comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
causarum. de cura subiectorũ de molestus gũ
corporis patior. Explere hȩc calamus nec lingua
sufficit. Dequib & siqua breuiter possum loqui.
nib affligitur. & iam meas augeam. Sed om̃ps
ds. & suȩ largitate pietatis. scĩssimȩ ur̃ę btati¬
tudinis mentem. om̃i consolatione repleat.
& indignũ me aliquando abhis quȩ patior
malis. quiescere ꝓur̃a intercessione concedat.
AM EN GRATIA. Quȩ indelic& uerba de
scriptasi ur̃is accepta. id arco in meis epistolis
pͥono ut ide scõo ignatio ur̃a beatitudo cognos
cõmunem.: Ita quoq tiꝰdem pͥncipis discipulũ
Nullus nr̃m hab& priuatũ. B tnedictiont̃ aut̃
urãm. qual debuimus mente suscepimus.
brire redolentem bene sapientem. & om̃pi

Expanded text:
causarum, de cura subjectorum, de molestia etiam causarum, de cura subjectorum, de molestia etiam corporis patior, explere nec calamo nec lingua sufficio. De quibus et si qua breviter possum loqui, nibus affligitur, etiam meas augeam. Sed omnipotens Deus, et suae largitate pietatis sanctissimae vestrae beatitudinis mentem omni consolatione repleat, et indignum me aliquando ab his quae patior malis quiescere pro vestra intercessione concedat. Amen. Gratia. Quae videlicet verba de scriptis vestris accepta idcirco in meis epistolis pono, ut de sancto Ignatio vestra beatitudo cognosccommunem, ita quoque ejusdem principis discipulum nullus nostrum habeat privatum. Benedictionem autem vestram qua debuimus mente suscepimus, bene redolentem, bene sapientem. Et omnipotenti
Abbreviated transcription (Latin):
atq suauissimo dudum patrono domino meo
anastasio dubius non sum: quia dum terrena
oꝑa ad cȩlestem utilitatẽ ꝑtrahit: inusum dexĩt
uertit sinistram. & ut cęlt̾stis intentio opus suũ
undelic&e dextera ꝑagat. & cura tt̃poralium
dum ad iustitiat utilitatẽ ducitur. ad forti.¬
tudinem dexterȩ sinistra ꝑmittetur. ita
quidem hȩc. tẽ : sinr graui dolore ac tedio
nequaquam possunt: sed recordemur laboris
prȩcedentium. & dura non erunt quȩ tole.¬
ramus. ꝑmultas enim tribulationes oportae
nos introire in regnum dĩ. & fupra modum
grauati sumus. supra. uirtutem. ita ut & teder&¬
nos & iam uiutre. Sed ipsi in nobis responsũ
mortis habuimus. ut non simus fidentes in
transite possunt. Aestum huius scłi infirmȩ
nos oues. in quo grauit̃ sudasse nouimus et
arietes : Quantas uõ in hac terra tribulatio.¬
nes de langobardorum gladus. de iniquitatib
iudicum. de insolentia. atq inportunitate

Expanded text:
atque sanctissimo dudum patrono domno meo atque sanctissimo dudum patrono domno meo 765 Anastasio dubius non sum, quia dum terrena opera ad coelestem utilitatem pertrahit, in usum dextrae vertit sinistram, ut et coelestis intentio opus suum videlicet dextra peragat, et cura temporalium dum ad justitiae utilitatem ducitur, ad fortitudinem dextrae sinistra permutetur. Et quidem haec esse sine gravi labore et taedio nequaquam possunt. Sed recordemur labores praecedentium, et dura non erunt quae toleramus. Per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum Dei. Et supra modum gravati sumus, supra etiam virtutem, ita ut et nos taederet etiam vivere. Sed et ipsi in nobis responsum mortis habuimus, ut non simus fidentes in transire possumus aestum hujus saeculi, nos infirmae oves, in quo graviter sudasse novimus et arietes? Quantas vero in hac terra tribulationes de Langobardorum gladiis, de iniquitatibus judicum, de insolentia atque importunitate
Abbreviated transcription (Latin):
loria in excelsis dõ. et in terra pax homi¬
nib bonȩ uoluntatis. Quia magnus
ille fluuius qui quondamarentia anti¬
ochiȩ saxa reliquerat: tandem ad ꝓprium
alutum reuersus subiectas & iuxta positas
ualles rigat: ut unum tricesimum. aliud
stxagesimum. aliud uõ centesimum fructũ
ferat. Iam nunc diu non ẽ. multos in rius
uallib animarum flores ex crescere: eosq
cordis atq oris uocib & om̃ib medullis red¬
dimus: & in ur̃a beatitudine non uobis tan¬
tũ mͦ sed om̃ib qui uobis subiacrant congau¬
demus. Suscepi uõ epłas dulcissime mibi
atq suauissimȩ scĩtatis ur̃ȩ: ipsum ut dicam
laborem sudantes. Et quidem scio qd illa post
quittis culmina in quib secreta cębestia
sed menento quia apostolicam sedem regis
&e dolorem citius temperas: qm̃ om̃ib om̃iia
factus es In libris regum sicut ꝑfecta ur̃a scĩtas
nouit: quidam describitur. quia utraq manu
ꝓdextera utebatur. In qua re ego dedulcissimo

Expanded text:
loria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis, quia magnus ille fluvius qui quondam arentia Antiochiae saxa reliquerat, ad proprium alveum reversus, subjectas et juxta positas valles rigat, ut unum trigesimum, aliud sexagesimum, aliud vero centesimum fructum ferat. Jam nunc dubium non est multos in ejus vallibus animarum flores excrescere, eosquecordis atque oris vocibus ex omnibus medullis reddimus, et in vestra beatitudine non vobis tantummodo, sed omnibus qui vobis subjacent congaudemus. Suscepi vero epistolas dulcissimae mihi atque suavissimae sanctitatis vestrae, ipsum, ut ita dicam, laborem sudantes. Et quidem scio quod post illa quietis culmina, in quibus secreta coelestia Sed memento quia apostolicam sedem regis, et dolorem citius temperas, quoniam omnibus omnia factus es. In libris Regum, sicut perfecta vestra sanctitas novit, quidam describitur qui utraque manu pro dextera utebatur. In qua re ego de dulcissimo
Abbreviated transcription (Latin):
& quib si sam esfemus. iure reprehen¬
sibiles uideremur. Sed quia subsis¬
tere in hoc fragili corpore positi ñ ualemꝰ.
nisi eius languorib seruiamus. Erubescere
qd̾ in ponit necessitas non debemus. Et idõ
qm̃ corruptionem sanguinis patrentibus.
ieuinia medici omnino dicunt. eẽ. con¬
traria . His fraternitatem tuã oramus
affatibus. ut reducens ad animum taqͥ.¬
iriunandi sibi laborem minime inpo¬
nat: si autem dõ miserante adeo melio¬
ratam st. tẽ ac iuitutẽ tuã sufficert
posse cognoscit : semel aut bis in ebdoma

Expanded text:
ex quibus si sani essemus, jure reprehensibiles videremur. Sed quia aliter subsistere in hoc fragili corpore positi non valemus, nisi ejus languoribus serviamus, erubescere quod imponit necessitas non debemus. Et ideo quoniam eruptionem sanguinis patientibus jejunia medici omnino dicunt esse contraria, his fraternitatem tuam hortamur affatibus, ut, reducens ad animum ea qujejunandi sibi laborem minime imponat. Si autem Deo miserante adeo melioratam se esse, ac virtutem suam sufficere posse cognoscit, semel aut bis in hebdoma
Abbreviated transcription (Latin):
istis modo suscepta sunt. Sed excellentissimo
filio nr̃o exarcho ꝑsup̾scriptom excubitorem qui
adeum ꝓfectus ẽ. scripsimus. ut cautiones agentã
inces ioħis p̃fecti simul & palatini huc transmitere
debeat. indicantes ei quia nisi illis dirgent. usq
non tangantor. sed uobis remeantib conseruent᷑.
De ꝑsona aut̃ głosi libertini quȩdam adnos ante
ꝑutnerant. & necesse suit ut ea uobis sicut reutra
filiis quos diligimus minime taceremus. Et
illa qd̾ non decuit suscepistis quando nos nihil
asꝑum scripsisse meminimus. Sed hortati sumꝰ
ut cum to caritatem & grãm habetis. Sed quia
epłam mitteretis ꝑ somnir uos scripsistis: eẽ ꝓhib¬
tos. om̃ĩpotenti dõ gr̃as agimus. qui sic uos ingi¬
lantes custodit. ut &iam dormientes admoneat.
Sed quia in eodẽ somnio &. ame uos de eadem
causa reprȩbensos scribitis. qualis uobis sim uł g¬
hoc colligite. Et quando uos paterna adhortatio.¬

Expanded text:
istis modo suscepta sunt. Sed et excellentissimo istis modo suscepta sunt. Sed et excellentissimo Filio nostro exarcho per suprascriptum excubitorem, qui ad eum profectus est, scripsimus ut cautiones agentium vices Joannis praefecti simul et Palatini huc transmittere debeat: indicantes ei quia nisi illas direxerit, usqnon tangantur, sed vobis remeantibus conserventur. De persona autem gloriosi Libertini quaedam ad nos ante pervenerant; et necesse fuit ut ea vobis sicut revera filiis quos diligimus minime taceremus. Et illa, quod non decuit, suscepistis, quando nihil asperum scripsisse meminimus, sed hortati sumus ut cum eo charitatem et gratiam haberetis. Sed quia, tolam mitteretis per somnium vos scripsistis esse prohibitos, omnipotenti Deo gratias agimus, qui sic vos vigilantes custodit, ut etiam dormientes admoneat. Sed quia in eodem somnio et a me vos de eadem causa reprehensos scribitis, qualis sim vel ex hoc colligite. Et quando vos paterna adhortatio
Abbreviated transcription (Latin):
ire. parati sunt. Prȩterea de substantia theo
suppositr̃. plus amplus aliud qd̾ fiera non fuit.
quã ut ante fato głosissimo lrontio dequo tanta
testificamini. cui &ꝰ causam ipsam asseritis cõm̃.
am mandaremus. hortantes ut & ueritatẽ cum
om̃i studeat subtilitate ꝑ quirere: & ita contenti¬
onib partã sedm iustitiam citius finem imponere.¬
quatinus nec homines sẽt̃ fiat̃nitatis ur̃ȩ. longa
illic ualeat dilatio retintre: nec pars altera ĩn¬
auditam se pati p̃iudicium conquerator. Quic¬
quid eñi alterutrum hac de re fuerit statutum.
certi estote quia sine mora cõplebitor: Ham
sicut sine idicio quenquã nolumus condẽpnari.
ita quȩ definita fuerint nulla patimur exen¬
mite conserua. uosq ꝓme adorandem exeute
ut & ur̃is intercessonib mea stadia in inã uite
a que ꝑ paulum latorem p̃sentiũ & timarer̃
excubitorem gła ur̃a transinisit. eo quo uolu¬

Expanded text:
ire parati sunt. Praeterea de substantia Theodire parati sunt. Praeterea de substantia Theodsuppositam, plus amplius aliud quod fieri posset non fuit, quam ut antefato gloriosissimo Leontio de quo tanta testificamini, cui et causam ipsam asseritis commendam mandaremus; hortantes ut et veritatem cum omonibus partium secundum justitiam citius finem imponerequatenus nec homines sanctae fraternitatis vestrae longa valeat illic dilatio retinere, nec pars altera inaudita se pati praejudicium conqueratur. Quidquid enim alteri hac de re fuerit statutum, certi estote quia sine mora complebitur. Nam sicut sine judicio quemquam nolumus condemnari, ita quae definita fuerint, nulla patimur excumite conservet, vosque pro me ad orandum excitet, ut et vestris intercessionibus mea studia in viam vitae a quae per Paulum, latorem praesentium, et Timarchum excubitorem gloria vestra transmisit, eo quo volu
Abbreviated transcription (Latin):
uã magnȩ caritatis sit in mente ur̃a since.¬
ritas. &iam res ipsa testatur. qd
dilectionis affectum quem coram positis exhibe¬
tis. seruare abstntib non cessatis. ꝓ inde multẽ
nos ad diligendum głosum leontiũ cõmunem
filium. epłlrum ur̃arũ testificatio ꝓuocauit.
Quia dũ illũ scĩtati urȩ in amicicus indicastis.
ee. coniunctum. qualis iam sit ostenditur. scibica
quia bono uiro nisi bonus homo placere ñ potrit
Et idõ ñ immerito diligendus ẽ. qui uobis in¬
uenitrr familiarit̃ conumctꝰ. Idem aut̃ glõsus
uir insycilia se retinuit. & ad romanã urbem
necdum uenit. Iniis tam̃ quȩ ei ꝓpublica uti¬
litate serenissimorũ dominoꝵ uissione man¬
data sunt. in quantũ ratio fuit suffragari minime
distulimus. Głosum eñĩ gregorium exp̃fecti uł
alios qui inseptis eccłasticis recidebant. hortari
studiost curauimus. ut ꝯire & rationes fuas
marco uiro magnifico scribontꝰ qui ad eorum¬
exhibitionẽ uenerat. accepto uerbo adsiciliã

Expanded text:
uam magnae charitatis sit in mente vestra sinceritas, etiam res ipsa testatur, quod dilectionis affectum 1078 quem coram positis exhibetis servare absentibus non cessatis. Proinde multum nos ad diligendum gloriosum Leontium communem filium epistolarum vestrarum testificatio provocavit, quia dum illum sanctitati vestrae in amicitiis indicastis esse conjunctum, qualis jam sit ostenditur, scilicet quia bono viro nisi bonus homo placere non potuit. Et ideo non immerito diligendus est, qui vobis invenitur familiariter conjunctus. Idem autem gloriosus vir in Sicilia se retinuit, et ad Romanam urbem necdum venit. In his tamen quae ei pro publica utilitate serenissimorum dominorum jussione mandata sunt, in qdistulimus. Gloriosum enim Gregorium expraefectum, vel alios qui in septis ecclesiasticis residebant, hortari studiose curavimus, ut exire et rationes suas Marco viro magnifico Scribone, qui ad exhibitionem eorum venerat, accepto verbo ad Siciliam
Abbreviated transcription (Latin):
tantur. Ieto autem nt in iuriosum ducatis
petri apłi rebus quamuis parua sint. quȩ
offerantur. Promagna semꝑ benedictione
suscipienda sunt. Qm̃ & hic uobis ualebit
maiora inpendere : & apud om̃ipotentẽ dm̃¬

Expanded text:
tantur. Peto autem ne injuriosum ducatis tantur. Peto autem ne injuriosum ducatis Petri apostoli rebus quamvis parva sint quae offeruntur, pro magna semper benedictione suscipienda sunt, quoniam et hic vobis valebit majora impendere, et apud omnipotentem D
Abbreviated transcription (Latin):
LIBERTINO EAPRETORIO
uanta uos scłi huius p̃mat angustia: in cog¬
nitum non habemus. Sed quia
in fumma tribulatione positis. sola t̃. consolatio
misericorda ereatoris: in tum spem urãm po¬
nite: ad ipsum tota uos mente conuerate.
Qui & iuste quem uult ꝑmittit affligi: & con¬
fidentem inse mistricorditer liberabit. Ipsi
ergo gratias agite: & patient̃ quȩq in lata sunt
sustinete. Nam recte mentisẽ. dm̃ non solum in
prosperis benedicere: sed &iam in aduersitatibus
conlaudare. In his igitur quȩ patimini nullum
contra dñ murmur cordis ur̃i subripiat: quia
adquid creator nr̃ oꝑetur ignotũ ẽ. Forsitan
enĩ magnifice fili aliquid illum in ꝓsꝑis positus
offendisti. Unde clementi amaritudine teuult
purgari. Et idõ ne temporalis te frangat afflic¬
tio. nec rerũ dampna discũtient: quia si in ad uer¬
sis gratias referens. dm̃i tibi patientia feceris tẽ.
placabibem. Et quȩ amissa sunt multiplicata
redduntur : Et suꝑ hoc gaudia aeterna pręs¬

Expanded text:
Libertino expraetori. Quanta vos saeculi hujus premat angustia, incognitum non habemus. Sed quia in summa tribulatione positis 1062 sola est consolatio misericordia Creatoris, in eum spem vestram ponite, ad ipsumque tota vos mente convertite, qui et juste quem vult permittit affligi, et confidentem in se misericorditer liberabit. Ipsi ergo gratias agite, et patienter quaeque illata sunt sustinete. Nam rectae mentis est Deum non solum in prosperis benedicere, sed etiam in adversitatibus collaudare. In his igitur quae patimini nullum contra Deum murmur cordi vestro subrepat, quia ad quid hoc Creator noster operetur ignotum est. Forsitan enim, magnifice fili, aliquid illum in prosperis positus offendisti, unde te clementi amaritudine vult purgare. Et ideo, nec temporalis te frangat afflictio, nec rerum damna discrucient, quia si, in adversis gratias referens, Deum tibi patientia feceris esse placabilem, et quae amissa sunt multiplicata redduntur, et super haec gaudia aeterna praes
Abbreviated transcription (Latin):
elerici su aut noluisses aut non asfurgerae Aes¬
nire. Peture itaq p̃sentiũ porator adnosut¬
nens questus ẽ. pueros aquib st de temptatione
interdet̃. Aut tñi uera fuere quȩ dicti sunt &
ueta ceause qualitatẽ canonice suit aoertatiom
nendentuas. aut sila. & dui non debuit inerumone

Expanded text:
clerici sui aut noluisset, aut non assurgeret definire. Petrus itaque praesentium portitor ad nos veniens, questus est pueros a quibus de tentatione interdictum. Aut enim vera fuere quae dicta sunt, et juxta causae qualitatem canonicae fuit coerctioni subdendus; aut falsa, et diu non de
Abbreviated transcription (Latin):
qquȩstrs nobis ẽ. aquib dam st pueris fillaciter
criminatr̃. & causam slam non ut oportuit aistricta
examinatione discussam. nec sẽ ab aliquo condep̃.¬
natũ. sed solum ab ep̃osuo ne cũ eo ꝓcedẽ anderao
inhibitõ. Ed audientes oñino egre tulimus. qͥa
ueritate subtilit̃ ꝑquisita. aut rer̃ ut can
exigebat qualitas condẽpnare. aut cerce debuit
in nocentem absolutre. Quia gͦ & causa exigit.
& inemoratus portitor magnoꝑt postulit. ut hac de
re subtilis debeat hab̾i discusso: p̃senti ł auctoriti¬
te p̃cipimus. unã cum reuerentissimo fit̃ ur̃o
fortunato ep̃o. atq si uisum łͥ fuerit glorioso filio
nr̃o maurentio. at temptati criminis ueritit̃
subtili nimis indagatione ac disussione stiada¬
tis ad disetre. & ita aut culpam ulcisti. autfesti¬
netis in noceniam releuare. ut nec uosuta¬
mini neglegentes in aliquo extitisse. nte hex
amplius sint definitione causa remantat: or¬

Expanded text:
est nobis a quibusdam se pueris fallaciter criminatum, et causam suam non ut oportuit districta examinatione discussam, nec se ab aliquo condemnatum, sed solum ab episcopo suo, ne cum eo procedere auderet, inhibitum. Quod audientes omnino aegre tulimus, quia, veritate subtiliter perquisita, aut reum ut causae exigebat qualitas condemnare, aut certe debuit innocentem absolvere. Quia igitur et causa exigit, et memoratus portitor magnopere postulat ut hac de re subtilis debeat haberi discussio, praesenti tibi auctoritate praecipimus ut una cum reverendissimo fratre nostro Fortunato coepiscopo, atque si visum tibi fuerit, glorioso filio nostro Maurentio, attentati criminis veritatem subtili nimis indagatione ac discussione studeatis addiscere; et ita aut culpam ulcisci, aut festinetis innocentiam relevare, ut nec vos videamini negligentes in aliquo exstitisse nec haec amplius sine definitione causa remaneat.
Abbreviated transcription (Latin):
priuata sint. ut excis qualiter defiutionẽ
tuam formare debeas possis scire. Gloriosus
Ttulit & sine aliqua dilatione restituat. Sid
& queq se in ꝑsecutionem ac uiolentiam
tuis expendisse ł dampnum idem ep̃s ꝑ
dat ac satis faciat. Si aut̃ talem culpam
constiterit. ut const& eum non in rationabi.¬
liter. tẽ. depositum. eadem eius depositio

Expanded text:
probata sint, ut ex eis qualiter definitionem probata sint, ut ex eis qualiter definitionem tuam formare debeas possis scire. § 5. Gloriosus tulit, ei sine aliqua restituat dilatione. Sed et quaeque se in persecutionem ac violentiam ejus expendisse vel damnum idem episcopus dat ac satisfaciat. Si autem talem culpam , quod absit, ut constet eum non irrationabiliter fuisse depositum, eadem ejus depositio
Abbreviated transcription (Latin):
mittendi. Ita sane ut sicuiquam torum
partis. contigerit in minere discrimen: iua¬
tici eiꝰ benedictio non negetur. Ipse autem
qui eo uiuente locum tius tenterarie ãbut:
priuatus sacerdotio ab om̃i ministerio excłas¬
& corp̾o nr̃o tradatur: ut eum aut ipse ad
nos tranfmittat. aut apud se incustodia
Id ẽ cõmunione priuati. in six mensibus
ad agendam pęnitentiam in monasterio
deputentur. Si aut̃ ep̃i in p̃iudiciu᷑m con¬
dempnationis ł depositionis memorati stepha¬
ni se metuidicis consensisst. ac talia fecisse non
sua sponte ꝓfessi fuerint: tempus tis adbre¬
uiandum .ẽ. & modus pȩnitentiȩ tẽperandus.
Si igitur is qui predicti stephani locum in¬
uasit fortasse dt functus. t̃. atq alius in eocła
tius tp̃s . ẽ. ordinatus. Illud de eo statuendum
contra nremoratum stephanum epm̃ ꝓbata
sunt. Aliqua uõ doceri minime potiꝰrerunt
Causa omni consideratione pensanda.t̃.
utrum beuiora capitula an certe grauiora

Expanded text:
mittendi, ita sane ut si cuiquam eorum mittendi, ita sane ut si cuiquam eorum mortis contigerit imminere discrimen, viatici ei benedictio non negetur. Ipse qui eo vivente locum ejus temerarie ambivit, privatus sacerdotio ab omni ministerio ecclesiasri et coepiscopo nostro tradatur, ut eum aut ipse ad nos transmittat, aut apud se in custodia iidem communione privati sex mensibus ad agendam poenitentiam in monasterio deputentur. Si autem episcopi in praejudicium condemnationis vel depositionis memorati Stephani se metu judicis consensisse, ac talia fecisse non sua sponte professi fuerint, tempus eis abbreviandum est et modus poenitentiae temperandus. Si igitur is, qui praedicti Stephani locum invasit, fortasse defunctus est, atque alius in ecclesia ejus episcopus ordinatus est, illud de eo statuendum contra memoratum Stephanum episcopum probata sunt, aliqua vero doceri minime potuerunt, cauta omnino consideratione pensandum est, utrum leviora capitula, an certe graviora
Abbreviated transcription (Latin):
accusatum. Neq aliquid ordinabiliter
factum. sed in iuste asserit condempnatũ :
diligenter quȩrendum ẽ: Primũ si iudiciũ
ordinibiliter. ẽ. habitum: aut si alii accu.¬
satores: & alii testes fuerunt Deinde cau¬
sarum qualitas. si digna exilio ł depositione
suit: aut si eo presente. subure uirando con¬
tra tum testimonium dictum. ẽ: seu scrip.¬
tis actum.t̃. Telꝰ ipse licentiam respondendi
& defendendi se habuit. Sed & de ꝑsonis
accusantium ac testificantium subtiliter
opts sint: Aut ne forte aliquas contra prȩ
testimenium exaudito dixerunt. aut cer¬
tt specialiter se scire testati sunt. ł scriptis
indicatum. ẽ: p̾artib prȩsentib fententu
recitata t̃: Qd si forte hȩc sollempniter
acta non sunt: neq causa ꝓbata. ẽ. quȩ
exilio ł depositione digna sit : in eccłãm
suam modis om̃ib reuocetur. Hi uõ qui eum
dempnauerunt. & communicatꝰ̃ in monast̃
adagendam pęnitentiam. in sex mensib sunt

Expanded text:
accusatum neque aliquid ordinabiliter factum, sed iniuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est primum, si iudicium est ordinabiliter actum, aut si alii accusatores et alii testes fuerunt; deinde causarum qualitas, si exilio vel depositione digna fuit, aut si eo presente sub iureiurando contra eum testimonium dictum est, seu scriptis actum est, vel ipse licentiam respondendi et defendendi se habuit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter nis, aut ne inopes sint, aut ne forte aliquas contra preditrum testimonium ex audito dixerint aut certe specialiter se scire testati sunt, vel si scriptis judicatum est, et partibus praesentibus sententia recitata est. Quod si forte haec solemniter acta non sunt, nec causa probata est quae exsilio vel depositione digna sit, in Ecclesiam suam modis omnibus revocetur. Hi vero qui eum demnaverunt, excommunicati in monasterium ad agendam poenitentiam in sex mensibus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse sua sponte consessi sutrint : tempus eis
ad breuiandum ẽ. & modus penitentiȩ tem¬
perand Siuõ illt qui locum eius inuasit
de hac fortasse luce migrauerit & alt̃. ẽ.
ordinatꝰ. Quia leuior culpa iudetur non
quasi ipsi suꝑstiti. sed successisse defuncto: epis¬
copatus illi officium ab eadem tantũ modo¬
excła interdicatur. Ut in alia eccła quȩ sa¬
cerdote uacauerit. si electus fuerit. eẽ possit
aliquomꝰ reuersurus Gloriosus aut̃ comitio
seꝑtulisse dato sacramento firmauerit: tidem
ep̃o resittuere condempnitur. Si autem
aliter quam antefati ep̃i pecitĩo contin&.
actum. rẽ. forsitan phibetur. Subtiliter
timore qd iustitixꝰ ordo suaserit iudican

Expanded text:
uerint, et tempus eis abbreviandum est, et modus poenitentiae temperandus. Si vero ille qui locum ejus invasit de hac fortasse luce migraverit 1251 et alter est ordinatus, quia levior culpa videtur, cum non quasi isti superstiti, sed successisse defuncto videatur, episcopatus illi officium ab illa Ecclesia tantummodo interdicatur ut in alia Ecclesia quae sacerdote vacaverit, si electus fuerit, possit essealiquo modo reversurus. Gloriosus autem Comitiolpertulisse dato sacramento firmaverit, eidem episcopo restituere condemnetur. Si autem aliter quam antefati episcopi petitio continet actum esse forsitan perhibetur, subtiliter timore quod justitiae ordo suaserit judican
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib reuocetur. Si autem dictum futrit quu
contra ipsum causa aliqua mota siut ꝓbata
t̃. subtiliter ipso presente & ꝓserationꝰem red¬
dente : querendum ẽ. & genus cause & modus
ꝓbationis. Ut ix hoc recte colligere ualtas:
utrum adhuc in exilio demorari: an certe
in ȩxcłã tius ordinari prȩsumpsit: sacerdotio
pruiatus. ab om̃i ȩccłastico ministerio repel¬
latur. Qui &iam eidem dilectissimo ianua
ipso incustodia habratur : aut cerce ab eo
ad nos ꝑ om̃ia transmittatur. Ep̃i enĩ qui
eum ordinauerunt ł ordinationi eius con-¬
sentientes interfurrunt : in six mensibus
dominiei corporis & sanguinis cõmunione

Expanded text:
ocetur. Si autem dictum fuerit quia contra ipsum causa aliqua mota sive probata est, subtiliter, ipso praesente et pro se rationem reddente, quaerendum est et genus causae, et modus probationis, ut ex hoc recte colligere valeas utrum adhuc in exsilio demorari, an certe in Ecclesia ejus ordinari praesumpsit, sacerdotio privatus, ab omni ecclesiastico ministerio repellatur. Qui etiam eidem dilectissimo Januaripso in custodia habeatur, aut certe ab eo ad nos per omnia transmittatur. Episcopi vero qui eum ordinaverunt, vel ordinationi ejus consentientes interfuerunt, in sex mensibus domi
Abbreviated transcription (Latin):
lerus ȩocłȩ regitanȩ multa contra reuerentis.¬
simum fragͤem nr̃m bonisacium ep̃m suum.¬
data nobis peaitione conquęstus ẽ: Petens. ut ad
nos interim prȩdictum fratrem nrm hic modos
non prȩuidimus deducendum: Tisum nobis est
illic deputare causam eandem cognoscendam. Et
ideo medus sacroseĩs euangelus fraternitas ur̃a
una cum sauino subeliaẽ nr̃o residrat.
Et sicut officio ẽ. sicerdotali conueniens.
sine cinus quam ꝑsont respectu. tam cleri.¬
corum quȩrelam quam aduersus suum sicut dix¬
imus hab& ep̃m: Nel siquam forte ilbe contra
eos habuerit. cum om̃i ȩquitate ac sollicitudine
tiatione fraternitatis ur̃ȩ redditi certiores quid

Expanded text:
everendissimum fratrem nostrum Bonifacium epdata nobis petitione conquestus est, petens ut ad nnos interim praedictum fratrem nostrum huc modo non praevidimus deducendum, visum nobis est illic deputare causam eamdem cognoscendam, et ideo mediis sacrosanctis Evangeliis, fraternitas vestra una cum Sabino diacono resideat; et, sicut officio est sacerdotali conveniens, sine cujusquam personae respectu, tam clericorum querelam quam adversus suum, sicut diximus, habent episcopum; vel si quam forte ille contra eos habuerit, cum omni aequitate ac sollicitudine tiatione vestra redditi certiores, quid
Abbreviated transcription (Latin):
sistis :data atq suscepta ẽ. Sed quia me plus
lingua ur̃a quam data bȩtificat: minoris
gĩt eẽ credidi quȩ dabantur. Comniuni
scribere. Ut constara quia ta quȩ transmisa¬
sunt suscepissẽ. Scripsi uõ quia grandia
ad arbores actimones faciendos ligna paraut.¬
ram. sed nauis parua quȩ ueneratꝰ hȩc portare¬
non potuit. & nihil mͥ exinde rescripsistis. Un¬
de. si sunt necessaria. cõmuni filio bonifacio
diacoñ nr̃o quem nunc ad urbem re̾giam
ꝓficiendis responsis transmittimus scribite.
Ut mͥ ipse rescribat quatinus prȩparentur
& cum bratitudo ur̃a transmiferit. parata ua¬
leant inueniri. Prȩterea transmisimꝰ crucem
paruulam inqua de catenis amatorum ur̃oꝵ
scõrum petri & pauli apłorum in serta bent.¬
dictio t̃. quȩ oculis ur̃is assidue suꝑ ponatur.
Quia multa ꝑtandem benedictionẽ miracula

Expanded text:
sistis, data atque suscepta est. Sed quia plus sistis, data atque suscepta est. Sed quia plus me lingua vestra quam data laetificat, minoris gratiae esse credidi quae dabantur. Communem nis feci scribere, ut constaret quia ea quae transmissunt suscepissem. Scripsi vero quia grandia ad arbores ac temones faciendos ligna paraveram, sed navis parva quae venerat, haec portarenon potuit, et nihil mihi exinde rescripsistis. Unde si sunt necessaria, communi filio Bonifacio diacono nostro, quem nunc ad urbem regiam pro faciendis responsis transmittimus, scribite, ut mihi ipse rescribat quatenus praeparentur, ut cum beatitudo vestra transmiserit, parata valeant inveniri. Praeterea transmisimus crucem parvulam, in qua de catenis amatorum vestrorum sanctorum Petri et Pauli apostolorum inserta est benedictio, quae oculis vestris assidue superponatur, quia multa per eamdem benedictionem miracula
Abbreviated transcription (Latin):
Crescunt enim cotidie ꝑlingux ur̃ȩ uomerem
grana cȩlestia. atq in suꝑnis horreis multipli¬
cantur. ita uti in uobis impletum. tẽ. gaudramꝰ
qd̾ scriptum. ẽ. Ubi plurunȩ fegetẽs ibi manifesti
fortitudo boum. Unde aꝑte colligimus quia
quanto plus ad seruitium dĩ omĩpotentis fugiti¬
uas eius. roducitis: tanto apud tum meritumꝰ
mauis habrtis. Et̃ tequanit i meritũ mauis
accepistis. tanto potestis amplius impetrast
quȩ prtitis. Rogo ergo ut ꝓme peccitore.
tnixius oretis. Quia & dolor corporis. & ama¬
ritudo cordis. & in mensa uastitas mortalitatis.
inter tot barbarorum gladios uehem enter
ad fligit. Interq omĩa non temporalem
sed aeternam consolationem requiro. quan
pnie impetrare non ualto. sed intercessione
urȩ bratitudinis hanc intoptinere confido.
Secundo uo̾ annon ulla scĩtatis ur̃e scripta
suscepi. atq om̃ino contristatus sum. Et qui¬
dem ur̃a benedictio quam sine epła tansmi.¬

Expanded text:
agnovi. Crescunt enim quotidie per linguae vestrae vomerem agnovi. Crescunt enim quotidie per linguae vestrae vomerem grana coelestia, atque in supernis horreis multiplicantur; ita ut in vobis impletum esse gaudeamus quod scriptum est: Ubi plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo boum. Unde aperte colligimus, quia quanto plus ad servitium Dei omnipotentis fugitivos ejus reducitis, tanto apud eum majus meritum habetis. Et quanto meritum majus accipitis, tanto potestis amplius impetrare quae petitis. Rogo ergo ut pro me peccatore enixius oretis, quia et dolor corporis, et amaritudo cordis, et immensa vastitas mortalitatis inter tot barbarorum gladios me vehementer affligit. Inter quae omnia non temporalem, sed aeternam consolationem requiro, quam per me impetrare non valeo, sed intercessione vestrae beatitudinis hanc me obtinere confido. Secundo vero anno nulla sanctitatis vestrae scripta suscepi, atque omnino contristatus sum. Et quidem vestra benedictio, quam sine epistola transmi
Abbreviated transcription (Latin):
agnas om̃ipotenti dõ grãs itddimꝰ
quia in ore cordis txperimento
dulces ut sapor caritatis cũ implet᷑
qd̾ scriptum ẽ. Dicut aqua frigida
sitienti. sic nuntius bonus de terra longin¬
qua. Ante hoc tnim temporis bonifaci char¬
tularii responsalis mei. qui murbe regia
demoratur. ut hementer me scripta turba¬
uerunt. quȩq dicebant dulcissimã mihi
atq suauissimam scĩtatem urãm defectum
corporti luminis ꝑtulisst. Ex quib scriptis
graui merore ꝑcissus sum. Sed subito ercato.¬
ris ac redẽptoris nr̃i grã ꝓsperantt beatitudi¬
nis ur̃ȩ suscepi epistolam. & sanatos dt ca
Rultaui uthrmenter. Quia tanta lecitia
cordisi secuta. t̃. quanta prius aristitit amari¬
tudo ꝓcessentis Scimus quia omapoteneis
dĩ adiutorio. multorum salus t̃ uita ur̃a.
Nam tunc interfluctus nautȩ securi naui¬
gant. quando gubernator doctus atq artifex̃
ad claui regimen sed&. In salutis aut̃ ur̃ȩ
gaudio. hȩc quoq mihi ẽ. exultatio addita

Expanded text:
Magnas omnipotenti Deo gratias reddimus, quia in ore cordis experimento dulcis fit sapor charitatis, cum impletur quod scriptum est: Sicut aqua frigida sitienti, sic nuntius bonus de terra longinqua. Ante hoc enim temporis Bonifacii chartularii, responsalis mei, qui in urbe regia demoratur, vehementer me scripta turbaverant, quae dicebant dulcissimam mihi atque suavissimam sanctitatem vestram defectum corporei luminis pertulisse. Ex quibus scriptis gravi moerore percussus sum. Sed subito, Creatoris ac Redemptoris nostri gratia prosperante, beatitudinis vestrae suscepi epistolam, et, sanam de ea sultavi vehementer, quia tanta laetitia cordis secuta est, quanta prius tristitiae amaritudo praecesserat. Scimus enim quia in omnipotentis Dei adjutorio multorum salus est vita vestra. Nam tunc inter fluctus nautae securi navigant, quando gubernator doctus atque artifex ad clavi regimen sedet. In salutis autem vestrae gaudio haec quoque mihi est exsultatio addita,
Abbreviated transcription (Latin):
memineris ordinandum qui annis singũ¬
lis ad amputandam fraudis suspitionem:
ꝓsollempniter suas debeat rationes exponere.
Uindemiorũ uõ tempr̃. isdem clerus em̃di
sequatur. Nam satis contra rationem. ẽ.
ut qd̾ potest ixtrantis uenundart : cbericis
dato pretio denegetur. Possessiones igitur. ł
siqua sunt alia eccłtastico uiri conpetentia
& ab extraneis indebite detintutur: Cum
om̃i studio seruata ciuilitate in ius eccłe tue
rȩparare festina: ut neglegens in aliquo
uideri non ualeas Si quid igitur dequo¬
cumq cltrico ad aures tuas ꝑuenerit qb te
iuste possit offendere: facibe non credas. nec
aduindictam te res accendat incognita. Sed
ueritas ꝑscrutanda. Et tunc si qualitas rei
poposcerit: ca nonica districtio culpam feriat
delinquentis. Hic itaq omĩa sic sollicite
ac mansurte studu tui sit custodire.QQuatinꝰ
nec tuꝓmissionis tuȩ indearis in mtmor exti¬
tisse. Nec illi iustam contrate occasionẽ inut̃¬

Expanded text:
memineris ordinandum qui annis singumemineris ordinandum qui annis singulis ad amputandam fraudis suspicionem solemniter suas debeat rationes exponere. Vindemiarum vero tempore idem clerus emendi edium consequatur. Nam satis contra rationem est, ut, quod potest extraneis venundari, clericis, dato pretio, denegetur. Possessiones igitur, vel si qua sunt alia ecclesiastico juri competentia, et ab extraneis indebite detinentur, cum omni studio servata civilitate, in jus ecclesiae tuae reparare festina, ut negligens in aliquo videri non valeas. Si quid vero de quocumque clerico ad aures tuas pervenerit, quod te juste possit offendere, facile non credas, nec ad vindictam te res accendat incognita; sed, est veritas perscrutanda, et tunc si qualitas rei poposcerit, canonica districtio culpas feriat delinquentis. Haec itaque omnia sic sollicite ac mansuete studii tui sit custodire, quatenus nec tu promissionis tuae videaris immemor exstitisse, nec illi justam contra te occasionem in
Abbreviated transcription (Latin):
mpltnda semꝑ sunt postulantiũ desideria.¬
quotiens illa poscuntur quȩ aratione non
deuiant. Et idõ quia quģdã capitula quȩ
seruaturum te clericis tius pecentib ꝓmisisti.
nr̃a. ab eis postulamur auctoritate firmare.
ł raternitatem tuam his hortamur affatibus:
ut ta quȩ prȩscatia scripta continent. sint
aliqua ddebrat refragatione construare. Pri¬
mum ut de reditibus ȩxcłe. quartam in inte.¬
gro portionem. xccłt̃ tux dericis. secundum
meritum ł officium. siue laboren ut ipse
unicuiq dare ꝓspixeris. sine aliqua prȩbere
debtas tardiate. Dt hoc uõ qd̾ ixfidelium
oblationt accesserit. iđ eͣ. quartã partem inso.¬
lidis. ł cellario. tis iuxta pristinam consuetudi¬
nem clare non differas. Reliqua aut̃ om̃ia
mobilia in tua retinens potestate. In mobilia
tnim ȩccbesiasticis reditibus ad gregentur. ut
multiplicata. quantitate clenicorum tuorũ
quarta dõ largiente ꝓficiant. Tabularium
autem una cum ͦ sensu semorum & cleria

Expanded text:
mplenda semper sunt postulantium desideriquoties illa poscuntur quae a ratione non deviant. Et ideo, quia quaedam capitula quae servaturum te clericis tuis petentibus promisisti, nostra ab eis postulatur auctoritate firmari, fraternitatem tuam his hortamur affatibus, ut ea quae praesentia scripta continent sine aliqua debeat refragatione servare. Primum, ut de reditibus Ecclesiae quartam in integro portionem ecclesiae tuae clericis, secundum meritum vel officium sive laborem suum, ut ipse unicuique dare prospexeris, sine aliqua debeas praebere tarditate. De hoc vero quod ex fidelium oblatione accesserit, id est quartam partem in solidis vel cellario, eis juxta pristinam consuetudinem dare non differas. Reliqua autem omnia mobilia in tua retineas potestate; immobilia cuncta ecclesiasticis reditibus aggregentur, ut multiplicata quantitate, clericorum tuorum usibus, Deo largiente, proficiant. Tabularium autem, una cum consensu seniorum et cleri,
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis aspir&. ut ꝓmeorare assidut curitis:
& uos ur̃osq om̃s sua dextera ꝓtegat. atq
post longa annorum curricula ad cȩlestia
regna ꝑducat. Eulogias uõ scĩ marci abta¬
tissima fraternitate urã transmissas cum
ea caritate qua sunt dircctȩ scđm notitiam
rarum suscepimꝰ. Et grãs affectui ur̃o rest¬
rimus. quia er exterioribus quales erga
nos interus sitis agnoscimus. or ecor̃¬

Expanded text:
trae aspiret, ut pro me orare assidue curetis, et vos vestrosque omnes sua dextera protegat, atque post longa annorum curricula ad coelestia regna perducat. Eulogias vero sancti Marci a beatissima fraternitate vestra transmissas cum ea charitate qua sunt directae secundum notitiam earum suscepimus, et gratias affectui vestro referimus, quia ex his exterioribus quales erga nos interius sitis agnoscimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tollere prȩsumpsisti. Maxime quia nec aetati
tius expedire suspicor: ut possit inregimint
prȩec̃. Edãq uolumus ut domiciũ prbr̃ abbas tẽ.
lucuscam monasteri debeat. eiq p̃positus lucifer
monachus fiat. in cuiꝰ requiestere solatio ualrat
Ex nr̃a itaq auctoritate. hȩc te disponere dõ
adiuuante p̃cipimꝰ. Cui disposttioni siquis prȩ¬
sup̃serit ingratꝰ existere. ad nos sine dubio trans.¬
mittatur. Acceptis gͦ seriptis nr̃is. frẽm & cotpm̃¬
nrm uictorem adlucuscanr̃ monasterim tua dilie.
tio inuite. quatinus ipse illic missarũ sollẽpnia
celebrare & p̃dictẽ domicir̃ auctore dõ abbatẽ
ordinare debeat. ne dum tuũ consiliũ sequimur.
in errorem uelut eei ducamur. Nam catellũ
monachum. in lcuscano monasterio p̃positũ fieri¬
dilectio tua uoluerat. Qd̾ postꝗ freri mandauimꝰ
quia monachus nõn sit agnouimus. Ex parua
eñĩ enlogia. quã bonus monachos accepit partem

Expanded text:
mea tollere praesumpsisti, maxime quia nec aetati mea tollere praesumpsisti, maxime quia nec aetati ejus expedire suspicor, ut possit in regimine praeesse. Ideoque volumus ut Domitius presbyter abbas esse Lucusiani monasterii debeat, eique praepositus Lucifer monachus fiat, in cujus requiescere solatio valeat. Ex nostra itaque auctoritate haec te disponere, Deo adjuvante, praecipimus. Cui dispositioni si quis praesumpserit ingratus existere, ad nos sine dubio transmittatur. Acceptis ergo scriptis nostris, fratrem et coepm Victorem 1137 ad Lucusianum monasterium dilectio tua invitet, quatenus ipse illic missarum solemnia celebrare, et praedictum Domitium auctore Deo abbatem ordinare debeat; ne dum tuum consilium sequimur in errorem sicut caeci ducamur. Nam Catellum monachum in Lucusiano monasterio praepositum dilectio tua fieri voluerat. Quod postquam fieri mandavimus, quia monachus non sit agnovimus. Ex parva enim eulogia, quam Bonus monachus accepit, partem
Abbreviated transcription (Latin):
dies .x. hic fecit decretalem & ꝑ uniuersũ
orientẽ sparsit epistolas fidercatholicȩ
confirmans. tres sy noduͦs nicenã ephesianã
& calcedonensem uel tomum sc̃i archi ep̃i
leonis. & dãpnauit ehuticẽ & nestorium
uel om̃s sequaces coꝵ & om̃s hereses & con¬
firmans dominationẽ & principiũ sc̃ȩ sedis
catholicat & a postolicae. Hic fecit c̃strentam
fieri. nec obnoxiũ curie uel cui libet rei.

Expanded text:
i. Hic fecit decretalem et per universum horientem sparsit, et epistulam de fide catholica, confirmans tres synodos, Niceni, Ephesini et Calcedonense, vel thomum sancti archiepiscopi Leonis, et damnavit Eutychetem et Nestorium vel omnes sequaces eorum et omnes hereses, et confirmans dominationem et principatum sanctae sedis catholicae et apostolicae. Simulque et fieri, nec obnoxium vel cujuslibet rei.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic exp̃cepto beati petri constituit.
ut mulier in ecclesia uelato capite
introiret Hic fecit ordinationes. iiͦ
ep̃os .xu. presbiteros. XUiI. Qui sepultꝰ

Expanded text:
Hic ex praecepto beati Petri constituit ut mulier in ecclesiam velato capite introiret. Hic fecit ordinationes duas; episcopos XV, presbyteros XVIII. Qui sepult
Abbreviated transcription (Latin):
erlatum aduos e. reuerentissimũ statrẽ
causis occupari. Et prȩtorus nuitiliter obser¬
reuerentiam sacerdotalẽ acdnihilat: statim
uit experientia tua hoc p̃ceptũ susceꝑit : tum
ita ad reuertendũ districta exsecutione conpel¬
lat: Quatinus ei illic te insistente. quinq dieb
sub qualib&. excusatione in morari non liceat.
Ne siquolib& modo eum ibidem morã habere
ꝑmiseris. cum ipso apud nos grauiter incipias

Expanded text:
erlatum ad nos est reverendissimum fratrem causis occupari, et praetoriis inutiliter obserreverentiam sacerdotalem annihilat, statim ut experientia tua hoc praeceptum susceperit, eum ita ad revertendum districta exsecutione compellat, quatenus ei illic te insistente quinque diebus sub qualibet excusatione immorari non liceat; ne si quolibet modo eum ibidem moram habere permiseris, cum ipso apud nos graviter incipias
Abbreviated transcription (Latin):
quorum int̾ ẽ. causam omnino districte & solli.¬
cite uolumus ꝑserutari. ut aut feriat uidicta
culpabilem: aut absoluat ueritas innocentẽ.
Si aut̃ nullus inueniri potuerit. qui contra
eum hoc qd̾ solusipse ꝑhibes asserat. Hortamur
magnifice fili. ut amemorati monasteru abba¬
tisq ipsius te aduersitate contintas. Et potius
tuitionem illis. & propter dm̃ caritatem in¬
pendas. Et siquid ẽ. unde animi ur̃i fortassis
offensi sunt. ꝓ nr̃a eis interuentione remitti¬
te. Et ita uos sicut xpiãnos conutnit. & pru.¬
dentes. in eorum magis uiuamine cõmodate.
Quatinus nos nobis gratias referamus. Et
ante om̃ipotentem dnm mercedem pipea¬

Expanded text:
quorum interest, causam omnino districte et solliquorum interest, causam omnino districte et sollicite volumus perscrutari, ut aut feriat vindicta culpabilem, aut absolvat veritas innocentem. Si autem nullus inveniri potuerit, qui contra eum hoc quod solus ipse perhibes asserat, hortamur, magnifice fili, ut a memorati monasterii abbatisque ipsius te adversitate contineas, et potius tuitionem illis et propter Deum charitatem impendas. Et si quid est unde animi vestri fortassis offensi sunt, pro nostra eis interventione remittite; et ita vos, sicut Christianos convenit et prudentes, in eorum magis juvamine commodate, quatenus et nos vobis gratias referamus, et ante omnipotentem Dominum mercedem pro impen
Abbreviated transcription (Latin):
Nam silicitum putatis ut aliorum culpa alu
sit nociua : multi huic possunt crimina subia.¬
cere. Diuersorum enĩ nobiliũ serui. multarũ
ȩccłarum clerici. diuersorum monasteriorũ
monachi. multorũ iudicium homines. sepe
se hostib tradiderunt. Ergo si hoc ereditur :
seruorum utiq dñi. Cbericorum epĩ: monacho¬
rum abbates. Diuersorum fugatium iudices.
om̃s subculpa sunt & crimine constituti.
Numquid & ditb magnitudinis tuȩ. multi
de ciuitate inqua consistis ad longobardos
milites fuga non lapsi sunt : Et quis tantȩ
discretionis tanteq possit stultitiȩ repperiri.
ut eorũ iniquitatẽ tibi ȩstim& adplicandum:
Hȩc itaq sollicite pensa: atq exte aliorum
causas existima: Et in quorunidam aduersitates
falsis suspicionib non ducaris. Si uõ aliquis est.¬
qui de prȩdicti monasteru abbate possit aliquid
dicere. qd̾ ad culpam reatumq eius ꝑtineat.
Nos hoc non neglegi sed magis una quidem cũ eis

Expanded text:
Nam si licitum putatis ut aliorum culpa aliis Nam si licitum putatis ut aliorum culpa aliis sit nociva, 1049 multi huic possunt crimini subjacere. Diversorum enim nobilium servi, multarum Ecclesiarum clerici, diversorum monasteriorum monachi, multorum judicum homines, saepe se hostibus tradiderunt. Ergo si hoc creditur, servorum utique domini, clericorum episcopi, monachorum abbates, diversorum fugitivorum judices, omnes sub culpa sunt et crimine constituti. Nunquid et diebus magnitudinis tuae multi de civitate in qua consistis, ad Langobardos milites fuga non lapsi sunt? Et quis tantae indiscretionis, tantaeque possit stultitiae reperiri, ut eorum iniquitatem tibi aestimet applicandam? Haec itaque sollicite pensa, atque ex te aliorum causas aestima, ut in quorumdam adversitates falsis suspicionibus non ducaris. Si vero est aliquis qui de praedicti monasterii abbate possit aliquid dicere, quod ad culpam reatumque ejus pertineat, nos hoc non negligi, sed magis una quidem cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
utilis. illa ẽ. cautela laudabilis: in qua totum
ratio agit. & furor sibi nihil uindicat Restrin
genda ergo sub ratione potestas ẽ. Nec quic¬
quã agendum prius quã concitata ad tran-¬
quillitatẽ mens redeat. Nã cõmotionis tem¬
pore : iustum putat ira qd̾ fecerit. Peruenit
itaq adnos magnitudinem tuam usq ad
hoc eẽ. impetũ furoris impulsam: ut non
solum frangi ianuas monasteru scĩ archangłi.
Uerum a&iam diripi ex inde qd ibi inuentũ
ẽ. fectris. Insuꝑ autem sic contra abbatem eiꝰdẽ
monasteru diceris &x arsisse: ut nisi ocoultans
se iracundiȩ tuȩ tempore latuiss&: non leue
discrien incurrer&. Deniq ut metu tuo
ꝑterritus. de domo inqua se olim receperat
eaire nunc usq non audeat. Qu̾ne frustra
fecisse forsitan uideͣris: fugam monachi ipsiuꝰ
qui adhostes abut: ad eius quantũ ad nos ꝑlatũ
t̃ crimen inpingis. asferens qd̾ cum ipsius
uoluntate fugiuerit. Qdsiita ẽ. contrista.¬
mur. et ualde urãm sapientiam miramur.

Expanded text:
o utilis , illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agigenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum priusquam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore justum putat ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est, feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monasterii diceris exarsisse, ut, nisi occultans se iracundiae tuae tempore latuisset, non leve discrimen incurrisset, denique ut metu tuo perterritus de domo in qua se olim receperat exire nuncusque non audeat. Quod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit ad ejus, quantum ad nos perlatum est, crimen impingis, asserens quod cum ipsius voluntate fugerit. Quod si ita est, contristamur, et valde vestram sapientiam miramur.
Abbreviated transcription (Latin):
adepiscopatum gloriosa filia electum
tẽ. cognoscas. Quẽ quia huc scripsimꝰ
debere transmitti contristari de eiꝰ absentia
non debetis quia nec abscedere creditur
quimente nobiscum ẽ. Et qm̃ pastorem quȩrentib
is qui uobis olim placa̾it gratus ẽ.: om̃ĩ potentem

Expanded text:
episcopatum, gloriosa filia, electum esse cognoscas. Quem quia huc scripsimus debere transmitti, contristari de ejus absentia non debetis, quia nec abscedere creditur, qui mente vobiscum est. Et quoniam pastorem quaerentibus, is qui vobis olim placuit, gratus est: omnipotentem
Abbreviated transcription (Latin):
respondetur: De quo tamen debes destric¬
tius cogintare. Prȩcerea ante aliquantum
temporis experientiȩ tuȩ prȩceꝑamus. ut apud
eminentissimum filium nr̃m prefectũ ager&.
Quatinus cura formarum cõmitti augusto hẽ
uir. ẽ. & ita actenus distulisti: ut nobis ntͦquid
egeris indicares. Et idõ apud eundem eminea.¬
tissimum filium nrm̃ ł modo omni agere in.¬
tentione festina: ut formȩ predicto clarissi¬
mo uiro ꝑ om̃ia cõmittantur. Quatinus solli¬
citudine sua aliquid in tas ualtat reparare
Nam sic despiciuntur atq negleginitur
formȩ ipsȩ. ut nisi maior sollicitudo suerit.
intra paucum tempus omnino deꝑtant. Sic̃
ergo nosti quã necessaria causa sit & gentra¬
lit᷑atis utilitas. sic studendum tͥ ẽ. ut predicto
sicut diximus uiro ꝓsua sollicitudo modis

Expanded text:
respondetur? De quo tamen debes districrespondetur? De quo tamen debes districtius cogitare. Praeterea ante aliquantum temporis experientiae tuae praeceperamus ut apud eminentissimum filium nostrum praefectum ageret, quatenus cura formarum committi Augusto vicevir est. Et ita hactenus distulisti, ut nobis nec quid egeris indicares. Et ideo apud eumdem eminentissimum filium nostrum vel modo omni agere intentione festina, ut formae praedicto clarissimo viro per omnia committantur, quatenus sollicitudine sua aliquatenus eas valeat reformare. Nam sic despiciuntur atque negliguntur formae ipsae, ut nisi major sollicitudo fuerit, intra paucum tempus omnino depereant. Sicut ergo nosti quam necessaria causa sit et generalitati utilis, sic studendum tibi est, ut praedicto, sicut diximus, viro pro sua sollicitudine modis