comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui male ag̾e non desuunt;
Uana spe indulgeutiã de dei
pietate reqrũt quam recte q̃rerẽt.
si ab actione praua cessarẽt. metu¬
ẽdumualde ẽ: ut neq ꝑ spemuenie
Deq qr iuste poc̃a distringit᷑ ueĩã
dsparemo. s utroq periculo euita¬
to et amalo ceclinemꝰ: ⁊ de pietate
dei ueniam speremꝯꝰ. Om̃s qppe
ustꝰ spe et formidine nitet. qr mic
illii ad gaudium spes erigit: nũc
ad formidine terror gehene ad dic̃¬

Expanded text:
ui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt; quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. 2. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus; sed utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae addi
Abbreviated transcription (Latin):
sionem fidei acciꝑe mereinur ꝓ
fecti hominis donũdei ẽ. nͨ a se pt̃
quisqͣm s a domino corrigi. Nõ
cuius uia non ẽ eiꝯ. testance ꝓpha.
Deio domine qr ñ ẽ hominis ua
eio:. nec uiri e ut ambules et dui¬

Expanded text:
sionem fidei accipere mereamur. 3. Profectus hominis donum Dei est. Nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non cujus via non est ejus, testante propheta: Scio, Domine, quia non est hominis via ejus; nec viri e
Abbreviated transcription (Latin):
paritanim ẽ. Qui ꝑfidem cognitõ¬
ne dei hiit et oꝑib olecurant. exẽ¬
plum balaam sequunt᷑. qui cadens
pro comodo querere temporali. Uñ
et. dñs dicit. queritis me ñ qr uidis¬
tis signa: set qr manducatis de pani
bo. xp̃ianꝯ malꝯ ẜmeuanglii doc¬
tiina nonuiuet. etiam ip̃am fitez
quamu̾bo colit. orbatã temptatõ¬
unt. Multi quoq fidem x ex corde
nĩ amant. S hu hum̃no t̾rore eã¬
dem ꝑ ypocrisim tenere se simulant.
et qui eẽ ñ posunt apte mali. per ter¬
rorem ficte boni noccunt᷑. Amator¬
esmundipugnant aliqũ ꝓfide. et
aliis quidem proficuit: Ip̃iueroi
amore terreno implicati celestia ñ
reqrunt.s u̾bo tantum fidẽ defen¬
dunt. Quidam profide ⁊̃ hr̃tioos ĩ¬
sequntur. s per arrogantiam eos q
mtra eccłiam sunt contempnũt. ad¬
u̾saries quidem fidei confutãt ꝓ ĩfi¬
delitate. o fideles p̃mũt fasce sr̃bie.¬

Expanded text:
pocritarum est. 10. Qui per fidem cognitiopocritarum est. 10. Qui per fidem cognitionem Dei habent, et operibus obscurantur, exemplum Balaam sequuntur; qui cadens pro commodo quaerere temporali. Unde et Dominus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis de paniEvangelii doctrinam non vivit, etiam ipsam fidem, quam verbo colit, oborta tentatiount. Multi quoque fidem Christi ex corde non amant, sed humano terrore eamdem per hypocrisim tenere se simulant. Et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte boni noscuntur. 14. Amatores mundi pugnant aliquando pro fide, et aliis quidem proficiunt; ipsi vero, amore terreno implicati, coelestia non requirunt, sed verbo tantum fidem defendunt. 15. Quidam pro fide etiam haereticos insequuntur, sed per arrogantiam eos qui intra Ecclesiam sunt contemnunt. Adversarios quidem fidei confutant pro infidelitate, sed fideles premunt fasce supe
Abbreviated transcription (Latin):
s nẽ atq exemplis suadet̾ Quib a̾t
exigitur molent᷑: geuerare ĩ eis ñ pot
exemplo ut ait quidã nouelle arbo¬
tio. cui si quisq cacum ẽ uolẽt ĩpsse¬
rit. denuo diunlaxat᷑.inio qd̾ fu̾at
t̾o conditus sua sponte dũitit adeo:
ita ex ꝓpͥanĩtis conusione. c̾dẽdo recͥ¬
tit addeum. ut et libettas agugrat᷑
arbitui ꝑ ꝓp̾am uoluntates: et bene¬
ficium gre pet acceptam fidei uen¬
tate. In corde respicit deus fide. uͥ
se ñ pysunt homines excusare. qui
ore simulant ueniatis professionẽ:
et corde retentant erroris impietatẽ.
de ñ credit᷑. ita nicħ pro futura fites.
que corde tenetur:si ore ñ ꝓferat᷑¬
obuirgat. dicenm ꝑiit fites ablata
ẽ de oro edrumiledes enim que cor¬
de c̾ditur: confessione oris ad salut¬
em ꝓfeitur. Tacuamẽẽ siñ op̾bus
sidem. ⁊ fiustra sͥ de sola fide blãdi¬
tur: quib oꝑib non ornat᷑. Qui
crucemportat. debet mundo mori.
sum ẽ: ferre et ñ mori simulatio y¬

Expanded text:
ione atque exemplis suadetur. Quibus autem exlgitur uiolenter, perseuerare in eis non potest, exemplo, ut ait quidam, nouens arboris cuius si quis cacumen uiolenter impresserit, denuo dum laxatur in id quod fuerat trio conditus, sua sponte divertit a Deo, ita ex propria mentis conversione credendo, recurrit ad Deum, ut et libertas agnoscatur arbitrii per propriam voluntatem, et beneficium gratiae per acceptam fidei veritatem. 6. In corde respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare, qui ore simulant veritatis professionem et corde retentant erroris impietatem. de non creditur, ita nihil profutura fides, quae corde tenetur, si ore non proferatobjurgat, dicens: Periit fides, ablata est de ore eorum . Fides enim quae corde creditur, confessione oris ad salutem profertur . 8. Vacuam esse sine operibus fidem, et frustra sibi de sola fide 193 blanditur, qui bonis operibus non ornatur. 9. Qui crucem portat debet et mundo mori. sum est; ferre, et non mori, simulatio hy
Abbreviated transcription (Latin):
spem̃ diuine ꝓpiciationis. mẽs hu¬
mana cõsurgit. Nam ũ posit ꝯuer¬
sum spñe: quẽ peccante sius beñ¬
siciis ꝓuecat ad se redire. Confes¬
sionez hominus non ẽẽ hum̃ne
u̾tutis. Nam si confessionẽ boĩ

Expanded text:
itiationis mens humana consurgat. Nam non potest conversum spernere, quem peccantem suis beneficiis provocat ad se redire. 2. Confessionem hominis non esse humanae virtutis. Nam si confessionem boni
Abbreviated transcription (Latin):
miũ caritatei pensat᷑. Cantas enĩ
iurtutum omniuĩ optinet principa¬
cum. uii et uinculũ perfectionis
Milectio dei morti comparatur.i
dicente salomone. Ualida ẽ ut in¬
ors dilectio. Idcuro. qr sic̃ moro u¬
olent̾ separat ammã a corpore ĩ ta
et dilectio dei uiolent̾ segregat ho¬
minez amũtano et caruali amo¬
re. Qui dei ppepta contempint. de¬
ũ non diligiti neq enim regẽ di¬
ligimꝯ si cclio leges eiꝯ habemo. Te
nẽda ẽ cumscĩs uiris unitas cari¬
do. tanto opꝰ ẽ ut se ad̾societ bouo¬
rũ cgorcio. Caritas in dile̾tẽe dei
et ꝓxinii cõstat. suat aũt iise dilc̃¬
tionez dei: quia cautate ñ diuidit᷑
primi. Qͥ fratua scrietate se cerui¬
tur: ad diuine caritatis participa¬
tione priuatur. uec potit deuin
dilig̾e: quingritur in ꝓximdilecti
dit. Bon orum discretioius ẽ: nõ
heclire prrãs s culpas. ⁊ recte dc̃a ꝓ¬
alis non spue. s probare. Quimꝑfec¬

Expanded text:
aritate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis Dilectio Dei morti comparatur dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio ; idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali amore. 5. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. 6. Tenenda est cum sanctis viris unitas charido, tanto opus est ut se associet honorum consortio. 7. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Servat autem in se dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi. Qtur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectiodit. 8. Bonorum discretionis est, non odire personas, sed culpas; et recte dicta palsis non spernere, sed probare.
Abbreviated transcription (Latin):
statunqz despicit quem se dilig̾e
simulauit. Am ini certa nusla
in exclutitur: iullo cp̃r obolitur.
maẽ. Nari sunt: qui usq infinez
existant cau. Rammultg a cari¬
cate aut aduersitas temporis. aũ
tur et mores. ⁊ qu&s an te cõgluti¬
natuͦr caritate habuerunt: post¬
qͣm ad culmen honoris ueu̾int

Expanded text:
statimque despicit quem se diligere statimque despicit quem se diligere simulavit. 4. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur, mata est. Rari sunt qui usque in finem existant chari. Nam multos a charitate aut adversitas temporis, aut mdam mutantur et mores: et quos ante glutinatos charitate habuerunt, postquam ad culmen honoris veniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ligit quam oportet. Qui enim
intempanteᷤ amicumi amat: pro
semagis illumnon prodeo amat.
Quantum ergo bonĩẽ qui proi
deo srẽm diligit. tanto ꝑniciosuĩ
qui eum proseip̃o amplectit. pli¬
rumq diligit iualium homo qs̾ ho¬
dit iise: ut pote infantib ama¬
mus enim quandam eorum igna¬
uiam. et tamen oclimus: quia ig¬
nauiee nolumꝯ.sic lapides.equos.
et cetera. quelicet diliginus. set
namn prosperitate incerta ẽ ami¬
cicia nec scitur utrum ꝑsc̃a anfelici¬
tas diligitur. Sepe psimulatõem
anncicia colitur. ut qui ñ potuit ap¬
te decipe: decipiat fraidulent̾. Tũc
quisq magio fit pletati iusticieq
diuine contrari&qũ despicit ami¬
cum aliqͣ adu̾sitate ꝑcussum. qua
in re et oibi occasionem mercelis
tollit: et erga ꝑcꝯsionẽ ꝓximi crude¬
lis existit: ułut iactum ẽ iter la¬
tarum ulcerosum diuitemq suꝑ¬
bum. ꝑ aduersa igitur et ꝓsꝑa cõ¬
amicus fraudulentus detegitur.

Expanded text:
ligit quam oportet. Qui enim ligit quam oportet. Qui enim intemperanter amicum amat, pro se magis illum quam pro Deo amat. Quantum ergo bonus est, qui pro Deo fratrem diligit, tanto perniciosus, qui eum pro seipso amplectitur. 6. Plerumque diligit in alio homo, quod odit in se, utpote in infantibus. Amamus enim quamdam eorum ignaviam, et tamen odimus, quia ignavi esse nolumus. Sic lapides, equos et caetera, quae licet diligimus, sed nam in prosperitate incerta est amicitia, nec scitur utrum persona an felicitas diligatur. 2. Saepe per simulationem amicitia colitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenter. 318 3. Tunc quisque magis fit pietati justitiaeque divinae contrarius, quando despicit amicum aliqua adversitate percussum. Qua in re et sibi occasionem mercedis tollit, et erga percussionem proximi crudelis existit: veluti actum est inter Lazarum ulcerosum divitemque superbum. Per adversa igitur et prospera comamicus fraudulentus detegitur,
Abbreviated transcription (Latin):
a culpa: qui non ẽ parato aduẽĩam.
dum ꝙ pecio hec magna ꝯit culpa:
qñ tardis relaxantur fratũa de¬
ꝓrimum negligit.
ne malum quis inferat alt̾um ut
bonum impendat primum ut ca¬
ueat lede: sequent̾ ut discat pres¬
tare. Amicicia ẽ animoꝵ societas
Hec quippe aduob incipit. Nã
minus quam int̾ duos dilectio
ẽẽ non pot̾it. Anti qui dixerunt
at illis cor unum. et anima una.
Non qr multa corpora una hab¬
eant anima. s qr uinculo et ign¬
e caritatis constrictunũ omnes
generalit̾ sine discensione sapi¬
ebant. Amicicia et ꝓspas res du¬
loes facit: et aduersas cõmuniõe
temꝑat. leuiores q redde̾t.qr dũ
intribulatione amici consolatio
adiungitur: nec frangitur am¬
mus: nec cadere patitur. Tũc ue
auicus amatur.si nõ ꝓse s ꝓ deo
ametur. qui nero ꝓ se amicũ dili¬
git insipient̾ eum amplectit. Ml¬
tum in terra dimersꝯ ẽ. quicatua¬
liter hominem moriturũ plus di¬

Expanded text:
a culpa, qui non est paratus ad veniam; a culpa, qui non est paratus ad veniam; dum potius haec magna sit culpa, quando tardius relaxantur fraterna deproximum negligit. ne 317 malum quis inferat; alterum, ut bonum impendat. Primum, ut caveat laedere; sequenter, ut discat praestare. 2. Amicitia est animorum societas. Haec quippe a duobus incipit. Nam minus quam inter duos dilectio esse non poterit. 3. Antiqui dixerunt at illis cor unum, et anima una. Non quia multa corpora unam habebant animam; sed quia, vinculo et igne charitatis conjuncti, unum omnes generaliter sine dissensione sapiebant. 4. Amicitia et prosperas res dulciores facit, et adversas communione temperat levioresque reddit. Quia dum in tribulatione amici consolatio adjungitur, nec frangitur animus, nec cadere patitur. 5. Tunc vero amicus amatur, si non pro se, sed pro Deo ametur. Qui vero pro se amicum diligit, insipienter eum amplectitur. Multum in terra demersus est, qui carnaliter hominem moriturum plus di
Abbreviated transcription (Latin):
benta. flebiliter autem deplo¬
randisunt. qui odio infracrẽ tabes¬
cunt: contra alios puiciosum aui¬
me dolum ẜuant. a rogno enum dei
se separant: qui semetip̃g a cartͣce
dissociant. Sic̃ mat̾ ecelia piane
ab omnib hr̃ticis p̃uitur. s tñi
es uementes at se benigna canta¬
te amplecteͥt᷑. ita et singuliurõ q̃s¬
cumq inimioos sꝯtiuemus: rouer¬
tentes matua untatione amplecti
statini debemns. Cito ẽ igngrendũ
cuiquam dum ueniani postulat.i
Non erm pose prẽa dimitr ei qui
in se peccaniti debita ũ dimittit. for¬
mai enu nob̾ indulgentie deus
ex merito conditions ur̃e ĩposuit:
dumita orare nos p̃cepit. dinitte no¬
b debita nr̃a. sic̃ et nos dimittuꝰ
debitorib nr̃ĩs. Iustum ẽ eĩ deiui¬
dicium. tantumq pocori a se ĩdulg¬
eri osterroit: quantum alt̾utrũ unꝰ¬
quisq inse offenso indulget. Qui¬
dam de sius fitentes meritis: pigr¬
e inse deluiquentib ueniampres¬
tant.s nicħ proficit ẽẽ ullibatu

Expanded text:
benda. Flebiliter autem deplorandi sunt qui odio in fratre tabescunt, et contra alios perniciosum odium animi servant. A regno enim Dei se separant qui semetipsos a charitate dissociant. 3. Sicut mater Ecclesia prave ab hominibus haereticis premitur, sed tamen eos venientes ad se benigna charitate amplectitur, ita et singuli nostrum quoscunque inimicos sustinemus, revertentes materna imitatione amplecti statim debemus. 4. Cito est ignoscendum cuiquam, dum veniam postulat. 5. Non enim posse peccata dimitti ei qui in se peccanti debita non dimittit. Formam enim nobis indulgentiae Deus ex merito conditionis nostrae imposuit, dum ita orare nos praecipit: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Justum est enim Dei judicium, tantumque peccatori a se indulgeri ostendit, quantum alterutrum unusquisque in se offenso indulget. 6. Quidam de suis fidentes meritis pigre in se delinquentibus veniam praestant, sed nihil proficit esse illibatum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝯ a subelitis ꝑpetratratur.oic̃ nõ¬
nulli bonorum principum deopł¬
acita fc̃a sequuntur: ita facile mł¬
ti probͣa eorum exempla sectant᷑.
Pleriq autem apełuquos pr¬
incipes neccitate magis quami
uoto mali existunt. dumimperiis
eorumobediunt. Nonilli aũt
sic̃ ꝓpositi sunt sequireges ĩmal¬
uin. sic pigrisunt imitare̾ illos
a li reges peccant. inde boni iustifieã¬
tur. cum p̃ceclentiũ cupiditatem
et maliciam corigunt. Nani re
uera pec̃is eorum cõmuicãt: si d̃
illi dmpuerunt isti retentant. Cu¬
ius peccatum quisq sequitur: neces¬
se ẽ ut eius penamsequatur. eq
enm erit ĩparsupplicio: cuius erro¬
re quisq par ẽ ac uicio.e¬

Expanded text:
ejus a subditis perpetratur. Sicut nonejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur: plerique autem apud iniquos principes necessitate magis quam voto mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem, sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos ali reges peccant, inde boni justificantur: dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si quod illi diripuerunt, isti retentant. Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Neque enim erit impar supplicio, cujus errore quisque par est, ac vitio.
Abbreviated transcription (Latin):
Ifficile ẽ principez re¬
gredi ad melio: siuiciiꝯ fu̾it
implicatus. Id euim peccantes
indicem metiuit.⁊ amalo suo leg¬
ib coeitentur. Regos aũt nͥ solo
deo cimore metuqz gehenne coe̾r¬
centur. liberi in preceps proriuĩtta¬
et ꝑ abruptu licentie in om̃i faci¬
nus uiciorum labuntur. quãto
quisq insuꝑbiori cõstituto ẽ loco:
tanto in maiori uersatur ꝑieulo.
et quanto splendorio honore excel¬
si or quisq ẽ: tanto si delin qͣt poc̃o
maior ẽ. potẽtes enz poteuter tor¬
menta pacutur. Cui eĩ plus cõ¬
mittitur: plꝯ ab eo exigitur etiam
cum usura penarum. Reges uitã
sublitorum facile exemplis sius uł
edifficant ul subu̾tunt. Ideoq pr¬
incipem non oportet delinq̃re. ne
formam pecrandi faciat: pecrati eiꝰ
inpimnitali centia. Nanirex qui
rue̾t inuiciis: cito uiam ostẽdit
erroris. Sic̃ legitur de iero boarn
qui peccauit: ⁊ peccare fecit isrł. illi
aũt aexrribitur: quicꝗd exemplo

Expanded text:
ifficile est principem regredi ad melius, si vitiis fuerit implicatus. Populi enim peccantes dicem metuunt, et a malo suo legibus coercentur. Reges autem, nisi solo Dei timore metuque gehennae coerceet per abruptum licentiae, in omne facinus vitiorum labuntur. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori conversatur periculo, et quanto splendoris honore quisque celsior est, tanto, si delinquat, peccato major est. Potentes enim potenter tormenta patientur . Cui etenim plus committitur, plus ab eo exigitur, etiam cum usura poenarum. 6. Reges vitam subditorum facile exemplis suis vel aedificant, vel subvertunt, ideoque principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis cito viam ostendit erroris, sicut legitur de Jeroboam, qui peccavitautem ascribitur, quicquid exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia nunc a ieiuniis semꝑ accipi¬
summũlum mes iste ẜuatur. Panis
qr eanguinem oꝑat᷑ incane. ideo
ad sanguinẽ xͥ reffettur. Hec autez
duo sunt uisibilia.sanctificata tam̃
corporis transeunt. ꝓinde aũt ut
unatur et credẽtiũ plebs in quem
sic miscetur: ut cõmixtio illa ab ĩ
offerri aqͣ dola non pot̾: quomͦ nec
uinum solum pot̾ .s. NLamsi uinil
tantum quis offerat: sanguio xͥ
incip̃ eẽ sine nob̾. Qiu̾o aqua sit
sas inuicem copulatur: tunc sa¬
cramentũ sꝑͥle ⁊ celeste perficitur.
qua sola aut uinum solum nͥ utrisq
latum: ⁊ panis uniꝯ compage so¬
lidatus. Quo ⁊ ip̃o satramento po¬
pulus nr̃ ostenclitur adunatus. ut
quemadincdlum grana multa ĩ u¬

Expanded text:
Ecclesia nunc a jejunis semper accipiEcclesia nunc a jejunis semper accipirsum orbem mos iste servatur. Panis quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. Haec autem dum sunt visibilia sanctificata, tamen corporis transeunt. Proinde autem, ut unatur, et credentium plebs ei in quem n calice dei, ut conimixtio illa ab invofferri aquasola non potest, quomodo et vinum solum non potest. Nam si vinum solum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. Si vero aqua sit sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spirituale et coeleste perficitur. qua sola aut vinum solum, nisi utrumque latum, et panis hujus compage solidatus: quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut quemadmodum grana multa in u
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magist̾ instituit. qñ cõmendauit
apłis corpꝯ̾ sanguem suũ prius¬
quam trateretim sic̃ ⁊ legitur ĩ euã¬
gelio Accep̃ inquit iħs panem ⁊ ca¬
licem: ⁊ benedicens dedit eis. Q qͥ
dem sacramentum melchisedec tex
salem: figuralit̾ in tipum corporis ⁊
sanguinis xͥ pͥmus obtulit. primꝯ¬
q nustium tanti sacrifu ymagĩrie
quidẽ exp̾ssit: prefereus similitu¬
tu es sac̾dos in et̾inim: aecundũ ordi¬
nemmelchi sedech. Hecergo sacrifi¬
cium xͥ anio celebrare p̾ceptum ẽ. re¬
lictis ac finitis iudaias uictimio qͥ
inseruitute uet̾is ppłi celebrari ini¬
Sic enim oportebat xp̃m adimplere
cura uesperam cdiei: ut hora ip̃ sacͥ¬
ficii ostendet uesꝑã mundi. Pinte
autem ii comunicauunt ieumi apłi.
qr necesse erat ut pasca illud tipicũ
antea impleretur: ⁊ de nuo ad ueui
pasche satramenta.i transirent. hxc
enimiumisti̾o tunc scĩum ẽ. qd̾ primu
discipuli corpo ⁊ sanguinem domim
ñ acceperunt ieumi. ab uniu̾sa at

Expanded text:
 magister instituit, quando commendavit apostolis corpus et sanguinem suum, priusquam traderetur; sicut legitur in Evangelio: Accepit, inquit, Jesus panem, et calicem, et benedicens dedit eis . Quod quidem sacramentum Melchisedech rex Salem figuraliter in typum corporis et sanguinis Christi primus obtulit, primusque mysterium tanti sacrificii imaginarie idem expressit, praeferens similituTu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . 2. Hoc ergo sacrificium Christianis celebrare praeceptum est, relictis ac finitis Judaicis victimis, quae in servitute veteris populi celebrari imSic enim Christum oportebat adimplere circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet vesperam mundi. Proinde autem non communicaverunt jejuni apostoli, quia necesse erat ut pascha illud typicum antea impleretur, et sic denuo ad verum paschae sacramentum transirent. 3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum dnon acceperunt jejuni. Ab universa autem
Abbreviated transcription (Latin):
deret fidelib defunctis diuntti pͤ¬
cata: non pro eorum sp̃itib uł he
lemosinam fac̾et. uł sacrificium
deo offertet. Nami ⁊ cum diis dicit.
qui peccauerit in sp̃m sc̾m nõ re¬
nictetur eineq in hec seculon¬
infuturo. demõstrat quibdam:
illic dimittenda pcc̾a ⁊ quedam p᷑¬
gatoria igne piirganda. Ergoi¬
ut in quedam loco dictum ẽ ascõ
dubio pietate ouorum uiuẽtiuĩ
releuari cumpro illis sacrificiũ

Expanded text:
deret fidelibus defunctis dimitti peccata, non pro eorum spiritibus vel eleemosynam faceret, vel sacrificium Deo offerret. 12. Nam et cum Dominus dicit: Qui peccaverit in Spiritum sanctum, non remittetur ei, nec in hoc saeculo, nec futuro , demonstrat quibusdam illic dimittenda peccata et quodam purgatorio igne purganda. Ergo in quodam loco dictum est a sandubio pietate suorum viventium relevari, cum pro illis sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
qui nͥ aliquo interredente pec̾o: en¬
charstiam cotilie accipiendam.
Hunc enim panem dari cotielie no¬
bis iubente domino postulamus.
si hoc cum de religione ⁊ deucciõe
⁊ humilitate suscipiunt. nec fidẽdo
de iusticia superba presumptõe id ẜa¬
ciant. Cet̾um oi talia sunt pec̾a que
qͣi mortuum ab altario remoueãs.
prius agenda penitencia ẽ: ac sic
deinde hoc salutifere meclicamẽtũ
ducat et bibit. hoc ẽ enim indigne
acciꝑe: si eo tempore quo debeat ẽe¬
li a nonsiit pec̾a ut excõmunicatꝰ
quisq iudicetur: ñ se debet amecli¬
aina dominici corporis separare. ne
dum fortedi abstentꝰ pichibet᷑.¬
a corpore xͥ separet᷑. Manifestumẽ ei
Uiuere eos qui corpus eiꝯ atungũt.¬
sepaintur axͥ corpore: alienus rem¬
aneat a salute. Ip̃o dicente. Nisimã¬
ducau̾itio caruem filii hominio ⁊ b¬
deinde ad xͥ corpꝯ acced̾e. Relegamꝰ
dotem abimelech de pauib ꝓpositõis
noluisse prius dare di ⁊ puetis eiꝰ:

Expanded text:
qui, nisi aliquo intercedente peccato, Eucharistiam quotidie accipiendam. Hunc enim panem quotidie dari nobis jubente Domino postulamus dsi hoc cum religione et devotione et humilitate suscipiunt, ne fidendo de justitia, superba praesumptione id faciant. Caeterum si talia sunt crimina, quae quasi mortuum ab altari removeant, prius agenda poenitentia est, ac sic deinde hoc salutiferum medicamentum bi manducat et bibit . Hoc est enim indigne accipere, si eo tempore quis nta non sunt peccata, ut excommunicandus quisque iudicetur, non se debet a medicina dominici corporis separare, ne dum forte diu abstinens a Chri corpore separetur. Manifestum est eos vivere, qui corpus eiseparatur a Christi corpore, alienus remaneat a salute, ipso dicente: Nisi comederitis carnem Filii hominis, et bdeinde ad Christi corpus accedere. Relegamus dotem Abimelech de panibus propositionis noluisse prius dare David, et pueris ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
umbram ⁊ corpo: int̾ imaginẽ et
uetitate: inter exemplana futõꝵ
et ea illa ip̃a que per exemplaria fi¬
gibantur: quapp̾ eligendi sũt
aliqui dieo quib prius homo cõ¬
tinentius uinat. qd̾ ad tantum
aactamentũ dignus accede posit sa¬

Expanded text:
umbram et corpus, inter imaginem et veritatem, inter exemplaria futurorum et ea ipsa quae per exemplaria praefigurabantur. Quapropter eligendi sunt aliquot dies, quibus prius homo continentius vivat, quo ad tantum sacramentum dignus accedere poss
Abbreviated transcription (Latin):
piria corclis ennttẽs. ¶ Sit co¬
tore. sint gemutꝰ crebri inpectõe ⁊
ad lacias esto semꝑ paratꝰ. dilige
lacrimas. suaues tͥ sint lacuime.
deleccet te semꝑ et plancto et luc¬
tus. planetum et compũetõe fac
tͥ sepe. planctum et lac̾mas nũꝙͣ
deseras.tanto sis ꝓmpto ad lañ¬
ta: quanto funsti promis ad cul¬
pam. qͣl fuit tibi ad peccandũ ĩ tẽ¬
tio: talis sit ad penitẽdum deuocio.
pum recesseras. ẜm morbu: imiti¬
enda est disciplina uixtauulnus:
¶ Qulate res de ur̃õ seciru faci¬
at nuia tesecuritatis deceptiobl¬
andiatur nulla securitas deceptũ
a penitentie intentione sopẽtat.

Expanded text:
spiria cordis emittens; sit code, sint gemitus crebri in pectore; ad lacrymas esto paratus; dilige lacrymas, suaves sint tibi lacrymae, delectet te semper planctus et luctus. Planctum et compunctionem fac tibi semper: planctum et lacrymas nunquam deseras. Tantum sis promptus ad lamenta quantum fuisti pronus ad culpam; qualis fuit tibi ad peccandum intentio, talis sit ad poenitendum devotio; dum recesseras: secundum morbum impertienda est medicina, juxta vulnus s25. Nulla te res de peccato securum faciat, nulla tibi securitatis deceptio blandiatur, nulla securitas deceptum a poenitentiae intentione suspendat.
Abbreviated transcription (Latin):
Raudulentie genus inmod¬
unifaretre subtiliter insidiaꝵ
dagittas celat. ut flam faciat secu¬
ñta tem. decipiat q calłde eum ꝯͣ q̃
quẽ molitur occulte. cauendo ẽ ni¬
uicus. qͥ mauifestus ẽ : s magis
ille qui uideri non pot̾. facile iuncimꝰ
quemuidemo. que añt non uide¬
mus: difficile anob expellimiꝰ. Raro
nocitur homo ab extraneis: si sui
eumnon leclant. magis enm m¬
sidus ur̃orũ quam aliorsi peneli¬
tauiurr. Latent sepe uenena circuz¬
lita melle u̾borum. ⁊ tam du decep¬
tor bouitatem simulat. quousq ful¬
leudo decipiat.

Expanded text:
raudulentiae genus in modum pharetrae subtiliter insidiarum sagittas celat, ut falsam faciat securitatem, decipiatque callide eum contra quem molitur occulte. 2. Cavendus est inimicus qui manifestus est, sed magis ille qui videri non potest. Facile enim vincimus quae videmus, quae autem non videmus difficile a nobis expellimus. 3. Raro nocetur homo ab extraneis, si sui eum non laedant. Magis enim insidiis nostrorum quam aliorum periclitamur. 4. Latent saepe data melle verborum: et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
dantos apr̾ib id̾o ĩstitutũ ẽ.: ut eorũ
gustu condimentũ sapiẽtie ꝑcipiãt
neq desipiãt asaporex̾. nec sint fatiu¬
sic coͣndam. ⁊ retro respiciant sic̾ ux¬
or loch.: ne malum exemplũ dantes.
ip̃i remaneant. ⁊ alios co̾cliant. quẽ¬
admeclum illa. Que cum libaretur
a scdomiis. anma posita retro respe¬
rit: ibiq remansit facta statua
ailio. Quo signo condirent᷑ hi qͥ ꝑ
fitem munto et actib desideriis ꝙ eiꝰ
renunciãt. ut affectionis pristine
ñ recortentur: neq a scłi illecebras
reuccentur. quia secundĩ s aluato¬
ris sentẽtiã ponens manũsuã suꝑ
aratrũ et respiciens ietro: regnoce¬
lorum aptus ẽẽ ũ pot̃.

Expanded text:
dandos a patribus ideo est institutum, ut eorum dandos a patribus ideo est institutum, ut eorum gustu condimentum sapientiae percipiant, neque desipiant a sapore Christi; nec sint fatui, et retro respiciant, sicut uxor Lot , ne malum exemplum dantes ipsi remaneant, ut alios condiant. 4. Quemadmodum illa, quae, cum liberaretur a Sodomis, in via posita retro respexit, ibique remansit statua salis. Quo signo condirentur hi qui per fidem mundo et actibus desideriisque ejus renuntiant, ut affectionis pristinae non recordentur, neque ad saeculi illecebras revocentur, quia, secundum Salvatoris sententiam, ponens manum suam super aratrum, et respiciens retro, regno coelorum aptus esse non potest
Abbreviated transcription (Latin):
de gentilitate ueniunt. haben¬
mũ exͥortatiõis ẽ p̾ceptum in lege.
moysen. dõ primũ loquitur. cat̾ecu¬
mimis itesr audies nominetur. seł¬
rores uarios ytolonun. Puto autẽ
et omnes ab ichanne in penitentia bã¬
ptizates: catecummoꝵ pretulisse fig̾ã.
Exorcizantur aũt hi primur̃ deiite
sal accipiunt. et unginit᷑. Exorcis¬
miis aũt ẜmo inẽpationio ẽ contraĩ¬
mũdũ sp̃m energuminis siui catecu¬
minis factuo. ꝑ ꝙ ab illis: cliaboli ue
quissim̃ untuo ⁊ inuet̾ata malicia .ł
uiolata incinsio erpłsa fuget᷑. hoc sigͥ¬
ficabat lunaticꝰ ille quem inc̾pauit
ih̾e: ⁊ exiit abillo demonui. Potestas
aũt cdiaboli exorc̾satur et insufflat᷑ ĩ
eisut ei renuncient atq eruti a potes¬
tate tenebrarũ: in regnum dñi sui
ꝑ saciumitũ baptisinatis transferant᷑.
Q qr pariuli ꝑse renũciare ñ posũt:
ꝑ corta et ora gestantiũ ad ipleat᷑
Sales autem uiministi̾o catͥecumis

Expanded text:
de gentilitate veniunt, habenum. Exhortationis praeceptum est in Lege: Moysen, Dominus primum loquitur, catechumenus, id est audiens, nominetur; scirores varios idolorum. 2. Puto autem et omnes a Joanne in poenitentiam baptizatos catechumenorum praetulisse figuram. Exorcizantur autem hi primum, deinde sales accipiunt, et unguntur. Exorcismus autem sermo increpationis est contra immundum spiritum in energumenis, sive catechumenis fquissima virtus et inveterata malitia, vel violenta incursio expulsa fugetur. 3. Hoc significat lunaticus ille, quem increpavit Jesus, et exiit ab illo daemonium . Potestas autem diaboli exorcizatur, et insufflatur in eis, ut ei renuntient, atque, eruti a potestate tenebrarum, 459 in regnum sui Domini per sacramentum baptismatis transferantur. Quod quia parvuli per se renuntiare non possunt, per corda et ora gestantium adimpletur. Sales autem in ministerium catechumenis
Abbreviated transcription (Latin):
depreh ẽso pellitur ab omnib ⁊ sta¬
tim ecciditur: dum iudicatur a
sp̃ualib. sic ergo om̃ia que illis
uideis per legẽ acciderunt: forma¬
ht̃ iutelligenda sunt.
Equitur iam excidiũ chore
dackm et abiron: qui dͥ con¬
tramoysen et a aron sa cerelotem
sacrificandi licẽtiam uẽdicãtes:
penas pro sine conatib expẽde¬
runt. ꝑ quos itaq significant᷑
hi qui hereses et scismata fac̾e con
anturet multos secum trabendo
decipiunt: contẽpuẽtes aac̾dotes
xꝰ. et se aclero eiꝯ pleb̾q scrietate
seg̾gantes. cõstituere audẽt ecrͣas
et aluid altare precẽq alterã illici¬
tis uocib facunt. dñice hostie ũi¬
tatem per fła sacrificia ꝓphanãtes.
Hi qr contra cdĩ ordinatione uitũ¬
tur: ob temeritatie auclaciã terre
ꝯpagib tuptis uiuentes ꝓfundo hi¬
acu merguntur nͨ tantumhi qui:
duces eorum sunt. s et illi qui cõ¬
sẽtiento participes eoꝵdem effecti

Expanded text:
deprehensus, pellitur ab omnibus et stadeprehensus, pellitur ab omnibus et statim occiditur, dum judicatur a spiritualibus. Sic ergo omnia quae illis Judaeis per legem acciderunt formaliter intelligenda sunt. 14. Sequitur jam excidium Core, Dathan et Abiron, qui sibi contra Moysen et Aaron sacerdotem sacrificandi licentiam vindicantes, poenas pro suis conatibus expenderunt. Per eos itaque significantur hi quantur, et multos secum trahendo decipiunt, contemnentes sacerdotes Christi, et se a clero ejus plebisque societate segregantes, constituere audent Ecclesias et aliud altare precemque aliam, illicitis vocibus faciunt Dominicae hostiae veritatem per falsa sacrificia profanantes, hi qui contra Dei ordinationem nituntur, ob temeritatis audaciam, terrae compaginibus ruptis, viventes profundo hiatu merguntur. Nec tantum hi qui duces errorum sunt, sed et illi qui consentiendo participes eorumdem effecti
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerim ꝯ appet̾e̾: uorabituꝰ uau¬
siam. Et statun diu igne torque¬
binum desideriumq ñm uertet᷑
in cuinulo: ut simus sepulcra de¬
albata que foris parant homini¬
b speciqr in tuo autem plena st̃
ossib mortuorum ⁊ om̃is purricia.

Expanded text:
uoluerimus appetere, uorabimus usque ad nausiam et statim domini igne torquebimur desideriumque nostrum uertetur in tumulos, ut simus sepulchra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia.
Abbreviated transcription (Latin):
Ostħ filii ruben et gad ⁊ clum¬
sõnez accipiunt et in reꝓmissiõis
terra hereditͣte habere nolunt. si¬
gurantes q quos multa nũclũ¬
plicam̃ta accupant. habita tõe celes¬
tis pr̃ĩe ueqͣqͣm desiderant.
rascã ydola destruant̾uullꝯ
de porib habitatorib ẜuet᷑. ad sigͥ¬
candum. ut dum interrasce̾ reꝓinis¬
siouis pet fides ingreclinuir. simul ẽ
ydolatria om̃ia et̃ uncia extingamꝰ¬

Expanded text:
filii Ruben et Gad et dimfilii Ruben et Gad et dimsionem accipiunt, et in repromissionis terram haereditatem habere nolunt, figurantes quia quos multa mundi implicamenta occupant, habitationem coelestis patriae nequaquam desiderant.sancta idola destruant, et nullus de prioribus habitatoribus servetur, ad significandum, ut dum in terram sanctae repromissionis per fidem ingredimur, simul cum idololatria omnia etiam vitia exstinguam
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ⁊ contemplatiomo ad et̾nã
beatitudinem predestinantur
tem accĩpiunt uit̾ fis suos: Nec le¬
gio plebs ab euanglii possõne exc¬
luclitur. Deinte ih̾s iumonte suc¬
cedit moysi: et discit que spũalit̾
debeant offerri ieccłia. Legĩenim
succedit euangliu: ibiq lex faciẽ¬
da precepta ãmonet. et gr̃a complet.
Rinum quidem qd offerri de¬
beat per singulce dies. de hĩc
quid in sabbato pp̃ spem quietis et̾¬
ne. quid in kalendis ꝓ innouatr̃e
uite: quit inpascha qñ consepelunͣ
cum xͦ per baptisiuuni qͣi amor tuis
tuanseuntes ad iite nouitate: ꝗd
dulgentiam remissionis pcc̃oru.
quid inueomema mensis septum.
quid inieuinio eiod̾ mensis deci¬
mi diei. quid in scenophegla qũ
figuntur tabe̾inacula. quintoxͦ.
madiauitas: ⁊ moro liumni
balaam. in cuius uece error ꝑfidiei
ligno crucio inteificitur. feritq de¬
inde de amalech pde diuisio. et obla¬
tio ex ea aminaru in tabuacło d̾i.

Expanded text:
tionis et contemplationis, ad aeternam tionis et contemplationis, ad aeternam beatitudinem praedestinantur. tem accipiunt inter fratres suos. Nec legis plebs ab Evangelii possessione excluditur. 12. Deinde Jesus in monte succedit Moysi, et discit quae specialiter debeant offerri in Ecclesia. Legi etenim succedit Evangelium, ibique lex facienda praecepta admonet, et gratia complet. 13. Primum quidem quid offerri debeat per singulos dies; dehinc quid in Sabbato propter spem quietis aeternae; quid in kalendis 459 pro invocatione vitae; quid in pascha, quando consepelimur cum Christo per baptismum, quasi a mortuis transeuntedulgentiam remissionis peccatorum; quid in neomenia mensis septimi, quid in jejunio ejusdem mensis decimi diei. Quid in scenopoeia, quando figuntur tabernacula, quinto decMadianitas, et mors divini Balaam, in cujus nece error perfidiae ligno crucis interficitur; fitque deinde de Amalec praeda divisio, et oblatio ex ea animarum in tabernaculo Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
struentes. quib nos senserĩt egrota¬
re. ut u̾bi grã. cum inderint rõabłes
amue nr̃r partes ẽe uiciatas: illon
ues or cline decipere moliautur.
bri qui ad scortum ingresso ẽ. arripi¬
ens pugionem utroq transfigit:
siguificans per crucemxͥ. ñ solum pde¬
olatriam s ⁊̃ omnem caruis affect̃
uł cc̃cupiscentiam ꝑimi scłi. ⁊ tunci
placari deum: dum carius exting¬
uitur desideriuiu. post ħ numeratur
tin sum ppłs. numerantur et leuite.
ut interfectio prino carnalib no¬
nus dei ppło censeatur: qui per bap¬
tisma iordams transeat. et celestis¬
et celestis hr̃dittis repromissionez
percipiat.
ip̃io ñ sunt ampliꝯ qͣm duo tim̾it̃¬
tam reprounssionis ingressi: ħ figa
demõstrat multos per baptisinum
ad fidem transire. S ad patriã celes¬
tem ualde paueissimos ꝑuenire: sclz
figuram illam in euanglio. inqua
tegii celestis ꝓunssionez ad ipiscũt.
aut pp̾ illos qui percluas uitas ac¬

Expanded text:
aetendentes quibus nos senserint aegrotaaetendentes quibus nos senserint aegrotare, ut, verbi gratia, cum viderint rationabiles animae nostrae partes esse vitiatas, illo nos ordine decipere moliantur. brem qui ad scortum ingressus est, arripiens pugionem, utrosque transfigit, significans per crucem Christi, non solum idololatriam, sed etiam omnem carnis affectum vel concupiscentiam perimi saeculi, et tunc placari Deum, dum carnis exstinguitur desiderium. Post haec numeratur rursum populus, numerantur et Levitae, ut, interfectis primo carnalibus, novus Dei populus censeatur, qui per baptisma Jordanis transeat, et coelestis haereditatis repromissionem percipiat. 9. ipsis non sunt amplius quam duo terram repromissionis ingressi, haec figura demonstrat multos per baptismum ad fidem transire; sed ad patriam coelestem paucissimos pervenire secundum figuram illam in Evangelio, in quaregni coelestis promissionem adipiscuntur, aut propter illos qui per duas vitas, ac
Abbreviated transcription (Latin):
tipitur: qñ elata mens humilit̾tis
bonum qd̾ tenere debeat: ab affuctͣ
carue memoratur. Sr huius coriep¬
tioius donum rocuro balaam ñ op¬
tinuit: qr ⁊ maledicendũ pergeno:
uorem nomm̃tem mutauit. Consi¬
lium qppe delit tegi balacꝰ ut mulie¬
res in meritorio poueret ⁊ ante ia¬
uuas earum aras. ut uenientes fi¬
li isrł prius sacrificarẽt ydolis:⁊ oͤ
ingrederentur ad mulieres. ut ĩde
fornicentur filii i srł cumfiliab ma¬
dian. S quid ẽ qd istebalaam pop¬
ulum dĩ posse decipi cetra rõe collegit.
dans consiliũ ut ex illa paite qua ĩ¬
simari nouerat filios isrł. pernicio¬
si eie laquei tent̾entur. non dubi¬
tans eos oblata copia feminatum
formeationis ruma protinus collaps¬
uros ⁊ nͥ qr concupiscibileͥs amme eo¬
rum partes sciebat ẽẽ corruptas: Itͣ
les n̾suta malignitate infiguraba¬
laam pertemptant. illis precipue af¬
fectib auune iscidioros laqueoe p̃¬

Expanded text:
ripitur, quando elata mens, humilitatis ripitur, quando elata mens, humilitatis bonum quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia, ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit; consilium quippe dedit regi Balaac, ut mulieres in meritorio poneret, et ante januas earum aras, ut venientes filii Israel prius sacrificarent idolis, et sic ingrederentur ad mulieres. Unde et fornicatur Israel cum filiabus Madian. Sed quid est quod iste Balaam populum Dei posse decipi certa ratione colligit, dans consilium ut ex illa parte qua infirmari noverat filios Israel, perniciosi eis laquei tenderentur, non dubitans eos oblata copia feminarum fornicationis ruina protinus lapsuros, quia concupiscibiles animos eorum praesciebat esse corruptos. Ita talis versuta malignitate in figura Balaam pertentant, illis praecipue affectibus animae insidiosis laqueo pr
Abbreviated transcription (Latin):
petuemie ad ꝓpositum tencłet : asiñ
ciui presidebat duniuidiss angelitz
ta gentilitao: Quam quoudã ba¬
laam .i. seductor idolatrie. qͣi brutil
animal et nulla tõe renitens peni¬
tentie: quo uoluit etrore substuriuis.
ut agnqreremnus postĩorib temporibꝰ
sub aduentu magni angu᷑li dei. gẽti¬
len illam plebem inuitata durcie st¬
oliditatisq natura: solutis deolĩ¬
gus locutinumata ut que erat sb̃¬
iecta perfidie: inuecem fidei et con¬
fessi onio eruumꝑet. licet et caro nr̃a
as tacta flagello⁊ suem̃ti dm̃ inoi¬
cat: quem meus ip̃a carm p̃sidens
non indebut. ita ut anerietate spẽ pro¬
ficere inhox mundo cupientio ułut t
cendentis impediat. donec eunuisib¬
ilem quis obinat innotertat. unde
et bene per petrum dicit᷑: Correptõez
habueri sue uesanie subugule mu¬
tum: qd̾ in hominis uoce loquens ꝓ¬
ph̾e insipientiã recdarguit. Insanus
quippe homo a subigali muto cor¬

Expanded text:
pervenire ad propositum tenderet, asina pervenire ad propositum tenderet, asina cui praesidebat, dum vidisset angelum, ta gentilitas, quam quondam Balaam, id est, seductor idololatriae, quasi brutum animal et nulla ratione renitens poenitentiae, quo voluit errore substravit. ut agnosceremus posterioribus temporibus sub adventu magni angeli Dei gentilem illam plebem, mutata duritia stoliditatis, solutis Deo linguis locuturam, ita ut quae erat subjecta perfidiae, in vocem fidei et confessionis erumperet. Licet et caro nostras tacta flagello suae menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietate spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem, qui sibi obviat innotescat. Unde et bene per Petrum dicitur: Corruptionem habuit suae vesaniae subjugale mutum , quod in hominis voce loquens e insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto cor
Abbreviated transcription (Latin):
em nabo: que u̾titur in monte tran¬
seuntium. ⁊ ẽ contra faciem mõtio
nabo: uͥ morit̾ et sepelitur moyses.
tr̃a ꝓmissionis añ conspecra. Nabo
int̾p̾tatur cc̾clusio. in qua funtur
lex. et ñ inuenitur eius memoria.
⁊Uorro grã euangelii absqz ullos
fine tenditur.⁊ in oumẽ terram ex¬
randũ qd̾ baptizatio transeuntiũ
ĩmontib sita sit. et adhuc profectu
inligeat. Post montes enii płi¬
mos ad campestria moab et iordanis
fluenta descendimuo: que int̾p̾tã¬
tur descentio. Dichil enuntqui pe¬
riculosum ẽ quam głiam cupielitt̃is.
et iactantia. et animꝰ conscientia:
iurtutũ cͥmescens.
uadiagesima secunda mãsio
ẽ in campestrib moab suꝑ
iordanem iuxta iherico : uͥ fixerunt
tentoria adomo solitudinis usq ad
bessacͥatam in plamtie moab. Inqͣd
dam que sunt gesta narremꝰ. Sedẽs
iea ppło aduuno balaham quem
mercede condux̾at balac. dei iuissube¬
nelicitur: ⁊ maledictio imuitatur in
laudes. S quid ẽ qd̾ iste balaam dũ

Expanded text:
Mansio vertitur in montes transeuntium, et est contra faciem montis Nabo, ubi moritur et sepelitur Moyses, terra repromissionis ante conspecta . Nabo interpretatur, conclusio, in qua finitur Lex, et non invenitur ejus memoria. Porro gratia Evangelii absque ullo fine tenditur. In omnem terram exrandum quod habitatio transeuntium in montibus sita sit, et adhuc profectu indigeat. Post montes enim plurimos ad campestria Moab et Jordanis fluenta descendimus, quae interpretatur descensio. Nihil enim tam periculosum est quam gloria cupiditatis, et jactantia, et animus conscientia virtutum tumescens.uadragesima secunda mansio est in campestribus Moab super Jordanem, juxta Jericho, ubi fixerunt tentoria a domo solitudinis usque ad Belsacham in planitie Moab. In quaaedam qualiter sint gesta narremus. Sedens in ea populus a divino Balaam, quem mercede conduxerat Balaac, Dei jussu benedicitur, et maledictio mutatur in laudes. Sed quid est quod iste Balaam, dum
Abbreviated transcription (Latin):
incã. Tricesuna .uĩ. mansio ẽ
nfulo̾. he due mausiones in ordĩe
bystorie ñ uiemuntur. In hiis u
mortuo a aron murinurãt isrłitici
ppli contra deum ⁊ moysen: manna
fastidunt. ⁊ aseipentib uiln̾antur.
S quid illud signisicat qd̾ morsꝰ¬
n ortiferi serpentum exaltato ⁊ res¬
pecto eneo serpente ꝯanabantur:
nsi ꝙ mine in tipo saluatoris qui
ferum antiquumq ẜpente in pati¬
bulo triumphauit. Biaboli uene¬
na suꝑantur.ita ut qui uere exp̃sse¬
qr imagniem filii dei passionezq
cuio conspexerit. seruetur: hoc enĩ
significant et u̾ba ip̃io dm̃ dicẽtis.
Sic̃ exaltauit moyles ẜpentẽ in

Expanded text:
I. 1. Tricesima sexta mansio est in Phunon. Hae duae mansiones in ordine historiae non inveniuntur: in his, mortuo Aaron, murmurant Israelitici populi contra Deum et Moysen, manna fastidiunt, et a serpentibus vulnerantur. 2. Sed quid illud significat quod morsus mortiferi serpentum, exaltato et respecto aeneo serpente, sanabantur, nisi quod nunc in typo Salvatoris, qui ferum antiquumque serpentem in patibulo triumphavit, diaboli venena superantur? ita ut qui vere expresseque imaginem Filii Dei passionemque ejus conspexerit servetur. Hoc enim significant et verba ipsius Domini dicentis: Sicut exaltavit
Abbreviated transcription (Latin):
confundentur. Mansio autem is¬
ta dibonga̾t: inter pretatur fortitꝰ
qr nmir̃ si superetur tem simulatõ
que per scisma uel heresim exacerbat
ecc̃am ait conclusio que per sacribe¬
gnun claudit fidei uiam. nͥominus
gat in selmon de blatͥa: q̃ u̾
citur in contemptumplatearũ siue
opprobrium. Et perħ disciuius õĩa
dulcia ac illecebras uoluptatump̾
et opprobria diligenda. Que et si fal¬
so obiciantin beatitudinem pariũt
Ailuatore plenissime docente ꝗnt.
cum ex probrauint ues homines bea

Expanded text:
confundentur. 3. Mansio autem ista Dibongad interpretatur fortiter nimirum si superetur simulatio, quae per schisma vel haeresim exercebat Ecclesiam, et conclusio, quae per sacrilegium claudit fidei viam, nihilominus gad in Helmon Deblathaim, quae vertitur in contemptum palatarum, sive opprobriorum. Et per hoc dicimus omnia dulcia ac illecebras voluptatum pret opprobria diligenda. Quae si falso objiciantur, beatitudinem pariunt, Salvatore plenissime docente, qui ait: Cum exprobraverint vobis homines, bea
Abbreviated transcription (Latin):
po imaginem dĩ que in corcdio roe
mostratur et confessione fi dei que
ore profertur. consurgũt seipẽtes:
⁊aites malefice ad bella nos pro¬
teo cor mĩn: obcluremo aures uos¬
trao ne aucliamus uoces incãtõ¬
cium. et sirenarum carmina neg¬
ligamus.
Ri cesima ceraua mansio ẽ
in bebar in finib moab: q̃
dignificat aceruos lapicdum trã¬
seuntium .i. sanctos per istud se¬
culum ad alias mansiones transi¬
re festiuanteo.
Dicesima nona mansio ẽi
iundibougad. Iu hac ge¬
ruir bellum conp seonte gez
amorreorunr ⁊ ogregembasan.ĩ
his tegib licet res gesta cognora¬
tur: tñ per conditionis inxtures ꝙ
noratnum. sp̃ualis significatõ ẽ
subiecta. Seon namq interpre¬
tatur temptatio ceulorum. ꝑꝙ̃
siguratur diabolꝰ. qui transsiga̾t
se ulut in angelunicis. et per here¬
sim uł scisia uerisiilia menuit᷑ i
ut fallat incan tos. hunc amorrei
.i. amaricantes habent regẽ insiẽi
quedam simulatio ueritatis p̃ce¬
dat. ñ sunt herecos amaricantes.

Expanded text:
 imaginem dei, quae in cordis ratione monstratur, et confessionem fidei, quae ore profertur, consurgunt serpentes et artes maleficae ad bella nos protes cor nostrum, obduramus aures nostras, ne audiamus voces incantantium, et Syrenarum carmina negligamus . Trigesima octava mansio est in Jieabarim, in finibus Moab, quae significat acervos lapidum transeuntium, id est, sanctos per istud saeculum ad alias mansiones transire festinantes.Trigesima nona mansio est in Dibongad. In hac geritur bellum contra Seon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan. In his regibus licet res gesta cognoscatur, tamen per conditiones virtutesque nominum spiritalis significatio est subjecta. Seon namque interpretatur tentatio oculorum, per quam figuratur diabolus, qui se transfigurat velut angelum lucis , et per haeresim et schismata verisimilia mentitur, ut fallat incautos: hunc Amorrhaei, id est, amaricantes, habent regem. Nisi enim quaedam simulatio veritatis praecedat, non sunt haereses amaricantes,
Abbreviated transcription (Latin):
pẽsꝰ est. es quippe metallis aliis
durabiliuo eẽ solz. Et apte eueꝯ
serpeus ligno suspensꝯ est: uͭ dñs
et in serpente mortus. et mere
eignificaretur et̾iuis ui delicet ut
indicaretur per humantatẽ ior
Pulcie aũt primaħ mansio seli¬
ona int̾precatur imaginumcula:
qr inmirum ibi imago expressa ẽ
saluatorio. ꝑ ẜpentem eneum quĩ
ligno pependit. Pulcie ⁊̃ ⁊ seciuita
sinon interpretaturs: qr pꝰea quã
passionem filii cłi cognegcinius. q̃¬
corde credimurs: orepnunci amus.

Expanded text:
spensus est; aes quippe caeteris metallis durabilius esse solet, et aperte aeneus serpens in ligno suspensus est, ut Dominus et in serpente mortuus et in aere significaretur aeternus; videlicet ut indicaretur mortuus per humanitatem, Pulchre autem prima mansio Selmona interpretatur ima vincula, quia nimirum ibi imago expressa est Salvatoris per serpentem aeneum, qui ligno pependit. Pulchre etiam et secunda Phinon, interpretatur os, quia posteaquam passionem Filii Dei cognoscimus, quod credimus corde, ore pronuntiamus,
Abbreviated transcription (Latin):
pulorum atq cclentium eos facere
filios uec̾citatis: nisi p̃ceptores eorũ¬
interfecerumo. ⁊ crudeles simus ĩ occi¬
sionem eorum. Nonparcat manꝰ
ur̃a: atmuniaut extremum auricłe
de ore leonis extrbere. At u̾o denũcio
et accuictione. hoc breuit̾ dicipot̾. qd̾¬
uere filiis necc̃itatio grandes ad uir¬
tutes stimulos suggeramus. cũ eis i¬
uĩciauerimus premia fu turorium:
racciunotos unre bella decu̾inuis. hoꝵ
ttium quicquid magr fecerit: ĩmon¬
te osistit

Expanded text:
pulorum atque credentium eos facere filios necessitatis, nisi pinterfecerimus. Crudeles simus in occisione eorum, non parcat manus nostra armum, aut extremum auriculae de ore leonis extrahere. 2. At vero de nuntio et accinctione, hoc breviter dici potest, quod filiis necessitatis grandes ad virtutes stimulos suggeremus, cum eis nuntiaverimus praemia futurorum, et accinctos inire bella docuerimus. Horum trium quidquid magister fecerit, in monte consistit