comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adtendens augustmnꝰ cũ in.iͭii. de doctrina xͥana eccłeastic̃ instruero doctorẽ. omĩa illũ
monis contẽpn̾e̾. si absq istis ad intelligeniã faciliꝰ petit ꝑuenire. Nõ curare inqͥd illo
qͥ doc& quanta eloeientia doceat sigͣnta euidentia. diligens appetitꝰ aliqñ reglig̃ u̾ba
cultiora. ñ ait qͥdã cũ de talign̾e locutionis age̾t. ẽe̾ in ea quandã diligentẽ negligea¬
ad doctis s potiꝰ ut ab indoctis dici sosa. Si enĩ ñ piguit dic̾e int̾ps ur̃os de sanguini.
bꝰ qm̃ senser̃ adrẽ ꝑtin̾e ut eo loco plurali̾ emintiet᷑ hoc nom̃ qd̾ in latina lingua
iitegͥtas qͣm ñ seqͥt᷑ intellectꝰ audienis. cũ loquendi omĩno nullasit cansa. si qd̃
uolumꝰ nõ pot Aut qͥd ob÷ lignea si hoc pot̾. qñ nithil querimꝰ nͥ pat̾e qd̾ clausũ ÷ c̃.¬

Expanded text:
 cum in quarto De doctrina Christiana ecclesiasticum instrueret doctorem, omnia illum ietatem sermonis contemnere, si absque istis ad intelligentiam facilius poterit pervenire, non curante , inquit, illo, qui docet, quanta eloquentia doceat, sed quanta evidentia. Diligens appetitus aliquando negligit verba cultiora. Unde ait quidam, cum de tali genere locutionis ageret, esse in ea quamdam diligentem negligena doctis, sed potius ut ab indoctis dici solet. Si enim non piguit dicere interpretes nostros de sanguinibus, quoniam senserunt ad rem pertinere, ut eo loco pluraliter enuntietur hoc nomen, quod in Latina lingua integritas, quam non sequitur intellectus audientis, cum loquendi omnino nulla sit causa, si quouolumus non potest? Aut quid obest lignea, si hoc potest, quando nihil querimus nisi patere quod clausum
Abbreviated transcription (Latin):
da potꝰ reseruemꝰ qͣm temt defiziam lilud qͦ diligent̾ artendi conuenit nedũ aliqͣ
nobis ex dictis sẽm̃ũ obictunt᷑ tanqͣm sit oppostra ⁊ au̾nate altͦna falsa rituli inscͥpti¬
one ł scͥptẽ ipsiꝰ corruptione fallam̃. Neraq erũ apocͥpha exstõrũ nominibꝰ ut au.¬
itertatẽ hab̾ent. intitulata s̃. ⁊ nõ ulla inipsis etiã diumnorũ testam̃nuĩ scͥptis. scͥp¬
torũ uitio corrupra s̃. Qñ fidelis simꝰ scͥptor. ⁊ ueracissimꝰ intt̾p̃s ierimimꝰ adletã

Expanded text:
da potius reservamus, quam temere definiamus. Illud quoque diligenter attendi convenit, ne, dum aliqua nobis ex dictis sanctorum objiciuntur, tanquam sint opposita vel a veritate aliena, falsa tituli inscriptione vel scripturae ipsius corruptione fallamur. Pleraque enim apocrypha ex sanctorum nominibus, ut auctoritatem haberent, intitulata sunt; et nonnulla, in ipsis etiam divinorum Testamentorum scriptis, scriptorum vitio corrupta sunt. Unde fidelissimus scriptor et verac
Abbreviated transcription (Latin):
filis ierłm peañas ceruosq cãporũ. Caꝑite ncerui munda aninalia st serpentibꝰ:
uenenis inimiea signisicant uirtutes sc̃mũ qͥ mundera sꝑrtali refulgent uenena
plationȩ mee intentã. ñ inqͥrittis doriec ꝯtẽplarionis hora fenta ipsa aliud qͥd ag̾e
eccła qͦd t̾m diligat᷑ aspona. ut ⁊ ꝓilla filias irłm adnaet. ut ñ eamꝰ reqͥesceniẽ in.¬
tit. Ecce iste uenti saliens ininoritbꝰ transiliens colles. Montes ⁊ colles intelliginit᷑
uite meritis excedentes. Ne ins montibꝰ ysaias dic̃. Erit mons domꝰ cdm pͣparatꝰ uni
u̾tice montisi. ⁊eleuabit sup calles. Loqͥt̃ sponsa de dilecto sto. Etce iste uriat sali

Expanded text:
licet cervosque camporum. Capreae et cervi munda animalia sunt, serpentibus et venenis inimica. Significant virtutes sanctorum, quae munditia spirituali refulgent, et venena mplationi meae deditam non inquietetis, donec contemplationis hora finita, ipsa aliud quid agerEcclesia quod tantum diligatur a sponso, ut tit: Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens colles. Montes et colles intelliguntur vitae meritis excedentes. De his montibus Isaias dicit: Erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium, et elevabitur super col
Abbreviated transcription (Latin):
eccła in qua uelnt in lecto reqͥesct᷑. scĩ dĩ ⁊ uelut in lecto discimbt̃ ad epu
ciuꝰ arbores⁊ ꝓcernatẽ ⁊ pulctudinẽ ⁊ duiabilitate cet̾ĩs p̃minet. Idoq sig¬
nificant scõs uirtitũ spe fiugente s. iadet̾na fesinantes. libanꝰ uͭ candit̾io
exornati omĩ uirtutũ pulcͥtudine. Colũnat eiꝰ fec argenteas. ꝑ colĩmas
doc tores aiꝰdẽ eccłe qͥ ea u̾bo.i exemplosustment. ac roborent. Q ñ inactibꝰ

Expanded text:
esia, in qua velut in lecto requiescunt sancti Dei, et velut in lecto discumbunt ad epucujus arbores et proceritate et pulchritudine et durabilitate cnificant sanctos virtutum spe fulgentes et ad aeterna festinantes. Libanus enim candidaexornati omni virtutum pulchritudine. « Columnas ejus fecit argenteas. » Per columnas doctores e
Abbreviated transcription (Latin):
nouert̃. Dileciꝰ m̃s candid̾. i rulncund electꝰ ex milibꝰ ¶ Hox respondentis eccłe dilas¬
lus m̃s candid ⁊ rubicundꝰ Candid iurginitate rulnatudꝰ passione. Caudił qr sine
uit nos apeccanis nc̃is .i. sangiune suo electꝰ exmilibꝰ. Siugłari enĩ gra homo ꝓp̃s
in omĩ humani generis masa refulsit. qi pillũ ꝓposuit ds̃ saluare humanũ genꝰ¬
⁊ ipse ÷ mediator di. ⁊ liominũ homo ꝓp̃s ihs. De quo psalmista. N t qͥ faciant bonũ ñ:

Expanded text:
. Dilectus meus candidus et rubicundus, electus ex millibus. Vox respondentis Ecclesiae: Dilectus meus candidus et rubicundus: candidus virginitate, rubicundus passione. Candidus, quia sine vit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Electus ex millibus. Singulari enim gratia homo Christus in omni humani generis massa refulsit: quia per illum proposuit Deus salvare genus humanum, et ipse est Mediator Dei et hominum homo Jesus Christus ; de quo
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ar̃ pꝰ iudiciũ sol laboris sui i̾cedera suscipiet. Uñ
ꝓħa. lucebit septẽplicit̾. ⁊ ñ ueniet ad occas uni. nͨͦ
sol. nͨ luna s ĩ &rdine q̃ c̾ati stꝰ stabunit. ne unpii ĩ tor¬
m̃tis sub t̾ra positi fruant᷑ luce eoꝵ. Uñ. ab acuo:
sol ⁊ luna stet̾unt ĩ ordine. ¶Nõ oceid .i.s. Sic̃¬

Expanded text:
c. 5: Post judicium sol laboris sui mercedem suscipiet. Unde Propheta: Lucebit septempliciter, et non veniet ad occasum nec sol nec luna, sed in ordine quo creati sunt stabunt, ne impii in tormentis sub terra positi fruantur luce eorum. Unde Abacuc, c. 3: Sol et luna steterunt in ordine suo. Ecce aperte dic
Abbreviated transcription (Latin):
Siur amici .i. sp̃s itorii aubscultant. qͦs detua cetu ad me incelestibꝰ assũpsi¬
N ipsi enĩ de tua meditatione. ⁊ fr̾m salute ꝯgaudent. respondet ꝯfestĩ i psa
sponsa dilecto suo. fuge dilede mi.uassimilare. capret hynmiloq ceruoorũ.
suꝑ montes aromatũ. ¶ Mira responsto inuitat᷑ ad p̃dicandũ ut spans ucsenat
uoer̃ eiꝰ. Illa uͦ horrat᷑ sponsũ suu̾ ut fugiat. S magna ÷ mist̾i ꝯseqͣntia. Nã qr

Expanded text:
storum spiritus auscultant, quos de tuo coetu ad me in coelestia assumpsi. Ipsi enim de tua praedicatione et fratrum salute congaudent. Respondet confestim ipsa sponsa dilecto suo: « Fuge, dilecte mi, et assimilare capreae hinnu loque cervorum super montes aromatum. » Mira responsio. Invitatur ad praedicandum, et ut sponsus audiat vocem ejus, illa vero hortatur sponsum suum ut fugiat. Sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
pomi marciani. q ur̃i malũ tre uocant herba hec rebꝰ medicialibꝰ aptasima÷ Ilã fert̃
eos qͥ in cõmodo uugliarũ ladorant huistu huiꝰ pomi releuari ⁊ posse dormire. liẽ ser̃
eos qͥ obscura so eandi st̃ si ext̾iorẽ hiuiꝰ pomi corticẽ biberut nõ sentire seclionẽ lad¬
ustianẽ. Q cie oniã si qͥs mistice discurre uoluerit. spitales sens e eccle ꝯuenientes ibi
inueniat. Dic̃ gͥ matidragore dedert̃ odorẽ in portis nrnĩs. Porte eccłe s̃ apli ⁊ eorũ suc
ce hores q eͣłitatẽ dĩ .⁊ eccłam intrat. nͥ ꝑscõs doctorts aqua baptismatis regeneratꝰ. ⁊
untasi doctrtra instrirtꝰ fuerit. De his portis psalmila dicebat. Diligi dñs portas syon.
suꝑ oĩa rabnacda iacob. Mlandragore aiũ flagrantiã iurtutũ designant. Inportis aut

Expanded text:
 medicinalibus aptissima est. Nam ferunt eos qui incommodo vigiliarum laborant, haustu hujus pomi relevari, et posse dormire. Item ferunt eos qui ob curam secandi sunt, si exteriorem hujus pomi corticem biberint, non sentire sectionem vel adustionem; 531 quae omnia si quis mystice disquirere voluerit, spirituales sensus et Ecclesiae convenientes ibi inveniet. Dicit ergo, Mandragorae dederunt odorem in portis nostris. Pi per sanctos doctores aqua baptismatis regeneratus et vitali doctrina instructus fuerit. De his portis Psalmista dicebat: Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob . Mandragorae autem fragrantiam virtutum designant. In portis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
det .i. ad salitẽ exandit s plerũq fidele̾
ai̾m sedesidantẽ ⁊
ad sepuentre cipentẽ ñ exaudit. ad hoc ut
ita se ei in p̃sinti
ostendit. se infuturũ ostensitrũ ꝓmittat

Expanded text:
d est ad salutem exaudit, sed plerumque fidelem animam se desiderantem, et ad se venire cupientem non exaudit, ad hoc ut ita se ei in praesenti ostendat, sicut se in futurum ostensurum promittit
Abbreviated transcription (Latin):
gxos. si c̃ eraut in lege. d̾eliqͥt. ut ħ̾rent. qd̾
p̃auꝑib eragarent. qͦs nõ ħñtes calorẽ fid̾i
⁊er cra eccłiam algentes. frigore infidelita¬
cis. ĩ opes atq ꝑegͥnos ĩ oueat in dom̃ ecełie.
⁊ oꝑiat in corruptionis pallio. ut tunica xp̃i uestitũ
ũ maneant ĩ sepulcͥs.q de eo leginiꝰ. qͥ possessꝰ a denionũ
legione. ĩ menioriis mͦtuoꝵ halitabat nudꝰ. c̃q ħ fecit¬

Expanded text:
rant in lege dereliquit, ut haberent quod pauperibus erogarent, quos non habentes calorem fidei, et extra Ecclesiam algentes frigore infidelitatis, inopes atque peregrinos inducat in domum Ecclesiae, et operiat incorruptionis pallio, ut tunica Christi vestiti non maneant in sepulcris, quod de eo legimus qui possessus a daemonum legione in mo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ admodũ quia hoc gẽ. dõ eẽ. ꝗ sapientie sic̃ ñ cres eẽutias. ita nec uͦi.
sapientias dm̃s. Sic enim quia hoc illi ẽ. dñ eẽ. ꝗ ẽ. cẽ: tam tres eẽn
ad filiũ. ⁊ dñs ad seruientẽ creaturã relatiue subsistit. sic̃ telatiue gg.¬
nit. ⁊ relatiue dũat᷑. Ita iam sub̾a non erit suba. qr telatuiũ erit.
subsistit. Quanto mag̾ds̃: Si tam̃ dignũ ẽ ut deus dicat᷑ subsiste̾. de
his enĩ reb recte intelligit᷑. in quib sub̾cis st̃ ea. que ĩ alt quo sub̾to
eẽ añr. sicut color in arpare. Itẽ. Res g mutabiles neq simplices
nitat sue. atq illa bonitas nou sub̾a sit. uł potiꝰ eẽntia. neq ipse as
sit bonitas sua. s in illo sit tanꝗͣ in sub̾to. Unde manifestũ ẽ. dm̃ ab¬
usure subam uocari. ut norẽ usitacione intelligat᷑ eẽntia. ꝗ u̾e̾ ac
apͥe dicitur. ita ut fortasse dm̃ solũ adici oporteat. cẽntiã. Est eiũ

Expanded text:
admodum quia hoc est Deo esse quod sapere, sicut non tres essentias ita nec tres sapientias dicimus. Sic enim quia hoc illi est Deum esse quod est esse, ad Filium et Dominus ad seruientem creaturam relatiue subsistit, sicut relatiue gignit et relatiue dominatur, ita iam substantia non erit substantia, quia relatiuum erit. subsistit, quanto magis Deus? si tamen dignum est ut Deus dicatur subsistere. De his enim rebus recte intelligitur, in quibus subiectis sunt ea quae in aliquo subiecto esse dicuntur, sicut color in corpore. Item: Res ergo mutabiles neque simplicesnitati suae, atque illa bonitas non substantia sit uel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit tamquam in subiecto. Unde manifestum est Deum abusiue substantiam uocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia, quod uere ac proprie dicitur, ita ut fortasse Deum solum dici oporteat essentiam. Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
bones haurire ni dubitauit. nouo gn̾e niortis araq̃mo. ⁊ itm. hpsicͣ̾tia
metͥdatẽ ꝯiugr̃ suũ uore amauit pꝑ qͦm sorme sue decorẽ ĩ habitũ¬

Expanded text:
bones haurire non dubitauit, nouo genere mortis assumpto. Et iterum: Hypsicrates bones haurire non dubitauit, nouo genere mortis assumpto. Et iterum: Hypsicrates Metridatem coniugem suum uere amauit; propter quem formae suae decore
Abbreviated transcription (Latin):
mi lib iraꝯtinat. Csaudia uͥgo uestał cͥĩ sp̾itionẽ ueniss stupͥ. fert᷑ cingulo
dixisse ratẽ. ꝗͣ ho̾tũ misia tͣn̾e neqͥua̾nt. Ad hoc u illua sidonii prince ĩ ꝓpen¬
ticon ad libellũ suũ ita loqͥntis. Qł nec uinaqͥl fuit. nec illa. Qc tu feipitine
ꝓ cͤasti. Qł nec phrigie dicata ueste. a ꝯtͣ satis olbulã tu m̃tẽ. dur̃ uͥgineo
ratẽ capillo. sñ ã pꝰ uͥguialt̃ castimoniã ad ꝯiugalẽ tͣnstgre uiuce qͥtaq
reu̾entia ꝗͣ ĩtegꝰ amore fidẽ ꝯtugñ illesã seruare. ngentes studuorĩt.
nec t̃ hĩis erẽploꝵ copta defuerit. Prestat: eremplo illa lueta ꝗͣ. as se¬
reromant tã porte ꝗͣ hystoriog pͥn dignis landibꝰ ꝓ castiratis amort.
conatis̃ efserre. Unͭ ẽ ilb uolerii marim. lucrenia a tarqͥmo ꝑtũ sta¬
prũ pati coacta. e ĩuiriã suã corã amicis deplorass ferro seg ueste tec
pos tfentpt᷑ uirũ suũ brutũ audi ꝙ ferrũ adeerat ardentes ore cat¬

Expanded text:
 fertur cingulo duxisse ratem quam hominum milia trahere nequiuerant. Ad hoc et illud Sidonii pertinet in Propenticon ad libellum suum ita loquentis: Qualis nec Tanaquil fuit nec illa Quam tu, Trecipitine, procreasti, Qualis nec Phrygiae dicata Vestae Quam contra satis Auulam tumentem Duxit uirgineimoniam ad coniugalem transmigrare iuuet, quantaque reuerentia, quam integro amore fidem coniugii illaesam seruare et gentes studuerint, nec in his exemplorum copia defuerit. Praestat in exemplo illa Lucretia quam omnes fere Romani, tam poetae quam historiographi, dignis laudibus pro castitatis amore conati sunt afferre. Unde est illud Valerii Maximi: Lucretia, a Tarquinio per uim stuprum pati coacta, cum iniuriam suam coram amicis deplorasset, ferro se quod uestpos interemptum uirum suum Brutum audisset, quia ferrum deerat, ardentes ore car
Abbreviated transcription (Latin):
tua ł÷ aut siqͥ sollãnitꝰ ñ s̃ celobrata mitia ħ moue Ergo noc mar¬
tres si cathecummi suerit coronant᷑. Qb̃ si suo abłuunt᷑ sanguine
hc̃ tuapietas abluit nuolũtas. ltẽ ⁊ hiut ad huc int̾cessionẽ ad¬
disto eui remunationẽ psumo. pioreqͥem eiꝰ postamsꝰ affectu lte. doleo ĩ
ae sui gratiune. Poleo is inte fdi ualentiniane. Tuꝑ me putabuas erpa
uolittas tua s n esticar pluptio. Et m̃ uana spes ĩ hoĩe. Ei m̃ qͥ uolu

Expanded text:
brata mysteria, hoc mouet, ergo nec martyres, si catechumeni fuerint, coronantur. Quodsi suo abluuntur sanguine, et hunc tua pietas abluit et uoluntas. Item: Et huic adhuc intercessionem addisco cui remunerationem praesumo, pio requiem eius poscamus affectu. Item: Doleo in te, fili Gratiane, doleo etiam in te, fili Valentiniane. Tu per me putabas eripi uoluntas tua, sed non efficax praesumptio. Hei mihi! uana spes in homine! hei mihi! qu
Abbreviated transcription (Latin):
non possint. cuiꝰ sub̾a nec accn̾tib nariari. nec ullis omino formis sub¬
iace pot̾. liquet nec uit̾ sub̾as eum philosophos recepisse. ea ꝓfecto id̃¬
ne. qua plato int̃ nullã ⁊ aliquã sub̾am. ẏlẽ collocauit. ꝗͣ omĩno adhue
informẽ conceperit. Neq enim suba non ẽ. ds̃. si u̾e̾ subsistentie natu¬
rã. ⁊ incõmutabile er. in ipso atcendamꝰ. H eo rursus sub̾a ẽ. si usita

Expanded text:
non possunt, cuius substantia nec accidentibus uariari nec ullis omnino formis subiacere potest, liquet nec inter substantias eum philosophos recepisse, ea profecto ratione qua Plato "inter nullam et aliquam substantiam" ylem collocauit, quam omnino adhuc "informem" conceperit. Neque enim substantia non est deus, si uere subsistentiae naturam et incommutabile esse in ipso attentamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ q̃ uerũ cẽ. ⁊ in cõmutabile ipsemet dñs aꝑit moyii dicets.
terea cum pat̃ sit deus. hoo ẽ. ħ eẽntia dituna. ⁊deus sit filius. nũ¬
qͥd is pat᷑ filius ẽ :: Quomͦ enum ex eo qđ pat̃ ẽ deus. ⁊ deus ẽ. eter.¬
uus. melius ostendit᷑ pat̾ eẽ eterius. ꝗͣ ex eo qđ pat̾ ẽ. deus. ⁊ds̃
ẽ. filius. siue in carnatus pator q̃ eẽ. filius. siue inicarnatus: P̃¬
sertĩ cũ ħ nom̃ deus singłare eẽ connstat. sicut hoc nom̃ socͤtes im
no q̃ magis singłare. hoc ẽ. tudiduũ uidet᷑. c̃ indiuiduã. H ẽ¬
tẽ eẽ album. cum eadẽ ꝓrsus eẽntia sit huiꝰ sedentis ⁊ huiꝰ albi.
nec multa nuõ dicant᷑. hic sesens ⁊ hio alb cũ eadẽ sit essentia huiꝰ ⁊ illiꝰ.
Que diu̾sis licee occupata sit formis. non tam̃ aut multe ꝑsone. aut mił

Expanded text:
Cuius etiam uerum esse et incommutabile ipsemet dominus aperit dicens: Cuius etiam uerum esse et incommutabile ipsemet dominus aperit dicens: terea, cum Pater sit Deus, hoc est haec essentia diuina, et Deus sit Filius, numquid et Pater Filius est? Quomodo enim ex eo quod Pater est Deus et Deus est aeternus, melius ostenditur Pater esse aeternus quam ex eo quod Pater est Deus et Deus est Filius siue incarnatus, Pater etiam esse Filius siue incarnatus? Praesertim cum hoc nomen 'Deus' singulare esse constat, sicut hoc nomen 'Socrates', immo etiam magis singulare, hoc est indiuiduum uidetur, cum indiuiduam, htem esse album, cum eadem prorsus essentia sit huius sedentis et huius albi; nec multa numero dicuntur hic sedens et hic albus, cum eadem sit essentia huius et illius. Quae diuersis licet occupata
Abbreviated transcription (Latin):
eo. qͥs ab seqũ pietatis accuide : Na ⁊ miles cũ obediens porestoti sub qͣ
legitime ꝯstitutꝰ ẽ hon̾ẽ occidit. nulla ciuitatis sue lege reus ẽ hami¬
cidũ tnmo nͥ fec̾i̾t reus reris ipiĩ deserti atq ꝯtẽpti. Qd̾ siita ẽ uibru¬
re ĩꝑarore qͣno mag̃ itibente creatore : in his itaq ista ai̾mi magni¬
tudo atq ꝯstantia u̾tꝰ fortituduus t̾e̾ potuit. ꝗ ĩdiogene minime

Expanded text:
bsequium pietatis accuset? Nam et miles cum obediens potestati, sub qua legitime constitutus est, hominem occidit, nulla civitatis suae lege reus est homicidii, imo nisi fecerit, reus imperii deserti atque contempti. Quod si ita est, jubente imperatore, quanto magis jubente Creatore? In his itaque ista animi magnitudo atque constantia virtus fortitudinis esse potuit, quod in Diogene minime
Abbreviated transcription (Latin):
tione. Quo i loco gͣuissime ⁊ difficillime dialecticoꝵ questiones ocourrt̃.
Hũ ꝗiuippe ex unitate essentie trintiatẽ ꝑsonar̃ inpugnant. ac rursꝰ ex
diũsitete ꝑsonar̃ idemcitatẽ ec̃utie oppugnare laborant. Horũ itaq ob¬
uersa fint. ⁊ nulla sit ĩ dõ rei diũsitas. aut ĩ re sola ⁊nõ in uocabulis.
aut simul ⁊ in te. qĩ uocabulis. At uͦ si altm hatum auserri pot̾it. ñ
remanebit utrũq Q đ s̃ ad uocibula respiamꝰ: ⁊ ã nor ẽ tͥntias
ꝑsonar̃ eterna. cũ ipsa impositio uominũ ab hominib focta
.II. sit. ¶ P recerea si ad nuerũ nocabulorũ ħ distinctio ꝑsona¬
rũ sit accipienda : multo plures ꝑsonas confiteri quã tres: nos o¬
portet. quia multa sunt ⁊ alia. diuine fubstantie nonuita. sicut
sit in ipsa re ꝗͣ in uocabulis. ui dõ aũ nichil ẽ. in re. p̃ter singłarẽ su¬
bani. i indiuiduã ⁊ informẽ: quis dubitet toinitatẽ accipi scd̃m sab

Expanded text:
tione. Cap. 43. Quo in loco grauissime et difficillime dialecticorum quaestiones occurrunt. Hi quippe ex unitate essentiae trinitatem personarum impugnant ac rursus ex diuersitate personarum identitatem essentiae oppugnare laborant. Horum itaque obuersa sint et nulla sit in Deo rei diuersitas, aut in re sola et non in uocabulis; aut simul et in re et in uocabulis. At uero si alterum horum auferri poterit, non remanebit utrumque. Quod si ad uocabula respiciamus, iam non est Trinitas personarum aeterna, cum ipsa impositio nominum ab hominibus facta sit. Cap. 91. Praeterea, si ad numerum uocabulorum haec distinctio personarum sit accipienda, multo plures personas confiteri quam tres nos oportet, quia multa sunt et alia diuinae substantiae nomina, sicut sit in ipsa re quam in uocabulis, in Deo autem nihil est in re praeter singularem substantiam et indiuiduam et informem,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ dicimꝰ ultra sub̃am. Siõ gͦ boetius dñ ꝓpͥe dici sub̾am negat. q̃
sit. s. accidnt̃iũ sustentam̃tũ : ita ⁊ ꝓpͥetates que ipsi diuine sube
insint. aocidentia siue formas sub̾e dici non conuenit. s tã acci¬
dens hoc notũ. ꝗͣ forma. ⁊ nouẽ p̃dicamentorũ nomina. quȩ in
his duob incluaunt᷑. ꝓpͥe tn teb tant ereatis accipunt᷑. Unde
⁊ boctͥ in eod̾ cũ ait. Sub̃a in illo ñ ẽ. uere sub̾a. ses ultra subam
a diec̃ statĩ. It̃. qualitas ⁊ cecerti que euenite queunt. ħ e. que
stunt. ita ut uno q̃q ꝑsoriar᷑ sit eadẽ. penitꝰ sub̾a que ẽ. ⁊⁊ alta.
nec ulla sit partiũ aut formar̾ diu̾sitas alius simplias boni: tnłto
utiã ħ ꝑsona aluid ab illa diei pot̃. quã socrates a plat̾. cũ indeł trĩ
ꝑsonarũ una sit singłaris eẽntia. s ocittis uͦ ⁊ platonis non sit eadem
eẽntialit᷑ sub̾a. s magis discrete eorum sube. ita quidẽ ut hec centia

Expanded text:
am negat, quae sit scilicet accidentium sustentamentum, ita et proprietates quae ipsi diuinae substantiae insint, accidentia siue formas substantiae dici non conuenit; sed tam 'accidens' hoc nomen quam 'forma' et nouem praedicamentorum nomina, quae in his duobus includuntur, proprie in rebus tantum cream adnectit statim: Item qualitas et caetera quae euenire queunt hoc est quae stunt, ita ut unaquaeque personarum sit eadem penitus substantia quae est et altera nec ulla sit partium aut formarum diuersitas illius simplicis boni, multo minus haec persona aliud ab illa dici potest quam  trium personarum una sit singularis essentia, Socratis uero et Platonis non sit eadem essentialiter substantia, sed magis discrete eorum substantiae, ita quidem ut haec essentia
Abbreviated transcription (Latin):
qđ non ẽ accidens. quia ⁊ ille semper pat᷑ ⁊ ile semꝑ filius. Qđ ii
aliquando et̃ cepisset. aut aliquando eẽ. desmeret filius: sođm ac¬
cidens diceret᷑. Sinꝰ qd dicit᷑ pat̃ adse ipsum diceret᷑ non ad filiũ :̃ ẜ
posterions generis. ⁊ aduenticie nature. Unde ⁊ porphirius ꝓpͥũ¬
accidens generalit diffinireo dicens. Aecidens ẽ. qd̾ adẽ. ⁊ ab ẽ. p̃t̃
subiecti arrruptionẽ. patent᷑ docuit onsẽ acoidens subiecto. ram ad eẽ:

Expanded text:
quod non est accidens, quia et ille semper Pater et ille semper Filius. Quod si quod non est accidens, quia et ille semper Pater et ille semper Filius. Quod si aliquando esse cepisset aut aliquando esse desineret Filius, secundum accidens diceretur. Si uero quod dicitur 'Pater' ad se ipsum diceretur, non ad Filium, secuposterioris generis et aduentitiae naturae. Unde et Porphyrius pri etiam cum accidens generaliter definiret dicens: Accidens est quod adest et abest praeter subiecti corruptionem patenter docuit
Abbreviated transcription (Latin):
tua ex ere i compõne. dtq eadẽ racione oportet concedi. ꝙ ds̃ sapiens
ex ipsa aiuiintratis substantia ⁊ sapientia constitueret᷑. si uideł sapientia
in deo res alia eẽc a dõ. cuiꝰ conuertu ad sub̾am ipsam deus sapiens eẽt.
duab inuice conuenentib reb Acꝑ hoc dm̃ sapientẽ qd̾dã eẽ. totũ
M matderia :⁊ ferma compositũ. ipiamq materiã ac formã ex quib consi¬
at᷑ pͥncipiũ sui habere. Quis ⁊̃ dicere p̃suniat aliquio dõ ꝑ accidens
posse mcee. & ipsam qͦ accidentib eẽ subiectiam. quod omãum tam
philo sophotui quã eatholianum anathemateͥ ⁊ at auctoritas: Unde
qd aliqua mutione cius rei eui acciait amtti pot̃. Nichil itaq acci¬
sens m dõ. quia nichil mittabile aut amissibile. Qobtẽ uicha meo¬
subam dict᷑. dr᷑ enim ad aliqͥo. sicut ꝑat̾ ad filtũ. ⁊ filius ad patre.

Expanded text:
tua' ex aere et compositione. Atque eadem ratione oportet concedi quod 'Deus sapiens' tua' ex aere et compositione. Atque eadem ratione oportet concedi quod 'Deus sapiens' ex ipsa diuinitatis substantia et sapientia constitueretur, si uidelicet sapientia in Deo res alia esset a Deo, cuius conuentu ad substantiam ipsam Deus sapiens esset, duabus inuicem conuenientibus rebus: ac per hoc Deum sapientem quoddam esse totum ex materia et forma compositum, ipsamque materiam ac formam, ex quibus conficitur, principium sui habere. Quis etiam dicere praesumat aliquid Deo per accidens posse inesse, et ipsum quoque accidentibus esse subjectum: quod omnium tam philosophorum quam catholicorum anathematizat auctoritas? Unde quod aliqua mutatione ejus rei, cui accidit, amitti potest. Nihil itaque accidens in Deo, quia nihil mutabile, aut amissibile. Quamo Dicitur enim 'ad aliquid', sicut Pater ad Filium et Filius ad Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
a quo surit omĩa. Qd̃ si incepit aut potentia eus aut sapientia ẜ¬
scto ipse qui eternus ẽ. extent. absq istis. ut uideł non semꝑ aut po¬
absq diseretione sapientie. quippe quã naundum habebrat: itiq. nor¬
aulla aenis oꝑa nrrt̃nabilia sunt. Si quis autẽ dicat qualiares ł deo
sic erẽ at nec deius sint. nec a adeo facte. s in dõ eternalit̾ ꝑmanentes. at
ratioriasitas homiie pͥor dict᷑. quia eius .s. constitutiua s̃. forma. atq
in ipsa ciuis confiraicione: pars quedã foriialis ẽ. cuꝰ conuenti ad sub¬
materia uenit ⁊ forma. siue sapientia que mẽ. deo. sit ei substainuał
suie aocidentalis: dum iͦ sit forma aliqua ii dõ. ⁊resaiũsa ab ipsa diui¬
na suba. Simidit̾ enim homo ałb uł corpiis albur ex homine uł cor¬
pore. I asbedine constat. ad similitudinẽ in aterie ⁊ forme : sic̃ erea sta¬

Expanded text:
a quo sunt omnia. Quod si incepit aut potentia eius aut sapientia, pa quo sunt omnia. Quod si incepit aut potentia eius aut sapientia, profecto ipse qui aeternus est exstitit absque istis, ut uidelicet non semper aut poabsque discretione sapientiae, quippe quam nondum habebat, utique nonnulla ejus opera irrationabilia sunt. Si quis autem dicat qualitates in Deo sic esse, ut nec Deus sint, nec a Deo factae, sed in Deo aeternaliter permanentes, atqrationalitas homine prior dicitur, quia eius scilicet constitutiua est forma atque in ipsa eius constitutione pars quaedam formalis est, cuius conuentmateria uenit et forma, siue sapientia quae inest Deo sit ei substantialis siue accidentalis, dummodo sit forma aliqua in Deo et res diuersa ab ipsa diuina substantia. Similiter enim 'homo albus' uel 'corpus album', ex homine uel corpore et albedine con stat ad similitudinem materiae et formae, sicut 'aerea sta
Abbreviated transcription (Latin):
Bene autẽ ꝯmĩũ tneologorum auctoritas diuinã subam simplioẽ
om̃mo eẽ astritxerit. hoo ẽ. ab omuĩ accidente. ab omĩ forme par¬
pio. qd as̃ ẽ: duaeus exordium. A se quippe nicħa ẽ : ꝑret̃ illuo i quo
apiano rerũ crentarum causa. non nisi crede bonitatẽ creatoris. nuil-¬
lamq eẽ naturã que non aut ipse sit aut ab ipso. Platurã ut arbitror si¬
ue tem naturale dict. que ad huniane oꝑationis efficatiam ñ aituiet.
Nam peccatum ⁊ idolimi uit̃ magis dicenda sunt oꝑa ꝗͣ naure. Unde
apsiͥe cimus inquit qnĩ nichil ẽ. idosuni in mundo. hoo ẽ. ñ ẽ. ido¬
sũ de uniũsis ereaturis oei. noq ad res naturales. ⁊ ad ipsa nature oꝑa
ipsim asparet qd dẽ idolum quã qđ dicitur lignum. cũ illnd factici
q sitr hoo naturale. Si ttaq potencia dei siue sapientia. aut ⁊̃ pars
aliqua. seu as̾ud aliquis in dõ. sit ꝙ deus non sit: ittiq ab ipso incepit

Expanded text:
Bene autem omnium theologorum auctoritas diuinam substantiam simplicem omnino esse adstruxerit, hoc est ab omni accidente, ab omni formae parpio quod deus est ducens exordium. A se quippe nihil est, praeter illud a quo i credere bonitatem creatoris nullamque esse naturam quae non aut ipse sit aut ab ipso. 'Naturam', ut arbitror, siue rem naturalem dicit quae ad humanae operationis efficaciam non attinet, nam peccatum et idolum nostra magis dicenda sunt opera quam naturae. Unde Apostolus: Scimus, inquit, quoniam nihil est idolum in mundo hoc est non est idolum de uniuersis creaturis Dei, neque ad res naturales et ad ipsa naturae opeipsum apparet quod dicitur idolum quam quod dicitur lignum, cum illud factitium sit, hoc naturale. Cap. 77. Si itaque potentia Dei siue sapientia, aut etiam pars aliqua seu aliud aliquid in Deo sit quod Deus non sit, utique ab ipso incepit
Abbreviated transcription (Latin):
bone. adiunotione egent alterus. ex qua quidẽ indigentia inꝑfecti¬
onẽ suã ꝓsitentur. Uirtutes quippe que auiã baniã fatuint. Nib̾co
idigeret. qͦ substentent᷑. qitia pietas eẽ. non poterit. si non hãt sun¬
damentũ in quo sit. Ipsa antem aninza ut hona sit. iurtutũ indiget
uine sub̾e. boetius in eo quẽ de truutare libro omponere dicitur:
ait. Eđ non ẽ. hoo atq hoc. s tm̃ ẽ. hoc : illud uere ẽ. idꝗđ ẽ. ⁊ h
fortissimũ qd̾ nullo nititur. Quo o̾ca hoc ẽ. uere imũ in quo tuillꝰ
nũs. nullum in eo aliuid preterid quod ẽ. Qui dẽ ibidẽ statim ꝑp¬

Expanded text:
bonae adiunctione egent alterius, ex qua quidem indigentia imperfectibonae adiunctione egent alterius, ex qua quidem indigentia imperfectionem suam profitentur. Virtutes quippe, quae animam bonam faciunt, subiecto indigent quo sustententur, quia pietas esse non poterit, si non habeat fundamentum in quo sit. Ipsa autem anima, ut bona sit, uirtutum indiget uinae substantiae Boethius, in eo quem De Trinitate componere libro dicitur, ait: Quod non est hoc atque hoc sed tantum est hoc, illud uere est id quod est et hoc fortissimum est, quod nullo nititur. Quocirca hoc est vere unum, in quo nullus numerus, nullum in eo aliud praeter id quod est. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
ciðe possit. Quippe cum desinit᷑ accidñs quod adẽ. ⁊ ab ẽ. pret̃ sub¬
iecti corruptionẽ : patent̾ innuit᷑. accidens nõ in eẽ. nͥ corruptibili
tei que uidelicet possit nou eẽ. aut corrumpi. Ut tale sit. ac si ittu
dicat᷑. A ocideus ẽ. forma corruptibilis rei. sine qua illa res ⁊ eẽ. ⁊
curit. Tale quippe ẽ. qd̾ ait pret̃ corruptionẽ subiecti. ac si aꝑtius
dieat. qd̾ edr̃ corruptionẽ quas pati pot̃ sub̾tum : nullã ꝑ aduentũ
uł recestũ huiꝰmodi formȩ incurrit. De quo alibi plenius nobis dis
uł accidentat. inmo sapientua eius tpse deus ẽ. Iddẽ de potencia
eius senuendũ ẽ. ⁊ de oeteris que ex nominũ affinitate. forme eẽ
uidñr. i dõ qͦ sicut in ereaturis. his itaq rationib patet dui¬
nã subani. onũno mdiuiduã. om̃ino informẽ ꝑseuerare. deq idõ
eam recte ꝑfectum bonũ dici. i nulla re alia indigens. sed ase ipso
habens non aliunde ꝙ ht̃ accipiens. Creature autẽ quantũlibet¬

Expanded text:
praeter subiecti corruptionem', patenter innuitur accidens non inesse nisi corruptibili rei, quae uidelicet possit non esse aut corrumpi, ut tale sit ac si ita dicatur: accidens est forma corruptibilis rei, sine qua illa res et esse et ormam incurrat. Tale quippe est quod ait 'praeter corruptionem subiecti', ac si apertius dicat quod earum corruptionem, quas pati potest subiectum, nullam per aduentum uel recessum huiusmodi formae incurrit. -- De quo alibi plenius nobis dissuel accidentalis, immo sapientia eius ipse Deus est. Idem de potentia ejus sentiendum est, et de caeteris quae ex nominum affinitate formae esse videntur in Deo quoque sicut in creaturis. His itaque rationibus patet divinam substantiam omnino individuam, omnino informem perseverare, atque ideo eam recte perfectum bonum dici, et nulla alia re indigens, sed a seipso habens, non aliunde quod
Abbreviated transcription (Latin):
łi & iã fidelium dubium eẽ. arharor. duitnam sub̃am sicut partiũ
untite dei disputans. de simplicitate ac sincertitite diuine sub̾e ait
lus: aut filius solus. aut sp̃s. aut sola ẽ. ista nominis tͥmtas sine sub¬
sistentia ꝑsonar. sicut s̃ abelliani putauert̃: sed iõ simplex dicit᷑.
qr hoc ẽ ꝙ. ht̃. excepto qd̾ telatiue q̃q ꝑsona ad alterã dicitur. Nã
utiq pat᷑ he filium. nec tanen ipse ẽ. silius. ⁊ filius patrẽ. nec tarũ

Expanded text:
i etiam fidelium dubium esse arbitror diuinam substantiam, sicut partium uitate dei disputans de simplicitate ac sinccritate diuinae substantialus aut filius solus aut spiritus, aut sola. est ista nominis trinitas sine subsistentia personarum, sicut sabelliani putauerunt; sed ideo simplex dicitur quia hoc est quod habet, excepto quod relatiue queque persona ad alteram dicitur. Nam utique pater habet fil
Abbreviated transcription (Latin):
sab̾e. aut alicui alioꝵ gn̾alissimoꝵ subitiant: utiq ⁊ dnĩ si uit̃¬
res ipsũ conp̃henderect. aut subus. aut qͣntitatib aut cet̃oꝵ p̃dm̃
do nulla ratioẽ eẽ pot̃. nͥ in sub̾to corpore. aut pietas nisi in anima
destructis. Unde ⁊ substantie quasi subsistentie dicte sunt. ⁊cere¬
risteb que eis asfistut᷑ non ꝑ se subsistunt. naturalr᷑ pͥores st̃. uñ
liquidũ ẽ. dñ qui omiũ rerũ ẽ. uncũ ⁊ singulare pͥncipiũ malo mͦ
i eo ret̃ numero contineri que suħe ñ funt. S nec sub̾e scđm ons

Expanded text:
substantiae aut alicui aliorum generalissimorum subiiciant, utique et Deum, si intesubstantiae aut alicui aliorum generalissimorum subiiciant, utique et Deum, si interdo nulla ratione esse potest nisi in subjecto corpore, aut pietas nisi in anima, s rebus destructis. Unde et substantiae quasi "subsistentiae" dictae sunt, et caeteris rebus quae eis assistunt, non per se subsistunt, naturaliter priores sunt. Unde liquidum est deum, qui omnium rerum est unicum et singulare principium, nullo modo in eo
Abbreviated transcription (Latin):
cere ausus sit. hoc solũ de eo sciens qui sciri ñ possit ab hoĩe. Hoc
enĩ doc̾e recte sophie incarnande reseruandũ erat. ut ipse ꝑse ip¬
sũ sin noticiã afferret deus. cũ ad eius uoticiam nulla assurgere erea¬
tura suffitiat. Ipse itaq solus qͥd ipse sit manifeste aꝑuit. cũ gẽaili illi.
⁊ samaritane ntulieri ait. Sp̃s ẽ. deus. hoc ẽ. duinitas spũalis
sp̃uũ naturã. itt ꝓpͥo sinceritatis subtilitate diuinitas transcendit.
ut ĩ conparatiõe euis om̃s alũ spc̃ qͣsi corpulenti. seu corpora quedã
poreũ ⁊ inuisibile ĩ natura credentũ ẽ. insi solũ dm̃ patre̾.⁊.f.⁊¬
s. scm̃. Qͥ ex eo ĩ corporeus creditur. quia ubiq ẽ. ⁊ onĩa implet.
atq cõstringit. Niõ inuisibilis om̃ib creaturis. quia ĩ corporeus ẽ.
Creatura om̃is corporea angłi ⁊om̃s celestes uͥtutes corporee licet nõ

Expanded text:
cere ausus sit, hoc solum de eo sciens quod sciri non possit ab homine". Hoc cere ausus sit, hoc solum de eo sciens quod sciri non possit ab homine". Hoc enim docere recte sophiae ipsi incarnandae reseruandum erat ut ipse per seipsum sui notitiam afferret deus, cum ad eius notitiam nulla assurgere creatura sufficiat. Ipse itaque solus quid ipse sit manifeste aperuit, cum gentili illi et samaritanae mulieri ait: Spiritus est deus, hoc est diuinitas spiritualis spirituum naturam ita propriae sinceritatis subtilitate diuinitas transcendit, ut in comparatione eius omnes alii spiritus quasi corpulenti seu corpora quaedamporeum et invisibile in natura credendum est, nisi solum Deum. Qui ex eo incorporeus creditur, quia ubique est et omnia implet atque constringit, et ideo invisibills omnibus creaturis, quia incorporeus est. Creatura omnis corporea; angeli et omnes coelestes virtutes corporeae, licet non
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens ẽ. Iñ ꝑ sapientiã sui aue saꝑientia ẽ.  ñ ẽ. sua sãpientia. sedalia
aut diligens ẽ. n ñ ẽ. sua dilectio. sic̃ ipse ẽ. potentia slia magnitudo¬
ramꝰ. in tpso consisi de quo loqͥuĩ. in ipso securi ꝓ quo dimicamꝰ. SSũ¬
sic̃ singłaris ẽ. ita singlarẽ modum loq̃ndi hãt̃. Equũ equid̾ ẽ. ut
qd̾ ab omĩb creaturis longe remotũ ẽ. longe a̾iu̾so gen̾e loq̃ndi effe¬
rat᷑. nec illa unica maiestatis cõmuni ac publica locutione coheroe¬
at᷑. uec ꝙ omino inconp̃hensibile ẽ. atq in effabile. ullis subiaceat
regulis eui st̃ omia sub̾ta ꝗ nec ab homine intelligi pot᷑. qui ad ma¬
nifestandos intellectus suos uooes instituit. hoc ẽ. aũ uec philosofo¬
rũ latuit reuerentiã. qui quantũ reueriti sint. semꝑ sũmũ illud
bonũ u̾bis. ⁊̃ attinge̾. ꝗ omĩno in conp̃hensibile atq messabile ꝓfiten¬
tur: ex supͣpositis liquidũ ẽ. cũ sũmꝰ philosophorũ nec quid sit di¬

Expanded text:
sapiens est et non per sapientiam sui? aut sapientia est et non est sua sapientia sed alia? aut diligens est et non est sua dilectio, sicut ipse est potentia sua, magnitudoramus, in ipso confisi de quo loquimur, in ipso securi pro quo dimicamus. Sumsicut singularis est, ita singularem modum loquendi habeat. Equum equidem est ut quod ab omnibus creaturis longe remotum est, longe diuerso genere loquendi efferatur, nec illa unica maiestas communi ac publica locutione coerceatur; nec quod omnino incomprehensibile est atque ineffabile ullis subiaceat regulis, cui sunt omnia subiecta, quod nec ab homine intelligi potest, qui ad manifestandos intellectus suos uoces instituit. Hoc autem nec philosophorum latuit reuerentiam, qui quantum reueriti sint semper summum illud bonum uerbis etiam attingere quod omnino incomprehensibile atque ineffabile profitentur, ex suprapositis liquidum est, cum summus philosophorum "nec quid sit di
Abbreviated transcription (Latin):
ium̾to ee᷑ s poriꝰ maxiio ipodirãto. Dẽs enĩ illi ãplbologias aucupant
eas ũ q̃ parte aex alt̾a senientiã nullã poss̃ it̾p̃tari. ltaq ⁊ alieni sermois
moleni ĩtpellatores. ⁊ scͥpntn odiosi tũ ob̾scuri it̃ptes s̃. ⁊ dũ caute ⁊ ex¬
pedie loq̾ uolt̃ infantistim repꝑiuit᷑. itadũ metuũt iditendo neqͥd¬
ãbigiunt dicãt. nom̃ suũ ꝓñtiare ñ poss̃. Sor̃ hoꝵ pueriles opimoe̾s
rectissimis rõrbꝰ cũ uoles refellemꝰ. Iup̃senuar̾ hoc ĩt̾ dice̾ ñ alienũ
fuit ut hꝰ i̾fante garrulã disciplitiã ꝯit̃pneremꝰ. S nec tp̾e marinꝰ¬

Expanded text:
iumento esse, sed potius maximo inpedimento. Omnes enim illi amphibolias aucupantur, eas etiam, quae ex altera parte sententiam nullam possunt interpretari. Itaque et alieni sermonis molesti interpellatores et scripti cum odiosi tum obscuri interpretes sunt; et dum caute et expedite loqui volambiguum dicant, nomen suum pronuntiare non possunt. Verum horum pueriles opiniones rectissimis rationibus, cum uoles, refellemus. Inpraesentiarum hoc interdicere non alienum fuit, ut huius infantiae garrulam disciplinam contemneremus.
Abbreviated transcription (Latin):
siba. nec ullo iũ uxta philo sophos qͥ m̃ om̃em te aut sube aut alicui
alioꝵ p̃dicamentorũ applicãt: patet ꝓfecto a tractatu ꝑꝯpatecicorũ
illã sumã maiestatẽ om̃ino eẽ. exolusã. nec ullo mͦ regulas aut traditio¬
nes couĩ adillã sĩmiã atq inesfabilẽ celsitudinẽ conscend̾e: si creatura¬
pũ naturos inqͥrend eos eẽ. contẽtos. qͣs nec adhuc comphend̾e. ao roẽ
turar᷑ satus. maxime acconodatt sit: ex ea p̃cipua parte oratio¬
uis apparet. sine qua teste pͥsciano nulla ostat orationas ꝑfectio
incepit a mundo. Uñ. si huiꝰ partis sigoationẽ attendamꝰ : oportet
ꝑ eã cuiꝰq ostructionis sensũ infra ambitũ tꝑr̾ ooherceri. hoc ẽ. ad

Expanded text:
o iuxta philosophos, qui tamen omnem rem aut substantiae aut alicui aliorum praedicamentorum applicant, patet profecto a tractatu Peripateticorum illam summam maiestatem omnino esse exclusam nec ullo modo regulas aut traditiones eorum ad illam summam atque ineffabilem celsitudinem conscendere, sed creaturarum naturis inqturarum status maxime accommodata sit, ex ea praecipua parte orationis apparet sine qua, teste Prisciano, nulla constat orationis perfectio,incepit a mundo. Unde si huius partis significationem attendamus, oportet per eam cuiusque constructionis sensum infra ambitu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. neq ipse tẽ ꝓdidit. neq cuiqͣm notũ suit. de cuiꝰ : patre uespasi.¬
ano quã mirabile sit illud qd̃ meod suetonuis p̃mttit. ⁊qͣm accepta ausse
dõ oꝑa eiꝰ ipsa miradoꝵ dona testent᷑. q̾s ñ ĩtellgat : Sic nẽpe sq̃pũ ẽ. ues¬
patianũ nec dũ iꝑaimẽ qͥda eplebe scminibꝰ orbatꝰ itẽ alt debilis cruxe¬
sedentẽ ꝓt̾bmali parit̾ adiert orãtes opẽ ualitudmi demõaratã a sera.¬
prde ꝑqͥetẽ restiuuit᷑um ocłos siĩspuiss ꝯfirmatũm crus sidignarit᷑ cul¬
ce ꝯtĩge̾. Oramidꝰ amicis lic ĩuitꝰ utrũq tẽpraũ nec defuit euentꝰ. Qd̃
gr̃ã defunctas añ acte une pra oꝑa ꝓfuerĩt. nic de hoc nob̃ testimona
deert. legat q̾ssibae. capłm. ł luii. sibri .ii. iite ħati g̾gorũ ⁊ ĩueni& ꝙͣr¬

Expanded text:
fuerit, nec ipse tunc prodidit, neque cuiquam notum fuit. De cujus etiam patre Vespasiano quam mirabile sit illud quod in eodem Suetonius praemittit, et quam accepta Deo opera ejus, ipsa miraculorum dona testentur, quis non intelligat? Sic nempe scriptum est: « Vespasianum necdum imperatorem quidam e plebe luminibus orbatdierunt, orantes opem ualetudini, demonstratam a Serapide per quietem, restituturum oculos si inspuisset, confirmaturum crus si dignaretur calce contingere. Hortantibus amicis, licet inuitus, utrumque tentauit nec defuit euentus. Capgratia defunctis, ante actae uitae pia opera profuerint, nec de hoc nobis testimonia deerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in ꝓpͥetate sua diu̾sis ab illo. cũ hic non sit hic qͥ ale si hoc ipsum quod
ilie. nec alt̃ alteriꝰ ꝓpͥetatẽ cõmunioet. ut supͣiueminimus. Alioqͥn ꝑso¬
nas san ꝑmiscendo confunderemꝰ. Sed nec socites cum sit a platone nu¬
mero duisiis. hoc ẽ. ex discretione ꝓpͥe essentie ab ipso alus: illo mͦ ideo
ab ipso aliuo aicitur. hoc ẽ. substantialit᷑ differens. cum ambo sint enis
nature. seđm einsoẽ spẽi comienentiã. in eo .s. qd̾ uterq ipsorum hõ
ẽ. atq idc̃ nulla sub̾ali differentia aisiuncti sunt. ut hio aliud sit ꝗͣ u
se ex diuerse speciei sub̃a. s alius ut dictum ẽ. in ꝑsona. ex discretio
sunt dicenda ẽ. aliud ab alia qͣrũ unica ẽ. penitus sub̃a singłaris. nu¬
llã partiũ aut formarũ auisitatẽ recpiers.¶ Qippe qd partib

Expanded text:
est in proprietate sua diuersus ab illo, cum hic non sit hic qui ille sed hoc ipsum quod ille; nec alter alterius proprietatem communicet, ut supra meminimus. Alioquin personas sibi permiscendo confunderemus. Cap. 72. Sed nec Socrates cum sit a Platone numero diuersus hoc est ex discretione propriae essentiae ab ipso alius, ullo modo ideo ab ipso aliud dicitur, hoc est substantialiter differens, cum ambo sint eiusdem naturae secundum eiusdem speciei conuenientiam, in eo scllicet quod uterque ipsorum homo est; atque ideo nulla substantiali differentia disiuncti sunt, ut hic aliud sit quam ille ex diuersae speciei substantia, sed alius, ut dictum est, in persona, ex discretionsunt dicenda est aliud ab alia, quarum unica est penitus substantia singularis, nullam partium aut formarum diuersitatem recipiens. Quippe
Abbreviated transcription (Latin):
dicendaẽ sui licuit peccare s nosuit. Pale̾ etoo adamat᷑. Reda ꝯcupiset
difficile c̃todit᷑ q̃ płes amant. Qolestũ ẽ posside̾ qͥ nemo hr̃e digner᷑.
Ornore tñ miseria desamniss habet᷑. qͣm sormosa seruat᷑. Nidi tutũ ẽ ĩc
toriꝰ ppłi uota spꝰirãt alios forma. alios ĩ gonio. alios eacetus. altos lilialitate
pollicitat. dlagꝰ mͦ ex pugnat᷑ qͥ undiq lacessit᷑. Qd i ꝓp dispensationẽ doniꝰ¬

Expanded text:
dicenda est cui licuit peccare, si uoluit. Pulchra cito adamatur, foeda concupiscit. dicenda est cui licuit peccare, si uoluit. Pulchra cito adamatur, foeda concupiscit. Difficilecustoditur quod plures amant. Molestum est possidere-quod nemo habere dignetur. Minore tamen miseria deformis habetur quam formosa seruatur. Nihil tutum est in quo totius populi uota suspirant: alios forma, alios ingenio, alios facetiis, alios liberalitate pollicitat. Aliquo modo expugnatur quod undique lacessitur. Quod si propter di
Abbreviated transcription (Latin):
s qualẽq obuenerit. hñdi. Si iac̃da. si fatuo si de formiis. s saiꝑbia.si
ferida. q c̃q uitii ẽ pꝰnuptias discimꝰ. Equitꝰ. asitꝰ. bos. canis ⁊ uilissima
ris se estimae displice̾.Uocanda dũa celebraandꝰ narał etꝰ. uirandũ ꝑsalit.¬
tẽ illiꝰ ut sit suptes optandũ. honoranda mtͥreiꝰ ⁊ gerula. seruꝰ pat̾riꝰ
⁊ alũpnꝰ  formosꝰ assecla.  ꝓcrntitor calamistratꝰ ⁊ ĩlongã securãq
di. Se totã ei clomũ regendã ꝯiniserir seruiendã ẽ. Staliqͥd ruo arb¬
tͥo resermuaueris fidẽ iꝰ ht̃i ñ putabit. ⁊ ĩ oduĩ u̾tet᷑ ac uirgia. ⁊ nͥ etto
ꝯstilueras pabit uenena. dnꝰ ⁊ aurificos ⁊ ariolos ⁊ ĩsticores gr̃marũ
sericar̃q uestiũ sr itmiser is. ꝑiłm pndicitie ẽ. Si ꝓhiboris s̃ptioi̾
pudica iĩ debeat a hifeda enĩ cꝰtos e̾. castitaͣs. neoesstus. ⁊illa ue̾ pudroa

Expanded text:
sed qualiscumque obuenerit habenda. Si iracunda, si fatua, si deformis, si superba, si sed qualiscumque obuenerit habenda. Si iracunda, si fatua, si deformis, si superba, si foetida, quodcumque uitii est, post nuptias discimus. Equus, asinus, bos, canis et uilissima ris se aestimet displicere, uocanda domina, celebrandus natalis eius, iurandum per salutem illius, ut sit superstes optandum; honoranda nutrix eius et gerula, seruus paternus et alumnus et formosus assecla et procurator calamistratus, et in longam securamque di. Si totam ei domum regendam commiseris, seruiendum est. Si aliquid tuo arbitrio reseruaueris, fidem sibi haberi non putabit et in odium uertetur ac iurgia, et nisi cito consulueris, parabit uenena. Anus et aurifices et hariolos et institores gemmarum sericarumque uestium, si intromiseris, periculum pudicitiae pudica non debeat? Infida enim custos est castitatis necessitas, et illa uere pudica
Abbreviated transcription (Latin):
premẽ ñqͣm sblũ ẽẽ ꝑhibae ꝗͣ sẽꝑ aut c̾ sapientidꝰ ꝯferre aut c̃ dõ laq̾ asse.¬
rit. degͦ ista ieronimꝰ ĩ eod .iͦ. ꝯtͣ iouimaũ libro. Fert᷑ inqͥt autreoiꝰ
theophrasti lib de nuptiis inqͦ qrit an uir sapiens dacat uitnẽ. ⁊ c̃ defi¬
niss si pult̾ ee̾t si bñ morata. si honestis parentibꝰ. si ip̃e sanꝰ ⁊ diues. sic
ꝯcordãt. Nẽ gͥ inor ducenda sapienti. Primũ enĩ spedtri studucit płaphoꝵ
nec posse libris ⁊ uron parit᷑ ĩ seruire Multa ce̾ q̃masnat᷑ usibꝰ nec̃a ͣ¬
p̃tiose uestes. aurũ. gẽme. sũptꝰ ancille. suppeller. uaria lectice. ⁊esseda.
qd c̃ ancilla loq̃baris De fora uoniens ꝯͥd attulcti : ñ anncũ dr̃e possamꝰ
ñ sodalẽ. alt̾iꝰ amorẽ stiũ odiũ sp̾icat᷑. Si doctisstniꝰ p̃ceptor ĩ qlib ui.
brũ fuerit. nec utorẽ rełinq̃re. nec ẽ sarcina ire possumꝰ Pauꝑem a¬¬
lere diefieide ẽ diuitẽ ftrre torm̃tũ. abde qͥ nulla ẽiuitis esectio.

Expanded text:
ut cum Deo loqui asserit. De quo ista Hieronumus in eodem I Contra Iouinianum libro: Fertur, inquit, aureolus Theophrasti Liber de nuptiis, in quo quaerit an uir sapiens ducat uxorem? Et cum definisset si pulchra esset, si bene morata, si honestis parentibus, si ipse sanus et diues, sic on est igitur uxor ducenda sapienti. Primum enim impediri studia philosophorum, nec posse libris et uxori pariter inseruire. Multa esse quae matronarum tiose vestes, aurum gemme, sumptus ancille, suppellex varia, lectice et exedra quid cum ancillula loquebaris? de foro veniens quid attulisti? Non amicum habere possumus, non sodalem, alterius amorem suum odium suspicatur. Sius. Pauperem alere difficile est, diuitem ferre tormentum. Adde quod nulla est uxoris electio,
Abbreviated transcription (Latin):
uiori ⁊ płapłne oꝑam parit̾ dare: lie̾ id. Se̾bit heradotꝰ q muilier cũ ues
spꝰctioñ t̃pitudrues euitare doc&e ualeriꝰ matimꝰ de qͦꝰdã ad olordente tra seͥ.¬
bẽs. Spurttina adosedẽs ercellentis pulc̾tuamis c̃mira st̾ẽ femi nar̃ illus¬
tũ slltertare ccłos idẽq uiris ac parentibꝰ ear̃ se spectũ c̃ẽ semirte oris
decorẽ uuliu̾̃bꝰ ꝯfod̾. factis ÷ ipsis ad illd nos sapientis marine ad hortatꝰ¬

Expanded text:
iae operam pariter dare. Item idem: Scribit Herodotus quod mulier cum uestsuspicionum turpitudines euitaret, docet Valerius Maximus de quodam adolescente ita scribens: Spurinna, adolescens excellentis pulchritudinis, cum mira specie feminarum illustrium sollicitaret oculos, ideoque uiris ac parentibus earum se suspectum esse sentiret, oris decorem uulneribus confodit factis etiam ipsis ad illud nos sapiens maxime adhortat
Abbreviated transcription (Latin):
dis poete abiisꝰ u̾sicłõ ẽ scͥbens ad tẏm̾. Crethenses semꝑ m̃daces
male bestie. uenitres pigri. Inalia qͦ epła menandri ponit sena-¬
riũ. Corrũpri̾t mores bonos ꝯfabulationes mose. Et aput a.¬
thenienses in marus curza disput̾as ararũ teste̾ uocat. lstꝰ enĩ
⁊ genꝰ sumꝰ. Parũ hoce̾. Ductor yͥara ex̾citꝰ ⁊ orator ininetꝰ ꝑ pͦ¬

Expanded text:
dis poetae abusus uersiculo est, scribens ad Tytum: "Cretenses semper mendaces, malae bestiae. uentres pigri". In alia quoque epistola Menandri ponit senarium: "Corrumpunt mores bonos confabulationes malae". Et apud athenienses in Martis curia disputans, Aratum testem uocat: "Ipsius enim et genus sumus". Parum hoc est. Ductor christiani
Abbreviated transcription (Latin):
s. ĩ eod̾ tñ dialogo id̃ dic̃ martẽ pħaphantibꝰ appetẽdã.⁊ ipsã pbsphiã meditationẽ
t̾ẽ modiendi. S plato dnas mottes hõtũ nouuit. Nec hociit̾ repeto q suꝑiꝰ diciũ
mortos quarũ uinã nat᷑a iltutes alta̾m p̾stãt hõ enĩ morit᷑ c̃ aĩa corpꝰ relĩqͥt
solutũ lege nat᷑e. Moriem̃ dr̾ eũ aiã adhuc ĩ coepe.ꝯstituta. corpeas illecebras
phipilna docente ꝯtẽpnit. ⁊ ciꝗnditatũ dulces ilidias religͦsq om̃s eruit᷑ possio.¬

Expanded text:
Sed in eodem tamen dialogo idem dicit mortem philosophantibus appetendam et ipsam philosophiam meditationem esse moriendi. Sed Plato duas mortes hominum nouit, nec hoc nunc repeto quod superius dictum mortes, quarum unam natura, uirtutes alteram praestant. Homo enim moritur cum anima corpus relinquit, solutum lege ncente contemnit, et cupiditatum dulces insidias reliquasque omnes exuitur passio