comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad macherunta oppidũ dirigeretur
qđ erat ĩ cõfinio petrȩ regis & herodis.
Ille qͥ nichil fuspicaret᷑ simul quia omnẽ
iã circa eandẽ ĩminuerat affectũ quo fa¬
cilius herodiadi pactionis fidẽ p̃star&.
si ablegar& cõiugẽ. ad qͥeuit eiꝰ suggestio¬
ni.At illa ubi patrio regno apppin.¬
quauit. cognita patri aretbe ꝓdidit.
Q ui ꝑ insidias omnẽ exercitũ herodis
bello lacessitũ deleuit. ꝓditione facta ꝑ
eos qͥ ex philippi tethrachȩ pło herodi
se associauierant. Unde herodes querelã
cȩsari detulit. sed uindictã ĩperatã
a cȩsare ĩdignatio dĩ sustulit. Nã ĩ ip¬
so apparatu belli. cȩsaris mors nunciata
id q a iudȩis estimatũ cõperimꝰ & credi¬
tũ auctore iosepho adũsũ se idoneo. qđ
ñ fraude hominũ sed dĩ cõmotione he-¬
rodes exercitũ amiserit. Q̾ iuste quidẽ
ꝓpt̾ uindictã loħis baptistę uiri iusti.

Expanded text:
ut ad Macherunta oppidum dirigeretur, ut ad Macherunta oppidum dirigeretur, quod erat in confino Petrei regis et Herodis. Ille qui nihil suspicaretur, simul quia omnem iam circa eandem inminuerat affectum, quo facilius Herodiadi pactionis fidem praestaret si ablegaret coniugem, adquieuit eius secessioni. At illa ubi patrio regno adpropinquauit, cognita patri Aretae prodidit, qui per insidias omnem exercitum Herodis bello lacessitum deleuit proditione facta per eos, qui ex Philippi tetrarchae populo Herodi se adsociauerant. Vnde Herodes querellam Caesari detulit, sed uindictam imperatam a Caesare indignatio dei sustulit. Nam in ipso apparatu belli Caesaris mors nuntiata. Idque Iudaeis aestimatum conperimus et creditum, auctore Iosepho aduersum se idoneo, quod non fraude hominum sed dei commotione Herodes exercitum amiserit et iuste quidem propter uindictam Iohannis Baptistae uiri iusti
Abbreviated transcription (Latin):
re quȩ fecerunt. hic ĩ potestate habebat
ut om̃ia quȩ fieri uell& ĩperar&.
ccisus erat ante mortẽ iħ u baptista
loħs. uir sc̃s. qͥ nũquã ĩ scdis salutis ue.¬
ritatẽ pofuerit. Deniq ad omĩa quȩ plȩ¬
na iustitiȩ docebat qͥb ad cultũ dĩ ĩuitabat
iudȩos. etiã baptismũ ꝓpt̾ purificationẽ
animȩ & corporis ĩstituerat. Cui causa
necis libertas. qđ ꝑpeti nequiuit ab hero¬
de frat̃ni uiolata conubii iura. germano¬
q abductã cõiugẽ. Nã cũ ide herodes
romã ꝑger&. hospitũ causa fr̃is ĩgressus do¬
mũ. cui erat uxor herodias aristoboli filia
regis agrippȩ soror. ausus ẽ eã naturȩ ĩme¬
mor sollicitare. ut relicto fr̃e sibi nube¬
r& cũ de urbe roma reuertiss&. Ex con¬
sensu mulieris. inita incesti pactio ẽ. Cuiꝰ
indiciũ rei ꝑuenit ad arethȩ regis filiam
ĩ cõiugio adhuo herodis manentẽ. ea ria¬
lẽ indignata redeunti marito insinuauit

Expanded text:
re quae fecerunt, hic in potestate habebat re quae fecerunt, hic in potestate habebat ut omnia quae fieri uellet imperaret. Occisus erat ante mortem Iesu Baptista Iohannes uir sanctus, qui numquam in secundis salutis ueritatem posuerit. Denique ad omnia, quae plena iustitiae docebat, quibus ad cultum dei inuitabat Iudaeos, etiam baptismum propter purificationem animae et corporis instituerat. Cui causa necis libertas, quod perpeti nequiuit ab Herode fraterni uiolata conubii iura germanoque abductam coniugem. Nam cum idem Herodes Romam pergeret, hospitii causa fratris ingressus domum, cui erat uxor Herodias Aristoboli filia, regis Agrippae soror, ausus est eam naturae immemor sollicitare, ut relicto fratre sibi nuberet, cum de urbe Roma reuertisset, et consensu mulieris inita incesti pactio cuius indicium rei peruenit ad Aretae regis filiam in coniugio adhuc Herodis manentem. Ea riualem indignata redeunti marito insinuauit
Abbreviated transcription (Latin):
mani orbis remanserit. quȩ cultꝰ eiꝰ ex¬
pers relinqueret᷑. Si nob̾ ñ credt̃ iudȩi
ł suis credant. Hoc dixit iosephus quẽ
sermonib suis creder&. sed locutꝰ ẽ ꝓpt̃
hystoriȩ suȩ sidẽ. quia fallere nefas
putabat. ñ credidit ꝓpt̾ duritiã cordis
& ꝑfidiȩ ĩtentionẽ. N on tam̃ ueritati
p̃iudicat quia ñ credidit. sed plus addi¬
dit testimonio quia nec meredulus &
inuitꝰ negauit. In quo x P̃ I i h̃u cla¬
ruit ȩt̃na potentia. qđ eũ etiã principes
synagogȩ quẽ ad mortẽ cõp̃henderant
dm̃ fatebant᷑. E uere quasi as̃ sine ex¬
ceptione ꝑsonarũ aut ulla mortis formi¬
dine locutꝰ. excidiũ quoq tẽpli futurum
annuntiauit. S ed ñ eos tẽpli ĩiuria cõ-¬
mouit. sed quia in flagitiis ab eo & sacri¬
legiis corripiebant᷑. hinc ira exarsit ut
int̾ficerent eũ quẽ nulla habuissent tẽpo.¬
ra. Nã cũ aliĩ p̃dicando meruerint face.¬

Expanded text:
mani orbis remansit, quae cultus ejus exmani orbis remansit, quae cultus ejus expers relinqueretur. Si nobis non credunt Judaei, vel suis credant: hoc dixit Josephus, quem sermonibus suis crederet, sed locutus est propter historiae suae fidem, quia fallere nefas putabat: non credidit propter duritiam cordis et perfidiae intentionem. Non tamen ueritati praeiudicat, quia non credidit sed plus addidit testimonio, quia nec incredulus et inuitus negauit. In quo Christi Iesu claruit aeterna potentia, quod eum etiam principes synagogae quem ad mortem conprehenderant deum fatebantur. Et uere quasi deus sine exceptione personarum aut ulla mortis formidine locutus excidium quoque templi futurum adnuntiauit. Sed non eos templi iniuria commouit, sed quia flagitiis ab eo et sacrilegiis corripiebantur, hinc ira exarsit ut interficerent eum, quem nulla habuissent tempora. Nam cum alii precando meruerint face
Abbreviated transcription (Latin):
humanã possibilitatẽ ꝓfluentib ĩuita:¬
rent᷑. Quib ne mors qͥdẽ eiꝰ ł fidei ł
gr̃ȩ sinẽ ĩposuit. ĩmo eã etiã cumulauit
deuotionẽ. Intulert̃ itaq parricidales
manꝰ. atq auctorẽ uitȩ int̾ficiendũ ad pi¬
latũ deduxere. reluctantẽ cȩper̾ ꝑurgere
udicẽ. In quo tam̃ ñ excusat᷑ pilatꝰ. sed
uideoꝵ amentia coaceruat᷑. quia nec ille
adiudicare debuit quẽ reũ minime de.¬
p̃benderat. nec isti sacrilegiũ parricidio
geminare. ut ab his qͥ ad redimendos & sa¬
nandos eos sese obtulerat obtruntaret᷑.
De qͦ ipsi iudȩi quoq testant᷑ dicente
iosepho historiarũ scriptore. qđ fuerit
illo ĩ tẽpore uir sapiens si tam̃ oport&
inquit uirũ dici mirabiliũ creatorẽ ope¬
rũ. qͥ apparuerit discipłis suis pꝰ triduũ
scripta. qͥ & hȩc & alia ĩnumerabilia de
eo plęna miraculi ꝓphauert̃. ex quo
cȩpit congregatio X P̃ l anoꝵ. & ĩ om̃e ho¬
minũ penetrauit genꝰ. nec ulla natio ro¬

Expanded text:
fluentibus inuitarentur. Quibus ne mors quidem eius uel fidei uel gratiae finem inposuit, immo etiam cumulauit deuotionem. Intulerunt itaque parricidales manus atque auctorem uitae interficiendum ad Pilatum deduxere, reluctantem coeperunt perurguere iudicem. In quo tamen non excusatur Pilatus sed Iudaeorum amentia coaceruatur, quia nec ille adiudicare debuit, quem reum minime deprehenderat, nec isti sacrilegium parricidio geminare, ut ab his qui ad redimendos et sanandos eos sese optulerat, obtruncaretur. De quo ipsi Iudaei quoque testantur dicente Iosepho historiarum scriptore, quod fuerat illo in tempore uir sapiens, si tamen oportet, inquit, uirum dici mirabilium creatorem operum, qui apparuerit discipulis suis post triduum scripta, qui et haec et alia innumeeo plena miraculis prophetaverunt: ex quo coepit congregatio Christianorum: et in omne hominum penetravit genus; nec ulla natio Ro
Abbreviated transcription (Latin):
mã duab anni partib adũsũ se pascere. quã
alioꝵ opib nixa adũsũ romanos rebellare.
Creta quoq centũ urbib nobilis uberrima
p̃ferens regna circũ fusa undiq mari &
fluctib tãquã męnib solita hostẽ repelle¬
re. unũ cõsularẽ ueret᷑. & plurimi płi
sex fasciũ uirgulis metu ĩclinant᷑. Asia.
meotiaq regna. bosforaniq om̃s romano
ĩꝑio subiciunt᷑. & illud ante ĩ nauigabile
pelagꝰ quadragita naues ad pacẽ exercent
Nã de armenia qͥd dicã. quȩ ñ solũ limi¬
tis sui seruat qͥetẽ. uerũ etiã portarũ in¬
tenta custodiȩ diligent̃ explorat. ne pacẽ
t᷑baturꝰ aliqͥs irrepat: Om̃s gͦ romanis
seruire gestiunt. uos soli dedignamini bis
cͥe subditi qͥb subiciunt᷑ uniũsi: Quib
freti armis. quo suꝑbi milite. Ul bi est
stolus nauiũ ur̃arũ qͥ obsideat freta ꝑ¬
currat maria romanoꝵ: In ipsoꝵ enĩ no¬

Expanded text:
mam duabus anni partibus adversum se pascere, quam mam duabus anni partibus adversum se pascere, quam aliorum opibus nixa adversum Romanos rebellare? Creta quoque centum urbibus nobilis, uberrima praeferens regna, circumfusa undique mari et fluctibus tamquam moenibus solita hostem repellere, unum consularem veretur, et plurimi populi sex fascium virgulis metu inclinantur. Asia, Meotiaque regna Bosphoranique omnes Romano imperio subiciuntur et illud ante innauigabile pelagus XL naues ad pacem exercent. Nam de Armenia quid dicam quae non solum limitis sui seruat quietem, uerum etiam Portarum intenta custodiae diligenter explorat, ne pacem turbaturus aliquis inrepat? Omnes ergo Romanis seruire gestiunt, uos soli dedignamini his esse subditi, quibus subiciuntur uniuersi? Quibus freti armis, quo superbi milite? Vbi est stolus nauium uestrarum, qui obsideat freta, percurrat maria Romanorum? In ipsorum enim no
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ magis poterat ad rebellandũ quam
egs ptꝰ excitari. quȩ decies septingenta &
quinqͣginta milia hominũ p̃t̃ alexandriȩ
ĩcolas popłos romanis fascib numerat as¬
scriptos. Et cũ habeat tantã multitudi.¬
nẽ. mauult tam̃ romam ĩꝑii tributis se
exercere. quã suis militare stipendiis.
Non transiliã ꝙ renenses lacedemonioꝵ
genꝰ. qͥ quondã cũ caribaginiensib de finib
atq ĩperio certarunt. finẽ certaminis mor-¬
tẽ offerentes. Qua oblatione uicti. sed ul
re. Nec sirtes p̃t̃ibo t̾ribiles etiã solo air¬
ditu. qđ om̃ia ad se trabant. & ad ꝓpinquan.¬
tia uadoso mari hȩreant. Terciã partẽ or¬
bis totiꝰ. ab atlantico mari & colũnis hercu¬
lis usq ad mare rubrũ atq ȩtbiopas defi¬
niri rerũ periti asseruere. Quis tot gen¬
tiũ płos numero recenseat. qͥb fulta cartha¬
go scipionis dexterã ñ tulit: Maluit q ro.¬

Expanded text:
Quae maQuae maAegyptus excitari, quae decies septingenta et quinquaginta millia hominum, praeter Alexandriae incolas populos Romanis fascibus numerat ascriptos? Et cum habeat tantam multitudinem, mavult tamen Romani imperii tributis se exercere, quam suis militare stipendiis. Non transiliam Cyrenenses Lacedaemoniorum genus, qui quondam cum Carthaginiensibus de finibus atque imperio certarunt, finem certaminis mortem offerentes. Qua oblatione victi, sed ultre: nec Syrtes praeteribo terribiles, etiam solo aditu, quod omnia ad se trahant, et appropinquantia vadoso mari haereant, tertiam partem orbis totius ab Atlantico mari et columnis Herculis usque ad mare Rubrum, atque Aethiopas definiri rerum periti asseruere. Quis tot gentium populos numero recenseat, quibus fulta Carthago Scipionis dextram non tulit, maluitque Ro
Abbreviated transcription (Latin):
bilitatẽ suã. Seruire romanis gaudent.
ꝓ fide pacis simul. ut seruiendo discant
suis ĩperare. Offert̃ uestes. momilia. ele.¬
fantos quoq romanis unũ tributũ reges
ĩponere. Attexamꝰ egrptũ ab undantẽ
opib suis. nec ĩdigentẽ pluuię cęlestis.
quȩ sibi ipsa ĩbres generat. & pluuiarũ¬
ubertates creat. Deniq cũ sit feruen¬
tior om̃ib regionib sola ñ querit᷑ de
siccitate. E qđ nulli alii loco suppetit.
alit irriguo suas messes. Nauigat᷑ ĩ arenis
nauigat᷑ ꝑ sata. ubi pluuia nascit᷑. Cuiꝰ
tam̃ noua gr̃a & naturalis fȩcunditas
romanis militat. ut quattuor m̃sib dños
alat. Qͥa ipsã urbẽ loquar cognomine
regis fortissimi quȩ septa fluminis muro
nescit obsidionẽ. qͥ uniũ soꝵ ãniũ maximꝰ
diffuso ꝑ spacia t̾rarũ alueo & obsidioni
submoueat ĩpedim̃ta. & ĩ uehendis quȩ
necessaria st̃ ad usũ remedia ministr&:

Expanded text:
bilitatem suam. Servire Romanis gaudent bilitatem suam. Servire Romanis gaudent pro fide pacis, simul ut serviendo discant suis imperare: offerunt vestes, monilia, elephantos quoque Romanis, unum tributum reges imponere. Attexamus Aegyptum abundantem opibus suis, nec indigentem pluviae coelestis, quae sibi ipsa iubertates creat. Denique cum sit feruentior omnibus regionibus, sola non queritur de siccitate, et quod nulli alii loco suppetit, alit inriguo suas messes. Nauigatur in harenis, nauigatur per sata ubi pluuia nescitur. Cuius tamen noua gratia et naturalis fecunditas Romanis militat, ut quattuor mensibus dominos alat. Quid ipsam urbem loquar cognominem regis fortissimi? Quae saepta fluminis muro nescit obsidionem, cui uniuersorum amnium maximus diffuso per spatia terrarum alueo et obsidionis submoueat inpedimenta, et inuehendis quae necessaria sunt ad usum remedia ministret.
Abbreviated transcription (Latin):
tes tot usq ad mare bicornis ãnis fluen¬
ta quondã liberas gentes seruitio p̃mt.
ut quȩ ante sibi totiꝰ orbis ĩperiũ p̃sũse¬
rant. nc̃ seruitutis ꝓpͥe mercedẽ exsoluaq
Qͥa illiriis erutũ uenis t̾rarũ suarũ aurũ
ꝓfuit. qͥb ñ abundauit ad libertatis p̃tiũ:
Quanto p̃ciosius ferrũ romanũ. cui ser¬
uit aurũ pannonioꝵ. Dat itaq panno.¬
niꝰ auri tributũ. & opes suas ad romanũ
ȩrariũ uolens transfert. ut sit tutior ĩ
seruitute. N ec incolã suũ auro turbida
pactoli unda extulit ĩ suꝑbiã. Seruit
libent᷑. qͥb seruire ĩperia uida. Nec
mirat᷑ indus gẽmã suã aut seres lanã suã.
ad usũ dñoꝵ exercent᷑ illa ñ p̃tia merciũ
sed functionũ munia. Persarũ audimꝰ
suꝑba ĩperia. sed coꝵ quoq obsides uidi¬
mꝰ. Ꝙ cũ ipsi ĩperitent plurimis nati¬
onib. tam̃ offerunt liberos suos & no¬

Expanded text:
tes toto usque ad mare bicornis amnis fluentes toto usque ad mare bicornis amnis fluento quondam liberas gentes seruitio premunt, ut quae ante sibi totius orbis imperium praesumserant, nunc seruitutis propriae mercedem exsoluant. Quid Illyriis erutum uenis terrarum suarum aurum profuit, quibus non abundauit ad libertatis proelium? Quanto pretiosius ferrum Romanum, cui seruit aurum Pannoniorum! Dat itaque Pannonius auri tributum et opes suas ad Romanum aerarium uolens transfert, ut sit tutior in seruitute. Nec incolam suum auro turbida Pactoli unda extulit in superbiam: seruit libenter quibus seruire imperia uidet. Nec miratur Indus gemmam suam aut Seres lanam suam: ad usum dominorum exercentur illa, non pretia mercium sed functionum munia. Persarum audimus superba imperia sed eorum quoque obsides uidemus, et cum ipsi imperitent plurimis nationibus, tam
Abbreviated transcription (Latin):
tis nũquã int̾clusit. semel uictꝰ repara¬
re sese nequiuit. Cessit sponte uicto¬
rib quos uictos non sustinebat. abiec¬
tis q armis uictrib ad prusian sese cõ¬
tulit regẽ. ex duce mercennariꝰ. ex tri¬
ũphatore fugitiuus. U eniamꝰ ad galli¬
carũ ĩcolas. populos natura feroces. &
naturalib muris ferociores. qͦs ñ cȩm̃¬
ta parietũ sed iuga alpiũ ab ortu solis
tuent᷑. ab occasu oceanꝰ includit. a meri
nubes uiantib & ultͣ colũnas herculis
ĩperiũ ꝓpagantib nibil ĩuiũ fuit. Tan¬
ta facilitate hostis & qͥ latebat reꝑtꝰ & qͥ
resistebat uictꝰ ẽ. quoꝵ ĩꝓuiso aduentu cõ¬
sedisse montes germania credidit. rhenũ
exaruisse. Qui magnitudine corpoꝵ &
cõtentu mortis cȩteris ualidiores retina¬
culũ ante suũ rbenũ putabant. nẽ salu¬
tis defensionẽ. Itaq iã ñ copiis germanoꝵ
replet᷑. sed romanoꝵ liburnis quȩ perran¬

Expanded text:
tis numquam interclusit, semel uictus reparatis numquam interclusit, semel uictus reparare sese nequiuit. Cessit sponte uictoribus, quos uictor non sustinebat, abiectisque armis uictricibus ad Prusian sese contulit regem, ex duce mercennarius, ex triumphatore fugitiuus. Veniam ad Galliarum incolas populos natura feroces et naturalibus muris ferociores, quos non caementa parietum sed iuga Alpium ab ortu solis tuentur, ab occasu oceanus includit, a meridnubes uiantibus et ultra columnas Herculis imperium propagantibus nihil inuium fuit: tanta facilitate hostis et qui latebat repertus et qui resistebat uictus est. Quorum inprouiso aduentu consedisse montes Germania credidit, Rhenum exaruisse: magnitudine corporum et contemtu mortis ceteris ualidiores retinaculum ante suum Rhenum putabant, nunc salutis defensorem. Itaque iam non caupulis Germanorum repletur sed Romanorum liburnis, quae pererran
Abbreviated transcription (Latin):
Ille usq ad occeanũ uictoriã extendit.
romani ult᷑ occeanũ. Testis ẽ brittannia
extͣ orbẽ posita. sed romanoꝵ uirtute in
orbẽ redacta. Quos ȩtas ignorauit su¬
ꝑior. didicit romanoꝵ uictoria. Serui¬
unt & ipsi. qͥ qͥd eet seruitꝰ ignorabant.
Soli sibi nati & sẽꝑ sibi liberi. qͥa a suꝑi¬
oꝵ potentia ĩt̾fuso oceano secreti metue.¬
re ñ poterant. qͦs nesciebant. Plus itaq
fuit transisse ad britannos quã triũphas¬
se de britannis. Qd facerent enĩ. ele
m̃tis iã romanoꝵ ĩꝑio subiectis: Docuit
illos oceañ seruitutis patientiã. postquã
transfretantib & ipse romgnoꝵ nauigiis
ĩsuetã sibi seruitutẽ agnouerat. Nã de
bannibale quid retexã. qͥ tot regionum
uictor romanis & ipsc militauit trium¬
pbis: Quib alpes aperuit. uiã strauit.
urbes subegit. quȩ uictorib ad qͥrerent᷑. qui
frequent̃ suꝑior spem tam̃ uictorię uic-¬

Expanded text:
Ille usque ad oceanum victoriam extendit, Ille usque ad oceanum victoriam extendit, Romani ultra oceanum. Testis est Britannia extra orbem posita, sed Romanorum virtute in orbem redacta. Quos aetas superior ignorat, didicit Romanorum victoria. Serviunt et ipsi, qui, quid esset servitus, ignorabant: soli sibi nati, et semper sibi liberi quia a superiorum potentia, interfuso oceano secreti metuere non poterant, quos nesciebant. Plus itaque fuit transisse ad Britannos, quam triumphasse de Britannis. Qmentis iam Romano imperio subiectis? Docuit illos oceanus seruitutis patientiam, postquam transfretantibus et ipse Romanorum nauigiis insuetam sibi seruitutem agnouerat. Nam de Hannibale quid retexam? Qui tot regionum uictor Romanis et ipse militauit, triumphis quibus Alpes aperuit, uiam strauit, urbes subegit quae uictoribus adquirerentur. Et qui frequenter superior spem tamen uic
Abbreviated transcription (Latin):
thermopylas & leonidȩ defuntti triũ phos.
pꝰ agesilaũ seruatorẽ asi̧. nc̃ amant dños
suos. Macedonia atq affrica quȩ ꝓ du¬
&s ualidissimos duces totiꝰ orbis ĩperium
ĩ sua iura & possessionẽ transfuderant.
ꝓpitios quos ad seruitutẽ petebant. nec
philippi diuitiis macedones. nec alex¬
andri excitant᷑ triũphis. quos duces om.¬
niũ prudentissimos ñ ĩmerito ĩ uictos
arbitrabant᷑. quia alt̾ se intra greciam
tenuit. alt̃ fugiens arma romana usq
ad regna caspia & extrema subactȩ ꝑ¬
sidis atq ĩdoꝵ secreta uictor ꝑuenit.
Magni nom̃ obtinuit. quia maximos
om̃iũ ñ lacessiuit. Quẽ lic& ĩmatura
mors triũpho romanoꝵ subtraxerit. ser¬
uit tam̃ & ipse ĩ posteris suis qͥb orien¬
tis spolia ñ ad fulcrũ dñationis quȩsita
sed ad p̃ciũ seruitutis. ut nobilitas famir¬
lantiũ ad uictoris opes ꝑuenir&. Mag¬
na uirtꝰ in alexandro. Qa tam̃ mirũ

Expanded text:
Thermopylas et Leonidae defuncti triumphos, Thermopylas et Leonidae defuncti triumphos, post Agesilaum seruatorem Asiae nunc amant dominos suos. Machedonia atque Africa, quae per duos ualidissimos duces totius orbis imperium in sua iura et possessionem t propitios dominos, quos ad servitutem petebant. Nec Philippi divitiis Macedones, nec Alexandri excitantur triumphis, quos duces omnium prudentissimos, non immerito invictos arbitrabantur, quia alter se contra Graeciam tenuit, alter fugiens arma Romana, usque ad regna Caspia et extrema subactae Persidis atque Indorum secreta victor pervenit: magni nomen obtinuit, quia maximos omnium non lacessivit. Quem licet immatura mors triumpho Romanorum subtraxerit, servit tamen et ipse in posteris suis, quibus orientis spolia, non ad fulcrum dominationis quaesita, sed ad pretium servitutis, ut nobilitas famulantium ad victoris opes perveniret. Magna virtus Alexandro. Quid tamen mirum?
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ adiuuant᷑: Et athenienses quidẽ
ꝓ libertate totiꝰ gretiȩ ĩcendio patriã
tradidert̃. exilio mutantes domos ne
sibi. xerxes dñaret᷑. quẽ ĩ t̾ris nauigan¬
tẽ. ĩ fluctib gradientẽ. cũ eũ nec maria
caperent nec t̾ra sustier&. qđ europȩ
totiꝰ spatia transitꝰ eiꝰ mneris ĩcluder&.
angustiorib t̾rarũ cfinib quã exercitꝰ
cõmeatu. ita ꝑsecuti st̃ fugientẽ. ut uix
una naue fugitans auxilii q indigens se
subtraher& captiuitati. uerũ ipsi illi ur¬
ri qͥ totã fregerunt asiã ꝓpt̾ exiguã sala¬
minã & ĩꝑitantẽ fluctib xerxen subigen¬
tẽ maria. ĩ eo ipso qđ sibi subiectũ pu¬
tabat elem̃to gloriosissime debellatũ fu-¬
garunt. nc̃ romanis seruiunt. & pͥncipes
totiꝰ greciȩ italoꝵ ĩꝑiis obtẽperant. atq
illȩ athenȩ quȩ leges aliis dabant. nc̃ alr¬
enis legib famulant᷑. Lacedemonii qͦq post

Expanded text:
nunc adiuuantur? Et Athenienses quidem nunc adiuuantur? Et Athenienses quidem pro libertate totius Graeciae incendio patriam tradiderunt, exilio mutantes domos ne sibi Xerxes dominaretur, quem in terris nauigantem, in fluctibus gradientem, cum eum nec maria caperent nec terra sustineret, quod Europae totius spatia transitus eius itineris includeret, angustioribus terrarum finibus quam exercitus commeatu, ita persecuti sunt fugientem, ut uix una naui fugitans auxiliique indigens se subtraheret captiuitati. Verum ipsi illi uiri, qui totam fregerunt Asiam propter exiguam Salamina et imperitantem fluctibus Xerxen subigentem maria in eo ipso quod sibi subiectum putabat elemento gloriosissime bellatum fugarunt, nunc Romanis seruiunt, et principes totius Graeciae Italorum imperiis obtemperant, atque illae Athenae, quae leges aliis dabant, nunc alienis legibus famulantur. Lacedaemonii quoque post
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ semel se dederit in seruitutẽ
& si postea subtrahere uelit. ñ ille tam¬
quã. amator libertatis asserit᷑. sed tã quã
seruus cõtumax adiudicat᷑. Ubi erat ista
libertatis defensio. cũ põpeiꝰ urĩs ĩgrueros
regionib urbẽ dñs intrar&: U bi erant
arma ꝓ libertate: Cur deposita st̃ a pa-¬
trib nr̃is: Ꝙ certe illi fortiores nobis
fuere. U igebant animis. ab undabant
subsidiis. cupiebant repugnare. sed exr¬
guã portionẽ romam exercitꝰ ñ sustinu¬
ere. Uicti sunt sed reseruati. Agnoue¬
runt iugũ seruitutis. ne tolerarent pę¬
nã captiuitatis. Qͥꝗ recusatis heredes
qđ debetis iure successionis : Asstrin¬
gunt uos negotia patrũ. qͦmͦ obedientiã
refugins tanto inferiores obedientib :
Aut qͥd uobis reliqͥ erit. qͥ ĩ uos cęsarem
& omnẽ uirtutẽ romanã mouetis: Quo¬
mͦ potestis sustinere eos qui de om̃ib tri¬
ũpharunt. atq ab om̃ib sibi militantib

Expanded text:
Qui autem semel se dederit in seruitutem, Qui autem semel se dederit in seruitutem, etsi postea subtrahere uelit, non ille tamquam amator libertatis adseritur, sed tamquam seruus contumax adiudicatur. Vbi erat ista libertatis defensio, cum Pompeius uestris ingrueret regionibus, urbem dominus intraret? Vbi erant arma pro libertate? Cur deposita sunt a patribus nostris? Et certe illi fortiores nobis fuere. Vigebant animis, abundabant subsidiis, cupiebant repugnare sed exiguam portionem Romani exercitus non sustinuere. Victi sunt sed reseruati. Agnouerunt iugum seruitutis, ne tolerarent poenam captiuitatis. Quid recusatis heredes quod debetis iure successionis? Adstringunt uos negotia patrum. Quomodo oboedientiam refugitis tanto inferiores oboedientibus? Aut quid uobis reliqui erit qui in uos Caesarem et omnem uirtutem Romanam mouetis? Quomodo potestis sustinere eos, qui de omnibus triumpharunt atque ab omnibus sibi militantibus
Abbreviated transcription (Latin):
ginquitas negat ꝓbationũ difficultatẽ.
Umus igit᷑ culpa. discidiũ. pari& orbis
romani. cũ etiã sine querelis ur̃is ꝓpe¬
ra correctio sit. nulla. accusationis
ĩuidia. itineris nullo labore: Annuis
enĩ uicib romani magistratꝰ mutantur.
Quo fit ut nec ĩsolens dui maneat. &
moderatior cito succedat. N ichil gͥ
oberit qͥ euisse. cũ remediũ deferat᷑ etã
qͥescentib Causas aut̃ belli ĩtexere ꝑni¬
tiosũ. quia belli dura adũsũ om̃s cõditio.
adu̾sũ romanos ultima. Quos si fugere
uelis cũ superare ñ queas. orbis t̾rarũ
tͥ relinquendus ẽ. S ed libertatis cupidita¬
tẽ p̃tenditis. Sera ista deliberatio. Priꝰ
certandũ fuit ne amitteretis libertatẽ.
quã ut amissã reposceretis. Durꝰ serui-¬
tutis usus. & idõ aut a principio sube¬
unda. ñ fuit. aut suscȩpta ȩquanimiter
ferenda. Tunc decuit restitisse cũ ad
seruitiũ uocaremini. illa iustior pugnae

Expanded text:
ginquitas negat probationum difficultate. ginquitas negat probationum difficultate. Vnius igitur culpa discidium pariet orbis Romani, cum etiam sine querellis uestris propera correctio sit nulla accusationis inuidia, itineris nullo labore? Annuis enim uicibus Romani magistratus mutantur, quo fit ut nec insolens diu maneat et moderatior cito succedat. Nihil igitur oberit quieuisse, cum remedium deferatur etiam quiescentibus. Causas autem belli intexere perniciosum, quia belli dura aduersum omnes condicio, aduersum Romanos ultima est. Quos si fugere uelis cum superare non queas, orbis terrarum tibi relinquendus est. Sed libertatis cupiditatem praetenditis. Sera ista deliberatio. Prius certandum fuit ne amitteretis libertatem, quam ut amissam reposceretis. Durus seruitutis usus et ideo aut a principio subeunda non fuit aut suscepta aequanimiter ferenda. Tunc decuit restitisse, cum ad seruitium uocaremini. Illa iustior pugna.
Abbreviated transcription (Latin):
tissima uincula si se excitent ĩprimunt᷑.
si quiescant relaxant᷑. Grauisq febriũ
uis tolerando minuit᷑. ĩqͥetudine augetꝰ.
Qł si norunt sibi cõsulere agrestia ut
naturȩ obliuiscant᷑ quo dolorẽ alleuent.
quantomagis in hominib frequens docu¬
it usus. qđ eoꝵ qui lȩsi sunt tolerantia lȩ¬
dentib fuerit uerecundiȩ. ut sine accusa¬
tore correxerint qđ accusati ñ em̃dassent:
Sed esto. fuerit intolerabilis romanoꝵ
iudicũ ĩsolentia. Qͥa gͥ tolerabiliꝰ unr¬
uersos an unũ ꝑpeti: Quȩ aut̃ iustitia
cũ unꝰ lȩserit bellũ inferre om̃ib:
Nũquid om̃s romani ĩiuriȩ auctores.
Nũqͥd ipse cȩsar: Aut studiose electꝰ
ẽ ĩꝓb qui ad uos mitteret᷑ S ed neq
speculari posst̃ trans maria. oculos q
ab oriente ad occidentẽ ĩtendere. ut il¬
lic uideant quȩ hic gerunt᷑. neq audire
facile. Qd & si sollicitudo exigat. lon¬

Expanded text:
tissima uinculorum, si se excitent, inprimuntur, tissima uinculorum, si se excitent, inprimuntur, si quiescant, relaxantur, grauisque febrium uis tolerando minuitur, inquietudine augetur. Quodsi norunt sibi consulere agrestia ut naturae obliuiscantur, quo dolorem ableuent, quanto magis in hominibus frequens docuit usus quod eorum qui laesi sunt tolerantia laedentibus fuerit uerecundiae, ut sine accusatore correxerint quod accusatione non emendassent! Sed esto, fuerit intolerabilis Romanorum iudicum insolentia, quid igitur tolerabilius, uniuersos an unum perpeti? Quae autem iustitia, cum unus laeserit, bellum inferre omnibus? Numquid omnes Romani iniuriae auctores? Numquid ipse Caesar? Aut studiose electus est inprobus qui ad uos mitteretur? Sed neque speculari possunt trans maria oculosque ad orientem ab occidente intendere ut illic uideant quae hic geruntur, neque audire facile, quod, etsi sollicitudo exigat, lon
Abbreviated transcription (Latin):
Consideremꝰ gͥ ne ĩ utroq eoꝵ ñ ꝑfuncto¬
ria belloꝵ mãteria sit. Qͥa aut̃ ĩ eptius
quã de ĩiirais. queri & bellũ subtexere.
ac ꝑiculis mutanti cõtumelias. dũ ui¬
dicẽ refugias hostẽ inducas Cũ uidex
iniquus plerũq uris ĩtpres sit. hostis aut̃
etiã iustꝰ sẽꝑ sit appetitor salutis. tẽpera¬
ri ergo ñ exasperari iudicẽ deb&. hostẽ
caueri. ne alterũ acerbes alterũ arcessas.
cũ & ille delinum̃to mitior fiat. & iste
declinari debeat. ne possit nocere. Cauen¬
dũ igit᷑ de iudicib ne maior querela quã
ĩiuria sit. grauior quoq obiectionũ ĩui.¬
dia. quã cõmissoꝵ p̃tia. Sȩpe enĩ qͥ pͥmo
uerecundius deliquerint accusati in solen¬
tiores st̃. & qͥ occulte furati st̃ ante. postea
palã latrocinant᷑. Nichil itaq tã exasꝑat
feruorẽ uulneris. quã ferendi ĩpacientia.
Deniq ĩpensius ĩ ipsis agrestib feris ar-¬

Expanded text:
Consideremus ergo, ne in utroque eorum non perfunctoConsideremus ergo, ne in utroque eorum non perfunctoria bellorum materia sit: quid enim ineptius, quam de injuriis queri, et bellum subtexere, ac periculis mutare contumelias? Dum judicem refugias, hostem inducas: cum judex iniquus plerumque juris interpres sit, hostis autem etiam justus semper sit appetitor salutis. Temperari ergo, non exasperari judicem decet; hostem caveri, ne alterum acerbes, alterum arcessas: cum et ille delinimento mitior fiat, et iste declinari debeat, ne possit nocere. Cavendum igitur de judicibus, ne major querela quam injuria sit. Gravior quoque objectionum invidia, quam commissorum pretia. Saepe etenim qui primo verecundius deliquerint, accusati insolentiores sunt, et qui occulte ante furati sunt, postea palam latrocinantur. Nihil itaque tam exasperat fervorem vulneris, quam ferendi impatientia. Denique impensius in ipsis agrestib
Abbreviated transcription (Latin):
etiã cũ pars cõt̾bat audiri. uniũso popło
eripit᷑ audiendi ꝓfectꝰ. Itaq apud eos mͥ
sermo orietur qui audire uoluerint. si
ł ex parte aliqua mͥ silentiũ ñ deferatur.
Int̃cipit᷑ enĩ sermo om̃is. & quasi totus
decid&. si concionalis fragoris & ĩquie.¬
ti strepitꝰ exanimet᷑ ĩpedim̃to. Duo st̃
itaq qͥb pͥmo respondendũ arbitror. quȩ
ĩ maximo st̃ querelarũ pondere. Qđ
pleriq uociferant᷑ de ĩiuriis p̃sidũ. &
qđ pleriq perisse sibi libertatẽ gemant.
Quarũ ꝓpositionũ. separanda mͥ cõple¬
xio uidet᷑. Si enĩ p̃sides ĩꝓbi. qͥd opꝰ ẽ
libertatẽ attollere: Ne uideamini ñ
eoꝵ merito sed seruitutis fastidio accusa¬
re p̃sides. quasi dñationis ininistros. Aut
si intolerabilis seruitꝰ. suꝑ flua ergo de
p̃sidib querimonia. Nã & si ĩ illis mode¬
ratio sit. nibilominꝰ tam̃ tͦpis seruitꝰ ẽ.

Expanded text:
etiam cum pars conturbat auditorii, uniuerso populo etiam cum pars conturbat auditorii, uniuerso populo eripitur audiendi profectus. Itaque apud eos mihi sermo morietur qui audire uoluerint, si uel ex parte aliqua mihi silentium non deferatur. Intercipitur enim sermo omnis et quasi totus decidti strepitus examinetur impedimento. Duo sunt itaque, quibus primo respondendum arbitror: quae in maximo sunt querelarum pondere: quod plerique vociferantur de injuriis praesidum: et quod plerique periisse sibi libertatem gemunt. Quarum propositionum separanda mihi complexio videtur. Si enim praesides improbi, quid opus est libertatem attollere? ne videamini non eorum merito, sed servitutis fastidio accusare praesides, quasi dominationis ministros. Aut si intolerabilis servitus, superflua ergo de praesidibus querimonia. Nam etsi in illis moderatior sit, nihilominus tamen turpis servitus est.
Abbreviated transcription (Latin):
remanserat. alios qͥb p̃sentia uilitate sui
displicent rerũ nouitas ĩuitat. ac si t̾ben¬
tur negotia lucrũ putat᷑. idõ uob̾cũ cõ¬
siliũ ferendũ putaui. ne aut prudentioꝵ
sobrietas p̃ripiat᷑ ĩ solentioꝵ audatia. aut qͥ
recte sapere nesciunt nr̃o saltẽ ãmoniti
sermone cognoscant adquiescendũ ee con-¬
sultiorib. Silentiũ igit᷑ deferendũ cen-¬
seo. ut & nos quȩ conducere uob arbi
terit ȩstimare quale sit qđ dicit᷑ nisi au¬
dierit priꝰ cuiꝰ ipse futurꝰ arbit̃ sit. ꝓb&¬
ne an respuat. frustra cõtͣbat ne audiat.
Lic& enĩ & post cõsultationẽ unicuiq
sentire qđ sentit. & si discessio plac& etiã
post sobrios monitꝰ seruare ĩ cõsulte uolun¬
tatis sententiã. Sed dic& aliqͥs. Cur
frustra audiri uelint si ñ ad quiescant qͥ
audiunt: Quia si nolint ad quiescere
cũ audierint. portio mͥ contionis ñ om̃is
płs periclitabit᷑. Si aut̃ audire nolint.

Expanded text:
remanserat, — alios, quibus praesentia uilitate sui remanserat, — alios, quibus praesentia uilitate sui displicent, rerum nouitas inuitat, ac si turbentur negotia lucrum putatur, ideo uobiscum consilium conferendum putaui, ne aut prudentiorum sobrietas praeripiatur insolentiorum audacia, aut qui recte sapere nesciunt nostro saltem admoniti sermone cognoscant adquiescendum esse consultioribus. Silentium igitur deferendum censeo, ut et nos quae conducere uobis arbterit aestimare quale sit quod dicitur, nisi audierit prius, cuius cum ipse futurus arbiter sit, probetne an respuat, frustra conturbat ne audiat. Licet enim et post consultationem unicuique sentire quod sentit et, si discessio placet, etiam post sobrios monitus seruare inconsultae uoluntatis sententiam. Sed dicit aliquis: cur frustra audiri uelim, si non adquiescant qui audiunt? Quia si nolint adquiescere cum audierint, portio mihi contionis, non omnis populus periclitabitur; si autem audire nolint,
Abbreviated transcription (Latin):
ci qui tẽplo ꝓximꝰ & ponte diuisus syxtꝰ
appellabat᷑. huiꝰ modi orationẽ habuit.
cosulendi moderandiq ĩpatiens dolor g̃¬
uib aliqͦs faciat ĩ ȩstuare querimoniis. ta¬
m̃ ubi cõsiliũ sumit᷑. sequestrat᷑ affectꝰ dolo¬
ris Nã si ꝓmptos ad uleiscendas ĩ urias ae
ad inferendũ romano bellũ ĩꝑio uniũ¬
sos ex hoc populo cõperissẽ. ac ñ melioris
partis & tranquillioris sententiȩ qđ pa¬
cis ẽ p̃optare. & qđ quietis p̃ferre. nec
uenire ad uos ausus forẽ. nec cõsiliũ da.¬
re. Suꝑfluũ ẽ enĩ suadere qͥd fieri o.¬
porteat. cũ audientũ assensus in dete¬
riora sit. S ed quia aliis ĩexꝑtꝰ bellicoꝵ
usus maloꝵ. aliis ꝑfunctoria spes liber¬
tatis p̃dulcis ad expetendũ sed plerũq
irrationabilis ad adipiscendũ. multis enĩ
dũ libertas petit᷑ seruitꝰ accumulat᷑. & fre¬
quent̃ totũ eripit᷑ qͥb ł nom̃ libertatis

Expanded text:
ci, qui templo proximus et ponte diuisus Xystus ci, qui templo proximus et ponte diuisus Xystus appellabatur, huiusmodi orationem habuit. consulendi moderandique inpatiens dolor grauibus aliquos faciat inaestuare querimoniis, tamen ubi consilium sumitur, sequestratur affectus doloris. Nam si promptos ad ulciscendas iniurias et ad inferendum Romano bellum imperio uniuersos ex hoc populo conperissem ac non melioris partis et tranquillioris sententiam quod pacis est praeoptare et quod quietis praeferre, nec uenire ad uos ausus forem, nec consilium dare. Superfluum enim est suadere quid fieri oporteat, cum audientum adsensus in deteriora sit. Sed quia aliis inexpertus bellicorum usus malorum, aliis perfunctoria spes libertatis, praedulcis ad expetendum sed plerumque inrationabilis ad adipiscendum, — multis enim dum libertas petitur seruitus adcumulatur, et frequenter totum eripitur, quibus uel nomen libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃lia de p̃liis serens. qͥ nec obseeratꝰ ig¬
noscer&. nec ex saturatꝰ parceros. In
conspectu beronicis quȩ soror agrippȩ
regis ad tẽplũ religionis causa uenerat
acerbissima cȩde ĩ płm desęuiebat. nec
obsecranti deferendũ arbitratꝰ. cũ ĩser¬
uientẽ religioni nudis pedib asstantẽ
cerner&. & orantẽ fastidio haber&. In.¬
de ad agrippã regẽ & ipsa scripsit. & po¬
płs iudeoꝵ direxit p̃catũ auxilia liber¬
tati. Cui regredienti ex egrpto occurre¬
runt pleriq ultra sexaginta stadia hie¬
rosolimitanȩ urbis obuã ꝓgregientes:
& circũducto ꝑ urbẽ cũ fidẽ que relarũ
ꝓbar&. insistere cȩperunt ut legatos ad
neronẽ mitterent. Uerũ ille dolorẽ ut
ciuiũ & ipse miseratꝰ. tẽptam̃ta tam̃ belli
aduersũ romanos alta prudentia cernens
moueri. ne & sibi ĩuidia płõq ultimũ
gigneret᷑ periculũ. coacto ĩ unũ pło & lo¬

Expanded text:
et praelia de praeliis serens, qui nec obsecratus iget praelia de praeliis serens, qui nec obsecratus ignosceret, nec exsaturatus parceret: in conspectu Berenices, quae soror Agrippae regis, ad templum religionis causa venerat, acerbissima caede in populum desaeviebat: nec obsecranti deferendum arbitratus, cum inservientem religioni nudis pedibus adstantem cerneret, et orantem fastidio haberet: unde ad Agrippam regem et ipsa scripsit, et populus Judaeorum direxit precatum auxilia libertati. Cui egredienti ex Aegypto occurrerunt plerique ultra sexaginta stadia Hierosolymitanae urbis obviam progredientes et circumducto per urbem, cum fidem querelarum probarent, insistere coeperunt ut legatos ad Neronem mitterent. Verum ille dolorem ut ciuium et ipse miseratus temtamenta tamen belli aduersus Romanos alta prudentia cernens moueri, ne sibi inuidia populoque ultimum gigneretur periculum, coacto in unum populo, eo lo
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ armis qͣndo alit̃ neqͥbat cõsuleret᷑. Cui
successit festꝰ. qͥ latronib plurimis cõpre
hensis. haud exiguos ultimo exitio dedit.
Albinꝰ quoq eade a romanis potestate
sibi credita nullũ neqͥtiȩ genꝰ p̃t̾misit.
rapinarũ ĩ pb p̃do. ut qͥ ñ de dissos pecu¬
niã ĩ uincula raperet᷑ quãuis ĩ nopius.
qͥ dediss& etiã reus absolueret᷑. Auaritia
gignebat suꝑbiã. ut pauperiorib se trran.¬
nũ p̾ber&. mancipiũ ditiorib ita tam̃ ut
suꝑgressus neqͥtiã suꝑioꝵ. ita successore flo¬
ro. quasi deses ac lentꝰ ĩ flagitiis longo
sed ꝓximꝰ int̾uallo p̃teritꝰ ac derelictꝰ. ut
cõparatione deterioris ĩteger estimaret᷑.
& qͥ pͥmo questi fuerunt ut afflicti. postea
festũ quasi bonũ iudicẽ desiderabant.
Hic enĩ singulos exuerat. florꝰ urbes di¬
ripiebat. inquinatissimꝰ ĩ obscenitatib in
sȩuitia crudelissimꝰ. armis om̃ia cõtbans.

Expanded text:
tim armis quando aliter nequibat consuleretur. Cui tim armis quando aliter nequibat consuleretur. Cui suhensis, haud exiguos ultimo exitio dedit. Albinus quoque eadem a Romanis potestate sibi credita, nullum nequitiae genus praetermisit, rapinarum improbus praedo, ut qui non dedisset pecuniam, in vincula raperetur, quamvis innoxius: qui dedisset, etiam reus absolveretur: avaritia gignebat superbiam, ut pauperioribus se tyrannum praeberet, mancipium ditioribus: idem tamen etgressus nequitiam superiorum; ita a successore Floro, quasi deses ac lentus in flagitiis, longo sed proximo intervallo praeteritus ac derelictus, ut comparatione deterioris integer aestimaretur. Et qui primo questi fuerunt ut afflicti, postea Festum quasi bonum judicem desiderabant. Hic enim singulos exuerat, Florus urbes diripiebat, inquinatissimus in obscenitatibus; in saevitia crudelissimus, armis omnia conturbans,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ palã. discedendũ a romanis. libertatẽ
seruitio p̃ferendã uociferabant᷑. Progres¬
sisq ĩ agros qͥb alimonia deerant. uix
expetebat᷑. Postremo in urbe cȩsarea gͣuis
int̾ uidȩos & gentiles seditio ĩcessit. uen¬
dicantib sibi iudȩis tociꝰ urbis qͣsi ab he¬
rode udȩo conditȩ possessionẽ. reniten¬
tib gentilib qđ cõditor quidẽ iudȩus fu¬
erit. sed cȩsaris eã nomine declarauerit.
Deniq & tẽpla intͣ eã instruxerit. & sta¬
tuas apposuerit. eoq uideri magis eã gen¬
tilib usib mancipatã. Harũ cõtentionũ
seditio ĩ manꝰ uertit. quia neq pͥmi uidę¬
oꝵ suos seditioni deditos cõprimere pote¬
rant. & gentiles opꝓbrio ducebant si udȩi
sibi cędendũ arbitrarent᷑. Itaq excitaue¬
runt felicẽ. ut dũ utriꝰq partis gestit
cõpͥmere multitudinẽ ñ ad qͥescentẽ. p̃ser¬

Expanded text:
enim palam discedendum a Romanis, libertatem enim palam discedendum a Romanis, libertatem seruitio praeferendam uociferabantur progressisque in agros quibus alimonia deerat ui expetebatur. Postremo in urbe Caesarea grauis inter Iudaeos et gentiles seditio incessit, uindicantibus sibi Iudaeis urbis totius quasi ab Herode Iudaeo conditae possessionem, renitentibus gentilibus quod conditor quidem Iudaeus fuerit, sed Caesaris eam nomine declarauerit, denique et templa intra eam instruxerit et statuas adposuerit eoque uideri magis eam gentilibus usibus mancipatam. Harum contentionum seditio in manus uertit, quia neque primi Iudaeorum suos seditioni deditos conprimere poterant et gentiles opprobrio ducebant, si Iudaeis sibi cedendum arbitrarentur. Itaque excitauerunt Felicem, ut dum utriusque partis gestit conprimere multitudinem non adquiescentem, praeser
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. dũ sicariꝰ metueret᷑. Quo pleriq
ꝑt̾riti ĩsontes qͥđe a flagitio latrocinan.¬
di ł sicarioꝵ cõtubernio. & si manu ĩnoxii
cõsilio tam̃ ĩfirmiores desertũ petiere.
Sed dũ sibi cõsulunt. t̾rorẽ fecerunt
discessionis. ex quo belli adu̾sus romanos
suspitio primo. deinde ĩuidia exarsit.
Quo motꝰ ꝓuintiȩ rector. misso eqͥtatu
& pedestri agmine maximȩ multitudi¬
nis stragẽ edidit. Agrptiꝰ qͦq pseudo ꝓ.¬
pheta adueniens & magicis ĩbutꝰ artib¬
dũ iactat se ꝓphetico spũ cęlestia annun¬
ciare oracula. triginta milia fere iudę¬
oꝵ associauit sibi. eosq ad montẽ oliueti
cõgregans. frequenti irruptione penet᷑¬
bat hierosolymã. ita ut etiã romanas ĩ¬
cursar& custodias. quȩ ne quid a populo
moueret᷑ hierosolimis p̃tendebant. Ubi
etiã. hec cõpssa ẽ insolentia. qͣsi ĩ egro cor¬
pore alia pars grauiꝰ ĩflãmabat᷑. Plurimi

Expanded text:
batur dum sicarius metueretur. Quo plerique batur dum sicarius metueretur. Quo plerique perterriti, insontes quidem a flagitio latrocinandi uel sicariorum contubernio, etsi manu innoxii, consilio tamen infirmiores desertum petiere. Sed dum sibi consulunt, terrorem fecerunt discessionis, ex quo belli aduersus Romanos suspicio primo, deinde inuidia exarsit. Quo motus prouinciae rector misso equitatu et pedestri agmine maximae multitudinis stragem edidit. Aegyptius quoque pseudopropheta adueniens et magicis inbutus artibus, iactabat se prophetico spiritu caelestia adnuntiare oracula; XXX milia fere Iudaeorum adsociauit sibi eosque ad montem Oliueti congregans frequenti inruptione penetrabat Hierosolyma, ita ut etiam Romanas incursaret custodias, quae ne quid a populo moueretur Hierosolymis praetendebant. Vbi etiam haec conpressa est insolentia, quasi in aegro corpore alia pars grauius inflammabatur. Plurimi
Abbreviated transcription (Latin):
nis ĩsidiantes sine aliqͦ p̃sidio cõmeanti.¬
b sed luce diei atq ĩ medio urbis & t᷑be
stipamine ꝑcutiebant quoscũq ꝓpiꝰ ac¬
cesserant. breues manu gladios gerentes.
cõferto pło ꝑmixti. U bi adhęrentẽ
fixerant. cadebat ĩprudens cȩco uul-¬
nere. ut querelã mors p̃uenir&. Funꝰ
ĩ ꝓmptu. sed ꝑcussor latebat. Q̾ si quis
cõmotꝰ fuiss& alieno uulnere. ꝓpior suo
factꝰ erat cȩsoꝵ portio. Ita ł ꝑiculi me¬
tu ł dissimulatione facinoris sicariꝰ non
dep̃bendebat᷑. tanta erat insidiantũ ue¬
locitas & celandi ars. Occidit᷑ sacerdos
ionathas. addebant᷑ multi cotidie gͣuiorq
erat metꝰ uiuentiũ quã erũna int̾̃fectoꝵ
Quasi ad pugnã sic totidie unꝰ qͥsq pro¬
grediebat᷑. gͣuiore tam̃ cõditione. quia
hostis p̃uidet᷑. sicariꝰ delitescebat. Mors
ĩ oculis. ĩ animis timor. Nemo se regres¬
surũ credebat. nec amicis fides defere¬

Expanded text:
nis insidiantes sine aliquo praesidio commeantibnis insidiantes sine aliquo praesidio commeantibus, sed luce diei atque in medio urbis et turbae stipaminum, percutiebant quoscumque propius accesserant. Breues manu gladios gerentes, conferto populo permixti, ubi adhaerentem fixerant, cadebat inprudens caeco uulnere ut querellam mors praeueniret. Funus in promtu sed percussor latebat, et si quis commotus fuisset alieno uulnere, propior suo factus, erat caesorum portio. Ita uel periculi metu uel dissimulatione facinoris sicarius non deprehendebatur: tanta erat insidiantium uelocitas et celandi ars. Occiditur sacerdos Ionathes, addebantur multi cotidie, grauior erat metus uiuentium quam aerumna interfectorum. Quasi ad pugnam, sic cotidie unusquisque progrediebatur, grauiore tamen condicione, quia hostis praeuidetur, sicarius delitescebat. Mors in oculis, in animis timor. Nemo se regressurum credebat, nec amicis fides defere
Abbreviated transcription (Latin):
ignara qđ elatꝰ ĩꝑio nec matrẽ agnoscer&.
nebat p̃postero ordine gener filio p̃latꝰ.
qͥa mala rei publicȩ p̃ponderabant. ciui
debebat᷑ parricida sacrilegꝰ ĩcestꝰ. ut ĩ eo
crimina ñ ulla bonȩ artis merita re¬
narent. Tali ĩperatore seu moꝵ eiꝰ ĩtuitu
atq ignauiȩ cõtẽptu siue quia uidȩis ob
grauia sacrilegia aũso p̃sidio dĩ sũmi ulti¬
mũ excidiũ p̃parabat᷑. erupit in seditiones
gͣues. latrocinia. discessiones. eoꝵ ĩsolentia
quos ꝑ uiginti annos eleartarꝰ princeps la-¬
tronũ gͣuissime depopulatꝰ. aliqͣndo tamen
captꝰ a felice qͥ uidȩȩ p̾erat a romanis dr¬
rectꝰ gͣues pęnas dedit. Nec sic qͥdẽ gͣui
cȩsoꝵ numero infractꝰ ẽ popłs iudȩã in.¬
habitantiũ. sed ĩ ipsis hrerosolymis aliud
latronũ pullulauit genꝰ qͥ uocabant᷑ sicarii.
ñ iã secretis abditi nec tenebris noctur¬

Expanded text:
ignara quod elatus imperio nec matrem agnosceret ignara quod elatus imperio nec matrem agnosceret nebat, praepostero ordine gener filio praelatus, quia mala rei publicae praeponderabant, cui debebatur parricida, sacrilegus, incestus, ut in eo crimina, non ulla bonae artis merita regnarent. Tali imperatore, seu morum eius intuitu atque ignauiae contemtu siue quia Iudaeis ob grauia sacrilegia auerso praesidio dei summi ultimum excidium praeparabatur, erupit in seditiones graues, latrocinia, dissensiones eorum insolentia, quos per XX annos Eleazarus princeps latronum grauissime depopulatus, aliquando tamen captus a Felice, qui Iudaeae praeerat, et Romam directus graues poenas dedit. Ne sic quidem graui caesorum numero infractus est populus Iudaeam inhabitantium, sed in ipsis Hierosolymis aliud latronum pullulauit genus, qui uocabantur sicarii. Non iam secretis abditi, nec tenebris noctur
Abbreviated transcription (Latin):
mã ut romanis fier& ĩ expugnabilis.
p̃uidebat enĩ ĩminentẽ ruinã morte p̃¬
uentꝰ opꝰ ĩꝑfectũ reliquit. Nec minorẽ
potentiã exercuit ĩꝑitante claudio. qͥa
ipsiꝰ quoq pͥmitꝰ int̾fuit cũ gaio ꝑẽpto.
ipse a militib assũptꝰ ĩ ĩꝑiũ resistenti
sibi senatu regni tedio agrippã legatũ
direxit. quo ĩtp̃te ꝓmissa moderationis
ĩperii definita gr̃a pax cõuenit.
Nlocũ agrippȩ patris. agrippa filiꝰ eiꝰ
a claudio cȩsare rex subrogatꝰ ẽ. Ipse qͦq
claudiꝰ exactis trib & decẽ annis cũ de¬
ficer& neronẽ romano ĩꝑio principẽ de¬
dit. captatꝰ uxoris agrippinȩ ꝑsuasionib.
quȩ tantũ fraudib ualuit. ut filiũ ĩꝑato¬
ris brittannicũ designatũ successorẽ. ipso
iure naturȩ principatꝰ exortẽ redde¬
r&. Cuiꝰ artis mox pęnituit eã. qͥa dũ ex
se genito cõsuluit principis. suũ negauit.

Expanded text:
ma, ut Romanis fieret inexpugnabilis — ma, ut Romanis fieret inexpugnabilis — praeuidebat enim imminentem ruinam — morte praeuentus opus inperfectum reliquit. Nec minorem potentiam exercuit imperitante Claudio, quia ipsius quoque primitiis interfuit, cum Gaio peremto ipse a militibus adsumtus in imperium, resistente sibi senatu regni taedio, Agrippam legatum direxit, quo interprete repromissa moderationis fides, inita gratia, pax conuenit. In locum Agrippae patris Agrippa filius eius a Claudio Caesare rex subrogatus est. Ipse quoque Claudius exactis tribus et decem annis cum deficeret, Neronem Romano imperio principem dedit captus uxoris Agrippinae persuasionibus, quae tantum fraudibus ualuit, ut filium imperatoris Brittanicum designatum successorem ipso iure naturae principatus exortem redderet. Cuius artis mox paenituit eam, quia dum ex se genito consulit, principi suum negauit
Abbreviated transcription (Latin):
nos sibi pateretur anteferri. N ã cũ
agrippa ex pͥuato rex factꝰ sit. quanto:
magis ipsi iã dudũ tetrarcbȩ quo regnũ
cõferat cȩsarẽ ñ dubitaturũ : Itaq mir¬
lieris obꝓbria nequaquã sustinens. romã
ꝓfectꝰ dũ gaii anncitiã petit. ab agrippa
accusatꝰ etiã tetrarcbiã amisit. quã a ulio
augusto acceperat & fugitans ĩ bispaniam
una cũ uxore herodiade merore a¬
armi cõsũptꝰ est. M ortuo quoq tibe¬
rio gaius successit. qui dñm se & dm̃
uideri atq appellari uolens. causas de¬
ait iudçis grauissimȩ seditionis. ac
nisi ꝓpero fine ĩꝑiũ clausiss&. iudȩoꝵ
genti finẽ fecerat maturiorẽ. N on
solũ enĩ ab illicitis ñ reuocabat suos.
uerũ etiã missis ĩ iudȩã ultima sup¬
plicia minitabat᷑. nisi om̃ia ad uersũ
& fas religionis armis patrarent. Plu¬
rimũ eiꝰ ĩꝑio potuit agrippa. sed dum
uell& muro ãbire maximo hierosoli¬

Expanded text:
nos sibi pateretur anteferri. Nam cum nos sibi pateretur anteferri. Nam cum Agrippa ex priuato rex factus sit, quanto magis ipsi iam dudum tetrarchae quo regnum conferat Caesarem non dubitaturum. Itaque mulieris obprobria nequaquam sustinens, Romam profectus, dum Gai amicitiam petit, ab Agrippa accusatus etiam tetrarchiam amisit, quam a Iulio Augusto acceperat, et fugitans in Hispaniam una cum uxore Herodiade maerore animi consumtus est. Mortuo quoque Tiberio Gaius successit, qui dominum se et deum uideri atque appellari uolens causas dedit Iudaeis grauissimae seditionis, ac nisi propero fine imperium clausisset, Iudaeorum genti finem fecerat maturiorem. Non solum enim ab inlicitis non reuocabat suos, uerum etiam missis in Iudaeam ultima supplicia minitabatur, nisi omnia aduersum ius et fas religionis armis patrarent. Plurimum eius imperio potuit Agrippa, sed dum uellet muro ambire maximo Hierosoly