comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uum in ea sacrificium dño. ipsi quoq
apłi mox accepto dono sp̃c optule¬
runt: cum euuangelirantes his qͥ
conuenerant plurimos conũterunt
ad fidem. & hos fonte baptismatis
nẽ dominici altaris optulerunt. Be¬
nouis frugib uibebant᷑ offerri. quia
nimirũ ȩccłia de utroq popło uide¬
orum scilicet ꝙ gentilium colligit:
quos in nouam sui redemptoris fami¬
liam consecret. Inter hȩc uero soller¬
ter intuendum ẽ: qđ ñ sine magno
mysterio qͥnqͣgenariꝰ numerꝰ in datiõe
uel gr̃ȩ. uel legis obseruatus ẽ. Nam
quinquagesima die paschȩ & illa in
monte popło data. ꝙ hȩc discipłis in
cenaculo missa ẽ Sed hoc nimirum nu¬
mero. ꝑpetuitas futurȩ quietis ostendi¬
tur: in quo recte uel legis decalogus mã¬
ut aꝑte monstraret᷑ quia qui cumq di¬
ficiunt adueram ꝓfecto requiem ten¬
dunt. Quia uero quinquagesimꝰ annꝰ in
lege iubeleus. idest dimittens siue mu¬

Expanded text:
vum in ea sacrificium Domino ipsi quoque vum in ea sacrificium Domino ipsi quoque apostoli, mox accepto dono Spiritus obtulerunt, cum evangelizantes his qui convenerant, plurimos converterunt ad fidem, et hos fonte baptismatis nem Dominici altaris obtulerunt. Benovis frugibus jubebantur offerri, quia nimirum Ecclesia de utroque populo, Judaeorum scilicet et gentium colligit, quos in novam sui Redemptoris familiam consecret. Inter haec vero solerter intuendum est quod non sine magno mysterio quinquagenarius numerus in datione vel legis vel gratiae observatus est. Nam quinquagesima die Paschae, et illa in monte populo data, et haec discipulis in coenaculo missa est. Sed hoc nimirum numero perpetuitas futurae quietis ostenditur, in quo recte vel legis decalogus manut aperte monstraretur quia quicunque diperficiunt, ad veram profecto requiem tendunt. Quia enim quinquagesimus annus in lege Jubilaeus, id est, dimittens sive mu
Abbreviated transcription (Latin):
emus & faciemus: hic accepta illu¬
stratione sp̃c. nascentis ȩccłiȩ cecus. om¬
nium nationum linguis dei magnalia
loquebatur: certe utiq discretionis gr̃a
quia legis obseruatio uni tantũ genti
udeȩ data sit uerbum uero euuiange¬
lii cunctis ꝑ orbem gentib predican¬
pleta ꝓphetia quȩ dicit Asolis ortu
usq ad occasum. laudate nomen do¬
mini: excelsus suꝑ omnes gentes dñs.
Sed & hoc quod inuenerationẽ accep-¬
tȩ legis. omnib annis sacrificium no¬
uum domino die pentecostes offerri
uissum ẽ: in nr̃a quoq festiuitate sp̃u¬
alit agi. ex accepte gr̃ȩ tempore nun¬
quam desistit. Nouum quippe sacͥfi-¬
cium offert ȩccłia cum sabbato incipi¬
entis scĩ pentecostes. nouũ adoptionis
popłm ꝑbaptisma domino consecrat.
Ritu uero decentissimo sicut supͣ mo-¬
teris facti memoria innouetur: s &
innouam renatoꝵ sobolem. noua pa¬
raclyti a patre myssio celebretur. no¬

Expanded text:
emus et faciemus . Hic accepta illuemus et faciemus . Hic accepta illustratione spiritus nascentis Ecclesiae, coetus omnium nationum linguis Dei magnalia loquebatur, certe utique discretionis gratia: quia legis observatio uni tantum genti Judaeae data sit, verbum vero Evangelii cunctis per orbem gentibus praedicanmpleta prophetia quae dicit: A solis ortu usque ad occasum laudabile nomen Domini, excelsus super omnes gentes Dominus . Sed et hoc quod in venerationem acceptae legis omnibus annis sacrificium novum Domino Dei Pentecostes offerri jussum est, in nostra quoque festivitate spiritualiter agi ex acceptae gratiae tempore nunquam desiit. Novum quippe in ea sacrificium offert Ecclesia, cum sabbato incipientis sanctae Pentecostes, novum adoptionis populum per baptisma Domino consecrat ritu vere decentissimo, sicut et supra monteris facti memoria innovetur, sed et in novam renatorum sobolem, nova Paracleti a Patre missio celebretur. No
Abbreviated transcription (Latin):
moyses in ipsum eius uerticem. ubi in
igne caligine diuina maiestas prefulge¬
bat ascendit. quia nimirum altiora et
intima legis archana ꝑfectiores solum
capere & seruare nouerunt. Popłs uero
carnalis litderȩ suꝑficie contentus: qua¬
si exteruis & infra positus uerbi cȩlestis
asstabat auditui. At nunc data latius
& implenda ꝑfectus. scĩ euuangłii dic¬
ta: fidelium corda subleuant᷑. Ibi inter
flammas ignium. & micantia fulgura
fragor quoq tonitruoꝵ & clangor sona¬
bat᷑ bucinȩ. hic cum ignearum uisione
linguarum sonitus pariter de cȩlo
tanquam sp̃c uehementis aduenit. S
cum inutraq datione & legis uidelicet
& gr̃e foris audiretur sonitus. hic ta¬
men ampliori miraculo cum auditu
sonitus. affuit iurtus domi celestis: ͣ
intus sine sonitu discipłoꝵ corda doce¬
ret. Ibi auditis legalib edictis. respon¬
dit omnis popłs una uoce dicens. om¬
ma uerba quȩ locutus ẽ dñs. & audi¬

Expanded text:
Moyses in ipsum ejus verticem, ubi in Moyses in ipsum ejus verticem, ubi in igne et caligine divina majestas praefulgebat, ascendit; quia, nimirum, altiora et intima legis arcana perfectiores solum capere et servare noverunt: populus vero carnalis litterae superficie contentus, quasi exterius et infra positus verbi coelestis astabant auditui; at nunc data latius et implenda perfectius sancti Evangelii dicta fidelium corda sublevantur. Ibi inter flammas ignium et micantia fulgura, fragor quoque tonitruorum, et clangor sonabat buccinae, hic cum ignearum visione linguarum sonitus pariter de coelo tanquam spiritus vehementis advenit. Sed cum in utraque datione, et legis videlicet et gratiae, foris audiretur sonitus, hic tamen ampliori miraculo cum auditu sonitus adfuit virtus doni coelestis, quae intus sine sonitu discipulorum corda doceret. Ibi, auditis legalibus edictis, respondet omnis populus una voce, dicentes: Omnia verba quae locutus est Dominus, et audi
Abbreviated transcription (Latin):
qui abstulit peccata mundi: qui sui san¬
guinis precio. nos a peccatorum seruitu¬
te redemit. suȩ resurrectionis exemplo.
nobis spem uitȩ & ꝑpetuȩ lib̃tatis osten¬
dit. Quinquagesima uero die post occi¬
sionem agni data ẽ lex. descendente do¬
mino suꝑ montẽ igne: & quinquage¬
sima ȩque die post resurrectionẽ nr̃i
redemptoris quȩ ẽ hodie. data ẽ gr̃a
Quȩ apparente foris igne uisibili. iui¬
sibilit eorum pectora luce scientiȩ radi¬
auit: & inextinguibili caritatis ardore
succendit. Et hic autem altitudo cena¬
etli. & ibi cacumen montis. sublimi¬
tatem preceptorum & donorum indi-¬
cat cęlestium: & quia nemo infimis
adhuc desideriis inherens. uel diuinis
ob temperare mandatis. uel suꝑnis pos¬
sit dignus existere donis. Sed hic in ma¬
illic ad signanda infirmorum corda au-¬
ditorum. popls quidem omnis infra
montem stabat. & pauci seniorum mõ¬
tis partem conscenderant. solus autẽ

Expanded text:
qui abstulit peccata mundi, qui sui sanqui abstulit peccata mundi, qui sui sanguinis pretio nos a peccatorum servitute redemit, suae resurrectionis exemplo nobis spem vitae et perpetuae libertatis ostendit. Quinquagesimo vero die post occisionem agni data est lex, descendente Domino super montem in igne, et quinquagesima aeque die post resurrectionem nostri Redemptoris, quae est hodie, data est gratquae, apparente foris igne visibili, invisibiliter eorum pectora luce scientiae irradiavit, ac inexstinguibili charitatis ardore succendit. Et hic autem altitudo coenaculi, et ibi cacumen montis, sublimitatem praeceptorum et donorum indicat coelestium; et quia nemo infimis adhuc desideriis inhaerens, vel divinis obtemperare mandatis, vel supernis possit dignus existere donis, sed hic in maillic ad designanda infirmorum corda auditorum, populus quidem omnis infra montem stabat, at pauci seniorum montis partem conscenderant. Solus autem
Abbreviated transcription (Latin):
non solum ueteris facti recordatio: ue¬
rumetiam innouos adoptionis filios.
nouus in ea sp̃e scĩ celebratur aduen¬
tus. Attendat gͦ caritas ur̃a fr̃s mei.
qualiter huic nr̃e festiuitati legalis
festi. typus & figura concinnat. Libe¬
rati de egyptia seruitute filii isrł ꝑ
immolationẽ agni paschalis exiert
indesertum ut uenirent ad derram
repromissionis. ꝑueneruntq ad mon¬
dem sẏnai. Et descendens dñs in igne
suꝑ montẽ. comitante sonitu bucine
tonitrius ac fulgorib. quinquagesi¬
mo die ꝑacti pasche. legis decalogũ
eis aꝑta uoce disposuit. atq in memo¬
ria date legis. statuit eo die ꝑ annos
singłos sacrificium sibi nouum de
frugib eiusdem anni. panes uideli¬
cet primitiarum duos ad altare de¬
ferri. Quȩ autẽ sit agni paschalis
immolatio quȩ egyptiȩ seruitutis
absolutio. cunctis legentib liquet.
quia uidelicet pascha nr̃m immo-¬
latus ẽ xp̃e. & ipse uerus ẽ agnus.

Expanded text:
non solum veteris facti recordatio, venon solum veteris facti recordatio, verum etiam in novos adoptionis filios novus in ea Spiritus sancti celebretur adventus. Attendat ergo charitas vestra, fratres mei, qualiter huic nostrae festivitati legalis festi typus et figura concinat. Liberati de Aegyptiaca servitute filii Israel, per immolationem agni paschalis exierunt in desertum, ut venirent ad terram repromissionis, perveneruntque ad montem Sinai; et descendens Dominus in igne supermontem, comitante sonitu buccinae, tonitruis ac fulgoribus, quinquagesimo die peracti Paschae, legis decalogum eis aperta voce disposuit, atque in memoriam datae legis statuit, eodem die per annos singulos sacrificium sibi novum de frugibus ejusdem anni, panes videlicet primitiarum duos ad altare deferri. Quae autem sit agni paschalis immolatio, quae Aegyptiacae servitutis absolutio, cunctis legentibus liquet, quia videlicet Pascha nostrum immolatus est Christus, et ipse verus est agnus,
Abbreviated transcription (Latin):
galib iam olim ẽ presignata myste¬
riis. ac domino iubente ꝑ omnes an¬
nos sacris obseruata cerimoniis.
Hodierna etenim die ut nouimꝰ.
positis incenaculo discipłis. factus
inuisione ignis apparens: scientiam
illis omium linguarum tradidit.
facta autẽ hac uoce. conuenire uiri
religiosi. qui diũsis nationib ihero¬
solimam paschalis festiuitatis grã
confluxerant. S tupebantq mirantes
qm̃ audiebãt unusquisq lingua sua illa
sqͥntes magnalia dĩ. Exponentibus autem
cernebant: olim quidem uoce ꝓpħa¬
rum ꝓmissa: tunc autem xp̃i mune¬
re missa crediderunt exeis tria mi¬
annua celebritas. hȩc gr̃e cȩlestis sẽꝑ
grata festiuitas. Ob huius memoriã
fidelium cordib artius impͥmendã
pulcherrimȩ sc̃ȩ eccłiȩ mos in oleuit
ut annis singłis in ea baptismatis mystia
celebrentur. ablutisq fonte salutari
credentib suꝑuenienti sp̃ui scõ. dem¬
plum uenerabile paretur. Ae ꝑ hoc

Expanded text:
olim legalibus praesignata est mysteolim legalibus praesignata est mysteriis, ac Domino jubente, per omnes annos sacris observata caeremoniis. Hodierna etenim die, ut novimus, positis in coenaculo discipulis, factuss sanctus in visione ignis apparens, scientiam illis omnium linguarum tradidit. Facta autem hac voce, convenere viri religiosi, qui de diversis nationibus Hierosolymam paschalis festivitatis gratia confluxerant, stupebantque mirantes, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes magnalia Dei. Exponentibus autem cernebant, olim quidem voce prophetarum promissa, tunc autem Christi munere missa, crediderunt ex eis tria miannua celebritas, haec gratiae coelestis semper grata festivitas. Ob hujus memoriam fidelium cordibus arctius imprimendam pulcherrimus sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut annis singulis in ea baptismatis mysteria celebrentur, ablutisque fonte salutari credentibus, supervenienti Spiritu sancto templum venerabile paretur. Ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
diligit me. adiecit de futuro. dili¬
getur apatre meo: & ego diligam
eum: & manifestabo ei me ipsum.
Diligit namq etiam nunc dilecto¬
res suos cum patre filius. sed nunc
diligit. adhoc ut recte uiuant.: ex fi
adhoc diliget. ut ꝑueniant ad uisio¬
nem ueritatis quam ꝑ fidem gusta¬
uerant: & ꝓ qua ad mortem usq cer¬
tauerant. Non autem frustra cum
additamento ait: & manifestabo
ei me ipsum. Se enim cunctis homi¬
nib. se ipsum uero solis manifestabit
electis. Nam q reprobi inuidicio
xp̃m uidebunt: sicut scriptum est.
Uidebunt in quem transfixerunt.
Soli autem regem indecore suo uide-¬
bunt oculi iustorum. beati enim mũ¬
do corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Hec
dilectione euuangłica frat̾nitati ur̃ȩ¬
kĩni. pro ut dñs dedit exponendo
diximus. uidetur autem oportunũ
de sollempnitate adhuc hodierna
autem sciendum ẽ quod hec sollẽp¬
nitas non euuangłicis tantum con¬
secrata carismatib uerum etiam le

Expanded text:
diligit me: adjecit de futuro, dilidiligit me: adjecit de futuro, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Diligit namque etiam nunc dilectores suos cum Patre Filius, sed nunc diligit ad hoc ut recte vivant per fidead hoc diligit ut perveniant ad visionem veritatis, quam per fidem gustaverant, et pro qua ad mortem usque certaverant. Non autem frustra cum additamento ait: Et manifestabo ei meipsum. Se enim cunctis hominibus, seipsum vero solis manifestabit electis. Nam et reprobi in judicio Christum videbunt, sed, sicut scriptum est, videbunt in quem transfixerunt , soli autem regem in decore suo videbunt oculi justorum. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Haec de lectione evangelica, fraternitati veimi, prout Dominus dedit, exponendo diximus. Videtur autem opportunum de solemnitate adhuc hodierna autem sciendum est quod haec solemnitas non evangelicis tantum consecrata charismatibus, verum etiam jam
Abbreviated transcription (Latin):
se diligentib eadem suȩ uisionis. &
cognitionis p̃mia p̾mittit dicens. Qui
habet mandata mea & seruat ea. ille
ẽ qui diligit me. Qui autem diligit
me. diligetur a patre meo: & ego dili¬
gam eum. & manifestabo ei me ipsũ.
Ubi omni intentione considerandum.
quia. xp̃m uere diligere ẽ: non ipsam
dilectionem labiis profiteri: sed man¬
data. xp̃i quȩ discendo habemus ope¬
rando seruare. Unde & iohannes
ammonens ait. filioli mei. non dili¬
gamus uerbo neq lingua sed oꝑe et
ueritate. Omni gaudio amplecten
terit. nos scilicet a patre ꝙ filio di¬
ligi. nobis contemplandam ꝑpetuo
filii dĩ głam reuelari. Non autem
dubitandum quia quib gła filii
reuel abitur: eisdem quoꝙ patris
& sp̃e scĩ liceat ad eẽ conspectui. qͥa
quorum una ẽ diuinitas. una utiq
& inseparabilis uisio ẽ Hinc etenĩ
dicit. Q me uidet. uidet & patrem.
Et notandum quia cum p̃sentis
temporis uerbo diceret. qui autẽ

Expanded text:
se diligentibus eadem suae visionis et se diligentibus eadem suae visionis et cognitionis praemia promittit, dicens: Qui habet mgit me. Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo: et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Ubi omni intentione considerandum quia Christum vere diligere est non ipsam dilectionem labiis profiteri, sed mandata Christi, quae discendo habemus, operando servare. Unde et Joannes admonens, ait: Filioli mei, non diligamus verbo neque lingua, sed opere et veritate . Omni gaudio amplectendterit, nos scilicet a Patre et Filio diligi, nobis contemplandam perpetuo Filii Dei gloriam revelari. Non autem dubitandum quia quibus gloria Filii revelabitur, eisdem quoque Patris et Spiritus sancti liceat adesse conspectui, quia quorum una est divinitas, una utique et inseparabilis visio est. Hinc etenim dicit: Qui me videt, videt et Patrem . Et notandum quia cum praesentis temporis verbo diceret: Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
quia ego in patre meo. & uos in me.
& ego in uobis. N ouerant etiam tẽ
uidue diuinitatis nouerant se ẽẽ in
xp̃o ꝑ susceptionem fidei & sacram̃¬
diligit me : sermonẽ meum seruabit.
Et pater meus diliget eum. & ad eũ
ueniemus. & mansionem apud eum
imbuta literis. nouit omnis ȩccłia
xp̃i. Sed in illo nimirum die quo ue¬
racit̾ uiuere incipiunt. longe melius
ea iusti cognoscunt. hoc ẽ indie resur¬
rectionis. quando ꝑfectius cuncta qͦ
scienda sunt sciunt. quo ipsum scien¬
tiȩ fondem. uicinus. sine fine conspi¬
ciunt. Quod etiam de quibusdam ꝑfe¬
ctiorib scĩs. & ante tempꝰ resurrectionis
fieri dubium non ẽ: illis udelicet qͥ
lucrum. Hȩc quidem omnia : dñs qͣsi
apłis specialiter dicere uidebatur.
Sed ne putaremus eum illis solum¬
modo & non etiam nob̃ si illoꝵ exem¬
pla sequeremur. beatitudinẽ diuinȩ
cognitionis polliceri. generalem post
hȩc sententiam sub intulit: & omnib

Expanded text:
quia ego in Patre meo, et vos in me, quia ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. Noverant etiam tunc viduae divinitatis, noverant se esse in Christo per susceptionem fidei et sacramediligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum imbuta litteris, novit omnis Ecclesia Christi. Sed in illo nimirum die quo veraciter vivere incipiunt, longe melius ea justi cognoscunt, hoc est, in die resurrectionis, quando eo perfectius cuncta quae scienda sunt sciunt, quo ipsum scientiae fontem vicinius sine fine conspiciunt. Quod etiam de quibusdam perfectioribus sanctis, et ante tempus resurrectionis fieri dubium non est, illis videlicet, qui lucrum . Haec quidem omnia Dominus quasi apostolis specialiter dicere videtur, sed ne putaremus eum illis solummodo, et non etiam nobis, si illorum exempla sequeremur, beatitudinem divinae cognitionis polliceri, generalem post haec sententiam subintulit, et omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
dita conturbari ac doleri. prout dece¬
bat habebant. Uos autem uidetis me
inquit. quia ego uiuo & uos uiuetis.
Ego uiuo p̃sentis temporis. uerbo po¬
suit. & uos uiuetis futuri. quia nimi¬
rum in proximo ad eẽ cernebat: ideoq
quasi p̾sentem nominabat horam: in
qua ipse morte destructa. in ȩternam
resurgeret uitam. Illorum uero uitam
quos & usq ad p̃finitum mortis suȩ
tempus singulos pro ingressu uitȩ
poris oportebat. Ait ergo. Adhuc mo-¬
dicum: & mundus me iam non uidet.
Uos autem uidetis me quia ego ui¬
uo & uos uiuetis. Acsi aꝑte dicat. Ad¬
huc modicum: & mundi amatores me
mortalem ultra uidere desistunt. Re¬
surgentem uero amortuis cernere ne¬
queunt: quia illam nesciunt uitam.
cuius soli amatores gloriam meȩ re¬
surrectionis merentur intueri. Uos
autem ido me post hȩc ualetis. quia
& ego uiuo resuscitatus amortuis & uoᷤ
digni estis meȩ resurrectionis exemplo
uenturi. In illo die uos cognoscetis.

Expanded text:
dita conturbari ac dolere prout decedita conturbari ac dolere prout decebat, habebant. Vos autem videtis me, inquit, quia ego vivo, et vos vivetis. Ego vivo praesentis temporis verbo posuit, et vos vivetis futuri, quia nimirum in proximo esse cernebat: ideoque quasi praesentem nominabat horam, in qua ipse, morte destructa, in aeternam resurgeret vitam: illorum vero vitam quos et usque ad praefinitum mortis suae tempus singulos pro ingressu vitae spectare oportebat. Ait ergo: Adhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Ac si aperte dicat: Adhuc modicum, et mundi amatores me mortalem ultra videre desistunt, resurgentem vero a mortuis cernere nequeunt: quia illam nesciunt vitam, cujus soli amatores gloriam meae resurrectionis merentur intueri. Vos autem ideo me post haec videre valetis, quia et ego vivo resuscitatus a mortuis, et vos digni estis meae resurrectionis exemplo venturi. In illo die vos cognoscetis
Abbreviated transcription (Latin):
płosrelinqͥret orphanos.S ñ reliqͥt orphanas
quib & pbuit seipsum uiuum post pas¬
sionem suam in multis argumentis ꝑ
dies quadraginta. Et post dies decem
assumptionis suȩ hoc ẽ hodierna die.
sp̃c scĩ illos de celo carismatȩ donauit
ubi ipsum xp̃m ad eos uenisse nullus
ambigit. qui in separabilem sc̃ȩ trini¬
tatis naturam uirtutẽ & oꝑationem
ẽẽ cognouit: quod ipsis latius exequens:
quantum causa illorum de gente non
sc̃a sit discreta denuntiat. Adhuc modi¬
cum: & mundus me iam non uidet.
Uos autem uidetis me: quia ego uiuo
& uos iuuetis. Nam quiahec ad pas¬
sionem iturus loquebatur. modicum
erat usq ad tempus explete passionis.
ex quo illum reprobi uidere nunquã
ualebant. Soli etenim iusti qui morte
illius erant contristati: gaudium resur¬
rectionis eius uidere meruerunt. At qͥ
uisa morte eiꝰ exultabant: nequaquã
ipsi uisa eiꝰ resurrectione letari. sed au¬

Expanded text:
pulos relinqueret orphanos, sed non reliquit orphanos, pulos relinqueret orphanos, sed non reliquit orphanos, quibus et praebuit seipsum vivum post passionem suam in multis argumentis per s eis, et post dies decem assumptionis suae, hoc est hodierna die, Spiritus sancti illos de coelo charismate donavit. Ubi ipsum Christum ad eos venisse nullus ambigit, qui inseparabilem sanctae Trinitatis naturam, virtutem et operationem esse cognovit. Quod ipsum latius exsequens, quantum causa illorum de gente non sancta sit discreta denuntiat. Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Nam quia haec ad passionem iturus loquebatur, modicum erat usque ad tempus expletae passionis, ex quo illum reprobi nunquam videre valebant. Soli etenim justi qui morte illius erant contristati, gaudium resurrectionis videre meruerunt. At qui visa morte ejus exsultabant, nequaquam ipsi visa ejus resurrectione laetari, sed au
Abbreviated transcription (Latin):
uentus sui luce reficit. Unde bene cũ
diceret. quem mundus non potest ac¬
accipere. mox ad didit dicens. quia
non uidit eum. nec scit eum. Uos autẽ
cognoscetis eum: quia apud uos ma¬
nebit & muobis erit. Dnm namq sal¬
uatorem & infideles ante passionem
in carne uiderunt. sed quia dei filius
eẽt. quia paraclytus missus in mundũ.
non nͥ fideles scire potuerunt. S p̃m
autem sc̃m neq oculis uidere infideles.
neq animo ualebant cognoscere. quia
non indutꝰ humanitate discipłis appa¬
ruit. sed ita ad eos uenire. ita apud eos
maluit manere. ut in ipsis eorum cor¬
dib gratissimam sedem sibi consecra.¬
ret. Hoc ẽ enim qd ait. uos autem cog¬
noscetis eum. quia apud uos manebit
& in uobis erit. Qautem in uisibilit̾
in hac uita manet cum electis. inuisi¬
biliter eis utiq grãm suȩ cognitionis
exhibet. Non relinquam uos orpha¬
nos. ueniam ad uos. Uidebatur inti¬
delib: quia moriens incruce dñs disci¬

Expanded text:
ventus sui luce reficit. Unde bene cum ventus sui luce reficit. Unde bene cum diceret, Quem mundus non potest accipere, mox addidit dicens: Quia non vidit eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Dominum namque Salvatorem, et infideles ante passionem in carne viderunt, sed quia Dei Filius esset, quia Paracletus a Deo missus in mundum, non nisi fideles scire potuerunt. Spiritum autem sanctum neque oculis videre infideles, neque animo valebant cognoscere, quia non indutus humanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere, ut in ipsis eorum cordibus gratissimam sibi sedem consecraret. Hoc est enim quod ait, Vos autem cognoscetis eum, qui apud vos manebit, et in vobis erit. Qui autem invisin hac vita manet cum electis, visibiliter utique eis gratiam suae cognitionis exhibet. Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Videbatur infidelibus, quia moriens in cruce, ut Dominus disci
Abbreviated transcription (Latin):
nes tuȩ dñe letificauerunt animã
meam. Alium ergo inquit paraclytũ
dabit uobis. ut maneat uobiscum
inȩternum: & addidit sp̃m uerita¬
tis quem mundus non potest acci¬
pere. Mundum autẽ appellat ho-¬
mines. mundi huius amori deditos.
sicut econtra sc̃ĩ qui cęlestium desi¬
derio flagrant. cęli recte uocantur:
dicente psalmista. Et annuntiaburi
cȩli iusticiam eius. poplo qui nascetur.
Qđ ẽ aꝑte dicere. Annuntiabunt cęli ex¬
celsi mente. uoce actione doctores iusti¬
ciam eius. popło qui ad fidem uenien¬
do nuꝑ in illo nasci desiderat. Quisqͥs
gͥ consolationem foris in mundi reb in¬
quirit: hic diunȩ consolationis mune¬
re intus reformari non ualet. Quisqͥs
infimis delectationib inhiat: non potest
acciꝑe sp̃m ueritatis. fugit enim sp̃e
ueritatis. cor quod uanitati subditũ
cernit. solosq eos quos mandata ueri¬
tatis ꝑ dilectionem oꝑari conspicit: ad¬

Expanded text:
nes tuae, Domine, laetificaverunt animam nes tuae, Domine, laetificaverunt animam meam . Alium ergo, inquit, Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum. Et addidit: Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere. Mundum autem appellat homines mundi hujus amori deditos, sicut e contra sancti qui coelesti desiderio flagrant coeli recte vocantur, dicente Psalmista: Et annuntiabunt coeli justitiam ejus populo qui nascetur , quod est dicere: Et annuntiabunt excelsi mente, voce, actione, doctores justitiam ejus populo, qui ad fidem veniendo nuper in illo nasci desiderat. Quisquis igitur consolationem foris in mundi rebus inquirit, hic divinae consolationis munere intus reformari non valet. Quisquis infimis delectationibus inhiat, non potest accipere Spiritum veritatis. Fugit enim Spiritus veritatis cor quod vanitati subditum cernit, solosque hos quos mandata veritatis per dilectionem operari conspicit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
seruatione probemus. Rogabit etiam
pro nobis patrem. & alium parachy¬
tum dabit nobis pater. Regabit pa¬
trem ꝑ humanitatẽ qui dabit cum
patre ꝑ diuinitatem. Neq enim pu¬
tandum ẽ quia ante passionẽ suam
tantummͦ. ꝓ ecclĩa rogauerit: & non eti¬
am nunc post ascensionem roget: cũ
dieat de illo apłs. qui ẽ ad dexteram
dei. qui etiam interpellat pro nobis.
in corpore gessit & docuit. in euuan¬
głiis scripta tenemus. Et si his audi¬
endis. legendis. inuicem conferendis.
corde ꝙ oꝑe conseruandis curam im¬
pendimus: constat nimirum quod
dño ꝑpetuo commorante. ac nos con¬
solante uincamus. Si gͦ hunc para-¬
elytum diligimus. eiusq mandata
seruamus. rogabit patrem & aliũ
paraclytum dabit nobis. id ẽ sp̃c sui
quȩ nos inter adũsa presentis exilii
patriȩ cȩlestis expectatione letificet.
ita ut cum ꝓpħa possimus dicere. se-¬
cundũ multitudinẽ doloꝵ meoꝵ in cor¬
de meo: paraclysis idest consolatio¬

Expanded text:
servatione probemus, rogabit etiam pro nobis Patrem, et alium Paracletum dabit nobis Pater. Rogabit Patrem per humanitatem, qui dabit cum Patre per divinitatem. Neque enim putandum est quia ante passionem suam tantummodo pro Ecclesia rogaverit, et non etiam nunc post ascensionem roget, cum dicat de illo Apostolus: Qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis .in corpore gessit et docuit, in Evangeliis scripta tenemus. Et si his audiendis, legendis, invicem conferendis, corde et opere conservandis curam impendimus, constat nimirum quod nobiscum perpetuo commorante ac nos consolante, vincamus. Si ergo hunc Paracletum diligimus, ejusque mandata servamus, rogabit Patrem, et alium Paracletum dabit nobis, id est, Spirituquae nos inter adversa praesentis exsilii, patriae coelestis exspectatione laetificet, ita ut cum Propheta possimus dicere: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo paracleses id est consolatio
Abbreviated transcription (Latin):
mus aduentum debe¬
mus ipsi congruere sol¬
lempnitati quam coli¬
mus. Hoc etenim ordine tantum festi-
mus: si nos quoq dño oppitulante
aptos reddiderimus. ad quos sp̃c sc̃s
aduenire: & in qͥb habitare dignet᷑
Ea autem solummodo ratione aduen¬
tu & illustratione scĩ sp̃e apti existi¬
mus. si & corda nr̃a diuino amore
repleta. & corpora sint diuinis man¬
cipata preceptis. Unde & in exordio
ta mea seruate: & ego rogabo pa¬
trem. & alium paraclytum dabit
uobis. Para clytus quippe: consola
raclytus uocatur: quia corda fideli¬
um ne inter huius scł̃i adũsa defici¬
ant. cęlestis uit e desideriis subleuat

Expanded text:
mus adventum, debemus ipsi congruere solemnitati quam colimus. Hoc etenim ordine tantum  Al., mus, si nos quoque Domino opitulante aptos reddiderimus, ad quos Spiritus sanctus advenire, et in quibus habitare dignetur. Ea autem solummodo ratione adventu et illustratione sancti Spiritus apti existimus, si et corda nostra divino amore repleta, et corpora sint Dominicis mancipata praeceptis. Unde in exordio leta mea servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis. Paracleturacletus vocatur: quia corda fidelium ne inter hujus saeculi adversa deficiant coelestis vitae desideriis sublevat
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ait. si diligitis me mandata mea
seruate. & ego rogabo patrem. & ali¬
um paraclytum dabit uobis: imp¬
sis quidem discipłis qui eum uere
dilexisse. uere mandatis eius obedis
pletum ẽ: quando illis incenaculo
orantib. repente sp̃e sẽs in igneis
linguis apparuit. eosq & in ore
ꝑ diuersitatem linguarum docuit:
& incorde ꝑ amoris sui consolatio¬
nem roborauit. Habebant autem et
prius paraly cum ipsum dñm ui
delicet secum incarne cõmorantem:¬
a cuius miraculoꝵ dulcedine et ope
predicationis. ne infidelium ꝑsecu¬
tione scandalizari possent. erigi &r
confortari solebant. Uerum quia
ille post resurrectionẽ ascendens
in cȩlum eos corporalit deseruit. qͥ¬
bus tamen diuinȩ p̾sentia maiesta¬
tis nunquam abfuit. recte de hoc pa¬
raclyto idest spũ scõ subiunrit: ut
maneat uob̃cum in ȩternum. In et̃¬
num namq manet cum scĩs. quos¬

Expanded text:
ea servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, in ipsis quidem discipulis, quos eum vere dilexisse, vere mandatis ejus obediispletum est, quando illis in coenaculo orantibus, repente Spiritus sanctus in igneis linguis apparuit, eosque et in ore per diversitatem linguarum docuit, et in corde per amoris sui consolationem roboravit. Habebant autem et prius Paracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cujus et miraculorum dulcedine, et ope praedicationis, ne infidelium persecutione scandalizari possent, erigi et confortari solebant. Verum quia ille post resurrectionem ascendens in coelum eos corporaliter deseruit, quibus tamen divinae praesentia majestatis nunquam abfuit, recte de hoc Paracleto, id est, Spiritu sancto subjunxit: Ut maneat vobiscum in aeternum. In aeternum namque manet cum s
Abbreviated transcription (Latin):
troducunt mille annos post resur¬
rectionẽ dicentes. nob̃ tunc centu.¬
plum omnium rerum. quas di-¬
misimus. & uitam ȩternam ẽẽ
reddendam: non intelligentes qđ
si incȩteris digna sit reꝓmissio:
inuxorib appareat turpitudo:¬
C is qui unam. ꝓ dño dimiserit
centum recipiat infuturo. Sensꝰ
gͥ iste ẽ. qui carnalia ꝓsaluatore
dimiserit. sp̃italia recipiet infu¬
turo: quȩ in comparatione ꝙ me¬
rito sui ita erunt: quasi paruo
tum domum & unuis. ꝓuinciȩ
paruos agros dimiserat: quasi
nichil habentes. ꝙ omnia possi¬
dentes.

Expanded text:
troducunt mille annos post resurtroducunt mille annos post resurrectionem dicentes, nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus et vitam aeternam esse reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est: qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritalia recipiet, quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo tum domum et unius provinciae parvos agros dimiserat, quasi nihil habentes et omnia possidentes.
Abbreviated transcription (Latin):
apłorum ẽ atq credentium: in re¬
generatione cum sederit filius ho¬
minis in sede maiestatis suȩ quan¬
do ex mortuis de corruptione resur-¬
gent in corrupti: sedebitis & uos in
soliis iudicantium condempnan¬
tes duodecim trib isrł: quia uobis
credentib illi credere noluerunt.
Et omnis qui reliquit domũ. uel
fr̃s. aut sorores. aut patrem. aut
matrem. aut uxorem. aut filios.
aut agros. ꝓpter nomen meum.
centuplum accipiet. & uitam ȩter-¬
nam possidebit. Multi autem e¬
runt pͥmi nouissimi: & nouissimi
primi. Locus iste cum illa senten¬
tia congruit: inqua saluator lo¬
quitur. Non ueni pacem mittere
sed gladium. Ueni enim separa¬
re hominẽ apatre suo. & matrẽ
a filia. & nurum a socru: & inimi¬
ci hominis domestici eius. Qui gͦ
ꝓpter fidem xp̃i. ꝙ predicationẽ
euuangłii omnes affectus contemp¬
serint. atq diuicias ꝙ scłi uolup¬
tates: isti centuplum recipient: ꝙ
uitam eternam possidebunt. Exoc-¬
casione huius sententiȩ quidam in¬

Expanded text:
orum est atque credentium. In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel: quia vobis credentibus, illi credere noluerunt. Et omnis qui reliquerit domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agcentuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit. Multi autem erunt primi novissimi, et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit, in qua Salvator loquitur: Non veni pacem mittere, sed gladium. Veni enim separare hominem a patre suo, et maa filia, et nurum a socru, et inimici hominis domestici ejus. Qui ergo propter fidem Christi et praedicationem Evangelii omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam in
Abbreviated transcription (Latin):
randis fidutia. Petuꝰ
piscator erat. diues ñ
fuerat: cibas manu et
arte querebat: & tam
loquitur confidenter
reliquimus omnia. Et quia non
sufficit tantum relinquere ad
iungit qđ ꝑfectum ẽ: & sequut
sumus te. fecimus qđ iussisti: qͥd¬

Expanded text:
randis fiducia. Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confidenter, Dimisimus omnia. Et quia non sufficit tantum dimittere, jungit quod perfectum est: Et secuti sumus te. Fecimus quod jussisti, q
Abbreviated transcription (Latin):
quoq si nichil tale paciamur. si non
uincla. non uerbera. non carceres. ñ
supplicia corporis alia. non hominũ
ꝑ sequutionẽ ꝓpter iusticiam tolera-¬
mus. calicem tamen salutaris acciꝑe.
& martyrii palmam optinere uale¬
mus. Si castigare corpꝰ nr̃m & serui¬
tuti subicere curamus. si in sp̃u humi¬
litatis & in animo contrito domino
tumelias. placida mente susciꝑe sa¬
tagimus. si & eos qui nos odio ha¬
bent. & qui iniurias nobis infir
bonorum iuta q sospitate guia:¬
amus exorantes: si cum iurtile
nr̃a iuxta apłi uocem hostiam ni¬
uentem. sc̃am do placentem e¬
hibentib cęlesti dignatione do-¬
nabitur. ut communi cum eis qͥ
menbra sui corporis ꝓ domino d¬
dere. gła remunemur: quia sieut
mors illorum. sic & uita nr̃a pre¬
ciosa sit in conspectu domini dis¬
ruptisq uinculis carnis. cum ipsis
intrare: atq inter choros martyrũ¬
tori nr̃o reddere merebunur: qui

Expanded text:
si nil tale perpetiamur, si non vincula, non verbera, non carceres, non supplicia corporis alia, non ullam hominum persecutionem, propter justitiam toleremus, calicem tamen salutaris accipere, et martyrii palmam obtinere valemus, si castigare corpus nostrum et servituti subjicere curamus, si in spiritu humilitatis et animo contrito Domino a proximo contumelias placida mente suscipetagimus, si et eos qui nos odio habent, qui injurias nobis inferunt, o horum vita et sospitate gaudeamus exorare, si cum virtute tra, juxta Apostoli vocem, hostiam viventem, sanctam, Deo placentem exhibentibus , coelesti dignatione donabimur, ut communi cum eis qui membra sua in mortem pro Domino dederunt, gloria remuneremur: quod sicut mors illorum, sic et vita nostra pretiosa sit in conspectu Domini: diruptisque vinculis carnis, et ipsi intrare atque inter choros beatorutori nostro reddere merebimur. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
sapientium disseminabunt scientiã.
cor stultorum dissimile erit. Labia
catholicorum disseminabunt mul¬
dissimile erit quia ꝑfidiam ꝓ scien¬
tia concipit ut doceat. Potest ꝙ ita-
int elligi. quia cor stultorum etiã
sibimet ipsi dissimile erit. dum mu¬
tabilitatẽ diuersarum cogitatio
qd fuerat ꝑmanet. Uictime impioꝵ
stoꝵ placabilia. Orationes ꝙ oꝑa
ta habet qui fidem catholicam se te¬

Expanded text:
sapientium disseminabunt scientiam, cor stultorum dissimile erit. Labia catholicorum disseminabunt dissimile erit, quia perfidiam pro scientia concipit ut doceat. Potest et ita intelligi, quia cor stultorum et sibimetipsi dissimile erit, dum mutabilitate se diversarum cogitationquod fuerat manet. Cui contra storum placabilia. Orationes, operata habet, qui fidem catholicam just
Abbreviated transcription (Latin):
dicentem. Lingua sapientium ornat
am. Lingua catholicoꝵ patrum or¬
nat scientiam. diunorum eloquiorũ¬
ea latus & aꝑtius exponendo. quȩ
scriptura canonica aut obseure po¬
suit aut hystorica tantum ratione
scripta reliquit. Os autem hereticoꝵ
ebullit stulticiam. dicta sacre scrip¬
ture ꝑuersȩ intelligendo. suosq sen¬
lis lignum iutȩ. quȩ autem immode¬
bilis. idest catholici doctoris. ad fru¬
ctum uitȩ ducit eternȩ. Qui autem
modum eccłiasticȩ norme ignorat.
& suum sp̃m ꝙ eorum qui se audi¬
unt mala loquendo conterit. ꝙ iner¬
fortitudo. & infructib impii contur¬
batio. Domus. xp̃i idest eccłia uel fi

Expanded text:
-- Lingua sapientium ornat Lingua catholicorum Patrum ornat scientiam divinorum eloquiorum, latius exponendo quae Scriptura canonica, aut obscura posuit, aut historica tantum ratione scripta reliquit.-- Et os haereticorum ebullit stultitiam. Dicta sacrae Scripturae perverse intelligendo, suosque senlis lignum vitae, quae autem immodeLingua catholici doctoris ad fructum vitae ducit sempiternum, qui autem modum ecclesiasticae normae ignorat, et suum spiritum et eorum qui se audiunt male loquendo conteret. fortitudo, et in fructibus impii conturbatio. Domus Christi, id est Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qđ timere non debeant eos qui pos¬
possunt. Qm̃ sine dĩ sapientia par¬
ua quoq animalia ñ decidunt. quan¬
tomagis homo qui apłica fultus sit
dignitate. Quod autẽ ait ur̃i & ca
dit ꝓuidentiã. & ineffabilẽ signat
affectum. qđ nichil nr̃oꝵ dm̃ lateat
ac etiam parua &e ociosa dicta eius
scientiam ñ fugiant. Derident intel¬
ligentiam ecclesiasticam in hoc loco.
qui carnis resurrectionẽ negant.
Quasi nos & capillos qui numerati
sunt & atonsore decisi omnes dica¬
mus resurgerȩ. cum saluatoi non dix¬
erit. ur̃i autẽ & capilli capitis om̃s
saluandi sunt. sed numerati sunt.
Ubi numerꝰ e scientia numeri de-¬
monstratur: non eiusdem numeri cõ¬
¶ seruatio.

Expanded text:
eos qui pospossunt, quoniam si sine Dei scientia parva quoque animalia non decidunt, quanto magis homo, qui apostolica fultus sit dignitate! Quod autem ait: vestri audit providentiam, et ineffabilem signat affectum, quod nihil nostrum lateat Deum, et etiam parva et otiose dicta ejus scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos et capillos qui numerati sunt, et a tonsore decisi, omnes dicamus resurgere, cum Salvator non dixerit: Vestri autem et capilli capitis omnes salvandi sunt, sed numerati sunt. Ubi numerus est, scientia numeri demonstratur, non ejusdem numeri conservatio.
Abbreviated transcription (Latin):
delitie uineerent: filiosꝙ suos incende¬
rent demoni uel initiarent. & appella¬
batur locus ipse gehennon. idest ual¬
lis filioꝵ ennon. Hoc regum uolum̃
& parahypomenon & ieremias scribut
plenissime: & comminatꝰ s se locũ
ipsum impleturum cadauerib mor¬
tuorum: ut nequaquam uocetur tophet¬
& baal: sed uocetur poliandrium
io est tumulus mortuoꝵ. futura gͦ
supplicia penȩ ꝑpetuȩ quib pecca¬
tores eruciandi sunt. huius loci uo¬
cabulo denotantur: Dupplicem autẽ
eẽ gehennam nimii ignis & frigoris
in iob plenissime legimus. Nonne

Expanded text:
delicie vincerent, filiosque suos incendedelicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baal; sed vocetur Poliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse Gehennam, nimii ignis et frigoris, in Iob plenissime legimus». He
Abbreviated transcription (Latin):
urtus. & eoꝵ nequitia demonstra¬
bitur. Qd̾ dico uob̾ intenebris di¬
cite inlumine. & qł in aure auditis
p̃dicate suꝑ tecta. Qd̃ audistis in
mysterio. aꝑtius p̾dicate. Qd̃ didi¬
cistis absconse publice loquimini.
Q̾ uos erudiui in paruulo iudee lo¬
eo: in uniu̾sis urbib & in toto mun¬
animã autem ñ possunt occidere. Si¬
Ergo anima inuisibilis & incorpo¬
ralis ẽ. scdm crassiorem dico nr̃o cor¬
poris substantiã: uel eo certe tempore
pumet᷑. & supplicia sentiet: quando
pͥstinum corpꝰ receꝑit. ut cum quo pec
inueteris libris ñ inuenitur. sed pͥ¬
mum a saluatore ponitur. Quera¬
mus gͦ quȩ sit sermonis huius oc¬
casio. Idolum baal fuisse uixta ierłm
ad radicẽ montis moria: quib siloa
fluit ñ semel legimus. Hȩc uallis &
parua campi planities irrigua erat¬
& nemorosa plenaq deliciis. & lucꝰ
in ea idolo consecratus. Intantã au
ut deserta templi uicinia ibi hosti¬
as immolaret: & rigorem religionis

Expanded text:
rabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis abscondite  Al. absconse, publice loquimini: quod vos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto munanimam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccin veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radices montis Moria, in quibus Siloe fluit, non semel legimus . Haec vallis et parvi campi planities, irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantam auut deserta templi as immolarent et rigorem religionis
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo gͦ inp̃senti scło
multoꝵ uicia nesciunt᷑:
sed de futuro tempore
scribitur: quando uidi¬
cabit ds abscondita hominũ & illu¬
minabit latebras tenebrarum: ce
manifestabit consilia cordiũ. Et est
sensus. Nolite timere ꝑsequutoꝵ¬

Expanded text:
uomodo in praesenti saeculo multorum vitia nesciuntur, sed de futuro tempore scriptum est, quando judicabit Deus abscondita hominum, et illuminabit occulta tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere saevit
Abbreviated transcription (Latin):
filiiq sit sp̃e non sicut quȩcumq cre¬
atura quȩ & patris & filii ẽ sed sicut
cum utroq uiuens & potens est sem¬
piterne ex eo quod ẽ pater filiusq sub¬
sistens. Unde cum dominus ante pas¬
sionis suȩ diem discipłis suis sc̃i spẽ
sponderet aduentum. adhuc inquit
multa habeo uobis dicere. sed non po-¬
testis illa modo portare. Cum enim ue
nerit ille sp̃c ueritatis: docebit uos
omnem ueritatẽ. Non enim loquet᷑
asemet ipso. sed quȩcumq audierit lo-¬
quetur. & futura annuntiabit uobis.

Expanded text:
Filiique sit spiritus, non sicut quaecumque creatura, quae et Patris et Filii est, sed sicut cum utroque vivens et potens, et sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum Dominus ante passionis suae diem discipulis suis sancti Spiritus sponderet adventum, Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed non potestinerit ille Spiritus veritatis, diriget vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso: sed quaecunque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
dicente domino. Qcumq dixerit uer¬
bum contra filium hominis. remite¬
tur ei. Q autem dixerit contra sp̃m
sem̃. non remittetur ei. neq in hoc scls
neq infuturo. Permanens namq in
hac impietate sine uenia ẽ qͥa cxelu¬
sit a se eum ꝑ quem poterat confiteri.
Nec umquam peruenit adindulgen¬
tiȩ remedium: qui patrocinaturũ sibi
non habet aduocatum. Ab ipso enim
ẽ inuocatio patris: ab ipso sunt lacri¬
mȩ penitentiũ ab ipso gemitus suppli¬
cantium. Et nemo potest dicere dñs
iħc nisi in sp̃u scõ. cuius equalem cũ
patre & filio omnipotentiã. unamq
ditatem euidentissime apls predicat

Expanded text:
dicente Domino: Quicumque dixerit dicente Domino: Quicumque dixerit minis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplcantium; et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto ; cujus aequalem cum Patre et Filio omnipotentiam, unamque Deitatem evidentissime praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
in illa unitate non fuit ista communio
quia hoc ẽ ibi omnia habere. quod sẽꝑ
existere. Nulla ibi tempora. nulli gra¬
dus. nullȩ differentiȩ cogitentur. Et si
nemo potest de do explicare quod est.
nemo audeat affirmare quod non est
Excusabilius enim ẽ de natura in effa¬
bili non eloqui digna. quam definire
contraria. Quicquid itaq de sempit᷑na
& in commutabili gła patris. pia pos¬
sunt corda concipere: hoc simul & de
filio. & de sp̃u sc̃o in separabiliter atq
indifferenter: intelligant. Ido enim
hanc beatam trinitatẽ. unum confite¬
mur dm̃. quia in his trib ꝑsonis. nec
substantiȩ. nec potentiȩ nec uoluntatis.
patrem & filium aliquam uolunt
eẽ distantiam. ita etiam macedonia¬
nos pariter detestamur: qui licet pa¬
tri o filio tribuant equalitatem spi¬
ritumtam̃ scm̃ inferioris putant ẽẽ na¬
turȩ non considerantes in eam blasphe¬
miam se incidere: quȩ neq inpsenti
seło neq infut᷑o sit remiitenda uidicio.

Expanded text:
in illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de Filio, et de Spiritu sancto inseparabiliter atque indifferenter intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, nec voluntatis, Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitatem, Spiritum tamen sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio,
Abbreviated transcription (Latin):
odiernam sollempnita¬
tem dilectissimi in pre¬
cipuis festis ẽẽ ueneran¬
dam: omnium catholi¬
corum corda cognoscuri.
Nec dubium ẽ quanta huic dierre¬
uerentia debeatur quem sp̃e sẽs ex¬
cellentissimo sui muneris miraculo
consecrauit. Nam ab illo die quo
dñs suꝑ omnẽ celoꝵ altitudinẽ ad
dexteram ꝰ patris consessurus ascen¬
dit. decimus dies iste ẽ. qui ab eiusde
resurrectione quinquagesimus nob̃
in eo aquo accepit illuxit. magna
mysteria & ueterũ sacram̃torum cõ¬
tinens & nouorum. quib manifestis¬
sime declaratur. & gr̃ãm prenuntia¬
tam fuisse ꝑ legem. ꝙ legem impletã
ẽẽ ꝑ gr̃am. Sicut enim hebreo quon¬
dam popło ab egyptiis lib̾ato quin¬
quagesimo die post immolationem
agni lex data ẽ in monte sẏna. ita
post passionem domini qua uerus
agnus occisus ẽ quinquagesimo a
resurrectione ipsius die in apłos ple¬
bemq credentium sp̃c sc̃s illapsus ẽ
ut facile diligens xp̃ianus agnoscat

Expanded text:
odiernam solemnitatem, dilectissimi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Dominus super omnem coelorum altitudinem ad dexteram Dei Patris consessurus ascendit, decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus manifestissime declaratur, et gratiam praenuntiatam fuisse per legem, et legem impletam esse per gratiam. Sicut enim Hebraeo quondam populo ab Aegyptiis liberato, quinquagesimo die post immolationem agni lex data est in monte Sina ; ita post passionem Christi, qua verus Dei Agnus occisus est, quinquagesimo a resurrectione ipsius die in apostolos plebemque credentium Spiritus sanctus illapsus est : ut facile diligens Christianus agnoscat