comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nonigit᷑ ambigere possumꝰ totũ hoc ad ꝑsonam popłi hunis
eẽ. referendũ. Sed ẽtuendũ ẽ. quatenꝰ ꝓposita singula
singulis tẽporib rebusq reddant᷑. Suꝑius nẽ pe inmniuitarũ
& reginȩ austrinominẽ : iustificata fidesgentiũ est.
Sedlonge antea post multa indm̃ & grauia peccata iuidȩ is
data lexẽ. Et peccata qͥdem eorũ librimoysi continent᷑.
Uerũ posttot diuinȩ uirtutis docum̃ta. idẽ. decẽplagis
ꝑcussam aegiptũ: & colũnã nub̵ ac luminisc nocte dieq
famulantẽ. et in aerithreo mari it̃ p̃bitũ. & fonte frupͥis
saxis effluentes. & ministratũ esurientib manna. &
saxis. hisq cũ choris canticisq saltatũ. & metalla deos
ñcupata. Ergo in sidientẽ pleb istius pectorib s sp̃m
inmundũ lex quae postea dataẽ. interuentu suo eiẽc.
& uelutiquadam custodia circũ iectȩ potestatis exclu¬

Expanded text:
Non igitur ambigere possumus, totum hoc ad personam populi hujus Non igitur ambigere possumus, totum hoc ad personam populi hujus esse referendum: sed contuendum est quatenus proposita singula singulis temporibus rebusque reddantur. Superius, nempe in Ninivitarum et reginae Austri nomine, justificata fides gentium est: sed longe antea, post multa in Deum et gravia peccata, Judaeis data lex est. Et peccata quidem eorum libris Moysi continentur. Verum post tot divinae virtutis documenta, id est, decem plagis percussam Aegyptum, et columnam nubis ac luminis nocte dieque famulantem, et in Erythreo mari iter praebitum, et fontes ruptis saxis effluentes, et ministratam esurientibus mannam, et saxis, hisque cum choris canticisque saltatum, et metalla deos nuncupata. Ergo insidentem plebis istius pectoribus spiritum immundum lex, quae postea data est, interventu suo ejecit, et veluti quadam custodia circumjectae potestatis exclu
Abbreviated transcription (Latin):
It id areo in resurrectione eosiudicabt̃ : ꝙ in his reꝑtus ti¬
mordĩ fuerit qͥb lex ñ erat p̃dicata : hoc magis indigni
uenia qui exleges inlege infideles. quo plus fidi meos qͥ
legemignorauerint : sit reꝑtũ. Cũ aut̃ in mundus sp̃s exi¬
erit abhomine: ambulat ꝑ loca arida quȩrens reqͥem
et ñ inuenit. &rl̃ qͦ. Continens lectioẽ : & exipso miti
sermonis exordio ex sensu suꝑior ȩ ꝓficisci indicatuꝵ.
Hxuerbienĩ coniunctione coepit. Sed totiꝰ ꝓpositae cõꝑa¬
tionis ratio tractanda est. Hciens ab homine inmundꝰ
sp̃s arida & ina quosa loca circũit: inquib nullus fons
uita effluebat. Etcũ reqͥem ñ inuemet: tũ intrase loqͥtur
congruũ sibi eẽ. ad domũ suã unde exiuit. reuerti.
Tinueniet uacantaẽ scopis mundatã & or natã: assumetq
secũ septẽ se sp̃s nequiores. introeuntesq habitabunt
et nouissima hominis illiꝰ primis. peiora fient. Etquidẽ
dñs ab soluit dicens: Sicerit generationihuic pessimȩ¬

Expanded text:
t idcirco in resurrectione eos judicabunt, quia in his repertus timor Dei fuerit quibus lex non erat praedicata, hoc magis indigni venia illi qui ex lege sunt infideles, quo plus fidei in illis qui legem ignoraverint sit repertum. Cum autem immundus spiritus exierit ab homine, ambulat per loca arida, quaerens requiem, et non inveniet, et reliqua . Continens lectio est, et, ex ipso initi sermonis exordio, ex sensu superiore proficisci indicatur: ex verbi enim conjunctione coepit. Sed totius propositae comparationis ratio tractanda est. Exiens ab homine immundus spiritus, arida et inaquosa loca circuit, in quibus nullus fons vitae effluebat. Et cum requiem non inveniet, tum intra se loquetur, congruum sibi esse, ad domum suam unde exivit reverti; quam inveniet vacantem, scopis mundatam et oem spiritus se nequiores, introeuntesque habitabunt ibi, et novissima hominis illius primis pejora erunt. Et quidem Dominus absolvit, dicens: Sic erit generationi huic pessim
Abbreviated transcription (Latin):
Resenĩ om̃ĩs habet potestatẽ. Caeterũ negotiũ om̃e
potestatis effectusẽ: et ñidem ẽ. opus uirtutis & uirtꝰ.
& efficiens discernitura beffecto. Plure s em̃ eludere
hismodis solent. qđ in eo exuirgine creando efficax
dĩ sapientia & uirtꝰ extiterit. & inna̾intate eiꝰ diumȩ erudien¬
tiȩ & potestatis opꝰ intelligat᷑. sitq. ieo efficienti  ꝗ natura
entiã ñcupat it. eam in se ñ quae ẽiꝰ sunt ostendens.
niũ. c̃tinentia. humilitas: humanitas. Sedhaec nature
oꝑas : ñ ipsa natura. Et ñ in his quae fiunt c̃sistit resipsa
quae faciat. Curapłs dĩ uirtutẽ & dĩ sapientiã dixerit:
Siuia exea sapientia quae erat: creata sapientia est.¬

Expanded text:
potestatem. Caeterum negotium omne potestatis effectus est: et non idem est opus virtutis et virtus, et efficiens discernitur ab effecto. Plures enim eludere virtutem , his modis solent: quod in eo ex virgine creando efficax ei sapientia et virtus exstiterit, et in nativitate ejus divinae prudentiae et potestatis opus intelligatur; sitque in eo efficientia potius, qentiam nuncupavit; eam in se, non quae ejus sunt ostendens. ejunium, continentia, humilitas, humanitas: sed haec naturae opera sunt, non ipsa natura; et non in his quae fiunt, consistit res ipsa quae faciat. Cur Apostolus Dei virtutem et Dei sapientiam dixerit, quia ex ea Sapientia quae erat, creata sapientia est
Abbreviated transcription (Latin):
fidei iustificatione diripiunt: c̃fitentes iustũ sapientiae
opuseẽ.ꝙ munꝰ suũ ad fideles & obseꝗtes a contumacib
infidisq transtulerit. Est aut̃ otiosũ hoc in loco uirtutẽ
dictic̃tueri. & iustificataẽ. sapientia. Dese utiq Locutꝰ ẽ.

Expanded text:
fidei justificatione diripiunt: confitentes justum Sapientiae fidei justificatione diripiunt: confitentes justum Sapientiae opus esse, quia munus suum ad fideles et obsequentes a contumacibus infidelibusque transtulerit. Est autem non otiosum hoc in loco virtutem dicti contueri. Et justificata est Sapienta de se utique locutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ant qđ cantantib sibi officio corporis ñ obsecunda¬
uerint. idẽ qđ dictissuis ñ parauerint. Ad cantantium enĩ
modũ : saltantiũ motꝰ aptat᷑. In simplicitate aut̃ sensus ut
pueri p̃dicauer̃. & ad confessionẽ psallendidõ ꝓuocauer̃:¬
Rursũq eos inpaenitentiã peccatoꝵ & addolor ẽ acluctũ
ueterũ delictoꝵ nec loħis p̃dicatio inflexerit. qͥb & lex
grauis uisa sit. potib cibisq p̃seriptis & difficilis & molesta
peccatũ in seqđ dȩ moniũ ñ cupat habens: q ꝑ obseruan¬
tiȩ difficultatẽ necesse sibi eẽt in lege peccare. Rursũq
inxp̃o euangłii p̃dicatio uitae lib̾tate ñ placeat. ꝑ ꝗ dif-¬
ficultates legis & onera laxatas : & ad eã puplicanis
peccatoresq crediderint. Atq itatot & tantis ad monitio¬
nũ generib frustra habitis. nec ꝑ grãm iustificentur:
Ab his escilic& qͥuim facientes regnocaeloꝵ. ipsũ illud

Expanded text:
ant, quod cantantibus sibi officio corporis non obsecundaant, quod cantantibus sibi officio corporis non obsecundaverint, id est, quod dictis suis non paruerint. Ad cantantium enim modum saltantium motus aptatur. In simplicitate autem sensus, ut pueri, praedicaverunt, et ad confessionem psallendi Deo provocaverunrursumque eos in poenitentiam peccatorum, et ad dolorem ac luctum veterum delictorum nec Joannis praedicatio inflexerit: quibus et lex gravis visa sit potus cibique praescriptis et difficilis et molesta, peccatum in se, quod daemonium nuncupat, habens : quia per observantiae difficultatem necesse sibi esset in lege peccare: rursumque in Christo Evangelii praedicatio vitae libertate non placeat, per quam difficultates legis et onera laxata sint, et jam publicani peccatoresque crediderint : atque ita tot et tantis admonitionum generibus frustra habitis, nec per gratiam justificentur, ab his scilicet, qui vim facientes regno coelorum, ipsum illud
Abbreviated transcription (Latin):
uim patitur: & uieddiripiunt illud. Vt rerum
natura exigit: iimpotior affert. minorq erit
cuius afferat᷑. Iuidergo est qđ diripiense. qđq:
deciꝰnuntio intellexerat. in crucis scandalo ingensfidĩ ꝑi¬
ipsos continuo oportebat in regno & in abrah& & isa ac &
ia cob. familia atq agnitionẽ retineri. Sedomĩs haec p̃di¬
catio ꝓfectũ publicams & peccatorib afferebat. Exhis
ñmerent᷑. Crux futura erat scandalo. Iã ꝓphetia
& abaliis agnoscit᷑. Aliis nascitur: & ab aliis diligituꝵ
Sui eũ respũunt: alieni fuscipiunt. Proprii insectant᷑ :
complectunt᷑ immici. Hereditatẽ ad optio expetit.
fanilia reicit: Testam̃tũ filii repudiant: serui re¬
cognoscunt. Itaq uim regnũ caloꝵ patitur. infe
affectu suꝑioris querimoniȩ descendit:q in solens
plebs ꝑ diuersa p̃dicationũ genera docta ñ fuerit.
in pueris scilicet ꝓpħas significans. qͥ inmedio sinago¬
ge tanquã inpublico fori conuentũ popłm coargu¬

Expanded text:
im facientes diripiunt illud . Ut rerum natura exigit, vim potior affert; minorque erit, cui vis afferatur. Quid ergo est quod diripiens est, quode ejus nuntio intellexerat, in crucis scandalo ingens fidei periipsos constitui oportebat in regno, et in Abrahae et Isaac et Jacob familia atque agnatione retineri. Sed omnis haec praedicatio profectum publicanis et peccatoribus afferebat. Ex his n merentur, crux futura erat scandalo. Jam prophetia  ab aliis agnoscitur: aliis nascitur, et ab aliis diligitur. Sui eum respuunt, alieni suscipiunt: proprii insectantur, complectuntur inimici. Haereditatem adoptio expetit, familia rejicit. Testamentum filii repudiant, servi recognoscunt. Itaque vim regnum coelorum patitur, inferaffectu superioris querimoniae descendit; quia insolens plebs per diversa praedicationum genera edocta non fuerit: in pueris scilicet prophetas significans, qui in medio synagogae, tamquam in publico fori conventu, populum coargu
Abbreviated transcription (Latin):
maledictũ : cũ ob& dientiȩ benedictione decernituꝵ
Primis enĩ iudais oportuit p̃dicari : sed priuile gio
p̃dicationis infidelitatis cumulat᷑ inuidia. cũ credentiũ
arguant᷑ exemplo : quib nulla factoꝵ admirationȩ ꝓ¬
posita salus om̃is exfide sit. Dm̃ enĩ inbetsaida & caphar¬
naũ multilaudant. ceciuident. furdi audiunt. claudi
circũ currunt. mortui sentiunt. & nullã fidĩ uoluntatẽ
rerũ tantarũ admiratio cõmouebat cũ sola gestoꝵ
auditio uocareadmecũ atq adfidẽ rapere debuisset
Sed nonsolũ tyri & sidonis sedipsa sodomorũ & gomor¬
rȩoꝵ facient leuia peccata:q forte illis credendi
fuisset affectꝰ. sitaliũ uirtutũ cõtẽplatio contigisset.

Expanded text:
maledictum cum obedientiae benedictione decernitur. Primis enim Judaeis oportuit praedicari; sed privilegio praedicationis infidelitatis cumulatur invidia, cum credentium arguantur exemplo, quibus nulla factorum admiratione proposita, salus omnis ex fide sit. Dominum enim in Bethsaida et Capharnaum muti laudant, caeci vident, surdi audiunt, claudi circumcurrunt, mortui sentiunt; et nullum fidei voluntate rerum tantarum admiratio commovebat, cum sola gestorum auditio vocare ad metum, atque ad fidem rapere debuisset. Sed non solum Tyri et Sidonis, sed ipsa Sodomorum et Gomorrhaeorum facient levia peccata: quia forte illis credendi fuisset affectus, si talium virtutum contemplatio contigisset.
Abbreviated transcription (Latin):
fiat uoluntas tua : ꝙr transiturũ innoscalicẽ bibens
infirmitatẽ corporis nr̃i & timoris sollicitudinem
ista ẽ. ꝗđ pͥmũ post resurrectionẽ disꝑsoseos &
diffidentes aetrepidos dep̃hendit: scđo missospũ
paracdłto. grauatis ad contuendã euangelu
libtatẽ occulis uisitauit: nam aliquandiu lega¬
It adhuc eoloquente : ecce udas unꝰ deduodetĩ¬
ueñ. & cũ eo plurima tͦba. In his om̃ib
passionis ẽor do. Sedinosculo udae hec fuit racio:

Expanded text:
Fiat voluntas tua: quia transiturum in nos calicem bibens, Fiat voluntas tua: quia transiturum in nos calicem bibens, infirmitatem corporis nostri, et timoris sollicitudinem, ista est, quod primum post resurrectionem dispersos eos et diffidentes ac trepidos reprehendet: secundo misso Spiritu paracleto, gravatis ad contuendam Evangelii libertatem oculis, visitait. Adhuc eo loquente, ecce Judas, etvenit, et cum eo plurima turba . In his omnibus passionis est ordo. Sed in osculo Judae haec fuit ratio:
Abbreviated transcription (Latin):
calixiste nisi illũ bibã: fiat uoluntas tua. Passuris
disciptis ꝑfidei iustificationẽ. omẽm inse iusti
cor poris nr̃i infirmitatẽ assup̃sit: cruciq secũ
uniũ sa ꝗͥb infirmam᷑ affix̃. Idõ peccata nr̃a por¬
tat & ꝓ nob̾ dolet: qr fidĩ i nob calore feruente
cũ adu sus diabolũ passionis bellosit decertandũ.
om̃s imbecillitatũ nr̃arũ dolor es cũ corpore eiꝰ &
passione moriunt᷑. Et idõ tranfire ab eocalix non
potest nisi illũ dbibat: qr pati nisi exeiꝰ passione
Ostendit absentiȩ suȩ tẽpore plures quodã fidi som¬
no detinendos Sed rursũ orauit idemrepetens.
reũsusq qͥuigilare iusserat. qͥ consopitos obiurgaue¬
rat: ait. Dormite iã: & reqͥescite Postorationem
frequentẽ post discursusretur susq multiplices.
metũ demitꝰ securitatẽ reddit: in reqdͥem adhortat᷑:
uoluntatẽ patris iã de nob̾ securꝰ expectat dicens.

Expanded text:
calix iste nisi illum bibam? fiat voluntas tua . Passuris calix iste nisi illum bibam? fiat voluntas tua . Passuris discipulis per fidei justificationem, omnem in se corporis nostri infirmitatem assumpsit: crucique secum universa ea quibus infirmabamur affixit. Ideo peccata nostra portat, et pro nobis dolet: quia fidei in nobis calore fervente, cum adversum diabolum passionis bello sit decertandum, omnes imbecillitatum nostrarum dolores cum corpore ejus et passione moriuntur. Et ideo transire ab eo calix non potest, nisi illum bibat: quia pati nisi ex ejus passione ostendit absentiae suae tempore plures quodam fidei somno detinendos. Sed rursum oravit, idem repetens: reversusque, qui vigilare jusserat, qui consopitos objurgaverat, ait, Dormite jam et requiescite . Post orationem frequentem, post discursus recursusque multiplices, metum demit, securitatem reddit, in requiem adhortatur, voluntatem Patris jam de nobis securus exspectat, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
patiant᷑ rogat dicens. ñut ego uolo. sedut ait. qđ pat̃ uult
bibendi caliͥs in eos exfͤranseat firmitudo: qr exuo
mientes dep̃hendit: & petrum coarguit. curfecũ
teris nonse scandalirarũ fuerat głatꝰ. Suꝑioris aut̃
metus sui indicat causas : dicens. õrate ne intretis
intẽptationẽ. Hoc erat igit᷑ qđ uolebat & idõ
moratione tradiderat. non inducas nos intẽptͣionẽ.
quid innos infirmitati carnis liceret. Curaut̃ ne
intẽptationẽ uenirent orare eos ad monuisset.
ostendit dicens: sp̃s qͥdẽ ꝓmptꝰ. caro aut̃ infiria
Nutiq dese. Ad eos enĩ hic sermo conuersus ẽ.
Aut qͦmꝰ nunc de se. sp̃s ꝓmptꝰ. si suꝑius tristisẽ. ani¬
ma mea usq ad mortẽ: Seduigilarͥ p̃cipit & orari:
ne intẽptationẽ incidant ne infirmitati cor poris suc¬
cũ bant. Eti deirco si possibile. ẽ. ut ase transeat calix
orit: q bibendi eius caro om̃is infirma sit. Rursũ

Expanded text:
patiantur rogat, dicens, Non ut ego volo: sed ut, ait, quod Pater vult, patiantur rogat, dicens, Non ut ego volo: sed ut, ait, quod Pater vult, bibendi calicis in eos ex se transeat firmitudo: quia ex mientes deprehendit: et Petrum coarguit cur secum teris non se scandalizaturum fuerat gloriatus. Superioris autem metus sui indicat causas, dicens, Orate ne intretis in tentationem . Hoc erat igitur quod volebat; et ideo in oratione tradiderat, Non inducas nos in tentationem, ne quid in nos infirmitati carnis liceret . Cur autem ne in tentationem venirent orare eos admonuisset, ostendit dicens, Spiritus quidem promptus, caro autem infirma, non utique de se: ad eos enim hic sermo conversus est. Aut quomodo nunc de se spiritus promptus, si superius tristis est anima usque ad mortem? Sed vigilari praecipit et orari, ne in tentationem incidant, ne infirmitati corporis succumbant: et idcirco si possibile est ut a se transeat calix orat, quia bibendi ejus caro omnis infirma sit. 10. Pas
Abbreviated transcription (Latin):
me calixiste᷑ Haecenim futura erat ꝓsetim̃tisoratio
ipse ille a molestia transeuntis excipit᷑. Qui aut̃ ut ase
transeat rogatͥ : ñ ut ipse p̃tereat᷑ orat. sed ut in alterũ
erat nr̃ȩ salutis ostensũ. Nũqͥd pati ipse nolebat:
Atquin suꝑꝰ fundendũ in remissionẽ peccatoꝵ eor¬
porissui sanguinẽ consecrauerat. Iuomodo ergo.
pat̃ si possibĩle ẽ. & qͦmͦ. ñ sic̃ ego uolo. sed sic̃ tuuis
otusigit᷑ suꝑ hisqͥ passuri erant metꝰ c̃. atq idõq
ñ ẽ. p̃ossibile ̃ pati ꝓhis rogat qͥ passuri post sẽ
erant dicens transeat calixame. id ẽ quomodo a me
bibit᷑. ita abhis bibat᷑: si ne spei diffidentia. fine sensu¬
doloris. sine metu mortis Idõ aut̃ si possibilet̃: q
carni & sangumi hoꝵ terror ẽ. & difficilȩ c̃ eorum
inpassione diffidant. sed oohȩreditatis suȩ głam.
sine passionis difficultate mereant᷑. Hon ergo ut non¬

Expanded text:
me calix iste? haec enim futura erat pro se timentis oratio. me calix iste? haec enim futura erat pro se timentis oratio. ipse ille a molestia transeuntis excipitur: qui autem ut a se transeat rogat, non ut ipse praetereatur orat, sed ut in alterum erat nostrae salutis ostensum. Numquid pati ipse nolebat? Atquin superius fundendum in remissionem peccatorum corporis sui sanguinem consecraverat . Quomodo ergo ait, Pater, si possibile est? et quomodo, Non sicut ego volo, sed sicut tu vis? Totus igitur super his qui passuri erant metus est: atque ideo, quia non est possibile se non pati pro his rogat qui passuri post se erant, dicens, Transeat calix a me, id est, quomodo a me bibitur, ita ab his bibatdoloris, sine metu mortis. Ideo autem si possibile est, quia carni et sanguini gravis terror est et difficile est eorum in passione diffidant, sed cohaereditatis suae gloriam sine passionis difficultate mereantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑius igit᷑ dixerat. Scandalũ patiemini inme in
ista nocte. Sciebat exterrendos. fugandos: negatu¬
ros. Sedqr sp̃s blasphemia nec hĩc nec maet̾nũ re¬
mittit᷑: metuit nese chm̃ abnegent. quẽ cȩ sũ. & cons.¬
putũ. & crucifixũ eeñt contẽplaturi. Iuȩ ratio ser
uata ẽ inpetrõe. Quicũ negaturus eẽt : ita negaũ:
ñ noui hominẽ: qr diccũ aliqͥd infiliũ hominis remit¬
tet᷑. Tristis. ergoẽ usq ad mortẽ. Nonitaq mors
sed tẽpus mortis inmetu ẽ: qr post et᷑m resurrecti¬
onis uirtute fides eẽt firmanda credentium.
Seqͥt illud. Sustinete & ingilate mecũ.  ꝓgressus
ꝓcidit infaciem suam: orans. AALanere secũ ꝑuigiles
admonet Serebat enĩ in grauante ⁊ abulo fidẽ ẽoꝵ
passio inminebat. Deinde orat Pat̃ m̃s: si possibile est
transeat ame calixiste. Sed tam̃ ñ sic̃ egouolo: sed sicut
tuins.  Transire a secalicẽ rogat. Nũ quid ait transeat

Expanded text:
Superius igitur dixerat, Scandalum patiemini in me in Superius igitur dixerat, Scandalum patiemini in me in ista nocte . Sciebat exterrendos, fugandos, negaturos: sed quia Spiritus blasphemia nec hic nec in aeternum remittitur, metuebat ne se Deum abnegarent, quem caesum et consputum et crucifixum essentqui cum negaturus esset, ita negavit: Non novi hominem : quia dictum aliquid in filium hominis remittetur. Tristis ergo est usque ad mortem. Non itaque mors, sed tempus mortis in metu est: quia post eam resurrectionis virtute fides esset firmanda credentium. 6. Sequitur illud: Sustinete et vigilate mecum. Et progressus procidit in faciem suam orans . Manere secum pervigiles admonet. Sciebatsuis deprecatur. --Deinde orat: Pater meus, si possibile est, transeat a me calix iste: sed tamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis. Transire a se calicem rogat. Numquid ait, Transeat
Abbreviated transcription (Latin):
etiã sicȩteri ꝑ turbarent᷑ se cõmouendũ. Suẽ dñs
etiãm ter nega turũ ẽẽ respondit. Sed & ille
& cȩtĩ om̃s discipłꝯ fresi impsa quidẽ morte positisiñ:
pollicent᷑ sese negaturos & ꝓcedens iussit discipłos
suosesedere: dũoraret. Assup̃tisq petro & i acobo
& iohanne : coep̃ tristis eẽ. Ergo ñ ante tristis ẽ. quã
assumit : & om̃is mȩtꝰ illis eẽ coep̃ assũptis:
Atq ita nonde sc̃ orta ẽ. sed sȩ eis quos. assũpserat
mȩstitudo. & qͥdem recordandũ. ẽ ñ alios hic assũp¬
tos fuisse ꝗ ip̃sos illos qͥb uenturus in regnosuo
filiꝰ hominis ostensus ẽ : tum acum asistentib in mon¬
te moysȩ& helia toto ȩternae głae fuae honore circũn
ad mortẽ. Numquid ait tristis ẽ. anma mea ꝓpt̃
mortẽ : Certe ñita Nã si demorte erat metus ad eã
utiq referri ꝑquã erat debuit. Sed aliudẽ. usq ad

Expanded text:
etiamsi caeteri perturbarentur, se non commovendum: quem Dominus etiamsi caeteri perturbarentur, se non commovendum: quem Dominus etiam ter negaturum esse respondit. Sed et ille et caeteri omnes discipuli, ne si in ipsa quidem morte positi sint, pollicentur sese negaturos. Et procedens, jussit discipulos suos consedere dum oraret. Assumptisque Petro et Jacobo et Joanne coepit tristis esse. Ergo non ante tristis est quam assumit, et omnis metus illis esse coepit assumptis: atque ita non de se orta est, sed de his quos assumpserat, moestitudo. Et quidem recordandum est, non alios hic assumptos fuisse, quam ipsos illos, quibus venturus in regno suo filius hominis ostensus est, tum cum assistentibus in monte Moyse et Elia, toto aeternae gloriae suae honore circumdaad mortem. Numquid ait, Tristis est anima mea propter mortem ? Certe non ita. Nam si de morte erat metus, ad eam utique referri per quam erat debuit. Sed aliud est usque in
Abbreviated transcription (Latin):
nitate pat̾nȩ substantia extitisse. sbtã sedexnullo eit
qͥ omĩa creauit effectumꝰ ut assũptus exnichilo e. & coep¬
tus exoꝑe & confirmatꝰ extẽpore : & idõ doloris anxie
ut qͥ mortẽ timeren potuit : & mori possit. Quiuͦ mori
potuit : Licet infuturũ erit. ñ tam̃ ꝑeum qͥ segenuit.
exp̃terito sit aeternus. Id si ꝑ fidem uitȩq ꝓbitatẽ
capaces euangelioꝵ ẽẽ. potuissent: scirent uerbũ
in principio dm̃. & hoc in principio apud łm & natũ
eẽ. exeoqͥerat. & hoc in eo eẽ. qͥ natus: qđ is ipse. ẽ.
pȩnes quẽ erat anteꝗ nascit᷑. eandem scilicet aeterm¬
tatẽ eẽ. & gignentis & geniti. Mlori igit᷑ nichil indõ
potuit : neq ex se metus dõ ullus ẽ In xp̃o enĩ dserat
mundũ reconcilians sibi. Sed introspiciendis om̃is
hic sermoẽ : ut qr mȩstũ fuisse dñm legimꝰ causas
mȩstitudinis reperiamꝰ. Ad monuerat suꝑius om̃s
scandalizaturos. Perus de se confidens responderat:

Expanded text:
nitate paternae substantiae exstitisse, sed ex nullo per eum qui omnia creavit effectum: ut assumptus ex nihilo sit, et coeptus ex opere, et confirmatus ex tempore. Et ideo in eo doloris anxietut qui mortem timere potuit, et mori possit; qui vero mori potuit, licet in futurum erit , non tamen per eum qui se genuit ex praeterito sit aeternus. Qui si per fidem vitaeque probitatem capaces Evangeliorum esse potuissent, scirent Verbum in prine ex eo qui erat, et hoc in eo esse qui natus est, quod is ipse est penes quem erat ante quam nasceretur: eamdem scilicet aeternitatem esse et gignentis et geniti. Mori igitur nihil in Deo potuit, neque ex se metus Deo ullus est. In Christo enim Deus erat mundum reconcilians sibi hic sermo est, ut quia moestum fuisse Dominum legimus, causas moestitudinis reperiamus. Admonuerat superius, omnes scandalizaturos. Petrus de se confidens responderat,
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̃. si non potest hiccalix transiremsi bibam illum :
fiat uoluntas tua. Uolunt enĩ ex infirmitate corporis
Aerũnam spũi adhȩrere : ac si uirtutem illam incor¬
ruptȩ substantiȩ. inbecillitatis suae sorte assũptio
carnis infeceritꝰ & ꝓt̃itastis naturã fragilitatis acceꝑit.
Quȩ si admetũ tristisẽ. si addolorẽ infirma. si ad mor¬
tẽ crepida : iam & corruptionȩ subditaerit. & inci¬
det in eam totiꝰ infirmitatis affectio. Frit ergo
qđ ñerat: deangore mȩsta. detimore sollicita.
dedolore ꝑterrita Acsic et̃nitafis demutata in
metũ. si pote st eẽ. Qđ nonerat: potuit ꝑ inde hoc
qđ mea .ẽ. aliꝗdoñ ẽẽ. Dsaut̃ sine m̃fura tẽporũ
semꝑẽ: & qualis ẽ. talisaet̃nꝰẽ. Aet̃nitas aut̃
infilre infinitomanens: ut in his quȩ fuer̃ ita
in illis quȩ consequẽ nextendit᷑: semꝑ integra.
incorrupta. ꝑfecta: p̃terquã ichil qđ esse possit
extrinsecꝰ sit relictũ. Non ipsa in aliquo: seł eam

Expanded text:
 si non potest hic calix transire, nisi illum bibam, fiat voluntas tua . Volunt enim ex infirmitate corporis aerumnam Spiritui adhaerere: ac si virtutem illam incorruptae substantiae, imbecillitatis suae sorte assumptio carnis infecerit, et aeternitas naturam fragilitatis acceperit. Quae si ad metum tristis est, si ad dolorem infirma, si ad mortem trepida; jam et corruptioni subdita erit, et incidet in eam totius infirmitatis affectio. Erit ergo quod non erat, de angore moesta, de timore sollicita, de dolore perterrita: ac sic aeternitas demutata in metum, si potest esse quod non erat, potuit perinde hocon esse. Deus autem sine mensura temporum semper est: et qualis est, talis aeternus est. Aeternitas autem in infinito manens, ut in his quae fuerant, ita in illis quae consequentur extenditur: semper integra, incorrupta, perfecta, praeter quam nihil, quod esse possit, extrinsecus sit relictum. Non ipsa in aliquo, sed intra eam
Abbreviated transcription (Latin):
uerboꝵ dñi non contueret᷑. Quasi uͦ dicta eiꝰ efficien¬
da ñ eẽnt. Cui ait. Anteꝗ gallus cantet: t̃ me negab
Sedtã ille ꝗ cȩteri : ne mortis qͥdẽ inetu decessuros se
deconfessione nominissui pollicent᷑. Ad omẽm enĩ se
ministeru constantiã : intrepida fidĩ uoluntate firma¬
uerant. XXXII. Iunc uenit iħc cũ ilł in agrũ qui dr̃
get semam: & dic̃ discipłis suis. Sedete hic: donec eã illuc¬

Expanded text:
verborum Domini non contueretur: quasi vero dicta ejus efficienverborum Domini non contueretur: quasi vero dicta ejus efficienda non essent. Cui ait: Priusquam gallus cantet, ter me negabis . Sed tam ille, quam caeteri ne mortis quidem metu decessuros se de confessione nominis sui pollicentur: ad omnem enim se ministerii constantiam, intrepida fidei voluntate firmaverant. CAPUT XXXI. Cum venit Jesus in agrum qui dicitur Gethsemani, et dicit discip
Abbreviated transcription (Latin):
Dignꝰ enĩ xt̃noꝵ sacram̃toꝵ cõmunione ñ fuerat.
Nã cdiscessisse statĩ hinc intelligit᷑: qđ cũ turbis
reũ sus ostendit᷑. Neq sanebib̾ecũ eopoterat. qui
nonerat bibiturus in regno: cũ uniũ sos tũbibentes
exuitis istuis fructubibituos postea polliceret᷑:
Hymnoq dicto : in montẽ reuersis. Consũmatis scili÷ cet
inuniuerses diumnoꝵ misterioꝵ uirtutib: gaudio
& exultatione cõmum incȩlestẽ głam efferintur.
Futurȩ qͦq eos infirmitatis ad monuit: & nocie eadem
om̃s metu infidelitate turbandos. Cui rei fides etiam
auctoritate ꝓpheciȩ ueteris continebat᷑: ꝑcusso pasto-¬
re ouesẽe.spargendas. ⁊ setamen resurgentẽ. inga¬
lileã p̃cessurũ eẽ : ut infirmitatẽ eoꝵ sponsiontꝰ
reditus sui consolaret᷑. Sed petrus ꝓ fidĩ suȩ calore
respondit : cȩteris licet scandalizantib nũꝗ se sean-
efferebat᷑: ut et inbecillitatem carnis suae & fidem

Expanded text:
dignus enim aeternorum sacramentorum communione non fuerat. Nam discessisse statim hinc intelligitur, quod cum turbis reversus ostenditur. Neque sane bibere cum Domino poterat, qui non erat bibiturus in regno: cum universos, tunc bibentes ex vitis istius fructu, bibituros secum postea polliceretur Hymnoque dicto, in montem reversi sunt . Consummatis scilicet universis divinorum mysteriorum virtutibus, gaudio et exsultation--Futurae quoque eos infirmitatis admonuit, et nocte eadem omnes metu atque infidelitate turbandos . Cujus rei fides etiam auctoritate prophetiae veteris continebatur, percusso pastore oves esse spargendas : se tamen resurgentem in Galilaeam praecessurum esse, ut infirmitatem eorum sponsione reditus sui consolaretur . Sed Petrus pro fidei suae calore respondit, caeteris licet scandalizantibus  passive , efferebatur , ut et imbecillitatem 800 carnis suae, et fidem
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis acceꝑat : sed & turbaNdos & diffisuros sciebat
quos consedere inloco iubet dumꝓgrederet᷑ orare
Et assũpsit petrũ. iacobum lohannem zebedei filios.
Quib assup̃tis tristiseẽ. mestusq coep̃. Et ait tristem
opimoẽ. qđ cadere ꝓpt̃ se mȩstitudo inđdm potuerit :
eũq. futurȩ passionis metꝰ fregerit qr dixerit.
Tristise. animamea usq ad mor̾tẽ & illud Pat̃: si possibi¬
leẽ. transeatamecalixiste Xrursũ. Sp̃s quidẽ ꝓppitus ẽ.

Expanded text:
oluntatis acceperat: sed et turbandos et diffisuros sciebat. Quos considere in loco jubet, dum progrederetur orare. Et assumpsit Petrum, Jacobum et Joannem Zebedaei filios. Quibus assumptis, tristis esse moestusque coepit: et ait tristem opinio est, quod cadere propter se moestitudo in Deum potuerit, eumque futurae passionis metus fregerit: quia dixerit, Tristis est anima mea usque ad mortem ; et illud, Pater, si possibile est, transeat a me calix iste ; et rursum, Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
recipit. Et qui me recipit: recpit eũ qͥ memisit. Uniũsis
doctrinȩ affectũ & p̃ceptoꝵ sedulitatẽ impendit. &qui
ꝑiculũ non repientiũ apłos. excussipulueris testimonio
denunt̾iasset. recipientiũ meritũ ultra grãm sperati
officii cõmendat. docetq inse etiã mediatoris officiũ .
qͥ ũsit receptꝰ a nob. atq illȩ ꝓfectꝰ ex dõsit. dsꝑ illũ trans

Expanded text:
misit . Universis doctrinae affectum et praeceptorum sedulitatem impendit. Et qui periculum non recipientium apostolos excussi pulveris testimonio denuntiasset, recipientium, meritum ultra gratiam sperati officii commendat: docetque in se etiam mediatoris officium, qui cum sit receptus a nobis, atque ille profectus ex Deo sit, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
& siluari serogant. Inc xcis duob ratiototiꝰ suꝑioris
p̃figurationis ab soluit᷑. Ixhis enĩ pͥncipis filia eẽ. mons¬
peterent indicaũ: & his saluatorẽ suũ incorpore exdd ge¬
nere monstrauit: & caecis uetere peccato .q. xp̃m nisi
ad moniti ñ uidebt̃. lum̃ m̃tis inseruit. Iuib dñs sicre¬

Expanded text:
et salvari se rogant. In caecis duobus ratio totius superioris et salvari se rogant. In caecis duobus ratio totius superioris praefigurationis absolvitur. Ex his enim filia principis esse monspeterent, indicavit lex, et his salvatorem suum in corpore ex David genere monstravit, et caecis vetere peccato, quia Christum nisi admoniti non videbant, lumen mentis inseruit. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ȩtiam ostendat ñ ex salute fidẽ. sed ꝑ fidem¬
salutẽ expectandã. Eacienĩq crediderant
uider̃ : ñ qr uiderant crediderunt. Ex quo in¬
telligendũ ẽ. fidemerendũ eẽ. qđ petitur¬
ñ eximpetratis fidẽ eẽ sum̃ damꝰ. In greditur deinde dñs
domũ principis. syaa gogã uideliaẽt cui in canticis legis
ymniis luctuũ ꝑsonabat : & irridet᷑ aplurimis. Numꝗ
enĩ illidm̃ in hominẽ credider̃: quin potiꝰ p̃dicari resurrec¬
tionẽ exmortius riser̃. App̃hensamigit᷑ puellã manu
cuiꝰ apud se morserat somnus. retraxit aduitam. Namq
ut rarus hic eẽ. exlege credentiũ electionis numerus in tel¬
ligi posset : turba omis expulsa est. ꝗ utiq saluaridñs
optasset. sed irridendo dicta gestaq eius resurrectionis
ñ fuit digna c̃sortio. It exeunte fama muniũ sam t̾rã illã :
quomodo scire potuer: Quin etiam & filiũ dđ ñcupant

Expanded text:
ut etiam ut etiam salutem exspectandam caeci enim quia crediderant viderunt, non quia viderant crediderunt : ex quo intelligendum est fide merendum esse quod petiturn ex impetratis fidem esse sumendam, si credidissent, domum principis, synagogam videlicet, cui in canticis legis hymnus luctuum personabat : et irridetur a plurimis. Numquam enim illi Deum in homine crediderunt, quin potius praedicari resurrectionem ex mortuis riserunt. Apprehensam igitur puellam manu, cujus apud se mors erat somnus, retraxit ad vitam . Atque ut rarus hinc esse ex lege credentium electionis numerus intelligi posset, turba omnis expulsa est: quam utique salvari Dominus optasset; sed irridendo dicta gestaque ejus, resurrectionis non fuit digna consortio. Et exeunte fama in universam terram illam , post quomodo scire potuerunt? Quin etiam et filium David nuncupant,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽfidit. Sordib scilicet polluta c̃or porissui. & inte¬
rioris uitii inmunditiis dissoluta. fimbriã uestis
conũsata coͦntingere. Fitq moxsina. Ita alteri salꝰ
dũ alii refert᷑: ẽ reddita. Cuꝰ fidẽ & constantiam
dñs laudauit: qr qđ is raheli parabat᷑ . plebsgenti
ũ occupauit. Est aut̃ in simplici intelligentiã mag¬
na uirtutis dñicȩ admiratio: cũ potestas intra
cor pꝰmanens reb ca ducis efficientiã adderet sa¬
iitatis. & usq inuestiũ fimbrias oꝑatio diuina
ꝓcederet. Non enĩ diuisibił & cõp̃hensibił erat
đs: ut corpore clauderet᷑. Ipse enĩ dona in spũ di¬
uidit : cȩterũ ñdundit᷑ indonis. Uirtutẽ aut̃ eiꝰ
fides ubicũq consequitur : qr ubiq est. & nusꝗ
abẽ. & as sũptio cor poris ñnaturã uirtutis in¬
clusit: sed ad redẽptionẽ suã fragilitatẽ cor¬
poris uirtꝰ assũꝓsit. Iuaetã infimĩta tã libaẽ

Expanded text:
confidit: sordibus scilicet polluta corporis sui, et inteconfidit: sordibus scilicet polluta corporis sui, et interioris vitii immunditiis dissoluta, fimbriam vestis conversata contingere; fitque mox sana . Ita alteri salus, dum alii defertur, est reddita. Cujus fidem et constantiam Dominus mox laudavit: quia quod Israeli parabatur,  infinita. --Est autem in simplici intelligentia, magna virtutis dominicae admiratio: cum potestas intra corpus manens rebus caducis efficientiam 709 adderet sanitatis, et usque in vestium fimbrias operatio divina procederet. Non enim divisibilis et comprehensibilis erat Deus, ut corpore clauderetur. Ipse enim dona in Spiritu dividit; caeterum non dividitur in donis. Virtutem autem ejus fides ubicumque consequitur: quia ubique est, et nusquam abest. Et assumptio corporis non naturam Virtutis inclusit, sed ad redemptionem suam, fragilitatem corporis Virtus assumpsit: quae tam infinita, tam libera est,
Abbreviated transcription (Latin):
peior. effusoq inmo utresueteres pibunt. duplex
eñ taliũ eritreatus. si p̃teruetustatẽ peccatoꝵ suoꝵ
uirtutẽ nouȩ graẽ ñ sustinebunt : atq iđo & phari¬
mor. muti & surdi& de moniaci oblatio: ex suꝑio¬
rib dictis conexae sibi intelligentiae tenent ordinẽ.
Trinceps hic lex eẽ. intelligit᷑: quae dñm orat ut ple
bi ꝗ ipsa xp̃o p̃dicata aduentꝰ eius expectatione
nutriuerat. uitã mortuae reddat. Nam nullũ
pͥncipẽ credidisse legimꝰ: Ix quo : ꝑsona pͥncipis
huiꝰ or ationif merito intrpũ legis aptabitur
Cui qͥdem dñs opẽ spopondit. ad quã prȩstan
turba saluatur. It cũ primũ electionẽ quae ex
lege destmabat᷑ uiuere oportuisset: anterior
tam̃ inmulieris specie salus puplicanis & peccatorib
redditur. Haec itaq ad dñi p̃tereuntis oc cursũ tactu
uestis dñi sanam se de ꝓfluuio sanguims futuram eẽ.

Expanded text:
pejor, effusoque vino utres veteres peribunt. Duplex pejor, effusoque vino utres veteres peribunt. Duplex enim talium erit reatus, si praeter vetustatem peccatorum suorum virtutem novae gratiae non sustinebunt: atque ideo et Pharimor, muti et surdi et daemoniaci oblatio, ex superioribus dictis connexae sibi intelligentiae tenent ordinem. Princeps hic, lex esse intelligitur; quae Dominum orat pro ple ipsa Christo praedicata adventus ejus exspectatione nutriverat, ut vitam mortuae reddat. Nam nullum principem credidisse legimus: ex quo persona principis hujus orantis merito in typum legis aptabitur. Cui quidem Dominus opem spopondit, ad quam praestandturba salvatur. Et cum primum electionem, quae ex lege destinabatur, vivere oportuisset: anterior tamen in mulieris specie salus publicanis et peccatoribus redditur. Haec itaque ad Domini praetereuntis occursum tactu vestis Domini sanam se de profluvio sanguinis futuram esse
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ euangelicã eoꝵ nemo c̃cederet. Iđ uͦ p̃sente
sponso ieuinandi necessitatẽ discpłis non. eẽ. res¬
pondet: p̃sentiȩ suȩ gaudiũ & sacram̃tũ scĩ cibi
edocet. quonemo sẽp̃sente. idẽ. in conspectu
mentis xp̃m continens indigebat. Ablato aut̃
seieiunaturos ẽẽ dicit.: q om̃s ñ credentes
resurrexisse xp̃m habituri ñ eẽnt cibũ uitae.
Infide enĩ resurrectionis sacram̃tũ panis caeles-¬
relinqt᷑. Vt aut̃ intelligerent ñ posse sibi inuete¬
rib positis ꝑfecta haec̾ salutis sacram̃tit cõmit¬
ti : cõꝑationis posuit exẽplũ. pannũ rudẽ uestim̃to
ueteri ñ assui . qr uetustatis infirmitatẽ uirtꝰ assuti
rudis dissoluat. & uinũ nouũ ueterib ut rib in fun¬
di. feruentis enĩ musti calor utres ueteres abrũ pet:
infirmas uidelic& uetustate peccatoꝵ & animas &
corpora nouae graẽ sacram̃ta ñ caꝑe. fiet enĩ scissura

Expanded text:
dem evangelicam eorum nemo concederet. Quod vero praesente dem evangelicam eorum nemo concederet. Quod vero praesente sponso jejunandi necessitatem discipulis non esse respondet ; praesentiae suae gaudium, et sacramentum sancti cibi edocet, quo nemo se praesente, id est, in conspectu mentis Christum continens, indigebit. Ablato autem se jejunaturos esse dicit: quia omnes non credentes resurrexisse Christum, habituri non essent cibum vitae. In fide enim resurrectionis sacramentum panis coelest autem intelligerent, non posse sibi in veteribus positis perfecta haec salutis sacramenta committi, comparationis posuit exemplum. Pannum rudem vestimento veteri non adsui, quia vetustatis infirmitatem virtus adsumenti rudis dissolvat: et vinum novum veteribus utribus non infundi; ferventis enim musti calor utres veteres abrumpit : infirmas videlicet vetustate peccatorum et animas et corpora, novae gratiae sacramenta non capere. Fiet enim scissura
Abbreviated transcription (Latin):
prestare. eis aũ qͣse sanosexistimarent necessariã
curationẽ millã eẽ. Sed ut intelligerent neminẽ su¬
oꝵ sanũ ẽẽ : ad monuit ut discerent᷑ quid eẽt. mi scdi¬
am uolo ñ sacrificium. legẽ salicet sacrificioꝵ ob¬
seruatione deuinctã opẽ ferre ñ posse : sed salutẽ
uniũsis in miscdiae indulgentia reseruari. Non
enĩ ueni iustos. sedpeccatores : inpaenitentiam.¬
Omib uenerat. Quomodo ergoñse iustis uenissedicit
Erant gͦ quib necesse ñ erat lleniret. Sed nemo iustꝰ
exlegeẽ. Ostendit gͦ in anẽ iustitiȩ. eẽ. i actantiam.
qr sacrificiis infirmib ad salutẽ. miserico dia erat
uniũ sis inlege positis necessaria. Namsi iustitia
fuisset exlege : uenia ꝑ grãm necessaria ñ fuissec.
nos & pharisȩi ieumamꝰ frequent̃. discipłi aut̃ tui
discipłi eius adhuc eo p̃dicante ñ poterant: usq
in eũ enĩ lex & ꝓphȩsunt : & nsilege finita infi¬

Expanded text:
praestare; eis autem, qui se sanos existimarent, necessariam praestare; eis autem, qui se sanos existimarent, necessariam curationem nullam esse. Sed ut intelligerent, neminem suorum sanum esse; admonuit ut discerent quid est, Misericordiam volo, non sacrificium : legem scilicet, sacrificiorum observatione devinctam, opem ferre non posse; sed salutem universis in misericordiae indulgentia reservari. Non enim veni justos vocare, sed peccatores in poenitentiamOmnibus venerat; quomodo ergo non se justis venisse dicit? Erant ergo quibus necesse non erat ut veniret? Sed nemo justus ex lege est. Ostendit ergo inanem justitiae esse jactantiam: quia sacrificiis infirmibus ad salutem, misericordia erat universis in lege positis necessaria. Nam si justitia fuisset ex lege, venia per gratiam necessaria non fuisset. nos et Pharisaei jejunamus frequenter, discipuli autem tui discipuli ejus adhuc eo praedicante non poterant. Usque in eum enim lex et prophetae sunt; et, nisi lege finita, in fi
Abbreviated transcription (Latin):
loneo seqͥ se iubet: & c̃cedens indomũ. c̃inuium instruit.
& cũ eo publicanoꝵ & peccatoꝵ turba discũbit:
phariseds discipłos obiurgantib curmagistro cũ pu¬
plicanis cyb eẽt. Iuib respondet sams medicũ opus
noneẽ : sed curatione egrotos indigere. Luntesq iubet
Puplicanoꝵ nom̃ exuita ẽ : qͥrelictis legis oꝑib
gerere seusu cõmumi & publico maluer. Ergo exdo¬
mo idẽ. expeccatis corporis. matħm dñs euocauit:
in cuꝰmentẽ in gressus recũbit. Hic enĩ idemeuangłu
istiꝰ scriptor ẽ. Et depeccati sui domo exiens. dñm ĩp-¬
se suscepit : interior e eiꝰ habitatione illuminitus.
Intraquẽ: euangłicis cibis. peccatoꝵab & publicanis
c̃uunũ diuite cõpia p̃parat᷑. Emulatio deinde agitat
iudȩos . dñm puplicanis & peccatoꝵab cõmunicare.
Iuib illeoꝑta infidelitatis uelamine uerbalegis exꝓm¬
sit: seqͥdem ȩgrotis opem ferre & medicinã egentib

Expanded text:
loneo sequi se jubet. Et concedens in domum convivium instruit, et cum eo publicanorum et peccatorum turba discumbit: Pharisaeis discipulos objurgantibus, cur magistro cum publicanis cibus esset. Quibus respondet, Sanis medico opus non esse, sed curatione aegrotos indigere: euntesque jubet Publicanorum nomen ex vita, est, qui relictis legis operibus, gerere se usu communi et publico maluerunt. Ergo ex domo, id est, ex peccatis corporis, Matthaeum Dominus evocavit, in cujus mentem ingressus recumbit. Hic enim idem Evangelii istius scriptor est, et de peccati sui domo exiens, Dominum ipse suscepit, interiore ejus habitatione illuminatus, intra quem evangelicis cibis peccatoribus et publicanis convivium divite copia praeparatur. AEmulatio deinde agitat Judaeos, Dominum publicanis et peccatoribus communicare . Quibus ille operta infidelitatis velamine verba legis exprompsit, se quidem aegrotis opem ferre et medicinam egentibus
Abbreviated transcription (Latin):
honor prestit̾ẽ Itq ita ꝓbitatẽ obseꝗtis. fallentis
desc ꝓbra ñ lȩdunt : cũ mercȩdẽ suã dantis fide ñ as¬
sum̃tis mendatio conseqͣtur. Ioħs cum audisset in car-¬
cere oꝑa xp̃i : mittens adeũ disciplossuos. ait illi.
Tues qͥuenturus ẽs an aliũ expectamꝰ: Ioħs detentus cartere
ut prẽ it&r minciauit. consistentẽ ut ꝓpħa agnouit:
adeuntẽ ut confessor ueneratusẽ. Vnde tã uarie & tã
abundante eiꝰscientiȩ error obrepsit: Sed consequens
deeo dñi testimoniũ sentiri hocita non sinit. Neq sane
apłis uirtutissuae lum̃ eẽt in carcere positis ministraturꝰ¬
Sed p̃bet᷑ in hisquae in loħe gestas intelligentia amplior.
& cũ factieffientia grã ieo expressa sentit᷑: ut ꝓpħa
ipse ipso qͦq c̃ditionis suaegenere ꝓpħaret. qͥa in eoforma
legis expleuit. Igit᷑ cessante iã lege. quae peccatis pleb̾

Expanded text:
honor praestitus est. Atque ita probitatem obsequentis, fallentis honor praestitus est. Atque ita probitatem obsequentis, fallentis de se probra non laedunt: cum mercedem suam dantis fide, non assumentis mendacio consequatur. CAPUT cere opera Christi, mittens ad eum discipulos suos, ait illi: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus ? Joannes detentus in carcere tentem ut propheta agnovit, adeuntem ut confessor veneratus est. Unde tam variae et tam abundanti ejus scientiae error obrepsit? Sed consequens de eo Domini testimonium sentiri hoc ita non sinit. Neque sane Apostolis virtutis suae lumen esset in carcere positis ministraturSed praebetur in his, quae in Joanne gesta sunt, intelligentia amplior: et cum facti efficientia, gratia in eo expressa sentitur; ut propheta ipse, ipso quoque conditionis suae genere prophetaret, quia in eo forma legis explevit. Igitur cessante jam lege, quae peccatis plebis
Abbreviated transcription (Latin):
confirmantis hoc loquit᷑: ostendens scilic& ñ cũ in ioħe cons¬
mollib uestitũ: Ecceqͥ mollib uestiunt᷑: indomib regũs.
Ueste ambitũ corporis qđ induit᷑. anima significat: qđ luxu
aclasciui is mollescat. Sed qͥuestiti mollib s̃. indomib
regũ sunt. In regib : trans gressoꝵ ñcupatioẽ. Huenĩ¬
tas corpora: essedata dȩmonĩt habitationẽ consimilẽ
sedẽ propositis suis atq oꝑib eligentiũ. Sedquid exis
&cȩtã. Gł am omẽm lohannis dñs ostendit. dicens eẽ cũ ultra
Et quomodo xp̃m ignorare credit᷑ qͥ missus inangłi potes¬
tate ui am uenturo parauerit. & quo exnatismuilierum
nullus maior ꝓpħa surrexerit. nisi qđ qͥminor eo ẽ.
idẽ qui interrogatur. cui NoNcredit᷑. cui testimoniũ
nec oꝑa sua prȩstant. hic in regnocaeloꝵ maior est:¬

Expanded text:
confirmantis hoc loquitur: ostendens scilicet non eum in Joanne consconfirmantis hoc loquitur: ostendens scilicet non eum in Joanne consEcce qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Vestem ambitum corporis quo induitur 723 anima significat, quod luxu ac lasciviis mollescat. Sed qui vestiti mollibus sunt in domibus regum sunt. In regibus, transgressorum angelorum nunta sunt corpora, esse daemonum habitationem, consimilem sedem propositis suis atque operibus eligentium. 6. Joannisetc. . Gloriam omnem Joannis Dominus ostendit, dicens esse eum ultra Et quomodo Christum ignorare creditur, qui missus in angeli potestate viam venturo paraverit, et quo ex natis mulierum nullus major propheta surrexerit; nisi quod qui minor eo est, id est, qui interrogatur, cui non creditur, cui testimonium nec opera sua praestant, hic in regno coelorum major est
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ fidei tẽptam̃ta de ferretcrux. mors sepultura
Itaq cui reiloħ scauisset. ostendit. dicens beatos eos quib
aliquid inse scandali ñfuisset : q metueiꝰ discipłos suos
lohannẽ posset. tanꝗ aliquid scandalitatꝰ eẽt inxpͣo: abe¬
untib iłł. ad turbas de eo locutꝰ ẽ. Iuid existis indesertũ
uidere: Arundinẽ uento meueri: Desertũ scõspũ ua
cuũ sentiendũ ẽ : in quo habitatio dĩ nulla sit. In harundi¬
ne enĩ. homotał ostendit᷑ : degła scłi uita suae in anitate
speciosus inseaut̃ fructuueritatis cauus. exterior placens.
flatũ mouendus. neq ad consistendi firmitatẽ ualens.
& amii medulł imanis. Ergo cũ dic̃. quid existis indesertũ
uidere. arundinẽ uento moueri: hoc loqͥtur. Numquid
existis inderthominẽ cognitione dĩ uacuũ. & ad ĩmundoꝵ
spũũ flatũ uagantẽ : Nam increpantis affectu potiꝰ quam

Expanded text:
quorum fidei nihil tentamenti afferret crux, mors, sepultura. quorum fidei nihil tentamenti afferret crux, mors, sepultura. Itaque cui rei Joannes cavisset ostendit, dicens beatos eos, quibus aliquid in se scandali non fuisset: quia metu ejus discipulos suosJoannem posset, tamquam aliquid scandalizatus esset in Christo; abeuntibus illis, ad turbas de eo locutus est: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento moveri ? Desertum sancto Spiritu vacuum sentiendum est, in quo habitatio Dei nulla sit. In arundine enim homo talis ostenditur, de gloria saeculi vitae suae inanitate speciosus, in se autem fructu veritatis cavus; exterior placens, flatum movendus, neque ad consistendi firmitatem valens, et animi medullis inanis. Ergo cum dicit: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento moveri? hoc loquitur: Numquid existis videre hominem cognitione Dei vacuum, et ad immundorum spirituum flatum vagantem? Nam increpantis affectu potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed discipłoꝵ ignorantiȩ consulit: Ipse enĩ uenturũ
in remissionẽ p̃eccatoꝵ p̃dicauit. Sedut scirent ñ aliũ
a sep̃dicatũ. ad oꝑa eiꝰ intuenda discipłossuos misit. ut
auctoritatẽ dictissuis illiꝰ oꝑa conferrent. neq xp̃c aliꝰ
expectaret᷑ ꝗcui testimonũ oꝑa prȩstitissent:
Itcũ totũ sedñs rerũ miracuł ꝓdidisset. cȩcoꝵ scilic& insu.
claudoꝵ cursu. laeprosoꝵ curatione. surdoꝵ auditu. uoce
erat gestũ. qđ iohannẽ scandalizar&: Nonutiq Nã in
ipso doctrinae suae cursu& oꝑis morabat᷑. Sedsuꝑioris ser¬
tentiae eiꝰ ꝓpͥetas contuendaẽ : quid illud sit qđ pauꝑesbe-
ne ñciant᷑. Idẽ qͥ ꝑdiderit᷑ animã qͥ crucẽ suã acceꝑint & se-¬
quent᷑. qͥ humiles sp̃ufient: quoꝵ regnũ p̃parat᷑ incaelo.
Ergoq indño haȩcpassionũ uniũ sitas conuenir&. futuraq
eẽt crux sua plurimis scandalũ : beatos eos ꝓfessus ẽ.

Expanded text:
sed discipulorum ignorantiae consulit: ipse enim venturum in remissionem peccatorum praedicavit. 722 Sed ut scirent non alium a se praedicatum, ad opera ejus intuenda discipulos suos misit: ut auctoritatem dictis suis illius opera conferrent, neque Christus alius exspectaretur, quam cui testimonium opera praestitissconsulit: ipse enim venturum cum totum se Dominus rerum miraculis prodidisset, caecorum scilicet visu, claudorum cursu, leprosorum curatione, surdorum auditu, voce erat gestum, quod Joannem scandalizaret? Non utique. Nam in ipso doctrinae suae cursu et operis morabatur. Sed superioris sententiae vis et proprietas contuenda est, quid illud sit quod pauperes bene nuntiantur; id est, qui perdiderint animam, qui crucem suam acceperint et sequentur, qui humiles spiritu fient, quorum regnum praeparatur in coelo. Ergo quia in Domino haec passionum universitas conveniret, futuraque esset crux sua plurimis scandalum; beatos eos professus est,
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾nȩ substantiȩ haec agereerat familiare.
Nonergͦ hoc uenit in admirationẽ qđ posset ista
Quid eni ñ posseds credet᷑: Alioquin lausde uno
homine ñ deplurib extitisset. Sed delati đõ
honoris hinc causaẽ : qđ potestas hominib hac
uia datasit ꝑuerbũ eiꝰ & peccatoꝵ remissionis
& corpoꝵ resurrectionis & reuersionis incelũ.

Expanded text:
paternae substantiae haec agere erat familiare. paternae substantiae haec agere erat familiare. Non ergo hoc venit in admirationem, quod posset ista quid enim non posse Deus credetur?; alioquin laus de uno homine, non de pluribus exstitisset: sed delati Deo honoris hinc causa est, quod potestas hominibus ac via data sit per verbum ejus, et peccatorum remissionis, et corporum resurrectionis