comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositi studiũ sit exortur breuit̃ inti¬
miabo. Quantum enim ad uetus tes¬
tamentũ pertiuet. helias iheremias ⁊
damel castitatis ⁊ continentiebonũ
primi instituisse nocuntur: quant̃
uero ad nouum: uirorum uirginu
caput xp̃c est. feminaru uirginũ
capd̾ ẽ maria. Ipa earum auetrix: ip̃a
rmater nr̃i capitis. qui ẽ ⁊ uirgin¬
io filiꝯ: ⁊ uirginũ sponsꝰ. Inde agnu¬
na uiroruz ⁊ puellarii scãniz. inde
sectatores et sectatrices ad ꝑpetuam
continentiam pullularunt. castigã¬
tes se non solum incorpore. s ⁊̃ ip̃a cõ¬
cupiscentia᷑ radice castrantes. celes¬
tesq atq angelicam uitam intet¬
rena mortalitate meditanteoratq
in carne corruptibili incorupt̾ce
ipetuam retinentes. Quib cechit ois
fecunditas catino: omniꝯ pudicicia
coniugalis. Nam cum ip̃a uniũsa
ecclia uirgo sit desponsata uniuiro
sicut clicit apostolus: quanto digni¬
ora sunt honore mẽbra eius q̃ hoccꝰ¬

Expanded text:
positi studium sit exortum, breviter intimabo. Quantum enim ad Vetus Testamentum attinet, Elias, Jeremias et Daniel castitatis et continentiae bono primiirorum virginum caput est Christus, feminarum virginum caput est Maria. Ipsa earum auctrix, ipsa mater nostri capitis, qui est virginis filius, et virginum sponsus. Inde agmina virorum et puellarum sanctarum, inde sectatores et sectatrices perpetuae continentiae pullularunt, castigantes se, nec solum in corpore, sed etiam in ipsa concupiscentiae radice castrantes, coelestemque atque angelicam vitam in terrena mortalitate meditantes, atque in carne corruptibili incorperpetuam retinentes. Quibus cedit omnis fecunditas carnis, omnisque pudicitia conjugalis. Nam cum ipsa universa Ecclesia virgo sit desponsata uni viro, sicut dixit Apostolus : quanto digniora sunt membra ejus qui hoc cu
Abbreviated transcription (Latin):
pensaturs ꝓfunditate luctus et lacu¬
marum. enitentia aũt non mẽsiũ¬
atur:. et mortificatur caro. Iiueto qͥ pe
nitentiã eg̾unt ꝓuide capillos et barbũ
nuttut.ut demõstret habudãtia
criminĩ quib capd pecoris grauat᷑.
Capilli enimꝓ uicus accipnit᷑. sic̃ scrp¬
tumest. Et crimb pocorum suorũ unꝯ¬
quisq constingitur. uir quippe si com
tes ꝓ m̃ito pocõrum. Qd uero incilicio
prostm̃intur ĩ. ꝑ ciliciũ quippe recordato

Expanded text:
pensatur, sed profunditate luctus et lacrymarum. Poenitentia autem nomeatur et mortificatur caro. Dicta enitentiam gerunt, proinde capillos et barbam nutriunt, ut demonstrent abundantiam criminum quibus caput peccatoris gravatur. Capilli enim pro vitiis accipiuntur, sicut scriptum est: Et criminibus peccatorum suorum unusquisque constringitur . Vir quippe si comates pro merito peccatorum. 4. Quod vero in cilicio prosternuntur, per cilicium quippe recordatio
Abbreviated transcription (Latin):
cculuᷤi honiinis intentio es
et opo intentionio ip̃io bonũ e. ali¬
oquin male utentionis ⁊̃ si bon¬
um infactis opo appareat. bonũ iã
dignum. Bona ẽ ergo intentio:
bonum bona intentd̃e ñ faciunt.
phoc magis cecant᷑ ope. ꝑ qd ullumi¬
nare potuerunt. unꝰ quisq bonuz
nus culpa racamius. Sepe que apd̾
hominũ iudicio bõa patent: apd exa¬
men diligentissimi et acutissini
udicis irproba decegiuitur ꝯd̾oq
om̃is scus ueret᷑. ne forte bonũ qd̾
agit: ꝑ aliquan animi intentõem
in ceculis dei reꝓbum sit

Expanded text:
culus hominis intentio operis et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum in factis opus appareat, bonum tamedignum. Bona est ergo intentio,  Qui opus bonum bona intentione non faciunt, per hoc magis caecantur opere per quod illuminari potuerant. 3. Unusquisque bonum nus a culpa vacamus. 4. Saepe quae apud hominum judicium bona apparent, apud examen diligentissimi et acutissimi judicis reproba deteguntur. Ideoque omnis sanctus veretur ne forte bonum quod agit, pro aliqua animi intentione in oculis Dei reprobum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tia relinquit. Quamus humana
uidicia subt̃ fugiat omnis qui i
lat qd̾ egit: sͥ tñ celare ñ pꝯsit. quẽ
pleue nouit malum qd̾ gessit. Su¬
plex fit ergo in eo iudictũ. qr et bie
sue conscientie reatu punitur: ⁊ il¬
luc ipetuali pena dampnabr. Hoc eĩ
significat. abyssꝰ abyssũ inuccat
in uece catͥaractarui tuaꝵ. Abissꝯ
eium abissum inuccare ẽ. ceuidi¬

Expanded text:
relinquit. 3. Quamvis humana judicia subterfugiat omnis qui malat quod egit, sibi tamen celare non potest, qui plene novit malum esse quod gessit. Duplex fit ergo in eo judicium, quia et hic suae conscientiae reatu punitur, et illic perpetuali poena damnatur. 4. Hoc enim significat: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum . Abyssum enim abyssum invocare est de judi
Abbreviated transcription (Latin):
tib obrepunt. S fit hoc ꝓ cr̃oliti¬
one mortali. quammeruit pͥmo
homo inpenam sui poc̃i. Dumunꝰ¬
quisq diuina ulluninatõe p̃uẽĩ¬
tur: statim molestͥ ᷤᷤ tmprũ cogit᷑¬
tionum pulsatur. S dei ẜuus u¬
dicio tunoris dei eatum temptam̃¬
ta a semet ip̃o eicit: boius q cõtra
obiectis cogitationib ciupis a se
repellet. Magna obẜuantia cura
cordis ẽ custodiã adhibenta: qr
aut bone aut male rei ibi ꝯsistit
origo. Nansiẽ scriptum ẽ: ex cor¬
de exeunt cogitationes male. Id̾o¬
q si pͥ praue cogitationi resistimꝰ.
in lapsum oꝑis non incurrimꝰ.
Lonẽ timendum si lũã malaq
in cogitatõem mentis uẽiant. s
mag̾ głiandum ẽ. simeno mala
a bonis intlłctu rõmo dise̾nat.
Item uil iubr̾it qd int̾ bonũ ⁊ ma¬
liun sensu prudention discernimꝰ:¬

Expanded text:
tibus obrepunt. Sed fit hoc pro condititibus obrepunt. Sed fit hoc pro conditione mortali, quam meruit primus homo in poenam sui peccati. 7. Dum unusquisque divina illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei earum delectamenta a semetipso rejicit, bonisque contra objectis cogrepellit. 8. Magna observantia circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae, aut malae rei ibi consistit origo, nam, sicut scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis gloriandum, si mens mala a bonis intellectu rationis discernat. 10. Item nihil juvat quod inter bonum et malum sensu prudentiori discernim
Abbreviated transcription (Latin):
malo quisq uacet: prosoluis tñ
praue cogitationis malicia non
erit innecens. Uñ et domnꝰ ꝑysa¬
iam. Aũfeite inquit in alum cogi
tationum ur̃arum ab ccculis n¬
meis. Nonenim solum sc̃is. s ⁊
cogitationib delinquimꝯ. Si eis
ullicite occurrentib delectemur.
Dic̃ iuꝑa afiliis inutero positis
lacerata ꝑinitur:ita nos cogitatõ¬
nes nr̃e intranos enuirite occidũt
et ccc̃apte int̾iꝯ uipereo ueueno
consumunt: anumamꝙ ur̃az cruce
uri caxitationeͥo praue ougges¬
tionib p̃rieniri Iac̃e autem in
animo per cogitatiouẽ nr̃e adin¬
inet uoluntati. illut ergo ad dul¬
ram non recligit᷑. Istut ad culpe aũt
ꝓpe imputatur. Nam cogitatões
illicitas occurrere demonũe. Co¬
Plerumq sieri solet ut inmũde
corporalium irium species qͣs di¬
dicimꝯ mĩs mentib opponant᷑:
et nolentes eas cogitemꝰ. qͣntu¬
q ab eis a ciem mentis auert̾e̾i
ingerunt᷑. obscenisq in nob̾ mo¬

Expanded text:
malo quisque vacet, pro solius tamen malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. Unde et Dominus per Isaiam: Auferte, inquit, maltationum vestrarum ab oculis meis . Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur. Sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram crudenostri cogitationis pravae suggestionibus praeveniri; jacere autem in animo cogitationem nostrae attinet voluntati. Illud ergo ad culpam non redigitur, istud culpae propriae 225 imputatur. Nam cogitationes illicitas occurrere, daemonum est; colerumque fieri solet ut immundae corporalium rerum species, quas didicimus, nostris mentibus opponantur, et nolentes eas cogitemus; quantumque ab eis aciem mentis avertere ingerunt, obscenisque in nobis mo
Abbreviated transcription (Latin):
sceleris eẽ ppłi. secundum meritũ
enim plebiuur disponitur unta rͤ
torum. testante iob. qui reguare
suscipunt: qualem ꝓ poõo merẽ¬
tur. Nonnũ ꝙͣ ꝓ malicia plebis.
⁊̃ reges mutantur.⁊ qui añ uite¬
bantur ẽẽ boni: accepto regno fi¬
uut iniqui.

Expanded text:
sceleris esse populi. Secundum meritum sceleris esse populi. Secundum meritum enim plebium, disponitur vita rectorum, testante Job: Qui regnare suscipiunt, qualem pro peccato merentur. Nonnunquam pro malitia plebis, etiam reges mutantur, et qui ante videbantur esse boni, accepto regno fiunt iniqui.
Abbreviated transcription (Latin):
ces. Nam coherere et coniũgui
pot̃ ueritas cummendacio. pudor
cum petulantia. fides cumꝑfioia cas¬
titas cumluxuria. Quecdam sunt
sume uuirtutes: qued amu̾o medi¬
e. fides spes. ⁊ caritas: summe u̾tutes
Sunt. Namahabentur: utiq uer¬
aciter habentur. Alie uero iurtu¬
tes medie sunt. qr et ad utilicatem
et ad ꝑniciem posunth̃a: Si dehis
adrogant quisq tumuent. ut pu¬
ta dectima.ieuiium. castitas. sciẽ¬
tia: siue temporales diuicie. de ꝗb
scilicet et bene oꝑare posumꝰ ⁊ m̃le.
Quisquis ex det̾iori iam melior ẽẽ
ceperit: caueat de acceptis excolli u̾¬
uitibꝰ. ne grauius ꝑ uirtutes cor¬
ruat. quam prius ex lapsuuicioꝵ
iacebat. Quem deus iustificat. ne
iterum se deuirtutibꝰ erigat: q̃ dum
illi uirtutum doã tribuet. queda
retrahet. ut dumieus de rͦs ꝙ ht
erigitur. Item de iͦo qd̾ neqͣqͣm ha¬
bere cognoritur humilietur. Q̾sqͥs
dono celestis gre inspiratꝰ. aduir¬

Expanded text:
tes. Nam cohaerere et conjungi non tes. Nam cohaerere et conjungi non potest veritas cum mendacio, pudor cum petulantia, fides cum perfidio, castitas cum luxuria. 7. Quaedam sunt summae virtutes, quaedam vero mediae. Fides, spes et charitas summae virtutes sunt. Nam a quibus habentur, utique veraciter habentur. Aliae vero virtutes mediae sunt, quia et ad utilitatem et ad perniciem possunt haberi, si de his arroganter quisque tumuerit, utpote doctrina, jejunium, castitas, scientia, sive temporales divitiae, de quibus scilicet et bene operari possumus, et male. 8. Quisquis ex deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per virtutes corruat, quam prius ex lapsu vitiorum jacebat. 9. Quem Deus justificat, ne iterum se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, ut dum mens de hoc quod habet erigitur, iterum de hoc quod nequaquam habere cognoscitur humilietur. 10. Quisquis dono coelestis gratiae inspiratus ad vir
Abbreviated transcription (Latin):
lebrantur: partim sc̃arũ script᷑¬
arum auctoritate. partun apostolica
cilitione consuetudine uniu̾ sał
eccłie statuta reperiuntur. quoru
fide primordia repetentes: quibus
exorta fuerunt ut preclixanus aue¬

Expanded text:
r, partim sanctarum Scripturarum auctoritate, partim apostolica traditione, vel consuetudine universalis Ecclesiae statuta reperiuntur. Quorum quidem 364 primordia repetentes, a quibus exorta fuerint ut praediximus auc
Abbreviated transcription (Latin):
lerq scientiam a creptam
scripturaru non ad dei glo¬
iam s ad suam laudẽ utuntur. i¬
dum ex ip̃a scientia extolluntur.
et ibi peccant ubi pcca mũdare de¬
buerunt. Nunꝙͣ consequuntur
legendo pfram scientiam ad̾rogũ¬
tes. Nam quamius sapientes in
suꝑficie uiteantur. molulli tus
tamen ueritatis archaua non tã¬
gunt. quia suꝑbie nube ppeduit᷑.
demꝑ euin suꝑbi legunt q̃runt
et uũqͣm inueniunt. diuine le¬
gio penetrabilia humilib ⁊ bñ
ad deum intrantib pacent. pr¬
auis autem atq suꝑbis ea clar¬
diuitur. Nam qͣuiuis diuina elo¬
queclaminedo tenebrescit. ⁊ iuide
illi illuminantur: inde isti cecãt᷑
mtlligit qui carnab łetoribꝰ

Expanded text:
e, scientia accepta Scripturarum, non ad Dei gloriam, sed ad suam laudem utuntur, dum ipsa scientia extolluntur, et ibi peccant, ubi peccata mundare debuerant. 2. Nunquam consequuntur legendo perfectam scientiam arrogantes. Nam quamvis sapientes in superficie videantur, medullitus tamen veritatis arcana non tangunt, quia superbiae nube praepediuntur. Semper enim superbi legunt, quaerunt et nunquam inveniunt. 3. Divinae legis penetralia humilibus, et bene ad Deum intrantibus patent; pravis autem atque superbis clauduntur. Nam quamvis divina elo293 quodammodo tenebrescit; et unde illi illuminantur, inde isti excaecantelligit qui carnaliter
Abbreviated transcription (Latin):
Ittit rex impiꝰ
duos quinqua¬
genarios cum
subclitis sius mi¬
litib. ut exhibe¬
ant beliamꝙ:
diuino igne cõ¬
sumpti sunt. Tercurs aut misso sal¬
uatur. Qunquageñriꝰ namq nn¬

Expanded text:
ittit rex impios duos quinquagenarios, cum subditis sibi militibus, ut exhibeant Eliam, qui divino igne consumpti sunt. Tertius autem missus salvatur. Quinquagenarius namq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pacientiam dei spacium accipiũt
emendandi quãm illi moram niuẽ¬
di non utuntur ad penitentiam:
s ad peccãdi usurpant audaciam.
a malo aũt in deteriꝯ uadit: quitẽ¬
pꝯ sͥ ad penitenclũ indultu. adlib̾¬
tatem pram operis u̾titur. Festinͣ¬

Expanded text:
 patientiam Dei spatium accipiunt emendandi; quia illi mora vivendi non utuntur ad poenitentiam, sed ad peccandi usurpant audaciam. A malo autem in deterius vadit, qui tempore sibi ad poenitentiam indulto, ad libertatem pravi operis utitur. Festina
Abbreviated transcription (Latin):
impus. si ad penitentiam ꝯu̾tat᷑.
consequi posse ueniam c̾clitur. NRul
lꝯ enim de bonitate dei dubitat: s
sola accipientium prauitas. confer¬
ri sibi indulgentiam ab negant. ꝗ̃
post mortem uero nullam correptio
Me oportet opareͥ oꝑa eiꝯ qui me
misit. donec dies ẽ. Uemet autem
nox. qũ nemo pot̾ oꝑari. Hinc ⁊ ꝓph¬
eta. date inquit domino deo nrõ głiã.
aute quam tenebrescat .i. an te qͣm
mors et̾na preuemiat. In hac uita
dum estio. deum per penitentiã głifi

Expanded text:
impius, si ad poenitentiam convertatur, consequi posse veniam creditur. 9. Nullus de bonitate Dei dubitat, sed sola accipientium pravitas conferri sibi indulgentiam abnegat. 10. Ipost mortem vero nullam correctionMe oportet operari opera ejus qui me misit, donec dies est; veniet autem nox, quando nemo potest operari . Hinc et propheta: Date, inquit, Domino Deo vestro gloriam, antequam tenebrescat ; id est, antequam mors aeterna praeveniat. In hac vita du
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum sit: siñ metu tñ hoo ẽẽ
non debet. quiꝰ peiitentie satiffacti¬
o: diumo tantũ pensat᷑ indicio. nõ
humano. Pinde qr miseratio dei
cocultae. o ine int̾missione flere ne¬
tem hre depeccatis securitatẽ. Nam
securitas negligentiã parit: negligẽ¬
tia aũt sepe in cautũ ad uicia transac¬
ta reducit. dum per penitentiã expul¬
sa fueruit ab homineuicia. si forte pꝰ
hec int̾tedente securitate qualibet
culpa subreͥpuerit: confestu delec¬
tationes pristine uiciorum mentẽ
auidius inrrepunt. pulsantẽq ho¬
minẽ inconsuetis operib graniꝯ
ꝑtrabunt: itaut sint nouissima il¬
lio reiora pͥorib.

Expanded text:
peccatorum sit, sine metu tamen homo esse peccatorum sit, sine metu tamen homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Proinde, quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere netem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transacta reducit. 212 19. Dum per poenitentiam expulsa fuerint ab homine vitia, si forte post haec, intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consuetis operibus gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejora prioribus.
Abbreviated transcription (Latin):
Namtẽ iam lõge erit. qñ dixerit. Ite
in ignẽ et̾nũ. Medo enimũ indec᷑
et ꝓpe ẽ: Tunc ui debitur et ꝓpe ñ erit.
qr et inderipoterit: et non potĩt iuẽi¬
intes. uitamq suam uiuens ab
omni erimine corrigit: ñ mirũ du¬
bium qd̾ moriens ad et̾uam tran¬
seat requiem. Quiañt praue uiu¬
endo penitentiam inmortis agit
periculo. sic̃ eiꝯ dampnatio ĩc̾ta est.
sic remissio lubia. Qui ergo cup̃
certus ẽẽ in morte de indulgentia:
sanuis peniteat. samisq ꝑpetrata
fu cinora delleat. Sunt pleriq qui
penitẽtib securitatẽ cito pollicentur.
quib beñ ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Curant
contricionem filie ppłi mei cumign
nominia igitur airat contritõem:
qui peccanti et non legittime penitẽ¬
ti ꝓmittit securitatem. Unde et seꝗt᷑
iudice reꝯ dum plectitur:atq aliter
qui de malo opere enbesces corug̾.
Ille enim qr reprehensꝯ ẽ confũdit᷑.
isteqr se malum fecisse memoratur.
Quamus ꝑ penitenciam ppiciatio

Expanded text:
it: Ite in ignem aeternum . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit, quia videri poterit, et non poterit invenipoenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quod moriens ad aeternam transeat requiem. 15. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnatio incerta est, sic remissio dubia. Qui ergo cupit certus esse in morte de indulgentia, sanus poeniteat, sanusque perpetrata facinora defleat. 16. Sunt qui poenitentibus securitatem cito pollicentur, quibus bene per prophetam dicitur: Curant contritionem filiae populi mei cum ignnominia igitur curat contritionem, qui peccanti et non legitime poenitenti promittit securitatem. Unde et sequitjudice reus, dum plectitur, atque aliter qui de malo opere erubescens corripitur. Ille enim, quia reprehensus est, confunditur; iste, quia se malum fecisse memoratur. 18. Quamvis per poenitentiam propitiatio
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: siũ qr malu ꝑ audaciã ppetra¬
uit. queel eimoportuit ñ gessit: et
gessit ꝙ ag̾e ñ oportuit. Ille penitẽ¬
tiã digne agit.quireatum suũ sat᷑¬
facti one legittuna plangit: ꝯdẽpn¬
ando ac defledo qo gessit. qͣnͣto im
plorando ꝓfũ clius. tͣanto extitit in
reccando procliuuis. Ille pentẽtiã
digne agit. qui sic p̃t̾ita mala depl¬
orar: ut futura it̾umti cõmittat. Nã
qui plangit peccatũ ⁊ it̾um adinittit.¬

Expanded text:
fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemn ac deflendo quae gessit, tanto in deplorando profusius, quanto exstitit in peccando proclivius. 7. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, 210 ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit
Abbreviated transcription (Latin):
tificem. quinicaie positus per totuz
de quo dicit ip̃e. E uangelizare paupe¬
rib misit me: ⁊ucoare annũ domiui
acceptum et cliemꝓpiciationis. Istegͦ
semł in anno in die ꝓpiciatõis intrat
one penetrauit celos: intrãs ad prẽz.
ut eum ꝓpicium humiano generi fa¬
ciat. ⁊ exoret pro omnib in se credẽti

Expanded text:
tiftifde quo ipse dicit: Evangelizare pauperibus misit me, et vocare annum Domini acceptum, et diem propitiationis . Iste ergo semel in anno in die propitiationis intrat one penetravit coelos, intrans ad Patrem, ut eum propitium humano generi faciat, et exoret pro omnibus in se credenti
Abbreviated transcription (Latin):
dicie corporalis castitas designͣt᷑.
Que in delicet torta pulcritudim
super humeralis in nectitur.qr cu
castimonia ad perfectum mũdicie
candorẽ ducit᷑ cum ꝑ abstinẽtiam
curo afflingitur. Si quidem et b¬
balt̾eo p̃cingitur: ꝑ qd̾ reuiu incenti¬
ua et luxurie li bidinun restringã¬
tur. Tab̾naculum autem sac̾dos in¬
grediens in tunica tintinnabulis
punica tintinnabulis ꝯiungunt᷑ ut
per eiꝯ dectrinam unitas fitei desig¬
netur. Qd̾ aũt in prim̃ parte taber¬
naculi cotidie sacerdos adu̾nolan¬
dao hostias introibat: instantia nb
cotidiana p̾aipitur. ut ab hec loco ubi
ppłs dei celestib uocib eruditur nũ¬
quam absrendamus: oz cotidie con¬
fessionie et laudis sp̃uale sacrifici¬
um offeramꝯ .i. humilitate aĩaru
nre̾rrum que sunt uere hostie. si cut
scriptum est. Sa crificlũ deo sp̃e cont̾
bulatus. Illud autem qd̾ semel iu
anno pontifex relicto populo iugrechi¬
ebatur in sc̃as cõrumubi ꝓpiciatoriu

Expanded text:
ditia corporalis castitatis designatur. Quae videlicet torta pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro affligitur. 13. Siquidem et balteo praecingitur, per quod renum incentiva et luxuriae libidinum restringantur. Tabernaculum autem sacerdos ingrediens in tunica tintinnabulis Punica tintinnabulis conjunguntur, ut per ejus doctrinam unitas fidei designetur. 14. Quod autem in primam partem tabernaculi quotidie sacerdos ad immolandas hostias introibat, instantia nobis quotidiana praecipitur, ut ab hoc loco, ubi populus Dei coelestibus vocibus eruditur, nunquam abscedamus, sed quotidie confessionis et laudis spirituale sacrificium offeramus, id est, humilitatem animarum nostrarum, quae sunt verae hostiae, sicut scriptumbulatus . Illud autem quod semel in anno pontifex, relicto populo, ingrediebatur in sancta sanctorum, ubi erat
Abbreviated transcription (Latin):
Osita uero mensa pacis et fi¬
dei eccłe gestabat typum: in qͦ
pascimur alimentis scripturarum.
admꝯꝰ uintte ex toto corte uocibuo
aplicis ceipopulus cegregat᷑: Salo¬
mone clicente. Sapientia ediffica

Expanded text:
osita vero mensa pacis et fidei Ecclesiae gestabat typum, in qua pascimur alimentis Scripturarum. Ad cujus unitatem ex toto orbe vocibus apostolicis Dei populus congregatur, Salomone dicente: Sa
Abbreviated transcription (Latin):
columpnarim aureum. ille est de q̃
gi p̾repit: er fundi carum ba¬
ses argenteas uibet. Quid ennir
sa mmuudũ p̾licato̾e dilatatis Qd
ꝓphẽ signantur. qui super impõitas
tabulas ip̃i fum ac fusiles socinẽt:
prelicatõe instruitur: et eorumi
auccoritate solidatur. Unde cõiũcte
dia toreis morte concordant ⁊ sub¬
sequentes preclicatores eccͣe: in¬
dubitant̃ elificant. Et cum in
semetip̃is ñ discrepant: in se illos
robtius figunt. Qd̾ autem argẽ¬
ceas ait bases et tabulas deauia¬
tas: ostendit p̃cepta aplorum lõ¬
ge clariora ẽe quani ꝓphariun. Tẽ¬
coria autem q̃ ansulis assuta. ⁊ cir¬
culis suspensa atq innexa funib
longum atq in latum .iiͦiiͦ. cubitis
distenduntur. reliq̃ c̾clentiu plebe
incelligitur. que heret et pendet ĩ
fimib fidei. funis aũt tripłx ñ rũ¬
iiiͦ. coriue unius mensure. in ser¬
ta lex euangłio designatur. Sep¬
numeri sacramentis. Qui qq̾ uei¬

Expanded text:
columnarum aureum ille est, de quo columnarum aureum ille est, de quo gi praecepit, fundi earum bases argenteas jubet . Quid enim sa in mundum praedicatione dilatati, quid tae signantur? qui superimpositas tabulas ipsi firmi ac fusiles sustinent, praedicatione instruitur, eorum et auctoritate solidatur. Unde et conjuncdiatoris incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant; et cum a semetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. teas ait bases, et tabulas deauratas, ostendit praecepta apostolorum longe clariora esse quam prophetarum. Tentoria autem, quae ansulis assuta, et circulis suspensa atque innexa funibus longum atque in latum quatuor cubitis distenduntur, reliqua credentium plebs intelligitur, quae haeret et pendet in funibus fidei. Funis autem triplex non rumquatuor cortinae unius mensurae, inserta lex 398 Evangelio designatur. Sepnumeri sacramenta. Qui consoci
Abbreviated transcription (Latin):
Extra uelum aũt testimomi qd obpã¬
sum est. cande labrumi arcłe precipit᷑:
qr o m̃ ullo uet̾is testam̃ti uel amĩe
spe sçi iam ueritas fulget.
taberna culi: qd̾ iubente domino mo¬
ũses fabricare iubetur. Tab̾naculu
hoc: per allegoriam eccͣa ẽ. In buius
uite heremo cõstituta. de quo psalm¬
ista ait. Qũi abscondit ine in taber¬
naculo suo in die malorum. uariis
itaq speciebus taberna culũ ĩstru¬
itur: partim p̾ciosis. partim uilioribꝰ.
per qd̾ mõstratur. alios sc̃os alios pͤ¬
catores ẽe in eccͣa. fideles aũt om̃s
intra corpꝰ ecc̃e cõstitutos: infideles
incypo ecc̾e fieret: colum᷑ nas
e̾ius quatuor fundi argenteas do¬
munus gessit. Colummne iste qua¬
tuor euangeliste sunt sc̃i: fidei
firuncte fundati. Argentee autez
dicuntur. pp̃ diuini eloquii clarita¬
tem. harum colum puaruz bases ꝓ¬
ph̾e sunt: qui suo gestamine struc¬
turam portant ecc̃e. Sn pes finidam̃¬
cũ enim ꝓph̾arum euangłiste collo

Expanded text:
Extra velum autem testimonii, quod oppansum est, candelabrum ardere praecipitur, quia sine ullo Veteris Testamenti velamine Spiritus sancti jam veritas fulget. 4. tabernaculi, quod jubente Domino Moyses fabricare jubetur. Tabernaculum hoc per allegoriam Ecclesia est, in hujus vitae eremo constituta. De quo Psalmista ait: Quoniam abscondit me in tabernaculo suo in die malorum . 2. Variis itaque speciebus tabernaculum instruitur, partim pretiosis, partim vilioribus; per quod monstratur alios sanctos, alios peccatores esse in Ecclesia. Fideles autem omnes intra corpus Ecclesiae constitutos, infideles in typo Ecclesiae fieret, columnas ei quatuor fundi argenteas Dominus jussit. Columnae istae quatuor Evangelistae sancti sunt, fidei firmitate fundati. Argenteae autem 397 dicuntur propter divini eloquii claritatem. 2. Harum columnarum bases prophetae sunt, qui suo gestamine structuram portant Ecclesiae; supra fundamentum enim prophetarum evangelistae colloc
Abbreviated transcription (Latin):
ligentu ꝓpbetica significatõe : Dc¬
currat ergo iam intentio mentib:
qr diaboli corpꝯ significabatur ĩ ui¬
tulo .i. homines in omnib gentibꝰ.
quib adħ sacrilegia capeł hoc: est
auctor diabolus. Aureum pp̃ea: qr
uidentur ydolatrie ritus ulut a sa¬
pientib institur de quib dic̃ apłs.¬

Expanded text:
ligendam propheticam significationem? Ocligendam propheticam significationem? Occurrat ergo jam intentis mentibus quia diaboli corpus significabatur in vitulo, id est, homines in omnibus gentibus, quibus ad haec sacrilegia caput, hoc est, auctor est diabolus. 4. Aureum praeterea, quia videntur idololatriae ritus velut a sapientibus instituti. De quibus dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ferat que dei sacrificio munda ĩpo¬
nat. Qd̾ uero soquitur. si non redi¬
mes cccidetur. qr inmirũ mens ĩmũ¬
da ⁊ deliccio obnoxia sinon fu̾it in
melius cõmutata. necabitur morte
monte cum tabulis. dumandis¬
s ppłin qd̾ fuerat ad ydola consetrͣ¬
tus: indignos eos iudicãs acciperele¬
gem. proiecit demianib suis tabul¬
ao. Quib confractis: incendit
uitulum quem plasiauerant. S
quid sibi uelit iste uitulꝯ quẽ fece¬
runt sibi filiiifrł in solitudine ⁊ ł
quid significet qd moyses ip̃mui¬
tulum igne combussit. muuitatĩq
cc̾̃aidit. et in aqͣni aspergẽs potu
ppło dedit: Si enim tabulas qͣs
acceꝑat ĩdeo fregit. qr in dignos oqs
quib eas leg̾et iudicauit: si deniq
ut ab eis ille uitulus penitus abo¬
leretur incendit eum et contriuit.
et inaquasparsit atq sb̾meisit. ut q
et potum hunc ppło dedit: quẽ non
excitet fcm̾ hec ad querenda ⁊ intel¬

Expanded text:
roferat, quae Dei sacrificio ut munda imporoferat, quae Dei sacrificio ut munda imponat. Quod vero sequitur: Si non redimes, occidetur, quia nimirum mens immunda, et delictis obnoxia, si non fuerit in melius commutata, necabitur morte monte cum tabulis, dum audisset populum, quod fuerat ad idola consecratus, indignos eos judicans accipere legem, projecit de manibus suis tabulas, quibus confractis, incendit vitulum quem plasmaverant. 2. Sed quid sibi velit iste vitulus quem fecerunt sibi filii Israel in solitudine? Vel quid significet quod Moyses ipsum vitulum igne combussit, minutatimque concidit, et in aquam aspergens potum populo dedit? Si enim tabulas, quas acceperat, ideo fregit quia indignos eos quibus eas legeret judicavit; si denique ut ab eis 387 ille vitulus penitus aboleretur, incendit eum, et contrivit, et in aquam sparsit, atque submersit, ut quid et potum hunc populo dedit? 3. Quem non excitet factum hoc ad quaerendam et intel
Abbreviated transcription (Latin):
pore excidatur cele. ut ceten uidẽtes
tunorem bãnt: et ñ faciant similit̾.
isrłitico populo decimao fiug¬
um cunctaruiq primicias retum
offerre domio.spiritualit̾ quippe pri¬
micie frugum uł primogeuitorũ: pͥn¬
cipia bouorum operum ostendunt. ł
ip̃am bonam uoluntatem q̃ prior ẽ
opere: qͣm pelagiani sibi tribuẽto
offendunt. Ds autem dum illagͥ
a nob̾ iubet offerri: indicat ad ip̃i
gr̃am pertine. In decins itaq do¬
mino offerendis: denariꝯ numetꝰ
perfectẽe significat. qr usq ad ip¬
sum nimero crescit. Id̾cq sicut ĩ
primiciis principis uoluntatum
ita in decimio consũmatõeo nr̃orũ
orerum ad deumn refetre p̃cipimur:
a quo et boni operis inicium. ⁊ per¬
ouem uero: iunccẽcia designatur.
asini quoq primogenita ouenuta¬
re est: iumuude uite primorclia ad
inuecentiae simplicitatẽ com̾itete.¬
ut pꝰꝙͣ illa por̃or eget q̃ ut inmũda
dominus tespuit: ea iam agendo ꝓ¬

Expanded text:
pore excidatur Ecclesiae, ut caeteri videntes, pore excidatur Ecclesiae, ut caeteri videntes, timorem habeant, et non faciant similiter.Israeliticus populus decimas frugum, cunctarumque primitias rerum offerre Domino. Spiritualiter 386 quippe primitiae frugum, vel primogenitorum, principia bonorum operum ostendunt, vel ipsam bonam voluntatem, quae prior est opere, quam Pelagiani sibi tribuendo offendunt. Deus autem, dum illa sibi a nobis jubet offerri, indicat ad ipsius gratiam pertinere. 2. In decimis porro Domino offerendis denarius numerus perfectionem significat, quia usque ad ipsum numerus crescit; ideoque sicut in primitiis principia voluntatum, ita in decimis consummationes nostrorum operum ad Deum referre praecipimur, a quo et boni operis initium et perovem vero innocentia designatur. Asini ergo primogenita ove mutare est immundae vitae primordia ad innocentiae simplicitatem converteut postquam illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam agendo p
Abbreviated transcription (Latin):
eio turbat: aufenatur neccͣe ẽ ab eccͣe
presulatu : ⁊ intlłetuo eiꝯ turbulẽ¬
tus ac ferox qui scandalum fidei
generat. proicitatur. s ⁊ si ꝗs dẽ¬
tem lesit auditoris per quẽ scriptu¬
rarum cibos cominuebat. et diuidẽs
sp̃ualiter comburẽs distingnebt
ut subtilem. ex his ad interiora aĩe
transinitrẽt sensum. quisq ergo hꝰ¬
medi euellẽs dentem conatur a cor¬
pore xͥ precid̾e: auferat᷑ deuo ille. De
talib enim licitur. Dentes ptc̃oꝵ
contriusti. Siquidem ⁊manus ꝓ
manu: i pes pro pede pocitur. Ma¬
nuo est accio oꝑantio. Pes est. ꝑ
quem inceditur ad bõa oꝑa uł ma¬
a. Precidatur ergco ille qui scã¬
dalum facit. non solum infide: S
⁊ in actib quiper manũ ꝯigni¬
ficantur: aut ofendiculu pͥbet
quo pedeo intlłiguntur. Recipiat
⁊̃ combustionem qͣ combussit et ge¬
enne fĩnaz tradidit anma. per que
pingula osterrditur ut iste percussor
omnib distruncatus memibris a cor¬

Expanded text:
ejus turbet, auferatur necesse est ab Ecclesiae praesulatu, et intellectus ejus turbulentus ac ferox, qui scandalum fidei generat, projiciatur. 2. Sed etsi quis dentem laesit auditoris, per quem Scripturarum cibos comminuebat, et dividens spiritualiter distinguebat, ut subtilem ex his ad interiora animae transmitteret sensum; quisquis ergo hujusmodi evellens dentem conatur a corpore Christi praecidere, auferatur dens illi. 3. De talibus enim dicitur: Dentes peccatorum contrivisti , siquidem et manus pro manu, et pes pro pede deposcitur. Manus est actio operantis, pes est per quem inceditur ad bona opera vel mala. Praecidatur ergo ille qui scandalum facit, non solum in fide, sed etiam in actibus, qui per manum significantur, aut offendiculum praebet, quo pedes intelliguntur. 4. Recipiat etiam combustionem qui combussit, et gehennae fraternam tradidit animam. Per quae signacula ostenditur ut iste percussor, omnibus detruncatus mem
Abbreviated transcription (Latin):
anetum ibi sb̾iecit: ut per arietes
duces ppositos q eccͣarum ostẽcłet.
Oui qr defuire curio temporalibꝰ
nontimnẽt. oportet ut tempta tõn¬
um uentos et pliuinas de hiius:
mundi contrariet̾tib portẽt. ut
terio resplenderant. dum p̃põiti ⁊ rͨ¬
tores eorum. contra ꝓcelles et tͣbĩes
seculi foris laborant qd̾ u̾o.¬
qd̃ numc pplis eccͣe que ꝓmissa sũt
uluit oppansa quonsq aduẽiant.
uidere non liceat. Sic ei et apłoait.
Nunc uidemꝯ per speculũ ⁊ menig¬
mñte: tunc autem fucie ad fucie. qͣ¬

Expanded text:
rietum ibi subjecit, ut per arietes rietum ibi subjecit, ut per arietes duces praepositosque Ecclesiarum ostenderet. Qui, quia deservire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent, ut terius resplendeant, dum praepositi et rectores eorum contra procellas et turbines saeculi foris laborant. CAPquod nunc populis Ecclesiae, quae promissa sunt, velut oppansa, quousque revelentur, videre non liceat. Sic enim et Apostolus ait: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Q
Abbreviated transcription (Latin):
quinquagenis aureis circulis sͥ¬
met connectuntur: qr omnes fide¬
les per donuz sp̃c scĩ fideiet cantatis
uinculo sociantur. Quinqͣgeiinꝰ
enim numerus: ad sp̃m pertinet
sanctũ. Unde et quagesimo die pꝰ¬
Uod uero undecim uela cilici¬
na fieri pcipiuntur: incilicio
pecratum ostenditur. pp̃ edos adle¬
uam positos. Qm̃ ergo superius
in decem cortinis scõs perfectõe
legis tenentes ostendant: ꝓst̃o
undenario cilicioꝵ numem. qm̃¬
gressionẽ legio hccẽ prc̃ores ĩ eccͣ
futuos ẽẽ significabat. et tũ ⁊
ip̃a saga cilicina quinq̃genis au¬
sulis copulantur pp̃ penitẽtie sig¬
num. et spem remissionis pc̃coꝵ
per indulgentiam. Unde et quĩ¬
qua gesimus psalmus ueĩe et
remissionis ẽ. Pussunt quidem
et ħ tentoria cilicina quib tab̾¬
naculum tegitur. et pluiuas ⁊
uentes et turbines tolerant: gr¬
osse hominũ mentes accipi. q̃
ali qũ ineccͣa occulto dei iudicio
quamius dii sint preferunt᷑.
unde et bene sequent̾ pelles i¬

Expanded text:
quinquagenis aureis circulis sibimet connectuntur, quia omnes fideles per donum Spiritus sancti fidei et charitatis vinculo sociantur. Quinquagenarius enim numerus ad Spiritum pertinet sanctum. Unde et quinquagesimo die pQuod vero undecim vela cilicina fieri praecipiuntur, in cilicio peccatum ostenditur, propter haedos ad laevam positos. Quoniam ergo superius in decem cortinis sanctos perfectionem legis tenentes ostenderat, profecto undenarius ciliciorum numgressores legis, hoc est, peccatores in Ecclesia futuros significat. Sed tamen et ipsa saga cilicina quinquagenis ansulis copulantur propter poenitentiae signum et spem remissionis peccatorum per indulgentiam. 2. Unde et quinquagesimus psalmus veniae et remissionis est. Possunt quidem et haec tentoria cilicina quibus tabernaculum tegitur, et pluvias, et ventos, et turbines tolerant grossae hominum mentes accipi, quae aliquando in Ecclesia occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur. 399 3. Unde et bene sequenter pelles a
Abbreviated transcription (Latin):
dominu. Ei ale quoq: apłi ⁊ doctor¬
eo pleni uitalib aquis. Ibi liba. iur¬
ginitatio candor. siue mortanolal
laborum passionunq tolerantie ꝗ
b mortifiaantur membra penitẽti¬
um. Et hequidem species dispensa¬
toesq donorum sunt diuise ꝑ sp̃o

Expanded text:
ialae quoque, apostoli et doctores pleni vitalibus aquis. Ibi lilia, virginitatis candor, sive mortariola, laborum passionumque tolerantiae, quibus mortificantur membra poenitentium, et hae quidem species dispensationesque donorum sunt divisae per
Abbreviated transcription (Latin):
unꝯ conpingitur gl ob terre ĩ fu si¬
one sp̃r sc̃i irrigatus. Iam porio lig¬
na sethim inputribili &. om̃s scĩ in¬
telliguntur mente et corpore ĩ corr¬
upti. neqz cum seculo ꝑeuntes: oet
permanentes et̾m. lapides qͦr p̃cio¬
si confessores. apłi: sacerdotes. onĩs¬
q usti. quos ⁊̃ lapides uiuos beatꝰ
petrus apłs uiuit dic̃. ut sitis in ꝗt
lapides uim cohedifficati in templo
culo dei: ut nullus desperet salutẽ.
alius argentum: eloquiũ. alius uo¬
cem eris. Sicq fiunt multa in tab̾¬
naculo: mensa .s. et candelabrum.
altare columꝰne. bases. tabule. crat̾e
sciphitͥiribula. fiale. mortariꝗ ola.
testamentũ. Et columu̾e. dactores i¬
sc̃i fidei fumitate solilati. Nec non
seculi turbines. Sunt ibi es crat̾e .i.
et paxilli: hoc ẽ principes ecr̃e. quib
pendent ominagenera ppłoꝵ qͣi ba¬
sorum. Sciphi quoq. dectrine elcꝗa¬

Expanded text:
unus compingitur globus terrae, infusiunus compingitur globus terrae, infusione Spiritus sancti rigatus. Jam porro ligna Sethim imputribilia omnes sancti intelliguntur mente et corpore incorrupti, neque cum saeculo pereuntes, sed permanentes aeterni. Lapides quoque pretiosi, confessores, apostoli, sacerdotes, omnesque justi. 9. Quos etiam lapides vivos beatus Petrus apostolus dicit: Ut sitis, inquit, lapides vivi, coaedificati in templo culo Dei, ut nullus desperet salutem. alius argentum, id est, eloquium, alius vocem aeris. Sicque fiunt multa in tabernaculo, mensa scilicet, et candelabrum, altare, columnae, bases, tabulae, crateres, scyphi, thuribula, phialae, mortariola, Testamentum. Et columnae, doctores sancti, fidei firmitate solidati. Necnon esaeculi turbines. Sunt ibi et crateres, id est, et paxilli, hoc est, principes Ecclesiae, quibus pendent omnia genera populorum, quasi vasorum; scyphi quoque, doctrinae el
Abbreviated transcription (Latin):
iacuictum: spes celestiũ p̃mioru
ostenditur. per pipuram: cruor:
ac tolerantia passionũ amore reg¬
ni ꝑpetin exhibita declaratur. Per
bistinctum cocum karitas demõstr¬
et ꝓximi cdilecõe declaratur. ꝑ bissũ.
in maculate camis incorruptio. ⁊ sꝑ¬
lendidissimꝰ sc̃imonie candor oste¬
ium asperitas texitur: dura penitẽ¬
tie afflc̾cio designat᷑. Dum g̾ alii
per armillas et anulos forte magis¬
tenũ excercẽt: alii per manies ⁊ dextr¬
alia deuotam audiẽdi obediẽtiã rec¬
tamq opatõe erhibet̃⁊ ali per luis
aureum p̃elaram sb̃tilioremq dei
intlłigentiam tenent. alii per iaciẽ¬
tum purpura ⁊ cecrũ audita celes¬
tia sperare cred̾e amare ũ desinũt.
me cognescunt. alii per bissum in¬
corruptõe caris offerunt: alii ꝑ
caprarum pilos deplorant aspere
q libent̾ admiserunt. Ecce ex tãta
diuersitate operum unu eficitur
taberna culu. sicut ex diu̾so pulu̾e

Expanded text:
hyacinthum spes coelestium praemiorum hyacinthum spes coelestium praemiorum ostenditur. Per purpuram cruor ac tolerantia passionum amore regni perpetui exhibita declaratur. Per bis tinctum coccum charitas demonstret proximi dilectione decoratur. Per byssum immaculata carnis incorruptio et splendidissimus sanctimoniae candor osterum asperitas texitur, dura poenitentiae afflictio designatur. Dum igitur alii per armillas et annulos forti magisterio exercentur, alii per inaures et dextralia devotam audiendi obedientiam, rectamque operationem exhibent, alii per vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent, alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, me cognoscunt. Alii per byssum incorruptionem carnis offerunt. Alii per caprarum pilos deplorant aspere quod libenter admiserunt. 8. Simul ex tanta diversitate operum unum conficitur tabernaculum: sicut ex diverso pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
prebent. ħ significat qr intͣ eccͣam
uiitutes fortium que ꝑ uires expͥ¬
mulr̃es intimantur. ounalocũ ĩue¬
niunt: Et ad usus sc̃e edifficatiõis
accipuntur. Collatio uero ip̃a nõ
fit neccitate s sponte: qr fides spon¬
tanea ẽ. Nam ꝑ amullas q̃ lacer¬
tos adstringunt ppõitorum ualde la¬
borancium oꝑa demõstrant᷑. ꝑ ĩau¬
res: subelitorum obedientia expri¬
mutur. ꝑ amules signaculum secre¬
torum ostenditur. Uñ et quedam mi¬
nus inelligentib occultantes qĩ sub
signaculo recondunt doctores: ne in¬
dignnis quibq dĩ sacram̃ta cdant᷑.
uñ et iustꝰ letatur et dicit. in corde
meo alsrc̃di eloquia tua: ut nõ petcẽ
cibi. Porro per dextralia: oꝑa bon a
et dextra commemorantur. ꝑ uas
aureum in donaria domini separatũ.
diuinitatio intlłigentia accipitur.
Quetanto ab infirmorum amore
disiungitur: qͣnto ad sola queet̾ua
sunt amando sublenat᷑. Porro per

Expanded text:
praebent, hoc significat quia intra Ecclesiam praebent, hoc significat quia intra Ecclesiam virtutes fortium, quae per viros exprmulieres intimantur, omnia locum inveniunt, et ad usus sanctae aedificationis accipiuntur. 4. Collatio vero ipsa non fit necessitate, sed sponte, quia fides spontanea est. Nam per armillas, quae lacertos astringunt, praepositorum valde laborantium opera demonstrantur. Per inaures subditorum obedientia exprimitur. Per annulos signaculum secretorum ostenditur. 401 5. Unde et quaedam minus intelligentibus occultantes, quasi sub signaculo recondunt doctores, ne indignis quibusque Dei sacramenta credantur. Unde et justus laetatur, et dicit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Porro per dextralia opera bona et dextra commemorantur. 6. Per vas aureum in donaria Domini separatum divinitatis intelligentia accipitur, quae tanto ab inferiorum amore disjungitur quanto ad sola quae aeterna sunt amanda sublevatur. Porro per
Abbreviated transcription (Latin):
domini gr̃am missam in uniu̾so orbe
diuersa karismatum clantate illus¬
trat. Alter. poot quidem hoc oppãsuz
uelum qd̃ parte taberna culi interi¬
orio ceultabat. ne prospic̾ent᷑ illuc
reposita: tpẽ illd̾ significare qd̾ fuit
mo usq deorsum dũrupit: om̃ia il¬
la que antea erant crculta. per din
passice ad nũm fidem sunt reuela
camen diuersa donaua. ad cõstr¬
uetcem taberna culi. iuxͣ qd̾ scriptũ ẽ
Aurũ. argẽtũ. es. lapides p̃rigi. Tũc¬
et pmrpuraz: pelles arietum rubrica¬
putribilia. pillos quoq caprarũad ꝯ¬
structo̾em tabernaculi. S et quicqͥd
iuricum mulierib prebuerũt : ar¬
millas. et maures. et amlos. ⁊ dex¬
tralia. omne uas aureum un dona¬
ria dm̃ separatum. Si quis habu̾it
iacinctum et piupuram. crecũ bistĩc¬
tum byssum et pilos capraru. Figa̾
eccͣa. Eides eius comparat᷑ auro. Ser¬
mo p̾licationis: argento. Ꝙ uero
que in ornam̃to siue taberna culo
necc̃ia sunt uri cum mulieribus

Expanded text:
Domini gratiam missam in universum orbdiversa charismatum claritate illustrat. 3. Potest quidem hoc oppansum velum, quod partem tabernaculi interioris occultabat, ne prospicerentur illuc reposita, tempus illud significare quod fuit mmo usque deorsum dirupit, omnia illa quae antea erant occulta, per Domini passionem ad nostram fidem sunt revelattamen diversa donaria ad constructionem tabernaculi, juxta quod scriptum est: Aurum, argentum, et purpuram, pelles etiam arietum rubricaputribilia, pilosque caprarum ad constructionem tabernaculi, sed et quidquid viri cum mulieribus praebuerunt, armillas, et inaures, et annulos, et dextralia, omne vas aureum in donaria Domini separatum est. Si quis habuit hyacinthum, purpuram, coccum bis tinctum, byssum, et pilos caprarum. 3. Figura Ecclesia: fides ejus auro comparatur, sermo praedicationis argento. Quod vero quae in ornamento, sive tabernaculo necessaria sunt, viri cum mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
Ncensum aũt qd̾ ex .iiii. odora¬
tissinus geneub inm̃ximam
forma or̃onum fi delium ostituta ẽe
beati iohis apochalipsis ostẽdit. et
ante agnum. habentes singuli cyta¬
ras ⁊ fialas aureas plenas incenso
dorum nature significare uideant᷑. ut
thus qd̾ plucidum ẽ aeri comparetur.
stact̾ uero aquis. galbanus ⁊ ouix.
terre atq igni: ut per hoc omniũ q̃ ĩ
celo. et infra celum. et interra. ⁊ ĩ aqs
sunt placitũ do incensu sit. ħ crea¬
ture landis or̃o. Sangino autem
ille qui moyses ppłin aspergit ac pu¬
lificat. et tabernaculuz testamenti
et om̾ia que ieo erant. dicẽs. hic
gume dm̃i ihn predicare mõstrat᷑¬
tur quo omniũ crecdentium corda
purgantur quo fides ecce signat᷑.
tabeinaculi sc̃ificat᷑. dicente dũo
deplis. hic ẽ sangius meuo noui
testamenti qui promultis effum¬
detur: adimplendum inueritate:
id qd̾ per moy sen fuerat osteusuz
mimagine.

Expanded text:
ncensum autem, quod ex quatuor odoratissimis generibus in maximam forma orationum fidelium constituta esse, beati Joannis Apocalypsis ostendit. Et ante Agnum, habentes singuli citharas, et phialas aureas plenas incenso,dorum naturae significare videantur, ut thus, quod perlucidum est, aeri comparetur, stacte vero aquis, galbanus et onyx terrae atque igni, ut per haec omnium quae in coelo, et infra coelum, et in terra, et in aquis sunt, placitum Deo incensum sit hic creaturae laudis oratio. 3. Sanguis autem ille, quo Moyses populum aspergit ac purificat, et tabernaculum Testamenti, et omnia quae in eo erant, dicens: Sangguinem Domini Jesu praedicare monstur, quo omnium credentium corda purgantur, quo fides Ecclesiae signatur, abernaculi sanctificatur, dicente Domino discipulis: Hic est sanguis meus novi testamenti, qui pro multis effundetur , ad implendum in veritate id quod per Moysen fuerat ostensum in imagine.
Abbreviated transcription (Latin):
aut fcõ. aut uerbo. aut crgita tõe co¬
mittitur.
inmonter. Iterum dat ei cls le¬
gem in aliis tabulis: ad instar pri¬
orum precisis. S quid si gnificaue¬
runt eedem tabule qͣs primũ ado¬
mino moises accepit. ⁊ sine mora cõ¬
fregit: tabule ille unaginem demõs¬
trabant prisce legio: non po lõgũ ĩt̃¬
uallum pro populi peccato cessãtio.
Alie uero ad instar priorum itera¬
tun incise: noui testamenti habue
figinam. Iste non frangunt᷑. ut
ostent̾ent᷑ noui testamenti eloꝗa ꝑ
mansura. Unde et merito decem u̾¬
bis legenda signantur: ut per eũ¬
dem iimerũ figura crucis expͥm̾e¬
tun huius eium forme indemo. xc᷑. lit¬
tera ẽ. Namrecto uno apice a sum¬
mo usq ad imum ducitur. Nansu
alio non dispari: pet transuersa br¬
achiorum componitur. Uñ et ip̃e
ait. Non ueni legem solu̾e. setad
miplere. Utiq pet passio̾e crucio. cꝰ¬

Expanded text:
aut facto, aut verbo, aut cogitatione coaut facto, aut verbo, aut cogitatione committitur. in montem, iterumque dat ei Deus legem in aliis tabulis ad instar priorum praecisis. Sed quid significaverunt eaedem tabulae, quas primum a Domino Moyses accepit, et sine mora confregit? 2. Tabulae illae imaginem demonstrabant priscae legis, non post longum intervallum pro populi peccato cessantis. Aliae vero, ad instar priorum iteratim incisae, Novi Testamenti habuere figuram. 389 Istae non franguntur, ut ostenderentur Novi Testamenti eloquia permansura. 3. Unde et merito decem verbis legenda signantur, ut per eumdem numerum figura crucis exprimeretur. Hujus enim formae in decem X littera est. Nam recto uno apice a summo usque ad imum ducitur. Rursum alio non dispari per transversa brachiorum componitur. Unde et ipse ait: Non veni legem solvere, sed implere , utique per passionem crucis, c
Abbreviated transcription (Latin):
quorum ifrłitaru petro deip̃is ge̾¬
tib dictum ẽ eic. Macta et mãdu¬
ca. Si macta et manduca: qr ⁊̃ nõ
cõcide et bibe: Ita iste uitulus per
ignem ⁊eli et aciemu̾bi.⁊ aqͣm bap¬
tismi: ab eis pociꝯ qͣm absorbe cona¬
batur abcorbtꝰ ẽ.¬
fications habu̾it requirelũ
est: qd̾ ex eis multos qui sͥ abpente
ip̃o idolum fabricauerãt: oiñ ulla
cuiusq necessitudinis distentõne
iussit intetum. Facile ẽ ut intlłigat᷑
hominũ illorum int̾erẽptõe signifi¬
cari uiciorum taliu necem. qͣlibuoi
ro candez i dolatriam deflurxeriuit in
talia qmippe uicia: seiure nos iubet
bra nr̃a que sunt sr̃ terram foruic̃¬
tt̾em. ĩ nuudiciam luxuriam. ꝯcupis¬
cẽtiam malam. ⁊ auari ciã que ẽ ydolo¬
rum fuitus. De porta uero usq ad
portam ire ẽ: auicio usq ad uicium
per qd̃ ad mentem mors in greditur.
cium gladio increpatõnis discurre
petfectorum: triplicem formã indi¬
cat peccatorum. Onme eĩ peccatũ:

Expanded text:
rum, id est, Petro de ipsis gentibus dictum est sic: Macta et manduca . Si macta et manduca, quare non etiam, concide et bibe? ita iste vitulus per ignem zeli, et aciem verbi, et aquam baptismi, ab eis potius quos absorbere conabatur absorptus eficationis habuerit requirendum est, quod ex eis multos, qui sibi absente ipso idolum fabricauerunt, sine ulla cuiusquam necessitudinis distinctione iussit interimi. facile est ut intellegatur hominum illorum interemtionem significare uitiorum talium, qualibus illi ad eandem idololatriam defluxerunt. in talia quippe nitia saeuire nos iubet terram, fornicationem, immunditiam, luxuriam, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est idolorum servitus . De porta vero usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium per quod ad mentem mors ingreditur cum gladio increpationis discurrermillium interfectorum triplicem formam indicat peccatorum. Omne enim peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
Orro unguentum quo perim¬
gitur cabeinaculum:. crismaẽ
quo ungitur ppłs fidelis in eccͣa. in qͥ¬
b diuinitas tanqͣm in tabernaculo
habitat. Not̃ quidem intlłigi hxc

Expanded text:
Porro unguentum quo perungitur tabernaculum chrisma est, quo ungitur populus fidelis in Ecclesia, in quibus divinitas tanquam in tabernaculo habitat. Potest quidem unguentum hoc