comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Obsecro domine. ñ sum eloquens abheri. et nudiuꝰ
t̃rcuis. et ex quo loquitus es adseruũ tuum. inpedi
dñm. p̃cor domine non sum eloquens ante ext̃num
neq ante nudius t̃cianum diem. necꝙ erquo cepisti loqͥ
famulo tuo. intelligitur crede posse fieri dĩ uolun¬
tate. subito eloqñtem. cum dicit neq ex quo cepisti
loqti famulo tuo tanquam ostendens fieri potu¬
isse. ut ante ext̃num. et nudius t̃cianum diẽ qui  lo¬
quens non fuisset repñte fieret ex quo cum illo lo¬
qui dominis cep̃. Dixit dñs adeum. quis fecit os
hominis. aut quis fabricat᷑ ẽ. mutũ et surdum
uł seͥpture pottus uet̾is testam̃ti. quia dixerit ds̃
quod ipse fec̾it cecum et mutum. Quid gͦ dicunt de
ñ uident uideant. et qui uident ceci fiant: Quis au¬
tem nͥ insipiẽs. c̾did̾it aliqͥd homini. scđ̾m uitia cor¬
poralia posse accide. quod ds̃ nolit: s eum uste to¬
tum uelle. nemo ambigit. Ege gͥ et ego ero inore tuo
doceboq te. quid loquaris. quod dominus dicit ad

Expanded text:
Obsecro, Domine, non sum eloquens ab heri et nudius tertius: et ex quo locutus es ad servum tuum, impeditDominum, precor Domine, non sum eloquens ante hesternum, neque ante nudiustertianum diem, neque ex quo coepisti loqui famulo tuo, intelligitur credere posse fieri Dei voluntate subito eloquentem, cum dicit: neque ex quo coepisti loqui famulo tuo; tanquam ostendens fieri potuisse, ut ante hesternum et nudiustertianum diem, qui eloquens non fuisset, repente fieret, ex quo cum illo Dominus loqui coepit. Dixit Dominus ad eum: Quis fecit os hominis, aut quis fabricatus est mutum uel scripturae potius ueteris testamenti, quia dixerit deus, quod ipse fecerit caecum et mutum. quid ergo dicunt de non uident uideant et qui uident caeci fiant? quis autem nisi insipiens crediderit aliquid homini secundum uitia corporalia posse accidere, quod deus nolit? sed eum iuste totum uelle nemo ambigit. Quod doceboque te quid loquaris. Quod Dominus dicit ad
Abbreviated transcription (Latin):
sionem. Dixit aũt dominus adaarõ. Uade inoccur¬
sum moysi indeserto. qui. ꝑrexit ei obuiam minon¬
tem dĩ. et osculatus ẽ eum. Primum queritur quẽ
uolebat angłs occide utrũ moysen. quia dictumẽ.
occurrit ei angłs. et querebat eum occiłe. Nam cui
putabatur occurrisie. nisi illi. qui uniu̾so suorum¬
comitatui p̃suit et aquo cet̾i ducebantur. an pue
hoc intelligatur occide uoluisse infantẽ qr ñ erat
cͥ c̃usus. atq ita. sancire p̃ceptum. circu mcisionis
seueritate uindicte: auod si ita ẽ incertum ẽ. priꝰ
de quo dixerit. q̃rebat eum occide quia ignorabat᷑
quem nisi exconsequentib reꝑiat᷑. Mira sana lo¬
cutione. et. inusitata ut priꝰ diceret. occurrit ei et
querebat eum occidẽ de quo. nichil ante dixerat.
s talẽ inpsalmo fundam̃ta eũsnmontib scis di¬
ligit dominus poitas syon. Inde enim psalmus

Expanded text:
sionem. Dixit autem Dominus ad Aaron: Vade in occursionem. Dixit autem Dominus ad Aaron: Vade in occursum Moysi in deserto. Qui perrexit ei obviam in montem Dei, et osculatus est eum. Primum quaeritur, quem volebat angelus occidere: utrum Moysen, quia dictum est: Occurrit ei angelus et quaerebat eum occidere. Nam cui putabitur occurriscomitatui praefuit et a quo ceteri ducebantur? an puerhoc intellegatur occidere uoluisse infantem, quia non erat circumcisus, atque ita sancire praeceptum circumcisionis seueritate uindictae? quod si ita est, incertum est prius de quo dixerit "quaerebat eum occidere", quia ignoratur quem, nisi ex consequentibus reperiatur, mira sane locutione et inusitata, ut prius diceret: "occurrit ei et quaerebat eum occidere", de quo nihil antea dixerat. sed talis est in psalmo: fundamenta eius in montibus sanctis; diligit dominus portas Sion. inde enim psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
cum apłs de. eo talit̃ referat dicens. qui uult om̃s
homines saluos fieri. et ad agnitionẽ ueritatis ꝑ¬
uenire. Indurare gͦ dominus pharaonẽ dr̃ ñ qđ
ipse. eum durabilem. et in obedientẽ faciat. s quod
induratum. ne. eum corrigat. uisto uiditio dere¬
linquat. sequitur. Dicesq adeum. Hec dicit domi¬
nus. filuis meus pͥmogenitus isrł. dixi tibi. dimit¬
te filium meum. ut seruat mͥ. et noluisti dimit¬
tere. eum. Ecce ego int̃ficiam filum tuum pͥmo¬
genitum. filium pͥmogenitum isrł uocat. quia
inpatriarchis pͥmus electus ẽ ad unius dĩ fidem
ecnecitiam. ac legem lutere. ꝑcipiendam. Postea
quidem ꝑeuũgłm gentes. adfidem xͥ conuocande
erant. Cumq eẽt initinere in diu̾sorio: occurrit
ei dominus et uolebat occid̾e. eum. tulit ilico sef¬
fora acutissimam petram. et circuncidit p̃putiũ
filu sui. tengitq pedes eius et ait. sponsus sangui¬
num tu mĩchi es. Et dimisit eum postquam dixe¬
rat sponsus sanguinum tu michi es. obcircumci¬

Expanded text:
 de eo referat dicens: Qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis pervenire ? Indurare ergo Dominus Pharaonem dicitur, non quod ipse eum durabilem et inobedientem faciat, sed quod induratum ne eum corrigat, justo judicio derelinquat. Sequitur: Dicesque ad eum, Haec dicit Dominus: Filius meus primogenitus Israel. Dixi tibi: Dimitte filium meum ut serviat mihi: et noluisti dimittere eum. Ecce ego interficiam filium tuum primogenitum. Filium primogenitum Israel vocat: quia in patriarchis primus electus est, ad unius Dei fidem et notitiam ac legem litterae praecipiendam; postea quidem per Evangelium gentes ad fidem Christi convocandae erant. Cumque essent in itinere in diversorio, occurrit ei dominus, et volebat occidere eum. Tulit illico Sephora acutissimam petram, et circumcidit praeputium filii sui, tetigitque pedes ejus, et ait: Sponsus sanguinum tu mihi es, et dimisit eum postquam dixerat. Sponsus sanguinum tu mihi es, ob circumci
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoris. credent u̾bo signi seqñtis. quod. si nec duob
quidem his signis credid̾it. neq audierint. uocẽ
tuam. sume aquam fluminis. et esfunde eam suꝑ
aridam. et quicqͥd hauseris de fluuio u̾tetur insã¬
guinẽ. albor enim incitte lepra ẽ. ñ candor. Ipsa
enim hereditas dĩ. id ẽ ppłs euis forłłs. abeo missus
minundus factus ẽ sicut scͥptum ẽ de ea. Ut quid
au̾tis faciem tuam. et dexteram tuã de medio
sinu tuo. S quod illi ait. reuoca eam insinum¬
tuum. Reuocauit et reu̾sa ẽ adcolorem suum. fi et
plebs uidea. nc̃ aliena ẽ. asinu. dĩ et foris inmunda
remansit. s reuocat eam et redit adpristinum colo¬
rem. dum agnou̾it dnm̃ saluatorem. Nũc enim ce¬
citas exparte contigit. inisrł donec plenitudo genti¬
⁊um intrar. et it. et sic omnis ifrł saluus fie̾t. Deinde

Expanded text:
prioris, credent verbo signi sequentis. Quod si nec duobus prioris, credent verbo signi sequentis. Quod si nec duobus quidem his signis crediderint, neque audierint vocem tuam, sume aquam fluminis, et effunde super aridam: et quidquid hauseris de fluvio vertetur in sanguinem. Albor enim in cute lepra est, non candor. Ipsa enim haereditas Dei, id est populus ejus, foras ab eo missus, immundus factus est, sicut scriptum est de ea: Ut quid avertis faciem tuam, et dexteram tuam de medio sinu tuo? Sed quid aliud ait? Revoca eam in sinumtuum. Revocavit, et reversa est ad colorem suum. Sic et plebs Judaea nunc aliena est a sinu Dei, et foris immunda remansit: sed revocat eam et redit ad pristinum colorem, dum agnoverit Dominum Salvatorem. Nunc enim caecitas ex parte contigit in Israel, donec plenitudo gentium i
Abbreviated transcription (Latin):
euis. quid ẽ insi posteriora: hoc significauit pos¬
teriora uidebis mea. Erimo enim factus ẽ serpñs
s cauda app̃hensa facta ẽ. uirga. quia p̾ͥmum
occisus ẽ. postea. ꝑ actis omnib adid quod fuerat
resurgendo reu̾sus ẽ. libi ꝑuite morte. repara¬
tionẽ consumpta: nichil ineo serpñtis apparuit
Est etiam incauda serpentis: scłi sinis. quia sic
tem tanquam ꝑ serpentem. mors seminata: s
fine nouissimo. uelud cauda scł̃i redimus ad ma¬
num dĩ. atq adp̃hensi reparabimur: et nouissi¬
ma inimiica morte destructa resurgentes index¬
tera dĩ uirga. regni erimus. Dix̃q dominus rur¬
sum. mite manum tuam insinum tirum. quã
cum misisset. insinum. ꝓtulit. lepsam instar nuris
b̾etrahe. ait manum insinum tuum. retraxit et ꝓ¬
tulit iterum. ec erit similis carni relique. si non
credidint inquit tibi. neq audierint sermonẽ signi

Expanded text:
ejus, quid est nisi posteriora? Hoc significavit, posejus, quid est nisi posteriora? Hoc significavit, posteriora mea videbis. Primo enim factus est serpens, sed cauda apprehensa, facta est virga, quia primum occisus est, postea peractis omnibus, ad id quod fuerat resurgendo reversus est, ubi per vitae reparationem morte consumpta, nihil in eo serpentis apparuit. Est etiam in cauda serpentis saeculi finis, quia sic tem. Tanquam per serpentem mors seminata est, sed fine novissimo, velut cauda saeculi, redimus ad manum Dei, atque apprehensi separabimur, et novissima inimica morte destructa, resurgentes, in dextera Dei, virga regni erimus. Dixitque Dominus rursum: Mitte manum tuam in sinum tuum. Quam cum misisset in sinum, protulit leprosam instar nivis. Retrahe, ait, manum in sinum tuum. Retraxit et protulit iterum, et erat similis carni reliquae. Si non crediderint, inquit, tibi, neque audierint sermonem signi
Abbreviated transcription (Latin):
mortał int̃ hoĩẽs factꝰ ẽ. S moyses colubrun
conspiciens ꝑtimuit et fugit quia uidaicꝰ ppłs dũ
redemptorem humami generis mortalẽ indit dm̃
crede expanescit. sui ubetur ut colubrũ cauda teneat
qr ꝑfidus ille ppłs qͥ mͦ crede recusat in extrema par
uidelicet infine mundi se se ad sidem recolliget.
ut colubrum cauda teneat. quia eum quem mor¬
talem ante despexerat. redemptorẽ suũ inultina
iam parte. eccłe confitet᷑. S mox serpñs inuirgã
rediit. quiꝰ statim ut iudaicus ppłs mredemptore
nr̃o crediderit isdem redemptor nr̃. adudicium
non potestate. sue diuinitatis apparebit: ut etiã
uirga serpens sit. qua : qui int̾ra homo despectꝰ.
ẽ decelo ueniens suꝑ angłos uidebit᷑ ds̃. Alit̃ ur¬
ga inserpente. xp̃c in morte. et tam̃ expauit et fu-¬
git mo ses. Quid ẽ. ab illo serpñte. fugisse moysen
nisi quod legitur in euũgło factum: mortuus ẽ
recesserunt. s quod dictum ẽ. app̃hende. caudam

Expanded text:
mortalis inter homines factus est. Sed Moyses colubrum conspiciens, pertimuit et fugit, quia Judaicus populus, dum Redemptorem humani generis mortalem vidit, Deum credere expavit. Cui jubetur ut colubrum cauda teneat, quia perfidus ille populus, qui modo credere recusat, in extrema partEcclesiae, videlicet in fine mundi, sese ad fidem recolliget, ut colubrum cauda teneat, quia eum, quem mortalem ante despexerat, Redemptorem suum in ultima jam parte Ecclesiae confitetur. Sed mox serpens in virgam redit, quia statim ut Judaicus populus in Redemptore nostro crediin potestate suae divinitatis apparebit, ut etiam serpens virga sit: quia is qui in terra homo despectus est, de coelo veniens, super angelos videbitur Deus. Aliter: Virga in serpente, Christus in morte, et tamen expavit et fugit Moyses. Quid est ab illo serpente fugisse Moysen, nisi quod legitur in Evangelio factum, mortuus estrecesserunt? Sed quod dictum est, apprehende caudam
Abbreviated transcription (Latin):
legem eius exquirunt. Rudi enim ppło etiam dep̃sen
tiuita aliquid ꝓmittendũ fuit. ut possint robustiꝰ
infutuid solidari. Carnalis ppłs si parua ñ acciꝑet
suadet. adcelestia ut ꝑcipiens. quo d uid̃et sꝑare
disceret quod minime uidebat. et tanto solidior
de inuisibilib fieret. quanto eum adspei certitudi¬
nem cusibilia ꝓmissa fulcirent. Quod autẽdica se eos
introducturum int̃ram fluentem lacte et melle. querit᷑
utrum terram fluentem lacte et melle Ep̃alit̃ acci-¬
ꝑe debeamiis. quia secundum ꝓprietatem. ñ hoc
erat qͥue data ẽ ppło ifrł. an loquitionis ẽ. quaid ad
laudem. ub̾tatis et suaiitatis referatur. Ait moy¬
ses ad dm̃. Ecce ego uadam adsilios isrł et dicam eis.
Ds̃ patrum ur̃orum misit me aduos. si dixerint
michi quid ẽ nomen eiꝰ quid dicam eis: Duxit ds̃¬

Expanded text:
legem ejus legem ejus ti vita aliquid promittendum fuit, ut possint robustius in futuro solidari. Carnalis populus si parva non acciperet, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Quod autem dicit se eos introducturum in terram fluentem lacte et melle, quaeritur utrum terram fluentem lacte et melle spiritualiter accipere debeamus, quia secundum proprietatem non haec erat illa quae data est populo Israel; an locutionis est modus, quid ad laudem ubertatis et suavitatis referatur. Ait Moyses ad Deum: Ecce ego vadam ad filios Israel et dicam eis: Deus patrum vestrorum misit me ad vos. Si dixerint mihi, Quod est nomen ejus, quid dicam eis? Dixit D
Abbreviated transcription (Latin):
te. ad loca chananei ethei. et amorrei. pherezei.
et euei. et iebusei. Clamor gͦ filiorum isrł. uenit ad
me. uidiq afflictionẽ eorum. qui ab egyptiis oppͥ¬
muntur. s ueni mittam te ad pharaonem. ut edncas
ppłm meum filios isrł de egypto. Quod plebi ifrahe¬
litice. canaam tra ꝓmitatur. considerandum ẽ. quod
p̃sentis uite ꝓsꝑitas aliquando. idcirco datur ut
admeliorem uitam ꝓuocet aliquando uero aliquã¬
quod plebi israhelitice cananaam t̾ra ꝓmittitur ut
quandoq adeterna sꝑanda ꝓuocaretur. Neq enim
rudis ille ppłs ꝓmissionib dĩ in longinquo crede¬
ret. si aꝓmissore suo. ñ etiam auicino aliquid ꝑce¬
pisset. Ut ergo adet̃norum fidem certius roboretur
Nequaquam solum modo spe adres. s reb queq
adspem trahitur. quod liquido psalmista testatur
dicens. Dedit eis regiones gentium et labores ppłoꝵ
possederunt. ut custodiant iustificationes eius. et

Expanded text:
et melle ad loca Chananei et Hetthei et Amorrei Ferezei et melle ad loca Chananei et Hetthei et Amorrei Ferezei et Evei et Iebusei clamor ergo filiorum Israhel venit ad me vidique adflictionem eorum qua ab Aegyptiis opprimuntur sepopulum meum filios Israel de Aegypto . Quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, considerandum est quod praesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur, ut ad meliorem vitam quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna speranda provocetur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore suo non etiam e vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur. Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt: ut custodiant justificationes ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
erunt dundat infilios. Unde israhelite sepr dean¬
gustiis obmerita patrum meruerunt lib̾ari. Et
in libro regum seu paralipomenon scͥptum ẽ. quod
dominus dixerit salomoni. peccanti. quia habu¬
isti hoc ap̃te. et ñ custodisti pactum meum. et p̃¬
cepta mea qued mandaui tibi difrumpens scin¬
dam regnum tuum. et dabo illud serno tuo. Uer̃¬
tam̃ indieb tuis. ñ faciam ꝓpt̃ dauid patrẽ tuum.
de manu filii tui scindam illud. nec totum regnũ
auferam. s tribum unam dabo filio tuo ppt̃ dauid
seruum meum et ierłm quam elegi. Item ezechia
mei. hec dicit dominus ds̃ patris tui dauid: audi¬
ui orationem tuam. et. uidi lacͥmam tuam. ecce
afflictionem ppłi̾ mei inegypto: et clamorem eiꝰ
auduii. ꝓpt̃ duritiam eorum qui p̃sunt oꝑib et
sciens dolorem eius. descendi ut liberarẽ eum de
manib egyptiorum. et educerem de t̾ra illa int̃
ram bonam et spatiosam. int̾ram que fluit lac

Expanded text:
erunt, redundat in filios. Unde Israelitae saepe de anerunt, redundat in filios. Unde Israelitae saepe de angustiis ob merita patrum meruerunt liberari; et in libro Regum seu Paralipomenon scriptum est quod Dominus dixerit Salomoni peccanti: Quia habuisti hoc apud te, et non custodisti pactum meum, et praecepta mea, quae mandavi tibi, disrumpens scindam regnum tuum, et dabo illud servo tuo: verumtamen in diebus tuis non faciam, propter David patrem tuum. De manu filii tui scindam illud; nec totum regnum auferam, sed tribum unam dabo filio tuo, propter David servum meum: et Jerusalem, quam elegi . Item Ezechiamei: Haec dicit Dominus Deus patris tui David: Audivi orationem tuam, et vidi lacrymam tuam: ecce afflictionem populi mei in Aegypto et clamorem ejus audivi, propter duritiam eorum, qui praesunt operibus: et sciens dolorem ejus, descendi ut liberarem eum de manibus Aegyptiorum et educerem de terra illa in rram bonam et spatiosam in terram quae fluit lacte
Abbreviated transcription (Latin):
Locus enim inquostas terra scã ẽ. Habet quippe et
aliam figuram id quod moyses excaleiari iube¬
tur. Ueterum namq consuetudo erat ut si sponsa
sponsum repudiare uellet. discaltiaretur ille. et
hocẽ signum repudii ꝓinde moyses excalciari
ibetur. ne adeccłam que in rubo significabatur.
quasi sponsus calciatus accedet hoc enim ip̃o¬
significabatur: qui uerus sponsus erat de quo
dicit iohannis: cuius ñ sum dignus soluere cor¬
riam calciamenti: utiq sic̃ dictum ẽ iosue et moy¬
si hebrei aũt dicunt. ꝓpt̃ea in rubo apparuisse
dm̃ moysi. et ñ alio ligno ne forte exculꝑent. in eodẽ
uidĩ : dolum. Semꝑ enim ds̃ absitlit occasionẽ ydo¬
latrie. sequit᷑. Egosum inqͥt ds̃ patͥs tui ds̃ abraam
ds̃ y saac ds̃ iacob. hic ostendit᷑ quod p̃cedentia facta¬
al
bonoꝵ parentum sepe adiuuant merita filiorum
quia amor quem ipũ fide. et bonis oꝑib adõ ꝓmeru¬

Expanded text:
locus enim in quo stas, terra sancta est. Habet quippe et locus enim in quo stas, terra sancta est. Habet quippe et aliam figuram id quod Moyses excalceari jubetur. Veterum namque consuetudo erat ut si sponsum sponsa repudiare vellet, discalcearetur ille, et hoc esset signum repudii. Proinde Moyses excalceari jubetur, ne ad Ecclesiam, quae in rubo significabatur, quasi sponsus calceatus accederet. Hoc enim Christo servabatur, qui verus sponsus erat, de quo dicit Joannes: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ; utique sicut dictum est Josue et Moysi. Hebraei autem dicunt propterea in rubo apparuisse Deum Moysi et non in alio ligno, ne forte exculperent in eodem Judaei idolum. Semper enim Deus abstulit occasionem idololatriae. Sequitur: Ego sum, inquit, Deus patris tui, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob. Hinc ostenditur quod praecedentia facta bonorum parentum saepe adjuvant merita filiorum, quia amor quem ipsi fide et bonis operibus a Deo promeru
Abbreviated transcription (Latin):
ram. et erat flamina inrubo. id ẽ. inspinis. et rubꝰ
ñ cremebatur: Rub spine peccatorum uidaicoꝵ
flamina. Inrubo u̾bum dĩ. quod gͦ illis lex data
ẽ. flamma erat inrubo. Quod lege data nõ sunt
consumpta peccata. rub nec subigne. c̾mebat᷑. Alum
rubo flaminate et non urente eccłam intelligunt
in flammnari ꝑsecutionib Et eam loquente uulla
domino ñ ꝑire Quoduero dñs moysi in eodem
rubo apparuisse legitur: ostendit ñ alibi quam
in eccła eum credentib apparere. quia nullus dig¬
ne consistere. uł dm̃ uidere potest. nisi qui cunc¬
ta terrena et mortalia. deposuerait uitia. quod sig¬
nificabãt. illa moysi calciamenta deposita unde
sequitur. Cernens antem dominus quod ꝓgeret ad
udendum. uocauit eum de medio rubi. et ait. Moy¬
ses moyses: qui respondit. adsum. at ille. Ne ad ꝓ¬
pies inquit huc: Solue calciam̃tum de pedibtius

Expanded text:
ram: et erat flamma in rubo, id est in spinis, et rubus ram: et erat flamma in rubo, id est in spinis, et rubus non cremabatur. Rubus spinae sunt peccatorum Judaicorum, flamma in rubo verbum Dei. Quod ergo illis lex data est, flamma erat in rubo; quod lege data non sunt consumpta peccata, nec rubus sub igne cremabatur. Alii in rubo flammante, et non urente, Ecclesiam intelligunt inflammari persecutionibus; et eam loquente in illa Domino non perire. Quod vero Dominus Moysi in eodem rubo apparuisse legitur, ostendit non alibi quam in Ecclesia cum credentibus apparere, quia nullus dignus consistere, vel Deum videre potest, nisi qui cuncta terrena et mortalia deposuerit vitia, quod significabant illa Moysi calceamenta deposita. Unde sequitur: Cernens autem Dominus quod pergeret ad videndum, vocavit eum de medio rubi, et ait, Moyses, Moyses. Qui respondit: Adsum. At ille: Ne appropies, inquit, huc. Solve calceamentum de pedibus tuis:
Abbreviated transcription (Latin):
renorum desidiorum tumultib obdormunt.
atq id circo diuinam uocem ꝑciꝑe meruit. quia
ꝑsuꝑnam głam quantomagis ab appetendis ex¬
teriorib torpuit tanto uerius ad cognoscenda
interiora uigilauit. Cum enim ab exterius actio¬
nib mens sopitur. cunc uerba dĩ ueratius pene̾¬
trat. cum adse admittere. cur arum secularium
tumultus recusat. Male aũt homo uigilat quan¬
do eum secularium negotiorum estus insollent̃
inquietat. aures quipꝑe cordis trenarum cogi¬
tationum turba dum ꝑstrepit ddaudit: atq inse¬
cretarium mentis quanto minus curatum tumł¬
tuantium sonus conpescitur: tanto amplius uox
p̃sidentis uidicis ñ auditur. Neq enim ꝑfectõ
homo sufficit adutraq diuisus: s dum sic inte¬
rnis erudiri appetit. ut tameñ nterius implicet᷑
unde exterins auditum appetit. inde ter ius ob
surdescit. Appariit inrubo. dñi moysi mittens
eum adgentem quam p̃sciebat iniquam futu¬

Expanded text:
renorum desideriorum tumultibus obdormivit; renorum desideriorum tumultibus obdormivit; atque idcirco divinam vocem percipere meruit, quiaper supernam gratiam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Cum enim ab externis actionibus mens sopitur, tunc verba Dei veracius penetrat; cum ad se admittere curavit, saecularium tumultus refugit. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aures quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, claudit; atque in secretario mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus: sed dum sic interius erudiri appetit ut tamen exterius implicetur, unde tamen exterius auditum appetit, inde interius non obsurdescit. Apparuit in rubo Dominus Moysi, mittens eum ad gentem quam praesciebat iniquam futu
Abbreviated transcription (Latin):
minoratus ẽ pͥncipatus diaboli qui ꝑidolatriã
captiuum antea tenebat mundum. Et in gemis¬
centes filii isrł ꝓpt̾̃ oꝑa uociferati sunt: cum cre¬
dentes excarnis correptione dolebunt. et expec¬
cati contagione lacrimas penitentie. adpias
aures conditoris emittũt. de quib merito dicit᷑
quod ascenditnt clamor eorum ad dm̃i ab oꝑib:
et audiuit gemitum eorum ac recordatus est fe¬
dis quod pepigerat cum abraam et ysaac. et ia¬
cob: quia oculi domini suꝑ iustos et aures eus
adp̃ces eorum: et exomnib tribulationib eorũ
lib̾auit eos. Moysẽs autem pascebat oues iechio
cognati sui. sacerdotis madian. Cumq minassec
gregem adinteriora deserti: uenit admontem dĩ
horeb. apparuitq ei dñs inflamna ignis. de medic
ruibi et indebat. quod rubus arderet et non conbu¬
reret᷑ Moy ses admixtus egyptiis. quasi uigil abat.
id circo uocem domini inegypto positus ñ audie¬
bat s extincio egy pto postquam indeserto fugit

Expanded text:
minoratus est principatus diaboli qui per idololatriam captivum antea tenebat mundum. Et ingemiscentes filii Israel propter opera vociferati sunt, cum credentes ex carnis corruptione dolebunt, et ex peccati contagione lacrymas poenitentiae ad pias aures Conditoris emittunt. De quibus merito dicitur quod ascendit clamor eorum ad Deum ab operibus, et audivit gemitum eorum ac recordatus est foederis quod pepigerat cum Abraham, Isaac et Jacob: quia oculi Domini super justos et aures ejus ad preces eorum, et ex omnibus tribulationibus eorum it eos Moses autem pascebat oves Iethro cognati sui sacerdotis Madian cumque minasset gregem ad interiora deserti venit ad montem Dei Horeb apparuitque ei Dominus in flamma ignis de medio rubi et videbat quod rubus arderet et non conburereet idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat . Sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit,
Abbreviated transcription (Latin):
figuram erat uelut medius mosses int̃ dm̃ et a a¬
ron et medius aaron int̾ moysen et ppłm. Igitur¬
quod dicitur. moyses se ñ es̃ loquentem. abheri et
eloqñtes. s et mitti putandi ft̃. Donec enim moy¬
ses fuit inegypto ũ tardum sęlingua ꝓfitetur.
Erat enim egyptiis eloquentia incomparabilis.
dibicep̃ audire uocem dm̃tunc sensit se tardum
ẽẽ lingua. S quia inid ꝓficiebat. ut agnosceret
semet ipsum: merito audiuit adonno ego ero inore
tuo. Tulit moyses urorem et filios suos. et inpo¬
suttͤ suꝑ asinum. reu̾susq ẽ in egyptũ. portans
urgam dĩ inmanu sua. Dixitq dominis ei reu̾¬
tenti inegyptum. tude ut omina ostentta que po-¬
sui inmani tua. facias contrã pharaone Ego indu-¬
rabo cor eius. et ñ dimittet ppłm. Quomodo gͦ hic

Expanded text:
figuram gerat, veluti medius Moyses inter Deum et Aafiguram gerat, veluti medius Moyses inter Deum et Aaron, et medius Aaron inter Moysen et populum. XIquod dicit Moyses se non esse eloquentem ab heri et eloquentes, sed et muti putandi sunt. Donec enim Moyses fuit in Aegypto: non tardum se lingua profitetur. Erat enim Aegyptiis eloquentia incomparabilis. Ubi coepit audire vocem Dei, tunc sensit se tardum esse lingua. Sed quia in id proficiebat, ut agnosceret semetipsum, merito a Domino, audivit: Ego ero in ore tuam tulit Moses uxorem et filios suos et inposuit eos super asinum reversusque est in Aegyptum portans virgam Dei in manu sua dixitque ei Dominus revertenti in Aegyptum vide ut omnia ostenta quae posui in manu tua facias coram Pharaone ego indurabo cor eius et non dimittet populum dic
Abbreviated transcription (Latin):
postea quam iratus ẽ dĩc Dixerat enim ego inore
tuo ero. doceboq de qͥd loquaris. sine ut in aliis ex¬
emplarib habetur ego aꝑiam ostrum et instruã
ue aꝑiam ostuum. et os eius. et instruam uos que
faciatis. S qm̃ addidit. et loquetur ipsi tibi ad po¬
Moyses lingue tardioris. De uocis aũt. gracilitate
nichilei p̃stare dominus uoluit. s: ꝓpt̃ hoc adiuto¬
rium frĩs adumxit. qͥ posset ea uti uoce que ppło¬
docendo susficeret. Qd autem ait: et dab̾ u̾ba mea
mos eius ostendit. quod ea loquetendo eẽt daturꝰ
Nam si tantum mͦ audiendo sic̃ ppło. in aures di¬
ceret. de inde. quod paulo post ait. Et loquetur ip¬
se tͥ ad dppłm et. ipse. erit tuum os. et hic subau¬
ditur ad ppłm. et cum dr̃ tͥ loq̃tur ad ppłm sa¬
tis indicat inmoysen pͥncipatũ. in aaron ministe¬
rium. Deinde qđ ait. tu aũt illi eris q̃ ad dm̃ mag¬
num hic fortassis ꝑscrutandum ẽ. sacram̃tũ ciiꝰ

Expanded text:
posteaquam iratus est, dicit. Dixerat enim: Ego ero in ore posteaquam iratus est, dicit. Dixerat enim: Ego ero in ore tuo: doceboque te quid loquaris; sive ut in aliis exemplaribus habetur, Ego aperiam os tuum, et instruam periam os tuum et os eius et instruam uos quae faciatis. sed quoniam addidit: et loquetur ipse tibi ad poMoyses linguae se esse tardioris. de uocis autem gracilitate nihil ei praestare dominus uoluit, sed propter hoc adiutorium fratris adiunxit, qui posset ea uti uoce, quae pdocendo sufficeret. Quod autem ait, et dabis verba mea in os ejus, ostendit quod ea loquendo esset daturus. Nam si tantummodo audiendo sicut populo, in aures diceret. Deinde quod paulo post ait, et loquetur ipse tibi ad populum, et ipse erit tuum os, et hic subauditur, ad populum. Et cum dicit, Tibi loquetur ad populum; satis indicat in Moyse principatum, in Aaron ministerium. Deinde quod ait, Tu autem illi eris quae ad Deum, magnum hic fortassis perscrutandum est sacramentum, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
set intelligi nnscens ds̃. quia ñ sicut homo ꝑinra¬
tionabilem. ꝑturbationem pomina tenendum ẽ.
uibi tale aliquid scͥptura dicitur: ne. de hoc eadẽ
sepe dicenda sint. s m̾ito q̃ritur cur hic iratus.
de fr̃e moysi dixit. quod ipse illi loqueretur ad
ppłm. Uidetur enim tanquam diffidñti. ñ dedis¬
se plenissimam. facultatem: quam datutꝰ. erat.iꝑ.
duos agi uoluisse. quod et ꝑunum posset. si cre¬
didisset. ueruntam̃ eadem u̾ba omnia diligñtius
consid̾ata ñ significant. iratum dnm̃ ꝓuindicta
dedisse aarondic enim dr̃. Nonne eccs. aaron fr̃
tuus leuites. sciei quia ͤ loquerise. loquetur ipse:
quib u̾bis ostenditur ds̃. inc̾passe potiꝰ eum. quid
timeret iͣpse quod ipse eẽt. minus idonens. cum
haberet frem ꝑquem posset. ad ppłm loqͥ quod
uellet. quod erat ipse gracilis uocis. et lingue tar.¬
dioris. Quanquam de dõ totum sꝑare deberet.
de inde eadem ipsa que pauloante ꝓmiserat. et

Expanded text:
 sicut homo per irrationabilem perturbationem, per omnia tenendum est, ubi tale aliquid Scriptura dicit ne de hoc eadem saepe dicenda sint. Sed merito quaeritur cur hic iratus de fratre Moysi dixerat, quod ipse illi loqueretur ad populum. Videtur enim tanquam diffidenti non dedisse plenissimam facultatem quam daturus erat, et per duos agi voluisse quod et per unum posset si credidisset. Verumtamen, eadem verba omnia diligentius considerata, non significant iratum Dominum pro vindicta dedisse Aaron. Sic enim dicit: Nonne ecce Aaron frater tuus Levites, scio quia eloquens est, loquetur ipse? Quibus verbis ostenditur Deus increpasse potius eum qui timeret ire, quod ipse esset minus idoneus, cum haberet fratrem per quem posset ad populum loqui quod vellet; quomodo erat ipse gracilis vocis et linguae tardioris, quanquam de Deo totum sperare deberet. Deinde eadem ipsa quae paulo ante promiserat; et
Abbreviated transcription (Latin):
e candelabro xiii.De factura tab̾naculi. hoc ẽ corti¬
e tabulis tab̾naculi. ec positione. earum s pellibꝰ¬
diuidebat scũariũ. et scm scõrum. et de columpnis
ipsius. et de ꝓpitiatorio ponende suꝑ aram nec ñ
et de tentorio inintroitu tab̾naculi suspendendo
et columpnis eius uectibq illis qui ab angło usq

Expanded text:
 CAPUT XIII. De factura tabernaculi, hoc est cortie tabulis tabernaculi et positione earum dividebat sanctuarium et sanctum sanctorum, et de columnis ipsius, et de propitiatorio ponendo super arcam; nec non et de tentorio in introitu tabernaculi suspendendo, et columnis ejus, vectibusque illius qui ab angulo usque
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Hec itaq causa ẽ quod abmustis usti ꝑmit¬
tuntur affligi ut scilicet dum futura audiunt
bona. que cupiant patiantur et iam mala p̃sentia
que ꝑhorrescant. atqͣ faciliorem extum. dum
amor ꝓnocat. cruciatus impellat. Daboq grãm
ppło huic coram egyptiis. et cum egrediemini ñ
exhibitis uacui. s postulabit mulier auicina sua
et abhospita sua uasa argentea et aurea. ac ues¬
tes. ponetisq ea suꝑ filios ac filias ur̃as. et spoli¬
abitis egyptum. Quod mandauit dominus he¬
breis ꝑmoysen ut acciꝑent abegyptils uasa au¬
rea. et argentea et uestes. atq addidit. et p̃dabi¬
mini eos. Mandati huiꝰ ñ pot̃ iniustum ẽẽ uiditi¬
um. Mandatum enim dĩ ẽ de quo ñ uidicandũ
s ei obtemꝑandum fuit. Ille enim nouit quam
uiste mandauerit. adseruum aũt ꝑtinet. obedient̃
facere quod mandauit. Respondens moises ait¬

Expanded text:
dat. Haec itaque causa est quod ab injustis justi sindat. Haec itaque causa est quod ab injustis justi sinuntur affligi, ut scilicet dum futura audiunt, bona quae cupiant, patiantuquae perhorrescant, atque ad faciliorem exitum, dum amor provocat, cruciatus impellat. Daboque gratiam populo huic coram Aegyptiis; et cum egrediemini, non exibitis vacui: sed postulabit mulier a vicina sua, et ab hospita sua, vasa argentea et aurea ac vestes: ponetisque eas super filios ac filias vestras, et spoliabitis Aegyptum. Quod mandavit Dominus Hebraeis per Moysen, ut acciperent ab Aegyptiis vasa aurea et argentea et vestem, atque addidit, et pmini eos, mandati huius non potest iniustum esse iudicium. mandatum enim dei est, de quo non iudicandum sed ei obtemperandum fuit. ille enim nouit quam iuste mandauerit: ad seruum autem pertinet oboedienter facere quod mandauit. Quod ait Moyses a
Abbreviated transcription (Latin):
sit aduindictam suꝑ illum et postremo admortem
illius. significat dnm legem fuisse missurum ad mor¬
tificationem fortitudinis diaboli. et humanum
genus lib̾andum. Et sic̃ ñ moyses s dñs lib̾auit ppłm¬
de seruitute egyptiorum. sic ñ lex mundum. s xp̃e
moyses aduocandum missus ẽ. cum iam pharoo
duris oꝑib adoppͥm̃dum durus fuerat excitatus
ut hisrahelitarum mentes egypto deformĩt in he¬
rentes alius dum uocaret. quasi traheret alus
impelleret dum seuiret. et plebs inseruitio tur¬
pit fixa: uł ꝓuocata bonis uł malis inpulsa mo¬
ueretur: hec cotidie agitur. dum de p̃dicatis ce¬
lestib p̃miis seuire melectis reꝓbi ꝓmitauntur. ut
si ad ꝓmissionis t̃ram uocati exire negligimus p̃s¬
suris saltem seuientib inpellamur. atq hec egip¬
ptus tudelicet uita p̃sens. que nos opp̃ssit blandi¬
ens adiunet p̃mens. Et que dum fouet seruitutis
uigo conteruit. lib̾tatis uiam dum cruciat osten¬

Expanded text:
sit ad vindictam super illum, et postremo ad mortem sit ad vindictam super illum, et postremo ad mortem illius, significat Dominum legem fuisse missurum ad mortificationem fortitudinis diaboli, et humanum genus liberandum. Et sicut non Moyses, sed Dominus pde servitute Aegyptiorum, sic non lex mundum, sed ChriMoyses ad vocandum missus est, cum jam Pharao duris operibus ad opprimendum fuerat exercitus, ut Israelitarum mentes, Aegypto deformiter inhaerentes, alius dum vocaret, quasi traheret; alius impelleret dum saeviret; et plebs in serpiter fixa, vel provocata bonis, vel malis impulsa moveretur. Hoc quotidie agitur, dum praedicatis coelestibus praemiis saevire in electos reprobi permittuntur: ut si ad promissionis terram vocati exire negligimus, pressuris saltem saevientibus impellamur; atque haec Aegyptus, videlicet vita praesens quae nos oppressit blandiens, adjuvet premens; et quae dum fovit, servitutis jugo conterat, libertatis viam, dum cruciat, osten
Abbreviated transcription (Latin):
Beatus ieronimus. scribens ad marcellam dex no¬
minib dĩ serto loco ponit nom̃ ieie quod in exodo
m̃ ad scm̃ moysen. ꝑangłm ẽ delatum. querenti
enim. quod efset nomen eius qui eum p̃cipiebat¬
ꝑgere ad ppłm exegypto lib̾andum: respondit ego sũ
qui sum. et dices filliis isrł qui ẽ misit me aduos.
tanquam menis conparatione. qui uero ẽ. eo quod
incommotabilis ẽ ea que cominutabilia facta sunt
quasi ñ sint: Quod enim dr̃ fuit. ñ ẽ et quod dr̃ erit
ñ dum ẽ. ds̃ aũt tantum ẽ. ñ nouit fuisse. et futu
uita uiuet. quam mors ñ ht̃. Ingredieris tu et seni¬
ores isrł adregem egypti. et dices adeum. Dominus
ds̃ ebreorum uocauit nos ibimus uiam triũ die¬
rum ꝑsolitudinem. ut immolemus dño dõ nr̃o.
S ego scio quod ñ dimittet uos. rex egypti ut ea¬
tis. nisi ꝑmanum ualidam. Extendam enim mañ
meam. et ꝑcutiam egyptum. Incunctis mirabilib
meis que facturꝰ sum in medio eorum. posthec di¬

Expanded text:
endum. Hieronymus, scribens ad Marcellam de decem nominibus Dei, sexto loco ponit nomen ehieh  , quod in Exodo men ad sanctum Moysen per angelum est delatum. Quaerenti enim quod esset nomen eius, qui eum pesum qui sum, et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos. Tanquam in ejus comparatione qui vere est, eo quod incommutabilis est, ea quae commutabilia facta sunt quasi non sint. Quod enim dicitur fuit, non est; et quod dicitur erit, nondum est. Deus autem tantum est; non novit fuisse, et futurvita vivit quam mors non habet. Ingredierisque tu, et seniores Israel ad regem Aegypti, et dices ad eum: Dominus Deus Hebraeorum vocavit nos. Ibimus viam trium dierum per solitudinem, ut immolemus Domino Deo nostro. Sed ego scio quod non dimittet vos rex Aegypti ut eatis, nisi per manum validam. Extendam enim manum meam et percutiam Aegyptum in cunctis mirabilibus meis quae facturus sum in medio eorum post haec di
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ꝓice eam int̾ram. ꝓiecit et u̾sa ẽ incolubrum
ita ut fugeret moy ses. dixitq dñs. Eitende ma¬
num tuam. et app̃hende calidam eius. extenditet
tenuit. uersalẽ. inuirgam. Quis ꝑmoysen nisi ui¬
daicus ppłs. et quid ꝑuirgam. nisi potestas di¬
uinitatis. quid ꝑserpentem nisi mortalitas nr̃i
redemptoris exprimitur: Quia enim ꝑsepentẽ
mors. recte mortalis in serpente siguratur. Uel.
cexte cũ scptum sit. estote gͦ prudentes sicũt seqentes. Ex ꝑ
ipsa sũma prudittia. id ẽ. dĩ sapiẽtia incarnari dignan
ẽ recte euis mortalitas inserpr̃te figuratur. Unde et in e.i¬
uũgło depassione sua loquit᷑ dicens. Sic̃ exaltauit moy¬
ses serpentẽ indeserto ita exaltari oportet filũ hoĩs. No¬

Expanded text:
ice eam in terram. Projecit, et versa est in colubrum, ita ut fugeret Moyses. Dixitque Dominus, Extende manum tuam, et apprehende caudam ejus. Extendit et tenuit, versaque est in virgam . Quis per Moysen, nisi Judaicus populus, et quid per virgam nisi potestas Divinitatis? Quid per serpentem nisi mortalitas nostri Redemptoris exprimors, recte mortalitas in serpente signatur. Vel certe cum scriptum sit: Estote prudentes sicut serpentes . Et quia ipsa summa prudentia, id est Dei sapientia incarnari dignata est, recte ejus mortalitas in serpente figuratur? Unde et in Evangelio de passione sua loquitur, dicens: Sicut exaltavit Moyses serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis . Mo
Abbreviated transcription (Latin):
e eo quod moyses dominum iratum ꝓppło idolatria
p̃cib mitigauit. et de obiurgatione aaron.
ppłm ducere int̃ram reꝓmissionis. et de abnegato
e descensione mossi demonte. citus fa s płm datis.¬
ciem cornutam. sine uelamine filii isrł uidere ñ po¬
terant. qͥ eis exposuit uerbum dni. et de sabbati cu¬
pit ppło ut separarent pͥmitias. et animo uolunta¬
rio eas dño offerent. ad constructionem tab̾naculi.¬
dĩ beseleel filium huri. de tribu uida. et ooliab fi¬

Expanded text:
e eo quod Moyses Dominum iratum populo pro idololatria, precibus mitigavit, et de objurgatione Aaron. us jubet Moysi populum ducere in terram repromissionis, et de abnegato e descensione Moysi de monte, cujus faciem cornutam sine velamine filii Israel videre non poterant, qui eis exposuit verbum Domini; et de sabbati cupit populo, ut praepararent primitias et animo voluntario eas Domino offerrent, ad constructionem tabernaculi.Dei, Beseleel filium Huri de tribu Juda, et Ooliab fi
Abbreviated transcription (Latin):
sarã peꝑci tͥ ut ñ peccares in me qnͣdo eã admonuit
uxorẽ abrahã eẽ. quã prtabat sororẽ. Notandũ ẽ
homines leuit᷑ habenda tanꝗͣ incarne ꝑeccati. Qđ̃
ut apeccato abstinendo caueat᷑. Uocauit etiã abi-
uimꝰ inte. Quid induxisti suꝑ me & suꝑ regnum
meũ peccatũ grande: Que ñ debuisti facere fecisti
nob̾. Rursusq ex postulans ait. Qͥd iuidisti ut hoc
faceres: Respondit abrahã. sogitaui: mecũ dicens.
forsitan ñ ẽ timor dĩ in loco isto. & int̾ficiẽt me ꝓpt̃¬

Expanded text:
rci tibi, ut non peccares in me, quando eum admonuit uxorem Abraham esse quam putabat sororem, aduertendum homines leuiter habenda tamquam in carne peccata. quod ut a peccato abstinendo caueatur. -LXXVII._. TEMTAVIT vimus in te, quia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande? quae non debuisti facere, fecisti nobis. Rursusque expostulans, ait: Quid vidisti, ut hoc faceres? Respondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens: Forsitan non est timor Dei in loco isto, et interficient me p
Abbreviated transcription (Latin):
qd a qͥnqͣguita iustis usq indecẽ si inuenirentur
in sodonis dixerit dñs urbẽ eẽ saluandã: Nume¬
rũ enĩ qͥnquagenariũ ꝓpt̃ penitentiae signũ po-¬
suit. si forte conu̾terent᷑ & saluarent᷑. Quĩquage¬
iud in eodẽ numero psalmũ scripsit penitentiȩ.
Pinde qnͣdo aspicit ds̃ delinquentiũ uitã nequa¬
quã uelle reuerti adpenitentiã quã qͥnqͣgenariꝰ¬
p̃sigat: confestim aidorẽ immodate luxuriȩ cõ¬
pescit igne gehenne. Usq ad decẽ aut̃ iustos ñ ꝑite
sodomã dicit. qr si in quelibet ꝑ decẽ p̃ceptorum
sint cuutates quȩ imbrib igneis cõbuste sunt.
cc̃remandi sint. Queri solet utrũ qđ desodo-¬
nus dix̃ ds̃ ñ se ꝑdere locũ si inuenirẽt᷑ illic.¬

Expanded text:
quod a quinquaginta justis usque ad decem, si invenirentur in Sodomis, dixit Dominus urbem esse salvandam? Numerum quippe quinquagenarium propter poenitentiae signum posuit, si forte converterentur et salvarentur; quinquageid in eodem numero psalmum scripsit poenitentiae. Proinde quando aspicit Deus delinquentium vitam nequaquam velle reverti ad poenitentiam, quam quinquagenariat, confestim ardorem immoderatae luxuriae compescit igne gehennae. Usque ad decem autem justos non perire Sodomam dixit, quia si in quolibet per decem praeceptorum sint civitates quae imbribus igneis conflagratae sunt,  incendio concremandi sint. Quaeri solet utrum quod de Sodomis dixit Deus, non se perdere locum si invenirentur illic
Abbreviated transcription (Latin):
ad sodomenos dudũ dixerat. ecce duȩ filiȩ meȩ
quȩ ñ cognou̾ũt uirũ. E nc̃ scͥptã cõmemorat eũ
habuisse generos ñnulli arbitrant᷑ illas quȩ uiros
habuerĩt insodomis remansisse. & uͥgines cũ patre
ẽ. eg̾ssus ẽ. loth. & locutꝰ ẽ. ad sponsos qͥ accept̾i erãt
copulate. Eũq eẽt. mane. cogebant eũ angeli
dicentes. Surge & tolle uxorẽ tuã & duas filias quas
habes. ne &e tu parit̃ pereas inscelere ciuitatis. Dissi¬
mulante illo: app̃hender̃t manũ eiꝰ. ac manũ uxo¬
ris ac duarũ filiarũ eiꝰ eo qđ parc̾et dñs illi. &¬
eduxerut eũ posuerũtq extͣ cuutatẽ. ibiq locuti
sũt ad eũ dicentes. Salua animã tuã noli respicere

Expanded text:
ad Sudomenos dixerat. Ecce duae filiae meae, quae non cognoverunt virum; et nunc Scriptura commemorat eum habuisse generos: nonnulli arbitrantur illas, quae viros habuerunt, in Sodomis remansisse, et eas « Egressus est Lot, et locutus est ad sponsos qui accepturi erant Cumque esset mane, cogebant eum Angeli, dicentes: Surge, tolle uxorem tuam, et duas filias quas habes: ne et tu pariter pereas in scelere civitatis. Dissimulante illo, apprehenderunt manum ejus, et manum uxoris, ac duarum filiarum ejus, eo quod parceret Dominus illi. Eduxeruntque eum, et posuerunt extra civitatem: ibique locuti sunt ad eum, dicentes: Salva animam tuam: noli respi
Abbreviated transcription (Latin):
qd cũ a sodomis lib̾atꝰ ẽ: s aluid figͤatũ.ẽ. Lũc enĩ
ipsȩ loch fut᷑e legis uidebat᷑ gestasse ꝑsonã. Qđ qͥdẽ
ex illa ꝓcreati & sublege positi male intelligẽdo qͦdã¬
mͦ se inebriant. eãq ñ legitime utendo infidelita¬
tis oꝑa pariũt. Bona ẽ. enĩ apłs inqͥt lex siquis ea

Expanded text:
atum est. Tunc enim ipse Lot futurae legis videbatur gestare personam, quam quidam ex illa procreati, et sub lege positi, male intelligendo, quodammodo se inebriant, eaque non legitime utendo, infidelitatis opera pariunt. Bona est enim lex, inquit A
Abbreviated transcription (Latin):
insignũ ẽ datũ. S ꝓinde uitulũ cũ lacte & butiro
abrahã edendũ app̾osuit: qi nec corpꝰ dñi qđ ẽ ui¬
tulus. siue lacte legis. nec lac legis sine butiro.
hoc ẽ sine euangłii testimonio eẽ potest. T ria
aut̃ sata unde panes subcinericios fec̃ sara:
triũ filiorũ noe imaginẽ indicant. ex qͥbꝰ om̃e
genꝰ hominũ natũ ẽ. Qui diuine trinitati cre¬
tria sata. quȩ mulier inȩuangłio cognoscitur
ferm̃tasse. Az imi aut̃ panes eo qđ sine ferm̃to
maliciȩ. & sine langore neqͥciȩ siue feruore ꝑ¬
uersȩ doctͥnȩ. oporteat eẽ credentiũ unitatem.
S̃ubcinericĩ aut̃ idõ ut ꝑpenitentiã p̃t̾itorũ de¬
lictorũ sp̃s scĩ uapore decocti: uelut esca bene¬
placita dõ acceptabiles efficiant᷑. Sub arbore aut̃
eos sedisse. passionis dñicȩ erat signũ cuiꝰ ipsi fc̃
p̃dicatores. Qd aut̃ ꝓmittit ds̃ surȩ sterili filiũ
dicens. circa tẽpꝰ ueniã: ñ de tẽporib siguificat.

Expanded text:
inde vitulum cum lacte et butyro Abraham ad edendum apposuit, quia nec corpus Domini, quod est vitulus sine lacte legis, nec lac legis sine butyro, hoc est, sine Evangelii testimonio esse potest. Tria autem sata unde Sara panes subcineritios fecit, trium filiorum Noe imaginem indicaverunt, ex quibus omne hominum genus natum est. Qui divinam Trinitatem cretria sata quae mulier in Evangelio cognoscitur fermentasse. Azymi autem panes, eo quod sine fermento malitiae, et sine angore nequitiae, sine fervore perversae doctrinae oportebat esse credentium unitatem. Subcinericii autem ideo, ut per poenitentiam praeteritorum delictorum Spiritus sancti vapore decocti, velut esca beneplacita Deo, acceptabiles efficiantur. 12. Sub arbore autem eos sedisse, passionis dominicae erat signum, cujus ipsi sunt praedicatores. Quod autem promittit Deus Sarae sterili filium, d
Abbreviated transcription (Latin):
ror ur̃ ac tremor sit suꝑ cuncta animalia terrȩ.
ne timeat᷑. Quia contͣ naturã suꝑbire ẽ: ab ȩqͣli uelle
timeri. Et tam̃ necesse ẽ: ut rectores asubditis time-¬
ant᷑. Qnͣdo ab eis dm̃ minime timeri dep̃hendunt.
ut humana saltẽ formidine metuant: qͥ diuina

Expanded text:
ri sunt; sed, sit super cuncta animalia terrae: ne timeatur: quia contra naturam superbire est, ab aequali vetimeri, et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina
Abbreviated transcription (Latin):
iã dãnabilis uita relinqͥt᷑. ħ adhuc celfitudo cõuigalis
continentiȩ subtilit̾ ñtenet᷑. Est ĩ medio segor cuutas
miscent᷑ coniuges. & lapsus scelerũ fuguit: & tam̃
uema faltraut. Quasi paruã qͥppe cuuitatẽ inueniũt.
inqua ab igne defendant᷑. qr cõuigalis hec uita ñ
qͥdẽ in uͥtutib mira ẽ s tam̃ asuppliciis secura. unde
iste loth ad angłm dic̃. Est cuitas hȩc iuxta adquã
possũ fugere parua. & saluabor inea. Nũqͥd ñ modica ẽ:
& iuuet anima mea. Iuxta gͥ & ñ ad salutẽ tuta phibet᷑
qr coniuigalis uita nec amũdo lege diuisa ẽ. nec tam̃
a gaudio salutis aliena. S tc̃ in accione uitã suam
comuges quasi inparua cuutate custodiĩt. qnͣdo pse

Expanded text:
am damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, miscentur conjuges, lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita, non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. et tamen ad salutem tuta perhibetur; quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac vitam suam conjuges quasi in parva civitate custodiunt, quando pro se
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse qui natꝰ ẽ de sara: ris nom̃ accepit. Isaac
nob̾ historia sacrȩ lectionis in nuit. cũ ab rahan
trib angłis occurrisse memorat᷑. Ipse qͥppe ueni¬
entib extra hostiũ occurrit: sara uͦ pꝰ hostiũ sub
nisi ut uir & dñs domꝰ sp̃ualis nr̃e sedicet ĩtellectꝰ.
debet ĩ cogitatione tͥnitatis claustra carnis exce̾dẽ.
& qͣsi habitationis insine ianuã exire : Cura aut̃
carnis ut femina foras ñ appareat: ut uicłe iac¬
tantiã erubescat. ut quasi postergũ uiri sub dis
citer detegi: s uerecũde obseqͥ. Notandũ uero
qđ aliqñdo imaginib ante corꝑeos ocłos ad tẽpꝰ
ex aere assũptis: ꝑ angłos loqͥt᷑ ds̃. sic̃ nc̃ ad abrahã.
cũ quȩdã nob̾ int̾na nũtiant ad tẽpꝰ exaere corpꝰ¬
assum̃ent. ext̾iorib ꝓfecto nr̃is obtutib ñ appare.¬
rent. nec cibos cũ abrabã sum̃ent. nͥ ꝓpt̃ nos solidũ
aliquid excȩlesti elem̃to gustarent. Nec mirũ qđ

Expanded text:
urus. Unde et ipse qui natus est de Sara, risus nomen accepit. Isaac nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur . Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium  ut vir ac dominus domus spiritualis, noster scilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere et quasi habitationis infimae januam exire; cura autem carnis ut femina foras non appareat, et videre jactantiam erubescat, ut quasi post tergum viri sub discciter detegi, sed verecunde moderetur? Notandum autem quod aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, per angelos loquitur Deus, sicut nunc Abraham nisi quaedam nobis interna nuntiantes ad tempus ex aere corpora sumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent; nec cibos cum Abraham caperent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Aliquando