comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑfectũ. sine quo natura tam angłica qͣm
humana. misera et miserabił est. ꝙ oeca. et
nuda. qͦd euidentissimũ ẽ tam in demonib
quani in ꝑditis hominib. Non enim a dia¬
bolo differt substantialit michael. a pharao¬
ne moyses. a nerone petrus. s hoc solo disc̃¬
nuntur sp̃ũ. quem isti acciꝑe meruerunt.
illi indigni iudicati sunt. Hoc tantum tamq
necessariũ donũ. duplici oꝑe humane sub-¬
uenit mopie. Prima largitione peccata nob̃
remittunt᷑. scd̃a diuisiones grãrum distribu¬
unt᷑. et illo bñficio scilicet in remissionẽ pe¬
catorũ uniuersalit̾ atq uniformit̾ effundi-
apłs cum easdem diuisiones partim enume¬
rasset. hec autem inquit omĩa oꝑat᷑ unusat¬
q idem sp̃s. diuidens singłis ꝓ ut uult. Utͣq
largitio scĩs apłis mirabilit̾ certis temꝑibus
certisq diuisionib et dieb effusa est .i. die
dnĩce resurrectionis in remissionẽ peod̃rum.
die uero pentecosten habundanti effusione

Expanded text:
atque perfectum, sine quo natura, tam angelica quam humana, misera et miserabilis est, et caeca et nuda , quod evidentissimum est, tam in daemonibus quam in perditis hominibus. Non enim substantialiter differt a diabolo Michael, a Pharaone Moses, a Nerone Petrus; sed hoc solo discernuntur spiritu quem isti accipere meruerunt, illi indigni judicati sunt. Hoc tantum tamque necessarium donum, duplici ope humanae subvenit inopiae. Prima largitione, peccata nobis remittuntur; secunda, divisiones gratiarum distribuuntur. Et illo beneficio, scilicet remissione peccatorum, universaliter atque uniformiter effunditu et Apostolus cum easdem divisiones partim enumerasset: « Haec autem, inquit, omnia operatur unus atque idem spiritus, dividens singulis prout vult . » Utraque largitio sanctis apostolis mirabiliter certis temporibus certisque diebus effusa est, id est die Dominicae resurrectionis in remissionem peccatorum , die vero Pentecostes abundanti effusione
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur. qͣm ut idem sit qͦd posterius dicit. ue¬
nit hora ut disꝑgamini. et me solum relin¬
quatis. eadem conquestione qua ꝑ ꝓpħam di¬
xerat. Torcular calcaui solus. circunspexi. et
accipi. Nam qͣd in eruce rogauerit. qͣd in mor¬
te clamauerit. paulus asserit dicens de illo. Q
in dieb carnis suȩ preces supplicationesq ad¬
eum. qui illũ saluũ fac̾e̾ possit a morte cũ cla¬
more ualido ac multis lacrims offerens exau¬
ditus est ꝓ sua reuerentia. Non enĩ postqͣm as
nec rogat. ut paraclit᷑ nob̃ det᷑. s dat. iam ex¬
tunc itens data sibi potestate in celo et inter¬
ra. S in cruce rogauit. ire pote paulo minor
ab angłis. ascendens autẽ in celum. ego mittã
ꝓmissũ patris mei in uosait. Qd uͦ ait apłs pre¬

Expanded text:
cipitur, quam ut dictum sit quod posterius dicit: Vecipitur, quam ut dictum sit quod posterius dicit: Venit hora ut dispergamini et me solum relinquatis , eadem questione, qua per prophetam dixerat: « Torcular calcavi solus, circumspexi, et accipi. Nam quod in cruce rogaverit, quod in morte clamaverit, Paulus asserit dicens de illo: « Qui inquit, carnis suae preces supplicationesque ad Deum, qui illum salvum facere possit a morte, cum clamore valido ac multis lacrymis offerens, exauditus est pro sua reverentia ; » taliter ad nec rogat, ut Paracletus nobis detur, sed dat, jam extunc utens data sibi potestate in coelo et in terra . Sed in cruce rogavit, utpote paulo minor ab angelis ; ascendens autem in coelum ego mittam « promissum Patris mei in vos, » ait .
Abbreviated transcription (Latin):
qui uera pecc̃oꝵ remissio. ẽ accepimus. Igit᷑
qͦd ait. si .t. non abiero paraclitꝰ non ueniet
ad uos. sic accipiendũ est. ac si dixisset. nisi
ego ad mortẽ traditus fuero. necessaria ñ da¬
bitur uob̃ paraclysis .i. pecc̃oꝵ remissio. Nã
si de ascensione accipiatur. repugnat illud.
qͦd anteqͣm ascendisset. immo eadem die qͥ
resur rexit. insufflauit. & dixit eis. Accipi¬
catoꝵ. Sequit᷑ enĩ. Quoꝵ remiseritis peccata
remittunt᷑ eis: et quoꝵ retinueritis retũta st̃:
Ad summũ et hoc nemo qui dubitet. qr si mortis
non fuisset. Dixit enim. Nisi granũ frumenti
cadens in t̾ra mortuũ fuerit. ipsum solum ma¬
net. Si autem mortuũ fuerit. multũ fructum
affert. Itaq et hoc et quicqͥd in illa cena de abs¬
cessu suo dixit. uerius. rectius atq constantius
de morte. qm de ascensione accipimus. Et quod
ait. uado ad eum qͥ misit me. & nemo ex uob̃
int̾rogat me quo uadis. nullo modo melius ac¬

Expanded text:
qui vera peccatorum remissio est, accepimus . Igitur quod ait: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos, sic accipiendum est ac si dixisset: Nisi ergo ad mortem traditus fuero, necessaria non dabitur vobis paraclesis, id est peccatorum remissio. Nam si de ascensione accipiatur, repugnat et illud quod antequam ascendisset, imo eadem die qua resurrexit, insufflavit et dixit eis: « AccipiSequitur enim: « Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta sunt . » Ad summum et hoc nemo qui dubitet, quia si mortis datus fuisset. Dixit enim: « Nisi granum frumenti cadens in terra mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, fructum multum affert . » Itaque et hoc, et quidquid in illa coena de abscessu suo dixit, verius, rectius atque constantius de morte quam de ascensione accipimus, et quod ait: Vado ad eum qui misit me, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? , nullo modo melius ac
Abbreviated transcription (Latin):
ot nullis infirma uidet᷑ et insuffici¬
ens huius sententie uulgata exposi¬
tio. uidelicet qͦd iccirco apłis expedierit ut do¬
minus nr̃ hinc abiret. quia nisi illis corꝑa-
amare nescirent. atq ideo dixerit. Si enim ñ
abiero paraclitus ñ ueniet ad uos. si autẽ abie¬
romittam uob̃ eum. Amus enum expositũ¬

Expanded text:
onnullis infirma videtur et insufficiens hujus sententiae vulgata expositio, videlicet quod idcirco apostolis expedierit, ut Dominus noster hinc abiret, quia nisi corporalem pramare nescirent, atque ideo dixerit: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum a
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̃es quidẽ baptirauit aqua. uos autẽ bapti¬
zabimini spũ scõ ñ post multos hos dies. Bap¬
missionẽ acciꝑe peccatoꝵ. totumq hominẽ ue¬
terem in uitȩ tranfferri nouitatem. Quo sen¬
su p̃dicta expositio ꝓculdubio minor est. Nõ
paria sunt. Alioquin ueteres scĩ qui sine du¬
bio dm spũalit̾ amauerunt. immo & magna

Expanded text:
Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Spiritu sancto non post multos dies . » Bapmissionem accipere peccatorum, totumque hominem veterem in vitae transferri novitatem. Quo sensu praedicta expositio procul dubio minor est. Non paria sunt; alioquin veteres sancti, qui sine dubio Deum spiritualiter amaverunt, imo et magna
Abbreviated transcription (Latin):
cum antiquuis dierũ dixerit huic de quo lo¬
quim᷑ sponso pupilloꝵ patri. Postula a me ꝙ
dabo tibi gentes hereditatẽ tuam & possessio¬
nem tuã terminos t̾rȩ. futuri tam̃ erant qui
hereditatẽ eius nimiũ uellent angustare.
aut etiam annullare. ut nidei qui in sua tal¬
tum sẏnagoga. ut donatꝰ qui in sola contend̾
testamento sibimet legata. insidiantib ma-¬
lignis spiritib. tutorem hunc fidissimũ ad¬
esse oportebat. qui illos erudiret. ꝓtegeret.
& ꝓ delinquentib int̾ueniret. Nãm quid ore-¬
mus inquit apłs sicut oportet nescimus. s
ipse spiritus postulat ꝓ nob̃ gemitib menar¬
rabilib. Igitur uixta ꝑsone uenientis digni¬
tatem et aduentꝰ causam. głosa. splendida. ue¬
nerabilis. et dulcis est sc̃ȩ eccł̃ie domui sollemni¬
tas hec de aduentu spiritus scĩ eque ut illa sa¬
croscã sollempnitas dnĩce resurrectionis. qr

Expanded text:
cum Antiquus dierum dixerit huic, de quo locum Antiquus dierum dixerit huic, de quo loquimur, sponso, pupillorum Patri: « Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae , » futuri tamen erant qui haereditatem ejus nimium vellent angustare, aut etiam annullare, ut Judaei, qui in sua tantum Synagoga, ut Donatus, qui in sola coarctare testamento, sibimet legata, insidiantibus malignis spiritibus, tutorem hunc fidissimum adesse oportebat, qui illos erudiret, protegeret atque pro delinquentibus interveniret. « Nam quid oremus, inquit Apostolus, sicut oportet nescimus, sed ipse spiritus pro nobis postulat gemitibus inenarrabilibus . » Igitur juxta personae advenientis dignitatem, et adventus causam, gloriosa, splendida, venerabilis, et dulcis est sanctae Ecclesiae domui solemnitas haec de adventu Spiritus sancti, aeque ut illa sacrosancta festivitas Dominicae resurrectionis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uam uenerabilis ꝙ amplectenda
sõẽ matri eccłie. filiisq ruis uniuer¬
sis debeat ẽẽ de aduentu sp̃c sc̃i sol¬
lempnitas. consid̾ata ꝑsõnẽ aduenientis dig¬
nitas. simulq causa aduentꝰ eius euidenter
demonstrat. Ipse est enim d̃s ac dñs nr̃ patͥ
filioq consubstantialis et coeternꝰ. increatus
atq immensus. ut pote creatricis tercia ꝑsona.
tͥnitatis. cuius absq grã nulla in ordine ce¬
lorum consistit rationalis creatura. a quo re¬
cedens angłs. diabolus factus est. ad quẽ acce¬
dens homo. do similis redditꝰ est. Causa autẽ
aduentꝰ enis hec ẽ. ut quia sponsus enus ab¬
latus est. filiorum eius curam atq tutelã pu¬
pilloꝵ suscipiat. et testamento patris legatã
illis immo sanguine eius conseriptã heredita¬
tem. aduocatione legitima defendat in omĩ
pretorio. coram quouis uidice. rege. ac tyram-¬
no siue pͥncipib terre. Oponenda namq erat
lis in uidicio de t̾minis paterne possessionis. et

Expanded text:
uam venerabilis et amplectenda sanctae matri Ecclesiae filiisque ejus universis debeat esse de adventu Spiritus sancti solemnitas, considerata personae advenientis dignitas, simulque causa adventus ejus evidenter demonstrat. Ipse enim Deus et Dominus est, Patri Filioque consubstantialis et coaeternus, increatus atque immensus, utpote creatricis tertia persona Trinitatis, cujus absque gratia, nulla in ordine coelorum consistit creatura rationalis; a quo recedens angelus, diabolus factus est; ad quem accedens homo, Deo similis redditus est. Causa autem adventus ejus haec est, ut quia sponsus ablatus est, filiorum ejus curam atque tutelam pupillorum suscipiat, et testamento Patris legatam illis, imo sanguine ejus conscriptam haereditatem, advocatione legitima defendat, in omni praetorio, coram quovis judice, rege aut tyranno, sive principibus terrae. Proponenda namque erat lis in judicio de terminis paternae possessionis, et
Abbreviated transcription (Latin):
tu e duob qd̾ uis: aut uniꝰ uidelicet satis¬
facere salł̾iti. aut utusq uoͣluntati. Uerũ
si multũ eam diligis. desere pocius ipsam
ꝓpt̃ ipsam: ne si xp̃m deseras ut maneas
cũ ipsa. ꝓpt̃ te ꝑeat &e ipsa. Alioqͥn male

Expanded text:
tuae duobus quod vis, aut unius videlicet satistuae duobus quod vis, aut unius videlicet satisfacere voluntati, aut utriusque saluti. Verum si multum eam diligis, desere potius ipsam propter ipsam: ne, si Christum deseras ut maneas cum ipsa, propter te pereat et ipsa. Alioquin male
Abbreviated transcription (Latin):
mã suam. S ne is quid̾: ñ etiã fuerit inno¬
cens manib & mundo corde. uidis tu. ande
tuis hoc oꝑib simul & cogitationib. p̃sum̾e
audeas. Sin aut̃. attende quid mereat᷑ iniqͥ¬
tas: si sola sufficit initilitas ad dãpnationẽ.
Et reuera ñ erit secura spina uel tbulus:
uͭ securis infructuose arbori pomi uidebit᷑
nͨ parcet pungenti. qui minat᷑ & sterui.¬
ut᷑ fac̾e̾t uuas: & fecit labruscas. S noui
ego quã liquido & copiose hec me ꝙͦ ta¬
cente cogitare sufficias: mat̾no uͦ deuine¬
tus amore necdũ possis abicere. qd̾ iam con-¬
tempu̾e noris. Et quid ego ad hec respon¬
debo t̾ ut matrem deseras: S inhumanũ
uidet᷑. Ut cũ ipsa maneas: S nͨ ipsi expedit:
ut sit filio causa ꝑditionis. forte ut & mũ¬
do simial milites & xp̃o: S nemo potest
duob dñis seruire. Mater tua uult ꝯtra¬
ria tuȩ: ac ꝑ hoc sue ipsius saluti. Elige gͦ

Expanded text:
imam suam. Sed ne is quidem, nisi etiam fuerit innoimam suam. Sed ne is quidem, nisi etiam fuerit innocens manibus, et mundo corde . Videris tu an de tuis hoc 109 operibus simul et cogitationibus praesumere audeas; sin autem, attende quid mereatur iniquitas, si sola sufficit inutilitas ad damnationem. Et revera secura non erit spina vel tribulus, ubi securis infructuosae arbori poni videbitur; nec parcet pungenti, qui minatur et sterilut faceret uvas, et fecit labruscas! 3. Sed novi ego quam liquido et copiose haec me quoque tacente cogitare sufficias; materno vero devinctus amore, necdum possis abjicere quod jam contemnere noris. Et quid ego ad haec respondebo tibi? Ut matrem deseras? sed inhnmanum videtur. Ut cum ipsa maneas? sed nec ipsi expedit ut sit filio causa perditionis. Forte ut et mundo simul milites, et Christo? sed nemo potest duobus dominis servire. Mater tua vult contraria tuae, ac per hoc et suae ipsius saluti. Elige ergo
Abbreviated transcription (Latin):
manib suis. Qd̃ si hic ẽ finis om̃iũ laboꝵ
tuoꝵ ut pace tua dix̾im: quid habes ampliꝰ
ium̃to: Siquid̾ & de tuo palefrido cũ mor¬
tuus fuerit ꝑhibebit᷑ qd̃ bonus fuit. Simul
uide. quid t̃ añ t̾bunal illd̾ terrificũ respõ¬
denclũ sit. de eo qd̃ acceꝑis inuano animã
tua. & animã talem: si tam̃ inueniaris nich
egisse amplus de inmortali ⁊ rõnabili sp̃u
tuo. quã qd̃uis pecus de suo: cũ brutꝰ utiꝙ
Quid queso dignũ te iudicabis. qui factꝰ ad
ymaginẽ factoris: tante in te maiestatis ñ
defendis dignitatẽ ⁊ tu homo cũ esses ho¬
norẽ tuũ ñ intelligens. comparatꝰ ium̃tis
insipientib ⁊ similis factus sis illis: aũ nil
sp̃uale uidelicet aut eternũ . Laborau̾is. s in¬
star belium sp̃c. qui ut a corꝑe ita cũ corpe
dissoluit᷑ solis fueris contentus corꝑalib.
ac temꝑalib bonis ȩungłici illius surdus
in montẽ añi: ñ qui ñ accepit in uano am¬

Expanded text:
manibus suis . Quod si hic est finis omnium laborum tuorum, ut pace tua dixerim, quid habes amplius jumento? Siquidem et de tuo palefrido, cum mortuus fuerit, perhibebitur quia bonus fuit. Simul vide quid tibi ante tribunal illud terrificum respondendum sit de eo quod acceperis in vano animam tuam, et animam talem: si tamen inveniaris nihil egisse amplius de immortali et rationali spiritu tuo, quam quodvis pecus de suo; cum brutus utiquQuid, quaeso, dignum te judicabis, qui, factus ad imaginem factoris, tantae in te majestatis non defendis dignitatem; et tu, homo cum esses, honorem tuum non intelligens, comparatus jumentis insipientibus, et similis factus sis illis! dum nil spirituale videlicet aut aeternum elaboraveris, sed instar belluini spiritus, qui ut a corpore, ita cum corpore dissolvitur, solis fueris contentus corporalibus ac temporalibus bonis, evangelici illius surdus in montem Domini, nisi qui non accepit in vano an
Abbreviated transcription (Latin):
dulcissima tui subeunte memoria. do
tuȩ uiuentutis decꝰ. & ingenii acum̃. scien¬
tie &e eruditionis ornatũ: qd̃q his om̃ib
excellentiꝰ est in xͥano tuos illos mores inge¬
nuos. qͣm inanib studiis atteras: dũ de tan¬
tis mun̾ib ñ auctori xp̃o. s reb deseruias
transitoriis. O si qd̾ auertat ds mors inopi¬
nata subripiens ista concusserit. heu subito
cuncta uelut ad impulsũ urentis ⁊ furentiᷤ
labore tuo. quẽ oꝑatus es suꝑ terrã: Quid
lucͥ ꝓ tot tͥ creditis talentis. referes credito¬
rie O si uacuã manũ inuen̾it ille. ille do
dũ utiq qd̃ suũ est. cũ usura. Suuĩ nẽpe
asserit om̃e qd̃ te in tua patͥa pomposis. s
ꝑicłosis fauorib nobilitare uidet᷑. Genus
clarũ. corpus aptũ. forma elegans. ingem¬
um uelox eruditionis utiłitas. & hones¬
tas moꝵ głosa quid̃ sunt: s ei a quo sunt.
Si tͥ usurpas: ẽ qui querat & iudicet. Esto
tam̃. Liceat tͥ ħ int̾im ascrib̾e nomini tuo.

Expanded text:
dulcissima tui subeunte memoria, doltuae juventutis decus, et ingenii acumen, scientiae et eruditionis ornatum, quodque his omnibus excellentius est in christiano, tuos illos mores ingenuos quam inanibus studiis atteras, dum de tantis muneribus, non auctori Christo, sed rebus deservias transitoriis. O si quod avertat Deus! mors inopinata subripiens ista concusserit, heu! subito cuncta. velut ad impulsum urentis et furentislabore tuo, quem operatus fueris super terram? quid lucri pro tot tibi creditis talentis referes creditori? O si vacuam manum invenerit ille, ille dondum utique quod suum est cum usura. Suum nempe asserit omne, quod te in tua patria pomposis, sed periculosis favoribus nobilitare videtur. Genus clarum, corpus aptum, forma elegans, ingenium velox, eruditionis utilitas, et honestas morum, gloriosa quidem sunt, sed ei a quo sunt. Si tibi usurpas, est qui quaerat et judicet. 2. Esto tamen: liceat tibi haec interim ascribere nomini tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
neus quid dixerit. effundam in quit spm̃ me¬
um suꝑ semen tuum. et benedictionẽ meã
suꝑ generationẽ tuam. His consone p̾cut
introitus. & dum egredereris coram ppło tuo.¬
quin qͣgesimo septimo sumptus est. qͥ psal¬
mus totus de exaltatione xp̃i et eccłie głifi¬
catione compositꝰ est. Nam ꝑ p̾̃dictam scienti¬
am et cetã charismata sc̃i spiritꝰ egressus est
d̃ .i. notus factus est in conspectu xͥan ppłi
tinis errorum laqueis. Et quia p̾dicti doc¬
tores sc̃ĩ. quorum et illa uox ẽẽ potest in of¬
tando diligent̾ sacras exposuere scͥpturas. id ip¬
sum dicunt om̃s. & ñ sunt in eis scismata b̃n
in cõmunione recitat᷑ eis illud dñi dictum. qd̾
amplectunt᷑ ipsi. pacem meam do uob̃ & cetera.¬

Expanded text:
nens quid dixerit: effundam, inquit, spiritum menens quid dixerit: effundam, inquit, spiritum meum super semen tuum, et benedictionem meam super generationem tuam . His consone praecinit introitus: Deus, cum egredereris coram populo tuosimo septimo decimo sumptus est; qui psalmus totus de exaltatione Christi et Ecclesiae glorificatione compositus est. Nam per praedictam scientiam, et caetera charismata Spiritus sancti egressus est Deus, id est notus factus est in conspectu populi Chrtinis errorum Jaqueis. Et quia praedicti doctores sancti quorum et illa vox esse potest in oftando diligenter sacras exposuerunt Scripturas, idipsum dicunt omnes, et non sunt in eis schismata , bene in communione recitatur eis illud Domini dictum, quod amplectuntur ipsi: Pacem meam do vobis, pa
Abbreviated transcription (Latin):
Rimo offitium quarte ferie multipli-¬
cem ut supradictum est predicat ec¬
cłie scientiam. quia iuxta qͦd ait daniel. per¬
transibunt plurimi. et multiplex erit scien¬
tia. studio uiroꝵ illustrium. qui spũ sc̃õ illu¬
minati sunt de libris moysi. paucisꝙ ꝓpbaꝵ
seriptis. tanta creuit copia libroꝵ. ut nos le¬
gentes tanqͣm lassi conuiue plura relinquẽ¬
tes uideam᷑ absistere. Hoc mistice nob̾ sem̃ in¬
nuit euangłm. de quinq panib et duobus
piscib saciatis quinq milib hominũ. duode¬
cin cophini ex fragmentis impleti sunt. Auc
tienim sunt dni bñdictione. sc̃i sp̃s effusio¬
nem significante. quo dato lex et ꝓpħe int̾
studia tractantium. sicut illi panẽs int̾ ora
comedentiũ multiplicati sunt. De quo sp̃u
in lectione pͥma dicit sapientia. quia sp̃s dñi
repleuit orbem t̾rarum. et cet̾ã. Et ysaias in
et rectissime quem elegi. Effundam enĩ aqͣ
suꝑ sitientẽ. et fluenta suꝑ aridam. Et expo¬

Expanded text:
rimo officium quartae feriae, multiplicem, ut supradictum est, praedicat Ecclesiae scientiam. Qui, juxta quod ait Daniel, « pertransibunt plurimi et multiplex erit scientia : » studio virorum illustrium, qui Spiritu sancto illuminati sunt, de libris Mosi paucisque prophetarum scriptis tanta crevit copia librorum, ut non legentes, tanquam lassi convivae, plura relinquentes, videamur absistere. Hoc mystice sanctum nobis innuit Evangelium de quinque panibus et duobus piscibus satiatis quinque millibus hominum, et duodecim cophini ex fragmentis impleti sunt . Aucti sunt enim Domini benedictione, sancti Spiritus effusionem significante: quo dato, lex et prophetae inter studia tractantium, sicut illi panes inter ora comedentium multiplicati sunt. De quo Spiritu in lectione prima dicit Sapientia quia « Spiritus Domini replevit orbem terrarum , » etc. Et Isaias in et Rectissime, quem elegi. Effundam enim 129 aquam super sitientem, et fluenta super aridam . » Et expo
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s nr̃i uterq saufridus adnuncia¬
uert nob̃: que admodũ nouit̾ recaliustis
igne dĩ. conualiustis de infirmitate. re-¬
floruistis in nouitate sc̃a. digitus dĩ ẽ iste
subtiłr oꝑans. suauit̾ renouans. salubrit̾
mutans. ñ quid̃ de malisbonos. s de bo-¬
nis faciens meliores. Quis dabit m ut tn¬
seam. & uideã usionẽ hanc magnã: Nec
minꝰ mira minꝰ ue iocunda ista ꝓmotio ẽ:
qͣm illa mutatio: ñ qd̃ multo faciliꝰ reꝑias
multos scłares conuerti ad bonũ. qͣmunũ
quẽpiã de religiosis transire ad melius.
Rarissima auis in terris ẽ. qui de gradu
quẽ forte in religione semel attig̾it. uel
sam m̾ito letificat ciuitatẽ di. quippe qͦ
rarius eo & clariꝰ. Erat aut̃ necessariũ
ad cautelam: primã defectui mediocͥtatẽ¬
transcendẽ. & declinare teporem: qui dõ uo-¬
mitũ ꝓuocat. S & sic oportebat ꝓpt̾ consci¬
entiam. ꝓfessis siquid sc̃am regulam. anci¬
tra eius puritatẽ sistere gradũ tutũ sit. ipsi

Expanded text:
stri uterque Gaufridus annuntiaverunt nobis, quemadmodum noviter recaluistis igne Dei, convaluistis de infirmitate, refloruistis in novitate sancta. Digitus Dei est iste, subtiliter operans, suaviter renovans, salubriter mutans, non quidem de malis bonos, sed de bonis faciens meliores. Quis dabit mihi ut transeam, et videam visionem hanc magnam? Nec enim minus mira minusve jucunda ista promotio est, quam illa mutatio: nisi quod multo facilius reperias multos saeculares converti ad bonum, quam unum quempiam de religiosis transire ad melius. Rarissima avis in terris est, qui de gradu, quem forte in religione semel attigerit, velrsam merito laetificat civitatem Dei: quippe quo rarius, eo et clarius. Erat autem et necessarium ad cautelam, proximam defectui mediocritattranscendere, et declinare teporem, qui Deo vomitum provocat; sed et sic oportebat propter conscientiam. Professis siquidem sanctam Regulam, an citra ejus puritatem sistere gradum tutum sit, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
eadem ꝓ causa gradale cantat᷑. qui cantus est
laborantiũ. nec nisi ꝓpter eos ꝑtineret ad dies
pentecosten. quod tempus future requiei pa-¬
cisq ꝙ. głie signum ẽ. Namꝙ in ca none per
hanc ebdomadã hoc ꝓ ipsis additũ ẽ. Hanc gͦ
oblationẽ seruitutis nr̃e. s & cuncte familie
tue qͣm tibi offerimus. ꝓ his quoq quos re¬
generare dignatus es. ex aqua& spũ sc̃õ tri¬
buens eis remissionẽ omnium peccatorum:
Et abhac uesꝑa qua baptirati sunt. ꝑ singłas hu¬
uis ebdomade uesꝑas clerus ad fontes ꝓcedit:
cum xp̃i resurrectione sollemnitatẽ sc̃i cele¬
brans baptisterii

Expanded text:
eadem pro causa Graduale cantatur, qui cantus est eadem pro causa Graduale cantatur, qui cantus est laborantium, nec nisi propter eos pertineret ad dies Pentecostes, quod tempus futurae requiei, pacisque et gloriae signum est. Nam et in canone per hanc hebdomadam hoc pro ipsis additum est: Hanc igitur oblationem servitutis nostrae: sed et cunctae familiae tuae, quam tibi offerimus pro his, quos regenerare dignatus es ex aqua et Spiritu sancto, tribuens eis remissionem omnium peccatorum. Et ab hac vespera, qua baptizati sunt, per singulas hujus hebdomadae vesperas clerus ad fontes procedit cum Christi resurrectione solemnitatem sancti celebrans baptisterii
Abbreviated transcription (Latin):
est in baptismo largitus. Et hunc merito uersi
cłm pͥmum arripit alła. psalmus quippe cen¬
tesimus septimus decimus. euius hic pͥmus u̾¬
sus ẽ alła in titulo habet. multũ hanc miscłiã
ꝙ hanc diem sollemnẽ quã fecit dñs fidei nr̃e
commendat. ut exultemus & letem᷑ in ea. Hoc
alła sicut ꝙ reliquũ huius diei officiũ maxi¬
me baptizatoꝵ ẽ exultatio. eo qd̃ pͥma ut dictũ
est resurrectione iam surrexerunt cum xp̃o.
Restat uero grandis labor. ut habeant partem
in resur rectione sod̃a. & int̾ ipsum laborẽ bono¬
rum oꝑm suꝑẽ metus. suꝑẽ fletus. uel ꝓꝓter
ꝑicłm iehenne. uel ꝓpt̾ desideriũ uite eterne.
Recte gͦ quia nundũ plenũ ẽ gaudiũ spei uoca¬
toꝵ. qđ imminuit sollicitudo eorumdẽ adhuc
a deo pegrinantiũ. cum alła tractus quoq
cantatur. quẽ canticũ ẽẽ lugentiũ suꝑius iã
dictum ẽ. Itemq ꝑ totam paschalem ebdoma¬
dam usq ad sabbatum quo albas ipsi depomius

Expanded text:
s in baptismo: et hunc merito versiculum alleluia, primum arripit. Psalmus quippe centesimus septimus decimus, cujus hic primus versus est alleluia, in titulo habet, multum hanc misericordiam, et hanc diem solemnem, quam fecit Dominus, fidei nostrae commendat, ut exsultemus et laetemur in ea. Hoc alleluia sicut et reliquum hujus diei officium, maxime baptizatorum est exsultatio, eo quod prima, ut dictum est, resurrectione jam conresurrexerunt cum Christo. Restat vero grandis labor, ut habeant partem in resurrectione secunda, et inter ipsum laborem bonorum operum superest metus, superest fletus, vel prgehennae, vel propter desiderium vitae aeternae. Recte ergo, quia necdum plenum est gaudium spei vocatorum, quod imminuit sollicitudo eorumdem adhuc a Deo peregrinantium, cum alleluia Tractus quoque cantatur, quem cantum lugentium esse, superius jam dictum est. Itemque per totam paschalem hebdomadam usque ad Sabbatum, quo albas ipsi deponunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dis consulens sermonib & tunc reliquie isrł sal¬
ue fient. Interim donec illud fiat. plenũ & inte
dium. quia licet iudaicus ppls semꝑ gentium
ipse stat foris quodq sua salus illi in scandalasit.
Igitur huius diei sacrificio uesꝑtino. tam festi¬
uo. tamq iocundo conuenienter quedã crnam̾¬
ta detracta sunt. scilicet introitus. gradale. offe¬
renda. cõmunio. que de psalmis quondã a celes
te sacrificiũ excerpta. q cum suaui modulatio¬
ne in romana eccłia cantari instituta sunt. In¬
t̾ea dum uitulus adducit᷑. conuiuiũ p̾paratur.
accedit coram ille ministroꝵs pͥmus atq fidelissi¬
mus paulus. filiumq illũ qui reuersus ẽ. iam
babentẽ anulũ in manu. iam calciamentũ. iãq
stola pͥma indutũ. gratulabundus alloquit᷑. in

Expanded text:
dis consulens sermonibus, et tunc reliquiae Israel saldis consulens sermonibus, et tunc reliquiae Israel salvae fient. Iuterim, donec illud fiat, plenum vel intdium: quia licet Judaicus populus semper gentium  ille populus stat foris, quodque sua salus illi in scandala sit. Igitur hujus diei sacrificio vespertino, tam festivo, tamque jucundo convenienter quaedam ornamenta detracta sunt, scilicet Introitus, Graduale, Offerenda atque Communio, quae de Psalmis quondam a Coeleste sacrificium excerpta, et cum suavi modulatione in Romana Ecclesia cantari instituta sunt. Interea, dum vitulus adducitur, convivium praeparatur, accedit coram ille ministrorum primus atque fidissimus Paulus, filiumque illum, qui reversus est, jam habentem annulum in manu, jam calceatum, jamque stola prima indutum,
Abbreviated transcription (Latin):
paschale uesꝑtini sacrificn constrin-¬
tur conuiiium. trina preeunte letania. in ho¬
nore scẽ & indiuidue trinitatis. in cuns nomi-¬
qui mortuus fuerat & reuixit. ꝑierat & inuen¬
tus est. concrepant signa que hactenus fuerais
muta. & ꝑsonante simphonia chorus exultat.
baudent nobiscum angłi. & ꝓpt̾ illoꝵ gau¬
dium nos repetimus omissum a septuagesima
uitulus ille sagiatus. scilicet ds homo xp̃s. cu¬
ius carnẽ manducare & sanguinẽ bibere debe-¬
mus. qui ĩo uitulus dicitur. quia homo ꝓ no¬
bis sacrificatꝰ est. ꝙ ideo saginatus. quia in ip̾o
habitat plenitudo diuinitatis corꝑalit̾. S huic
amꝙ chorum. detrahit fr̃i suo inuidia tortus
& odio. patrisq clementiam reprehendens.
tristicia mauult & fame consumi. qͣm cum frẽ
gaudere & epulari. Exibit autẽ pater quando¬
ꝙ. & faciem letam auerso ac tristi filio dignã¬
ter ingerens ꝑsuadebit & p̾cabit᷑ illum oportumꝰ
int̾esse gaudiis & epulis. tenens manũ enis ꝙblas-¬

Expanded text:
Paschale vespertini sacrificii construitur convivium, trina praeeunte litania in honorem sanctae et individuae Trinitatis , in cujus nomiqui « mortuus fuerat et revixit, perierat et inventus est , » concrepant signa, quae hactenus fuerant muta, et personante symphonia chorus exsultat. Gaudent nobiscum angeli, et propter illorum gaudium nos repetimus omissum a Septuagesima ucitur vitulus ille saginatus, scilicet Deus et homo Cducare, et sanguinem bibere debemus: qui ideo vitulus dicitur, quia homo pro nobis sacrificatus est: ideo saginatus, quia in ipso habitabat plenitudo divinitatis corporaliter . Sed huic am et chorum, detrahit fratri suo, invidia tortus et odio, patrisque clementiam reprehendens, tristitia mavult et fame consumi, quam cum fratre gaudere et epulari. Exibit autem pater quandoque, et faciem laetam averso et tristi filio dignanter ingerens, persuadebit, et precabitur illum opportunis interesse gaudiis et epulis, tenens manum ejus, et blan
Abbreviated transcription (Latin):
cecinerunt organa. uidelicet quia dieb his cap¬
tiuitas presentis uite significata est. & ideo qđ
future uite iocunditatẽ significet alła. tacen¬
donelut salices babilonis huius flentib nobis
pependsunt. At nunc quia nox illa sacratissima
iam incumbit. qua xp̃c lib̾tatis auctor resur¬
rexit. in qua iam ut dictum ẽ pͥma resur rec̃¬
tione resurgunt qui baptizantur eccłie filii.
ꝓtinuis tanqͣm de salicib direpta nr̃a certatim
organa ꝑsultant alła. dicuntq confitemini
dño. cauisamq subiciunt. qm̾̃ bonus. qͦd ab es¬
fectu comꝓbatur. qm̃ in secłm miscdĩa eius.

Expanded text:
cecinerunt organa, videlicet, quia diebus his capcecinerunt organa, videlicet, quia diebus his captivitas praesentis vitae significata est, et ideo quod futurae vitae jucunditatem significat alleluia, tacendo velut ad salices Babylonis hujus flentibus nobis pependerunt. At nunc, quia nox illa sacratissima jam incumbit, qua Christus libertatis auctor resurrexit, in qua jam, ut dictum est, prima resurrectione resurgunt, qui baptizantur novi Ecclesiae filii, protinus tanquam de salicibus direpta nostra certatim organa persultant alleluia, dicuntque: Confitemini Domino , causamque subjiciunt: quoniam bonus , quod ab effectu comprobat
Abbreviated transcription (Latin):
que sursum sunt sapite ñ que suꝑ t̾ram. Mor¬
tui enim estis. ꝙ uita ur̃a abscondita ẽ cũ xp̾̃o
in deo. Ofidei ꝓcuratores. elegan̾ facundia:
& officiosa sedulitas. Mortui inquit estis. qr
uidelicet mortuũ ẽ in uob̃. quicquid suꝑ terrã
sapiebatis. Quid enim prius sapiebat ille filiꝰ.
deserto patris. luxuriosus & ꝓdigus. nisi cũ
meretricib conuiuia struere. sua dissipare.
alienis inhiare. porcos alienos pascere: Totum
boc mortuũ. ꝙ in baptismo xp̃i consepultũ ẽ.
elita autem noua que de eodem baptismo sur-¬
rexit. que filiũ talem longe alterũ fecit. uita
apparuerit uita ur̃a. tuncq uos apparebitis
cum ipso ingłia. Uitam eandẽ diuina nouita¬
te conditam. significant in euangłio conseq̃n-¬
ti uestimenta angłi. que erant candida sic̃ nix
Ecce interea canore celestis ꝑsonat simphonia.
quo letificent᷑ comuue tanquã de celo remissũ:¬
& ori nr̃o redditum alta. qd̾ a septuagesima nr̃a ũ

Expanded text:
quae sursum sunt sapite, non quae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . » O fidi procuratoris elegans facundia, et officiosa sedulitas: « Mortui, inquit, estis, » quia videlicet mortuum est in vobis, quidquid super terram sapiebatis. Quid enim prius sapiebat ille filius desertor patris, luxuriosus et prodigus, nisi cum meretricibus convivia struere, sua dissipare, alienis inhiare, porcos alienos pascere? Totum hoc mortuum, et in baptismo Christi sepultum est; vita autem nova, quae de eodem baptismo surrexit, quae filium talem longe alterum fecit: vita,apparuerit, vita vestra, tunc et vos apparebitis cum illo in gloria . » Vitam eamdem, divina novitate conditam, significant et in Evangelio consequenti vestimenta angeli, quae erant candida sicut nix. Ecce interea canore coelestis personat symphonia, quo laetificentur convivae, tanquam de coelo remissut ori nostro redditum alleluia: quod a Septuagesima nostra non
Abbreviated transcription (Latin):
unq diaconus cum cet̾is subministris .xxx.¬
ad benedicendũ accedit. frusta quoq po¬
tant᷑ incensi. ut crucicule que cereo insculpta est
offerendo infigat. E hoc quoq ad causã predictã
respicit. Ille namq mulieres que mortuũ quere¬
ferebant. sicut euangłista refert. Maria magdale¬
ne. ꝙ maria iacobi ꝙ salome emerunt aromata:¬
.xxi. ut uenientes ungerent iħm

Expanded text:
ue diaconus cum caeteris subministris ad benedicendum accedit, frustula quoque portantur incensi, ut cruciculae, quae cereo insculpta est, offerendo infigat. Et hoc quoque ad causam praedictam respicit. Illae namque mulieres, quae mortuum quaereferebant, sicut evangelista refert: « Maria Magdalena, et Maria Jacobi et Salome emerunt aromata, ut venientes ungerent Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s regios thesauros hic uos titulꝰ nobili¬
tat ampliꝰ: & redoit illustrem. Scio me ex
scͥptura cõmemorasse suꝑiꝰ: ñ esse laudandũ
hominẽ inuita sua. uerũ quomͦ me possũ
cohib̾e a laude illius. qui post aurũ abire
iã desiit: & sꝑare contempsit in pecuniȩ
thesauris: De quali nimirũ uiro septura
sic loqr̃. Quis ẽ hic. ⁊ laudabimꝰ eũ: fecit
enĩ mirabilia in uita sua. an fortasse ñ est
quid̃ laudandus homo inuita sua. quȩ tẽp¬
tatio est suꝑ terrã: nͨ ido tam̃ laudandꝰ ñ
est. cũ mortuus pecc̃o uiuit đo: uana qͥd̃
laus ⁊ seductoria. qua laudat᷑ peccator in
desidiis animȩ suȩ: in quo qui me beatifi¬
cat in errorẽ inducit: s ñ idciroo p̃dicanda

Expanded text:
omnes regios thesauros hic vos titulus nobiliomnes regios thesauros hic vos titulus nobilitat amplius, et reddit illustrem. 2. Scio me ex Scriptura commemorasse superius, non esse laudandum hominem in vita sua. Verum quomodo me possum cohibere a laude illius, qui post aurum abire jam desiit, et sperare contempsit in pecuniae thesauris? De quali nimirum viro Scriptura sic loquitur: Quis est hic, et laudabimus eum? fecit 40 enim mirabilia in vita sua . An fortasse non est quidem laudandus homo in vita sua, quae tentatio est super terram, nec ideo tamen laudandus non est, cum mortuus peccato vivit Deo? Vana quidem laus et seductoria, qua laudatur peccator, in desideriis animae suae, in quo qui me beatificat, in errorem inducit: sed non idcirco praedicanda
Abbreviated transcription (Latin):
sequi premiũ: qd̾ est regnũ celoꝵ. Laudarẽ
uos & iure laudarẽ: siñ me reuocaret illa
sententra. Neminẽ laudai̾s in uita sua.
Siquid̃ rem laude dignã egistis: s ei ascri¬
benda ẽ a quo accepistis & uelle &e ꝑficere qd̃
mirũ cũ sit mirabilis in maiestate sua.
etiã in scĩs suis głosus appare̾ dignat᷑. ne
solus habeat głam. Ipse nempe licet sit
sibi sufficiens ad omnẽ magnificentiã. q̃
ut siuis cõmunicet. Nouit aut̃ qui st̃ eius:
s nob̃ ñ facile innotescunt. nͥ cũ ipse reuela¬
re dignabit᷑. Scimꝰ sane de qualib scͥptũ
Scͥptum quoq est. Quem diligit dñs corri¬
pit: flagellat aut̃ omnẽ filium quẽ recipit.
flagellatũ uideo & emendatũ. & aliud sus¬
picer esse qͣm unũ. ex filiis: Porro correctio¬
nis ur̃e clarũ satis insigne tenemꝰ: ipsam nc̃
pauꝑtatẽ ur̃am. Nobilis reuera titulꝰ pau¬
ꝑtatis: quã ipse ds ore cõmendans ꝓpħico.
ego sũ ait uir uidens pauꝑtatẽ mea. Suꝑ

Expanded text:
sequi praemium, quod est regnum coelorum. 1. Laudarem vos, et jure laudarem, si non me revocaret illa sententia, Neminem laudaveris in vita sua ; siquidem rem laude dignam egistis: sed ei laus adscribenda est, a quo accepistis et velle, et perficere quod mirum cum sit mirabilis in majestate sua, etiam in sanctis suis gloriosus apparere dignatur, ne solus habeat gloriam. Ipse nempe licet sit sibi sufficiens ad omnem magnificentiam, quaut suis communicet. Novit autem qui sunt ejus: sed nobis non facile innotescunt, nisi cum ipse revelare dignabitur. Scimus sane de qualibus scriptuScriptum quoque est: Quem diligit Dominus corripit, flagellat autem omnem filium quem recipit . Flagellatum video et emendatum, et aliud suspicer quam unum esse ex filiis? Porro correctionis vestrae clarum satis insigne tenemus, ipsam nunc paupertatem vestram. Nobilis revera titulus paupertatis, quam ipse Deus ore commendans prophetico: Ego sum, ait, vir videns paupertatem meam . Super
Abbreviated transcription (Latin):
luteraturã. Timeat nobiłis: qr iudex om̃iũ
ñ est acceptor ꝑsonaꝵ. Iste ꝓfecto necessarii
timoris funicłs tͥplex. difficile rumpit᷑. Du¬
rus ne uideor qr ñ blandior. qd̃ metũ incu¬
tio. qd̃ amico cupio iniciũ sapientie: Sic
mͥ contingat semꝑ beare amicos .i. terren¬
do salubrit᷑: ñ adulando fallacit̾. Ad illd̃
me ꝓuocat qui dicit. beatus ẽ homo qui
semꝰꝑ est paiidus: ab hoc reuocat qui
ait. Popule m̃i qui te beatificant: in er-¬

Expanded text:
litteraturam. Timeat nobilis, quia judex omnium litteraturam. Timeat nobilis, quia judex omnium non est acceptor personarum. Iste profecto necessarii timoris funiculus triplex difficile rumpitur. Durusne videor, quia non blandior, quod metum incutio, quod amico cupio initium sapientiae? Sic mihi contingat semper beare amicos, id est, terrendo salubriter, non adulando fallaciter. Ad illud me provocat qui dicit: Beatus homo qui semper est pavidus . Ab hoc revocat qui ait: Popule meus, qui te beatificant, in er
Abbreviated transcription (Latin):
ignationis ur̃e suscepi sqͥpta deuotus:
ce ad inuincta sollicitus fui. & si ꝓfu
uos ꝓbabitis. S de hoc satis. Porro in eadẽ
caritate audeo que sequunt᷑. Si cunctos qͥ
uocant᷑ ad mynisteriũ constat eligi. ⁊ ad
regnũ. ꝓfecto securꝰ est coloniensis archie¬
dieq uiget. qr ñ multos nobiles. ñ multos
potentes. ñ multos sapientes eligit ds: ñqͥd
ñ t̾plicem qͦ habet timendi carisam. colonien¬
sis archiep̃ce Curemꝰ gͦ in alto positi ñ altũ
saꝑe. s timere: s humilib consentire. Orin¬
cipem inquit te constituert̃: esto in illis tan¬
qͣm unus ex illis. Et it̾um. Quanto maiores.
tanto humilia te momĩb. Sapiens est qui
hoc consulit: quippe haud secus sentiens.
ab ipsa sapientia que ait. Qui maior ẽ ur̃m
fiat sicut iunior. Alioqͥn iudiciũ durũ his
qui p̃sunt. timeat potestas. Seruus qͦ sci¬
ens uoluntatẽ dñi sui ⁊ ñ faciens digna.
uapulabit multis: timeat qui cognouit

Expanded text:
ignationis vestrae suscepi scripta devotus, et ad injuncta sollicitus fui; et si profui, vos probabitis. Sed de hoc satis. Porro in eadem charitate audeo quae sequuntur. Si cunctos qui vocantur ad ministerium, constat eligi et ad regnum, profecto securus est Coloniensis archieiget, quia non multos nobiles, non multos potentes, non multos sapientes elegit Deus , nunquid non triplicem quoque habet timendi causam Coloniensis archiepiscopus? Curemus ergo in alto positi, non altum sapere, sed timere, sed humilibus consentire. Principem, inquit, te constituerunt: esto in illis tanquam unus ex illis : et iterum: Quanto major es, tanto humilia te in omnibus . Sapiens est qui hoc consulit, quippe haud secus sentiens ab ipsa Sapientia quae ait: Qui major est vestrum, fiat sicut minor . Alioquin judicium durum his qui praesunt : timeat potestas. Servus quoque sciens voluntatem domini sui, et non faciens digna, vapulabit multis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seditiones excitauert̃. quodamm dicentes.
exinanite exinamte usq ad fundamentũ in
ea. ut funditus si possent tunc nascentẽ eccłiã
subruerent. & sicut in eccłiasticis hystoruis le¬
gimus cum spũalis nabugodonosoꝵ scilicet dra¬
bolus. xp̃ianos compelleret ad ydolatriã. isti ñ¬
nunꝗͣ uehementius urgebant. Bene gͦ supradi¬
ctum euangłm lectio p̃currit de libro damelis ꝓ¬
ꝓħe. que ẽ oratio trium pueroꝵ. qui scđm histo¬
riã suꝑ flumina babylonis sedentes et flentes.
& in medio eius salicib id ẽ infructuosis homini¬
b laudem dei se frustra canere dolentes. insuꝑ
statuã aureã adorare iussi. et quia noluerunt
in fornacẽ ꝓiecti. martiria uictoriasq eccłie p̃¬
cucurrerunt. lecirco autẽ hac potissimũ die o¬
uenient̃ positũ ẽ hoc officiũ. quia post hanc
diẽ nulla legit᷑ euangłi i lectio. de eo qͦd dñs iu¬
deis publice p̃dicauerit. Ecce illud diuinitatis

Expanded text:
per seditionem excitaverunt , quodammodo dicentes: per seditionem excitaverunt , quodammodo dicentes: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea , ut funditus tunc, si possent, nascentem Ecclesiam subruerent. Et sicut in ecclesiasticis historiis legimus, cum spiritualis Nabuchodonosor, scilicet diabolus, Christianos compelleret ad idololatriam, isti nonnunquam vehementius urgebant. Bene ergo supradictum Evangelium lectio praecurrit de libro Danielis prophetae, quae est oratio trium puerorum qui secundum historiam super flumina Babylonis sedentes et flentes, et in medio ejus salicibus, id est infructuosis hominibus laudem Dei se frustra canere dolentes, insuper statuam auream adorare jussi, et quia noluerunt in fornacem projecti martyria victoriasque Ecclesiae praecurrerunt . Idcirco autem hac potissimum die convenienter positum est hoc officium, quia post hanc diem nulla legitur Evangelii lectio de eo quod Dominus Judaeis publice praedicaverit, et ecce illud divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo cunctis organis. cunctisq cantorib
idẽ doctrinã ueracit᷑ p̾tulerunt. At illi inui¬
den tes & in semet ipsos rixantes. attende quid.
ta ndẽ fec̾int. Reuersi sunt inquit euangłi¬
sta unusquisq in domũ suam. O salices in¬
fr uetuose. Exp̃ssius significari ñ potuit:
sũ me et salutaris cantilene contemptus.
Ale rito gͦ in domib suis hactenus retrusiᷤ
buunt domus syon. sic̃ ilt in psalmo p̃cipit᷑.
ponite corda ur̃a in uirtute eus. et distͥbuite do
tiis condusi ñ merent᷑ ad publicũ reuocari. ut
audiant scͥpturarũ organa que ilł suspensa
sunt. nob̃ autẽ dulcit et aꝑte canunt.
illi conuncti filiis edom immo capud
rłem. pͥmum illud ꝓpͥum diuinitatis
ganum supplicio crucis confregerũt.
deinde sapientes et scribas ad se mis sos
occidunt. flagellauerunt. lapidaue runt.
& ꝑsecuti sunt de ciuitate in ciuitatẽ. & in
ciutatib quoq gentium ꝑsequutionẽ apłis

Expanded text:
dicendo, cunctis organis cunctisque cantoribusdicendo, cunctis organis cunctisque cantoribusid est doctrinam, veraciter praetulerunt. At illi invidentes et intra semetipsos rixantes, attende quid tandem fecerint. Reversi sunt, inquit evangelista, unusquisque in domum suam . O salices infructuosae. Expressius significari non potuit summae ac salutaris cantilenae contemptus. Merito ergo in domibus suis hactenus retrusi buunt domos Sion, sicut illis in psalmo praecipitur: « Ponite corda vestra in virtute ejus, et distribuite dtiis conclusi non merentur ad publicum revocari, ut audiant organa Scripturarum, quae illis suspensa sunt, nobis autem dulciter et aperte canunt. At illi conjuncti filiis Edom, imo caput Hierusalem , primum illud proprium divinitatis organum supplicio crucis confregerunt, et inde sapientes et Scribas ad se missos occiderunt, flagellaverunt, lapidaverunt, et persecuti sunt de civitate in civitatem , et in civitatibus quoque gentium persecutionem apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
psi namq p̃cipue uidei qui dño p̃dicante ob¬
surduerant. quib ipse dixerat. cantauimꝰ
uobis et ñ saltastis. salices erant ille: de quib
uorũ luctuose cantat᷑. In salicib in medio eius
suspendimꝰ organa nr̃a et cetã. Nam ex quo
pretiosum illud humanitatis xͥ organũ in
ligno erucis confregerunt. eui dicit pat̾ in
psalmo. exurge gła mea. exurge psalteriũ et
na sua scĩ patres et ꝓpħe ad salices illas. quia
ꝓpħa nullus ad iideos ex tunc missus ẽ.⁊ ip̃os
ꝓpħarum libros quos legunt quia ñ intelligt̃.
uelut organa suspensa uaccare ꝑmittunt. ui¬
dendũ ergo quid tam lugubri offitio consonũ
sit menisdẽ diei euangło. Reuersi mmnistri qͦs
miserant pontifices & pbarisei ut app̾hendent
sh̾m. reuersi inquam sine cͥmine. pleni admi¬
ratione. Cum dicerent eis illi quare ñ addu¬
xistis eum: responđ̾unt. Numqͣm sic loquu¬
tus ẽ homo. sicut hic loquit᷑. Plane hoc

Expanded text:
psi praecipue Judaei, qui Domino praedicante obsurduerant, quibus 58 ipse dixerat: « Cantavimus vobis et non saltastis , » salices erant illae, de quibus atque novorum luctuose cantatur: In salicibus, in medio ejus suspendimus organa nostra , etc. Nam ex quo pretiosum illud humanitatis Christi organum in ligno crucis confregerunt, cui dicit Pater in psalmo: « Exsurge, gloria mea, exsurge, psalterium et na sua sancti Patres et prophetae ad salices illas, quia propheta nullus ad Judaeos extunc missus est, et ipsos prophetarum libros, quos legunt, quia non intelligunt, velut organa suspensa vacare permittunt. Videndum ergo quid tam lugubri officio consonum sit in ejusdem diei Evangelio: Reversi ministri, quos miserant pontifices et Pharisaei ut apprehenderent Jesum, reversi, inquam, sine crimine, pleni admiratione, cum dicerent eis illi: Quare non adduxistis eum, responderunt: Nunquam sic locutus est homo, sicut hic homo loquitur . Plane hoc
Abbreviated transcription (Latin):
circundantes iuidei ih̃m dicunt. Quousq
animã nr̃am tollis: Si tu es xp̃c: dic nob̃ pa¬
lam. & respondens iħc. loquor inquit uob̃. et
non creditis. Oꝑa que ego facio in nomine pa-¬
tris mei. ipsa testimoniũ ꝑhibent de me. Et
post aliqua subiecit. Ego et pat̾ unũ sumus.
Audiat arrius. unũ sumꝰ. Audiat sabellius.
quia ñ dixit unus: s unum. Uolentibq eũ
lapidare et de blasphemia calumpniantib
quia ñ solum xꝑm quẽ querebant. s & qm̃
cumꝰ intellexeri nt iudei. Dixerunt enĩ quia
tu homo cum sis facis te ipsum dm. recte illa
p̃mutit᷑ lectio qua patrib eoꝵ ꝑsingła pene p̃-¬
cepta dnm̃ se ꝓtestat᷑ : dm̃. tanqͣm contuma¬
cis serui ceruicẽ durã contundens. Namet
isti filii rebelliũ & increduloꝵ temptatoꝵ. et
murmurosoꝵ temptantes et ceruicẽ suam ob-¬
durantes hoc merebant᷑: ut quemadmodũ corꝑa
illorum ꝓstrata sunt in deserto. sic ipsi longe a
rmissione pellerent᷑. stantes contra sanguinẽ

Expanded text:
circumdantes Judaei Dominum, dicunt: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Et respondens Jesus: Loquor, inquit, vobis et non creditis. Opera, quae ego facio in nomine Patris mei, ipsa testimonium perhibent de me . Et post aliqua subjecit: Ego et Pater unum sumus . Audiat Arius, unum sumus, audiat Sabellius, quia non dixit unus, sed unum. Volentibusque eum lapidare, et de blasphemia calumniantibus:quia non solum Christum, quod quaerebant, sed et um intellexerint Judaei, dixerunt: Quia tu homo cum sis, facis teipsum Deum , recte illa praemittitur lectio, qua patribus eorum per singula pene praecepta Dominum se protestatur, et Deum tanquam contumacis servi cervicem duram contundens . Nam et isti, filii rebellium et incredulorum tentatorum et murmurosorum tentantes, et cervicem suam obdurantes hoc merebantur, ut quemadmodum corpora illorum prostrata sunt in deserto , sic ipsi longe a repromissione pellerentur, stantes contra sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑotest cur cum quarta feria pͥma scilicet
dĩe ieiuni dũe lectiones. duoq asscͥpta gradalia.
sexta fer̃ una tantũ lectio. sequenti uero sabbato
legant᷑ sex. Ad qͦd respondendũ quia cũ quarta
fer̾ duas legimus. sexta scđm ꝓfectũ ieninii tͤs
legere deberemꝰ. salbato autẽ quatuo. uerum
quia sabbato solent ordinationes fieri. transla-¬
apposite sunt. ut his maxime sacris ꝓferenda
reser uet᷑ opulentia. qui et ieuinantes et sacro¬
rũ ordinũ tẏrones descripti sunt
Cur salbo

Expanded text:
otest cur quarta feria prima scilicet die jejunii, duae sint lectiones, duoque ascripta gradualia, sexta feria una tantum lectio, sequenti vero Sabbato legantur sex? Ad quod respondendum, quia cum quarta feria duas legerimus, sexta secundum profectum jejunii tres legere deberemus, Sabbato autem quatuor. Verum quia Sabbato solent ordinationes fieri, translatappositae sunt, ut his maxime sacri officii proferenda reservetur opulentia, qua et jejunantes, et sacrorum ordinum tirones descripti sunt. Cur Sabbato