comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Hoc quoq modo accidit. quando p̃la¬
ti qui ppło p̃sunt erga delinquentes benigni
uolunt uideri: ⁊ uerentes peccantiũ linguas
neforte male de cis loquantur: sacerdotalis
seueritatis immemores nolunt implere qd̾
scriptum est. peccantem coram omnib argue
ut cctori metum habeant᷑: & iterum. aufer¬
te malum de uobis ipsis: nec zelo succincti
umitantur apłm dicentem tradidi hominẽ¬
huiusmodi sathane in interitum carnis. ut
sp̃c saluus fiatͥ neq istud euangelicum im¬
plere student. ut si uideruit peccantem. pͥmo
trib arbitris: quod si contempserit. ⁊ post
eccłie correptionẽ non fuerit emendatus.
de eccł̃ia expulsum uelut gentilim habe¬
ant ac publicanum: ⁊ dum uni parcunt
uniuerse eccłic moliunt᷑ interitum. Que¬
ẽ ista bonitas. que ista miscdĩa est. uni par¬
cere: ⁊ om̃s indiscrimen adducere: Polluit᷑
enim ex uno peccatore ppls: ⁊ sicuit ex una oue
morbida grex uniuersus inficitur: sic enam

Expanded text:
venit. Hoc quomodo accidit? quando sacerdotes qui populo praesunt, erga delinquentes benigni volunt videri; et verentes peccantium linguas ne forte male de his loquantur, sacerdotalis severitatis immemores, nolunt implere quod scriptum est: Peccantes coram omnibus argue, ut caeteri metum habeant . Et iterum: Auferte malum de vobis ipsis . Nec zelo Dei succensi imitantur Apostolum dicentem: Tradidi hujusmodi hominem in interitum carnis; ut spiritus salvus fiat . Neque illud evangelicum student, ut si viderint peccantem primo l tribus dicant arbitris: quod si contempserit, et post Ecclesiae correptionem non fuerit emde ecclesia expulsum velut gentilem habeant ac publicanum; et dum uni parcunt, universae ecclesiae moliuntur interitum. Quae ista bonitas, quae ista miscere, et omnes in discrimen adducere? Polluitur enim ex uno peccatore populus: sicut una ove morbida grex universus inficitur, sic etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. Ubi duo uel tres congregati sunt¬
in nomine meo: ib sum in medio eorum.
Omnis supra sermo nos ad concordiam ꝓuo¬
cat. Igitur ⁊ p̃mium pollicetur. ut sollici¬
tius festinemus ad pacem: cum se dicat in¬
ter duos ⁊ tres medium fore. uixta illud ex¬
emplum tyranni. qui duos amicos captos.
cum unus ad usitandam matrem reuertis¬
set ⁊ amicum pro se uadem dedissetͤ sic ꝓbare
uoluit: ut uno tento alterum dimuterit. Cũ¬
q reuertisset ad condictam diem: aminiraus
amboꝵ fidem. rogauit ut se baberent tereũ.
Possumus hoc ⁊ spualit intelligere: quodu
bi spc̃ ⁊ anina corpꝰq consenserint. ⁊ non irt
uersus carnem: de om̃i re quam petierint un¬
petient apatre. Nulliq dubium quin bona¬
rum rerum postulatio sit : ub corpꝰ ca uult

Expanded text:
nim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum. Omnis supra sermo nos ad concordiam provocarat. Igitur et praemium pollicetur, ut sollicitius festinemus ad pacem, cum se dicat inter duos et tres medium fore. Juxta illud exemplum tyranni, qui duos amicos captos cum unus ad visendam matrem revertisset, et amicum pro se vadem dedisset sic probare voluit, ut uno tento, alterum dimitteret. Cumque revertisset ad condictam diem, admirans amborum fidem, rogavit ut se haberent tertium. Possumus et hoc spiritualiter intellbi Spiritus et anima, corpusque consenserint, et non inter  spiritu adversus carnem de omni re quam petiverint impetrent a Patre, nullique dubium quin bonarum rerum postulatio sit, ubi corpus ea vult
Abbreviated transcription (Latin):
gelu tale mandatum sit. ⁊ lex precipiat
quia si tacuerit accipiat peccatum cius:
sciendum est quod siquis ea que uidet in
delicto proximi sui uel non uidicat scdm̃
regulam suꝑius datam. uel in testimoni¬
um uocatus non que uera sunt dixerit:
peccatum quod commisit ille quem celat.
ipse suscipiet:⁊ pena commiss reuoluetur
ethnicus ⁊ publicanus: ostenditur maioris
esse detestationis qui sub nomine fideliũ¬
agat oꝑa infidelium: quam hi qui aꝑte gen¬
tiles sunt. Publicani enim uocantur scd̃m tro¬
pologiam qui scł̃ scctantur lutra: ⁊ exigunt
uestigalia ꝑ negotrationes ⁊ fraudes at futa.

Expanded text:
gelii tale mandatum sit, et lex praecipiat, quia si tacuerit, accipiet peccatum ejus: sciendum est quod si quis ea quae videt in delicto proximi sui, vel non indicat secundum regulam superius dictam, vel in testimonium vocatus, non quae vera sunt, dixerit, peccatum quod commisit ille, quem celat, ipse suscipiet; et poena commissi revolvetur ethnicus et publicanus, ostenditur majoris esse detestationis, qui sub nomine fideliagit opera infidelium, quam hi qui aperte Gentiles sunt. Publicani enim vocantur secundum tropologiam, qui saeculi sectantur lucra, et exigunt vectigalia per negotiationes et fraudes, ac furta,
Abbreviated transcription (Latin):
mo dominicus: ⁊ in modum funiculi tripli¬
cis rumpi non potest. Supͣ dixerat. uidete
ne contempnatis unum ex pusillis istis: ⁊
adiecerat. Si peccauent in te fr̃ tuus. uade co
ripe cum int̾ te et ipsum: ⁊ p̃mium reꝑmise¬
rat dicens. Si duo ex uobis consenserint suy
t̾̃ram. de om̃i re impetrabunt quam petier̃t¬
⁊ ego ero in medio corum. Prouocatus apłs
dimittere debeat: ⁊ cum interrogatione pro¬
fert sententiam usq septies. Cui respondit
dominus. non usq septies. sed septuagies
septies: id est quadringentis nonaginta ui¬
cib : ut tocitns poccanti fr̃i dimitteret in die
quotiens ille peccare non posset.

Expanded text:
culi triplicis rumpi non potest. Supra dixerat: Videte ne contemnatis unum ex his pusillis; et adjecerat; Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum; et praemium repromiserat dicens: Si duo ex vobis consenserint super terram, de omni re impetrabunt quam petierint, et ego ero in medio eorum. Provocatus vero dimittere debeat, et cum interrogatione profert sententiam usque septies? Cui respondit Dominus: Non usque septies, sed septuagies septies, id est quadrigentis nonaginta vicibus, ut toties peccanti fratri dimitteret in die, quoties ille peccare posset.
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus ẽ quęritis. Adhuc cru¬
cifixum & mortuum requirebãt:
nis turbauerat. & temptationis
eas ita pondus incuruauerat:
ut cęli dñm adhuc uerbo quȩ¬
rerent in sepulchro. Non est hic
scđm id qđ in loco extitit: hic ẽ
autẽ ꝑ hoc qd̃ ubiq ẽ. & loci ca¬
pacitate ñ clauditur. Uenite &
uidete locum: ubi positus erat
dũs. Mulierem uocat angelus
ad uideudum: ut sacri corporis
locus mundar& oculos quos di¬
abolo claudente peruertit: & ina¬
li oꝑis macularat aspectus. Ingre¬
diuntur sepulchrum: ut consepul¬
tȩ dñõ totam fidi resurgereni
in salutem. Si couplantati sumꝰ
suade fidem quȩ ꝑfidiam suasisti.
um: cui ante temptationis & rui

Expanded text:
crucifixus est, quaeritis. Adhuc crucrucifixus est, quaeritis. Adhuc crucifixum et mortuum requirebant, lla turbaverat, et tentationis eas ita pondus incurvaverat, ut coeli Dominum adhuc quaererent in sepulcro. Non est hic. Secundum id quod in loco exstitit; hic est autem, per hoc quod ubique est, et loci capacitate non clauditur. Venite, videte locum ubi positus erat Dominus. Mulieres vocat angelus ad videndum, ut sacri corporis locus mundaret oculos, quos diabolo claudente vetitae arboris macularat aspectus. Ingrediuntur sepulcrum, ut consepultae Domino totam fidei resurgerent in salutem. Si complantati sumusm sanata, et suade fidem, quae perfidiam suasisti; um, cui ante tentationis et rui
Abbreviated transcription (Latin):
sic demonstrans: destructã c̾ẽ
mortem cęlestis minister officii.
tali sessionis suȩ declarabat indi
dens testabatur assertor. Et qͥd
plura fr̃s: Sedet: quia ab illo
tam uenerabili sepulchro nunꝗͣ.
angłs recedit. Pre uinore autẽ
eius ext̾riti sunt custodes: & fa¬
cti sunt sicut mortui. Quos
ꝓsteruit terror noxius: ad con¬
scios moxe recurrit. Sic sic inuo¬
cui cum resurgent: tertor & morꝰ
uiiustos & impios possidebit.
Erat autẽ aspectus eius sicut ful¬
gur: & uestim̃ta eius sicut nix.
Quia facit uestis: ubi nulla est nu¬
ditas: Quid indum̃tum: ubi te¬
gendi necessitas ñ habetur: Sed
angelus fr̃s ur̃m habitum. nr̃am
forniam. nr̃am similitudinem in
resurrectione taliter prȩfigurat:
ubi homo ipsa corporis sui clarita¬
te uestitur. dicente dño. Tunc ui¬
sti fulgebunt sicut sol in regno pa¬
tris miei. Respondens autẽ ange¬
lus: dixit mulieribus. Nolite ti¬
mere uos. Scio enim: qđ iħm qui

Expanded text:
sic demonstrans; et destructam esse sic demonstrans; et destructam esse mortem coelestis minister officii, tali sessionis suae declarabat indicdens testabatur assertor. Et quid plura, fratres? sedet, quia ab illo tam venerabili sepulcro numquam angelus recedit. Prae timore autem ejus exterriti sunt custodes, et facti sunt sicut mortui. Quos prosternit terror noxios, ad conscios mox recurrit. Sic, sic innocui cum resurgent, terror et mors injustos et impios possidebit. Erat autem aspectus ejus, sicut fulgur et vestimenta ejus sicut nix. Quid facit vestis, ubi nulla est nuditas? quid indumentum, ubi tegendi necessitas non habetur? Sed angelus, fratres, nostrum habitum, nostram formam, nostram similitudinem, in resurrectione taliter praefigurat, ubi homo ipsa corporis sui claritate restituitur, dicente Domino: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno patris eorum . Respondens autem angelus, dixit mulieribus: Nolite timere vos, scio enim quod Jesum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sum dñi : Ecce hisdem lineis
quibꝰ perierat: salus humana
reparatur. Prima ad ꝑfuliamn
mulier: pͥma ꝓcuratur ad fide.
Prima currit ad ustemptorem
mortis: quȩ pͥma eucurrerat ad
pͥma audit ab angelo: que pri¬
ma cum diabolo fuerat collo
conferret resurrectionẽ tali oꝑa
di eam. Nob̃ clausa aꝑit. nob oc¬
culta reserat: nec auctorem suum
qͥ iam non erat in sepulchro educit
ad lucem: sed conseruos suos qui
positi erant in dubitationis ob¬
scuro. ad fidem resurrectionis ad¬
ducit. ipso attestante cum dicit.
Non est hic: surrexit. Reuoluit
lapidem: & sedebat super eum.
Quare non uoluit: sed reuoluit:
dia pharysȩors ad offensam uol¬
uit & scandalum: angłs ad fudẽ
reuolueret & salutem. dicente ꝓ¬
pħa. Ego pono in syon lapidem
offensionis: & petram scandali.
Reuoluitur gͦ lapis ut euolueret
mortem: qui uitam clauserat ad¬
uoliitꝰ. dicente scriptura. Vide¬
lassitudiuẽ recreans. sed sacri &
uitalis sepulchri se c̾ẽ prȩsidem

Expanded text:
sustinebit? Ecce iisdem lineis, quibus perierat salus humana, reparatur. Prima ad perfidiam mulier, prima procuratur ad fidem; prima currit ad interemptorem mortis, quae prima cucurrerat ad ma audit ab angelo, quae prima cum diabolo fuerat collocconferret resurrectionem tali operdi eam . Nobis clausa aperit, nobis occulta reserat, nec auctorem suum, qui jam non erat in sepulcro, educit ad lucem; sed conservos suos, qui positi erant in dubitationis obscuro, ad fidem resurrectionis adducit; ipso attestante, cum dicit: Non est hic, surrexit: Revolvit lapidem, et sedebat super eum. Quare non volvit, sed revolvit? dia Pharisaeorum ad offensam voluerat et scandalum, angelus ad fidem revolveret et salutem, dicente propheta: Ecce pono in Sion lapidem offensionis et petram scandali . Revolvitur ergo lapis, ut evolveret mortem, qui vitam clauserat advolutus, dicente Scriptura: Videlassitudinem recreans, sed sacri et vitalis sepulcri se esse praesidem
Abbreviated transcription (Latin):
redit quȩ ab inferis xp̃m recepit
Uenit maria: & alia maria. Qua¬
re: Uidere sepulchrum: & non
xpm̃ quęrere tantum. Uidere se¬
pulchrum reatus sui titulum:
facinoris sui triste docum̃tum:
suam cum diabolo p̾sumptionẽ:
sui questus ferale commertium:
ut ude recuꝑaret fidem. unde
ꝑpetuum suȩ̨ p̾uaricationis su¬
stinebat obꝓbrum. Et ecce. ter¬
rȩmotꝰ factus est inagnus. Si
sic terra tremuit cum suorum
dũs resurgit ad uentam: quem¬
admodum contremiscet. cum
noxioꝵs consurget ad pęnam.
dicente ꝓpħa. t̾ra tremunit cum¬

Expanded text:
redit quae ab inferis Christum recepit. redit quae ab inferis Christum recepit. Venit Maria et alia Maria. Quare? Videre sepulcrum, et non Christum quaerere: tantum videre sepulcrum, reatus sui titulum, facinoris sui triste documentum, suae cum diabolo praesumptionis, sui quaestus ferale commercium, ut inde recuperaret fidem, unde perpetuum suae praevaricationis sustinebat opprobrium. Et ecce terraemotus factus est magnus. Si sic terra tremuit cum suorum Dominus resurgit ad veniam; quemadmodum contremiscet, cum noxiorum consurget ad poenam, dicente propheta: Terra tremuit
Abbreviated transcription (Latin):
dicente ꝓpħa. & nox illuminatio
mea ii deliciis meis. Uesꝑe quę
lucescit in prima sabhati. Sab¬
batum secundarium se lȩtatur
effectum quod ultionum legis
torpebat in ouo: & ꝑ diei d̾nci
pͥmatum in diuinę uirtutis oꝑa
mirabilit̾ excitatur: qd̃ uidaicȩ
obseruationis inertia a uirture
salutaris reddebat extraneum.
dicente dño. Non licet sabbatis
egris curam. afflictis opem. cȩ¬
cis uisum: uitam mortuis con¬
donare : Et int̾prȩtante taltter
tum: miserȩ tantum uentris ad
alia legitur in diu̾sa ꝑsona. Ne¬
uit maria & altera maria: quo
& unam in duabus. nominis uni¬
tas figuraret: & ad notatã feminã
diuersitas panderet ꝑsonarum.
Uenit enim: non uenerunt. & cũ
dicit alia. in utraq eande mysti¬
co designat affatu: ut aliam ue¬
nisse ante fulem. aliam pꝰ fidem
redituram esse monstrarei. Ue¬
nit mulier: s redit. Maria ue¬
nit quȩ intulit mortem: redit
quȩ genuit uitam. Uenit in¬
adam quȩ deduxcit ad inferos:

Expanded text:
ta: Et nox illuminatio mea in deliciis meis . Vespera quae lucescit in prima sabbati. Sabbatum secundarium se laetatur effectum, quod jussione legis torpebat in otio; et per diei Dominici primatum in divinae virtutis opera mirabiliter excitatur, quod Judaicae observationis inertia a virtute salutari reddebat extraneum, dicente Domino: Non licet sabbatis aegris curam, afflictis opem, caecis visum, vitam mortuis condonare ? et interpretando taliter tum, misere tantum ventris addalia legitur in diversa persona. Venit Maria et alia Maria. Quo et unam in duabus nominis unitas figuraret, et mutatam feminam diversitas panderet personarum. Venit enim, non venerunt, et cum dicit alia, in utraque eamdem mystico designat affatu, ut aliam venisse ante fidem, aliam post fidem redituram esse monstraret. Venit mulier, sed redit Maria; venit quae intulit mortem, redit quae genuit vitam; venit Adam quae deduxit ad inferos,
Abbreviated transcription (Latin):
uquit sabbati: quȩ lucescit in pͥ¬
ma sabbati. Dño resurgente. non
humanȩ solum conu̾sum ẽ ius
naturę: s euain ipsuis creaturȩ
quę lucescit. Ecce dño resurgen¬
te ñ tenebrescit. uesꝑa s lucescit:¬
& fit lucis exordium. qd̾ pͥncipiũ
tionẽ: caro in dm̃n. tenebrȩ trans¬
feruntur ui lucem: ut se nox ip¬
sa talit̾ non perisse gaudeat. s
mutatam. Que obscuritati ma¬
gis quam tempori sic defecit: quę
int̾ualla & uices suȩ felicuis ꝑdi

Expanded text:
inquit, sabbati quae lucescit in prinquit, sabbati quae lucescit in prima sabbati. In Domino resurgente non humanae solum conversum est jus naturae, sed etiam ipse creaturae  sabbati quae lucescit. Ecce Domino resurgente, non tenebrescit vespera, sed lucescit; et fit lucis exordium, quod principiutionem, caro in Deum, ita tenebrae transferuntur in lucem; ut se nox ipsa taliter non periisse gaudeat, sed esse mutatam, quae obscuritate magis quam tempore sic defecit, quae intervall
Abbreviated transcription (Latin):
lenum satis ẽ
ꝑfectȩ deuoti¬
onis indicium:
quod tempore.
passionis. tota
creatori suo compatitur creatu¬
ra. Quȩ caro terra tremente
non tremuit: Quȩ mens non
torpuit: Qd̃ ingemum non de¬
fecit: cuin sol ante tempꝰ occidit
cubuere tunc uiscera: sensus est
conmortuus: sermio nr suo ẽ con¬
sepultus auctori: ut eius totam
nunc suscitaretur in głam. Ista eo¬
titit silentii mei causa: ista debiti
mei. deuota dilatio fuit. Nec mi¬
rum fr̃s si ꝓuide sermo m̃s toto af¬
fectionis obsequio ad inferos etiã
suum sequutus est largitorem: qͥ¬
in meipso uob̾ talibus ac tantis
creditorib qd̾ redderẽ nͦ habebam.
Qd̾ si cupidius aliquis & auidius
ecactor desolationis tarditate
conqueritur: calumpniam tempo¬
ris uob̾ desistat iunferre: quia di¬
ues dñs m̃s multiplicẽ fęnoris
ipsius auget & repensat usuram.
Absoluat gͦ iam nos euangłicȩ lar¬
ga lectionis humanitas: qͦs officu
necessitas hoc tantum dedua ii
& addixit in debitum. Uespere

Expanded text:
lenum satis et perfectae devotionis indicium, quod tempore passionis tota creatori suo compatitur creatura. Quae caro terra tremente non tremuit, quae mens non torpuit, quod ingenium non defecit cum sol ante tempus occidit, cubuere tunc viscera, sensus est commortuus, sermo noster suo est consepultus auctori, ut ejus totam nunc suscitaretur ad gloriam. Ista exstitit silentii mei causa, ista debiti mei devota dilatio fuit. Nec mirum, fratres, si provide sermo meus toto affectionis obsequio ad inferos etiam suum secutus est largitorem, quia sine ipso vobis talibus ac tantis creditoribus quod redderem non habebam. Quod si cupidus aliquis et avidus exactor de solutionis tarditate conqueritur, calumniam temporis nobis desistat inferre, quia dives Dominus meus multiplicem fenoris ipsius auget et repensat usuram. Absolvat ergo nos jam evangelicae larga lectionis humanitas, quos officii necessitas hoc tantum deduxit et addixit ad debitum. Vespera,
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. laborandum ẽ quomiodo illoꝵ culp̃a.
quia non trediderunt possumus ostendere.
de quib dr̃ non poterant credere: deuide
quid respondebimus de alio ꝓpħe ipsuis
testimonio quod posuit apłs paulus dicers:
qued querebat isrł noc non est consecutuis

Expanded text:
; laborandum est quomodo illorum culpam, quia non crediderunt, possimus ostendere, de quibus dicitur, non poterant credere. Deinde quid respondebimus de alio prophetae ipsius testimonio, quod posuit Paulus apostolus dicens: Quod quaerebat Israel, hoc non est consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
ad heuitem ut corpora deponerentur de
ligno. qm̃ sabbatum uiuscescebat &
muenti sunt latrones uiuentes. Suꝑ¬
plicium quippe crutis ideo duruis erat.
quia durius cruriabat: ee om̃s crucis¬
ei longa morte necabantur. Iili aute
ne manerent in ligno: criib fractis
coacti sunt mori: ut possent inde depo¬
ni. Dominus autem inuentus ẽ mortuiꝰ.
⁊ aninurati sunt homints: ⁊ qui eum
ubi ait querentib ego sum. & uliretro
euntes: om̃s ceciderunt frat g̾ in ulo

Expanded text:
ad crucem, ut corpora deponerentur de ad crucem, ut corpora deponerentur de ligno, quoniam sabbatum illucescebat; et inventi sunt latrones viventes. Supplicium quippe crucis ideo durius erat, quia diutius cruciabat, et omnes crucifixi longa morte necabantur. Illi autem, ne remanerent in ligno, cruribus fractis coacti sunt mori, ut possent inde deponi. Dominus autem inventus est mortuus , et admirati sunt homines: et qui eum ubi ait quaerentibus se, Ego sum; et illi retro redeuntes omnes ceciderunt . Erat ergo in illo
Abbreviated transcription (Latin):
eum ẽẽ quod fecit. Factus ẽ enim
Mfecerat. factus est enim homo
hominem fecerat: ne ꝑuret ques
uliat. Scd̾m hant dispensationem
In uenerat hora natiuitatis ⁊ nalus
riq ut noueritis non necessitatẽ
s potestatem morientis ͥ ꝓpt̃ ñ nullos
oquor hoc. qui cum audierint non¬
dum uentrat hora eiuis. edificantur
Aeredenda fata: ⁊ fiunt corda eorũ
falia. Ut gͦ noueritis potestatẽ mori¬
anis apsam passionem recolite: cruei¬
frnion pntuemini. Dyxit in ligno pen¬
ten. Sitio. Iui hoc aliditor inha¬
rundine ꝑspongiam obtuleranit ei ace¬
cepotabat donce om̃ia complerent
que de illo p̃dicta fuerant ante maoe¬
tem futura Dixerat enimꝓpb̾a. Dede¬
unit inescam meam fel. ⁊ in siti mea
potauerunt me aceto. Expectabat ite
hec om̃ia complerent᷑. Postea qũa ̃¬
ulita sunt dixit ꝑfectũ est: ⁊ abscessit
potestate: quia non uentrat necessisa¬
t. Idõ quidam plus mirati sunt ista
potestatem morientis: quam potentia
muracula facientis. Uentum est enama

Expanded text:
um esse quod fecit. Factus est enim quod fecerat; factus est enim homo qui hominem fecerat, ne periret quod fecerat. Secundum hanc dispensationem jam venerat hora nativitatis, et natuDenique ut noveritis non necessitatem, sed potestatem morientis: propter nonnullos hoc loquor, qui cum audierint, nondum venit hora ejus, aedificantur ad credenda fata, et fiunt corda eorum fatua: ut ergo noveritis potestatem morientis, ipsam passionem recolite, crucifixum intuemini. Dixit in ligno pendens, Sitio. Illi hoc audito, in arundine per spongiam obtulerunt ei aceexspectabat, donec omnia complerentur quae de illo praedicta fuerant ante mortem futura. Dixerat enim propheta: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Exspectabat ut haec omnia complerentur: posteaquam completa sunt, dixit, Perfectum est; et abscessit potestate, quia non venerat necessitate. Ideo quidam plus mirati sunt istam potestatem morientis, quam potentiam miracula facientis. Ventum est enim
Abbreviated transcription (Latin):
me frẽs ad hanc penetrandam abos¬
dinem ad hanc abyssum discitt ate
ad inscrutabilia ꝑscrintanda. exp¬
to ur̃e caritatis impingat. Agnos
modulum meum: sentite in udo
etiem modulum ur̃m. Aitius esd hx
incrementis mers: ⁊ fortius uiribns

Expanded text:
res, ad hanc penetrandam altitudinem, ad hanc abyssum discutiendam, ad inscrutabilia perscrutanda, expectatio vestrae Charitatis impingat. Agnosco modulum meum, sentire mihi videor etiam modulum vestrum. Altius est hoc incrementis meis, et fortius viribus
Abbreviated transcription (Latin):
Dichodemus tamen unus ex phariseis qui
ad dñm nocte uenerat. ⁊ ipse non quidem
incredulus s tumnidus: nam i dõ nocte uẽ¬
nerat ad lucem. quia illuminari uole¬
bat ⁊ scui tuebat: respondit uideis. N¬
quid lex nr̃a iudicat hominem: nisi au¬
dieri abipso prius. ⁊ cognouerit quid¬
esse dampnatores: quam cognitores. Sei¬
ebat enim nichodemus uel potius crede
bat. quia si tantummodo uellent eum pa¬
tienter audire: forte similes fierent illis
qui missi sunt tenere. ⁊ maluerunt crede¬
dicio cordis sui. quod ⁊ illis qui ante fue¬
id est quasi a galilco seductus: Dominꝰ
enim galileus dicebatur: quod de nazareth
ciuitate erant parentes eius. Sedm̃
mariam dixi parentes: non scdm̃ uiri¬
le semen. Non enim quesuit in terra
nisi matrem: qui iam habebat desuꝑ pa¬
trem. Nã utraq eius natiuitas mira¬
bilis fuit: diuina sine matre: humana

Expanded text:
Nicodemus tamen unus ex Pharisaeis, qui Nicodemus tamen unus ex Pharisaeis, qui ad Dominum nocte venerat, et ipse non quidem incredulus, sed timidus; nam ideo nocte venerat ad lucem, quia illuminari volebat, et sciri timebat: respondit Judaeis, Numquid Lex nostra judicat hominem, nisi audieriesse damnatores quam cognitores. Sciebat autem Nicodemus, vel potius credebat, quia si tantummodo eum patienter vellent audire, forte similes fierent illis qui missi sunt tenere eum, et maluerunt crededicio cordis sui quod et illis: Id est, quasi a Galilaeo seductus. Dominus 541 enim Galilaeus dicebatur, quoniam de Nazareth civitate erant parentes ejus. Secundum Mariam dixi parentes, non secundum virile semen: non enim quaesivit in terra nisi matrem, qui jam habebat desuper Patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine matre, humana
Abbreviated transcription (Latin):
rib tantum existment ẽe tribuendum.
necessarium ad bene iuuendum: non pos¬
sunt credere in xp̃m. Non enim aliquid
prosunt sillabe nominis xp̃i ⁊ sacramen¬
ta xp̃i: ubi resistitur fidei xp̃i. fides aut̃e
xp̃i eit. credere in eum qui iustificat im¬
pium: credere in mediatorem sine quo in¬
terposito non reconciliamur dõ: crederẽ
in saluatorem qui uenit quod perierat
querere atq saluare: credere in eum qui
dixit. sine me nichil potestis facere. Qui
gͦ ignorans dĩ iusticiam qua iustificatur
impius. suam uult constituere qua con
⁊ illi non poterãt credereͥ non
quia mutari homines inmelius ñ pos¬
sunt : s quandiui talia sapunt non pos¬
sunt credere. Hinc excecantur ⁊ indurant᷑.
quia negando diuinum adiutorium
non adiuuantur. Hoc de uders qui exce¬
cati ⁊ indurati sunt ds̃ p̃sciuit : atq in
risei doctores: illuminati sunt ppłi nesci¬
entes legem. ⁊ in qiuctorem legis credentes.

Expanded text:
ribus tantum existiment esse tribuendum, ribus tantum existiment esse tribuendum,  adjutorium ad bene vivendum, non possunt credere in Christum. Non enim aliquid prosunt syllabae nominis Christi, et Sacramenta Christi, ubi resistitur fidei Christi. Fides autem Christi est, credere in eum qui justificat impium ; credere in Mediatorem, sine quo interposito non reconciliamur Deo; credere in Salvatorem, qui venit quod perierat quaerere atque salvare ; credere in eum qui dixit, Sine me nihil potestis facere . Quia ergo ignorans Dei justitiam qua justificatur impius, suam vult constituere qua convet illi non poterant credere: non quia mutari in melius homines non possunt; sed quamdiu talia sapiunt, non possunt credere. Hinc excaecantur, et indurantur; quia negando divinum adjutorium, non adjuvantur. Hoc de Judaeis qui excaecati et indurati sunt, Deus praescivit, atque in risaei doctores, illuminati sunt populi nescientes Legem, et in auctorem Legis credentes. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
succumbat infirmitas. Ipsa est fides que
ꝑ dilectionem oꝑatur: sicut eius mensu¬
ram dominus cuiq partitus est: ut qui
glorificatur. non in seipso s in dño głifi¬
cetur: Non itaq mirum ẽ quia ñ pote¬
unt credere ÷ quoꝵ uoluntas sic supba erat
ut ignorantes dĩ iusticiam suam uellent
consiituere: sicut de illis dicit apłs. Iu
sticie dĩ non sunt subiecti. Quia enim ñ
ex fide s tanquam ex oꝑib tumuerunt:
ipso suo tumore cecati. offenderunt in la
pidem offensionis. Sic autem dictum ẽ
non poterant. ubi incelligendum est quod
nolebant: quemadmodum dictum est de
domino dõ nr̃o. Si non credimus ille fide¬
lis ꝑmanet: negare seipsum non potest
De omnipotente dictum est non potest.
Sicut ergo quod dominus scipsum nega¬
re non potest. laus est uoluirtatis diuine:
ita quod illi non poterant credere. culpa
ẽ uolutans humane. Ecce dico ⁊ ego qd̃
tam suꝑbe sapunt. ut sue uoluntatis ui¬

Expanded text:
succumbat infirmitas . Ipsa est fides quae succumbat infirmitas . Ipsa est fides quae per dilectionem operatur, sicut ejus mensuram Dominus cuique partitus est ; ut qui gloriatur, non in seipso, sed in Domino glorietur . 9. Non itaque mirum est quia non poterant credere, quorum voluntas sic superba erat, ut ignorantes Dei justitiam, suam vellent constituere: sicut dicit de illis Apostolujustitiae Dei non essent subjecti . Quia enim non ex fide, sed tanquam ex operibus tumuerunt: ipso suo tumore cpidem offensionis. Sic autem dictum est non poterant, ubi intelligendum est quod nolebant; quemadmodum dictum est de Domino Deo nostro, Si non credimus, ille fidelis permanet, negare seipsum non potest . De omnipotente dictum est, non potest. Sicut ergo quod Dominus negare seipsum non potest, laus est voluntatis divinae; ita quod illi non poterant credere, culpa est voluntatis humanae. 10. Ecce dico et ego, quod qui tam superbe sapiunt, ut suae voluntatis vi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃cipientem ⁊ opitulantem. ⁊ iubentem
quid facere debeamus: ⁊ adiuuantem
ut implere possimus. Nam ⁊ quosdam
numia sue uoluitatis confidentia extulit
in suꝑbiam : ⁊ quosdam ninuia suc uo¬
uuintatis diffidentia deiecit in negligen¬
tiam. Iu dicunt. Quid rogamus dm̃ ne
uincamur temptatione: quod in nr̃a ẽ
potestate: Isti diunt. Utquid conamur
bene uiuere: quod in dĩ est potestate:
Odñe. o pater qui es in celis. ne nos infe¬
ras in quamlibet istaꝵ temptationũ:
s libera nos a malo. Audianius dñm
dicentem rogaui prote petre ut non de¬
firiat fides tua: ne sic existimemꝰ fide
nr̃am. esse in libero arbitrio. ut diuino
non egeat adiutorio: audiamꝰ euange¬
listam dicentem dedit eis potestatem
filios d̃i fierĩ. ne omnino existimemus
in nr̃a potestate non esse quod credimꝰ.
Ueruntam̃ in utroq illius beneficia cog¬
noscamus. Nem ⁊ agende sunt gr̃e
quia data est potestas: ⁊ orandum ut ñ

Expanded text:
et praecipientem, et opitulantem; et jubentem et praecipientem, et opitulantem; et jubentem quid facere debeamus, et adjuvantem ut implere possimus. Nam et quosdam nimia suae voluntatis fiducia extulit in superbiam; et quosdam nimia suae voluntatis diffidentia dejecit in negligentiam. Illi dicunt: Utquid rogamus Deum ne vincamur tentatione, quod in nostra est potestate? Isti dicunt: Utquid conamur bene vivere, quod in Dei est potestate? O Domine, o Pater qui es in coelis, ne nos inferas in quamlibet istarum tentationum, sed libera nos a malo ! Audiamus Dominum dicentem, Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua ; ne sic existimemus fidem nostram esse in libero arbitrio, ut divino non egeat adjutorio. Audiamus et Evangelistam dicentem, Dedit eis potestatem filios Dei fieri ; ne omnino existimemus in nostra potestate non esse quod credimus: verumtamen in utroque illius beneficia cognoscamus. Nam et agendae sunt gratiae, quia data est potestas; et orandum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
quod nescimus ⁊ scire dobemus: s ens
siquid aliter sapimus: id quoq nobio s
reuelauit. ꝑuenimus autem in ulam
fidei hanc ꝑseuerantissime tencamus
ipsa ꝑducet adcubitulum regis: in qui
sunt om̃s thesaui sapientie ⁊ scientie
absconditi. Non enim dominꝰ ihe xp̃e sus
inuidebat: quando dicebat. Multa halio
uobis dicere: s non potestis ula portarẽ
modo. Ambulandum. ꝓficiendum est. cres¬
cendum est: ut sint corda nr̃a capatia
carum rerum. quas capere modo ñ possu¬
mus. Quod si nos ultimus dies ꝓficien¬
tes inuencrit: ib discemus quod hic ñ
possumus. Si quis autem istam questi¬
ontin li quidius ⁊ melius se nouit posse.
⁊ confidit exponere: absit ut non sim
paratior discere quam docere: tantum
ne audeat quisquam liberum arbitũ
sic defendere. ut nobis orationem qua
dicimus ne nos inferas in temptationẽ.
conetur auferre. Qursus ne quisqũa ne¬
get uoluntatis arbitrium. ⁊ audeat ex¬
cusare peccatum: s audiamꝰ dominum

Expanded text:
quod nescimus et scire debemus, sed etiam « si quid aliter sapimus, id quoque nobis Deus revelavit. » Pervenimus autem in viam fidei, hanc perseverantissime teneamus. Ipsa perducit ad cubiculum Regis, « in quo sunt omnes thesauri sapientiae absconditi. Non enim Dominus ipse Jesus Cinvidebat, quando dicebat: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandum cendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi discemus quod hic non potuimus. 8. Si quis autem istam quaestionem liquidius et melius novit se posse et confidit exponere, absit ut non sim paratior discere quam docere. Tantum ne audeat quisquam liberum arbitrium sic defendere, ut nobis orationem qua dicimus, Ne nos inferas in tentationem, conetur auferre: rursus, ne quisquam neget voluntatis arbitrium, et audeat excusare peccatum. Sed audiamus Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
di Iusta crgo sunt: s occusta.
cum questiones huiusmodi in me
dicuni de iudicio tanti iuditis ulis¬
mus: s contremescentes exclam in
cum apło. Oaltitudo uiuitiaꝵ: sap¬
tio ⁊ scientie dĩ: quam inscrutahis
sunt uidicia enis.⁊ niuestigabil¬

Expanded text:
Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medjudicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes exclamemus cum Apostolo: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Quam inscrutabilia sunt judicia ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
uideant ⁊ aures ut non audiant. usq
in hodierrium dieni. Audistis frẽs ꝓpo¬
sitam questionem: nenipe quam ꝓfunda
sit cernits: s respondemus ut poslumꝰ.
Non poterant credere.: quia hoc y sara.
scuut. Quare autem non poterant pao
me queratur: cito respondeo quia nole¬
bant. Malam quippe corum uoumtote
cui abscondi futura non possunt. Sed
aliam causam inquis dicit ꝓphar ñ
uoluntatis eoꝵ. Quam causam dicit
ꝓpoba: Quia dedit ulis dõs sp̃m compun¬
tionis: ocuios ut non uideant. ⁊ aures
ut non audiant: ⁊ excccauit ocłos cor÷
⁊ indurauit coꝵ cor. Ftiam hoc eoꝵ uo¬
iuntatem meruisse respondeo. Sit eni
excecat. sic obscurat d̃s deserendo ⁊ non
adiuuando: quod acculto iudicio facere
potest: iniquo non potest. Hoc omi¬
no pietas religiosoꝵ inconcussum debet
muiolatumq seruare. sicut apłs cum
eandem ipsam tractaret difficillimam
facit. Porro uidicia scõꝵ si iista sius
quamtomagis sc̃ificantis ⁊ iusti siy¬

Expanded text:
 aures, ut non audiant, usque in hodiernum diem . 6. Audistis, fratres, propositam quaestionem, nempe quam profunda sit cernitis: sed respondemus ut possumus. Non poterant credere, quia hoc Isaias praescivit. Quare autem non poterant, si a me quaeratur, cito respondeo, quia nolebant: malam quippe eorum voluntatecui abscondi futura non possunt. Sed aliam causam, inquis, dicit Propheta non voluntatis eorum. Quam causam dicit Propheta? Quia dedit illis Deus spiritum compunctionis; oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant, et excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum. Etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo. Sic enim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo et non adjuvando: quod occulto judicio facere postest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas religiosorum inconcussum debet inviolatumque servare; sicut Apostolus, cum eamdem ipsam tractaret difficillimam facit. Porro si judicia sanctorum justa sunt, quanto magis sanctificantis et justifi
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Cum aut̃ẽ uenit inquit plenitudo
temporis: misit ds̃ filium suum factũ
ex muliere. factum sub lege: ut cos qui
sub lege erant redimeret. Audistis: & qr
planum ⁊ aꝑtum est. intellexistis. Eoce
peter fecit filium nasci de iurgine. Cum
enuim ueniss plenitudo temporis: misit
ds̃ filium suum. utiq pat̃ xp̃m. Quomͦ
enim misit: factum ex muliere: factumm
sub lege. facit gͦ eum pater ex mulie¬
filio factam. Quid est natiuitas filu
de uurgine marieͦ. Certe assumptio foz
ci filio: nisi accipere formam serui in
uirginis utero: Audi quia hoc ⁊ filius
fecit. Qui cum informa dĩ ess. non rapi¬
nam arbitratus est esse se equalem dõ.
s semet ipsum exinaͣuit. formam seru

Expanded text:
tudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Audistis, et quia planum et apertum est, intellexistis. Ecce Pater fecit Filium nasci de virgine. Cum enim venisset plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, utique Pater Christum. Quomodo eum misit? Factum ex muliere, factum sub Lege. Fecit ergo eum Pater ex mulieFilio factam. Quid est nativitas Filii de virgine Maria? Certe assumptio formci Filio, nisi accipere formam servi in virginis utero? Audi quia hoc et Filius fecit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; s
Abbreviated transcription (Latin):
a parre factam ⁊ a filio. facit pater pos¬
sionem filii: qui ꝓprio filio non peꝑeit
s ꝓ nobis omnib tradidit eum. fatu
sum. Passio hec unifacta est: s ab itus¬
q fucta est. Sicut gͦ natiuitatem: ita
passioncin xp̃i nec pãt fecit sine filio:
nec filius sine patre. Tradidit pater fi¬
lium: tradidit filius se ipsum. Quid
hic fecit iudas: nisi peccatum. Transea¬
giodoctores ad nichodemum dixerunt.
Scrutare scripturas: ⁊ uidẽ quia pohi
a galilea non surgit: s dommꝰ ꝓphaꝵ
gelista. unus quisq in domum suam.

Expanded text:
er passionem Filii: Qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Faciat sum. Passio haec uni facta est, sed ab utroque facta est. Sicut ergo nativitatem, ita passionem Christi nec Pater sine Filio fecit, nec Filius sine Patre. Tradidit Pater Filium, tradidit Filius se ipsum. Quid hic fecit Judas, nisi peccatum? Transeagis doctores ad Nicodemum dixerunt? Scrutare Scripturas, et vide quia propheta a Galilaea non surgit. Sed Dominus Pronquit Evangelista, unusquisque in domum suam.
Abbreviated transcription (Latin):
rit xp̃e. Qui uero missi fu erant ut eũ
tenerent. redierunt immunes a crim¬
ne. ⁊ pleni ammiratione. Nam ⁊ testi¬
monium ꝑhibutrunt diuie doctreine
eius: cum dicerent a quib missi erãt
quare non adduxistis eum. Responde¬
runt enim nunquam se audisse horni¬
nem sic locutum. Non enim quisqua
Nolequit homo. Iue autem siclocut̃ ẽ.
quia ds crat ⁊ homo. Tamen ꝑharisei
testur ndium corum repelleutes. dexe¬
runt qs. dunquid ⁊ uos sedueti ests

Expanded text:
Christus. Qui vero missi fuerant ut eum tenerent, redierunt immunes a crimine, et pleni signo admirationis. Nam et testimonium perhibuerunt divinae doctrinae ejus, cum dicerent a quibus missi erant: « Quare non adduxistis eum? Responderunt eis: Nunquam se audisse hominem sic locutum. » Non enim usquam sic loquitur homo. Ille autem sic locutus est, quia Deus erat et homo. Tamen Pharisaei testimonium eorum repellentes, dixerunt eis: « Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
emunt caritas uĩn¬
pristino ex occasions
lectionis euanglice
locutos nos esse uo
potandum cum dominꝰ inuitasset ere¬
dentes in se: loquebatur inter eos qil
cum tenere cogitabant. ⁊ interficere
cupiebant nec ualebant. quia ille n

Expanded text:
eminit Charitas pristino ex occasione lectionis evangelicae locutos nos esse vobAd hunc potandum cum Dominus invitasset credentes in se, loquens inter eos qui illum tenere cogitabant, et interficere cupiebant nec valebant, quia ille n
Abbreviated transcription (Latin):
terant credere. quia iterum dicit ysaias. ex¬
grauiuis. ad dominum referatur causa qua
non crediderunt : quandoquidem ipse exce¬
cauit oculos eorum ⁊ indurauit co ͦ dori
enim hoc saltem de diabolo dicitur s de dõ
quod ipsa ꝓphica scriptura testatur da

Expanded text:
iterum dixit Isaias, Exgravius, ad Deum referatur causa qua non crediderunt, quandoquidem ipse excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum? Non enim saltem hoc de diabolo dicitur, sed de Deo, quod ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ritiam honoris rapina ꝑtineret᷑: nequa qͣm
paulus de unigenito filio diceret: non
rapinam arbitratus est esse se equalem
dõ. In hoc gͦ diabolus parentem nr̃m ad
suꝑbiam traxit: quod eum ad auaritiã
sublimitatis excitauit. S quib modis
primum hominem strauit: cisdem modis
scdõ homini temptato succubuit. ꝑ gulã
quippe temptat qui dicit: dic ut lapides
isti panes fiant. ꝑ uanam głam temptat
cum dicit: si filius dĩ es. mute te deorsũ.
ꝑ sublimitatis auaritiam temptat: cũ
regna omma. mundi ostendit dicens. Hec
omnia tͥ dabo: si cadens adoraueris me.
S hisdem modis a scdõ homine uincit᷑.
quib pͥmum hominen se uicisse glãt᷑.
Ie nosiris colubus ie adeidu capolus excat⁊
nne domirica cor ndeiare debeamuo ⁊ quia
tonla tuo a dia bolo dñus sucui eloquie
maceota uesponore E et qui eo ũdo ed erat¬

Expanded text:
ritiam honoris rapina pertineret, nequaquam ritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei Filio diceret: Non rapinam arbitratus est se esse aqualem Deo . In hoc autem diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quod eum ad avaritiam sublimitatis excitavit. 3. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo homini tentato succubuit. Per gulam quippe tentat cum dicit: Dic ut lapides isti panes fiant. Per vanam gloriam tentat cum diPer sublimitatis avaritiam tentavit, cum regna omnia mundi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, one Dominica considerare debeamus. Quia tentatus a diabolo Dominus, sacri eloquii praecepta respon
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato uenerat: nil contradiction
in semetipso tolerabat. Temptari gͦ per
suggestionem potuit: s eius mentem
peccati delectatio non momordit: atq
idõ om̃is diabolica illa temptatio foris
non intus fuit. S si ipsum ordinem
temptationis eius aspicimus: pensamꝰ
quanta magnitudine nos atemptatio¬
ne liberamur Antiquus hostis contra
primum hominem parentem nr̃m in
trib se temptationib erexit᷑: quia hunc
uidelicet gula. uana gla. ⁊ auaritia temp¬
tauit: sed temptando suꝑauit᷑ quia sibi
eum ꝑconsensum subdidit. Ex gula qͥppe
temptauit. cum cibum ligni uetitum
ostendit: atq ad comedendum suasit.
So uana autem gła temptauit: cum di¬
ceret eritis sicut dii. Ex ꝓuectu auaritie
temptauit: cum diceret scientes bonũ
E⁊ malum. Auaritia enim non solum
pecunie est: sed etiam altitudinis. Recte
enim auaritia dicitur: cum supͣ modũ
sublimitas ambitur. Si enim ñ ad aua¬

Expanded text:
sine peccato venerat, nihil contradictionis sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio foris non intus fuit. 1493 2. Sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem parentem nostrum in tribus se tentationibus erexit, quia hunc videlicet gula, vana gloria et avaritia tentavit; sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana autem gloria tentavit cum diceret: Eritis sicut dii . Et ex provectu avaritiae tentavit cum diceret: Scientes bonum et malum. Avaritia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad ava
Abbreviated transcription (Latin):
temptandum sp̃c maligniis inueniret.
S ecce cum dr̃ ds̃ horo uel in excelsum
montem. uł in scam ciuitatem a diabo¬
lo assumptus: mens refugit:. huma¬
ne hoc audire aures expauescunt. Qui
tamen non esse incredibilia ista cognos¬
cumus: si in illo ⁊ alia facta pensamus.
Certe iniquoꝵ omnium diabolus ca¬
put est: ⁊ huius capitis membra sunt
om̃s iniqui. An non diaboli membrũ
fuit pilatus: An non diaboli menbra
uidez ꝑsequentes: ⁊ milites crucifigenteᷤ
fuerunt: Quid gͦ mirum s se ab illo ꝑ¬
misit in montem duci: qui se ꝑtulit eti
am ⁊ amenbris eius crucifigi: Non ẽ
gͦ indignum redemptori nr̃o quod temp¬
tar uoluit: qui uenerat occidi. Iustum
quippe erat. ut sic temptationes nr̃as
suis temptationib uinceret: sicut mor¬
tem nr̃am uenerat sua morte superare.
S sciendum nobis est. quia trib modis
tione. consensu. Et nos cum temptam᷑.
unde certamina tolerainus. Ds̃ uero qui
in utero uirginis incarnatus inmundũ

Expanded text:
entandum malignus spiritus inveniret. Sed ecce cum dicitur Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium caput diabolus est, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum fuit Pilatus? An non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes Christum fuerunt? Quid ergo mirum si se ab illo permisiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis tione et consensu. Et nos cum tentamur, unde certamina toleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. si apraius siuis desideriis animꝰ
non refrenatur: cum ꝑ ꝓpħ̾am dominꝰ
dicat. Ecce in die ieiumi ur̃i inuenitur
uoluntas ur̃a: ecce ad lites ⁊ contentioneͤ
ieiunatis. ⁊ ꝑcutrus pugno impie: ⁊ õs
debitores ur̃os repetitis. Neq enim qui
debitorem suum hoc quod dedit expetit.
aliquid inuste facit: s dignum est
ut quisquis se in penitentia macerat:
etiam hoc sib quod uiste competit
interdicat. Sic sic nobis afflictis ⁊ peni¬
tentib. a dõ dimittrt᷑ quod iniuste egi¬
mus: si ꝓ amore illuis ⁊ hoc quod nõbis

Expanded text:
ritur, si a pravis suis voluptatibus animus ritur, si a pravis suis voluptatibus animus non refrenatur, cum per prophetam Dominus dicat: Ecce in die jejunii vestri invenitur voluntas vestra. Ecce ad lites et contentiones jejunatis, et percutitis pugno impie, et omnes debitores vestros repetitis . Neque enim qui a debitore suo hoc quod dedit repetit aliquid injustum facit, sed dignum est ut quisquis se in poenitentia macerat etiam hoc quod sibi juste competit interdicat. Sic sic nobis afflictis et poenitentibus a Deo dimittitur quod injuste egimus, si pro amore illius et hoc quod nobis
Abbreviated transcription (Latin):
pexeris. Illud gͦ ieuinium̃ ds̃ approbat.
quod ad eius oculos manus elemosinaꝵ
leuat: quod cum proxun dilectione agit᷑:
quod ex pietate conditur hoc gͦ quod tͥ sub¬
trahis. alteri largire : ⁊ unde tua caro af¬
fligitur: inde egentis proxum caro repare¬
tur hinc enim ꝑ ꝓpħam dominꝰ dicit.
Cum ieuinaretis ⁊ plangeretis: nunquid
ieunium ieuinastis mͥ: Et cum comedi¬
tis ⁊ bibitis: nunquid non uobis comedi¬
tis. ⁊ uobis metipsis bibitis: Sibi enĩ
comedit ⁊ bibit: qui alimenta corporis
que sunt communia dona conditoris. si¬
ne indigentib ꝑcipit. Et sib quisq ie¬
uinat: si ca que sibi ad tempꝰ subtrahit.
non pauꝑib tribuit: s uentri postmodũ
offerenda custodit. Hint ꝑ iohel dicitur. Ex̃ĩ¬
ficatt ieunium. Icuinium quippe scĩficare
ẽ: adiunctis aliis bonis. dignam dõ absti¬
nentiam carns ostendere. Cesset ira: sopi¬
antur iurgia. Incassum enim caro atte¬

Expanded text:
pexeris . Illud ergo jejunium Deus approbat, pexeris . Illud ergo jejunium Deus approbat, quod ad ejus oculos manus eleemosynarum levat, quod cum proximi dilectione agitur, quod ex pietate conditur. Hoc ergo quod tibi subtrahis, alteri largire, ut unde tua caro affligitur, inde egentis proximi caro reparetur. Hinc etenim per prophetam Dominus dicit: Cum jejunaretis et plangeretis, nunquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comeditis et bibitis, nunquid non vobis conteditis, et vobismetipsis bibitis? Sibi enim comedit et bibit qui alimenta corporis, quae sunt communia dona conditoris, sine indigentibus percipit. Et sibi quisque jejunat, si ea quae sibi ad tempus subtrahit non pauperibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Hinc per Joelem dicitur: Sanctificate jejunium . Jejunium quippe sanctificare est, adjunctis bonis aliis, dignam Deo abstinentiam carnis ostendere. Cesset ira, sopiantur jurgia. Incassum enim caro atte
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs km̃i sicut offerre in lege iubemini
decimas rerum: ita ei offerre contendite
⁊ decimas dierum. Unusquisq in qͣntũ
uirtus suppetit. carnem maceret. eusꝙ
desideria afflugat: contupiscentias turpeᷤ
int̃ficiat: ut uixta pausi uocem hostia
uiua fiat. Hostia quippe ⁊ immolatur
⁊ uiua est: quando ⁊ abhac uita homo
ñ deficit: ⁊tamen se a carnalib desi¬
deriis occidit. Caro nos leta traxit ad
culpam: afflcta reducat ad ueniam.
Auctor etenim mortis nr̃e: ꝑfructun
ligni uetiti uite p̃cepta transgressus est. Qͣ
gͦ a paradysi gaudiis ꝑ cibum cecidimus:
ad hec in quantum possumus ꝑ abstinen¬
tiam resurgamus. S nemo sibi eandem
abstinentiam solam posse credat suffictre:
cum ꝑ ꝓpham dominus dicat. Honne hoc
ẽ magis ieiunium quod elegrꝰ frange esu
rienti panem tuum: ⁊ egenos uagosq
induc in domum tuam. Cum uideris
nudum oꝑi eum: ⁊ carnem tuam ne des¬

Expanded text:
 fratres charissimi, sicut offerre in lege jubemini  fratres charissimi, sicut offerre in lege jubemini decimas rerum , ita ei offerre contendite et decimas dierum. Unusquisque in quantum virtus suppetit, carnem maceret, ejusque desideria affligat, concupiscentias turpes interficiat, ut juxta Pauli vocem, hostia viva fiat . Hostia quippe et immolatur et viva est, quando et ab hac vita homo non deficit, et tamen se a carnalibus desideriis occidit. Caro nos laeta traxit ad culpam, afflicta reducat ad veniam. Auctor etenim mortis nostrae per fructum ligni vetiti vitae praecepta transgressus est. Qui ergo a paradisi gaudiis per cibum cecidimus, ad haec in quantum possumus, per abstinentiam resurgamus. 6. Sed nemo sibi eamdem abstinentiam solam credat posse sufficere, cum per prophetam Dominus dicat: Nonne hoc est magis jejunti panem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam; cum videris nudum, operi eum, et carnem tuam ne des