comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paciamini: Hic quoq unitiũ cuersionis ac fidĩ nr̃ę.
& passionũ tolerantiã : donari nob̾ a dño declarauit:
Qđ intelli gens d̾d qͦq similit̾ orat sibi. ħ ipsũ dm̃ mi¬
no dĩ gr̃ãq collata. nͥ fuerint eadẽ miseratione
ipsiꝰ. ⁊ cotidiana opitulatulatione ꝑfecta: Nõ enĩ
lib̾um arbitriũ: sed dñs soluit c̃peditos Nõ nr̃a
uirtꝰ sed dñs erigit elisos: Nõ leccionis industria :
sed dñs illuminat cecos Iđ grecȩ dr̃ hic lese: idest
dñs sapientes fac̃ cecos Nõ nr̃a caucio: sed dñs cus¬
todit aduenas Nõ nr̃a fortitudo sed dñs alleuat
siue suffulcit om̃s ꝗͥcorruit: Hȩc aũ dicimꝰ non
ut studiũ nr̃m uł laborẽ atq industriã. quasi inanit̃
isupfluo inpendenda uacuemꝰ: Sed ut nouerimꝰ nos
sine auxilio dĩ nȩc adniti possẽ. Nȩc efficates eẽ nr̃os
conatꝰ ad cappescendũ tã inmane p̃miũ puritatis: nͥ

Expanded text:
patiamini. hic quoque et initium conuersionis ac fidei nostrae patiamini. hic quoque et initium conuersionis ac fidei nostrae et passionum toleranti-I un donari nobis a domino declarauit. quod intellegens Dauid quoque similiter orat sibi hoc ipsum domini mino dei gratiaque conlata, nisi fuerint eadem miseratione ipsius et cotidiana opitulatione perfecta. non enim liberum arbitrium, sed dominus soluit conpeditos: non nostra uirtus, sed dominus erigit elisos: non lectionis industria, sed dominus inluminat caecos, quod Graece dicitnus sapientes facit caecos: non nostra cautio, sed dominus custodit aduenas: non nostra fortitudo, sed dominus adleuat siue suffulcit omnes, qui conruunt. haec autem dicimus, non ut studium nostrum uel laborem atque industriam quasi inaniter et superfluo inpendenda uacuemus, sed ut nouerimus nos sine auxilio dei nec adniti posse nec efficaces nostros esse conatus ad capessendum tam inmane praemium puritatis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑSUM etiã intellectũ beatꝰ dd quo mandata dĩ
posset agnoscere. quȩ utiq in libro legis nouerat eẽ
ꝑ scripia: a dño postulat ꝓmereri dicens: Seruus tuꝰ
sũ ego: dam intellectũ ut discã mandatti tua: Utiq
& intellectũ semel sibi ꝑnaturã p̃stitũ possidebat:¬
Noticiã quoq mandatorũ dĩ quȩ descriptti tenebant᷑
ĩ lege utiq habebat in ꝓnitu : & tam̃ ut hanc pleniꝰ
ap p̃hend̾et dñm dep̃cabat᷑. sciens ne quaqͣm suffice¬
re sibimet posse id quod ꝑnaturã c̃dicionis insertũ :
nͥ cotidiana dm̃ iluminatione ad intelli gendã sp̃alit̃
legẽ. ac mandatti eiꝰ aꝑtiꝰ agnoscenda. sens ipsiꝰ ab eo
mꝰ clariꝰ p̃dicante: d̾s ÷ enĩ qui oꝑat᷑ in nob̾ e uelle
⁊ ꝑficere : ꝓbona uoluntate: Iuid potuit aꝑciꝰ dici:
quã ut & bonã uolũtatẽ nr̃am. ⁊oꝑis c̃sũmationem.
a dno in nob̾ ꝓnuntiaret impleri : Et it̾um Iuia uob

Expanded text:
sum etiam intellectum beatus Dauid, quo mandata dei possit agnoscere, quae utique in libro legis nouerat esse perscripta, a domino postulat promereri dicens: seruus tuus sum ego: da mihi intellectum, ut discam mandata tua. utique et intellectum semel sibi per naturanotitiam quoque mandatorum dei, quae descripta tenebantur in lege, utique habebat in promptu. et tamen ut hanc plenius adprehenderet dominum precabatur, sciens nequaquam sufficere sibimet posse id quod per naturam conditionis insertum est, nisi cotidiana domini inluminatione ad intellegendam spiritaliter legem acmus clarius praedicante: deus est enim qui operatur in uobis et uelle et perficere, pro bona uoluntate. quid potuit apertius dici quam ut et bonam uoluntatem nostram et operis consummationem a domino in nobis pronuntiaret impleri? et iterum: quia uobi
Abbreviated transcription (Latin):
NTANTU uͦ utił nob̾ ex huiꝰ pugne diuersita¬
te cunc tatio nascit᷑. ⁊ salutaris exhac concer¬
tacione dilacio: ut resistente soliditate corpo¬
rea. dũ ab eoꝵ effectu. quȩ nequit̃ m̃te c̃cipimꝰ
returdam̃: ñ nũquã in meliorẽ statũ seu peni

Expanded text:
tantum vero utilis nobis ex hujus pugnae diversitate cunctatio nascitur, et salutaris ex hac concertatione dilatio, ut, resistente soliditate corporea, dum ab eorum effectu quae nequiter mente concipimus retrahimur, nonnumquam in meliorem sta
Abbreviated transcription (Latin):
tias arborum. iuirtutes radicum. ⁊iquecumq sunt u¬
abscondita unuisa cognori. hanc gͦ scientiam omnium
naturarum ꝑ successiones generationum scm̃ sechpat̃na
traditione suscipiens. donec diuisum a sacrilega ꝓpagie
ne rationi fuiss admixtũ: ad resꝓfanas ac noxias que pie
didicerat instinctu qͦ demonum diriuauit: curiosasq
exea maleficoꝵ artes atq p̃stigias. ac magicas suꝑstitiones
audact̃ instituit: docens posteros suos ut sacro illo cultu
diuini nominis derelito. uł elem̃ta hec uł ignem uilaers¬

Expanded text:
tias arborum et uirtutes radicum, et quaecumque sunt tias arborum et uirtutes radicum, et quaecumque sunt abscondita et in promptu cognoui. hanc ergo scientiam omnium naturarum per successiones generationum semen Seth paterna traditione suscipiens, donec diuisum a sacrilega propagine nerationi fuisset admixtum, ad res profanas ac noxias quae pie didicerat instinctu quoque daemonum deriuauit curiosasque ex ea maleficiorum artes atque praestigias ac magicas superstitiones audaciter instituit, docens posteros suos, ut sacro illo cultu diuini numinis derelicto uel elementa haec uel ignem uel aer
Abbreviated transcription (Latin):
nuni: ⁊sicut .u sꝰ eadetis. &uiq ab illa uera fisice philos opreisꝰ
ciplrna tͣdita sibi amaiorib ex ciderunt. quam pronꝰo fera
ile qui umiũsarum naturarũ institutionẽ e uestig ous¬
serutꝰ ẽ. potuit cuident̃ attingere: siusq posteris ceita sador
tnsiit tere: quippe qͥ mundi ipsiꝰ infantiam ad huc teneianu
quodammꝰ palpitantem rudemq conspexerat : tinquẽ tanta
na insufflatione trani fusa. ut uniũsis animantib nominarũ¬
dis adhuc mundi huiꝰ habitator inponeret. Hac ñsolum om̃i¬
genum bestiarũ atq serpentiũ furores. uirq discernent:s
ĩ uirtutes erbarum ⁊ arborum lapidumq naturas ac tempos
ñdum exꝑtoꝵ uicissitudies partiret᷑: ita ut potuerit effi
initium : i consũmationem.⁊ medietatem tempoꝵ: iucifsitu¬
dinum ĩmutationes. ⁊ diuisi ones tempoꝵ : annoꝵ cursus
istellarum dispositione s: naturas animalium. ⁊ iras bes¬
tiarum. uim spũum ⁊ cogitationes hominum: differen.¬

Expanded text:
ncipibus cadetis, quique ab illa uera physicae philosophiae disciplina tradita sibi a maioribus exciderunt, quam primus homo ille, qui uniuersarum naturarum institutionem e uestigio subsecutus est, potuit euidenter ad titransmittere. Quippe qui mundi ipsius infantiam adhuc teneram, et quodammodo palpitantem rudemque conspexerat, et in quem tanta , divina illa insufflatione transfusa, ut universis animantibus nomina rudis adhuc mundi hujus habitator imponeret , ac non solum omnigenum bestiarum atque serpentium furores virusque discerneret, sed etiam virtutes herbarum, arborum quoque, lapidumque naturas, ac temporum necdum expertorum vicissitudines partiretur, ita ut potuerit efficinitium et consummationem et medietatem temporum, uicissitudinum inmutationes et diuisiones temporum, annorum cursus et stellarum dispositiones, naturas animalium iras bestiarum, uim spiritnum et cogitationes hominum, differen
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatẽ c̃sensus noxxiꝰ nͥ eos dispensatione dĩ re¬
pugnans int̾ se diuersittis linguȩ ꝑdissonantiã
uocis. in meliorẽ statũ ꝓficere c̃pulisset. Et quos
ad exccidiũ suũ animauerat ꝑniciosa c̃sensio. ad
salutẽ reuocasset bona utilisq discordia: incipiẽ¬
tes scilicet humanã fragilitatẽ int̾cedente diui¬
sione sentire: quã ꝑ noxiã c̃spirationẽ elati an
tea nesciebant
.xiii. de utilitate cunctationis
que exco lluctatione oritur carnis et sp̃s:

Expanded text:
maiestatem consensus noxius, nisi eos dispensatione dei remaiestatem consensus noxius, nisi eos dispensatione dei repugnans inter se diuersitas linguae per dissonantiam uocis in meliorem statum proficere conpulisset, et quos ad excidium sui animauerat perniciosa consensio, ad salutem reuocasset bona utilisque discordia, incipientes scilicet humanam fragilitatem intercedente diuisiotea nesciebant. CAPUT XIII. De utilitate cunctationis quae ex colluctatione oritur carnis et sp
Abbreviated transcription (Latin):
nos suꝑbie gͣuiore c̃fodiat. Sed hor pugne eqͣ libra¬
cio iuste suc cedens. sanã & modatt̃ uit̾ utͣmq uirti¬
cũ reseret uiã. atinere regio docens militẽ xͥ semꝑ in¬
cede: atq ita fiet ut cũ ꝓtepore huiꝰ quã diximꝰ igna¬
uissune uoluntatis. ꝓpensiꝰ mens ad desidia carnis
fuerit deuoluiti. sp̃s c̃cupiscentia refrenet᷑. Il equa¬
quã eo uiciis ac quiescente t̾renis rursũq si
inmođato feruore ꝑ excessũ cordis ad in possibilia des
nr̃ȩ tepidissimũ statũ: cõmodissima temꝑie planoq
tͣmite. cũ sudoris in dustria uiã ꝑfeccionis incedat.
S imile quid ȩtiã in illiꝰ turris extructione legimꝰ ad ño
dispensatũ in libro geneseos. ubi linguarũ oborta
repente c̃fusio. sacͥlegos aus hominũ nefandosq
c̃pescuit: ꝑmansisset enĩ ȩtiã ibi aduersus dm̃ im¬
mo aduers eos. qui diuinã eiꝰ ad tempttire ceꝑant

Expanded text:
nos superbiae grauiore confodiat, sed horum pugnae aequilibranos superbiae grauiore confodiat, sed horum pugnae aequilibratio iusta succedens sanam et moderatam inter utraque uirtutum reseret uiam, itinere regio docens militem Christi semper incedere. atque ita fiet, ut cum pro tepore huius quam diximus ignauissimae uoluntatis propensius mens ad desideria carnis fuerit deuoluta, spiritus concupiscentia refrenetur, nequaquam eo uitiis adquiescente terrenis, rursumque si inmoderato feruore per excessum cordis ad inpossibilia fuerinostrae tepidissimum statum commodissima temperie planoque tramite cum sudoris industria uiam perfectionis incedat. simile quid etiam in illius turris extructione legimus a domino dispensatum in libro Geneseos, ubi linguarum oborta repente confusio sacrilegos ausus hominum nefandosque conpescuit. permansisset enim etiam ibi aduersus deum, immo aduersus eos qui diuinam eius adtemptare coeperant
Abbreviated transcription (Latin):
ugiliis. oratione c̃tinua. ⁊ solitudinis scalore capi¬
amꝰ: Pacientiã tribulacionũ exercicuis retentemꝰ
Cũ blasphemiis ⁊ ob ꝓbrioꝵ saturitate. nr̃o .s. uiamꝰ
auctori : Ueritatẽ cũ inuidia mundi huiꝰ & inii¬
ciciis. sinecesse fuerit exequam᷑ itali colluctacio¬
ne in nr̃o cõpore militante. ꝓtͣctis nob̾ abhac ig¬
naua securitate. atq ad istũ quȩ̃ nolumꝰ laborẽ.
ac uirtutũ studia ꝓuocatis. ęquitas optime me¬
dia retentet᷑ : &. tẽpidũ nr̃ȩ uoluntatis arbitriũ
inc sp̃s feruor. illinc carnis gelidissimꝰ rigor ino¬
datissimo calore c̃tẽꝑent. ac neq ad effrenatti
uicia m̃tẽ ꝑtrahi concupiscentia sp̃s sinat: Nȩc
rurs adurtutũ irracionabile appetitꝰ. fragilitas carnis
sp̃m paciat᷑ extolli: ne uel inde om̃igenũ pullulent fon¬
tes uicioꝵ : ł hinc elacio morbꝰ pͥncipał emergensi tel

Expanded text:
uigiliis, oratione continua et solitudinis squalore capiuigiliis, oratione continua et solitudinis squalore capiamus, patientiam tribulationum exercitiis retentemus, cum blasphemiis et obprobriorum saturitate nostro seruiamus auctori, ueritatem cum inuidia mundi huius et inimicitiis, si necesse fuerit, exsequamur, et tali conluctatione in nostro corpore militante protractis nobis ab hac ignaua securitate atque ad istum quem nolumus laborem ac uirtutum studia prouocatis aequitas optime media retentetur, et tepidam nostrae uoluntatis arbitrium hinc spiritus feruor, illinc carnis geiidissimus rigor moderatissimo calore contemperent, ac neque ad effrenata uitia mentem pertrahi concupiscentia spiritus sinat nec rursus ad uirtutum inrationabiles adpetitus fragilitas carnis spiritum patiatur extolli, ne uel inde omnigenum pullulent fomites uitiorum uel hinc elatio morbi principalis emergens telo
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia tali colluc tatione alt̾ne sibimet repugnan¬
ce. anime uoluntas q̃ nec totũ se carnalibꝰ desiđi is
dede. nec uirtutũ uult laboribꝰ desudare. Iuodã mͦ
usto mođamine tẽꝑetur : dũ ħ inter ut̃q contẽcio.
illã ꝑniciosiorẽ exclidens animȩ uolũptatẽ. ut
quãdã eqͥtttis librã instatera nr̃i corporis collocet:
quȩ sp̃s carnisq c̃finia iusto discernit examine.
nec a dextris mentẽ sp̃s ardore succensã. nec ad
leuã carnẽ uicioꝵ aculeis p̃ponđare ꝑmittens:
Dũq ħ pugna cotidianis diebꝰ utilit̾ exagitatur
in nob̵: ad illud quartũ qd nolumꝰ salubrit̾ uenire
cõpellimur: ut purittitẽ cordis ñ otio nec securita¬
te. sed uigi sudore ⁊ c̃tricione sp̃s c̃quiramꝰ : casti¬
intẽq carnis districtis ieiuniis. fame. siti. ac uigi¬
lantia retentemꝰ: direccionẽ ȩtiã cordis leccione.

Expanded text:
piscentia tali conluctatione alterne sibimet repugnanpiscentia tali conluctatione alterne sibimet repugnante animae uoluntas, quae nec totam se carnalibus desideriis dedere nec uirtutum uult laboribus desudare, quodammodo iusto moderamine temperetur, dum haec inter utraque contentio, illam perniciosiorem exclquamdam aequitatis libram in statera nostri corporis collocat, quae spiritus carnisque confinia justo discernit examine, nec a dextris mentem spiritus ardore succensam, nec a laeua carnem uitiorum aculeis praeponderare permittens. dnmque haec pugna cotidianie diebus utiliter exagitatur in nobis, ad illud quartum quod nolumus salubriter uenire conpellimur, ut puritatem cordis non otio nec securitate, sed iugi sudore et contritione spiritus adquiramus castitatemque carnis districtis ieiuniis, fame, siti ac uigilantia retentemus, directionem etiam cordis lectione,
Abbreviated transcription (Latin):
frigidꝰ eꝰ neq calidꝰ. Utinã frigidus eẽs saut calidus :
nunc aũ quia tepidꝰ es incipiãte euõmere exore meo:
nisi hunc tepidissimũ statũ altrinsecꝰ hȩc infurgenas
bella dicrũperent: Nlam cũ famulantes huic uolũ¬
tati nr̃ȩ adhanc remissionẽ uoluerimꝰ nos mec ipso
paulatĩ relaxare: confestĩ aculei carnis insurgunt.
siusq: nos uiciis ⁊ passionibꝰ sauciantes. neqͣꝗͣ. uulla
qua delec tamͦ puritatis qualitate stare ꝑmittunt.
M idillã quã horremꝰ frigidã uolũptatẽ plenãq sen¬
pthunt uiã: Rursũ si sp̃s feruore suecensi. opa
inis uolentes extinguere. sine ullo respectu fragili¬
qus humane. totos nos metipsos temtauerimꝰ ad in¬
nodata uirtutũ studia cordis elacione c̃ferre. Int̾¬
pellans in becillitus carnis. ab illa rep̃hensibili nimie¬
tate sp̃s. reuocat ac recardat: Et itt fit ut utͣq c̃cu¬

Expanded text:
frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses aut calidus. frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses aut calidus. nunc autem tepidus es, et incipiam te euomere ex ore meo, nisi hunc tepidissimum statum altrinsecus haec insurgentia bella disrumperent. nam cum famulantes huic uoluntati nostrae ad hanc remissionem noluerimus nosmet ipsos paululum relaxare, confestim aculei carnis insurgunt suisque nos uitiis et passionibus sauciantes nequaquam in illa qua delectamur puritatis qualitate stare permittunt, que ad illam quam horremus frigidam uoluptatum plenamqhunt uiam. rursum si spiritnB feruore succensi opera carnis uolentes extinguere sine ullo respectu fragilitatis humanae totos nosmet ipsos temptauerimus ad inmoderata uirtutum studia cordis elatione conferre, interpellans inbecillitas carnis ab illa reprehensibili nimietate spiritus reuocat ac retardat. et ita fit ut utraque concu
Abbreviated transcription (Latin):
NTER HAS igit̃ utrasq c̃cupiscentias. anime
uoluitas in meditullio quodã uituꝑ abiliore c̃sistens:
nec uicioꝵ flagiciis oblectat᷑. nec uirtutũ doloribus
ac quiescit: Sic quęrens a passionibꝰ temꝑare carna¬
libꝰ. ut nequa quã uelit dolores nec essarios sustinere.
Cũ requie carnis. sp̃alibꝰ exub̾are uirtutibꝰ  absq ulliꝰ
exasꝑatione c̃uicii. pacientie gr̃am possiđe : humilita¬
tẽ xͥ. sine honoris mũdani exercere iactura. religi¬
onis simplicitatẽ. cũ scłari ambicione sectari: xͦ dũo.
cũ hominũ laude ac fauore seruire. districcionẽ ue¬
ritatis. sine cuiꝰ piã uł tenui offensione ꝓferre : Pos¬
tremo sic magis uult futura c̃sequi bona. ut p̾senna
ñ amittat: Quȩ uoluntas nũquã nos ad ꝑfectionẽ
uerã faceret ꝑuenire. sed intepore quodã teterrimo
collocaret: Talesq faceret quales illi s̃ qui in apocalip¬
si in crepatione dñi castigant᷑: scio oꝑa tua quia neq

Expanded text:
nter has igitur utrasque concupiscentias animae uoluntas in meditullio quodam uituperabiliore consistens nec uitiorum flagitiis oblectatur nec uirtutum doloribus adquiescit, sic quaerens a passionibus temperare carnalibus, ut nequaquam uelit dolores nece exuberare uirtutibus, absque ullius exasperatione conuicii patientiae gratiam possidere, humilitatem Christi sine honoris mundani exercere iactura, religionis simplicitatem cum saeculari ambitione sectari, Christo cum hominum laude ac fauore seruire, districtionem ueritatis sine cuiuspiam uel tenui offensione proferre: postremo sic mauult futura consequi bona, ut praesentia non amittat. quae uoluntas numquam nos ad perfectionem ueram faceret peruenire, sed in tepore quodam deterrimo conlocaret talesque faceret, quales illi sunt qui in Apocalypsi increpatione domini castigantur: scio opera tua, quia neque
Abbreviated transcription (Latin):
psũ deniq timorẽ dĩ. quo firmit̃ eũ tenere possimꝰ.
ad ño nob̵ hieremias ꝓpħa ex p̃sona dĩ manifeste testa¬
au infundi: ita dicens Et dabo eis cor unũ ⁊ uiã unã.
ut timeant me uniuersis diebꝰ &e bene sit eis & filiis
uoi post eos & feriã eis pactũ sempitnũ: in definã
Nas bene facere:e timorẽ meũ dabo incorde eoꝵ. ut ñ

Expanded text:
psum denique timorem dei, quo firmiter eum tenere possimus, a domino nobis Hieremias propheta ex persona dei manifeste testatur infundi ita dicens: et dabo eis cor unum, et uiam unam, ut timeant me uniuersis diebus: et bene sit eis, et filiis eorum post eos. et feriam eis pactum sempiternum, et non desinam eis bene
Abbreviated transcription (Latin):
fessi sunt illesam seposse sus uiribꝰ uł arbitri i lib̾¬
tate seruarȩ. Ut hanc uł adiuuari inse. uł donari
sibi adño postularent: Iuȩsi inpetro nedeficeret dñi ege¬
bat auxilio .Iuis erit tã p̃sumtor & cȩcꝰ quise erga huip
custodiã. cotidiano dni credat aduitorio ñ egere : Pser¬
tim cũ ipse dñs in euangłio ħ ipsũ euident̾ exp̃sserit
dicens. sic̃ palme̾ ñ pot fructũ fac̾e asemet ipso nͥ inuite

Expanded text:
confisi sunt inlaesam se posse suis uiribus uel arbitrii libeconfisi sunt inlaesam se posse suis uiribus uel arbitrii libertate seruare, ut hanc uel adiuuari in se uel donari sibi a domino postularent. quae si in Petro ne deficeret domini egebat auxilio, quis erit tam praesumptor et caecus, qui se erga huius custodiam cotidiano domini credat adiutorio non egere ? praesertim cum ipse dominus in euangelio hoc ipsum euidenter expresserit dicens: sicut pal
Abbreviated transcription (Latin):
NTaNTU̾ aũ uniuersaq̃ ad salutẽ ꝑtinent apłi
sibimet adño largita sensuer̾. Ut ipsã quoq fidẽ
p̃stari sibi adño postularent dicentes. dñe ad de
nob̃ fidẽ : plenitudinẽ eiꝰ ñ lib̾o arbitrio p̃sum̃tes.
sed dĩ sibi credenteᷤᷤ munere c̃ferendã: deniquę
docet nos idẽ auctor salutis humane. quã ipsa fides
nr̃a lubrica sit & infirma : & nequaquã sibi suffici¬
ens nisi fuerit auxilio dñi roborata:. dicens ad
PCTRUM: Simon simꝯ̃ ecce sattinas expetiuit uos
ut cribraret tãꝗͣ. triticũ: sed ego rogaui patrem
meũ nede ficeret fides tua Quod aliꝰ insemet ipso
sentiens fieri : & qͦdãmͦ fidẽ suã infidelitatis fluc¬
tibꝰ ad ꝑniciosi naufragii uidens scopulos ꝑurgueri :¬
ad eũdẽ dñm auxiliũ fidei suȩ̨ postulans dicit:
Dñe. adiuua infidelitatẽ meã Intãtũ ittiq sen¬
ser̃ euangłici ⁊ apłici uiri. uniuersa quȩ bonas
qudcilio dñi c̃sũmari. et ne ipsã quidẽ fidẽ suã

Expanded text:
tantum autem universa quae ad salutem pertinent apostoli sibimet a Domino largita senserunt, ut ipsam quoque fidem praestari sibi a Domino postularent, dicentes, Domine, auge nobis fidem; plenitudinem ejus non libero arbitrio praesumentes, sed dei sibi credentes munere conferendam. denique docet nos idem auctor salutis humanae, quam ipsa fides nostra lubrica sit et infirma et nequaquam sibi sufficiens, nisi fuerit auxilio domini roborata, dicens ad Petrum: Simon Simon, ecce Satanas expetiuit uos ut cribraret uos tamquam triticum: sed ego rogaui patrem meum, ne deficeret fides t u a. quod alius in semet ipso sentiens fieri et quodammodo fidem suam infidelitatis fluctibus ad perniciosi naufragii uidens scopulos perurgueri ad eundem dominum auxilium fidei suae postulans dicit: domine, adiuua infidelitatemmeam. in tantum itaque senserunt euangelici et apostolici uiri uniuersa quae bona sunt auxilio domini consummari, et ne ipsam quidem fidem suam
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatione sp̃ales fructꝰ exib̾e neminẽ posse: Om̃e
enĩ datũ bonũ ⁊ om̃e donũ ꝑfectũ. desursũ est:
descendens a patre luminũ: Tacharias quoquę¬
dic̃: Iuia siquid bom ipsiꝰ ÷: ⁊ siquid optimũ abipso
Et idõ constant̃ beatꝰ apłs. Iuid inquit habeᷤ q non

Expanded text:
nem posse: Omne enim datum bonum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum . Zacharias quoque, Quia si quid bonum, ipsius est; et si quid optimum, ab ipso . Et ideo constanter beatus Apostolus: Quid enim habes quod non
Abbreviated transcription (Latin):
uo d istud est q̃so anime cũ istis spiritib nequã tã indiscre¬
tum ꝑmixtumq ꝯsortium. qͦ sic eidem ñdicam iungi.s uniri
possunt: qͦ ⁊ alloqͥ eam insensibilit̾ ⁊inseri. atq inspirare illi
qͥcũq uoluerint. ⁊ ad ea q̃cũq placuerint illam ualeant ins¬
tigare ÷ eiꝰq cogitationes ac motꝰ uideant atq ꝑ lustrent: tan¬
taq int̾ ipsos ac m̃tẽ unitas fiat. ut sine dĩ gr̃a qͥd ex illoꝵ
incitam̃to. quid eax nr̃a uoluntate ꝓcedat. discerni ꝑ eã oĩno
insensibilit̃ nugari: ⁊ occultã suadendi uim. adea q̃ libita
fuerint exercere. Est it int̾ eos sic̃ int̾ homines quedam
substantie similitudo. atq cognatio siquidẽ diffinitio
que de natura amme assumit᷑: ⁊̃ illoꝵ substantie similit̃
coaptat᷑. Altrinsecꝰ uͦ eos sibi inseri uł uniri. ita ut capax
alt̃ alteriꝰ eẽ possit : om̃imodis impossibile ẽ. hoc namq
solum ditati quȩ sola incorporea simplexq natura ẽ: recas¬

Expanded text:
d istud, quaeso, est animae cum istis spiritibus nequam tam indiscretum permixtumque consortium, quo sic eidem non dicam iungi, sed uniri possint, ut et adloqui eam insensibiliquaecumque voluerint, et ad ea quae placuerint eam valeant instigare, ejusque cogitationes ac mottaque inter ipeos ac mentem unitas fiat, ut sine dei gratia, quid ei illorum incitamento, quid ex nostra uoluntate procedat, discerni paene non poinsensibiliter coniugari et occultam suadendi uim ad ea quae libita fuerint exercere. est enim inter eos siont inter homines quaedam substantiae similitudo atque cognatio, siquidem definitio, quae de natura animae adsumitur, etiam illorum substantiae similiter coaptetur. altrinsecus uero eos sibi inseri uel uniri, ita ut capax alter alterius esse possit, omnimodis inpossibile est. hoc namque solummodo deitati, quae sola incorporea simplexque natura est, rectis
Abbreviated transcription (Latin):
NUIUS igitur puritaitis elacionẽ. ꝑniciosiorẽ futu¬
rã cunctis sceleribꝰ atq flagiciis. & obhanc nichil
nos emolum̃ti c̃secuturos ꝓ qualibet castitatis inte¬
gritate: Testes sunt ille uirtutes quaꝵ suꝑus feci¬
mꝰ m̃tionẽ: Iuȩ cũ nullas huiꝰ modi titillationes car¬
nis habuisse credant̃: obsolã cordis elacionẽ. ꝑpecua
ruina de illa sublimi. cȩlestiq stacione derecte st:
Essemꝰ ittiq penitꝰ absq̃ remedio tẽpidi: ut pote non
habentes indicẽ negligentie nr̃ȩ ł incorpore nr̃o.
ł inc̃scienciis ꝓpriis residentẽ: nec studemꝰ ad ꝑfec¬
cionis umꝗͣ. ꝑuenire feruorẽ: Sed nefragilitatiᷤ
quidẽ districtionẽ ł c̃tinentiȩ teneremꝰ. nͥ nos hȩc
titillatio carnis increscens. humiliaret atq recun¬
đet : & aduers sp̃aliũ qͦq uicioꝵ purgationem.
sollicitos redđet untentos¬

Expanded text:
uius igitur puritatis elationem perniciosiorem futuram cunctis sceleribus atque flagitiis et ob hanc nihil nos emolumenti consecuturos pro qualibet castitatis integritate testes sunt illae uirtutes quarum superius fecimus mentionem, quae cum nullas huiusmodi titillationes carnis habuisse credantur, ob solam cordis elationem perpetua ruina de illa sublimi caelestique statione deiectae sunt. essemus itaque penitus absque remedio tepidi, utpote non habentes indicem neglegentiae nostrae uel in corpore nostro uel in conscientiis propriis insidentem, nec studeremus ad perfectionis umquam peruenire feruorem, sed ne frugalitatis quidem districtionem uel continentiae teneremus, nisi nos haec titillatio carnis increscens humiliaret atque retunderet et aduersus spiritalium quoque uitiorum purgationem sollicitos redderet et intentos
Abbreviated transcription (Latin):
ut orte cogitationeᷤ exĩde sp̃aleã his q̃ meditati sumꝰ
m̃tẽ fatiãt imnorari Sin uͦ desidia seu neglfgentia
suꝑati. uiciis & otiosis c̃fabulationibꝰ occupem ͥ seu
curis mũdanis ⁊ suꝑ fluis sollicitudinibꝰ implicem̃.
Cõsẽquẽt̃ exinde uelut quendã ⁊ itanioꝵ speties
generata. oꝑationẽ qͦq nr̃o cordi noxiã minist bit
& scđm sententiã dm̃ saluatoris. ubi fuerit thes¬
aurꝰ oꝑũ seũ intentionis nr̃e. ibi ⁊ eor nr̃m neces

Expanded text:
ut ortae cogitationes exinde spiritales in his quae meditati sumus ut ortae cogitationes exinde spiritales in his quae meditati sumus mentem faciant inmorari. sin uero desidia seu neglegentia superati uitiis et otiosis confabulationibus occupemur seu curis mundanis et superfluis sollicitudinibus inpIieemur, consequenter exinde uelut quaedam zizaniorum species generata operationem quoque nostro cordi noxiam ministrabit, et secundum sententiam domini saluatoris ubi fuerit thesaurus operum seu intentionis nostrae, ibi et cor nostrum neces
Abbreviated transcription (Latin):
Uod excrtitiũ
cordis Nõ in cõgrue molarũ similitudini cõparat᷑.
quas meatꝰ aqͣrũ p̃ceps impetu rotante ꝓuoluit ÷ Iuę
nullatenꝰ quidẽ possut cessãre aboꝑe suo. aqͣrũ in¬
pulsibꝰ circũ acte . Ineiꝰ uͦ qͥpẽ sitũ : potestate. Utrũ
nã triticũ madit anordeũ. loluĩue cẽminiu Illud
qͥppe est ꝓcul dubio cõmolendũ : ꝗ ingestũ ab illo
fuerit cui oꝑis illiꝰ ca cõmissa ẽ.: Itt gͥ etiã mens
ꝑuite p̾sentis ĩcursus. undiq ingruentibꝰ tẽptacio¬
nũ torrentibꝰ circũ acta : uacua qͥdẽ cogitationũ
estibꝰ ẽẽ ñpoterit: Iualeꝰ uͦ uł admittere uł separa¬
re sibi debeat. studu ac diligentie suȩ ꝓuidebit
ĩ dustria: Si enĩ ut diximꝰ ad sc̃arũ scripturarũ
meditationẽ uigit̾ rec̾ramꝰ. ac memortã nr̃am
adrecordationẽ sp̃aliũ rerur& desiđiũ ꝑfeccio¬
nis. spẽq fut̾e beatitudinis erigamꝰ : necessẽ ẽ

Expanded text:
uod exercitium cordis non incongrue molarum similitudini conparatur, quas meatus aquarum praeceps impetu rotante prouoluit. quae nullatenus quidem cessare possunt ab opere suo aquarum inpulsibus circumactae: in eiuam triticum malit an hordeum loliumue comminui. illud quippe est procul dubio conmolendum, quod ingestum ab illo fuerit cui operis illius cura commissa est. ita igitur etiam mens per uitae praesentis incursus undique ingruentibus temptationum torrentibus circumacta uacua quidem cogitationum aestibus esse non poterit: quales uero uel amittere uel parare sibi debeat, studii ae diligentiae suae prouidebit industria. si enim ut diximus ad sanctarum scripturarum meditationem iugiter recurramus ac memoriam nostram ad recordationem spiritalium rerum et desiderium perfectionis spemque futurae beatitudinis erigamus, necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
N icħ nos posse adu̾sũ uicia sme auxilio dĩ: nec debe nos
ĩ eoꝵ extolli uictoria.
Designificatione .uii. gentiũ quarũ isr ł accepit tras: iquare alibi xu¬
uii. alibi multe gñs esse dicant᷑.
I ñrogatio dec̃paratione .uii. gentiũ.⁊ uiiͦi. uicior xui.

Expanded text:
ationem. Nihil nos posse aduersus uitia sine auxilio dei nec debere nos in eorum extolli uictoria. De significatione septem gentium quarum Israhel accepit terras, et quare alibi septem, alibi multae gentes esse dicantur. Interrogatio de conparatione septem gentium et octo ui
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. cur inter dũ residentes incellula. Tanta ala¬
critate cordis cũ ineftibili quodã gaudios exuban¬
cia sacͣtissimorũ sensuũ repleremͥ Ut ⁊̃ ñ dicam.
sermo subsequi. sed ne ipse quidẽ sens occurreret enanate:
oratio quoq pura enutteret᷑ ac ꝓntaͥ & mens
plena sp̃alibꝰ fructibꝰ p̃ces suas efficaceᷤᷤ ac leuef. Etiã
ꝑ soporẽ supplicans ad dm̃ ꝑuenire sentiret: Ac rur¬
sũ nullis existentibꝰ causis tanto subito repleremur
angore. tirrationabili quadã mesticia p̃merem᷑. Ut ñ
solũ nos met ipsos huiꝰ modi sensibꝰ arescere sentirem
erũ ętiã horreret cella. sorderet leccio: ipsa q in¬
stabił ac nuttibunda. &. quodãmͦ ębria emitteretur
oratio. Ita ut in gemiscentibꝰ & conantibꝰ nob̃. ad dirre¬
cionẽ pͥstinã reuocari mẽs nr̃a ñ posset: quantoq
intentiꝰ ad dĩ reduceret᷑ intuitũ: tanto uehem̃tiꝰ ad
discursꝰ in sttibiles. lubrico raꝑet᷑ excessu : Et itta om̃i

Expanded text:
nobis, cur interdum residentes in cellula tanta alacritate cordis cum ineffabili quodam gaudio et exuberantia sacratissimorum sensuum repleremur, ut eam non dicam sermo subsequi, sed ne ipse quidem sensus occurreret, oratio quoque pura emitteretur ac prompta et mens plena spiritalibus fructibus preces suas efficaces ac lenes etiam per soporem supplicans ad deum peruenire sentiret, ac rursum nullis exsistentibus causis tanto subito repleremur angore et inrationabili quadam maestitia premeremur, ut non solum nosmet ipsos huiusmodi sensibus arescere sentiremus, neram etiam horreret cella, sorderet lectio, ipsa quoque instabilis ac nutabunda et quodammodo ebria emitteretur oratio, ita ut ingemescentibus et conantibus nobis ad directionem pristinam reuocari mens nostra non posset, quantoque intentius ad dei reduceretur intuitum, tanto uehementius ad discursus instabiles lubrico raperetur excessu et ita omni
Abbreviated transcription (Latin):
tis inquirens sub iung̃. ⁊dicit. ueruntam̃ uifta loqͥr
adte. & uare uia impioꝵ ꝓsꝑat᷑: bene ẽ om̃ib qui p̃uari¬
cant᷑. uniq agunt: Nlantasti eos imiser̃ radicem: ꝓfici¬

Expanded text:
tis inquirens subiungit et dicit: uerumtamen iusta loquar tis inquirens subiungit et dicit: uerumtamen iusta loquar ad te: quare uia inpiorum prosperatur: bene est omnibus, qui praeuaricant
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ. uidens eos erumpmis uariis. ac tempt̾ationib subia¬
aere:. iecont᷑ peccatores ñ solum absq ullo humiliationis
fagello. cursum mundi istiꝰ ꝑtͣnsire. s ⁊̃ affluentia di-
uiciarum. ac sũma rerum om̃iũ ꝓsꝑitate gauđe: intole-¬
ribili zelo ar sp̃s sui feruore succens exclamat. Mei aũ
iene motist̃ pedes: paulominꝰ effusi st̃ gressus mei: quia
selaui suꝑ iniquos. pacem peccatoꝵ uidens. a uia non ẽ
respectus ĩmorte eoꝵ. Inlaborib hominũ ñ sunt : ⁊ cũ homi
nb ñ flagellabunt᷑: scł infuturo cum demonibꝰ pum¬
endi. qͥ inp̃senti ñ meruer̃ insorte acdisciplina filiorũ scõꝵ.¬
um hominib flagellari. hieremias qͦ cum dõhac super
hu impioꝵ ꝓsꝑitate diceptans: licet neqͣquam dubitare
sẽde iusticiã dñ ꝓfiteatur dicens: Iustꝰ quidem tues dñe
sidisputem sit tecum : causas tñ huiꝰ tante in equalita.¬

Expanded text:
sanctorum, uidens eos aerumnis uariis ac temptationibus subiasanctorum, uidens eos aerumnis uariis ac temptationibus subiacere et e contra peccatores non solum absque ullo humiliationis fvitiarum ac summa rerum omnium prosperitate gaudere, intolerabili zelo ac spiritus sui fervore succensus, exclamat: Mei autem pene moti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei, quia zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns, quia non est respectus nibus non flagellabuntur : scilicet in futuro cum daemonibus puniendi, qui in praesenti non meruerunt in sorte ac disciplina filiorum cum hominibus flagellari. Jeremias quoque cum Deo super hac impiorum prosperitate disceptans, licet nequase de iustitia domini profiteatur dicens: iustus quidem tu es domine, si disputem tecum, causas tamen huius tantae inaequalita
Abbreviated transcription (Latin):
qui m̃bris eiꝰ insidet sp̃m. seu inipsis latitare conatus.
Ia quodam ex urens fugat maendio: hoc namq modo
ncum acelesti medicina iuderit segregatum: tantoq
aꝰ ac freq̃ntiꝰ at temptabit : qͣnto eum aspĩtali remedio
sagiꝰ senserit abdicatum Qe terum illi sunt uere¬
ri ac miserabilioreᷤᷤud candi: qͥ cum se uniũsis
ounbꝰ ac flagitiis ꝯtaminent ͥ ñ solum nullum meis¬
a ibilit signum diabolice supplecionis ostendit᷑. s nec a¬
liqua quidem oꝑibꝰ eoꝵ. condigna tẽptatio. nec ullum
aagellum correctionis infert᷑. t̃ enim merent᷑ celerem
amporis istiꝰ expeditamq medicinam: quoꝵ duritia ⁊
inpenitens corpenam uite p̃sentis excedens. tesaurizat
sibi iram ⁊ indignationem indie ire. ⁊ reuelationis iusti
iudicũ dĩ: inquo uermis eoꝵ ñmoriet᷑. ⁊ignis eoꝵ non
extinguet᷑. Contra quos ꝓpħa uelud anxiꝰ ꝓ afflictione

Expanded text:
qui membris eius insidet spiritum seu in ipsis latitare conatur qui membris eius insidet spiritum seu in ipsis latitare conatur uelut quodam exurens fugat incendio. hoc namque modocum eum a caelesti medicina uiderit segregatum, tantoque dirius ac frequentius adtemptabit, quanto eum ab spiritali remedio longius senserit abdicatum. Ceterum illi sunt uere miseri ac miserabiles iudicandi, qui cum se uniuersis criminibus flagitiisque contaminent, non solum nullum uisibiliter in eis signum diabolicae subpletionis ostenditur, sed ne aliqua quidem operibus eorum condigna temptatio nec ullum flagellum correptionis infertur. non enim merentur celerem temporis istius expeditamque medioinam, quorum duritia et inpaenitens cor poenam uitae praesentis excedens thesaurizat sibi ipsi iram et indignationem in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, in quo uermis eorum non morietur, et ignis eorum non extinguetur. contra quos propheta uelut anxius pro adflictione
Abbreviated transcription (Latin):
abstineri. scđm illam eugłicam sententiam. nolite dar
scm̃ canib neq mittatis margaritas ur̃as ante poras:
cum de illis que madmodum dicis ita credendum sit. qͥ es
purgationis uł utilitatis obtentu. huiꝰ temptationis humi
affectu. sum enim patit᷑ unum m̃brũ : cõpatiuntur
om̃ia m̃bra. Scientes nos absq iłł ut pote m̃bris nr̃is oĩ.¬
modis ꝯsũmari ñ posse: quemadmodum legimꝰ nec an¬
teriores quidem nr̃os sine nob̾ repmissionis sum mã ꝯseqͥ
nio fidĩ cõꝓbati. ñ acceperunt reꝓmissiones dõ ꝓ nob meliꝰ
aliquid ꝓuidente : ne sine nob̾ ꝯsũm arent᷑. sõmumonẽ
qͥn immo sipossibile ẽẽt.⁊̃ cotidie eis imptiri eã deb̾e cense¬
bant. Nec enim scđm sententiã eugłui ꝗͣ in congrur hue
sensui coaptatis nolite dare scm̃ canib ad demonis escam
sacro scã cõmunio . s pociꝰ idpurgationem itutelam corpors
amineq ꝑuenire credenda ẽ: qu̾e ab homine ꝑcepta. eum

Expanded text:
petuo uidemus abstineri secundum illam euangelii sententiam: nolite dare sanctum canibus, neque mittatis margaritas uestras ante porcos, cum de illis quemadmodum dicis ita credendum sit, quod eis purgationis uel utilitatis obtentu huius temptationis humilaffectu; cum enim patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra ; scientes nos absque illis utpote membris nostris omnimodis consummari non posse, quemadmodum legimus ne anteriores quidem nostros sine nobis repromissionis summam consequi fidei comprobati non acceperunt repromissiones; Deo pro nobis melius aliquiquin immo si possibile esset etiam cotidie eis inpertiri eam debere censebant. nec enim secundum sententiam euangelii, quam incongrue huic sensui coaptastis: nolite dare sanctum canibus, ad daemonis escam sacrosancta communio et non potius ad purgationem ac tutelam corporis animaeque peruenirecredenda est. quae ab homine percepta eum
Abbreviated transcription (Latin):
iss instructꝰ. Unde enoc didicit ambulare cum dõ: nullam legis
illuminationem ab aliqͦ ꝯsecutꝰ: ubi sem uafet legerant tur¬
pitudinem patris tui ñ reuelab̾: ut ĩcedentes retrorsũ patͥs uere¬
cundiam uelarent: Unde monitꝰ abraham: spoluis ostium q̃sibi
offerebantur. ne retributionem laboris sui c̃sequeret᷑ absti¬
nint: ułdecimas sacerdoti melchisedec que mosaica lege pre¬
cipunt᷑. ex soluit : Unde idem ipse abraham. unde lot tran¬
seuntibꝰ acꝑegrinis limanitatis ura a ablutionẽ pedũ. necdũ man¬
dato eugłid̾ corꝰcante. supplicit̃ obtuler̃: u̾nde iob tantam deuo¬
tionem fidi.tantam castimonie puritatemꝰ tantam humili
cutꝰ ẽ. quantam nunc ne abistis quidem qͥ eugłia memoriter
tenent. uidemꝰ impleri: Quem scõꝵ legimꝰ ante legem ullũ
legis non obseruasse mandatum : &uis illoꝵ non custohuit.

Expanded text:
isset instructus? Unde Enoch didicit ambulare cum Deo, nullam legis isset instructus? Unde Enoch didicit ambulare cum Deo, nullam legis illuminationem ab aliquo consecutus? Ubi Sem et Japhet legerant, Turpitudinem patris tui non revelabis , ut incedentes retrorsum, patris verenda velarent ? Unde monitus Abraham spoliis hostium quae sibi offerebantur, ne retributionem laboris sui consequeretur, abstinuit ; vel decimas sacerdoti Melchisedec, quae Mosaica lege praecipiuntur, exsolvit ? Unde idem ipse Abraham, unde Lot , transeuntibus ac peregrinis humanitatis jura et ablutionem pedum, necdum ete mandato suppliciter obtulerunt? unde Iob tantam de uotionem fidei, tantam castimoniae puritatem, tantam humilit consecutus est, quantam nunc ne ab illis quidem qui euangelia memoriter tenent uidemus inpleri ? quem sanctorum legimus ante legem ullum legis non obseruasse mandatum? quis illorum non custodiuit:
Abbreviated transcription (Latin):
fde omnurm creator: omnem naturalit̃ eis scientiam legisin¬
seruit. &ue si fuss ab homine scđm ꝓpositum dm̃ ut cceasi
custodia: ñ utiq necessarium fuiset aliam mandari: quamit¬
bertate usq peccindi: uł ut huiꝰ exe̾cutor aut uindex. uit pi
scripture uerb eloqͣr. ad uitrix apposita ẽ mosaice legis seuerads
trictio : ut uł metu pene pene presentis. nonpenit bonims
data fuisse describitur: erudiens scł eos custodiens. ne abilli aar
qr sit homini omni̾scientia legis abinitio creationis infusihino
manifeste ꝓbatur. q mandata legiꝰ absq litere leccione ante legem.
immo ante diluiuum om̃s scõs obseruasse cognouiꝰ. Quem ad¬
modum enim scire potuit abel nec dum legem mandante. qd
de pͥmitiis oinium suarum ⁊ deadipe ipsarum. sacrifitium dõ de¬
bet offerre nͥ ꝑinsitã sibi legẽ naturalit̃ fuiss: ed octꝰ Quem ad¬
modum noe qd mundum ułqđ in mundum ẽẽt animal discreuisse.
nondum hec legali distingente mandato. nͥ scientia naturali fu

Expanded text:
ominem creans omnem naturaliter a scientiam legis inseruit. quae si fuisset ab homine secundum propositum domini ut coeperat custodita, non utique necessarium fuisset aliam dari quam litbertate usuque peccandi, uelut huius exsecutor ac uindex et ut ipsis scripturae uerbis eloquar aditrictio, ut vel metu poenae praesentis non penitus bonumdata fuisse descquia sit homini omnis scientia legis ab initio creationis nfosa, hinc manifeste probatur, quod mandata legis absque litterae lectione ante legem, immo ante diluuium omnes sanctos obseruasse cognoscimus. quemadmodum enim scire potuit Abel necdum lege mandante, quod de primitiuis ouium suarum et de adipe ipsarum sacrificium deo deberet offerre, nisi per insitam sibi legem naturaliter fuisset edoctus? quemadmodum Noe quod mundum uel quod inmundum esset animal discreuisset nondum h
Abbreviated transcription (Latin):
id̃ suo tribit᷑ ad auctorem suum redire signaret : o. d̾
iꝑillam dĩ insufflationem que adam pͥmitꝰ animauit.
nident̃ exprimitur. Itaq his testimoniis manifeste
osligimꝰ patrem sp̃ium neminem diciposse.nͥ solum
dm̃ qui eos ex nichilo cum uoluerit facit: homines
uero carnis nͣr̃e patres tantum mͦ nominari:¬

Expanded text:
 solo tribuitur, ad auctorem suum redire signat? Quod etiam per illam Dei insufflationem, qua Adam primitus animavit , evidenter exprimitur. Itaque his testimoniis manifeste colligimus, patrem spirituum neminem dici posse nisi Deum solum, qui eos ex nihilo, cum voluerit, facit; homines vero carnis nostrae patres tantummodo nominari
Abbreviated transcription (Latin):
eosir̃ multomagis subiciem᷑ patri sp̃ium ⁊uiuemꝰ¬
& uid hac diuisione clariꝰ potuit diffinire: ut carnis
quidem nr̃e. patres homines ꝓnuntiaret: amimarũ
uero dõi solum eẽ patrem constant̾ expͥmeret:
Q uamquam umpsa corporis huiꝰ concretione minis¬
terium tantummͦ sit hominib ascribendum: sũ¬
ma uͦ conditionis dõ omnium creatori. dicente đđ
Manꝰ tue fecerunt me ⁊plasmauer̃ me. Et beatꝰ iob
Ñne sicut lac mulsisti me inquit. coagulastime ut
caseum: ossibus ⁊ neruis inseruistime. Et dñs adiere¬
miam. Priusquam te inutero formarem: nouite
Eđastes uͦ utriusq substantie naturam atq originẽ
exammatione ortꝰ atq mitii. ex quo uidelicet una q̃q
ꝓcessit ⁊ considerationẽ finis adquem una queq contẽ¬
Priusquam conuertat᷑ puluis in terram sicut fuit: ⁊
sp̃s reuertatur addm̃. qui dedit eum. Quid aꝑtius die
potuit. quam ut materiam carnis quam puluerem

Expanded text:
r: non multo magis subiciemur patri spirituum et uiuemur: non multo magis subiciemur patri spirituum et uiuemus? quid hac diuisione clarius potuit definire, ut carnis quidem nostrae patres homines pronuntiaret, animarum uero deum solum esse patrem constanter exprimeret? quamquam et in ipsa corporis huius concretione ministerium tantummodo at hominibus adscribendum, summa uero conditionis deo omnium creatori, dicente Dauid: manus tuae fecerunt me, et plasmauerunt me. et beatus Iob: nonne sicut lic, inquit, mulsisti me, coagulasti me ut caseum? ossibus et neruis inseruisti me. et dominus ad Hieremiam: priusquam te in utero formarem, noui te. Ecclesiastes uero utriusque substantiae naturam atque originem examinatione ortus atque initii, ex quo uidelicet unaquaeque processit, et consideratione finis ad quem unaquaeque contenpriusquam conuertatur puluis in terram sicut fuit, et spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eam. quid apertius dici potuit quam ut materiam carnis, quam puluerem
Abbreviated transcription (Latin):
tusse custodiã. N enim poterant adhuc audire. qui te ꝑcusserit
indeateram maxillam tuam. p̃be illi ⁊ alteram: qui condenti
ñerant talionis eqͣlitate in uirias ꝓpͥas uindicare. s letalescalces
ac deloꝵ urilnera. ꝓ alapa leuissima rependebant: ⁊p unodente
ꝑcucientium animas expetebant. S nec dici ilł poterat q¬
ligite mimicos urds. inquib magnꝰ fructꝰ ⁊ualitas ducelitꝰ¬
ut amicos suos diligerent. declinarent uͦ ab inimicist isolo abe¬
oꝵ odio desinerent: nec oppͥmere illos nec int̾ficere festonhe¬
adño: satis absurdum ẽ hoc uł leuit̃ opinari. Ut enim
paulo ante diximꝰ. sp̃s spm̃ ñ generat: sic nec anĩa quidin
potest animam ꝓcreare: licet concreationem carnis
non dubitemꝰ humano semine coalescere: initia de
tori. apło manifestiꝰ distingente. De inde patres in¬
quit carnis nr̃e habuimꝰ cͦrudicores. i reuerebamꝰ¬

Expanded text:
tuisse custodiam. non enim poterant audire: qui te percusserit tuisse custodiam. non enim poterant audire: qui te percusserit in dextera maxilla tua, praebe illi et alteram, qui contenti non erant talionis aequalitate iniurias proprias uindicare, sed letales calces ac telorum uulnera pro alapa leuissima rependebant et pro uno dente percutientium animas expetebant. sed nec dici illis poterat: diligite inimicos uestros, in quibus magnus fructus et utilitas ducebatilitas ducebatur, ut amicos suos diligerent, declinarent vero ab inimicis, et solo ab eis odio desinerent, nec opprimere illos et interficere festinuideatur a domino, satis absurdum est hoc uel leuiter opinari. ut enim paulo ante diximus spiritus spiritum non generat, sicut ne animam quidem potest anima procreare, licet concretionem carnis non dubitemus humano semine coalescere, ita de utrtori, apostolo manifestius distinguente: deinde patres, inquit, carnis nostrae habuimus eruditores et reuerebamu
Abbreviated transcription (Latin):
em̃dare: o.d̾ inm̃se p̃scientie dĩ penitꝰ ꝯuenire ñ potu it: nec sine
ingenti blaffemia hec de ipso ab heretica insania ꝑferunt᷑. dicente
ecłaste Cognoui qm̃ om̃ia que fecit ds̃ ab initio: ipsa er̃ meter¬
num. duꝑ illa ñ est qͥaddatur: ⁊ ab illis nonẽ. qͦd auferat᷑. Et ic cir¬
io iustis lex non est posita: s ĩiustis autem iñ subditis impiis ⁊
peccatorib sccłatis ⁊ ꝯtaminatis. Illi namq hñtes naturał atq
isite legis sanam atq integram disciplinam: neqͣꝗͣ lege hac ex¬
insecꝰ adhibita lit terisq descripta. Queq ad uitorium illi na-¬
turali dataẽ: indigebant. Ex quib aꝑtissima ratione colligitur:
nec legem istam ꝑ scriptam litteris. dari abinitio debuisse. Erat
enim hoc suꝑfluum fieri. stante adhuc naturali lege nec adin¬
tegrum uolata: nec eugłicam ꝑfectionẽ tradi ante legispo¬

Expanded text:
emendare. quod inmensae praescientiae dei penitus conuenire non poterit nec sine emendare. quod inmensae praescientiae dei penitus conuenire non poterit nec sine ingenti blasphemia haec de ipso ab haeretica insania proferentur, dicente Ecclesiaste: cognoui quoniam omnia quae fecit dens ab initio ipsa erunt in aeternum: super illa non est quod addatur, et ab illis non est quod auferatur. et idcirco iustis lex non est posita, iniustis autem et non subditis, inpiis et peccatoribus, sceleratis et contaminatis. illi namque habentes naturalis atque insitae legis sanam atque integram disciplinam nequaquam lege hac extrinsecus adhibita litterisque descripta quaeque in adiutorium illi naturali data est indigebant. ex quibus apertissima ratione colligitur nec legem istam perscriptam litteris dari ab initio debuisse erat enim hoc superfluum fieri stante adhuc naturali lege nec ad integrum uiolata nec euangelicam perfectionem tradi ante legis po
Abbreviated transcription (Latin):
ibseunt᷑. non occides. ñ adulterab. ñ facies furtum. ñ falsum
stimonium dices: ñ concupisces uxorem ꝓximi tui. aliaq his mul¬
ta sͦ intelligimꝰ dm̃ abinitio om̃ia creasse ꝑfecta: nec fuisse qdͥ ordinationi
statu acdispositione qͣ ab ipso cieatasunt uniũsa mansissent. Et ic¬
arco in eos qui ante legem. immo diluuium peccauer̃. iusto ui¬
dicio animadurrtisse dm̃ ꝓbamꝰ: qr trans gressi naturalem legeni
sine ulla meruer̃ excusatione puniri. Nec ĩ illoꝵ incidimus bla¬
femiam calumpniamq qui ignorantes hanc rationem derogant
dõuet̾is testam̃ti: acdetrahentes nr̃e fidĩ subsannantesq respon¬
dent. Q uid gͦ placuit dõ ur̃o. ut post tot annoꝵ. milia. legem uo¬
luerit ꝓmulgare : tanta scła passus sine lege transire . o.d̾ si
postea meliꝰ aliqͥd adinuenit. apparet eum inpͥmordio mundi
inferiora uł deteriora sapuisse: ⁊ post hec uelud exꝑim̃tis edoctũ
cepisse rectiora ꝓspicere: ac pͥncipales ordinationes suas in melius

Expanded text:
 non occides, non adulterabis, non facies furtum, non falsum testimonium dices, non concupisces uxorem proximi tui aliaque his mulIta ergo intellegimus ab initio deum omnia creasse perfecta nec fuisse quod ordinationi statu ac dispositione qua ab ipso creata sunt uniuersa mansissent, et idcirco in eos qui ante legem, immo ante diluuium peccauerunt, insto iudicio animaduertisse deum probamus, quia transgressi naturalem legem sine ulla meruerunt excusatione puniri, nec in illorum incidemus blasphemam calumniam, qui ignorantes hanc rationem derogant deo ueteris testamenti ac detrahentes nostrae fidei subsannantesque respondent: quid ergo placuit deo uestro, ut post tot annorum milia legem uoluerit promulgare, tanta saecula passus sine lege transire? quodsi postea melius aliquid adinuenit, apparet eum in primordio mundi inferiora uel deteriora sapuisse et post haec uelut experimentis edoctum coepisse rectiora prospicere ac principales ordinationes suas in melius
Abbreviated transcription (Latin):
trutina collo cantes. eque libratione iustissima
ꝑpendamꝰ. an plenũ sit honestate cõmunp: Antimo¬
re dĩ sit gͣue. an integrũ sensũ. an humana osten¬
tatione. an aliqͣ nouitatis p̾sũptione sit leue: An
meriti eiꝰ pondꝰ. in anis cęnodoxie ñ inminuerit
uł arraserit gła : Et sic ea ꝓtinꝰ adexam̃ publicũ
timonia c̃ferenteᷤ. Uel tantͣ. integra atq ꝑfecta .ex
illoꝵ cõpensantia teneamꝰ. Uł tãquã inꝑfecta atq
dãnosã. nec illoꝵ pondĩ c̃sonantia: om̃i caucione.
ac diligentia refutemus:¬

Expanded text:
trutina conlocantes aequilibratione iustissima trutina conlocantes aequilibratione iustissima perpendamus, an plenum sit \'honestate communi, an timore dei sit graue, an integrum sensu, an humana ostentatione aut aliqua nouitatis praesumptione sit lene, an meriti eius pondus inanis cenodoxiae non inminuerit uel adroserit gloria. et sic ea protinus ad examen publicum timonia conferentes uel tamquam integra atque perfecta et illis conpensantia teneamus, uel tamquam inperfecta atque damnosa nec illorum ponderi consonantia omni cautione ac diligentia refutemus