comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamq felicit᷑ diu cultã cũ sua uterq ꝑni¬
cie alter ĩsolencia alter ꝑfidia uiolauit
Non habes igitur successorẽ regni non
habebis tuoꝵ actuũ euersorem s habebis
populũ tui noĩa amatorẽ et cultorẽ tue¬
q mẽore lib̾tatis ac tibi per secula de¬
bitorẽ unde terũ egisse fortuuã bñ tre¬
dito et meliꝰ multo ꝙ filiũ tibi nõ abstu¬
lit uel negauit ꝙ̃ ꝙ regnũ dedit
Sine filio rex sum. Nõ Nũc honestiꝰ
atq liberius regna sepe amor filioꝵ ab
amore uirtuts aĩm de flexit legisti. ut a¬
pud thoprobanẽ insulã ingentẽ que
longe tnͣs iudiam in orientali sedet õt¬
ceano ꝑ tnsuersu dyametrũ obiectam
britãme rex arbitro populi ꝯscientis
eligitur uir ex õnibꝰ optimꝰ nichil sã¬
gus nichil opes prosũf om̃e suffragi¬
ũ de uirtute oritur. Ita ut nũꝙͣ de iu¬
dicis fauor officiat sancta te et felix ef¬

Expanded text:
tamque feliciter diu cultam, cum sua uterque pernitamque feliciter diu cultam, cum sua uterque pernicie alter insolentia, alter perfidia, violavit. Non habes igitur successorem regni? Non habebis tuorum actuum eversorem, sed habebis populum, tui nominis amatorem et cultorem, tui memorem, libertatis tibi per secula debitorem. Bene tecum egisse fortunam credito, et melius multo, quod filium tibi vel abstulit vel negavit, quam quod regnum dedit. Sine filio rex sum. Nunc honestius atque liberius regna; sepe amor filiorum ab amore virtutis animum deflexit. Legisti ut apud Taprobanem insulam ingentem, que longe trans Indiam in orientali sedet Occeano, per transversum diametrum obiecta Britannie, rex arbitrio populi consentientis eligitur vir ex omnibus optimus: nil sanguis, nil opes prosunt, omne suffragium de virtute oritur, ita ut numquam iudicio favor officiat. Sancta et felix el
Abbreviated transcription (Latin):
ne ergo tibi sollicitudinũ et cuaꝵ
regni õpus ĩposuit insi filus in suꝑ põ¬
dus accesẜit sarcinis uestris delc̃amĩ et
dulce est uobis sub falceͬ succube nullu.
publicũ ponda regno guiꝰ nulla pͥua
sarcina grauior ꝙͣ filius et siłr nulla ca¬
rior D Eui regnũ dimuittã nuuꝰ est
filius. Nõ Dimitte tiuibus lib̾tatẽ inlil
lis gͣcius nil te digniꝰ põt fuerũt qui
uiuentes nec successore carentes hoc
ip̃m face̾ meditati sunt hyero ꝙracu¬
sius et augustus cesar ꝙͣto uero sacius
fuei̾t multis bñ face̾ cũ possis ꝙͣ optare
ue ꝑiculosius ꝙͣ regnae. D Non ẽ filiꝰ
quẽ heredẽ regni faciã. Nõ Non est tibi
materia ꝑꝑetue tyrãmdis/ nã quid sut
aluid regna ꝙͣ uenuste tyrãnides non
sit bonũ tempoe quod naͣ sit malũ adde
ꝙ ꝑsepe qui in regna succedũt a maioꝵ
suoꝵ calle discedunt exemplo sũt dyoni¬
suis siculus tyrãnꝰ et iugurta numidicꝰ
qui romanoꝵ amicitiã tãta fide abauis

Expanded text:
ne tibi igitur sollicitudinum et curarum regni onus imposuit, nisi filii insuper pondus accesserit? Sarcinis vestris delectamini, et dulce est vobis sub fasce succumbere. Nullum publicum pondus regno gravius; nulla privata sarcina gravior, quam filius, etsi nulla carior. Cui regnum dimittam? Nullus est filius. Dimitte civibus libertatem: nil his gratius, nil te dignius potes. Fuerunt qui viventes, nec successore carentes, hoc ipsum facile meditati sunt: Hiero Syracusius et Augustus Cesar. Quanto vero satius fuerit multis benefacere, cum possis, quam optare uid periculosius quam regnare? Non est filius quem heredem regni faciam. Non est tibi materia perpetuande tyrannidis. Nam quid sunt aliud regna quam vetuste tyrannides? Non sit bonum tempore, quod natura est malum. Adde quod persepe qui in regna succedunt, a maiorum suorum calle discedunt. Exemplo sunt Hieronymus Siculus tyrannus, et Iugurtha Numidicus, qui Romanorum amicitiam tanta fide ab avis
Abbreviated transcription (Latin):
stici hostis añ oppugnãt atq expug¬
nant uis ut te potentem fatear Ilos
doma finibꝰq tuis pelle uince irã uĩ¬
te cupiditatem uince libidinẽ uĩce teip¬
sum fame atq aĩe hostẽ tue que ua
ista potencia est uinte alios passioĩbꝰ
sius uinci. S ffundata ĩ solido potẽ
est. Rõ Quo pacto cũ uita ip̃a mitet
assidue. O quid tumes ĩbecillũ aĩal d̾
potencia disputas de aĩa ĩterĩ ꝑicli¬
taris quã dicto citiꝰ uel ne̾ uis occul¬
tior uel exigui morsus aĩantis uel
ex tremi ꝯtẽptissimiq hoĩes sepe po¬
tentissimis abstule̾ E. Potencia egͤ¬
gie stabilita est Rd̃ ubi queso. ĩ arenis
an ĩ fluctibꝰ an ĩ uento an ĩ ip̃a ut ꝑhi¬
bent fortũe rota qͥu tu amite male
susceptã pone fiduciã nulla hic stabi
sentio nulla potencia potens est.

Expanded text:
stici hostes animum oppugnant atque expugstici hostes animum oppugnant atque expugnant? Vis ut te potentem fatear: illos doma finibusque tuis pelle, vince iram, vince cupiditatem, vince libidinem, vince teipsum, fame atque anime hostem tue. Quenam ista potentia est vincere alios, passionibus suis vinci? Fundata in solido potentia est. Quo pacto, cum vita ipsa mutetur assidue? O quid tumes imbecillum animal! De potentia disputas, de anima interim periclitaris, quam dicto citius vel nature vis occultior vel exigui morsus animalis vel extremi contemptissimique homines sepe potentissimis abstulere. Potentia egregie stabilita est. Ubi queso? In harenis ac fluctibus, an in vento, an in ipsa, ut perhibent, fortune rota? Quin tu, amice, male susceptam pone fiduciam. Nulla hic stabilsentio, nulla potentia potens est. 92
Abbreviated transcription (Latin):
cit adiu̾sitati. nec facile quẽ ꝙͣ plane mi¬
seruz uidebis qui non ualde felix hĩtus
fuit non põt ignoti hoĩs nota eẽ calaĩ¬
tas ¶ Quod uolo et possũ Rõ Cura gͦ
ne quid mali uelis et scito quo porẽciẽ
plus eo plus est negocii min ꝯ ue leticie¬
E Potencia ĩgens est. Riõ ¶d scis an¬
et diut᷑na piget exequi qui potẽtes bͤui
ad ĩpotẽ ͣ seu qui reges ad ĩfamie sui¬
ciũ sunt redacti uepricosi et lubricisũt
huanoꝵ gradus ascẽsiuĩ tremulꝰ u̾tex
pnͥcipiũ horrendus egre cõscendit᷑ ad eĩ¬
nente statũ auxie ibi cõsistit᷑ gͣuit᷑ inde
ac repẽte descendit᷑ id sic esse nõ sin¬
guli tm̃ reges aut populi s maxia eciã
testãtur ĩperia. B Armis atq opibus
potens suz Ro Dera et firma potẽcia
I uirtute fãdata est / fũdam̃tũ si detͣxeis
quo maior eo ꝑiculosior structura quid
ĩplẽ opibꝰ domos iuuat arua legiõibꝰ
maria classibꝰ si i intus uiscera dome¬

Expanded text:
miserum videbis, qui non valde felix habitus fuerit. Non potest ignoti hominis nota esse calamitas. Quod volo et possum. Cura ergo ne quid mali velis et scito quo potentie plus, eo plus esse negotii minusve licentie. Potentia ingens sum. Quid scis an diuturna? Piget exequi qui potentes brevi ad impotentiam, seu qui reges ad infame servitium sunt redacti. Vepricosi et lubrici sunt humanorum gradus ascensuum, tremulus vertex, precipitium horrendum; egre conscenditur ad eminentem statum, anxie ibi consistitur, graviter inde et repente descenditur. Id sic esse non singuli tantum reges aut populi, sed maxima etiam testantur imperia. Armis atque opibus potens sum. Vera et firma potentia in virtute fundata est. Fundamentum si detraxeris, quo maior, eo periculosior structura. Quid implere opibus domos iuvat, arva legionibus, maria classibus, si intus interea dome
Abbreviated transcription (Latin):
Otencia magnasu Rõ Ergo et
ĩuidia B Potẽcia multa sum.
Rõ Et ꝑiculis multis. G Potencia sũ
ingenti. Rõ Et laboĩbꝰ ĩfinitis et ĩ ex¬
tricabilibꝰ curis. B Multa possũ. Rõ¬
Quo plus ĩ alios potes et plus ali ĩte¬
¶ Potencie est plimũ. Rõ Quo potẽ¬
cie magꝭ et maiꝰ ĩ illã ĩꝑiũ fortuẽ tepi¬
de si excet ĩ ꝑuis uberem eligit mat̾iã

Expanded text:
otentia magna sum. Ergo et invidia. Potentia multa sum. Et in periculis multis. Potentia sum ingenti. Et laboribus infinitis et inextricabilibus curis. Multa possum. Quo plus in alios potes, et plus alii in te. Potentie est plurimum. Quo potentie magis, eo maius in illam imperium fortune: tepide se exe
Abbreviated transcription (Latin):
phos/ e domitũ qͣue orbẽ nõ defuisse.
hostẽ legꝭ. et tibi defuturũ speras qui¬
escẽti forsan hostis deerit ac pugnti
nũꝙͣ.  Uictor sum Riõ Caue ne
sis frustra uti sciẽtibꝰ uictoria fructu¬
osa est uti aũt dico non eo modo quo
maharbal hanibali sed quo hanno
fco usus fi uctusq uictorie optim ꝯpax
est neq ad aliũ ꝙͣ ad pacis finẽ nista
bella suscipiũtur. U Dictoria metũ
est Rõ Uide ne auolet alata est

Expanded text:
phos edomitumque orbem non defuisse phos edomitumque orbem non defuisse hostem legis: et tibi defuturum speras? Quiescenti forsan hostis deerit, at pugnanti nunquam. Victor sum. Cave ne sis frustra: uti scientibus victoria fructuosa est; “uti” autem dico non eo modo quo Maharbal Hannibali, sed quo anno rofecto usus fructusque victorie optimus pax est neque ad alium quam ad pacis finem iusta bella suscipiuntur. Victoria mecum est. Vide ne evolet: alata est. 104
Abbreviated transcription (Latin):
magna uictoria ꝑ̾uo p̃cio ꝯstare de bel¬
lo oĩm maxĩo oñ maximꝰ historicꝰ
dũ agẽt adeo inquit uaria fortuna an¬
cepsq mars fuit ut propius ꝑ icło fu¬
erũt qui uicerũt. Plene uici. R̃nõ
est plena uictoria ubi armatꝯ hostis
suꝑ est ꝙͣꝙͣ et si hũc opp̃sseris ali re¬
nascent᷑. Quasdã nẽpe uictorias seu
semẽtem dicas eẽ bellorũ sic odia ferro
rediniii. ĩ aciẽ redeũt bellatores nõ
ut fortassis ymaginatõ olim uehemẽs
cassio a se cesi hosti ymaginẽ supp̃mo
illo suo die obiiã dedit tam timẽdo
aspectu ut audacissimũ uirũ uiuẽtĩ
illũ nõ timuerat defũctispẽs ĩ fugã
uerteret s ita ut pro uno multi reddi¬
ti ueris maĩbꝰ uerũ frũ mouerãt
ĩ illos qui uicisse uidebãtur  Uici
Iam securꝰ sine hoste sum. Rõ Stul¬
te dũ erũt hoĩes non deerũt hostes.
tu romane urbi. post ĩnumeros t̾ũ¬

Expanded text:
magna victoria parvo pretio constare; de belmagna victoria parvo pretio constare; de bello omnium maximo omnium maximus historicus dum ageret, “adeo” inquit “varia fortuna ancepsque Mars fuit, ut propius periculo fuerint qui vicerunt”. Plene vici. Non est plena victoria, ubi armatus hostis superest, quanquam etsi hunc oppresseris alii renascentur; quasdam nempe victorias ceu sementem redivivi in aciem redeunt bellatores, non ut fortassis imaginatio vehemens olim Cassio a se cesi hostis imaginem supremo illo suo die obviam dedit, tam tremendo aspectu, ut audacissimum virum qui viventem illum non timuerat, defuncti species in fugam verteret, sed ita ut pro uno multi redditi, veris manibus verum ferrum moveant in illos qui vicisse videbantur. Vici, iam securus sine hoste sum. Stulte, dum erunt homines, non deerunt hostes. Tu Romane urbi post innumeros trium
Abbreviated transcription (Latin):
ra suꝑbia crudelitas furor ra¬
bies. hii sunt enĩ uictorie comites et
uictoru hostes ĩuisibiles et horrendi
a qͥbꝯ sepe clarissimi uictores turpis¬
sume uitisunt B Uici RiõNondu
ꝓplexa rõnu senes creditrix uiolẽta
et ꝑtinax cũ qua tibi nũc quõq nega¬
cii multã restat mutuũ reposcere soli¬
ta ẽ magno cũ fenore. E Magno pre¬
lio uici. Rõ Uictor p̃lio sepe uictus bel¬
lo Q Uici autẽ Rĩo Quociens uicti¬
uice̾ carthagniẽses quociens galli gẽ¬
tesq alie quociens aũt uicti sẽ rõm
s spectandus est rerũ finis eaꝵ nxͣ ͤ
que uoluũt᷑ et stare nesciut. . Uici
certe Rĩo Et si certus belli ex itus adͤ
euẽtꝰ est dubius et deletis tristia et leta
de tristibꝰ erũpũt.S Magnã uictoriã
quesiui Riõ Nil tam magnũ ut nõ nͣ¬
mio q̃ri possit. Est ubi plus ꝑ uulnerũ
at sincerũ uictoria ꝑs ꝯputat si nõ cre¬
dis persem atq tͦmophilas int̾roga.
Magne uictorie sors fuit hõ Uix pt̃

Expanded text:
ra, superbia, crudelitas, furor, rabies. Hi sunt enim victorie comites et victorum hostes invisibiles et horrendi, a quibus sepe clarissimi victores turpissime victi sunt. Vici. Nondum perplexa rationum series, creditrix violenta et pertinax, cum qua tibi nunc quoque negotii multum restat: mutuum reposcere solita est magno cum fenore. Magno prelio vici. Victor prelio sepe victus est bello. Vici autem. Quotiens vicere Carthaginenses, quotiens Galli gentesque alie? Quotiens autem victi sunt Romani? Sed spectandus est rerum finis, earum maxime que volvuntur et stare nesciunt. Vici certe. Etsi certus belli exitus, adhuc eventus est dubius; et de letis tristia et leta de tristibus erumpunt. Magnam victoriam quesivi. Nil tam magnum ut non nimio queri possit: est ubi plus vulnerum ac funerum victoriosa pars computat; si non credis, Xerxem atque Thermopylas interroga. Magne victorie sors fuit. Vix potest
Abbreviated transcription (Latin):
Pero eternam uitam Nõ Nulla
maior nulla pidchrior nulla sãc¬
tior spes mens non ceca. preceps ne sit
Sunt enĩ qui semꝑ male agendo. bonũ
sperent quo nichil est stulcius. Q Eter¬
naz uitam spero. Nõ Ea est uirtutuz
consanguĩtas atq quexio sicut a ph̾rs
disputatũ est ut ncc̃e sit eũ qui unã ha¬
bet omnes habd̾ uirtutes. cui illud ẽ
ꝯsequẽs/. una carentẽ cũctis cũctis ca¬
rere untutibus qd̾ si de mortalibꝰ est
ueruz quid de theologiq optnemur.
Itaq si spem habes. caritatem simul ha¬
beas oportet ac fidem. Ei quahorum
desit non iam spes illa sed presũp̃tio ĩ¬
consulta est. C Uitam speco eternam.¬
Riõ Rem bonam ĩmo optimã speras
Illud uide ut quod bonu agis agas bñ
Sunt et qui boua male agant nec miꝰ
picit nec minꝯ aduerbia ꝙͣ uerba libe¬
rat ac noĩa. W Epero uitam eternã¬
Nõ Non celestis tm̃ s terrestris dm̃ de
se sperare amant l aliquibꝰ profecto.
ab hiis quibus se caros ac dilectos sci¬

Expanded text:
pero eternam vitam. Nulla maior, nulla pulchrior, nulla sanctior spes, modo non ceca precepsve sit: sunt enim qui semper male agendo bonum sperent, quo nichil est stultius. Eternam vitam spero. Ea est virtutum consanguinitas atque connexio, sicut a philosophis disputatum est, ut necesse sit eum qui unam habet omnes habere virtutes, cui illud est consequens una virtutum carentem cunctis carere virtutibus: quod si de mortalibus verum est, quid de theologicis opinemur? Itaque si spem habes, caritatem simul habeas oportet ac fidem; si qua harum desit, non iam spes illa, sed presumptio inconsulta est. Vitam spero eternam. Rem bonam, immo optimam speras; illud vide, ut quod bonum agis, agas bene. Sunt et qui bona male agant, nec minpicit nec minus adverbia quam qui verba librat ac nomina. Spero vitam eternam. Non celestis tantum sed terrestres domini de se sperari amant; sed a quibus? profecto ab his quibus se caros ac delectos sci
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ Ciu pcc̃m eripit᷑ nichil eripit
multũq tribuit᷑ quedã habẽtibꝰ eripi
lucrũ est/ ea ne habeãtur obstare lucz
mais. Dfacultatẽ ultionis ꝑdidi. Rõ¬
ffelix ĩactũra ꝙ noceat amisisse. Dab
optata et sꝑata ultione prohibeor Rõ¬
P̾ ͫ erat uolle male age̾ ꝓxiͫ prohi¬
beri. ANccẽ est occasionẽ ultionis
amitte̾. Rõ Si pulchrimũ uindicte ge¬
c nꝯ est nolle ulcisci pulchrima ẽ nccĩ ᷑
non puĩti ultro uirtutẽ amplecti optͥi
ꝓxi ͫ est cõpelli. D Erepta mͥ uin¬
dicta doleo. Rõ Ueniet tempꝰ cito et
forte quo gaudeas neq ałr accidisse
ullo uelis mõ. Quidã ad q̃ coacti ueĩ¬
unt uelłe ĩcipiũt et amare et d̾ nccͣi ͭ ͤ
ꝯsensꝰ orit᷑ dũq uolũtas fieri ĩcipit¬
 desiuit esse ncc̃itas D Uidebar ul¬
cisci posse non potui. Ro Non posse ma¬
lũ age poten magna ẽ nẽpe qr õm¬
potentis est ꝓpͥa. D Uindicta mͥ pre¬
sens excidit. Rõ Colubrũ tibi e maĩ¬

Expanded text:
 Cui peccatum eripitur, nichil eripitur, multumque tribuitur; quedam habentibus eripi lucrum est; ea ne habeantur obstare lucrum maius. Facultatem ultionis perdidi. Felix iactura quod noceat amisisse. At optata et sperata ultione prohibeor. Primum erat nolle male agere, proximum prohiberi. Necesse est occasionem ultionis omittere. Si pulcherrimum vindicte genus est nolle ulcisci, pulcherrima est necessitas non sini; ultro virtutem amplecti optimum, proximum est conpelli. Ereptam michi vindictam doleo. Veniet tempus cito, forte, quo gaudeas, neque aliter accidisse ullo velis modo. Quidam ad que coacti veniunt, velle incipiunt et amare, et de necessitate consensus oritur, dumque voluntas fieri incipit, desinit esse necessitas. Videbar ulcisci posse, nec potui. Non posse malum agere, potentia magna est, nempe que omnipotentis est propria. Vindicta michi presens excidit. Colubrum tibi e mani
Abbreviated transcription (Latin):
nu est ꝙͣuis meritũ non oportet ex¬
ulcerati aĩ motũ sequi et pͥuai meoria
doloris natu̾e ꝯĩs obliuisti. DMe
ultisci uetitũ ĩꝑꝑetuũ dolebo. Nõ ffor¬
san ĩ ꝑꝑetuũ gaudebis quociens putas
post inimicitias depoĩtas et in gr̃a re¬
ditũ corruisse aliquos amitoꝵ ĩ ãplexi¬
bus cogitantes. Hũc ergo ꝑditũ uolui
et interdũ a sucressu ĩpio parũ ab fui
O sors optima ĩ quã piam partem ꝯsi¬
liuz crudele ꝟtisti. D Iustam irã ꝯseqͥ
non sinor. No Iram iustã uix ĩueĩas
cũ sit scͥptũ ira utri iusticiã dei nõ oꝑã
nate irã ne aĩm rapiat quo nõ decz
t̾ciũ est ulcisti non posse eciã si uelis¬
D Pulchra mͥ erpi᷑ uindicta. ł¬
Pulchor uenia relinqͥtur et pulchri
ma oĩm ꝯbliuis. Hec int᷑ dnes pn̾ti¬
pes iuliũ cesarẽ illustrauit ĩ numi̾e et
litas gnĩs forma corporis et ĩuicti aĩ
mag̾tudo. Eñ cũcta colleger/ ml ĩ eo
clarius clemẽtia et offensarũ obliui

Expanded text:
num est, quamvis meritum: non oportet exulcerati animi motum sequi, et privati memoria doloris, nature communis oblivisci. Me ulcisci vetitum in perpetuum dolebo. Forsan in perpetuum gaudebis. Quotiens putas, post inimicitias depositas, et in gratiam reditum cohorruisse aliquos, amicorum in amplexibus, cogitantes: “hunc ego perditum volui, et interdum a successu impio parum abfui? O sors optima in quam piam partem consilium crudele vertisti!”. Iustam iram exequi non sinor. Iram iustam vix invenias, cum sit scriptum: “Ira viri, iustitiam Dei non operatur”, nare iram ne animum rapiat quo non decet, tertium est ulcisci non posse, etiam si velis. Pulchra michi preripitur vindicta. Pulchrior venia rea omnium oblivio. Hec, inter omnes principes, Iulium Cesarem illustravit: innumere et litas generis, forma corporis et invicti animi magnitudo, cum cuncta collegeris, nichil in eo clarius clementia et offensarum oblivio
Abbreviated transcription (Latin):
liuigatõne utor prospera. R¬
Sentio neptunus tibi laq̃os ten
Trãquilla m̾ se p̃bet mare
Insidiosa tñquilitas utq ita dixerun
esea nanfragii si sꝑ turbidũ eẽt iae̾ uł¬
lus hom̃ nauigaret. E Mare mͥ blan¬
du et suaue est kẽ Suspecta suauitas
pdonũblandicie mine sũt hec facies u¬
maris repente mutabitur ẽẽ aliud pu¬
res mõstroꝙ gelidus queras ubi ẽ equor
illud quodl audabam uñ uero hiitam mł¬
ti taꝙ horribiles aquaꝵ mõtes uñ hic pẽ¬
dẽtus fremitus ꝓcellaꝵ et minacibꝰ spu¬
mis surgẽtes fluctus ĩ nubila nesciũt nͥ
expti quid est mare et ꝙͣ ferox belua. ꝙͥ¬
uenli apoeta mõstri nomẽ ĩpoitu. Nich

Expanded text:
igatione utor prospera. Sentio: Neptunus tibi laqueos tendit. Tranquillum se michi prebet mare. Insidiosa tranquillitas utque ita dixerim, esca naufragii. Si semper turbidum mare, nullus hominum navigaret. Mare michi blandum et suave est. Suspecta suavitas, predonum blanditie mine sunt: hec facies maris repente mutabitur; esse aliud putes monstroque gelidus queras: “Ubi est equor illud quod laudabam?” Unde vero hi tam multi tamque horribiles aquarum montes, unde hic pendentium fremitus procellarum et minacibus spumis surgentes fluctus in nubila? Nesciunt nisi experti, quid est mare et quam ferox belua quidve illi a poeta monstri nomen impositum: nichil
Abbreviated transcription (Latin):
Demq seu ⁊ nollius dñ iacet sen dũ surgit
q est Rõ Terre ip̃ẽ subsidũt dehiscũt¬
ꝙ tu pelago tribius ut cõsistat siłata
torpor noli fide̾ seꝑe fortunã reten¬
tare demẽtia est. B Nũc saltẽ placi¬
de nauigami Nõ Nullũ fere aial sic
⁊ laques ruit ut nõ aliquid dulce p̃¬
senciat E Prospere nanigaua nõ
Et saclegi prosꝑe nauigant et uiri
sanctissimi naufi agũtur O Naniga¬
ui feliciter Rõ Ciede mͦ si pergisi
feliciter nauigabis. O
De uotiua portꝰ
apprehensione hexxuni. Gaudiũ

Expanded text:
 dum surgit que est. Terre ipse subsidunt dehiscuntque: tu pelago tribuis ut consistat simulatus torpor! Noli fidere: sepe fortunam retentare dementia est. Nunc saltem placide navigavi. Nullum fere animal sic in laqueos ruit, ut non aliquid dulce presentiat. Prospere navigavi. Et sacrilegi prospere navigant et viri sanctissimi naufragantur. Navigavi feliciter. Crede michi: si pergis, infeliciter navigabis. 88 DE VOTIVA PORTUS APPR
Abbreviated transcription (Latin):
roCura ut ille bonũ fratrem habeant
ceꝙ suꝑstite et si cõĩs ꝑater obierit or¬
bitatem non senciãt B. Pulchrime
sunt sorores Rõ Custos rei labilis uigi¬
iatibꝯ oculis dolos. Cirtũfusa te proco¬
ru cohors excitet diffĩcilis enĩ unius
forme custodia quid młtaꝵ reris. tãto
ex actiorem pudicitie ꝙͣ auro curã eẽ de
ꝙͣto et p̃ciosior et irreꝑabilior illa est
Sane uirgineã castitatem nulla arte
meliꝯ ꝙ̃ maturo ꝯuigio p̃ser uabis.
fformose michi sorores domi sunt¬
Rõne diucns tibisint ꝓuide multas
apciꝰ ornabũt domos
De bono.

Expanded text:
Cura ut ille bonum fratrem habeant Cura ut ille bonum fratrem habeant teque superstite, etsi communis pater obierit, orbitatem non sentiant. Pulcherrime sunt sorores. Custos rei labilis vigilantibus oculis dolos cave. Circumfusa te procorum cohors excitet; difficilis est unius forme custodia: quid multarum reris? Tanto exactiorem pudicitie quam auri curam esse decet, quanto et pretiosior et irrecuperabilior illa est. Sane virgineam castitatem nulla arte melius quam maturo coniugio preservabis. Formose michi sorores domi sunt. Ne diutius tibi sint provide; multas aptius ornabunt domos. 85 DE BONO
Abbreviated transcription (Latin):
sant᷑ ac moribꝰ illi et ĩlucem editi se ui¬
cissim ceriũt uno cibo aliti iisdem p̾arẽ¬
tibus iisdem sociis iisdem ludis ĩsdẽ sco¬
lis iisdem p̃ceptoibꝰ ac nut̾toibꝰ assueftĩ
paĩter pubescũt pai̾ter adolescut undi¬
que paritas multis ꝙ et ualidis nexibꝰ
iuctꝰ amor nisi hos aduẽticie soluũt cẽ
dureq mẽtis asꝑitas frangat quod cõẽ
est adeo ut nesciam an frat̾no amoe ullꝰ
amor maior esse debeat an ullũ odiuz
maiꝯ sit ari ĩdignacio ulla profundior
tam turbida semꝑ equalitas cam paris
ĩpatiens niens hũana. E Et quos pi¬
os q fratres habeo Rõ Gerua illos eq̃¬
tate mutua ac pietate delicatissiãres
est amor difficile quei̾tur.facile ꝑdita
SB⁊ sorores non habeo bonas Rõ
Graue pondus s iocũdũ ac fere adoles¬
cẽti pmꝰlabor quo se effecti sui iuris
ex̾ceant uñ pͥmã pietatis atq ĩdolis fa¬
mã querant ¶ bonas habeo sorores.

Expanded text:
santur ac moribus; illicet in lucem editi se visantur ac moribus; illicet in lucem editi se vicissim cernunt, uno cibo aliti, iisdem parentibus, iisdem sociis, iisdem ludis, iisdem scholis, iisdem preceptoribus ac nutritoribus assuefacti pariter pubescunt, pariter adolescunt: undique paritas multisque et validis nexibus iunctus amor, nisi hos adventitie solvant cause dureque mentis asperitas frangat, quod commune est, adeo ut nesciam an fraterno ullus amor maior esse debeat an ullum odium maius sit an indignatio ulla profundior: tam turbida semper equalitas, tam paris impatiens mens humana. Equos piosque fratres habeo. Serva illos equitate mutua ac pietate; delicatissima res est amor: difficile queritur, facile perditur. Sed sorores habeo bonas. Grave pondus, sed iucundum ac fere adolescentium primus labor, quo se effecti sui iuris exerceant, unde primam pietatis atque indolis famam querant. Bonas habeo sorores.
Abbreviated transcription (Latin):
Nondũ puto primoiu diusistis tunc
erũpet ĩiquitas igne aurũ auro aĩꝰ
probai̾ solet magna sepe que uidet᷑ pax
pauxillũ auri si adhibeas. lis erit d
Pii sunt fratres. Rõ Celibatus forsã
tuus aut oibitas illos tibi cõciliat cõnu¬
gio detegẽtur tuo. s prole meliꝰ spe suc¬
cessionis amissa que ĩꝑacientissimos qͦ
multa pati docuit.  Amãtissimos
mei frẽs habeo. Rõ Debet id quidẽ ita
eẽ insi liuor obstet a timor aut cupi¬
ditas et habendi sitis dĩni oĩs huãrq
iuris dũ expleri studet ĩmeor int̾ parẽ¬
tes enĩ filiosꝙ ꝙͣtũlib sit amoi̾s. quer¬
sacio tñ dispar diu̾siq mores sũt filii
et ci si cito pr̃es uideant sero agnoscũt
prẽs et si filios statĩ amẽt/ sero illos sepe¬
eciã insenectute suscipiũt frẽs añqͣ nas¬
cant᷑ et postꝙͣ nati sunt ĩ eodẽ domicilio
eisdem q ĩ cunabulis euo para pares x¬

Expanded text:
Nondum puto patrimonium divisistis: tunc Nondum puto patrimonium divisistis: tunc erumpet iniquitas; igne aurum, auro animus probari solet: magna sepe que videtur pax, pauxillum auri si adhibeas, lis erit. Pii sunt fratres. Celibatus forsan tuus aut orbitas illos tibi conciliat: coniugio detegentur tuo, sed prole melius, spe successionis amissa, que impatientissimos quoque multa pati docuit. Amantissimos mei fratres habeo. Debet id quidem ita esse, nisi livor obstet aut tumor aut cupiditas et habendi sitis, divini omnes humanique iuris, dum expleri studet, immemor: inter parentes enim filiosque quantumlibet sit amoris, conversatio tamen dispar diversique mores sunt; filii, etsi cito patres videant, sero agnoscunt; patres, etsi filios statim ament, sero illos, sepeetiam in senectute, suscipiunt. Fratres antequam nascantur et postquam nati sunt in eodem domicilio eisdemque in cunabulis evo pares ver
Abbreviated transcription (Latin):
Ios fratres habeo No Rarũ nã
ꝑutes fere semꝑ amãt fratres se¬
pe nũdent sepe despiciũt rarãq ideo f̃¬
tiũ grãm nasonis ore ui̾tas clamat u¬
bi et frm et filioꝵ et oĩm pene nͥ ꝑutu
notatur ĩpietas E ffrẽs michi sũt opti¬
mi Rõ airor plane bonos esse sat ẽ
sepe enĩ mali sunt aliqñet pessimi eo¬
q peiores hostibꝰ quo miꝰ cõtra doẽsti¬
cas ĩsidias est cautela Qtus aũt sit
amor fratrũ ne latẽtes eruã ne pñtes
ledam satis notissima paria micen:
tebamq frẽs ac rõm fratres iudicant
qͥ qͥdem ĩfamia cur uni ꝯ urbis potiꝰ ꝙͣ
tociꝰ orbis sit non uideo pͥmos mũdi fra¬
tres aspice alter alt̾iꝰ opperiit manu
nec dũ relatu horridã scelus audis si
quidẽ phatres rex parthoꝵ cuiꝰ supra
mẽtio est habita p̃ter parricidia ĩ pa¬
to ac tali sanguĩe/ et regnũ male partã
stabilie̾ et metũ om̃e ĩuisi cõsortis ex¬
tngue. O fratres bonisunt mͥ

Expanded text:
ios fratres habeo. Rarum: nam arentes fere semper amant, fratres sepe invident, sepe despiciunt raramque ideo fratrum gratiam Nasonis ore veritas clamat, ubi et fratrum et filiorum et omnium pene nisi parentum notatur impietas. Fratres michi sunt optimi. Miror plane. Bonos esse sat est; sepe enim mali sunt, aliquando et pessimi eoque peiores hostibus quo minus contra domesticas insidias est cautele. Quantus autem sit amor fratrum, ne latentes eruam neu presentes ledam, satis notissima paria Mycenei Thebanique fratres ac Romani indicant; que quidem infamia cur unius urbis potius quam totius orbis sit non video. Primos mundi fratres aspice: alter alterius oppetiit manu; necdum relatu horridum scelus audis, si quidem rex Parthorum, cuius supra mentio est habita, preter parricidia in pato ac tali sanguine et regnum male partum stabilire et metum omnem invisi consortis extinguere. Fratres boni sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Multi domũ ẜui occupant. Nõ Multe
igit lites multa iurgia multa bella de
re qualib pugna erit noua cotidie cͦ¬
mĩa proferãt᷑ ac purgẽtur. Et tu me¬
lius int̾ ꝑtes sedeas oportet iudex factꝰ
ex dño non potes litigiũ domo expelle
litigãtes potes. D̾ Obsideor fanuiliz
sine qͥbꝯ uiue̾ nequeo quid agam. Nõ¬
Si eo usq ꝑuẽtũ est ut sme hostibꝰ tuis
esse non audeas paucitate illoꝵ et uili¬
tate tibi ꝯsule pelle formosos pelle cõp¬
q ebetes atq ĩcultos tuciꝰ̃ ages non
qr meliores s qr minꝰ ausuri qͦs uelut
hyeme ẜpentes coacta uis ueneni atq
ĩutił ĩhercie torpor obstrĩxerit deniq
hec sũma est ut ĩẜuo sola quid a circa
pͥma fides extiãda sit si quid ĩ hac par¬
te p̃tulerꝭ crede m̾ magno cũ fauore
uicioru qualiscũq illa breuis tibi ue¬
mat uoluptas qr sane rara est fides ꝓxͫ
remedii genꝯ ipã quã dixi paucitas

Expanded text:
Multi domum servi occupant. Multe Multi domum servi occupant. Multe igitur lites, multa iurgia, multa bella; de re qualibet pugna erit, nova quotidie crimina proferantur, ac purgentur, et tu medius inter partes sedeas oportet, iudex factus ex domino. Non potes litigium domo expellere, litigantes potes. Obsideor famulis sine quibus vivere nequeo. Quid agam? Si eo usque perventum est, ut sine hostibus tuis esse non audeas, paucitate illorum ac vilitate tibi consule: pelle formosos, pelle compque hebetes atque incultos tutius ages, non quia meliores, sed quia minus ausuri, quos velut hieme serpentes coacta vis veneni, atque vilis inertie torpor obstrinxerit; denique hec summa est, ut in servo sola quidem, aut certe prima fides extimanda sit. Si quid hac in parte pretuleris, crede michi, magno cum fenore vitiorum, qualiscunque illa brevis tibi veniet voluptas, quia sane perrara est fides; proximum remedii genus, ipsa quam dixi paucitas
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ agentes ẜuitio hũili nõ tm̃ uolãta¬
rie s ĩportuẽ sese offerũt. Inuĩabilis
turba s uilis qui cũ tot pateant artes
abiectissimã elegerũt. Nẽpe illoꝵ qͦs¬
non uolũtas ꝓp̾a s aliena uis et sua
sors in ẜuitiũ craxit ut nũs rarior ita
crebrior uirtus et nocior fides. Nimi¬
rũ aᵈ est ẜui̾e uelle aᵈ cogi. hii gͦ for¬
tue mẽores ut eosdẽ si ĩ oĩstatu p̃beat
qd̾ ĩuiti faciũt cũ id neq̃ant quos uo¬
lentes sompns uent̾ gula ociũ cupiditas
mali duces in ẜuiciu deduxd ĩ qͦ miꝵ
non est si ducibꝰ suis student atq id a¬
gũt quod secuti falsũ sił atq huilẽ ty¬
tulũ ẜuitutis assũpẜãt. Cõtͣ hii qui tale
nichil quod seq̃rent᷑ habue nã secuti
ac fortuã sepe quod libei fuerãt ẜui o¬
stendãt Et si fortasse de talibꝰ ĩtellexit
possim ĩ offenẜ auribꝰ senecã audiẽ O

Expanded text:
tium agentes, servitio humili, non tantum voluntatium agentes, servitio humili, non tantum voluntarie, sed importune sese offerunt, innumerabilis turba sed vilis, qui, cum tot pateant artes abiectissimam elegerunt, alieno non voluntas propria sed aliena vis et sua sors ad servitium traxit, ut numerus rarior, ita crebrior virtus et notior fides. Nimirum aliud est servire velle, aliud cogi. Hi ergo fortune memores, ut eosdem se in omni statu prebeant, er faciunt; cum id nequeant, quos volentes somnus venter, gula, otium, cupiditas mali duces in servitium deduxere, in quo mirum non est, si ducibus suis student, atque id agunt quod secuti falsum simul atque humilem titulum servitutis absumpserunt: contra, hi qui tale nichil quod sequerentur habuere, naturam secuti ac fortunam, sepe quod liberi fuerant, servi ostendunt. Et si fortasse de talibus intellexit, possum inoffensis auribus Senecam audire.
Abbreviated transcription (Latin):
fame segnes gale aũt ꝓpͥe atq libidi¬
nis uigilãtissum cuatores. Wm̃ ille iõ
dideris facies credo non cogitãs ex op¬
timo gue hom̃n amcos d esse solitos.
Seruis ex pessimo equidẽ nõ si mil¬
le ãnis lupũ agnũ crediderꝭ agna fiet¬
D Obsideor ẜuis ꝙͥ cõsilii affers¬
ga aĩ tuistatũ ẜuos enĩ castigae neq
lis senece ꝯsiliis neq aliis potes te si
uelis ꝯpone nẽo uetuei̾t pompas abige
pelle suꝑbiã ita enĩ uel fugabis ẜuoꝵ
ĩimicã aciẽ uel ĩminues . D. Multis
ẜuis obsideor. Rõ bñsi strepitus uel
unt int̾ se enĩ dissident murmurãt al¬
tricãt᷑ alter ad alteriꝰ respiciẽs manꝰ
ip̃e interĩ odiosus ꝯplosisq suis sedẽs
maĩbꝰ dñĩ habitã induisse suũ decꝰ ex¬
istimat et nil censet honestiꝰ ꝙͣ nichil a¬
ge̾ cucta pollicitꝰ de hiis nãq loqͥm᷑¬
qui fla ꝓfesside neutrũ ignaui nego¬

Expanded text:
fames segnes, gule autem proprie atque libidifames segnes, gule autem proprie atque libidinis vigilantissimi curatores. Verum ille ideo dideris, facies.” Credo, non cogitans ex optimo genere hominum amicos esse solitos, servos ex pessimo; equidem non si mille annis lupum agnum credideris agnus fiet. Obsideor a servis, quid consilii affersrga animi tui statum! Servos enim castigare neque his Senece consiliis, neque aliis potes. Te, si velis componere, nemo vetuerit: pompas abige, pelle superbiam; ita enim vel fugabis servorum inimicam aciem, vel inminues. Multis servis obsideor. Bene, si siunt. Inter se enim dissident, murmurant, altercantur, alter ad alterius respiciens manus; ipse interim otiosus, complosisque suis sedens manibus, domini habitum induisse, suum decus existimat, et nichil censet honestius, quam nil agere, cuncta pollicitus. De his namqui falsa professione ventris ignavi nego
Abbreviated transcription (Latin):
cus uidebae s obsessꝰ eaͦs non faĩliai so¬
lũ ex̾citu s hostili. D Indomitis ẜuis
p̃mor Re Tue acies contͣ te militant
isane negociũ D Euꝑbis seruis ob¬
cessus suz Rõ Eos te qui te obsident
pasc̾e̾ cogeis ĩ amena ncc̃itas. D Ser¬
ius obside or pessimis uoracibꝰ furibꝰ
emphiticis afflue̾ est opꝯ ẜuos dic oĩa
dixeris D Seruis obsideor quid ꝯ¬
sulis. Rõ Quid cõsulã seu ꝙ dicam
nͥ terẽcianũ illud. que res in se neq.
ce cõsilia uiuendũ cũ ẜuis familiarit᷑
ꝯĩter clemẽter familiarẽ esse iubet¬
liaritas ꝯtẽptꝰ est geĩtrixꝰ Addit nõ
u̾beru s u̾borũ castiga ͦ ͤ utendũ ger-¬
ga surdos .s. torpẽtes q dmĩcã mãsue
tudinẽ duro pede calcantes. Ad mittẽ¬
dos p̃ce̾a in ẜmoẽ in cõsiliũ in ꝯuictũ et
quos q̃so utiq non procaces stultos e¬
teneãt neq ꝯsiliũ habeant et ꝯuictũ
fident salutis uiteq dnĩ et prĩmonii et

Expanded text:
tus videbare, sed obsessus eras, non familiari solum exercitu, sed hostili. Indomitis servis premor. Tue acies contra te militant, insuave negotium. Superbis servis obsessus sum. Eosque qui te obsident pascere cogeris, inamena necessitas. Servis obsideor pessimis, voracibus, furibus, epithetis affluere est opus? Servos dic, omnia dixeris. Servis obsideor: quid consulis? Quid consulam, seu quid dicam, nisi Terentianum illud: ere, que res in se neque ce consilia: vivendum cum servis familiariter, comiter, clementer; familiarem esse iubetliaritas contemptus est genitrix. Addit: non verberum, sed verborum castigatione utendum erga surdos, scilicet, torpentes dominicamque mansuetudinem duro pede calcantes: admittendos pretera in sermonem, in consilium, in convictum. Et quos, queso? Utique procaces, stultos, eteneant neque consilium habeant et convictum fedent, salutis viteque domini et patrimonii et
Abbreviated transcription (Latin):
pura sunt nuda uidei̾ amãt mos
est feda coloribus abdere. G. Exquisi¬
tissime induor R Pudebit cultus ex¬
fioris quociens quid eo tegit᷑ cogita¬
bis Insama eiĩ ambicõ est fimũ te¬
geͤ purpura G Mũdissime uestior R
Non audistis quid ille uir fortissimꝰ

Expanded text:
pura sunt, nuda videri amant: mos est feda coloribus abdere. Exquisitissime induor. Pudebit cultus exterioris, quotiens quid eo tegatur cogitabis; insana enim ambitio est fimum tegere purpura. Mundissime vestior. Non audisti quid ille vir fortissim
Abbreviated transcription (Latin):
appio sors regia s uec optabat᷑ sua
sorte ꝯtentꝰ Exiguos non lauciis s
uirtutibꝰ adornauerat lares et uictã
tenui amplã fanuliã nutebat Qͦ¬
q multi reges mnesti faciuĩt et q̃ruli
leta ille et eqͣnimꝯ faciebat Non eĩ
fortunã appetitui s fortũe equauerat
appetitũ. Non erat appio sors cresi r̾gl
nec ꝯtuus quid sui crassi s felicior q̃d
alia ꝙͣuis angustior sua sors nec ad
alienã sortẽ s sicut boĩ om̃s faciut᷑ ad
suã ꝓp̾a se formabat ac suos. Certe nͨ
ego exigo ut tu forte alia ꝙͣ tua in tuis
utaris et inde neq ut cibo aut amictu r̃¬
nec sanctiꝰ ꝓ hiis oĩbus unũ habẽt qͦ
excellant. Pomposius hͦ est stultiꝰ ui¬
uũt. Suus cuiq uiuendi modꝰ sua est
mẽsura nec idc̾co melior quo maior
Uñ fit ut ĩ tugurio sepe uideas letos
mestos in regia. Non est eni una capaci¬
tas s unꝯ est fons gr̃e unꝰ ille cui di᷑¬

Expanded text:
Appio sors regia, sed nec optabat, sua Appio sors regia, sed nec optabat, sua sorte contentus; exiguos non lautitiis sed virtutibus adornabat lares, et victu tenui amplam familiam nutriebat. Quodque multi reges mesti faciunt et queruli, letus ille et equanimis faciebat. Non enim fortunam appetitui, sed fortune equaverat appetitum. Non erat Appio sors Cresi regis, nec concivis quidem sui Crassi, sed felicior quedam alia, quamvis angustior, sua sors; nec ad alienam sortem, sed, sicut boni omnes faciunt, ad suam propriam se formabat, ac suos. Certe nec ego exigo ut tu sorte alia quam tua in tuis utaris et in te, neque ut cibo aut amictu renec sanctius. Pro his omnibus unum habent quo excellant: pomposius, hoc est stultius vivunt. Suus cuique vivendi modus, sua est mensura: nec idcirco melior quo maior. Unde fit ut in tugurio sepe letos videas, mestos in regia. Non est omnium una capacitas, sed unus est fons gratie, unus ille cui dic
Abbreviated transcription (Latin):
pauones et ẜui deniq et ancille ĩ di¬
niciis habebũt᷑ soli filii excludent᷑̃
quͥqͣgĩta fuerũt pamo. Trigĩta orodi
parthoꝵ regi. Centũ quĩdecim r̾gi ꝑsa¬
ru artaxersi. Septingẽti aut̃ hero¬
chimo r̾gi arabũ Quoꝵ fiducia fines
hostiũ alt̾ius aggressꝯ ĩ c̾sibꝰ egyptũ
syriãq uastauit. Et est sane potẽcie
genꝯ quoddã mltos filios hrẽ. Scio
aut̃ quid dicturꝰ sis hii qͦs meoras
magni om̃s rͥges fuerant Michi lõge
alia sors est Nũꝙͥ uero r̾x fuit agip¬
pus claudiꝰ ꝓfecto nec diues quid̾ pͥs¬
et senectus. Et tñ de eosc̾bens cycro
Quatuor inꝙ robustos filios Et
qnͥq filias tãtã domũ tantas cliente¬
las appius r̾gebat et cecꝯ et senex nz
id miral est ꝙ p̾uaͣ bñ r̾ge̾t Cũ tot ob¬
sessꝰꝯ ĩcõmodis/ ip̃am quoq rẽ pubͣ̃
gubnaret. Huanoꝵ defectuũ magͣ
ps in moribꝰ non in rebus est. Nõ eãt

Expanded text:
pavones, servi denique et ancille in dipavones, servi denique et ancille in divitiis habebuntur, soli filii excludentur? Quinquaginta fuere Priamo, triginta Orodi Parthorum regi, centum quindecim regi Persarum Artaxerxi, Septingenti autem Erothinio regi Arabum, quorum fiducia, fines hostium alternis aggressus incursibus, Egyptum Syriamque vastavit. Et est sane potentie genus quoddam multos filios habere. Scio autem quid dicturus sis: “Hi, quos memoras, magni omnes reges fuerant: michi longe alia sors est”. Nunquid vero rex fuit Appius Claudius, profecto ne dives quidem, prisac senectus, et tamen de eo scribens Cicero: “Quattuor, inquit, robustos filios, et quinque filias, tantam domum, tantas clientelas Appius regebat et cecus et senex”. Neque id mirari est, quod privata bene regere cum, tot obsessus incommodis, ipsam quoque rem publicam gubernaret. Humanorum defectuum magna pars in moribus, non in rebus est: non erat
Abbreviated transcription (Latin):
quidã et ut tãti prĩs filiũ decebat. Lu
aũt̃ ornam̃ta h ͨ uocas ĩpedimẽta D
Quis tot pascet filios. Nõ Is qui te
a iiuẽtute tua pascit ĩseniu. Q non
soluz hoĩes s pisces et quadrupes pasc
et uolucres. O Eͥs tot natoꝵ cor
uestiet Rõ Is qui non tm̃ aĩantia sed
agros herbis ac floribꝰ et frondibꝰ sil¬
uas uestit. Et ꝙ scimꝰ adhuc forsã hii
filii te nõ mõ pascent ac uestient s ecꝭ
tuebũtur s etꝭ honestabũt hũanaꝵ re¬
ruz ut a uolup̃te alie ĩcipiũt. In laborẽ
ac dolorez desiũt sic eꝯͣ alie amao
piicipio ĩcepte dulci fine claudũ Qua¬
qiͣ fecũdã uiroꝵ non legeris pauꝑtatẽ
diusa sũt opũ gna et uaria dona fortuẽ
Nulli õma contĩgũt. Aliis uage mẽtes
aliis rigens tellus exange aliis metal¬
lũ uiue tibi diuitie obtigerũt filii. Alni
uero boues et pecudes et asini et caie¬
li et profuge apes et colũbe et pulli et

Expanded text:
quidem, et ut tanti patris filiam decebat. Tu quidem, et ut tanti patris filiam decebat. Tu autem ornamenta hec tua vocas impedimenta. Quis tot pascet filios? Is qui te a iuventute tua pascit in senium, qui non solum homines, sed pisces et quadrupedes pascit et volucres. Quis tot natorum corpora vestiet? Is qui non tantum animantia, sed agros herbis ac floribus et frondibus silvas vestit. Et quid scimus adhuc? Forsitan hi filii te non modo pascent ac vestient, sed etiam tuebuntur, sed etiam honestabunt. Humanarum rerum ut a voluptate alie incipiunt, in laborem ac dolorem desinunt, sic econtra alie amaro principio incepte, dulci fine clauduntur; quaquasi fecundam virorum non legeris paupertatem. Diversa sunt operum genera, et varia dona fortune: nulli omnia contingunt, aliis vage merces, aliis rigens tellus, exangue aliis metallum: vive tibi divitie obtigere filii. An vero boves et pecudes et asini, cameli et profuge, apes et columbe et pulli et
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. O Multos ĩter filios ĩops su
Rdymo filie diuitie tue sũt quõ inter
diuicias sis pauꝑ uideris. Id enĩ nõ nͥ
auaris et bonoꝵ suoꝵ ĩgratis accidit¬
D filioꝵ ĩ tba egestate sordida laboro¬
Rosfilii non labor s rͥquies sũt parẽtũ
leuamẽ laboꝵ atq õns solatiũ fortuẽ
si boĩ sũt alioqͥn nõ de numeos de mo
ribꝰ ẽ q̃rela. O ffilioꝵ acie ceartatus
sum. Nõ Cur non pocius comitatꝰ et
uallatꝰ et orͣtus. Certe non tm̃̃ patres
s et mr̃es ornamẽta filios suos uocat
Non audisti et cornelia affricam mͣgni
filia dũ pre diues mlier ꝯpana ꝗ forte
ĩ domũ eiꝰ hospitii iure dicerat mulieb̾¬
ter gloribuda sua illi longe p̃ciosissiã on¬
tassi ornamẽta gnͣosaz uelud ad emu¬
lationez ꝓuocata colloqͥn de ĩdustria
ꝓduxit don ͨ a scolis filii eꝰ r̾maue̾nt
ꝑni tũc pueri. Qui magni pꝰ fuer unt
uiri. Quibꝯ illa ꝯspectis uersa ĩ hospita
ornamẽta mea ĩquit hec sũt p̃clare

Expanded text:
dicis? Multos inter filios inops sum. Immo vero filii divitie tue sunt: quo modo inter divitias sis pauper videris: id enim non nisi et avaris et bonorum suorum ingratis accidit. Filiorum in turba egestate sordida laboro. Filii non labor, sed requies sunt parentum, lenimen laborum, atque omnis solatium fortune si boni sunt; alioquin non de numeribus est querela. Filiorum acie coartatus sum. Cur non potius comitatus et vallatus et ornatus? Certe non tantum patres, sed et matres ornamenta sua filios vocant. Non audisti ut Cornelia, Africani magni filia, dum predives mulier Campana, que forte in domum eius hospitii iure diverterat, muliebriter gloriabunda, sua illi longe pretiosissima ostentasset ornamenta, generosam velut ad emulationem provocata, colloquium de industria produxit, donec a scholis filii eius remearent parvi tunc pueri, qui magni post fuere viri; quibus illa conspectis versa in hospitam: “Ornamenta mea, inquit, hec sunt”, preclare
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma morͣliũ tu tibi cumulatiꝰ obueĩsse
uero tot faciã filiabus quis tot dotes
expediet. Rõ Unꝰ est et fẽmaꝵ deus
et mariũ. Is et filios tibi pascet et fili¬
as utq illis ĩgeniũ et uiuẽdi artes s̃
hiis suas dotes dabit. Itaq sic̃ sc̃ptum
est. Epera ĩ eo et ip̃e faciet fac ꝙ in
te est opti ͫ dons genꝰ fui̾t sic filias
forre ut uel absq dote recto iudicõ pla¬
te ualeãt atq amari dotem habuit rõ¬
nũ ĩꝑiũ faustiua et quod reris ĩdota¬
te casciores eoq feliciores fuerit Nõ
facit faustũ ꝯiugiũ dos s uirtꝰ facsi
potes/. ut tuaꝵ nõ peciuĩa optabilis sit
mis filie tue hoc onuste auro hiis ã¬
cillis comitate limen adeãt ꝯiugũ ñ
dinitũ s proboꝵ ubi tucior sepe pudi¬
ritia uitaq dulcior ꝙͣ ĩ thalamis atz
atriis r̾gu fuit
De miissa pe¬
ras multas ꝑiculũq ꝑpetuũ D

Expanded text:
prima mortalibus tibi cumulatius obvenisse prima mortalibus tibi cumulatius obvenisse vero tot faciam filiabus? Quis tot dotes expediet? Unus est, et feminarum Deus et marium, is et filios tibi pascet et filias. Utque illis ingenium et vivendi artes, sic his suas dotes dabit. Itaque sic scriptum est: “Spera in eo et ipse faciet”. Quod in te est, optimum dotis genus fuerit, sic filias formare, ut, vel absque dote, recto iudicio placere valeant atque amari. Dotem habuit Romanum imperium Faustina: et quot reris indotate castiores, eaque feliciores fuerint? Non facit faustum coniugium dos, sed virtus. Fac si potes, ut tuarum non pecunia optabilis sit,mis filie tue, hoc onuste auro, his ancillis comitate, limen adeant coniugum non divitum, sed proborum, ubi tutior sepius pudicitia vitaque dulcior, quam in thalamis atque atriis regum fuit. 13 DE AMISSA PEras multa
Abbreviated transcription (Latin):
dabis p̃ter unã ut credit᷑ bolũp̃ts̃. Qua
tñ nichil est ĩ fine laboriosi ꝯ Nichil qd̾
tot ĩ aĩs linquit aculeos. An non legisã
apud flactũ ut nilsĩ magno uite laboe
dedit deꝰ morͣlibꝰ An non audisti quid
poeta aliꝰ non melegant᷑ hac in ꝑte lu¬
ẜit Cũ enĩ bona õma grata nobis dona
ta dĩiitus pii omnes uno ore fateãt᷑
non donata dicit ille s uendita et pre¬
ciũ statuit labores sit enĩ ait laboi̾ba
uendidit deus nobis oĩa bona
Molesta est tantor sollicitudo filiorũ
Roan non it ueras siñas illa est non
posse ĩueniri uitam hoĩs carẽtem mole¬
sua Nec miꝰ illã om̃e uitã eẽ tornẽ¬
nĩ. Quid filii merue quisi desuit. Cu¬
re alie subibũt. Crede m̾ quotũq te u¬
tas quelz fortũe gradu arcipias et la¬
bores et molestie et difficultates uite
aderũt quid lamẽtis ĩ anibꝰ opꝰ est.¬
Dolo ffiliis multis p̃mor No Sic di¬
cis qi felicitate depͥmans tua et uota

Expanded text:
ter unam, ut creditur, voluptatem? qua tamen nichil est in fine laboriosus, nichil quod tot in animis linquat aculeos. An non legis apud Flaccum: nil sine magno vita labore dedit mortalibus? An non audis, quid Poeta alius non ineleganter, hac in parte, luserit? cum enim bona omnia gratis nobis donata esse divinitus, pii omnes uno ore fateantur, non donata dicit ille, sed vendita, et pretium statuit labores; sic enim ait: laboribus vendunt Dei nobis omnia bona. Molesta est tantorum sollicitudo filiorum. Non inter veras sententias illa est: “Non posse inveniri vitam hominis carentem molestia”? Nec minus illam: “Omnem vitam esse tormentum”? Quid filii meruere? Qui, si desint, cure alie subibunt. Crede michi: quocunque te vertas, quemlibet fortune gradum arripias, et labores et molestie difficultates vite aderunt. Quid lamentis inanibus opus est? Filiis multis premor. Sic dicis, quasi felicitate deprimaris tua, et vota
Abbreviated transcription (Latin):
tenet. Migra illico non ut ꝓtaces i¬
ca et sequaces erũt quod ferre nõ pt̃
pondꝰ exrute et quẽ pugnãdo hostẽ
pati nequis fugiendo euade quid re¬
fert quo te tramite in tutũ eripias
candi est quod si sepe idẽ feceris nec
profeceris scito culpã tuã eẽ nec minꝰ
forsitan alieuã magna ꝑs litiũ uul¬
gariuz duos fontes et si forte nocẽtio¬
rem alterũ nullũ ht̃ m̃oxiũ ꝙͣiuis
nẽpe polliticũ et sociale alal dicit᷑ hõ
illud satyricũ maiorẽ esse ẜpenciu

Expanded text:
tenet? Migra illico: non, ut procaces, itenet? Migra illico: non, ut procaces, ita et sequaces erunt. Quod ferre non potes, pondus excute, et quem pugnando hostem pati nequis, fugiendo evade: quid refert quo te tramite in tutum eripias?icile iudicandum est. Quod si sepe idem feceris nec profeceris, scito culpam tuam esse, nec minus forsitan alienam. Magna pars litium vulgarium duos fontes, etsi forte nocentiorem alterum, nullum habet innoxium. Quamvis nempe politicum et sociale animal dicatur homo, illud Satyricum, maiorem esse serpentum
Abbreviated transcription (Latin):
ne tu illis ĩportumor. D Gra¬
ues uicinos ꝑfero Riõ Multũ cũctꝭ
ĩ rebus ualet opinio. leues finge aĩo
loues erũt. M Uicinos malos habeo¬
.NõMulti suã culpã proximis ĩputãt
Acutius aliena cernũtur discutiũt᷑ ex¬
actius seueriꝰ uindicãt᷑ suaꝵ rꝵ nẽo
nã et mitis arbiter et piꝰ est iudex
Acres amarosq pacior uicinos¬
Nõ Uide ne fortasẜ ĩgustusit uicium
nõ ĩ re fastiodiosis eciã dilcia ama¬
rescũt D Uicinos duros ac suꝑbos
q̃ror.. Nõ Multũ sibi qͥsq ꝓmuttit.
nichil alteri hĩc ĩiudicio reꝵ multiplex
obliqͥtas/ et iuges offensionũ caẽ et
sepe uñ culpa est ĩde pͥmũ oit᷑ querela
quid nũc scimꝰ an tu illis qui tã duri
tibi uident᷑ durꝰ et t̾ritꝰ et intͣcͣtabilis
uidearꝭ. D asꝑos pacior uicinos R
Duplex est remediũ paciã et fuga pͫ
probo ferendi artificio oĩs mitiͤscit as¬
ꝑitas. ¶ Uicinos pessimos ferre ñ
ualeo..Nõ Si nec ita proficis qͥs te

Expanded text:
ne tu illis importunior. Graves vicinos perfero. Multum cunctis in rebus valet opinio. Leves finge animo, leves erunt. Vicinos malos habeo. Multi suam culpam proximis imputant: acutius aliena cernuntur, discutiuntur exactius, severius iudicantur, suarum rerum nemo non et mitis arbiter et pius est iudex. Acres amarosque patior vicinos. Ne fortassis in gustu sit vitium, non in re. Fastidiosis etiam dulcia amarescunt. Vicinos duros ac superbos queror. Multum sibi quisquis permittit, nil alteri; hinc, in iudicio rerum, multiplex obliquitas et iuges offensionum cause; et sepe, unde culpa est, inde primum oritur querela. Quid nunc scimus, an tu illis qui tam duri tibi videntur, durus et tetricus et intractabilis videare? Asperos patior vicinos. Duplex est remedium: patientia et fuga. Primum probo: ferendi artificio, omnis mitescit asperitas. Vicinos pessimos ferre non valeo. Si nec ita proficis, quis te