comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onis formare. Misitq uiuenes de filiis isrł. et obtułunt holocan¬
sta. ĩmolauert̃ q uictimas pacifi coͥs dño uitulos. holocastũ dño
offert. qui semetipsũ dõ dedicat: et bñ uiuenes de filiis isrł dñr
offerre holocasta. qr nã ñ fortiũ ẽ uite ꝑfectionẽ appet̾e: ceter̃qͥ
adhuc. infans ẽ hoc ẽ rudis infide. uł quẽ senect debilitat. id

Expanded text:
onis formare. Misitque juvenes de filiis Israel, et obtulerunt holocauonis formare. Misitque juvenes de filiis Israel, et obtulerunt holocausta: immolaveruntque victimas pacificas Domino vitulos. Holocaustum Domino offert qui seipsum Deo dedicat. Et bene juvenes de filiis Israel dicuntur offerre holocausta, quia non nisi fortium est vitae perfectionem appetere. Caeterum qui adhuc infans est, hoc est rudis in fi
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ in quibꝰ omnib tustificationibꝰ considandũ ẽ q̃inde adagñdã
uitã. et moꝵ bonoꝵ conu̾sationẽ dici posst̃ multa quippe ineis st̃.
sacram̃ta significantia. potiꝰ aliqͥd quã uitã nr̃am instruentia. usti¬
Notandum ẽ quoditer ppłs ita respondet omnia u̾ba q̃ locutꝰ ẽ dñs
saciemꝰ ecaudiem. Cum itdeat᷑ ordo postulare ut diceret᷑. audiemꝰ
et faciemꝰ. s mir̃ nͥ aliquis sensꝰ hic latet Nam si audiemꝰ ꝓeo positũ
ẽ qđ ẽ intelligimꝰ. pͥus oport̾e u̾b dĩ redd̾e. faciendi seruitutẽ. ut
adintelligñtiam. eaꝵ rer: q̃ ipso p̃cipiente. fuint m̾ito deuotionis
qua ñ contẽpta. s facta st̃ ipse ꝑducat: s uidñdũ ẽ. utr̃ iste ppłs¬
illi filio simił inueniat᷑. qui patͥ uibñti dixt. Ibo iniuneã etñ
moyses uniu̾sos sermones dnĩ et mane consurgens edificauit
ces montis. moyses altare edificat. et duodecĩ titulos. ꝑ xuͭ. tribꝰ

Expanded text:
 iustificationibus considerandum est, quae inde ad agendam uitam et morum bonorum conseruationem duci possint. multa quippe in eis sunt sacramenta significantia potius aliquid quam uitam nostram instruentia. iustiNotandum est quod iterum populus ita respondet: omnia uerba quae locutus est dominus faciemus et audiemus, cum uideatur ordo postulare, ut diceretur: "audiemus et faciemus". sed mirum nisi aliquis sensus hic latet. nam si audiemus pro eo positum est quod est intellegemus, prius oportet uerbis dei reddere faciendi seruitutem, ut ad intellegentiam earum rerum, quae ipso praecipiente fiunt, merito deuotionis, qua non contemtae, silli filio similis inveniatur, qui patri jubenti dixit: Ibo in vineam, et non Moyses universos sermones Domini; et mane consurgens aedificavit ces montis Moyses altare aedificat, et duodecim titulos per duodecim t
Abbreviated transcription (Latin):
u̾satio. qui abħeticoꝵ or e aͣuato lamat᷑. uł diabolica suggesti¬
one decipit᷑. ñ ẽ licitũ bomini xͥano unitari. s quasi immũ
dumꝓicere canib hoc ẽ malignis spĩtib siue pagatus aptã
atq consimilẽ deputare. scdm illam u̾itatis uocẽ qua uibet
eum qui eccłam. ñ audierit ꝓethnico et publicano habi et
apłs mandat peccantẽ tradi sathane init̾itũ carnis ut spẽ¬

Expanded text:
uae ab haereticorum opere venenato laniatur, vel diabolica suggestione decipitur, non est licitum homini Christiano imitari; sed quasi immundam projicere canibus, hoc est malignis spiritibus sive paganis aptam, atque consimilem deputare, secundum illam Veritatis vocem, qua jubet eum qui Ecclesiam non audierit, pro ethnico et publicano haberi . Et Apostolus mandat, peccantem tradi Satanae in interitum carnis, ut sp
Abbreviated transcription (Latin):
solus moyses ascendat ad dnm̃. cet̾i aũt ñ adꝓpinquent. s ado¬
rent. ꝓcul .nͥ. qd̾ moralit̃ nos instĩtuit ut unꝰ quisq ꝑpendat dis¬
crete uireᷤ suas et iuigorẽ animi ut ultra qͣm se p̃uałe conspicit.
adiuitutũ artẽ uł adculm̃ contẽplationis se erigere ñ p̃sumat. s
qͣntũ diuina. clem̃tia eũ ꝓuocat uł scͥptura sacra edocet tantũ
ꝓgrediat quia ut qͥdã ait inp̃cipitiũ. pedẽ ponit. qͥ m̃suraꝵ
suaꝵ limitẽ disc̾te ñ attũdit. Seqr̃ Populus aũt ñ ascñdat. cũeo.

Expanded text:
m, caeteri autem non appropinquent, sed adorent procul, nisi quod moraliter nos instruit, ut unusquisque perpendat discrete vires suas, et vigorem animi, ut ultra quam se praevalere conspicit virtutum arcem, vel ad culmen contemplationis se erigere non praesumat; sed quantum divina clementia eum provocat, vel Scriptura sacra edocet, tantum progrediatur? Quod autem quidam ait: In praecipitium pedem ponit, qui mensurarum suarum limitem discrete non attendi
Abbreviated transcription (Latin):
desiguant Intabuł namq testanĩtt etfides erat inscͥpta et¬
ne dimnitatis q̃ mundũ crearet ac reg̾et. ⁊ mandata quibꝰ
dõ seruiri oportet. et disc̾tio iudicii. qua ipse odientes se iuire
cõdẽpnaret et diligñtes se mĩa. digna remtn̾aret facies et
ꝓpitiatoriũ d auro. mundissimo duo cubit᷑ et dimidiũte

Expanded text:
designant. In tabulis namque testamenti et fides erat inscripta aeternae divinitatis quae mundum crearet ac regeret, et mandata quibus Deo serviri oporteret, et discretio judicii, qua ipse obedientes se vere condemnaret, et diligentes se misericordia remuneraret. Facies et propitiatorium de auro mundissimo; duos cubitos et dimidium te
Abbreviated transcription (Latin):
quãquã p̃cepta. exceptis his. q̃ insacͣm̃to aliqͥd significãt eadẽ
admores bonos ꝑtinentia reꝑiant᷑ ꝓinissiones tñ carnales atꝙ
suos homo dic̃ cum zelaret inpeccatorib pacẽ peccatoꝵ in¬
tuens. Ca quippe cernebat habundare. inpis q̃ ipse scdm te¬
stam̃tũ. uetꝰ expectabat. ad nõ dõ cui hac m̃cede seruiebat: et
cum hͣinc subriꝑe. cepisset sensus umpiꝰ qd̃ dm̃ ñ curare exsti¬
bare. et suscep̃ cognoscere. et ait. hoc labor ẽ ante me. donec intro¬
eam inscũariũ. et uitelligã uinouissima ibi enĩ p̃mia dabũt᷑
adnouũ ꝑtinẽtia testam̃tũ. q̃ mpii ñ accipiẽt et pene tẽ futu¬
rate sunt impioꝵ. quas nullus pioꝵ sensurꝰ: ad tam̃ bñdictio

Expanded text:
ceptis his quae in sacramento aliquid significant eadem ad mores bonos pertinentia reperiantur, promissiones tamen carnales atquesuos homo <dei> dicit, cum zelaret in peccatoribus pacem peccatorum intuens. ea quippe cernebat abundare inpiis, quae ipse secundum testamentum uetus expectabat a domino deo, cui hac mercede seruiebat. et cum hinc ei subrepere coepisset sensus inpius, quod deum non curare existit ausus inprobare et suscepit cognoscere et ait: hoc labor est ante me, donec introeam in sanctuarium dei et intellegam in nouissima. ibi enim praemia dabuntur ad nouum pertinentia testamentum, quae inpii non accipient; et poenae tunc futurae sunt inpi
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ tuoꝵ coram te t̾ga uͥtã. emitt̃ns. carbones pͥus qͥ fugab̾t̃ e¬
uũ et cananeũ. et hecheũ anteqͣm introea at q̃ritur. de istiᷤᷤ
bestiis quid intelligñdũ sit: nam et ꝓmittit. hoc ds̃ et lib sa¬
pientie dic̃. impletum ubi ait Et misit antecessores. excitꝰ sui
uespas: ñ aũt legimus factũ neq moysi temporib neq subiħu
naue neq subuidicib neq subregib Ac ꝑhoc uesperte. aculei
tunoriᷤᷤ intelligñdi st̃. fortasse quib agitabant᷑ memorate
genteᷤ ut cecdent filiis isrł. ds̃ enĩ loquit᷑ in cuius sermone si fi¬
gurate aliqͥd dicat᷑ qdđ ad pprietatẽ nã sit impletũ ñ inpedit
historie fidem inqua ꝑspicitur ueritas narratoris: sic̃ nec
euũgłistaꝵ narratio scđm ꝓprietatẽ. impedit᷑. si aliqͥd̃xͦ dr̃ si¬

Expanded text:
ga vertam: emittens crabrones prius, qui fugabunt Evaeum et Chananaeum, et Ethaeum antequam introeas. Quaeritur de istis bestiis, quid intelligendum sit. Nam et promittit hoc Deus, et liber Sapientiae dicit, ubi impletum ait: Et misit antecessores exercitus sui vespas . Non autem legimus factum, neque Moysi temporibus, neque sub Jesu Nave, neque sub judicibus, neque sub regibus. Ac per hoc vespae istae aculei timoris intelligendi sunt, fortasse quibus agitabantur memoratae gentes, ut cederent filiis Israel. Deus enim loquitur: in cujus sermone si figurate aliquid dicatur, quod ad proprietatem non sit impletum, non impedit historiae fidem in qua perspicitur veritas narratoris. Sicut nec evangelistarum narratio secundum proprietatem impeditur, si aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
passiones. ñ tã alienas possessiones ꝑuasisse qͣm ꝓpͥas recu¬
ꝑasse cͥdnda sunt. Et enim quantũ docet. uetꝰ traditio haseaᷤᷤ¬
dem t̾ras cananeoꝵ in quaᷤ introdncunt᷑ filii ifrł. filii sẽ. fue¬
rt̃ quondã in orb̾ diuisione sortiti. quas deincepꝰ ꝑium atq
potñtiã postitas cham ꝑuasioĩs iniqͥtate. possedit. Inquo
et dĩ iudiciũ rectissimũ cõpbat᷑ qui et illos de locis aliens

Expanded text:
passiones, non tam alienas possessiones pervasisse, quam proprias recupassiones, non tam alienas possessiones pervasisse, quam proprias recuperasse credendi sunt. Etenim quantum docet vetus traditio has easdem terras Chananaeorum, in quas introducuntur filii Israhelis, filii Sem fuerant quondam. in orbis diuisione sortiti, quas deinceps per uim atque potentiam posteritas Cham peruasionis iniquitate possedit. in quo et dei iudicium rectissimum conprobatur, qui et illos de locis alienis
Abbreviated transcription (Latin):
ita intelligit᷑. ht̃ unũ qdđq uiciũ incorde nr̃o. ꝓpriã stationẽ
qͣm sibi uindicãs manime nr̃e. recessu ext̃minat israhelẽ id
ñ desinit. Non enim posst̃ uirtutes cum uittis parit̃ morari
q̃ ẽnĩ participatio iꝰ atie. c̃iiuqͥtate aut q̃ societas. luci cũ
tenebriᷤs cum abisraheł ppło idẽ. auirtutib contra sedimicã¬
tib fu̾int uitia suꝑata. loc̃ quẽ sͥ incorde nr̃o concupiscñtie
uł fornicationis spc̃ recñtabat. ibi detnceps castitaᷤ obtinebit:
quẽ furor ceꝑat. patiẽtia uindicabit. quẽ tͥstitia mortẽ oꝑãs
occupauerat: salutaris et plena. gandio tͥstitia possidebit.
quẽ accidia uastauit Incipiet excołe fortitudo quẽ suꝑbiacõ¬
culcabit humilitas honestabit. et ita singłis uitus expulsis eoꝵ
loca. idẽ effectꝰ untuteᷤ. contrarie. possidebt̃. q̃ filii ifrłis. idẽ aĩe
uidñtes dm̃ ñ inm̾ito ñcupant᷑ qͥ cum unu̾sas cordis expitł̃it̃

Expanded text:
ita intellegitur. habet unumquodque uitium in corde nostro propriam stationem, quam sibi uindicans in animae nostrae recessu exterminat Israhelem, ider aduersari non desinit. non enim possunt uirtutes cum uitiis pariter conmorari. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate ? aut quae societas luci cum tenebris? sed cum ab Israhelis populo, id eet uirtntibus contra se dimicantibus fuerint uitia superata, locum quem sibi in corde nostro concupiscentiae uel fornicationis spiritus retentabat, deinceps castitas obtinebit: quem furor ceperat, patientia uindicabit: quem tristitia mortem operans occupauerat, salutaris et plena gaudio tristitia possidebit: quem acedia uastabat, incipiet excolere fortitudo: quem superbia. conculcabat, humilitas honestabit. et ita singulis uitiis expulsis eorum loca, id est adfectus, uirtutes contrariae possidebunt, quae filii Israhelis, id est animae uidentis deum non inm
Abbreviated transcription (Latin):
Nam uoluntas dñi possessionẽ cordis nr̃i ñ intiis s uirtutibꝰ
naturalit̃ deputauit q̃ post p̃uaricõnẽ ade. insolescentibꝰ
uitiis. idẽ ppłs cananeus aꝓpria religione. depulse cũ eisitr¬
sum. ꝑ dĩ grãm diligñtia nrã. ac labore fuerint strestitute.
Nõ tͣm̃ alienas occupasse tras. qͣm ꝓprias c̾dñde st̃. recepisse:
de his. octo uitiis et meuugło ita significat᷑. Nõ adorabis
dõs eoꝵ. neccoles eos ñ facies oꝑa eoꝵ: s destrues eos. et con
tius. et aquis. et auferã infirmitatẽ de medio tui. Nerit infe¬
cunda nec sterił. int̾ra tua num̾ũ dieꝵ tuoꝵ implebo. Quãius .i

Expanded text:
rtutibus naturaliter deputavit. Quae post praevaricationem Adae insolescentibus vitiis, id est, populis Chananaeis a propria religione depulsae, cum eis rursum per Dei gratiam diligentia nostra ac labore fuerint restitutae, non tam alienas occupasse terras, quam proprias credendae sunt, recepisse. De his octo vitiis et in Evangelio ita significatur: Non adorabis deos eorum, nec coles eos. Non facias opera eorum, sed destrues eos, et confm panibus tuis et aquis, et auferam infirmitatem de medio tui. Non erit infecunda nec sterilis in terra tua. Numerum dierum tuorum implebo
Abbreviated transcription (Latin):
retur: p̃dictũ ẽ his u̾bis ñ coques agnum inlacte inatͥs sue. Illd
ne se bomi ifrahelite sociarẽt malis uidĩs aquib ip̃e passuꝰ
ẽ. tanquam agnus in lacte matris sue. idẽ eo tp̃r. quo concept᷑
ẽ. d̃r enim femine. ex qͦ conceꝑũt lac collig̾e. Nlo aũt m̃se passũ
ẽẽ xp̃m et pasche obseruatio et dies eccłus notissimꝰ. natiuita¬
tis enus ostendit qͥ enim m̃se nono natꝰ ẽ. oct̃ Rł ianuariã ꝓfec¬

Expanded text:
retur, praedictum est his uerbis: non coques agnum in lacte matris suae, "non retur, praedictum est his uerbis: non coques agnum in lacte matris suae, "non ne se boni Israelite sociarent malis Iudeis, a quibus Christus passus est tanquam agnus in lacte matris sue, id est eo tempore, quo conceptus est. Dicuntur enim femine, ex quo conceperint, lac colligere. Illo autem mense passum esse Christum et pasche observatio et dies ecclesie notissimus nativitatis eius ostendit. Qui enim mense nono natus est VIII° kal. Ianuarias, profec
Abbreviated transcription (Latin):
significationis causꝗ ꝓhibitũ. acepimꝰ agnum ulacte coqͥ null
usus ẽ ita coqñdisi aũt indieb quib lactat᷑. quis hoc habuit
unqͣm uidõꝵ in obseruatiõe ut agnum ñ coq̃ret nͥ cum desiste¬
ret sug̾e. quid ẽ aũt in lacte matris sue q̃uasiposset etiã si hoc
uitelligeret᷑ sine huius p̃cepti transg̾ssione coqui. si eonatomor¬
tua matre eiꝰ aboue alia lactaret᷑ cum alicuiꝰ ꝓfecto reisignifi¬
cande causas. eẽt p̃ceptũ. nemo ambigit s etiam illa q̃ posst̃
obseruantia fa̾tirari. ñ sine causa ita p̃cepta: sĩgnificant enĩ
aliqͥd hocuͦ quoniodo obseruetur. aut ꝓprietatẽ uboꝵ aut
ut occidet ñ inuenit ut coq̃s qđ dictũ ẽ ꝑtineat adignẽ pa¬
sionis hoc ẽ tribulationẽ. undedr̃. uasa figuli ꝓbat fornax:
ec homines uistos temptatio tͥbulatioms: quia ergo ñ ẽ tẽ u¬
fans passus. cura q̃rente herode huiꝰmodi ꝑiculũ immin̾e nude¬

Expanded text:
s causa prohibitum acceperimus agnum in lacte coqui, nullus usus est ita coquendi; si autem in diebus, quibus lactatur, quis hoc habuit umquam Iudaeorum in obseruatione, ut agnum non coqueret, nisi cum desisteret sugere? quid est autem "in lacte matris suae?" quasi posset, etiamsi hoc intellegeretur, sine huius praecepti transgressione coqui, si eo nato mortua matre eius ab oue alia lactaretur, cum alicuius profecto rei significandae causa esse praeceptum nemo ambigit. sed etiam illa quae possunt obseruantia factitari non sine causa ita praecepta sunt; significant enim aliquid. hoc uero quomodo obseruetur ad proprietatem uerborum, aut ut occideret, non inuenit, ut "coques" quod dictum est pertineat ad ignem passionis, hoc est tribulationem. unde dicitur: uasa figuli probat fornax et homines iustos temtatio tribulationis. quia ergo non est tunc infans passus, cum quaerente Herode huius modi periculum imminere uide
Abbreviated transcription (Latin):
sue ñtiꝰ dicipot̃. qͥ et hisraelitis dñi mandata innotuit et gñtibꝰ
dĩ potẽtiam. ac terorẽ intimauit. cuiꝰ uoci dñs ubet ppło suo
obteꝑare Unde et idẽ ppł̃s adeũ dixsse refert᷑.Sic̃ obediumꝰ
monib tuis quos. p̃ceꝑis ei moriat᷑ et ẽ inqͥt nom̃ meũ in llo
Bi farie nom̃ dĩerat iniosue. qui et israhelita fuit. Isrł enim

Expanded text:
test, quoniam in Israelitis Domini mandata innotuit, et gentibus Dei potentiam ac terrorem intimavit. Cujus voci Dominus jubet populo suo obtemperare. Unde et idem populus ad eum dixisse refertur: Sicut obedivimus, monibus tuis quos praeceperis ei, moriatur . Et, inquit, nomen meum in illo. Bifarie nomen Domini erat in Josue, qui et Israelita fuit. Israel enim
Abbreviated transcription (Latin):
ficabo tͥ. hec sunt aũt que acciꝑe debetis aur̃ argñtũ et aes.¬
lacinthũ. ac purpureũ coccũq bis tinctũ. ⁊ byssum pilos ca¬
praꝵ. et pelles arietũ rubricatas. pelles iacinrthinas et lig
et thimiama bom odoris. lapides onichinos et gẽmas adornã¬
lã ephod. ac rõnale facientq mͥ scũariũ. et habitabo ĩmedio eoꝵ

Expanded text:
ificabo tibi . Haec sunt autem quae accipere debetisificabo tibi . Haec sunt autem quae accipere debetispurpuram, coccumque bis tinctum, et byssum, pilos caprarum, et pelles arietum rubricatas, pellesque ianthinas, et liget thymiamata boni odoris: lapides onychinos et gemmas ad ornandum Ephod ac Rationale. Facientque
Abbreviated transcription (Latin):
cum suo ppło acceꝑant. possent implere. quos enugłice gr̃a ue¬
ritatis. q̃ quatuor libris ẽ describũda uiuaret. Locut᷑ ẽ dñs ad
moy sen dicens. loq̃re filiis isrł. ut tollant mͥ pͥmitiaᷤ. abomni
homine. qui offeret ultroneus. accipietis pͥmicias mͥ. Et nos
hoc diuie gr̃e tribuimꝰ. ueracit̃ et intimo excorde ꝓfitenteᷤ. qd̾
ne initiũ bone quidẽ accionis. ut cogitationis aliqd̃ nisia
dũo. possimꝰ habe mala uero nr̃a semꝑ anob̾ ipsis diaboloĩs¬
tigante. et cepta cõsummata. nec nͥ. dño donante. laxanda ẽẽ
fatemur. Bene aũt p̃cipit᷑ moyses abhomine qui offert ultro¬
neus acciꝑe pͥmicia:. Inlatrẽ enĩ. datorẽ dilig̃ ds̃. Et apłs. Nõ¬
existina nos aut̃ necessitate. s ꝓposito cordis bona fac̾e. uibet
Quod se fac̾e. sciens ꝓpħa. glłatur dnõ dicens: uoluntarie. sacͥ¬

Expanded text:
cum suo populo acceperat, possent implere, quos evangelicae gratia vecum suo populo acceperat, possent implere, quos evangelicae gratia veritatis, quae quatuor libris erat describenda, juvaret. CAPUT VIII. DMoysen: Loquere filiis Israel, ut tollant mihi primitias: ab omni homine, qui offeret ultroneus, accipietis primitias mihi . Et nos hoc divinae gratiae tribuimus, veraciter et intimo ex corde profitentes quod ne initium quidem bonae actionis aut cogitationis aliquid, nisi a Domino possimus habere, mala vero nostra, semper a nobis ipsis diabolo instigante, et coepta et consummata, nec nisi Domino donante, laxanda esse fatemur. Bene autem praecipitur Moyses ab homine qui offert ultroneus accipere primitias: hilarem enim datorem diligit Deus. Et Apostoitia nos aut necessitate, sed proposito cordis bona facere jubet . Quod se facere sciens Propheta, gloriatur Domino dicens: Voluntarie sacr
Abbreviated transcription (Latin):
paruit: qr corda electorũ ⁊ donoscientie. celestis illustrat. et ar¬
dore sue caritatis inflãmat. Innube gͦ caligine et igne gła dñi
caligie . uͦ. quia potñtia maiestatiꝰ eiꝰ. antilla pot̃. creatura ad
integrum conp̃hñdi. Pax enu dĩ exsuꝑat oninẽ sñsũ. Inigne aut̃
ardnt̃e qͥ amentes fideliũ. suꝑbͥoꝵ bonoꝵ. et cognitione mradiat¬
et spe ac dilectione. accñdit. Et hanc quidẽ dnĩ głam filii isrł
delonge. et abinferiorib aspiciũt. moyses uͦ. alt̾ius ascñdñdo pe¬
netrat. quia iuimir̃ abdita mist̾i̾oꝵ diuinoꝵ. quiq ꝑfecte. ac sub¬
luntẽ uident. at nos nr̃e memores fragilitas. et mertie et si
ascñdit inmontẽ et fuit ibi quadragnita dieb et quadraginta
sublimit incerta et occulta sapientie diuine inuitande. acdu
cente dño penetrãt. suit aũt cũ dr̃o moy ses xl dieb et noctibꝰ. Uini.
ut hoc num̾otpr̃is discet qd̃ illi solũmodo. decalogũ. legis quẽ

Expanded text:
paruit; quia corda electorum, et dono scientiae coelestis illustrat, et ardore suae charitatis inflammat. In nube ergo, caligine et igne gloria Docaligine vero, quia potentia majestatis ejus a nulla potest creatura ad integrum comprehendi. Pax enim Dei exsuperat omnem sensum . In igne autem ardente, quia mentes fidelium suet spe ac dilectione accendit. Et hanc quidem Domini gloriam filii Israel de longe et ab inferioribus aspiciunt, Moyses vero altius ascendendo penetrat: quia nimirum abdita mysteriorum divinorum quique perfecte ac sublimiter vident; aut nos nostrae memores fragilitatis et inertiae, et si ascendit montem: et fuit ibi quadraginta diebus, et quadraginta sublimiter incerta et occulta sapientiae divinae, invitante ac cente Domino, penetut hoc numero temporis disceret, quod illi solummodo decalogum legis, quem
Abbreviated transcription (Latin):
nũtiator. quẽ qͥ ñ andierit. ext̃minabit᷑ de ppło suo: nom̃
enĩ dĩ millo ueracit̃ ẽ. qr cũ sit homo uerꝰ ds̃ agnoscit᷑ Seqr̃.
Quod si audieris uocẽ eius. et fec̾is omnia q̃ loquor. inimicuꝰ
ero inimicis tius. et adfligã ad fligntes te. p̃cedetq te angłs
m̃s et introducet adamorreũ. ⁊ hecheũ. et pherecheũ. canane¬
ũq et eueũ. et iebuseũ. et ct Istorialit̃ enim ppłm israbelitiẽ¬

Expanded text:
t, exterminabitur de populo suo. Nomen enim Dei in illo veraciter est, quia cum sit homo verus Deus agnoscitur. Sequitur: Quod si audieris vocem ejus, et feceris omnia quae loquor, inimicus ero inimicis tuis; et affigam affligentes te; praecedetque te angelus meus, et introducet ad Amorrhaeum, et Ethaeum, et Pherezaeum, Chananaeumque et Evaeum et Jebuzaeum, etc. Historialiter enim populum Isra
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ uirare deñtiat᷑. magisq indĩ nomĩe si uellẽt uirare
timaꝵ carnaliũ. oblatio concessa ẽ. Isdẽ intẽplo dñi. uni
dõ offerri ne id: dolis. ehib̾ent cuiꝰ usum penitꝰ dissere¬
bitis. Tres festiuitatẽ p̃cipuas hoc loco obsernandas. p̃cetĩs
festiuitatib maxime cõm̃dat. idẽ. pasche et p̃ntecosteꝰ ⁊ sce¬
nophegie q̃ conseosut̃ eni̾iat. Sollempnitatẽ inqͥt arimoꝵ

Expanded text:
si vellent, jurare, timarum carnalium oblatio concessa est iisdem in templo Domini uni Deo offerri, ne idolis exhiberent, cujus usum penitus deserebitis . Tres festivitates praecipuas hoc loco observandas prae aliis festivitatibus, maxime commendat, id est, Paschae, Pentecostes et Scenopegiae. Qui cons
Abbreviated transcription (Latin):
quando licuit oꝑari. Erimitias frugũ c̃retue defereꝰ indom̃¬
patris tui. Primordia utiq omiũ oꝑũ tuoꝵ. ineccła dĩ digne
conu̾sans. carori tuo gratant̃ exhibeas: qi ħ ẽ dom̃ una inq̃
agnꝰ paschał comedi iubet᷑ nec ñ et omĩũ muner̃ aptissimꝰ
locꝰ ẽ adofferendũ. Non coques edũ in lacte matͥssue siue uix

Expanded text:
quando licuit operari. Primitias frugum terrae tuae deferas in domuquando licuit operari. Primitias frugum terrae tuae deferas in domum Dei tui. Primordia utique omnium operum tuorum, in Ecclesia Domini digne conversans, Creatori tuo gratanter exhibeas: quia haec est domus una, in qua agnus paschalis comedi jubetur: nec non et omnium munerum aptissimus lo
Abbreviated transcription (Latin):
bonis studiũ. inpñdimꝰ. masculinũ nr̃m sine dubitãte cõspectũ¬
diũ digne statuimꝰ. Nam inmobił suꝑ ferm̃to sanguiẽ uiccime
mee. ferm̃tũ. qđ insacͥficio diũ offerri cõtradr̃ ut sepe diximꝰ.¬
malitie et neqͥtie amaritudinẽ significat. Nõ ĩmolab̾ ait suꝑfer¬
m̃to sanguinem uictime mee: ac si dic̾et: caueaᷤ ne in oblatione
qua dm̃ placare desid̾as aliqͥd doli. aut neqͥtie int̾iisceas: qr
sinceritas iusticie dõmaxine placet Item hac sentñtia nosadmo¬
ñi sciamꝰ. quod in sacͥficio corporis. et sanguinis dnĩ munditiã
cordis et oꝑis studeamꝰ. hab̾e ne in offerñdo uite libamina fedi
et ingrati coram dnõ appareamꝰ. Seqr̃. Nec remanebͣadeps sol¬
lẽpnitatis mee usq mane ꝑhanc sentñtiã nos instruit ne opꝰ
faciendum differam᷑. quia ibi actionis tp̃s iã nullũ erit s dies
retͥbutionis. ut recipiat unꝰ quisq ꝓut gessit. tp̃re carnis sue

Expanded text:
quiramus. Quid tunc digne fit, si hoc sedulo tractantes, implere satagimus. Quod supra dictum est: Non apparebis in conspectu meo vacuus. In conspectu Domini vacuus apparet, qui nihil secum de fructu sui laboe amaritudinem significat. Non immolabis, ait, super fermento sanguinem victimae meae. Ac si diceret: Caveas ne in oblatione qua Dominum placare desideras, aliquid doli aut nequitiae intermisceas: quia sinceritas justitiae Deo maxime placet. Item hac sententia nos admoneri sciamus, quod in sacrificio corporis et sanguinis Domini, munditiam cordis et operis studeamus habere: ne in offerendo vitae libamine, foedi et ingrati coram Domino appareamus. Sequitur: Nec remanebit adeps solemnitatis meae usque mane. Per hanc sententiam nos instruit, ne opuurrectionis futurae faciendum differamus, quia ibi actionis tempus jam nullum erit, sed dies iste retributionis, ut recipiat unusquisque prout gessit tempore carnis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
tundutes. et mundi adeoqũdũ hodei faciẽteᷤ are dĩ assa¬
riũ offert̃. et unã dragniã exeo mittũtes reliquũ sacerdotũ
usui delinquunt. et tc̃iam sicebit omnib ꝓsuõ metere uo¬
liuitate. Immolant aũt̃ in pͥmiciis frugũ annũ holocastũ
dõ Et sollempnitatẽ messis pͥmituoꝵ oꝑis tui. q̃cũq seueriꝰ

Expanded text:
ea facientes, arae Dei assarium offerunt: et unam drachmam ex eo mittentes, reliquum sacerdotum usui derelinquunt: et tunc jam licebit omnibus pro sua metere voluntate. Immolant autem in primitiis frugum, agnum holocaustum Domino. Et solemnitatem mensis primitivorum operis tui, quaecunque seve
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mia et̃na. cõseq̃mur. unde saluorcor in euugło nos admo¬
net. dicẽs facite uob amicoᷤ de mãmona iniqͥtatiꝰ. ut cũ defe
ceritis retipiãt uos inetna tab̾nacła. hĩc et doctor gñtiũ ait.
qͥ parce seminat parce et metet qͥ seminat in bñdictiõib
de bũdictionib metet. uitã etñã: quod aũt seqr̃. sex dieb oꝑa¬
b̾is. septino die cessabit uos ut requiescat. et asmꝰ tuus etre¬
frigeretur filius ancille tue. et aduena adeundẽ intellectũ
ꝑtinet ut scilicet inp̃senti tp̃r bene laborantł̃o unꝰ quisq
studeat tãdisciplinat᷑ quã ebes tã seriuꝰ quã lib̾. cã diue
quam panꝑ. quatinꝰ et̾ne requiei exꝑs ñ fiat. qͥn potiꝰ me¬
rito recte fidĩ. ac bonor oꝑum. gaudi et̃ni particeps existat.

Expanded text:
praemia aeterna consequemur. Unde et Salvator in Evangelio nos admopraemia aeterna consequemur. Unde et Salvator in Evangelio nos admonceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Hinc et doctor gentium ait: Qui parce seminat, parce et metet. Qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus metet vitam aeternam. Quod autem sequitur, Sex diebus operaberis, septimo die cessabis, ut requiescat bos et asinus tuus, et refrigeretur filius ancillae tuae et advena. Ad eumdem intellectum pertinet, ut scilicet in praesenti tempore, bene laborando unusquisque studeat, tam disciplinatus quam hebes, tam servus quam liber, tam dives quam pauper, quatenus aeternae requiei exspers non fiat, quin potius merito rectae fidei ac bonorum operum, gaudii aeterni particeps existat.
Abbreviated transcription (Latin):
usq quaq fructifere. qui eas eciã ꝑalios sexannos pascit cũ colli¬
gunt᷑. q̃ semitant᷑ Siqͥs aũt quesierit. qͥd scd̾m allegoriã p̃sens
p̃ceptũ. de septimi auni frugib dinitendis pauꝑib ppłis etbe¬
stus t̾re. significet sciet qri senariꝰ num̾us. oꝑũ ꝑfectionẽ signi¬
ficat Inseptenario quoq requies anmar̃ expͥmit᷑ et bene in
merseilis abimndantia. inde nob exc̾scens in futtiro requiẽ animaꝵ
nr̃aꝵ. sine illo labore iamactionis nos ꝑciꝑe faciati qd̵ aũt
pauꝑes ppłi seu bestie agricomede iuibñttir: q̃ de labore nr̃o
p̃t̾ito uiseptimo anno ad escunt. significat qd̵ ꝑelemosinaꝵ¬
et caritatis obseqͥa messeꝰ nob̾ infuturo parabr̃ deuiq iden
tura bona p̃parantia. Si gͦ ñ tantũ amicis nr̃is indigñtib uer̃
etiã inimicis. qͥ bestiaꝵnomine notati st̃. bñficii existimꝰ. sñ
dubio inuita futura ubi iam ñ ẽ. tp̃s oꝑandi. de bñfactis

Expanded text:
os pascit, cum colliguntur quae seminantur? Si quis autem quaesierit, quid secundum allegoriam praesens praeceptum de septimi anni frugibus dimittendis pauperibus populi, et bestiis terrae significet, sciat quia senarius numerus operum perfectionem significat. In septenario quoque, requies animarum exprimitur. Et bene in mercedis abundantia, inde nobis excrescens, in futuro requiem animarum nostrarum, sine ullo labore jam actionis nos percipere faciat. Quod autem pauperes populi seu bestiae agri comedere jubentur, quae de labore nostro praeterito in septimo anno accrescunt, significat, quod per eleemosynacharitatis obsequia, merces nobis in futuro parabitur. Denique tura bona praeparantia. Si ergo non tantum amicis nostris indigentibus, verum etiam inimicis qui hostiarum nomine notati sunt, benefici existimus, sine dubio in vita futura, ubi jam non est tempus operandi, de benefactis
Abbreviated transcription (Latin):
uenalẽ ht̃ qm̃ inuita sua ꝓiecit intima sua. fegrino molestꝰ ñ eris sci¬
tis enim aduenaꝵ animas quia et ipsi ꝑegͥni fiustis int̾ra egꝰ pti. Ex
sua ꝯditioẽ. unꝰ qͥsq quomodo aliis misereri ꝯ ueniat ꝑ pñde debet
unde et dñs in euugło dicit Dimittite. et dimittet᷑ uob. date et da¬
bit᷑ uob̃. m̃sura qua mensi fueriti remetiet᷑ uob̾. Sexannis semi¬

Expanded text:
uoniam in vita sua projecit intima sua. Peregrino molestus non eris: scitis enim advenarum animas, quia et ipsi peregrini fuistis in terra Aegypti . Ex sua conditione unusquisque quomodo aliis misereri conveniat, perpendere debet. Unde et Dominus in Evangelio dicit: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Mensura qua mensi fueriti
Abbreviated transcription (Latin):
sin. hoc ẽ ꝑoccupationẽ. anticipat scͥptura. quod postea
factum ẽ. Omnia quippe ista postͤaquam facta st̃. scͥpta st̃
Ac ꝑhoc. qñdo factum ẽ quoꝰmodo commemorat᷑ nondum
uocabat᷑ iħc s quando sc̃ͥptum ẽ iam hoc uocabat᷑ Omĩa¬

Expanded text:
st per praeoccupationem anticipat scriptura quod postea st per praeoccupationem anticipat scriptura quod postea factum est. omnia quippe ista posteaquam facta sunt scripta sunt; ac per hoc quando factum est quod modo commemoratur, nondum uocabatur Iesus, sed quando scriptum est iam hoc uocabat
Abbreviated transcription (Latin):
unt. et sitiunt iusticiam. quoniam ipsi saturabunt unde et
dominus dicit uenturos multos. quos utiq nisi electos. p̃scitoᷤ
p̃destinatos. uocatos iustificatos. glorificatos. et recubituros
cum abraam et ssaac et iacob in regno celorum. et alio locoipse
hoc ꝓmitat fidelib suis. quod faciat eos recumbe et transeat
et ministret eis: quid sibi uult quod iħcnaue. ñ. commemoratiᷤ
millis .iiii. subito cum moyse apparet. et cum illo ascendit
inmontem. adaccipiendas tabulas legis et subito rursꝰ iħe
abscondit᷑ id ẽ. tacetur. et mos ses accepit legem induab ta¬
bulis et cumeo iterum apparet: an forte significat. nouũ te¬
stam̃tum nomine iħu. et absconditũ eẽ inlege. et aliquan¬
do apparere intelligñtib quod uͦ iħc iam uocatur cum in
libro numerorum. quando id nom̃ acceꝑit scͥptura testat᷑.
quod iam ꝓpe eẽt. ut tram ꝓͣmissionis intrarent ꝑplem¬

Expanded text:
unt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur. unde et unt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur. unde et dominus dicit upraedestinatos, vocatos, justificatos, glorificatos, et recubituros cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum? Et alio loco ipse hoc promittit fidelibus suis, quod faciat eos recumbere, et transeat, et ministret eis . Quid sibi vult quod Jesu Nave non commemoratus in illis quatuor, subito cum Moyse apparet, et cum illo ascendit in montem, ad accipiendas tabulas legis, et subito rursus Jesus absconditur, id est tacetur, et Moyses accepit legem in duabus tabulis, et cum eo iterum apparet? An forte significat Novum Testamentum nomine Jesu, et absconditum esse in lege, et aliquando apparere intelligentibus? Quod vero Jesus jam vocatur, cum in libro Numerorum quando id nomen acceperit Scriptura testatur, quod jam prope esset ut terram promissionis intrarent, per prolep
Abbreviated transcription (Latin):
aũt p̃destinauit illos et uocauit. quos aũt uocanit illos et
iustificauit quos aũt iustificauie illos et glificauit ꝓfecto
de eseͥctis isrł ñ dissonuit. nec unus. Significat᷑ aũt quat̃
nario numero inmoyse et aaron et nadabet abiui. ꝑꝑ qua¬
tuor euugłia et tottus orb̃ qui inquatuor partes diuiditur
ꝓmissionẽ. et .lix. de seniorib ifrł. ntimero scilicet septena¬
rio decuplato qui ꝑtinẽt ad significandum sp̃m scm̃: sa¬
phiro aũt signisicatur. uita celestis. marime quia dictũ est.
sic̃ aspectꝰ firmam̃ti. firmam̃tũ aũt celum appellari quis nes¬
ciat et forma lat̾is in eodem saphiro. quadraturã. ipsam uł
stabilitatem. uł eiusdem quat̾narii numeri. sacram̃tum fi¬
gurat qd aũt manducãt et bibt in loco dĩ. suauitatẽ. satu¬
ritatẽq significãt in illo regno etñitatis. Beati enĩ qui esuri¬

Expanded text:
autem praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, ipsos et autem praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, ipsos et glorificauit, profecto de ernario numero in Moyse et Aaron et Nadab et Abiud, propter quatuor Evangelia, et totius orbis, qui in quatuor partes dividitur, promissionem; et septuaginta de senioribus Israhel numero scilicet septenario decuplato, qui pertinet ad significandum spiritum sasapphiro autem significatur uita caelestis, maxime quia dictum est: sicut aspectus firmamenti. firmamentum autem caelum appellari quis nesciat? et forma lateris in eodem sapphiro quadraturam ipsam uel stabilitatem uel eiusdem quaternarii numeri sacramentum figurat quod autem manducant et bibunt in loco dei, suauitatem saturitatemque significat in illo regno aeternitatis. beati enim qui esuri
Abbreviated transcription (Latin):
renum ẽ. nec suꝑ eos. qui ꝓcul recesserant de filiis isrł misit ma¬
num suam udert̃q dm̃. et comed̾unt ac bibunt Constat int̃
eos. qui recte intelligunt nullo dm̃ contineri loco nec aliquo
uelid sui corporis m̃bra pon̾ie. sicuti nr̃i corporis sedere. ia¬
cere. stare. et si quod huiusmodi ÷ hec enim ñ sunt nͥ corpoꝵ¬
dĩ aũt sp̃c c̃ quod gͦ se ostñdit sp̃e corporali uł signis corpora¬
lit exp̃ssis. ñ substantia euis apparet. quaẽ ipse quod ẽ sad¬
sumptio formarum uisibiliũ etus ommpotũtie subiacet:
et de electis ifrahel non dissonuit nec unus et apparuer in
loco dĩ. et manducaner̃t et bibunt. Quis dubitet illos quos
isrł. qui ꝓculdubio ꝑsonam gerebant eorum. qͥ electi sunt
inppło dĩ. Non enim omnium ẽ fides. et notut dñs qui sune
etus. Inmagna aũt domo sunt alia uasa inhonorem: alia in
contumeliam. qm̃ ergo quos ante p̃sciuit. et p̃destinauiꝯ qͦs

Expanded text:
filiis Israel, misit manum suam. Videruntque Deum, et comederunt ac biberunt. Constat inter eos qui recte intelligunt, nullo Deum contineri loco, nec aliquo velut situ corporis membra ponere, sicuti est nostri corporis sedere, jacere, stare, et si quid hujusmodi est. Haec enim non sunt nisi corpouod ergo se ostendit specie corporali uel signis corporaliter expressis, non substantia eius adparet, qua est ipse quod est, sed adsumptio formarum uisibilium eius omnipotentiae subiacet. Et de electis Israhel non dissonuit nec unus: et adparuerunt in loco dei et manducauerunt et biberunt. quis dubitet illos, quosIsrahel? qui procul dubio personam gerebant eorum qui electi sunt in populo dei. non enim omnium est fides, et nouit dominus qui sunt eius; in magna autem domo sunt alia uasa in honorem, alia in contumeliam. quoniam ergo quos ante praesciuit, et praedestinauit; quos
Abbreviated transcription (Latin):
nabitur furor m̃s ꝑcutiãq uos gladio. et er̃ uxoreͤ ur̃e uidue
sionẽ ne forte furore iracundie. ꝑmoti aut auaritie stimu¬
lo icitati. nature uis seriure neglegant. s semꝑ illuiꝰ sen¬
tñtie u̾itatis. reminiscñtes qua dic̃ omĩa q̃ uuilas ut faciãt
uob homines. hec eadẽ facite illis. et ut alibi scͥptũ ẽ. qd̃ sͥ qͥsꝙ
fieri ñ uult. alio ne faciat. Unus quisq gͦ idigñti ꝓximo
suo innecessitate. cõsulat nec unquã. noceat s scd̾m uires
qͣm ꝓhibet contristari. ꝑsectitionẽ uł fastũ. mundañ. ue. for¬
ꝑi qui habitat tec̃ ñ urges eũ quasi exactor nec usuriꝰ oppͥmeᷤ
sipignꝰ ꝓꝓximo tuo acceꝑis uestim̃tũ: ante solis occasũ red¬
de ei Ipsum enim ẽ solum qͦ oꝑit᷑ inclum̃tũ carnis eiꝰ nec ht̃
habundantia oppitulant᷑ die lectionis uira conseruent q̃

Expanded text:
nabitur furor meus, percutiamque vos gladio, et erunt uxores vestrae viduae, nabitur furor meus, percutiamque vos gladio, et erunt uxores vestrae viduae, mpassionem commendat, ne forte furore iracundiae permoti, aut avaritiae stimulo incitati, naturae jus servare negligant; sed semper illius sententiae veritatis reminiscentes, qua dicit: Omnia quae vultis ut faciant vobis homines, haec eadem et facite illis . Et ut alibi scriptum est: Quod sibi quis fieri non vult, alio ne faciat. Unusquisque ergo indigenti proximo suo, in necessitate consulat, nec unquam noceat, sed secundum vires quam prohibet contristari per persecutionem vel fastum mundanum, ne forrgebis eum quasi exactor, nec usuris opprimes. Si pignus a proximo tuo acceperis vestimentum, ante solis occasum redde ei. Ipsum enim est solum, quo operitur indumentum carnis ejus: nec habet abundantia opitulantur, dilectionis jam conservent
Abbreviated transcription (Latin):
quos lex diuunt̾im iubet. idẽ a consortio fideliũ. qͥ dõ uita uera
uiuunt. anathemate sp̃c seq̃strari donec malefic̃ idẽ error ex¬
tiuguatur:. qui none ineis uiuere iudebat᷑. nec eoꝵ cõmunio sups¬
plicum frm̃ fiat contaminatio. Qui coierit cum unñto mortemo¬
riatur. Contra naturalẽ ustim brutis animalib ꝑfornicationiꝰ
instinctũ uetat misceri. nec ũ et stultoꝵ hominũ ꝓhibet consor¬
tiũ quoꝵ societas infornicationẽ pessimã inominẽ facit in
tura dic̃ amicꝰ stultoꝵ efficiet᷑ similis. Qui ĩmolat diis occidet᷑¬
p̃t dño soli idẽ qͥdiniñ honorẽ soli omĩpecũtẽ dõ alicui c̃at᷑e
in pnd̾it. necespali in anima multat᷑ Intartar̃ utiq gchenne
ignis sine ullo remedio ꝓpt̃ impietatẽ met̾nũ puniendꝰ p̃cipita¬
bit᷑ aduenã ñ cõtristab neq adefligeᷤ eum aduene enim etip
tis eos uociferabuit᷑ adme. et ego audiã lamorẽ eoꝵ. et indig¬

Expanded text:
quos lex Domini interimi jubet, id est, a consortio fidelium, qui Deo vita vera vivunt, anathemate penitus sequestrari, donec maleficium, id est, error exstinguatur, qui noxie in eis vivere videbatur, ne eorum communio simplicium fratrum fiat contaminatio. Qui coierit cum jumento, morte moriatur. Contra naturalem usum, brutis animalibus per fornicationis instinctum vetat misceri: necnon et stultorum hominum prohibet consortium, quorum societas in fornicationem pessimam hominem facit inctura dicit: Amicus stultorum efficietur similis . CAPUT II. Deno soli , id est, qui divinum honorem soli competentem Deo, alicui creaturae impenderit, nece spirituali in anima multatur: in Tartarum utique gehennae ignis, sine ullo remedio propter impietatem, in aeternum puniendus praecipitabitur. Advenam non contristabis, neque affliges eumis eos, vociferabuntur ad me, et ego audiam clamorem eorum, et indig
Abbreviated transcription (Latin):
inam tuam lib̾asti. Semꝑ quidẽ cautꝰ debet eẽ pastor. et ꝑuigil in
custodia sua. et si aliquẽ suoꝵ ꝑbestiã diabolicã lanlatũ. conspex̾it
statim ꝓ eo dñõ p̃ces fundat. eumq admoneat. et curare festinet.
ne eiꝰ int̾itus insue anime. ꝑuiciẽ ꝑueniat. Quia ꝓximo suo
quicquã hoꝵ mittuũ postularit. ⁊ aut debilitatũ aut mortuũ

Expanded text:
imam tuam . Semper quidem cautus esse debet pastor, et pervigil in custodia sua; et si aliquem suorum per bestiam diabolicam laniatam conspexerit, statim pro eo Domino preces fundat, eumque admoneat et curare festinet, ne ejus interitus in suae animae perniciem perveniat. Qui a proximo suo quidquam horum mutuum postularit, et aut d
Abbreviated transcription (Latin):
offendũt ds̃ aũt dum. illa s a nob̾ uibet offerri indicat. ad
ꝑfectionẽ significat. qr usq ad ipstm num̾ũ c̾scit Iõq sic̃ m
pͥmitiis pͥnupia uolũtatũ. ita in decinuiꝰ ꝯsũmatioẽs nrõꝵ
oꝑũ. ad dm̃ referre p̃cipim̃. aquo et bonioꝑiꝰ initiũ et ꝑfec¬
tionis donat᷑ effectꝰ qd aũt iubñt᷑ pͥmogenita animantiũ
bonoꝵ oꝑum pͥmogenita meccłe. unitate debere. seruare.
et infide catholica qͥ quid boni possit elabore donec octa¬
ua dies ueniat. idẽ resurrectioni tp̃s. qñdo ante tͥbunal uidicis

Expanded text:
offendunt. Deus autem, dum illa sibi a nobis jubet offerri, indicat ad iperfectionem significat, quia usque ad ipsum numerus crescit; ideoque sicut in primitiis principia voluntoperum ad Deum referre praecipimur, a quo et boni operis initium, et perfectionis donatur effectus. Quod autem jubetur primogenita animantium bonorum operum primogenita, in Ecclesiae unitate debere servare, et in fide catholica quidquid boni possit, elaborare, donec octava dies veniat, id est, resurrectionis tempus, quando ante tribunal judicis
Abbreviated transcription (Latin):
me exponit quia omnia pene insanguine mundantur scđ̃m
legem. et sine sanguinis effusioẽ ñ fit remisio pacoꝵlam sangius
ille quo moyses ppłm asꝑgit ac purificaũ librum legis et tab¬
naculum testam̃ti. et iomnia q̃ ineo erant dicñtes. sangus
hic sanguis testam̃ti. Miri fice domini iħi sanguinẽ p̃dicare
monstratur: quo omnium c̃dñtium corda purgant᷑ quo fideᷤᷤ
eccłe signat᷑. quo omnia idẽ corpꝰ omne tab̾naculi scĩficatur
dicũte domino. discipłis. hic sangnis m̃s noui testam̃ti. qui
ꝓmultis effundetur: adimplñdum inueritate. id qđ ꝑmos¬
sen fuerat ostñsum. imagine. ascñdunt mos ses et aaron

Expanded text:
me exponit. Quia omnia pene in sanguine mundantur secundum me exponit. Quia omnia pene in sanguine mundantur secundum legem: et sine sanguinis effusione non fit remissio . Nam sanguis ille quo Moyses populum aspergit, ac purificat librum legis et tabernaculum testamenti, et omnia quae in eo erant dicens: Sanguis hic, sanguinis testamenti, mirifice Domini Jesu sanguinem praedicare monstratur, quo omnium credentium corda purgantur, quo fides Ecclesiae signatur, quo omnia, id est corpus omne tabernaculi sanctificatur, dicente Domino discipulis: Hic sanguis meus Novi Testamenti: qui pro multis effundetur . Adimpletum in veritate id, quod per Moysen fuerat ostensum in imagine. Ascenderunt Moyses et Aaron,
Abbreviated transcription (Latin):
diem exdie nͥ lum̃ exlumine. hoc ẽ dm̃ exdõ. qd̾ ẽ unigenitꝰ filiuf
Sum̃s aũt mioy ses. dimidiã partẽ sanguinis infudit incra¬
terem. et partẽ reliquam sanginis infudit adaltare: et actipiens li¬
brum testam̃ti recitanit in aures ppłi. Notandum aũt nẽ pͥmũ
sacrificassemoy sen euidñt scͥpturam dicere. exquo exegypto. eductꝰ
ẽ ppłs. Rrimo enim de iothordictum ẽ socero eiꝰ quam uiscũ aliqua
ambigaitate. qđ immolau̾it dõ: et adutendum libr̃ testam̃ti
cum sanguine hostie recitari. in qͦ libro illas iustificõnes conscͥp¬
tas debemus acciꝑe. Nam decalogum legis uitabtilis laprdis fu¬
isse cõscͥptum. postea manifestum ẽ et dixert̃. omna quecumq
locutus ẽ dominus. faciem et audiemus. Non aliẽ respondẽt
ecce iam t̃cio. Ille uͦ sumptum sanguinẽ resꝑsit inppłm et ait
hic ẽ sanguis fedis quod pepigit dominus uobcum suꝑ cunctaᷤᷤ
sermonib his. hunc locum paulus apłs inepła adebreos. quo

Expanded text:
 lumen ex lumine, hoc est deum ex deo, quod est unigenitus filius ? Sumens autem Moyses dimidiam partem sanguinis infudit in craterem; et partem reliquam sanguinis adfudit ad altare. et accipiens librum testamenti recitauit in aures populi. notandum est nunc primum sacrificasse Moysen euidenter scripturam dicere, ex quo ex Aegypto eductus est populus. primo enim de Iothor dictum erat socero eius, quamuis cum aliqua ambiguitate, quod immolauerit deo. et aduertendum librum testamenti cum sanguine hostiae recitari, in qtas debemus accipere. Nam decalogum legis in tabulis lapideis fuisse conscriptum postea manifestum est. Et dixerunt: Omnia quaecunque locutus est Dominus, faciemus et audiemus. Non aliter respondent ecce jam tertio. Ille vero sumptum sanguinem, respersit in populum et ait: Hic est sanguis foederis, quod pepigit Dominus vobiscum, super cunctis sermonibus his. Hunc locum Paulus apostolus, in Epistola ad
Abbreviated transcription (Latin):
telligit᷑. ñ debeat᷑ nͥ uno dõuero. qͥ nob ẽ. ds̃. Illi aũt qͥ dñr¬
dii et.iã si qͥ st̃ ubi mito dicant᷑. ꝓhibiti st̃ñ uissi ft̃ male¬
dici nec tñ sacrificiis uł ullis latrie obsequiis uenerari.
Decimas tuas et pͥmitiaᷤ ñ tardab̾. offerre. pͥmogenitũ filioꝵ
tuoꝵ d his mͥ. de brib quoq et de ouib sumilit̃ facies ⁊ ct̾

Expanded text:
tellegitur, non debeatur nisi uni deo uero, qui nobis est deus. illi auttellegitur, non debeatur nisi uni deo uero, qui nobis est deus. illi autdii, etiam si qui sunt, ubi merito dicuntur, prohibiti sunt, non jussi sunt maledici; nec tamen sacrificiis vel ullis latriae obsequiis, honorari. Decimas tuas et primitias non tardabis offerre. Primogenitum filiorum tuorum dabis mihi. De bubus quoque et de ovibus similit
Abbreviated transcription (Latin):
petratum ẽ postulanur. qͥ enĩ copeccatũ qđ cõmisit fatet᷑
et ueniã petit iã quasi ꝓdebito. pignꝰ dedit quod nimir̃
pignus ante solis occasum: reddi ubet᷑ qr pͥnsqͣm innob̾
ꝑdolorẽ cordis sol uisticie. occidat. debemus et confessori
ueniam reddere. aquo ꝯfessionẽ accipiꝰ culpe. ut qͥ se de¬
liquisse in nos meminit. anobis mox relaxatũ sñtiat qd̃
deliquit dns ñ detra hes. Querit᷑ qͦs dic̾it dos̃ utr̃ pͥncipes
qui uidicãt ppłm. sic̃ dictũ ẽ moysi. qđ. datꝰ fuerat dĩ pha
raoni ut ꝑ expositionẽ sit dictũ. qđ sequit᷑ uł ut ostñdñ¬
do qđ dixerat. dõs ubi ait et pͥncipẽ ppłi ñ malediceᷤ qd̾ t̾u
apłs ait. nam et si st̃ qui dicunt᷑ dii siue incelosiuie int̾ra
saiti st̃ dii ml̾ti ⁊ dnĩ multi addñdo enĩ sicuti ft: du młti dõi
in telligi uolurt. qui digne etiã dñr. Ita sane ut latria qͥ dr̃

Expanded text:
perpetrandum est, postulamur. Qui enim peccatum quod commisit fatetur perpetrandum est, postulamur. Qui enim peccatum quod commisit fatetur et veniam petit, jam quasi pro debito pignus dedit. Quod nimirum pignus ante solis occasum reddi jubetur: quia priusquam in nobis per dolorem cordis sol justitiae occidat, debemus et confessori veniam reddere, a quo confessionem accepimus culpae: ut qui se deliquisse in nos meminit, a nobis etiam relaxatum sentiat quod deliquit. Diis non detrahes. Quaeritur quos deos, utrum principes qui judicant populum, sicut dictum est Moysi, qraoni, ut per expositionem sit dictum quod sequitur uelut ostendendo quos dixerit deos, ubi ait: et principem populi tui non maledices, quod st, quod apostolus ait: nam etsi sunt qui dicuntur di siue in caelo siue in terra, sicuti sunt di multi et domini multi? addendo enim "sicuti sunt" eos intellegi uoluit, qui digne etiam dicuntur: ita sane. ut λατρεία quae
Abbreviated transcription (Latin):
spũ ẽ q̃ tam̃ urgere. uł usuris. hoc ẽ suꝑ babundantia aliqͣ
oppͥmere uetat qr post ꝑceptionẽ. grẽ adcerimomaᷤ legis
monet ut suꝑfluttatẽ rer̃ in p̃sũti ñ appetãt. s hñte utictũ
et uestitum his contñti sunt magisq recordnt᷑ illiꝰ dnĩce
sentñtie quadic̃ gratis accepistis gratis date. et erit mer¬
ces urã multa incelo. Item scdmallegoriã. hoc loco qͥd pig¬
noris nomine nͥ peccati confessio. dat᷑ intelligi. fr̃ et enĩ
nr̃ debitor. nob̃ efficit᷑ cum quilibet innos ꝓximus deli
quisse monstrat᷑: peccata quippe debita uocam᷑: Ande
peccatori seruo dr̃. omẽ debitũ dimisi tͥ et indnĩca coti¬
die orõne p̃camuis dimitte. nob̾ debita nr̃a. sic̃ et nos
dimittimꝰ debitorib nr̃i. Adebitore aũt nr̃o pignꝰ q̃do¬
abeo qui innobis peccasse cognoscit᷑. peccati eiꝰ iam cõ¬
fessionem tenemus. ꝑquam relaxare peccã: qđ in nob̾ꝑ

Expanded text:
uem tamen urgere, vel usuris, hoc est, superabundantia aliqua opprimere vetat: quia post perceptionem gratiae, ad caeremonias legis monet, ut superfluitatem rerum in praesenti non appetant; sed habentes victum et vestitum, his contenti sint, magisque recordentur illius Dominicae sententiae, qua dicit: Gratis accepistis, gratis date: et erit merces vestra multa in coelo . Item secundum allegoriam hoc loco quid pignoris nomine, nisi peccati confessio datur intelligi? Frater etenim noster debitor nobis efficitur, cum quilibet in nos proximus deliquisse monstratur. Peccata quippe debita vocamus, unde peccatori servo dicitur: Omn debitum dimisi tibi. Et in dominica cotidie oratione precamur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! A debitore autab eo qui in nobis peccasse cognoscitur, peccati ejus jam confessionem tenemus; per quam relaxare peccatum, quod in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
miserebis posset intelligi iniuidicio. a. S cũ additũe nulla
q̃stio ẽ hoc ẽ p̃ceptũ. ne forte. cum uidicamꝰ. uideamꝰ iustitiã
eẽ ꝓdiuite. contra pauꝑẽ i nob̾ recte fac̾e udeam᷑. si contͣ
seq̃r. Si aũt obuiai̾s boui inimici tui aut subiugali eiꝰ errantib redu¬
cũ potestasẽ auidicando lib̾a. Non enĩ. cum reducis errantẽ¬

Expanded text:
. sed cum additum est, nulla quaestio est hoc esse praeceptum, ne forte, cum iudicamus. uideamus iustitiam esse pro diuite contra pauperem et nobis recte facere uideamur, si contra sequitur: si autem obuiaueris boni inimici tui aut subiugali eius errantibus, reducum potestas est a iudicando libera. non enim cum reducis errante