comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri. argentiue. aut ligin uł lapidis. uł ex
quacũq mat̾ia constabant: quȩ ꝑ iguem
ꝓculdubio corrumperet᷑. Ex qͦ fiebat. ut
ignis locis om̃ib obtinerae. Hȩc cũ audisset
canopi sac̃dos: callidũ quiddã excogitauit:
U driȩ fieri solent in egẏpti partib fictiles.
undiq crebris & minutis admodũ forami¬
nib patulȩ: quib turbida aqua desudans
defȩcatior ac purior redderet᷑. Harum ille
unã. oera faiaminib obturatis. desuꝑ etiã
uariis colorib pictã. aqua repletã statuit
ut dm: & excisũ uet̾is symulachri. quod
menelai gub̃nators ferebat᷑ caput. de suꝑ
positũ. diligent̃ aptauit. Adsunt post hȩc
chaldei iterũ inconflictũ: circa ydriam ig¬
nis acendit᷑: cera qua foramina fuerant
obturata resoluit᷑ ⁊ sudante yͥdria ignis ex¬
tinguit᷑: sacerdotis fraude. canoplis chald̾oꝵ
uictor ostendit᷑. Unde ipsũ canopi symu¬

Expanded text:
ri, argentive, aut ligni, vel lapidis, vel ex ri, argentive, aut ligni, vel lapidis, vel ex quacunque materia constabant, quae per ignem procul dubio corrumperetur. Ex quo fiebat, ut Ignis locis omnibus obtineret. Haec cum audisset Canopi sacerdos, callidum quiddam excogitavit. Hydriae fieri solent in Aegypti partibus fictiles, undique crebris, et minutis admodum foraminibus patulae, quibus turbida aqua desudans, defaecatior ac purior redditur  Al. redderetur. Harum ille unam cera foraminibus obturatis, desuper etiam variis coloribus pictam, aqua repletam statuit ut Deum. Et excisum veteris simulachri, quod Menelai gubernatoris ferebatur, caput desuper positum diligenter aptavit. Adsunt post haec Chaldaei: itur in conflictum: circa hydriam ignis accenditur: cera qua foramina fuerant obturata, resolvitur: sudante hydria ignis extinguitur. Sacerdotis fraude Canopus Chaldaeorum victor ostenditur. Unde ipsum Canopi simu
Abbreviated transcription (Latin):
dentiꝰ inflaminatꝰ : inscͥptum tẏrannum
ad torm̃ta deducit. Quo conuicto atq con¬
fesso. cȩcisq fraudib reuelatis: puidor om̃is
& dedecꝰ paganoꝵ ꝑuaserat domus: adult̾is
matrib. incertis patribꝰ. lib̃is spuriis dep̃¬
hensis: quib diuulgatis ⁊ ꝓditis. raptim cũ
symulacris ⁊ edib excidebant᷑ ⁊ crimina.
Am uͦ canopi qͥs enumeret suꝑsti¬
tiosa flagitia. Ubi p̃terto sacerootalium
litteraꝵ. ita ce enim appellant antiqͣs egyp¬
tioꝵ litteras: magicȩ artis erat pene pub¬
lica scola. Quẽ locũ uelut fontẽ quendam.
atq originẽ demonũ. intantũ uenerabant᷑
pagani: ut multo ibi maior celebritas ꝙͣ.
apud alexandriã haberet᷑. S de hurꝰ qͦq
monstri errore. cuiꝰmodi originẽ tradant : ab¬
surdũ ñ erit paucis exponere. Ferunt ali¬
quando chaldeos ignẽ dm suũ circũferentes.
cum omniũ ꝓuintiaꝵ diis habuisse ꝯflictũ:

Expanded text:
dentius inflammatus, inscriptum Tyrannum dentius inflammatus, inscriptum Tyrannum ad tormenta deducit. Quo convicto atque confesso caeterisque fraudibus revelatis pudor omnis et dedecus Paganorum pervaserat domos, adulteris matribus, incestis patribus, liberis spuriis deprehensis. Quibus divulgatis et proditis, raptim cum simulachris et aedibus excidebantur et crimina.am vero Canopi quis enumeret superstitiosa flagitia? ubi praetextu sacerdotalium litterarum ita etenim appellant antiquas Aegyptiorum litteras magicae artis erat pene publica schola. Quem locum velut fontem quendam atque originem daemonum intantum venerabantur Pagani, ut multo ibi major celebritas, quam apud Alexandriam haberetur. Sed de hujus quoque monstri errore, cujusmodi originem tradant, absurdum non erit paucis exponere. Ferunt aliquando Chaldaeos Ignem Deum suum circumferentes, cum omnium provinciarum diis habuisse conflictum,
Abbreviated transcription (Latin):
sy miilachrũ illuo a tergo exesũ. ⁊ parieti¬
diligent̃ adnexũ ÷ ardentibq intra edem
luminib. intentȩ supplicantiq mulieri
uocẽ subito ꝑ symilachrũ ęris concaui
ꝓferebat: ita ut pauore & gaudio infelix
mulier trepidaret. qd̃ dignã se tanti numi¬
nis putar& alloquio. Postea uͦ quãq libitũ
fuerat uł ad ꝯsternationẽ inaiorẽ. uł ad
libidinis incitam̃tum disseruisset: numi¬
niͫ impuro arte quadã lintẽolis obductis.
repente lumina extinguebant᷑ unuersa.
Tum descendens: obstupefactȩ ⁊ ꝯsternatȩ
mulierculȩ ad ulteriĩ fucũ ꝓphanis com¬
m̃tationib inferebat. Hȩc cum ꝑ omnes
miseroꝵ matronas multo iam temꝑe gere¬
rent᷑ ÷ accidit qͣndam pudice m̃tis fẽmi¬
nam horruisse facinꝰ. ⁊ atcentiꝰ designan¬
tem cognouisse uocẽ tyranni: ac ad domũ
regressam. uiro defraude sceleris indicasse:
Ille de inuiria conugis. immo potrꝰ sua ar.¬

Expanded text:
em simulachrum illud a tergo exesum em simulachrum illud a tergo exesum diligenter annexum. Ardentibusque intra aedem luminibus, intentae supplicantique mulieri vocem subito per simulachrum aeris concavi proferebat, ita ut pavore et gaudio infelix mulier trepidaret, quod dignam se tanti numinis putaret alloquio. Postea quam vero quae libitum fuerat, vel ad consternationem majorem, vel ad libidinis incitamn impurum, arte quadam linteolis obductis repente lumina extinguebantur universa. Tum descendens obstupefactae et consternatae mulierculae adulterii fucum prophanis commentationibus inferebat. Haec cum per omnes miserorum matronas multo iam tempore gererentur, accidit quandam pudicae mentis foeminam horruisse facinus et attentius designantem cognovisse vocem Tyranni, ac domum regressam viro de fraude sceleris indicasse. Ille de iniuria coniugis, imo potius sua ar
Abbreviated transcription (Latin):
in aliis locis ui necatis paruulis. despica¬
tisq ob fibrarũ inspectionẽ uirginib gere¬
bant᷑: unũ soluinmꝰ quod in templo sat᷑ni
geri ad omniũ uenit conscientiã. memorabo:
ex qͦ etiã cȩt̾a quȩ omisimꝰ ꝑpendant᷑. xxii
Is quasi ex responso numinis adorantib
in templo nobilib quibq. ⁊ pͥmariis uiris
qͦꝵ sͥ matronȩ ad libidinẽ placuissent: di¬
cebat saturnũ sͥ p̃cepisse. ut uxor sua per¬
noctar& intemplo. Tum is qͥ audierat.¬
gaudens qd̃ uror sua dignatione numinis
uocaret᷑: exornatã comptiꝰ. insuꝑ ⁊ donari¬
is onustã. ne uacua scilicet repudiaretur.
coniugẽ mittebat ad templũ. In conspectu
omniũ conclusa intrinsecꝰ matrona: tẏran¬
nus clausis ianuis.⁊ traditis clauib. disce¬
debat. Deinde facto silentio. ꝑ occultos ꝙ
subteraneos aditus. infra ipsũ sat᷑m symii¬
lachrũ patulis rep ebat cau̾nis: erat aũ¬

Expanded text:
in aliis locis vi necatis parvulis, despicain aliis locis vi necatis parvulis, despicatisque ob fibrarum inspectionem virginibus gerebantur, unum solummodo quod in templo Saturni geri, ad omnium venit conscientiam, memorabo: ex quo etiam caetera quae omisimus, perpendantur. e. Hic  Al. Is quasi ex responso numinis, adorantibus in templo nobilibus quibusque et primariis viris, quorum sibi matronae ad libidinem placuissent, dicebat, Saturnum sibi praecepisse, ut uxor sua pernoctaret in templo. Tum is qgaudens quod uxor sua dignatione numinis vocaretur exornatam comptius, insuper et donariis onustam – ne vacua scilicet repudiaretur – coniugem mittebat ad templum. In conspectu omnium conclusa intrinsecus matrona, Tyrannus clausis ianuis et tradi-tis clavibus discedebat. Deinde facto silentio per occultos et subterraneos aditus intra ipsum Saturni simulachrum patulis erepebat cavernis. Erat aut
Abbreviated transcription (Latin):
am deduxert̃: & soronapis pͥmo ex cõposi¬
tione sorapin: post uͦ ꝑcceruptionẽ sera¬
pin nominart̃. Quid uerũ sit. aut si ni¬
chil omĩno de his: ds uid̾it. S ad incep
deiecto: studiis uigilantissimi sacerdotis.
tenta potiꝰ quã sy mulachra. pari exitu.
& simili dedecore priblicantur.
orret animꝰ dicere. qͥ miseris morta¬
lib laquei a demonib p̾parati sunt:
quȩ funera quȩ scelera in illis q̃ dicebant
secta. in auratis labris inuenta st̃: quot
miseroꝵ erutiabiles mortes depicte. Quȩ
cum ꝓderent᷑ in lucẽ. ac sub auras ꝓlata
ferrent᷑: licet ꝯfusione ipsa gentiles & pu¬
dore difugerent: tam̃ siqui ad ẽẽ potuit
mirabat᷑. tot scłis se illis tam nefariis ⁊ tã
pudendis fraudib irretitũ. Unde ⁊ plurimi
ex his condempnato errore & scelere dep̾hen¬
so: fidem xp̃i. ⁊ cultũ uere religionis amplexi
sunt. Nam ut omittam cȩt̾a flagitia. quȩ

Expanded text:
am deduxerint, et Soron Apis primo ex composiam deduxerint, et Soron Apis primo ex compositione Sorapin, post vero per corruptionem Serapin nominarint. Quod an verum sit, aut nihil omnino, de his Deus viderit. Sed ad inceptdejecto, studiis vigilantissimi sacerdotis tenta potius, quam simulachra pari exitu et simili dedecore publicantur. Horret animus dicere, qui miseris mortalibus laquei a daemonibus praeparati sint, quae funera, quae scelera in illis, quae dibebasecta inauratis labris inventa sint: quot miserorum cruciabiles mortes depictae. Quae cum proderentur in lucem, ac sub auras prolata ferrentur, licet confusione ipsa Gentiles et pudore diffugerent: tamen si quis adesse potuit, mirabatur tot seculis se illis tam nefariis et tam pudendis fraudibus irretitum. Unde et plurimi 298 ex his, condemnato errore et scelere deprehenso, fidem Christi et cultum verae religionis amplexi sunt. Nam ut omittam caetera flagitia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
adhibito. tam facile quã lignũ aridum
conflagrauit. Post hoc reuulsum ceruicib
⁊ dep̾ssum modio trahit᷑ caput. Tum pedes
aliaq membra cesa securib. ⁊ rapta fumib
distrahunt᷑: ac ꝑsingła loca membratĩ in
conspectu cultricis alexandriȩ senex ue
hic finis fuit. De cuiꝰ origine diu̾sa fert᷑
opinio paganoꝵ. Alii iouem putant: cuiꝰ
nr̃i ioseph formatũ ꝑhibent sẏmulachrum:
ob dimensionẽ frum̃ti. qua famis temꝑe sub-¬
uenit egyptiis. Alii reꝑtũ in hystoriis gre-¬
coꝵ ueterib ferunt. aphin quendã patrẽ¬
familias. siue regẽ inȩgẏpto memphys po¬
defecissent frum̃ta. ex ꝓprio affatim ciuib
alim̃ta p̃buisse. Quo defuncto. in honorem
eiꝰ instituerint ap̃ memphys templũ. in
quo bos qͣsi inditiũ optimi agricolȩ nu-¬
trit᷑: habens quȩdã coloris insignia. qͥ ex
nomine. eiꝰ apis appellet᷑. Soron uͦ idest
sepulchrũ. in qͦ corpꝰ eiꝰ inerat. alexandri¬

Expanded text:
adhibito tam facile, quam lignum aridum adhibito tam facile, quam lignum aridum conflagravit. Post hoc revulsum cervicibus, et depresso modio, trahitur caput: tunc pedes, aliaque membra caesa securibus et rapta funibus distrahuntur, ac per singula loca membratim in conspectu cultricis Alexandriae senex vethic finis fuit. De cujus origine diversa fertur opinio Paganorum. Alii Jovem putant: cujus nostri Joseph formatum perhibent simulachrum, 297 ob dimensionem frumenti, qua famis tempore subvenit Aegyptiis. Alii repertum in historiis Graecorum veteribus ferunt, Apin quemdam patremfamilias seu regem in Aegypto Memphis podefecissent, ex proprio affatim civibus alimenta praebuisse. Quo defuncto, in honorem ejus instituerint apud Memphis templum, in quo bos quasi indicium optimi agricolae nutritur, habens quaedam coloris insignia, qui ex nomine ejus Apis appelletur: σορὸν vero, id est, sepulchrum, in quo corpus ejus inerat Alexandri
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ali ad se raꝑet ferrũ: assur rexisse
ppło symulachrũ. & inaere pendere uidet᷑.
Et ne hoc lapsu ꝓpero ꝓderet᷑: ministri fal
serapi. discedat ad ꝓpria.S & multa alia.
decipiendi causa a uet̾ib in loco fuerant
ꝯstructa: quȩ nẽ longũ est enumerare
ꝑ singła. Uerũ ut dicere ceꝑamꝰ. rescͥpto
recitato. parati quidẽ erant nr̃oꝵ popłi
ad subu̾tendũ erroris auctorẽ: ꝑsuasio tam̃
quȩcdã ab ipsis gentilib fuerat disꝑsa. qͦd
si humana manꝰ symulachrũ illud conti¬
gisset. terra dehiscens ilico solueret᷑ in
chaos. clũq repente rueret inp̃ceps. Quȩ
res paululũ stuporẽ quendã ppłis dabat.
gis munitꝰ: correptã bipennẽ insurgens
om̃i nisu maxillȩ ueteratoris illidit. Cla¬
mor attollit᷑ utrorumq ppłoꝵ: neq tam̃
aut cȩlũ ruit. aut t̾ra descindit. Inde
iterũ ato iterũ repetens: putris ligni
fumosũ gẽnũ cedit. Qdq deiectum: igne

Expanded text:
naturali ad se raperet ferrum, assurexisse naturali ad se raperet ferrum, assurexisse pulo simulachrum, et in aere pendere videretur. Et ne hoc lapsu 295 propero proderetur, ministri fallSerapi, discedat ad propria. Sed et multa alia decipiendi caussa a veteribus in loco fuerant constructa, quae nunc longum est enumerare per singula. Verum ut dicere coeperamus, Rescripto recitato, parati quidem erant nostrorum populi ad subvertendum erroris auctorem: persuasio tamen quaedam ab ipsis Gentilibus fuerat dispersa, quod si humana manus simulachrum illud contigisset, terra dehiscens illico solveretur in chaos, caelumque repente rueret in praeceps. Quae res paululum stuporem quendam populis dabat. gis munitus, correptam bipennem, insurgens omni nisu, maxillae veteratoris inlidit. Clamor attollitur utrorumque populorum: neque tamen aut caelum ruit, aut terra desedit. Inde iterum atque iterum 296 repetens, putris ligni fumosum genium caedit: quo dejecto, igni
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo aureis uestiti: suꝑ has argenteis.
ad postremũ ereis habebant᷑. quȩ muni-
etiam quędã ad stuporẽ ammirationẽq
uidentiũ. dolis & arte cõposita. fenestra
ꝑ exigua ab ortu solis ita erat aptata: ut
die qua institutũ fuerat symulachrũ
solis ad serapini salutandũ introferri.
diligent̃ temꝑib obseruatis. ingrediente
simulachro. radius solis ꝑ eande̾ fenestrã
directꝰ. os & labia serapis illustrar&: ita
ut inspectante ppło. osculo salutatꝰ sera¬
pis uideret᷑ a sole. Erat ⁊ aliud fraudis ge¬
nus huiꝰmocdi. Hatura lapi magne¬
tis huiꝰ uirtutis ẽẽ ꝑhibet᷑: ut ad se rapiat
& attrabat ferrũ. Signũ uͦ solis ad hoc
ipsũ ex ferro subtilissimo manu artificis
fuerat fabricatũ: ut lapis cuiꝰ naturam
ferũ ad se trahere diximꝰ. desuꝑ in lag̃a¬
rib fixus. cum temꝑate sub ipso radio ad
libram fuisset positũ sy mulachrũ. ui

Expanded text:
primo aureis vestiti, super has argenteis, primo aureis vestiti, super has argenteis, ad postremum aereis habebantur, quae munimetiam quaedam ad stuporem admirationemque videntium, dolis et arte composita. Fenestra perexigua ab ortu solis ita erat aptata, ut die qua fuerat institutum simulachrum Solis ad Serapin salutandum introferri, diligenter temporibus observatis, ingrediente simulachro radius solis per eandem fenestram directus, os et labra Serapis illustraret, ita ut inspectante populo, osculo salutatus Serapis videretur a Sole. Erat et aliud fraudis genus hujusmodi: Natura lapidis Magnetis hujus virtutis esse perhibetur, ut ad se rapiat et attrahat ferrum. Signum Solis ad hoc ipsum ex ferro subtilissimo manu artificis fuerat fabricatum, ut lapis, cujus naturam ferrum ad se trahere diximus, desuper in laquearibus fixus, cum temperate sub ipso radio ad libram fuisset positum simulachrum, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
exapis apud alexandriam templum.
auditũ qͥdem om̃ib puto: pleris ꝙ
etiam notũ. Locus ẽ ñ natura. s manu&
ꝯstructione ꝑcentũ aut eo ampliꝰ gradus
in sublime suspensꝰ: quadratis & ingentib
spatiis om̃i ex parte distentꝰ. Cuncta uͦ qͦ
constructa: quȩ immissis desuꝑ lumina¬
rib. ⁊ occultis aditib inuicẽ in semet dis¬
tiuctis usum diu̾sis ministĩis ⁊ clandestns
officiis exhibebant. Iam uͦ in suꝑioribus
extrema toti ambitꝰ spatia occupant: exe-
soliti erant. Porticus qͦq post hȩc omnem
ambitũ quadratis ordinib distincte in¬
trinsecꝰ circuibant. In medio tociꝰ spatii
ȩdes erat p̾tiosis ȩdita colu̾̃nis: ⁊ marmo¬
ris saxo extnsecus ample magnificẽq con¬
structa. In hac symulachrũ serapis erat
ita uastũ: ut dext̾a unũ parietẽ. alterũ
leua ꝑtinger&. Qͦd monstrũ ex om̃ib ge¬
nerib metalloꝵ lignoꝵq cõpositũ fere¬
bat᷑. Int̾ioris delubri parietes laminis

Expanded text:
erapis apud Alexandriam templum auditum quidem omnibus puto, plerisque vero etiam notum. Locus est non natura, sed manu et constructione per centum, aut eo amplius gradus, in sublime suspensus, quadratis et ingentibus spatiis omni ex parte distentus: cuncta vero,constructa, quae immensis desuper luminaribus, et occultis adytibus invicem in semet distinctis, usum diversis ministeriis et clandestinis officiis exhibebant. Jam vero in superioribus extrema totius ambitus spatia occupant exedrasoliti erant. Porticus quoque post haec omnem ambitum quadratis ordinibus distinctae intrinsecus circumibant. In medio totius spatii aedes erat, pretiosis edita columnis et marmoris saxo ex trinsecus ample magnificeque constructa. In hac simulachrum Serapis ita erat vastum, ut dextra unum parietem, alterum leva perstringeret: quod monstrum ex omnibus generibus metallorum lignorumque compositum ferebatur. Interiores delubri parietes laminis
Abbreviated transcription (Latin):
finis fuit. Tum uͦ religioso pͥncipi głosior
uictoria de frustratis opinionib paganoꝵ.
ꝗͣ de tẏranni interitu fuit. Qͥb spes ua¬
in intẽritu contulit pęne. ꝙͣ pudoris serua¬
imꝑator. disponendȩ rei publicȩ sollicitu¬
dine strngeret᷑. ad orientẽ ꝓtinꝰ mittit.
ubi uenturꝰ ad bellũ. tuta lib̃os custodia
cõmendarat. ibiq archadiũ augustum.
Honoriũ uͦ pari dignatione p̾ditũ. ad occi¬
dentis imꝑiũ uenire ocius iubet. Quo sus¬
cepto. & patͣnis o̾culis amplexibq ꝯstriẽ¬
to: traditis occidentalis regni gub̾nacłis.
ipse romano imꝑio ꝑ annos decem ⁊ septẽ
felicit̃ gub̃nato. ad meliora regna migra¬
uit: cũ piisimis pͥncipib ꝑcepturus pre¬
nua meritonym:¬

Expanded text:
finis fuit. Tum vero religioso Principi gloriosior finis fuit. Tum vero religioso Principi gloriosior victoria de frustratis opinionibus Paganorum, quam de Tyranni interitu fuit: quibus spes vain interitu contulit poenae, quam pudoris servasollicitudine stringeretur, ad orientem protinus mittit, ubi venturus ad bellum, tuta liberos custodia commendarat. Ibique Arcadium Augustum rHonorium vero pari dignatione praeditum, ad occidentis imperium venire ocyus jubet. Quo suscepto, et paternis osculis complexibusque constricto, traditis occidentalis regni gubernaculis, ipse, Romano imperio per annos decem et septem feliciter gubernato, ad meliora migravit, cum piissimis Principibus percepturus praemia meritorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte dicant gentes. ubi ẽ ds̃ eoꝵ. Quã
supplicationẽ pii pͥncipis certi a dõ ẽẽ sus¬
ceptam: hi qͥ aderant diices animant᷑ ad
cȩdem: E p̾cipue bacuriꝰ uir fide. pieta¬
te. uirtute animi ⁊ corꝑis insignis. ⁊ qui
comes eẽ ⁊ socius theodosii mereret᷑: ꝓri¬
mos qͦsq. conto. telis. gladio passim sternit.
agmina hostiũ conferta ⁊ constipata ꝑrũ¬
pit. iter ꝑ milia ruentiũ ad ipsũ tyranns̃
ruptis agminibꝰ. ⁊ aceruatim fusis stragib
agit. Uix fortasse ab impiis credant᷑ quȩ¬
gesta st̃. Etenĩ comꝑtũ ẽ qd̾ pꝰt illam im¬
ꝑatoris p̃cem ꝗͣ dõ fuderat. uentꝰ ita ue¬
hemens exortꝰ est: ut tela hostiũ in eos qͥ
iecerant retorquer&. Cumq magna ui
ꝑsistente uento. omne iaculũ missum ab
seu potius diuinitꝰ repulso. arbogaste du¬
&e neq̃quã dõ adu̾so fortit̾ faciente. euge¬
mus ante theodosii pedes. uinctis p̾t t̾ra

Expanded text:
Ne forte dicant Gentes, ubi est Deus eorum ? Quam Ne forte dicant Gentes, ubi est Deus eorum ? Quam supplicationem pii Principis, certi a Deo esse susceptam, hi qui aderant duces, animantur ad caedem: et praecipue Bacurius, vir fide, pietate, virtute et animi et corporis insignis, et qui comes esse et socius Theodosii mereretur, proximos quosque conto, telis, gladio passim sternit, agmina hostium conferta 306 et constipata perrumpit. Iter per millia ruentium ad ipsum Tyrannum, ruptis agminibus, et acervatim fusis stragibus, agit. Vix fortasse ab impiis  Al. gesta sunt. Etenim compertum est, quod post illam Imperatoris precem quam Deo fuderat, ventus ita vehemens exortus est, ut tela hostium in eos qui jecerant, retorqueret. Cumque magna vi persistente vento, omne jaculum missum ab seu potius divinitus repulso, Arbogasto duce nequicquam, Deo adverso, fortiter faciente, Eugenius ante Theodosii pedes, vinctis  Al. vin
Abbreviated transcription (Latin):
nus plus pudoris ꝗͣ sceleris reus cũ potuis¬
set euadere. eruditꝰ adinodũ uir. mereri se
mortẽ ꝓ errore iustrꝰ quã ꝓ cͥmine iudicauit:
Cet̾i uͦ instruunt aciem: ⁊ collocatis insuꝑio.¬
re iugo insidiis. ipsi pugnã in descensu mon¬
tis expectant. Uerũ ubi ad pͥmos uentũ ẽ.
& illi se legitimo pͥncipi tradidert̃: cũ cȩt̾is
imis uallib dep̃hensis. conflictꝰ acerrimꝰ
gerit᷑. stetit aliqñdiu anceps uictoria.
Fundebant᷑ auxilia barbaroꝵ: & terga iam
hostib dabant. S fiebat hoc. ñ ut theo¬
dosius uinceret᷑: s ne ꝑ barbaros uincere
uideret᷑. Tum ille ut conu̾sas suoꝵ acies
uidit: stans inedita rupe unde & conspi¬
cere ⁊ conspici ab utroq posset exercitu.
ꝓiectis armis ad solita se uertit auxilia:
iuste ut puto prelia ista suscepi. Si secꝰ ẽ.
in me uindica: si uͦ cum causa ꝓbabili. &
inte confisꝰ huc ueni. porrige dext̾am tuis:

Expanded text:
nus, plus pudoris, quam sceleris reus, cum potuisnus, plus pudoris, quam sceleris reus, cum potuisset evadere eruditus admodum vir, mereri se mortem pro errore justius, quam pro crimine judicavit. Caeteri vero instruunt aciem, et collocatis in superiori jugo insidiis, ipsi pugnam in descensu montis exspectant. Verum ubi ad primos ventum est, et illico se legitimo Principi tradiderunt: cum caeteris imis vallibus deprehensis conflictus acerrimus geritur. Stetit aliquandiu anceps victoria: fundebantur auxilia Barbarorum, et terga jam hostibus dabant. Sed fiebat hoc non ut Theodosius vinceretur, sed ne per Barbaros vincere videretur. Tum ille ut conversas suorum acies vidit, stans in edita rupe, unde et conspicere et conspici ab utroque posset exercitu, projectis armis, ad solida se vertit auxilia, justae, ut puto, praelia ista suscepi: si secus, in me vindica. Si vero cum caussa probabili, et in te confisus, huc veni, porrige dexteram tuis,
Abbreviated transcription (Latin):
subsidiis: nec tam excubiarũ uigiliis. ꝙͣ.
obsecrationũ ꝑnoctatione munit᷑. Cir¬
cuibat cum sacerdotib ⁊ ppło omĩa oratio¬
num loca: ante martyrũ ⁊ apłoꝵ thecas
iacebat cilicio ꝓstratꝰ ÷ & auxilia sͥ fida. scõꝵ
int̾cessione poscebat. At pagani qͥ errores
suos nouis semꝑ errorib animant. inno¬
uare sacrificia. ⁊ romã funestis uictimis
cruentare. inspicere exta pecudũ. ⁊ ex fi¬
brarũ p̾scientia securã eugenio uictoriã
nuntiare. suꝑstitiosiꝰ hec agente. ⁊ cum
omĩ ammositate. flauiano tunc p̃fecto:
cuiꝰ assertionib magna enĩ erat eiꝰ insi¬
pientiȩ p̃rogatiua. eugeniũ uictorẽ fore
ꝓcerto ꝓmiserant. S ubi uere religionis
fretꝰ auxilio theodosiꝰ alpiũ fauces cȩpit
urgere: pͥmi illi quib neqͥquã litate
tot uictime. de fallatiȩ ꝯscientia trẽpidi.
demones infugã uersi. pt etiã magistri

Expanded text:
subsidiis: nec tam excubiarum vigiliis, quam subsidiis: nec tam excubiarum vigiliis, quam obsecrationum pernoctatione munitus circumibat, cum sacerdotibus et populo omnia orationum loca, ante Martyrum et Apostolorum thecas jacebat cilicio prostratus, et auxilia sibi fida sanctorum intercessione poscebat. At Pagani, qui errores suos novis semper erroribus animant, innovare sacrificia, et Romam funestis victimis cruentare, inspicere exta pecudum, et ex fibrarum praescientia securam Eugenio victoriam nuntiare. Superstitiosius haec agente, et cum ogna enim erat ejus in sapientia praerogativa Eugenium victorem fore pro certo praesumpserat. Sed ubi verae religionis fretus auxilio Theodosius, alpium fauces coepit urgere, primi illi, quibus nequicquam litatae sunt tot victimae, de fallaciae conscientia trepidi daemones, in fugam versi. Post etiam magistri
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea yalentimanꝰ in occiduis
partib. animis qͣntũ etas patiebat᷑ arden¬
tib rempublicã gerens: causis etiam nc̃
latentib. laqueo uitã finiuit. S hoc qͥdam
dolo ducis sui arbogastis factũ ꝯfirmabãt:
idq qm̃ maxime publica tenebat opinio.
num dicebant: s causas p̾stitisse quib
adolescens in hoc animi indignatione co¬
geret᷑. qd̃ minꝰ ei tamꝙͣ ꝑ etatem ñdum
ualido. lib̾a de om̃ib indulgeret imꝑia.
Fuere tam̃ ñnulli sacerdotũ. qͥ pacis ab eo
qͥ post creatꝰ est legatione suscepta. im¬
munẽ ẽẽ ducem a mortis scelere ap̃ theo
infłamatꝰ : ad ultionẽ arma contͣ euge¬
mũ. qͥ in loco defuncti substicut us ẽ cor¬
ripit: pͥmo di uoluntatẽ ꝑ iohannẽ mo-¬
Tum ille qͥ pͥmam de maximo ei uictoriam
p̃dixerat incruentã: etiã hãc lice ñ absq
plurima utriꝰq sangͥnis ĩundatiõe ꝓmitit:¬
armoꝵ teloꝵq. quã ieiunioꝵ orationũq

Expanded text:
nterea Valentinianus in Occiduis partibus, animis  quantum aetas patiebatur ardentibus, Rempublicam gerens, caussis etiam nunc latentibus laqueo vitam finivit. Sed hoc quidam dolo ducis sui Arbogasti factum confirmabant: idque quam maxime publica tenebat opinio. num dicebant, 304 sed caussas praestitisse, quibus in hoc adolescens animi indignatione cogeretur, quod minus ei tanquam per aetatem nondum valido, libera de omnibus indulgeret imperia. Fuere tamen nonnulli sacerdotum, qui pacis ab eo qui post creatus est legatione suscepta, immunem esse ducem a mortis scelere apud Theoinflammatus ad ultionem, arma contra Eugenium, qui in locum defuncti substitutus est, corripit, primo Dei voluntatem per Joannem moTum ille qui primam de Maximo ei victoriam praedixerat incruentam, etiam hanc, licet non absque plurima utriusque sanguinis inundatione, promitarmorum telorumque, quam jejuniorum orationumque
Abbreviated transcription (Latin):
ed ⁊ illud apuo alexandriam
gestũ ẽ: qͦd etiam thoraces serapis. qͥ ꝑ
siungłas quasq domos in parietib. in ing̾s
abscisi sunt ⁊ abrasi. ut ne uestigiũ qͥdem
usꝗͣ uel nominis appellatio. aut ipsiꝰ. aut
cuiꝰlibet alt̾ius dȩmonis remaneret: s pro
his. crucis dñicȩ signũ unꝰqͥsq in postib.
mingressib. infenestris. in parietib colum¬
nisꝙ: depingeret. Qͦd cum factũ hi qͥ suꝑ¬
fuerant ex paganis uid̾ent: in recordatio¬
nem rei magnȩ. ex traditiõe sibimet antiqͥtꝰ
comm̃datȩ. uenisse ꝑhibent᷑. Signũ hoc
nr̃m dnĩcȩ crucis int̾ illas quas dicunt ie¬

Expanded text:
ed et illud apud Alexandriam gestum est, quod etiam Thoraces Serapis, qui per singulas quasque domos in parietibus, in ingreabscissi sunt omnes et abrasi, ut ne vestigium quidem usquam, vel numinis appellatio, aut ipsius, aut cujuslibet alterius daemonis remaneret; sed pro his Crucis Dominicae signum unusquisque in postibus, in ingressibus, in fenestris, in parietibus, columnisque depingeret. Quod cum factum esse hi qui superfuerant ex Paganis viderent, in recordationem rei magnae ex traditione sibimet antiquitus commendata venisse perhibentur: Signum hoc nostrum Dominicae Crucis inter illas quas dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ammniratione rerũ gestaꝵ conu̾tebantur
ad sidem: ita s̃ ab antiqͥs traditũ. qͦd hȩc
quȩ nc̃ colunt᷑ tamdiu starent. quãdiu
uident signũ istud uenisse in qͦ esset uita
Unde accidit ut magis hiqͥ erant ex sacerdo¬
tib uł in rnistris templorũ ad fide conu̾¬
terent᷑: quã illi qͦs errorum prestigiȩ. &
deceptionũ machinȩ delectabant.x.
ra ascendentis nili fluminis ad tem¬
plũ serapis deferret᷑. uelut ad increm̃ti
aquarũ. ⁊ inundationis auctorẽ: subt̾iso
eiꝰ sy mulachro. igniq consumpto. om̃s
simul negabant. Serapin iniuriȩ memorẽ.
aquas ultra ⁊ affluentiã solitã largiturũ.
S ut ostender& ds ñ serapin qͥ multo erat
suis iuberet excrescere : tanta ex eo ⁊ dem¬
ceps fuit mundatio. qͣntam fuisse pͥus ȩtas
nulla meminerat. E ideo ulna ipsa. idẽ
dñm in ęccł̃iam cepta deferri. S ubi hec
gesta religioso pͥncipi nuntiata sunt: ex¬
tentis ad celũ palmis. cũ ingenci fert᷑ die¬

Expanded text:
iratione rerum gestarum convertebantur ad fidem, ita sibi ab antiquis traditum, quod haec quae nunc coluntur, tamdiu starent, quamdiu viderent signum istud 303 venisse, in quo esset vita. Unde accidit ut magis hi qui erant ex sacerdotibus vel ministris templorum, ad fidem converterentur, quam illi quos errorum praestigiae et deceptionum machinae delectabant. ra ascendentis Nili fluminis ad templum Serapis deferretur, velut ad incrementi aquarum et inundationis auctorem, subverso ejus simulachro, ignique consumto, omnes simul negabant, Serapin injuriae memorem, aquas ultra ac affluentia solita largiturum. Sed ut ostenderet Deus non Serapin, qui multo erat suis juberet excrescere, tanta ex eo et deinceps fuit inundatio, quantam fuisse prius aetas nulla meminerat. Et ideo ulna ipsa, id est, Dominum in Ecclesiam coepta deferri. Sed ubi haec gesta religioso Principi nuntiata sunt, extentis ad caelum palmis, cum ingenti fert
Abbreviated transcription (Latin):
Uhi sunt qͥ dicunt eẽ aĩas q̃ cũ dãpnatione
natȩ. ad mortẽ cogente male nat᷑ȩ p̾fim¬
tione rapiant᷑.  Iam pͥmũ si itaẽ. quare
malos ⁊ humana lex & diuina ꝯdempnat:
nͥ qr uitiũ uoluntatis in culpa ẽ  Iusticia
enĩ ñ punit: qͦd nat᷑a cõpellit. S & si aliqͥs
deputatꝰ fuerit ꝑditioni. p̃iudicata sorte¬
nascendi: ecce descendit᷑ in fontẽ tamqͣ. in
sepulchrũ: etiã si mala fuiss nat᷑a. utiq
euaniusset innichilũ. Accepisset det̾ior ori¬
go t̾minũ: qr sumebat melior uita pͥncipi¬
um. Hic iã iudeamꝰ. qͦmͦ nos d̾s ñr de ma¬
nu redemit mimici. Totꝰ hõ diluit᷑: ab¬
soluit᷑. innouat᷑. Cũ uen̾it diabolꝰ. iã non
agnoscit suũ. quẽ exinanita ⁊ exposita na¬
tura in adoptionẽ. xͥ emancipauit: & ingrẽ¬
mio pat̾s de mali ꝑu̾soris iure transfudit.
Abstulit sñ dubio. renascentis gr̃a lib̾tatis:
nat᷑ale adȩ uiciũ : cũ me in xͦ agnoscas re¬

Expanded text:
Ubi sunt qui dicunt esse animas, quae cum damnatione natae ad mortem cogente malae naturae praefinitione rapiantur? Jam primum si ita est, quare malos et humana lex et divina condemnat, nisi quia vitium voluntatis in culpa est? Justitia enim non punit, quod natura compellit. Sed esto. Aliquis deputatus fuerit perditioni, pcenditur in fontem tanquam in sepulcrum. Etiam si maculata fuisset natura, utique evanuisset in nihilum. Accepisset deterior origo terminum, quia sumebat melior vita principium. Hic jam videmus quomodo nos Deus noster de manu redimit inimici. Totus homo diluitur, absolvitur, innovatur. Cum venerit diabolus, jam non agnoscit suum, quem exinanita et exposita natura in adoptionem Christi emancipavit, et in gremium Patris de mali persuasoris jure transfudit. Abstulit sine dubio renascentis gratia libertatis. naturale Adae vinculum, cum me in Christo agnoscas re
Abbreviated transcription (Latin):
implet᷑ oracłm. Ꝙ oꝑuit inqͥt aq̃ t̾bulan¬
tes eos: ⁊ unꝰ ex eis ñ remansit. Unꝰ ex illis
id est umcũ ac pͥmũ illud originale debtũ.
sacͥfontis unda uacuauit: illud singulat
delictũ pͥmi hominis int̾iit. Ostendit hoc
loco magnificentia tanti mim̾is. beatȩ p̃¬
sentiam tͥnitatis. Ecce mala innum̾a anti¬
qͥs ac recentib imp̃ssa uulñib. ꝑpetius ge¬
henne uix expianda suppliciis: t̾na sub¬
mersiõe pͣgant᷑. Uno mom̃to oꝑante uelo¬
cit̾ deo: intͣ aquaꝵ sinꝰ. fłamaꝵ pabula ꝯ¬
sumunt᷑. E id̾o beatꝰ apłs dicit. Consepul
mortis ⁊ uitȩ: & quȩ ꝑditioni obnoxiȩ fue¬
rant. in illo pͥme natiuitatis exortu. saluti¬
fero renascunt᷑ occasu. Exuunt᷑ feditatẽ
iuisibilis senectutis. ex peccatoꝵ deformi¬
tate ꝯtracte: induunt᷑ pulc̾tudine cȩlestiᷤ
infantiȩ. Stupemꝰ int̾dum ad magnitu

Expanded text:
impletur oraculum: Et operuit, inquit, aqua tribulanimpletur oraculum: Et operuit, inquit, aqua tribulantes eos; et unus ex eis non remansit . Unus ex illis id unicum ac primum illud originale debitum sacri fontis unda vacuavit. Illud singulare delictum primi parentis interemit. Ostendit hoc in loco magnificentia tanti muneris beatam praesentiam Trinitatis. Ecce mala innumera antiquis ac recentibus impressa vulneribus, perpetuis gehennae vix expianda suppliciis, terna submersione purgantur. Uno momento operante velociter Deo, inter aquarum sinus flammarum pabula consumuntur. Et ideo B. Apostolus dicit: Consepultmortis et vitae. Et quae perditioni obnoxiae fuerant illo primae nativitatis exortu, salutifero renascuntur occasu. Exuuntur foeditate invisibilis senectutis, et peccatorum deformitate contractae, induuntur pulchritudine coelestis infantiae. Stupemus interdum ad magnitud
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnitas. hebraice phase. grece p¬
scha: latine tñsitꝰ int̾pretat᷑. Hoc celebrare¬
runt iudi. pt̾ longe captiuitatis iugũ ex
egypto recedentes. Ecce etiã nc̃ ꝑ ppłm lif
brat᷑. Qͦmͦ it̾m tnsitꝰ celebrat᷑: Idẽ de seru¬
tute ad lib̾tatẽ: de iniqͥtate ad iusticiamꝰ
de culpa ad grãm: de morte ad uitã ꝑsi
salutifera fluenta tñsit᷑. Potes it̾m excelsi
brachii antiq̃ rubri maris exercere inra¬
cula. Ingredit᷑ aĩa uitales undas: uelut ass
tiferis plena debitis: paulop̾t felicib pec¬
catoꝵ ditanda naufragiis. In uno eodeq
unde salutaris elem̃to. tamꝙͣ egyptius
transit. Reus diluit᷑: reatꝰ abolet᷑. Mira
dñi clem̃tia quȩ irreuocabile scelꝰ. ⁊ infes̃¬
tas cͥminũ macłas ad infectũ reuocat. &
peccatorẽ peccato moriente uiuificat. Ecce
homo fonte dimergit᷑: & sola secreto mun̾e
hoĩs culpa dãpnat᷑. Criminosꝰ tinguitur:
⁊ solũ crim̃ extinguit᷑. Qͦ gen̾e ꝓpħicũ illuo

Expanded text:
solemnitas, Hebraice phase, Graece pascha, Latine transitus interpretatur. Hoc celebraverunt Judaei post longum captivitatis jugum ex Aegypto recedentes. Ecce etiam nunc populum Debratur. Quomodo iterum transitus celebratur? Idem de servitute ad libertatem, de iniquitate ad justitiam, de culpa ad gratiam, de morte ad vitam per salutifera fluenta transitur. Potes iterum excelsi brachii antiqua Rubri maris exercere miracula. Ingreditur anima vitales undas, velut rubrtiferis plena debitis, paulo post felicibus peccatorum ditanda naufragiis. In uno eodemque undae salutaris elemento, tanquam Aegyptius ermansit. Reus diluitur, reatus aboletur. Mira Domini clementia, quae irrevocabile scelus, et infectas criminum maculas, ad infectum revocat, et peccatorem peccato moriente vivificat. Ecce homo fonte demergitur, et sola secreto munere hominis culpa damnatur. Criminosus tingitur, et solum crimen exstinguitur. Quo genere propheticum illud
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ frs. sub una nocte nob̃ edidit fecun¬
da de sinu integ̾tatis ȩccłia mat̾ sponsa.
Al irabaris pauloan de incorruptiõe nascen¬
tem hoĩem: mirare nc̃ qd̾ ñ minꝰ nouũ
ẽ etiã renascentẽ. Conferamꝰ si placet has
duas matres: & utriq generatio fidẽ nrãm
intͣ utraq corroborabit. Maniã secreto
impleuit illapsu scĩ sp̃c obumbratio: ⁊ ec¬
cłiam in fonte bñdicto scĩ sp̃c maritauit
infusio. M aria filiũ sñ peccato genuit:
& ȩccłia in his qͣs gn̾auit peccata ꝯsumꝑsit.
ꝑ mariã natũ ẽ q̃o in pͥncipio erat: ꝑęccłiam
renatũ qd̾ inpͥncipio ꝑierat. Illa ppłis gene¬
rauit: hec ppłos. Illa ut nouimꝰ uͥgo ꝑͥma¬
nens. semel peꝑit filiũ. hec semꝑ parit per
uirginẽ sponsũ. Qͦo gͦ putalas a scłis mira¬

Expanded text:
tres sub una nocte nobis edidit fecunda de sinu integritatis Ecclesia mater et sponsa. Mirabaris paulo ante de incorruptione nascentem hominem: mirare nunc, quod non minus novum est, etiam renascentem. Conferamus si placet has duas matres, et utriusque generatio fidem nostram in alterutra corroborabit. Mariam secreto implevit illapsu sancti Spiritus obumbratio, et Ecclesiam in fonte benedicto sancti Spiritus maritavit infusio. Maria filium sine peccato genuit, et Ecclesia in his quos generavit peccata consumpsit. Per Mariam natum est quod in principio erat, per Ecclesiam renatum quod in principio perierat. Illa plurimis generavit, haec populos. Illa, ut novimus, virgo permanens semel peperit filium, haec semper parit per virginem sponsum. Quod ergo putabas a saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ diuina possim. Ad hominẽ enĩ ꝑ
apłm suũ ds̃ loquit᷑. Uos estis templũ dĩ:
& sp̃c dĩ habitat in uob̃. His de causis. p̃po¬
tens ⁊ suꝑbꝰ ꝓscribi meruit: qͥ iam scdo reꝰ
ut dictũ ẽ maiestatis apparuit. Nam in
excelsis factori suo carꝰ. cũ diuinitatis ꝯsor¬
tium. factoris immemor ꝯcupiuit: nẽ iam
in auctoiẽ rerũ cruentas manꝰ ꝯsuetudine
impietatis extendit: ac sic p̃donis iusta
dãpuatio. gratita captiui facta ẽ manu¬
missio. E id̾o nc̃ gemit. inuadit. circuit:
si forte ł furto a nob̾ possit auferre instru¬
m̃ta ipsiꝰ manumissioĩs: & acqͥsitȩ tabulas
lib̾tatis. Totis itaq uirib studet. si qͦ modo
ualeat hominẽ indulto nudare pͥuilegio:
& oꝑante peccato. uelut ingrato p̃iudicare
paginis cordis inscͥpta. Lib̾tas nãq dĩ gr̃a
religionis: iusticia oꝑis: puritas castitis

Expanded text:
domus divina possimus. Ad hominem enim per domus divina possimus. Ad hominem enim per Apostolum suum Deus loquitur: Vos estis templum Dei, et Spiritus Dei habitat in vobis . His de causis praepotens et superbus proscribi meruit, quia jam saeculo reus, ut dictum est, majestatis apparuit. Nam in excelsis factori suo charus, tunc divinitatis consortium factoris immemor concupivit, nunc jam in auctorem rerum cruentas manus consuetudine impietatis extendit. Ac sic praedonis justa damnatio gratuita captivi facta est manumissio. Et ideo nunc gemit, invidet, circuit, si forte vel furto a nobis possit auferre instrumentum ipsius manumissionis, et acquisitae tabulae libertatis. Totis itaque viribus studet, si quomodo valeat hominem indulto nudare privilegio, et operante peccato velut ingrato praejudicare paginis cordis inscripta. Libertas nostra, Dei gratia religionis, ju
Abbreviated transcription (Latin):
ut hõ illi seruaret innocentiã ⁊ ille hõĩ
rediłet głam. famuł seruitiũ offerrae: ⁊ dñs
regnũ pararae. Q dagat int̾ hȩc familie ꝑ¬
uasor alienȩ: Uidet seruos qͦndã suos. iniq̃
a se occupatos. ꝑ agnitionẽ .xͥ. ingenuitati
traditos: & se causȩ p̾iudicio ceridisse: & se
płꝰ petendi incurrisse discrim̃. Qmͦ plꝰ pe
tendi:  Siquide cũ ei hõ ꝑ peccati obedien¬
tiã deberet᷑: ille dm spetie hoĩs deceptꝰ appe¬
tiit: & in psũ cęli dñatorẽ parricidales manꝰ
inferre p̃sumpsit. & subito ꝑtantũ nefas
etiã crim̃ maiestatis incurrit: ac sic hoĩem
quẽ iuolentꝰ tenebat ꝓscͥptꝰ amisit. ꝓscriptꝰ
inꝙ̃. Nam statĩ in ipło hoĩe quẽ redẽptio
in xus originale reuocauit: titulos suos x p̃c
affixit. Hec ẽ illa crux quã inpostib regii.¬
id ẽ signata in fronte gestamꝰ ꝗͣ. iustissimȩ
inpossessionẽ receptã dñs cardinalis ⁊ im¬
ꝑator legitimꝰ imp̃ssit: ut nos uere dici

Expanded text:
le homini redderet gloriam; famulus servitium offerret, et Dominus regnum pararet. Quid agat inter haec familiae persuasor alienae? Videt servos quondam suos inique a se occupatos per agnitionem Christi ingenuitati traditos, et se causae praejudicio cecidisse, et se plus petendi incurrisse discrimen. Quomodo tendi? Si quidem cum ei homo per peccati obedientiam deberetur, ille Deum specie hominis deceptus appetiit, et in ipsum coeli dominatorem parricidales manus inferre praesumpsit. Et subito per tantum nefas etiam crimen majestatis incurrit, ac sic hominem quem violentus tenebat, proscriptus amisit. Proscriptus, inquam: nam statim in ipso homine quem redemptio in ejus originem revocavit, titulos suos Christus affixit. Haec est illa crux quam in postibus regiis signatam in fronte gestamus, quam justissime in possessione receptam Dominus cardinalis et imperator legitimus impressit, ut nos vere dici
Abbreviated transcription (Latin):
regnaturũ eẽ ꝓmittit in cȩlo: ut fidelum
batitudo mortaliũ. in confusionẽ rebellii
transeat angelorum¬

Expanded text:
regnaturum esse promittit in coelo, ut fidelium beatitudo mortalium in confusionem rebellium transeat angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestib ⁊ ter restrib a patre est pͥnceps
p̾latꝰ. E qͥa ille magni consilii angłs. ad lig¬
num uidelicet crucis. inpiscinã scilicet in¬
uideam descendit. & eam signis ⁊ ꝓdigiis
cõmouit: unꝰ in aquã descendens sanat᷑:
trũ in uecte pendentẽ. p̾dicationib mun¬
do importauerunt.

Expanded text:
coelestibus et terrestribus a Patre est princeps praelatus. Et quia ille magni consilii Angelus ad lignum videlicet crucis, in piscinam, scilicet Judaeam, descendit, et eam signis et prodigiis commovit, unus in aquam descendens sanatur,trum in vecte pendentem praedicationibus mundo importaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ent᷑ qͦd istud lignũ ierłm sic allã¬
tum: atq inpiscinã ꝓbaticam iacta¬
tum. Ob huiꝰ reuerentiã angłs singulis
annis in piscinã descendit: aquã mouit:
& quicũq languidꝰ pͥmꝰ inaquã descendit.
sanꝰ exiit. Temꝑe aũ dnĩcȩ passioĩs. pisci¬
na siccitate exaruit: & illud lignũ appa¬
ruit. Militib uͦ querentib lignũ ad cru¬
cem habile: inuentũ est illud ꝑ omĩa ap¬
tabile. Hoc gͥ sumpto. crucẽ inde fecert̃:

Expanded text:
ertur quod istud lignum Hierusalem sit allatum atque in piscimam probaticam jactatum. Ob cujus reverentiam angelus singulis annis in piscinam descendit, aquam movit, et quicumque languidus primus in aquam descendit, sanus exiit. Tempore autem Dominicae passionis piscina siccitate exaruit et illud lignum apparuit. Militibus vero quaerentibus lignum ad crucem habile, inventum est per omnia aptabile. Hoc ergo sumpto, crucem inde fecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
belloꝵ causa parit̾ conqͥesceret: Cumq ħ
scͥpta uenissent. & uelut post indiitias
paruitemꝑis ad audiendũ ut̾q populus
conuenisset ad templũ: statĩ ut pͥma ȩpłȩ
pagina reserata ẽ. incuiꝰ exordio uana gen¬
tilium suꝑsticio culpabat᷑. clamor ã nrĩs
immensꝰ attollit᷑. stupor ac pauor gentiliũ
ppłos inuadit. latebras unꝰqͥsq querere.
angustos fuge calles rimari. aut nr̃is se
latent̾ immergere: ut ab om̃ib qͥ aderant
nosceret᷑ di p̾sentia ppło suo audatiam tri¬
buente. furorem demonis. qͥ in illis prius
debachatꝰ fuerat effugatum:¬

Expanded text:
bellorum caussa pariter conquiesceret. Cumque haec bellorum caussa pariter conquiesceret. Cumque haec scripta venissent, et velut post inducias parvi temporis ad audiendum uterque populus convenisset ad templum, statim ut prima Epistolae pagina reserata est, in cujus exordio vana Gentilium superstitio culpabatur, clamor a nostris immensus attollitur, stupor ac pavor Gentilium populos invadit. Latebras unusquisque quaerere, angustos fugae calles rimari, aut nostris se latenter immergere: ut ab omnibus qui aderant nosceretur, praesentia Dei populo audaciam tribuente, furorem daemonis qui in illis prius debacchatus fuerat, effugatum
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ ꝑcunctant᷑. ⁊ qͥd sͥ uellet ille concursꝰ.
inqͦ cum tanto scelere ante aras sanguis
ciuiũ funderet᷑ inqͥrunt. S illi offirmato
aditu. confuisis & dissonis uocib rationẽ
facti nulła. s clamorẽ reodebant. Missis
tam̃ ad eos nuntiis de romani imꝑii po¬
testate: de uindicta legũ. & de his quę
talia solerent subseqͥ cõmonebant: Cumq
loci munitio. nichil adu̾sum uesaniam
molientes agi. nͥ ui maiore sineret: res ges¬
ta adimꝑatorẽ refert᷑. Ille qͥ ingẽnta m̃tis
clem̃tia. errantes mallet em̃dare ꝗͣ ꝑdere:
rescribit illoꝵ quidẽ uindictã quos ante
aras sanguis fusus martyres fecit. ñ esse
poscendam. in quib dolorẽ interitꝰ suꝑa¬
uerit gła meritoꝵ. De cȩt̾o uͦ malorum
causam. radicesq discordiȩ. quȩ ꝓ sẏ mu¬
lachroꝵ defensione ueniebant. penitus
debere succidi. Quib ext̾minatis: etiam

Expanded text:
ciae perconctantur, et quid sibi vellet ille concursus, ciae perconctantur, et quid sibi vellet ille concursus, in quo cum tanto scelere ante aras sanguis civium funderetur, inquirunt. Sed illi obfirmato aditu confusis et dissonis vocibus 293 rationem facti nullam, sed clamorem reddebant. Missis tamen ad eos nuntiis, de Romani Imperii potestate, de vindicta legum, et de his quae talia solerent subsequi, commonebant. Cumque loci munitio nihil adversum vesana molientes agi, nisi vi majore, sineret, res gesta ad Imperatorem refertur. Ille qui ingenita mentis clementia errantes mallet emendare quam perdere, rescribit, illorum quidem vindictam, quos ante aras sanguis effusus Martyres effecit, non esse poscendam, in quibus dolorem interitus superaverit gloria meritorum. De caetero vero malorum caussam radicesque discordiae, quae pro simulachrorum defensione veniebant, penitus debere succidi: quibus exterminatis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ad templũ qͣsi ad arcẽ quandã refu¬
giebant. Quo ñnullos ex xp̃ianis captos.
cogebant: renitentes nouis ⁊ exqͥsitis sup¬
pliciis excruciatos necabant: alios pati¬
bulis affi gentes. alios confractis crurib
in speluncas p̃cipitantes: quas ob sacͥficioꝵ
sanguinẽ. cȩterasq impuritates delubri
recipiendas. uetustas curiosa construrerat.
U erum hȩc ꝑ dies singłos. pͥmo cũ metu.
de in cum fidutia ⁊ desꝑatione gẽrere. atq
intͣ templũ clausi rapto ⁊ preda uiuere:
ad postremũ grassantes in sanguinẽ ciuium.
ducem sceleris ⁊ audatiȩ suȩ delegunt oli¬
pum quendã noĩe. & habitu solo phyloso¬
phum: qͦ ante signano arcem defend̾ent.
⁊ tyrannidem tenerent. At hii quib roma¬
naꝵ legũ custodia iurisq dicendi cura ꝑ¬
missa ẽ. coguitis q̃ gesta fuerant. turbati atꝙ
ꝑt̾riti ad templũ conuolant: causas auda¬

Expanded text:
tis, ad templum quasi ad arcem quandam refutis, ad templum quasi ad arcem quandam refugiebant. Quo nonnullos ex Christianis captos scogebant: renitentes novis et exquisitis suppliciis excruciatos necabant, alios patibulis affigentes, alios confractis cruribus in speluncas praecipitantes, quas ob sacrificiorum sanguinem, caeterasque impuritates delubri recipiendas, vetustas curiosa construxerat. Verum haec per dies singulos primo cum metu, deinde cum fiducia et desperatione gerere, atque intra templum clausi rapto et praeda vivere. Ad postremum grassantes in sanguinem civium, ducem sceleris et audaciae suae deligunt Olympium quendam, nomine et habitu philosophum, quo antesignano arcem defenderent, et tyrannidem tenerent. At hi quibus Romanarum legum custodia, jurisque dicendi cura permissa est, cognitis quae gesta fuerant, turbati atque perterriti ad templum convolant, caussas auda
Abbreviated transcription (Latin):
tempoꝵ fidem adu̾sus ȩccłiam concitant᷑: ex
occasione huiꝰcemodi oborti. Basilica quȩd̃ã
publici oꝑis uetusta. & ad modũ neglecta
fuit. quã constantiꝰ imꝑator donasse ep̃is.
ꝑfidiam suam p̾dicantib ferebat᷑: que lon¬
ga incuria nichil ualidũ pret̃ parietes ha
ut crescentib fideliũ ppłis. orationũ qͦq
crescerent domꝰ. Quãq cum acceptã uel¬
let excolere. reꝑta st̃ in loco antra quȩdã
latentia ⁊ t̾rȩ defossa. latrociniis ⁊ sceleri¬
bus magis quã cerimoniis apta. Igitur
oꝑta tot scłis mala. ⁊ tenebris obtecta rese¬
rari: uelut draconũ calice potato. insani¬
re om̃s. ac palam furere cȩꝑunt. Nec uo¬
cib iam & seditionib ut solebant. s manu
ferroq decertare nitunt᷑: crebros conflic̃¬
tus agere inplateis. belloq aꝑto uterq
minꝰ feroces erant. Ex qͦ frequent̃ nrõꝵ
plurimis uulneratis. aliqͣntis etiã int̾sec̃¬

Expanded text:
temporum fidem adversum Ecclesiam concitantur: ex temporum fidem adversum Ecclesiam concitantur: ex occasione hujuscemodi oborti. Basilica quaedam publici operis, vetusta et admodum neglecta fuit, quam Constantius Imperator donasse Episcopis perfidiam suam praedicantibus ferebatur. Quae longa incuria nihil validum praeter parietes habut crescentibus fidelium populis, orationum quoque crescerent domus. Quamque cum acceptam vellet excolere, reperta sunt in loco antra quaedam latentia et terrae defossa, latrociniis et sceleribus magis quam caeremoniis apta. Igitur operta tot seculis mala et tenebris obtecta reserari, velut draconum calice potato, insanire omnes ac palam furere coeperunt. Nec vocibus jam et seditionibus, ut solebant, sed manu ferroque decertare nituntur. Crebros conflictus agere in plateis, belloque aperto uterque minus feroces erant. Ex quo frequenter nostrorum plurimis vulneratis, aliquantis etiam interfec
Abbreviated transcription (Latin):
G̃itur in urbe roma pt᷑ damasũ. syritius
ȩccłiȩ suscepit sac̃dotiũ. Apud alexandriã
uͦ defuncto petro. tẏmotheus: & p̾t hc̃ theo¬
philus. In ierosolimis aũ post cyrillũ. ioħs
apłicas reparat sedes. Apud antyochiam uͦ
& multe controu̾sie sepe commotȩ nec tam̃
summa ui nitentib aliis. ⁊ aliis obnitentib.
potuit aliq̃ndo pacis ullꝰ obtineri modus:
cum utiq fidĩ iam nulla uideret᷑ subesse
discordia. Hoc iden ap̃ tyrũ fuit: ubi cũ
diodorꝰ unꝰ sane ex antiqͥs catholicis uir.
& temptationũ docum̃tis ꝓbatꝰ. cũ atha¬
nasii testimomio. & a confessorib eẽt ep̃c
factꝰ: modestia eiꝰ contempta. aliꝰ a mile¬
tii partib ordinat᷑. S & in mulus aliis ur¬
bib orientis. huiꝰmodi ꝯfiisiones. contentio
genuit sac̃dotum. Apud ꝯstantinopolim uͦ
nectariꝰ ex pretore urbano. cathecuminꝰ ⁊ nuꝑ
baptisina consecut᷑ꝰ. sac̃donum suscepit: X¬
Nterea apuo alexandriam noui motus. ⁊ contͣ

Expanded text:
gitur in urbe Roma post Damasum Siricius Ecclesiae suscepit sacerdotium. Apud Alexandriam vero defuncto Petro, Timotheus, et post hunc Theophilus: in Jerosolymis autem post Cyrillum Joannes, Apostolicas reparant sedes. Apud Antiochiam vero et multae controversiae saepe commotae, nec tamen summa vi nitentibus aliis, aliis obnitentibus potuit aliquando pacis ullus obtineri modus, cum utique fidei jam nulla videretur subesse discordia. Hoc idem apud Tyrum fuit: Ubi cum Diodorus, unus sane ex antiquis catholicis vir, et tentationum documentis probatus, Athanasii testimonio esset a confessoribus Episcopus factus, modestia ejus contemta, alius a Meletii partibus ordinatur. Sed et in multis aliis urbibus Orientis, hujusmodi confusiones contentio genuit sacerdotum. Apud Constantinopolim vero Nectarius ex Praetore Urbano catechumenus et nuper baptisma consecutus, sacerdotium suscepit. nterea apud Alexandriam novi motus et contra