comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regeneratiois. et issiꝰ ꝑfettiorem cũ et cor
ꝑa nr̃a fuerit ĩmortalitate renouata/ Non
litiq fuit abrosio ꝙͣuis fateretur nastẽtis ori¬
gis uitiũ. iustificatioĩs despata ꝑfectio. qͥa
sicut est hũania natura crentor deo forma¬
bilis. ita sanabił redẽptori¶ S uos festi-¬
natis: et p̃suptione uram festmando p̃cipi¬
tatis ¶hic enim uustis hoiẽm ꝑfici: at ui¬
nam dei dono et nõ sibero. ueł potiꝰ sefuo
ta nob sm ta ista confertur p̃us lauatro
terrtationis quo remittũtur cũcta pcta:¬
demdo atioms tũ uitiis . a. quoꝵ reatu ab¬
soluti sumus ÷ tertio du nr̃a exaudituro¬
mitemus. hoĩes sumꝰ ¶ dei autẽ gr̃a sic
nos in hoc corruptibili corꝑe adiuuat di¬
mã ex eo nũo estis de quibꝰ in psalmo
dictũ est: qui confidũt in uir tute sucir
nũ martirem cypͥanũ: in epła de mortabitite
Cũ auaritia nob̾is inqͣt. cũ inpudiitia. cũ ira
tũ ambitiõe tõgressio est: cũ carlibꝰ uitiis. iũ

Expanded text:
regenerationis, et illius perfectionem, cum et nostra corpora fuerint immortalitate renovata. Non itaque fuit Ambrosio, quamvis fateretur nascentis originis vitium, justificationis desperata perfectio. Quia sicut est humana natura creatori Deo formabilis, ita sanabilis redemptori. 23. Sed vos festinatis, et praesumptionem vestram festinando praecipitatis. Hic enim vultis hominem perfici, atque utinam Dei dono, et non libero, vel potius servo a ista confertur: prius, lavacro regenerationis, quo remittuntur cuncta peccaessione cum vitiis, a quorum reatu absoluti sumus: tertio, dum nostra exauditur omicemus, homines sumus; Dei autem gratia sic nos in hoc corruptibili corpore adjuvat dioniam ex eo numero estis, de quibus in Psalmo dictum est, Qui confidunt in virtute sua . mum martyrem Cyprianum in epistola de Mortalitate: « Cum avaritia nobis, » inquit, « cum impudicitia, cum ira, cum ambitione congressio est; cum carnalibus vitiis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ueies płu platere deo debuisse: id in qͦ. ẽ pcti:.¬
ideo q ex uiro solo nõ poterat hũani eẽ gm̃s ꝓ
minẽ ẽẽ ¶ maluit enĩ deus plures ẽẽ. quos sal-¬
uos facere posset qͥbꝰ donaret pctui: ꝙͣ unũ
solũ adã qui łiber eẽt .a. cuspa ¶ demq quia
idẽ inq̃t utriusq auctor est oꝑis: uenit i

Expanded text:
uenies plus placere domino debuisse id in quo essetuenies plus placere domino debuisse id in quo essetideo quia ex uiro solo non poterat humani esse generim solum hominem esse. maluit enim deus plures esse quos saluos facere posset, quibus donaret peccatum quam unum solum Adam, qui liber esset a culpa. denique quia idem
Abbreviated transcription (Latin):
tiam sicut soletis ip̃m apłicũ testimonium
detorquere potuissent. dino inde tatere ma-¬
suisti¶ Tugꝰ melius honoras nuptias qͣrũ
direntatẽ fanꝙͣ oio irrephensibili uoluta¬
brotarnał concupiscentie decoloras. an il¬
le q̃ tũ dicat nõ sołu licitũ sed etiã bonũ con¬
uigũ sctamq copulãͥ tñ tessante libidinis
qͣhnt uxores setudũ eundem apłm ita ẽẽ uelit
at si non hñtes: nec notare dubitat ẽe uxo¬
ris adulterũ: intemꝑãtẽ maritũ ¶ Omẽ
conubii honũ pẽsans non cupidi ͭ ͤ carnis s
fide potiꝰͥ castitatis nõ morbo passionis
s federe comunctiõis nõ uoluptate libi¬
Omis: s uolutate ꝓꝑagis ¶ lã muliere hiro
ño nͣ greuerãdi cũ ꝑħibet᷑. institutã ͥ undeta diu
frustr̃a qͣsi q̃sꝙͣ hõt nr̃m negaret. disputandu
musier ͥ qadmnodũ pro bono uidetur adiecta:
uerũ si cõsideres qr deo uniuersttatis ẽcuraͥ in¬

Expanded text:
tiam, sicut soletis, ipsum apostolicum testimonium tiam, sicut soletis, ipsum apostolicum testimonium detorquere potuisses, omnino inde tacere maluisti. Tu ergo melius honoras nuptias, quarum dignitatem tanquam omnino irreprehensibili volutabro carnalis concupiscentiae decoloras: an ille, qui cum dicat, non solum licitum, sed etiam bonum conjugium sanctamque copulam, tamen cessante libidinis qui habent uxores, secundum eumdem apostolum, ita esse velit, ac si non habentes; nec vocare dubitat etiam uxoris adulterum intemperantem maritum, omne connubii bonum pensans non cupiditate carnis, sed fide potius castitatis; non morbo passionis, sed foedere conjunctionis; non voluptate libidinis, sed voluntate propaginis? Nam mulierem viro nonnisi generandi causa perhibet institutam, unde tam diu frustra, quasi quisquam hoc nostrum negaret, disputandummulier, quemadmodum pro bono uidetur adiecta? uerum si consideres quia deo uniuersitatis est cura, in
Abbreviated transcription (Latin):
uni ͥ ub̾i eł licitũ demõstrat ẽẽ cõmubi: et
ni ipo nõ uult incõtmentiã fedare ꝙͦ licitũ ẽ.
Aduertis qͣmo intelligere nobistũ Rebeas
in quo morbo desiderñ noluerit apłus unũ¬
quẽq uas sũ possidere sicut gẽtes: que ig¬
norant deũ ¶ Tibi autẽ sibido nõ nsip̃ter
Uxore uidetur ee culpabilis¶ Qrund ergo
de ambrosio iudicabis  qui intepantem
in cõnigio adulterũ quemda appelłat uxo¬
ris. ¶Tu ne meliꝰ nuptias honoras in qͣẜs
libidi licetiosissimũ spatiui ꝑrebuist᷑. n̾e
fortassis offensa defensore sib̾r aliũ ꝓuide¬
ret. ¶Neq eñ ꝙ ego cõmeoraui secũdũ
uer botenꝰ attingerẽ noluisti᷑ : aut ꝙ ab illo
opere ut oroi uacent: cessare toiutres ãmo¬
nentur ¶ Quod ergo totũ comeoraui ausꝯ nõ
es in tua rũsioe refricare. credo formidãs
ne tua bideretur preuaricata defensio: si
diretur oro ¶ Ita cũ in pro illa rũdere cupes
s apło resistere nõ audes nec in aliu señtẽ¬

Expanded text:
 demonstrat esse connubium, et in ipso non vult incontinentiam foedare quod licitum est? Advertis quomodo intelligere nobiscum debeas, in quo morbo desiderii noluerit Apostolus unumquemque vas suum possidere, sicut gentes quae ignorant Deum ? Tibi autem libido non nisi praeter uxorem videtur esse culpabilis. Quid ergo de Ambrosio judicabis, qui intemperantem in conjugio adulterum quemdam appellat uxoris? Tune melius nuptias honoras, in quibus libidini licentiosissimum spatium praebuisti; ne fortassis offensa defensorem sibi alium provideret? Neque enim, quod ego commemoravi secundum verbo tenus attingere voluisti; aut quod ab illo opere, ut orationi vacent, cessare conjuges admonentur , quod ego totum commemoravi, ausus es in tua responsione refricare: credo, formidans ne tua videretur praevaricata defensio, si et diretur oratio. Ita cum mihi pro illa respondere cuperes, sed Apostolo resistere non auderes, nec in aliam senten
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sctificatus fuero mĩ uõb¶ Cũ ergo semper
ipe sanctus sit. sctificatur tñ mͥeis quibue
largitur grãm sũa cuferẽdo ab eis cor lapidẽ
putetur m̃chil ibi facere ip̃os hõies ꝑ liberũ
arbitͥũ: ideo dicitur mn ps ͦ. nolite ob̾durare
cordaura¶ Et ꝑ ip̃m ezechiele ꝓicite. & uob

Expanded text:
cum sanctificatus fuero in vobis. Cum ergo ipse semper sit sanctus, sanctificatur tamen in eis quibus largitur gratiam tuam, auferendo ab eis cor lapideumputetur, nihil ibi facere ipsos homines per liberum arbitrium, ideo in psalmo dicitur, Nolite obdurare corda vestra. Et per ipsum Ezechiel
Abbreviated transcription (Latin):
debeo. sient insimulas lt ꝙ̃ꝙͣ aliter fuit
mãlueẽ uideatur. ¶ dico emm et aliter: bo¬
nu ẽe cõuigna. ub̃i proles nisi ꝑ docubitumn
no pot prõcreari ͦ si enĩ alite ͬ  possent et
tni concłiberẽt cõu̾iges. aꝑtissie libid mi cede¬
rent: atq ilso mało u̾terentur male ¶ Cñ
uero p̃p quod sexus ambosunt instauti inisi
roꝵ comiptione ro nascitut hõ Pp hoc mix¬
ti comuges. illo malo ẜtĩctur benet Si aũ de
lib̾idme q̃rũt etia uoluptatẽ: uenialiter
male ¶ Auasi maritus inq̃s ioseph. in opione¬

Expanded text:
debeo, sicut insimulas, « ut quidquid aliter fuerit, malum esse videatur. » Dico enim et aliter bonum esse conjugium, ubi proles nisi per concubitum non potest procreari. Si enim aliter posset, et tamen concumberent conjuges, apertissime libidini cederent, atque illo malo uterentur male: cum vero propter quod sexus ambo sunt instituti, nisi eorum commixtione non nascitur homo; propter hoc mixti conjuges illo malo utuntur bene: si autem de libidine quaerunt etiam voluptatem, venialiter male. 47. « Quasi maritus, » inquis, « Joseph in opin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯbibet nio: libidini cedat insir mitas p̃p̃ fidẽ
quã sibi debent cõnges. ne fiãt adulieriaͭ
q ꝓlen cuius generande causa. sexus ut̾q
mistendus est ¶ Aduerti etiã tertiũ bonũ qͦ
ei conigibꝰ debet maxie ꝑtinẽtibꝰ ad ppłm
dei᷑ quod mͣ uisũ est eẽ ciliquid sacramẽtũ.

Expanded text:
ibet modo libidini cedat infirmitas, praeter fidem quam sibi debent conjuges, ne fiant adulteria, et prolem cujus generandae causa sexus uterque miscendus est, adverti etiam tertium bonum quod esse in conjugibus debet, maxime pertinentibus ad populum De
Abbreviated transcription (Latin):
stiãt li uerũ etia ut p̃stante ip̃a fatiãt tũ delecta ᷠ ͤ
quod scumt ħ hant quippe inspiratione bone uõlu¬
tatis atq oꝑ eris poscebat apostolꝰ eis quibꝰ dice¬
bat. Oramꝰ autẽ ad deũ ne ꝙͣ fatiatis mali. no
ut nos ꝓbati appareamꝰ: Rut uos quod bonũ est
fatiatidi eis hec audiat et nõ eutgilet. atq fa¬
teatur .a. dño dex nõb̃ ẽẽ ut decłmneꝰ .a. malo et
fatiamꝰ bonũs Qñ quidẽ nõ ait aꝑsus monemꝰ

Expanded text:
sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem bonae voluntatis atque operis poscebat Apostolus eis, quibus dicebat, Oramus autem ad Deum, ne quid faciatis mali, non ut nos probati appareamus, sed ut vos quod bonum est faciatis . Quis hoc audiat, et non evigilet, atque fateatur a Domino Deo nobis esse, ut declinemus a malo, et faciamus bonum? Quandoquid
Abbreviated transcription (Latin):
borurm. si hec nos nõ agimꝰ. s id uelle et oꝑari
deus ꝯperatur in nobis: S potius intelligãt
si fihi deist̾ spũ dei se agi ut quod agendũ est ag¬
ant᷑: et cũ egerm̃t: ilsi .a quo agũtur gras d̃
gatu Aguntur enim ut agãt. noñut ip̃i nichił
agunt ¶ Et adhͦ eis oñditur ꝙ̃agere debeãt ilt qn
id agũt sicut agedũ est. iᵈ est cũ dibectioe et delet

Expanded text:
nos non agimus, sed id velle et operari Deus operatur in nobis? Sed potius intelligant, si filii Dei sunt, spiritu Dei se agi, ut quod agendum est agant; et cum egerint, illi a quo aguntur gratias agant. Aguntur enim ut agant, non ut ipsi nihil agant, et ad hoc eis ostenditur quid agere debeant, ut quando id agunt sicut agendum
Abbreviated transcription (Latin):
Aui gͦ segitime sege utitur. Distit in ea ma¬
lũ et bonũ. et nõ confidens in uir tirte sua con¬
fugit ad gratiam. qua p̃stante declmet. a ma¬
lo et fatiõt bonũ ¶ Quis aũ cõfugat ad gr̃am. nͣ
cũ .a. dño gressus hois dirigũtur et uiã eꝯuo
let. Ndĩc ꝑ hͤ et desiderare auxiliũ gr̃e: mitiũ
gr̃e est  deqͦ ait ilłe. et dixi nunc tepi. hec est
micta ͦ dextere excelsi ¶ Liberũ itaq arbit᷑ũ et gd
malũ et ad bonĩs fatiendũ confitendũ est nos ha¬
bere. s in malofatiẽdo liber est qͥsq iustitie. ser¬
fuerit liberatꝰ ab eo q̃ act. si uos filius liberalie¬
rit tũc uere liberi eritis ¶ nec ita ut cũ q̃sq fue¬
rit a p̃cti dñatioe liberatus. iã nõ indigeat sui
liberatoris auxilio. s ita potiꝰut aẜ ułso cudi¬
ens. sine me nichil potestis fatere dicat ei. et
ip̃e. Aductor meꝰ esto ne derelmqͣs me.:¬

Expanded text:
ui ergo legitime lege utitur, discit in ea malum et bonum, et non confidens in virtute sua confugit ad gratiam, qua praestante declinet a malo, et faciat bonum. Quis autem confugit ad gratiam, nisi cum a Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet ? Ac per hoc et desiderare auxilium gratiae, initium gratiae est: de quo ait ille, Et dixi: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Excelsi . Liberum itaque arbitrium et ad malum et ad bonum faciendum confitendum est nos habere: sed in malo faciendo liber est quisque justitiae serfuerit liberatus ab eo qui dixit, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Nec ita ut, cum quisque fuerit a peccati dominatione liberatus, jam non indigeat sui liberatoris auxilio: sed ita potius, ut ab illo audiens, Sine me nihil potestis facere ; dicat ei et ipse, Adjutor meus esto, ne derelinquas me
Abbreviated transcription (Latin):
et m oes Precipit ut habeatur caritas. Cor¬
ripit qr nõ habentur carctus. Orat ut habun¬
det caritas ¶O hõ ini p̃ceptioe cognosce quidde¬
beas habere: in correptione cognosce tuote ui¬
nõ est oĩno aliu̾d unde tale. ac tãtũ nuriꝰ ħa¬
beatur ħ Patimini paulliłu me fres mei nõad¬
uersũ uos quoꝵ ritm est gor cũ deo. s aduersus¬
eos qͣ terrena sapiũt. uel aduersus ip̃as hũa¬
nas cogitatiões pro tesestis et diurine gre cari¬
tate certares hoc em̃ dicut qͣ nĩ suis malignis
deo q̃ mithi ut facerem dedit Si aũ. nõ fetero.
nõ ego corripiendus sũ. s ille oradus est ut

Expanded text:
in omnes . Praecipit, ut habeatur charitas: corripit, quia non habetur charitas: orat, ut abundet charitas. O homo, in praeceptione cognosce quid debeas habere; in correptione cognosce tuo te vinon est omnino alius unde tale ac tantum munus habeatur? » Patimini me paululum, fratres mei, non adversum vos, quorum rectum est cor cum Deosus ipsas humanas cogitationes, pro coelestis et divinae gratiae veritate certare. Hoc enim dicunt, qui in suis malignis Deo, qui mihi ut facerem dedit; si autem non fecero, non ego corripiendus sum, sed ille orandus est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Aia cõcupiscit ut ei spus id ẽ ꝑs euis meli¬
or et superior: debeat regugnare ¶deniq
ista uitia nõ medicos ullos corpũ querunt:
s gra xp̃i mediãte curantur pͥrius ut rea¬
tum non teneat: deide ut coflictu nõ um-¬
tant᷑ postremo ut oĩ ex ꝑte sanata: nulla
omo remaneant ¶Promde cũ masa cõtupis

Expanded text:
ic concupiscit, ut ei spiritus, id est pars ejus melior et superior, debeat repugnare. Denique ista vitia non medicos ullos corporum quaerunt, sed gratia Christi medicante curantur: prius, ut reatu non teneant; deinde, ut conflictu non vincant; postremo, ut omni ex parte sanata nulla omnino reman
Abbreviated transcription (Latin):
durpissma pac̃e que fit᷑ eiꝰ dãpnatiõr mente sei¬
fatuere᷑. si rõe nõ reuocamimi: pudore cogmm
s ea asis nũt e uitiũ origiale fatemini. ⁊cinsi
serumꝰ perimꝰ: cui repugnamꝰ ne seruiamꝰ
Eequos fandas nec tines tibi petiꝰ ne ad¬
moneas ẽẽ disẽdũ ꝙ ad flagitia conttes hoies

Expanded text:
ationi mente sernstituere, si ratione non revocamini, pudore cogimini, in ea qualis nunc est vitium originale fatemini; cui si servimus perimus, cui repugnamus ne serviamus. Ecce quod laudas, nec times ne tibi potius admoneas esse dicendum, quod ad flagitia concites h
Abbreviated transcription (Latin):
ditm e mala ti et qn nõ ceditur: q malo resis¬
litur ne bonũ castitatis intereçit si huic maso
nõ resistaturt᷑ quã tũ cũ bora ncẜiter dics : astu¬
te illi semper consensiendũ eẽ disterius ue re¬
tusu inprobo: repuguetur nali bono ¶Ita q̃ppe

Expanded text:
t tamen et quando non ceditur; quia malo resistitur, ne bonum castitatis intereat, si huic malo non resistatur. Quam tu cum bonam naturaliter dicis, astute illi semper consentiendum esse decernis; ne renisu improbo repugnetur naturali bono. Ita quippe
Abbreviated transcription (Latin):
natura  tõtraq ipsa dyabolica plagã qre
dci opitulatiõe sananda est.donec ab ẽa pemi¬
tus sberemur nob ee pugnã nec aiam qua
torpus uunt u̾muer sim mũdã ꝙͣtũ in hac bi¬
ta mũdꝰ hõ est posse seruari᷑ si cõcõcupiste¬
tiecarms ad flagitia ꝓpetrada et queq ua
mimida tosenserit  Euctũ gͦ ꝑtinet adi ͭa¬

Expanded text:
naturam; contraque ipsam diabolicam plagam, quae Dei opitulatione sananda est, donec ab ea penitus liberemur, nobis esse pugnandum: nec animam qua corpus vivit, universam mundam, quantum in hac vita mundus homo est, posse servari, si concupiscentiae carnis ad flagitia perpetranda et quaeque immunda consenserit. Quantum ergo pertinet ad
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙͣ et h ͦ Si neo peccasset. nos in ila
btitudine ꝑadisi funsse passuros ¶ S aliest
reꝑ corporalium qualitotes que setunr a
contrariis tꝑangur ut bni ualeamꝰ ⁊ et cũ
sint in diuerso genere bone tni cũ discordãt

Expanded text:
it, si nemo peccasset, nos in illa beatitudine paradisi fuisse passuros. Sed aliae sunt rerum corporalium qualitates, quae secum a contrariis temperantur ut bene valeamus; et cum sint
Abbreviated transcription (Latin):
qu apiurna atin aut bonũ ꝓugꝑat etna¬
l ᷑ cut malũ et mału: aut si duõ bonꝗ inbe
se pũgnant: ip̃a pugna est magnũ mãlu Se
s porpore q̃n tontingit. ut ea quibꝰ cõstat
Nest humdũ et sutum calidũ et frigidũ ẽ¬
qͣuis sut inter se contraria. pacem sen es x¬
tordiamq insiteneat: morbi egritadinesq
nastitis ¶Et quis audeat dicere aliꝙ eor li
nõ ee honũ. cũ oĩs creatura dei bona sit el
hn di tbin ypno tũ pueoꝵ stigus et estus do.¬
q̃ inter se cont aria: feruat tñ pro rerũ incoli

Expanded text:
m pugnatur, aut bonum pugnat et malum, aut malum et malum, aut si duo bona inter se pugnant, ipsa pugna est magnum malum. Quod in corpore quando contingit, ut ea quibus constat, id est humidum et siccum, calidum et frigidum, quamvis sint inter se contraria, pacem secum concordiamque non teneant, morbi aegrotationesque nascuntur. Et quis audeat dicere, aliquid eorum non esse bonum; cum omnis creatura Dei bona sit, et benedicant in hymno trium puerorum frigus et aestus DomQuae inter se contraria, servant tamen pro rerum
Abbreviated transcription (Latin):
et libeter audirent libidĩs laudem. n Nõ usos
adeo putadũ est perisse fronte de rebus. nt bo
dedecus nsi in tali forte auditorio fieret᷑ ubi
te recctaturo considentibꝰ discipilł sius inq̃i
celestius aut pelagius presideret:¬
uantũ ergo actinẽt ad pudicctiã quod eiꝰ li¬
bidis expugnatioe opꝑssios frenatioe : et ad
nichil isicitũ ꝑmissione seruetur: ho dicis
bonũ esse tu dicis: ndn ego¶ Quis autem
nrm uerũ dicat uidicent casti auscultãtes
no lingue tue.: s exꝑiẽtie sue  Indicet apłs
dicens uideo aliã legem in mebris meis re¬
pugnante legi mentis mee ¶ Sed prmam
inquis ideipq uenustiqui heretia similes
ingnisheis. dicunt . or lũbis ũsq ad pedes dia¬
bolũ fecisse corpus hõĩs: suꝑiores uero ꝑtes
deũ. uelut supra basem aliquam collotasse: ad¬
dutq nchil hois studio requiri ꝙͣ ut aĩa quã
instomaco et capite habitare dicunt. menda
seruetur: pubem uero si oi flagitioꝵ sor¬

Expanded text:
et libenter audirent libidinis laudem? Non usque adeo putandum est perisse frontem de rebus, ut hoc dedecus, nisi in tali forte auditorio fieret, ubi te recitaturo considentibus discipulis suis magister Coelestius aut Pelagius praesideretiam, quod ejus libidinis expugnatione, oppressione, frenatione, et ad nihil illicitum permissione servetur, hoc dicis bonum esse tu dicis, non ego. Quis autem nostrum verum dicat, judicent casti, auscultantes non linguae tuae, sed experientiae suae. Judicet Apostolus, dicens, Video aliam legem in membris meis, repuginquis, « iidemque Venustiani haeretici similes Manichaeis, dicunt a lumbis usque ad pedes diabolum fecisse corpus hominis, superiores vero partes Deum velut supra basem aliquam collocasse: adduntque nihil ab hominis studio requiri, quam ut anima quam in stomacho et capite habitare dicunt, munda servetur: pubem vero si omnium flagitiorum sor
Abbreviated transcription (Latin):
phibet correptionẽ. ne correptio negat gr̃am et ideo
sit est pcipienda iustitia: ut . a. deo gr̃a qua id ꝙͦ p̃ci¬
pitur fiat. fideli orone poscatur ¶ Et hot utrũq
tta fatiendũ: ut neq i̾ista correptio negligatur ⁊¬
Dia uero hec cũ caritate fiant. qm̃ nec carctas fa
at pctm: et tooperit mustitudmem pctoꝵ:ͥ ssta

Expanded text:
hibet correptionem, nec correptio negat gratiam. Et ideo sic est praecipienda justitia, ut a Deo gratia, qua id quod praecipitur fiat, fideli oratione poscatur; et hoc utrumque ita faciendum est, ut neque justa correptio negligatur. Omnia vero haec cum charitate fiant, quoniam charitas nec facit peccatum, et cooperit multitudinem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
in qua oẽs uolebat eẽ. sicut se ip̃m. Tñ donũ .a. dec
unde m̃telligimꝰ cũ hec p̃cipiant᷑. ut fiat uichil
mõstrantur. ⁊ quo pẽtedasint discitur si nõ ha¬
bẽatur. et cui sint hñ de gr̃e. si hñtur. urãsq uõ¬
lutates ad ħ ͨ expẽtẽda. sumẽda. retmẽda paꝵ
ULere: nisi du̾initꝰ a diuuẽtur

Expanded text:
cut se ipsum, tamen, donum a Deo. Unde intelligimus, cum haec praecipiuntur, ut fiant, nihil monstrantur, a quo petenda sint, discitur, si non habentur; et cui sint agendae gratiae, si habentur; nostrasque voluntates ad haec expetenda, sumenda, retinenda parum valere, nis
Abbreviated transcription (Latin):
non est . ex fide pctm est. cũ entur hͦ fat̃t
homines smñe fide que uidẽtur ad cõiugalem
pudicitiã ꝑtiere. suie hõĩbꝰ oĩb̾ꝰ placere q̃rentes
uel sibi uelaliis. siu̾e in hiis Rebꝰ qua uitiose põtu¬
piscunt humanas molẽstias deuitantes. suie
demõibꝰ seruientes nõ pctã cohertentur s alĩs
pctis. alia pcta unit  Antur ¶ Ab̾sit gͦ puditũ
Geraciter dici qui uon pp̃ deum. uer̃am fid̾e
rale nuptiaꝵ s iͭͦ bono mase uitur. qlti bestia¬
siber utitut᷑: lit sit ⁊  intẽ ͦ eius. in uolupte
libi duris nõ m uolul ꝓpagis. ꝙ̃ ꝙ in nõnłtł .s.

Expanded text:
non est ex fide peccatum est. cum igitur faciunt haec homines sine fide, quae uidentur ad coniugalem pudicitiam pertinere, siue hominibus placere quaerentes, uel sibi uel aliis, siue in his rebus quas uitiose concupiscunt humanas molestias deuitantes siue daemonibus seruientes, non peccata cohercentur, sed aliis peccatis alia peccata uincuntur. absit ergo pudicum ueraciter dici, qui non propter deum uerum fidem rale nuptiarum. sed isto bono male utitur qui bestialiter utitur, ut sit eius intentio in uoluptate libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
mente uͥams. tatolicas inp̃cas. nõ solũ uestali¬
b̾us. sedetiã hereticis uirgibꝰ añponat  Cantũ
uał etfides de qua dicit apłus. õe quod nõ est ex fide pec¬
tatũ est: Et de qua item scriptũ est ad hebreos sine
qͣsi morbus iste de cõnubio sit nõ de pcto ¶ Nũꝙͣ
illi cõiuges primi quoꝵ iuptias bñdixit deꝰ ditẽs
crescite et multipsicamim  nudi erant et nõ con¬
fundebantur: ¶Cur ergo ex illis membris cõfuͦ
post peccatum insi qr exfitit illis indecens mo¬
tus: quem mͥsi homines percassent protul dubio
nuptie non haberent: ¶ An fortesitut quidam
existimant᷑ qr id quod legunt parũ diligen¬
ter aduertunt ceti creati er̃ant p̃us hoĩes sicũt ta

Expanded text:
nas catholicas nuptas, non solum vestalibus, sed etiam haereticis virginibus anteponat? Tantum valet fides, de qua dicit Apostolus, Omne quod non est ex fide, peccatum est : et de qua item scriptum est ad Hebraeos, Sine quasi morbus iste de conubio sit, non de peccato. nonne illi coniuges primi, quorum nuptias benedixit deus dicen: crescite et multiplicamini, nudi erant et n.on confundebantur? cur ergo ex illis membris confusio post peccatum, nisi quia extitit illic indecens motus, quem, nisi homines peccassent, procul dubio nuptiae non haberent? an forte, sicut quidam existimant, quia id quod legunt parum diligenter aduertunt, caeci creati erant prius homines sicut can
Abbreviated transcription (Latin):
res utusq oꝑis et nriscilicet et tm quẽꝙͣ posse
ee lectorem qui ista dephen deret ¶ demq etie
pauca ip̃a in q̃bꝰ bix est ut dixi qͣrta ꝑs holi¬
minis mei. que uelut infirmiora exifamis
qͣtuor tuoꝵ grandiũ uoluminũ trepiti. qͣsy
quadrigaꝵ in petu ꝓsternere et contulcare
molitũs. consideratiõe multo płiũ cet̾oꝵ que
altingere timiristi: incocussa manere mon¬
strantur quod ostendere ꝑene suꝑfluũ est /
¶Admonẽdi enĩ stͥ̾ ꝑotiꝰ qͣ hoc noste desiderãt
ut nõ eos ꝑigeat u̾trũq segere : et quod scr¬
si: et ꝙͦ rñdere noluisti¶ Ita eñi si res rp̃i
declarat atq indicat ut nmiũ tardisint. qͥ
hoc .a nõb postulant in dic demoftrary
unt ergo ꝙ uideo te ueritate deserfũ ad
maledicta esse conuersum. ita distͣbuã dis¬
putationẽ mea: ut onda p̾us ꝙͣtis et qͣlib
maiicheoꝵ intollerabile facere nõ sũcte¬

Expanded text:
res utriusque operis, et mei scilicet et tui quemquam esse res utriusque operis, et mei scilicet et tui quemquam esse posse lectorem, qui ista deprehenderet. Denique etiam pauca ipsa, in quibus vix est, ut dixi, quarta pars voluminis mei, quae velut infirmiora existimans, quatuor tuorum grandiorum voluminum strepitu, quasi quadrigarum impetu prosternere et conculcare molitus es, consideratione multo plurium caeterorum, quae attingere timuisti, inconcussa manere monstrantur: quod ostendere pene superfluum est. Admonendi enim sunt potius qui hoc nosse desiderant, ut non eos pigeat utrumque legere, et quod scripsi, et quod respondere voluisti. Ita enim se res ipsa declarat atque indicat, ut nimium tardi sint, qui hoc a nobis postulent demonstrari. 3. Nunc ergo quia video te veritate desertum, ad maledicta esse conversum, ita distribuam disputationem meam, ut ostendam prius quantis et qualibus Manichaeorum intolerabilem facere non cuncte
Abbreviated transcription (Latin):
ontinnesias tuas et uerba masedur
iuliane: que ardens iracũdia qͣtuor li-¬
bris gnelasti si me cõtepnere dixero:
entior¶ Quomio em̃ possũ ista cõrẽpne̾re
ubi testimoium tõstie mes cogitas ileleauo¬
dereme iñ deo debere prome: uel dolerẽ pro
teet sit peis qui deipiũtur abs te ¶ Quis at
cotepnct siue exustatiõis mat̾iã: siuie meroꝵs
nã bnde partitꝰ letamur. partiutost con-¬
estamur: nubła roe cotepnimꝰ ¶ Pleorum
quiꝓpe cũ gaudioꝵ est: ꝓmissio dm̃ dicentis.
me: gaudete et exultate : ecte ẽni mertes be¬
stra copiosa e: et iñ celis ¶ Et rursus unde ca
meroris est apli effectus: ubi legol etrs infir
de mediosi placet ista comunia que dici ex u¬
traq ꝑte pnt: quãus ueraciter ex utraꝙ
ꝑte diti nõ pnt ¶ prmiũ abs te q̃ro cur libro
meo salte spetictenus te tñdisse gleris: cũtu-¬
is libris quatuor uniꝰ mei ꝑfem̃ net quartã¬
rep̃hendendo tetigeris᷑ eosq saltus in p̃t̾eñdis

Expanded text:
ontumelias tuas et verba maledica, Juliane, quae ardens iracundia libris quatuor anhelasti, si me contemnere dixero, mentiar. Quomodo enim possum ista contemnere, ubi testimonium conscientiae meae cogitans, vel gaudere me video debere pro me, vel dolere pro te, et pro eis qui decipiuntur abs te? Quis autem contemnat sive exsultationis suae materiam, sive moeroris? Nam unde partim laetamur, partim contristamur, nulla ratione contemnimus. Meorum quippe causa gaudiorum est promissio Domini dicentis: me; gaudete et exsultate, quoniam merces vestra multa est in coelis . Et rursus mei causa moeroris est Apostoli affectus, ubi lego: Quis infirmde medio, si placet, ista communia, quae dici ex utraque parte possunt: quamvis veraciter dici ex utraque parte non possunt. 2. Primum abs te quaero, cur libro meo saltem specie tenus te respondisse glorieris, cum tuis libris quatuor unius mei partem nec quartareprehendendo tetigeris, eosque saltus in praetereundis
Abbreviated transcription (Latin):
re hoĩem sciẽtem: ꝙͣ nestietem  Nec tñ ideo cõsugiẽ
dũ ad ignorãtie tenebras: ut in eis qͣsq req̾rat extu¬
sationem: aluid ẽ enim nescisse: aliud scire noluisse
olutas quippe arguitur in eo quod dicitur: noluit
n̾itelligere ut bñ ageret ¶ Sed et illa ignorãtia que
no est eoꝵ q̃ scire nolut s eoꝵ qui tanquã simpliciter
nestiut᷑ nemnĩe sic excusat: ut sempiterno igne
nõ ardeat᷑ si pp̃ea nõ credit qr nõ audiuit omo quid
crederet: ẜ fortasse ut minus ardeatn Nõ em̃ sine
ca dictũ est. effunde irã tuã iꝑ gentes que te non
uouerunt: et illud ꝙͦ. ait apłus: cũ uenerit in
Nlama ignis dare uuidictam: in eos q̃ ignor̃at
eui Uerutii ut habeamꝰ et ipͣm stĩam. ne dicat
lutas conuenitur huana ub̃i dicctur. nołite ẽx
sicut equs et mulus: qͥb̾ꝰ non est intesfectus ¶ Exͣ¬
nis pesor appeat de quo dictũ est. uerbis non e¬

Expanded text:
re hominem scientem quam nescientem. nec tamen ideo confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisque requirat excusationem. aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse. uoluntas quippe arguitur in eo de quo dicitur: noluit intellegere, ut bene ageret. sed et illa ignorantia, quae non est eorum qui scire nolunt, sed eorum qui tamquam simpliciter nesciunt, neminem sic excusat, ut sempiterno igne non ardeat, si propterea non credidit, quia non audiuit omnino quid crederet, sed fortasse, ut mitius ardeat. non enim sine causa dictum est: effunde iram tuam in gentes, quae te non nouerunt, et illud quod ait apostolus: cum uenerit in flamma ignis dare uindictam in eos qui ignorant deum. uerum tamen ut habeamus et ipsam scientiam, ne dicat luntas conuenitur humana, ubi dicitur: nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus, quamuis peior appa
Abbreviated transcription (Latin):
detur ei. Quid nobis molestus es ut abs t̾e uccipia¬
mus alq distamꝰ ꝙtu nõ as hoĩe accepisti neqi a rdi¬
cisti: potens ẽ eimille qui tibi degit sit et nobis
dare quomõ tibi ¶Porrosi hͦ nõ audet dicere si pa¬
tuctut sibi euãgeliũ ab hoie ꝑdicari qͣuis po s

Expanded text:
etur ei, Quid nobis molestus es, ut abs te accipiamus atque discamus, quod tu non ab homine accepisti neque didicisti? Potens est ille qui tibi dedit, sic et nobis dare quomodo tibi. Porro si hoc non audent dicere, sed patiuntur sibi Evangelium ab homine praedicari; quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
No bis euitibitua uitia demõstrari. nõ uis ut
feriantur. siał q tibi btilis dolor quo me dicũ
q̃ras Nõ uis tibi tu ip̃e oñdi ut cũ deforinẽ te ui-¬
Des. reformatorẽ desideres: eiq supplices: ne
in ilła remaneas feditatel Tuũ quipe uitiũ est
timor correpti sõĩs. ueł pudor uł dolor auitasi
ud cũ salubriter stimulat. n᷑ ut regeł᷑. bonꝰ. et ex
mał ꝙͣ. corripiũtur bonos fatiat qui laudentur /
Qucd enim uult pro se fieri qͣ corripi nõ uult. et dͭ
ora potiꝰ pro me. tta corripiendꝮ est ut fatiat etia
ipe prose dolor q̃ppe ille quo sibi desplicet qñ sen¬
tit porreptiois atliseũ extitat eũ in maioris o¬
ratois offectũ. ut deo miser ãte. incremeto cariͭ
adiutꝰ. desmat agere pudendaet doleda et a¬
¶ gat laudꝰ
atq gratanda. hec est correptidĩs utilitas q̃ nũt ma
et tunc est salubris qñ suꝑuꝰ meditus respicit
nõ enim aliꝙ ꝓficit inisi cũ facit ut pct̃i siriꝰ qlẽq

Expanded text:
Non vis enim tibi tua vitia demonstrari: non vis ut feriantur, fiatque tibi utilis dolor, quo medicum quaeras: non vis tibi tu ipse ostendi, ut cum deformem te vides, reformatorem desideres, eique supplices, ne in illa remaneas foeditate. Tuum quippe vitium est timor correpti hominis, vel pudor, vel dolor; aut aliud agat, cum salubriter stimulat, nisi ut rogetur bonus, et ex malis qui corripiuntur, bonos faciat qui laudentur. Quod enim vult pro se fieri qui corripi non vult, et dicit, Ora potius pro me; ideo corripiendus est, ut faciat etiam ipse pro se. Dolor quippe ille, quo sibi displicet, quando sentit correptionis aculeum, excitat eum in majoris orationis affectum; ut Deo miserante, incremento charitatis adjutus desinat agere pudenda et dolenda, et agat laudanda atque gratanda. Haec est correptionis utilitas, quae nunc et tunc est salubris, quando supernus medicus respicit. Non enim aliquid proficit, nisi cum facit ut peccati sui quemque
Abbreviated transcription (Latin):
det quod nõ dedit. id est ipsã qua p̃cepta eiꝰ fi¬
at si delẽ dei et proxi carctatem ¶dra er¬
gro prome ut hat accipia et ꝑ hant ex aĩo cũ bo ͣ
uollitate q̃ precipit satiãu rctẽ aute corriperet
siea mea delpa nõ habere. h ͦ est si eã possẽ. mͣ
dareuel sinnere ip̃e. nec facerẽ: uelsi dante illo
accipe nosuissem Tũ gͦ et ip̃a uołutus a. dño p¬
parẽtur᷑ cur me corripis qr uides me p̃cepta eꝰ
fatere nolłe et nõpotiꝰ ip̃m rogas ut m me oꝑe¬

Expanded text:
det quod non dedit, id est ipsam, qua praecepta ejus fiunt, fidelem Dei et proximi charitatem. Ora ergo pro me ut hanc accipiam, et per hanc ex animo cum bona voluntate quae praecipit faciam. Recte autem corriperer, si eam mea culpa non haberem; hoc est, si eam possem mihi dare vel sumere ipse, nec facerem, vel si dante illo ego accipere noluissem. Cum vero et ipsa voluntas a Domino praeparetur , cur me corripis, quia vides me ejus praecepta facere nolle; et non potius ipsum rogas, ut in me opere
Abbreviated transcription (Latin):
dapnatibue nõ se liber abunt qui poterũt dicere
non se audisse euãgelũ xpi. cum fides ex audi¬
tu sit. ꝙͣto minꝰ se liberabũt q̃ dicturi st̃ ꝑse¬
uerantlam non accepiniꝰ essulstior emim bi¬
detur excusc ͦ dicẽtiũ nõ accepimꝰ audientian¬

Expanded text:
damnatione non se liberabunt qui poterunt dicere, non se audisse Evangelium Christi, cum fides ex auditu sit : quanto minus se liberabunt qui dicturi sunt, Perseverantiam non accepimus? Justior enim videtur excusatio dicentium, Non accepimus audientia
Abbreviated transcription (Latin):
inine correptio siue ex sarttate siue nõ fat. tame
ut torrep ͦ ꝓsit: nõ nisi per deũ fit
An adhut iste noles corripi pt dicere. quid egofin.¬
qͣ nõ accepi᷑. quẽ constat accepisse et sua culpa qͦ
ho negare ꝯuidẽ nõ possumꝰ etiã perseueratia
m hono ꝓfitientẽ usq i finem magnũ eẽ dei mu

Expanded text:
minem correptio sive ex charitate sit, sive non sit, tamen minem correptio sive ex charitate sit, sive non sit, tamen ut correpto prosit, non nisi per Deum fit. 10. An adhuc et iste nolens corripi, potest dicere, « Quid ego fecqui non accepi? » quem constat accepisse, et sua culpa quod nos negare quidem non possumus, etiam perseverantiam in bono proficientem usque in finem, m
Abbreviated transcription (Latin):
p p̈utas qua deo nõ obeditur ab hoĩe est q̃m ex
rectitudie i qua eũ dñs pͥmitus fet̾it sua mali
uoluntrite decidens prauus factus est ¶ Anuero
pͣ̃uitas ista corripĩeda nõ est in hoĩs. qr non eius
ꝓp̃a qui corripitlir : s cõis est om̃ibꝰ  ỹmoue¬
pcta quidem ista origĩalia ideo dicũtur aliena
ut ex dolore correptiois: uolutas̃ reg̾natiõis ori¬
abin ⁊ si tñ qui cortipt̾. filiꝰ est ꝓmissiõis instre¬
pitu correptiois formsecus insonate ac flagella¬
te. deus in illo nitͥnsetꝰ occulta inspir atione. ope¬
tur et uessen Si autem iã regeneratus et iustifi¬
catus in mała uitã sua uolutate relabitur: ter¬
te iste nõ ꝑot dicere nõ accepi ꝙ acceptã gr̃am dei
suo in malũ libero amisit arbitrios Quisi cor¬
reptiõe cõpũctꝰ salubriter ingenit. et ad siłia
bona oꝑa uel etiã meliora reuertitur: nẽpe hic
aꝑtissime utilitas correptiõĩs apparetꝰ ẜ per ho¬

Expanded text:
pravitas qua Deo non obeditur, ab homine est; quia ex rectitudine, in qua eum Deus primitus fecit, sua mala voluntate decidens, pravus effectus est. An vero ideo pravitas ista corripienda non est in homine, quia non ejus propria qui corripitur, sed communis est omnibus? Imo vePeccata quidem ista originalia ideo dicuntur aliena, ut ex dolore correptionis voluntas regenerationis oriatur: si tamen qui corripitur filius est promissionis, ut strepitu correptionis forinsecus insonante ac flagellante, Deus in illo intrinsecus occulta inspiratione operetur et velle. Si autem jam regeneratus et justificatus in malam vitam sua voluntate relabitur, certe iste non potest dicere, Non accepi: quia acceptam gratiam Dei suo in malum libero amisit arbitrio. Qui si correptione compunctus salubriter ingemit, et ad similia bona opera vel etiam meliora revertitur; nempe hic apertissime utilitas correptionis apparet. Sed per ho
Abbreviated transcription (Latin):
nichil eis correptio ꝓfuerit ẜ in uita ꝑdita usq
ad morte ꝑseuerauerĩt ellã diuina mͥ gternũ
daq̃matione sunt digni nec se excusabũt dicentes
sicut mõ dicũt quare corripimur. ita tũc qͣre
dopnamur. qn quide ut ex bono reuerterem᷑
ad malũ ꝑseuerantiã noñ accepimꝰ qua ꝑma¬
neremꝰ in bono ¶Nuslo nĩo hat excusctiõe .a.

Expanded text:
correptio profuerit, sed in vita perdita usque ad mortem perseveraverint, etiam divina in aeternum damnatione sunt digni. Nec se excusabunt dicentes, sicut modo dicunt, Quare corripimur? ita tunc, Quare damnamur, quandoquidem ut ex bono reverteremur ad malum, perseverantiam non accepimus qua permaneremus in bono? nullo modo hac excusatione
Abbreviated transcription (Latin):
mergut in interitũ et ꝑditionẽ. N Eiue utiq ꝓpehi
eisqs nõ consentire: tertame est. cõflictus et
p̃ugna est  Quoꝵ pugna: mnͥ si bõi et małi ¶ nõ
nature aduersus natura: s nature aduersus
uitiũ iã mortuũ: s adhuc sepeliedũ: id est dũ
sanadui Quomio ergo mortuũ dicimꝰ hͦ pct̃m
m haptismate. sicut etiã iste uir dicit᷑. et quono
habitare i mebris fatemur. et multu opari de¬
sideria resuctatibꝰ nobͣ. quibꝰ nõ tõsensientibꝰ¬
nõb resistimꝰ. sicut etiã uir᷑ hic fateur insi qr
mortulii est in eo reatu qͦ nos tenebat. et dongt
sepulture ꝑfectiõe sanetur. refellat et mortuu:
Quãnis iam nõ eomo appesfetur pctm quofa¬
cit reũ: s quosit reatu p̃mi hõis factum: et qͦ
rebellando nos trahere mititur ad rentũ  nisi
ne sĩc etĩã mortuũ pcim rebesset. ut picendo
hͦ malu. si ei nũpͣ consentir emꝰ ad malu S
in q̃bꝰ ab ilło rebellãte. et si nõ letaliter ꝑ beia-¬

Expanded text:
ergunt in interitum et perditionem ? quae utique perpeti, eisque non consentire, certamen est, conflictus est, pugna est. Quorum pugna, nisi boni et mali, non naturae adversus naturam, sed naturae adversus vitium, jam mortuum, sed adhuc sepeliendum, id est, omnino sanandum? Quomodo ergo mortuum dicimus hoc peccatum in Baptismate, sicut etiam iste vir dicit, et quomodo habitare in membris fatemur, et multa operari desideria reluctantibus nobis, quibus non consentiendo resistimus, sicut etiam hic vir fatetur; nisi quia mortuum est in eo reatu quo nos tenebat, et donec sepulturae perfectione sanetur, rebellat et mortuum? Quamvis jam non eo modo appelletur peccatum, quo facit reum; sed quod sit reatu primi hominis factum, et quod rebellando nos trahere nititur ad reatum, nisi ne sic etiam mortuum peccatum rebellet, ut vincendo hoc malum, si ei nunquam consentiremus ad malum; sed in quibus ab illo rebellante, etsi non lethaliter, se
Abbreviated transcription (Latin):
inͥ m̃re omi qr sacris ẜris non eruditus: igno¬
rabat origiale pctin ¶ Si eñ de libidĩe quã de¬
fendit bñ sentiret: nõ ei prõnꝰ in libidĩes õ¬
mus displiceret ¶ S si hec tãꝙͣ nmora bona de¬
fendis in que nõ debet .a. suꝑins aimꝰ incłiar
nõ qr libido bitiũ est. s qr infimiũ bonũ: aud
maĩfestiora q̃ dicat. in eode ip̃o libro de repu ͤ
tertio cũ ageret de causa imꝑandi ¶ An non
m̃quit ceruimꝰ optimo cittq dnatũ ab ip̃a
nactura cũ suma utilitate mfirmoꝵ datũ.

Expanded text:
nium ; quia sacris Litteris non eruditus, ignorabat originale peccatum. Si autem de libidine, quam defendis, bene sentiret, non ei pronus in libidines animus displiceret. 61. Sed si haec tanquam minora bona defendis, in quae non debet a supernis animus inclinari, non quia libido vitium est, sed quia infimum bonum; audi manifestiora quae dicat in eodem ipso libro de Republica tertio, cum ageret de causa imperandi. « An non, » inquit, « cernimus optimo cuique dominatum ab ipsa natura cum summa utilitate infimorum dat
Abbreviated transcription (Latin):
opifesur nuslũ sue artis trimẽ aguoit. t ua¬
pala mratã diligeter ocuseret Absit plane
u artis ue ctus artifex: ussũ agno ueril
nime Sed cur ista texerit iã paũlo supius
te dixisti ne stilicet ues intereant uel sorre¬
quet pubsicatelsi Illa uero q̃ foliis fitulueis bexe¬
tut fõiuges pͥmi nes int̾ibant ictiq uel horꝰ

Expanded text:
oster nullum suae artis crimen agnovit, ut vitalia nostra tam diligenter occuleret. » Absit plane, ut artis suae tantus artifex ullum agnoverit crimen. Sed cur ista texerit, jam paulo superius ipse dixisti, « ne scilicet » vel intereant, vel horreant publicata. » Illa vero quae foliis ficulneis texerunt conjuges
Abbreviated transcription (Latin):
tereẜant qͣn nudi er at et non confiidebat.
et nũt pudicitie caictio potius ne libeat ꝙͣ ne
sorrxat ilła sp̃es: eorũde mebroꝵ. deuitat
areea  ss ustr a igitur testiouie stopiorno
u̾tiandam pitasti t̾uiã eẽ fusta susceptam nõ
sane isis ainitam qui nuslã ꝑticula hon
uem i corꝑis uoluptate posuerut¶Deic
degerunt in pecoribꝰ potius qͣ in hoibus
quod tu facis.  Paudare libidmes a orimm
quappe op̃ioni consieignter ait quoda sorolus¬
buer se nõputare ide eẽ arietis: et publi
affritam bonũ / Qua magis sna te oportuet
amoneri: quos de huana łibidiẽ sentire debe¬
interim q̃ ip̃e posuisti nichil aduer sus nos uaile¬
re puto: quod iam debeas cõfiteri¶ uidenũt be
ista que dicã: non euertant assertionẽ tuen
In libro tertio de republica idem tullis huon
dicit nõ .a. mnr̃e .s. ut a nouerta nã editũ i n
ta torpore nudo fragili et infrrmqai autm
anxio ad molestius. humili ad timores. noꝰ¬

Expanded text:
rebant, quando nudi erant, et non confundebantur . Et nunc pudicitiae cautio, potius ne libeat, quam ne horreat illa species, eorumdem membrorum devitat aspectum. Frustra igitur testimonio Stoicorum juvandam putasti tuam esse susceptam, non sane illis amicam, qui nullam particulam boni humani in corporis voluptate posuerunt. Denique elegerunt in pecoribus potius quam in hominibus, quod tu facis, laudare libidines. Eorum quippe opinioni convenienter ait quodam loco Tullius, se non putare idem esse arietis et Publii Africani bonum. Qua magis sententia te oportuit admoneri, quid de humana libidine sentire debeinterim quae ipse posuisti, nihil adversus nos valere, puto quod jam debeas confiteri. Vide nunc utrum ista quae dicam, non evertant assertionem tuam. In libro tertio de Republica, idem Tullius hominem dicit, « non ut a matre, sed ut a noverca natura editum in vitam, corpore nudo, fragili, et infirmo; animo autem anxio ad molestias, humili ad timores, mol
Abbreviated transcription (Latin):
nes ꝑtrasiit in quooẽs peccauerũt.: nẽpe mai¬
sestũm est ut h ͦ diceret ꝙ agebat apłs ¶ Ite ad¬
huc: et huit recosiliatioi que fit ꝑ mort̾em filii
dei q̃ sine pcto uenit m hũc mudũ subtrahite
puillos : ut pp̃ eũ per quẽ pctm intrauit in mũ¬
Rĩira dei maneat: super eos ¶ Quid hic fact
mutatio qso te. ubiaudis nã iuditiũ q̃dem ex u¬
no in cõdãpnatione. gra aute ex inłtis delicte.
in uistifitatiosies unde gra ex m̃łtis delictis

Expanded text:
nes pertransiit, in quo omnes peccaverunt. Nempe manifestum est, ut hoc diceret, quid agebat Apostolus. Ite adhuc, et huic reconciliationi, quae fit per mortem Filii Dei, qui sine peccato venit in mundum, subtrahite parvulos, ut propter eum per quem peccatum intravit in mundum, ira Dei maneat super eos. Quid hic facit imitatio, quaeso te, ubi audis, Nam judicium quidem ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in justificationem ? Unde gr
Abbreviated transcription (Latin):
Nũꝙͣ hec falsa sut. N Qins h ͦ dixerit᷑. insi dumoꝵ
eloquioꝵ aꝑtissimꝰ mimicus. ¶ S caͣr lis gnatio
etiã ppłi dei ꝑtinẽs ad testamentũ uetus quodin ser¬
intute generat. ꝑentũ pctis obligat filios: spũalis
aute gña ͦ sicut hereditate: ita penarũ p̃morũq¬

Expanded text:
is hoc dixerit, nisi divinorum eloquiorum apertissimus inimicus? Sed carnalis generatio etiam populi Dei pertinens ad Testamentum vetus, quod in servitutem generat , parentum peccatis obligat filios; spiritualis autem generatio, sicut haereditatem, ita poenarum atq
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si autẽ pp̃ea uĩs eos.a. p̃tui hoĩs alienos essẽ
pcto. qr eũ nõ st̾ imitati ꝓp̾a uolũtatẽ: ista rõe alie̾¬
nabis eos et a iustitia xp̃i: qr uec ip̃m imitatist
pp̃a uolutate ¶Cũ uerõ multos ꝙͦ dixit postea
non uis intelligi oes quod prius dixerat᷑ ideo
existimãs pus dixisse multos. ne gines m¬
telligerentur: poteris hͦ dicere et de semine ha¬
brahe cui ꝓmissest̾ oes gentes. nõ õẽs getes ei
fuisse ꝓmissas qr dictum est alio loco. prem m¬
caꝵ gentiũ ꝑosin te ¶ Est autẽ sanus intessitus
ideo sic locuta sc̃pturã. qr pnt eẽ aliqͣ oia que nõ
sunt multa: sicat oĩa sit dicimꝰ euangelia: et
tñ bremĩ nũo id est qͣterno cõtmẽtursi Et rursꝰ.

Expanded text:
ea vis eos a primi hominis alienos esse cato, quia eum non sunt imitati propria voluntate; ista ratione alienabis eos et a justitia Christi, quia nec ipsum imitati sunt propria voluntate. 80. Cum vero Multos, quod dixit postea, non vis intelligi omnes, quod prius dixerat; « ideo existimans dictum fuisse multos, ne omnes intelligerentur: » poteris hoc dicere et de semine Abrahae, cui promissae sunt omnes gentes , non omnes gentes ei fuisse promissas; quia dictum est alio loco, Patrem multarum gentium posui te . Est autem sanus intellectus, ideo sic locutam Scripturam, quia possunt esse aliqua omnia, quae non sunt multa: sicut omnia dicimus Evangelia, et tamen brevi numero, id est, quaternario continentur. Et rursus
Abbreviated transcription (Latin):
uoduero łuise tue postremũ et quasi fortissi¬
mũ firinꝯmentũ. ꝓpħicũ testimomũ esse
uoluisti. ubiper ezechiele dictũ legimꝰ ꝙ
no erit parabola quam dicebant᷑ parẽtes
unas acerbas edisse: et dentes obstupnisse
filioꝵ nec morietur filius in peccatꝰ pa-¬
tris nec pr̃ m pcto filii: s aĩa que peccat
ip̃a morietur ¶ Nõ mtelligis hãc ẽẽ ꝓmis¬
sione testamẽti nomi et spũalis her eͣditatꝭ
ad alterũ scłm ꝑtinentis. ¶ Id enim agit
gra redẽptoris ut prnũ cyrograpħũ dele¬
at: et unusquisq pro se rationem reddat
Ceterũ ꝙͣ multa sint diuinaꝵ testimonia
lraꝵ que parettu pctis obligunt filiosͥ
numerare q̃s posset :¶Cur emi peccrunt
cam. et in elus filiũ uindicta perolata ẽ:
Cur ꝑro pcto salomonis filuis eiꝰ regni
diminutione ꝑunitꝰ est: ¶ Cur pctoꝵ a
chcib regis israel. in eius posteros pena
dilata est. ¶ Ut quid legitur in sonctis

Expanded text:
uod vero causae tuae postremum et quasi fortissimum firmamentum, propheticum testimonium esse voluisti, ubi per Ezechielem dictum legimus, Quod non erit parabola, qua dicebant, parentes uvas acerbas edisse, et dentes obstupuisse filiorum; nec morietur filius in peccato patris, nec pater in peccato filii, sed anima quae peccat ipsa morietur : non intelligis hanc esse promissionem Testamenti Novi, et spiritualis haereditatis ad alterum saeculum pertinentis. Id enim agit gratia Redemptoris, ut paternum chirographum deleat , et unusquisque pro se rationem reddat. Caeterum quam multa sint divinarum testimonia Litterarum, quae parentum peccatis obligant filios, numerare quis possit? Cur enim peccavit Cham, et in ejus filium Chanaan vindicta prolata est ? Cur pro peccato Salomonis filius ejus diminutione regni punitus est ? Cur peccatorum Achab regis Israel in ejus posteros poena dilata est ? Utquid legitur in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
nisq ppim strauerũt: quã contra mimitos
etiam uos tũc nõdũ natͥogͣ. Unde nũt reuela¬
minie aꝑtissime ac fortissime defendũt ¶ Tli
bus: edificatoribꝰ : pastoribꝰ nitritoribus.
tremt. Ideo profitnts bote ure nouitates ex¬
pauit: et tãta ac sobria. ex ãmoĩtior apłica¬

Expanded text:
nisque ministraverunt, quam contra inimicos etiam vos tunc nondum natos, unde nunc revelamini, apertissime ac fortissime defenderunt. Talbus, aedificatoribus, pastoribus, nutritoribus crevit. Ideo profanas voces vestrae novitatis expavit; et cauta ac sobria ex admonitione ap
Abbreviated transcription (Latin):
in eotũ ip̃a ꝯrone q̃ dĩca nũcupatir qr eã
dñs docuit. cũ oratur .a. scͣtis inchil pene ali¬
ud ꝙͣ ꝑseueratia poscĩ intelligatur legite
aliꝙͣto intẽtiꝰ eiꝰ exp̃onẽ iñ bt̃i cypͥam mar¬
tiris libro quẽ de hac re rodidit: cui titul¬
ẽ de dñica orone ͥ et uibete. ãte qͦt ãnos põ¬
tra ea q̃ futura erãt pesagianoꝵ uenena:

Expanded text:
atione quae Dominica nuncupatur, quia eam Dominus docuit, quando oratur a sanctis, nihil pene aliud quam perseverantia posci intelligatur? 4. Legite aliquanto intentius ejus expositionem in beati Cypriani martyris libro, quem de hac re condidit, cujus est titulus, De Dominica Oratione: et videte ante quot annos, contra ea quae futura
Abbreviated transcription (Latin):
ter õudit. et mitiũ fidei eẽ donũ dei : qñ nõ tãtũ
ꝙ fidelibꝰ ut augeat᷑. i eis uł ꝑseueret fides.
berũ etĩa pro infidelib̾ꝰ ut habere incipiãt eã
qua penitus nõ habebat᷑. et cõtra quã corda in¬
suꝑ mimita gestabat: scta orat eccła ¶ ueru nc
nõ de mitio fidei de qͦ in suꝑiore libro multa iã
diximꝰ ⁊ Sed de illa q̃ hñda est usq in finẽ per-¬
seueratia: dispitamꝰ ¶ Quã petut utiq et sã¬

Expanded text:
um Dei, quando non tantum pro fidelibus ut augeatur in eis vel perseveret fides, verum etiam pro infidelibus ut habere incipiant eam quam penitus non habebant, et contra quam corda insuper inimica gestabant, sancta orat Ecclesia. Verum nunc non de initio fidei, de quo in superiore libro multa jam diximus; sed de illa quae habenda est usque in finem perseverantia disputamus, quam petunt utiq
Abbreviated transcription (Latin):
letes tõstituere quam dicit ip̃e ex lege iustitiã cũ
diceret nõ habens meã iustitiam que ex lege est
iustitie dei nõ sunt subiecti: hoc est gr̃e deĩ non
st̾ subiectisi Sub lege eñ erant noñ sub gr̃a
et ideo dñcibitur eis ꝑeccatũ a. quo uoñ fit ho
sub lege: sed gr̃a. pp̃ea ꝙ alibi dicit: pctm̃ enĩ
uobis non dñabitur  non eĩ̃ estis sub lege:

Expanded text:
e ex lege justitiam, cum diceret, non habens meam justitiam quae ex lege est: justitiae Dei non sunt subjecti, hoc est, gratiae Dei non sunt subjecti. Sub lege enim erant, non sub gratia; et ideo eis dominabatur peccatum, a quo non fit homo liber lege, sed gratia. Propter quod alibi dicit, Peccatum enim vobis non dominabitur; non enim estis sub lege,