comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erumtñ citra religionẽ
sacͣmenti: ex antiqua
lege nemo milicie cingło do¬
nabatur. Nam sicut apud Iuli¬
um frontinũ legitur. lucio fla¬
milites pͥmo iure urando fac¬
ti sunt. Aña enim. sacͥmento
tantũmͦ atribunis rogabant᷑.
Cet̾m ipsi inter se comurabãt
a. capⁿͫ. Que sit concepcio sacͣmenti
militaris et ꝙ sine eo militare
non licet

Expanded text:
erumtamen citra religionem sacramenti ex antiqua lege, nemo militiae cingulo donabatur. Nam sicut apud Julium Frontinum legitur, L. Flamilites primo jurejurando facti sunt. Antea enim sacramenta tantummodo a tribunis rogabantur. Caeterum ipsi inter se conjurabantCAP. VII. Quae sit conceptio sacramenti militaris, et quod sine eo militare non licet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ othone inter neronẽ & ui¬
tellium intersertis turpissi¬
me ꝓtractus: acellula inquã
se contruserat. nudusq dedu¬
ctus ꝑuiam sacram passim
fimũ inos enis cõiectantibꝰ
aliis. & apopło romano ap̃
gemonicas scalas minitissi¬
mis ictib ex carnficatus. uin¬
co trastus : intib̾im. Duode¬
cimꝰ domitianꝰ uespasiano
ꝙ tito int̾positis. pꝰ multam
ꝙ cruentã tirannidem asuis
crudelit̾ int̾fectusẽ. Ex qua
causa tñ inxp̃ianos mitrus
eg̾it. auctore eusebio cesari¬
ensi paucis aꝑiam. cuiꝰ uer¬
ba sunt hec. libro .iii. capitło
xuiii. Apud ipsũ uͦ domitia¬
num cum iussiss om̃s ꝑuni-
qͥ degenere dauid ꝙ regia stir¬
pe decẽdant sicut uetus ħt
tradicio delati sunt qͥdam. qͣsi
eẽnt depost̾itate iude quem
frẽm fuisse saluatoris scdm
carnẽ tradunt. Dupliciq ur¬
gebant᷑ inuidia. ueluti qͥ ex

Expanded text:
et Othone inter Neronem et Viet Othone inter Neronem et Vitellium intersertis, turpissime protractus est a cellula, in quam se contruserat, nudusque deductus per viam sacram, passim fimum in os ejus conjectantibus aliis, et a populo Romano apud Gemonias scalas minutissimis ictibus excarnificatus, unco tractus est in Tiberim. Duodecimus Domitianus, Vespasiano et Tito interpositis, post multam et cruentam tyrannidem a suis crudeliter interfectus est. Ex qua causa tamen in Christianos mitius egerit, auctore Eusebio Caesariensi, paucis aperiam, cujus verba sunt haec libro tertio, capite ctavo. Apud ipsum vero Domitianum cum jussisset omnes perimi, qui de genere David, et regia stirpe descenderant, sicut vetus habet traditio, delati sunt quidam quasi essent de posteritate Judae, quem fratrem fuisse Salvatoris secundum carnem tradunt. Duplicique urgebantur invidia, veluti qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ꝙ aquam simul ꝙ ligna
conferri ad curamlũ cada¬
uer. flens ad singła atq iti¬
dem dictitans. Qualis arti¬
fex ꝑeo. Cum autẽ audiret
se asenatu adiudicatum
supplicio: quale id eẽt int̾¬
rogauit. Et cũ cõꝑisset de¬
bere nudi hominis c̾uicẽ
furcem inseri. corpus
uero uirgis ad necem cedi:
conterritus duos pugiões
quos secũ extulerat arri¬
puit. temptata utriꝰq acie
rursus condidit causatus
nondũ eẽ fatalem horam.
Ac mͦ sporũ hortabatur ut
lamentari inciꝑet. mͦ ora¬
bat ut se aliquis ad mortẽ ꝯ
exemploaĩar⁊. Int̾dũ segniciẽ
suam his u̾sib increpabat.
luo deformiter turpiꝰ ꝑeo.
Iamq equites aꝓpinquabãt
quib p̃ceptũ erat ut uinũ
extraherent. Qd̃ ut sensit fer¬
rum adegit iugło. in eoq con¬
sumpta ÷ om̃is familia cesar̃.
Et ne insola illa familia ad¬
u̾sus tirannidẽ tantũ licere
legib quispiam suspicetur.
uitellius nonus auilio galba

Expanded text:
ta, et aquam simul et ligna ta, et aquam simul et ligna conferri ad curandum cadaver, flens ad singula, atque identidem dictitans: « Qualis artifex pereo? » Cum autem audiret se a senatu adjudicatum supplicio, quale id esset interrogavit. Et cum comperisset debere nudi hominis cervici furcam inseri, corpus vero virgis ad necem caedi, conterritus duos pugiones, quos secum extulerat, arripuit, tentataque utriusque acie, rursus condidit, causatus nondum esse fatalem horam. Ac modo Sporum hortabatur ut lamentari inciperet, modo orabat, ut se aliquis ad mortem cum exemplo animaret. Interdum segnitiem suam his versibus increpabat: Vivo deformiter, turpius pereo. Jamque equites appropinquabant, quibus praeceptum erat, ut vivum extraherent. Quod ut sensit, ferrum adegit jugulo, in eoque consumpta est omnis familia Caesarum. Et ne in sola illa familia adversus tyrannidem tantum licere legibus quisque suspicetur, Vitellius, nonus a Julio, Galba
Abbreviated transcription (Latin):
censint eẽ uitale. Signum
ueneni certũ habitum est.
qd̾ cor inter ossa cremati in¬
uentũ⁊ incorruptũ. Ea
enim rerũ estimat᷑ nat᷑a.
ut trnctũ ueneno igne con¬
fici nequeat. Tercus tirã¬
nus gauus caligła occisus
ẽ adomesticis suis. Tiberius
claudius qͥntus aiulio. ꝙ si
tirãmdẽ uitau̾it. manifes¬
tis ut alter tiberius uenen
signis extinctus ẽ. At nero
sextus aiulio om̃ium in¬
manissimꝰ ꝙ uilissimus:
hunc exitum ħuit. Postqͣ
enim deformitate uet̾m
offõrum ꝙ angustiis flexu¬
risq uic orũ offensus ut
p̃dictum ⁊ urbem incendit:
ab om̃i ꝑopło sicut suetoniꝰ¬
tͣnquillus refert desertus est.
ꝙ cum ingressus cubicłm
quereret ꝑcussorem ꝙ ñ in¬
ueniret. omnes quippe dis¬
cesserãt: ergo ego inquit nͦ
amicũ nec inimicũ habeo.
Idem paulo ante qũa se con¬
fedet. scrobẽ coram se fieri
p̃cepit ad corporis sui modu¬
lũ componiq inea si qua
inuenirent᷑ marmorisfrus¬

Expanded text:
censuit esse vitale. Signum censuit esse vitale. Signum veneni certum habitum est; quod cor inter ossa cremati inventum est incorruptum. Ea enim rerum aestimatur natura, ut tinctum veneno, igne confici nequeat. Tertius tyrannus C. Caligula, occisus est a domesticis suis. Tiberius Claudius, quintus a Julio, etsi tyrannidem vitaverit, manifestis, ut alter Tiberius, veneni signis exstinctus est. At Nero sextus, a Julio, omnium immanissimus et vilissimus, hunc exitum habuit. Postquam enim deformitate veterum officiorum, et angustiis flexurisque viarum offensus, ut praedictum est, urbem incendit, ab omni populo, sicut Suetotonius refert, desertus est: et cum ingressus in cubiculum quaereret percussorem, et non inveniret, omnes quippe discesserant: « Ergo ego, inquit, nec amicum, nec inimicum habeo? » Idem paulo antequam se confoderet, scrobem coram se fieri praecepit ad corporis sui modulum, componique in ea si qua invenirentur marmoris frus
Abbreviated transcription (Latin):
insistentiũ egiptioꝵ ui pres¬
sus cesar scapham ascendit.
qua mox pondere seq̃ntrũ
grauata ꝙ mersa ꝑducen-¬
tos passus ad nauem una
manu elata qua cartas te¬
nebat natando ꝑuenit. Hic
tñ qr rem publicam armis
occupau̾at tiranns repu¬
tatus÷ ꝙ magna parte sena¬
tus consentiente strictis pu¬
gionib occisus incapitolio.
S q ibi honestatis memor ex¬
ticit. Ut enim anmaduer¬
tit sestrictis pugionib peti:
toga caput obuoluit. simul
siistra manu sinum adima
deduxit. quo honestius cadet.
Successor eius augustus feli-¬
cissimus omĩum se sub inter¬
minatione pene dñm ÷ ꝓhi¬
bitus appellare. ꝙ cuiẽ gerẽs:
tirannidis rem declinauit
ꝙ. notam. Tiberiꝰ autẽ auilio
tercius ueneno obiit cuius
morte ita letatus ẽ popłs. u
terrã matrẽ ꝙ deos manes
orarent. ne mortuo sedem
ullam darent nͥ inter impi¬
os. Et licet ueneficiũ detes¬
tabile semꝑ fuerit. uenenũ
quo ille extinctus⁊ orbis

Expanded text:
insistentium Aegyptiorum vi presinsistentium Aegyptiorum vi pressus Caesar, scapham ascendit, qua mox pondere sequentium gravata et mersa, per ducentos passus ad navem una manu elata, qua chartas tenebat, natando pervenit. Hic tamen quia rempublicam armis occupaverat, tyrannus reputatus est, et magna parte senatus consentiente, strictis pugionibus occisus in Capitolio. Sed et ibi honestatis memor exstitit. Ut enim animadvertit se strictis pugionibus peti, toga caput obvolvit, simul sinistra manu sinum ad ima deduxit, quo honestius caderet. Successor ejus Augustus felicissimus omnium, se sub interminatione poenae dominum prohibitus est appellare, et civem gerens, tyrannidis rem declinavit, et notam. Tiberius autem a Julio tertius, veneno obiit, cujus morte ita laetatus est populus, ut terram matrem, et deos manes orarent, ne mortuo sedem ullam darent nisi inter impios. Et licet veneficium detestabile semper fuerit, venenum, quo ille exstinctus est, orbis
Abbreviated transcription (Latin):
lum exp̃sse similem: ad huc
edidit natura mortalium.
Licet enim eũ cicero alicubi
cͥminetur qd̃ citra omnẽ uti¬
litatis aut honestatis sp̃em
delectabat᷑ iiuriis ad eo ut
eum ipsũ peccare uiuaret:
idem tñ tantis laudib eund̾
effert. ut deorum censeat mu¬
nus ex uirtutib temꝑatum
romano indultum imꝑio.
ut pote qui nec ꝓsꝑis excolli
nec aduersis frangi nouerit.
magnificꝰ sine crudelitate.
sine temitate magnaminus.
Qũauis eni si alius eẽt poss
tem̾arius uideri cesar tñ an¬
dax uderi ñ debet cuiꝰ uolũ¬
tas dorum aspirante fauore
semꝑ infra potestatem fuit.
Nemo ferum exꝑtus cesarem.
nͥ suꝑbia rebellaret. Puocatꝰ
iniuriis ꝓmus fuit adueniã.
Quos uicit uirib prudentia
añcessit. Excessus eiꝰ uidebã¬
tur sꝑare. ꝙ ad iusticiam as
militum eius cecidiss ꝙ ipse
sicut lucanus meminit coge¬
retur respice sceuam qui in¬
singłari uirtute eminens
inter ceser ianos obsedit mu¬
ris calcantẽ menia magnũ:

Expanded text:
lum expresse similem adhuc edidit natura mortalium. Licet enim Cicero eum alicubi criminetur, quod citra omnem utilitatis aut honestatis speciem, delectabatur injuriis, adeo ut in eum ipsum peccare juvaret: idem tamen tantis laudibus eumdem effert, ut deorum censeat munus ex virtutibus temperatum, Romano indultum imperio, utpote qui nec prosperis extolli, nec adversis frangi noverit, magnificus sine crudelitate, sine temeritate magnanimus. Quamvis enim si alius esset, posset temerarius videri, Caesar tamen audax videri non debet, cujus voluntas deorum aspirante favore, semper infra potestatem fuit. Nemo ferum expertus est Caesarem, nisi superbia rebellaret. Provocatus injuriis, pronus fuit ad veniam. Quos vicit viribus, prudentia antecessit. Excessus vero ejus videbantur sperare, et ad justitiam aspmilitum ejus cecidisset, et ipse, sicut Lucanus meminit, cogeretur respicere Scevam, qui singulari virtute eminens inter Caesarianos, obsedit, . . Muris calcantem moenia Magnum,
Abbreviated transcription (Latin):
magnis ibi grauibq p̃liis
sepe gestis receptam partem
insule a cet̾is indomitis gen¬
tib uallo distinguendã pu¬
tauit. Itaq maxinam fossam
firmissimũq uallũ crebris
insuꝑ t᷑rib cõmunitũ ꝑ cen¬
tũ xx. duo milia passuum
amari ad mare duxit. Ibiq
sicut orosius ꝙ alii historici
referunt. apud opidum ebo¬
ra cũ morbo obiit. Siqͥdem
britannia uenena semꝑ ex¬
horruit ⁊ ĩ pͥncipes ñ nouit
s ꝓ sus pͥncipib inuictos
gladios ex̾cere. Prefatũ uero
opidũ inid uiriũ ꝙ tem̾ita¬
tis temꝑis ꝓcessu excreurt. uit

Expanded text:
magnis ibi gravibusque praeliis magnis ibi gravibusque praeliis saepe gestis, receptam partem insulae a caeteris indomitis gentibus vallo distinguendam putavit. Itaque maximam fossam, firmissimumque vallum, crebris insuper turribus communitum, per centum viginti duo millia passuum a mari ad mare duxit. Ibique, sicut Orosius et alii historici referunt, apud oppidum Eboracum morbo obiit. Siquidem Britannia venena semper exhorruit, et in principes non novit, sed pro suis principibus invictos gladios exercere. Praefatum vero oppidum, in id virium et temeritatis, temporis processu excrevit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cit penitentes. ad mritit ad
ueniam. Decreu̾am hic sub¬
sistere ꝙ ad alias aromanis
tͣnsire historias. s qr incatha¬
logũ imꝑatorũ ille aquo
genti mee nom̃ ÷ seuerusoc¬
tirannidẽ gͣuem exercuit:
illũ adhuc solũ adiciam. ne
seuer ie uł seresbie nr̃e par¬
cere uidear. S ꝓfecto hanc
ꝑsecutionẽ celestis ultio e
uestigio ꝓsecuta ẽ. Emsert
enĩ continuo bella ciuilia.
quib romami sanguinis
płimũ effusũ est. Hic qͥdem
affer gen̾e. tͥpolitanꝰ ab opi¬
dolepti. nat᷑a seinis multis
sepe bellis lacessitꝰ. fortissime
qͥdem rem publicam s labori¬
osissime rexit. Congressus: cũ
multis gentib. ut de multis
tͥumpharet. Pescẽninũ ingrũ
adtirannidẽ aspirantẽ uicit
& interfecit. Iudeos ꝙ samari¬
tas rebellantes ferro coh̾cuit.
parthos. arabas. adiabenosq
suꝑauit. hic ÷ seuerus gñtiũ
uictor qͥ inbritannias defec¬
tu pene om̃iũ sociorũ tractꝰ.

Expanded text:
cit poenitentes, admittit ad cit poenitentes, admittit ad veniam. Decreveram hic subsistere, et ad alias a Romanis transire historias, sed quia in catalogum imperatorum ille, a quo genti meae nomen est, Severus octyrannidem gravem exercuit, illum adhuc solum adjiciam, ne Severiae vel Saresberiae nostrae parcere videar. Sed profecto hanc persecutionem, coelestis ultio e vestigio prosecuta est. Emerserunt enim continuo bella civilia, quibus Romani sanguinis plurimum effusum est. Hic quidem, Afer genere. Tripolitanus ab oppido Lepti, natura saevus, multis saepe bellis lacessitus, fortissime quidem rempublicam, sed laboriosissime rexit. Congressus est cum multis gentibus, ut de multis triumpharet. Pescenninum Nigrum, ad tyrannidem aspirantem, vicit et interfecit: Judaeos et Samaritas rebellantes ferro coercuit. Parthos, Arabas, Adiabenosque superavit. Hic est Severus gentium victor, qui in Britannias, defectu pene omnium sociorum tractus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam fulmine capitolium
ictũ. ex quo fc̃a flãmatio:bi¬
bliotecam illam maiorũ cu¬
ra studioq cõpositam edeꝰq
alias uxta sitas rapacitur¬
bine concremauit. fertur
tam̃beatus greg̃ bibliotecã
combussisse gentilẽ. quo di¬
uine pagine gͣcior eẽt locus
ꝙ maior auctoritas. ꝙ dili¬
gentia studiosior. S ħ sͥ ne
disse. Comodus autẽ cunctiᷤ
incomodus. indomo uestili¬
ani strangłatꝰ :. iniꝰ ante hos¬
tis humani gen̾is udicatꝰ.
Et ħ qͥdem: descͥptio tiran¬
ni. qua explicat᷑ res q̃ latet
innomine. Sicut gͦ damp¬
natũ hostẽ licet occidẽ.
sic tirannũ. ħ tñ non impe¬
diat supirt̾o u̾itatem histo¬
rie qm̃ hic galbe otthonisq
siłium ratio neglecta ẽ. Nec
quis quotus sit imꝑatorum
attendit᷑ s quomͦ omĩum
domuerit tirannidẽ aũ re¬
p̃sserit clem̃tia dei qͥ ꝓ decre¬
to iusticie qͣndo uult flagel¬
lũ inducit indelinq̃ntium
penã. ꝙ qͣndo uult quos fe¬

Expanded text:
nam fulmine Capitolium nam fulmine Capitolium ictum, ex quo facta flammatio, bibliothecam illam majorum cura studioque compositam, aedesque alias juxta sitas, rapaci turbine concremavit. Fertur tamen beatus Gregorius bibliothecam combussisse gentilem, quo divinae paginae gratior esset locus, et major auctoritas, et diligentia studiosior. Sed haec sidisse. Commodus autem, cunctis incommodus, in domo Vestiliani strangulatus est, vivus autem hostis humani generis judicatus. Et haec quidem est descriptio tyranni, qua explicatur res quae latet in nomine. Sicut ergo damnatum hostem licet occidere, sic tyrannum. Haec tamen non impediat supputatio veritatem historiae, quoniam hic Galbae, Othonis, et similium ratio neglecta est. Nec quis quotus sit imperatorum attenditur, sed quomodo omnium domuerit tyrannidem, aut represserit clementia Dei, qui pro decreto justitiae, quando vult, flagellum inducit in delinquentium poenam, et quando vult, quos fe
Abbreviated transcription (Latin):
doniũ. ad scĩam litt̾arũ gͥca¬
rũ ꝑ cheronessem plutarchi
nepotem. Latinas autẽ eum
fronto nobilissimꝰ orator do¬
cuit. & ꝓ quorũdã opurione
plutarchi nepos. Inter cet̾a
bellũ gessit. qd̾ p̃magnitu¬
dine punicis conferri pot̾.
Et licet orationib militũ
xp̃ianorũ sicut idem imꝑa¬
tor litt̾is suis dicitur atesta¬
tus magna bella confecerit:
grauis eorum exarsit ꝑsecu¬
tio. multiq scõrum marti-¬
rio coronati sunt. Nostremo
lucio cõmodo filio suo in
regnũ asũpto: inpannonia
constitutus repentino morbo
interiit. Lucius antoniꝰ cõmo¬
dus qͥntus decimus ab augus¬
to ꝑ oĩa crudelttatis luxurie.¬
q obscenitatis dedecora de¬
prauatꝰ. gladiatoriis qͦ ar¬
mis sepissime depugnauit.
ꝙ inanphiteatro ferisse se
freq̃nter obiecit. Int̾fecit ꝙ̃
płimos senatores. maxie
quos aduertit nobilitate
industria q excelłe. flagitia
regis pena urbis insequitur.

Expanded text:
donium, ad scientiam litterarum Graecadonium, ad scientiam litterarum Graecarum per Chaeronensem Plutarchi nepotem. Latinas autem eum Fronto nobilissimus orator docuit, et pro quorumdam opinione, Plutarchi nepos. Inter caetera bellum gessit, quod prae magnitudine Punicis conferri potest. Et licet orationibus militum Christianorum, sicut idem imperator litteris suis dicitur attestatus, magna bella confecerit, gravis eorum exarsit persecutio, multique sanctorum martyrum coronati sunt. Postremo Lucio Commodo filio suo in regnum assumpto, in Pannonia constitutus, repentino morbo interiit. Lucius Antonius Commodus quintus decimus ab Augusto, per omnia crudelitatis, luxuriet obscenitatis dedecora depravatus, gladiatoriis quoque armis saepissime depugnavit, et in amphitheatro feris sese frequenter objecit. Interfecit etiam plurimos senatores, maxime quos advertit nobilitate industriaque excellere. Flagitia regis poena urbis insequitur;
Abbreviated transcription (Latin):
isaurie. ꝓfluuio uentris ex¬
tinctus ẽ. Ci successit helius
adrianꝰ pater patrie. qͥ rem¬
publicam ĩstissimis legib
ordinauit. ꝙ iudeos scelerũ
suorũ ꝑturbatione exagita¬
tos ut inpalestinã irruerẽt:
ultima cede ꝑ domuit. ultꝰq
ẽ xp̃ianos quos illi excrucia¬
bant. p̃cepitq ne cui uideo
introeundi ierosolimã eẽt
parauit. p̃cepitq uocarihe¬
liam de p̃ nomine suo. An¬
toniꝰ cognom̃to pius tͣnquil¬
succedens adriano cum lib̾is
cum aurelio comodo fr̃e sus¬
cepit imꝑium. Aurelus au¬
tẽ casu morbi quẽ greci apo¬
plexiam uocant suffocatus
int̾iit. Eoq defuncto. fr̃ solꝰ
rei publice p̃fuit uir quem
admirari quã laudare si eutͦ¬
pio creditur facilius ẽ. Apͥn¬
cipio uite tͣnquillus ꝙ constãs
adeo. ut ab infancia uultum
nec gaudio nec merore mu¬
tauerit. pħ̾am edoctus stoi¬
ce.eiq deditus. uita pariter
ꝙ eruditione płs. Institutus
÷ ad pħam ꝑ apolloniũ calce¬

Expanded text:
Isanriae profluvio ventris exIsanriae profluvio ventris exstinctus est. Ei successit Aelius Adrianus pater patriae, qui rempublicam justissimis legibus ordinavit, et Judaeos scelerum suorum perturbatione exagitatos, ut in Palaestinam irruerent, ultima caede perdomuit, ultusque est Christianos, quos illi excruciabant, praecepitque ne cui Judaeo introeundi Hierosolymam esset paravit, praecepitque vocari Aeliam de praenomine suo. Antoninus cognomento Pius, tranquilsuccedens Adriano cum liberiscum Aurelio Commodo fratre suscepit imperium. Aurelius autem casu morbi, quem Graeci apoplexiam vocant, suffocatus interiit. Eoque defuncto, frater solus reipublicae praefuit, vir quem admirari quam laudare, si Eutropio creditur, facilius est. A principio vitae tranquillus et constans, adeo ut ab infantia vultum nec gaudio, nec moerore mutaverit, philosophiam edoctus Stoicem, eique deditus, vita pariter et eruditione philosophus. Institutusam per Apollonium Chalce
Abbreviated transcription (Latin):
iussit. hec illi ex qͥb paret ꝙ
ñex mansuetudine que
decet pͥncipem s fastu im¬
pio anon nullis fidelium
crudelitatis sue cohibuit
rabiem. Si gͦ ad tantã pau¬
citatẽ ꝙ pauꝑtatẽ genus
regale deductũ est ut reg¬
nante domiciano destir¬
pe dauid uix duo potue¬
rint inueniri. quiss̾ in
carne ꝙ sanguine ꝓpa¬
gatis ꝑꝓetuitatẽ eẽ confi¬
dit: Et qr eccłiam dei ĩmo
ꝙ totũ ĩꝑium lac̾auit
domitianus. eod inse dei
usus uidicio. ꝙ ipse lacera-¬
tus est. Cuius cadauerpo¬
płaris sandapila ꝑuispil¬
liones exportatũ atq igno-¬
miniosissime sepultũ ẽ.
Successor eiꝰ ñua omĩa ac¬
ta eius reuocauit mirri-¬
tum.q ascͥptus p̾ͥncipib
ñ tirannis morbo ꝯfectus
diem obiit. traiano ad op¬
tato in regirũ. Qui tanta
mod̾atione successit. uͭ sic̃
augustus felicissimꝰ ita ꝙ
iste imꝑatoꝵ optimus di¬
utissime habitus sit: ꝙ ut
fer᷑ apud seleutiã urbem

Expanded text:
jussit. Haec illi. Ex quibus patet quod jussit. Haec illi. Ex quibus patet quod non ex mansuetudine, quae decet principem, sed fastu impio a nonnullis fidelium crudelitatis suae cohibuit rabiem. Si ergo ad tantam paucitatem, et paupertatem genus regale deductum est, ut regnante Domitiano de stirpe David vix duo potuerint inveniri, quis sibi in carne et sanguine propagatis perpetuitatem esse confidit? Et quia Ecclesiam Dei, imo et totum imperium laceravit Domitianus, eodem in se Dei usus judicio, et ipse laceratus est. Cujus cadaver populari sandapila per vespilliones exportatum, atque ignominiosissime sepultum est. Successor ejus Nerva, omnia acta ejus revocavit in irritum, et ascriptus principibus, non tyrannis, morbo confectus diem obiit, Trajano adoptato in regnum. Qui tanta moderatione successit, ut sicut augustus felicissimus, ita et iste imperator optimus diutissime habitus sit, et, ut ferunt, apud Seleuciam urbem
Abbreviated transcription (Latin):
detulerunt. tanꝙͣ ex dauid
stirpe uenientes. Hos qͥdam
reuocatus nomine qͥ in hoc
missus fuerat ꝑducit addo¬
micianũ cesarem. Nam & ip¬
se formidabat de aduentuxͥ.
sicut ꝙ ininitio herodes. In¬
terrogatigͦ adomitiano si
eẽnt ex familia dauid: confes¬
sisunt. Tuncq̃siuit qͣntispos¬
sessionib uł quantis facul¬
tatib eẽnt p̃diti. At illi respõ¬
derunt. qd̾ utrisq non ampliꝰ
cẽt inbonis nouẽ milib
deriariiᷤ ex quib singłis¬
tur. Neq ħ s inpecunia sub
suiseam manib excolentes
uł ipsi alerent᷑. uł tributa
depend̾ent. Simul ꝙ testes
labore rigidas & calle obdu¬
ratas p̃ferebant. Interroga¬
ti uͦ dexp̃o quale sit regnũ
enis. uł quis ipse aut unde.
aut quando uenturus res¬
ponderunt qd̾ non huus
mundi regnũ. neq huius
terre ei designet᷑ imꝑrum.
tis ꝙ m̾itis suis. Adhec do¬
mitianꝰ cum ineis nicͥ cri¬
minis inueniret ꝙ uilita¬
tẽ eorum qũa maxime
contempn̾et abire eos lib̾os

Expanded text:
detulerunt, tanquam ex David stirpe venientes. Hos quidam, Revocatus nomine, qui in hoc missus fuerat, perducit ad Domitianum Caesarem. Nam et ipse formidabat de adventu Christi, sicut et in initio Herodes. Interrogati ergo a Domitiano si essent ex familia David, confessi sunt. Tunc quaesivit quantis possessionibus vel quantis facultatibus essent praediti. At illi responderunt, quod utrisque non amplius esset in bonis novem millibus denariorum, ex quibus, singtur. Neque haec sibi in pecunia subssuis eam manibus excolentes, vel ipsi alerentur, vel tributa expenderent. Simul et testes labore rigidas, et calle obduratas, proferebant. Interrogati vero de Christo quale sit regnum ejus, vel quis ipse, aut unde, aut quando venturus: responderunt, quod non hujus mundi regnum, neque hujus terrae ei designetur imperiutis et meritis suis. Ad haec Domitianus, cum in eis nihil criminis inveniret, et vilitatem eorum quam maxime contemneret, abire eos liberos
Abbreviated transcription (Latin):
ponat dexterã. qm̃ mͥ inpor¬
tabile ẽ. Nonne gͦ miseria
miseria:. Sit sane ditissimꝰ
qui elegitur. sequenti die
pauꝑ erit: & infinitis fere
creditorib tenebit᷑ obliga¬
tus. Quid gͦ erit ei qũe nul¬
la uocat electio. s repugnan¬
te inm̾bris .xͦ. ambitio ceca
& cruenta non sine sangui¬
ne frat̾no intrudit: hoc
qͥdem est romulo succede
inparricidiis. ñ petro in
cõmissi dispensatione ouił.¬

Expanded text:
ponat dexteram, quoniam mihi imporponat dexteram, quoniam mihi importabile est. Nonne ergo miseria miseria? Sit sane ditissimus qui eligitur, sequenti die pauper erit, et infinitis fere creditoribus tenebitur obligatus. Quid ergo erit ei, quem nulla vocat electio, sed repugnante in membris Christo, ambitio caeca et cruenta non sine sanguine fraterno intrudit? Hoc quidem est Romulo succedere in parricidiis, non Petro in commissi dispensatione ovi
Abbreviated transcription (Latin):
Spinosam dicit cathedrã ro-¬
mani pontificis. mantũ acu¬
tissimis usqueqͣ consertũ acu¬
leis. tanteq moł. ut robustissi¬
mos p̃mat terat ꝙ cõminuat
humeros. Coronam & frigiũ
cdlara m̾ito uideri: qm̃ ignea
sunt. Seq nunꝗͣ anatali solo
anglie malle exisse. aut ĩ clau¬
stro beati ruffi ꝑpetuo latuis¬
se dicit. qũã tantas nͥ qr diui-¬
nie dispensationi reluctari
non audet. intraᷤse angustiaᷤ.
Dum suꝑ÷ ipsum int̾roga.
& crede exꝑto: hoc etiam mͥ
sepissime adiecit. qd̾ cum de
gradu ingradum aclaustra-¬
li cłico ꝑ omĩa officia ipon¬
tificem sũmum ascend̾it: n¬
chil umꝗͣ felicitates aut tͣnqͥl¬
le quietis uite pͥori adiectum
est ab ascensu. Et ut uerbis
eius utar. nicħ eñi cum p̃sẽs
sum sui grã uult apud se
absconditũ eẽ ab occłis meis.
inincude inquit & malleo
semꝑ dilatauit me dñs. s
nunc oñi qd̃ infirmitati
mee imposuit si placet sup¬

Expanded text:
Spinosam dicit cathedram RoSpinosam dicit cathedram Romani pontificis, in tantum acutissimis usquequaque consertam aculeis, tantaeque molis, ut robustissimos premat, terat et comminuat humeros; coronam et phrygium clara merito videri, quoniam ignea sunt, sed nunquam a natali solo Angliae malle exisse, aut in claustro beati Rufi, perpetuo latuisse dicit, quam tantas, nisi quia divinae dispensationi reluctari non audet, intrasse angustias. Dum superest, ipsum interroga, et crede experto. Hoc etiam mihi saepissime adjecit, quod, cum de gradu in gradum a claustrali clerico per omnia officia in pontificem summum ascenderit, nihil unquam felicitatis, aut tranquillae quietis, vitae priori adjectum est ab ascensu. Et, ut verbis ejus utar, nihil enim, cum praesens sum, sui gratia vult apud se absconditum esse ab oculis meis: In incude, inquit, et malleo semper dilatavit me Dominus; sed nunc oneri, quod infirmitati meae imposuit, si placet, sup
Abbreviated transcription (Latin):
uorum necesse ẽ.Non eqͥdẽ
noͣncupatiue ad głam ut
q̃dam oꝑmant᷑ ẜ substãtiẽ ut¬
pote qui seruis dei seruiet uł
inuitus. Omnis enĩ ꝑsona
deo seruit. & dispensatrix est
clementie uł iusticie sue. Ser¬
uit angłs. seruit homo serui¬
unt boni. seruiunt mali &
ipse pͥnceps mundi diabolus
seruit. Ergo & romani serui¬
unt deo. & tiranni qͥb roma¬
num necesse ẽ. seruire pon¬
tificem. Ad eo qͥdem ut nͥ ser¬
uierit aut expontificem aut
ex romanum ẽẽ necẽe fit.
Quis eum gͦ seruum seruoꝵ
eẽ ambigit: Dñm adrianũ
cuius tempora felicia faciat
ds. huiꝰ rei testem inuoco. qr
romano pontifice nemo mi¬
serabilior est. conditione eius
nulla miserior. Et licet nicħ̾
aliit o ledat: necesse: ut ci¬
tissime uł solo labore deficiat.
fatetur enim in ea sede se tan¬
tas miserias inuenisse. ut fac¬
ta collatione p̾sentiũ: tota
p̃cedens amaritudo iocundi¬
tasi& uita felicissima fuerit.

Expanded text:
vorum necesse est. Non equidem vorum necesse est. Non equidem nuncupative ad gloriam, ut quidam opinantur, sed substantive, utpote qui servis Dei serviet vel invitus. Omnis enim persona Dei servit, et dispensatrix est clementiae vel justitiae suae. Servit angelus, servit homo, serviunt boni, serviunt mali, et ipse princeps mundi diabolus servit. Ergo et Romani serviunt Deo, et tyranni, quibus Romanum necesse est servire pontificem. Adeo quidem, ut nisi servierit, aut expontificem, aut exromanum esse necesse sit. Quis ergo eum servum servorum esse ambigit? Dominum Adrianum, cujus tempora felicia faciat Deus, hujus rei testem invoco, quia Romano pontifice nemo miserabilior est, conditione ejus nulla miserior. Et licet nihil aliud laedat, necesse est ut citissime vel solo labore deficiat. Fatetur enim in ea sede se tantas miserias invenisse, ut facta collatione praesentium, tota praecedens amaritudo, jucunditas, et vita felicissima fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ficem. qui om̃ium coh̃cere
debet excessus. Si odit mu¬
nera. quis beneficia confe¬
ret inuitum: Quid largi¬
turus est qui non accipit:
Aut quomͦ si non largit᷑
placabit romanos: Si ꝑso¬
nas eorum non accipit.
quomͦ subsistet ante faciẽ
claui pot̾it pensare sacer¬
dotalẽ quin eos in ꝯsiliis
om̃ib admittere cõpellat᷑.
Quid qd̾ cogit᷑ dampnare
simoniã. imina & retributi¬
ones: Si ea sequitur. nõne
se ipsum propria noce con¬
dempnat: Si nsũma poten¬
tia minima licentia ẽ ꝓfecto
qui legib p̃est nulli subicit᷑
ab illicitis artius coartat᷑.
Ergo s romano pontifici mi¬
nimũ. eo ipso quopłimũ
licet. Quid ponderosius :
inquit infirmatur ꝙ ego
non infirmor: Quis scanda¬
liratur ꝙ ego non uror: Si
totũ non uultis reuoluere.
uł istud uendicet qui de
pͥmatu contendit. ꝙ ut pu¬
to cito faciet locũ. Preterea
qui romanus pontifex est:
eundẽ ꝓconditione eccłie
que nunc est ẽẽ seruũ ser¬

Expanded text:
ficem, qui omnium coercere ficem, qui omnium coercere debet excessus. Si odit munera, quis beneficia conferet in invitum? Quid largiturus est, qui non accipit? Aut quomodo, si non largitur, placabit Romanos? Si personas eorum non accipit, quomodo subsistet ante faciem causam poterit pensare sacerdotalem, quin eos in consiliis omnibus admittere compellatur. Quid quod cogitur damnare Simoniam, munera et retributiones? Si ea sequitur, nonne se ipsum propria voce condemnat? Si in summa potentia minima licentia est, profecto qui legibus praeest, nulli subjicitur, sed ab illicitis arctius coarctatur. Ergo et Romano pontifici minimum, eo ipso quo plurimum licet. Quid ponderosius esinquit, infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Si totum non vultis revolvere, vel istud vindicet qui de primatu contendit, et, ut puto, cito faciet locum. Praeterea qui Romanus pontifex est, eumdem pro conditione Ecclesiae quae nunc est, esse servum ser
Abbreviated transcription (Latin):
q geras tu consule cunetis.
nec te tua moueant. s publi¬
ca uota. Erubesce sidon ait
mare. qr iam carnalis loqͥtur.
que uir sp̃ualis audire non
potest. Si enim audixent sa¬
pͥmas cathedras occuparent.
S licet om̃s sũmi pontificatꝰ
apicem deferant. quantũ sal¬
ua religione licet fugiendum
qũa suscipiendũ arbitror sa¬
pienti. Ut enim ex conscĩaue
rũloquar illiꝰ laboriosissima
ꝙ qͣntũ adstatũ p̃sentis scł̃i
ꝑtinet miserrima uidetur
eẽ conlitio. Si enim auaricie
seruit: mors ei est.Si autem:
non effugiet manus & lin¬
guas romanorũ. Nisi enim
habeat unde obstruat ora
eorum manusq cohibeat.
ad conuiciã flagitia & sacri¬
legia ꝑferencla. auresocłos
auret & animũ. Tria qͥdẽ
cium subu̾tunt amor mu¬
nerũ. acceptia ꝑsonarum.
facilitas credendi. Nam ad
ista moueri & iusticiã dis¬
pensare muillus om̃iũ pot̃.
Ergo & abhis inmunem ro¬
manũ necesse est ẽẽ ponti¬

Expanded text:
que geras, tu consule cunctis. que geras, tu consule cunctis. Nec tua te moveant, sed publica vota. Erubesce Sidon, ait mare , quia jam carnalis loquitur, quae vir spiritualis audire non potest. Si enim audirent saprimas cathedras occuparent. Sed licet omnes summi pontificatus apicem deferant, quantum salva religione licet, fugiendum, quam suscipiendum arbitror sapienti. Ut enim ex conscientia verum loquar, illius laboriosissima, et quantum ad statum praesentis saeculi pertinet, miserrima videtur esse conditio. Si enim avaritiae servit, mors ei est; sin autem, non effugiet manus et linguas Romanorum. Nisi enim habeat unde obstruat ora eorum, manusque cohibeat, ad convicia, ad flagitia et sacrilegia perfecenda, aures, oculos, duret et animum. Tria quidem cium subvertunt, amor munerum, acceptio personarum, facilitas credendi. Nam ad ista moveri, et justitiam dispensare, nullus omnino potest. Ergo et ab his immunem Romanum necesse est esse ponti
Abbreviated transcription (Latin):
aduitam: s eorum finis in¬
t̾itus. An ad głam: S gła
eorum inconfusione ẽ. An ad
uoluptatem᷑:. b ꝙ eorum ds
uenter ẽ. An ut nobilitentur
incarne ꝙ sanguine: S caro
ꝙ sanguis regnum dei non
possidebunt. Nam adu̾sus
carnales non ego s hec ꝙ gͣui¬
ora his apłica intonat tuba.
Quorũ inquit finis int̾itus.
quorũ ds uenter & gła incon¬
fusione. qr terrena sapiunt.
Siut suam expleant uolunta
cłẽ ꝙ se hoc atiranno ficilie
didicisse fatebitur. cum ei
undiq mnardentes primas
ruina ĩmin̾et ad pͥmũ nutũ.
ꝙ quasi texentis licio depen¬
dens gladius inter regales de¬
licias ceruici ilłi similis ferieã
ierueret. hoc idem apud clau¬
dianũ astruit theodosuis. Ait
enim. Qui terret plus ipse
timet. sors ista tirannis cõue¬
nit. inuideant claris fortesq
trucident. Muniti gladiis
uiuant. septiq uenenis an¬
ciꝑite̾ habeant arces. trepidi¬
q minent᷑. Cu ciuem patrẽ¬

Expanded text:
ad vitam? Sed eorum finis inad vitam? Sed eorum finis interitus . An ad gloriam? Sed gloria eorum in confusione est . An ad voluptatem? Ergo et eorum deus venter est . An ut nobilitentur in carne et sanguine? Sed caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Nam adversus carnales non ego, sed haec, et graviora his, apostolica intonat tuba: Quorum, inquit, finis interitus, quorum deus venter, et gloria in confusione, quia terrena sapiunt . Si ut suam expleant voluntatclem, et se hoc a tyranno Siciliae didicisse fatebitur, cum ei undique in ardentes prunas ruina immineret, ad primum nutum et quasi texentis licio dependens gladius, inter regales delicias cervici illius, similis ferienti, irrueret. Hoc quidem apud Claudianum astruit Theodosius. Ait enim: Qui terret plus ipse timet, sors ista tyrannis Convenit, invideant claris, fortesque trucident. Muniti gladiis vivant, septique venenis, Ancipites habeant artes, trepidique minentur. Tu civem, patrem
Abbreviated transcription (Latin):
adño ad ualidiorem territꝰ
auram ceꝑit mergi ꝙ nauis
que dũm habebat uectorem
de salute desꝑet. ddonec xp̃c
dormiens p̃cib excrtet᷑. Ntiq
qui misere ascendit. rotatur
miserius. & miserrime deici¬
etur.nec letos habent exitus:
que malo sunt inchoata
pͥncipio. Dicordia c̾tissimũ
iniquitatis & defectus indi¬
diciũ est. Siqͥdem minimaᷤ¬
rerũ discordia turbat. pa¬
cem sũmam tenent. Pheton
infabulis dum pat̾nos cur¬
rus affectat incendit orbẽ.
& tand̾ miseratione dei &
ipse succensus. corruit pre¬
ceps. curru disiecto. Tunc
isse. diem sine sole ferunt.¬
& dum flagrat eccłia succẽ¬
li leuitate fertur incelum.
marinis fluctib mergit᷑. De¬
iectus enim ÷ dum alleuare¬
tur. Subuectio siqͥdem im¬
piorum: gͣuioris ruine p̃pa¬
ratio est. Quis autẽ eo iniqͥ¬
or qui minist̾ium pacis sacri¬
ficãdi offm.ĩ rixaᷤᷤ mittit ⁊ car¬
nificium: Quor sum queso
tanta inmanitas: Nuiqͥd

Expanded text:
a Domino, ad validiorem territus a Domino, ad validiorem territus auram coeperit mergi, et navis, quae Dominum habebat vectorem, de salute desperet, donec Christus dormiens precibus excitetur. Utique qui misere ascendit, rotatur miserius, et miserrime dejicietur; nec laetos habent exitus, quae malo sunt inchoata principio. Discordia certissimum iniquitatis et defectus indicium est. Siqrerum discordia turbat Pacem summa tenent. Phaeton in fabulis, dum paternos currus affectat, incendit orbem, et tandem miseratione dei, et ipse succensus corruit praeceps, curru disjecto. Tunc . . . . . . Isse diem sine sole ferunt: et dum flagrat Ecclesia succenli levitate fertur in coelum, marinis fluctibus mergitur. Dejectus enim est dum allevaretur. Subvectio siquidem impiorum, gravioris ruinae praeparatio est. Quis autem eo iniquior, qui ministerium pacis, sacrificandi officium in rixas mittit, et carnificium? Quorsum, quaeso, tanta immanitas? Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
rimat᷑ uiscera matris. Quot
& quantos tumultꝰ ꝙ strages
dedit illa collisio. qͣndo filiꝰ ꝑetͥ
leonis adu̾sus innocentiũ bo¬
ne menorie qͥntum dñi adriani p̃cessorẽ
cuiꝰ uitã & felicitatẽ inse in
euum ꝓtendat dñs conatus
est ab aqͥlone ascendẽ: Nõne
& stellarũ partẽ secũ traxit
ruina eius: Quis nescit egi¬
dium tusculanũ: Quis pe¬
trum pisanũ. cui nullus
aut uix similis alter erat
incuria: Quis recenseat ep̃oᷤᷤ
qui intota fere italia corru¬
erunt: Sfecto dum ruine il¬
lius extabit etate nr̃a memo¬
ria. incredibile est qũequam
adeo misere ambitio¬
sum ẽẽ ut eccłiã scindere ñ
formidet. Neminẽ ita stu¬
pidum ẽẽ credo. qͥ ñmalit se
deleri: ꝙͣ ut. ꝑ eo tanta fiat
turbatio. Si dele̾ctis nr̃is exi¬
gentib carnificũ istorũ qͥs¬
ꝗͣ ascendit sedem petri. & ad
dignante accesserit: plane
naufragiũ non inm̾ito faci¬
et.cum & petrus uocatus

Expanded text:
rimatur viscera matris. Quot rimatur viscera matris. Quot et quantos tumultus, et strages dedit illa collisio, quando filius Petri Leonis adversus Innocentium bonae memoriae Quintum, domini Adriani praecessorem, cujus vitam et felicitatem in se in aevum protendat Dominus, conatus est ab aquilone ascendere? Nonne et stellarum partem secum traxit ruina ejus? Quis nescit Aegidium Tusculanum? Quis Petrum Pisanum, cui nullus, aut vix similis alter erat in curia? Quis recenseat episcopos, qui in tota fere Italia corruerunt? Profecto dum ruinae illius exstabat aetate nostra memoria, incredibile est quempiam adeo misere ambitiosum esse, ut ecclesiam scindere non formidet. Neminem ita stupidum esse credo qui non malit se deleri, quam ut pro eo tanta fiat turbatio. Si delictis nostris exigentibus, carnificium istorum quisquam ascenderit sedem Petri, et ad dignante, accesserit, plane naufragium non immerito faciet, cum et Petrus vocatus
Abbreviated transcription (Latin):
tati pium ẽ: & romano pon¬
tifici deuotissime famulari:
hoc qͥdem cum innotuerit.
nam scismaticus se catholicũ
ẽẽ sepe mentit᷑. Quis enĩ p̃su¬
met sũmũ iudicare pontifi¬
cem. cuiꝰ causa dei soluis reser¬
uatur examini: Utiq qͥsqͥs hoc
attẽptaũit: laborare qͥdems
ꝓficere nequaꝙͣ potest. Nec
ad unguẽ nomen pontificis
arto. habeat᷑ hic pontifex cuiꝰ¬
cũq canonica p̃cessit electio.
Ionas ut naufragiũ tolleret
naufragiũ fecie. maluitq
ꝑire solus. qu̾a alios inuolu̾e
ꝑicłis suis. Nec tñ regende
nauis curam susceꝑat. Salo¬
mon adeo mat̾nũ conuieit
affectũ. qd̃ integrũ meretͥcis
calumpnie filiũ cedere malu¬
it quam partiri. At isti ꝑiclitari
malunt eccłiam & scindi.
quã honorẽ non usur pare:
& innocenti matri eccłie ñ
inferre calũpniam. Hec : in¬
quit mater eiꝰ qm̃ ex dilec¬
tione refugit sectionẽ. Econ¬
tra hic pͥuignus ÷. qui ferro

Expanded text:
tati pium est, et Romano pontati pium est, et Romano pontifici devotissime famulari. Hoc quidem cum innotuerit, nam schismaticus se catholicum esse saepe mentitur: Quis enim praesumet summum judicare pontificem, cujus causa Dei solius reservatur examini? Utique quisquis hoc attentaverit, laborare quidem, sed proficere nequaquam potest. Nec ad unguem nomen pontificis arcto; habeatur hic pontifex, cujuscunque canonica praecessit electio. Jonas ut naufragium tolleret, naufragium fecit, maluitque perire solus, quam alios involvere periculis suis; nec tamen regendae navis curam susceperat. Salomon ab eo maternum convincit affectum, quod integrum meretricis calumniae filium cedere maluit, quam partiri. At isti periclitari malunt Ecclesiam, et scindi, quam honorem non usurpare, et innocenti matri Ecclesiae non inferre calumniam. « Haec est, inquit, mater ejus, quoniam ex dilectione refugit sectionem. » Econtra hic privignus est, qui Ferro
Abbreviated transcription (Latin):
incissus in quo fundat᷑ eccłia.
quẽ scismatici repbant. qͥ fecit
utraq unũ. & uestem suam
insortem fideliũ integram
cedere maluit quam secari.
Oret inquam ne deficiat fi¬
des. & expetens incribro satha¬
nas non disꝑdat. conculcet¬
& triticum. Oret pacem. que¬
rat pacem. & ꝑsequatur etiã
fugientẽ. Meminit eiꝰ qui cũ
legiones angłorũ. exaltatus
incruce omĩa adquisiuit.
Ipsa enim exinanitio ad eo
meruit exaltari: ut ad głam
eiꝰ flectatur omne genu. Scis¬
maticos nocentes accipiunt.
s consentientes iustos nocen¬
tes faciunt bella sac̾dotalia.
Quiescant gͦ stantes alonge
cum petro. ut uideant finẽ.
colis furor arma dediss aut
si terrigene temptarẽt astra il¬
gingantes. non tñ audet pietas
humana uł armis uł uotis
ꝓdesse ioui. hoc qͥdem uidet᷑
eẽ seruandũ inhis. ubi qͥs iustiꝰ
induit arma scire nefas. Hã
si hereticus scismaticis ue ca¬
tholic̃ impugnat ãsistere u̾i¬

Expanded text:
incisus, in quo fundatur Ecclesia, incisus, in quo fundatur Ecclesia, quem schismatici reprobant, qui fecit utraque unum, et vestem suam in sortem fidelium integram cedere maluit, quam secari. Oret, inquam, ne deficiat fides, et expetens in cribro Satanas non disperdat, conculcet et triticum. Oret pacem, quaerat pacem, et persequatur etiam fugientem. Meminerit ejus, qui cum legiones angelorum, exaltatus in crucem omnia acquisivit. Ipsa enim exinanitio adeo meruit exaltari, ut ad gloriam ejus flectatur omne genu. Schismaticos nocentes accipiunt, sed consentientes justos, nocentes faciunt bella sacerdotalia. Quiescunt ergo stantes a longe cum Petro, ut videant finem. colis furor arma dedisset, Aut si terrigenae tentarent astra gigantes, Non tamen auderet pietas humana, vel armis, Vel votis prodesse Jovi. Hoc quidem videtur esse servandum in his, ubi quis justius induit arma, scire nefas. Nam si haereticus schismaticusve catholicum impugnat, assistere veri
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ab uno quolibet cogi ñ
posse. ut sceleri obsequatur
inuita. Ait eñr hic qu̾auis
nullo macłatus sanguine
miles:. que potuit fecisse
timet. Quid pectora pulsaͤ
Quid uesane gemise Qiid
fletus fundis manes: Nec te
sponte tua sceleri parere fa¬
teris: Usq adeo ne times q̃
tu facis eẽ timendũ: Clas¬
sica det bello. diros tu negli¬
ge cantus. Signa ferat.cessa
Iam iam ciuilis erinis conci¬
detͦcesar generũ pͥuatus
amabit. Sic. sic. si eccłia dei
erigatur in sp̃s lib̾tatẽ si mi¬
nist̾ium sceleris subire de¬
trectat. aut om̃ino scismata
sopient᷑ aut manente compa¬
ge unitatis soli inter se scis¬
matici dimicabunt. Int̾im
contineat eccłia manꝰ suas.
qm̃ gladius petri qͥ sangui¬
nẽ carnali fitiebat affectu.¬
mandato dñi adp̾sens tegit᷑
inuagina: ꝙ discipłi eradica¬
re ⁊ irania ꝓpantes p̃cipiunt᷑
messores angłos expectare.
Oret unitatis integͥtas ut in
se colligat dissidentes lapis

Expanded text:
tem ab uno quolibet cogi non tem ab uno quolibet cogi non posse, ut sceleri obsequatur invita. Ait enim: Et quamvis nullo maculatus sanguine miles. Quae potuit fecisse, timet. Quid pectora pulsas? Quid vesane gemis? quid fletus fundis inanes? Nec te sponte tua sceleri parere fateris? Usque adeone times, quem tu facis ipse timendum? Classica det bello; diros tu neglige cantus: Signa ferat; cessa: jam jam civilis Erynnis Concidet, et Caesar generum privatus amabit. Sic sic, si Ecclesia Dei erigatur in spiritus libertatem. Si ministerium sceleris subire detrectet, aut omnino schismata sopientur, aut manente compage unitatis, soli inter se schismatici dimicabunt. Interim contineat ecclesia manus suas, quoniam gladius Petri, qui sanguinem carnali sitiebat affectu,mandato Domini ad praesens tegitur in vagina, et discipuli eradicare zizania properantes, praecipiuntur messores angelos exspectare. Oret unitatis integritas, ut in se colligat dissidentes lapis
Abbreviated transcription (Latin):
petuus deportet᷑ ad marmo¬
ra secanda aut ad metalla
cdampnet᷑. facinus em̃ scis¬
matis quos inquinat eqͣt.
nͥ qr plerumq qͥ fortior m¬
mo ferocior:.idem & inquior
est. Quid ꝑnitiosius aut odi¬
bilius belło ciuili: Nicħ pla¬
ne p̃ter rabiem scismaticoꝵ.
aut hereticam pestẽ. Quoꝵ
utrum ꝑnitiosius sit non
facile dixim. si tñ inhis nu¬
getur ab altero. Cessabunt
plane bella ciuilia. si p̃sũp¬
tioni desit temeritatis ad¬
intor. Nec ẽ. qui conciues
possit urgere ad furorem.
nͥ eos aliquatenꝰ ipsa delec¬
tet insania. Utiq necessitas
confurendiaut nulla om̃io.
aut ut multũ imaginaria
ẽ. hec qͦ ꝑmultis maximis¬
q ꝑicłis patet. quorũ nemo
satis declinat euentũ. nͥ p̃¬
caueat facultatẽ. Innuit̃
hoc poeta gͣuissimus. aut
si iuxta qͥntilianũ rectius dice¬
re malueris oratorem non
repugno. dum constet p̃ca¬
uenda eẽ etiam q̃ possunt
euenire ꝑicła: ꝙ uniu̾sita¬

Expanded text:
petuus deportetur ad marmopetuus deportetur ad marmora secanda, aut ad metalla damnetur. Facinus enim schismatis quos inquinat, aequat, nisi quia plerumque qui fortior, imo ferocior, idem et iniquior est. Quid perniciosius aut odibilius bello civili? Nihil plane, praeter rabiem schismaticorum, aut haereticam pestem. Quorum utrum perniciosius sit, non facile dixerim, si tamen in his nugetur ab altero. Cessabunt plane bella civilia, si praesumptioni desit temeritatis adjutor. Nec est qui concives possit urgere ad furorem, nisi eos aliquatenus ipsa delectet insania. Utique necessitas confurendi, aut nulla omnino, aut, ut multum, imaginaria est. Haec quoque permultis maximisque periculis patet, quorum nemo satis declinat eventum, nisi praecaveat facultatem. Innuit noc poeta gravissimus, aut si, juxta Quintilianum, rectius dicere malueris oratorem, non repugno, dum constet praecavenda esse etiam quae possunt evenire pericula, et universita
Abbreviated transcription (Latin):
ferre. inc̾ti quis uictor fictu¬
rus sit. c̾tiq qͣnta. ꝙͣ gͣuĩ ruina
uieti ĩmineat. Hulla manꝰ belli muitato iu
uicta catoni. Gaudeat pla¬
ne mundus cũ alter solus
uic̾it. s ꝓpensiori letetur gau¬
dio si uic̾it ut̾q uł neut̾.
Conueniant gͦ si placet m
insula licaonia. aut alio siqͥs
tñ locus bellis siue duillis :
aptior: nam antiqui teste
qͥntiliano bellos dicebant qͦs
mͦ duillos apellamꝰ & sine
orbis & urbis ꝑicło uincat
alteruter duillorum quẽ d̾s
.s. approbau̾it. aut uictorẽ
eẽ ꝑmiserit. Nictus qͦ si id
uictori placet demergat᷑ in
tib̾im aut si cũ es mitius
agendum uidet᷑ retrudat᷑
incaueam. Cui cũ abbas
loci claustrũ ĩmo carcerem
aꝑuerit. ꝓtestetur se non
illud ei qui dampnat᷑ p̃pa¬
rasse. s uicto. Siquidẽ nulla
fides umꝙͣ miseros elegit ami¬
cos. Qui uͦ uicerit .i. qui ui¬
olentior fuerit. in liparem
aliam ue insulam exul ꝑ¬

Expanded text:
ferre, incerti quis victor futuferre, incerti quis victor futurus sit, certique quanta, quam gravis ruina, victis immineat. Nulla manus, belli mutvicta Catoni. Gaudeat plane mundus, cum alter solus vicerit, sed propensiori laetetur gaudio, si vicerit uterque, vel neuter. Conveniant ergo, si placet, in insula Lycaonia, aut alio, si quis tamen locus bellis, sive duellis est aptior: nam antiqui, teste Quintiliano, bellos dicebant, quos modo duellos appellamus, et sine orbis et urbis periculo vincat alteruter duellorum, quem Deus scilicet approbaverit, aut victorem esse permiserit. Victus quoque, si id victori placeat, demergatur in Tiberim, aut si cum eo mitius agendum videtur, retrudatur in caveam. Cui cum abbas loci claustrum, imo carcerem, aperuerit, protestetur se non illud ei, qui damnatur, praeparasse, sed victo. Siquidem Nulla fides unquam miseros elegit amicos. Qui vero vicerit, id est qui violentior fuerit, in Liparem, aliamve insulam exsul per
Abbreviated transcription (Latin):
cuit xp̃c qͥ discipłos suos regi¬
b gentiũ noluit conformari
ut dñent᷑ insubditis. ꝙ qͥ po¬
testatẽ ex̾cent. benefici dicant᷑.
s qͥ maior ÷ sponte minoret᷑ ⁊ so¬
ꝙ contentione remotas uen-¬
dicet offĩn ministrandi. At
isti aliam p̃tulerunt ascen¬
dentes ex adu̾so fratrũ & mi¬
nistrandi humilitate reiec¬
ta: appetunt p̃regib gentrũ
dñari. Nec dubiũ quin fri-¬
gescente nno extincta carita¬
te sedem suã & ipsi ponant
ad aqͥlonẽ. Siqͥdem ꝓductos
odere pares. Utinã secuti ẽẽnt
qui ea uiderunt tempora con¬
silium bruti. aqͦ eũ ĩminẽte
bello ciuili: catonis au̾tit au¬
ctoritas. Decͤuerat eni manus
suas ab armis continere ciui¬
tius inmiscet᷑ tanto iniquior
ꝙ inmanior ẽ. Ait gͦ. Nũc neq
pompeii brutũ nec cesaris
hostẽ pꝰ bellũ uictoris habes.
Si gͦ sapiant hii ꝓ quorum
dm̃o scismatici litigant. eos
solos concurrere patiantur.
alterutri metuant opem

Expanded text:
cuit Christus, qui discipulos suos regicuit Christus, qui discipulos suos regibus gentium noluit conformari, ut dominentur in subditis, et qui potestatem exercent, benefici dicantur, sed qui major est, sponte minoretur, et soet contentione remota, sibi vindicet officium ministrandi. At isti aliam praetulerunt, ascendentes ex adverso fratrum, et ministrandi humilitate rejecta, appetunt prae regibus gentium dominari. Nec dubium quin refrigescente, imo exstincta charitate, sedem suam et ipsi ponant ad aquilonem. Siquidem « productos odere pares. » Utinam secuti essent, qui ea viderunt tempora, consilium Bruti, a quo eum, imminente bello civili, Catonis avertit auctoritas. Decreverat enim manus suas ab armis continere civitius immiscetur, tanto iniquior et immanior est. Ait ergo: Nunc neque Pompeii Brutum, nec Caesaris hostem, Sed bellum victoris habes. Si ergo sapiant hi, pro quorum inio schismatici litigant, eos solos concurrere patiantur, alterutri metuant opem