comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am optime Indolis Inuenis appareret et inditiũ
lestens sumptis ex peste reliquiis ex̾citus gnei põpey¬
. patris sui qui nnper afflatus fuliuins perierat peri¬
clitante urbe obseditionem marii atq sille Billanas
partes secutus primo Impetu brutũ marianũ prin-¬
cipem apud regĩ cisalpine gallie oppidum eius de¬
letis copiis trucidauit Inde siciliam a gneo carbone
mariano du ce, defentam peciit enm q castris exuit
et plurima ex̾citus parte priuauit et a cortica insu¬
la fugam in egiptum parantem captum in siciliam
retractum puericie sue atq paterne hereditatis
Defensorem aerrimũ pocius potencie sille ꝙͣ hones.¬
tati sue obtemperans cum pluribus sociis iussit occidi
Insula igitur in factionem sillauam redacta auspicatꝰ
affricam a mariauis pͥncipibus occupatam Romanq
eqnes in candem pro consule trausfretaint Ubi maxi¬
mo rerum successu circa uticam aduersus gnen do¬

Expanded text:
iam optime indolis appareret iuvenis, iam optime indolis appareret iuvenis, ex peste reliquiis exercitus Gnei Pompei patris sui, qui nuper afflatus fulmine perierat, periclitante Urbe ob seditionem Marii atque Sylle, syllanas partes secutus, primo impetu Brutum marianum principem, apud Regium, Cisalpine Gallie oppidum, eius deletis copiis trocidavit. Inde Syciliam, a Gneo Carbone mariano duce detentam, petiit eumque castris exuit et plurima exercitus parte privavit et a Corciral insula fugam in Egyptum parantem captum et in Syciliam retractum, pueritie sue atque paterne hereditatis defensorem acerrimum, potius potentie Sylle quam honestati sue obtemperans, cum pluribus sociis iussit occidi. Insula igitur in factionem Syllanam reducta, auspicatus Affricam a marianis occupatam ducibus, romanus eques in eandem pro consule traiecit, ubi maximo rerum successu circa Uticam adversus Gneum Do
Abbreviated transcription (Latin):
perdite querebatur non mores importabiles suos
accusans sed seniciam militum ꝙ Imipacientes illum
lapidibus occidissent. Et cum eo fabiꝰ adrianꝰ dolens
a diu̾t corum sumptis apĩ uticam sarmentis adiuo¬
tisq donui sue et igne supposito in ip̃o sui ascensq
Rex ꝙ deletis copiis suis a gayo sencio pretore romañ.
dimittere concupitam greciam et infra regni sui ter¬
minos ignominiose redire atq consistere impulsus
sit/ Bequebatur et hos Innumerabilis multitudo
quam sponte pretermisi omñe dum uenientem
pompeyum aspicẽm Cuiꝰ maudantis Iussu ut post lon¬
gas fortimas infortumia recitem necesse est uerũ tanta
rerum suarum moles est ut iam precgitans titubet sus
pondere calamꝰ Bed quid pro uiribus expediam
et ꝙͣtum ceteris uidetur excedere tantum brenioribus
uerbis conabor Includere
De gueo pompeyo magno Caͫ .uiii.¬
per filius inter quascũq nobiles romauoꝵ
familias generis claritate emicuit Et ãd

Expanded text:
querebatur perdite, non mores importabiles suos querebatur perdite, non mores importabiles suos accusans, sed sevitiam militum quod inpatientes illum occidissent lapidibus. Et cum eo Fabius Adrianus dolens  a dominis eorundem sumptis apud Uticam sarmentis admotisque domui sue et igne supposito in ipso sui ascensusrex quod, deletis copiis suis a Gaio Sentio pretore romano, dimittere concupitam Greciam et infra regni sui terminos ignominiose redire atque consistere inpulsus sit. Sequebatur et hos innumerabilis multitudo quam sponte pretermisi omnem dum venientem Pompeium aspicerem, cuius mandantis iussu ut post longas fortunas infortunia recitem necesse est. Verum tanta rerum suarum moles est ut iam precogitans titubet sub pondere calamus. Sed quid? Pro viribus expediam et quantum ceteras videtur excedere tantum brevioribus verbis conabor includere. IX. De Gneo Pompeio Magno. Gpei filius, inter quascunque nobiles Romanorum familias generis claritate emicuit et cum
Abbreviated transcription (Latin):
riis ex causis omnes sibi uider entus amabiles cum
amicis de successuro cexit habere consilium Quod
pelices aduertentes lacouuis blanditiis precibus q
unaqueq pro suo seuem sollicitabat auxium Qui
fatigatus du et multis distractus curis elegit sibi
in hostem occupatorem q regiu nruit et calamito
uite huiq finire labores coactus est¬
CCe. Etiam. Me Rensante age¬
tibus laconuis ab asya in ytaliam retra¬
hos quequidem uti gloriosorum facinoꝵ/
useriaom obscuoitatibus equalis effecta est In quaue¬
mens contio astitere plures Quos inter fere p̾mꝰ
flauiq fimbria uetusto more suo infestus coustitit quere¬
batusq lacrimans ꝙ cum ex satellite mariano ad
cie sue onormia ualerii flacci consalis legatus in asya
apud nicomediam Impulsu suo occisi rapuisset exer¬
eo dimisso coactus in thiatiram diffugere In qua
obsessus in tantam rerum desperationem productꝰ
Intulerit Tic post eum postumꝰ albinꝰ uir consularis

Expanded text:
riis ex causis omnes sibi viderentur amabiles, cum riis ex causis omnes sibi viderentur amabiles, cum amicis de successuro cepit habere consilium. Quod pelices advertentes lacrimis blanditiis precibusque unaqueque pro suo senem sollicitabat anxium. Qui fatigatus diu et multis distractus curis, postremo elegit sibi in hostem occupatoremque regni irruit et calamitosvite huius finire labores a nato coactus estcce, etiam me recusante, agetibus lacrimis ab Asya in Ytaliam retrahor; que quidem, uti gloriosorum facinorum miseriarum obscuritatibus omnibus equa facta est. In quam veniens, continuo adstitere plures. Quos inter fere primus Flavius Fimbria vetusto more suo infestus querebatur lacrimans quod, cum ex satellite mariano ad cie sue enormia Valerii Flacci consulis legatus in Asya apud Nicomediam inpulsu suo occisi rapuisset exereo dimisso coactus sit in Thiatiram diffugere, in qua obsessus, in tantam rerum desperationem perductus intulerit. Sic post eum Postumius Albinus vir consularis
Abbreviated transcription (Latin):
quias extingnendas duce patoro filio in syuiã musit pator¬
oxeratum. Quo uirtute patori omuis fere syria
igne ferro q populata et asia peno ominis occupata
est Ex qua bene re gesta patorus factus patri sus¬
pectus reuocatas in patriam Relictus uero ab eo ep̃citꝰ
a cassio crassi questore deletus est Quaobrem hero¬
des sera correptus penitencia in uitionem eius pa¬
torũ remittit in syriam ubi a uentidio romanorũ
duce una cum suis parchis omnibus toutidatur
ubi iam dolor consuetudine lenior facus est fracto
silencio nl alid ꝙ̃ patorum suũ uocabat / hunt quasi
furtum sibi suroeptum repetebat a cunctis et sepe
tam potens erat paterua dilechio ut illum presentẽ
ad se rediens quasi delusus in ampliores effunde¬
uatur lacrimas et querelas Bed quid ultra post
longissimos fletus, et du frustra uocatum patorum
nouam seriem sollicitudo persuasit Erant etenim.
illi ex pelicibus multis trignita filii Qui cum ua¬

Expanded text:
quias extinguendas, duce Pacoro filio, in Syriam misit quias extinguendas, duce Pacoro filio, in Syriam misit exercitum. Quo virtute Pacori omnis fere Syria igne ferroque populata et Asya pene omnis occupata est. Ex qua bene re gesta Pacorus factus patri suspectus revocatur in patriam. Ex quo relictus ab eo exercitus a Cassio, Crassi questore, deletus est. Quam ob rem Horodes, sera correptus penitentia, in ultionem eius, Pacorum iterum mictit in Syriam ubi a Ventidio, Romanorum duce, una cum suis Parthis omnibus, trucidatusubi iam dolor consuetudine lenior factus est, fracto silentio nil aliud quam Pacorum suum vocabat et hunc quasi furtim sibi surreptum repetebat a cunctis et sepe tam potens erat paterna dilectio ut presentem illum ad se rediens, quasi delusus, in ampliores effundebatur lacrimas et querelas. Sed quid ultra? Post longissimos fletus et diu frustra vocatum Pacorum, nova senem sollicitudo pervasit. Erant etenim illi ex pelicibus multis XXX filii, qui cum va
Abbreviated transcription (Latin):
sonoriu copia et contra sas magis parthorũ regũ
caroum mente auida menciens ꝙͣ romaui houestatem
iimpton teuftatem transiens prouocann Partor
cussa Reppostent / qudymo duce mazaco quodam suo
et kransuga suboruato porogredientem in quadam saui¬
porumi uastitate deductum cu exercitu ꝑaturo re¬
pente peo silarem atq serenam prefectis suis cum
ingenti parthorum multitudine ex insidiis prodeũ
retractus auarus homo atq occisus est et eius caput
et dextera dona cum multitudine sociosum Infelici exer¬
citui sublatorum eidem in solatium presentata in tm̃¬
eius auimũ extulere ut in testimoniũ stragis etepnũ
signa templorum tholis affigi preceperit et in luda¬
briũ Romane famis aurum dissolutũ precisi capitis
auribus et ori mandauit infundi uto qui esuriem
auri semper tulerat, et si non uinus mor tuus saltẽ
auro saturareture aliquando Post hec duny maiora
Romanas cum duce legiones delesse ad earum reli¬

Expanded text:
sociorum copia contra ius et fas, magis Parthorum regum sociorum copia contra ius et fas, magis Parthorum regum aurum mente avida metiens, quam romani honestatem imperii, Eufratem transiens provocavit. Quem cussa reposcente, quin imo duce Mazaro quodam Syro et transfuga subornato progredientem in quandam camporum vastitatem deductum cum exercitu perituro, repente per Sylacem atque Serenam prefectos suos cum ingenti Parthorum multitudine ex insidiis prodeuntretractus avarus homo atque occisus est et eius caput et dextera, una cum multitudine sociorum infelici exercitui sublatorum, Horodi in solatium presentata, in taneius extulere animum ut in testimonium stragis eternum romana signa templorum tholis affigi preceperit et, in ludibrium romane famis, aurum igne dissolutum precisi capitis oris in rictu mandavit effundi ut, qui esuriem auri semper tulerat, etsi non vivus, mortuus saltem auro saturaretur aliquando. Post hec dum maiora romanas cum duce legiones delesse, ad earum reli
Abbreviated transcription (Latin):
Uiratides. Bactranorim Rex sera de¬
metrio ndorim Rege obsessum et a filio demũ
octisum feris q laceraudum relictum quere¬
batuo post mitoidatem Et alexander olim egiti rer
os mieitui octise matrit se a populo in exiliã pul¬
siu ibiq mortind lacrmmus asserebat Ituos ego cum
cetaois muetis muiseris morem maudati gestur q omuisi
Merodes cum archabauo parthorum regi mortuo pa¬
Rre suo mitridates natũ maior successit et post multa
eguifiogesta ob seuiciam niuuiam a senatu pelleret᷑¬
uarthicum in regnũ tam potens ata solenerdumr
soco fratois sublumatuos est Et ne iunnocencia uidere¬
uro cdgotus uupeoium aute alia fratrem qui in ba¬
bisoma firgerar tamn louga obsidione uex auit dot cuiet
in dnditionem fame compellexet Illum q caxtumm se
eobam trncĩo ari mandanit inde aduexsus romanos
aoua aroiput Mani rum marcus lasciuns rassus
In orrentales romanorum hostes progrediens aduersa
illum cum undetim romanis legionibus et ingenti

Expanded text:
ucratides Bactrianorum rex se a Demetrio Yndorum rege obsessum et a filio demum occisum ferisque lacerandum relictum querebatur post Mitridatem. Et Alexander olim Egypti rex ob meritum occise matris se a populo in exilium pulsum ibique mortuum lacrimis asserebat. Quos ego cum ceteris multis miseris, morem mandanti georodes cum Arthabano, Parthorum regi, mortuo patri suo, Mitridates natu maior successisset et post multa egregie gesta ob sevitiam nimiam a senatu partur, in regnum tam potens atque splendidum loco fratriS rex sublimatus est. Et ne innocentia videretur adeptus imperium, ante alia fratrem, qui in Babilonia fugerat, tam longa obsidione vexavit, ut cives in deditionem fame compelleret illumque captum se coram trucidari mandaverit. Inde adversus Romanos arma corripuit. Nam eum Marcus Licinius Crassus in orientales Romanorum hostes progrediens, dum adversus illum cum undecim romanis legionibus et ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
Mere homo Damxnabit se studium apponatur ome
ut radicate qualiter purgetur eloquiũ et decore
dum Ius poscituri sumꝰ aut de ruralibus cum uillico
locuturi. Deo quidem et oportuuitates poscere et de
site reserare, aut in eins landes uerbis absq modu¬

Expanded text:
iners homo damnabit si studium apponatur omne iners homo damnabit si studium apponatur omne ut ruditate qualibet purgetur eloquium et decore rvis poscituri sumus aut de ruralibus cum villico locuturi; Deo quidem et oportunitates poscere et de site reserare aut in eius laudes verbis absque modu
Abbreviated transcription (Latin):
melius extitisse homini uero cui celestis erat origo
et ad celestia consider auda productum non solum de¬
cora fuit sed opportuna locutio hac eteuim profũ¬
dissimas superioꝵ corpoꝵ considerationes elemẽ¬
torum alterationes rerum uariaꝵ productiones atq
corruptiones perceptas cõicamꝰ Toli homini Intel.¬
lectas amicicras iungunꝯ uirtutes laudamꝰ uiçia
p̃mimꝰ / doctonias excipimꝰ et ephibemꝰ Et brem̃t
quicgudo auima rationalis senciat propalamꝰ et
sentita ꝑcipinꝰ / hac insuper deum rationales ora¬
mꝰ et confessione supplici uener auiur Muiq igitur
cum due maueries sit ea scilicet quam a nutrice
susciximꝰ natura per sepe rudem et inexornatam cuctꝭ¬
q cõmunẽ. Et reliqua quam arte politam exornatam
floridam et certis sub regulis coartatam panci ꝓuecti
quin facile non asserat lepidam ornatamqz minus
lepide preferendam et si preferenda est cum tam
Ingentis rei instrumẽtum appareat quis uecors aut

Expanded text:
eum. Homini vero, cui celestis erat origo et ad celestia consideranda producto, non solum decora fuit sed oportuna locutio. Hac etenim profundissimas superiorum corporum meditationes, elementorum alterationes, rerum variarum productiones atque corruptiones perceptas communicamus solo homini intellectas; amicitias iungimus, virtutes laudamus, vitia deprimimus, doctrinas accipimus et exhibemus et breviter quicquid rationalis anima sentiat propslamus et sentita percipimus. Hac insaper Deum rationales oramus et confessione supplici veneramur. Huius cum due sint species, ea scilicet quam a nutrice suscipimus et natura persepe rudis et exotica cunctisque communis, et reliqua quam ab arte politam exornatam floridam et certis sub regulis coartatam studio pauci qui facile non assentiat lepidam comptamque minus lepide preferendam? Et si preferenda sit, cum tam ingentis rei instrumentum appareat, quis vecors aut
Abbreviated transcription (Latin):
spectes audientes actonitos et ĩmobiles uidias to¬
tos in loquentis Ire sentenciam. Et ut prouũt suffi¬
ciant que dicta sunt suant blacteratores iuertes
et hni quibus minꝰ liberalis natura parium concessit
Ingemi indisciplinatos gentes acuere et suam igno¬
ranciam de fleant, aut se minores confitentes ultro
et in melius ueniant se disponant Ilam quãto
se si ꝑtinaces remaucant ante pouant frinolis ar¬
guinentis tanto se ueros cum ignonuna posterga

Expanded text:
spectes audientes, attonitos et immobiles videas et tospectes audientes, attonitos et immobiles videas et totos in loquentis ire sententiam. Et ut pro nunc sufficiant que dicta sunt, sinant blateratores inertes et hi, quibus minus liberalis natura parum concessit ingenii, indisciplinatos dentes acuere et suam ignorantiam defleant, aut se minores confitentes ultro, ut in melius veniant se disponant. Nam quanto se, si pertinaces permanserint, anteponent argumentis frivolis, tanto veris cum ignomin
Abbreviated transcription (Latin):
intimorem et seguiciem compulisse et seipsos
dum circa excusationes insisterent turpissime ac¬
cusasse. Ergo ne id agamꝰ quod fugnuꝰ et eo pos¬
sumꝰ ꝑnemre quo cupimꝰ Ioto Ingenio et ꝑui¬
gili studio exornandus est sermo Ald quodͤ et si
nulla nos trahat necessitas krahere deberet de¬
centia Ad ybernos quidem ymbres et solis estus
uitandos non ex cespitibus calamoq palustri qd
satis esset parietes et tecta componimꝰ Tz qua
drato ex laxide abiecteq dolata picturis q domũ
uellera rudi manu ꝯtexta a flatu uentorum et
aspera hyeme defenderent pro facultatibus ex
ut oculis porius ꝙͣ corpori cetera seruiamꝰ Quo¬
amꝰ uti quidam moderatus ueruorũ concentꝰ
in mentem suauitat quadam delatꝰ q̃llam p̾mo
in liquefactionem quadam sua dulcedine uidetur de
colliere Bit et exornata locucio in animam diffusa
per aures illam primo titillatione demulcet inde
puesie conceptis reliquis in se tr alit/ Adeo ut si

Expanded text:
in timorem et segnitiem compulisse et se ipsos, in timorem et segnitiem compulisse et se ipsos, dum circa excusationes insisterent, turpissime accusasse. Ergo ne id agamus quod fugimus et eo possimus pervenire quo cupimus, toto ingenio et pervigili studio exornandus est sermo, quo nulla nos necessitas trahat, trahere deberet decentia. Ad hibernos quidem imbres et solis estus vitandos non ex cespitibus calamoque palustri, quod satis esset, parietes et tecta componimus, drato ex lapide et abiete dolata domum vellera rudi manu contexta a flatu ventorum et aspera hyeme defenderent, pro facultatibus ex ut oculis potius et urbanitati quam corpori cetero serviamus. Quocemus. Uti quidem moderatus nervorum concentus, in mentem suavitate quadam delatus, illam primo in liquefactionem quodammodo sua dulcedine videtur decolligere; sic et exornata locutio, in animam diffusa per aures, illam ante alia titillatione demulcet, inde pulsis conceptis reliquis in se trahit adeo, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
sunt que si non moderata oratione tractentur in
mortaliũ peruciem maxinã ex minimis quã doq¬
consurgunt si nobis non suit pro tempore arte cõ¬
posita nũc aspera nũt mordencia uerba nũt placida
ac clemẽtia nũt sũmo lepore sapida nñt colorata
pulchritudine splendida unt grauitate sentenciaꝵ
succi plena et cum hñs prouũciatio secundum ne¬
ressitudinem instantem apta Qualiter siuam q re¬
gem si plebend hominem incensum furentemq per¬
dite in mausuetudinem retrahemꝰ. Qualiter in
laconis et merdoe mersum atqr deiectum in cou¬
solationem et leticiam reducemꝰ qualiter ignanũ
tor pentemq ad gloriam animabimꝰ qualiter otio
ac uoluptatibus deditum ad frugalitatem cõmode
deuoluemꝰ certe ego non uideo uidisse tamen quã¬
doq memim quosdam ruditate et imperitia frandi
Iain tepentes wras dum se putarent extingnere
in mortiferum Incendiũ reuocasse. et Iam abstersas
lacrimas Iterum ad oculos reduxisse et auimatos

Expanded text:
sunt que, nisi moderata oratione tractentur, in mortalium perniciem maximam ex minimis quandoqconsurgunt. Si nobis non sint pro tempore arte composita, nunc aspera atque mordentia verba, nunc placida atque clementia, nunc summo lepore sapida, nunc colorata pulchritudine splendida, nunc gravitate sententiarum succiplena et cum his pronuntiatio secundum necessitudinem instantem apta, qualiter, sinamus regem, sed plebeium hominem ira incensum furentemque perdite in mansuetudinem retrahemus; qualiter in lacrimis et merore mersum atque deiectum in consolationem et letitiam reducemus; qualiter ignavum torpentemque ad gloriam animabimus; qualiter ocio ac voluptatibus deditum ad frugalitatem commode devolvemus? Certe ego non video. Vidisse tamen quandoque memini quosdam ruditate et imperitia fandi, iam tepentes iras, dum se putarent extinguere, in mortiferum revocasse incendium et iam abstersas lacrimas iterum ad oculos reduxisse et animatos
Abbreviated transcription (Latin):
Uid inquient que sO Non primda¬
uunt hni quoxum spes omis caducis in rebus
affipa est Quid stigniatibus robore et forno¬
sitate superbis E. tral hectorem et iacere parudem
uideris Monne et hui inuenes et nobiles et integra
ualitudmne fortes formosi q occubuere Quid elatus
filiorum fratrum consanguineorũ et affiniũ atq neces¬
sariorũ scipatus caterua Dum priamũ sua in regia
proprio in sanguine palpitantem legeris Quis illo.
conspicua natorũ nmerositate fecundior Quis affi¬
nitatum amplior Quis amicorũ aut syuorum copio¬
dida atqr latis armis habundans Si priauiũ propria
in arce confossum inter iuinas tumulatum patrie sẽciet
Nonne et huit fuerunt thesauri cuin̾am decerm bello
fatigato leuissimũ uisum est hosti auro trucidati nati
Cadauer pensare At id post onnem funebrem pom¬
pamn sepulcri loco auro crrocũdare Equidem nescio
quid dicturus, Eaue tamen uideo si saxens non sit
suꝑ ciliũ pon̾e mnanem ghloriam abicere stultã fiduciã

Expanded text:
uid inquient, queso, non formidabunt, hi quorum spes omnis caducis in rebus affixa est? Quid stematibus robore et formositate superbus, si trahi Hectorem et iacere Paridem viderit? Nonne et hi, iuvenes et nobiles et integra valitudine fortes formosique, occubuere? Quid elatus filiorum fratrum consanguineorum et affinium, atque necessariorum stipatus caterva, dum Priamum sua in regia proprio in sanguine palpitantem leget? Quis illo conspicua natorum numerositate fecundior? Quis affinitatum amplior? Quis amicorum aut servorum copiodida atque latis arvis habundans, si Priamum, propria in arce confossum, inter ruinas tumulatum patrie sentiet? Nonne et huic fuere thesauri, cui, iam fere decenni bello fatigato, levissimum visum est hosti auro trucidati nati cadaver pensare, ac illud post omnem funebrem pompam sepulcri loco auro circundare? Equidem nescio quid dicturus; sane tamen video, si saxeus non sit, supercilium ponere, inanem gloriam abicere, stultam fiduciam,
Abbreviated transcription (Latin):
q ob alienũ faciuꝰ in froutem propriam puditus
rubos accesserit. mentis intuitu se ad paciencias na¬
tas cognostant paruam debilitatem suam ꝯsiderent
et aduertant mobilem uoluntatem / frenis q laudandi
pudoris Imiectis labentem auimũ sistant ne per
uestigia infelicis rosenudie dum ausu temerario
alciora spectant/ ꝙͣ sexus expostat in sterquiliuũ
eterui de decoris precipites se dedant

Expanded text:
que ob alienum facinus frontem propriam pudicus que ob alienum facinus frontem propriam pudicus rubor accesserit mentis intuitu, se ad patientiam natas cognoscant, pronam debilitatem suam considerent et advertant mobilem voluntatem frenisque laudandi pudoris iniectis labentem animum sistant; ne per vestigia infelicis Rosemunde, dum ausu temerario altiora expectant quam sexus exposcat, in sterquilinium eterni dedecoris precipites sese dedant
Abbreviated transcription (Latin):
longa dicacitate suas npcias suasisset uidisset
qr ad ħas nisi per aliemgenũ sanguinem aditũ
non habere facinꝯ ad omne facinq̃ proua in ar¬
nũgerum uirum armauit. Aet mioum inferta
semel consciencia malis ulero demũd labitur ad
quodrũq ¶apto igitur tempore thop uiri tercii
conscensura preciosum ueneno tamen prolitum
protulum eliuechi sicienti porrexit Qui cum Iã
gustatũ nouisset rosemũdam ad residuũ exhau¬
riendum coegit I et mora que suxer inuo cuũ sau¬
guinem albomi scelestes nmptias celebrarant tur¬
gidi iam facti merito huicinde cadentes in eis
Roducatur .iii. Ml. dũ turgida
Inhonestum qr cadauer pie matrone cio¬
ciõdent Eui cum compacũtur inspiciant
quid ambigna uerba. in damonũ suum
io Interpretari quid in periculum suñ furore succendi¬
quid in cecum uiudicte de sideriũ prolabi quid ad con¬
sequendam de honestari libidine feda resultet Dum¬

Expanded text:
longa dicacitate suas suasisset nuptias elonga dicacitate suas suasisset nuptias et vidisset ad has nisi per alienum sanguinem aditum non haberi, facile ad omne facinus pronam, in armigerum virum armavit. Nec mirum. Infecta semel conscientia malis ultro demum labitur ad quodcunque. Captato igitur tempore, thorum viri tertii conscensura, pretiosum, veneno tamen perlitum, poculum Helmechi sitienti porrexit. Qui cum iam gustatum novisset, Rosemundam ad residuum exhauriendum coegit. Nec mora. Qui super innocuum sanguinem Alboini scelestas nuptias celebrarant, turgidi iam facti, hinc inde cadentes, illas roducatur in medium turgida inhonestumque cadaver pie matrone circundent. Cui, dum compatiuntur, inspiciant quid ambigua verba in damnum suum interpretari, quid in periculum suum succenquid in cecum vindicte desiderium prolabi, quid, ad consequendam, dehonestari libidine feda resultet. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
pias tot prouincias ditiomi sue subegerat ꝑ mille
peritula tractu terre tam longo in nouas sedes uic¬
tor euaserat/ ab hus quos promouerat uporis frau¬
de superatus occubuit huiꝰ regnũ post patratum
facinꝰ isano ausu elinechis eo ꝙ laconiis institerẽt
fuuero regio occupati longobardi arripere couata
est Quod cum frustra temptari cerueret cum rose¬
nudda que iam ex regia upore deuenerat quiux
armi geri et thesauois et omni supellectili et ap¬
paratu regio unatum absunda albomi ex prima
couge filia et peredeo ut placet aliquibus noctu
gino patricio Iustiui augusti loco naosetis suffecto
et si hostes essent/ egregie tamen suscepti sunt Rose¬
nũdda igitur profusa ex regina nedum cum suo
aliuechi tam grandi preda ganderet facta tam
ob dexerditam celsitudinem ꝙͣ ex prostrata pudi¬
cicia spectatulum raue̾narum in extrenũ sui ex¬
cidiũ longiuo placuit qui cum eidem inflexibili

Expanded text:
pias, tot provincias dicioni sue subegerat, per mille pias, tot provincias dicioni sue subegerat, per mille pericula tractu terre tam longo in novas sedes victor evaserat, ab his quos promoverat, uxoris fraude superatus, occubuit. Huius regnum post patratum facinus insano ausu Helmechis, eo quod lacrimis insisterent et funere occupati regio Langobardi, arripere conatus est. Quod cum frustra temptari cerneret, cum Rosemunda – que iam ex regia uxore devenerat coniunx armigeri – et thesauris ac omni suppellectili et apparatu regio, una cum Alsuinda, Alboini ex prima coniuge filia, et Peredeo – ut placet aliquibus – noctgino patritio, Iustini Augusti loco Narsetis suffecto, etsi hostes essent, egregie tamen suscepti sunt. Rosemunda igitur profuga ex regina, ne diu cum suo Helmechi tam grandi preda gauderet, facta, tam ob deperditam celsitudinem quam ex prostrata pudicitia spectaculum Ravennatum, in extremum sui exitium Longino placuit: qui cum eidem flexibili
Abbreviated transcription (Latin):
traxit Inde patefacto consilio eum suasiomibus.
atq promissionibus maximis in suam de dupit
sentenciam uisum tamen eis est iul absq peredes
qui tunt apud regem fortissunꝰ habebatur axte
posse compleri. Que cum cerueret in tain grande
redens amore puelle eiusq dum posset sidma
cum eum uenturum nocte sequẽti regina nouisset
expleuerat, cum qua concubuisset, apperuit mor¬
tem Int̾iuinans ei ii in suãs partes illico dene¬
nisset b ac arte peredens captus scelerum sou¬
sciencia tractus in partem et uoluptatem regnie
descendit eaq duce albonio in meridiañ somx
hiis aggredientibus uephariis honinibus, sur¬
gens scupidus et iuerinis, cum ad quem recurre
ret non haberet sumpto scabello pedanes, in lou
gam atq ualidam defensionem processit, taudẽ
superatus et occisus est et sanguinem suũ fudit
in thurisiũ di regis morte praculum. Sic rex qui
tot reges oppresserat tot hostium superauerat co¬

Expanded text:
traxit. Inde patefacto consilio, eum suasionibus traxit. Inde patefacto consilio, eum suasionibus atque promissionibus maximis in suam duxit sententiam. Visum tamen est eis nil absque Peredeo – qui tunc apud principem fortissimus habebatur – satis apte posse compleri. Que cum cerneret in tam grande edisseque eiusque dum posset summa cum eum venturum nocte sequenti regina novisset, expleverat, cum qua concubuisset aperiit, mortem interminans ni in suas partes devenisset illico. Hac arte Peredeus captus, sceleris conscientia tractus, in voluntatem regine descendit; eaque duce, Alboino in meridianum somnis aggredientibus nephariis hominibus surgens stupidus et inermis, cum ad que recurreret arma non haberet gam atque validam defensionem processit. Tandem superatus et occisus est et sanguinem suum fudit in Turismundi regis morte piaculum. Sic rex qui tot reges oppresserat, tot hostium superaverat co
Abbreviated transcription (Latin):
rante deceoni facillimũ est Ged imxaciens fortuã
loci quã feliciter subluuauerat ignominis se non
longo int̾posito temporis tractu depressit Aiat post
uictorias alboniꝰ uerone regru sedem forsan ibidem fir¬
maturus et axparatu cõnmiorum Ingenti crm proce¬
ribus suis festum celebrabat egregium In quo exhila¬
ratꝰ ininuũ et forte uino madens poculum sumpsit
quod olim uictor fecerat extraner thurismũ di com¬
poni plenũq uino iussit rosenũde de ferri. et ut
in festo tam celebri biberet cum patre Imperari
Rosenudda non inspecta uiri leticia muliebri more
uerbum sumpsit in peius/ eata pͬatris cedem suas
q insuper improperari cathenat̾ et confestun
ferendo succensa furore secum in mortem regis
egregii couspirauit, et iudignationem consiliũq
suũ in tempus congruũ altõ sub pectore seruans¬
p̃mid in sũaam sui diligenciam emelchim regis
arungeꝵ atq lactis fratoem donis atqr blandiciis

Expanded text:
rantis, discerni facillimum est. Sed inpatiens Fortuna rantis, discerni facillimum est. Sed inpatiens Fortuna loci, quam sublimarat feliciter, ignominiose, non longo interposito temporis tractu, depressit. Erat post victorias Alboinus Verone regni sedem forsan firmaturus ibidem et apparatu conviviorum ingenti, cum proceribus suis festum celebrabat egregium. In quo exhilaratus nimium et forte vino madens, poculum sumpsit quod olim victor fecerat ex craneo Turismundi componi plenumque vino iussit Rosemunde deferri et ut in festo tam celebri cum patre biberet imperari. Rosemunda, non inspecta viri letitia, muliebri more, verbum sumpsit in peius: rata sibi patris cedem suasque sibi insuper improperari catenas; et confestim femineo succensa furore secum in mortem regis egregii conspiravit. Et indignationem consiliumque suum in tempus congruum alto servans sub pectore, primo in summam sui diligentiam Helmechim regis armigerum atque lactis fratrem, donis atque blanditiis
Abbreviated transcription (Latin):
ratu diemoustrans de qua eo ꝙ rarissime int̾uem¬
aut mulieres scupsisse laudabile ratus sum.r
Osemũda.Turismũdi Rge
et in fu̾em usq uite perpessa est Cum igitur intex
alboniũ longobardorum regem adhuc in panuonia
Imperantem et chur isuiddum bellum esset exor¬
tum ac postoema strage una cum rege suo gepidoꝵ
nomen omne deletum rosenũda preda. uictoꝵ
effecta est Quam eo ꝙ uirgo regia forma uenusta
essetqr iam uiro matura ut careret qinge alboniꝯ
sibi in matrimoniũ copulaut et sit fere fempoꝵ
in momento et aula regis tracta uincula induit
eisq exuta regiũ thalamũ est adexta ex gexi
origine s longe splendidior facta uiro. Qui a nar¬
sete uocatus concessa amicis pannonia maximis
et ex ordine subsequentibus uictoriis forum Iulii
uenecias omnem galliam cisalpmam ymbres atq
sãnites sue ditioni subegit Ex quibus quãtũ aucta.
iosenũ de gloria sit tot cum uiro natiombus Imper¬

Expanded text:
ratu demonstrans. De qua – eo quod rarissime intervenratu demonstrans. De qua – eo quod rarissime interveniant mulieres – scripsisse laudabile ratus sum. Rosemunda Turismundi regis et in finem usque vite perpessa est. Cum igitur inter Alboinum Langobardorum regem adhuc in Pannonia imperantem et Turismundum bellum esset exortum ac postrema cum strage una cum rege suo Gepidorum nomen omne deletum, Rosemunda preda victoris effecta est. Quam – eo quod virgo regia forma venusta essetque iam viro matura et careret coniuge – Alboinus sibi in matrimonium copulavit. Et sic fere temporis in momento, ex aula regis tracta, vincula induit eisque exuta regium thalamum est adepta; et ex Gorigine, sed longe splendidior facta viro, qui, a Narsete vocatus, concessa amicis Pannonia, maximis et ex ordine subsequentibus victoriis, Forumiulii, Venetias, omnem Galliam Cisalpinam, Umbros atque Samnites sue dicioni subegit. Ex quibus quantum aucta Rosemunde gloria sit, tot cum viro nationibus impe
Abbreviated transcription (Latin):
prestemꝰ et sũma cum ueneratione etatem pa¬
trũ tremulam houdremꝰ ut dum illam grata de¬
bita persoluentes exgolumꝰ quid de nobis agend̾
sit posteris ostendamus¬
Ost arturi. sratũ. plures as¬
titere Reges nam ghiselmꝰ ubandalorũ
In gunthigis gothorum se a uelifario ce¬
sis exercitibus caxtiuatos auxie querebatur Inde
amxales quod a Iohanne sanguimario una cum¬
mauris suis fusus sit et inde pemptus sit ferebat
ogre sic et sudualdus brentoꝵ Rex tanta cueu udig¬
natione de flebat se a narsete eiuicho fugatis suis cax¬
tum et laqueo more latronũ extinctum dot facile ad¬
uertisses inter hominem et enmichum et laqueũ et
gladium satis congrue distmxisse P ost hunc et to¬
tilla uemiens oliui gothorum Rex / eo ꝙ a narsete
deleto eius ex̾citu truadatus sit suũ maledictꝭ in
fortimiũ lacerabat Quos omnes sequebatur mestis¬
sima Rosenudda erumpnas suas amplissimo plo¬

Expanded text:
prestemus eisdem; et summa cum veneratione etatem paprestemus eisdem; et summa cum veneratione etatem patrum tremulam honoremus, ut dum illam grati debita persolventes extollimus, quid nobis agendum sit a posteris ostendamusPost Arturi fatum plures astitere reges. Nam Giselmerus Vandalorum et Guinthigis Gothorum rex se a Belisario cesis exercitibus captivatos anxie querebantur. Inde Anirales, quod a Ioanne Sanguinario una cumMauris suis fusus sit et inde peremptus ferebat egre. Sic et Sindualdus Brentorum rex tanta cum inatione deflebat se a Narsete eunuco fugatis suis, captum et laqueo more latronum extinctum, ut facile advertisses inter hominem et eunucum et laqueum et gladium satis congrue distinxisse. Post hunc et Totila veniens olim Gothorum rex, eo quod a Narsete, deleto eius exercitu, trucidatus sit, maledictis suum infortunium lacerabat. Quos omnes sequebatur mestissima Rosemunda erumnas suas amplissimo plo
Abbreviated transcription (Latin):
sum sed ut pro concesso O mserrimũ quid Inquient¬
reliqui de testabili furore seducti forsan ueneranda
cauis Robur uirentis / etatis lenitatem grauedini te¬
meritatem consiliis et pro dugalitatem ꝑsymonie au¬
fepouent, dicent insuper unũ quemq natur ali quo¬
dam Instinctu Ingum speruere libertatem querere
dominũ exoptare que omĩa in abiciatur in pel¬
latur in de medio tollatur pater occupat O ig
et urget salubribus mouitis ad salutem et uirtutẽ
doceretq pia solacia/ quibus gradibus ad se usq
etas natorum cum splendore deueniant. Taceant
fundantur nec hominũ habeantur in mr̃o qui ne¬
gant post deum houori ficenciam oumem exhi¬
bendam parentibus Memores hoc iditio diuino
piuitti ut talibus eadem mensura meciatur a fi¬
liis qua ipsi pro genitoribus messi fuisse noscun¬
tur. Quid igituo si sapimꝰ tanꝙͣ suauissimũ Ingũ
prium tolleremꝰ obedientiam omnem uolentes

Expanded text:
sum. Sed ut pro concesso bonorum omiserim, quid inquientsum. Sed ut pro concesso bonorum omiserim, quid inquient alii furore seducti? Fortassis venerandis canis robur virentis etatis, levitatem gravedini, temeritatem consiliis et prodigalitatem parsimonie anteponent. Dicent insuper unumquenque naturali quodam instinctu iugum spernere, libertatem querere, dominium exoptare, que omnia, ni abiciantur, ni pellantur, ni de medio tollantur, pater occupat. O ignocuos et urgeat salubribus monitis ad virtutem doceatque pia solettia quibus gradibus ad se usque etas natorum cum splendore deveniat. Taceant fundantur, imo nec hominum habeantur in numero qui negant post Deum honorificentiam omnem exhibendam fore parentibus; memores etiam hoc divino iudicio permicti ut talibus eadem mensura metiatur a filiis qua ipsi pro genitoribus mensi fuisse noscuntur. Quid ergo? Si sapimus, tanquam suavissimum iugum toleramus patrium, obedientiam omnem volentes
Abbreviated transcription (Latin):
Bite. hinc. Insignes Pietat
filii ne dum tam scelestes ausus le geritis
clementes oculos aut ainmas rer enoy¬
mitate fedetis. uos q enmeidum ferrea corda ge¬
rentes, quibuscumq graue est bene compositi pa¬
tris imperiũ in ruborem uertere imanitatis estote
prudentes et dicatis queso quid possit eciam pa¬
rentum Imperare proterma ꝙ honosta filiorum
obedientia pati non debeat Noune ab eisdem iuicia
uite susceximꝰ. Noune auteꝙͣ homines ab eisdem
ex matris utero pia affectione suscepti Inualidi
Nonne in periculis ab eisiem eorum saluti p̃positi
nõue in etatem plusculain uenientes in errũ gre¬
mio foti disciplinis et moribus instructi et sũmo cũ
quãtum in eis est ad pregrandia omnia nobis stra¬
cum iter Nonne uite cõmoditates coniugia pro
qualitatibus splendida hereditate labore perso cum
aime possumꝰ exoptare maiora dei sunt que et
ipsi si possent etiam sibi surripiendo natis concsde¬
rent Qua igitur mente Non dicam regna subtraheᷤ

Expanded text:
bite hinc insignes pietate filii, ne dum tam scelestos ausus legeritis, clementes oculos aut animas rei enormitate fedetis. Vosque Eumenidum ferrea gerentes corda quibusque grave est bene compositi patris imperium in ruborem vestre immanitatis, estote presentes et dicatis, queso, quid possit etiam parentum iubere protervia, quod honesta filiorum obedientia pati non debeat. Nonne ab eisdem initia vite recepimus? Non antequam homines ab eisdem ex matris utero pia affectione patris in ulnis suNon in periculis ab eisdem eorum saluti prepositi? Non in etatem plusculam venientes eorum gremio foti, disciplinis et moribus instructi, summo cum quantum in eis est, ad pregrandia omnia nobis stratum iter? Nonne vite commoditates, non coniugia pro qualitatibus splendida, non hereditates laborioso cum nime, optare possumus? Maiora Dei sunt, que et ipsi, si possent, etiam sibi surripiendo natis concederent. Qua igitur mente, non dicam regna subtrahere,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui polidorus filius ueuit in mentem Ad quem ui¬
sendum apud trachas cum per geret eum auaricie
impulsu a polimestore trucidatum et harenit infos¬
sum cognouit in littore Qui dolox ultuꝰ tanta cum
ui effetum pectꝰ inuasit ut in rabiem illam raperet
latrantem q canu more per arna consumeret Esto
sũit qui illam in siuituteni cum cassandra et audro¬
mata aliisq a grecis tractam affirment et inter eos
Insanam clansisse diem. Mic igitur tam generosoꝵ
tamq subluuũ regum fiis fuit Et qd multa conges¬
serant secula: dies una coniecit in ciuerem et fa¬
⁊Contra superbos Ca.xiiii.

Expanded text:
aliqui – Polidorus filius venit in mentem: ad quem vialiqui – Polidorus filius venit in mentem: ad quem visendum apud Tracas cum pergeret, eum avaritie inpulsu a Polimestore genero trucidatum et harenis infossum cognovit in litore. Qui dolor ultimus tanta cum vi effetum pectus invasit, ut in rabiem illam raperet, latrantemque canum more per arva consumeret. Esto sint qui illam in servitutem, cum Cassandra et Andromaca aliisque, a Grecis tractam affirment; et inter eos insanam clausisse diem. Hic igitur tam generosorum tanque sublimium regum finis fuit; et quod multa congesserant secula, dies una deiecit in cinerem et faContra superbos. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uiri orbationem desolationem q fotius regni ꝯfecta
uidit prostratis rebus omnibus polixenam dilectissimã
sibi forma preclaram et etate tenellain uirgiem in¬
ferias a chillis, a neoptholonio Ingulari Inde astranac¬
tem hectoris filium sapo illidi Et si que forsan yliouis
reliquie moriente priamo subsistebant omnes equari
solo ut non Iain ylion sed ubi fuit riuuarum camulq
uidetur. lhinc eneam seusa perdita cum ascanio
filio sumptis nauibus ad sedes alias occupandas cũ
parte populorum fugain arripere Sic et authe¬
norem seqz cui tot filii tot nurꝰ tot serui imper erãt
mestam et gemebundam atq solam et ob seniũ des¬
pectam etiam hostibus in solitudine relictam absq
spe subsidii alliqua aut refugio uel uniꝰ seruuli, aut
consolatoris obsequio, et impediente nemine fumãtes
posse prospicere A et illi exumpnarum tam Ingentium
fuit iste fuiis Nam eidem inter tot angustras ut asserũt

Expanded text:
viri orbationem desolationemque regni totius confecta, viri orbationem desolationemque regni totius confecta, vidit, prostratis rebus omnibus, Polixenam, dilectissimam sibi, forma preclaram et etate tenellam virginem, inferias Achillis, e Neoptholemo iugulari. Inde Astianactem, Hectoris filium, saxo illidi; et si que forsan Ylionis reliquie moriente Priamo subsistebant, omnes equari solo, tit non iam Ylion sed ubi fuit ruinarum cumulus videretur. Hinc Eneam, Creusa perdita, cum Ascanio filio sumptis navibus ad sedes alias occupandas cum parte populorum fugam arripere; sic et Antenorem; seque cui tot filii tot nurus tot serve nuper erant, mestam et gemebundam atque solam, et ob senium despectam etiam hostibus, in solitudine relictam, absque spe subsidii aliqua, aut refugio, vel unius servuli aut consolatoris obsequio, et impediente nemine, fumantes ruinas posse prospicere. Nec illi erumnarum tam ingentium fuit iste finis; nam eidem inter tot angustias – ut asserunt
Abbreviated transcription (Latin):
repagulis regie donunit ad se qui ad domesticas fuge¬
rat aras, politem filium fugrentem aspexit eius qz
senis suffragium auxie implorantem quem postꝙͣ
ab insequente pirro infesto gladio trucidatum uidit
se frustra seurles paratus conantem Cede nati resper.¬
sum eodem percussus ferro proprio sanguine aras
quas ipse sacrauerat se fedantem aduertit Quarũ
in conspectu cadens fessam anis pariter et miseriis
superbam auimam ꝑ inacie uuluꝰ enusit M eccuba
ausem uti houores splendorem et gloriam cam ge¬
neris ꝙͣ regalis fastigii dum etate floreret tulit Bic
dolores tenebras et ignomimias omnes et fortune
seuientis iniurias una cum priamo iam anuis per¬
pessa est Tui si mori cum que uixerat. etiam post
cot n̾serias datum suisset et si miserias multum ta¬
men infortumi euitasset Hec quidem non tantũ aniuo¬
sitate longena quãtum lacrimarum assiduitate. ob
crebra natorum et ĩmatura fuuera et nouissime

Expanded text:
repagulis regie domus, ad se, qui ad domesticas confugerepagulis regie domus, ad se, qui ad domesticas confugerat aras, Polytem filium fugientem aspexit, eiusque senis suffragium anxie implorantem. Quem postquam ab insequente Pyrro infesto gladio trucidatum vidit, se frustra seniles paratus conantem, cede nati respersum, eodem percussus ferro, proprio sanguine aras quas ipse sacraverat se fedantem advertit, quarum in conspectu cadens fessam annis pariter et miseriis superbam animam per immane vulnus emisit. Hecuba autem, uti honores splendorem et gloriam tam generis quam regalis fastigii dum etate floreret tulit, sic dolores tenebras et ignominias omnes et Fortune sevientis iniurias una cum Priamo iam anus perpessa est; cui si mori cum quo vixerat etiam post tot miserias datum fuisset, etsi miserrima, multum tamen infortunii evitasset. Hec quidem, non tam annositate longeva, quam lacrimarum assiduitate ob crebra natorum et immatura funera et novissime
Abbreviated transcription (Latin):
bam sino cuiq satis possunt apparere lacrime Prime
ladi secnda subsequitur ab eodem hoste Ab eadem
manu, troylus altera miseri patris spes peremptus
est Quem et si non meritis paribus amaris tamen
lacrimis de fleuit occisum hos post et ꝑidem simili
functum fato dato non ea dextera cluentum fugidũ¬
q multis cum lacrimis tumulauit Et ne per cuncta
passim transuadam / cum iam substractum palladium¬
noctu fraude grecos Intrasse ylion crepitantibus igne
tectis/ cunctis q tumultu repletis hostili audiuit In
qua quã tum meroxis ꝙ̃tum clauioris q̃tũ occisiouis
ciuiũ. Cum nec sexui greca arma parcerent nec
etati. ex turri regia prospexisse potuit Uuicebant
enm noctem culiminũ axdentiũ flãme Nec eum la¬
tuisse uerissimile est Audromacam atq etassandrã
cerniꝰ turpiter tractas in uictoris ẜuitiũ Ultimo cũ
iam cuncta cepisset hostit reuulsis postibus fractisq

Expanded text:
bam sino, cuius satis possunt apparere lacrime. Prime bam sino, cuius satis possunt apparere lacrime. Prime cladi secunda subsequitur: ab eodem hoste, ab eadem manu Troylus, altera miseri patris spes, peremptus est, quem etsi non meritis paribus, amaris tamen lacrimis deflevit occisum. Hos post et Paridem, simili functum fato, dato non ea dextera, cruentum frigidumque multis cum lacrimis tumulavit. Et ne per cuncta passim transvadam, cum iam subtractum Palladiumnoctu fraude Grecos intrasse Ylium crepitantibus igne tectis cunctisque tumultu repletis hostili audivit; in qua quantum meroris, quantum clamoris, quantum occisionis civium, cum nec sexui greca arma parcerent nec etati, ex turri regia prospexisse potuit! Vincebant enim noctem culminum ardentium flamme. Nec eum latuisse verisimile est Andromacam atque Cassandram crinibus turpiter tractas in victorum servitium. Ultimo, cum iam cuncta cepisset hostis, revulsis postibus fractisque
Abbreviated transcription (Latin):
Qudymo in dece̾mũ usq ꝑseuerantem et ad ultim
sui exitiũ regniq tocius desolationem uidisse potuit
ambientem quam auseꝙ̃ cerueret ab amarissimis
Incrssionibus agitari se sencit, et ut auxiliarioꝵ/¬
in regn mortes et populorum taceam strages. po¬
tuit seuex infelix/ ex arte superbi ylionis spectare
hectorem In cuiꝰ uirtute spes omnis salutis publice
ac uellice rei cura residebat A chillis confodi manu
Et quod madentes oculi spectare nequiuerunt in
exitum eiusdem cadauer uictoris alligatum curru
per mortuorum tabem sur gentem qz puluerem cio¬
ca menia cuncta fedans cruore distrahi, et in diem
duo decimam in sepulchrum fere cambus derelinquã
o.Quis cõ hoc claritatem preteritam non dicat Inex¬
piabili imibe confusam/ Sed non hoc solo hac in cede
lacessitus est telo qui iuuenis olim regibus uectiga¬
lia imperare solitus est Genex in castra hostiũ rõe
orare supplex filii occisorem ut pensatum preca

Expanded text:
quin imo in decennium usque perseverantem; et ad ultimum quin imo in decennium usque perseverantem; et ad ultimum sui exitium regnique totius desolationem vidisse potuit ambientem. Quam antequam cerneret, ab amarissimis incussionibus agitari se sensit; et auxiliariorum regum mortes, ut populorum taceam strages, potuit senex infelix ex arce superbi Ylionis spectare, Hectorem, in cuius virtute spes omnis salutis publice ac bellice rei cura residebat, Achillis confodi manu et – quod madentes oculi spectare nequiverunt – in exitum eiusdem cadaver victoris alligatum curru per mortuorum tabem surgentemque pulverem circa menia cuncta fedans cruore distrahi, et in diem duodecimam insepultum fere canibus derelinqui. Quis ob hoc claritatem preteritam non dicat inexpiabili nube confusam? Sed non hoc solo hac in cede lacessitus est telo: qui iuvenis olim regibus vectigalia imperare solitus est, senex in castra hostium ire per noctem, orare supplex filii occisorem ut pensatum precar
Abbreviated transcription (Latin):
illi est iul beatitudini sue deesse si a fronte ruborẽ
sublate sororis posset abstergere O mꝙͣ maximam
flãmam iguis scintilla modico spiritu impellente
deducitur Non aduertebat secundis obumbratus pa¬
inꝰ dum cogitabat parnam abolere maculam pos
sentencia legatis a thelamone, cui sorte contigerat
Repetitur hexiona, que cum tanq̃ iure belli quesita
merito negaretur priami indignatione Incendium
augetur Et cum classe mittitur paris Qui ne fri¬
uolum ignem quem in sompnis dum eum gestaret
utero heccube parere uisum est faceret Dum apud
latouas pacem fingeret et legationis uices a gere de¬
monstraret heleuain absente menelao lastiuientem
uenustate sua gestibus q succendit Raptamq in troyam
detulit Non aliter susteptus a priamo ꝙ ultionis egre
se greciam cõiratain retheo in lictore uidit Et cio¬
ca menia urbis regre longe lateqz populantem‸ igne
ferroq cuncta uastantem aduertit Nec breui spatio

Expanded text:
illi est nil beatitudini sue deesse si a fronte ruborem illi est nil beatitudini sue deesse si a fronte ruborem sublate sororis posset abstergere. O in quam maximam ignis scintillula, modico spiritu inpellente, deducitur! Non advertebat secundis obumbratus Priamus, dum cogitabat parvam abolere maculam, possententia, legatis a Thelamone, cui sorte contigerat, repetitur Hesiona, que cum tanquam iure belli quesita merito negaretur, Priami indignationis furor augetur et cum classe mictitur Paris. Qui, ne frivolum ignem, quem in somniis – dum eum gestaret utero – Hecube parere visum est, faceret, dum apud Laconas pacem fingeret et legationis vices agere demonstraret, Helenam absente Menelao lascivientem venustate sua gestibusque succendit, raptamque in Troiam detulit, nec aliter susceptus a Priamo est quam egregiese Greciam coniuratam retheo in litore vidit, et circa menia urbis regie longe lateque populantem igne ferroque cuncta vastantem advertit; nec brevi spatio,