comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicare. S rursus quero: ce terorũ qͣtuor qͦd
maxime ꝓbes. O Illud ꝑfecto qͦd ẽ in me¬
moria: quia uideo ibi diuturniores ẽẽ nu¬
meros. qm cũ sorant uł cũ audiunt᷑ uł
cũ agunt᷑. M Preponis gͦ factos facien¬
tib. Nam istos qui st̃ in memoria: ab illi
aliis in pͥmi paulo ante dixisti. d Nollẽ
p̃ponere: s rursus qͣmͦ ñ p̃ponã diut᷑ni¬
ora minꝰ diuturnis ñ udeo. m Ne te istd̾
moueat. Non enĩ sicut ȩt̾na temꝑalib
ita ea que diutius abolentur: hiis que
breuiore tempore tͣnseunt p̃ferenda st̃.
Qͥa ꝙ sanitas uniꝰ diei ꝓfecto ẽ melior: ꝗͣ
multoꝵ dierũ imbecillitas. Et si optan¬
da optandis comparemꝰ: melior ẽ uniꝰ
diei lectio. qm pluriũ scͥptio:. si eadem
res uno die legatur. quȩ pluribꝰ scͥbitur.
Ita numeri qui st̃ ĩ memoria. ꝙ̃ si diutiꝰ
manent qͣm illi a quib impͥmunt᷑: ñ
eos tam̃ anteponere oportet eis. qͦs agi¬

Expanded text:
dicare. Sed rursus quaero, caeterorum quatuor quod dicare. Sed rursus quaero, caeterorum quatuor quod maxime probes. D. Illud profecto quod est in memoria; quia video ibi diuturniores esse numeros, quam cum sonant, vel cum audiuntur, vel cum aguntur. M. Praeponis ergo factos facientibus: nam istos qu sunt in memoria, ab illis aliis imprimi paulo ante dixisti. D. Nollem praeponere: sed rursus quomodo non praeponam diuturniora minus diuturnis, non video. M. Non te istuc moveat. Non enim sicut aeterna temporalibus, ita ea quae diutius abolentur, iis quae breviore tempore transeunt, praeferenda sunt. Quia et sanitas unius diei profecto est melior, quam multorum dierum imbecillitas. Et si optanda optandis comparemus, melior est unius diei lectio, quam plurium scriptio, si eadem res uno die legatur, quae pluribus scribitur. Ita numeri qui sunt in memoria, etsi diutius manent quam illi a quibus imprimuntur, non eos tamen anteponere oportet eis quos agi
Abbreviated transcription (Latin):
lem iã querere. qͦd tand̾ẽ hoꝵ qͣtuor
generũ prestantissimũ uidices: nͥ arbit̾rer
du ista tcͣtainus. nescio unde apparuisse no¬
bis quintũ genꝰ. qd ẽ in ipso naturali iudi¬
cio sentiendi: cũ delectamur parilitate
numeroꝵ. uł cũ in cis peccatur offendim᷑.
Non enĩ ꝯtempno qͦd tͥ uisũ ẽ: sine quibdã
numeris in se latentib. hoc sensũ nr̃m
nullo mͦ agere potuisse. An forte ad istoꝵ
quatuor aliq̃d genꝰ. hanc tantã iuim ꝑtin̾e
arbitraris:  Ego uͦ ab illis om̃ĩb hoc
genus distinguendũ puto. Si quidẽ ali¬
ud ẽ sonare qͦd corpori tribuit᷑. aliud au¬
dire qd in corpore anima de sons paut᷑:
aliud oꝑari numeros uł ꝓductiꝰ uł cor¬
reptiꝰ: aliud ista meminisse. aliud de hiis
om̃ib uł annuendo uł abhorrendo. qͣsi
qͣndam naturali iure ferre sententiã. M
Age nc̃ dic m: quinq hoꝵ qd maxime ex¬
cellat. D Hoc quintũ ꝑuto. m Recte pu¬
tas. Non enĩ de biis posset nͥ excelleret ui¬

Expanded text:
lem jam quaerere, quod tandem horum quatuor generum praestantissimum judices: nisi arbitrarer dum illa tractamus, nescio unde apparuisse nobis quintum genus, quod est in ipso naturali judicio sentiendi, cum delectamur parilitate numerorum, vel cum in eis peccatur, offendimur. Non enim contemno quod tibi visum est, sine quibusdam numeris in eo latentibus, hoc sensum nostrum nullo modo agere potuisse. An forte ad istorum quatuor aliquod genus hanc tantam vim pertinere arbitraris? D. Ego vero ab illis omnibus hoc genus distinguendum puto. Siquidem aliud est sonare, quod corpori tribuitur, aliud audire, quod in corpore anima de sonis patitur, aliud operari numeros vel productius vel correptius, aliud ista meminisse, aliud de his omnibus vel annuendo vel abhorrendo quasi quodam naturali jure ferre sententiam. 6. M. Age, nunc dic mihi quinque horum quod maxime excellat. D. Hoc quintum puto. M. Recte putas: non enim de illis posset, nisi excelleret, ju
Abbreviated transcription (Latin):
nullo mͦ sine qͥbdam numeris uiuati¬
orib de numeris qͦs intͣ se habet pos¬
se uidicare. Que si uera st̃: apparet in¬
uenta ẽẽ in anima qͥnq gña num̃oꝵ:
quib cũ addideris corꝑales illos quos
sonantes uocauimꝰ. sex gña numeroꝵ
disposita & ordinata cognosoes. Iã nc̃
si placet illi. qui nob̾ subrepserant ad
pͥncipatũ obtinendu sensuales nomi¬
ratiꝰ. hii accipiant qui excellentiores
oꝑti sunt: qmꝙͣ & sonantiũ nom̃ mu¬
tand̾u putem: qm̃ si coeporales uocent᷑¬

Expanded text:
nullo modo sine quibusdam numeris vivacinullo modo sine quibusdam numeris vivacioribus, de numeris quos infra se habet posse judicare. Quae si vera sunt, apparet inventa esse in anima quinque genera numerorum, quibus cum addideris corporales illos quos sonantes vocavimus, sex genera numerorum disposita et ordinata cognosces. Jam nunc, si placet, illi qui nobis subrepserant ad principatum obtinendum, sensuales nomiratius, hi accipiant qui excellentiores comperti sunt: quanquam et sonantium nomen mutandum putem, quoniam si corporales vocent
Abbreviated transcription (Latin):
motionibꝰ. Nosgͦ in istis gñib numeran¬
dis ⁊ distinguendis: umiꝰ nature id ẽ ani¬
me mot̾ affectionesq despicimꝰ. Quare
si ut aliud ẽ ad ea que corpꝰ patit᷑ moueri
qͦd fit in sentiendo. aliud mouere se ad cor¬
pus qͦd fit in oꝑando. aliud qͦd ex hiis mo¬
tib in anima factũ ẽ contin̾ẽ qͦd ẽ me¬
minisse: ita aliudẽ annuere uł renu¬
cre hus motib aut cũ pͥmitꝰ exerunt᷑.
aut cũ recordatione resuscitant᷑. qͦd fit
in delectatione ꝯuenientiȩ ꝙ offensio¬
ne absurditatis taliũ motionũ siue af¬
fectionũ: Q aliud ẽ estimare utrũ rec¬
te an secus ista delectent. qͦd fit racioci¬
nando. neceẽ ẽ fateamur ita hec ẽẽ duo
gña ut illa st̃ tria: & si recte nob̾ uisũ
ẽ. nͥ quibdã numeris eẽt ipse delecta¬
tionis sensus imbutꝰ. nullo mͦ eũ potu¬
isse annuere parib int̾uallis ꝙ ꝑtur¬
bata respuere: recte ꝙͣ uideri potest ra¬
tio que huic delectationi suꝑ imponit᷑.

Expanded text:
in istis generibus numerandis et distinguendis unius naturae, id est, animae motus affectionesque dispicimus. Quare si ut aliud est ad ea quae corpus patitur moveri, quod fit in sentiendo; aliud movere se ad corpus, quod fit in operando; aliud quod ex his motibus in anima factum est continere, quod est meminisse; ita est aliud annuere, vel renuere his motibus, aut cum primitus exseruntur, aut cum recordatione resuscitantur, quod fit in delectatione convenientiae, et offensione absurditatis talium motionum sive affectionum; et aliud est aestimare utrum recte an secus ista delectent, quod fit ratiocinando: necesse est fateamur ita haec esse duo genera, ut illa sunt trio. Et si recte nobis visum est, nisi quibusdam numeris esset ipse delectationis sensus imbutus, nullo modo eum potuisse annuere paribus intervallis, et perturbata respuere: recte etiam videri potest ratio, quae huic delectationi superimponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
maiꝰ. Quappt̾ si humane nature ad car¬
nalis uite actiones talis sensus tͥbutus ẽ
possit. quã int̾ualla ñ postulant ad ta¬
lis uite usum ꝑtinentia: qm̃ talis ho-¬
minis natura mortalis ẽ. ꝙͣ talem sensũ
mortalẽ puto. Non enĩ frustra ꝯsuctu¬
do quasi scd̃a & quasi affabritata na¬
tura dicit᷑. Uidemꝰ autẽ uelud qͣsdam
sensus nouos in uidicandis huiꝰdemodi
rebꝰ corporeis consuetudine effectos: alia

Expanded text:
majus. Quapropter si humanae naturae ad carmajus. Quapropter si humanae naturae ad carnalis vitae actiones talis sensus tributus est, possit, quam intervalla postulant ad talis vitae usum pertinentia; quoniam talis hominis natura mortalis est, etiam talem sensum mortalem puto. Non enim frustra consuetudo quasi secunda, et quasi affabricata natura dicitur. Videmus autem velut quosdam sensus novos in judicandis cujuscemodi rebus corporeis consuetudine affectos, alia
Abbreviated transcription (Latin):
no int̾pediant᷑. sensu illo iudiciario pos¬
sint comp̃hendere: ꝙ tamꝙͣ illos iambos
motionis nutib approbare: Non poᷤ¬
st̃. M Quid ita ñ possunt: nisi quia u¬
nicuiq animanti in gnẽ ꝓprio ꝓportiõe
uni u̾sitatis sensus locoꝵ tempoꝵq tri¬
butꝰ ẽ. ut qͣm corpꝰ eiꝰ ꝑportione uniu̾si¬
corporis tantũ ẽ cuiꝰ pars ẽ. & etas eius ꝓ¬
portione uniu̾si scłi tanta ẽ cuiꝰ pars ẽ. ita
sensus eiꝰ aclioni eius congruat. quã ꝓpor¬
tione agit uniu̾si motus cuiꝰ hec pars ẽ:
Sic habendo om̃ia magnus ẽ hic muisd̾.
qui sepe in scͥpturis diuinis celi ꝙ terre
nõie nunccupat᷑: cuiꝰ om̃s partes si ꝓpor¬
tione minuant᷑ tantꝰ ẽ. & si ꝓportione
augeantur nichilominꝰ tantꝰ ẽ: quia
nicħ in spaciis locoꝵ & tẽpoꝵ ꝑ se ipsũ
magnũ ẽ. s ad aliquid breuiꝰ: & rursus¬
nicħ in hiis ꝑ seipfũ breue ẽ. s ad aliqͥd

Expanded text:
no interpediantur, sensu illo judiciario posno interpediantur, sensu illo judiciario possint comprehendere, et tanquam illos iambos motionis nutibus approbare? D. Non possunt. M. Quid ita non possunt, nisi quia unicuique animanti in genere proprio, proportione universitatis, sensus locorum temporumque tributus est; ut quomodo corpus ejus proportione uncorporis tantum est, cujus pars est, et aetas ejus proportione universi saeculi tanta est, cujus pars est; ita sensus ejus actioni ejus congruat, quam proportione agit universi motus, cujus haec pars est? Sic habendo omnia magnus est hic mundus, qui saepe in Scripturis divinis coeli et terrae nomine nuncupatur, cujus omnes partes si proportione minuantur, tantus est; et si proportione augeantur, nihilominus tantus est: quia nihil in spatiis locorum et temporum per seipsum magnum est, sed ad aliquid brevius in his per seipsum breve est, sed ad aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
& in anime nescio. in ipsa certe homi¬
nis natura mꝗnent iudicaturi de
oblatis: qͣmꝙͣ a certa breuitate usq
ad certã longitudinẽ uarient᷑. app¬
bando in huis numerosa & ꝑtur¬
bata dampnando. M Saltem illd̃
concedis alios homines eitiꝰ offendi claudi¬
cantib numeris. alios tardius.ꝙ̃ plerosq
ñ nͥ ex comꝑatione in tegroꝵ iudicare ui¬
ciosos. cũ & illos & illos audierint᷑ d Cõ¬
cedo. M Unde tand̾e hanc di fferentiã
putas existere: nͥ aut natura aut exer¬
citatione. aut utroq OSic arbitror
M Quero gͦ utrũ possit aliqͥs aliqnto ꝓdu¬
ctiora int̾ualla iudicare: & appbare quȩ
aluis ñ possit.  Credo cẽ posse. Meid.
ille qui ñ potest: si se exerceat congruen¬
ter. nec ad eo tardus sit. ñne poterit: o
Poterit uero. M Ergo nũ in tantũ posst̃
isti ꝓficere ad ꝓductiora iudicanda. ut
horarũ uł dierũ uł ꝙ̃ mensiũ annorũ¬
ue dupla ꝙ simpla spacia. cũ saltẽ somp¬

Expanded text:
et in anima nescio, in ipsa certe hominis natura manent, judicaturi de oblatis, quanquam a certa brevitate usque ad certam longitudinem varientur, approbando in his numerosa, et perturbata damnando. 19. M. Saltem illud concedis, alios homines citius offendi claudicantibus numeris, alios tardius, et plerosque nonnisi ex comparatione integrorum judicare vitiosos, cum et illos cedo. M. Unde tandem hanc differentiam putas existere, nisi aut natura, aut exercitatione, aut utroque? D. Sic arbitror. M. Quaero igitur utrum possit aliquis aliquando productiora intervalla judicare et approbare, quae alius non possit. D. Credo esse posse. M. Quid? ille qui non potest, si se exerceat congruenter, nec adeo tardus sit, nonne poterit? D. Poterit vero. M. Num in tantum possunt isti proficere ad productiora judicanda, ut horarum, vel dierum, vel etiam mensium annorumve dupla et simpla spatia, cum saltem som
Abbreviated transcription (Latin):
iam abolebant᷑ rursũ recordant᷑.
Ita cũ occursores in tantũ iudicent᷑.
in qnͣtũ eos memoria iudicantis ad¬
mouerit: possunt uicissim & recor¬
dabiles qui st̃ in memoria. occur¬
sorib eos erhibentib iudicari : ut
hoc int̾sit. qͦd occursores ut usdicẽ¬
tur qͣsi recentia eoꝵ fugientiũ ue-¬
stigia offert memoria: recordabiles au¬
tẽ qñ eos audiendo iudicamꝰ qͣsi ẽadẽ
ro de sonantib numeris quid opꝰ ẽ di¬
cere: cũ in occursorib iudicent᷑ si audi¬
unt᷑: Si uͦ ibi sonant uͥ ñ audiunt᷑:
qͥs dubitet ñ eos a nob̃ posse iudicari:
Sane ut in sonis ꝑ instrum̃ta auriũ:
ita in saltationib cet̾isq uisibilibus
motib qͦd ad temꝑales num̃os atti¬
net. eadem adiuuante memoria isd̾e
numeris udicialibꝰ iudicamꝰ. Hoc cũ¬

Expanded text:
jam abolebantur, rursum recordantur. jam abolebantur, rursum recordantur. Ita cum occursores in tantum judicentur, in quantum eos memoria judicantibus admoverit, possunt vicissim et recordabiles qui sunt in memoria occursoribus eos exhibentibus judicari: ut hoc intersit, quod occursores ut judicentur, quasi recentia eorum fugientium vestigia offert memoria; recordabiles autem quando eos audiendo judicamus, quasi eadem ro de sonantibus numeris quid opus est dicere, cum in occursoribus judicentur, si audiantur? Si vero ibi sonant ubi non audiuntur, quis dubitet eos a nobis non posse judicari? Sane ut in sonis per instrumentum aurium, ita in saltationibus caeterisque visibilibus motibus, quod ad temporales numeros attinet, eadem adjuvante memoria iisdem numeris judicialibus dijudicamus. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ numeros uł in sola cogitatione.
uł &̃ in m̃brorũ motu: quos iã egimꝰ
aliqͣndo. Inde autẽ scimꝰ ñ uenisse s
redisse illos in cogitationẽ: quia cũ me-¬
morie mandarent᷑. cũ difficultate re-¬
petebant᷑: & indigebamꝰ aliqua p̃mõ¬
stratione ut seq̃remur: qua difficul¬
tate dempta. cũ sese ipsi accõmodate
uoluntati offerunt. isequentes tem¬
porib atq ordine suo. tam facile. ut
p̃sentẽ motũ animi aliqnͣdo iã fuis¬
se qͦd ẽ recognosc̾e: dũ recentes motꝰ
eiꝰ actionis in qua sumꝰ cũ recordam᷑.
qui certe uiuatiores st̾. cũ recordabi¬
lib iam sedatiorib qͦdam int̾iore lu¬
mine comꝑamꝰ: & talis cognitio reco-¬
gnitio ẽ & recordatio. Iudicant᷑ gͦ &
recordabiles numeri ab hiis iudicia-¬
libus numꝗͣ soli: s adiunctis acti¬
iuis aut occur sorib aut utrisꝙ: qui
eos tamꝗͣ elatebris suis in manifestũ
ꝓducant: ꝙ qͣsi redintegratos quia

Expanded text:
mus numeros, vel in sola cogitatione, mus numeros, vel in sola cogitatione, vel etiam in membrorum motu, quos jam egimus aliquando. Inde autem scimus non venisse, sed redisse illos in cogitationem, quia cum memoriae mandarentur, cum difficultate repetebantur, et indigebamus aliqua praemonstratione ut sequeremur: qua difficultate dempta, cum sese ipsi accommodate voluntati offerunt, consequenter temporibus atque ordine suo, tam facile ut qpraesentem motum animi aliquando jam fuisse, quod est recognoscere, dum recentes motus ejus actionis in qua sumus cum recordamur, qui certe vivaciores sunt, cum recordabilibus jam sedatioribus quodam interiore lumine comparamus: et talis agnitio, recognitio est et recordatio. Judicantur ergo et recordabiles numeri ab his judicialibus, nunquam soli, sed adjunctis activis, aut occursoribus, aut utrisque, qui eos tanquam e latebris suis in manifestum producant, et quasi redintegratos qui
Abbreviated transcription (Latin):
eis tamꝗͣ ministra memoria optulerit:
ñ ipso exstimandi st̃ ꝑ certũ spaciũ
temꝑis tendi: s int̾ẽ quib tempoꝵ
spaciis uł excidat nob̃. uł memineri¬
mꝰ qͦd iudicant. Si quid̾ẽ nicħ ipsis cor¬
porũ formis que ad oculos ꝑtinent.
possumꝰ rotunda uł quadrata uł q̃-¬
cumq alia solida & det̾minata iu¬
dicare. & omino sentire: nͥ ea quȩ o¬
culis u̾samus. Cum autẽ alia parsas¬
picit᷑: si excidit qͦd ẽ aspectũ in alia.
frustrat᷑ omino iudicantis intentio:
Qͥa ꝙ hoc aliqͣ mora temꝑis fit: cniꝰ ua¬
riati opꝰ ẽ inuigilare memoriã. Recor¬
dabiles uͦ numeros multo eudentiꝰ
ẽ. qͦd eadem ipsa offerente memoria
iudicamꝰ hiis iudicialibuᷤ. Nam si oc-¬
cursores qnͣtũ ab ea offerunt᷑ tantũ
iudicant᷑: multomagis hii ad qͦs tam¬
ꝙͣ repositos cũ pꝰ alias intentiones
moria uiuere inueniunt᷑ Qd enĩ
aliud agimꝰ cũ reuocamꝰ nos ĩ memo¬
Recurrit autẽ in cogitationẽ occasio¬

Expanded text:
obtulerit; nonne ipsi existimandi sunt per certum spatium temporis tendi? Sed interest quibus temporum spatiis vel excidat nobis, vel meminerimus quod judicant. Siquidem nec in ipsis corporum formis quae ad oculos pertinent, possumus rotunda vel quadra, vel quaecumque alia solida et determinata judicare, et omnino sentire, nisi ea ob oculos versemus: cum autem alia pars aspicitur, si exciderit quod est aspectum in alia, frustratur omnino judicantis intentio, quia et hoc aliqua mora temporis fit; cui variatae opus est invigilare memoriam. 22. Recordabiles vero numeros multo evidentius est, quod eadem ipsa offerente memoria, judicamus his judicialibus. Nam si occursores, quantum ab ea offeruntur, tantum judicantur; multo magis ii, ad quos tanquam repositos post alias intentiones moria vivere inveniuntur. Quid enim aliud agimus cum revocamus nos in memoRecurrit autem in cogitationem occasio
Abbreviated transcription (Latin):
anima: nec ad oppͥmendos lasciuos mo¬
tus suos idonea sͥ remanet. Ualentior
enĩ peccat: ꝙ pꝰ percatũ diuina lege fac¬
ta imbecillior minꝰ potens ẽ auferre
qͦd fecit. In felix ego homo: qͥs me lib̾a-¬
bit de corpore mortis huiꝰ: Gr̃a dĩ ꝑ¬

Expanded text:
anima, nec ad opprimendos lascivos moanima, nec ad opprimendos lascivos motus suos idonea sibi remanet. Valentior enim peccat, et post peccatum divina lege facta imbecillior, minus potens est auferre quod fecit. Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
erat cũ illa ante delictũ magis eẽt. Quo¬
circa mortali iam & fragili. cũ magna dif¬
ficultate atq attentione dnatur. Hinc il¬
li error incurrit᷑: ut uoluptatẽ corporis
quia eiꝰ attentioni cedit mat̾ies. pluris
estimet qͣm sanitatẽ ipsam: cui attentio¬
ne nulla opꝰ ẽ. Nec mirũ si erumpnis in¬
erup̃nis implicat᷑. p̃ponens curam secu-
ra orit᷑ ne au̾tatur: donec carnaliũ ne-¬
gotiorum requiescat impetus effrenatus cõ¬
suetudine diuturna: & tumultuosis recor¬
dationib ꝯu̾sioni eiꝰ sese inferens. Ita seda¬
tis motib suis quib in ext̾iora ꝓuehit᷑. ÷
agit ocium intͥnsecus liberũ qd signisi¬
cat᷑ sabbato. si cognoscit solum dm esse
dnm suũ: cui uni sũma lib̾tate seruit᷑.
Non autẽ illos carnales motus. ut cũ lib
exerit: ita ꝙͣ cũ lib extinguit. Non enĩ
sicut peccatũ in eiꝰ potestate. adẽ: ita ꝙ̃
pena peccati. Magna quippe res ẽ ipsa

Expanded text:
erat, cum illa ante delictum magis esset. 14. Quoerat, cum illa ante delictum magis esset. 14. Quocirca mortali jam et fragili, cum magna difficultate atque attentione dominatur. Hinc illi error incurrit, ut voluptatem corporis, quia ejus attentioni cedit materies, pluris aestimet quam ipsam sanitatem, cui attentione nulla opus est. Nec mirum, si aerumnis implicatur, praeponens curam securira oritur, ne avertatur; donec carnalium negotiorum requiescat impetus, effrenatus consuetudine diuturna, et tumultuosis recordationibus conversioni ejus sese inserens: ita sedatis motibus suis quibus in exteriora provehebatur, agit otium intrinsecus liberum, quod significatur sabbato; sic cognoscit solum Deum esse Dominum suum, cui uni summa libertate servitur. Non autem illos carnales motus, ut cum libet exserit, ita etiam cum libet exstinguit. Non enim sicut peccatum in ejus potestate est, ita etiam poena peccati. Magna quippe res est ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ma in corpore: s quia nicħ faciliꝰ agit: Nam
in om̃ib oꝑib nr̃is: tanto quidq attentiꝰ qͣn¬
to difficilius oꝑamur. Hec autẽ sanitas
tc̃ sirmissima erit atq certissima: cũ pͥsti¬
ne stabilitati certo suo temꝑe atq ordine
hoc corpꝰ fuerit restitutũ: que resurrectio
eiꝰ ante qm plenissime intelligat᷑. salubri¬
ter credit᷑. Oportet enĩ animã & regi a suꝑi¬
ori: ꝙ regere inferiorem. Suꝑior illa solꝰ
ds ẽ: inseriꝰ illa solum corpꝰ ẽ. si ad omnẽ
ꝙ totam animã intendas. Ut gͦ tuta ẽẽ si¬
ne dño: sic excellere sine seruo ñ potest. Ut
autẽ dñs eius magis ẽ qm ipsa: ita seruus
tenta in seruũ. carnali que dicit᷑ ꝯcupiscẽ¬
tia. sentit motus suos quos illi exhibet.
ꝙ minꝰ ẽ: nec tam̃ tantũ minꝰ qͣntũ ipse
seruus: ꝙ̃ cũ maxime ẽ in natura ꝓpria.
Hoc autt̃ delicto d̾nȩ multo minꝰ ẽ: qͣm

Expanded text:
ma in corpore, sed quia nihil facilius agit. Nam ma in corpore, sed quia nihil facilius agit. Nam in omnibus operibus nostris tanto quidquam attentius, quanto difficilius operamur. Haec autem sanitas tunc firmissima erit atque certissima, cum pristinae stabilitati, certo suo tempore atque ordine, hoc corpus fuerit restitutum, quae resurrectio ejus antequam plenissime intelligatur, salubriter creditur. Oportet enim animam et regi a superiore, et regere inferiorem. Superior illa solus Deus est, inferius illa solum corpus, si ad omnem et totam animam intendas. Ut ergo tota esse sine Domino, sic excellere sine servo non potest. Ut autem Dominus ejus magis est quam ipsa, ita servus tenta in servum carnali qua ducitur concupiscentia, sentit motus suos quos illi exhibet, et minus est: nec tamen tantum minus, quantum ipse servus, etiam cum maxime est in natura propria. Hoc autem delicto dominae multo minus est quam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ oculoꝵ nr̃oꝵ lucem forme int̾pellent:
aut in aures influit sonus. aut naribꝰ
exalationes. palato sapores. cetero cor¬
pori q̃lib solida & corpulenta admo¬
uent᷑ extͥnsecꝰ: uł in ipso corpore deloco
in locũ migrat aliqͥd siue transit: ułto¬
tũ ipsił corpꝰ suo alienoue pondere mo-¬
uet᷑. Hee sunt oꝑationes qͦs adhibet
anima p̃cedentib passionib corporis:
que delectant eã sociantẽ. õffend̾t resi¬
stentẽ. Cũ autẽ ab eisd̾e suis oꝑationi¬
b aliqͥd patit᷑: a se ipsa patit᷑ ñ a corꝑe.
s plane cũ se accõmodat corpori  ⁊ id̾o
ad seruũ suũ: necessario deficit. Con¬
ũsa itẽ a seruo suo ad dnm suũ neces¬
sario ꝓficit: ꝙ p̃bet eidem seruo facil¬
limã uitã. & ꝓpt̾ea minime oꝑosam
& negociosam: ad quã ꝓpt̾ summã qͥe¬
tẽ nulla detorqueat᷑ attentio: sicut ẽ affectio
corpis: que sanitas dicit᷑. Nulla quippe atten¬
tione nr̃a opꝰ habet: ñ quia nicħ tc̃ agit ani¬

Expanded text:
um nostrorum lucem formae interpellant, aut in aures influit sonus, aut naribus exhalationes, palato sapores, caetero corpori quaelibet solida et corpulenta admoventur extrinsecus, vel in ipso corpore de loco in locum migrat aliquid sive transit, vel totum ipsum corpus suo alienove pondere movetur: hae sunt operationes quas adhibet anima praecedentibus passionibus corporis; quae delectant eam associantem, offendunt resistentem. Cum autem ab eisdem suis operationibus aliquid patitur, a seipsa patitur, non a corpore; sed plane cum se accommodat corpori: et ideo ad servum suum, necessario deficit: conversa item a servo suo ad Dominum suum, necessario proficit, et praebet eidem servo facillimam vitam, et propterea minime operosam et negotiosam, ad quam propter summam quietem nulla detorqueatur attentio; sicut est affectio corporis quae sanitas dicitur: nulla quippe attentione nostra opus habet, non quia nihil tunc agit ani
Abbreviated transcription (Latin):
spacia temp oꝵ iam minime uideam:
ñ tam̃ adhibent᷑. nͥ ad ea iuidicanda
que in spacio temꝑis fiunt. Nec ip̃a
quid̾ẽ om̃ia: s que posst̃ articulari
memorit̾: nͥ quid habes forte. qͦd con¬
tra hec uelis dicere.  Mouet me
plurimũ istoꝵ iudicialiũ uis ac
potentia: ipsi eñĩ mͥ uident᷑ ẽẽ: ad
qͦs om̃iũ sensuũ ministĩa referun¬
tur. Itaq hiis excellentiꝰ utrũ qͥcꝗͣ
in numeris inueniri possit igno¬
ro. M Nicħ deꝑit qd diligentiꝰ q̃ri¬
mꝰ: aut enĩ inueniemꝰ suꝑiores in a-¬
nima humana: aut hos in ea sũ¬
mos ẽẽ sirmabimꝰ: si tam̃ illud cla-¬
ruerit. nullos in ea ẽẽ p̃stantiores.
Aliud ẽ enĩ ñ eẽ: aliud ñ posse inue¬
niri siue ab ullo homine. siue a
nob̾. S puto ego cũ ille a nob ꝓpo¬
situs u̾sus canit᷑. ds ereator om̃ru: nos

Expanded text:
spatia temporum jam minime videamus, non tamen adhibentur, nisi ad ea judicanda quae in spatio temporis fiunt; nec ipsa quidem omnia, sed quae possunt articulari memoriter. Nisi quid habes forte quod contra haec velis dicere. D. Movet me plurimum istorum judicialium vis atque potentia: ipsi enim mihi videntur esse ad quos omnium sensuum ministeria referuntur. Itaque his excellentius utrum quidquam in numeris inveniri possit, ignoro. M. Nihil deperit quod diligentius quaerimus. Aut enim inveniemus superiores in anima humana, aut hos in ea summos esse firmabimus, si tamen illud claruerit, nullos in ea esse praestantiores. Aliud est enim non esse, aliud non posse inveniri, sive ab ullo homine, sive a nobis. Sed ego puto cum ille a nobsitus versus canitur, Deus creator om
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuincantur intelligo. fieri enĩ pot̾.
ut qnͣtacumꝙ spacia iudicare posst̃.
semꝑid possint: qm̃ ñ sicut ceteros
aut obliuione aboleri possũ dice:
aut tanidiu eẽ uł in tantũ extendi.
qͣnidiu sonꝰ appellitur. & in qnͣtũ extẽ¬
dunt᷑ occursores illi: aut qmdiu agun

Expanded text:
convincantur intelligo. Fieri enim potest, convincantur intelligo. Fieri enim potest, ut quantacumque spatia judicare possunt, semper id possint, quoniam non sicut caeteros, aut oblivione aboleri possum dicere, aut tamdiu esse vel in tantum extendi, quamdiu sonus appellitur et in quantum extenduntur occu
Abbreviated transcription (Latin):
si nulla tenerent᷑: qnͣtolib ꝓductius
legitimis in t̾uallis iambicos ꝓferrem
sonos: nichilominꝰ ad iudicand̾u ad¬
hib̾entur. Nc̃ uͦ si ederem unã sillabã.
qnͣta mora ꝑagunt᷑ ne multũ dicã
tres passus incidentis. ꝙ aliã duplo.
atq ita deinceps tam longos iambos
ordinarem simpli & dupli. lex illa
nichilo satius seruaret᷑: nec tam̃ na¬
turale illud iuditiũ hiis dim̃¬
sionib approbandis adhibere
possemꝰ: An tͥ ñ uidet᷑ O llegare
ñ possũ ita uideri. Nam mea quid̃e
sententia: res in apto ẽ. M Tenent᷑ gͦ
ꝙ hii iuditiales ñ nullis finib temꝑa¬
liũ spaciorũ. qͦs in iudicando excede̾
neq̃unt: ꝙ quicqͥd excedit hec spacia
ñ assequunt᷑ ut iudicent: atq ita si
tenentur. qͦmͦ sint ĩmortales ñ uideo.
ONec ego uideo quid respondeã. s ꝙͣ¬
qͣm de ĩmortalitate eoꝵ iam minꝰ p̾su¬
ma: ñ tam̃ quo pacto hinc mortales

Expanded text:
si nulla tenerentur, quantolibet productius, si nulla tenerentur, quantolibet productius, legitimis intervallis iambicos proferrem sonos, nihilominus ad judicandum adhiberentur: nunc vero si ederem unam syllabam quanta mora peraguntur ne multum dicam tres passus incedentis, et aliam duplo, atque ita deinceps tam longos iambos ordinarem; simpli et dupli lex illa nihilosecius servaretur: nec tamen naturale illud judicium his dimensionibus approbandis adhibere possemus. An tibi non videtur? D. Negare non possum ita videri: nam mea quidem sententia res in aperto est. M. Tenentur ergo et hi judiciales nonnullis finibus temporalium spatiorum, quos in judicando excedere nequeunt, et quidquid excedit haec spatia, non assequuntur ut judicent: atque ita si tenentur, quomodo sint immortales non video. D. Nec ego video quid respondeam. Sed quanquam de immortalitate horum jam minus praesumam, non tamen quo pacto hinc mortales
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ dẽinceps: & dic m̃ͥ quinã istoꝵ ĩmorta¬
les tͥ uideant᷑. ãn om̃s suis temꝑib labi at¬
q occidere estimas : O ludiciales solos ĩ¬
mortales puto: Ceteros uideo uł transi¬
re cũ fiunt: uł de memoria obliuione
deleri. MTam certus es de istoꝵ ĩmorta¬
litate. qm de interitu ceteroꝵ: an dili-¬
gentiꝰ utrũ hii uere ĩmortales sint opor¬
tet querere: D Queramus sane. M Dic
g̾ cũ aliqnto correptius siue ꝓductiꝰ du ser-¬
uiam tempoꝵ legi. qua simplo ad dupłu
pedes ꝯueniunt uersũ ꝓnuncio: num
offendo ulla fraude iuditiũ sensus tui:
O Non om̃ino. MQui sonus ille qui cor¬
reptiorib ꝙ quasi fugatiorib sillabẽ
editur: num potest plus temporis oc¬
cupare qͣm sonat᷑. d Qui potest᷑: M lu¬
diciales gͦ illi numeri si uinculo tẽpo¬
ris in tanto spacio tenerent᷑. qnͣto illi so¬
nantes digesti sunt. possent ne ad eoꝵ
sonantiũ qui paulo ꝓductiꝰ eadẽ iam¬
O Prorsus apparet. M Recte annuis: s

Expanded text:
c mihi, quinam istorum immortales tibi videantur, an omnes suis temporibus labi atque occidere existimes. D. Judiciales solos immortales puto; caeteros video vel transire cum fiunt, vel de memoria oblivione deleri. M. Tam certus es de istorum immortalitate, quam de interitu caeterorum; an diligentius, utrum vere hi immortales sint, oportet quaerere? D. Quaeramus sane. M. Dic ergo, cum aliquanto correptius sive productius, dum serviam temporum legi qua simplo ad duplum pedes conveniunt, versum pronuntio, num offendo ulla fraude judicium sensus tui? D. Non omnino. M. Quid? sonus ille qui correptioribus et quasi fugacioribus syllabis editur, num potest plus temporis occupare quam sonat? D. Qui potest? M. Judiciales ergo illi numeri si vinculo temporis in tanto spatio tenerentur, quanto isti sonantes digesti sunt; possentne ad eorum sonantium qui paulo productius eadem iam D. Prorsus apparet. 18. M. Recte annuis. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc uis acciꝑe:. illud nͥ fallor te rapit:
qͦd eadem anima utrũq agit. d a¬
nimadu̾tere te opꝰ ẽ . & in ꝓgressori¬
bꝰ eand̾ẽ animã corpꝰ mouere uład
corpꝰ moueri: & in occursorib hanc

Expanded text:
haec vis accipere; illud, ni fallor, te rapit, haec vis accipere; illud, ni fallor, te rapit, quod eadem anima utrumque agit. Sed animadvertere te opus est, et in progressoribus eamdem animam corpus movere vel ad corpus mo
Abbreviated transcription (Latin):
& recordabilib recognoscẽ. & ꝓgresso¬
rib ꝓnunciare. ꝙ hiis iudicialib de¬
lectari. & nescio quib aliis estimare :¬
& de ista delectatione quȩ qͥsi sentẽ¬
tia ẽ iudicialiũ istorũ. aliã scdm hos
latentiores certiorem ferre sententiã.
Au tibi unũ atq idem uidet᷑. delec¬
tari sensu: & estimare ratione:o Di¬
ũsa c̃ẽ fateor. S pͥmo ipso moueor
uocabulo. cur ñ potiꝰ isti uocent᷑ iu¬
delectatio. Deinde uereor. ne nichil
sit aliud estimatio ista rationis. qͣm
eorũ de se ipsis quedam diligentior
iudicatio: ut ñ alii sint numeri in
delectatione. alii in ratione: s uni
atq: idem alias iudicent de hiis qui
agunt᷑ in corpore. cũ cos ut supͣ demõ¬
stratũ  offert memoria: aliaᷤ de se ip¬
sis. remotiꝰ a corpore atq sincerius.
MDe uocabulis quid̃e nicħ satagas:
res in potestate ẽ. Placito emt᷑ñ na-¬
tura imponunt᷑. Qd autẽ eosdẽ ẽẽ
arbitraris. nec duo gña numeroꝵ

Expanded text:
gnoscere, et progressoribus pronuntiare, et his judicialibus delectari, et nescio quibus aliis aestimare, et de ista delectatione quae quasi sententia est judicialium istorum, aliam secundum hos latentiores certiorem ferre sententiam. An tibi unum atque idem videtur delectari sensu, et aestimare ratione? D. Diversa esse fateor. Sed primo ipso moveor vocabulo, cur non potius isti vocentur jubus inest delectatio. Deinde vereor ne nihil sit aliud aestimatio ista rationis, quam eorum de seipsis quaedam diligentior judicatio: ut non alii sint numeri in delectatione, alii in ratione; sed uni atque iidem alias judicent de iis quae aguntur in corpore, cum eos, ut supra demonstratum est, offert memoria; alias de seipsis remotius a corpore atque sincerius. 24. M. De vocabulis quidem nihil satagas; res in potestate est: placito enim, non natura imponuntur. Quod autem eosdem esse arbitraris, nec duo genera numerorum
Abbreviated transcription (Latin):
timꝰ. &̃ cũ in silentio ñ recordans agit
aliquid anima ꝑ temporalia spacia
numerosũ: An qͦd illi infunt mouen¬
ti sese animȩ ad corpus suũ hii uͦ in au-¬
diendo mouentis sese anime adu̾sus pas¬
siones corꝑis sui O Accipio istã differentiã.
M Qͥd in sententia manendũ ne arbitraris:
ut prestantiores illi iudicent᷑ qui st̾ ad corpꝰ.
qͣm illi qui st̃ adũsus passiones corꝑis: o La¬
b̾iores mͥ uident᷑ illi qui st̃ in silentio: qͣm
hii qui ñ solum ad corpꝰ. s ad passiones ꝙ̃ cor¬
poris exerunt᷑. M Distincta a nob̾ ꝙ qͥbꝰ¬
dam meritoꝵ gͣdibus ordinata uideo qͥn-¬
ꝙ gña numeroꝵ: quib si placet impona¬
mꝰ congrua uocabula: ne in reliqͦ sermo¬
ne plurib u̾bis qͣm reb uti necẽe sit.U
Placet uͦ. M Uocentur gͦ pͥmi iudiciales:
scd̾i ꝓgressores: tercii occursores: quarti¬

Expanded text:
rtimus, etiam cum in silentio non recordans agit rtimus, etiam cum in silentio non recordans agit aliquid anima per temporalia spatia numerosum? an quod illi sunt moventis sese animae ad corpus suum, hi vero in audiendo moventis sese animae adversus passiones corporis sui? D. Accipio istam differentiam. M. Quid? in sententia manendumne arbitraris, ut praestantiores illi judicentur qui sunt ad corpus, quam illi qui sunt adversus passiones corporis? D. Liberiores mihi videntur illi qui sunt in silentio, quam ii qui non solum ad corpus, sed ad passiones etiam corporis exseruntur. M. Distincta a nobis, et quibusdam meritorum gradibus ordinata video quinque genera numerorum, quibus, si placet, imponamus congrua vocabula, ne in reliquo sermone pluribus verbis quam rebus uti necesse sit. D. Placet vero. M. Vocentur ergo primi judiciales, secundi progressores, ter
Abbreviated transcription (Latin):
s ne ipsi quidem beluine decet p̃ponere.
Aliud ẽ enĩ sũma stoliditate: aliud sũma
sanitate corporis nicħ sentire. Nam in
altero instrum̃ta desunt. que adu̾sus
passiones corꝑis moueant᷑: in altero
ipsȩ passiones. O Probo & assentior.
M Redi mecũ gͦ ad ppositũ: atq responde
de trib illis gn̾ib numerorũ. quoꝵ al¬
terũ in memoria ẽ. alt̾um in sentiendo.
alt̾um in sono: qͦd nam tͥ uideat᷑ excelle¬
re .d. Sonũ duob illis pp̾ono que in
orũ qͦd p̃stantius uidicem incertus sũ
nͥ forte qm̃ illos qui sunt in actione ñ
ob aliud p̃ponendos. hus qui st̃ in me¬
moria dixeramꝰ. nͥ q̃d illi facientes st̃ isti
ab hiis facti. Cadem ratione istos ꝙ̃ qui
di audimus in sunt in anima. oportet
hiis añponere qui ab isdem in memo¬
ria fiunt: sicuti & dudum m usdẽbat᷑.
m Non puto absurdam responsionẽ tu
ab illis discernis qͦs in actu eẽ animadũ¬

Expanded text:
sed ne ipsi quidem belluinae decet praeponere. sed ne ipsi quidem belluinae decet praeponere. Aliud est enim summa stoliditate, aliud summa sanitate corporis nihil sentire. Nam in altero instrumenta desunt, quae adversus passiones corporis moveantur, in altero ipsae passiones. D. Probo et assentior. ergo mecum ad propositum, atque responde de tribus illis generibus numerorum, quorum alterum in memoria est, alterum in sentiendo, alterum in sono, quodnam tibi videatur excellere. D. Sonum duobus illis postpono quae in orum quod praestantius judicem, incertus sum, nisi forte quoniam illos qui sunt in actione, non ob aliud praeponendos iis qui sunt in memoria dixeramus, nisi quod illi facientes sunt, isti ab his facti; eadem ratione istos etiam qui dum audimus insunt in anima, oportet iis anteponere qui ab iisdem in memoria fiunt, sicuti et dudum mihi videbatur. M. Non puto absurdam responsionem tuaab illis discernis, quos in actu esse animadve
Abbreviated transcription (Latin):
tus. in memoria eẽ dr: ꝙ cũ in aliuo
intendit᷑ animꝰ: qͣsi ñ ẽ animo pͥstinꝰ
motus. Et reuera minor fit. nͥ anteꝙͣ
int̾cidat. qͣdam similiũ uicitate re¬
nouet᷑. S uelim scire: utrũ te adũsꝰ
ista nicħ moueat. D Probabilit̾ mͥ
dicere uideris. nec ausim resistere. M
Cũ gͦ ip̃m sentire mouere sit corpꝰ ad¬
u̾sus illũ motũ qui in eo factus ẽ. ñ ne
existimas ideo nos ñ sentire. cũ ossa
& ungues & capilli secant᷑ ñ qr ista
in nob̃ om̃ino ñ uiuunt. ñ enĩ alit̾
aut ꝯtin̾entur aut nutͥrent᷑ aut cres¬
cerent. aut ꝙ̃ ium suã in seminanda
ple monstrarent: s quia minꝰ lib̾o
lib¬
aere penetrant᷑. mobili scilicet elem̃to.
qm̃ ut motus ibi possit ab anima fieri
tam celer: qͣm ẽ ille adu̾sus quẽ fit. cũ sen¬
tire dr̃. Talis q̃dam uita cũ in arboribꝰ
atq stirpibꝰ cet̾is eẽ intelligat᷑: nullo m
eam ñ solum nr̃e quȩ ratione ꝙͣ p̃pollet.

Expanded text:
tus, in memoria esse dicitur: et cum in aliud intenditur animus, quasi non inest animo pristinus motus, et revera minor fit, nisi antequam intercidat, quadam similium vicinitate renovetur. 15. Sed velim scire, utrum te adversus ista nihil moveat. D. Probabiliter mihi dicere videris, nec ausim resistere. M. Cum igitur ipsum sentire movere sit corpus adversus illum motum qui in eo factus est, nonne existimas ideo nos non sentire cum ossa et ungues et capilli secantur, non quia ista in nobis omnino non vivunt, non enim aliter aut continerentur aut nutrirentur aut crescerent, aut etiam vim suam in serenda prole monstrarent; sed quia minus libaere penetrantur, mobili scilicet elemento, quam ut motus ibi possit ab anima fieri tam celer, quam est ille adversus quem fit cum sentire dicitur. Talis quaedam vita cum in arboribus atque stirpibus caeteris esse intelligatur, nullo modo eam non solum nostrae quae ratione etiam praepollet,
Abbreviated transcription (Latin):
poris attente agit. succurrere appetens
labenti atq diffluenti: ꝙ hac actione
ñ larente. morbos & egrotationes senti¬
re dicit᷑. Et ne longũ faciam: iudet᷑ mͥa
nima cũ sentit in corpore. ñ ab illo aliqͥd
pati. s in eius passionib autentiꝰ agere:
ꝙ has actiones siue faciles ꝓpt̾ ꝯuenientiã.

Expanded text:
poris attente agit, succurrere appetens poris attente agit, succurrere appetens labenti atque diffluenti; et hac actione non latente morbos et aegrotationes sentire dicitur. 10. Et ne longum faciam, videtur mihi anima cum sentit in corpore, non ab illo aliquid pati, sed in ejus passionibus attentius agere,  has actiones sive faciles
Abbreviated transcription (Latin):
unt: qͦd oꝑi eiꝰ aut adu̾setur aut igruat
ldoq cũ renitit᷑ adu̾santi: & mat̾iam sibi
subiectã in oꝑis suiuias difficult̾ imꝑin¬
git: fit attentior ex difficultate in actio¬
nẽ. Que difficultas ꝓpt̾ attentionẽ cũ eã
ñ latet: sentire dicit᷑. & hoc uocat᷑ dolor
aut labor. Cũ autẽ ꝯgruit qd̾ infert᷑ aut
adiacet. facile id uł ex eo qnͣtũ opꝰ ẽ ĩ sui
oꝑis itinera tradiicit: & ista eiꝰ actio qua
ea quib oꝑis detͥmenta reficiat egestaᷤ
ꝯsequit᷑: & hac actionis difficultate cũ
fit attentior. & talis eiꝰ oꝑatio ñ eã latet:᷑
fames aut sitis aut tale aliqͥd appellat᷑.
Cũ autẽ suꝑst̾ ingesta. ꝙ ex eoꝵ. onere
nascit᷑ difficultas oꝑandi. neq hoc sine
attentione fit. ꝙ eam talis actio ñ latet.
criiditas sentit᷑: attente &̃ oꝑat᷑icũ ei¬
cit suꝑflua. Si lenit̾ cũ uoluptate. si asꝑe
cũ dolore. Morbidamq ꝯturbationẽ cor¬

Expanded text:
unt, quod operi ejus aut adunt, quod operi ejus aut adIdeoque cum renititur adversanti, et materiam sibi subjectam in operis sui vias difficulter impingit, fit attentior ex difficultate in actionem; quae difficultas propter attentionem, cum eam non latet, sentire dicitur, et hoc vocatur dolor aut labor. Cum autem congruit quod infertur, aut adjacet, facile totum id vel ex eo quantum opus est, in sui operis itinera traducit. Et ista ejus actio qua ea quibus corporis detrimenta reficiat, egestas consequitur; et hac actionis difficultate cum fit attentior, et talis ejus operatio non eam latet, fames aut sitis, aut tale aliquid appellatur. Cum autem supersunt ingesta, et ex eorum onere nascitur difficultas operandi, neque hoc sine attentione fit; et cum talis actio non latet, cruditas sentitur: attente etiam operatur cum ejicit superfluum, si leniter, cum voluptate; si aspere, cum dolore. Morbidam quoque perturbationem cor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙdnam ĩbi lateat comectare. atq dis¬
serere. S si hoc ꝓpt̾ utͥusq aut alt̾iꝰ
nr̃m infirmitatẽ minꝰ ꝓ uoluntate
successerit: uł nos ipsi alias sereniores
id inuestigabimꝰ. uł intelligentioribꝰ
inuestigand̾u differemꝰ. uł equo ani¬
mo latere Patiem᷑: ñ tam̃ idõ ista cerci¬
ora de manib debemꝰ amittere: o Te¬
nebo istud inconcussũ si potuero: &
tam̃ latebram istã ñ eẽ impenetrabilem
nob̃ uelim. M Cito dicam qͦd sentio.
tu uͦ aut seq̃re. aut ꝙ̃ p̃cede si ualeb ͭ u
me cunctari & hesitare animadu̾teriᷤ.
ab isto quicꝗͣ illã pati arbitͦr: s facere
de illo & in illo tamꝙͣ subiecto diui¬
nitꝰ dñationi sue: aliqnͣdo tam̃ cũ faci¬
litate aliqͣndo cũ difficultate oꝑarr̃ qͣnto
ꝓ eiꝰ meritis maius minꝰue illi cedit natura
corporea. Corporalia gͦ quecumq huic cor¬
pori ingerunt᷑ aut obiciunt᷑ extͥnsecus:
ñ in anima s in ipso corpore aliguid faci¬

Expanded text:
i lateat conjectare atque disserere. Sed si hoc propter utriusque aut alterius nostrum infirmitatem minus pro voluntate successerit, vel nos ipsi alias sereniores id investigabimus, vel intelligentioribus investiganda deferemus, vel aequo animo latere patiemur: non tamen ideo ista certiora de manibus debemus amittere. D. Tenebo istud inconcussum si potero, et tamen latebram istam non esse impenetrabilem nobis velim. 9. M. Cito dicam quid sentio: tu vero aut sequere, aut etiam praecede, si valebis, ubi me cunctari et haesitare animadverteris.ab isto quidquam illam pati arbitror, sed facere de illo et in illo tanquam subjecto divinitus dominationi suae: aliquando tamen cum facilitate, aliquando cum difficultate operari, quanto pro ejus meritis magis minusve illi cedit natura corporea. Corporalia ergo quaecumque huic corpori ingeruntur aut objiciuntur extrinsecus, non in anima, sed in ipso corpore aliquid faci
Abbreviated transcription (Latin):
libent̃ associat: & moleste obsistit in¬
ogruis. Has oꝑationes passiomibꝰ corꝑis
puto animã exhibere cũ sentit: ñ easd̾e
passiones reciꝑe. Quappter cũ de sonoꝵ
numeris in p̃sentia q̃ratur: ꝙ sensus au¬
riũ uocet᷑ in dubiũ ñ oportet ꝑ cetera
diutius euagari. Referamꝰ itaq nos ad
id de quo agitur: & uideamꝰ utrũ sonꝰ
ONicħ minꝰ. m Qd. easdem aures anima¬
tũ m̃brũ eẽ ñ ne concedes: o soncẽdo.
M Cũ gͦ dem̃tũ id qͦd in eo simileẽ acri
moueat᷑ acre ꝑcusso: animã illã que ante
istũ sonũ uitali motu in silentio corpꝰ au¬
riũ uegetabat. ñ putamꝰ aut cessare pos¬
se aboꝑe mouendi qͦd animat: aut eod̾
mͦ mouere cõmotũ extͥnsecus aerẽ au¬
ris suȩ. qͦ ꝯmouebat ante qͣm ille illa¬
beret᷑ sonus.d Non uidet᷑ nisi alit̾.
Hoc gͦ alit̾ mouere. ñ ne fatendu ẽ. facẽ
eẽ ñ pati: d Ira ẽ. m Nongͥ absurde cre-¬

Expanded text:
libenter associat, et moleste obsistit inlibenter associat, et moleste obsistit incongruis. Has operationes passionibus corporis puto animam exhibere cum sentit, non easdem passiones recipere. 11. Quapropter cum de sonorum numeris in praesentia quaeratur, et sensus aurium vocetur in dubium, non oportet per caetera diutius evagari. Referamus itaque nos ad id de quo agitur, et videamus utrum sonus D. Nihil minus. M. Quid? easdem aures animatum membrum esse nonne concedis? D. Concedo. M. Cum ergo id quod in eo membro simile est aeri, moveatur aere percusso; animam illam quae ante istum sonum vitali motu in silentio corpus aurium vegetabat, num putamus aut cessare posse ab opere movendi quod animat, aut eodem modo movere commotum extrinsecus aerem auris suae, quo movebat antequam ille illaberetur sonus? D. Non videtur nisi aliter. M. Hoc ergo aliter movere, nonne fatendum est facere esse, non pati? D. Ita est. M. Non igitur absurde cre
Abbreviated transcription (Latin):
re. Et hoc totũ ẽ: qd sentire dicit᷑. S iste sen¬
sus qui ꝙ̃ du nicħ sentimꝰ in ẽ tam̃. instra¬
m̃tũ ẽ corꝑis: qͦd ea temꝑatione agit᷑ ab ani¬
ma. ut in eo sit ad passiones corꝑis cũ atten¬
tione agendas ꝑatior:. similia similib ut
adiungat: repellatq qͦd noxiũ ẽ. Agit por¬
ro ut opinor luminosũ aligd in ocłis: ae¬
riũ serenissimũ & mobilissimũ in auri¬
bꝰ. caliginosũ in naribꝰ: in ore humsdum:
in tactu t̾renũ. & quasi lutulentũ. S siue
hac siue alia distributione ista conician¬
tur: agit hec anima cũ quiete: s ea que
insunt in unitatẽ ualitudinis qͣsi fami¬
liari quad̾a consensione cessert̃. Cũ au¬
tẽ adhibent᷑ ea que ñ nulla ut ita dicã
alteritate corpꝰ afficiunt : exerit attenti¬
ores actiones suis quibq locis atq in¬
strum̃tis accõmodatas. ⁊ tc̃ uidere uł au¬
dire uł olfacere uł gustare uł tangen¬
do sentire dicit᷑ꝰ. quib actionib ꝯgrua

Expanded text:
Sed iste sensus, qui etiam dum nihil sentimus, inest tamen, instrumentum est corporis, quod ea temperatione agitur ab anima, ut in eo sit ad passiones corporis cum attentione agendas paratior, similia similibus ut adjungat, repellatque quod noxium est. Agit porro, ut opinor, luminosum aliquid in oculis, aerium serenissimum et mobilissimum in auribus, caliginosum in naribus, in ore humidum, in tactu terrenum et quasi lutulentum. Sed sive hac sive alia distributione ista conjiciantur; agit haec anima cum quiete, si ea quae insunt in unitate valetudinis, quasi familiari quadam consensione cesserunt. Cum autem adhibentur ea quae nonnulla, ut ita dicam, alteritate corpus afficiunt; exserit attentiores actiones, suis quibusque locis atque instrumentis accommodatas: tunc videre, vel audire, vel olfacere, vel gustare, vel tangendo sentire dicitur; quibus actionibus congrua
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ p̾scientiamͥ nusqͣm & ñqͣm
appareret : nͥ ubi & qͣndo sibi ho¬
mines credituros eẽ p̃nosceret. Pro¬
inde cũ &ͦ ñ obiciant qͦd eiꝰ doctri¬
nam ñ om̃s sequnt᷑ : sentiunt e¬
nim & ip̃si nequaqͣm hoc recte
obici posse uł sapientie philoso¬
phors. uł etiã nomini deoꝵ suoꝵ.
quid respondebunt. si excepta alti
aliud diuinũ ꝯsilium longe secre¬
tius latet. sine p̃iuidicio etiam
forte causaꝵ. quȩ a prudentibus
uestigari queunt. hoc solũ eis bre¬
uitatis grã in huiꝰ questionis dispu¬
tatione dicamꝰ. tc̃ uoluisse hõĩbꝰ appa¬
rere xp̃m. & apud eos p̃dicari doc¬
trinam suam: qͣndo sciebat. & uͥ scie¬
bat eẽ qͥ in eũ suerait crediturt. h̃s enĩ

Expanded text:
rerum praescientiam, nusquam et numquam rerum praescientiam, nusquam et numquam appareret, nisi ubi et quando sibi homines credituros esse praenosceret. proinde, cum Christo non obiciant, quod eius doctrinam non omnes sequuntur, sentiunt enim et ipsi nequaquam hoc recte obici posse uel sapientiae philosophorum uel etiam numini deorum suorum, quid respondebunt, si excepta illa aliud diuinum consilium longe secretius latet, sine praeiudicio etiam aliarum forte causarum, quae a prudentibus inuestigari queunt, hoc solum eis breuitatis gratia in huius quaestionis disputatione dicamus tunc uoluisse hominibus apparere Christum et apud eos praedicari doctrinam suam, quando sciebat et ubi sciebat esse, qui in eum fuerant credituri? his enim
Abbreviated transcription (Latin):
prosit ÷ hoc cũ eis agimꝰ. hoc inqͤstio¬
nem uocamꝰ: hoc disputando conuel¬
limꝰ. Besinant gͥ obicere nobis: quod
omĩ sectȩ & omĩ nomini religionis
obici potest. Cum enĩ non fortuitu
labi sed diuina ꝓuidentia tempora or¬
dinari fateantur ÷ qͥd cuiq tempori
aptũ & oportunũ sit. humanũ con¬
silium pret̃greditur: & illinc disꝑ¬
titur. unde ipsa prouidentia reb
consulit. Si enĩ dixerint. propte¬
rea ñ semꝑ nec ubiq fuisse pycha¬
goricam disciplinã. qͥa pythagoraᷤᷤ
homo fuit. neq in potestate habe̾
potuit: numqͥd hoc possunt dicẽ.
eo ipso tempore qͣndo fuit. & biᷤt̾ra¬
rũ locis ubi illa philosophia ui¬
guit. omnes qͥ eũ potuerunt au-¬
dire. etiã credere sectariq uoluisse
Acper hoc magis si tante potestatis
suiss pythagoras. ut uͥ uellet. &
q̃n uellet sua dogmata p̃dicaret: ⁊ si habe¬
ret etiam cũ ea potestate sũmani

Expanded text:
prosit; hoc cum eis agimus, hoc in quaestioprosit; hoc cum eis agimus, hoc in quaestionem uocamus, hoc disputando conuellimus. desinant igitur obicere nobis, quod omni sectae et omni nomini religionis obici potest. cum enim non fortuito labi sed diuina prouidentia tempora ordinari fateantur, quid cuique tempori aptum et opportunum sit, humanum consilium praetergreditur et illinc dispertitur, unde ipsa prouidentia rebus consulit. Si enim dixerint propterea non semper nec ubique fuisse Pythagoricam disciplinam,. quia Pythagoras homo fuit neque hoc in potestate habere potuit, numquid etiam hoc possunt dicere eo ipso tempore, quando fuit, et terrarum locis, ubi illa philosophia uiguit, omnes, qui eum potuerunt audire, etiam credere sectarique uoluisse? ac per hoc magis, si tantae potestatis fuisset Pythagoras, ut, ubi uellet et quando uellet, sua dogmata praedicaret, et si haberet etiam cum ea potestate summam