comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ aut̃ leprã quȩ hab& ruborẽ cũ pal¬
lore ꝑmixtũ dicit: eum hominem
denotat:. qui cũ sit imbecillis animo
& m̃dax. facile infitrorẽ ꝓrumpit:
& leuitate morũ cito pͤiu̾rat. Pallor
enĩ mentientẽ linguã significat.
Rubor iracundiã manifestat. Est itaq
lepra peccati. quȩ sacrificioꝵ oblationib
emendat᷑. id.ẽ. corde concrito. & hu¬
miliato. Sacrificiũ enĩ dõ sp̃c contri.¬
que septeᷤᷤ dierũ purgationẽ extra
potest. eoꝵ est. qui in spu sc̃o peccant.
uec dicunt penitentes consequi ue¬
niã. De his enĩ. ueritas aic. ui pec¬
cauerit in spm scm̃. ñ remictet᷑ i neq
in hoc scło. neq infuturo.
uod uͦ iubetꝰ lepsi s ut exeaut de
aastrnꝰ & sedeant foris donec mun¬
detur lepra eoꝵ intelligit᷑ hereticos
debere pici de eccłia: donec apprio
eriore pͥugent. l& sic reuert antuio
ad dm̃. Euismodi uͦ de sutis tunicis
capite deoꝑto & ore obuoluto sedere

Expanded text:
Cum autem lepram, quae habet ruborem, cum palCum autem lepram, quae habet ruborem, cum pallore permistum, eum hominem denotat, qui, cum sit imbecillis animo et mendax, facile in furorem prorumpit, et levitate morum cito perjurat. Pallor enim mentientem linguam significat, rubor iracundiam manifestat . Est itaque lepra peccati, quae sacrificiorum oblationibus emundatur, id est, corde contrito et humiliato. Sacrificium enim Deo spiritus contriiam septem dierum purgatione extra potest eorum est qui in Spiritu sancto peccant, nec dicunt poenitentes posse consequi veniam. De his ait Veritas: Qui peccaveritin hoc saeculo neque in futuro. Quod vero jubetur leprosis ut exeant de castris et sedeant foris, donec mundetur lepra eorum, intelligitur haereticos debere projici ab Ecclesia, donec a proprio errore purgentur, et sic revertantur ad Dominum. Ejusmodi vero dissutis tunicis, capite deoperto, et ore obvoluto, sedere
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc ad iecit colores leprarũ. id. ẽ. pal¬
lidã. rubentẽ. albam. liuidã. nigram.
florescentẽ. Itaq cũ pallidã leprã dicit:
imbecillã & fragilẽ fidẽ animȩ deuotat.
quȩ ꝑdito colore in tegrȩ sanitatis. er¬
roris infirmitate languescit. Cũ autẽ
rubicindã leprã ostendit. homicidii
cruore mente᷑ infect̾ã denotat. & urit.
Cũ uͦ albã. illos hereticos qͥ se mundos
appellant siue reliquos. siue qui de
falso merito głant᷑. si c̃ pelagis. & no¬
uatus. Cũ aut̃ atrã uel liuidã lepram
cõmemorat: inuidiȩ & liuoris notas
execratur. Cũ uͦ nigrã in sinuat: sacri
scentẽ toto corpore & co oꝑientẽ om̃ẽ
pelliculã corporis acapite usq ad pedes
dicit: auaritiȩ crim̃ ostendit. quia nẽ
floridũ & iocundũ putat᷑ hominem
felicẽ esse in hoc mundo: & diuite᷑ uideri
in scło. Hȩc enĩ pestis auaritiȩ omne
genus hommũ quasi totũ corpus cͥebro
erroris istiꝰ contagio maculat.

Expanded text:
adhuc adjecit colores leprarum, id est, pallidam, rubentem, albam, lividam, nigram, florescentem. Itaque dum pallidam lepram dicit, imbecillem et fragilem fidem animae denotat, quae, perdito colore integrae sanitatis, erroris infirmitate languescit. Cum autem rubicundam lepram ostendit, homicidii cruore mentem infectam denotat, et injurii; cum vero albam, illos haereticos qui se mundos appellant, sive reliquos, qui de falso merito gloriantur, sicut Pelagius et Novatus. Cum autem nigram vel lividam lepram commemorat, invidiae et livorisexsecratur. Cum vero nigram insinuat, sacrifscente toto corio et cooperiente omnem pelliculam corporis a capite usque ad pedes dicit, avaritiae crimen ostendit, quia nunc floridum et jucundum putatur hominem felicem esse in hoc mundo, et divitem videri in saeculo. Haec enim pestis avaritiae omne genus hominum quasi totum corpus crebro erroris istius contagione commaculat.
Abbreviated transcription (Latin):
masculũ. septem dieb esse ĩmundã.
octaua purificari. Quȩ aut̃ feminã
peꝑit: bis septem dieb inmunda
scribit᷑ ꝑmanere. In talib gͦ quȩdã
my steria latentis archani non est.
dubiũ contineri. Septimana enĩ.
huiꝰ p̾sentis uitȩ tempus uideri po¬
test. quia inseptimana dierũ con¬
sũmatꝰ. est. mundus. in quo donec
sunuis incarne positi. ad liqui dum
puri esse ñ possumus. nisi octaua
uenerit dies. qđ ẽ futuri scłi tẽpus.
in quo tam̃ die purgandus ẽ. ille qui
uirilit̾ agit. Statĩ enĩ efficit᷑ munda
mat̾ eius. quȩ genuit eũ. Purgata
suscipi&. Qui nichil uͦ hinse habu¬
erit uirile ad uersus peccatum.
s remissus & effeminatꝰ ꝑmanserit
in actib suis. iste neq inp̃senti secłi
ebdomada: neq infutura purgabit̾
Qd ocutꝰ .ẽ. dñs ad moysen & aaros
dicens. Homo uiciuꝰ carne & cute ortus
fuerit diuersus color siue pustula. aut

Expanded text:
masculum, septem diebus esse immundam, masculum, septem diebus esse immundam, octavo purificari. Quae autem feminam peperit, bis septem diebus in immunditia scribitur permanere . In tabulis ergo quaedam mysteria latentis arcani non est dubium continere. Septimana enim hujus praesentis vitae tempus videri potest, quia in septimana dierum consummatus est mundus; in quo donec sumus in carne positi, ad liquidum puri esse non possumus, nisi octava venerit dies, quod est futuri saeculi tempus, in quo tamen die purgandus ille est qui viriliter egit. Statim enim munda efficitur mater ejus quae genuit eum. Purgatam suscipiet, qui vero nihil in se habuit virile adversus peccatum, sed remissus atque effeminatus permanserit in actibus suis, iste neque in praesentis saeculi hebdomada, neque in futura purgabitur locutus est Dominus ad Mosen et Aaron dicens homo in cuius carne et cute ortus fuerit diversus color sive pustula aut
Abbreviated transcription (Latin):
Quando cignũ ꝓhibet: ceruicis alte suꝑ¬
biam deuotat. uando uesꝑtilionem:
querentes tenebras. noctͥis similes er¬
rores. Hȩc gͦ & his paria lex in anima¬
lib execratur. quȩ in illis quidẽ non
sunt criminosa. quia in hoc nata sunt.
Sed quia contra naturã ñ ex institutione.
sed ex errore quȩsita sunt. Sed fuit
tẽpus ⁊ aliquod antiquũ. quo istȩ umbrs
uł figurȩ exercendȩ erant. apopło. uel
gerendȩ: ut abstinendũ esset a cibis
quos institutio quidẽ cõmendauerat:
sed lex int̾dixerat. Uerũ iam finis
legis & obscura reserans. atq om̃a
sacram̃ta quę nob̾ antiquitas texe¬
rat: magister uisignis & doctor
cȩlestis. & institutor reserate ueri¬
tatis patefecit. Sub quo dicit᷑. Iam
omĩa munda mundis: in quinatis
aut̃ & infidelib nichil mundum.
s pollutȩ sunt. eoꝵ mens & consci¬
entia.
& contagione leprȩ. Ait enim
Mulierẽ quȩ concepit sem̃ & peperit

Expanded text:
Quando cignum prohibet, cervicis altae supQuando cignum prohibet, cervicis altae superbiam denotat; quando vespertilionem, quaerentes tenebras noctis similes errores. Haec ergo paria et lex in animalibus exsecratur, quae in illis quidem non sunt criminosa, quia in hoc nata sunt, sed quia contra naturam non ex institutione, sed ex errore quaesita sunt. Sed fuit tempus aliquando antiquum, quo istae umbrae vel figurae exercendae erant a populo vel gerendae, ut abstinendum esset a cibis quos institutio quidem commendaverat, sed lex interdixerat. Verum jam finis legis, et obscura reserans, atque omnia sacramenta, quae nobis antiquitas texerat, magister insignis et doctor coelestis et institutor reserata veritate patefecit, sub quo dicitur: Jam omnia munda mundis, inquinatis autem et infidelibus nihil mundum, sed pollutae sunt eorum mens et conscientia . et contagione leprae. Ait enim Mulierem quae concepit semen. et peperit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ firmi. ⁊ graues hominũ mo res
approbantur. Quȩ aut̃ sine hs st̃:
immunda dmoscunt᷑. in quib leues
& lubrici. ⁊ fedi. & effeminati mores
ud aut̃ sibi uult quod lex dicit.
camelũ ñ manducab̾: nisi quod
de exemplo animalis uitã damnat
informe ⁊ criminib tortuosam:
Cũ aut̃ inicibũ suem ꝓhibet. repre¬
hendit utiq cenosam & luteam.
& gaudentẽ uitioꝵ sordib uitam.
Icum leporẽ accusat. reformatos
s furtũ rep̾hendit. Quis lacertã
s ostendit uitȩ incertã uarietatẽ.
Qui postremo stellionẽ uesci possit.
ut hoc lex magnopere ꝓhiberet :
s maculas m̃tiũ execrãtur. Quis ac¬
cipitrem aut miluũ. aut a quilã:
s ostendit raptores uiolento sce
de aliena morte querentes. Sic &
cũ coruũ ꝓhibet. uoluntates nigras.
pasferẽ quoq dũ mnt̾ dicit: int̾em¬
perantia coarguit. Quando noctuã.
ostendit lucifugos ueritatis. Quando
caradrion: nimiã lingue incẽꝑantiã.

Expanded text:
firmi, et graves hominum mores firmi, et graves hominum mores approbantur. Qui sine his sunt, immunda dicuntur, quibus leves et lubrici et infidi, et effeminati mores Quid autem sibi vult quod lex dicit: Camelum non manducabis, nisi quod de exemplo animalis vitam damnat informem et criminibus tortuosam. Cum autem in cibum suem prohibet, reprehendit utique coenosam, et luteam, et gaudentem vitiorum sordibus, vitam; et cum leporem accusat, reformatos  furtum reprehendit. Quis lacertam, sed odit vitae incertam varietatem. Quis postremo stellione vesci possit, ut haec lex magnopere prohiberet, sed maculas mentium exsecratur. Quis accipitrem, aut milvum, aut aquilam, sed odit raptores violento scelde aliena morte quaerentes, sic et cum corvum prohibet, voluntates nigras. Passerem quoque dum interdicit, intemperantiam coarguit quando noctuam, odit lucifugas vanitates; quando caradrium, nimiae linguae intemperantiam.
Abbreviated transcription (Latin):
uel ĩmundi. Hȩc itaq munda esse dicit.
O m̃e inquid̃ qđ habet diuisã ungulã
& ruminat inpecorib comedetis.
Quod cũ diceret. non pecora. sed mores
hominum discernebat. Deniq hi ho¬
mines mundi sunt qui ruminant. qui
in ore semꝑ portant quasi cibũ p̃cepta¬
diuina. Hi & ungulam findunt. quia
duo testam̃ta legis & euangłioꝵ cre¬
dunt esse firmo gressu innocentiȩ
hoc. ẽ. quod nec duo testam̃ta recipi¬
unt: nec in patrẽ & filiũ fidei suȩ
gressus: statuunt: ꝓpt̾ea in mundi
habentur. Heretici quoq ungulam
findunt. inpatrem & filiũ credentes.
duo testam̃ta recipientes: sed quia
d octrinam ueritatis more ñruinant:
nichilominus ipsi minundi funt. Nam
quod adiecit scriptura dicens ex om̃ib
quȩ gignunt᷑ maquis. & habent pin¬
nulas & squanias: hȩc comedetis.
Quiequid aut̃ pmnulas & squamas
non habet: ab ominabile uobis erit.¬
ꝓ mundis habent᷑. hispidi & hirti.

Expanded text:
et immundi. Haec itaque munda esse dicit: et immundi. Haec itaque munda esse dicit: Omne, inquit, quod habet divisam ungulam, et ruminat in pecoribus, comedetis . Quod cum diceret, non pecora, sed mores hominum discernebat. Denique hi homines mundi sunt, qui ruminant, qui in ore semper portant quasi cibum divina praecepta. Hi et ungulam findunt, quia duo testamenta Legis et Evangeliorum credentes, se firmo passu innocentiae hoc est, quod nec duo testamenta recipiunt, nec in Patrem et Filium fidei suae gressus statuunt, propterea immundi habentur. Haeretici quoque licet ungulam findunt, in Patrem et Filium credentes, et duo testamenta recipientes, sed quia doctrinam veritatis in ore non ruminant, nihilominus et ipsi immundi sunt. Nam quod adjecit Scriptura, dicens: Ex omnibus quae gignuntur in aquis, et habent pinnulas et squamas, haec comedetis; quidquid autem pinnulas non habet, abominabile est: aspera pro mundis habentur. Hispidi enim et hirsuti,
Abbreviated transcription (Latin):
ilii aut̃ a aron qui imponentes
altari ignem alienum. igne diuins
ex usti sunt᷑. illos significauerunt.
qui dei traditione contempta: alienas
docermas appetunt. & magisteria hu¬
manȩ institutionis inducunt: quos
increpat dñs & obiurgat in euanglso
dicens. Reiecistis mandatũ dei. ut
traditionẽ urãm statuatis. Uidecis
& ignẽ alienũ incendere. quisquis cor¬
poreȩ uel scłaris alicuiꝰ cupiditatis.
ignẽ insaerario sui cordis accendens.
audet altari dñi appropinquare.
Quȩ non recipiunt uisi illius ignis ac¬
censionẽ: de quo ait dñs. Ignẽ ueni
mittere interram. Hoc igne nos dñs
de mundis & inmundis quȩdam
animalia adesũ. quasi munda con¬
cessit. quȩdã uͦ int̾dixit quasi im
munda. Primũ enĩm sciendũ. ẽ. quic¬
quid in dõ institutũ.ẽ. mundũ esse.
& in ipsa institutionis auct̾oritate
purgatũ. Quid ergo est in animalibus:
gitur mores pingunt᷑ humani et actus.
& uoluntates. ex quib ipsi fiunt mundi

Expanded text:
ilii autem Aaron, qui, imponentes altari ignem alienum, igne divino exusti sunt, illos significaverunt, qui, Dei traditione contempta, alienas doctrinas appetunt, et magisteria humanae actionis inducunt, quos increpat Dominus et objurgat in Evangelio, dicens: Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis . Videtur et ignem alienum incendere, quisquis, corporeae vel saecularis alicujus cupiditatis ignem in sacrario suo cordis accendens, audet altaris Domini appropinquare, quae non accipiunt, nisi illius ignis accensionem. De quo ait Dominus: Ignem veni mittere in terram . Hoc igne nos Dominde mundis et immundis quaedam animalia ad esum quasi munda concessit, quaedam vero interdixit quasi non munda. Primum enim sciendum est quidquid a Deo institutum est mundum esse, et in ipsa institutionis auctoritate purgatum. Quid ergo est in animalibus? Igitur mores pinguntur humani, et actus et voluntates, ex quibus ipsi fiunt mundi
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in euangłio scriptũ ẽ. Ne dede¬
ritis sc̃m canib neq mittatis
margaritas ur̃as ante porgos. ne
roneulcent eas pedib suis. Huc usq
que ae suimo sacerdote p̾dicta sunt.
mistice ad xp̃m ꝑtinuerunt. De¬
hine ea ipła sic int̾ p̾tant᷑ in meni¬
bris suis. smaxinie in sacerdotibus
ad quos ꝑtmient spiritalia sacram̃ta.
Qui etiã quantis pollgant priuilegis
xpͣi qui caput eiꝰ ẽ uelam̃to myste¬
ne inheresim uł scisorata transeat.
Suꝑ om̃em aniniã quȩ mortua ẽ. ñ
in grediet᷑. idẽ ad om̃e peccatum
quod ad mortẽ ꝑtinet non accedet.
Su patre suo & matre ñ inquinabit᷑:
scilicet ne tanta indulgeat pietate
ꝓpinquis. ut erga dñm uideat᷑ cul¬
Qui eniꝰ loquit᷑ quod otiosũ & rep̃hen¬
sione dignũ. est. de scis egredit᷑. et
pollurt scĩficationẽ di. quia ñ in¬
cedit ut seruus xp̃i Uliduã & re¬
pudiatã & meretricem ũ ducet uxo¬
rem. s & uirginẽ.id. ẽ. nichil de ue¬

Expanded text:
est: Ne dederitis sanctum canibus, neque mittatis margaritas vestras ante porcos, ne conculcent eas pedibus suis . Hucusque quae de summo sacerdote praedicata sunt, mystice ad Christum pertinuerunt. Dehinc ea ipsa sic interpretantur in membris suis, et maxime in sacerdotibus ad quos pertinent spiritalia sacramenta, qui etiam quantis polleant privilegiisChristi, qui caput est, velamento mystene in haeresim et schismata transeat. Super omnem animam quae mortua est, non ingredietur; id est ad omne peccatum, quod ad mortem pertinet, non accedet. Super patre suo et matre non inquinabitur: scilicet ne tanta indulgeat pietate propinquis, ut erga Deum videatur culQui enim loquitur, quod otiosum et reprehensione dignum est, de sanctis egreditur, et polluit sanctificationem Dei: quia non incedit ut servus Christi. Viduam et repudiatam, et meretricem non ducat uxorem, sed virginem; id est, nihil de ve
Abbreviated transcription (Latin):
se suscepto dulcescunt. indiciũ erat
amaritudinẽ gentiũ ꝑ lignũ crucis
xp̃i in usũ dulcedinis quandoq esse
uertendã. Sciendũ uͦ iuxta suꝑiorẽ
sensũ. qđ pͥmũ dĩctus ẽ isrł ad aquas
salsas atq amaras. & ligno monstrato
Ad nõ dulcis effectus ẽ. Postea ueni¬
tur ad fontes. Primo enĩ ducit᷑ po¬
pulus ad litterã legis. in qua ddũm eͦ¬
manet de amaritudine recedere ñ
dulcis fuerit effecta. & intelligi lex
spiritalit̾ cȩꝑit. tunc de ueteri testa¬
mento transitur ad nouũ. & uenit᷑
ad duodecim apłicos fontes. Ibi enĩ:
candũ ũbũ dĩ referentur. ꝑ quos pal¬
mas uictoriȩ xp̃i mundus agnosceret.
tiam p̾figurant᷑. populũ in septena¬
rio numero decop latũ rigantem:
ut ꝑ septiforme sp̃s donũ legis decalo¬
gus impleatur.
urmurat int̾ea ppłs in deserto ꝓpt̃¬

Expanded text:
se suscepto, dulcescunt, indicium erat se suscepto, dulcescunt, indicium erat amaritudinem gentium per lignum crucis Christi in usum dulcedinis quandoque esse vertendam. 4. Sciendum vero juxta superiorem sensum, quod primum ductus est Israel ad aquas salsas et amaras, et ligno monstrato a Domino dulcibus effectis, postea venitur ad fontes. Primo enim ducitpulus ad litteram legis: ab hac donec permanet in amaritudine sua, recedere non dulcis fuerit effecta, et intelligi lex spiritualiter coeperit, tunc de Veteri Testamento transitur ad Novum, et venitur ad duodecim apostolicos fontes. Ibi etiam candum verbum Dei referuntur, per quos palmas victoriae Christi mundus agnosceret: tiam praefigurant, populos in septenario numero decuplato rigantem, ut per septiformem spiritus donum legis Decalogus impleatur. Murmurat interea populus in deserto p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfruentes ꝓmissam patriã suam.¬
S quod ñ uident sꝑando. ꝑpatien¬
tiam expectando tãquã in ciẽserto
st̃. Et illic labores. & ꝑiculosȩ temp¬
tationes. ne reũtantur corde iN
egyptũ. nec ibi tandem xp̃c deserit.
nam & ibi colũna illa non recedit.
gressis ppłis de marirubro .xx.
occurrit heremus in qua trib dieb
ingredientes ñ habuerunt aquam.
& ꝑuenert̃ ad fontẽ mara. qui ex
amaritudine nom̃ accepit. Murmu¬
rat ppłs uidens aquas. & potare ñ
sustinens. Mittit lignũ moyses in
aquas. & factȩ st̃ dulces. Intellige
amaras aquas occidentis litterȩ.
& legis hab̾e figuram: quib si un¬
mittat᷑ confessio crucis & dñice
efficit᷑ aqua mire suauis. & ama-¬
ritudo litterȩ uertit᷑ in dulcedinẽ
intelligentiȩ spũalis. Unde & scriptũ
est. Constituit dñs ppło suo legem et
iudicia. & tẽptauit eũ. Alio quoque
sensu qͦd aquȩ mire amarȩ ligno it

Expanded text:
rfruentes promissa patria, srfruentes promissa patria, sed quod non vident sperando et per patientiam exspectando , tanquam in deserto sunt, et illic laboriose et periculose tentati, non revertantur corde in Aegyptum, nec ibi tandem Christus deserit, nam et illa columna non recedit.gressis populis de mari Rubro, occurrit eremus: in qua tribus diebus ingredientes, non habuerunt aquam, et pervenerunt ad fontem Marah, qui ex amaritudine nomen accepit. Murmurat populus videns aquas, et potare non sustinens. Mittit lignum aquas, et factae sunt dulces. Intellige amaras aquas occidentis litterae, et legis habere figuram; quibus si immittitur confessio crucis, et efficiuntur aquae mirae suavitatis, et amaritudo litterae vertitur in dulcedinem intelligentiae spiritualis. Unde scriptum est: Constituit Dominus populo suo legem, et judicia, et tentavit eum. 3. Alio quoque sensu, quod aquae Marae, ligno in
Abbreviated transcription (Latin):
equentib inde egyptiis ꝑcutit
uirga moyses aquas. & transierunt
filu isrł ꝑ mediũ mare rubrum.
Quid ꝑ mare rubrũ nisi baptismum
est xp̃i sanguine consecratum:
Hostes sequentes cũ rege qui a t̃go
moriunt᷑ peccata sunt p̃terita
quȩ delentur. & diabolus qui in sp̃i-¬
ritali baptismo suffocat᷑. Premunt
quidem egyptii. urgent & instant
ticum populus dõ. egyptiis & phara¬
one submersis. Non alit̾ & fideles
postquã de lauacro descendunt. ex-¬
tuictis peccatis hẏmnũ in uoce gra¬
tulationis enuttunt dicentes. Can¬
temꝰ dnõ głose enĩ honorificatꝰ est.
equũ & ascensorem ꝓiecit in mare.
Quod tam̃ melius & digniꝰ ille dicit
qui habuerit tẏmpanũ ĩ manu sua.
sic̃ maria. idẽ carnẽ suã crucifixe¬
rit cũ uitiis & concupiscentus. &
mortificauerit mẽbra suaquȩ sunt
suꝑ t̾rã. Iam dehinc ducit᷑ post ma¬
ris transitũ ppłs ꝑ desertũ. bapti¬
zati scilicet om̃s ꝑ mundũ. nondum¬

Expanded text:
equentibus inde Aegyptiis, percutit virga Moyses aquas, et transierunt filii Israel per medium mare Rubrum. Quid mare Rubrum, nisi best Christi sanguine consecratum? Hostes sequentes cum rege, qui a tergo moriuntur, peccata sunt praeterita, quae delentur, et diabolus, qui in spiritali baptismo suffocatur. Premunt quidem ticum populus Deo, Aegyptiis et Pharaone submerso: non aliter et fideles postquam de lavacro descendunt, exstinctis peccatis, hymnum in voce gratulationis emittunt, dicentes: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est, equum et ascensorem projecit in mare , quod tamen melius et dignius ille dicit, qui habuerit tympanum in manu sua sicut Maria, id est, carnem suam crucifixerit cum vitiis et concupiscentiis , et mortificaverit membra sua, quae sunt super terram . Jam dehinc ducitur post maris transitum populus per desertum: baptizati scilicet omnes per mundum, non pe
Abbreviated transcription (Latin):
si milaginis consꝑsione. credentium
ꝑaquã baptismatis collectã eccłiam
quȩ corpus. ẽ. xp̃i ꝑspicue demon¬
strabat. INos aut̃ moralit̃ munus
biam uincimus. Agnũ: eũ irrationa¬
biles motus & insipientes corrigimꝰ.
dũ carnis seruamus castitatem.
Panes atimos: dum non infermento
malitiȩ. sed in aximis sinceritatis & ue¬
ritatis ambulamus.ii.
aut̃ popło hȩc rite cęlebrata st̃. cuiꝰ
regnũ & sacerdotiũ ꝓphetia erat
futuri regis et sacerdotis ad regendos
& consecrandos fideles in om̃ib gen-¬
tib & introducendos in regnũ cęloꝵ.
& sacrariũ angłoꝵ ad uitam eternã.
huiꝰ itaq ueri sacrificii sic̃ religiosa
sacram̃ta hebrei cęlebrauert̾ ita sa¬
crilega imitam̃ta pagani. quȩ immo¬
lant gentes. ut ait apłs. Demonus
unmolant. non dõ. Antiqua enĩ res
.ẽ. p̃nuntiatiua immolatio sangui¬
nis. futurã passionem mediatoris ab
mnitio generis humani testificans.

Expanded text:
similaginis conspersione credentium, similaginis conspersione credentium, per aquam baptismatis collectam Ecclesiam, quae corpus est Christi, perspicue demonstrabat. 409 3. Nos autem moraliter munus erbiam vincimus; agnum, cum irrationabiles motus et insipientes corrigimus;dum carnis servamus castitatem; panes azymos, dum non in fermento malitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis ambulamus . CAautem populo haec rite celebrata sunt, cujus regnum et sacerdotium prophetia erat venturi regis et sacet congregandos fideles in omnibus gentibus, et introducendos in regnum coelorum, ad sacrarium angelorum, et ad vitam aeternam. Hujus itaque veri sacrificii sicut religiosa sacramenta Hebraei celebraverunt, ita sacrilega imitamenta pagani, quae immolant gentes, ut ait Apostolus: Daemonibus immolant, et non Deo. Antiqua enim res est, et praenuntiativa immolatio sanguinis, futuram passionem Mediatoris ab initio generis humani testificans.
Abbreviated transcription (Latin):
equens leuiticus lib̾ hostiarum
diuersitates ex equit᷑. quarum
typus imaginẽ passionis xp̃i prefere¬
bat. Nam postquã ille oblatus est:
uł umbra eiusdem p̃cesserant. p̃figu¬
rantes illud sacrificiũ. quod unus &
uerus sacerdos obtulit mediator dĩ et
hominũ. cuꝰ sacrificii ꝓmissi uas fi¬
guras in uict̾imis animaliũ cęlebrare¬
ante oportebat ꝓpt̾ mundationem
futurã carnis. et sanguinis ꝑ quam
unam uict̾imã fieret remissio pecca
coꝵ. de carne et sanguine contractor
que regnũ di ñ possedert̃. quia eadem
substantia corporalis incȩlestẽ cõmuta¬
bit᷑ur qualitatem. Ipse enĩ inuitulo ꝓpt̾
uirtutẽ crucis offerebat᷑. ipse in agno
ꝓpt̾ inuocentiã. iNariete. ꝓpt̾ pͥn¬
cipatũ. in hirco. ꝓpt̾ similitudinem
carnis peccati. ut de peccato dãnart
peccatum. Inturture et colũba ꝓpt̾
dñ et hominẽ. quia mediator di et
hominũ: induarũ substantiaruni
coniunct̾ione ostendebat᷑. Porro in

Expanded text:
equens Leviticus liber hostiarum diversitates exsequitur, quarum typus imaginem passionis Christi praeferebat. Nam postquam ipse oblatus est, vel umbra ejusdem praecesserant, praefigurantes illud sacrificium quod uerus sacerdos obtulit, mediator dei et hominum: cuius sacrificii promissiuas figuras in uictimis animalium celebrari oportebat propter commendationem futurae carnis et sanguinis, per quam unam uictimam fieret remissio peccatorum, de carne et sanguine contractorum, quae regnum Dei non possederunt , quia eadem substantia corporalis in coelestem commutabitur qualitatem. Ipse enim in vitulo propter virtutem crucis offerebatur; ipse in agno, propter innocentiam; in ariete propter principatum; in hirco, propter similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum ; in turture, et columba, propter Deum hominem, quia Mediator Dei et hominis in duarum substantiarum conjunctione ostendebatur. Porro in
Abbreviated transcription (Latin):
fact̾oꝵ: sed etiã cupiditates purgart
animarũ. Caro enĩ hedi ad culpam
facti refertur: ius ad illecebras
cupiditatũ. sic̃ scriptũ ẽ. Quia
concupiuit popłs cupiditatẽ pessi¬
mã & dixert̃. Quis nos cibabit carne
Quod igit᷑ extendit angelus uirgã
& terigit petrã de qua ignis exiuit.
ostendit quod caro dñi sp̃u repleta
igitur uir doctus & prȩsagus futu¬
roꝵ suꝑna mysteria. & ideo scdm̃
oracula occidit uitulũ a patre suo
idolis deputatũ: & ipse septẽnẽ aliũ
uitulũ immolauit do. Quo fact̾o ma¬
nifestissime reuelauit post a duencum
dñi om̃ia gentilitatis abolenda esse
sa crificia: solũq sacrificiũ do duũcȩ
passionis ꝓ redemptione nr̃a religione
popłi deferendũ. Et enĩ uitulus ille
erat in tẏpo xp̃i in quo septiformis spi¬
ritaliũ plenitudo uirtutũ sic̃ isaias
dixit in habitabat.

Expanded text:
factorum, sed etiam cupiditates purgaret factorum, sed etiam cupiditates purgaret animorum. Caro enim 493 haedi ad culpam facti refertur, jus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam, et dixerunt: Quis nos cibabit carne? Quod igitur extendit angelus virgam, et tetigit petram, de qua ignis exivit, ostendit quod caro Domini, spiritu repleta igitur vir doctus et praesagus futurorum superna mysteria. Et ideo secundum oracula occidit vitulum a patre suo idolis deputatum, et ipse septennem alium vitulum immolavit Deo. Quo facto manifestissime revelavit post adventum Domini omnia gentilitatis abolenda esse sacrpassionis Deo pro redemptione nostra religione populi deferendum. Etenim vitulus ille erat in typo Christi, in quo septiformis spiritualium plenitudo virtutum, sicut Isaias dixit, inhabitabat
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ad gedeon. Cuius gesta quid mỹstice¬
significent demonstrandũ ẽ. Gedeon nãq
cũ sub arbore quercu tritici messem uirga
cederet. ⁊ apaleis frum̃ta excuter&: an¬
gelũ udit accipiens ab eo oraculũ. ut
bat xp̃i. qui sub umbra sacrȩ crucis prȩ¬
destinatio in carnationis future my¬
sterio consticutus. rect̾itudine iu¬
dicii. quasi ꝑ uirgã electionẽ sc̃oꝵ
a uitior paleis se questrabat. Hic
ergo gedeon cũ audisset ab angło
quod deficientib popłoꝵ milib in
uno uiro dñs plebẽ suã ab hostib
liberar&: ꝓtinꝰ hedum coxit. cuiꝰ
carnes scdm p̾ceptũ angeli simul
cũ azima suꝑ petrã posuit. & ius
carniũ desuꝑ effudit. Quȩ dun
angłs uirge cacumine contigit.
statim de petra ignis erupit. atq
ita sacrificiũ quod offerebat᷑ ab¬
sũptũ ẽ. Quoi indicio declaratum
inmysterio declaratũ. ẽ. quia dñs
iħc incarne sua totiꝰ mundi crucifixus¬
peccata aboleret: nec solũ delict̾ã

Expanded text:
ni ad Gedeon. Cujus gesta quid significent mystice, demonstrandum est. « Gedeon namque cum sub arbore quercu tritici messem virga caederet et a paleis frumenta excuteret, angelum vidit, et accepit ab eo oraculum, ut bat Christi, qui, sub umbra sacrae crucis, praedestinato Incarnationis futurae mysterio constitutus, rectitudine judicii quasi per virgam electionem sanctorum a vitiorum paleis sequestrabat. « Hic ergo Gedeon cum audisset ab angelo quod deficientibus populorum millibus, in uno viro Dominus plebem suam ab hostibus liberaret, protinus haedum coxit, cujus carnes secundum praeceptum angeli simul cum azyma supra petram posuit, et jus carnium desuper effudit. Quae dum angelus virgae cacumine contistatim de petra ignis erupit, atque ita sacrificium quod offerebatur absumptum est. 3. Quo indicio declaratum igitur in mysterio declaratum est quia Dominus Jesus in carne sua totius mundi peccata crucifixus aboleret, nec solum delicta
Abbreviated transcription (Latin):
ost mortẽ moysi loquit᷑ dñs ad
iosue dicens. Morses seruus mns
mortius. ẽ. surge et transi iordanem.
tu & om̃is popłs in terrã quã ego dabo
filiis isrł. De funct̾us ẽ. ergo moyses.
defuncta. ẽ. lex. & legalia precepta
iã cessant. & obtinet iħc id. ẽ. sal¬
uator xp̃c filius di principatum.
introducit popłm in terram. de qua
dicit dñs. B̾eati mites. qm ipsi pos¬
sidebt̃ terram

Expanded text:
ost mortem Moysi loquitur Dominus ad Josue, dicens: Moyses servus meus mortuus est, surge, et transi Jordanem, tu et omnis populus, in terram quam ego dabo filiis Israel. 2. Defunctus est ergo Moyses, defuncta est lex, legalia praecepta jam cessant, et obtinet Jesus, id est Salvator Christus Filius Dei, principatum: introducit populum in terram de qua dicit Dominus: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram
Abbreviated transcription (Latin):
assuta. circulis suspensa. atq innya
funib. ad modũ cortinarum uiginti
& octo. in longũ atq in latũ quat¬
tuor cubitis distendunt᷑ reliqua cse¬
dentiũ plebs intelligit᷑. quȩ inheret¬
& pendet infunib fidei. Funis enĩ
triplex non rumpit᷑. que. est. trini¬
tatis fides. ex qua dependet. & per
quã sustietꝰ om̃is ȩccła. Quod autꝰ
iuginti & octo cubitoꝵ in longum
& inlaũ quattuor cortinȩ unius m̃furȩ
distencunt᷑. lex & euangłiũ designatur.
Septenanꝰ nanq numerus legem signifi¬

Expanded text:
assuta, et circulis suspensa atque innexa funibus ad modum cortinarum viginti et octo in longum atque in latum quatuor cubitis distenduntur, reliqua credentium plebs intelligitur, quae haeret et pendet in funibus fidei. Funis autem triplex non rumpitur, quae est Trinitatis fides, ex qua dependet et per quam sustinetur omnis Ecclesia. 4. Quod autem viginti et octo cubitorum in longum in latum quatuor cortinae unius mensurae, inserta lex 398 Evangelio designatur. Septenarius namque numerus legem signifi
Abbreviated transcription (Latin):
terant. Sed postea quã xp̃c adueniens
tẽp̃ore passionis uelũ illud asũmo usq
deorsũ disrũpit: om̃ia illa quȩ antea
erant occulta. ꝑ dñi passionẽ ad nr̃am
fidẽ sunt reuesata. dicente apło. Nob̾
aut̃ reuelauit ds ꝑ sp̃m suũ. quia sp̃c¬

Expanded text:
terant, sed posteaquam Christus adveniens, terant, sed posteaquam Christus adveniens, tempore passionis, velum illud a summo usque deorsum disrupit, omnia illa quae antea erant occulta per Domini passionem ad nostram fidem sunt revelata, dicente Apostolo: Nobis autem revelavit Deus per s
Abbreviated transcription (Latin):
uod uͦ inmedio tab̾naculi uelum
extendit᷑. & exterior pars ab inte-¬
riore separatur: illud significat
uidere non liceat. Sic enĩ & apłs
ait. Nunc uidemus ꝑspeculũ in
enigniate: tunc aut̃ facie ad faciẽ.
Quãdiu gͥ in hoc mundo sumus tãquã
ꝑ speculũ ueritatem uidemus. positi
quasi in scã. nondũ ꝑuenientes ad sca
& mundis corde. apparere poterit ds.
Inqua cam̃ conuersatione constituti.
non sine adiutorio sp̃c scĩ consistimus.
Habemus enĩ ex uno sp̃s scĩ fonte septẽ
lucernas quȩ illuminent popłm¬
missam inuniu̾so orbe t̾rarum. quȩ
popłos ȩccłȩ. fulgore sp̃c scĩ. diuer¬
sorq carismatum claritate illustrat.
Potest quidẽ hoc oppansum uelum
quod partẽ tab̾naculi interioris
occultabat ne ꝓspicerent᷑ illuc
reposita. tempus illud significare
qđ fuit sub lege. quia quȩ lex & pro¬
phetȩ cecinerunt: occulta erant.
& inter iect̾o uelamine uideri non po¬

Expanded text:
uod vero in medio tabernaculi velum uod vero in medio tabernaculi velum extenditur, et exterior pars ab interiore separatur, illud significat, videre non liceat. Sic enim et Apostolus ait: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quandiu igitur in hoper speculum veritatem videmus, positi quasi in sancta, nondum pervenientes ad saet mundis corde apparere poterit Deus. In qua tamen conversatione constituti, non sine adjutorio Spiritus sancti consistimus. Habemus enim ex uno Spiritus sancti fonte septem lucernas, quae illuminent populmissam in universo orbe terrarum, quae populos Ecclesiae fulgore sancti Spiritus diversa charismatum claritate illustrat. Potest quidem hoc oppansum velum, quod partem tabernaculi interioris occultabat, ne prospicerentur illuc reposita, tempus illud significari quod fuit sub lege, quia quae lex et prophetae cecinerunt occulta erant; et interjecto velamine, videri non po
Abbreviated transcription (Latin):
Quinquagenarnis enĩ numerus ad sp̃m
ꝑtinet sc̃m. Unde & quinquagesim o
p̃cipiunt᷑. Incilicio quippe peccatũ
ostendit᷑. ꝓpt̾ hedos ad sinistrã positos.
Qm̃ ergo suꝑius in .x. cortinis scĩ ꝑfecti¬
onem legis tenentes una genati sunt:¬
trans greditꝰ denariũ trans gressores
qͥnquagenis ansulis copulant᷑ ꝓpter
penitentiȩ signũ & spem remissionis
quib tab̾naculũ tegeret᷑ ut pluiuias
& uentos & turbines tolerarent grosse
hominum m̃tes accipi.quȩ aliquando
in ȩccłia occulto dei iudicio quam ans
pelles arietũ ibi subiecit. ut ꝑarietes.
duces. p̃positosq ȩccłarũ ostendet.
Qui quia deseruire curis tempoͣl ib
non tient: oportet ut temptationũ
uentos ⁊ pluuias de huiꝰ mundi contra¬
rietatib portant. ut hi qui intra ȩc¬
cłiam spiritaliter quasi bissus & ia¬
cinthus. & purpura fulgent: securi
interius resplendeant. dũ p̃positi
& rect̾ores eoꝵ contra procellas &
turbines scłi foris laborant.

Expanded text:
Quinquagenarius enim numerus ad Spiritum pertinet sanctum. Unde et quinquagesimo praecipiuntur, in cilicio peccatum ostenditur, propter haedos ad laevam positos. Quoniam ergo superius in decem cortinis sanctos perfectionem legis tenentes ostenderat, prtransgreditur denarium, transgressores quinquagenis ansulis copulantur propter poenitentiae signum et spem remissionis quibus tabernaculum tegitur, et pluvias, et ventos, et turbines tolerant grossae hominum mentes accipi, quae aliquando in Ecclesia occulto Dei judicio, quamvis pelles arietum ibi subjecit, ut per arietes duces praepositosque Ecclesiarum ostenderet. Qui, quia deservire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portlesiam spiritaliter quasi byssus et hyacinthus et purpura fulgent, securi interius resplendeant, dum praepositi et rectores eorum contra procellas et turbines saeculi foris laborant.
Abbreviated transcription (Latin):
euicto amalech uenit iethro socer
tum. dat moysi consilium septuagin¬
ta senioꝵs. Audit eum moyses. & facit
quȩcũq dicit. Ubi magne admira¬
tionis causa est: ut moyses ꝓpheta
dõ plenus qui cũ dño facie ad faciẽ
loquebat᷑: ab homine gentili c̃siliũ¬
acciꝑet. & facer& omĩa quȩ cũq diceret
illi. nisi ut formam humilitatis ppłoꝵs
pͥncipib daret. & futuri sacramenti
gerente complerentur. bonũq & spi-¬
ritalem intellectũ afferret ad legem
dĩ. & sciebat quia audiret eũ lex. &
diminutio suggerente euangłio com¬
pleretur.

Expanded text:
em Amalech venit Jethro socer tum, dat Moysi consilium septuaginta seniorum. Audit eum Moyses, et facit quaecunque dixit, ubi magnae admirationis est, ut Moyses propheta Deo plenus, qui cum Domino facie ad faciem loquebatur, ab homine gentili consiliuacceperit, et faceret omnia quaecunque diceret illi, nisi ut formam humilitatis populorum principibus daret, et futuri sacramenti gerente complerentur, bonumque et spiritalem intellectum afferret ad legem Dei; et sciebat quia audiret eumdem popudiminutio suggerente Evangelio compleretur.
Abbreviated transcription (Latin):
fortes ꝑ seuerantesq doctores uelut
ĩputribilia ligna quȩrendi st̃: qui
instruct̾ioni sacrors uoluminum
semꝑ inherentes. sc̃ȩ ęccłiȩ unitatẽ
denuntient: & quasi intromissis
circulis archã portent: qui auro quoq
iubent᷑ oꝑiri. ut cũ sermone aliis
insonant: ipsi etiã uitȩ splendore
fulgescant.

Expanded text:
fortes perseverantesque doctores, velut fortes perseverantesque doctores, velut imputribilia ligna, quaerendi sunt, qui, instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem devinciant, et quasi intromissis circulis arcam portent. Qui auro quoque jubentur operiri, ut cum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant.
Abbreviated transcription (Latin):
am nunc archã testam̃ti dñi insp¬
ciam. inqua erant repositȩ tabili
legis. Per hanc itaq archã quã de
lignis imputribilib moyses fabri¬
cauit ȩccła xp̃i significat᷑. edificati
ex om̃ib sc̃ĩs. m̃te & corpore in corio¬
tis. Habentib etiã int̾us duas ca¬
bulas. testam̃ti. id. ẽ. obseruanti
legis. & euangłii. Intus autẽ ac foris
inaurat᷑ archa. sic & ȩccłia quasi aurũ
radiare debet. tam interiꝰ uite splen-¬
dore. quã exterius doct̾rinȩ Isapien¬
tiȩ claritate. Corona autẽ aurea ꝑ
circuitũ. ⁊quattuor cireuli aurei qui
ꝑ quattor angulos iubebant᷑ adiungi.
id significabant. quia in eo quod ȩc̃¬
cłia ꝑ quattuor mundi partes di¬
latata tendit᷑ ꝓculdubio quat¬
tuor scĩs euangłii libris accincta
p̾dicat᷑. quȩ tamĩ intra unius coronȩ
ambitũ. id. ẽ intra eiusdem fidei
unitatẽ concludit᷑. Uect̾es quoq
de lignis sethim fiunt. qui eisdem
ad portandũ circulis inserunt᷑. quia

Expanded text:
am nunc arcam testamenti Domini inspiciamus, in qua erant repositae tabulae legis. Per hanc itaque arcam, quam de lignis imputribilibus Moyses fabricavit, Ecclesia Christi significatur, aedificata ex omnibus sanctis, mente et corpore incorruptis, habentibus etiam interius duas tabulas testamenti, id est observantiam legis et Evangelii, intus autem ac foris inauratur arca; sic et Ecclesia quasi aurum radiare debet, tam interius vitae splendore, quam exterius doctrinae et sapientiae claritate. Coronae autem aureae per circuitum et quatuor circuli aurei, 393 qui per quatuor angulos jubentur adjungi, id significant, quia in eo quod in Ecclesia per quatuor mundi partes dilatata tenditur, procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur: quae tamen intra unius coronae ambitum, id est, intra ejusdem fidei unitatem concluditur. 3. Vectes quoque de lignis Sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ipse. ẽ. hereditas eoꝵ. sicut scriptũ ẽ
Ego hereditas eoꝵ̾ possessio non dabit᷑
eis inisrł. Ego enĩ sũm possessio eors.
Clericoꝵ enĩ hereditas & possessio ob
hoc sedici uoluit d̾s: quia ministri
altaris ipsius effecti sc̃. & sors. ꝓpt̾
quod & clericof sors int̾p̃tatur.
Eago d̾m hereditatẽ merito possidet:
qui utabsq ullo impedim̃to deseruire
d̾o ualeat pauꝑ sp̃u esse contend̾.
ut congrue illud psalmista̧ dicere.
possit. Dñs pars hereditatis meȩ.¬
& calicis mei.¬

Expanded text:
ipse est haereditas eorum, sicut scriptum est: Ego haereditas eorum, et possessio non dabitur eis in Israel. Ego enim sum possessio eorum. Clericorum enim haereditas 488 et possessio ob hoc se dici voluit Deus, quia ministri altaris ipsius effecti sunt, et sors, propter quod et clerus sors interpretatur. 2. Ergo Domini haereditatem merito possidet, qui, ut absque impedimento deservire Deo valeat, pauper spiritu esse contendit, ut congrue illud Psalmistae dicere possit: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei
Abbreviated transcription (Latin):
efertur aut̃ in his diuinis elo¬
Quiis prima & sccła hereditatis
facta diuisio. primaqͥdẽ ꝑ moy sen.
I. ses trans iordanẽ duab tantũ¬
tribub. ruben scilicet Gad. & di¬
midiȩ cribui manasse possessionẽ
decreuit. ceterȩ uero om̃s ꝑ iħm
suscipiunt. ꝑ quod indicatur quod
epti sunt. Nã duȩ illȩ semis trib
ꝓcul dubio priore popłm adubra¬
bant S. ideo duȩ semis dñr: quia
in qui in lege agebant᷑ contigert̃¬
quidẽ agnitionẽ trinitatis: sed ꝑ¬
fectã eiꝰ scientiã ñ habuert̾. sicut
eceliasticꝰ lib loquit᷑ dicenis. Qui ñ

Expanded text:
efertur autem in his divinis eloquiis prima et secunda haereditatis facta divisio . Prima quidem per Moysen; yses trans Jordanem duabus tantutribubus, Ruben scilicet, Gad, et dimidiae tribui Manasse possessionem dare decrevit; caeterae vero omnes per Jesum suscipiunt. Per quod indicatur, quodepti sunt. Nam duae illae semis tribus procul dubio priorem populum adumbrabant; sed ideo duae semis dicuntur, quia hi qui in lege agebant contigerunt cognitionem Trinitatis, sed perfectam ejus scientiam non habuerunt. Sicut et Ecclesiasticus liber loq
Abbreviated transcription (Latin):
pmissionis hereditate post lauachrũ
quasi post iordanis transicũ susceper̃.
S. pinde & ipse nouẽ semis tribus
dicunt᷑. quȩ sub isui hereditatẽ poti¬
untꝰ & non integrȩ decẽ: qui numerꝰ
consũmatus dicit᷑ & ꝑfectus: quia nec
ipsa aduentu dñi uel incarnatione
eiꝰ cunct̾a nob ꝑsemet ipsũ ꝑfecte an¬
nuntiata st̃. Unde & ipse dic̃ disci¬
poilis. Oulta ad huc habeo quȩ uob̾
nuntiabit uob̾ omĩa. ꝑ fectio itaq
ad sũmã cunct̾oꝵ bonoꝵ in sp̃u sco
consistit. alioquin nichic in eo ꝑfec¬

Expanded text:
issionis haereditatem post lavacrum, quasi post Jordanis transitum, suscepit. Sed proinde et ipsae novem semis tribus dicuntur, quae sub Jesu haereditate potiuntur, et non integrae decem, qui numerus consummatus dicitur et perfectus, quia nec in ipso adventu Domini, vel incarnatione ejus, cuncta nobis per semetipsum perfecte annuntiata sunt. 4. Unde et ipse dixit discipulis: Multa adhuc habeo quae vobis nuntiabit vobis omnia . Perfectio itaque ac summa cunctorum bonorum in Spiritu sancto consistit, alioquin nihil in eo perfec
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs dicit de spũ scõ. in digito dĩ
eicio demonia. Aspicit illuc cunctꝰ
ppłs uoces & lampades. montemq
fumantẽ. tonitrua. & fulgura. clango¬
remq bucinȩ ꝑstrepentem. In uocibus
namq & tonitruis clamor p̃dicatio¬
nũ intelligit᷑. in lampadib claritas
miraculoꝵ. in sonitu bucinȩ p̃dica¬
& scĩ sp̃s completa st̃ : quando om̃s disci¬
puli xp̃i in uarietate linguarũ p̃ceptis
& signis in tonuerunt. Int̾p̃tatur aut̃
synai rubus. quod significat eccłiam.
in qua & dñs moysi loquit᷑. Quod
autẽ legem daturus dñs in igne fu¬
moq descendit. hoc significat quia
& fideles claritate suȩ ostensionis
illuminat. & infideliũ oculos per
fumũ erroris obseurat. Quod uͦ
uidet᷑ in caligine. hoc significat qͥa
impu qui t̾rena sapiunt. caligine
malitiȩ eũ descendente idest in hu¬
militate nascentẽ ñ agnouerunt.
Alias in caligine uisus legeni dedit.
quia ueritatẽ suȩ legis non secuturis

Expanded text:
nus dicit de Spiritu sancto: In digito Dei ejicio daemonia . Aspicit illuc cunctus populus voces et lampades montemque fumantem, tonitrua et fulgura, clangoremque buccinae perstrepentem. In vocibus namque et tonitruis, clamor praedicationum intelligitur; in lampadibus, claritas miraculorum; in sonitu buccinae, praedica Spiritus completa sunt, quando omnes discipuli Christi in varietate linguarum praeceptis et signis intonuerunt. Interpretatur autem Sinai rubus quod significat Ecclesiam, in qua et Dominus Moysi loquitur. Quod autem legem daturus Dominus in igne fumo descendit, hoc significat, quia et fideles claritatis suae ostensione illuminat, et infidelium oculos per fumum erroris obscurat. 4. Quod vero videtur in caligine, hoc significat, quia impii, qui terrena sapiunt, caligine malitiae eum descendentem, id est, 379 in humilitate nascentem, non cognoverunt. Alias in caligine visus legem dedit, quia veritatem suae legis non secuturis
Abbreviated transcription (Latin):
rens ad me ꝑuenies. neq pͥorem
atq posteriorẽ tempore discernas.
quia diuisũ & sequestratũ unitatiꝰ
dm̃ ꝓpitiũ ñ habebis. Hoc enĩ ar¬
riani faciunt. qui insecabilẽ pa
legis p̾cepta dant᷑. quib omissis
quȩ oportuniora st̃ dicenda sunt.
si forte in seruitutẽ deuenerit sex
annis seruiat. septimo uͦ anno liber
emittat᷑. Quod si egredi a seruitu
sed de futuro. quia in sex aetatib
no sabbato liberabimur. si tamen
uoluerimꝰ esse liberi dũ adhuc in
scło seruimus peccato. Si autem
noluerimꝰ. ꝑforabit᷑ nob̾ auricula in
testimonium in obȩdientiae. & cum
uxore & filuis nr̃is quos p̃tulimus
lib̾tati. idest cũ carne & oꝑib eiꝰ
iugit̾ peccati serui erimus in aet̾¬
num.

Expanded text:
s, neque priorem, neque posteriorem tempore discernes, quia divisum et sequestratum unitatis Dominum propitium non habebis. Hoc enim Ariani faciunt, qui inseparabilem Plegis praecepta dantur, quibus omissis, quae opportuniora sunt dicenda sunt. si forte in servitutem devenerit, sex annis serviat, septimo vero anno liber dimittatur. Quod si egredi a servitutsed de futuro, quia in sex aetatibusie, id est, aeterno Sabbato liberabimur, si tamen voluerimus esse liberi, dum adhuc in saeculo servimus peccato. Si autem noluerimus, perforabitur nobis auricula in testimonium inobedientiae, et cum uxore et filiis nostris, quos praetulimus libertati, id est, cum carne et operibus ejus, jugiter peccati servi erimus in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
fide. s etiam in actib qui ꝑ ma-¬
nũ significant᷑. aut offendiculũ
p̃bet quo pedes intelligunt᷑. Recipi¬
at etiã combustionẽ qui cõbussit.
& gehennę frat̾nã tradidit anutiã.¬
ꝑ quȩ singula ostendit᷑. ut iste ꝑ-¬
cussor om̃ib detruncatis membris
a corpore excidatur eccłiȩ. ut cęte

Expanded text:
fide, sed etiam in actibus, qui per mafide, sed etiam in actibus, qui per manum significantur; aut offendiculum praebent, quo pedes intelliguntur. Recipiat etiam combustionem, quia combussit, et gehennae fraternam tradidit anir quae singula hoc ostenditur, ut iste percussor omnibus detruncatis membris, a corpore excidatur Ecclesiae: ut caet
Abbreviated transcription (Latin):
& apłor numero insignis habetur.
ꝓpt̾ septenarii partes altera ꝑ alterã¬
parte multiplicatus. Nam ter qua¬
terni. uł quat̃ t̃ni ipsum faciunt.
Quod uͦ ꝓgenies ex adam ꝑ cam unde¬
nario numero finit᷑. transgressio man¬
datoꝵ siue peccatũ ostenditur. Nam
dum lamech septimus ab adam repe¬
riatur scriptas: adduntur ei filii¬
tres & una filia. ut undenarius nu¬
ierus cõpleat᷑. ꝑ quod demonstrat᷑
peccatũ. Nam & ipse numerus a¬
femina claudit᷑. a quo sexu initiũ
peccati cõmissũ ẽ. ꝑ quod om̃s mori¬
mur. scilic& ut uoluptas carnis
quȩ sp̃ui restiterat sequeretur.
Unde & ipsa filia lamech noemna.
in maiorib quoq illis ñ sensisse
diluuiũ uideretur. Noe autem¬

Expanded text:
apostolorumque numero insignis habetur apostolorumque numero insignis habetur propter septenarii partes, altera per alteram multiplicatis. Nam ter quaterni, vel quater terni ipsum faciunt. 29. Quod vero progenies ex Adam per Cain undenario numero finitur, transgressio mandatorum, sive peccatum ostenditur. Nam dum Lamech septimus ab Adam reperiatur scriptus, adduntur ei tres filii, et una filia, ut undenarius numerus compleatur, per quod demonstratur peccatum. 30. Nam et ipse numerus femina clauditur, a quo sexu initium peccati commissum est, per quod omnes morimur, scilicet ut voluptas carnis, quae spiritui resisteret, sequeretur. Unde et ipsa filia Lamech Noema, iin majoribus quoque illis non sensisse diluvium videretur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ex duob illis hominib abel quod
int̃p̃tat᷑ luctus. & eius frẽ sech
quod int̾p̃tat᷑ resurrectio. mors
xp̃i & uita eius ex mortuis figu¬
ratur. Ergo ut breuius dicam abel
luctus. seth resurrectio. enos homo.
quia post luctum resurrectio. de re¬
surrectione homo inuocans deum.
Item enos genuit caman. cainan aut̃
genuit malalehel. malalehel genuit
iarech. iareth genuit enoch. ħ ic aut̃
enoch septimus ab adam. qui placuit
dõ & translatus ẽ : septimã requiẽ
significat. ad quã transfertur omĩs
qui tanquã sexta die idest sexta
aetate sȩculi ꝑ xp̃i aduentũ forma¬
tur. Transactis aut̃ sex milib annis.
facto etiã iudicio. & renouatis cȩlo
& terra. transferent᷑ scĩ in uitam
ꝑpetuã inmortalitatis. Quod autẽ
ꝑ seth abadam usq ad noe denarius
numerus insinuat᷑. complementum
Cui numero si adiciuntur tres filii
noe medio reꝓbato. duodenarius
consũmatur: qui in patriarcharum

Expanded text:
ex duobus illis hominibus, Abel, qui ex duobus illis hominibus, Abel, qui interpretatur luctus, et ejus fratre Seth, quod interpretatur resurrectio, mors Christi et vita ejus ex mortuis figuratur. 27. Ergo, ut brevius dicam, Abel luctus, Seth resurrectio, Enos homo, quia post luctum resurrectio, de resurrectione homo invocans Deum. Item Enos genuit Cainan, Cainan autem genuit Malalehel, Malalehel genuit Jared; Jared genuit Henoch. Hic autem Henoch septimus ab Adam, qui placuit Deo, et translatus est, septimam requiem significat, ad quam transfertur omnis qui tanquam sexta die, id est, sexta aetate saeculi, per Christi adventum formatur. 28. Transactis enim sex millibus annis, facto etiam judicio, et renovatis coelo et terra, transferentur sancti in vitam perpetuae immortalitatis. Quod autem per Seth ab Adam usque ad Noe denarius numerus insinuatur, complementum 85 figuratur, cui numero si adjiciantur tres filii Noe, medio reprobato, duodenarius consummatur, qui in patriarcharum