comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui iusti fuerunt puras et spatibłes et beatas
ad sedem celestem unde illis origo sic remea¬
re uel in campos quasdam fortunatos rapi ubi
fruantur miris uoluptatibus. Impios u̾o
ꝙͣdam gerere int̾ ĩmortalem mortalemq
naturam et hr̃e aliquid imbecillitatis ex cõ¬
cagione carnis cuiꝰ desideriis ac libidimbus
addicte iniubilem quẽdam futũ trahant labẽ¬
q terrenam que cum temporis diut̾nitate pe¬
nitus inheẜit eius nature reddi aĩas ut fi
nem extingubilem in to qm̃ ex deo suit tam̃
cruciabiles fiant ꝑ corpis maculam que pcc̃is
miusta sensum doloris attribuant qm̃ sñam
onĩs corporee excedunt pestes penitusq ncc̃e
est multa diu ꝯc̾ta modis molesce miris gͦ
ex̾ce̾tur penis net̾iꝙ maloꝵ supplicia expen-¬
dũt ħ ꝓpe modum uera sunt amima n̾o cum
diuortiũ fec̾it a corꝑe est ut ait idem poeta par
leuibus nentis uolue̾ siilliã sõpno qr sp̃s

Expanded text:
qui justi fuerunt, puras, et impatibiles, et beatas qui justi fuerunt, puras, et impatibiles, et beatas ad sedem coelestem, unde illis origo sire uel in campos quosdam fortunatos rapi, ubi fruantur miris uoluptatibus, impias ueroquandam gerere inter immortalem mortalemque naturam et habere aliquid inbecillitatis ex contagione carnis, cuius desideriis ac libidinibus addictae ineluibilem quendam fucum trahant labemque terrenam: quae cum temporis diuturnitate penitus inhaeserit, eius naturae reddi animas, ut si non extinguibiles in totum, quoniam ex deo sint, tamen cruciabiles fiant per corporis maculam, quae peccatis inusta sensum doloris adtribuit. quam sententiam omnes corporeae excedunt pestes, penitusque necesse est multa diu concreta modis inolescere miris. ergo exercentur poenis ueterumque malorum supplicia expendunt. haec propemodum uera sunt. anima enim cum diuortium fecit a corpore, est, ut ait idem poeta, par leuibus uentis uolucrique simillima somno, quia spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec appientur inferi et resurgent mor¬
tui de quib indicium magnũ idem ip̃e rex
ac deus faciet cui sumus pat̾ et iudicandi
et regnandi dabit maximã potestatem de quo
iudicõ et regno apud erithream bibillã sic
ẜ tͫ qui sunt in dei religione uersaci nã qui
sunt sc̃is lr̃is contestantib non resurrectõs
impios in iudm̃ iudicobuntur g̾ qui deum
stierunt et facinora eoꝵ .i. mala oꝑa cum
lonis collata ponderabuntur u si plura et
grauia fu̾int bona iustificent᷑ ad iutã bonã
si aũt mala suꝑau̾int condempnent᷑ ad penã¬
hic fortasse dix̾it quispiam si est iumortalis
amma quõ patibłis inducitur at pene sen¬
ciens si enĩ ob nu̾ta puĩet᷑ sentiet utiq do-¬
lorem acq eciam ita mortem si morti non
est obuoxia nec dolori quidem patibłis q g̾
non est huic qõni siue argumento a stoicis
ita occit᷑ ammas quidem hoĩ ꝑmane nec
int̾uentu mortis in nichilum resolui s eorum

Expanded text:
ost haec aperientur inferi, et resurgent mortui: de quibus judicium magnum idem ipse rex ac Deus faciet, cui summus pater, et judicandi, et regnandi dabit maximam potestatem; de quo judicio et regno apud Erythraeam Sibyllam sic tantum qui sunt in Dei religione versati. Nam qui sunt, sanctis litteris contestantibus non resurrecturos esse inpios in iudicium. iudicabuntur ergo qui deum scierunt et facinora eorum id est mala opera cum bonis conlata ponderabuntur, ut si plura et grauiora fuerint bona iustaque, dentur ad uitam beatam, si autem mala superauerint, condemHic fortasse dixerit quispiam: Si est immortalis anima, quomodo patibilis inducitur, ac poenam sentiens? Si enim ob merita punietur, sentiet utique dolorem, atque ita etiam mortem. Si morti non est obnoxia, nec dolori quidem, patibilis igitur non est. Huic quaestioni, sive argumento, a Stoicis ita occurritur: Animas quidem hominum permanere, interventu mortis in nihilum resolvi: sed eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
sus quoꝵ titulis honores sibi deoꝵ iũdicarent
qui error distuti potest et in lucem ueritas ꝓtia-¬
hi ram si quis stud̃ alt̾ius inquirere congre¬
pollinem paciem q oĩm saturnũ respondebũt
abinferis om̃es et int̾rogati loquentur et de se
ac deo fatebuntur post hec euocent xp̃m nõ
adderit non appebit quia non amplius qm̃
biduo apud inferos fuit quid hac ꝓbatõne
cercius ꝓferri potest. Ego n̾o non dubito qͥn
ad mũtatem trismegistis hac aliqua intione
puenit qui de deo patre onia de filio locutꝰ
est multa que diuinis continentur archamis.

Expanded text:
sub quorum titulis honores sibi deorum vindicarent. sub quorum titulis honores sibi deorum vindicarent. Qui error discuti potest, et in lucem veritatis protrahi. Nam si quis studet altius inquirere, congrepollinem, patremque omnium Saturnum. Respondebunt ab inferis omnes, et interrogati loquentur, et de se ac Deo fatebuntur. Post haec evocent Christum, non aderit, non apparebit; quia non amplius quam biduo apud inferos fuit. Quid hac probatione certius proferri potest? Ego vero non dubito, quin ad veritatem Trismegistus hac aliqua ratione pervenerit, qui de Deo Filio locutus est multa, quae divinis continentur arcanis.
Abbreviated transcription (Latin):
modo dei nomen horrebunt et tam celerit̾ ex¬
cedat de nate suo apollo qmͣ de homĩe spũs ille
demomacus et adiurato fugato q deo suo na-¬
tes imppetuũ conticesset. gͦ idem sunc democ̃s
quos fatentur execrandos ẽẽ. idem dni quibus
supplicant. ¶ Si nobis credendum esse non putãt
credant homo qui slimũ illum sonem demo-¬
mbuo agregauit s et aliis poetis ac philoso¬
phis qui eosdem demones modo deos mĩcupãt
quoꝵ alteꝵ uerum alt̾um falsum est illi enim
nequissimi spũs ubi admirantur ibi se demoẽs
conficentur nbi coluntur ibi sedeos mentiunt᷑
errores homĩb imittunt et auocent a ueri
dei nocione ꝑ quam solam potest mors et̾na
uitari. Idem sunt qui deiciende homines tam
uarios sibi cultus ꝑ diu̾sa regionũ crediderũt
mentitis tamẽ assumptisq nomĩb ut falle̾nt¬
⁊ iam qui diumitatem ꝓ se ip̃os affectare non
poterant. astinerent sibi omĩa pocentiũ regu

Expanded text:
modo Dei nomen horrebunt; et tam celeriter exmodo Dei nomen horrebunt; et tam celeriter excedet de vate suo Apollo, quam ex homine spiritus ille daemoniacus, et adjurato fugatoque deo suo, vates in perpetuum conticescet. Ergo iidem sunt daemones, quos fatentur execrandos esse, iidem dii, quibus supplicant. Si nobis credendum esse non putant, credant Homero, qui summum illum Jovem daemonibus aggregavit: sed et aliis poetis ac pbilosophis, qui eosdem modo daemonas, modo deos nuncupant; quorum alterum verum, alterum falsum est. Illi enim nequissimi spiritus, ubi adjurantur, ibi se daemonas confitentur; ubi coluntur, ibi se deos mentiuntur, ut errores hominibus immittant, et avocent a veri Dei notione, per quam solam potest mors aeterna vitari. Iidem sunt, qui dejiciendi hominis causa, varios sibi cultus per diversa regionum condiderunt, mentitis tamen assumptisque nominibus, ut fallerent. Nam quia divinitatem per seipsos affectare non poterant, adsciverunt sibi nomina potentium regum,
Abbreviated transcription (Latin):
dum quid execrandum sit. hẽant ne int̾ se
aliquod consortiũ an no inmici sunt si sĩt
aliqua ncc̃ate copulati quatenꝰ eos disterne¬
mus aut quomõ utriusq genis honorem
cultum ꝙ miscebimꝰ. si aũt suit inmiti cur
aũt demones deos non timent. aut dii de¬
mones fugare non possunt. Ecce aliquis in-¬
stinctu demonis ꝑiturus denicit et fertur in¬
sanus ducamius hunc in Ionis optĩ maximi
templum uel quia sanare horumes iupit̾ nescit
in estul apii uel appollims fanũ iubebat ut̾sq
sac̾dos dei sui nomĩe ut nocens ille sp̃t excedat
ex homimne muillo id pcc̃o fieri potest que igit̃ nis
deoꝵ est si subiectos demones non hũt at nero
id est demones admirati ꝑ nomen dei ueri pro¬
non timeant nͥ ꝙ idem sunt demones quos uul-¬
gus deos ẽẽ opinatur demq si constituantur
in medio et is quem constat in cursum demo
nis ppeti ac delphiti apollinis nates codem

Expanded text:
dum, quid execrandum sit; habeantne inter se dum, quid execrandum sit; habeantne inter se aliquod consortium, an vero inimici sint. Si sunt aliqua necessitudine copulati, quatenus eos discernemus? aut quomodo utriusque generis honorem cultumque miscebimus? Si autem sunt inimici, cur aut daemones deos non timent, aut dii daemones fugare non possunt? Ecce aliquis instinctu daemonis percitus dementit, effertur, insanit: ducamus hunc in Jovis optimi maximi templum; vel, quia sanare homines Jupiter nescit, in Aesculapii vel Appollinis fanum. Jubeat utriuslibet sacerdos, dei sui nomine, ut nocens ille spiritus excedat ex homine: nullo id pacto fieri potest. Quae igitur vis deorum est, si subiectos sibi daemonas non habent? at uero idem daemones adiurati per nomen dei ueri proeant, Iouem non timeant, nisi quod idem sunt daemones quos uulgus deos esse opinatur? denique si constituantur in medio et is quem cnis perpeti, et Delphici Apollinis vates, eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ex hoc ip̃o ceci homĩes incellige̾ possunt
aut hant eciam ueram religionem cui adiũcẽ¬
dum tanta uis iest aut illain falsam que
subsistere aut congredi non potest sz aiunt
hoc deos non metũ uerum odio fac̾e qi quisꝙͣ pos¬
sit odisse inisi eum qui aut noceat aut possit noc̾e
ymo non congruens maiestati fuit ut eos qͦs
oderant presentibus penis affice̾t pocius ꝙͣ fu-¬
gerent s qm̃ neq acced̾e̾ ad eos possunt in qͥb
celestem notani uiderint nec hiis noc̾e quos
signũ inmortale minuerint tanꝙͣ in expug¬
nabilio murus lacessunt eos ꝑ honnes et
manibus ꝑsequitur alienis quos ꝓfecto si¬
esse iustos confitentur intimus. Necesse est
enĩ ueram hanc ẽẽ religionem que et ratõe
demonũ nouit et astutiam incelligit ⁊ uiini
restĩdit et eos spalib armis dormitos ac
subactos cade̾ sibi cogit si negant testimonus¬
rentias genis utͥusq ut stiamus quid colen-¬

Expanded text:
tamen ex hoc ipso caeci homines intelligere possunt, tamen ex hoc ipso caeci homines intelligere possunt, aut hanc esse veram religionem, cui ad vincendum tanta vis inest, aut illam falsam, quae subsistere, aut congredi non potest. Sed aiunt, hoc deos non metu, verum odio facere; quasi quisquam possit odisse nisi eum, qui aut noceat, aut possit nocere. Immo vero congruens majestati fuit, ut eos, quos oderant, praesentibus poenis afficerent potius, quam fugerent. Sed quoniam neque accedere ad eos possunt, in quibus coelestem notam viderint, nec iis nocere, quos signum immortale munierit tamquam inexpugnabilis murus; lacessunt eos per homines, et manibus persequuntur alienis: quos esse conStentur, uicimus. necesse est enim ueram esse hanc religionem, quae et rationem daemonum nouit et astutiam intellegit et uim retundit et eos spiritalibus armis domitos ac subactos cederentiam generis utriusque, ut sciamus quid colen
Abbreviated transcription (Latin):
sit demombus hoc signim. stiet qui legeni quate
fugiant nam sicut ip̃e cum int̾ homines egẽt
uniu̾sos demones fugabat uerbo hominũq mẽ-¬
tes emotas et malis incursib furiatas in sensꝰ
pristinos reponebat ita nũc sectatores eius eos
sp̃c inquinatos de homĩb et nomĩe magr̃i sui
et signo passionis excludunt cui rei non diffi-¬
cilis est probatio riam cum diis suis immolãt
si assistat aliquis signatam frontem gerens sa-¬
cra nullo modo litandi nec responsa põt cõsul¬
tus redde̾ nates et hec sepe causa precipua uis-¬
tibus signo deos illoꝵ fugauerunt ne possent
in iusterib hostiaꝵ futura depuige. et ꝙ cum
intelligerent aruspices instigantib husdem
demombus quibus consecrant consequentes
ꝓphanos homines sacris int̾esse egerunt pͥn¬
cipes suos infurorem ut expurgarent dei tẽ-¬
plum seque non sacrilegio contaminarent ꝙ
grauissimis ꝓsequentiũ penis exspiraretur nͨ

Expanded text:
sit daemonibus hoc signum, sciet qui viderit quatefugiant. Nam sicut ipse, cum inter homines ageret, universos daemones verbo fugabat; hominumque mentes emotas, et malis incursibus furiatas, in sensus pristinos reponebat: ita nunc sectatores ejus eosdem spiritus inquinatos de hominibus, et nomine magistri sui, et signo passionis excludunt. Cujus rei non difficilis est probatio. Nam cum diis suis immolant, si assistat aliquis signatam frontem gerens, sacra nullo modo litant. Nec responsa potest consultus reddere vates. Et haec saepe causa praecipua jusent, imposito frontibus signo, deos illorum fugaverunt, ne possent in visceribus hostiarum futura depingere. Quod cum intelligerent aruspices, instigantibus iisdem daemonibus, quibus prosecant, conquerentes profanos homines sacris interesse, egerunt principes suos in furorem, ut expugnarent Dei templum, seque vero sacrilegio contaminarent, quod gravissimis persequentium poenis expiaretur. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
se rapmis et frandibus abstinebunt qui mer-¬
curii furca nouerunt docentis non frandis
esse decipe̾ s astucie quõ libidines cohercebũt
qui iouem herculem liberum appollmem cet̾os¬
q uenerantur quoꝵ adulteria et scupͣ in mares
et feminas non tantum doctos nata sunt ẜ
expͥmuntur eciam in theatris. atq cantãtur
ut suit omĩb nocõra possunt ne eciam int̾ hoc
iusti homines qui eciam si natura sint bomi
ab ip̃is tamen diis erudiantur ad iustitiam ad
placandum enim deum quem colas hiis reb
opus est quibus illum gaud̾e ac delectari stias
si fit ut uitam colentium deus pro qualitate noĩs¬

Expanded text:
se a rapinis et fraudibus abstinebunt, qui Merse a rapinis et fraudibus abstinebunt, qui Mercurii furta noverunt, docentis non fraudis esse decipere, sed astutiae? quomodo libidines coercebunt, qui Jovem, Herculem, Liberum, Apollinem, caeterosque venerantur quorum adulteria, et stupra in mares et foeminas, non tantum doctis nota sunt, sed exprimuntur etiam in theatris, atque cantantur, ut sint omnibus notiora? Possuntne inter haec justi esse homines, qui, etiamsi natura sint boni, ab ipsis tamen diis erudiantur ad injustitiam? Ad placandum enim Deum quem colas, iis rebus opus est, quibus illum gaudere ac delectari scias. Sic fit ut vitam colentium Deus pro qualitate no
Abbreviated transcription (Latin):
sepe indebunt beatos et cultores sepe miẜos
ꝙ eo fit quia cum religiosi indeantur et nã.
bomi nich tale credunt mereri quale sepe par-¬
cuntur consolantur se tamen accusatõe fortu¬
ne nec senciunt ꝙ si eẽt ulla cultorib . ss. nuĩꝙͣ¬
noce̾t ñto igitur hili pietatem pena consequit᷑
et offensa diuitas scele̾ hominũ prane religio-¬
soꝵ graui eos infortumo mactat quibus sanctis
moribus uiuant in summa sede atq inuoͣ cn
quia deos colunt quoꝵ ritus impios ac ꝓpha-¬
nos deus uerus odio hẽt a iustitia et a noĩe
uere pietacis aliem sunt nec est difficile doc̾e cur
deoꝵ cultores boni et iusti eẽ non possunt quõ
enim sanguĩem abstinebunt qui cole̾t cruẽtoᷤ
deos in artem atq bellonam quomõ aut parẽ¬
tibus parent qui expu ͤ sui prĩs Iouem aut
natis ex se infantibus qui saturnũ quõ pudi¬
ciciam tuebuntur qui colunt deam midam
et adulteram et qͣi apud eos ꝓstitutam quõ

Expanded text:
saepe videant beatos, et cultores saepe miseros. saepe videant beatos, et cultores saepe miseros. Quod eo fit; quia cum religiosi videantur, et natura boni, nihil tale creduntur mereri, quale saepe patiuntur. Consolantur se tamen accusatione fortunae; nec sentiunt quod si esset ulla, cultoribus suis nunqnoceret. Merito igitur hujusmodi pietatem poena consequitur, et offensa divinitas scelere hominum prave religiosorum gravi eos infortunio mactat; qui licet sanctis moribus uiuant in summa fide atque innocentia, tamen quia deos colunt, quorum ritus inpios ac profanos deus uerus odio habet, a iustitia et a nomine uerae pietatis alieni sunt. nec est difficile docere cur deorum cultores boni et iusti esse non possint. quomodo enim sanguine abstinebunt qui colunt cruentos deos Martem atque Bellonam? quomodo aut parentibus parnatis ex se infantibus, qui Saturnum? quomodo pudicitiam tuebuntur, qui colunt deam nudam et adulteram, et quasi apud deos prostitutam? Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
igitur modo puis qui non tantum iepugnãtes
s eciam p̾cantes int̾emnt. Dicet hic aliquis que
g aut ubi aut qualis pietas minirum apud eos
qui bella nestuint qui concordiam cum oĩbus
ẜuant qui amicis eciam et immitis qui omes
homiẽs pro fratribus diligunt qui cohibe nam
seuire omẽmq amini furorem tranquilla mo-¬
deratõe lenire qͣnta gͥ caligo qͣnta tenebitrum
et erroꝵ mmibes hominum pectora abdux̃ qui
cum se maxie pios putant cũ maxine fuint
impii quanto enm religiosius terrenis estis
smmla̾cris inẜuiunt tanto magis scelerati adu-¬
sus nomen u̾e duũtatis existunt Itaq pro mito
impietatis sue. gͥ moribus malis sepe nexañ.
quoꝵ cam quia nestiunt fortuẽ culꝑa omnis
astribibitur et locum inuenit epituri phĩa nich
ad deos ꝑtin̾e̾ censetis nec gratia eis tangi
net ira moueri quia et contemptores corum

Expanded text:
igitur modo pius, qui non tantum non repugnantes, igitur modo pius, qui non tantum non repugnantes, sed etiam precantes interemit. Dicet hic aliquis: Quae ergo, aut ubi, aut qualis est pietas? Nimirum apud eos, qui bella nesciunt, qui concordiam cum omnibus servant, qui amici sunt etiam inimicis, qui omnes homines pro fratribus diligunt; qui cohibere iram sciunt, omnemque animi furorem tranquilla moderatione lenire. Quanta igitur caligo, quanta tenebrarum et errorum nubes hominum pectora obduxit; qui cum se maxime pios putant, tum maxime fiunt impii! Quanto enim religiosus terrenis istis simulacris inserviunt, tanto magis scelerati adversus nomen verae divinitatis existunt. Itaque pro merito impietatis suae gravioribus malis saepe vexantur, quorum causam quia nesciunt, fortunae culpa omnis adscribitur: et locum invenit Epicuri philosophia, nihil ad deos pertinere censentis; nec gratia eos tangi, nec ira moveri, quia et contemptores eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ poete qui illum insignem pietatem urum insig-¬
in stelere fedarit. uͦ est gͥ o poeta pietas illa ꝙͣ
fepissime landas Etce puis eneas subnone crea¬
tos. quatuor hꝰ iuuenes totidem quos educat
nfens ium̃tis capit inferias quos immolet ñ¬
brio. C aptiuoꝙ regi ꝑfundat sanguĩẽ flãmas
Cur ergo dicebat codem ip̃o temꝑe quo mĩctoꝰ
homines ad immolatõm mittebat equidem et
unus concede̾ uellem cum iinos quos hẽbat
in potestate uice pecudum mbu̾e̾t occidi sed
hec ut didisterat dixi culpa non illuis fuit
qui lrãs fortasse non didiscerat s tua qui cum
esset eruditus ignorasti tamen quid ess pietas
et illud ip̃m ꝙ nepharie ꝙ decestubilem fecit
pietatis esse offm̃ credidisti iidel ob hoc unũ
hiunc putet alliquid ẜuitutis huisse qui et fiuorem
tamꝙͣ scipula exarserit et manum pacris ꝓ quẽ
rogabatur oblitus iram frenare non querit riullo

Expanded text:
sed poetae, qui Insignem pietate virum insignsed poetae, qui Insignem pietate virum insigni scelere foedaverit. Ubi est igitur, o poeta, pietas illa quam saepissime laudas? Ecce pius Aeneas Sulmone creatos Quattuor hic juvenes, totidem quos educat Ufens, Viventes rapit, inferias quos immolet umbris, Captivoque rogi perfundat sanguine flammas. Cur ergo dicebat eodem ipso tempore quo vinctos homines ad immolationem mittebat, Equidem et vivis concedere vellem; cum quos vivos habebat in potestate, vice pecudum juberet occidi? Sed haec, ut dixi, culpa non illius fuit, qui litteras fortasse non didicerat, sed tua, qui cum esses eruditus, ignorasti tamen quid esset pietas, et illud ipsum, quod nefarie, quod detestabiliter fecit, pietatis esse officium credidisti. Videlicet ob hoc unum gitur hunc putet aliquid in se virtutis habuisse, qui et furore tamquam stipulo exarserit, et manium patris, per quem rogabatur, oblitus, iram fraenare nequiverit? Nullo
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ capud est impietas enuim sustepta ĩ eo
ꝙ est sũmũ ꝑ cetera uniu̾sa sequeretur eq fieri
non põt ut ip̃i qui errant in omĩ uita non et
in religione que reꝵ oint fallantur qui pietas
in sũmo regulam tenens tenorem suum ẜuate¬
in cet̾is ita ut in utraq ꝑte de conditõe reruz
ex huis que clement̾ ac pre facimꝰ possint in¬
telligi qualia sint que ab hus congra pietatis¬
iura geruntur ac neq uidear inclement̾ incesẜo
aliquã mnͥ ꝓsonam pocticam sine uia que sit uel¬
maximum pietatio exemplum apud maronem
rex ille quo iustior alt̾ nec pietate fuit nec bello
maior et armis que nob̾ documenta iustĩe ꝓtulit
uixat et post terga manum quos mittẽt uerbꝰ
inferias ceso sparsurum sanguiẽ flammas quid
potest ac pietate clementius ꝙͣ mortuis hñanas
uictimas inmolare et ignem ceuore hominum
tamꝙͣ oleo pastere s forte hoc non ipĩus uitiũ fu̾it

Expanded text:
omnium caput est: inpietas enim suscepta in eo omnium caput est: inpietas enim suscepta in eo quod est summum per cetera uniuersa sequeretur. aeque fieri non potest ut ipsi qui errant in omni uita, non et in religione fallantur, quoniam pietas in suin caeteris. Ita fit ut in utraque parte, de conditione rerum ex iis, quae clementer ac pie faciunt, possit intelligi qualia sint quae ab his contra jura pietatis geruntur. Ac ne quem videar inclementer incessere, aliquam mihi personam poeticam sumam, quae sit velmaximum pietatis exemplum. Apud Maronem rex ille, Quo justior alter Nec pietate fuit, nec bello major et armis, quae nobis documenta justitiae protulit? Vinxerat et post terga manus, quos mitteret umbris Inferias, caeso sparsurus sanguine flammas. Quid potest esse hac pietate clementius, quam mortuis humanas victimas immolare, et ignem cruore hominum tanquam oleo pascere? sed fortasse hoc non ipsius vitium fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
inm̾itos ꝑdant m̾cede corrupti aut noxios inpug-¬
ne dunittant qui celiam quo ip̃m bñficiis appe¬
tant tamꝙͣ illoꝵ maliciam terra non capiat.
Hec inꝙͣ et huis plura scelera ntiz ab hiis fuint
qui deos colunt quis int̾ hec tot ac tanta iustĩe
loc̃ est ut ego de multis panca collegi non ut
arguerem s ut ostemdõm qui uolet stire omnia
fuit. Si et lucilius tenebrosam istam uitam cirꝯ¬
scripte breuitꝙ depinxit hus uerbis. Aune n̾o
atq idem studio omẽs dedere et arti uerba dare ut
tante possint pugnare dolose blandiri certare bo
siilare iurũ se insidias face̾ ut si hostes sunt oĩb
omĩs religio est sine scele ac sine macła nimi̾e
cum ig uideant et se ac suos eamq diximꝰ gn̾e¬
iet nr̃os aut nichil aliud opari insi equum
et bonum poterant. si quid saperent ex hoc intel¬
lig̾e et illos qui bonum faciuint pios ẽẽ et se
impios qui nephanda ꝯmittunt neq enum fieri¬

Expanded text:
inmeritos perdant mercede corrupti aut noxios inpuinmeritos perdant mercede corrupti aut noxios inpune dimittant, qui caelum quoque ipsum ueneficiis adpetant, tamquam illorum malitiam terra non capiat: haec, inquam, et his plura scelera utique ab iis fiunt qui deos colunt. quis inter haec tot et tanta iustitiae locus est? et ego de multis pauca collegi, non ut arguerem, sed ut ostenderem. qui uolet scire omnia, fuit. sscripte breviterque depinxit his versibus: Nunc vero atque eidem studio omnes dedere et arti: Verba dare ut caute possint, pugnare dolose, Blanditia certare, bonum simulare virum se, Insidias facere, ut si hostes sint omnibus omnis religio est, sine scelere ac sine macula vivere? Cum igitur videant, et se, ac suos ea quae diximus gerere, nostros autem nihil aliud operari, nisi aequum et bonum; poterant, si quid saperent, ex hoc intelligere, et illos qui bonum faciunt pios esse, et se impios, qui nefanda
Abbreviated transcription (Latin):
aut faciũt digniores non enu de nr̃o s ex
illoꝵ mune̾ semꝑ absistunt qui uias abside¬
ant armati maria p̾dent᷑ uel si palam crassa¬
ri non licuit uen̾a cla temꝑent qui nyores
necent ut dotes eoꝵ lucrentur ant maritos
ut adulteris nuibant qui natos ex se puõs
ant strangulent aut minꝰ pii fuerunt exponant qui
libidines incestas nec afilia nec sorore nec matre
nec sacerdote contineant qui aduersus ciues suos
patriamq ꝯuirent qui nec tulleum metuunt qͥdẽ¬
ꝙ sacrilegia ꝯmittat et deoꝵ quos colunt templa
despoliant set que leuia sunt atq uesitata dicamꝰ
qui herebitates captant testã suppomnt iustos he-¬
redes uel anferant uel excludant qui corpora sua
at ꝓphanent qui iurilia sua ferre metant et ꝙ
est steleratus ut suit religionis antistites qui ne
uite quidem sue parant s extingnendas publice
ammas suas uendant qui si udices sebeant aut

Expanded text:
aut faciunt digniores. non enim de nostro, sed ex aut faciunt digniores. non enim de nostro, sed ex illorum numero semper existunt qui uias obsideant armati, maria praedentur, uel si palam grassari non licuit, uenena clam temperent, qui uxores necent, ut dotes earum lucrentur, aut maritos, ut adulteris nubant, qui natos ex se pueros aut strangulent aut, si nimium pii fuerint, exponant, qui libidines incestas nec a filia nec sorore nec: matre nec sacepatriamque conjurent: qui nec culleum metuant; qui denique sacrilegia committant, et deorum, quos colunt, templa dispolient; et ut quae levia sunt atque illis usitata dicamus, qui haereditates captent, testamenta supponant, justos haeredes vel auferant, vel excludant; qui corpora sua et profanent; qui virilia sua ferro metant; et, quod est sceleratius, ut sint religionis antistites; qui ne uitae quidem suae parcant, sed extinguendas publice animas suas uendant, qui si iudices sedeant, aut
Abbreviated transcription (Latin):
habent int̾fic̾e quos oderunt insi eciam crũdelitas
corꝑibus illudat si qui aũt doloris nel mortis
metu nel suapte ꝑfidia celeste sacr̃m̃ deẜuerĩt
et ad infiita sacrificia consenserunt eos landãt
et honoribus mactant ut eoꝵ exemplo ceteros
illiceant qui autem estimaui̾nt fidem cultores¬
ẽẽ dei non abneganunt in eos non totis car-¬
infitiue sue iurib ueluti sanguĩem ciciunt
ncumbunt et desꝑatos nocant quia corꝑi
suo mĩme pareunt quasi quiꝙꝙͣ desꝑacius
esse possit ꝙͣ torquere ac dilamare eum quẽ
stias ẽẽ innocentem adeo nec pudor ullus ap̃
eos suꝑ est a quibus abest omis hũanitas et
retorquent in homines iustos cõuitia sibi cõ¬
gruentia impios enim uotant ip̃i scil pii et
ab hũano sangiiẽ aborrentes cum si et accꝰ
suos considerent et illoꝵ quos tamꝙͣ impios
dampnant Iam intelligant ꝙͣ mendaces sunt
et ab hiis om̃ib que adu̾sum bonos aut dicũt

Expanded text:
habent interficere quos oderunt, nisi etiam crudelitas habent interficere quos oderunt, nisi etiam crudelitas corporibus illudat. Si qui autem doloris vel mortis metu, vel sua perfidia coeleste sacramentum deseruerint, et ad funesta sacrificia consenserint, eos laudant et honoribus mact.ant, ut eorum exemplo ceteros inliciant. qui autem magni aestimauerint fidem cultoresque se dei non abnegauerint, in eos uero totis carnificinae suae uiribus, ueluti sanguinem sitiant, incumbunt et desperatos uocant, quia corpori suo minime parcunt: quasi quicquam desperatius esse possit quam torquere ac dilaniare eum quem scias esse innocentem. adeo nec pudor ullus aput eos superest a quibus abest omnis humanitas et retorquent in homines iustos conuicia sibi congruentia. inpios enim uocant, ipsi scilicet pii et ab humano sanguine abhorrentes, cum si et actus suos considerent et illorum quos tamquam inpios damnant, iam intellegant quam mendaces sint et iis omnibus quae aduersus bonos aut dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptate securius ꝑfrui posse qmͣ si nemo sit
cui dolicta placeant. Ergo tamꝙͣ scelerũ et ma-¬
licie sue testes exstirpare bonos funditus intũ-¬
tur et collere granes que sibi putant tamꝙͣ
nita eoꝵ coarguatur. ur enim funit aliqui
intempestine bomi qui corͣⁱ ͦ morib publicis
conuicium bñ uiuendo faciant. Cur nõ omes
sint eque mali rapaces impudici adult̾i peri-¬
mi cupidi frandulenti quin potius auferãt᷑
quibus coram male uu̾e̾ pudet qui pcc̃a nõ
frontem et sine uerbis quia tacent cũ ip̃o inte
gen̾e dissli feriunt et uerberant Castigare
enĩ uidetur ꝙ cumq dissentit nec est magno¬
oꝑe mirandum si adu̾sus homnĩes ista fiunt
tum adu̾sus ip̃m deum ꝓpt̾ eandem cansum
insurrex̃ eciam ppłs in spe constitutus ut dei
nestius sequitur q iuistos eadem ncc̃itas que
ip̃m iustiͤ molaiit auctorem uexant g̾ et
ex quisitis penaꝵ generibus excruciant ꝑtĩ¬

Expanded text:
voluptate securius perfrui posse, quam si nemo sit, voluptate securius perfrui posse, quam si nemo sit, cui delicta non placeant. Ergo tanquam scelerum et malitiae suae testes extirpare funditus nituntur, et tollere, gravesque sibi putant, tanquam vita eorum coarguatur. Cur enim sint aliqui intempestive boni, qui, corruptis moribus publicis, convicium bene vivendo faciant? Cur non omnes sint aeque mali, rapaces, impudici, adulteri, perjuri, cupidi, fraudulenti? quin potius auferantur, quibus coram male vivere pudet; qui peccantium frontem, etsi non verbis, quia tacent, tamen ipso vitae genere dissimili feriunt et verberant? Castigare enim videtur quicumque dissentit. Nec est magnopere mirandum, si adversus homines ista fiunt, cum adversus ipsum Deum, propter eamdem causam, insurrexerit etiam populus in spe constitutus, nec Dei nescius; sequiturque justos eadem necessitas, quae ipsum justitiae violavit auctorem. Vexant ergo, et exquisitis poenarum generibus excruciant; par
Abbreviated transcription (Latin):
dautur uel in ẜuitutem abducantur. hoc n̾o̾
m enarrabile est ꝙ sit adu̾sus eos qui male¬
fac̾e nesciunt et nulli nocentiores hẽntur
quam qui sunt ex omĩb mocentes. Audent
igitur honñẽs improbissimi iusticie facere
mentionem qui foias inuanitate imaĩtate
uincunt qui placidissimum dei gregẽ nascãt
lupi seu raptores atra m̃nebula quos imꝓbat
dis rabies efferaint nec atra innebula s
apta predatõe grassantur nec cos mĩꝙͣ ꝯstĩa
scelere reuocat nͨ sanctũ ac piumi nomen iusti ͤ
ore illo molent ꝙ cruorem motentiũ tãqm¬
ritus bestiaꝵ madet huis tanti et tam plinaces odi
quam potissimum am̃i esse dicamits utrũ ne u̾i-¬
tas odium parit ut ait poeta qͣi dm̃o spñ instinctꝰ
an erubestunt coram iustis et loms esse ne quã
an potius utrumq nam et u̾itas odio semꝑ idõ¬
muisa est ꝙ hiis qui peccat uult hr̾e liberum
peccandi locum nec alĩ se putat malefactoꝵ

Expanded text:
dantur uel in seruitutem abducantur. hoc uero dantur uel in seruitutem abducantur. hoc uero inenarrabile est quod fit aduersus eos qui malefacere nesciunt, et nulli nocentiores habentur quam qui sunt ex omnibus innocentes. audent igitur homines inprobissimi iustitiae facere mentionem, qui feras inmanitate uincunt, qui placidissimum dei gregem uastant lupi ceu raptores atra in nebula, quos inprobdis rabies efferauit nec atra in nebula, sed aperta praedatione grassantur nec eos umquam conscientia scelerum reuocat, ne sanctum ac pium nomen iustitiae ore illo uiolent quod cruore innocentium tamqrictus bestiarum madet. huius tanti et tam pertinacis odii quam potissimum causam esse dicamus? utrumne ueritas odium parit, ut ait poeta quasi diuino spiritu instinctus, an erubescunt coram iustis et bonis esse nequam, an potius utrumque? nam et ueritas ideo semper inuisa est, quod is qui peccat uult hpeccandi locum; nec aliter se putat malefactorum
Abbreviated transcription (Latin):
Nunꝙͣ tamen senciunt se malos c̃ẽ et uet̾um
seculoꝵ statu laudant et de suis moribus meritioz
ꝯiectant obẽẽ insticiam quã obu̾santem ocłis .ss.
non tĩn non suscipint nec agnostunt uerum eciã
molent̾ oderunt et ꝑsecuntur et extimar cõten-¬
dunt fingannus hanc int̾um non esse iusticiam¬
quam nos sequimur quõ suilla uem̾t quam ueram
putant eam recipient qui lament et occidunt
eos quos et ip̃i fatentur ininutatores ẽẽ iustoꝵ¬
quia bona oꝑentur et iusta cum si ciĩo malos
occiderent digni essent ad quos iustiͣ non ue¬
niret cum nulla fuit alia cã liquendi terraz
quam hũam cruoris effusio qͣnto mag̾ cum
pios int̾ficiant et ip̃os iusticie sectatores pro hos¬
tibus ducant inimo non plus quã ꝓ hostibus
quibus utiq pra cum ammas coꝵ et opes r
liberos ferro et igui aspectant tamen partit᷑
uictio et est locus int̾ arma clementie aut si a-¬
deo ẜuiri potuit nichil plus in eos qmͣ ut occi-¬

Expanded text:
uam tamen sentiunt se malos esse, et veterum saeculorum statum laudant, et de suis moribus meritisque conjectant abesse justitiam: quam obversantem oculis suis non tantum non suscipiunt, nec agnoscunt, verum etiam violenter oderunt, et persequuntur, et exterminare contendunt. Fingamus hanc interim non esse justitiamquam nos sequimur: quomodo, si illa venerit, quam veram putant, eam recipient, qui laniant et occidunt cos, quos et ipquia bona operentur et iusta, cum si tantummodo malos occiderent, digni essent ad quos iustitia non ueniret: cui nulla fuit alia causa linquendi terram quam humani cruoris effusio. quanto magis, cum pios interficiant et ipsos iustitiae sectatores pro hostibus ducant, immo uero plus quam pro hostibus? quibus utique, cum animas eorum et opes et liberos ferro et igni adpetant, tamen parcitur uictis et est locus inter arma clementiae, aut si adeo saeuiri placuit, nihil plus in eos fit quam ut occi
Abbreviated transcription (Latin):
est nemo demq egreguis insi qui bonus et
innocens fu̾it / nemo clarissimꝰ insi qui oꝑa¬
mũc largit̾ fec̾it nemo ꝑfertissimꝰ est insi qͥ om̃e
gradus uirtutes impleu̾it quare neq romani
neq greci iusticiam tenere potuerunt qr dispares
multis gradibus homines hñerunt pau ꝑibus ad
diuites ab huimibb ad potentes a p̾natis demq
usꝙͣ ad regnum. sublimissimas potestates ubi
emi non sunt uniu̾sa pares equitas non est
et excludit in equalitas ipam iustitiam cuius
uis omĩs ir eolest ut pares faciat cos qui ad
huiꝰ inte conditoẽm parisorte uenerunt

Expanded text:
est, nemo denique egregius nisi qui bonus et est, nemo denique egregius nisi qui bonus et innocens fuerit, nemo clarissimus nisi qui o largiter fecerit, nemo perfectissimus nisi qui omnes gradus uirtutis inpleuerit. quare neque Romani neque Graeci iustitiam tenere potuerunt, quia dispares multis gradibus homines habuerunt, a pauperibus ad diuites, ab humilibus ad potentes, a priuatis denique usque ad regum sublimissimas potestates. ubi enim non sunt uniuersi pares, aequitas non est, et excludit inaequalitas ipsa iustitiam, cuius uis omnis in eo est, ut pares faciat eos qui ad huius uitae condicionem pari sorte uenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uoluiss in p̾mis deoꝵ religiones eutere debuit
quia contrarie sunt pietate. ꝙ quidem socͣtes qr
fac̾e temptauit in carc̾em ꝯuictas est ut iam
tunt aꝑperet qui ẽẽt futurum hq̃s omĩb qui
insticiam neram defenbe deo q singulari cepissẽt
alc̾a est iusticie pars equitas equitatẽ dico ñ
utiq bñ iudicandi ꝙ et ip̃m landabile est in
homine nuisto ẜ se cum cet̾is coequandi quam
Cichero equabilitatem uocat. Deus enĩ qͥ hoĩes
et gena̾t et inspirat om̃s equos idem pares eẽ
uoluit tandem conditõnem uiuendi omĩbus
posuit. oñs ad sapĩam genuit omĩb inmor¬
equalit̾ diuidit emittit omĩb fontes nictum
subministrat quietem sompni dulcissimam
tribuit sic om̃ĩb equetatem irtutem q lar¬
gitur nemo apud eum ẜis est nemo dñs
si enm cunctis idem pat̾ est equo iuire om̃s
liberi sumꝰ / nemo deo pauꝑ est nisi qui iuste᷑
indiget nemo diues nsi qui iirtutib plenꝰ

Expanded text:
uoluisset, in primis deorum religiones euertere debuit, uoluisset, in primis deorum religiones euertere debuit, quia contrariae sunt pietati. quod quidem Socrates quia facere temptauit, in carcerem coniectus est, ut iam tunc appareret quid esset futurum iis hominibus qui iustitiam ueram defendealtera est iustitiae pars aequitas: aequitatem dico non utique bene iudicandi, quod et ipsum laudabile est in homine iusto, sed se cum ceteris coaequandi, quam Cicero aequabilitatem uocat. deus enim, qui homines et generat et inspirat, omnes aequos id est pares esse uoluit, eandem condicionem uiuendi omnibus posuit, omnes ad sapientiam genuit, omnibus inmoraequaliter diuidit, emittit omnibus fontes, uictum sum ministrat, quietem somni dulcissimam tribuit, sic omnibus aequitatem uirtutemque largitur. nemo aput eum seruus est, nemo dominus: si enim cunctis idem pater est, aequo iure omnes liberi sumus. nemo deo pauper est nisi qui iustitia indiget, nemo diues nisi qui uirtutibus plenus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipales que ab ea diuelli seꝑariꝙ non posst
pietas et equitas nam fides temꝑantia ꝓbitaꝰ
inno ͣ integritas et cet̾a cuiꝰ nomt modi uel
natura uel institutis parentum possunt esse
in hiis homĩb qui iusticiam nestiunt sicut sẽꝑ
fuerunt nam romani ueteres qui iusticia glo¬
riari solebant. hiis utiq uirtutib gloriabant᷑
que ut dixi proficissi ai aiusticia possunt et
illo pͥmo est in secundo ius oĩs at ratõ. ii.
Pietas aũt nichͥ aliud est ꝙͣ dei notõ sicut
crismegistus nĩssiẽ definiuit ut in alio loco
diximus si ergo pietas est cognost̾e deum cuiꝰ
cognitoĩs hec sũma est ut colas ignorat pla-¬
to utiq iusticiam. qui religionem dei nõ tenz¬
quomõ enum potest eam noste qui unde oriat᷑
ignorat placo quidem de uno deo locutus est¬
a quo ait consticutum ee mundum ẜ mch de relisi¬
ticia defensionem uel ip̃e uel quilz alius implere

Expanded text:
principales quae ab ea diuelli separarique non possunt, principales quae ab ea diuelli separarique non possunt, pietas et aequitas. nam fides temperantia probitas innocentia integritas et cetera eiusmodi uel natura uel institutis parentum possunt esse in iis hominibus qui iustitiam nesciunt, sicuti semper fuerunt: nam Romani ueteres, qui iustitia gloriari solebant, iis utique uirtutibus gloriabantur quae, ut dixi, proficisci a iustitia possunt et illo primo est, in secundo uis omnis ac ratio. pietas autem nihil aliut est quam dei notio, sicut Trismegistus uerissime definiuit, ut alio loco diximus. si ergo pietas est cognoscere deum, cuius cognitionis haec summa est ut colas, ignorat utique iustiQuomodo enim potest eam ipsam nosse, qui unde oriatur ignorat? Plato quidem multa de uno Deo locutus esta quo ait constitutum esse mundum: sed nihil de religititiae defensionem uel ipse uel quilibet alius implere
Abbreviated transcription (Latin):
ferendi ꝙ ille fac̾e solebat ut alios quenil af-¬
ferentes poss refutare cam disputatõem qua
iusticia eu̾titur apud ciconem lucius furius
defentõm landatõm q eius inducet sine qua
putabat regi non posse rem.p. carneadas añ
pͣ. illa disputatõe collegit ca om̃a que pro
iusticia dicebantur ut posẜ illa sicut fecit e¬
uert̾e erat enin facillimum iusticiam radi¬
ces non hentem labefactorem quia milla in t̾r
fuit ut quid ess aut qual̾ a phis cerne̾tur
atq utinam tot et tales iiri quantũ elo¬
quentie quantum ammi eciam scĩe ad implẽ
dam defensionem sũme uirtutis habuissent¬
cuiꝰ origo in religione ratio in equitate est s hni
qui p̾mam illam ꝑtem nestierunt nec secundam
quidem tenere potuerunt. Uolo autem pͥus crrꝯ-
ignorasse iusticiam ne id ꝙ mĩne nouerant
potuisse defend̾e iustitia quãnis simul omnes
uirtutes amplectantur tamen due sunt õmi

Expanded text:
serendi. quod ille facere solebat, ut alios quidlibet adserendi. quod ille facere solebat, ut alios quidlibet adserentes posset refutare. eam disputationem, qua iustitia euertitur, aput Ciceronem Lucius Furius defensionem laudationemque eius induceret, sine qua putabat regi non posse rem publicam. Carneadprima illa disputatione collegit ea omnia quae pro iustitia dicebantur, ut posset illam, sicut fecit, euertere. erat enim facillimum iustitiam radices non habentem labefactare, quia tum nulla in terra fuit, ut quid esset aut qualis a philosophis cerneretur. atque utinam tot ac tales uiri quantum eloquentiae, quantum animdam defensionem summae virtutis habuissentjus origo in religione, ratio in aequitate est! Sed ii, qui primam illam partem nescierunt, ne secundam quidem tenere potuerunt. Volo autem prius circuignorasse iustitiam nec id quod minime nouerant potuisse defendere. iustitia quamuis omnes simul uirtutes amplectatur, tamen duae sunt omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ue n̾õ causti sit ut eos qui sapientes sunt
stultos putent magna ratõne nec enim frustra
falluntur que nobis diligent̾ est explicanda ut
errores suos tandem si fieri possit agnostant
iusticia suapte natura spẽm quandam sculticie
ht̃ ꝙ ego et diuinis et hũanis testimoniis cõ-¬
firmare possum si nich fortasse apud istos aga-¬
mus nisi eos de suis doceamus actorib nõ pos-
nisi idem stultus ẽẽ iudeatur. Carne ades aca
fu̾it que eloquentie que acumen qui nestit ip̃m ex
p̾dicatõne cic̾onis intelligit aut lucillii apud ꝙ̃
disẜens neptimus de re difficillima ostendit nõ
posse id explicari nec si carne adam ip̃m ortus
remittat is cum legatus ab athem  romam
missus eẽt disputauit de iustitia copiose audiẽte
galba et tatontrio catone consorio maxnnuis
tunc oratorib s idem disputatõem suam postro¬
mo die contraria disputatõe conu̾tit et iustĩa
quasi oratorio ex̾cii gen̾e̾ in utramꝙ ꝑtem dif-¬

Expanded text:
ero causa sit, ut eos qui sapientes sunt, stultos putent, magna ratio est nec enim frustra falluntur. Quae nobis diligenter est explicanda, ut errores suos tandem si fieri possit agnoscant. Justitia suapte natura speciem quamdam stultitiae habet, quod ego et divinis, et humanis testimoniis confirmare possum. Sed nihil fortasse apud istos agamus, nisi eos de suis doceamus auctoribus, non ponisi idem stultus esse videatur. Carneades, Acafuerit, quae eloquentia, quod acumen, qui nescit, ipsum ex praedicatione Ciceronis intelliget, aut Lucilii, apud quem disserens Neptunus de re difficillima, ostendit non posse id explicari, nec si Carneadem ipsum Orcus remittat. Is, cmissus esset, dispu- 10 tauit de iustitia copiose audiente Galba et Catone Censorio maximis tunc oratoribus. sed idem disputationem suam postridie contraria disputatione subuertit et iustitiamquasi oratorio exercitii genere in utramque partem dis
Abbreviated transcription (Latin):
ac uitam moresq fingit alioꝵ. quero debeat ne
ip̃e fac̾e que p̾cepit an non debeat. si non fecerit
soluta p̾cepta sunt. si enĩ bona sunt que p̾cipiũt᷑
Di uitam hoĩmi in optimo statu collocant non se
debet ip̃e p̾ceptor a munero cetuq hõmi segrega¬
re int̾ quos agit et ip̃i eodem modo iuuendum¬
est quo docet ẽẽ iuuendum. Ae si alit̾ iux̾it ip̃e
p̾ceptis suis sidem detrahat leuioremꝙ doct̾nã¬

Expanded text:
ad vitam, moresque fingit aliorum, quaero debeatne ipse facere quae praecipit, an non debeat? Si non fecerit, soluta praecepta sunt. Si enim bona sunt quae praecipiuntur, si vitam hominum in optimo statu collocant, non se debet ipse praeceptor a numero coetuque hominum segregare intest quo docet esse uiuendum, ne si aliter uixerit, ipse praeceptis suis fidem detrahat leuioremque doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
ut fiat et̾nus caro qm̃ terrena est Ideoꝙ morta¬
lis copulatum sibi spm̃ trahit secum et ob immor-¬
talitate inducit ad mortem. gͦ spũs carnis ex¬
ꝑo dux ẽe homini ad inmnortalitatem nullo pac-¬
to poterat qm̃ caro impedit spm̃ quo nnius dĩ
sequitur. Est enim fragilis et subiecta ptc̃o pccͣ.
aũt pabulum mortis est. Itaq idcirco mediator
aduenit idẽ deus in carne ut caro eum sequi pos-
cartie Ideo carne se induit ut desideriis carnis
cdomitis doce̾t non u̾itatis ẽẽ pcc̃are s ꝓpoĩti
ac uoluntatis una enim nob et magna et p̾-¬
cipua cũ carne luctatio est cuiꝰ infinite cupidi¬
tates p̾mũt animam nec dm̃ retinere paciũt᷑
ẜ eam noluptib et illestebris suauibus manci-¬
patam morte afficiunt sempiterna. quib ut
repugnare possemus deus nobis mam suꝑã-¬
de carmis et appuit et ondit que nirtus ꝑ scã
et om̃ib mueris absoluta coronam uincenti¬

Expanded text:
ut fiat aeternus; caro quoniam terrena est, ideoque mortaut fiat aeternus; caro quoniam terrena est, ideoque mortalis, copulatum sibi spiritum trahit secum, et ab immortalitate ducit ad mortem. Ergo spiritus carnis expers dux esse homini ad immortalitatem nullo pacto poterat: quoniam caro impedit spiritum, quominus Deum sequatur. Est enim fragilis, et subjecta peccato: peccatum autem pabulum mortis est. Itaque idcirco mediator advenit, id est Deus in carne, ut caro eum sequi possecarnem. Ideo carne se induit, ut desideriis carnis edomitis, doceret non necessitatis esse peccare, sed propositi ac voluntatis. Una enim nobis, et magna, et praecipua cum carne luctatio: cujus infinitae cupiditates premunt animam, nec dominium retinere patiuntur: sed eam voluptatibus et illecebris suavibus mancipatam morte afficiunt sempiterna. Quibus ut repugnare possemus, Deus nobis viam superandae carnis, et aperuit, et ostendit. Quae virtus perfecta, et omnibus numeris absoluta, coronam vincenti
Abbreviated transcription (Latin):
ligant quare deus sũmus cum legatum et minti-
crutiatu affia et morte multari. nã cum iustĩa
nulla ess in terra doctorem misit qͣͣ mũa legem
ut nomen ac templum nouũ contende̾t ut ueꝵ
ac pium cultum ꝑ omem t̾ram et uerbis et ex¬
emplo seminaret s tamem ut circũerit a deo mis¬
sum non ita illum nosti oꝑtuit sicut homo nosti¬
tur ex mortali utroq contretus s ut aꝑperet eciã
in honñẽ illum c̃ẽ celestem creatus est sine oꝑa
enis uͥgo sine pr̃e fuit. gͥ et deus et homo int̾
deum atq hominem medius constitutus unde
illum greci mesicẽ uocant ut hominem ad dm̃¬
ꝑduc̾e posset idest ad mimortalitatem quia si des
tm̃ fuisset ut supͣdictum est ex empla uirtutis hõĩ
p̾bere non posset. si homo non tantum posset hoĩes
ad iusticiam cogere / nͥ auc̃tas aut u̾tus horẽ ma-¬
ior accedent. et emm cum constet homo ex car¬
ne ac sp̃ũ et oꝑteat sp̃m iusticie oꝑibus emereri

Expanded text:
ligant, quare Deus summus, cum legatum ac nuntiumcruciatu affici, et morte multari. Nam cum justitia nulla esset in terra, doctorem misit, quasi vivam legem, ut nomen ac templum novum conderet; ut verum ac pium cultum per omnem terram verbis et exemplo seminaret. Sed tamen, ut certum esset a Deo missum, non ita illum nasci oportuit, sicut homo nascitur ex mortali utroque concretus: sed ut appareret etiam in homine illum esse coelestem, creatus est sine operejus virgo sine patre. Fuit igitur et Deus et homo, inter Deum atque hominem medius constitutus. Unde illum Graeci μεσίτην vocant, ut hominem peDeum posset, id est, ad immortalitatem: quia si Deus tantum fuisset ut supra dictum est exempla virtutis homini praebere non posset; si homo tantum, non posset homines ad justitiam cogere, nisi auctoritas, ac virtus homine major accederet. Etenim cum constet homo ex carne et spiritu, et oporteat spiritum justitiae operibus emereri,
Abbreviated transcription (Latin):
tis ne credendum putas quid imputem non
enĩ lucilias ista narrauit aut lucianus qui
diis et hominib non peꝑcit. S hii potissimũ
qui deoꝵ landes canebant quib igͥ credemꝰ si
fidem laudantib non hẽmus. Qui hos mẽtiri
putat ꝓferas alios quibus credamus auctoreꝰ
qui nos doceant qui sunt isti dii quomõ unde
orti que sit ius eoꝵ qui nuimerus eoꝵ q̃ potes-¬
tas quid in hiis admirabile quid cultu dignũ
quid demq cercius uerius ꝙ misteriũ nullos
dabit. ¶ Credamus igitur istis qui non ut rep̾-¬
hend̾e̾nt sunt locuti ẜ ut p̾dicarent nauigauit
cum ar gͦ nautis᷑ pugnanit ꝙ troiam sratus
lacimedonti ob negatam sibi pro filie solute m̾ce¬
dem. unde quo tempe fuĩt aꝑꝑet. Ille furore atq
insama ꝑcitus ux̃m suam cum liberis int̾ennt
hũc homines deum putant ẜ philo ẽceta hẽs enꝰ
non putauit qui face̾ supposuit arsuro qui arcuz
eius ac neruos cremari ac difflu̾e iudit qui ossa

Expanded text:
tisne credendum putas? Quidni putem? Non tisne credendum putas? Quidni putem? Non enim ista Lucilius narrat, aut Lucianus, qui diis et hominibus non pepercit; sed hi potissimum, qui deorum laudes canebant. Quibus igitur credemus, si fidem laudantibus non habemus? Qui hos mentiri putat, proferat alios quibus credamus auctores, qui nos doceant, qui sint isti dii, quomodo, unde orti; quae sit vis eorum, qui numerus, quae potestas, quid in hquod denique certius ueriusque mysterium. nullos dabit. credamus igitur istis, qui non ut reprehenderent sunt locuti, sed ut praedicarent. nauigauit ergo cum Argonautis expugnauitque Troiam iratus Laomedonti ob negatam sibi pro filiae salute mercedem. unde quo tempore fuerit apparet. idem furore atque insania percitus uxorem suam cum liberis interemit. hunc homines deum putant! sed Philocteta heres eius non putauit, qui facem supposuit arsuro, qui artus eius ac neruos cremari ac diffluere uidit, qui ossa