comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rius autem hunc suꝑbum diuitẽ dñs
non lo quacitati uacantẽ dixerat.
sed suꝑfluȩ conuiuantem: N eque hunc
deloquacitate narrauit. sed cũ elatio¬
ne & tenatia. de edacitate peccasse.
Sedquia habundare in conuiui is loqͣ¬
citas sol&. is quihic male conuiua¬
tus dicitur. apud infernum grauius
inlingua ardere ꝑ hibetur: Primam ñ¬
namque male conuiuantibus famula¬
tur culpa lo quacitatis : post loqua¬
citatẽ ludendi etiã leuitas: Sequit᷑:
Nam quia edacitatẽ lusus sequatur.:
testatur sacra scriptura quȩ ait:
Sedit populus manducare & bibere:
& surrexerunt ludere: S ed priusquã
ad lusum moueatur corpus: ad io cos
ac uerba in ania mouetur lingua:
Quid ergo est quod innuitur. quia in
tormentis positus diues. linguã suã
refrigerari postulauit nisi quod is qui
conuiuando magis deloquacitate pec¬
cauerat. per retributionis iusticiam
in lingua atrocius ardebat: ᷤ Sedcũ
graui ualde est pauore pensandum:

Expanded text:
rius autem hunc superbum divitem Dominus rius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui male hic convivatus dicitur, apud infernum gravius in lingua ardere perhibetur. Prima namque male convivantibus famulatur culpa loquacitatis, post loquacitatem vero ludendi etiam levitas sequitur. 1657 Nam quia edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore pensandum
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: Pater abraham miserere mei:
& mitte lazarum ut intinguat ex¬
tremum digiti sui in aquã. & refrige¬
r& linguã meã : quia crucior in hac
flamma: O quanta est subtilitas iudi¬
ciorum di  O quam districte agitur
bonorum actuum malorumque re¬
tributio: Certe superius dictumest.
quia in hac uita lazarus cadentes mi¬
cas demensa diuitis quęrebat. & ne¬
mo illi dabat: Nunc desupplicio diuitis
dicitur. quia de extremo digito laza¬
ri. distillari aquam inore suo concu¬
piscit: hinc ergo. hinc fr̃s colligite:
quanta sit districtio seueritatis dĩ
Diues enimiste qui uulnerato paupe¬
ri mense suae uel minima dare noluit.
in inferno positus. usque adminima quȩ¬
renda peruenit: Namguttã Aquȩ
petiuit : quimicas panis negauit :
Sednotandum ualdeest: quid sit. quod
diues inigne positus. linguã Suam re¬
frigerari petit: Mos quippe est sacri
eloquii. ut aliquando aliud dicat.
sed ex eodem dicto aliud innut: Supe¬

Expanded text:
dixit: Pater Abradixit: Pater Abratte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ergo, hinc, fratres, colligite quanta sit districtio severitatis Dei. Dives enim iste qui vulnerato pauperi mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Supe
Abbreviated transcription (Latin):
te & in opia anullo uisitari Nam
quia nemo ci aduisitandum aderat.
destantur canes quilicenter uulnera
lingebant: Ex una ergo rẽ om̃i potens:ͦ
ds duo iuditia exhibuit: dũlazarũ
pauperem ante ianuam diuitis iacere
ꝑmisit : ut & diues impius dampnatio¬
nis sibi auger& ultionẽ. & temptatus
pauper crescer& adremunerationem::
Conspiciebat ille cotidie cui nonmi¬
sereretur : uidebat iste de quo proba¬
retur: Duo inferius corda. sed unus
desuꝑ inspector: qui& hunc temptan¬
do exercebat adgłam: & illũ toleran¬
do expectabat ad poenam: N am seqͥt᷑. i
Factum est autem utmoreretur
& portaretur abangelis insinũ
abrahȩ: Mortuus est autẽ diues: & se¬
pultus est in inferno: Quinimirum
diues eum cui in hac uita misereri
noluit: in suoiam supplicio positus
patronum quȩrit : Namecce subdi¬
tur: Qui el euans oculos cũ ess&
intormentis uidit abraham a longe.
& lazarũ insinu eius: Et ipse clamans

Expanded text:
te et inopia a nullo visitari. Nam te et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: 5. Factum est autem ut moreretur portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. Et ipse clamans
Abbreviated transcription (Latin):
re. & exuisione pauperis non mise¬
renti diuiti cumulum dampnatio¬
nis intulit: & rursum exuifioNe
diuitis temptatũ cotidie pauperẽ
probauit: Quantas nãq hunc ege¬
num & uulnerib obsessum tempta¬
tiones creditis in sua cogitatione tole¬
rasse: cumipse egeret panẽ. & non
haber& etiã salutẽ : atque antes ẽ
diuitẽ cerner& salutem & dilitias
habere cum uoluptate. se dolore &
frigore afficiꝰ illum gaudere conspi¬
cer& Bysso &purpura uestiri: se
deprimi uulnerib illum deflitere
acceptis rebus: se egere. illum nolle
largiri: Quantus putamus fr̃s kmi.
tunc incorde pauperis tumultus temp¬
tationis fuit. cui certe poterat adpoe¬
nam sufficere paupertas. etiam fisa¬
nus fuiss&. Rursum suffeciss& aegri¬
tudo: etiam si subsidium ad esset:
Sedut probaretur amplius pauper.
simul hunc & paupertas & egritudo
tabe fecit:Atque insuꝑ uidebat pro¬
cedentem diuitem: & ab obsequentibus
circum fulciri. & se in infirmita¬

Expanded text:
re et ex visione pauperis 1656 non misere et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obsequentibus cuneis circumfulciri, et se in infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
bientibus infine dicturus est. ne¬
scio uos unde estis  Discedite Ame
om̃s operarii iniquitatis: At contra
moysi dicitur: nouite e nomine:
Ait ergo dediuite: homo quidam:
Ait depaupere : egenus nomine la¬
zarus Acsi aperte dicat: Pauperẽ
humilem scio: sũperbum diuitem
nescio: Illum cognitũ ꝑ ad probatio¬
nemha beo: hunc ꝑ iudicium repro¬
ybationis ignoro: Pensandũ nobis est:
non pro una re agitur. Nam ecce
plenus ulceribus mendicus laz arus:
ante ianuas diuitis iacet Qua dere ĩ
una: dñs duo iudicia expleuit: ha¬
buiss& enim fortasse Aliquã excusa¬
tionẽ diues: N lazarus pauꝑ & ulcero¬
sus ante eius ianuã non iacuis s&:
si remotus fuiss&: si eius in opia non
ess& oculis inportuna: Rursum silon¬
ge ess& diues ab oculis ulcerosi pau¬
peris : minorem tolerass& In animo
temptationẽ pauper: Seddũ egenũ
& ulceratũ ante ianuã diuitis & di¬
uitiis affluentis posuit: inuna cadẽq

Expanded text:
bientibus in fine dicturus est: Nebientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est enon pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque
Abbreviated transcription (Latin):
honorabilior ceteris esse uideatur :
Nam quia prosola inani gła uesti¬
mentum preciosius quęritur. res
ipsa testatur.: Quod nemo uult ibi
preciosis uestib indui: ubi abaliis
non possit uideri: Quã culpã possu¬
mus melius etiã ex diuerso college¬
re: quia si abiectio uilis indumenti
uirtus non ess& : Euuangelista uigi¬
lanter de iohanne nondicer& : erat
indutus pilis camelorum: Sed notan
dum nobis magnopereest Inore
ueritatis . desuperbo diuite. & hu¬
mili paupere. quantꝰ sit ordo narra¬
tionis : Ecce enim dicitur. homo
quidam erat diues. Et protinus sub¬
infertur. Eterat quidã mendicus.
nomine lazarus: Certe inpopulo
plus solent nomina diuitũ. quã pau¬
perum sciri: Quid est ergo quod
dñs depaupere & diuite uerbũ faci¬
ensNomen pauperis dicit. et no¬
men diuitis nondicit. nisi quod ds̃
humiles nouit atque ad probat.
& suꝑbos ignorat: Unde & quibus
dam demiraculorũ uirtute super¬

Expanded text:
honorabilior caeteris esse videatur. honorabilior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis cdum nobis magnopere est, in ore Veritatis de superbo divite, et de humili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives. Et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus de paupere et divite verbum faciens nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit, atque approbat, et superbos ignorat? Unde et qudam de miraculorum virtute super
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ergo. hinc sum mopere colligen¬
dum est. qua poena multandus Sit
qui aliena deripit. si inferni damp¬
natione percutitur. qui propria
non largitur: Nemo itaque securum
se aestim& dicens: Ecce aliena non
rapio. sed concessis licite reb fruor:
Quia diues iste nonidcirco punit est
qm̃ aliena abstulit. sed quia accep¬
tis rebus sem& ipsum male dereliquit.⁊
hoc quȩ fuit quodhunc in inferNo
tradidit. quia in sua felicitate ti¬
midus non fuit : qui percepta dona
adusum arrogantie inflexit: quia
uiscera pietatis ignorauit : quia pec¬
cata sua redimere. etiã cum Sibi ha¬
bundar& prȩtium noluit: Et sunt
non nulliꝰ quicultum subtiliũ prȩcio¬
sarumq uestium nonputant es Se
peccatum: Quod si uidelic& culpa
non ess&: nequaquã sermo di tam
uigilanter ex primer&  quod diues
quitor quetur apud inferos. bysso
& purpura indutus fuiss&: Nemo qͥp¬
pe uestimenta precipua. nisi adina¬
nem głam quęrit. uidelicet ut

Expanded text:
Hinc ergo hinc summopere colligenHinc ergo hinc summopere colligendum est: qua poena multandus sit, qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur, qui pnon largitur. Nemo itaque securum se existimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor; quia dives iste non idcirco punitus est, quoniam aliena abstulit, sed quia in acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hocque fuit quod hunc in inferno tradidit, qui in sua felicitate timidus non fuit; quia percepta dona ad usum arrogantiviscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
enim dñs resurrexit: Sed iudaicus
populus quia moysi credere noluit:
ei etiam qui resurrexit ex mortuis
credere contempsit: Cumq moysi
uerba spiritaliter intellegere contẽp¬
sit : ad eum dequo moyses locutus fue
proindagandis allegoriȩ mysteriis
suc cincte transisse sufficiat.: nunc
ad intuendam latius rei gestęm¬
ralitatẽ animus recurrat: homo
quidam erat diues qui induebatur
purpura x bysso: & epulabatur
cõtidie splendide: Et erat quidã
mendicus nomine lazarus. qui iace¬
bat ante ianuã diuitis. ulcerib plenꝰ
Nonnulli putant prȩcepta ueteris
testamenti districtiora esse quam
noui. sedhi nimirũ inpro uida con¬
sideratione falluntur: In illo enim
non tenatia. sed rapina multatur:
Ibi res iniustę sublata restitutiorie
qua drupli punitur.Hic autẽ diues
iste non abstulisse aliena reprehendi¬
tur : sed propria non dedisse: Nec di
citur. quia ui quemquã obpressiss&:
sed quia in acceptis rebus se ex tulit

Expanded text:
enim Dominus resurrexit, sed Judaicus enim Dominus resurrexit, sed Judaicus ille populus, quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fuerpro indagandis allegoriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed proprcitur, quia vi unumquempiam oppressit: sed quia in acceptis rebus, se extulit.
Abbreviated transcription (Latin):
les: qua multos a sua fide deuias se
considerant eos nulla conpassione
a tormentis cripiunt: quos tamen per
carnem filios recognoscunt: In torm̃tis
autẽ diues positus quinque fr̃s se
habere perhibet. quia superbus
isdem iudaicus põpulus. qui exmagna
iam parte dampnatus est. sequaces
suos quossuꝑ terrã reliquit: quinq
sensibus corporis deditos nouit: Qui¬
nario ergo numero fr̃s quos reliquerat
exprimit. quia eos adspiritalem in¬
tellegentiã. non ad surgere. in inferno
positus gemit: Petit ut adeos laz ar̃
mittatur . cui quia moysen & pro¬
phetas habeant dicitur: Sed art:. Quia
non credunt. nisi quis exmor tuis re¬
surrexerit: Cui protinus respondet᷑:
Si moysen & prophetas non audiunt.
neque siquis ex mortuis resurrexerit
credent.⁊ Certe de moysen ueritas
dicit: Si crederetis moysi : crederetis
utique mihi: Deme enim ille scrip¬
sit: Impletur ergo quodper abrahȩ
responsionem dicitur. ex mortuis

Expanded text:
les, quia multos a sua fide deviasse les, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus, quinque se fratres habere perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est. Sequaces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferno positus gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod Mosen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credunt, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
debcat: abipsa refectionis Suȩ
scientia mente uacua ieiunat: Ab ex¬
tremo digiti se tangi desiderat: quia
acternis suppliciis datus. optat opera¬
tione iustorũ uel ultima participari.:
Cui respondetur. quod in hac uita bona
receperit. quia om̃e suum gaudiũ
felicitatẽ transitoriã plltauit: habere
hic & enim possunt & iusti bona: nec
tamen haec inreconpensatione recipe¬
re.Quia dum meliora idest aet̾na
appetunt. eorũ iudicio quȩ libet
bona ad fuerint: cum scĩs desi deriis
aestuant. bona minime uidentur ::
Unde dauid propheta qui regni diui¬
ciis multisque obsequiis fulciebatur:
quãuis & haec adnecessitatẽ bonia
esse conspicer&: uni tamen singula¬
riter bona in hianter a estuabatꝰ
dicens: Mihi aut̃ adherere dõ bonũ. ẽ
Inter haec uero notandum est. quod
ei dicitur: memento fili: E cce enim
abra ham filium uocat. quẽ tamen
atormento non liberat: Qm̃ huius
infidelis populi precedentes patres fide¬

Expanded text:
debeat, ab ipsa refectione suae debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret, uni tamen singulariter bono inhianter aestuabat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Inter haec vero notandum eei dicitur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fide
Abbreviated transcription (Latin):
regni huius. eicientur intenebras ex¬
teriores: Qui enim purpura indutus
dicitur: recte regni filius uocatur :
Qui de longinquo aduidendũ lazarũ
oculos leuat : quia dumꝑdampnationis
suae supplicia infidelss inimo sunt:
Fideles quosque ante diem ex tremi
iudicii superse in requiem adten¬
dunt. quorũ postgaudia contem¬
plari nulla tenus possunt: Longe
uero est quod conspiciunt : quias illuc
ꝓmeritum non adtingunt: In lingua
autẽ amplius ardere ostenditur cũ
dicit: Mit te lazarũ ut in tinguat
ex tremum digiti sui inaqua. & re¬
friger& linguã meã : quia crucior
in hac flamma: Infidelis populus.
uerba legis in ore tenuit. quȩ opere
seruare contempsit: Ibi ergo amplius
ardebat : ubi se ostendit scire quod
facere noluit: Qua propter bene
dedoctis & neglegentibus ꝑsalomonẽ
dicitur: Omis labor hominis inore
eius : sed anima illius non implebitur
bonis. Quia quisquis hoc solũmodo
laborat. ut sciat quid loqͥ

Expanded text:
regni expellen tur in tene bras exregni expellen tur in tene bras exterdicitur recte regni filius vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac flamma . Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui
Abbreviated transcription (Latin):
dampnant: confessionẽ uero peccato¬
rum ad probant dicentes. Confitemi¬
ni alterutrum peccata ura. & orate
proinuicẽ ut saluemini: Vlcera lazari
canes lingunt. scĩ & enim doctores.
dum gentilium confessionls accipiuflꝰ
&mentium uulnera saluti restituunt:
Vnde & bene lazarus. interpretatur
adiutus: Quia ipsi hunc adereptio¬
nem iuuant: qui eius uulnera ꝑ linguę
correptionẽ curant: Potest etiam per
linctionem canum : lata adulantium
lingua signari: Adulantibus & enim
uulnera nr̃a lingere est: quod plerũ¬
que solent etiam ipsa mala quęnos
innobis reprehendimus. in probo fauo¬
re laudare: Contigit uero: ut ut̃que
moriretur: diuesqui induebatur pur¬
pura & bysso. sepultus in inferno.
Insinu uero abrahȩ. lazarus abani
gelis ductus est: Quid abrahȩ sinus.
nisi secretã requiem significat patris.
uenient aboriente & occidente: & re¬
cumbent cum abraham. & isaac. & ia¬
cob. in regno caelorum: Filii autẽ

Expanded text:
damnant, confessionem vero peccatodamnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur purpura et bysso, sepultus est in inferno; in sinum vero Abrahae Lazarus ab gelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patrum? uenient ab oriente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. filii autem
Abbreviated transcription (Latin):
tem habuit sed adelationẽ : quasi de ac¬
ceptis opibus tumuit. Et quia ei uerba
defluebant descientia: quasi micȩ cade¬
bant demensa t contra iacentis pac¬
peris: uulnera lingebant canes: Non¬
num quã solent insacro eloquio: per
canes predicatores intellegi Canum
& enim lingua uulnus dum lingit cu¬
rat. quia & doctores scĩ dumincon¬
fessione peccati nr̃i nos instruunt.
quasi uulnus mentis per linguã taN¬
gunt : Etquia nos loquendo a pecca¬
tis eripiunt: quasi tangendo uulne¬
ra ad salutem reducunt: Quia enim
canum nomine prędicatorũ lingua
signatur. dumꝑ psalmistam dicitur.
Lingua canum tuorũ. ex inimicis abipso.
Ex iudȩis quippe infidelibus. scĩ
prȩdicatores elea asunt: qui inassertio¬
ne ueritatis. contra fures latronesq
uenientes. magnos prodõ ut ita dicã
latratus dederunt: Quocontra de
quorundam reprobatione dicitur:
Canes muti. nonualentes latrare. ⁊
Quia igitur predicatores scĩ peccata

Expanded text:
tem habuit, sed ad elationem, quasi de actem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit. Et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. 1653 Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ diues iste qui induebatur purpura
& bysso & acpulabatur cotidie splendide.
nisi iudaicum populum Signat
quicultum uitae ex terius habuit.
qͥa accępte legis delitias adnitorem us ẽ.
non adutilitatem: Quem uero lazarꝰ
ulccribus plenus. nisi gentilẽ populũ
figuraliter exprimit. Quidũ con¬
uersus addm̃ peccata sua confiteri non
erubuit: huic uulnus incute fuit:
Incutis quippe uulnere. iurus auisce¬
ribus trahitur.: & foras erumpit: Quid
est ergo peccatorũ confessio: nisi quę¬
dam uulnerũ ruptio. Quia peccati
uirus salubriter aperitur in confessione.
quod pestifere latebat inmente:
Uulnera & enim cutis. insuper ficiem
trahunt humorem putredinis.: con¬
fitenda peccata quid aliud agimus
nisi malum quod in nobis latebat a perimꝰ.
Sed lazarus uulneratus cupiebat satura¬
ri demicis quaecadebant demensa diui¬
tis. & nemo illi dabat: Quia gentilẽ
quemque ad cognitionem legis admit¬
tere. superbus ille populus despiciebat:
quidum doctrinam legis non ad carita¬

Expanded text:
induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem. Quem autem Lazarus ulceribus plenus, nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam legis non ad charita
Abbreviated transcription (Latin):
tem peccatorisis ed ut conuerta tur
& uiuat: Etiterũ Peccator inqua¬
cum que die conuersus fuerit. & in¬
gemuerit peccatum suum : om̃ĩa
peccata eius obliuioni tradentur:
test mulier infantem suum: ut non
misereatur filio uteri sui. Et si¬

Expanded text:
ed ut convertatur et vivat. » Et iterum: « Peccator in quacunque die conversus fuerit, et ingemuerit peccatum suum, omnia peccata ejus oblivioni tradentur test mulier infantem suum, ut non misereatur filio uteri sui? s
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ positum. dum fuiss&s ablatum.
tanta ex eius corpore flagrantia¬
odoris emanauit. Acsi ex putrescente
carne illius prouermibus aromata
ferbuissent: Haec igitur dixi ͥ ut eui¬
cino exemplo ostenderem. posse nos¬
nullos & secularem habitum gerere:
& sȩcularem animum non habere: xl.uiiii.
Q uosenim tales in hoc mundo necessi¬
tas ligat. ut ex om̃i parte exui amun¬
do nonpossint. sic debent ea quae
mundi sunt tenere: ut uitã tamen eis
nesciant ementis fractione succum¬
bere: Haec ergo cogitate fr̃s km̃i.¬
& cum relinquere cuncta quȩ mundi
sunt non potestis: ex teriora bene ex te¬
rius agite. sed ardenter interius ad
acterna festinate Nihilsit quod desi¬
derium urae mentis retard&. nulliuꝰ
uos rei in hoc mundo delectatio iN¬
plic&: Si bonum diligitur: mens
in bonis melioribus id est incaelestib
delectetur: Simalum metuitur.
mala animo aeterna proponantur:
utdum illuc esse conspicit & ampliuꝰ

Expanded text:
superpositum dum fuisset ablatum, superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corpore fragrantodoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in tas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possunt, sic debent ea quae mundi sunt tenere ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo cogitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur, ut dum illic esse conspicit et amplius
Abbreviated transcription (Latin):
& ut plus a fine eius claruit. magis
ex debito quã ex intentione: Namcũ
propinquante mortis eius tempore
grauissuma aeris tempestas obsister&.
ne adsepeliendum duci potuiss&:
eumque coniux sua cum fletu uehe¬
mentissimo requirer & dicens
Quid faciam. quomodo te eicio ad se¬
peliendum : quae ostium domus egredi
huius. pręnimia tempestate non pos¬
sum, Tunc ille respondit: Noli muli¬
er flere : quia mox utego defunctus
fuero: aeris serenitas redit: Cuius
protinus & uocem mors. & mortẽ
serenitas est sequuta: cuius manus
ac pedes podagri . humore tumescen¬
tes. & uersi inuulneribus fueraNit.¬
& profluenti sanię patebaNt
exmore fuiss& detectum. Nta in anus
pedesque illius sanisreperti sunt. ac si
um quã uulneris nihil habuissent.
Ductus itaque ac sepultus est: eiusq
coniugi uisum est . ut quarto diȩ in se¬
pulchro illius marmor quod super¬
positum fuerat mutari debius set:
Quoduidelic& marmor corpori eiꝰ

Expanded text:
 ut plus ex fine ejus claruit, magis  ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. vandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris nihil habuissent. 1627 Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nonutatur. qui & necessaria
cuncta ex terius aduitȩ suę ministe¬
rium redigit : & tamen haec eadem
non sinit suȩ menti dominari: ut sub¬
iecta foris seruiant: & num quam
in tentionem animi ad alia tendentis
frangant: Qui cumque ergo tales
sunt: eis profecto terręna omnia
non addesideriũ sed ad usum ad sunt:
quia rebus quidem necessariis utunt᷑.
sed nihil habere cum peccato cupiunt:
De ipsis quoque rebus habitis cotidie
mercedes adquirunt: & plus gaudent
debono opere. quã debona possessione.
Acne aliquibiis ista difficilia esse uide¬
antur¬
EM DEPERSONA
refero quã multi ur̃m¬
mecum nouerunt:
Quã uidelic& rem ipse
ante triennium. incentũ¬
cellensi urbe apersonis fidelibus didi¬
ci: Nuper namque in eadem ciuitate
teo phanius comes fuit : uir miscđiȩ
actibus deditus. bonis opcrib intentꝰ.
hospitalitati precipuȩ studens ex er¬
cendi comitatus actibus occupatus.
Agebat terrena & temporalia: sed¬

Expanded text:
quasi non utatur, qui et necessaria quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit, et tamen haec eadem non sinit suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque ergo tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsis quoque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate Theophanius comes fuit , vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et temporalia; sed
Abbreviated transcription (Latin):
non gaudentes : Et qui emunt. tãquã
non possidentes: Et qui utuntur hoc
mundo. tamquã nonutantur: P rȩtert
enim figura huius mundi :Uxorẽ
namque hab& sed quasi non habens:
qui sic scit debita carnis & soluere.
ut tanien.per eam mundo tota mente
non cogatur inherere: Nam cum. asdẽ
rursum egregius predicator dicat.
qui hab& uxorem cogitat quȩ sunt
huius mundi: quomodos placeãtꝰ
uxori: Ille uxorem habens quas
non hab& : quisic stud&s placere cõn¬
iugi. ut tamen non displiceat conditori:
Flet quoque sed quasi non fleat: qui
sic temporalibus dampnis affligitur:
ut tamen deaeternis lucris semper
animum consoletur: Gaudet uero sed
quasi nongaudeat. quisic detemporali¬
bus bonis hylarescit: ut tamen semꝑ
perpetua tormenta consideret
Et in hoc quodmentẽ gaudio suble¬
uat: hanc continuo pondere ꝓuidi
timoris pręmat Emit aut̃. sed quasi
non possidens. qui & adusum terręna
prȩparat. & tamen cauta cogitatio¬
quat: Mundo quoque utitur. sed

Expanded text:
nt tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo tanquam non utantur; praeterit enim figura hujus mundi . Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper tormenta perpetua consideret; et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatioquat. Mundo quoque utitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tentur. Cuncta etiã licita respuunt:
ad despectum mundi sublimiter accen¬
duntur. licere sibi nolunt om̃e qđ¬
lib&. bona sibi amputant : etiã con¬
cessa contempnunt uisibilia. in in uisi¬
bilibus accenduntur : lamentis gaudent.
in cunctis sem& ipsos humiliant: Et
sicut non nulli peccata operũ. sic ipsi¬
peccata cogitationum deplorant:
Quid itaque istos nisi iustos dixerim
& recti semper in opere ꝑseueraNt.¬
s hinc ergo colligendum est. quantum
dõ gaudium faciat: quando humilit̃
plangit iustus: si facit in caelo gaudiũ¬
quando hoc quod male gessit ꝑpęni¬
 tentiã dampnat iniustus: S equitur:¬

Expanded text:
tentur. Cuncta etiam licita respuunt, tentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur, 1603 lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi cogitationum peccata deplorant. Quid itaque istos dixerim, recti semper in opere perseverant? Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat quando humiliter plangit quando hoc quod male gessit per poenitentiam damnat injustus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a mundi derelin quunt. honores
fugiunt. acceptis contumeliis lae¬
tantur : f lagrant desiderio. ad cae¬
lestẽ patriã anhelant: Et quia se
errasse adõ considerant: dampna
praecedentia lucris sequentibus con¬
pensant: Maius ergo depeccatore
conuerso. quam destante iusto gau¬
dium fit incatlo. quia & dux in p̃¬
lio plus cum militt̾ diligit. qui post
fugam reuersus hostem fortiter prȩ¬
mit: quã illum quinumquã terga
prebint. & num quã aliquid fortit
fecit: Sic agricola illam amplius
terram amat. quȩ post spinas uberes
fruges profert. quã eã quȩnum quã
spinas habuit. & numquã fercilem
messem producit: Sed inter haec scien¬
dum est. quia sunt plerique iusti. in
quorum uita tantum est studium:
ut cis quȩ lib& peccatorũ pęnitentia
prȩponi nulla tenus possit: Nam multi
& nullorum sibi malorum sunt consen.
& tamen in tanti ardoris afflictione se
exerunt : acsi peccatis om̃ib angus¬

Expanded text:
omnia mundi derelinquunt, honores omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter gessit. Sic agricola illam amplius terram amat quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam spinas habuit et nunquam fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangus
Abbreviated transcription (Latin):
in caelo suꝑ uno peccatore poeniten¬
tiam agente : quã suꝑ non aginta
nouem iustis quinon indigent pęni¬
stentia Considerandum nobis est
fr̃s mei. cur dñs plus de conuersis
peccatorib quã destantibus iustis
in caelo gaudium esse fateatur :
nisi hoc quodipsi ꝑ cotidianum
uisionis experimentũ nouimus:
Q uia plerumque hi quinullis se
oppressos peccatorũ molibus sciunt.
Stant quidem in uia iustitię: nul¬
la in licita perpetrant. sed tamen ad
caelestem patriam anxciȩ non anelaNł:
Tanto que sibi in rebus licitis usum prȩ¬
bent: quanto se perpetrasse nulla
inlicita meminerunt: Etplerumque
pigri remanent adexercenda boria
prȩcipua quia ualde sibi securisunt.
quod nulla commiserint mala grauio¬
ra: At contra nonnumquã hi qui Sẽ
aliqua inlicita egisse meminerunt.
ex ipso suo dolore conpuncti. in ar¬
descunt adamorem di : seseque in
magnis uirtutibus exercent. cuncta¬
& difficilia scĩ certaminis appetunt:

Expanded text:
in coelo super uno peccatore poenitenin coelo super uno peccatore poenitentiam agente quam super nonanovem justis qui non indigent poenitentia. Considerandum nobis est, fratres mei, cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse nulla illicita meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
to. alius dicit in montibus ut signifi¬
c& in excelsis : Quia minirũ oues
quaenon perierant: in sublimibus
stabant: Etcũ inuenerit ouem.
imponit in humeros suos gaudens:
Ouem in humeris suis imposuit.
quia humanã naturã suscipieN.
peccata nr̃a ipse portauit: Etueni¬
ens domum: conuocat amicos & uici¬
nos dicens eis: Congratulam ini
mihi : quia inueni ouem quȩ perie¬
rat: Inuenta oue addomum redit.
quia pastor noster reparato homine
ad regnum caelestȩ rediit: Ibi amicos
& uicinos inuenit. illos uideli c& ange¬
lorum choros qui amici eiussunt
quia uoluntatẽ eius continuȩ insua
stabilicate custodiunt: Uicmi quoq
eius sunt: quia claritate uisionis illius.
sua assiduitate per fruuntur  Etno
tandum quod nondicat congratula¬
mini inuente oui: sed mihiꝰ Quia
uidelic& eius gaudium est uita nr̃a
etcum nos adcęlum reducimur
sollempnitatẽ lȩtity̧ illius implemꝰ:
Dico uobis quodita gaudium erit

Expanded text:
to, alius dicit in montibus, ut signifito, alius dicit in montibus, ut significet in excelsis , quia nimirum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cum invenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia humanam naturam suscipiens peccata nostra ipse portavit. Et veniens domum, convocat amicos et vicinos, dicens illis: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quae perierat. Inventa ove ad domum redit, quia Pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduittandum quod non dicat, congratulamini ovi inventae, sed mihi quia videlicet ejus est gaudium vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae illius implemus. Dico vobis quod ita gaudium erit
Abbreviated transcription (Latin):
IIII Ecce mira dispensatione pictatis.
similitudinem ueritas dedit: quam
& in se ipse homo recognoscer&. & tam̃
haec specialiter ad ipsum auctorem
hominum ꝑtiner&: Quia enim
centenarius numerus ꝑfectus est
ipse centum oues habuit cum ange
lorum substantias & hominum crei¬
uit: Sed una orus tunc periit quando
peccando homo pascua uitȩ dereli¬
quit: Dimisit aut̃ nonaginea nouẽ
oues in deserto: quia illos sum mos
angelorum choros reliquit incęlo:
Curautem caelũ desertũ uocatur.
nisi quod desertum derelictum.
Tunc autẽ caelum homo deseruit:
quando peccauit: In deserto aũt
nonaginta nouem remanserant:
quando in terrã dñs unam ouem¬
quȩrebat. quia rationalis creaturȩ
numerus. angelorũ uidelic& & ho¬
minum qui aduidendũ dm̃ condi¬
tus fuerat. pereunte homine erat
inminutus: etut ꝑfecta sum ma
ouium integraretur incaelo: homo
perditus quȩ rebatur in terra: Nam ñ¬
quod hic euuangłista dicit in de ser¬

Expanded text:
 Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius est numerus perfectus, ipse centum oves habuit, cum Anglorum substanttam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo deseruit cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationalis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum 1602 condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Nam quod hic evangelista dicit in deser
Abbreviated transcription (Latin):
nus quoderant agnoscerent: caelestis
cos medicus blandis fomentis curat.
benignum paradigina obicit: & in
eorum corde uulneris tumorem
prȩmit: Ait namque: Quis oxuo¬
bis homo qui hab& centum oues.
Etsi perdiderit unam ex illis:. non ne
dimittet non aginta nouem in deser¬

Expanded text:
nus quod erant agnoscerent, coelestis nus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit non
Abbreviated transcription (Latin):
& iusti soleantꝰ recte peccatoribus
indignari: S ed aliud est qđ agitur
typo superbiȩ. aliud quodzelo
disciplinȩ : Dedignantur & enim.
sed non dedignantes : Desperant. sed
non desperantes: Persecutionem¬
commouent. sed amantes: Quia
& si foris increpationes ꝑdisciplinã
exaggerant. in tus tamen dulcedi¬
nem ꝑcaritatẽ seruant: PrȩponuN
sibi inanimo ipsos plerum que quos
corrigunt: meliores ex istimant eos
quoque quos udicant: Quod uide¬
lic& agentes & ꝑ disciplinam sub¬
ditos. & per humilitatẽ custodiunt
sem& ip̃sos: At contra hii quide
falsa iustitia suꝑbire solent: cete¬
ros quosque despiciunt. nulla infir¬
mantibus miscđia condescendunt.
et quo se peccatores esse non creduN
eo deterius peccatores fiunt: De
quorum profecto numero. pharisei
extiterant : qui duudicantes dñm
quod peccatores susciper&. arenti
corde ipsum fontem miscđię repre¬
hendebant: Sedquia ęgri erant.
ita ut ȩgros se esse nescirent: quati¬

Expanded text:
et justi soleant recte peccatoribus et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionemcommovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt semetipsos. At contra hi qui de falsa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quate
Abbreviated transcription (Latin):
EStiuum TEꝑus¬
quod corpori meo ual¬
de contrarium est :
loquime de ex positione
euuangłii longa mora
interueniente prohibuit. Sed num¬
quid quia linga tacuit. ardere cari¬
tas cessabit. Hoc & enĩ dico. quod
apudse ur̃m unus quisque recognoseit:¬
⁊̃ Plerumque caritas quibusdam occu¬
pationibus prepedita. & integra
flagrat incorde. & tamen non mons.¬
⁊ tratur inopere: quia & sol cũ nube
tegitur nonui detur in terra: & tamen
& foras flammas operis non ostendit:
Sedquia nunc adloquendum tempus
rediit. ur̃a me studia accendunt.
ue mihi tanto amplius loqui libeat.
quanto hoc uestrȩ mentes desiderabi¬
llius ex pectant: Audistis in lectione
euuangelica fr̃s mei. quia peccatores
& publicani accesserunt adredẽptorẽ
nrm: & non solũ ad colloquendum.
sed etiam ad conuescendũ recepti sunt:
Quod uidentes pharisȩi. dedignati¬
s sunt : Ex quare colligitur. quia uera
iustitia compassionem hab&: falsa
iustitia dedignationem: quã uis

Expanded text:
estivum tequod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum unusquisque recognoscit. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelica, fratres mei, quia peccatores et publicani accesserunt ad redemptorem nostrum; et non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunt. Ex qua re colligite quia vera justitia compassionem habet , falsa justitia dedignationem, quamvis