comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natus erat sequerentur. Sed non sine
causa spm̃ cũ uenir& hoc idem dicit
acturũ : quia ꝓfecto perhuius in spira¬
tionẽ corroborandus erat animus disci¬
pulorũ. nemundũ qui contrasẽ fre¬
mebat arguere timerent: Exponens¬
ergo sententiã suã dñs adiunxit.
Oepeccato quidẽ: quia non credunt
in me: Peccatũ incredulitatis quasi
speciale posuit: quia sicut fides
origo uirtutũ. ita solidamentum est
uitiorũ in incredulitate per sistere.:
dño terribiliter ad testante quidicit.
Qui aũt non credit iã iudicatus est.

Expanded text:
natus erat, sequerentur. Sed non sine natus erat, sequerentur. Sed non sine causa Spiritum, cum venerit, hoc idem dicit acturum: quia profecto per hujus inspirationem corroborandus erat animus discipulorum, ne mundum, qui contra se fremebat, arguere timerent. Exponens sententiam suam Dominus adjunxit: De peccato quidem, quia non crediderunt in me. Peccatum incredulitatis quasi speciale posuit, quia sicut fides origo virtutum, ita solidamentum est vitiorum in incredulitate persistere, Domino terribiliter attestante, qui dicit: Qui autem non cre
Abbreviated transcription (Latin):
nominet: Quia nimirũ corda disci¬
pulorum quaerecessus ipsius mesta
reddidiss&. huius consolaretur & re¬
crear& aduentus: Sed & singulis qui¬
busque fidelium uel depeccati perpe¬
tratione merentibus. uel cõmunis
scłi huius afflictione laborantibus.
dum spem ueniȩ & miscricordiae cae¬
lestis in spirat. profecto a languore
tristitiae mentẽ in lustrando subleuat¬
Quia uero sp̃s idem menti quam
replet. non solũ uim diuinae carita¬
tatis infundit in terius. uerũ etiam
carnali timore depulso ad increpandũ
prauitatẽ malorũ foris fiduciã prȩstac
Recte subditur: Etcũ uenerit. ille
arguet mundũ depeccato : & de iustitia
& de iuditio: Clar& namque quod ipse¬
inmundo arguebat mundũ. id est secꝰ¬
tatores mundi: depeccato suae incre¬
dulitatis: Arguebat deiustitia: quia
uidelic& iustitiã fideliũ nollent imi¬
tari: Arguebat deiuditio: uidelic&
quare diabolũ quiiã iudicatus ac̃damp¬

Expanded text:
nominet, quia nimirum corda discinominet, quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus. Sed et singulis quibusque fidelium vel de peccati perpetratione moerentibus, vel communi hujus saeculi afflictione laborantibus, dum spem veniae et misericordiae coelestis inspirat, profecto ab angore tristitiae mentem illustrando sublevatQuia vero Spiritus eidem menti, quam replet, non solum vim divinae charitatis infundit interius, verum etiam, carnali timore depulso, ad increpandam pravitatem malorum foris fiduciam praestat, recte subditur: Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judiin mundo, arguebat mundum, id est sectatores mundi, de peccato suae incredulitatis, arguebat de justitia, quia videlicet justitiam fidelium nollent imitari, arguebat de judicio, videlicet quare diabolum, qui jam judicatus et dam
Abbreviated transcription (Latin):
non ueniet aduos: Si aut̃ abiero. mittã
cum aduos: Non quia non poterat ipse
in terra positus dare sp̃m discipulis
haec loquitur cũ aꝑ te legatur. quia
Sedquia ipso in terra posito. & corpo¬
raliter conuersante cum eis. nonuale¬
bant illi crigere mentẽ ad suscipienda
munera gratię caelestis: Ascendente
aut̃ ipso ad caelos: & illi parit̃ omne
desiderium suum illo trans ferebant.
iuxta hoc quod alibi audierunt.
Ubi enim est thesaurus tuus. ibi & cor
tuum erit. Id eoque capaces sp̃s iam
facti erant: non ultra demorte cius
contristati. sed de promissionis eius
munere. lae tati: luca ad testante qui
ait: E tfactumest dumbenediceret
illis recessit ab eis: & ferebatur in caelũ.
Et ipsi ad orantes regressi sunt in hieru
salem cumgaudio magno: & erant
semper intemplo laudantes & benedi¬
÷ centes dm̃ : Pat& aut̃ nec laboriosa
expositione indig&. cur eundẽ sp̃m
paraclẏtum idest consolatorem cog¬

Expanded text:
non veniet ad vos; si autem abiero, mittam non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non poterat ipse in terra positus dare Spiritum discipulis, haec loquitur, cum aperte legatur quia pnctum . Sed quia ipso in terra posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Et ipsi adorantes regressi sunsalem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum . Patet autem, nec laboriosa expositione indiget, cur eumdem Spiritum paracletum, id est, consolatorem cog
Abbreviated transcription (Latin):
modo sequi: sequeris aut̃ postea:
Quia nimirũ passionis mortisque
eius mẏsteriũ. necdũ intellegere
necdum poterant imitari: maiestatẽ
uero ascens onis statim ut uidere cog¬
nouerunt .: totisque animi uotis ut
sequi merentur optabant: S ed quia
haec locutussũ uobis. tristitia imple¬
uit cor urm: Sciebat dñs ipse quidhȩc
sua uerba indiscipulorũ cordibus
agerent: quia uidelic& tristitiam
magis de abscessu quo eos deserer&.
quã de ascensu quo patrẽ peter& lacti¬
tiã generarent: unde benigne conso¬
lando subiunit: Sed ego ueritatem
dico uobis. expedit uobis ut & ego
uadam: Expedit ut forma serui uris
subtrahatur aspectibus: quatinus
amor diuinitatis artius ur̃is infigat᷑¬
inmentibus: Exxpedit ut notã uobis
formam caelo inferam. quatinus ma¬
iore per hoc desiderio illuc suspiretis
Sicque suspensis ad superna cordib
uris. ad accipienda iã sp̃s scĩ dona cap̾a¬
ces fiatis : Si enĩ non abiero. paraclẏtus

Expanded text:
modo sequi, sequeris autem postea. modo sequi, sequeris autem postea. Quia nimirum passionis mortisque ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majestatem vero ascensionis statim ut videre cognoverunt, totisque animi votis ut sequi mererentur, optabant. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Si enim non abiero, Paracletus
Abbreviated transcription (Latin):
passionis articulo. discipulis & głam
ascensionis qua ipse post mortẽ &
resurrectionẽ erat clarificandus. & ad¬
uentũ sp̃s scĩ quo illi erant in lustran¬
di patefecit. quatinus instance ora
passionis eiusdem minus pro illo
dolerent. quẽ post mortẽ ad caelos
subleuandũ non dubitarent Minus
desua desolatione trepidarent: quos
ad eum qui memisit. & nemo ex uobis
interrogatme quouadis: Acsi aꝑte
dicat: Reuertar ascendendo ad eum
quime incarnari constituit: & tanta
tamque manifesta erit eiusdẽ ascensio¬
nis claritas: ut nemini ur̃m opussit
interrogare quo uadam: uidentibus
cunctis quia ad caelos pergam ¶b ene
aut̃ cũ de ascensione sua dixiss&. uado
ad eum quimemisit. addidit : & nemo ex uo¬
bis interrogat me quo uadis: Supertus
namque cũ desua passione protestaret᷑
dicens. quo ego uado uos non potestis
uenire : interrogauit eum petrus
& ait: Dnẽ quouadis. Responsũ que
est ei: Quo ego uado non potes me

Expanded text:
passionis articulo, discipulis et gloriam ascensionis, qua ipse post mortem et resurrectionem erat clarificandus, et adventum Spiritus sancti, quo illi erant illustrandi, patefecit, quatenus instante hora passionis ejusdem, minus pro illius morte dolerent, quem post mortem ad coelos sublevandum non dubitarent; minus de sua desolatione trepidarent, quos, ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Ac si aperte dicat: Revertor ascendendo ad eum, qui me incarnari constituit, et tanta tamque manifesta erit ejusdem ascensionis claritas, ut nemini vestrum opus sit interrogare quo vadam, videntibus cunctis quia ad coelos pergam. Bene autem cum de ascensione sua dixisset: Vado ad eum qui me misit, addidit: Et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Superius namque cum de sua passione protestaretur, dicens: Quo ego vado, vos non potestis venire, interrogavit eum Petrus, et ait: Domine, quo vadis? Responsumque est ei: Quo ego vado, non potes me
Abbreviated transcription (Latin):
ess& apudte. hoc est sicut tunc
ita & nunc sicut tunc prȩ̨destina¬
tione. ita & nunc ꝑfectione: Fac
inmundo quod apudce iã fuerat
ante mundum. fac in suo tempore
quodante oma tempora statuisti:
& mortali inmortalis apud patrem
future. & hociam praedestinando
factum fuisse antequã mundus. eẽt.
quod inmundo etiã suo tempore
fier&: Si enĩ de nobis dixit apłs.
abhorrere putatur auero. situnc
pater caput nr̃m glorificauit. quand
nos in ipso ut membra eius essemus de¬
git hinc audiamus apłm insuarũ
ex ordio litterarũ: Nam & prima
Paulus seruus ihu xp̃i uocatus apłs¬
segregatus in euuangelium dĩ. qđ ante
ꝓmiserat per prophetas suos inscriptu

Expanded text:
 me; hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione: fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum; fac in suo temquod ante omnia tempora statuisti. ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinafactum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam, si toto tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostoabhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, ele hinc audiamus Apostolum in suarum exordio Litterarum. Nam et in prPaulus servus Jesu Christi, vocatus Apostolus, segregatus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per Prophetas suos in Sc
Abbreviated transcription (Latin):
me. & iterũ modicũ &uidebitis me.
quia uado ad patrem. E trełqͣ¬
RIS nr̃i promissa. fratres
lem̃i lacto cordis auditu percipere
debemus: sedula que intentione ꝑsistere.
quatenus adhaec contingere meream᷑:
Quidest enim quod merito laetius
Audiatur. quã ꝑ uenire posse ad gau.¬
dium quodnum quã possit auferri
Notandũ aut̃ quod tota lectionis
huius euuangelice series illis conuenit.
qui eã prȩsentes audierunt adnõ
Pars autẽ illius etiã nobis quipost
passionẽ & resurrectionẽ dominicam
ad fidẽ uenimus aptissime congruit:
Quod ergo ait. modicũ eciãm non¬

Expanded text:
idebitis me, quia vado ad Patrem, etris nostri promissa, fratres charissimi, laeto cordis auditu percipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. Quod ergo ait: Modicum et
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod dixi tota. non solũ enĩ senes
iuuenes. & infantes. sed etiam pecudes
legimus iciunasse : Mira res: Iciunatꝰ
prociuitatis peccato : quẽ peccati conditio
non constringit : Vnde & nos fr̃s tempoꝵ¬
angustias sustinentes. om̃s pariter ieiu¬
nare debemus: & misericordiã dĩ. cuncꝰ¬
torum abstinentia deplorare: Nam quale
sit. hoc xpĩaneis pros alute sua non face¬
re. quod pecudes prohominũ salute
fecerunt : nisi quod stolidior pecude . ẽ:
quundicto prose a sacerdote ieiunio
non ieiunat: N onne enim pecus est :
qui non intelligit quid illi immineat.
quid incũbat.  Et pecus quidẽ uidens
declinat foueam. cauet precipitia:
Tuaut̃ nonuis ieiunando periculum.
declinare quod cernis: Desperacionis
enim genus est tunc manducare cum
abstinere debeas: tunc gaudere cũ debeas
deplorare: De hac desperatione apłs
dicit : quod a nobis auertat ds̃ Man¬
ducemus & bibamus : crasenĩ moriem᷑

Expanded text:
bene, quod dixit, tota; non solum enim senes, bene, quod dixit, tota; non solum enim senes, juvenes et infantes, sed etiam pecudes legimus jejunasse. Mira res: jejunat pro civitatis peccato, quem peccati conditio non constringit. Unde et nos, fratgustias sustinentes omnes pariter jejunare debemus, et misericordiam Dei cunctorum abstinentia implorare. Nam quale sit hoc Christianum pro salute sua non facere quod pecudes pro hominum salute fecerunt? Nisi quod stolidior pecude est, qui indicto pro se a sacerdote jejunio non jejunat; nonne enim pecus est, qui non intelligit quid illi immineat, quid illi incumbat? Et pecus quidem videns declinat foveam, cavet praecipitia. Tu autem non vis jejunando periculum declinare quod cernis? Desperationis enim genus est tunc te manducare, cum abstinere debeas, tunc gaudere, cum debeas deplorare. De hac desperatione Apostolus dicit quod a nobis avertat Deus: Manducemus et bibamus: cras enim moriemur .
Abbreviated transcription (Latin):
arduam nimis paciuntur. ad proximas
gentes auxilii causa destinare legatos:
Nos quodest melius legacione addm̃
per icunia destinemus ab ipso implore¬
mus auxilia. ad ipsum nos corde & oracio¬
nibus conferamus: Auxilium enĩ non
Aliunde rogando petiuerant : sed desuis
ieiunando uiscerib ex sgerunt: Cur
enĩ petat ab altero. qui intra se potest
inuenire quod querit : Quanto enim
dõ uiciniores fuerimus : tanto aduersarii
nr̃i a nobis longius repelluntur: Opont&
igitur proximos nos fieri dõ : qm̃ dicit
prophaa: Ecae quie longant se ate.
peribunt: Quod si add qulongesunt
peribunt: utique quisunt proximr
saluabuntur: Aliter exgo proximi dõ
esse non possumus : nisi ad eum ieiunus.
oracionibus. & elemosinis propinque¬
mus: Ds̃ enim ipse semper misericors.
ieiunus & sc̃s est: Atque ideo qui uult
proximus dõ.eẽ : deb& imitari hoc.
esse quod ds̃ est : Tota igitur in tribula¬
tione nimuitarũ ciuitas iciunauit

Expanded text:
arduam nimis patiuntur, ad proximas arduam nimis patiuntur, ad proximas gentes auxilii causa destinare legatos. Nos, quod est melius, legationem ad Deum per jejunia destinemus; ab ipso imploremus auxilia, ad ipsum nos corde et orationibus conferamus; auxilium enim illi non aliunde rogando petiverunt, sed de suis jejunando visceribus exegerunt. Cur ergo petat ab altero, qui intra se potest invenire 304 quod quaerit? Quanto enim Deo viciniores fuerimus, tanto adversarii nostri a nobis longius repellentur. Oportet igitur proximos nos fieri Deo; quoniam dicit propheta: Ecce, qui elongant se a te, peribunt . Quod si a Deo qui longe sunt peribunt, utique qui sunt proximi salvabuntur; aliter ergo proximi Deo esse non possumus, nisi ad eum jejuniis, orationibus et eleemosynis propinquamus. Deus enim ipse misericors, jejunus, et sanctus est; atque ideo qui vult proximus Deo esse, debet imitari hoc esse quod Deus est. Tota igitur in tribulatione Ninivitarum civitas jejunavit;
Abbreviated transcription (Latin):
esurire quãmiles Necesse enĩ erat. ut
qui potentior cunctis fuerat: deuocior
fier& uniuersis Exemplo igitur suo
preceperat religionis exercitũ : non armis
sed sola deuocione munitũ: Iubet omnẽ
sexum. omnẽ aetatẽ adiurnis aepulis
abstinere. additur religioso exercitui
numerus: cumintali deuotione etiã infan¬
cia militare conpellitur: P ietas enĩ esse
creditur intali causa: paruulis quoque
cẏbi substantiã denegare Non enĩ suffici¬
ebat adplacandũ dm̃ peccantiũ satis¬
factio : nisi seniorũ quoque peccata par¬
uulorũ innocentia deplorar& & fletib
alienis delicta sua iuuentus ablueret:
Ista aut̃ fr̃s om̃a in cõmotionẽ nr̃i facta
esse nemo quinesciat: ut quociens quoq
tribulationib perurguemur. adhaec
prȩsidia concurramus : ut puta aduersa¬
rius imminet: inimicus imprõptu. ẽ:
ieiunemus & uincimus: Solent quidẽ
homines quociens cumque necessi tatem

Expanded text:
esurire, quam miles; necesse enim erat ut esurire, quam miles; necesse enim erat ut qui potentior caeteris fuerat, devotior fieret universis. Exemplo igitur suo praeparat religioni exercitum, non armis, sed sola devotione munitum: jubet omnem sexum, omnem aetatem a diurnis epulis abstinere. Additur religioso exercitui numerus, cum in tali devotione etiam infantia militare compellitur. Pietas enim esse creditur in tali causa parvulis quoque cibi substantiam denegare; non enim sufficiebat ad placandum Deum peccantium satisfactio, nisi seniorum quoque peccata parvulorum innocentia deploraret, et fletibus alienis delicta sua juventus ablueret. Ista autem, fratres, omnia in commonitionem nostri facta esse nemo est qui nesciat, ut quotiescunque tribulationibus perurgemur ad haec praesidia concurramus; ut puta, adversarius imminet, inimicus in promptu est, jejunemus et vincamus. Solent quidam homines, quotiescunque necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dit arma bellica: Cũ irascitur ei ds̃.
corripit arma iusticiae: Sapiens in¬
quã rex : qui prosalute ciuiũ peccato¬
rem se magis confitetur esse quã regẽ:
Obliuiscitur enĩ se regem esse. ubi dm̃
regem om̃iũ pertimescit: nec potentiȩ
suac meminit ubi potentiã diuinitatis
agnoscit: Obliuiscitur ergo se regẽ esse.
dum ꝓicit purpurã: dumdiadema depo¬
nit. Cilicio aute uestit & sacco: iciunus
perseuerat. oracionib immoratur: Mira
res: Dumse regẽ hominũ esse non meminit.
rex incipit esse iustitiae: Religiosus igit᷑
princeps: non ꝑdidit imperiũ : sedmuta¬
uit: Principatũ aut̃ ante militaris disci¬
pline tenuit: nunc caelestiũ disciplina¬
rum optinet principatũ Non inquam
perdidit imperiũ : quia siue ferro. siue
iustitia ꝓciuium salute primus inuigi¬
lat: Primus plane inuigilat: quia ut cota
ciuitas ieiunar&. famem sibi rexprimus
indixit : & solus om̃ium causa prior cȩpit

Expanded text:
dit arma bellica; cum irascitur ei Deus, dit arma bellica; cum irascitur ei Deus, corripit arma justitiae. Sapiens, inquam, rex, qui pro salute civium, peccatorem se magis confitetur esse quam regem; obliviscitur enim se regem esse, ubi Deum regem omnium pertimescit; nec potentiae suae meminit, ubi potentiam Divinitatis agnoscit. Obliviscitur ergo se regem esse, dum projicit purpuram, dum diadema deponit, cilicio autem vestitur et sacco, jejuniis perseverat, orationibus immoratur. Mira 303 res: dum se regem hominum esse non meminit, rex incipit esse justitiae. Religiosus igitur princeps non perdidit imperium, sed mutavit. Principatum enim ante militaris disciplinae tenuit, nunc coelestium disciplinarum obtinet principatum. Non, inquam, perdidit imperium, quia sive ferro, sive justitia, pro civium salute primus invigilat: primus plane invigilat; quia, ut tota civitas jejunaret, famem sibi rex primus indixit, et solus omnium causa prior coepit
Abbreviated transcription (Latin):
EGIMUS IN PROPRETIS
cumniniuȩ ciuitati subuersio
diuinitus inminer&. & iuxta sentenciã
dĩ destruendi illã tempus ingruer&s
consistentes in ea aliud non habuisse pre¬
sidium. nisi ut abiectis copiosis ępulis.
ieiunia continuata susciperent. & di¬
uitiarũ ambicione se posita. humilitate se
paupertatis induerent: scilic& ut ex inde
remedium pęrciperent. unde his ꝑdito
contingebat. Hoc est ut ira diuinitatis
quã luxuriando ꝓuocauerant abstinendo
lenirent: & offensã quã ieos superbia
contraxerat. humilitas mitigar&:
Dicitur enĩ in illa tribulatione ipse rex
deposita imperiali purpura regali
ambicione submota. membra sua cilitio
praecinxisse : atque insacco sẽ diebus
ac noctib uolutasse: Sapiens ergo rex:
quiscir& quẽ ad modũ aduersa sibi supe¬
rare deber&: Hostes enĩ uircute supera¬
bat: dm̃ autẽ humilitate uincebat: Sapi¬
ens plane rex: qui intelleger& quib: armis
uttretur. protemporis qualitate :
Cũ enĩ insidiantur illi homines adp̃hen¬

Expanded text:
Legimus in prophetis , cum Ninive civitati subversio divinitus immineret, et juxta sententiam Dei destruendi illam tempus ingrueret, consistentes in ea aliud non habuisse praesidium, nisi ut abjectis crapulosis epulis jejunia continuata susciperent, et divitiarum ambitione seposita, humilitate se paupertatis induerent; scilicet ut exinde remedium perciperent unde eis perditio contingebat; hoc est, ut iram Divinitatis, quam luxuriando provocaverant, abstinendo lenirent, et offensam quam in eos superbia contraxerat humilitas mitigaret. Dicitur 302 enim in illa tribulatione ipse rex, deposita imperiali purpura, regali ambitione submota, membra sua cilicio praecinxisse, atque in sacco se diebus ac noctibus volutasse. Sapiens ergo rex, qui sciret quemadmodum adversa sibi superare deberet; hostes enim virtute superabat, Deum autem humilitate vincebat. Sapiens plane rex, qui intelligeret quibus armis uteretur pro temporis qualitate; cum enim insidiantur illi homines, apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
& uidebo utrũ clamorẽ qui
sciens. cur ante ꝓbationẽ qͥsi
dubitat. nisi ut grauitatis
nobis exemplũ pponat. ne
mala hominum ante
presumamus credere
quam ꝓbare: Quid hoc
oxemplo. nisi nos ad mo¬
nemur. ne ad ꝑferendã
sentintiã umquã preci¬
pites esse. debeamꝰ. ne
temere indiscussa u¬
dicemus. nequelibet
mala auclita nos mo¬
ueant. ne passim dicta
uocauit & uiuificauit dicens. laxare ueni
foras. Et post modũ is quiuiuens egressus
fuerat. adiscipłis est solutus sicut scriptũ:
Cumque egressus ess& qui fuerat ligatus
institis: tunc dixit discipłis: Soluite ieũ.
oxsinite abire: Ecce illum discipuli
iamuiuentem soluunt. quẽ magister resu¬
scitauerat mortuum: Sienum discipuli laza¬
rũ mortuum soluerent : foetorẽ magis¬
÷ ostenderent qua uirtutẽ: Ex qua conside¬
ratione intuendũ est. quod illos nos debe¬
mus per pastoralẽ auctoritatẽ soluere:
quosauctorẽ nr̃m cognoscimus persusci¬
tantẽ grãm uiuificare: Quae nimirum

Expanded text:
utrum clamorem qui sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere, quam probare. Quid hoc exemplo nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dictavocavit et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat 1556 a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
IIEIUNIORUM
ut sciatis quẽ ad modũ ieunetis: Ieiunia¬
& enim xp̃ianorũ. spiritaliter pocius
quã carnaliter exercenda sunt:Unde
a peccatis principaliter ⁊ ei unemus.
ne ieiunia nr̃a sicut iudaeorũ ieiunia
ad nõ respuantur: Quale est enĩ ut
acybis que sdñs creauit. nescio quis
inpostor abstineat. & peccatoꝵ sagina
pinguescat: Nontale ieiunium ego elegi
dicit dñs Nã si flectas inquit ut circulũ
ceruicẽ tuã: ciliciũ autẽ &cinerẽ sub¬
sternas. nec sic uocabis inquit ieiunium
acceptũ: Sedquid: Solue inquit omnẽ
nodũ iniquitatis : & obstinationẽ malorũ:
Dimitte adflictos in requiem : & omnẽ
abstinere tantum modo a peccatis: nisi
addamus & bona: Frange esurienti
inquit panẽ tucim: & egenos sine tecto
induc indomũ tuã: Siuideris nudum.

Expanded text:
jejuniorum ut sciatis quemadmodum jejunetis. Jejunia enim Christianorum spiritualiter potius, quam carnaliter exercenda sunt. Unde a peccatis principaliter jejunemus; ne jejunia nostra, sicut Judaeorum jejunia, a Domino respuantur. Quale est enim ut a cibis quos Dominus creavit, nescio quis impostor abstineat; et peccatorum sagina pinguescat? Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas, inquit, ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed quid? Solve, inquit, omnem nodum iniquitatis, et obstinationem malorum. Dimitte afflictos in requiem, et omnem abstinere tantummodo a peccatis, nisi addamus et bona. Frange, inquit, esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam. Si videris
Abbreviated transcription (Latin):
sic incuelumn N en ergo caro xp̃i descen¬
dit decaelo: neque onta tẽpus ascen¬
sionis erat incaelo: E teui rationo
dicitur. nisi quidescendit decaelo filius
hominis quiest in caelo: nisi quia una¬
xp̃i persona est induabus exsistentibus
naturis:At que ideo filius hominis recte
dicitur. & descendisse decaelo. & ante
passionẽ fuisse in caclo: quia quod insua
natura habere non potuit. hoc infilio
di a quo adsumptus est habuitꝰ Sicuc
propter candem unius xp̃i personam
quae & duabus exsistit naturis. apłsait
enim ds̃ in sua substantia: sedin homine
ad sumpto sanguinem pro ecclesi a
ait: Ascendit ds̃ in iubilatione: Quo¬
modo enim ds̃ nisi in homine ascender&
qui in suae natura maiestatis semꝑ ubiq
prȩsens ad est: Sed & hoc quaerendum
quomodo dictumsit. & nemo ascendit
incaelum nisi qui descendit decaelo.
cũ om̃s electi ueraciter confidant ascen¬
suros se incaelũ promittente sibi dño.

Expanded text:
sit in coelum. Non ergo caro Christi descensit in coelum. Non ergo caro Christi descendit de coelo, neque ante tempus ascensionis erat in coelo. Et qua ratione dicitur: Nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo, nisi quia Christi persona una est, in duabus existens naturis? atque ideo Filius hominis recte dicitur, et descendisse de coelo, et ante passionem fuisse in coelo; quia quod in sua natura habere non potuit, hoc in Filio Dei, a quo assumptus est, habuit. Sicut propter eamdem unius Christi personam, quae ex duabus existit naturis, Apostoluenim Deus in sua substantia, sed in homine assumpto sanguinem, qui pro Ecclesia fdicit: Ascendit Deus in jubilatione . Quomodo enim Deus nisi in homine ascenderet, qui in suae natura majestatis semper ubique praesens adest? Sed et hoc quaerendum est quomodo dictum sit: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, cum omnes electi veraciter confidant ascensuros se in coelum, promittente sibi Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
minus ad caelestia. id est diuinae
generaçionis capienda mysteria suffi¬
ciunt: Additaut̃ adhuc dñis: & de
cadestibus sacramentis. & de terrenis
instruere eum quẽ uidet sapienter
ac diliginter his quȩ audit intendere:
Caelestis namque est ascensio eius.
aduitã sempiternã: Terrena ue. o
ex altatio eius: ad mortem tẽporale
D icit ergo de caelestibus: Et nemo
ascendit incaelũ nisi qui descendit decę¬
lo. filius hominis qui est in caelo:
Subiungit uero de terrenis. Et sicus
moyses ex altauit serpentẽ in deserto
ita ex altari oport& filium hominis:
Merito autẽ quęritur: quomodo di
catur filius hominis uel descendisse de
caelo : uel eo tempore quohaec interra
loquebatur iam fuisse in caelo: Nota e
nã que confessio fidei catholicȩ : quia
decendens decado filius dĩ. filium
heminis inutero uirginali suscepit
euq cõpleta di pensatione passionis
suac resuscitauit amortuis. & assũp¬

Expanded text:
minus ad coelestia, id est divinae minus ad coelestia, id est divinae generationis capienda mysteria sufficiunt? Addit autem adhuc Dominus et de coelestibus sacramentis, et de terrenis instruere eum quem vidit sapienter ac diligenter his quae audiret intendere. Coelestis namque est ascensio ejus ad vitam sempiternam; terrena vero ejus exaltatio ad mortem temporalem. Dicit ergo de coelestibus: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo. Subjungit vero de terrenis: Et sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filium hominis. Merito autem quaericatur Filius hominis, vel descendisse de coelo, vel eo tempore quo haec in terra loquebatur, 492 jam fuisse in coelo? Nota est namque confessio fidei catholicae, quia descendens de coelo Filius Dei, Filium hominis in utero virginali suscepit, eumque completa dispensatione passionis suae resuscitavit a mortuis, et assump
Abbreviated transcription (Latin):
erat : ita ut infideles nesciant unde
ueniat & quo uadatd est qui a
a grã regeneracionis uenit in adoptio¬
nem filiorũ dĩ & uadit in ꝑceptionẽ
regni caelestis: Quaerente autem
adhuc nichodemo quomodo possint¬
haec ficri : subiungit dñs dicens:
Tues magister in isrł & haec ignoras.
Non quasi in sultare uolens ei qui ma¬
gister uocetur: Cumsic ignarus
sacramentorũ caclestium. sed ad hu¬
militatis illũ uiam ꝓuocans: sine qua
ianua caelestis non potest inuenim.
Siterrena dixi uobis & non credicis.
quomodo si dixero uobis caelestia
credetis. Terrena illisdixit. ut insu¬
periori lectione inuenimus : cum de
passione ac resurrectione sui corporis
quod de terra adsumpserat loqueret᷑
dicens: soluite templum hoc. & in trib
diebus excitabo illud: Nontamen
credebant uerbo quoddixit: sed ne
hoc quidem intellegere ualebant:
quia non dealio quã de templo corpo¬
ris sui dicer&: Qui ergo terrena
audientes non capiebant: quanto

Expanded text:
erat, ita ut infideles nesciant unde erat, ita ut infideles nesciant unde veniat, aut quo vadat, id est, quia a gratia regenerationis venit in adoptionem filiorum Dei, et vadit in perceptionem regni coelestis. Quaerente autem adhuc Nichaec fieri, subjungit Dominus, dicens: Tu es magister in Israel, et haec ignoras? Non quasi insultare volens ei qui magister vocetur, cum sit ignarus sacramentorum coelestium, sed ad humilitatis illum viam provocans, sine qua janua coelestis non potest inveniri. Si terrena dixi vobis, et non creditis, quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis? Terrena illis dixit, ut in superiore lectione invenimus, cum de passione ac de resurrectione sui corporis, quod de terra assumpserat, loqueretur, dicens: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud; non tamen credebant verbo quod dixit; sed ne hoc quidem intelligere valebant, quia non de alio, quam de templo corporis sui diceret. Qui ergo terrena audientes non capiebant, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
regenerat᷑. in uisibiliter in nouũ muta¬
tur haminẽ. & de carnali efficit᷑ spiri¬
talis: Qui ideo recte nonsolũ spiri¬
talis. sed etiã sps uocatur. Quia
sicut substantia sp̃s inuisibilis est nr̃is
aspectibus : ita his quiper gratiam
dĩ renouatur. inuisibiliter fit spirita¬
lis & dĩ filius : cũ uisibilicer omibus
caro. & filius hominis appareat: Se¬
quitur N on mireris quia dixi tibi:
oport& uos nasci denuo Sp̃s ubi uult
spirat & uocẽ eius audis: sed nescis
unde ueniat & quo uadat Sic est
omis. quinatus est ex spũ: Sp̃s ubi uult
lustr& : Et uocẽ eius audis. cũte pre¬
sente loquitur. is quispũ scõ repletus
est: Sednescis unde ueniat & quo
uadat: qui ȩtiam site pręsente quẽ¬
piam sp̃s adhorã impleuerit: non po¬
tes uidere quomodo eum intrauerit.
uel quomodo redierit: quinatura ẽ.
in uisibilis: Sic est om̃is: quinatus est
ex spũ : Etipse enim in uisibiliter
agente spũ. incipit eẽ. quod non

Expanded text:
regeneratur, invisibiliter in novum mutatur hominem, et de carnali efficitur spiritalis. Qui ideo recte non solum spiritalis, sed etiam spiritus vocatur, quia sicut substantia spiritus invisibilis est in aspectibus, ita is, qui per gratiam Dei innovatur, invisibiliter fit spiritalis, et Dei Filius, cum visibiliter omnibus caro et filius hominis appareat. Sequitur: Non mireris quia dixi tibi: Oportet vos nasci denuo. Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis; sed nescis unomnis qui natus est ex spiritu. Spiritus ubi vult lustret. Et vocem ejus audis, cum te praesente loquitur is qui Spiritu sancto repletus est, sed non scis unde veniat, et quo vadat: quia etiamsi te praesente quempiam Spiritus ad horam impleverit, non potes videre quomodo in eum intraverit, vel quomodo redierit, qui natura est invisibilis. Sic est omnis qui natus est ex Spiritu. Et ipse enim invisibiliter agente Spiritu incipit esse quod non
Abbreviated transcription (Latin):
amari uel credi: Quod ergo ait. ipse
enim pater amat uos: intellegendũ est
una cũ filio & spũscõ. amare quos
amare dignos iudicat: Et quod adiun¬
xit quia uos me amastis. ea ratione
senciendũ est. quia quicũque filium
recte amat. hunc cum patre. & am¬
borũ spũ amet : quia quorũ in se¬
parabilis est natura diuinitatis:
horum gina eadem quaesunt dona
uirtutis: Ex iui a patre & ueni in

Expanded text:
amari vel credi. Quod ergo ait: Ipse amari vel credi. Quod ergo ait: Ipse enim Pater amat vos, intelligendum est una cum Filio et Spiritu sancto amare, quos amore dignos judicat. Et quod adjunxit: quia vos me amastis, eadem ratione sentiendum est, quia quicunque Filium recte amat, hunc cum Patre et amborum Spiritu amat, quia quorum inseparabilis est natura divinitatis, horum una eademque sunt dona virtutis. Exivi a Patr
Abbreviated transcription (Latin):
quia non de prȩsenti rogo. sed de futuro
tempore posuit rogabo. quod scis in in¬
terna pace receptis. non opussit iam
aliquid rogari deillis: quia nunirum
tanta beatitudine donatisint quae am¬
plior eẽ non potest Ipse enĩ pater
amatuos: quia uosme amatis & cre¬
didistis quia adõ exiui: Nonita
intellegendum est. quasi amor & credu¬
litas discipulorũ. pręcesserit amorem.
quo illos pater amar& : meritũque hu¬
manũ priussit munerib grãe caclestis.
cũ apertissime dicat apł̃s: Autquis prior
potius. quia pater illos gracuito amore
preuenerit. atque adamandũ creden¬
dumque filium a mando sustulerit
Et quia ipsi agnitam filii dilectione̾m
acfidem pio & sollicito corde seruaue¬
rint. maioribus eos donis pater nae
dilectionis esse remuneratos: Non autẽ
arbitrandum. quia pater sine filio aut
spũ scõ amare uel amoris possit munera
dare : Necrursus acstimandum. quia
filius sine patre & spũ sco. uia leat

Expanded text:
quia non de praesenti, rogo; sed de futuro quia non de praesenti, rogo; sed de futuro tempore posuit rogabo, quod, sanctis in interna pace receptis, non opus sit jam aliquid rogari de illis, quia nimirum tanta beatitudine donati sunt, quae amplior esse non potest. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis, et credidistis quia a Deo exivi. Non ita intelligendum est, quasi amor et credulitas discipulorum praecesserit amorem quo illos Pater amaret, meritumque humanum prius sit muneribus gratiae coelestis, cum apertissime dicat Apostolus: Aut quis priorpotius, quia Pater illos gratuito amore praevenerit, atque ad amandum credendumque Filium amando sustulerit, et quia ipsi agnitam filii dilectionem ac fidem pio et sollicito corde servaverint, majoribus eos donis paternae dilectionis esse remuneratos. Non autem arbitrandum quia Pater sine Filio et Spiritu sancto amare, vel amoris possit munera dare. Nec rursus aestimandum quia Filius sine Patre et Spiritu sancto valeat
Abbreviated transcription (Latin):
sub infertur: Etdatȩ sunt illis singulȩ
stolȩ albȩ: & dictum est illis utrequi¬
escerent tempus adhuc modicum.
donec implerentur conserui eorum
& fr̃s eorum: Singulas quippe stolas
albas nunc habent animae. cũ sola sua
felicitate fruuntur: Binas tunc acci¬
pient: cũ impleto infine numero fra¬
trũ corporũ quoque inmor talium
receptione laetantur: E tnon dico
Modo sum ma deitatis. modo huma¬
nitatis. humilia loquendo designat.i
Quodenĩ dicit. non rogaturũ se patrẽ
dediscipłis: propter consubstantialem
patri diuinitatis suae potentiã dicit.
in qua non patrẽ ipse rogare. sed roga¬
ta cũ patre consueuit donare: Quod
uero petro ait ego autẽ rogaui ꝓte.
ut non deficiat fides tua. Etde illo ioħe
nẽ dictum est ad sumptę humanitatis.
cuius cũ triumphum patris ostendit
oculis. pronrã infirmitate propitius
interuenit: Potest & ita non in conueni¬
enter accipi quodait. & non dico
uobis quia ego rogabo patrẽ deuobis.

Expanded text:
unt illis singulae stolae albae, et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec implerentur conservi eorum, et fratres eorum. Singulas quippe stolas albas nunc habent animae, cum sola sua felicitate fruuntur; binas tunc accipient cum, impleto in fine numero fratrum, corporum quoque immortalium receptione laetantur. Et non dico modo summa deitatis, modo humanitatis humilia loquendo designat. Quod enim dicit non rogaturum se Patrem, de discipulis propter consubstantialem Patri divinitatis suae potentiam dicit, in qua non Patrem ipse rogare, sed rogatam cum Patre consuevit donare. Quod vero Petro ait: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua ; et de illo Joannes: nem dictum est assumptae humanitatis, cujus cum triumphum Patris ostendit oculis, pro nostra infirmitate propitius intervenit. Potest et ita non inconvenienter acvobis, quia ego rogabo Patrem de vobis:
Abbreviated transcription (Latin):
baculos tenere: Q uia illi debent curã
pastoralẽ suscipere . qui iã in suo corpore
sciunt fluxa luxuriȩ edomare: ut cũ ali is
fortia prȩdicant. ipsi desideriis mollibus
eneruiter non sub cumbant: Bene autẽ
subditur: Et comedetis festinantes: Notate
data dĩ. mysteria redemptoris. caelestis
patriȩ gaudia. cũ festinatione cognoscite.
& pręcepta uitae cũ festinatione implere
curate: Quia enĩ adhuc hodie licet
bene agere scimus. utrũ cras liceat igno¬
ramus: Festinantes ergo pascha come¬
dite : idest adsollempnitatẽ patriȩ cae¬
lestis anhelate: Nemo in huius uitȩ
itinere torpeat: ncin patria locum
perdat Nemo moras ad appetenda stu¬
dia innectat. sed cepta ꝑficiat: nęmi¬
nime liceat implere quod inchoat.
si adamorẽ dĩ pigri non sumus: Adiu¬

Expanded text:
baculos 1537 tenere, quia illi debent curam baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis festinantes . Notatedata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adju
Abbreviated transcription (Latin):
tates edom&. carne aluxuria restrin¬
gat: Neque & enĩ cognouit quaesit sol¬
lempnitas incorruptionis. qui adhuc
per in continentiã corruptioni subiac&:
Hacc quibusdam dura sunt. sed angusta por¬
taest quaeducit aduita: Et habemus
iã multa exempla continentium: Vnde
& bene adhuc subditur C alciamenta
habebitis in pedibus: Quid sunt & enim
pedes nr̃i. nisi opera. Quiduero calcia¬
menta. nisi pelles mortuorũ animaliũ :
Calciamenta autẽ. pedes muniunt:
Quaeuero sunt mortua animalia. ex
quorũ pellibus nr̃i munie ntur pedes.
nisi antiqui patres quinos ad aeter nã
patriam precesserunt: Quorũ dum
exempla conspicimus. nr̃i operis pedes
munimus Calciamenta ergo in pedib
habere est. mortuorũ uita conspicere.
& nr̃ã uestigia apeccati uulnere custodi¬
re : Tenentes baculos manibus: Quid
lex ꝑbaculũ. nisi pastoralẽ custodiam
designat. Et notandũ quod prius pre¬
cipimur renes accingere. post modum

Expanded text:
tates edomet, carnem a luxuria restrintates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
n& igni cõburimus: quando hoc quod
de mẏsterio in carnationis eius intellege¬
re & penetrare non possumus. potestati
scĩ sp̃s humiliter reseruamus: ut non
superbȩ quis audeat uel contempnere:
ueldenuntiare quod non intellegit
Sedhoc igni tradat. cũ scõ spũi reseruat:
Quia igitur qualiter edendũ sit pascha
cognouimus: nunc aqualib edi debeat
agnoscamus: Sequitur: Sicaut̃ comede¬
tis illum : renes uros accingetis: Quid
inrenibus. nisi delectatio carnis accipit᷑.
Vnde & psalmista postulat dicens: ure
renes meos: Sienĩ uoluptatẽ libidinis
inrenibus esse nescir&. eosuri minime
petiss& : Vnde quia potestas diaboli
in humano genere maxime ꝑluxuria
prę̧ualuit. de illa uoce dñica dicitr:
Potestas eius. in lumbis cius: Qui ergo
pascha comedit. habere renes accinctos
deb&: ut qui sollempnitatẽ resur rectio¬
nis atque in corruptionis agit. corruptio
iam peruicia nulli subiaceat Eolup¬

Expanded text:
net igni comburimus, quando hoc quod net igni comburimus, quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus potestati sancti Spiritus humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. 9. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, 1536 corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, volup
Abbreviated transcription (Latin):
pedibus. & intestinis uorabitis: Quia
Caput ergo agni uorare est. diuini¬
tatem illius fide percipere : Pedesuero
agni uorareest. uestigia humanitatis
eius amando. & imitando perquirere:¬
Quiducrosunt intestina. nisi uerbori
illius occulta & mẏstica mandata: Que
tunc uoramus. cũ uerba uitae cũ auidi¬
tate sumimus: In quo deuorationis uer¬
bo. quid aliud quã pigritiȩ nrãe torpor
deprehenditur : Quia eius uerba atq
mysteria. & per nosmet ipsos non requi¬
rimus & dicta abaliis audimus in uiti:
N on remanebit ex eo quic quã usque man
Quia & eus dicta magnasunt
sollicitudine discutienda. quatini
prius quã dies resurrectionis appareat
in hac prȩsentis uitae uacatione. omnia
mandata illius intellegendo & operando
penetrentur: Sedquia ualde est difficle
ut om̃e sacrũ eloquium possit intelligi.
& om̃e eius mysteriũ penetrari. Recte
subiungitur: Siquid autẽ remanserit:
igni comburetis: Quod exagno rema¬

Expanded text:
pedibus et intestinis vorabitis. Quarepedibus et intestinis vorabitis. QuareCaput ergo agni vorare, est divinitatem illius fide percipere. Pedes vero agni vorare, est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirerevero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo, quid aliud quam nostrae pigritiae torpor reprehenditur, qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti? Non remanebit ex eo quidquam usque mane, quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae vocatione omnia mandata illius intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile ut omne agni eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igni comburetis. Quod ex agno rema
Abbreviated transcription (Latin):
nec cruda edenda est. nec aqua cocta.
quia redemptor nr̃t neque purus homo
estimandus est. neque per humanam
sapientiam qualiter in carnari ds̃ potuit
cogitandus: Om̃is enĩ qui redemptorem
nr̃m purũ hominẽ credit: quidiste
aliud quã agni carnes crudas comedit.
quas uidelic& coquere perdiuinitatis
intellegentiã noluit : Om̃is uero qui in¬
carnationis eius mysteriũ iuxta huma¬
nam sapientiã discutere conatur. carnes
agni aqua uult coquere : id est dispen¬
sationis eius mysterium. perdissolutam
uult scientiã penetrare: Qui igitur
paschalis gaudi sollempnitatẽ cȩlebra¬
re desiderat. agnũ neque aqua coquat.
neque cruidum comedat: ut neque per
humanã sapientiã profunditatẽ in car¬
nationis illius penetrare appetat. neque
in cum tamquã in hominẽ purũ credat:
sed assas igne carnes cõmedat. ut dispensa¬
re om̃a per scĩ sp̃s potentiã sciat: De quo
adhuc recte subiungitur: Caput cum

Expanded text:
nec cruda edenda est, nec aqua cocta, nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster nec purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam, qualiter incarnari Deus potuit, cogitandus. Omnis enim, qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud, quam agni carnes crudas, comedit: quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit. Omnis enim, qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est, dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penpaschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum neque aqua coquat, neque crudum comedat; ut neque per humanam sapientiam profunditatem incarnationis illius penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assatas igni carnes comedat, ut dispensari omnia per sancti Spiritus potentiam sciat. De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum
Abbreviated transcription (Latin):
immolat. quidõ sacrificiũ de rapina
parat ÷ Lactuce uero agrestes. ualde
a marȩ sunt : Carnes uero agni cũ lactu¬
cis a grestibus sunt ȩdendȩ. ut cũ corpus
redemptoris accipimus: nos propeccatis
nr̃is infletibus affligamus. quatenus
ipsa a maritudo penitentię abstergat
amentisstomacho peruerse humorem
uitae: Vbi & subditur: Non comede¬
tis ex eo crudũ quid. nec coctũ aqua
Ecce iamnos ipsa uerba hystoriae.
ab intellectu historicorepellunt
popłs in acgẏpto constitutus comedere
agnũ crudũ consueuerat: ut ei lexdicat.
non comedetis ex eo crudũ quid: Ubi
& additur: Neque coctũ aqua: Sedquid
aqua: nisi humanã sapientiã designat.
Iuxta hoc quod per salomonẽ subhereti¬
corũ uoce dicitur. A quae furtiue. dul¬
ciores sunt: Quid crudȩ agni carnes.
nisi in consideratã acsine reuerentia cogi¬
tationis relictã illius humanitatem:¬
Omne enĩ quod subtiliter cogitamus.
quasi mente quoquimus: Sedagni caro

Expanded text:
immolat, qui Deo sacrificium de rapina immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt.populus in Aegypto constagnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid, ubi et additur: neque coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt , quid crudae agni carnes nisi inconsideratam ac sine reverentia cogitationis relictam illius humanitatemOmne enim, quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus. Sed agni caro