comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tã seqͥ tisi sunt quã laudare uirtutes. Quantã
quebatur. Lac uobis dedi non solidũ cibũ. & fili¬
oli mei quos iterũ parturio donec formetur
xpc in uobis. Unde dr̃ qđ in conspectu tẽpli
dĩ ficꝰ bone fuerint bone ualde: & ficꝰ male fuerits
male ualde. Ac ne putemus nrm̃ sensũ ponere:
ipsa scriptura se pandit. Sic̃ enĩ inqͥt ficꝰ hȩ
bone. sic cognoscã transigrationẽ uida quã emi
si de loco isto in terrã caldeorũ in bonũ. iechoniam
& principes qui eũ eo capti sunt significans. Econ¬
trario de calatho qui malas habebat ficus. & sic̃
ficus ait pessime quȩ comedi non possũt eo qđ
sunt male: sic dabo sedechiã regẽ iuda & princi¬
pes eius & eos qͥ in egiptũ transfugerunt. & qͥ
remanserunt in urbe hac in uexationẽ afflctio¬
nẽq om̃ib regnis terrȩ. quando in egipto quoq
capti funit. & nabuchodonosor posuit in tapͥnis

Expanded text:
tam sequi nisi sunt quam laudare uirtutes —, quantam tam sequi nisi sunt quam laudare uirtutes —, quantam quebatur: lac uobis dedi, non solidum cibum et: filioli mei. quos iterum parturio, donec Christus formetur in uobis. unde dicitur, quod in conspectu templi dei ficus bonae fuerint bonae ualde et ficus malae fuerint malae ualde. ac ne putemur nostrum sensum ponere, ipsa scriptura se pandit. sicut, inquit, ficus hae bonae. sic cognoscasi de loco isto in terram Chaldeorum, in bonum Iechoniam et principes. qui cum eo capti sunt, significans. et e contrario de calatho, qui malas habebat ficos: et sicut ficus. ait, pessimae. quae comedi non possunt eo, quod sint malae. sic dabo Sedeciam, regem Iuda, et principes eius et eos, qui in Aegyptum transfugerunt et, qui remanserunt in urbe hac. in uexationem afflictionem que omnibus regnis terrae, quando in Aegypto quoque capti sunt et Nabuchodonosor posuit in Taphnis
Abbreviated transcription (Latin):
braico non habetur. Comparat autẽ calathũ qͥ bo¬
nas ficus habebat & bonas nimis fici pͥmi tẽpris
que grece appelatur neoiaia: abrahȩ uidelic&
& isaac. & iacob & moysi & aaron & iob & cetis
scis uiris de qͥb unus duodecĩ loqͥtur ꝓpħarũ.
Sic̃ uitã in deserto inueni isył: & sic̃ fieus in ficca¬
nea inueni patres eoꝵ. Unde & nos appellamut fi¬
lii abrahã & econtrario dicitur ad iuideos. Si pa¬
ter ur̃ ẽẽt. abrahã: faceretis oꝑa eius. Hi aut̃
calathi qͥ bonas habebant & malas ficꝰ non erant
foris & extra eccłiã s aute templũ dñ: eo qđ
cuncta illiꝰ stientiȩ pateant. Nec tanahabent
amaritudinẽ he ficus quȩ foris sunt qille quȩ¬
post confossionẽ fidei p̃uaricationẽ mutate st̃.
Nec tantã suauitatẽ bone ficꝰ quȩ non sunt incon¬
spectu tẽpli dĩ: quales fuerunt mundi philoso¬
phi qͥ naturali bono & intelligentia creatoris ñ

Expanded text:
braico non habetur. Comparat autem calathum, qui bobraico non habetur. Comparat autem calathum, qui bonas ficus habebat, et bonas nimis, ficis primi temporis, - quae Graece appellantur πρόιμα —, Abrahae uidelicet et Isaac et lacob et Mosi et Aaron et Iob et ceteris sanctis uiris, de quibus unus duodecim loquitur prophetarum: sicut uuam in deserto inueni Israhel et sicut ficos in ficulnea inueni patres eorum; unde et nos appellamur filii Abraham et e contrario dicitur ad Iudaeos: si pater uester esset Abraham, faceretis opera eius. hi autem calathi, qui bonas habebant et malas ficos, non erant foris et extra ecclesiam, sed ante templum domini eo, quod cuncta illius scientiae pateant. nec tantam habent amaritudinem hae ficus, quae foris sunt, quaricatione mutatae sunt; nec tantam suauitatem bonae ficus. quae non sunt in conspectu templi dei — quales fuerunt mundi philosophi, qui naturali bono et intellegentia creatoris non
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitate posuerit ocłos suos suꝑ eos. & exercere
terrã. edificare domos. plantare pomaria in babilo¬
ia regione ꝑmiserit. damel signoꝵ miraculis de
captiuo subito pͥnceps factus sit. & tres pueri głi¬
ose de fornace incendio liberati funt. & ex pletis
annis locae. sub rorobabel &ihu sacerdote magno
&eera ac neemia plurima pars reuersa sit ierłm
quorũ minerus tn eiusdẽ exrȩ uolumine continet᷑.
Notandũ autẽ qđ hȩc uisio sedechiȩ tẽprib facta
sit ad ꝓpħam.: post quã iechonas ductus ẽ. in trans¬
ngrationẽ. Non enĩ dixit captiuitatẽ: qͥa se ul¬
tro tradiderat. fabros autẽ & iunclusores uł legis¬
interp̃tes atq doctores debemꝰ acciꝑe uł artifices
clusoresq auri atq geminarũ. quȩ ars apud bar-¬
baras nationes p̃ciosissima ẽ. & inclusorib locc.
uinctos interp̾tati sunt. ut captiuitatis significa
rent malũ. & de suo addidere diuites. quod in be¬

Expanded text:
captivitate posuerit oculos suos super illos, et exercere captivitate posuerit oculos suos super illos, et exercere terram, aedificare domos, plantare pomaria in Babylonia regione permiserit; Daniel signorum miraculis, de captivo subito princeps factus sit ; et tres puori gloriose de fornacis incendio liberati sint . Et expletis annis septuaginta sub Zorobabel, et Jesu sacerdote magno, et Ezra ac Neemia, plurima pars reversa sit Hierusalem: quorum numerus in ejusdem Ezrae volumine continetur . Notandum quippe quod haec visio Sedechiae temporibus facta sit ad prophetam, postquam Jechonias ductus est in transmigrationem: non enim dixit captivitatem, quia se ultro tradiderat. Fabros autem et iinterpretes atque doctores debemus accipere uel artifices clusoresque auri atque gemmarum, quae ars apud barbaras nationes pretiosissima est. pro \'inclusoribus\' LXX \'uinctos\' interpretarent malum, et de suo addidere divites, quod in He
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nos scientes iuxta apłm paulũ lege bonã & scam̃
& mandatũ bonũ & scm̃. & imũ eẽ. utriusq testa¬
menti dm̃: uł ad eos magis referamus qͥ in aduentu
dnĩ saluatoris crediderunt : & non crediderunt.
qi ascribis uel sacerdotib concitati clamauert̾
dicentes crucifige crucifige tale.sint calathus
ficorũ malarũ. Qui uͦ pꝰ ascensionẽ eius de popło
crediderunt : ad bonas ficus & calathũ cophinũq
optimum referantur. Simplicẽ autẽ & uerã seq̃m᷑
historiã : qđ bonarũ ficoꝵ calathũ dixerit iechoniã
qͥ se ieremie confilio & imꝑio dĩ tradiderat regi ba
catusq ocłis ductus in babilonẽ ibiq mortuus. In¬
tantũ autẽ ds posuit ocłos suos in bonũ qͥ imꝑio euis
adquieuerunt. & reduxit illos in terrã suã. & edi¬
ficauit & non destruxit. & plantauit & ñ euellit.
Deditq eis eor ut scirent eum quod ipse eẽt dñs. &
fierent illi in popłm. & ipse eet in dm̃: ut etiã m

Expanded text:
tolum Paulum legem bonam et sanctam et mandatum bonum et sanctum et unum esse utriusque Testamenti deum, uel ad eos magis referamus, qui in aduentu domini saluatoris crediderunt et non crediderunt, ut. qui a scribis et sacerdotibus concitati clamauerunt dicentes: crucifige, crucifige talem, sint calathus ficorum malarum; qui uero post ascensionem eius de populo crediderunt, ad bonas ficos et ad calathum cophinumque optimum referantur. simplicem autem et ueiam sequamur historiam. quod bonarum ficorum calathum dixerit Iechoniam. qui se Hieremiae consilio et imperio dei tradiderat regi Babcatusque octantum autem Deus posuit oculos suos in bonum his qui imperio ejus acquieverunt, et reduxit illos in terram suam, et aedificavit, et non destruxit, et plantavit, et non evellit: deditque eis cor, ut scirent eum, quod ipse esset Dominus, et fierent illi in populum, et ipse eis esset in Deum, ut etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ iuda & pͥncipes enis. & fabrũ & melusorẽ de
ierłm. & adduxit eos in babilonẽ. Calathus unus
ficꝰ bonas habebat nimis ut solent eẽ. ficus pͥmi tẽ¬
poris. & calathus unus ficus habebat malas mmis:
quȩ comedi non poterant: eo quod eẽnt male. Et
dix dñs ad me. Quid tu uides ieremia: Et dixit.
comedi non possnt. eo quod sint male. & fa̾ctum ẽ.
uerbũ dm̃ ad me dicens. Hec dic̃ dñs drͦ isrł. Sic̃
ficꝰ hȩ bone: sic cognoscã transmigrationẽ uida ꝗͣ
emisi de loco isto in terra chaldeorũ in bonũ. & po
nã oculos meos suꝑ eos in bonũ. & reducã eos inter¬
rã hanc & edificabo eos & non destruã. & plantabo

Expanded text:
calathis habebit exordium, quorum alter rectae fidei dulcedinem, alter ficus bonas habebat nimis, ut solent ficus esse primi temporis: Et calathus unus ficus habebat malas nimis, quae comedi non poterant, eo quod essent malae. Et dixit Dominus ad me: Quid tu vides, Jeremia? Et dixi: paucitate contenta est, et multitudine hostium non terretur. Erige itaque cum Moyse ad coelum manus, et antiquum serpentem in eremo suspende, statimque et Amalec delebitur, et venenati morsus non praevalebunt, sibit, et post vastam solitudinem, comedet panem, qui in Bethleem nostro natus est viculo . Ostendit mihi Dominus, et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
illi simle e̾̃. apłico ds ẽ. qͥ oꝑatur in uobis & uelle
& ꝑficere. Qđ non solũ oꝑa: s & uoluntas nr̃a dĩ
intatur auxilio. Delirat in hoc loco allegoricus
semꝑ int̾pres: & uĩ cupiens historio sueritati. De

Expanded text:
ico: deus est. qui operatur in uobis et uelle et perficere, quod non solum opera, sed et uoluntas nostra dei nitatur auxilio. delirat in hoc loco allegoricus semper interpres et uim cupiens historicae facere ueritati de
Abbreviated transcription (Latin):
hominib sermo suus & onus suũ in onꝰ pondꝰq
reputabitur. scđ̾m illud quod seriptũ ẽ. Ex ore
tuo iustificaberis. & ex ore tuo condemnaberis.
Et ꝑuertitis uerba dĩ uiuentis. dm̃ exercituũ dĩ
nr̃i. Hec dices siue dicetis ad ꝓpħam. Quid respõ¬
dit tibi dñs. & quid loquutus ẽ. añs: Si autẽ
dñi: ꝓpterea ecce ego tollã siue assumã uos. por
& in ignominiã ȩternã quȩ nunquã obluuone dele
sionis Q uerbi dĩ. Quod qr popłs implere contemp¬
serit: ipsũ uerbũ int̾pretat᷑ suꝑ eos & dic̃. Qm̃
dreistis quod nolui. & hoc cũ sepe ꝓpħas mitterẽ.
& uiberẽ ne diceretis : ꝓpterea sermonẽ urm as
sublimib in terrã corruere faciã. Non solũ autẽ
uos: s & urbẽ uram̃ quã dedi patrib uris.
Et dibo inquit in opꝓbriũ & in ignominiã sep̃ttna¬
sempiternã : quȩ nunꝗͣ obliuone delebitur. Hoc
autẽ & temꝑe babilonie captiuitatis factũ eẽ.

Expanded text:
suum in onus pondusque reputabitur secundum illud, quod scriptum est: ex ore tuo iustificaberis et ex ore tuo condemnaberis\'. Et peruertitis uerba dei uiuentis, domini exercituum, dei nostri. haec dices — siue dicetis — ad prophetam: quid respondit tibi dominus et quid locutus est dominus? si autem domini, propterea ecce ego tollam — siue assumam — uos porm et ignominiam aeternam, quae numquam obliuione delebsionis\' et \'uerbi dei\'. quod quia populus implere contemserat, ipsum uerbum interpredixistis. quod nolui, et hoc, cum saepe prophetas mitterem et iuberem, ne diceretis. propterea sermonem uestrumsublimibus in terram corruere faciam — non solum autem uos, sed et urbem uestram, quam dedi patribus uestris — et dabo\', inquit, in opprobrium et ignominiam sempiternam, quae numquam obliuione delebitur\'. hoc autem et tempore Babyloniae captiuitatis factum esse
Abbreviated transcription (Latin):
quaꝗͣ hoc debere dicere. Indignos enĩ eẽ. donis
dĩ atq munerib. quin potius abiciendos &a dĩ
auxilio penitus relinquendos. Ex uerbis autẽ &
int̾̃ptationẽ nominĩ sepe res ostenditur: ut abra¬
hã sare. & petri. & filioꝵ zebedei uocabula com¬
mutata. significant rerũ mutationẽ. Q in hoc
dm̃ exercituũ dĩ nr̃i. latim & greci codices ñ ha-¬
bent : & hebrei in suis uoluminib contra se leganis
qđ ꝓpͥe mysteriũ significat trinitatis. Explanatio¬

Expanded text:
quaquam ultra hoc debere dicere; indignos enim esse eos donis dei atque muneribus. quin potius abiciendos et a dei auxilio penitus relinquendos. et uerbis autem et interpretatione nominum saepe res ostenduntur. ut Abraham, Sarrae et Petri et filiorum Zebedaei uocabula commutata significant rerum mutationem et in hoc domini exercituum, dei nostri Latini et Graeci codices non habeant et Hebraei in suis uoluminibus contra se legant, quod proprie mysterium significat trinitatis. LI
Abbreviated transcription (Latin):
arũ iudices constitutos. Nabuchodonosor rex:
om̃ĩb popłis gentib & linguis quȩ habitant in
uniuersa t̾ra. Pax uobis multiplicetur. Epła¬
nabuchodonosor in ꝓpħe. uolumine ponit᷑: ut ñ
fictꝰ ab alio postea liber sic̾ sychophanta m̃tit᷑.¬

Expanded text:
am Babilonis. Nabuchodonosor rex omnibus populis, gentibus et linguis, que habitant terram in universa terra: Pax vobis multiplicetur. Nabuchodonosor in prophetae volumine ponitur: ut non fictus ab alio postea liber sicut sycophanta
Abbreviated transcription (Latin):
&ait obtimatib suis. Punitis pͥncipib rex cor¬
ripit᷑. ut uiuens glific& dm̃. Int̾rogat autẽ
obtimates suos quoꝵ accusatione & consilio
tres pueros in igne̾ fornacis miserat: ut illis
respondentib se misisse tres pueros in fornacẽ.

Expanded text:
is compeditos. Punitis principibus, rex corripitur, ut vivens glorificet Deum. Interrogat autem optimates suos, quorum accusatione et consilio tres pueros in ignem fornacis miserat, ut, illis respondentibus se misisse tres pueros in fornacem,
Abbreviated transcription (Latin):
macꝰ. siuie imaginẽ aureã ut ceteri transtule¬
runt uoluerimnꝰ legere : cultores dĩ eã adorare
non debent. Ergo uidices & pͥncipes scłi qui
imꝑatoruĩ statuas adorant & imagines hoc se
facere intelligant : qđ tres pueri nolentes fa¬
cere placuerunt dõ. Et notanda ꝓpͥetas. Deos
coli : imaginẽ adorari dicunt. Qđ utrunq ser¬
uis dĩ ñ conuenit. Tune nabu chodonosor
repletus ẽ. furore : & aspectus faciei illiuis
commutatis ẽ. In quibusdã psalmis tttulus
p̃notatur : ꝓhis qͥ conimutabuntur. Sermo
gͥ cominutationis ambiguus ẽ: & de bono in
malũ & de malo in bonum. Neq enĩ cõmu¬
tatio uultus nabuchodonosor bone parti po-¬
terit coaptari. Lic& quidã & in scriptionẽ
psalmorũ de bono ad malũ referant : qđ hi
qͥ naturaliter debuerant intelligere dm̃. con¬

Expanded text:
machus, sive imaginem auream, ut caeteri transtulemachus, sive imaginem auream, ut caeteri transtulerunt, voluerimus legere, cultores Dei eam adorare non debent. Ergo judices et principes saeculi, qui imperatorum statuas adorant, et imagines, hoc se facere intelligant, quod tres pueri facere nolentes placuerunt Deo. Et notanda proprietas, deos coli, imaginem adorari dicunt, quod utrumque servis Dei non convenit. Tunc Nabuchodonosor repletus est furore, et aspectus faciei illius commutatus est. In quibusdam psalmis tituli praenotantur: Pro his qui commutabuntur. Sermo igitur commutationis ambiguus est, et de bono in malum, et de malo in bonum. Neque enim commutatio vultus Nabuchodonosor bonae parti poterit coaptari. Licet quidam et inscriptionem Psalmorum de bono ad malum referant: quod hi qui naturaliter debuerant intelligere Deum, con
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ debitũ: ut dĩ cultus ñ ledatur. Qã autẽ
ait ñ oport& nos de hac re respondere tibi.
ule sensus ẽ. Non debes audire uerba: qͦrũ
iã rebus ipsis ꝓbabis fortitudinẽ atq constan¬
tiam. Eece enim ds nr̃ quẽ colimus potest
eriꝑe nos de camino ignis ardentis: & de
manib tuis rex liberare. Unde se putauerat
terrere pueros : inde cernit in eis materiã
fortituidmis. Nlec in longũ differunt: s p̃sens
sibi pollicentur auxiliũ. dicentes. Ecce enim
ds̃ nr̃ quẽ colimus : ipse nos & de eo qđ mina¬
ris incendio. & de tius potest manib lib̾are.
Qđ̃ si noluerit: pulebrȩ ad id qđ dixerat ꝓos¬
test
eripere nos non intulit contrariũ si non po-¬
tuerit sed si noluerit: ut ñ impossibilitatis dĩ
ẜuoluntatis sit : si ꝑierint. Notũ tibi sit rex
quia deos tuos non colimus: & statuã aureã
quã erexisti non adoramus. Siue statuã ut sim¬

Expanded text:
norem debitum, ut Dei cultus non laedatur. Quod autem norem debitum, ut Dei cultus non laedatur. Quod autem aiunt: Non oportet nos de hac re respondere tibi. Ille sensus est: non debes audire verba, quorum jam rebus ipsis probabis fortitudinem atque constantiam. Ecce enim Deus noster quem colimus, potest eripere nos de camino ignis ardentis et de manibus tuis, o rex, liberare. Unde se putaverat terrere pueros, inde cernit in eis materiam fortitudinis. Nec in longum differunt, sed in praesens sibi pollicentur auxilium dicentes: Ecce enim Deus noster quem colimus, ipse nos et de eo, quod minaris incendio, et de tuis potest manibus liberare. Quod si noluerit: Pulchre ad id quod dixerant: Potest eripere nos, non intulit contrarium, si non poterit, sed si noluerit: ut non impossibilitatis Dei, sed voluntatis sit, si perierint. Notum tibi sit, rex, quia deos tuos non colimus, et statuam auream quam erexisti, non adoramus. Sive statuam, ut Sym
Abbreviated transcription (Latin):
xisti ñ adorant. Qđ̃ apͥncipio huius diximꝰ
uisionis. hic manifestuis approbatur: alios ẽẽ.
dõs nabucho donosor. & aliã statuã aureã
gi. Nã & in consequentib ipse rex loqͥtur.
Dõs meos ñ colitis & statuã aureã quã consti¬
tui ñ adoratis: Alii hanc dicunt scripture
ro appellentur: ut in isaia. Inclinauit se & ad¬
orauit illud : & uotũ faciens dic̃. Ds m̃s es
ti. oPsternite uos: & adorate statuã quã feci.
re p̾ceperit. adduci pueros: tamen dat spaciũ
penitudinis ut si ceciderint & adorauerint:
por culpa ueniã consequatur. Sin autẽ ado¬
rare contempserint : presens pena sit fornacis
ardentis. Et quis ẽ. ds qui eripiat uos
de manu mea : Iue uidelic& cuius seruũ
oport& nos de hac re respondere tibi. In he
ler&. Quoa siqͥs contentiosus regẽ qͦq legerit:
dicamꝰ eos non ꝓcaciter regẽ ad effusionem
sui sanguinis ꝓuocare: s ita reddere regi ho¬

Expanded text:
xisti, non adorant. Quod in principio hujus visionis xisti, non adorant. Quod in principio hujus visionis diximus, hic manifestius approbatur, alios esse deos Nabuchodonosor, et aliam statuam auream gi: nam et in consequentibus ipse rex loquitur: Deos meos non colitis, et statuam auream quam constitui, non adoratis? etc. Alii hanc dicunt Scripturae ro appellantur, ut in Isaia: Inclinat se, et adorat illud, et votum faciens dicit: Deus meus es tu . Prosternite vos, et adorate statuam qre praeceperit adduci pueros, tamen dat spatium poenitudinis, ut si ceciderint et adoraverint, prior culpa veniam consequatur: sin autem adorare contempserint, praesens poena sit fornacis ardentis. Et quis est deus qui eripiat vos de manu mea? etc. Ille videlicet cujus servum oportet nos de hac re respondere tibi. In Hebleret. Quod si quis contentiosus regem quoque legerit: dicemus eo non procaciter regem ad effusionem sui sanguinis provocare, sed ita reddere regi ho
Abbreviated transcription (Latin):
onũ in campo duram potueruit congregari. &
adorare statuã aureã : s quo in pͥncipib cun¬
ctarũ gentiũ om̃s gentes & popłi adorasse
credantur. Omem scripturã scãm m̃te ꝑcur¬
cunq idola & demones & res illicitas ado¬
rauerit. cadens dr̃ adorare : ut in p̾senti lo¬
co. ñ semel. sed crebrius. E in euangło diabo
fulgore eloquentie secularis falsũ dogna cõ¬
ponunt. aureã statuã facere. & qͣntũ in se ẽ.
ꝑsuasione compellere. ut cadentes adorent
sensu accipiendũ qͦ fupra : ut om̃s popłos intel¬
uerse simul nationes. Statĩq & in ipso tẽpr̃e
accedentes uiri chaldei : accusauerunt uide
os. Quos p̃posttos in babilone regis oꝑib inui-¬
debant. & offendebantur ꝑegrino eultu. & a¬
uersione idolorũ: nacti occasionẽ eriminantur
listi nobis. & captiuos ac seruos pncipes ẽẽ.
fecisti: elati insuꝑbiã tua p̾cepta contemnurs.
Deos tuos ñ colunt: & statuã aureã quã ere¬

Expanded text:
t congregari, et adorare statuam auream, sed quo in principibus cunctarum gentium, omnes gentes et populi adorasse credantur. Omnem Scripturam sanctam mente percuricumque idola, et daemones, et res illicitas adoraverit, cadens dicitur adorare, ut in praesenti loco non semel, sed crebrius. Et in Evangelio diabolfulgore eloquentiae saecularis falsum dogma componunt, auream statuam facere, et 637 quantum in se est, persuasione compellere, ut cadentes adorent sensu accipiendum quo supra, ut omnes populos intelversae simulaccedentes viri Chaldaei accusaverunt Judaeos, etc. Quos praepositos in Babylone regis operibus invidebant, et offendebantur peregrino cultu, et aversione idolorum, nacti occasionem criminantur listi nobis, et captivos ac servos principes esse fecisti, hi elati in superbiam, tua praecepta contemnunt, deos tuos non colunt, et statuam auream quam ere
Abbreviated transcription (Latin):
qi in fuꝑioribꝰ similitudo dĩ filii ñ ueritas appel¬
lata sit. Rursũ gͦ nabuchodonosor dĩ confessio¬
nẽ recipit & danatis idolis laudat tres pueroᷤ
qͥ noluert seruire & adorare omem dm̃. excepto
dõ suo: & mirat᷑ qđ scõs dĩ ignis tangere ñ potu¬
ut omĩs popłs trib & linguę quȩcunq loquu¬
ta fuerit blasphemiã contͣ dm̃ fidracb. misach. &
ab denago. disꝑeat. & domꝰ eiꝰ uastet᷑: neqͣ ẽ. dĩ
aliꝰ qͥ possit ita saluare Quidã pessime addia¬
bolũ referunt qđ in consũmatione & fine mundi
etiã ipse recipiat noticiã dĩ: & om̃s ad penitentiã
cohortet᷑ . Et hc̃ uolt eẽ. regẽ nimue : qͥ nouissime
descendit de throno suꝑbiȩ & humilitatis p̾mia
consequutꝰ ẽ. Te rex ꝓmouit sidrac.misac. & ab¬
denago: in ꝓunciã babilonis. E diẽt supͣ. tres pu

Expanded text:
 in superioribus similitudo filii Dei non veritas appellata sit. Rursum ergo Nabuchodonosor Dei confessionem recipit, et damnatis idolis laudat tres pueros, qui noluerunt servire et adorare omnem Deum, excepto Deo suo, et miratur quod sanctos Dei ignis tangere non potuut omnis populus, tribus, & lingua, quaecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrach, Misach, & Abdenago, dispereat, & domus ejus vastetur: neque enim est alius qui possit ita salvare. Quidam pessime ad diabolum referunt, quod in consummatione, et fine mundi etiam ipse recipiat notitiam Dei, et omnes ad poenitentiam cohortetur, et hunc volunt esse regem Ninive qui novissime descendit de throno superbiae, et humilitatis praemia consecutus sit. Tunc rex promovit Sedrach, Misac et Abdenago in provincia Bab
Abbreviated transcription (Latin):
ignis : & nichil corruptionis in eis ẽ. &speci¬
es qͣrti: similis ẽ. filio dĩ. Rursũ dicã. Quã
sapiens ignis : quã in enarrabilis dĩ potentia.
U inclis stricta sunt corpora: uruntur uincła.
corpora ñ urunt᷑. Speciẽ autẽ quarti quẽ si¬
milẽ dic̃ filio dĩ. uł angłm debemꝰ acciꝑe ut
laxe. transtulert᷑ : uł certe ut pleriq arbitͣn¬
tur. dnm saluatorẽ. Sed nescio qͦmͦ rex impius
dĩ filiũ uide mereatur. Ergo iuxta simmacbũ
qͥ interp̃tatꝰ ẽ. species autẽ quarti similitudo
filiorũ ñ dĩ. s dõꝵ. angłi sentiendi sunt qͥ &
dii & dorũ uł dĩ filiiꝰ sepissime ñcupantur.
Hoc iuxta hystoriã. Cȩt̾m in typo p̃figurat iste
torũ & iustorũ anime tenebant᷑: ut absq ęxu¬
stione & noxa sui eos qͥ tenebant᷑ inelusi mor¬
tis uinculis liberar&. To̾ accessit nabuchodono¬
sor ad ostiũ fornacis ignis ardentis : & ait. Pa¬
uore ꝑterritus ñ ꝑnuntios querit apueris.

Expanded text:
gnis: et nihil corruptionis in eis est, et species quarti similitudo filii Dei. Rursum dicam: O quam sapiens ignis, quam inenarrabilis Dei potentia: vinculis stricta sunt corpora, uruntur vincula, corpora non uruntur. Speciem autem quarti quem similem dicit filio Dei, vel angelum debemus acca transtulerunt, vel certe, ut plerique arbitrantur, Dominum Salvatorem. Sed nescio quomodo rex impius Dei Filium videre mereatur. Ergo juxta Symmachum qui interpretatus est: Species autem quarti similitudo filiorum, non Dei, sed deorum; angeli sentiendi sunt, qui et dii, et deorum vel Dei filii saepissime nuncupantur. Hoc juxta historiam. Caeterum in typo praefigurat iste torum et justorum animae tenebantur, ut absque exustione, et noxa sui eos qui tenebantur inclusi mortis vinculis liberaret. Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis, et ait: ore perterritus, non per nuntios quaerit a pueris,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbationib anima & uariis molestiis occu¬
pata cũ hominũ desperarit auxiliũ. & tota
ad dm̃ fuerit mente conuersa : descend& ad
eã angłs dñi scilic& sermo diuinꝰ. Et exeutit
flãme estuantis ardorẽ : ut neqͣꝗͣ ignita ia-¬
cula muici. cordis nr̃i archana penitrent.
nec illiꝰ fornace claudamur. Benedicite scĩ &¬

Expanded text:
perturbationibus anima, et variis molestiis occupata, cum hominum desperaverit auxilium, et tota ad Dominum fuerit mente conversa, descendit ad eam angelus Domini, scilicet, sermo divinus, et excutit flammae aestuantis ardores: ut nequaquam ignita jacula inimici cordis nostri arcana penetrent, nec illius fornace claudamur. Benedicite,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire miscdia. His uersicłis utendũ ẽ. si
qͣndo eccłe ꝓpt̾ peceata popłi scorũ uirorũ
&̾ magistrorũ qͥ in dĩ lege doctissimi sunt su¬
stinent penuriã : & qͣndo in ꝑsequutionib ñ
offertur sacrifitiũ & oblatio. Qdã hune loeũ
&̾ ad celestẽ referunt ierłm : qđ anime ad
terrena delapse & in loco lacrimarũ & confu¬
sionis posite. plangant antiqͣ delieta. & cet̾a

Expanded text:
is utendum est, si quando Ecclesiae propter peccata populi, sanctorum virorum et magistrorum qui in lege Dei doctissimi sunt, sustinent penuriam, et quando in persecutionibus non offertur sacrificium et oblatio. Quidam hunc locum et ad coelestem referunt Jerusalem, quod animae ad terrena delapsae, et in loco lacrymarum et confusionis positae, plangant antiqua delicta, et caetera
Abbreviated transcription (Latin):
& in psalmis. sacrificiũ dõ sp̃s contribulatus.
cor contritũ & humiliatũ ds̃ ñ despicit: scͣ
qͥ aliũ uelint eẽ. spm̃ in homine. excepto spũ
scõ & aliã animã. Sed laborandũ eis erit: qͦ¬
modo absq carne & grã sp̃is scĩ duȩ substaneie
& duo int̾iores homines in uno homine eẽ. dican¬
tur. & ñ cessabant qͥ miserant eos mistri re¬
gis succendere fornacẽ : napta. & stupa. & pice.

Expanded text:
spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non despicit , sunt qui alium velint esse spiritum in homine, excepto Spiritu sancto, et aliam animam. Sed laborandum eis erit, quomodo absque carne et gratia Spiritus sancti duae substantiae, et duo interiores homines in uno homine esse dicantur. Et non cessabant qui miserant eos ministri regis succendere fornacem naphtha, et s
Abbreviated transcription (Latin):
sti suꝑ nos. Quando enĩ diuersis p̾mim᷑ angusti¬
is ex toto cordis hoc loqͣm̃ affectu: & quicqͥa nob̾
accidia iuste nos fustinere fateam᷑: ut cõpleat᷑¬
in nobis in nobis illud qđ scriptũ ẽ. Eccultaue¬
runt &letate sunt filiȩ uide : in om̃ĩb iudiciis
tuis dñe. Peccauimꝰ enĩ & iniq eginꝰ recedentes
a te : & deliqͥmꝰ in omib. &certe tres pueri non
peccauerant : nec eiꝰ etatis erant qͣndo ducti ft̃
in babilonẽ : ut ꝓpt̾ sua uicia punirent᷑. Ergo qͦ¬
mͦ hi ex ꝑsona popłi loquunt᷑: sic & illud apłi

Expanded text:
s , etc. Quando diversis premimur angustiis, ex toto cordis hoc loquamur affectu, et quidquid nobis acciderit, juste nos sustinere fateamur, ut compleatur in nobis illud quod scriptum est: Exsultaverunt et laetatae sunt filiae Judae in omnibus judiciis tuis, Domine . Peccavimus enim et inique egimus recedentes a te, et deliquimus in omnibus. Et certe tres pueri non peccaverant, nec ejus aetatis erant quando ducti sunt in Babylonem, ut propter sua vitia punirentur. Ergo quomodo hi ex persona populi loquuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
euerat. Quasi non possit simplex & solitus
ignis triũ puerorũ consumere corpora. Sed
furor & ira quȩ insanię ꝓxima ẽ: modũ te¬
nere ñ potest. Et uult eos multiplicis penȩ
comminatione terrere: qͦs paratos uidebat
ad mortẽ. & confestim uiri illi uincti cum¬
bracis suis. & tiaris. & caltiam̃tis. & uestib
missi sunt in mediũ fornacis ignis ardentis.
Pbracis quas simmachus anaz YEIA ac. inter¬
pretatus ẽ. aqͥla & theodotio saraballa dixert̃.
& ñ ut corrupte legitur. sarabara. Lingua au¬
tẽ chaldeoꝵ saraballa hominũ uocant᷑ & tibie¬
teguntur & tibie qͣsi crurales & tibiales ap¬
peliate funt. Thyara autẽ uerbũ grecũ ẽ: &
usu uersũ in latinũ. De qͦ & uirgilius. Sceptrũq
facerq tyara. Est autẽ genꝰ pilleoli : qͦ ꝑsarum
chaldeorũq gens utit᷑. Porro uiros illos qͥ mi¬
serant fidrach. misach. & abdenago: int̾fecit

Expanded text:
entis. Quasi non posset simplex et solitus ignis trium puerorum consumere corpora: sed furor et ira quae insaniae proxima est, modum tenere non potest. Et vult eos multiplicis poenae comminatione terrere, quos paratos videbat ad mortem. Et confestim viri illi vincti braccis suis, et tiaris, et calciamentis, et vestibus, missi sunt braccis   quas Symmachus ἀναξυρίδας interpretatus est, Aquila et Theodotio saraballa dixerunt: et non ut corrupte legitur sarabara. Lingua autem Chaldaeorum saraballa crura hominum vocantur et tibiateguntur et tibiae, quasi crurales et tibiales appellatae sunt. Tiara autem verbum Graecum est, et usu versum in Latinum; de quo et Virgilius : Sceptrumque sacerque tiara. Est autem genus pileoli quo Persarum Chaldaeorumque gens utitur. Porro viros illos qui miserant Sedrach, Misa
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur umbra & somniũ ẽ. & uisiones capi-¬
tis mei conturbauerunt me. Nota qđ nabuco¬
donosor uisiones ñ ocłorũ & cordis s capitis no-¬
uerit : qr ꝓpter głiã seruorũ dĩ futurorũ illi
misteria reuelantur. Donee collega ingressus ẽ.
in conspectu meo danel. Exceptis. laxeͬ. transla¬
toribꝰ qͥ hec om̃a nescio qua ratione p̾terierunt :
tres reliqͥ collegã int̾pretati sunt. Unde & iudi¬
cio magistrorũ eccłię edicio eoꝵ in hoc uolumi¬
ne repudiata ẽ: & theodotionis uulgo legitur.
que & hebraico & cęteris translatoribꝰ congru¬
it. Unde & origenes in nono stromatũ uolumine
asserit se quę sequuntur abhoc loco in ꝓpħa da¬
niele ñ iuxta laexx. int̾pretes qͥ multũ abhebra¬
ica ueritate discordant. s uixta theodotionis

Expanded text:
videtur, umbra et somnium est. Et visiones capividetur, umbra et somnium est. Et visiones capitis mei conturbaverunt me. Nota quod et Nabuchodonosor visiones non oculorum et cordis, sed capitis noverit: quia propter gloriam servorum Dei futurorum illi mysteria revelantur. Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltoribus, qui haec omnia nescio qua ratione praeterierunt, tres reliqui, collegam interpretati sunt. Unde judicio magistrorum Ecclesiae, editio eorum in hoc volumine repudiata est; et Theodotionis vulgo legitur, quae et Hebraeo, et caeteris translatoribus congruit. Unde et Origenes in nono Stromatum volumine asserit se quae sequuntur ab hoc loco in propheta Daniele, non juxta Septuaginta interpretes, qui multum ab Hebraica veritate discordant, sed juxta Theo
Abbreviated transcription (Latin):
recipimꝰ: ne oma quȩ legimꝰ unibre uideant᷑
& fabule. Quis enĩ am̃tes homines ñ cernat
instar brutoꝵ anmantiũ in agroͥs uiuere lo¬
cisq siluestrib : & ut cuncta p̾tereã eũ mul¬
to incredibiliora & grecȩ & romane hystorie
accidisse hominib ꝓdiderint. seyllã qͦq & chi¬
merã hydrã atq centauros. oues atq feras. flo¬
res & arbores. stellas & lapides faccos ex homi¬
nib narrarint fabule: quid mirũ ẽ. si ad osten¬
dendã potentiã di. & humiliandã regũ suꝑbiã
hoc dĩ iudicio sit patratũ : Qetus erã in domo
mea: & florens in palatio meo. siue in throno.
ut int̾pretatꝰ ẽ. theodotio. Domũ autẽ diaboli
qͥ sensũ sequunt᷑ contrariũ mundũ istũ intelli¬
ligno positus ẽ. Somniũ uidi: qd ꝑterruit me.¬
Respondeant qͣle somniũ uiderit cont̾ria forti¬
tudo: nͥ forte om̃e qđ in hoc mundo habere

Expanded text:
recipimus, ne omnia quae legimus, umbrae videantur recipimus, ne omnia quae legimus, umbrae videantur et fabulae. Quis enim amentes homines non cernat instar brutorum animantium in agris vivere locisque sylvestribus? Et ut cuncta praeteream, cum multo incredibiliora, et Graecae et Romanae historiae accidisse hominibus prodiderint; Scyllam quoque et Chimeram, Hydram, atque Centauros, aves et feras, flores et arbores, stellas et lapides factos ex hominibus narrent fabulae: quid mirum est si ad ostendendam potentiam Dei, et humiliandam regum superbiam, hoc Dei judicio sit patratum? Quietus eram in domo mea, et florens in palatio meo, sive in throno, ut interpretatus est Theodotio. Domum autem diaboli, qui sensum sequuntur contrarium, mundum istum intelliligno positus est . Somnium vidi quod perterruit meRespondeant quale somnium viderit contraria fortitudo: nisi forte omne quod in hoc mundo habere
Abbreviated transcription (Latin):
ficauerit regẽ celi qͥa omã oꝑa eius uera et
uiȩ eiꝰ iudicia: & gradientes in suꝑbia potest
humiliare. Sed qͥ uolunt ꝑ nabuchodonosor con
t̾ciã partẽ stellarũ secũ traxit. & isaias. qͦmͦ
cecidit lucifer qͥ mane oriebat᷑: asserunt neqͣ¬
quã potuisse fieri. ut feno ꝑ septẽ annos ues¬
ceret᷑ homo qͥ nutritꝰ ẽ. in deliciis. & septẽ an¬
nis absq ulla laceratione corporis sui int̾ besti¬
as uixerit. Ꝙ qͦmͦ auĩti homini ꝑ septẽ annos
imꝑiũ reseruatũ sit: regnũq potentissimnũ absq
rege tanto tẽprẽ fuerit. Aut si alius illi fucces¬
sit in regnũ: cuius uecordiȩ estimandꝰ sit. ut ce¬
der& imꝑio qđ tanto tẽꝑe possidebat. Preser-¬
ta cũ historię caldeoꝵ nchil tale continears:
nec potuisse fieri ut qͥ de minorib scripserint
maiora reticuerint. Hec autẽ om̃a querunt
& replicant: ut cũ hystoria ñ steterit. ꝑ nabu¬
chodonosor diabolus significet᷑. qđ nos neqͣꝗͣ

Expanded text:
ficaverit regem coeli, quia omnia opera ejus vera; et viae ejus judicia, et gradientes in superbia potest humiliare. Sed qui volunt per Nabuchodonosor conttertiam partem stellarum secum traxerit . Et Isaias: Quomodo cecidit lucifer, qui mane oriebatur ? asserunt nequaquam potuisse fieri, ut feno per septem annos vesceretur homo qui nutritus est in deliciis, et septem annis absque ulla laceratione corporis sui, inter bestias vixerit. Et quomodo amenti homini per septem annos 645 imperium reservatum sit, regnumque potentissimum absque rege tanto tempore fuerit: aut si alius illi successerit in regnum, cujus vecordiae aestimandus sit, ut cederet imperio, quod tanto tempore possidebat: praesertim cum historiae Chaldaeorum nihil tale contineant; nec potuisse fieri, ut qui de minoribus scripserant, majora reticerent. Haec autem omnia quaerunt et replicant: ut cum historia non steterit, per Nabuchodonosor diabolus significetur. Quod nos nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
racłm. Ligati nittuntur in fornacẽ: & cadiut in
mediũ ignis p̾cipites. Ardent iuncula qͥb ligati
ft̃: & iunctoꝵ corpora timens flama ñ tangit
Huc usq hebrei legunt. Media que sequunt᷑ usq
ad finẽ cantici tũ pueroꝵ: in hebraio ñ habent᷑.
De qͥb ne omĩno p̃terisse uideam᷑ : pauca dicenda¬

Expanded text:
raculum, ligati mittuntur in fornacem, et cadunt in medium ignis praecipites: ardent vincula quibus ligati sunt, et vinctorum corpora timens flamma non tangit. Hucusque Hebraei legunt: media quae sequuntur usque ad finem Cantici trium puerorum, in Hebraico non habentur: de q
Abbreviated transcription (Latin):
lutis occasio: ut qui pͥmũ ꝑ danielis reuelatio¬
ne potentiã cognouerant unius dĩ. in triũ qͦq
po ditrã : ꝓuintię babilonis. ꝓdura. theodocio
stulerunt : qđ nos uiuariũ uł conclusũ locum
lima sunt. Principes congregantur ad adoran¬
dam statuã: ut ꝑ pͥncipes seducantur & gcs.
Qui enĩ diuites sunt & potentes.: dũ timent ca¬
rere diuitiis & potentia : facilius supplantur.
Seductis autẽ magistratib : subditi popli maio¬
rũ exemplo ꝑeunt. Et p̾co clamabat ualent᷑.
Nobis dicitur popłis tribub & linguis. In ho-¬

Expanded text:
lutis occasio : ut qui primum per Danielis revelationem potentiam cognoverant unius Dei, in trium pueropo Dura provinciae Babylonis. Pro Dura, Theodotio, stulerunt, quod nos vivarium vel conclusum locum limia sunt. Principes congregantur ad adorandum statuam, ut per principes seducantur et gentes. Qui enim divites sunt et potentes, dum timent carere divitiis et potentia, facilius supplantantur. Seductis autem magistratibus, subditi populi majorum exemplo pereunt. Et praeco clamabat valenter: Vobis dicitur, populis, tribubus et linguis, in ho
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Discite ame qͥa mitis sũ & humilis corde.
& inuenietis reqͥẽ animab urĩs. Cordis autẽ
illa ẽ. humilitas. que in alio loco pauꝑtas
sp̃s appellat᷑ : ut non erigamur suꝑbia. nec fi¬
etã głiã humilitate queramꝰ. s toto corde
nerali laudatione p̾missa. qđ omĩs ereatura
debeat laudare dm̃: in sequentibꝰ ꝑ partes
singłas cohortatur. angłos & cęlos. aquas atq
uirtutes. solẽ & lunã.imbrẽ & rorẽ. sp̃m. ignẽ
ita ut fontes qͦq & maria. & cete. & uolucres.
bestiasq & peccora. ad laudẽ dni ꝓuoc& : fili
os hominũ. & pꝰ om̃e hominũ genꝰ: ifrielẽ. Et

Expanded text:
is sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Cordis autem illa est humilitas, quae in alio loco paupertas spiritus appellatur: ut non erigamur superbia, nec ficta gloriam humilitate quaeramus: sed toto corde nerali laudatione praemissa, quod omnis creatura debeat laudare Dominum, in consequentibus per partes singulas hortatur angelos et coelos, aquas atque, virtutes, solem et lunam, imbrem et rorem, Spiritum, ignem ita ut fontes quoque et maria, et cete et volucres, bestiasque et pecora ad laudem Dominivirtutes, solem et lunam, imbrem et rorem, Spiritum, ignem
Abbreviated transcription (Latin):
mus : tu enim fecisti om̃ã hȩc. Post multos uariosq
sermones redit ad titulũ ꝓpħ̃ie in quo scriptũ ẽ.
Qđ factũ ẽ. uerbũ dñi ad ieremiã de sermonib
siccitatis. Ergo quod dic̃: hoc ẽ. Quia demonum
simulachra non possunt pluere nec cęli ꝑ se da-
tu da pluuiã tuã. Tua enĩ sunt omĩa: & quiꝰqͥa
bonũ ẽ. sine te cuius ẽ. dari non potest. Dicanus
hoc & contra hereticos qͥ pluuiã doctrinarũ tribu¬
ere non possunt : & cũ se celos ẽẽ. ꝓmittant. &
de se seriptũ głientur. Celi enarrant gloriã di. &
tam̃ ñ possunt imbres donare doctrinȩ. Solus ẽ.
enĩ af qͥ suum instruat popłm: & diuersitates grẽ
tribuat expectantib se. Et dix̃ dñs ad me. Si ste¬
terit moyses et samuel corã me siue contra me:
non ẽ. anima mea ad popłm istũ. Hos enĩ legimꝰ¬
tre dñi popło restitisse: & iã inpendentẽ auertis¬

Expanded text:
mus? tu enim fecisti omnia haec. Post multos uariosque mus? tu enim fecisti omnia haec. Post multos uariosque sermones redit ad titulum prophetiae, in quo scriptum est: quod factum est uerbum domini ad Hieremiam de sermonibus siccitatis. ergo quod dicit, hoc est: quia daemonum simulacra non possunt pluere nec caeli per se datu da pluuiam tuam! tua enim sunt omnia et, quicquid boni est, sine te, cuius est, dari non potest\'. dicamus hoc et contra hereticos. qui pluuiam doctrinarum tribuere non possunt et, cum se caelos esse promittant et de se scriptum glorientur: caeli enarrant gloriam dei, tamen non possunt imbres donare doctrinae. solus est enim deus, qui suum instruat populum et diuersitates gratiae tribuat exspectantibus se. Et dixit dominus ad me: si steterint Moses et Samuel coram me — siue contra me —, non est anima mea ad populum istum. Hos enim legimro populo restitisse, et jam impendentem avertis
Abbreviated transcription (Latin):
redeat miqͥtas patrũ eiꝰ inconspectu ani: & peccatũ
matris euis non deleatur. Fiant contra dnm seꝑ. &
dispeat de tra memoria eoꝵ. Ne nos des inopꝓ¬
briũ ꝓpt᷑ nom̃ tuũ : neq facias nobis contum eliã.¬
¶ Solii głiȩ tue recordare: ne irritũ facias fedus
titum nobiscũ. Soliũ głiȩ di non solũ arbitremur
tẽplũ tdee qđ sepe destructũ ẽ. si omem̃ sem̃: inqͦ
iuxta illud qđ scriptũ ẽ. thronũ eius in t̾rã alli¬
sisti. Tcͥ alliditur atq destruitur: quando multitu¬
dine peccatoꝵ offenderit dm̃. Sed tam̃ qͥ sua cul¬
pa ꝑiit dni clem̃tia sustentatur: quę mutat᷑ seue¬
ritate sententię si irritũ faciat dñs pactũ suum.
quo nos faluos futuros eẽ. pollicitꝰ ẽ. Ft̃quid st̃
in sculptilib gentiũ qͥ saluant aut celi possunt da¬
re imbrẽ : Nonne tues dñẽ ds̃ nr̃ quẽ expectaui¬

Expanded text:
redeat iniquitas patrum ejus in conspectu Domini, et peccatum redeat iniquitas patrum ejus in conspectu Domini, et peccatum matris ejus non deleatur: fiant contra Dominum semper, et dispereat de terra memoria eorum . » « Ne nos des in opprobrium propter nomen tuum, neque facias nobis contumeliam. solii gloriae tuae! recordare, ne irritum facias. foedus tuum no b biscum! Solium gloriae dei non solum arbitremur templum Iudaeae, quod saepe destructum est, sed omnem sanctum, in iuxta illud, quod scriptum est: thronum eius in terram allisisti, tunc alliditur atque destruitur, quando multitudine peccatorum offenderit deum; sed tamen, qui sua culpa periit, domini clementia sustentatur, quae mutatur seueritate sententiae, si irritum faciat dominus pactum suum, quo nos saluos futuros esse pollicitus est. Numquid sunt in sculptilibus gentium, qui pluant, aut caeli possunt dare imbres? nonne tu es, domine deus, quem exspectaui
Abbreviated transcription (Latin):
ciens abiecisti iudã aut syon abhominata ẽ. anima
tua : Quare gͦ ꝑcussisti nos ita ut nulla sit sa
nitas: Eoepectauimꝰ pacẽ & non ẽ. bonũ : tempus
curationis & ecce turbatio. Miratur ꝓpħa: qđ iu
erat religio dĩ & templi cerimonie dñs tã repente
piecerit. & tanta ꝑcusserit plaga : ut nulla pos¬
sit adbiberi medicina. Expectauimꝰ inquit pacẽ
& tempus curationis & nullũ ẽ. bonũ : s ec ontra
turbatio. Ut ubi prius fuerat cultus dĩ atq tran¬
quillitas : ibi seditionib & hostili fremitu omã
bicitur. & abhominat᷑ illũ anima dĩ: nequaquã mi¬
remur. s magis dicamus quod sequitur. Cognoui¬
mus dnẽ impietates uras & iniqͥtates patrũ nr̃oꝵ¬
qr peccauimꝰ tͥ. & nos inquit & patres nr̃i eadẽ
dem̃tia dĩ p̾cepta negleximꝰ : & impleta ẽ. in nob̾
insura maioꝵ. ut quicqͥa illis defuerat nr̃o cuni¬
lo compleretur. Unde & de iuda dr̃. In memoria

Expanded text:
ciens abjecisti Judam, aut Sion abominata est anima ciens abjecisti Judam, aut Sion abominata est anima tua? Quare ergo percussisti nos, ita ut nulla nitas? exspectauimus pacem, et non est bonum, et tempus curationis. et ecce turbatio! Miratur propheta, quregnum, in quo erat religio dei et templi caerimoniae, dominus tam repente proiecerit et tanta percusserit plaga, ut nulla possit adhiberi medicina. \'exspectauimus\' inquit, pacem et tempus curationis, et nullum est bonum, sed econtra turbatio, ut. ubi prius fuerat cultus dei atque tranquillitas, ibi seditionibus et hostili fremitu omniabicitur et abominatur illum anima dei, nequaquam miremur, sed magis dicamus, quod sequitur: cognouimus  peccavimus tibi. » Et nos, inquit, et patres nostri eadem dementia percepta negleximus, et impleta est in nobis mensura majorum, ut quidquid illis defuerat, nostro cumulo compleretur. Unde et de Juda dicitur: « In memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑet ut popłoꝵ ocli lacrimis fluant. Nec leue eẽ.
qđ plangendũ sit: cũ uirgo filia popłi sui contri¬
tione maxima & plaga intolerabili ꝑcussa sit. Aui
ex ꝑsona ꝓpħ̃e. hec dici arbitrant᷑. Si egressus fue¬
ro ad agros ecce occisi gladio. Et si introiero in eiui¬
tatẽ ecce attenuati fame. siue dolor famis. Apħa qͦq
causa plangendi: qđ uirgo contrita sit. filia ꝑctissa
popłsq deletus. Si enim in qͥt foras exire uoluero:
int̾fectos uidebo. Si ingredi ciuitatẽ : attenuatos &
ossib uix herentes famis necessitate conspiciam.
& qͥd mirũ de plebe & ignobili uulgo dicere cum
terrã quã ignorabant. & captiuitatis sustinuert̃
intus nec foris ꝓpt̾ negligentiã eoꝵ sit ulla securi¬
tas qd̃ & eos seandalirent qͥ foris sunt. & eos qui
intus fame interire patiantur. & qui auetores fu¬
erint peceandi. sint eruciatuũ socii. Nunquid ꝓi¬

Expanded text:
peret, ut populorum oculi lacrimis fluant: nec leue esse, peret, ut populorum oculi lacrimis fluant: nec leue esse, quod plangendum sit, cum uirgo filia populi sui contritione maxima et plaga intolerabili percussa sit. alii ex persona prophetae haec dici arbitrantur. Si egressus fuero ad agros, ecce occisi gladio et, si introiero ciuitatem, ecce attenuati fame — siue dolor famis —! prophetacausa plangendi, quod uirgo contrita sit, filia percussa populusque deletus. <si enim\', inquit, \'foras exire uoluero, interfectos uidebo: si ingredi ciuitatem, attenuatos et ossibus uix haerentes famis necessitate conspiciam\'. et quid mirum hoc de plebe et ignobili uulgo dicere, cumterram, quam ignorabant, et captiuitatis sustinuerint intus nec foris propter negligentiam eorum sit ulla securitas: quod et eos scandalizent, qui foris sunt, et eos qui intus, fame interire patiantur; et qui auctores fuerint peccandi, sint cruciatuum socii. « Nunquid proji
Abbreviated transcription (Latin):
tate uenerunt. Unde nequaquã ꝓpħe s diuini ft̃
appellandi: qui seductionẽ popło loquunt᷑. Multo
enim melius ẽ. timore penarũ emendare peccata :
quã spe ꝓsporũ diuinę sententie subiacere. Ideo hec
ego non misi dicentes. Biadius & fames non erit
ierłm p̃fame & gladio. & non erit qͥ sepeliat eos. Ipsi
& deceptus popls simili deleatur interitu. Iace
& gladio ꝑeant. & non sit qͥ sepeliat eos: necigno¬
generatio : absq ullo pollicitatore insterqͥlimũ erit.
Quanti iacent in uiis ierłm quantos cernimꝰ in se¬
pultos recipe mala sua: que dño effundente pa
ocłi urĩ lacrimas ꝑ noctẽ & dic̃. & ñ taceant. si¬
ue non cessent: qm̃ contricione magna contrita ẽ.
uirgo filia popli mei plaga pessima uehementer.
Dupplieit̾ hic locꝰ intelligit᷑. qđ uł ipse ds plangat po-¬
płm suũ & ocłi eius flere non cessent: uł certe un¬

Expanded text:
tate venerunt. Unde nequaquam Prophetae, sed Divini sunt tate venerunt. Unde nequaquam Prophetae, sed Divini sunt appellandi, qui seductionem populo loquuntur. Multo enim melius est timore poenarum emendare peccata, quam spe prosperorum divinae sententiae subjacere. Ideo haecego non misi, dicentes: Gladius et fames non erit Hierusalem prae fame et gladio et non erit, qui sepeliat eos, ipsi et deceptus populus simili deleatur interitu iaceanet gladio pereant et non sit, qui sepeliat eos, nec ignoiliae omnisque generatio absque ullo pollinctore in sterquilinium erit. quanti iacent in uiis Hierusalem! quantos cernimus insepultos recipere mala sua, quae domino effundente patoculi uestri lacrimas — per noctem et diem et non taceant- siue non cessent —, quoniam contritione magna contrita est uirgo filia populi mei, plaga pessima uehementer. Dupliciter hic locus intellegitur, quod uel ipse deus plangat populum suum et oculi eius flere non cessent uel certe im
Abbreviated transcription (Latin):
amus auiciis & flemus antiqua peccata. Sin autẽ¬
in scelerib ꝑmanentes. putauerimus uotis atq sa¬
crificiis redinere nos aures dĩ: uehem̃ter erramꝰ
iniquum arbitrantes dm̃. Qui enim semel gladio &
es anẽ ds̃. ꝓphe dicint eis. non uidebitis gladium
& fames non erit in uobis. s pacẽ uerã dabit uo¬
bis in loco isto. & dixit dñs ad me. Falso ꝓpħe ua¬
ticinantur in nomine meo. Non misi eos & ñ
p̾cepi eis: & non loquitus sum ad eos. Uisionẽ men¬
dacẽ & diuinationẽ fraudulentã. & seductionẽ coraiᷤᷤ
sui: ꝓpħant uobis. Audiant hȩc magistri: qͥ peccan¬
tib & suis uitiis ꝑmanentib ꝓsꝑa pollicent᷑. Qdict̃
diuitib non uidebitis gladiũ torm̃toꝵ dĩ: & fames
non erit in uobis: Saturabimini quippe sermonib dĩ.
gͥ. ꝓpħe immo pseudo ꝓpħe falsa polliciti sunt: ideo
dñs loquutus ẽ. ꝑieremiã. Nolite audire uerba
pseudo ꝓpħarũ. qr ñ a me missi sunt: s sua uolun-¬

Expanded text:
dimus a uitiis et flemus antiqua peccata; sin autem sceleribus permanentes putauerimus uotis atque sacrificiis redimere nos aures dei, uehementer erramus iniquum arbitrantes deum. qui enim semel gladio et s —, prophetae dicunt eis: non uidebitis gladium et fames non erit in uobis, sed pacem ueram dabit uobis in loco isto. et dixit dominus ad me: falso prophetae uaticinantur tur in nomine meo. non misi eos et non praecepi eis n eque locutus sum ad eos; uisionem mendacem et diuinationem fraudulentam et seductionem cordis sui prophetant uobis. Audiant haec magistri, qui peccantibus et in suis uitiis permanentibus prospera pollicentur, qui dicunt diuitibus: \'non uidebitis gladium tormentorum dei et fames non erit iQuia igitur Prophetae, immo pseudoprophetae falsa polliciti sunt: ideo Dominus locutus est per Jeremiam: Nolite audire verba pseudoprophetarum, qui non a me missi sunt; sed sua volun
Abbreviated transcription (Latin):
in his qͥ non sunt dii: saturaui. eos & mechati
sunt. Audiant hoc qͥ acceptis a dño diuitiis
incubantes luxurie seruiunt: & qͥ amatores in
feminas facti sunt. &emissariis in hebraico seri¬
ptũ ẽ. mosechim. qđ om̃s uoce consona ehon¬
⁊ec. transtulerunt. id ẽ. trahentis : ut ostendat᷑
magnitudo genitaliũ. nixta illud ezechielis
quasi asinorũ carnes carnes eorũ: hoc ẽ. quod in
alio loco seriptũ ẽ. Assimilati sunt uinitis insi¬
pientib & similes facti sunt illis. Simulq tan

Expanded text:
in his, qui non sunt di. saturaui eos et moechati in his, qui non sunt di. saturaui eos et moechati sunt\'. audiant hoc, qui acceptis a domino diuitiis incubantes luxuriae seruiunt. equi amatores in femi nas facti sunt. pro \'admissariis\' in Hebraico scriptum est \'mosechim\', quod omnes uoce consona ἕλκοντες transtulerunt, id est \'trahentes\', ut ostendatur magnitudo genitalium iquasi asinorum carnes, eorum carnes . Hoc est quod in alio loco scriptum est: Assimilati sunt jumentis insipientibus, et similes facti sunt illis . Simulque tan