evectus aethe
Abbreviated transcription (Latin):
uigilat: coepit cogitare nefessi astus soda¬
lium nimio indulgerent sopori. neglectoq
orationis usu. in aurore aduentũ consuetũ
officii usũ differrent. Cũq haec anxio animo
uoluerex : uidit subito caelos aꝑtos. et mican¬
te globũ totũ lustrare mundum. Moxq
dũ mirandi facti mens pauefacta pulsaret᷑
euentu: alifer gallus solitã uocẽ attollens
mundo uenturã lucẽ nuntiauit. Signoq
tacto : omis contiofratrũ ad orationeꝰ cap¬
tusq ꝑ agendos. eccłam penetrauit. Ouans
ille. postquã lux dedita mundo fuit : pa¬
tri de industria quid uiderit nuntiauit
Ille neforte stimulo elationis fratercor¬
ruptus mentẽ pollueret: increpans ait
Nequaquã taliate corde tumido uidissẽ
p̃sumas narrare. Quid enĩ. Num fas
est ut homo subfragilitate positus. et
contagione peccatorũ maculatus. au¬
deat de contemplatione calesti gloriari:¬
tiosã. beatissimi loħis tũ patris prę¬

Expanded text:
vigilat , coepit cogitare ne fessi artus sodavigilat , coepit cogitare ne fessi artus sodalium nimio indulgerent sopori, neglectoque orationis usu in aurorae adventum consuetum officii usum differrent. Cumque haec anxio animo volveret, vidit subito coelos apertos, et micantem globum totum lustrare mundum. Moxque dum mirandi facti mente pavefacta pulsaretur eventu, alifer gallus solitam vocem attollens, mundo venturam lucem nuntiavit; signoque tacto omnis concio fratrum ad orationem cantusque peragendos ecclesiam penetravit. Ovans ille postquam lux dedita mundo fuit, Patri de industria quid viderit nuntiavit. Ille ne forte stimulo elationis frater corruptus mentem pollueret, increpans ait: Nequaquam talia te corde tumido vidisse praesumas narrare. Quid enim? Num fas est ut homo sub fragilitate positus et contagione peccatorum maculatus audeat de contemplatione coelesti gloriarimini, beatissimi Geraldi, tum Patris prae
Abbreviated transcription (Latin):
ministro imperat. ut concita gradu ꝑgat
tactoq signo sodales excit&. quia fra¬
ter cõmunis sequanus abscondite fores
et uenerando famulo di ꝑplurimũ ar¬
dentissima fratrũ karitas. officiũ debitũ
ospitalitatis ꝑsoluit LECTIO XI¬
UANTA QUAMO: SUBLIMIA MIRACULORT
dñi inscis suis redoleant exempla. sinib
eccłȩ in orbe terrarũ diffusȩ ꝑsonuit: atq
elucubrata luce ueritatis. fidelib notũ ẽ
Cũ eo intẽpore segetes annua maturitate
confectȩ ad p̃cidendũ in supradicto coe¬
bio fuissent paratȩ: contio fratrũ ad segete
p̃cidendã. cateruati ꝓperauit. Opusq ꝑ
totius diei moetas ꝑ actũ: aduentus tetrę
noctis ꝓhibuit. Cũq oms ad coenobiũ reme¬
assent: imperio seniorũ. unus efratrib clau¬
dius nõe. ad fruge cus todiendã remansit.
Qui cũ somnũ caper&. atq intẽpesta nocte
euigilans mentis ardorẽ ad cęlũ tolleret.
uixta illud. Ego enĩ dormio. & cor meum

Expanded text:
ministro imperat ut concito gradu pergat, tactoque signo sodales excitet, quia frater communis Sequanus abscondite fores et venerando famulo Dei perplurimum ardentissima fratrum charitas officium debitum hospitalitatis persolvit. 9. Quanta quamque sublimia miraculorum Domini in sanctis suis redoleant exempla, finibus Ecclesiae in orbe terrarum diffusae personuit, atque elucubrata luce veritatis fidelibus notum est. Cum eo in tempore segetes annua maturitate confectae, ad praecidendum in supradicto coebio fuissent paratae, concio fratrum ad segetem praecidendam catervatim properavit, opusque per totius diei metas peractum adventus terrae noctis prohibuit. Cum omnes ad coenobium remeassent, imperio seniorum unus e fratribus, Claudius nomine, ad frugem custodiendam remansit; qui cum somnum caperet atque intempesta nocte evigilans mentis ardorem ad coelum tolleret juxta illud: Ego enim dormio et cor meum
Abbreviated transcription (Latin):
U. kalendas febroarii. plenus aetate cor¬
poris. et decore religionis. Non oculis ca¬
riȩ uigorẽ: tenacit̾ retinens. Et ut inple¬
risq fieri solet. nequaquã aetas decrepi¬
ta omisso largitatis usu. auaritiae um quã
succubuit. Sed om̃ib reb bonis quib aetas iu¬
uenilis succubuerat. aeq et senectus pollebat
Sepultusq est haud procul acoenobio. infra
terminos monasterii. loco quẽ ipse pͣdixe¬

Expanded text:
V. Kalendas Febroarias, plenus etate corporis et decore religionis. Nec oculis cariae vigorem tenacitatem retinens, et, ut in plerisque fieri assolet, nequaquam etas decrepita, obmisso largitatis usu, avaricie umquam succubuit, sed omnia bona, quibus etas iuvenilis succubuerat, eque et senectus pollebat. Sepultusque est aut procul a cenobio infra terminos monasterii, loco quem ipse predixe
Abbreviated transcription (Latin):
uitã. Inerat ineo om̃iũ uirtutũ flagrantia.
corporis castigatio : Leiunia & orationes. aeque
ut uiuenili aetate tulerat. eo modo et senili
portabat. Exemplo subditos edocens. ut cas¬
trimargiae id est gulae. cȩnodoxiȩ id est ela¬
tionis. arrogantiae id est suꝑbiae. uitia maxi¬
ma ꝑquȩ cõpererat adam in paradiso deceptu.
militatis. in c̾cussa fundamina : ab omi lubri¬
cae inpulsionis in cursu animũ inhibuit. et ita
paulatim excontẽplatione diuina ac spiritali
in tuitu. meruit sublimari. Sollicitudinẽ re¬
rũ carnaliũ prȩter certas necessitates genera¬
liter abscidit : et nullius negotii causeue. non
solũ curã. sed nec memoriã quidẽ penitus a¬
misit. Detractionem. uaniloquia. seu multilo¬
quia. et scurrilitates: pariter amputauit. Sum¬

Expanded text:
ido iurae dicam, omnium virtutum flagrantia, corporis castigatio; ieiuniis et orationibus aeque ut iuvenili aetate tulerat, eodem modo et senile portabat: exemplum subditus edocens, ut castrimargiae, id est gule, cenodoxiae, id est aelatione, arogantiae, id est superbiae, vicia maxima, per que conpererat Adam in paradiso deceptum, militatis inconcussa fundamina, ab omni lubrice impulsationis incursu animum inhibuit et ita paulatim ex contemplatione divina ac spiritali intuitu meruit sublimari. Sollicitudine rerum carnalium preter certas necessitatis generaliter abscidit et nullius negocii causaeve non solum curam, sed nec memoriam quidem penitus admisit. Detractionem, vaniloquia seu multiloquia, scurilitatis pariter amputavit, s
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃fatũ locũ. studuit denuo salubria dogmata
subregulari tenore qua beatus MachaROS aegr̃p¬
tiorũ indidit monachis ministrare. atq educatam
in melius plebẽ. ad cȩlestia gaudia ꝓuocare. anni¬
tente sibi monacho FiloMERo nomine. omni scitati.
& religioni dedito. Cuius fultus auxilio: cȩleste
p̃coniũ. tã monachis. quã populo annuens. absq di¬
latione c̃ferebat¬
desiderabile aduentũ uenerabilis filii: ad eum ue¬
nire ꝓperat. ut tamdiu aspectũ ei: a se segregatum
tandẽ ouans cernere. suisq uotis satis faceret
Arrepto itaq itinere : ad eum eo in loco quo uir dĩ
positus erat aduenit. Ac minis trorũ deposcit affectũ.
ut agerent. qualiter desideratã diu prolẽ. sius obtutib
c̃templari meruiss&. Hoc ille audito : abnuit. matrisq
affectui fauere recusauit. reminiscens illud. qui non
reliquerie patrẽ aut̃ matrẽ. ñ est me dignus. Sed tam̃
ne fidẽ matris quã in xpĩ amore & timore fixam noue¬

Expanded text:
ad praefatum locum, studuit denuo salubria pocula sub regulare tenore, quam beatus Macharius indedit, monachis ministrare adque aeducatam in melius plebem ad caelestia gaudia provocare, adnitente sibi monacho Filomere nomine, omni sanctitate et relegione deditum, cuius fultus auxilio, caelestem praeconium tam monachis quam populo annuens absque delatione conferebatdesiderabilem adventum venerabilis filii, ad eum venire properat, ut tam diu aspectum eius a se segregatum tandem ovans cerneret suisque votis aditum aperiret. Arepto itaque itinere, ad eum eo in loco quo vir Dei positus erat advenit hac ministrorum deposcit affectum, ut agerent, qualiter desideratam diu prolem suis obtutibus contemplare meruisset. Hoc ille auditu abnuit, matrisque affectum ut faverit, recusavit, reminiscens illud: Qui non reliquerit patrem aut matrem, non est me dignus. Sed tamen, ne fidem matris, quam in Christi amorem et timorem inditam nove
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ dĩ obalimonias quȩre
ait. frange esunenti panẽ . & om̃i petenti tetribue.
quoscũq aduenire cernere. necessaria ministrabat
Cũq iã undiq aegentũ plebs crebrius aduenir&. ille
assuetũ opus inpendens. om̃ib ministrabat : Tum
unus esubditis ad patrẽ acçedens. ait se tantam
farris copiã ñ habere. quantã egentũ poscebant

Expanded text:
irum Dei ob alimonias quaerenait: Frange esurienti panem et omni petenti te tribue , quoscunque advenire cerneret, necessaria ministrabat. Cumque jam egentum plebs crebrius adveniret, ille assuetum opus impendens, omnibus ministrabat. Tum unus e subditis ad Patrem accedens, ait se tantam farris copiam non habere, quantam egentum poscebant
Abbreviated transcription (Latin):
labores. atq studia contritionũ. mortificationũq
exempla trutinando. mentis intentione pensamus.
ineorũ imitatione . tã nr̃a corda. quã aliorũ men¬
tes erigimus. quatinus et doctrinȩ solamina. & la¬
borũ supplementa. xpo fauente studeamus subire
Nec inmerito eorũ uirtutes ac gesta religiosa xp̃iana
laude fulciuntur : qui uno spu diuersitate uirtutũ
florentes. diuersis quoq donorũ munerib ad ornan¬
tur Iuxta illud isaiȩ dictũ. Qui sunt isti qui ut
nubes uolant. & quasi colũbȩ ad fenestras suas.
ac demonstrante. formã patefȩcit. ut singuli insingu¬
us. ex conditoris largitione ꝓmeritis dona capiendo
famulatũ diuini nomifus exercent. cumulũ postre¬

Expanded text:
labores atque studia contricionum mortificationumque exempla trucinando mentis intentione pensamus, in eorum imitationem tam nostra corda quam aliorum mentes erigimus, quatinus et doctrinae solamina et laborum supplimenta, Christo favente, studeamus subire. Nec inmerito eorum virtutes ac gesta religiosa christiana laude fulciuntur, qui uno spiritu diversitate virtutum florentes, diversis quoque donorum muneribus adornantur iuxta illud Isaiae dictum: Qui sunt isti, qui ut nubes volant et quasi columbae ad fenestras suas? ac demonstrante formam, patefecit, ut, dum singuli in singulis ex conditoris largicione pro meritis dona capiendo famulatum divini nominis exercent, cumulum post re
Abbreviated transcription (Latin):
MORATI CONFESSORIS XPI UEL POSTEROS FORUM
UERACITER COMPERTA ERANT CONSCRIBERET¬
RAECEUENTISSIMA SC̃ORUM PROSCQUINTES
exempla. qui luce clarius orbem tã sermone do¬
cendo. quã exemplo monstrando illuminauere. pror¬
sus declarare. atq omnib patefacere. omĩ studio.
om̃iq conatu cũ comperta fuerint debemus: ut sci¬
lic& tã mentes hominũ caelesti desiderio innexas.

Expanded text:
morati confessoris Christi vel posteris eorum veraciter conperta erant de actPrecellentissima sanctorum prosequentes exempla, que luce clarius urbem tam in sermone docendum quam exemplum monstrando inluminavere, prorsus declarare adque omnibus patefacere omne studio omneque conato, cum conperta fuerint, debemus, ut scilicet tam mentis hominum caelesti desiderio innexas,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuiis uel epulis uris. horũ funerũ consostium
p̃tulisse led &iam nunc prȩstabit hoc xp̃s.¬
ut xpianu me. uł post ꝓfessione mea transire
ul terius ꝑbeata funera non sinatis. Haec eu
loquentem: subita ꝑcussoris obtruncat in sania

Expanded text:
nuiuiis uel epulis uestres horum funerum| consorcium nuiuiis uel epulis uestres horum funerum| consorcium praetullissem. Sed eciam nunc| praestauit christianum me uel post| professionem meam transire ulterius per beata| funera non sinatis. Haec eo loquentem subita| percussoris obtruncat insania.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ militare non merui. ut bene inter tales głosae
mortis honore donatus. finẽ uitae inuenire potu¬
issem. Saltẽ si conmilito in dignus erã. uel me
ante actȩ horȩ uiandi necessitas detuliss&. ut
senilis pectoris cruor. tantorũ uirorũ iucti¬
mis misceretur Obtulera corpus hoc neci: dũ
modo tantȩ laudis consostio non carerem
utrũ xpianus ess&c. respondere minacit̃ uib&
Atille paululũ oculos ad caelũ erigens. tali
ꝑcunc tantib sermone respondit. Longus
me uiuendi usus. adhanc quã uidetis. ꝑdux̃
aetatem. Quȩcũq in hoc mundo aguntur :
aut studiũ repperit. aut rerũ uolubilitas
agit. aut uarius sẽꝑ casus infestat. Quos¬
cumq uolumus obtamus. scimus & cupimus:
totus mundus caligine submersũs. tenebris
circufluentib lat&. nisi uobis aut uiã xp̃s
fideli mente ꝑpendens. utina ultimo c̃tester¬
affatu. Quod sime ad tepus paulo ante truci¬
date legionis. itineris necessitas detuliss&: c̃¬

Expanded text:
ne militare non merui . quam| bene inter tales gloriose mortis honore donatis| finem uitae inuenire potuissem saltim si com| milito indignus eram uel me ante actas . oras| uiandi necessitas detullisset. Vt senilis| pectores cruor tantorum uirorum uictimis mis| ceretur. Obtuleram corpus hoc neci . dum modo| tante laudes consorcio non carerem.utrum christianus esset. Respondere minaciter| iubet. At ille paulolum oculos ad caelum erigens| tali percontantibus sermoni respondit. Longus| me uiuendi usus . ad hanc quam uiditis perduxit| aetatem quecumque in hoc mundo aguntur .| aut studium repperet . aut rerum uolubilitas| agit. Aut uarius semper casus infestat quodcum| que uolumus optamus scimus aut cupimus totum| mundum caliginem submersum tenebres circum| fluentebus latet nisi nobis aut . uiam chrfideli| mente perpendens utinam ultimo contesteraffectu . quod si me ad tempus paulo ante| trucitate legionis . iteneris necessitas detullis| set . co
Abbreviated transcription (Latin):
nunti&. Milites sumus imperator tui : sedta¬
men seruitutẽ liberi c̃fitemur dĩ Tibi miliciã
debemus. illi igͥnocentiã. Ate stipendiũ laboris
accepimus. ab illo uitae exordiũ supsimus. Sequi
imperatore in hoc nequaqua possumus. ut aucto¬
tissima ẽ. inpericulis desperatio : tenemus arma &
ñ resistimus. quia mori magis quã occidere uolumꝰ.
et in nocentes interire quã noxii uiuere p̃obtam
Siquid in nos ultra statueris. igni. tormento. fer¬

Expanded text:
um: Milites sumus, imperator, tui, sed tamen serui, quod libere confitemur, dei. tibi militiam debemus, illi innocentiam. a te stipendium laboris accepimus, ab illo uitae exordium sumpsimus. sequi imperatorem in hoc nequaquam possumus, ut auctotissima est in periculis desperatio. tenemus ecce arma et non resistimus, quia mori quam occidere satis malumus et innocentes interire quam noxii uiuere praeoptamus. si quid in nos ultra statueris, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
quã aut desestores bellorũ. aut ꝓditores militiȩ¬
fumus. aut ignauiae formidinis meruimus subire
flagitium. Iuis &iam obtemperaremus p̃ceptis.
nisi instituti legib xp̃ianis. dȩ monũ cultus. &
aras sẽꝑ pollutas sangiune uitarems. Conperi¬
mus p̃cȩpisse te. aut sacrilegiis pollui xp̃ianos.
inquiras longius latitantes: nos om̃s xp̃ianos esse
cognosce. Habebis potestati tua subdita om̃iũ
nis ꝓbatus assensio: & caesari ꝑsatellites nuntiat᷑
resenti p̾cepit iussione ut iterũ decinũ. re¬
nouatȩ crudelitatis ordo c̃sumera. Post hanc
uocẽ adlegionẽ uelocit̃ ꝓperatus. crudelia
p̃cepta ꝑ aguntur. reliqui uero ut octodo

Expanded text:
quam aut desertores bellorum . aut pro| ditores miliciquam aut desertores bellorum . aut pro| ditores milicifuimus aut ignauae formidines| meruimus subirae flagitium . tuis eciam obtempe| raremus praeceptes. Nisi instituti legibus christianis| demonum cultus et aras semper pollutas sangui| ne uitaremus. Conperimus praecepisse te . ut aut| sacrilegies pollueris cristianos . inquiras longius latitantes. Nos omnes christianos| esse cognosce . habebis potestati tuae subdita| omnium nes probatur . ascensu et cesari per satellites nun| ciatur Inclemente praecipet iussione . ut iterum de| cimum renouate crudilitates ordo consummeret .| post anc uocem ad legionem uelociter properatur .| crudilia praecepta peraguntur
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝑsarũ ualuiss& incendiũ. nec condepnere
Sacramenta olim de disse nos memini: qđ contẽp¬
tu lucis istius. & desperatione uita. defensa¬
re rem publicã deberemus. Lam tunc ꝓmisi
mei corporis uilitatẽ. & spopondi hanc impe
ratorib fide. nec tamen michi ullus tunc reg¬
na cȩlestia ꝓmittebat. Quid xp̃o sponden¬
tib faciendũ ẽ. si hoc potuimus miliciae deuotio¬
ne ꝓmittere: Quin immo fostissimi comilitones
olim. deuotas animas subdamus p̃tiosissimȩ pas¬
sioni: sit nobis uirilis animus. fides in uiolata
ꝑmaneat. Iam cerno ante tribunal xpĩ stantes
eos: quos neci paulo ante satelles regius deputauit
lla uera gła est: quȩ aeternitatẽ beatã uitȩ hui:
bre uitate mercatur. Equales oms animo: una
uoce. responsũ satellitib demus. Id nuntia
Milites quidẽ caesas tui sumus. & ad defensione
rei publicȩ. romana arma suscȩpimus. nec um¬

Expanded text:
ges persarum ualuis| set incendium . nec contemnere ges persarum ualuis| set incendium . nec contemnere sacramenta olim dedisse| nos menime quod contemtu lucis istius et disperacione| uitae defensare rem puplicam deberemus . iam tunc| promisi mei corporis uilitatem et spopondi hanc impe| ratoribus fidem . nec tamen mihi ullus tunc regna| celestia promittebat . quid christo . spondente facien| dum est . si hoc potuemus miliciae deuocione promit| tere. Quin immo fortissimi commilitonis . olim deuot\a/s| animas subdamus praeciosissimae passioni sit no| bis uirilis animus . fides inuiolata permaneat. Iam| cerno ante tribunal christi stantes eos quos neci . paulo| ante satellis regius depotauit illa uero gloria est . quae| aeternitatem beatam uitae huius breuitatem erca| tur. Aequali omnes animo. Vna uoce responsum satel| litibus demus. Ii . nuncia milites quidem caesar tui sumus| et ad defensionem rei pupuci . romana arma suscipi| mus. Nec um