comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entissimꝰ. ⁊ ingentib ap̃ dm̃ mitis. tñ qi se tͣdidit multis mulierib decep¬
tus :. Ego puto qd̾ multȩ mulieres multa dognata. ⁊ multaꝵ gen¬
trum diuerse phylosophiȩ nominent᷑. Quȩ eum singła agnosc̃e i pserr¬
tari ut pote uir scientissimꝰ ⁊ sapientisimus uoluisset. semet ipsum ĩ¬
tra legis cliumȩ regłam tene ñ potuit . s decep̃ eum moabĩea phylosophi
a  ꝑsuasit ut idolo moabitieo immolaret. Similit̃ ⁊ ammonitaꝵ s ire¬

Expanded text:
entissimus, et ingentibus apud Deum meritis; tamen quia se tradidit multis mulieribus, deceptus est. Ego puto quod multae mulieres, multa dogmata et multarum gentium diversae philosophiae nominentur. Qui cum singula agnoscere et perscrutari, utpote vir scientissimus et sapientissimus, voluisset; semetipsum intra legis divinae regulam tenere non potuit; sed decepit eum Moabitica philosophia, et persuasit ut idolo Moabitico immolaret. Similiter et Ammonitarum, et re
Abbreviated transcription (Latin):
nare dr aͣs agnatõe in gn̾atõem: in deut̾onomio ita scptum :.
titit tͥ in uia. ⁊ excidit caudam tuã. Om̃s laborabant pꝰ te. tu aũ
esuriebas. ⁊ laborabas: ⁊ñ timiustis dm̃. Obserua gͦ ⁊ in his qͦm a
malech obstitit isrł inuia. s tñ ñ potuit caput eiꝰ abscid̾e nisi car¬
dam tantũ .i. eos potuit obtin̾e qui retro positi erant qͥ ultimi
seq̃bant᷑. nec ea q̃ retro erant obliuiscentes extendebant se ad ea q̃ in¬

Expanded text:
alec, a generatione in generationem. Sed in Deuteronomio ita scriptum est: t excidit caudam tuam, omnes qui laborant post te. Tu autem esuriebas et laborabas, et non timuit Deum . Observa ergo et hic quomodo Amalec obstitit Israeli in via, sed tamen non potuit caput ejus abscindere, nisi caudam tantum, id est, in eos potuit obtinere, qui retro positi erant, qui ultimi sequebantur; nec ea quae retro erant obliviscuntur, extendebant se ad ea quae in
Abbreviated transcription (Latin):
ipsm declinat a deo. ħ ad utum pͥmum referantur a malech. Nc̃ au
ui deamts ust um amalech firum eliphar pͥmogeniti esari quem
in t̾pr defectio omota:l necessario utiq qui ab his talib gignit᷑
hostis ÷ usrł ablingens ł declinans ppłm. Primus i ipse hebreos egͥs¬
sos ex egypto bello aggͥssus : in raphidin. tc̃ cum moyses ait adie¬
sum. elige tͥ uiros. ⁊ exi. ⁊ oflige cum amalech erastino. Et ȩcce
ego sto in u̾tice collis. ⁊ uirga dei in manu mea erit. ⁊ fec̃ iħs sic̃
dixit ei moyses ⁊ ꝯflic̃ eum amalech. Moyses aũ ⁊ aaron ⁊ us
ascendert̃ in u̾ticẽ colł. factum ÷ ut cum leuaret manꝰ moyses

Expanded text:
us Amalec. Nunc autem videamus et istum Amalec, filium Eliphaz primogeniti Esau, quem interpretatur defectio commota. Et necessario utique, qui ab his talibus gignitur, hostis est Israel, vel declinans populum. Primus enim ipse Haebraeos egressos ex Aegypto, bello aggressus est in Raphidim, tunc cum Moyses ait ad Jesum: Elige tibi viros et exi, et conflige cum Amalec crastino; et ecce ego sto in vertice collis, et virga Dei in manu mea erit. Et fecit Jesus sicut dixit ei Moyses, et conflixit cum Amalec. Moyses autem et Aaron, et Hur, ascenderunt in verticem collis. Et factum est ut cum levare
Abbreviated transcription (Latin):
cum fec̾it ħ ds : hic uitã ñ hanc communẽ s illam nominat quȩ
iacob. ⁊ surrex̾it hõ ex isrł. ⁊ deleu̾it amalech. ⁊ sem̃ eiꝰ ꝑdid̾it ñ¬
cum aduen̾it xꝑc. ⁊ idoloꝵ cultum destrux̾it. atq omniũ demo¬
num subiec̾it potestatẽ. quis erit ille tam beatꝰ. tam felix qui hec
uideat. ħ ÷ qui sentiat. ⁊ intelligat ⁊ credat qd ita fec̾it d̃s: Et¬
exibt̃ de manib cicioꝵ: ⁊ affligent assirios. Cicii int̾ytant᷑ plaga
scłi impiis ueniet effugiunt. ipsi affligent assirios. ħr. hii q ĩ
agone pietatis positis ꝯt̾et d̃s̃ sathanan sub pedes. ipsi affligent
assirios demonũ scł gentẽ. Caleabt̃ namq suꝑ serpentes ⁊ scorpiones .⁊
sr̃ omñe uirtutẽ inimici ⁊ asfligent eos. ⁊ asfligent hebreos. ⁊ ipsi parit̃¬
egypto ad t̾ram reꝓmissoĩs. de teneb̾s ad lucem. de morte ad uitam.s.
adu̾sario uerbatur. affligent gͦ ĩ ipsi assirui hebreos cum ħ fec̾ant. ⁊ cum¬

Expanded text:
cum fecerit haec Deus? Hic vitam non hanc communem, sed illam nominat quae Jacob, et surrexit homo de Israel, et deleverit Amalec, et semen ejus  et idolorum cultum destruxerit, atque omnium daemonum subjecerit potestatem, quis erit ille tam beatus, tam felix, qui haec videat, hoc est, qui sentiat et intelligat et credat, quia haec ita fecerit Dsaeculi impiis veniet effugiunt, ipsi affligent Assyrios: hoc est, hi qui in agone pietatis positi conterent Satanam sub pedibus, ipsi affligent Assyrios, daemonum scilicet gentem. Calcabunt namque super serpentes et scorpiones, et super omnem virtuteAegypto ad terram repromissionis, de tenebris ad lucem, de morte ad vitam. Seadversario verberatur. Affligent ergo ipsi etiam Assyrii Hebraeos, hoc est, popu
Abbreviated transcription (Latin):
pabt̃. Parit̾ is gͥcus ẜmo ꝓ statim ponit. Hic gͦ erit finis omniũ . ͥ assur
cui tͣdabant᷑ hii qui delinquebant ex ppło dei. ł in int̾itũ carnis ut sys
saluus fieret. ł ut disc̾ent ñ blasphemare ꝑibit ⁊ ipse ab eo qui potestatẽ
nt̃ ꝑd̾e in gehennã. Dicet᷑ is eis a iusto iudice. Ite in ignẽ et̃nũ quẽ p̃ꝑa¬
uit ds cliabło ⁊ angłis eiꝰ. Ibi gͦ ꝑibit assur. ⁊ quid̾e ꝑuit aliq̃n una orsᷤ¬

Expanded text:
Pariter enim Graecus sermo pro statim ponit. Hic ergo erit finis omnium ut et Assur, cui credebantur hi qui delinquebant ex populo Dei, vel in interitum carnis, et spiritus salvus fiat, vel ut discerent non blasphemare. Peribit enim ipse ab eo, qui potestatem habet perdere in gehennam. Dicitur enim eis a justo judice: Ite in ignem aeternum, quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . Ibi ergo peribit Assur. Et quidem prout aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit sub pedib usꝙ qͦ ⁊ nouissimus inimicꝰ destruat᷑ mors. ⁊ tãqͥͣ
unicornis unum omnium regnum teneat xꝑe. qr sic̃ scͥptum :
me corꝑi głe suȩ. Non erit auguratio in iacob: neq diuinatio in
isrł. In tꝑr dicet᷑ ad iacob: ⁊ isrł qͥd ꝑficiet ds. Igit᷑ qm̃ uisum : iam
nob̃ diligentiꝰ de singłis quibꝰq discut̾e: ñ uideat᷑ absurdum . si ĩ
qͥd sit auguratio ł diuinatio. qm̃qͥdem placuit scͥpt᷑ȩ ꝯmemorare
ꝙ pp̃e malum. qñqͥdem pot̃ int̾dum ñ a parte diabłi ad hominum
notieiam fut̾oꝵ uenire p̃scientia. Sine dubio aũ cum tꝑs ⁊ opoR¬
tunitas poscit. ⁊ uoluntas dei fu̾it. dat᷑ ⁊̃ a deo ꝑ ꝓpħas hoĩb p̃sei¬

Expanded text:
edibus ejus, usque quo et novissimus inimicus destruatur mors, et tanquam unicornis, unum omnium regnum teneat Christus: quia sicut scme corpori gloriae suae, non erit auguratio in Jacob, neque divinatio in Israel. In tempore dicetur ad Jacob et Israel quid perficiat Deus. Igitur qu diligentius de singulis quibusque discutere, non absurdum si etiam quid sit auguratio vel divinatio, quam quidem placuit Scripturae commemorare, prie malum: quandoquidem potest interdum etiam a parte diaboli ad hominum notitiam, futurorum venire praescientia. Sine dubio autem cum tempus et opportunitas poscit, et voluntas Dei fuerit, datur etiam a Deo et prophe
Abbreviated transcription (Latin):
pibit. ⁊ ecessarium mͥ uidetur requirere in sc̃pturis diuinis quibꝰ
in locis. ł quo in tꝑr nom̃ amalech sc̃ptum sit. qͦ ue ex gn̾e gens ifta
descendat. facilius enim qd̃ querit᷑ agnoscet᷑ si ex płib locis q̃ de ea¬
dem re sc̃pta s̃ ꝓferant᷑. Igitur in genesis lectõe ubi .u. reges ꝯuener̃t
ut expugnarent .iii. reges. qui habitabant in sodomis. pꝰ aliqͣnta ita
pͥncipes amalech. ⁊ amorreos qui habitabant in saranthem. In his pri¬
mo locis memini amalech nominatum. S requirat᷑ fortasis utrum
duȩ gõ eiusdem nominis habeant᷑. qm̃quide. ⁊ in catalogo filioꝵ esa¬
i. i ducum qui eiꝰ gn̾e descendert̃ refert᷑ amalech. Ita enim sc̃ptum:

Expanded text:
n Scripturis divinis, quibus in locis vel quo in tempore, nomen Amalec scriptum sit, quo vel ex genere gens ista descendat. Facilius enim quod quaeritur agnoscitur, si ex pluribus locis, quae de eadem scripta sunt, proferantur. Igitur in Genesis lectione, ubi quinque reges convenerunt ut expugnarent quatuor reges qui regnabant in Sodomis, post aliquanta ita et Amorrhaeorum, qui habitabant in Asasonthamar . In his primo locis Amalec memini nominatum. Sed requiratur fortassis, utrum duae gentes ejusdem nominis habeantur: quoniam quidem et in catalogo filiorum Esau, et ducum qui ex ejus genere descenderant, refertur Amalec. It
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnunciare ꝙͣ iliꝰ offensam qui ħ uidens simili ꝓuocat᷑ exemplo eũ
ñ simili muniat᷑ scĩa. ita ut ostendat eum qui hñs seĩam recumbit
in idolio ñ tam sui ꝙͣ. sui ꝙͣ. alt̾ius dampni reum effici.S uide ne for¬
te ñ ħ solum fiebat ap̃ corinthios ut idolio recumb̾ent. ⁊ immolata
res phylosophiȩ desidio adhuc studioꝵ ueterum tenebant᷑. i phylo¬
sophoꝵ dogmata qͣsi idoł immolata edebant. Quȩ tñ lede fortasse ñ
ditõis fiebant si imitarent᷑ eos legentes tana ⁊ illis adiuc studiis
oꝑam dantes uuln̾ari pot̾ant. ⁊ diu̾soꝵ dogmatum errorib im¬

Expanded text:
nuntiare, quam illius offensam, qui haec videns simili provocatur exemplo, cum non simili scientia muniatur: ita ut ostendat eum, qui habet scientiam et recumbit in idolio, non tam sui quam alterius damni effici reum. Sed vide ne forte non hoc solum fiebat apud Corinthios, ut in idolio recumberent, et immolata res philosophiae, desiderio adhuc studiosi veterum tenebantur, et philosophorum dogmata quasi idolis immolata edebant. Quae tamen delere fortasse non  minus eruditi fuerant, si imitarentur eos legentes talia, et illis adhuc studiis operam dantes, vulnerari poterant, et diversorum dogmatum variis erroribus im
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ uehem̃tius reppi. q qͣmius ñ utamur tñ agnoscendi gr̃a dicemuis i
ibi q̃ legimꝰ: Dedit inquit eis ̃s intellectum ⁊ prudentiam in omni
gͣmimatica sap̃ia ⁊ daniel intellex̃ in omni iusione ⁊ somniis ⁊ pꝰ pauea¬
Et stetert̃ in quit in ospectu regis. ⁊ in om̃i ubo sap̃ie ⁊ disciplinȩ in
q̃ quesuiit ab eis rex. inuenit in eis decuptum suꝑ om̃s incantatoris
qd origo totiꝰ sc̃ĩȩ ab ipso acceꝑit exordium. uicis aũ hrimanȩ maliert

Expanded text:
 reperi, quibus quamvis non utamur, tamen agnoscendi gratia dicemus etiam ibi quod legimus: Dedit, inquit, eis Deus intellectum et prudentiam in omni grammatica sapientia: et Daniel intellexit in omni visione et somniis. Et post pauca: Astiterunt, inquit, in conspectu regis, antatores quod origo totius scientiae, ab ipso acceperit exordium; vitio autem humanae malitiae
Abbreviated transcription (Latin):
filis eliphar qui fuit pͥmogenitꝰ esau. dux theman. dux omor. dux
sophar. dux cener. dux chore. dirc gothom. dux amalech. Hic gͥ a¬
malech fuiꝰ fuit eliphar pͥmogeniti esau natꝰ ex ꝯeubina noĩe tamna.
S redeamꝰ ad pͥmam de amalech commemorationem ubihii qui reu̾si
s. ⁊ uenert̾ad fontem iudicis qui uocat᷑ cades int̾fierunt om̃s principe
amalech. Cades i int̾pr scĩficatio ł scm̃: amalech uͦ ablingens ppłm

Expanded text:
Theman, dux Omar, dux Sephu, dux Cenez, dux Chore, dux Gathan, dux Amalec . Hic ergo Amalec, filius fuit Eliphaz primogeniti filii Esau, natus ex concubina nomine Thamna. Sed redeamus ad primam de Amalech commemorationem, ubi qui reversi sunt et venerunt ad fontem judicii, qui vocatur Cades, interficient omnes principes A
Abbreviated transcription (Latin):
ixurget hõ ex isrł. De his ⁊ in supiorib diximꝰ qi euident de stella q̃ ma¬
gisin oriente apparuit ꝓpħet᷑. qua duce uenert̃ ad iuleam requirentẽ
uet me qd de ipsa stela pꝰea ꝙͣ. dictum ⁊ in eũglio q p̃cesserit magos
usa in bethleem. ⁊ ueniens stetit supͣ domum ubi erat puer. ult̃ n it
uictum qr ł discesserit iñ ł euanuerit ł assumpta sit aut aliqͥd omnino
de hoe narratio eugłiea designau̾it. s ħ tantum dix̾it qi uenit ⁊ ftecit

Expanded text:
is suis. De his in superioribus diximus, quia evidenter de stella quae magis in Oriente apparuit, profitetur: qua duce venerunt ad Judeam, requirentesvet me quod ipsa stella posteaquam dictum est in Evangelio, quia praecesserit magos usque ad Bethlehem, et veniens steterit supra ubi erat puer , ultra non sit dictum, quia vel discesserit inde vel evanuerit, aut assumpta sit, aut aliquid omnino de hoc narratio evangelica designaverit, sed hoc tantum dixerit, quia venit et stetit
Abbreviated transcription (Latin):
rib piscrum piscatores hõtum s̃ facti. ita ⁊ iste de faciendis tab̾nacłis t̾re¬
nis ad cȩlest ia tab̾nacła ostruenda tͣns latꝰ sit. Construit i⁊ cȩlestia tab̾¬
nacła docens unum quẽq uiam salutis. ⁊ beataꝵ in celestib mansionum
it ostendens. facit tab̾nacła paulus ⁊ eum ab irłm in c̃euitit usq adi¬
liricum replet eu̾głm dei eccsas ostruendo. ⁊ ħ mͦ fac̃ i ipse tab̃nacła ad
simuitudinem tab̾nacłoꝵ cȩlest ium q̃ ostendit ds in monte moysi . s. e
egͥsiõis ex egypto ꝑ pascha ⁊ arima. ita ⁊ commoratõis in deserco fit me¬
moria ꝑ tab̾nacła. In tab̾nacłis i habitau̾unt prẽs nr̃i in deserto . Uñ
aũ fieri possunt ista tab̾nacła nͥ ex u̾bis legis. ⁊ ex u̾bis ꝓpħaꝵ ⁊ ẜmõib
anima. ⁊ semꝑ ea qͥdem q̃ retros̃ obliuiscens ad ea q̃ in añs̃ se extendit¬
⁊ de loco inferiore ꝓg̾diens crescit. ⁊ ꝓficit ad suꝑiora: ex augm̃to uirtn¬

Expanded text:
abernaculis terrenis ad coelestia tabernacula construenda translatus sit. Construit enim coelestia tabernacula, docens unumquemque viam salutis, et beatarum in coelestibus mansionum iter ostendens. Facit tabernacula Paulus, et cum ad Jerusalem in circuitu, usque ad Illyricum replet Evangelium Dei ecclesias construendo. Et hoc modo facit et ipse tabernacula ad similitudinem tabernaculorum coelestium, quae ostendit Deus in monte Moysi. Sed unegressionis ex Aegypto per pascha et azyma, ita et commemorationis in deserto fit memoria per tabernacula. In tabernaculis enim habitaverunt patres nostri in deserto. Unde autem fieri oportet ista tabanima, et semper ea quidem quae retro sunt obliviscens, in ea quae ante sunt se extendit, et de loco inferiore progrediens, crescit et proficit ad superiora, et augmento virtu
Abbreviated transcription (Latin):
uos in ȩt̾na tab̃nacła. Fira aũ dñr a deo qͣsi q̃ ñ circunferant᷑ om̃i uen¬
to doctrinȩ. Sunt aũ adhuc tab̾nacła ista. ⁊ sic̃ cedri iuxta aqͣs. Ced̾s
hic ñ illas dicit in q culpabilis notat᷑ elatio. s cedros dei q̃ suscipiunt
uitis illiꝰ q̃ exegypto tͣnslata: palmites. ⁊ in q requiescit fructꝰ ile
cuꝰ umbra oꝑuit montes. Si intellexisti qͣntam requiem habeat iter
sapĩȩ. qͣntum gr̃ȩ. qͣntumq dulcedinis. noli dissimulare. noli negli¬
gere. s agg̾d̾e hoc it̾. Nec h̾emi solitudinẽ ꝑhorrescas. habitantin
ducabis. Incipe tantum nec te ꝑt̾reat ut dicimus solitudo deserti.

Expanded text:
ntur omni vento doctrinae. Sunt autem adhuc tabernacula ista, et sicut cedri juxta aquas. Cedros hic non alias dicit, in quibus culpabilis notatur elatio, sed cedros Dei quae suspiciunt vitis illius quae ex Aegypto translata est palmites, et in quibus requiescit fructus ille cujus umbra operuit montes. Si intellexisti quantam requiem habeat iter sapientiae, quantum gratiae, quantumque dulcedinis, noli dissimulare, noli negligere; sed aggredere, nec eremi solitudinem perhorrescas. Habitanti educabis. Incipe tantum, nec te praetereat solitudo deserti.
Abbreviated transcription (Latin):
ea nominat isrł. Et u̾e si quis scĩȩ accepit aliqͦs ꝓfectꝰ. ⁊ exꝑim̃ti aliquio
in talib sumpsit. seit ꝓfecto qd ubi ad aliqͣm uentum fu̾it theoriam ⁊
Cum uͦ ex his q̃ repꝑit alia rursus rimat᷑. ⁊ ad alios ꝓficit intellects
iñ qͣsi eleuato tabnacło tendit ad suꝑiora. ⁊ ibi colocat animi s edem
sensuum stabilitate ꝯfiram. ⁊ iñ it̾m ex ipsis alios inuenit sꝑales senꝰ
qͦs prioꝵ sine dubio sensuum ꝯseq̃ntia patefec̾it. ⁊ ita semꝑ se ad pͥo¬
igniculo succensa ociari possit ⁊ quiesc̾e. s semꝑ a bonis ad meliora
ĩ it̾m ad suꝑiora a meliorib ꝓuocat᷑. hoc gͦ sapĩȩ dei it̃ gͣce satis ⁊cũ
multo decore descͥysit dic̃s. Ut nemora umbrantia. ⁊ ut ꝑachsi suꝑ

Expanded text:
. Et vere si quis scientiae aliquos profectus, et experimenti aliquid in talibus sumpsit, scit profecto quod ubi ad aliquam ventum fuerit theoriam, et Cum vero ex his quae reperit, alia rursus rimatur, et ad alios proficit intellectus, inde quasi elevato tabernaculo tendit ad superiora; et ibi collocat, et in imis sedem, sensuum stabilitate confixam; et inde iterum ex ipsis alios invenit spiritales sensus, quos priorum sine dubio sensuum consequentia patefecerit. Et ita semper ad prioigniculo succensa, otiari possit et quiescere, sed semper a bonis ad meliora, et iterum ad superiora a melioribus provocatur. Hoc ergo sapientiae Dei iter grate satis, et cum multo decore praescripsit dicens. Ut nemora umbrantia, et ut paradisi super
Abbreviated transcription (Latin):
tua isrł ut nemora umbntia ⁊ ut ꝑacdsi suꝑ flumina: lrursum tab̃¬
nacła tab̾nacłis comꝑat ⁊ dic̃: sic̃ tab̾nacła q̃ firit dñs. Pot̃ gͦ ⁊ alia pꝰ illas

Expanded text:
tua, Israel; ut nemora umbrantia, et ut paradisi super flumina. tua, Israel; ut nemora umbrantia, et ut paradisi super flumina.  tabernaculis comparat et dicit: Et sicut tabernacula, quae fixit Dominus. Potest ergo et alia post alias
Abbreviated transcription (Latin):
cetꝰ. ⁊ scõꝵ ꝓpħaꝵ chorꝰ. Sub umbͣ n sensuum qͦs apud illos sc̃ptos inueni¬
unt. refrig̾ant᷑ aĩe ipsoꝵ ⁊ in doctrinis eoꝵ qͣsi incedentes ꝑ opaca ne¬
suꝑ flumina. similes ⁊ cognatos illi ꝑachyso in qͦ lignum uite ÷. flumina
uͦ possumis. ł scͥpturas eu̾glicas atq apłicas acciꝑe ł. ⁊̃ angl̃oꝵ. ⁊ efleshũ¬
urtutum erga hꝰ modi animas achutoria. Rigant᷑ is ab illis .⁊i inundantur
atq ad omnem scĩam ⁊ agnitionẽ rerum cȩlestium nutriunt᷑. Quãuis
urus sit. s i his quib datꝰ fu̾it flumina de uentre eoꝵ ꝓcedant: ⁊ ãs pat̃
aicat me deliquer̃t fontẽ aq̃ uiuȩ. ex qͦ scł fonte flumina ista ꝓcect. his gͥ¬
mundata f̾lminib tab̾nacła isrł. frunt tab̾nacła. siẽ s̃ illa q̃ frcit dñs.
S intentum fortassis mou̾e pot̾it auditorẽ qd̃ duas qͣsdam sp̃es tab̾nacłoꝵ
p̃sens ẜmo cominemorat: Ait enim tam bonȩ domus tuȩ iaeob. tab̃nacła

Expanded text:
etarumque chorus. Sub umbra enim sensuum quos apud illos scriptos inveniunt, refrigerantur animae ipsorum; et in doctrinis eorum, quasi incedentes per opaca neper flumina, similes et cognatos illi paradiso, in qua lignum vitae est. Flumina vero possumus vel Scripturas evangelicas atque apostolicas accipere, rtutum erga hujusmodi animas adjutoria. Rigantur enim ab illis et mundantur, atque ad omnem scientiam et agnitionem rerum coelestium nutriuntur. Quamvisvius sit, sed et his quibus datus fuerit, flumina de ventre eorum procedant, et Deus Pater dicat: Me dereliquermundata fluminibus tabernacula Israel, sunt sicut illa, quae fixit Dominus. Sed intentum fortassis movere poterunt auditorem, quod duas quasdam species tabernaculorum praesens sermo commemorat. Ait enim: Quam bonae domus tuae, Jacob! Tabernacula
Abbreviated transcription (Latin):
nec reputabit᷑ int̾ eas. Hec qͥdem in illo ppło fuerint scđdm formã fud
bonoꝵ: uerus aũ iacob .i sꝑalis isrł uere solus habitauit in gentib
Si enim aecessimus ad syon montẽ. ⁊ ciuitatẽ dei uiuentis irsm ee
lestem. ⁊ uenimus ad sꝑalem iudeam q̃ ÷ portio dei. ⁊ in t̾ris positii¬
bi habemus ou̾sationem. uere ñ reputamur int̃ eet̾as gõ. nec reliqͣꝵ
nationum fines. Cum nr̃is finib admiscent̃ ĩ si restituat᷑ sodoma
in antiquum. ⁊ egyptꝰ in statum suum redeat.:⁊ si quid ahud tale
dicta ꝓpħica fuerint restitutȩ. Nisi enim insertꝰ fu̾it ramꝰ oleast᷑
i socrus factꝰ fu̾it radicis pinguedinis oliuȩ. qͦmͦ pot̾ sociari. ł con¬
iungi ad iacobł isrł. cum sine ista radice nec iacob quisꝙͣ. possit ap

Expanded text:
nec annumeratur inter eas. Haec quidem in illo populo fuerunt secundum formam futurorum bonorum. Verus autem Jacob et spiritalis Israel, vere solus habitavit in gentibus. Si enim accessimus ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, et venimus ad spiritalem Judaeam, quae est portio Dei, et in terris positi ibi habemus conversationem, vere non reputamur inter caeteras gentes, nec reliquarum nationum fines cum nostris finibus admiscentur, etiamsi restituatur Sodoma in antiquum, et Aegyptus in statum suum redeat; et si quid tale es secundum dicta prophetica fuerint restitutae. Nisi enim insertus fuerit ramus oleastri, et socius fuerit factus radicis pinguedinis olivae, quomodo potest sociari et conjung
Abbreviated transcription (Latin):
Exibit homo de semine eiꝰ: ⁊ dñabitur gentib multis. ⁊ exaltabit᷑
a unieornis. xꝑe gͦ: qui exiit de semine isrł scãm carnem. Qui qm
gentib: dñetur. expositõe ñ indiget. marime qui legat dictum ei apr̃e¬
monis ꝯseqͣntia talis. Et exaltabr̃ suꝑ tecta regnum eiꝰ. ⁊ erescet reg¬
nm eiꝰ Ẽ xaltari aũ suꝑ tecta de ꝑfectõe eredentium dr̃. erescere aũ
ia multitudines refertur. In his gͦ qui ꝑfectis suꝑ tecta eraltabitur

Expanded text:
exaltabitur est, qui exiit de semine Israel secundum carnem. Qui quomodo gentibus dominetur expositione non indiget, maxime qui legat dictum ei amonis consequentia talis. Et exaltabitur super tecta regnum ejus, et crescet regnum ejus. Exaltari autem super tecta, de perfectione credentium dicitur; crescere autem, ad multitudines refertur. In his ergo qui perfecti sunt super tecta exaltatur
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ paruuli erant deposuit. N on dormiet donec comedat p̃dã.
i sanguinẽ uuln̾atoꝵ bibat. In his u̾bis quis ita erit hystoricȩ
narrãtõis ꝯtentiosus assertor. immo quis ita brutꝰ qui ñ horresces
ĩnuieniet᷑. sonum litt̾ȩ ad allegoriȩ dulcedinẽ ipsa necessitate o fu¬
giat: Quomͦ is iste ppłs tam laudabilis. tam magnifieꝰ de qͦ tanta
p̃conia sermo dinumerat in hoc ueniet ut. sanguinẽ uułnatoꝵ bi¬
bat: c̃um tam ualidis p̃ceptis eybus sanguinis int̾dicat᷑ a deo ⁊it
ĩ nos qui ex gentib uocati sumus necessario iubeamur abstinere¬
nos sicut ab his q̃ idolis immolant᷑. ita ⁊ a sanguine: Bicant gͦ nob̃
quis : iste ppłs qui m usu ht̃ sanguiẽ bib̾e: Hȩc erant q̃ ⁊in eugło¬

Expanded text:
quae parvuli erant deposuit. Non dormiet donec comedat praedam, quae parvuli erant deposuit. Non dormiet donec comedat praedam, et sanguinem vulneratorum bibat. In his verbis, quis ita erit historicae narrationis contentiosus assertor, imo quis ita brutus invenietur, qui non horrescens sonum litterae, ad allegoriae dulcedinem ipsa necessitate confugiat? Quomodo enim iste populus tam laudabilis, tam magnificus, de quo tanta praeconia sermo dinumerat, in hoc veniet, ut sanguinem vulneratorum bibat, cum tam validis praeceptis, cibus sanguinis interdicatur, adeo ut etiam nos qui ex gentibus vocati sumus, necessario videamur abstinere, sicut ab his quae idolis immolantur, ita et a sanguine? Discant ergo a nobis, quis est iste populus, qui in usu habent sanguinem bi
Abbreviated transcription (Latin):
Despicit i ⁊ꝯtempnit omnia ꝗ̃ in ħ mundo s̃. ⁊ imitat᷑ eum qui
leo de tͥbii ruda. ⁊ catulus leonis dr̃. Quia ipse sicut lux ÷ mrundi.
discipsis suis dedit ut ⁊ ipsi eent lux mundi. ita. ⁊ cum ipse sit leo
⁊ catulus leonis ⁊̃ credentib in se nom̃ leonis. ⁊ catuli leonis ascribit.
Uide aũ q̃ euident̃ ñ de illo qui t̾e erat ppło. s de ħ qui futurꝰ erat
ista dicuntur. Ait enim. E oce ppłs sic̃ catulus leonis exurget. ⁊ sc̃
leo exultabit. Exurrecturum diẽ ppłm utiq qͥ futurꝰ erat. Cam si
de eo dr̾et qũe uidebat dixisset sine dubio. ȩcce ppłs sic̃ catutus leõis
exurrex̃. S certum ÷ qr de illo ppło dicat de quo ⁊ in aliis scriptũ.
Et anmunciabt̃ iusticiam eiꝰ ppło qui nascetur qũe fec̃ dñs. Est gͥ
ꝓpłs hic catulus leonis. dum adhuc tamꝙͣ. nuꝑ geniti infantes
rationabile ⁊ sine dolo lac cupiunt. Leo exultans cum uir effects

Expanded text:
Despicit enim et contemnit omnia quae in hoc mundo sunt, et imitatur eum qui leo de tribu Juda et catulus leonis dicitur. Quia sicut ipse lux est mundi, et discipulis suis dedit ut et ipsi essent lux mundi, ita et cum ipse sit leo et catulus leonis, etiam credentibus in se, nomen leonis et catuli leonis ascribit. Vide autem quia evidenter non de illo qui tunc praeerat populo, sed de hoc qui futurus erat ista dicuntur. Ait enim: Ecce populus sicut catulus leonis exsurget, et sicut leo exsultabit. Exsurrecturum dicit populum, utique qui futurus erat. Nam si de eo diceret quem videbat, dixisset sine dubio: Ecce populus sicut catulus leonis exsurrexit. Sed certum est, quia de illo populo dicat, de quo et in aliis scriptum t coeli justitiam ejus populo qui nascetur, quem fecit Dominus . Est ergo populus hic catulus leonis cum adhuc, tanquam nuper geniti infantes, rationabile et sine dolo lac concupiunt. Leo autem exsultans, cum vir effectus,
Abbreviated transcription (Latin):
deo. Tam̃ qm̃ ⁊ lex dei de sacͥficiis p̃cipit ⁊ ritum sacͥficandi tͣdit fili¬
is isrł: requirat᷑ fortassis cur hȩc cum demonus dicata uideantur :
deo iubeant offerri. Et erit qͥdem simplex ⁊ cita responsio ut quẽ¬
admodum in aliis ostendimus qd̃ libellum repudii dari ñ dei uolun-¬
libi scͥptum ÷. qr ñ mandaui tͥ de sacficus ⁊ uictimis in die qͣ eduri te
de t̾ra egypti. s moyses ad duriciam eordis eoꝵ ꝓ osuetudine pessi¬
ma qua imbuti fu̾ant in egypto mandau̾it eis. ut qr se abst inere ñ postia
ab immolando. deo saltim ⁊ ñ demonus immolarent. Uidendum tñ
ẽ ne forte sit ⁊ aliqͣ sacͥficandi deo occultior. ⁊ sectior rõ. Ne forte
in quã sacͥficia q̃ deo offerunt᷑ ad destructionẽ fiant eoꝵ sacͥficioꝵ q̃

Expanded text:
Deo. Tamen quoniam et lex Dei de sacrificiis praecipit et ritum sacrificandi tradit filiDeo. Tamen quoniam et lex Dei de sacrificiis praecipit et ritum sacrificandi tradit filiis Israel, requiratur fortassis cur haec cum daemoniis dicata videantur, etiam Deo jubeantur offerri. Et erit quidem simplex et cita responsio: ut quemadmodum in aliis ostendimus, quod libellum repudii dari non Dei volunlibi scriptum est, quia non mandavi tibi de sacrificiis et victimis, in die qua eduxi te de terra Aegypti; sed Moyses haec ad duritiam cordis eorum pro consuetudine pessima qua imbuti fuerant in Aegypto, mandaverit eis, ut qui abstinere se non possunt ab immolando, Deo saltem et non daemoniis immolarent. Videndum tamen est, ne forte sit aliqua sacrificandi Deo occultior ac secretior ratio, ne forte, inquam, sacrificia quae Deo offerunt, ad distinctionem fiant eorum sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa disseramus. Etenim infelix iste balaac putans qd̃ balaam diui¬
no ad maledicendũ loci importunitas mag̃ defu̾it qͣ uoluntas. utslus
ẽe ratus si mutaret locum. Ueni inquit ⁊ educam te in locum ahum si
placet deo ⁊ maledices eum inde. Et assumpsit balaac ipsum balaam¬
in u̾ticem montis phogor: qui tendit in desertũ. Eos qͥdem qͦs d̾s uo¬
cat imponit eos in u̾ticem montis sy on: hic aũ balaac qui deo contrariꝰ
ẽ imponit balaam in u̾ticem montis phogor. Phogor aũ int̾pr delecta
mator enim: uoluptatis mag̃ ꝙͣ. dei. ⁊icceo imponit eos in summi¬
tatem ⁊ u̾tic̃e uoluptatis ut excludat eos a deo. Excludens enĩ &
deuoratio int̾yr balaac. Ideo deniq in hemum tendit phogor .i.
balaac sic̃ dĩx ei balaam. ⁊ obtulit uitulum ⁊ arietẽ suꝑ aram. Aꝑta
qͥdem apłi sententia ÷ dicentis. Quȩ enĩ sacͥficant gõ demonus i ñ¬
deo sacficant. S ⁊ ꝓpħa similit̾ dicit. Sacͥficau̾unt demonus ⁊ ñ

Expanded text:
ulas aras. Infelix iste Balac, putans quod Balaam divino, ad maledicendum loci opportunitas magis defuerit quam voluntas, utilius esse ratus si mutaret locum. Veni, inquit, et educam te in alium locum, si placet Deo, et maledices eum inde. Et assumpsit Balaam in verticem montis Phogor, qui tendit in desertum. Eos quidem quos Deus vocat, imponit eos in verticem montis Sina. Hic autem Balac, qui Deo contrarius est, imponit Balaam in verticem montis Phogor. Phogor autem interpretaturmator ergo est voluptatis magis quam Dei. Et idcirco imponit eos in summitatem et verticem voluptatis, ut excludat eos Deus. Excludens enim et devoratio interpretatur Balac. Ideo denique ad eremum tendit Phogor, id Balac sicut dixit Balaam. Et obtulit vitulum et arietem super aram. Aperta quidem Apostoli sententia Deo sacrificant . Sed et Propheta similiter dicit: Sacrificaverunt daemoniis, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ciant᷑. seito qr nob̃ ñ expedit uentura p̃nosẽe. Qͦd si iec̃co ñ dicuntur
onib gestiunt futura p̃nosẽe nichil alud facrunt nͥ ea cuprunt sdisce¬
req̃ s scire ñ expedit. Iacob aũ in his dici intelligendꝰ ⁊÷ om̃is eiulueta¬
men: adũsum pͥncipatꝰ ⁊ potestates. adu̾sum mundi hꝰ rectores. Et
israese inteluige omnẽ qui ꝑfidei puritatẽ. ⁊ mundiciam m̃tis uidet
ipse qͥdem balaam recipiendus a nobis ÷. Unus t ex his: qͦs reci¬
i phibet diuina sententia. S adu̾te diligentius. ⁊ mem̃to

Expanded text:
iam non nobis expedit ventura praenoscere. Quod si idcirco non dicuntur bus gestiunt futura praenoscere, nihil aliud faciunt, nisi ea cupiunt discere, quae sibi scire non expedit. Jacob autem in his dici intelligendus est omnis cui luctamen est adversus principatus et potestates, et adversum mundi hujus rectores; et Israelem intelligi omnem qui per fidei puritatem et munditiam mentis, videt ipse quidem Balaam recipiendus a nobis est. Unus est enim ex his quos recipi prohibet divina sententia. Sed adverte diligentius, et memento
Abbreviated transcription (Latin):
da habitatio . iͥ si posueris in petͣ nidum tuum. ⁊ si fu̾it tͥ beor nidꝰ as¬
tutiȩ. assyrii captuum te ducent. Uidet᷑ mͥ qd̃ cineum ñ ualde cul¬
pabilit̾ nominet. Ipse ÷ i cui in suꝑiorib dicebat saul. Discede de me
habitatio eiꝰ. si tñ beor ñ fiat ei beor nidꝰ astutiȩ. Beor pat̾ ÷ balaam
t̾utib q̃ eos captiuos duc̃t̃. ⁊ in potestatẽ accipiunt qͦs heticꝰ error ĩ uol¬
uerit. Uidet᷑ sane sedm̃ hanc expositionẽ qͣm de cineo edidimꝰ. ⁊ oune¬
nr̃a apparet lingͣ uideat᷑ inserta qd̃ utiq cũ uenia accipiendũ :. ht̃
⁊ hͥ gͦ ⁊ orunctio quasi habundans habenda : ⁊ suꝑflua. Caueat gͦ
positi tͣdunt᷑ sathanȩ. sic̃ figeꝰ.⁊ hermogenes deꝙ: paulꝰ dic̃. Quos
tͣdidi inquit sathanȩ ut discant ñ blasphemare. ꝓpt̾ea gͦ assiriss tra¬
dit᷑ qui declinau̾it in h̾eticã blasphemiã. qi assirii int̃p̃tant᷑ dirigẽteᷤ

Expanded text:
 habet: Si posueris in petra nidum tuum, et fuerit tibi Beor nidus astutiae, Assyrii captivum te ducent. Videtur mihi quod Cinaeum non valde culpabiliter nominet. Ipse est enim cui in superioribus dicebat Saul: Discede de medhabitatio ejus, si tamen non fiat ei Beor, nidus astutiae. Beor pater est Balaam,ibus quae eos captivos ducunt, et in potestatem accipiunt, quos haereticus erroribus involverit. Videtur sane, secundum hanc expositionem quam de Cinaeo edidimus, et conjuncnostra apparere lingua videatur inserta. Quod utique cum venia accipiendum est. Habet r. Et hic ergo et conjunctio quasi abundans habenda est et superflua. Caveat ergo positi, traduntur Satanae: sicut Phigelus et Hermogenes, de quibus Paulus dicit: Quos tradidi, inquit, Satanae, ut discant non blasphemare . Propterea ergo Assyriis traditur, quia declinaverit in haereticam blasphemi
Abbreviated transcription (Latin):
dñi corruentib : E st gͦ talis q̃dam in ministerio p̃scientiȩ oꝑatio de¬
monũ q̃ artib ꝙ̃dam ab his qui se demonib mancipau̾int collgit᷑.
Et nẽ ꝑ eas qͣs sortes noĩant. nẽ ꝑ ea q̃ auguria appellant. ne ẽ
ex ꝯtemplatõe fibraꝵ q̃ extispicia udcant. aliisq hoꝵ similib p̃s¬
tigiis comp̃hendi uidetur ⁊ intelligi. Que artes in tantũ ad de¬
cipiendũ genꝰ humanũ ꝓfecert̃. ut ĩ iustissimi erechiȩ fiꝰ manaᷤᷤ¬
As hoc errore deceptꝰ eonficau̾it ut scept᷑a dic̃ altare om̃i excitui

Expanded text:
dirigerentur. Est ergo tali quaedam in ministerio praescientia operatio daemonum, quae artibus quibusdam ab his qui se daemonibus mancipaverunt colligitur, nunc per eas quas sortes nominant, nunc per ea quae auguria appellant, nunc etiam ex contemplatione librarum, quae extispicium vocant, aliisque horum similibus praestigiis comprehendi, videtur intelligi. Quae artes in tantum ad decipiendum genus humanum profecerunt, ut etiam justissime Ezechiae filius Manasses hoc errore decep
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis societatem uocabr̃. eum isrł aĩa uidi facta fuit in ulture
⁊ decent̃ fu̾it repleta uirtutib sin aĩa ñ ueniat ad uirtutẽ
s in ignauia ꝑseu̾et. nec caro ad heditatẽ ueniet s ad udieñ
ullius qui pot̃ ⁊ aĩam ⁊ corpꝰ ꝑd̾e in gehennã. Et exurget ex ia
ex iacob ꝑdet lib̾atum de ciuitate. Non in hoc solum s in oĩ
pene ꝓpħico stilo q̃ dicunt᷑ inuoluto satis ⁊ obscuro ẜmone dña
sonenim placuit scõ sꝑui qui de his sebi uoluit ut palamħ ⁊ pedib
ut ita dicam imꝑitoꝵ ꝯculcanda pon̾entur. s ita ꝓuidit ut eum pu¬
blice hab̃i uideantur. ẜmonum tñ obscur ttate in archanis ⁊ in seeretis
re. ualde difficilis uideb̃r intellectꝰ. Uideamus tñ si forte ħmͦ pot̾it ex¬
planari. Ciuitatẽ h mundum intelligamus sic̃ ⁊ in eu̾głis dr̃ de lire
pͥmarium eiutatis in regione illa a quo receptꝰ in agrum mittit᷑ por¬

Expanded text:
fuerit in virtute, et decenter fuerit repleta virtutibus. Si enim anima non veniat ad virtutes, sed in ignavia perseveret, nec caro ad haereditatem veniet, sed ad judicium illius, qui potest animam et corpus perdere in gehennam . De Jacob erit et perdet liberatum de civitate. Nec in hoc solum, sed in omni pene prophetico stylo quae dicuntur, involuto satis et obscuro sermone dicuntur. Non enim sanctos sprevit, qui de his scribi voluit, ut palam haec et pedibus, ut ita dicam, imperitorum conculcanda ponerentur; sed ita providit, ut cum publice habere videantur, sermonum tamen obscuritate condita in arcanis, et in secretis re , valde difficilis videbitur intellectus. Videamus tamen, si forte hoc modo poterit explanari. Civitatem hunc mundum intelligamus, sicut et in Evangeliis dicitur de primarium civitatis in regione illa, a quo receptus in agrum mittitur por
Abbreviated transcription (Latin):
carere ñ pot᷑ rõe. Non ⁊ gͣ ds sic̃ hõ qui fust loquat᷑ neq filiꝰ hõĩs sic̃¬
t̾ret᷑ ⁊ ut in aliis exemplarib legimꝰ neq sic̃ fuliꝰ hoĩs t̾ret. In
hõib int̾dum sententiam mutat ⁊ t̾ror. Ds̃ aũ qui supͣ oĩa : a qͦ
t̃reri pot̾ ut sententiam mutet: Si uͦ sccł̃m hoc accipiamꝰ qd̾ in
alus eremplarib dirimus lectum. ħ ÷ neq sic̃ flliꝰ hõis t̃ret ul¬

Expanded text:
carere non potest ratione. Non est ergo Deus sicut homo, qui frustra loquatur, neque sicut filius carere non potest ratione. Non est ergo Deus sicut homo, qui frustra loquatur, neque sicut filius et. In hominibus interdum sententiam mutat et terret. Deus autem qui supra omnia est, a terreri potest, ut sententiam mutet? Si vero secundum hoc accipiamus, quod in aliis exemplaribus diximus lectum, hoc est neque filius hominis terret, il
Abbreviated transcription (Latin):
fmo ꝓpħicus. Qa gͦ ait in suꝑiorib qi staret ad holocaustum suum
designat eum ñ recte stare. stabat ii in idolat̾a positꝰ. ⁊ stabat quasi
inimieus dei qd̾ mag̃ eet ñ stare s cad̾e. Quasi gͦ qui de illo statu ca¬
dere debu̾it immo i qui cecid̾it. ita ⁊ nẽ intenectu ꝓpħico exurgere
eum rubet: quippe qui ꝑ hoc tͦd stare in idolat̾a ussus fu̾at eecidisset.
Exurgat gͦ qui talis: exurgat aĩo. exurgat fide. ⁊ efficietur destis¬
siquidem outit᷑ testis fidei: si uͦ ꝑmanet infidelis ut sit testis odemp¬
natõis fuȩ. s quid÷ qd ei anminciat: audiamus. Non sic̃ hõ inqͥt
ãs frustrat᷑: neq sic̃ fihus hõis t̾ret᷑ ipse. Non habeas inquit hanc
locuti s̃. aut metus. aut cupiditatis. aut iactantiȩ grã. aliis q hoꝵ
similib. ⁊ utiq frust᷑ erit. ⁊ uanum omne qͥeqͥd uicio anãnte locy¬
tis̃. Ds̃ aũ in quo nulla÷ passio. nulla fragilitas. omne qd̃ pxerit

Expanded text:
opheticus. Quod ergo in superioribus, quia staret ad holocaustum suum, designat eum non recte stare. Stabat enim in idololatria positus, et stabat quasi inimicus Dei: quod magis est non stare, sed cadere. Quasi ergo qui de illo statu cadere docuerat, imo et qui ceciderit, ita nunc intellectu prophetico exsurgere jubet eum, quippe qui per eum quod stare in idololatria visus fuerit, cecidisset. Exsurgat, qui talis est: exsurgat animo, exsurgat fide, et efficiatur testis fidei. Si vero permanet infidelis, ut sit testis condemnationis suae. Sed quid est quod ei annuntiat audiamus. Non sicut homo, inquit, Deus frustratur, neque sicut filius hominis terretur ipse. Non habeas, inquit, hanc locuti sunt, aut metu aut cupiditatis aut jactantiae gratia, aliisque horum similibus. Et utique frustra erit et vanum omne quidquid vitio dominante locuti sunt. Deus autem in quo nulla est passio, nulla fragilitas, omne quod dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ possit.s isi t̾ret rõe t̾ret. Berret n ut eorripiat hõiem in au¬
ditõis t̾bulatõe. ut u̾bo eomminatõis dec̾ritꝰ em̃ det se qͥ male agit̃
ne ꝑueniat ad eum ipsa uindicta malegestoꝵ suoꝵ. Non gͦ ita co
ait. Ipse cum dir̾it ñ faciet: loquet᷑ i ñ ꝑmanebit: Sic legendus.
q̃ dicunt. ⁊ uicio humanȩ fragulitatis in his ñ ꝑmaneant q̃ loquuñ
mutabilis÷ hõ. immutabilis uͦ ds. S pot̾ aliqͥs occurrere. ⁊ dr̃s qim

Expanded text:
ed et si terret, ratione terret. Terret enim ut corripiat hominem in auditionis tribulatione, et verbo comminationis deterritus, emendet se, qui male agit, ne perveniat ad eum ipsa vindicta male gestorum suorum. Non ergo ita Deus ait: Ipse cum dixerit non faciet? Loquetur et non permanebit? Sic legendus est quae dicunt vitio humanae fragilitatis, et his non permaneant quae loquuntur. Mutabili
Abbreviated transcription (Latin):
inquit in speluncam agri. in u̾ticem montis cesi. ⁊ ostrux̃ ibi .uii. ara
⁊ tmposuit uitulum. ⁊ arietem suꝑ aram: dix̃ balaam ad balaac.
gent ihum gͥebantur errorẽ. adest eñi ñ sacͥficiis. s in occur sum ue¬
menti. ⁊ ibi dat u̾bum sium. atq ibi mystia futura ỹnunciat. ubi
maxime fides ⁊ ammiratio gentilium pendet. ut qui nr̃is nolunt
bolam suam dixit. ꝑ ꝑabolam gͦ dicit balaam. Surge bala ae¬
⁊ audi. aurib ꝑcipe testis fili seffor: ñ sic̃ homo d̃s frustrat᷑ neq
sic̃ ẜuius hõis t̾retur. Ipse enim dix̾it ⁊ ñ faciet: loquet᷑ ⁊ ñ ꝑmane¬
bit: Ecce ad bñdicendum assumptus sum: bñdicam. i ñ aulitam eam
N onerit labor in iacob: neq usdebit᷑ dolor in isrł. dñs d̃s suus
cum ipso. p̃clara pͥncipum eum ipso s̃. Ds̃ qui eduxit eum ex e¬
grpto. sicut gła unicornas: s ion ierit auguratio in lacob. neq
aiunatio in isił. In tꝑr dicet᷑ iacob: ⁊ ifrł quid ꝑficiet ds̃. ẜece¬

Expanded text:
ntis caesi; et construxit ibi septem aras, et imposuit vitulum et arietem super aram. Et dixit Balaam ad Balac: gentilium gerebantur errorem. Adest autem non sacrificiis, sed in occursum venienti, et ibi dat verbum suum, atque ibi mysteria futmaxime fides et admiratio Gentilium pendet: ut qui nostris nolunt rabolam suam dixit. Per parabolam ergo dicit Balaam: Surge, Balac, et audi: auribus percipe, fili testis Sephor. Non sicut homo Deus frustratur, neque sicut filius hominis terretur. Ipse cum dixerit, nonne faciet? Loquetur et non permanebit? Ecce ad benedicendum assumptus sum: benedicam et non avertam eum. Non erit labor in Jacob, nec videtur dolor in Israel. Dominus Deus suus cum ipso, praeclara principum cum ipso sunt. Deus, qui eduxit eum de Aegypto, sicut gloria unicornis ei. Non enim erit auguratio in Jacob, neque divinatio in Israel. In t
Abbreviated transcription (Latin):
dinem. s maledicta querit. maledicta deposeit. Est enim ex eogna¬
tione illius ad qũe dix̃ dñs maledietꝰ tu ab om̃ib bestiis t̾rȩ .s: quo
ad ħ respondit ei ile: eui u̾bum d̾s in ore posuerat: Nonne q̃cilo
inquit iniecerit ds in os meum: hec obseruabo loqui: Ad hec balaas
putans q ꝑt̾ritus ẽet balaam ppłi isrłitici multitudine. ⁊ icc̃eo non
fuisset ausus ꝓferre maledicta: mutationẽ sͥ loei credidit ꝓfutumũ
iait ad eum. Ueni adhuc mecum in locum alium de quo ñ uideasen¬

Expanded text:
tenim ex cogitatione illius ad quem dixit Dominus: Maledictus tu ab omnibus bestiis terrae . Sed ad haec respondit ei ille, cui verbum Deus in ore posuerat. Nonne quaecunque, inquit, injecerit Deus in os meum, haec observabo loqui? Ad haec Balac putans quia perterritus esset populi Israelitici Balaam multitudine, et idcirco non fuisset ausus proferre maledicta, immutationem sibi loci reddidit profuturam, et ait ad eum: Veni adhuc mecum in locum altum, de quo non videas
Abbreviated transcription (Latin):
quio ahiud nͥ maledictis eos uidet᷑ urg̾e: S qͥd dicemꝰ qd̾ mandatum
fieri. hoc ipse facit qui exemplum uitȩ hoĩb ponit: Non ita ÷. Ds̃
enim quib maledic̃ m̾itum designat eiꝰ cui maledicit᷑. ⁊ sententiam
alius aut agnosc̃ẽ p̾ot̃. icẽco ĩ si iucdicantis. ł sententiam ꝓm̃tis in¬
tuitu ꝓferat maledictum. ñ pot̃ eẽ iusta maledicendi causa uͥ igno-¬
ratur p̾eccantis affectꝰ: maxime cum hrmantm uicrum tẽ seiat ma¬
ledicta ꝓferre. cum forte ꝯuiciis aut iniurus ꝓuocat᷑ Oͦd uicrum re¬
secare uolens apłs. ne maledictis maledicta :i ꝯuiciis ouieia ꝓuocemꝰ.
mandatum necessarium ponit ut bñdicamus. i ñ maledicamꝰ. quo
eob. neq isrł. ab ipso nichilominus balaam. immo a u̾bo qd̃ posuit
dñs in ore eiꝰ diligentiꝰ audiamus. Qm̃ de u̾ticib inquit montiỹ
intuebor eum. ⁊ a collib intelligam eum. Quia inquit in excelsis mõ

Expanded text:
quid diximus, quod mandatum fieri, hoc ipse facit, qui exemplum vitae omnibus ponit? Non ita est. Deus enim quibus maledicit, meritum designat ejus cui maledicitur, et sententiam alius aut ignoscere potest, idcirco etiam si judicantis vel sententiam promentis intuitu proferat maledictum, non potest esse justa maledicendi causa, ubi ignoratur peccantis effectus: maxime cum humanum vitium tunc sciat maledicta proferre cum forte conviciis aut injuriis provocatur. Quod vitium resecare Apostolus volens, ne maledictis maledicta, et conviciis convicia provocemus, mandatum necessarium ponit, ut benedicamus et non maledicamus : quo cob neque Israel, ab ipso nihilominus Balaam, imo a verbo quod posuit Deus in ore ejus, diligentius audiamus. De summis intuebor eum, et a collibus intelligam eum. Quia, inquit, in excelsis mon
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo recesserit sꝑe dei. ita. ⁊ st ellam q̃ uenit ⁊ stetit suꝑ eum accipien¬
dum prito qdđ sic stetͥit suꝑ eum ut numꝙͣ. in mota sit. Lĩo deitatiseĩ
indicium stellam illam fuisse opinor. Unde ⁊ ordo ꝓpħie ħ eadem ose
quent oftendit cum de deitate quide eiꝰ dic̃ orietur stella ex iaeob
dehumana ũͥ natira. ⁊ exurget hõ ex isteł: ut in utioq ⁊ sed̃m dei¬

Expanded text:
cipiendum puto, quod sic steterit super eum, ut nunquam inde mota sit, et ideo deitatis ejus indicium illam stellam fuisse opinor. Unde et ordo prophetiae haec eadem consequenter ostendit, cum de deitate quidem ejus dicit: Orietur stella ex Jacob, de humana vero natura, et exsurget homo de Israel. ut in utroque, e
Abbreviated transcription (Latin):
sitꝰ inferiorib maledictõib impugnat᷑. u aũ ꝓfec̾it. ⁊ intiorẽ hõiẽ
ad uidendum dm̃ reuelato m̃tis ocłõ exacuere i ꝓuocare iam ceꝑit. tẽ
culis impugnabr̃. S tẽ qͥdem os balaam maledictõe. ⁊ amaritudine
plenum erat. ⁊ sub lingͣ erꝰ labor ⁊ dolor. ⁊ sedebat in insidiis cũ diuitib
exƿectabat enim mcedes a diuite rege. ut in occultis int̾fic̾et innocentes
s d̾s qui faẽ semꝑ mirabilia solus ex inimicis oꝑat᷑ salutẽ. iniecit i u̾bum
in os eiꝰ. qͣmuis ñdum cor eiꝰ caꝑe posset u̾bum dei. Adhue is erat in corde

Expanded text:
 interiorem hominem ad videndum Deum, revelato mentis oculo exacuere et provocare jam coeperit, tunc culis impugnabitur. Sed tunc quidem os Balaam maledictione et amaritudine plenum erat, et sub lingua ejus labor et dolor, sed et in insidiis cum divitibus . Exspectabat enim mercedes a divite rege, et in occultis interficere innocentes. Sed Deus, qui facit semper mirabilia solus, ex inimicis operatur salutem. Injecit verbum in os ejus, quamvis nondum cor ejus capere posset verbum Dei. Adhuc enim erat in corde
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ. ⁊ hyrcoꝵ. cum adipe renium frum̃ti. ⁊ sanguinẽ uue bibent
uinum: hic gͦ sangͥs qui nominat᷑ uuȩ. illiꝰ uuȩ ÷ q̃ nascit᷑ ex illa uite
de qua saluator dic̃. Ego sum uitis u̾a: discipłi uͦ palmites. Dat̃ aũ agͣ¬
cola ÷ qui purgat eos ut płimum fructum afferant. õ u gͦ es uerꝰ ppse
isrł qui scis sanguinẽ bib̾e. ⁊ nosti carnẽ u̾bi dei comed̾e ͭ iuue sangͥ
quoꝵ palmitum fructꝰ uuln̾atoꝵ sangͥs m̃ito dicet᷑. quẽ ex u̾bis eoꝵ
⁊ doctrina bibimus si tñ simꝰ ut catuli leonis exurgentes. ⁊ ut leo ex¬

Expanded text:
ti, et sanguinem uvae bibent vinum . Et hic ergo sanguis qui nominatur uvae illius, uva est, quae nascitur ex illa vite de qua Salvator dicit: Ego sum vitis vera, discipuli vero palmites. Pater autem agricola est , qui purgat eos, ut fructum plurimum afferant. Tu ergo es verus populus Israel, qui scis sanguinem bibere, et nosti carnem verbi Dei comedere, et sanguineQuorum palmitum fructus, vulneratorum sanguis merito dicetur: quem ex verbis eorum et doctrina bibimus, si tamen simus ut catuli exsurgentes. Dix
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatib suis. Culpabilis ÷ cum edificat aras. ⁊i uictimas
imponit demonib: ⁊ apparatu magico poseit diuina ꝯsulta.
Culpabilis : cum ꝯsihum pessimum dat ut ppłe decipiat᷑ per
mulieres madianitas. ⁊ cultu idoloꝵ. Rursus laudabilis os¬
tenditur cum u̾bum dei ponit᷑ in os eiꝰ. cum sꝑc dei fit suꝑ eũ

Expanded text:
ur. Nam vituperabilis est, cum aedificat aras, et victimas imponit daemoniis, et apparatu magico poscit divina consulta: culpabilis est, cum consilium pessimum dat, ut populus decipiatur per mulieres Madianitas, et cultum idolorum. Rursus laudabilis ostenditur, cum verbum Domini ponitur in ore ejus, cum Spiritus Dei fit super
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem ante possunt. ñ eum recoroati fu̾int syon. Sonoꝵ namq recordatio
maloꝵ eausas lam̃tabiles fac̃. Nnsi is quis recordetur syon nͥ legẽ dei
⁊ sc̃pturaꝵ montes aspieiat. mala sua flere ñ incipit. Ex istis gͦ flu¬
minib uocat᷑ balaam. ⁊ ab istis orientis montib inuitat᷑. Montes is¬
omnis altitudo extollens se adu̾sus scĩam dei. ab istis gͦ montib ac¬
cerfitur ⁊ balaam hͥ. Quales gͦ s̃ isti montes. taiem hñt ⁊ orientẽ.
habent i.⁊ ortum luminis sui. ile qui ꝯu̾tit se sic̃ angl̃m lucis.
de quo seriptum ÷ in ieremia. Ecce uir. oriens nom̃ ⁊ ei. Ex illrs
gͥ ñ huiꝰ orientis finib ueniebat balaam illuminatꝰ sine dubio ab
dio fluminum. de montib orientis. Ueni inquit maledic mͥ ia

Expanded text:
quidem ante possunt, nisi recordati fuerint Sion. Bonorum namque recordatio, malorum causas lamentabiles facit. Nisi enim quis recordetur Sion, nisi legem Dei et Scripturarum montes aspiciat, mala sua flere non incipit. Ex istis igitur fluminibus vocatur Balaam, et ab istis Orientis montibus invitatur. Montes isomnis altitudo extollens se adversus scientiam Dei. Ab istis ergo montibus accersitur et Balaam hic. Quales autem sunt isti montes, talem habent et Orientem. Habet enim et ortum luminis sui ille, qui convertit se sicut angelum lucis. de quo scriptum est in Jeremia: Ecce vir, Oriens nomen ejus. Ex illius ergo non istius Orientis finibus veniebat Balaam, illuminatus sine dubio ab dio fluminum de montibus Orientis. Veni, inquit, et maledic Ja
Abbreviated transcription (Latin):
potestas : yͥncipatꝰ. ⁊ regnum. Uerum qm̃ s̃ ⁊ aliqui pͥncipes qui d̃
ẏncipatu suo ł pellendi. ł iam forte depulsi s̃. ⁊ in locum ac pͥncipa¬
tum eoꝵ introducendi s̃ hii qui u̾ͥe isrłite s̃. Preclara illa omĩa q̃¬
habuert̃ illi pͥncipes in ceł qui ñ ẜuau̾unt suum pͥneipatum. s de¬
eipiet. ⁊ sic cum ipso ert̃ p̃clara pͥncipum. Ds̃ qui edur̃ eũ ex egyp¬

Expanded text:
potestas est principatus et regnum. Verum quoniam sunt et aliqui principes qui de principatu suo vel pellendi, vel jam forte depulsi sunt, et in locum ac principatum eorum introducendi hi qui vere Israelitae sunt, praeclara illa omnia q illi principes qui non servaverunt suum principatum, sed decit, accipiet, et sic cum ipso erunt praeclara principum. Deus eduxit eum de Aegyp