comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixꝰ ẽ ⁊ ego mund̾o. fiant tã¬
fĩ tanꝙͣ lapidem ñ ẽ nature esse
lapidem nõ enun fieret nͥ ꝙ ñ
erat. hoc pp̃illo dicimus qͥ ma¬
le nature pħ aonẽ ł egyptio di¬
cunt fuisse ⁊ ñ exarbitrii libra
qd̾ homines ũtat in lapides. hii
gͦ pͥusqͣm blaphement consid̾et̃
sũma libratione que scͥpta sũt.
Nõ enĩ dixit ds̃ fiant camꝙͣ lapis
⁊ tacuit. s tempꝰ statuit ⁊ m̃surã
ꝯdempnatõnis decernit. Ait enĩ
uonec ꝑtranseat populꝰ cuus. qͦ
.s. postͥ tͣnsitum popłi ñ sint tan¬
aliquid latere. Uideo enumqr p̾or
popłs qui fuit añ nos fẽs ẽ canqͣ
lapis durus ⁊ incredulus. u̾m nõ
eatenus ut in lapidis natura per
ex ꝑte contigit inisrł Illo scd̾m car¬
nem donec plenitudo gentiũ sub¬
intraret. Cum enĩ plenitudo gen¬
tum subinrcroierit cc̃ ⁊̃ om̃is is¬
rahel qui ꝑ incredulitatis duri¬
ciam fc̃s fuerat sic̃ lapis salua
brtur. et uis uid̾e quomͦ saluabi¬

Expanded text:
crucifixus est, et ego mundo . Fiant tanFieri tanquam lapidem, non est natura esse lapidem. Non enim fieret nisi quod non erat. Hoc propter illos dicimus qui malae naturae Pharaonem vel Aegyptios dicuquod homines vertat in lapides. Hi ergo priusquam blasphement, considerent summa libratione, quae scripta sunt. Non enim dixit, Fiant tanquam lapis, et tacuit; sed tempus statuit, et mensuram condemnationis decernit. Ait enim: donec transeat populus tuus. Quo scilicet transitu populi non sint tanphetiae aliquid latere. Video enim quia prior populus, qui fuit ante nos, factus est tanquam lapis durus et incredulus; verum non eatenus ut in lapidis natura permex parte contigit in Israel secundum carnem, donec plenitudo gentium subintraret. Cum enim plenitudo gentium subintroierit, tunc etiam omnis Israel, qui per incredulitatis duritiam factus fuequomodo salvabi
Abbreviated transcription (Latin):
munꝰ. modice fide̾i quare dubitasti.
Idcͥco gͥ qui saluus fit ꝑ ignẽ saluus
fit. ut siquid forte de sp̃e plũbi ha¬
buerit admixtũ id ignis decoqͣt.
⁊ resoluat. ut efficiant᷑ &̾ aur̃ boñ.¬

Expanded text:
minus: « Modicae fidei, quare dubitasti? » minus: « Modicae fidei, quare dubitasti? » Idcirco igitur, qui salvus fit, per ignem salvus fit, ut si quid forte de specie plumbi habuerit admistum, id ignis decoquat et resolvat, ut efficiantur o
Abbreviated transcription (Latin):
lapis. qͣre deciderunt in ꝓfundum
tanqͣm lapis qr ñ erant tales la¬
pides de quib possurt suscitari fi
lii habraã. s tales qui amarent
ꝓfundũ ⁊ liquidũ diligerent ele¬
m̃tũ .i. qui amarã ⁊ fluxã p̾sentiũ
rerum caꝑent uoluntatẽ. Uñ de ip¬
ualidissima. pecẽores graues st̃
oeniq ⁊ iniquitas sr̃ talentũ plũ¬
bi sedere monstrat᷑. sic̃ ⁊ acharias
ꝓph̾a dĩc̃. uidi inquit mulierem
sedentẽ sr̃ talentum plũbi ⁊ dixi.
que ẽ ħ ⁊ respondit iniquitas. Iñ
plũbum ĩ aqua ualidissima. Scĩ
aũ ñ dem̃gunt᷑ s ambulat suꝑ a
quas. qr leues sunt ⁊ peccati pon¬
dere ñ grauant᷑. Deniq dñs ⁊ sal¬
uator nr̃ sr̃ aquas ambulauit.
Ip̃e enĩ ẽ qui uere peccatum nes¬
cit. Ambulauit ⁊ discipulꝰ eiꝰ petrꝰ
licet paululũ trepidau̾it. Nõ enĩ
tantus erat ⁊ calis qui nicħ oĩo
de specie plimibi in se hret adimix¬
tũ. hũit licet par̃ ꝓpt̃ qd̾ dĩc ad eũ do¬

Expanded text:
lapis. Quare ceciderunt in profundum tanquam lapis? Quia non erant tales lapides de quibus suscitari possent filii Abraham, sed tales qui amarent profundum et liquidum diligerent elementum, id est, qui amaram et fluxam praesentium rerum cuperent voluptatem. Dexvalidissimam. Peccatores graves sunt. Denique et iniquitas super talentum plumbi sedere monstratur, sicut Zacharias propheta dicit. Vidi, inquit, mulierem sedentem super talentum plumbi, et dixi: Quae est haec? Et respondit, Iniquitas . Inde plumbum in aqua validissima: sancti autem non demerguntur, sed ambulant super aquas, quia leves sunt, et peccati pondere non gravantur. Denique Dominus et Salvator super aquas ambulavit. Ipse enim est, qui vere peccatum nescit. Ambulavit et discipulus ejus Petrus, licet paululum trepidaverit: non enim tantus erat et talis, qui nihil omnino de specie plumbi in se haberet admistum. Habuit, licet parum, propter quod dicit ad eum Do
Abbreviated transcription (Latin):
lutem. homines qui noz inse¬
cuntur equi sunt ⁊ ut ita dicã
om̃s qui in carne natisunt fi¬
guralit̃ equi sunt. s hii hũt
ascensores sues. sũt equi quo do¬
minus ascendit. ⁊ cͥcumeunt
omnẽ t̾ram. de quib dr̃. ⁊ equi¬
tatus tuus salus. Sũt aũ equi
qui ascensores hñt ⁊ abulũ et
angło eius. Iudas equus erat
s doues a scensoie habuit dũm
&e equitatu salutis fuit. Cum cet̾¬
is ⁊ enim apłis missus egrotis sa¬
lutẽ. ⁊ santatẽ languentib
p̃strcit. S uͥ se ⁊abulo substraũ
post bucellã enĩ intrount in eũ
sathanas accensor ip̃ius effectus
ẽ. Sathanas ⁊ illuis abenis duc¬
tus adu̾sum dominũ ⁊ saluato¬
rem nr̃m cepit equitare. om̃s gͦ
qui ꝑ secuntur scõ equi st̃ hui¬
nientes. s hñt ascensores qͥb
aguntur angłos malos ⁊ iõ fero
cutorem tuum nimiũ seuien

Expanded text:
lutem. Homines qui nos insequuntur equi sunt: et, ut ita dicam, omnes qui in carne nati sunt, figuraliter equi sunt, sed hi habent ascensores suos. Sunt equi quos Dominus ascendit, et circumeunt omnem terram. De quibus dicitur: Et equitatus tuus salus. Sunt autem equi qui ascensores habent diabolum et angelos ejus. Judas equus erat; sed donec ascensorem habuit Dominum, de equitatu salutis fuit. Cum caeteris etenim apostolis missus, aegrotis salutem et sanitatem languentibus praestitit. Sed ubi se diabolo substravit post buccellam enim introivit in eum Satanas, ascensor ipsius effectus est Satanas; et illius habenis ductus, adversum Dominum et Salvatorem nostrum coepit equitare. Omnes enim qui persequuntur sanctos, equi sunt hinnientes; sed habent ascensores, quibus aguntur, angelos malos, et ideo ferocutorem tuum nimium aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
Dominꝰ enĩ nom̃ ẽ illi ⁊ ñ ẽ ulla
creatura cuiꝰ dñs ñ sit. qͣdrigas
phaonis ⁊ ex̃citum eiꝰ ꝓiecit ĩ ma¬
re. elect̾o ascensores t̾no strato¬
res diñisit in rubꝵ mare. pħao
uelud potentior in malicia ⁊ reg¬
nũ nequitie tenens quadrigas
agit. Non illi satis ẽ uni equo
ascendere s plures simul agitat
plures simul plagis torti ũberis
ris turpiores. incrudelitate seii¬
ores in auaricia tetriores. in im¬
pietate flagitiosiores scito hos de
quadrigis ẽe̾ pħaonis. ip̾iss ⁊
ipõs currui suo subiungit. Im p¬
sis fertur ⁊ uolitat ⁊ ꝑ aꝑto
scełum campo effusis eo agrt
habenis. Sunt alii electi ascenso¬
res elect̃i sũ dubio ad maliciam
S iam de ascensorib supradin¬
mus. slũc ⁊̃ qui sint derm stra¬
tores uideamꝰ. mͥ uident᷑ term stͣ¬
tores ꝓeodici ꝙ tͥplex ẽ hõibus
peccandi uia. aut enĩ infc̃o au
peccandi obsideant uias ⁊ specu¬
lent᷑ semꝑ atq insidiis agant

Expanded text:
enim nomen est illi, et non est ulla creatura cujus Dominus non sit. Quadrigas Pharaonis et exercitum ejus projecit in mare: electos ascensores, ternos statores demersit in Rubrum mare. Pharao vero velut potentior in malitia, et regnum nequitiae tenens, quadrigas agit. Non illi satis est uni equo ascendere; plurimos simul agitat, plurimos simul plagis torti verberis ria turpiores, in incredulitate saeviores, in avaritia tetriores, in impietate flagitiosiores, scito hos de quadrigis esse Pharaonis: ipsis sedet, ipsos currui suo subjungit, in ipsis fertur et volitat, et apertos scelerum campos effusis eos agit habenis. Sunt alii electi ascensores, electi sine dubio ad malitiam. Sed jam de ascensoribus supra diximus, nunc etiam qui sint terni statores videamus. Mihi videntur terni statores pro eo dici quod triplex est hominibus peccandi via. Aut enim in facto, aut peccandi obsideant vias; et speculentur semper atque insidiis agant,
Abbreviated transcription (Latin):
istud erit canticum quod młier¬
egyptiis ⁊ phaone submersob.
populus dĩ post uic̾toriã ceciut.
num deo gratulatõnis offerre.
accipiunt tñ y̾mnũ canentes &¬
ia tympana in manib suis sicut
oemaria sorore moysi ⁊ aarõ refer¬
tur. et tu gͦ si mare rubrum tͣn¬
sieris si egyptios subm̃gi uideris
⁊ extingii pharaonẽ atq ĩ abys¬
si ꝑfundum p̃cipari. potes hẏm¬
num cantare deo. potes uocem
bueris tẏmpanum in manu tua
.i. si carnem tuam crucifix̃is cum
uiciis ⁊ ꝯcupiscentiis. ⁊ si morti¬
ficaũis m̃bra tua q̃ sunt suꝑ t̾¬

Expanded text:
istud est canticum quod, Aegyptiis et Pharaone submerso, populus Dei post victoriam cecinit. num Deo gratulationis offerre: accipiunt tamen hymnum cantantes etiam tympana in manibus suis, sicut de Maria sorore Moysi et Aaron refertur. Et tu ergo si mare Rubrum transieris, si Aegyptios submergi videris, et exstingui Pharaonem, atque in abyssi profundum praecipitari, potes hymnum cantare Deo, potes vocem bueris tympanum in manu tua, id est, si carnem tuam crucifixeris cum vitiis et concupiscentiis, et si mortificaveris membra tua quae sunt super te
Abbreviated transcription (Latin):
gypto tͣstulisti. expulistigentes
⁊ plantasti eã. ꝑuiũ it̃ fecistiañ
eam. plantasti radices eiꝰ ⁊ reple¬
urt terram. oꝑuit mõtes umbͣ
eiꝰ ⁊ arbusta eiꝰ cedro dĩ. Aũtis iam
qͣ modo plantat g ⁊iu plantat nõ
plantat ĩ uallib. s in mõtib ĩ ex¬
celsis. ⁊ sublimib locis. Qͦs enĩ
educit exegypto quos de scl̃o ad¬
ducit. ⁊ ad fidem. nõ uult eo it̾m
in humilib collocare. s ꝯũsatio¬
nem eoꝵ uult ẽẽ sublimẽ. Wlt.
humi deiecto hr̃e fructus s uult
palmites eiꝰ sursum duci ⁊ in alto
collocari. Traduces fi̾ ⁊ traduces
ñ inquib cumq hũilib arbori¬
b s in excelsis ⁊ altissimis cedris
to quib nos si adiungamur. ui¬
tis quam de egypto transtulit
deus ⁊ ꝑ ramo eoꝵ nri palmites
diffundant᷑ atq ip̃is uisi tͣdu¬
ces quedam efficiamur caritafi
adinuicẽ iuncuł nen. fructum
sñ dubio płimũ afferimus. ilã
om̃is arbor q̃ ñ facit fiuc̾tum

Expanded text:
gypto transtulisti, expulisti gentes et plantasti eam. Pervium iter fecisti, ante eam plantasti radices ejus, et replevit terram. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei . Advertis jam quomodoplantat in vallibus, sed in montibus, in excelsis et sublimibus locis. Quos enim educit ex Aegypto, quos de saeculo adducit ad fidem, non vult eos iterum in humilibus collocare, sed conversationem eorum vult esse sublimem, vult nhumi dejectos habere fructus; sed vult palmites ejus sursum duci, in alto collocari, traduces fieri, et traduces non in quibuscunque humilibus arboribus, sed in excelsis et altissimis cedris to, quibus nos, si adjungamur vitis, quam de Aegypto transtulit Deus, et per ramos eorum nostri palmites diffundantur, atque in ipsis innisi traduces quaedam efficiamur charitatis ad invicem vinculis nexi, fructum sine dubio plurimum afferimus. Nam « omnis arbor, quae non fac
Abbreviated transcription (Latin):
m̃cede peccati. inducens planta
eo ĩ monte heditatis tue. Non
uult nos d̾ in egypto plantãre
nͨ in deiectis ⁊ humilib locis s in
monte h̾editatis sue. uult plantare
quos plantat. tũ p̃terea ꝙ addidit

Expanded text:
ceperint. Introduces et plantabis eos in monte haereditatis tuae. Non vult nos Deus in Aegypto plantare, nec in dejectis et humilibus locis, sed in monte haereditatis suae vult plantare quos plantat. Propheta dicit
Abbreviated transcription (Latin):
populus dĩ. ex quo inaiãm tuam
sermo dei ꝓlatus ẽ nẽc̃cio certam̃
suscitat᷑. pͥus uͦ qͣm ueniret ser¬
mo qui argueret uicia intͣ te in
pace durabant. s uͥ sermo dei fa¬
cere cepit uniꝰcuiꝰq discͥmẽ tunc
ꝑturbatõ magna cõsurget ⁊ sine
fine renascit᷑ bellum: cum ĩiꝰticia

Expanded text:
s. Ex quo in animam tuam sermo Dei perlatus est, necessario certamen suscitatur. Prius vero quam veniret sermo qui argueret, vitia intra te in pace durabant, sed ubi sermo Domini facere ceperit uniuscuiusque discrimen, tunc perturbatio magna consurgit, et sine federe nascitur bellum. Iniustitia
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ incedenda ẽ: ut exeuntes
de egypto peruenue posimus
ad locum in qͦ ĩmolare debeamus. ego¬
bis incedenda ẽ. Qui it confessus fu¬
uit a mortuis t̾̃cia die: saluus er̃.¬

Expanded text:
nobis incedenda est, ut exeuntes de Aegypto, pervenire possimus ad locum, in quo immolare debeamus? bis incedenda est. Qui enim confessus fuvit a mortuis tertia die, salvus er
Abbreviated transcription (Latin):
dei uult te educere de egypto. Si
audias eam uult te longe facere
a ph̾aone eruere te cupit de oꝑe
luti et paleaꝵ si tñ audies legẽ
dei ⁊ sp̃italit̾ intelligas: ñ uult
quietem silentii. Uerba enĩ sap̃ie
in silentio ⁊ quiete discunt᷑. ad
⁊ uͥtutẽ diuine uocis agnosceres.

Expanded text:
d est, lex Dei vult te educere de Aegypto, si audias eam; vult te longe facere a Pharaone, eruere de opere luti et palearum: si tamen audias, et spiritualiter intelligas; non vult quietem silentii. Verba enim sapientiae in silentio et quiete discuntur. In et virtutem divinae vocis agnoscere.
Abbreviated transcription (Latin):
occurristi moysi in montẽ dĩ nͦ os
cuum aꝑuit deus. sleq instruxit
te q̃ te oporteat loqui. ilisi gͦ aa¬
set ⁊ arduum nͥ excelsam eiꝰ intel
ligentiam ꝑspexiss nũꝙͣ ei fuiss
locutus ũba dei. Neq uͥtutẽ signoꝵ¬
u̾m qm̃ longum ẽ ꝑ ordinẽ de sin

Expanded text:
occurristi Mosi in montem Dei; non os tuum aperuit Deus, neque instruxit quae te oporteat loqui; nisi Aaset arduum,ccurristi Mosi in montem Dei; non os tuum aperuit Deus, neque instruxit quae te oporteat loqui; nisi Aaset arduum, n
Abbreviated transcription (Latin):
te in mortẽ. Ita ⁊ ꝓpħicꝰ sermo sua¬
uis odor ẽ credentib. Dubiis u̾o ⁊
qr ex quo locutus sum cum pha¬
raone affligit popłm tuũ. c̾tumẽ
enim qr ante quam sermo di au¬

Expanded text:
icus sermo suavis odor est credentibus; dubiis vero et o: Ex quo locutus sum cum Pharaone, afflixisti populum tuum; quia antequam sermo Dei au
Abbreviated transcription (Latin):
modo seducunt᷑ hom̃ĩes ⁊ ꝑũtunt᷑¬
quales adholescentes ne laborẽt ne
militent ne agant aliquid ꝙ eis
ꝓsit: relictis reb nec̃tiis ⁊ utilib in¬
eptias sectantur. ⁊ ocium. qui deser¬
uire dõ labore nolunt ⁊ mertis ocii
occasiones requirunt. ħ erant cõ¬

Expanded text:
modo seducuntur homines, et pervertuntur adolescentes, ne laborent, ne militent, ne agant aliquid quod prosit, relictis rebus necessariis ineptias sectantur et otium. Quid est servire Deo? Laborare nolunt et otii occasiones quaerunt: haec erant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dix̾unt. Quid uenisti añ tẽpꝰ
torquere nos scimus te quis sis.
Tues filuis dei uiui. ubi tormẽ¬
ta senserint sciunt dñm. Añ fla¬
gella dicit nescio dñm. ⁊ isrł nõ¬

Expanded text:
inum: Quid venisti ante tempus torquere nos? scimus te quia tu es Filius Dei. Et ubi tormenta senserunt, sciunt Dominum. Ante flagella dicit, Nescio Deum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũ nos uł infirmi ceꝑimus ẽẽ
ł dubii ille adũsum nor ualidior ⁊
ꝯstantior fiet. ⁊ u̾e illud impletur
in nob̃ in quo moyses dedit fig᷑ã.
Cum enĩ ip̃e eleuaret manꝰ iunce¬
bat isrł amalech. Si uͦ uelud lassas
eas deiceret ⁊ brachia infirma deͣ¬
poneret inualescebat amalech.
lamus brachia ⁊ leuemꝰ ĩ orõne s¬
scãs manꝰ. in oĩ loco sñ ira ⁊ discep¬
tatõne ut dñi m̃eamur auxiliũ.
fugiet a uob̃. Agamiꝰ gͤ õĩ fideut
dim̾sus ẽ in mare. ⁊ in ꝓfundũ abys¬
si extinctꝰ. Nlos aũ si recedamꝰ de e¬
gẏpto uicioꝵ fluctꝰ scł̃i tanꝙͣ it̃
solidum euademus. ꝑ iħm xp̃m¬

Expanded text:
Si autem nos vel infirmi ceperimus esse et diabolus ille adversus nos validior et constantior fit et vere illud impletur in nobis, quo Moyses dedit figuram. Cum enim ipse elevaret manus, vincebatur Amalech, si vero velut lassas eas deiceret et brachia infirma deponeret, invalescebat Amalech. lamus brachia et elevemus in oratione sanctas manus in omni loco sine ira et disceptatione, ut Domini mereamur aufugiet a vobis». Agamus ergo omni fide et dimersus est in mare et in profundo abissi extinctus est. Nos autem, si recedamus de Ægypto vitiorum fluctus seculi tamquam iter solidum evademus, p
Abbreviated transcription (Latin):
uidit uehementius ꝑurgeri.
ut dimittat popłm dei. Scdõlo
co hoc cupit unpetrare ne longiꝰ
hant ne totum tͥduum ꝓficis¬
cant᷑. ⁊ dic̃. Nõ longe habeatis¬
ge a se fi̾ popłm dĩ. Wlt eum si
non in facto: ł in sermone pet¬
care. si nõ in sermone uł i coi¬
tum a se tͥduum ꝓficiscant᷑. Wlt ĩ
ouos. in aliis totum tͥduũ ip̃e pͦ¬

Expanded text:
videt se vehementius urgeri ut dimittat populum Dei, secundo loco cupit impetrare ut non longius abeant, ne totum triduum proficiscantur, dicens: Ne longe abeatisge a se fieri populum Dei. Vult enim, si non in facto, vel in sermone peccent; si non in sermone, vel in cogitriduum a se proficiscantur. Vult in duos, in aliis totum triduum possi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui te facit discurr̃e ꝑ scłm ma¬
ris ⁊ t̾re. elem̃ta. ꝓ cupiditate t᷑¬
bare. ip̃e ẽ hic egypti rex qui te foꝵ
pulsare litib facit. ⁊ ꝓexiguot̃¬
re cespite ꝓpinquos iurgiis fatiga

Expanded text:
it discurrere per saeculum, maris ac terrae elementis pro cupiditate turbari: ipse est rex Aegypti, qui te forum pulsare litibus facit, et pro exiguo terrae cespite propinquos jurgiis fatigar
Abbreviated transcription (Latin):
Igñis speciem: młtiplicit̃
diffundat᷑. ⁊ tanto cumula¬
ã qͣnto us perictiꝰ agcola plus se
ficitur ut cult᷑e diligentia exiguũ
fiat arbor ita ut ueniant uolatilia
celi ⁊ habitent in ramis eiꝰ. Ita ⁊ ł
sermo qui nũc nob ex diumis uolu¬
minib recitatꝰ ẽ. si peritũ inueniat
⁊ diligentẽ colonum cũ pͥmo ad ta¬
ctum uideat᷑ exiguus ⁊ breuis. ut
ceꝑit ex coli ⁊ sp̃italia retractari. cres¬
cit in arborẽ in ramos ⁊ in uͥgulta
oiffundit᷑. ita ut possint uenire dis¬
putatores ⁊ rectores huius mũdi qͥ
dum taxat pompa excelsa sectãt᷑
⁊ ardua ⁊ rationib capti uelint ha¬
bitare in ramis istis. in quib nõ lo¬
quendi decus ẽ s rõ uiuendi. Quid

Expanded text:
generis speciem, multipliciter diffundatur, et tanto cumulatius, quanto vel peritus agricola plus semficitur, ut culturae diligentia exiguum fiat arbor, ita ut veniant volatilia caeli, et habitent in ramis eius. Ita et sermo qui nobis ex divinis volumini diligentem colonum, cum primo attactu inveniatur exiguus et brevis, ut coeperit excoli, et spiritualiter retractari, crescit in arborem, in ramos et in virgulta diffunditur, ita ut possint venire disputatores et rhetores huius mundi, qui duntaxat pompa excelsa sectentur, et ardua: et rationibus capti, velint habitare in ramis istis, in quibus non loquendi decor est, sed ratio vivendi. In d
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpta sunt. ut tu quiħ audis si for¬
nũatus es int̾ filio isrł aut sus¬
tus terre ⁊ lutea expłe mist̾ĩa scias¬
⁊ agnoscas qr suirexit in te rex auꝰ
qui nescit ioseph rex egypti. ⁊ ĩp̃e
te cogit ad oꝑa sua. ipe te facit la¬
te sub ꝓpositis magr̃is ⁊ ꝯpulsoribꝰ

Expanded text:
scripta sunt , ut qui haec audis, si fonumeratus inter filios Israel, et sustus terrae et lutea explere ministeria: scias quia surrexit in te rex alius, qui nescit Joseph, rex Aegypti; ipse te cogit ad opera sua, et latperappositis magistris et compulsorib
Abbreviated transcription (Latin):
require uolo quis ẽ rex megypto
qui scit ioseph ⁊ quis ẽ qͥ nescit.
Dum a ille regnaret qui sciẽbat
ioseph ñ iefiuitur afflict̾i e̾ẽ filii isrł.
neq in luto ⁊ latere ꝯsumpti neq
mascłi eoꝵ necati. ⁊ femine iuuifi¬

Expanded text:
requirere volo quis est rex in Aegypto qui scit Joseph, et qui nescit. Dum enim ille regnaret qui sciebat Joseph, non dicuntur afflicti filii Israel, neque in luto et latere consumpti; neque masculi eo
Abbreviated transcription (Latin):
auditoꝵ. gͥ ⁊ in te si moriat᷑ ioseph¬
.i. si mortificatõnẽ xͥ in corꝑe tuo
suscipias ⁊ mortifices m̃bra tua
pecc̃o. tunc uit̾e młtiplicant᷑ filii
isrł. filii isrł sensus boni ⁊ sp̃itales

Expanded text:
ue et in te, si moriatur Joseph, si mortificationem Christi in corpore tuo suscipias, et mortifices membrum tuum peccato, tunc in te multiplicantur filii Israel, id est, sensus boni et spirituales
Abbreviated transcription (Latin):
deuic̾tis eis discedant de t̾ra sua: urͣ
mͥ exhis que scĩs patͥarchis ł ꝓpħis
de aduentu xͥ ñ nũꝙͣ indicata fue¬
at pͥncipatus eiꝰ ⁊ potestates ⁊ cum
fiducia triumphet ees uł affligat

Expanded text:
devicto eo discedant de terra sua. Videtur mihi ex his quae patriarchis et prophetis de adventu Christi indicata fueat principatus ejus et potestates, cum fiducia triumphet eos et affligat
Abbreviated transcription (Latin):
potest fortassis & iã uͣlud aptari
ut qui sibi ꝯscius tanti scandali
fuĩt ponat animã suam ꝓ aĩa
illius quẽ scandaliraũit ⁊ usq
ad mortẽ det oꝑam qͦmͦ redeat qͦ

Expanded text:
potest fortassis etiam illud aptari, ut qui sibi conscius tanti scandali fuerit, ponat animam suam pro anima illius, quem scandalizaverit; et usque ad mortem det operam quomodo re
Abbreviated transcription (Latin):
mei quos it̾m parturio donec forme¬
pariunt. idẽ qui ꝯceptũ fidei ũbum
in oꝑa ꝓducunt. anima aũ q̃ con¬
cepit ⁊ in uentre retinet ⁊ ñ parit:¬
Dolores partus adueñunt ei. ⁊ uͥtus

Expanded text:
m parturio, donec formepariunt, id est, conceptum fidei verbum in opera perducunt: anima autem quae concipit, et in ventre retinet et non parDolores partus advenerunt ei: et virtus
Abbreviated transcription (Latin):
fidem. ponat & iã oculum ꝓ oculo
ille turbatus ⁊ ferox qui scanda¬
lum generat deseccetur. S ⁊ si dẽ¬
tem lesit auditoris quo suscipiẽs
ex his ad uentrẽ aĩe tͣnsmitt̃et
sensum si hunc dentẽ ille uexa

Expanded text:
. Ponat etiam oculum pro oculille turbulentus et ferox, qui scandalum generat, desecetur. Sed et si dentem laesit auditoris, quo suscipiens em ad ventrem animae transmitteret sensum: si hunc dentem ille vexa
Abbreviated transcription (Latin):
re. Qd̃ si formatus fũit dabit aĩa
ꝓ anima. oculũ ꝓ ocło. dentẽ pro
dente. manũ ꝓmanu. pedẽ ꝓpede.
Conbusturam ꝓ conbustura. uul¬
nus ꝓ uulñe. Linorẽ ꝓ liuore. pri

Expanded text:
e. quod si formatum fuerit, dabit animam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede, conbustionem pro conbustione, uulnus pro uulnere, liuorem pro liuore. LVI
Abbreviated transcription (Latin):
lesit instruat. reꝑet restituat aĩe
ea que pdidit ⁊ hec iam facit cum
honore cum modestia. c̃ pacientia. cũ.
sic̃ apłs dic̃. Cum mansuetudĩe cor¬
ripientes eo qui resistunt nõ cum
lite sicut pͥus cum scandalũ ĩ tulit.
Q si formatus iam fuĩt infans
oabit animã ꝓ aĩa. formatꝰ ĩfans
potest uid̾i smo dĩ in corde enis aĩe

Expanded text:
laesit, ut instruat, reparet, restituat animae ea quae perdidit. Et haec jam faciat cum honore, cum modestia, cum patientia, sicut Apostolus dicit: Cum mansuetudine corripientes eos qui resistunt , non cum lite, sicut superius cum scandalum intulit. Quod si formatus jam fuerit infans, dabit animam pro anima. Formatus infans potest videri sermo
Abbreviated transcription (Latin):
susciꝑe u̾bum di auferat᷑ dens eiꝰ
qui nõ bñ scͥpturaꝵ ꝯminuit
diuidit cibo. fortassis enĩ pp̃ hoc et
contͥuisti et alibi nichominꝰ scͥbit᷑.
Qui manducat uuam acerbam
ostupiscent dentes eiꝰ. ⁊ alibi. molas
tur. manus ẽ aĩe uircus que tenere
aliquid ⁊ constring̾e potest uelud si
oicamus actus eius ⁊ fortitudo. ⁊
pes quo incedit ad bona uł mala. qr
gͦ si scandalum patitur aĩa ñ solim
infide s ⁊ in actib deicitur que ꝑ ma¬
nus significaritur ⁊ pedes. auferun¬
tur ilłius qui ꝯffendid̾m p̃buit. Ma¬
nus quib nõ bñ oꝑatur. ⁊ pedes qui
b ñ benẽ incedit. Recipiet & iã cõ
oitur ut iste ꝑcussor om̃ib decrun¬
catus membris a corꝑe excidat᷑ ec¬
cłie. ut ⁊ cet̾i inquit uidentes timo¬
rem habeant ⁊ nõ faciant simiłr.¬
Idcͥco ⁊ apłs cum doctorẽ describit
ilec ꝑcutiens p̃gnantes mulieres
animas incipientes ponat aĩam ꝑ
aĩa oculum ꝓ oruls dentẽ ꝓ dentẽ.¬

Expanded text:
suscipere verbum Dei, auferatur dens ejus, qui non bene Scripturarum comminuit et dividit cibos. Fortassis enim propter hoc et contrivisti . Et alibi nihilominus scribitur: Qui manducat uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Et alibi: Molas tur. Manus est animae virtus, quae tenere aliquid et constringere potest: velut si dicamus actus ejus et fortitudo, et pes quo incedit ad bona vel ad mala. Quia ergo si scandalum patitur anima non solum in fide, sed et in actibus ejiciantur, quae per manus significantur: et pedes auferuntur, quia offendiculum praebuit: et manus quibus non bene operatur, et pedes quibus non bene incedit. Recipiet etiam combc ostenditur, ut iste percussor omnibus detruncatis membris, a corpore excidatur Ecclesiae: ut caeteri, inquit, videntes, timorem habeant, et non faciant simiApostolus cum doctorem describit ne percutiens praegnantes mulieres, id est animas insipientes, ponat animam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro dente
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet ut abortens mulier oculũ
ꝑdat aut dentes doleat. s pone qr
percussa dicat᷑ in oculo aut in de̾te¬
acceꝑit. Quid ⁊̃ dm̃s dbusturã ꝓ ꝯ
bustura. Nunqͥd litigantib uiris
assstens mulier ꝯbũri potuit ut
conbusturã ꝑ ꝯbustura soluatur

Expanded text:
uomodo abortiens mulier oculum perdit, aut dentes dolet? Sed esto aut in oculo aut in denteaccepit, quid etiambustura? Nunquid litigantibus viris assistens mulier comburi potuit, ut combustura pro combustura solvatur
Abbreviated transcription (Latin):
pandenda. Circuicidẽdi st̃ pedes
nẽ ueloces sint adeffudendum̃
sanguinse. ⁊ ne intrẽt in ꝯcilium
maligłiantiũ. s ut tantũ ꝓ man¬
datis dei cͥcumeant. Circuincidat᷑¬
⁊ oculus ne concupiscat alienum
ne uideat ad ꝯcupiscend̾ mulierẽ
Cui enĩ erga feminaꝵ formas las¬
cuius ⁊ curiosus oberrat aspectus:
iste incͥcumcisꝰ ẽ oculis. S ⁊ siquis
gustu. cuiꝰ aũ d̾ uent̾ ẽ ⁊ suaui¬
tatib gule deseruit huiꝰ incͥcum¬
cisum dix̃imgustum. Siqui xp̃i
rit: huiꝰ cͥcuncisa ẽ odoratõ. Qui
uͦ pͥmiis unguentis delibutus ĩ¬
cedit: iste in circucisus odoratu
in officiis mandatoꝵ dei deseruiat᷑:
cͥcumcisa dicenda sunt. Si uͦ ultͣ
p̃scͥptas siue diuinitus lun᷑ant
leges incͥcumcisa reputanda sc̃.¬

Expanded text:
pandendae. Circumcidendi sunt pedes, pandendae. Circumcidendi sunt pedes, ne veloces sint ad effundendum sanguinem, et ne intrent in concilium malignantium, sed ut tantum pro mandatis Dei circumeant. Circumcidatur et oculus, ne concupiscat alienum, ne videat ad concupiscendam mulierem. Cujus enim circa feminarum formas lascivus et curiosus oberrat aspectus, iste incircumcisus est oculis. Sed et si quis gustu. Cujus Deus venter est, et suavitatibus gulae deservit, hujus incircumcisum dixerim gustum. Si quis Christi rit, hujus circumcisa est odoratio. Qui vero primis unguentis delibutus incedit, iste incircumcisus odoratu si in officiis mandatorum Dei deserviant, circumcisa dicenda sunt. Si vero ultra praescriptas sibi divinitus luxuriantur leges, incircumcisa reputanda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sio carnis pp̃utii facta ẽ. et uere
testam̃tum d̾i ⁊ testam̃tum eter¬
num in eoꝵ carne seruat᷑. Suꝑẽ¬
nob̾ designare ⁊ iam cͥcumcisionẽ
cordis. Si quis ẽ qui in obscenis de¬
siderus ⁊ fẽdis cupiditatib estu¬
at. Et ut breuit᷑ dicam qui me¬
chatur ĩ corde hic incͥcumtisus ẽ
corde.S ⁊ qui h̾etico sensus mẽ¬
te continet ⁊ blasphemas ad ser
puram fidem ĩ cõscientie sinceri¬
tate custodit iste cͥcũcisus ẽ corde de
quo dici potest. Beati mundo cor¬
de qi ip̃i dm̃ indebut̃. ego uͦ audeo
ex simili ⁊ iã ħ ꝓpheticis uocib ad¬
dere. qr sit̃ oportet aurib ⁊ labiis
⁊ corde ⁊ carnis pp̃utio scdm̃ ea q̃
supͣdiximus cͥcimcidi. Ita fortã¬
sis ⁊ manꝰ nr̃e indigent cͥcumsi¬
sione ⁊ pedes ⁊ uisus ⁊ odoratꝰ et
tactus ut enim ꝑtect᷑ sit hõ dei
moñub cuncta cͥcuincidentta sũt̃
m̃bra. Manus quidẽ a rapinis. a
furtis. a cedib ⁊ ad sola dei oꝑa

Expanded text:
sio carnis praeputii facta est, et vere testamentum Dei et testamentum aeternum in eorum carne servatur. Superest designare etiam circumcisionem cordis. Si quis est qui obscenis desideriis et foedis cupiditatibus aestuat, et, ut breviter dicam, qui moechatur corde, hic incircumcisus est corde. Sed et qui haereticos sensus mente retinet, et blasphemas assertpuram fidem in conscientiae sinceritate custodit, iste circumcisus est corde, de quo dici potest: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ego vero audeo ex simili, etiam haec propheticis vocibus addere, quia sicut oportet auribus et labiis et corde, carnis praeputio secundum ea quae supra diximus circumcidi, ita fortassis et manus nostrae indigent circumcisione, et pedes, et visus, et odoratus, et tactus. Ut enim perfectus sit homo Dei in omnibus, cuncta circumcidenda sunt membra: manus quidem a rapinis, a furtis, ac caedibus, et ad sola opera Dei
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑib agat. iste cͥcumcisus p̃pu¬
cio carns sue dicendꝰ est. Qui uo ĩ
sos ⁊ illicitos passim pendet ampl¬
exꝰ atq in omnẽ libidinis gurgi¬
tem fert᷑ in frens: iste incircum¬
cisus ẽ pp̃utio carnis sue. u̾m ec¬
cłia xp̃i gr̃a eius qui ꝓ se crucifi

Expanded text:
at, iste circumcisus praeputio carnis suae dicendus est. Qui vero in rsos et illicitos passim pendet amplexus, atque in omnem libidinis gurgitem fertur infrenis, iste incircumcisus est praeputio carnis suae. Verum Ecclesia Christi gratia ejus qui pro se crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
płs dei ⁊ populꝰ in. dquisitõnem
electus ad enarrandas uͥtutes dñi
Suscipite dignam cͥcumcisionem
ũbi d̾i in aurib ur̃is ⁊ in labiis
⁊ incorde ⁊ in p̃putio carnis ur̃e ⁊¬

Expanded text:
s Dei, et populus in acquisitionem electus, ad enarrandas virtutes Domini, suscipite dignam circumcisionem verbi Dei in auribus vestris, et in labiis et in corde, et in praeputio carnis vestrae, e
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ. uocem ñ recipiant obcretãtis
ut maledici ⁊ blasphemi u̾ba nõ
audiat ut falsis cͥminatõnib
Oppilent᷑ ⁊ clause sint ne iudici¬
um sangͥnis audiant. aut inpu¬
dicis canticis ⁊ theatlib sonis pa¬
t̾eant. Nioħ̃ obscenum recipiant
s ab oĩ scena corruptõnis adu̾se
sint. ħ ẽ cͥcuncisio qua eccłia xp̃i
aures suoꝵ cͥcumcidit infantum
Iste credo sunt aures qͣs in audito¬
rib suis dñs requirebat dicens. Qͥ
ht̃ aures audiendi audiat. slemo
enĩ pot̃ ĩ cͥcunicisis aurib ⁊ ĩmũ¬
ois munda ũba sapĩe ⁊ u̾itatis
audire. remamus si uultis ⁊ ad
⁊abioꝵ cͥcumcisionẽ. Ego puto
qd̾ incͥcumcisus sit labiis qͥ nõ¬
dum cessauit abstultiloquio.
abscurilitate qui bonis derogat
qui cͥminat᷑ ꝓximo qui instigat¬
lites. qui calumpnias mouet qͥ
frẽs int̾ se fła loquendo ꝯmittit
qui uana inepta scłaria inpu

Expanded text:
 vocem non recipiant obtrectantis, ut maledici et blasphemi verba non audiant, vel falsis criminationibus Oppilentur et clausae sint, ne judicium sanguinis audiant, aut impudicis canticis et theatralibus sonis pateant. Nihil obscenum recipiant; sed ab omni scena corruptionis aversae sint. Haec est circumcisio qua Ecclesia Christi aures suorum circumcidit infantum. Istae, credo, sunt aures quas in auditoribus suis Dominus requirebat dicens: Qui habet aures audiendi, audiat . Nemo enim potest incircumcisis auribus et immundis munda verba sapientiae et veritatis audire. Veniamus, si vultis, et ad labiorum circumcisionem. Ego puto quod incircumcisus sit labiis, qui nondum cessavit a stultiloquio, a scurrilitate, qui bonis derogat, qui criminatur proximos, qui lites instigat, qui calumnias movet, qui fratres inter se falsa loquendo committit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
t̾reat. Inpossibilia enĩ uidet᷑ pau¬
lus p̾sumere qui cͥcumcisionẽ cor¬
ois inducit. Quomͦ enĩ fĩ pot̾it
ut cͥcumcidat᷑ m̃brum ꝙ int̾uis
uiscĩb obtectum ⁊ iã a conspec¬
t̾ib ip̃iꝰ hominis latet. Redeamͦ

Expanded text:
reat. Impossibilia enim videtur Paulus praesumere, qui circumcisionem cordis inducit. Quomodo enim fieri potuerit ut circumcidatur membrum quod internis visceribus obtectum, etiam a conspectibus ipsis ho
Abbreviated transcription (Latin):
talib dare. Audite gͦ quomodo
paulus doctor gentium in fide et
sionem de uideis loquens qui con¬
cidunt᷑ incarne. Nos enĩ sumus
ait cͥcumcisio qui spũ deo s̾uimꝰ
⁊ ñ in carne fĩduciam hẽmus. ħ
una pauli de cͥcumcisione sñia.
Audi ⁊ aliam. Non enĩ qui ĩ ma¬
nifesto uideus est inquit neq qͥ
maĩfeste in carne ẽ cͥcumcisio s qͥ
in occłto uideꝰ cͥcũcisione cordis ui¬

Expanded text:
t. Audite ergo quomodo Paulus doctor gentium in fide et sionem, de Judaeis loquens, qui conciduntur in carne. Nos enim sumus, ait, circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et non in carne fiduciam habemus . Haec una Pauli de circumcisione sententia. Audi et aliam. Non enim qui in manifesto Judaeus est, inquit, neque quae manifeste in carne est circumcisio, sed qui in occulto
Abbreviated transcription (Latin):
dem gͥ in hos deuenimus locos re¬
quire uolo. si oĩpotens dẽ qͥ celi
ac t̾re domuiatum tenet uolens
testamentũ poñe cum uiro suo ĩ
ħ sũmã tanti negocii collocabat
sobolis cͥciuncidet᷑. Erit enĩ ĩ quit
testam̃tũ meũ sr̃ carnẽ tuã. Hoc
mierat qd̾ celi ac t̾re dñs ei quẽ
ecunctis mortalib solum de lege¬
rat et̾ni testam̃ti mun̾a cõfere¬
bat. hec enĩ sola sunt in quib
magr̃i ⁊ doctores synagoge scõrũ

Expanded text:
dem in hos devenimus locos, requirere volo, si omnipotens Deus, qui coeli ac terrae dominatum tenet, volens testamentum ponere cum viro sancto, in hoc summam tanti negotii collocabat, quit, testamentum meum super carnem tuam. Hoc inerat, quod coeli ac terrae Dominus, ei, quem e cunctis mortalibus solum delegerat, aeterni testamenti munera conferebat. Haec enim sunt sola in quibus magistri et doctores Synagogae sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iano ꝓloquit᷑. Si qui uero
ab his omnib continet o suũ
⁊ disponit sermones suo ĩ iudi¬
cio ũbositatem repͥmit. linguã
temꝑat. ũb moderat᷑. iste me¬
rito circumcisus labiis dr̃. S ⁊
qui inquitatẽ in excelsum lo¬
cunt᷑ ⁊ extendunt in celũ lĩguã
suã sic̃ heretici faciunt: ĩccum

Expanded text:
proloquitur. Si quis vero ab his omnibus continet os suum, et disponit sermones suos in judicio, verbositatem reprimit, linguam temperat, verba moderatur, iste merito circumcisus labiis dicitur. Sed et qui iniquitatem in excelsum loquuntur, et extendunt in coelum linguam suam sicut haeretici faciu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ totũ trĩduum recͤsant̾ib cis
pat̾na uiscera cruciant᷑ ut om̃i
hoc spacio tam ꝓlixo intueret᷑
tot noctib puer pend̾et ĩ ãplex¬
ib patris. in hereret pec̾tori: cu¬

Expanded text:
 totum triduum crescentibus curis paterna viscera cruciantur, ut omni hoc spatio tam prolixo intueretur tot noctibus puer penderet in amplexibus patris, inhaereret pectori, cu
Abbreviated transcription (Latin):
reũtemur ad uo. Dit mͥ abͣhã
uere dicis ad pueros ꝙ adores et
redeas cum infante an fallis:
Si ũm dicis gͦ ñ facies eũ holo¬
caustum. Si fallis tm̃ patarchã
ñ decet fatłe. Quid gͦ aĩ hic in¬

Expanded text:
rtemur ad vos. Dic mihi, Abraham: vera dicis ad pueros, quod adores et redeas cum infante, an fallis? Si verum dicis, ergo non facis eum holocaustum, sed fallis: tantum patriarcham non decet fallere. Quid ergo ani
Abbreviated transcription (Latin):
meruit accipere pͥmitie merito d̾r. Et ñ solũ huiꝰ
eccłie: s fortassis ⁊ omniũ gentiũ pͥmitie corneliꝰ
appellandus. ẽ. Primꝰ enĩ credidit exgentibꝰ ⁊ pͥ
ferat d̾o. aut quis. ẽ. pontifex cuius rationib ce¬
humana: quem agrũ angłi dĩ susceꝑint excolen¬
dii. Culture gͦ sue fructus ipsi quidẽ possident. ⁊¬
habent. eos uidelicet qͥ sub ꝑcuratorib agunt ⁊
actorib ⁊ nondum usq ad sũmã ꝑfectioĩs uener̃t.
Si quorũ uͦ corda diligent̾ exculta. ⁊ ad ꝑfectũ ad¬
ducta sunt.: tanquam electos ⁊ p̃cipuos cet̾is. pri¬
micias offerunt pontifici magno. Deniq inuenimꝰ¬

Expanded text:
t non solum hujus ecclesiae, sed fortassis et omnium gentium primitiae Cornelius appellandus est. Primus enim credidit ex gentibus, etferat Deo, aut quis est pontifex, cujus haec rationibus ceda intelligantur humana: quem agrum angeli Dei susceperunt excolendum . Culturae ergo suae fructus ipsi quidem possident et habent, eos videlicet qui sub procuratoribus agunt et actoribus, et nondum usque ad summam perfectionis venerunt. Si quorum vero corda diligenter exculta, et ad perfectum perducta sunt, hos tanquam electos et praecipuos ex caeteris, primitias offerunt pontifici magno. Possum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ad pontificẽ ꝑtinẽt: necessario nob̾ ⁊ ponti¬
fex requirendꝰ. ẽ ad quẽ ꝑtin̾e debeant ⁊ ille pͥ¬
mitie quas in aliis scͥpture locis ĩditas ĩuenimꝰ.
Et pͥmo quidem omniũ de ipso iħu dño nr̃o legi¬
mꝰ scͥptũ. quia sit pͥmitie mortuorũ. Est gͦ ⁊ ipse ali¬
qua in parte pͥmitie. Et iterũ inuenimꝰ de quib

Expanded text:
 ad pontificem pertinent, necessario nobis et pontifex requirendus est, ad quem pertinere debeant etiam illae primitiae, quas in aliis Scripturae locis inditas invenimus. Et primo quidem omnium, de ipso Domino Christo legimus scriptum, quia sit primitiae mortuorum . Est ergo et ipse in aliqua p
Abbreviated transcription (Latin):
aut ministro eccłie deseruire. ut de fructib t̾re
qͦs d̾s dedit solẽ suũ ꝓducẽdo⁊ pluuas suas mi¬
instrando. ñ offerat pͥmitias sac̾dotib non mͥ ui¬
det᷑ huiꝰmodi aĩa habere memoriã di. nͨ cogita¬
re. nec credere. qͥa ds ded̾it fructꝰ quos cep̃. qͦs
ita recondit. qͣi alienos ado.Si eñi a do datos sͥ¬
crederet: sciret utiq mimerandos sacͥdotes. ho¬
norari dñm de datis ⁊ munerib suis. Et ut ad huc
ãpliꝰ hec obseruanda ⁊̃ scd̾m litt̾ã ipsus dm̃ uoci
b doceant᷑. addemꝰ hȩc. Dñs dic̃ ĩ euangłiis. Ne
uobis scͥbe ⁊ pharisei hypocrite. qͥ detimatis. hoc
fieri. ⁊ illa non omitti. uide gͦ diligentius qͦmͦ
sermo d̾i uult fieri qͥdẽ omĩmodis q̃ maiora st̃
legis: non tam̃ omitti ⁊ hȩc q̃ scđ̾m uttrã desig¬
nant᷑. Qd̾ si dicas quia hec ad phariseos dicebat.
⁊ ñ ad discipłos suos: audi iterũ ipsũ dicẽtẽ ad dis¬
cipłos suos. Hisi abundauerit iustitia ur̃a plusꝗͣ.

Expanded text:
t Ecclesiae deservire, de fructibus terrae quos dedit Deus, solem suum producendo, et pluvias suas ministrando, non offerat primitias sacerdotibus; non mihi videtur hujusmodi anima habere memoriam Dei, nec cogitare, nec credere, quia Deus dederit fructus quos cepit, quos ita recondit quasi alienos a Deo. Si enim a Deo sibi datos crederet, sciret utique numerando sacerdotes, honorare Deum de datis et muneribus suis. Et adhuc, ut amplius haec observabus doceantur, addemus ad haec. Dominus dicit in Evangeliis: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis, hoc fieri, et illa non omitti . Vide ergo diligentius quomodo sermo Domini vult fieri quidem omnimodis quae majora sunt legis, non tamen omitti et ea quae secundum litteram desigcit: Quodsi dicas, quia ad Phariseos dicebat, non ad discipulos suos, audi iterum Cristum dicentem ad discipulos suos: Nisi abundaverit iusticia vestra plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Quomͦ gͦ habundat iustitia nr̃a plusqmͣ scriba¬
rũ ⁊ phariseorum. si uli defructib t̾re sue gustare
leuitis decimas separent. ⁊ ego nichil horũ faciẽs
fructib t̾re ita abutar. ut sacerdos nesciat. leuites
ignoret. diuinũ altare ñ sentiat: Illud sane ne¬
cessario cõmonẽdũ ẽ qd̾ iex dupplicit̾ dr̃ Nam
generalit̾ omĩa ista. hoc. ẽ mandatũ. iustificatio¬
nes. p̃cepta testimoĩa. iudicia: lex appellant᷑. Spe
sunt lex dr: ut sunt ista de quib suꝑius disser¬
iuimꝰ. Generał aũ lex significatur. ũbi gr̃a. cũ de
saluatore dr. quia uenit ñ soluere legẽ. s ad im¬
plere. Et itẽ aubi. Plenitudo gͦ legis. ẽ. dilectio.
In quo utiq omnia simul q̃ scͥpta sunt ĩ lege. le¬
gẽ nominanit. hec diximꝰ: asserentes manda¬
tũ de pͥnitiis frugũ uł peccorũ. debere etiã scđ̾m lit¬

Expanded text:
ra: Quomodo autem abundabit iusticia vestra plus quam scribarum et Phariseorum, si illi de fructibus terre sue gustare ibus et levitis separant; et ego nichil horum faciens fructibus terre ita abutar, ut sacerdotes nesciant, levites ignorent, divinum altare non senciat. cessario commonendum est, quod lex dupliciter dicitur. Nam generaliter omnia ista, hoc est, mandatum, justificationes, praecepta, testimonia, judicia, lex appellantur. Speripta lex dicitur: ut sunt ista, de quibus superius disseruimus. Generalis autem lex significatur verbi gratia, ut cum de Salvatore dicitur, quia non venit solvere legem, sed adimplere . Et item alibi: Plenitudo legis est dilectio , in quo utique omnia simul, quae scripta sunt in lege, legem nominavit. Haec diximus asserentes mandatum de primitiis frugum vel pecorum debere etiam secundum lit
Abbreviated transcription (Latin):
incarne una. Qd̃ gͦ d̾s coniunx̃ hõ ñ separet. Et
ostñdit utiq obseruãda. eẽ. hec etiã scđm litterã:
cum adicit. Qd̃ gͦ ds coniunx̃: hõ ñ separet. s &e
ĩ aliis epłis uͥ dicit. quia abrahã duos filios habu
testam̃ta conuertit. ⁊ sare qͥdẽ sobolẽ tanqͣm ĩ lib̾ta¬
tẽ gignentis. noni testam̃ti liberos dic̃: agar autẽ tã¬
quã ĩseruitutẽ generãtis t̾rene ierłm filios nomi¬
nauit. Ostendimꝰ ut opinor auctoritate scͥpte diui¬
ne ex his q̃ inlege scͥpta st̃ aliqua penitꝰ refugiẽ¬

Expanded text:
et . Et respondit utique observanda esse haec etiam secundum litteram cum dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet. Sed in aliis Epistolis ubi dicit, quia Abraham duos filios habuitestamenta convertit. Et Sarae quidem sobolem, tanquam in libertate gignentis, novi testamenti liberos dicit. Agar autem tanquam in servitute generantis, terrenae Jerusalem filios nominavit. Ostendimus ut opinor auctoritate Scripturae divinae, ex his quae in lege scripta sunt, aliqua penitus refugien
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ eẽnt singła a semet ipsis diu̾sa: nũquã utiq ꝓpͥas
uniꝰ cuiꝰq scͥptura diuina differẽtias ĩ didisset. ut aliud
de lege dñi dicet. aluid de mandato. aliud de iustifi¬
catio ĩb aliud de iudiciis. Est gͦ ut ex his ostñdimꝰ. ali¬
ud lex aluid p̃ceptũ. aliud testimoiũ. aliud stificatio.
aliud iudiciũ. s ⁊ impsa lege euidentior horũ diffe
onib legis ipsius testimoniis approbent᷑ diligñtiꝰ
debemꝰ intendere his que recitant᷑ ex lege quia sicu¬
bi scribit᷑ u̾bi gr̃a hoc. eẽ. mandatũ ñ continuo mãda¬
tũ. lex accipienda. ẽ. Nel sicubi scͥptũ. ẽ iste st̃ iustifi¬
datũ putande st̃. Similit̾ aũ ⁊ sicubi scͥptũ. ẽ. testimo¬
niũ. ac iudicia: ñ confuse unũ de cet̾is. se ddiu̾sũ ab¬

Expanded text:
 ista a semetipsa diversa, nunquam utique proprias unicuique Scriptura divina differentias indidisset, ut aliud de lege Domini diceret, aliud de mandato, aliud de justificationibus, aliud de judiciis. Est ergo ut in his ostendimus, aliud lex, aliud praeceptum, aliud testimonium, aliud justificatio, aliud judicium. Sed et in ipsa lege, evidentior horum differonibus legis ipsius testimoniis approbentur, diligentius debemus intendere his quae recitantur ex lege. Quia sicubi scribitur, verbi gratia hoc esse mandatum, non continuo mandatum, lex accipienda est. Vel sicubi scriptum est: Istdatum putandae sunt. Similiter autem et sicubi scriptum est, testimonia aut judicia, non confusa in
Abbreviated transcription (Latin):
peccoris nytriat. offerat ex his do om̃e qd̃ pͥmũ
ẽ id c̃ ad sacerdotes deferat. Dõ eñi offerri dic̃: qd̾
sac̾dotib dat᷑. Et hoc. ẽ. qd̾ docem᷑ ex lege. qͥa nemo
licite. nͨ legitime utat᷑ fructib qͦs t̾ra ꝓdux̃. nͨ ani¬
mantib q̃ peccudum ꝓtulit partus: nͥ ex singłis
quibq do pͥmitie. id ẽ sacerdotib offerant᷑. Hanc
gͦ legem obscruari etiam scđ̾m utterã. sic̃ ⁊ alia ñ¬
nulla necessaris puto. St̃ eñi aliqnta legis man-¬
data. que etiam noui testam̃ti discipuli necessaria
obseruatione cͦtodiant. Et si uidet᷑ pͥus de his ip¬
sis que in lege quidem. scͥpta. s tanqͣm ĩ euangłiis
obseruanda st̃: sermo moueat᷑. st cx̃ hec patrerĩt
tunc iã qͥd iuhis ⁊̃ spũalit̾ sentiri debeat reqͥremꝰ. St̃. it.¬

Expanded text:
uscunque nutriat, offerat ex his Deo omne quod primum est, id est, ad sacerdotes deferat. Deo enim offerri dicit, quod sacerdotibus datur. Et hoc est quod docemur ex lege: quia nemo licite nec legitime utatur fructibus quos terra producit, nec animantibus quae pecudum protulit partus, nisi ex singulis quibusque Deo primitiae, id est, sacerdotibus offerantur. Hanc ergo legem observari etiam secundum litteram, sicut et alia nonnulla, necessario puto. Sunt enim aliquanta legis mandata, quae etiam Novi Testamenti discipuli necessaria observatione custodiunt. Et si videtur, prius de his ipsis, quae in lege quidem scripta, sed tanquam in Evangeliis observanda sint, sermo moveatur. Et cum haec patuerint, tunc jam quid i
Abbreviated transcription (Latin):
at de thesauris his ꝓferre noua ⁊ uet̾a. scire qͦmͦ
ĩuno quoq loco scͥpture aut abiciat penitꝰ occi¬
dentẽ litterã ⁊ sp̃m uiuificãtẽ reqͥrat: aut confir¬
met omĩmodis utilẽ aut necessariã ꝓbet litt̾e
doctrinã. aut manente hẏstoria oportune ⁊ decẽt
introducat etiam mysticũ sensũ. sic̃ ⁊ ĩ hoc ser¬
mone quẽ habemꝰ in manibꝰ arbitror ꝯuenire.
Decet aũ ⁊ utile. ẽ. ⁊̃ sac̾dotibus euangłi offerre¬

Expanded text:
cire quomodo in unoquoque loco Scripturae, aut abjiciat penitus occidentem litteram et spiritum vivificantem requirat, aut confirmet omnimodis, et utilem aut necessariam probet litterae doctrinam, aut manente historia, opportune et decenter introducat etiam mysticum sensum: sicut et in hoc sermone, quem habemus in manibus arbitror convenire. Decet enim et utile
Abbreviated transcription (Latin):
Hec a nob̾ generalit̾ in dicata sint: uolentibꝰ to¬
ciꝰ sacrihuius uoluminis continentiã mystica
breuit comp̃ hendẽ. ut ex his in telligentie sp̃u¬
alis occasione suscepta. unusquisꝙ eũ reliqͥs
similẽ aut eriam si cui amplus ds reuelat fr̃ĩ¬
oieni. & ercelsiorẽ ꝑ sequatur indagi nẽ. Ego

Expanded text:
eraliter indicata sunt, volentibus toeraliter indicata sunt, volentibus totius sacri hujus voluminis continentiam mysticam breviter comprehendere, ut ex his intelligentiae spiritalis occasione suscepta, unusquisque et in reliquis similem, aut etiam si cui amplius Deus revelat, superiorem et excelsiorem persequatur indaginem. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
iusmodi quidam ordines in resurrectione mor¬
tuorũ sic̃ designat apłs. quorum ordinũ typꝰ
in hoc libro ⁊ figura p̾formari mͥ uidetur. S cẽ¬
illud qd̃ sociatione quadam tribuum &e coneri¬
one. castrorum positio &e metationis ordo descri¬
bitur. ꝑtinet sine dubio ad aliquem resurrec¬
tionis moituorũ statum. qd̾ tres ad orientẽ col¬
locate dicuntur tribus. &e tres ad occidentẽ. tͤs
etiam ad mare. ⁊ tres ultime ad aquilonem qui du
&e qd̾ in quatuor partes trinus iste numerꝰ ordina¬
tꝰ. Que quamius positionũ suarum diu̾sas habe¬
ant qualitates: om̃s tamen intra trinitatis nune¬
rũ continent᷑ Et qd̃ ꝑtotas has quatuor partes
inunum nrm colligit᷑ eadem trinitas. semꝑ.
ꝓ eo sine dubio quod sub uno nomine patris
ce filii ⁊ sp̃c scĩ censentur om̃s qui exquatuor
oib̾ partib uenientes inuocant nom̃ dñi recũ¬
bentes cum abraham ẏsaac. ⁊ iacob in regno di.¬

Expanded text:
jusmodi quidem ordines in resurrectione morjusmodi quidem ordines in resurrectione mortuorum, sicut designat Apostolus. Quorum ordinum typus in hoc libro et figura praeformari mihi videtur. Haeillud quod consociatione quadam tribuum et connexione castrorum, positio et metationis ordo scribitur, pertinet sine dubio ad aliquem in resurrectione mortuorum statum. Quod tres ad orientem collocatae dicuntur tribus, et tres ad occidentem, tres etiam ad mare, et tres ultimae ad aquilonem, qui duet quod in quatuor partes trinus iste numerus ordinatur Quae quamvis dispositionum suarum diversas habeant qualitates, omnes tamen intra trinitatis numerum continentur: et quod per totas has quatuor partes in numerum unum colligitur eadem trinitas, semper pro eo sine dubio quod sub uno nomine Patris et Filii et Spiritus sancti censentur omnes qui ex quatuor orbis partibus venientes, invocant nomen Domini, recumbentes cum Abraham, Isaac et Jacob in regno D