comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuitie habebantur et paupertati recitas excesserat ac fene¬
tus et taniẽ de eo scribens cicero quatuor in quit robrstos
filios et quĩq filias tantam domũ tantas ilientelas appius
regebat et cecis et senex neq id mixari est ꝙ pͥuata bene rege¬
hũanorim defectuũ magna ꝑs in moribus nõ iin rebus est¬
ic̃on erat appio sors regia sed nec optabatur sua sorte cõte¬
tus exiquos nõ lautiis sed uixtutibus adornabat lares et
outu tenu amplam familiam ntriebat quẽdq multĩ reges
mesti fatuit et querueli letus ille et equamiimis faciebat nõ
emi fortunã appetitui sei fortune equauerat aꝑpetitũ Nore
erat appio sors cresi regis nec ꝯcius quidem sui crassi sed
felitior quẽdam alia ꝙͣuis angustior sua sors nec ad alie¬
na sortem sed sicut bomi omnes faciũt ad sicã ꝓpriam sc̃ fer¬
mabat ac suos certe net ego exigo ut tu fort̾o alia ꝙͥ tua

Expanded text:
et quo probrum divitie habebantur, et paupertati cecitas accesserat, ac seneet quo probrum divitie habebantur, et paupertati cecitas accesserat, ac senectus, et tamen de eo scribens Cicero: “Quattuor, inquit, robustos filios, et quinque filias, tantam domum, tantas clientelas Appius regebat et cecus et senex”. Neque id mirari est, quod privata bene regeHumanorum defectuum magna pars in moribus, non in rebus est: non erat Appio sors regia, sed nec optabat, sua sorte contentus; exiguos non lautitiis sed virtutibus adornabat lares, et victu tenui amplam familiam nutriebat. Quodque multi reges mesti faciunt et queruli, letus ille et equanimis faciebat. Non enim fortunam appetitui, sed fortune equaverat appetitum. Non erat Appio sors Cresi regis, nec concivis quidem sui Crassi, sed felicior quedam alia, quamvis angustior, sua sors; nec ad alienam sortem, sed, sicut boni omnes faciunt, ad suam propriam se formabat, ac suos. Certe nec ego exigo ut tu sorte alia quam tua
Abbreviated transcription (Latin):
Do pauper cum filiis mult sunita prieauis quas feraria
uioorũ nõ legeris paupertatem diuersa sũt op̃u gnia et uaria
dona fortune nulli enna ꝯtrngũt Aliis uage merces alus et¬
gens tellus eanque aliis metallum uiue tibi diuine obeigert
filn Au uero boues et petũdes et asmi et cameli et profuge apes
et tolũbe ⁊ pulli et pauones femudemꝙ et ancille in diuitips
habebuntur soli filii ex cludentur ⁊u : O ꝙ multi michi fũt
fil ses ꝙ̃ ꝓsures a hys quĩquaguita fuerũt priamo toigrnita.
brõdi parthorũ remi ceritũ quinderun regi persarũ artaxe¬
si deptigeti aute frot hmo regi arabũ quoꝵ fidutia fies
hostĩ alterius aggressus in cursibus e iptũ simã ꝙ uastauit
Et st sane potentie genus quodda multos filios habexe ecio
aute qd dicturo sis hn quos memoras magui omnes reges
fuetũt michi longe alia sors est ũquid uero rex fuit coppius

Expanded text:
t. Pauper cum filiis multis sum. Miraris quasi fecundam t. Pauper cum filiis multis sum. Miraris quasi fecundam virorum non legeris paupertatem. Diversa sunt operum genera, et varia dona fortune: nulli omnia contingunt, aliis vage merces, aliis rigens tellus, exangue aliis metallum: vive tibi divitie obtigere filii. An vero boves et pecudes et asini, cameli et profuge, apes et columbe et pulli et pavones, servi denique et ancille in divitiis habebuntur, soli filii excludentur? O quam multi michi sunt filii! O quam plures aliis? Quinquaginta fuere Priamo, triginta Orodi Parthorum regi, centum quindecim regi Persarum Artaxerxi, Septingenti autem Erothinio regi Arabum, quorum fiducia, fines hostium alternis aggressus incursibus, Egyptum Syriamque vastavit. Et est sane potentie genus quoddam multos filios habere. Scio autem quid dicturus sis: “Hi, quos memoras, magni omnes reges fuerant: michi longe alia sors est”. Nunquid vero rex fuit Appius C
Abbreviated transcription (Latin):
loquiu de industria produxit donec a scolis filii euis reme¬
arent ꝑu tũc pueri qui magni post fuerũt uiri quibus
illa conspect uersa in hospitam ornamẽta mea inquit hec
sũt p̃clare quidem et ut tanti patris filiam decebat tu at̾
bruamẽta tua hec uocas impẽdimẽta dolor Quis tot pastet
filios Raᵈ Is qui te a iuentute tua pascit in femũ qui ñõ solu ho¬
mines sed pisces et quadrupedes pastit et uolucyes pafat dolor¬
Qus tot natorum corpora uestiet ra. Is que nõ tñ auiniãtia sed
agros herbis at floribus et frondibus siluas uestit et quid senius
ad huc forsan hn filii te nõ mõdo pascent de uesitent sed tue¬
buntur sẽd etiam honestabũt hũanarũ rerũ ut a uoluptate alis
nipiũt in laborem at dolorem desmũt sit eꝯtra alie amare ꝑͥir¬
cipio intepte dula sine claudũtur qualis est sors uipiuofauli
febe om̃i actionũ que ingressos cnuctiat at progressos muliẽt¬

Expanded text:
loquium de industria produxit, donec a scholis filii eius remeloquium de industria produxit, donec a scholis filii eius remearent parvi tunc pueri, qui magni post fuere viri; quibus illa conspectis versa in hospitam: “Ornamenta mea, inquit, hec sunt”, preclare quidem, et ut tanti patris filiam decebat. Tu autem ornamenta hec tua vocas impedimenta. Quis tot pascet filios? Is qui te a iuventute tua pascit in senium, qui non solum homines, sed pisces et quadrupedes pascit et volucres. Quis tot natorum corpora vestiet? Is qui non tantum animantia, sed agros herbis ac floribus et frondibus silvas vestit. Et quid scimus adhuc? Forsitan hi filii te non modo pascent ac vestient, sed etiam tuebuntur, sed etiam honestabunt. Humanarum rerum ut a voluptate alie incipiunt, in laborem ac dolorem desinunt, sic econtra alie amaro principio incepte, dulci fine clauduntur; qualis est sors virtuosarum omnium fere actionum, que ingressos cruciant, ac progressos mulcean
Abbreviated transcription (Latin):
umerosa prole p̃grauatꝰ sum Raᵒ Auro etiam atq
opibus imbecilles humeri p̃mi possũt nemo tñ id
nõ potius sublenatum ditꝭ Do. Urultos inter filios mops sũ¬
Ra ym̃o uo filii tui diuitie tue sũt quõ inter diuitias sis
pariper uideois id eñi nõ nifi auaris et bonorũ suorũ ingra¬
T accidit Doͬ filiorũ in turba egestate sordida laboro Ra filii
nõ labor sed requies sunt paretum leminẽ laborũ ad̾ atq
omis solatiũ fortune si boni sũt alioqum nõ de mĩo sed de
moribus est querela dolor filiorũ atie coarctatus sum Ra ͨ¬
Cur nõ potuis comitatus et uallatus et ornatus certe nõ
tñi pr̃es sci ⁊ mr̃es ornamẽta sua filios uocat᷑ Nõ aũdisti
ut cornelia affritani magni filia dũ pdiues mulier cãpa¬
na que forte in domũ eius hospiciĩ uere diuerterat mulie¬
briter gloriabunda sua illit illi longe ptiosissima ostentiss
ornamẽta gñosam uelut ad enulationẽ prouotata col¬

Expanded text:
umerosa prole pregravatus sum. Auro etiam atque opibus imbecilles humeri premi possunt: nemo tamen id non potius sublevatum dicis? Multos inter filios inops sum. Immo vero filii divitie tue sunt: quo modo inter divitias sis pauper videris: id enim non nisi et avaris et bonorum suorum ingratis accidit. Filiorum in turba egestate sordida laboro. Filii non labor, sed requies sunt parentum, lenimen laborum, atque omnis solatium fortune si boni sunt; alioquin non de numero sed de moribus est querela. Filiorum acie coartatus sum. Cur non potius comitatus et vallatus et ornatus? Certe non tantum patres, sed et matres ornamenta sua filios vocant. Non audisti ut Cornelia, Africani magni filia, dum predives mulier Campana, que forte in domum eius hospitii iure diverterat, muliebriter gloriabunda, sua illi longe pretiosissima ostentasset ornamenta, generosam velut ad emulationem provocata, col
Abbreviated transcription (Latin):
tenor indicat. Sccedit quod preter phĩam oratorũ maxiꝰ
quodq nec ip̃e dissimilat. de hac stũdiorũ parte p̃cipue glo¬
riã querens. nusꝙͣ profecto illam nisi in turbis et magno
in populo uidebat. Itaq cora uilio cesare deiocarũ regem
desensurus. querit᷑. ꝙuitra domesticos parietes et nõ corã
ppło romauo causam illam agat. Et illud oratori smngulare
et propriũ et pro magnitudine ingenii magnis urbibus ac
populorũ frequẽtia delectentur. solitudines execrentur. iudi¬
tiorũq silentiũ auersentur. atq õderint. Ut ergo iĩores
alii sua quisq sic ccero urbem romami. nõ solũ ut suã ꝑatriã
eo sibi cariorem quo in eam conseruãdam atq ornandã cure
plus ac laboris impenderat. sed. ut patrĩa in gemo suo parem
exoptabat. In quo quidem teste seneca uterer qui solam ci¬
ceronis uocem uere unã dicere ꝙͣꝙͣ id errore fermonis pub-¬

Expanded text:
tenor indicat. Accedit quod preter philosophiam, oratorum maximus, tenor indicat. Accedit quod preter philosophiam, oratorum maximus, quodque nec ipse dissimulat, de hac studiorum parte precipue gloriam querens, nusquam profecto illam nisi in turbis et magno in populo videbat. Itaque coram Iulio Cesare, Deiotarum regem defensurus, queritur quod intra domesticos parietes et non coram populo Romano causam illam agat. Est illud oratoribus singulare et proprium ut pro magnitudine ingenii magnis urbibus ac populorum frequentia delectentur, solitudines execrentur, iudiciorumque silentium adversentur atque oderint. Ut ergo minores alii suam quisque, sic Cicero urbem Romam, non solum ut suam patriam, eo sibi cariorem quo in eam conservandam atque ornandam cure plus ac laboris impenderat, sed ut patriam ingenio suo parem exoptabat. In quo quidem teste Seneca uterer, qui solam Ciceronis vocem vere vivam dicere, quanquam id errore sermonis pub
Abbreviated transcription (Latin):
aut ĩmerito anteponit. lege locũ illũ intelliges ex contrarioꝵ
collatione quĩd tu quoq preferendũ censeas. de hoc preterea
quid eidem uideretur sat consiliũ illũd lucilio datũ indicat
cuiꝰ supra memini. in hanc õnino sententiam tam preceps
ut michi etiã cui solitudo semper placuit solitudinis consi¬
liũ non placeret. et ꝙͣꝙͣ uiei huiꝰ exitus in re dubiut esse nõ
sinat. habet tamen hiis quẽ dixi locus tragitus etiam stupo¬
rem. ꝙ ille cui in deserta folitũdine libertas integra. et imꝑ
incleurentia hominũ salua fuit casum ĩpe suũ et riunã pra¬
uẽ tanto ante preuiderit licterisq mandauerit
Num hoc in genere acẽronem uideo nõ sat equo
ammo ferre solitudinẽ quod contigisse arbitror. nõ
tam ideo qr rem ip̃am. ꝙͣ qr rei causam odisset. le¬
gĩr ac iustitie interitu. quod ip̃e querelarũ suarũt

Expanded text:
haud immerito anteponit. Lege locum illum: intelliges ex contrariorum haud immerito anteponit. Lege locum illum: intelliges ex contrariorum collatione, quid tu quoque preferendum censeas. De hoc preterea quid eidem videretur, sat consilium illud Lucilio datum indicat, cuius supra memini, in hanc omnino sententiam tam preceps, ut michi etiam, cui solitudo semper placuit, solitudinis consilium non placeret. Et quanquam viri huius exitus in re dubium esse non sinat, habet tamen is, quem dixi, locus tragicus etiam stuporem, quod ille, cui deserta in solitudine libertas integra et imperinclementia hominum salva fuit, casum ipse suum et ruinam gravem tanto ante previderit literisque mandaverit. Unum hoc in genere Ciceronem video non sat equo animo ferre solitudinem. Quod contigisse arbitror, non tam ideo quia rem ipsam, quam quia rei causam odisset, legum ac iustitie interitum, quod ipse querelarum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
perditighominis. ꝙ eũ stilo quoq non puduit. uͣt̾ om̃is eui no¬
titiã perferre quo sez. in actu uenereo resolutiõ felicẽ dffm dif¬
finire et in statu morte iaudare ausus in quo maxime turpis ⁊
nuitilis uita est hanc eandẽ sibi a diis optat leti causã. et hoc
utiq ut idem ait sibi sueq uite cõueniens in se uero miserenũ
genus mortis et ip̃a proculdubio penis morte Ꝙ insi hiis mo¬
ribus et hoc aĩo fuisset et clarius nomẽ haberet apũd graues
uiros et ponticũ illũd exiliũ atq histri solitũdines uel nõ adiss
uel equanumꝰ tollerasset. Sed ad rigidioris ingemi exemplũ
transeo
Encca ex ciue cordubensi romanus iam ciuis ac se¬
nator et rome clarior ꝙͣ salutis ratio latendiq
securitas postulabat in quãdam tragedia cũ amĩ
nou parua dulcẽdine. solitũdinem corsicã recor¬
datur/ et illã ociosã exilii ignonumã. pñti occupate glorie

Expanded text:
perditique hominis, quod eum stilo quoque non puduit ad omnis evi noperditique hominis, quod eum stilo quoque non puduit ad omnis evi notitiam perferre, quo scilicet in actu venereo resolutum felicem diffinire et in eo statu mortem laudare ausus, in quo maxime turpis et inutilis vita est, hanc eandem sibi a diis optat leti causam, et hoc utique, ut idem ait, sibi sueque vite conveniens: in se vero miserrimum genus mortis et ipsa proculdubio peius morte. Qui nisi his moribus et hoc animo fuisset, et clarius nomen haberet apud graves viros, et ponticum illud exilium atque Istri solitudines vel non adisset vel equanimius tolerasset. Sed ad rigidioris ingenii exemplum transeo. Seneca, ex cive cordubensi Romanus iam civis ac senator, et Rome clarior quam salutis ratio latendique securitas postulabat, in quadam tragedia cum animi non parva dulcedine solitudinem corsicam recordatur, et illam otiosi exilii ignominiam presenti occupate glorie
Abbreviated transcription (Latin):
soribus mutatis adhuc famosioris dñ nomer tenet
quidem hoc in genere uix quõpiam aduersantem inueniri pos¬
se arbitror. quippe cũ fere nullis hominibꝰ tam uel neccessaria
uel amica solitudo sit preter unũ o̾iũdiũ nasonẽ seu qui forte
illũ sequũn del̃ quos ille sequitur. ille ͥ qͣuidem magni uir
ingen uidetur asciui et lubrici et prorsus mulierosi anmi fuis¬
se quẽ cõuentꝰ feminei delectarẽt. usq adeo ut in illis felicitat
sue apicẽ sũmaq reponeret. itaq amatoriã artem scribens. in¬
sanũ opus et meritã nisi fallor exilii sui causam nõ modo ur¬
bem romã sceu matronarũ puellarũq prefertilem. querendã
docet ab hiis qui ad illã insamã preter nataralem stimulũ ar¬
tis quoq eiusdem calcax aditiũt. S loca urbis et festa distin¬
guit quibus uberior sit maͣteria furori. ut sileam notũ illud
in fame et relatu etiam fedũ. ex ore licet desperati ut cuiꝰlib

Expanded text:
soribus mutatis, adhuc famosioris domini nomen tenet. soribus mutatis, adhuc famosioris domini nomen tenet. Cui quidem hoc in genere vix quempiam adversantem inveniri posse arbitror, quippe cum fere nullis hominibus tam vel necessaria vel amica solitudo sit, preter unum Ovidium Nasonem, seu qui forte illum sequuntur vel quos ille sequitur. Ille michi quidem magni vir ingenii videtur, sed lascivi et lubrici et prorsus mulierosi animi fuisse, quem conventus feminei delectarent usque adeo, ut in illis felicitatis sue apicem summamque reponeret. Itaque Amatoriam artem scribens, insanum opus et meritam nisi fallor exilii sui causam, non modo urbem Romam ceu matronarum puellarumque prefertilem querendam docet ab his qui ad illam insaniam, preter naturalem stimulum, artis quoque cuiusdam calcar adiciunt, sed loca etiam urbis et festa distinguit, quibus uberior materia sit furori; ut sileam votum illud infame et relatu etiam fedum, ex ore licet desperati cuiuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
nemꝰ et fugit urbes. Quẽ sequutꝰ ego in epla quãdam. eademq
restringens ad poetas dixi. Silua placet musis ur̃bs est minu¬
ca poctis. Idem flaccus et bayani simis. tepore captus. et siluas
suas atq agellũ quĩq focis habitatũ multis laudibus accumulãs
amatiq ruris aspectũ. inter grauia et inuisa negotiar suspiras
urbanã profecto dampnat ac despicit statione. de hoc cũ anrico
deaita cũ uillico seruoq suo litigat ut ex õmbus hiis nulli sit du¬
biũ quid sentiret/. In quõdã uero sermone. sui domestici ocii mẽ¬
tione facta. hec est inquie uita solutorũ miseria ambitione
grauiq. quã quãti faceret in ep̃łis expressit. nec em̃ inquit otia
diuiciis arabũ liberrima muto. laudat ergo solitudinẽ. otiũ pre¬
fert magnis opibus. Acqui et ocĩ eius opera ex tant et solitudi¬
ins memoriã locus seruat. campus oracii dicitur. et tot posses¬

Expanded text:
nemus et fugit urbes. Quem secutus ego in epystola quadam eandemque nemus et fugit urbes. Quem secutus ego in epystola quadam eandemque restringens ad poetas, dixi: Silva placet musis, urbs est inimica poetis. Idem Flaccus et Baiani sinus tepore captus, et silvas suas atque agellum quinque focis habitatum multis laudibus accumulans, amatique ruris aspectum inter gravia et invisa negotia suspirans, urbanam profecto damnat ac despicit stationem; de hoc cum amico, de hoc ita cum villico servoque suo litigat, ut ex omnibus his nulli sit dubium quid sentiret. In quodam vero sermone, sui domestici otii mentione facta: hec est, inquit, vita solutorum misera ambitione gravique, Quam quanti faceret in Epystolis expressit: nec enim, inquit, otia divitiis Arabum liberrima muto. Laudat igitur solitudinem, otium prefert magnis opibus, atque et otii eius opera extant et solitudinis memoriam locus servat. Campus Horatii dicitur et, tot posses
Abbreviated transcription (Latin):
contrariu expertus Nome cuiꝰ uibis dedia ex populi concursatione
nascentia sic diligenter enumerat. Ut facile uideas affectũ loqui epła¬
rũ eius ultimia est ad florũ scripta quẽ non semel interrogat de ro
certa ut expressior fiat ait em̃ iome nã poemata cerises scoibere pos¬
se inter tot curas atq labores. Deinde autẽ eleganti tẽdiorũ narra¬
tione interposita yronite concludens ait. .I. nũc uersus tecũ medi¬
tare canoros. neq hnis contentus iterũ querit. tu me inter strepi¬
tus nocturnos atq diurnos. uis canere. et contacta sequi uestigia
natũ/ nec dũ satis est in si rursus interroget. hic ego rerũ fluctibꝰ
ii mediis et tempestatibus urbis. uerba lire motura sonũ cõnet¬
tere digner ne uero iratis percũctatiomibꝰ yroncisq sententiis
contentũ credas clare de ꝓprio nichil loqui. breuẽ quidem sed
unuersalom tibi dat regulã que est ꝙ scriptorũ chorus om̃is amas

Expanded text:
contrarium expertus Rome? Cuius urbis tedia ex populi concursatione nascentia sic diligenter enumerat, ut facile videas affectum loqui. Epystolarum eius ultima est ad Florum scripta, quem non semel interrogat de re certa ut expressior fiat. Ait enim: Rome ne poemata censes scribere posse inter tot curas atque labores? Deinde autem eleganti tediorum narratione interposita, ironice concludens ait: I nunc, et versus tecum meditare canoros. Neque his contentus, iterum querit: Tu me inter strepitus nocturnos atque diurnos, vis canere et contacta sequi vestigia vatum? Necdum satis est, nisi rursus interroget: Hic ego rerum fluctibus in mediis et tempestatibus urbis verba lire motura sonum connectere digner? Ne vero, iratis percontationibus ironicisque sententiis contentum, credas clare de populo nichil loqui, brevem quidem sed universalem tibi dat regulam, que est quod: Scriptorum chorus omnis amat
Abbreviated transcription (Latin):
e puluerem et nocturnã ꝑ dite lucis historia in hac eñ indesessi
semper et ualidi delicati autẽ et mi becillig ad seria liu historias
et ciceronuis oroes samasq nec pudet licteyas prolixitat᷑ arguitis quis
het in offensis auuibus audiat quis uos ferat ad aliud nates̃ in hng¬

Expanded text:
et pulverem et nocturnam perdite lucis historiam? In hac enim indefessi et pulverem et nocturnam perdite lucis historiam? In hac enim indefessi semper et validi, delicati autem et imbecilles ad seria, Livii historias et Ciceronis orationes sacrasque, nec pudet!, literas prolixitatis arguitis. Quis hec inoffensis auribus audiat? Quis vos ferat ad aliud natos in h
Abbreviated transcription (Latin):
esse gloriam̃i natura uobis duas manus fecerat uos hanc freno car¬
un curius hant unguibꝰ occupatis Sit mictiles rudia undiq et uo¬
landi studio manci effecti ne nichil agere uideanũ multo ce strepi¬
tu ante diem surgit, et quasi suit hostes in luiine p̃cipitantꝰ exũ¬
pit tota dehinc luce iactanũ stagius silius ac uepoibus implentes
tuncta clamoribus dissons et incondito ululatu inꝙ hoc spm nlli
maiori rei habilem effundentes sp̃m quo maiores ur̃i bello terrebãt
hostes pace iustitiã defendebant sero autem reuoluti bñ gesta domi
sedetis alt̾cantes ꝙͣ bñ uel auis hec uolauerit uel illa digessent quot
sciã ur̃a est hic amor hec fellritax et hot totum quod iycatori deo qd
altriti ꝑatoie quod parẽtibus quod amitꝭ redditis accipitres aut helo¬
dios ur̃os sonãter in mibibus et lamate prede paululum et sudõe

Expanded text:
esse gloriamini. Natura vobis duas manus fecerat: vos hanc freno,esse gloriamini. Natura vobis duas manus fecerat: vos hanc freno, curvis hanc unguibus occupatis. Sic inutiles undique et volandi studio manci effecti, ne nichil agere videamini, multo cum strepitu ante diem surgitis et quasi sint hostes in limine precipitanter erumpitis, tota dehinc luce iactamini stagnis, silvis ac vepribus, implentes cuncta clamoribus dissonis et incondito ululatu inque hoc spiritum nulli maiori rei habilem effundentes, spiritum quo maiores vestri bello terrebant hostes, pace iustitiam defendebant. Sero autem re veluti bene gesta domi sedetis, altercantes quam bene vel avis hec volaverit vel ista digesserit, quot mnis scientia vestra est, hic amor, hec felicitas et hoc totum quod creatori Deo, quod altrici patrie, quod parentibus, quod amicis redditis: accipitres aut herodios vestros sonantes in nubibus et laniate prede paululum et sudorem
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ de quo flaccꝰ gaudet equis camibus daprici gra.¬
nune campi uide aũt ne quod sẽquid᷑ sis Cereus in ui¬
tĩ flecti monitoribus asper utiliũ tardus ꝓiuisor pro¬
digus cris sublimitꝰ cupidus et armata relinquere perinos hũt te
em̃ esse metuo qui gaudiu tuũ in fugacissims aebus loceo Ga Cambꝰ
ac uolucuibus delector ta. hoc insame deerat nõ satꝭ est currẽ at uã¬
gari uolare etiã institius G a Rides me nõ uolabs equidem sed uolã¬
tibus delectabor Raᵒ At ille delectationem tuã despitient aleũtes
nec te noscent ⁊ ingrate se uocanti surdas exhibebut qͣuid iñ pluis
faties alata uoluptas tua est finge redeant dampnosa uedit atupa¬
tio iterũ clamabis et oblitus melioris negomii diem perdes iterũ ret
accluus et oculos fixus in nube post auiculã tũa flebis quasi mł nc̃
cossarii operis uita ferat ex cõmodo ociosi et lenti uoe uolacrũ ẜuez

Expanded text:
gaudium, de quo Flaccus: Gaudet equis canibusque et aprici gragaudium, de quo Flaccus: Gaudet equis canibusque et aprici gramine campi. Vide autem ne et quod sequitur sis: Cereus in vitium flecti, monitoribus asper, utilium tardus provisor, prodigus eris: sublimis cupidusque et amata relinquere pernix. Hunc te enim esse metuo, qui gaudium tuum in fugacissimis rebus loces. Canibus ac volucribus delector. Hec insanie deerant! Non satis est currere ac vagari: volare etiam instituis. Rides me: non volabo equidem, sed volantibus delector. At ille delectationem tuam despicient abeuntes nec te noscent et ingrate se vocanti surdas exhibebunt. Quid implumis facies? Alata voluptas tua est. Finge redeant, damnosa redit occupatio; iterum clamabis et oblitus melioris negotii diem perdes. Iterum retro acclivis et oculos fixus in nubem post aviculam tuam flebis, quasi nichil necessarii operis vita ferat. Ex commodo otiosi et lenti, vos volucrum servos
Abbreviated transcription (Latin):
sossimꝰ et sere dño pescifer immltis cqu oꝓtes int᷑ iter pedibus ag̾ẽ
tam mela ꝗt respnandi uel mmimũ facultas equestre periculum
pedestrus stictre luto seu puluere ꝑmutatũ uelis promde multob me¬
Bia  de morte inpuerũt equi multos in morte impulerãt aut allise¬
tũr aut roeporibile oppressecũt᷑ quid quod non ulemũ belli sem̃ equi
sibit ioll equos peregrios terus in cursus ꝑ̃tẽq per maxim̃a bellice clãdis
ade equie suili qͥuiei possit tam multa sũt utennq ꝯtoagido net imerito.
nõ semel tot post seculis nuilto daroq sangiue patuit sa eilune
putas iuat pocta nõ ubi nobilis equi sp̃m mores q̃s descorpfit ia Net
te tereet hebreorũ uates ubi ait ab incoepatione tuã deus iatos dormi¬
tauerũt qui ascendũt equos extute sigula nõ tam illud scue ꝙ goc
asperum¬
T cambus gaudeo Ra. Nũc intlligo adolescent mberbis¬

Expanded text:
sissimus et sepe domino suo pestifer immitis equus: optes iter pedibus agere, sissimus et sepe domino suo pestifer immitis equus: optes iter pedibus agere, tam nulla est respirandi vel minimum facultas, equestre periculum pedestri luto seu pulvere permutatum velis. Proinde multos media de morte rapuerunt equi, multos in mortem impulerunt aut alliserunt aut corporibus oppresserunt. Quid quod non ultimum belli semen equi sunt? Tolle equos, peregrinos terris incursus partemque permaximam bellice cladis ade equis similiter queri possit, tam multa sunt utrimque contraria. Nec immerito , quod non semel tot post secula multo claroque sanguine patuit. Quam me putas iuvet poeta noster, ubi nobilis equi spiritum moresque descripsit? Nec te terret Hebreorum vates ubi ait: “Ab increpatione tua, deus Iacob, dormitaverunt qui ascenderunt equos”. Excute singula, non tam illud leve quam hoc asperumbus gaudeo. Nunc intelligo adolescentis imberbis
Abbreviated transcription (Latin):
Net in fuera ub. quod sc̃rio agendum iaidit qui tamẽ egrotanti equo
nut amabat aureũ pusuuntr ac feritũ cubile substrauit Cũq ip̃e
nterim podogra unictus atq ĩmobilis medicoꝵ legibus regere tur
nichilomino tñ aut seruoru uectus manibus aut equo elterdorx
nuritenaꝰ suo meditas sccũ ducenõ egpũ suũ bis terq cotidie uit¬
sitabat illi suspinaas atq angius assidebat illũ lerites mamiente¬
cans blando murmure solabatur Quid multa: nuillũ meditine
genus intemptatum nł languẽti amico debitũ pret̾missum fuit
fabulam fortasse posteritas uocet uera res et magno in pp̃lo nota
eit di uro forti equi curã ⁊ẜ gessit ut ꝓptia sic extinctũ luxᵗ
ut fremudo delectat equitare Raᵈ Est id quidem utile quid inter¬
riosum uulgo extãte insegin equo uehi et cũctis xcellire net uortice
solo sed huiceis et toto pene corpore sup̃ esse e ontra uero labonor¬

Expanded text:
nec insulsi ubi quid serio agendum incidit, qui tamen egrotanti equo nec insulsi ubi quid serio agendum incidit, qui tamen egrotanti equo quem amabat aureum pulvinar ac sericum cubile substravit. Cumque ipse interim podagra vinctus atque immobilis medicorum legibus regeretur, nichilominus tamen aut servorum vectus manibus aut equo altero vix iniectus et suos medicos secum ducens equum egrum suum bis terque quotidie visitabat, illi suspirans atque anxius assidebat, illum leniter manu tractans blando murmure solabatur. Quid multa? Nullum medicine genus intemptatum, nichil languenti amico debitum pretermissum fuit. Fabulam fortasse posteritas vocet; vera res et magno in populo nota est: sic vir fortis curam equi gessit ut propriam, sic extinctum luxit ut filium. Delectat equitare. Est id quidem utile interriosum vulgo extantem insigni equo vehi et cunctis excellere, nec vertice solo sed humeris et toto pene corpore supra esse. Contra vero laborio
Abbreviated transcription (Latin):
dis marmoretusit conseroatuss effigie dubitari p̃t m̃or multa uel
elate uel g̃loria ueru opibus at tefarco nom̃ie pene equalis añto¬
inꝯ uerus ut fileam quem uictum quẽue amictum equo quẽ ĩmo¬
dite amabat exhuit terte et uiuenti simulatõu aureũ fieri fecit R
mor tuo sepulturam quo grauiꝰ stomacemur nuacicario extriu tot
niter fccoo ossã abi condita et condenda uix credibilia loqum᷑ uero
tamien horũ smuliũ ꝯstius uates heroũ aĩas apud infero quoq
equoꝵ scudio deditas facit nec nĩor ideo sed maior est uanitas que
tam magnos ad sẽ aĩos roahere potens est Neue quis pristam tm̃
non miodernã amentia suspitetur redeat ad memoria net songe
seu soro sentempore ⁊eq̃rendus adhuc em̃i uiuit nec dum semut et
iuit ia ytalita uobiscũ degetis quẽ noĩare nõ est necesse fortune uti¬
ꝙ ura nigentis net pui ingenn consiliiq uro alioquin magtni areau

Expanded text:
ris marmorea sit consecratus effigie dubitari potest. Minor multo vel ris marmorea sit consecratus effigie dubitari potest. Minor multo vel etate vel gloria, verum opibus ac Cesareo nomine pene equalis Antoninus Verus — ut sileam quem victum quemve amictum equo quem immodice amabat exhibuit — certe et viventi simulacrum aureum fieri fecit et mortuo sepulturam, quo gravius stomachemur, in Vaticano extrui, tot inter sacra ossa ibi condita et condenda: vix credibilia loquimur, vera tamen. Horum similiumque conscius, vates heroum animas apud inferos quoque equorum studio deditas facit; nec minor ideo sed maior est vanitas, que tam magnos ad se animos trahere potens est. Neve quis priscam tantum, non modernam amentiam suspicetur, redeat ad memoriam — nec longe seu loco seu tempore requirendus, adhuc enim vivit necdum senuit et in terra Italica nobiscum degit — is quem nominare non est necesse, fortune utique vir ingentis nec parvi ingenii consiliique vir, alioquin magni animi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si ꝯferantur cum obsequiis tedia nemo sapiens eniat nemo di¬
ligens pascat aĩal ⁊ och impatiens et laboris illo trudie hoc tumid
inauũ nĩt audax nũi crepidum nũt uolatile nut cãdutũ huic¬
in disconnen trahens quis contumatiam quis morfus aut taltes expli¬
ret quit humitꝰ et astenforis impatientiam at sessoris equidem q̃t
equor mores totid̃ ehuitũ ꝯstat esse pericula Bal quorũ studio
detmeor ece Mrrarer infi mientes uiros usq ad ludibrũ captor
ho studio meminissem quis alexandrũ marẽdonẽ nõ auduit gma ÷¬
bo equo tumulum Erexisse urbẽq equi de nõĩe appellota sedinchil
m uo irabile iuuente impeto et animi feruor facit mirabilior in
augusto ꝙͣuis inmor meptia neq ẽm̃ uibem equo ille suo instituit
sed sepultoũ ioq ip̃m illi grauitati atq ingemo ipar fuit nam
bun iu monstyuosus sompes an ab ip̃o an ab allo añ edem uene¬

Expanded text:
nimal quod, si conferantur cum obsequiis tedia, nemo sapiens emat, nemo dinimal quod, si conferantur cum obsequiis tedia, nemo sapiens emat, nemo diligens pascat: animal et otii impatiens et laboris, illo tumidum, nunc audax, nunc trepidum, nunc volatile, nunc caducuin discrimen trahens. Quis contumaciam, quis morsus aut calces explicet, quis hinnitus et ascensoris impatientiam ac sessoris? Equidem quot equorum mores, totidem equitum constat esse pericula. Equorum studio detineor. Mirarer nisi ingentes viros usque ad ludibrium captos hoc studio meminissem. Quis Alexandrum Macedonem non audivit amato equo tumulum erexisse urbemque de equi nomine appellatam? Sed nichil in illo mirabile vivente impetus et animi fervor fecit; mirabilior in Augusto, quamvis minor, ineptia: neque enim urbem equo ille suo instituit sed sepulchrum idque ipsum illi gravitati atque ingenio impar fuit. Nam divi Iulii monstruosus sonipes an ab ipso an ab alio ante edem Vene
Abbreviated transcription (Latin):
Quo agili delector Ra ͦ fferocissimo et inquietissimo ani¬
mãte insopmq et in expleta uoragine Gau Equo libens
ciocũuector Ra ᵒ Non multo est peuis mapi turbido ꝙͣ
fremẽti equo rapi nullum aial insolentius dño suo est
ne mepte iã equorũ domitoribus in prouerbiũ uenit uis equũ młe
facere ꝙͣ ninmis hinc huile huic superbum sit qui illis uioibꝰ ea
pernititate pro uili cibi fieri alterius domariq duris stringi fasciis¬
bus nodosoq fune uinciri ferro frenari ferro calceari ꝑtusa clatus
ungula ferro uygeri ferratũ ferri uectore turpẽ carterem ac gͣue
seruitiũ pati possit inde aũte quasi indomitus nõ tñi pro libero sẽse
gerat ẜ ut dñ sui hostis agit om̃ia si cuprend̃ est scmiulos non
audit si subfistendũ frena mordicus rapit si fremendũ corpet si
latend fremet obsequio sum illud ut perhibẽt fidũꝙ aĩali de quo tã
multe iactantur fabule aĩał nobile regiũ optabile colendũq dig.

Expanded text:
quo agili delector. Ferocissimo et inquietissimo animante insomnique et inexpleta voragine. Equo libens circumvector. Non multo est peius mari turbido quam frementi equo rapi: nullum animal insolentius domino suo est — nec inepte iam equorum domitoribus in proverbium venit, bis equum male facere —, quamvis hinc humile, hinc superbum sit; qui illis viribus eaque pernicitate pro vili cibo fieri alterius domarique, duris stringi fasciis nodosoque fune vinciri, ferro frenari, ferro calciari, pertusa clavis ungula ferro urgeri, ferratum ferre vectorem, turpem carcerem ac grave servitium pati possit, inde autem quasi indomitus non tantum pro libero sese gerat, sed ut domini sui hostis agit omnia: si currendum est, stimulos non audit, si subsistendum, frena mordicus rapit, si fremendum, torpet, si latendum, fremit. Obsequiosum illud, ut perhibent, fidumque animal de quo tam multe iactantur fabule, animal nobile, regium, optabile colendumque, dignum
Abbreviated transcription (Latin):
est obfessũ hunc lupit᷑ huit uolucͥbꝰ se ccrnẽti ĩa cadueo mẽte cap¬
tantibuoeõ Extra prĩam egroto Raͦ Quid scis forsitã nũc in pr̃iãs
dedis rc̃tm et breue iter inͣ prĩam est morierͬ Extra priam eger
sum Raᵈ O suptouacue semꝑ et manes hõni querele quasi uõ ardẽ¬
tior exͣ prĩam febeis aut durior sit podagra malũ hoc dẽ quod
uidetur uolũtariũ atq in ur̃a positum põtestate ut pestes alie
quastũq falsa animis muexit opinio De morte extra ꝑa¬

Expanded text:
est obsessum hinc lupis, hinc vulturibus, se cernenti, iam cadaver mente capest obsessum hinc lupis, hinc vulturibus, se cernenti, iam cadaver mente captantibus. Extra patriam egroto. Quid scis? forsitan nunc in patriam redis. Rectum et breve iter in patriam est mori. Extra patriam eger sum. O supervacue semper et inanes hominum querele, quasi vero ardentior extra patriam febris aut durior sit podagra; malum hoc omne, quod videtur, voluntarium est atque in vestra positum potestate, ut pestes alie, quascunque falsa animis invexit opinio. 125 DE MORIENTE EXTRA PA
Abbreviated transcription (Latin):
egroto Rõ Qs refert cuiꝰ sit prĩa egritũdo utiq tua
est doludis me ego extra patrĩa egroto Rotaui exͣ
una prĩam est mtra aliam sit oportet exͣ omñe
patrĩa nec egrotare nec samus esse quisꝙͣ pocest Cõ d iuerticu¬
la uerborũ queris exͣ meã patriã egroto Rõ uñ hoc bonũ huic
mest malo Remo grabatulũ tuũ pinet nõ importuna uxor aut
filius sui uterq sollicitus negligens tui quo tiens putas urro-
uxor pr̃i filius fr̃i frater in ultinis laborãti pulainar miecerit
et mori adiuuerit quẽ alie ingene uetuissẽt Sepe ibi maior
ẽcaritas ubi mĩor credit᷑. certe nillus astantiũ̃ morbo tuo gaude¬
bit nullꝰ tibi mortẽ optabit Queris cãm millꝰ hereditatẽ eopecta¬
bit õe in facinꝰ spes/ et cupiditas ĩpellũt hec trãquillitas nõ fatile
tibi in prĩa contigisset multi stratũ ciocũsistere̾t sub officii spe
funeri inhiãtes que cogitatio egrotanti egritudo insi fallor alt̾a

Expanded text:
egroto. Quid refert cuius sit patria? egritudo utique tua est. Ludis me; ego extra patriam egroto. Quid extra unam patriam est, intra aliam sit oportet; extra omnem patriam nec egrotare nec sanus esse quisquam potest. Diverticula verborum queris, extra meam patriam egroto. Unum hoc bonum huic inest malo: nemo grabatulum tuum premet, non importuna uxor aut filius, sui uterque sollicitus, negligens tui. Quotiens putas viro uxor, patri filius, fratri frater, in ultimis laboranti pulvinar iniecerint, et mori adiuverint, quem alienigene vetuissent? sepe ibi maior est caritas, ubi minor creditur. Certe nullus astantium morbo tuo gaudebit, nullus tibi mortem optabit. Queris causam? nullus hereditatem tuam expectabit. Omne in facinus spes et cupiditas impellunt; hec tranquillitas non facile tibi in patria contigisset: multi stratum circumsisterent sub officii specie funeri inhiantes, que cogitatio egrotanti egritudo, nisi fallor, altera
Abbreviated transcription (Latin):
carius uero curꝰ mors fieri potet ut pare uictrix dicem
perdat ita tius uincentibus uinici potes quod de uictorie
sceleubus dicam non sunt tot uicti miscrie quot sunt ꝑecatã unto¬
uis ꝙ si pcto iniseruit inchil nec uittuls̾ eo ꝙ uincitur donftoreru¬
sesio sed eonimus imiser quo mñoꝵ rerlĩ dampnis afficitur

Expanded text:
carius cuius mors; fieri potest, ut pax victrix ducem carius cuius mors; fieri potest, ut pax victrix ducem perdat: ita tuis vincentibus vinci potes. Quid de victorie sceleribus dicam? Non sunt tot victi miserie quot sunt peccata victoris. Quod si peccato miserius nichil est nec victus eo quod vincitur victore miserior, sed eo m
Abbreviated transcription (Latin):
uictor spero Ra Est qui tanum speret ut falłi uel utrub
uel alterutrum sit mcte potest ue alter uel uterque dux par¬
tium seu alieo seli nutuls uulneribus simul occũbere quõd ⁊
sepe credo alibi et quõo nũc meminerim thebis ultimo nter
fratres impios congressu rome primo post exactos reges acci¬
disse proditum est bello ubi super regis filum brutꝰ ꝯsul
ad inferos persequutꝰ est amisso autẽ spũ iam untoria
milla est quo seruato sepe tamen atie pari marte dis¬
cessum tenes utrobiq orgo ambos duces spẽ uictorie soau¬
datos ꝯstat unũ nempe fraudari tam cõe tamq cotidia¬
nũ est ꝙͣ in auem proficisci quid sc̃is autẽ an unus ille
tu sis hac qua tibi blandinis uictorie spe fraudandus¬
S ello uitam Ra ͦ ut anceps semper sie sepe toistis et
sanguinolenta uictoria est nõ habetur gratis quõd̾ uite
discomne queritur care enntur ciuiꝰ sangius et pretiu

Expanded text:
victor spero. Est qui contrarium speret, ut falli vel utrunque victor spero. Est qui contrarium speret, ut falli vel utrunque vel alterumutrum sit necesse. Potest vel alter vel uterque dux partium, seu aliter seu multis vulneribus simul occumbere, quod et sepe, credo, alibi et, quod nunc meminerim, Thebis ultimo inter fratres impios congressu et Rome primo post exactos reges accidisse proditum est bello, ubi Superbi regis filium Brutus consul ad inferos prosecutus est. Amisso autem spiritu iam victoria nulla est; quo servato, sepe tamen ex acie pari Marte discessum tenes; utrobique igitur ambos duces spe victorie fraudatos constat. Unum nempe fraudari tam commune tamque quotidianum est quam in aciem proficisci. Quid scis autem, an unus ille tu sis hac qua tibi blandiris victorie spe fraudandus? Bello vincam. Ut anceps semper, sic sepe tristis et sanguinolenta victoria est: non habetur gratis quod vite discrimine queritur; care emitur, cuius sanguis est pretium,
Abbreviated transcription (Latin):
mento te hominem multos quidem onĩdicasse penituit neme¬
nem pepercisse ba ultus sum Raᵈ uinci ab hoste prestabat
hostis uictorem uicit ia De spe uincendi capitulum io Cã¬
Ello uictoriam spero Raᵒ Cum fallax nubilibꝰ et spes
tamẽ in bello fallacissima spes est fere nichil ex p¬
meditato agitur mopine eunt om̃ia prudentissimꝰ atg
exercitatissimus mlitariũ rerum fuit qui dixisse
pero ta pacem haberes utilius eiusdem ducis uerbum me¬
morabile traditur melior tutiorq est certa pax ꝙͣ spe rata
uictoria E Sello uictor ero fa Quid si uictus het spes muił¬
tos in exitiũ egit siue uictorie spe nemo uolens in atiem
descendit E Sello superior euada ra f̾uturi uerbum tp̃is
ois eñ de futuro spes et futura semper ambigua E Bel¬
lo uictor uemeabõ E spes hdni manes nec uitor fortasse
nec uictus remeabis su tibi reditum spondes apertũq inter
gladios iter cicri deuotum classico marti caput ẜ. esse

Expanded text:
mento te hominem: multos quidem vindicasse penituit, nemimento te hominem: multos quidem vindicasse penituit, neminem pepercisse. Ultus sum. Vinci ab hoste prestabat, hostis victorem vicit ira. 102 DE SPE VINCENDI Bello victoriam spero. Cum fallax ubilibet, tum in bello fallacissima spes est. Nichil ex premeditato agitur, inopine eunt omnia; prudentissimus atque exercitatissimus militarium rerum fuit, qui dixisse spero. Pacem haberes utilius; eiusdem ducis verbum memorabile traditur: “Melior tutiorque est certa pax quam sperata victoria”. Bello victor ero. Quid si victus? Hec spes multos in exitium egit: sine victorie spe nemo volens in aciem descendit. Bello superior evadam. Futuri verbum temporis: omnis enim de futuro spes et futura omnia semper ambigua. Bello victor remeabo. O spes hominum inanes! Nec victor fortasse nec victus remeabis; sic tibi reditum spondes apertumque inter gladios iter, acri devotum classico Marti caput. Esse
Abbreviated transcription (Latin):
uotis auctore ferotior q ufitati supplin togitabat quẽ se in unilis
mauia sua pernñes euasisset ecce duo cogo umus statur sed
mẽtiu diueosanum uno et codem uerbo ꝙͣ uarie usi sunt ille
ad pntem hostem euasisti cuit hit de habente euasit inquil
ale fuio hosti urtam donauit hic niuidit mortem elige quid hoꝵ
oturs e te dictum dici uelis an tranguillum illud uere principis an
illud alterum ĩmane capnificis uet ignoro ꝙͣ sit promptius iube
ista ꝙͣ facere et quod hiis obici posẜit incelligo difficilius m suis
qͣ in alienis miuiriis mitem esse difficile fateor sed bonuĩ dẽ bo¬
no autẽ ac difficili omnem esse urotutem nec eli neges uiotu¬
tis amatoribus sient cũcta facilta Gafixie et ulcisa ta᷑ uni¬
cat pars deterior obsta illi dum adhuc potes uictoriãq ill
prus ꝙͣ ea uti ceperit eripe styãtãq mansueiudinẽ attolle me¬

Expanded text:
vocis auctore ferocior! Quid inusitati supplicii cogitabat, quem se in vinculis vocis auctore ferocior! Quid inusitati supplicii cogitabat, quem se in vinculis manu sua perimens evasisset? Ecce duo igitur unius status sed mentium diversarum: uno et eodem verbo quam varie usi sunt! Ille ad presentem hostem “evasisti” ait, hic de absente “evasisti” inquit; ille suo hosti vitam donavit, hic invidit mortem. Elige quid horum potius a te dictum velis dici, an tranquillum illud vere principis, an illud alterum immane carnificis. Nec ignoro quam sit promptius iubere ista quam facere, et quid obici possit intelligo: difficilius in suis quam in alienis iniuriis mitem esse; difficile, fateor, sed bonum; de bono autem ac difficili omnem esse virtutem nec tu neges. Virtutis amatoribus sunt cuncta facilia. Fixum est ulcisci. Vincit pars deterior: obsta illi, dum adhuc potes, victoriamque illi priusquam ea uti ceperit eripe stratamque mansuetudinem attolle. Me
Abbreviated transcription (Latin):
tu siccus et innocens ꝙͣ uterqs cruẽtus et tu noxius hũit abibis¬
Ga urgeor ulaiscendi scimulis Ra; Caue ne cesseois sed oppons
illis memoriam coram qui non tantũ mites hostibus sed fauẽ¬
tes ac benefici fuere Contͫͫ illos tibi ꝓpone qui mẽbratim cesis
hostibus adhus rabiem spirantes ne quidꝙͣ in nõ sensura cada¬
uena sciuerũt de huit tetum elige quorum similis esse malis
neqr actus malos sed et uerba confer pars eñ nõ ꝑua crudeliͭ.
muerbis qt coudelis pes coudelior manus condelissima lngua
est ⁊epe am̃i seuitiam quã manus nõ equauerat lingua tra¬
scendit illa uero optima ue crudelitatꝭ sit elementie testis est
Sonet ergo ad aurem tibi illa ciuiꝰ nõ multo ante memimimus:
hadriam uox simulq illa tiberii de quo scriptum est qr cmi
audisset unũ e ueis carnuliũ nomne auticipasse morte exila¬
mauit carmilius me euasit O uox ferox et si dici potest ap̃o

Expanded text:
tu siccus et innocens quam uterque cruentus, et tu noxius hinc abibistu siccus et innocens quam uterque cruentus, et tu noxius hinc abibis. Urgeor ulciscendi stimulis. Cave, ne cesseris; sed oppone eis memoriam eorum qui non tantum mites hostibus, sed faventes ac benefici fuere contraque illos tibi propone, qui membratim cesis hostibus, adhuc rabiem spirantes, nequicquam in non sensura cadavera sevierunt: dehinc tecum elige quorum similis esse malis neque actus solos, sed et verba confer. Pars enim non parva crudelitatis in verbis est: crudelis pes, crudelior manus, crudelissima lingua est. Sepe animi sevitiam, quam manus non equaverat, lingua transcendit. Illa vero optima ut crudelitatis sic clementie testis est. Sonet igitur ad aurem tibi illa cuius non multo ante meminimus Hadriani vox simulque illa Tiberii, de quo scriptum est quod, cum audisset unum e reis, Carnulium nomine, anticipasse mortem, exclamavit: “Carnulius me evasit”. O vox ferox et, si dici potest, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
et m prnius memoria uite breuis et ambigue hec em̃ senete cui
assentier efficacissima uidetur ad ixatundia lemenda Ciuib ipe
quem memoraui doctor accedit nã quid aliud sentiebat ubi
ait memẽto nouissimorũ et desine mimicari Sic est em̃ iulq
minntitias magis alit ꝙͣ ꝯͥditionis obliuio Si quid iste cuiꝰ mor¬
tem stis ne dubita ns moriturus haud dubie est et idip̃m ci¬
to et fortasse hedie tuq illum forsitam qd nõ cogitas pertur¬
suous expecta paululum subsiste fiet quod fieri optas et ꝗd
mẽtius fiet ceterũ mors quã hosti paras sine tuo illi scelere
pparata est quod inuat fati cursum ꝓperant impellere Et me¬
aituoi sanguie morituras manies infice̾ nõ stelestum modo sed
superuacuũ est impictate tua proximum ac festinans tempus
arcessere quod si ualde uelis nulla possis pietate impellere aut
diffeore quãto traquillius atq honestus ille integer et illesus

Expanded text:
et in primis memoria vite brevis et ambigue: hec enim Senece, cui et in primis memoria vite brevis et ambigue: hec enim Senece, cui assentior, efficacissima videtur de iracundia lenienda, cui is ipse quem memoravi doctor accedit. Nam quid aliud sentiebat, ubi ait: “Memento novissimorum et desine inimicari”? Sic est enim nilque inimicitias magis alit quam conditionis oblivio. Si quidem iste cuius mortem sitis, ne dubita, moriturus haud dubie est et id ipsum cito, fortasse hodie tuque illum forsitan, quod non cogitas, precursurus; expecta paululum, subsiste: fiet quod fieri optas — et quod metuis fiet. Ceterum mors quam hosti paras, sine tuo illi scelere preparata est: quid iuvat fati cursum properantis impellere et morituri sanguine morituras manus inficere? Non scelestum modo, sed supervacuum est impietate tua proximum ac festinans tempus arcessere, quod, si valde velis, nulla possis pietate repellere aut differre; quanto tranquillius atque honestius ille integer et illesus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ga ulciscar ta uno actu multos offenderis una miuoia sepe in¬
m̃abiles hostes fecit Ga ulciscarri psꝰ te ip̃m leseris ꝙ hos¬
tem illi corpus forsitan aut opes tibi aĩam famamꝙ corũperu¬
Oa ultiscar ru Quotiens ulcistendi studto iuria geminata
est leso sepe uinicum dissimulasse reme diũ seperoes questum
esse uel mitu tacito sensum miurie pretendisse periculum fuit¬
est perdere hostem possunĩ ta Nrelius est cunicum guerẽ ꝙͣ hostẽ
toutre sed utũuꝙ simul optimũ qd nulla arte melius ꝙͣ parcẽdo
fit cum ulasci possis aptissimum tollendis hostibus iistdumetũ
est lenitas in quo pi creditum esset herẽno sapientissimo nec
samintiũ exeratus modo uictoria collo iugum romam̃i nec uigie
prno cum reliquis mox seturum solus imperator pontius pertu¬
lisset eaudolascendi pungor aculeis Ratiõre siste cogitatiorbus
pñe exemplis q om̃ibus que leniorẽ in partem incsmnare aii possut

Expanded text:
. Ulciscar. Uno actu multos offendes; una iniuria sepe in. Ulciscar. Uno actu multos offendes; una iniuria sepe innumerabiles hostes fecit. Ulciscar. Plus te ipsum leseris quam hostem: illi corpus forsitan aut opes, tibi animam famamque corruperis. Ulciscar. Quotiens ulciscendi studio iniuria geminata est, leso sepe unicum dissimulasse remedium: sepe vel questum esse vel nutu tacito sensum iniurie pretendisse periculum fuit. Perdere hostem possum. Melius est amicum querere quam hostem tollere, sed utrunque simul optimum, quod nulla arte melius quam parcendo fit cum ulcisci possis. Aptissimum tollendis hostibus instrumentum est lenitas, in quo si creditum esset Herennio seni sapientissimo, nec Samnitium exercitus modo victor collo iugum Romanum, nec iugum primo cum reliquis, mox securim solus imperator Pontius pertulisset. Ulciscendi pungor aculeis. Resiste cogitationibus piis exemplisque omnibus que leniorem in partem inclinare animum possunt,