comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
h peꝑit saluatorẽ. Non enĩ desinit huc
usq offerre quẽ genuit: cũ suis scĩs int̾¬
uenientib. eundem redemptorẽ electis
uniri facit. Et ut uerũ fatear: mat̾no
affectu idipsum piissima facit. Om̃s enĩ
filios deputat: quos diuina gr̃a xp̃o cõ¬
sociat. Quando ñ ipsa mater electoꝵ:
genuit. sit credentiũ mat᷑: Quã obreor
biecro mi beatissima uirgo. offerno¬
bis. rum piis suffragiis: quȩ nescis in¬
indere sltis. Sed nec attendas filioꝵ
irurias. ÷ quib ũ ut dignũ ẽ honora¬
ris Tolerat enĩ pia mater irreuerenti¬
am filioꝵ: quia amore uincit᷑ generati-¬
cnis foue . gͦ e si tantis meritis indig¬
no ᷤᷤ piis orationib: quos inuno genu¬
isti. Hep̃care unicũ filiũ: ꝓ excessib
erpectatione fatigasti: diu retinuisti:
sed tandem uiso quẽ expectaui. iam
de humanȩ uitȩ scandalis in pace di¬
mittis. Dimittis in pace: qͥa scđm ꝓ
missionẽ cuã. ꝑ incarnati uerbi mỹste¬

Expanded text:
peperit Salvatorem. Non enim desinit huc usque offerre quem genuit, cum suis sanctis intercessionibus eumdem redemptorem electis uniri facit; et, ut verum fatear, materno affectu id ipsum piissima facit. Omnes enim filios deputat, quos divina gratia Christo consociat. Quando enim non ipsa mater electorum, genuit sit credentium mater. Quamobrem obsecro, mi beatissima Virgo, offer nobis Christum piis suffragiis, quae nescis invidere filiis, sed nec attendas filiorum injurias, a quibus non ut dignum est honoraris. Tolerat enim irreverentiam filiorum, quae amore vincitur generationis. Fove ergo etsi tantis meritis indignos piis orationibus, quos in Uno genuisti. Deprecare unicum Filium pro excessibus exspectatione fatigasti, diu retinuisti; sed tandem viso quem exspectavi, jam de humanae vitae scandalis in pace dimittis. Dimittis in pace, quia secundum promissionem tuam per incarnati Verbi myste
Abbreviated transcription (Latin):
ud paruus: aliud creans aliud creatus.
aliud pascens. aliud efuriens. aliud recre¬
ans. aliud sitiens : aliud miraculis chorus¬
cans. aliud inuriis fuccũbens. aliud ui¬
uiificans. aliud moriens. aliud restiscitanᷤ.
aliud resuscitatꝰ: ñ tñ aliꝰ dñs. aliꝰ seruuo.
aliꝰ fortiᷤ aliꝰ infirmꝰ alꝰ magnꝰ. aliꝰ paruus.

Expanded text:
us, aliud parvus; aliud creans, aliud creatus; us, aliud parvus; aliud creans, aliud creatus; aliud pascens, aliud esuriens; aliud recreans, aliud sitiens; aliud miraculis coruscans, aliud injuriis succumbens; aliud vivificans, aliud moriens; aliud resuscitans, aliud resuscitatus; non tamen alius Dominus, alius servus; alius fortis, alius infirmus; al
Abbreviated transcription (Latin):
cabitur filiꝰ dĩ: Quid gͦ mirant᷑ super
mirantib ut sacram̃tũ impiis occultent.
qͥd sibi uelint talia. quȩ de tantillo infan¬
tulo ab homine sene dicunt᷑. & ipsi mi-¬
rant᷑: Sed audiant adhuc de illo ma¬
niq sequit᷑. Et benedixit. illis symeon:
& dixit ad mariã matrẽ eiꝰ. Eoce positꝰ
ẽ hic in rumã. & in resurrectionẽ multo ⁊
in ifrł. &e in signũ cui contͣdicetu. In
una redemptoris nr̃i dĩ hominisq ꝑ¬
sona: ꝑfectam dĩ. ꝑfectamq hominis
meẽ conficemur naturã. Et ex una qui-¬
aem dñm. ex altera seruũ: ex una fortẽ.
ex altera infirmũ: ex una magnũ. ex al.¬
tera paruũ: ex una creantẽ. ex altera
creatũ : ex una pascentẽ. ex altera esutri¬
ent̾ẽ: ex una recreantẽ. ex altera sitien¬
tẽ: ex una miraculis choruscantẽ. ex al¬
tera iniuriis succũbentem: ex una uiuifi¬
cantẽ. ex altera morientẽ: ex una suscitan.¬
tẽ. ex altera hunc predicamꝰ suscitatum.

Expanded text:
lius Dei ? Quid ergo mirabantur super mirantibus, sacramentum impiis occultant? quid sibi velint talia quae de tantillo infantulo ab homine sene dicuntur, et ipsi mirantur? Sed audiant adhuc de illo ma10. Et benedixit illis Simeon, et dixit ad Mariest hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur . In una Redemptoris nostri Dei hominisque persona perfectam Dei, perfectam hominis inesse confitemur naturam. Ex una quidem Dominum, ex altera servum; ex una fortem, ex altera infirmum; ex una magnum, ex altera parvum; ex una creantem, ex altera creatum; ex una pascentem, ex altera esurientem; ex una recreantem, ex altera sitientem; ex una miraculis coruscantem, ex altera injuriis succumbentem; ex una vivificantem, ex altera morientem; ex una suscitantem, ex altera hunc praedicamus suscitatum;
Abbreviated transcription (Latin):
ectam uultantelligi ieiumũ: quo
quis au̾ iimundis cogitationib ie¬
Se saideat. obsecrationib do uniri
alec. S̾iue autẽ isto siue illo ieiumo.
anulq obsecrationib fulta. die ac nocte
serture describitur: subaudis & in ꝓspe¬
ri: & in aduersis ab hoc oꝑe ñ cessat. Se¬
quit᷑. Et ut ꝑfecerunt omĩa scđm legem
nazareth. Hinc iam figuraliter ultima
iudeoꝵ conuersio designat᷑: quando enoch
& helia predicantib xꝑc ad eos reuer¬
cetur: ꝑactis scilicet om̃ib in ihrłm
idest in eccłia gentiũ. scd̃m legẽ dñi
noui uidelicet testam̃ti. Quasĩ enim
ꝑacto sacrificio ad ihrłm in ciuitatem
suã xp̃c cũ parentib reuertitur: cum
adimpleta plenitudine gentiũ. nouissi
ex quib carnẽ suscepit regreditur. Lu q̃¬

Expanded text:
etiam vult intelligi jejunium, quo nisi quis ab immundis cogitationibus jejunare studeat, obsecrationibus Deo uniri non valet. Sive autem isto, sive illo jejunio, simulque orationibus fulta, die ac nocte servire describitur, subaudit in prosperis et adversis, a bono opere non cessat. Sequitur: 16. Et ut perfecerunt omnia secundum legem Nazareth . Hic jam figuraliter ultima Judaeorum conversio designatur, quando Enoch et Elia praedicantibus, Christus ad eos revertitur, peracta scilicet omnia in Jerusalem, id est in Ecclesia gentium secundum legem Domini, Novi videlicet Testamenti. Quasi enim peracto sacrificio, ab Jerusalem in civitatem suam Christus cum parentibus revertitur, cum adimpleta plenitudine gentium, novissimex quibus carnem suscepit regreditur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia: & gr̃a dĩ erat cũ illo. Hȩc de
illo sc̃m humanitatẽ dicta sunt: ñ scđm
diumitatẽ. Neq enĩ in sua natura crescit
in qua plenus ẽ. sed in nr̃a in qua pau¬
lominꝰ qͣm angłi minoratꝰ ẽ: nec in sua
nr̃a in qua ea quȩ cũ patre habet acce
possunt. Usquequo illud enĩ consũme¬

Expanded text:
a Dei erat cum illo . Haec de illo secundum humanitatem dicta sunt, non secundum divinitatem. Neque in sua natura crescit, in qua plenus est, sed in nostra, in qua paulo minus ab angelis minoratus est. Nec in sua nostra, in qua ea quae cum Patre habet acceppossunt. Usquequo enim illud consume
Abbreviated transcription (Latin):
saluationis iꝰstificatur pueriħe. Hȩc de
hec de tam mysticis sacram̃tis succinctm
transcurrimꝰ: quia & ꝓlixitatẽ euangłi¬
oe lectionis attendimus.: & ad hȩc agen¬
da moras breues habuimꝰ. De oetero di
ut attendatis. qua deuotione huiꝰ diei
sollempnitatẽ de reliquo &ȩlebrare debe¬
atis. Non sit uile istud spectaculũ. in quo
uirginis filius d̾s & homo complectitur:
pletur.: in quo multa eccłiȩ sacramenta
declarant᷑. Quod ipse cordib ur̃is impri¬
mere dignet᷑ : qui hodierna die sc̃m itistũ
pulsans. ad templũ quo ipse ã parentibe
offerebat᷑ docuit. immo certe cõpulit ire:
qͥ cũ d̾c patre & eod̾e sp̃u sc̃o. eqͣli potestate.

Expanded text:
salvationis justificatur puer Jesus. Haec mnitate, haec de tam mysticis sacramentis succincte transcurrimus, quia et prolixitatem evangelicae lectionis attendimus, et ad haec legenda horas breves habuimus. 18. De caetero dilut attendatis qua devotione hujus diei solemnitatem de reliquo celebrare debeatis. Non sit vile illud spectaculum, in quo Filius Virginis Deus et homo complectitur, pletur, in quo multa Ecclesiae sacramenta declarantur, quod ipse cordibus vestris imprimere dignetur, qui hodierna die sanctum justupulsans ad templum quo ipse a parentibus offerebatur docuit, imo certe compulit ire, qui cum Deo Patre et eodem Spiritu sancto aequali potesta
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ardore. diuinitatẽ eiꝰdem saluato¬
ris intueri uelle: quã ille concupiuit
infpicere carnẽ. Hinc paulus dicit. Cu.¬
meliꝰ. Hine psalmista ex ꝑsona ȩccłiȩ di-¬
cit. Sitiuit anima mea ad dm̃ fontẽ ui-¬
uum: quanddo ueniam. & apparebo ante
faciem dĩꝵ Quis gͦ iam hinc ñ uideat
in uno sẏmeone multos. ꝑ unũ mul¬
tos significar. electos. quin u
ti ex futura expectatione.a ait niti
inueniunt᷑ ex uentura consolatione

Expanded text:
tatis ardore divinitatem ejusdem Salvatotatis ardore divinitatem ejusdem Salvatoris intueri velle, quam ille concupivit inspicere carnem. Hinc Paulus dicit: Cu. Hinc Psalmista ex persona Ecclesiae dicit: Sitivit anima mea ad Deum vivum. Quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Quis ergo etiam hinc videat in uno Simeone multos, per unum significari cunctos electos; qui nunc e, et timorati ex futura exspectatione, et attoniti inveniuntur ex ventura consolatione?
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. nisi prius uideret xꝑm dm̃. Et ue¬
nit in sꝑu in tẽplum. Nichil minus de
sc̃itate isti specialiter homini asseribit᷑:
qui & in ihrłm idest in uisione pacis
cõmoratur: & fidei oꝑatione iustus.
& reuerentia timoratus. & israelis con¬
ardenti desiderio homo iste expectabat.
redemptorem. Quȩ putamus fuerit in¬
stantia orationis eius : quȩ diuino re-¬
sponso meruit firmari. de his quȩ pe¬
cebat : Quȩ erant eiꝰ gemituũ continu-¬
atu uerba: in scã deprecatione : Non enĩ
in petendo cessauit: usquequo reꝙonsit
acciꝑet suꝑ his quȩ poscebat. Fuert̃ si qui¬
dem in retro actis temporib multi si-¬
mili desiderio accensi: dño attestante.¬
qui ad discipłos ait. Multi reges & ꝓ
phetȩ uoluerunt uidere quȩ uidetisꝰ. e
ñ uiderunt: & audire quȩ auditis. & ñ
audiert̃. Sed̃ ex illis. hoc isti soli con-
cessum ẽ: qui in plenitudine tẽporis
hoꝵ ultimus apparuit. Sed si uigilanti
lucrum: inuenimꝰ eos ñ minoris anxie¬

Expanded text:
tem nisi videret Christum Domini. Et venit in Spiritu in templum . Nihil minus de sanctitate isti specialiter homini ascribitur, qui et in Hierusalem, id est in visione pacis commoratur, et fidei operatione justus, et reverentia timoratus, et Israelis conardenti desiderio homo iste exspectabat,Redemptorem! Quae putamus fuerit instantia orationis ejus, quae divino responso meruit firmari de his quae petebat? Quae erant ejus gemituum continuata verba in sancta praedicatione? Non enim in petendo cessavit, usquequo responsum acciperet super his quae poscebat. 10. Fuerunt siquidem in retroactis temporibus multi simili desiderio accensi, Domino attestante ad discipulos, qui ait: Multi reges 672 et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae vos auditis, et non audiercessum est, qui in plenitudine temporis horum ultimus apparuit. Sed si vigilanti lucrum, invenimus eos non minoris anxie
Abbreviated transcription (Latin):
deos se demones: quia et̾no igni tra¬
dentur. cũ his qui eos honorant. Iratus¬
Aui cederetii. dixit presidi. Insensate &
uasor animaꝵ. alienari speras me ꝑ haᷤ.
ias ab amore d̃i mei. & saluatoris dꝑ¬
ani nr̃i iħu rp̃i. sed ñ potes: quia habep

Expanded text:
deos esse sed demones, quia eterno igni tradentur cum his qui eos uenerantur». IratusVictor dixit presidi: «Insensate et male sua- sor animarum, alienare me speras per has penas ab amore Dei mei et Saluatoris Iesu Christi. Sed non potes, quia habeo
Abbreviated transcription (Latin):
Ambulate in dilectione. sicut & xꝑc dilexit
nos: & tradidit semetipsũ ꝓ nobis. oblati¬
onẽ & hostiam do. in odorem suauitatis.
Et rursum. Qui dilexit me inquit: & tra¬
didit semet ipsum ꝓ me. Quia uͦ om̃s ele¬
cti m̃bra sunt xꝑi. in turture scilicet tur¬
tures. atq columbȩ in columba: designat
etiam hȩc oblatio mortificationẽ electoꝵ :
quib ꝑ eundem apłm dicit᷑. Obsecro uos ꝑ
miscłiam dĩ: ut exhibeatis corpora ur̃a ho¬
stiam uiuentẽ. scãm. o placentẽ. Sed nul¬
la ẽẽ potest accepta dõ mortifieationis
oblatio: in quib ñ fuerit uerȩ fidei casti¬
tas. uerȩ caritatis concordia. Proinde ñ
sine causa sacrificiũ. quod ꝓ dño nstice
oblatũ ꝑhibetur: ex turturib. & colũbiꝰ
fuisse narratur. In tarture enĩ castitas in¬
Turtur nãq intemeratã seruat uni uiro
fidem: columba uͦ alioꝵ cohabitantiũ non
deserit unitatẽ. Catholicus igit᷑ xꝑianꝰ.

Expanded text:
Ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit Ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo, in odorem suavitatis ; et rursum: Qui dilexit me, inquit, et tradidit seipsum pro me . 8. Quia vero omnes electi membra sunt Christi, in turture scilicet turtures, atque in columba columbae, designat etiam haec avium oblatio mortificationem electorum, quibus per eumdem apostolum dicitur: Obsecro vos per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Sed nulla potest esse accepta Deo mortificationis oblatio, in quibus non fuerit verae fidei castitas, verae castitatis concordia. Proinde non sine causa sacrificium quod pro Domino mystice oblatum perhibetur, ex turturibus et columbis fuisse narratur. In turture enim castitas inTurtur namque servat intemeratam uni viro fidem, columba vero aliarum cohabitantium non deserit unitatem. Christianus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus in scła sołoꝵ am̃. Sequitur.
Et erat ioseph & maria mat̾ eius mi¬
rantes: suꝑ his quȩ dicebant᷑ de illo.
Quib mirantib etiã nos ipsi miram᷑:
cur ipsi sint suꝑ his quȩ de illo a pip¬
pħa sc̃o dioebant᷑ mirati. Numqͥd enim
ioseph iam in somnis ab angło ñ auddi¬
erat: ioseph fili datud. noli timere ac¬
ciꝑe mariã coniugem tuã: qđ enĩ in
ea natum ẽ de sp̃u scõ ẽ. pariet autẽ
filium & uocabis nomen oiꝰ mi ipe
enĩ saluũ faciet ppłm suũ a nescatis eoꝵ
Numquid & ipsa sacratissima uirgo. ꝗti
salua uirgmitate filiũ se gentusse scie¬
bat. pͥusquã pareret uł conciꝑet ab ab¬
gelo ñ audierat: aue gr̃a plena. bene¬

Expanded text:
Deus benedictus in saecula. Amen . Sequitur: 9. Et erat Joseph, et Maria mater ejus, mirantes super his quae dicebantur. Quibus mirantibus etiam nos ipsi miramur, cur ipsi sint super his quae de illo a propheta sancto dicebantur, mirati. Nunquid enim Joseph jam in somnis ab angelo non audierat: Joseph fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam: quod enim in ea natumfilium, et vocabis nomen ejus Jesum. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Nunquid et ipsa sacratissima virgo, quae salva virginitate filium se genuisse sciebat, priusquam pareret vel conciperet, ab angelo non audierat: Ave, gratia plena,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ m̃bra: apłs loquitꝰ dicens. Gr̃a saliui
facti estis ꝑfidem. Quȩ etiam bene filia
fanuel: ac de tribu aser fuisse ꝑhibetur.
fantiel quippe int̾pretatur facies d̃i: aser
uͦ uocatur beatus. Et qui alii ꝑ faciem
ad cognitionẽ di humana corda primi
ꝑduxerunt: Quia enĩ ꝑ faciem quili¬
bet agnoscit᷑: iure facies dĩ uocant᷑. hi ꝑ
quos cognitio ueritatis reuelat᷑. Quiq
ñ immerito aser idest beati uocant᷑: qui
eternam beatitudinem siue ꝑ inspiratã
interius naturalem. siue ꝑ datam exte-¬
rius legem. erudiri meruert̃. Sequitur.

Expanded text:
us membra Apostolus loquitur dicens: Gratia salvi facti estis per fidem . Quae bene etiam filia Phanuel de tribu Aser fuisse perhibetur, Phanuel quippe interpretatur facies Dei, Aser quippe vocatur beatus. Et qui alii per faciead cognitionem Dei humana corda primi perduxerunt? Quia enim per faciem quilibet cognoscitur, jure facies Dei vocantur hi per quos cognitio divinitatis revelatur; quique non immerito Aser, id est beati vocantur, quia ad aeternam paternitatem, sive per inspiratam interius naturalem, sive per datam exterius legem erudiri meruerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Gladius etenim animã mariȩ transuer¬
berat: quia uerbũ dĩ electoꝵ corda pene¬
trat. penetrans ab errore mortificat:
tus ab errore mortificans. in ueritatis
doctrinam cõmutat: ut dũ quoꝵdam
uitia uirtutesq loquendo examinat:
uniciuq quib loquunt᷑ intima sua ma-¬
ta sunt: nec habent aliquid obscurita-¬
tis. Commendat autẽ castitatẽ beatȩ
mulieris: instantia ieninioꝵ atq obse¬
crationũ diei noctisq templo dĩ inheren¬

Expanded text:
Gladius enim animam Mariae transverberat, quia verbum Dei electorum corda penetrat, penetrans ab errore mortificat, tus ab errore mortificans in veritatis doctrinam commutat, ut dum quorumdam vitia virtutesque loquendo examinant, unicuique loquuntur, intima sua mata sunt, nec habent aliquid obscuritatis, commendant autem castitatem beatae mulieris, instantiam jejuniorum atque obsecrationum diei noctisque in templo Dei inhaeren
Abbreviated transcription (Latin):
in pace: quia uidert̃ oculi mei salutare
tuũ. Hinc uniꝰ. hinc multoꝵ: immo etiã
om̃ium adimpletur expectatio iustoꝵ.
Sed dicamꝰ prius de uno: & sic loquam᷑
de om̃ib. Cupimꝰ enĩ ad hoc studiũ nr̃m
inflectere: ut quod de uno dicit᷑. de om̃i¬
b ueracit᷑ sentiatur. Et ecce dũ specialit̃
de uno uenerabili sene cupimꝰ loqui: oc¬
currit p̃dicandda uirginis prudentia. ñ
hiidustia fulta. sed sp̃u diuini¬
cłłis sratu. quę filtũ oblatura ueniens.
sueq naturę humilitatẽ seruans. ꝓpħȩ¬

Expanded text:
i salutare tuum . Hinc unius hinc multorum, imo etiam omnium adimpletur exspectatio justorum. Sed dicamus prius de uno, et sic loquamur de omnibus. Cupimus enim ad hoc studium nostrum inflectere, ut quod de uno dicitur, de omnibus veraciter sentiatur. Ecce dum specialiter de uno venerabili sene cupimus loqui, occurrit praedicanda Virginis prudentia, non humana industria fulta, sed Spiritu Divinitatis afflata, quae Filium oblatura veniens, suaeque naturae humilitatem servans, p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nobis Et rursũ fidelib dicit. Cor¬
pora uĩa templũ sunt sp̃s sc̃i: quẽ ha¬
betis ex do. Quiq responsũ accipiunt
a sp̃u scõ. non se uisuros mortẽ. nisi pͥ.
corruptibili uita. eiusdem sp̃c sc̃i gr̃a
cũ illis usq in finẽ scłi mansurũ eẽ re¬
ꝓmisit aspiciunt: n iam carne paruulũ.
sed diuintate immensũ. Oui etiã cum
apło dicunt. Et si noueramus xꝑm scđ̃m
plum qui ueniunt in tẽplum: in quib
sacram̃ta. quodq sc̃m piumq preconiũ
indicare stademꝰ: cuilibet in fastidiũ ueni¬
amꝰ. Sequit᷑. Et cũ inducerent puerum
iħm parentes eiꝰ. ut facerent scđ̃m consue.¬
cudinẽ legis ꝓ eo÷ & ipse accepit eum in

Expanded text:
est nobis ; et rursum fidelibus dicitur: Corpora vestra templum sunt Spiritus sancti, quem habetis ex Deo . Quique responsum accipiunt a Spiritu sancto non se visuros mortem nisi prius corruptibili vita, ejusdem Spiritus sancticum illis usque in finem saeculi mansurum esse promisit, aspiciunt, non jam carne parvulum, sed divinitate immensum. Qui etiam cum Paulo dicunt: Et si noveramus Christumplum qui veniunt in templum, in quibussacramenta, quodque sanctum purumque praeconium indicare studuimus, cuilibet in fastidium veniamus. Sequitur: Et cum introducerent puerum Jesum parentes ejus, ut facerent secundum consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
huius quidẽ scł̃i filium splendidissimum.
⁊ om̃ib istus mundi diuitiis affluentissi¬
mũ. & post comitẽ solũ fere totiꝰ t̾re huius
potentissimũ. ad tantã unꝙͣ miseriam ẽẽ
deuenturũ: ut nec in honeste uiuere. nec ho¬
neste saltem liceret ei hanc uitam finire:
S qui potentes deponit de sede. ⁊ alta a lon¬
ge cognoscit. ac discretissimo equitatis sue
iudicio. scd̃m oꝑa sua singulis retͥbuit: ipse
eoꝵ celsitudinem deicere.⁊ potentiã ad ni¬
chilũ redigere qͣndo ⁊ quomͦ uoluit. singła¬

Expanded text:
hujus quidem saeculi filium splendidissimum hujus quidem saeculi filium splendidissimum et omnibus istius mundi divitiis affluentissimum, et post comitem solum fere totius terrae hujus potentissimum, ad tantam unquam miseriam esse deventurum, ut nec inhoneste vivere, nec honeste saltem ei liceret hanc vitam finire? Sed qui potentes deponit de sede, et alta a longe cognoscit, ac discretissimo aequitatis suae judicio secundum opera sua singulis retribuit, ipse eorum celsitudinem dejicere, et potentiam ad nihilum redigere, quando et quomodo voluit, singula
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtrahentes. iuxta miserabilem illũ p̃positũ.
in eodem patibulo ipsum quoꝙ miserrimũ.¬
iam eodem die t̃cio idus apͥlis suspenderunt.
Ubi dum aliquandiu pependissent: ⁊ fetore
sui aerem corrumꝑe incepissent: burgẽses
it̾um consilium imerunt: & eos extra uillã
eiciendos ⁊ eos ibi diligentius reponendos ẽe
decreuerunt. Neq enim atorm̃tis uł mortuoꝵ
& urrisionib abstinere poterant: quoꝵ ꝑfidia
tali patre ⁊ dño se orbatos ẽẽ plangebant.
Itaꝙ arborem excelsam erexerunt: ⁊ rota
plaustri desuꝑ imposita. coriis boum quo
diutus seruari possent insitos suꝑ illã eos
inuicẽ coniunctos. & quasi mutuo cõplexu
colligatos sedere fecerunt. Uerũ paucis dieb
euolutis. cadauera eoꝵ furtim inde sublata
⁊ tumulata sunt. Otrem̃da nimiũ diuinȩ
districtionis iudicia. Qͥs enĩ suspicaret᷑ ũꝙͣ
ut de guidone taceã. brugensem p̃positum

Expanded text:
pertrahentes juxta miserabilem illum praepositum pertrahentes juxta miserabilem illum praepositum in eodem patibulo ipsum quoque jam miserrimum eodem die tertio Idus Aprilis suspenderunt. 58. Dum aliquandiu pependissent, et fetore sui aerem corrumpere incoepissent, burgenses iterum consilium inierunt, et eos extra villam ejiciendos, et ibi diligentius reponendos esse decernunt. Neque enim a tormentis vel mortuorum et irrisionibus abstinere poterant, quorum perfidia tali patre et domino se orbatos esse plangebant. Itaque arborem excelsam erexerunt, et rota plaustri desuper imposita, coriis boum quo diutius servari possent insutos super eam illos invicem conjunctos, et quasi mutuo complexu colligatos, sedere fecerunt. Verum paucis diebus evolutis, cadavera eorum furtim inde sublata et tumulata sunt. O tremenda nimirum divinae districtionis judicia! Quis enim suspicaretur unquam, ut de Guidone taceam, Brugensem praepositum,
Abbreviated transcription (Latin):
adem aũ hora dominꝰ willelmꝰ ipra
egredit᷑. ⁊ ad causam widonis de sten¬
fordo. qui nuꝑ eodem crimine. qd uidelicet
inmortẽ comitis consilium ⁊ assensum
prebuiss. pulsatus fuerat. examinandã
ꝓficiscitur. Qui uidelicet wido dum contͣ
impetitorẽ suũ hermannũ cognom̃to fer.¬
reum monomachiã hac ꝓ causa inisset: &
pͥmo quidẽ congressu & scd̃o suꝑior in ꝑu¬
gna fuisset: ⁊ eundem hermannũ numio
armoꝵ pondere onustum. ipse eque ar¬
matus graui lorica ⁊ galea t̾re ꝓstratũ. &
ꝓpriicorporis ⁊ tanti honeris ruina de¬
pressisset: uirtute dĩ confortatus ac si nul¬
lum sentiret pondus bermannꝰ surcexit̾ ⁊¬
eum qui ut dictum ẽ scd̃o suꝑior fuerat u̾sa
uice subiciens ad confessionem patrati sceleriᷤᷤ
urgere cepit. Quid plura: Diuino tandẽ iu¬
dicio uictus. & de crimine quo impetebat᷑
conuictus & sic demum supplicio mortis
ẽ addictus. Quod cum apudriningas factũ
fuiss. continuo eũ comp̃bendert: ⁊ iprara

Expanded text:
adem autem hora domnus Guillelmus Ipra egreditur, et ad causam Guidonis de Stenfordo, qui nuper eodem crimine, quod videlicet in mortem comitis consilium et assensum praebuisset pulsatus fuerat, examinandam proficiscitur. Qui videlicet Guido, cum contra impetitorem suum Hermannum, cognomento Ferreum, monomachiam hac pro causa inisset, et primo quidem congressu, et secundo superior in pugna fuisset, et eumdem Hermannum armorum nimio pondere onustum, ipse aeque gravi armatus lorica et galea, terrae prostratum, et proprii corporis et tanti oneris ruina depressisset, virtute confortatus, ac si nullum sentiret pondus, Hermannus surrexit, et eum qui, ut dictum est, secundo superior fuerat, versa vice subjiciens ad confessionem patrati sceleris urgere coepit. Quid plura? Divino tandem judicio victus, et de crimine quo impetebatur convictus, et sic demum supplicio mortis est addictus. Quod cum apud Riningas factum fuisset, continuo eum comprehenderunt, et Ypram
Abbreviated transcription (Latin):
irrisionib plurimũ abhorruit. Nã ã qͥbꝰ
tifera communis sermo inter domesticos
intident̃ haberet᷑. ⁊ patientia eiꝰ ab aliis
p̃dicaret᷑. dicere consueu̾it. Mirum cur dñs
talia pati uolu̾it. Certe si huiusmodi garti¬
ones taliter insultarent: iniurias meas p̃ser¬
tim si omꝑs ẽẽm imꝑigre uindicarẽ. ⁊ illu¬
denti mͥ saltẽ sputaculũ infaciẽ iactarem. ui¬
de qd̾ que intolerabilia maxime solebat iu¬
dicare: eaipsa ad augmentũ miseriȩ suȩ co¬

Expanded text:
irrisiones plurimum abhorruit. Nam quibusdairrisiones plurimum abhorruit. Nam quibusdatri Jesu Christi communis sermo inter domesticos incidenter haberetur, et patientia ejus ab aliis praedicaretur, dicere consuevit: « Mirum cur Dominus talia pati voluerit. Certe si mihi hujusmodi garciones, taliter insultarent injurias meas, praesertim si opus esset, impigre vindicarem, et illudenti mihi saltem sputaculum in faciem jactarem. » Vide quod quae intolerabilia maxime solebat judicare, ea ipsa ad augmentum miseriae suae co
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ipsa relatione cognotimꝰ sibi acci-¬
uit: & ymnũ ambrosianũ te dm̃ lauda¬
mꝰ. cũ ipso antiphonatim cantare cȩpit.
Quo dicto. horas beatȩ marie eade sup¬
plicationis deuotione cantando comple¬
uit: & sic ad psalmodiã conuersuis. secũ
ipse sub silentio attente psallere studui¬
it. Iprensib gͥ obuiis eũ suscipientib.
& ipram ducentib. passimq pugnis.
uirgis. lapidib. & marinoꝵ piscium
qui illis in partib grandes admodum
capiunt᷑. capitib cedentib. omĩq genẽ
contumeliaꝵ afficientib. in eadem sẽꝑ
patientia. nedicam quod quidam durici¬
a. ⁊ silentio ꝑseuerabat: ⁊ fere usꝙ ad.
ipsam mortem psalmos indesinenter ru¬
minabat. In patibulo igit᷑ collo ⁊ brachii
suspensus: ⁊ multa furentium cede mac¬
tatus. tali ad ultimum exitu ẽ exanimat᷑.
Dequosilendum non censeo: qd̃ quandiu
inꝓspitate fuit. de huĩmodi contumeliis &

Expanded text:
haec ipsa relatione cognovimus, sibi accihaec ipsa relatione cognovimus, sibi accivit, et hymnum Ambrosianum, Te Deum laudamus, cum ipso antiphonatim decantare coepit. Quo dicto, horas B. Mariae, eadem supplicationis devotione cantando complevit, et sic ad psalmodiam conversus, secum ipse cum silentio attente psallere studuit. Iprensibus igitur obviis eum suscipientibus, et Ipram ducentibus, passimque pugnis, virgis, lapidibus, et marinorum piscium, qui illis in partibus grandes admodum capiuntur, capitibus caedentibus, omnique genere contumeliarum afficientibus, semper in patientia, ne dicam quod quidam, duritia et silentio perseverabat, et fere usque ad ipsam mortem psalmos indesinenter ruminabat. In patibulo igitur collo et brachiis suspensus, et multa ferientium caede mactatus, tali ad ultimum exitu est examinatus. De quo hic silendum non censeo, quod quandiu in prosperitate fuit hujusmodi contumelias et
Abbreviated transcription (Latin):
alardus & sui tractare ceꝑunt. Et cum
hinc inde filiȩ suȩ ñ parcendũ. inde p̾po¬
sito ipsius detrim̃to nichil sentirent sa¬
lutis conferendũ: tand̾e p̾positũ decre¬
uert̾ reddere:ut sic salutẽ lucrarentur
retruserant. cuiꝰdam mulierculȩ mini¬
sterio eũ eduei. & sic his qui ad eũ ca¬
piendũ preparati fuerant. tradi fecert̃.
Igit᷑ ad castrũ uuarnestunense eadem
nocte ꝑductus: & ibi usq ad lucẽ ser¬
uatus ẽ. Ubi & prbm ad se uocari po¬
stulauit: & peccatoꝵ suoꝵ penitentiam
agens. confessionẽ dõ & illi in conspec¬
tu omniũ fecit: & solo ꝓstratus. & pectꝰ
pugnis ꝑcutiens. indulgentiã sibi a dño
tbiu supplex postulauit. Die autẽ facto.
cũ iam ipram equo ꝑgere. ab his qui
eũ ceꝑant moneret᷑: equitare quidem
om̃mo recusauit: sed nudis pedib eũ
tam̃ gelu eẽt incedere maluit. Et cum
iter arripuisset. qͣndam de clerieis cuiꝰ

Expanded text:
Alardus et sui tractare coeperunt, et cum Alardus et sui tractare coeperunt, et cum hinc filiae suae non parcendum, inde praeposito ipsius detrimento nihil sentirent salutis conferendum, tandem praepositum decreverunt reddere, ut sic salutem lucrarentur retruserant cujusdam mulierculae ministerio eum educi, et sic his qui ad eum capiendum praeparati fuerant, tradi fecerunt. Igitur ad castrum Warnestunense eadem nocte perductus, et ibi usque ad lucem servatus est. Ubi et presbyterum ad se vocari postulavit, et peccatorum suorum poenitentiam agens, confessionem Deo et illi in conspectu omnium fecit, et solo prostratus, et pectus pugnis percutiens, indulgentiam sibi a Domino tribui supplex oravit. 56. Die autem facto, cum jam Ypram equo pergere, ab his qui eum ceperant, moneretur, equitare quidem omnino recusavit, sed nudis pedibus, cum tamen gelu esset, incedere maluit. Et cum iter arripuisset, quemdam de clericis, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
constituto: huiꝰ occultationis fama inno¬
tuit. Qui ut audiuit. ꝓtinus exiliuit: e.¬
quũ ascendit: & eunde p̾positũ ꝑquire¬
re magno cũ strepitu & festinacione c̃õ-¬
tenit. Domũ itaq alardi & om̃ia eiꝰ
latibula. necñ & domũ filiȩ eiꝰ. in qͣ ꝓri¬
ma nocte pret̾ita miser ille quieunsse as-¬
serebat᷑ serutati: cũ quẽ querebant ñ in-¬
uenissent uehem̃ter st̃ irati: & pͥmũ qͥ¬
dem utrãq domũ illam quasi pestife-¬
ri p̃sentia uiri contaminatȩ & ob hoc
igne purgande fuissent incendunt: ac
deinde filiam eiꝰ p̃fatam. in erastino nͥ
p̃positus redderet᷑ m̃bris debilitandã
comp̾hendunt. Unde & idem domnuᷤ
willelmꝰ hominium alardi guerpiuit:¬
& eo diffiduciato totũ feodũ eiꝰ saisi¬
uit: & de filiȩ eiꝰ de honestatione. con¬
ditione quã supͣdiximꝰ fide & sacram̃¬
to securitatẽ fecit: & sic inde recessit.¬
Un arto posita: quid facto opus eẽt.

Expanded text:
constituto, hujus occultationis fama innoconstituto, hujus occultationis fama innotuit. Qui ut audivit, protinus exsilivit, equum ascendit, et eumdem praepositum perquirere magno cum strepitu et festinatione intendit. Domum itaque Alardi, et omnia ejus latibula, necnon et domum filiae ejus, in qua proxima nocte praeterita miser ille quievisse asserebatur, scrutati, cum quem quaerebant non invenissent, vehementer sunt irati, et primum quidem utramque domum illam, quasi pestiferi praesentia viri contaminatae, et ob hoc igne purgandae fuissent, incendunt, et deinde filiam ejus praefatam in crastino, nisi praepositus redderetur, membris debilitandam comprehendunt. Unde et idem domnus Guillelmus hominium Alardi guerpivit, et eo diffiduciato, totum feodum ejus saisivit, et de filiae ejus dehonestatione, conditione qua supra diximus, fide et sacramento securitatem fecit, et sic inde recessit.n arcto posita, quid facto opus esset
Abbreviated transcription (Latin):
obsidentib. incertũ utrũ negligentia obsi¬
dentiũ uł industria. aiunt enĩ quod & cer-¬
cius ẽ quosdam eoꝵ corruptos fuisse pe-¬
cunia: p̃posito effugiendi ꝑmissa ẽ copia.
Nam de fastigio muri ad t̾ram fune di¬
missus. & quoꝵdam auxilio ab obsidione
latent̾̃ eductus: noctib ambulando. & di¬
eb delidescendo. ad domũ alardi War¬
nestunensis. qui neptẽ illius agantrude.
castri quod dicit᷑ scĩ audomari qͦndam
castellanã habebat uxorẽ. miser iam et
miserandus confugit. Quo in loco cum
ꝑ tres fere septimanas delituisset: & pre-¬
sentia eiꝰ rumusculis quibdam dubiis. &
incerta uulgi opinione diffamari cepis-¬
set.iam eũ ulterius inibi retinere ñ au
ca transmittebant: ut uł sic fugam eiꝰ
celarent. quã dep̾hendi multoꝑe me-¬
tuebant. Dieb igitur paschȩ ꝑ actis. oe¬
taua uidelicet dñice resurrectionis die.
p̃fato domno u illelmo ipre forte tune

Expanded text:
obsidentibus, incertum utrum negligentia obsiobsidentibus, incertum utrum negligentia obsidentium vel industria aiunt enim, quod et certius est, quosdam eorum corruptos fuisse pecunia, praeposito effugiendi permissa est copia. Nam de fastigio muri ad terram fune demissus, et quorumdam auxilio ab obsidione latenter eductus, noctibus ambulando, et diebus delitescendo, ad domum Alardi Warnestunensis, qui neptem illius Agantrudem, castri, quod dicitur S. Audomari, quondam castellanam, habebat uxorem, miser jam et miserandus confugit. Quo in loco cum per tres fere septimanas jam delituisset, et praesentia ejus rumusculis quibusdam dubiis, et incerta vulgi opinione diffamari coepisset, jam eum ulterius inibi retinere non audeca transmittebant, ut vel sic fugam ejus celarent, quam deprehendi multopere metuebant. 54. Diebus igitur Paschae peractis, octava videlicet Dominicae resurrectionis die, praefato domno Guillelmo Yprae forte tunc
Abbreviated transcription (Latin):
bsidione autẽ p̃fata ficut dictũ ẽ ꝑ
geruasiũ & desideriũ bruggis inchoa¬
ta. balduinꝰ gandensis. & damel tenre¬
mondensis ab oriente. Walterus lilarien¬
sis. Riquardus Walnensis. & theodericꝰ
dicasmnudensis ab occidente exercitu col¬
lecto. eidem se obsidioni adiunxert̃: et
inde se ñ discessuros donec homicidas il¬
los caꝑent & punirent. iure utrando con¬
firmauert̃. Paucis itaq dieb exactis. et
assultib aliquib factis. die qͦdam murũ
ab australi parte ascendentes. & sese au
dacter intus ꝓicientes. ꝑfidos illos uio¬
lent̾ aggressi st̃: & eos om̃s intra eccłiã
scĩ donatiani quã feda pͥus cede conta¬
minauerant. fugere compulert̃. Digne
satis ꝓ meritis. Conueniebat namq ut in
eiꝰ ñ fuerant crudelit̾ ꝓfanare reueriti: diu¬
turnȩ tedio obsidionis. uigiliarũ & fa¬
mis incõmoditates & sitis. & assiduos
imminentis timores mortis penalit̾ tole-¬
intͥnsecus inclusis. & aliis forinsecus

Expanded text:
bsidione autem praefata, sicut dictum est, per Gervasium et Desiderium Brugis incohata, Balduinus Gandensis et Daniel Tenremundensis ab oriente, Gualterus Lilariensis, Riquardus Walnensis, et Theodoricus Discamudensis ab occidente, exercitu collecto, eidem se obsidioni adjunxerunt, et inde se non discessuros donec homicidas illos caperent et punirent, jurejurando confirmaverunt. Paucis itaque diebus exactis, et assultibus aliquibus factis, die quodam murum ab australi parte ascendentes, et sese intus audacter projicientes, perfidos illos violenter aggressi sunt, et eos omnes intra ecclesiam S. Donatiani, quam foeda prius caede contaminaverant, fugere compulerunt. Digne sane pro meritis. Conveniebat namque in eorum ejus non fuerant crudeliter infamare reveriti, diuturnae taedio obsidionis, vigiliarum et famis incommoditates et sitis, et assiduos imminentis timores mortis poenaliter toleintrinsecus inclusis, et aliis forinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
philippi comitis filius. cuiꝰ suꝑiꝰ mentionẽ
fecimꝰ. qui iam post mortẽ comitis. mag¬
nã t̾rȩ huiꝰ partẽ occupauerat. t̾uennam
uenit: & eundẽ ysaãc sibi reddi ab uxo¬
re aduocati. nam ip̃se cũ filio suo tune
abierat impetrauit. Quẽ fune collo eius
illigato ariam secũ duci. & in audientia
totiꝰ ppłi scelera sua confitentẽ. seseq oi
fupplicio dignũ ad iudicantẽ. t̾cio deci¬
mo kł apͥlis suspendi fecit. De obsidione.

Expanded text:
Philippi comitis filius, cujus superius mentionem Philippi comitis filius, cujus superius mentionem fecimus, qui jam post mortem comitis magnam terrae hujus partem occupaverat, Tervannam venit, et eumdem Isaac sibi reddi ab uxore advocati, nam ipse cum filio suo tunc aberat, impetravit. Quem fune collo ejus illigato, Ariam secum duci, et in audientia totius populi scelera sua confitentem, seseque omni supplicio dignum adjudicantem, tertio decimo Kalendas Aprilis suspendi fecit. PARS IX.
Abbreviated transcription (Latin):
obtinuit. Uerũtam̃ arnulfus sequenti
die cũ suis monasteriũ adiit: & illũ educ¬
tũ. & ex ipsius confessione dep̾hensum.
continuo ueste monachili expoliari. &
nudũ ac discalciatũ reuinctis post t̾gũ
manib ad ciuitatẽ cũ tumultu ꝑtrahi
p̃cepit. Ubi dũ ne qua monachatꝰ in eo
uestigia remanerent. capilli capitis eius
om̃s penitꝰ abrasi fuissent: ciuib utriusq
datur. uł uiuus incendat᷑ uociferantib
sed & ipso arnulfo hoc ide a dimplere to¬
tis uirib annuente. tande pat̾ eiꝰ eũ ma¬
tre obstitit: & ut uiuus aliqͣndu seruare¬
tur filio inuito extorsit. Quod etiã diui¬
nitus factũ fuisse credibile ẽ: quatinꝰ pre¬
uaricator & labore penȩ p̃sentis. & timo¬
re mortis imminentis diutiꝰ torqueret᷑:
& uł impenitens ȩt̾nis uł penitens purga¬
toriis torm̃tis iterũ crueiaret᷑. Dieb igi¬
tur aliquot euolutis. domnus willelmꝰ

Expanded text:
obtinuit. Verumtamen Arnulfus sequenti obtinuit. Verumtamen Arnulfus sequenti die cum suis monasterium adiit, et illum eductum et ex ipsius confessione deprehensum, continuo veste monachali exspoliari, et nudum ac discalceatum revinctis post tergum manibus ad civitatem cum tumultu protrahi praecepit. Ubi dum, ne qua monachatus in eo vestigia remanerent, capilli capitis ejus omnes penitus abrasi fuissent, civibus utriusque datur, vel vivus incendatur, » vociferantibus; sed et ipso Arnulfo hoc idem adimplere totis viribus adnitente, tandem pater ejus cum matre obstitit, et ut vivus aliquandiu servaretur, filio invito, extorsit. Quod etiam divinitus factum fuisse credibile est: quatenus praevaricator, et labore poenae praesentis, et timore mortis imminentis diutius torqueretur et velut impoenitens aeternis, vel poenitens purgatoriis tormentis interim cruciaretur. 51. Diebus igitur aliquot evolutis Dominus Guillelmus,
Abbreviated transcription (Latin):
deuenit: & eiꝰ conductu usq ad monaste¬
riũ scĩ iohannis t̾uanensis. in monte nr̃e
ciuitati imminente constitutũ ꝓfugit. Nã
qͥa monachꝰ fieri diuino uł humano coac¬
tus timore uolebat. monachũ qͦndã heia¬
mensem qͥ ipsũ ei habitũ donaret. ibide
uolante delatũ. & ꝑ totã urbẽ confe¬
stim ẽ diuulgatũ: qđ in monasterio scĩ
ioħis laterent: qͥ patrẽ patͥȩ karolũ occi¬
dissent. Arnulfus gͦ filitis eustachii aduo¬
cati. uolens & ipse sanguinẽ comitis uin¬
dicare: in ctuꝰ ultionẽ iam orbem ipsum
audiebat conspirare: nocte imminente ap-¬
paritores suos eo dirigit: qͥ abbatiam to
ta nocte custodiant: ne qui latebant in
tenebris effugere usquã ualeant. Isa ac
autẽ uͥ insidias sibi ẽẽ paratas cognoitit:
ad domnũ abbatẽ folquinũ tremebun¬
dus confugit: & ut optatũ sibi mona¬
chi habitũ. ipse iam conceder&e. humili
supplicatione & importuna satis. tande

Expanded text:
devenit, et ejus conductu usque ad monastedevenit, et ejus conductu usque ad monasterium S. Joannis Tervanensis in monte nostrae civitati imminente constructum profugit. Nam, quia monachus fieri divino vel humano coactus timore volebat, monachum quemdam Einhamensem, qui ipsum ei habitum donaret, ibidem volante delatum, et per totam urbem confestim est divulgatum, quod in monasterio S. Joannis laterent, qui patrem patriae Carolum occidissent. Arnulfus ergo, filius Eustachii advocati, volens et ipse sanguinem comitis vindicare, in cujus ultionem jam orbem ipsum audiebat conspirare, nocte imminente apparitores suos eo dirigit, qui abbatiam circumquaque tota nocte custodiant, ne qui latebant in tenebris usquam effugere valeant. Isaac autem, ubi insidias sibi paratas esse cognovit, ad dominum abbatem Folquinum tremebundus confugit, et ut optatum sibi monachi habitum ipse concederet, humili supplicatione et importuna satis tandem
Abbreviated transcription (Latin):
loco multũ munito habitaret: & illa
hora ȩccłiam beatȩ mariȩ iniuste & ir-¬
reuerent̾ ingressus fuisset: nã qui eccłiam
ñ timuerat suꝑbe tuolare. ȩccłiȩ introitũ
debuisset humilit̾ uitare: ab obsidione
hoc euentu forte int̾clusus. & nec ad
modicũ quide domui suȩ disponens. uitȩ
quippe suȩ consulere cupiens. fuga ꝓtinꝰ
elapsus ẽ. Cuiꝰ donrũ fr̃ eiꝰ desiderius. qͥ
contra suos se geruasio multionẽ sangui-¬
nis iusti comunxerat. mex irrupit: et
omnẽ municionẽ eiꝰ ꝓp̾is manib incen¬
dio tradidit. Qui ipsũ quoq ysaac si in
ea repꝑisset. haud aubiũ. qͥn eum obui¬
dictam canti cͥminis int̾fecisset. Uide qͣn¬
tũ inspiratũ eis fuerit odiũ iniquitatiᷤ.
quod etiã naturalis uncebat affectum
pietatis. In eo enĩ qui se complicẽ fecerat
tam nefandȩ immanitatis: nec geruasiꝰ
audebat latitans. & nocturnis horis qua
poterat fugitans. ad domũ sororis suȩ qͣm
prefatꝰ guido de stenfordo uxorẽ habebat

Expanded text:
aret, et illa hora in ecclesia B. Mariae injuste et irreverenter ingressus fuisset nam qui ecclesiam non timuerat superbe violare, ecclesiae introitum debuisset humiliter vitare, ab obsidione hoc eventu forte interclusus, et nec ad modicum quidem domui suae disponens, vitae quippe suae consulere cupiens, fuga protinus est elapsus. Cujus domum frater ejus Desiderius, qui contra suos se Gervasio in ultionem sanguinis justi conjunxerat, mox irrupit, et omnem munitionem ejus propriis manibus incendio tradidit. Qui ipsum quoque Isaac si in ea reperisset, haud dubium quin eum ob vindictam tanti criminis interfecisset. Vide quantum inspiratum eis fuerit odium iniquitatis, quod etiam naturalis vincebat affectum pietatis. In eo enim qui, se complicem fecerat tam nefandae immanitatis, nec Gervasius ubi audebat latitans, et nocturnis horis qua poterat fugitans, ad domum sororis suae, quam praememoratus Guido et Stenfordo uxorem habebat,
Abbreviated transcription (Latin):
alium nobilem in curia comitis de
treugarũ in fractione placitaret: & il¬
le nota ei seruilis conditionis obiecta.
eo qͦd consanguineã illuis p̾positi. quȩ
isset. respondere. ut lib̃o refutaret. Quã¬
obrem omĩs illa p̃̾positi cognatio: in in¬
tolerabilem aduersus comitẽ karolũ.
& militẽ illũ exarsit iram. In om̃s enĩ:
sa gͦ hȩc quidem diu uentilata. sed tan-¬
dem tali ẽ ratione t̾minata: ut quȩ nota¬
ta fuerat matrona. duodecima nobiliũ
manu libertatẽ suã ꝑ sonalit᷑ assensu
comitis euendicaret: & querela comi¬
tis in reliquã illam parentelã salua
maneret. Huiꝰ gͥ calumpniȩ talis fuspen¬
sio: domno karolo pͥma fuisse uisa ẽ in¬
terfectionis occafio. Hinc namq grauis¬
sima contra eũ ceꝑunt exercere odia.

Expanded text:
alium nobilem in curia comitis de treugarum infractione placitaret, et ille, nota ei servilis conditionis objecta, eo quod consanguineam illius praepositi, quae isset, respondere ut libero refutaret Quamobrem omnis illa praepositi cognatio etiam intolerabili adversus comitem Carolum et militem illum exarsit ira. In omnes enim sa ergo haec diu quidem ventilata, sed tandem tali est ratione terminata, ut illa, quae notata fuerat matrona, duodecima nobilium manu libertatem suam personaliter assensu comitis evendicaret, et querela comitis in reliquam illam parentelam salva maneret. Hujus ergo calumniae talis suspensio domino Carolo prima fuisse visa est interfectionis occasio. Hinc namque gravissima contra eum coeperunt exercere odia.
Abbreviated transcription (Latin):
usciꝑe romuleos pastor uen̾ande tͥũphoᷤ. ¶ pape¬
Gregorii sc̃ĩ suscipe gesta tui.
Qui nituit factis. u̾bis scͥptisq beatis:
At iubar auricomi solis in orbe eluit:
Ni orma decus specłm. tͥ sit uia. uita. ꝑeuum:
Sicupis ȩternum ferre sacerdotiũ:
Nam qui ñ huius sequit᷑ uestigia p̃sul:
Ante dm̃ presul non erit: immo pecus:
Hinc psalmista canit hominẽ similare caballis
Ignauũ stultis: qui sub honore petit.
Nocturnũ dedimꝰ scõ cantumꝙ diurnũ:
Carminib clarũ. concinimꝰq uirũ:
Nedde uicẽ scͥptor seruans cola cõmata punctor:
Ne tua mendosũ pagina seruet opus:
Ludere me libuit uariabilis ordine campi:
Postꝗͣ ꝓsafugit. musa iocosa redit.
Hec mͥ tu tͥbuis doctor preciose gregori:
Qui bonadas famulis. s mala nulla tuis:
Uestitus cepi: nudus tua munia dixi:
Indue me factis. uelleribꝙ tuis:
Et qͥa mortalis desunt cõmertia carnis:
Dam subꝑedib posse iacere tuis: Incipit ꝓe

Expanded text:
uscipe Romuleos, Pastor venerande, triumphos, Gregorii sancti suscipe gesta tui. Qui nituit factis, verbis, scriptisque beatis, Ut jubar auricomi solis in orbe cluit. Forma, decus, speculum tibi sit, via, vita per aevum, Si cupis aeternum ferre sacerdotium. Nam qui non hujus sequitur vestigia praesul, Ante Deum praesul non erit, imo pecus. Hinc Psalmista canit hominem similare caballis, Ignavum stultis, qui sub honore perit. Nocturnum dedimus sancto cantumque diurnum, Carminibus clarum concinimusque virum. 20 Redde vicem, scriptor, servans cola, commata, puncta, Ne tua mendosum pagina servet opus. Ludere me libuit variabilis ordine campi, Postquam prosa fugit, musa jocosa redit. Haec mihi tu tribuis, doctor pretiose Gregori, Qui bona das famulis, sed mala nulla, tuis. Vestitus coepi, nudus tua munia dixi, Indue me factis, velleribusque tuis. Et quia mortalis desunt commercia carnis, Da mihi sub pedibus posse jacere tuis. PRAE
Abbreviated transcription (Latin):
Angusta uͦ erat. itaut ñ nisi unꝰ ꝑ eã ascendere
posset. Dextra uͦ leuaꝙ inerant fixicultri &
gladii ferrei ut nullus circa se nͥ ad celũ aspice
poss. Sub ea uͦ iacebat latens draco tet̾rimus
ingenti formaut p̃metu eiꝰ quiuis ascendere

Expanded text:
angusta quod non nisi unus per eam ascendere posset. Dextra uero leuaque erant fixi cultri et ferrei gladii ut nullus circa se nisi ad celum posset aspicere. Sub ea iacebat latens draco teterrimus et ingentis forme ut pre metu quiuis ascendere
Abbreviated transcription (Latin):
iubet eos absolutos reduei. Iam toto furore in
dĩ uirginẽ fremens exardescit: uibet sibi tͥbu¬
utriusꝙ sexus. Conueniunt õs : miracłm tante
tei cognoscere cupientes. Fagrat fama totã ciui
tatẽ. theodosiã nobilẽ uirginẽ publice audien-¬
⁊ dã. Non mat᷑na quedã domi remansit: ñ uirũ
ei ꝓhibuuit uerecundia: ñ iudeũ religio sua reti¬
nuit. Ilico ꝑtribunali preses sedit: ordinant᷑
Eculeus statiutur: craticule succendunt᷑: saita¬
gines inflammnant᷑. Om̃sꝙ ministri diaboli ar
mati fremebant. ligaturas neruicas manib
gestantes: terrores immanes uox illa sacͥlega
ñ tacebat: ut hec uidens di famula territa a con¬
fessione recederet. Tuno preses ex hiberi iubet puel
palmã in incessu ⁊ uultu gestabat. fulgebant
ꝑfusa. aspestu suo corda omniũ ꝓst̾nebat. Om̃s
mirant᷑ talem uirginẽ sic animi uͥtute arma¬
tam mortẽ ñ timere penas ñ ex pauescere. Ab

Expanded text:
iubet eos absolutus recedere Iam| toto furore in iubet eos absolutus recedere Iam| toto furore in dei uirginem fremens exardiscet. Iubet sibi tri| buutriusque sexus Omnes conueniunt ad miraculum| tantae rei cognuscendae . peragrat fama totam ciui| tatem . theodosiam nubilem uirginem . publice audien| dam . non matrona quequam domi remansit. Non uir| ginem prohibuit uericundia . non iudaeum religio sua| retenuit Ilico sedit pro tribunali praeses . odinantur+ eculeus statuetur Craticulae succenduntur| sartaginae inflammantur Omnesque ministri diabuli ar| mati fremebant legaturas neruicas manibus gestantes terrore| +manis . uox illa sacrilega non tacebat ut haec uidens dei famula| territa a confessione recederit exhibere iubet puellpalmam| in incessu et uultu gestabat Fulgebant perfusa Aspectu suo corda .| omnium prosternebat. O“m”nes mirantur talem uirginem . sic anime| uirtute armatam . mortem non timere . poenas non exp
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Oparentes. si filiam uere amatis: nolite negare
xꝑm. Considerate gͦ quȩ dico. Si t̾reno sponso me.
daretis ipso uiuo alii nubere ñ poterã. Quod si
hoc facerẽ adultera dicerer. Nunc gͦ regẽ regum
ari ⁊ euᷤsponsa dici qui uiuit ⁊ nũꝙͣ morit᷑. qͥ
regnat. ⁊ successorẽ ñ habet: ab hoc sponso tam
nobili me disiungere ñ poteritis. Lacrime ur̃e
ñ me conturbant: nec amor diuitiaꝵ ab amore
⁊ nunciarent᷑ urbano presidi: ilico exardescens
iubet conuocari ordinẽ ciuitatis uultu inuerso.
toruis ocłis minas p̃tendens: inqͥrit diligent̃ de
puella cuꝰ in confessione talem audierat famã :¬
quib natalib orta eẽt: aut qͥs eã hanc uiam do-¬
cuiss. Cognoscit filiam ẽẽ pͥmarii ciuitatis: &
ĩã tẽpore quieto deo consecratã. Exhiberi ubet
parentes illius: inquirit si illoꝵ suasione hoc
faceret. Dicunt parentes que uera ft̃. se penitꝰ
ignorasse. Nulla in parentib inuenta ẽ culpa:

Expanded text:
dei O perentes . si filiam uere amatis noli| te negare christum considerate quae dico si terreno sponso me| daretis ipso uiuo ali nubere non poteram quod si hoc face| rim adultera dicerer Nunc uero rege regum+ari et eius sponsa+ dici+ qui uiuit| et nunquam moritur. Qui regnat et successorem non habet| +ab hoc sponso tam nobile . me disiungere non potestis Lacri| mae uestrae non me conturbant nec amor diuiciarum| ab amoet nuntiarentur urbano praeside . illico exardiscens .| iubet conuocari ordinem ciuitatis . uultu inuerso . toruis| oculis . menas praetendens . inquiret diligenter de puella .| cuius in confessionem talem audierat famam Quibus| “na”talibus orta esset . uel quis eam hanc uiam docuisset| Cognuscit filiam esse primariae ciuitatis . etiam tem| pore quieto deo consecrectam . ex“hib”ere iubet parentis. Illius| inquiret si eorum suasione hoc faceret. Dicunt parentes .| quę uera sunt . se paenitus ignorasse Nulla in parentibus .| inuenta est culpa .