comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus quinon sunt Dicente dño non faciestib idolũ nea: simi¬
litudinẽ omniũ quae incȩlis ẽ et que suꝑ terrã. E ꝓ morsen in¬
crepante facientes inritauer̃ mein clienis et in habominationib:
suis mead a maritudinem ꝓuocauerunt. Immolauer̃ de moni¬
bus et nondõ: Vlistudio delinquendi quasi in ritarent et prouo¬
carent dm̃. Nsolumfecer̃ quod non licebat sediugit̾ seꝑ quȩ fecer̃
peccantes in cons pectudñ cuiu soculis patent cuncta.: uel intem¬
plo eius idolis hostiasimmolantes, ac nequid de eẽt sacrilegio
immolabant in hortis et adolebant tura suꝑ alta re iungen¬
tes idolatriae luxuriã et sacrificus uoluntatẽ⁊ Et ꝓuno alta¬
ri quodinpolitis lapidib: dierat. lege constructũ : Coctos late¬
res et agrorũ cespites hostiatum sunguine cruentabant:
ocdictum sit iuxta litterã : alio quin secundũ intellegentiã
spiritalẽ omnis haereticus ad iracundiã ꝓuocat dnm̃ et in

Expanded text:
bus qui non sunt.  Dicente Domino: Non facies tibi idolum, neque similitudinem omnium quae in coelo sunt, et quae super terram. Et per Moysen increpante facientes: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis me ad amaritudinem provocaverunt. Immolaverunt daemoniis, et non Deo , illi studio delinquendi quasi irritarent et provocarent Deum, non solum fecerunt quod non licebat, sed jugiter semperque fecerunt, peccantes in conspectu Domini, cujus oculis cuncta patent, vel in Templo ejus, idolis hostias immolantes. Ac ne quid vero deesset sacrilegio, immolabant in hortis, et adolebant thura super lateres, jungentes idololatriae luxuriam, et sacrificiis voluptatem, et pro uno altari quod impolitis lapidibus Dei erat lege constructum, coctos lateres et agrorum cespites. hostiarum sanguine cruentabant. Hoc dictum sit juxta litteram: alioquin secundum intelligentiam spiritualem, omnis haereticus ad iracundiam provocat Dominum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
De quo in eodem prophett dicitur Iunouissimis dieb manifes¬
tus erit monsdnĩ deeo autem quod suprapositumẽ qua renos
errare fecisti quosensucccipiendum sit plenissime docet hieremla

Expanded text:
. De quo in hoc eodem propheta dicitur: In novissimis diebus manifes. De quo in hoc eodem propheta dicitur: In novissimis diebus manifestus erit mons Domini . De eo autem quod supra positum est: Quare errare nos fecisti ? quo sensu accipiendum sit, plenissime docet Jeremia
Abbreviated transcription (Latin):
declinastisemitas nras auictua ethumili cstinos in loco ad¬
flictionis et ꝑ quadraginia annos errat populus in de¬
serto ut priorẽ uitam inueniat nec adegrptios reuertatur
Iuoscȩ quoque sepiuntur semite hierus alem et claudantur
spiriis nesequatꝰ amatores suos et necessitate compulsareuestut᷑
aduirum scum pristinum e pharaonis dicitur ds̃ induras secorne
dimit teret populum cius etut decem plugas ad fligeretur quamques¬
tionem diligentis sime paulus dixerit ad romanos et nos inquodẽ
operep strinximus conuertere cit dnẽ siue conuerterenos propt̃
seruostuos ab raham eti srahelqui non cognouerunt nos uelquos
et̃ inpopulo credimus quasi ad nibilienim et cbsque ullo labore
populumtuum scmm̃ possiderunt aduerscrunrĩ siue conuerte
nos uc iuxta lxx paululum possi deamus montis scĩ tui quiato
tum montemtuum possidere non possumus ut cumpartem ha¬
buerimus ueniamus ad plenitudinem eius et contem plemur
glori amuni geniti apatre plenitudinem gratiae et ueritatis

Expanded text:
ecisti semitas nostras a via tua, et humiliasti nos in loco afflictionis . Et per quadraginta annos errat populus in deserto; ut priorem viam non inveniat, nec ad Aegyptios revertatur . In Osee quoque sepiuntur semitae Jerusalem, et clauduntur spinis; ne sequatur amatores suos, et necessitate compulsa, revertatur ad virum suum pristinum . Et Pharaonis dicitur Deus indurasse cor, ne dimitteret populum ejus, et ut decem plagis affligeretur . Quam quaestionem diligentissime Paulus disseruit ad Romanos . Et nos in quodam opere perstrinximus. Convertere, ait, Domine, sive converte nos propter servos tuos, Abraham et Israel, qui non cognoverunt nos, vel quos esse in populo credimus. Quasi ad nihil enim et absque ullo labore populum tuum sanctum possederunt adversarii nostri. Sive converte nos, ut juxta Septum montem tuum possidere non possumus, ut cum partem habuerimus, veniamus ad plenitudinem ejus et contemplemur gloriam Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
remte ñ quods̃ causa sit et durice sed quod illius patientiã
nrã expectans salutẽ dũ ñ corripit delinquentes causaerroris
duritieq uidecctꝰ Vndeqͥb: dã uehem̃ t̃ iratus a ꝑcutiendo ma
lat enim omnem filiũ quẽ recepit etad hucꝑcutit ut emendet
Deniq: quine quaquã filiorum uocabulum perdiderunt
ꝑpoenas eatrahuntꝰ adpenitentiam dicit de eis uisi tabo in
uir guminiquit a tes eorum et inflagellis
peccata corũ misericordiam autemme amnon auferã

Expanded text:
eus erroris causa sit et duritiae, sed quo illius patientia, nostram exspectantis salutem, dum non corripit delinquentes, causa erroris duritiaeque videatur. Unde quibusdam vehementer iratus, a percutiendo manlat enim omnem fillum quem recipit, et ad hoc percutit ut emendet . Denique qui nequaquam filiorum vocabulum perdiderunt, sed per poenas retrahuntur ad poenitentiam, dicit de eis: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam no
Abbreviated transcription (Latin):
futurorum et comminatio poeneꝰ peccantium. Iuxta hunca quilã autẽ
et theo dotionem sp̃s dnĩ qui signatus est in xp̃o et illud confirmat
exemplum quod iniohanne euangelista legitur. hunc enim ds̃ sig¬
et flos deradice ascendet et requies cetsupereum sp̃s dnĩ sp̃ssapi

Expanded text:
futurorum, et comminatio poenaque peccantium. Juxta Aquilam autem futurorum, et comminatio poenaque peccantium. Juxta Aquilam autem et Theodotionem, spiritus Domini qui signatus in Christo est, illud confirmat exemplum, quod in Joanne Evangelista legitur: Hunc enim Deus siget flos de radice ascendet: et requiescet super eum spiritus Dei, spi
Abbreviated transcription (Latin):
etamor dĩ ad ditdies Quod a utem repulsois rahel gentiãturba
succedat malachi propheta plenius docet in quodicitur adudeos
ñ estuoluntas mea in uobis dicitd ñ s omnipotens ethostiam ñ sus cipt̃¬
demanib: ues trisrursumq demultitu dinenationũ abhortu enim solis.
usq ad occasum glorificatum ÷ nom̃ meum ingentib: heatitudinis ille
auctor est quiueniet quasi fluus uiolentus quẽ sp̃s dñi cogit siueuta q un¬
la transtulit quasi flum̃ angustum sp̃s dñi signa culũ eius auttheodotio
quasi fluuius oppugnans s pĩ dñĩ signatus est in eo ergo testimoni hu¬
ius quod lax trans tuler̃ quasi fluuius uiolentus ira dnĩ ueniet cũ fu¬
rore : pursultima in haebra icoñhabetur Neq: enĩ inrepromissioni¬
b dĩ ira furorq ponendus est cum inceteris quuesequntar beatitu dosit.

Expanded text:
inum . Et: Timor Domini addit dies . Quod autem repulso Israel, gentium turba inum . Et: Timor Domini addit dies . Quod autem repulso Israel, gentium turba succedat, Malachias propheta plenius docet, in quo dicitur ad Judaeos: Non est voluntas mea in vobis, dicit Dominus Omnipotens. Et hostiam non suscipde manibus vestris . Rursumque de multitudine nationum: Ab ortu enim solis usque ad occasum, glorificatum est nomen meum in gentibus. Hujus beatitudinis ille auctor est, qui veniet quasi fluvius violentus, quem spiritus Domini cogit. Sive ut Aquila transtulit, quasi flumen angustum, spiritus Domini signaculum ejus. Aut Theodotio, quasi fluvius oppugnans, spiritus Domini signatus est. In eo ergo testimonii hujus, quod LXX transtulerunt, quasi fluvius violentus, ira Domini veniet cum furore, pars ultima in Hebraico non habetur. Neque enim in repromissionibus Dei, ira furorque ponendus est: cum in caeteris quae sequuntur, beatitudo sit
Abbreviated transcription (Latin):
abia cob: Et hoceriteis amet᷑am̃tũ dicit dñs sp̃s meus questnte et
dñs exbocnunc et inaet̃num. Postquã dñs lorica iustitiae et ga¬
lea salutis etuestib ultionis teliq palliofuerit indutus ad pugnam
imicissuis ẽt insulas eorumidẽ urbes uiculosq: subuertat tuncalie¬
nigene quide hoccidente etoriente uenture sunt utrequies cantinsi¬
nubabraam. De quib: et supra dictum est ecceisti de longe uenient
aliideoccidente et alii aba quilone. et aliide t̃ra persarũ timebunt
dnm̃. Cotimore qui est initium sapientiae dequo in multis locis legimꝰ
equib: pauca ponamus. Beatus uirquitimet dnm̃ et non est in opiati¬
m̃tib cum. Et tim& dni dm̃ disciplina et sapientia etuenite filii
audi teme timorem dnĩ docebouos etb eatus homo quitim etdm̃

Expanded text:
a Jacob, et hoc erit eis a me testamentum, dicit Dominus. Spiritus meus qui est in te, et a Jacob, et hoc erit eis a me testamentum, dicit Dominus. Spiritus meus qui est in te, et Dominus ex nunc et in aeternum. Postquam Dominus lorica justitiae, et galea salutis, et vestibus ultionis, zelique pallio fuerit indutus ad pugnam, imicis suis, et insulas eorum, id est, urbes viculosque subvertat, tunc alienigenae qui de Occidente et Oriente venturi sunt, ut requiescant in sinu Abraham , de quibus et supra dictum est: Ecce isti de longe venient, alii de Occidente, et alii ab Aquilone, et alii de terra Persarum, timebunt Dominum, eo timore qui est initium sapientiae . De quo in multis locis legimus, ex quibus pauca ponamus: Beatus vir qui timet Dominum . Et: Non est inopia timentibus eum . Et: Timor Domini disciplina et sapientia . Et: Venite, filii, audite me: timorem Domini docebo vos . Et: Beatus homo qui timet Dom
Abbreviated transcription (Latin):
lum ut redderet ultionẽinimicissuis. Haud dubiũ quiniudeos
significet ꝑseuerantes in blas phemiis et uicissitudinẽ hostib suis
quando eos romanus cinxit exercitus. Quibus uincentibus
dñs pugnas semons tratur. Hoc testimonio usus ẽ paulus scri¬
bens adephesios uolens nos indui armatura xp̃i quo possimus
non habetur insulis uicem reddet urbes iudeae significat quas toma nus uas tadiit
exercitus Namet supra habitorib: insulae id est hierusadẽ dñs loquitur ꝑpro¬
phetam et timebunt quiab hoccidente nom̃ dñi et qui abortusolis gloriã
eius cũ uenerit quasi fluuius uiolentus quem sp̃s dni cogit etuenerit sion
redemtor. et eis quiredeunt ab in iquitate iniacobdicito
hocfedus meum cũ eis dicit᷑ . sps̃ meus qui est inte et uerba mea quaepo¬
tusolis nom̃ inditũ ueniet enĩ qua si fluuius uiolentus. ir adnĩ uenia
cum furore etueniet desi onquiliberet et conuertet impietates:

Expanded text:
lum, ut redderet ultionem inimicis suis: haud dubium quin Judaeos lum, ut redderet ultionem inimicis suis: haud dubium quin Judaeos significet, perseverantes in blasphemiis: et vicissitudinem hostibus suis, quando eos Romanus cinxit exercitus. Quibus vincentibus, Dominus pugnasse monstratur. Hoc testimonio usus est Paulus scribens ad Ephesios: et volens nos indui armatura Christi, quo possimus rpretibus non habetur: Insulis vicem reddet, urbes Judaeae significat, quas Romanus vastavit exercitus. Nam et supra habitatoribus insulae, id est, Jerusalem Dominus loquitur per Prophetam. Et timebunt qui ab Occidente nomen Domini, et qui ab ortu solis, gloriam ejus: cum venerit quasi fluvius vioredemptor et eis qui redeunt ab iniquitate in Iacob dicit hoc foedus meum cum eis dicit Dominus spiritus meus qui est in te et verba mea quae potu solis, nomen inclytum. Veniet enim quasi fluvius violentus ira Domini, ÷ veniet cum furore  et veniet de Sion qui liberet. Et avertet impietates
Abbreviated transcription (Latin):
ei qm̃ ñ erat iudiciũ ecuidit et ñ eratuir. et c̃siderauit et non erat
qui defenderet etultus ẽ eos brachiosuo et misericordiã sustine¬
bit Et indutus ẽ iustitiã quasi loricã et posuit galeã salutis in
capite et circũ datus ẽ uestim̃ to uindicte et pallio quasi tribuens
oriiacta rent etcordenona gerent et non placuitei Quaesiuit
enim in eis iudicii ueritatẽ qđ ad gentestrans latũ fuerat et non
repperit desidera uit aliquẽ iustũ uirum qui siburatopossit
qui audiret et quia illis inscelere perma nentibus neunusqui¬
iustitia siue misericordia confirmabit eũ ut quiuo luerint
aberrore conuerti nonsuomerito sed dĩdem̃tia conseruen¬
o. Deniq indutus ẽ iustitiae lorica et galeas alutis et uestib
ultionis et ⁊elipallio circũdatus sicq: armatus processit adbel¬

Expanded text:
ei: quoniam non erat judicium. Et vidit, et non erat vir. Et consideravit, et non erat ei: quoniam non erat judicium. Et vidit, et non erat vir. Et consideravit, et non erat qui defenderet. Et ultus est eos brachio suo, et misericordia sustinuit. Et indutus est justitiam quasi loricam, et posuit galeam salutis in capite. Et circumdatus est vestimento vindictae, et pallio, quasi retribuens ore jactarent, et corde non agerent, et non placuit ei. Quaesivit enim in eis judicii veritatem, quod ad gentes translatum fuerat, et non reperit. Desideravit aliquem justum virum, qui sibi irato possit at vir: vocavi, et non erat qui audiret . Et quia illis in scelere permanentibus, ne unus quijustitia, sive misericordia confirmavit eum, ut qui voluerint ab errore converti, non suo merito, sed Dei clementia conserventur. Denique indutus est justitiae lorica, et galea salutis, et vestibus ultionis, et zeli pallio circumdatus: sicque armatus processit ad bel
Abbreviated transcription (Latin):
nos intrare non potuit. Et filiusdi quiẽ ueritas factus esti nob¬
liuionem intantum ut qui cumque a traditionibus iudcceoꝵ
cupierit recedere statimpateret insidus et persecutionibus
lta ut caecum natiuitate : quio culos reciperat expulerint de
srnagogis et postres urrectionem dnĩ scluatoris omnes qui
in eo credebant ꝑsecutis atq nuda uerinꝰ quib: de coto orbe
gentiũ ecclesiae minis teria dirigebant quȩ ꝓmanus apostolor
dis tribuerent . Etuidit dns et malũ apparuit in oculis eius
quia non ẽ iudiciũ etuidit ds̃ quia nẽ uir et aporiatus ẽ quia
ndutus ẽ ues timentis ultionis et opertus ẽ quasi pallio teli. Sicut
aduindictã qua si ad retributionẽ in dignationis hostib suis et uicis¬
situdinẽ inimicissuis insulis uicẽ reddet. Vidit dñs et non placuit

Expanded text:
nos intrare non potuit, et Filius Dei, qui est veritas, factus est in obnos intrare non potuit, et Filius Dei, qui est veritas, factus est in oblivionem: in tantum ut quicumque a traditionibus Judaeorum cupierit recedere, statim pateret insidiis et persecutionibus: ita ut caecum a nativitate, qui oculos receperat, expulerint de synagogis . Et post resurrectionem Domini Salvatoris, omnes, qui in eo credebant, persecuti sint atque nudaverint: quibus de toto orbe gentium Ecclesiae ministeria dirigebant, quae per manus Apostolorum distribuerent. Et vidit Dominus, et malum apparuit in oculis ejus: quia non est judicium, et vidit quia non est vir, et aporiatus est, quia alutis in capite ejus. Indutus est vestimentis ultionis, et opertus est quasi pallio zeli. Sicut ad vindictam quasi ad retributionem indignationis hostibus suis, et vicissitudinem inimicis suis, insulis vicem reddet. LXX: Vidit Dominus, et non placuit
Abbreviated transcription (Latin):
num quas illiaer opcceic uocant etquas in nostro corde simu¬
lauimus. Et conuersum ẽ retror sum iudicium etiustitia longe
scetit quae enim pars iustitiae et iniquitati qui consensus xp̃i
et belicd. Steat iustitia ingentibus etrecessit a nobis quiacor¬
ruit in platea ueritas. Lataenim etspatiosauia quae ducit
ad mortem quia angus tamuiam in qua ueritas commoratꝰ
in crarenoleban. Et faacta ẽ ueritas in obliuionem dequas¬
cribtum ẽ ueritas de terraortaest iustitia decce loprospexit
In quo anim aduertendum quod crebo ueritas nomina tasit
ut xp̃i persona mons traretur quam deserentes secuti sunt
mendatium Etqui recessitamalo praede patuit quod quã¬
quam uideatur obscurum sicedis seripotest Nobis mendaci¬
um denos trocorde defingentibus et deserentibus legemdi
ustitia lon gestetit et ueritas conruit in plateis etaequits ad

Expanded text:
num: quas illi δευτερώσεις vocant, et quas in nostro corde simunum: quas illi δευτερώσεις vocant, et quas in nostro corde simulavimus: Et conversum est retrorsum judicium, et justitia longe stetit. Quae enim pars justitiae et iniquitati? qui consensus Christi et Belial? Stetit justitia in gentibus, et recessit a nobis, quia corruit in platea veritas. Lata enim et spatiosa via quae ducit ad mortem : quia angustam 710 viam, in qua veritas commoratur, intrare nolebant. Et facta est veritas in oblivionem, de qua scriptum est: Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit . In quo animadvertendum quod crebro veritas nominata sit, ut Christi persona monstraretur, quam deserentes, secuti sunt mendacium. Et qui recessit a malo, praedae patuit. Quod quamquam videatur obscurum, sic edisseri potest: nobis mendacium de nostro corde fingentibus et deserentibus legem Dei, justitia longe stetit, et veritas corruit in plateis, et aequitas ad
Abbreviated transcription (Latin):
auerteras faciem nee ascerneres neferires et peccata nostrã respon¬
derunt nobuit reciperemus quod meruimus et scelera nrã no¬
bis cũ sunt in iquitates queognouimus quas multo tempore ꝑpe¬
trantes putabamus eẽ iustitiã Quae sunt autem iniquitates pec¬
care et mentirecontradm̃ siue iuxta hebraicum ut aquila trans¬
tulit ne garedm̃ quod adsaluatorem refertur et reliquimus
in quiunt dm̃ nrm̃ dicentes scimus quodmorsilocutus sit ds̃
Hunc aut̃ nescimus undesit ut loquere mur calumniam : hic si
ex dõ cet̃ non solueret s abbatum et inbeel ⁊ ebub principe demoni¬
orumeicit demonia et trans gressionem quaesignificantius
grecedcicitur AΠΟCΤΛCΙC cum aliquis negatdñ et puari¬
cãtionis arguitur. Concepimus et locuti s umus decorde
uerba mendatii contemnentes legendĩ et sequentes traditiones homi¬

Expanded text:
averteras faciem, ne eas cerneres, ne ferires. Et peccata nostra responaverteras faciem, ne eas cerneres, ne ferires. Et peccata nostra responderunt nobis, ut reciperemus quod meruimus. Et scelera nostra nobiscum sunt: iniquitatesque cognovimus, quas multo tempore perpetrantes putabamus esse justitiam. Quae sunt autem iniquitates? Peccare et mentiri contra Deum: sive ut juxta Hebraicum, Aquila transtulit, negare Deum: quod ad Salvatorem refertur. Et reliquimus, inquiunt, Deum nostrum dicentes: Scimus quod Moysi locutus sit Deus: hunc autem nescimus, unde sit , ut loqueremur calumniam, Hic si ex Deo esset, non solveret sabbatum . Et: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia . Et transgressionem, quae significantius Graece dicitur ἀπόστασις, cum aliquis negat Deum et praevaricationis arguitur. Concepimus et locuti sumus de corde verba mendacii, contemnentes legem Dei, et sequentes traditiones homi
Abbreviated transcription (Latin):
stetit. quia corruit in platea ueritas: et aequitas non pocuit in gre¬
di et facta est ueritas in obliuionem etqui recessit amalo prae¬
daepatuit Lxx. Mlulta .ẽ enim iniquitas nostra in conspet¬
tutuo : et peccata nostra restiterunt nobis. Iniquitates eim nos¬
trae in nobis sunt et iniuisticias nostras cognouimus. Impiee¬
gimus et mentitisumus et recessimus adõnr̃o Tocuti sumus iniqua
et in obedientes fuimus peperimus et medita tisumus decor dibus
rirĩs uerba iniqua et recessimus aiudicio et iustitia longestetit
Quia consumptaẽ inuiis eorum ueritas et perrectum iter transi renon
poterant etueritas sublataẽ et transtuler unt mentem ut non
in telli gerent peddit causas quarerugierint quasi ursi
et meditatisunt ut columbae expectauerint iudicium quod
non erat salutem que transiuit ad gentes qui a multiplica tesunt
dicens ÷niquitates nraẽ in conspectutuo. A quibus multo tempor̃

Expanded text:
stetit, quia corruit in platea veritas, et aequitas non potuit ingrestetit, quia corruit in platea veritas, et aequitas non potuit ingredi. Et facta est veritas in oblivionem, et qui recessit a malo, praedae patuit. LXX: Multa est enim iniquitas nostra in conspectu tuo, et peccata nostra restiterunt nobis. Iniquitates enim nostrae in nobis sunt, et injustitias nostras cognovimus. Impie egimus, et mentiti sumus, et recessimus a Deo nostro. Locuti sumus iniqua, et inobedientes fuimus. Parturivimus et meditati sumus de cordibus nostris verba iniqua. Et recessimus a judicio, et justitia longe stetit, quia consumpta est in viis eorum veritas, et per rectum iter transire non poterant. Et veritas sublata est: et transtulerunt mentem ut non intelligerent. Reddit causas quare rugierint quasi ursi, et meditati sunt ut columbae; exspectaverint judicium quod non erat, salutem quae transivit ad gentes: quia multiplicatae sunt, dicentes, iniquitates nostrae in conspectu tuo: a quibus multo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
et intelligentia scripturarum tantum uerba meditantes . quae
sensum. Et quomodo in euangelio contraserpentis malitiã
simplicitas ponitur columbarum sic in p̃sentilo co simplicitas
absq prudentia qua euicina stultitiae est in sola uerborum
meditatione monstratur. Expectabunt ui dicium et non ẽ
salutem subauditur. expectabunt et nonerit quiã longe
mi grauit ad gentes. in quo nocandum quod omnia defu¬
turo dicantur tempore ut quodnunc iudaei suscinent in¬
dicetur Aultiplicate sunt iniquitates nos traecoramte :
et peccata nostra responderunt nobis. qui a scebera nos¬
tra nobis cum etini quitates nostras cognouimus Pecca¬
re et mentiri contra dnm̃ eta uersi sumus. nei remus pos
tergum dnĩ nostri. udoqueremur calumniam et trans gressi¬
onem. concepimus et locutisumus de corde. uerba menda¬
cu: et conuersu est. setror sum iudicium etiustiaa longe

Expanded text:
et intelligentia Scripturarum, tantum verba meditantes, quae et intelligentia Scripturarum, tantum verba meditantes, quae sensum ; et quomodo in Evangelio contra serpentum malitiam, simplicitas ponitur columbarum : sic in praesenti loco, simplicitas absque prudentia, quae vicina stultitiae est, in sola verborum meditatione monstratur. Exspectabunt judicium, et non erit: salutem, subauditur, exspectabunt et non erit, quia longe migravit ad gentes. In quo notandum, quod omnia futuro dicantur tempore, ut quod nunc Judaei sustinent, indicetur. Multiplicatae sunt iniquitates nostrae coram te, et peccata nostra responderunt nobis: quia scelera nostra nobiscum, et iniquitates nostras cognovimus. Peccare et mentiri contra Dominum: et aversi sumus, ne iremus post tergum Domini nostri, ut loqueremur 709 calumniam, et transgressionem concepimus, et locuti sumus de corde verba mendacii. Et conversum est retrorsum judicium, et justitia longe
Abbreviated transcription (Latin):
Ex pecta uerunt lucem dicentes. Emit telucem tuam et ue¬
rita temtuam quae eisper prophecas fuerat reꝓmissa
eter roris tenebris occupatisunt. Sustinebant splendo¬
rem et ambula uerunt in tenebris ita scripturas scãs
quasi ceci palpantes parietem uerba tantum earum
et folia non sensum fructumq quaerentes quitenet inlit¬
teris
Deniq: iungit. ec dicit. In pegimus. siueca demus meridiae qua si
splendorerutilante: illimorantur in tenebris. uidelicet ut peccato.
mortui. Rugiemus ait quasi ursi omnes et quasi colũbae. meditan¬
tes gememus: ut et crudeles sint pariter et miseri feri. et inmanes
adhumiles atq: subiectos : pauidi atq: trepidantes ad cos qui for¬
tiores sunt: quos quasi accipitros perborrescunt: Legimus et
in alio loco quasi ursa raptis catulis. et in danibeleregnũ cru¬
entum in quotres sunt ordines dentium: ursae fero cissimae. com¬
paracum: et quasi columbae meditantes gememus absq: sensu

Expanded text:
Exspectaverunt lucem, dicentes: Emitte lucem tuam et veExspectaverunt lucem, dicentes: Emitte lucem tuam et veritatem tuam , quae eis per Prophetas fuerat repromissa, et erroris tenebris occupati sunt. Sustinebant splendorem; et ambulaverunt in tenebris. Ita Scripturas sanctas, quasi caeci palpantes parietem, verba tantum in eis et folia, non sensum fructumque quaerentes, qui tenetur in litteris. Denique jungit et dicit: Impegimus, sive cademus meridie, quasi isplendorem rutilante, illi morantur in tenebris, videlicet ut peccato mortui. Rugiemus, ait, quasi ursi omnes, et quasi columbae meditantes gememus; ut et crudeles sint pariter et miseri: feri et immanes ad humiles atque subjectos: pavidi atque trepidantes ad eos qui fortiores sunt, quos quasi accipitres perhorrescunt. Legimus et in alio loco: Quasi ursa raptis catulis. Et in Daniele, regnum cruentum in quo sunt tres ordines dentium, ursae ferocissimae comparatum . Et quasi columbae meditantes gememus, absque sensu
Abbreviated transcription (Latin):
factes unteis tenebrae. Prestolantes eam in tenebris ambula¬
bunt. palpabunt sicut caeciparietem et quasi non habentes
oculos ad trectabunt. Cadent in meridie quasiin nocte me¬
dia quasi morientes gement. Quasiursus et quasi columbe
pariter ambulabunt. expecta uimus iudicium et non est
salus longereces sit a nobis. postaccus ationem populi i u¬
daeorum expersona eorum propheta respondit. quid
lo quidebeant penitentes si tamen uelint postuulnera re¬
deeis loquatur et non ipsi ad prophete uerba respondeant
orationem texuerint cumin consequentibus ueritate supe¬
rati hocidem fecerint dicentes. Ex pectauimus iudicium.
et non ẽ salus longe recessit a nobis. Multa enim iniquitas
nra in conspectu tuo et peccata nr̃a restiterunt nobis. etcet̃
I n p̃sentugitur. tempr̃. uniuersa complentur. elongatum
ẽ iudicium aiudeis quod gentibus nuntiatumẽ. Et non
adp̃hendeteosiustitia quȩ anationibus conp̃hensa ẽ

Expanded text:
factae sunt eis tenebrae. Praestolantes eam in tenebris ambulabunt: palpabunt sicut caeci parietem: et quasi non habentes oculos attrectabunt. Cadent in meridie, quasi in nocte media: quasi morientes gement: quasi ursus, et quasi columba pariter ambulabunt. Exspectavimus judicium, et non est: salus longe recessit a nobis. Post accusationem populi Judaeorum, ex persona eorum Propheta respondit, quid loqui debeant poenitentes, si tamen velint post vulnera rede eis loquatur, et non ipsi ad Prophetae verba respondeant, orationem texuerint, cum in consequentibus veritate superati, hoc idem fecerint, dicentes: 708 Exspectavimus judicium, et non est; salus longe recessit a nobis. Multa enim iniquitas nostra in conspectu tuo; et peccata nostra restiterunt nobis, et caetera. In praesenti igitur tempore universa complentur. Elongatum est judicium a Judaeis, quod gentibus nuntiatum est. Et non apprehendet eos justitia, quae a nationibus comprehensa est.
Abbreviated transcription (Latin):
orbeterrarum. Deniquae sequitur qui tefecerat ipseterede¬
mit scniguines uo et ds̃ omnis terrȩ uocabitur : Pro eo quod:
omnium quimorantur interra. ex quo perspicuae patet ne¬
quaquam diciadiherusalem quae num quam intoto orbe
sio est Quia ut mulierem derelictam et merentem spũuocauit
te dñs et uxorem ab aduliscentia abiectam dixit ds̃ tuus.
ad punctum inmodico dereliquite et inmis erationibus mag¬
nis congregabote. in momento in dsmationis abscondifaciẽ

Expanded text:
orbe terrarum. Denique sequitur: Qui te fecerat, ipse te redeorbe terrarum. Denique sequitur: Qui te fecerat, ipse te redemit sanguine suo: et Deus omnis terrae vocabitur: pro eo quod est, omnium qui morantur in terra. Ex quo perspicue patet, nequaquam dici ad Jerusalem, quae numquam in toto orbe sio est. Quia ut mulierem derelictam et moerentem spiritu vocavit te Dominus: et uxorem ab adolescentia abjectam, dixit Deus tuus. Ad punctum in modico dereliqui te: et in miserationibus magnis congregabo te. In momento indignationis abscondi facie
Abbreviated transcription (Latin):
accipit naturalem legem fixam incordibus suis
dequa paulus scribens adromanos fortis simedisputat. Quauin¬
ga nichil pulchrius. ẽ. ut omnis creatura aequaliter uocetur
adcultum creatoris sui. secunda autem. Id .ẽ. populi iudaeorum
appellata .ẽ. funiculus quae postoffensam gentium uocatur par
dñi et funiculus hereditatis eius israhel. Deniq: postquam in a¬
braham uocatus estis rahel dicit dñs tuli uirgam mecm quaeuo¬
cabatur decus et abscidieam utirritum facerem faedus meum
quod percus sicum omnibus gentibus. Ergo inaduentux pidicitir
aduirgam quae abscisa fuert Nolitimere nec erubescas neq̃
orapudore suffundas nequa quam enim ultra confunderis.
ut prius confueras nec confusionis aduliscentiaetuae memor
eris etuiduitatis tuae nonrecordaberis perquam relicta es.
adõ quicfactortuus ipsedominabiturtui. Cuius nom en omni¬
potens est qui regnat non in una gente iudea sed inuniuerso.

Expanded text:
accepit naturalem legem fixam in cordibus suis, accepit naturalem legem fixam in cordibus suis, de qua Paulus scribens ad Romanos, fortissime disputat ; qua virga nihil pulchrius est, ut omnis creatura aequaliter vocetur ad cultum Creatoris sui. Secunda autem, id est, populi Judaeorum appellata est funiculus: quae post offensam gentium vocatur pars Domini, et funiculus haereditatis ejus Israel . Denique postquam in Abraham vocatus est Israel, dicit Dominus: Tuli virgam meam, quae vocabatur decus: et abscidi eam, ut irritum facerem foedus meum quod percussi cum omnibus gentibus . Ergo in adventu Christi dicitur ad virgam, quae abscissa fuerat: Noli timere, nec crubescas, neque ora pudore suffundas. Nequaquam enim ultra confunderis, ut prius confusa fueras, nec confusionis adolescentiae tuae memor eris, et viduitatis tuae non recordaberis, per quam relicta es a Deo: quia factor tuus ipse dominabitur tui, cujus nomen Omnipotens est, qui regnat, non in una gente Judaea, sed in universo
Abbreviated transcription (Latin):
Nolitimerequia confusaes ne que confunduris quia expro bror¬
tumtibiest confusionem enim aeternu m obliuis cens eto ppro¬
nomenuus et quieruit te ds̃ israhel omnist erra euo cabitur¬
Oritur questio quomodosi ad ecclesium dicitur. degentbus
congatam laeture sterilis quae nomparis et plures fili deserte
magis quam eius quae habet cirrum. Quod scilicet madi haec¬
uirum non habuerit quae posttea plures fecit filios etilla in sto¬
rilitctem uersasit quae prius habebatuirum quomodonunedi¬
catur adeam quaeuirum non abuit uduitutis tuae nonre¬
cordaberis amplius et confusionis adules centiaetuae
obbliuis ceris ex quo intelligiuo luntiuda eiomnia quae
dicuntur dicia diherus alem qua ȩ serta adõ rursum abeo
intauiranda sit qui stacilȩ repellentur cuma dmoniti
fuerint diciex persona dñi intaccharia etad scnsi
Dequo in suo lacoplenius diximus et nunc dicimus expar¬
te ducs uirgas utrumq: es sepopulum gentiũ etiudae¬
orum quorum prioruocata sit turba gentilium quae

Expanded text:
Noli timere, quia confusa es; neque reverearis, quia exprobratum tibi est. Confusionem enim aeternam oblivisceris, et oppronomen ei; et qui eruit te Deus IsraOritur quaestio, quomodo si ad Ecclesiam dicitur de gentibus congregatam: Laetare, sterilis, quae non paris; et: Plures filii desertae, magis quam ejus quae habet virum, quod scilicet virum non habuerit, quae postea plures fecit filios, et illa in sterilitatem versa sit, quae prius habebat virum: quomodo nunc dicatur ad eam, quae virum non habuit: Viduitatis tuae non recordaberis amplius, et confusionis adolescentiae tuae oblivisceris. Ex quo intelligi volunt Judaei, omnia quae dicuntur, dici ad Jerusalem, quae deserta a Deo, rursum ab eo instauranda sit. Qui facile repellentur, cum admoniti fuerint, dici ex persona Domini in Zacharia: Et assumpsi De quo in suo loco plenius diximus, et nunc ex parte dicetur. Duas virgas, utrumque esse populum, gentium et Judaeorum, quorum prior vocata sit turba gentilium, quae
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur Deniq desapientia di dicitur cumibil pretiosum
conpurari potest quod in dextrasua uitae habeaat longitas¬
dinem et annos plurimos insinistra autem diuitias et glo¬
ram: Vt diuitiae illae accipiantur quae in presentistientia
sunt et bonis operibus et gloriã quam accipitis ꝑcuius opera
de glorisicatur ingentibus longtudo a utem alegens adsolar us or¬

Expanded text:
accipitur . Denique de sapientia Dei dicitur, cui nihil pretiosum accipitur . Denique de sapientia Dei dicitur, cui nihil pretiosum comparari potest, quod in dextera sua vitae habeat longitudinem, et annos plurimos; in sinistra autem divitias et gloriam, ut divitiae illae accipiantur, quae in praesenti scientia sunt et bonis operibus, et gloria quam accipit is, per cujus opera Deus glorificatur in gentibus, longitudo autem vitae et anni
Abbreviated transcription (Latin):
longius producendi et clauirationem firmandiindextris etsi¬
nis tris ut semensnen sermones id ẽ doc trinae dĩ gentes ucc¬
lecit pos sidere et ciuitates habitabiles facere quae accepit
quiminum duplicauerat. Dextra autem etsinistra in scriptu¬
ris sc̃is tunc inbonampartem accipitur. quundo eas etiuxta
spm̃ intellimus et iuxta littercm Per armaius titiae ad extris
eta sinistris ut ethumilior intelligentiae uitae teneat. institutionẽ
exemplaque muiorum etspiritalis at quaes ablimis de presen¬
tibus nos trans ferct ad futura. Hoc est quod etdñs pharisacis
interroguntibus loquebatur .s ed dite quae sunt caesaris
caesari et quac sunt dĩdõ ut et potestatibus istius saeculi
subiciamar quae noninius taetei gadiuminum ditan
eorum quimale egenant quaes inistruintelligitur et dõred¬
dumus quaedĩsunt ut nullum cliumt  meamus nisi eum
qui et animae habet et corporis potestatem qđ indextra

Expanded text:
longius producendi, et clavi ratione firmandi in dextris et silongius producendi, et clavi ratione firmandi in dextris et sinistris, ut semen sermonis, id est, doctrinae Dei, gentes valeat possidere; et civitates habitabiles facere, quas accepit qui mnam duplicaverat. Dextera autem et sinistra in Scripturis sanctis tunc in bonam partem accipitur, quando eas et juxta spiritum intelligimus, et juxta litteram per arma justitiae a dextris et a sinistris , ut et humilior intelligentia vitae teneat institutionem exemplaque majorum, et spiritualis atque sublimis de praesentibus nos transferat ad futura. Hoc est quod et Dominus Pharisaeis interrogantibus loquebatur: Reddite quae sunt Caesaris Caesari et quae sunt Dei Deo : ut et potestatibus istius saeculi subjiciamur, quae non injuste tenent gladium in vindictam eorum qui male egerunt, quae sinistra intelligitur: et Deo reddamus quae Dei sunt, ut nullum alium timeamus, nisi eum, qui et animae habet et corporis potestatem, quod in dextera
Abbreviated transcription (Latin):
que perpetuam non possidetmansionem sed semper mutat loca
etadulterior a festinat Dicens in psalmo : pertransibo in loco
tabernaculi admirabilis p̃teritorum obbliuis cens et infuturum
seec tendens donec perueniat adbrauium superneuocationis
De hoc tabernaculo et in aliolo colegimus quamdilecta taber¬
naculatua dnẽuir tutum: concupis cit et destcitanimamea in
atria dñ Post que infert beatiqui in habitant in domo
tua in secula seculorum laudabuntte : finis enim taberna¬
culorum aeternedomus possessio est quae fundamenta
nonmutat nectrans fertur declio in alium locum: Quieñ
in domosunt dĩ priuus inatrus illius effloruerunt. utde
habere sedicit ut num quam dedomodi exeat. Unum petiui
ad nõ hocrequir am. ut habitem indooo dñ omnibus diebus
uitiemeae Dilatandum estergota berna culum etuula pel¬
lesq tendendȩ et funiculimultiplicum uariorum que sermonã

Expanded text:
que perpetuam non possidet mansionem; sed semper mutat loca, que perpetuam non possidet mansionem; sed semper mutat loca, et ad ulteriora festinat, dicens in psalmo: Pertransibo in locum tabernaculi admirabilis , praeteritorum obliviscens, et in futurum se extendens, donec perveniat ad bravium supernae vocationis. De hoc tabernaculo et in alio loco legimus: Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum! concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Postque infert: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Finis enim tabernaculorum, aeternae domus possessio est, quae fundamenta non mutat, nec transfertur de alio in alium locum. Qui enim plantati in domo sunt Domini, prius in atriis illius effloruerunt, ut de habere se dicit, ut numquam de domo Dei exeat: Unum petivi a Domino, hoc requiram: ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae . Dilatandum est ergo tabernaculum, et aulaea pellesque tendendae, et funiculi multiplicium variorumque sermonum
Abbreviated transcription (Latin):
r&  cubita ab ebat in longum etuiginti in latum sed ad dextrã
eds instram locum caperenecesse. Acneputemcs hociuxta friuo¬
lum hebreorum contentionem dici desionq: in uitiq̃am stactũ ad nõ
restituendasit ponit manifestius qđ latebatet sementoum gentes
hereditabit. De quo in euani gelio legimus: e gressus est quis emi¬
nat seminare etiterum non ne bonum semen seminas tilna grotuo
S Qquod semenetiam ciuitates desertus faciat in habitare: ut edesi¬
aegentium in toto orbeconsurgint. Velcerte semendicendum est
a postolorum etiud aicipopulireliquiae. De quo in hoc eodem pro¬
fitadicitur nisi dñs saba othreliquis setͥ nobis semen sicut sodo
deeclesiurum magnitudine q̃ prouno iuda eae loco etangustis sime
in toto orbeterrarum suos terminos dilatabunt. Venia mus ad
intelligentiam spiritalem: Muinta bernaculo est firmuma t¬

Expanded text:
exaginta cubita habebat in longum, et viginti in latum. Sed ad dexteram exaginta cubita habebat in longum, et viginti in latum. Sed ad dexteram et ad sinistram locum capere ne cesset . Ac ne putemus hoc juxta frivolam Hebraeorum contentionem dici de Sion, quae in antiquum statum a Domino restituenda sit, ponit manifestius quod latebat: Et semen tuum gentes haereditabit. De quo et in Evangelio legimus: Egressus est qui seminat seminare ; et iterum: Nonne bonum semen seminasti in agro tuo ? Quod semen etiam civitates desertas faciet inhabitari, ut Ecclesiae gentium in toto orbe consurgant. Vel certe semen dicendum est Apostolorum, et Judaici populi reliquiae. De quo in hoc eodem Propheta dicitur: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodomde Ecclesiarum magnitudine, quae pro uno Judaeae loco et ipso angustissimo, in toto orbe terrarum suos terminos dilatabunt. Veniamus ad intelligentiam spiritualem. Qui in tabernaculo est, firmam at
Abbreviated transcription (Latin):
tramenim et ad leuam penetrabis et sementuum gentes here¬
ditabit et cuitates desertas in habitabit. Dixitenim dñs. dila¬
protende funiculos et clauos tuos conforta adhuc indextris et
insinistris dilata. Et sementuum possi debit gentes et ciuita¬
tes desertas habitarifacies Cuidixerat laudas terilis quae
non paris rum peuincula quibus prius tenebaris as tricta
et dama in confessio nem dnĩ q liberos non habebas
Nunc eidem p̃cipitur insimilitu dinem taberna culimorsi
quod condam habuit indeserto ut dilatet tentorium suũ
pellesq: distente et funiculos quae faciat longiores et cla¬
uos quibus firmatur omne tentorium inaltum defigat.
etrobur neuentorum flatibus dissipetur ad dextrumq pene¬
tret et sinis tram. et ne quaquam iud aicita berna culi¬
Imitetur angusti csquodcentum longitudinis cubita et quinquagin¬
talatitu dinis ambiebat Nec templibreuitate laudatur quodes¬

Expanded text:
teram enim et ad laevam penetrabis, et semen tuum gentes haereteram enim et ad laevam penetrabis, et semen tuum gentes haereditabit, et civitates desertas inhabitabit. LXX: DilaProtende funiculos, et clavos tuos conforta adhuc in dextris, et in sinistris dilata, et semen tuum possidebit gentes, et civitates desertas habitare facies. Cui dixerat: Lauda, sterilis, quae non paris; rumpe vincula, quibus prius tenebaris astricta, et clama in confessionem Domini, quae liberos non habebas, nunc eidem praecipitur in similitudinem tabernaculi Moysi, quod quondam habuit in deserto, ut dilatet tentorium suum, pellesque distentet; et funiculos faciat longiores, et clavos, quibus formatur omne tentorium, in altum defigat, et roboret, ne ventorum flatibus dissipetur. Ad dextramque penetret et sinistram, et nequaquam Judaici tabernaculiimitetur angustias, quod centum longitudinis cubitorum, et quinquaginta latitudinis ambiebat, nec Templi brevitate claudatur, quod s
Abbreviated transcription (Latin):
uictoricm. De quo in iobplenius scribitur. hunc locũ.
et cetera quae secuntur. iuda eietnostriiudcitantes
adhierusalem referunt quamdicunt in mille annoramregno
instaurandum et eandemes sequae prius habuit. uirum et pos
tec desierit Multoque plures habitura sit filios post repudicm
quam prius habuit sub uiro. Cumpers picae ducrum mulierũ
ponatur comparatio eius ꝙ̃ uirum habuit et dimis su est.
et eius quae semper absq: uirofuit. Nec mirandum deiudeis
quorumoculiaures que sunt clause sia pertum non uide cn
ueritatem Dexpianis quidloquar nescio: quidicente a posto¬
loquae sunt allegorico et adduotes tumenta uetus et nouum
surram agarq referente iudiueis tradunt manus terrena¬
rum inmilleannis de siderio uolue tatum. Dilata locum tentori
tui. et pelles tabernaculorum tuorum extende. Nonpar¬
cas longos fac funiculos tuos etclabostuos consolida ad dex¬

Expanded text:
victoriam. De quo in Job plenius scribitur . Hunc locum victoriam. De quo in Job plenius scribitur . Hunc locum et caetera, quae sequuntur, Judaei et nostri judaizantes ad Jerusalem referunt, quam dicunt in mille annorum regno instaurandam, et eamdem esse quae prius habuit virum, et postea habere desierit, multoque plures habitura sit filios post repudium, quam prius habuit suo viro. Cum perspicue duarum mulierum ponatur comparatio, ejus quae virum habuit et dimissa est, et ejus quae semper deserta et absque viro fuit. Nec mirandum de Judaeis, quorum oculi auresque sunt clausae, si apertam non videant veritatem. De Christianis quid loquar, nescio, qui dicente Apostolo, quae sunt allegorica et ad duo Testamenta, vetus et novum, Saram Agarque referente, Judaeis tradunt manus, terrenarum in mille annis desiderio voluptatum. Dilata locum tentorii tui, et pelles tabernaculorum tuorum extende: ne parcas: longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida. Ad dex
Abbreviated transcription (Latin):
dii etuocatiuiro noluitres pondere et audiuit filiu mu¬
trisstuae tues quae dereliquisuirums uum:
Et iterum non ut dnm meuocastineq: ut patrem et princi¬
pem uirginitatis tuae. Propterea in hoc eodem proi¬
heta plangitur: quomodo facta est mere trixciuitas fide¬
lis si onplenciudicii. in quaiustitia dormiuit inea.
Nunc autem latrones: sed et hoc notandum qđ quando
dicit plures filii deserte magis quam eius quae habe¬
bat uirum non penitus sinagoga excludatur a partu
sed multitudo eigentiam preferatur: Etipscenim
inccpostolis etperaposto los primum populum genua
de iudeis. Vnde duo a postolorum principes agmina sibi
credentium in xpo circum cisionis et gentiũ diuiserunt.
Vt exutroq: popu lodesertum prius atque pauperca¬
lam aȩ dificarent herusalem: qđ autem hebraa¬
cũ proluetitia hrnnitũ posuit: gaudii significat
magnitudinem: In similitudinem binnientis equiad

Expanded text:
dii, et vocanti viro noluit respondere, et audivit: Filia madii, et vocanti viro noluit respondere, et audivit: Filia matris tuae tu es, quae dereliquisti virum tuum . Et iterum: Non ut Dominum me vocasti: neque ut patrem et principem virginitatis tuae : propterea in hoc eodem Propheta plangitur: Quomodo facta est meretrix civitas fidelis, Sion plena judicii: in qua justitia dormivit in ea, nunc autem latrones . Sed et hoc notandum quod quando dicit: Plures filii desertae, magis quam ejus, quae habet virum, non penitus synagoga excludatur a partu; sed multitudo ei gentium praeferatur. Et ipsa enim in Apostolis, et per Apostolos primum populum genuit de Judaeis. Unde duo Apostolorum principes agmina sibi credentium in Christo, Circumcisionis et Gentium diviserunt, ut ex utroque populo desertam prius atque pauperculam aedificarent Jerusalem. Quod autem Hebraicum pro laetitia, hinnitum posuit, gaudii significat magnitudinem, in similitudinem hinnientis equi ad
Abbreviated transcription (Latin):
populo congregatam quae deserta iniudae as. fuaerut
Et relicta qua euirum non habuerat dm̃ nec legẽ acceperat
nec propheta s. ĩpsaratione conpellimur sequi uestigia
praecessoris et desertam eam dicere dequa supralegimus:
Lueta redeserta et reliqua his similia: dequa et inhie¬
remias criptam est: Ex persona dĩ: uacua facta est quȩ
est: Et inpscalmis qui habitarefacit sterilem indomo
matrem filiorum laetantem: Sep̃tem autem filios.
r destuta nimucius oudites ol adhuc meridiae: ednsamuedis uolumi ne sterilis peperit septẽ :
sabbati sui quoprior populus fuerat obligatus siue per̃
septem pluses intelligendi sunt iuxta hebraei sermonis a¬
biguitatem quo et sabbatum significatur et plures
Dequo et inebraicarum quȩ stionum libroquem ingenesim
scripsimus plenius dictum est : Hȩc ergo quae quam diu
uirum abebat dm̃ sermonemq diuinum et legi iunetuerat
generabatdõ plurimos filios. Qnm̃ accepit libellum repu¬

Expanded text:
populo congregatam, quae deserta in Judaeis fuerat populo congregatam, quae deserta in Judaeis fuerat et relicta, quae virum non habuerat Deum, nec Legem acceperat nec Prophetas, ipsa ratione compellimur sequi vestigia praecessoris, et desertam eam dicere, de qua supra legimus: Laetare, deserta, et reliqua his similia. De qua et in Jeremia scriptum est ex persona Dei: Vacua facta est quae est . Et in Psalmis: Qui habitare facit sterilem in domo, matrem filiorum laetantem . Septem autem filios  et anima ejus. Occidit ei sol adhuc meridie . Et in Samuelis volumine: Sterilis peperit septem, sabbati, cui prior populus fuerat obligatus. Sive pro septem, plures intelligendi sunt, juxta Hebraei sermonis ambiguitatem, quo et sabbatum significatur et plures. De quo in Hebraicarum Quaestionum libro, quem in Genesim scripsimus, plenius dictum est. Haec ergo quae quamdiu virum habebat Deum, sermonem divinum, et Legi juncta erat, generabat Deo plurimos filios: quando autem accepit libellum repu
Abbreviated transcription (Latin):
et fortium diuisit spolia et protrans gressoribus rogauit dans
locum penitentiae : trans sit aduocationem gentium et qui in
illo sint credituri plenosermodes cribit: Quem quidem locũ
et a postolus paculus sub nomines arre etisaacrefertad
eclesiam. quod priorpo pulus demonte sina et agarseruiat
cumfiliis suis: sequens autem libersit: de quodiciti saias
laeta resterilis quae non paris erum peetclama quue
non parturis quia plures filii deserte magis quam
eius quae habetuirum. Et statim nos autem inquit¬
fratres secundumiscacrepromissionis filii sumus
sed sicut tunc qui secundum carnem natus est persequae
batur eum qui secundum spm ita etnunc Sed quid di¬
cit scripturas Eice ancillũ et filium eius. Nonenim
hereserit filius ancillae. cum filio libere. nos autem
testimonium quod nunc abemus in manibus adrepromissi¬
onis retulit filios et ad eclesiam degentibus siue ex utroque.

Expanded text:
et fortium divisit spolia, et pro transgressoribus rogavit, dans et fortium divisit spolia, et pro transgressoribus rogavit, dans locum poenitentiae, transit ad vocationem gentium, et qui in illo sint credituri, pleno sermone describit. Quem quidem locum et apostolus Paulus sub nomine Sarae et Isaac, refert ad Ecclesiam , quod prior populus de monte Sina et Agar serviat cum filiis suis; sequens autem liber sit, de quo dicit Isaias: Laetare, sterilis, quae non paris: erumpe et clama, quae non parturis: qeius, quae habetfratres, secundum Isaac repromissionis filii sumus. Sed sicut batur eum, qui secundum spiritum: ita et nunc. Sed quid dicit Scriptura? Ejice ancillam et filium ejus. Non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae. Nos autem, testimonium, quod nunc habemus in manibus, ad repromissionis retulit filios, et ad Ecclesiam de gentibus, seu ex utroque