comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et mittam prȩcursorem tui angłm. ut ei¬
ciam chanantum. & amorreum. & hetheũ.
a pherezeum. & eueum. & iebuseum: &
intres in terram fluentem lacte & melle.
Non enim ascendam tecum. quia populus
durȩ ceruicis es: neforte disꝑdam te in
uia. Audiens popłs sermonem hunc pessi¬
mum luxit: & nullus ex more indutus. ẽ.
cultu sio. Dixitq dñs ad moysen. Lo¬
quere filiis ifrł. Popłs durȩ ceruicis es
Semel ascendam in medio tui: & delebo te
Iam nunc deponc ornatum tuũ: ut sciam
quia faciam tibi Deposuerunt gͦ filii isrł
ornatum suum a monte choreb. Moyses
quoq tollens tabernaculum tetendit extra
castra ꝓcul uocauitq nom̃ cius tab̾naculũ
foederis. Et omnns popłs qui habebat ali¬
quam quęstionem: egrediebatur ad taber¬
naculum foederis extra castra. Cumq egre¬
deretur moyses ad tabernaculum: surge¬
bat uniuersa plebs. & stabat unusquisq
in hostio papilionis sui. aspiciebantq ter¬

Expanded text:
et mittam praecursorem tui angelum ut eiet mittam praecursorem tui angelum ut eiciam Chananeum et Amorreum et Hettheum et Ferezeum et Eveum et Iebuseum et intres in terram fluentem lacte et melle non enim ascendam tecum quia populus durae cervicis est ne forte disperdam te in via audiens populus sermonem hunc pessimum luxit et nullus ex more indutus est cultu suo dixitque Dominus ad Mosen loquere filiis Israhel populus durae cervicis es semel ascendam in medio tui et delebo te iam nunc depone ornatum tuum ut sciam quid faciam tibi deposuerunt ergo filii Israhel ornatum suum a monte Horeb Moses quoque tollens tabernaculum tetendit extra castra procul vocavitque nomen eius tabernaculum foederis et omnis populus qui habebat aliquam quaestionem egrediebatur ad tabernaculum foederis extra castra cumque egrederetur Moses ad tabernaculum surgebat universa plebs et stabat unusquisque in ostio papilionis sui aspiciebantq
Abbreviated transcription (Latin):
Consetrastis manꝰ ur̃as hodie dño. unꝰ quisq
infilio & fr̃e suo: ut detur uob̃ benedictio.
acto autem die altero: locitus est moy¬
ses ad popłm. Peccastis peccatũ maximũ.
A scendam ad dñm: si quomodo eum quiue¬
ro deprecari ꝓscelere ur̃o. Reuersusq ad
dr̃m: ate. Obsecro. peccauit popłs iste
peccatum magnum: feceruntq sibi deos
aureos. Aut dimitte eis hanc noxam: aut
si non facis. dele me de libro tuo quem
scripsisti. Cui respondit dñs. Qui pecca¬
uerit mͥ: delebo eum de libro meo. Tu au¬
tem uade: & duc popłm istum quo locutus
sum tͥ Angłs mis prȩcedet te. Ego autem
in die ultionis. uisitabo & hoc peccatũ
eorum. Pertussit gͦ dñs popłm ꝓ reatu
uituli quem fecit aaron. Locutusq ẽ.
dñs ad moysen. Uade ascende de loco isto
tu & popłs tuus quem eduxisti de terra
ȩgypti: in terram quam iuraui abraham
isaac & iacob dicens. semini tuo dabo eam

Expanded text:
consecrastis manus vestras hodie Domino unusquisque consecrastis manus vestras hodie Domino unusquisque in filio et fratre suo ut detur vobis benedictio facto autem die altero locutus est Moses ad populum peccastis peccatum maximum ascendam ad Dominum si quo modo eum quivero deprecari pro scelere vestro reversusque ad inum ait obsecro peccavit populus iste peccatum magnum feceruntque sibi deos aureos aut dimitte eis hanc noxam aut si non facis dele me de libro tuo quem scripsisti cui respondit Dominus qui peccaverit mihi delebo eum de libro meo tu autem vade et duc populum istum quo locutus sum tibi angelus meus praecedet te ego autem in die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum percussit ergo Dominus populum pro reatu vituli quem fecit Aaron locutusque est Dominus ad Mosen vade ascende de loco isto tu et populus tuus quem eduxisti de terra Aegypti in terram quam iuravi Abraham Isaac et Iacob dicens semini tuo dabo eam
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Uocauitq pharao moysen & aaron¬
& dixit eis. Itt sacrificate dño. Oues tan¬
tum ur̃ę & armenta remaneant: paruu¬
li ur̃i eant uobiscum. Ait moyses. Hosti¬
as quoq & holocausta dabis nobis: quȩ
offeramus dño dõ nr̃o. Cuncti greges per¬
gent nobiscum: non remanebit ex eis
ungula. quȩ necessaria sunt in cultũ
dñi dĩ nr̃i : prȩsertim cum ignoremus
quid debeat immolari. donec ad ipsũ
locum ꝑueniamus. Indurauit autẽ dñs
cor pharaonis: & noluit dimittere cos.
Quocunq die apparuieris mͥ: morieris.
Respondit moyses. Ita fiat ut locutus es
& post hȩc dimittet uos & exire compellet
Dices gͦ omni plebi: ut postulet uirab
amico suo & mulier a uicina sua. uasa
argentea & aurea. Dabit autem dñs gram¬
suꝑ femur suum. Ite & redite de porta
usq ad portam. ꝑ medium castroruĩ: &
occidat unusquisq fr̃em & amicum &
ꝓximum suum. Fecerunt filii leui uixta
sermonem moysi. Cecideruntq indie illo:

Expanded text:
rat. Vocavitque Pharao Mosen, erat. Vocavitque Pharao Mosen, et dixit: Ite, sacrificate Domino, oves tantum vestrae et armenta remaneant, parvuli vestri eant vobiscum. Ait Moses: Hostias quoque et holocausta dabis nobis, quae offeramus Domino Deo nostro. Cuncti greges pergent nobiscum: non remanebit ex eis ungula: quae necessaria sunt in cultum Domini Dei nostri: praesertim cum ignoremus quid debeat immolari, donec ad ipsum locum perveniamus. Induravit autem Dominus cor Pharaonis, et noluit dimittere eos. quocumque die apparueris mihi, morieris. Respondit Moses: Ita fiet ut locutus es,et post haec dimittet vos, et exire compellet. Dices ergo omni plebi, ut postulet vir ab amico suo, et mulier a vicina sua, vasa argentea et aurea. Dabit autem Dominus grasuper femur suum: ite & redite de porta usque ad portam per medium castrorum, & occidat unusquisque fratrem, & amicum, & proximum suum. Feceruntque Filii Levi juxta sermonem Moysi: cecideruntque in die illa
Abbreviated transcription (Latin):
rueruntq uniuersam suꝑficiem terrȩ:
uastantes om̃ia. Deuorata est gͥ herba
terrȩ & quicquid pomorum in arborib
fuit. quȩ grando dimiserat. Hichilq om¬
nino uirens relictum est in lignis a herbis
terrȩ in cuncta ȩgypto. Quam obrem
festinus pharao uocauit moysen & aa¬
est moyses de conspectu pharaonis & ora¬
uit dñm. Qui flare fecit uentum ab occi¬
dente uehementissimum: & arreptam lo¬
custam ꝓiecit in mare rubrum. Nonre¬
mansit ne una quidem in cunctis finib
egypti. Et indurauit dñs cor pharionis:
nec dimisit filios isrł uUiiii. Dixre¬
autem dñs ad moysen. Extende manum
tuam in celum: & sint tenebrȩ suꝑ terram
ȩgypti. tam densȩ ut palpari queant Ex¬
tendit moyses manum in cęlum: & factę
sunt tenebrȩ horribiles in uniuersa terra
egypti. Tribus dieb nemo uidit fr̃em suũ.
nec mouit se de eoloco in quo erat. Uhi¬
cunq autem habitabant filii isrł: lux e¬

Expanded text:
rueruntque universam superficiem terrae, rueruntque universam superficiem terrae, vastantes omnia. Devorata est igitur herba terrae, et quidquid pomorum in arboribus fuit, quae grando dimiserat, nihilque omnino virens relictum est in lignis et in terrae, in cuncta Aegypto. Quam ob rem festinus Pharao vocavit Mosen et Aae est de conspectu Pharaonis, et oravit Dominum. Qui flare fecit ventum, ab occidente vehementissimum, et arreptam locustam projecit in mare Rubrum: non remansit ne una quidem in cunctis finibus Aegypti. Et induravit Dominus cor Pharaonis, nec dimisit filios Israel. autem Dominus ad Moysem: Extende manum tuam in coelum, et sint tenebrae super terram Aegypti, tam densae ut palpari queant. Extendit Moyses manum in coelum, et factae sunt tenebrae horribiles in universa terra Aegypti. Tribus diebus nemo vidit fratrem suum, nec movit se de eo loco in quo erat lux e
Abbreviated transcription (Latin):
R euocaueruntq moysen & aaron ad pha¬
raonem. Qui dixit eis. Ite sacrificate dño
adõ ur̃o. Quinam sunt qui ituri sunt:
& armentis. Est enim solennitas dñi nr̃i.
Et respondit pharao. Sic dñs sit uobiscum:
quomodo ego dimittam uos & paruulos
uros. Cui dubium est qđ pessime cogitetis:
Non fiet ita: sed ite tantum uiri. & sacrifi¬
cate dño. Hoc enim & ipsi petistis. Sta-¬
timq eiecti sunt de conspectu pharaonis.
Dixit autem dñs ad moysen. Extende
manum tuam suꝑ terram ȩgypti ad lo¬
custam: ut ascendat suꝑ eam. & deuoret
omnem herbam quȩ residua fuit gran¬
dini. Et extendit moyses uirgam suꝑ ter¬
ram ȩgypti: & dñs induxit uentum uren¬
tem tota ille. die ac nocte. Et mane facto:
uentus urens leuauit locustas. Quȩ ascen¬
derunt suꝑ uniuersam terrani ȩgypti.
& sederunt in cunctis finib egyptiorũ
innumerabiles. quales ante illud tẽpus
non fuerunt: nec postea futurȩ sunt. Ope¬

Expanded text:
Revoca veruntque Mosen et Aaron ad PhaRevoca veruntque Mosen et Aaron ad Pharaonem: qui dixit eis: Ite, sacrificate Domino Deo vestro: quinam sunt qui ituri sunt? et armentis: est enim solemnitas Domini Dei nostri. Et respondit Pharao: Sic Dominus sit vobiscum, quomodo ego dimittam vos, et parvulos vestros, cui dubium est quod pessime cogitetis? Non fiet ita, sed ite tantum viri, et sacrificate Domino: hoc enim, et ipsi petistis. Statimque ejecti sunt de conspectu Pharaonis. Dixit autem Dominus ad Mosen: Extende manum tuam super terram Aegypti ad locustam, ut ascendat super eam, et devoret omnem herbam quae residua fuerit grandini. Et extendit Moses virgam super terram Aegypti; et Dominus induxit ventum urentem tota illa die, ac nocte, et mane facto, ventus urens levavit locustas. Quae ascenderunt super universam terram Aegypti, et sederunt in cunctis finibus Aegyptiorum innumerabiles, quales ante illud tempus non fuerant, nec postea futurae sunt. Ope
Abbreviated transcription (Latin):
ad morsen. Ingredere ad pharaonem. Ego
enim induraui cor eius & seruorum illius:
ut faciam signa mea hȩc ineo. & narres in
aures filii tui & nepotum tuorum. quo
tiens contriuerim egyptios. & signa mca
fecerim in eis. & sciatis quia ego dñs ds̾.
Introierunt gͦ moyses & aaron ad pharao¬
nem: & dixerunt ad cum. Hȩc dicit dñs
ds̃ hebreorum. Usquequo non uis subici
michi: Dimitte popłmmeum: ut sacrifi¬
cet mͥ. Sin autem resistis. & non uis dimit¬
tere cum: ecce ego inducam cras locu¬
sed comedatur qđ residuum fuit gran¬
dini. Corrodet enim omnia ligna quȩ
germinant in agris. & implebunt do¬
mos tuas. & scruorum tuorum & omniũ
ȩgyptiorum: quantam non uiderunt
patres tui & aui. ex quo orti sunt suꝑ
terram. usq in prȩsentem diem. Auer¬
titq se: & egressus est a pharaone. Dixe.¬
runt autem serui pharaonis ad eum.
Us quequo patiemur hoc scandalumꝰ Di¬
mitte homines ut sacrificent dño dõ
suo. Nonne uides qđ perierit ȩgyptiis:

Expanded text:
dere, inquit, ad Pharaonem. Ego enim induraui cor eius et cor seruorum illius, ut faciam signa mea haec in eo et narres in auribus filii tui et nepotum tuorum, quot quotiens contriuerim Aegyptios et signa mea fecerim in eis et sciatis quia ego Dominus.Introierunt ergo Moses et Aaron ad Pharaonem, et dixerunt ad eum: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Usquequo non vis subjici mihi? dimitte populum meum, ut sacrificet mihi. Sin autem resistis, et non vis dimittere eum: ecce ego inducam cras locused comedatur quod residuum fuerit grandini: corrodet enim omnia ligna quae germinant in agris. Et implebunt domos tuas et servorum tuorum, et omnium Aegyptiorum: quantam non viderunt patres tui, et avi, ex quo orti sunt super terram usque in praesentem diem. Avertitque se, et egressus est a Pharaone. Dixerunt autem servi Pharaonis ad eum: Usquequo patiemur hoc scandalum? Dimitte homines, ut sacrificent Domino Deo suo: nonne vides quod perierit Aegyptus?
Abbreviated transcription (Latin):
& uociferati sunt ad pharaonem dicentes.
Cur ita agis contra seruos tuos: Paleȩ non
dantur nobis: & lateres similiter imꝑant᷑
En famuli tui flagellis cȩdimur. & iniuste
agitur contra popłm tuum. Qui ait.
Uacatis ocio: & iccirto dicitis. eamus & sacri
terum. Uidebantq se p̾positi filioꝵ isrł
in malo: eo qđ diceretur eis. non minuetur
quicquam de laterib ꝑ singulos dies. Occur¬
reruntq moysi & aaron. qui stabant ex
aduerso egredientes a pharaone: & dixert̃
ad cos. Uideat dñs & iudicet qm̃ foctere
fecistis odorem nr̃m coram pharaone &
seruis eius: & prębuistis ei gladium ut
occideret nos. Reuersusq ⁊ moyses ad
ddñm: ait. Dñe cur afflixisti popłm istũ:
Quare misistime: Exeo enim quo ingres¬
sus sum ad pharaonem ut loquerer ex no¬
mine tuo. afflixit popłm tuum & non
liberasti cos. Dixit dñs ad moysen. Nunc
uidebis quȩ facturus sum pharaoni. Per
manum enim fortem dimittet eos: & in

Expanded text:
et vociferati sunt ad Pharaonem dicentes et vociferati sunt ad Pharaonem dicentes cur ita agis contra servos tuos paleae non dantur nobis et lateres similiter imperantur en famuli tui flagellis caedimur et iniuste agitur contra populum tuum qui ait vacatis otio et idcirco dicitis eamus et sacrifterum videbantque se praepositi filiorum Israhel in malo eo quod diceretur eis non minuetur quicquam de lateribus per singulos dies occurreruntque Mosi et Aaron qui stabant ex adverso egredientes a Pharaone et dixerunt ad eos videat Dominus et iudicet quoniam fetere fecistis odorem nostrum coram Phaservis ejus, et praebuistis ei gladium, ut occideret nos. Reversusque Moyses ad Dominum, ait: Domine, cur afflixisti populum tuum? quare misisti me? Ex eo enim quo ingressus sum ad Pharaonem ut loquerer ex nomine tuo, afflixit populum tuum: et non liberasti eos. Dixitque Dominus ad Moysen: Nunc videbis quid facturus sum Pharaoni: per manum enim fortem dimittet eos, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ab oꝑib Precepit gͦ in die illo prefectis
oꝑum & exactorib popłi dicens. Nequa¬
quam ultra dabitis paleas popło ad con¬
ficiendos lateres sicut prius: sed ipsi ua¬
dant & colligant stipulam. Et mensurã
laterum. quos prius faciebant: impone¬
tis suꝑ eos: net minuetis quicquam. Ua¬
cant enim: & iccirco uociferantur dicentes
eamus & sacrificemus dõ nr̃o. Opprimant᷑
oꝑib & expleant ea: ut non ad quiescant
uerbis mendacib Igitur egressi prȩfecti
oꝑum & exactores: ad popłm dixerunt.
Sic dicit pharao. Non do uobis paleas. Ite &
colligite sicubi inuenire potueritis. Nec
bant dicentes. Complete opus ur̃m cotidie:
ut prius facere solebatis. quando dabant᷑
uobis palee: Flagellatiq sunt qui p̾erant
oꝑib filiorum isrł. ab ęractorib pharao¬
nis: dicentib Quare non impletis men-¬
suram laterum sicut prius nec heri nec
hodie: Ueneruntq prȩpositi filiorũ isrł:

Expanded text:
ab operibus praecepit ergo in die illo praefectis ab operibus praecepit ergo in die illo praefectis operum et exactoribus populi dicens nequaquam ultra dabitis paleas populo ad conficiendos lateres sicut prius sed ipsi vadant et colligant stipulam et mensuram laterum quos prius faciebant inponetis super eos nec minuetis quicquam vacant enim et idcirco vociferantur dicentes eaoperibus, et expleant ea: ut non acquiescant verbis mendacibus. Igitur egressi praefecti operum et exactores, ad populum dixerunt: Sic dicit Pharao; Non do vobis paleas: ite, et colligite sicubi invenire poteritis, nec bant, dicentes: Complete opus vestrum quotidie, ut prius facere solebatis quando dabantur vobis paleae. Flagellatique sunt qui praeerant operibus filiorum Israhel ab exactoribus Pharaonis dicentibus quare non impletis mensuram laterum sicut prius nec heri nec hodie veneruntque praepositi filiorum Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
uerat. Ueneruntq simul: & congregaue¬
runt cunctos seniores filiorum isrł. Lo¬
cutusq est aaronomĩa uerba quȩ dixe¬
rat dñs ad moysen: & fecit signa coram
popło. Et credidit popłs. Audieruntq
qđ uisitasset dñs filios isrł & qđ respexis¬
set afflictionem eorum: & proni adoraue¬
runt. AIPos⁊ hec ingress̃ st̃
moyses & aaron: & dixert̃ pharaoni. Hȩc
dicit dñs ds̃ isrł. Dimitte popłm meum
ut sacrificet mͥ in deserto. At ille respon¬
dit. Quis est dñs. ut audiam uocem euis.
& dimittam isrł: Nescio dñm: & isrł non
dimittam. Dixerunt. Ds hebreorum uoca¬
uit nos ut eamus uiam trium dierum in
solitudinem & sacrificemus dño dõ nr̃o:
neforte accidat nobis pestis aut gladius.
Ait adeos ret egypti. Quare moỹses & aa¬
ron sollicitatũ popłm aboꝑib suis: Ite
ad onera ur̃a. Dixitq pharao. Multus est
popłs terrg. Uidetis qđ in turba succreue¬
rit. Quantomagis si dederitis ci requiem

Expanded text:
verat. Veneruntque simul, et congregaveverat. Veneruntque simul, et congregaverunt cunctos seniores filiorum Israel. Locutusque est Aaron omnia verba, quae dixerat Dominus ad Mosen, et fecit signa coram populo, et credidit populus. Audieruntque, quod visitasset Dominus filios Israel, et quod respexisset afflictionem eorum, et proni adoraverunt. C. XII. Post haec ingressi sunt Moses et Aaron, et dixerunt Pharaoni: Haec dixit Dominus Deus Israel: Dimitte populum meum ut sacrificet mihi in deserto at ille respondit quis est Dominus ut audiam vocem eius et dimittam Israhel nescio Dominum et Israhel non dimittam dixerunt Deus Hebraeorum vocavit nos ut eamus viam trium dierum in solitudinem et sacrificemus Domino Deo nostro ne forte accidat nobis pestis aut gladius ait ad eos rex Aegypti quare Moses et Aaron sollicitatis populum ab operibus suis ite ad onera vestra dixitque Pharao multus est populus terrae videtis quod turba succreverit quanto magis si dederitis eis requiem
Abbreviated transcription (Latin):
egyptum. Mortui enim sunt om̃s qui quȩ¬
rebant animam tuam. Tulitq moyses uxo¬
rem suam. & filios suos. & imposuit eos
suꝑasinum: reuersusq est in ȩgyptũ: por¬
tans uirgam dĩ in manu sua. Dixitq ei
dñs reuertenti in egyptũ. Uide ut om̃ia.
ostenta quȩ posui inmanu tua facias co¬
ram pharaone. Ego indurabo cor cius:
& noluisti dimittere eum. Ecce ego interfi¬
ciam filium tuum primogenitum. Cumq
esset in itinere in diuersorio occurrit ei
dñs: & uolebat occidere cum. Tulit ilico
seffora acutissimam petram: & circunci¬
dit prȩpucium filii sui. Tetigitq pedes
eius: & ait. Sponsus sangiunum tu mes
Et dimisit eum postquam dixerat sponsus
sanguinum oburcuncisionemI
IxI autem dñs ad aaron. Uade in occur¬
sum moysi in deserto. Qui prexit ei obuiã
in montem dĩ: & osculatus est cum. Nar¬
rauitq moyses aaron omĩa uerba dñi ꝓ
quib miserat eum: & signa quę manda

Expanded text:
Aegyptum: Mortui sunt enim omnes qui quaeAegyptum: Mortui sunt enim omnes qui quaerebant animam tuam. Tulit ergo Moyses uxorem suam, et filios suos, et imposuit eos super asinum, reversusque est in Aegyptum, portans virgam Dei in manu sua. Dixitque ei Dominus revertenti in Aegyptum: Vide ut omnia ostenta, quae posui in manu tua, facias coram Pharaone: ego indurabo cor ejus, et noluisti dimittere eum: ecce ego interficiam filesset in itinere in diversorio occurrit ei Dominus et volebat occidere eum tulit ilico Seffora acutissimam petram et circumcidit praeputium filii sui tetigitque pedes eius et ait sponsus sanguinum tu mihi es et dimisit eum postquam dixerat sponsus sanguinum ob circumcisionem dixit autem Dominus ad Aaron vade in occursum Mosi in deserto qui perrexit ei obviam in montem Dei et osculatus est eum narravitque Moses Aaron omnia verba Domini q
Abbreviated transcription (Latin):
nudius tercius: & ex quo locutus es ad ser¬
uum tuum. impeditioris & tardioris
linguȩ sum. Dixit dñs ad eum. Quis fecit
os hominis: aut quis fabricatus est mutũ
& surdum: uidentem & cęcum: Nonne
ego: Perge gͥ: & ego ero in ore tuo doceboq
te quid loquaris. At ille obsecro inqͥt dñe.
mitte quem missurus es Iratus dñs in mo¬
ysen: ait. Aaron frater tuus leuites. scio
qđ eloquens sit. Ecce ipse egredietur in
occursum tuum: uidensq te lȩtabitur
corde. Loquere ad eum: & pone uerba
mea in ore eius. Et ego ero inore tuo. & in
ore illius: & ostendam uobis quid agere
debeatis. Ipse loquetur ꝓte ad popłm.
& erit os tuum: tu autem eris ei in his
quȩ ad dm̃ ꝑtinent. Uirgam quoq hanc
sume in manutua: inqua facturus es signa
Aiit moyses & reuersus est ad uIIII.¬
iethro cognatum suum: dixitq ei Uadam
& reuertar ad fr̃s meos in egyptum: ut
uideam si adhuc uiuunt. Cui ait iethro.
moysen inmadian. Uade & reuertere in

Expanded text:
nudiustertius, et ex quo locutus es ad sernudiustertius, et ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum. Dixit Dominus ad eum: Quis fecit os hominis? aut quis fabricatus est mutum aut surdum, videntem et caecum? nonne ego? Perge igitur, et ego ero in ore tuo: docehoque te quid loquaris. At ille: Obsecro, inquit, Domine, mitte quem missurus es. Iratus Dominus in Mosen, ait: Aaron frater tuus Levites, scio quod eloquens sit; ecce ipse egredietur in occursum tuum, vidensque te, laetabitur corde. Loquere ad eum, et pone verba mea in ore ejus, et ego ero in ore tuo, et in ore illius et ostendam vobis quid agere debeatis ipse loquetur pro te ad populum et erit os tuum tu autem eris ei in his quae ad Deum pertinent virgam quoque hanc sume in manu tua in qua facturus es signa abiit Moses et reversus est ad Iethro cognatum suum dixitque ei vadam et revertar ad fratres meos in Aegyptum ut videam si adhuc vivunt cui ait Iethro Moysen in Madiam: Vade, et revertere in
Abbreviated transcription (Latin):
uocem meam: sed dicent non apparuit
Quid est qđ tenes in manu tua: Respon¬
dit. Uirga. Dixitq dñs. Proice illam in
terram. Proiecit. Et uersa est in colu¬
brum: ita ut fugeret moyses. Dixitq
dñs. Extende manum tuam: & appre-¬
hende caudam eius. Ex tendit & cenuit.
uersaq est in uirgam. Ut credant inqͥt
qđ apparuerit tibi dñs ds̃ patrũ tuoꝵ:
c̾ abrahã & ds̃ isaac & ds iacob. uIi.¬
Dixitq dñs rursum. Mitte manumtuã
in sinum tuum. Quam cum misisset in
sinum: ꝓtulit leprosam instar niuis. Re¬
xit & ꝓtulit ittrum: & erat similis carni
reliquȩ. Si non crediderint inquit tibi.
neq audierint sermonem signi prioris:
credent uerbo signi sequentis. UIII
uod si nec diob quidem his signis cre¬
diderint: neq audierint uocem̃ tuam:
sume aquam fluminis. & funde eam
suꝑ aridam. Et quicquid hauseris de flu¬
uio: uertetur in sanguinem. Ait moyses:
Obsetro dñe. non sum eloquens abheri &

Expanded text:
vocem meam, sed dicent: Non apparuit vocem meam, sed dicent: Non apparuit Quid est quod tenes in manu tua? Respondit: Virga. Dixitque Dominus: Projice eam in terra. Projecit, et versa est in colubrum ita ut fugeret Moses dixitque Dominus extende manum tuam et adprehende caudam eius extendit et tenuit versaque est in virgam ut credant inquit quod apparuerit tibi Dominus Deus patrum tuorum Deus Abraham Deus Isaac Deus Iacob dixiDominus rursum mitte manum in sinum tuum quam cum misissinum, protulit leprosam instar nivis. Rexit, et protulit iterum, et erat similis carni reliquae. Si non crediderint, inquit, tibi, neque audierint sermonem signi prioris; credent verbo signi sequentis. C. VIII. Quod si nec duobus quidem his signis crediderint, neque audierint vocem tuam, sume aquam fluminis, et effunde eam super aridam, et quidquid hauseris de fluvio, vertetur in sanguinem. Ait Moses: Obsecro, Domine, non sum eloquens ab heri et
Abbreviated transcription (Latin):
trum ur̃orum apparuit mͥ ds̃ abrabam.
& dis̃ isaac & ds iacob: dicens. Sisitans ui¬
si taui uos: & uidi om̃ia quȩ acciderunt
uobis in egypto. Et dixi ut educam uos de
afflictione ȩgypti. in terram chananei.
& iebusei: ad terram fluentem lacte
& melle. Et audient uocem tuam
ngredierisq tu & seniores isrł ad regem
egypti: & dices acleum. Dñs ds hebrcorũ
uocauit nos. Ibimus uiam trium dierũ
ꝑ solitudinem: ut immolemus dño dõ nr̃o
Selego scio qđ non dimittet uos rex egẏpti ut
eatisnisi ꝑ manum ualidam. Extendam enim
manum meam: & ꝑcutiam egẏptum in
cunctis mirabilib meis quȩ facturus sũ
in medio eorum. Post hȩc dimittet uos.
Daboq gr̃am popło huic coram ȩgyptiis:
Et cum egrediemini non exibitis uacui:
sed postulabit mulier a uicina sua & ab
hospita sua uasa argentea & aurea ac ue¬
stes: ponetisq eas suꝑfilios & filias ur̃as:
& spoliabitis egyptum. Respondit moy¬
ses: & ait. Non credent mͥ: neq audient

Expanded text:
am et Deus Isaac et Deus Iacob dicens visitans visitavi vos et omnia quae acciderunt vobis in Aegypto et dixi ut educam vos de adflictione Aegypti in terram Chananei et Iebusei ad terram fluentem lacte et melle et audient vocem tuam ingredierisque tu et seniores Israhel ad regem Aegypti et dices ad eum Dominus Deus Hebraeorum vocavit nos ibimus viam trium dierum per solitudinem ut immolemus Domino Deo nostro sed ego scio quod non dimittet vos rex Aegypti ut eatis nisi per manum validam extendam enim manum meam et percutiam Aegyptum in cunctis mirabilibus meis quae facturus sum in medio eorum post haec dimittet vos daboque gratiam populo huic coram Aegyptiis et cSed postulabit mulier a vicina sua, & ab hospita vasa aurea et argentea, ac vestes: ponetisque eas super filios et filias vestras, et spoliabitis Aegyptum. Respondit Moyses, et ait: Non credent mihi, neque audient
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum. Hȩc dicit dñs. Dimitte popłm
meum: ut sacrificet mͥ. Sin autem no¬
lueris dimittere: ecce ego ꝑcutiam om̃s
terminos tuos ranis. & ebulliet fluuius
ranas. Quȩ ascendent & ingredientur
domum tuam. & cubi culum lectuli
tui: & suꝑ stratum tuum. & in domos
seruorum tuorum & in popłm tuum.
& in furnos tuos. & in reliquias ciborũ
tuorum. Et ad te & ad popłm tuum &
ad om̃s seruos tuos intrabunt ranȩ. Di¬
xitq dñs ad moysen. Dic ad aaron. Ex

Expanded text:
ad eum haec dicit Dominus dimitte populum ad eum haec dicit Dominus dimitte populum meum ut sacrificet mihi sin autem nolueris dimittere ecce ego percutiam omnes terminos tuos ranis et ebulliet fluvius ranas quae ascendent et ingredientur domum tuam et cubiculum lectuli tui et super stratum tuum et in domos servorum tuorum et in populum tuum et in furnos tuos et in reliquias ciborum tuorum et ad te et ad populum tuum et ad omnes servos tuos intrabunt ranae dixitque Dominus ad Mosen dic Aaron e
Abbreviated transcription (Latin):
ad aaron. Tolle uirgam tuam & extende
manum tuam suꝑ aquas egypti. & suꝑ
fluuios eorum. & riuos ac paludes. &
om̃s lacus aquarum: ut uertantur iN
sanguinem & sit cruor in om̃i terra egy¬
pti. tam in ligneis uasis quam in saxeis.
Feceruntq ita moyses & aaron: sicut prę¬
cepat dñs. Et eleuans uirgam ꝑcussit a¬
quam fluminis coram pharaone & seruis
eius. Quȩ uersa est in sanguinem: & pi¬
sces qui erant influmine mortui sunt
Computruitq fluuius: & non poterant
egyptii bibere aquam fluminis. Et fuit
sanguis in tota terra ȩgypti. Feccruntq
similit̾ malefici ȩgyptiorum incantatio¬
nib suis. Et induratum est cor pharao¬
nis: nec audiuit eos. sicut prȩceꝑat dñs.
A uertitq se & ingressus est domum suam:
nec apposuit cor etiam hac uice. Fodert̃
autem om̃s ȩgyptii ꝑ circũitum flumi¬
nis aquam: ut biberent Non enim pote¬
rant bibere de aqua fluminis Impletiq
sunt septem dies: post quam ꝑcussit dñs
ysen. Ingredere ad pharaonem: & dices

Expanded text:
irgam tuam, et extende manum tuam super aquas Aegypti, et super fluvios eorum, et rivos ac paludes, et omnes lacus aquarum, ut vertantur in sanguinem: et sit cruor in omni terra Aegypti, tam in ligneis vasis quam in saxeis. Feceruntque ita Moses et Aaron, sicut praeceperat Dominus: et elevans virgam, percussit aquam fluminis coram Pharaone et servis ejus; quae versa est in sanguinem. Et pisces, qui erant in flumine, mortui sunt: computruitque fluvius, et non poterant egyptii bibere aquam fluminis, et fuit sanguis in tota terra Aegypti. Feceruntque similiter malefici Aegyptiorum incantationibus suis: et induratum est cor Pharaonis, nec audivit eos, sicut h. dixerat Dominus. Avertitque se, et ingressus est domum suam, nec apposuit cor etiam hac vice. Foderunt autem omnes Aegyptii per circuitum fluminis aquam, ut biberent: non enim poterant bibere de aqua fluminis. Impletique sunt septem dies, postquam percussit Dominus redere ad Pharao et dices
Abbreviated transcription (Latin):
filios isrł egyptii. & affligebant illu¬
denites eis: atq ad amaritudinem ꝑduce¬
bant uitam eorum oꝑib duris luti &
lateris. omniq famulatu quo in terrȩ
opib premebantur. Dixit autem rex
cipiens eis. Quando obstetricabitis he¬
breas & partus tempus aduenerit: si ma¬
sculus fuerit interficite illum: si femi
ces dm̃ & non fecerunt iuxta prȩceptum
regis ȩgypti : sed conseruabant mares.
Quib ad se accersitis. rexait. Quid nam est
hoc qđ facere uoluistis. ut pueros serua
retis: Quȩ responderunt. Non sunt he¬
breȩ sicut egyptiȩ mulieres. Ipsȩ enĩ
obstetricandi habent scientiam & prius¬
quam ueniamus ad eas pariunt. Bene gͦ
fecit ds̃ obstetricib. Et creuit popłs: con¬
fortatusq est nimis. Et quia timuerunt
obstetrices dm̃: edificauit illis domos. Prȩ¬

Expanded text:
filios Israel Aegyptii, et affligebant illufilios Israel Aegyptii, et affligebant illudentes eis: atque ad amaritudinem perducebant vitam eorum operibus duris luti et lateris, omnique famulatu, quo in terrae operibus premebantur. Dixit autem rex cipiens eis: Quando obstetricabitis Hebraeas, et partus tempus advenerit, si masculus fuerit, interficite illum; si feminces Deum, et non fecerunt juxta praeceptum regis Aegypti, sed conservabant mares. Quibus ad se accersitis, rex ait: Quidnam est hoc quod facere voluistis, ut pueroretis? Quae responderunt: Non sunt Hebraeae sicut Aegyptiae mulieres. Ipsae enim obstetricandi habent scientiam: et priusquam veniamus ad eas, pariunt. Bene ergo fecit Deus obstetricibus, et crevit populus confortatusque est nimis: et quia timuerunt obstetrices Deum, aedificavit illis domos.
Abbreviated transcription (Latin):
ptum cum iacob. Singuli cum domibus
suis introierunt. Ruben. Symeon. leui.
uida isachar. ⁊abulon & beniamin. dan.
& nepthalim. gad & aser. Erant gͥ om̃s
animȩ eorum quȩ egressȩ sunt de femore
iacob septuaginta. Ioseph autem in ȩgy
pto erat. Quo mortuo. & uniuersis frĩb
cius. om̃iq cogratione illa: filii ifrł cre¬
uerunt & quasi germinantes multiplica¬
ti sunt ac roborati nimis impleuerunt
terram. Surrexit interea rex nouus suꝑ
egyptum qui ignorabat ioseph: & ait
ad popłm suum. Ecce popłs filiorũ isrł
multus. & fortior nobis est. Uenite sapi¬
enter opprimamus eum neforte multipli¬
cetur: & si ingruerit contra nos bellum.
addatur inimicis nris expugnatis nobis.
egrediatur e terra. Prȩposuit itaq eis
magistros oꝑum: ut affligerent eos one¬
rib Edificaueruntq urbes tabernaculo.¬
rum pharaoni: phiton & ramesses. Quan¬
toq opprimebant eos: tanto magis mul¬
tiplicabantur & crescebant. Oderantq

Expanded text:
singuli cum domibus suis introierunt Ruben Symeon Levi Iuda Isachar Zabulon et Beniamin Dan et Nepthalim Gad et Aser erant igitur omnes animae eorum qui egressi sunt de femore Iacob septuaginta Iospto erat. Quo mortuo, et universis fratribus ejus, omnique cognatione illa, filii Israel creverunt, et quasi germinantes multiplicati sunt: ac roborati nimis, impleverunt terram. Surrexit interea rex novus super Aegyptum, qui ignorabat Joseph: et ait ad populum suum: Ecce, populus filiorum Israel multus, et fortior nobis est. Venite, sapienter opprimamus eum, ne forte multiplicetur, et si ingruerit contra nos bellum, addatur inimicis nostris, expugnatisque nobis, egrediatur e terra. Praeposuit itaque eis magistros operum, ut affligerent eos oneribus: aedifica veruntque urbes tabernaculorum Pharaoni, Phithom et Ramesses. Quantoque opprimebant eos, tanto magis multiplicabantur et crescebant: oderantque
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ popłs tota cdie illo & nocte. ac diẽ al¬
tero: congregauit coturnicum qui pa¬
rum decem choros: & siccauerunt eas
ꝑ gyrum castrorum. Adhuc carnes e¬
rant indentib coꝵ. nec defecerat huiꝰ¬
cemodi cibus. & ecce furor dñi concitatꝰ
in popłm ꝑcussit cum plaga magna ni¬
mis. Uocatusq est ille locus sepul chra
concupiscentiç. Ibi enim sepelierunt
inaseroth & manserunt ibi XXXIi
ocutaq est maria & aaron contra
moy sen ꝓpter uxorem eius ȩthiopissã.
& dixcrunt. Num ꝑsolum moysen lo¬
cutus est dñs: Nonne & nobis similit̾¬
est locutus: Qđ cum audisset dñs:
iratus est. Erat enim moyses uir mitis¬
simus: suꝑ om̃s homines qui morabant᷑
in terra. Statim locutus est ad eum: &
ad aaron & mariam. Egredimini uos
tantum tres: ad tabernaculum foederis.
Cumq fuissent egressi: descendit dñs in
columna nubis. & stetit in introitu

Expanded text:
ergo populus toto die illo et nocte ac die alergo populus toto die illo et nocte ac die altero congregavit coturnicum qui parum decem choros et siccaverunt eas per gyrum castrorum adhuc carnes erant in dentibus eorum nec defecerat huiuscemodi cibus et ecce furor Domini concitatus in populum percussit eum plaga magna nimis vocatusque est ille locus seconcupiscentiae: ibi enim sepelierunt in Asaroth, et manserunt ibi. B. XXXIIocutaque est Maria et Aaron contra Moysen propter uxorem ejus Aethiopissam, et dixerunt: Num per solum Moysen locutus est Dominus? Nonne et nobis similiter locutus est? Quod cum audisset Dominus, inus erat enim Moses vir mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra, statim locutus est ad eum, et ad Aaron et ad Mariam: Egredimini vos tantum tres ad tabernaculum foederis. Cumque fuissent egressi, descendit Dominus in columna nubis, et stetit in introitu
Abbreviated transcription (Latin):
bus isrł. quos stare fecit circa taberna-¬
culum. Descenditq dñs ꝑnubem. & locii¬
tus est ad eum: auferens de sp̃u qui erat
quieuisset in cis sp̃s: ꝓphecauerunt nec
ultra cessauerunt. Remanserant autẽ
in castris duo uiri quorum unus uocabat᷑
heldad & alter mediad: suꝑ quos requie¬
uit sp̃s. Nam a ipsi descripti fucrant.¬
& non exierant ad cabernaculum. Cũq¬
ꝓphetarent in castris: cucurrit puer &
nunciauit moysi dicens. Hel dad & medad
ꝓphetant in castris. Stati iosue filius
niin minister moysi & electus e plurib:
ait Dne mi moyses ꝓhibe eos. & illez
quid inquit emularis ꝓme: Quis tri¬
buat ut om̃is popłs ꝓphetet & det cis¬
moyses & maiores natu isrł in castra.
Uentus autem egrediens a dño arreptas
transmare coturnices detulit. & demi¬
sit in castra: itinere quantum uno die
confici potest ex om̃i parte castrorum
ꝑcirtũitum. Uolabantq in aere: duob
cubitis altitudine suꝑ terram. Surgenꝰ

Expanded text:
bus Israel, quos stare fecit circa tabernaculum, descenditque Dominus per nubem, et locutus est ad eum, auferens de spiritu qui erat quievisset in eis spiritus prophetaverunt nec ultra cessarunt remanserant autem in castris duo viri quorum unus vocabatur Heldad et alter Medad super quos requievit spiritus nam et ipsi descripti fuerant et non exierant ad tabernaculum cumqprophetarent in castris, cucurrit puer et nuntiavit Moysi dicens: Eldaad et Medad prophetant in castris. Statimque Iosue, filius Nun, minister Moysi et electus e pluribus ait: Domine mi Moyses, prohibe eos. Et ille: Quid, inquit,emularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet et det eiMoyses et majores natu Israel in castra. Ventus autem egrediens a Domino, arreptans trans mare coturnices detulit et demisit in castra, itinere quantum uno die confici potest, ex omni parte castrorum per circuitum volabantque in aere duobus cubitis altitudine super terram surgens
Abbreviated transcription (Latin):
paruit captiuus. uinctus & seruus Tam̃
quĩ phylosophus maiore menteͤ fuit: ad
titum liuium lacteo eloquentiȩ fonte
manantem: de ultimis hispanię galli¬
arumq finib quosdam uenisse nobiles
legimus: & quos ad contemplationẽ sui
roma non traxerat. unius hominis fama
ꝑcluxit. Habuit illa ętas in auditũ om̃ib
scłis celebrandumq miraculum: ut urbẽ
tantam ingressi. aliud extra urbem quę¬

Expanded text:
paruit; captiuus, uinctus et seruus, tamen, paruit; captiuus, uinctus et seruus, tamen, quia philosophus, maior emente se fuit. ad Titum Liumanantem ex ultimis Hispanie Galliarumque finibus quosdam venisse nobiles legimus, et quos ad contemplationem sui Roma non traxerat, unius hominis fama perduxit. Habuit illa etas inauditum omnibus seculis celebrandumque miraculum, ut urbem tantam ingressi, aliud extra urbem que
Abbreviated transcription (Latin):
tua michi munuscula pferens. de¬
tulit: & luauissimas litteras quȩ in
principio amiciciarum. fidem ꝓbate
Uera enim illa necessitudo. ẽ. & xp̃i
glutino copulata: quam ñ utilitas
rei familiaris. non p̾sentia tantũ
corporum. non subdola & palrans
adulatio. sed dĩ timor & diuina¬
rum scripturarum studia concili¬
Iant. Legimus in ueterib hystori¬
is quosdam lustrasse ꝓuincias.
nouos adisse popłos. maria tran¬
sisse: ut eos quos ex libris noue¬
rant. coram quoq uiderent. Sic pytago¬
ras meraphiticos uates. sic plato ȩgyptum
& architam tarentinum. eademq orã ita¬
lie quȩ quondam nragn gritia dicebat᷑
laberiosissime ꝑiggauit: ut qui athenis
macister erat & potens. cuiusq doctrins
achaidemię gymnasia ꝑsonabant. fieret
pegrinus atq discipłs malens aliera ue¬
recunde dicere. quam sua impudent̾ inge¬
rere. Deniq cum litteras quasi toto fugi¬
entes orbe ꝑsequitur: captus a piratis &
uenundatus etiam tyranno erudelissimo.

Expanded text:
tua mihi munuscula perferens, detulit et suavissimas litteras, quae a principio amicitiarum, fidem jam Vera enim illa necessitudo est, et Christi glutino copulata, quam non utilitas rei familiaris, non praesentia tantum corporum, non subdola et palpans adulatio; sed Dei timor et divinarum Scripturarum studia conciliant. Legimus in veteribus historiis, quosdam lustrasse provincias, novos adisse populos, maria transisse, ut eos quos ex libris noverant, coram quoque viderent. Sic Pythagoras Memphiticos vates; sic Plato Aegyptum et Architam Tarentinum, eamque oram Italiae, quae qissime peragravit; ut qui Athenis magister erat et potens, cujusque doctrinam Academiae gymnasia personabant, fieret peregrinus atque discipulus, MALENS ALIENA verecunde 271 discere, quam sua impudenter ingerere. Denique cum litteras quasi toto fugientes orbe persequitur, captus a piratis et venundatus, etiam tyranno crudelissimo
Abbreviated transcription (Latin):
la x & ueru ⁊ opus om̃e distin-¬
guens: dum aut illucescere facit quȩ
minus ante fuerant: aut suꝑflua
quȩq iugulat & confodit: maxime
quȩ euangłistarũ & apłorum aucto¬
ritas ꝓmulgauit. In quib multa
de ueteri testamento legimus qui

Expanded text:
la et veru, opus omne distinguens: dum aut illucere facit, quae minus ante fuerant, aut superflua quaeque jugulat et confodit, maximeque quae Evangelistarum et Apostolorum auctoritas promulgavit. In quibus multa de veteri Testamento legimus
Abbreviated transcription (Latin):
emur: dicens qđ frater tuus sim. Tulit gͥ
abimelech oues & boues & seruos a ancil¬
las & dedit abrabam: reddiditq ei saram
Mementoq tẽ deprehensam. Orante autẽ
ancillasq eius: & pepererunt. Concluserat
enim ds omnẽ uuluam domus abimelech.
ꝓpt̾ saram uxorem abraham. xxxuiiii¬
i sitauit autem dñs saram sicut ꝓmise¬
rat: & impleuit quȩ locutus est. Conce¬
pitq & peꝑit filium in senectute sua: tem¬
pore quo prȩdixerat ei ds̃. Uocauitq ab rahã.
nomen filii sui quem genuit ei sara isa ac:
& circuncidit eum die octauo. sicut prę¬
cepat ei ds̾ cum centum esset annorum.
Hac quippe ȩtate patris: natus est ifa ac.
Dixitq sara. Risum fecit mͥ ds̃. Quicunq¬
Creuit gͥ puer: & ablactatus. ẽ Fecitq a¬
braham grande conuiuium: in die
ablactationis eius

Expanded text:
emur, dices, quod frater tuus sim. Tulit igitur emur, dices, quod frater tuus sim. Tulit igitur Abimelech oves et boves, et servos et ancillas, et dedit Abraham: reddiditque illi Sarammementoque te deprehensam. Orante autem ancillasque ejus, et pepererunt: concluserat enim Dominus omnem vulvam domus Abimelech propter Saram uxorem Abrahae. isitavit autem Dominus Saram, sicut promiserat, et implevit quae locutus est. Concepitque et peperit filium in senectute sua, tempore quo praedixerat ei Deus. Vocavitque Abraham nomen filii sui, quem genuit ei Sara, Isaac: et circumcidit eum octavo die, sicut praeceperat ei Deus, cum centum esset annorum: hac quippe aetate patris, natus est Isaac. Dixitque Sara; Risum fecit mihi Deus: quicumqcrevit igitur puer et ablactatus est fecitque Abraham grande convivium in die ablactationis eius
Abbreviated transcription (Latin):
mundicia manuum mearũ feci hoc. Dix̃ꝙ
adeum ds̃. Et ego scio qđ simplici corde
feceris: & ideo custodiui tẽ ne peccares in
me. & non limisi ut tangeres eam. Nunc gͥ
redde uxorem uiro suo quia propheta est:¬
& orabit pro te & uiues. Sin autem nolueris
reddere: scito qđ morte morieris ti &
om̃ia quȩ tua sunt. Statimq de nocte con¬
surgens abi melech uocauit om̃s seruos su¬
os: & locutus est uniuersa uerba hȩc in
Aurib corum. Timueruntq om̃s uiri ualde.
Uo cauit autem abimelech etiam abrabam.:
a dixit ei. Quid fecisti nobis: Quid pec¬
cauimus in te quia induxisti suꝑ me & suꝑ
regnum meũ peccatum grande: Quȩ non
debuisti facere: fecisti nobis. Rursumq ex¬
postulans ait. Quid uidisti ut hoc faceres:
R espondit abraham. Cogitaui metũ dicens
Forsitan non est timor dĩ in loco isto: & int̾¬
ficient me ꝓpter ixorem meam. Alias autt̃
facies mecum in om̃i loco ad quem ingredi¬

Expanded text:
munditia manuum mearum feci hoc. Dixitque munditia manuum mearum feci hoc. Dixitque ad eum Deus: Et ego scio quod simplici corde feceris, et ideo custodivi te ne peccares in me, et nredde uxorem viro suo, quia propheta est: orabit pro te, et vives: si autem nolueris reddere, scito quod morte morieris tu, et omnia quae tua sunt. Statimque de nocte consurgens Abimelech, vocavit omnes servos suos, et locutus est universa verba haec in auribus eorum, timueruntque omnes viri valde. Vocavit autem Abimelech etiam Abraham, et dixit ei: Quid fecisti nobis? quid peccavimus in te, quia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande? quae non debuisti facere, fecisti nobis. Rursusque expostulans, ait: Quid vidisti, ut hoc faceres? Respondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens: Forsitan non est timor Dei in loco isto, et interficient me propter uxorem meam: alias autem facies mecum: in omni loco, ad quem ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
ut saluemus semen de patre nr̃o. Dedert̃
a illa mnocte patri uinum: Ingessaꝙ minor
filia. dormiuit cum eo. Et nec tunc quidẽ
sensic quando concubuerit: uł quando
ula surrexerit. Conceperunt gͦ duȩ filiȩ
locħ de patre suo. Peꝑitq maior filium:
& uocauit nom̃ eius moab. Ipse est pater
morbitarũ usq in prȩsentem diem. Minor
quoq pepit filium: & uocauit nom̃ cius am¬
mon idest filius popsi mer. Ipse est pater am¬
interra australem: habitauitq int̾ cades
& sir & peregrinatus est ingeraris. Dixitq
dosara uxore sua: soror mea est. Misit gͦ
abimelech rexgerare: & tulit eam. Uenit
autem dĩ ad abimelech ꝑ somnium nocte
a ait illi. E nmorieris ꝓpt̾ mulierem quã
tulisti Habet enim uirum. Abi melech uͦ
non tetigerat eam. Et ait. Dñe numgentẽ
ignorantem & iustam interficies: Nonne
ipse dixit mͥ soror mea est & ipsa ait frat̃
meus est: In simplicitate cordis mei &

Expanded text:
ut salvemus semen de patre nostro. Dederunt ut salvemus semen de patre nostro. Dederunt et illa nocte patri vinum, ingressaque minor filia, dormivit cum eo, et nec tunc quidem sensit quando concubuerit, vel quando illa surrexerit. Conceperunt ergo duae filiae Lot de patre suo. Peperitque major filium, et vocavit nomen ejus Moab: ipse est pater Moabitarum usque in praesentem. diem. Minor quoque peperit filium, et vocavit nomen Ammon, id est, filius populi mei: ipse est pater Amterram australem, habitavit inter Cades et Sur, et peregrinatus est in Geraris. Dixitque de Sara uxore sua, Soror mea est. Misit ergo Abimelech rex Gerarae, et tulit eam. Venit autem Deus ad Abimelech per somnium nocte, et dixit illi: En morieris propter mulierem quam tulisti? Habet enim virum. Abimelech vero non tetigerat eam, et ait: Domine, num gentem ignorantem et justam interfiipse dixit mihi: Soror mea est, et ipsa ait: Frater meus est? in simplicitate cordis mei et
Abbreviated transcription (Latin):
nem. uniuersos habitatores urbium. &
cuncta terrȩ uirentia. Respiciensq uxor
cius post se: uersa est in statuam salis.
Abraham autem consurgens mane ubistete¬
rat prius cum dño intuitus est sodomam
& gomorram. & umiuersam terram regio¬
nũ illius: uiditq ascendentem fauillam
de terra. quasi fornacis fumũ. Cum enim
subuerteret ds̃ ciuitates regionis illius.
recordatus est abrahȩ & liberauit loth de
subuersione urbium in quib habitauerat
manere in segor: & mansit in spelunca ipse
mansit in terra qui possit ingredi ad nos
iuxta morem uni uersȩ terrȩ. Ueni ine¬
briemus eum uino. dormiamꝰq cum eo:
ut seruare possimus ex patre nr̃o semen.
Dederunt itaq patri suobibere uinũ nocte
illa. Et ingressa est maior: dormiuitq cũ
patre. At ille non sensit: nec quando accui¬
buit filia nec quando surrexit. Altera qͦq
die dixit maior adminorem. Ece dormi¬
ui heri cum patre meo. Demus ci bibere
uinum etia hac nocte. & dormies cileo:

Expanded text:
rsos habitatores urbium, et cuncta terrae virentia. Respiciensque uxor ejus post se, versa est in statuam salis. Abraham autem consurgens mane, ubi steterat prius cum Domino, intuitus est Sodomam et Gomorrham, et universam terram regionis illius: viditque ascendentem favillam de terra quasi fornacis fumum. Cum enim subverteret Deus civitates regionis illius, recordatus est Abrahae, et liberavit Lot de subversione urbium in quibus habitaveratmanere in Segor, et mansit in spelunca ipse,mansit in terra qui possit ingredi ad nos juxta morem universae terrae. Veni, inebriemus eum vino, dormiamusque cum eo, ut servare possimus ex patre nostro semen. Dederunt itaque patri suo bibere vinum nocte illa: Et ingressa est major, dormivitque cum patre: at ille non sensit, nec quando accubuit filia, nec quando surrexit. Altera quoque die dixit major ad minorem: Ecce dormivi heri cum patre meo, demus ei bibere vinum etiam hac nocte, et dormies cum eo,
Abbreviated transcription (Latin):
ciens mambre. tam ipse quam spelunca
& om̃s arbores eius in cunctis terminis ꝑ
circũ itum abrahȩ in possessionem: ui¬
dentib filiis hech & cunctis qui intrabant
portam ciuitatis illius. Atq ita sepeliuit
abraham saram uxorem suam inspelunca
agri duplici quȩ respiciebat mambrȩ: hȩc
est hebron interra chanaan. Et corfirma¬
tus est ager & antrum qđ erat in eo abra¬
hȩ inpossessionẽ monum̃ti: a filiis heth.

Expanded text:
ciens Mamre, tam ipse quam spelunca, ciens Mamre, tam ipse quam spelunca, et omnes arbores ejus in cunctis terminis per circuitum, Abrahae in possessionem, videntibus filiis Heth et cunctis qui intrabant portam civitatis illius. Atque ita sepelivit Abraham Saram uxorem suam in spelunca agri duplici, quae respiciebat Mamre. Haec est Hebron in terra Chanaan. Et confirmatus est ager, et antrum quod erat in eo, Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth.
Abbreviated transcription (Latin):
terrę: filios uidelicet heth. Dixitq
ad eos. Si placet animȩ ur̃ȩ ut sepeliã
mortuum meum: audite me & inter¬
michi speluncam duplicem quã habet
ineetrema parte agri sui. Pecunia di¬
gra tradat michi eam coram uobis: in
possessionem sepru chri Habitabat autem
ephron: in medio filiorum heth. Respon
quor. Agrum trado tͥ & speluncã quȩ
in eo est. prȩsentib filiis popłi mei. Se¬
peli mortuum tuum. Adorauit abrahã
coram popło terrȩ: & locutus est ad e-¬
phron circiunstante plebe. Quęso ut au¬
dias me. Dabo pecuniam ꝓagro. suscipe
eam: & sic sepeliam mortuum incũ in eo
Respondit ephron. Dñe mi audi. Terra
quam postulas: qua dringentis argenti
siclis ualet. Istud est preciũ inter me
& te. Sed quantũ est hoc: Sepeli mor¬
tuum tuũ. Qđ cum audisset abraham.
appendit pecuniam quam ephron postu¬
lauerat audientib filiis heth. quadrin
cphronis in quo erat spelunca duplex respi¬

Expanded text:
terrae, filios videlicet Heth: dixitque terrae, filios videlicet Heth: dixitque ad eos: Si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum, audite me, et interg. Seor, ut det mihi speluncam duplicem, quam habet in extrema parte agri sui: pecunia digna tradat mihi eam coram vobis in possessionem sepulcri. Habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth. Respondquor: Agrum trado tibi et speluncam quae in eo est; praesentibus filiis populi mei, sepeli mortuum tuum. Adoravit Abraham coram populo terrae. Et locutus est ad Ephron, circumstante plebe: Quaeso, ut audias me: Dabo pecuniam pro agro; suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum in eo. Respondit Ephron: Domine mi, audi: Terram quam postulas, quadringentos argenti siclos valet: istud est pretium inter me et te: sed quantum est hoc? sepeli mortuum tuum. Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron postulaverat, audientibus filiis Heth, quadringEphronis, in quo erat spelunca duplex, respi