comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
implere. quod precipis. Quid ẽ. hoc
aliud quã iugũ xp̃i ase repelli
ceruice discutere: Isti tales nescurnt.
quid uouerunt: oblitisunt ꝓpter qd̃
huc uenerunt. Isti tales non bene pe¬
tunt: s male auitiis appetuntur.
Nonfide pulsant: s inficlelitate pul¬
santur. Quid prodest quod di scedis.
qui undiq astrictus es uincłis pas¬
sionũ quẽ hinc atq inde circumual¬
lant uitia tua : Quid inquã ꝓclest qd̃
discedis qui quocũq loco uadis. te
decũ portas: Merito discederes: si quo¬
quã fugere posses: digne aliquis disce¬
dit: si illo ire illo ire possit. ubi illũ
diabolus inuenire possit: nemo se
fallat. Non fugit aduersariũ de loco
aꝗlocũ: s deuitio ad uirtutẽ ⁊ de pas¬
sione ademendationẽ. Nã si cũ alit̃
fugias: sequetur te. Ciñcla te et fugi¬
et ate: sicut ait apłs. Resistite cliabolo:
& fugiet auobis. Non obedre autẽ &
uelle cdiscedere. hoc ẽ. duppliciter dia

Expanded text:
implere quod praecipis. Quid est hoc implere quod praecipis. Quid est hoc aliud quam jugum Christi a se rebelli cervice discutere? Isti tales nesciunt quid noverunt, obliti sunt propter quid huc venerunt. Isti tales non bene petunt, sed male vitiis appetuntur. Non fide pulsant, sed infidelitate pulsantur. Quid prodest quod discedis, qui undique astrictus es vinculis passionum, quem hinc atque inde circumvallant vitia tua? Quid, inquam, prodest quod discedis, qui quocumque locorum vadis, te tecum portas? Merito discederes, si quoquam te fugere posses. Digne aliquis discessit, si illo ire possit, ubi illum diabolus invenire non possit. Nemo se fallat, non fugiat adversarium de loco ad locum, sed de vitio ad virtutem, de passione ad emendationem. Nam si eum taliter fugias, sequetur te. Emenda te, et fugiet a te, sicut ait Apostolus: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . Non obedire autem et velle discedere, hoc est, dupliciter diab
Abbreviated transcription (Latin):
ita petat ut accipiat. ita querat ut
ut ineinati itapulset ut aꝑiatur
ei: qui ꝓaliqua negligentia correptꝰ
et ꝓdisciplint ordine castigatus.
nonse ademencdationẽ non ad satis¬
factionẽ confert: s magis ad illã
ꝓteruiã. ut clicat. de sero atq dis¬
cedo. hoc gͦ ferre non patior⁊ inge¬
nuus homo sume lamprimũ qui an¬
te prepositũ uł abbatẽ ingenuũ se¬
s eẽ. iactitat : puto qđ ad huc emp¬
tũ eẽ. se nesciat: Qui xp̃iane mili¬
tie mancipatꝰ dicere. se presumit
ingeniuĩ: pene ẽ. ut neget se xp̃i san¬
guine cõparatũ: Quid aliuicl est oi¬
cere lib sum. quã ipsi dño clamare.
nichil tibi debeos De talib dicebat
apłs: Cũ enĩ serui ẽẽtis in obedien¬
tie: liberi fuistis iustitie. Non bene
ingemius apꝓbatur: qui misera ui¬
tioꝵ seruitute de primitur. Clamat
autem in concumelia discipline. in
peccõ animȩ sue. Malo discedere
quã emendare. quã satia facere: quã

Expanded text:
ita petat ut accipiat, ita quaerat ut ita petat ut accipiat, ita quaerat ut inveniat, ita pulset ut aperiatur ei, qui pro aliqua negligentia correptus, et pro disciplinae ordine castigatus, non se ad emendationem, non ad satisfactionem confert, sed magis ad illam proterviam, ut dicat, desero atque discedo, hoc ego ferre non patior, ingenuus homo sum. Jam primum qui ante praepositum vel abbatem ingenuum esse se jactitat, puto quod adhuc emptum se esse nesciat. Qui Christianae militiae mancipatus, dicere se praesumit ingenuum, pene est ut neget se Christi sanguine comparatum. Quid est aliud, liber sum, quam ipsi Domino clamare, nihil debeo? De talibus dicebat Apostolus: Cum enim servi essetis inobedientiae, liberi fuistis justitiae . Non bene ingenuus approbatur, qui viorum servitute deprimitur. Clamat autem in contumelia disciplinae, in peccato animae suae: Malo discedere quam emendare, quam satisfacere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
indeuotũ. Lentũ enim et parũ gra¬
tum querere gr̃am diuini muneriᷤ:
maxua ẽ. inuiria remuneratoris:
desudemus. totis licet obedientie
iurib exerceamur: nichil tainen
condignũ merito. ꝓcelestibus bonis
compensare & offerre ualebimus.
Nonualent uite presentis ob sequia:
eterne uite gaudiis compensariz
Lassescant licet uigiliis pallescant
licet ora ieiuniis: non erunt tamen
conligne passiones huius tẽporis.
ad futurã que reuelabitur in nobis
tate. nisi cũ bona uoluntate. cũ leticia
dei oꝑa egerimus: deo nos ꝑire noue¬
rimus. Putamus km̃i quod ligne
querat illa aia et ita pulset ut ei aꝑi
serui urĩ sumus ⁊ iam feci uicẽ meã
et ille faciat suãr Quomͦ hoc licit.
cui preceptũ est. nolite querere que
ur̃a sunt. et iterũ. Non que sua fc̃
singłi consicłantes: a quo non hoc
solũ ex petitur ut mercedẽ suã im¬
pleat. s ut alienas inuadat. pre oc¬
cupet. rapiat: Putamus inquam

Expanded text:
indevotum. Lentum enim et parum graindevotum. Lentum enim et parum gratum quaerere gratiam divini muneris, maxima est injuria remuneratoris. desudemus, totis licet obedientiae viribus exerceamur, nihil tamen condignum merito pro coelestibus bonis compensare et offerre valebimus. Non valent vitae praesentis obsequia aeternae vitae gaudiis compensari. Lassescant licet membra vigiliis, pallescant licet ora jejuniis, non erunt tamen condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis tate, nisi cum bona voluntate, cum laetitia Dei opera egerimus, Deo nos perire noverimus. Putamus, charissimi, quod digne quaerat illa anima, et ita pulset ut ei aperservi vestri sumus? Jam feci vicem meam, et ille faciat suam quomodo hoc dicit, cui praeceptum est, Nolite quaerere quae vestra sunt? Et iterum: Non quae sua sunt singuli considerantes ; a quo non hoc solum expetitur, ut mercedem suam impleat, sed ut alienas invadat, praeoccupet, rapiat. Putamus, inquam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rupto passionũ muro. iuolenter ad
celoꝵ regna ꝯsẽndit. Adqͦ uos ꝑduc̾e
insuo iuuentea timore dignet᷑: qͥreg
sermo clininus. qualiror nos
accingere debeamus. ad inqui¬
renda ꝓmissa sua. et obtinenda illa
bona que nec uisu capi. nec auditu
ꝑcipi: nec cogitatu comprehendi
possunt: Petite inquit & accipietis:
querite & inuenietis: pulsate & aꝑi¬
etur uobis⁊ id ẽ. ut petamus orando:
queramus laborando: pulsemus oesi¬
derando ⁊ pulsemus ꝓficiendoi pul¬
semus ꝑseuerando: et in spẽ celestiũ
ꝓmissoꝵ tanto incitemur studio. tan¬
toq in ardescamus affectu: ut cum
premioꝵ dignitate desiderioꝵ mag¬
nitucdo concordet: Nonuult cleus
noster bona sua.nimia inueniendi
facilitate uilescere: Pretiosa & con¬
cupiscibili mȩrces citpidiq̃ amatorẽ
& auidũ negotiatorẽ requirit. Ergo
ille tantoꝵ munerũ repissor. non
uult in oꝑe suo trepidu despicit
fastidiosũ÷ recusat coaduĩ: respuit

Expanded text:
rupto passionum muro, violenter ad rupto passionum muro, violenter ad coelorum regna conscendit. Ad quae vos perducere in suo viventes timore dignetur qui resermo divinus, qualiter nos accingere debeamus ad inquirenda promissa sua, et obtinenda illa bona quae nec visu capi, nec auditu percipi, nec cogitatu comprehendi possunt. Petite, inquit, et accipietis, quaerite et invenietis, pulsate et aperietur vobis ; id est, ut petamus orando, quaeramus laborando; pulsemus desiderando, pulsemus proficiendo, pulsemus perseverando; et in spem coelestium promissorum tanto incitemur studio, tantoque inardescamus affectu, ut cum praemiorum dignitate desideriorum magnitudo concordet. Non vult Deus noster bona sua nimia inveniendi facilitate vilescere; pretiosa et concupiscibilis merces cupidum amatorem et avidum negotiatorem requirit. Ergo ille tantorum munerum repromissor non vult in opere suo tepidum, despicit fastidiosum, recusat coactum, respuit
Abbreviated transcription (Latin):
contritione uigiliisq confitiat:
Non qͣuã sine iuolentia fieri pot̃.
ut unus quisq iracundiã patientia
suꝑbiam humilitate cõmutet: amo¬
re pauꝑtatis sufficientie effluenti¬
ã suꝑet: uolentiã sobrietate: luxu¬
riã castitate cõme tet: et homo su-¬
bito in uirum alterum trans forme¬
tur.: et quodam modo alter redda
tur ex altero. Ac sic a talibus ꝑuio¬
lentiã regnũ celeste diripitur.
appecit grat adictationibus et
molissims suauitatibis cohercere:
ab his que ꝑ tactũ. ꝑ gustum. uisũq
de cipiunt sensũ uiriliter reuocare
ac uiolenter abstrahere. Alterũ absti¬
nentie crucis genus est preciosus atq
sublimiꝰ. motus animi regere ⁊ et per¬
turbationes illius modesta tranquil
litate paccare: ac suꝑbie impetus qua¬
si ferã bestiã refrenare ⁊ litigare coti¬
die contra uitia sua ⁊ increpare qua¬
dam censura atq austeritate uirtu¬
tis: & rixã quodaminꝰ cũ homine
interiore conserere. Hec facit qui ꝑ¬

Expanded text:
iat; non, inquam, sine violentia fieri potest, ut unusquisque iracundiam patientia, superbiam humilitate commutet, amore paupertatis ac sufficientiae affluentiam superet, vinolentiam sobrietate, luxuriam castitate commendet, et homo subito in virum alterum transformetur, et qutur ex altero; ac sic a talibus per violentiam regnum coeleste diripitur. appetitum gulae a delectationibus et mollissimis suavitatibus coercere, ab his quae per tactum et gustum visumque decipiunt, sensum viriliter revocare, ac violenter abstrahere. Alterum abstinentiae et crucis genus est pretiosius atque sublimius, motus animi regere, et perturlitate peccare, ac superbiae impetus quasi feram bestiam refrenare, litigare, quotidie contra vitia sua, increpare se quadam censoria austeritate virtutis, et rixam quodammodo cum homine interiore conserere. Haec facit qui, per
Abbreviated transcription (Latin):
ti. nec uelle nec posse. U̾bi grã. duꝑ¬
bic ad quiescere cȩpi: regulã uiolaui
semorẽ. lesi: iuniorẽ destruxi. Si ñ statĩ
me penituit tam gͣuiter fuisse p̾uen¬
tum: ita de die indiẽ libentissime: rapi¬
et ipsa uiolentia consuetudinis : im¬
petus passionis. ut iã nec derelinque¬
re ine itelligã: nec peccare me sen
ita cor ne gligentis obturatur: ut ħ
ipsũ si se nͨ humiliet si ñ satis facret
p̃posito suo nocere se credat. insup
insultet & dicat. Quã constanter restitri
quam bene ñ ad qͥeui: quanta auctori¬
tate respondi. Putabat. qđ me sẽꝑ
illi humiliare deberẽ. Qd̾ qͥ facit: dia¬
bolo se traditisse captuiũ conssat: qͥ
ne letatur. Et eiꝰmodi aĩe: eueniet
illa sententia. Peccator adioiet adpec¬
candum. Iuã obrẽ. nos. kñi refugienteᷤ:
ilam potiꝰ ⁊ ncanu s gns̃ diett. Et rita meritis incrũ facumt ut quanto

Expanded text:
nec velle nec posse. Verbi gratia, superbiae acquiescere coepi, regulam violavi, seniorem laesi, juniorem destruxi: si non statim me poenituit graviter me fuisse praeventum, jam de die in diem libentissime me rapiet ipsa violentia consuetudinis et impetus passionis, ut jam nec delinquere me intelligam, nec peccare me sentita cor negligentis obduratur, ut hoc ipso si non se humiliet, si non satisfaciat, praeposito suo nocere se credat, insuper et insultet et dicat: Quam constanter illi restiti, quam bene non acquievi, quanta auctoritate respondi, putabat quod me semper illi humiliare deberem? Quod qui facit, diabolo se tradidisse constat, qui ne laetatur, et ejusmodi animae eveniet illa sententia: Peccator adjicit ad peccandum. Quam nos refugientes, llam potius teneamus
Abbreviated transcription (Latin):
occupationes. scire debeiin. Tradidit
sacra lectio: munda animalia ee que
ruminant. Quid aute in sit ruminare
aperte docet sermo diuinus. dicens
Inlege dnuĩ uoluntas eius. & in lege elꝰ
meditabitur die ac nocte. Et iterũ:
meditatio mea in conspectu tuo sẽꝑ
lta nos. quoq dum cybum salutis
spiritaliter ruminamus: clausis
sensibus. ĩꝓbas cogitationes excludi¬
mus. De inde dei laudib de lectam᷑:
reprobas uoluntates in teriora nr̃a
munimus. animas nr̃as cibis celesti¬
bus satiamus: ut et de nobis illud
ꝓpħicũ dici possit. Panẽ celi dedit
eis: panẽ angloꝵ manducauit homo
pensis hoc panereficuaur esurien¬
nobis dicipossit. Regnũ celoꝵ ium
patitur : et iuolenti rapuint. illud.
Qui sint iolenti: nosse debemus.
Scinus quia mens humana diuer-¬
sis huius mundi illecebris & concupiᷤᷤ¬
centiis de linita. fugit laborẽ & expe-¬
tit uoluptatẽ: et uix ad ducit᷑ ut con¬
suetudinẽ ase uite prioris excludat:

Expanded text:
occupationes, scire debemus. Tradidit sacra lectio, munda animalia esse quae ruminant. Quid autem sit ruminare, aperte docet sermo divinus, dicens: In lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte ; et iterum: Meditatio cordis mei in conspectu tuo semper ; ita nos quoque dum cibum salutis spiritaliter ruminamus, clausis sensibus improbas cogitationes excludimus; deinde Dei laudibus delectamur,reprobas voluntates interiora nostra munimus, animas nostras cibis coelestibus satiamus, ut et de nobis illud propheticum dici possit: Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo. pensis. Hoc pane reficimur esuriennobis dici possit: Regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . Qui sint violenti, nosse debemus. Scimus quia mens humana diversis hujus mundi illecebris et concupiscentiis devicta fugit laborem, expetit voluptatem, et vix adducitur ut consuetudinem a se vitae prioris excludat:
Abbreviated transcription (Latin):
uod suppleͣnte. & quodammꝰ cũ caritate ur¬
bente do. ⁊ ur̃a frat̾nitate qualemcũq ser-¬
monẽ ꝓfero: facio hoc nõ ex aliqͣ p̃sũptioẽ: s ex
uera. ⁊ integra cͥaritate. Et licet tã ꝑfecti dõ ꝓpr¬
tio sitis. ut ãmonitiõe nr̃a minime egeat is
tñ imꝑante caritate quȩ nesc̾ timere: etiã qd̃
optime ĩpłe uos nouimꝰ suggere. ⁊ ãmone̾ cũ
uã humilitate. ⁊ ꝑfecta caritate p̃sumimꝰ ñ
tñ sine uerecundia: cũ nos necdũ idoneos nouĩ¬
mus ẽẽ discipulos. & ad opꝰ scm̃ uideam᷑ excitare
magistros. Cũ simꝰ tepidi cogunͣ ãmone̾ feruẽ¬
mundi nimiis fluctib agitati: ad eos qͥ ad

Expanded text:
uod supplente et quodam modo cum caritate jubente Deo et vestra fraternitate, qualemcunque sermonem profero; facio hoc non ex aliqua praesumptione, sed ex vera et integra caritate. Et licet tam perfecti Deo propitio sitis, ut admonitione nostra minime egeatis: tamen imperante caritate quae nescit timere, etiam quod optime implere uos nouimus, suggerere et admonere cum uera humilitate et perfecta caritate praesumimus, non tamen sine uerecundia, cum nos necdum idoneos nouerimus esse discipulos et ad opus sanctum uideamur excitare magistros. cum simus tepidi, cogimur admonere feruenmundi nimiis fluctibus agitati, ad eos, qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
parentis. hic de hereditate assumat fidi olssen¬
cam gestoꝵ uarietatẽ p̃ciosam: hic mãsuetir¬
dinis ac simplicitatis occupet talentũ. Ile de¬
cus pectoris beniuolentie ac sapientiȩ monile
suendicet: hic margaritã cõpũctiois ⁊ thesaurũ
castitatis inuadat Licet enĩ ille locupletissimꝰ s
amcus. quieqͥd hũit ĩtegrũ secũ tułit: & nob̾tũ¬
si ⁊ uolumiꝰ tetũ reliqͥt. Ita gͦ agamꝰ bona uliꝰ se

Expanded text:
parentis. hic de hereditate assumat fidei holoserparentis. hic de hereditate assumat fidei holosericam, gestorum uarietatem pretiosam, hic mansuetudinis ac simplicitatis occupet talentum, ille decus pectoris beneuolentiae ac sapientiae monile sibi uindicet, hic margaritam compunctionis et thesaurum castitatis inuadat. licet enim ille locupletissimus . dei amicus, quidquid habuit, integrum secum tulerit, et nobis tamen, si uolumus, totum reliquit. ita
Abbreviated transcription (Latin):
re meritoꝵ. Nõ enĩ ab illo inquir unt᷑ nͥ boni.
qr se ult᷑ ingerunt mali Post illos uiolent̾ cir¬
rrit. Hos &̾ negligent̾ ĩcurrit. Beati gͥ qͦs hic
leo ĩuidia cogit᷑ q̃rere: & malitia ñ ꝑmi⁊¬
tit᷑ inuenire. Terribilit̾ qͥdẽ sonat ĩ auribꝰ nris.
dũ audiuimꝰ tanquã leo rugiẽs. Sedqr dictũ
ẽ. escȩ eius electȩ sũt. qđ q̃rit. electionis ẽ qd̵
rug̃. desꝑacionis est: sic̃ in alio loco legimꝰ. dẽ.¬
tib suis frendet.⁊ tabescet. Itaħ loqͥt᷑ sermo
diuinꝰ: ut terrori coniunctu sit cõsolatio. Crir¬
enti qͥdẽ ẽ qđ frendet. s uicti qd̃ tabescit. Et
int̾ hȩc quanta suit illa q̃ a d̾o p̃ꝑata sunt hoĩ:¬
& luor ꝓdit inumci. Hec itaq hm̃i cogitan¬
tes a inboc agone desudantes: gł iosi. ac p̃clari
pats nr̃i. nos & discipłos meminerimꝰ e ꝙ filios
Rapramꝰ unꝰquisy qd possumꝰ. de bonis inesfato

Expanded text:
re meritorum. non enim ab illo inquiruntur nisi boni, re meritorum. non enim ab illo inquiruntur nisi boni, quia se ultro ingerunt mali. post illos uiolenter currit, hos etiam neglegenter incurrit. beati igitur, quos hic leo inuidia cogitur quaerere et malitia non permittitur inuenire. terribiliter quidem sonat in auribus nostris, dum audiuimus: tamquam leo rugiens. sed quia dictum est: escae eius elerugit desperationis est. Sicut in alio loco legimus: Dentibus suis frendet et tabescet. Ita haec loquitur sermo divinus, ut terrori conjuncta sit consolatio. Cruenti quidem est frendet; sed victi quod tabescit. Et inter quanta sint illa quae a Deo praeparata sunt homini livor prodit inimici. 6. Haec itaque, caari patris nostri nos et discipulos meminerimus esse et filios. rapiamus unusquisque, quod possumus, de bonis intestati
Abbreviated transcription (Latin):
rius ñ obstabat. ĩmo &̃ cõsenciebat. qr cirea mi¬
serabilẽ ac ꝑditã uitã nr̃am ñ inueniebat ĩ quo
exerceret ĩuidiã suã. Belectabant᷑ illũ nra oꝑa
sufficiebãt illi ꝑse nr̃a cͥmina & peccata. Qiis
enĩ suscipiat bellũ cõtra militẽ suũ: Eͥs uelit
ĩpugnare subiectũ suũ: Sed supͣ om̃eni infeli¬
citatẽ erat uita illiꝰ: cui noc̾e dedignabat᷑ mi¬
mus. dt uͦ nc̃ postquã uoluptatibꝰ illiꝰ renõcia¬
iimꝰ uidit cultores suos ad actoris pͥstini redis¬
se famulatũ uidit ĩ nob̃ qͦdanmͦ ydola sua indi
tẽplũ mutari frendens & tanquã leo rugiens
om̃s nocendi aditus ꝑiuigil insidiator explorat
de quo leone apłs tͣestat᷑. Uigilate: qr adu̾sa¬
rius ur̃ diabołꝰ ut leo rugiens cͥcuit quęrens quẽ
deuoret. Beati qͦs hic leo ĩquirendos iudr¬
cat a& sequendos utiq uirtutũ uestigiis. & odo¬

Expanded text:
rius non obstabat, immo etiam consentiebat, quia circa mirius non obstabat, immo etiam consentiebat, quia circa miserabilem ac perditam uitam nostram non inueniebat, in quo exerceret inuidiam suam. delectabant illum nostra opera, sufficiebant illi per se nostra crimina et peccata. quis enim suscipiat bellum contra militem suum et quis uelit impugnare subiectum suum? sed super omnem infelicitatem erat uita illius, cui nocere dedignabatur inimicus. At uero nunc, postquam uoluptatibus illius renuntiauimus, uidit cultores suos ad actoris pristini rediisse famulatum, uidit in nobis quodam modo idola sua in dei templum mutari et frendens et tamquam leo rugiens omnes nocendi aditus peruigil insidiator explorat, de quo leone apostolus attestatur: uigilate, quia aduersarius uester diabolus ut leo rugiens circuit quaerens, quem deuoret. beati, quos hic leo inquirendos iudicat et sequendos utique uirtutum uestigiis et odo
Abbreviated transcription (Latin):
ira cõdiã cuiꝰ obediencia.pigͥciã tacite alt̾iꝰ
ĩcrepat: cuiꝰ feruor. ĩerciã alieni teporis exsir¬
citat : qͥ ꝓximi sui p̃ira t᷑batũ ocłm cordis. gr̾a
cõsolacionis. atq edificacionis illuminat. Me nõ¬
liꝰ est huic qͣm illi qͥ frẽm paululũ ab aliqͦ cõtͥs¬
tat ũ ñ tñ solacio suo porrecta manu subleuat.
s tit ubantem. sic̃ parietẽ inclinatũ maliloqͥ¬
orũ impulsu adiuuat ad runã: & salubͥter ꝓ
disciplinȩ rõne corre cũ ꝑ sinistra cõsilia
sic incitat ut allidat: sic armat ut ꝑimat.
Itaq fres cui mala ꝓpͥa ñ sufficiunt: ille
sic agͥ. ut uidiciũ cẽ alienȩ ꝑdicionis incir¬
tiores multũ nos effici. qͣm fueramꝰ dũ ĩ hoc
scło uiueremꝰ ita ut fiant extrema nr̃a pe¬
dum ꝑtinẽt ilł ac tibꝰ & negotus eramꝰ militã¬
des ĩ quib nunc er ubescimꝰ : tunc nob̾ adu̾sa¬

Expanded text:
iracundiam, cujus obedientia pigritiam tacite alterius iracundiam, cujus obedientia pigritiam tacite alterius increpat; cujus fervor inertiam alieni teporis exsuscitat, qui proximi sui prae ira turbatum oculum cordis gratia consolationis atque aedificationis illuminat. Melius est huic quam illi qui fratrem paululum ab aliquo contristatum, non tamen solatio suo porrecta manu non sublevat, sed titubantem sicut parietem inclinatum maleloquiorum impulsu adiuuat ad ruinam et salubriter pro disciplinae ratione correctum per sinistra consilia sic incitat, ut allidat, sic armat, ut perimat. Itaque, fratres, cui mala propria non suffsic agit, ut judicium etiam alienae perditionis incuteriores multum nos effici quam fueramus, dum in hoc saeculo viveremus: ita ut fiant extrema nostra pedum pertinent, illis actibus et negotiis eramus militantes, in quibus nunc erubescimus, tunc nobis aduersa
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰ Et qͥdẽ ille fatuę uirgines qͣmlibet fatu.¬
ȩ eẽnt: ñ tñ alienas extĩguere lãpades. s suas
il luminare cupiebãt. Et ĩo ad istaꝵ similitu.¬
dinem. si cui nr̃m deẽ pĩguissima grã humni¬
litatis: & si deẽ ignis fidi. si flãma feruoris. si noͣ¬
oleum c aritatis. si lum̃ discrecionis. ueniat
ad eos qͦs maq̾ habundare ꝑspexerit ⁊ gr̃am
ĩ se a ꝑximis ñ auferendo. s imitãdo tͣnsfiuir
dat: & bona possessionis alienȩ. ñ solũ sine da¬
mpno. s etiã cũ lucͦ possessoris inuadat. Non.¬
quã enĩ sentit luminis dãpnũ plurimis igniᷤ
accensus: nec minuit soł lucẽ. cõsid̾antiũ mu¬
ltitudo. Quãti ad eũ ꝑspexerĩt. tãtis mun̾a sua
cõmodat: & ipse tñ semꝑ ĩteger ꝑseuerat. Bñn¬
dicta illa aĩa ẽ a cło. ciuꝰ humilitas alt̾i con¬
fundit suꝑbiã. cuiꝰ paciencia alt̾iꝰ extinguit

Expanded text:
umus. Et quidem illae fatuae virgines, quamlibet fatuaumus. Et quidem illae fatuae virgines, quamlibet fatuae essent, non tamen alienas exstinguere lampades, sed suas illuminare cupiebant; et ideo ad istarum similitudinem, si cui nostrum deest pinguissima gratia humilitatis, et si deest ignis fidei, si flamma fervoris, si oleum caritatis, si lumen discretionis, veniat ad eos quos magis abundare prospexerit, gratiam in se a proximis non auferendo, sed imitando transfundat, et bona possessionis alienae non solum sine damno, sed etiam cum lucro possessoris invadat. Nunquam enim sentit luminis damnum plurimis ignis accensus, nec minuit solis lucem considerantium multitudo, quanti ad eum perspexerint, tantis munera sua commodat; et ipse tamen semper integer perseverat. 4. Benedicta illa anima est a Deo cujus humilitas alterius confundit superbiam, cujus patientia alterius exstinguit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ se luc̃ alioꝵ conuertit. Di uͦ e cõtrario ꝑ i
obedientiã uł suꝑbiam: q̃ res qd peiꝰ ẽ facilius
inueniri solet. ad mali exemplũ. siue iniqui¬
tatis. alios attͣxerit: qͣntos destruxerit: de tan¬
tis. ꝑicłm dãpnacionis incurrit. Quant is de¬
trumͣt ũ fuit. de tantis deͥpna cõtraxit: & pec-¬
cat ũ qͦd ab illo semel recessit. ad eũ multipli¬
nõ cit̾ redundabit. Quã obrẽ sic̃ ille ualde amr¬
mirandus atq laudandus ẽ. cuiꝰ cursus bonꝰ.
multoꝵ ꝓfectꝰ ẽ: ita ille ñ inmerito lugendꝰ
ẽ. cuiꝰ uita multoꝵ ruina ẽ. Idoq fr̃s hm̾i q̃¬
ad ȩdificat ioꝵ ͤ ꝑtinent. ea ĩ medio positi agẽ¬
nõ studeamꝰ ne uia nr̃a alioꝵ uirt utib noceat.
& ne alioꝵ feruorẽ tepor nr̃ debilitet: ⁊ ne
alioꝵ patientiã nr̃a iracõdia uiolet: ne alior̃
humilitatẽ. suꝑbia nr̃a depͣuae: ne alioꝵ pul¬
chritudinẽ feditas nr̃a cõs taminet: ne alio¬

Expanded text:
se lucra aliorum conuertit. si uero e contrario per inoboedientiam uel superbiam, quae res, quod peius est, facilius inueniri solet, ad mali exemplum siue iniquitatis alios attraxerit, quantos destruxerit, de tantis periculum damnationis incurrit, quantis detrimentum fuit, de tantis damna contraxit et peccatum, quod ab illo semel recessit, ad eum multipliciter redundabit. quamobrem sicut ille ualde admirandus atque laudandus est, cuius cursus bonus multorum profectus est, ita ille non immerito lugendus est, cuius uita multorum ruina est. Ideoque, fratres ad aedificationem pertinent, ea in medio positi agere studeamus, ne uita nostra aliorum uirtutibus noceat et ne aliorum feruorem tepor noster debilitet et ne aliorum patientiam nostra iracundia uiolet, ne aliorum humilitatem superbia nostra deprauet, ne aliorum pulchritudinem foeditas nostra contaminet, ne alio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inferamus iniurias. s nec ab aliis sentiamꝰ
illatas. Peculiarit̾ enĩ ista ad ꝑfessionẽ nr̃am ꝑ¬
tinent: nicħ in hac uita cõsolat iõis reqͥre̾. nr¬
cħ honoris. p̃sentium rerũ solatia fugere. et ad
subiectione. & ab iectiõe gaude.: & pauꝑtatẽ stu¬
dio querere: ⁊ ñ solũ facultates. s ipsas uolunta¬
tes de cordib eradicare. Nicħ enĩ ꝓpͥum hr̃e ir¬
t̾dũ res necessitatis exig̾: ncħ aũ cõcupiscere
res uirtutis. Illd̾ etiã scire debemꝰ. quod qͥ int̾
nos uitã hr̃e cõstituimꝰ: aut cũ gͣndi ꝑicło. uł

Expanded text:
non inferamus iniurias, sed nec ab aliis sentiamus non inferamus iniurias, sed nec ab aliis sentiamus illatas. peculiariter enim ista ad professionem nostram pertinent nihil in hac uita consolationis requirere, nihil honorsubiectione et abiectione gaudere et paupertatem studio quaerere et non solum facultates, sed ipsas uoluntates. de cordibus eradicare. nihil enim proprium habere interdum res necessitatis exigit, nihil autem concupiscere res est uirtutis. Illud etiam scire debemus, quod, qui inter nos uitam habere constituimus, aut cum grandi fructu
Abbreviated transcription (Latin):
Alocu hunc hm̃i ñ ad qͥetem. ñ ad secu¬
ritatem s ad pugnã. ad certam̃ cõuenimꝰ: ad
agonẽ hui c ꝓcessimꝰ: ad exercẽda cũ uitis be¬
lla conscendimꝰ Uitia enĩ nr̃a. hostes nr̃i st̃
de quib scͥpt᷑a ꝓnõciat dicens caue ne umꝗͣ
habeas cũ eis fedus Necessaria nobis ẽ fres ꝑ¬
uigil cura. ĩdefessa eustodia: qr cõflictus iste si¬
ne fine. hostis iste sine pace ẽ. hostis iste uĩci
pot̾ recipi ĩ amiciciã ñ pot̾. Et ido p̃liũ istõ qd̾
suscepimus. satis durũ. satisq ꝑicłosum ẽ. qͥa
intͣ hominẽ gerit᷑: & nͥ cũ ipso honime ñ finit᷑
Id̾o gͦ nos ad tͣnqͥlla hȩc secreta. ⁊ sp̃italia cas¬
tra cõtulimꝰ: ut cotidie cõtra passiones nr̃as
infatigabili congressiõe certemꝰ: ut cotidie
seniorib nr̃is. qͣsi famulas uoluntateᷤ nr̃aᷤ su¬
biciamus: ut cordis nequicias circũcidamꝰ
uel linguȩ gladiũ recondamꝰ: nõ solũ inuicẽ

Expanded text:
securitatem, sed ad pugnam, ad certamen conuenimus, ad agonem huc processimus, ad exercenda cum uitiis bella conscendimus. uitia enim nostra hostes nostri sunt, de quibus scriptura pronuntiat dicens: caue, ne umquam habeas cum eis foedus. necessaria nobis est, fratres, peruigil cura, indefessa custodia, quia conflictus iste sine fine, hostis iste sine pace est. hoste isto uinci potes, recipi in amicitiam non potes. et ideo proelium istud, quod suscepimus, satis durum satisque periculosum est, quia intra hominem geritur et nisi cum ipso homine non finitur. Ideo ergo nos ad tranquilla haec secreta et spiritalia castra contulimus, ut cotidie contra passiones nostras infatigabili congressione certemus, ut cotidie senioribus nostris quasi famulas uoluntates nostras subiciamus, ut cordis nequitias circumcidamus uel linguae gladium recondamus, ut non solum inuicem
Abbreviated transcription (Latin):
cõcubitores. regnũ di possidebit. O quã ꝑua est ꝯcubitꝰ hora. qͣ
ꝑdit᷑ uita fut᷑a. Qd̾ gͦ rogo emolum̃tũ affert corꝑi qd̾ne tribuit
õndãpnandũ aliquid agit is qui in corde libidini consentit. ⁊
ad opus cõcupite libidĩs ũ pertransit.&. mõdicia eordis f
inĩno deliquit qui anime castimoniam ñ custodit. unde ⁊ actor
cantimoniẽ ⁊ mondicie ĩ euangłio dic̃. Qui uidit mulierẽ ad ꝯeupis¬
cendũ eãm. iam mechatꝰ est ĩn corde suo. Quo contͣ ꝑ beatũ ios

Expanded text:
st concubitus hora, qua perditur vita aeterna! quod ergo emolumentum affert corpori? quodve tribuit o:  Nunquid damnandum aliquid agit is qui in corde libidini consentit, et ad opus libidinis non pertransit? 81.  Munditia cordis:  Omnino delinquit qui animae castimoniam non custodit; unde et auctor munditiae in Evangelio dicit: Qui viderit mulierem ad concupiscend
Abbreviated transcription (Latin):
cum quid te seqͣtur ignoras: Acceptũ tempꝰ in desid̾ius perde̾ n̾ debes. quia¬
quãcicius pertranseat nescis. Si enĩ misceri deus homieñ in uoluptate
Si enĩ pie ⁊ caste upreris sine fine gaudebis. si aũ impie ⁊ luxͣiose et̾nis
seat ignorare te dicis. Qd̾q in erordio geu̾is humani adhͨ mascłm ⁊ femii¬
nani d̾m creasse ꝓfit̾is ut mutuis se ãplexib miscere deb̾ent. Qño
uerissime dicis. s quia nubendi licentia quib dã tribuit᷑ hoc est
qui uirginitatẽ uel castimoniã uidualẽ neqͣquã ꝓfessi st̾. quib¬
dã au̾ ñ tͥbit᷑. id est qui uirgines ł ꝯtinẽtes esse decrouer̃t¬
foruicatio uero milli ĩpune ꝯcedit᷑ Non attendis an ꝯtempned̾
putas qd̾ apłt lubricis dicit. fugice fornicato̾nẽ fr̾es. Qd̾q enĩ pec¬
catũ fec̾it homo exͣ corpꝰ e̾. Qui au̾ fornicat᷑ in corpꝰ suũ peccat. Qͣsi¬

Expanded text:
cum quid te sequatur ignoras? acceptum tempus in desideriis perdere non debes, quiacitius pertranseat nescis; si enim Deus misceri hominem in voluptate pie et caste vixeris, sine fine gaudebis; si vero impie et luxuriose, aeternis pus acceptum pertranseat ignorare te dicis. Quod vero in exordio generis humani ad hoc masculum et feminam Deum creasse profiteris, ut mutuis amplexibus se miscere deberent, omnino verissime dicis; sed quia nubendi licentia quibusdam tribuitur, hoc est, qui virginitatem vel castimoniam vidualem nequaquam professi sunt, quibusdam autem non tribuitur, id est, qui virgines, veFornicatio vero nulli impune conceditur. Non attendis, aut contemnendum putas quod Apostolus lubricis dicit: « Fugite fornicationem, fratres. Quodcunque enim peccatum fecerit homo, extra corpus est. Qui autem fornicatur, in corp
Abbreviated transcription (Latin):
terũt inutilia atq occiosa: de quib ratio in futo erit reddenda:
Sicut beatꝰ psalista ait se fecise. Dicit enĩ. humilatꝰ sũ ⁊silui¬

Expanded text:
ssunt inutilia atque otiosa, de quibus utique ratio in futuro erit reddenda ? ssunt inutilia atque otiosa, de quibus utique ratio in futuro erit reddenda ? sicut Psalmista sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
t quit̃ animi gaudiũ iitꝰ abscodis: Eg̾dere in publicum
Meticia
debit uos uero contristabimmi s tristicia ur̃a u̾tet᷑ in gaudiũ. An de me¬
moria excessit qd̾ idem alibi dicit. ue uob̾ qui ridetis uc̾ quia plorabi¬
consolabunt᷑. Rursũ ꝙ ꝑ salomonẽ Nescis homo ut̾m amore auodio digaᷤ
sis s omĩa in suto res̃uant᷑ incta. Conipͥme gͦ inauẽ leticiã. quia ñd̾¬
enasist penalẽ erũpuã. Nõne aput omis insanꝰ iudicat᷑ his qui car
on ille reus tenebit᷑ qui plura quidẽ s bona last᷑. s ille qui saltĩ
rara set mala dicere probatur.  tacit᷑uitas disc̾ta ẜ.¬
erũ est qd̾ dicis. s dũ multa bona ꝓferri uident᷑ sepe ꝯtingit
ut a bona la rutione incohang ad aliqd̃ prauũ deriuet᷑. hoc ip̾m
scã script᷑ã pronũtiante. quia ur multiloqͥo pocm̾ ñ deerit. An¬
forte uit̾ innuma uba declinãt᷑ criminosa ͤ Nõquid declinare po¬

Expanded text:
t quid animi gaudium intus abscondis? egredere in publicum etitia? debit, vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium ? 72. An forte memoria excessit quod idem alibi dicit: Vae vobis qui nunc ridetis, quia plorabiconsolabuntur ; rursumque per Salomonem: Nescit homo utrum amore an odio dignus sit, sed omevasisti poenalem aerumnam. Nonne apud homines insanus judicatur qui carcNon ille reus tenebitur, qui plura quidem, sed bona loquitur: sed ille, qui saltem rara, sed mala dicere probatur. CUI DISCRETA Verum est quod dicis: sed dum multa bona proferri videntur, saepe contingit, ut a bonis inchoata locutio ad aliquod pravum derivetur, hoc ipsum sancta Scriptura pronuntiante: Quia ex multiloquio non fugies forte inter multa verba declinantur crimina, sed numquid declinari po
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ue his qͥ ꝑdider̃t patient iã: & augeret potiꝰ
quã euadet pęnas. qͥ pꝰsui corꝑis mortẽ siue
ad uiãphemoꝵ siue ad homicidaꝵ ułetiã plꝰ
quã parricidaꝵ supplicia raꝑet᷑. Sienĩ parriei¬
da eoscełatior ẽ quã qͥliba homicida. quia nõ
tm̃ hominẽ uerũetiam ꝓpinquũ necat: ĩ quȩ
ipsis parricidis quãto ꝓpĩquiorẽ qͥsq ꝑemerit.
tanto iudicat᷑ iimanior: sine dubio peiorẽ. qͥ
se occidit: qr nemo ẽ honiini se ipso ꝓpinqͥoꝵ.
Quid gͦ miseri faciũt. qͥ cũ & hic sibimet ĩȩctaᷤᷤ
et pꝰea ñ solũ impietatis adu̾sũ dm̃. s etiã ipsiꝰ
quã inse exercuert̃ crudelitatis luant debitaᷤᷤ
penas insuꝑ quert̃ & martyrũ głas: cũ et iã¬
si ꝓ uero xp̃i testimonio ꝑsequtionẽ pat̾ent᷑ ⁊

Expanded text:
est: uae his qui perdiderunt patientiam. et augeret potius est: uae his qui perdiderunt patientiam. et augeret potius quam euaderet poenas, qui post sui corporis mortem siue ad blasphemorum siue ad homicidarum uel etiam plus quam parricidarum supplicia raperetur. si enim parricida eo sceleratior est quam quilibet homicida, quia non tantum hominem, uerum etiam propinquum necat, inque ipsis parricidis, quanto propinquiorem quisque peremerit, tanto iudicatur inmanior: sine dubio peior est, qui se occidit, quia nemo est homini se ipso propinquior. quid ergo miseri faciunt, qui cum et hic sibimet ingestas et postea non solum inpietatis aduersus deum, sed etiam ipsius quam in se exercuerunt crudelitatis luant debitas poenas, insuper quaerunt et martyrum glorias? cum etiamsi pro uero Christi testimonio persecutionem pa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentem abnegant & fut᷑am. Quisiad xp̃m negandũ
uł aliqͥd contͣ nisticiam faciendũ sic̃ ueri martyreᷤᷤ
cogerent᷑: om̃ia potius patient̃ ferre. quã sibi nr¬
patient̃ mortẽ inferre debuerãt. Qdsi fugiendoꝵ
maloꝵ. causa recte fieri potuisset. iob scs se ipse ꝑi¬
meret: ut tanta mala in reb suis. ĩ filus suis ĩ m̃briᷤᷤ
suis. di abolicȩ crudelitatis effugeret. Nõ aũ fecit.
absit enĩ ut ĩse cõmitteret ipse uir sapiẽs: qͦd nec
mulier suggessit insipiens. Quia & si suggessiss¬
et: merito & hic illud audisset qd̾ audiuit sug¬
gerendo blaffe miam. Loqͤuta es qͣsi una ex ĩsipr¬
entib mulierib di bona suscepimꝰ de manude
manu dñi : mala ñ sustinebimꝰ: Et ipsam qͥppe
patientiam ꝑdidisset siue blãphemãdo sic̃ illa
uoluerat. siue se int̾ficiendo qd nec illa ausa fue¬
rat dice mor̾et᷑: atq eẽt int̾ illos de qͥbꝰ dic rũ

Expanded text:
praesentem abnegant et futuram. qui si ad Christum negandum praesentem abnegant et futuram. qui si ad Christum negandum uel aliquid contra iustitiam faciendum, sicut ueri martyres, cogerentur, omnia potius patienter ferre quam sibi inpatienter mortem inferre debuerunt. quod si fugiendorum malorum causa recte fieri posset, Iob sanctus se ipse perimeret, ut tanta mala in rebus suis, in filiis suis, in membris suis diabolicae crudelitatis effugeret. non autem fecit. absit enim, ut in se committeret ipse uir sapiens, quod nec mulier suggessit insipiens. quia et si suggessisset, merito et hic illud audisset, quod audiuit suggerendo blasphemiam: locuta es tamquam una ex insipientibus mulieribus. si bona percepimus de manu domini, mala non sustineamus? et ipsam quippe patientiam perdidisset, siue blasphemando, sicut illa uoluerat. siue se interficiendo, quod nec illa ausa fuerat dicere, moreretur atque esset inter illos de quibus dictum
Abbreviated transcription (Latin):
integer horrendosꝙ cruciatꝰ carnis cõtabeseẽ¬
tis inuiolata pietate. & incorrupta patientia
ꝑferebat. Aderat uxor nec ferebat opem aliꝙ.
tus reliquerat: qͥ quanitũ eẽt necessaria tẽpta¬
tori iamin eua didicerat: s mͦ alt̾m adã quẽ
ꝑmulierẽ caꝑet ñ ĩuenãt. Cautior fiit iste in
Qolorib quã ille ĩnemorib Ille uietꝰ ẽ ĩ deli¬
eus aste uic̃ in penis. cõsensit ille oblectam̃tis.
nõ cessit iste torment is. Aderãt & amiciñ ut
mał cõsolaret᷑ s ut małũ suspicarent᷑. Neq
enĩ eũ qͥ tanta paciebat᷑ inuocentẽ eẽ crede.¬
animꝰ cecleret᷑ opprobriis. At ille sustinens in ca¬
rne dolores suos. in corde erłores alienos: cõuigis
corripiebat insipientiã: amicos docebat sapientiã:
seruabat ubiq pacientiã. Hunc ĩtueãtur qͥ sibi ĩ¬
gerunt mortẽ qñ q̃runt᷑ ad uitã: & sibi auferẽdo

Expanded text:
integer horrendosque cruciatus carnis contabesceninteger horrendosque cruciatus carnis contabescentis inuiolata pietate et incorrupta patientia perferebat. aderat uxor nec ferebat opem aliquatus reliquerat, qui quantum esset necessaria temptatori iam in Eua didicerat. sed modo alterum Adam, quem per mulierem caperet, non inuenerat. cautior fuit iste in doloribus quam ille inciis, iste vicit in poenis; consensit ille oblectamentis, non cessit iste tormentis. Aderant et amici, non ut in malis consolarentur, sed ut malum suspicarentur. Neque enim eum qui tanta patiebatur, innocentem esse credeanimus caederetur opprobriis. At ille sustinens in carne dolores suos, in corde errores alienos, conjugis corripiebat insipientiam, seruabat ubique patientiam. Hunc intueantur, qui sibi ingerunt mortem, quando quaeruntur ad uitam et sibi auferendo
Abbreviated transcription (Latin):
homines assolent frangẽtur: de adu̾sus dm̃ loq̃¬
ret᷑ aliquid his amisis ꝓpt̾ quȩ illũ colere puta¬
bat᷑. ꝑcussus ⁊̃ om̃ium subita orbitate filioꝵ: ut
qͦs singillatĩ susceꝑat simul ꝑd̾et: tãquã eoꝵ
numerositas. ñ uñ felicitas oriret᷑ extiterit. set
uñ calamitas augeret᷑. Ubi aũ ista ꝑpessus in
cło suo mansit immobił: eiꝰ affixus est uolunta¬
ti quẽ nõ possit amitt̾e nͥ ꝓpria uoluntate: ꝙ ꝓ
his quȩ ꝑdid̾eum qui abstulit tenuit. inquotir¬
ueniret quod nõ quam ꝑiret. Neq enĩ ille abstu¬
lerat qui nocendi hũit uoluntatẽ: s ille qui
dedłat potestatẽ Aggressus ẽ mimicꝰ & corpus
nec ea quȩ homini extͥnsecꝰ merant ħ ipsu iã ho¬
minẽ in qͣ potuit arte ꝑcussit a capite usq acl
peles. Ardebant dolores: scatebãt uermes sa¬
mes diffluebat. Omebat ĩ pittͥdo corꝑe animus

Expanded text:
homines solent, frangeretur et aduersus deum loquhomines solent, frangeretur et aduersus deum loqueretur aliquid his amissis, propter quae illud colere putabatur, percussus etiam omnium subita orbitate filiorum, ut quos singillatim susceperat, simul perderet, tamquam eorum numerositas non unde felicitas ornaretur extiterit, sed unde calamitas augeretur. ubi autem ista perpessus in deo suo mansit inmobilis, eius adfixus est uoluntati, quem non posset amittere nisi propria uoluntate; et pro his quae perdidit eum qui abstulit tenuit, in quo inueniret quod numquam periret. neque enim ille abstulerat, qui nocendi habuit uoluntatem, sed ille, qui dederat potestatem. Aggressus est inimicus et corpus nec ea, quae homini extrinsecus inerant, sed ipsum iam hominem in qua potuit parte percussit. a capite usque ad pedes ardebant dolores, scatebant uermes, sanies defluebat: manebat in putri corpore animus
Abbreviated transcription (Latin):
dam uelut i plagas suas integer sustmet: & in
corporib uincti sunt. inclusi st̃. fame ac siti affe.¬
cti sũt. torti st̃. secti st̃. dilaniati st̃. incẽsi sũt.
trucidati st̃. ⁊ pietate immobili subdider̃ do mẽ-¬
tem: cũ pat̾ent᷑ in carne quic quid exqͥrenti crude-¬
litati ueñ in mentẽ. Maiꝰ sane patientiȩ c̾tamẽ ẽ
qñ ñ uisibił inimicꝰ ꝑsequendo. atq se uiendo urg¬
et in nefas. qͥ palã & aꝑte a ñ cõsentiẽte iuĩcit᷑. s
ipse cdiaboł qͥ et iã ꝑfilios infidelitat is tãquam
ꝑsua uasa filios lucis insequit᷑. ꝑse ipsum occul
tus impugnat: seuiendo instãf. ut cõtͣ dm̃ fiat
aliqͥd uł dicat᷑. Talẽ illũ iobsc̃s exꝑtꝰ est. utͣq
temptaciõe uexatꝰ. s mut᷑q stabili pacientię ro¬
bore. ⁊ armis pietatis iuictꝰ. Nã priꝰ illeso co¬
rpore cuncta quȩ habebat amisit: ut animꝰ an̾
suȩ carnis cruciatũ subt̾ctis reb qͣs magnipẽd̾ẽ

Expanded text:
dam ueluti plagas suas integer sustinet, et in corporibus uincti sunt, inclusi sunt, fame ac siti affecti sunt, torti sunt, secti sunt, dilaniati sunt, incensi sunt, trucidati sunt — et pietate inmobili subdiderunt deo mentem, cum paterentur in carne quidquid exquirenti crudelitati uenit in mentem. Maius sane patientiae certamen est, quando non uisibilis inimicus persequendo atque saeuiendo urget in nefas, qui palam et aperte a non consentiente uincatur, sed ipse diabolus, qui etiam per filios infidelitatis tamquam per sua uasa filios lucis insequitur, per se ipsum occulte occultus oppugnat, saeuiendo instans, ut contra deum fiat aliquid uel dicatur. Talem illum Iob sanctus expertus est, utraque temptatione uexatus, sed in utraque stabilis patientiae robore et armis pietatis inuictus. nam prius inlaeso corpore cuncta quae habebat amisit, ut animus ante suae carnis cruciatum subtractis rebus, quas magni pendere
Abbreviated transcription (Latin):
epis cũ metropolitani iuditio c̃secrati. Unde cũ sepeqͣstio demale
accepto honore nascat᷑. Qs ambigat nequaquã istis ec̾ tribuen
dũ. đ ñdoceat᷑ fuisse collatũ Siqͥ aut̃ cderici abistis pseudo epͥis
eoꝵ c̾ sensu ⁊ uiditio pͣsidentiũ facta eͥ: pote̾ rata haberi itaut
in ipsi s eccłiis ꝑ seuerent. Alitͣ aut̃ uana habendaẽ c̃secratio:
quȩnec loco sundata eͣ nec auctoritate munita. Iłtedoe¬

Expanded text:
io constituti consecrati. Unde, cum saepe quaestio de male accepto honore nascatur; quis ambigat, nequaquam istis esse tribuendum, quod non docetur fuisse donatum? Si qui tamen clerici ab istis pseudoepiscopis eorum consueto iudicio presidentium facta est, potest rata haberi, ita ut in ipsis perseuerent. Aliter autem habenda est uana consecratio, que nec loco fundata est nec auctoritate munita. Dat
Abbreviated transcription (Latin):
cubina. sc̃ aliud ancula.aliud lib̃a. Propt̾ qđ etiã apłs
ad manifestandã harũ ꝑ sonarũ discatione. testimoniũ
ponit ergenesi ubi dr̃ abrahe. Eceancillã i filiũ eiꝰ. Non
enĩ hereᷤ erit filiꝰ ancille. custliomen isaac. Undec̾ sacie¬
taᷤ iuptiarũ ita abinitio ẽsticuta sit. ut p̾t᷑ seriui cotiuma¬
nͥ fuisse m isteruĩ. Igit᷑ cuiꝰ libet loci pusteriã eleriꝰ si filiã
sua ui rohabenti concubinã in matrimonuũ dederit. nͣta
accipiendũ ÷ qͣsieã coniugato dederit nisi farte ala mulier
cunqua facca: dotata legitiniae. ⁊ publicis nuptiis honesta¬
ta uideatꝰ:. Pat̾no arbitrio uiris uincte carent culpaisimu¬
liere qͣ auiris habehantꝰ in matrimonio ñ fuerꝰ. E i aliud

Expanded text:
cubina, sicut aliud est ancilla, aliud libera . Propter quod etiam Apostolus ad manifestandam harum personarum discretionem, testimonium ponit de Genesi, uenim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . » Unde cum societas nuptiarum ita ab initio constituta sit, ut praeter sexuum conjuncnon fuisse mysterium. Igitur cujuslibet loci clericus, si filiam suam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est, quasi eam conjugato dederit, nisi forte illa mulier et ingenua facta, et dotata legitime, et publicis nuptiis honestata videatur: paterno arbitrio viris junctae carent culpa, si mulieres quae a viris habeantur in matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
Sids ep̃s initatissuȩ mediocritate despecta ad ministrationẽ lor cele Lai¬
lrioris ambierit : ⁊ ad maiore᷑ seplebẽ quacũq ratione transtulerit:
acathedra qͥde᷑ apellat᷑ alienai s carebit. ipp̾aut nec illis qͦs ꝓsuꝑ̾iã
hisqͥ uitep̃r necessitatis. inꝑiculi urgentis instantia p̃sidiũ penitentie
fimax reconciliationᷤ implerant. nec sati factio int̾dioenda ÷. nec recon¬
ciliatio deneganda. qͥa miscdie dĩ nec mensuras possumꝰ ponerenes
tp̃a disfinire a pd̾ que̾ nullas patit᷑ uenie moras uera confessio. Si¬

Expanded text:
iscopus, civitatis suae mediocritate despecta, administrationem loci celebrioris ambierit, et ad majorem se plebem quacumque ratione transtulerit, a cathedra quidem pelletur aliena, sed carebit et propria: ut nec illis praesideat ui in tempore necessitatis et periculi urgentis instantia praesidium poenitentiae, et mox reconciliationis implorent, nec satisfactio interdicenda, nec reconciliatio deneganda: quia misericordiae Dei nec mensuras possumus ponere, nec tempora definire, apud quem nullas patitur veniae moras vera conversio, di
Abbreviated transcription (Latin):
astacane qriuincit . Stimꝰ hoĩes inexme ñ posse eũ armatiꝰ rite pugna¬
ro . S ic necilliqͥ eiecti. ł sui boniꝰs expoliati. cũ illis qͥin suo stantsta¬
turi suiꝰ sruunt᷑: amiciᷤ atq bonis litigare rite poss. Nec scłisq lege hȩc scłarib¬
sieri ꝑmittut.s pꝰ eiectoᷤ łopp̃ssoᷤᷤ. aut expoliatoᷤ cũ ssoĩb restitui uibent :¬
⁊ postea suotpr sicͥ lex eoꝵ continet ad placita uenire p̾cipiunt. Aec ulla
carceriᷤ custodia appellante̾ arceri ꝑmittunt. Docẽt enĩ a paitesic nostitrena
ordine . Nã inscriptio pͥmo sẽꝑfiat. ut talionẽ calu᷑pniator recipiat. qͥ ante
inscriptionẽ nemo debet uidicari ł dãpnari cũ iscłi lege hec eadẽ raineat᷑¬

Expanded text:
atiabitur. Scimus enim homines inermes non posse cum armatis rite pugnare: sic nec illi, qui ejecti vel suis bonis sunt exspoliati, cum illis, qui in suo stant gradu, et suis fruuntur amicis atque bonis, litigare rite possunt. Nec saeculi quoque leges hased prius ejectos vel oppressos aut expoliatos cum suis omnibus restitui jubent, et postea suo tempore, sicut lex eorum continet, ad placita venire praecipiunt; nec ulla carceris custodia appellantem arceri permittunt. Docent enim ex parte, sicut nostis, ordine. Nam inscriptio prima semper fiat, ut talionem calumniator accipiat. Quia ante inscriptionem nemo debet judicari, vel damnari, cum et saeculi leges haec eadem retinea
Abbreviated transcription (Latin):
siͣ cͣsier. qͦs ñ alit᷑ oportet. nͥ ꝑnitentiã suscipi. apđ no ñ solũ po¬
nitentiã nant᷑ uerũ etiã honore cumulant᷑. S ani su sr̃is quond a
nr̃ialioꝵq sac̃ dotũ suma delibatio hȩcfuit. ut qͦs bonosꝰ uuia¬
ctediendaq mandat hs qͥ eã audire cẽsuerit s necessitdt piis
ẽordo lecitimꝰ. alia usurpatio ꝗͣ ad p̾senti fieri tẽpꝰ impellit. S ci
apatrib institut uͦ ponendꝰ ẽ. ut possimꝰ ad ũtere ł qͥdł qͥlit᷑ ab eis¬

Expanded text:
sim transierunt, quos non aliter oportet, nisi poenitentia suscipi, apud vos non solum poenitentiam non agunt, verum etiam honore cumulantur. Sed Anisii quondari aliorumque sacerdotum summa deliberatio haec fuit: ut quos Bonosus ordinacustodiendasque mandat his qui eam audire consueverunt. Sed necessitas temporis est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impela Patribus institutus ponendus est, ut possimus advertere, vel quid, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ens. aut fide ł ab apostasia reu̾tens. ⁊ resipiscens redire uoluerit.
nũqͥd eade̾ ratioe poterit adclerũ ꝑmiti ciꝰ cõmissuͬ nn ꝑ longa̾
penitentiã pocerit aboleri. Neo pꝰ penitentiã clericũ fieri ipsi
canone ᷤᷤ sua auctoritate ꝑmittũt. Undec̃stat qͥ decatholica ad
bonosũ transierͣ dãpnatuu atq sepassi s ł cupier̃. ab eodeordinari
nͣ oportere ordinatiõis eccł astice susciꝑe dignitatẽ dͥ cõmune oiũ

Expanded text:
ens, aut fidelis ad apostasiam revertens resipiscens redire voluerit, nunquid eadem ratione poterit ad clerum permitti? Quorum commissum non nisi longa poenitentia poterit aboleri, nec post poenitentiam clericum fieri ipsi canones sua auctoritate permittunt. Unde constat, qui de catholica ad Bonosum transierunt damnatum, atque se passi sunt vel cupierunt ab eodem ordinari, non oportuisse ordinationis ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimꝰ descripsit ieronimꝰ . cuom̃i honor e suscipimꝰ. Itẽ
aetꝰ heati seluestri apłice sedis pͣsulis. licet eiꝰ qͥ conscripsit
nom̃ ignorat᷑. amultis tñ in urberoma catholicis legissecog¬
nouimꝰ. ⁊ ꝓantiqͦ usu multe hȩc imitant᷑ eccłe Atẽ scrip¬
turã de inuentione dince crucis: Laliã scripturã deinuen¬
tione capitis ioħis baptiste. Nouelle qͥ de relattoness
⁊ ñ nulli eas catlioli eilegt̃ S cũ hec ad catholicoꝵ in anꝰ
aduenerint : beati pcedat senteutia. Omĩa ꝓbate qd bonũ
ẽ tenete. Iterũ rufinꝰ uir religiosus plurimos eocłastici
oꝑ is edidit libras. Non nullas etiã script᷑as intͣpretatꝰ ẽ.

Expanded text:
beatissimus descripsit Hieronymus, cum honore suscipimus. Item actus beati Silvestri apostolicae sedis praesulis, licet ejus qui conscripserit nomen ignoretur, a multis tamen in urbe Roma catholicis legi cognovimus, et pro antiquo usu multae hoc imitantur Ecclesiae. Item scriptura de inventione D capite Joannis Baptistae, novellae quaedam relationes sunt, et nonnulli eas catholici regunt; sed cum haec ad catholicorum manus pervenerint, beati Pauli procedat sententia: Omnia probate, quod bonum est tenete . Item, Rufinus vir religiosus plurimos ecclesiastici operis edidit libros, nonnullas etiam scripturas interpretatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mirabilib cͥfessionũ truimphis irradiant. Qͥsistaca¬
tholicoꝵ dubitet. ⁊ maiora eos in agonib fuisse ꝑ pessos.
nec sius uirib s dĩ gr̃a ⁊ aduitoro uniuersa tolerasse
S. idõsod̾m antiquã c̃suetu dine̾ singulari cautela in sca̾
ixiorant᷑ .i ab in fidelib aut dictis suꝑ flua ⁊ minꝰ apta quã
rei ordo fuerit eẽ putant᷑. Si c̃ cuiꝰdã curici ⁊ uiltte. Sic
georgii alioꝵ qͣ huiꝰ modi passioneᷤ q̃ ab ereticis ꝑ hibentꝰ

Expanded text:
et mirabilibus confessionum triumphis irradiant. Quis ista catholicorum dubitet, et majora eos in agonibus fuisse perpessos, nec suis viribus sed gratia Dei et adjutorio universa tolerasse? Sed ideo secundum antiquam consuetudinem singulari cautela in sanctignorantur, et ab infidelibus idiotis superflua, aut minus apta quam rei ordo fuerit esse putantur, sicut cujusdem Cyrici et Julitae, sicut Georgii aliorumque hujusmodi passiones quae ab haereticis perhibentur