comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdiderit. Neminẽ enĩ frustratũ a se recẽ¬
largiebat᷑: audierat enĩ euangłicũ illud.
afficiebat᷑. ut cũ eos in aliquo uexari
aut affligi uideret: ex totis eis uisceri¬
b condoleret: implens & ipse ꝓ modo
suo. quod apłs ait de se ipso. Quiᷤ infir¬
mat᷑. &̾ ego ñ infirmor: Quis scandali¬
zatur. & ego ñ uror: Ne autẽ in his oĩb.
quasi de tanta liberalitatis excellentia
ꝓ singularitate notabilis censeret᷑: alioᷤ
quoq ad hoc ipsũ pietatis opus. ñ solũ
exemplo. uerũ etiam exhortationis u̾bo
crebro inuitabat. Aiebat enĩ tantã reg¬
ni dĩ comꝑandi oportunitatẽ. piis fideli¬
um m̃tib ꝓrsus nequaꝗͣ ẽẽ negligendã:
s iło ad presens in benedictione seminan¬
dũ: ut de benedictione in futuro metant

Expanded text:
prodiderit. Neminem enim frustratrum a se receprodiderit. Neminem enim frustratrum a se recelargiebatur. Audierat enim evangelicum illud: afficiebatur, ut, cum eos in aliquo vexari vel affligi videret, ex totis eis visceribus condoleret, implens et ipse pro modo suo quod Apostolus ait de seipso: « Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? » Ne autem in his omnibus quasi de tanta liberalitatis excellentia pro singularitate notabilis censeretur, alios quoque ad ipsum pietatis opus non solum exemplo, sed etiam exhortationis verbo crebro invitabat. Aiebat enim tantam regni Dei comparandi opportunitatem piis fidelium mentibus prorsus nequaquam esse negligendam; sed ideo ad praesens in benedictione seminandum, ut de benedictione in futuro metant
Abbreviated transcription (Latin):
scđiter condonauit: & ñ tam suꝑfluas s
& parcitatis modũ immod̾atis imponen-¬
do. necessariã uniu̾sis uitȩ sustentationẽ
pat̾na sollicitudine prudent̾ ꝓcurauit.
Decreuit etiã ut quicũq uenalem facerae
panẽ. ñ unũ ut fieri folebat. sed duos qͣli¬
bet paruos singłis nũmis distraheret. ut
pauꝑi ciuuis nũmũ forte ñ habenti. uł
obolo em̃di facultas suppeteret. Quid oro
faceret de maximis: qui tantoꝑe ꝓuide-¬
bat de minimis: Tempore qͦ quia multoᷤᷤ
ẽẽ uidebat egenos: ꝑ singulas curtes su-¬
as quas multas habebat eos deputauit
centenos: & de suo cotidianã eis stipem
amministrari imꝑauit. Pret̾ea in qua-¬
cũq urbe oppido. uł uilla eẽt. innume¬
ri ad eũ cotidie confluebant. Quib ille
alim̃ta nũmos & uestim̃ta ꝓpriis p̃cipue
manib distribuebat: adeo ut apud iprã
uno die. septẽ milia octingentos panes.
eũ erogasse ipsoꝵ qui affuert̃ memoria

Expanded text:
ericorditer condonavit, et non tantum superfluas, sed ericorditer condonavit, et non tantum superfluas, sed nterdicendo, et parcitatis modum immoderatis imponendo, necessariam universis vitae sustentationem paterna sollicitudine prudenter procreavit. Decrevit etiam, ut quicunque venalem faceret panem non unum, ut fieri solebat, sed duos quamlibet parvos singulis nummis distraheret, ut pauperi cuivis nummum forte non habenti, vel obolo emendi facultas suppeteret. 19. Quid, oro, faceret de maximis qui tantopere providebat de minimis? Tempore quo, quia multos esse videbat egenos, per singulas curtes suas, quas multas habebat, eos deputavit centenos, et de suo quotidianam eis stipem administrari imperavit. Praeterea in quacunque urbe, oppido, vel villa esset, innumeri quotidie ad cum confluebant: quibus ille alimenta, nummos et vestimenta propriis praecipue manibus distribuebat: adeo ut apud Ypram uno die septem millia octingentos panes eum erogasse, ipsorum qui adfuerunt memoria
Abbreviated transcription (Latin):
agebat: & ut auxiliũ ei diuinũ quo
id quod docebant oꝑaret᷑. suis p̾cib
impetraret᷑. deuota supplicatione pe¬
tebat. In quo nimirũ tam hominib ꝗͣ
do. cuiꝰ ipsi legatione fungunt᷑. se ob¬
temꝑare ac deferre arbitrabat᷑. scienᷤ
& prudent aduertens. quod ipsius uo¬
ce ueritatis in etigłio dictũ ẽ. Qui uoꝰ
audit. me audit: & qui uos recipit. me
recipit. Eccłias autẽ & suȩ potestatis
homines. sodm prauã alioꝵ pͥncipum
consuetudinẽ. exactionib ꝯtubrlibet
ñ solũ ñ grauabat: s publicis omniũ
utilitatib intente ꝓtudendo multipli¬
cit᷑ releuabat: omĩbq incõmune pii
more patͥs sollicite ꝓuidebat. Quod sane
uł ꝑ hoc ꝓbari potest: quia cũ illis duo¬
b annis ante mortẽ ipsius pret̾itis. t̾rȩ
sterilitas & messiũ raritas magnã alim̃¬
toꝵ penuriã induxisset. ipse agricolis
suoꝵ reddituũ unde ipse uiuere & famili-¬
am suã alere debebat. magnã partẽ mi-¬

Expanded text:
bat; et ut auxilium ei divinum, quomodo id quod dicebant operaretur suis precibus impetrarent, devota supplicatione petebat. In quo nimirum non tam hominibus quam Deo, cujus ipsi legatione funguntur, se obtemperare ac deferre arbitrabatur: sciens, et prudenter advertens quod ipsius ore Veritatis in Evangelio dictum est: « Qui vos audit me audit; et qui vos recipit, me recipit . » Ecclesias etiam et suae potestatis homines, secundum pravam aliorum principum consuetudinem, exactionibus quibuslibet non solum non gravabat, sed publicis omnium utilitatibus intente providendo multipliciter relevabat, omnibusque in commune pii more patris sollicite providebat. 18. Quod sane vel per hoc probari potest, quia cum illis duobus annis ante mortem ipsius praeteritis, terrae sterilitas et messium raritas magnam alimentorum penuriam induxisset, ipse agricolis suorum reddituum, unde ipse vivere et familiam suam alere debebat, magnam partem mis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sum̃tes confiditis: sicut uos p̃sumere debeti.¬
legenda letus aꝑui: s tristis ꝑlecta replica¬
ui. In his quippe dicebat᷑: quod pudoris cau¬
sa fu̾it mͥuos ea que dicenda erant tem pore
longo tacuisse. Et certum ẽ qͥa minꝰ amat᷑
ram amari. In hoc aũ ualde me continetis:
si mercedis causas mͥ assidue ꝓuidendas
studiose requiritis. Nec debet ẽẽ uerecun¬
die. ei aliqͥd de elemosinis importune dice.
quẽ constat ñ res suas. s ad dispensandũ
res paupum habere. De causis itaꝙ merce¬
dis apud ep̃m libere agere debuistis: etĩã si
meũ animũ. qualis in amore ur̃o existẽt
nesciretis. Postꝙͣ. ⁊ nos om̃ino głiam uĩã
diligimus. ⁊ dispensationis locũ in reb si¬
cut scitis pauꝑum tenemꝰ: ur̃a fateor ue¬
recundia ualde accusabilis fuit. Quã id̾õ
tot u̾bis increpando in sequor: ut hanc
a corde ur̃õ funditus repellam: ⁊ in mer¬

Expanded text:
praesumitis, sicut vos praesumere debetipraesumitis, sicut vos praesumere debetilegenda laetus aperui, sed tristis perlecta replicavi. In eis quippe dicebatur quod pudoris causa fuerit mihi vos ea quae dicenda erant tempore longo tacuisse. Et certum est quia minus amatur s quam aestimaverim amari. In hoc autem valde me continetis, si mercedis causas mihi assidue providendas studiose requiritis. Nec vobis debet esse verecundiae ei aliquid de eleemosynis importune dicere, quem constat non suas, sed ad dispensandum res pauperum habere. De causis itaque 71 mercedis, apud episcopum libere agere debuistis, etiamsi meum animum qualis in amore vestro existeret nesciretis. Postquam enim et nos omnino gloriam vestram diligimus, et dispensationis locum in rebus, sicut scitis, pauperum tenemus, vestra, fateor, verecundia valde accusabilis fuit. Quam ideo tot verbis increpando insequor, ut hanc a corde vestro funditus repellam, et in mer
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑaschalẽ diem̃ dño auxiliante occurrito.
tem eidem. In sinuatũ ẽ nob̃ ancillas dĩ qͣs dã
nolane ciuitatis in aboridana domo cõmanen¬
tes: nimiã uictꝰ usstitusq penuriã pati. Qͥb
ex p̃cepto dĩ subuenire nos conuenit. ⁊ i nopi¬
am eaꝵ quantũ possumus donante dõsuble¬
uare. Pret̾ea expientiȩ tuȩ presenti ussione
mandamus: ut de hac p̃senti nona indictione.
dare debeas: ⁊ deinceps succedentib indictiõib
annuos uiginti solidos ministrare. qui tius
possint rationib imputari. Pret̾ea paulino
prb̃o monasterii scĩ herasmi. qd̃ in lat̾e mon¬
tis serapti sitũ ẽ. s ⁊ duob monachis in ora¬
torio sc̃i archangłi seruientib qd̾ in luculano
castro iuxta scĩ petri basilicã eẽ dinoscit᷑ binoᷤ
tantũ te dare solidos precipimꝰ. Qui ⁊ ipsi tuis
rationib imputent᷑. Ita gͦ fac. ut impense
mercedis tu quoꝙ participiũ sortiaris Itẽ eide.

Expanded text:
ad paschalem diem, Domino auxiliante, occurrito. » ad paschalem diem, Domino auxiliante, occurrito. » Item eidem: « Insinuatum nobis est ancillas Domini quasdam Nolanae civitatis, in Aboridana domo commanentes, nimiam victus vestitusque penuriam sustinere. Quibus ex praecepto Dei subvenire nos convenit, et inopiam earum, quantum possumus, donante Domino, sublevare. Propterea experientiae tuae praesenti jussione mandavimus ut hac praesenti nona indictione dare debeas, et deinceps succedentibus indictionibus annuos viginti solidos ministrare, qui tuis possint rationibus imputari. Praeterea Paulino, presbytero monasterii sancti Erasmi, quod in latere montis Soractis situm est, sed et duobus monachis in oratorio sancti Archangeli servientibus, quod in Lucullano castro juxta sancti Petri basilicam esse dignoscitur, binos te tantummodo solidos dare praecipimus, qui et ipsi tuis rationibus imputentur. Ita ergo fac ut impensae mercedis tu quoque participium sortiaris. » Item eidem:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittant᷑ hr̃e militiam. Satis enĩ incõgru-¬
um ẽ. si cũ unũ ex his ꝓ sui magnitudine
diligent̃ qͥs ñ possit ex plere. ad utrũq iu¬
dicet᷑ idoneus. sicq inuicẽ ⁊ eccł̃iasticꝰ ordo
uite monachice ⁊ eccl̃iasticis utilitatib¬
uita monachatus impediat. Liiii.
ualit̾ sane gregoriꝰ ꝑ ꝓcuratores eccl̃iasti¬
coꝵ patmonioꝵ uelut argus quidam lumi¬
nosissimꝰ ꝑ totus mundi latitudinẽ suȩ pa¬
storalis sollicitudinis ocłos circũtulerit non
ab re forsitan duxerim ꝑstrĩgendũ. Ait enĩ in
epła anthemio subdiacono. Discedenti tͥ man¬
dauimꝰ & post modũ p̃ceptis discurrentib in¬
iunxisse me memini. ut curã pauꝑũ gereres:
⁊ si qͦs illic egere cognosc̾e̾s. scͥptis recurrentib
indicares: ⁊ uix de pautis hec face̾ curasti. uolo
urbici solidosuiginti. ⁊ tͥtici modios. cce Dõnȩ biui¬
Sũmã uͭ pensionis sub festinatione adducito: ⁊

Expanded text:
permittantur habere militiam. Satis enim incongrupermittantur habere militiam. Satis enim incongruum est si cum unum ex his pro sui magnitudine diligenter quis non possit explere, ad utrumque judicetur idoneus, sicque invicem et ecclesiasticus ordo vitae monachiae, et ecclesiasticis utilitatiburegula monachatus impediatur. » 55. Qualiter sane Gregorius per procuratores ecclesiasticorum patrimoniorum, velut Argus quidam luminosissimus, per totius mundi latitudinem suae pastoralis sollicitudinis oculos circumtulerit, non ab re forsitan duxerim perstringendum. Ait enim in epistola Anthemio subdiacono: « Discenti tibi mandavimus, et postmodum praeceptis 67 discurrentibus injunxisse me memini, ut curam pauperum gereres, et si quos illic egere cognosceres, scriptis recurrentibus indicares; et vix de paucis haec facere curasti. Volo Urbici, solidos viginti, et tritici modios trecentos. Domnae ViviSummam vero pensionis sub festinatione adducito, et
Abbreviated transcription (Latin):
mota ita monast̾ia ipsa abhuiꝰmodi studeatiᷤᷤ
grauamine subleuare: qͣtinꝰ nullã deincepᷤᷤ
in eis clerici uł hiqͥ in sacro st̃ ordine consti¬
accedendi licentiam: aut si forte ad ꝑagen
tione. onus aliqͦd fortasse sustineant: stu¬
oendũ nob̃ ẽ. ut si quispiã abbatũ aut mo¬
nachoꝵ ex quocũq monast̾io. ad clericatꝰ
officiũ uł ordinẽ sacrũ accesserit. ñ illic
ne monast̾ia huiꝰ occasionis uelamine. ea
q̃ ꝓhibemꝰ sustin̾e onera cõpellant᷑. Hec
itaq oĩa uigilanti cura em̃dare. iã scd̃o
cõmonita scĩtas ur̃a ñ differat: ne si post
hoc uos negligentes ẽẽ qd̃ ñ credimꝰ senseri¬
mus: alit̃ monaft̾ioꝵ qͥeti ꝓspicere cõpella-¬
m̃. Nam notũ uobis sit: qͥa tante necessitati
seruoꝵ dĩ congregationẽ ampliꝰ subiacere
bet ordinis clericos. qui ȩccłiis qͦ quomͦ mi
litant. abbates fieri monast̾ii ñ ꝑmittas:
ꝑmanere decreu̾int. clericatus nullatenꝰ

Expanded text:
mota, ita monasteria ipsa ab ejusmodi studeatis gravamine relevare, quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel hi qui in sacro sunt ordine constimodo causa, accedendi licentiam, aut si forte ad peragetione onus aliquod fortasse sustineant, studendum nobis est ut si quispiam abbatum aut monachorum ex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic ne monasteria hujus occasionis velamine ea, quae prohibemus, sustinere onera compellantur. Haec itaque omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat; ne, si post hęc neglegentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam motum vobis sit quia tante necessitati servorum Dei congregationem amplius subiacerebet ordinis clericos, qui ecclesiis quoquo litant, abbates fieri per monasteria non permittas; permanere decreverint, clericatus nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
qui tantis mundialib diuitiis redundar&.
Cũ uͦ gregorianas diuitias sue pauꝑtati die
noctuq suspirando conferret: alia nocte qͥ es¬
cens audit sibi dnm̃ in somnis dicentem.
Quando diuitẽ ñ possessio diuitiaꝵ faciat
s cupido. cur audes pauꝑtatẽ tuã grego¬
rii diuitiis cõparare: qui magis ullã cattã
quã habes cotidie palpando. nulliq confe¬
rendo diligere cõꝑbaris: quã ille qui tã¬
das diuitias ñ amando s contẽnendo. cun¬
ctisq liberalit̾ largiendo disꝑgit. Ita soli¬
tariꝰ increpatus dõ grãs retulit: ⁊ qui me¬
ritum suum decreuisse putauerat si gre¬
gorio conferret᷑. orare uehem̃tius ceꝑit.
ut cũ eo mansionẽ ꝑciꝑe quandoq mere¬

Expanded text:
qui tantis mundialibus divitiis redundaret. qui tantis mundialibus divitiis redundaret. Cum vero Gregorianas divitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quiescens, audivit sibi Dominum in somnis dicentem: « Quando divitem non possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius coepit ut cum eo mansionem quandoque per
Abbreviated transcription (Latin):
te: exceptis dumtaxat frum̃tis quȩ nc̃ m̃se
seꝑtembrio uł octobrio iuxta cõsuetudinẽ
transmitti p̃stolam᷑. Itagͦ tua exꝑientia fa¬
ciat. ut sine uexatione alicuiꝰ coloni eccłia¬
desicilia congregent᷑. fames uehem̃ter
multitudinẽ quidam heremitaꝵ uir
magne uirtutis. qui nicħ in mundo possi¬
debat pret̃ unã catiã. ꝗͣ blandiens crebro
quasi cohabitatricẽ in sius gremiis refo-¬
uebat cognoscens. orasse fert᷑ ad dñm. ut
sͥ ostend̾e dignaret᷑. ꝙͣ future remunera¬
tionis mercedẽ sperare debuiss qͥ ꝑ illiꝰ
amore scłm deserens. nil exeiꝰ diuitiis possi¬
deret. Cumq nocte quadã dormiret: cognos¬
cit sibi reuelatum fuisse. ut cũ gregorio ro¬
mano pontifice mansionẽ sͥ p̃parandã sꝑare
debuss. At ille fortit̾ ingemiscens. parũ sibi
ꝓfuisse uoluntariã rerũ inopiã. tantaq suȩ
remotionis ieiunia. si cũ eo mansionẽ recipet:

Expanded text:
te, exceptis duntaxat frumentis quae nunc mense te, exceptis duntaxat frumentis quae nunc mense Septembrio vel Octobrio juxta consuetudinem transmitti praestolamciat, ut sine alicujus vexatione coloni ecclesiade Sicilia congregentur, fames vehementermultitudinem quidam eremitarum, vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidebat praeter unam gattam, quam, blandiens crebro, quasi cohabitatricem in suis gremiis refovebat, cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare debuisset, qui pro illius amore saeculum deserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice mansionem sibi praeparandam sperare debuisset. At ille fortiter ingemiscens parum sibi profuisse voluntariam rerum inopiam, tantaque suae remotionis jejunia putabat, si cum eo mansionem reciperet
Abbreviated transcription (Latin):
& ibi ei que afferebat abstulerat. Cognos
aliqua mora restitue. Hec omĩa sollicitȩ
relige omnẽꝙ illam familiarẽ negligentiã-¬
tuã post pone. Scͥpta mea ad rusticos quȩ
direxi ꝑom̃s massas fac religi: ut sciant qͣd¬
sͥ contra iuolentias ex auctoritate nr̃a defen-¬
dere debeant. eisq uł autentica uł exempla-¬
ria eoꝵ dent᷑ uide ut omĩa absq imminu¬
tione custodias: quia dehis quȩ tͥ ꝓ seruan-¬
da iusticia scribo ego absoluor: ⁊ tu si neglexe¬
ris obligaris. Terribilem iudicẽ uenientẽ
considera: & de aduentu illiꝰ nc̃ tua ꝯsid̾atio
contremiscat: ne tẽ sine eã iam timeat. cũ
coram illo cȩlũ ⁊ terra tremuerit. Audisti
qͦd uolo: uide quodagas. lxiii.
actenus de gregoriane liberalitatis in¬
nocentia me retulisse sufficiat. Ceterũ quia
compara. ⁊ in sicilia in locis inqͥb ñ ꝑeant
repone: ut mense februario illuc naues ꝗͣ

Expanded text:
et ibi ei quae asserebat abstulerat. Cognoscet ibi ei quae asserebat abstulerat. Cognoscaliqua mora restitue. Haec omnia sollicite relege, omnemque illam familiarem tuam negligentiam postpone. Scripta mea ad rusticos quae direxi, per omnes massas fac relegi, ut sciant quid contra violentias suas ex auctoritate nostra defendere debeant, eisque vel authentica vel exemplaria eorum dentur. Vide ut omnia absque imminutione custodias, quia de his quae tibi pro servanda justitia scribo, ego absolvor, et tu si negligis, obligaris. Terribilem Judicem venientem considera, et de adventu illius nunc tua consideratio contremiscat, ne tunc sine causa jam timeat, cum coram illo coelum et terra tremuerint. Audisti quid volo, vide quid agas. » 59. Hactenus de Gregorianae liberalitatis innocentia me retulisse sufficiat. Caeterum, quia,comparata, et in Sicilia in locis in quibus non pereant repone, ut mense Februario illuc naves qua
Abbreviated transcription (Latin):
re aliqͥd. De ancilla dĩ quȩ cũ theodosiofuit
extranea nomine. uidetur mͥ ut ei continẽ¬
tiam facias si utile consꝑicis: aut certe dona¬
tionẽ qͣ fec̃ reddas. Domũ monast̾ii ꝙͣ antoniꝰ da¬
requisitasubtiliter ueritate restitue. qͣs ꝑ
portitorẽ presentiũ retransmisi. Sat᷑minũ
felix conductor domine campanie q̃ liberũ
reliquerat. atq ẽẽ indiscussũ iusserat: dixit
sibi a maximo subdiacono septuaginta du¬
os solidos tultos. Pquib dandis asseruit.
qͥa om̃s res suas quas insicilia habuit uł
uendidit uł apposuit: s scolastici dixert̃
qͥa de fraudib indiscussus eẽ ñ potest. Dũ
tam̃ ad nos de campania reuertet᷑. fastatẽ¬
pestate mortinis ẽ. Cuiꝰ te uolumꝰ uxorẽ
& filios requirere:⁊ quicqͥd uł apposuerat
uł uendiderat apposita absolue. De uen¬
ditis pretiũ restitue: ⁊ insupeis aliqͥd alim̃¬
tum prebe: quia maximꝰ siciliã miserat:

Expanded text:
d largire. De ancilla Dei quae cum Theodosio fuit, d largire. De ancilla Dei quae cum Theodosio fuit, Extranea nomine, videtur mihi ut ei continentiam facias, si utile constionem quam fecit reddas. Domum monasterii quam Antonius, darequisita subtiliter veritate, restitue, quas per portitorem praesentium retransmisi. « Saturninum, Felix, conductor domnae Campanae, quem liberum reliquerat, aut quem indiscussum esse jusserat, dixit sibi a Maximo subdiacono septuaginta duos solidos tultos; pro quibus dandis asseruit quia omnes res suas quas in Sicilia habuit vel venundedit vel apposuit. Sed scholastici dixerunt quia de fraudibus indiscussus esse non potest; dum tamen ad nos de Campania reverteretur, facta tempestate, mortuus est. Cujus te volumus uxorem et filios requirere, et quidquid vel apposuerat vel vendiderat, apposita absolve, de venditis pretium restitue; et insuper eis aliquod alimentum praebe, quia Maximus eum in Siciliam miserat,
Abbreviated transcription (Latin):
causam subtilit̃ reqͥre: ⁊ qͥcqͥd tͥ iustũ uidet᷑
exequere. Alexandrũ uirũ magnificũ am¬
mone: ut causam suã cũ scã ȩccłia ducere
debeat. Quod si facere forte negligens nolu̾it:
eandẽ causã cum timore dĩ honestate seruata
ut potes exequere. Inqua re &̃ largiri a te aliqͥo
uolumus: ⁊ sipotest fieri qͦd abaliis datũ est
ipsi relaxet᷑: dũ modo causam qͣ nob̃cũ habet
pexeat. Donationẽ ancille dĩ quȩ lapsa ẽ &
inmonast̾io monosteo data ẽ omĩ postposi¬
ta tarditate restitue: quatinꝰ ipse locus ut
suꝑiꝰ dixi rerũ eius stipendia habeat: qui eiꝰ
sollicitudinis labores portat. S si qͥd ab aliis
ex eiꝰ substantia tenẽt᷑ recollige: ⁊ monast̾io
prefato trade. Pensiones. renodochii de uia
noua qͣntas mͥ indicasti: qͥcqͥd apud te habes
nobis dirige. Actionario aũ quẽ in eodem
patrimonio deputasti: ꝓut tͥ uidet᷑ ei largi¬

Expanded text:
causam subtiliter require, et quod tibi justum videtur causam subtiliter require, et quod tibi justum videtur exsequere. Alexandrum virum magnificum admone, ut causam suam cum sancta Ecclesia decidere debeat. Quod si facere forte neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiam largiri te volumus aliquid; et si potest fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dummodo causam quam nobiscum habet perexeat. Donationem ancillae Dei, quae lapsa est, et in monasterio data, omni postposita tarditate restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus stipendia habeat, qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substantia tenetur, recollige, et monasterio praefato trade. Pensiones Xenodochii de via nova, quantas mihi indicasti, quia apud te habes, nobis dirige. Actionario autem, quem in eodem patrimonio deputasti, prout tibi videtur, ei aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
accedere: n cuius castitas ante susceptũ mini-¬
steriũ fu̾it approbata. Liberato negotiatori
qͥ se eccł̃iȩ cõmendauit. qui habitat in massa
cintiana annuam continentiã a te uolumꝰ
fieri: cuiꝰ continentie summã ipse estima
qͣlis eẽ debeat: ut renuntiata nobis intuiᷤᷤ¬
possit rationib imputari. De p̃senti uͦ in¬
dictione iam a filio nr̃o seruo dĩ diaconio ꝑte¬
pi. fantinũ defensorẽ ioħes quidã monachus
moriens. in sex untias heredẽ dimisit. Cui
hoc quidẽ quod dimissũ ẽ trade. s ꝑcontesta¬
re eũ ut hoc facẽ ult̾iꝰ ñ p̃sumat. s ꝓ labore
suo statue qd̃ accipiat: ut ei uacuus ẽẽ labor
suus ñ debeat. Et hoc meminerit. ut qͥ eocłẽ
stipendiis subsistit: ad lucra ꝓpͥa ñanhelet.
Si quod uͦ sine peccato sine appetitu concupis¬
centie ꝑ eos qui causas eccł̃ie agunt ad eccłiã
remunerari debeant. De argento rusticiani

Expanded text:
76 accedere, nisi cujus castitas ante susceptum mini76 accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata. « Liberato negotiatori, qui se Ecclesiae commendavit, qui habitat in massa Cinciana, annuam continentiam a te volumus fieri. Cujus continentiae summam ipse aestima qualis esse debeat, ut renuntiata nobis, in tuipossit rationibus imputari. De praesenti vero indictione, jam a filio nostro servo Dei Diacono percepi. Fantinum defensorem Joannes Monachus quidam moriens in sex uncias haeredem dimisit, cui hoc quidem quod dimissum est trade, sed contestare eum ut hoc facere ulterius non praesumat. Sed pro labore suo statue quid accipiat, ut ei vacuus labor suus esse non debeat; et hoc meminerit, ut qui Ecclesiae stipendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato, sine appetitu concupiscentiae, per eos qui causas Ecclesiae agunt ad Ecclesiam debeant remunerari. De argento Rusticiani
Abbreviated transcription (Latin):
omiũm eccł̃iaꝵ sicilie ꝓhibiti fuerant: ut¬
more romane eccłie suis uxorib nullate¬
nus miscerent᷑. Quod mͥ durũ atq incõpe¬
tens udet᷑: ut qui usum eiꝰdẽ continentie ñ
inuenit. neq castitatẽ ante ꝓposuit. cõpella¬
tur ab uxore sua separari: ac ꝑ hoc qd̃ absit
det̾uis cadat. Unde mͥuidet᷑. ut ap̃senti die
ep̃is omĩb dicat᷑. ut nullũ facere subdia co¬
nem p̃sumant. nͥ qui se uisturũ caste ꝓmi¬
serit: quatinus ⁊ pret̾ita que ꝑ ꝓpositum
mentis appetita non st̃. iuolent̾ ñ exigant̃:¬
& futura caueant᷑. Qui uͦ post eandẽ ꝓhi¬
bitionẽ quȩ ante trienniũ facta ẽ continẽ¬
ter cum suis coniugibus uixerunt. laudan¬
di atq remunerandi sunt & ut in bono suo
ꝑmaneant exhortandi. Eos aũ qui post ꝓ¬
hibitionẽ factam se a suis uxorib continere
nolueruit. ꝑuenire ad sacros ordines nolumꝰ:
quia nullus debet ad ministeriũ altaris

Expanded text:
omnium Eccomnium Eccmore Romanae aecclesiae suis uxoribus nullatenus miscerentur. Quod michi durum atque incompetens videtur, ut qui usum eiusdem continentiae non invenit, neque castitatem ante proposuit, compellatur a sua uxore separari, atque per hoc, quod absit, deterius cadat. Unde videtur mihi ut a praesenti die episcopis omnibus dicatur ut nullum facere subdiaconum praesumant, nisi qui se victurum caste promiserit, quatenus et praeterita, quae proposito mentis appetita non sunt, violenter non exigantur, et futura caute caveantur. Qui vero post eamdem prohibitionem, quae ante triennium facta est, continenter cum suis conjugibis vixerunt, laudandi atque remunerandi sunt, et ut in bono suo permaneant exhortandi. Eos autem qui post prohibitionem factam se a suis uxoribus continere noluerunt, pervenire ad sacrum ordinem nolumus, quia nullus debet ad ministerium altaris
Abbreviated transcription (Latin):
ro obserua re te uolumus. ut in reb ipsoꝵ
nulla contaminatione miscearis. s ꝑauꝑ¬
rima regularia monast̾ia require. q̃ sed̾m
dm̃ uiuere sciunt: ⁊ in eisdẽ monast̾iis ad
penitentiã lapsos trade. ⁊ res laꝑsoꝵ ꝓfici
ant loco in qͦ agere penitentiã tradunt᷑
quatinus iꝑsi exreb eoꝵ subsidiũ habeãt.
qui de correptione eoꝵ sollicitudinẽ gerũt.
Si uͦ parentes habent: res eoꝵ legitimis pa¬
rẽtib dentur: ita aũ ut eoꝵ stipendiũ qui
in penitentiã dati fu̾int sufficient̃ debe¬
ant ꝓcurari. Si qui uͦ ex familia eccłiasti¬
ca sacerdotes uł leuite uł monachi uł cle¬
iuri ñ subtrahi ad usũ tñ suũ accipiant.
unde ad penitentiã subsistant: ne si nu¬
dent᷑. locis in qͥb dati fu̾nt onerosi sint.
Si quos parentes in possessione habent:
ipsis res eoꝵ tradende st̃. uit in ipsis iuri ecclȩ
conseruent᷑. Ante trienniũ subdiãcones¬

Expanded text:
ro observare te volumus ut in rebus eorum ro observare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione miscearis, sed pauperrima regularia monasteria require, quae secundum Deum vivere sciunt; et in eisdem monasteriis ad poenitentiam lapsos trade, et res lapsorum iat in quo agere poenitentiam traduntur, quatenus ipsi ex rebus eorum subsidium habeant, qui de correctione eorum sollicitudinem gerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis parentibus dentur, ita autem ut eorum stipendium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel levitae, vel monachi, vel cleastico juri non subtrahi, ad usum tamen suum accipiant, unde ad poenitendum subsistant; ne si nudentur, locis in quibus dati fuerint onerosi sint. Si quos parentes in possessione habent, ipsis res eorum tradendae sunt, ut ab ipsis juri Ecclesiae conserventur. « Ante triennium subdiacon
Abbreviated transcription (Latin):
relegens ⁊ subtilit̾ causam eiꝰ uł uidue cuiꝰ¬
damque in eodem negocio dr implicata cog.¬
noscens. de qͥnqͣginta duob solidis que re¬
diberi noscuntur sicut iustũ tͥ uisũ fuerit
responsio fiat itaut res aliene in uiste nul¬
lomodo a creditariis defraudent᷑. Antonini
medietas legato suo data ẽ. medietas redi¬
metur. Quam medietatẽ ex cõmuni sub¬
stantia eius uolumus adimpleri ⁊ ñ solũ
eis. s & defensorib ⁊ ꝑegrinis qͥb legati
titulo aliqͦd dereliquit & familia legatũ
ꝑsoluimus. quod tñ ad nos ꝑtinet. Collecta
gͦ ratione ꝓ nr̃aparte id ẽ ꝑ nouẽ unciis
ꝑsolue. De solidis ecclȩ canisie uolumus
ut aliquod clericis eiusdẽ ȩcclȩ largiaris. qͣ¬
tinus & hi qui nunc inopiã patiuntur.
substentationẽ aliquã habeant. ⁊ si illic uo
luerit ds ordinari ep̃m habeat unde sub¬
sistat. De lapsis sac̾dotib uł quolibet ex cle¬

Expanded text:
relegens, et subtiliter causam ejus, vel viduae cujurelegens, et subtiliter causam ejus, vel viduae cujusdam, quae in eodem negotio dicitur implicata, cognoscens, de quinquaginta uno solidis qui redhiberi noscuntur, sicut justum tibi visum fuerit, responsum facias, ita ut res alienae injuste nullo modo a creditoriis defraudentur. « Antonino medietas legati sui data est, medietas redimetur: quam medietatem ex communi substantia ei volumus adimpleri; et non solum ei, sed etiam defensoribus, et peregrinis, quibus legati titulo aliquid dereliquit, et familiae legatum persolvi volumus, quod tamen ad nos pertinet. Collecta ergo ratione, pro nostra parte, id est, pro novem unciis persolve. « De solidis Ecclesiae Canusinae volumus ut aliquid clericis ejusdem Ecclesiae largiaris, quatenus, et ii qui nunc inopiam patiuntur, sustentationem aliquam habeant, et si illic Deus voluerit ordinari episcopum, habeat unde subsistat. « De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex cle
Abbreviated transcription (Latin):
iumus. Campanianus głosus magister mi¬
litũ duodecim solidos annuos ioħi notario
suo reliquerat ex massa uarriniana: quos
dare te annis singłis sine aliqua dubitati¬
one p̃cipimus. Nepti eupli conductoris ꝙͣ¬
ꝑcepit exceptis dumtaxat solidis. dare etiã
do dr ẽẽ appositum: ⁊ calix ꝓ sex solidis
dr̃ eẽ appositus: int̾rogato diũco secretario.
uł aliis qui scire possunt debitũ recipe
& uascula prefata restitue. Agimus aũ
grãs sollicitudini tuȩ. quia de causa fris
mei precepi tͥ. ut argentũ illius retranˢ¬
mittere debuisses: ⁊ sic obluuoni man¬
dasti. ac si tͥ aliquid ab extremo mancipio
tuo diceret᷑. Quod iã uł modo ñ exꝑientia.
s negligentia tua studeat implere. uel
quicquid eius apud antoniũ fuisse cog¬
noueris. sub omĩ uelocitate retransmit¬
te. De causa salpingi uidei epła aliqͥa ẽ
inuenta. qmͣ tͥ fecimus retransmitti: ut eã

Expanded text:
lumus. « Campanianus, gloriosus magister milumus. « Campanianus, gloriosus magister militum, duodecim solidos annuos Joanni notario suo reliquerat ex massa Varroniana: quos dare te annis singulis sine aliqua dubitatione praecipimus nepti Eupli conductoris, qurceperit, exceptis duntaxat solidis. Dare etiam do dicitur esse appositum, et calix pro sex solidis dicitur esse appositus. Interrogato Dominico secretario, vel aliis qui scire possunt, debitum recipe, et vascula praefata restitue. « Agimus autem gratias sollicitudini tuae, quia de causa fratris mei praecepi tibi ut argentum illius retransmittere debuisses, et sic oblivioni mandasti, ac si tibi aliquid ab extremo mancipio tuo diceretur. Quod jam, vel modo non experientia, 75 sed negligentia tua studeat implere, vel quidquid ejus apud Antoninum fuisse cognoveris, sub omni velocitate retransmitte. « De causa Salpingi Judaei epistola aliqua est inventa, quam tibi fecimus transmitti, ut eam
Abbreviated transcription (Latin):
derentur. Res cellas & cellaria ñ plus de
mansionib eccle te acciꝑe uolumꝰ. nisi
qͣntũ consuetudo ẽ. Ea aũ que cõparari
iussimus. ab extraneis comparent᷑. Fue¬
nit aũ ad nos tres libras auri petro con¬
ductori de subpatana iniuste ablatas.
De qua causa fantinũ defensorẽ subtilit̃
sunt. sine aliqua tarditate restitue. Cog¬
noiumus dẽ rusticos. burdationẽ quã iam
ab eis exastam theodosiꝰ minime ꝑsoluerat
iterũ dedisse: ita ut in duplo exacti sint. Qd̃
ideo factum ẽ. quia eiꝰ substantia ad debitũ
tiȩ eius possit hoc ipsũ damnũ sufficient̃
resarciri: uolumus quingentos septẽ soli¬
rusticis sine aliqua imminutione restitui.
ne in duplo uideant᷑ exacti.Siaũ suꝑͣ dam¬
num rusticoꝵ &̃ quadraginta solidi de re¬
b theodosii remanent. qͦs ⁊ apud te diceris
habere: uolumus ut filie eius reddant᷑. uit
res suas quas in pignore dederat recipere
debeat. Cui &̃ baciola patris sui. restitui uo¬

Expanded text:
aria non plus de massis Ecclesiae te accipere volumus, nisi quantum consuetudo est, tua autem quae comparari jussimus, ab extraneis comparentur. Pervenit autem ad nos tres libras auri Petro conductori de Subpatriana injuste ablatas: de qua causa Fantinum defensorem subtiliter sunt, sine aliqua tarditate restitue. « Cognovimus etiam rusticos burdationem quam jam ab eis exactam Theodosius minime persolverat, iterum dedisse, ita ut in duplo exacti sint. Quod ideo factum est, quia ejus substantia ad debitum tiae ejus possit hoc ipsum damnum sufficienter resarciri, volumus quingentos septem soliusticis sine aliqua imminutione restitui, ne in duplo videantur exacti. Si autem supra damnum rusticorum etiam quadraginta solidi de rebus Theodosii remanent, quos et apud te diceris habere, volumus ut filiae ejus reddantur, ut res suas, quas in pignore dederat, recipere debeat. Cui etiam batiolam patris sui restitui vo
Abbreviated transcription (Latin):
la debeat dilatione diffetre. Quoscũq uͭ ex eis
pauꝑes & ad uestem sͥ em̃dam sufficere ñ posse
cognoscis: te eis uestem qͣ ad baptisma habe¬
ant cõparare uolumus ac ꝑrebere In quib
pretiũ quod dederis. tius nou̾is rationib im
te: itẽ cum eꝑoloquere. ut mͦ quidẽ catecumins
fiant: atq ad eos frequent accedat: geratq sollici¬
tudinẽ & animos eoꝵ ammonitione sue exhor-¬
tationis accendat: ut qͣnto quȩ exspectat᷑ elon-¬
gat᷑ festiuitas. tanto se p̃parare. ⁊ eã desid̾io fer¬
uentiori debeant sustinere. Item petro ep̃o cor¬
sice int̾ alia. Transinisumꝰ ait fr̃nitati tue qͥnqͣ¬
ginta solidos: ad uestim̃ta eoꝵ qͥ baptirandi st̃

Expanded text:
la debeant dilatione differri. Quoscunque vero ex eis la debeant dilatione differri. Quoscunque vero ex eis pauperes et ad vestem sibi emendam non sufficere posse cognoscis, te eis vestem quam ad baptisma habeant comparare volumus ac praebere, in quibus pretium quod dederis tuis noveris rationibus imre, iterum cum episcopo loquere, ut modo quidem catechumeni fiant, atqtudinem et animos eorum admonitione suae adhortationis accendat; ut quanto quae exspectatur elongatur festivitas, tanto se praeparare et eam desiderio ferventi debeant sustinere. » Item Petro, episcopo Corsicae, inter alia: « Tansmisimus, ait, fraternitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eorum qui bap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionib regni cȩloꝵ uidei ꝑ diuersa loca re
dire ad xp̃m. quẽ patres eoꝵ negauerant ueni¬
entem ceꝑunt: quib cum salute anime uesti¬
m̃ta qͦ baptizandis habilia conferebat. Unde
fantino defensori. dña inquit abbatissa mona-¬
sterii sc̃ĩ stephani. quod in agrigentino ẽ con
iudeoꝵ ad xꝑianam fidem diuina gr̃a inspi-¬
rante uelle conuerti. s ẽẽ necessariũ. ut aliqͥs
illuc ex nr̃o mandato debeat ꝓficisci. Pinde hu¬
ius tͥ auctoritatis tenore p̃cipimus: ut õi occa¬
sione postposita ad predictum locũ ꝑgere. &
desideriũ eoꝵ tuis deo ꝓpitio adhortationibus
adiuuare festines. Quib tñ si longũuł triste
uidetur sollemnitatẽ sustinere paschalẽ. ⁊ eos
ñc ad baptisma festinare cognoscis. ne quod
absit longadilatio eoꝵ retro possit animos¬
die dñico. aut si celeberrima festiuitas fortassis
tizet: quia ⁊ tẽporis qualitas ꝓpt̾ eã que sͥ im¬
minet clademimpellit ut desideria eoꝵ nul¬

Expanded text:
ni coelorum Judaei per diversa loca ad Christum, quem patres eorum negaverant, venire coeperunt. Quibus cum salute animae vestimenta quoque baptizandis habilia conferebat. Unde Fantino defensori: « Domina, inquit, abbatissa monasterii sancti Stephani, quod in Agrigentino est terJudaeorum ad christianam fidem, divina gratia inspirante, velle converti, sed esse necessarium ut aliquis illuc ex nostro mandato debeat proficisci. Proinde hujus tibi auctoritatis tenore praecipimus ut, omni excusatione submota, ad praedictum locum pergere, et desiderium eorum tuis, Deo propitio, adhortationibus adjuvare festines. Quibus tamen si longum vel triste videtur solemnitatem sustinere Paschalem, et eos nunc ad baptisma festinare cognoscis, ne, quod absit, longa dilatio eodie Dominico, aut si celeberrima festivitas fortassis tizet; quia et temporis qualitas propter eam quae sibi imminet cladem impellit ut desideria eorum nul
Abbreviated transcription (Latin):
corda renesq scrutat᷑: ⁊ frequent̃ ea mi¬
sertus concedit: quȩ homini quãuis ut car¬
nalis desid̾et tñ petere ñ presumit. Unde
psalmista. desideriũ inqͥt pauꝑũ exau¬
diuit dñs: desideria cordis eoꝵ audiuit
auris tua. Et notandũ. quia ñ legit᷑ gre¬
gorii precib traiani animã ab inferno
lib̾atã.⁊ in paradiso repositã: qͦd omnino

Expanded text:
omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea miomnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, et desideria cordis eorum audivit auris tua . Et notandum quia non legitur Gregorii precibus Trajani anima ab inferno liberata, et in paradiso reposita, quod omnino
Abbreviated transcription (Latin):
defleuisse: qͦusq responsũ sequenti nos¬
te cepiss se ꝓ traiano fuisse exauditum.¬
tantũ ꝓ nullo ult̾iꝰ pagano p̃ces funderet
ed cũ de suꝑiorib miracłis x lui
romanoꝵ si nemo qͥ dubitet. de hoc
quod apud saxones legit᷑. huiꝰ p̃cib tra-¬
iani animã ab inferni cruciatib lib̾atã :
obid maxime dubitari uidet᷑ qd tantus
doctor neqͣꝙͣ p̃sumeret ꝓpagano ꝓrsꝰ o¬
rare. qͥ quarto dialogoꝵ suoꝵ libro docue¬
rat eandem causã eẽ. cur ñ oret᷑ a sc̃ĩs in
fut᷑o iudicio ꝑ peccatorib ȩt̾no igne dam-¬
natis. que nc̃ oẽ causa ẽ. ut ñ orent sci ho¬
mines ꝓ hominib infidelib impiisq de¬
funstis: ñ adu̾tentes qͥa ñ legit᷑ ꝓ traiano
gregoriũ exorasse. s tantũ fleuisse. Sic enĩ
cũ ñ orauerit gregoriꝰ plangendo potuit
exaudiri. sicut moyses cũ dolendo potuit
clamasse uideri: cui dñs tacenti labiis.

Expanded text:
defleuisse, quousque responsum sequenti nocdefleuisse, quousque responsum sequenti nocte accepisset se pro Traiano fuisse exauditumtantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id vel maxime dubitari videtur, quod tantus doctor nequaquam praesumeret pro pagano prorsus orare; qui quarto Dialogorum suorum libro docuerit eamdem causam esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno igne damnatis; quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis; Gregorium exorasse, sed tantum flevisse. Sic enim cum non oraverit Gregorius, plangendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis:
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: ita se habet. Quodã tẽpore traiano ad
cens. filiꝰ m̃s innocẽs te regnãte ꝑẽptꝰ ẽ: obsecro
ut quia eũ mͥ redd̾e ñ ualesͥ sanguinẽ eius
si sanꝰ reuert̾et᷑ a p̃lio. hunc se uindicat᷑ũ
ꝑ omĩa respond̾et uidua dixit. Si tu in p̃lio
mortuus fu̾is: quis mͥ p̃stabit: Traianus
respondit. Ille qui post me imꝑabit. Uidua
dixit. Et tͥ qͥd ꝓderit:. si mͥ alter iusticiã fece¬
rit. Traranꝰ respondit. Utiq nicħ. Et ui¬
dua ñne inqͥt tͥ melius ẽ. ut tu mͥ iustici¬
am facias. ⁊ tu ꝓ hoc mercedẽ tuã recipiaᷤ.
qͣ alteri hanc transmittas. Tunc traianꝰ
ratione parit̾ ⁊ pietate cõmotꝰ equo descẽ¬
dit: nec ante discessit. ꝙͣ uidiciũ uidue ꝑ
semet imminens ꝓfligaret. Huiꝰ gͦ man¬
suetudinẽ iudicis asserunt gregoriũ re¬
cordatũ. ad scĩpetͥ apłi basilicã ꝑuenisse. ibiꝙ
tãdiu suꝑ errore tã clem̃tissimi pͥncipis¬

Expanded text:
ditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano ad ditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano ad cens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; obsecro ut, quia eum mihi reddere non vales, sangsi sanus reverteretur a praelio, hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid proderit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc transmittas? Tunc Trajanus ratione pariter pietateque commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi p
Abbreviated transcription (Latin):
misert̃. Hac incestus iudex pollicitatione le-¬
tatus. magos iuxta uiã qua pontifex ad stati-¬
ut uiderent transeuntes. ⁊ ñ uideri atran se¬
untib potuissent. Cũq magi ex planetatoꝵ
mappulatatoꝵ ꝑ ꝓ cessionib magnũ pontifi-¬
cem cognouissent: immisso demone tã for¬
titer eiꝰ equũ uexari fecert̃ ut neqͥꝙͣ a sessore
siue a stratorib teneri posse putaret᷑ Cunc
mine iubens deponere ꝑpetua cecitate mul¬
tauit. Quib reatũ suũ suggistione incesti iu¬
dicis confitentib ac post multũ tẽporis ad sa¬
cri baptismatis grãm uenientib lumina qͥdẽ
ne magicã relegerent artẽ redd̾e noluit: eos
tñ eccłiastica stipe nutͥri p̃cepit. & lii.
gregoriꝰ ꝑforũ traiani qͦd ipse quondã pul
cherrimis edificiis uenustarat ꝓcedensꝰ iu¬
picii eius qͦ uiduã consolatꝰ fuerat recordat᷑
ato miratus sit. Quod seilicet sic̃t a pͥorib tra¬

Expanded text:
romiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laeromiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad statiut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. Cumque magi ex planetatorum mappulatorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam fortiter ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri posse putaretur. Tunc mine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum suum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerent, reddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutriri praecepit. 44. Gregorius per forum Trajani, quod ipse quondcherrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus tra
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis recipiens. suꝑ altare cõposuit: seq cũ
omĩb in orationẽ dedit: ut ds omp̃s utrũ qd̃
a liminib apłoꝵ de more transmissũ ẽ. ꝓ reli¬
quiis mr̃m uenerari deberet. qͣntotiꝰ indicar&e.
pe leonis brandeũ pupugit:. decuiꝰ punctio¬
nib sanguis ꝑtinꝰ emanauit. Quo miracło
tã legati confusi ꝙͣ om̃s qui ad erant tremefac̃¬
.ti. iussu gregorii cũ eo t̾re ꝓstrati st̃: nec ante ab
orationib cessauert: quã cuncta brandeoꝵ fora¬
mina diuinitus clauderentur. xli.
uidã p̃terea diuitũ romanoꝵ relicta con¬
iuge. fuerat a pontifice cõmunione pͥua¬
tus. Qdille molestissime ferens. ⁊ auctoritatẽ
tanti pontificis euacuare ñ p̃ualẽs magoꝵ
suffragia reqͥsiit. Qui magnis munerib ꝑ-¬
suasi. posse se suis carminib agere ut immis¬
so demone tandui caballꝰ pontificis uexaret᷑.
qͦusq cũ sessore suo ꝑiclitaret᷑. fiducialit̃ ꝓ¬

Expanded text:
cunctis recipiens, super altare composuit, seque cum cunctis recipiens, super altare composuit, seque cum omnibus in orationem dedit, ut Deus omnipotens utrum quod a liminibus apostolorum de more transmissum est pro reliquiis martyrum venerari deberet quantocius indicaret. pae Leonis, brandeum pupugit, de cujus punctionibus sanguis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur. 43. Quidam praeterea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuerat a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter p
Abbreviated transcription (Latin):
petentib qͥbdã occidentalib ꝑ legatos. in
singłis ꝑixidib sub nominib petitoꝵ mar¬
tirũ. brandeũ solito more concludens. desuꝑ
sigillass: legatis largitꝰ ẽ. Illi susceptas re¬
liqͥas ueneratione congrua deferentes. pꝰ qͣm
quedã itineris miliaria consũpsert̃. stulte se.
tantũ uiaticũ confecisse. murm᷑are ceꝑunt: si
nesciant utrũ scõꝵ ossa an magis carnes a roma¬
no pontifice suscepissẽt. Itaq cõmuni consilio
remoto pontificali signacło. reseratisq pixidi¬
b. particulas brandei reppert̃. Mox ad urbis
menia cũ furore nimio reu̾tentes. ꝑ archidia¬
conẽ gregorii se delusos fuisse ut ꝓ reliquiis
uilem ꝑannũ suscipent. flebilit̾ querebant᷑.
dicentes dños suos pulcherrimis palliis abun¬
dare: ac ꝑ hoc romanoꝵ uilib brandeis ñ egere
forte tc̃ gregoriꝰ missaꝵ sollemnia celebrabat.
Quib expletis. ab eiscde legatis brandea coram

Expanded text:
busdam occidentalibus per legatos, 59 in singulis pyxidibns sub nominibus petitorum martyrum brandeum solito more concludens, desuper sigillasset, legatis largitus est. Illi susceptas reliquias veneratione congrua deferentes, postquam quaedam itineris milliaria consumpserunt, stulte se tantum viaticum confecisse murmurare coeperunt, si nesciant utrum sanctorum ossa an magis carnes a Romano pontifice suscepissent. Itaque communi consilio, remoto pontificali signaculo, reseratisque pyxidibus, particulas brandei repererunt. Mox ad urbis moenia cum furore nimio revertentes, per archidiaconum a Gregorio delusos fuisse, ut pro reliquiis vilem pannum susciperent, flebiliter querebantur, dicentes dominos suos pulcherrimis palliis abundare, ac per hoc Romanorum vilibus brandeis non egere. Forte tunc Gregorius missarum solemnia celebrabat. Quibus expletis, ab eisdem legatis brandeum coram
Abbreviated transcription (Latin):
de ianuario caralitano ep̃o int̾ cet̾a scribit
dicens. Indicatum ẽ nob̃ qͦd laicis quibdam
curã ur̃i patͥmonii cõmittentes ꝓͦt modicũ
cłieq ur̃e rusticos causã examinare subtiliꝰ:
⁊ qͥeqͥd ineis fu̾it fraudis inuentũ cũ pena
legib statuta reddere cõpellant᷑. De cȩt̾o uͦ
ñ sub regła ur̃a degentib. ciuꝰlibet res eccłiȩ
cõmittant᷑. s ꝓbatis de ur̃o officio clericisꝰ. in
qͥb si qͥd repperiri pot̾it prauitatis. ut in sub¬
ditis em̃dare qd̾ illicite gestũ fu̾it ualeatis:
qͦs uidelicet apud uos habitus siu officiũ¬
e magis conueniat quã excuset. liii.
ingła excłiastici iuris officia singłis qͥ¬
bq ꝑsonis singullatĩ cõmitti debere iuibebat
asserens qͥa sicut in uno corpore multa m̃bra
habemꝰ. omĩa aũ m̃bra ñ eundẽ actũ hñt. ita
ficiũ: alii cõmittendũ ẽ ulud. Neq uni qͣn¬

Expanded text:
de Januario Caralitano episcopo inter caetera scribit, de Januario Caralitano episcopo inter caetera scribit, dicens: « Indicatum est nobis quod, laicis quibusdam curam vestri patrimonii committentes, postmodum 65 cclesiaeque vestrae rusticos causam examinari subtilius. Et quidquid in eis fuerit fraudis inventum, cum poena legibus statuta reddere compellantur. De caetero vero non sub regula nostra degentibus, cujuslibet res Ecclesiae committantur, sed probatis de vestro officio clericis; in quibus si quid reperiri poterit pravitatis, ut in subditis emendare quod illicite gestum fuerit valeatis, quos videlicet apud vos habitus sui officium magis conveniat quam excuset. » 54. Singula ecclesiastici juris officia, singulis quibusque personis singillatim committi debere jubebat, asserens quia sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem actum habent , ita ficium, alii committendum est istud; neque uni, quan