comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ inferior mundꝰ eiꝰ absentiã: Cesset tam̃ que¬
rela nr̃a. qͥa nec nobis est hic manens ciuitas.
s eã inquirimꝰ ad quã hodie maria benedic¬
ta ꝑuenit. In qua si conscripti ciues sumꝰ: dig¬
nũ ꝓfecto est. etiã in exilio. etiã suꝑ flumi¬
na babilonis eiꝰ nos recordari. ciꝰ cõmu¬
nicare gaudiis. eiꝰ participare letiti¬
am. marimeq eã quȩ tam copioso impe¬
tu letificat hodie ciuitatẽ dei: ut sentiamꝰ &
ipsi stillicidia stillantia suꝑ terrã. Precessit nos
regina nr̃a p̾cessit: & tã gloriose suscepta est. ut
sulucialiter sequant᷑ dñam seruuli clamantes.
trahe nos post te: in odore unguentoꝵ cuoꝵ
curremꝰ. Aduocatã p̾misit ꝑegrinatio nr̃a. q̃
tanquã iudicis mater. & mater iiscdiȩ. suppli¬
citer & efficaciter salutis nr̃e negotia ꝑtractabit.
Preciosum hodie munꝰ terra nr̃a direxit in celir
ut dando & accipiendo felici amicitiaꝵ fede¬
re copulent᷑ humana diumis. terrena celestib.

Expanded text:
sentiam? Cesset tamen querela nostra, quia nec nobis hic est manens civitas; sed eam inquirimus, ad quam hodie Maria benedicta pervenit. In qua si conscripti cives sumus, dignum profecto est etiam in exsilio, etiam super flumina Babylonis ejus nos recordari, ejus communicare gaudiis, ejus participare laetitiam, maximeque 996 eam, quae tam copioso impetu laetificat hodie civitatem Dei, ut sentiamus et ipsi stillicidia stillantia super terram. Praecessit nos regina nostra, praecessit, et tam gloriose suscepta est, ut fiducialiter sequantur Dominam servuli clamantes: Trahe nos post te; in odorem unguentorum tuorum curremus . Advocatam praemisit peregrinatio nostra, quae tanquam Judicis mater, et mater misericordiae, suppliciter et efficaciter salutis nostrae negotia pertractabit. 2. Pretiosum hodie munus terra nostra direxit in coelum, ut dando et accipiendo felici amicitiarum foedere copulentur humana divinis, terrena coelestibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ gaudia suꝑnoꝵ copiosis sine
dubio cumulauit augmentis.
hec enĩ est cuiꝰ salutationis uox & ipsos exulta¬
re facit in gaudio. qͦs mat̾na ad huc uiscera
claudunt. Quod si pariuili necdũ nati ani¬
ina liquefacta est ut taria locuta est. quid
putamꝰ quenã illa fuerit celestiũ exultatio.
cũ & uocẽ audire. & uidere faciẽ. & beata ciꝰ
frui p̾sentia meruerunt: Nobis uero km̃i qͦ
sa lȩticiȩ. quȩ materia gaudioꝵ: Mariȩ pre¬
sentia totꝰ illustrabat᷑ orbis. adeo ut & ipsa ñ
cȩlestis patͥa clariꝰ rutilet. uirginee lampadis
irradiata fulgore. Merito ꝓinde resonat in
excelsis gr̃aꝵ actio. & uox laudis. Nunqͥd ñ er¬
go plangenilũ nobis: quã plaudendũ ẽẽ ui
decur: Quantũ de eiꝰ presentia celũ exultat¬

Expanded text:
um gaudia civium copiosis sine dubio cumulavit augmentis. Haec est enim, cujus salutationis vox et ipsos exsultare facit in gaudio, quos materna adhuc viscera claudunt . Quod si parvuli necdum nati anima liquefacta est ut Maria locuta est, quid putamus quaenam illa fuerit coelestium exsultatio, cum et vocem audire, et videre faciem, et beata ejus frui praesentia meruerunt? Nobis vero, charisssa laetitiae, quae materia gaudiorum? Mariae praesentia totus illustratur orbis: adeo ut et ipsa jam coelestis patria clarius rutilet virgineae lampadis irradiata fulgore. Merito proinde resonat in excelsis gratiarum actio et vox laudis; sed plangendum nobis quam plaudendum magis esse videtur. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Utrũq tͥ in pͥmitiua ȩccl̃ia cõmendat᷑. qͣndo
multitudinis credentiũ erat cor unũ. & anima
una. ne uolatilia scinderent᷑: diuidebat᷑ autẽ
singłis ꝓ ut cuiq opꝰ erat. ut animalia secaren
animoꝵ: unita sint corda. diligenda unũ. ad
riculu & scancdalũ non incurrit. dũ uidelicet
sesi ts agendis sententia s & diuiersa unteudu

Expanded text:
Utrumque tibi in primitiva Ecclesia commendatur, quando Utrumque tibi in primitiva Ecclesia commendatur, quando multitudinis credentium erat cor unum, et anima una, ne volatilia scinderentur; dividebatur autem singulis prout cuique opus erat , ut animalia secarentanimorum; unita sint corda, diligendo unum, quariculum, et scandalum non incurrit; dum videlicet, terrenis agendis sententia, sed et diversa interdum
Abbreviated transcription (Latin):
tio: s undiq ei luctandũ est. Sic enĩ & ab infi-¬
mis uisco quodã captiua tenet᷑. & a sũmis in¬
digna repellit᷑: ut neq ab hiis sine dolore pos¬
sit auelli. neq ad illa sine magno gemitu uel
raro queat admuti. Hinc nempe uim facuĩ.
qͥ quert̃ auimã meã: ut clamare necesse sit. in¬
felir ego homo. qͥs me liberabit de corꝑe mortis
huiꝰ: Inde priꝰqͣm comedã suspiro: quia reg¬
nũ cęloꝵ ium patit᷑. & iuolenti rapiunt illud.
Nichilominꝰ tam̃ & illic unitas. & hic tenenda
diuisio est: sicut & adã soporatꝰ est in contẽ¬
platione. & animalia nominũ impositione
discreuit. Sic nimirũ sic & habraham in sacri¬
ficio ñ qͥdẽ uolatilia s animalia legit᷑ diui¬
sisse: & oiarcha erga multa turbatur. cum
unũ sit necessariũ. Necessariũ plane unũ. &
maxime necessariũ: qm̃ hȩc pars optima que
solidans. s sub iudicio exteriora distinguens.

Expanded text:
tio, sed undique ei luctandum est. Sic enim et ab infitio, sed undique ei luctandum est. Sic enim et ab infimis visco quodam captiva 814 tenetur, et a summis indigna repellitur: ut nec ab his sine dolore possit avelli, nec ad illa sine magno gemitu vel raro queat admitti. Hinc nempe vim faciunt qui quaerunt animam meam, ut clamare necesse sit: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Inde priusquam comedam suspiro, quia regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Nihilominus tamen et illic unitas, et hic tenenda divisio est, sicut et Adam soporatus est in contemplatione, et animalia nominum impositione discrevit. Sic nimirum, sic et Abraham in sacrificio, non quidem volatilia, sed animalia legitur divisisse . Et Martha erga multa turbatur, cum unum sit necessarium. Necessarium plane unum, et maxime necessarium, quoniam haec pars optima, quasolidans, sed sub judicio exteriora distinguens.
Abbreviated transcription (Latin):
labor & dolor. & afflictio sp̃s. ex om̃ibꝰ quȩ
sub sole sunt: qͣndo & illud ei grauissimũ est
quo potissimũ delectat᷑. uegetatio scilicet &¬
sensificatio carnis: Nimirũ qͣm sit ei dulce
consortiũ. triste diuortiũ manifestat. dũ uix
tandem auelli potest. cũ corruptio ipsa corpis
penitꝰ est intolerabilis uegetanti. Sane ñ sim¬
pliciter corpꝰ. s corpꝰ qͦd corrumpit᷑ aggrauat ani¬
mã: ut inmunẽ ab hoc gͣuamine primi pa-¬
rentis. animã noueris extitisse. donet corpus
te posuit eũ ds̃: ut inter sũma & infuna uersais.
& in illa excederet sine difficultate. & ad hȩc
sine illecebra aut necessitate descenderet: illa pe¬
netͣns naturali uiuacitate & puritate mentis.
hȩc auctoritate diuidicans presidentis. Deniq
adducta sunt animalia ad adam: ut uideret
qͥd uocaret ea. ñ ipse aliqͣ curiosiscate ductus
est ut illa uideret. Non sic in nobis libera ra¬

Expanded text:
labor, et dolor, et afflictio spiritus ex omnibus quae labor, et dolor, et afflictio spiritus ex omnibus quae sub sole sunt, quando et illud ei gravissimum est, quo potissimum delectatur, vegetatio scilicet et sensificatio carnis? Nimirum quam sit ei dulce consortium, triste divortium manifestat, dum vix tandem avelli potest, dum corruptio ipsa corporis penitus intolerabilis est vegetanti. Sane non simpliciter corpus, sed corpus quod corrumpitur, aggravat animam ; ut immunem ab hoc gravamine primi parentis animam noveris exstitisse, donec adhuc cte posuit eum Deus, ut, inter summa et infima versans, et in illa excederet sine difficultate, et ad haec sine illecebra aut necessitate descenderet; illa penetrans naturali vivacitate et puritate mentis, haec auctoritate dijudicans praesidentis. Denique adducta sunt animalia ad Adam, ut videret quid vocaret ea ; non ipse aliqua curiositate ductus est ut videret ea. 3. Non sic in nobis libera ra
Abbreviated transcription (Latin):
la uinaria ueniens. eructat illud magnũ sacra¬
tͥ penitꝰ obdormisse uidec᷑. qͥ in hãc uocẽ excita¬
tus erupit: & ñ magis dicere potuisse. ego
dormio & cor meũ uigilat: Uerũ id qͥdẽ sine
preiudicio dixerim. sicui forte aliter uisũ fu-¬
erit: marime siqͥd aliud in scõꝵ paginis inue¬
nit᷑. Neq cõmunẽ arbitror fuisse soporẽ. aut
nr̃is similẽ somnis: qͦs nec contẽplationis ex¬
cessus. nec miserationis affectꝰ. s infirmitatis
defectꝰ immittit: qͦs nec ueritas. nec caritas.
s necessitas parit. Graue siqͥdẽ ugũ suꝑ fi¬
los adam. non autẽ inpͥncipio suꝑ adã: sed
nunc iã suꝑ filios eiꝰ. Quid ñ graue miseris.
qͥbꝰ & uiuere labor est: qͥbꝰ & qͦd pauci uident᷑
aduertere. sentire penitꝰ nemo. ipse qͦq sensua¬
litatis usus inuenit᷑ oneri: adeo ut nequeat
sustineri. nisi alterna reqͥe foueam᷑: Qͥd non

Expanded text:
la vinaria veniens, et eructans illud magnum sacrala vinaria veniens, et eructans illud magnum sacratibi penitus obdormisse videtur, qui in hanc vocem excitatus erupit, et non magis dicere potuisse: Ego dormio, et cor meum vigilat . 2. Verum id quidem sine praejudicio dixerim, si cui forte aliter visum fuerit, maxime si quid aliud in sanctorum paginis invenitur. Neque enim communem arbitror fuisse soporem, aut nostris similem somnis, quos nec contemplationis excessus, nec miserationis affectus, sed infirmitatis defectus immittit; quos nec veritas, nec charitas, sed necessitas parit. Grave siquidem jugum super filios Adam ; non autem in principio super Adam, sed nunc jam super filios ejus. Quid non grave miseris, quibus et vivere labor est? quibus et quod pauci videntur advertere, sentire penitus nemo ipse quoque sensualitatis usus invenitur oneri, adeo ut nequeat sustineri, nisi alterna requie foveamur? Quid non
Abbreviated transcription (Latin):
dñs soporẽ in adam. Immisit & seipsũ factꝰ
niirũ scds adam: s est distantia forte non
parua. Ille enĩ soporatꝰ. uidet᷑ pre excessu con-¬
templationis. xp̃c miserationis affectu: ut in
illũ soporẽ immiserit. ueritas. in hunc caritas.
cũ utraq sit dñis. Ait enĩ ioħs eugłista. d̾s ca-¬
ritas est: & ipse dñs. ego sũ uia. ueritas. & uita.
Sane soporẽ. xp̃i. soliꝰ caritatis fuisse nemo du-¬
bitat: uł nominetenꝰ xp̃ianus. Siqͥdẽ accubu-¬
it ut leo. ñ uictꝰ plane s uictor: potestate ꝓpͥa
ponens animã suã. somnũ mortis excipiens
in qͦ sine sensu omni doloris in mulierẽ ȩdifi¬
canda costa sublata est de latere dormientis:
Michi qͥdẽ ñ nisi in incõmutabilis ueritatis in¬
tuitũ. & abyssum diuinȩ sapientiȩ corporeis
excedens sensibꝰ obdormi̾se uidec̃: quod et eius
uerbis uł maxime conici pocest. Rediens ni¬
mirũ indicat quo abissec: dũ canqͣ. ebriꝰ de cel-¬

Expanded text:
nus soporem in Adam. Immisit et in se ipsum, factus nimirum secundus Adam; sed est distantia forte non parva. Ille enim soporatus videtur prae excessu contemplationis; Christus miserationis affectu: ut in illum soporem immiserit veritas, in hunc charitas, cum utraque sit Dominus. Ait enim Joannes evangelista: Deus charitas est ; et ipse Dominus: Ego sum via, veritas et vita . Sane soporem Christi solius charitatis fuisse nemo dubitat, vel nomine tenus Christianus. Siquidem accubuit ut leo, non victus plane, sed victor, potestate propria ponens animam, somnum mortis excipiens t in Adam, in quo, sine sensu omnino doloris, in mulierem aedificandam costa sublata est de latere dormientis? Mihi quidem nonnisi incommutabilis veritatis intuitu, et abysso divinae sapientiae, corporeis excedens sensibus obdormisse videtur; quod ex ejus verbis vel maxime conjici potest. Rediens nimirum indicat quo abiisset, dum, tanquam ebrius de cel
Abbreviated transcription (Latin):
inter ea quȩ fidutiã prestant. & materiã spei.
illud unũ marimũ est. de qͦ nunc cepimꝰ loqͥ.
qͥ est ex deo uerba di audit. Nonnullos enĩ sic
interdũ audientes inuenies. acsi nichil ad eos
ꝑtineant quȩ dicunt᷑: ñ intrare cor suũ. non
discutere mores suos. ñ cogitare. ne forte qͦd
audiunt. dictũ sit ꝓpter eos: magis autẽ si for¬
te sermo d̃i uiuus & efficax qͥ suo & ñ eiꝰ qͥ loqͥ¬
tur arbitͥo fert᷑ ubicũq uoluerit. si inꝗͣ. mani¬
feste aduersus uicia illa ꝓcesserit. qͥbꝰ sese illi
sentiunt obligatos. dissimulant & auertunt
ocłos corilis. aut qͥlibet adinuentione palli
hiis gͦ salutis signa ñ uideo: magis autẽ ue¬
reor. ne forte ꝓpt̾ea ñ audiant uerbũ di. qͥa
inuenio aures audiendi: nimirũ cũ in emen¬
datione ur̃a sine mora appareat frudꝰ uerbi.
ciꝰ sugitis tanto ampliꝰ replet ubera uirtꝰ sp̃e sci.¬

Expanded text:
iam praestant et materiam spei, unum illud maximum est, de quo nunc coepimus loqui: Qui ex Deo est, verba Dei audit. Nonnullos enim sic interdum audientes invenies, ac si nihil omnino ad eos pertineant quae dicuntur: non intrare cor suum, non discutere mores suos, non cogitare, ne forte quod audiunt dictum, sit propter eos. Magis autem si forte sermo Dei vivus et efficax, qui suo, et non ejus qui loquitur, arbitrio fertur quocunque voluerit; si, inquam, manifeste adversus vitia illa processerit, quibus sese illi sentiunt obligatos, dissimulant, et avertunt oculos cordis, aut qualibet adinventione palliahis ergo salutis signa non video, magis autem vereor ne forte propterea non audiant verbum Dei, quia as vere invenio aures audiendi; nimirum cum in emendatione vestra sine mora appareat fructus verbi, tius sugitis, tanto amplius replet ubera mea di
Abbreviated transcription (Latin):
meus. suspirans nimirũ ad patͥam illã. inqua
nec numerꝰ est. nec mensura. nec pondꝰ. Quam¬
dui enĩ in pondere & m̃sura & numero. uni¬
uersa corꝑis & animȩ bona recipio: Quanti
mercennarii in domo patͥs mei abuudlant pa¬
nibꝰ. ego autẽ hic fame pereo. Nã de corporali
cibo ad adã dictũ est. & ꝑuenit usq ad me in
sudore uultꝰ tui uesceris pane tuo. Sed & cum
laborauero panis mͥ dat᷑ in pondere: potꝰ in m̃¬
sura. pulm̃ta in numero. Et de corporali qͥdẽ
sic. Quid uero de spiritali: Utiq priusꝗͣ come¬
dã suspiro. atq utinã cũ suspirauero & fleuero.
uł fragm̃tum exiguũ merear de cȩlesti coniu¬
uio. & tanqͥ. catellus ędã de micis quȩ cadunt

Expanded text:
meus, suspirans nimirum ad patriam illam in qua nec numerus est nec mensura nec pondus. Quandiu enim in pondere et mensura et numero universa corporis et animae bona recipio? Quanti mercenarii in domo Patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo! Nam de corporali cibo ad Adam dictum est, et pervenit usque ad me: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . Sed et cum laboravero, panis datur mihi in pondere, 812 potus in mensura, pulmenta in numero. Et de corporali quidem sic. Quid vero de spirituali? Utique antequam comedam, suspiro, atque utinam cum suspiravero et flevero, vel fragmentum exiguum merear de coelesti convivio, et tanquam catellus edam de micis quae cadunt
Abbreviated transcription (Latin):
a dextͥs & a sinstris. Quintũ impedimentũ
gͣuissimũ & ꝑicłosissimũ. ignorantia nr̃a est
In multis enĩ om̃ino incertũ habemꝰ qͥd agere
debeamꝰ: ita ut qͥd oremꝰ sicut oportet nesciamꝰ.
Sextũ impedim̃tũ est. aduersariꝰ nr̃. qͥ tanqͥm
leo rugiens circuit querens quẽ deuoret. Atq
utinã in sex tͥbulationibꝰ istis liberarem̃: ut
uł in septima ñ tangeret nos malũ. nec appre¬
henderet nos ꝑicłm in falsis fr̃ibꝰ. Utinam
soli impugnarent maligni sp̃s. cũ suggestio¬
nibꝰ sius: & nichil nocerent homines ꝑnicio¬
sis exemplis. ꝑsuasionibꝰ importunis. sermo¬
nibꝰ adulationis. uel dec̃ctionis: atq aliis
mille modis. Uidetis certe qͣm necessariũ sit:
ut aduersus hȩc septẽ ꝑicula qͥbꝰ impedimͣ. sep¬
tiformis sc̃i sp̃s auxilio subleuem᷑. Pro hiis
enĩ septẽ qͥbꝰ ab obseruantia decalogi retarda¬
mͣ: in iuctu pęnitentiȩ septuagesima presens

Expanded text:
a dextris et a sinistris. Quintum impedimentum a dextris et a sinistris. Quintum impedimentum gravissimum et periculosissimum ignorantia nostra est. In multis enim omnino incertum habemus quid agere debeamus, ita ut quid oremus, sicut oportet, nesciamus. Sextum impedimentum est adversarius noster, qui tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret . Atque utinam in istis sex tribulationibus liberaremur, ut vel in septima non tangeret nos malum, nec apprehenderet nos periculum in falsis fratribus. Utinam soli impugnarent nos maligni spiritus cum suggestionibus suis, et nihil nocerent homines perniciosis exemplis, persuasionibus importunis, sermonibus adulationis vel detractionis, atque aliis mille modis. Videtis certe quam necessarium sit ut adversus haec septem pericula, quibus impedimur, septiformis Spiritus sancti anxilio sublevemur. Pro his enim septem, quibus ab observantia Decalogi retardamur, in luctu poenitentiae Septuagesima praesens
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ꝓtendit᷑: Quando liberabim̃ a seruitute
ista. qͣnilo restaurabit᷑ irłm ciuitas sc̃a. Utiq cõ¬
pleta hac septuagesima. quȩ ex denario & septe¬
nario constat: ꝓpt̾ decẽ mandata quȩ accepimꝰ.
& septẽ impedim̃ta. qͥbꝰ a mandatoꝵ obȩdien¬
tia recardamͣ. Primũ enĩ impedimentũ nr̃m
& occupatio grauis. ipsa est necessitas huiꝰ mise¬
teraq similia quęrit: haud dubiũ qͥn frequen¬
ter impediat nos ab exercicio sp̃ali. Scdo loco
impediunt uicia cordis. ut est leuitas. suspicio.
impatientiȩ aut inuidiȩ motꝰ laudis appetitꝰ.
& similia: quȩ cotudiȩ exꝑimͣ in nobis. Terciũ &
qͥrtũ impedimentũ. accipe ꝓspitatẽ huiꝰ scłi. &¬
aduersitatẽ. Sicut enĩ corpus qͦd corrũpit᷑ ag¬
grauat auimã. sic ilepͥmit etiã tęrrena in habi¬
tatio sensũ multa cogitantẽ. Utrimq gͦ cauȩ.
ã laqueo temptationis: & quere arma iusticiȩ

Expanded text:
mundi, protenditur? Quando liberabimur a servitute mundi, protenditur? Quando liberabimur a servitute ista? quando restaurabitur Jerusalem, civitas sancta? Utique completa hac Septuagesima, quae ex denario et septenario constat, propter decem mandata quae accepimus, et septem impedimenta quibus a mandatorum obedientia retardamsa necessitas hujus miseteraque similia quaerit, haud dubium quin frequenter impediat nos ab exercitio spirituali. Secundo loco impediunt nos vitia cordis, ut est levitas, suspicio, impatientiae aut invidiae motus, laudis appetitus, et similia, quae quotidie experimur in nobis. Tertium et quartuaggravat animam, sic deprimit etiam terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Utrinque ergo cave a laqueo tentationis, et quaere arma justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
in idipsũ. Ego uero qui totꝰ sum in uicissitu¬
dine & numero: qͣndo ueniã ad illã unã quã
requiro: Quando satiabor apparente gła tua
dñe. qͣndo inebriabor ab ubertate domꝰ tuȩ.
& torrente uoluptatis tuȩ qͥndo potabis me:
Nunc enĩ tam exigua sunt stillicidia stillantia
suꝑ terrã: ut nec glutire qͥdẽ possim saluiã meã.
Sic om̃ino sic uerũ est fr̃s. qm̃ om̃ia modo dan¬
tur in pondere & numero. & mensura: s ueni¬
et dies qͣndo cessabunt hȩc omnia. Nã de num̾o
qͥdẽ legimꝰ. qm̃ sapientie illiꝰ ñ est numerꝰ. & alio
in loco apud eundẽ ꝓpħam. delectationes in dex¬
Mensurã inqͥt confertã. coagitatã & suꝑ effluen¬
tem. Sed qͥndo uenient ista: Profecto in fine
presentis septuagesime: qͣd est tempꝰ captiuita¬
tis nr̃e. Sic enĩ legiꝰ. quod captiui a babiloniis
filii isrł. terminũ acceperunt annoꝵ septuagin¬
ta. qͥbꝰ trausactis redierunt in sua. cũ instauratũ

Expanded text:
in idipsum. Ego vero, qui totus sum in vicissitudine et numero, quando veniam ad unam illam quam requiro? quando satiabor apparente gloria tua, Domine? quando inebriabor ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis me? Nunc enim tam exigua sunt stillicidia stillantia super terram, ut nec glutire quidem possim salivam meam. 4. Sic omnino, sic verum est, fratres, quoniam modo omnia dantur in pondere et mensura et nt dies quando omnia sunt cessatura. Nam de numero quidem legimus, quoniam sapientiae illius non est numerus . Et alio in loco apud eumdem prophetam: Delectationes in dexMensuram, inquit, confertam, et coagitatam, et supereffluentem . Sed quando venient ista? Profecto in fine praesentis Septuagesimae, quod est tempus captivitatis nostrae. Sic enim legimus, quod captivati a Babyloniis filii Israel, terminum acceperunt annorum septuaginta; quibus transactis redierunt in sua, cum instauratum
Abbreviated transcription (Latin):
& indicia manifesta salutis: ut indubitabile
sit eum ȩ̃ȩ̃ de numero electoꝵ. in qͦ ea signa ꝑ¬
ianserint. Propter hoc inꝗͣ. quos prescuut
ds. & predestinauit conformes fieri imagini
filii sui: ut qͥbꝰ certitudinẽ negat causa sollici¬
tudins. uł fiduciã prestet gr̃a consolationis.
Hoc enĩ est. unde solliciti semꝑ in timore & tre¬
more humiliemͣ necesse est sub pocenti manu
dei: qm̃ qͣles sumiꝰ nosse possumꝰ uł ex parte
qͥles autẽ futuri. id nosse penitꝰ nobis impos¬
sibile est. Itaq qͥ stat uideat ne cadat: & in ea
forma quȩ salutis indiciũ est. & argumentũ¬

Expanded text:
et indicia manifesta salutis, ut indubitabile et indicia manifesta salutis, ut indubitabile sit eum esse de numero electorum, in quo ea signa permanserint. Propter hoc, inquam, quos praescivit Deus, et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui, ut quibus certitudinem negat causa sollicitudinis, vel fiduciam praestet gratia consolationis. Hoc enim est unde semper solliciti, et in timore et tremore humiliemur necesse est sub potenti manu Dei, quoniam quales sumus, nosse possumus vel ex parte; quales autem futuri simus, id nosse penitus nobis impossible est. Itaque qui stat, videat ne cadat; et in ea forma quae salutis indicium est,
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo estis. Nec ignoro qͦd in loco alio dicit
script᷑a. ex ipso & ꝑ ipsum. & in ipso sunt oĩa:
deo. unde & inuenies ab eodẽ ioħe in ȩpła
sua scriptũ. om̃is qͥ natꝰ estͤ nͣ on peccat: sed
generatio celestis conseruat illũ. Non peccat
in qͥt. idest ñ ꝑpeccat. ñ ꝑmanet in peccato:
quia conseruat illũ utiq ut ꝑire ñ possit. ea
quȩ falli ñ potest generatio celestis. Siue ñ pec¬
cat. id est tantũdẽ est acsi ñ peccet. ꝓ eo scilicet
quod ñ imputat᷑ ei peccatũ: generatio enĩ cȩ¬
lestis ętiã in hac parte conseruat illũ. Sed ge¬
nerationẽ istã quis enarrabit: Quis potest
dicere. ego de electis sũ: ego de predestinatis
ad uitã. ego de numero filioꝵ: Qͥs inquã di
cere potest. reclamante nimirũ scͥptura. ne¬
scit homo si sit dignꝰ amore an odio: Cercitu¬
dinẽ utiq ñ habemꝰ: s spei fiducia consolat᷑
nos. ne dubitationis huiꝰ anxietats penitus
cruciem̃. Propter hoc data sunt signa quedã

Expanded text:
ex Deo estis. Nec ignoro quod alio in loco dicit Scriptura: Ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Deo . Unde et invenies ab eodem Joanne in Epistola sua scriptum: Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; sed generatio caelestis conservat illum . Non peccat, inquit, id est non permanet in peccato; quia conservat illum, utique ut perire non possit, ea quae falli non potest generatio coelestis. Sive non peccat, id est, tantumdem est ac si non peccet, pro eo scilicet quod non imputatur ei peccatum: generatio enim caelestis etiam in hac parte conservat illum. Sed generationem istam quis enarrabit? Quis potest dicere: Ego de electis sum, ego de praedestinatis ad vitam, ego de numero filiorum? Quis haec, inquam, dicere potest? reclamante nimirum Scriptura, Nescit homo si sit dignus amore an odio . Certitudinem utique non habemus; sed spei fiducia consolatur nos, ne dubitationis hujus anxietate penitus cruciemur. Propter hoc data sunt signa quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
tib aliis post dumeta seu diuersoria queuis ab¬
sconditi latuere: homines eĩmodi ienunos uatuos¬
q remansisse quis nesciat: Sic & eos melulomi¬
nus qui leuitate & curiositati ducti. circũquaq
uagantes minine resederant: aut siqͥ sederunt
quidẽ. s ñ in ordine. nec in numero cȩteroꝵ. Hor¬
cam̃ ꝓmle caritatẽ ur̃am & pastorali sollicitudi¬
ne admoneuiꝰ. neqͥs ex uobis inueniat᷑ angulos
amare. sectari latebras. querere diuerticula: quĩ
qui male agit odit lucem. & ii uenit ad lucẽ. ut

Expanded text:
tibus aliis, post dumeta seu diversoria quaevis abtibus aliis, post dumeta seu diversoria quaevis absconditi latuere, homines ejusmodi jejunos vacuosque remansisse quis nesciat? Sic et eos nihilominus, qui levitate et curiositate ducti, circumquaque vagantes, minime resederunt; aut si qui resederunt quidem, sed non in ordine, nec in numero caeterorum. Hortamur proinde charitatem vestram et pastorali sollicitudine admonemus, ne quis ex vobis inveniatur angulos amare, sectari latebras, quaerere diverticula; quoniam qui male agit, odit lucem, et non venit ad lucem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
licet. & hoerendũ gehenne suppliciũ demonst¬
strans. in quo sunt tenebrȩ exteriores. Huiꝰmo¬
di siquidẽ cogitatio. sicuit ipsi nostis. nr̃e solet
exercere pͥmordia conuersionis. Scła est pietas
qua respiramꝰ in luce miserationũ dei. Tertia
dies est rationis. in qͥ ueritas innocescit: ut tan¬
quã ex debito quodã nat᷑ȩ. sinealia considera¬
tione. creatori subiecta sit creat᷑a: seruus seruiat
redemptori. Ex hinc iã iubem discũbere. ut ca¬
ritas ordinet᷑ in nobis: exhinc aꝑit dñs manũ
re positis in uia: ne forte misera necessitate cõ¬
pulsi. descendatis & uos in egyptũ. & incipiaił
uobis illudere. qui necdũ uobiscũ in deserto
secuti sunt saluacorẽ. Miseri sane & ipsi qͥ non
gritunt cum ertiuitib sed plane mistrabiliores
om̃b hominib. qui ꝓfecti quidẽ cũ aliis. s ñ
cũ alis sunt refecti. Porro siqͥ fuere qͥ discũben¬

Expanded text:
licet, et horrendum gehennae supplicium demonlicet, et horrendum gehennae supplicium demonstrans, in quo sunt tenebrae exteriores. Hujuscemodi siquidem cogitatio, sicut ipsi nostis, nostrae solet exercere primordia conversionis. Secunda est pietatis dies, qua respiramus in luce miserationum Dei. Tertia dies est rationis, in qua veritas innotescit, ut tanquam ex debito quodam naturae sine aliqua contradictione Creatori subjecta sit creatura, servus serviat Redemptori. Exhinc jubemur jam discumbere, ut charitas ordinetur in nobis; exhinc aperit Dominus mre possitis in via; ne forte misera necessitate compulsi descendatis et vos in Aegyptum, et incipiant vobis illudere, qui necdum vobis cum in deserto secuti sunt Salvatorem. Miseri sane et ipsi, qui non exiere cum exeuntibus; sed plane miserabiliores omnibus hominibus, qui profecti quidem cum aliis, sed non cum aliis sunt refecti. 3. Porro si fuere qui, discumben
Abbreviated transcription (Latin):
metipsos in ea quã audiuimꝰ sacri euglii lectio¬
ne: ut ꝑficiamꝰ ex ea. & corrigamꝰ scdm eã si qͥ
in nobis dep̾hendimꝰ corrigenda. Propt̃ hoc
enĩ optat ꝓpħa dirigi uias suas ad custodiendas
ustificationes dñi: tunc inquiens ñ confundar.
cũ ꝑspexero in om̃ib mandatis tuis. Et ego
tione pusillanimis inuemiat᷑: & in egyptũ scli
huiꝰ nequã. corde uł etiã corꝑe reuertatur. Me¬
rito ꝓuide clamat diuina scͥpt᷑a. & dicit. Expec¬
ta dñm. uiriliter age. & conforcet᷑ cor tuũ: & su¬
stine dñm. Sed quam dui necesse est. sustinere
Prorsus donec misereat᷑ tui. Queris qͣndo iusereat.
Misereor inqͥt suꝑ turbã. qͥa iã tͥduo sustinent me
Uiã enĩ trium dierũ. eas necesse est in deserto. si
gratũ ilco tuo offerre uolueris sacrificiũ: & tduo
sustineas saluatorẽ. si miraculi panib desideras
saciari. Pria est dies timoris: dies inquã decla¬
rans & illuminans tenebras tuas. interiores sci¬

Expanded text:
metipsos in ipsa, quam audivimus, sacri Evangelii lectione, ut proficiamus ex ea, et corrigamus secundum eam, si qua in nobis deprehendamus corrigenda. Propter hoc enim optat Propheta dirigi vias suas, ad custodiendas justificationes Domini: Tunc, inquiens, non confundar, cum perspexero in omnibus mandatis tuis . Et egotione pusillanimis inveniatur, et in Aegyptum saeculi hujus nequam vel corde, vel etiam et corpore revertatur. Merito proinde clamat divina Scriptura, et dicit: Exspecta Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Sed quandiu necesse est sustinere? Prorsus donec misereatur tui. Quaeris quando? Misereor, inquit, super turbam, quia jam triduo sustinent me. 2. Viam enim trium dierum eas necesse est in deserto, si gratum Deo tuo offerre volueris sacrificium; et triduo sustineas Salvatorem, si miraculi panibus desideras satiari. Prima est dies timoris; dies, inquam, declarans et illuminans tenebras tuas, interiores sci
Abbreviated transcription (Latin):
ob hoc scrptũ est ut legatur: nec
ob aliud legit᷑. quam ut rationabilem consola¬
tionẽ uł desolationẽ exinde capiamꝰ. Est enĩ
secularib consolatio uana de terrenaꝵ affici¬
entia rerũ: uana nichilominꝰ de eaꝵ penuria
desolatio. At eugłin speculũ ueritatis nemi¬
ni blanditur. nullũ seducit: talẽ se in co qͥsq
repiet qualis fuerit ut nec ibi timore trepidet
ubi non est timor. nec lecetur cum male fecerit
Sed qͥd dicit scͥpt᷑a: Siqͥs auditor est uerbi & ñ
factor: hie cõparabit᷑ uiro consideranti uultũ

Expanded text:
ob hoc scriptum est, ut legatur; nec ob aliud legitur, quam ut rationabilem consolationem vel desolationem exinde capiamus. Est enim saecularibus consolatio vana de terrenarum affluentia rerum, vana nihilominus de earum penuria desolatio. At Evangelium, speculum veritatis, nemini blanditur, nullum seducit. Talem in eo se quisque reperiet, qualis fuerit: ut nec ibi timore trepidet, ubi non est timor; nec laetetur cum male fecerit. Sed quid dicit Scriptura? Si quis auditor est verbi, et non factor, hic comparabitur viro consideranti vultu
Abbreviated transcription (Latin):
bor penitentiȩ est. Nec miraberis. qͦd laborem
ant lacͥmas panẽ dixerim: nisi forte excidit tͥ
qͦd in ꝓpħa legisti. cibabis nos pane lacrimaꝵ.
& itẽ in alio psalmo. labores inqͥt manuum
tuaꝵ qͥa manducabis. beatꝰ es & bene tͥ erit.
Sext᷑ panis est iocunda unaminitas socialitatis.
panis inquam ex diuersis granis confectꝰ. fer
panis est eucharistia.: qm̃ panis mnqt quẽ ego
Io caro mea est ꝓ mundi iuita. Be fira¬
n septẽ misałiar

Expanded text:
poenitentiae labor est. Nec miraberis, quod laborem poenitentiae labor est. Nec miraberis, quod laborem aut lacrymas panem dixerim, nisi forte excidit tibi quod in Propheta legisti: Cibabis nos pane lacrymarum : et item in alio psalmo: Labores, inquit, manuum tuarum quia manducabis, beatus es et bene tibi erit . Sextus panis est jucunda unanimitas socialis; panis, inquam, ex diversis granis confectus, ferpanis est eucharistia; quoniam panis, inquit, quem ego do, caro mea est pro mundi vita . SERDe septem mis
Abbreviated transcription (Latin):
hñ sunt qͥ separant semetipsos. animales. sp̃m
ñ habentes: qm̃i nemo in sp̃u dĩ loquens. dicit
anatheina it̃u. Neqͥssima plane & ꝑnrciosissi¬
ma pestis. qm̃ uniuersos uniꝰ obstinatio t̃bat.
& fit om̃ib discordie fomes. materia scanlaloꝵ.
gularis inqͥd ferus de pastꝰ est eã. Pro huimodi
Pogo. & obsecro uos fr̃s mei. fugite simulationẽ
omnẽ & angulos ꝓpͥe uoluntatis. fugite inqͥe¬
tudinẽ & sp̃m leuitatis: fugite obstinationẽ. &
neqͥssimũ uiciũ singularitatis: nisi forte qͦd
absit fiaudare uultis animas ur̃as panis edu¬
lio benedicti. Iam uero ne longiꝰ ꝓtraham uos:
septẽ panes quib reficiamini. isti sunt. Primꝰ
panis. uerbũ dir: in quo uita hominis est. sicut
cibus est inqͥt ut faciã uoluntatẽ eiꝰ qui misit
me. Terciꝰ panis meditatio sc̃a. de qua scriptũ
est. cogitatio sc̃a conseruabit te: & eque alio in
loco nominari uidetͣ panis uitȩ & incellectus.
Quartus panis orantiũ lacrimȩ: Quintꝰ uero la

Expanded text:
nt semetipsos, animales, spiritum non habentes; quoniam nemo in spiritu Dei loquens dicit anathema Jesu . Nequissima plane et perniciosissima pestis; quoniam universos unius obstinatio turbat, et fit omnibus discordiae fomes, materia scandalorumgularis, inquit, ferus depastus est eam . Pro hujusmodi rogo et obsecro vos, fratres mei, fugite simulationem omnem, et angulos propriae voluntatis: fugite inquietudinem et spiritum levitatis; fugite obstinationem, et nequissimum vitium singularitatis: nisi forte, quod absit! fraudare vultis animas vestras panis edulio benedicti. 4. Jam vero, ne longius protraham vos, septem panes quibus reficiamini, isti sunt. Primus panis, verbum Dei; in quo vita hominis est, sicut cibus est, inquit, ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Tertius panis, meditatio sancta, de qua scriptum est: Cogitatio sancta conservabit te ; et aeque alio in loco nominari videtur panis vitae et intellectus . Quartus panis, orantium lacrymae. Quintus vero,
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate te custodiat & a descensu tepidicatis
elonget: magis autẽ & accendat desiderio ꝓfici¬
endi. Cide enĩ quanta e regione mala cogitatio
illa parturiat: qua sedule uersas in animo qͦd
tͥ habere uideris: & alterũ quẽpiã estimas non
habere. hinc enĩ eleuaris in suꝑbiã dũ te prepo¬
nis alteri: hinc ꝓficere negligis. dii ce magnũ
quẽpiã arbitraris: hinc demũ incipis & deficere.
dũ tibi alteriꝰ comparatione etiã nimis egisse ui¬
deris: sicq in tepiditatẽ incidis. & incipis remis¬
siꝰ agere. Scimꝰ antẽ qͥa ds suꝑbis resistit. humili¬
b autẽ dat gr̃am: qͥa maledictꝰ qui opꝰ dĩ fecerit

Expanded text:
humilitate te custodiat, et a descensu tepiditatis humilitate te custodiat, et a descensu tepiditatis elonget, magis autem et accendat desiderio proficiendi. Vide autem quanta e regione mala cogitatio illa parturiat, qua sedule versas in animo quod tibi habere videris, et alterum quempiam aestimas non habere. Hinc enim elevaris in superbiam, dum te praeponis alteri; hinc proficere negligis, dum te magnum quempiam arbitraris; hinc demum incipis et deficere, dum tibi alterius comparatione etiam nimis egisse videris: sicque in tepiditatem incidis, et incipis remissius agere. Scimus autem quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ; et quia maledictus, qui opus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
desiderare qͥnto preciosiꝰ est quod desideramꝰ.
s utinã uł equales ẽẽ possimꝰ. Magna enĩ con¬
fusio. magna ualde: qͦd ardentiꝰ illi ꝑniciosa de¬
siderant. quã nos utilia. ciciꝰ illi ad mortẽ ꝓpe¬
rant. quã nos ad uitã. Quanto enĩ desiderio
pecunie cruciet᷑ auarꝰ. qͣnto głe appetitu ambi¬
tiosus exestuet: quã uiolenter denq trahat
sua quẽq uoluptas. qͥs explicet: Uideas certe
eos quicqͥd adepti sunt partupendere: ñ atten¬
dere qͣnto labore & desiderio ea uix tandem con¬
sequi potuerunt: qm̃ uilescunt eis om̃ia pre
desiderio minoris forte rei. quã alceri cepint in¬
uidere. Et tu ergo ñ magnoꝑe cogites que tͥ ui¬
deris habere. nͥ forte interdũ ut gr̃as agere possis.
& te noueris debitorẽ ei qͥ dedit. seu gr̃a consola¬
tionis. cũ id necesse fuerit: ne qͣlibet ex causa
itistior fias. De cȩtero ea semꝑ magis attende
que alius habet. tu ñ habes: qͦd hec cogitatio in

Expanded text:
esideramus: sed utinam vel aequales esse possimus! Magna enim confusio, magna valde, quod ardentius illi perniciosa desiderant, quam nos utilia; citius illi ad mortem properant, quam nos ad vitam. Quanto enim desiderio pecuniae crucietur avarus, quanto gloriae appetitu ambitiosus exaestuet, quam violenter denique sua trahat quemque voluptas, quis explicet? Videas certe eos quidquid adepti sunt parvipendere, non attendere quanto labore et desiderio ea vix tandem consequi potuere; quoniam vilescunt eis omnia prae desiderio minoris forte rei, quam alteri coeperint invidere. 4. Et tu ergo non magnopere cogites quae tibi videris habere, nisi forte interdum, ut gratias agere possis, et te noveris debitorem ei qui dedit: seu gratia consolationis, cum id necesse fuerit, ne qualibet ex causa tristior fias. De caetero ea semper magis attende quae alius habet, tu non habes: quod haec cogitatio in
Abbreviated transcription (Latin):
maior tibi fr̃e aliquo gr̃a collata uulct̃: s in mul¬
tis si bonus emulator fuens iudicare te poteris
inferiorẽ. Quid enĩ si laborare aut ieuinare plus
illo potes: & ille te patientia suꝑat. humilitate
circa id qͦd uideris habere. insipienti cogitatio¬
ne uersaris: Esto magis sollicitꝰ ut scias quid
desit tͥ: hoc enĩ meliꝰ. Utinã fĩs sic nos ceniꝰ cupi¬
di gr̃e sp̃italis: quẽ admodũ secłares homines

Expanded text:
major tibi fratre aliquo gratia collata videtur; sed in mulmajor tibi fratre aliquo gratia collata videtur; sed in multis, si bonus aemulator fueris, judicare te poteris inferiorem. Quid enim si forte laborare aut jejunare plus illo potes, et ille te patientia superat, praeceditcirca id quod videris habere, insipienti cogitatione versaris? Esto magis sollicitus, ut scias quid desit tibi. Hos enim melius. Utinam, fratres, sic nos essemus cupidi gratiae spiritualis, quemadmodum saeculares homines
Abbreviated transcription (Latin):
liores ꝓrsus ignorent: se minus om̃ib facere con¬
querant᷑. nimirũ quia suꝑiores semꝑ attendurs.
cũ apło obliti que retro sunt & extenti ii anteno¬
ra. Quantu putas illos ego admior. qͣntũ uene¬
ror in corde meo. qͥntũ amplector caritatis asfec¬
tu. qui uelut nescientes cos quos secũ eotidie ui¬
prȩponunt & ꝓponunt sca in dño studra & erer¬
citia corporalia seu etiã sp̃italia. Memini me al¬
tera quoq iam uice dicisse s iterũ repetere ñ gra¬
uabor: quã sublumi aliqͥndo meditatione. mo
rum. Etenĩ sumino mane apprehensum me in
monachum in uigilus u iũ consideraui in quo
tͥginta untutes nuimeraui. quaꝵ ne unã qͥdẽ in
me muenio. Et fortasse nullã ille tantã habebat.
quanta erat hec ipsa religiose emulationis humi¬
litas. hic itaq fruct̾ sit nr̃i hui sermonis ut
altiora semꝑ attendas: quia in eo plenitudo
constat humilitatis. Nã si forte in re aliqua

Expanded text:
liores prorsus ignorent, se minus omnibus facere conliores prorsus ignorent, se minus omnibus facere conquerantur. Nimirum quia superiores semper attendunt, cum Apostolo obliti quae 1159 retro sunt, et extenti in anteriora . Quantum. putas, illos ego admiror, quantum veneror in corde meo, quantum amplector charitatis affectu, qui velut nescientes eos quos secum quotidie vipraeponunt et proponunt sancta in Domino studia et exercitia corporalia, seu etiam spiritualia? 3. Memini me altera quoque jam vice dixisse, sed iterum repetere non gravabor, quam sublimi aliquando meditationi monarum. Etenim summo mane apprehensum me in monachum in vigiliis unum consideravi, in quo triginta virtutes numeravi; quarum ne unam quidem in me invenio . Et fortasse nullam ille tantam habebat, quanta haec ipsa erat religiosae aemulationis humilitas. Hic itaque fructus sit nostri hujus sermonis, ut aliorum altiora semper attendas, quia in eo plenitudo constat humilitatis. Nam si forte in re aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
miserũ se ille reputat: moleste ferens necessitatẽ
sua ͥ m̃ino igit incuruacũ sec̃. & ballo sordi
curnẽ sape xtat apud̃ quẽ nec ipsa quidẽ mile¬
na caret in tucha:. s eis quas cersa karitatis coni¬
sideratione aliene necessitati dispensationes pre¬
lat᷑ impendit talib apponit cor suũ. sumilia que¬
rit: inurmurat aduersus eũ qui denegat uratio¬
nabiliter postulanti. hinc suspiciones detrati¬
ones & scandala suscitant᷑. Non idcuco id loqͦr
carissimi qͥsi magnoꝑe de uobis habeam conqiue¬
ri suꝑ hac re. s premonere uos & premunire ne¬
cessanũ auxi ꝓpter multos qui inter uos sunt
teneri aut & delicati: qͥb aut etas aut infirmitas
rigorẽ cõmunis regule exigit aliqͥteñ temperari.
G ras ei de cuiꝰ munere uenit: quia multos hic ui¬
aeo. quoꝵ mens intenta deo tam longe facta ẽ
ab illo infimo cogitatu: ut iuxta se positos debi¬

Expanded text:
miserum se ille reputat, moleste ferens necessitatem miserum se ille reputat, moleste ferens necessitatem suam. Omnino igitur incurvatum se esse, et basso corde carnem sapere probat, apud quem ne ipsa quidem miseria caret invidia. Sed eis quas certa charitatis consideratione alienae necessitati dispensationes praelatus impendit, talibus apponit cor suum, similia quaerit, murmurat adversus eum qui denegat irrationabiliter postulanti. Hinc suspiciones, detractiones et scandala suscitantur. 2. Non idcirco id loquor, charissimi, quasi magnopere de vobis habeam conqueri super hac re: sed praemonere vos et praemunire necessarium duxi propter multos, qui inter vos sunt teneri et delicati, quibus aut aetas, aut infirmitas rigorem communis regulae exigit aliquatenus temperari. Gratias ei de cujus munere venit; quia multos hic video, quorum mens intenta Deo, tam longe facta est ab illo infimo cogitatu, ut juxta se positos debi
Abbreviated transcription (Latin):
quod nuprimne dictũ est. sursum aliꝰ¬
os. alios deorsũ aspicere: habeo ad¬
huc aliqͥd qͦd ur̃e ñ sileam caritati.
N am eaꝵ quidẽ cogitationũ quas exp̃ssimꝰ tanc.
si bene meministis. licet ꝑfectior altera: utraq tam̃
utilis est. Sunt autẽ qui alio modo aut sursum
cor habeant. sicut fecit deus hominẽ rectũ. & secu¬
re respondeant ad exhortantis uocẽ prb̃i. habemꝰ
ad dñm: sunt & alii qui brutis cũ animalib incli¬
nati deorsũ. derisui se faciant ẽẽ immundis spiri¬
tib qui ꝓfecto clamitant illudentes. incuruate
ut transeamꝰ. Scitis enĩ quod in congregatio¬
ne plurimoꝵ impossibile est. unĩ om̃s forcitu¬
dinis ẽe: seu corpoꝵ seu moꝵ. Nam utiamq in¬
firmitatẽ patienter ferre regule mr̃e monet aucto¬
ritas: & litq aliquenus condescendere caritas iu¬
bet. Uidet hoc alter quispia & sorcaius ucipit
inuidere. cui condolere debuerat. Nunc actidit
ut sen e beatificet cũ in corde suo. ta dere ander

Expanded text:
quod nuperrime dictum est, sursum alios, alios deorsum aspicere ; habeo adhuc aliquid quod vestrae non sileam charitati. Nam earum quidem cogitationum, quas expressimus tunc, si bene meministis, licet una sit perfectior altera, utraque tamen utilis est. Sunt autem qui alio modo aut sursum cor habeant, sicut fecit Deus hominem rectum, et secure respondeant ad exhortantis vocem presbyteri: « Habemus ad Deum. » Sunt et alii, qui similes brutis animalibus inclinati deorsum, derisui sese faciant esse immundis spiritibus, qui profecto clamitant illudentes: Incurvare ut transeamus . Scitis enim quod in congregatione plurimorum impossibile est unius omnes fortitudinis esse, seu corporum, seu morum: nam utramque infirmitatem patienter ferre Regulae nostrae monet auctoritas , et utrique aliquatenus condescendere jubet charitas. Videt hoc alter quispiam, et fortassis incipit invidere cui condolere debuerat. Hinc accidit ut saepe beatificet cum in corde suo ea de re, unde
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ego donec tͣnseã. Ideoq resurgens. uade inqͥt
dic fr̃ib meis. Ac si dicat. Tr̃s sunt: faciant qͦd
ste tulit Paulus quosdã coꝵ dici. a qͥb geniti fu¬
erant ꝑ ęugłm: indignans aduersus eos qͥ dice¬
bant. ego sũ pauli. ego uͦ cephȩ: ego apollo: xp̃i
magis om̃s & fieri uolens. & dici. Itaq sem̃ apłoꝵ¬

Expanded text:
sum ego donec transeam . Ideoque resurgens: Vade, inquit, sum ego donec transeam . Ideoque resurgens: Vade, inquit, dic fratribus meis . Ac si dicat: Fratres sunt, faciant quodste tulit Paulus quosdam eorum dici, a quibus geniti fuerant per Evangelium, indignans adversus eos qui dicebant: Ego sum Pauli, ego sum Cephae, ego Apollo ; Christi magis omnes et fieri volens, et dici. Itaque semen apo
Abbreviated transcription (Latin):
& gt̾a omiũ iusticiaꝵ eĩ ñ reordabor. Legio
quibusdã dicendũ iniudicio. non noui uos.
illis sine dubio qͥ receperunt mercedẽ suã. Ergo
om̃is iusticia tepida. om̃is tͣnsitoria. om̃is uendita.
erit in obliuione corã deo. Sed ñ ita apłoꝵ iusti¬
tiȩ: qͦd ex eo satis apparet. qͦd sequit᷑. cũ semine coꝵr
ꝑmanent bona. Manent enĩ usq hodie in nobis
apłoꝵ uestigia: & eoꝵ religio. qͥa ex deo est: non
potest dissoluI. Cestes israhelitici popti qra¬
d̾aginta annis in deserto ꝑseuerauert̃ integre.
multomagis apłoꝵ uestes suꝑ ium̃tum saluato¬
ris apposite. Cũ semine inqͥt eoꝵ. Quod est sem̃
qͥa secutꝰ adiungit. hereditas sc̃a nepoces eoꝵ: Idẽ
ꝓfecto & señ sunt: & nepotes. Meministis credo
scientib eni lõquor meministis inquã legalis
mandati. ut suscitet fr̃ supstes sem̃ fr̃i defuncto
sine semine. Quis sine semine: Singulariterait

Expanded text:
c., omnium justitiarum ejus non recordaber ; legis c., omnium justitiarum ejus non recordaber ; legis quibusdam dicendum in judicio: Non novi vos ; illis sine dubio, qui receperunt mercedem suam. Ergo omnis justitia tepida, omnis transitoria, omnis vendita, erit in oblivione coram Deo. Sed non ita apostolorum justitiae. Quod ex eo satis apparet, quod sequitur: Cum semine eorum permanent bona. Manent enim usque hodie in nobis apostolorum vestigia; et eorum religio, quia ex Deo est, non potest dissolvi. Vestes Israelitici populi quadraginta annis in deserto perseveraverunt integrae ; multo magis apostolorum vestes super jumentum Salvatoris impositae. Cum semine, inquit, eorum. Quod est semen, quia secutus adjungit: Haereditas sancta nepotes eorum? Idem profecto et semen sunt, et nepotes. Meministis credo: scientibus enim legem loquor: meministis, inquam, legalis mandati, ut suscitet frater superstes semen fratri defuncto sine semine . Quis sine semine? Singulariter, ait,
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ enĩ ꝓderit nobis eoꝵ iusticia: qͥndo ipsa
qͦq sicut ostensũ est tantũ ꝓfuere peccata: Pro
nobis facit eoꝵ uita. eoꝵ doctrana: etiã & mors
ipsa. Etenĩ in contiersatione continentiã. in
p̾dicatione sapientiã: in passione sua patien¬
tiã. nobis beati apłi contulerunt. Quantum
usq hodie conferre ñ cessant miscdia plem
qͦd est scaꝵ fructꝰ orationũ. Quauis & in ipsa
eoꝵ uita adhuc inuenias qͦd ad numeres. fidu¬
ciã scilicet qͣm nobis miracłor exhibitione pte¬
buerunt. Et qͥs enumeret. qͣi multa nobis ꝑ
cos beneficia ꝓuenerunt: Bene ergo de eis scͥp¬
tura loquit. qm̃ hii sunt uiri miscdiȩ. Et ad¬
dit. Quoꝵ iusticiȩ oblinonẽ non acceperun.
Uis ut nec tua accipiat obliuuionẽ: A tplici caue
ꝑiculo & fiorebit in ecernũ ante dñm. Legis
em̃ quia tepidꝰ es. incipiã te euonere ex ore meo.
Legis. si auerterit si querterit se iusticia sua iustꝰ¬

Expanded text:
Quantum enim proderit nobis eorum justitia, quando ipsa Quantum enim proderit nobis eorum justitia, quando ipsa quoque, sicut 995 ostensum est, tantum profuere peccata? Pro nobis facit eorum vita, eorum doctrina, etiam et mors ipsa. Etenim in conversione continentiam, in praedicatione sapientiam, in passione sua patientiam nobis beati apostoli contulerunt. Quartum usque hodie conferre non cessant misericordia pleni, quod est sanctarum fructus orationum. Quamvis et in ipsa eorum vita adhuc invenias quod annumeres, fiduciam scilicet, quam nobis miraculorum exhibitione praebuerunt. Et quis enumeret quam multa nobis per eos beneficia provenerunt? Bene ergo de eis Scriptura loquitur: Quoniam hi sunt viri misericordiae; et addidit: Quorum justitiae oblivionem non acceperunt . 6. Vis ut nec tua accipiat oblivionem? A triplici cave periculo: et florebit in aeternum ante Dominum. Legis enim: Quia tepidus es, incipiam te emovere ex ore meo ; legis: Si averterit se justus a justitia sua, et
Abbreviated transcription (Latin):
que segregat᷑ hereditati: que medicũ ñ repellit.
Induratos enĩ tanquã uas figuli in uirga fer¬
rea conteret: & hereditas infirmata est ait. tu
uero ꝑfecisti eam. Audistis certe quã miscłiam
consecuti sint apũ nr̃i: ut iã nemo ex uobis suꝑ
peccatis preceritis ultra quã necesse sit consun¬
dat᷑. in cubili conscientiȩ suȩ. compunctꝰ. Quid
enĩ: forte peccasti in scło. Nunqͥd ampliꝰ pau¬
lo: Quod si in ipsa religione: nunqͥd plus pe¬
tuo: Aitam̃ illi totom corde penitentiã agentes
ñ modo salutẽ s & sc̃itatẽ sunt consecuti: etia
& salutis ministeriũ. & magisteriui adepti sunł.
sc̃itatis. Et tu ergo fac similiter: qm̃ ꝓpter te
Petestam̃ in hoc uerho etia illud ñ inconuenien¬
ter acciꝑe. uiros miscdiȩ fuisse apłos. idẽ plenos
clesie uniuerse. Sciinꝰ enĩ qͦd uiti isti nec sibi
tuus est: magis autẽ nobis om̃ib ꝓpt̾ illuo

Expanded text:
quae segregatur haereditati, quae medicum non repellit. quae segregatur haereditati, quae medicum non repellit. Induratos enim, tanquam vas figuli in virga ferrea conteret: et haereditas infirmata est, ait, tu vero perfecisti eam . 4. Audistis certe quam misericordiam consecuti sint apostoli nostri, ut jam nemo ex vobis super peccatis praeteritis ultra quam necesse sit confundatur, in cubili conscientiae suae compunctus. Quid enim? forte peccasti in saeculo; nunquid amplius Paulo? Quod si et ipsa in religione; nunquid plus Petro? Attamen illi in toto corde poenitentiam agentes, non modo salutem, sed et sanctitatem consecuti sunt; etiam et salutis ministerium, et magisterium adepti sunt sanctitatis. Et tu ergo fac similiter, quoniam propter te Potes tamen in hoc verbo etiam illud non inconvenienter accipere, viros misericordiae fuiscclesiae universae. Scimus enim quod viri isti nec sibi s mortuus est; magis autem nobis omnibus propter illum.