comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ir: quod ille in syndone munda inuoluit iħm qͥ
pura eũ mente susceꝑit. In nouo autem ponitur
monumento: ne pꝰ resurrectionẽ cetis corporib rema¬
nentib. resurrexisse alius fungeret᷑. Qd b̃n monu¬
ñtũ de petra excisum fuisse memorat᷑: ne si ex mul¬
as lapidib edificatum eẽt: suffossis tumuli fun¬
dam̃itis ablatus furto dicerct᷑. Alit̃. Solꝰ tuinulo dñs
nludit᷑: ut speciał ulliꝰ sepultura id ẽ nr̃e dissimilis
sicut ⁊ cetã dispensatioĩs eiꝰ archana a nr̃e nat᷑e fragi¬
itate discrepauere speciał ⁊ resurrectio designet᷑. Nã

Expanded text:
re, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui re, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente susceperit. In novo autem ponitur monumento, ne post resurrectionem caeteris corporibus remanentibus, surrexisse alius fingeretur. Quod bene monumentum de petra excisum fuisse memoratur, ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis ablatus furto diceretur. Aliter: solos tumulo Dominus includitur, ut specialis illius sepultura, id est, nostrae dissimilis, sicut et caetera dispensationis ejus arcana a nostrae naturae fragilitate discrepavere, s
Abbreviated transcription (Latin):
qui etiam curialis a ꝑcurando munera ciuilia so¬
ti appellari. Ab arimathia cuiitate uidee: qͥ expe¬
tibat ⁊ ipse regnum dĩ. Arimathia ipsa ẽ ramatba¬
m auitas helchane ⁊ samuelis: in regione tamniti¬
di uixta diospolĩ. Hic accessit ad pilatũ:⁊ petiit corpꝰ
hũ Cagne qͣdẽ ioseph iste dignitatiᷤ ad scłm: s maioriᷤ
apd̾ dm̃ mtriti fuisse laudat᷑: ut ⁊ ꝑ iꝰticiã mitoꝵ sepe¬
uindo corꝑi dñico dignꝰ foret: ⁊ ꝑ nobilitatẽ potentie
sesaris idẽ corpꝰ acciꝑe poss. Non eñĩ qͥlibet ignotꝰ ad
badẽ acced̾e: ⁊ crutifixi corpꝰ poterat impetͣre. Et de¬
positũ ĩuoluit in syndone munda: ⁊ posuit eũ
imonum̃to exciso: ĩ quoñdũ qͥsqͣm positꝰ fuerat. Et
ꝑ simplici sepult᷑a dñi ambitio diuitũ condẽpnat᷑
qͥne m tumulis qͥdem posst̃ carere diuitiis. Possu¬
nꝰ autẽ iuxta intelligentiã spiritalem ⁊ hoc senti¬

Expanded text:
qui etiam curialis a procurando munera civilia soqui etiam curialis a procurando munera civilia solet appellari. Ab Arimathia civitate Judaea, qui exspectabat et ipse regnum Dei. Ab Arimathia, ipsa est Ramathaim civitas Helcanae et Samuelis in regione Thannitica juxta Diospolim. Hic accessit ad Pilatum et petiit corpus Jesu. Magnae quidem Joseph iste dignitatis ad saeculum, sed majoris apud Deum meriti fuisse laudatur, ut per justitiam meritorum sepeliendo corpore dominico dignus foret, et per nobilitatem potentiae saecularis idem corpus accipere posset. Non enim quilibet ignotus ad praesidem accedere et crucifixi corpus poterat impetrare. Et depositum involvit sindone, et posuit eum in monumento exciso, in quo nondum quisquam positus fuerat. Et ex simplici sepultura Domini, ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritalem et hoc senti
Abbreviated transcription (Latin):
puntbãt pectora. quia penitentie ẽ ⁊ luct indiuiũ.
est dupplicit̾ intelligi. Siue enĩ cũ cuiꝰ uitam
iercrant. inuiste occisum dolebat᷑: seu tuiꝰ moetem
mpetiasse meminerant. hc̃ in morte ampliꝰ glifica¬
n tremebant. S siue hec siuie illa suic utraq cau
diusas in turba dissidentesq ꝑsonas pectus ton
ccegerit: notanda distannia gentis ⁊ gentis.
pentiles quippe moriente xp̃o. dm̃ tunentes aꝑte
enfessionis uoce glificant: uidei ꝑcutentes solũ
etora silentes domum redcũt. Stabant autẽ õs
uot eiꝰ a longe: ⁊ mulieres que secute erant eũ a
iulta. hec iudentes. Hoc ẽ qͥd ipse dñs in psalmo.
iplitita sue passionis serie. patii q̃rit᷑ ditens. Nonga
tame amitũ ⁊ ꝓrimũ: ⁊ notos meos a miseria. Et ec¬
teir nomine ioseph. qui erat decurio. uirbonꝰ ⁊ iꝰtꝰ.¬
hcñ ostriserat consilio ⁊ actib eoꝵ. Decurio uocat᷑
qo sit de ordine curie. ⁊ officium curie amministret:

Expanded text:
uia poenitentiae est et luctus indicium, potest dupliciter intelligi. Sive enim eum cujus vitam dilexerunt, injuste occisum dolebant, seu cujus mortem se impetrasse meminerant, hunc in morte amplius glorificatum tremebant. Sed sive haec, sive illa, sive utraque causa diversas in turba dissidentesque personas pectus tundere coegerit, notanda distantia gentis et gentis. Gentiles quippe moriente Christo Deum timentes apertae confessionis voce glorificant, Judaei percutientes solum pectora, silentes domum redeunt. Stabant autem omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae erant eum a Galilaea haec videntes. Hoc est, quod ipse Dominus in psalmo explicita suae passionis serie Patri queritur, dicens: Elongasti a me amicum et proximum, et notos meos a miseria . Et ecce vir nomine Joseph, qui erat decurio, vir bonus etnsenserat consilio et actibus eorum. Decurio vocatur quod sit de ordine curiae, et officium curiae administret,
Abbreviated transcription (Latin):
se me. Quia dixerat se dñs ꝑ petri fide
regasse: conscius ule p̃sentis affectus
fidaq feruentis. s futuri casus nescius:
non credit se ullatenus ab eo posse defice̾.
Uerum qui solus nouit quid sit in homi¬
ne. nequiᷤᷤ fidelium suo uel de statu incau¬
te confidat. uel de casu incautius diffidat.
⁊ quasi d̃s modum. tempꝰ. ac numerum
negationis eius p̃dicit: ⁊ quasi misericors
auxilium sue defensionis ꝓmittit. Et di¬
xit eis. Quando misi uos sine sacculo ⁊
pera ⁊ caltiamentis: nunquid aliquid

Expanded text:
se me. Quia dixerat se Dominus pro Petri fide se me. Quia dixerat se Dominus pro Petri fide rogasse, conscius ille praesentis affectus fideique ferventis, sed futuri casus nescius, non credit se ullatenus ab eo posse deficere. Verum qui solus novit quid sit in homine, ne qui fidelium suo vel de statu incaute confidat, vel de casu incautius diffidat, et quasi Deus modum, tempus, ac numerum negationis ejus praedicit, et quasi misericors auxilium suae defensionis promittit. Quando misi vos sine sacculo, et pera, et calceamentis, nunq
Abbreviated transcription (Latin):
pͥstinum penitendo resurgat: insimiat u¬
tue scĩs ẽẽ tẽptationum flamms exami¬
nari ut uel temptati quia fortes fuerãt
appareant: uei cognita ꝑ temptationẽ
sua infirmitate. fortiores ficri discant:
⁊ sic eum ꝓbat fuerint. accipiant ⁊ ipsi
coronam uite: quam reꝑmisit ds̃ dilig̃n¬
tib sẽ. & tu aliquando conu̾sus confir¬
m̃a frẽs tuos. Sicut ipse inquit tuam
fidem ne sathana temptante defitiat.
orando ꝑtexi: ita ⁊ tu infurmiores quosq
frẽs exemplo tue penitentie. ne de ueᷤ¬
nia forte desperent erigere ⁊ confortare
memento. Quod idem ⁊ post resurrectio¬
nem exhortaturꝰ cum ei tercio sese ama¬
re ꝓfitenti. decebat enĩ ut tinorem terne
negationis tne confessionis amore lu¬
eretitercio nichilomnꝰ pascendas oues
suas comm̃dat. Qui dixit. Domine: tetũ
paratus sum ⁊ incarcerem ⁊ in mortem
irẽ. At ule dixit. Dico tib petre: ñ canta¬
bit hodie gauus. donec ter abneges nos¬

Expanded text:
pristinum poenitendo resurgat, insinuat upristinum poenitendo resurgat, insinuat utile sanctis esse tentationum flammis examinari, ut vel tentati quia fortes fuerint appareant, vel cognita per tentationes sua infirmitate fortiores discant, et sic, cum probati fuerint, accipiant et ipsi coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se . Et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos. Sicut ipse tuam inquit fidem, ne Satana tentante deficiat orando protexi, ita et tu infirmiores quosque fratres exemplo tuae poenitentiae, ne de venia forte desperent, erigere et confortare memento. Quod idem et post resurrectionem exhortatur, cum ei tertio sese amare profitenti decebat enim ut timorem ternae negationis, ternae confessionis amor elueret tertio nihilominus pascendas suas oves commendat. Qui dixit ei: Domine, tecum paratus sum et in carcerem, et in mortem ire. At ille dixit: Dico tibi, Petre, non cantabit hodie gallus, donec abneges nos
Abbreviated transcription (Latin):
tis excrescant. Ait autem dñs. Symon.
symon. ecce sathanas expetiuit uos ut
cribraret sicut triticum: ego autem roga
ui ꝓte ut non deficiat fides tua. Ne glori¬
arentur undecim apli suis ue uirib tii¬
buerent. quod soli pene inter tot milia
uideorum dicerentur in temptationib
ꝑmansisse cum drĩoꝰ ostendit ⁊ eos si non
uiuantis se dñi essent oꝑitulatione ꝓte¬
ch. eadem ꝓcella cum ceteris potuisse con¬
teri. Uerum cum sathanas expetir cos
temptare. ⁊ uelut qui trititum purgat
uentilando concutere: docet nullius fi¬
dem adiabolo nis dõ ꝑmittentẽ tempta¬
ii. Sathane quippe ad cribrandũ bonos
expetere est: ad affuctionem eorum ma¬
litie estib anhelare. Quo enim coꝵ tẽp¬
tationem inuidens appctit: eo uioꝵ qua¬
s ꝓbationem dip̃cans petit. Cum uͦ ꝓ pe
tro iogans saluator. non ut ñ temptetur
s ut non deficiat fides eius obsecrat. hoc
est ut post lapsum negationis ad statũ

Expanded text:
tis excrescant. Ait tis excrescant. Ait mon, ecce Satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum. Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua . » Ne gloriarentur undecim apostoli, suisve viribus tribuerent quod soli pene inter tot millia Judaeorum dicerentur in tentationibus permansisse cum Domino, ostendit et eos, si non juvantis se Domini essent opitulatione protecti, eadem procella cum caeteris potuisse conteri. Verum cum Satanas expetit eos tentare, et veluti qui triticum purgat ventilando concutere, docet nullius fidem a diabolo nisi Deo permittente tentari; Satanae quippe ad cribrandum bonos expetere, est ad afflictionem eorum malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem deprecans petit. Cum vero pro Petro rogans Salvator non ut tentetur, sed ut non deficiat fides ejus obsecrat, hoc est, ut post lapsum negationis ad statum
Abbreviated transcription (Latin):
ditis incomp̃hensibilis uerbi sacram̃
tis. abicrunt retro: ⁊ iã non cum illo am¬
bulabant. Non enin recedentes a dño.
nisi quotquot penitendo redierunt. po¬
tuere saluari. Ut edatis ⁊ bibatis suꝑ men̾¬
sam meant in regno meo. Mensa hec ꝓpo¬
sita omnib scĩs ad fruendum. celestis
ẽ gła uite: cib potusq ille de quo alias
dr̃. Geati qui esuriunt ⁊ sitiunt uisti¬
ciam. qm̃ ipsi saturabuntur: fruendo
scilicet olim desiderato ⁊ amato gaudio
ueri ⁊ inconcussi boni. Et sedeatis suꝑ
thronos audicantes duodecim trib isrł.
Hec est illa quam psalmus canit immu¬
tatio dextere excelsi: ut qui nunc humi¬
les gaudent mninistrare conserius. tẽ
dapib alantur: qui hic in temptationi¬
b iniuste iudicati cum dño ꝑmanent.
illic cũ eo suꝑ t̃ptatores suos iusti iudi¬
ces ueniant: ⁊ quãto huic mundo mag¬
na humilitate despect sunt: tantotime
acceptis sedib maiore culmine potesta¬

Expanded text:
ditis incomprehensibilis sacramenti ditis incomprehensibilis sacramenti verbis, abierunt retro, et jam non cum illo ambulabant. Non enim recedentes a Domino, nisi quotquot poenitendo redierunt, potuere salvari. Ut edatis et bibatis super mensam meam in regno. Mensa haec proposita omnibus sanctis ad fruendum, coelestis est gloria vitae. Cibus potusque ille de quo alias dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam , quoniam ipsi saturabuntur. Fruendo, scilicet, olim desiderato et amato gaudio veri et inconcussi boni. Et sedeatis super thronos, judicantes duodecim tribus Israel. Haec est illa quam psalmus canit immutatio dextrae Excelsi , ut qui nunc humiles gaudent ministrare conservis, tuncerpetuae dapibus alantur; qui hic in tentationibus injuste judicati cum Domino permanent, illic cum eo super tentatores suos justi judices veniant, et quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc acceptis sedibus majore culmine potesta
Abbreviated transcription (Latin):
cuius temporar rei gr̃a uolunt misdẽ
uideri: in quio ola suustra oꝑan cei¬
manda est. Itenalii quasi medium uĩ
utrosq locu n tnent: ut ⁊ intentieniꝰ¬
⁊ firma ensistit e uichil est certius. nichil
tutius bonis morib. Quod si aliquo
deiciatur impulsa turbint. non sola la¬
bitu: onua enu ꝓrsus amuni bona
corruunt. Siuit gͦ pater disposuit filio
regnum. quem factũ obedientem usq ad
mortem mortem autem crutis exaltauit.
⁊ donauit illi nomen quod est suꝑ om̃e
nomen: sic ⁊ filius idem ꝑmanentes
secum in temptationib eternum ducet
ad regnum. Si enĩ complantati fact su¬
nus similitudini mortis eiꝰ: simui ⁊
resurrectionis erimus. Acuius subli¬
mitate ꝓmissi: iudas infelix excipitur.
Nam ⁊ antequam hec dominꝰ diceret
exisse credendus est: quia non modo
ꝑmanere cum illo in tẽptationib sꝑre¬
uitł uerum ipsos temptationũ eiꝰ iu¬
uit auctores. Excipiuntur ⁊ ill. qui au¬

Expanded text:
icuius temporalis rei gratia uolunt misericordes icuius temporalis rei gratia uolunt misericordes uideri: in quibus sola sinistra operari existimanda est. item alii quasi medium inter utrosque locum tenent, ut et intentiont firma consistit, nihil est certius, nihil tutius bonis moribus. Quod si aliquo dejiciatur impulsa turbine, non sola labitur; omnia enim prorsus animi bona simul corruunt. Sicut ergo Pater disposuit filio regnum, quem factum obedientem usque ad mortem, mortem autem crucis, exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen , sic et filius idem permanentes secum in tentationibus aeternum ducet ad regnum. Si enim complantati facti sumus, similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . A cujus sublimitate promissi Judas infelix excipitur. Nam et antequam haec Dominus diceret, exisse credendus est. Qui non modo permanere cum illo in tentationibus sprevit, verum ipsos tentationum ejus juvit auctores. Excipiuntur et illi qui, au
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum elemosinam: s quodeunq fati¬
mus boni oꝑis. debet sinistri nescire. S
enim illa scierit: statim dext̾re oba. com¬
onem laudis: dextera autem sigrfica
cet se appeticio laudis humane: fri nistu
conscia oꝑis dextre. Desciat ergo sinran
quid faciat dextera tua: id est ñ se ⁊ scim
conscientie tue laudis humane apprtios
cum in elemosina facienda duunum ⁊p¬
tum contendis implere: ut sit elemohia
tua in abscondito. Q uid et in absconds
nisi in ipsa bona conscinia. que huimie
oculis demonstrari non potest. net uens
aꝑiri: quandoquidem malti multa meri¬
urtur: Quaꝑpter si detra intrinsecusl
git in abscondito: ad siustram ꝑtinentt ce¬
riora omnia que surt isibilia ⁊ temporals
Sit ergo elemosina ⁊la in ipsa conscieriti
ubi multi elemosisam faciunt bona u¬
luntate: etiam si pcunias uel si quides
alud quod mopi largiendum est ñ be¬
bent. Muiti airti foris faciunt ⁊ mms
non facuint: quuel ambitione. uł al¬

Expanded text:
Non solum eleemosynam, sed quodcumque feceritis boni operis, debet sinistra nescire; si enim illa scierit, statim dexterae opera comionem laudis. Dextera autem significacet se appetitio laudis humanae, fit sinistra conscia operis dexterae. Nesciat ergo sinistra tua quid faciat dextera tua, id est, non se misceat conscientiae tuae laudis humanae appetitio, cum in eleemosyna facienda divinum praeceptum contendis implere. Ut sit eleemosyna tua in abscondito. Quid est in abscondito, nisi in ipsa bona conscientia, quae humanis oculis demonstrari non potest, nec verbis aperiri, quandoquidem mantur? quapropter si dextra intrinsecus agit in abscondito, ad sinistram pertinent exteriora omnia, quae sunt uisibilia et temporalia. sit ergo elemosyna tua in ipsa conscientia tua, ubi multi elemosynam faciunt bona uoluntate, etiam si pecuniam uel si quid est aliud, quod inopi largiendum est, non habent. multi autem foris faciunt et intus non faciunt, qui uel ambitione uel al
Abbreviated transcription (Latin):
cu: inquo non est aqua. At illi dixerunt
Domine: ecce hic duo gladii. At ille dixit
eis. Satis est. Duo gladi sufficiunt ad
testimonium sponte passi saluatoris:
unus qui ⁊ apłis audaciam ꝓ domino
certandi. ⁊ euulsa istu eius auricula. do¬
mino etiam morituro pietatẽ uirtutẽq
doceret inesse medicandi: ait̃ qui nequa¬
quam uagina exemptus. ostenderet cos
nec totum quod potuere ꝑeius defensi¬
ono facere ꝑmissos. Et egressus: ibat se¬
cundũ consuetudinẽ in montẽ oliuaꝵ.
Secuti sunt autem illum ⁊ discipuli. Tra¬
dendus a discipulo dominis: consutti se¬
cessus locum quo fatilume reperiri possit
adiit. Ubi sunt gͦ qui eum mortem tiniu¬
isse anuitumq contendunt ẽe crucifixũ:
Et pulchre sui corporis ⁊ sangumis my¬
steriis imbutos. in monte oluaꝵ disci¬
pulos educit: ut om̃s in morte sua bap¬
tizatos. altissumo scĩ sp̃c chrismate confir¬
mandos ẽe designit: qui dicere possint

Expanded text:
cu, in quo non est aqua . At illi dixerunt: cu, in quo non est aqua . At illi dixerunt: Domine, ecce gladii duo hic. At ille dixit eis: Satis est. Duo gladii sufficiunt ad testimonium sponte passi Salvatoris. Unus qui et apostolis audaciam pro Domino certandi, et evulsa ictu ejus auricula, Domino etiam morituro pietatem virtutemque doceret inesse medicandi. Aliter qui nequaquam vagina exemptus ostenderet eos nec totum quod potuere pro ejus defensione facere permissos. Et egressus, ibat secundum consuetudinem in montem Olivarum. Secuti sunt autem illum et discipuli. Tradendus a discipulo Dominus, consueti secessus locum quo facillime reperiri possit, adit. Ubi sunt ergo qui eum mortem timuisse, invitumque contendunt esse crucifixum? Et pulchre sui corporis et sanguinis mysteriis imbutos in montem Olivarum discipulos educit, ut omnes in morte sua baptizatos altissimo sancti Spiritus chrismate confirmandos esse designet, qui dicere possint
Abbreviated transcription (Latin):
di. Ubi ⁊ si nulla eẽt alia causa euagi¬
nandi gladii: sufficeret ila ut ampritata
seruo auricula tactu domini sanaretur:
⁊ benefica uirtus saluatoris. etiam ꝑse¬
cutores suos ne iram ꝑcussi sustinere. s
fidem resurgentis suscipere mallent am¬
moneret. Dico enim uobis: qm̃ adhue hoc
quod scriptum est oporter impleri in me:.
⁊ quod cum iniquis deputatus est. & ea
que sunt de me: finem habent. Eoce qua¬
re discipuli sacculum. peram. ⁊ gladiũ
tollere monentur: uidelicet quia dñs
cum iniustis erat deputandꝰ. quod passi¬
onem eius describens inter cetera ponit
ysaias: uel latrones utiq in quoꝵ medio
crucifigendꝰ. uel inferos ad qͦspt mortẽ erat
descensurus insinuans. Et tunc enĩ de¬
putatus est cum iniustis cum descendit
ad inferos : ⁊ quos ibi suos reppit. reuoca¬
uit ad superos: uixta quod eidem alius
ꝓpħa decantat. Tu quoq in sanguine te¬
stamenti tui emisisti uinctos tuos de la¬

Expanded text:
di. Ubi et si nulla esset alia causa evagidi. Ubi et si nulla esset alia causa evaginandi gladii, suffecerat illa, ut amputata servo auricula, tactu Domini sanaretur, et beneficia virtus Salvatoris, etiam percussores suos, ne iram percussi sustinere, sed fidem resurgentis suscipere mallent, admoneret. Dico enim vobis quoniam adhuc hoc quod scriptum est oportet impleri in me: « Et cum injustis deputatus est. » Etenim ea quae sunt de me finem habent. Ecce quare discipuli sacculum, peram et gladium tollere monentur, videlicet quia Dominus cum injustis erat deputandus, quod passionem ejus describens inter caetera ponit Isaias , vel latrones utique, in quorum medio crucifigendus, vel inferos ad quos per mortem erat descensurus, insinuans. Et tunc enim deputatus est cum injustis, cum descendit ad inferos, et quos suos ibi reperit, revocavit ad superos. Juxta quod eidem alius propheta decantat: Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de la
Abbreviated transcription (Latin):
cis incurret. Magister itaq dñsq uirtu¬
tum ut modum discretionis insinuet. mis¬
sis ad p̃dicandum discipulis nequid toue¬
rent in uia p̃cepit: uidelicet annuntians
ut qui cuangłium annuntiant de tuan¬
glio iuuant : mortis uero instante ꝑiculo.
⁊ tota sunul gente pastorem parit gregẽq
ꝑsequente. congruam tempori regulam
decernit: pecuniam scilicet uctui necessa¬
riam donec sopita ꝑsecutoꝵ insania tẽpꝰ
euanglizandi redeat touere ꝑmittendo.
Ubi nob̃ quoq addit exempłu. ista ñnun¬
quam causa instante. queda de ñri ꝓpo¬
siti rigore posse sine culpa intermiti. uer¬
bigr̃a. cum ꝑ inhospitales porro regiones
iter agimus: plura uiatici causa quam
domi habebamus licere portari. Giadiũ
quoq uel habitum sumere. uel ñ habi¬
tum iubet emere: ut sciant legentes ñ
facultatem resistendi deesse discipulis: s
magistro amorem potius messe patien¬

Expanded text:
cis incurret. Magister itaque Dominusque virtucis incurret. Magister itaque Dominusque virtutum ut modum discretionis insinuet, missis ad praedicandum discipulis, ne quid tollerent in via praecipit, videlicet, ordinans ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant. Mortis vero instante periculo, et tota simul gente, pastorem pariter gregemque persequente, congruam tempori regulam decernit, pecuniam, scilicet victui necessariam, donec, sopita persecutorum insania, tempus evangelizandi redeat, tollere permittendo. Ubi nobis quoque dat exemplum justa nonnunquam causa instante, quaedam de nostri propositi rigore posse sine culpa intermitti. Verbi gratia, cum per inhospitales porro regiones iter agimus, plura viatici causa, quam domi habebamus, licere portare. Gladium quoque vel habitum sumere, vel non habitum jubet emere, ut sciant legentes non facultatem resistendi deesse discipulis, sed magistro amorem potius inesse patien
Abbreviated transcription (Latin):
xit gͦ eis. S nunc qui habet sacculum.
touat. similiter ⁊ peram. & qui non habet
uendat tunicam suam: ⁊ emat gladium.
Quam iuste discretionem matrem cuncta¬
rum nutricemq uirtutũ patrum senten¬
tia diffiniat. ⁊ hoc domini sermone ꝓbat᷑:
qui ñ eadem iuuendi regula ꝑsecutionis
qua pacis tempore. discipulos informat
St̃ namq iurtutes que semꝑ obnixeq
tenende: sunt que ꝓtempore locoq ꝓui¬
da sunt discretione mutande. Quis ete¬
nm nesciat uscera miscdĩe benignita¬
tem. humilitatẽ. patientiã. modestiam.
castitatem. fidem. spem. caritatẽ. ⁊ his si¬
milia: sine ulla temporum int̾capedine
fidelib esse seruanda: At uero famem.
sitim ugilias. nuditatem. lectionẽ. psai¬
modiam. orationem. laborem oꝑandi. do¬
ctrinam. silentium. ⁊ cetera huiusmodi. si
qui semꝑ exequenda putauerit᷑: ñ modo
se hoꝵ fructu priuabit: s ⁊ notam in dis¬
crete obstinations immo stulticie ꝑuica¬

Expanded text:
eis: Sed nunc qui habet sacculum, tollat similiter et peram, et qui non habet, vendat tunicam et emat gladium. Quam juste discretionem matrem cunctarum nutricemque virtutum Patrum sententia definiat, et ex hoc Domini sermone probatur, qui non eadem vivendi regula persecutionis qua pacis tempore discipulos informat. Sunt namque virtutes quae semper obnixeque tenendae, sunt quae pro tempore locoque provida sunt discretione mutandae. Quis etenim nesciat viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, patientiam, modestiam, castitatem, fidem, spem, charitatem, et his similia, sine ulla temporum intercapedine fidelibus esse servanda? At vero famem, sitim, vigilias, nuditatem, lectionem, psalmodiam, orationem, laborem operandi, doctrinam, silentium, et caetera hujusmodi, si qui semper exsequenda putaverit, non modo se horum fructu privabit, sed et notam indiscretae obstinationis, imo stultitiae pervica
Abbreviated transcription (Latin):
tie puritate quicquid ꝓcedit. tanto est lau¬
dabilius: quanto humanas laudes minꝰ
id ẽ cautte hoc animo uste uiuere. ⁊ ibi consti¬
tuere bonum ur̃m. ut uos uideant homi¬
nes: alioquin mercedem non habebitis
apud patrim ur̃m. qui in celis est. Non si
ab hominib uideamini: s si ꝓpterea iuste
uiuatis. ut abhominib uideamini. Nam
ubi erit quod in principio huius sermo
nis dictum ẽ. uos estis lumen mundi. ñ
potest ciuitas abscondi suꝑ montem con¬
stinita: neq accendunt lucernam ⁊ po¬
nunt eam sub modio.s ed suꝑ candelabrũ.
ut luceat omnib qui in domo st̃. sic lu¬
ceat lumen ur̃m coram hominib ut uide¬
ant bona ur̃a facta: S non ibi finem ꝯ¬
stituit. Addidit enim. Et glificent patr̃e
ur̃m: qui in celis est. Hic autem quia hoc

Expanded text:
tiae puritate quidquid procedit, tanto est lautiae puritate quidquid procedit, tanto est laudabilius, quanto humanas laudes minus id est, cavete hoc animo juste vivere, et ibi constituere bonum vestrum, ut vos videant homines; alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est: non si ab hominibus videamini, sed si propterea juste vivatis ut ab hominibuubi erit quod in principio sermonis huius dictum est: uos estis lumen mundi. non potest ciuitas abscondi super montem constituta, neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modiouceat omnibus qui in domo sunt: sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona facta vestra; sed non ibi finem constituit, addidit enim: Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est. Hic autem quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
re elemosinis. Ingressum quippe. hoc est
iter nr̃m quo tendimus ad ꝑfectionem:
munda mundat oratio. Munda ẽ autem
oratio ub ueraciter dicitur: diminte nob̾
nolle laudari quid est aliud quam muni¬
cum esse reb humanis: Que utiq tanto
sunt miseriores: quantominꝰ placet recta
uita hominum. Si gͦ inter quos uius.
te recte uiuentem non laudauerint. illi
dauerint tui ꝑiculo: nisi tam simplex
cor habueris ⁊ mundum. ut ea que recte
in recte faciendo laudes hominum ⁊ ad eas
referre quod recte facis: id est ꝓpterea rectifa¬
cere aliquid. ut hominib placeas. Sic eñĩ
etiam simulare bonum libebit. si ñ adten
cor ñ potest. solit etiam falsa laudare: quod
qui fatiunt. id est qui bonitatem simulant.
duplici corde sunt. Non ergo habet simplex
cor id est mundum cor. nisi qui transcendit
humanas laudes: ⁊ uium solum intuetur
cum recte uiuit ⁊ ei placere nititur. quiꝯ
scientie solus inspecto est: de cuius conscien¬

Expanded text:
re eleemosynis. Ingressum quippe, hoc est, re eleemosynis. Ingressum quippe, hoc est, iter nostrum quo tendimus ad perfectionem, munda mundat oratio. Munda est autem oratio ubi veraciter dicitur, Dimitte nobis, nolle laudari quid est aliud quam inimicum esse rebus humanis, quae utique tanto sunt miseriores, quanto minus placeret recta uita hominum? si ergo inter quos uiuis te recte uiuentem non laudauerint, illi dauerint, tu in periculo, nisi tam simplex cor habueris et mundum, ut ea quae recte in recte faciendo laudes hominum, et ad eas referre quod recte facis, id est propterea recte facere aliquid ut hominibus placeas; sic enim etiam simulare bonum libebit, si non attencor non potest, potest etiam falsa laudare: quod qui faciunt, id est qui bonitatem simulant, duplici corde sunt. Non ergo habet simplex cor, id est mundum cor, nisi qui transcendit humanas laudes, et illum solum intuetur cum recte vivit, et ei placere nititur qui conscientiae solus inspector est; de cujus conscien
Abbreviated transcription (Latin):
De cetero fres gaudeti: ꝑfest estote. Item
ad colosenses. Corripientes omñe hominẽ
⁊ docentes in omni sapientia: ut exhibea¬
mus omnem hominem ꝑfectum in xp̃o.
Item ad ephesios: ut exhiberet ipse sibi głõ¬
sam eccliam non habentem maculam
aut rugam. aut aliquid huiusmodi: ut
mine quis habitabit intabernatulo tuo:
aut quis requiescet in monte scõ tuo
Qui ingreditur sine macula: ⁊ oꝑatur
iusticiam Et alibi: Et ero immaculatus
cum eo. Et alibi. Beati immaculati in uia:
qui ambulant in lege dñi. Itẽ apud sa¬
lomonem. Diligit dominus scã corda: ac¬
cepti sunt autem illi om̃s imatulati.
Horum testimoniorum aliqua curren¬
tes exhortantur. ut ꝑfecte currant: aliqͣ
ipsum finem commemorant. quo cur¬
rendo ꝑtendarit. Ingredi autem sine
macula non absurde etiam ille dicitur.
ñ qui iam ꝑfectus est. s qui ad ipsam
iam ꝑfectionem irrep̃hensibilit̾ currit:
carens criminib dampnabilib: atq ip¬
sa peccata uenialia ñ negligens munda¬

Expanded text:
de cetero, fratres, gaudete, perfecti estote; item ad Colossenses: corripientes omnem hominem et docentes in omni sapientia, ut exhibeamus omnem hominem perfectum in Christo; item ad Ephesios: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam, non habentem maculam aut rugam aut aliquid huius modi, ut tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo? Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam . Et alibi: Et ero immaculatus cum eo . Et alibi: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Item apud Solomonem: Diligit Dominus sancta corda; accepti sunt autem illi omnes immaculati » . Horum testimoniorum aliqua currentes exhortantur, ut perfecte currant; aliqua ipsum finem commemorant, quo currendo pertendant. Ingredi autem sine macula non absurde etiam ille dicitur, non qui jam perfectus est, sed qui ad ipsam perfectionem irreprehensibiliter currit, carens criminibus damnabilibus, atque ipsa peccata venialia non negligens munda
Abbreviated transcription (Latin):
uoce magna iħẽ : ait. Pater: in manꝰ tuas
commendo sp̃m meum. Et hec dicens: ex¬
pirauit. Patrem inuocando. filium dĩ seẽe
declarat: spm̃ uero commendando. ñ defe¬
ctum sue uirtutis: s confidentiam eiusdẽ
cum patre potestatis insinuat. Amat enĩ
głam dare patri: ut nos edificet gła̾m
dare creatori. Commendat itaq patͥ sp̃m
iuxta hoc quod delectato corde. ⁊ exultanti¬
b spe resurgendi labiis in alio psalmolo¬
quitur: qm̃ ñ derelinques anim̃a meam
in inferno: nec dabis scm tuum uidere
corruptionem. Uidens autem centurio qd̃

Expanded text:
oce magna Jesus ait: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum; et haec dicens exspiravit. Patrem invocando Filium Dei se esse declarat. Spiritum vero commendando, non defectum suae virtutis, sed confidentiam ejusdem cum Patre potestatis insinuat. Amat enim dare gloriam Patri, ut nos aedificet gloriam dare Creatori. Commendat itaque Patri spiritum, juxta hoc quod delectato corde et exsultantibus spe resurgendi labiis, in alio psalmo loquitur: Quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem . Videns
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducta morte necabarttur.⁊ diu uiuebat᷑
incruce: non quia longior uita eligeba¬
tur᷑. s quia mors ipsa ꝓtendebat᷑. ne dolor
eitiꝰ finiret᷑. Uerũ ille de morte pessuma occidit
emñe mortẽ: pessima enĩ erat ñ ĩtelligertubꝰ
uideis: nam a domino clecta erat. Ipsã
enim crucem suam signum habiturus
erat. ipsam crucem de diabolo suꝑato tan¬
quã tropheum in frontib fidelium po¬
siturus: ut diceret apłs. Michi autẽ ab¬
sit glari nisi in cruce dñi nr̃i ihũ xp̃i:¬

Expanded text:
producta morte necabantur, et diu vivebantur producta morte necabantur, et diu vivebantur in cruce, non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Verum ipse de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat, non intelligentibus Judaeis. Nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat, ipsam crucem de diabolo superato, tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apostolus: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
hunc: ⁊ diitte nobis barraban. Qui erat
ꝓpter seditionem quandam factam in q¬
uitate ⁊ homiidium: missus in carcerẽ.
Heret iudeis usq hodie sua petitio: quã
tanto labore impetrar̃t. Quia enĩ data
sibi optione. ꝓ ihũ latronem. ꝑ saluatore
interfectorem. ꝓ datore uite elegerunt
ademptorem: merito salutem uitamq
ꝑdiderunt. ⁊ latrociniis se ac seditionib
in tantum submersert̃. iet ⁊ patriam ing¬
numq suum quod plus xp̃o amauere
ꝑdiderint: ⁊ ͥactenus eã quam uendidere
uel anime uel corporis libertatẽ. recipe¬
re ñ meriierĩt. Iterum autem pilatus
locutus est ad illos. uolens dimittẽ ihm̃
At illi succlamabant dicentes. Crucifige:
crucifige eum. Quanta ꝑfidoꝵ crudelitas:
que non solum occidere innocentẽ. s ⁊ pes¬
simo genere morns hoc est crucifigere desi¬
derat. Pendentes enim in ligno crucifixi cla¬
uis ad lignum pedib manibq confixi.

Expanded text:
hunc, et dimitte nobis Barabbam, qui erat hunc, et dimitte nobis Barabbam, qui erat propter seditionem quamdam factam in civitate et homicidium, missus in carcerem. Haeret Judaeis usque hodie sua petitio, quam tanto labore impetrarunt. Quia enim data sibi optione, pro Jesu latronem, pro salvatore interfectorem, pro datore vitae, elegerunt ademptorem, merito salutem vitamque perdiderunt, et latrociniis se ac seditionibus in tantum submerserunt, ut et patriam regnumque suum, quod plus Christo amavere, perdiderint, et hactenus eam quam vendidere, vel animae, vel corporis libertatem recipere non meruerint. Iterum autem Pilatus locutus est ad illos, volens dimittere Jesum. At illi subclamabant dicentes: Crucifige, Crucifige eum. Quanta perfidorum crudelitas, quae non solum occidere innocentem, sed et pessimo genere mortis occidere, hoc est crucifigere desiderant! Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi,
Abbreviated transcription (Latin):
quem ꝓbauit insontem: s ut implcat᷑
scriptura. quem absoluit iudicio. crucifi¬
xit ministerio. S neq herodes. Nam re¬
misi uos ad illum: ⁊ ecce nichil dignũ
morte actum est ei. Audi cece uidet: audi
crudelis pagane. Pilatus ipse fatetur neq
se neq herodem dignum quid morte in
innoxio. aliene crudelitatis obtemꝑasse
clamorib. ereant gͦ scripta. que tanto
post tempore contra xp̃m composita. non
uium apud pilatum magice artis aceu¬
satumis uos apud dñm ꝑfrdit ⁊ faisita¬
tis accusandos c̃ẽ demonstrant. Emenda¬
tum gͦ illum dimittam. Flagris illum
⁊ ludibriis quantũ ipsi iubetis: dum¬
modo innoxium sanguinem ñ siiatis.
affitiam. Necesse autem habebat: dimit¬
tere eis ꝑ diem festum unum. Necesse ha¬
bebat. non imꝑiali legis sanctione: s an¬
nua gentis cui ꝑ talia placere gaudebat
consuetudine deuinctus. Exclamauit au¬
tem sumui uniu̾sa turba: dicens. Tolle

Expanded text:
quem probavit insontem, sed ut implerentur quem probavit insontem, sed ut implerentur Scripturae, quem absolvit judicio, crucifixit mysterio. Sed neque Herodes. Nam remisi vos ad illum, et ecce nihil dignum morte actum est ei. Audi, caece Judaee, audi crudelis pagane. Pilatus ipse fatetur, neque se, neque Herodem dignum quid morte in innoxio alienae crudelitatis obtemperasse clamoribus. Pereant ergo scripta, quae tanto post tempore contra Christum composita, non illum apud Pilatum magicae artis accusatum, sed vos apud Dominum perfidiae et falsitatis accusandos esse demonstrant Emendatum ergo illum dimittam. Flagris illum et ludibriis quantum ipsi jubetis, dummodo innoxium sanguinem non sitiatis, afficiam. Necesse autem habebat dimittere eis per diem festum unum. Necesse habebat, non imperialis legis sanctione, sed annua gentis, cui per talia placere gaudebat, consuetudine devinctus. Exclamavit autem simul universa turba, dicens: Tolle
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃ianis tam̃ ꝑsequendis. xp̃iq in eis
fide ꝑimenda consentiunt. Silatus autẽ
conuocatis principib sacerdotum.⁊ magi¬
stratib ⁊ plebe: dixit ad eos. Quantum
dimittendi ih̾m studium gerat pilatus:
attende. Primo accusantib sacerdotum
pͥncipib nichil se in eo cause inuenisse:
deinde illis incepto ꝑsistentib mittit ad
herodem. ut si uel ille quid in eo sceleris
agnita uoluntate. nec inuento inihu
facinore. etiam plebis cui unum dimute¬
re ꝑ pascha consueuerat. sententiam que¬
rit: tterum quoq ac tercio dimntere uo
lens interrogat. S quo curiosius auxilz¬
atorem dimittendi ihm quem ñ repperit
querit: eo crimmosiores cos quos unanz¬
miter eius mortem desiderantes repperit.
arguit. Obtulistis michi hc̃ hominem
quasi auertentemppłin: et eoce ego coram uob̃
interrogans. nillam causam inuenio in
homint isto. ex his in quib cum accusans.
Hec dicendo puatus. absoluit quidem ihm

Expanded text:
in Christianis tamen persequendis, Christique in eis in Christianis tamen persequendis, Christique in eis fide perimenda consentiunt. Pilatus autem convocatis principibus sacerdotum, et magistratibus, et plebe, dixit ad eos. Quantum dimittendi Jesu studium gerat Pilatus, attende. Primo accusantibus sacerdotum principibus, nihil se in eo causae dicit invenisse. Deinde illis in coepto persistentibus, mittit ad Herodem, ut si vel ille quid in eo sceleris agnita voluntate, nec invento in Jesu facinore etiam plebis, cui unum dimittere per Pascha consueverat, sententiam quaerit. Iterum quoque ac tertio dimittere illum volens interrogat. Sed quo curiosius auxiliatorem dimittendi Jesum quem non reperit, quaerit: eo criminosiores eos quos unanimiter ejus mortem desiderantes reperit, arguit: Obtulistis mihi hunc hominem, quasi avertentem populum, et ecce ego coram vobis interrogans nullam causam invenio in homine isto ex his in quibus eum accusatis. Haec dicendo Pilatus, absolvit quidem Jesum,
Abbreviated transcription (Latin):
onis: qm̃ agnus dĩ immaculatus. totius
mundi sit peccata abluturus. Qui enim
inueste alba spretus ⁊ ulusus: ipse in ca¬
sta carne est passus ⁊ sepultus. Aliter. Qd̃
hic alba. iuxta uero alios euanglistas pͣ¬
purea uel coccinea ueste illuditur: gemi¬
num martyrii genus. quo ꝑ sc̃e eccłie
passiones adornatur expͥmit: que inno¬
cuam euisdem domini ac sponsi sui mor¬
tem mirata. dilectus inquit m̃s candidꝰ
⁊ rubicund̾ i candidꝰ scilicet actione: rubi¬
cundus sanguine. Et ipse uariis menbroꝵ
suoꝵ flosculis uernans: in pace lilia gig¬
nit:in bello rosas. & fact sunt amici he¬
rodes ⁊ pilatus in ipsa die: nam antea ini¬
mici erant ad inuitem. Hoc nefandissi¬
num fedus Herodis ⁊ pilati quod in occi¬
dendo xp̃o pepigerunt. hactenus corum
uelut hereditatis iure su tressores custodi¬
unt: quando gentiles ⁊ uidei sicut genere
⁊ religione. ita etiam mente dissidentes:

Expanded text:
onis, quoniam agnus Dei immaculatus totius onis, quoniam agnus Dei immaculatus totius mundi sit peccata ablaturus. Qui enim in veste alba spretus et illusus, ipse in casta carne est passus et sepultus. Aliter: quod hic alba, juxta vero alios evangelistas purpurea vel coccinea veste indutus, illuditur, geminum martyrii genus, quo per sanctae Ecclesiae passiones adornatur, exprimit. Quae et innocuam ejusdem Domini ac sponsi sui mortem mirata: Dilectus inquit meus, candidus, et rubicundus . Candidus, scilicet actione, rubicundus sanguine. Et ipse variis membrorum suorum flosculis vernans, in pace lilia gignit, in bello rosas. Et facti sunt amici Herodes et Pilatus in ipsa die. Nam antea inimici erant ad invicem. Hoc nefandissimum Herodis et Pilati foedus, quod in occidendo Christo pepigerunt, hactenus eorum velut haereditario jure successores custodiunt, quando gentiles et Judei sicut genere et religione, ita etiam mente dissidentes,
Abbreviated transcription (Latin):
bant autem principes sacerdotum ⁊ scribe:
constanter accusantes cum. Accusantib
se principib sacerdotum ⁊ scribis. dñs apd̾
puatum pauca. apud herodem nulla res¬
pondit÷ ne uidelicet crimen diluens. di¬
mitteretur a p̃side: ⁊ crucis utilitas differ¬
retur: Nam ⁊ iustum ꝓfecto erat ut pi¬
lato qui inuitꝰ ferebat sententiam. auqua
in parte responderet: herodem uero cete
ta innoxium condempnabant. indignos
ꝑ om̃ia suo sermone duceret. Opter illa gͦ
quib respondere noluit. ad hoc data ẽ dẽ
agno similitudo. ut in suo silentio ñ reus
s innocens haberetur. Ubi enĩ tacebat qͣsi
agnus toto ꝑgrege immolandꝰ pati en¬
tiam prestabat. ubi uero respondebat. qͣs
pastor bonꝰ ꝑ creditis sib ouib contra la¬
tronum lupoꝵq insidias pugnabat.
Spreuit autem illum herodes cum exerci¬
tu suo: ⁊ illusit indutum ueste alba: ⁊ re¬
misit ad pilatum. Quod ueste alba ⁊ re¬
induitur. iimaculate dat indicia passi¬

Expanded text:
um et scribae constanter accusantes eum. Accusantibus se principibus sacerdotum et scribis, Dominus apud Pilatum pauca, apud Herodem nulla respondit, ne videlicet crimen diluens dimitteretur a praeside, et crucis utilitas differretur. Nam et justum profecto erat ut Pilato qui invitus ferebat sententiam, aliqua in parte responderet: Herodem vero caeteta innoxium condemnabant, indignos per omnia suo sermone duceret. Propter illa ergo, quamvis respondere noluit, ad hoc data est de Agno similitudo, ut in suo silentio non reus, sed innocens haberetur. Ubi enim tacebat, quasi agnus toto pro grege immolandus patientiam praestabat; ubi vero respondebat, quasi pastor bonus, pro creditis sibi ovibus contra luporum latronumque insidias pugnabat. Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo, et illusit indutum veste alba, et remisit ad Pilatum. Quod veste alba induitur, immaculatae dat indicia passi
Abbreviated transcription (Latin):
filius autem diaboli antixp̃c. non abip¬
so nascendo. s sicut ceteri peccatores illũ
imitando uocat᷑. & cũ dicerent eũͥ ap¬
p̃henderunt symonem quendam cyre¬
nensem. uenicitem de uilla: ⁊ imposuer̃t
uii crucem portare post ih̾m. Iohes euan¬
gelista narrat: ipsum dñm baiulasse enui¬
cem. Unde intelligitur pͥmo a dño cruõe
portatamͥ ac deinde symoni quem forte
exeuntes obuium habuerunt impositã:
congruo satis ordine mysterii. quia ipse
passus est ꝓ nobis. relinquens nobis exẽ¬
plum. ut sequam᷑ uestigia eiꝰ. Qui bene
crucem post iħm portasso describit᷑: iuxta
quod ipse p̃cepit. Touat cruc̃e suã ⁊ seqͣt
me & quia symon iste ñ iherosolimita.¬

Expanded text:
Filius autem diaboli Antichristus, non ab ipFilius autem diaboli Antichristus, non ab ipso nascendo, sed sicut caeteri peccatores illum imitando vocatur. Et cum ducerent eum, apprehenderunt Simonem quemdam Cyrenensem, venientem de villa, et imposuerunt illi crucem portare post Jesum. Joannes evangelista narrat, ipsum Dominum sibi bajulasse crucem. Unde intelligitur primo a Domino crucem portatam, ac deinde Simoni quem forte exeuntes obvium habuerunt impositam, congruo satis ordine mysterii. Quia ipse passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum ut sequamur vestigia ejus . Qui bene crucem post Jesum portasse describitur, juxta quod ipse praecipit: Et tollat crucem suam, et sequatur me . Et quia S
Abbreviated transcription (Latin):
ad solas se prcces conuertunt: ut quod
criminando ⁊ quas ratiotiuãdo nequi¬
uerant: iam postulando ⁊ uociferando
ꝑfitiant. Quem exinde ordinem seui¬
endi. etiam beatoꝵ martyrum ꝑsecutores
tenuisse: satis eccliastica demonstrat hy¬
storia. & pilatus adiudicauit fieri peticio¬
nem corum. Dimisit autem illis eum
qui ꝓpt̃ homicidium ⁊ seditionem missus
fuerat in carrerem. quem petebant: ih̃m
uero tradidit uoluntati eoꝵ. Latro sedi¬
tiosus ⁊ homicidioꝵ auctoz dunissus est
ppło uideoꝵ: id est diabolus qui iam olun
patria lucis ob cuipam suꝑbie depulsus.
& intenebraꝵ fuerat carcerem missus:
atq id̃o iudei pacem habere ñ possunt :
quia seditionum p̾ncipem quã dñm eli¬
gere malucrunt. Quia uero barrabas.
filius patris uel filus magistri corum
interp̃tatur: potest arttixp̃i tẏpum gere¬
re: quem illi quib dicitur uos ex patre
diabolo estis. uero dĩ filio sunt p̃laturi.

Expanded text:
ad solas se preces convertunt, ut quod ad solas se preces convertunt, ut quod criminando et quasi ratiocinando nequiverant, jam postulando et vociferando perficiant. Quem exinde ordinem saeviendi, etiam beatorum martyrum persecutores tenuisse, satis ecclesiastica demonstrat historia. Et Pilatus adjudicavit fieri petitionem eorum. Dimisit autem illis eum qui propter homicidium et seditionem missus fuerat in carcerem, quem petebant. Jesum vero tradidit voluntati eorum. Latro seditiosus et homicidiorum auctor dimissus est populo Judaeorum, id est, diabolus, qui jam olim patria lucis ob culpam superbiae depulsus, et in tenebrarum fuerat carcerem missus, atque ideo Judaei pacem habere non possunt, quia seditionum principem quam Dominum eligere maluerunt. Quia vero Barabbas, filius patris, vel filius magistri, eorum interpretatur, potest Antichristi typum gerere, quem illi quibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis , vero Dei Filio sunt praelaturi.
Abbreviated transcription (Latin):
mundo. Ile autem tercio dixit ad illos.
Quid enim mali fecit iste: Hullam causam
mortis inuenio in eo. Corripiam gͦ illum.
⁊ dimittam. Hanc correptioñe qua ppło sa¬
tisfacere. ne usq adcrucifigendum salua¬
tortm seuirent sũmoꝑe querebat. ñ mͦ
eum obtulisse rogitando: s etiam deriden¬
do ⁊ flagellando nefandoꝵ iniquis desi¬
derus exhibuisse.⁊ uerba euangeliste io¬
hannis. ⁊ ipsa testatur columpna: cui
alligatus ille qui soluere compeditos so¬
let. plena dõ menbra uerberib subdidit.
Que uidelicet columpna in eccłia mon¬
tis syon positadominici cruoris usq ho¬
die ceruentib uestigia certa demonsit.
S hec licet agat pilatus: quid insatia¬
bilis sacrilegoꝵ furor concupiscat atten¬
de. At illi instabant uocib magnis: po¬
stulantes ut crucifigeretur. Et inualesce¬
bant uoces coꝵ. Quia totam accusatio¬
nem quam adu̾sus dñm detulerant.
crebra ac sollicita pilati interrogatione
uidebant euacuatam: tandem impudici

Expanded text:
ixit ad illos: Quid enim mali fecit iste? nullam causam mortis invenio in eo. Corripiam ergo illum, et dimittam. Hanc correptionem qua populo satisfacere, ne usque ad crucifigendum Salvatorem saevirent, summopere quaerebat, non modo eum obtulisse rogitando, sed etiam deridendo et flagellando nefandorum desideriis exhibuisse, et verba evangelistae Joannis, et ipsa testatur columna cui alligatur. Ille qui solvere compeditos solet, plena Deo membra verberibus subdidit. Quae videlicet columna in Ecclesia montis Sion posita dominici cruoris usque hodie cernentibus vestigia certa demonstrat. Sed haec licet agat Pilatus, quid insatiabilis sacrilegorum furor concupiscat, attende. At illi instabant vocibus magnis, postulantes ut crufigeretur, et invalescebant voces eorum. Quia totam accusationem quam adversus Dominum detulerant, crebra ac sollicita Pilati interrogatione videbant evacuatam, tandem impudici
Abbreviated transcription (Latin):
diuimus unusquisq linguam nr̃am in
qua nati sumus: & ait petrus. Homo:
nescio quid dicis. & continuo adhuc illo
loquente: gallus cantauit. Solet scup¬
tura sacra sepe meritum causaꝵ: ꝑ statum
designare temporum. Unde petrus qui
media nocte negauit: ad gallicantũ pe¬
nituit. Qui etiam post resurrectionẽ di¬
urna sub luce. dñm quem t̃ negauerat
tercio se amare ꝓfessus est: quia nunirũ
quod in tenebris erroris erraurt. ⁊ sꝑate
iam lucis remeinoratione correxit: ⁊ eius¬
deni uere lutis adepta p̃sentia. plene to¬
tum quicqͥd nutauerat erexit. Hunc
opinor gallum aliquem doctorũ intel¬
ligendum: qui nos iacentes excitans. ⁊
somnolentos increpans. dicat. Eiugila¬
te iusti: ⁊ nolite peccare. Et conuersus dñs:
respexit petrum. Et recordatus ẽ petrus
u̾bi dñi. sicut dixerat quia priusquam
gallus cantet. ter me negabis: ⁊ egressus
foras petrus fleuit amare. Respiciente
dño petrus ad cor rcu̾sus. maculam ne

Expanded text:
divimus unusquisque lindivimus unusquisque lins: Homo, nescio quid dicis. Et continuo adhuc illo loquente cantavit gallus. Solet Scriptura sacra saepe meritum causarum, per statum designare temporum. Unde Petrus, qui media nocte negavit, ad galli cantum poenituit. Qui etiam post resurrectionem, diurna sub luce, Dominum quem ter negaverat, tertio se amare professus est, quia nimirum quod in tenebris oblivionis erravit, et speratae jam lucis rememoratione correxit, et ejusdem verae lucis adepta praesentia plene totum quidquid mutaverat, erexit. Hunc opinor gallum aliquem doctorum intelligendum, qui nos jacentes excitans et somnolentos increpans, dicat: Evigilate, justi, et nolite peccare Et conversus Dominus respexit Petrum. Et recordatus est Petrus verbi Domini sicut dixerat: Quia prius quam galforas, flevit amare. Respiciente Domino Petrus ad cor reversus, maculam neg
Abbreviated transcription (Latin):
manifestat. & post pusuium: aliꝰ uiders
eum dixit. & tu de illis es. Petrus uero
ait. O homo. non sum. In hac negatione
beati petri discimus non solum ab eo ne¬
gari xp̃m. qui dicit eum non ẽẽ xp̃m:
s ab eo etiam. qui cum sit. negat se esse
xp̃ianum. Dñs autẽ ñ ait petro. discipti¬
lum meum te negabis: s me negabis.
Negauit gͦ ipsum: cum se negauit
cius esse discipuiũ: & interuallo facto
quasi hore unius: aliꝰ quidã affumabat
dicens. Uere ⁊ hic cum illo erat. nam ⁊ ga¬
uleus est: non quod alia lingua galilei.
atq alia loquerentur iherosolimite. qui
utriq fuerunt hebreiͥ s quod unaqueq
ꝑiuntia ⁊ regio suas habendo ꝓprietates.
utrnaculum loquendi sonum uitare ñ
lingius loquerentur: int alios qui de di¬
uerso mundi clunate conuenerant. etiã
qui habitabant uideam mirantes dixis¬
se referunt᷑. Nonne ecce om̃s isti qui lo¬
cunt᷑ galilei sunt: & quomodo nos au¬

Expanded text:
manifestat. Et post pusillum alius videns manifestat. Et post pusillum alius videns eum dixit: Et tu de aliis es. Petrus vero ait: O homo, non sum. In hac negatione beati Petri, discimus non solum ab eo negari Christum, qui dicit eum non esse Christum, sed ab illo etiam qui cum sit, negat se esse Christianum; Dominus autem non ait Petro: Discipulum meum te negabis, sed me negabis. Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus esse discipulum. Et intervallo facto quasi horae unius, alius quidam affirmabat dicens: Vere et hic cum illo erat, nam et Galilaeus est. Non quod alia lingua Galilaei atque alia loquerentur Jerosolymitae, qui utrique fuerunt Hebraei, sed quod unaquaeque provincia et regio suas habendo proprietates, vernaculum loquendi sonum vitare non linguis loquerentur, inter alios qui de diverso mundi climate convenerant, etiam qui habitabant Judaeam mirantes dixisse referuntur: Nonne ecce omnes isti qui loquuntur, Galilaei sunt? Et quomodo nos au