comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
At uero honor. naturȩ aut speties. aut dignittis. Honor ẽ ergo ac¬
ceptũ apatre filius om̃ib qui in se credituri sunt dedit: ñutiq
uoluntettẽ. Quod si teti esset : ñ haberet fides p̃miũ. cũ fidẽ nob̾
necessitas ad fixȩ uoluntetis inferret. Accepti autẽ honoris datio quid
ꝓficeret : ostendit. Ut sint unũ : sicut & nos unũ sumꝰ Obeã ergo causã
acceptus honor datus ẽ : ut om̃s unũ sint. Iam igitur unũ sunt om̃s in ho¬
nore : qr ñ alius quã qui acceptus. ẽ. honor datus ẽ. neq ob aliud datꝰ
ẽ. quã ut om̃s unũ essent. & cũ ꝑhonorẽ datũ filio. & a filio prestitũ
credentib om̃s unũ sunt : quȩro quomodo filius diuersi honoris apatre
sit cũ credentes om̃s honor filii adunitatẽ pat̾ni honoris assumat
& in solens quidẽ hic forte humanȩ sper erit sermo: sed ñerit infi¬

Expanded text:
at vero honor naturae aut species aut dignitas. Honorem ergo acat vero honor naturae aut species aut dignitas. Honorem ergo acceptum a Patre Filius omnibus qui in se credituri sunt dedit, non utique voluntatem: quae si data esset, non haberet fides praemium, cum fidem nobis necessitas affixae voluntatis inferret. Accepti autem honoris datio quid proficeret, ostendit: Ut sint unum, sicut nos unum sumus . Ob eam ergo causam acceptus honor datus est, ut omnes unum sint. Jam igitur unum sunt omnes in honore; quia non alius, quam qui acceptus est, honor datus est; neque ob aliud datus est, quam ut omnes unum essent. Et cum per honorem datum Filio, et a Filio praestitum credentibus, omnes unum sint; quaero quomodo Filius diversi honoris a Patre sit, cum credentes omnes honor Filii ad unitatem paterni honoris assumat? Et insolens 222 quidem hic forte humanae spei erit sermo, sed non erit infi
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̾ ut sicut pat̃ infilio & filius in patre .ẽ. utaꝑ huiꝰ unitattis for¬
mã in patre & filio unũ om̃s. eẽnt. Sedqr soli patri & filio ex natura
priũ ut unũ sint. erids̃ exdõ & unigenitus ex innascibili
nisi inoriginis suȩ eẽ natura. ita ut & in substantia natiuitatis suȩ
qui genitus ẽ exitat. neq aliã acdiuersam diuinittitis natiuitas
habeat quã exqua ꝓfecta ẽ ueritatẽ. nihil nob ambiguũ dñs ad
fidẽ relinquens. absolute unitatis huiꝰ toto consequenti sermone do¬
cuit naturã: id enĩ sequitur. Ut & mundus credat qm̃tu me misisti:
ꝑ id ergo mundus crediturus ẽ filiũ apatre missũ esse qđ om̃s qui
credituri sunt in eũ unũ in patre & filio er̃. & quomodo erunt : mox
docemur &ego honorẽ quẽ dedisti mihi dedi eis Et nunc inter¬
rogo utrũ ipsum sit honor qđuoluntas: cũ uoluntais motus m̃tissit.

Expanded text:
in nobis: ut sicut Pater in Filio et Filius in Patre est, ita in nobis: ut sicut Pater in Filio et Filius in Patre est, ita aestat ut unum sint. --Sed quia soli Patri et Filio ex natura proprium est ut unum sint, quia Deus ex Deo, et unigenitus ex innascibili non potest nisi in originis suae esse natura; ita ut et in substantia nativitatis suae qui genitus est exsistat, neque aliam ac diversam divinitatis nativitas habeat, quam ex qua profecta 221 est, veritatem: nihil nobis ambiguum Dominus ad fidem relinquens, absolutae unitatis hujus toto consequenti sermone docuit naturam. Id enim sequitur: Ut et mundus credat, quoniam tu me misisti . Per id ergo mundus crediturus est Filium a Patre missum esse, quod omnes, qui credituri in eum sunt, unum in Patre et Filio erunt. Et quomodo erunt, mox docemur: Et ego honorem, quem dedisti mihi, dedi eis . Et nunc interrogo, utrum id ipsum sit honor, quod voluntas; cum voluntas motus mentis sit,
Abbreviated transcription (Latin):
in uerboꝵ copia & ꝓprietate ut si uoluntas unũ. eẽ. eos faceret. dñs
ittt p̃caretur: Pat̾ sicut nos unũ uolumꝰ. itt &illi unũ uelint : ut unũ
ꝑ concordiã simus om̃s: aut forte qui uerbũ .ẽ. significationẽ uerbi
ignorauit. & qui uerittis. ẽ. loqui uera nesciuit. & qui sapientia est
instultitia loqui errauit & qui uirtus. ẽ in ea infirmitt te ne pos¬
sit eloqui que uelit intelligilocutus plane ille . ẽ. uera & sincera
fidei euangelic& sacram̃ta: neq solũ locutus.ẽ. ad significationem
sed etiã ad fidẽ docuit . ittt dicens. Ut om̃s unũsint sicut tupat̃
in me. & ego inte: ut & ipsi sint in nob ꝓ his primũ p̃catio ẽ dequib
dicitur. Nt om̃s unũ sint. Tũ deinde unitatis ꝓfectus ex ẽplo unita¬
tis ostenditur: cũ ait. Sicut tupat̃ in me & ego inte. ut & ipsi sint

Expanded text:
in verborum copia et proprietate, ut si voluntas unum esse eos faceret, Dominus in verborum copia et proprietate, ut si voluntas unum esse eos faceret, Dominus ita precaretur: Pater, sicut nos unum volumus, ita et illi unum velint, ut unum per concordiam simus omnes. Aut forte qui verbum est, significationem verbi ignoravit? et qui veritas est, loqui vera nescivit? et qui sapientia est, in stultiloquio erravit? et qui virtus est, in ea fuit infirmitate, ne posset eloqui quae vellet intelligi? Locutus plane ille est vera et sincera fidei evangelicae sacramenta. Neque solum locutus est ad significationem, sed etiam ad fidem docuit, ita diego in te, ut et ipsi sint in nobis. Pro his primum precatio est, de quibus dicitur, Ut omnes unum sint: tum deinde unitatis profectus exemplo unitatis ostenditur, cum ait: Sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi sint
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. ne naturȩ in his unitas & in differens diuinitatis substtntia
crederetur sed exdilectione mutua & exuoluntatũ concordia
unũ essent : exẽplũ unitittis istius ut superus demonstrauimus
etiã ex dictis dominicis ꝓtuler̃. ut om̃s unũ sint sicut tu pat̾ inm
& ego inte. ut & ipi sint in nob extra euangelica ꝓmissa. ẽ quis¬
quis extra fidẽ eoꝵ .ẽ: & impiȩ intelligentiȩ crim̃. spẽ simplicem
ꝑdidit: habet enĩ ñ tamueniam quã p̾miũ ignorare qđ credas.
qr̾ maximũ stipendiũ fidĩ est sperare quȩ nescias At uero ultim&
mutet: ñ tam̃ potest intelligentiȩ ñ extare dictoꝵ. Dñs patrem
orat ut qui inse crediturisint unũ sint. sicut ipe inpatre .ẽ. & pat̃
in eo. ẽ. itti om̃s in his unũ fint: quid hic ęquanimitatẽ: quid ꝑ uo¬
luntatis assensũ animȩ ac cordis unitatẽ introducis: Euerat namq

Expanded text:
sumus , ne naturae in his unitas et indifferens divinitatis substantia sumus , ne naturae in his unitas et indifferens divinitatis substantia crederetur, sed ex dilectione mutua et ex voluntatum concordia unum essent, exemplum unitatis istius, ut superius demonstravimus, etiam ex dictis dominicis protulerunt: Ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis . Extra evangelica promissa est, quisquis extra fidem eorum est: et impiae intelligentiae crimen spem simplicem perdidit. Habet enim non tam veniam, quam praemium, ignorare quod credas: quia maximum stipendium fidei est, sperare quae nescias. At vero ultimae mutet, non tamen potest intelligentia non exstare dictorum. Dominus Patrem orat, ut qui in se credituri sint, unum sint, et sicut ipse in Patre, et Pater in eo est, ita omnes in his unum sint. Quid hic aequanimitatem, quid per voluntatis assensum animae et cordis unitatem introducis? Fuerat namque
Abbreviated transcription (Latin):
quod unũ sunt in tanta gentiũ. conditionũ sexuum diuersitate.
Nũquid ex assensu uoluntatis ẽ. aut exsacram̃ti unitate. qr his
& baptismũ sit unũ. & unũ xp̃m induti om̃s sint.: Quid gͦ hic ani¬
marum concordia fatiet. cumꝑ id unũ sint. qđ uno xp̃o ꝑnaturã
unus baptismi induantur . Aut cũ qui plantat & qui rigat
unũ sunt nũquid ñ ꝑ hoc unũ sunt: qr ipsi inuno baptismo renati una
unius regene rantis baptisini dispensatiosit. Nonquid ñ &idẽ agunt
nũquid ñ inuno unũ sunt Ittq quiꝑrẽ eandẽ unũ sunt: natura etiã
ad stultitiȩ demonstrationẽ Quia quȩ in genio insipientis aut ꝑuer¬
sȩ intelligentiȩ aduersus ueritatẽ coaptantur. dũ & in concussa & im¬
mobilis est. necesse .ẽ. ut quȩ ediuerso sunt & falsa intelligantur &
stulta Laborantes enĩ heretici fallere ꝑ id qđ dictũ ẽ ego & pat̾ unũ

Expanded text:
Quod unum sunt in tanta gentium, conditionum, sexuum diversitate; Quod unum sunt in tanta gentium, conditionum, sexuum diversitate; numquid ex assensu voluntatis est, aut ex sacramenti unitate, quia his et baptisma sit unum, et unum Christum induti omnes sunt? Quid ergo hic animorum concordia facietunum sunt. --Aut cum qui plantat, et qui rigat, unum sint; numquid non per hoc unum sunt, quia ipsi in uno baptismo renati una unius regenerantis baptismi dispensatio sint? numquid non idem agunt? numquid non in uno unum sunt? Itaque qui per rem eamdem unum sad stultitiae demonstrationem: quia quae ingenio insipientis aut perversae intelligentiae adversus veritatem coaptantur, dum et inconcussa et immobilis est, necesse est ut quae e diverso sunt, et falsa intelligantur et stulta. Laborantes enim haeretici fallere per id quod dictum est: Ego et pater uuum
Abbreviated transcription (Latin):
in his intelligis unititẽ qui ꝑ naturam unius fidĩ unũ sunt .&
Om̃s enĩ renati erant ad innocentiã. ad immor talitatẽ. ad cogni¬
tionẽ di. ad spẽ fidei & sihȩc ñ possunt sibi esse diuersa qr & spes una est.
&ds unus ẽ sicuti & dñs unus .ẽ. & baptisma regenerationis unũ est. si hȩc
ad sensũ potius unũ sunt quã naturam: his quoq qui in hac renatisunt
unitatẽ uoluntatis ascribe siuero regenerati inunius uitȩ atq ȩt̃ nitatis
natura sunt. ꝑ qđ anima eoꝵ &corunũ. ẽr cessat in his assensus. quit
ludendas audientiũ aures corrupto dictoꝵ sensu aliqua ex his em̃tita
compingimꝰ : sed sanȩ doctrinȩ formã tenentes. quȩ sincera sunt sapimꝰ
& p̃dicamus docet enĩ apłs exnatura sac ram̃toꝵ esse hanc fideliũ
uniattẽ : ad galathas scribens. Quot quot enĩ in xp̃o baptitati estis.
xpm̃ induistis. Non in ẽ iudȩus neq gredus: non in ẽ seruus neq

Expanded text:
in his intelligis unitatem, qui per naturam unius fidei unum sunt? Omnes enim renati erant ad innocentiam, ad immortalitatem, ad cognitionem Dei,ad spei fidem. Et si haec non possunt sibi esse diversa, quia et spes una est, et Deus unus, sicuti et Dominus unus est, et baptisma regenerationis unum est: si haec assensu potius unum sunt, quam natura; his quoque, qui in haec renati sunt, unitatem voluntatis adscribe. Si vero regenerati in unius vitae atque aeternitatis naturam sunt, per quod anima eorum et cor unum est; cessat in his assensus unitasludendas audientium aures corrupto dictorum sensu aliqua ex his ementita compingimus: sed sanae doctrinae formam tenentes, quae sincera sunt sapimus, et praedicamus. Docet enim Apostolus ex natura sacramentorum esse hanc fidelium unitatem, ad Galatas scribens: Quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum induistis. Non inest Judaeus neque Graecus, non inest servus n
Abbreviated transcription (Latin):
dationũ diuisiones hoc modo: Hȩc aut̃ om̃ia oꝑatur unus & idẽ sp̃s:
diuidens unicuiq ꝓut uult. Nonigit᷑ quęro quihȩc sp̃s oꝑetur
diuisio ẽ. Quodsinon id ipsũ significatũ eẽ . loqui aliquis audebit : con¬
tra dicet apłscurse uitiose lector intelligat ait enĩ superius. &di¬
uisiones oꝑationũ sunt : idẽ aut̃ ds̃ quioꝑatur om̃ia in om̃ib Alius est

Expanded text:
dationum divisiones hoc modo: Haec autem omnia operatur unus et idem Spiritus, dividens unicuique sicut vult . Nunc igitdivisio est. Quod si ipsum significatum esse loqui aliquis audebit, contradicet Apostolus, cur se vitiose lector intelligat: ait enim superius: Et divisiones operationum sunt, idem autem Deus qui operatur omnia in omnibus. Alius est
Abbreviated transcription (Latin):
sunt : & idcirco quicquid accipiet. afilio accipit ille mit tendus.
qi filii sunt uniuersa quȩ patris sunt. Natura itaq inom̃ib tenet
suam legẽ : & quod unum ambo sunt eiusdẽ in utroq ꝑ generatio¬
nẽ natuiitatẽq diuin ittotis significatio.ẽ. cũ id qđ accipiet a patre
sp̃s uerititis. id filius dandũ ase fateatur. Non ꝑmit tenda itttq ad
impiȩ intelligentiȩ lib̾taitẽ heretica ꝑuersittis. ẽ : ut dictũ hoc
dñi qđ qr om̃ia quȩ patrissunt sua sunt. idcirco ase accipiet sp̃s
ueritatis non ad unitatẽ confiteatur referendũ esse naturȩ: Loquatꝰ
iaitẽ inpatre & filio docere : ita ait. Uos aut̃ incarne no

Expanded text:
sunt: et idcirco quidquid accipiet, a Filio accipiet ille mittendus, sunt: et idcirco quidquid accipiet, a Filio accipiet ille mittendus, quia Filii sunt universa quae Patris sunt. Natura itaque in omnibus tenet suam legem, et quod unum ambo sunt, ejusdem in utroque per generationem nativitatemque divinitatis significatio est: cum id quod accipiet a Patre Spiritus veritatis, id Filius dandum a se esse fateatur. Non permittenda itaque ad impiae intelligentiae libertatem haeretica perversitas est: ut dictum hoc Domini, quod quia omnia quae Patris sunt, sua sunt, idcirco a se accipiet Spiritus veritatis, non ad unitatem confiteatur referendum esse naturae 21. Dei eunitatem in Patre et Filio docere, ita ait : Vos autem no
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia quȩ cũq habet pater sua esse. &idcrco dixisse desuo accipien¬
dũ. eẽ: docet etiã a patre accipienda ase ttam̃ accipi. qi omĩa quȩ patris
sunt sua sint. Non habet hec unitas diuersitatẽ: nec differet a quo ac¬
ceptũ sit qđ datũ a patre datũ referatur a filio. Num quid & hic uolun¬
tatis unitas affertur: Om̃ia quȩ habet pat̾ filii sunt: & om̃ia
quȩ filii sunt. patrissunt. Ipse enĩ ait & mea om̃ia tua sunt. &
tua mea sunt. Nondũ loci. ẽ. ut demonstrẽ curita dixerit. qm̃
demeo accipiet. futuri enĩ tẽporis significatio.ẽ : ubi accepturus osten¬
ditur Nunc certe idõ ase accepturũ ait : qꝰ om̃ia patris fua. eẽnt.
Disseca naturȩ huiꝰ si potes unittitẽ: & aliquã dissimilitudinis infer
necessitatẽ. ꝑ quã filius nonsit inunitate naturȩ: A patre enĩ ꝓcedit
sp̃s ueritatis sed a filio & patre mit titur. Omĩa quȩ patrissunt filii

Expanded text:
omnia quaecunque habet Pater sua esse, et idcirco dixisse se de suo accipienomnia quaecunque habet Pater sua esse, et idcirco dixisse se de suo accipiendum esse, docet etiam a Patre accipienda, a se tamen accipi, quia omnia quae Patris sunt, sua sunt. Non habet haec unitas diversitatem, nec differt a quo acceptum sit, quod datum a Patre, datum referatur a Filio. Nunquid et hic voluntatis unitas asseritur? Omnia quae habet Pater Filii sunt, et omnia quae Filii sunt Patris sunt. Ipse enim ait, Omnia mea tua sunt, et tua mea . Nondum loci est ut demonstrem cur ita dixerit, Quoniam de meo accipiet. Futuri enim temporis significatio est ubi accepturus ostenditur: nunc certe ideo a se accepturum ait, quoniam omnia Patris sua essent. Disseca naturae hujus, si potes, unitatem, et aliquam dissimilitudinis infer necessitatem, per quam Filius non sit in unitate naturae. A Patre enim procedit Spiritus veritatis: sed a Filio a Patre mittitur. Omnia quae Patris sunt, Filii
Abbreviated transcription (Latin):
Noneni loquitur asemet ipso : sed quȩcũq audierit loquetur. et
futura annuntiabit. Ille honorificabit : qm̃ demeo accipi& et an¬
nuntiabit uob̾ Om̃ĩa quȩ cũq habet pat̾ mea sunt: ꝓpterea dixi¬
demeo accipiet & annuntiabit uob a filio igitur accipit : qui &
ab eo mit titur & a patre ꝓcedit. & interrogo utrũ id ipsũ sit afilio acci¬
pere: qđ apatre ꝓcedere. Quod si differre creditur inter accipere afilio
& a patre ꝓcedere : certe id ipsũ atq. unũ esse existimabitur a filio¬
accipere. qđ si acciperet apatre ip̾e enĩ dñs ait: ꝗm̃ demeo accipiet & an¬
nuntiabit uobis om̃ia quȩ cũq habet pat̾ mea sunt: ꝓpterea dixi
demeo accipiet & annuntiabit uobis hoc qđ accipit siue potestitsẽ.¬
& sue uirtus siue doctrina. ẽ: filius ase accipiendũ esse dixit &¬
rur sum hoc ipsũ significat accipiendũ esse depatre. Cum en ĩ ait

Expanded text:
Non enim loquetur a semetipso: sed quaecunque audierit loquetur, et Non enim loquetur a semetipso: sed quaecunque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis. Ille me honorificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quaecunque habet PatDe meo accipiet, et annuntiabit vobis . A Filio igitur accipit, qui et ab eo mittitur, et a Patre procedit. Et interrogo, utrum id ipsum sit a Filio accipere, quod a Patre procedere. Quod si differre credetur inter accipere a Filio, et a Patre accipere quod sit accipere a Patre. Ipse enim Dominus ait, Quoniam de meo accipiet et annuntiabit vobis. Omeo accipiet et annuntiabit vobis . Hoc quod accipiet, sive potestas est, sive virtus, sive doctrina, Filius a se accipiendum esse dixit, et rursum hoc ipsum significat accipiendum esse de Patre: cum enim ait,
Abbreviated transcription (Latin):
mentiri ignorantib. possit. & doce ant quid sit hoc qđ filius mittit a patre
Quimit tit: potestatẽ suã in eo qđ mit tit ostendit. Sed quod apatre¬
mittit quid intelligimꝰ. utrũ acceptũ aut dimissum aut genitũ: nã
hoꝵ necesse . ẽ. unũ aliquid significet qđ a patre missurus est.¬
& missurus a patre .ẽ. eum sp̃m ueriiatis qui a patre ꝓcedit. Iam
ergo ñ .ẽ. acceptio. ubi demonstratt ꝓcessio. ẽ super .ẽ. ut confir¬
memus in eo sententiã nrãm.: utrũ non hoc consistentis egressionem
an geniti ꝓcessionẽ exis timemꝰ: neq in hoc nunc calũ nior lib̾tati¬
in intelligentię utrũ expatre anexfilio spm̃ paraclitũ putent esse
Non enĩ incerto dñs reliqui T. Nam sub hisdẽ dictis. hęc ita locutus
est Adhuc multit habeo uobis dicere. sed non potestis illa modo
por titre: cũ uenerit ille sp̃s ueritatis. diriget uos in om̃i uerita te

Expanded text:
mentiri ignorantibus possit, et doceat quid sit hoc quod Filius mittit a Patre. mentiri ignorantibus possit, et doceat quid sit hoc quod Filius mittit a Patre. Qui mittit, potestatem suam in eo qmittit quid intelligimus? Utrum acceptum, aut dimissum, aut genitum? Nam horum necesse est unum aliquid significet, quod a Patre missurus est, et missurus a Patre est eum Spiritum veritatis qui a Patre procedit. Jam vero non est acceptio, ubi demonstrata processio est. Superest ut confirmemus in eum sententiam nostram, utrum in hoc consistentis egressionem, an geniti processionem existimemus. Neque in hoc mundo nunc calumnior libertati intelligentiae, utrum ex Patre an ex Filio Spiritum paraciitum putent esse. Non enim in incerto Dominus reliquit. Nam sub iisdem dictis ita haec locutus est: Adhuc multa habeo dicere vobis, sed non potestis illa modo portare. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, diriget vos in omni veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
Non efficit uolunttis sed potestas: non loquitur unianimitas sed
natura. qi ñ unũ est creari & nasci. Neq uelle idipsũ ẽ qđ & posse.
neq concordare idẽ est qđ manere. Non negaimus igitur unanimitatẽ¬
inter patrẽ & filiũ. nã hoc solent heretici m̃tiri : ut cum solã concordiã
adunitattẽ non respicimus. discordes eos a nob affirmari loquantur
sed audiant quã anobis unanimitas non negetur Unũ sunt pater
& filius natura. honore. uirtute : nec natura eadẽ potest uelle diuersa
&audiant adhuc naturȩ sibi cũpatre unitatẽ filiũ testantẽ. Ait enĩ
Cũ uenerit aduocatus ille quẽ ego mittã uobis a patre spm̃ ueritatis
qui apatre meo ꝓcedit: ipse testificatur de me Ad uocatꝰ ueniet & hunc
mit tet filius apatre : & sp̃s ueritti tis est qui apatre ꝓcedit. Excuti¬
at ingenii sui aculeos omis hereticoꝵ scola: & quęrat nunc qđ uel

Expanded text:
non efficit voluntas, sed potestas; non loquitur unanimitas, sed non efficit voluntas, sed potestas; non loquitur unanimitas, sed natura: quia non unum est creari, et nasci; neque velle id ipsum est, quod et posse; neque concordare idem est, quod manere. 19. Unaniminter Patrem et Filium: nam hoc solent haeretici mentiri, ut cum solam concordiam ad unitatem non recipimus, discordes eos a nobis affirmari loquantur. Sed audiant quam a nobis unanimitas non negetur. Unum sunt Pater et Filius natura, honore, virtute: nec natura eadem potest velle diversa. Et audiant adhuc naturae sibi cum Patre unitatem Filium testantem; ait enim: Cum venerit advocatus ille, quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre meo procedit, ipse testificabitur de me . Advocatus veniet, et hunc mittet Filius a Patre, et Spiritus veritatis est, qui a Patre procedit. Excutiat ingenii sui aculeos omnis haereticorum schola: et quaerat nunc, quod vel
Abbreviated transcription (Latin):
a nob cõmemorata sunt : quia uoluntatis tantũ int̃ patrẽ & filium
unitatẽ heretici m̃tientes. unittitis nr̃ę ad dm̃ utebantur exẽplo.
tanquã nob ad filiũ & ꝑfiliũ ad patrẽ obsequio tantũ ac uoluntii te
religionis unittis. nulla ꝑsacramentũ carnis & sanguinis naturalis
cõmunionis ꝓprietas indulgeretur: cũ et ꝑhonorem nob datũ dĩ filii.
& ꝑmanentẽ in nob̾ carnalit̾ filiũ. & in eo nob̵ corporalit̾ & insepara¬
sũ igitur a nob̾ est stultitię furentiũ ad demonstrationẽ tantũ in anis
m̃datii: ne imperitos ftllerent uanȩ ac ridiculȩ assertionis errore.
Cȩterũ fides euangelica responsionis nrȩ necessitaite ñ eguit. unitatẽ
nec ꝑsacram̃tũ dispensationis unũ sunt sed ꝑnaturę natiuitatẽ. dum
nihil in eo ex seds̃ eũ gignendo degenerat: unum sunt dũquȩ demanu eiꝰ
ñ rapiuntur. non rapiuntur demanu patris. dũ eo cognito pat̃ cognitꝰ

Expanded text:
a nobis commemorata sunt, quod voluntatis tantum inter Patrem et Filium hanc unitatem haeretici mentientes unitatis nostrae ad Dominum utebantur exemplo, tanquam nobis ad Filium et per Filium ad Patrem obsequio tantum ac voluntate religionis unitis nulla per sacramentum carnis et sanguinis naturalis communionis proprietas indulgeretur, cum et per honorem nobis datum Filii et per manentem in nobis carnaliter Filium et in eo nobis corporalitsum igitur a nobis est stultitiae furentium, ad demonstrationem tantum inanis mendacii: ne imperitos fallerent vanae ac ridiculae assertionis errore. Caeterum fides evangelica responsionis nostrae necessitate non eguit. Unitatem Nec per sacramentum dispensationis unum sunt, sed per naturae nativitatem, dum nihil in eo ex se Deus eum gignendo degenerat. Unum sunt, dum quae de manu ejus non rapiuntur, non rapiuntur de manu Patris ; dum eo cognito Pater cognitu
Abbreviated transcription (Latin):
nato ꝑsacram̃tũ spirittlis huius unctionis ostendens: cũ post consũ¬
mati baptismi natiuitatẽ cũ hȩc quoq ꝓprietatis significatio audita
ẽ. uoce testante decęlo Filius meus estu : ego hodie genurte Non enim
uel ne ip̾e suꝑ se. eẽ. uł sibi decęlis ad esse. uel ipũ se cognominasse sibi filiũ
intelligendus. ẽ. sed omĩs hȩc fidei nrȩ fuit demonstratio. ut sub ꝑfectȩ
ac uerȩ natiuitatis sacram̃to. unitittẽ naturȩ manentis infilio. qui etiã
homo esse cęperat nosceremus Et patrẽ quidẽ indĩ spũ itt significari
reꝑtũ est: filiũ uero hoc modo demonstratũ intelligeremus cũ dicit.
quodsi inspudĩ ego eitio demones : utiq. appropiauit in uobis regnum
dei se scilicet id est naturȩ suę potestatẽ demones eicere

Expanded text:
nato per sacramentum spiritalis hujus unctionis ostendens , cum post consumnato per sacramentum spiritalis hujus unctionis ostendens , cum post consummati baptismi nativitatem tum haec quoque proprietatis significatio audita est, voce testante de coelo: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Non enim vel ipse super se esse, vel sibi de coelis adesse, vel ipsum se 231 cognominasse sibi filium intelligendus est: sed omnis haec fidei nostrae fuit demonstratio, ut sub perfectae ac verae nativitatis sacramento, unitatem naturae manentis in Filio, qui etiam homo esse coeperat, nosceremus. Et Patrem quidem in Dei Spiritu ita significari repertum est. Filium vero hoc modo demonstratum intelligimus, cum dicit: Quod si in Spiritu Dei ego ejicio daemones, utique appropiavit in vobis regnum Dei: se scilicet, id est, naturae suae potestate daemones ejicere
Abbreviated transcription (Latin):
mutroq spũdĩ: ne scđm corporales modos ita imesse filium inpatre
uł patrẽ infilio crederemus. scilicet ne locods manens nusquã alibi ex¬
tare uideretur a sese. homo enĩ aut aliquid aliud ei simile. cũ alicubi
erit. tam̃ alibi nerit : qr id qđ ẽ. illic continetur ubi fuerit informa.
adid natura eius ut libiq sit qui insistens alicubi sit. Ds aut̃ imm̃sȩ
uir tutis uiuens potestas. quȩ nusquã ñ adsit nec desit usquã se om¬
nẽ ꝑsua edocet: & sua ñ aliud quãsẽ. eẽ. significat. ut ubi si
ẽẽ credatur : cũ ꝑsua inom̃ib esse ñdesinat. Non aliud aut̃ sint
quã quod ẽ ipe quȩ sua sunt. &hȩc quidẽ: ad naturȩ intelligen¬
tiã dictit sunt In spũ aut̃ di. aut dm̃ patrẽ significari ittt existomo in¬
qđ eum unguat & mit tat ad euangelitandũ. Paterne enĩ naturȩ
uirtus in eo manifestatur. naturȩ suȩ cõmunionẽ infilio etiã in carne

Expanded text:
ritus Dei, ne secundum corporales modos ita inesse Filium in Patre vel Patrem in Filio crederemus: scilicet ne loco Deus manens, nusquam alibi exstare videretur a sese. Homo enim, aut aliquid aliud ei simile, cum alicubi erit, tamen alibi non erit: quia id, quod est illic, continetur ubi fuerit: infirma ad id natura ejus, ut ubique sit, qui insistens alicubi sit. Deus autem immensae virtutis vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit usquam, se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse significat: ut ubi suaesse credatur: cum per sua in omnibus esse non desinat; non aliud autem sint, quam quod est ipse, quae sua sunt. Et haec quidem ad naturae intelligentiam dicta sunt. quod eum ungat, et mittat ad evangelizandum. Paternae enim naturae virtus in eo manifestatur; naturae suae communionem in Filio etiam in carne
Abbreviated transcription (Latin):
ri nomine quã exnatura sit dñs Sed a paulo disce naturã Sequit᷑¬
s. et idẽ ipse dñs &diuisiones oꝑationũ sunt : idẽ aut̃ dris qui oꝑatur
om̃ia in om̃ib Unicuiq aut̃ datur manifestatio sp̃s: adid qđ utile
ẽ Inp̃senti sermone quadrimo da significatio intelligitur : cũ indiuisione
donoꝵ idẽ sp̃s est. & in diuisione mysterioꝵ idẽ ipsedñs ẽ. & indiuisione
oꝑ ationũ idẽ ds̃.ẽ. inutilitatis datione manifestatio sps atq ut datio uti¬
litatis in manifestatione sp̃s nosceretur: continuo subiectũ ẽ Huic quidẽ
ꝑ spm̃datur sermo sapientiȩ : alii aut̃ sermo scientiȩ scđm eundẽ spm. alii

Expanded text:
ri nomine, quam ex natura sit Dominus. Sed a Paulo disce naturam. 29. Grri nomine, quam ex natura sit Dominus. Sed a Paulo disce naturam. 29. GrDeus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus, ad id quod utile est . In praesenti sermone quadrimoda significatio intelligitur, cum in divisione donorum idem Spiritus est, et in divisione ministeriorum idem ipse Dominus est, et in divisione operationum idem Deus est, et in utilitatis datione manifestatio Spiritus. Atque ut datio utilitatis in manifestatione Spiritus nosceretur; continuo subjectum est: Huic quidem per Spiritum datur sermo sapientiae, alii a
Abbreviated transcription (Latin):
bis manere testatus. ẽ : nec diuersum ase. eẽ. spiramortuis excitati iħu & spm̃
amortuis excitantis iħm. &ueniunt enĩ : atq habitant in nob: Et rogo utrũ
comitatũ diuersittitũ ueniant mansionẽq faciant : anunitate naturae
m̃to ttim̃ cohabitationis habitatio: dũ neq duo habitant. neq ab alio
ẽ. unus cũ dõ sp̃s & illud euangelicũ: Ego & pat̾ unũ sumus docet apłs
unitatẽ. eẽ. naturȩ. ñ solitudinẽ unionis. scribens corintiis. ꝓpt̃ quod
notũ facio uob. qr nemo inspũdĩ dicit anathema iħu. Scisne nunc
uierint creaturȩ potius quã creator : xp̃m creaturã confitens quid sis
intellige. & qui ñ ignoras quin in maledicto sit religio creaturȩ: &
quid sequatur aduerte. & nemo potest dicere dñm tħm: nisi inspũ
scõ. Sentisne quid tibi desit xp̃o negando qđ suũ ẽ: Si ꝑnaturã dei
pes. dnm̃ ttim̃. eẽ. nondicis. qi tibi ex cõmuni genere potius & familia¬

Expanded text:
diversum a se esse Spiritum a mortuis excitati et Spiritum a mortuis excitantis. Veniunt enim, atque habitant in nobis: et rogo utrum comitatu diversitatum venient, mansionemque facient, an unitate naturae? mento tamen cohabitationis habitatio, dum neque duo habitant, neque ab alio en colunt. --Et illud evangelicum: Ego et Pater unum sumus , docet Apostolus unitatem esse naturae, non solitudinem unionis, scribens Corinthiis: Propter quod notum facio vobis, quia nemo in Spiritu Dei dicit anathema Jesum. Scisne nunc, vierunt creaturae 233 potius quam Creatori ; Christum creaturam confitens, quid sis intellige, qui non ignores quin in maledicto sit religio creaturae. Et quid sequatur adverte: Et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spans, Dominum tamen esse non dicis; quia tibi ex communi genere potius et familia
Abbreviated transcription (Latin):
quatur. uł ꝑgenera linguarũ ut insignũ dati sp̃s scĩ linguarũ sermo
donet᷑ uł inint̃ p̃ttitione linguarũ. neignoratione fides audientium
periclitetur. cum linguã ignorantib lingue int̾ p̃tator absoluat
In his igitur om̃ib adutilitatẽ unicuiq diuisis manifestatio sp̃sest.
ꝑhas scilicet datȩ unicuiq utilitatis admirationis dono sp̃s non laten

Expanded text:
quatur: vel per genera linguarum, ut in signum dati Spiritus sancti linguarum sermo donetur : vel in interpretatione linguarum, ne ignoratione fides audientium periclitetur, cum linguam ignorantibus linguae interpretator absolvit. In his igitur omnibus ad utilitatem unicuique divisis manifestatio Spiritus est, per has scilicet datae unicuique 235 utilitatis admirationes dono Spiritus non laten
Abbreviated transcription (Latin):
naturã dĩ natura ip̾a habitet innob̾ in differens natura filii.eẽ. crederetur
queronunc igitur quomodo ñ exnatura unũ sunt. A patre ꝓcedit sp̃s
ueritatis: a filio mit titur. & a filio accipit. Sed om̃ia quȩ habet pat̾ fili¬
sunt : & idcirco qui abeo accipit dĩsp̃s est. sedidẽ & spsdĩest Resnaturȩ¬
sp̃s. ẽ : sedidẽ sp̃s xp̃i ẽ. amortuis excitati. Inaliquo differat xp̃ĩ &dĩ
apłs. xp̃m nobis fundam̃tũ ponens fidei. dictihuius quoq dñĩci non nescius.
Siquis diligit me. et uerbũ meũ seruabit . & pat̾m̃s diligit eũ : & adeũ ueniemꝰ¬

Expanded text:
naturam rei natura ipsa habitet in nobis; indifferens natura Filii esse credetur quaero igitur quomodo non ex natura unum sunt? A Patre procedit Spiritus veritatis, a Filio mittitur, et a Filio accipit, sed omnia quae habet Pater, et Filius. Et idcirco qui ab eo accipit, Dei Spiritus est, sed idem et Spiritus Chrsed idem Spiritus Christi est a mortuis excitati. In aliquo differat Christi et Dei arctat Apostolus, Christum nobis fundamentum ponens fidei , dicti hujus quoque dominici non nescius: Si quis diligit me, et verbum meum servabit: et pater meus diliget eum, et ad eum veniem
Abbreviated transcription (Latin):
ne utilitatis sp̃smanifestationẽ : absolutã habet intelligentiã. Cõme¬
moratũ enĩ ẽ. ꝑquas dationũ utilitates hȩc esset sp̃s manifestatio: In his
namq diuisionum uirtutib : non incertã donihuius ostensio.ẽ. de quo
dns ad apłos dexerat. p̃cipiens his ne ab hierusolimis discederent: sed
titauit aqua : uos aut̃ spũ sc̃o tingusmini quẽ & accipietis non post mul

Expanded text:
ne utilitatis Spiritus manifestationem, absolutam habet intelligentiam. 234 Commemoratum enim est, per quas dationum utilitates haec esset Spiritus manifestatio. In his namque divisionum virtutibus non incerta doni hujus ostensio est, de quo Dominus ad Apostolos dixerat, praecipiens his, ne ab Jerosolymis discederent; sed t
Abbreviated transcription (Latin):
scđnatiuitatẽ in ẽ. nos quoq in eo naturalit̾ essemꝰ ipso in nob̾ naturalit̃
ꝑmanente : Quã aut̃ naturalis in nob̾ hȩc unittas sit : ipse ita testatus est
Qui edit carnẽ meã & bibit sanguinẽ meũ: in me manet & ego meum.
Non enĩ quis in eo erit nisi in quo ipse fuerit: eius tantũ ipse assupttim
habens carnẽ qui suã sũpserit Perfectȩ autẽ huiꝰ unitatis sacram̃tũ
suꝑius ttim̃ docuerat dicens. Sicut misit me uiuus pat̾: & ego uiuo ꝑ
patrẽ & qui manducauerit meã carnẽ : & ipse uiuit ꝑme. Niit. gͦ.¬

Expanded text:
nativitatem inest, nos quoque in eo naturaliter inessemus, ipso in nobis naturaliter nativitatem inest, nos quoque in eo naturaliter inessemus, ipso in nobis naturaliter permanente. Quam autem naturalis in nobis unitas sit, ipse ita testatus est: Qui edit carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo. Non enim quis in eo erit, nisi in quo ipse fuerit, ejus tantum ipse assumptam habens carnem, qui suam sumpserit. Perfecte autem hujus unitatis sacramentum superius jam docuerat dicens: Sicut misit me vivus Pater, et ego vivo per Patrem, et qui manducaverit meam carnem, et ipse vivit per me.
Abbreviated transcription (Latin):
denegant: Est .gͦ. in nobis ipse ꝑ carnẽ. & sumus in eo. dũ secũ hoc qđ¬
nossumus indm̃ . ẽ. Iuia autẽ in eo ꝑseacram̃tũ cõmunicatȩ carnes &
sanguinis sumus: ipse testatur dicens & hic mundus me iã ñuidet.
uos autẽ me uidebitis. qm̃ego uiuo & uos uiuetis. qm̃ ego in patre meo
& uos in me & ego in uobis Siuoluntatis taintum unittetẽ intelligi¬
uellet. cur gradũ quandã atq ordinẽ consũmandȩ unitatis ex po¬
suit. nisi ut cũ ille in patre ꝑnaturã diuinitatis. ẽet. nos contra in eo
ꝑ corporalẽ eius natiuitatẽ. & ille rursũ in nob̾ ꝑsacram̃toꝵ messe
mysteriũ crederetur. ac sic ꝑfecta ꝑmediatorẽ unitas doceretur. cũ
nob̵ in se manentibus ipse maneret in patre. & inpatre manens ma¬
neret in nob Mita adunitatẽ patris ꝓficeremus. cũ qui in eo naturali

Expanded text:
denegant. Est ergo in nobis ipse per carnem, denegant. Est ergo in nobis ipse per carnem, nos sumus in Deo est. Quoniam autem in eo per sacramentum communicate carnis et sanguinis eius simus, ipse testatur, dicens: Et hic mundus me iam non videt. Vos autem me videbitis, quoniam ego vivo, et vos vivetis, quoniam ego in Patre meo, et vos in mevellet, cur gradum quemdam atque ordinem consummandae unitatis exposuit, nisi ut cum ille in Patre per naturam divinitatis esset, nos contra in eo per corporalem ejus nativitatem et ille rursum in nobis per sacramentorum inesse mysterium crederetur? Ac sic perfecta per mediatorem unitas doceretur, cum nobis in se manentibus ipse maneret in Patre, et in Patre manens maneret in nobis, et ita ad unitatem Patris proficeremus, cum qui in eo naturali
Abbreviated transcription (Latin):
in his ẽẽ nos faciunt siuere igitur carnẽ corporis nr̃ĩ xp̃s assũpsit. &
uere homo ille qui exmaria natus fuit xp̃s. ẽ. nosq uere submyste¬
rio carnẽ corporis sũi sumimus. & ꝑ hoc unũ erimus qi pat̾ ineo ẽ. &
sacram̃tũ ꝓprietas ꝑfec tę sacram̃tũ sit unitatis: ñ est humano¬
autẽ scłi sensi in dĩ reb. loquendũ neq ꝑ uiolentiã atq impudentẽ
p̃dicationẽ cȩlestiũ dictoꝵ sanitati alienȩ atq impiȩ intelligentiȩ extor¬
quenda ꝑuersitas ẽ Quȩ scripta sunt legamus: & quȩ legerimus intelli¬
gamus. & tũ ꝑfectȩ fidei officio fugemur: Denaturali enĩ in nob̾ xp̃i
uerittite quȩ dicimus nisi ab eo dicimus. stulte atq impie dicemꝰ: Ipse
enĩ ait. Caromea uere. ẽ ȩsca. & sanguis m̃s uere est potus. Quiedit
carnẽ meã & bibit sanguinẽ meu: in me manet & ego meũ: deueriatt
ñ ẽ÷ continguat plane hisuerũ ñesse: qui xp̃m tħm uerũ esse dm̃

Expanded text:
in his esse nos faciunt. Si vere igitur carnem corporis nostri Christus assumpsit, et vere homo ille qui ex Maria natus fuit Christus est, nosque vere sub mysterio carnem corpper sacramentum proprietas perfecte sacramentum sit unitatis? » Et ini sensu in Dei rebus agendum, neque per violentiam, atque imprudentem praedicationem coelestium dictorum, sanitati alienae, atque impiae intelligentiae, extorquenda perversitas est. Quae scripta sunt legamus, quae legimus intelligamus: et tunc perfecte fidei officio fungemur. De naturali enim in nobis Christi veritate quae dicimus, nisi ab eo didicimus, stulte atque impie dicemus. Ipse enim ait: Caro mea vere est esca, et sanguis meus vere est potus Qui edit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . De veritate non est? contingat plane his verum non esse, qui Christum Jesum verum esse Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tis. cũ & om̃s dõ placita agunt. & ipsi ñ dissidentib int̾se animoꝵ motib
sapere quidm̃ nescit: & cũ sapientia xp̃s sit : necesse . ẽ. ut ex tra sapientiã
stulte m̃tiantur. stultius tam̃ in defensione m̃datii sui sapiunt: dilatti
enĩ paululũ etiãnunc ea quȩ indõpatre. & indõ filio ẽ unitittis ꝓpri¬
ettite : ex his ipis quib. utunt᷑ refellendisunt. Namq: quoꝵ anima¬

Expanded text:
tis, cum et omnes Deo placita agant, et ipsi non dissidentibus inter se animorum motibus tis, cum et omnes Deo placita agant, et ipsi non dissidentibus inter se animorum motibus sapere, qui Deum nescit. Et cum sapientia Christus sit, necesse est ut extra sapientiam stulte mentiantur, stultius tamen in defensione mendacii sui sapiunt. Dilata enim paululum etiam nunc ea, quae in Deo patre et in Deo filio est, unitatis proprietate, ex his ip
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sint tam absolute dictit atq intellectto : ⁊ tam̃ stultissimo impietatis suȩ
m̃dacio neganda corrumpunt : Idenĩ qđ ait ego & pat̃ unũ sumꝰ tẽptant
ad unianimitatis referre consensũ. ut uoluntatis in his unitas sit ñ natu¬
rȩ id .ẽ. ut ñ ꝑid qđ sunt. sed ꝑid qđ idẽ uolunt unũ sint : & illud qđ est
in actib apłoꝵ huic definitionisu ȩ apttnt: Multitudinis aut̃ credentiũ¬
erat anima & corunũ : ut animarũ & cordiũ diuersitits incor unum
atq anumã ꝑ conuenientiã eiusdẽ uoluntatis unitasfit. Uł illud
qđ adchorintios scribitur. Qui plantat aut̃ & qui rigat unũ sunt : ut
non differente. ministerio ad salutẽ & in eius dẽ sacram̃ti ꝓfectũ uolun¬
eoꝵ in me. ut om̃s unũ sint sicut tu pat̾ in me & ego inte . ut ipisint
in nob Ut qr homines refundi in dm̃ nom possunt. uł ipsi inuicẽ in u-¬
nũ atq indiscretũ aceruũ coire. id qđ unũ sunt ex unitate sit uoluntit¬

Expanded text:
cum sint tam absolute dicta atque intellecta, tamen stultissimo impietatis suae mendacio neganda corrumpunt. Id enim quod ait: Ego et Pater unum sumus , tentant ad unanimitatis referre consensum; ut voluntatis in his unitas sit, non naturae, id est, ut non per id quod sunt, sed per id quod idem volunt, unum sint. Et illud, quod est in Actib in cor unum atque animam per convenientiam ejusdem voluntatis unitas sit. Vel illud, quod ad Corinthios scribitur: Qui plantat autem, et qui rigat, unum sunt : ut non differente ministerio ad salutem et in ejusdem sacramenti profectum, voluneorum in me, ut omnes unum sint sicut, tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis : ut quia homines refundi in Deum non possunt, vel ipsi invicem in unum atque indiscretum acervum coire, id quod unum sunt, ex unitate sit volunta
Abbreviated transcription (Latin):
tendo: ut int̾hȩc nec duos quisquã possit p̃dicare. neq unicũ. cũttim̃ qui
ñ unicus ẽ. non in duos ꝓficeret. nequi duo sunt solitarius possit intel
tendite nunc uibratas sibi linguas heretici serpentes. siue sabelli. siue
fotini. siue quinunc creaturã. eẽ. unigenitũ dm̃ p̃dicantes. audient unũ
dm̃ patrẽ: Iuisquis negat filiũ qr cũpat̾ ñnisi ꝑfiliũ pat̾ sit: filius ꝑid
significatur in patre. Qui uero unitatẽ naturȩ in differentis filio adimit:
tat : cognoscat qr ꝑ eũ om̃ia & nos ꝑ ipũ. & extra tẽpora sit condens om̃ia
intẽporalis imm̃sitas. & interea relegat qr una spes uocationis. & unũ bap¬¬
tisma. & fides una : & post hȩc aduersans p̃dicationi apłi. ipse anathema
constitutus cũ alit̃ ex sensu suo sapiat. nec uocatus. nec baptizatus est.

Expanded text:
tendo; ut inter haec nec duos quisquam possit praedicare, neque unicum: cum tamen qui tendo; ut inter haec nec duos quisquam possit praedicare, neque unicum: cum tamen qui non unicus est, non in duos proficeret; nec qui duo non sunt, solitarius posset intelltendite nunc vibratas sibilis linguas, haeretici serpentes, sive Sabelli, sive Photine, sive qui nunc creaturam esse unigenitum Deum praedicatis. Audiet unum Deum patrem, quisquis negat filium: quia cum Pater non nisi per filium pater sit, Filius 243 per id significatur in Patre. Qui vero unitatem naturae indifferentis Filio adimit, tat, cognoscat quia per eum omnia, et nos per ipsum; et extra tempora sit condens omnia intemporalis immensitas. Et interea relegat, quia una spes vocationis est, et unum baptisma, et fides una. Et post haec adversans praedicationi Apostoli ipse anathema constitutus, cum aliter ex sensu suo sapiat, nec vocatus, nec baptizatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ad id demonstraret auctorẽ: Utrũq aut̃ eiusdẽ naturȩ ꝓpriũ essẽ decla¬
rat Namq post illud diuitiarũ & sapientiȩ & scientiȩ dĩ ꝓtes tatum
ꝓfundũ & inscruttibiliũ iuditioꝵ confessã in intelligentiam & iues¬
tigabiliũ uiarũ demonstratã ignorationẽ : humanȩ tam̃fidei usus offi¬
cio hunc honorẽ inuestigabilium & in ꝑscrutabiliũ cȩlestiũ sacram̃torũ
opus unius possit esse naturȩ: Cũ enĩ specialit̃ dõ id ad scripserit ut exeo¬
omĩa & propriũ xp̃o detulerit ut ꝑ eũ om̃ia: & nunc honordĩsit qđ ex
rio dnĩ & inspũ dĩ sp̃s unus oꝑetur & diuidat : non possunt ñ unũ esse
quor ꝓpria unius sunt cũ in eodẽ dñõ filio. & in eodẽ dñõ patre unus
& cȩlestiũ archanoꝵ conscientia & assumptus secretoꝵ diuinoꝵ
electusq particeps ea ad ipsa illiciti eloqui i silentio necessario tacens.

Expanded text:
ad id demonstraret auctorem. Utrumque autem ejusdem naturae proprium esse declaad id demonstraret auctorem. Utrumque autem ejusdem naturae proprium esse declarat. Namque post illud divitiarum et sapientiae et scientiae Dei protestatum profundum, et inscrutabilium judiciorum confessam inintelligentiam , et ininvestigabilium viarum demonstratam ignorationem, humanae tamen fidei usus officio, hunc honorem investigabilium et inscrutabilium 242 coelestium sacramentorum opus unius possit esse naturae. 39. Epilomnia; et proprium Christo detulerit, ut per eum omnia; et nunc honor Dei sit, quod ex ione Dei Spiritus unus operetur et dividat, non possunt non unum esse, quorum propria unius sunt; cum in eodem Domino Filio, et in eodem Deo Patre, unuset coelestium arcanorum conscientia, et assumptus secretorum divinorum electusque particeps, ea ipsa illiciti eloquii silentio necessario tacens,
Abbreviated transcription (Latin):
a se natura & sp̃s intelligi. ex quo & ꝑquẽ omĩa. Om̃ia enĩ ꝑfilium
exnihilo substiter̃ & adõ ex quo om̃ia: ad filiũ uero ꝑquẽ om̃ia. apłs
retulit: & ñ inuenio quid differat: cũ ꝑutrũq opposuit uirtutis eius dẽ sienĩ
ad uniuersitatis subsitintiã ꝓpriũ ac sufficiens creaturis. eẽt. qđ ex dõ sunt
addemonstrationẽ unitatis utriusq nec ad intelligentiã singularis . Non
patet ad occasionẽ impietatis pius sermo: & aplica fides ñ est extra p̃di¬
cationis diligentiã his enĩse uerboꝵ ꝓprietatib tẽperauit: quib. nec
duos deos intelligeretur significare neq unicũ : dũ & unionẽ detestatur
nec separat unitatẽ. Hoc enĩ ex quo om̃ia & ꝑquẽ om̃ia licet ñ singula¬
rẽ constitueret in potesiti te uirtutis: ñ tamen diuersum demonstra¬
ret ineffitientiȩ potestate. cũ ex quo om̃ia & ꝑquẽ om̃ĩa eiusdẽ naturȩ

Expanded text:
a se naturae et spiritus intelligi ex quo, et per quem omnia? Omnia enim per Filium ex nihilo substiterunt, et ad Deum ex quo omnia, ad Filium vero per quem omnia Apostolus retulit. Et non invenio quid differat, cum per utrumque opus sit virtutis ejusdem. Si enim ad universitatis substantiam proprium ac sufficiens creaturis esset quod ex Deo sunt; ad demonstrationem unitatis utriusque, nec ad intelligentiam singularis. Non patet ad occasionem impietatis ipsius sermo, et apostolica fides non est extra praedicationis diligentiam. His enim se verborum proprietatibus temperavit, quibus nec duos deos intelligeretur significare, neque unicum: dum et unionem detestatur, nec separat unitatem, hoc enim ex quo omnia, et per quem omnia, licet non singularem constitueret in potestate virtutis, non tamen diversum demonstraret in efficientia; cum ex quo omnia, et per quem omnia, ejusdem naturae
Abbreviated transcription (Latin):
& eritis mihi testes in hierłm & inom̃ĩ uidea & samaria. &usq adul¬
timũ t̾rȩ. Promissionẽ patrisquȩ deore eius audita. ẽ: speotitri
iubet Certe etiã nunc: eius paterne ꝓmissionis eloquiũ. ẽ. Per has
igitur uirtutũ efficientias: manifestatio sp̃s. ẽ. Neq enĩ inocculto ẽ.
sps̃ donũ ubi sermo sapientiȩ est. & uerba uttȩ audiuntur. uł ubi diunȩ
cognitionis scientia. ẽ: ne pecudũ modo ꝑignorationẽ dĩ uitȩ nrȩ̃ igno¬

Expanded text:
et Samaria, et usque ad ultimum terrae . Promissionem Patris, quae de ore ejus audita est, exspectari jubet. Certe etiam nunc ejus paternae promissionis eloquium est. Per has igitur virtutum efficientias manifestatio Spiritus est. Neque enim in occulto est Spiritus donum, ubi sermo sapientiae est, et verba vitae audiuntur: vel ubi divinae cognitionis scientia est, ne pecudum modo
Abbreviated transcription (Latin):
munis intelligentiȩ sensus impelleret. ne innatura eadẽ naturarũ
nomina conuenirent. & non unũ essent. quib id qđ sunt ñ differret
in genere : ⁊ttm̃ ip̾is hoc dñi nr̃i ꝓfessionib placuit ostendi Quicum
frequent̃ fidei ac spei nrẽ dm̃ unũ intimasset : ut sacram̃tũ unius dei
se quoq deo ꝓfesso ꝓbatoq firmasset. dixit Ego & pat̾ unũ sumus
Si scitisme. scitis & patrẽ meũ. & quimẽ uidit. uidit & patrẽ. & pat̃
patre. Sin autẽ : uel ꝓpt̾ oꝑa credite Natiuitatem suã in nom̃ine
patris ex pressit cognosci patrẽ in se cognito docet. Wnitatẽ naturȩ
fatetur: cũ pat̃ in se uiso uidetur. Inseparabilẽ se apatre testatur
cũ inmanente se manet patre : fidutiã conscientiȩ tenet: cũ his dictis
suis credi postulat ex oꝑatione uirtutis. Atq itt hac ꝑfectȩ natiuita¬
tis beatisfima fide. uitium om̃e & ducedeoꝵ &dĩ singularis extinguttur.¬

Expanded text:
munis intelligentiae sensus impelleret; ne in natura eadem naturarum munis intelligentiae sensus impelleret; ne in natura eadem naturarum nomina convenirent, et non unum essent, quibus id quod sunt non differret in genere: tamen ipsis hoc Domini nostri professionibus placuit ostendi, qui cum frequenter fidei ac spei nostrae Deum unum intimasset, ut sacramentum unius Dei se 217 quoque Deo professo probatoque firmaret dixit: Ego et Pater unum sumus: et, Si scitis me, Patre: sin autem vel propter opera ipsa credite . Nativitatem suam in nomine patris expressit, cognosci Patrem in se cognito docet. Unitatem naturae fatetur, cum Pater in se viso videtur. Inseparabilem se a Patre testatur, cum in manente in se manet Patre. Fiduciam conscientiae tenet, cum his dictis suis credi postulat ex operatione virtutis. Atque ita in hac perfectae nativitatis beatissima fide, vitium omne, et duum deorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate subsistens: qr & mmor patre sit . & ds̃ ñ sit qds̃ unus dñi
aliũ eẽ. ñ patitur. & qui minor.ẽ. necesse .ẽ. ut naturȩ abeo quise est
maior alienȩ sit. &hi quidẽ quã ridiculi in eosunt. p̃scribentes deo.
cũ asser exuno nasci nihil posse. qi uniuersarũ rerũ exduoꝵ conuine¬
tione natiuitas . ẽ. Dm̃ aut̃ indemutabilẽ nullã exse natiuitatem
tribuere posse nascenti. qi nec accessions id qđñ demutatur obno¬
xiũ sit. nec solitarii atq unius naturȩ id inse habeat conditionis ut
qu̾uti. & beatȩ aet̾ nitatis spẽ in patris & filii confessione. sec trantes.
mus. ut uerã ex dõ patre natiuitatẽ unigenitidĩ doceremus. qi ꝑ eã & ds̃
uerus. eẽt. neq anatura unus dĩ ueri ẽẽt alienꝰ Qcsic neq ds negari
in eo unius dĩ exdõ eũ indm̃ alterũ ñsepararet. & quã quã adidnos cũ¬

Expanded text:
voluntate subsistens, quia et minor Patre sit; et Deus non sit, quia Deus unus Deum voluntate subsistens, quia et minor Patre sit; et Deus non sit, quia Deus unus Deum alium esse non patitur, et qui minor est, necesse est ut naturae ab eo, qui se est major, alienae sit. Et hi quidem quam ridiculi in eo sunt, praescribentes Deo, cum asserunt, ex uno nasci nihil posse, quia universarum rerum ex duorum conjunctione nativitas est: Deum autem indemutabilem nullam ex se nativitatem tribuere posse nascenti; quia nec accessioni id quod non demutatur obnoxium sit, nec solitarii atque unius natura id in se habeat conditionis, ut cuti, et beatae aeternitatis spem in Patris et Filii confessione sectantes, mus, ut veram ex Deo patre nativitatem unigeniti Dei doceremus; quia per eam et Deus verus esset, neque a natura unius Dei veri esset alienus; ac sic neque Deus negari in eo unius Dei ex Deo, eum in Deum alterum non separaret. Et quamquam ad id nos com