comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝯtrouersia que int̾ eccłiam scĩ bͣtini. ⁊ Walterũ de formesela
de palude de honle orta est: in hc̃ mod̾ in p̃sentia mea bono pacis
est t̾minata. Cũ eccł̃ia scĩ b̾tini p̃fatã paludẽ. cec. ferme annis uł
parũ plus aut minꝰ possedisset. ⁊ usũ fructuariũ exinde semꝑ
accepisset. Walterꝰ ex occasione comitatꝰ quẽ in uilla de honla
habebat. iiis ꝓpͥetatis in fundo iam dicte paludis uendicare uoluit.
S tand̾e in se reu̾sꝰ saniori ꝯsilio in p̾sentia mea ⁊ hominũ meoꝵ
qđ iniuste aliqͥd iuris inibi reclamauerat. recognouit. ⁊ se peni¬
tꝰ ab illa inuista reclamatio e c̃ exfestucatioe abremuntiando absoliuit.⁊ id tp¬
sũ uxorẽ. liberos. ⁊ fres abrenuntiare fec̃. Qͥ a tñ Walterꝰ ñ ex ꝓpͥa deli
beratione. s ꝑu̾soꝵ quoꝵdã consilio depͣuatꝰ. hanc calũpnã iiceperat.
abbas scĩ bertin consilio ⁊ p̃cepto meo p̃dicto Walto̾.lxx. libras dedit.

Expanded text:
quod controuersia que inter ecclesiam Sancti Bertini et Walterum de Formesela de palude de Houle orta est, in hunc modum, in presentia mea, bono pacis est terminata. Cum ecclesia Sancti Bertini prefatam paludem trecentis ferme annis, uel parum plus aut minus, possedisset et usumfructuarium exinde semper accepisset, Walterus, ex occasione comitatus quem in uilla de Houle habebat, ius proprietatis in fundo iamdicte paludis uendicare uoluit. Sed tandem in se reuersus, saniori consilio, in presentia mea et hominum meorum, quod iniuste aliquid iuris inibi reclamauerat recognouit, et se penitus ab illa iniusta reclamatione cum exfestucatione abrenuntiando absoluit, et idipsum uxorem, liberos et fratres abrenuntiare fecit. Quia tamen Walterus, non ex propria deliersorum quorumdam consilio deprauatus, hanc calumpniam inceperat, abbas Sancti Bertini, consilio et precepto meo, predicto Waltero LXX-a libras dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
siũ omnem contentionẽ ꝙ contͦuersiam int̾ me ꝙ successores meos
ꝙ abbates scĩ b̾tiui de iulla que dicit᷑ popͥngahem penitꝰ dissipa
taq equites in supͣdicta uilla popͥngehem habitantes in expedi¬
tione comitis ꝓficisci debent. Et ni prexerint: comes suꝑ ab¬
batem placitando emendationẽ uł bot accipiet ab ipso abb̾e
qd̃ remanserunt. Illi uͦ qui in p̃dicta uilla ad banwere consti¬
tuti sunt. debent comiti tantũ ithlandes banwere & landixere.
Et placitũ uide erit abbatis. Pret̾a quic̃q in p̃fata uilla poperin¬
gehem de furto aut falsis nũmis uł de alio cͥmine p̃t̾ qd ꝑtinet
ad curerhet cõiusti fuerint ad abbatẽ tota t̾ra ipsius ꝙ t̾cia par̾
substantie deuoluat᷑. ad comitẽ uͦ due partes substantie redibr̃.
Porro abb̾s placitabit. ꝙ iusticiã faciet in supͣdicta uilla. Ad hoc
etiã si seruus comitis & confitens obierit. t̾ram ꝙ omnẽ substan¬

Expanded text:
sium omnem contentionem et controuersiam inter me et successores meos et abbates sancti Bertini de uilla quę dicitur Popringehem penitus dissiparItaque equites in eadem uilla Popringehem habitantes in expeditione comitis proficisci debent et ni perrexerint comes super abbatem placitando emendationem uel bot accipiet ab ipso abbate quod remanserint. Illi uero qui in predicta uilla ad banuuerc constituti sunt debent comiti tantum utlandesbanuuerc et landesuuere et placitum inde erit abbatis. Preterea quicumque in prefata uilla Popringehem de furto aut falsis nummis uel de alio crimine preter quod pertinet ad curret conuicti fuerint ad abbatem tota terra ipsorum et tertia pars substantię deuoluatur ad comitem uero duę partes substantię redibunt. Porro abbas placitabit et iusticiam faciet in supradicta uilla. Ad hoc etiam si seruus comitis et confitens obierit terram et omnem substan
Abbreviated transcription (Latin):
cartã.⁊ ea q̃ in ipsa septa situit. rata fore dec̾no.⁊ sigillo ineo corã his testibꝰ
cõfirmo. Gerardo p̃posito insulensi. Martino clerico regine: Wilła de
stacdhes templario. Theobaldo de rolingheni. Stephano de siriighẽ.
Eustachio dẽ hanlines. Theoderico de Ruibruce.¬

Expanded text:
cartam et ea que in ipsa scripta sunt rata fore decerno, et sigillo meo coram hiis testibus cartam et ea que in ipsa scripta sunt rata fore decerno, et sigillo meo coram hiis testibus confirmo: Gerardo preposito Insulensi; Martino clerico regine; Willelmo de Stadhes templario; Theobaldo de Rodlinghem; Stephano de Sininghem; Eustachio de Hanlines; Theoderico de Rubrue
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝓfundã uiã sic̃ antigͥtꝰ habuerat. hab̾e posset. Qnͣdã ⁊̃ uiã qm̃ ꝑ eultu¬
ram eccłie p̃dictꝰ eustachiꝰ habẽ uoluerat: corã p̃dictis hõib aa arbit̃nd̾
⁊ qi rustici in comitatii p̃dich eustachii de debito censu ꝑsoluendo eccłie
freqñtes molestias inferebãt. uidicauert̃ ꝙ̃ p̃dict arbit. qd̾ si rustieus
hostiũ suũ ꝯtͣ ministialẽ : scabinos abbatis clausisset. literet scabinis ⁊ nuins¬
stiah hostiũ ĩpellendõ aꝑide ⁊ uadiũ. etiã seriniis fractis si ext᷑ serã ñ inue¬
nissent. asportade. nec aliqͥs ꝓpt̾ hoc scabinos uł ministi̾alẽ uiolentie
posset arguere.s pot̾iꝰ rusticũ qͥ dũo suo debitũ censũ fraudulent᷑ uole¬
bat retinie̾. Ut gͥ eccłia pace ⁊ iure suo ꝑpetuo gaudeat. hane ꝯuentiois

Expanded text:
tam profundam uiam, sicut antitam profundam uiam, sicut antiram ecclesie predictus Eustachius habere uoluerat, coram predictis hominibus ad arbitrandum  quia rustici in comitatu predicti Eustachii de debito censu persoluendo ecclesie frequentes molestias inferebant, iudicauerunt etiam predicti arbitri quod, si rusticus hostium suum contra ministerialem et scabinos abbatis clausisset, liceret scabinis et ministeriali hostium impellendo aperire et uadium etiam scriniis fractis, si extra seram non inuenissent, asportare nec aliquis propter hoc scabinos uel ministerialem uiolentie posset arguere, sed potius rusticum qui domino suo debitum censum fraudulenter uolebat retinere. Ut igitur ecclesia pace et iure suo perpetuo gaudeat, hanc conuentionis
Abbreviated transcription (Latin):
notũ facio p̃sentib ⁊ fut̾is. qd̾ c̃ abbas scĩ b̾tini Eustachiũ canẽ hoĩem
suũ corã me in causã traxisset. idẽ eustachiꝰ ea q̃ pacis erãt reqͥsiuit.⁊ uo¬
luntatẽ ⁊ assensũ meũ reqͥrens: de om̃ib q̃relis qͣs dñs suus abbas adu̾sꝰ
eũ habebat. pacẽ facẽ in hunc mod ꝓmisit. qd̾ abbas tres suos homineᷤᷤ
eligeret. qͥ auditis hinc inde rõnib de om̃nb q̃relis pacẽ facẽnt. E le¬
ct itaq ad hoc Stephanꝰ de sminghẽ. Enstachiꝰ de hannelines.⁊ Theod̾icꝰ
de rubruec. duob aliis hominib abbatis Winemero de fontib. ⁊
Walt̾o de staples ꝯsilio suo accitis iudicauert̃ in pͥmis. qđ sclusa mo¬
lendin illiꝰ qd̾ iudicio flandrensis curie destructũ est. eo qd̾ ad detͥ¬
m̃tũ⁊ iacturã molendini eccł̃ie scĩ b̾cini irrõnabilit̾. ⁊ ẽtͣ legẽ t̾re¬
E
ecdificatũ fuerat: funditꝰ ãmoui debet ita qd̾ aqͣ ad uolendinũ ecclie tã satã et

Expanded text:
notum facio presentibus et futuris quod, cum abbas Sancti Bertini Eustachium Canem, hominem suum, coram me in causam traxisset, idem Eustachius ea que pacis erant requisivit, et voluntatem et assensum meum requirens, de omnibus querelis quas dominus suus abbas adversus eum habebat, pacem facere in hunc modum promisit, quod abbas tres suos homines eligeret, qui, auditis hinc inde rationibus, de omnibus querelis pacem facerent. Electi itaque ad hoc Stephanus de Sininghem, Eustachius de Hanlines et Theodericus de Rubruec, duobus aliis hominibus abbatis Winemero de Fontibus et Waltero de Staples, consilio suo accitis, iudicauerunt in primis quod sclusa molendini illius quod iudicio Flandrensis curie destructum est, eo quod ad detrimentum et iacturam molendini ecclesie Sancti Bertini irrationabiliter et contra legem terre edificatum fuerat, funditus amoueri deberet, ita quod aqua ad molendinum ecclesie tam latam et
Abbreviated transcription (Latin):
hec donatio anno dñi. mͦ.cͦ. lxxxx. Mathilde uxore mea cõsentiẽ¬
te.⁊ manũ apponente. coram hiis testib. Gerardo cancellario
brugens ⁊ Sci Audomari p̃posito. Gerardo insuleñ p̃posito. Ioħe
abbate s̃̾ uedasti. Bernardo abbate de hani. Rob̾to aduocato
de betuinia. Michaele constabulario. Radulfo wlpe de rinĩ¬
gels. Gilleb̾to de hauesk̾ka

Expanded text:
hec donatio anno Domini M°C°LXXXX°, Mathilde regina uxore mea consentienhec donatio anno Domini M°C°LXXXX°, Mathilde regina uxore mea consentiente et manum apponente, coram hiis testibus: Gerardo cancellario Brugensi et Sancti Audomari preposito; Gerardo Insulensi preposito; Iohanne abbate Sancti Uedasti; Bernardo abbate de Ham; Roberto aduocato de Bethunia; Michaele constabulario; Radulfo Uulpe de Riningels; Gileberto de Haueskerka
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ.xl. mensuris wastine. que de elemosina mea fuit. hominẽ abba¬
tis esse feci. ⁊ ꝑ hoc quicqͥd iuris in forestaria petebat: corã me
⁊ hominib meis idẽ Gilleb̾. scõ Btino liberũ clamauit.⁊ abbati
fidelitatẽ faciens: quod sine mea. uł succesoꝵ meoꝵ licentia. si
abbas reniteretur. ũ redderet: fidem int̾posuit. Nbbas itaq⁊
fres p̃dict monast̾ĩi collatũ sibi beneficiũ ꝓmereri uolentes. anniu̾¬
sariũ meũ⁊ uxoris mee. sollempnit̾ sic̃ anniu̾sariũ inchyti comitis Baldui¬
ni p̃decessoris mei obseruant. in ꝑpetuũ obseruabunt. ⁊ missã ꝓ me
at. auctoritate sigilli mei.⁊ sepedicte uroris mee eandẽ elemosinã
meã confirmo. uolens ut pro menioria anniu̾sarioꝵ nr̃oꝵ hirie
carte sigillũ p̃dict monasterii appendat᷑. qͣtinꝰ⁊ nob̾ anniu̾saria
nr̃a ⁊ fratͥb elemosina sua iniuolabiter conseruentur. Facta est aut̃

Expanded text:
pro XL mensuris wastine que de elemosina mea fuit, hominem abbapro XL mensuris wastine que de elemosina mea fuit, hominem abbatis esse feci, et per hoc, quicquid iuris in forestaria petebat coram me et hominibus meis idem Gilebertus Sancto Bertino liberum clamauit, et abbati fidelitatem faciens, quod sine mea uel successorum meorum licentia, si abbas reniteretur, non redderet, fidem interposuit. Abbas itaque et fratres predicti monasterii, collatum sibi beneficium promereri uolentes, anniuersarium meum et uxoris mee sollempniter, sicut anniuersarium inclyti comitis Balduini predecessoris mei obseruant, in perpetuum obseruabunt, et missam pro me at, auctoritate sigilli mei et sepedicte uxoris meę eandem elemosinam meam confirmo, uolens ut pro memoria anniuersariorum nostrorum huic cartę sigillum predicti monasterii appendatur quatinus et nobis anniuersaria nostra et fratribus elemosina sua inuiolabiliter conseruentur. Facta est autem
Abbreviated transcription (Latin):
sola muiscdłia dñi manet inet̾nũ. ad illã et̾uã miscdiam cõꝑandã
om̃s impendẽ debemꝰ oꝑam. Hac gͥ consideratione inductus.
cuiusclam t̾re que libera erat scĩ btini in uilla de archas uixta domũ
meã de Ruhout iacens. partim ꝓ salute aĩe mee.⁊ dilecte uxoris mee
.M. regine. et ꝓ anima patris mei monastio p̃dicti scĩ nrmus meũ
de Wluerdingha in australi parte in latũ ⁊ longũ usq ad stratã
que ueniens de wluerdingha iuixta coppã in mucscod descendit.
libere et integre cũ t̾ris arborib. Wastinis. ⁊ om̃ib ꝓuentib ⁊
appendiciis suis. sic̃ ego liberiꝰ possedi: liberalit̾ in elemosinã tradi¬
di. et eandẽ libertatẽ: legem. qua cũ meũ esset eustodiebat᷑: mo¬
nachis in custo dia nenioris sui ppetuo possidendã concessi. Preterea
ad maiorem elemosine mee confirmationẽ Gisleb̾tũ de hauesk̾¬
ka forestariũ meũ partim ꝓ pecunia a monastio sibi collata. parñ

Expanded text:
i manet in eternum, ad illam eternam misericordiam comparandam omnes impendere debemus operam. Hac igitur consideratione inductus, cuiusdam terre que libera erat Sancti Bertini in uilla de Archas iuxta domum meam de Ruholt iacens, partim pro salute anime mee et dilectę uxoris mee Mathildis reginę et pro anima patris mei, monasterio predicti sancti nemus meum de Wluerdinga in australi parte in latum et longum usque ad stratam que ueniens de Wluerdinga iuxta coppam in Mucscod descendit, libere et integre cum terris, arboribus, wastinis et omnibus prouentibus et appendiciis suis, sicut ego liberius possedi, liberaliter in elemosinam tradidi, et eandem libertatem et legem qua, cum meum esset, custodiebatur, monachis in custodia nemoris sui perpetuo habendam concessi. Preterea, ad maiorem elemosine mee confirmationem, Gilebertum de Haueskerka forestarium meum, partim pro pecunia a monasterio sibi collata, partim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ donationẽ inde factã sine assensu meo stabilem ñ posse fieri nec
oebere. Qua alt̾catiõe aliqnͣdui ꝑdurante. hoc tandem mͦ p̃dicla
andro tunc temporis eiusdẽ eccłie pͥore decem libris ⁊ p̃dicto suitio in capel¬
lani ꝓcuratione p̃decessorib suis qͦndã exhibito: mͥ p̃dictã uuastinã reddẽt.
qd̾⁊ factũ est. Ego aut̃ tũ amoris xp̃i gr̾a. tũ reformande pacis causa: eandẽ
uuastinã p̃dicte eccł̃ie in elemosinã decli. Guilł uͦ quicqͥd in ea iuris reclana¬
uerat: cũ exfestueatiõe uuerpiuit. Nec aut̾ huic cõpositioi aliqͥs in posterũ
p̃sumptuose audeat contraire: dignũ duxi eam tali modo sigilli mei imp̃ssione
inunire. his ⁊ his testib. Petrꝰ abb̃s audernensis. Gerardꝰ de mescines. Petrus
fr̃ phylippi comitis. Gillebertꝰ de aria. Galterꝰ de attebato. Baldiunꝰ de haues¬

Expanded text:
et donationem inde factam sine assensu meo stabilem non posse fieri nec et donationem inde factam sine assensu meo stabilem non posse fieri nec debere. Qua altercatione aliquamdiu perdurante, hoc tandem modo predicandro tunc temporis eiusdem ęcclesię priore decem libris et predicto seruitio in capellani procuratione predecessoribus suis quondam exhibito, mihi predictam wastinam redderet, quod et factum est. Ego autem, tum amoris Christi gratia tum reformandę pacis causa, eandem wastinam predictę ęcclesię in elemosinam dedi. Guillelmus uero quicquid in ea iuris reclamauerat cum exfestucatione werpiuit. Ne autem huic compositioni aliquis in posterum presumptuose audeat contraire, dignum duxi eam tali modo sigilli mei impressione munire his et his testibus: Petrus abbas Andernensis; Gerardus de Mencines; Petrus frater Philippi comitis; Gillebertus de Aria; Galterus de Attrebato; Balduinus de Haues
Abbreviated transcription (Latin):
go Philippꝰ dĩ gr̾a flandrensiũ ⁊ uiromandensiũ comes. notũ facio pre¬
sentib ⁊ futuris. contͦu̾siam que int̾ eccłiam de coclare⁊ Giulłmũ de aue¬
linghen diu u̾sata est. hoc tandẽ mͦ fuisse t̾minatã. Cũ p̃dicta eccłia was¬
tinã quandã. seraginta m̃suraꝵ. que usitato noĩe uocat᷑ ueld. ex largitiõe
willi maleth.⁊ uxoris eius lismudis. quinqͣginta ⁊ eo ampliꝰ annis lib̾e
⁊ quiete tenuisset. ea consid̾atione. qđ p̃dicta eccłia eis capellanũ ad s¬
uiendũ in p̾ͥpa curia ꝓeuraret. ipsis tam̃ ꝑ eo palefridũ nuitentib.
⁊ hoc t̾ in ebdomada:: in om̃ub apłicis dieb.⁊ in om̃ib festis sancte
post decessũ eoꝵ uideł Wilł̃i ⁊ lismudis. plurib euolutis anuis. p̃¬
fatꝰ Willꝰ de auelingehem. p̃dictã wastinã calũpniatꝰ est: dicens eã
iniuste ab eccłia de coclare possideri. eo qd̾ ad feodũ meũ ꝑtineret.

Expanded text:
go Philippus, Dei gratia Flandrensium et Viromandensium comes, notum facio presentibus et futuris controuersiam quę inter ęcclesiam de Coclare et Guillelmum de Auelinghem diu uersata est, hoc tandem modo fuisse terminatam. Cum predicta ęcclesia wastinam quandam sexaginta mensurarum, que usitato nomine uocatur Ueld, ex largitione Willelmi Maleth et uxoris eius Lismudis quinquaginta et eo amplius annis libere et quiete tenuisset, ea consideratione quod predicta ęcclesia eis capellanum ad seruiendum in propria curia procuraret, ipsis tamen pro eo palefridum mittentibus, et hoc ter in ebdomada, et in omnibus apostolicis diebus, et in omnibus festis Sancte Post decessum eorum uidelicet Willelmi et Lismudis pluribus euolutis annis, prefatus Guillelmus de Auelinghem predictam wastinam calumpniatus est, dicens eam iniuste ab ęcclesia de Coclare possideri, eo quod ad feodum meum pertineret
Abbreviated transcription (French):
catꝰ. Arnoldus aduocatꝰ. Hugo de rauenesberge. Rainaldus
de becanes. Balduinꝰ botel. Oliuerꝰ de archas. E ustachius
de stenuorda. Radulfꝰ de pãparingahem. Actum anno.mͦ.cͦ.
xͦl .uii. Indictio̾e .x. Concurrente .ii. Epacta .xuii.

Expanded text:
catus Arnoldus aduocatus Hugo de Rauenesberge Rainaldus catus Arnoldus aduocatus Hugo de Rauenesberge Rainaldus de Bekanes Balduinus botel Oliuerus de Arkas Eustachius de Stenuorda Radulfus de Poparingehem. Actum anno M° C° XL° VII° indictione X concurrente II epacta XVII.
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ meoꝵ largitione possidet. censum similit̾ de mansuris
quẽ eccłia scĩ b̾tini ab antiqͦ & deinceps in burgo scĩ Audoma¬
ri ꝑpetuo obtinendũ possidet. necñ de eisdem mansuris debi¬
tum quod uulgo relief dicit᷑ quod in qͥnꝙ solidis ab hiis qͥ
aliis morientib in possessionẽ succedunt. dari statutũ est: iure
nichilominꝰ hereditario eccłie beati bt̾ini lib̾e ꝙ quiete possi¬
dendũ confirmaniꝰ. Huiꝰ confirmatiõis testes subscripti
aderant p̃sentes. Sibilla comitissa. Balduinꝰ siliꝰ eiꝰ. Rẽgenꝰ
p̃positus brugensis. Gerardus p̃positꝰ scĩ audomari. Gisleb̾tꝰ
castellanus bergensis. Walterꝰ castelł scĩ Audomari. Radultꝰ
castelł brugensis. henricꝰ castelł de brodborg. Anselmꝰ dapi¬
fer. Michael constabulariꝰ. Razo pinc̾na. Eustachius camera¬
rius. Osto miles templi. Rob̾tꝰ miles templi. Clenardꝰ aduo¬

Expanded text:
sorum meorum largitione possidet. Censum similiter de mansuris sorum meorum largitione possidet. Censum similiter de mansuris quem ecclesia sancti Bertini ab antiquo et deinceps in burgo Sancti Audomari perpetuo obtinendum possidet necnon de eisdem mansuris debitum quod uulgo relif dicitur quod in V solidis ab his qui aliis morientibus in possessionem succedunt dari statutum est iure nihilominus hereditario ecclesie beati Bertini libere et quiete possidendum confirmamus. Huius confirmationis testes subscripti aderant presentes Sibilla comitissa Balduinus filius eius Rogerus prepositus Brugensis Gerardus prepositus Sancti Audomari Gislebertus castellanus Bergensis Walterus castellanus Sancti Audomari Radulfus castellanus Brugensis Henricus castellanus de Broburc Anselmus dapifer Michael constabularius Razo pincerna Eustachius camerarius Osto miles templi Robertus miles templi Elenardus aduo
Abbreviated transcription (Latin):
faciendo. & plus qmͣ decimũ nũmũ de placitis que ad abbatẽ
ꝑtinent eccł̃ie iuolent̾ auferendo. ratã & inconuulsam decer¬
nimꝰ conuentionẽ. olim int̾ Lamb̾tũ abbem & lamb̾tũ ministe¬
rialem de poparingehem teste capitl̃o coram eccł̃ie hominibꝰ
carta ꝙ sigillo scĩ b̾tinini confirmatã. eandemq legem de ce¬
teris ministĩalib eccłie tenendã auctorizamꝰ. ut scił nullus
eoꝵ uł per hereditariam successionẽ uł in feodũ habeat
suũ minist̾iũ nec alio mͦ qm abb̃i uł eccłie dare placuerit.
& ministialis de poparingehem decimũ nũmũ tm̃ scd̃m
p̃fatam conuentionẽ de placitis iuire suo accipiat. Censũ
etiã de oio ꝙ de uilla scĩ audomarikca. ꝙ aliis parrochiis
que ad eundẽ censũ ꝑtinent. ꝙ omnẽ elemosinã in censu
de tota flandria quem eccłia scĩ b̾tini ab antiquo p̃deces¬

Expanded text:
faciendo et plus quam decimum nummum de placitis que ad abbatem faciendo et plus quam decimum nummum de placitis que ad abbatem pertinent ecclesie uiolenter auferendo ratam et inconuulsam decernimus conuentionem olim inter Lambertum abbatem et Lambertum ministerialem de Poparingehem teste capitulo coram ecclesie hominibus carta et sigillo sancti Bertini confirmatam eandem que legem de ceteris ministerialibus ecclesie tenendam auctorizamus ut scilicet nullus eorum uel per hereditariam successionem uel in feodum habeat suum ministerium nec alio modo quam abbati uel ecclesie dare placuerit et ministerialis de Poparingehem decimum nummum tantum secundum prefatam conuentionem de placitis iure suo accipiat. Censum etiam de Oio et de uilla Sancti Audomarikerka et aliis parrochiis que ad eundem censum pertinent et omnem elemosinam in censu de tota Flandria quem ecclesia sancti Bertini ab antiquo predeces
Abbreviated transcription (Latin):
ut. ilos et themardũ castellanũ habitas cartis sigillatisᷤ
ecesiam sc̃ Qtimi habendam iudicio baronũ det̾minaue
runt. ut scił scc̃ ꝓprios scabinos haberet. per quosde
senfredum idest dcͣ furib. de latrocunuis ac prorsus at om̃i
lege & fonssactura tam maxima qmͣ infima placrtaret ho¬
mnines etiã scĩ de comitatu suo in broburg nullũ opꝰ quod
ban ett uocant. opari debent. nͥ ubi hoies mei er coiti¬
ui indicłu spant̃. ꝙ si moniti hoĩes scĩ btiu opaari uegler¬
erint. forissactũ eoꝵ ꝑ tusticiam abbis recipiat o mile
autem scĩ b̾tini de poparingehem ab om̃i banuuerc in castellaria
furnensi liberos eẽ significamꝰ. Et qm̃ ministeriales uillaꝵ scĩ
b̾tini multas & magnas iniusticias sepiꝰ in suis ministeriis faci¬
unt. homines scĩ dep̃dando contͣ uoluntatẽ monachi ꝓcura¬
tionẽ uille habentis ꝙ sine iudicio scabinoꝵ coactas peticioneᷤᷤ

Expanded text:
inter illos et Theinardum castellanum habitas, cartis sigillatis inter illos et Theinardum castellanum habitas, cartis sigillatis ecclesiam Sancti Bertini habendam iudicio baronum determinauerunt, ut scilicet sanctus proprios scabinos haberet per quos de scultedum, id est de furibus, de latrociniis ac prorsus de omni lege et forisfactura tam maxima quam infima placitaret. Homines etiam sancti de comitatu suo in Brodburch nullum opus quod banwerc uocant operari debent nisi ubi homines mei ex communi indictu operantur et si moniti homines sancti Bertini operari neglexerint forisfactum eorum per iusticiam abbatis recipiatur. Homines autem sancti Bertini de Poparingehem ab omni banwerc in castellaria Furnensi liberos esse significamus. Et quoniam ministeriales uillarum sancti Bertini multas et magnas iniusticias sepius in suis ministeriis faciunt homines sancti depredando contra uoluntatem monachi procurationem uille habentis et sine iudicio scabinorum coactas petitiones
Abbreviated transcription (Latin):
bus locis ꝙ nunc & infuturũ accreuit̾ inde duas garbas here¬
ditario uire beatꝰ Ot̾inꝰ una c̃ decimatione de berguariis uł uac¬
cariis possideat. De lib̾tate uͦ comitatꝰ de archas. ꝙ de pascus
porcoꝵ uł pecoꝵ & de palustri tr̃a que eidem uille circũ iacet.
& de t̾minis quib t̾minatur. ꝙ de his que infra t̾minos ali¬
quid utilitatis hab̾e uident᷑. ꝙ de uilla wiserna cũ tota
arabili t̾ra ꝙ wastina que extendit᷑ usq ad t̾minos de e¬
debin & longanessa ꝙ de cet̾is om̃ib que pͥulegus senio¬
ris Rob̾ti aui mei continent᷑. quicqͥd conseruandũ et
habendũ eccłie scĩ b̾tini idem comes sancunt. nos quoq imn¬
mutabili possessiois iure tenendũ dec̾nimꝰ. Preterea comi¬
tatũ de t̾ra ꝙ de sũmanentib uł hospitib quos sc̃s̃ ẜtim
licet lib̾tate qm̃ Baldiunꝰ ꝙ harolꝰ p̃decessores inei tempo

Expanded text:
ribus locis et nunc et in futurum accreuerit inde duas garbas hereribus locis et nunc et in futurum accreuerit inde duas garbas hereditario iure beatus Bertinus una cum decimatione de berquariis uel uaccariis possideat. De libertate uero comitatus de Arkas et de pascuis porcorum uel pecorum et de palustri terra que eidem uille circumiacet et de terminis quibus terminatur et de his que infra terminos aliquid utilitatis habere uidentur et de uilla Wiserna cum tota arabili terra et wastina que extenditur usque ad terminos de Edekin et Longanessa et de ceteris omnibus que priuilegiis senioris Rodberti aui mei continentur quicquid conseruandum et habendum ecclesie sancti Bertini idem comes sanciuit nos quoque immutabili possessionis iure tenendum decernimus. Preterea comitatum de terra et de summanentibus uel hospitibus quos sanctus licet libertate quam Balduinus et Karolus, predecessores mei, tempor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ unũ sommariũ uł prohis unã marcã argenti ab abb̃e acci¬
piat. ꝙ singulis annis de unaꝗͣq t̾ra ipsius uille de archas.
ddimidiam firtalam auene habeat. eo pacto ut nil unꝙͣ de eadẽ
uilla qualicũꝙ causa exigat aut accipiat. & ut ecclie oportil¬
num sue defensionis auxiliũ non subtrabat. De sꝑacio uero
atrii uł curtis eusdem cenobii & submanentib uł seriuẽtib
monachoꝵ qui in oꝑpido scĩ Audomari. ꝙ in comitati aduocat
hospitantur. quod in p̃fati comitis pͥuilegio p̃fixũ est. per
om̃ia tenendum firmit̾ censemꝰ. Insuꝑ uͦ totã palustrem
t̾ram int̾ archas & uetꝰ monastium ꝙ uetustam mere adiuꝰ
sc̃ĩ Otini ꝑpetuo ꝑtinere censuimꝰ. Pret̾a instituimꝰ ut
in cunctis parrochiis quas ii castellaria de broburg ses̃ ẜtuiꝰ ht in flan
Ara quicq decime de noua tr̃a siue ꝑ secessum maris siue ex palust¬

Expanded text:
et unum sommarium uel pro his unam marcam argenti ab abbate acciet unum sommarium uel pro his unam marcam argenti ab abbate accipiat et singulis annis de unaquaque terra ipsius uille de Arkas dimidiam firtalem auene habeat eo pacto ut nil umquam de eadem uilla qualicumque causa exigat aut accipiat et ut ecclesie oportunum sue defensionis auxilium non subtrahat. De spacio uero atrii uel curtis eiusdem cenobii et submanentibus uel seruientibus monachorum qui in oppido Sancti Audomari et in comitatu aduocati hospitantur quod in prefati comitis priuilegio prefixum est per omnia tenendum firmiter censemus. Insuper uero totam palustrem terram inter Arkas et Vetus Monasterium et uetustam Mere ad ius sancti Bertini perpetuo pertinere censuimus. Preterea instituimus in cunctis parrochiis quas in castellaria de Brodburch sanctus Bertinus habet in Flandria quicquid decime de noua terra siue per secessum maris siue ex palust
Abbreviated transcription (Latin):
cenobũ leoni abb̃i eiusꝙ uniu̾sis successorib regłarit̾ substrçui¬
endis in ꝑpetuuoꝯ. Cum uniꝰ siit m̾cedis ꝙ p̃mii ꝙ hi qui eccłia¬
sticas possessiones uł substantias cotidie iuire tuent᷑ di. & hi qui
eas larguint᷑ usib fideliũ ex deuotione sid̃i. ego p̃noĩati abb̃is
p̃cibus annuens. notũ sieri uolo cunctis successoribus meis me
concessisse ꝙ reconsirmasse uniu̾sa que p̃decessoꝵ meoꝵ lib̾ali¬
tate uł pͥncipũ simul ꝙ uulgariũ munificentia eccłie scĩ ẜtini
usꝙ in p̃sens sunt collata. quatinꝰ eiusdem cenobii fr̃s ea cum
quiete ꝙ securitate sub diuina meaꝙ tutione ꝑossidentes pro
meis excessib int̾uenientes me meaq omĩa suis p̃cib d̃o & u̾bo
gr̾e eius cõmendent. Statiumꝰ gͥ. ut quic̃q aduocatꝰ fuerit eius¬
dem eccłie iuxta institutũ Balduini insulani murꝰ in regalem
expeditionem semel in anno. unũ baconẽ ꝙ unã pensam caseoꝵ

Expanded text:
sis successoribus regulariter substituendis in perpetuum. Cum unius sint mercedis et premii et hi qui ecclesiasticas possessiones uel substantias cotidie iure tuentur dei et hi qui eas largiuntur usibus fidelium ex deuotione fidei ego prenominati abbatis precibus annuens notum fieri uolo cunctis successoribus meis me concessisse et reconfirmasse uniuersa que predecessorum meorum liberalitate uel principum simul et uulgarium munificentia ecclesie sancti Bertini usque in presens sunt collata quatinus eiusdem cenobii fratres ea cum quiete et securitate sub diuina mea que tuitione possidentes pro meis excessibus interuenientes me mea que omnia suis precibus deo et uerbo gratie eius commendent. Statuimus igitur ut quicumque aduocatus fuerit eiusdem ecclesie iuxta institutum Balduini Insulani iturus in regalem expeditionem semel in anno unum baconem et unam pensam caseorum
Abbreviated transcription (Latin):
Sigerꝰ de woitteke. Einardus de siningehen. alardus de menteca. Teinar.¬
dus castellanus broburgensis. Alosfis de neles. Actum anno. Mͦ.xxi. In-¬

Expanded text:
Sigerus de Witteke, Elnardus de Siningehem, Alardus de Menteca, TeinarSigerus de Witteke, Elnardus de Siningehem, Alardus de Menteca, Teinardus castellanus Broburgensis, Alolfus de Neles. Actum anno M. XC. I
Abbreviated transcription (Latin):
So lobes dli qra abbas de sco bertiuo notifico qd Rauases comes gqsuensis
calumpniat᷑ fuit de seruili conditione et de ancillatu Noluuif de hotain¬
gahem. Riquurami et h aduuidẽ filias euisdẽ uoluiif. Eustachiũ. Willelmũ.
hugon ẽ filos eiquare. hadiuuidẽ et Iudittam filias eisd eiquare. hugonem
tes ad eund sciñ ꝑtinebant. ea conditione. ut dum aliquis eoꝵ maritauerit.u.
solidos scõ Bertino ꝑsoluat. et quinq cum obierit. ⁊ unũ nũmũ annuatim
in depositione eiusdem scĩ. Comes uero post illatã calũpniã. nr̃e uolun¬
tati uolens satisfacere. Bergis ad pentecosten in curia comitis Rob̾ti semori
eusꝙ filii Rob̾ti iunioris. om̃s supdictos. heredesꝙ eoꝵ ab iniecta calũpnia
seruilis conditionis absoluit. huis attestantib quoꝵ noĩa subiecta st̃. Wido
comes pontiuensis. fr̃ eius hugo comes de scõ Paulo. Eiustachius comes
boloniensis. Rob̾tꝰ bituniensis. Baldricꝰ de culhem. Ramaldus aduocatꝰ.

Expanded text:
s, Dei gratia, abbas de Sancto Bertino, notifico quoniam Manasses, comes Gisnensis, calumpniatus fuit de servili conditione et de ancillatu Volwif de Hottingahem, Riquaram et Hadwidem, filios ejusdem Volwif, Eustachium, Willelmum, Hugonem, filios Riquare, Hadwidem et Judittam filias ejusdem Riquare, Hugonem tes, ad eundem sanctum pertinebant, ea conditione ut, dum aliquis eorum maritaverit, V solidos sancto Bertino persolvat, et quinque cum obierit, et unum nummum annuatim in depositione ejusdem sancti. Comes vero, post illatam calumpniam, nostre voluntati volens satisfacere, Bergis ad Pentecosten in curia comitis Roberti senioris ejusque filii Roberti junioris, omnes supradictos heredesque eorum ab injecta calumpnia servilis conditionis absolvit, hiis attestantibus quorum nomina subjecta sunt: Wido comes Pontivensis, frater ejus Hugo comes de Sancto Paulo, Eustachius comes Boloniensis, Robertus Bituniensis, Baldricus de Culhem, Rainaldus advocatus.
Abbreviated transcription (Latin):
quant᷑. Pret̾ea balliuis & p̃positis nr̃is p̃cipiendo mandam̃ qd̾ si ali¬
quis res ad dẽm monasterium ꝑtinentes. in potestate nr̃a constitu¬
tas. turbare uł in quietare p̃sumpserit: cum requisiti fuerint qͥn¬
tociꝰ faciant eis emendari. tamqͣm si reb nr̃is ꝓpriis esset illatum.
Qd̾ ut ꝓpetuo ratum maneat & inconuulsum. p̃sentem pagiuami
sigilli ur̃i auctoritate. & regii nominis karactere inferiꝰ annotato
cõmunimꝰ. ctum hesdini anno ab incarnatione domini. cͦ .c. No¬
nagesimo primo. Regni nr̃i tercio decimo. astantib in palatio nostro
quoꝵ nomina supposita sunt. & signa. dapifero nullo. Signum Gindoni
buticularii. Signum mathei camerarii. Constabulario nullo.

Expanded text:
quantur. Preterea, ballivis et prepositis nostris precipiendo mandamus quod, si aliquantur. Preterea, ballivis et prepositis nostris precipiendo mandamus quod, si aliquis res ad dictum monasterium pertinentes in potestate nostra constitutas turbare vel inquietare presumpserit, cum requisiti fuerint, quantocius faciant eis emendari, tanquam si rebus nostris propriis esset illatum. Quod ut perpetuo ratum maneat et inconcussum, presentem paginam sigilli nostri auctoritate et regii nominis karactere inferius annotato communimus. Actum Hesdini, anno ab incarnatione Domini mº.cº. nonagesimo primo, regni nostri tertiquorum nomina supposita sunt et signa : Dapifero nullo ; signum Stephani Buticularii ; Signum Johannis Camerarii ; Constabulario nullo.
Abbreviated transcription (Latin):
N nomine sc̃e & indrui¬
duȩ trinitatis am̃. Philippus dĩ grã francoꝵ rex. Sicut pium est
bũficia locis dõ dicatis erogare: ita iustum est. erogata diuiuę
pietatis intuitu illesa conseruare. Nouerint gͥ uniuersi. p̃sentes
pariter & futuri. qd̾ iura & libertates & consuetudines. & posses¬
siones quas eccłia sc̃i Bertini habet siue ex piis principũ largi¬
tionib siue donis aut elemosinis. aut emptionib aut cõmuta¬
tionib seu pace media. uł quib libet iustis adquisitionib sicut
eadem temporib Theod̾ici uł Philippi eiꝰ filii. quondã flandriȩ
comitũ. iuste & in pace tenuit: eidem monasterio. ad preces & peti¬
cionẽ dilecti nr̃i Iohannis uen̾abilis loci illiꝰ abbatis. confirmamus
regia auctoritate p̃cipientes. ne quis ausu temerario abbati seu mo¬
nachis inuriam. aut gͣuamen aliqͥd suꝑ his inferre presumat: ut
mente & corpore pariter expediti. que dĩ sunt liberis mentib exe¬

Expanded text:
n nomine sancte et individue Trinitatis, amen. Philippus, Dei gratia, Francorum rex. Sicut pium est beneficia locis Deo dicatis erogare, ita justum est erogata, divine pietatis intuitu, illesa conservare. Noverint igitur universi presentes pariter et futuri quod jura et libertates et consuetudines et possessiones quas ecclesia beati Bertini habet, sive ex piis principum largitionibus, sive donis, aut elemosinis, aut emptionibus, aut commutationibus, seu pace media, vel quibuslibet adquisitionibus, sicut eadem temporibus Theoderici, vel Philippi filii ejus, quondam Flandrie comitum, juste et in pace tenuit, eidem monasterio, ad preces et petitionem dilecti nostri Johannis, venerabilis illius loci abbatis, confirmamus; regia auctoritate precipientes ne quis, ausu temerario, abbati seu monachis injuriam, aut gravamen aliquod super his inferre presumat, ut mente et corpore pariter expediti que Dei sunt liberis mentibus exse
Abbreviated transcription (Latin):
terius castellanus curtracensis. Theinardus castellanus bro¬
burgensis. Fr̃oolfus castellanus bergensis. Bonefacius de tineᷤᷤ.
Lambercus filius liedeiif. Lambertus filius herebrandi. Hiis
uero atq aliis plurimis astantibus a supradictis episcopis no¬
uiomensi atq teruanensi. atq a dño lamberto abbate sancti
Beritini a quo hec commutatio facta est anathematiratum atq
terribiliter interdictum est. ut quicumq hanc donationem
infringere presumpserit: nisi condigna resipuerit penitentia.
auctoritate patris et filii et spiritus sancti ⁊ omuium sauctoꝵ
sit anathema. maranatha. fiat. fiat. Aoꝯe N. Piuł karoli co¬

Expanded text:
terius castellanus Curtracensis Theinardus castellanus Bruterius castellanus Curtracensis Theinardus castellanus Brudborgensis Froolphus castellanus Bergensis Bonefacius de Tines Lambertus filius Lidewif Lambertus filius Herebrendi. His uero atque aliis plurimis astantibus a supradictis episcopis Nouiomensi atque Taruanensi atque a domno Lamberto abbate sancti Bertini a quo hec commutatio facta est anathematizatum atque terribiliter interdictum est ut quicumque hanc donationem infringere presumpserit nisi condigna resipuerit penitentia auctoritate patris et filii et spiritus sancti et omnium sanctorum sit anathema maranatha. Fiat fiat. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
est sacͣmentis. huic donationi uł confirmationi reuerendi ep̃i Ioħes ter¬
uanensis ⁊ Lamb̾tꝰ nouiomensis.:⁊ cũ hiis uiri boni testimonii tam cleries
qmͣ laici int̾suert̾. quoꝵ noĩa hic placuit annotari. Ermes abbas bergensis
Carembaloꝰ archidiaconꝰ attrebatensis. Euerardꝰ arc hid̃ cam̃acensis. Gũ¬
marꝰ archidiaconꝰ tornacensis. Walteriꝰ thesaurariꝰ t̾uanensis. hugo. Ot to
Rodgeriꝰ canonici teruanenses. Drogo decanus attrebatensis. Nor¬
bertus decanus ⁊ heremarꝰ canonici scĩ Audomari. litaldus ca¬
nonicus insulanus. Rodbertus de betunia. Balduinus de lens.
Walteriꝰ tornacensis. Walteriꝰ de lileirs. ꝓincerna. Baldiunus
camerarius. Ernulfus de arda. Adam de formesele. Lambentꝰ
nappin. Willelmus castellanus scĩ Audomani. Winemarus
castellanus gaudensis. Walterius castellanus bruegensis. Wal¬

Expanded text:
est sacramentis. Huic Donationi uel confirmationi reuerendi episcopi Iohannes Tarest sacramentis. Huic Donationi uel confirmationi reuerendi episcopi Iohannes Taruanensis et Lambertus Nouiomensis et cum his uiri boni testimonii tam clerici quam laici interfuerunt quorum nomina hic placuit annotari. Ermes abbas Bergensis Clarembaldus archidiaconus Atrebatensis Euerardus archidiaconus Cameracensis Gummarus archidiaconus Tornacensis Walterius thesaurarius Teruanensis Hugo Otto Rodgerius canonici Taruanenses Drogo decanus Atrebatensis Norbertus decanus et Heremarus canonici sancti Audomari Litaldus canonicus Insulanus Rodbertus de Betunia Balduinus de Lens Walterius Tornacensis Walterius de Lilirs pincerna Balduinus camerarius Ernolphus de Arde Adam de Formesel Lambertus nappin Willelmus castellanus sancti Audomari Winemarus castellanus Gandensis Walterius castellanus Brucgensis Wal
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ apud ueteres laudabilit̾ quidem ꝯsuetudo moleuit. ut siqͥd
in eccłiasticis dignũ memoria fieret: id littali attestatione firmaret᷑.
ideirco ego baldumꝰ dĩ grã flandrensũ comes notũ facio tã futis
qmͣ p̃sentib me ꝓ cõnutõe uille ostresele dicte que scĩ b̾tini uiriᷤᷤ
fuisse dinoscitur dedisse tm̃ t̾re eidem scõ in furnensi t̾ritorio
de berquaria uideł unde erembaldꝰ nusolf ut pote berquarius
ante id temporis censũ soluit. qͣntũ ad redditũ uiginti octo libra¬
rũ siugłis annis ꝑtin̾e̾ dinoscit᷑. Hanc gͥ berquariũ ab om̃i ex-¬
actione ꝓrsus inmunẽ ⁊ libãm quẽ adinodũ ego eã possedi. ita p̃¬
dicto scõ Beitino in p̃sentia obtinatũ meoꝵ iure hereditario in
ꝑpetuũ possidendã contradidi. atꝙ sigilli mei ĩp̾ssiõe subt̃ firma¬
iii. Actũ est hoc apd̾ sem̃ audomarũ in sollempni curia anno
te. ea scił die qua ab ipso comite cunctisq ꝓcerib flandrie pax confirmata

Expanded text:
Quoniam apud ueteres laudabilis quedam consuetudo inoleuit ut si quid in ecclesiasticis dignum memoria fieret id litterali attestatione firmaretur idcirco ego Balduinus dei gratia Flandrensium comes notum facio tam futuris quam presentibus me pro commutatione uille Ostresele dicte que sancti Bertini iuris fuisse dinoscitur dedisse tantum terre eidem sancto in Furnensi territorio de berquaria uidelicet unde Erenboldus musolf utpote berquerarius ante id temporis censum soluit quantum ad redditum uiginti octo librarum singulis annis pertinere dinoscitur. Hanc igitur berquariam ab omni exactione prorsus immunem et liberam quemadmodum ego eam possedi ita predicto sancto Bertino in presentia obtimatum meorum iure hereditario in perpetuum possidendam contradidi atque sigilli mei impressione subterfirmaui. Actum est hoc apud sanctum Audomarum in solemni curia anno te ea scilicet die qua ab ipso comite cunctis que proceribus Flandrie pax confirmata
Abbreviated transcription (Latin):
parturbationis. p̃sumptionis. siue discordie auellat᷑ occasio:
ego theodĩcꝰ dĩ grã flandrensiũ comes tam futuris qmͣ p̃sen¬
tib scripto notificare curaui. qm p̃cib uenãbilis abbatis
monasterii beati B̾tini Leoniiq amici nr̃i annuentes cõces¬
serim hominib scĩ b̾tini ad poparingehem ꝑtinentib eiꝰ¬
dem pacis securitate ꝑ om̃ia gaudere. qua furnenses fru¬
untur. qmͣ coniurauerunt: in qua q confirmati sunt.
Quã pacem qui infregerit: constituta lege multet᷑. Si uͦ
diues uł quelibet p̃potens ꝑsona eam dirime̾ conet᷑. a principe
t̾re bonis suis pͥuetur. & par a nob̾ statita ꝙ confirmata. sic̃
iam decretũ est ꝑpetuo intemerata conseruetur. Testes. Wal¬
de ipres. Michael. Rodulfꝰ uos. Balduinꝰ fr̃ eiꝰ. Acũ anno
uerbi incarnati.mͦ. cͦ.xͦl.uiͦ¬

Expanded text:
perturbationis presumptionis siue discordię auellatur occasio ego Theodericus dei gratia Flandrensium comes tam futuris quam pręsentibus scripto notificare curaui quum precibus uenerabilis abbatis monasterii beati Bertini Leonii et amici nostri annuens concesserim hominibus sancti Bertini ad Popringehem pertinentibus eiusdem pacis securitate per omnia gaudere qua Furnenses fruuntur quam coniurauerunt in qua et confirmati sunt. Quam pacem qui infregerit constituta lege multetur. Si uero diues uel quęlibet prepotens persona eam dirimere conetur a principe terrę bonis suis priuetur et pax a nobis statuta et confirmata sicut iam decretum est perpetuo intemerata conseruetur. Testes Walde Ipres Michael Rodulfus uos Balduinus frater eius. Actum anno uerbi incarnati M° C° XL
Abbreviated transcription (Latin):
s̃positi de aria. S̾. Othgeri tunc p̃positi de scõ Audoniaro. S̾. karoli
regis donoꝵ filii.S̾. Teinardi castelł de broburg. S̾. heurici filii eiꝰ.
laria. S̾. Symonis uicecomitis . S. lamb̃ti minist̾ de drinchã. S̾.
Rodulfi ãman de scĩ folqͥm k̾ca.S̾. alfgeri aminiã de s Georgio. S̾.
Bernuldi ãman de broburg. S̾. Reghemari ãman de lo. Itẽ.s̾. Os
niundi de scĩ audomĩ k̾ca. Actum apd̾ ariã anno dirĩce incarna¬

Expanded text:
prepositi de Aria. Signum Otgeri tunc prepositi de sancto Audomaro. Signum Karoli regis Danorum filii. Signum Teinardi castellani de Brodburc. Signum Heinrici filii eius. ti ministri de Drenkeham. Signum Rodulfi amman de Sancti. Folquinikerca signum Alfgeri amman de sancto Georgio. Signum Bernuldi amman de Brodburc. Signum Regemari amman de Lo. Item signum Osmundi de Sancti. Audomari kerca actum apud Ariam anno dominice incarna
Abbreviated transcription (Latin):
de alta qm̃ de infima lege lib̾ẽ ⁊ sine ꝯtradictiõe placitabit. Deniq
si ꝓ salute aĩe sue quilibet t̾rã sc̃õ b̃tino tͣdidit. totũ illua qd̾ p̃noiata
t̾ra comiti debet abbas ꝑsoluet. De illa nichillominꝰ t̾ra que militẽ
debet in expeditiõe comitis : de sũ mario similit̾. abbas singłis aunis
quatuor solid̾ dabit ubi comes iussit̾. Ut gͦ huiꝰ donatiois nr̃e kar¬
ta tempore sucressoꝵ meoꝵ rata⁊ incõuulsa ꝑmaneat. ñ solũ sigillo
nr̃o corroborauimꝰ. s etiã a nathematis innodatiõe neqͥs eã infringe̾

Expanded text:
de alta quam de infima lege libere et sine contradictione placitabit. Denique de alta quam de infima lege libere et sine contradictione placitabit. Denique si pro salute anime sue quilibet terram sancto Bertino tradiderit totum illud quod prenominata terra comiti debet abbas persoluet. De illa nichilominus terra que militem debet in expeditionem comitis et de somario similiter abbas singulis annis quatuor solidos dabit ubi comes iusserit. Ut ergo huius donationis nostre karta tempore successorum meorum rata et inconuulsa permaneat non solum sigillo nostro corroborauimus sed etiam anathemat
Abbreviated transcription (Latin):
terea uͦ quia pat̾ meus locũ illũ diligens. ordine ac religione ibidem in¬
staurata. frem̃ meũ Guillelnũ eodem in loco sepeliuit. idcireo ꝓ reme¬
dio anime mee.⁊ patͥs ac fris mei. trado in elemosinã beato bertino ⁊ abb̾i
lamb̃to ac successorib euis comitatũ de t̾ra ⁊ de submanentib siue hospi¬
tib quos ses bertinꝰ ht̾ in p̃dicta castellaria. sic tñ ut ubi hospites comi¬
tis. qui suꝑ uaccaria ⁊ berquarias eius manent per kerkebode ierint.
ibi ꝙͦ hospites scĩ bt̾imi eant. Siquis aut̃ remansit̾. forisfacturã illã
que ad hoc ꝑtinet. aut ꝑse aut ꝑnuntiũ suũ abb̾ss comiti. ipse ꝙ ħ
banuuere debent concessi. ut de unaꝙͣ t̾ra duo solidi singulis aniiꝰ
ab abb̾e eomiti ꝑsoluant᷑. Insuꝑ etiã ꝓ quiete: pace eccłie. uidices ꝓ¬
pͥos quos uulgo scabinos uocant abbas ibidem habebit. ꝑ quos tam

Expanded text:
terea uero quia pater meus locum illum diligens ordine ac religione ibidem interea uero quia pater meus locum illum diligens ordine ac religione ibidem instaurata fratrem meum Vuilelmum eodem in loco sepeliuit iccirco pro remedio anime mee et patris ac fratris mei trado in elemosinam beato Bertino et abbati Lamberto ac successoribus eius comitatum de terra et de submanentibus siue hospitibus quos sanctus Bertinus habet in predicta castellaria sic tamen ut ubi hospites comitis qui super uaccarias et berquarias eius manent per kerkebode ierint ibi quoque hospites sancti Bertini eant. Si quis autem remanserit forisfacturam illam que ad hoc pertinet aut per se aut per nuntium suum abbas comiti persoluet us habet que banwerk debent concessi ut de unaquaque terra duo solidi singulis annis ab abbate comiti persoluantur. Insuper eciam pro quiete et pace aecclesie iudices proprios quos uulgos scabinos uocant abbas ibidem habebit per quos tam
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ concessam. tueri ac defendere ñ negligo. quatinꝰ apud om̃ipotentis
int̾cessores. Quo cirra om̃ib notũ esse cupimꝰ. me ad petitionẽ lambt
abb̃is eccłie scĩ Bertini concessisse. ut cartam qmͣ pauus m̃s baldiunꝰ
insulanꝰ de ĩmunitate uille Arkas ⁊ decimatiõe broburgensis castel¬
sarie eidem loco firmauerat. ego quoq his meis temporib renoua¬
rem. Cuius postulationi amuientes. om̃ĩa que in ead̾ carta continent᷑. nos mo¬
dis om̃ib renouaudo ꝯfirmamꝰ.⁊ ut nullꝰ aduocatoꝵ. nullꝰ hominũ nisi ꝑ
abbatem hoĩes p̃dicte uille capiat aut distriugat. seu bona eoꝵ diripiat.
⁊ p̃sertim ut in om̃ib parrochiis quas scs̃ Bertinꝰ ht in castellaria broburg.
quicqͥd decime de noua t̾ra. siue ꝑ secessũ maris. siue ex palustribꝰ lociᷤ
⁊ nunc ⁊ infuturũ accreuerit. inde duas garbas hereditario ure beatꝰ
bertinꝰ possideat. una cũ decimatiõe de berquariis ⁊ uaccariis. Pre¬

Expanded text:
 concessam tueri ac defendere non negligo quatinus apud omnipotentis intercessores. Quocirca omnibus notum esse cupimus me ad petitionem Lamberti abbatis aecclesie sancti Bertini concessisse ut cartam quam proauus meus Balduinus Insulanus de immunitate uille Arkas et decimatione Brodburgensis castellarie eidem loco firmauerat ego quoque his meis temporibus renouarem. Cuius postulationi clementer annuentes omnia que in eadem carta continentur nos modis omnibus renouando confirmamus et ut nullus aduocatorum nullus hominum nisi per abbatem homines predictae uille capiat aut distringat seu bona eorum deripiat et presertim ut in omnibus parrochiis quas sanctus Bertinus habet in castellaria Brodburc. Quicquid decime de noua terra siue per secessum maris siue ex palustribus locis et nunc et in futurum accreuerit inde duas garbas hereditario iure beatus Bertinus possideat una cum decimatione de berquariis et uaccariis. Pre
Abbreviated transcription (Latin):
quam futuris. quod ego ¶ auassef comes gisnensis ꝓ remedio anime
mee duas sorores hadiufh. et fredesmiuud filias scilicet cuiusdam lanciue
do et scõ Gertino abbatiq lamb̾to firma donatiõe tradiderim. tam eas quã
quicquid uiris ex eisdem habere consueueram. ea uidelicet inter posita cõ¬
ditione. ut tam ipse p̃nominate due muliercule qmͣ om̃is posteritas earũ
om̃i anno in natiuitate scẽ marie pro capitaneo censi quamdui uixerĩt
p̃posito de archas ocdoni eiusꝙ successorib tres obolos ꝑsoluant singuli uł
singule. Et dhũ quilibet uł quelibet ex ipsis nupserit .xii. nũmos et in
obitu singuloꝵ .xii. p̃posito eiusden uille ꝑsoluat. Testes huius donatioĩs
sunt. A lelmus de archas haroldus. Membodo. Acelmus. Petrus frater eiꝰ
fõnbtꝰ Actum ante altare sẽi Etin anno añce incarnatiõis. M cͦ.xͦi. pͥ uił¬

Expanded text:
quam futuris quod ego Manasses, comes Gisnensis, pro remedio anime mee, duas sorores Hadwifh et Fredesmund, filias scilicet cujusdam Lancive, Deo et sancto Bertino abbatique Lamberto firma donatione tradiderim, tam eas quam quicquid juris ex eisdem habere consueveram, ea videlicet interposita conditione ut tam ipse prenominate due muliercule quam omnis posteritas earum, omni anno, in Nativitate Sancte Marie, pro capitaneo censu, quamdiu vixerint, preposito de Archas, Oddoni ejusque successoribus, tres obolos persolvant singuli vel singule; et dum quilibet, vel quelibet ex ipsis nupserit, xii nummos, et in obitu singulorum xii preposito ejusdem ville persolvat. Testes hujus donationis sunt: Alelmus de Archas. Haroldus. Membodo. Acelinus. Petrus frater ejus. Foubertus. Actum ante altare sancti Bertini, anno Dominice Incarnationis, mº.cº.vi
Abbreviated transcription (Latin):
ueuerabił lanibti corrruatas de t̾ra sc̃ĩ bertini ex toto sub hac conditione
mdulserit iut om̃i auo .U. solidos inde habeat. Quã conditione ego ꝙͣ
pperuo obser uauadlã ita cõfirno ut deunceps neꝙ ipse eq qͥlibet successoꝵ
suori ipsami audeat nufriungere. Et siqͥs iufregerit .x. martas. aił in uel
einlibet successoꝵ meoꝵ ꝑsoluet. et ab eclia sc̃ĩ ẜertini ercõmunicatus
Sustachius de corteborne. Eustachius de hãmes. hugo malis uicinues.

Expanded text:
enerabilis Lamberti, corruatas de terra Sancti Bertini ex toto sub hac conditione indulserit, ut omni anno quinque solidos inde habeat. Quam conditionem ego quoque perpetuo observandam ita confirmo, ut deinceps neque ipse, neque quilibet successorum suorum, ipsam audeat infringere. Et, si quis infregerit, X marcas vel mihi, vel cuilibet successorum meorum, persolvet, et ab æcclesia Sancti Bertini excommunicatus Eustachius de Curteburne. Eustachius de Hames. Hugo Malus vicinus.
Abbreviated transcription (Latin):
euis. Eustachiꝰ maluoysin: Rob̾tꝰ filiꝰ eus. Henricꝰ de belo. Wilꝰ
de diffeca. Marciliꝰ de bochout. hugo de lumeres. Baldumus
de sininghẽ. Walterꝰ maior. E ustachus de hanelines. adã de
cokegrela. Wiltꝰ de palude. Willꝰ de hafferdinges.

Expanded text:
ejus. Eustachius Malvoysin et Robbertus filius ejus. Henricus de Belo. Willelmus ejus. Eustachius Malvoysin et Robbertus filius ejus. Henricus de Belo. Willelmus de Diffeke. Marcilius de Boocholt. Hugo de Lumers. Baldewinus de Sinighem. Walterus major. Eustachius de Hanelines. Ada de Cokeweld. Willelmus de Pallude. Willelmus de Hafferdinges.