comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce respondeo: dicenti quid
faciebat ds̃ ante quã faceret
çȩlum & terrã. Respondeo :¬
non illud qđ quidam respondis¬
sẽ ꝑhibet᷑. ioculariter eludeas
questionis uiolentiã Alta
inquit scrutantib geennas
parabat. Aliud est̃ uidere:
aliud ridere. haec non
respondeo. Libentius enim
responderim nescio qđ nescio:
quã illud unde ridet᷑ qui
alta in t̾rogaiit. & laudat᷑
qui falsa respondit: Sed di¬
oo te ds̃nr om̃is creaturȩ¬
CREATOREM Et sĩ caeli
et t̾rȩ nomine om̃is crea¬
tura intelligit᷑ : Audent̃
dico ante quã faceret ds̃
cȩlũ & t̾rã. non faciebat

Expanded text:
Ecce respondeo dicenti: "quid Ecce respondeo dicenti: "quid faciebat deus, antequam faceret caelum et terram?" respondeo non illud, quod quidam respondisse perhibetur ioculariter eludens quaestionis uiolentiam: "alta", inquit, "scrutantibus gehennas parabat". aliud est uidere, aliud ridere. haec non respondeo. libentius enim responderim: „nescio, quod nescio" quam illud, unde irridetur qui alta interrogauit et laudatur qui falsa respondit. sed dico deus noster, omnis creaturcreatorem et, si caeli et terrae 15 nomine omnis creatura intellegitur, audenter dico: antequam faceret deus caelum et terram, non faciebat
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo fiant quae ꝑte
atq: inte fiunt : et conant᷑
aet̾na sapere: sed ad huc
in prȩteritis & futuris rerũ
motib: cor eorũ uolitat.
& adhuc uanũ. ẽ Quis tene¬
bit illud & affiget illud
ut paululũ stet. & paululũ
rapiat splendorem semꝑ
stantis aet̃nitatis & cõparet
cũ temporib: nunquã stan¬
tibus. & uideat eẽ in com¬
parabilem : & uideat longũ
tempus ms̃ ex multis prȩte
ñ possunt longũ non fieri : non
autẽ prȩterire quicquã in
aet̾no sẽd totũ esse presens: nul¬
lum uero tempus totũ ẽẽ prȩ¬
sens : & uideat omne prȩteri¬
tum ꝓpelli ex futuro. & om̃e
futurũ ex prȩterito consẽqi.
& om̃e prȩteritum ac futur
ab eo quod semꝑ est prȩsens
creari & excurrere : Quis
tenebit cor hominis: ut stet et
uideat. quomodo stans dictet
futura & prȩterita tẽpora. nec
futura nec prȩterita ȩt̃nitas:
Nunquid manus mea ualet
hocꝰ manus oris mei ꝑ loque¬
la sagit tã grandem rem

Expanded text:
quomodo fiant quae per te, quomodo fiant quae per te, atque in te fiunt: et conantur aeterna sapere; sed adhuc in praeteritis et futuris rerum motibus cor eorum volitat, et adhuc vanum est. Quis tenebit illud, et figet illud ut paululum stet et paululum rapiat splendorem semper stantis aeternitatis et conparet cum temporibus numquam stantibus et uideat esse inconparabilem et uideat longum tempus nisi ex multis praeternon possunt, longum \'non fieri; non autem praeterire quicquam in aeterno, sed totum esse praesens; nullum uero tempus totum esse praesens: et uideat omne praeteritum propelli ex futuro et omne futurum ex praeterito consequi et omne praeteritum ac futurum ab eo, quod semper est praesens, creari et excurrere? quis tenebit cor hominis, ut stet et uideat, quomodo stans dictet futura et praeterita tempora nec futura nec praeterita aeternitas? numquid manus mea ualet hoc aut manus oris mei per loquellas agit tam grandem rem?
Abbreviated transcription (Latin):
et in eo
PRincipio fecisti caelum
& terrã Nonne ecce pleni
sunt uetustatis suȩ qui nobis
dicunt: quid faciebat dĩa
ante quã faceret cȩlum &
terrã : Si enĩ uacabat in qui¬
unt & non oꝑabat᷑ aliquid :
cur non sic semꝑ & de inceps
quẽ ad modũ retro semꝑces¬
sauit ab opere : Si enĩ ullus
motus indõ extitit & uolun¬
tas noua. ut creaturã conde¬
ret quã nunquã ante condi¬
derat : quomodo iã uera
aet̃nitas ubi orit᷑ uoluntas
quae non erat : Neq enĩ uo¬
luntas dĩ creatura. ẽ. sed ante
creaturã : quia ñcrearet᷑
aliquid. nisi creatoris uoluntas
prȩcederet: Ad ipsã mergo
dĩ substantiã ꝑtinet uoluntas
eius. Qđ si exortũ .ẽ. aliquid
indĩ substantia qđ prius non
erat : non ueracit̃ dicit᷑ aet̾na
illa substantia. Si autẽ dĩ
uoluntas sempit̃na erat ut
ẽet creatura : cur ñ sempi¬
t̃na & creatura : Qui haec
dicunt: nondũ te intelliguad̃
OSAPIENTIADĨ. Lux
mentiũ: Nondũ intelliguN

Expanded text:
et in eo principio fecisti caelum et terram. Nonne ecce pleni sunt uetustatis suae qui nobis dicunt: quid faciebat deus, antequam faceret caelum et terram? si enim uacabat, inquiunt, et non operabatur aliquid, cur non sic semper et deinceps, quemadmodum retro semper cessauit ab opere? si enim ullus motus in deo nouus extitit et uoluntas noua, ut creaturam conderet, quam numquam ante condiderat, quomodo iam uera aeternitas, ubi oritur uoluntas, quae non erat? neque enim uoluntas dei creatura est, sed ante creaturam, quia non crearetur aliquid, nisi creatoris uoluntas praecederet. ad ipsam ergo dei substantiam pertinet uoluntas eius. quod si exortum est aliquid in dei substantia, quod prius non erat, non ueraciter dicitur aeterna illa substantia; si autem dei uoluntas sempiterna erat, ut esset creatura, cur non sempiterna et creatura? Qdicunt, nondum te intelligunt, o Sapientia Dei, lux mentium; nondum intelligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ quod extendebat᷑ cum
claritate sua prȩteriet:
uerbũ autẽ tuũ manet in
aet̾nũ. Quod nunc in eni¬
gmate nubiũ. & ꝑspeculũ
cȩli  non sicuti .ẽ. apparet
nobis : Quia & nos quãuis
filio tuo dilectissimͥ non¬
dũ apparuit quid erimus.
Attendit ꝑ retia carnis. &
blanditus ẽ. & inflãmauit :¬
& currimus post odorem
eius: Sed cũ apparuerit. si¬
miles ei erimus: qm̃ uidebi¬
mus eũ sicuti. ẽ. Sicuti est
est nob̵ Nã sicut om̃ino tues.
tu scis solus q̃ui es in cõmuta¬
biliter. & scis incõmutabilit̃.
& uis in cõmutabilit̃. Et
essentia tua scit & uult in¬
cõmutabilit̃: & scientia tua
ẽ. & uult in cõmutabilit̃ :
& uoluntas tua. est & scit
in cõmutabilit̃ : Nec uidet᷑
iustũ ẽẽ. corãte : ut quem¬
ad modũ se scit
Lum IN¬
COMMUTABILE

Expanded text:
super quod extendebatur, cum super quod extendebatur, cum claritate sua praeteriet, uerbum autem tuum manet in aeternum; quod nunc in aenigmate nubium et per speculum caeli, non sicuti est, apparet nobis, quia et nos quamuis filio tuo dilecti simus, nondum apparuit quod erimus. attendit per retia carnis et blanditus est et inflammauit, et currimus post odorem eius. sed cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est: sicuti est, est. 19. Nam sicut omnino tu es, tu scis solus, qui es incommutabiliter, et scis incommutabiliter, et vis incommutabiliter. Et essentia tua scit et vult incommutabiliter, et scientia tua et vult incommutabiliter, et voluntas tua est et scit incommutabiliter. Nec videtur justum esse coram te, ut quemadmodum se scit lumen incomm
Abbreviated transcription (Latin):
tilorũ : qui non opus ha¬
bent suspicere firmamentũ
hoc. & legendo cognoscere
uerbũ tuũ. Vident enim
faciem tuã semꝑ : & ibi le¬
gunt sine sillabis tẽpor̃.
quid uelit aet̃na uoluntas
tua. Legunt. eligunt: et
diligunt. Semꝑ legunt :¬
& nunquã prȩterit qđ le¬
gunt. Eligendo enĩ & dili¬
gendo legunt ipsã in cõmu¬
tabilitatẽ consili tui. Non
claudit᷑ codex eorũ: ñ plica¬
bitur lib̾ eorũ: quia tu ipse
illis hoc es & es in aet̾nũ
Quia suꝑ hoc firmamentũ
ordinasti eos qđ firmasti
suꝑ infirmitatẽ inferior̃
popłorũ. ubi suspicerent
& cognoscerent miscđiam
tuã tẽporalit̃ enunciantẽ
te qui fecisti tẽpora. Incęlo
Transe. unt nubes: caelũ
enĩ manet: Transeunt prȩ¬
dicatores uerbi tui ex hac
uita in aliã uitã: scriptu¬
ra uero tua usq infinẽ
saeculi suꝑ popłos exten¬
ditur. Sed & cȩlũ & terra
transibunt: sermones au¬
tem tui ñ transibunt: Qm̃
& pellis plicabit᷑. & fenum

Expanded text:
tuorum, qui non opus habent suspicere firmamentum hoc et legendo cognoscere uerbum tuum. uident enim faciem tuam semper et ibi legunt sine syllabis temporum, quid uelit aeterna uoluntas tua. legunt, eligunt et diligunt; semper legunt et numquam praeterit quod legunt. eligendo enim et diligendo legunt ipsam inconmutabilitatem consilii tui. non clauditur codex eorum nec plicatur liber eorum, quia tu ipse illis hoc es et es in aeternum, quia super hoc firmamentum ordinasti eos, quod firmasti super infirmitatem inferiorum populorum, ubi suspicerent et cognoscerent misericordiam tuam temporaliter enuntiantem te, qui fecisti tempora. in caelotranseunt nubes, caelum autem manet. transeunt praedicatores uerbi tui ex hac uita in aliam uitam, scriptura uero tua usque in finem saeculi super populos extenditur. sed et caelum et terra transibunt, sermones autem tui non transibunt, quoniam et pellis plicabitur et faenum,
Abbreviated transcription (Latin):
nutanti occuirebat. sed tamen
subicerem prope iam essẽ michi
persua sum. ridicula illa ẽẽ &
inania : tũ ille michi narrauit
patrem suũ fuisse librorum ta¬
liũ curiosissimũ: & habuisse
amicũ aeque illa simulq: sectan¬
tem : qui pari studio & conlatione
flagrabant in eas nugas ignem
cordis sui. ita ut mutorũ quoq
animaliũ siqua domi parerent.
obseruarent mom̃ta nascentiũ.
atq ad ea cęli positiones notareNt.
unde illius quasi artis experi¬
menta colligerent. Itaq dicebat

Expanded text:
nutanti occurrebat, sed tamen nutanti occurrebat, sed tamen subicerem prope iam esse mihi persuasum ridicula illa esse et inania, tum ille mihi narrauit patrem suum fuisse librorum talium curiosissimum et habuisse amicum aeque illa simulque sectantem. qui pari studio et conlatione flagrabant in eas nugas igne cordis sui, ita ut mutorum quoque animalium, si quae domi parerent, obseruarent momenta nascentium atque ad ea caeli positionem notarent, unde illius quasi artis experimenta colligerent. itaque dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
centi mirabilis animȩ Illi ue¬
hement̃ affirmanti. huic cũ
dubitatione quidem aliqua
sed tam̃ crebro dicenti. non ẽẽ
ullam artẽ futura prȩuidendi
Coniecturas autẽ hominũ habe¬
re sȩpe uim sortis & multa di¬
cendo dicipleraq uentura.
nescientib eis quidicerent
sed in ea non tacendo incurren¬
tibus Procurasti ergo tu ho¬
minem amicũ. non quidem
segnem consultorẽ mathema¬
ticorũ: nec eas litteras bene cal¬
lentem sed ut dixi consultorem
curiosum & tam̃ scientẽ aliquid
qđ a patre suo se audisse dicebat:
quod quantũ ualeret ad illius artis
opinionem euertendã ignorabat
Is ergo uir nomine riñ
liberaliter institutus & excultus
eloquio : cũ mȩ tanquã karissĩ¬
mũ de quibusdã suis reb inquas
sȩcularis spes eius intumuerat
consuleret. quid michi scđm suas
quas conitellationes appellant
uideretur : ego autẽ qui iam
dehac re in nebrtdii sententiã
flecti coeperã. non quidem ab¬
nuerem conicere ac dicere quod

Expanded text:
centi mirabilis animae, illi uehementer adfirmanti, huic cum dubitatione quidem aliqua, sed tamen crebro dicenti non esse illam artem futura praeuidendi, coniecturas autem hominum habere saepe uim sortis et multa dicendo dici pleraque uentura nescientibus eis, qui dicerent, sed in ea non tacendo incurrentibus, procurasti tu ergo hominem amicum, non quidem segnem consultatorem mathematicorum nec eas litteras bene callentem, sed, ut dixi, consultorem cariosum et tamen scientem aliquid, quod a patre suo se audisse dicebat: quod quantum ualeret ad illius artis opinionem euertendam, ignorabat. is ergo uir nomine Firminus, liberaliter institutus et excultus eloquio, cum me tamquam carissimum de quibusdam suis rebus, in quas saecularis spes eius intumuerat, consuleret, quid mihi secundum suas quas constellationes appellant uideretur, ego autem, qui iam de hac re in Nebridii sententiam flecti coeperam, non quidem abnuerem conicere ac dicere quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sed contristata
est terra sterilis: & spinȩ
offocauer̃ uerbũ. Vos autẽ
genus electũ. infirma mun¬
di qui dimisistis om̃ia ut se¬
queremini dÑm. ite post
eũ : & confundite fortia:
Ite post eũ speciosi pedes: et
lucete infirmam̃to: ut caeli
enamrent głam eius: diuiden¬
tes int̃lucem ꝑfecto rum
sed nondũ sicut angłorum.
& tenebras paruulorũ sed
non despectorũ. Lucete suꝑ
om̃em t̃rã : et dies sole can¬
dens eructet diei uerbũ sa¬
pientiae : & nox luna lu¬
cens: ad nuntiet nocti uer¬
bum scientiȩ. Luna & stel¬
lȩ nocti lucent: sed nox ñ
obscurat eas : qm̃ ipsae il¬
luminant eã ꝓmodulo eius
Ecce enĩ tanquã
odicente
fiant
LUMINARIX

Expanded text:
sed contristata est terra sterilis, et spinae suffocauerunt uerbum. Yos autem, genus electum in firmamento mundi, qui dimisistis omnia, ut sequeremini dominum, ite post eum et confundite fortia, ite post eum, speciosi pedes, et lucete in firmamento, ut caeli enarrent gloriam eius diuidentes inter lucem perfectorum, sed nondum sicut angelorum, et tenebras paruulorum, sed non desperatorum: lucete super omnem terram, et dies sole candens eructet diei uerbum sapientiae et nox, luna lucens, annuntiet nocti uerbum scientiae. luna et stellae nocti lucent, sed nox non obscurat eas, quoniam ipsae inluminant eam pro modulo eius. ecce enim tamquam deo dicente: fiant luminari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeo dñm. Ipse legendo repe¬
riet quis ille sit error: et
quanta impietas. Simul
etiã narrauit sẽ quoq par¬
uulum a seducta matre sua
datũ fuisse manicheis. et
om̃s pene non legissẽ tantũ
uerum etiã scriptitasse li¬
bros eorũ: Sibiq apparu¬
isse nullo contra disputan¬
te & conuincente. quã
eẽt illa secta fugienda :
itaq fugisse Quae cum
ille dixissẽt. atq illa nol¬
let ad quiescere: sed insta¬
ret magis dep̃cando et
ubertim flendo ut me ui¬
deret & mecũ dissereret :
ille iam sub stoma cans te-¬
dio: uade inquit ame.
ita uiuas. Fieri enim¬
ñ potest: ut filius istañ
Lacrimarum pereat
Quod illa ita se accepissẽ
inter colloquia sua mecũ
sccepe recordabatur : ac
si de cuelo sonuisset¬

Expanded text:
ominum: ipse legendo reperiet quis ille sit error, et quanta impietas. Simul etiam narravit se quoque parvulum a seducta matre sua datum fuisse Manichaeis, et omnes pene non legisse tantum, verum etiam scriptitasse libros eorum; sibique apparuisse, nullo contra disputante et convincente, quam esset illa secta fugienda; itaque fugisse. Quae cum ille dixisset, atque illa nollet acquiescere, sed instaret magis deprecando, et ubertim flendo, ut me videret, et mecum dissereret: ille jam substomachans taedio, Vade, inquit, a me; ita vivas: fieri non potest ut filius istarum lacrymarum pereat. Quod illa ita se accepisse, inter colloquia sua mecum saepe recordabatur, ac si de coelo sonuisset
Abbreviated transcription (Latin):
TU US
ego seruus tuus & filius an¬
cillae tucce. Difrupisti uin¬
cula mea: tibi sacrificabo
hostiam laudis. laudet te cor
meũ. & lingua mea: & om̃ia
ossa meadicant. Dñe quis sĩmi¬
lis tibi: Dicant. & responde
michi: & dic anime meae
Salus tua ego sum. Quis ego
& qualis ego: quid non maliego.
aut facta mea. Aut si non fa

Expanded text:
tuus, ego seruus tuus et filius ancillae tuae. disrupisti uincula mea; tibi sacrificabo hostiam laudis. laudet te cor meum et lingua mea, et omnia ossa mea dicent: domine, quis similis tibi? dicant, et responde mihi et dic animae meae: salus tua ego sum. quis ego et qualis ego? quid non mali aut facta mea aut, si non fa
Abbreviated transcription (Latin):
idem tẽ¬
pus annor
nouem ab
unde uicesimo anno
uetatis meȩ usq ad duo¬
detricesimũ seduceba¬
mur & seducebamus
falsi atq fallentes in
uariis cupiditatib et
palam ꝑdoctrinas quas li¬
berales uocant : occulte
autẽ falso nomine religionis
Hic superbi : ibi suꝑst̃itiosi:
Vbiq: uaniꝰ ac popularis głȩ
sectantes in anitatẽ. usq
ad theatricos plausus & con¬
tentiosa carmina &agonẽ
coronarum fuenearũ. et
specta culorũ nugas. & in¬
temperantiã libidinum
Illic autẽ purgarinos ab
istis sordibus expetentes.
cũ eis qui appellarentur

Expanded text:
idem tempus annorum nouem, ab undeuicensimo anno aetatis meae usque ad duodetricensimum, seducebamur et seducebamus falsi atque fallentes in uariis cupiditatibus et palam per doctrinas, quas liberales uocant, occulte autem falso nomine religionis, hic superbi, ibi superstitiosi, ubique uani, hac popularis gloriae sectantes inanitatem usque ad theatricos plausus et contentiosa carmina et agonem coronarum faenearum et spectaculorum nugas et intemperantiam libidinum, illae autem purgari nos ab istis sordibus expetentes, cum eis, qui appellarentur
Abbreviated transcription (Latin):
actione tibi.
& confitear
misericordias tuas
suꝑmẽ Perfundant᷑ ossã meade¬
lectatione tua: & dicant. Dñe
quis sĩmilis tibi: Disrupisti uincu¬
la mea: sacrificem tibi sacrificiũ
laudis. Quomodo disrupisti ea

Expanded text:
actione tibi et confitear misericordias tuas super me. perfundantur ossa mea dilectione tua et dicant: domine, quis similis tibi? dirrupisti uincula mea: sacrificem tibi sacrificium laudis. quomodo dirrupisti ea
Abbreviated transcription (Latin):
psiemim sunt oculi : dequibus apłs dicit. inlumi natosoculis cordisursi C dequiousdici¬
tur Inlum in a oculos meos neum quã obdormiam in mortes Dominusenui io dus di
Inde quia dberet domino unus spseist: Sroinde qui potest dm̃ uunsibiu t enin defett ipse
do potest in corporaliter adhȩrere :Buto iam non esse in quaestione qua progiosuit so
amplius quo d requiras. Sed in hacto tanra disputatione considera quiuo dosuist
quideredideris: quid ad huc nescias siue qui a non dxi siue quianon qtduneletis si¬
ue quia nomiu dicasti essecredendum : Et ea qucuera eẽ uidisti ad hue discerne unde
uideris utrum recolendo illa teuidisse ꝑ corpus sicutcor poracacle sts a ureltum de¬
tria. Anueronum quã ca corporalibus ait tigeris unbus secl solamente intuensuera

Expanded text:
ipsi enim sunt oculi, de quibus apostolus dicit: Inluminatos oculos cordis uestri et de quibus diciipsi enim sunt oculi, de quibus apostolus dicit: Inluminatos oculos cordis uestri et de quibus dicitur: Inlumina oculos meos, ne umquam obdormiam in morte. dominus enim spiritus est; unde, qui adhaeret domino, unus spiritus est; proinde, qui potest deum inuisibiliter uidere, ipse deo potest incorporaliter adhaerere. Puto iam non esse in quaestione. quam proposuisti. amplius, quod requiras. sed in hac tota nostra disputatione considera, quid uideris, quid credideris, quid adhuc nescias, siue quia non dixi siue quia non intellexisti siue quia non iudicasti esse credendum. et ea, quae uera esse uidisti, adhuc discerne, unde uideris, utrum recolendo illa te uidisse per corpus sicut corpora caelestia uel terrestria, an uero numquam ea corporalibus adtigeris uisibus, sed sola mente intuens uera
Abbreviated transcription (Latin):
tamen nones semirandum n aliqui&iam Non muidicor deuident diri
Si queri sutrum &i amsicuti est aliquando possit uiderti re pondeo falus
und eangeli uident . quibustunc erimus dequales Sicutenim uidentur ssa quacui¬
sibilia nominantur dm̃ nemouiditum quã necuiderepotes : qn lucem habitutinac¬
ces sibilem et est naturamui sibilis sicut in corruptibilis qu actontextim apispt nto
dicens: Regiautem saeculorum in uinbili in corruptibili: Quia sicut nuncin cops san¬
tbilis nec postea corruptibilis : ita non solum nunc sedetiam semperinunabucor ret
in locoemimuidetur sedmundo corde neccor poralibus oculis quaeritus nes ciream¬
seribitur uisu nectactutenetur necauditur asftitu. nec sentitsirincertur. Ner citcum
autem filius qui ẽ in sinupatris: deitatis naturam at que substantiam in sonabiitent
narrat. Et ideo dignis idoneis quetanto conspectuoculis : et iam inuisi biliter mnonerat

Expanded text:
umtamen non esse mirandum, etsi aliqui etiam non mundi corde vident Deum umtamen non esse mirandum, etsi aliqui etiam non mundi corde vident Deum Si quaeris utrum etiam sicuti est aliquando possit videri, respondeo, filiis unde angeli vident, quibus tunc erimus aequales; sicut enim videntur ista quae visibilia nominantur, deum nemo uidit umquam nec uidere potest, quoniam lucem habitat inaccessibilem et est natura inuisibilis sicut incorruptibilis, quae contextim apostolus posuit dicens: Regi autem saeculorum inuisibili, incorruptibili, quia sicut nunc incorruptibilis nec postea corruptibilis ita non solum nunc sed etiam semper inuisibilis. \'nec in loco\' enim uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu. unigenitus autem filius, qui est in sinu patris, deitatis naturam atque substantiam insonabiliter narrat et ideo dignis idoneisque tanto conspectu oculis etiam inuisibiliter monstrat,
Abbreviated transcription (Latin):
re colendo quaedicta sint: Sienim quaeris utrum possitdsuidert Nespondeo potele
Si quaeris unde sciam respondeo qui a in uera cism asstripsuiaergi tussp dncles pote
dicordes: qm̃ipsi dm̃ uidebunt et ceteratalit  S quaeris quomo do diccus set in iuisibi¬
lis siuideri potest : respondeo inui sibile essenadira uudie ⁊ adie odlo chciuusst icut si blt¬
Plurimi senim ui susẽ non sicutiẽ : sed qualis pecieilli placuit apparere Si queris quo¬
modo eumuidit uel cain scleratus quando desuo scclere abillo interro gt qiset squo¬
catus est uel etiam ipsediabolus quan douenit cum angelis utcoramill& assiserud
sibecctimundi cordes qm̃ ipsidm̃ uidebunt : respondeo non quide ee consequensut
etiamuideant dm̃ qui uoces ab eofactas aliquando audiunt: eque enimui derunt eũ:
qui audierunt quando dixit ad filium. et clarificaui et iterum iarific abderunt ei¬

Expanded text:
recolendo, quae dicta sunt. si enim quaeris, utrum possit deus uideri, respondeo: potest. recolendo, quae dicta sunt. si enim quaeris, utrum possit deus uideri, respondeo: potest. si quaeris, unde sciam, respondeo: quia in ueracissima scriptura legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et cetera talia. si quaeris, quo modo dictus sit inuisibilis, si uideri potest, respondeo inuisibilem esse natura, uideri autem, cum uult, sicut plurimis enim visus est: non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere; si quaeris quomodo eum vidit vel Cain sceleratus, quando de suo scelere ab illo interrogatus et judicatus est, vel etiam ipse diabolus, quando venit cum angelis ut coram illo assisteret, si « beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt; » respondeo non quidem esse consequens ut etiam videant Deum, qui voces ab eo factas aliquando audiunt. Neque enim viderunt eum qui audierunt, quando dixit ad Filium, « Et clarificavi et iterum clarificabo . » Ver
Abbreviated transcription (Latin):
miseri cordia sua impleredignetur ut uideripossit a nobis: Hancplenitu¬
dinem dĩ quidam in sermone apłi sic intellexerunt : ut put arentnos hoc
futurosomnino qđ ds̃ est : Haecenim uerba sicut recognoscis: apłsposuie
it aloquens: Cognoscere etiam super eminentẽ scientiae carita tem xp̃i
utimpletimini in omnẽ plenitudinemdi : Quaꝓpter si aliquid in quiunt min
quam ds̃ habebimus et in aliquom in ores erimus. quomodo im plebimur in om̃nem
plenitud inemdĩ ÷ sed qm̃im plebimur: profecto erimus aequales &uer sa riairui em
utique et destaris huma nȩmentis errorem : sciorecte facis Sed quomodointeule¬
genda sid usea plentudo quadictum est implendos nosesst inomnempleratu cliedt bos¬
tea si dsuoluerit prourib quas dederit qisse etidos no eis motm quolant leliped pooi¬
eras etadox plicandum difficil euidebatum utrum expli catitiens euo lire la pro pos dle

Expanded text:
misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. Hanc plenitumisericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. Hanc plenitudinem dei quidam in sermone apostoli sic intellexerunt, ut putarent nos hoc futuros omnino, quod deus est. haec enim uerba, sicut recognoscis, apostolus posuit ita loquens: Cognoscere etiam supereminentem scientiae caritatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. quapropter si aliquid, inquiunt, minus quam deus habebimus et in aliquo minores erimus, quo modo implebimur in omnem plenitudinem dei? sed, quoniam implebimur, profecto erimus aequales. auersaris istum utique et detestaris humanae mentis errorem, scio; recte facis. sed quo modo intellegenda sit ista plenitudo, qua dictum est implendos nos esse in omnem plenitudinem dei, postea, si deus uoluerit, pro uiribus, quas dederit, disseremus. Nunc autem, quod mihi proposueras et ad explicandum difficile uidebatur, utrum explicatum sit, diligenter adtende
Abbreviated transcription (Latin):
altitudo et ꝓfundum et suꝑeminentem scientiae caritatem xp̃i uidit et xp̃m uidit
et patrem : nec alicui tardissimodecorporaliuisione dicere uideretur. Nosenĩ
inquit iam secundum carnem non nouimus xp̃m sed secundũ sp̃m: Spiritus enim
nunc est non secundum contemplationem quaetunc erit: Qui a et illud nouimꝰ:
quicquidfide non ficta etiam sinondum ꝑspeciem contuendo iam tamen in con¬
cus se credendo retinemus: Deni quecum dixisset iam non se secundum carnẽx p̃m
sua implere dignetur : ut uideri possit a nobis: Certemani festumẽ quodillã
notitiam ubi dixerat nouimus exfideposuit exquamodo iustus uiuit: non ex con¬
tem platione qua dm̃ uidebimus sicutiẽ : Hanc enim sibi et nobis consequenter
optauit : futuram quesignificauit dicendo qui nos in omnem plenitudinem di

Expanded text:
altitudo et profundum, et supereminentem scientiae caritatem Christi, uidit et Christum, uidit altitudo et profundum, et supereminentem scientiae caritatem Christi, uidit et Christum, uidit et patrem\', ne alicui tardissimo de corporali uisione dicere uideretur, \'nos enim\', inquit, iam secundum carnem non nouimus Christum sed secundum spiritum. spiritus enim nunc est, non secundum contemplationem, quae tunc erit, quia et illud nouimus, quicquid fide non ficta etiamsi nondum per speciem contuendo iam tamen inconcusse credendo retinemus. denique cum dixisset iam non se secundum carnem Christum sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. certe manifestum est, quod illam notitiam, ubi dixerat \'nouimus\', ex fide posuit, ex qua modo iustus uiuit, non ex contemplatione, qua deum uidebimus, sicuti est. hanc enim sibi et nobis consequenter optauit futuramque significauit dicendo: \'Qui nos in omnem plenitudinem dei
Abbreviated transcription (Latin):
spectationẽ supernorum neilla operabona atq: in eis perseuerantia propterbe¬
neficiadĩ terrena actemporalia facienda credantur. sed potius propter illud
quod de super sempiternum sperat fides quae perdi lectionem operatur : In pro¬
fundo autem : parsillaligniquae in terrae abdito defixalatet sed inde consurgit
omne illud quodeminet sicut ex occultadĩ uolunta te uocatur homo ad partici¬
pationem tantae gratiae alius sic alius autem sic: Super eminentem uero sci¬
entiae caritatem xp̃i : eam profecto ubi pax illa ẽ quae praecellit omnem in¬
tellectum: Sed siue hoc in istis a postolicis uerbis etiamille senserit euangelicus
disputator siue aliud aliquid fortasse congruentius: uidestamen etiam hoc
nifallora regula fidei non ab horrere : Vnde autem nunc agimus: ꝓpter con¬
tuitum spiritdem cum dixis sec qui cognouit quaesitlatitudo et longitudo et

Expanded text:
pectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseuerantia propter bepectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseuerantia propter beneficia dei terrena ac temporalia facienda credantur sed potius propter illud, quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars illa ligni, quae in terrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne illud, quod eminet, sicut ex occulta dei uoluntate uocatur homo ad participationem tantae gratiae alius sic alius autem sic; supereminentem uero scientiae caritatem Christi eam profecto, ubi pax illa est, quae praecellit omnem intellectum. sed siue hoc in istis apostolicis uerbis etiam ille senserit euangelicus disputator siue aliud aliquid fortasse congruentius, uides tamen etiam hoc, ni fallor, a regula fidei non abhorrere. Unde autem nunc agimus propter contuitum spiritalem, cum dixisset: \'Qui cognouit, quae sit latitudo et longitudo et
Abbreviated transcription (Latin):
sua fidelem ut quẽ ad modũ concupiuerat uideret dm̃ sicutiẽ : qu ae contemplatio
cunctis filiis infine ꝓmittitur : Ista credo considerans uir ille sescuius uerbatracta¬
pore uiderant secundũ ista quae dixi : Vt autem ꝓbaret quod dix̃ qui a non om̃s
uidebant : continuo subietit : Ecideo ait: Tan totempore uobiscumsum et ad huc
me non cogo uistis deinde subiungens a qualibus d suidecitur illa contemplatione
deistagratia in homines uenit: Ethunc intellectũ coaptare etiam sacramento cru¬
cis : ut in latitudine accipiatur transuersum lignum quo extenduntur manus ꝓpt̃
operum significationẽ : In longitudine: ab ipso usq: in terrã ubi totum corpuscru¬
cifixum sta reuidetur quod significat ꝑsistere hoc est longanimiter ꝑmanere : In
altitudine : ab ipso transuersoligno sursum uerso quod ad caput eminet ꝓpter ex¬

Expanded text:
sua fidelem, ut, quem ad modum concupiuerat, uideret deum, sicuti est, quae contemplatio sua fidelem, ut, quem ad modum concupiuerat, uideret deum, sicuti est, quae contemplatio cunctis filiis in fine promittitur ? Ista credo considerans uir ille sanctus, cuius uerba tracpore uiderant secundum ista, quae dixi. ut autem probaret, quod dixit, quia non omnes uidebant, continuo subiecit: \'Et ideo ait: Tanto tempore uobiscum sum et adhuc me non cognouistis\'. deinde subiungens, a qualibus deus uideatur illa contemplatione, de ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transuersum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare uidetur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine ab ipso transuerso ligno sursum uersus, quod ad caput eminet, propter ex
Abbreviated transcription (Latin):
quod faciem dĩ uidere nom posset quam nemouideret et uiueret: hoc modo dõsignifi¬
cante alterius potiorisuitae illam esseuisionẽ: Deinde in uerbisdĩ futurae xp̃iecła
passum postea credituri: ideo illidictũ est : cum transiero : posterioramea uide
bis : Et cetera quaeibi dicuntur mirabili sacramento p̃nuntiant ecclesiam p̾ futurã:
Vnde modo longũẽ disputare: quod autem dicere instituerã : desiderio eius etiã
illud qđ petierat fuisse concessum in libronumerorũ postea de monstratũest ubi
dñ s arguit contumaciam sororisipsius. et dicit alii sꝓphetis inuisione seapparere
et in somno: moy si autem ꝑspeciem non ꝑaenigmata : Vbietiam ad diditdicens et
gloriã dñiuidit : quid ergo est qđ eum sic fecit exceptũ nisi forte quia illa contẽ¬
platione dignũ etiam tunc habuit populi sui talem rectorẽ et ministrũ in totadomo

Expanded text:
quod faciem dei uidere non posset, quam nemo uideret et uiueret, hoc modo deo signifiquod faciem dei uidere non posset, quam nemo uideret et uiueret, hoc modo deo significante alterius potioris uitae illam esse uisionem. deinde in uerbis dei futurae Christi passum postea cbis: et caetera quae ibi dicuntur, mirabili sacramento praenuntiant Ecclesiam post futuram, unde modo longum est disputare. Quod autem dicere institueram, desiderio ejus etiam illud quod petierat, fuisse concessum, in libro Numerorum postea demonstratum est; ubi Dominus arguit contumaciam sororis ipsius, et dicit aliis Prophetis in visione se appet in somno, Moysi autem per speciem, non per aenigmata, ubi etiam addidit dicens: Et gloriam domini uidit. quid ergo est, quod eum sic fecit exceptum, nisi forte quia illa contemplatione dignum etiam tunc habuit populi sui talem rectorem et ministrum in tota domo
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo potest faciem meã uidere et uiuere : qui a necesseẽ abstrahi ab hacuita mentẽ
quando in illius in effeibilitatem uisionis assumitur. et non sic incredibile quib: dã
scĩs nondum ita de functi sut sepelienda cadauera remanerent. et iam ipsam excel¬
lentiam reuelationis fuis seconcessam: Quod ex istimo cogitasse illum qui noluit
eorum diuinitatis quoque ipsius uisionẽ dequalo quebatur etiamtunc potuissedonari
Certe ꝓpter becitum paulũ quia et ipsequamuis nouissimusutique a płserat qui de sũ a
illa ineffabili reuelatione non cacuit quã quã et illiantiquo fidelissimo famulo dĩ¬
morsimirum nisi inhacterra laboraturo populũ queillã ad huc recturo conces¬
sum ẽ quodpetiuit ut cdlaritatem dñiuideret. cuidixerat: Sunuenigratiam antete :
ostendemichi temetipsummanifeste. Accepit enim in p̃sentia congruum responsum :

Expanded text:
Nemo potest faciem meam videre, et vivere; quia necesse est abstrahi ab hac vita mentem, Nemo potest faciem meam videre, et vivere; quia necesse est abstrahi ab hac vita mentem, quando in illius ineffabilitatem visionis assumitur; et non sit incredibile quibusdam sanctis nondum ita defunctis, ut sepelienda cadavera remanerent, etiam istam excellentiam revelationis fuisse concessam. Quod existimo cogitasse illum qui noluit eorum divinitatis quoque ipsius visionem de qua loquebatur, etiam tunc potuisse donari; certe propter beatum Paulum, quia et ipse quamvis novissimus, utique apostolus erat, qui de sua illa ineffabili revelatione non tacuit. 32. QuaMoysi mirum nisi in hac terra laboraturo populumque illum adhuc recturo concessum est, quod petiuit, ut claritatem domini uideret, cui dixerat: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum manifeste. accepit enim in praesentia congruum responsum,
Abbreviated transcription (Latin):
tem quem filium dĩ uiui hoc est uitae fontem fuerat paulo ante confessus  Deinde
potest mouere : quomodo iam ipsadĩ substanti a uideri potuerit a quibdam in hac
uita positis. propter illud quod dictum ẽ ad moysen. Nemopotest facie imeam
uidere nisi qui a potest humanamens diuinitus rapi ex hacuita ad angelicam uitã
Antequã ꝑistam communẽ mortem carnesoluatur : Sicenim raptus est : qui audi¬
uit illic ineffabilia uerba quae non licet hominilo qui: ubiusq: ad eofacta est ab huiꝰ
uitae sensibus quaed am intentionis auersio : ut siue in corpore siue extracorpus fue¬
rit idest utrũ sicut solet in uehementiore extasimens ab hacuita in illa muitam fu¬
erit alienatamanente corporisuinculo an omninore solatio facta fuerit quali sinple
namorte contingit. nesciresediceret: Ita fit ut et illuo uerum sit quo ddictum est̃:

Expanded text:
tem, quem filium dei uiui, hoc est uitae fontem fuerat paulo ante confessus. Deinde tem, quem filium dei uiui, hoc est uitae fontem fuerat paulo ante confessus. Deinde potest mouere, quo modo iam ipsa dei substantia uideri potuerit a quibusdam in hac uita positis, propter illud, quod dictum est ad Moysen: Nemo potest faciem meam uidere et uiuere, nisi quia potest humana mens diuinitus rapi ex hac uita ad angelicam uitam, antequam per istam communem mortem carne soluatur. sic enim raptus est, qui audiuit illic ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, ubi usque adeo facta est ab huius uitae sensibus quaedam intentionis auersio, ut, siue corpore siue extra corpus fuerit, id est utrum, sicut solet in uehementiore extasi, mens ab hac uita in illam uitam fuerit na morte contingit, nescire se diceret . Ita fit ut et illud verum sit, quod dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
totus ẽ et nullo contineturloco: Hoc qui excedentemente intellegit : uidecdm̃
eccum absensputatur: Qui autem hoc non potest : oret etagat ut possemereatur:
Nec ad hominem disputatorempulset. ut quod non legit legat : sed ad dm̃saluatorẽ
ut quod nonualet ualecit : Vndeccutem dixerit eccum p̃sens est non uidetur : Consequen¬
nec apłi om̃ stam quam aliqui tunc uiderent eccuisione in qua ipse et pater unũ sunt
An forte illud attendit : quod cum petrus dixisset tuesxp̃s filius dĩuiui. Responsum
accepit : Becitus essimonbariona : qui a non tibi reuel auit caro et sanguis. sed pa¬
termeus qui in caclis est : Quam uis illa reuelatio utrum perfidem ttnterei creditȩ
anperuisionem conspectȩ facta in cius nente fuerit : non michi uidetitur lucere. Cum
et ipsepetrus tam paruulum seadhuc illi ostenderit ut timeret neamitteret morien¬

Expanded text:
totus est et nullo continetur loco. hoc qui excedente mente intellegit, uidet deum, totus est et nullo continetur loco. hoc qui excedente mente intellegit, uidet deum, et cum absens putatur; qui autem hoc non potest, oret et agat, ut posse mereatur, nec ad hominem disputatorem pulset, ut, quod non legit, legat, sed ad deum saluatorem, ut, quod non ualet, ualeat. unde autem dixerit: Et, cum praesens est, non uidetur\', consequen\', sed ait nec apostoli omnes\', tamquam aliqui tunc uiderent ea uisione, in qua ipse et pater unum sunt? an forte illud adtendit, quod, cum Petrus dixisset: Tu es Christus filius dei uiui, responsum accepit: Beatus es, Simon Bar Iona, quia non tibi reuelauit caro et sanguis sed pater meus, qui in caelis est? quamuis illa reuelatio utrum per fidem tantae rei creditae an per uisionem conspectae facta in eius mente fuerit, non mihi uidetur elucere, cum et ipse Petrus tam paruulum se adhuc illi ostenderit, ut timeret, ne amitteret morien
Abbreviated transcription (Latin):
ad alium corporis sensũmigraret hoc est adaures ab oculis : id eocum dixisset
neccorporalibus oculis dsquaeritur nec circum scribitur uisu nec tactutenetur
Addidit etiam nec auditur affatu: Vt si possumu s unigenitũ filiũ qui ẽ in sinupa¬
tris sic intellegamus narrantem : quomodo et uerbum ẽ non sonus aurib: stre¬
pens sedimagomentib: in notescens: Vt illic interna et in effabili luceclares¬
cat quod dictum ẽ quimeuidit uidit et patrẽ : qđ hic phylippodicebatur quan¬
douidebat et non uidebat: Sequitur enim huiusuisionis eximius concupitor
ambrosius dicens: Etcum absens putatur uidetur : et cũ p̃sensẽ non uidetur:
Non dixit cũ absens est : sed cum ab sensputatur : Nusquã enim ẽ. ab sens quicaelũ
et terrã implet: nec spatiis includitur paruis magnisue diffunditur. sed ubiq

Expanded text:
ad alium corporis sensum migraret, hoc est ad aures ab oculis. ideo, cum dixisset: ad alium corporis sensum migraret, hoc est ad aures ab oculis. ideo, cum dixisset: \'Nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur\', addidit etiam: \'Nec auditur affatu\', ut, si possumus, unigenitum filium, qui est in sinu patris, sic intellegamus narrantem, quo modo et uerbum est non sonus auribus instrepens sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat, quod dictum est: Qui me uidit, uidit et patrem, quod hic Philippo dicebatur, quando uidebat et non uidebat sequitur enim huius uisionis eximius concupitor Ambrosius dicens: \'Et, cum absens putatur, uidetur et, cum praesens est, non uidetur. non dixit cum absens est\' sed cum absens putatur\'; nusquam enim est absens, qui caelum et terram implet nec spatiis includitur paruis magnisue diffunditur, sed ubique
Abbreviated transcription (Latin):
spũ in hacuita fuerunt. quiamites qui alugentes qui a esurientes et sitientesius¬
titiam qui amisericordes qui a pacifici. quia persecutionem passi ꝓpteriustitiã.
quamuisethaec omnia idem ipsisint: sed quiamundo sunt corde: ideo qui ppe
interillas bectitu dines cum omnia faciant quicor mundũ habent: non est tamen
alicubi positũ dm̃ uidebunt nisi ubi dictũ ẽ. Beatimundi cordes: qm̃mundo corde
uidebitur : quinec in loco uidetur. nec oculiscorporalib: quaeritur. neccircum¬
scribitur uisu. nec tatutenetur nec auditur affatu. nec sentitur in cessu : Dm̃enĩ
nemouiditum quã uel in hacuita sicut ipse ẽ : uel etiam in angelorum uita sicut
ui sibilia ista quaecorporaliui sione cernuntur qui a unigenitus filius quiẽ in sinu
patris ipsena rrabit : Vnde non ad oculorum corporalium. sed ad mentiũ uisio¬
nem dictũ ẽ pertinere qđ narrat: Sedrursus nedesideriũ nr̃m a corporis sensu

Expanded text:
spiritu in hac uita fuerunt, quia mites, quia lugentes, quia esurientes et sitientes iusspiritu in hac uita fuerunt, quia mites, quia lugentes, quia esurientes et sitientes iustitiam, quia misericquamvis et haec omnia idem ipsi sint, sed quia mundo sunt corde. Ideo quippe inter illas beatitalicubi positum: Deum uidebunt, nisi ubi dictum est: Beati mundo corde, quoniam mundo corde uidebitur, qui \'nec in loco uidetur nec oculis corporalibus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu\'. deum enim nemo uidit umquam uel in hac uita, sicuti ipse est, uel etiam in angelorum uita, sicut uisibilia ista, quae corporali uisione cernuntur, quia unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse narrauit. unde non ad oculorum corporalium sed ad mentium uisionem dictum est pertinere, quod narrat. Sed rursus, ne desiderium nostrum a corporis sensu
Abbreviated transcription (Latin):
quo duobis p̃paratum ẽ ab in itiomundi : Ille quippeibunt in combustionemaet¬
nam iusti autem inuitã aeternam: Et quae ẽuita acterna nisi quodipsauita ali¬
bidicit : haet est autẽ uita acterna : ut cognoscantte unum dm̃ uerum etquem
misistihm̃ xp̃m: Sed sic quomodo ꝓmisit ostensurum seipsum dilectorib suis cum
patreunum dm̃ : non quomodo in hoc saetulo incorporeui susest ab onis et amalis:
Etiniuditiõnim futuro quo sicuenturus est quomodouisus ẽ iensincaelum : hoc est
in etidem forma filii hominis eandem formam uidebunt quib: dicturus est Esuri¬
uietnon de distismichimanducare : Qui a et iud a ei uidebunt in quem pupugerunt:
Non in illam dĩ formam in quanon rapinam arbitratus est esse aequalis dõ: In illa di
formatuncuidebunt eum quiuidebunt sicuti ẽ. Necideo uidebunt quia pauperes

Expanded text:
quod uobis praeparatum\', est ab initio mundi. illi quippe ibunt in ambustionem aetquod uobis praeparatum\', est ab initio mundi. illi quippe ibunt in ambustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. et quae est uita aeterna, nisi quod ipsa uita alibi dicit: Haec est autem uita aeterna, ut cognoscant te unum deum uerum et, quem misisti, legum Christum, sed sic, quo modo promisit ostensurum se ipsum dilectoribus suis cum patre unum deum, non quo modo in hoc saeculo in corpore uisus est a bonis et a malis? Et in iudicio enim futuro, quo sic uenturus est, quo modo uisus est iens in caelum, hoc est in eadem forma filii hominis, eandem formam uidebunt, quibus dicturus est: Esuriui et non dedistis mihi manducare, quia et Iudaei uidebunt. in quem pupugerunt, non illam dei formam, in qua non rapinam arbitratus est esse aequalem deo. in illa dei forma tunc uidebunt eum, qui uidebunt, sicuti est. nec ideo uidebunt, quia pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
riuitam discretione a pertissima : ubiait : Et quidmirum simnp̃senti sacculo
nisi quando uult dñs nonuidetur: In ipsa quoq: resurrectione non facile est
dm̃uidere nisi his qui corde sint mundo : Et ideo bectimundicordes: ipsi enĩ
dm̃ uidebunt: Hinciam deillo saeculodicere ex orsus est : ubidm̃ uidebunt non
om̃s qui re surge nt. sed quire surgent aduitam aeternam: Non indigni dequibus
dictum est. tollatur impius neuidect claritatem dñi : sed digni dequabusdixit
ipsed ñ scum praesens nonui deretur : Quidiligitime : manda tam ea custodit : Ex
quidiligitie diligetur a patremeo : et ego diligam eum et ostendamme ipsum
illi Nec i quib dicetur. iteinignem aeternum qui p̃paratus est diaboloset
angelis eius : sed hi quib: dicetur : Veni tebenedictipatrismei percipitereqnum

Expanded text:
ri uitam discretione apertissima, ubi ait: \'Et quid mirum, si in praesenti saeculo, ri uitam discretione apertissima, ubi ait: \'Et quid mirum, si in praesenti saeculo, nisi quando uult, dominus non uidetur? in ipsa quoque resurrectione non facile est deum uidere nisi his, qui corde sint mundo, et ideo: Beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt\'. hinc iam de illo saeculo dicere exorsus est, ubi deum uidebunt non omnes, qui resurgent, sed qui resurgent ad uitam aeternam, non indigni, de quibus dictum est: Tollatur impius, ne uideat claritatem domini, sed digni, de qualibus dixit ipse dominus, cum praesens non uideretur: Qui diligit me, mandata mea custodit, et: Qui diligit me. diligetur a patre meo et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi, nec hi, quibus dicetur: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis eius, sed hi. quibus dicetur: Venite, benedicti patria mei, percipite regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
luctatus est cum iacob: Nec auditur affatu: sicut non solum a tot sc̃is uerum etiã
adiabolo auditus est : Nec sentitur incessu : sicut aliquando cum in para diso
deambularet aduesperam : Videsquem ad modum uir sanctus enitatur mentes
nr̃as ab omnib: carnissensib: euocare : ut aptas faciat ad uidendũ dm̃ : Et tamen
quid agit talis extrinsecus plantatar etrigator nisi intrinsecus operetur quidat
incrementum ds̃ : qui senim sineadiutorio sp̃sdĩ cogitare ualeat ẽe aliquidm agis¬
que esse qua omnia quaepercorpussentiuntur. quod nec in loco uidectur nec
quaerendum sit oculis. nec audiatur affatu. nec tactutenectur. nec sentiatur
incessu et uidecturtamen sed cordemundo : Nequeenim dehacuita illelo¬
queb aturcum hocdiceret : quando quidem ab hoc saeculo in quo ds apparuit
non sicutiẽ sed inspeciequauo luit quib uoluit: Satis discreuit saeculi futu¬

Expanded text:
luctatus est cum Iacob, nec auditur affatu\', sicut non solum a tot sanctis uerum etiam luctatus est cum Iacob, nec auditur affatu\', sicut non solum a tot sanctis uerum etiam a diabolo auditus est, nec sentitur incessu sicut aliquando, cum in paradiso deambularet ad uesperam. Vides, quem ad modum uir sanctus enitatur mentes nostras ab omnibus carnis sensibus seuocare, ut aptas faciat ad uidendum deum. et tamen quid agit talis extrinsecus plantator et rigator, nisi intrinsecus operetur, qui dat incrementum, deus? quis enim sine adiutorio spiritus dei cogitare ualeat esse aliquid magisque esse quam omnia, quae per corpus sentiuntur, quod nec in loco uideatur nec quaerendum sit oculis nec audiatur affatu nec tactu teneatur nec sentiatur incessu et uideatur tamen sed corde mundo? neque enim de hac uita ille loquebatur, cum hoc diceret, quando quidem ab hoc saeculo, in quo deus apparuit non sicuti est, sed in specie qua noluit, quibus uoluit, satis discreuit saeculi futu
Abbreviated transcription (Latin):
debunt sicuti est : Tunc quippe satiabitur in bonis desiderium eorum : quo deside¬
rio flagrabatmorses: cuiloqui ad dm̃ faciead faciem non sufficiebat. et dice¬
bat osten demichi temet ipsum manifeste ut ui deamte : Tam quam diceret qđ in
psalmo ex eodem desiderio canitur : Satiabor cummani festabitur gloriatua
Quodesiderio ardebat et phylippus: et sic satiaricupiebat dicens : Ostende
nobis patrem: et sufficitnobis : Dehacuisi oneloquens eius etiam ipseamator
et desiderator ambrosius : non in loco in quitdsuidetur sicut adilicem mambrae
sicut in montesina. sedmundo corde: Etsequitur sciens quid desideret et quid
aestuet et quid speret : Neccorporalib: inquit oculis ds̃queritur : quibus seo sten¬
dit abrahae isa ac iacob et aliis in hoc saeculo: Nec circum scribitur uisu: ꝓpt
illud quoddictum est. posteriora meauidebis : Nec tactutenetur sicut etiam

Expanded text:
debunt, sicuti est. tunc quippe satiabitur in bonis desiderium eorum, quo desidedebunt, sicuti est. tunc quippe satiabitur in bonis desiderium eorum, quo desiderio flagrabat Moyses, cui loqui ad deum facie ad faciem non sufficiebat et dicebat: Ostende mihi temet ipsum manifeste, ut uideam te, tamquam diceret, quod in psalmo ex eodem desiderio canitur: Satiabor, cum manifestabitur gloria tua; quo desiderio ardebat et Philippus et sic satiari cupiebat dicens: Ostende nobis patrem et sufficit nobis. de hac uisione loquens eius etiam ipse amator et desiderator Ambrosius: \'Non in loco.., inquit, \'deus uidetur sicut ad ilicem Mambre, sicut in monte Sina sed mundo corde\'; et sequitur sciens, quid desideret et quid aestuet et quid speret: \'Nec corporalibus\', inquit, \'oculis deus quaeritur\\ quibus se ostendit Abrahae, Isaac, Iacob et aliis in hoc saeculo, \'nec circumscribitur uisu propter illud, quod dictum est: Posteriora mea uidebis, \'nec tactu tenetur\', sicut etiam