comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunt᷑: nominib qͦ: ad hoc ipsũ ꝯgruen¬
tib amon enĩ int̾p̃tat᷑ ppłs t̾bidus. mo¬
ab expatre scilicet diabolo. seir pilosꝰ
uł hẏspidꝰ: sic adinteritũ nr̃m congr̃e¬
ret

Expanded text:
nuntur , nominibus quoque ad hoc ipsum congruentibus; Ammon enim interpretatur populus turbidus; Moab ex patre scilicet diabolo; Seir pilosus vel hispidus; sic ad interitum nostrum congregret
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiarum
octurnalia studio uitande ꝓlix¬
itatis p̃terimꝰ offitia: maxime
qr ꝑse satis patent. qd̾ a diurnalib ñ
discrepẽt. N otandũ uero qd̾ antiqͣ e scẽ

Expanded text:
nuptiarum Nocturnalia, studio vitandae prolixitatis, praeterimus officia, maxime quia per se satis patent, quod a diurnalibus non discrepent. Notandum vero quod antiqua et
Abbreviated transcription (Latin):
eptem canonicas horas diei
ñ licet aquo qͣm qui in con¬
spectu di uacuus & ingratus
apparere nolit: negligent̾ pret̾iri. He
siquidem creatori nr̃o debite laudes.
& ꝓcertis ⁊ magnis eius beneficus qͣsi
uectigales Ant. gr̃arũ actiones. Sol nãq
sp̃uales & uimpit̾ne secũ stantes has
yuͭ. horas tmpnalit̾ currentes claris¬
simis misułie sue radiis illustͣuit atq
dedica uit Singłarũ rationes: de thes¬
auro ꝓfeumꝰ scͥpturarum

Expanded text:
eptem canonicas horas diei non licet a quoquam, qui in conspectu Dei vacuus et ingratus apparere nolit, negligenter praeteriri. Hae siquidem Creatori nostro deferunt laudes, et pro certis ac magnis ejus beneficiis quasi vecitgales sunt gratiarum actiones. Sol namquspirituales, et sempiterne secum stantes, has septem horas temporaliter currentes clarissimis misericordiae suae radiis illustravit atque dedicavit. Singularum rationes de thesauro Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotes nr̃i legati utiq uictorios re¬
gis xp̃i: titulosq uictorie ꝓferentes¬
scilicet uicti abrenuntiationẽ. uic̃¬
torisq ab hominib exig̾r ꝓfessio¬
nẽ. De cuiꝰ magnitudine sacram̃ti
aliqua debere dici cempꝰ & offitii eiꝰ
ordo nũc exigit: atq in pͥmis docen¬

Expanded text:
sacerdotes nostri, legati utique victoriosi resacerdotes nostri, legati utique victoriosi regis Christi, titulosque victoriae proferentes, victi abrenuntiationem, victorisque ab hominibus exigunt professionem. De cujus magnitudine sacramenti aliqua debere dici, tempus et officii ejus ordo nunc exigit, atque in primis dicen
Abbreviated transcription (Latin):
qua uictorie lexẽ int̾ hostes:
ut quicũq ante bellũ fue-¬
rant uicti. post bellũ cedant inius
dñationẽq uictoris: mittant᷑ legaci
inuniu̾sam uicti potestat̃e quiuic¬
tũ eẽ pͥorẽ tyrannũ annuntient:
titulosq uictoris recipiendos os¬
tendant: & eiꝰ iura p̃dicent. Unde
& dñs ipse qui ad debellandũ hu¬
mani generis initiũ uenerat. dicit
in euugłio. Cũ fortis armatꝰ custo¬
dit atriũ suũ: inpace st̃ omĩa que
possidet. Si autẽ fortior illo suꝑ¬
ma auferet inquib ꝯfidebat: &
spolia eiꝰ distribuet. Hac nocte ad¬
bolũ. fortior suꝑueniens filiꝰ d̃ĩ
crucisq uexillũ atrio eiꝰ bellator
inferens. ipsũ cepit. alligauit:¬
arma eiꝰ abstulit. & spolia parady¬
so reddidit. Ille tam fortis qui uni¬
u̾sam t̾rã conculcauit. hamo crucis
morte appetiit. diuinitatis aculeo
tͣnsfixꝰ ẽ. Recte gͥ hac eadẽ die celebͣ¬
tur baptismi sacͣm̃tũ. quo constant̃
aduersus uicti pocestatẽ inqͣm eũt

Expanded text:
qua victoriae lex est inter homines, ut quicunque ante bellum fuerant victi, post bellum cedant in jus dominationemque victoris, mittanturque legati in universam victi potestatem, qui victum esse priorem tyrannum annuntient, titulosque victoris recipiendos ostendant, et ejus jura praedicent. Unde et ipse Dominus, qui ad debellandum humani generis inimicum venerat, dicit in Evangelio: « Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt omnia quae possidet: si autem fortior illo supus auferet, in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet . » Hac nocte adbolum, fortior superveniens Filius Dei, crucisque vexillum ejus bellator inferens, ipsum cepit, alligavit,arma ejus abstulit et spolia paradiso reddidit. Ille tam fortis, qui universam terram conculcavit, hamo crucis is in Christo morte appetiit, divinitatis aculeo transfixus est. Recte igitur hac eadem nocte celebratur baptismi sacramentum, quo constanter adversus victi potestatem iniquam eunt
Abbreviated transcription (Latin):
iudierit nuntiet. iuxta illud. qͥ reri¬
niscimini dñi ne taceatis. & ne deci:
silentiũ ei. & tota die & tora nocte in
stans oportune & importune bis qui
dormiunt inlectis eburneis. & lasciui¬
unt instͣtis suis. ñ taceat laudare no¬
men dñi. neusq ad matutinũ .i. usq
ad tremendũ di iudiciũ male pacato
& sepulti sõpno ꝑeant. Ad postremũ
illd̾ notandũ. qđ qũcaomodũ extẽ¬
pore gr̃e plures p̃dicatores missi cre¬
brius theologicis ꝯcrepant simbolis
habentes donatiões scdm gr̃am quȩ
data est eis differentes. ita signa p̾dicꝰ¬
ta qͣntitate & sono differentia quo¬
tiens aliqua donationis euũgłi ce fes¬
tiua cõmemeratio sit: tumultuosius
tinniũt & ꝑtonant crebrius. & ꝓduc̃¬
tius reboant. ut dormientes in nocꝰ¬

Expanded text:
nuntiet, juxta illud: « Qui reminiscimini Domini, ne taceatis et ne detis silentium ei, et tota die et tota nocte , » instans opportune, importune , his qui dormiunt in lectis eburneis, et lasciviunt in stratis suis , non taceat laudare nomen Domini, ne usque ad matutinum, id est usque ad tremendum Dei judicium male peccato consepulti somno peccant. Ad postremum illud notandum, quod quemadmodum ex tempore gratiae plures praedicatores missi, crebrius theologicis concrepant symbolis, habentes donationes secundum gratiam, quae data est eis , differentes ita signa praedicta quantitate et sono differentia, quoties aliqua donationis evangelicae festiva commemoratio fit, tumultuosius tinniunt, et pertonant crebrius, et productius reboant, ut dormientes in noc
Abbreviated transcription (Latin):
onora eẽ instrumenta in eccłiã
quib ad laudẽ d̃ĩ populus ex¬
citet᷑: diuine auctoritatis & antique
consuetudinis ẽ. Nam olim tube. nc̃¬
autẽ cãpane diu̾sa quide spetie. sed
eadem habent᷑ ratione. Legimꝰ in le¬
uiti tubas ex iussu dñi factas. qua¬
rũ usus ee̾t in iubeleo. tante uir¬
tutis: ut ad crepitũ earũ corrueret
ihericho. Et in parali pomenon. int̾¬

Expanded text:
onora esse instrumenta in Ecclesia, quibus ad laudem Dei populus excitetur, divinae auctoritatis et antiquae consuetudinis est. Nam olim tubae aut campanae, diversa quidem specie, sed eadem habentur ratione. Legimus in Levitico tubas ex jussu Domini factas, quarum usus esset in Jubilaeo , tantae virtutis, ut ad crepitum earum corrueret Hiericho . Et Paralipomenon int
Abbreviated transcription (Latin):
nt & p̃parant. & magnitudinẽ
rAgni tudinẽ dicendi: qua pos¬
slait expͥmerȩ contendunt. ut repo¬
sitas inirinsecꝰ aures cordis ꝑcelłe
sensumq surdi auditoris ad audien¬
dum flectere & iuncere contendant.
Qnͣuis ad potiora festinet oratiõ. pre¬
t̾eundũ non ẽ quomͦ p̃dicator ꝑfectꝰ
huicemodi signi quadã similitu di¬
ne formetur. Duritia metalli forti¬
tudinẽ mentis plectrũq ferreũ qͦ
sonus eliditur constantiã sermonis
imitet᷑. Ecce dedi ait dñs faciẽ tuã
ualentiorẽ fatiel. eoꝵ. & frontẽ tu¬
am duriorẽ frontib eoꝵ. & ut ada¬
mantem & silicẽ faciem tuã: fugiers¬

Expanded text:
t praeparant, magnitudinem rei, magnitudine dicendi, qui possunt, exprimere contendunt, ut repositas intrinsecus aures cordis percellere, sensumque surdi auditoris ad audiendum flectere et vincere contendant. Quamvis ad potiora festinet oratio, praetereundum non est quomodo praedicator perfectus hujusce signi quadam similitudine formetur. Duritiam metalli, fortitudine mentis, plectrumque ferreum quo sonus eliditur, constantia sermonis imitetur. « Ecce dedi, ait Dominus, faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum, et ut adamantem
Abbreviated transcription (Latin):
peadet: Pei densq de turre̾ fortitudi¬
nis que stat contra fatiem numic .spe¬
culatorẽ se meminerit positũ e̾ẽ dꝰ¬
ir ui isrł. Gestet autẽ lignũ crucis
in capite. idẽ inpͥncipali suo quod ẽ
mens: funẽq exinde colligatũ. adẽ.
uincłm caricatis usq ad infirmos fr̃s
quasi usq adt̾rã porrigat qͦ cõmonitꝰ
ꝑsonare & es suũ dilatare ni qͣi de¬
sistat dicens. caritas enĩ xp̃i urget
nos. Ita custos suꝑ mitros ihe y ꝯ¬

Expanded text:
pendat, pendensque de turre fortitudinis, quae constat contra faciem inimici, speculatorem se noverit positum domui Israel. Gestet autem lignum in capite, id est in principali suo, quod est meus, funemque exinde colligatum, id est vinculum charitatis, usque ad infirmos fratres, quasi usque ad terram porrigat, quo commonitus, personare, et os suum dilatare nunquam desistat, dicens: « Charitas enim Christi urget nos . » Ita custos super muros Hie
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ plagã. Ubi autẽ & quomͦ sit dñicũ
corpꝰ in celo: curiosissimũ & suꝑuacu¬
ũ ẽ querere inquit augͦtinꝰ in libro
de fide catholica: tantũmͦ incelo eẽ
credendũ ẽ. Nonenĩ ẽ fragilitatis nr̃e:
celoꝵ secreta discutẽ

Expanded text:
lem plagam. Ubi autem et quomodo sit Dominicum lem plagam. Ubi autem et quomodo sit Dominicum corpus in coelo, curiosissimum et supervacaneum est quaerere, inquit Augustinus in libro de fide catholica. Tantummodo in coelo esse credendum est. Non enim est fragilitatis nostrae, coelorum secreta discutere
Abbreviated transcription (Latin):
cristallũ uersaẽ: qͣndo corruptionis
eĩ infirmicas ꝑ resurrectionẽ suã ad
incorruptionis ẽ firmitatẽ solidata.
Et notandũ quia species cristalli
cũ ꝑpulchra sit. dr̃ in hac significa¬
tiõe quasi aspectꝰ cristalli horribilis.
quia redemptor nr̃ unꝰ idẽq serenꝰ
iustis. iniustis ut supͣdictũ ẽ appa¬
rebit terribilis. Itaq sicut aq̃ ñ ꝑcun¬
te substantia uł substantie qñtitate.
s solũ qualitate que fluxa fuerat in
soliditatẽ tͣnseunte. in similitudinẽ
lapidis durat᷑: sic dominicꝰ homo cui
psallimꝰ. ñ ꝑeunte substantia. men¬
broꝵq seruato numero. uł qnͣtitate.
ascendit pͥmũ qͣndo resurrexit: as¬
cendit inqͣm illocalit̾ adorientis .i.
diuntatis de qua sup̃dictũ. confor¬
mitatẽ atq coet̾iutate. sola penitꝰ
absorta quasi fluxa qualitate: scđm
qͣm timuit. potiutq tedere &e pauere.
& dixit. tͥstis ẽ anima mea usq ad mor¬

Expanded text:
crystallum versa est, quando incorruptionis crystallum versa est, quando incorruptionis ejus infirmitas per resurrectionem suam ad incorruptionis est firmitatem solidata. » Et notandum, quia cum species crystalli perpulchra sit, dicitur in hac significatione, quasi aspectus crystalli horribilis, quia Redemptor noster unus idemque serenus justis, injustis autem, ut supradictum est, apparebit terribilis. Igitur sicut aqua, non pereunte substantia vel substantiae quantitate, sed solum qualitate, quae fluxa fuerat, in soliditatem transeunte, in similitudinem lapidis duratur, sic Dominicus homo, cui psallimus, non pereunte substantia membrorum, quae servato numero vel quantitate, ascendit primum, quoniam resurrexit, ascendit, inquam, in localiter ad orientis, id est divinitatis, de qua supradictum est, conformitatem atque coaeternitatem, sola penitus absorpta quasi fluxa qualitate, secundum quam timuit, potuitque taedere et pavere, et dixit: « Tristis est anima mea usque ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
sic immutata ẽ. ut in illa orientis subfi¬
tia uera carniᷤᷤ substantia tͣnsiret: s accessit qla
ñ recessit nat᷑a. absorta ẽ passibilitas.
successit ĩ passibilitas: ꝑiit mortalias
ac quisita ẽ. carni u̾bi coet̾nitas. Sic
insimilitudine lapidis aq̃ durant᷑.
Cristallꝰ enĩ similitudo lapidis ẽ. ñ
sua ꝑse natura lapis: qr durata aque
gelu substantia sic̃ aiunt phisici spe¬
tiem hanc efficit. Qd̃ ad p̃dictam im¬
mutationẽ carnis apta similitudine
referri. GRegoriꝰ ꝑhibet in erechiele:
cũ dicit. Corpꝰ redemptoris nr̃i. quia
usq ad mortẽ passioni subiacuit. aq̃
simile iuxta aliquid fuit: quia nas
do. siciendo. moriendo. usq ad passio¬
nẽ suã ꝑmom̃ta tempoꝵ decucurrit.
S quia ꝑresurrectionis sue glam ex
ipsa corruptiõe in corruptionis uir¬
tute conualuit. quasi cristalli more
exaqua duruit: ut in illo & hec eadẽ
natura. & ipsa iam que fuerat corrup¬
tionis mutabilitas none̾ẽt. A q̃gͦ in

Expanded text:
ntis substantiam vera carnis substantia transiret, sed accessit gloria, non decessit nutura: absorpta est passibilitas, successit impassibilitas, periit mortalis, acquisita est carni verbi coaeternitas. Sic in similitudinem lapidis aquae durantur. Crystallum namque similitudo lapidis est, non suapte natura lapis, quia durata gelu aquae substantia, sicut aiunt physici, speciem hanc efficit. Quod ad praedictam immutationem carnis apta similitudine referri Gregorius perhibet in Ezechielem, dum dicit: « Corpus Redemptoris nostri, quia usque ad mortem passioni subjacuit, simile juxta aliquid fuit; quia nasco, esuriendo, sitiendo, moriendo usque ad passionem suam per momenta temporum decucurrit. Sed quia per resurrectionis suae gloriam ex ipsa corruptione in incorruptionis virtutem convaluit, quia crystalli more ex aqua duruit, ut in illo et haec eadem natura, et ipsa jam quae fuerat, corruptionis immutabilitas non esset. Aqua ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
humana quippe xͥ natura dignitat
uirtutis om̃iũ & scĩtatis. omñe sp̃ua¬
lem excessit creaturã in tantũ ut as¬
dũ quia non dixit ad ortũ uł adori¬
turũ: s adorientẽ. Illa enĩ in effabi¬
lis natura ñ secundũ p̾teritũ &e futu¬
rũ consid̾atur: s sempit̾uo p̾senti

Expanded text:
Humana quippe Christi natura, dignitate virtutum omnium et sanctitatis, omnem spiritualem excessit creaturam in tantum ut asdum quia non dixit ad ortum vel oriturum, sed ad orientem. Illa enim ineffabilis genitura, non secundum praeteritum et futurum
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: qͣndo regno dei iam ꝑdito. locũ
quoq & gentẽ ꝑdider̃t. Qm̃uis autẽ
multociens uidei dñm quesiert occi¬
dere. nã & lapides ñ semel sustulert̃
ut illũ lapidarent: ministros quoq
misert pontifices & pharisei ut il¬
lũ app̃henderent: recte tam̃ de hoc
concilio ait eiũigłista. Ab illo gͦ die.
cogitauert̃ ut int̾sic̾ent eũ. Nũc enĩ
quasi ñ tumultuarie uel plurali sedi¬
tione. aut cũ p̾iuditio: s legitima u¬
ditii sessione sibi uidebant᷑ actitare.
sollicitudinẽ suã ut dictũ ẽ p̃tenden¬
tes: ne cũ rex appellaret᷑. ipsi rei ma¬
iestatis apud romanũ imꝑiũ sub qͦ
erant ad dicerent᷑¬
uenit: & in domo lazari quẽ suscita¬
uerat cenã habuit sicut euũgłista re¬
fert. Ihc gͦ ante sex dies sollẽpnitatis
pasche. uenit bethaniã: ubi fuerat

Expanded text:
locum quoque et gentem perdiderunt. Quamvis autem multoties Judaei Dominum quaesierunt occidere; nam et lapides non semel sustulerunt ut illum lapidarent, ministros quoque miserunt pontifices et Pharisaei, ut illum apprehenderent. Recte tamen de hoc concilio dixit evangelista: Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficerent eum . Nunc enim quasi non tumultuarie vel populari seditione, aut cum praejudicio, sed legitima judicii sessione sibi videbantur actitare, sollicitudinem suam, ut dictum est, praetendentes, ne cum rex appellaretur, ipsi rei majestatis laesae apud Romanum imperium, sub quo erant, addicerentvenit, et in domo Lazari, quem suscitaverat, coenam habuit, sicut Evangelista refert « Jesus ergo ante sex dies solemnitatis paschae venit Bethaniam, ubi fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
Sidimittimꝰ eũ sic: om̃s credent ĩ eũ.
Causãq sue sollicitudinis qͣsi raciona¬
biłẽ adhibentes & uenient inquiunt
romani: & tollent nr̃m locũ & gentẽ.
Nam subimꝑio romanoꝵ erant: quia
ablatũ erat sceptrũ de iuda. & dux de
femore eiꝰ: & pilatũ romane potesta¬
tis p̾side habebant. At illi quia sic
timuert̃ prunã arruit suꝑeos nixe
& duplici contritione ꝯtriti sunt.
ti de libro uiuentiũ int̾ra scͥpti sunt.
der̃t: aduersꝰ illud conciliũ malignan¬
tiũ qd̾ obsedit illũ. Dñe om̃s qui te
derelinquũt confundent᷑: receden¬
tes ate int̾ra seribent̃: & post pauca
praũa sollicitudinẽ eoꝵ intuens qua
dicunt. uenient romani & tollent
nr̃m locũ & gentẽ: paueant inquit
illi. & ñ paueã ego. Induc suꝑ eos diẽ¬

Expanded text:
ittimus eum sic, omnes credent in eum , causamque suae sollicitudinis, quasi rationabilem adhibentes: Et venient, inquiunt, Romani et tollent nostrum locum et gentem . Nam sub imperio Romanorum erant, quia jam ablatum erat sceptrum de Juda, et dux de femore ejus , et Pilatum Romanae potestatis praesidem habebant. At illi quia sic timuerunt pruinam, irruit super eos nix , et duplici contritione contriti sunt .ti de libro viventium , in terra scripti sunt. derunt, adversus illud concilium malignantium quod obsedit illum: Domine, omnes qui te derelinquunt, confundentur, et recedentes a te in terram scribentur , et post pauca, pravam sollicitudinem eorum intuens qua dicunt: Venient Romani et tollent nostrum locum et gentem . Paveant, inquit, illi, et non paveam ego. Induc supe
Abbreviated transcription (Latin):
Maria gͦ accepit libr̃a unguenti nar¬
di pistici p̃ciosi: & unxit pedes iħu.
& ertersit capillis suis: & domꝰ imple¬
ta ẽ exodore unguenti. Ibi celebri
mysterio cõmendat᷑ odoriferũ opꝰ
elemosine. Maria nãq typũ gessit
eccłie: pedes autẽ dñi. pauꝑes sunt
infirmi: quiqͣmuis extrema. tam̃
eiꝰ menbra sũt ꝑconiunctionẽ & uni¬
tatẽ fidei. Alulier pedes dñi ungit.
& capillis suis qui utiq corpori suꝑ¬
fluunt extergit: quotiens diuites.
qui sunt in eccłia pauꝑes fideles mi¬
sericordie blandim̃to refouent: &
de his que sibi habundant illoꝵ in¬
opiã supplent. Ut gͥ romanꝰ papa ce¬
lebrẽ cũ maria dño cenã exhibeat.
hoc sabb̃o elemosinã dat: atq ita
circa pedes dñi occupato eo. sabba¬
tũ uacat

Expanded text:
nti nardi pistici et unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis, et domus impleta est ex odore unguenti . Ibi celebri mysterio commendatum est odoriferum opus eleemosynae. Maria namque typum gessit Ecclesiae, pedes autem Domini, pauperes sunt infirmi, qui quamvis extrema, tamen ejus membra sunt per conjunctionem et unitatem fidei. Mulier pedes Domini ungit et capillis suis, qui utique corpori superfluunt, extergit, quoties divites qui sunt in Ecclesia, pauperes fideles misericordiae blandimento refovent, et de iis quae sibi abundant, illorum inopiam supplent. Ut ergo Romanus papa celebrem cum Maria Domino coenam exhibeat, hoc Sabbato eleemosynam dat, atque ita circa pedes Domini occupato eo, Sabbatum vacat
Abbreviated transcription (Latin):
tis missarũ sollẽpniis. que nseruet.
ob causas supͣdictas festiue celebra¬
ta mediis tristicie nebulis ut ĩa dic̃¬
tũ ẽ quasi sol infulsert̃: stat̾i ꝑfun¬
diora eiusde tristicie secunt᷑ & auge ᷤᷤ¬
cunt silentia. Non eccl̃ia suũ ordinẽ
seruat: que auigiliis nocturnis eiꝰ¬
dem diei. mutare atq ĩminuere ce¬
perat. Anocturnis gͦ uigiliis incipi¬
entes: tante mutationis seu diminu¬
tionis causas breuit̾ exequi cupimꝰ.

Expanded text:
tis missarum solemniis, quae ob causas supradictas festive celebrata, mediis tristitiae nebulis, ut jam dictum est, quasi sol interfulserunt, statim profundiora ejusdem tristitiae sequuntur et augescunt silentia. Non enim Ecclesia suum ordinem servat, quem a vigiliis nocturnis ejusdem diei mutare atque imminuere jam coeperat. A nocturnis ergo vigiliis incipientibus, tantae mutationis seu diminutionis causas breviter exsequi cupimus.
Abbreviated transcription (Latin):
anima & corpꝰ: quas solubili unculo¬
nexas ꝓculdubio mors dissociat. Sic
& cet̾a quecũq sũt. ex mat̾ia simul
& exforma ut dictũ ẽ consistunt: idoq
accidentiũ multitudini subiacent
& mutabilia sunt. At uͦ dĩ substantia
simplex ẽ non formata. s solũmͦ forma:
forma inqm carens mat̾ia. Unde nescio
teria angło narrante concepit: statim
subiciens. & formã p̃filiis hominũ cas¬
tis concepit iuscerib. Hoc uͦ catholicus
eccłie p̃centor edixit. formã enĩ .i. d̃m
beata uirgo maria castis itiscerib ꝯ¬
cepit: & hominẽ eadẽ forma specio¬
sũ p̃filiis hominũ nob̃ ꝓtulit ħunũ
ẽ qd̾ formatũ ñ ẽ. Unde gͦ accidentib
subiaceat: Nam qd̾ cet̾a sunt muta¬
bilia: de sua tit dictũ ẽ trahunt ma¬
tia. Hoc unũ sine mat̾ia ẽ. & id̾o uere
ẽ. nulloq nixũ ẽ. qđ ẽ p̃cunctis soli¬
dũ. suꝑ omĩa pulchrũ. ñ pocest illi¬

Expanded text:
anima et corpus, quas solubili vinculoanima et corpus, quas solubili vinculonexas, procul dubio mors dissociat. Sic et caetera quaecunque sunt, ex materia simul et forma, ut dictum est, consistunt, ideoque accidentium multitudini subjacent, et mutabilia sunt. At vero Dei substantia simplex est, non formata, sed solummodo forma; forma, inquam, carens materia. Unde nescio teria angelo narrante concepit; » statim subjiciens: « Te forma prae filiis hominum castis suscepit visceribus. » Hoc vere catholicus Ecclesiae praecentor praedixit. Formam enim, id est Deum beata Virgo castis visceribus suscepit, et hominem eadem forma speciosum prae filiis hominum nobis protulit. Hoc unum est quod formatum non est. Unde ergo accidentibus subjaceat? Nam quod caetera sunt mutabilia, de sua, ut dictum est, trahunt materia. Hoc unum sine materia est, et ideo vere est, nulloque nixum est, quod est prae cunctis solidum, super omnia pulchrum. Non potest qui
Abbreviated transcription (Latin):
ausa manifesta ẽ. cur substan¬
tia creatrix accidentia ñ susci¬
piat: si pͥmo attendas cur eiꝰdẽ crea¬
ta substantia subiaceat. Uidelicet
quecũq illa sit. ex mat̾ia simul &
forma consistit. Uerbigr̃a. uelut
aurifex cũ fabriliarte statuã figu¬
rat. mat̾ia eiꝰ ẽ eris speties: forma uͦ
que ius inducta ꝑartẽ esfigies. scili¬
cet imꝑatoris imago: aut si malue¬
rit. simulachrũ iouis. Ita qd̾ statuã
nominamꝰ. ñ ẽ id qd̾ ẽ: qr ñ unũ aut
simplũ aliqͥd ẽ. S nec ipsũ es anceqͣ
in illo aliqͥd siguraret᷑ simplũ qͥd̾e¬
ẽ. ut pote cuiꝰ mat̾ia terra ẽ: multũ
abipsa differens que uidet᷑ eris speti¬
es. Ipsam qͦ si consides terram ñ ẽ id
qd̾ ẽ: ut pote que a forma nom̃ hoc ht̃.
Dicit᷑ enĩ terra: eo qd sit grauis & sicca.
Suũ autẽ ẽẽ sumit ex ylen: qͣm dicũt
mat̾iam creatã in formem. Similit̾
homo non ẽ simplicit̾ hocuł hoc. uide¬
licet qr constat ex partib que sunt

Expanded text:
ausa manifesta est cur substantia creatrix accidentia non suscipiat, si primo attendas cur eisdem creata substantia subjaceat. Videlicet quaecunque illa sit, ex materia simul et ex forma consistit, verbi gratia, velut artifex cum fabrili arte statuam figurat, materia ejus est aeris species; forma vero, quaevis inducta per artem effigies, scilicet imago imperatoris, aut si maluerit simulacrum Jovis. Ita quod statuam nominamus, non est id quod est, quia non unum aut simplum aliquid est. Sic nein illo aliquid figuretur, simplum quid est, utpote cujus materia terra est, multum ipsa differens, quae videtur aeris specie. Ipsam quoque si consideres terram, non est id quod est, utpote quae a forma nomen hoc habet. Dicitur enim terra, eo quod sit gravis et sicca. Suum autem esse sumit ex hyle, quam dicunt materiam creatam informem. Similiter homo non est simpliciter hoc vel hoc, videlicet quia constat ex partibus quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
diuidue t̾nitatis. Iccirco dũ sc̃oꝵ na¬
qd̾ egressi a corporib głam sẽpit̾na
ĩa ad eptisunt. diem quoq celebra¬
mꝰ octauũ: beatificantes illos exeo
quoq qd̾ infuto corpoꝵ receptoꝵ
immortalitat̾ẽ głosã felicit̾ optinebt̃.
Hoc & ꝑocto beatitudines euũgłicas
significatur: ubi octaua redit ad ca¬
put. Namq & in pͥma & inoctaua
hec eadem beatitudines sentenna ẽ.¬
tinꝰ. Octaua inqͥt sententia que ad
caput redit. ꝑfectũq hominẽ de¬
clarat. significatur fortasse. & circũ¬
cisione octaua die inueteritesta¬
m̃to: & dñi resurrectione pꝰ sab¬
batũ qui ẽ utiq octauus.i. pͥmꝰ di¬

Expanded text:
dividuae Trinitatis. Idcirco dum sancdividuae Trinitatis. Idcirco dum sancquod egressi a corporibus gloriam sempiternam jam adepti sunt, diem quoque celebramus octavum, beatificantes illos ex eo quoque, quod in futuro corporum receptorum immortalitatem gloriosam feliciter obtinebunt. Hoc et per octo beatitudines evangelicas significatur, ubi octava redit ad caput. Namque et in prima, et in octava haec eadem beatitudinis sententia eHaec octava sententia, quae ad caput redit perfectumque hominem declarat, significat fortasse et circumcisionem octava die in Veteri Testamento, et Domini resurrectionem post sabbatu
Abbreviated transcription (Latin):
dñice p̃cesserunt: quaꝵ inpͥma cir¬
cũdederũt me gemitꝰ mortis. in sep¬
tima cantauimꝰ letare ierłm. sin¬
gule singulis ẽatũ earũdẽ ꝓprieta¬
te sui respondentes offitii. sic̃ loco
uł ordine suo ĩa dictũ ẽ: & int̾posi¬
ta diñce passionis memoria. ꝑ duas
ebdomadas. qd̃ & ipsũ cur fiat iam
dictũ ẽ sequit᷑ hec octaue etatis que
extra septt̃ ẽ. quia et̾na ẽ. głosa xp̃i
resurrectione cõm̃data festiuitas.
nobilis. ammnirabilis. decora. & sua¬
uis. splendida. desiderabilis. Non
enĩ parũ ẽ: qd̾ in illa nob̾ octaua re¬
positũ ẽ. Ilam sicut octaua dies. ea¬
dem que pͥma ẽ. sic illa etate restitu¬
tur homo in hoc ipsum ad qd̃ con¬
ditꝰ ẽ: eritq in corpore & anima in¬
mortalit̾ felix. & felicit̾ immortalis
sicut angłi dei: immo supͣ pͥme ori¬
ginis reparatꝰ dignitate: eo qd̾ suã
inunitate ꝑsone filii dei respiciat
cari ab angłis in essentia sũme ce in¬

Expanded text:
nicae praecesserunt, quarum in prima: Circumdederunt me gemitus mortis , in septima cantavimus: Laetare, Hierusalem , singulae singulis aetatum earumdem proprietate sui respondentes officii, sicut loco vel ordine suo jam dictum est, et interposita Dominicae passionis memoria per duas hebdomadas, quod ipsum cur fiat, jam dictum est. Sequitur haec octavae aetatis, quae extra septem est, quia aeterna est gloriosa Christi resurrectione commendata festivitas, nobilis, admirabilis, decora et suavis, splendida et desiderabilis. Non enim parum est quod in illa nobis octava repositum est. Nam sicut octava dies eadem quae prima est, sic in illa aetate restituitur homo in hoc ipsum, ad quod conditus est, eritque corpore et anima immortaliter felix, et feliciter immortalis sicut angeli Dei imo supra primae originis reparatus dignitatem, eo quod suam in unitate personae Filii Dei, respiciat cari ab angelis in coessentia summae et in
Abbreviated transcription (Latin):
uã illã que in paralipome¬
nitur psalmoꝵ. hec sacra spectat
dies qm fecit dñs. ut esset sollẽpni¬
tas sollẽpnitatũ: quẽadmodũ ꝓ
sui magnitudine dicunt᷑ sc̃a sc̃oꝵ.¬
uł cantica canticoꝵ. Sicut eñi illa
cet̾a suꝑant sc̃a uł cantica: sic sollẽ¬
pnitates cet̾as huiꝰ sacroscẽ sollẽpni¬
tatis antecedit nobilitas. Octaua
autẽ illa futura ẽ ꝑfecte att consũ¬
mate resurrectionis gła: in qua elecꝰ¬
ti om̃s qui nunc post depositionẽ
carnis una. & simplici soliꝰ anime
beatitudine ꝑfruunt᷑. sic̃ in apoca¬
iypsi iegiꝰ. qr cdate sunt illis single
stole albe. duplici.i. corporis & ani¬
me felicitate remunerabunt᷑: sicq
binas ꝑhennis gle stolas accipient.
Qm̃ octauam sic̃ sept̾ẽ mundi etates
ordine suo p̃eunt. quaꝵ sexta nũc
ab aduentu xp̃i uoluit᷑: septima¬

Expanded text:
am illam, quae in Paralipomenitur psalmorum , haec sacra spectat dies, quam fecit Dominus, ut esset solemnitas solemnitatum, quemadmodum pro sui magnitudine dicuntur Sancta sanctorum, Cantica canticorum. Sicut enim illa caetera superant sancta vel cantica. sic solemnitates caeteras hujus sacrosanctae solemnitatis antecedit nobilitas. Octava autem illa futura est perfectae atque consummatae resurrectionis gloria, in qua electi omnes, qui nunc post depositionem carnis una et simplici solius animae beatitudine perfruuntur, sicut in Apocalypsi legimus quia « datae sunt illis singulae stolae albae ; duplici, id est corporis et animae felicitate remunerabuntur, sicque binas perennis gloriae stolas accipient. Quam octavam sicut septem mundi aetates ordine suo praeeunt, quarum sexta nunc ab adventu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
titia ñ uiuit oĩs ħo. iccircout supͣdic¬
tũ ẽ fieri ꝑmisit. Et recte. bene. irrep̃¬
hensibilit̾. Si eñi ħo ñdebet oblata occa¬
sionẽ omittẽ qͥn ꝓferat qd̾ in se utile
ht̃. ꝓ eo qd̾ scͥptũ ẽ sapientia abscondi¬
ta &e thesaurꝰ occultꝰ que utilitas mu
trisq: qnto magis beniuolentia di
oblatã sibi occasionẽ debuit amplecti.
id ẽ ꝑmitt̾e inseruũ uenundari ioseph.
ut sapientie sue thesauros utiles osten¬
deret: qr uidelicet illa uenditio cap¬
tiuitatis illoꝵ causa uł initiũ fuit.
Non enĩ dõ imputandũ ẽ illiꝰ captiui¬
tatis initiũ. qr uocauit famẽ suꝑ trã:
s eis a quib inserũu uenundatꝰ ẽ ioseph.

Expanded text:
titia non vivit omnis homo, idcirco quod supradictum fieri permisit. Et recte, bene, irreprehensibiliter. Si enim homo non debet oblata occasione omittere quin proferat quod in se utile habet, pro eo quod scriptum est: « Sapientia abscondita et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? » quanto magis benevolentia Dei oblatam sibimet occasionem debuit amplecti, id est mittere in servum venundari Joseph , ut sapientiae suae thesauros utiles ostenderet, quia videlicet illa venditio captivitatis illorum causa vel initium fuit. Non enim Deo imputandum est illius captivitatis initium, quia vocavit famem super terram, sed eis, a quibus in servum venundatus
Abbreviated transcription (Latin):
tentẽ lic&e cap̾e similitudinẽ. Querimꝰ
nunc ab eis qͥ sup̃dicta questione moue¬
ri solent cur d̾s uoluerit ut isrł egyp¬
tũ intraret. unde postea tot signis atq
portentis cũ ipsoꝵ gndi labore ꝑmoysen.
ce aaron educerent᷑: nã testam̃tũ suũ
qd̾ disposuit ad abrahã. qđ int̾uit ad¬

Expanded text:
tentem licet capere similitudinem. Quaerimus nunc ab eis qui supradicta quaestione moveri solent, cur Deus voluerit, ut Israel in Aegyptum intraret, unde postea signis atque portentis, cum ipsorum grandi labore, per Moysen et Aaron educerentur? Nam testamentum suum, quod disposuit ad Abraham, q
Abbreviated transcription (Latin):
sic poterat ratũ facere. ut ñ uocaret fam̃
intͣret urł inegyptũ: & illuc mitt̾e moy¬
sen seruũ suũ & aaron. ponens ĩcis u̾ba
signoꝵ suoꝵ & increpare mare rubrũ.
res eoꝵ: int̾m pluit illis manna ad
manducandũ. & panẽ celi dedit eis.
Hoc gͦ respõdeat qͥ altiora querit: cur t᷑ͣn¬
tis morarũ uł oꝑis dispendiis reducen¬
dos illic int̾re ꝑmiserit. Dicet fortassis
ceret ingentib uirtutẽ suã. ut ee̾nt
que utilit̾ annuntiari possẽt int̾ gͣntes

Expanded text:
ic poterat ratum facere, ut non vocaret famem intraret Israel in Aegyptum et illuc mittere Moysen servum suum et Aaron, ponens in eis verba signorum suorum, et increpare mare Rubrum, res eorum, et interim pluit illis manna ad manducandum, et panem coeli dedit eis . Hoc ergo respondeat qui altiora quaerit, cur tantis morarum vel operum dispendiis reducendos, illuc intrare permiserit. Dicet fortassis ceret in gentibus virtutem suam, ut essent quae utiliter annuntiari possent inter gentes
Abbreviated transcription (Latin):
abbato sacerdotib ordinatis. &
cet̾is altaris xp̃i ministris. hoc
euugłium competent̾ legitur assump¬
duxit eos in mont̾e. & tͣnsfiguratꝰ ẽ
ante eos. Sac̾dotes enĩ & cet̾i altaris
ministri dũ ad altaris minist̾ium ꝓ¬
mouent᷑. quasi in montẽ altissimũ
cũ dño ascendunt ut reuelata facie.
ligant quid cũ ipso uł de ipso moy
fide xp̃i legalem moralitatẽ. ꝓpħic̃ã
doctrinã habentes. parati sant red¬
dere rationẽ om̃i poscenti. Apte gͥ
illa p̾mittit᷑ apłi lectio qua dicit. ro¬
gamꝰ uos fr̃s. corripite inquietos. ꝯ¬
solamini pusillanimes: & cet̾a. Ipso¬
rũ ẽ enĩ hoc officiũ: qui ad hoc ut¬

Expanded text:
abbato sacerdotibus ordinatis, et caeteris altaris Christi ministris, hoc evangelium competenter legitur: Assumpduxit eos in montem et transfiguratus est ante eos . Sacerdotes enim et caeteri altaris ministri, dum ad tantum ministerium promoventur, quasi in montem altissimum cum Domino ascendunt, ut revelata facie ligant, quid cum ipso vel de ipso Moysfide Christi legalem moralitatem propheticamque doctrinam habentes, parati sint reddere rationem omni poscenti . Apte igitur illa praemittitur Apostoli lectio, quae dicit: Rogamus vos, fratres, corripite inquietos, consolamini pusillanimes , etc. Ipsorum est enim hoc officiu
Abbreviated transcription (Latin):
scde feria scda. illa legit᷑ euũgłii
lectio: qua iudeis ꝯminat᷑ dñs. se ab illiᷤ
ꝓpter ꝑfidiam ipsoꝵ recessurũ. dicens.
Ego uado & queretis me: & in peccato
ur̃o moriemini. Qd̃ utiq dicendo: ad
gentes migraturũ se esse significabat.
Unde & illi quasi diuinantes dicunt.
Numqͥd indisꝑsionẽ gentiũ iturꝰ ẽ. &
docturꝰ gentes: Huic sane euuglio
ꝯgruit ꝓpħica danelis que p̾mittit᷑
oratio: qua furoĩe & ir̃a dñi ab eode
postulat auferri. Hlic enĩ furorẽ &
hanc irã maxime lacͥmosa ꝓpħe de

Expanded text:
ndae feria secunda illa legitur Evangelii lectio, qua Judaeis comminatur Dominus, se ab illis propter perfidiam ipsorum recessurum dicens: Ego vado et quaeretis me et in peccato vestro moriemini ; quod utique dicendo, ad gentes migraturum se esse significabat. Unde et illi quasi divinantes dicunt: « Nunquid in dispersionem gentium iturus est, et docturus gentes? » Huic sane Evangelio congruit prophetica Danielis, quae praemittitur , oratio qua furorem et iram Domini ab eodem postulat auferri. Hunc enim furorem et hanc iram maxime lacrymosa prophe
Abbreviated transcription (Latin):
nis: & cũ antiquuis dierũ dixerit. huic
de quo loquimꝰ sponso pupilloꝵ patri.
postula ame & dabo tͥ gt̃s hereditatẽ
tuã & p̾sessionẽ tuã t̾minos terre: fu¬
turi tñ erant qui hereditatẽ eiꝰ niiniũ
uellent angustare. aut etiã annula¬
re: ut udei quimsua tantũ synagoga.
ut donatꝰ qui insola concendit coar¬
supͣdicto pacͥs testam̃to sibimet lega¬
ta. in sidiantib malignis sp̃itib. tu¬
torem hunc fidissimũ ad ẽẽ oportebat:
inquit apłs sicut oportet nescimꝰ. s ip¬

Expanded text:
nis, et cum Antiquus dierum dixerit huic, nis, et cum Antiquus dierum dixerit huic, de quo loquimur, sponso, pupillorum Patri: « Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae , » futuri tamen erant qui haereditatem ejus nimium vellent angustare, aut etiam annullare, ut Judaei, qui in sua tantum Synagoga, ut Donatus, qui in sola coarctare contsupradicto Patris testamento, sibimet legata, insidiantibus malignis spiritibus, tutorem hunc fidissimum adesse oportebat, inquit Apostolus, sicut oportet nescimus, sed ip
Abbreviated transcription (Latin):
uam uenerabilis. & amplec¬
tenda sc̃e matͥ eccłi e filiisq
eiꝰ uniu̾isis debeat ẽẽ. de aduen¬
tu sp̃c scĩ sollempnitas: considata ꝑ¬
sone aduenientis dignitas. simulq
causa aduentꝰ eiꝰ euident̾ de monstrat.
Ipse ẽ enĩ ds ac dñs ñr̃. patri filioq
consubstantialis & coet̾nus. increatꝰ
atq in m̃sus. ut pote creatricis t̾cia
ꝑsona tͥnitatis. cuiꝰ absq gr̃a nulla ĩ
ordine celoꝵ consistit rationalis crea¬
tura: aquo recedens angłs. diabolꝰ fac¬
łꝰ ẽ: ad que accedens homo. d̾osimilis
redditꝰ ẽ. Causa autẽ aduentꝰ eiꝰ hec ẽ: ut
quia sponsus eiꝰ ablatꝰ ẽ. filioꝵ eiꝰ curã
atq tutelã pupilloꝵ suscipiat: &
testam̃to patͥs legata illis immo san¬
guine eiꝰ conscͥptã hereditate aduoca¬
tionẽ legitimã defendat inom̃i p̃torio:
coram quoius udice rege. ac tyranno
siue pͣcipib t̾re. Pponenda namq erat
lis inuiditio de t̾minis pat̾ne possessio¬

Expanded text:
uam venerabilis et amplectenda sanctae matri Ecclesiae filiisque ejus universis debeat esse de adventu Spiritus sancti solemnitas, considerata personae advenientis dignitas, simulque causa adventus ejus evidenter demonstrat. Ipse enim Deus et Dominus est, Patri Filioque consubstantialis et coaeternus, increatus atque immensus, utpote creatricis tertia persona Trinitatis, cujus absque gratia, nulla in ordine coelorum consistit creatura rationalis; a quo recedens angelus, diabolus factus est; ad quem accedens homo, Deo similis redditus est. Causa autem adventus ejus haec est, ut quia sponsus ablatus est, filiorum ejus curam atque tutelam pupillorum suscipiat, et testamento Patris legatam illis, imo sanguine ejus conscriptam haereditatem, advocatione legitima defendat, in omni praetorio, coram quovis judice, rege aut tyranno, sive principibus terrae. Proponenda namque erat lis in judicio de terminis paternae possessio
Abbreviated transcription (Latin):
N habitu sacerdotali nicħ ẽ qđ uacet¬
a ratione. apd̃ uet̾es qͦ ꝯstitit. sicut
beatꝰ iheronimꝰ scribens ad fabiolam
testis ẽ. Apud nos gͦ qͣnto sac̾dotium
xp̃i uet̾i sac̾dotio dignius ẽ: tanto in
habitu sac̾dotali causas ꝓbat᷑ habe¬
re digniores. Illi enĩ sacras uestes scdm
colorẽ. mat̾iam. positionẽq cuiꝰq. ad
quatuor elem̃ta mundi ad duo emis¬
ꝑia celi. partesq zodiaci. ipsũq ce¬
lũ referentes. ad ultimũ inauri lami¬
na que infronte pontificis erat. in¬
scriptũ habens in effabile di nom̃.
hoc significari uolentes: qđ omĩa q̃
subter st̃. di arbitrio gubernent᷑ ius¬
tũ ẽẽ cõmemorabant. ut pontisex
ꝓ isrł. sed & ꝓ uniũso mundo rogaret.
licet nr̃i & beatꝰ iheronimꝰ iuxta mo¬
rẽ suũ inhis qͦ sp̃ualis intelligen¬
tie uela pand̾e soleant. Qm̃ gͦ nec¬

Expanded text:
n habitu enim sacerdotali nihil esse quod vacet ratione apud veteres quoque constat, sicut beatus Hieronymus ad Fabiolam testis est: Apud nos ergo quanto sacerdotium Christi veteri sacerdotio dignius est, canto in habitu sacerdotali causas probamus haberi digniores. Illi enim sacras vestes secundum colorem, materiam, positionemque cujusque ad quatuor elementa mundi, ad duo hemisphaeria coeli partesqlum referentes, ad ultimum in auri lamina, quae in fronte pontificis erat, inscriptum habens ineffabile Dei nomen , hoc significari volentes, quod omnia quae subter sunt, Dei arbitrio gubernentur, justum esse commemorabant, ut pontifex pro Israel, sed et pro universo mundo rogaret, licet nostri et beatus Hieronymus, juxta morem suum, in his quoque spiritualis intelligentiae vela pandere soleant. Q
Abbreviated transcription (Latin):
sus ñ ieiunemꝰ. Cet̾m quicũq mona¬
chi ordinis supͣdictã obcausam sup¬
plicationẽ letanie. id ẽ kyrrieley son
de horis regularib ꝑhanc septimanã
amputant: consequens ẽ utͣ pente¬
costen ñ repetant: qm ñ sola hec eb¬
domada. s uniu̾si qͥnqͣginta dies isti.
et̾nũ future resurrectionis significãt
iubeleũ: quo nichil iã supplicandũ:
s solũ in salute ꝑfecta exultandũ. e

Expanded text:
sus, non jejunemus. Caeternum quicunque monasus, non jejunemus. Caeternum quicunque monachici ordinis supradictam ob causam supplicationem litaniae, id est, Kyrie eleison, de horis regularibus per hanc septimanam amputant, consequens est, ut usque Pentecosten non repetant, quoniam non solum haec hebdomada, sed universi quinquaginta dies isti aeternum futurae resurrectionis significant Jubilaeum, quo nihil jam supplicandum, sed solum in salu
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓcuratorib instituit. Numqͣm
eni sc̃i patres talem habuere consue¬
tudinẽ: ut contraria uł repugnan¬
tia p̃ciꝑent. P̃ceꝑat autẽ antẽ illũ
beat᷑ benedictꝰ. qui ut ipse asserit
beatꝰ g̃goriꝰ sp̃u om̃iũ iustoꝵ plenꝰ
fuit: ut dñĩca die nũqͣm minꝰ duo¬
decĩ lectionib ad iugilias noctñas
legat᷑. Similit̾ & decet̾is regularib
horis uniu̾salem absq ulla excep¬
tione canonẽ: suo p̃scͥpserat ordini.
Nongͥ credendũ ẽ qd beatꝰ ggorius
cũ actiue uite ordiñe instituerer
ad que se descendisse insius deplorat
deflectẽ uoluerit. Rectiꝰ itaq suã
illud. eleuatꝰ ẽ sol & luna stetit
mordine suo: tantum in eo concordan¬
tib cunctis. ut usq pentecosten. ge¬
nua non flectentes. s stando ꝑoran¬
tes libertatẽ qm nob̃ resurgendo xꝰ
acquisiuit. hac significatione ꝓfitea¬
mͦ: & alła sine inm̃issione dicamꝰ: &
nos filii sponsi quia nobiscũ ẽ spon¬

Expanded text:
tae procuratoribus instituit. Nunquam tae procuratoribus instituit. Nunquam enim sancti Patres talem habuere consuetudinem, ut contraria vel pugnantia praeciperent. Praeceperat autem ante illum beatus Benedictus, qui, ut ipse asserit beatus Gregorius, spiritu omnium justorum plenus fuit, ut Dominica die nunquam minus a duodecim lectionibus ad vigilias nocturnas legantur. Similiter et de caeteris regularibus horis universalem absque ulla exceptione canonem suo praescripserat ordini. Non ergo credendum est quod beatus Gregorius, cum activae vitae ordinem institueret, ad quem se descendisse in suis deplorat deflectere voluerit. Rectius itaque suam illud: « Elevatus est sol, et luna stetit ordine suo. . » Tantum in eo concordantibus cunctis, ut usque Pentecosten genua non flectentes, sed stando perorantes, libertatem, quam nobis resurgendo Christus acquisivit, hac significatione prefiteamur, et alleluia sine intermissione dicamus, et nos filii sponsi, quia nobiscum est spon
Abbreviated transcription (Latin):
ea que supradicta sunt ratio¬
ne habeant theoricã: nr̃i tam̃. id ẽ
monachi ordinis eque autentic̃a ũ
debent immutare regłam: ut u̾bi
gr̃a. nocturnas ulla dñica ad tres
lectiones contrahant itgilias: aut
ꝑ horas regłares letanie remoueant
supplicationes. & ꝓ ipsis iocundũ
atta ꝑsonent: iccirco qd̾ in illa bea¬
titudine qͣm significat hec pascha¬
ls sollẽpnitas. nuilla erit de p̃catio
miseroꝵ: s sola laudatio beatoꝵ. S
nec illud ut cũ ñ habeant fontes. eas
quas ꝓpt̾ sollempnitates fontiũ fieri
dictũ ẽ: uesꝑtinas suis in locis ima¬
ꝗiment᷑ stationes. Hẽe namq ponciti¬
cales &e ad pastores plebiũ ꝑtmentes
sunt traditiones: & licet beatꝰ grego¬
rius qui stationes ordinauit. & pene
omne cleri decorem digito di edoc̃¬
P expoliuit. habitu monachico p̃¬
fulseritꝰ nec sic tam̃ monachico te¬
nende sunt ordini consuetudines
huiꝰmi: quas pontificali potius offi-¬
tio tradens. inferioris. idẽ actiue iu¬

Expanded text:
 quae supradicta sunt, rationem habeant theoricam, nostri tamen, id est monachi ordinis, aeque authenticam non debent immutare regulam, ut verbi gratia, nocturnas ulla dominica ad tres lectiones contrahant vigilias, aut per horas regulares litaniae removeant supplicationes, et pro ipsis jucundum alleluia personent, idcirco quod in illa beatitudine, quam significat haec paschalis solemnitas, nulla erit deprecatio miserorum, sed sola laudatio beaterum. Sed nec illud, ut cum non habeant fontes eas, quas propter solemnitates fontium fieri dictum est, vespertinas suis in locis imaginentur stationes, hae namque pontificales et ad pastores plebium pertinentes sunt traditiones. Et licet beatus Gregorius, qui stationes ordinavit, et pene omnem cleri decorem digito Dei doctus expolivit, habitu monachico praefulserit, nec sic tamen monachico tenendae sunt ordini consuetudines hujusmodi; quas Pontificali potius officio tradens, inferioris, id est, activae vi
Abbreviated transcription (Latin):
In os comquinat hominẽ.
eria qͥnta uenientes ad se tur¬
bas. ut sese fac̾ent regẽ. quia
manducau̾ant de panib. & satura¬
ti fuerant. hortat᷑ dñs: oꝑamini in¬
quiens ñ cibũ qui ꝑit. s qui ꝑmance
muitã et̾nã & cet̾a. Dixerat autem
eis. Am̃ dico uob̃. uenistis ad me. ñ
qr uidistis signa: s quia manducas¬
tis de panib & saturati estis. In quo
sacerdotũ quoq turbã ꝑcutit. qui
turbatim ueniunt ad altare dniͭ ñ
quia delectat eos contẽplari mysteria
t᷑. udelicet de decimis & oblationib
fideliũ. sola querentes stipendia cor¬
poris. Qua ꝑpt̾ illa congrue lectio p̃
diebant᷑ portas domꝰ dñi. cupiditates
suas pascentes. applaudebãt simet di¬
cendo. templũ dñi. tẽplũ dñi. tẽplũ
dñi ẽ: magis ꝑ illud p̾das agẽ de pło

Expanded text:
inguinat hominem . Feria quinta venientes ad se turbas, ut sese facerent regem, quia manducaverant de panibus ejus et saturati fuerant, hortatur Dominus: Operamini, inquiens, non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam , etc. Dixerat autem eis: Amen dico vobis, venistis ad me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis de panibus et saturati estis . In quo sacerdotum quoque turbam percutit, quia turbatim veniunt ad altare Domini, non quia delectat eos contemplari mysteria,tur, videlicet de decimis et oblationibus fidelium, sola quaerentes stipendia corporis. Quapropter illa congrue lectio praediebantur portas domus Domini, et cupiditates suas pascentes applaudebant sibimet, dicendo templum Domini, templum Domini, templum Domini est , magis per illud praedas agere de po
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i tnͣsgrederent᷑ traditiones seroꝵ¬
ñ lauando manꝰ suas dũ manduca
rent panẽ: redarguit eos dñs. & cri¬
minationis spiculũ retorquet᷑ in
auctores. quare inquiens uos tͣnsgre¬
dimini traditiones di ꝓpt̾ traditio¬
nes hominũ. Nã d̃s dicit. honora
patr̃e & matrem tuã. uos autẽ dicitis.
Quicũq dixerit patri suo & matri.
Docuerat enĩ auaritia phariseoꝵ uiue¬
nes. quoꝵ laqueus om̃s facti erant. ut
iniussu parentũ immo p̾cepta paren¬
tib donaria deferentes ad tẽplũ re¬
clamantib parentib se hoc pacto in¬
honorari a filiis c̃ch̃dicat. honora pa¬
trẽ tuũ & matr̃e tuã. illud obicit᷑ im
mo hoc pacto honoramꝰ patre. Nam
ds pater nr̃ ẽ. ad cuiꝰ hec deferimꝰ tem¬
plũ: & qd̾ illi offerimꝰ filii uob̃ paren¬
tib ꝓderit: hec & huiꝰ modi culpat dñs
intraditionib hominũ. qͣs traditionibꝰ
dei p̾ferebant: simulq edocet qd̃ illa
sola tͣnͣgssio mandatoꝵ d̃i coinquinet

Expanded text:
iones senon lavando manus suas, dum panem manducarent, redarguit eos Dominus, et criminationis spiculum retorquet in auctores: Quare, inquiens, vos transgredimini traditiones Dei propter traditiones hominum? Nam Deus dicit: Honora patrem tuum et matrem tuam: Vos autem dicitis: Quicunque dixerit patri suo aut matri: Docuerat enim avaritia Pharisaeorum juvenes, quorum laqueus omnes facti erant, ut, injussu parentum, imo praerepta parentibus donaria deferentes ad templum, reclamantibus parentibus se hoc pacto inhonorari a filiis, cum Deus dicat: « honora patrem tuum et matrem tuam , » illud objicerent: Imo hoc pacto honoramus patrem. Nam Deus Pater noster est, ad cujus haec deferimus templum, et quod illi offerimus filii, vobis parentibus proderit. Haec et hujusmodi culpat Dominus in traditionibus hominum, quas traditionibus Dei praeferebant, simulque edocet quod sola transgressio mandatorum Dei coinquinet
Abbreviated transcription (Latin):
id̃e ꝯmemorat᷑ offitiis qd̾ signifĩca¬
tũ ẽ illa septuagenaria captiuita¬
te ppłi di. qualit̾ sedit & fleuit suꝑ
flumina babilonis. Qd aut̃ẽ illud
ẽ. septenaria distinctio etatũ mun¬
di: quarũ prima ẽ abadam usq ad
noe. sccda a noe usq ad abrahã. uł¬
scłm qͦsda usq ad moysen: tercia a
moyse usq ad dauid. qͣrta adauid
usq ad tñsmigratione babilonis:
quinta atnͣsmigratione babilonis usqad
aduentũ dñi. sexta abaduentu xp̃i
usq ad finẽ sclĩ: septima ĩa etas mun¬
di. requies ẽ illa ad qm cotidie tͣnseunt
electoꝵ anime. & requiescunt int̾ ube¬

Expanded text:
idem commemoratur officiis, quod significatum est illa septuagenaria captivitate populi Dei, qua realiter sedit et flevit super flumina Babylonis . Quid autem illud est? Septenaria distinctio aetatum mundi, quarum prima est ab Adam usque ad Noe, secunda a Noe usque ad Abraham, m quosdam, usque ad Moysen, tertia a Moyse usque ad David, quarta a David usque ad transmigrationem Babylonis, quinta a transmigratione Babylonis usque ad adventum Domini, sexta ab adventu Christi usque ad finem saeculi, septima jam aetas mundi requies est illa, ad quam quotidie transeunt electorum animae, et requiescunt inter ube
Abbreviated transcription (Latin):
clarissimã repressit. conticuit. xp̃m
reliqͥt: fugit. & t̾cio negauit. Igit᷑
ex hora qua dñs traditꝰ ẽ: recte sig¬
nis eccłie silentiũ indicimꝰ: xp̃mq
solũ torcular calcantẽ. solũq in
ligno crucis extenso corpore tẏmpa¬
nizantẽ. testimoniũq ueritati hu¬
mili ac solitaria uoce ꝑhibentẽ. lig¬
neo malleolo in tabula suspenso.

Expanded text:
clarissimam repressit, conticuit, Christum reliquit, fugit et negavit . Igitur ea hora qua Dominus traditus est, recte signis Ecclesiae silentium indicimus, Christumque solum torcular calcantem, solum in ligno crucis, extenso corpore tympanizantem, testimonium veritati humili ac solitaria voce perhibentem, ligneo malleolo in tabula suspenso e
Abbreviated transcription (Latin):
igna eccłie que cãpanas dici
re suo loco ĩa dictũ ẽ: qui carita¬
tis igne excocti. & diuina institu¬
tione formati. in ꝓtectione di ce¬
li tͣnqͣm inturri fortitudinis ꝯma¬
nentes. immo suspensa mente pen¬
dentes. quadã suꝑne dilectionis
corda cõmouent᷑: totaq die & to¬
ta nocte cõmonent᷑ ut ñ taceant
p̃dicare nom̃ dñi. dicentes. Qui
reminiscimini dñi ne taceatis:
& ne detis silentiũ ei. Notũ ẽ autẽ
pͥmos hui modi p̃cones. scilicet
scõs apłos non solũ contreuisse: s
& relicto eo om̃s sugisse: petrus qͦ¬

Expanded text:
igna Ecclesiae, quae campanas dicimre suo loco jam dictum est, qui charitatis igne excocti, et divina instructione formati, in protectione Dei coeli, tanquam in turri fortitudinis commanentes , imo suspensa mente pendentes quadam fraternae dilectionis chorda commoventur, totaque die et tota nocte commoventur, ut non taceant praedicare nomen Domini, dicentes: « Qui reminiscimini Domini ne taceatis et ne detis silentium ei . » Notum est autem primos hujusmodi praecones, scilicet sanctos apostolos, non solum conticuisse, sed et relicto eo omnes fugisse . Petrus q