comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tobias sepeliebat. Qd̃ cum nunciatũ ẽẽt re¬
rex a filiis suis: rediit tobias in domũ suã. ⁊ re¬
stituta sunt ei ablata. Porro: in quodã die fe¬
sto c̃ ꝑatum eẽt pͣndium ap̃ tobiã. dixit filio
suo. Uade ⁊ adcluc aliquos detͥbu nr̃a: tim̃¬
tes dm̃. ut comedant nobiscũ. Q reu̾sus nũ¬
crauit unũ ex hebreis uigulatũ iac̾e in platea.
⁊ exiliens tobias ieumnꝰ: tulit occulte corpꝰ in do¬
mũ suã.⁊ comedit panẽ in luctu⁊ tremore. ⁊c̃
sol occubuisset: sepeluut illd̾ ⁊ arguebant ꝓri

Expanded text:
Tobias sepeliebat. Quod cum nuntiatum esset reTobias sepeliebat. Quod cum nuntiatum esset rerex a filiis suis rediit Tobias in domum suam, et restituta sunt ei ablata. Porro in quodam die festo, cum paratum esset prandium apud Tobiam, dixit filio suo: « Vade, et adduc aliquos de tribu nostra timentes Deum, ut comedant nobiscum . » Qui reversus nuntiavit unum de Hebraeis jugulatum jacere in platea, et exsiliens Tobias jejunus, tulit occulte corpus in domum suam, et comedit panem in luctu et tremore, et sol occubuisset, sepelivit illud; et argueb
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib legem dei puer obseruabat. factus aũt
uir: accepit sibi uxorẽ annã: de tribu sua: sus¬
ceptũ ex ea filiũ: noie suo uocauit tobiã. Cap¬
tꝰ quid̃ c̃ uxore ⁊ filio: habitauit inniniue.⁊
custodiuit aĩam suã: ne ꝯtaminaret᷑ in cibis gẽ¬
tiliũ. s ⁊ contͥbules suos ñ custodientes se: gra-¬
uit arguebat. ⁊ dedit illi d̾s gr̃ãm in ocłis sal¬
manasar. Qͥ dedit ei potestatẽ quoc̃q uellet
ad ꝯcaptiuos ire. ⁊ cͥca eos fac̾e quec̃q uoluiss
Cumq deambłaret ꝑ regionẽ: ꝯcaptiuis dãs
doꝵ ⁊ inuenit in ea qñdã ꝯtͥbulem suũ: gabe¬
lum egentẽ. ⁊ reliqͥt ei sub cirographo. x. talẽ¬
ta argenti. q̃ habebat ex his in qͥb a rege fue
rat honoratꝰ. Mortuo a salmanasar: c̃ filius
eiꝰ sennacherib filios isrł hr̃et exosos: tobias
consolabat᷑ eos. ⁊ egenis ministrabat. Cumq
dñi: iratꝰ multos hebreoꝵ fec̃ occidi. qͦꝵ corꝑa

Expanded text:
omnibus legem Dei puer observabat. Factus autem omnibus legem Dei puer observabat. Factus autem vir accepit sibi uxorem Annam de tribu sua, et suscepit ex ea filium, quem nomine suo vocavit Tobiam. Captus quidem cum uxore custodivit animam suam ne contaminaretur in cibis gentilium, sed et contribules suos non custodientes se graviter arguebat et dedit illi Dominus gratiam in oculis Salmanasar. Qui dedit ei potestatem, quocunque vellet ire ad captivos, et circa eos facere quaecunque voluisset. Cumqdorum invenitque in ea quemdam contribulem suum, Gabelum egentem, et reliquit ei sub chirographo decem talenta argenti, quae habebat ex his in quibus fuerat a rege honoratus. Mortuo autem Salmanasar, cum filius ejus Sennacherib filios Israel haberet exosos, Tobias consolabatur eos, et egenis ministrabat. CumqueDomini, iratus multos Hebraeorum fecit occidi, quorum corpora
Abbreviated transcription (Latin):
uix̾it: cura uicesimũ annũ iosie mortuꝰ ẽ. Hãc
historiã transtulit ieronimꝰ de sermone calde¬
oꝵ: in latinũ. ad peticionẽ cromatii ⁊ heliodo¬
ri ep̃oꝵ. Hanc historiã uidei int̾ apocͥpha po¬
nunt. Ieronimꝰ tñ in ꝑlogo suo dicit: inter agio¬
grapha. Qd̾ si ẽẽt tunc eẽt in t̾cio ordine ca¬
nonis uet̾is instrum̃ti. S qr de nullo ordine ẽ:
dm̃s qr ieronimꝰ diffusius accepit agiogͣpha.
ut includ̾et ⁊̃ apocͥpha. ⁊ uicina ẽ lingua cal¬
deoꝵ hebraico sermoni i itͥusq linguȩ ꝑitum
locacẽ hm̃s ieronimꝰ: qͥcquid ille ebreis uerbis
exp̾ssit: latino sermone exposuit. sub breui:. ⁊
quasi unius dici labore. ¶orro: tobias ex¬
tribu neptalim fuit. Cumq cet̾i ad uitulos au¬
reos quos fec̾at ieroboã irent: ip̃e ascendebat in
ierłm: ut adoraret dm̃ isrł. pͥmitiua ⁊ decimas
fidelit̾ offerebat. ita ut in tͥcio anno ꝓselitis ⁊
aduenis omnẽ ministraret decimationẽ. ⁊ in

Expanded text:
us est. Hanc historiam transtulit Hieronymus de sermone Chaldaeorum in Latinum ad petitionem Chromatii et Heliodori episcoporum. Hanc historiam Judaei inter apocrypha ponunt. Hieronymus tamen in Prologo suo dicit inter agiographa, quod si esset, tamen esset in tertio ordine canonis Veteris Testamenti; sed, quia de nullo ordine est, dicemus quia Hieronymus diffusius accepit agiographa, ut includeret etiam apocrypha, et quia vicina est lingua Chaldaeorum Hebraico sermoni, utriusque linguae peritum loquacem habens Hieronymus, quidquid ille Hebraeis verbis expressit, Latino sermone exposuit, sub brevi et quasi unius diei labore. CAP. I. De Tobia. Porro Tobias extribu Nephtalim fuit . Cumque caeteri ad vitulos aureos, quos fecerat Jeroboam , irent, ipse ascendebat in Jerusalem, ut adoraret Deum Israel, primitiva et decimas fideliter offerebat, ita ut in tertio anno proselytis et advenis omnem ministraret decimationem, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos patris. ⁊ sustinuit qͣi dimidiã horã. ⁊ cepit
egͥdi albugo exoculis eiꝰ: qͣi menbranũ oui. Qd̾
apphendens tobias traxit ab ocłis eius. statĩq
uisum recepit. ⁊ glificabant om̃s dm̃. ⁊ ait to¬
bias. Bñdicote deus isrł: q̃m castigastime. ⁊ sa¬
nasti me. ⁊ ecce iudeo tobiã filiũ meũ. Ingͥssa ẽ¬

Expanded text:
ris, et sustinuit quasi per dimidiam horam et coepit egredi albugo de oculis ejus, quasi membranum ovi. Quod apprehendens Tobias, traxit ab oculis ejus, statimque visum recepit, et glorificabant omnes Deum. Et ait Tobias: Benedico te, Deus Israel, quoniam castigasti me, et sanasti me; et ecce video Tobiam filium meum. Ingressa e
Abbreviated transcription (Latin):
construe. Cum moriar: sepeliesme. ⁊ honorẽ ha-¬
bebis matͥstue dũ iux̾it. mortuã circa me sepe¬
ciã corã deo omnib facientib eã. Attende tͥ fili
mi ab om̃i fornicatiõe ⁊ a suꝑbia. a qua sumpsit i¬
nitiũ om̃is ꝑdicio. Consiliũ a sapiente ꝑquire.
t̾ea: scito qi dedi gabelo .x. talenta argenti in ra-¬
ges. cꝰ cuographũ penesme habeo. ꝑquire gͦ tͥ
fidelem iurum qͥ tec̃ eat salua m̾cede sua. ut re¬
stituas gabelo cirogͣphũ suũ: ⁊ ip̃e restituet tͥ
depositum. Tunc egressus tobias inuenit iu¬
uenẽ sueccinctũ.⁊ qͣi ad it ꝑatũ. ignorans: qd̾ an¬
głs dei eẽt. Cumq accepisset ab eoꝙ. omnẽ regi
onẽ medoꝵ nouisset: ⁊ rages ciuitatẽ: ⁊ gabelũ
habitantẽ in ea: introduxit eũ ad patiem suũ.
⁊ salutauit eũ uiuenis. dicens. gaudiũ sit tͥ sem
ꝑ. Qͥ .R. Qualegaudiũ erit michi. qͥ lum̃ celi
ñ uideo: Cui uiuenis. Forti aĩo esto. in proxi¬

Expanded text:
constitue. Cum moriar sepelies me, et honorem habebis matri tuae, dum vixerit. Mortuam circa me sepeciam coram Deo omnibus facientibus eam. Attende, fili mi, ab omni fornicatione, et a superbia a qua sumpsit initium omnis perditio. Consilium a sapiente perquire, terea scito, quia dedi Gabelo decem talenta argenti in Rages, cujus chirographum penes me habeo. Perquire ergo tibi fidelem virum, qui tecum eat, salva mercede sua, ut restituas Gabelo chirographum suum, et ipse restituet tibi depositum . » -- « Tunc egressus Tobias, invenit juvenem succinctum, et quasi ad iter paratum, ignorans quod angelus Dei esset . » Cumque accepisset ab eonem novisset, et Rages civitatem, et Gabelum habitantem in ea, introduxit eum ad patrem suum, et salutavit eum juvenis, dicens: « Gaudium sit tibi sem Quale gaudium erit mihi, qui lumen coeli non video? Cui juvenis: Forti animo esto; in proxi
Abbreviated transcription (Latin):
fieri: ad eiꝰ ꝓbationem. ⁊ ad exemplũ patien¬
tie in posterũ. Dam ⁊ ĩ om̃ib bñdixit dm̃: sic̃
beatꝰ iob. nã ⁊ ꝓximos suos insultantes ei inere¬
pabat. dicens. Nolite ita loqͥ. filii enĩ scõꝵ sumꝰ.
ferebat. factum ẽ a: ut edum accipiens detu¬
lisset domi. cꝰ balatũ uir audiens: ait. Uidete
ne furtiuus sit. Ad hec irata uxor: R̵̾. Mani
dñe scd̾m uoluntatẽ tuã fac mecũ. ⁊ p̾cipe in pa¬
ce recipi sp̃m meũ. Expedit enĩ mͥ mori magis
qm uiui̾e. Eadem die contigit ut sara filia ra¬
guel in ciuitate medoꝵ audiret imꝓꝑiũ ab u¬
na ancillaꝵ suaꝵ qͣ. increpabat. dicenti sibi. In¬
t̾fectrix uiroꝵ tuoꝵ: nũquid occid̾e meuis sic̃
occidisti .uii. uiros: fuerat enĩ tradita .uii. ui

Expanded text:
ionem, et ad exemplum patientiae in posterum. Nam et in omnibus benedixit Deum, sicut beatus Job, et proximos suos insultantes ei increpabat dicens: « Nolite ita loqui, filii enim sanctorum sumus, ferebat. Factum est autem ut haedum accipiens, detulisset domi, cujus balatum vir audiens, ait: « Videte ne furtivus sit. » Ad haec irata uxor respondit: m voluntatem tuam fac mecum, et praecipe in pace recipi spiritum meum. Expedit enim mihi mori, magis quam vivere. » Eadem die contigit, ut Sara, filia Raguel, in civitate Medorum, audiret improperium ab una ancillarum suarum, quam increpabat, dicente sibi: Interfectrix virorum tuorum, nunquid occidere me vis, sicut occidis
Abbreviated transcription (Latin):
os camelos uenit ad gabelũ. ⁊ recepta pecunia
dux̃ eum secũ ad nuptias ⁊ ingͥssus gabelus
inuenit eos discumbentes. ⁊ bñdixit eis. Cũq
om̃s dixissent am̃: c̃ timore dñi nuptiaꝵ cõ¬
iuiuũ exercebant. Porro: c̃ tobias morã facet
remediabilib flebat. dicens. Heu me fili mi:
ut qͥd te misimꝰ ꝑegrinari: lum̃ ocłoꝵ nr̃õꝵ. ba¬

Expanded text:
os camelos, venit ad Gabelum, et accepta pecunia, os camelos, venit ad Gabelum, et accepta pecunia, duxit eum secum ad nuptias. Et ingressus Gabelus invenit eos discumbentes, et benedixit eis. Cumque omnes dixissent, Amen, cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant. Porro cum Tobias moram faceret remediabilibus flebat dicens: « Heu me! fili mi, ut quid te misimus peregrinari, lumen oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Miser̾e nobis dñe deus patrũ nr̃õꝵ. mi¬
serere nobis. ⁊ ꝯsenescamꝰ ambo paritͥ sani. Por¬
ro cirra pulloꝵ cantũ: fecit raguel ꝑari sepul¬
crũ. ut sepeliret eũ: pͥusqm illucesceret. ⁊ misit
unã de ancillis ad uidendũ: siiam obisset. Quȩ
reu̾sa: nunciauit eos incolumes ẽẽ ⁊ sec̃ pariter
dormientes. ⁊ laudauert̃ om̃s dm̃ ⁊ repleuert̃¬
serui foueã qͣm fecerant: priusꝙͣ. lucesc̾et.⁊ ꝑa¬
uerunt sollempne ꝯiuuiũ omnib uicinis
⁊ amicis suis. ⁊ adiurauit raguel tobiã: ut du¬
as ebdomadas man̾et ap̃ eũ. ⁊ dedit ei mediam
partẽ omniũ q̃ possidebat. faciens scͥpt᷑am: ut
reliq̃ pars q̃ suꝑerat: pꝰ obitũ suũ deueniret ad
tobiã. Tunc ait tobias ad angłm: quẽ hoĩem
ra nr̃a parentib meis. obsecro ut eas ad gabe¬
lum. ⁊ reddes ei cuogͣphũ suũ ⁊ recipies ab eope¬
cuniã⁊ monebis eum uenire ad nuptias. Tũc
assumens raphael .iiiiͬ. de seruis raguelis: ⁊ du¬

Expanded text:
imul: « Miserere nobis, Domine Deus patrum nostrorum, miserere nobis, et consenescamus ambo pariter sani. » Porro circa pullorum cantum fecit Raguel parari sepulcrum, ut sepeliret eum, prius quam illucesceret, et misit unam de ancillis ad videndum si jam obisset. Quae reversa, nuntiavit eos incolumes esse, et secum pariter dormientes. Et laudaverunt omnes Deum, et repleveruservi foveam quam fecerant prius quam lucesceret, et paraverunt solemne convivium omnibus vicinis, et amicis suis. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas maneret apud eum, et dedit ei mediam partem omnium quae possidebat, faciens scripturam, ut reliqua pars quae supererat, post obitum suum deveniret ad Tobiam. Tunc ait Tobias ad angelum, quem hominra nostra parentibus meis, obsecro ut eas ad Gabelum, et reddes ei chirographum suum, et recipies ab eo pecuniam, et monebis eum venire ad nuptias. » Tunc assumens Raphael quatuor de servis Raguelis et du
Abbreviated transcription (Latin):
ystoria tobie exordium hũit in captuuta¬
te .x. tͥbuũ: qͣm fecit salmanasar. Quo u̾o
temꝑe t̾minũ hũerit: ñ satis elucet. Cidetur
enim scd̾m litt̾am historie: tobias uixisse pꝰ
excidium ierłm ⁊ incendiũ templi. Ait enĩ in

Expanded text:
storia Tobiae exordium habuit in captivitate decem tribuum, quam fecit Salmanasar. Quo vero tempore terminum habuerit, non satis elucet. Videtur enim, secundum litteram historiae, Tobias vixisse post excidium Jerusalem et incendium templi. Ait enim in
Abbreviated transcription (Latin):
nacłm suũ. ⁊ reuocet ad te om̃s captiuos. In die¬
b aũt mortis sue: cum p̾diceret filiis de reditu
captiuoꝵ ait. Terra deserta replebit᷑. ⁊ domꝰ dei
q̃ in ea incensa ẽ: tt̾m reedificabitur. Si uo atten¬
damꝰ t̾minũ uite tobie filii tobie: fuit enĩ t̾mi

Expanded text:
n te, et revocet ad te omnes captivos . » In diebus autem mortis suae, cum praediceret filiis de reditu captivorum, ait: « Terra deserta replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur . » Si vero attendamus terminum vitae Tobiae, filii T
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu. detractaq pelle hostie q̃ erat sacer¬
dotis: artus in frustra conscindebat. quib
lotis cum captte pedib ⁊ intestinis: adole
carniũ delectaret᷑ dñs. s potiꝰ in re sigͥcata.
⁊ deuotione offerentiũ. Sin aũt de ꝯuibꝰ
fieret olocaustũ: fiebat sic. s cum dño offer¬
rent ut dictum ẽ i pͥmo homo de isrł: pꝰea
sacerdos: quomͦ ab hoĩe offerebat᷑ ãuicula
tacet forte i qr eodem mͦ quo ⁊ pecꝰ. forte:
tm̃ sacerdoti. Offerebatur aũt pullus t̃¬
turis. uł columbȩ. cui frangebat sacerdoᷤᷤ
ungue cutem colli ubi fractum erat rũpe¬
bat. ⁊ fuso sanguine cͥca crepidinẽ altariᷤ
uesiculam guituris.⁊ plumas ꝓiciebat
ad orientem: in loco secreto. uͥ cinies effun¬
debant᷑. Confractisq ascellis manu: ad¬
olebat eam suꝑ altare in holocaustũ. ⁊ hec
erant minora: simplicia holocausta: quȩ
uoluntarie fiebant. erant enim q̃dam ma-¬
iora: quadam necc̃itate ft̃a. q̃ ⁊ sanctiora

Expanded text:
inens, detractaque pelle hostiae, quae erat sacerdotis, artus in frusta concidebat, quibus lotis, cum capite, pedibus et intestinis, adolebcarnium delectaretur Dominus, sed potius inire significata, et devotione offerentium. S. autem de avibus fieret holocaustum, fiebat sic: sed cum duo offerrent, ut dictum est, primo homo de Israel postea sacerdos. Quomodo ab homine offerebatur avicula, tacet. Forte quia eodem modo, quo et pecus, forte tantum sacerdoti. Offerebatur autem pullus turturis, vel columbae cui frangebat sacerdos ungue cutem colli, ubi fractum erat, rumpebat, et fuso sanguine circum crepidinem altaris, vesiculam gutturis et plumas projiciebat ad orientem in loco secreto, ubi cineres effundebantur, confractisque assellis manu adolebat eam super altare in holocaustum. Et haec erant minora, et simplicia holocausta, quae voluntarie fiebant. Erant quaedam majora quadam necessitate facta, quae et sanctiora
Abbreviated transcription (Latin):
altare ponebat᷑. Communit̾ autẽ: a nullo sa¬
cͥficio sal deesse debebat. ⁊ ideo dicebat᷑: sal fe¬
d̾is: qr ñ erat fas ħ tnsgredi. porro scłm ordi¬
nem libri: a sacͥficiis inchoandum est. De
alia sacͥficia. ⁊ pͥmo de holocaustis iudea¬
mꝰ. Holocausta dicebant᷑ illa sacͥficia: q̃ tota
incendebant᷑. olon enĩ : totũ. cauma: incen¬

Expanded text:
uniter autem a nullo sacrificio sal deesse debebat, et ideo dicebatur sal foederis, quia non erat fas hoc transgredi. Porro secundum ordinem libri a sacrificiis inchoandum est. CAPalia sacrificia. Et primo de holocaustis videamus. Holocausta dicebantur illa sacrificia, quae tota incendebantur. Holon, enim, totum, cauma, incen
Abbreviated transcription (Latin):
PRemitcitur diuisio utilis.
Duidendum de doctrina ⁊ traditione
sacͥficioꝵ q̃ sequitur: quedam p̾libanda
sunt: in hunc modũ. Quinq consid̾anda
sunt hic sacͥficia: q̃ deo offerunt᷑ ꝑsone: a qͥ¬
bus offerunt᷑. temꝑa: qñ offerunt᷑. loca: uͥ
offerunt᷑. Cause: ꝓ quib offerunt᷑. Tnplex
aũt eoꝵ q̃ rite offerebant᷑ occurit discretio.
aut enim erat obło de animalib ⁊ sacrifici¬
um dicebatur. nec añ octauũ diem natiuita¬
tis pot̾at offerri. nec eadem die:. mat̾ ⁊ fecꝰ eͦ.¬
aut de sicca mat̾ia: ut de limila. pane thu¬
re.⁊ ꝓpͥe dicebat᷑ obło. aut de liquidis: uino ⁊
oleo. quȩ ꝓpͥe libam̃ uł libatio dicebat᷑. licet
his nominib scͥptura q̃nq indifferent̃ utat᷑.
ꝑsone uõ offerentiũ: due. anima: uł sinago¬
ga. Animarũ uoi alia sacerdos: alia pͥnceps.
alia pͥuata. de quib suis locis dicet᷑. Simłr
plex erat differentia. offerebant enĩ q̃nq ne¬

Expanded text:
Permittitur divisio utilis. Ad videndum de doctrina et traditione sacrificiorum, quae sequitur, quaedam praelibanda sunt in hunc modum: Quinque consideranda sunt hic. Sacrificia, quae Deo offeruntur, personae a quibus offeruntur, tempora quando offeruntur, loca ubi offeruntur, causae pro quibus offeruntur. Triplex autem eorum quae offerebantur, rite occurrit discretio. Aut enim erat oblatio de animalibus, et sacrificium dicebatur, nec ante octavum diem nativitatis poterat offerri, nec eadem die mater et fetus ejAut de sicca materia, ut simila, pane, thure, et proprie dicebatur oblatio. Aut de liquidis, vino, et oleo, quae proprie libamen, vel libatio dicebatur, licet his nominibus scriptura quandoque indifferenter utatur. Personae vero offerentium duae, anima, vel Synagoga. Animarum vero alia sacerdos, alia princeps, alia privata, de quibus suis locis dicetur, similiter triplex erat differentia. Offerebant enim quan
Abbreviated transcription (Latin):
e aua distinctio hẏstorie qͣm scripsit moy¬
ses : grece dicit᷑ leuiticꝰ. qr de electione et
ministerio leuitarũ agit. latine: offertoriꝰ.
uł sacͥficaticiꝰ. qr de sacrificiis. ⁊ de his q̃ offe¬
rebant᷑ ex lege: tractat. hebraice u̾o: uagecra.
cia missarũ. uł eungłia. uidelicet c̃ dm̃s: dñi¬
ca qͥ cantat᷑: ppłs syon. uł legit᷑ i erunt signa
insole ⁊ luna. Inchoat enimsic liber iste. uo¬

Expanded text:
ertia distinctio historiae, quam scripsit Moyses, Graece dicitur Leviticus, quia de electione et ministerio levitarum agit; latine Offertorius, vel Sacrificaticius; quia de sacrificiis et de his quae offerebantur ex lege tractat. Hebraice vero Vaiacra, cia missarum, et Evangelia, videlicet cum dicimus Dominica qua cantatur: Populus Sion; vel legitur: Erunt signa in sole,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃nq aries appellat᷑. bos enĩ sup̃ annũ pot̾at
offerri ut ait iosephꝰ. eratqͦ ĩmaculatꝰ. qd̾
ñ de macła uelleris: s corꝑis intelligendum
est .i. ñ debile. aut fracto menbro. aut papu¬
las hñs. aut scabiem. aut cecũ. ⁊ huiꝰmͦii. offere¬
baturq pͥmo sacerdoti: ad hostium atrii. ut
nib. qr pret̾ mare sacerdotum: erant in ato
a loco offerendi ab hebreis hostia dicebatur.
gentiles enĩ ab hostib iuncendis hostiã: ⁊ a
uictis hostib uctimam: consueu̾ant appel¬
lare. Cictimam u̾o hebrei a iunciendo dix¬
erunt. qr uictũ adducebat᷑ ał. oblatam sic
hostiam reducebat sacerdos: ad altare holo¬
caustoꝵ. ⁊ stans ad aqͥlonẽ: ĩmolabat eã corã
dño ad latꝰ altaris .i. in conspectu scõꝵ. funde

Expanded text:
que aries appellatur. Bos enim supra annum poterat offerri ut ait Josephus. Erat quoque immaculatus, quod non de macula velleris, sed corporis intelligendum est, id est non debile, aut fracto membro, aut papulas habens aut scabiem, aut caecum, et hujusmodi. Offerebaturque primo sacerdoti ad ostium atrii, ut nibus, quia praeter mare sacerdotum, erant in atrio . Unde et a loco offerendi ab Hebraeis hostia dicebatur. Gentiles autem ab hostibus vincendis hostiam, et a victis hostibus victimam consueverant appellare. Victimam vero Hebraei a vinciendo dixerunt, quia vinctum adducebatur animal. Oblatam sic hostiam, reducebat sacerdos ad altare holocaustorum, et stans ad aquilonem immolabat eam, coram Domino, ad latus altaris, et in
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ram: capite inclinato int̾ genua: orabat.
⁊ ait ad puerum suũ. Cide ꝯtͣ mare: si as¬
cendat nubes. erat enĩ aer serenissimꝰ. E ait
puer. ñ est qͥcqͣm. ⁊ misit eũ septies. Septima
a uice: ascendebat nubecła de mari. excrescenᷤ
usq ad hominis qͣntitatẽ. Et ait helyas: ad
achab. Descende ecto in iezrael: ne te occupet
pluuia.⁊ eoce ꝯtenebrati sunt celi.⁊ nubes. ⁊
uentus ⁊ pluiia fcã est grandis. Festinauit aͥ
achab in ierrael. ⁊ fcã est manꝰ dñi suꝑ helyã
⁊ currebat añ achab: donec uttͣret urbẽ. Cũq
accepisset ie zabel q̃ fecerat helẏas ꝓpħis suis.
indignata misit nuncios ad helyam. dicens.
Hec faciant mͥ dii ⁊ hȩc addant: nͥ cras hac
hora posuero aiãm tuam: sic̃ tu posiusti aĩam

Expanded text:
in terram capite inclinato inter genua orabat, in terram capite inclinato inter genua orabat, et ait ad puerum suum: Vide contra mare, si ascendat nubes. » Erat enim aer serenissimus. Et ait puer: « Non est quidquam. » Et misit eum septies. Septima autem vice ascendebat nubecula de mari, excrescens, usque ad hominis quantitatem. Et ait Elias ad Achab: « Descende cito in Jezrahel, ne te occupet pluvia. » Et ecce contenebrati sunt coeli, et nubes, et ventus, et pluvia facta est grandis. Festinavit autem Achab in Jezrahel, et facta est manus Domini super Eliam, et currebat ante Achab, donec intraret urbem. Cumque accepisset Jezabel, quae fecerat Elias prophetis suis, indignata misit nuntios ad Eliam dicens: « Haec faciant mihi dii, et haec addant, nisi cras hac hora posuero animam tuam, sicut tu posuisti animam
Abbreviated transcription (Latin):
ductum in cͥcuitu altaris: ꝑ duo loca ⁊ ligna su¬
ꝑposuit. ⁊ menbra bouis. pcepitq afferri aquã
forte: de mariuicino. ⁊ effudit suꝑ holocaustũ
⁊ ligna. ⁊ fcã est tͥna effusio aq̃ usq iffeci ad
impletionem aquȩ ductus. ne forte putaret᷑
arte magica de uiscerib terre suscitasse ignem.
⁊ clamauit helyas ad dũm: in aurib populi.
Domine deus patrũ nr̃oꝵ: exaudime hodie.
ut discat ppłs iste: qr tues dñs deus. ⁊ descendẽs
ignis de sublimi: uorauit holocaustũ ⁊ ligna.
⁊ lapides. Pulu̾em ⁊ aqͣm q̃ erat in aq̃ duc¬
tu: lambens. ⁊ adorauit ppłs. ⁊ ait. dñs: ip̃e
est deus. ⁊ mandante helya: app̾henderunt om̃s
ꝓphas baal. ⁊ duxerunt ad corientẽ cyson. ⁊ int̾¬
fecit eos ibi helyas. ⁊ ait ad achab. ascende. ⁊ co¬
mede ante descensum pluie. ⁊ comedente a¬
chab: helẏas ascendit inu̾ticẽ carmeli. ⁊ ꝓnꝰ

Expanded text:
ductum in circuitu altaris per duo loca. Et ligna suductum in circuitu altaris per duo loca. Et ligna superposuit, et membra bovis, praecepitque afferri aquam, » forte de mari vicino, « et effudit super holocaustum et ligna. Et facta est terna effusio aquae, usque ad implectionem aquaeductus, ne forte putaretur arte magica de visceribus terrae suscitasse ignem. Et clamavit Elias ad Dominum in auribus populi: « Domine Deus patrum nostrorum, exaudi me hodie, ut discat populus iste, quia tu es Dominus Deus. Et descendens ignis de sublimi, voravit holocaustum, et ligna, et lapides, pulverem, et aquam, quae erat in aquaeductu lambens, et adoravit populus, et ait: Dominus ipse est Deus. » Et mandante Elia apprehenderunt omnes prophetas Baal, et duxerunt ad torrentem Cison, « et interfecit eos ibi Elias. Et ait ad Achab: Ascende et comede ante descensum pluviae. Et comedente Achab, Elias ascendit verticem Carmeli, et pronus
Abbreviated transcription (Latin):
claudicatis in duas partes: Si dñs patrum
mini eũ. Non respondente ppło: intulit he¬
al: multi. dentur nobis duo boues. illi eligant
bouẽ unum. cuiꝰ frustra ponant suꝑ ligna: igne
ñ supposito. ⁊ ego faciam simłr de altero boue.
Ipsi inuocabunt deos suos.⁊ ego dm̃meũ. ⁊ qui
exaudierit dando ignẽ de sublimi:. ip̃e sit deus.
⁊ placuit ppło ꝓpositio helye. Cumq sacerdotes
balaal fecissent ꝙ dixat: inuocabant baal a
mane usq ad meridiem. ⁊ transiliebant alta¬
re ꝙ fecerant. ⁊ incidebant se: iuxtaritũ suũ.
lanceolis. ut sanguine ꝑfund̾ent᷑. Demones
enim płimum delectantur obłone sanguinis
humani.⁊ illudebat eis helyas dicens. Exaltate
clamorẽ. forte deus ur̃ dormit. aut c̃ aliquo lo
q̃r. aut in diu̾sorio ẽ. E dixit helẏas ad ppłm.
accedite. ⁊ p̾sente ppło curauit altare dñi :q. de¬
structum fuerat .i. destruxit altare illoꝵ.⁊ mũ¬
dauit locũ: ut ibi faceret attare nouũ dño.⁊ tu

Expanded text:
claudicatis in duas partes. Si Dominus patrum imini eum. » Non respondente autem populo intulit Eal multi. Dentur nobis duo boves, illi eligant bovem unum, cujus frusta ponent super ligna igne non supposito, et ego faciam similiter de altero bove. Ipsi invocabunt deos suos, et ego Deum meum, et qui exaudierit, dando ignem de sublimi, ipse sit Deus. » Et placuit populo propositio Eliae. Cumque sacerdotes Baal fecissent quod dixerat, « invocabant Baal a mane usque ad meridiem, et transiliebant altare, quod fecerant, et incidebant se, juxta ritum suum lanceolis, ita ut sanguine perfunderentur. » Daemones enim plurimum delectantur oblatione sanguinis humani. « Et illudebat eis Elias dicens: Exaltate clamorem, forte Deus vester dormit, aut cum aliquo alio loquitur, aut in diversorio est. Et dixit Elias ad populum: Accedite. Et praesente populo curavit altare Domini, quod destructum fuerat, » id est destruxit altare eorum, et mundavit locum, ut ibi faceret altare novum coram Domi
Abbreviated transcription (Latin):
de. ostende te acab. ut dem pluiuã suꝑ terrã.
Erat a fames uehemens in samaria. cuiꝰ ⁊̃ me¬
minit menander in gestis sidonioꝵ.⁊ habebat
achab ꝓcuratorẽ domꝰ sue abdiã. qui c̃ int̾fic̾et
iezabel ꝓphas dñi: abscondit .c. ꝓpħas in duabꝰ
speluncis. qͥnqͣgenos. ⁊ pauit eos pane ⁊ aqua.¬
ꝑꝑ q pꝰea spiritu ꝓpħie donatus est. Ad quẽ
dixit achab. Descendamꝰ ad ꝯualles.⁊ quera¬
mus pabula eqͥs ⁊ mulis. ⁊ diuiserunt sibire¬
giones. Occurrit a helias abdie in uia. dicen.
uade. dic dño tuo: adest helyas. Et ille. Qͥd
peccaui: q̃n nunciabo achab adest helyas:
sp̃c dñi asportabit te in locum quẽ ignoro.
⁊ ñ inueniens te achab: int̾ficiet me. Seriuiᷤᷤ
a tuus tunet dñm ab infantia sua. Et . Rx.¬
GT
helias. Qiuit dñs qr hodie apparebo achab. et

Expanded text:
de, ostende te Achab, ut dem pluviam super terram . » Erat autem fames vehemens in Samaria, cujus etiam meminit Menander in Gestis Sidoniorum. « Et habebat Achab procuratorem domus suae Abdiam, qui cum interficeret Jezabel prophetas Domini, abscondit centum prophetas in duabus sp postea spiritu prophetiae donatus est. Ad quem dixit Achab: « Descendamus ad convalles, et quaeramus pabula equis et mulis. » Et diviserunt sibi regiones. Occurrit autem Elias Abdiae in via, dicens: « Vade, dic domino tuo: Adest Elias. At ille: Quid peccavi? Quando nuntiabo Achab, adest Elias, spiritus Domini asportabit te in locum, quem ignoro, et non inveniens te Achab interficiet me. Servus autem tuus timet Dominum ab infantia sua. Et ait Elias: Vivit Dominus, quia hodie a
Abbreviated transcription (Latin):
ui ur̃i sumꝰ. Cur ascendisti adu̾sum nos: Qͥ
dixerunt. ut ligemꝰ samsonẽ. ⁊ ascenderunt
.ĩii. de iuda ad samson. ⁊ culpantes eum dice¬
is. Qͥ ait. Iurate: ne me occidatis. ⁊ iuraue¬
runt.⁊ ꝑmisit se ligari duob nouis funib.
Qui cum traherent eum. ⁊ uociferarent
asini iacentem in terra: int̾fecit in ea .ĩ. uiros.
aliis in fugam u̾sis. ⁊ exultans samson: cecinit
metͥce. In maxilla asini: in mandibula pulli
asinaꝵ. deleui eos. ⁊ ꝑcussi mille uiros. Hebreꝰ
ħt. In maxilla asini hemor. hemor ꝙ. sonat
cumulum de cumulis. ħ ẽ. inmax.a. feci acer¬

Expanded text:
vi vestri sumus. Cur ascendistis adversus nos? Qui vi vestri sumus. Cur ascendistis adversus nos? Qui dixerunt: Ut ligemus Samsonem. Et ascenderunt tria millia de Juda ad Samsonem, et culpantes eum diceis. Qui ait: Jurate ne me occidatis. Et juraverunt . » Et permisit se ligari duobus novis funibus. Qui cum traherent eum, et vociferarent asini jacentem in terra, interfecit in ea mille viros, aliis in fugam versis. Et exsultans Samson cecinit metrice: « In maxilla asini, in mandibula pulli asinarum delevi eos, et percussi mille viros. Hebraeus habet, « in maxilla asini hemor. » Hemorque sonat cumulum de cumulis, hoc est in maxilla a
Abbreviated transcription (Latin):
uinxit caudas caudis.⁊ faces ligauit in me¬
dio. quas igne succendens: dimisit eas disẽ¬
rere. ⁊ incenderunt segetes philistinoꝵ. ĩ tm̃
ut uineas qͦ ⁊ oliueta ĩgnis consum̾et. Pa¬
lestini scientes opꝰ ẽẽ samsonis: uxorẽ eiꝰ ⁊ pa¬
rentes ꝯbusserunt. tamꝗͣ. mali hꝰ auctores.
⁊ ait samson. Adhuc expetã ultionẽ ut qͥes¬
cam. ⁊ ꝑcussit eos plaga graui. ita. ut stu
ꝑcussit alienigenas samson: tibiam suꝑ fe¬
mur. ꝙ. ad priorem sensum reducit᷑ .i. tam
mirabiliter: ut stupentes: tibiam uniꝰ pe¬
dis suꝑ femur alt̾ius pon̾ent. tñ: qr tibiis in¬
cedimus. ⁊ suꝑ femur sedemꝰ:. quidam expo¬
nunt. sic. ꝑcussit tibiam suꝑ femur .i. pedi¬
tes: preter sedentes in equo ⁊ habitabat sam¬
son in spelunca petre echan. qͣi in locomunito.
castra metati sunt in loco qui pꝰea dictus ẽ le¬
bi .i. maxilla et dixerunt ad eos uiri uida. ser¬

Expanded text:
unxit caudas caudis, et faces ligavit in meunxit caudas caudis, et faces ligavit in medio, quas igne succendens dimisit eas discurrere, et incenderunt segetes Philisthaeorum in tantum, ut vineas quoque et oliveta ignis consumeret. Palaestini scientes opus esse Samsonis, uxorem ejus, et parentes combusserunt tanquam mali hujus auctores. Et ait Samson: « Adhuc expetam ultionem, et quiescam. Et percussit eos plaga gravi, ita ut stupees dicunt ita: « Percussit alienigenas Samson tibiam super femur: » quod ad priorem sensum reducitur, id est tam mirabiliter, ut stupentes tibiam unius pedis super femur alterius ponerent. Tamen quia tibiis incedimus, et super femur sedemus, quidam exponunt sic: « Percussit tibiam super femur, » id est pedites praeter sedentes in equo. « Et habitabat Samson in spelunca Petrae Etham, quasi in loco munito.castrametati sunt in loco, qui postea dictus e est maxilla. Et dixerunt ad eos viri Juda: Ser
Abbreviated transcription (Latin):
ad breuiatũ: estimauit legi: unũ. Tandẽ die
septimo: c̃ei molesta eẽt: exposuit. Quȩ statĩ
indicauit ciuib suis. ⁊ illi die septimo ante
solis occasum dixerunt samsoni. Quid dul¬
ciꝰ melle: Quid fortiꝰ leone: Qui ait. Quid
dolosius muliere: Si ñ arassetis inuitulam̃a
ñ inuenissetis ꝓpositionẽ meã. ⁊ irruit sp̃c do¬
mini in eũ. ⁊ descendit ascalonẽ ⁊ ibi ꝑcussit
.xix. iuros. quoꝵ allatas uestes dedit ꝓnubiᷤᷤ
sius. ⁊ iratꝰ samson uxori: rediit in domum
patͥs sui. Uxor aũt eius nupsit uni de ꝓnu¬
bis siuis. Cumq dies tͥticee messis instarent:
uenit samson uisere uxorẽ suam. ferens hedũ.
Cumq cubiculum eius uellet intrare: ꝓhi¬
buit pater dicens. Putaui qd̵ odisses eam.⁊
tradidi illam amico tuo. Sororem ht̃ q̃ pul¬
crior ẽ illa. sit tͥ ꝓ ea uxor. Cui samson. Ab
hac die ñ erit culpa in me: ꝯtͣ philisteos. Fa¬
ciam uobis mala. E cepit.ccc. uulpes.⁊¬

Expanded text:
t legi unum. Tandem die septima cum ei molesta esset, exposuit; quae statim indicavit civibus suis. Et illi die septimo ante solis occasum dixerunt Samsoni: « Quid dulcius melle, quid fortius leone? Qui ait: Quid dolosius muliere? Si non arassetis in vitula mea, non invenissetis propositionem meam. Et irruit spiritus Domini in eum, et dtriginta viros, quorum ablatas vestes dedit pronubis suis. Et iratus Samson rediit in domum patris sui. Uxor autem ejus nupsit uni de pronubis suis. Cumque dies triticeae messis instarent venit Samson visere uxorem suam ferens haedum . Cumque cubiculum ejus vellet intrare, prohibuit pater dicens: Putavi quod odisses eam, et tradidi eam amico tuo. Sororem habet, quae pulchrior est ea: sit tibi pro ea uxor. Cui Samson: Ab hac die non erit culpa in me contra Philisthaeos. Faciam enim vobis mala. » Et cepit tre
Abbreviated transcription (Latin):
tibi singuli mille:c. argenteos. ⁊ blandita
ẽ dali̾a samsoni. Qͥ respondit in dolo. Si .uii.
neruiceis funib ⁊ adhuc humentib ligatꝰ
fuero: ero sic̃ cet̾i homines. Quos iosephris:
palmites uinearũ recentes dic̃. E agculerunt
ad eam .uii. funes. quib dormientẽ ebriũ col¬
ligauit. latentib ap̃ se philisteis. ⁊ clamauit: su¬
mulier. philistum suꝑ te samson. Qͥ rupit:
noius funib. Cum aũt tercio .uii. crines ca¬
pitis cͥcum ligatos licio ⁊ clauo: t̾re infixiss
excitatꝰ ab ea samson: extraxit clattum cũ
crinib ⁊ licio. Cumq molesta eẽt ei dalida.
⁊ defic̾et anima eiꝰ ad mortem: apuit ei u̾ita¬
tem. dicens. Nazareꝰ sum ab ut̾o matͥs mee. si
rasum fui̾t cap̃t meũ: recedet a me fortitudo.
Tunc dalida reuocauit satrapas: ut uenirẽt
c̃ pecunia qͣ ꝓmiserant. At illa dormire fec̃
eum suꝑgenua sua. ⁊ ꝑ tonsorem rasit.uii. cri

Expanded text:
t centum argenteos. « Et blandita est Dalila Samsoni. Qui respondit ei in dolo: « Si septem nerviceis funibus novis et adhuc humentibus ligatus fuero, ero sicut caeteri homines. » Quos Josephus palmites vinearum recentes dicit. Et attulerunt ad eam septem funes, quibus dormientem ebrium colligavit, latentibus apud se Philisthaeis. Et clamavit mulier: « Philisthaei super te Samson. » Qui rupit novis funibus. Cum autem tertio septem crines capitis ejus circumligatos litio, et clavo terrae infixisset, excitatus ab ea Samson, extraxit clavum cum crinibus et litio. Cumque molesta esset ei Dalila, et deficeret anima ejus ad mortem, aperuit ei veritatem, dicens: « Nazaraeus sum ab utero matris meae. Si rasum fuerit caput meum, recedet a me fortitudo. » Tunc Dalila revocavit satrapas, ut venirent cum pecunia, quam promiserant. At illa dormire fecit eum super genua sua, et per tonsorem rasit septem cri
Abbreviated transcription (Latin):
abiecit eũm mulier. Quem ẽ app̾hendissent
philistum: eruer̃t ocłos eiꝰ. ⁊ cͥcuiduxert̃ eũ
ꝑ t̾ram.⁊ ap̃ gatam clausum in carcͥe: molere
fec̾unt. qͣi oꝑe seruili eum affligendes. Hebres
tñ trad̾t: ꝙ. philistei coegert̃ eum dormire ẽ
mulierib robustis. ut ex eo sobolem robustã
suscipent. Poedente tempore: c̃capilli ei renas¬
ci ceꝑant: cum adeẽt publica sollemprreas:
ing̾ssi sunt pͥncipes fanũ. ut ĩmolarent mag¬
nifice dagon deo suo. qr tradid̾at inimicũ m
manꝰ eoꝵ. Cumq letarent᷑ conuiuantes: ad¬
ductꝰ est samson ut añ eos lud̾et. ⁊ ei illudent.
Stabat ã int̾ duas columpnas: quib domꝰ
innitebat᷑. ⁊ ait ꝓuero regentise. Sine me ut tã¬
gam colũpnas ⁊ paululũ requiescã. ⁊ app̾hen¬
dens ittͣmq colum pnãmanib: ait. M oriat᷑
anima mea c̃philistum. ⁊ concussis colũpnis

Expanded text:
m mulier. Quem cum apprehendissent Philisthiim eruerunt oculos ejus, et circumduxerunt eum per terram, et apud Gazam clausum in carcere molere fecerunt, quasi servili opere eum affligentes. Hebraei tamen tradunt quod Philisthaei coegerunt eum dormire cum mulieribus robustis, ut ex eo sobolem robustam susciperent. Procedente tempore cum capilli ejus renasci coeperant, cum adesset publica solemnitas, ingressi sunt principes fanum suum, ut immolarent magnifice Dagon deo suo, quia tradidit inimicum in manus eorum. Cumque laetarentur convivantes, adductus est Samson, ut ante eos luderet, et ei illuderent. Stabat autem inter duas columnas, quibus domus innitebatur. Et ait puero regenti se: « Sine me ut tangam columnas, et paululum requiescam. » Et apprehendens utramque columnam manibus ait: « Moriatur ani
Abbreviated transcription (Latin):
& obtulit manue q̃ tulerat supͣ pet᷑m dño.
qͥ facit mirabilia. ⁊ ascendit angłs in flãmaigni.
nec ultra apparuit eis. Et intelligens manue
ẽe angłm dei: ait. Moriem᷑. qr uidimꝰ dñm.
Cui mulier. Neqͣquã. Nam accepit dñs ho¬
tm locaustũ a nob̾. ⁊ indicauit q̃ fut᷑a sunt. Na-¬
tũq filiũ uocauert̃ sanson. ꝙ sonat robustũ¬

Expanded text:
» Et obtulit Manue quae tulerat, supra petram Domino » Et obtulit Manue quae tulerat, supra petram Domino qui facit mirabilia. Et ascendit angelus in flamma ignis, nec ultra apparuit. Et intelligens Manue esse angelum Dei ait: « Moriemur, quia vidimus Dominum. Cui mulier: Nequaquam. Nam accepit Dominus holocaustum a nobis, et indicavit quae futura sunt. » Natumque filium voca
Abbreviated transcription (Latin):
stirpe dan. noie manue. hñs uxorẽ pulcrã.
s sterilẽ. Cui sepe orantiĩ agro ꝓ st̾ilitate a¬
mouenda: apparuit angłs. ⁊ ait. Concipies ⁊
paries filiũ. Caue: ne comedas aut bibas de¬
inceps. ñͥ uxta legem nazareoꝵ. Filiꝰ enim
tuꝰ erit nazareꝰ dei. ex ut̾o matris ⁊ deinceps.¬
rosuo. ⁊ cõmendasset angłi pulcͥtudinẽ: ꝯtri¬
statꝰ est uir. qr ⁊elotes erat. ⁊ ut mitigaret
irrõnabilem uiri t̾sticiam: ꝯsuluit: ũt ambo
orarent dñm. ut it̾mueniret ad eos angłs. ⁊ in¬
strueret utrũq de puero. E apparuit it̾m
angłs uxori. Que c̃ uocasset uirum: ait ma¬
nue ad eũ. Tu nees qͥ locutꝰ es de puero: Cui
angłs. Sum. Cui manue. Quid uis ut faci¬
at puer: & angłs. Nazareꝰ erit om̃i temꝑe
uite sue. Attulitq manue hedũ ⁊ panes. ⁊¬
ait angłs. Non comedã. Siuis offerre: offer
illa dño. Et ait manue. Qd̾ est nom̃ tuum:
Cui angłs. Cur q̃ris nom̃ meũ q ẽ mirabile:

Expanded text:
stirpe Dan, nomine Manue, habens uxorem pulchram, sed sterilem. Cui, saepe orantibus in agro pro sterilitate amovenda, apparuit ei angelus, et ait: Concipies, et paries filium: cave ne comedas, aut bibas deinceps, nisi juxta legem Nazaraeorum. Filius enim tuus erit Nazaraeus Dei, ex utero matris, et deinceps,ro suo, et commendasset angeli pulchritudinem, contristatus est vir, quia zelotes erat. Et ut mitigaret irrationabilem viri tristitiam, consuluit, ut ambo orarent Dominum, ut iterum veniret angelus ad eos, et instrueret utrumque de puero. Et apparuit iterum angelus uxori. Quae cum vocasset virum, ait Manue ad eum: « Tunc es, qui locutus es de puero? » Cui angelus: Sum. Cui Manue: Quid vis ut faciat puer? Et ait angelus: Nazaraeus erit omni tempore vitae suae. Attulitque Manue haedum, et panes. Cui angelus: Non comedam. Si vis offerre, offer illa Domino. Et ait Manue: Quod est nomen tuum. Cui angelus: Cur quaeris nomen meum, quod est mirabile?
Abbreviated transcription (Latin):
bustos. sermone: qͣi socios. oꝑe u̾o̾ custodes.
ne qͥd forte uellet ꝯmitt̾e: crescente ꝯiuui¬
oꝵ sacietate. Qͥb ait samson. ꝓpono uo¬
bis ꝓblema.q. si solu̾itis mͥ intra septimum
diem conuiuii.dabo uob̾ .xix. sindones. ⁊ to¬
tidem tunicas. Alioquin: uos dabitis mͥ to¬
tidem. Qͥ dixerunt. ꝓpone. Eait sam¬
son. de comedente exiuit cib. ⁊ de forti egͥs¬
sa ẽ dulcedo. Iosephꝰ alia ponit u̾ba. Qui
cuncta deuorat: cibum genuit de se suauẽ
licet ip̃e sit insuauis. Nẽc potuerunt ꝑ tͤs
dies ꝓpositionem soluere. Cumq adeẽt dies
septimꝰ. dixerunt sponse. Blandire iuiro tuo
ut indicet tͥ ꝓblema. ⁊ indicabis nob̾. Alio¬
quin: incendemꝰ te ⁊ domũ paͥts tui. Quȩ
sollicitans uirũ flendo. dicebat. Odisti me.
tum sit: septimo die uenisse ad eam iuuenes:
Potest dici. Cumq adesset dies septimus
minatũ est: ne putarent᷑ pꝰ dies tres uenisse.

Expanded text:
bustos, sermone quasi socios, opere vero custodes, bustos, sermone quasi socios, opere vero custodes, ne quid forte vellet committere, crescente convivarum satietate. Quibus ait Samson: « Propono vobis problema: quod si solveritis mihi infra septimum diem convivii dabo vobis triginta sindones, et totidem tunicas: alioqui vos dabitis mihi totidem. Qui dixerunt: Propone. Ait quoque Samson: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo. » Josephus alia ponit verba: « Qui cuncta devorat, cibum de se genuit suavem, licet ipse sit insuavis. Nec potuerunt per tres dies propositionem solvere. Cumque adesset dies septimus dixerunt sponsae: « Blandire viro tuo, ut indicet tibi problema, et indica nobis: alioquin incendemus te, et domum patris tui. » Quae sollicitans virum flendo dicebat: Odisti me, tum sit septimo die convivii venisse ad eam juvenes? Potest dici: « Cumque adesset dies septimus, rminatum est, ne putaretur post tres dies venisse,
Abbreviated transcription (Latin):
nata philisteoꝵ. ut uid̾et sollempnitatem
q̃ ibi agebatur. ⁊ uisam ibi uͥginẽ ꝯcupiuit.
Aitq patͥ ⁊ matͥ. Accipite michi q̃so uxorẽ
thãnateã. q̃ cõplacuit ocłis meis. Qͥ dixe¬
runt. Cur negligis filias fr̃m tuoꝵ. ⁊ tͣn¬
sis ad filiam incͥcum cisoꝵ: Nescientes: ꝙ
res fieret a dño. Cumq descend̾ent cũ eo:
apparuit eis catulus leonis in uineis opidi.
⁊ inruit in eũ sanson: in sp̃u dñi. nicħ hñs
in manu. ⁊ dilac̾auit eum frustratĩ: qͣi he
dum capͣrum.⁊ ħ parentib ñ indicauit. des¬
ponsataq sibi uxore: ẽ pꝰ aliqͦt dies rediret
uit accipet eam: declinauit ut uid̾et cadau̾
leonis. Et ecce apes erant in ore leonas. ⁊ fa¬
uus mellis. quen sumptũ comedebat in uia.
deditq partem: patͥ ⁊ matri. ⁊ comederunt.
partem qͦ sponse ꝯtradidit. Cumq thãna¬
tei cuies essent in epulis nuptiaꝵ: timenteᷤᷤ
robur iuuenis:. dederunt ei .xx. iuuenesro¬

Expanded text:
listhaeorum ut videret solemnitatem, quae ibi agebatur , et visa ibi virgine concupivit, aitque patri, et matri: Accipite mihi, quaeso, uxorem Thamnathaeam, quia complacuit oculis meis. Qui dixerunt: Cur negligis filias fratrum tuorum, et transis ad filias incircumcisorum. Nescientes quod res fieret a Domino. » Cumque descenderent cum eo, apparuit ei catulus leonis in vineis oppidi, et irruit in eum Samsoeum frustatim quasi hae dum caprarum, et hoc parentibus non indicavit. Desponsataque sibi uxore, cum post aliquot dies rediret, ut acciperet eam, declinavit, ut videret cadaver leonis. Et ecce apes erant in ore leonis, et favus mellis, quem sumptum comedit in via, deditque partem patri et matri et comederunt; partem quoque sponsae tradidit. Cumque Thamnathaei cives essent in epulis nuptiarum, timentes robur juvenis, dederunt ci triginta juvenes ro
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm. Obsecro dñe. en morior. ⁊ incidã
in manꝰ incircumcisoꝵ. E aꝑuit dñs mola¬
rem dentẽ in maxilla asini. ⁊ egresse sunt aq̃.
Qͥb haustis: iures recepit.⁊ mutato nõĩe pͥo¬
ri. dc̃m ẽ nomen loci: fonsinuocantis dema¬
xilla. Cumq ñ timeret philisteos: abiit in
gazam. ⁊ uditibi mulierem metͥcem. ⁊ ingͥs¬
sus ẽ ad eam. Quo cognito: palestini posue¬
runt custodes in porta ciuitatis. ut exeun¬
tẽ mane occident. Samson u̾o medio noctiꝰ
surgens: ambas fores apprehendit. cum postibꝰ
suis ⁊ sera. ⁊ in huni̾is portauit ad uticẽ montis.¬

Expanded text:
ad Dominum: « Obsecro, Domine, en morior, et incidam in manus incircumcisorum. Et aperuit Dominus molarem dentem in maxilla asini, et egressae sunt aquae, quibus haustis vires recepit. » Et mutato nomine priori, dictum est nomen loci, Fons invocantis de maxilla. Cumque non timeret Philisthaeos abiit in Gazam, et vidit mulierem meretricem, et ingressus est ad eam . Quo cognito Palaestini posuerunt custodes in porta civitatis, ut exeuntem mane occiderent. Samson vero media nocte surgens, ambas fores apprehendit cum postibus suis, et sera, et in humeris suis portavit in verticem montis
Abbreviated transcription (Latin):
filii euis esau ⁊ iacob in spelunca duplici.¬
Hic t̾minatur pͥmus lib̾.¬
iosephi. Porro: mortuo pa¬
tre: ditati sunt esau ⁊ iacob¬
ita: qd̾ eos terra ñ caperet.
⁊ redit esau ad montana
q̃ dimiserat. ⁊ dicta est tͥ¬
rans enĩ moyses .xii. reges
t̾re illius a primousq ad¬
ultimum quesn uid̾e po¬
bale: iobal filius zare de boᷤᷤ

Expanded text:
filii ejus, Esau, et Jacob in spelunca duplici.Hic terminatur primus libJoseph. Porro mortuo pae ditati sunt Esau, ita quod eos terra non caperet. rediit Esau ad montana,  dimiserat, et dicta est terans enim Moyses duodecim reges e illius a primo usqultimum, quem videla, Jobah filius Z
Abbreviated transcription (Latin):
suũ alicꝰ psalmi. quẽ dum cedimꝰ: cantamus.
Iosephꝰ dicit. quadraginta plagis unaminꝰ:
habena publica u̾berandũ. Liberũ aũt ho¬
minẽ turpissimũ erat penã hanc sustinere.

Expanded text:
suum alicujus psalmi, quem, dum caedimus, cantamus. Josephus dicit quadraginta plagis una minus habena publica verberandum. Liberum autem hominem turpissimum erat poenam hanc sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore uidens abimelech abrahã
multiplicatũ: timuit eum ⁊ uenit
ad eum. cum phicol pͥncipe exercitus sui
⁊ ait. iura mͥ ꝑ dñi ne noceas michi ⁊ poste¬
ris meis. s semꝑ facies michi uxta mise¬
cordiam quam fritibi. Et dixit cosa¬
braham ad puteũ. quem ostenderat deuᷤ
agar quem fod̾at abraham añ agar eiec¬
tam. s serui abimelech abstulerant illũ
abrahe. ⁊ fecerant eum in solitudine ꝓ gre¬
gib adaqͣndis. q̃ longe a mansione eius in
solitudine pascebantur. ⁊ restituit ei abi¬
melech puteum. s in testimoniũ ꝙ. ip̃e fo¬
Derat puteum. ⁊ ablatum restituit ei abi¬
melechꝰ. dedit regi .uii. agnas. ⁊ dixit pute¬
um bersabeȩ .i. puteus . uii. sabẽe .R. ebrai¬
ce .uii. sonat. & ibidem ꝑcusserunt ambo
fedus. uñ ⁊̃ bersabee dictum p̾utant .i. pu
teum uramenti. sabee enĩ hebraice uira¬
mentum dicitur Iosephꝰ. tñ interpretat᷑
bersabee: fedus putei. a puteo u̾o circum¬

Expanded text:
o tempore videns Abimelech Abraham multiplicatum, timuit eum, et venit ad eum cum Phicol principe exercitus sui, et ait: Jura mihi per Deum, ne noceas mihi, et posteris meis, sed semper facias mihi juxta misericordiam, quam feci tibi . Et eduxit eos Abraham ad puteum, quem ostenderat Deus Agar, quem foderat Abraham ante Agar ejectam. Sed servi Abimelech abstulerant illum Abrahae, et fecerant illum in solitudine pro gregibus adaquandis, quae longe a mansione ejus in solitudine pascebantur. Et restituit ei Abimelech puteum, sed in testimonium quod ipse foderat puteum, et ablatum restituit ei Abimelech, dedit regi septem agnas, et vocavit puteum Bersabee, id est puteum septimum. Sabee enim Hebraice septem sonat, et ibidem perc usserunt ambo foedus. Unde et Bersabee dictum putant, id est puteum juramenti. Sabee quoque Hebraice juramentum dicitur. Josephus tamen interpretatur Bersabee, faedus putei. A puteo vero circum
Abbreviated transcription (Latin):
dorus suꝑ psalmos dicir. calix dicitur pas¬
sid. qr cum m̾sura bibitur. Fidelis em̃ deus
qui ñ sinit nos temptari. supͣ id qd̾ possumꝰ.
Ett enĩ calix cifus. cũ quo m̃suirate distͥbuit᷑
potus bibentib ⁊ scd̾mꝰ hanc distinctionẽ ca¬
licis ⁊ baptismi recte subdidit dñs. calicem
quidẽ bibetis. ⁊ tacuit de bap̃o. Iohannes e¬
nĩ non martiriũ. s passiones multas citra
mortem lustinuit. Alii tñ calice ⁊ bap̃m¬

Expanded text:
dorus super psalmos dicit, calix dicitur pasdorus super psalmos dicit, calix dicitur passio, quia cum mensura bibitur: « Fidelis enim Deus, qui non sinit nos tentari supra id quod possumus . » Est enim calix scyphus, cum quo mensurate distribuitur potus bibentibus. Et secundum hanc distinctionem calicis, et baptismi recte subdidit Dominus: « Calicem quidem meum bibetis, » et tacuit de baptismo. Joannes enim non martyrium, sed passiones multas circa mortem sustinuit. Alii tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħie de filio hominis. tradet᷑ geritib illude¬
tur. flagellabitur. conspuet᷑. crucifiget᷑. ⁊ t̾cia
die resurgee Qd̾ audientes filii ⁊ ebedei pu¬
tantes immniñe regnum ihu in n̾rł: sugges¬
seru̾t matͥ sue. ut peteret munꝰ sũb nomine.
qͦ concesso: subdet dic: ut hi duo filii mei se¬
deant. unꝰ ad dextram. ⁊ aliꝰ ad sinistrã. in
regno tuo. Iħc autẽ non relpondit mat̾. s pe¬
tentib ꝑ matrem. nelcitis quid petatis.q.d.
prelationem queritis in celo. que nulla iͥ
erit. ⁊̃ male q̾ritis. regnare enĩ uultis. qui ñ
m̃iustis. potestis bib̾e calicem quẽ ego. bi sũ.
aut baptismo quo ego baptizor baptira¬
coloris dignitatẽ: sic nos in mortẽ descendi¬
mꝰ corꝑales ⁊ resurgemꝰ sp̃uales. calix ad
lnt̾am. cyphꝰ est. quo calidam sumimꝰ po¬
tionẽ. macrobiꝰ theodosiꝰ dicit cifũ ẽẽ quẽ
inuen̾unt cilices. ⁊ dyx̾unt cilicem. quinẽ
mutata una littera. dicitur calix. ⁊ tassio¬

Expanded text:
lludetur, et flagellabitur, conspuetur, crucifigetur, et tertia die resurget. Quod audientes filii Zebedaei, putantes imminere regnum Jesu in Israel, suggesserunt matri suae, ut peteret ab eo munus sine nomine, quo concesso, subderet: « Dic ut hi duo filii mei sedeant, unus ad dexteram, alius ad sinistram in regno tuo. Jesus autem non respondit matri, sed petentibus per matrem: Nescitis quid petatis, » elationem quaeritis in coelo, quae nulla erit ibi. Et male quaeritis: regnare enim vultis, qui non meruistis: « Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Aut baptismo, quo ego baptizor baptizacoloris dignitatem, sic nos in mortem, descendimus corporales, et resurgemus spirituales. Calix ad litteram scyphus est quo calidam sumimus potionem. Macrobius Theodosius dicit, scyphum esse, quem invenerunt Cilices, et dixerunt cilicem, qui nunc mutata littera i in a dicitur calix. Cassio
Abbreviated transcription (Latin):
debent hr̃e purttatẽ martyrũ. siquidẽ ⁊
aliquem obseruet sñ meritis. in dando sa¬
lutem et̃. Et cũ indignarẽt᷑ .x. de duob fr̃i¬
b docuit domiꝰ ⁊ hos ⁊ illos non uenturos
ad regnũ. nisi ꝑ humilitatẽ ⁊ dedit se in
exemplũ eis dicens. filiꝰ hominis: ñ uenie mi¬
nustrari. s ministrare q enĩ homo cecidit ꝑ
suꝑbiã ꝑ aliam uiã redire eum oportet. in re

Expanded text:
debent habere puritatem martyrum, siquidem, et cilicet personatum aliquem observet sine meritis in dando salutem aeternam. Et cum indignarentur decem de duobus fratribus, docuit Dominus hos et illos, non venturos ad regnum, nisi per humilitatem et dedit se in exemplum eis dicens: « Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. » Quia enim homo cecidit per superbiam, per aliam viam redi