comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obitũ dicet᷑ Raͦ Et quid putas nifi quod nreberis bonũ ma¬
lũ multũ parũ nichi in quibusd mẽdax sed in pluribus
uerax fama est Alioquẽ longa utiq nõ est diuturnntat
fiendamẽtũ ueritas tumosum atq imbet ille mendatũt¬
Me Qualis post obitũ fama crit ra ͨ Qualis añ exitũ fuit
uita nec nuinꝰ in exitu De hͦ gͦ tempus om̃e preceritũ s
in pͥmis presens hora uiderit Sic eñ habeto quali quisq
dignꝰ fama sic post morte nulla re melus ꝙͣ morte cen¬
seri Quippe tũ multos per omĩne uitam inglorios et obstu¬
ros sola dictu miyabile mors illustret de moriẽte ẜme fi

Expanded text:
obitum dicetur? Et quid putas, nisi quod mereberis bonum, maobitum dicetur? Et quid putas, nisi quod mereberis bonum, malum, multum, parum, nichil. In quibusdam mendax, sed in pluribus verax fama est; alioquin longa utique non est: diuturnitatis fundamentum veritas, ruinosum atque imbecille mendacium. Qualis michi post exitum fama erit? Qualis ante exitum fuit vita, nec minus in exitu. De hoc ergo, tempus omne preteritum, sed in primis presens hora viderit; sic enim habeto, quali quisque dignus sit fama, post mortem nulla re melius quam morte censeri; quippe cum multos per omnem vitam inglorios et obscuros, sola dictu mirabile! mors illustret. 131 DE MORIENTE SINE FI
Abbreviated transcription (Latin):
ro em̃ uite hõmi superstes muidia est ut aute uirtꝰ radix
est glorie sit deceyꝑtrix inuidia est utꝙ liuadus̾ pollex p¬
sens̃ impedit sit ãmotꝰ uere laudis restituit meremẽtũ
itaq multis busti lixmẽ muidie in accessũ magne glorie ues¬
tibulũ fuit InoQuã me longa manes fame Rõ Longa for¬
sitam ut uos longũ dicitis uere autẽ apud nos inchil est
longĩ ut u̾o nõ mõ longasũt onna sed eterna sola uiytꝰ
efficere potens est precipueꝙ iustitia de qua scriptũ est
In memoria eterna erit ustus qd ut potuit potuit poeta
nr̃ expresẜit ubi ait sed famã extendere factis hoc uirtutꝰ
opus MeQuali post obitum fam̃a eroRa ͦ Quid refert qͥle
sit quod mox uel nescres uel contemꝑnes quid ad te homi
flatus dũ tu flatu cariturꝰ sis spir̃ate uesci delectariq
ouris nõ nuror dic defuctum scupeo ne Quid de me post

Expanded text:
ro enim vite hominum superstes invidia est, ut autem virtus radix ro enim vite hominum superstes invidia est, ut autem virtus radix est glorie, sic decerptrix invidia; utque lividus pollex presens impedit, sic amotus vere laudis restituit incrementum; itaque multis busti limen, invidie inaccessum, magne glorie vestibulum fuit. Quantum me longa manet fama? Longa forsitan, ut vos longum dicitis; vere autem apud vos nichil est longum; ut vero non modo longa sint omnia sed eterna, sola virtus efficere potens est, precipueque iustitia, de qua scriptum est: “In memoria eterna erit iustus”; quod, ut potuit, poeta vester expressit, ubi ait: sed famam extendere factis hoc virtutis opus. Quali post obitum fama ero? Quid refert quale sit, quod mox vel nescies vel contemnes? quid ad te hominum flatus, dum tu flatu cariturus sis? Spirantem vesci delectarique auris non miror; at defunctum stupeo. Quid de me post
Abbreviated transcription (Latin):
qualis fere uita hominũ talis est famamee Luid
de me loquẽtur Ra Quid respondeam insi illud
doctissimi atq oñi eloquẽtissimi ciceronib quid de te alni loqn᷑
iis et obruitur hõm interitu et obliuione posteritatis. exti¬
guitur Dde Quid de me dicẽt honnes qui post me naster¬
tur rõ Dicerem alr̾ ista ꝙͣ cicero si muelus dici posse crede¬
rem Quid aũt inquit interest ab hũs qui postea nascentur
ti unũ addidit quod tuc forsitã dubitabile forsan falsũ nũt
certissimũ et absꝙ ulla prorsꝰ̃ hesitatiõe uerissimũ est qui
nec pautiores nũquit et certe meliores fuerũt uiri nco
quis est oro iam quie dubitet nũꝙͣ quales fuerit futuros hoĩes
ita in peius nchnata omna ruineq proxima Cura gͦ mi¬
rabilis ignotorũ atq impariũ dc̃a metuere cũ excellẽtĩĩ at
notorũ opiiones ac uerba contempseris MaQue michi fa¬
mot erit extinto Ra Racile melior ꝙͣ uiuẽti cũ silu̾i̾t liuor Ra¬

Expanded text:
Qualis fere vita hominum, talis est fama. Quid de me loquentur? Quid respondeam, nisi illud doctissimi atque omnium eloquentissimi Ciceronis. “Quid de te alii loquantur, perennis fuit, et obruitur hominum interitu et oblivione posteritatis extinguitur.” Quid de me dicent homines, qui post me nascentur? Dicerem aliter ista quam Cicero, si melius dici posse crederem. “Quid autem, inquit, interest ab iis qui postea nascentur,e sunt nati?” Unum addidit, quod tunc forsan dubitabile, forsan falsum, nunc certissimum et absque ulla prorsus hesitatione verissimum est: “qui nec pauciores, inquit, et certe meliores fuerunt viri.” Nam quis est, oro, iam qui dubitet nunquam quales fuerint futuros homines? ita in peius inclinata sunt omnia ruineque proxima; cura ergo mirabilis, ignotorum atque imparium dicta metuere, cum excellentium ac notorum opiniones ac verba contempseris. Que michi fama erit extincto? Facile melior quam viventi, cum siluerit livor. Ra
Abbreviated transcription (Latin):
uita est. cibus ex herbis aut arborũ baccis uestis ex frondibꝰ
si qua tamen est uestos postremo tectũ ex ramis lectus ex
floribꝰ potus ex fontibꝰ. horũ unus calanus ille fuit cuiꝰ
ad alexandrũ macedonẽ fertur epłã eui etiam iistantem
uite exitũ iocando predixit cũ ip̃e succensa lignorũ strue
more gentis ad uolũcariã morte iret ciuiꝰ et greci et nostri

Expanded text:
vita est. Cibus ex erbis aut arborum baccis, vestis ex frondibus vita est. Cibus ex erbis aut arborum baccis, vestis ex frondibus siqua tamen est vestis; postremo tectum ex ramis, lectus ex floribus, potus ex fontibus. Horum unus Calanus ille fuit, cuius ad Alexandrum Macedonem fertur epystola, cui etiam instantem vite exitum iocando predixit cum ipse, succensa lignorum strue, more gentis ad voluntariam mortem iret; cuius et greci et nostri
Abbreviated transcription (Latin):
plagarũ fidem meritis gignosophistas apud indos in duo dog¬
mata diui fisset quorũ unũ appellãt braginauas alterũ su¬
maricos cui ꝰ contra iouinanũ menũt iheroniinꝰ ut appareat
generis nomen esse gigno sophistas. bragniauas spẽi ꝙͣiuis nõ
me lateat ex hiis que in prohenno diuinarũ scripturarũ ihero¬
ninꝰ idem narrat longe aliã suam nasci posse. Sed ne hic
scrupulus ceptũ iter impediat pretrruehat et id potius sequar
stitui Est itaq braginauarũ gens ut auit et
continẽtia et puritate mentis eximia et in contemptu diui¬
tiarũ et graui multũ ueneranda silentio. in quo illis nõ
in fabellis amlibꝰ. ut multis sũma auriũ uoluptas. ud
non hominũ claiuor aut simphomiacũ carmẽ abrũpit. sed
uel cantus auiũ. uel ympnorũ sonus quod unũ lingue exer¬
ciciũ hũt õne illis desideriũ õnis spes nõ insi in futuri scłi

Expanded text:
plagarum fidem meritus, gignosophistas apud Indos in duo dogplagarum fidem meritus, gignosophistas apud Indos in duo dogmata divisisset, quorum unum appellat bragmanas, alterum samaneos, cuius contra Iovinianum meminit Ieronimus, ut appareat generis nomen esse gignosophistas, bragmanas speciei; quamvis non me lateat, ex his que in prohemio divinarum Scripturarum Ieronimus idem narrat, longe aliam sententiam nasci posse. Sed ne hic scrupulus ceptum iter impediat, pretervehar, et id potius sequar quod institui. Est itaque bragmanarum gens, ut aiunt, et continentia et puritate mentis eximia, et contemptu divitiarum et gravi multum veneranda silentio; in quo illis non in fabellis anilibus, ut multis, summa aurium voluptas. Id non hominum clamor aut simphoniacum carmen obrumpit, sed vel cantus avium vel hymnorum sonus, quod unum lingue exercitium habent; omne illis desiderium, omnis spes nonnisi in futuri seculi
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Nam et destinatus operi modus exceditur. et
me alie uocant cure. Tu uero iã niniũ sermone hoc
ab ossicii maioris intentione de traheris. sed tempe¬
rare michi neques. quo minꝰ aliquot exempla ex alio genere ho-¬
minũ attingã eorũ qui aliqua rarioris fame materiã ingenio
moliuĩtur. Sileo autẽ gignosophistas quos per ultimias et
umbrosas indie solitudines nudos quod ip̃m nomẽ indicat ac
uagos filo philosophizari solitos ferũt
Preterco bragmauas
de quibus ambrosn nonĩe prenotatus liber a nõnullis ostendi¬
tur. qui transgangem in orientis extremo saluberrinuis aueis
et solitaria regione habitãt. que quãtũ opinione assequor. haud
longe semota ab illis est locis. ubi terrestris paradisus esse cre¬
ditur et ip̃i per siluas uagi et nudi quos dicerẽ a gigubso phi¬
tis nec secta nec moribus differentes nec re ulla inisi loco forsan
aut none nnisi bardasenes uir babilomꝰ ob id saltem uicinitate

Expanded text:
rem, nam et destinatus operi modus exceditur et me alie vocant cure, tu vero iam nimium sermone hoc ab officii maioris intentione distraheris; sed temperare michi nequeo quominus aliquot exempla ex alio genere hominum attingam, eorum qui aliquam rarioris fame materiam ingenio moliuntur. Sileo autem gignosophistas, quos per ultimas et umbrosas Indie solitudines nudos, quod ipsum nomen indicat, ac vagos philosophari solitos ferunt. Pretereo bragmanas, de quibus Ambrosii nomine prenotatus liber a nonnullis ostenditur, qui trans Gangen in orientis extremo saluberrimis auris et solitaria regione habitant que, quantum opinione assequor, haud longe semota ab illis est locis, ubi terrestris paradisus esse creditur, et ipsi per silvas vagi et nudi. Quos dicerem a gignosophistis nec secta nec moribus differentes nec re ulla nisi loco forsan aut nomine, nisi Bardasanes, vir Babilonius et ob id saltem vicinitate
Abbreviated transcription (Latin):
Abea patrem bõni ẜ Raͤ Bonũ nosce tuũ breue e¬
o patoe habro optinũħaut ille tibi luctũ pariet
aut tu sibi Ga Indulgentissinus michi est pater Ra Si nate ordo ser¬
uatur magni fletus hereditas te manet illũq si p̃uertitiro hã patr̃e
adhuc halta tu utere sedulo fugitiua iotũditas nõ pater senes Ga
patr̃e halto grandeuũ tra Nou est lotus mertie festina carpe fouc̃¬
tus extremos tamꝙ ex arbore tui noss taoo sateri ihere quãtũ potis
cupide illum uide seu ꝯfestim  abituꝵ cupious q audi et gotremes
monitus memori mẽte recondito desertũq uelut iter acturus nctus
pmunitor egebis illo ꝯsultore queresqs eum nec muemes domi Gapa¬
erem habeo decrepĩtũ Raᵈ Propera nouissima pietatis offĩtia iħ
illum agere dũ licet si quid nũc omiferis dolebis semper Gapatr̃e
piũ habeo Raꝰ habes qui ante te mori cupiat posti te uiie metuat¬

Expanded text:
beo patrem bonum. Bonum nosse tuum breve ebeo patrem bonum. Bonum nosse tuum breve est. Patrem habeo optimum. Aut ille tibi luctum pariet aut tu sibi. Indulgentissimus est michi pater. Si nature ordo servatur, magni fletus hereditas te manet illumque si pervertitur. Patrem adhuc habeo. Utere sedulo, fugitiva iucunditas pater senex. Patrem habeo grandevum. Non est locus inertie: festina carpere fructus extremos, tanquam ex arbore ruinosa. Caro lateri inhere quantum potes, cupide illum vide ceu confestim abiturum cupidiusque audi et extremos monitus memori mente recondito desertumque velut iter acturus necessariis permunito: egebis illo consultore queresque eum nec invenies domi. Patrem habeo decrepitum. Propera novissima pietatis officia in illum congerere dum licet; si quid nunc omiseris, dolebis semper. Patrem pium habeo. Habes qui ante te mori cupiat, post te vivere metuat
Abbreviated transcription (Latin):
a et si in lubrus stas atq influxo scrius age en fideliter ꝯmissũ
s plẽna etas accesserit poterit memisse alioquin sua cora
desperatio p̃miorũ que millũ etiã in hac uita ⁊cẽ factũ p̃mid
rabet liiꝰ ut sapientibus placet fructus uberrimus est fecis¬
se atq in silentio memisse Ga Inueni discipulũ magne srei
et magne sellicitũdmieiee profecto si bons fiat filiũ tibi
cor genuerit lingua peperit sin malus hostem qui tedũ to¬
muisse uecordabituo oderit Ga discipuli claritas ingens est
qua i flustradi speco Raoderata clauitas oculos delectas
emodata pstringit preterẽa millꝰ te isi tu ter luceas illas¬
toabit et si detegat uerũ lum̃e ab intra t Gauinagnus est
muht distipulꝰ ta hio maior puto ꝙͣ senete preptorio alios
protexit alios oppssit discipuli magintudo hhs portus fuit
hus scopulus De pre optimo cam er Gauduan¬

Expanded text:
. Etsi in lubrico stas atque in fluxo struis, age tamen fideliter commissum. . Etsi in lubrico stas atque in fluxo struis, age tamen fideliter commissum. Si plena etas accesserit, poterit meminisse; alioquin sua erit desperatio premiorum, quia nullum etiam in hac vita recte factum premio caret, cuius, ut sapientibus placet, fructus uberrimus est fecisse atque in silentio meminisse. Inveni discipulum magne spei. Et magne sollicitudinis. Et profecto si bonus fiat, filium tibi cor genuerit, lingua pepererit; sin malus, hostem qui te dum timuisse recordabitur oderit. Discipuli claritas ingens est, qua illustrari spero. Moderata claritas oculos delectat, immoderata prestringit; preterea nullus te nisi tu luceas illustrabit: etsi detegat, verum lumen ab intro est. Magnus est michi discipulus. Non maior puto quam Senece. Preceptorum alios protexit, alios oppressit discipuli magnitudo: his portus fuit, his scopulus. 82 DE PATRE OPTIMO Ha
Abbreviated transcription (Latin):
uus platear illuit aut̃ ut rei publice ronem reddas quã de tius
manibus eiget rudẽq illũ tibi coẽditũ erũditũ reꝑetet Gapu¬
eri nobilis michi cura ꝯmissa est Raᵒ Euspecta est etas ⁊ sus¬
perta nobilitas illa spondet ĩmemor̃e hec suꝑbũ Ga puer m
tocditus me retur Raᵒ Quid dices dũ te de spitiet adolesitus
uio fortasse uix nouerit nota fides pueri nota ꝯstantia est¬
Gopues mchi coeditus me amat Inex pleto pariete ymagie̃¬
mipss impssisti ill coescente delebitur fromus amor solida¬
pesf posut etate Ga ¶ larus puer edocendus in sortẽ uert Ru
Inquicta sors ⁊uẽtus ambigul q̃dã ingema milło studio exigut᷑.
et Iobi p̃r impesam preceptor operã puer tempus ãmittit doci¬
lem doce indocilem ne fatiges neue illũ teq simul foust. atte¬
rar dqte uinãt aos nõ Sad iscipula teneo net mdotilis obtig ͭ¬

Expanded text:
bus placeas, illinc autem ut reipublice rationem reddas, quam de tuis bus placeas, illinc autem ut reipublice rationem reddas, quam de tuis manibus exiget rudemque illum tibi creditum eruditum repetet. Pueri nobilis michi cura commissa est. Suspecta est etas et suspecta nobilitas: illa spondet immemorem, hec superbum. Puer michi creditus me veretur. Quid dices dum te despiciet adolescens, vir fortasse vix noverit? Nota fides pueri, nota constantia est. Puer michi creditus me amat. Inexpleto parieti imaginem impressisti: illo crescente delebitur. Firmus amor solidam poscit etatem. Clarus puer edocendus in sortem venit. Inquieta sors, eventus ambigui: quedam ingenia nullo studio eriguntur. Est ubi pater impensam, preceptor operam, puer tempus amittit: docilem doce, indocilem ne fatiges neve illum teque simul frustra atteras. Egre vicit ars naturam. Discipulus tener nec indocilis obtigit
Abbreviated transcription (Latin):
tare et in unũ semper infantẽ de fixos oculos
ries laboꝵ uerti ꝯtine huc illut utq ait satyritꝰ tot puero¬
eum obseonare manus oculoxꝙ in fine tremẽtes Gouunus
isqs clarissimus est michi discipulus Ratio Pro uno claro¬
discipulo multis obstuois tt iudiciis obicis quidquũ ille de¬
liquerit in tuũ caput tedũdabit en doctiinã inquiẽt en facũdia
en niores ni hoc magro inspice nullałigenioꝵ certior effigies¬
Gaudiscipulum sum nactus ilustiẽ iaͦ age ergo magna sꝑes ẽ
glorie profectus ingenio illius destus tulpe tue dabitur tũ ut
plutarrhus pħus ad traianũ pouiipem discipulum siui seri :¬
bit seomo publitus delca discipuloꝵ refundere soleat in pre¬
cepeores quod multi ut legimꝰ passi sũt inter quos quinalia
cura sumpse Ra. melus si modesti ꝙͣꝙ uera ilaritas sine uix¬
tutꝭ cadio nulla est Ga Magni discipuli cura gtro Raᵒ Trifor¬
mi congrẽderis chuneoe huic ut puero ꝑrosis hinc ut ꝑareti¬

Expanded text:
tare et in unum semper infantem defixos oculos ries laborum verti continue huc illuc utque ait satyricus: tot puerorum observare manus oculosque in fine trementes. Unus isque clarissimus est michi discipulus. Pro uno discipulo claro multis obscuris iudiciis te obicis; quicquid ille deliquerit in tuum caput redundabit: en doctrinam, inquient, en facundiam, en mores! In hoc magistrum inspice: nulla quam ingeniorum certior effigies. Discipulum sum nactus illustrem. Age ergo, magna spes est glorie: profectus ingenio illius, defectus culpe tue dabitur, cum, ut Plutarchus philosophus ad Traianum principem discipulum suum scribit, sermo publicus delicta discipulorum refundere soleat in preceptores. Quod multi, ut legimus, passi sunt, inter quos Quintiliacuram sumpsi. Melius si modesti, quamquam vera claritas sine virtutis radio nulla est. Magni discipuli curam gero. Triformi congrederis Chimere: hinc ut puero prosis, hinc ut parenti
Abbreviated transcription (Latin):
in certamẽ inuenili ftruore ammi semli autẽ maturitate
descenderet Non quarto et nonagesimo ysocrates ardens
illud opus ac mirabile et ꝓpe centesmiũ sophocles tragia
sumũ stili decus suã ꝯpleret edipodem Nõ octogenario
maior ceito nulla mutatione uotis aut lateꝵ nullo me¬
morie laꝑsu uel in graui in se ip̃m accusatione defenderet
uel clarissimos oratores ultro ip̃e ad iuditiũ euocaret Dol
infida memona est ro noli ergo fidere sepe caltulum fẽg
pone quid quid credideris ꝯfestim ex ige et quod cras fat᷑¬
turus fueras nũc facito nõ tuta dilatio sit ex malis si
quid boni potes elice fides socyi desidiam parit diligẽtiam
perfidia Do᷑ Memoria pene nulla sum rõ Ea est rer ꝯͥdi¬
tio hũanaꝵ ut qui pautiora meminerit minor illi fle-¬
tuũ icã sit ubi nec emendacio nec penitentia utilis locũ
habet quid superest aᵈ ꝙ obliuiomis auxiliũ
De eloquentie de fectu e api ͫ i0i. Dolor

Expanded text:
in certamen, iuvenili fervore animi, senili autem maturitate in certamen, iuvenili fervore animi, senili autem maturitate descenderet; non quarto et nonagesimo Ysocrates ardens illud opus ac mirabile, et prope centesimum Sophocles, tragici summum stili decus, suam compleret Edypoden; non octogenario maior Cato, nulla mutatione vocis aut laterum, nullo memorie lapsu, vel in gravi seipsum accusatione defenderet, vel clarissimos oratores ultro ipse ad iudicium evocaret. Infida memoria est. Noli ergo illi fidere, sepe calculum secum pone, quicquid credideris confestim exige, et quod cras facturus fueras, nunc facito. Non est tuta dilatio: sic ex malis si quid boni potes elice. Fides socii desidiam parit, diligentiam perfidia. Memoria pene nulla sum. Ea est rerum conditio humanarum, ut qui pauciora meminerit, minor illi fletuum causa sit. Ubi nec emendatio, nec penitentia utilis locum habet, quid superest aliud quam oblivionis auxilium? 102 DE ELOQUENTIE DEFECTU Eloquium d
Abbreviated transcription (Latin):
Ra Est hec alia senectutis infamia haud et¬
uertor ꝙͣ relique sed ut uera sit hunc ꝙͣ ncctꝰ
scudnĩ ope subuemas do Memoria labascit Ra
Adesto ne corruat et labantem iugi eoercitatione sustentata
tunis locis et fragilem trebris ac ualidis adminiculis trcua¬
ualla do. Memoria fluxa est ra Diligentia et artifitio illã
stringe cũctis ingenii memorieq de fectibus occurrit indus¬
toia nil patitur perire ml minui hec est que phos et poe¬
tas senes uirentissimo ingemo ac stilo hec est que decrepitos
oratores uoce solida ualidisq latẽibus ac tenati memoriã
seruare ꝑotest quod insi sic esset nĩꝙͣ solon et cotidie discẽs:
aliquod senesceret et supmũ agens ad colloquiũ assidentiũ¬
amicoru ex ip̃a quasi iam morte ꝯsurgeret nõ crisippus acu¬
cissimũ illud ac profundissimũ uolumẽ ceptũ inuem in extͤma
ꝑficeret senectute nõ honierus illa etate diuinũ et cetes¬
te opus excuderet nõ simonides octogesimo uite ãno pyeriũ

Expanded text:
 Est hec alia senectutis infamia, haud verior quam relique; sed, ut vera sit, huic quoque studii ope subvenias. Memoria labascit. Adesto ne corruat, et labantem iugi ecercitatione sustenta. Ftunis locis, et fragilem crebris ac validis adminiculis circumvalla. Memoria fluxa est. Diligentia et artificio illam stringe. Cunctis ingenii memorieque defectibus occurrit, industria; nil patitur perire, nil minui; hec est que Philosophos et Poetas senes, virentissimo ingenio ac stilo, hec est que decrepitos oratores voce solida validisque lateribus ac tenaci memoria, servare potest. Quod nisi sic esset, nunquam Solon, et quotidie discens aliquid senesceret, et supremum agens spirituamicorum, ex ipsa iam quasi morte consurgeret; non Chrysippus acutissimum illud ac profundissimum volumen ceptum iuvenis, in extrema perficeret senectute; non Homerus illa etate divinum et celeste opus excuderet; non Simonides octuagesimo vite anno pierium
Abbreviated transcription (Latin):
et uarii uiuẽtiũ sũt amictus muiditas una nascentiũ atq
moriẽtiũ insi qd illi multa reperĩt iquare hn om̃ia deserũt
scientes ut exigu dampni sensum debeat ip̃a rerũ pereũtiũ
lemre cognitio Do. Nũdus in hant̃ uitã miseram uitã uem¬
Ra ĩd recolens anmequior abibis nudus De nũose prolis gra¬

Expanded text:
et varii viventium sunt amictus, nuditas una nascentium atque et varii viventium sunt amictus, nuditas una nascentium atque morientium, nisi quod illi multa reperiunt ignari, hi omnia deserunt scientes, ut exigui damni sensum debeat ipsa rerum pereuntium lenire cognitio. Nudus in hanc miseram vitam veni. Id recolens, animo equiore abibis nudus. 12 DE NUMEROSE PROLIS GRA
Abbreviated transcription (Latin):
sed parẽtum fuerit Dõ in paupertate sum natus Ra In ꝑaupertate
moriturus siłis principio fims manet insi forte moriẽt angoribꝰ
mederi aurũ cenfes quõd in arcule fundo est Dõ. In paupertãte ui¬
te michi principiũ fuit ta. Mediũ false sepe diuitie at princi¬
piũ et ficiẽ uexa paupeotas tenet mĩdũ nasci nũdũ mori hu¬
mana uẽ ꝯditio est rrã qd queso purpurreũ cubile quid fuuera¬
lis lectus aureus et quecũq sub ip̃m uite fine mortalis ambi¬
tio medicata est quĩe ad febrem quid ad mor̃tẽ ip̃am q de qua
loquimur morientiũ miditatem an ut equũ falere sic pariẽte
aurea delcãnt mulcere ista oculos pñt intuẽtiũ Sensu carẽ¬
tibus delcãbile aliquid messe potest delectatio autẽ nulla Doͬ
ead̃ quasd equat quo reliquarũ soletur imparitatem harũ
pͥma et maxĩa est iꝑa hec orignus ac mortꝭ equalitas multi

Expanded text:
sed parentum fuerit. In paupertate natus sum. In paupertate sed parentum fuerit. In paupertate natus sum. In paupertate moriturus. Similis principio finis manet. Nisi forte morientis languoribus mederi aurum censes quod in arcule fundo est. In paupertate vite michi principium fuit. Medium false sepe divitie, at principium et finem vera paupertas tenet. Nudum nasci, nudum mori, humana vere conditio est. Nam quid, queso, purpureum cubile, quid funeralis lectus aureus, et quecunque sub ipsum vite finem mortalis ambitio meditata est, quid ad febrem, quid ad mortem ipsamque de qua loquimur morientium nuditatem? An ut equum phalere, sic parietem aule delectant? mulcere ista oculos possunt intuentium; sensu carentibus delectabile aliquid inesse potest, delectatio autem nulla. variat, eadem quasdam equat, quo reliquarum soletur imparitatem. Harum prima et maxima est ipsa hec originis ac mortis equalitas. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
amica uoluꝑtat onerosam sequaris ingluuuiẽ fedũ finem
nec tã homis ꝙͣ uimẽti quodq indignãter at dolenter dixer
Iumẽta multũ quid sed pro captu suo uentri ingerũt doli
uos aĩantiũ dñi mensuram ur̃am et nescit et frangitꝭ
neq de nichilo est quod multi mirãtur quia pr̃m et auorũ
memoria uiee multo pautiores essent hommes aut totid
aut plẽs unia tame uiliora Exant sic indies creuit ebrioꝵ
sitꝭ eõ. De lauto uictu ad tenuẽ sum redactus Ra. Bene
habet qd molestia neglexit imꝑlet inopia oꝑtimũ est spo¬
te agere quode debeas proximũ uel corcte/ De origniali
i paupertate ẽtiam natꝰ sum mopia Capi¬
ra Quis nõ nudus utero mñis egredit. tulum
Nil hit precipuũ habet reges doͬ. Añꝙ n.io. dolor¬
nascerem pauper fui raͦ Bone menorie es si
memimisti dellicatisssimꝰ si sensisti doͬ. In paupertate sum
genitus Ra An tue tibi queremomie parum sũt hec nõ tua qͥd

Expanded text:
amicam voluptatis onerosam sequaris ingluviem, fedum finem amicam voluptatis onerosam sequaris ingluviem, fedum finem nec tam hominis qui iumenti; quodque indignanter ac dolenter dixerim, iumenta multum quidem, sed pro captu suo ventri ingerunt, soli vos, animantium domini, mensuram vestram et nescitis et frangitis. Neque de nichilo est quod multi mirantur, quia patrum et avorum memoria, vinee multo pauciores essent, homines autem totidem aut plures, vina tamen viliora erant. Sic in dies crevit ebriorum sitis. De lauto victu ad tenuem sum redactus. Bene habet: quod modestia neglexit, implet inopia. Optimum est sponte agere quod debeas, proximum vel coacte. 11 DE ORIGINALI INOPIA In paupertate etiam natus sum. Quis non nudus utero matris egreditur? Nil hic precipuum habent reges. Antequam nascerer pauper fui. Bone memorie es si meministi, delicatissimus si sensisti. In paupertate sum genitus. An tue tibi querimonie parum sunt? Hec non tua quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
e altiora spectantibus ꝙ palatũ et uentre doͬ Supra imo¬
dum uictus est tenius ra ͦ fuit etas quãdo hic fuisset et ẽ
adhuc gens aliqua ubi essit uictus amplissimus u̾erũ mu¬
do indeterius lapso uos det̾rimi om̃ esse mtimini publice
sempex principes aiune ut qui optimi unmn fuistis uersis
usqueqͣq uestigns sitis gñn pessimi et in tpͣm uiciis at lo¬
corũ. p̃cipuũ tẽneat᷑ gradum do. uictus tenius michi nõ
placet ra ᶜ uictũ tenuẽ et uirtutꝭ et uoluptatis amatores
ac patromi laudat tu quã heresim sis amplexus nestio plato
siracusiat mẽsas dampnat nec ullo mõ sibi placere ait
bis in die saturum fieri eꝑycurus in oleribus suis uolupta¬
tom ac delicias point et hũt quẽ tu fugis uictũ rebus at uer¬
bis probat demq ait cicero riemo de tenui uictu plura
dixit tu duarũ notissimos si uiarũ duces spernis quid ẽ
reliquũ msi ut impetum tur cororis et uirtut hostem nec

Expanded text:
et altiora spectantibus quam palatum et ventrem. Supra moet altiora spectantibus quam palatum et ventrem. Supra modum victus est tenuis. Fuit etas, quando hic fuisset, et est adhuc gens aliqua, ubi esset victus amplissimus. Verum mundo in deterius lapso, vos deterrimi omnium esse nitimini, publice semper prinicipes ruine, ut, qui optimi omnium fuistis, versis usquequaque vestigiis, sitis omnium pessimi et in temporum vitiis ac locorum precipuum teneatis gradum. Victus tenuis michi non placet. Victum tenuem et virtutis et voluptatis amatores ac patroni laudant: tu quam heresim sis amplexus nescio. Plato Syracusias mensas damnat, nec ullo modo sibi placere ait bis in die saturum fieri. Epicurus in oleribus suis voluptatem ac delitias ponit, et hunc quem tu fugis victum, rebus ac verbis probat. Denique ut ait Cicero: “nemo de tenui victu plura dixit”. Tu duarum notissimos si viarum duces spernis, quid est reliquum nisi ut impetu tui erroris et virtutis hostem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
quod fatere tua sponte debueras Do: Cenius me uictus
extenuat. Raᵒ Nalles ne ergo tu mefieri hec tenuitas podo¬
gram pellet e fimbus dolorem capitis auferet cerebyiqz uer¬
tiginem uomietũq et ructũ et nauseam et sudorem tediũq et
fastidim tui ip̃iuis pallorem alternũ ac ruborem õdorem qͦ
et oris et corporis tibi atq aliis importunũ sistet p̃terẽa pe¬
des instabiles manus terribiles tremulas mutas caput quod¬
q est optimũ aĩm ip̃m moderabitur frenabitq et quĩd igitur
eam multa corporis atq anni bona ꝑuo tibi desiderio ac
momẽtaneo gustus incõmodo tibi parta conquereris dignu
hiĩs perditis gustui deseouice Do᷑. Demus uictus me fatigat¬
Ra Contrarius fatigaret insi forte onus requĩe uocas unde
legisti lautioris uite tedia magna esse ita ut quãdoq diebꝰ
cõtiniuis nõ possit sme fastidio collerari ab hom̃bus temꝑat

Expanded text:
quod facere tua sponte debueris. Tenuis me victus quod facere tua sponte debueris. Tenuis me victus extenuat. Malles ne igitur tumefieri? Hec tenuitas podagram tuis pellet e finibus, dolorem capitis auferet, cerebrique vertiginem, vomitumque et ructum et nauseam, et sudorem tediumque et fastidium tui ipsius, pallorem alternum ac ruborem, odorem quoque et oris et corporis, tibi atque aliis importunum; sistet, preterea pedes instabiles, manus tremulas, nutans caput, quodque est optimum, animum ipsum moderabitur frenabitque. Et quid igitur: tam multa corporis atque animi bona, parvo cibi desiderio ac momentaneo gustus incommodo tibi parta conquereris? Dignus, his perditis, gustui deservire. Tenuis victus me fatigat. Contrarius fatigaret, nisi forte onus requiem vocas. Num legisti lautioris vite tedia magna esse, ita ut quinque diebus continuis, non possit sine fastidio tolerari ab hominibus temperatis
Abbreviated transcription (Latin):
mulceat Do. Nimis angustus est uictus Rad ymo muis am¬
pla mimũq capax gula est unũ uisu angiestum re aũt
unũ om̃ibus in aĩam ioruentibus uiciis patens iter hac flã¬
ma libidinũ hac torpor ingenii hac iraꝵ et iurgioꝵ feruor
ingreditur hac imperiosa cuꝑiditas om̃ia pati iubens atq
facẽ dum mc̃ia creditꝭ que dãpnossa sũt et mumine uite
dicit qd ruina est hac inuidie faces et emulatio impla¬
cata indignãtibus aĩs tam gule aliũ obsequẽtem ꝙͣ uos
esse gloriami inde laudem sperãtes unde pudor metuẽ¬
dus erat hac postremo superbia dum in flatus nec se capi¬
ais uenter aĩo suũ affritat cumorem et persuadet ille ẽẽ
se homme aliquod maius ꝙ ambrosia et nectare pastus
set uides ut uitiũ unũ est om̃ibus aditus neq hũc si alr̾
nequie mopie uectibus clausum cuꝑis E paupertas ama¬
bilis que ꝯtinentie tibi sumis officiũ utile est cogi ad id

Expanded text:
mulceat. Nimis angustus est victus. Immo nimis ammulceat. Nimis angustus est victus. Immo nimis ampla, nimiumque capax gula est, unum visu angustum, re autem, unum omnibus in animam irruentibus vitiis patens iter. Hac flamma libidinum, hac torpor ingenii, hac irarum et iurgiorum fervor ingreditur, hac imperiosa cupiditas, omnia pati iubens atque facere, dum necessaria creditis que damnosa sunt, et munimen vite dicitis quod ruina est; hac invidie faces et emulatio implacata indignantibus animis: tam gule alium obsequentem, quam vos esse gloriamini, inde laudem sperantes, unde pudor metuendus erat; hac postremo superbia, dum inflatus, nec se capiens venter animo suum affricat tumorem et persuadet illi esse se homine aliquid maius, quod ambrosia et nectare pastus sit. Vides ut vitium unum est omnibus aditus, neque hunc, si aliter nequit, inopie vectibus clausum cupis. O paupertas amabilis, que continentie tibi sumis officium! Utile est cogi ad id
Abbreviated transcription (Latin):
Enuis uictus est michibet tenuis uoluptas et¬
medica munda sobrietas an tu gule scudio cõtra¬
rũi malles Do᷑ Asper est uictus Ra Equanimis
fer gule illecebris caruisse cũ ad manũ sint alie dultiores
et queri faciliores et seruari habet et suas uirtus illecebͣ
Ciceronis utor uerbo has gustare et ruminare cũ ceperis
illas magnopere nõ requires do. Duous est uictus Ro duri¬
ties amica uiotutibus mollicies uolaptati quot aut magni
uiri ultro se poluꝑtatibus abdicãtes habet quẽ tu refugis
uictu elegere quorũ aliqui cũ possint laute uesci pane et
aqua in deliciis habiare an uo uoluptati quẽꝙͣ sic obnoxiu
opmemur ut nõ illã ualde oderit sed adiũctũ illi dedetus
intueri oculis possit sed funesta suauitas u̾iotũ hostis aceori¬
ma et titillatio bestialis qua qui sequitur homo quid uideri
et ꝯsuetudo rerum pessima mortalem p̃stringit obtuitum
ut discerni neq̃at ꝙ decorũ sit quod torqueat fedũq quod

Expanded text:
enuis victus est michi. Et tenuis voluptas et munda sobrietas: an tu gule studio contrarium malles? Asper est victus. Equanimis fer gule illecebris caruisse, cum ad manum sint alie dulciores, et queri faciliores et servari. Habet et suas virtus illecebras Ciceronis utor verbo: has gustare et ruminare cum ceperis, illas magnopere non requires. Durus est victus. Durities amica virtutibus, mollities voluptati. Quot autem magni viri, ultro se voluptatibus abdicantes, hunc quem tu refugis victum elegere? quorum aliqui, cum possent laute vesci, panem et aquam in delitiis habuere! An vero voluptati quenquam sic obnoxium opinemur, ut non illam valde oderit, si adiunctum illi dedecus intueri oculis possit? Sed funesta suavitas, virtutum hostis acerrima et titillatio bestialis, quam qui sequitur, homo quidem videet consuetudo rerum pessima, mortalem prestringit obtuitum, ut discerni nequeat, quam decorum sit quod torqueat, fedumque quod
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o en parut intoit decu extimatione fallimim Garecio
ego nõ eotimo amitũ michi esse fidissimũ raᵈ Et quer ꝑutas idem crẽde¬
ces iño ut sibi unebanus et suentes eũ ad arctissimit uentũ essiere¬
mensese susos iuentrũt bñ uõ tot cotidie de amit paodeũt̃ quene¬
nchil extimo ut dixi fedo sc̃io anñtũ me uerissimi me halere fẽes
ma R habes eogo tem oꝑtimna aut pessimũ eororẽ Ga Ntullũ rei huria
errorem haleo ẜ amitu mult ac magnis expertũ rafibudła lha¬
des roro cem dulcissiniã sanctissimãqs qua una post uirtũtẽ solera
nichus hom̃̃i mueluus in hoẽ uita seu ña seu tasus aliquis seu labor ac
studiũ dẽdit Dultes fateor parentes dulces filii dulies fratres prĩt
lanie amarescere net porcentes ĩõ nec fões quid̃ desim̃t esse nee fila
carde dm esse de sierrnt det amirus solus dumꝰ sit uerus dultis et car
esse nõ desuit Eari mꝙͣ sũt parentes Roñe aũt iupiter saturmad

Expanded text:
 in extimatione fallimini. Scio ego, non extimo, amicum michi esse fidelissimum. Et quot putas idem credentes, immo ut sibi videbantur et scientes, cum ad arctissimum ventum esset examen, sese lusos invenerunt? Unde vero tot quotidie de amicis prodeunt querenichil extimo, ut dixi, sed scio amicum verissimum me habere. Habes  Habes aut rem optimam aut pessimum errorem. Nullum rei huius errorem habeo, sed amicum multis ac magnis expertum casibus. Habes ergo rem dulcissimam sanctissimamque, qua una post virtutem solam nichil homini melius in hac vita, seu natura seu casus aliquis seu labor ac studium dedit. Dulces, fateor, parentes, dulces filii, dulces fratres; possunt tamen amarescere nec parentes ideo nec fratres quidem desierunt esse nec filii cum dulces esse desierint; at amicus solus, dum sit verus, dulcis et carus esse non desinit. Cari, inquam, sunt parentes: nonne autem Iuppiter Saturnum
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝙͣ amiticiis aut uirtutibus colendis nitẽtior quod optinũ ncatꝰ
es negligas sitantã curã impeditꝭ custõdie aurł et argenti atꝙr̃
ouentaliũ lapilloꝵ que sũt terre feces et pelagi purgamenta ꝙ¬
ta diligentia amiri cultiu impendenda est rei pieciosissime at diuine
ut qua umꝙ te offensus ne quo uiꝙͣ uerbo alienatus esfugiat si¬
tũq audias illud eccĩastĩcũ sicut quid qui qui dmuttit auem a
manu sua sit teliquisti proximnũ tuũ et nõ iũ capies nõ iuũ scqͣ
quoinã longe abest ffugit em̃ sieꝭ caprea de laques quomã uulnera¬
ra est aĩa e̾us ultra cum nõ poteris colligare pro md   igens beñe
hes ac suaue oposum tñ at diffiile quesitu iꝙͣ oposum et tstodia
maguas thesaurus est amitus uerus sid magna seruandus ara
magno si pereat lugendus fletu S¬

Expanded text:
bus quam amicitiis ac virtutibus colendis intentior, quod optimum nactus bus quam amicitiis ac virtutibus colendis intentior, quod optimum nactus es negligas. Si tantam curam impenditis custodie auri et argenti atque orientalium lapillorum, que sunt terre feces et pelagi purgamenta, quanta diligentia amici cultui impendenda est, rei pretiosissime ac divine, ne qua unquam re offensus, ne quo unquam verbo alienatus effugiat serumque audias illud Ecclesiasticum: “Sicut qui dimittit avem de manu sua, sic reliquisti proximum tuum et non eum capies, non illum sequeris, quoniam longe abest: effugit enim, sicut caprea de laqueo, quoniam vulnerata est anima eius; ultra eum non poteris colligare”. Proinde ingens bonum habes ac suave, operosum tamen ac difficile quesitu, inquam, operosum et custodia. Magnus thesaurus est amicus verus, sed magna servandus cura, magno, si pereat, lugendus fletu
Abbreviated transcription (Latin):
fratres fubent ꝙ qui hostee utcũq posiponimig dꝗ media annis
nõ exeiupsa tossigimꝰ Quid p̃terea an nõ cani quiger tare uporer¬
sed int̾ cogabis agamenone at deiphebiẽ e de uris laudĩ cesatem at
imorem percũ itaberis afforcanũ lui tibi ꝙͣ tari fuerint uxoribus suis
dito illa quid̃ in se ip̃a hec in filiio eoperta testabitr Enuletia ut
uides et clara decerpinius uulgus et urbes et cõem uitam hõmi
hiis plenã quermomiy preterimus Quibus ita se habentibus i
in om igñe illoꝵ qui carissimi indicantur õdiis sẽpo latentibus sẽpe
etiam manifestis multa in sit amantudo sola anuritia odiis dacat
uienis umꝙͣ nõ dicam occidit aut prodidit᷑ amicũ sc̃d ne sesĩt quidẽ
uolens Quãobrẽ si anntũ uoleus uirũ qualem preditas muenist̃
magnas te diuitias iuenissẽ coedito Illũd uide ne ut magna ꝑs
homi rebus debita uilibus nobiliũq ꝯtemptrix et agris aut megũ¬

Expanded text:
fratres fuerint quam qui hostes; utrunque postponimus: remedia enim nunc, fratres fuerint quam qui hostes; utrunque postponimus: remedia enim nunc, non exempla colligimus. Quid preterea? An non caAgamemnonem ac Deiphobum et de vestris Claudium Cesarem ac minorem percontaberis Africanum: hi tibi quam cari fuerint uxoribus suis rito, illa quidem in seipsa, hec in filiis experta testabitur. Eminentia ut vides et clara decerpimus, vulgus et urbes et communem vitam hominum his plenam querimoniis preterimus; quibus ita se habentibus, cum in omni genere illorum qui carissimi videantur odiis sepe latentibus, sepe etiam manifestis, multa insit amaritudo, sola amicitia odiis vacat: nemo unquam non dicam occidit aut perdidit amicum, sed ne lesit quidem volens; quamobrem, si amicum verum qualem predicas invenisti, magnas te divitias invenisse credito. Illud vide ne, ut magna pars hominum rebus dedita vilibus nobiliumque contemptrix et agris aut merci
Abbreviated transcription (Latin):
restus Rsitemestra matoem Ayrnppm̃a uo antipat᷑ thesalomd̃e iniferit
cariifily Ctont theseus upolitũ Iasussimũ ꝓhilippus rex matẽdiorne
demttoũ filiũ adolestente oꝑtimũ iussit occidi Nõne et ꝑtolomeo
alter adues sum petãti nonłe et ip̃e quoqr fidissimꝰ rex emipti duos
notha lonem filiãt bouet⁊ fixit. Quin ⁊t mres quaru amos hunit mc̃e¬
sior hinc untior scous in filios seuierũt Nota om̃ibus medea Quid lau
hpietas phirates rex parthorũ om̃i regum felestissimus ommꝙ mortadiũ
eegnãdi nõ cupiditate sed rabie fũruisq actus olodens ene et anfintu
patre ad hec et trionita fratres suos duti regis silios suũq in super
filiũ occidit ne quis superess in parthia qui regnaret s uetilstr hit
nuĩquid nõ et recentiore memoria nit̾ patrẽ et filũt de reqno in britania
certatũ audiuimus et midius tercius inter fratres in hyspania decteta
et uetera suit exempla ut pene laboriofius sit exquitte qui amici

Expanded text:
ram matrem, Agrippinam Nero, Antipater Thessalonicen interfecit? Cari filii: nonne Theseus Hippolytum castissimum, Philippus rex Macedonie Demetrium filium adolescentem optimum iussit occidi? Nonne et Ptolemeus alter, adversum pietati nomen, et ipse quoque fedissimus rex Egypti, duosm Carthalonem filium crucifixit? Quin et matres, quarum amor hinc intensior, hinc mitior sexus, in filios sevierunt. Nota omnibus Medea; quid Laoimpietas, Phraates rex Parthorum omnium regum scelestissimus omniumque mortalium regnandi non cupiditate sed rabie furiisque actus, Orodem senem et afflictum patrem, ad hec et triginta fratres suos, dicti regis filios, suumque insuper filium occidit, ne quis superesset in Parthia qui regnaret. Sed vetusta hec: nunquid non et recentiore memoria inter patrem et filium de regno in Britannia certatum audivimus et nudiustertius inter fratres in Hispania decertardeo et nova et vetera sint exempla, ut pene laboriosius sit exquirere qui amici
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ tu si mortẽ ip̃am rectꝭ oculis spectare audes nec ferrũ puto
net restim nec liuẽtis calices nec seillãtes carnifices horrebis uanũ
est em̃ ip̃m hostem cũ ꝯtempseris eius faleras aut signa metue̾¬
Do ignonniõsa morte dampnatus su Rasepe actor seũ delator in¬
famis et obscem testes et obscurus iudex deus aũtẽ ip̃e clarissi¬
mus sepe ignobilis uulgo mors nobilis uõ głosusq qui moritur
iã ut sileam reliquos qd̵ et mimis multi et multo ĩpares sũt q̃
usꝙͣ ignonnõsior mors ꝙͣ coucis in qua pependit eximiũ illũd
et p̃itid cell decꝯ at terre ne tale aliquid ignoiiosũ sibi cenfeat
ulla sors hominis et quomã sũmo nichil est alciuis in hoce desmo

Expanded text:
rerum; tu, si mortem ipsam rectis oculis spectare audes, nec ferrum puto, rerum; tu, si mortem ipsam rectis oculis spectare audes, nec ferrum puto, nec restim, nec liventes calices, nec stillantes carnifices horrebis. Vanum est enim, cum ipsum hostem contempseris, eius faleras aut signa metuere. Ignominiosa morte damnatus sum. Sepe actor seu delator infamis, et obsceni testes et obscurus iudex, reus autem ipse clarissimus, sepe ignobilis vulgo mors, nobilis vero gloriosusque qui moritur. Iam ut sileam reliquos, qui et nimis multi et multo impares sunt: que usquam ignominiosior mors quam crucis? in qua pependit eximium illud et prenitidum celi decus ac terre, ne tale aliquid ignominiosum sibi censeat ulla sors hominis. Et quoniam summo nichil est altius, in hoc desino:
Abbreviated transcription (Latin):
moritur seruile in modũ uiogas adhibe et tortores et laq̃os
et secures fige couces et rotaꝵ radios actolle et quadrigas in
dulsum age lacera huc illuc mẽbra rapturas adde ignes et
traticulas prums ĩpositas atq oleo uasa feruẽtia et feraꝵ
dentes fame armatos adde uncos et gemomas et tracta per
uicos lamata cadauera et quidꝙͣ iniupie atq opprobrñ seu ui¬
tiũ seu exaimẽ corpusculũ pati potest dura mors fortasse ui¬
debitur ignonnosa certe nõ fuerit ymo uõ nõmĩꝙͣ eo clarior
quo durior itaq apparatus hic exterior et tumultꝰ et tube et
carnificum touces uultꝰ et irati uox tyr̃ani ichil prorsus ad
de intra te ip̃m reflecte ibi te quere atq excita omibusq que
supersut animi uroibus ad extremos casus accingẽ autes ab
iuso strepitu a supplicnĩ pompa oculos auerte tacitusq totã
amm̃a recollige Atq hortat res q ip̃as examina nõ umbras¬

Expanded text:
moritur? Servilem in modum virgas adhibe, et tortores et laqueos moritur? Servilem in modum virgas adhibe, et tortores et laqueos et secures, fige cruces et rotarum radios attolle, et quadrigas in diversum age, lacera huc et illuc membra rapturas; adde ignes et craticulas prunis impositas atque oleo vasa ferventia, et ferarum dentes fame armatos; adde uncos et gemonias, ac tracta per vicos laniata cadavera, et quicquid iniurie atque opprobrii, seu vivum, seu exanime corpusculum pati potest: dura mors fortasse videbitur, ignominiosa certe non fuerit, immo vero nonnunquam eo clarior, quo durior. Itaque apparatus hic exterior et tumultus et tube et carnificum truces vultus et irata vox tyranni, nichil prorsus ad rem. Intra te ipsum te reflecte; ibi te quere atque excita omnibusque que supersunt animi viribus, ad extremos casus accingere; aures ab inviso strepitu, a supplicii pompa oculos averte, tacitusque totam animam recollige atque hortare, resque ipsas examina, non umbras
Abbreviated transcription (Latin):
ignonnosa facit nõ genus aut qualitas Dolor:
sed tã supplicii doͭ ⁊ gnonĩose morior Rarlemo bonus
male moritur nemo malus bp̃ honestam mortẽ
nõ funalia nõ mĩstri nõ purpuree fatũit exunie nõ in ũfi cli¬
per atqz enses et fleus dunn familiã et uiagi clamor ac lame¬
ra et merore uxor insignis et pietate filii et deiecta ceruice
ante feretrũ ingio indutꝰ ac lacͥmis grãdibus humẽs et hõ nd
postremo funtrens laudator et ymagines auree diuitꝭ sepul¬
cu defũctiq titulꝰ uictirrus in marinore donec sua quoq l
sera lapidibus mors sit sed urotus et clarũ merit urot no¬
men nõ uulganis egens aure sed suapte emines marestate
quod nõ p̃cep̃s et cecus fauor hom sed rerũ serres et ĩnoces ui¬
ea peꝑit atq usq ad morte u̾i̾tatꝭ ac iustitie suscepta defen¬
sio init̾q medias mortis minas imꝑt̾ritꝰ atq in fractus animꝰ
ac gñosa fidutia contra hiis decoribus honestã mortẽ quis

Expanded text:
ignominiosam facit non genus aut qualitas, sed causa supplicii. Ignominiose morior. Nemo bonus male moritur, nemo malus bene. Honestam mortem non funeralia, non ministri, non purpuree faciunt exuvie, non inversi clipei atque enses, et flens dominum familia, et vulgi clamor ac lamenta, et merore uxor insignis et pietate filii, et deiecta cervice ante feretrum nigro indutus ac lacrimis grandibus humens Ethon; non postremo funereus laudator, et imagines auree divitis sepulcri, defunctique titulus victurus in marmore, donec sua queque, licet sera, lapidibus mors sit; sed virtus, et clarum meritis viri nomen, non vulgaris egens aure, sed suapte eminens maiestate quod non preceps et cecus favor hominum, sed rerum series et innocens vita peperit, atque, usque ad mortem, veritatis et iustitie suscepta defensio, interque medias mortis minas imperterritus atque infractus animus, ac generosa fiducia. Contra his decoribus honestam mortem, quis
Abbreviated transcription (Latin):
sisse moriẽdi nõ tam ut cesare fugeret ꝙͣ ut scoycorũ dec᷑¬
tis obtemperaret quos sectabatur suũq nomẽ grandi ali¬
quo facinore clarificaret cui quid mali potuerit acudere si
uiueret nõ muemio u eñ cesar ut erat clemes nichil alud
effice̾ uolebat etiam in ip̃o belli ciuilis ardore ꝙͣ ut bñ mere¬
A de re pub ͣ uideret᷑ duobus optimis ciuibꝰ cicerone et ta¬
tone feruatis En tibi alia p̃ter miudiã tã moriẽdi uanitas
sculta utraq nec catone digna nec ulla prorsus antici¬
pande mortis suffitiens cã est eõ Mori malim ꝙ sic uiu̾e¬
Raͦ Quid sis an hec tibita tristis uica multis optabilis
multis inuidiosa sit sed impatientia res cũctas ex asperat¬
Domiori oꝑto Ra ut tundis mecũ mortis sit desperatis
uite odiũ extorquere difficile est uitam ta mẽ equamini¬
ter ꝑferendã mortẽ fortiter expectandam hec nostri de

Expanded text:
sisse moriendi, non tam ut Cesarem fugeret, quam ut Stoicorum decrsisse moriendi, non tam ut Cesarem fugeret, quam ut Stoicorum decretis obtemperaret quos sectabatur, suumque nomen grandi aliquo facinore clarificaret. cui quid mali potuerit accidere, si viveret, non invenio; Gaius enim Cesar, ut erat clemens, nichil aliud efficere volebat, etiam in ipso belli civilis ardore, quam ut bene mereri de Republica videretur, duobus optimis civibus Cicerone et Catone servatis”. En tibi alia preter invidiam causa moriendi, vanitas stulta; utraque nec Catone digna, neque ulla prorsus anticipande mortis sufficiens causa est. Mori malim quam sic vivere. Quid scis an hec tibi tam tristis vita, multis optabilis, multis invidiosa sit? sed impatientia res cunctas exasperat. Mori opto. Ut timidis metum mortis, sic desperatis vite odium extorquere difficile est, vitam tamen equanimiter perferendam, mortem fortiter spectanda: hec nostri re
Abbreviated transcription (Latin):
rorquatꝰ sit laudatus ꝙ filũ ip̃e suũ qui cent᷑ prĩs imperiũ
pugnasset ac uicisset occiderat neq eñ turpius dici potest
procacis hostis esse uictorem ꝙ superbo parere uictori Euid
ergo Cesar̃e dignũ iudicauit qui filio uitam daret Atqui
sibi uel indignũ censuit ue miudit et ad sũmã mortꝭ illiꝰ
causã selai fuisse dephendit inuidĩa quod nec cesar ipẽ
dissimulauit ut mõ diximꝰ aliuid em tuie̾ quod poterat
aut ꝙ pͥncipem nõ tulisset a quo pridem ꝯsule curse ciectꝰ
fuerat et ꝯiectus in carcerem et qui se tanta tã pñti iiu¬
ria nõ occidit quo mani metu qua se falsa opiõne supeybie
aut crudelitatis occideret quid tã horrificũ uultus cesciris
tos terte ferotiores sua ille uiderat etate ym̃o uero milła ui¬
derat mitiorẽ Iure gͦ alter quidã scriptor egregius et fi¬
de clarus et eloquio michi inquit cato uidetur cãm que¬

Expanded text:
Torquatus sit laudatus, quod filium ipse suum, qui contra patris imperium Torquatus sit laudatus, quod filium ipse suum, qui contra patris imperium pugnasset ac vicisset, occiderat neque enim turpius dici potest, procacis hostis esse victorem, quam superbo parere victori Quid ergo? Cesarem dignum iudicavit, qui filio vitam daret, atqui sibi vel indignum censuit, vel invidit? et ad summam, mortis illius causam solam fuisse deprehenditur invidiam, quod nec Cesar ipse dissimulavit, ut modo diximus. Aliud enim timere quid poterat, aut quid principem non tulisset, a quo pridem Consule curia eiectus fuerat, et coniectus in carcerem. Et qui se tanta tamque presenti iniuria non occideret? quo inani metu, qua se falsa opinione superbie aut crudelitatis occiderit, quid tam horrificum vultus Cesaris ltos certe ferociores sua ille viderat etate; immo vero nullum viderat mitiorem. Iure igitur alter quidam scriptor egregius, et fide clarus et eloquio, “Michi, inquit, Cato videtur causam que