comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petrus fidem passionis hu̾it
cum hoĩem xp̃m ocł̃is patic̾nebat.
dm̃s eum fidem passionis hũisie
non meo qd̃ credebat hõinem pati.
qr ħ uidebat. s meo qd̾ credebat de¬
um eẽ qui paciebat᷑. Non enĩ fideuͥ
tus erat qd̃ credebatur hõ pati ⁊
mori. qd̾ indeus c̾nens credebat. s
qd credebat᷑ deus eẽ qui pacierat᷑.
ẽ non qr credit hoĩem illum mor¬
tuum qd̾ ⁊paganus credit l qr
creoit eum głificatum ⁊u̾m deum.
ẽreclit gͥ fides deum mortusi ⁊ hõi¬
nem glificatum. Non gͥ fuit pe¬
t᷑ fides credere hosem illũ mori ꝙ
oculie cer nedat: s credere deum eẽ
qui moriebat᷑. Nec nobis ⁊̃ fides

Expanded text:
etrus fidem passionis habuerit, cum hominem Christum oculis pati cernebat, dicimus eum fidem passionis habuisse, non in eo quod credebat hominem pati, quia hoc videbat; sed in eo quod credebat Deum esse, qui patiebatur. Non enim virtus fidei erat, quod credebatur homo pati et mori, quod Judaeus cernens credebat; sed quod credebatur Deus esse, qui patiebatur. est, non quia credit hominem illum mortuum, quod et paganus credit, sed quia credit eum glorificatum, et verum Deum. Credit ergo fides Deum hominem, et hominem glorificatum. Non ergo fuit Petro fides credere hominem illum mori, quod oculis cernebat; sed credere Deum esse, qui moriebatur. Nec nobis etiam fides
Abbreviated transcription (Latin):
guam. s autem non iõ ẽ qd̃ diabo¬
lus inpottate heat dare ł auferre
diuicias cui uent. s qr eit utitur ad
hominũ temptonem e decept̃õm.
an ommes demones sint mh̾ ae¬
re caligioso aut aliqui sint inĩ

Expanded text:
guam. Hoc autem non ideo est quod diabolus in potestate habeat dare vel auferre divitias cui velit, sed quia eis utitur ad hominum tentationem et deceptionem. 5. An omnes daemones sint in hoc aere caliginoso, an aliqui sint in
Abbreviated transcription (Latin):
lege. alie intempore grẽ. Item ĩ
pͥmitiua eccĩa quedam erant
legittime: que mõ non sunt. Caꝵ
n̾o q̃ mõ legittime sunt ł illegi¬
time. q̃dam sunt plene legitti

Expanded text:
lege, aliae in tempore gratiae. Item in primitiva Ecclesia quaedam erant legitimae, quae modo non sunt; et earum quae modo legitimae sunt vel illegitimae, quaedam sunt plene legiti
Abbreviated transcription (Latin):
tientib. ł coactis ꝑpetrant᷑. Nõ oĩ
mõ p̾sunt sũ uoliitate ⁊mitti.
qm̃i ⁊ille qui peccat ignorans uo¬
lutate utiq facit. qd cum faci¬
end̾ non sit: putat ẽẽ faciendũ.
carue: non ea que nult fatit ⁊tu¬
piscit quideu nolens. ⁊ meo ñ fa

Expanded text:
cientibus uel a coactis perpetrantur, non omni modo possunt sine uoluntate committi, quoniam et ille, qui peccat ignorans, uoluntate utique peccat, quod, cum faciendum non sit, putat esse faciendum, carne non ea quae uult facit, concupiscit quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in ipĩs ypostasib in quib iͣ
minent: non ib põt ditiqs cliuina
eeñtia ⁊ generet ⁊ genet᷑ ł qd̾ eas¬
ypostasis alia ait genita aita non
idem gn̾at ⁊ generattr. s ait̾ alt̾um.¬
non p̾siint eẽ inꝑsonis. ẽ ĩiͣ nͨ e
quin eas det̾minent. quo ã det̾i¬
nescio non requiro ⁊ ꝯsolabor
me: tũ archangli nescuit. an¬
głi non audierĩt. setuianonte¬
nent ꝓpha non sensit. apłs ñ
in t̾rogauit. filius ip̃e non edi¬
dit. ẜesset gͦ dolor q̃relarum. non
putet ho suaintłłntia gn̾at̾onis
sacramentum pꝰse ⁊sequi. ab solu¬
te tn intelligendꝰ ẽ p̾r ⁊ fuius et
sp̃c sẽs. stͣat iub fine intllcia u̾¬

Expanded text:
sicut in ipsis hypostasibus; in quibus ita minent, non ideo potest dici quod divina essentia et generet et generehypostasis sit genita; et ita non idem generat et generatur, sed alter alterum.nquin eas determinent, quonescio, non requiro, sed consolabor me tamen. Archangeli nesciunt, angeli non audierunt, secula non tenent, propheta non sensit, Apostolus non interrogavit, Filius ipse non edidit. Cesset ergo dolor querelarum: non putet homo sua intelligentia generationis sacramentum posse consequi. Absolute tamen intelligendus est Pater et Filius et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
a ⁊ qũ post cenam panem ⁊ ui¬
nũ incorpus suũ ⁊ sangͥnem ⁊¬
mutauit. Ecce de .uii. ecciẽ gradibꝰ
breuit eiocuti. quid ad queim
ꝑtineat insinuarummus ¶eũq oẽs
spũales suit ⁊ sacri excellent tñ
canones duos tm̃ sacros ordines
appellaticensent. diaconatꝰ .s. ⁊¬

Expanded text:
post coenam panem et vinum in corpus suum et sanguinem commutavit. Ecce de septem Ecclesiae gradibus breviter elocuti, quid ad quemquam pertineat insinuavimus. Cumque omnes spirituales sint et sacri, excellenter tamen canones duos tantum sacros ordines appellari censent, diaconatus,
Abbreviated transcription (Latin):
illd̾ ẽ nomem dignitatis non
etatis.Sac̾dos nomen h ꝯpoĩt̾
iee greco ut latmo: quiẽ satrũ
dans. suie sacer dux. sic̃ ẽrex a
regendo: ita sacerdos a scifican¬
do ductusẽ. Eonsẽtrãt᷑ .n. ⁊ scifi¬
cat corpus xͥ uñ sacerdos dictus
dine eccĩe. Ad pb̃rm autem ꝑti¬
net satramentũ corꝑis ⁊ sã gͦnis¬
na dei bñdicere. Qͥ cum ordinat᷑¬
in iungunt᷑ ei manus intellig
iusticie ꝯtra adu̾sa ⁊ ꝓsꝑa. Acci¬
pit .ii. calicemeñuino ⁊ patenã
cũ hostiis. ut ꝑ ħ sciat se accep¬
isse põtatem placabiles deo hos¬
tias offerendi. hic ordo afiliis
a aron supsit initium. Sũmoc
.ii. pontifices ⁊ minores sacdo¬
tes instituit deus ꝑ moysen. qͥex
p̾cepto dei aaron insũmũ pon¬
tificem. filios n̾o eiꝰ uuxit ĩmi¬

Expanded text:
 est nomen dignitatis, non aetatis. Sacerdos nomen habet compositum ex Graeco et Latino, quod est sacrum dans, sive sacer dux. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrando dictus est; consecrat enim et sanctificat. Antistes vero sacerdos dictus dine Ecclesiae. Ad presbyterum autem pertinet sacramentum corporis et sana dei benedicere. Qui cum ordinatur, inunguntur ei manus, ut intelligara adversa et prospera. Accipiunt etiam calicem cum vino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen, qui ex praecepto Dei, Aaron in summum pontificem, filios vero ejus unxit in mi
Abbreviated transcription (Latin):
equitur dix deus. fiant lumi¬
naria ifir maiẽto celi ⁊ di¬
uident diẽ ac noctem. Intͥouo p̾cedẽ
ti dispoita ẽ imiusitas huiꝰ mũdi
machina. ⁊ ꝑtib sus distri buta. for¬
mata n. loͣce pͥma die q̃ inulsa il¬
lustraret duo sequentes dies actͥ¬
buti sunt suppͥme innsime ꝑti mũ¬
Tertiau̾o: aquarum molib inrtra
receptacła sua couectis t̾ra ẽ reueia¬
ta: atq aer serenatꝰ. Quatuor gͥ
munrli elementa illis diebz suis
locie distincta sunt ⁊ ordinata. tͥ¬
b aũt sequentib clieb ornata st̃.

Expanded text:
equitur: Dixit Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli, et dividant diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae parti munTertia vero equarum molibus intra receptacula sua collectis, terra est revelata atque aer serenatus. Quatuor ergo mundi elementa illis diebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentibus diebus ornata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uia gͦ celum
cẽt̾u elementis sp̃e
pstat᷑ pͥusq aliis ftiũ est. iõ¬
aũ oumia alia oppͣatur inqrͣto di¬
e quo fiunt sidera. Quẽ ĩo fc̃a sũt
ut ꝑea illustret᷑ inferior ꝑs ne eẽt
ħĩtantib tenebrosa infirmitati¬
q hominũ ꝓusum ẽ: ut cͥtueun¬
te sole potirentur homines diei.

Expanded text:
uia ergo coelum caeteris elementis speciem praestat, priusque aliis factum est, ideo ante alia ornatur in quarto die quo fiunt sidera; quae ideo facta sunt, ut per ea illustretur inferior pars, ne esset habitantibus tenebrosa. Infirmitatique hominum provisum est, ut circumeunte sole potirentur homines diei
Abbreviated transcription (Latin):
signa ⁊ tꝑ̃ra. ⁊ dles ⁊ annos qũo ac¬
cipiend̾ sit: q̃ri sol. Ida enim dcm̃
uidetur qi qrͣto die cepissent tem¬
ꝑa cum tꝑ̃a tñ priꝰ triduũ sñ tp̃r
non fuit. Ioz temꝑa que fuint ꝑsi¬
dera non spacia moreoꝵ. s uicissitu¬
dinem aerie qͥualltatio: debemus
acciꝑe. qr talia motib siderum fi¬
unt. sic̃ clies ⁊ aii quos usitate
nouimꝰ sut i insigna in signa se¬
renitatis ⁊ tempestatie ⁊ in temꝑa.

Expanded text:
signa, et tempora, et dies, et annos, quomodo accipiendum sit quaeri solet. Ita enim dictum videtur, quasi quarto die coepissent tempora, cum prius triduum sine tempore non fuerit. Ideoque tempora quae fiunt per sidera, non spatia morarum, sed vicissitudinem aereae qualitatis debemus accipere, quia talia motibus siderum fiunt, sicut dies et anni quos usitate novimus. Sunt enim in signa serenitatis et tempestatis; et in tempora,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsentire uidetur. utr u̾o nomine
firmamenti celum qd̃ exceclit ae¬
rem an ip̃e aer hic inteiligat᷑.i dẽ
auꝰ. qͣnt nec absoluit. Mag̃ tñ ap¬
ꝓbare uidetur ceium illud hic ac¬
guttis. sieut aer iste nubulosus
exalatõne t̾re aqͣs uaporabilit̾ tra¬
hit. ⁊ ꝑsubtiles miuntias suspen¬
dit. ⁊ post corpulentiꝰ eglobatas
pluuialit̾ refudit. sigͦ põt aqͣsic̃
uidemus ad tantas uenire minu¬
tiaᷤ ut eferatur uaporalit̾ sr̃ aerẽ

Expanded text:
sentire videtur. Utrum vero nomine firmamenti coelum quod excedit aerem, an ipse aer hic intelligatur, idem Aug. quaerit, nec solvit. Magis tamen approbare videtur coelum illud hic acguttis. Sicut aer iste nubilosus exhalatione terrae aquas vaporaliter trahit, et per subtiles minutias suspendit, et post corpulentius conglobatas pluvialiter refundit. Si ergo potest aqua sicut videmus ad tantas minutias pervenire, ut feratur vaporaliter super aerem
Abbreviated transcription (Latin):
cu diei opus ẽ: ⁊ gregato aqͣrũ in
u̾nũ locum. Eõgregate sunt .n. om¬
nes aque celo inferiores munã
luce caara illustratirat: inpuro ae¬
re clariori fulgeat. ⁊ appareat t̾ra
q̃ cooꝑta latebat.⁊ q̃ aqͥs limosa e¬
rat: fieret arida ⁊ g̾minib apta.
Eodem enim die ꝓtulit t̾ra ħ̾bam
lum: potuit fieri ut t̾rͣa subsidens
⁊cauas ꝑtes p̾beret. ubi fluctuan
aqͣs rariores fuisse. q̃ sicut nebule

Expanded text:
tiae diei opus est congregatio aquarum in unum locum. Congregatae sunt enim omnes aquae coelo inferiores in unauas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam lum, potuit fieri ut terra subsidens concavas partes praeberet, ubi fluctuant primarias aquas rariores fuisse, sic ut nebula
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmittit᷑ yaberi ⁊noustatis ac oĩs
gre ibi p̾stite. Omĩs enĩ rei sig¬
num ẽ cuiꝰ causa ẽ: nec mire¬
cetlunt: quib cum post penitue¬
cui rei sacramentũ eẽt bap̃s ab
ur susceptus. põt dici rei que ibi
fieret: si non illoꝵ enormitas ĩ¬
peliret.s
et. si ꝑuulo dat᷑ inbapõ qͣ

Expanded text:
mittitur, et novitatis ac omnis gratiae ibi praestitae. Omnis etenim rei signum est, cujus causa est. Nec mirecedunt, quibus, cum postea poenituecujus rei sacramentum esse Baptismus ab illis susceptus? Potest dici: Rei quae ibi fieret, si non eorum enormitas impediret. 8. Si parvulis datur in Bap
Abbreviated transcription (Latin):
tiam s ẜ debitum rectatur potius
m̃itis qm̃ donetur. ꝓuide ꝗs ⁊tin¬
uo dixi. dit dicit idem apłs. Idem
deus qui oꝑatur omĩa monũb:¬
nũquĩ e nusqm autẽ dictum est.
de subuiri. Ꝙ gͦ c̾climꝰ nr̃mẽ. qd̃¬

Expanded text:
m debitum, reddatur potius meritis, quam donetur. Proinde quouo dixi, Dicit enim idem apostolus, Idem Deus qui operatur omnia in omnibus ; nusquam autem dictum est, de sub
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ pp̃ fidem ł aliq̃ m̾ita eleg̾ deusa¬
liquos ab et̾no. ł apposuit grãm
iustificõnis intemꝑe. s gͣtuita
iõ eleg̃. s ut eẽmus tales ꝑ ipãm
electom grẽ sue q̃ grͣatificͤauit
nos induectõ filio suo

Expanded text:
ergo propter fidem vel aliqua merita elegit Deus aliquos ab aeterno, vel apposuit gratiam justificationis in tempore, sed gratuita ideo elegit, sed ut essemus tales per ipsam electionem gratiae suae, qua gratificavit nos in dilect
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ fc̃a erat: ut in dĩno auxilio p̾s
man̾e siuellz: ñ utiq sua culpa
dederat deus hoĩ bonaui uolunta¬
tem. inilla quippe fecerat eum¬
rectum dederat aduitorium sũ qͦ
nõ p̾s mea manere si uel ꝑqd̾¬

Expanded text:
 facta erat, ut sine divino auxilio posset manere si vellet, non utique sua culpa Dederat Deus homini bonam voluntatem, in illa quippe eum fecerat rectum; dederat adjutorium sine quo non posset in eo manere si vel
Abbreviated transcription (Latin):
uos nob̾c̃ pigeat ⁊ fiteri. Idẽ in
eodem. Utͥq legimꝰ: ut simꝰ in
uero filio eius iħ̾u .xͦ. dicite gͦ
nob uttum isteuerus dei fuius
qͣ. non dico inquis: de niea nedi¬
cam denichilo. gͦ de aliqua suba¬

Expanded text:
em in eodem: Utique legimus, ut simus in vero Filio ejus Jesu Christo. Dicite ergo nobis utrum iste verus Dei Filius,qua? Non dico, inquis, de nulla; nec dicam de nihilo, ergo de aliqua sub
Abbreviated transcription (Latin):
sua genuisse filium. uñ au. filiũ
ĩ.l. de fide ad petrum ait. p̾r ⁊ fue
d̾s denullo genitus deo semeis be¬
de sua natura sine mitio genuit pe¬
fuium deum sͥ equalem t eademtͥs.
qͣ ip̃e ẽ naturalit̾ eteruns dĩnita¬
te coet̾num. Ecce ħͥ dic̃ au. filiũ

Expanded text:
ia genuisse Filium. Unde beatus in libro De fide ad Petrum ait: Pater Deus s de nullo genitus Deo, semel de sua natura sine initio genuit Filium Deum sibi aequalem, et eadem qua ipse naturaliter aeternus est divinitate coaeternum. Sed i
Abbreviated transcription (Latin):
suam ut ĩ dicam seqͣr nde mtita¬
bͣił d̾s inde mutabilẽ gignene¬
diũi. nec nͣm suam desenit ex in¬
de nuitabui deo inde mutabir
di ꝑfcã natuiitas. subsistentẽ¬
prĩtuitas ĩ deo filio eẽ docet᷑t
ĩ eo deus intelligr̃ ẽẽ qui d̃s ẽ.
Est .ii. imꝰ ĩ uno⁊ unꝰ ab uno.

Expanded text:
suam, ut ita dicam, sequitur indemutabilis Deus indemutabilem Deum gignens, nec naturam suam deserit ex indemutabili Deo indemutabilis Dei perfecta nativitas. SubsistentePatris veritas in Deo Filio esse docetur, cum in eo Deus intelligitur esse qui Deus est. Est enim unus in uno, et unus ab uno.
Abbreviated transcription (Latin):
tñ eum nec ex nichilo. nec ex ali¬
qua mͣ s ex patre ẽẽ ⁊ceclitis nec
uideris quiͣ ncc̃e sit ut qui nõ ẽ¬
ex nichilo. nec exaliqua alia re
s ex deo. nͥ ex dei suba eẽ non pꝰ¬

Expanded text:
tamen eum nec ex nihilo, nec ex aliqua materia, sed ex Patre esse conceditis; nec videtis quam necesse sit ut qui non ex nihilo, nec ex aliqua alia re, sed ex Deo, nisi ex Dei substantia esse non po
Abbreviated transcription (Latin):
lo enim mõ u̾mid̾i fuium cogita¬
tis: si eum natum eẽ de sub̾a pa
ttis: negatis. Non.n. laui erat
hoĩs filiꝰ. ⁊ deo donante ftũs est
dei filius exdeonatꝰ. gr̃a non na¬
tura. an forte ⁊ si non hoĩs fuius
erat tñ iam aliqua erat qͣrtin
c̾atura. ⁊ in d̾i fuuummi deo mutan¬
non uos drẽ denichilo eẽ cłi filiũ.

Expanded text:
lo enim modo verum Dei Filium cogitatis, si eum natum esse de substantia Patris negatis. Non enim jam erat hominis Filius, et Deo donante factus est Dei Filius: ex Deo natus, gratia, non natura. An forte et si non hominis Filius erat, tamen jam aliqua erat qualiscumque creatura, et in Dei Filium Deo mutannon vos dicere de nihilo esse Dei Filium.
Abbreviated transcription (Latin):
ic ͤ nł ordo distnctonis dier̃
ut clistinguant᷑ atq epu¬
fent᷑ dies amane usq admaẽ.
ad ungatur dies p̾cedenti noc
ti inꝯputatõne. cum iux̃ nͣlem
ordinem p̾ceclens dies seqñti n¬

Expanded text:
is ordo distinctionis dierum, ut distinguatur atque computetur dies a mane usque ad mane. adjungatur dies praeti in computatione, cum juxta naturalem ordinem praecedens dies sequenti n
Abbreviated transcription (Latin):
aliqũ tenebre. nc̃ aũt lux in dnõ.
pͥmus iͣqz dies non ab aurora: s
aplena luce iucipiens. ⁊ post p¬
ce excipiens mane seqñtis diei ex¬
pletus ẽ. uñ beda. Occidente luce
paulatim ⁊ pꝰ spacium diurne
longitudĩs in feriores ꝑtes sube¬
unte: fcm̃ ẽ uesꝑe. sic̃ nũc usitato
cursu solis fi solz. fcm̃ ẽ aũt ma¬
ne eadem sr t̾ram redeunte. ⁊ au¬
uin diem inchoante. ⁊ dies exple
creata sidera: aliqua luce claruit
ꝙ dicip᷑ qm̃ lux illa forte srio¬
res ꝑtes illustrabat ⁊ ad illumi¬
nat̾ones inferioꝵ: solem fr oꝑ¬
tebat. ł potiꝰ s̃o qr fco sole: diei
fuigor auctus ẽ. lmpliori .n. mł¬
ut lisc̾ni li aleai¬

Expanded text:
aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Primus itaque dies non ab aurora, sed a plena luce incipiens, et post vce, excipiens mane sequentis diei, expletus est. Unde Beda: Occidente luce, et paulatim post spatium diurnae longitudinis inferiores partes subeunte, factum est vespere, sicut nunc usitato cursu solis fieri solet. Factum est autem mane eadem super terram redeunte, et alium diem inchoante, et dies expletcreata sidera aliqua luce claruit. forte superiores partes illustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampliori enim mulut discerni non valea
Abbreviated transcription (Latin):
hũit naturã ad timend̾ uł ad tͥc¬
tandum: qr non hiuĩt talem m̃n
in qua eẽt cãtimoris ł itisatie. I
nec̃itas timendi ñ fuit in eo sicut
ẽ ĩnobis. nec natura dolendi fuit
meo sicut ẽ innobis de tristicia xͥ

Expanded text:
uram ad timendum vel tristandum, quia non habuit talem naturam in qua esset causa timoris vel tristitiae. Ita necessitas timendi non fuit in eo, sicut est in nobis. Nec natura doloris fuit in eo, sicut est in nobis. Tristitiam
Abbreviated transcription (Latin):
nem clauihiũt t̾rorem. qui exci¬
sam autem solo restituit a tatłii:¬
doiet: Et sentit nuluus qui al¬
gent᷑e carnis metu trictis ẽ cus
actatu caro post cedẽ sanat᷑. It̃¬

Expanded text:
nem clavi habuit terrorem, qui excisam aurem solo restituit attactu? Pdolet, et sentit vulnus, qui alt? Pungendae carnis metu tristis est, cujus in attactu caro post caedem sanatur? I
Abbreviated transcription (Latin):
dño. non tñ iuciose infirmitatis
tor ũba hylari quib dolorem ex¬
cludere uideturss si excussa sensꝰ
⁊ impietatis hebetudine p̾missis
diligent̾ intendas. atq ip̃ius scrip¬
ture ccũstantiam inspisias dcõꝵ
isse dolorem passõnis inxpm̃ non

Expanded text:
Domino, non tamen vitiosae infirmitatis tor, verba Hilarii, quibus dolorem excludere videtur. Sed si, excussa sensus et impietatis habitudine, praemissis diligenter intendas, atque ipsius Scripturae circumstantiam inspicias, dictoisse dolorem passionis in Christum non
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ sic non ẽ impar m̾itum
rtinentie mioh̾e. qui nullas ex¬
ꝑtus ẽ nuptias. ⁊m abrahani
qͥ filios genuit. Nam illiꝰ celi¬
batus ⁊ istius ⁊nubium ꝑtemꝑ¬
isolo h̾ebat hĩtu. Melior ẽ das
titas celibum: qmͣ iupciarum.
Quarum unam abraham hebat
sine riugio potuit stune non
ta dispensatone dei oẽs retro scõs
eiusdem fuisse m̾ti: cuiꝰ nuncx
cent incastitate. Seruiuit ille le¬
gi ⁊temꝑi suo: seruiamꝰ ⁊ nos le¬
gi ⁊ temꝑi nrõ in quo̾ fines scłoꝵ
deuenerunt Ex hus apparet qd̾
sci pres aute legem sine poc̃o pl¬
ures hũnt uxores ł ꝯcubinas.
eas .n. mĩc uxores appellat scͥp¬
tura. nunc ⁊cubinas. Rachel ⁊ a
liea ambe uxores filnt non ꝯcu¬
bine Opposicio.

Expanded text:
non est: sic non est impar meritum continentiae in Joanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui filios genuit. Nam illius caelibatus et istius connubium pro tempin solo habebat habitu. Melior est autem castitas caelibum quam nuptiarum; quarum unam Abraham habebasine conjugio potuit, sed tunc non tera dispensatione Dei, omnes retro sanctos ejusdem fuisse meriti, cujus nunc cent in castitate. Servivit ille legi et tempori suo; serviamus et nos legi et tempori nostro, in quos fines seculorum devenerunt. Ex his apparet quod sancti Patres ante legem sine peccato plures habuerunt uxores vel concubinas. Eas enim nunc uxores appellat Scriptura, nunc concubinas. Rachel tamen et Lia ambae uxores fuerunt, non concu. 3. Oppositio.
Abbreviated transcription (Latin):
dixͥat. Siex nͣ poc̃m est: tunc mala
testum est ex uoluntate mala tã¬
qm̃ ex arbore mala fr omĩa oꝑa
maia. tainqmͣ fructus malos. s
ip̃ami malam uoluntatẽ unde diẽ
exortam uisi ex bonono : si enĩ ex
angelo quid ẽ angelus nͥ bonũ opͦ
dei ᷑ si ex hoĩe quid erat ip̃e hõ msl
noluntas usi bonũ opus di. ⁊ bo
na landanda natura: gͦ ex bono
oritur malum. nec fuit unde
oriri pꝰs nͥ ex bono. dicogͦ qr uiũ¬
tatẽ m alã utm malum p̾cessit.
male uolũtatis. Ꝙ ma

Expanded text:
dixit, si ex natura peccatum est, tunc mala festum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala fieri omnia opera mala tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicet exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi voluntas, nisi bonum opus Dei, et bona et laudanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit unde oriri posset nisi ex bono. Dico ergo quia voluntatem malam nullum malum praecessit, malae voluntatis. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
origi originem ⁊ cãm hu̾it aut ex
malo aut ex bono hũit. s malũ
ante non erat. ex bono gͥ ortumẽ.
pͥus .n. mangelo ortum ẽ pec̃m. ⁊
postea inhomine ⁊quid erat an¬
gelus. nͥ bona natura dei : Non ex
deo ortum ẽ malũ ꝙ fuit mange¬
lo uec ex alio qmͣ ex angelo. Ex bo¬

Expanded text:
m originem et causam habuit, aut ex bono, aut ex malo habuit. Sed malum ante non erat; ex bono ergo ortum est. Prius enim in angelo ortum est peccatum, et postea in hominegelus, nisi bona natura Dei? Non ex Deo ortum est malum quod fuit in angelo; non ex alio quam ex angelo; ex bo
Abbreviated transcription (Latin):
quiͣ ut sanguinis sunilitudi¬
nem sumamiꝰ utita ⁊ u̾itas
non desit ⁊ tidicisium nullũ
fiat apaganis qd̾ truorem
alia sp̃e ⁊ quare sub ista ħ sacram̃¬
tum dñs celebrau̾it. ⁊ celebrari
a nobis instituit l
dim̾et. panis .n. ad carnem refer¬
atͦ sanguinem inquo sedes aĩnie

Expanded text:
quam ut sanguinis similitudinem sumamus; ut et ita veritas non desit, et ridiculum nullum fiat a paganis, quod cruorem alia specie, et quare sub ista hoc sacramentum Dominus celebraverit, et celebrari a nobis instituerit.dimeret. Panis enim ad carnem refereratur sanguinem, in quo sedes animae
Abbreviated transcription (Latin):
q fu̾it adunatũ. ⁊ panis uuiꝰ ⁊¬
page souidatũ.
iquis tñ non intendenc intͦ¬
duc̾e hesim obliuione. ł igno¬
tͣ irtitum eẽ sacrament̾. s ille gͣ¬
uit̾ ẽ corripiendꝰ. Nam ⁊ grecoꝵ¬

Expanded text:
mque fuerit adunatum, et panis unius compage solidatum. Si quis tamen non intendens introducere haeresim, oblivione vel ignoesse irritum sacramentum; sed ille graviter est corripiendus. Nam et Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ plebs ei in quẽ credit ⁊ cõpłaf᷑.
& copłatõ aque ⁊ uini sic miscet᷑ ĩ
calice xͦ. ut mixtio illa non pꝰ sit se¬
ꝑari. Nam si uinum qͥs tm̃ offerat.
sang̾s xͥ incipit eẽ sñ nob̾. Si uo¬

Expanded text:
tium plebs ei in quem credit copulatur, quae copulatio aquae et vini sic miscetur in calice Christi, ut mixtio illa non possit separari. Nam si vinum quis tantum offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ⁊ unꝰ sanguis. Iõz siue
plus siue minus quis inde
tegerrime sumũt. post ⁊secra¬
tõm gͥ non est ibi suba panis
n. ibi spẽs painis ⁊ uini: sic̃ ⁊ sa¬
por uñ aliud ur aluidͣ intelsi.¬
ub alia autẽ
spẽ trib de causis car¬
nem ⁊ sanguinem traditlit xͦ.
⁊ deinceps sumend̾ instituit:

Expanded text:
corpus et unus sanguis. Ideoque sive plus sive minus quis inde integerrime sumunt. Post consecrationem ergo non est ibi substantia enim ibi species panis et vini, sicut et sapor. Unde aliud videtur, aliud intelliSub alia autem specie tribus de causis carnem et sanguinem tradidit Christus, et deinceps sumendum instituit,
Abbreviated transcription (Latin):
qꝵ gͦ corpus xͥ panis mutatõe
in id ñ augmĩtat᷑ nec sangͥs ex
uini ru̾sione eiꝰ nouuntati ⁊ po¬
tenne a scͥbat᷑. qͥ idem corpus de
ceclunt quidam qd suba panis

Expanded text:
is mutatione in id, non augmentatur, nec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem corpus de concedunt quidam quod substantia panis
Abbreviated transcription (Latin):
docuit. põt simplicitati eius inclł¬
gentia cliũ uenia ⁊celi. Nobis
uo non põt ignosti: qui nc a clño
instructi sumus. ut calicem do
tum ⁊ficiat. aqua u̾o nullatenꝰ
sine uino p̾offerri insacrificium.
nec panis nͥ defrumento. nec gra
grano frumenti seꝯꝑat: Ꝙ gͦ

Expanded text:
simplicitati ejus indulgentia Domini venia concedi. Nobis vero non potest ignosci, qui nunc a Domino instructi sumus ut calicem Domntum conficiat. Aqua vero nullatenus sine vino potest offerri in sacrificio, nec panis nisi de frumento; nec grangrano frumenti se comparat.
Abbreviated transcription (Latin):
pplo iocutonis mos tempauit de
doloqñs a sili bommic qui ꝑ moras
temꝑm oꝑa sua ꝑficit cum ip̃e sił
sua oꝑa fec̾it. uñ ao. Iͣ inquid mo¬
yses diuisim refert deum illa oꝑa
fetisse. qr non potuit ab homine si¬

Expanded text:
pulo, locutionis modum temperavit, de Deo loquens a simili hominis qui per moras temporum opera sua perficit, cum ipse simul sua opera fecerit, unde Aug.: Ideo, inquit, Moyses divisim refert Deum illa opera fecisse, quia non potuit simul ab homine di
Abbreviated transcription (Latin):
tracte mo: ꝙ supͣ breuit tetigimo
pleniꝰ u̾sautes clariꝰ faciamus.
In hc .n. rer̃ distinctone catholici tc̃¬
tatores dissentire ut supͣdiximus
inueniunt᷑. Aliis dicentib res cre¬
atas atq distiictas ẜ spẽs suas¬

Expanded text:
tractemus, quod supra breviter tetigimus, plenius versantes clarius faciamus. In hac enim rerum distinctione catholici tractatores dissentire, ut supra diximus, inveniuntur; aliis dicentibus res creatas atque distinctas secu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ suax rerum ẽ ⁊ allenax. Nain ⁊ se
quisz creclit ẽẽ cepisse nec fuisse u¬
tiq sempit̾num ⁊ alia atq alia
non modo de aliis hoĩbz multa q̃z
adreligionẽ ꝑtinent. u̾m ⁊̃ de au¬
gelis credimus. spes autem nõ
b̾edit ad pͥmissam questĩom. an

Expanded text:
um rerum est, et alienarum. Nam et se quisque credit esse, coepisse, nec fuisse utique sempiternum: et alia atque alia non modo de aliis hominibus multa, quae ad religionem pertinent, verum etiam de angelis credimus. Spes autem non 3. Redit ad praemissam quaestionem,
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ spes. Ꝙenim uidet quis ꝙͥ
sꝑat: qd attinet ad non uidere r
que credunt᷑ e que sꝑant᷑ fidei
speiq ꝯmume est. Distinguitur
tñ fides a spe sicut uocabulo ita
rõnabili differentia. Est .n. fides

Expanded text:
non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Quod attinet ad non videre vel quae creduntur, vel quae sperantur, fidei speique commune est. Distinguitur tamen fides a spe, sicut vocabulo, ita etiam rationabili differentia. Est enim fides
Abbreviated transcription (Latin):
st autem spes uͥtus qua spiti¬
t̾ualia ⁊ et̾na bona sperant᷑
ĩ cum fiducia expectant᷑. est enĩ
spes certa exspectato fut᷑e beati¬
tudinis ueniens ex d̾igr̃a ex dei gͣ¬
cia ⁊ exmeritis p̾cedentib ui ip̃am

Expanded text:
st autem spes virtus qua spiritualia et aeterna bona sperantur, id est, cum fiducia expectantur. Est enim spes certa expectatio futurae beatitudinis, veniens ex Dei gratia et merit
Abbreviated transcription (Latin):
põt a fornicatonis gn̾e seꝑare:si
auaricia fornicatõ ẽ. Ex quo intel¬
ligit᷑ qd̾ pp̃ illicias ⁊cupiscencias
ñ tm̃ q̃ inscupris cum alienis
uiris e feminis emitrunt᷑. s ob q̃s¬
ubet que animain alege dei aber¬
rare facuint ⁊ꝑniciose corrumpi.
p̾sit sine crimine. ⁊uior uxorem
uam dimitt̾e: ⁊ uxoruirum. It̃
rectissime dimittit᷑ si niro suodi¬
cat. ñ ero uxor tua: nͥ mͥ delatro
notinia excerceas. aut siquid ad
tñ apłs ne fidelis dimittat infide¬
lem uolentẽ cohĩtare nec a deo re¬
uocare
e. si ficeli liceat aliã ouc̾e ĩ

Expanded text:
separare si avaritia fornicatio est? Ex quo intelligitur quod propter illicitas concupiscentias non tantum quae in stupris cum alienis viris vel feminis committuntur, sed ob quaslibet quae animam a lege Dei aberrare faciunt et perniciose corrumpi, possit sine crimine et vir uxorem suam dimittere, et uxor virum. Item rectissime dimittitur, si viro suo dicat: Non ero unocinia exerceas, aut si quid allit tamen Apostolus, ne fidelis dimittat infidelem volentem cohabitare, nec a Deo revocare. 5. Si fideli liceat aliam ducere i
Abbreviated transcription (Latin):
xaffectu gͥ humano quem
de uͥ̾gine traxit uolebat non
mori ⁊ calicem tnͣsire orabat uñ
beda orat tnͣsire calicem: qr homo
calix iste. Ecce hẽs uoluntatem
humanam exp̾ssam.uide lam
rectum cor s non ꝙ ego uolo. s¬
cere uoluntatem meam qmͣ .s.¬

Expanded text:
affectu ergo humano quem de Virgine traxit, volebat non mori, et calicem transire orabat. Unde Beda: Orat transire calicem, quia homo calix iste. Ecce habes voluntatem humanam expressam. Vide jam rectum cor. Sed non quod ego volo, secere voluntatem meam, s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pͥme nuptie sub bñdictone dei
solent satiffacere non lialeo. re¬
surrecturam tñ carnem omĩmi
qͥcumq nati sunt atq nascent᷑
⁊ mortui sunt: atqz morient᷑ nul¬
latenus ambigͥentur deb xͥanꝰ.¬

Expanded text:
Et primae nuptiae sub benedictione Dei solent satisfacere non valeo: resurrecturam tamen carnem omnium quicumque nati sunt atque nascentur, et mortui sunt et morientur, nullatenus ambige
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ Rdeam. nec ullas iniptras
debeo dampnare: nec eis u̾ecũ¬
diam nu̾ositatis auferre. nec
ccͣ humane u̾ecun die sensum
audro dr̃e: ꝙ quociens uoluĩt
nubant. nec ex meo corde p̾t̾
scripture auctoritatem quo
mos a sac̾dotali honore exdlu¬
dit. s ħ non facit ꝓuitio biga¬
mie: ĩo psacram̃ti uͥtute ut
sit una umꝰ: sicut unica uui¬
ci. Illd̾ tñ cesariensis ⁊ciliiuidet᷑
erit p̾sbr qui talib nuptiis
p̾sit p̾bere ⁊ sensum : s ħ de il¬
lo intelugi põt: qͥ pͥme uxori
insidiat᷑ putatur desiderso ẜe

Expanded text:
deam, nec illas nuptias debeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis auferre; nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere ut quoties voluerint nubant; nec ex meo corde, praeter Scripturae auctoritatem, quomos a sacerdotali honore excludit; sed hoc non facit pro vitio bigamiae, imo pro sacramenti virtute, ut sit una unius, sicut unica unici. Illud tamen Caesarien. concilii videtur erit presbyter qui talibus nuptiis possit praebere consensum? Sed hoc de illo intelligi potest qui primae uxori insid
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ qͣd mitis redditur . uͣnͭ¬
dei ẽ nolle misereri: ⁊ obdurõ
dei sit non nusereri. ut nõ ab
illo irrogetur aliꝙͥ quo sit hõ
det̾ior. s tm̃i quo sit melior ñ
erogetur. Ex ħus aꝑte oũdi¬

Expanded text:
udicium, quod meritis redditur. UnDei est nolle misereri, ita obduratio Dei sit non misereri; ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non erogetur. Ex his aperte ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
nebat .s. an sñ ⁊fessione ⁊uditõ
sac̾dotis soli deo ⁊fiteri sufficet.
expeditum est ⁊ certificatũ pmis¬
sis testimoniis qd non sufficit con¬
fiti deo sine sacerdote. nec ẽ uehiũ
quirit sac̾dotis uidicium. s nũꝙͥ
eq̃ ualz alicui ⁊ fiteri socio. ł ꝓxmo
reqͥrend̾ ẽ studiose. qr sac̾dotib
ꝯcessit deus pottatẽ ligandi atq
soluendi ⁊ iõ quib ip̃i diittũt
deus i clunittit. Si tn defu̾ĩt sacer¬

Expanded text:
et, an sine confessione et judicio sacerdotis soli Deo confiteri sufficeret, expeditum est; et certificatum praemissis testimoniis, quod non sufficit confiteri Deo sine sacerdote, nec est vere hquirit sacerdotis judicium. Sed numquid aeque valet alicui confiteri socio vel proximo requirendum est studiose, quia sacerdotibus concessit Deus potestatem ligandi atque solvendi; et ideo quibus ipsi dimittunt, et Deus dimittit. Si tamen defuerit sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ineccĩa eẽ.: ⁊ ad ecciẽ unitatem ten¬
dere. Nisi enim uuitas ecciẽ succur¬
rat. ni si qd deẽ peccatori sua orõ¬
ne ꝓpleat: de manib non inimi¬
cinon erpiet᷑ anima mortui. Ere¬
dend̾ ẽ enim qd̾ om̃s orõnes. et
mĩe sucturrant recognoscenti mor
tineat uuitas ectĩe. Iõz non pe¬
tat sac̾dotes. ꝑ aliqmͣ culpan ab
unitate ecciẽ diuisos. Ex huis sa
tis apitur ⁊ absoluitur p̾misse q̃onis
articulus. Querendus ẽ en un sac̃¬
dos sapiens ⁊ discretꝰ. quicum põt¬
tate suł hẽat᷑ iudicium. qui si
forte defuit: efit̾i deb socio. Beda

Expanded text:
in Ecclesia esse et ad Ecclesiae unitatem tendere. Nisi enim unitas Ecclesiae succurrat, nisi quod deest peccatori sua oratione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortui. Credendum est enim quod omnes orationes et iae succurrant recognoscenti morttineat unitas ecclesiae, ideoque non petat sacerdotes per aliquam culpam ab unitate ecclesiae divisos. Judatis aperitur et absolvitur praemissae quaestionis articulus. Quaerendus est sacerdos sapiens et discretus, qui cum potestate simul habeat judicium, qui si forte defuerit, confiteri debet socio. Beda
Abbreviated transcription (Latin):
uñ aug̃. Ꝙ uult ⁊ fiti pcc̾a ut in¬
ueniat grãm q̃rat sac̾dotem qͥ sci¬
at ligare ⁊ soiue. ne cum neglig¬
ne ambo infoueam cadant: qmͣ
stultus euitare noluit. Tantaiͣ
uis ⁊fessionis ẽ ut si deẽẽ sacerdos:
⁊fiteat᷑ ꝓximo. Sepe .n. ꝯtingit ꝙ¬
pũtens non põt uecundati corã
sacerdote: quem desideranti nec
tempus nec locus offert. ⁊ si ille cͥ ⁊
tis desiderio: qui cͥmen confitet᷑ so¬
cio. Muncati .n. sunͣt lepsi ĩbant¬
se oñdere sac̃dotib añqmͣ ad eos
ꝑuenirent. uñ p deum ad cor
ci int̾funt qui uiderent. Non dũ
enim erat sepulta non dum extͣ
ĩnotitiam portata . Int̾ resucita¬
uit: qmͣ uitus inuenit. Relictis

Expanded text:
10: Qui vult confiteri peccata ut inveniat gratiam, quaerat sacerdotem qui sciat ligare et solvere, ne cum negligne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit tens non possit verecundari coram sacerdote, quem desiderandi nec tempus nec locus offert, et si ille cui tis desiderio, qui crimen confitetur socio. Mundati enim sunt leprosiendere sacerdotibus, antequam ad eos pervenirent. Unde patet Deum ad cor ci interfuerunt, qui viderent. Nondum enim erat sepulta, nondum extrain notitiam deportata. Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis
Abbreviated transcription (Latin):
cum. E onfitemini altutrum pee¬
cata ur̃a. Ait .n. Eoequalib condi¬
ana ⁊leuia. graiiora u̾o sacerdo¬
ti pandamꝰ. ⁊ qnͣto usserit tp̃r.
purgare curemꝰ. qr sine ꝯfessio¬
ne emendat̾onis: pcc̃a nequeũt
dimitti. s ⁊̃ grauiora coequali¬
b pandecla sunt cum deẽ sac̾dos
tes ⁊ urget ꝑicłulum. uenialia
n̾o ⁊̃ sac̾dotis ablata copia. licet
⁊ fiteri coequali. ⁊ sufficit ut quib¬
dam placet si tñ excontemptu nõ
p̾tmittat᷑ sac̃dos. Tu̾cius tñ i ꝑfec¬

Expanded text:
cum: Confitemini alterutrum peccata vestra. Ait enim: Coaequalibus quotidiana et levia, graviora vero sacerdoti pandamus, et quanto jusserit tempore purgare curemus, quia sine ne emendationis peccata nequeunt dimitti; sed et gravia coaequalibus pandenda sunt, cum deest sacerdos, et urget periculum. Venialia vero, etiam sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu non praetermittatur sacerdos. Tutius est tame
Abbreviated transcription (Latin):
ci debeat: q̃sitũ ẽ est. Indicatũ est
uxorem minime debere dimitti.
ĩ seruitutem redigi dum iueñ
exe sen su riugis seseruuni fece¬
rit: quem lib̾m ip̃a maritũ acce¬
perat

Expanded text:
ci debeat, quaesitum est. Judicatum est, uxorem minime debere dimitti, in servitutem redigi, dum ille non ex consensu conjugis se servum fecerit, quem liberum ipsa maritum acceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nõ sequit᷑ deus ecciẽ iudici¬
um. que ꝑ surreptͥonem ⁊ igno¬
rantiam int̾d iudicat. deus ã
semꝑ iudicat sccłm u̾itatem. ⁊
iremittendis ł retinendis cui¬
pis. id uris ⁊ officii hñt ennͣg¬
elici sacerdotes: qd̾ olim hẽbãt
sub lege legalos icurandis
retinent dimissa dum a deo ł re¬
tenta uidicant ⁊ oñdeuiit. pon¬
unt enim sacͥdotes nomen clĩ sr̃
fiuos isrł: s ip̾e bñclicit. ut legͣ in
numeris. hunc nuod̾ ligandi ⁊
soluendi. Ieix supͣ notauit. Alu¬

Expanded text:
 sequitur Deus Ecclesiae judicium, quae per surreptionem et ignorantiam interdum judicat, Deus autem semper judicat secundum veritatem. Et in remittendis vel in retinendis culpis id juris et officii habent evangelici sacerdotes, quod olim habebant sub lege legales in curandis retinent, dum dimissa a Deo vel retenta judicant et ostendunt. Ponunt enim sacerdotes nomen Domini super filios Israel, sed ipse benedicit, ut legitur in Numeris. Hunc modum ligandi et solvendi Hieronymus supra notavit.
Abbreviated transcription (Latin):
di .i. hoines ligatos ł solutos. uñ
it. deinde ad sacerdotes misit qͦ¬
rum iuidito oñderetur mundat᷑.
Ita ⁊ larax iam uuificatum:
obtulit cuscipur soluendũ. qr ⁊
si aliquis apd̾ deum sit solutus:
disgͥ culpis łretinendis ita oꝑ¬
atur sacerdos enͣnglicꝰ ⁊ iudicat:
petro. Tibi dabo claues reg. te. ꝙ¬

Expanded text:
di homines ligatos vel solutos. Unde e restituit, deinde ad sacerdotes misit, quorum judicio ostenderetur mundatus. Ita etiam Lazarum jam vivificatum obtulit discipulis solvendum. Quia etsi aliquis apud Deum sit solutus, dis ergo culpis vel retinendis, ita operatur sacerdos evangelicus et judicat, Petro: Tibi dabo claves regni
Abbreviated transcription (Latin):
dcĩs p̾se ꝓbari sienum qd̃ dat᷑
refertur ad eum quidat. ⁊ ad
se ipõut p̾dictum ẽ. gͦ refertur
ad se ip̃m. ꝯuiꝰ q̃stionis de ter¬
minatõm inpost̾um diterimur
donec cͣcͣtemus de hus q̃relatiue
dicuntur de deo extp̃r. in quibus
datum ⁊ donatum ꝯtinetur.
unc postqmͣ coetnitate Rͥ
insinuamus: lam de carũsonaꝵ.¬
equalitate aliquid eloqui sr̃
assent. Eqͥual est eniminomib
patri filius ⁊ prĩ ⁊ filio. sp̃c sc̃s. qr¬

Expanded text:
is posse probari. Si enim quod datur refertur ad eum qui dat, et ad seipso, ut praedictum est, ergo refertur ad seipsum. Hujus quaestionis determinationem in posterum differimus, donec tractemus de his quae relative dicuntur de Deo ex tempore, in quibus datum et donatum continentur.nitatem insinuavimus, jam de earumdem aequalitate aliquid eloqui supeasserit. Aequalis est enim in omnibus Patri Filius, et Patri et Filio Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum u̾o qd notum ali
ud cõmune. aliuid ẽ singulla¬
te. cõmune ut ilid̾ qułi in bap̾o coẽs
facuit: cum spondent renunci¬
are cliabolo ⁊ pompis eius. Singu¬
lare: ut cum aliquis sponte ꝓmi¬
tit seruare uͥgmitatem.ł etinẽ¬
ciam. ł aliquid hiꝰ. Item singu¬
lare uotum aliud ẽ pͥuatum ad
sollempne. pͥuatum ẽ in abscon¬
dito fc̃m. Sollempue in aspectuec¬
cdesie fcm̃. Item pͥnatum notum

Expanded text:
endum vero quod votorum aliud est commune, aliud singulare. Commune, ut illud quod in Baptismo omnes faciunt, cum spondent renuntiare diabolo, et pompis ejus; singulare, ut cum aliquis sponte promittit servare virginitatem vel continentiam, vel aliquid hujusmodi. Idem singulare votum, aliud est privatum, aliud solemne. Privatum est, in abscondito factum; solemne vero, in conspectu Ecclesiae factum. Item p
Abbreviated transcription (Latin):
to uolato. fidem quã inbapõ pro¬
fessisunt. si autem ꝓuoluntate
nubendi dampnãtur. Eonstat
sieam effectui mantipai̾mt re¬
uocand̾ id ẽẽ inirtitum. eas ar¬
cendas redire ad ꝓpõitum . ui. gg̃.¬

Expanded text:
to violato fidem quam in Baptismo professae sunt. Si autem pro voluntate nubendi damnantur, constat si eam effectui mancipaverint, revocandum id esse in irritum, easque arcendas redire ad propositum. Unde G
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quare subdit. qͥa pͥmam fiden
irritam fecerunt ⁊ sinon nuben¬
do: tñ uolendo. nt uoluntatem q̃
a ꝓposito cecidit: appeat eẽ dampna¬
tam. siue seqnͣtur nuptie siueñ.

Expanded text:
et quare, subdit, quia primam fidem irritam fecerunt, et si non nubendo, tamen volendo ut voluntatem quae a proposito cecidit appareat esse damnatam, sive sequantur nuptiae, sive
Abbreviated transcription (Latin):
ulier non discedens a domio ui
te solse nou ualeat ⁊ h pp̾t̾
digͥtatem uiri qui ẽ capud mu¬
ueris. S melius ħ inteiugitur
intalicasu ilbi u̾r ꝯcedit mu¬

Expanded text:
mulier non discedens a domo virite solvere non valeat; et hoc propter dignitatem viri, qui est caput mulieris. Sed melius intelligitur in tali casu
Abbreviated transcription (Latin):
ian uolo nolo auxor: non põt
eꝵ .ii. tu uis ula non nult. Nũ¬
quid ꝑ ꝯtiuentiam tuam illa
d fr fornicaria : Si alii npse¬
rit te uiuo: ad ulteram ent Nõ
uult tali lucro deus: tale dãp¬
nũ ⁊ pensari. Redde debitum ⁊
si non exigis.: redde ꝓ sc̾iticatõne
ꝑfc̃a deus tͥ ꝯputabit. sinon ꝙ
tibi debet᷑ exigis: s reddis qd̾
cogeret᷑. ⁊ illi deus mͣputarz
ti uxoris redoit. non exigit de
pocius qr sine uxore ẽẽ non
potuit. qmͣ gau̾dens qr d̾ixit.
securꝰ expectat dlem nouissi
ret. Nam uouenda talia nõ
magis est corrigenca temitas
deus exigit siquis ex aueno ali¬
quid uolu̾it: s pocius usurpa¬
reuetat alienum. Idem apes

Expanded text:
am volo: Nolo autem uxor, non potest. Quod enim tu vis, illa non vult. Numquid per continentiam tuam illa debet fieri fornicaria? Si alii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum; et si non exigis, redde. Pro sanctificatione perfecta Deus tibi computabit, si non quod tibi debetur exigis, sed reddis quod cogeretur; et illi Deus imputaret ti uxori reddit, non exigit debpotius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit, securus expectat diem novissimret. Nam magis est corrigenda temeritas deus exigit, si quis ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurpare uetat alienum. diuina
Abbreviated transcription (Latin):
negent. ne ꝑħ incidant iudam¬
puabties corruptelas. Reddere
.i. debitum ⁊uigale. nusliꝰ est
cͥius. exig̾e autem ultra gn̾an¬
di nocĩtatem. culpe ẽ ueniar. for¬
uican l̾io ł mechari puniendi ẽ

Expanded text:
negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra gencessitatem, culpae est venialis; fornicari autem vel moechari puniendi est
Abbreviated transcription (Latin):
nend̾ nec młr p̾tatem h sine m¬
utuo ⁊sensu. s alt alteriꝰ potest¬
tatem h corꝑis ut pꝰscenti alt̾i:
non uceat alteri negare debitũ.
In h̾ .n. pares sunt. qr nec uiro uec
mulieri corpus suum l alii tra¬
dere s sͥ iuicem debitores sunt
ihac causa. ne peccandi detur
ti non solum ip̃iꝰ sexus sui ⁊mus¬
cendi fidem liboꝵ ꝓcreandoꝵ cã¬
q̃ pͥma ẽ nista mortalitate so¬
cietas ũm ⁊̃ infirmitatis inui¬
cem excipiende ad illicitos ꝯcub¬
itus deuitandos: mnutuam qͦdã
m̾odo seruitutem. ut ⁊ si alteri

Expanded text:
 potestatem habet sine mutuo consensu, sed alter alterius potestatem habet corporis, ut poscenti alteri non liceat alteri negare debitum. In hoc enim pares sunt, quia nec viro, nec mulieri corpus suum licet alii tradere; sed sibi invicem debitores sunt in hac causa, ne peccandi detur ti non solum ipsius sexus sui commiscendi fidem liberorum procreandorum ca in ista mortalitate societas, uerum etiam infirmitatis inuicem excipiendae ad inlicitos concubitus euitandos mutuam quodam modo seruitutem, ut, etsi alteri
Abbreviated transcription (Latin):
graue in ducant. Tales. ir decet
formis sp̃c .uii. sunt gradus ectͣ
acouti. subdiaconi. diaconi. sacer¬
ti. ẜorona .n. signacłm ẽ quo sig¬
nant᷑ inꝑtem sortis misfii diui¬
uire deo regnare ẽ. uñ mĩstri eccẽ
reges c̃e debent ut se ⁊ auos regãt.
Qͥb pettus ait. uos estis genus
clectum regale sacerdocium ⁊ c̃.
Sũmitas capitis desuꝑ nudat᷑
ut eoꝵ mens ad deum libera mõ¬
stretur que reuelata facie głiam
dei ⁊ templetur. Sũmitas .n. capi¬
tis ẽ eminentia mentis. Denuda¬
t̾o capitis ẽ reuelat̾o mentis. Ełitꝰ
enim secretoꝵ dei non ignaris eẽ
debz. Tondentur ⁊ capilli usq
ad reuelatõnem sensuum .s. occło
inexceisis corona. Tonsure aũt eccͣͤ
pͥus crme seruato: deniq obuite
atinentiam capd̾ radebant. ⁊ ca¬
pillos migne sacrificii ponebant.
hinc usus ĩ oleuit ut qui diuinis
gladium acutum. ⁊ duc sr capud
tuum ⁊ barbam. In actib ⁊̃ apło¬

Expanded text:
grave formis Spiritus septem sunt gradus eccleacolyti, diaconi, subdiaconi, sacerti. Corona enim signaculum est quo signantur in partem sortis ministerii diviia servire Deo regnare est. Unde ministri Ecclesiae reges esse debent, ut se et alios regant; quibus Petrus ait, 1, 2: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, etc. Summitas capitis desuper nudatur, ut eorum mens ad Dominum libera monstretur, quae revelata facie gloriam Dei contempletur. Summitas enim capitis est eminentia mentis. Denudatio capitis est revelatio mentis. Clericus enim secretorum Dei non ignarus esse debet. Tondentur etiam capilli usque ad revelationem sensuum, scilicet,in excelsis corona. Tonsurae autem ecclprius crine servato, deinde ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc usus inolevit, ut qui divinis gladium acutum, et duc super caput tuum et barbam. In Actibus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ impleu̾is offm̃ ꝑtencum hiis
qui bñ u̾bum dei ministrau̾int.
Qͥ ad hunc gradum ꝓuehit᷑: lit¬
teraꝵ scĩa debet ẽẽ instiuctus ut
sensum u̾boꝵ intelligat. ium ac¬
centuũ sciat. distincte legat. ne
⁊fusione ꝓlatonis intellectum
auditorib auferat. Attendat ꝙͥ
indicatiue. quid int̾rogatiue sit
legend̾ ubi sit morõne facienda
distinctõ.ẜ .n. male seruata intel¬

Expanded text:
um his qui bene verbum Dei ministraverunt. Qui ad hunc gradum provehitur, litterarum scientia debet esse instructus, ut sensum verborum intelligat, vim accentuum sciat, distincte legat, ne confusione prolationis intellectum auditoribus auferat. Attendat quid indicative, quid interrogative sit legendum, ubi sit in oratione facienda distinctio. Haec enim male ser
Abbreviated transcription (Latin):
css gradus ẽlectoꝵ lectores
a legendo. sic̃ psalmiste de loc
apsaimis cauendis uoca torib¬
ti sunt. Illi .i. p̾dicant populis us.¬
quid seqnͣtur. isti canunt ut exti¬
tant ad ꝯpunctõnem animos au¬
dientium lz quidam lectores ita
miserabiłr ꝓnuncient. ut quos¬
dam ad luctum lamentatõmq
ꝯpellant. Idem ⁊̃ ꝓnunciatores
uocantur qr porro annunciant.
qr tami ent̾ clara eoꝵ uox. ut ⁊̃ lõ¬
ge poĩtoꝵ aures ad impleat. Ad
lectorem autẽ ꝑtinet lect̃ones ĩ¬
p̾dicare. ut iam ex offõ legat in

Expanded text:
st gradus lectorum. Lectores a legendo, sicut psalmistae a psalmis canendis, vocati sunt. Illi enim praedicant populis quid sequantur; isti cantant, et excitant ad compunctionem animos audientium, licet quidam lectores ita miserabiliter pronuntient, ut quosdam ad luctum et lamentationem compellant. Iidem etiam pronuntiatores vocantur, qui porro ante nuntiant, quia tam erit clara eorum vox, ut etiam longe positorum aures adimpleat. Ad lectorem autem pertinet lectiones praedicare, ut jam ex officio in
Abbreviated transcription (Latin):
tiarii idem ⁊ ianitores sunt: qͥĩ
ueti testamento electi sunt ad cꝰ¬
todiam templi ut mõ ingrederet᷑
nulld̾ minundꝰ. dci autem hosti¬
arii: eo qd p̾sint hostiis templi.
Ip̃i .n. tenentes clauem: diuinaĩ¬
tuc ⁊ extra custodiunt. atq int̾
bouos ⁊ malos hũtes iudicum dis¬
nos recipiunt indignos respuũt.
gite: tanqmͣ rõm deo pectlituri
preb q̃ clauib istis cedunt᷑. ł¬

Expanded text:
tiarii iidem et janitores sunt, qui in veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. Dicti autem ostiarii, eo quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus et extra custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judicium, dignos recipiunt, indignos respuunt. gite tanquam rationem Deo reddituri pro rebus quae clavibus istis recluduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c scs̃ deus. cur non dnͣr tres dii
iõ non dur tres dii qr scriptura
non dicit tres deos: s nec tres
ꝑsonas alicubi script̾e textus
amemorat. An iõ licuit loquen¬
di ⁊ disputandi nccĩtate tres
ꝑsonas drẽ non qr ꝯscͥptura dic̃
s qr scriptura non ꝯtradic̃: Si¬

Expanded text:
sanctus Deus, cur non dicuntur tres dii?ideo non dicuntur tres dii, quia Scriptura non dicit tres deos? Sed nec tres personas alicubi Scripturae textus commemorat. An ideo licuit loquendi et disputandi necessitate tres personas dicere, non quia Scriptura dicit, sed quia Scriptura non contradic