comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na quȩ adultum uirũ maritũ reliquerit
sidelẽ. & adult̾um ducit. ꝓhibeat᷑ ne ducat. Si aũ
duxerit. ñ pͥus accipiat cõmunionẽ. qmͣ is quẽ re-¬
liquerit de scło exierit. nͥ forte necessitas infirmita

Expanded text:
na quae adulterum maritum reliquerit fidelem, et alterum duxerit, prohibeatur ne ducat; si autem duxerit, non prius accipiat communionem, quam is quem reliquerit de saeculo exierit, nisi necessitas infirmatis
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ corꝑis ꝑemptio. Aꝑuit gͦ dñs omnẽ ini¬
quũ motũ ad nocendũ fr̃i. ad homicidũ genꝰ de¬
i. Itẽ augꝰ. Furti tenet᷑. qui solo timore ñ
quit. cui sola deest facultas

Expanded text:
niquum motum ad nocendum fratri in homicidii genere deXXIX. Furti tenentur qui solo timore nonquit, cui sola deest facultas
Abbreviated transcription (Latin):
elatori aut lingua ca¬
pulet᷑. aut conuicto caput amputetur.
Delatores aut sunt: qui inuidia ꝓdunt alios:

Expanded text:
elatori aut lingua capuletur, aut convicto caput amputetur. Delatores autem sunt, qui invidia produnt alios.
Abbreviated transcription (Latin):
nullas habet uires nec habere poterit. qm̃
nec ab orthodoxis ep̃is hoc conciliũ actũ est. nec
romanȩ. eccłiȩ legatio int̾fuit. canonib p̃cipien¬
tib. sine ciꝰ auctoritate. fieri concilia ñ debere.
nec ullũ ratũ est aut crit unqͣm conciliũ. qd̾ eiꝰ¬

Expanded text:
nullas habet vires, nec habere poterit, quoniam nec ab orthodoxis episcopis hoc concilium actum est, nec Romanae ecclesiae legatus interfuit; canonibus praecipientibus, sine ejus auctoritate concilia fieri non debere. Nec ullum ratum est, aut erit unquam concilium, quod no
Abbreviated transcription (Latin):
manũ quide ñ numꝗͣ s maxime ac semꝑ diui¬
nũ iudiciũ cõminantes. Nolentes autͣ reddere
qͦd nouimꝰ & male abstulisse. & unde reddant
hab̾e. arguimꝰ increpamꝰ. obtestamutr. qͦscła clam
qͦsdam palam. sicut diuersitas ꝑsonaꝵ diuersã

Expanded text:
manum quidem nonnumquam sed maxime ac semper diuimanum quidem nonnumquam sed maxime ac semper diuinum iudicium comminantes. nolentes autem reddere, quos nouimus et male abstulisse et, unde reddant, habere, arguimus, increpamus, detestamur quosdam clam, quosdam palam, sicut diuersitas personarum diuersam
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentia ñ agitur. s simulat᷑. Si aut̃ ueracit̾.
agit᷑. ñ remitut᷑ peccatũ nͥ restituat᷑ ablatũ. si cut
dixi. si restitui potest. Plerũq enĩ qui aufert
amiitit. siue pascendo malos. siue ipse male
uiuendo. nec aliud ht̃ unde. restuuat. Huic.
certe ñ possunꝰ dicere. redde qͦd abstulisti. insi
cum hab̾e credimꝰ & negare. Ubi quidẽ si aliqͦs
sustinet cruciatꝰ. repente dum existimat᷑ habere
qͥd reddat. ñ ẽ iniquitas. Quia si ñ ẽ unde red
pales reddere compellit᷑. peccati qͦd male abstulit
s: ne frustra homo in homine̾ seuiat. Ipaulopꝰ.
hoc int̾uenit ne male ablata integre restituat.
& qͥ ad se confugientẽ qnͣtum honeste potest ad
reddendũ ñ compellit. sociũ ẽẽ fraudis ⁊ cͥminis.
Nam misccłius opẽ nrãm talib subtrahimꝰ. qm̃
impendimꝰ. Non enĩ opẽ fert: qͥ ad peccandum
exigere. aut exigenda t̃dere. uł possumꝰ uł de-¬
bemꝰ : Agimꝰ qnͣtum ep̃alis facultas dat & hu¬

Expanded text:
itur; si autem ueraciter agitur, non remittetur peccatum, nisi restituatur ablatum, sed, ut dixi, cum restitui potest. plerumque enim, qui aufert, amittit siue alios patiendo malos siue ipse male uiuendo nec aliud habet, unde restituat. huic certe non possumus dicere: \'Redde, quod abstulisti ? , nisi cum eum habere credimus et negare. ubi quidem si aliquos squod reddat nulla est iniquitas, quia etsi non est unde reddestias corporales reddere compellitur, peccati quo male ablata est sed ne frustra homo in hominem saeviat. Et paulo hoc intervenit, ne male ablata restituat, et qui ad se confugientem quantum honeste potest ad restituendum non compellit, socium esse fraudis et criminis. nam misericordius opem nostram talibus subtrahimus, quam inpendimus; non enim opem fert, qui ad peccandum exigere aut exigendum tradere uel possumus uel debemus? agimus. quantum episcopalis facultas datur, et hu
Abbreviated transcription (Latin):
tur omĩs illicita usurpatio rei alienȩ. Non em̃ͣ
rapinã ꝑmisit. qͥ furtũ ꝓhibuit. S: utiq or
furti nomine. in lege tiet̾is testam̃ti. & rapi-¬
nã intelligi uoluit. A parte em̃ totũ significa¬
uit: qͥcqͥd illicite rerũ ꝓximi aufert᷑. His¬

Expanded text:
tur omnis illicita usurpatio rei alienae. Non enim rapinam permisit qui furtum prohibuit, sed utique furti nomine in lege Veteris Testamenti et rapinam intelligi voluit. A parte enim totum significavit, quicquid illicite rerum proximi aufertur.
Abbreviated transcription (Latin):
audiet. Econt᷑ legit᷑ qͦd filii isrł exituri de
egypto. a uicinis suis accepunt mutuo uasa au¬
rea & argentea: ex quib postea edificauer̃t in
tab̃nacłis dño. His respondet augustinꝰ in libio
questionũ exodi.
ixit dñs ad moy¬
sen. Petat uir a ꝓximo & inulier a pocima¬
sua uasa aurea. & argentea. & riestem. Non hinc
qͥsq sum̃dum exemplũ putare debet ad expo¬
liandũ istomͦ ꝓocimũ: hoc em̃ ds iussit qͥ noue¬
rat qͥd quẽq pati oporteat. N ec isrłite furtum

Expanded text:
a in Exodo legitur, quod filii Israel, exituri de Aegypto, a vicinis suis acceperunt mutuo vasa aurea et argentea, ex quibus postea aedificaverunt tabernaculum Domino. His respondet Augustinus in lib. quaest. Exod.ixit Dominus ad Moysen: Petat vir a proximo, et mulier a proxima, vasa aurea et argentea, et vestem. Non hinc quisquam sumendum exemplum putare debet et exspoliandum isto modo proximum. Hoc enim Deus jussit, qui noverat
Abbreviated transcription (Latin):
tior ẽ ex om̃i ppło. qui doctior. qͥ sanctior. qͥ in
om̃i uͥtute eminentior. ille eligit᷑ ad sac̾dotiũ.
⁊ hoc astante ppło. ne qua pꝰmodũ retc̃tatio
Oportet aũ illũ ⁊ testimoniũ habere bonum
ab his qͥ foris st̃. Ego tñ ⁊ ampliꝰ aliqͥd ideo
in eo qd̵ dicit. conuocauit moyses omnẽ sẏna
gogã. qͥa hoc sit collig̾e om̃s animi ⁊ in unũ
cong̾gare uͥtutes. ut cũ sermo de sac̾dotalib
nich desit industriȩ. s assit om̃is multitudo
sensuĩ. assit om̃is conggatio sc̃aꝵ cogitatio¬
nũ. ut qͥd sit pontifex. qͥd unctio. qͥd indum̃¬
ta ciꝰ. conferens int᷑ sacͣriũ cordis sui possit ad
dõ ppłi pͥncipe. de constituendo successort. qͥs
erit qui audeat uł ex plebe quȩ sepe clamori

Expanded text:
tior est ex omni populo; qui doctior, qui sanctior, qui omni virtute eminentior, ille deligitur ad sacerdotium, et hoc astante populo, ne qua postmodum retractatio cOportet autem eum et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt . Ego tamen et amplius aliquid video in eo quodgogam hoc sit colligere omnes animi et in unum congregare virtutes, ut quum sermo de sacerdotalibuhil desit industriae, sed adsit omnis multitudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio, quid indumenta ejus, conferens intra sacrarium cordis sui possit advdo principe populi, de constituendo successore, quis erit qui audeat, vel ex plebe, quae saepe clamori
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑtatua postebꝵ diligentia. qͥ ubi saluti nicħ
detrahebat᷑. humilitati aliqͥd addidert̃. q̃ salus
tutiꝰ muniret᷑. exꝑti credo aliquoꝵ fictas peniten¬
tias. ꝑ affectatas honoꝵ potentias. Cogunt enĩ
inuenire multas medicinas multoꝵ exꝑim̃ta mor¬
iorib malis sanandis caritas sincera subueniat.¬

Expanded text:
st posterior diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur; experti credo aliquorum fictas poenitentias, per affectatas honorum potentias. Cogunt enim invenire multas medicinas multorum experimenta morioribus malis sanandis caritas sincera subveniat
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ alicuiꝰ cͥminis peniten¬
tiam clericatũ accipiat. uł ad dericatũ redeat
uł indericatu maneat. ñ desꝑatione indulgen¬
tiȩ. s rigore factũ est discipline. Alioqͥn cont̾̃ cla¬
ues datas ecclie disputabit᷑. de qͥb dictũ ẽ: Qd̾cũq
solu̾itis int̾ra. solutũ erit ⁊ in cęlo. S ne forte etã¬

Expanded text:
t alicuius criminis paenitentiam clericatum accipiat uel ad clericatum redeat uel in clericatu maneat, non desperatione indulgentiae sed rigore factum est disciplinae; alioquin contra claues datas ecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: Quae solueritis in terra, soluta erunt et in caelo. sed ne for
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. Hinc rursꝰ delinquenti ppło dicit᷑ in ie¬
remia. Propħȩ tui uiderunt tͥ falsa & stulta:
nec aꝑiebant tͥ iniquitatẽ tuã. ut te. ad peniten
tiã ꝓuocarent. Propħe qͥppe in sacro eloquio ñ¬
nũqm doctores uocant᷑. quia dũ fugitiua c̃ẽ pre¬
sentia indicant quȩ uentura st̃ manifestant. qͦs
diuinꝰ sermo falsa uidere redarguit. qͥa dũ cul¬
pas corriꝑe metuunt. incassũ delinquentib ꝓ¬
missa securitate blandiunt᷑. Qui iniqͥtatẽ pec¬
cantiũ nequaqͣm aꝑiunt: qͥa ab increpationis
uoce conticescunt. Clauis qͥppe aꝑtionis ẽ ser
mo correctionis. qͥa increpando culpã detegit. qͣm
sepe nescit etiã ipse qͥ ꝑpetrauit. Hinc paulꝰ ad¬
titũ ait. Ut potens sit ad exhortandũ in doctri¬
na sana. & eos qͥ contradicunt redarguere. Hinc
ꝑ malachiã dicit᷑. Labia sacerdotis custodiunt
scientiã & legẽ reqͥrunt ex ore ciꝰ. qͥa angłs dñi

Expanded text:
ponit. Hinc rursum delinquenti populo dicituponit. Hinc rursum delinquenti populo dicitur: Prophetae tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant itiam provocarent. Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur, qui dum fugitiva esse praesentia indicant quae sunt ventura manifestant; quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia, dum culpas corripere metuunt, incassum delinquentibus pmissa securitate blandiuntur. Qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Clavis quippe apertionis sermo est correptionis, quia increpando culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt redarguere . Hinc per Malachiam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tui induant᷑ iusticia. Uestim̃tis itaq illiꝰ tuitin¬
nabula inherent. ut uĩȩ uiã cũ linguȩ sonitu
se ad loquendũ p̃parat. sub qͣnto cautele stu¬
dio loquat᷑ attendat. ne si mordinate ad lo¬
quendũ rapitur. erroris uulnere audientiũ cor
da feriantur. & cũ fortasse se sapientẽ ui deri de¬
siderat. uirtutis cõpagẽ insipienter abscidat.
Hinc nãq ueritas dicit in marco. Sal in uobis
habete. & pacẽ inter uos. Per sal qͥppe. u̾bi sapi¬
entia designat᷑. Qui uͦ loqui sapient̾ ntttt᷑ mag

Expanded text:
tui induantur justitia. Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur, attendat, ne, si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vuda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscidat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal quippe, verbi sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
nec de carnib agni comedere. Ite. Si panes ꝓ
positionis ab his qͥ uxores suas tetigerant come¬
diñ poterant: qnͣtomag̃ ille panis qͥ de cęlo
descendit. ñ pot᷑ ab his qͥ conrugalib patilo añ
hesere cõplecib uolari atq contingi: ñ qd̾ np

Expanded text:
nec de carnibus Agni comedere. Item post unum itionis ab his qui uxores suas tetigerant comedi non poterant , quanto magis panis ille qui de coelo descendit, non potest ab his, qui conjugalibus paulo ante h
Abbreviated transcription (Latin):
e crimine sͥ illato diaconꝰ tuus uerissime
se fatet᷑ numunẽ. Uerumpt̃u si suspicio habet᷑.
& accusatores ydonei repꝑiunt᷑. & testes qͣles sacri
canones sancciunt. accito tecũ certo epoꝵ num̾o
ueniant accusatores. uocet᷑ & ipse aldericꝰ diaconꝰ.
& si negauerit uentilet᷑ causa canonice. & si uł ip¬
se sponte confessꝰ. uł legitimis testib fuerit ap¬
ꝓbatꝰ : cauonnca feriat᷑ sententia. Quod si nec
fuerint. & mala fama crebrescit: ñ in publico
exainines. s corã te & aliqnͣts reuerentissimis
pb̃ris & diatonib tuȩ ęccł̃ie secreto iuram̃to puri¬
ficet se: & demceps boni testimonii eũ annuntia.
& compesce & cõmone ȩccl̃ie. tuȩ filios. ne sacer-¬
dotẽ dĩ infamare ult̾uis p̃sumant. tĩtes qͥa¬

Expanded text:
e crimine sibi illato diaconus tuus verissime se fatebatur immunem. Verumtamen si suspicio habetur, et accusatores idonei reperiuntur, et testes quales sacri canones sanciunt, adscito tecum certo episcoporum numero veniant accusatores, vocetur et ipse Aldericus diaconus, et si negaverit, ventiletur causa canonice; et si vel sponte confessus, vel legitimis testibus fuerit approbatus, canonica feriatur sententia. Quod fuerint, et mala fama crebuerit, non publico examine, sed coram te et aliquantis reverendissimis presbyteris et diaconibus tue ecclesie secreto iuramento se purificet et deinde boni testimonii eum annuncia et compesce et commone ecclesie sue filios, ne sacerdotem dei infamare ulterius presumant. DE
Abbreviated transcription (Latin):
nistri ꝑ qͦs flagellamini : qͥa si ꝑsecutionẽ pati¬
mini ñ a nob̃. s sicut scpͥtum ẽ abipsis factis
cotidie uidemꝰ ⁊ filiũ de patre tamꝙͣ de ꝑsecuto
plerũq otdiatissima potestate homines sͥ sub¬
ditos ꝑ t̾rores leuiũ penaꝵ. a gͣuiorib malis
ꝓhibeaut. atq cõpescant. plerũq auͣt a bona
uita ⁊ abonis fa̾ctis seuendo. ininando det̾re¬
ant.s cũ amalo ⁊ illicito ꝓhibeant. correctores
⁊ ꝯsultores sunt: cũ aut̃ a bono ⁊ licito. ꝑser¬
tores. ⁊ opp̃ssores sunt. Culpant᷑ ĩ qͥ ꝓhibent
a malo: si modũ peccati modus correctionis

Expanded text:
nistri Deo per quos flagellamini, quia persecutionem patinistri Deo per quos flagellamini, quia persecutionem patimini non a nobis, sed sicut scriptum est, ab ipsis factiscotidie uidemus et filium de patre tamquam de persecplerumque ordinatissima potestate sibi homines subditos per terrores leuium poenarum a grauioribus malis prohibeant atque compescant, plerumque autem a bona uita et a bonis factis minando et saeuiendo deterreant. sed cum a malo et illicito prohibent, correctores et consultores sunt, cum autem a bono et licito, persecutores et oppressores sunt. culpantur etiam qui prohibent a malo, si modum peccati modus cohercitionis
Abbreviated transcription (Latin):
m int̾itum catnis: ut sp̃s saluus sit iudie dm̃
ihũ. Item alios de qͥb dicit. qͦs t̃didi sathanȩ. ut
discant ñ blasphemare. Idñs flagellatos exprilit
de templo. imꝓbos mercatores uͥ ĩ connexũ est
testimoniũ scͥpturȩ dicentis. Aelus domꝰ tuȩ co¬
idicat. S dicitis uos loca ur̃a defend̾e. ⁊ resistitis
fustib ⁊ cedib qͥbꝰ cũq potueritis. Quare ñ audi¬
stis ibi uocẽ dm̃i dicentis. ego aut̃ dico ñ resistere
lem resistat᷑ uiolentis. nec ido p̃ceptũ uolet᷑ qd
audiuimꝰ a dño. Ego aut̃ dico uob̃ ñ resistere
malo. cur ñ ⁊̃ hoc ficri potẽ ut ꝑ ordinatas &
legiumas potestates de sedib q̃ illicite usurpant᷑.
uł ad inuiriã dĩ retinent᷑. piꝰ expellat impium.
⁊ iustꝰ imustum: Neq emĩ eomꝰ ꝑsecutionẽ passi¬
sunt pheudo ꝓpħȩ ab helya: qͦmͦ ipse helyas a
flagellatos eiecit de. templo. Restat gͦ ut ncħ
aliud relinquendũ ẽẽ fateamim nͥ utrũ iuste

Expanded text:
in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die domini Jesu . Item alios de quibus dicit: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare . Et Dominus flagellatos expulit ex templo improbos mercatores , ubi etiam connexum est testimonium Scripturae dicentis: Zelus domus tuae coindicat? sed dicitis uos loca uestra defendere et resistitis fustibus et caedibus quibuscumque potueritis. quare ibi non audistis uocem domini dicentis: ego autem dico uobis non resistere lem resistatur uiolentis nec ideo praeceptum uioletur quod audimus a domino: ego autem dico uobis non resistere malo, cur non etiam hoc fieri potest, ut per ordinatas et legitimas potestates de sedibus, quae inlicite usurpantur uel ad iniuriam dei retinentur, pius expellat impium et iustus iniustum? neqsunt pseudoprophetae ab Elia, quomodo ipse Elias a flagellatos ejecit. Restat ergo, ut nihil aliud requirendum esse fateamini, nisi utrum juste
Abbreviated transcription (Latin):
na ordinatione ꝓmoti st̃ ⁊ contͣ altare atq diui¬
nũ u̾bũ sacͥficia foris falsa ⁊ sacͥlega offerre cona¬
ti st̾. cosq̃ hac conditione suscipi conuenit cũ reu̾¬
tunt᷑. ut cõmunicent laicis. ⁊ satis habeant. qd̾
admitiunt᷑ ad pacẽ. qui hostes pacis extit̾unt.
nec dehere eos reu̾tentes ea ap̃ nos ordinationis
⁊ honoris aria recinere. quib contͣ nos rebella¬

Expanded text:
na ordinatione promoti sint, et contra altare unum atque divinum sacrificia foris falsa ac sacrilega offerre conati sint, eos quoque hac conditione suscipi cum retuntur, ut communicent laici, et satis habeant, quod admittuntur ad pacem, qui hostes pacis exstiterint; nec debere eos revertententes ea apud nos ordinationis et honoris arma retinere, quibus contra nos rebella
Abbreviated transcription (Latin):
uisqͥs reb p̃tereuntib restrictiꝰ utit᷑ qm se ha-¬
bent mores eoꝵ cũ quib uiuit. aut intẽꝑans
aut suꝑstitiosꝰ ẽ. Qs qͥs autẽ sic utitur eis ut me¬
tas consuetudinis bonoꝵ int̾ qͦs uiuit uł uersat᷑
excedat: ut aliqͥd significat. aut flagitiosꝰ est.
In om̃ĩb enĩ talib ñ usus rerũ. s libido inculpa
est. Qͥͥ gͥ locis & tẽpori & ꝑsonis conueniat. dili¬
gent̾ attendendũ ẽ. ne temere. flagitia rep̃hen¬
damꝰ. Fieri enĩ potest. ut sine aliqͦ uicio cupidi¬
nis uł uoracitatis. p̃ciosissimo cibo sapiens utat᷑.
uisipiens autẽ fedissima gulȩ flãma in uilissi¬
mũ olus ardescat. & samiꝰ qͥsq maluerit more
adm̃ pisce uesci. qͣm lenticula more esau nepo¬
tis abrahã. aut ordeo more ium̃toꝵ. Non enĩ
tendi. uł modo appetendi. uł ꝓbandũ est qͦd nos¬

Expanded text:
utem rebus praetereuntibus restrictius utitur, quam sese habent mores eorum cum quibus vivit, aut intemperans, aut supertitiosus est. Quis quis vero eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum sed libido in culpa est. Quod igitur locis et tempori et personis conveniat diligenter attendendum est, ne temere flagitia reprehendamus. Fieri enim potest ut sine aliquo vitio cupiditatis vel voracitatis pretiosissimo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gulae flamma, in vilissimum ardescat et sanius quisque maluerit moredomini pisce uesci quam lenticula more Esau nepotis Abraham, aut hordeo more iumentorum. non entendi et modo appetendi uel probandum uel impro
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacra concilia deferendis iichil inueni¬
mus a maiorib terminatũ. s sicut unicuiq
pbro placuerit. Nam si constitutũ fuerit illo
in tẽpore henedictiones afferre: forsitan minꝰ
libenter ad synodos occurrent. & magis uenire.
obtrectabunt. quȩ ñ st̃ ut arbitror rationabilit̾¬

Expanded text:
ad sacra concilia deferendis nihil invenimus a majoribus terminatum: sed sicut unicuique presbytero placuerit. Nam si constitutum fuerit, illo in tempore benedictiones afferri, forsitan minus libenter ad synodos occurrent, et magis venire obtrectabunt. Quae, ut arbitror, non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it iudeł in conu̾satione. uite in eo a flagitio
duplicit̾ intelligit᷑. uł qͥa a cͥminosis tolerandi
st̃ ⁊ ñ corrigendi. uñ ibi subinfert᷑. quia sepeꝰ
ꝓ mitis subditoꝵ dep̃uat᷑ uita rectoꝵ: quoꝵ gͦ¬

Expanded text:
fuerit, videlicet in conversatione vitae, in eo a flagitiosfuerit, videlicet in conversatione vitae, in eo a flagitiosdupliciter intelligitur, vel quia a criminosis tolerandi sunt et non corrigendi, unde ibi subinfertur quia saepe pro meritis subditorum depravatur vita rectorum.
Abbreviated transcription (Latin):
aut uocẽ infamationis eis inferre. In hoc capło
decernit᷑. ut heretici ñ impetant recte credentes
Uñ econt᷑ intelligit᷑. qd̾ heretici ab hereticis un¬
peti posst̃. It̾ a tramite sui ꝓpositi uoluntarie re¬
cedentes. ñ posst̾ impet̾e seruantes limitẽ suȩ ꝓ¬
fessionis. Ex hoc dat᷑ intelligi qd̾ recedentes a
suo ꝓposito. similit̾ recedentes cͥminari possun.
It̾ ñ obedientes sanctionib scõꝵ patrũ. ñ posst̃
accusare obtẽꝑantes sacͥs ꝯstitutionib. In qͦ si¬
milit̾ intelligit᷑. qd̾ in obedientib ñ obedientes
accusare. licet. Uñ gen̾alit̾ intelligit᷑. qd̾ in accu¬
satione equalitas ficdi ⁊ ꝯu̾sationis int̾ accusantẽ
uł par uł suꝑior inueniat᷑. S q̃rit᷑ si flagitiosis¬
simꝰ catholicꝰ possit conuenire hereticũ de alio
cͥmine qm de heresi. Huic q̃stioni respondet᷑.
In qͦ heretitꝰ inferior ẽ uideł in regła fidĩ. in eo
a malo catholico accusari pot̾. In quo aũ suꝑior

Expanded text:
aut vocem eis infamationis referre. Gratian. In hoc capite decernitur, ut haeretici non impetant recte credentes. Unde econtra intelligitur, quod haeretici ab haereticis impeti possunt. Item a tramite sui propositi voluntarie recedentes non possunt impetere servantes limitem suae professionis. Ex hoc datur intelligi, quod recedentes a suo proposito similiter recedentes criminari possunt. Item non obedientes sanctionibus sanctorum Patrum non possunt accusare obtemperantes sacris constitutionibus. In quo similiter intelligitur, quod inobedientibus inobedientes accusare licet. Unde generaliter colligitur, quod in accusatione aequalitas fidei et conversationis inter accusantem ian. Sed quaeritur, si flagitiosissimus catholicus possit convenire haereticum de alio crimine, quam de haeresi? Huic quaestioni ita respondetur: In quo haereticus inferior est, videlicet in regula fidei, in eo a malo catholico accusari potest. In quo autem superior
Abbreviated transcription (Latin):
desponsauerit sibi aliquã. ⁊ p̃ueniente. ar¬
licło mortis eã cognoscere ñ potuerit. fr̃ eiꝰ ñ
thema sit ipse ⁊ om̃s consentientes ei: qͥa scam
legẽ dĩ mori decernit᷑. Nam diuine legis ẽ
mos. sponsas appellare comuges sicut in eutũ¬
gelio. Aaccipe mariã conugẽ tuã. Iillud in
deuterduonno. Si qͥs cuiꝰlibi hominis despon¬
satã puellã in agro uł in qͦlibi loco opp̃sserit
uł adduxerit in domũ suã moriat᷑. qͥa uxorẽ
peii sui uiolauit. ñ q̃ iam uxor erat. s quȩ
uł. quã cognatꝰ habuerit in matͥmoniũ assti¬
mere: ita ⁊ de consangurnitate uxoris sue. Itẽ

Expanded text:
desponsaverit sibi aliquam, et praeveniente mortis articulo eam cognoscere non potuerit, frater ejus anathema sit ipse, et omnes consentientes ei, quia secundum legem Dei mori decernitur. § 1. Nam divinae legis est mos, sponsas appellare conjuges, ut in Evangelio: Accipe Mariam conjugem tuam, et illud in Deuteronomio: Si quis cujuslibet hominis desponsatam puellam in agro vel in quolibet loco oppresserit, vel abduxerit in domum suam, moriatur, quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quaevel quam cognatus suus habuit in matrimonium assumere, ita et de consanguinitate
Abbreviated transcription (Latin):
elatum nob ẽ quosdã de sacerdotib ñ tot
uicib cõmunionis sc̃ȩ grãm sumere. qͣt
sacͥficia in uno die uident᷑ offerre. s muno
die plurima dõ offeranit sacͥficia in om̃ib se
oblationib a cõmunione suspendunt. ⁊ in so
la tm̃ extreina sacͥficii oblatione comunionis
ecce apls dicit. Nonne qͥ edunt hostias. partiei¬
pes st̃ altaris: Certũ ẽ qͦd hii qͥ sacͥficantes ñ
edunt: reist̃ dñici sacram̃ti. Quicũq g sac̾dotũ
deinceps diuino altario sacͥficiũ oblauirꝰ accesse¬
rit. & se a cõmunione suspenderit. ab ipsa qͣ se
indecenter pͥuauit gra cõmunionis anno uno re
nec. ipse sacͥficans particeps ẽẽ dinoscitur: Ergo

Expanded text:
est nobis, quosdam de sacerdotibus non tot vicibus communionis sanctae gratiam sumere, quot sacrificia in uno die videntur offerre; sed si in uno die plurima per se offerant sacrificia, in omnibus se oblationibus a communione suspendant, et in sola tantum extrema ecce Apostolus dicit: Nonne qui edunt hostias participes sunt altaris? Certum est, quod hi, qui sacrificantes non edunt, rei sunt dominici sacramenti. Quicunque ergo sacerdotum deinceps divino altario sacrificium oblaturus accesserit, et se a communione suspenderit, ab ipsa, qua se indecenter privavit, gratia communionis anno uno repnec ipse sacrificans particeps esse cognoscitur? Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ contra iouinianũ.
inupse¬
rit uirgo ñ peccat. ñ illa uirgo que semet
cultui diuino dedicauit. Harũ enĩ si qua nup¬
serit habebit danationẽ. quia pͥmã fidẽ irritã
quȩ post obitũ mariti sui sacrũ uelam̃ suꝑ
caput suũ imposuerit. & finxerit se sub eodem
uelamine scĩmonialẽ cẽ. postea uͦ ad nuptias
turbare uoluit. & ñ legitime in uoto suo ꝑman¬
sit. penitentiã agat de illusione nefanda. &
reu̾tatur ad id qd spopondit. & ĩ sacͦ ꝑmaneat mini¬

Expanded text:
 contra Jovinianum. nupserit virgo, non peccavit: non illa virgo quae semet cultui Dei dedicavit. Harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quod primam fidem irritam quae post obitum mariti sui sacrum velamen super caput suum imposuit, et finxit se sub eodem velamine sanctimonialem esse, postea vero ad nuptias turbare voluit, et non legitime in voto suo permansit, ut poenitentiam agat de illusione nefanda, et revertatur ad id, quod spopondit, et in sacro mini
Abbreviated transcription (Latin):
sumpta tm̃mͦ corꝑis sacri portione. a calice
sacri cruoris abstineant Qui ꝓculdubio quia
nescio ꝗͣ suꝑsticione docent᷑ astringi. aut integ̃
sacram̃ta ꝑcipiant. aut ab integͥs arceant᷑. qͥa
diuisio uinꝰ eiꝰdẽq mystii sine gnͣdi saclegio.
Eucharistiȩ cõmumo

Expanded text:
ummodo corporis sacri portione a calice sacri cruoris abstineant. Qui procul dubio quoniam nescio qua superstitione docentur obstringi aut integra sacramenta percipiant, aut ab integris arceantur, quia divisio unius ejusdemque mysterii sine grandi sacrilegio Euc
Abbreviated transcription (Latin):
cũq eoꝵ ei plagã imposuit: scđ̃m statuta ca¬
nonũ ut. homicida iudicet᷑. Reliqͥ aũ qͥ eum
impugnabant uolentes eũ int̾ficere similit̾
peniteant. Qui nec eũ impugnabant. nec
uulnerabant. nec ꝯsilio nec auxilio cooꝑatores
fuerunt. s tm̃ affuerunt: extra noxam suit.

Expanded text:
osuit, secundum statuta canonum ut homicida judicetur, reliqui autem qui eum impugnabant volentes eum interficere, similiter poeniteant. Qui nec eum impugnabant, nec vulnerabant, nec consilio, nec auxilio cooperatores fuerunt, sed tantum adfuerunt, extra noxam sint.
Abbreviated transcription (Latin):
eade ecclia ministrent᷑. Eniũ si nullo tẽpore
ad sane m̃tis redeat officiũ. ꝑsona fidelis ac
uite ꝓbabilis ẽ eligenda. quȩ ad regim̃ eccl̃iȩ
idonea possit existere. atq de animaꝵ utilita¬
te cogitare. inqͥetos sub discipline uinculo
constringe̾. eccliasticaꝵ rerũ curam gerere. ⁊
maturũ atq efficacẽ se in om̃ib exhibere.

Expanded text:
eadem Ecclesia ministrentur. Enimvero si nullo tempore eadem Ecclesia ministrentur. Enimvero si nullo tempore ad sanae redit mentis officium, persona fidelis ac vitae probabilis est eligenda, quae ad regimen Ecclesiae idonea possit existere, atque de animarum utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vinculo restringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et maturum atque efficacem se in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
loquim᷑. atq fr̃na nos compassio potiꝰ ar
cepti tñ sollicitudo regiminis. cor nr̃m instanti
pulsat aculco. magna nos eccłus cura ꝓspicere.¬
capitis incurrisse. ut qd̾ m̃te alienata age̾ sole¬
at. gemitus ⁊ fletꝰ audire. sit. Ne gͦ languescen¬
te pastore. grex qd̃ absit insidiatoris laniandꝰ
dentib exponatur. uł ecclie ipsiꝰ utilitates de.¬
peant. cauta nos nece̾e ẽ ꝓuisione. tractare. Et
idõ quia uiuentẽ epm ab officio suo necessitas
infirmitatis ñ crim̃ abducit. aliũ loco eiꝰ nͥ reqͥrente¬
cusante co. nulla sinit ratio ordinari. S si int̾¬
ualla egͥtudinis hab̾e ẽ solitꝰ. ipse data peti¬
tione ñ se ult̾iꝰ ad huiꝰ minist̾ium subu̾ten¬
te infirmitate posse fateat᷑ assurge̾. ⁊ alium
loco suo expetat ordinandũ. Quo facto. omi¬
um sollẽpnit̾ electione. aliꝰ qui dignꝰ fuerit
cp̃c ordinet᷑. sic tñ. ut quo usq eundẽ ep̃m
in hoc scło uita tenuerit. sũptus ei debiti de

Expanded text:
loquimur, atque fraterna nos compassione flere pcepti tamen sollicitudo regiminis cor nostrum instanti pulsat aculeo magna nos Ecclesiis cura prospicercapitis incurrisse, ut, quod mente alienata agere soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergo, languente pastore, grex, quod absit! insidiatoris laniandus dentibus exponatur, vel Ecclesiae ipsius utilitates depereant, cauta nos necesse est provisione tractare. Et ideo, quia viventem episcopum ab officio suo necessitas infirmitatis, non crimen, abducit, alium loco ejus, nisi recusante eo, nulla sinit ratio ordinari. Sed si intervalla aegritudinis habere est solitus, ipse data petitione non se ulterius ad hoc ministerium, subvertente infirmitate, posse fateatur adsurgere, et alium loco suo expetat ordinandum. Quo facto omnium solemniter electione alter, qui dignus fuerit, cretur; sic tamen ut quousque eumdem episcopum in hoc saeculo vita tenuerit, sumptus ei debiti de
Abbreviated transcription (Latin):
at consecͣri. Ne aũ huiꝰ cemi passionibꝰ sac̾¬
dotib subitõ occupatis ceptu officiũ in exple¬
tum remaneat. institutũ ẽ ut sac̾dos siue psal¬
leus siue sacͥficans alios secũ habeat. qui si huiꝰ¬
modi casꝰ int̾uen̾it. inchoata minist̾ia ꝑfice̾

Expanded text:
atian. Ne autem hujuscemodi passioribus sacerdotibus subito occupatis coeptum officium inexpletum remaneat, institutum est, ut sacerdos, sive psallens sive sacrificans, alios secum habeat, qui, si hujusmodi casus interveniat, inchoata ministeria perficere
Abbreviated transcription (Latin):
abet᷑ qͦ in dec̾tis scõꝵ patrũ saucci. codẽ
tũ. ñ fore canonicũ quẽqm sac̾dotũ iudi¬
care uł dãpnare. añqͣm accusatores canonice.
ex aminatos p̃scntes habeat. locũq defenden¬
di accipiat. id ẽ inducias eccłiasticas ad ablu¬
enda cͥmina. ⁊ cet̾a. Id̾

Expanded text:
abetur quoque in decretis sanctorum Patrum sancitum, non fore canonicum quemquam sacerdotum judicare vel damnare, antequam accusatores, canonice examinatos, praesentes habeat, locumque defendendi accipiat, id est, inducias ecclesiasticas ad abluenda crimina et scelera. IX.
Abbreviated transcription (Latin):
turbat᷑ illa quȩ iuda ht̃. Isi multa illic dis¬
tis ẽ firmꝰ turbat᷑ aliens. c aueamꝰ gͦ ꝑfidum
abest ꝑfidia. fides suꝑat. Quẽadmodũ enĩ tur¬
bari poterat cui is p̃erat in qͦ eccłiȩ firmamen¬
tũ est: Illic gͦ turbatio uͥ ẽ modiaa fides. ibi

Expanded text:
turbatur illa quae ludam habet. etsi multa illic distis firmus est turbatur alienis. caueamus igitur perfidum,abest perfidia, fides spirat. quemadmodum enim turbari poterat, cui praeerat is, in quo ecclesiae firmamentum est? illic ergo tu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Duc in altũ. hoc ẽ in ꝓsundũ disputationũ.
Quid enĩ tã altũ. qm̃ altitudinẽ diuitiaꝵ ui¬
dere. scire filiũ dĩ: ⁊ ꝓfessionẽ diuinȩ gñatio¬
nis assumere: Quã licet mens nequeat hu¬
mana plenȩ rationis inuestigatione comp̃hen¬
dere. fidĩ tñ plemtudo complectit᷑ Idem.

Expanded text:
 Duc in altum, hoc est in profundum disputationum. Quid enim tam altum quam altitudinem divitiarum videre, scire Dei filium, et professionem divinae generationis assumere? quam licet mens nequeat humana plene ratione investigatione comprehendere, fidei tamen plenitudo complectitur C.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ue auso ẽ. qm qui in extraneũ & in magistratũ
qm quii pͥuatũ. In huiꝰ tei considatione etitisqͦ
ratio habet᷑. Locus facit. ut ide uł furtũ uł sacri¬
legiũ sit. & capite luendũ. uł mitiore supplicio.
festa a ñ manifestis discerni solent. rixa agrassatis
expilationes a fuitis peculantia. Quantitas. discer¬
nit furẽ ab abigeno. Nam qui suẽ unũ subripuetit
ut sur cohercebit᷑. qui gregem. ut abigrus. Euentꝰ
speclat᷑. ut adem̃tissimo queq facta qmqm sex ñ
minus eũ qui occidendi hominis causa cũ telo
fu̾it inuentꝰ. qmͣ eũ qui occiłit puniat. Cogi
tempta ẽ. Discetuunt᷑ tam̃ a maleficiis. ea quȩ de
iure effectum desidant. In his enũ. ñ nisi animi¬
tutione discretione fit. ita quicqͥd calore iracundie
sit uł dt. ñ alit̾ ratum ẽ. qm si ꝑseuerantia appa¬
ruit iudiciũ animi fuisse. Idoq ꝑ eum calorẽ mis
iecit.& c̃. Ex consilio autẽ uelut ex facto aliquẽ

Expanded text:
ui in extraneum, et qui in magistrum quam qui in privatum. In huius rei consideratione, etatis quoque ratio habeatur. Locus facit, ut idem vel furtum vel sacrilegium sit, et capite luendum, vel minore supplicio. festa a nec manifestis discerni solent, rixae a grassaturis, expilationes a furtis, a violentia nit furem ab abigeo. Nam, qui unum suem surripuerit, ut fur coercebitur: qui gregem, ut abigeus. § 8. Eventus spectatur, ut a clementissimo quoque facta; quanquam lex non minus eum, qui occidendi hominis causa cum telo fuerit, quam eum, qui occiderit, puniat, et it, puniat. Discernuntur tamen a maleficiis ea, que de iure effectum desiderant. In his enim non nisi iudictuendi discessionem fit. Ita quicquid calore iracundie fit vel dicitur, non aliter ratum est, quam si perseverantia approbaverit iudicium animi fuisse. Ideoquiecerit et cetera. Ex consilio autem velut ex facto aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
rationes. aut conscientia: ut latronũ. quosq alios
suadendo mouinsse scełis ẽ instar. s hȩc quatuor
genã considanda sunt.uii. modis. Causa. ꝑsona¬
loco. temꝑe. qualitate. quautitate. euentii. Cansa
ut in uerberibꝰ. q̃ impunitaͤ a magistro illata uł
parente. qm̃ em̃dationis ammo ñ in iuriȩ gr̃a
uidẽt᷑ adhib̾i. puniunt᷑. cum quis ꝑ irã ab extra

Expanded text:
rationes, aut conscientia latronum, quousque alios rationes, aut conscientia latronum, quousque alios suadendo monuisse, sceleris est instar. Sed hec quatuor genera consideranda sunt VII modis: causa, loco, tempore, qualitate, quantitate, eventu. § 2. Causa, ut in verberibus, quae impunita sunt a magistro illata vel parente, quoniam emendationis, non injuriae gratia videntur adhiberi. Puniuntur, quum quis per iram ab e
Abbreviated transcription (Latin):
serit. demn reuersꝰ unã ex his abstułit. & añqmͣ se
reciꝑet quo destinau̾at dephensꝰ fu̾it. ciusoẽ res
o manifestꝰ o ñ manifestus fur etit. S .& siquis
segetẽ ante lucẽ secat & contrectat. eiꝰ qd̵ secat ma
Et ido si cum uellet statuere ꝓhibitꝰ sit. nec effec¬
tũ decretũ habuit cessante dictum. Nam statuit.
uerbũ. tem ꝑsectã significat. & consu̾inatã unu¬
riã ñ ceptã. Pene sicut in digestis .t. de penis le¬
git᷑ legum int̾pretatione molliendȩ sunt pote
qmͣ nimis erxasꝑandȩ. atꝙ ido ad ꝓpͥũ casum ñ ex¬
cedt̃. s q̃ de taptu uirginũ uł aduocatis. seu de cri¬
mine maiestatis. uł de sycariis dicta sunt. fauore
religionis & fidei atq pͥncipali.odio sycarior in
uarietatẽ inducit penarũ. U nde indig.t. de
penis. aut facta puniunt᷑: ut furta cedesq aut
dicta ut conuitia & infide aduocationesant scrip¬
ta. ut falsa& famosi libelli. aut consilia ut coniu¬

Expanded text:
se reciperet quo destinaverat, deprehensus fuerit, ejusdem rei et manifestus, et nec manifestus fur erit. Sed et si quis segetem ante lucem secat et contrectat, ejus, quod secat, maet ideo, si, quum vellet statuere, prohibitus sit, nec effectum decretum habuit, cessat edictum. Nam statuit verbum rem perfectam significat, et consummatam injuianus: Pene sicut in Digestis titulo de penis legitur, legum interpretatione molliende sunt potius quam nimis exasperande atque ideo proprium casum non excedunt. Sed que de raptu virginum vel admine majestatis, vel de sicariis dicta sunt, favore religionis et fidei, atque principali odio sicariorum ivarietatem inducit penarum. Unde in Digestis titulo de penis: Aut facta puniuntur, ut furta cedesque, aut dicta, ut convitia et infide advocationis, aut scripta, ut falsa charta et famosi libelli, aut consilia, ut coniu
Abbreviated transcription (Latin):
ext᷑ ordinẽ puniunt᷑ qui puero stuprũ abducto
uł corrupto tomite ꝑsuasit. aut mulierẽ aut¬
puellã int̃pellau̾it. quid ue impudicitiȩ grã fe¬
cerit. aomũ p̃bu̾it. p̃ciũ ue quo is qui ꝑsua seat
decłit. ꝑfecto flagitio punit᷑ capite. ĩn ĩꝑfecto. in
nisulã deportat᷑. corrupti comites sũmo supplicio
is qui ex aceruo frum̃ti modiũ sustulit tociꝰ tei
furtũ faciat an uͦ eiꝰ tantũ qd̾ abstalit. offiłꝰ tociꝰ
acerui furẽ ẽẽ putat. Nam & qui alicuiꝰ aurẽ ten¬
git inquit trebitiꝰ. totũ eũ uidet᷑ tetigisse. P inde
& qui dolium aꝑuit s ex in parũ uini abstulit

Expanded text:
erti solet. Qui puero stuprum abducto ab eo uel corrupto comite persuaserit aut mulierem puellamue interpellauerit quidue impudicitiae gratia fecerit, donum praebuerit pretiumue, quo is persuad‹e›at, dederit: perfecto flagitio punitur capite, inperfecto in insulam deportatur: corrupti comites summo suppliis, qui ex acervo frumenti modium sustulit, totius rei furtum faciat an uero eius tantum quod abstulit. Ofilius totius acerui furem esse putat: nam et qui aurem git, inquit Trebatius totum eum videri tetigisse: proinde et qui dolium aperuit et inde parvum vini abstulit
Abbreviated transcription (Latin):
tumi. officiũ aduocationis ꝑ surreptionẽ arriꝑe . & ꝑ¬
hibitũ patciniũ p̃stit̾it. aduocationis officio remotꝰ
stilũ ꝓscriptionis atq ꝑpetui exilii spelialit̾ suisti¬
nebit. scituris etiã ꝓunciaꝵ rectoribꝰ. qđ̵ ĩs sub
cuiꝰ amininistratione aliquid huiꝰmodi fu̾it attenta¬
tũ. partis bonoꝵ dimictiȩ ꝓscͥptionẽ & penã exilii ꝑ

Expanded text:
dvocationis per subreptionem arripere, hibitum patrocinium praestiterit, ab advocationis officio remotus stylum proscriptionis atque perpetui exsilii specialiter sustinebit; scituris etiam provinciarum rectoribus, quod is, sub cujus administratione aliquid hujusmodi fuerit attentatum, partis b
Abbreviated transcription (Latin):
ait. homo ñ separet. Queris quom̃: subaudis
uolent᷑ sine lege. absq rõne. quos d̃s coniunxit. ho¬
mo ñ separet. Non enĩ seꝑat. quos pena condempnat.
quos reatꝰ aceusat. quos maleficiũ coartat. Uerũ
hoc ꝑhis dictum intelligit᷑. quos iudices scłi ꝓ suis sce¬
lerib legũ scucritate ꝑcellunt quos uł morte puni¬

Expanded text:
it homo non separet. Quaeris quomodo? subaudi violenter, sine lege, absque ratione quos Deus conjunxit homo non separet. Non enim homo separat quos poena condemnat, quos reatus accusat, quos maleficium coarctat. Gratian. Verum hoc pro his dictum intelligitur, quos judices saeculi pro suis sceleribus legum severitate percellunt, quos vel morte puni
Abbreviated transcription (Latin):
bro codẽ t̃. de postulando. imꝑator leo & ant̾ nico¬
strato p̃p̃. Nemo uł in foro magnitudinis tue
uł in ꝓuiciali iudicio. uł apud quẽqͣm uidicẽ acce¬
dat aq̃ coningatoꝵ consortiũ. nisi sacrosc̃is catholice
religionis fu̾it imbutus mysteriis. Sin autẽ aliud
quo quom̃ uł quaclã machinatione factũ uł attenta¬
tum fuit. officiũ quicde sublimitatis tuȩ centũ libraꝵ
auri iacturã ꝑ concdempnatione sustineat. Idẽ. Qui¬

Expanded text:
b. II, tit. de postulando Impp. Leo et Anthemius Nicostrato P. P. Nemo vel in foro magnitudinis tuae, vel in provinciali judicio, vel apud quemquam judicem accedat ad togatorum consortium, nisi sacrosanctis catholicae religionis fuerit imbutus mysteriis. Sin autem aliquid quoquo modo vel quadam machinatione factum vel attentatum fuerit, officium quidem sublimitatis tuae centum librarum auri jacturam pro condem
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃tes.ferro. fuste. lapidib. motsib multos
nocuisse. qͦsdam ⁊̃ occidisse. captos aut industria.
& iudiciis oblatos. mimme reos factos. eo qͦd ñ
uoluntate. s impellente ui nescio qua hȩc ges-¬
serunt nescientes. Quomͦ aut reus constituitur:
qͥ nescit qͦd fecerit: Item ambs in exameron¬

Expanded text:
tos ferro fuste lapidibus morsibus multis nocuisse, quosdam et occidisse; captos autem industria et iudiciis oblatos minime reos factos, eo quod non uoluntate, sed inpellente ui nescio qua haec gesserint nescientes, quo modo enim reus constituitur, qui nescit quid fecerit? ita et dia
Abbreviated transcription (Latin):
erat catholica unitate ꝑcepturꝰ. si statim ⁊̃ de hac
uita migͣuerit. ñ eũ nͥ catholicũ deputamꝰ. Si
tem dnm̃ credidit cordi suo. uͥ unitatẽ sertiabat
i sine. sc̃i baptismatis sacram̃to qd̾ ubicũq in¬
uenit ñ hominũ s dĩ eẽ cognouit. noluit ex
certꝰ ẽ ibi ꝓdẽe sacͣmentũ. Qd̾ si alibiaccipi pot̃¬

Expanded text:
te accepturus, si statim etiam de hac uita emigrauerit, non eum nisi catholicum deputamus. si tem deum credidit cordi suo ubi unitatem seruabat et sine sancti baptismi sacramento, quod ubicumque inuenit non hominum sed certus est ibi prodesse sacramentum, quod alibi accipi pot
Abbreviated transcription (Latin):
ciscentes ad comitatũ possint intelligi ñ secuti
imꝑatorẽ. ut armis s aucilient᷑: s ipsum cũ
exercitu suo cotidianis orationib dõ cominen¬
dent. In quo casu auctoritas illa sardicensis
concilii loqͥ uidet᷑. in cuiꝰ .uiii. capło ocius ep̃c
dixisse. legitur. E
pi nisi a religiosis imꝑa¬

Expanded text:
secuti imperatorem, ut armis sibi auxilientur, sed ipsum cum exercitu suo quotidianis orationibus Deo commendent. In quo casu auctoritas illa Sardicensis Concilii loqui videtur, in cujus octavo capite Osius Episcopus dixisse legitur : C. XXVIII. Qui a religiosis impera
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ intͣ ꝓuintiã.⁊ maxime metͦpolitam ad in¬
ꝑatorẽ ꝑrexerit: hunc abdicari ⁊ eici ñ solum
de cõmunione debere: s: ⁊̃ ꝓpͥa dignitate pͥua¬
ri. tamꝗ̃ molestũ ⁊ importunũ imꝑialib au¬
rib contͣ eccłiastica constituta. Dep̃hendun

Expanded text:
t intra provinciam, et maxime metropolitani, ad imperatorem perrexerit, hunc abdicari et ejici non solum a communione debere, sed et propria dignitate privari, tanquam molestum et importunum imperialibus auribus, contra ecclesiastica cons
Abbreviated transcription (Latin):
cce aut̃ crimina quoꝵlibet si ab¬
ipsis criminosis confit̾i nolentib unde¬
cͥũq claruerint. quecũq ñ fuerint. pacien¬
tie leui medicam̃to sanata ueluti qͦda igni
si nec sic quide eqͣminiter sustinctis. acpie
increpationis medela ꝓcesserit. in eis qͥ diu
portati ⁊ salubriter obiurgati corriginolue¬
rint tamqinͣ putͥde corꝑis partes debent
ferro excõmunicationis abscidi. ne sicut
caro morbo emortua si abscisa ñ fuerit. sa¬
lutẽ relique carnis putredinis suȩ contagi¬
one corrũꝑit: ita isti qͥ em̃dare despiciunt.¬
⁊ in suo morbo ꝑsistunt: si morib depͣuatis
in scõꝵ societate ꝑmanseriut eos ecemplo
suȩ ꝑditionis inficiant. Item nicħs p̃p lotha

Expanded text:
 autem crimina quorumlibet si ipsis criminosis confiteri nolentibus undecunque claruerint; quaecunque non fuerint patientiae leni medicamento sanata, velut igni quodam si nec sic quidem aequanimiter sustinentis, ac pie increpantis medela profecerit in eis, qui diu portati, et salubriter objurgati, corrigi noluerunt; tanquam putres corporis partes debent ferro excommunicationis abscidi: ne, sicut caro morbis emortua, si abscisa non fuerit, salutem reliquae carnis putredinis suae contagione corrumpit; ita isti qui emendari despiciunt, et in suo morbo persistunt, si moribus depravatis in sanctorum societate permanserint, eos exemplo suae perditionis inficiant. Porro illi quo
Abbreviated transcription (Latin):
dendum ẽ si quã causam habuerte. ñ ab alio
stitutio manifestat. quȩ ita loquit᷑ de sc̃issimis ⁊
do amabilib atq reuerentissimis ep̃is ⁊ clericis ac
sissimo pape capło libri tercio. Si quis cont᷑ ali¬
quẽ clericũ. uł monachũ. aut diaconissam. aut
monastĩa. aut assisteria. ht aliquã adionẽ. doce¬
at pͥus scĩssimũ ep̃m. cui hoꝵ unꝰqͥsq subraceat.

Expanded text:
uia si quam causam habuit, non ab alio Novellarum constitutio manifestat, quae loquitur de sanctissimis et Deo amabilibus ac reverendissimis episcopis, clericis et sissimo praefecto praetorio: Si quis contra aliquem clericum, aut monachum, aut diaconissam, aut monastriam, aut ascetriam habet aliquam actionem, adeat prius sanctissimum episcopum, cui horum unusquisque subjacea
Abbreviated transcription (Latin):
elegerunt a monasti̾is egdi ñ ꝑmitunt᷑. ita
qui inuiti sine iuste offensionis causa sunt intͦ¬
missi. ñ nͥ uolentes teneant᷑. qͥa qͦd ñ petunt. ñ
obseruant. Idoq tales considerandi sunt magis
peccata cõmittere qmͣ plangere. sicut in decretis
scĩssimi leonis pͣ̃pe manifesfissime continetur.¬

Expanded text:
elegerunt a monasteriis egredi non permittuntur, ita hi, qui inviti sine justae offensionis causa sunt intromissi, nisi volentes non teneantur, quia quod non petunt non observant. Ideoque tales considerandi sunt magis peccata committere quam plangere, sicut in decreto sanctissimi Leonis Papae manifestissime continetur
Abbreviated transcription (Latin):
dicam: Quos idonea excellentia ur̃a ⁊ rati¬
o̾ne ⁊ potestate repͥmere. ⁊ dimtt̾tis eos in ꝯtẽp¬
tum apłicaꝵ sediũ de sua rusticitate głari: tum
fi qͥd eos de iudicio uniuersal. synodi qͦd con¬
stantinopoli ꝑ pͥmam nuꝑ elapsam indictionẽ
actũ ẽ. forte mouebat. ad secde apłitam qͦmͦ sem¬
ꝑ factũ ẽ electis a qͥblibet de suis qͥ dare ⁊ acci-¬
rare. Nolite gͦ dubitare huiꝰ scemodi homines
pͥncipali uł. iudiciali auctoritate. compͥmere. qͥa
regłe patrũ hoc specialit̾ constituert̃ ut si qua
eccłiastici officii ꝑsona cui subiectus ẽ restiterit.
uł seorsum collegerit. aut aliud altare erexerit
seu scisma fecerit: iste excõmunicet᷑ atq dam¬
net᷑. Qd̃ si forte ⁊ hoc contempserit ⁊ ꝑmanse¬
rit diuisiones ⁊ scismata faciendo: ꝑ publicas
custodia ꝑ publicas potestates debeant coherce¬
ri.Idem.A¬

Expanded text:
 excellentia vestra et ratione et potestate reprimere, et dimittitis eos in contemtum apostolicarum sedium de sua rusticitate gloriari, quum, si quid eos de judicio universalis synodi, quod Constantinopoli per primam nuper elapsam indictionem actum est, forte movebat, ad sedem apostolicam  factum est electis aliquibus de suis, qui dare et acciprare. Nolite ergo dubitare hujusmodi homines principali vel judiciali auctoritate comprimere: quia regulae Patrum hoc specialiter constituerunt, ut si qua ecclesiastici officii persona cui subjectus est restiterit, vel seorsum collegerit, aut aliud altare erexerit, seu schisma fecerit; iste excommunicetur atque damnetur. Quod si forte et hoc contempserit, et permanserit divisiones et schisma faciendo, per custodia per publicas potestates debeant coerceri. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptoꝵ qui iam canonici appellant᷑ didici
hunc timorẽ honorẽq deferre. ut nullũ eoꝵ scri¬
bendo crrasse auileam credere. aut si aliqͥd in cis
offendero qͦd uideatur contrariũ ueritati:. nichil
aliud existimo. qm̃ uł mendosũ esse codicem. ut
ñ assecutũ int̾pretẽ. qͦd dictũ est. uł me minime
intellexisse ñ ambigam. Alios autem ita lego
ut qͣntalibit scĩtatẽ. qntaue doctrina polleant
ñ ideo uerũ putem. qͥa ipsi ita senserunt. s quia
mͥ ꝑalios auctores. uł canonicas. uł ꝓbabiles ra¬
tiones qͦd a uero ñ abhorreat ꝑsuadere. putue¬
runt. Item.L¬
ibris ueterũ hebrea uolumina. no

Expanded text:
scriptorum, qui iam Canonici appellantur, didici hunc timorem, honoremque deferre, ut nullum eorum scribendo errasse audeam credere: aut si aliquid in eis offerendo, quod videatur contrarium veritati, nihil aliud existimem, quam mendosum esse codicem: vel non esse assecutum interpretem, quod dictum est: vel me minime intellexisse non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate, quantumve doctrina polleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt: sed quia mihi per alios authores vel canonicas vel probabiles rationes, quod vero non abhorret, persuadere potuerunt. Idem: Libris veterum Hebraea volumina, no
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ tͥ. ut hanc quã nunc habes uxore nulla¬
tenꝰ p̃sitinas dimitiere uł aliã duce̾. donec ap̃¬
ep̃oꝵ religiosoꝵ conciliũ causam nstam exami
hoc modo iurabit.
e conciliationis utramentũ.

Expanded text:
s uxorem, nullatenus praesumas dimittere, vel aliam ducere, donec episcoporum religiosorum concilium causam istam examinhoc modo jurabit: C. XI. Reconciliationis juramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
rogatꝰ. si liceret in uascłis ligneis sacram̃ta
conficere. respondit. Quondã sac̾dotes ñ au¬
reis. s ligneis calicib utebant᷑. Lepherinꝰ
celebrari constituit. Deinde urbanꝰ .x. p̃pa
sicut & in reliqͥs cultib mag̃ & mag̃ ꝑ incre¬
m̃ta tempoꝵ decus sucereuit eccł̃iaꝵ. Nr̃is enĩ
statiumꝰ ut deinceps nullꝰ sacerdos sacrũ mis
is uasculis ullomꝰ conficere p̃suiat : ne unde
placari debet. inde trascat᷑ ds. Itẽ ex concł. re¬

Expanded text:
rogatus si liceret in vasis ligneis sacramenta conficere, respondit: « Quondam sacerdotes aurei ligneis calicibus utebantur; celebrari constituit. Tunc deinde Urbanus octavus sicut in reliquis cultibus, magis ac magis per incrementum temporum decus succrevit ecclesiarum. Nostris enstatuimus ut deinceps nullus sacerdos sacrum mystis vasculis ullo modo conficere praesumat, ne unde placari debet, inde irascatur Deus. CAP.