comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et surdiqui audiendi aures minime habebant
lam modo iuistitiam cordisauribus duriant : &im¬
pleat᷑ in eis: Beatiquie suriunt & si tiunt iustitiã
qm̃ ipsi saturabuntur : Et qui prius mortiuieran
do et uiuebant scło : misereantur ꝑpenitentiã
ani mȩ sue. et uiuant &impleatur in eis: Beati
miseri cordes qm̃ ipsi miseri cordiam consequep¬
tur: Et qui prius pauperes erant uirtutibus:
deeos: quam pulchri suꝑmontes pedes euange¬
lizantium pacem : euangeli tantiumbona ł⁊
BEAIUS ESTQUI NON EUERIT SCANDAUI¬
TΑΤΩS INΜE Quid est ergo dicere beatus :
qui non fuerit scandalitatus in me : Nisa ꝑta uoce
abiectionem inortis sue humilitatẽ q signare :
Acsipatentordicat: mira quidõ facio : sed abiac¬
ta ꝑp&i nonde dignor : Qui a ergo moriendo te¬
subsequor : Cauendũ ualdo est hominibus. ne
in memortẽ despiciant quisigna uenerantur.
ILLIS AŨT ABEVNTIDVS COEPITITĨS DI¬
ISTIS IN DESERTUMVIDERE ARVNDI¬
non asserendo sed negando intulit: Arundinẽ

Expanded text:
m ipsi consolabuntur. Et surdi, qui audiendi aures minime habebant, jam modo justitiam cordis auribus hauriant, et impleatur in eis: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi satiabuntur. Et qui prius mortui erant Deo, et vivebant saeculo, misereantur per poenitentiam animae suae, et vivant, et impleatur in eis: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur. Et qui prius pauperes erant virtutibus, de his: Quam pulchri super montes pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona . Et beatus est, qui non fuerit scandalizatus. Quid est ergo dicere, beatus est, qui non fuerit scandalizatus in me? nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat, mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor, quia ego moriendo subsequor. Cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. Illis autem abeuntibus coepit Jesus diistis in desertum? Videre arundinon asserendo, sed negando intulit. Arundinem
Abbreviated transcription (Latin):
Sedhȩc paulo supere dicens. &iã p̃lationis
eius causas aperuit . qui a prior meorat. Ac
si a ꝑtedicat Ini deme &iã postnat᷑ suporat
quo eũ natiuitatis suae tompora non angus¬
tant Nã ꝗ permatrẽ intem p̃r nascitꝰ si ne
tempore ẽ a patre gonerat᷑ . qui quantȩ reue¬
rentiȩ humilitatẽ debeat subdendo manifestat
CUIUSEGONOR SŨDIGNUS UT SOLUAM
EIUS CORRIGIAM CALCIAMENTI
GNos apudueteros fuit ut si quis eã quae
sibi cõpoter& accipore uxorẽ noll& illeor
calcia mentũ soluer& qui ad hancsponsus iure

Expanded text:
sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit, quia prior me erat, ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a patre generatus. Qui quantae reverentiae humilitatem habeat subdendo manifestat. Cujus non sum dignus, ut solvam ejus corrigiam calceamenti, etc. Mos apud veteres fuit, ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret, qui ad hanc sponsu
Abbreviated transcription (Latin):
go baptizat qui poccata ꝑ baptis manonre¬
laxat pusi prȩcursionis suae ordinem ser¬
uans qui nas citurũ nascendo praeuenerat
baptizaturũ quo quo dnm̃ bapti zando prȩ¬
uenir& et qui predicando factus est prȩ
cur sorxpĩ baptizando &iam prȩcursor
eius fier& imitatione sacramenti MEDIUS
AUT̃ UESTRUMSTETIT. QUẼUOS NESCITIS
Irimedio ergo hominũ &stetisse saluator
asserit et nes ciri quia ꝑ carnẽ apparens &uisi¬
bilis extiat corpore & in uisibelis maiestate
Lucas enĩ in hoclo co ait. Ipse uos bapti rabiit
in spũ scõ &signi. hoc est ot purgatione scĩfica¬
tionis itꝓbatione tribulationis. Potestautꝰ
idem sp̃s scĩ &iam nomine ignis scĩficatus ip¬
tollegi quia & lncendit ꝑ amorẽ & ꝑsapien¬
tiam corda quȩ repl& illuminat . IPSE EST
QUI POST MEUENTURUS EST QUIANTE
MELACTVS EST Sic namque dicituran¬
teme factus est. ac sidicatur ante positus
Post ieergouenit qui a postmodũ natus an
te autem factus est quiamihi praelatus

Expanded text:
go baptizat qui peccata per baptisma non relaxat? Nisi ut praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum nascendo praevenerat, baptizaturum quoque Dominum baptizando praeveniret, et qui praedicando facursor Christi, baptizando etiam praecursor ejus fieret imitatione sacramenti. Medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. In medio ergo hominum et stetisse Salvator asseritur et nesciri, quia per carnem apperens, et visibilis stetit corpore et invisibilis majestate. Lucas enim in hoc loco ait: Ipse nos baptizavit in spiritu sancto et igni, hoc est, et purgatione sanctificationis, et probatione tribulationis. Potest autem idem spiritus sancti etiam nomine ignis sanctificatus intelligi, quia et incendit per amorem, et per sapientiam corda quae replet illuminat. Ipse est qui post me venturus est, qui ante me factus est. Sic namque dicitur: ante me factus, ac si dicatur: ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus. Ante me autem factus est, quia mihi praelatus,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ crat uerbum qui&iam indesertoclamat
quia derelicte ac destitutȩ uideae solatium
redemptoris annuntiat quid aut̃ clam& ia¬
sinuat eũ subiungit. dirigite uiã dñi sicut
cum ueritatis sermo humi liter auditur . Via
dpũ ad cor dirigitur cũ ad p̃ceptũ uita p̃parat᷑¬

Expanded text:
us auditur. Qui etiam in deserto clamat, quia derelictae destitutaeque Judaeae solatium Redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicr dirigitur cum veritatis sermo humiliter auditur. Via Domini ad cor dirigitur cum ad praeceptum vita praeparat
Abbreviated transcription (Latin):
Si cera interpretatur aebrietas : quo uoca¬
bulo haebrȩi. omne quod in hȩbriari po¬
test poculũ. siue de pomis siue defrugib
seu de qua libet alia materia confectum
significant. Decet enimuas caelesti
gratiȩ mancipatum a sȩculi i lecebris
castigari : ne uino in quo est luxuria de¬
briarieum. qui musto sp̃sscĩ deside ratim¬
pleri: ET SPŨ SC̃Õ REPLEBIT ADHUC:
EXUTERO MATRIS SUE Non est dubi¬
um: uerum hoc angeliesse ꝓmissũ. Si qui¬
dem scs̃ iohannes antequam nasceretur. ma¬
est: It cui spis scs in funditur: magna rumest
nium perhibens in eĩ fidepopulos batti¬
tabat dicit᷑ filios isrł ad dnm̃ dm̃ ipsorũ
conuertisse : patet pro fecto. xpm eẽ

Expanded text:
Sicera interpretatur ebrietas, quo vocaSicera interpretatur ebrietas, quo vocabulo Hebraei omne quod inebriare potest poculum, sive de pomis, sive de frugibus, seu de qualsignificant. Decet enim vas coelesti gratiae mancipatum a saeculi illecebris castigari; nec vino, in quo est luxuria, inebriari eum, qui musto Spiritus sancti desiderat impleri. Et Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae. Non est dubium verum hoc angeli esse promissum, siquidem sanctus Joannes antequam nasceretur, maest, et cui Spiritus sanctus infunditur, magnarum est o testimonium perhibens, in ejus fide populos baptizabat, dicitur filios Israel ad Dominum Deum ipsorum convertisse, patet profecto Christum
Abbreviated transcription (Latin):
Deprȩcatio nẽ dicens ex auditã : partũ conti¬
nuo promit tit uxoris. Non quod ille qui
propopulo oblaturus intrauerat relictis
publicis uotis. pro accipiendis filius ora re
potuerit : sed quod dicit ex audita est deprȩ¬
catiotua propopuli redemptione significat
Quod uero ad iungit et uxor tua pariectibi
filium : eius dem redemptionis ordinem pan¬
dit: Quod uidelicet natus ⁊acharie filius :
redemptori illius populi. prȩ conandosit iter
facturus ETERIT OMDIŨTBI ITEXUL¬
TATIO ET MUITI INNATIUITATEEIUS
GAVDEBVTIT Etnotandum: quod nato
prȩcur sores. maltigaudent. Nato aut̃
dño annuntiat angelus gaudium magnũ
quoderit omnipopulo : quia uidelicet hic
salutem multis predicare. illeomnibus qui
uelint aduenit donare. ETERT MAO¬
NͦNVS CORÃDRO Noncorpus hic : sedani¬
memagnitudinẽ dedarauit. Est coram
dño magnitudo animȩ. magnitudo uir¬
tis tis: est etiam par uitas animȩ . et pue¬
ritia iurtutis: UINṼ ET SICERÃ NBIBET

Expanded text:
Deprecationem dicens exauditam, partum continuo promittit uxoris. Non quod ille, qui pro populo oblaturus intraverat, relictis publicis votis, pro accipiendis filiis orare potuerit, sed quod dicit: Exaudita est deprecatio tua, pro populi redemptione significat. Quod vero adjungit, et uxor tua pariet tibi filium, ejusdem redemptionis ordinem pandit, quod videlicet natus Zachariae filius, refacturus. Et erit gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Notandum quod nato praecursore multi gaudent, nato autem Domino annuntiat angelus, gaudium magnum quod erit omni populo, quia videlicet hic salutem multis praedicare, ille omnibus qui volunt advenit donare. Et erit magnus coram Domino. Non corporis hic, sed animae magnitudinem declaravit, est coram Domino magnitudo animae, magnitudo virtutis, est etiam parvitas animae et pueritia virtutis. Vinum et siceram non bibet.
Abbreviated transcription (Latin):
ne angelus. et in templo et iuxta altare et ad
dextris apparet : quia uidelicet et ueri sacer¬
dotis aduentum et mrsterium sacrificii u¬
niuersalis. et clestis donaguudium prae¬
dicat Nam sicut per sinistram praesen¬
tiam : sicper dexteram. sȩpebona praenun¬
tiantur aeterna. AIT AUT AD ILIŨ AN¬
GELUS NETIMEAS TACCTIARIAS

Expanded text:
ne angelus et in templo et juxta altare et a ne angelus et in templo et juxta altare et a dextris apparet, quia videlicet, et veri sacerdotis adventum, et mysterium sacrificii, universalis et coelestis doni gaudium praedicat. Nam sicut per sinistram praesentia, sic per dexteram saepe bona pronuntiantur aeterna. Ait autem ad illum angelus: Ne timeas, Zacharia,
Abbreviated transcription (Latin):
a quamen ses cõputant hȩbrȩ i. modo in septẽ¬
brc̃ mensẽ modo incidit in oc tubrem. quia
scilicet mensis quo pas chageritur anni prin¬
cipium tenet. Dicente dño: mensis iste : uo¬
bis primus erit in mensibus anni. Decima
diemensis huius: tollat unus quis que agnũ¬
& cetr̃. Huius diei misterium impleuit
uerus ponti fex ih is quando completa dis¬
pensatione carnis in sanguine proprio cae¬
li secreta subiit . ut proprium nobis faceret
patrem : et interpellaret propetcatis eorũ
qui adhuc prȩforibus orantes expectant.
Et diligunt aduentum eius. AEPARVIT
to angelus uidetur intemplo. qui a ueri sa¬
cerdotis iam nontiabatur euentus. et caeles¬
te sacrificium parabatur. in quo angeli mi¬
nistrarent. Vtinam et nobis adolentibus
uł sacrificium deferentibus: assistatan¬
gelus Nonenim dubites assistere angelũ:
quando xp̃s as sistit . xp̃s immolatur : It¬
enim paschanostrum immolatus est xp̃s. Be¬

Expanded text:
a qua menses computant Hebraei, modo in Septema qua menses computant Hebraei, modo in Septembri mense, modo incipit in Octobri, quia scilicet mensis, quo Pascha geritur, anni principium tenet, dicente Domino: Mensis iste vobis primus erit in mensibus anni. Decima die mensis hujus tollat unusquisque agnum, etc. Hujus diei mysterium implevit verus pontifex Jesus, quando completa dispensatione carnis in sanguine proprio, coeli secreta subiit, ut propitium nobis faceret patrem, et interpellaret pro peccatis eorum, qui adhuc prae foribus orantes exspectant et diligunt adventum ejus. Apparuit to angelus videtur in templo, quia veri sacerdotis jam nuntiabatur adventus, et coeleste sacrificium parabatur, in quo angeli ministrarent. Utinam et nobis a dolentibus vel sacrificium deferentibus assistat angelus. Non enim dubites assistere angelum, quando Christus assistit. Christus immolatur, etenim pascha nostrum immolatus est Christus. Be
Abbreviated transcription (Latin):
Quienim sorte legitur. huma no iudicio
non comprȩbenditur. Illeigitur quere¬
batur quemiste figurabat uerus in ȩter¬
num sacer dos cuidicitur: tuessacerdos in ae¬
ternũ Qui non hostiarum cruore : sed
proprio patrem dm̃ generi reconciliaret
humano. Sed tunc sanguis fundebatur
in specie : sacerdos ordinabat : Nunc
quia ueritas uenit . relinquamus speciẽ
ec ueritatem sequamur: Tunc quidem
uices erant : nunc aut̃ est perpetuitas
Quemalium significabat zacharias sa¬
cerdos. nisi eum sacer dotem. cui sacrifi
cium nonesset commune cum ceteris
quinon manu factis templis. sacrificare
pronobis : sed in sui corporis templo nrã
peccata uacuaret SORTE IXIIT UTIN¬
CEΗSVPO ΝERET ET CETR̃ Incensũ
aut in scã scõrum a pontifice deferri.
expectante foristemplum omni populo de¬
cimadie septimi mensis est ius sum: et hanc
diem expiationis siue propitiationis uocare
quat apud nos obuarium iune discur sum 

Expanded text:
Qui enim sorte eligitur humano judicio Qui enim sorte eligitur humano judicio non comprehenditur. Ille igitur quaerebatur, quem iste figurabat verus in aeternum sacerdos cui dicitur, tu es sacerdos in aeternum, qui non hostiarum cruore, sed proprio Patrem Deum generi reconciliaret humano. Sed tunc sanguis fundebatur in specie, sacequia veritas venit, relinquamus speciem, et veritatem sequamur. Tunc quidem vices erant, nunc autem est perpetuitas. Quem alium significabat Zacharias sacerdos, nisi eum sacerdotem, cui sacrificium non esset commune cum caeteris, qui non manufactis templis sacrificaret pro nobis, sed in sui corpeccata vacuaret. Sorte exiit ut incensum poneret, etc. Incensum autem in sancta sanctorum a pontifice deferri, exspectante foris templum omni populo, decima die septimi mensis est jussum. Et hanc diem expiationis, sive propitiationis vocari, quae apud nos ob varium lunae discursum,
Abbreviated transcription (Latin):
AARΟΝ Planeigitur laudatio quaege¬
nus. mores officium. factum iudicium
conprehendit : Genus in maioribus: mo¬
res inȩquitate. officium insacerdotio. fac¬
tũ in mandato. in iustificatione iudicium
FRANT AUT IUSTIABO ANTEOM
Beatus qui in conspectũdĩ iustus estatq lau¬
dabilis: Euenit quippe ut laudent homi¬
nes eum qui non est laudabilis : et ei dethra¬
ant quiminime de tractione dignus est
Solus ds̃ : et in laude etͣ uituperatione iustus ẽ
iudex INCEDENTES INOM NIBUSMATI¬
DATIS ET IUSTIFICATIOTUDUS DRII: SINE
QUERELA ECECTR Plerumq uistitiadu¬
rior: hominũ querelam prouocat. Quae
uero tempera ta est : ipsa suȩ dulce dinis
gratia. etiam in uidiȩ que rimoniamuitat
Quando enimfacimus mandatum dĩ. et in
conscientia nr̃a uanae gloriȩ sordes spar¬
gimus. ut hominibus placeamus non illud
absque quae rela famus EAC TŨ EST AŨT
CŨ SACER DOTIO FUNGERET TACHARI¬
AS INOR DINE UICIS SUAE. ITCEIR

Expanded text:
Aaron; plena igitur laudatio, quae geAaron; plena igitur laudatio, quae genus, mores, officium, factum, judicium comprehendit. Genus in majoribus, mores in aequitate, officium in sacerdotio, factum in mandato, in justificatione judicium. Erant autem justi ambo ante Deum. Beatus qui in conspectu Dei justus est atque laudabilis, evenit quippe ut laudent homines eum, qui non est laudabilis, et ei detrahant, qui minime detractione dignus est. Solus Deus et in laude et in vituperatione justus est judex. Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, sine querela, etc. Plerumque justitia durior hominum iram provocat, quae vero temperata est, ipsa suae dulcedinis gratia etiam invidiae quaerimoniam vitat. Quando enim facimus mandatum Dei, et in concupiscentia nostra vanae gloriae sordes spargimus, ut hominibus placeamus, non illud absque querela facimus. Factum est autem cum sacerdotio fungeretur Zacharias in ordine vicis suae, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ et principes conuenerunt in unũ : sro
his euulsis destructis. perditis. et in infe¬
riora detractis edificatur ȩc dȩsi adi¬
cendit: quatinus aduentus illius fidẽ non
subita in spiratione conceptam. uerumha¬
bita magis propagatione susceptam. liberius
praedi caret. DEVICEΗΑΡIΑ Vigintiqua¬
tuor desacer dotibus ordines inministerio
domus dñi sorte a solomone sunt diuisi: in
quibus. abia familia est dequa t accharias
ostus est. sors contigit octaua Nonfrus¬
traprimus nouitestamenti praeco. in octa¬
ue sortis ui cenascitur : qui a sicut sẽptena¬
rio sȩpenumero propter sabbatum uetus
testamentũ. et sic nouum aliquotiens
occonario propter sacra mentum resur¬
rectionis exprimitur: Unde quia non
aliter quamper obseruantiam utriusq
testamenti. regnicaelestis aula pene¬
tratur : recte et intemplo solo monis mis¬
ticus quinde cimgraduum ascensus fuisse
narratur ETVXOR EI DEPILIABUS

Expanded text:
rae et principes conuenerunt in unum. pro rae et principes conuenerunt in unum. pro his euulsis, destructis, perditis et in inferiora detractis aedificatur atqcendit, quatenus adventus illius fidem non subita inspiratione conceptam, verum habita magis propagatione susceptam liberius praedicaret. De vice Abia. Viginti quatuor de sacerdotibus ordines in ministerio domus Domini sorte a Salomone sunt divisi, in quibus Abia familiae, de qua Zacharias ortus est, sors contigit octava. Non frustra primus Novi Testamenti praeco in octavae sortis vice nascitur, quia sicut septenario saepe numero propter sabbatum vetus Testamentum, sic Novum aliquoties octonario propter sacramentum resurrectionis exprimitur. Unde quia non aliter quam per observantiam utriusque Testamenti regni coelestis aula penetratur, recte et in templo Salomonis mysticus quindecim graduum ascensus fuisse narratur. Et uxor ejus de filiabus
Abbreviated transcription (Latin):
ΡNsΟΜẼS Sermonedi suffodietur at¬
q: destruetur illa quaem consumet ilis spũ
orissui: et destruet aduentu prȩsentiȩ iuȩ
Omnem scilicet sacrilegam. ꝑuersamq:
doctrinam disperdet inperpetuum: por¬
ro caquaeeleuatur contrascientiamdĩ et
in sua confidit sapientia. quae apud dm̃stul¬
titia est dissi pabitatq deponet : ut ȩdifi¬
centur pro hissimilia. Etin loco superiorũ
quac deftructa sunt et eiuilsa : extruant᷑
ad queplantentur. quae ec clesi asticȩ con¬
ueniunt ueritati et impleatur illud quod
dicitapostolus. Di edificatio di agricul¬
turaestis. Multi hunc locum super
persona xp̃i intellegunt: hieremias¬
enim inter pretatur excelsus dñi qui des¬
truxit regnumdiaboli quae sibi in excel¬
somonte ostenderat. aduersarias ꝑdidit
potes tates. delens cyro grafum earũ in
crucae : Dequibus et inpsalmo post
historiȩ ueritatem tropicae loquit᷑
Quare fremuerunt gentes et populime¬
ditatisunt in ania astiterunt reges ter¬

Expanded text:
. Sermone Dei suffodietur atque destruetur illa, quam consumet Jesus spiritu oris sui, et destruet adventu praesentiae suae , omnem scilicet sacrilegam perversamque doctrinam disperdet in perpetuum. Porro ea quae elevantur contra scientiam Dei, et in sua confidunt sapientia, quae apud Deum stultitia est, dissipabit atque deponet, ut aedificentur pro his similia, et in loco superiorum quae destructa sunt, et evulsa exstruantur atque plantentur, quae Ecclesiasticae conveniunt veritati, et impleatur illud quod dicit Apostolus: Dei aedificatio, Dei agricultura estis . Multi hunc locum super persona Christi intelligunt. enim interpretatur excelsus Domini, qui destruxit regna diaboli, quae sibi in excelso monte ostenderat, adversarias perdidit potestates, delens chirographum errorum in cruce, de quibus et in Psalmo post historiae veritatem τροπικῶς loquitur: Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges ter
Abbreviated transcription (Latin):
habeant dicitur. Sedait. quia non cre¬
dunt nisi quis ex mortuis resurrexerit.
Liui protinus respondetur Simor sene ꝙꝓ¬
phetas non audiunt : nec si quis ex mortius
resurrexerit credent ei. Certe demor se uerica sdicit:
Sicrederetis morsi : crederetis utique et mibi: De
me enim ille scripsit impletur ergo : quod per
abrahe responsionẽ dicitur. Ex mortius enim dñs
resurrexit : sediuda icus populus quia mor si cre¬
dere noluit. ei etiam quire surrexit ex mor¬
tuis credere contempsit. Cumque morsi uerba
spiritaliter intellege rȩnuit : a d eiurde quomor¬
ses locutus fuerat. non peruenit

Expanded text:
habeant dicitur. Sed ait quod non crehabeant dicitur. Sed ait quod non credunt, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis a mortuis resurrexerit, credent ei. Certe de Moyse veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus populus quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit; cumque Moysi verba spiritaliter intelligere renuit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat non pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt et iustibona nec tamen haec recipere¬
in reconpensatione quia dummeliora idẽ
aeter naappetunt : eorum iudicio quaelib&
bona affuerunt cun scis desideriis aestuant.
bon aminime uidentur. Inter haeo notan¬
dum est : quod e idicitur. memento fili Ecce
enim abra ham filium uocat : quem tamep
a tormento non liberat. Qm̃uius infide¬
lis populi. precedentes patres fideles. quia
multos asua fide deuias se considerant:
eos nulla cõpassione a tormentis eripiunt
quos tamenper carnem filios recognoscunt
In cormentis aut̃ diuespositus quinque frs
habere se peribet : quia superbis isdem ii¬
daicus populus qui ex magna iam parte da¬
natus est sequaces suos quos superterramre. B.¬
liquit. quinq sensibus corporis deditos uouit
Quinario ergonu mero. fratres quos reli¬
querat ex primit : quia eos ad spiritalẽ
intellegentiam non assurgere. in infer¬
nopositus gemit. Pect ut ad eos lazarus
mittatur : cui quia morsen et ꝓphecas

Expanded text:
sunt et justi bona, nec tamen haec sunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est, aeterna appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Inter haec vero notandum est quod ei dicitur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus, quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est, sequaces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferno positus gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod Moysen et prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur recte filius regniuocatur Quide longin¬
quo adiudendum latarum oculis leuat. Qui¬
adum ꝑdampnationis suȩ supplicia in fide¬
les inimosunt fideles quosque antediemex¬
tremi iudici i super se in requiem attendun:
quorum postgaudia contemplari nullaten:
possunt Longeuero est quod conspiciunt :
qui a illuc per meritum non attingunt
in lingua aũt amplius ardereostenditur
cumdicit Mit tela tarum ut intinguat¬
extremum digitis siui in aquam : etrefri¬
geret linguam meam quia crucior in acfla¬
ma infidelis populus uerbalegis in oretenu¬
it : quȩ opereseruare contempsit Ibiergo
amplius ardebat : ubi seostendit scire quod fa¬
cerenoluit: Ab ex tremodigiꝰ setangi desiderat:
Qui aȩternis supplicus datus optatoperac¬
tione iustorum uel ultima participari Cui
respondetur Quod in acuita bona reciperit.
quia omnesuũ gaudium. felicitatẽ transi¬
toriam putauit. Habere hic et enim pos¬

Expanded text:
dicitur, recte filius regni vocatur. Qui de longindicitur, recte filius regni vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii, super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cumextremum digiti sui intingat in aquam et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur, quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim pos
Abbreviated transcription (Latin):
ris uulnera. linguebant canes : Non nunquã : solent
in sacro eloquio percanes praedicatores intellegi. Ca¬
num et enim lingua. uulnusdum lingiut curat : qui
adoctores scĩ dum in confessione peccatiriri nos instru¬
unt quasi uulnusmentis ꝑ linguam tangunt Et
quia nos loquendo a peccatis eripiunt : qua si tangen¬
do uulnera. ad salutẽ reducunt Vndeet benela¬
iarus adiutus interprȩtatur. Quia ipsihunc ade¬
reptionẽ iuuant : qui eiuis uulnera perlinguȩ correp¬
tionem curant Contigit uero : ut uterq: moreret᷑
Diues qui induebatur purpura etbrsso. sepultus ẽ¬
in inferno : in sinũ uero abrahe lazarus ab ange¬
lis ductus e. quid abrahesinus. nisi secretam re¬
quiem significat patris: dequa ueritas Multi
inquid uenient aboriente ec occidente : et recum¬
bent cum abraham et ia ac et ia cob in regnocae¬
lorum Pilii aut̃ regni huius: eicientur intene¬
bras exteriores. qui enimpurpura indutus

Expanded text:
ris vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent ris vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Unde et bene Lazarus adjutus interpretatur, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, qui ejus vulnera per linguae correptionem curant. Contigit vero ut uterque moreretur: dives qui induebatur purpura et bysso, sepultus in inferno; in sinu vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus, nisi secretam requiem significat Patris? de qua Veritas: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob in regno coelorum. Filii autem regni hujus ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura indutus
Abbreviated transcription (Latin):
cum populum significat. quicultum uite ex te¬
rius habuit. quiacceptȩ legis delicus radnitorẽ
usus est non ad utilitatem: Quem aut latarus
ulceribus plenus nisi gentilem populum figura¬
liter ex primit: quidum conuersus ad dm̃ pecca¬
ta sua confiterinonerubuit huic uulnus in cute
fuit incutis quippe uulnere. uirus auis ceribus
thraitur : et fora serumpit Quidergo percatorũ
confessio nisi quȩdam uulnerũ ruptio quia pecca¬
tiuirus salubster aperitus in confessione quod pesti¬
fere latebat inmente. Sedlazarus uulneratus.
cupiebat saturari demicis quaecadebant demensa
diuitis. et nemo illidabat. Quia gentilem quẽ q
ad cognitionem legis ad mutere superbus ille populil
despiciebat. Quidum doc trinam legis non ad cari¬
tatem habuit sed adelationem : qua si deac ceptis opib:
tumuit t quia ei uerba defluebant descientia: qua¬
simicȩ cadebant demensa : Atcontraiacentis paupe¬

Expanded text:
cum populum significat? qui cultum vitae extecum populum significat? qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem. Quem autem Lazarus ulceribus plenus, nisi gentilem populum figuraliter exprimit: qui dum, conversus ad Deum, peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis, quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat, qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit, et quia ei verba defluebant de scientia, quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis paupe
Abbreviated transcription (Latin):
intuentur in uistos : ut hinc eorum gaudium
crescat. quia malum conspiciunt. quod mise¬
in aliis. quid ipsi perpeti siessent nec lecti
potuerunt. Quia quicreatoris suiclarita¬
temuident : nihil increatura agitur quod
uidere nom possint AITILLIA BRANA
HABENT MOYSEN IT PROPHETAS AU¬
DIΛΝTIIOS Sed qui uerbadi despeoxe
rat. haec audire non pos se : suos sequaces
aesti mabat: underespondit diues
NON PATERABRATIÃ SEDSIQUIS EX
MORTUIS IERIT ADEOS. EENITENTIÃ
AΟΕΝT Cui mox uera ci sententia dict᷑
SIMOr SENET PRO PHIETAS NONAUDIUNT
NEAUE SIQUIS EXMOR IUIS RESUR RIXERIT ORTDENT
Quia nimirum qui uerba legis despiciunt : redemp¬
toris precepta quiex mortuis resurrexit. quanto
sublimiora sunt. tanto haec difficiluis implebunt
Et nimirum constat quia cuius implere dicta renliurs
ei proculdubio credererecusant Quem uero iuxta
allegoriam diues iste qui induebatur purpura et
brsso et epulabatur cotidie splendide : pisi uidai¬

Expanded text:
intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt, quod misetius vident in aliis quid ipsi perpeti, si essent neglecti, potuerunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. Et ait illi Abraham: Habent Mosen et Prophetas, audiant illos. Sed qui rat, haec audire non posse suos sequaces aestimabat; unde respondit dives: Non, pater Abraham, sed si quis ex mortuis ierit ad eos, poenitentiam agent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Mosen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis surrexerit, credent. Quia nimirum qui verba legis despiciunt, redemptoris praecepta qui ex mortuis surrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Et nimirum constat, quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Quem vero juxta allegoriam dives iste qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, nisi Judai
Abbreviated transcription (Latin):
nunc sequitur ITAIT ROGOTE EROOT
EATER UTMIETAS EŨ IN DOMŨEA¬
TRIS MEI HABEOEHIM QUINQI
ERS UTTESTETURILUIS. NE ET IE SI
UENIANT INIO CŨITUNCTORA
ΓΟRΩ Qua in reno tandum est: arden¬
tidiuiti quanta ad supplicium cumu lant᷑
Ad penamna in quesuam : ei et cogniti o
seruator et memoria. Cognoscit enim
lazarum quem despecxit : fratrũ quoq
suorum meminit quos reliquid. Perfec¬
ta quippeti ultio depauperenones set : si hunc
in retributione non cognosceret Et perfec¬
tapena in igne nones set : si non hoc quod
ipsepatitur. etiam suistimeret. Vt ergo
peccatores amplius in supplicio puniantur.
et eorum uident gloriam quos contempse¬
runt. et deillorum etiampenator quentur.
quos inutiliter a mauerunt. Credendumue¬
ro est quod anteretributionem extremi iu¬
dicu in iusti in requiem quos damiustos con¬
spiciunt : ut eos uidentes ingaudio. non solũ
desuo supplicio. sed eciam de illorum bono
crucientur iusti uero in tormentis semper

Expanded text:
nunc sequitur: Et ait: Rogo te ergo, nunc sequitur: Et ait: Rogo te ergo, pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniaentorum. Qua in re notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret; et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam suis timeret. Ut ergo peccatores amplius in supplicio puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudia non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper
Abbreviated transcription (Latin):
qui uero iam in beatitudinis sorte suscepti sunt.
quo pacto dicitur. quia transire ad eos qui in in¬
fernocruciantur uolunt: sed siait transirere¬
probi adelec tos cupiunt id est asuppliciorum su¬
orum afflictione migrare : ita afflictos atque in
tormentis positos transire iustorum est. mente
irepermi sericordiam. eosque uelle liberarȩ
Sed quiuo lunt debeatorum sede ad afflictos atq
in tormentis positos transire nom possunt : Qui
iustorum anime quamuis in suenaturȩ bo¬
nitate miseri cordiamhabeant: iamtunc actoris
sui iustitiȩ coniuncte . tanta rectitudine con¬
stringuntur ut nulla adreprobos cõpassi one
moueantur. Sed post quã ardenti diui¬
ti desespes tollitur . eius animus ad propin¬
quos quos reliquerat recurrit: quia rep¬
borum mentẽ poenasua quandoq in uti¬
liter erudit ad caritatem . ut iam tunc
etiam suos spiricales diligant qui hicdum
peccata diligerent. nec se amabant Vnde

Expanded text:
Qui vero jam in beatitudinis sortem suscepti sunt, Qui vero jam in beatitudinis sortem suscepti sunt, quo pacto dicitur quia transire ad eos qui in inferno cruciantur volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare. Sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitate misericordiam habeant, jam tunc auctoris sui justitiae conjunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant qui hic dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
is qui hic male conuiuatus dicitur. apud inferos
grauius in lingua ardere peribetur: Sed cum
graui ualde pauore pensandum est quod seꝗt᷑
ETDIXIT ILLI APRATAM PILIRECOR¬
OARE QUIARECIPISTIBONA INUITATU
A. ETLATARUS SIMIUTER MMA NUNE
AŨT̃ NICCONSOLATUR TUUEROCRUCI¬
ΛRΙs. Ecceenimdicitur : recepistibona inui¬
tatua. Indicatur et diues isteboni aliquid
habuisse ex quom hacuita bona reciperet
Rur sumq: dũ delata rodicitur. quia re¬
cȩpitmala : profecco monstratur ec lara¬
rum habuis semalum aliquod quod purgaret ur
Sed mala lazari purgauit ignis inopiȩ : et bon a diuitis
remunerauit felicitas transeuntis uite: ET IN
HISOMHIDUS INTERUO S VOS CRIAUS MAONV
FIR MATUEST UHI QUIUOLUNT TINCTRAN¬
SIRIADUOS NONEOSSINT NEQUE INDEHUC TRAUS¬
MEARE Quain reualde querendum est: quo¬
mododicatur hiqui uolunt ad uostransire nom pos¬
sunt Quia enim hi quiin in fernosunt. adbeato¬
rum sortem transire cupiunt dubium non est.

Expanded text:
is qui hic male convivatus dicitur, apud inferos is qui hic male convivatus dicitur, apud inferos gravius in lingua ardere perhibetur. Sed cum gravi valde pavore pensandum est, quod sequitur. Et dixit illi Abraham: Fili, recordare, quia recepisti bonaa, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarum habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Et in his omnibus inter vos et nos chaos magnum firmatum est, ut hi qui volunt hinc transire ad vos non possint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur: Hi qui volunt ad vos transire non possint. Quod enim hi qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est.
Abbreviated transcription (Latin):
MISEREREMEI IT MITTELATARŨ
UT INTIN GUAT EXTREMŨ DIGITIS
SUIINAQUA UT REPRIOERET UIN OŨA
MEÃ. QUIACRUCIOR INACELÃMA
Oquantae st sublimi tas iudiciorum di
oquam destricte agitur bonorum actuum.
malorum que retributio. Certe superi¬
us dictum est. quia in acuita latarus ca¬
dentes micas demensa diuitis quȩ rebat.
et nemo illidabat. Nunc desupplicio di¬
uitis dicitur : quia de extremo digito la¬
tari distillariaquã in ore suo concupis cit
quiergo mensesuȩ uł minima dareno luit : inin¬
ferno positus. usq: at minima quaerenda peruenit
Sed notandum ualde est : quid sit quod diues in ig¬
nepositus linguã suã refrige raripetit Mos
quippeest sacrielo quii. ut aliquando aliut di¬
cat : sed ex eodem dicto aliut innuat. Superius
aut̃ hunc suꝑbum diuitẽ dñs non lo quacitati ua¬
cantem dixerat: sed super flue conuiuantem
Neque hunc delo quacitate narrauit . sed cum
elatione ettenacia deedacitate peccasse: Sed
quia habundare in conuiuus loquacitas solet

Expanded text:
te Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est sublimitas judiciorum Dei! o quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum est, quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat. Nunc de supplicio divitis dicitur, quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Qui ergo mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Sed notandum valde est, quid sit quod dives in igne positus, linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii, ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitate vacantem, dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed cum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet,
Abbreviated transcription (Latin):
is fulciri : et sein in firmitate et in opia.
anullo usitari Nam quia ne moei adui¬
si tandum aderat : testantur canes quilicen¬
ter uulnera linguebant. Ex unaergore
omp̃s ds̃ duo udicia ex hibuit : dumlaza¬
rum pauperem ante ianuam diuitis iace¬
repermisit. ut et diues impius damnati¬
onis sibi augeret ultionẽ. et temptatus
pauper cresceret ad remunerationem
FACTŨ EST AUT UT MORERITMDICVS
IT PORTARET AB ANGEUS INSINV¬
ABRAE MORTUUS EST AUT ET DIUESET
A SCEUITUS EST ININEERNE Sinus abra¬
ham : requies est beatorum pauperum. quo¬
rumest regnumcȩlorum. qui post hanc
uitam recipiuntur. Sepultura inferno
poenarum profunditas : quae superbos
et in misericordes posthanc uitam uorat
IIEUANS AUT̃ OCUIOS SUOS CŨES SED IN
TORMTIS: UIDIT ABRAHAM ALON¬
GI ETIAARŨ INSINUEĨ ET IEST¬

Expanded text:
is fulciri, et se in infirmitate et inopia is fulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter vulnera lingebant. Ex una ergo re, omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Factum est autem ut moreretur mendicus et portaretur ab angelis in sinAbrahae. Mortuus est autem et sepultus est in inferno. Sinus Abraham requies est beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni poenarum profunditas, quae superbos et immisericordes post hanc vitam vorat. Elevans autem oculos suos cum esset in tormentis, videbat Abraham a longe, et Lazarum in sinu
Abbreviated transcription (Latin):
mendicus lazarus ante ianuas diuitis iacet
qua dere unadñs duo uidi cia ex pleuit. habu¬
issec enim fortas sealiquam excusationẽ diues:
sila zarus pauper et ulcerosus ante eius ianuã
non iacuisset si re motus fuis set si eiuis inopianon
ess& oculis in portuna Rursus si longeeẽt di¬
ues aboculis ulcero si pauperis : minorem toleras¬
set temptationẽ pauper in animo seddũ egenũ
et ulceratum antei anuam diuitis et delicis
affluentis posuit: in una eidemq re. et exiu¬
sione pauperis non miserenti. diuitis cumu¬
lum damsnationis intulit. Etrur sum ex ui¬
sione diuitis temptatum cotidie pauperem
probauit. cuicerte poterat ad poenã suffi¬
cere paupertas. etiam si sanus fuis set
Rur sum suffecisset egritudo : etiamsi sub¬
sidium ad esset. Sed ut probaretur am¬
plius pauper : simulhunc et paupertas et
egritudo tabefecit. Atq in super uidebat
procedentem diuitem obsequentibus cune¬

Expanded text:
mendicus Lazarus, ante januas divitis jacet. mendicus Lazarus, ante januas divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisse enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus, ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursus si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset tentationem pauper in animo. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis, tentatum quotidie pauperem probavit. Cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiam si sanus fuisset. Rursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insuper videbat procedentem divitem, obsequentibus cune
Abbreviated transcription (Latin):
narrationis Ecceenim dicitur. homo quidã
erat diues : et protinus subiungitur ETERAT
QUIDA MENDICUS NOMINE LATARUS
Certe in populo : plus solent nomina diuitem
quam pauperum sciri. Quid est ergo quod dns
de paupere et diuite uerbum faciens. nomen pau¬
peris dicit et nomen diuitis nondicit ni si qđ ds̃
chumiles nouit atq: approbat et superbos ignorat
Vndeet quibusdam demiraculorum uirtute suꝑ¬
bientibus : infinedicturus est: Nescio uos unde
sitis discedite a meom̃s operarii iniquitatis At
contra morsidicitur Nouite ex nomine Ait er¬
go dediuite homoquidam. Ait depaupere. Ege¬
nus nomine lazarus. Acsi a pertedicat. Paupe¬
remꝰ umilẽ scio : superbum diuitem nesscio
illum cognitum per approbationẽ habeo hunc per
iudicium reprobationis ignoro. QUIIΑ CEBΑTAD
IANUÃ EĨ ULCERIB PLENUS. CUPITTS
SATURARI DEMICIS QUECADEBANT DEMEN¬
SADIUITIS SEDET CANES UENIEBANT ET
LINOEBANTVLCERAEIVS Plenus ulcerib

Expanded text:
narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives. Et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus de paupere et divite verbum faciens nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit, atque approbat, et superbos ignorat? Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me, omnes operarii inquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine tuo . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro. Qui jacebat ad januam ejus ulceribus plenus, cupiens saturari de micis quae cadebant de mensa divitis; sed et canes veniebant et lingebant ulcera ejus. Plenus ulceribus
Abbreviated transcription (Latin):
tulis se aliena reprehenditur. sed pro pri
a nondedis se. Nec dicitur quia unũ que¬
piam oppressit : sed quia in acceptis rebus
seextulit Hinc ergo hinc summopere colligendũ
est quapoe namultandussit quialiena diripit: si
inferni damnatione percutitur. qui propria non lar¬
gitur Et sunt non nulli. quicultum subtilium pre¬
tiosarumque uestium : non putantes sẽpeccatum
Quod si uidelicet culpanon esset : nequaquam sermo
dĩ tamuigilanter exprimeret. quod diuesquitor¬
que batur apud in feros bissoet purpura indutusfu¬
isset Nemo quippe uestimentã praecipua. ni¬
si a dinanem gloriam quȩrit. Videlicet : ut ho¬
norabilior ceteris esse uideatur. Quamculpam:
possumus melius etiam exdiuerso colligere
Quiasi abiectio uilis indumena uirtus noneet :
euange lista deio hanne uigi lanter non diceret
erat indutus pilis ca melorum: Sed no tandũ
nobis magno pere est in ore ueritatis desuperbo
diuite et de humili paupere : quantus sit ordo

Expanded text:
tulisse aliena reprehenditur, sed ptulisse aliena reprehenditur, sed pa non dedisse; nec dicitur, quia vi unumquempiam oppressit: sed quia in acceptis rebus, se extulit. Hinc ergo hinc summopere colligendum est: qua poena multandus sit, qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur, qui propria non largitur. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum, quod si videlicet culpa non esset nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret, quod dives qui torquetur apud inferos, bysso et purpura indutus fuisset: nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet ut honorabilior caeteris esse videatur: quam culpam possumus melius etiam e diverso colligere! quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, Evangelista de Joanne vigilanter non diceret, erat indutus pilis cnobis magnopere est, in ore Veritatis de superbo divite, et de humili paupere, quantus sit ordo
Abbreviated transcription (Latin):
Lurpuram regii habitus eẽ colorem. ma¬
rinis conculis tinctam: ne moferre ꝗ dubita
Nam concilia ferro circumcisa: lacrimaspur¬
purei coloris quibus quodlana tinguatur e¬
mittunt Brssum uero genus est qđ dam
lini nimium candidiet mollis simi : quod gre¬
cipapaten uocant Ad monuerat ergo dns
supra facere amicos demamona iniquratis:
qui cũ ab acuita defecerimus recipiantios
in aetnataber nacula Quod aut̃ audientes
pharis aei : deridebant: uerũ ille quȩ propo¬
suerat exemplis astruens ostendit ideo di¬
uitem purpuratum in reme diabiliter a¬
pud inferos tortum. quia pauperem latarũ
a quo in uitȩ taber nacula recipi posset. ami¬
Ocũ sibi facere neglexerat Non nulliaũt
putant prȩcepta ueteristesta menti distric¬
tiora essequam noui. Sed hinimirũ : in¬
ꝓuidi consi deratione falluntur In illo
enim : nonte nacia sed rapina ultatur:
Ibi res iniuste sub lata restitutione qua¬
drupli punitur : hic aut̃ diues este non abs¬

Expanded text:
urpuram regii habitus esse colorem marinis e conchyliis tinctam, nemo fere est qui dubitet. Nam conchylia ferro circumcisa lacrymas purpurei coloris quibus lana tingatur emittunt. Byssum vero genus est quoddam lini, nimium candidi et mollissimi, quod Graeci παπάτων vocant. Admonuerat ergo Dominus supra facere amicos de mammona iniquitatis, qui cum ab hac vita defecerimus, recipiant nos in aeterna tabernacula: quod audientes Pharisaei deridebant. Verum ille quae proposuerat, exemplis astruens ostendit, ideo divitem purpuratum irremediabiliter apud inferos tortum, quia pauperem Lazarum a quo in vitae tabernacula recipi posset, amicum sibi facere neglexerat. Nonnulli autem putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi. Sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur, ibi res injuste sublata restitutione quadrupli punitur. Hic autem dives iste, non abs
Abbreviated transcription (Latin):
ficitur in hacpuritas ueritatis. habitare non ualet
tamet siopera dilectionis proximis inpendereui¬
detur : In hoc cognouimus qm̃ ex ueritate su mus
id est cumo perapietatis inueritate facimus : Pa¬
tet quia ex ueritate sumus. quiads ẽ. ut pote qui
eius perfectionẽ pro modo pr̃o imit temur

Expanded text:
ficitur, in hac puritas veritatis habitare non valet, ficitur, in hac puritas veritatis habitare non valet, tametsi opera dilectionis proximis impendere videatur. « In hoc cognovimus quoniam ex veritate sumus, » id est, cum opera pietatis in veritate facimus, patet quia ex veritate sumus, quae Deus est, utpote qui ejus perfectionem pro modulo nostro imitamur