comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit&: Certe sicubi populus nun¬
dinas cęlebrar&. si ad alicuius
eccłȩ dedicationẽ denunciata sol¬
lempnitate concurrer&: festinare¬
mus om̃s simul inueniri int̾. ẽẽ. unꝰ¬
quisque satager&. graui se dãpno
afflictũ creder&. si sollempnitatẽ
cõmunis laetitiae non uider&
Ecce in caclestib electorũ ciuium
laeticia agitur. uicissim dese om̃s in
suo conuentu gratulantur: & tamen
nos ab amore aeternitatis tepidi.
nullo desiderio ardemus : inter. eẽ.
tante sollempnitati non quaerimꝰ.
priuamur gaudi is & lacti sumus. i¬
Accendamus ergo animũ fratres.
recalescat fides. inid quodcredidit.
in ardescantad suꝑna. nra desideria.
& sic amare iã ire est: Ab internae
sollempnitatis gaudiis nulla nos
aduersitas reuoc& : quia &siquis
ad locũ propositũ irȩ desiderat.
eius desiderium quaelib& uiae aspe¬
ritas non in mutat: Nulla nos prospe¬
ritas blandiens seducat : quia stultus
uiator est. qui initinere a moena

Expanded text:
vitet. Certe sicubi populus nunvitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurreret, festinaremus omnes simul inveniri, et interesse unusquisque satageret, gravi se damno afflictum crederet si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. uultus p̃sens dĩ: quidũ sine de¬
fectu conspicitur. sine fine mens
cẏbo satiatur: In istis pascuis de aet̾ni¬
tatis sacietate laetatisunt : quiq iã
laqueos uoluptuose temporalitatis
euaserunt: Ibi hẏmnidici angelorũ
chori ibi societas suꝑnorũ ciuium:
ibi dulcis sollempnitas aperegrinatio¬
nis huius tristi labore redeuntium.
ibi ꝓuidi prophetarũ chori. ibi
iudex apłorũ numerus: ibi innume¬
rabilium martẏrũ uictor &ercitus.
Tanto illic lactior. quanto hic duri
afflictus: Ibi confessorũ constantia
premii sui ꝑceptione consolata.:
ibi fideles uiri. quos auirilitatis suae
robore uoluptas scłi emoliri non po¬
tuit: Ibi scaẽ mulieres quȩcũ scło & sexũ
uicerunt: ibi pueri quihic annos suos
morib transcender̃ ibi senes quos hic
& uetas debilefreddidit. & uirtꝰ operis
non reliquid: Quaeramus ergo
ciuium sollempnitate gaudeamus.
ipsa nos laetantium festiuitas in¬

Expanded text:
sunt vultus praesens Dei, qui dum sine desunt vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus; ibi confessorum constantia, praemii sui perceptione consolata; ibi fideles viri quos a virilitatis suae robore voluptas saeculi emollire non potuit; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; ibi senes quos hic et aetas debiles reddidit, et virtus operis non reliquit. 6. Quaeramus ergo,civium solemnitate gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas in
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s aspicitis: hoc reconciliatis gentib
factũ hodie uidetis: Quasi ex duobus
gregibus unũ ouile efficit: quia iu¬
daicũ & gentilẽ populũ insua fide
coniungit. paulo ad testante qͥ ait:
Ipse est pax nr̃a. quifecit utraque
unum: Dũ enĩ adaetͣ uitã
uitã
ex utraque natione simplices elegit
adouile propriũ oues deducitꝰ:
Dequib ꝓfecto ouib rursus ait
Ques meae uocẽ meã audiunt: & ego
cognosco eas. & secuntur me. & ego
uitã acternã do eis: Dequib & pau¬
lo superius dicit: Perme siquis intro¬
ierit saluabitur : & ingredietur &
egredietur. & pascua inueniet: In¬
gredietur quippe ad fidem : egrediet᷑
uero afide adspeciem : a credulitate
ad contẽplationem Pascua aut̃ inue¬
niet: in aeterna refectione: Oues
ergo eius pascua inuenient: quia
quisquis illũ corde simplici sequit᷑.
aeternȩ uiriditatis pabulo nutritur:
Quaeautẽ sunt istarũ ouium pascua.
nisi interna gaudia sempiterni uiren¬
tis paradysi: Pascua nãque electoꝵ

Expanded text:
res, aspicitis, hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit; Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit, de quibus profecto ovibus rursum dicit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis . De quibus et paulo superius dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem, pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua inveniunt, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi interna gaudia semper virentis paradisi? Pascua namque electorum
Abbreviated transcription (Latin):
non itur ad xp̃m: Peripsum aut̃ adipsũ¬
Na tendit: quiper semitam patientiae
& humilitatis eius incedit In quo plane
itinere. nec aestus de est laboris: nec nu¬
bes tristitiae. nec procella formidinis:
ibi sunt insidiȩ iniquorum. per secutiones
infidelium. minȩ potentium: contumeliȩ
superborum: quia dñs uirtutum & rex
głae. ideo omnia in infirmitatis nr̃ae for¬
ma. & in carnis peccati similitudine per¬
cucurrit : ut inter praesentis uitae peri¬
cula. non tam optandum nobissit dedi¬
nando ista effugere. quã tolerando supera
xp̃somnia inse corporis sui membra trats
forman: Quodolim inpsalmo eructu¬
arat: id insupplicio crucis subredẽp¬
torum suorum uoce clamabat: Dsĩds̃ nis
respice in me. quareme dereliquisti
Uox ista dilectissimi doctrina est. non

Expanded text:
non itur ad Christum. Per ipsum autem ad ipsunon itur ad Christum. Per ipsum autem ad ipsum tendit qui per semitam patientiae et humilitatis ejus incedit: in quo plane itinere nec aestus deest laboris, nec nubes tristitiae, nec procella formidinis. Ibi sunt insidiae iniquorum, persecutiones infidelium, minae potentium, contumeliae superborum: quae Dominus virtutum et Rex gloriae ideo omnia in infirmitatis nostrae forma, et in carnis peccati similitudine percurrit , ut inter praesentis vitae pericula non tam optandum sit nobis declinando ista effugere, quam tolerando superarus Christus omnia in se corporis sui membra transformans, quod olim in psalmo eructaverat, id in supplicio crucis sub redemptorum suorum voce clamabat: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? Vox ista, dilectissimi, doctrina est, non
Abbreviated transcription (Latin):
& omnia incrementa corporalium prouec¬
tuum diuinis essent plena miraculis: infir¬
mitatum tamen nr̃arum susceperat uerita¬
tem: Et excepta communione peccati.
nihil ase humanȩ infirmitatis excluserat:
ut & sua nobis inserer&. & inse nr̃a curar&:
Ab om̃ipotente enim medico. duplex miseris
remedium praeparatum est: Cuius aliud
est in sacramento. aliud in exemplo: ut ꝑ
unum conferantur diuina. peraliud exi¬
gantur humana: quia sicut ds̃ iustificatio¬
nis est auctor. ita homo deuotionis est
debitor : Per hanc ergo dilectissimi salutis
nrae in effabilem praeparationẽ. nec suꝑbiȩ
nobis. nec desidiae relinquitur locus: quia
& nihil habemus. nisi quod accepimus.
& iugiter ammonemur : ut gratiȩ dei¬
dona non neglegenter habeamus: Iuste
enim nobis instat praecepto qui praecurrit
Auxilio: & benigne incitat ad oboedientiã
quiducit ad głam: Unde merito nobis ipse
dñs factu sest uia: quia nisi per xp̃m.

Expanded text:
et omnia incrementa corporalium provecet omnia incrementa corporalium provectuum divinis essent plena miraculis, infirmitatum tamen nostrarum susceperat veritatem, et excepta communione peccati, nihil a se humanae infirmitatis excluserat, ut et sua nobis inferret, et in se nostra curaret. Ab omnipotenti enim medico duplex nobis miseris remedium praeparatum est, cujus aliud est in sacramento, aliud in exemplo; ut per unum conferantur divina, per aliud exigantur humana. Quia sicut Deus justificationis est auctor, ita homo devotionis est debitor. CAP. VI. Per hanc ergo, dilectissimi, salutis nostrae ineffabilem reparationem, nec superbiae nobis, nec desidiae locus relinquitur: quia et nihil habemus nisi quod accepimus, 263 et jugiter admonemur ut dona gratiae Dei non negligenter habeamus . Juste enim nobis instat praecepto qui praecurrit auxilio, et benigne incitat ad obedientiam qui ducit ad gloriam. Unde merito Dominus ipse nobis factus est via , quia nisi per Christum
Abbreviated transcription (Latin):
medebaris infirmis. honorabaris cum apłis.
& ut famem tuae cupiditatis expleres.
patebant tibi furta deloculis. sed animũ
inter dictorum ammonitum. quominus
licuit amplius incitauit. Nectam plae¬
cuit quantitas pretii. quã magnitudo
peccati: unde facinus commercii tui non
ideo detestandum est quia dnm uiliter
aestimasti. sed quia redemptorẽ etiam
tuum netibi parceres uendidisti : & meri¬
to tibi tua poena commissa. quia suppli¬
cium tuum nemo te sęuior potuit inue¬
nire: Q uodigitur intempore praestitu¬
to. scđm propositum uoluntatis suae
ihs̃ xp̃s crucifixus est. & mor tuus acsepul¬
tus : non propriae conditionis necessitas.
sed nrãe captiuitatis redemptio fuit: Ideo
enim uerbum caro factum est: ut deutero¬
uirginis sumeretur. natura passibilis
Vt quod infilium dĩ non poterat perpetrari.
infilium hominis possit ad mitti: Nam lic&
in ipso ortu coruscarent signa deitatis.

Expanded text:
medebaris infirmis, honorabaris cum apostolis, medebaris infirmis, honorabaris cum apostolis, et ut famem tuae cupiditatis expleres, patebant tibi furta de loculis. Sed animum interdictorum avidum, quod minus licuit, amplius incitavit; nec tam placuit quantitas pretii quam magnitudo peccati. Unde facinus commercii tui non ideo detestandum est quia Dominum viliter aestimasti, sed quia Redemptorem etiam tuum, ne tibi parceres, vendidisti. Et merito tibi tua poena commissa est, quia in supplicium tuum nemo te saevior potuit inveniri. CAP. V. Quod igitur in tempore praestituto, secundum propositum voluntatis suae Jesus Christus crucifixus et mortuus et sepultus est, non propriae conditionis necessitas, sed nostrae captivitatis redemptio fuit. Ideo enim Verbum caro factum est, ut de uteroVirginis sumeretur natura passibilis, et quod in Filium Dei non poterat perpetrari, in filium hominis posset admitti. Nam licet in ipso ortu coruscarent in eo signa Deitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
in illa die animae circiter tria milia.⁊
tium pati uoluit. innullo auctor eorum
criminum fuit: nec egit ut hoc uellent
sed cessit ut possent. Et sic ususest obcaeca :¬
tȩ plebis insania quomodo & perfidia
traditoris: quam abimmanitate concepti
sceleris & beneficiis reuocare est dignatus:
Etuerbis ad sumendo indiscipulũ. pro¬
uehendo inapłm. monendo signis. con¬
secrando mysteriis. ut cui nihil beneuo¬
lentiae deess& ad correctionem: nihil
occasionis super ess& ad crimen: Sed tu
impiissime homo. semen chana an & non
iuda. nec iam uas electionis sed filius per¬
ditionis & mortis: utiliora tibi diaboli inci¬
tamenta menta credebas. ut facilius inflã¬
matus auaritia. ad triginta argenteorum
lucrum mardesceres: & quid diuitiarũ
amitteres nonuideres: Nam & si nonpu:¬
tabas credendum esse promissis: quae fuit
ratio ut tantillus pecuniae modus prae¬
poneretur acceptis : Imperabas dȩ monib:

Expanded text:
in illo die animae circiter tria millia . in illo die animae circiter tria millia . tium pati voluit, in nullo auctor eorum criminum fuit; nec egit ut haec vellent, sed cessit ut possent; et sic usus est obcaecatae plebis insania, quomodo et perfidia traditoris, quem ab immanitate concepti sceleris, 262 et beneficiis revocare est dignatus et verbis, assumento in discipulum, provehendo in apostolum, monendo signis, consecrando mysteriis, ut cui nihil benevolentiae deesset ad correctionem, nihil occasionis superesset ad crimen. CAP. IV. Sed tu, impiissime homo, semen Chanaan, et non Juda , nec jam vas electionis, sed filius perditionis et mortis, utiliora tibi diaboli incitamenta credebas: ut facibus inflammatus avaritiae, ad triginta argenteorum lucrum inardesceres, et quid divitiarum amitteres non videres. Nam etsi non putabas credendum esse promissis, quae fuit ratio ut tantillus pecuniae modus praeponeretur acceptis? Imperabas daemoniis,
Abbreviated transcription (Latin):
ab illis commissum pͤossit aboleri: Qui
enim uenit peccatores saluos facere.
ncipsis quidem interfectoribus suis miscđiã
denegauit : sed impiorum malum inbonũ
credentium uertit. ut mirabilior fuer&
gratia dĩ Non scđm merita hominum.
sed scđm multitudinem diuitiarum sapien¬
tiat & scientiae dĩ. misericorditer prae¬
paratae: quando & ipsos quifuderant
sanguinem redemptoris. reciper& unda
baptismatis: Nam sicut scriptura quae
apłorum actus contin& loquitur. cum
praedicatio beati p&ri apłi uidaeorum
corda conpunger&: & agnita impietate
sui facinoris dicerent: Q uid faciemus
mine ihũ xp̃i in remissionem peccatorũ
urõrum. & accipietis donum scĩ sp̃s:
uobis enimest repromissio & filiis uris.
& omibus quilonge sunt quoscum que
aduocauerit dñs ds̃ nr̃t Mox que addidit
scriptor . x dicit: Qui ergo receperuNł
sermonẽ eius baptizatisunt : & adpositȩ st̃

Expanded text:
ab illis commissum, possit aboleri. Qui ab illis commissum, possit aboleri. Qui enim venit peccatores salvos facere , nec ipsis quidem interfectoribus suis misericordiam denegavit, sed impiorum malum in bonum credentium commutavit: ut mirabilior fieret gratia Dei, non secundum merita hominum, sed secundum multitudinem divitiarum sapientiae et scientiae Dei misericorditer praeparata, quando et ipsos qui fuderant sanguinem Salvatoris, reciperet unda baptismatis. Nam, sicut Scriptura, quae apostolorum actus continet, loquitur, cum praedicatio beati Petri apostoli Judaeorum corda compungeret, et agnita impietate sui sceleris dicerent: Quid faciemus, mine Jesu Christi: in remissionem peccatorum vestrorum: et accipietis donum Spiritus Sancti. Vobis enim est repromissio et filiis vestris: et omnibus qui longe sunt: quadvocaverit Dominus Deus noster; moxque addidit Scriptura, et dixit: Qui ergo receperunt sermonem ejus baptizati sunt, et appositae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur: unanimi ad dm̃ uoce dixerunt.
Conuenerunt enĩ uere inciuitate ista
aduersus scm̃ puerum tuum iħm quẽ
unxisti. herodes & pontius pilatus : cum
gentibus & populis is rahel facere quae
manus tua. & consilium decreuerunt
 fieri: Num quid iniquitas ꝑsequentium
xpm̃ exdĩ est orta consilio. & illud¬
facinus quod om̃i maius est crimine. manꝰ
Ediuinae praeparationis armauit
Non hoc plane desumma iustitia sentien¬
dumest : quia multum diuersum. multũq
contrarium est id quod iniudaeorum ma
est passione dispositum: Non inde pro¬
cessit uoluntas inter ficiendi. unde mori¬
endi : nec deuno extitit spũ atrocitas scele¬
ris & tolerantia redemptoris: Impias
furentium manus noninmisit inse dñs
sed admisit.: nec praesciendo quod facien¬
dum ess&. coegit ut fier&: cum tamen
adhoc carnem suscepiss& ut fier&
Denique intercrucifixum & crucifigen¬
tes tam dispares causȩ sunt: ut quod axp̃o
susceptum est. non possit resolui. quod

Expanded text:
tur, concordi ad Deum voce dixerunt: tur, concordi ad Deum voce dixerunt: convenerunt enim vere in civitate ista adversus sanctum puerum tuum Iesum quem unxisti Herodes et Pontius Pilatus cum gentibus et populis Israhel facere quae manus tua et consilium decreve fieri . Numquid iniquitas persequentium Christum ex Dei est orta consilio, et illudfacinus quod omni majus est crimine manus divinae praeparationis armavit? Non hoc plane de summa justitia sentiendum est, quia multum diversum multumque contrarium est id quod in malignitate est passione dispositum. Non inde processit voluntas interficiendi, unde moriendi; nec de uno exstitit spiritu atrocitas sceleris, et tolerantia Redemptoris. Impias furentium manus non immisit in se Dominus, sed admisit; nec praesciendo quod faciendum esset, coegit ut fieret, cum tamen ad hoc carnem suscepisset ut fieret. CAP. III. Denique inter crucifixum et crucifigentes tam dispares causae sunt, ut quod a Christo susceptum est, non possit resolvi; quod
Abbreviated transcription (Latin):
quaesibi memorat in lata perpessus est.
Sed quia peros eius ille loquebatur.
quicarnem passibilem ex ipsius erat stẏrpe
sumpturus: Merito sub eius persona
praemittitur historia crucis. qui inse
gerebat corpoream originem saluatoris:
Uere enim dauid inxp̃o est passus: quia
uere iħs indauid est carne crucifixus.
Cumergo omnia quȩ in dnm maiestatis
iudaica admisit impietas. tanto ante
praedicta sunt. utnontam defuturis.
quã deprȩteritis propheticussit sermo
contextus : Quid aliud nobis quã sempi¬
ter narum dispositionum dĩ in cõmuta¬
bilis ordo reseratur. Apud quẽ & discer¬
nenda iam diuidicata. & futura iam
factasunt. Cum enim & qualitates
actionum nrãrum. & effectus omnium
uoluntatũ scientia diuina praeueniat.
quanto magis nota sunt dõ opera Sua.
& recte placuit quasi facta recoli
quae non poterant omnino non fieri.
Unde & apostoli spũ dĩ pleni. cuminimi¬
corum xpi minas sȩuitiamque pateren¬

Expanded text:
quae sibi memorat illata perpessus est. quae sibi memorat illata perpessus est. Sed quia per os ejus ille loquebatur qui carnem passibilem ex ipsius erat stirpe sumpturus, merito sub ipsius persona praemittitur historia crucis, qui in se gerebat corpoream originem Salvatoris. Vere enim David in Christo est passus, quia vere Jesus in David est carne crucifixus. CAP. II. Cum ergo omnia quae in Dominum majestatis Judaica admisit impietas, tanto ante praedicta sint, et non tam de futuris quam de praeteritis propheticus sit sermo contextus, quid aliud nobis quam sempiternarum dispositionum Dei incommutabilis ordo reseratur, apud quem et discernenda jam dijudicata, et futura jam facta sunt? Cum enim et qualitates actionum nostrarum, et effectus omnium voluntatum scientia divina praeveniat, quanto magis nota Deo sunt opera sua? Et recte placuit quasi facta recoli, quae non poterant omnino non fieri. Unde et apostoli Spiritu Dei pleni, cum inimicorum Christi minas saevitiamque pateren
Abbreviated transcription (Latin):
EMPER QUIDEM
dilectissimi fidelium mentes
indiumorum operum dec&
ad miratione uersari : & ratio¬
nales animos his maxime cogitationib:
in herere. per quas incrementum fidei
consequantur: Cum enim pii cordis
intentio uel ad generalia beneficia.
ralibus curis in quoddam secretum spiri¬
tale secedit Sedhoc intempore dñicȩ
passionis. multo auidius excellentiusq
faciendum est: ut ea quaesacrissunt lecꝰ¬
tionib recensita. sanȩ intellegentiȩ susci¬
piantur auditu : & quae magna sunt uer¬
bis. appareant maiora mysteriis: Prima
namque erigendi sursum nr̃i cordis est
ratio .: quod ea quae euuangelica ueri¬
tas enarrauit. uoces ꝓpheticȩ non tãquã
gerenda. sedtã quã gesta cęcinerunt.
Et quod humanȩ̨ aures nondũ cogno¬
uerant faciendum. iam sc̃s sp̃s praedica¬
bat impletum: Nam rex dauid cuius scđm
hominem semen est xp̃s. diem crucis dnĩ
mille & plusquãcentum annorum aeca¬
te praecessit : & nihil eorum supplicioꝵ

Expanded text:
emper quidem, dilectissimi, fidelium mentes in divinorum operum decet admiratione versari, et rationales animos iis maxime cogitationibus inhaerere, per quas incrementum fidei consequantur. Cum enim pii cordis intentio, vel ad generalia beneficia, ralibus curis in quoddam secretum spiritale secedit. Sed hoc in tempore Dominicae passionis multo avidius excellentiusque faciendum est, ut ea quae sacris sunt lectionibus recensita, sanae intelligentiae suscipiantur auditu, et quae magna sunt verbis, appareant majora mysteriis. Prima namque erigendi sursum nostri cordis est ratio quod ea quae etiam evangelica veritas enarravit, voces propheticae non tamquam gerenda, sed tamquam gesta cecinerunt; et quod humanae aures nondum cognoverant faciendum, jam Spiritus sanctus praedicabat impletum. Nam rex David, cujus secundum hominem semen est Christus, diem crucis Domini mille et plus quam centum annorum aetate praecessit, et nihil eorum suppliciorum
Abbreviated transcription (Latin):
agnouimus: Media nocte portas ciuitatis
abstulit: & montis uerticem ascendit:
redemptorem nr̃m samson ille significat:
Quid gaza ciuitas: nisi infernũ designat:
Quid perphy listtos: nisi iudacorũ ꝑfidia
demonstratur: Quicum mortuum
dñm uiderent. eiusque corpus in sepulchro
iampositum. custodes ilico dẽputauerunt :¬
& cum qui auctor uitae claruerat: inferni
claustris retentum quasi samson ingaza
se deprehendisse laetatisunt: Sam son
uero nocte media nonsolum exiit. sed etiã
portas culit: Quia uidelic& redemptor
nr̃t ante lucem resurgens. non solũ liber
deinferno exit: sed & ipsa etiam inferni
claustra destruxit: Portas tulit. & montis
uerticem subi it: quia resurgendo claustror
inferni abstulit: & ascendendo caelorum
regna penetrauit: hanc ergo resurrectio
ex facto: Tota mente diligamus pro cius¬
amore moriamur: Ecce in resurrectio
ciuium illam frequentẽ sollempnitatẽ
festinemus: his cum necdum uisione possu¬

Expanded text:
agnovimus. Media nocte portas civitatis agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem ascendit. Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero modia nocte non solum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionex facto, tota mente diligamusamore moriamur. Ecce in resurrectioncivium illam frequentem solemnitatem festinemus. His, cum necdum visione possu
Abbreviated transcription (Latin):
lit admirationem Et qui decruce descen¬
dere noluit: desepulchro surrexit: Plus
igitur fuit desepulchro surgere: quã decru¬
ce descendere: Plus fuit mortem resurgendo
destruere: quam uitam descendendo serua¬
re: Sedcum iudaei hunc ad insultationes
suas decruce descendere minime cernerent.
cũ morientem uiderent: eum se uicisse cre¬
diderunt: nomen illius se quasi extinxisse
gauisi sunt: Sed ecce demorte nomen eius
permundum creuit. ex qua hunc  fidelis
turba extincxisse secredidit: & quae
gaudebat occisum. dol& mortuum: quia
hunc ad suam gloriã cognoscit ꝑuenisse
perpoenam: Q uod bene in libro iudicũ
samson illius facta significant: quicum
gazam ciuitatẽ phylistinorũ fuiss& in¬
gressus : phylistei ingressum eius ꝓtinus
eognoscentes. xiuitatẽ repente obsidionib
circum dederunt: custodes deputauerunt:¬
& samson fortissimum seiam conprehen¬
disse gauisisunt: Sed quid samson fecit

Expanded text:
lit admirationem. Et qui de cruce descenlit admirationem. Et qui de cruce descendere noluit, de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere, quam de cruce descendere; plus fuit mortem resurgendo destruere, quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultatiosuas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit
Abbreviated transcription (Latin):
÷ nobis sufficere noluit: Solus illo intẽpore
mortuus est : & tamen solus minime surrex̃
Nam scriptumest Multa corpora Scõrum.
quidormierant surrexerunt: Ab lata ergo
sunt omnia argumenta perfidiȩ: nequis
etmi dicat. sperare dese non deb& homo.
quod in carne sua exhibuit homo ds̃:
Ecce cũdõ homines resurrexisse cognosci¬
mus & quos puros fuisse homines non du¬
bitamus: Si igitur membra nr̃i redẽptoris
sumus: presumamus in nobis quod gestum
constat incapite: Simultum nos abicimus.
sperare debemus in nobis nos membra ultima:
quod demembris eius superiorib audiuimꝰ:
Ecceuero ad memoriam redit: quod cruci¬
fixo dĩ filio iudaei insultantes dicebant.¬
Sirex usrł est. descendat decruce: & credimꝰ
ei: Qui situnc decruce descender&. nimi¬
rum insultantib cȩdens: uirtutẽ nobis
pacientiae non demonstrar&: Sed expecꝰ¬
tauit paululum. tolerauit probra. in risio¬
nes sustinuit. seruauit pacientiam distu¬

Expanded text:
m nobis sufficere noluit. Solus in illo tempore m nobis sufficere noluit. Solus in illo tempore mortuus est, et tamen solus minime resurrexit. Nam scriptum est: Multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt . Ablata ergo sunt omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat: Sperare de se non debet hquod in carne sua exibuit homo Deus, ecce cum Deo homines resurrexisse cognobimus, et quos puros homines non dubitamus. Si igitur membra redemptoris nostri sumus, praesumamus in nobis quod gestum cosperare in nobis debemus nos membra ultima quod de membris ejus superioribus audivimus. 7. Ecce vero ad memoriam redit quod crucifixo Dei Filio Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei. Qui si tunc de cruce descendisset, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis suae patientiae non demonstrasset. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distu
Abbreviated transcription (Latin):
te delectionis cuuangelicę expositione
transcurrimus: sed lib& ut de hac eadem
sollempnitate aliquid subtilius loquam᷑:
Duae & enim uitae erant: quarũ unã
nouimus : alteram nesciebamus: una
quippe mortalis est. alia in mortalis:
Vna corruptionis. alia incorruptionis.
Vna mortis. alia resurrectionis: Seduenit
mediator dĩ & hominũ homo xp̃s iħs.
suscepit unam . & ostendit alteram: Vnam
pertulit moriendo: ostendit alteram
resurgendo: Siigitur nobis mortalem uitã
scientibus. resurrectionem ꝓmitter& carnis.
& tamen hanc uisibiliter non exhiber& :
quiseius promissionibus creder&: Factꝰ
itaque homo apparuit incarne. mori dig¬
natus est &x uoluntate. resurrexit expotes¬
tate : & ostendit exemplo. quod nobis pro¬
misit in prȩmio: Sedfortasse aliquis dicat:
Iure ille surrexit: quicum ds̃ ess& tencri
morte non potuit: Adinstruendam ergo
ignorantiam nr̃am. ad roborandam infir¬
mitatẽ nr̃ãm : suae resurrectionis exemplũ¬

Expanded text:
te, de lectionis evangelicae expositione te, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; una mortis, altera resurrectionis. Sed venit Mediator Dei et hominum homo Christus Jesus, suscepit unam, et ostendit alteram. Unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplu
Abbreviated transcription (Latin):
re disposuerat. ancille uocẽ ꝑtimescere.
& seipsum negare permisit Quod nimi¬
rum magne actum pietatis dispensatione
cognoscimus eut is qui futurus erat pastor
ecłȩ insua culpa discer&. qualiter aliis
misereri debuiss&: Prius itaque eum osten¬
dit sibi. & tunc prȩposuit ceteris: ut ex sua
infirmitate cognoscer&. quã misericor¬
diter aliena infirma tolerar&: Bene aũt
deredemptore nr̃o dicitur. Praecedit
uos ingalileam. ibi eum uidebitis. sicut
dixit uobis: Calilea namque trans migra
cio facta inter pretatur: Iam quippe
redemptor nr̃t apassione ad resurrectio¬
nem s a morte aduitam. a poena adgłam
acorruptione ad incorruptionẽ trans¬
migrauerat: Et prius postresur rectionẽ
ingalilea adiscipulis uidetur: quia resur¬
rectionis cius głam post laeti uidebimus.
si modo auitus aduirtutũ celsi tudinem
trans migramus: Quiergo in sepulchro
nunciatur: in transmigratione ostendit᷑:

Expanded text:
re disposuerat ancillae vocem pertimescere re disposuerat ancillae vocem pertimescere et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum esse pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat Pastor Ecclesiae in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. 5. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit votio facta interpretatur. Jam quippe Redemptor noster a passione ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem 1528 transmigraverat. Et prius post resurrectionem in Galilaea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinem demulc& : illos uero ꝑiustitiȩ
districtionem terr&: Sediam quid angłs
subiungat audiamus: Iħm quacritis naza¬
renum: Iħs latino eloquio salutaris id est
saluator interpretatur: Atuero multi
tunc iħs dici poterant: non tamen substan¬
cialiter. sed nuncupatiue: Ideo & locus
subiungitur: ut de quo ihũ dictum sit mani¬
festetur: Nazarenum: Etcausam ꝓtinus
subdidit. crucisixum: Atque ad didit¬
resurrexit. non est hic: Non est dicitur ÷:¬
per praesentiã carnis: qui tamen nusquã
deerat per praesentiã maiestatis: Sed ite
dicite discipulis eius & petro: quia p̾cedit
uos ingalileam: Quaerendum nobis est.
cur nominatis discipulis: petru designatur
ex nomine: Sed sihunc angłs nominatim:
non ex primer& : qui magistrũ negauerat.
uenire inter discipulos non auder& uocat᷑
ergo ex nomine: nedesperar& exnegatione:
Qua inre considerandũ nobis est : cur om̃i ̃¬
potens ds̃ eum quẽ cunctȩ eccłae praefer¬

Expanded text:
suetudinem demulcet, illos vero per justitiae suetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. 4. Sed jam quid angelus subjungat audiamus: Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est salvator interpretatur. At vero multi tunc Jesus dici poterant, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur: Nazarenum. Et causam protinus subdidit: Crucifixum. Atque addidit: Surrexit, non est hic. Non est hic dicitur per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerit per praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur, nominatis discipulis, Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nobis est cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praefer
Abbreviated transcription (Latin):
gelum apparuisse describens ait E rat
aspectus cius sicut fulgur : & uestimenta
eius sicut nix In fulgure & enim terror
timoris est : inniue autem blandimentũ
candoris: Quia uero omp̃s ds̃. & terri¬
bilisest peccatorib. & blandus iustis:
Recte testis resurrectionis cius angłs
& infulgure uultus. & incandore habit᷑
demonstratur: ut de ipsa sua spetiȩ & ter¬
rer& reprobos. & mulcer& pios: unde
recte quoque populum perdeserta gra¬
dientẽ: columpna ignis innocte. & co¬
lumpna nubis praeibat indie: In igne¬
& enim terror est: innube aut̃ uisionis
lene blan dimentum: Dies uerouita
iustis & nox accipitur uita peccatoris.:
Vnde & conuersis peccatorib. paulus
dicit. Fuistis aliquando tenebre. nunc
autem lux indño. Indie ergo pernubem
columpna monstrata est. & innocte ꝑ
ignem: Q uia omnipotens ds̃. &blandus
iustis. & terribilis apparebit iniustis.⁊
Istos iniudicio ueniens. per lenitatis man¬

Expanded text:
gelum apparuisse describens, ait: Erat gelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus et terribilis peccatoribus, et blandus est justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Unde recte quoque populum per deserta gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die . In igne enim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum; dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . In die ergo per nubem columna monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens per lenitatis man
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat. index teram sedebat: Quistola
candida coopertus apparuit: quia festiui¬
tatis nrãe gaudia nunciauit: Candor
& enim uestis. splendorem nrãe denunciat
sollempnitatis: nrae dicamus ansuae :
sed ut fateamur uerius: & suae dicamus &
nrãe : Illa quippe redemptoris nr̃i resurrec¬
tio & nr̃a festiuitas fuit. quia nos ad inmor¬
talitatem reduxit: & angelorum festiui¬
tas extitit. quia nos reuocando ad caelestia.
corum numcrum impleuit n sua ergo
ac nr̃a festiuitate angelus albis uestitus
apparuit : quia dum nos perresurrectio¬
nem dominicam adsuperna reducimur:
caelestis patriae dampna reparantur ⁊
Sed quid uenicñtes feminas affatur audiamꝰ :
Nolite expauescere: Acsi aperte dicat::
Paueant illi : qui non amant aduentum
supernorum ciuium: Pertimescant qui
carnalibus desideriis praessi : adeorũ se
societatem per tingere posse desperant:
uos autẽ curpertim escitis: quae uestros
conciues uidetis .  unde & matheus an¬

Expanded text:
venerat in dextera sedebat. Qui stola venerat in dextera sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat solemnitatis. Nostrae dicamus, an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae. Illa quippe Redemptoris nostri resurrectio et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit; et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. 3. Sed quid advenientes feminas affatur audiamus: 1527 Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus an
Abbreviated transcription (Latin):
rant. & iam mortuo. studio humanitatis
obsecunt᷑: Sed resgesta aliquid inscã ecđa
signat gerendum Sic quippe necesse est
ut audiamus quae facta sunt : quatͥenus
cogitemus etiam quae nobissunt exeorum
imitatione facienda: Etnosergo in eum
qui est mortuus credentes. si odore uirtu¬
tum referti. cumopinione bonorũ operũ
dñm quȩrimus: ad monumentum. ꝓfecto
illius cum aromatibus uenimus: Ille aũt
mulieres angelos uident quȩ cũ aromatib
uenerunt : quia uidelic& illȩ mentes¬
supernos ciues aspiciunt. quaecũ uirtu¬
tum odorib addm̃ perscã desideria
ꝓficiscuntur: Notandũ uero nobis est.
quidnamsit quod index trissedere angłs
cernitur: Quidnamque persinistram.
nisi uita presens. Quid uero ꝑdexterã.
tum est. Leua eius sub capite meo.
& dextera illius amplexabiturme: Quia
igitur redemptor nr̃t iam praesentis
uitae corruptionem transierat: recte
angłs qui nunciare perennem cius uitam

Expanded text:
rant, etiam mortuo, studio humanitatis rant, etiam mortuo, studio humanitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum. Sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sint ex eorum imitatione facienda. Et nos ergo in eum qui est mortuus credentes, si, odore virtutum referti, cum opinione bonorum operum Dominum quaerimus, ad monumentum profecto illius cum aromatibus venimus. Illae autem mulieres angelos vident, quae cum aromatibus venerunt, quia videlicet illsupernos cives aspiciunt, quae cum virtutibus ad Deum per sancta desideria proficiscuntur. Notandum vero nobis est, quidnam sit quod in dextris sedere angelus cernitur. Quid namque per sinistram nisi vita praesens? Quid vero per dexteram tum est: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Quia ergo Redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare perennem ejus vitam
Abbreviated transcription (Latin):
loqui consueui : sed quia lasescente stoma¬
cho. ea quȩ dictauero legere ipse non possũ
quosdam urm minus libenter audientes
in tueor: unde nunc amem& ipso exige¬
re contra morem uolo. ut inter sacrã
missarum sollempnia. lectiones scĩ eugłn.
non dictando sed conloquendo x disseri:
Sicque excipiantur ut loquimur. quia
con locutionis uox corda torpentia.
plusquã sermo lectionis excitat. & qua¬
si quadam manu sollicitudinis ut eui¬
gilent pulsȩt: Et quidem adhoc opus
me sufficere posse nonuideo. sed tam̃
uires. quas impericia denegat. caritas mi¬
nistrat: Scio namque qui dixit: A peri
ostuum. & ego adimplebo illud: Bonũ
ergo opus nobis inuoluntate sit: nam ex
diuino adiutorio erit inperfẽctione.
Dat loquendi usum etiam resurrectionis
dominicȩ tanta sollempnitas: quia &
indignum ualde est. ut eo die laudes debi¬
tas taceat lingua carnis: quo uidelic&
die caro resurrexit auctoris: Audistis
tum uenerunt: & ci quẽ uiuentẽ dilexe¬

Expanded text:
loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auctoris. 2. Audistntum venerunt, et ei, quem viventem dilexe
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudines. cum in hoc scło angelicas
deuiceris potestates: Non ergo tẽ degenerẽ
ac despectum faciat uita. quem uel factumr
probatura inlustrem protulisse uel grã:
sedcursum fideles xp̃i adsuperna fiducia¬
y litt̾r extol lant: Nam quise acȩlesti
praecio uident redemptos: ad caelestia
non dubitent reparatos.

Expanded text:
beatitudines, cum in hoc saeculo angelicas beatitudines, cum in hoc saeculo angelicas deviceris potestates. Non ergo te degenerem ac despectum faciat vita, quem vel factura probatur illustrem protulisse, vel gratia, sed cursum fideles Christi ad superna fiducialiter extollant; nam qui se coelesti pretio vident redemptos, ad coelestia non dubitent praeparatos.
Abbreviated transcription (Latin):
inproph&ȩ afflictionib aꝑtissime
pracfiguratam & mortẽ pariter & resur¬
rectionem: Qua propter quod impletũ
cernis inseruo: credere non cunc teris
in dño : Quaecum itasint ꝑspice. o homo
quantum ualeas: & perpende quid¬
ĩ debeas: Perspice quantum ualeas. ut tan¬
dem uilisesse tibi desinas: ut uel ꝓ hoc
crubescendis subiacere uicus dedigneris:
dum genero sitatem tuã decreatoris ac
reparatoris dignitate metiris: hab&
causas quibus seipse confundat: Cur indig¬
nis dominis uicto corde subdatur. cui
gła aeterna ꝓmittitur ¶ Acsic gemino
priuilegio: quidudum diuine imaginis
participatione uidebaris honoratus:
efficeris etiam commercii nobilitate
praeciosus : Vnde quã fortis eẽ possis
contra hostem tuum: In terroga statũ
tuũ : quo tibi dñs ad debellandũ
imnem bris tuis mundi principem.
acspiritales nequitias superandas. liberã¬
contulit facultatem: Acsic inpossibile non
putes ut transferri obtineas in angelicas

Expanded text:
in prophetae afflictionibus apertissime in prophetae afflictionibus apertissime praefiguratam et mortem pariter et resurrectionem. Quapropter quod impletum cernis in servo, credere non cuncteris in Domino. Quae cum ita sint, perspice, o homo, quantum valeas, 176 et perpende quantum debeas; perspice quantum valeas, ut tandem vilis esse tibi desinas; ut vel pro hoc erubescendis subjacere vitiis dedigneris: dum generositatem tuam de creatoris et reparatoris dignitate metiris. Habet causas, quibus se ipse confundat, cur indignis dominis, victo corde, subdatur, cui gloria aeterna promittitur, ac si gemino privilegio, qui dudum divinae imaginis participatione videbaris honoratus, efficeris etiam commercii nobilitate pretiosus; unde tuam fortis esse possis contra hostem tuum, interroga statum tuum, quod tibi Dominus ad debellandum in membris tuis mundi principem, ac spiritales nequitias superandas, liberacontulit facultatem; ac sic impossibile non putes, ut transferri obtineas in angelicas
Abbreviated transcription (Latin):
uitaliaere pascitur : & demissus in alie¬
nã rerum naturã. inuitȩ exilium cũm
uita peregrinatur : & mortis sup erstes
ad nunciat uenturã mundi salutẽ
sua mors in explebilis belua in escam
suam rapuit. & prędam suam captiua
contremuit : Contremuit inquam. Nam
si nouerat crucifixum. tamen quẽ non
meminerat reum: non poterat tenere
dampnatum. quia culpam non facit
poena sed causa: Quasi solitum cybum¬
perditum inmundi origine hominem
deuorauit: sed magnã esse cybi ipsius dig¬
nitatẽ praefocata cognouit: Atque
ideo diuinus sermo cõmemorat. Etp̃¬
cepit dñs pisci. & euomuit ionam inari¬
dam: P raecepit ergo bestiȩ : praecepit
morci semper esurienti : praccepit abys¬
sis & inferno ut mundo restituant sal¬
uatorem : E uomuit autẽ. hoc debemus
accipere quod ex imis uisceribus mortis
uictrix uita remeauerit: atque eam
eximis praecordiis inferni. perditio
ex ulcerata reddiderat: Uidemus itaquȩ

Expanded text:
vitali aere pascitur, et dimissus in alievitali aere pascitur, et dimissus in alienam rerum naturam, in vitae exsilium, cum vita peregrinatur, et mortis superstes annuntiat venturam mundi salutem? Christus, quem saeva mors, inexplebilis bellua, in escam suam rapuit, et praedam suam captiva contremuit. Contremuit, inquam, nam si noverat crucifixum, tamen quem non meminerat reum, non poterat tenere damnatum: quia culpam non facit poena, sed causa. Quasi solitum cperditum in origine mundi hominem devoravit, sed magnam esse cibi ipsius dignitatem praefocata cognovit; atque ideo divinus sermo commemorat: Et praecepit Dominus pisci et evomuit Jonam in aridam . Praecepit ergo bestiae, praecepit morti semper esurienti, praecepit abyssis et inferno, ut mundo restituant Salvatorem. Evomuit autem, hoc debemus accipere, quod ex imis visceribus mortis victrix vita remearit, atque eam ex imis praecordiis inferni perditio exulcerata reddiderit. Videmus itaque
Abbreviated transcription (Latin):
pilati esse confessio qui tradidit xp̃m:
& tamen lauat manussuas & dicit
mundus egosum a sanguine iusti huius.:
Quam congruę ꝑꝑ sonã gentilem.
fides gentium predicatur Dicit itaq
ionas inoratione sua: Tolle igitur
dñe animã meã : quia melior est mihi
iħs xp̃s: quia melior est mihi mors quã
uita: Id est uiuens unã iudaeorũ gentẽ
saluare non potui : moriar & uniuer¬
sus mundus una morte saluetur: Ionam
coetus piscis excepit inmersum : sed non
contigit deuoratum : Et quem malicia
hominum perdidit. bestia esuriens custo¬
diuit: Plenis uiscerib famem patitur.
& inpraedam quã absorbuit. nil sibi
licere miratur: Quisest iste qui intra
auidos rictus ad sumi potest: Consu¬
mi non potest. Tybusest : corruptio
nonest: traditur perditionis ꝓfundo.
& seruatur ipsius mortis obsequio: Quis
est iste quiuastissimas sinus periculoꝵ
totus in greditur. & sub altitudine
conclusus in mensa atque mortifera

Expanded text:
Pilati esse confessio, qui tradidit Christum, Pilati esse confessio, qui tradidit Christum, et tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hujus ? Quam congrue per personam y gentilem fides gentium praedicatur! Dicit itaque Jonas in oratione sua: Tolle igitur, Domine, animam meam, quia melior est mihi  meam, quia melior est mihi mors quam vita . Id est vivens unam Judaeorum gentem salvare non potui; moriar, et universus mundus mea morte salvetur. Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum; et quem malitia hominum perdidit, bestia esuriens custodivit. Plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit, nihil sibi licere miratur. Quis est iste qui intra avidos rictus assumi potest, consumi non potest? Cibus est, corruptio non est, traditur perditionis profundo, et servatur ipsius mortis obsequio. Quis est iste qui vastissimos sinus periculorum totus ingreditur, et sub altitudine conclusus immensa atque mortifera,
Abbreviated transcription (Latin):
sum petebat ingrediturs sed nautis exorta
tempestate turbatis. sorte fluctibus
datur: & faucibus cȩti piscis dimersꝰ exci¬
pitur: Sed piscȩ in laesum eructante
depositum : tercia die terris refunditur :
Videte dñm: & iam inueteri testamento
inserui forma mirabiliter apparere ⁊
Uidete quomodo seante actis seculis in¬
dicauits sed seruilis forme humilitate
uenturum: Ionas iram dñi predicaturus
ad magnam niniuitarum destinatur
urbem dicturus quadraginta dies
& niniue subuertetur: & xp̃s admun¬
di mit titur ciuitatẽ. ut diem salutis
& prȩfinitum iudicii tempus adnunci&
Ionas nauem expetit: xp̃s ecclesiam
Ionas fluctibus agitur : xp̃s munditurbi¬
nibus exercetur: Nisi ionas perditum
detur. naufrage nauis periculũ non seda¬
tur: Sic & non liberatur eccła. nisi xp̃r
morte saluetur: Naute dimissuri ionã
tamen uerent &dicunt. Dñe nedes suꝑ
nos sanguinem innocentem: Nonne
uobis uidetur nautarum in praecacio

Expanded text:
sum petebat ingreditur: sed nautis exorta sum petebat ingreditur: sed nautis exorta tempestate turbatis, sorte fluctibus datur, et faucibus ceti piscis demersus excipitur. Sed pisce illaesum eructante depositum, tertia die terris refunditur. X. Videte Dominum etiam in veteri Testamento in servi forma mirabiliter apparere: videte quomodo se ante actis saeculis indicavit, secundum servilis formae humilitatem venturum. Jonas iram Domini praedicaturus ad magnam Ninivitarum destinatur urbem dicturus: Adhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur. Et Christus ad mundi mittitur civitatem, et praefinitum judicii tempus annuntiet. Jonas navim expetit, Christus Ecclesiam. Jonas fluctibus agitatur, Christus mundi turbinibus exercetur. Nisi Jonas perditum detur, naufragae navis periculum non sedatur; Sic non liberatur Ecclesia, nisi Christi morte salvetur. Nautae dimissuri Jonam tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum imprecatio