comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta iusticia. ꝑfecta lȩcicia. Sic replebit᷑ maiestate eiꝰ
om̃is terra nr̃a: cũ fuerit corpꝰ mimortale. impassi¬
hile. agile. configuratũ deniq corpori claritatis sue
Et uide ne forte isti sint septẽ panes. qͥb qͣtuor ho¬
minũ milia saluator legit᷑ saciasse: ẽ qͥb eiꝰdẽ nu¬
meri sportas plenas apłi reseruandas sustulerunt.
Nunc enĩ reficim̃ panib istis. cũ iocunda meditatio¬
ne beatã spẽ ruminamꝰ: donec ueniat. cũ iã non
de spe s de re ipsa & erhibitione gaudentes. qͥsi ple¬
nas sportas reciꝑe ꝓ panib singulis meream̃ I tem¬

Expanded text:
ta justitia, perfecta laetitia. Sic replebitur majestate ejus ta justitia, perfecta laetitia. Sic replebitur majestate ejus omnis terra, cum fuerit corpus incorruptibile, impassibile, agile, configuratum denique corpori claritatis suae. Et vide ne forte isti sint septem panes, quibus quatuor hominum millia Salvator legitur satiasse, e quibus ejusdem numeri sportas plenas apostoli reservandas sustulerunt . Nunc enim reficimur panibus istis, cum jucunda meditatione beatam spem ruminamus: donec veniat, cum jam non de spe, sed de re ipsa et exhibitione gaudentes, quasi plenas sportas recipere pro panibus singulis mereamur. SE
Abbreviated transcription (Latin):
& si ñ semel utiq semꝑ morit᷑: Habeat certe etiã
aqua om̃imodã impassibilitatẽ: ab humorib enĩ
mordinatis causas arunt ꝓcedere passionũ. Sed iã
desiderat corpꝰ nr̃m etiã leuitatẽ: scdm eã nimirũ
denda est corpoꝵ leuitas. & agilitas beatoꝵ: ut
possint si uelint absq om̃i mora seu difficultatt
ipsã quoq cogitationũ nr̃aꝵ sequi ad om̃ra ue¬
locitatem. Qb ultͣ᷑ aeest ad ꝑfectã corporis bea¬
titudinẽe Sola utiq pulchritudo Hanc ꝑfec¬
tissimã habituri: ñ immerito attribuere pos¬
sumꝰ ei parti. quã habemꝰ ab igne. Saluatorẽ
eñ expectamꝰ ut ait apłs. qui reformabit corpꝰ
humilitatis nr̃ȩ. configuratũ corpori claritatis
suȩ. exhibens qͦd pollicitꝰ est. qm̃ fulgebunt iusti
sicut sol in regno patͥs eoꝵ. Sic ergo replebit ani¬
mas nr̃as ds̃: cũ ꝑfecta in eis scientia fuerit. ꝑfec¬

Expanded text:
et si non semel, utique semper moritur? Habeat certe etiam et si non semel, utique semper moritur? Habeat certe etiam aliquando omnimodam impassibilitatem. Ab humoribus enim inordinatis causas aiunt procedere passionum. Sed jam desiderat corpus nostrum etiam levitatem, secundum eam nimirum denda est corporum levitas et agilitas beatorum, ut possint, si velint, absque omni mora seu difficultate ipsam quoque cogitationum nostrarum sequi ad omnia velocitatem. Quid ultra deest ad perfectam corporis beatitudinem? Sola utique pulchritudo. Hanc perfectissimam habituri, non immerito possumus attribuere ei parti, quam habemus ab igne. Salvatorem enim exspectamus, ut ait Apostolus, qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae , exhibens quod pollicitus est, quoniam fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum . Sic ergo replebit animas nostras Deus, cum perfecta in eis scientia fuerit, perfec
Abbreviated transcription (Latin):
do scientia iã ñ inslat ꝓpter iusticiã. iã non con¬
tͥstat ꝓpt̾ leticiã ut cesset ꝓuerbiũ illud. qͥ apponit
scientiã. apponit & dolorem: quando iusticia nec
indiscreta erit ꝓpter scientiã. nec onerosa ꝓpter lȩ¬
ad huc exterior homo nr̃ accepit. Ipsi ergo ut in¬
habitet głã etiã in terra nr̃a: & iuxta aliũ ꝓpħam.
repleat᷑ maiestate dñi om̃is terra. quatuor sunt
querenda: quẽ nimirũ constat ex elementis q̃tuor
eẽ cõpactũ. Nec mireris qͦd plurib indigere uulet᷑.
qͥ miserior est: cũ & in psalmo legeris dicente ꝓpha.
sitiuit in te anima mea. quã multipliciter tͥ caro
mea. Habeat ergo terra nr̃a immortalitatẽ: ne iã
denuo timeat se in puluerẽ redigendã. Resurgeis
enĩ corpꝰ nr̃m iam ñ morit᷑. mors illi ultͣ non aña¬
bit᷑. Sed qͥd ꝓderit si forte contingat in ecernũ
uiuere in miseriis. & erũms passibilitatis huiꝰ. qua
niiirũ incessanter corpꝰ hoc corruptibile affligit᷑.

Expanded text:
itiam; jam non contristabit propter laetitiam, ut cesset proverbium illud: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem : quando justitia nec indiscreta erit propter scientiam, nec onerosa propter laeadhuc exterior homo noster accepit. Ipsi ergo, ut inhabitet gloria etiam in terra nostra , et juxta alium prophetam repleatur majestate Domini omnis terra , quatuor sunt quaerenda, quem nimirum constat ex elementis quatuor esse compactum. Nec mireris quod pluribus indigere videtur qui miserior est, cum et in psalmo legeris, dicente Propheta: Si tivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea! Habeat ergo terra nostra immortalitatem 1038, ne jam timeat denuo se in pulverem redigendam. Resurgens enim corpus nostrum jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Sed quid proderit, si forte contingat in aeternum vivere in miseriis et aerumnis passibilitatis hujus, qua nimirum incessanter corruptibile hoc corpus affligitur;
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris. Credo autẽ qͦd & ego suꝑ hoc sensc̃i eius
habeã: presertĩ cũ audiã eũ in eugłio ꝓmittentẽ.
Ubicũq suerit corpꝰ: illic congregabunt᷑ & aquilȩ.
re: donec ueniat tempꝰ. qͥndo iam ñ sub altari
collocent᷑ s eraltent᷑ suꝑ altare. Sed qͥd dixi:
qͥ nunc sub altare qͥescunt: uisione utiq & con¬
templacione: ñ prelatione. Ostendet enĩ nobis
filiꝰ ut pollicitꝰ est semetipsũ. ñ in forma serui.
bis. qm̃ hec est uita ȩterna. ut cognoscamꝰ patrẽ

Expanded text:
vatoris. Credo autem quod et ego super hoc sensum ejus vatoris. Credo autem quod et ego super hoc sensum ejus habeam, praesertim cum audiam eum in Evangelio promittentem: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae . re, donec veniat tempus, quando jam non sub altari collocentur, sed exaltentur super altare. Sed quid dixi?qui nunc sub altare quiescunt? Visione utique et contemplatione, non praelatione. Ostendet enim nobis Filius, ut pollicitus est, semetipsum , non in forma servi, bis; quoniam haec est vita aeterna, ut cognoscamus Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
meruisset acciꝑe ꝓmissionẽ. In hunc ergo locũ
saluator descendens. cont̾uit portas ereas. & uec¬
tes ferreos confregit: eductosq uinctos de domo
carceris sedentes qͥdẽ hoc est qͥescentes. s in tene¬
bris & umbra mortis. iã tunc quidẽ sub altare
di collocauit. abscondens eos in thabernaculo
suo in die maloꝵ. & ꝓtegens eos in abscondito
paratũ est ab origine mundi. Iam uero sicubi
forte presens qͦq scoꝵ reqͥes abrahe sinꝰ uocat᷑. cer¬
tũ est ae euglio hanc moleuisse consuccudinẽ.
licet neminẽ ꝯporteat dubitare longe alium
hunc sint̃ sx̃ quã illũ: qͥppe cũ ille in tenebras. hnic
in luce multa in inferno ille fuerit. hic in cȩlo.
N on incongrue tam̃ eciã nunc dictũ uidet᷑ patar¬
chaꝵ filios paternũ in sinũ recipi. cũ ad coꝵ con
ipsũ de qͦ nob habend̾ꝰ est sermo. ego ꝑ meo saꝑe
nichil aliud albitror ẽẽ qͣm corpꝰ ipsum dñ sal¬

Expanded text:
meruisset accipere promissionem. In hunc ergo locum 1036 meruisset accipere promissionem. In hunc ergo locum 1036 Salvator descendens, contrivit portas aereas, et vectes ferreos confregit, eductosque vinctos de domo carceris, sedentes quidem, hoc est quiescentes, sed in tenebris et umbra mortis, jam tunc quidem sub altare Dei collocavit, abscondens eos in tabernaculo suo in die malorum, et protegens eos in abscondito paratum est ab origine mundi. Jam vero sicubi forte praesens quoque sanctorum requies Abrahae sinus vocatur, certum est de Evangelio hanc inolevisse consuetudinem: licet neminem oporteat dubitare, longe alium hunc sinum esse, quam illum: quippe cum ille in tenebris, hic in luce multa; in inferno ille fuerit, iste in coelo. Non incongrue tamen etiam nunc dictum videtur patriarcharum filios paternum in sinum recipi, cum ad eorum coipsum, de quo nobis habendus est sermo, ego pro meo sapere nihil aliud arbitror esse, quam corpus ipsum Domini Sal
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ ioħs audiuit. Donec enĩ ueniret. deside¬
ratꝰ ille. qui sanguine suo deleret cyrographũ
damnationis nĩe. & flãmeũ extinguens gladiũ
apiret credentib regna cȩloꝵ: nullus omino
cuquã scõꝵ ad ea patebat accessus. s ꝓuiderat
eis dñs in inferno ipso locũ qͥetis & refrigerii.
chaos magnũ firmans int̾ scãs illas animas. &
animas impioꝵ. Quãuis enĩ utrȩq in tenebras¬
ent non utreq erant in penis: s cruciabant᷑ un¬
pii. iusti uero consolabant᷑. Quod autẽ in tene¬
bris cẽnt beati iob testimonio didicimꝰ: qui se
quoq in locũ tenebrosũ & oꝑtũ mortis caligi¬
ne. ꝑhibebat iturũ. Hunc ergo locũ obscurũ qͥ¬
dẽ. s quietũ. sinũ abrahe dñs uocat. ꝓ eo ut ar¬
bitror. qͦd in fide & expectatione qͥescerent salua¬
toris. Abrahe enĩ fides tã manifeste ꝓbata est &
approbata: ut pͥmꝰ ipse fute incarnationis xp̃i

Expanded text:
beatus Joannes audivit. Donec enim veniret desidebeatus Joannes audivit. Donec enim veniret desideratus ille, qui sanguine suo deleret chirographum damnationis nostrae, et flammeum exstinguens gladium, aperiret credentibus regna coelorum; nullus omnino cuiquam sanctorum ad ea patebat accessus: sed providerat eis Dominus in inferno ipso locum quietis et refrigerii, chaos magnum firmans inter sanctas illas animas, et animas impiorum. Quamvis enim utraeque in tenebris essent, non utraeque erant in poenis; sed cruciabantur impii, justi vero consolabantur. Quod autem in tenebris essent, beati Job testimonio didicimus, qui se quoque in locum tenebrosum et opertum mortis caligine perhibebat iturum . Hunc ergo locum, obscurum quidem, sed quietum, sinum Abrahae Dominus vocat: pro eo, ut arbitror, quod in fide et exspectatione quiesceret Salvatoris. Abrahae enim fides tam manifeste probata est, et approbata, ut primus ipse futurae incarnationis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
uor de altari illo cęlesti. sub quo .cx.
ineidisset. distulimꝰ sicat meminisse
arbitror caRitatẽ ur̃am: ut oratione premissa.
secutior nobis ad cã sacrũ secretũq cubiculum.
pateret accessus. Tempꝰ est ut dica mꝰ iã qͦd de
eo nobis sentire donatũ est: sine preiudicio sa¬
ne sicui forte aliter fuerit reuelatũ. luud ergo
pͥmũ mouere potest. qͥd sibi uelit. quod beatus
loħs sub altare dei audisse se ꝑhibet scãꝵ uoces
animaꝵ: cũ saluator in euglio de lazari aĩa
ioquens. ñ sub altare dei s in sinũ abrahȩ di¬
cit cã ab angłis deportatã. Nam & sc̃s lob ut
apparet. nequaqͣm ad altare dĩ ausus est aspi¬
rare cũ diceret. Quis mͥ tͥbuat ut in inferno ꝓ¬
regas me: & abscondas me donec ꝑtͣnseat furor
tuus: & constituas mͥ tempꝰ in quo recorderis
mer: Sed iã uenerat fĩs tempꝰ illud. qͦd beatus
iob postulabat: iã recordandi tempꝰ. iã uenerat
tempꝰ miserendi. qͣndo scoꝵ uoces sub altare dĩ

Expanded text:
um de altari illo coelesti, sub quo beatumo incidisset, distulimus, sicut meminisse arbitror charitatem vestram, ut oratione praemissa securior nobis ad tam sacrum secretumque cubiculum pateret accessus. Tempus est, ut jam dicamus quod de eo nobis sentire datum est, sine praejudicio sane, si cui forte aliter fuerit revelatum. Illud ergo primum movere potest, quid sibi velit, quod beatus Joannes sub altare Dei audisse se perhibet sanctarum voces animarum, cum Salvator in Evangelio de Lazari anima loquens, non sub altare Dei, sed in sinum Abrahae dicat eam ab angelis deportatam . Nam et sanctus Job, ut apparet, nequaquam ad altare Dei ausus est aspirare, cum diceret: Quis mihi hoc tribuat, ut in inferno protegas me, et abscondas me, donec pertranseat furor tuus, et constituas mihi tempus, in quo recorderis mei? Sed jam venerat tempus, fratres, illud, quod beatus Job postulabat, jam recordandi tempus, jam venerat tempus miserendi, quando sanctorum voces sub altare Dei
Abbreviated transcription (Latin):
subest cũ uoluerit om̃ia posse. Qͥd ergo ã te que¬
rit. qͥ tanta sollicitudine te quesiuit. nisi te solli¬
citũ ambulare cũ deo tuo: Hanc sollicitudinẽ
ñ facit nisi sp̃s sc̃s. qui scrutat̃ ꝓfunda pectoꝵ
nĩoꝵ. discretor cogitationũ & intentionũ cordis:
qui nec minimã paleã intra cordis qͦd possidet ha¬
hitaculũ patit᷑ residere: s stacim igne subtilissi¬
me curũ spectionis exurit. sp̃s dulcis & suauis: qͥ
nr̃am uoluntatẽ fiectat imino erigat & dirigat
magis ad suã: ut eã & ueraciter intelligere. & feruen¬
ter diligere. & efficaciter implere possimꝰ. Item de

Expanded text:
subest, cum voluerit, omnia posse. Quid ergo a te quaesubest, cum voluerit, omnia posse. Quid ergo a te quaerit qui tanta sollicitudine te quaesivit, nisi te sollicitum ambulare cum Deo tuo? Hanc sollicitudinem non facit nisi Spiritus sanctus, qui scrutatur profunda pectorum nostrorum, discretor cogitationum et intentionum cordis, qui nec minimam paleam intra cordis, quod possidet, habitaculum patitur residere, sed statim igne subtilissimae circumspectionis exurit; Spiritus dulcis et suavis, qui nostram voluntatem flectat, imo erigat, et dirigat magis ad suam; ut eam et veraciter intelligere, et ferventer diligere, et efficaciter implere possimus. SE
Abbreviated transcription (Latin):
dutiori ad uerbera. durissimo ad horrida crucis:
qͥa in om̃ib hiis sicut agnꝰ corã tondente obmu¬
tuit. & ñ aꝑuit os suũ. Clides igit᷑ quã uerũ dice¬
rit ille qui dixit: dñs sollicit᷑ est mei. Pater ut
seruũ redimat. filio ñ partit. filiꝰ seipsum liben¬
tanta benignitas. tanta flammna. tam ingens
ardor amoris. tã uehemens amator: qͥ ꝓ uilib
sarcinulis tã preciosas merces expendit: Non
enĩ corruptibilib argento uł auro redemit nos.
s p̾cioso sanguine suo. quẽ effudit abunde. qͥa
largiter unde sanguinis de corꝑe rãu ꝑ qͥnq
partes emanauerunt. Qͥd ultra debuit facere &
ñ fecit: Illuminauit cȩcos. reduxit erroneos. re¬
conciliauit reos. iustificauit impios. tͥginta & tͥb
annis suꝑ t̾ram uisus. cũ hominib conuersatꝰ: ꝓ
hominib mortuus. qͥ de cherubim & seraphim
& om̃ib anglicis uirtutib dixit & facta sunt: cui

Expanded text:
duriore ad verbera, durissimo ad crucis horrenda; duriore ad verbera, durissimo ad crucis horrenda; quia in omnibus his sicut agnus coram tondente se obmutuit, et non aperuit os suum. Vides igitur quam verum dixerit ille qui dixit: Dominus sollicitus est mei . Pater ut servum redimat, Filio non parcit; Filius seipsum libentanta benignitas, tanta flamma, tam ingens ardor amoris, tam vehemens amator, qui pro vilibus sarcinulis tam pretiosas merces expendit! Non enim corruptibilibus auro vel argento redemit nos, sed pretioso sanguine suo, quem effudit abunde; quia largiter undae sanguinis de corpore Jesu per quinque partes emanaverunt. Quid ultra debuit facere, et non fecit? Illuminavit caecos, reduxit erroneos, reconciliavit reos, justificavit impios, triginta et tribus 933 annis super terram visus, cum hominibus conversatus, pro hominibus mortuus, qui de cherubim et seraphim, et omnibus angelicis virtutibus dixit, et facta sunt; cui
Abbreviated transcription (Latin):
fiat: ita ut in laborib in uigiliis. in fame & siti. &
incędas. sicut in om̃ib diuitiis. Scientiȩ lum̃: ut
cũ om̃ia bene feceris. te seruũ inutilẽ putes: & qͥe¬
qͥd boni in te inueneris. illi iͥbuas ã qͦ om̃e bonũ
est: sine quo ñ parũ aliqͥd. s nichil om̃ino potes
inciꝑe. ne ꝑficere dicã. Sic ergo sp̃s iste in tͥb istis
te docebit om̃ia. s om̃ia quȩ ad cuã ꝑtineant salu¬
ad iusticiã. ubi pignꝰ salutis ostendit᷑. metite spẽ
riter & ardorẽ. Quos enĩ repleuerit & sp̃u feruere
& in ueritate cognoscere. facit: qͥa sola miscłia est.
quȩ eos & preuenit & ꝑducit. Multũ sibi de hac
dulciter dñe ir̃u cũ hominib conuersatꝰ es: quã
abundanter multa & magna bona hominib
largitꝰ es: quã fortiter tam indigna quã asꝑa. ꝓ
hominib passus es: ita ut liceat sugere mel de
petra. oleũq de saxo durissimo. Duro ad uerba.

Expanded text:
fiat; ita ut in laboribus, in vigiliis, in fame et siti, et in fiat; ita ut in laboribus, in vigiliis, in fame et siti, et in incedas, sicut in omnibus divitiis. Scientiae lumen, ut cum omnia bene feceris, te servum inutilem reputes; et quidquid boni in te inveneris, illi tribuas, a quo omne bonum, et sine quo non parum aliquid, sed nihil omnino potes incipere, ne perficere dicam. Sic ergo Spiritus iste in tribus istis te docebit omnia, sed omnia quae ad tuam pertineant saluad justitiam, ubi pignus salutis ostenditur; metite spem riter et ardorem. Quos enim repleverit, et spiritu fervere, et in veritate agnoscere facit, quia sola misericordia est quae eos et praevenit, et perducit. Multum sibi de hac dulciter, Domine Jesu, cum hominibus conversatus es! quam abundanter multa, et magna bona hominibus largitus es! quam fortiter tam indigna quam aspera pro hominibus passus es! ita ut liceat sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo: duro ad verba,
Abbreviated transcription (Latin):
ad dexterã neq ad sinistram. In morte autẽ mea
dabo t̃ nusticiã meã. dirũpens ngũ captiuitatis
tue: expugnans hostes qui sunt in uia uł iuxta
uiã. ut ñ apponant. ampliꝰ nocere tͥ. Huĩs alitẽ cõ¬
pletis reuertar in domũ meã unde exiui: & ouib
illis que in montib remanserant. qͥs & ꝓpt̾ te re¬
liquerã. ut te ñ ducerẽ s reportarẽ: reddã faciem
meã. Et ne de absentia mea uł mmnures uł con¬
tristeris. mittã tͥ sp̃m paraclitũ: qͥ tͥ donet pignꝰ
salutis. robur uite. scientiȩ lum̃. Pignꝰ salutis.
ut ipse sp̃s reddat testimoniũ sp̃ui tuo qͦd filiꝰdi
sis: qͥ certissima signa predestinationis tuȩ cordi
tuo impͥmat & ostendat: qui donet lęciciã in cor¬
de tuo. & de rore cȩli. si ñ continue. tam̃ sepissime
impinguet. Robur uitȩ: ut qͦd ꝑ nat̾am tibi est
impossibile. ꝑ gr̃am eiꝰ ñ solũ possibile s & facile

Expanded text:
ad dexteram, neque ad sinistram. In morte autem mea ad dexteram, neque ad sinistram. In morte autem mea dabo tibi justitiam meam, dirumpens jugum captivitatis tuae, et expugnans hostes qui sunt in via, vel juxta viam, ut non apponant amplius nocere tibi. His autem completis, revertar in domum meam unde exivi; et ovibus illis, quae in montibus remanserant, et quas propter te reliqueram, ut te non reducerem, sed reportarem, reddam faciem meam. 6. Et ne de absentia mea vel murmures, vel contristeris, mittam tibi Spiritum Paracletum, qui tibi donet pignus salutis, robur vitae, scientiae lumen. Pignus salutis, ut ipse Spiritus reddat testimonium spiritui tuo, quod filius Dei sis: qui certissima signa praedestinationis tuae cordi tuo imprimat et ostendat: qui donet laetitiam in corde tuo, et de rore coeli, si non continue, tamen saepissime mentem tuam impinguet. Robur vitae, ut quod per naturam tibi est impossibile, per gratiam ejus non solum possibile, sed et facile
Abbreviated transcription (Latin):
Merito in te respiciunt ocłi totiꝰ creac᷑ȩ: qͥa ꝑ te & in
te & de te benigna manꝰ om̃ipotentis qͥcqͥd crea¬
conceptio mea immunda s mors ꝑuiersa. tuta
ꝑiculosa: & post mortẽ restat mors grauior. mors
scła. Non solũ ait conceptionẽ meã s & uitã meã.
& hoc ꝑ singłos etatũ gradus. infantie. pueritie.
adolescentiȩ. inuentutis tͥ donabo: adiciens mor¬
tẽ & resurrectionẽ. ascensionẽ. & missionẽ sp̃s sc̃i.
Hoc autẽ ideo. ut conceptio mea emundet turã.
uita mea ĩstruat tuã. mors mea destruat tuã.
resurrectio mea precedat tuã ascensio mea p̃pa¬
ret tuã: porro sp̃s adiuuet infumitatẽ tuã. Sic
enĩ plane iudebis & uiã ꝑ quã ambules: & cau¬
telã qua ambules. & ad quã ambules mansio¬
nẽ. In uita mea cognosces uiã tuã: ut sicut ego
pauꝑtatis & obedientiȩ. humilitatis & patien¬
tiȩ. caritatis & miscdiȩ. in declinabiles semitas
tenui. sic & tu eisdẽ uestigiis incedas. ñ declinais

Expanded text:
Merito in te respiciunt oculi totius creaturae, quia in te, et per te, et de te benigna manus Omnipotentis quidquid creaconceptio mea immunda, sed mors perversa, vita periculosa, et post mortem restat mors gravior, mors secunda. Non solum, ait, conceptionem meam, sed et vitam meam; et hoc per singulos aetatum gradus, infantiae, pueritiae, adolescentiae, juventutis, tibi donabo, adjiciens mortem, resurrectionem, ascensionem, et missionem Spiritus sancti. Hoc autem ideo, ut conceptio mea emundet tuam, vita mea instruat tuam, mors mea destruat tuam, resurrectio mea praecedat tuam, ascensio mea praeparet tuam, porro Spiritus 932 adjuvet infirmitatem tuam. Sic enim plane videbis et viam per quam ambules; et cautelam qua ambules, et ad quam ambules mansionem. In vita mea cognosces viam tuam, ut sicut ego paupertatis et obedientiae, humilitatis et patientiae, charitatis et misericordiae indeclinabiles semitas tenui; sic et tu eisdem vestigiis incedas, non declinans
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃u sco conceptꝰ est. ut conceptionẽ nr̃am mun¬
daret: quã sp̃s malus si ñ fecerat. infecerat tam̃¬
ut ñ eẽt etiã in utero uita ipsiꝰ ociosa: dũ nouem
mensib purgat uulnꝰ antiquũ serutans ut dicit
usq ad putredinẽ uĩuũ uirulentã: ut sanias sem¬
piterna succederet. Et tunc iã oꝑabat᷑ salutẽ nr̃a
in medio terre. in ut̾o uidelicet uirginis mariȩ.
que mirabili ꝓpͥetate terre mediũ appellat᷑ Aa
illã enĩ sicut ad mediũ ficut ad archantĩ di. sicut
ad rerũ causã. sicut ad negociũ scłoꝵ. respicunł
& qͥ in celo habitant. & qͥ habitant in inferno:
& qͥ nos precessert̃. & nos qͥ sumꝰ. & qͥ sequent᷑: &

Expanded text:
de Spiritu sancto conceptus est; ut conceptionem nostram munde Spiritu sancto conceptus est; ut conceptionem nostram mundaret, quam spiritus malus, si non fecerat, tamut non esset etiam in utero vita ipsius otiosa, dum novem mensibus purgat vulnus antiquum, scrutans, ut dicitur, usque ad imum putredinem virulentam, ut sanitas sempiterna succederet. Et tunc jam operabatur salutem nostram in medio terrae, in utero videlicet Virginis Mariae, quae, mirabili proprietate, terrae medium appellatur. Ad illam enim, sicut ad medium, sicut ad arcam Dei, sicut ad rerum causam, sicut ad negotium saeculorum, respiciunt et qui in coelo habitant, et qui in inferno, et qui nos praecesserunt, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ inuenire potuit sapientia dei mom̃i sapi¬
entia sua. Sed & mala cutumdederant nos quoꝵ
ñ erat numerus: qͥa peccaui iustꝰ loqͥt᷑ suꝑ nume¬
rũ harene maris. Et. Propt̾ nom̃ tuũ dñe. ꝓpi¬
tiaberis peccato meo: multũ est enĩ. Missus est
coluber tortuosus a diabolo. ut uenenũ ꝑ aures
mulieris in ipsiꝰ mentẽ transfunderet: & sic re¬
funderet in totiꝰ posteritatis originẽ. Missus ẽ.
aurẽ uirginis in uentrẽ & mentẽ ipsiꝰ eructaret.
ã patre: qͥa totũ pacernũ est. qͦd de corde patris
xp̃e actulit nobis: ut nichil in filio dei nisi dul¬
ce. nisi patern ũ humani generis trepidacio
suspicet᷑. A planta pedis usq ad uerticẽ non
erat in nobis sanitas: erraueramꝰ ab utero. in
utero damnati ante quã nati: quia de peccato
& in peccato concepti. Ap̃c ergo ibi pͥmũ me¬
dicinã apposuit ubi pͥmus uulneri patebat
locus & substantialiter utero uirginis illa psus.

Expanded text:
redimeret Sapientia Dei in omni sapientia sua. Sed et mala circumdederant nos, quorum non erat numerus; quia peccavi justus loquitur super numerum arenae maris; et: Propter nomen tuum, Domine, propitiaberis peccato meo: multum est enim . Missus est coluber tortuosus a diabolo, ut venenum per aures mulieris in ipsius mentem transfunderet, et sic refunderet in totius posteritatis originem: missus est aurem Virginis in ventrem et mentem ipsius eructaret, a Patre; quia totum paternum est, quod de corde Patris Christus attulit nobis, ut nihil in Filio Dei nisi dulce, nisi paternum, humani generis trepidatio suspicetur. A planta pedis usque ad verticem non erat in nobis sanitas. Erraveramus ab utero, in utero damnati antequam nati, quia de peccato et in peccato concepti. 4. Christus ergo ibi primum medicinam apposuit, ubi primus vulneri patebat locus: et substantialiter utero Virginis illapsus,
Abbreviated transcription (Latin):
descenderet. ꝓpͥa henignitate inuitauit. inisd̃ia
traxit: ueritas qua se uienturũ ꝓmiserat cõpulit.
puritas uteri uirginalis suscepit: salua uirginis
integritate pocentia eduxit. obedientia in om̃ib
deduxit: patientia armauit. caritas uerbis & mi¬
racłis manifestauit. Prorsus amplissima mͥ nunc
materia & maloꝵ meoꝵ suppetit. & bonoꝵ dñi
mei: ut cũ cogitauerĩ uias meas. conuertã pedes

Expanded text:
descenderet propria benignitas 931 invitavit, misericordia descenderet propria benignitas 931 invitavit, misericordia traxit, veritas qua se promiserat venturum compulit, puritas uteri virginalis salva Virginis suscepit integritate, potentia eduxit, obedientia in omnibus deduxit, patientia armavit, charitas verbis et miraculis manifestavit. 3. Prorsus amplissima mihi nunc materia et malorum meorum suppetit, et bonorum Domini mei, ut cum cogitaverim vias meas, converta
Abbreviated transcription (Latin):
ante mundi constitutionẽ. ueniat sp̃s tuiis bonꝰ
qui sordes abluat & infundat uirtutes in sp̃u
suꝑ nos & in nos oꝑa tͥnitatis. ab initio mundi
usq ad finẽ: &e uideamꝰ quã sollicita fuent illa
maiestas cui administratio parit̾ & gubernatio
scłoꝵ incu̾̃bit. ne nos ꝑderet in ȩcernũ. Et poten¬
ter qͥdẽ om̃ia fecerat. & sapienter om̃ia guberna¬
bat & utraꝵq rerũ tã pocentiȩ qͣm sapientiȩ sig¬
na manifestissima tenebant̃. in creatione & con¬
seruatione inachinȩ mundialis. Et bonitas qͥdẽ
erat in ileo: & bonitas multa nimis. s latebat in
corde patͥs: cumulanda qͦq suꝑ genꝰ filioꝵ adam:
in tempore oportuno. Dicebat tam̃ dñs. ego cogi¬
to cogitationis pacis: ut mitteret nobis illũ qui
est pax nr̃a qui fecit utraq unũ ut iã daret pa¬
cẽ suꝑ pacẽ hiis qui longe. & pacẽ hiis qui ꝓpe.
U erbũ igit᷑ dei in sublimi constitutũ ut ad nõs

Expanded text:
ante mundi constitutionem. Veniat Spiritus tuus bonus ante mundi constitutionem. Veniat Spiritus tuus bonus qui sordes abluat, et infundat virtutes, in spirsuper nos et in nos opera Trinitatis ab initio mundi usque ad finem, et videamus quam sollicita fuerit illa majestas, cui administratio pariter et gubernatio saeculorum incumbit, ne nos perderet in aeternum. Et potenter quidem omnia fecerat, et sapienter omnia gubernabat, et utrarumque rerum, tam potentiae quam sapientiae, signa manifestissima tenebantur in creatione et conservatione machinae mundialis. Et bonitas quidem in Deo erat, et bonitas multa nimis; sed latebat in corde Patris, cumulanda quandoque super genus filiorum Adam in tempore opportuno. Dicebat tamen Dominus: Ego cogito cogitationes pacis , ut mitteret nobis illum, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum - ut jam daret pacem super pacem his qui longe, et pacem his qui prope . Verbum igitur Dei in sublimi constitutum, ut ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
dine carnis peccati. ñ tam̃ in carne peccati: si filiꝰ
carnis adȩ. non tam̃ filiꝰ preuaricationis ade. qͥa
n fuit nat᷑a filiꝰ ire. sicut reliqͥ om̃s qui in iniqͥtati¬
b sunt concepti. Istud ergo germ̃ quod de iurga
iesse uirore turgineo pullulauit. in magnificentia
fuit cũ resurrexisset ã mortuis: qͥa tunc dñe ds
meus magnificatꝰ es uehementer. confessionẽ &
decorẽ induens. amictꝰ lumine sicut uestimen¬
to. Quanta autẽ dęscendentis gła. cũ mediꝰ an
głoꝵ & animaꝵ sc̃aꝵ ad patrẽ deduceris: & tri¬
umphatͥci palma celis inuectꝰ. susceptũ hominẽ
in ipsa diuinitatis claudis idemtitate: Qͥs cogi¬
cet ne dũ loquat᷑ quã sit fructꝰ terre sublimis. in
consessu ad dexterã pais: qͦd utiq cȩlestiũ ocłos
reuerberat naturarũ: qͦd angłicus intuitꝰ contre¬
mit. ñ aitingit: Ueniat ergo exultatio dñe hiis
qui saluati sunt de isrł. apłis tuis quos elegisti

Expanded text:
filius carnis Adae, non tamen filius praevaricationis Adae; quia non fuit natura filius irae, sicut reliqui omnes, qui in iniquitatibus sunt concepti. Istud ergo germen, quod de virga Jesse virore virgineo pullulavit, in magnificentia fuit, cum resurrexisset a mortuis; quia tunc, Domine Deus meus, magnificatus es vehementer, confessionem et decorem induens, amictus lumine sicut vestimento . Quanta autem ascendentis gloria, cum medius an ad Patrem deduceris, et triumphatrice palma coelis invectus, susceptum hominem in ipsa divinitatis claudis identitate? Quis cogitet, nedum loquatur, quam sit fructus terrae sublimis in consessu ad dexteram Patris, quod utique coelestium oculos reverberat naturarum, quod angelicus intuitus contremit, non attingit? Veniat ergo exsultatio, Domine Jesu, his qui salvati sunt de Israel, apostolis tuis, quos elegisti
Abbreviated transcription (Latin):
stillauerunt a facie di sinay ã facie
dei ifrl: & pluuia uoluntaria segre
tre largiori munere sue maiestatis in apłos suꝑ¬
uenit: & tribuit eis charismatũ dona. Post mag¬
nificentiã enĩ resurgentis. post głam ascenden¬
tis. post resulentis sublimitatẽ. ñ restabat. nisi
neribꝰ celestes homines implerent᷑. Cide aucem.
si ñ & sententiaꝵ pondere & uerboꝵ ordine hȩc
om̃ia ysaias longe ante p̾dixit. Erit inqͥt in die
illa germen dñi in magnificaentia & gła. &
fructus terre sublimis: & exultatio huis qui sal¬
uati fuerint exisrł. Germ̃ dñi xp̃c rãc: solus de

Expanded text:
stillaverunt a facie Dei Sinai, a facie Dei Israel, et pluvia voluntaria segregtre, largiori munere suae majestatis in apostolos supervenit, et tribuit eis charismatum dona. Post magnificentiam enim resurgentis, post gloriam ascendentis, post residentis sublimitatem, non restabat nisi uneribus coelestes homines implerentur. Vide autem si non et sententiarum pondere, et verborum ordine haec omnia Isaias longe ante praedixit. Erit, inquit, in die illa germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis, et exsultatio his qui salvati fuerint de Isr
Abbreviated transcription (Latin):
usu & carceris habitatione crudeliconfracti atey
ficatorẽ & aduitorẽ: confidentes quia dabit pa
ter qui in celis est sp̃m bonũ petntib se. Sane
nout̃ suꝑuenisse sp̃m. certissime notta conuer¬
satio testat᷑. Iam ut breuiter repetã: a sanguine &
aqua & sp̃u. habere est testimoniũ. si contines a
peccatis: si dignos agis penitentiȩ fructꝰ. si facis

Expanded text:
usu et carceris habitatione crudeli confracti sumus, atque usu et carceris habitatione crudeli confracti sumus, atque ficatorem et adjutorem, confidentes qbonum petentibus se. Sane novum supervenisse spiritum certissime convesatio nova testatur. Jam ut breviter repetam, a sanguine, et aqua, et spiritu habere est testimonium, si contines a peccatis, si dignos agis poenitentiae fructus, si facis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ adiuuaret infirmitatẽ nr̃am. uis ergo nosse.
an hȩc aliqͥd opent᷑ in te. ne fortereus sis sangui¬
nis dñi. quẽ euacuas qͥntũ in ceest. s & aqua ipsa
sistis ñ liberet maledictũ a labũs sius: Cauendũ
em̃ ne sint cͥ hec infructuosa: quia necesfatio gẽnt
pariter & dampnosa. Quis est autẽ qui cestimo¬
mũ habet effusi ñ sine causa sanguinis xp̃i. insi
qui continet a peceatis: seruus enĩ peccati et dͥ
peccatũ facit: ut si deinceps continere potueit &
iigũ abicere misere sertitutis. certissimĩ sit testi¬
momũ redemptionis. quã oꝑat̃ sine dubno san¬
guis ap̃i. erũ ñ sufficit peccatori conanencia
restimoniũ. qui laborat ingemitu suo: iauans
ꝑ singulas noctes lectũ suũ. Sicut enĩ sangus
iie redemit. ut ñ regnet petcatũ in ño mortali
corpore: sic aqua illa ablinit ab hĩs pectatis. que
cõmisimꝰ ante. Sed qͥd erit: qͦd iongo cachenaꝵ

Expanded text:
qui adjuvaret infirmitatem nostram. Vis ergo nosse qui adjuvaret infirmitatem nostram. Vis ergo nosse an haec aliquid operentur in te, ne forte reus sis sanguinis Domini, quem evacuas quantum in te est; sed et aqua ipsa sistis, non liberet maledicum a labiis suis? Cavendum enim est ne sint tibi haec infructuosa, quia necessario essent pariter et damnosa. 5. Quis est autem qui testimonium habet effusi non sine causa sanguinis Christi, nisi qui continet a peccatis? Servus enim peccati est, qui peccatum facit: ut si deinceps continere potuerit, et jugum abjicere miserae servitutis, certissimum sit testimonium redemptionis, quam operatur sine dubio sanguis Christi. Verum non sufficit peccatori continentiatestimonium, qui laborat in gemitu suo lavans per singulas noctes lectum suum. Sicut enim sanguis ille redemit, ut non regnet peccatum in nostro mortali corpore; sic aqua illa abluit ab his peccatis, quae commisimus 910 ante. Sed quid erit, quod longo catenarum
Abbreviated transcription (Latin):
sue nuutĩ adhuc testimoniũ tenet: Tadelis pinde
sermo & om̃i acceptione dignꝰ: quo salutis testrno¬
ma cõmendantur. Hoc sane uerbo & electis con¬
solatio ministrat: & subtrahit᷑ reꝓbis excusatio.
Cognitis siquidẽ signis uitȩ. qͥsqͥs hec negligit. ma¬
infeste comuncit᷑: in uano acciꝑe animã suã. & ꝓ
nichilo habere terrã desiderabilẽ cõꝓbat᷑. Tres
sunt inqͥt qͥ testimoniũ dant in cerra: sp̃s. aqua.
& sanguis. Scitis fĩs. qͥa in pͥmo homine peccauimꝰ
om̃s: in ipso etiã cecidimꝰ uniuersi. Cetidimꝰ sane
in carceiẽ: luco pariter & lapidib plenũ. Eixinde
iacebamꝰ captiui. inquinati. conquassati: donec
uenit desiderat᷑ gentiũ. qͥ nos redimeret. ablue¬
ret. achuuaret. hic est enĩ qͥ sanguinẽ ꝓpͥum de¬
dit in redemptionẽ: aquã simul ꝓdirait de lac̃ȩ
suo mablucionẽ. emisit deinde de excelso sp̃m suũ

Expanded text:
suae nullum adhuc testimonium tenet? Fidelis proinde suae nullum adhuc testimonium tenet? Fidelis proinde sermo, et omni acceptione dignus, quo salutis testimonia commendantur. Hoc sane verbo et electis consolatio ministratur, et subtrahitur reprobis excusatio. Cognitis siquidem signis vitae, quisquis haec negligit, manifeste convincitur in vano accipere animam suam, et pro nihilo habere terram desiderabilem comprobatur. 4. Tres sunt, inquit, qui testimonium dant in terra: Spiritus, aqua, et sanguis. Scitis, fratres, quia in primo homine peccavimus omnes, in ipso etiam cecidimus universi. Cecidimus sane in carcerem, luto pariter et lapidibus plenum. Exinde jacebamus captivi, inquinati, conquassati, donec venit desideratus gentium, qui nos redimeret, ablueret, adjuvaret. Hic est enim qui sanguinem proprium dedit in redemptionem, aquam simul produxit de latere suo in ablutionem, emisit deinde de excelso Spiritum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
Merito ꝑinde angłoꝵ qͥ suũ nec ordinẽ nec domi¬
ciliũ reliquere. caritati. unitati. & paci sp̃s aite¬
stat᷑: a quo sane tua & inuidia & singłaritas. &
inqͥetudo itꝓbat᷑. Et hoc quidẽ de eo testimonio
discernendos utiq qͥ in ea exules sunt ab indige¬
nis: hoc est çeli ciues a ciuib babilonis. Quando
enĩ fine testimomo electos suos deserat ds: Aut
certe quȩnã eis eẽ poterat consolatio. inter spẽ
& metũ. sollicitudine anxia fuictuantib. si
nullũ omino electionis sue habere testimoniũ
mererent᷑: Nouit dñs qui sunt eiꝰ: & solus ipse
scit quos lgerit a pͥncipio. Quis uero seit ho¬
minum. si est dignꝰ amore an ocdio: Qtiod si ut
certũ est. cercitudo nobis om̃ino negat᷑: nunqͥd
non tanto delectabiliora erunt siqua forte elec¬
cionis huiꝰ signa possumꝰ inuenire: Quã enim
reqiuẽ habere pocest sp̃s nr̃. dũ predestinationis

Expanded text:
Merito proinde angelorum, qui suum nec ordinem, nec domiMerito proinde angelorum, qui suum nec ordinem, nec domicilium reliquere, charitati, unitati et paci Spiritus attestatur, a quo sane tua et invidia, et singularitas, et inquietudo reprobatur. Et haec quidem de eo testimonio, discernendos utique qui in ea sunt exsules ab indigenis, hoc est coeli cives a civibus Babylonis. Quando enim sine testimonio electos suos deserat Deus? Aut certe quaenam eis esse poterat consolatio inter spem et metum sollicitudine anxia fluctuantibus, si nullum omnino electionis suae habere testimonium mererentur? Novit Dominus qui sunt ejus; et solus ipse scit quos elegerit a principio. Quis vero scit hominum, si est dignus amore, an odio? Quod si, ut certum est, certitudo nobis omnino negatur, nunquid non tanto delectabiliora erunt, si qua forte electionis hujus signa possimus invenire? Quam enim requiem habere potest spiritus noster, dum praedestinationis
Abbreviated transcription (Latin):
unitatis consecrator: aduersũ ce ꝓ pace & unitate
relat̃. Quid mirũ fĩs: si timemꝰ ne force pu-¬
sulã hanc uineã dñi depasci singłaris ferus inci¬
piat: Quantos etiã cȩlestis uineȩ paliites. pͥma
illa singłaritas conculcauit. Sed forte suꝑbiã qͥdẽ
in eo facile aduertistis: ñ autẽ singłaritatẽ. Dico
ergo ubi stabat uniuersitas angłoꝵ: nunqͥd sur-
An forte queritis. unde mͥ nota sit hȩc statio angło¬
rũe duos teneo ydoneos testes: quoꝵ riterq qͦd
uidit. hoc testat᷑. Uidi dñm sedentem ait ysaias.
assistebant ei. An & terciũ desideratis: ut in ore
trĩ testiũ stec om̃e uerbum: Apłm ꝓfero qui
usq ad teitiũ raptꝰ est celũ. & rediens loquebat᷑.
Nonne om̃s administratoriĩ sunt sp̃s: Siccine
ubi stant om̃s. uniuersi ministrant. tu pacis
mnimice sedebis: Plane contristas sp̃m: qui ha¬
bitare facit uniꝰ moris in domo. Offendis caritatẽ
quia scindis unitatẽ. rumpis uincłm pacis.

Expanded text:
or, adversum te pro pace et unitate zelatur. 2. Quid mirum, fratres, si timemus ne forte pusillam 909 hanc vineam Domini depasci singularis ferus incipiat? Quantos enim coelestis vineae palmites prima illa singularitas conculcavit? Sed forte superbiam quidem in eo facile advertistis, non autem singularitatem. Dico ergo: Ubi stabat universitas angelorum, nunquid cAt forte quaeritis, unde mihi nota sit haec statio angelorum? Duos teneo idoneos testes, quorum uterque quod vidit, hoc testatur. Vidi Dominum sedentem, ait Isaias; centena millia assistebant ei . An et tertium desideratis, ut in ore trium testium stet omne verbum? Apostolum profero, qui usque ad tertium raptus est coelum, et rediens loquebatur: Nonne omnes administratorii sunt spiritus? Siccine ubi stant omnes, universi ministrant; tu, pacis inimice, sedebis? Plane contristas Spiritum, qui habitare facit unius moris in domo; offendis charitatem, quia scindis unitatem, rumpis vinculum pacis.
Abbreviated transcription (Latin):
generatione paiͥs equalitas collata est: &e con¬
ses sus. Cu rapinã cogitãs ẽẽ equalis deo. filio
głam inuidens. głam quasi uiigeniti a patre.
ut ne ab ipso quidẽ cestimoniũ merearis habere.
An uero pocerit decestato a pacre & filio. utrꝰq sp̃s

Expanded text:
generatione Patris aequalitas collata est et congeneratione Patris aequalitas collata est et consessus. Tu rapinam cogitans esse aequalis Deo, Filio gloriam invides, gloriam quasi unigeniti a Patre, ut ne ab ipso quidem testimonium merearis habere. An vero poterit detestato a Patre et Filio, utriusque Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
beati ioħis hodie nobis est lectio reci¬
tata: in qͥ discimꝰ cestimoniũ dari.
triplex in cęlo. tͥplex in terra. Et quidẽ
ꝓ meo saꝑe illud stabilitatis. hoc reparationis est
signũ: illud angłos. istud homines: illud beatos
a miseris: istud iustos discernit ab impũs. Angłis
siquidẽ qui in pͥma illa preuaricatione suꝑbien¬
te lucifero in ueritate stecerunt. merito testimo¬
niũ ꝑhibet uisio tͥnitatis: hominib quos diu¬
na miseratio saluat. sp̃s. aqua. & sanguis. Quid¬
in phibeat testimoniũ pater: a qͥb honorat᷑ ut
pater est: Tibi uero maligne sic loquit᷑. Si ergo
ego pater: ubi est honor meus Careas om̃ino
necesse est testimonio patris. cuiꝰ tibi głam usur¬
pare conaris: on honorare eũ cupiens sead
equare. Sedebo  in monte testamenti. & similis
ero altissimo. Ita ne mͦ creatꝰ. pat̾ sp̃uum consede¬
bis: Et certe nec dũ tibi dixit: sede a dextͥs meis.
s i nescis õ impudens. unigenitꝰ ille est: cui ȩterna

Expanded text:
beati Joannis hodie nobis est lectio recitata, in qua discimus testimonium dari triplex in coelo, triplex in terra. Et quidem pro meo sapere, illud stabilitatis, hoc reparationis est signum; illud angelos, istud homines; illud beatos a miseris, istud justos discernit ab impiis. Angelis siquidem qui in prima illa praevaricatione, superbiente Lucifero, in veritate steterunt, merito testimonium perhibet visio Trinitatis: hominibus, quos divina miseratio salvat, Spiritus, aqua, et sanguis. Quidni perhibeat testimonium Pater, a quibus honoratus est ut Pater? Tibi vero, maligne, sic loquitur: Si ergo ego Pater, ubi est honor meus? Careas omnino necesse est testimonio Patris, cujus tibi gloriam usurpare conaris, non honorare eum cupiens, sed aequare. Sedebo, inquit, in monte testamenti; et similis ero Altissimo . Itane modo creatus, Patri spirituum consedebis? Et certe necdum tibi dixit: Sede a dextris meis . Si nescis, o impudens, Unigenitus ille est, cui aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ergo arbitror quinq. Meus inqͥt cib est: ut fa¬
ciam uoluntatẽ patͥs mei. Gib utiq s cib cor¬
dis. Qd enĩ eque confirmat & roborat cor hu¬
manũ.: quid ita in om̃i necessitate confortat &

Expanded text:
Ut ego arbitror, quinque. Meus, inquit, cibus est, ut faUt ego arbitror, quinque. Meus, inquit, cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Cibus utique, sed cibus cordis. Quid enim aeque confirmat et corroborat cor humanum, quid ita in omni necessitate confortat et
Abbreviated transcription (Latin):
tuosissimꝰ pat̾familias refectionẽ suis curauit do¬
mesticis exhibere. Et in hoc quoq apparuit be¬
nignitas & humanitas saluatoris. Cũ dilexisset
suos: in finẽ dilexit. Et dicebat. Desiderio deside¬
raui hoc pascha manducare uobiscũ. ante quã
patiar. Oportebat enĩ. Expetierat eos sathanas
ut cribraret sicut tricicũ: opꝰ erat preuentre
refectionẽ. deniq & iefecti paulominꝰ defecert̃.
quid ieiuni fecissent: hinc fuit. qͦd ñ modo cor
lis passio. s temptatio sp̃icalis instabat. quod
singulariter ille fuc̃us erat. donec tnfiret.
E a nimirũ hostia sicut sola ꝓdesse potuit. sic so¬
la suffecit: nec decuit. xp̃m simul & petrũ ꝙ ra¬
cobũ uel ioħem ꝓ salute hominũ pati. Oruci¬
frri tam̃ cũ eo fuerunt ali duo. s duo nequã:
de quib nulla ꝓrsus suspicio posset haben.
tanquã ex eis nullũ efficax sacrisicium supplere¬
tur. Quib ergo panib in cena reficit apłos:

Expanded text:
tuosius Paterfamilias refectionem suis curavit domesticis exhibere: et in hoc quoque apparuit benignitas et humanitas Salvatoris. Cum enim dilexisset suos, in finem dilexit eos, et dicebat: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum, antequam patiar . Oportebat enim. Expetierat eos Satanas, ut cribraret sicut triticum: opus erat praevenire refectionem. Denique qui refecti paulo minus defecerunt, quid jejuni fecissent? Hinc fuit quod non modo corplis passio, sed tentatio spiritualis instabat, quod singulariter ille futurus esset donec transiret. Ea nimirum hostia sicut sola prodesse potuit, sic sola suffecit: nec Christum decuit simul et Petrum, aut Jacobum, vel Joannem pro salute hominum pati. Crucifixi tamen fuere cum eo alii duo, sed duo nequam, de quibus nulla prorsus suspicio posset haberi, tanquam ex eis minus efficax sacrificium suppleretur. 4. Quibus ergo panibus in coena refecit apostolos?
Abbreviated transcription (Latin):
ret & penuriã pati. Non enĩ dei sapientia de hiis
erat. quos occidere ꝓsꝑitas sua: ñ dei uitꝰ de hiis.
quos ꝑdere posset auersio. Ctrũq enĩ scriptũ esf:
quod auersio ñ tam̃ omniũ s partuloꝵ intetfi

Expanded text:
ret et penuriam pati. Non enim Dei Sapientia de his ret et penuriam pati. Non enim Dei Sapientia de his erat, quos occidere prosperitas sua; non Dei Virtus de his quos perdere posset aversio. Utrumque enim scriptum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ ñ est animos extitauit. Sic nimitũ & de
passione aduertere est. Exiit quandoq & abscon
autẽ quod uenerit hora eiꝰ: tanquã pocestatẽ ha¬
bens sponcaneus ipse se optulit passioni. Dece¬
bat nempe pontificẽ nr̃m temꝑtari ꝑ om̃ia pro
similitudine absq pectato: ut tanquã uer᷑ homo
& ꝓsꝑa hominũ & aduersa oportune iutaret.
oportune suscipet. & utraꝵq rerũ in seipso nobis
ea. Persecutio quoq & temꝑalis om̃is aduersitas
ꝑ loco & tẽpore prudent̃ aliquando fugiendda
erit. cũ aucẽ necesse fuerit iurilit toleranda. Et
in hiis quidẽ duob ꝓsperitatẽ & aduersitatẽ lo¬
quor: humana om̃is uita uersacur. Nichil¬
omnus autẽ in quauor illis notissimis utiq
specieb. uirtꝰ uniuesa consistit. Ita ergo omnẽ
uirtutẽ implere decuit eum in quo pleniꝰ in ha¬
bitabat om̃is plenitudo untutũ: ut nocũ fie¬
ret om̃ib. qͣm is maxime sciret habundare. sci¬

Expanded text:
dubium non est animos excitavit. Sic nimirum et de dubium non est animos excitavit. Sic nimirum et de passione advertere est. Exiit quandoque, et abscautem quod venerit hora ejus, tanquam potestatem habens spontaneus ipse se obtulit passioni. Decebat nempe Pontificem nostrum tentari per omnia pro similitudine absque peccato : ut tanquam verus homo et prospera hominum, et adversa opportune vitaret, opportune susciperet, et utrarumque rerum in se ipso nobis ea. Persecutio quoque et temporalis omnis adversitas pro loco et tempore prudenter aliquando fugienda erit; cum autem necesse fuerit, viriliter toleranda. 2. Et in his quidem duobus prosperitatem et adversitatem loquor humana omnis vita versatur. Nihilominus autem in illis quatuor notissimis utique speciebus virtus universa consistit. Ita ergo omnem virtutem implere decuit eum, in quo plenius habitabat omnis plenitudo virtutis, ut notum fieret omnibus quia is sciret maxime abundare, sci
Abbreviated transcription (Latin):
specialiꝰ tam̃ ea oꝑa qͥbꝰ in terris uisus
est. & cũ hominib conuersatꝰ est: &¬
quetumq in eis oꝑatꝰ. locut᷑. aut passus est. ita
disposuit. ut ne minimũ quidẽ momentũ ne
uiũ iota ã sacramento uacarit aut preterierit
sine mysterio. Euidentiꝰ tam̃ qͥtuor ꝓximos dies
& ipsũ quẽ hodie colimꝰ illustrauit: diẽ ꝓcessionis.
diẽ resurrectionis passionis. reqͥetionis sue. surrec¬
tionis sue. Notabiles ad modũ dies: & inter cete¬
ros insignes magis. Prima si quidẽ die głam susci¬
ꝑe dignatꝰ est humanã: & cũ ingenti quodã cri¬
pudio & eculcatione uniuersȩ terrȩ. ierosolimã
ñ ꝓpriis ut haccenꝰ consueuerat pedib s ium̃to
fuit: excitaca hinc maxime inuidia sacerdotum.
Sane uenturas aliqͥndo t̾bas ut raꝑent eũ & regẽ
facerent: fugiens dicit᷑ declinasse. Nunc uero etiã
ñ quesit᷑ affuit ut tanquã rex isrł susciꝑet᷑ & pre¬
dicaret᷑ ab eis: qͥn etiã in hec ipsa p̾conia. eoꝵ quod

Expanded text:
mpora, quibus in terris visus est, et cum hominibus conversatus est, quaecunque in eis operatus, locutus aut passus est, ita disposuit, ut ne minimum quidem momentum, ne unum iota a sacramento vacaverit, aut praeterierit sine mysterio. Evidentius tamen quatuor proximos dies, et ipsum quem hodie colimus, illustravit: diem processionis, diem refectionis, passionis, requietionis et resurrectionis suae. Notabiles admodum dies, et inter caeteros insignes magis. Prima siquidem die gloriam suscipere dignatus est humanam, et cum ingenti quodam tripudio, et exsultatione universae terrae, Jerosolymam non propriis ut hactenus consueverat pedibus, sed jumento fuit, excitata hinc maxime invidia sacerdotum. Sane venturas aliquando turbas ut raperent, et eum regem facerent, fugiens legitur declinasse . Nunc vero etiam non quaesitus adfuit, ut tanquam rex Israel susciperetur et praedicaretur ab eis: quin etiam in haec ipsa praeconia eorum quod
Abbreviated transcription (Latin):
cos. Quã modeste tam̃ hanc ipsã iudetur głam
suscepisse: ad triumphalẽ occursũ in asmo ueni¬
ens ñ in currib alit in equis. & dicebat. Siqͥs uob̃
aliqͥd dixerit: dicite quia dñs hiis opus habec.
Magnũ opꝰ: opꝰ salutis. Nempe homines & ium̃ta
saluare uenerat. multiplicans miscdiam suã ds.
nitia nr̃e conuersaionis fouet ista dignatio: ut
pͥmum ex ancilla filiũ geueremꝰ. Solutꝰ est ad
mandatũ dñi qui antea tenebat᷑. aut ñ ualens
aut nolens facere bene: aut utioq pocius uin¬
culo alligatꝰ. nec uolens scilicet nec ualens. Non
nouit interim puriꝰ in dño graculari. ꝑsuasũ ce¬
net placere illi quod agit. & consolatur in eo qͦd
poris in eo magis afficiet᷑. ut suo sollicitẽt debito:
& timeat ne forte tantis beneficuis inueniat᷑ ingra¬
tꝰ. dicens. qͥa seruus mutilis sũ. & bonoꝵ meoꝵ
ñ eges. At hec qͥdẽ uerax affectio. & fidelis. hic

Expanded text:
os . Quam modeste tamen hanc ipsam videtur gloriam suscepisse, ad triumphalem 883 occursum in asino veniens, non in curribus aut in equis! Et dicebat: Si quis vobis aliquid dixerit, dicite: Quia Dominus his opus habet . Opus magnum, opus salutis. Nempe homines et jumenta salvos facere venerat, multiplicans misericordiam suam Deus. Initia nostrae conversionis foret ista dignatio, ut primum ex ancilla filium generemus. Solutus est ad mandatum Domini qui antea tenebatur, aut non valens, aut non volens benefacere; aut utroque fortius vinculo alligatus, nec volens scilicet, nec valens. Non novit interim purius in Domino gratulari. Persuasum tenet placere ei quod agit, et consolatur in eo quodporis in eo magis afficietur, ut suo sollicitetur debito, et timeat, ne forte tantis beneficiis inveniatur ingratus, dicens: Quia servus inutilis sum, et bonorum meorum non eges. At haec quidem ver