comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& martyrũ eiꝰ sanguis. ueritati eius
astipulant᷑: ternis inqͣm in celo & in
terra defensa testib. regnũ celoꝵ ad¬
iudicat his. quoꝵ iure belli ẽ: scilicet
his qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̾ ius¬
ticiam. Int̾itꝰ uͭ. quasi m geniti infan¬
tes. ꝑsequentes ebdomade dies de can¬
tandꝰ ẽ: qui etiã eiũigłio p̃dicto congru¬
it: s non ꝑ eandẽ sententiã que iã dic¬
ta ẽ. scilicet qd̾ ꝑpt̾ metũ iudeoꝵ. disci¬
puli dñi clausis forib intꝰ erant. ꝑse¬
cutionẽ ꝓpter iusticiã pati incipientes:
que ut diximꝰ octaua beatitudinis cau¬
sa ẽ. Respicit autẽ ad aliã sententiã:
quã de futuris fidelib ꝓferens : beati
inquit qui ñ uidert̃ & credidert̃. Nlã
ne solã nob̾ fide sufficere arbitrem̃:
oportune regula uiuendi. si ne qua
sides mortua ẽ. hec in introitu p̾libata
ẽ. Nam nos quide signati sumꝰ ineo qd̃
ait. beati qui ñ uidert̃ & credidunt:

Expanded text:
et martyrum ejus sanguis veritati ejus astipulantur; ternis inquam, in coelo et in terra defensa testibus regnum coelorum adjudicat his, quorum jure belli est, scilicet « his qui persecutionem patiuntur propter justitiam. » Introitus vero: Quasi modo geniti infantes , per sequentes hebdomadae dies decantandus est, qui etiam Evangelio praedicto congruit, sed non per eamdem sententiam, quae jam dicta est, scilicet propter metum Judaeorum discipuli Domini clausis foribus, intus erant, persecutionem propter justitiam pati incipientes, quae, ut diximus, octavae beatitudinis causa est. Respicit autem ad aliam sententiam quam Dominus de futuris fidelibus proferens: Beati, inquit, qui non viderunt et crediderunt . Nam ne solam nobis fidem sufficere arbitremur, opportune regula vivendi, sine qua fides mortua est, hoc introitu praelibata est; nam nos quidem signati sumus in eo quod ait: Beati qui viderunt et crediderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ti qui ñ uide unt & credidert̃. Ad
hoc ide cõnsonat: & similit̾ accipien¬
da ẽ. extrema p̾euntis epłe sententia.
Qui credit infiliũ di: habet testimo¬
niũ di inse. Cõmunio. mitte manũ
tuã. plana quidẽ litt̾a fidẽ nr̃am edi¬
ficat: s intꝰ ꝑspitientib liquet. qd ad
uidaicũ ppłm spectat. qui hactenꝰ in
incredulitate ꝑsistit: cuĩ intypũ
thomas apl̃s diu dubitans. tandẽ uidit.
palpauit & credidit. Nleq enĩ si solã se¬
quam᷑ litt̾am. sensus ꝑ omĩa stare po¬
terit. quia beati quid̃e qͥ ñ audierũt
tentione quã litt̾a sonat. qr udisti
me credidisti: beati qui ñ uidunt¬

Expanded text:
 viderunt et crediderunt. Ad hoc idem consonat et similiter accipienda est extrema praeeuntis epistolae sententia: Qui credit in Filium Dei, habet testimonium Dei in se . Communio: Mitte manum tuam, plana quidem littera nostram aedificat, sed intus perspicientibus liquet quod ad Judaicum spectat populum, qui hactenus in incredulitate persistit, cujus in typum Thomas apostolus, diu dubitans, tandem vidit, palmavit et credidit. Neque enim si solam sequamur litteram, sensus per omnia stare poterit, quia beati quidem qui non viderunt tentione, quam littera sonat: Quia vidisti me
Abbreviated transcription (Latin):
res apparuerit. Helia & enoch p̾eun¬
tib ñ credet: cũ paulꝰ dicat fidem
sꝑandarũ substantiã ẽẽ rerũ. argu¬
mentũ ñ apparentũ: atq id̃o lau¬
dabilioris sumꝰ fidei. qui rẽ ñdũ ap

Expanded text:
res apparuerit, Elia et Enoch praeeuntibus non credet, cum Paulus dicat fidem sperandarum substantiam esse rerum, argumentum non apparentium , atque ideo laudabilioris sumus fidei, qui rem nondum ap
Abbreviated transcription (Latin):
co illa quoq que huiꝰ dñice ẽ lectio eplẽ.
ñ omittit᷑: om̃e qd̾ natũ ẽ ex deo uĩcit
mundũ. Nam in hac lectione uictorio¬
sa fides nr̃a p̾dicat᷑. & ipsa uictoria
mundi nuncupat᷑: que trib adiuta

Expanded text:
nicae est, lectio epistolae non omittitur: Omne quod natum est ex Deo vincit mundum . Nam hac lectione victoriosa fides nostra praedicatur, et ipsa victoria mundi nuncupatur, quae tribus adjuta
Abbreviated transcription (Latin):
ticiã. quosq iuxta alium eĩigłistã ode¬
runt homines. & separant eos sic̃ ĩa apłi
seꝑati erant. ñ audentes cora illis ad¬
lariꝰ sese accõmodat ad contẽplandũ.
ut gustent iã in siuis tribulationib &
uideant qm̃ suauis ẽ dñs: atq ideo
certior spes illos in medio tͥbulationis
ambulantes consolet᷑. recolentes id qd̾
illa de qua loquim̃ sententia replican¬
do inculcare nitit᷑. beati qui ꝑsecutio¬
ẽ regnũ celoꝵ: Debet autẽ epła semꝑ

Expanded text:
titiam, quosque juxta alium evangelistam odetitiam, quosque juxta alium evangelistam oderunt homines et separant eos , sicut jam apostoli separati erant, non audientes coram illis ommodat contemplandum, ut gustent jam in suis tribulationibus, ut videant quomodo suavis est Dominus , atque ideo certior spes illos in medio tribulationis ambulantes consoletur, recolentes id quod illa, de qua loquimur, sententia replicando inculcare nititur, « Beati qui persecutioest regnum coelorum? » Debet autem se
Abbreviated transcription (Latin):
ctaua beatitudo redit ad ca
causa beatitudinis alia hic. alia ẽ il¬
lic. Illic enĩ id ẽ in pͥma dictũ ẽ beati
beati qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̾ us¬
ticiam. Unde iheronimꝰ. Et consid̾a
inquit: qd octaua uere circũcisio¬
nis beatitudo martyrio t̾minet᷑. Ig¬
t licet octaua die cantet᷑ id ip̃m offi¬
ciũ qd & pͥma eo qd̃ octaua beatitu¬
do ad caput ut dictũ ẽ redeat: rele
tamen quia & p̃cedentes cause beati¬
tudinũ. pͥme & octaue differt᷑ aliud
in eodem offitio. abhis qui diligeritio¬
res sunt retinet᷑ ebdomade sequentis
euugłm. scilicet illud scđ̾m ioħem: cũ
ẽẽt sero die illa &e cer̾a. Nam &e litera
lectionis huiꝰ octauã diẽ cõmemorat:
&e post dies osto it̾um inquit erant
discipłi intꝰ: & interior sensꝰ octauã bea¬
tudinis causã ñ p̃tergredit᷑. Quid enĩ
ẽ qd̾ discipłis forib clausis introma¬
nentib dñs in medio stetit. bonũ fe¬
rens nuntiũ consolationis & pacis. nisi

Expanded text:
ctava beatitudo redit ad capcausa beatitudinis alia hic, alia est illic. Illic enim, id est in prima dictum est: « Beati i qui persecutionem patiuntur propter justitiam . » Unde Hieronymus: « Et considera, inquit, quod octava verae circumcisionis beatitudo martyrio terminetur. » Igitur, licet octava die cantetur idipsum officium, quod et prima, eo quod octava beatitudo ad caput, ut dictum est, redeat, recte tamen quoniam et praecedentes causae beatitudinum primae et octavae differunt, aliud in eodem officio ab his qui diligentiores sunt, retinetur hebdomadae sequentis evangelium, scilicet illud secundum Joannem. Cum esset sero die illa , etc. Nam et littera lectionis hujus octavam diem commemorat: Et post dies octo iterum, inquit, erant discipuli intus , et interior sensus octavam beatitudinis causam non praetergreditur. Quid enim est quod discipulis, foribus clausis, intro manentibus, Dominus in medio stetit bonum ferens nuntium consolationis et pacis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nedicendũ creatorẽ om̃is creatura cõ¬
mouet᷑. pͥusqm sacerdotes ordinent᷑:
ut animadu̾tamꝰ illoꝵ ora manꝰq ad
benedictiones dandas: & qd̾ maxi¬
mũ ẽ. ad conficiendũ corpꝰ & sangui¬
ñẽ dñi ure admitti. qͥ a confusio¬
nis rege succensã fornace uitioꝵ po¬
tenti fide suꝑauerunt. Iamq̃ secun¬

Expanded text:
nedicendum Creatorem omnis creatura comnedicendum Creatorem omnis creatura commonetur, priusquam sacerdotes ordinentur, ut animadvertamus, illorum ora manusque ad benedictiones dandas, et quod maximum est, conficiendum corpus et sanguinem Domini, jure admitti, qui a confusionis rege succensam fornacem vitiorum potenti fide superaverunt. Jam quae sequun
Abbreviated transcription (Latin):
batis. statio ad sc̾m petrũ ꝯgrue
cłia celebrauit ordinationes. ciiꝰ
uice maxime fungitur romanꝰ
pontifex. cũ eccłie sc̃e ministros.
& om̃s xp̃i pastores ordinat neces¬
petrũ ieiunos mat̾ eccłia filios
uelut exore ipsius petri multi¬
plicatis in anima reficit cibari¬
is: & exipsius auctoritate sp̃ua¬
liũ diuisiones ministrationũ di¬
stribuit. Ubi notandũ quint̾a sẽꝑ
lectionẽ. que suꝑ addite doctrine
nouissima ẽ ñ mutari: semꝑq illã
ẽẽ qua legit᷑ angłs dñi cũ azaria &
sociis eiꝰ infornac̃e ignis descendisse.
tione. Nã quẽadmodũ pueris aba¬
bilonie rege missis infornac̃e ignis
cȩlestis gr̃a subuenit. & fecit medi¬
ũ fornacis quasi uentũ roris flant̾e:
sic nos aconfusionis rege diabolo
libidinũ flãmis appetitos. ieiunioꝵ
& orationũ instantia liberat: hoc de¬
niq genꝰ ñ eitit᷑: nͥ in oratione & ie¬
iunio. Hac gͦ lectione ꝑ lecta. seqͥt᷑
& ymnus eorũdẽ pueroꝵ qͦ adbe¬

Expanded text:
batis, statio ad Sanctum Petrum congrue clesia celebravit ordinationes, cujus vice maxime fungitur Romanus pontifex, cum Ecclesiae sanctae ministros et ovibus Christi pastores ordinat necesPetrum jejunos mater Ecclesia filios, velut ex ore ipsius Petri multiplicatis in anima reficit sacramentis, et ex ipsius auctoritate spiritualium divisiones ministrationum distribuit. Ubi notandum, quintam semper lectionem, quae superadditae doctrinae novissima est, non mutari, semperque illam esse, qua legitur angelus Domini cum Azariae et sociis ejus in fornacem ignis descendisse tione. Nam quemadmodum pueris a Babylonio rege missis in fornacem ignis, coelestis gratia subvenit, et fecit, medium fornacis quasi ventum roris flantem; sic nos a confusionis rege diabolo, libidinum flammis appetitos jejuniorum et orationum instantia liberat. Hoc denique genus non ejicitur, nisi in oratione et jejunio . Hac ergo lectione praelecta, sequitur et hymnus eorumdem puerorum, quo ad be
Abbreviated transcription (Latin):
feste tempꝰ illud respicit. qͦ sic̃ offerenda
quoq canimꝰ exultanti filie syon. ue¬
niet rex siuis sc̃s & saluator mundi.
& sic̃ intractatu p̾missũ ẽ excitans
potentiã fuã ueniet: & eũ quẽ dedu¬
cet uelut ouem ioseph. segregatũ ab
hedis qui asinstris er̃t. ad dexterã
eiꝰ ꝯstituet. Interĩ tam̃ plorandũ ẽ
ante eũ qui fecit nos. ne fortis &e t̾ri¬
bilis qͥ uxta ꝯmunionẽ exultauit
ut gigas ad currend̾a uiã. nemine
adu̾santiũ paruuloꝵ ualente sibi¬

Expanded text:
feste tempus illud respicit, quo sicut in offerenda quoque canimus exsultanti filiae Sion: « Veniet rex suus sanctus et Salvator mundi , » et sicut in tractu praemissum est: Excitans potentiam suam veniet , et eum quem deducit, velut ovem Joseph, segregatum ab hae dis qui a sinistris ejus erunt, ad dexteram suam constituet . Interim tamen plorandum est ante eum qui fecit nos , ne fortis et terribilis, qui juxta communionem « exsultavit ut gigas ad currendam viam , » nemine adversantium par
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ etates mundi figurant᷑. que om̃s pas¬
fione dñi redempte & sanguine eiꝰ res¬
ꝑse sunt. ipsiꝰ dnice passionis inchoat᷑
celebratio: & quasi longa funeris pom¬
pa p̾missa. sequit᷑ ipsa salutis nr̃e uicti¬
ma: nr̃aꝵ mentiũ ingerens ocłis ea
que nr̃i causa. ꝑtulit uulnera. Inchoa¬
t᷑ autẽ a cathecuminis nr̃is scilicet fe¬
ria quarta qͣndo celebramꝰ scrutinia.
que qͣm habeant rationẽ. uł cur ea po¬
tiꝰ die celebrent᷑. posteriꝰ ꝓut dñs dedĩt
dicemꝰ. Nunc ne offitia feriaꝵ quadra¬
gesime omĩno intacta relinquant᷑.
concordiã euũiglioꝵ atq epłarũ tan¬
tum sc̃i sp̃c luce p̾eunte contẽplem᷑.
que tanta ẽ. tamq utilis. ut absq ꝯ¬
sideratione nullatenꝰ debeat p̾teriri.
Namcet̾a ꝑsequi nimis longũ ẽ atq
la quoq ꝑse querentib satis claresce¬
re possint.

Expanded text:
passione Domini redemptae, et sanguine ejus respersae sunt, ipsius Dominicae passionis inchoatur celebratio, et quasi longa funeris pompa praemissa, sequitur ipsa salutis nostrae victima, nostrarum mentium ingerens oculis ea, quae nostri causa pertulit, vulnera. Inchoatur autem a catechumenis nostris, scilicet feria quarta, quando celebramus scrutinia; quae quam habeant rationem, vel cur ea potius die celebrentur, posterius prout Dominus dederit dicemus. Nunc ne officia feriarum quadragesimae omnino intacta relinquantur, concordiam Evangeliorum atque Epistolarum tantum Spiritus sancti luce praeeunte contemplemur, quae tanta est tamque utilis, ut absque consideratione nullatenus debeat praeteriri. Nam caetera prosequi nimis longum est atqula quoque per se quaerentibus satis clarescere possint.
Abbreviated transcription (Latin):
nũc canticũ psalmi inueniis: C ip¬
.cõmutatio ratione non careat. Uit̃ ũ
in cõmune horarũ dignitatẽ reuerẽ¬
dam & hoc indicat. quod earũ initi¬
um & finem pariter referimꝰ ad đm.
Nã in mitio dm̃ in adiutoriũ inuoca¬
mꝰ infine gr̃as referimꝰ.

Expanded text:
nunc Canticum psalmi , et ipsa commutatio ratione non careat. Omnium in commune horarum dignitatem reverendam et hoc indicat, quod earum initium, et finem pariter referimus ad Deum. Nam initio Deum in adjutorium invocamus, in fine Deo gratias referimus.
Abbreviated transcription (Latin):
qm ut iã dictũ ẽ auctoritatẽ trahuri.
He .ii. nicħ momenti habere debuit
in his antiquitas illa matutini & ues¬
ꝑtini sacrificii: & ut supͣ repetã im¬
molatio paschalis agni que fiebat in

Expanded text:
m, ut dictum est, auctoritatem trahunt. Nec enim nihil momenti habere debuit in his antiquitas illa matutini et vespertini sacrificii, et, ut supra repetam, immolatio paschalis agni, quae fiebat in
Abbreviated transcription (Latin):
cuia icłis insiit & in typo nr̃arũ fron¬
tiur sangione agni postes consecrati
st̃. Inde r ⁊ inquit beatꝰ iheronimꝰ tͣdi¬
tionẽ apłicam ꝑmansisse. ut d e ugili¬
arũ pascle ante noctis mediũ di nitt̾e
nonliceat ppłos expectantes aduentũ p̃i.
& postqm aduen̾it illud tẽpꝰ securitate

Expanded text:
cula transiit, et in typum nostrarum frontium sanguine agni postes consecrati sunt . « Unde reor, inquit beatus Hieronymus, traditionem apostolorum permansisse, ut die vigiliarum Paschae ante noctis medium dimittere non liceat populos exspectantes adventum Christi, et postquam advenerit illud tempus, securitate
Abbreviated transcription (Latin):
sciri a nob̾ non potest tempꝰ merito
simile futurũ. Tc̃ implebit᷑ id ꝑpter
sub elem̃tis mundi. id ẽ sub litt̾alisen¬
su seruiens detinet᷑. Tandeq optine¬
tris sui: ipse de quo in gradali canit᷑.
spetiosus forma ꝓfił & cet̾a
xxuiii. Des

Expanded text:
sciri a nobis non potest, tempus merito simile futurum. Tunc implebit id proptersub elementis, id est litterali sensu serviens detinetur. Tandemque obtinetris sui ipse, de quo in graduali canitur: Speciosus forma . CAPUT XXIV. De
Abbreviated transcription (Latin):
mũ suã & hereditatẽ suã: quia sicut
scͥptũ ẽ. ascendens suꝑ nubẽ candidã.
ingressus ẽ egyptũ: abiit ad gentes
que antiqui pharaonis. id ẽ diaboli
fuerant regnũ Tunc aut̃ẽ defunctis his
qͥ querebant anim̾a pueri. id ẽ sopita
moderne iniuidie flãma. qua scõꝵ eiꝰ
animas quesier̃t & sangiunẽ fudert̃:
int̾rã suã. idẽ insue gentis notitiã reu̾

Expanded text:
sit haereditatem suam , quia sicut scriptum est: Ascendens super nubem candidam, ingressus est Aegyptum, abiit ad gentes quae antiqui Pharaonis, id est diaboli, fuerant regnum . Tunc autem defunctis his, qui quaerebant animam ejus, id est sopita modernae invidiae flamma, qua sanctorum ejus animas quaesierunt et sanguinem fuderunt in terram suam, id est in suae gen
Abbreviated transcription (Latin):
lis dñi offitiũ gaudiũ ẽ ut
diximꝰ gentiũ. quȩ om̃s uidert̃ salu¬
tare di: & quarũ assũptio uita ẽ. ex
mortuis scilicet iudeis. Hoc autẽ cer¬
te diei sedem ñ habens. & pene reuo
niũ ẽ iudeoꝵ. Non enĩ głari debet
oleast̾ aduersus ramos bone oliue. qd̃
pp̃ incredulitatẽ fracti st̃ & cecidunt.
ipse autẽ ꝯtͣ naturã insertꝰ ẽ & fide
stat: neq dignũ ẽ ut exultet iunior
fr̃. ut qd̾ se recepto ꝯuiuante cũ patre
maior iratꝰ suꝑ ing̃di recusat: s int̾
coniuuia roget patr̃e suũ ut ereat.
& blandis delinitũ monitis intͦducat.
Hoc ita ẽẽ uł ꝯmunione p̾sentis of¬
fitiĩ satis elucet. Tolle in qͥt puerũ

Expanded text:
officium gaudium est, ut diximus, gentium, quae omnes viderunt salutare Dei, et quarum assumptio vita est ex mortuis, scilicet Judaeis , hoc autem certae diei sedem non habens, et pene viduum nium est Judaeorum. Non enim gloriari debet oleaster adversus ramos bonae olivae, quod propter incredulitatem fracti sunt et ceciderunt. Ipse autem contra naturam insertus est et fide stat . Neque dignum est ut exsultet junior frater quod se recepto et convivante cum patre, major frater iratus ingredi recusat, sed inter convivia rogat patrem suum, ut exeat et blandis delinitum monitis introducat . Haec ita esse vel ex communione praesentis officii satis elucet. « Tolle, inquit, puerum
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽ: qͣmuis sacͥ eiugłii de hoc hysto¬
ria tacuerit. Nãq si ꝑ regłam cõpoti
retro ꝑcurras. inuenies eiꝰ anni quo na¬
tꝰ ẽ concurrentes qͥnq: qͦs addens re¬
gularib decẽbris septẽ. ut cõpendiosiꝰ
fiat. regularib ianuarii tͥb. inuenies
diem illũ quo decẽbr̃e in choamꝰ quin

Expanded text:
le est, quamvis sacra Evangelii de hoc historia tacuerit. Namque si per regulam computi retro percurras, invenies ejus anni quo natus est, concurrentes quinque. Quos addens regularibus decembris septem vel, ut compendiosius fiat, regularibus Januarii tribus, invenies diem illum, quo decembrem inchoamus, quin
Abbreviated transcription (Latin):
biliũ suoꝵ ordine: ut in qͦ die dixit
fiat lux & facta ẽ lux eiꝰdẽ diei nocte
exoreret᷑ intenebris lum̃ rectis corde:
& iusitaret nos oriens exalto. illu¬
minare nͥis qͥ in tenebris & inumbra mor¬
tis sedẽt. Nocte gͦ ꝯgrue natꝰ ẽ: ut ip̃o
ortꝰ sui tẽpore ad illuminanda nr̃am
noctẽ se aduenire signaret.

Expanded text:
bilium suorum ordine, ut quo die dixit: « Fiat lux, et facta est lux , » ejusdem diei nocte exoriretur in tenebris lumen rectis corde, et visitaret nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris sunt et in umbra mortis . Nocte vero congrue natus est, ut ipso die ortus sui tempore, ad illuminandam noctem nostram se advenire signaret.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ in dextera dĩ: qͥ etiã int̾pel¬
iat ꝓ nob̾. Int̾pellat eñĩ ꝓ nobis.
pontifex sũmꝰ: qui nos ꝑid qͦd nr̃i
ẽ similis reconciliat: & ꝑ io qd̃ pa¬
tri ẽ equalis absoluit.

Expanded text:
i, qui etiam interpellat pro nobis. Interpellat enim pro nobis pontifex summus, quia nos per id quod nostri est similis, reconciliat, et per id quod Patri est aequalis, absolvit.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud oꝑe demonstrant: s specialst
de hereticis intelligendũ ẽ. qui uide¬
t᷑ de continentia. castitate. ieuino
quasi quadam pietatis ueste secir¬
cũdare: intͥnsecꝰ uͦ habentes animũ
uenenatũ. simpliciũ fr̃m cordade¬
cipiunt. Lectio epłe. debitores sumꝰ
ñ carni. ut scđ̾m carnẽ iuuamꝰ. com¬
dixerat apłs. Si qͥs autẽ sp̃m xͥn¬
habet: hic ñ ẽ eiꝰ.  Et nuncait.
Quicũq enĩ sp̃u d̃ĩ agunt᷑: hi filii
sunt dei. Et facta carnis de quib
ait. si autẽ sp̃ũ facta carnis morti¬
fica ueritis. uiuetis. fructꝰ sunt ex
quib falsi ꝓpħe cognoscunt᷑: aquibꝰ
miscđia ẽ. de qua in intͦitii cantamꝰ.
festo. Manifeste enĩ uenit sp̃c sc̃s suꝑ¬

Expanded text:
strant, sed specialiter de haereticis intelligendum est, qui videntur continentia, castitate, jejunio, quasi quadam pietatis veste se circumdare, intrinsecus vero habentes animum venenatum, simplicium fratrum corda decipiunt. Lectio epistolae: Debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus , condixerat Apostolus. « Si quis autem sphabet, hic non est ejus , » et nunc ait: Quicunque enim spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei . Et facta carnis, de quibus ait: Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, 142 vivetis , fructus sunt, ex quibus falsi promisericordia est, de qua in introitu cantamus:festo. Manifeste enim venit Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
in eadem sapientia ꝓiusũ & hoc
erat. ut in humana requiescẽt nat᷑a.
&& caput hominũ effecta scõꝵ & sa¬
pientiũ sibima&e consociaret in sius
delitiis agmina: Hec inqm̃ uid̾e an¬
teqͣm fierent. Ludꝰ erat dõ & sapien¬
tie eiꝰ: ludꝰ festiuus. ludꝰ iocundꝰ: ludꝰ
delitiosus. At uͦ de huimigaude. hec
om̃ia spectare cũ hilaritate incor¬
dis amplitudine. amor ẽ sapientie:
amor studiosꝰ. amor sc̃s: quẽ supra
sc̃m sp̃m diximꝰ ee̾. Igit᷑ qd̾ sapientia
que filiꝰ ẽ de sua dicit antiqͥtate et̾na.
teqͣm qͥcqͣm facẽt apͥncipio ab et̾no.
ab antiquis. anteqm t̾ra fieret.⁊ cet̾a.¬

Expanded text:
in eadem Sapientia provisum et hoc erat, ut in humana requiesceret natura, et caput hominum effecta, sanctorum et sapientium sibimet consociaret in suis deliciis agmina? Haec, inquam, videre antequam fierent, ludus erat Deo et sapientiae ejus, ludus festivus, ludus jucundus, ludus deliciosus. At vero de hujusmodi gaudere, haec omnia spectare cum hilaritate, in cordis amplitudine, amor est sapientiae, amor studiosus, amor sanctus: quem supraSpiritum diximus. Igitur quod Sapientia, quae Filius est, de sua dicit antiquitate aeterna, tequam quidquam faceret a principio, ab aeterno, ex antiquis, antequam terra fieret
Abbreviated transcription (Latin):
ttam̃ ne capitulũ p̃libatũ
sub obscuro reliquisse uide¬
am. quẽ aliũ arbitrari possumꝰ
ludũ ineo qd̾ ait sapientia. ludens
erã coram eo om̃i tẽpore. ludens ĩ
orbe terraꝵ: nisi huiꝰ de qua loqͥmͣ

Expanded text:
ttamen ne capitulum praelibatum sub obscuro reliquisse videamur, quem alium arbitrari possumus ludum, in eo quod ait Sapientia: « Ludens eram coram eo omni tempore, ludens in orbe terrarum , » nisi hu
Abbreviated transcription (Latin):
tauerunt głam incorruptibilis dei
ĩ similitudine corruptibilis hominis
Tale enĩ simulachrũ d̾o nefas ẽ xp̃ia¬
no in tẽplo collocare: multomagis ĩ
corde nefariũ ẽ. ubi uere di tẽplũ ẽ.
sitionẽ s iudicariã signisicat potesta
is .i. in mei equalitate. qd̾ ide ẽ ac si
dixiss conregna mecũ. Et ħ scdd̃m hia¬
manã naturã illi dictũ ẽ: quia scam
illã dauĩ ẽ ei regnũ. & honor. & om̃is¬

Expanded text:
taverunt gloriam incorruptibilis Dei taverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem corruptibilis hominis . » Tale enim simulacrum Deo nefas est Christiano in templo collocare, multo magis in corde nefarium, ubi vere Dei templum est. sitionem, seu judiciariam signific» id est in mei aequalitate, quod idem est ac si dixisset. Conregna mecum. Et hoc secundum humanam naturam illi dictum est, quia secundum illam datum est ei regnum et honor, et om
Abbreviated transcription (Latin):
in euũgłio marcꝰ ꝑscribit. Nã cũ dix¬
iss. & dñs quidem iħc postqͣm locutꝰ
ẽ eis ascendit incelũ: addidit hoc. &
sedet adextris dei. Sũma quippe gau¬
dii nr̃i ẽ qd̾ uera carnis nr̃e natura
in illo nos hominis filio p̾cedens con¬
sedit adextͥs dei: qͣm uenientẽ iuxta
danielẽ innubib celi hodie uenerã¬
dꝰ ille antiquꝰ dierũ cũ milib miliũ
sibi ministntiũ. & decies milies cente¬
nis milib sibi assistentiũ. in illo thro¬
no suo flãmeo suscepit: dignã cano
capiti suo sententiã. elocutꝰ iuxta pa¬
trem ipsius scđm carñe dauid. sede
a dextris meis & cet̾a. Quod ñ sic accipi¬
endũ ẽ. ut humani formii putant qd̃
d̾s ita ut nos. hĩc dext̾am. atq inde ha¬
beat sinistm. ut humana forma circũ¬
scͥptꝰ sit. aut hoc ipsũ qd̾ d̾s sedere dr̃
flexis poplitib fieri putandũ ẽ: ne
illud incidamꝰ sacͥlegũ inquit aug̾ti¬
nus. inquo execrat᷑ apłs eos qui cõmu¬

Expanded text:
Nam cum dixisset: Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis ascendit in coelum , addidit hoc: Et sedet a dextris Dei . Summa quippe gaudii nostri est, quod vera carnis nostrae natura in illo hominis Filio nos praecedens, consedet a dextris Dei, quem venientem juxta Danielem in nubibus coeli, hodie venerandus ille Antiquus dierum cum millibus millium sibi ministrantium, et decies millies centenis millibus sibi assistentium, in illo throno suo flammeo suscepit , dignam cano capite suo sententiam elocutus, juxta Patrem ipsius, secundum carnem David: « Sede a dextris meis , » etc. Quod non sic accipiendum est, ut Humaniformii putant, quod Deus ita ut nos hinc dexteram atque inde habeat sinistram, et humana forma circumscriptus sit, aut hoc ipsum quod Deus sedere dicitur, flexis poplitibus fieri putandum est, nec illud incidamus sacrilegium, inquit Augustinus, in quo exsecratur Apostolus eos « qui commu
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ uidet᷑. nc̃ ꝑspeculũ & in enigina¬
te: tunc autẽ facie ad faciẽ uidebit᷑
cũ uenerit qd̾ ꝑfectũ ẽ. Qͥ gͦ eiusmo¬
di sunt. intelligunt. ꝑ hec pia nat᷑e
uocabula pats & filii & sp̃c sc̃i. uerã
& unicã sũme diuinitatis głam: iu¬
delicet quia & nunc & anteqm qͥc¬
qͣm faceret. unꝰ idem & solꝰ erat ds.¬
s ñ desertꝰ neq solitariꝰ: solus inqͣm¬

Expanded text:
peculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem vibebitur, cum venerit quod perfectum est . Qui ergo ejusmodi sunt, intelligunt per haec pia naturae vocabula Patris et Filii et Spiritus sancti, veram et unicam summae Divinitatis gloriam, videlicet quia nunc, et antequam quidquam faceret, unus idemque, et solus erat Deused non desertus neque solitarius: solus, inq
Abbreviated transcription (Latin):
d significatũ
u̾siue myst̾ium huiꝰ tanti no¬
minis incelligendũ mundandꝰ ẽ ille
quo solo ds uidi potest cordis ocłs:
sic̃ cũ solẽ istũ aspic̾e uolumꝰ. ocłm
corporeũ apulu̾e si forte incidit mũ¬
dare necesse habemꝰ. Nã nom̃ qͥđẽ
pairis & filii &e sp̃c scĩ. carnales quoq
qͥ sũt in eccłia. multe qͦ hereses ñ¬

Expanded text:
d significatum vero sive mysterium hujus tanti nominis intelligendum, mundandus est, quo solo Deus videri potest, cordis oculus: sicut cum solem istum aspicere volumus, oculum corporeum a pulvere, si forte incidit, mundare necesse habemus. Nam nomen quidem Patris et Filii et Spiritus sancti, carnales quoque qui sunt in Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
epule harũ nuptiarũ: de quib inse¬
quenti gradali gr̃as agentes dicimꝰ.
ocłi om̃iũ inte sperant dñe & cet̾a: uł
qs in cõmunione postulans dicit

Expanded text:
epulae nuptiarum, de quibus in sequenti graduali gratias agentes dicimus: Oculi omnium in te sperant, Domine , etc., vel quas in communione postulans quis
Abbreviated transcription (Latin):
cisti & cet̾a. Itẽ in offerenda. suꝑ flu¬
mina babylonis illic sedimꝰ & fle¬
uimꝰ. In hac enĩ seu inuersib eiꝰ ħ
deplorant. quod ad salices babyloniˢᷤ
cantiũ uoces conticuert̃: ꝓpt̾ cos
inqm qͥ uocati adnuptias ut dic̃¬
tũ ẽ uenire noluer̃t quia ñ fuert̃
rent᷑ iptie discũbentiũ. paulꝰ apls
oportune cõmonet dicendo. uide¬
te qͦmͦ caute ambuletis. ñ quasim
sipientes s ut sapientes. & cet̾a. ħ
uidelicet intendens. ne inebriatꝰ
uino in quo ẽ luxuria inueniat᷑
qͥs absq ueste nuptiali. cũ rex ad
iudendos discũbentes int̾uerit.
s econtra impleamini sp̃u sc̃o loq̃n¬

Expanded text:
tem in offerenda: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus . In hac enim seu in versibus ejus hoc deplorant quod ad salices Babylonis cantium voces conticuerunt; propter eos, inquam, qui vocati ad nuptias, ut dictum est, venire noluerunt, quia non fuerunt rentur nuptiae discumbentium, Paulus apostolus opportune commonet, dicendo: Videte, quomodo caute ambuletis, non quasi insipientes, sed ut sapientes , etc., hoc videlicet intendens, ne inebriatus vino, in quo est luxuria, inveniatur quis absque veste nuptiali, cum rex ad videndos discumbentes intraverit; sed econtra impleamini 146 S
Abbreviated transcription (Latin):
signũ aliquod ab eo fieri. Qd̃ ñ fecit:
spͤuit illũ: & remisit illũ indutũ
ueste alba. Solã gͦ uitam spualẽ in
sacrifitio nob̾ amministrare sapi¬
entiã eiꝰ decebat & nr̃e necessitati ex¬
pediebat: que ẽ sc̃ificatio & bñdie¬
tio. miscdĩa. & ueritas. uistitia. & pax.
re sacrifitii absq uita eiꝰ animali:
quomͦ lux solis absq calore eiꝰ. in cor¬

Expanded text:
signum aliquod ab eo fieri . Quod quia non fecit, signum aliquod ab eo fieri . Quod quia non fecit, sprevit illum, et remisit indutum veste alba. Solam ergo vitam spiritualem in sacrificio nobis administrare sapientiam ejus decebat. Et nostrae necessitati expediebat, quae est sanctificatio et benedictio, misericordia et veritas, justitia et pax. re sacrificii absque ejus vita animali, quomodo lux solis absque calore ejus in cor
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. S dicit aduersarius. Uiuens
& sensibilis in corpore suo. mobilis
inꝙͣ. Obsecro te: qũa in corpore
dñi uitã requiris: Est enĩ uita
animalis: ẽ & uita spũalis. Am¬
malis uita quinq sensib fungi¬
& tactu. Hec uita animalis ẽ. car¬
nalis ẽ. caro ẽ. Dñs autẽ dicit: qr
carnem qua crucifixerunt conci¬
dere & deuorare sicut carnẽ agni
maluissent. aut potuissent integm
uiuamq absorbere. sicut cetꝰ maris
uiuentẽ absorbuit ioña: nicħ illis
ꝓfuiss immo maiori sacrilegio con¬
scientias suas polluissent. Anima¬
lis gͥ uita qr caro ẽ. si in corpore dñi
ad esset nicħ nob̃ ꝓdess: ac ꝓpt̾ hoc
illã requirere suꝑfluum ẽ. Nlam
qͥd celestis homo ꝑsacͥfitiũ celeste
hic administret. qd̾ nob̾ ñ deerat:
H aum prucientie eiꝰ ẽ: curiosita¬
tem nr̃am non uecessariis pascere
unraculis. Querebat hoc curiosius
herodes qͣndo erat ex multo tempo¬
re cupiens iħm uidere: qr sꝑabał

Expanded text:
dicit mihi adversarius: Vivens et sensibilis in corpore suo, mobilisqsecro te, quam in corpore Domini vitam requiris? Est enim vita animalis, est et spiritualis. Animalis vita quinque sensibus fungi. Haec vita animalis est, carnalis est, caro est: « Dominus autem dicit, quia carnem quam crucifixerunt, concidere et devorare sicut carnem agni maluissent aut potuissent integram vivamque absorbere, sicut cetus maris viventem absorbuit Jonam , nihil illis profuisset, imo majori sacrilegio conscientias suas polluissent. Animalis igitur vita, quia caro est, si in corpore Domini adesset, nihil nobis prodesset, ac propter hoc illam requirere superfluum est. Nam quid coelestis homo per sacrificium coeleste hoc administraret quod nobis non deerat? Non enim prudentiae ejus est, curiositatem nostram non necessariis pascere miraculis. Quaerebat hoc curiosus Herodes, quando erat ex multo tempore cupiens Jesum videre, quia sperabat
Abbreviated transcription (Latin):
ta qd̾ ait daniel. ꝑtͣnsibunt plu¬
rimi. & multiplex erit scientia: stu¬
dio uiroꝵ illustriũ. qui sp̃u sc̃o il¬
luminati sunt. de libris moysi.
copia libroꝵ: ut nos legentes tanꝙ̃
lassi coniuue plura relinquentes ui¬
deamur absistere. Hoc mystice sc̃m
nob̃ innuit euũgłm: de quinq
panib & duob piscib satiatis qͥnq
milia hominũ. duodecĩ cophini ex
fragm̃tis impleti sunt. Aucti enim
sionẽ significante: quo dato lex ae
ꝓpħe int̾ studia tractantiũ. sicut
illi panes int̾ ora comedentiũ mul¬
tiplicati sunt. De quo sp̃u in lectio¬
ne pͥma dicit sapientia. Qͥa sp̃c dñ¬

Expanded text:
nsibunt plurimi et multiplex erit scientia : » studio virorum illustrium, qui Spiritu sancto illuminati sunt, de libris Mosi pacopia librorum, ut non legentes, tanquam lassi convivae, plura relinquentes, videamur absistere. Hoc mystice sanctum nobis innuit Evangelium de quinque panibus et duobus piscibus satiatis quinque millibus hominum, et duodecim cophini ex fragmentis impleti sunt . Aucti sunt sionem significante: quo dato, lex et prophetae inter studia tractantium, sicut illi panes inter ora comedentium multiplicati sunt. De quo Spiritu in lectione prima dicit Sapientia quia «
Abbreviated transcription (Latin):
ta suꝑ aridã: & exponens qͥd dixerit
effundã inqͥt sp̃m meũ suꝑsemen
tuũ: & benedictionẽ meã suꝑ gena¬
tionẽ tuã his consone p̃ciit int̾it̾
Ds dũ egredereris cora ꝑ .t. & cet̾a.¬

Expanded text:
ta super aridam . » Et exponens quid dixerit: effundam, inquit, spiritum meum super semen tuum, et benedictionem meam super generationem tuam . His consone praecinit introitus: Deus, cum egredereris coram populo t
Abbreviated transcription (Latin):
ens eis: remotꝰ uidelicet pͥstinis
erroꝵ laqueis. Et quia p̃dictidoc¬
tores scĩ. quoꝵ & illa uox ẽẽ pocest
in offerenda. meditabar ĩ manda
sacras exposuere scͥpuiras. idipsum
dicunt om̃s. & non sunt in eis scisma¬
ta: bene incõmuniõe. recitat᷑ eis illd
dñ dictũ. qd̾ amplectunt᷑ ipsi. pacẽ

Expanded text:
ens eis , remotis videlicet pristinis errorum Jaqueis. Et quia praedicti doctores sancti quorum et illa vox esse potest in offerenda: Meditabar in mandatsacras exposuerunt Scripturas, idipsum dicunt omnes, et non sunt in eis schismata , bene in communione recitatur eis illud Domini dictum, quod amplectuntur ipsi: Pacem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ coarguens cain: & maturã indig¬
ne fusi sanguinis iundictam repos¬
cens. Calente gͦ memoria tam cele¬
bri: caritas xp̃i concaleseit: ꝑstat
suꝑ fundam̃tũ suũ edificiũ ficier:
spes cotidiana peccatoꝵ remissio¬

Expanded text:
tum coarguens Cain, et maturam indigtum coarguens Cain, et maturam indigne fusi sanguinis vindictam reposcens. Calente ergo memoria tam celebri, charitas Christi concalescit, perstat super fundamentum suum aedificium fidei, spes quotidiana peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Magna gͥ caritatis arte Pigmenta sua
dei sapientia cõposuit. quib letar¬
gicam magni egroti mnent̾e renoua¬
ta cotidie salutis cõmemoratiõe ꝑcel¬
leret: & infantularũ edentulã plebẽ
animaꝵ que u̾bi antiqui & et̾ni pͥn¬
cipii solidũ non poterat terere & ru.¬
minare cibũ. dulcissimo liqͣmine hoc¬
ꝯfecto. uerbi eusdẽ diuinitatẽ in pa¬
nis & iuni sacramento sorbillare con¬
suefaceret. Aufer acetu eccłie cotidia¬
nas saluatoris nr̃i huiuscemodi ȩxe¬
quias: & uide qͣm merito dicat ip¬
se saluator. que utilitas insangui¬
ne meo: Refrigescente enĩ ea que
hoc mͦ nunc ubiq calet eiꝰ memo¬
ria. refrigescet uniu̾sa caritas: mu¬
ta erit fides. claudicabit spes: con¬
tiscescet magnꝰ ille clamor sangui¬
nis iusti abel. qui ꝑtraditstanti sa¬
crificii ritũ. cotidie reparat uocẽ:
cotidie laxat os bibentis. & uocife¬
rantis: t̾re scilicet eccłie. maledie̾¬

Expanded text:
Magna igitur charitatis arte pigmenta sua Magna igitur charitatis arte pigmenta sua Dei sapientia composuit, quibus lethargicam magni aegroti mentem, renovata quotidie suae salutis commemoratione, percelleret, et infantilium edentulam plebem animarum, quae Verbi antiqui et aeterni principii solidum non poterat terere et ruminare cibum dulcissimo hoc liquamine confecto, Verbi ejusdem Divinitatem, in panis et vini sacramento sorbilare consuefaceret. Aufer a coetu Ecclesiae quotidianas Salvatoris nostri hujusmodi exsequias, et vide quem merito dicat ipse Salvator, « quae utilitas in sanguine meo? » Refrigescente enim ea quae hoc modo nunc ubique calet, ejus memoria, refrigescet universa charitas, muta erit fides, claudicabit spes, conticescet magnus ille clamor sanguinis justi Abel , qui per traditum tanti sacrificii ritum quotidie reparat vocem, quotidie laxat os bibentis, et vociferantis terrae, scilicet Ecclesiae, maledic
Abbreviated transcription (Latin):
inquit non potes sequi mͦ: quia ĩqͣm
ditat̃ẽ illiꝰ cõpetentẽ scribens. uisi¬
bilem sui memoriã ꝯm̃dabat. Non
enĩ scripturarũ solã ꝯmonitionẽ.
ad hoc sufficere iudicabat. Obliuo¬
sum namq & ex magna parte in¬
docibilem egrotũ. scilicet genus hu¬
manũ. curandũ susceꝑat. Ecce uide¬
mꝰ eam que insacris scripturis ẽ me¬
dicinalis discipline difficultatẽ Qͦ¬
ta enim pars nr̃i capit illã que in
sacro euuigłio fraglat tam optinus
unguentis: antidotũ illud quod in
pͥncipio erat uerbũ ds apud đm.
ꝑ quod omĩa facta sunt. quodq
caro factũ ẽ: Nam illud quidẽ lu¬
minare medela ꝓbatissima. & dul¬
cis faucib amantis anime: s tantꝰ
cib ualde paucoꝵ ẽ. Pret̾ea medi¬
tatio hec solius mentis pabulũ ẽ:
solius anime scĩficatio ẽ. At illa
utrũq nr̃m corpꝰ e animã sibi as¬
tringere ardebat: utrũq infirm̃u.
immo utrũq mortuũ. in mort li¬
tatis medicam̃to sanare ꝓꝑabat.

Expanded text:
potes me sequi ; » quia, inquam, ditatem illis competentem scribens, visibilem sui memoriam commendabat. Non enim Scripturarum solam commonitionem ad hoc sufficere judicabat. Obliviosum namque et ex magna parte indocilem aegrotum, scilicet genus humanum curandum susceperat. Ecce videmus ejus, quae in sacris Scripturis est, medicinalis disciplinae difficultatem. Quota enim pars nostri capit illam, quae in sancto Evangelio fragrat tam optimis unguentis, antidotum illud quod « in principio erat Verbum, » Deus apud Deum, per quod omnia facta sunt, quodque caro factum est? Nam illud quidem ruminare, medela est probatissima, et dulcis faucibus amantis animae, sed tantus cibus valde paucorum est. Praeterea meditatio haec solius mentis pabulum est, solius animae sanctificatio est. At ille utrumque nostrum corpus et animam sibi astringere ardebat, utrumque infirmum, imo utrumque mortuum, immortalitatis medicamento sanare properabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ntentione purissimũ
ocłm tam lucidi corporis. dũ queri¬
mꝰ: ñr quoq simplex ocłs. & luci¬
dũ debet eẽ nr̃m corpꝰ: id ẽ ut du¬
camur discendi uoto non contͣdicen¬
di ꝓposito. Ubigͦ inueniemꝰ ad¬
mirabilẽ huiꝰ pulcͥcudinis ocłm sci¬
licet quo tendat tͣntũ: tã pulchri
oꝑis sacram̃tũ: In capite ipso:
ieodẽ qd̾ sonuit nob̾ u̾bo ueritatis:
ait enĩ. Hec quotienscũq feceritis:
in mei memoriã facietis. Qui ht̃ au¬
res audiendi. sic accipit hoc dictũ. si¬
cut lacͥmabilẽ morientis ꝓfiliis pa¬
tris affectũ: sic̃ germane pietatis elo¬
quiũ: sic̃ acutũ uulnifice caritatis
spiculũ. Quia uenerat hora eiꝰ ut
tͣnsiret ex hoc mundo ad patre: qi
uerũ erat qd̾ dicebra ego ua¬

Expanded text:
eris, purissimum oculum tam lucidi corporis dum quaerimus, noster quoque simplex oculus, et lucidum debet esse nostrum corpus, id est, ut ducamur discendi voto, non contradicendi proposito. Ubi ergo inveniemus admirabilem hujus pulchritudinis oculum, scilicet quo tendat tantum tam pulchri operis sacramentum? In capite ipso, in eodem, quod sonuit nobis, verbo veritatis. Ait enim: « Haec quotiescunque feceritis, in mei memoriam facietis. Qui habet aures audiendi , » sic accipit hoc dictum, sicut lacrymabilem morientis pro filiis patris affectum, sicut germanae pietatis eloquium, sicut praeacutum vulnificae charitatis spiculum. « Quia venerat ejus hora, ut transiret ex hoc mundo ad Patrem, » quia verum erat quod dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
tioñẽ & inmunditiã ñ egert̃. peniten¬
tiã. Lugendi em̃ st̃: qr ñ luxert. Hic
autẽ luctꝰ in hodierno cõm̃dat᷑ eiũi¬
głio. dicente dño ad discipulos quib
apparuerat: qr sic oportebat pati xp̃m
& resurg̾e amortius t̾cie die: & p̃dica¬
riinnomine eiꝰ remissionẽ peccatoꝵ
in om̃s gr̃s. Penit̾e eñi: ꝓpeceatis lu¬
gere ẽ. S nec ipsã que hunc luctũ effi¬
cit causam: Hec eade euũgłii lectio pẽ¬
nitꝰ omittit. Cum enĩ dixisset dñs dis¬
cipłis suis. q̃m necesse ẽ. impleri om̃ia
que scͥpta sunt in lege moysi & ꝓpħis.

Expanded text:
tionem et immunditiam non egerunt poenitentionem et immunditiam non egerunt poenitentiam . Lugendi enim sunt, quia non luxerunt. Hic autem luctus in hodierno commendatur Evangelio dicente Domino ad discipulos, quibus apparuerat: Quia sic opportuit pati Christum et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomin omnes gentes . Poenitere enim, pro peccatis lugere est. Sed nec ipsam, quae luctum hunc efficit, causam haec eadem Evangelii lectio penitus omittit. Cum enim dixisset Dominus discipulis suis: Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Mosi et p
Abbreviated transcription (Latin):
beati qui lugent. qͣm ipsi consolabunt᷑.
In huiꝰ autẽ offitii intͦitu: aqua sapien¬
tie beati uiri potati referunt᷑. In offeren¬
da intonante de celo dño & altissimo dan¬
te uocẽ suã: fontes aquaꝵ apparuisse
luctũ ꝓpͥis uocib denuntians: hic gͥ
necessario beati aug̾tini que suꝑiꝰit̾
cetã dicta ẽ: patronã tenemꝰ senten¬
tiã. Tũc ille timor inquit &e illa pietas.
qua ñ potest nisi auctoritati scõꝵ libro¬
rũ cedere: cogit eũ se ipsũ lugere. Nã
ista scientia: bone spei hominẽ ñ se iacꝰ¬
tantẽ s lam̃tantẽ facit. Itaq nos ad il¬
lũ terciũ gradũ consid̾atioñẽ confera.¬
inꝰ: & hoc offitiũ quoscientia dei sub
nomine aquaꝵ p̾dicat᷑: a beatitudi¬
ne lugentiũ ñ discrepare ꝓbemꝰ. Pri¬
mo sciendũ ẽ luctũ hunc de quo dicꝰ¬
tum ẽ. beati qui lugent. ñ esse mor¬
peccatis mortuoꝵs. Sic paulꝰ apłs fle¬
re se ac lugere dicit eos: qͥ pt fornica¬

Expanded text:
i consolabuntur . In hujus autem officii Introitu, aqua sapientiae beati viri potati referuntur. In Offerenda: Intonante de coelo Domino et Altissimo dante vocem suam, fontes aquarum apparuisse luctum propriis vecibus denuntians. Hic igitur necessario beati Augustini, quae superius inter caeteras est, patronam tenemus sententiam. « Tunc ille timor, inquit, et illa pietas, quae non potest nisi auctoritati sanctorum librorum cedere, cogit eum seipsum lugere. Nam ista sententia bonae spei hominem, non se jactantem, sed lamentantem facit. » Itaque nos ad tertium illum gradum considerationem conferamus, et hoc officium, quo scientia Dei sub nomine aquarum praedicatur, a beatitudine lugentium, non discrepare probemus, Primo sciendum est luctum hunc de quo dictum est: « Beati qui lugent, » non esse moret vitiis mortuorum. Sic Paulus apostolus flere se ac lugere dicit eos, qui post fornica
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet quia eripuit eos de int̾itionib
b̾auit eos atediobone actionis: qua
eduxit eos abhereticoꝵ impugnatio¬
nib & uersutiis: qͥ priꝰ errabant inso¬
litudine ininaquosa .i. insiccitate doc¬
trine sc̃aꝵq penuria scͥpturaꝵ: ante¬
qͣm sic̃ in introitu cantauimꝰ. aqua
sapientie potaret eostanteqͣm sicut¬

Expanded text:
scilicet, quia eripuit eos de necessitatibuscilicet, quia eripuit eos de necessitatibuberavit eos a taedio bonae actionis, quia eduxit eos ab haereticorum impugnationibus, et versutiis, qui prius errabant in solitudine inaquosa, id est in siccitate doctrinae, sacrarum penuria Scripturarum. Antequam, sicut in Introitu cantamus, aqua sapientiae potaret eos
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. id c̃ suentiã: cetẽ partes p̃dicant offi¬
cii. Scͥpturaꝵ quippe intelligentia. la
nemo fere adeo crudelis & stultꝰ uiator
ẽ. ut cũ foris ꝑ mediũ occisoꝵ gradit᷑:
ñ saltẽ aliqñtulũ rep̃sso risu &e cachin¬
no subsistat cõpunctꝰ. Sic nemo ẽ qͥ
ñ aliquanto dolore mordeat᷑. cũ rite
intellectis uersatꝰ in scͥpturis. ꝓpħas oc
nẽ passos attendit: qui om̃e p̃sentis
uite gaudiũ. uanitatẽ &e deceptionẽ
ẽẽ. flendo &e moriendo testati sut. In
terim autẽ p̃dicande scientie dei cõpo¬
sitio studet huiꝰ offitii: ut cũ uersus
om̃s gradualis. ꝑ totam hanc ebdoma¬
dam. de uno eodemq psalmo. cente¬
simo sep̃timo decimo sũpti sint: hodi¬
ernũ uersum. dicant nc̃ qͥ redẽptist̃
a dño. de alio.i. centesimo. sexto psal¬
mo sumi placucrit: quia udelicet
totꝰ psalmꝰ ille: exortatioẽ adom̃s fide¬
les laudare dñm. qd̾ ꝑscientiã suiq̃
druplici tẽptatione eos liberauit.

Expanded text:
tem, id est scientiam, caeterae partes praedicant officii. Scripturarum quippe intelligentia lameuia, sicut nemo fere adeo crudelis et stultus viator est, ut cum forte per medium occisorum graditur, non saltem aliquantulum represso risu et cachinno, subsistat compunctus: sic nemo est qui non aliquanto dolore mordeatur, cum rite intellectis versatus in Scripturis, prophetas occnem passos attendit, qui omne praesentis vitae gaudium vanitatem et deceptionem esse, flendo et moriendo testati sunt. In tantum autem praedicandae scientiae Dei compositio studet hujus officii, ut cum versus omnes Gradualis per totam hanc hebdomadam de uno eodemque psalmo centesimo septimo decimo, sumpti sint, hodiernum versum: Dicant nunc qui redempti sunt a Domino, de alio, id est centesimo sexto psalmo sumi placuerit, quia videlicet totus psalmus ille exhortatio est ad omnes fideles laudare Dominum, quod per scientiam sui de quadruplici tentatione nos liberavit,
Abbreviated transcription (Latin):
eius ꝑ quẽ ꝯcupiscit rationalẽ &e ĩ ha¬
bitare appetit creat᷑am. Q quasi ignis
imino uere ut ignis. ad eandẽ appositã¬
sͥ semꝑ tendit rationalẽ creaturã. sicut
ignis iusibilis semꝑ in appositã sibiten¬
dit ꝯpetentẽ mat̾iam. At illo igne qͥ
ꝯflatur ñ ꝯsumit᷑ creata. sicut ħigne
uisibili ꝯsumunt᷑ ligna. fenũ. stipła:
s quẽ admodũ aurũ & argentũ ħ igne
liquescunt. neq ꝯsumunt᷑. s ꝑsistiunt¬
& puriora sunt: sic illo igne. illo ut ait
ysaias camino qui ẽ in ierłm. beata¬
& rationabilis creat᷑a inconsũptibilit̃
liquescit mincendio huiꝰ amoris. ĩ tor¬
rente huiꝰ uoluptatis. sẽꝑ pura. semp
liquida: semꝑ ardens amore. semꝑfru¬
ens deo amore: desidando ñ indigens.
fruendo ñ fastidiens.

Expanded text:
ejus, per quem concupiscit rationabilem et inhaejus, per quem concupiscit rationabilem et inhabitare appetit creaturam. Qui amor quasi ignis, imo ut vere ignis ad eamdem appositam sibi tendit rationalem creaturam, sicut ignis visibilis semper in appositam tendit competentem sibi materiam. At illo igne, quae conflatur, consumitur creatura, sicut hoc igne visibili non consumuntur ligna, fenum, stipula, sed quemadmodum aurum et argentum hoc igne liquescunt, neque consumuntur, sed persistunt et puriora sunt, sic illo igne, illo, ut ait Isaias, camino, qui est in Hierusalem . Beata rationalis creatura, inconsumptibiliter liquescit in incendio hujus amoris, in torrente hujus voluptatis semper pura, semper liquida, semper ardens amore, semper fruens Deo amatore, desiderando non indigens, fruendo non fastidiens.
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. si ad memoriã reuoces. quia ꝓprie uł
naturalit̾ amor ẽ iste sp̃c. amor inqͣm
dicit᷑ & ẽ. Nam siqueras in qͥt augꝰtinꝰ
qͥs omĩa fecit: respondeo ds̃. Si queraᷤᷤ
ꝑ quid: ꝑ uerbũ suũ. Si queras quare
quia bonꝰ ẽ omĩa omĩa fecit. & hec t̾ni¬
tas unꝰ d̃s ẽ. Itaq amor dei sp̃c sc̃s est
amor autem tã sp̃ualis qͣm carualis
reuera ignis d̃r. & est adeo sensibiliter
calens: ut nemo amantiũ calorẽ eus
nesciat. S cũ deo consubstancialis amo
sius sit: sic eodem amore suo ds ignit
ẽ. ut sine distinctione ꝑsonaꝵ dicat᷑ as.
& sit inuisibilis atq incorporeus igni
ꝯsumens ẽ. Uerũptam̃ ubi ꝑsonaꝵ dis¬
tinctione opꝰ ẽ: cum quid cuiꝰq ꝑsone
sit ꝓpriũ distingiumꝰ. sicut dm patr̃e
uitam in se immortalit̾ uiuentem.
siliũq eiꝰ dicimꝰ uer̃a & in comutabilẽ
sapientiã. ꝑ qm uniu̾sam condidit
creaturam: sic sp̃m sc̃m dicimꝰ amore

Expanded text:
tur, si ad memoriam revoces quia proprie et naturaliter amor est iste Spiritus. Amor, inquam, dicitur et est. « Nam si quaeras, inquit Augustinus, quis omnia fecit, respondeo: Deus. Si quaeras per quid? per Verbum suum. Si quaeras, quare? quia bonus est, omnia fecit. Et haec Trinitas unus est Deus. » Itaque amor Dei Spiritus sanctus est. Amor autem tam spiritualis quam carnalis revera ignis dicitur et est, adeo sensibiliter calens ut nemo amantium calorem ejus nesciat. Sed cum Deo consubstantialis amor suus sit, sic eodem amore suo Deus ignitus est, ut sine distinctione personarum dicatur Deus, et sit invisibilis atque incorporeus ignis, amen ubi personarum distinctione opus est, cum quid cujusque personae sit proprium distinguimus, sicut Deum Patrem, vitam in se immortaliter viventem, Filiumque ejus dicimus veram et incommutabilem sapientiam, per quam universam condidit creaturam, sic Spiritum sanctum dicimus amorem
Abbreviated transcription (Latin):
sibilit̾ quoq significat. qd̾ de
illo ꝓpħ̾a p̃dixit: & peccata nr̃a ipse
portauit. Spine namq peccata de¬
signant: que anima pũgunt ⁊ lac̾ant.
Nam & ꝓpt̾ peccatũ homini date st̃̾.
dicente dño ad adam. Cũ oꝑatꝰ fue¬
ris t̾rã. ñ dabit fructus suos: s spi-¬
nas & tribulos germinabit tͥ. Cet̾̃a
quoq omĩa que passus ẽ. quib illu¬
sus ẽ: mysteria simul & moralia con¬
tinent docum̃ta. Nam in eo qd̃ facies
eiꝰ uelat᷑. ac deinde colaphitat᷑. uelam̃
illud significat. qd suꝑ corda udeoꝵ ex¬
pandebat᷑. ut uidẽ illũ ñ mereant᷑.
quẽ nunc usq insynagogis suis cola¬
dictis. Nob̃ autẽ fortissimũ in his om̃ib
p̃bet humilitatis exemplũ. Quis enĩ
ñ erubescat collũ erig̾e. & pingui ar-¬
mari ceruice: cũ ds & dñs om̃iũ ab
illudentib sit ꝓnob colaphizatꝰ: Nã
hõis humilitat̾e imitari suꝑbi dedig¬
narem᷑: humiliato subtot conuitiis
d̾o suꝑbire erubescamꝰ.

Expanded text:
sibiliter quoque significant, quod de illo propheta praedixit: « Et peccata nostra ipse portavit . » Spinae namque peccata designant, quae animam pungunt et lacerant. Nam et propter peccatum homini datae sunt, dicente Domino ad Adam: « Cum operatus fueris terram, non dabit fructus suos, sed spinas et tribulos germinabit tibi . » Sed et quosus est, mysteria simul et moralia continent documenta. Nam in eo quod facies ejus velatur, ac deinde colaphizatur, velamen illud significat, quod super corda Judaeorum expandebatur, ut videre illum non mereantur, quem nunc usque in synagogis suis codictis. Nobis autem fortissimum in his omnibus praebet humilitatis exemplum. Quis enim non erubescat collum erigere, et pingui armari cervice , cum Deus et Dominus omnium ab illudentibus sit pro nobis colaphizatus? Nam hominis humilitatem imitari superbi dedignaremur, humiliato sub tot conviciis Deo, superbire erubescamus.