comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lesputa tious tius accõmodare nestiuisti Ego quide co mago t
seltanda libidine errorẽ tuũ admiratus sum qd et auitoree ue¬
lũ aduersus id moueras et nouas addiderais nichil em̃ tibi prodess
solitudint scpe conq̃stus ee qd cũ mult in locis tu meo presem
portmate qq de statu tuo lliculentissime cecmsti audego dulce¬
dis maten dum caneres delectabar Etupebaq quid ita mẽdias
inter ammi procellas ex ore insanitã dulcisonũ carie rrru sreib
aut qs amo nousas cohiberet ne a cõsueco domitiliotãt tuebimibe
offense caia ꝗ sospit allenatione di fugerãt nã qd auit plo feust
poeticas fores compos sui pepulit quodqz eius successor aristotiles
nullũ magnũ ingenũ sine miotura dementie alio spectat nec ad q¬
tas insamas referendũ est sed de hoc ał t Ego lli esse fateor ẜ
me dulce aut tidi iure placiturũ aliquid cecmuisse nõ putabã nũc

Expanded text:
cessitatibus tuis accomodare nescivisti? Ego quidem eo magis in cessitatibus tuis accomodare nescivisti? Ego quidem eo magis in sectanda solitudine errorem tuum admiratus sum, quod et autoritates veterum adversus id noveras, et novas addideras. Nichil enim tibi prodesse solitudinem sepe conquestus es; quod, cum multis in locis, tum in eo presertim poemate, quod de statu tuo loculentissime cecinisti; cuius ego dulcedine, interim dum caneres, delectabar, stupebamque quod ita medias inter animi procellas ex ore insani tam dulcisonum carmen erumperet, aut quis amor Musas cohiberet, ne a consueto domicilio, tantis turbinibus offense tantaque hospitis alienatione, diffugerent. Nam quod ait Plato: "frustra poeticas fores compos sui pepulit", quodque eius successor Aristotiles: "nullum magnum ingenium sine mixtura dementie", alio spectat, nec ad istas insanias referendum est. Sed de hoc alias. Ego ita esse fateor, sed me dulce aut tibi mire placiturum aliquid cecinisse non putabam; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
rmis diuiam et a puia et a te ip̃o exulasti tẽpus est reuertedi ad¬
uastra scut am et nox est amica predonibus uerbis tius te cõmoneo
reftat unũ quod pene iam oblitus eram tam diu cauendã tibi so¬
litudinẽ scito donet sentias morbi tui millas suꝑesse reliquias
ubi cm eustita tiones nchil profuisse tibi menior asti mpi me aue¬
rar decuit Quid renidn queso in rure solitario at reposto repenee
arderes fateor sepe dum solus co fugeres suspirans uilẽꝙ respec¬
cans uristeo asto et dixi mecũ En et huic misero letheã amior
intulit caliqiue et ꝑueris om̃ibus notissimorũ uersuũ abstulit
memoria morbũ fugiens currit ad mortẽ ⁊ Recte tu quidem
sediquoru uer sĩ mentionẽ facio Nasonis sũt  suisqs
amas soca soca sola nocẽt loca sola caueto Qluo fugiompor
pncostũtior esse potes Recordor equidem ab infantia pene n
faiibiariter noti erãt. Quid multa nosse profuit si ea ne¬

Expanded text:
Nimis diu iam et a patria et a te ipso exulasti. Tempus est revertendi, "adNimis diu iam et a patria et a te ipso exulasti. Tempus est revertendi, "advesperascit enim et nox est amica predonibus". Verbis tuis te commoneo. Restat unum; quod pene iam oblitus eram. Tam diu cavendam tibi solitudinem scito, donec sentias morbi tui nullas superesse reliquias. Ubi enim rusticationes nichil tibi profuisse memorasti, minime mirari decuit. Quid remedii, queso, in rure solitario ac reposto reperire crederes? Fateor, sepe dum solus eo fugeres suspirans urbemque respectans, irrisi ex alto, et dixi mecum: "En ut huic misero letheam Amor intulit caliginem, et pueris omnibus notissimorum versuum abstulit memoriam! Morbum fugiens currit ad mortem!". Recte tu quidem; sed quorum versuum mentionem facis? Nasonis sunt: Quisquis amas, loca sola nocent, loca sola caveto. Quo fugis? In populo tutior esse potes. Recordor optime: ab infantia pene michi familiariter noti erant. Quid multa nosse profuit, si ea ne
Abbreviated transcription (Latin):
tife uarsitecdus ed quidꝙͥ i p̃feritas cubas ampia retor que
silma tui diligentia fugiendum est ne sorte cũ orꝑpheo abiriferi
Siena ⁊troq espitiehe reruꝑata perdas euraditẽ hecnr cõibs
suina estros amꝑsector et qrãs ago sentio em langorimeo cõsen¬
canca Isse remedit fugamq iam meditor sedquo potisson eus¬
sum diesga encertus umne ayulte tibi undiq patent oie mult
portids no trtuitit s cio tibi in pͥmis ytaliã placere et natalis ẜoli
bidus ꝑtasie certẽt Inõ bachia neq indi Totaꝙ thuecienus pan¬
igltur suddes ꝙ moribus nicolarũ celoq et cirtũ fusi maribambitu
et iifcantis bras appernnt collibus et oñ locorũ situ milla usqr
statio curis tius oportiñor futura sit ad uñ uero eius angusĩ te ar¬
tare uosuerim I m̃o felix quocũq te fert aĩꝯ. ĩ securꝰ et ꝓpera nec en
terqum de flexeris preteritorũ obliui scers in anteriora contende

Expanded text:
tifer relinquendus, sed quicquid in preteritas curas animum retorquet, tifer relinquendus, sed quicquid in preteritas curas animum retorquet, summa tibi diligentia fugiendum est; ne forte cum Orpheo ab inferis rediens retroque respiciens recuperatam perdas Euridicem. Hec nostri consilii summa est. Amplector et gratias ago. Sentio enim languori meo consentaneum esse remedium; fugamque iam meditor, sed quo potissimum cursum dirigam, incertus sum. Multe tibi undique patent vie, multi portus in circuitu. Scio tibi in primis Italiam placere et natalis soli dibus Italie certent, non Battra neque Indi totaque thuricremis Panigitur suadeo, quod moribus incolarum celoque et circumfusi maris ambitu et intersecantis oras Apennini collibus et omni locorum situ, nulla usquam statio curis tuis oportunior futura sit. Ad unum vero eius angulum, te arctare noluerim. I modo felix, quocunque te fert animus. I securus et propera, nec in tergum deflexeris; preteritorum obliviscens, in anteriora contende.
Abbreviated transcription (Latin):
morbꝰ nõ deseruit hoc seneca dum hec diceret respexit maiori
periculo prebuit cõsiliũ illos eni cõme morare suꝑuacuũ erat qui
in mediis torrẽtur ordoribꝰ qui de salute nõ cogitãt proxiniũ gra¬
dũ actigit corũ qui ardent adhuc sed flãmas exire meditatur
nocuit mulcis ad sanitatẽ redeũ tibꝰ parcissim ꝰ haustus aque qui
ante egritudinẽ profuiss. Sepe fatigatũ leuis motus impulit
qui uiribus integrũ non mouisset sed minima sũt interdũ que
añn emergentẽ in sũmas missias rẽĩpellũt Con spc̃a in alt̾ius
tergo purpura ambitionẽ renouat uisus mĩmorũ aceruuilus aua¬
ritiam integrat Spectata corporis spẽs luxuriã inc̃ẽdit leuis ꝯcu¬
lorũ flexus amorẽ dormitantẽ excitat hoe mimrũ pestes facile
in aĩas proꝑter ura i dementiam ueniũt at postꝙͣ semeliter didue¬
iut mugto facilius rouertuntur que cũ ita sint non tãtũ locus pes¬

Expanded text:
morbus non deseruit, quos Seneca, dum hoc diceret, respexit, maiorique morbus non deseruit, quos Seneca, dum hoc diceret, respexit, maiorique periculo prebuit consilium. Illos enim commemorare supervacuum erat, qui in mediis torrentur ardoribus, qui de salute non cogitant; proximum gradum attigit eorum, qui ardent adhuc sed flammis exire meditantur. Nocuit multis ad sanitatem redeuntibus parcissimus haustus aque, qui ante egritudinem profuisset; sepe fatigatum levis motus impulit, qui viribus integrum non movisset. Quam minima sunt interdum que animum emergentem in summas miserias reimpellunt! Conspecta in alterius tergo purpura ambitionem renovat; visus nummorum acervulus avaritiam integrat; spectata corporis species luxuriam incendit; levis oculorum flexus amorem dormitantem excitat. He nimirum pestes facile in animas, propter vestram dementiam, veniunt; at postquam semel iter didicerunt, multo facilius revertuntur. Que cum ita sint, non tantum locus pes
Abbreviated transcription (Latin):
tate que malorũtuorũ oim non dicã causa sc̃i officina ip̃a est Post¬
ꝙͣ tibi cõualusse uidebaris et magna ex ꝑte cõualueras si fugissẽs
per uicos notos incedens at sola locorũ fatie admonitꝰ ueterũ na¬
tiuitatũ ad nilliꝰ occursũ scupuisti suspirasti substitisti demq uix
lacrimas tenuisti et mox senusanciꝰ fugiens dixisti tecũ Agnosto
in hus locis adhuc latere nescio quas antiqui hostis reliquias in¬
sidie mortis hic habitãt. Itaq si me audis ꝙͣꝙͣ sams esses a quo
longissime quid abes in hiis loces habitare ducius foret cõsiliũ neq
em̃ cõuenit uniculis egressũ circũ carteris fores oberrare cuiꝰ dñs
insompnistudio circuit laqueos disponẽs illorũ pedibus presstim
quos effugisse cõqueritur cuꝰ oñi tempore limẽ apertũ est fa¬
cilis descensus auerni Noctes atq dies patet atri ianua ditis Que

Expanded text:
civitate, que malorum tuorum omnium non dicam causa sed officina est, postcivitate, que malorum tuorum omnium non dicam causa sed officina est, postquam tibi convaluisse videbaris, et magna ex parte convalueras si fugisses, per vicos notos incedens, ac sola locorum facie admonitus veterum vanitatum, ad nullius occursum stupuisti, suspirasti, substitisti, denique vix lacrimas tenuisti. Et mox semisaucius fugiens dixisti tecum: "Agnosco in his locis adhuc latere nescioquas antiqui hostis insidias; reliquie mortis hic habitant". Itaque, si me audis, quanquam sanus esses a quo longissime quidem abes, in his locis habitare diutius non foret consilium. Neque enim convenit vinculis egressum circum carceris fores oberrare, cuius dominus insomni studio circuit laqueos disponens, illorum pedibus presertim, quos effugisse conqueritur; cuius omni tempore limen apertum est. Facilis descensus Averni; noctes atque dies patet atri ianua Ditis. Que
Abbreviated transcription (Latin):
opus sit nõ intelligo insi forte recidiue hec suasit ut dicos Id ne
tibi modicũ uidetur ꝙ si in corporibus ꝙͣto magis in aĩs forndãdũ
turam salubrius a seneca dictũ sit ꝙͣ qd in ep̃la quadã ait et qui amo¬
rem exuere conatur uitanda est admonitio dilti corporis et subicit
rõne Nichil em̃ facilius recrudescit ꝙͣ amor e uerissimũ et ex inti¬
mis experiẽtie penetralibꝰ exutũ uerbũ in quã rẽ nulłũ ante tẽ testẽ
citauerim uerũ id esse fateor ac si aduertis nõ de coqui ĩã exuit
sed de eo qui exuere conatur ista dicũt. De eo dicit ubi propriꝰ ꝑc¬
culum est In quocũq em̃ uuiuere ante cicatricẽ atq in morbo quol
ante saincatẽ formidabilior est oĩs offen sio nec tamnẽ et si ante peri¬
culosior sit pꝰea cõtemp. tuto cãtempintur Et qm altius in aiõs pe¬
netrant exempla domestica quotiens tu ipe qui loqueris in hac ciut

Expanded text:
opus sit, non intelligo; nisi forte recidive metus hoc suasit ut diceres. Id neopus sit, non intelligo; nisi forte recidive metus hoc suasit ut diceres. Id nei videtur? quod si in corporibus, quanto magis in animis formidandum turam salubrius a Seneca dictum sit; quam quod in epystola quadam ait: "Ei qui amorem exuere conatur, vitanda est omnis admonitio dilecti corporis", et subicit rationem: "Nichil enim facilius recrudescit quam amor". O verissimum et ex intimis experientie penetralibus erutum verbum! In quam rem nullum ante te testem citaverim. Verum id esse fateor; at, si advertis, non de eo qui iam exuit, sed de eo qui exuere conatur, ista dicuntur. De eo dixit, ubi propius periculum est; in quocunque enim vulnere ante cicatricem, atque in morbo quolibet ante sanitatem, formidabilior est omnis offensio; nec tamen, etsi ante periculosior sit, postea tuto contemnitur. Et quoniam altius in animos penetrant exempla domestica, quotiens tu ipse, qui loqueris, in hac ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nichil est dibn qm̃ si loci uitio in morbos iadissem salubrioris
ros soci mutatione depellerem Idemq uel multo magis dũ cũ
morbos optarem sed hec ut uidco difficilior cura est hi. hor uti¬
hulla er te curabiles mula sũt Ecterũ ne minis abstrahar ab u¬
cepto ne snĩa persisto pparandĩt ut dioi ammu pistruẽdu dulee¬
ta resiquere net in tergun uerti nec assueta respicere cademõt a¬
martituca pegniatio est soq tibi s. saluã cupis aĩam tũã noris
esse faciẽdũ ut quet̃q dixisti ꝑercepisse me sentias ĩperato aĩo
ꝑegrinatiões nl conferũt ꝑatu sanãt sanatũq custodũt ħ ne t̾pli¬
cis tui dogniat sũma est a profecto nõ alia et bñ diffusuis dicta
perstngis f atq pͥma duo set esse si nullꝰ ostẽderet ex me ip̃e ꝑpẽ¬
derem Ceterũ uero quid sanato Iam et in cutũ producto aĩo absentia

Expanded text:
nichil est dubii quin, si loci vitio in morbos incidissem, salubrioris nichil est dubii quin, si loci vitio in morbos incidissem, salubrioris eos loci mutatione depellerem. Idemque, vel multo magis, de animi morbis optarem. Sed hec, ut video, difficilior cura est. Hoc utinulla arte curabiles multi sunt. Ceterum, ne nimis abstrahar ab incepto, in sententia persisto: preparandum, ut dixi, animum instruendumque dilecta relinquere, nec in tergum verti, nec assueta respicere. Ea demum amanti peregrinatio tuta est; idque tibi, si salvam cupis animam tuam, noris esse faciendum. Ut quecunque dixisti percepisse me sentias: imparato animo peregrinationes nil conferunt, paratum sanant, sanumque custodiunt. Hec ne triplicis tui dogmatis summa est? Profecto non alia! et bene diffusius dicta perstringis. Atqui prima duo sic esse, si nullus ostenderet, ex me ipse perpenderem; tertium vero, quid sanato iam et in tutum perducto animo absentia
Abbreviated transcription (Latin):
laqueos tetũ trahens ubicũq fueris quocũq te uerteris Relicte uul¬
tũ et uerba cõtemplaberis Et quod est amãtiũ in fame p̃iulegi¬
ui illam absentẽ absers audies/ et uidebis et putas amorẽ hus
subterfugiis eꝑtinguere mͥ coẽde mardescit utrĩq potius huit ab
amoris auctoribus inter. multa precipitur Interponẽdas amãti¬
bus nõmĩꝙͣ breuis absentie morulas ne uicissim fastidio uere
forte pñtis et assiduitate uilescant hoc igit᷑ moneo hoc suadeo
hoc ultro edocẽdũ am̃ deponere q̃ peemũt atq ita sine spe fedi¬
eꝯ abeundi tũt intelliges quid in sanãdis̃ aĩs possie absentia
Ssi locã corpori mo granẽ pestilenteq fortitus ꝑpetuis illit
molbis inquieta uitã ageres nome nrediturꝰ esfieres s
foit sqs ualde permetuo mouior est hoibus corꝑori cure ꝙͥ sanu¬
fo t hoc quidem uidrit humanũ gemis de co aute ꝓfecto

Expanded text:
laqueos tecum trahens. Ubicunque fueris, quocunque te verteris, relicte vullaqueos tecum trahens. Ubicunque fueris, quocunque te verteris, relicte vultum et verba contemplaberis et, quod est amantum infame privilegium, illam absentem absens audies et videbis. Et putas amorem his subterfugiis extinguere? Michi crede. Inardescit utrinque potius! Hinc ab amoris auctoribus inter multa precipitur interponendas amantibus nonnunquam brevis absentie morulas, ne vicissim fastidio forte presentie et assiduitate vilescant. Hoc igitur moneo, hoc suadeo, hoc iubeo: edocendum animum deponere que premunt, atque ita, sine spe reditus, abeundum. Tunc intelliges quid in sanandis animis possit absentia. Quodsi locum corpori tuo gravem pestilentemque sortitus, perpetuis illic morbis inquietam vitam ageres, nonne irrediturus effugeres? Nisi forte, quod valde permetuo, maior est hominibus corporis cura quam animi. De hoc quidem viderit humanum genus; de eo autem profecto
Abbreviated transcription (Latin):
tu em̃ dũ michl curandi sanãdiq ãĩ documẽta prebes curãbur
prius sanãdũq prẽdicas ac denide fugiendũ atq de hoc ip̃o du¬
bitatur qualr᷑ sit curandus Si em̃ curatus est quid ultra que¬
eitur Ei autẽ incuratꝰ ubi locorĩe mutatio quõd tu ĩp̃e astrius
nõ aduuat dit expressus quibus remediis utendũ esta nõ
curandũ sanaduꝙ sed pparandũ dixi amniũ Eeterũ fiue cura¬
tus eut et poterit locorũ mutatio ꝑhemꝑnẽ samtatẽ toferuare¬
siue nõdũ curatꝰ sed p̃paratꝰ tamen et ip̃am eandẽ afferre p̃t
At si neutrũ quĩd in si doloris irritamenta p̃stabit ista mutatio
et de loco in locũ crebra iactatio nõ desmnã flacco teste utirõ inqͣt
et prudoitia curas nõ locus efu si late maris arbitere aufert
Et uere fit est ibis em̃ sepe plenus et defiderio reuertendi ones cũ

Expanded text:
Tu enim, dum michi curandi sanandique animi documenta prebes, curandum Tu enim, dum michi curandi sanandique animi documenta prebes, curandum prius sanandumque predicas, ac demum fugiendum. Atqui de hoc ipso dubitatur, qualiter sit curandus. Si enim curatus est, quid ultra queritur? si autem incuratus, ubi locorum mutatio quod tu ipse astruis non adiuvat, dic expressius quibus remediis utendum est. Non curandum sanandumque sed preparandum dixi animum. Ceterum sive curatus erit, et poterit locorusive nondum curatus sed preparatus tamen, et ipsam eandem afferre potest. At si neutrum, quid nisi doloris irritamenta prestabit ista mutatio et de loco in locum crebra iactatio? Non desinam Flacco teste uti: ... ratio – inquit – et prudentia curas non locus effusi late maris arbiter aufert, Et vere sic est. Ibis enim spe plenus et desiderio revertendi, omnes animi
Abbreviated transcription (Latin):
siluas fuga saltusq ꝑagrat. Dicteos heret lateri letal harũdo
huic ergo cerue nõ absimilis factꝰ sum fugi ẽm sed malũ meũ
ubiq circũferens a Qd ame nũc p̃stolaris ĩp̃e tibi respondisti¬
ꝑ Quopacto a Quia malũ suũ orcũferenti locorũ muta¬
tio laborem cumulat nõ tribuit saitatem pt ergo tibi nõ ipprie
dici quod adolescenti qui peregrmationẽml sibi profuisse qicere¬
batur rũdit socrates tecũ em̃ inquit ꝑegnabaris Tibi quidẽ in pͥ¬
mis sequestranda uetus hec curarũ Iarcima et pparandus est aĩꝯ¬
tantũ demq fugiendũ hoc eñi non in corporibꝰ modo sed in aĩs
quoq cõpertũ est ꝙ insi impatiente disposito uirtus est agẽtis
ineffitax alioqui ad extremos iudcorũ fines penetrare quidẽ
poteris semꝑꝙ flaccũ uera loquutũ facteberis ubi ait Celue nõ
adm mutant qui transmare currãt f m roo mõ ꝑꝑlexus sum

Expanded text:
fuga silvas saltusque peragrat dicteos, heret lateri letalis harundo. fuga silvas saltusque peragrat dicteos, heret lateri letalis harundo. Huic ergo cerve non absimilis factus sum. Fugi enim, sed malum meum ubique circumferens. Quid a me nunc prestolaris? Ipse tibi respondisti. Quo pacto? Quia malum suum circumferenti Iocorum mutatio laborem cumulat, non tribuit sanitatem. Potest ergo tibi non improprie dici, quod adolescenti cuidam, qui peregrinationem nil sibi profuisse querebatur, respondit Socrates: "Tecum enim" inquit "peregrinabaris". Tibi quidem in primis sequestranda vetus hec curarum sarcina et preparandus est animus; tum denique fugiendum. Hoc enim non in corporibus modo sed in animis quoque compertum est; quod nisi in patiente disposito virtus est agentis inefficax. Alioquin ad extremos Indorum fines penetrare quidem poteris, semper Flaccum vera locutum fateberis, ubi ait: celum non animum mutant, qui trans mare currunt. Miro modo perplexus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
exiliũ ue et motorũ locorũ caruisse conspectu ⁊ licet tenacissĩs
uncis retyahar possũ tña Si hoc potes faluꝰ eris Quid ergo
aliud dicã insi uirgilianũ uẽsiculũ pautis ĩmutatis. heu fuge
poteris ubi tã multa uulnerũ tuorũ extant uestigia ubi et pñtiũ
conspcũ et preteritorũ recordatione fatigeris ut ĩgitur idem cit
citero loci mutatiõe tãꝙ egroti nõ cõualescentes curãdus eris¬
E uide oro quid p̃cipis Quotiens cñ cõualescendi auidus atq
huiꝰ cõsilii nõ ignarus fugam repetam et licet alias sinilaue¬
rim cãs unus tamen hic semper peregrinationũ mearũ e
mũ finis erat, libertas quãsequẽs per occidẽtẽ et per septẽtrionẽ
fuerit uides itaq semper am̃i tetigit uirgiliana cõparatio q̃¬
lis cõiecta cerua sagicta Quaꝓcul incautã nemora int̾ c̾hia
fixit pastor agens tolis liquitq uolatile ferrũ Nescius illa

Expanded text:
exilium ve, et notorum locorum caruisse conspectu? Licet tenacissimis exilium ve, et notorum locorum caruisse conspectu? Licet tenacissimis uncis retrahar, possum tamen. Si hoc potes salvus eris. Quid ergo aliud dicam, nisi virgilianum versiculum paucis immutatis: Heu fuge poteris, ubi tam multa vulnerum tuorum extant vestigia, ubi et presentium conspectu et preteritorum recordatione fatigaris? Ut igitur idem ait Cicero: "loci mutatione, tanquam egroti non convalescentes, curandus eris". Vide, oro, quid precipis. Quotiens enim, convalescendi avidus atque huius consilii non ignarus, fugam retentavi! et licet varias simulaverim causas, unus tamen hic semper peregrinationum rusticationumque mearum omnium finis erat libertas; quam sequens, per occidentem et per septentrionem fuerit, vides. Itaque sepe animum tetigit virgiliana comparatio: qualis coniecta cerva sagitta, quam procul incautam nemora inter Cresia fixit pastor agens telis, liquitque volatile ferrum nescius; illa
Abbreviated transcription (Latin):
et effugere si possis hac de carcere in carcere cõiũgere nõ mm probo
Epes em̃ forsan in transitu libertatis fucerit aut leuioris imperiĩ
Exeptũ uero uni iugo colłũ per infinita sordidorũ seruitiorũ gn̾a
tibi conferre laudo ⁊ pateris ne medico ꝑorãte egrũ morbi sui
consciũ aliquid interloquia Quid in patiar multi eni egro¬
tantes uocibus qua si quibusdam mdich̃s ad inquisitionẽ opor¬
tuni remedii penetrarũt  hoc igitur unũ scito me aliud
amare nõ posse assueuit aĩꝰ illã adimudcri assueuerũt oculi
illam intueri et quidꝙͥ nõ illa est inamenũ et tenebrosũ dicũt
ĩtaq si aliã amare uibes ut su ab amore liberet impossibilẽ
michi cõditionẽ obicis aictũ est periiͣ a Sensus hebet et ape¬
titus obtorpuit inchil ergo cã admittere introrfłs exteriora tibi
remedia adhibenda fũt potes ne igitur in ammũ inducere fugam

Expanded text:
et effugere, si possis, ac de carcere in carcerem commigrare non improbo. et effugere, si possis, ac de carcere in carcerem commigrare non improbo. Spes enim forsitan in transitu libertatis fuerit, aut levioris imperii. Ereptum vero uni iugo collum per infinita sordidorum servitiorum genera circumferre non laudo. Pateris ne, medico perorante, egrum morbi sui conscium aliquid interloqui? Quidni patiar? Multi enim egrotantis vocibus, quasi quibusdam inditiis, ad inquisitionem oportuni remedii penetrarunt. Hoc igitur unum scito, me aliud amare non posse. Assuevit animus illam admirari; assueverunt oculi illam intueri, et quicquid non illa est, inamenum et tenebrosum ducunt. Itaque si aliam amare iubes, ut sic ab amore liberer, impossibilem michi conditionem obicis. Actum est; perii. Sensus hebet et appetitus obtorpuit. Nichil ergo cum admittere valeas introrsus, exteriora tibi remedia adhibenda sunt. Potes ne igitur in animum inducere fugam
Abbreviated transcription (Latin):
putat Qui consilio et mag̃r amoris naso cõsentit regulã affe¬
rens ꝑ generalem ꝙ successore nouo uinicitur oĩs dimor Et
proculdubio sic est disgregatus et in et in multa distractus.
aminꝰ ee schuor fertur oed singula Sit ganges ut auĩt a
Rege persarũ ĩnũabilibus alueis distinctus atq ex uno metuendo¬
qz fluiẽ in multos speruẽdos ruuilos sectus est sic sporsa aties
penetrabilis hosti traditur Sic diffusũ lecestit incendiũ demq
õins mens ut uiica crescit sic dispersaminuit: At contra quid
hic mͥ uideatur incellige ualde sĩquidem metuẽdũ est ne dũ ex
una eaq si dici fas est nobiliori passione substraheris dilabaris
in plurimias et ex amãte mulierosus uagus et instabilis stas
Meo nempe iuditio si meuitabiliter pereũdũ sit. nobiliori. morbo
periisse solatiũ est. Quid ergo cõsulã queres colligere aminũ

Expanded text:
putant". Cui consilio et magister amoris Naso consentit, regulam affeputant". Cui consilio et magister amoris Naso consentit, regulam afferens generalem quod: successore novo vincitur omnis amor. Et procul dubio sic est. Disgregatus et in multa distractus animus segnior vertitur ad singula. Sic Ganges, ut aiunt, a rege Persarum innumerabilibus alveis distinctus, atque ex uno metuendoque flumine in multos spernendos rivulos sectus est. Sic sparsa acies penetrabilis hosti redditur; sic diffusum lentescit incendium, denique omnis vis, ut unita crescit, sic dispersa minuitur. At contra quid hic michi videatur intellige. Valde siquidem metuendum est ne, dum ex una eaque si dici fas est nobiliori passione subtraheris, dilabaris in plurimas, et ex amante mulierosus vagus et instabilis fias; meo nempe iudicio si inevitabiliter pereundum sit, nobiliori morbo periisse solatium est. Quid igitur consulam, queres. Colligere animum
Abbreviated transcription (Latin):
rum sensio et tedet et amore ardeo et prudens sciens uuius uidẽt¬
qs pereo nec quid anam scio sibet et euisdem poete uerbis ate cõ¬
siliũ flagitare promide dũ tempus est etiã atq etiã cogita
Ego eñ terentianis tibi responsu uerbis dabo Que em̃ res nise
neq consiliũ neq modũ habet ulłũ eam cõfilio regere nõ po¬
tes t cauũ igit᷑ fatiam desperabimus ne a Sĩa pͥus
temptanda sũt quod autẽ ñt probati consilii michi fit acti
tus sed ab illustribus etiam poetis integros libros esse cõposi¬
tos qui ubmã querẽdi qualiterue sint intelligẽdi tibi preserti
qui harũ rerũ magisteriũ profiteris ingere̾ niuriosũ fuerit
quasr̃ aut lecta intellecta q in salutẽ tuã uertẽda sit admo¬
musse forsitan nõ erit alienũ Prmuigitur quod aut cuero
.nõmilli ueterẽ amorem nouo amore tãꝙ clauũ clauo eiciẽdu

Expanded text:
rum sentio, et tedet et amore ardeo, et prudens sciens, vivus vidensrum sentio, et tedet et amore ardeo, et prudens sciens, vivus vidensque pereo; nec quid agam scio. Libet et eiusdem poete verbis a te consilium flagitare: proinde dum tempus est, etiam atque etiam cogita. Ego quoque terrentianis tibi responsum verbis dabo: que enim ... res in se neque consilium neque modum habet ullum, eam consilio regere non potes. Quid igitur faciam? desperabimus ne? Omnia prius tentanda sunt. Quid autem nunc probati consilii michi sit, brevtus, sed ab illustribus poetis integros libros esse compositos, qui, ubinam querendi qualiter ve sint intelligendi, tibi presertim, qui harum rerum magisterium profiteris, ingerere iniuriosum fuerit; qualiter autem lecta intellectaque in salutem tuam vertenda sint, admonuisse forsitan non erit alienum. Primum igitur, quod ait Cicero, nonnulli "veterem amorem novo amore tanquam clavum clavo eiciendum
Abbreviated transcription (Latin):
E ed octurres forsitan et dices hec ita esse nõ infitior sed aderit
iõ cuiꝰ het uicia dependerẽt in arbitrio iã ita te responsurũ ille piu¬
derat ubi addit incerta hoc si tu postules rõne terta facere mihi¬
lo psꝰ agus ꝙͣ si des operam ut cum ratione insamas hoc equd
Dicto quod absq dubitatiõe uerissimũ sentis om̃ibꝰ nsi fallor
euasiombꝰ tuis obuatu est. hee atq huiꝰ cemodi funt in amor
in ex perto illa tamẽ est om̃i ꝑcipua ut ad ꝓpositũ uertar de ꝙ dei
lun uhnu prauissmiq ueri bom fote reptando prouemet que cn
cta sunt mmari iam desie millam uehementiorem animiꝑaspe¬
nem m. tullis uissam esse f. uictus sum fateor quonma dacta
que memoras de medio goperiẽtie libro michi uideris eyerpcsse Itaq
libet qm̃ terentiani eumichi fecisti mẽtionẽ ex cõdem loco supta
niserisse queremonia e indignũ facinus nuĩt ego me mife¬

Expanded text:
Sed occurres forsitan et dices: – Hec ita esse non infitior, sed aderit Sed occurres forsitan et dices: – Hec ita esse non infitior, sed aderit ratio, cuius hec vitia temperentur arbitrio. – Iam ita te responsurum ille previderat, ubi addidit: incerta hec si tu postules ratione certa facere, nichilo plus agas quam si des operam, ut cum ratione insanias. Hoc equidem dicto, quod absque dubitatione verissimum sentis, omnibus nisi fallor evasionibus tuis obviatum est. He atque huiuscemodi sunt in amore inexperto. Illa tamen est omnium precipua ut ad propositum vertar quod Dei lum unum purissimumque veri boni fontem reptando perveniet? Que cum ita sint, mirari iam desine nullam vehementiorem animi passionem M. Tullio visam esse. Victus sum, fateor, quoniam cunta, que memoras, de medio experientie libro michi videris excerpsisse. Itaque libet, quoniam terrentiani Eunuchi mentionem fecisti, ex eodem loco sumptam inseruisse querimoniam: o indignum facinus! Nunc ego ... me mise
Abbreviated transcription (Latin):
diis talibus aducesa et longarũ discrimina uiarũ quibꝰ usq ad
limẽ non carceris modo sed mortis accessisti aliaq nõ miꝰ uĩo¬
lenta fortune obstacula ppropositũ retardassont seu forsitã ir¬
ritassent insi predulcis nominio memoria iugiter ammũ int̾
interpellans ceteris curarũ sarcinis excussis per terras et mariã
inter tot diffuultatiẽ scopulos romam te neapolimq trapissent ubi
tandẽ qd tanto ardore cupiebas adeptus es Que omĩa si mediocs
furoris argumẽta uidẽatur ip̃m ego nõ mediocͥter furere certꝰ ero
Iam uero sciens illa pretereo que ex eumicho terencii mutuae nõ
puduit citeronẽ ubi ait in amore hec oĩa insũt uitia iiucie
suspitiones mimicitie inducie bellũ pax rursũ recogno scis in
ialius uerbis insamas tuas precipueq ⁊elum ꝙ situt iutei pas¬
siones anior sic in hac peste primas obtine re partes nõ ambigit.

Expanded text:
diis talibus adversa, et longarum discrimina viarum, quibus usque ad diis talibus adversa, et longarum discrimina viarum, quibus usque ad limen non carceris modo sed mortis accessisti, aliaque non minus violenta fortune obstacula propositum retardassent, seu forsitan irritassent, nisi predulcis nominis memoria iugiter animum interpellans, ceteris curarum sarcinis excussis per terras et maria inter tot diffcultatum scopulos Romam te Neapolimque traxisset, ubi tandem, quod tanto ardore cupiebas, adeptus es. Que omnia, sicui mediocris furoris argumenta videantur, ipsum ego non mediocriter furere certus ero. Iam vero sciens illa pretereo, que ex Eunucho Terrentii mutuari non puduit Ciceronem, ubi ait: in amore hec omnia insunt vitia: iniurie, suspitiones, inimicitie, indutie, bellum, pax rursum... Recognoscis in illius verbis insanias tuas, precipueque zelum quod, sicut inter passiones amor, sic in hac peste primas partes obtinere non ambigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
masti. Ex eoq tꝑe sine lauri mentione uix ullũ tibi carmẽ et¬
fluxit nõ aliter ꝙ si uel penei gurgitis accola ueł cirrei uerticis
sacerdos exñs/ Demq qr tesaream sperare fas nõ erat laurẽã
pocticã ꝙͣ studiorũ tuorũ tibi meritũ promittebat nchilo modes¬
tius ꝙͣ dñam iꝑam adamaueras concupisti ad quã adipisiẽ¬
dam ꝙͣꝙͣ alis ingenii subuectus ꝙto tamen cũ labore peruene¬
ris tecum ip̃e recogitans ꝑhorresceres nec me latet qmi respõsio¬
ni paratũ et adhuc histere meditantẽ uideo quid tibi nũt in aio
uersetur Cogitas nempe hiis te studiis aliꝙ̃to prius etiã ꝙ ar¬
dens deditum fuisse poeticũq tibi illiũ detus ab ãnis puerilibꝰ
ammũ excitasse quod ego quidem nec inficior. nec ignoro uerũ¬
eñ et uero multis retro sẽtulis obsolefctus mox atq hec etas scu¬

Expanded text:
masti; ex eoque tempore sine lauri mentione vix ullum tibi carmen efmasti; ex eoque tempore sine lauri mentione vix ullum tibi carmen effluxit, non aliter quam si vel Penei gurgitis accola vel Cirrei verticis sacerdos existeres. Denique quia cesaream sperare fas non erat, lauream poeticam, quam studiorum tuorum tibi meritum promittebat, nichilo modestius quam dominam ipsam adamaveras concupisti; ad quam adipiscendam, quanquam alis ingenii subvectus, quanto tamen cum labore perveneris, tecum ipse recogitans perhorresces. Nec me latet, quoniam responsioni paratum, et adhuc hiscere meditantem video, quid tibi nunc in animo versetur. Cogitas nempe te his studiis aliquanto prius quam etiam arderes deditum fuisse poeticumque illud decus ab annis puerilibus animum excitasse: quod ego quidem nec infitior nec ignoro. Verumenimvero et multis retro seculis obsolefactus mos, atque hec etas stu
Abbreviated transcription (Latin):
totus ab illiꝰ arbitrio pependisti s cis me uera et uulgo etiã nota
memorare. Quid autẽ insamꝰ ꝙͣ nõ contẽpta pnti illuis uultꝰ
effigie unde hec tibi tũcta prouerant aliam ficta illustri artifi¬
tos ingenio que siuisse ꝙͣ tecũ ubiq circũferens haberes materiam
semper ĩmortaliũ lacrimarũ ueritꝰ ne fortassis arescerent irrita¬
menta earũ ommna uigilãtissime cogitasti negligenter incurio¬
sus in reliquis aut ut õmũ delirationũ tuarũ supremũ culmen
actingam et quod paulo ante cõminatꝰ sũ ꝑagã. Quis digne
satis execretur aut. stupeat hanc alienate mentis infal inssã¬
mã cũ nõ minꝰ nomis ꝙͣ ip̃ius corporis splendore captus ꝙꝙͣ illi
consonũ fuit incredibili uanitate coluisti quã obcãm tantoꝑe
siue cesareã siue poeticã lauream ꝙ ilta hoc noĩe uocaretur ada¬

Expanded text:
etate factus es. Denique totus ab illius arbitrio pependisti. Scis me vera et vulgo etiam nota etate factus es. Denique totus ab illius arbitrio pependisti. Scis me vera et vulgo etiam nota memorare. Quid autem insanius quam, non contentum presenti illius vultus effigie, unde hec cunta tibi provenerant, aliam fictam illustris artificis ingenio quesivisse, quam tecum ubique circumferens haberes materiam semper immortalium lacrimarum? Veritus ne fortassis arescerent, irritamenta earum omnia vigilantissime cogitasti, negligenter incuriosus in reliquis. Aut – ut omnium delirationum tuarum supremum culmen attingam et, quod paulo ante comminatus sum, peragam – quis digne satis execretur aut stupeat hanc alienate mentis insaniam cum, non minus nominis quam ipsius corporis splendore captus, quicquid illi consonum fuit incredibili vanitate coluisti? Quam ob causam tanto opere sive cesaream sive poeticam lauream, quod illa hoc nomine vocaretur, ada
Abbreviated transcription (Latin):
in ore dilc̃e nomen cũ recũ õmũ contemptus uiteq odiũ et deside¬
riũ mortis et tristis amor solitudinis atq hominũ fuga ut de te
nõ minꝰ ꝓprie ꝙͣ de belloro fõte illud homericũ dici posset Qui
miser in campis mens errabat aliens ipe suũ cor edens homi ues¬
tigia uitans huic pallor et maties et languescens ante tẽp ꝯ
flos etatis cũ graues eternũq madentes oculi tũ confusa mens ⁊
turbata quies in sompniis et dormiẽtis slebiles querele/ ac uox fra¬
gilis lucturauca fractusq et int̾ruptꝰ uerborũ sompinis et quĩdꝙͣ
tumultuo sius aut miserius fingi potest. hec ne tibi uidentur
signa sanitatis quid ꝙ illa tibi festos lugubresq dies inchoauit
et clausit, illa aduemẽte sol illuxit illaqz abeunte nox rediit illiꝰ
mutata frons tibi animũ mutauit letus et mestus fiũs es demq

Expanded text:
in ore dilecte nomen; cum rerum omnium contemptus viteque odium et desidein ore dilecte nomen; cum rerum omnium contemptus viteque odium et desiderium mortis; tristis et amor solitudinis atque hominum fuga; ut de te non minus proprie quam de Bellorophonte illud homericum dici posset: qui miser in campis merens errabat alienis ipse suum cor edens, hominum vestigia vitans. Hinc pallor et macies et languescens ante tempus flos etatis; tum graves eternumque madentes oculi, tum confusa mens et turbata quies in somnis; et dormientis flebiles querele, ac vox fragilis luctu rauca, fractusque et interruptus verborum sonus, et quicquid tumultuosius aut miserius fingi potest. Hec ne tibi videntur signa sanitatis? Quid quod illa tibi festos lugubresque dies inchoavit et clausit? Illa adveniente sol illuxit, illaque abeunte nox rediit. Illius mutata frons tibi animum mutavit; letus et mestus pro illius vari
Abbreviated transcription (Latin):
mutuus preterea saccendit affectus qͣ spe ꝓrsus amota amorẽ
ip̃in sentescere oportet sic tñ alibi ametis dum toxat hiceliam
reamamimi Alteriusq uelut stimulis mortale pectus impellitua
ut non frustra cicero noster dixisse uideatur ꝙ om̃ibus ex ãmi
passionbus profecto nulla est amore uehementior ualde equide
tertus erat ubi addidit ꝓfecto is qui iam qͣtuor libris achadenã
defenderat/ de om̃ibus dibitantẽ.  notaui sepius illũ et mira¬
tus ꝙ ita uehementissim̃ã hanc ex om̃ibus passionẽ dixorit¬
tu Mminis mirareris msi quia animũ iisit obliuio ceterũ
breũ admonitione in multorũ molorũ memorĩa yeuocandus
Cogita mũc ex quo mentẽ tuã pestis illa corripuit ꝙͥ repente
totus in genntꝰ uersus eo miseriarũ peruenisti ut funesta cũ uolupta¬
te lacrinuis ac suspiriis pascereris cũ tibi noctes insompneo et ꝑ nox

Expanded text:
mutuus preterea succendit affectus, qua spe prorsus amota, amorem mutuus preterea succendit affectus, qua spe prorsus amota, amorem ipsum lentescere oportet. Sic, cum alibi ametis duntaxat, hic etiam redamamini, alternisque velut stimulis mortale pectus impellitur; ut non frustra Cicero noster dixisse videatur quod "omnibus ex animi passionibus profecto nulla est amore vehementior". Valde equidem certus erat ubi addidit "profecto", is qui iam quattuor libris Achademiam defenderat de omnibus dubitantem. Notavi sepius illumquod ita vehementissimam hanc ex omnibus passionem dixerit. Minime mirareris, nisi quia animum invasit oblivio. Ceterum brevi admonitione in multorum malorum memoriam revocandus es. Cogita nunc ex quo mentem tuam pestis illa corripuit, quam repente, totus in gemitum versus, eo miseriarum pervenisti ut funesta cum voluptate lacrimis ac suspiriis pascereris; cum tibi noctes insomnes et pernox
Abbreviated transcription (Latin):
non aduertis illam abfoluendo ꝙͣtũ te ip̃e condempnes illam fa¬
teri libet fiuisse sanctissimã dũ te in sanũ scelestũq fateare il¬
la quoq felitissimã dũ te eius amore miserrmmiũ hec si recordaris
inceperam  Recordor equidem atq ita esse negare nõ ualeo et
quo ie sensim deduperis cerno a ut cernas aꝑtius añ intõde
inchil est quod eque obliuionẽ dei cõtemptũ ue ꝑariat atq rerũ tẽ¬
poraliũ ꝙ iste precipue que proprio quodã noĩe amorẽ et et qd sa¬
arsegiũ ome transcendat dm̃ etiã uocat ut si hũanis furoribus
eotufatio celestis accedat fiatꝙ diuino instinctu scelus imane le¬
centius nẽt mirari cõnemet tãtũ posse hũc affectũ in pectoribꝰ hu¬
manis ad reliqua eñ uisa rei spẽs ac sperata fruẽdi delectatio et
propris nos mẽtꝭꝰ impetils rapit In amore autẽ et hec simul et

Expanded text:
non advertis, illam absolvendo, quantum te ipse condemnes? Illam fanon advertis, illam absolvendo, quantum te ipse condemnes? Illam fateri libet fuisse sanctissimam, dum te insanum scelestumque fateare; illam quoque felicissimam, dum te eius amore miserrimum. Hoc enim, si recordaris, inceperam. Recordor equidem, atque id ita esse negare non valeo et, quo me sensim deduxeris, cerno. Ut cernas apertius, animum intende. Nichil est quod eque oblivionem Dei contemptum ve pariat atque amor rerum temporalium; iste precipue, quem proprio quodam nomine Amorem, et quod sacrilegium omne transcendit Deum etiam vocant, ut scilicet humanis furoribus excusatio celestis accedat fiatque divino instinctu scelus immane licentius. Nec mirari conveniet tantum posse hunc affectum in pectoribus humanis; ad reliqua enim visa rei species, ac sperata fruendi delectatio et proprie vos mentis impetus rapit. In amore autem et hec simul et
Abbreviated transcription (Latin):
pe igit᷑ aliquid interdie uoluisti quod supͣ ne gaueras at iste ual¬
gatus amãtiũ uel ut dicã ueruis amentiũ furor est ut om̃ibꝰ
merito dici possit uolo nolo nolo uolo uobis iꝑ̃is quid uelitis aut
nolitꝭ ignotũ est  incautꝰ in laqueũ offendi Si quid tamen
ołim aliter forte uoluisset amor etasq coegerũt nũc quid uelim et
quid cupiamꝰ scio pu mauiq iam tatidem annmnũ labentẽ. Contrar
autẽ illli ꝓpositi tenax et semper una permansit quã cõstãtiã femu¬
neã quo magis intelligo magis admiror ioꝙ sibi cõsiliũ fuisse
si umnqos dolui gaudeo nũe et grãs ago semel fatlenti no faci¬
le rur sus fides adhibenda est tu prius mores atq habitũ uitãq
nuitalieris ꝙͣ aim̃ mutasse persuãdes mitigatꝰ forte situ leuitꝰ¬
Q ignis extinctus certe non est. Eu uero cui tantũ dulce tribuis

Expanded text:
pe igitur aliquid interdum voluisti: quod supra negaveras. At iste vulpe igitur aliquid interdum voluisti: quod supra negaveras. At iste vulgatus amantium, vel ut dicam verius amentium, furor est, ut omnibus merito dici possit: "volo, nolo, nolo, volo". Vobis ipsis, quid velitis aut nolitis, ignotum est. Incautus in laqueum offendi. Siquid tamen olim aliter forte voluissem, amor etasque coegerunt; nunc quid velim et quid cupiam scio, firmavique iantandem animum labantem. Contra autem illa propositi tenax et semper una permansit, quam constantiam femineam quo magis intelligo, magis admiror; idque sibi consilium fuisse si unquam dolui, gaudeo nunc et gratias ago. Semel fallenti, non facile rursus fides adhibenda est. Tu prius mores atque habitum vitamque mutaveris quam animum mutasse persuadeas. Mitigatus forte sis tu lenitusque, ignis extinctus certe non est. Tu vero qui tantum dilecte tribuis,
Abbreviated transcription (Latin):
xisti puto quia procliuior uidebatur et latior/ dextera eñi et ardua
et augusta est la borem igit̃ tumusti. Acs mulier ista tã celebris
quã tibi certissimã ducem fingis ad superos cur nõ hesitantẽ tre¬
pidũq direxit et quod cetis aliis fieri folet manu appreħensũ nõ
tenuit quãqꝙ gradiendũ foret admonuit ẜ Fecitilla ꝙͣtũ potul.
potuit quid eñi aliud egit cum nillis mota p̃cibus millis uicta blã¬
diciis muliebrẽ tenut decore et aduersus suã simil et mẽã etatẽ ad¬
uersus multa et uaria que flectere adamãtmnũ licet spiritũ debuissẽt
mexpugnabilis et firma permansit profecto cũq iste femineꝰ quod
uirũ deteret admonebat. prestabatq ne michi in fectando pudici¬
tir studio ut uerbis utar senece uel exẽplũ deesset uel cõuitiũ postre¬
mocũ lorifraqũ ac p̃ciꝑitẽ uideret deserere maluit ꝙͣ sequi b Lux¬

Expanded text:
xisti? Puto quia proclivior videbatur et latior; dextera enim et ardua xisti? Puto quia proclivior videbatur et latior; dextera enim et ardua et angusta est. Laborem igitur timuisti. At mulier ista tam celebris, quam tibi certissimam ducem fingis ad superos, cur non hesitantem trepidumque direxit, et, quod cecis aliis fieri solet, manu apprehensum non tenuit, quaque gradiendum foret admonuit? Fecit hoc illa quantum potuit. Quid enim aliud egit cum, nullis mota precibus, nullis victa blanditiis, muliebrem tenuit decorem et, adversus suam simul et meam etatem, adversus multa et varia que flectere adamantinum licet spiritum debuissent, inexpugnabilis et firma permansit? Profecto animus iste femineus quid virum deceret admonebat, prestabatque ne michi in sectando pudicitie studium, ut verbis utar Senece, vel exemplum deesset vel convitium; postremo, cum lorifragum ac precipitem videret deserere maluit quam sequi. Tur
Abbreviated transcription (Latin):
fusio a At quanã hec etatis tue ꝑte cõtigerat f medio sub ade¬
lescentie feruore Et si aliꝙͣtisper expectas quotꝰ mͥ tũc etatꝭ ãnus
ageretur facile recordabor a nõ ta exactũ caltulũ requiro quĩ po¬
tius illui edissere quãdo illius tibi pͥmũ mulieris spẽs uisa est
Ĩo utiq nĩꝙͣ obliuiscar a Iunge igit᷑ tempora t profecto illiꝰ
occursus et exorbitatio mea unũ in tẽpus inciderũt. a habeo qd
uolebã obstupuisti credo prestrĩpitq oculos fulgor insolitus dicũt
eñ stuporẽ amoris esse principiũ huic est apud nature cõsciũ
poetan Obstuꝑuit primo aspcũ sidora dido post quod dcc̃m
sequit᷑᷑ ardes amãs dido E ꝙͣuis ut nosti optime fabulatio narra¬
tio tota sit ad nature tamen ordinem respexit ille dum fingeret
Ez cũ obstupuisses ad illius occur sum cuyad leuã potessimã defle¬

Expanded text:
fusio. At quanam hoc etatis tue parte contigerat? Medio sub adofusio. At quanam hoc etatis tue parte contigerat? Medio sub adolescentie fervore et, si aliquantisper expectas, quotus michi tunc etatis annus ageretur facile recordabor. Non tam exactum calculum requiro; quin potius illud edixere: quando illius tibi primum mulieris species visa est? Id utique nunquam obliviscar. Iunge igitur tempora. Profecto et illius occursus et exhorbitatio mea unum in tempus inciderunt. Habeo quod volebam. Obstupuisti, credo, perstrinxitque oculos fulgor insolitus. Dicunt enim stuporem amoris esse principium; hinc est apud nature conscium poetam: obstupuit primo aspectu sidonia Dido. Post quod dictum sequitur: ardet amans Dido. Que quamvis, ut nosti optime, fabulosa narratio tota sit, ad nature tamen ordinem respexit ille, dum fingeret. Sed cum obstupuisses ad illius occursum, cur ad levam potissimum defle
Abbreviated transcription (Latin):
et ubi tanta morũ uarietas incesserĩt recordare En in ictu oclie
trepidant ãnorũ meorũ nimerũ serĩẽq recẽsui a Quid repe¬
ris igitur ꝑ tr̃e uero pictagores quã audiui et legi nõ manẽ esse
doctrinã cũ eñ recto tramite descendens ad biuiũ ꝑuenissem mo¬
destus et sobrius et dexterã iuberet acͣnͣpere ad leuã incautꝰ dicã
an ꝯtumax de flexi neq michi ꝓfuit quod sepe puer legerã h loquus
est ꝑtes ubi se uia findit in ambas Dextera q̃ dicis magni sub
menia ducit hac iter elisũ nobis ad leua maloꝵ Exercet pe¬
nas et ad impia tartara mittit hec minirũ ꝙͣꝙ ante legissem nõ
tñ prius incellexi ꝙͣ expertus sũ Ex tũc autẽ obliq ͦ sordidoq calle dis¬
tractus, et sepe retro latrmmiãs cõuersus dextrũ iter tenere nõ potui
quod cũ deserui tũc profecto tũc fuerat illa morũ meorũ facta con¬

Expanded text:
et ubi tanta morum varietas incesserit, recordare. En in ictu oculi et ubi tanta morum varietas incesserit, recordare. En in ictu oculi trepidantis annorum meorum numerum seriemque recensui. Quid reperis igitur? Litere velut pithagoree, quam audivi et legi, non inanem esse doctrinam. Cum enim recto tramite ascendens ad bivium pervenissem modestus et sobrius, et dextram iuberer arripere, ad levam – incautus dicam an contumax? – deflexi; neque michi profuit quod sepe puer legeram: Hic locus est partes ubi se via findit in ambas; dextera que Ditis magni sub menia ducit. Hac iter Elysium nobis; at leva malorum exercet penas, et ad impia Tartara mittit. Hec nimirum, quanquam ante legissem, non tamen prius intellexi quam expertus sum. Ex tunc autem obliquo sordidoque calle distractus et sepe retro lacrimans conversus, dextrum iter tenere non potui, quod cum deserui, tunc, profecto tunc, fuerat illa morum meorum facta con
Abbreviated transcription (Latin):
ris nõ fatebor a ymo uero sponte tua mox utrũq fateberis insi rationes
meas interrogationesq neglexeris dic ergo menũsti ne pueriliũ ãnoꝵ
an uero pñtĩ turba sollicitudinũ memoria õms etatis illius euanuit
Nempe ĩfantia pueritiaq nõ aliter ante oculos meos sũt ꝙͣ dies hes¬
ternus a Menũsti ꝙͣtus in illa etate timor dei ꝙͣta mortis cogitatio
quãtus religionis affectus ꝙͣtus amor honestat .f. menuni ꝓfecto
doleoq crescentibus ainis decreuisse uirtutes a. Ego quidẽ semper
extimui ne ullũ tam intempestinũ flor̃e uernalis aura discuterẽt
qui si integer illesusq mansisset mirabilem fructũ sius tẽporibus
protulisset  ne a ꝓposito diuertas quid eĩ hec ad ea de quibus ser¬
mo nobis inceptus erat a dicã percurre̾ tecũ tacitus quando inte¬
gram tibi fentis recentẽq memoriã ꝑcurre uniuersũ uite tue tẽpus

Expanded text:
ris, non fatebor. Imo vero sponte tua mox utrunque fateberis, nisi rationes ris, non fatebor. Imo vero sponte tua mox utrunque fateberis, nisi rationes meas interrogationesque neglexeris. Dic ergo: meministi ne puerilium annorum; an vero presentium turba solicitudinum, memoria omnis illius etatis evanuit? Nempe infantia pueritiaque non aliter ante oculos meos sunt, quam dies hesternus. Meministi quantus in illa etate timor Dei, quanta mortis cogitatio, quantus religionis affectus, quantus amor honestatis? Memini profecto, doleoque crescentibus annis decrevisse virtutes. Ego quidem semper extimui, ne illum tam intempestivum florem vernalis aura discuteret; qui, si integer illesusque mansisset, mirabilem fructum suis temporibus protulisset. Ne a proposito divertas. Quid enim hoc ad ea de quibus sermo nobis inceptus erat? Dicam. Percurre tecum tacitus quando integram tibi sentis recentemque memoriam, percurre universum vite tue tempus,