comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine a libia ꝓfetꝰ. sis¬
quiam occupauit: et ex suo uo¬
somnsule uom̃ dedit. Hec in
sco mari facie uestigu humͣ
ui oriẽtem ꝙͣ in occidentẽ lati
a pminet. ferme parib lat̾ib̾ q̃
meridiẽ et septẽtrionẽ uertunt.
x qͦ añ ꝯmerciũ a nauigãtibꝰ gre¬
cor genꝰ applłata ẽ. Terra p ĩ lon¬
na supꝰ: s soli fuga tm̃ aĩal exigu¬
rmos et poetas memorata. api
si ridentes int̾imit. Sontes hab
arctiuia calidos infirmis medelã
plentes. furib cecitatẽ: si sacra¬
ñto dato ocłos aqͥs eiꝰ tetigerĩt.
Corsice insule exordiũ ligures
elerũt. appellantes eam ex noĩc
ducis. Nam q̃dam corsa noĩe li¬
guris młr cũ taurũ ex grege ꝙ̃ ꝓ
elictora tegebaat tnͣsnatare soli¬
ll.atis ꝑ int̾ualla corpore aucto
remeare ud̾et: cupiẽs ĩcognita¬
scire sibi pabula. taurũ a cet̾is li¬
grediẽtẽ usq ad ĩsulã nauigio ꝓ¬
bcuta est. Cusꝰ regressu isule fer¬
alitate cognoscentes. ligures. ra

Expanded text:
multitudine a Lybia profectus, Sardiniam occupavit, et ex suo vocabulo insulae nomen dedit. Haec in Africo mari facie vestigii humani, in orientem quam in occidentem latior prominet; ferme paribus lateribus quae in meridiem et septentrionem vertunt. Ex quo, ante commercium a navigantibus Grcorum Ἴξνος appellata est. Terra patet in lonneque lupus, sed solifuga tantum, animal exigurimos et poetas memorata apiahit et quasi ridentes interimit. Fontes habet Sardinia calidos, infirmis medelam prebentes, furibus cecitatem si sacramento dato, oculos aquis ejus tetigerint. Corsicae insulae exordium incolae Ligures dederunt, appellantes eam ex nomine ducis. Nam quaedam Corsa nomine, Ligur mulier cum taurum ex grege, quem prope littora regebat transnatare solitum atque per intervalla corpore aucto remeare videret, cupiens scire incognita sibi pabula, taurum a caeteris digredientem usque ad insulam navigio persecuta est. Cujus regressu insulae fertilitatem cog
Abbreviated transcription (Latin):
malleis: fragile est. Si qͥdez om̃e es
diligẽciꝰ purgatis igne uicus ex¬
cogtisq rt̃e efficit᷑. ¶ Cam panũ qͦ
int̾ genera eris uocat᷑ a cãpania
utensilibꝰ. et uasis om̃ib ꝓbatissi¬
mũ. ¶ Aes om̃e: frigore magno
meliꝰ funcdi. Es rubiginẽ celeriꝰ
id optime etia in liqͥda pice tũ¬
clũt. Int̾ omĩa metalla os uocal¬
simũ est. et maxĩe potestatis icad¬

Expanded text:
malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris vocatur a Campania utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. Id
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ uł pocius insule fuit. Nã
demes iste infamatꝰ qd̾ cũ nou̾¬
ca sua cõcubuiss: fugiens hanc
insulam uacuam cultorib ob
ex nomine tenedos nominat᷑.
Carpathos ex ciclaclibꝰ una a
mericlie posita est ꝯͣ egyptũ a
qua carpaciũ mare appellatũ ẽ
uocata ꝓpt̾ scelerem fructuu
maturitate. Est enĩ int̾ egyp¬
tũ et roclũ. Ex hac insula chĩr
et carpacie naues magne ⁊ spa¬
tõse. ¶Cithera insula una ex
cielacłib a parte occilua situ cꝰ
ra aũt uocatil qd̾ ibi sit uenus¬

Expanded text:
illius vel potius insulae fuit; nam Tenes iste infamatus quod cum noverca sua concubuisset, et fugiens hanc insulam vacuam cultoribus obipsum, cuius ex nomine Tenedos nominatum.' Carpathos una ex Cycladibus a Meridie posita contra Aegyptum, a 177 qua Carpathium mare appellatum est, vocata propter celerem fructuum maturitatem. Est enim inter Aegyptum et Rhodum. Ex hac insula dicuntur et Carpasiae naves magnae et spatiosae. 25. Cythera insula una ex Cycladibus a parte Occidua sita, cujus ra autem vocata, quod ibi
Abbreviated transcription (Latin):
clũr: ex his q̃dam ab iuitõ ñ fil¬
erũt pͤtea mari edite usq ad
ꝑmanẽt. ¶ Stoycades nisule
silienciũ seraginta miliũ spi
a ꝯtinenti in frontez uarbones
exit. Dicte aũt grece stocaie

Expanded text:
ur, ex iis quaedam ab initio non fuerunt, postea mari editae usque nunc permanent. 38. Stoechades insulae Massiliensium sexaginta millium spatio a Continenti in fronte Narbonensis exit. Dictae autem Graece Stae
Abbreviated transcription (Latin):
puñtibꝰ incidẽte uitore. Nãq ut
pe lapis ex qͦ fit es cathinia uoca¬
ritit. ⁊ noĩs sui originẽ recipit
iens flos fit seugignit᷑ ꝯflatõib
resoluto atq relicato: ere sr̃fusa
figia. ¶ Repentina enĩ clensati¬
one.tanꝙͣ cle sputo reparat᷑ flos
¶ẜiuginẽ qͦ es creat. Nam lam¬
mine eree suꝑ uas aceti asꝑrimi
snnentis supͣ poite: atq ĩ clistil¬
lntibꝰ ꝙ ex eo caclit: ut ip̃m a ce¬

Expanded text:
e nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocaexistit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes creat. Nam lamminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositis atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ip
Abbreviated transcription (Latin):
re hannibał illic sepulto. ¶Pa¬
chinũ ꝓmontoriũ sicilie austrũ
spectans ab eris crassitudine dic¬
tum. ¶Nam noye. pinguis ⁊¬
et crassus. ¶ Austro enim per¬
flatur. ¶ Libeum ꝓmontorium
sicilie soł occusum ꝓtendẽs: uo¬
catũ ab eiꝰde noĩs quitate que
ibi est sita. ¶Borion ꝓmõto¬
riũ numidie uocatũ: qd̵ aqͥ¬
lonẽ intendat. Hoc ippone re¬
giũ postea lictũ: pro eo ꝙ sit
equore int̾ruptũ. ¶Calpis his¬
panie promontoriũ.
tibus ceteris

Expanded text:
re Hannibalis illic sepulto. Pare Hannibalis illic sepulto. Pachynum promuntorium Siciliae Austrum spectans, ab aeris crassitudine dictum, nam παχὺς est pinguis et crassus: Austro enim perflatur. Lilybaeum promuntorium Siciliae, solis occasum intendens, vocatum ab eiusdem nominis civitate, quae ibi est sita. Borion promuntorium Numidiae, vocatum ita quod Aquilonem intendat. Hoc Hipponem Regium postea dictum, pro eo quod sit aequore interruptum. Calpis Hispaniae promuntorium. tibus ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea clistant: cuiꝰ t̾ra ẜpẽtes fu¬
giũt. Huic ꝯͣria est colubraria:
que nisula cepta est anguibꝰ.
Baleares insule hispanie due st̾
afrosiades. & gennaside minor
et maior. Uñ cas uulgꝰ maioricã
et minoricã nũcupãt. In his pri¬
mũ insuł i̾uẽte st̃ funde qͥb lapi¬
des emittũt᷑. Uñ et baleares clicte
neãt. Uñ et loca eaꝵ ꝓmontoria
dñr: Sic et salustiꝰ de sarchina
in orientẽ ꝙͣ occidentẽ latior pro¬
minet. ¶Sigeum promontori¬
ium asie uͥ elles pontꝰ aꝑtuis cli¬
latat᷑. Dictũ ãt sigeũ ꝓpt̾ ħculis
laomedonte troianoꝵ rege simu¬
lauit abscessũ. et inde ꝯͣ troiã cũ
silencio uenit. qd̾ dr sige. ¶ Male¬
um ꝓmõtoriũ grecie qd̾ ĩtrat in
ita unda seua est. ut ꝑseqͥ naui¬
gantes uideat᷑. Hoc aũt ꝓmon¬
toriũ a maleo rege argiuoꝵ no¬
mẽ accepͭ. ¶ Peloꝵ promõtori¬
um sicilie respiciens ad aqͥlonẽ
sccłm salustiũ clictũ: agubernato

Expanded text:
ab ea distat, cujus terram serpentes fugiunt. Huic contraria est Colubraria, quae foeta est anguibus. Baleares insulae Hispaniae sunt, Afrosiades et Gimnaside maior et minor, unde et eas vulgus Maioricam et Minoricam nuncupant. In his primum insulis inventa est funda, qua lapides emittuntur; unde et Baleares dictae:neant inde et loca earum promontoria dicuntur. Sic Sallustius de Sardinia: « In orientem quam occidentem latior prominet. » Sigaeum promontorium Asiae, ubi Hellespontus apertius dilatatur. Dictum autem Sigaeum propter Herculis Laomedonte, Trojanorum rege, simulavit abscessum, et inde contra Trojam cum silentio venit, quod dicitur sige. Maleum, promontorium Graeciae, quod intrat in ita saeva est, ut persequi navigantes videatur. Hoc autem promontorium a Maleo rege Argivorum nomen accepit. 183 4. Pelorum promontorium Siciliae respiciens ad Aquilonem, secundum Sallustium dictum a gu
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑiculoso mari seꝑata. ⁊ abi¬
dos grece clicta qd̾ sit introit
ellesponti maris. in qͦ i serres
pontem ex nauib focit, ⁊ ĩgt¬
ciam transut. ¶Coos insulaꝰ
in ornam̃to feminaꝵ indaruis
quien cura delum site st̃. Nami

Expanded text:
et periculoso mari separata, et Ἄβυet periculoso mari separata, et Ἄβυδος Graece dicta quod sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem ex navibus fecit, et in Graeciam transiit. Coos insula ain ornamento feminarum inclaruit. tamen circa Delum sitae sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ponensem. Hec pͥmũ a tempe¬
rie celi magaroneson appellata
est clemde creta dicta. a creto¬
rege quodam indigena ꝙ̃ aii
Est aũt insula grecie int̾ ort̃
et occasũ longissimo tractu p¬
recta a septentrione grecie e¬
tibꝰ: ab austro egypcus unclis
fusa. Fut aũt qruonda centũ
urbib nobił: uñ et hec centop¬
lis licta. Prima enĩ remis i
gittis claruit. pͥma uira litters
finxit. cquestres turmas clocui¬
pͥma studiũ musicũ ab ideis das¬
tił in ea ceptũ est. Capͥs copio¬
sa ceruos edit. Lupos et uulpe
aliaq ferarũ noria mĩꝙͣ gig¬
nit: serpens nullꝰ iͥ. nulla noc¬
tua. & si inuenit᷑. statim mori¬
tur. Larga est aũt uutibꝰ ⁊ ar¬
borib. Diptaninꝰ herba incre¬
ta nascitur et aliminos que ao¬
morsa: liurnam famẽ ꝓlubi
Spalangos aũt uenenatos g¬
guit: & laꝑiclem qͥ ideus dati¬
lus cłr. ¶Ab idos insula in eio¬
pa suꝑ ellespontũ posita angn

Expanded text:
ponnensem. Haec primum a tempeponnensem. Haec primum a temperie caeli Macaronnesos appellata est; deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt Est enim insula Grecie inter ortum et occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Grecie estibus, ab austro Egyptiis undisfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis; unde et Hecatompolis dicta est. Prima etiam remis et sagittis claruit, prima litteris iura finxit, equestres turmas prima docuit; studium musicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum. Capris copiosa, cervos eget; lupos et vulpes aliaque ferarum noxia nusquam gignit; serpens nulla ibi, nulla noctua, et si inveniatur, statim emoritur. Larga est autem vitibus et arboribus: dictamnos herba in Creta nascitur et alimos, quae admorsa diurnam famem prohibet. Phalangos autem venenatos gignit et lapidem qui Idaeus dactylus dicitur. Abydos insula in Europa super Hellespontum posita, angusto
Abbreviated transcription (Latin):
um litus inintimos maris si¬
nus or in qͣr ortis fuigũt fabu¬
le cdraconem ꝑuigilem aurca
poma ẜuantem. Fertur enini
ibi mare estuari adeo simuosi
laterib tortuosum: ut insenti¬
bus pcul lapsos angues imi¬
tet᷑. ¶Crise et argire insule ĩ
uilito occano site adeo fecũde
copia metalloꝵ. ut pleriq eas
.iurcam sr̃ficiem et argenteã
herc ꝓclicłint. Uñ et nocabula
longitudine octingentis. Lxxu
eius bestuis et elefantib reple¬
ta est: partem u̾o hoĩes tenẽt
In hac insula cdicũt ino ĩ ãno
duas ẽẽ estates ⁊ luas hiemes
et his floribus uernare locũ.
to usq ad gades in mari mag¬
no st̃ constitute. ¶ Cyprus ĩsu¬
la a ciuitate cypro q̃ in ca est:
nom̃ accepit. Ipa est ⁊ pafon
ueneri ꝯsecrata in carpatio mͣ¬
ri uicma austro. famosa qͦndã
cliuicus et maxime eris. Ibi eĩ
pͥma hec metalli inuentõ ⁊ u¬
tilitas fuit. ¶Creta insula¬
grecie prs est. uĩgens ꝯͣ pelo¬

Expanded text:
um littus in intimis maris sium littus in intimis maris sinibus, in quarum hortis fingunt fabulae draconem pervigilem aurea mala servantem. Fertur ibi esse maris aestuarium 173 adeo sinuosis lateribus tortuosum, ut visentibus procul lapsus angueos imitetur. 11. Chryse et Argyre insulae in Indico Oceano sitae, adeo fecundae copia metallorum, ut plerique eas auream superficiem et argenteam habere prodiderint, unde et vocabula longitudine octingentis septuaejus bestiis et Elephantis repleta est, partem vero homines tenent. In hac insula dicunt in uno anno duas esse aestates, et duas hiemes, et his locum vernare floribus. to usque ad Gades in mare Magno sunt constitutae. Cypros insula a civitate Cypro, quae in ea est, nomen accepit; ipsa est et Paphos Veneri consecrata in Carpathio mari, vicina Austro, famosa quondam divitiis, et maxime aeris. Ibi enim prima huius metalli inventio et utilitas fuit. Creta Graeciae pars est iungens contra Pelo
Abbreviated transcription (Latin):
in lingͣ sua gadis .i. septã noĩ¬
nauerũt. pro eo qd̾ septa sit mͣ¬
ri. Nascitur in ea arbor simił
paline cuiꝰ guminis infectum
dit. Fortunaꝵ insule: uocabło
suo g significant omia ferre bo¬
na quasi felices et beate fructu¬
ũ ubertate. Suapte enĩ: natu¬
ra: pretiosarũ poma siluaꝵ ꝑ
turĩt fortuitis uitib uigͣ colli¬
um uestiũt᷑. et in herbaꝵ incẽ
meissis et olus ułgo est. Uñ et
gentiliũ error et scłariũ carmi¬
na poetaꝵ ꝓpt̾ soli fecũditatẽ
easdem ẽẽ paralisũ putauer̃t
Site st̾ aũt in oceano ꝯͣ leuam
mauritanie occiduo ꝓrime et
int̾ se int̾iectos mari discrete
¶Gorgades insules oceam ob¬
u̾se promontorio qd uocatur.
hesꝑ acerus qͣs incoluerũt gor¬
gones femine.ilites ꝑuicitate
hirsuto ⁊ asꝑo corpore et ex hus
insule cognominate. Distãt
aut a continenti t̾ra biclui na¬
cate a ciuitate hesꝑide: q̃ fuit
in fine mauritanie. Sũt enĩ
ultͣ gorgades site sb̾ athlante¬

Expanded text:
in lingua sua Gadir, id est, sepem nominaverunt, pro eo quod circumsepta sit mari: nascitur in ea arbor similis palmae, cujus gummis infectum dit. Fortunatae insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices et beatae fructuum ubertate. Suapte enim natura pretiosarum poma silvarum parturiunt, fortuitis vitibus juga collium vestiuntur, ad herbarum vicem messis et olus vulgo est. Unde gentilium error et saecularium carmina poetarum propter soli fecunditatem easdem esse pSitae sunt autem in Oceano contra laevam Mauretaniae, occiduo proximae, et inter se interiecto mari discretae. Gorgades insulae Oceani obversae promontorio, quod vocatur Hesperu Ceras, quas incoluerunt Gorgones feminae aliti pernicitate, hirsuto et aspero corpore; et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continenti terra bidui nacatae a civitate Hesperide, quae fuit in fine Mauritaniae; sunt enim ultra Gorgadas sitae sub Atlante
Abbreviated transcription (Latin):
capitoliũ dr ec̃ inuentũ dũ ibi
luitas cond̾etur: ex quo et urb
t insula rodus est appellata. In
ehac urbe solus fuit colosꝰ e
relis.Lxx. cubitoꝵ altituline.

Expanded text:
capitulum dicitur esse inventum dum ibi civitas conderetur, ex quo et urbs et insula Rodos est appellata. In hac urbe Solis colossus fuit ereus LXX cubitorum altitudine;
Abbreviated transcription (Latin):
q fontes calidi. metalloꝵ lar¬
E et uaria copia. gagates lapi:
plitimꝰ et margarite. ¶Cana¬
pos insula oceani. freto gallico
writannia est. uaria tenus. se¬
arata frum̃tariis campis: ⁊gle¬
uauberi. Dicta ãt chanathos a¬
morte serpenciũ qͦs dũ ip̃a uesci¬
s asportata inde t̾ra qͦruo gen¬
ñ uecta sit. angues ilico ꝑmut¬
septentͥonalẽ et occidentalem
pligam ultͣ britãniam a solo
iom̃ hñs qr in ea estiuũ solstici¬
mi sol facit: et nullꝰ ultͣ eam
cies est. Uñ pigrũ et concretũ
est eiꝰ mare. ¶Orchades ĩsule
proxuna britannie insula spatõ
traꝵ angustior. s situ fecũdior.
hec ab affrico in boream porrigi¬
cantabricũ oceanũ intendunt.
uñ et lubernia clicta. ¶Scotia
colitur appellata. illic uulla an¬
guis: auis tara apis nulla adeo
it aduectos in de pulu̾es seu la¬
pillos si qͥs alicubi parserit int̾
alueria: examimina fauos de¬
serant. ¶Gacles insula in fine
boecie prouincie sita q̃ dirimi

Expanded text:
 fontes calidi, metallorum larga et varia copia: gagates lapis ibi plurimus et margaritae. Tanatos insula Oceani freto Gallico, a Brittania aestuario tenui separata, frumentariis campis et gleba uberi. Dicta autem Tanatmorte serpentum, quos dum ipsa nesciat, asportata inde terra quoque gentium vecta sit, angues illico periseptentrionalem et occidentalem plagam ultra Brittaniam, a sole nomen habens, quia in ea aestivum solstitium sol facit, et nullus ultra eam dies est. Unde et pigrum et concretum est eius mare. Orcades insulae proxima Brittaniae insula, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior. Haec ab Africo in Boream porrigiCantabricum oceanum intendunt. Unde et Hibernia dicta. Scotia colitur, appellata. Illic nullus anguis, avis rara, apis nulla; adeo ut advectos inde pulveres, seu lapillos, si quis alibi sparserit inter alvearia, examina favos deserant. 7. Gades, insula in fine cae provinciae sita, quae dirimit
Abbreviated transcription (Latin):
nsul.a in medio cicladũ sica &
dicta delos fertur: qd̃ post dilu¬
uũ qd̾ ogigii temporib uocat᷑.
um orbem młtis m̃sib ꝯtinua
nor inumbrass: añ om̃s terras
radiis soł illuminata ẽ. sortita

Expanded text:
insula, in medio Cycladum sita. Et dicta Delos fertur, quod post diluvium quod Ogygii temporibus notatur, cum orbem multis mensibus continua nox inumbrasset, ante omnes terras radiis solis illuminata es
Abbreviated transcription (Latin):
monachi cã ꝓfessione sectatur.
qũ suꝑni amoris ꝓpoĩtũ clissolute ap¬
petunt: tanto ꝓcliuiꝰ ad mũdi amo¬
rem denno reducunt᷑. ¶Nam ꝑfes¬
sio nõ ꝑfc̃a presentis uite repetit de si¬
deria in quib et si nõd se monachus
alliget opere iam tñ alligat cogituti¬
onis amore. Longe quippe a dõ ẽ aĩꝰ
cui adhuc ħ uita cdulcis est. Iste enĩ qͥd
de suꝑins appetat: quid de infimis fu¬
giat nescit. Nam sicut scͥptũ est. Qui
enĩ quisq potuent suꝑna sare q̃ appe¬

Expanded text:
monachi professionem sectantur, quanto superni amoris propositum dissolute appetunt, tanto proclivius ad mundi amorem denuo reducuntur. Nam professio non perfecta praesentis vitae repetit desideria; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit. Nam sicut scriptum est: Qui enim quisque potuerit superna scire, qua
Abbreviated transcription (Latin):
et manut̾giũ a t̾gẽdo faciẽ ł manꝰ
uocatũ. ¶ Uela clicta: qd̾ obi̾tu
suo ĩt̾iora domoꝵ uelẽt ¶ Aulea:
uela clicta picta et grãcha. q̃ ideo
tͥnsecꝰ tegebat᷑. Dicte aũt cortine
a corus. eo qd̾ p ex pellibꝰ fuissẽt
fcẽ. Uñ et ĩ eod̾ tab̾naculo legis
iubetur cortinas fi̾ ex pellibꝰ arie¬
tũ rub̾s: et ex pellibꝰ iacĩctinis.
Cilicia: arcibes nũcupãt uelam̃ta
pił capraꝵ ꝯterta ex qͥbꝰ sibi tẽto
.uiii. de lanis.

Expanded text:
gendo faciem. vel manus vocatur. Vela dicta, quod obiectu suo interiora domorum velent. 8. Aulaea, vela picta, et grandia, quae ideo nsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coreis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae. Unde et in eodem tabernaculo legis iubetur cortinas fieri ex pellibus arietum rubris et ex pellibus iacintinis. Cilicia Arabes nuncupant velamenta pilis caprarum contexta, ex quibus sibi tentoria faciunt. De lanis
Abbreviated transcription (Latin):
militũ noĩa noĩa ꝯtinebã¬
tur. ꝓpͥa nota erat apd̃ uet̾es
qua inspicetur ꝙͣ ti ex milicibꝰ
suꝑ ẽent qͣntiq in bello ceciclis¬
sent .T. trui nota in capite uer¬
siculi posita: suꝑstitẽ designabͣt.
men defũcti apponebatur. Uñ
⁊ ht per mediu telũ. id ẽ mor¬
tis signũ. De qͣ ꝑsius ait. Et po¬
tis est nigrũ uicio ꝑfig̾e theta.
Cũ aũt ĩpuritatẽ significare ueͥ¬
lent. lapda lr̃a usi st̃: Sicut cũ¬

Expanded text:
militum nomina continebantur, propria nota erat apud veteres, qua inspiceretur quanti ex militibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite versiculi posita superstitem designabat; ue defuncti nomen apponebatur. Unde et habet per medium telum, id est mortis signum. De qua Persius ait4, 13: Et potis est nigrum vitio praefigere theta. Cum autem inperitiam significare vellent, Labda littera usi sunt, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
testiũ signis signatũ. S illd̾
apd̾ ciues fit uñ cuule istd̾ ap̾
p̾̃tores. uñ iur̾ p̾torii. Testa¬
mẽtũ enĩ signare notare est.
id est ut notũ sit qd scͥpt̾ est.
¶Olographũ est testam̃tu
manu auctoris totũ scͥptũ. atq
sb̃scͥptũ. uñ et nom̃ accepͭ. Gre¬
dicũt. Irritũ testam̃tũ ẽ. si is
qui testatur capite dimimitꝰ
est. aut si nõ rite fcm sit. In of¬
fitõsũ testam̃tũ est qd̾ frustra
libens exhrdatis sũ offõ nati¬
rał pietatis in exͣneas ꝑsonas
redactũ est. Ruptũ testam̃tu
inde uocatũ eo qd nascẽte pꝰtu¬
mo nec exh̾rdato noĩatũ neq
h̾rde instituto dirũpit̾. Supp̾s¬

Expanded text:
testium signis signatum: sed illud apud cives fit, inde civile; istud apud praetores, inde iuris praetorii. Testamentum autem signare notare est, id est ut notum sit quod scriptum est. Holographum testamentum est manu auctoris totum conscriptum atque bscriptum; unde et nomen accepit. Graedicunt. 8. Irritum testamentum est, si is qui testatus est capite diminutus est, aut si non rite factum sit. 9. Inofficiosum testamentum est, quod, frustra liberis exhaeredatis, sine officio naturalis pietatis in extraneas personas redactum est. 10. Ruptum testamentum, inde vocatur, eo quod nascente posthumo, neque exhaeredato nominatim, neque haerede inst
Abbreviated transcription (Latin):
clamꝰ ut pro eius uice rem ꝙͣ
appetimꝰ possid̾e debeamꝰ. ¶Co¬
merciũ dictũ est a mercib: quo
noĩe res uenales appellamtꝰ. Uñ
solent ¶Integra restitutõ est
gratur que in potestatis exple¬
ta nõ est. res remtegratur q̃ ĩ
potestate ablata atq extorta
est.
t .xxui. de crim̃b ĩ lege cõ

Expanded text:
ut pro eius vice rem, quam adpetimus, possidere debeamus. Commercium dictum a mercibus, quo nomine res venales appellamus. Undesolent. Integri restitutio est gratur, quae vi potestatis expleta non est. Res redintegratur, quae vi potestatis ablata atque extorta est. § 26 De criminibus in lege co
Abbreviated transcription (Latin):
ditum est. ¶ Precariũ ẽ dũ
p̾se conclitor rogatꝰ ꝓmittit
tebitore in possessione fũcli
sibi obligati demoran ⁊ exca
p̾te aditur quasi prece ad uĩ
um appellatũ est qd id qd̃ a me
t᷑datur ex meo tuũ sit. Depo¬
sitũ est pignꝰ ꝯm̃datũ ad tẽ¬
pus: qͣsi cli poĩtũ. ¶ Depoe¬
ie enĩ quis uidetur cũ aliquid
metu furti incẽclii naufragii
apd̾ aliũ custodie ca deponit
Interest enĩ in loq̃udi usu ĩt̾
pignꝰ ⁊ arram. ¶Nani pignꝰ
est ad̾ datur ꝓpt̾ rẽm creditam
que clũ redditur. statim pignꝰ
ex parte datur et post ea ꝯple¬
tur. Est enĩ arra ꝯplenda uõ
auferenda. Uñ qui h̾t arram
nõ reddet sic̾ pignꝰ. s deside¬
rat plenitudine. ⁊ dicta ar¬
ra.a re pro qua traclitur. Itẽ
nit̾ pignꝰ fiduciã ⁊ ypothiethã
hoc nt̾est. Pignꝰ enĩ ẽ ꝑ qd̾¬

Expanded text:
um est. Precarium est dum um est. Precarium est dum prece creditor rogatus permittit debitorem in possessione fundi sibi obligati demorari, et ex eo prece aditur, quasi precadium, um appellatum est quia id, quod a me tibi datur, ex meo tuum fit. Depositum est pignus commendatum ad tempus, quasi diu positum. Deponere autem quis videtur, cum aliquid metu furti, incendii, naufragii, apud alium custodiae causa deponit. Interest autem in loquendi usu inter pignus et arram. Nam pignus est quod datur propter rem creditam, quae dum redditur, statim pignus ex parte datur, et postea conpletur. Est enim arra conplenda, non auferenda; unde qui habet arram non reddit sicut pignus, sed desiderat plenitudinem; et dicta arra a re, pro qua traditur. Item inter pignus, fiduciam et hypothecam hoc interest. Pignus enim est q
Abbreviated transcription (Latin):
rib clictum in quib ueterũ ꝯ¬
noꝵ possessio est: uis possessio¬
nis certo orcline certoq titulo
adquisitu. Intestata heredi¬
tas est: q̃ testam̃to sc̾pta ñ est
aut si scͥpta sit: iur̾ tñ neqͣꝙͣ¬
eclita. Cacluca inde clũr. qr eio
herclis ceciderũt familie. ¶S¬
ciscunclia est cliuisio hereditatis
ciscuncdia enĩ apd̃ uet̾es cliuuisie
nũcupabatur. ¶ Cõmumo di¬
uisio est int̾ eos quib ꝯmumis
res est. Que actõ uib postu¬
lantib hiis arbitriũ dari cui
arbitratu res cliuidant᷑. Fin¬
um regendoꝵ est actõ dictaa
qd̾ ꝑ eam regantur fines ute
ne clissipentur dũ mͦ nõ angi¬
tiore qͥnq pelũ loco ea ꝯtro¬
u̾sia sit. ¶Locato est: res ad
usũ data cũ diffinitõne i̾ce¬
clis. Conductõ est res ĩ usum
accepta cũ ꝯstituta mercede.
¶Res credita est aue ĩ obli¬
gatone ita delucta est ut e
tp̃r quo ꝯͣdicebatur certũ sit
eam deferri. ¶Usira ẽ ĩcre¬
mentũ fenoris. ab usur cred¬

Expanded text:
dibus dictum, in quibus veterum cnorum possessio est ius possessionis, certo ordine certoque titulo adquisita. Intestata hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen neqita. Caduca inde dicitur, quia eius heredes ceciderunt. Familia herciscunda est divisio hereditatis ciscunda enim apud veteres divisio nuncupabatur. Communi dividendo est inter eos quibus communis res est, quae actio iubet postulantibus his arbitrum dari, cuius arbitratu res dividatur. Finium regundorum actio dicta eo quod per eam regantur fines utrique, ne dissipentur, dummodo non angustiore quinque pedum loco ea controversia sit. Locatio est res ad usum data cum definitione mercedis. Conductio est res in usum accepta cum constituta mercede. Res credita est quae in obligationem ita deducta est, ut ex tempore quo contrahebatur certum sit eam deberi. 15. Usura est incrementum fenoris, ab usu aeris cred
Abbreviated transcription (Latin):
negocio reformetur nec ĩ ul¬
lam mora ꝓcluci debeat ꝙ te
petit᷑: sicut nec ullũ spaciũ ẽ
mͦ ꝓclucatur. Instrum̃tũ est
uñ aliqͥd ꝯstriumꝰ. ut cultrum
calamꝰ ascia. instructũ. qd̾ per
iustrum̃tũ efficit᷑. ut baculus co¬
dex. tabula. Usus quo in re
instructa utimur ut bacło in¬
uiti in colice leg̾e̾. in tabula
lude. ¶S ⁊ ꝑ ip̃e fructus agro¬
rũ. qr eo utim̃. usus uocatur.
uocatur: qr solo usu hẽtur eius
fructus: manente apd̾ aliũ iur̾
usu. Captõ est adepto dni per
continuatõnez iuste possessioĩs
uł biẽnii aut alicurꝰ tp̃ris. Mã¬
cipato clicta est qr manu res ca¬
pitur. ¶ Uñ oportet eũ qͥ man¬
cipium accipit ꝯp̾hend̾e. id ip¬
sum ꝙ ei mancipio datur. Cõ¬
cessio est ꝓprie rei ꝯcessio. ut est
illd̃ cedo uir̾ ꝓpinquitatis. Ce

Expanded text:
negotio reformetur, nec in ullam moram produci debeat quod repetitur; sicut nec ullum spatium estmodo producatur. Instrumentum est unde aliquid construimus, ut cultrus, calamus, ascia. Instructum, quod per instrumentum efficitur, ut baculus, codex, tabula. Usus, quem in re instructa utimur, ut in baculo innitere, in codice legere, in tabula iudere; sed et ipse fructus agrorum, quia eo utimur, usus vocatur. vocatus quia solo usu habetur eius fructus, manente apud alium iure. Usucapio est adeptio dominii per continuationem iustae possessionis, vel biennii aut alicuius temporis. Mancipatio dicta est quia manu res capitur. Unde oportet eum, qui mancipio accipit, conprehendere id ipsum, quod ei mancipio datur. CCessio est propriae rei concessio, sicut est illud: Cedo jure propinquitatis. Ced
Abbreviated transcription (Latin):
Dictã aũt clũt donatõnem
qͣsi dom actonẽ. Et dotẽ qͣsi
doitez. p̾cedente enĩ ĩ nupcus
donatone dos secuitur. Nam
antiquꝰ nupciarũ erat ritus
quo se mantꝰ et uxor ĩcez
emebãt. ne uideretur uxor ã¬
alla. Sicut h̾euiꝰ in uire. In¬
de est qd̃ p̾cedente donatone
uni sequit᷑ dos uxoris. Do¬
nato usufructuaria ido dr qd
donator ex ea usũ fructuũ . ad¬
huc retinet: ẜuata cui donat̾
est iure donato. Directa ideo
nũcupatur. qr et uir̾ et usu
statim tͣnsit in alteꝵ: nec ul¬
tra aliqͥd inde ad ius donato¬
ris retorquetur. Conditõnes
a ꝯdicendo qͣsi ꝯclictones. qr
nõ ibi testis unꝰ iurat. s ł duo
łplures. Non enĩ ĩ uiuꝰ ore s
in cluoꝵ aut triũ testiũ stat õe
uerbũ. Inde ꝯdictõnes qd int̾
se cõueniat sermo testiũ qͣsi cõ¬
dictones. ¶Stipulatõ est ꝓmi¬
sio uł sponto. Uñ et ꝓmissores
stipulatores uocantur. Dicta
płam frangebant q̃ iteꝵ uingẽ¬
tes sponsiones suas agnoscebãt

Expanded text:
cunt donationem quasi doni actionem, et dotem quasi do item. Praecedente enim in nuptiis donatione, dos sequitur. Nam antiquus nuptiarum erat ritus quo se maritus et uxor invicem emebant, ne videretur uxor ancilla, sicut habemus in iure. Inde est quod praecedente donatione viri sequitur dos uxoris. Donatio usufructuaria ideo dicitur, quod donator ex ea usum fructum adhuc retinet, servato cui donatum est iure. Donatio directa ideo nuncupatur, quia et iure et usu statim transit in alterum, nec ultra aliquid inde ad ius donatoris retorquetur. Condiciones a condicendo, quasi condiciones, quia non ibi testis unus iurat, sed duo vel plures. Non enim in unius ore, sed in duorum aut trium testium stat omne verbum. Item condiciones, quod inter se conveniat sermo testium, quasi condictiones. Stipulatio est promissio vel sponsio; unde et promissores stipulatores vocantur. Dicta pulam tes sponsiones suas agnoscebant
Abbreviated transcription (Latin):
ticlitas eo qd̾ in eis sola res di¬
Sollẽnitas a sacris d̾r ita sus¬
cepta. ut mutar ob religioe
nõ debeat: absolto. id ẽ firmo
atq solido nominata. Celeb̾¬
tas aũt uocatur. qd nõ ibi t̾re¬
na. s celestia tm̃ agant᷑.
ascha festiuitatũ om̃ĩũ
pͥma est: de cuiꝰ uocabu¬
lo iam sr̃iꝰ lictũ est. ¶Pen¬
tecostes sicut et pascha apd̾
hebreos celebris clies erat. ꝙ¬

Expanded text:
tiditas, eo quod in eis sola res diSolemnitas a sacris dicitcepta, ut mutari ob religionem non debeat a solo, id est, firmo, atque solido nominata. 2. Celebritas autem nominatur, quod non ibi terrena, sed coelestia tantum agantur. 3. Pascha festivitatum omnium prima est, de cujus vocabulo jam superius dictum est. 4. Pentecoste sicut et Pascha apud Hebraeos celebris dies erat,
Abbreviated transcription (Latin):
dechicatonis templi sollepnita¬
te indei octobrio m̃se colebant¬
e dñs ⁊i saluator nr̃ sicut ꝓpħa
cecinit. ihrłm cendens a: ellu
sedisse ꝑhibetur. Tunc gracui¬
ens cũ rimis palmaꝵ młtitu¬
do plebiũ obina ei clamane¬
nĩt osanna beneclictꝰꝰ qui ue¬
uit in noĩe lm̃i rex istł. Uulgͦ
uocat : qr tũc moris est lauan¬
di capita infanciũ qui ungen¬
di st̃ ne obẜuatone quaclrage¬
sime sorclicli ad u̾ctõne acte¬
derent. Hoc aũt clie symbolũ

Expanded text:
dedicationis templi solemnitadedicationis templi solemnitatem Judaei Octobri mense colebantnus et Salvator noster, sicut propheta cecinit, Jerusalem tendens, asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamabat: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel vocat, quia tunc moris est lavandi capita infantium, qui ungendi sunt, ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum
Abbreviated transcription (Latin):
Epipliania grece latine ap¬
nto sũ manifestatõ uocat᷑. Eo
gis apparuit adorandꝰ: ꝙ fuit
pͥncipia extiterũt. Due ap̃t
sũt epiplianie. Prima ĩqͣna
tus rp̃t pastorib hebreoꝵ an¬
gło nũciante apparuit. Scda
in qua n gencuiz ppłs stella
indice ad presenspis cũ nab¬
la magos adorantes exhibiir
¶Scenophegia sollẽpntas
hebreor de greco in latinum
tabernacłoꝵ dedicatõ int̾p̃ta¬
tur que celebratur a uideis m¬
in memoria expeclitõnis cũ
ab egypto promoti in tab̾na¬
cuł̃. igebant. et ex eo scenoph¬
gia. Scena ciũ grece tab̾na¬
cuilũ cłi. que sollẽputas ap
hebreos septẽbri mense celeb¬
batur. Neomenia apd̃ nos
ses sb̾putant᷑: et grece mene
lua appellat᷑. ¶deo neomeni
id est noua liuia. Erãt enu
apd̃ hebrcos ip̃i clies kalenda¬
rũ ex legali institutõne solley¬
nes. de quib in ꝑsalt̾io cli. Cã
tate ininitõ mensis tuba ĩ die
iii. Quando enĩ aliqͥd nouũ
teditatur: encenia cłr. Hanc

Expanded text:
Epiphania Graece, Latine apparitio, sive manifestatio vocatur. Eo gis apparuit adorandus. Quod fuit principia extiterunt. Duae sunt autem Epiphaniae: prima, in qua natus Christus pastoribus Hebraeorum, angelo nuntiante, apparuit: secunda, in qua ex gentium populo, stella indice, ad praesepis cunabula magos adoraturos exhibuit. Scenopegia solemnitas Hebraeorum de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur, quae celebrabatur a Judaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabernaculis agebant, et ex eo Scenopegia. Scena enim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos e mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
nũ que matheries canti¬
lenaꝵ est: triforinẽ ꝯstat ẽẽ
naturã. ¶ Pma est armonica
que ex nocũ cantib constat.
Sccła organica: que ex flatu
ostat. Tercia rithinica: que
pulsu cligitoꝵ numeros reci¬
pit. Nam aut uoce editur so¬
nus: Sicut per fauces aut fla¬
su. Sicut per tubaz aut pulsu
Sicut per citharaz aut ꝑ qd̃¬
lib aliud qd̃ ꝑcuciendo canoꝵ

Expanded text:
num qui materies cantilenarum est, triformem constat esse naturam. Prima est harmonica, que ex vocum cantibus constat. Secunda organica, que ex flexu consistit. Tertia rythmica, que pulsu digitorum numeros recipit. Nam aut voce editur sonus, sicut per fauces, aut flatu sicut per tubam aut tibiam, aut pulsu sicut per citharam, aut per quodlibet aliud quod percutiendo canorum
Abbreviated transcription (Latin):
a quo ast̾ico est cliriuato.
Obellus id est. uirgula iace̾s op¬
ponitur ĩ u̾b̾ ł sẽtenciis siflue
iteratis sũ in hiis locis uͥ lecto
aliqͣ fłitate nota est ut qͣsi sa¬
gitta iugulet sr̃uacua atq
flã ꝯfochit. Sagitta enĩ grece
tur utrũ tolli debeant anne ap¬
gula int̾ genimos pũctos lacẽs
apponitur in hus locis que sa¬
cre scͥpture int̾pretes eodẽ sen¬
.u. Antigraphꝰ cũ pũcto ponit̾
ubi intranslatõnib cliuersus
sensꝯ łietur. A: Asteriscus cũ o
loco positi erant .I. paragra¬
plus pouitur ad separandasre
a reb que in ꝯnexu ꝯcuriũt. ꝙ̃¬
admod̾ in catalogo loca a locis
i regiones a regionib. in agone
premia a p̃mus. certamina a
diuersis certamiib se parant᷑
.Positura est figura para¬
tri. qr ficut ille pͥncipia notut
ita ista fines.⁊ principus sepa¬
rat. ẜ crifia circuli ꝑs inferi¬
or cũ pũcto ponitur in hus lo¬
cis: ubi questio clura et obs¬
cura .apcri uł solui nõ poterit.

Expanded text:
a quo asteriscus est dirivatus. Obolus, id est, virgula iacens, adponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua falsitate notata est, ut quasi sagitta iugulet supervacua atque falsa confodiat. Sagitta enim Graecetur utrum tolli debeant necne agula inter geminos punctos jacens, 34 apponitur in iis locis quae sacrae Scripturae interpretes eodem sen6. Antigraphus   cum puncto apponitur, ubi in translationibus diversus sensus habetur. 7. Asteriscus   cun suo loco positi erant. 8. Paragraphus   ponitur ad separandas res a rebus quae in connexu concurrunt, quemadmodum in catalogo loca a locis, et regiones a regionibus, in agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. 9. Positura   est figura parata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. 10. Cryphia  , circuli pars inferior cum puncto, ponitur in iis locis ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
pũcto ponitur in isdem locis uͥ
in codem sensu cluplices uersꝯ
sũt. & lubitatur quis pocius
eligendꝰ sit. Diple. hanc scͥptore
nrĩ apponũt in libris ecclesiasti¬
cor uiroꝵ ad separãda ł demos¬
tranda testimonia sc̃aꝵ scͥptu¬
leogoras siracusanꝰ posuit homc¬
ricis uersib ad seꝑatone olim¬
id est cũ genimis puctis. hanc
antiqui in hus apponebat que
senodotus ephesius nõ recte. ad¬
xerat. aut mutaiuerat. In hus
ne int̾ponitur ad separandos ĩ
comedus. uł tragredus piodos

Expanded text:
cto ponitur in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. Diple. Hanc scriptores nostri adponunt in libris ecclesiasticorum virorum ad separanda vel ad demonstranda testimonia sanctarum ScriptuLeogoras Syracusanus posuit Homericis versibus ad separationem Olymid est cum geminis punctis. Hanc antiqui in his opponebant quae Zenodotus Ephesius non recte adxerat, aut permutaverat. In his νη interponitur ad separandos in comoediis vel tragoediis periodos
Abbreviated transcription (Latin):
hec nͥ aͥd obscuritatis est: obsol¬
licituclinez ponitur. Anchora su¬
penor: ponitur uͥ aliq̃ res magnͣ
omĩno. Anchora inferior ẽ. ubi
aliqͥd uilissime uł in ꝯueniẽcius
dictũ est. Cronis notri tantũ in
fine lib̾ apponitur. A longus noͣ
ũt et alie notule libroꝵ pro ag¬
noscenclis his q̃ per extremita¬
tes paginaꝵ exponũtur ut ubi
lector illuminari huiꝰmodi sig¬
nũ inuenerit ad tectũ recurrẽs
eiꝰdem ẜmonis uł u̾siculi sciat eᷤᷤ¬
se expositõne cuiꝰ simlez. suꝑ¬
iacentem uotã inuenerit.xi
de uotis uulgaribus ⁊ aliaꝵ

Expanded text:
d obscuritatis est, ob sollicitudinem ponitur. Anchora superior ponitur ubi aliqua res magna omnino est. Anchora inferior, ubi aliquid vilissime vel inconvenientius denuntiatum est. Coronis nota tantum in fine libri adponitur. Alogus nota unt et aliae notulae librorum pro agnoscendis his quae per extremitates paginarum exponuntur, ut, ubi lector in liminare huiusmodi signum invenerit, ad textum recurrens eiusdem sermonis vel versiculi sciat esse expositionem, cuius similem superiacentem notam invenerit. § 22 De notis vulgaribus. Vulga
Abbreviated transcription (Latin):
Euua concupiscencie suggestio pa¬
inquid desiceri nõ comedi: hoc est eius
ꝯcupiscencia nõ npleui. Prima est lu¬
xune materies: saturitas panis. Uñ ⁊ ꝓpha
sodoma te panis sacictate accusat clicens
Hec fuit mniquitas sodomoꝵ. suꝑbia sacu¬
ritus panis et habũdancia. Panẽ qͥppe so¬
te sumentes inturpitudinẽ deflurerunt
flagicioꝵ atq inde menerũt comiftãte
suꝑbia celestib ad inincendiis ex quomo¬
du nõ tenuerũt edacitatis utile est cau̾e
gulam ciboꝵ q concupiscencia. Qͥd enĩ
tam noxiũ quaut aĩmꝰ ẜuiat uentri et
esce. que sunt destruenda testunte a płõ ⁊
cliceute. Deus aute et hunc et hanc des¬
truet. et p̾ma est uentris libido: sic̾ loco
sic uitõ. Ubi eiuĩ uentris cura ibi et coꝵ
que cͥca uentrem st̃ ꝓrima. In ordine
nãq mẽbroꝵ genitalia uentu iũgũtur
Dumq unũ ex hiis ĩmoderate reficitur
ad lururiam exctatur. Non ad luxiniã

Expanded text:
a concupiscentiae suggestio painquit, desiderii non comedi , hoc est, ejus concupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies saturitas panis. Unde et propheta Sodomam de panis satietate accusat, dicens: Haec fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem quippe Soentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium quam ut animus serviat ventri et escae, quae sunt destruenda, testante Apostolo, ac dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excita
Abbreviated transcription (Latin):
cam libent ambiũt. Dicit enĩ per ysa¬
ium. Ecce gaudiũ et letiaia occid̾e ui¬
tulos et uigulare arietes comecẽ car¬
nes et bibere uinũ. Si dimittetur ini¬
quitas hec nob̾ donec moriamini. Si
ait om̃s carnales cupicditutes absti

Expanded text:
eam libenter ambiunt. Dicit enim per Isaeam libenter ambiunt. Dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia occidere vitulos, et jugulare arietes, comedere carnes et bibere vinum. Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini . 10. Sicut omnes carnales cupiditates abst
Abbreviated transcription (Latin):
tur: epus est utend̾. Nam pħi dixerũt
cibos iuentos eẽ ut contineãt aĩaz nõ ut
corrũpant. Qͥ nuniũ ab̾ utũtur. qͣnto
mag̾ uentrem pascunt tanto amplius
mentem ostendunt. ¶Nani grecidi¬
rerũt ex grasso uentre sb̾tilem sensũ gis¬
ni nõ posse. Naingule saturitas nuni
am mentis obtuidit: ingemiũq hebes¬
cere fatit. Libidiũ ignes ciboꝵ fom̃tis
cendii et si cedit nõ conbusit. Qͥa ni¬
inuũ et si desiderioꝵ cumaliũ ignis ab¬
tinenciũ inentes inflãmet. usq ad sẽ¬
sũ tũ concupiscencie uł operis nõ exurit
Cu habundancia est epulaꝵ arclentis
diuitis intentut. suppliciũ cuĩ tanta ĩ
inferos int̾ ignes erat mopia ꝙͣta hic
epulaꝵ fuerat copia. In hoc enĩ scło esu¬
rireti et sicire noluit ꝓpt̾ ea illic inter
flãmas scicientes stillaz aque quesiuit
nec meruit. Considerand̾ ꝙͣ uehem̃ter
arguantur comessario et sũptuosa cõ
se nõ hauc relarare iniquitatez hiis qͥ

Expanded text:
erunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis cendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammat, usque ad consensum tamen concupiscentiae vel operis non exurit. 8. Cui abundantia est epularum, ardentis divitis intendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehementer arguatur comessatio, etse non hanc relaxare iniquitatem his qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo ad inpaciencia festinatõnis
adscribrtur. Nullus homini tam in por¬
tunꝰ exactor. Quanter qui coticliauã
refectõne coticliaua famis exactõne:
adimplet. Cuni ceteris eiũ ucis ⁊ si
interdum nascitur: int̾clũ tñ cũ eis nõ
cendi: ita sb̾ obtentu necessitatis sb̾rep̃.
ut dum putatur ẜuire necessitati: uo¬
luptutis desiderio seruiatur. Nec faci¬
le cliscernit᷑. utrũ qd̾ accipit᷑ gule an n¬
digencie de putetur.
nerant: Ebrietas aut ꝑturbatiõez
gignit mentis: furorem corclis. flãmã
libidinis. Ebrietas: ita mentez alienã¬

Expanded text:
Quomodo ad impatientiam festinationis Quomodo ad impatientiam festinationis ascribitur. 14. Nullus homini tam importunus exactor est quam venter, qui quotidianam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis non cendi ita sub obtentu necessitatis subrepit, ut dum putatur serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile discernitur utrum quod accipitur, gulae, an indigentiae deputetur. nerant. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis, furorem cordis, flammam libidinis. Ebrietas ita mentem aliena
Abbreviated transcription (Latin):
tit. qr et uenit cin ẜuit cocus iurtutes
aĩe destuuit: neq enĩ posse ꝙ̃ pia uir¬
cutũ perfectone attingere: nͥ pͥus uentris
ecomuerit inglumen. Nemo põt clña¬
ricet̾is uicis nͥ p̾us ingluuie uentris
restrmxit. Nec quisꝙͣ facile poterit a se
tinenciamgule. Tunc enĩ hostes qui exͣ
nõ sũt: a nob̾ forcius suꝑantur: qũ pͥꝰ
que intra nos st̃: ucia extingũtur. Nã
frustra foris agit bellũ: qui intꝯ h̾t pe
rum cupiditatez cauend. Namsepe
accurnaus p̃parata singule concup̾scẽ¬
cia degustantur: et sepe. abiecta et iu¬
lia edenli cupiditate simuũt᷑: sicq fit
ut nõ sit inculpa cibor qualitas: s illd
reputetur in uiciũ: ꝙ cũ desideno degꝰ¬
tatur. Quatuor st̃ genem clistinctõñ
in gule appetitur: Id est quid. qñ. qͣn¬
tum et quomodo ad petatur. Qͥd ad rẽ
ip̃am ꝑtinet que ad petitur. Quando
si aute limũ tempꝰ quid ad petutur. ꝙͣ¬
tũ uero ad immnoderatõne refertur. u¬

Expanded text:
irtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris edomuerit ingluviem. 11. Nemo potest dominari caeteris vitiis, nisi prius ingluviem ventris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a semtinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet rum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera distinctionum in gulae appetitu, id est: quid, quando, quantum, et quomodo appetatur. Quid ad rem ipsam pertinet quae appetitur. Quando, si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immoderationem refertur.
Abbreviated transcription (Latin):
cia. in hispania betica. Nã asu
locus est. ꝓuincia asie: est frigi
Trdia regio frigie est. Iliũ cui¬
tas troie. Item regiones: ꝑtes
uocat sicut in frigia tidia. sicur
in galatia cantabria austuria
¶A rectorib aũt regio nũcupl
ta: cutꝰ partes t̾ritoria st̃. Tem¬
toriũ aũt uocatũ: qͣsi tauritor¬
um tritũ bob̾: et aratro. Antu
enĩ sulco lucto: et possessioni
et t̾ritoriũ limites clesignaba¬

Expanded text:
spania Baetica. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia, Troia regio Phrygiae, Ilium civitas Troiae. Item regiones partes vocat, sicut in Phrygia Troia; sicut in Gallicia Cantabria, Asturia. A rectoribus autem regio nuncupata est, cuius partes territoria sunt. Territorium autem vocatum quasi tauritorium, tritum bubus et aratro. Antiqui enim sulco ducto et possessionum et territoriorum limites designaba
Abbreviated transcription (Latin):
clicta a colore ppłoꝵ quos solis
uicinitas torret. Demiq uim
sideris ꝑdit hominũ color. Est
enim ibi uigis estus. Nam ei¬
qͥcqͥd est sb̾ meridiano cardine ẽ
Circa aũt occiluũ montuosa est¬
in mecho arenosa est. ad oriẽta¬
leni u̾o plagam cleserta. Cinus
situs ab occiduo athlantis mõ¬
tis ad orientalem usq in egyp¬
ti fines porrigͥ. a meridie ocea¬
no a septenitrione nilo flumi¬
ne claucłr plurimas hñs gñs
cliuerso uultu et monstruosa
sp̃e horribiles ferarũ qͦ et serpẽ¬
tum referta est młtitucline. Il¬
luc qͥppe rinocerota bestia ⁊ ca¬
meleo pardus. basiliscus clra¬
chones igentes ex quoꝵ cere¬
tus quoq et crisoprassus ibi re¬

Expanded text:
dicta a colore populorum, quos solis dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meridiano cardine est. Circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quotur. Iacinctus et crisoprassus ibi re
Abbreviated transcription (Latin):
que sitifiti hũit oppidũ: a quo
et uocabłm traxisse regio ꝑhi¬
becur. ¶Mauritania cesariẽ
fuit. et nom̃ ꝓuincie ex ca cla¬
tum. Utreq igit᷑ prouincie sͥ¬
comũcte ab oriente numidiã
hñt. a septemtrione mare ing¬
nũ. ab occasu maluã flum̃. a
mericlie montẽ astrixaim. qui
renas iacentes usq ad oceanũ.
¶Mauritania tinguitana a
tingui inetropolitana huiꝰ ꝓ¬
mĩcie ciuitate nocuta ẽ. H ul¬
tima affrite exsurgit a mõtibꝰ
septem hũs ab oriente flumẽ
malua a seꝑtenitͥone fretum
gaclicanũ ab occidente oceanũ
athlanticũ. a meridie galaulũ
gentes usq ad occ. mũ hesꝑiũ
ꝑherrantes regio gignens fe¬
ras sumas cdracones et strucio¬
nes. olim etiam elefantis ple¬
na fuit. qͦs sola fuit nũc ĩclia
ꝑturit. ¶Garamantis regioni
capud: grama oppidũ fuit. Est
aũt in cirenesem et ethiopiam
uͥ fons est. qui friget calore clia
et cal frigore noctis. ¶Aethiopĩ

Expanded text:
quae Sitifi habet oppidum, a quo quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. Mauritania vero fuit, et nomen provinciae ex ea datum. Utraeque igitur sibi conjunctae ab Oriente Numidiam habent, a septentrione mare Magnum, ab Occasu flumen Malvam, a Meridie montem Astrixim, qui renas iacentes usque ad Oceanum. Mauretania Tingitaniao a Tingi metropolitana huius provinciae civitate vocata est. Haec ultima Africae exsurgit a montibus septem, habens ab oriente flumen Malvam, a septentrione fretum Gaditanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia