comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. pisi in quonullũ potest in uonir pec¬
catum : Quis aut qui non haboat dobitor̃
fratrõ suũ nisiinquẽ nemopoccauit De¬
bitorest ergo Omnis homo. habens debito¬
rem. Et ds̃iustus constituit regulã indo¬
bitoretuo qđ facit & ipse cũ suo. Duoergo
sunt operami seri cordiȩ quaenos liberant
que brtuitor ipse dñ posuit quo dam loco
ineuangolio. Dimittito & dimuttecur uobis
Dato sdabitur uobis. Dimittite & dimit¬
tauruobis adignos cendũ ꝑtine. Batoa
dabrituruobis adprestandũ boneficium
uel elemosi na ꝑtin&. Igposciuobis uul¬
tis ignoscite. Remittite & remitto turuo
Sod hoc potost mouoro qđ & parũ mouit
quotiens debeo in quidigpioscore sufficit
quotios into pec cauerit frat̃tuus. si potu¬
oris uenire usq adseptua gosimã & octauã
uindictã. Ita neuerũ est quod dicit &ue¬
reita sehab& ut si peccauent. lxxuii
igrios cas. Si aut̃ pec cauerit . lxxxvIii.
iã licrattibi non ignoscere Audeo dicere¬
& silxxiiii. peccauerit : ignosco Etsi

Expanded text:
ossit inveniri peccatum. Quis est autem qui non habeat debitorem fratrem suum, nisi in quem nemo peccavit? Debitor est ergo omnis homo habens debitorem, et Deus justus constituit regulam in debitore tuo, quod facit et ipse cum suo. Duo ergo sunt opera misericordiae, quae nos liberant, quae breviter ipse Dominus posuit quodam loco in Evangelio: Dimittite et dimittetur vobis: date et dabitur vobis. Dimittite et dimittetur vobis, ad ignoscendum pertinet. Date et dabitur vobis, ad praestandum beneficium, vel eleemosynam pertinet. Ignosci vobis vulti hoc potest movere, quod et Petrum movit. Quoties debeo, inquit, ignoscere? Sufficit quoties in te peccaverit frater tuus. Si potueris pervenire usque ad septuagesimam et octavam vindictam. Itane verum est, quod dicit, et vere ita se habet, ut si peccaverit 490 ignoscas. Si autem peccaverit 560, jam liceat tibi non ignoscere. Audeo dicere: Et si 490 peccaverit, ignosce: et si
Abbreviated transcription (Latin):
debenti debitũ non demi sit & hoc ẽ iussus
exigit qđ ei fueratiã dimissũ. Ex quib:
ui dolic& dictis constat. quasi hoc qđ in
nos delinquitur ex corde ñ dimittimi.
& illudrursus a nobis exigitur qđ nobis
iã ꝑpenitentiã dimissũ fuisse gaude¬
bamus Igitur dũ ꝑindulti tẽporis spa¬
cium lic& dũ iudexfestina dũ conuer¬
sationõ nram̃ his quiculpas examinat
expectat. Conflomus in lacrimis du¬
riciã mentis formemus in ꝓximis gra¬
tiã benignitatis & sidenterdico quia
salutari ostia postmertẽ ñ indige¬
bimus si ante mortẽ dõ ostia ipsi fuerunt¬

Expanded text:
debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spacium licet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fuer
Abbreviated transcription (Latin):
Ced interhaec sciendũ est quia illerio
Dte delico sui ueniã postulat qui prius
hoc quod in eo delinquiturrelaxat.
aaunus enĩ non accipitur nisi ante dis
cordia ab animo pellat᷑. Dicente ueritate
Sienim offersmunustuũ ad altare & re¬
cordatus fueris quiahab& aliquidad¬
uersumte frãttuus. Relin que ibi mu¬
nus tuum ante altare &uadeprius re¬
conciliari fratrituo & tunc ueniens of¬
fersmunustuũ. Quia in repensandũ est
cũ omnisculpamunerȩ soluatur quam
grauis ẽculpa discordia proquanec mu¬
nus accipitur debemus itaque ad ꝓximũ
quãuis longe positũ longe que disiunc¬
tũ mento ire ei animũ subdore humilita¬
te illũ hamiuo lentia placare. Scili¬
ris aspexerit a pec cato nos soluit qui amu¬
nus ꝓculpa sumit. Veritatis aut̃ uoce ad¬
tes tante didicimus qui a soruus qui de¬
cẽmiliata lenta debeat cũpęnitentiã
ager& absalutionẽ debiti adnõ accepit.
sed quia conseruo suocentũ sibi denarius

Expanded text:
ed inter haec sciendum est quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris, quia habet aliquid adversum te frater tuus, relinque ibi munus tuum ante altare; et vade prius reconciliari fratri tuo: et tunc veniens offeres munus tuum . Qcum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum, quamvis longe positum longeque disjunctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare, ut videlitis aspexerit, a peccato nos solvat, quia munus pro culpa sumit. Veritatis autem voce testante didicimus, quia servus qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios
Abbreviated transcription (Latin):
dũ esse cogno uerint sicut oportere cognoue¬
rint hoc nobis uel euidentur uł latenter op¬
portent. Dixit enim angelus homini. Cum
oraretis ego optuli orationẽ uram inconspectũ
claritatisdĩ ET PAX DĨ QUAE EX SUPERAT

Expanded text:
dum esse cognoverint, sicut oportere cognovedum esse cognoverint, sicut oportere cognoverint, hoc nobis vel evidenter vel latenter apportent. Dixit enim Angelus homini: Cum oraretis, ego obtuli orationem vestram in conspectu claritatis Dei. Et pax Dei, quae exsuperat
Abbreviated transcription (Latin):
ritis. Potest & sic intellegi iuxta euangeliũ
Nolite cogitare quid mandu c&is aut quid
induamini scio qđ opus sit uobis & ante quã
petatis cognoscit. SEDINOMHIORATIONE
Idẽ non cõmurmuratione at que tristitia¬
& neforte tribulationibus afflicti in aliquo
murmur&is &urã oratio fiat indigna auri¬
bus dĩobsecro ut omia cũ oratione aput uos
pasificefiant ETOBSECRATIO NECVM
GRATIARVM ACTIO NE. Oratiod icit᷑
quȩ propeccatis praetoritis fit obseoratio uero
pro uirtutibus adi piscondis gratiarũ actio
probeneritis dĩ PETITIΟΝES VESTRIE
Notescant aluo oaa Ñsic accipiendũ est
tã quã dõ innotescant. qui eas & ante quã essenł
nouerat sed nobis in notescant apud dm̃ per
tolerantiã nĩ apud homines ꝑiactantiam
Aut forte innotes cant &iã apud angelos qui
sunt apud dm̃ et quo dãmodo eas offerant dõ
& dehis consulant & quod eo uibente implen¬

Expanded text:
ritis. Potest et sic intelligi, juxta Evangelium. ritis. Potest et sic intelligi, juxta Evangelium. Nolite cogitare quid manducetis, aut quid induamini, scit quod opus est vobis, et antequam petatis agnoscit . Sed in omni oratione. Id est, non cum murmuratione, atque tristitia, ne forte tribulationibus afflicti, in aliquo murmuretis, et vestra oratio fiat indigna auribus Dei, obsecro ut omnia cum oratione apud vos pacifice fiant. Et obsecratione cum gratiarum actione. Oratio dicitur, quae pro peccatis praeteritis fit, obsecratio vero pro virtutibus adipiscendis, gratiarum actio pro beneficiis Dei. Petitiones vestrae innotescant apud Deum. Non sic accipiendum est, tanquam Deo innotescant, qui eas et antequam essent noverat. Sed nobis innotescant apud Deum, per tolerantiam, non apud homines per jactantiam. Aut forte innotescant, etiam apud angelos, qui sunt apud Deum, ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulant, et quod eo jubente implen
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ in memoria ȩterna. Dehoc enĩ libro
psalmista dño ait. In ꝑfectũ meũ uide¬
runt oculitui & in libro tuo om̃s scribent᷑¬
& apłs dns̃ ait. Ciaudete qui a nomina urã
scripta sunt incaelo & contrario dereꝓbis
dauidait. Dole antur de libro uiuentiũ
&cũ iustis non scribantur
GAUDETEINOΝO SEMPER ITERUM
enim quilugent qm̃ ipsi consolabuntur
quodrepeait iterũ dico gaudete uelut
magis ac magis gaudiũ confirmaur uol ꝓ
gaudio corporis & animȩ in prosperis &¬
in aduersi sut confortentur indño Mopes¬
TIAUESTRA NOTASITOMNIGUS HO¬
MIHIBVS Iudȩis scilic& atque & gentib
omnibusq quiuos ꝑsecuntur. nata sit mo¬
destiaurã. Modestia enĩ mansuetudo uel
pudorsiue probitas intellegitur. Scriptũ
EST NIHIL SOLLICITISITIS ACsidi¬
cer& quia dñ ꝓpeest hisqui tribula tosunt
corde ideo dein congruentibus malis. nuhil
solliciti sitiscum defensorẽ uobis diñ esse noue¬

Expanded text:
Id est, in memoria aeterna. De hoc enim in libro Id est, in memoria aeterna. De hoc enim in libro Psalmista Domino ait: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribent Dominus ait: Gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Et e contrario de reprobis David ait: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur. Gaudete in Domino semper, iterum enim qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Quod repetit iterum: Dico gaudete, vel ut magis ac magis gaudium confirmetur, vel pro gaudio corporis et animae in prosperis et adversis, ut confortentur in Domino. Modestia vestra nota sit omnibus hominibus. Judaeis scilicet et gentibus, omnibusque qui vos persequuntur, nota sit modestia vestra. Modestia enim mansuetudo vel pudor, sive probitas intelligitur. Scriptum est, nihil solliciti sitis. Ac si diceret: Quia Dominus prope est his, qui tribulato sunt corde, ideo de ingruentibus malis nihil solliciti sitis, cum defensorem vobis Deum esse nove
Abbreviated transcription (Latin):
laxp̃i fide spẽponentes & in conuersatio¬
ne caelesti conuersantos. quia de uobis in
presenti tempr̃ lȩtificor & infuturo coro¬
nabor EUCNODIAM ROGO ET SINTICẼ
OEPRECORIO IP SŨSAPERE IN ONO
Idẽ unũ & idipsum sentire defide & equa¬
liter credere indño. &IaMRΟGΟ ΕTTEGER¬
MANE cõPΑR Quod dixit germane
proprium posuit nomen germanus en ĩ
uo cabatur. qđ uero dix̃ cõpar intellegitur
officii uel fidei. AbIUA ILLAS QUAEAE¬
cua LADORAVERNT IN EVANGELIO
Haemulieros religiosȩ & scienteserant quas
a postolũ ut adiuu& eas germanũ ad mo¬
n&. quod dicit mecũ labora uerunt. sub¬
auditur in uerbo fidoi prȩdicando. Do¬
cebant enĩ in suo sexu ꝑ domos in ec desiis
reticebant. ab ipso enĩ paulo prȩdicandi
officiũ mulieribus ineccła tollitur ubiait
MuLIERES in ecđa tacent. Cumclemen¬
TEET CETERS ADITORIBVS-MEIS CLe¬
mens phylosophus & magne doctrine iurerat
qui postea romane prȩsuleccłae fuit. Quo¬
RUMNOMINA SVNT INLIBROUITE

Expanded text:
ntes, et in conversatione coelesti conversantes, quia de vobis in praesenti tempore laetificor, et in futuro coronabor. Evodiam rogo et Syntychen deprecor idipsum sapere in Domino. Id est, unum et idipsum sentire de fide, et aequaliter credere in Domino. Etiam rogo, et te Germane compar. Quod dixit: Germane, proprium posuit nomen. Germanus enim vocabatur. Quod vero dixit compar, intelligitur officii vel fidei. Adjuva illas quae mecum laboraverunt in Evangelio. Hae mulieres religiosae et scientes erant, quas Apostolus ut adjuvet eas Germanum admonet. Quod dicit: Mecum laboraverunt, subauditur in verbo fidei praedicando. Docebant enim in suo sexu per domos, in ecclesiis autem reticebant. Ab ipso enim Paulo praedicandi officium mulieribus in Ecclesia tollitur, ubi ait: Mulieres in Ecclesia taceant. Cum Clemente et caeteris adjutoribus meis. Clemens philosophus et magnae doctrinae vir erat, qui postea Romanae praesul Ecclesiae fuit. Quorum nomina sunt in libro vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
PO LatatoReS MEIEStOTE Idõ me
łse quiminime fi deliter in t amini non
falsos apłos. ETOBSERUATE EOS EVIITA
ambulant. Dupliciter dicitur obserua¬
re uela dimmitandũ. ut hic uel ad cuuendũ
sicut ad romanos ait obseruate e os quidis ser¬
siones & offendicula faciunt: SiCVtTIA BRIS
EORMΑM ΝOSTRΑM Idẽ formã doctrine
nrãe MVLTIETIMAM BVLATIT QUOS SEPE
oicebaauobis. Deipsisdicit quispempas
tes in legis cerimonius collo cabant Porest
& deiouiquanistris inter praetari quia iu¬
niorũ afflictionis & ams corporis crutiatus
inluxuriã & epulas conuerterunt tunc
MVT ET FETS DICO INI MICOS CRUCIS XPI
Notandũ quo asfectuomnium salutem
opta uerit qui&iã inimi coscru cis xp̃ĩ de¬
debat ultro in interitũ p̃parantes. Quorũ

Expanded text:
mitatores mei estote. Id est, me sequimini, me fideliter imitamini, non falsos apostolos. Et observate eos qui ita ambulant. Dupliciter dicitur observare, vel ad imitandum, ut hic, vel ad cavendum, sicut ad Romanos ait: Observate eos qui dissensiones et offendicula faciunt . Sicut habetis formam nostram. Id est, formam doctrinae nostrae. Multi enim ambulant, quos saepe dicebam vobis. De ipsis dicit qui spem pastes, in legis caeremoniis collocabant. Potest et de Jovinianistis interpretari, qui jejuniorum afflictiones et omnes corporis cruciatus in luxuriam et epulas converterunt. Nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi. Notandum, quo affectu omnium salutem optaverit, qui etiam inimicos crucis Christi deflebat, ultro in interitum properantes. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
TERΛEΝASAPIVNT Quienim in car¬
si comedant & uoluptates uentris & derideria
cõpleant carnis eorũ ds̃ dicituruenter ñ audi¬
entes ꝓph&am dicentẽ. Cũ manducaueritis
a biberitis pͥno uobisimnet ipis in andacatis
cũ cisionis in confusione idẽ in pudendi
uere cundimẽbri quiterrenas apiunt. di¬
cit idẽ qui carnelegẽ obseruant . NoSTRΑ
AuIT CONUERSATIO INCAELIS EST. Hoc
non potest dicere terrenis uitus mancipa¬
tus VNDEETIAM SALUATOREMEX¬
cer& caput nrm̃ incaelo estubi & nosiam
ꝑ desideriũ conuersamur et quia cȩlestis
est ille qui caput estnrm̃ decaelo expecta¬
mus eũ uenturũ : QuiREEORMAuIT
CORPVSTIUMILITATIS NR̃ECOR¬
FIGURATUM CORPORICLARITATIS
SVΑE Sicut monstrauit in mortem
cũ unũ exuiuentibus & unũ ex mortuis
sui corporis consigurauit exemplũ re¬
surrectionis ostendens in mortuis &uiuis.
SECVN DUMOPERATIONEM QUAPOS
Acsidicera ponsolũ confirmauitnos
exemplore s urrectionis sed &iã corpo¬

Expanded text:
teritus, etc. Qui enim in carsi comedant et voluptates ventris et desideria compleantur carnis, eorum Deus dicitur venter, non audientes Prophetam dicentem: Cum manducaveritis et biberitis, nonne vobismeticumcisionis, in confusione, id est in pudendis verecundi membri; qui terrena sapiunt, dicit, id est, qui carnem legem observant. Nostra autem conversatio in coelis est. Hoc non potest dicere terrenis viciis mancipatus. Unde etiam salvatorem exceret: Caput nostrum in coelo est, ubi et nos jam per desiderium conversamur, et quia coelestis est ille, quia caput est nostrum, de coelo exspectamus eum venturum. Qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori, etc. Hoc quidem monstravit in morte, cum vino et bibentibus et unum ex mortuis sui corporis configuravit exemplum resurrectionis ostendens in mortuis et vivis. Secundum operationes Ac si diceret: non solum confirmavit nos exemplo resurrectionis, sed etiam corpo
Abbreviated transcription (Latin):
sententia di flectitur adq mutatur. Si parua
fratribus non dimitimus magna nobis ado non
dimitent᷑ Et quia potest unus quisq dicere
nihilhabeo contraeum ipsenouit labetdmñ
uidicem non mihicura est quiduelit agere
Egognouiei confirmat sententiã suã. Etomne
simulationẽ ficte pacis euertidicens. Si non
remiseritis unus quisq fratrisuo decordib: uris

Expanded text:
utatur. Si parva fratribus non dimittamus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: Nihil habeo contra eum, ipse novit; habet Deum judicem, non mihi cura est quid velit agere, ego ignovi ei, confirmat sententiam suam et omnem simulationem fictae pacis evertit, dicens: Si non remiseriti
Abbreviated transcription (Latin):
idõ ad similit regnũ celorũ homini regi
qui uoluit ratione ponerecũ seruis suis łami¬
lare est srris et maxime palestinis adomne ser¬
monẽ suum parabolas uingere ut quod ꝓsimplex
p̃cept̃ teneri abauditoribus non potest ꝑsimili¬

Expanded text:
 Simile est regnum coelorum homini regi qui voluit rationem ponere cum servis suis . » Familiare est Syris, et maxime Palaestinis, ad omnem sermonem suum parabolas jungere, ut quod per simplex praeceptum teneri non potest, per simili
Abbreviated transcription (Latin):
trare : Idẽ paganis atq xp̃ĩ anis abo¬
nis & malis miseri cordiam faciamus:
necis quod d̃ nonnegat de nogenius:
Maxime tamen hiis qui peculia rem fi¬
doicultum acreligioni exhibent famulatũ¬
TOMO POTEST DUOBUS DOMINIS
SCRVIRE : Quis intduo domini:
de inceps ostenditcumdicit Nomn po¬
tostis dõ soruire & mam monȩ : Mam¬
mona a pud hebre os siue spros diuitie
nuncupãtur. Congruit & punicum
nomen : Nãlucrũ punice iammondi¬
citur : Audiathoc auarus audiatxp̃i¬
anus nomposse sosimul diuicius xpõ¬
que soruiro: Et tamen non dixit qui hab&
diuitias sed qui seruit diuiciis. Quit
nim diuitiarũ seruus est diuitias cus¬
todit ut seruus : Qui aut̃ seruitutis ex

Expanded text:
trare, id est, paganis atque Christianis, et botrare, id est, paganis atque Christianis, et bonis et malis misericordiam faciamus, ne eis quod Deus non negat denegemus. Maxime tamen his qui peculiarem fidei cultui ac religioni exhibent famulatumo potest duobus dominis servire. Qui sunt duo domini deinceps ostendit, cum dicit: Non potestis Deo servire et mammonae. Mammona apud Hebraeos sive Syros, divitiae nuncupantur. Congruit et Punicum nomen, nam lucrum Punicae mammon dicitur Audiat hoc avarus, audiat Christianus, non posse se simul divitiis Christoque servire, et tamen non dixit: Qui habet divitias, sed qui servit divitiis. Qui enim divitiarum servus est, divitias custodit ut servus. Qui autem servitu
Abbreviated transcription (Latin):
nandiest non metendi : Nonergo hicpram
mercedem quaerimus ac cipere s te neraher¬
ba hiemis rigo redemes sa nonꝑsitiet nonsit P¬
que in futuro metatur. dicetur enim nobis
ceperunt mercedem suam: FRGODŨIE
seminantis ut diximus : psens ÷ uita inqua
licet nobis seminare : Cum aut̃ transierit :
operandi tempus aufercur: Vtimũ semi T¬
nantibus hoctempus : festine mus ergo
campospirõs serere maxime eos ꝗ sunt u¬
berrimi : Ropleamus ne incipiamus
tem pr mes sis aliisepulontibus esurire
MAXIMEAŨT ADOMESTICOSFIDEI:
Immitemur patremnrim qui est fonsba¬
nitatis & solem suum orire facit suꝑbo
nos & malos & pluit suꝑ iustos & lnius¬
tos & omnibus beno faciamus maxi¬
me domesticis fidei. idẽ xp̃i anis qui
eundem habent patre : Vi deturmihi
locus iste posse & superioribus coherore
ut domosti cos fidei magistros nomina:
quibus supra omia quae putanturbo¬
na ab auditoribus suis iussorat minis¬

Expanded text:
nandi est non metendi, non ergo hic nostram nandi est non metendi, non ergo hic nostram mercedem quaeramus accipere, ne tenera herba hiemis rigore demessa, non prosit, et non sit quae in futuro metatur. Dicetur enim nobis: ceperunt mercedem suam. Ergo dum tseminantis, ut diximus, praesens est vita, in qua licet nobis seminare, cum autem transierit, operandi tempus aufertur. Ultimum seminantibus hoc tempus est, festinemus ergo campos omnes serere, maxime eos, qui sunt uberrimi repleamus, ne incipiamus tempore messis aliis epulantibus esurire. Maxime autem ad domesticos fidei. Imitemur Patrem nostrum, qui est fons bonitatis, et solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos, et omnibus benefaciamus, maxime domesticis fidei, hoc est Christianis, qui eumdem habent Patrem. Videtur mihi locus iste posse et superioribus cohaerere, ut domesticos fidei magistros nominet, quibus supra omnia quae putantur bona ab auditoribus suis jusserat minis
Abbreviated transcription (Latin):
carnis excepta corruptionis iobis sege tom
pullu labunt : Alitor : quilogem carnali¬
terintellegit rȩꝓmissionis quoque car¬
nalis aquȩ in prȩsenti sȩculo corrũ punt᷑
piternam : Illud &iam pariter obseruan¬
dum quod seminat incarne. cum addita¬
mento suae carnis ponitur : Qui aut̃ semi¬
nat inspũ nondicit in spũ suo sed simpli¬
citer in spũ : Qui enimbona seminat non
in suo copiam : sed indĩ spũ seminat de
quo & uitam est messurus xernam. Bo¬
NUM AUT FACIENTES NON OEFICIA¬
MUS TEM PORE ENIM SUOMETEMVS
NONDEFICΙEΗTES Cohortatur eos
ad studium ꝑseue rantiae qui in hac uita
mercedem boni oporis expectant nes¬
cientes quia sicut in semine aliud satio¬
nis aliud messis est tempus. sic & in prȩ¬
sentiuita sementis eił tempus & in xernũ
entmetendi: quam segetem nemopotest
metere deficiens : qui enim ꝑ seuerauerit usq
infinem hic saluus erit: Nunc tempus semi¬

Expanded text:
carnis excepta, corruptionis nobis segetem carnis excepta, corruptionis nobis segetem pullulabunt. Aliter, qui legem carnaliter intelligit, repromissiones quoque carnales, et quae in praesenti saeculo corrumpuntur,  vitam sempiternam. Illud etiam pariter observandum quod seminat in carne, cum additamento suae carnis ponitur. Qui autem seminat in spiritu, non dicit in spiritu suo, sed simpliciter in spiritu; qui enim bona seminat non in suo quippiam, sed in Dei spiritu seminat, de quo et vitam est messurus aeternam. Bonum autem facientes non deficiamus, tempore enim suo metamus non deficientes. Cohortatur eos ad studium perseverantiae, qui in hac vita mercedem boni operis exspectant, nescientes, quia sicut in semine aliud sationis, aliud messis est tempus, sic et in praesenti vita sementis est tempus, et in aeternum erit metendi, quam segetem nemo potest metere deficiens, qui enim perseveraverit usque in finem hic salvus erit . Nunc tempus semi
Abbreviated transcription (Latin):
Η Praeuidens spũ eos qui docentur : a debent
magistris sumptus ministrare posse obten¬
dere pauꝑtatẽ & dicere agermous hoc anno
siccitate aruit : Vine am meam grando con¬
triuit non habeo undo tribuã quodiub&
adiecit : nolite errare ds̃ non irridetur:
scit cordaurã ñ ignorat : facultates & ex¬
cusatio uerbi homine potest fallore dm̃
non potest QUE EHIMSSMNAVENIT
homo haΕCΕT METET: Idẽ talia roti¬
pi& quali a egerit sipec catũ pȩnitentia¬
ł non sequatur. Hortatur adid quod prȩ¬
ceptũ est exhibendũ: semens nominans
neputa ꝑditum quod multiplicato foo¬
nore recepturus est Qũ QUISMΙΝat
IN CARNE SUA DECARNS ET MET& COR¬
RVETIONEM QUIAŨT SEMINAT INSPO¬
DESPU M& & UITAM APTERNAM
Omne quod loquimur agimus cogitamus
induobus seminatur agris: Carne & spũ:
Sibona sunt quȩ demanu ore & corde pro¬
muntur seminata inspũ uitȩ a &ernae
fructibus redundabunt: simala ab agro

Expanded text:
. Praevidens spiritu, eos qui docentur, et debent . Praevidens spiritu, eos qui docentur, et debent magistris sumptus ministrare, posse obtendere paupertatem, et dicere: Ager meus hoc anno siccitate aruit, vineam grando contrivit, non habeo unde tribuam quod jubetur, adjecit: Nolite errare, Deus non irridetur, scit corda vestra, non ignorat facultates, et excusatio verbi hominem potest fallere, Deum non potest. Quae enim seminaverit homo haec et metet. Id est, talia recipiet, qualia egerit, si peccatum poenitentia non sequatur. Hortatur ad id quod praeceptum est, exhibendum semen nominans, ne putet perditum, quod multiplicato fenore recepturus est. Quoniam qui seminat in carne sua, de carne et metet corruptionem, qui autem seminat in spu metet vitam aeternam. Omne quod loquimur, agimus, cogitamus, in duobus seminatur agris, carne et spiritu, si bona sunt quae de manu, ore et corde promuntur, seminata in spiritu vitae aeternae fructibus redundabunt. Si mala ab agro
Abbreviated transcription (Latin):
orilius & ecarmalibus discipulisimperat ut
quomodo ipsi a magis trisspiritalia me¬
tunt sic magistri carnalia prebeant in
numerant : Vnde &iob sibona accepimȩ
inquit demani dñi : & dñs in euangelio
Siuos cumsitis mali nostis bona dare filuis
urĩs : Aliterdat discipulis mandatũ utcis
qui so instruunt uerbo cominunicent obs¬
quantur do ciles faciles quẽ seproboant in
iustamen quaeboma sunt & spiritalia &d non
eretica uel iudaica prauitate ꝑ uersa :
catetitatur aut̃ eruditu & castigatur in¬
tollegitur: Requi rondum quo modo uor¬
bum discipulus magistro commumcare
dicatur cũ eum magis uerbo magistor inst:¬
tuat : sed uerbum intillegi uoluit deuotio¬
nis fiuctum & bonioporis largitatẽ : Nam
& uerbum ꝓopere sola dicore scriptura:
ut illud dodauid. quia fecistiuor bum hoc
& moꝑses ait : quomodo palam factum est
uerbum istud NOLITEFRRΑREOS ΗOR
ΙΝRΙDETVR Idest quidõ uult mentiri
aut precepti preuari cator esse sedecepit:¬

Expanded text:
oribus et carnalibus discipulis imperat, ut quomodo ipsi a magistris spiritualia metunt, sic magistris carnalia praebeant in numerant. Unde et Job: Si bona accipimus, inquit, de manu Domini . Et Dominus in Evangelio: Si vos cum sitis mali, nostis bona dare filiis vestris ? Aliter dat discipulis mandatum, ut eis qui se instruunt verbo, communicent, obsequantur, dociles, facilesque se praebeant, in his tamen quae bona sunt et spiritualia, non haeretica vel Judaica pravitate perversa, catechizatur autem, eruditur et castigatur, intelligitur. Requirendum quomodo verbo discipulus magistro communicare dicatur, cum eum magis verbo magister instituat, sed verbum intelligi voluit devotionis fructum, et boni operis largitatem. Nam et verbum pro opere solet dicere Scriptura, ut illud de David: Quia fecisti verbum hoc . Et Moses ait: Quomodo palam factum est verbum istud? Nolite errare, Deus irridetur. Id est, qui Deo vult mentiri, aut praecepti praevaricator esse, se decipit
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s̃dicitur : Idẽ sapientiae & intellectus con¬
silii & fortitudinis scienti ed pietatis et timoris
d̃ : Vnius enim sp̃s donalegaliter commendant᷑
quando a septemspiritibus paretgr̃a douotisop tat᷑
dicans dicit : Et notum fecieis nomentuũ d̾notũ
facum: quodiude is dudum negatum hostendens
dicit : Et nomentuum adonai non indicauieis :
credite enim filio patris quo que notitia nibil¬
ominus reuelato : Nã filius non decer&ur pusi
patrẽ habor& eque pator pisi filiũ habuissa:¬

Expanded text:
spiritale dicitur , id est, sapientiae et intellectus, conspiritale dicitur , id est, sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis, et timoris Domini. Unius enim spiritus dona legaliter commendantur, quando a septem spiritibus pax et gratia devotis optatur, dicans dicit: Et notum feci eis nomen tuum, et notum faciam , quod Judaeis dudum negatum ostendens, dicit: Et nomen tuum Adonai non indicavi eis . Credite enim filio, patris quoque notitia nihilominus revelatur. Nam filius non diceretur, nisi patrem haberet, aeque pater, nisi filium habuiss
Abbreviated transcription (Latin):
Scilic& ut singula quae dicenda sunt im pleant᷑
sae peunitas figurat᷑ eo quod ex primo impari
d pari idẽ ternario & quaternario tã quã ex
diuerso uni uersitas tota coficitur: pã & an¬
me corporisq diuersitas ipsã unitatẽ numeri
huius cõplectitur & ad animã enĩ tria ꝑtinent
ad corpus quattuor : diciturpuã q diligendus
est ds̃ extoto corde & extota anima & extota
mente : Corporis aut̃ notas habonus quattuor
qualitates calidã & frigidã seccã & humidã:
Propterea &iã canitur septies in dielaudẽ dixi
tibi GRATIA UOBIS ET PAXADÕ PATRTADEO
QUIEST ET QUIERAT ET QUIUENTURUS EST
misit mecũ est propt̃ unitatẽ unius eius dẽq
naturȩ ad ꝑsonã tamen fili hic ꝓpriae redi¬
gendus est locus estenĩ quia idem ꝑman& erat
quia cum patre om̃ã condidituenturus est ad
iudicandũ : ETASEPTẼ SPIRITIBUS QUIIE
CONSPEETVTHRONIEIVSSVNT Propter
septenariat̃ operationẽ sps̃ scĩ septi formis

Expanded text:
Scilicet, ut singula quae dicenda sunt impleantur.Scilicet, ut singula quae dicenda sunt impleantur.saepe unitas figuratur, eo quod ex primo impari et pari, id est, ternario et quaternario tanquam ex diverso universitas tota conficitur, nam et animae corporisque diversitas ipsam unitatem numeri hujus complectitur. Ad animam enim tria pertinent, ad corpus quatuor. Dicitur namque diligendus est Deus ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente; corporiqualitates, calidam et frigidam, siccam et humidam, propterea etiam canitur: Septies in die laudem dixi tibi . Gratia vobis et pax ab eo qui est, et qui erat, et qui venturus est.misit mecum est, propter unitatem unius ejusdemque naturae, ad personam tamen filii hic propriae redigendus est locus. Est enim quia idem permanet, erat qui cum patre omnia condidit, venturus est ad judicandum. Et a septem spiritibus, qui in conspectu throni ejus sunt. Propte septiformis
Abbreviated transcription (Latin):
in carnationem et post ascensionem propterea
is quieum magistrũ pouerat in homi ne suscepto
testimonio ꝑhibuit in uisibili uerbo: Ac neuer¬
botantum sentiendum qui queputaret nomepi
rursus ihũ xp̃i subunxit quod ad susceptiho¬
minis formã ꝑtinere non nescit. SERUOSVO
lare uoluit quam in unitate funda uit. ideodic̃
palam facere seruis sius non solum uni ex multis
sed ꝑ unum potius uniuersis : Sicut regnicȩlorum
solus petrus daues accepit: quata men potestate
om̃i ecclȩsia uti sublimata ꝓmeruit HEA IUS
QUILEGIT EI QUIAUDIT UERBAPRO UNE¬
ΠIEΗUIVS dicendo quilegit et quiaudiunt
ꝑsonã doctorum et discentium demonstrauit
ut& studio legendi desidiam remoueret. & ser¬
uantibus beatitudinẽ disponderet ETSERUAN
EA QUXINEA SCRIT IA SUNI Quia utrique
seruare competit. utrisq conuenit Non enĩ
auditores legis iustisunt aput dm̃ sedfactores
legis iustificabunt᷑ TEPUS ENI PRODE EST

Expanded text:
incarnationem et post ascensionem. Propterea incarnationem et post ascensionem. Propterea is qui eum magistrum noverat, in homine suscepto testimonium perhibuit invisibili verbo, ac ne verbo tantum sentiendum quisque putaret, nomen rursus Jesus Christus subjunxit, quod ad suscepti hominis formam pertinere non nescit. Servo suo lare voluit, quam in unitate fundavit, ideo dicit palam facere servis suis, non solum unum ex multis, sed per unum potius universis. Sicut regni coelorum solus Petrus claves accepit, qua tamen potestate omnis Ecclesia uti sublimata promeruit. Beatus qui legit, et qui audit verba prophetiae hujus. Dicendo qui legit, et qui audiunt, personam doctorum et discentium demonstravit, ut et studio legendi desidiam removeret et servantibus beatitudinem desponderet. Et servant ea, quae in eis scripta sunt. Quia utrisque convenit. Non enim auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Tempus enim prope est.
Abbreviated transcription (Latin):
filium suum quia angelus magni consiludicit᷑
sicut in sequentibus mani festius apparebit: Q
oportet fiericito : Omis res quȩgerit᷑ temporalit̃
habet exortum etcursum et terminum: Post
exhor tam aut̃ et dȩsie queiam fuerat a postolorũ
p̃dicatione fundata reuelario portuit qualiter
fius se: latius propaganda uł qualietiam fine
contenta ut p̃dicatores ueritatis huius cognito¬
nis fiducia fretundubitanter aggrediemur
paucimultos inermes armatos humiles suꝑbos
in fimi nobiles itiuitame spirita liter mortuos :
Quod aut̃ ait. significauit aliquid etiam futurorũ
et mrsteriorum ostendit nec suꝑficie litterȩ pos
uo luit remanere amntentos. Quos admisteria al¬
tius ꝑserutanda significationis uerbo fecitintentos :
Rectesqne ad iecit ꝑangelunsiuum axp̃ofiusse dis¬
cipulo demonstrata aut ꝓ as sumptã creaturam
dĩet unus. filius non ꝑ diuinita tem esientiam
De xp̃m̃ semꝑ dareat apparius sẽ mortalibus & antȩ

Expanded text:
filium suum, quia Angelus magni consilii dicitsicut in sequentibus manifestius apparebit. Quae oportet fieri cito, omnis res quae geritur, temporaliter habet exortum et cursum et terminum. Post exortum autem ecclesiae, quae jam fuerat apostolorum praedicatione fundata, revelari oportuit qualiter fuisset latius propaganda, vel quali etiam fine contenta, ut praedicatores veritatis hujus cognitionis fiducia freti indubitanter aggrederemur, pauci multos, inermes armatos, humiles superbos, infirmi nobiles, vivi tamen spiritualiter mortuos. Quod autem ait, significavit, aliquid etiam futurorum et mysteriorum ostendit. Nec superficie litterae nos voluit remanere contentos, quos ad mysteria altius perscrutanda significationis verbo fecit intentos. Recte sane adjecit, per angelum suum a Christo fuisse discipulo demonstrata, cui per assumptam creaturam, Deus et unus filius, non per divinitatis essentiam Christum semper clareat apparuisse mortalibus, et ante
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ p̃ceptorũ logis. eũ fuisse debitorem
& ꝓcupiditate atq oporibus suis tã quã
uxore &filiis poenas soluere debuis se qđ
est p̃cium eius. Ptiũ enĩ uenditi suppli¬
cium dãpnati intelligitur. Quod dix. no¬
luit ignoscere conseruo suo. sedhabiit &
misiteum in carcerõ & rołq Ini telligon¬
dũ tenuit contra eũ hunc animũ ut sup
dnõ quae fiebant potest intellogi eccła.
quȩ &illũ soluit & illũ ligat. Prȩcepit
it aque petro sub comparatione regis
talentorũ ad nõ rogans ueniã impetra¬
uerat . ut ipse quoque dimittat conser

Expanded text:
decem praeceptorum Legis eum fuisse debitorem; et pro cupiditate atque operibus suis, tanquam uxore et filiis, poenas solvere debuisse, quod est pretium ejus: pretium enim venditi, supplicium damnati intelligitur. Quod dixit, Noluit ignoscere conservo suo, sed abiit et misit eum in carcerem, et reliqua; intelligendum, tenuit contra eum hunc animum, ut verunt domino, quae fiebant, potest intelligi Ecclesia, quae et illum solvit, et illum ligat. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis talentorum, a domino rogans veniam impetravera
Abbreviated transcription (Latin):
ritani ad illud aut̃ miraculũ soladomus
illa credidit . quaeres protendit inmulti¬
tudine fidemgentiũ & in paucitate fidẽ
iudeorũ : Gentosuero solo sermone. idẽ
predicatio ne aposto lica erediderunt : Iudei
uero signa uiderunt ipsũ difiliũ facientẽ
et tamen pauci crediderunt exeis:
EBP XXIII POSI PENIT COSTEN

Expanded text:
ritani, ad illud autem miraculum, sola domus ritani, ad illud autem miraculum, sola domus illa credidit, quae res protendit in multitudinem fidem gentium, et in paucitate fidei Judaeorum. Gentes vero solo sermone, id est, praedicatione apostolica crediderunt, Judaei vero signa viderunt ipsum Dei filium facientem, et tamen pauci crediderunt ex eis. HEBDOMADA XXIII POST PENTECOST.
Abbreviated transcription (Latin):
UI OCCURRERUNT EI. DICENTES QUIATILI¬
USEIUS VI UERET INTER RO GABAT ERGO
HORAMABEISIN QUA MELIUS HABUERAT¬
ETPIXERUIIT QUIAERIEO RASEPTIMA
AELI QuΙDEΩΜ ΤEBRIS Septenarius
numerus scĩficatus est indonis sc̃ sps. inquo
sanita s omnibus credentibus constat: quia
in scõ spũ qui est donũdi. remissio est omniũ
peccatorũ credentibus : septenarius quippe
numerus sidiuiditur intria & quatuor :
scam̃ trinita tẽ significat. Iintrinarionumero
& omnium creaturarũ ꝑfectionẽ in quaterna¬
rio propterquattuor elementa plenalia.
& quattuor plagas mundi & quattuor anni
tempora que omnia exipso & ꝑ ipsum & in ip¬
socre ata sunt constant a gubernantur : qm̃
in ipsouiuimus mouemur a sumus : COGHO¬
VIT AUT̃ PATER QUIA ILLAHORAERAT
IN QUA DIXIT EI FILIUSTUUSUIUIT
ET CREDIDIT IPSE ET DOMUS EIUSTOTA
Qui anunciatus estei filius sanus: ad solũ
ergo sermonom crediderunt plures sama¬

Expanded text:
vi occurrerunt ei, dicentes: Quia filivi occurrerunt ei, dicentes: Quia filius ejus viveret, interrogabat ergo horam ab eis, in qua melius habueratet dixerunt ei: Quia heri hora septima reliquit eum febris. Septenarius numerus sanctificatus est in donis sancti Spiritus, in quo sanitas omnibus credentibus datur, constat. Quia in sancto Spiritu, qui est donum Dei, remissio est omnium peccatorum credentibus. Septenariusque numerus si dividitur in tria et quatuor, sanctam Trinitatem significat. In trinario numero, et omnium creaturarum perfectionem, in quaternario propter quatuor elementa plenaria, et quatuor plagas mundi, et quatuor anni tempora, quae omnia ex ipso et per ipsum et in ipso creata sunt, constant et gubernantur, quoniam in ipso vivimus, movemur et sumus. Cognovit ergo pater, quia illa hora erat, in qua dixit ei: Filius tuus vivit, et credidit ipse, et domus ejus tota. Quia nuntiatus est ei filius sanus, ad solum ergo sermonem crediderunt plures Sama
Abbreviated transcription (Latin):
Qua in re. hoc est nobis sollerter in tuen¬
dũ quod sicut alio euan golista tostante
didicimus centurio ad dm̃ uenit dicens
Onẽ puerms iacet paraliticus indomo et maletor¬
quetur : Cui aihũ ꝓtinus respondet᷑ Igoueni¬
amet cura boeũ: Quid est quod regulus rogat
ut ad eius filium ueniat : et tam̃ corporaliter
irerecusat ad seruũ uero centurionis non inui¬
tatur. &tamen secorporaliter irepollicetus :
Regulifilio ꝑ corporalem p̃sentiam in dignat᷑ ad¬
eẽ centurionis uero seruo non dedignat᷑ occurre
re : quid est hoc nisi quod suꝑbia nostra retundit᷑.
qui in hominibus non naturam quiadimaginẽ
dĩfactisumus sed honores et diuitias ueneram᷑
Redemptor uoro noster ut ostenderet quia quȩ
alta sunt hominũ scis despicienda sunt et que
despecta sunt hominũ despiciendanon sunt
ad filium reguli ire noluit ad seruũcenturio¬
nis ireparatus fuit. CREDIDITTOMEQ̃SER
dubius uenit fidelis reces sit Etideo sanitatẽ

Expanded text:
Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quoniam, sicut, alio evangelista attestante, didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: mine, puer meus jacet paralyticus in domo, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam, et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen corporaliter ire recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur ocre: quid est hoc, nisi quod superbia nostra reconditur, qui in hominibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sint, sed honores et divitias veneramur. Redemptor vero noster, ut ostenderet, quia quae alta sunt hominum, sanctis despicienda sunt, et quae despecta sunt hominum, despicienda non sunt, ad filium reguli ire noluit, ad servum autem centurionis ire paratus fuit. Credidit homo sermdubius venit, fidelis recessit, et ideo sanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
habetur siuehaec quattuor nomina proquat¬
tuor principalibus intellegen da sunt iurtu¬
tibus. Tunc enimunusquisque. oboediens est
cum prudentiã agnoscendipeccatah abuerit.
tunc uirilis est cum tem perantiam sastinendi
laborem apprȩhenderit Turc subplantator
cum fortitu dintm uincendiuitia rex̃pere.
tunc dĩgatia cũ uerã iustitiã implendiman¬
data in uenerit. IiCIPIVNT LẼCSEADUENTU DNI¬

Expanded text:
habentur. Sive haec quatuor nomina pro quahabentur. Sive haec quatuor nomina pro quatuor principalibus intelligenda sunt virtutibus. Tunc enim unusquisque obediens est, cum prudentiam agnoscendi peccata habuerit. Tunc virilis est cum temperantiam sustinendi laborem apprehenderit. Tunc supplantator, cum fortitudinem vincendi vitia receperit. Tunc Dei gratia cum veram justitiam implendi mandata invenerit. INCIPIUNT LECTION
Abbreviated transcription (Latin):
primum enim homoretia desideri isuimit¬
tit inmarehuius sđi utuelut pisces opera
instrumenta uriterũ reteboni desiderii in
sđi mare iactans piscesbonarũ uirtutum
naui carnis ad portũ uitȩ afferat relinquens
fugitiuum diabolũ sicenim zebe deus inter¬
protatur. quatuor a postolorũ nomina du¬
ospopulos si gnuficant si monenim oboediens
Parus aut̃ agnoscens interp̃tatur sigruficat
populum uidaeorũ quiprius oboediuit p̃¬
ceptis dni & agnouit creatorẽ suum idem
ipsum & ia cobus qui interpr&atur sub plan¬
tator significat : Apidre as uero ipiterp̃tatur
uirilis significat populũ gentium qui infide
xp̃i uiri literagit Idipsum & iohannes qui
diĩ gratia interpr&atur significat Gratia
enim dĩ saluategentes. Nã & haec quatcuor
nomina in moribus unius cuius que hominis
continentur. symonoboediendo dõ p&rus
agnoscendo peccatũ suum. Andreas uimilit̃
sustinendo labores ia cobuitia carnis sub¬
plantando iohannesdigratiã suscipiendo

Expanded text:
Primum enim homo retia desiderii sui mittit in mare hujus saeculi, ut velut pisces opera instrumenta, ut iterum rete boni desiderii in saeculi mare jactans, pisces bonarum virtutum navi carnis ad portum vitae afferat, relinquens fugitivum diabolum, sic enim Zebedaeus interpretatur. Quatuor apostolorum nomina duos populos significant. Simon enim obediens, Petrus autem agnoscens interpretatur, significat populum Judaeorum, qui prius obedivit praeceptis Domini, et agnovit creatorem suum. Id ipsum, et Jacobus, qui interpretatur supplantator, significat. Andreas vero interpretatur virilis, significat populum gentium, qui in fide Christi viriliter agit. Idipsum et Joannes, qui Domini gratia interpretatur significat. Gratia enim Dei salvatae sunt gentes. Nam et haec quatuor nomina in moribus uniuscujusque hominis continentur, Simon obediendo Deo, Petrus agnoscendo peccatum suum, Andreas viriliter sustinendo labores. Jacob vitia carnis supplantando, Joannes Dei gratiam suscipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
CEPS UNUSACCES SIT ET ADORABAT
EVM DICENS DNefiLia Mea mobo
GENS IH̃S SEQUEBATUR EUM ET DISCI¬
PVLIEIVS Oc tauum signũ est inquo prin
ceps suscitari postulat filiã suã nolens demys¬
torio uere circũ cisi onis ex cludi sed sub intrat
mulior sanguine fluens & octauo sanatur
loco ut principes filia dehoc exclus a nu¬
mero ueniat ad notium iuxta illud quod in
psalmodicitur & hio pia ꝑueniat manus
eius dõ & cũ in trauerit plenitudo gentiũ
tun comĩs isrł saluusfi&. Princeps ita quar
syna gogȩ pullus melius quã ipsemoyses ira¬
tollegitur. Vn de bene secundũ lucã. iaprus
idõ illum in ans siue illuminatus uocatur
qui a quia ccepit uerba uitȩ da renobis. & por
haec caderos illuminat &ipse abspũ scõ quo
uitalia monita scribere uł docerepossit illu
minatur. Cui scđm lucã filia unicaerat idẽ
synagoga quaeso lalegali institutione cõpo¬
sita quasi unica mopsi nata erat quasi duo de¬
cimo ꝓsatis anno hoc est tempr hubertatis ap¬

Expanded text:
ceps unus accessit, et adorabat eum, dicens: Filia mea modo gens Jesus, sequebatur eum, et discipuli ejus. Octavum signum est, in quo prceps suscitari postulat filiam suam, nolens de mysterio verae circumcisionis excludi. Sed subintrat mulier sanguine fluens, et octavo sanatur loco, ut principis filia, de hoc exclusa numero, veniat ad nonum, juxta illud quod in Psalmo dicitur: Aethiopiam praeveniat manus ejus Deo , et Cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Princeps itaque synagogae, nullus melius quam ipse Moses intelligitur, unde bene secundum Lucam Jairus, id est illuminans, sive illuminatus vocatur. Quia qui accepit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere posset, illminatur. Cui, secundum Lucam filia unica erat, id est, synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Mosi nata erat. Quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis ap
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sed ueti sunt : Alia uero iracundias &
furo res & bella cõmittere alii p̃esse inimi¬
citiis & inter homines odia concitare : quia
uicis cuuiltergo aiunt apłs nos docere ñ exnatura¬
ouis cunsala orporis & materia carnis et sanguinis hyc
uitiorũ genera ꝓcreari. sed instinctu dae¬
monũ proptero a ait: N est nobis colluctatio
ad uersus sanguinẽ & carnẽ sodaduer sus prin¬
cipatus & potestates &rłq: sed aduersus recto¬
researũ tenebrarũ quehuic mundo incubant
&erro rem hominibus incredulitatis effun¬
dunt & aduersumspiritalia nequitiae quȩ ha¬
bitant incȩlostibus : Ñ quo dȩmones in cȩlestib:
cõmorentur sed quo su pranos aer hoc nomert
acceperit : Vnide & aues quȩ uolitant ꝑaerẽ
uolu cres celi et̃ dicuntur : Hȩc aut̃ omnium
doctorũ opinioẽ qđ aerist quc elũ& trã

Expanded text:
tionis seducti sunt. Alii vero iracundias et tionis seducti sunt. Alii vero iracundias et furores et bella committere, alii praeesse inimicitiis, et inter homines odia concitare. Quia vult ergo, aiunt, Apostolus nos docere: non ex natura corporis, et de materia carnis et sanguinis, haec vitiorum genera procreari, sed instinctu daemonum; propterea ait: Non est nobis colluctatio adversus sanguinem et carnem, sed adversus principatus res earum tenebrarum, quae huic mundo incubant, et errorem hominibus incredulitatis offundunt, et adversum spiritalia nequitiae, quae habitant in coelestibus. Non quod daemones in coelestibus commorentur, sed quo supra nos aer hoc nomen acceperit, unde et aves quae volitant per aerem, volucres coeli esse dicuntur. Haec autem omnium do
Abbreviated transcription (Latin):
Estimo quippe ad uorsas carmõ &e sangui¬
nõ osse cortamina. quando caro caneo pisett
fornicationẽ & im munditiã luuri am
& roliquahis similia: porro non est humana
tomptatio nec ad uorsus carnẽ &d sanguinẽ
pugna quando autipse satan as trans figurat᷑
in angelũ lucisa ꝑsuadero pititur ut oũ an¬
golũ laminis arbitremur aut ali quidhorũ
simile facit in omni uirtute sigus & porton¬
tis mendacibus in omni deceptione iniqui¬
tatis sed quasi principatus potestas rector
tenebraru & nequitia spiritalis : Dicat quis¬
piam hoc qđ ait: Non est nobis colluctatio
ad uersus sanguinẽ & carnẽ sed aduersus
principatus a potostates & c ar̃. quȩ socant᷑¬
ideo dici ut doceamur ne ea quidem quae nobis
mini strariuitia putamus ex carne carnis eẽ
uel sanguinis sed a quibusdã spirita libus ne¬
quitiis suggeri: Sunt enĩ qui demones amo¬
ribus amaturus que canticis seruientes. & ꝓ¬
ph&i quo que cõ mnemorat dicens : Spu fornuca¬

Expanded text:
estimo quippe adversus carnem et sanguinem esse certamina, quando caro concupiscit afornicationem et immunditiam, luxuriam et reliqua his similia. Porro non est humana tentatio, nec adversus carnem et sanguinem pugna, quando aut ipse Satanas transfiguratus in angelum lucis, persuadere nititur, ut eum angelum luminis arbitremur, aut aliquid horum simile facit, in omni virtute, signis et portentis mendacibus, in omni deceptione iniquitatis, sed quasi principatus, potestas, rector tenebrarum et nequitia spiritualis dicat quispiam hoc, quod ait: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principatus et potestates, et caetera quae sequuntdeo dicit, ut doceamur ne ea quidem quae nobis ministrari vitia putamus, ex carne carnis esse vel sanguinis, sed a quibusdam spiritualibus nequitiis suggeri. Sunt enim quidam daemones amoribus et amatoriis canticis servientes, et Propheta quoque commemorat dicens: Spiritu fornica
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc enĩ qui iuxta om̃a quȩ suꝑeo intelle¬
guntur fuerit indutus potens erit contra
uniuersas insidias diaboli repugpare :
Diabolus aut nomen grecũ ost. quod int᷑ p̃¬
tatur criminator. luxta hobrei uero ser¬

Expanded text:
hunc enim qui juxta omnia quae super eo intellihunc enim qui juxta omnia quae super eo intelliguntur fuerit indutus, potens erit contra universas insidias diaboli repugnare. Diabolus autem nomen Graecum est, quod interpretatur criminator. Juxta Hebraei vero ser
Abbreviated transcription (Latin):
GCONFORTAMINI IN DÑO ET INPO¬
TENTIA UIATUTISEIVS Iotum
sentitur in x põ ut in omnibus uirtutibus
quȩ su ꝑ eo intelleguntur qui crediderint
confortentur : & prudenterpostspecialia
mandata quid uiris aũxoribus patribus a filus
dominis & seruis obseruandũ sit : Nunc ge¬
neraliter omnibus in cõmune p̃cipitut in dno
& in eius potentia confortati preparent se
ad uersũ diabolũ ItOUItEuoS aRa¬
TVRAŨIVUT POSSITIS RESIETEREAO¬
VER SOSISIDIAS DIADOLI ExIisquȩ
infralegimus & hic quȩ inscripturi som¬
nibus dedño saluatore dicuntur mani¬
festissime cõprobatur omiã armadĩ quib
nunc indui iubenttr intellegis aluato¬
rt̃ ut unũ at quo idem sit diocis se induite
uos omĩa armadĩ quasi dixerit induite
& iustitia nominatur nullidubiũ quin ipe
&cingulũ sit et lorica: quae aut̃ alia arma
di possumus estimare quibus induondus
cił quihab& aduor sũ di aboli dimicare
uersutias excepta uirture qua xp̃s est:

Expanded text:
Confortamini in Domino, et in potentia virtutis ejus, totum sentitur in Christo, ut in omnibus virtutibus quae super eo intelliguntur, qui crediderint confortentur. Et prudenter post specialia mandata, quid viris et uxoribus, patribus et filiis, dominis et servis observandum sit, nunc generaliter omnibus in commune praecipit, ut in Domino et in ejus potentia confortati, praeparent se adversuturam Dei, ut possitis resistere adversus insidias diaboli. Ex his quae infra legimus, et hic quae in scripturis omnibus de Domino salvatore dicuntur, manifestissime comprobatur, omnia arma Dei, quibus nunc indui jubemur, intelligi salvatorem, ut unum atque idem sit dixisse: Induite vos omnia arma Dei, quasi dixerit: Induiteet justitia nominatur, nulli dubium quin ipse et cingulum sit et lorica. Quae autem alia arma Dei possumus aestimare, quibus induendus est, qui habet adversum diaboli dimicare versutias, excepta virtute quae Christus est,