comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
feniciũ. tanqm nix dealbabunt᷑. Labam qͥppe
intptat᷑ de albatio. Cui seruiuit iacob ꝓpter ra¬
chel. ħeq enĩ se quisq conuercit sub gra remis¬
sionis peccator seruire iusticie nͥ ut quiete uiuat
in uerbo ex quo uidetur principiũ qd ẽ . as. Ergo
ꝓpt̃̾ rachel. non ꝓpt̾ liam seluitur. Nam qͥs tandẽ
amauerit in oꝑibꝰ iusticię laborem actionum atq pas¬
sionũ: Quis eam uitam ꝓpt̾ seiꝑsam ȩipetierit. sic̃ nec
iacob liam: S tam̃ sibi nocte subpositam inusum
generandi. amplexiis fȩcunditatẽ eiꝰ exꝑtus ẽ. Dñs
enĩ eam quia ꝑseipsam diligi ñ poterat. pͥmo ut ad¬
rachel ꝑueniret᷑ tolerari fecit. deinde ꝓpt̾ filios cõ¬
mendauit. Ita uͦ unusqͥsq utilis dĩ seruus subde¬
albationis peccatoꝵ suorũ grã constitutꝰ. ꝗͥd aliud aman
insita conuersatione meditat᷑. nͥ doctrinam sapi¬
entiȩ : Quã pleriq se ꝑcepturos putant. statim ut

Expanded text:
phoenicium, tanquam nix dealbabuntur . Laban quoque phoenicium, tanquam nix dealbabuntur . Laban quoque interpretatur dealbatio. cui servivit Jacob propter Rachel. Neque enim se quisque convertit sub gratia remissionis peccatorum seruire iustitiae, nisi ut quiete uiuat in uerbo, ex quo uidetur principium, quod est deus. ergo propter Rachel, non propter Liam. nam quis tandem amauerit in operibus iustitiae laborem actionum atque passionum? quis eam uitam propter se ipsam expetiuerit? sicut nec Iacob Liam, sed tamen sibi nocte subpositam in usum generandi amplexus et fecunditatem eius expertus est. dominus enim eam, quia per se ipsam diligi non poterat, pRachel perveniretur, tolerari fecit. 8. Deinde propter filios commendavit. Ita vero unusquisque utilis Dei servus, sub dealbationis peccatorum suorum gratia constitutus, quid aliud amans in conversatione sua meditatur, nisi doctrinam sapientiae? Quam plerique se percepturos putant, statim ut
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum qͦ in lib̾tate uocati sumꝰ existiment᷑ ꝑtin̾e:¬
ne: ñ tam̃ frustra due st̃. qͥa duę uite nobis in¬
xp̃i corpore p̃dicant᷑. Una aut̃ tẽporalis ẽ. in qͣ
laboramꝰ.alia ȩt̃na in qua delectationem dĩ conte̾¬
plabim̃. Lia nanq int̾p̃tatur laborans. Rachel
autem uisum principiũ siuie uerbum. Actio gͦ huiꝰ
uitȩ inqua uiuimꝰ exside. laboriosa inoꝑibꝰ. ꝙ in¬
certa quo exitu ꝓueniant adittilitatẽ eorum
quibꝰ consulere uolumꝰ. Ipsa ẽ. lia prior uxor ia¬
cob. ac ꝑ hoc & infirmis ocłis fuisse memoratur.
Cogitationes enĩ mortaliũ timidȩ & incertẽ ꝓui¬
dentie nr̃e st̃. Spes uͦ ęt̃ne contemplationis dei.
habens certam intelligentiam ueritatis: ipsa est
rachel. Hude etiam dr᷑. bona facie & pulchra spe¬
cie. Hanc enĩ amat omĩs piȩ studiosus. & ꝓpt̾ han
seruit grę dei: quia peccata nr̃a & si fuerint sic̃

Expanded text:
mentum, quo in libertatem uocati sumus, existimem pertinementum, quo in libertatem uocati sumus, existimem pertinere, non tamen frustra duae suChristi corpore praedicantur. 4. Una temporalis, in qua laboramus; alia aeterna, in qua delectationem Dei contemplamur. Lia namque interpretatur laborans, Rachel autem visum principium, sive verbum. Actio ergo hujus vitae, in qua vivimus ex fide, laboriosa est operibus, et incerta, quo exitu perveniat ad utilitatem eorum quibus consulere volumus. 5. Ipsa est Lia prior uxor Jacob, ac per hoc et infirmis oculis fuisse commemoratur. Cogitationes enim mortalium timidae, et incertae providentiae nostrae. Spes vero aeternae contemplationis Dei, habens certam intelligentiam veritatis, ipsa est Rachel. Unde etiam dicitur: Bona facie, et pulchra specie . Hanc enim amat omservit gratiae Dei, quia peccata nostra et si fuerint sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Gͥi xꝵ iacob ꝑgens mesopotamiam
accepit uxores duas filias laban frĩs rebecoe. hoc
est primo liam. scdo rachel. Inde sibi accepit lie
ancillã nomine zelpham. & ancillã rachel ba¬
lam. Exquibꝰ quattuor genuit xͦii. filios & uͣam
filiam. De lia scilicet genuit Ruben. Simeon. leui.
Iudam. Isachar. Zabulon. De Rachel aut̃. Ioseph. &
Beniatnin. De balam ancilla rachel. Dan & neptalim.
De zelpha ancilla liȩ. G̾ad & aser. hi ft̃ duodecĩ filii
isrł. Hunc aut̃ qͥd rerũ sigurauer̾ quattuor urores
iacob quarũ duȩ libere duȩ ancille fuerunt. Ui¬
demꝰ enĩ apłm inlibera & ancilla quas habebat
abraham. duo testam̃ta intelligere. S ibi inuna
& una faciliꝰ apparet qd dr̃. hic aut̃ duȩ st̃ & duȩ.
Deinde ibi ancille filius exhęredat᷑. hic uͦ ancillarii
filii simul cũ filiis liberarũ t̾ram reꝓmissionis
accipiunt. Unde hic ꝓculdubio aliud significatur.
Quanqͣm enĩ duę liberȩ uxores iacob ad nousi testa¬

Expanded text:
gitur Jacob, pergens Mesopotamiam, accepit uxores duas, filias Laban fratris Rebeccae. Hoc est, primo Liam, secundo Rachel. ancillam, nomine Zelfam, et ancillam Rachelis Balam, ex quibus quatuor genuit duodecim filios et unam filiam. De Lia scilicet genuit Ruben, Simeon, Levi, Judam, Isachar, Zabulon; de Rachel autem Joseph et Benjamin; de Bala, ancilla Rachelis, Dan et Nephthalim; de Zelfa, ancilla Liae, Gad et Aser. Hi sunt duodecim filiiino, quid rerum figurauerint quattuor istae uxores Iacob, quarum duae liberae, duae ancillae fuerunt. uidemus enim apostolum in libera et aAbraham, duo testamenta intelligere; sed ibi una et una facilius apparet, quod dicitur, Hic autem duae sunt et duae. Deinde ibi ancillae filius exhaeredatur, hic vero ancillarum filii simul cum filiaccipiunt: unde hic procul dubio aliquid aliud significatur. Quamquam enim duas liberas uxores Iacob ad nouum testa
Abbreviated transcription (Latin):
ego sũ pastor bonꝰ. Ille mercedis lucro uanũ
sibi petus abstulit: xp̃c diuersarũ gentiũ ua¬
rietatẽ sibimet congregauit. Ille tres uirgas
amputatis corticibꝰ ĩnalueis aquarũ apposint
ut earũ contẽplatione iuttiplicarentur eius
oues: & dñs ñr maqua baptismatis triũ po
C De fuga iacob ⁊ Rachel que
XXUI. furata est deos patris sus

Expanded text:
Ego sum pastor bonus . Ille mercedis lucro varium Ego sum pastor bonus . Ille mercedis lucro varium sibi pecus abstulit: Christus diversarum gentium varietatem sibimet congregavit. Ille tres virgas amputatis corticibus, in alveis aquarum apposuit, ut earum contemplatione multiplicarentur ejus oster in aqua baptismatis trium per. De fuga Jacob et Rachel, quae furata est deos patris su
Abbreviated transcription (Latin):
Uix tandem quidẽ ꝑ qd̾ ꝑtarũ est. ut in princi¬
pio erat uerbũ & uerbũ erat apud dm̃ ꝙ deus
sine phantasmate carnalis cogitationis & sa¬
lubrit̃ uł exparte capiat᷑. Alo quoq sensu liã
& tachel uictorinꝰ martyr & cȩteri insimilitudinẽ
eccłie uł sinagogȩ int̾p̃tati st̃. Liam nanq mai¬
orem natu sinagogȩ teniusse eristimabant iypũ
quia pͥor dĩ genuit popłm & quidẽ & oculis legti
quia tempore posterior. Pulchra: quia scã cor
ꝓspicere meruer̃t. Quȩ etiam tandiũ sterił
fuit.. quousq sinagoga popłm generauit.
maior. nͥ quia dñs ut ȩccłiam assumeret
priꝰ sinagogam sibi coniunxit: Seruitꝰ itaq
ipsius ia cob septem annor ꝓduabꝰ uroribusꝰ
huiꝰ ute p̾sentis tẽpus significat. qd ꝑseptẽ
dies uoluit᷑. in quo dñs formã serui accepit:
factus obȩdiens pat̾nę uoluntati usq admor¬
re.Ille oues pauit. & dñs in euangłio dicit.

Expanded text:
vix tandem quidem quia perrarum est, ut: In princivix tandem quidem quia perrarum est, ut: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus tur, et sine phantasmate carnalis cogitationis et salubriter vel ex parte capiatur. Alio quoque sensu Liam et Rachel Victorinus martyr, et caeteri in similitudinem Ecclesiae vel Synagogae interpretati sunt. Liam enim majorem natu Synagogae tenuisse existimant typum, quia prior Dei genuit populum. Et quidem et oculis legitur quia tempore posterior. Pulchra, quia corpore eprospicere meruerunt. Quae etiam tandiu sterilis fuit, quousque Synagoga populum generabat. major, nisi quia Dominus, ut Ecclesiam assumeret, prius Synagogam sibi conjunxit? Servitus itaque ipsa Jacob septem annorum pro duabus uxoribus hujus vitae praesentis tempus significat, quia per septem dies evolvitur, in qua Dominus formam servi accepit, factus obediens paternae voluntati usque ad morre . Ille oves pavit, et Dominus in Evangelio dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
bonam opinionem. noli sugere officiosũ laborẽ.
hȩc inȩccłia geri quisqͥs aduerterit. ceruit &
exꝑitur inexemplis quȩ intelligimꝰ in libris.
Quis ñ uideat hoc geri toto orbe t̾rarũ. uenire
homines ab oꝑibꝰ scłi. & ire inociosum cognos¬
cende & contẽplandȩ ueritatis tanquã inam¬
plexi rachel. & excipi de transuerso eccłiasticã
necessitatẽ. atq ordinari in labore tanquã lia
dicente. ad me intrabis: Cutibꝰ istud mysteriũ
dĩ dispensantibꝰ. ut in nocte huiꝰ scłi filios gene¬
rent fidei: laudat᷑ apopłis etiam illa uitã. cuiꝰ
amore conuersi sꝑem scłi reliquert̃. & excuiꝰ ꝓfes¬
sione ad miscd̃iam regendȩ plebis assũpti ft̃.
Id enĩ agunt in omĩbꝰ laboribꝰ suis. ut illa ꝓfes¬
sio quã se conuerterant. quia tales rectores po-
olentibꝰ & clarę nitentibꝰ potiatur. quȩ aliquan¬
do & ipsa p̾stante miscdia dĩ ꝑseipsam parit.

Expanded text:
bonam opinionem? noli defugere officiosum laborem. bonam opinionem? noli defugere officiosum laborem. haec in ecclesia geri, quisquis aduerterit. cernit. experimur in exemplis, quod intellegamus in libris. quis non uideat hoc geri toto orbe terrarum, uenire omnes ex operibus saeculi et ire in otium cognoscendae et contemplandae ueritatis tamquam in amplexum Rachel; et excipi de trauerso ecclesiastica necessitate atque ordinari in laborem tamquam Lia dicente: ad me intrabis? quibus caste mysterium dei dispensantibus, ut in nocte huius saeculi filios generent fidei, laudatur a populis etiam illa uita. cuius amore conuersi spem saeculi reliquerunt, et ex cuius professione ad misericordiam regendae plebis adsumpti sunt. id enim agunt in omnibus laboribus suis, ut illa professio, quo se conuerterant, olentibus et clare nitentibus potiatur. Quae aliquando et ipsa praestant misericordia Dei per se ipsam parit,
Abbreviated transcription (Latin):
uis acciꝑe: acsi diceret᷑. Parũ est qd̾ homines
ad laborem rerũ gerendarũ necessarios. inocio
detinet uita studiosor. insuꝑ & popularẽ głam
requirunt  inde ut eam iuste cõparet.im¬
ꝑcit rachel sorori suȩ uirũ illa noctẽ. Ut scili¬
cet qui itirtute laboriosa regimini popłor
acõmodati st̃. etiã si scientiȩ uacare delegerant.
suscipiant exꝑientiam temptationũ. curarũ¬
quoq sarcinam ꝓitolitate cõmuni. nec ipsa
doccrina sapientię cui uacare studuetart blas¬
phemet᷑. neq adipiseat᷑ ab imꝑtioribꝰ popłis en¬
stimationẽ bonã qd̃ illa pomã significant. &
qd̃ necessarium ẽ. exhortationẽ discentium. S pla¬
ne ut hanc curam suscipiant ui cogunt᷑ satis.
& hoc significatũ ẽ. qd̾ cũ uenerat de agro iacob
occurit ei lia. eũq detinens ait. ad me intrabis.
Conduri enĩ te ꝓmandragoris filii mei. Tanquã
diceret. Doctrinȩ quam diligis ius conferre

Expanded text:
uis accipere? ac si diceretur: parum est, quod homines uis accipere? ac si diceretur: parum est, quod homines ad laborem rerum gerendarum necessarios in otio detinet uita studiorum, insuper et popularem gloriam requirit? Proinde ut eam iuste conparet, inpertit Rachel uirum sorori suae illa nocte, ut scilicet qui uirtute laboriosa regimini populorum adcommodati sunt, etiamsi scientiae uacare delegerant, suscipiant experientiam temptationum curarumque sarcinam pro utilitate communi, ne ipsa doctrina sapientiae, cui uacare statuerunt, blasphemetur neque adipiscatur ab inperitioribus populis existimationem bonam, quod illa poma significant, et quod necessarium est ad exhortationem discentium. sed plane ut hanc curam suscipiant, ui coguntur. satis et hoc significatum est, quod cum ueniret de agro Iacob, occurrit ei Lia eumque detinens ait: ad me intrabis: conduxi enim te pro mandr-agoris filii mei, tamquam diceret: doctrinae. quam diligis, uis conferri
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine ocim toto pectore tanquam inspectione
rachel ferunt᷑ inamplexiis. Et quia bonũ ẽ. ut
etiam hȩc inta latius in netescens popularem¬
głam mereat᷑. iniustũ ẽ. etiam ut eam conseꝗͥt᷑.
si amatorẽ suũ ad ministrandis eccłiasticis cuiis
aptũ & idoneũ innegotio detinet. nec guberna¬
tionẽ cõmunis utilitatis impendit: ꝓpt̃ea lia so¬
rori suȩ dicit. Parũne ẽ. ⁊ͥ qd̾ uirũ meum accee¬
pisti. isuꝑ & mandragoram filii mei uis accipe.
Pinũ uirum significãt eos om̃s. qui cũ sint age̾¬
di utrcute habiles. & digni quibꝰ regim̃ eccłie
cõmitat᷑ addispensandũ fidei sacram̃tũ: illi accen¬
si studto doctrine ato indagandȩ & conteplan¬
dȩ sapientiȩ. se ab om̃ibꝰ actionũ molestiis remo¬
iẽre. atq mocio discendi aut docendi uolunt
conscendere. Ita gͦ dictũ ẽ. parũne ẽ. tͥ qͥa accep¬
sl uirũ meũ. in suꝑ & mandragoras filũ mei

Expanded text:
doctrinae otium toto pectore tamquam speciosae doctrinae otium toto pectore tamquam speciosae Rachel feruntur amplexum. Sed quia bonum est, ut etiam haec uita latius inngloriam mereatur. Injustum est autem ut eam consequatur, si amorem suum administrandis ecclesiasticis curis aptum et idoneum in otio detinet, nec gubernationem communis utilitatis impetit. Propterea Lia sorori suae dicit: Parum est tibi quod virum meum accepisti, insuper et mandragoram filii mei vis accipere ? Per unum virum significans eos omnes, quia cum sint agendi virtute habiles, et digni quibus regimen Ecclesiae committatur ad dispensandum fidei sacramentum, illi accensi studio doctrinae atque indagandae et contemplandae sapientiae se ab omnibus actionum molestiis removere, atque in otio discendi aut docendi volunt considere. Ita ergo dictum est: Parum est tibi quod accepisti uirum meum, insuper et mandragorica filii mei
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ mala mandragorica inuenit exiens in agrũ.
idẽ. honeste ambulans ad eos qui foris st̃. Doctri-¬
na uͦ illa sapientiȩ que auulei strepitu remotis¬
sima incontẽplatione ueritatis dulci delectatione
defigit᷑:. hanc popularẽ głam quantuilũcunꝙ ñ
asseq̃ueret᷑. nͥ ꝑ eos qui in mediis turbis agendo. accon
gotiosi homines ꝑ quos multitudinis admini¬
strat᷑ utilitas & quor actoritas popłis cara est
testimoniũ ꝑhibent etiam uite ꝓpt̾ studium
conquirende & contẽplandę ueritatis ociose: qͦdañ
mala mandragora ꝑliam ꝑueniunt ad rachel.
Adipsam uͦ liam ꝑfiliũ pͥmogenitũ idẽ. ꝑ honorem
fęcunditatis eiꝰ in quo est om̃is fructꝰ laboriose
atq int̃ incerta tẽptationũ ꝑiclitantis actionis.
quam pleriq bono ingenio p̃diti studioq flagrantis
quanius idonei regendis populis esse possint:
tam̃ euitant ꝓpt̾ turbulentas occupationes & in

Expanded text:
filius mala mandragorica inuenit exiens in agrum, filius mala mandragorica inuenit exiens in agrum, id est honeste ambulans ad eos, qui foris sunt; doctrina uero illa sapientiae, quae a uulgi strepitu remotissima in contemplatione ueritatis dulci delectatione defigitur, hanc popularem gloriam quantulamcumque non assequeretur nisi per eos, qui in mediis turbis agendo ac suadgotiosi homines, per quos multitudinis administratur utilitas, et quorum auctoritas populis cara est. testimonium perhibent etiam uitae propter studium conquirendae et contemplandae ueritatis otiosae, quodam modo mala mandragorica per Liam perueniunt ad Rachel; ad ipsam uero Liam per filium primogenitum, id est per honorem fecunditatis eius, in qua est omnis fructus laboriosae atque inter incerta temptationum periclitantis actionis: quam plerique bono ingenio praediti studioque flagrantes quamuis idonei regendis populis esse possint, tamen uitant propter turbulentas occupationes et in
Abbreviated transcription (Latin):
filios hȩredes regni suscipiat: idõ dñs dic̃. Quiȩ dieunt
facite. quȩ aut̃ faciunt facere nolitẽ. Inde & apłs.
x in hoc gaudeo & gaudebo: tanquam ꝓpt̾ an¬
cillam parientẽ de ꝓle numerosiore lȩtatur. Est¬
uͦ quidam lie fȩtus exbeneficio rachel editꝰ. eũ uirũ
suũ secũ debita nocte cubiturũ acceptis a filio lie
mandragoricis malis. cũ sorore cubare ꝑmittit.
Quid enĩ de mandragora dicendũ ẽ : ̾inde rem cõꝑit
pulchram & suauȩ olentem. sapore aut̃ insipido.
& idõ in illo mandagorico pomo figurari intelli¬
gam famam bonã popularẽ. Unde dic̾ apłs. Opor-¬
tet etiam testimoniu haberi bonũ ab eis qui foris
sunt. Qui licet parũ sapiant. reddunt tam̃ ple¬
rũq labori eorũ ꝑ quos sibi sconsulit᷑ & splendorem
laudis. & odorẽ bone opinionis. Hec adistam głam
popularẽ pͥmi ꝑueniunt eoꝵ qͥ st̃ in eccłia. nͥ qͥcũq
inactionũ piculis & labore uersant᷑. P ropt̃ea liȩ

Expanded text:
filios heredes regni suscipiat, ideo dominus dicit: quae dicunt, facite: quae autem faciunt, facere nolite. unde in et in hoc gaudeo, sed et gaudebo, tamquam et ancilla pariente de vero quidam Liae fetus ex beneficio Rachel editus, cum virum suum secum debita nocte concubiturum, acceptis a filio Liae mandragoricis malis, cum sorore cubare permittit. Quid enim de mandragora dicendum est? Proinde rem comperi pulchram et suave olentem, sapore autem insipido; et ideo in illo mandragoric pomo figurari intelligam famam bonam popularem. Unde dicit Apostolus: Oportet etiam testimonium habere bonum ab eis qui foris sunt ; qui licet parum sapiant, reddunt tamen plerumque labori eorum per quos sibi consulitur, et splendorem laudis, et odorem bonae opinionis. Nec ad istam gloriam popularem primi perueniunt eorum, qui sunt in ecclesia, nisi quicumque in actionum periculis et labore uersantur. propterea Liae
Abbreviated transcription (Latin):
mines ad mortem  Turris eius. suꝑbra huius
mundi est. uł impia dogmata hȩreticoꝵ. quia
postqͣm orti st̃ aborientẽ idẽ. a uero lumine re¬
cesserunt. & uenert̃ in cãpum semnaar qui
int̾p̾tat᷑ excisio dentiũ: statim aduersꝰ dm̃
impietatis suȩ edificant turrem ac doginatũ
suꝑbiam nefario ausu confingunt. uolentes
uisi st̃: ita & hęretici abunita fidei confessione
segregati int̾ se diuersitate erroris quasi ꝑ dissonan¬
tiam linguȩ inuicem secernunt᷑. & quos armat
aduersus dm̃ elate conspirationis ꝑniciosa con¬
sensio: rursus int̾cidente dogmatũ discordia di¬
uidit oborta repente confusio. qͦs qͥdem ipsa tri¬
nitas da̾nat inquam offendunt. Ipsa eos disꝑgit
rietate utiꝙ erroris. siue scismatũ. Eo autem
cẽpore quando linguarũ facta est uarietas. in
sola domo heber quȩ antea fuit linqu a re¬
mansit. nẽ quoq insola ȩccłia quȩ est doniꝰ
axpĩ. unitatem esse confessionis & fidei pacen

Expanded text:
mines ad mortem? Turris ejus superbia hujus mundi est, vel impia dogmata haereticorum, qui postquam moti sunt ab Oriente, id est, a vero lumine recesserunt, et venerunt in campum Sennaar, qui interpretatur excussio dentium, statim adversus Deum impietatis suae aedificant turrim, ac dogmata superbiae nefario ausu confingunt, volentes visi sunt, ita et haeretici, ab unitate fidei confusione segregati, inter se, 296 diversitate erroris, quasi per dissonantiam linguae, invicem secernuntur; et quos armat adversus Deum elatae conspirationis perniciosa consensio, rursus, intercedente dogmatum discordia, dividit oborta repente confusio. 4. Quos quidem ipsa Trinitas damnat, in quam offendunt, ipsa eos dispergit, rietate utique erroris, sive schismatum. Eo autem tempore quando linguarum facta est varietas, in sola domo Heber, quae antea fuit lingua remansit. Ita et nunc in sola Ecclesia, quae est domus Christi, unitam esse confessionis et fidei
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ad significandũ cor iudeorũ lapideum:
Per lapidis enĩ insensibilitatem. de mon¬
strauit duram eorũ mentis stoliditatẽ. de qua
ꝓpħa dicit. Aitferam ab eis cor lapideũ. & dabo
lapideis. s intabulis cordis carnalibꝰ. Heq enim
hoc tabulȩ carnales uolunt ut carnalit̾ sapi¬
amꝰ. sed quod in cõparatione lapidis qui fine
sensu ẽ. caro sentit. iocirco plapidis duriciam
significatũ est cor ñ intelligens. & ꝑcarnis sen¬
sibilitatem significatũ est cor intelligens.
uod aut̃ addit᷑ ibi adño.
non facietis uobis deos aureos & argeni¬
teos. altare det̾ra facietis mͥ. altare enim
det̾ra deo facere est. in incarnationẽ mediatores
spare Cune ꝯͥppe a dõ nr̃m nunꝰ accipit. qndo
inhoc altari nr̃a humilitas. idẽ suꝑ dominioe in¬
carnationis fidem posuerit qͥcqͥd bene oꝑatur. Inal¬
tan gͦ de t̾ra oblationĩ munꝰ acerpitur. Naccis nr̃ꝓ¬

Expanded text:
 ad significandum cor Judaeorum lapideum? Per lapidis insensibilitatem demonstravit duram eorum mentis stoliditatem, de qua propheta dicit: Auferam ab eis cor lapideum, et dabo lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Neque enim hoc tabulae carnales volunt, ut carnaliter sapiamus, sed quia in comparatione lapidis, qui sine sensu est, caro sentit, idcirco per lapidis duritiem significatum est cor non intelligens, et per carnalem sensibilitatem significauod autem additur ibi a Domino: Non facietis vobis deos aureos et argenteos, altare de terra facietis mihi . Altare enim de terra facere, est Incarnationem Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo nostro munus accipitur, quando in hoc altare humilitas, id est, super Dominicae Incarnationis fidem posuerit, quidquid bene operatur. In altare ergo de terra oblationum munus offerimus, si actus n
Abbreviated transcription (Latin):
sacir leccionis innuit᷑. quia salomon & diuinitꝰ aae¬
pesse sapiernam: & tam̃ post acceptam  eandem sipren¬
cam merecricũ statim pulsatꝰ questione inem opie
mepte̾ mulierũ ꝓtulit: quia nimirum sepe cum
ones turbant ut quę subleuata imiienso muner
grutiat ecam deptatone pulsata qͥd sit inse tnit nen
ꝓbat subito infirmꝰ ꝑdeserta fugiens unã mulierem
erpauit ndic paulus ad t̾ciũ gelum ducit paradisi pene¬
deans secreta considatis ꝙ tam̃ ad semet ipsũ redieus cont̾
carnis labiordt. ⁊ egem altam inm̃bris suis sitstiere .ut̃¬

Expanded text:
s lectionis innuitur, quia Salomon et divinitus accepisse sapientiam, et tamen post acceptam eamdem sapientiam, meretricum statim pulsatus quaestione memoratur; m mulierum pertulit, quia nimirum saepe cumones turbant, ut quae sublevata immenso munere exsultat, etiam tentatione pulsata, quid sit inveniat. Sic batus subito infirmus per deserta fugiens nimium mulierem expavit. Sic Paulus ad tertium coelum ducitur, paradisi penetrans secreta considerat; et tamen ad semetipsum rediens contra carnis bellum laborat, legem aliam in membris susti
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Dignus est oꝑariꝰ mercede sua. Uult gͦ scriptu¬
ra doctoribꝰ p̃stari carnalia. a quibꝰ spũaliã consequun¬
tur. quia p̃dicatores occupati indotrina. necessaria
yiti. de non coquendo hedo in lacte matͥs sue

Expanded text:
dicit: Dignus operarius est mercede sua . Vult ergo Scriptura doctoribus praestare carnalia, a quibus spiritalia consequuntur, quia qui praedicatores occupavit doctrina necessaria VIII. De non coquendo haedum in lacte matris su
Abbreviated transcription (Latin):
mundo post tenebras longȩ ignorantiȩ monstrat᷑. P ulcͣ
ut luna. electa ut sol. Quia sole iusticię illustrata noctẽ
rũ acies ordinata. Terribilis aerus potestatib in unita.
nucũ ut uiderẽ poma conuallis. Ortus etenim nucĩ
me uidemꝰ s fracta ꝑ tẽptationẽ testa corꝑoris: apparebit
interne dulcedinis gustus. Poma conuallis. fructus :
huntilitatis. D escendit scã eccłã ꝑ doctores scõs. ut uide¬
at ꝗͥ ꝓficiunt ad fructus bonos. qͥue adhuc indigeant
doctrinȩ irrigatione. Et inspicerẽ si floriuss uinea
uspicerẽ. si uirtutũ studia floruissent. Et germinas¬
sent mala punica. Siqͥ ad exemplũ dñice passionis p̾¬
parati essent suum fundere sanguinem

Expanded text:
o post tenebras longae ignorantiae monstratur. Pulchra ut luna; quia sole justitiae illustrata noctem orum acies ordinata. Terribilis aeris  Cod. Vat.nucum, ut viderem poma convallis. Hortus etenim nucum ime videmus, sed fracta per tentationem testa corporis, apparebit internae dulcedinis gustus. Poma convallis fructus est humilitatis. Descendit sancta Ecclesia per doctores sanctos, qui proficiunt ad fructus bonos, quive adhuc indigent doctrinae irrigatione. Ut inspicerem si floruisset vinea. Inspicerem si virtutum studia floruissent. Et germinassent mala punica. Si qui ad exemplum Dominicae passionis praeparati essent suum fundere sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
inuentꝰ ut homo. huc illucq de ambulabat : quia &
iudeam iuxta & longe positas gentes uocat. Suꝑ mor¬
tuũ septies insꝑirat : quia aꝑtione diuini muneris grãm
septiformis sp̃s in peccati morte iacentibꝰ aspirat. Moxꝙͣ
gͥ uidetur : quia is quem t̾roris uirga suscitare ñ poduit
ꝑ amoris spm ꝓuer aduitam redit

Expanded text:
inventus ut homo . » Huc illucque deambulat, quia et inventus ut homo . » Huc illucque deambulat, quia et Judaeam juxta se, et longe positas gentes vocat. Super mortuum septies aspirat, quia ad perceptionem divini muneris gratia septiformis Spiritus in peccati morte jacentibus aspirat. « Moxque vivens erigitur, » quia is quem terroris virga suscitare non potuit, per amoris spiritum puer ad vitam redit
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ puer ab heliseo missus cũ bacłõ ñ resuscitat.
ꝑsemet ipsitm uͦ heliseus ueniens. seꝙ suꝑ mortuũ sternens.
atq ad enis menbra se colligens. huc illucq de ambulis. a
more mortui septies aspnans. hunc adrediuiuã lucẽ ꝓtitiꝰ¬
quasi mortuum puerũ doluit: cũ extinctos nõs iniqui-¬
tatis aculeo miseratꝰ asperit. Et quia ꝑmoysen t̾rorem
dicebat. Siqͥs hȩc uł illa fecerit : morte moriat᷑. A peccati
gͥ morte timor nos suscitare ñ ualuit: s ad statum uitȩ
aspirata mansuetudins grã erȩt̃. S puer cũ bacło mor¬
tuũ suscitare ñ ualint: quia paulo attestante nicħ ad
ꝑfectum addux̃ lex. Ipse aut̃ ꝑsemet ipsũ ueniens. & suꝑ
cadauer se humilit̾ steruens. ad erequenda sibi mortui men-¬
bra se colligit. quia cũ informa dĩ. eẽt. ñ rapinam arbi-¬
tratꝰ ẽ.ẽẽ. se ęqualem dõ s semet ipsũ erinaniu̾ forman¬
serui accipiens: insimilitudinẽ hominũ factus. & habitu

Expanded text:
quem puer ab Helisaeo missus cum baculo, non resuscitavit. semetipsum vero Helisaeus veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque deambulans, et in ore pueri septies aspumani generis Deus, quasi mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitadicebat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur. » A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit: « Quia, » Paulo attestante, « nihil ad perfectum adduxit lex. » Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver humiliter sternens, et super exaequanda sibi mortui membra se collegit, quia « cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sservi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu
Abbreviated transcription (Latin):
sienit liber. Discreuitq siꝙ hoc firmatntũ aquas.
id÷ celestes popłos anglorum. quia ñ opꝰ habente
hoc suspicere firmam̃tũ. ut legentes audiant uer¬
bum dei. indent enĩ eum semꝑ & diligunt: s suꝑ¬
posint ipsũ funmam̃tũ legis suȩ sũꝑ infirmitatẽ
inferiorũ popłorũ. ut sibi suspicientes cognoscant.
qualit̃ discernant int̾ carnalia & sp̃ualia. quasi
int̃ aquas superiores & inferiores. Post hec dies
teia collegit inunũ aquas inferiores salsas. hoc est
homines infideles qui cupiditatũ tempestate &
temptanonũ carnaliũ fluctibꝰ quatͣ nnt᷑. & in
seipsis quasi amaritudo includunt᷑. Segregauitq
abeis aridam. popłm scilicet fontẽ fidẽi sitientẽ.
Obfiritq de hinc suꝑborũ limites & cohercuit eos.
ne turbulentis iniquitatũ suarũ fluctibꝰ aridã.
id ÷ animã sitientẽ̾ dm̃ conturbent. Liceatq ei ger¬
minare bonorũ oꝑum fructus scd̃m genus. dili¬
gens ꝓximum insubsidiis necessitatum carnaliũ.

Expanded text:
sicut liber . Discrevitque super hoc firmamentum aquas, id est, coelestes populos angelorum, qui non opus habent hoc suspicere firmamentum, ut legentes audiant verbum Dei. 7. Vident enim eum semper, et diligunt, sed superposuit ipsum firmamentum legis suae super infirmitatem inferiorum populorum, ut ibi suspicientes cognoscant qualiter discernant inter carnalia et spiritualia, quasi inter aquas superiores et inferiores. 8. Post haec die tertio collegit in unum aquas inferiores salsas: hoc est, homines infideles, qui cupiditatum tempestate et tentationum carnalium fluctibus quatiuntur, et in se ipsis, quasi amaritudo, includuntur. Segregavitque ab eis aridam, populum scilicet fontem fidei sitientem, fixitque dehinc superborum limites, et coercuit eos, ne turbulentis iniquitatum suarum fluctibus aridam, id est, animam sitientem Deum, conturbent; liceatque ei germinare bonorum operum fructus sgens proximum subsidiis carnalibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ego sum principium quod & loquor uobis.
In hoc igit᷑ pͥncipio fecit deus clum idest. spuales.
quia cęlestia meditant᷑. & quȩ st̃ in ipso fecit & car¬
nales : quia t̾renum hominẽ necdũ deposuerunt.
Terra aut̃ erat inanis & uacua. Terra scilicet car¬
nis nr̃e inanis erat & uacua. pͥusquam acciꝑet doc¬
trinȩ formam. Et tenebre erant suꝑfaciem abissi.
Quia delictorum cęcitas & ignorantię ꝓfunda ob¬
aquas. Sp̃s aut̃ dei suꝑ cor nr̃m tenebrosum &
fliudũ quasi suꝑ aquas iam suꝑferebatur: in quo
subsistentes requiesceremꝰ. cuiꝰq uiuificarem᷑ flatu.
& cuiꝰ unda abluerem᷑. Dixit quoq deus. fiat lux.
Idest illuminatio credulitatis appareat. Prima enĩ
datum est. Dñs deus tuus ds̃ unꝰ est. Propt̃ quam
sidem qpse dñs etam uisibiltt in munds axarere uolu
filios de arucis a peccatonbꝰ tanquĩa enibieis nomi
uiocu d drem illos noctem aen qura in lucis nomi¬
ne uifti appellant᷑: audi poplm. fursas ingnei

Expanded text:
it: Ego principium, qui et loquor vobis . In hoc igitur principio fecit Deus coelum, id est, spirituales, qui coelestia meditantur et quaerunt; in ipso fecit et carnales, qui necdum terrenum hominem deposuerunt. Terra autem erat inanis et vacua. Terra scilicet carnis nostrae inanis erat et vacua, priusquam doctrinae acciperet formam. Et tenebrae erant super faciem abyssi, quia delictorum caecitas et ignorantiae profunda obaquas. Spiritus autem Dei super cor nostrum tenebrosum et fluidum, quasi super aquas, jam 262 superferebatur; in quo subsistentes requiesceremus, cujusque vivificaremur flatu, et cujus unda ablueremur. 4. Dixit quoque Deus: Fiat lux, id est, illuminatio credulitatis appareat. Prima enim datum est: Dominus Deus tuus Deus unus est. Propter quam fidem ipse Dominus etiam visibiliter in mundo apparere volufilios Dei et lucis a peccatoribus tanquam a tenebris, istos vocans diem, illos noctem, nam quia in lucis nomine justi appellantur, audi Apostolum: Fuistis inquit
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitas tanquã intab̾naculo habitat. Potest
siuȩ odor iusticiȩ longe lateq diffusus. De quo dicit
odorem iusticiȩ suę manifestat ꝑnos.
e incenso cõposito.

Expanded text:
divinitas tanquam in tabernaculo habitat. Potest sive odor justitiae longe lateque diffusus. De quo dicit odorem justitiae suae manifestat per nos . De incenso composito.
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc intrauit adpharaonem morsesa
aaron petentes uiam truĩ dierũ ꝓficisci
indeserto popłm isrł. & ibi sacrificene diĩo deoe
untes de egypto. ꝑuenire possimꝰ ad locii in quo
iminolare debeamꝰ. Uia ista ap̃e est qui dixit.
ego sum uia &e ueritas & uita. Quȩ uia triduo a¬
nobis incedenda est. Qui enĩ conffessus fuerit
inore suo dnm̃ suum. & erediderit incorde suo
qd ds̃ suscitauit eum amortuis tercia die. saliuis
erit. hec ẽ. gͦ tridui uia ꝑ quam uenit᷑ in locum
inquo dño immolet᷑. & reddat᷑ sacrificiũ laudis. Abo¬
 quod ab ominant᷑ egyptii hoc isrłite dño offert᷑.
quia simplicitatẽ conscientiȩ quam sapientes huiꝰ
scłi hoc ͤ ciies egyptii quasi fatuitatẽ deputant.
hanc iusti deõ insacrificiũ immolant. & ꝑid dõ
placere ꝓcurant. qd̾ scło & demundo abiectum
& contemptibile esse considerant. scd̃m apłm qui
ait. nã que stulta sunt mundi elegit ds ut con¬
callidus hostis consurgit. & maiora uitia quibꝰ

Expanded text:
ost haec intrant ad Pharaonem Moyses et Aaron petentes viam trium dierum profiscisci in deserto populum Israel, et ibi sacrificare Domino Deo. untes dimmolare debeamus? Via ista Christus est, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita ; quae via triduo nobis incedenda est. Qui enim confessus fuerit in ore suo Dominum Jesum, et crediderit in corde suo quod Deus illum suscitavit a mortuis tertia die, salvus erit. Haec est ergo tridui via, per quam pervenitur ad locum in quo Domino immoletur et reddatur sacrificium laudis. Abosed quod abominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt, quia simplicitatem conscientiae, quam sapientes hujus saeculi, hoc est, cives Aegyptihanc justi Deo in sacrificium immolant, et per id Deo placere procurant, quod saeculo et mundo abjectum et contemptibile esse considerant, secundum Apostolum qui ait: Nam quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut concallidus hostis consurgit, et majora vitia quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sa temptat᷑. Notandũ qd postqm
dñs erroris nr̃i tenebras luce cogitationis suę illus¬
trat. mox temptationis aculeo uisitando ꝓbat. qr
& accedendo corda ur̃a ad uirtutes ꝓuehit. & receden¬
do cõncuti tẽptatione ꝑmittit. Si enĩ post uirtutũ
habeat & infirmitatem suam humilit̾ agnoscat.
ꝑ accessum gr̃ę ad alta sustollit᷑ & ꝑ recessũ quid
exsemet ipso sit ꝓbat᷑. Qd̃ bene nobis erteriora¬

Expanded text:
tatur. Ubi notandum quod postquam Dominus erroris nostri tenebras lucis suae cognitione illustrat, mox tentationis aculeo visitando probat, quia et accedendo corda nostra ad virtutes provehit, et recedendo concuti tentatione permittit; si enim post virtutum habeat, et infirmitatem suam humiliter agnoscat, per accessum gratiae ad alta sustollitur, et per recessum quid ex se ipso sit probatur: quod bene nobis ex hi
Abbreviated transcription (Latin):
on plantabis om̃e lignum uxta altare dĩ.
conplantet᷑ in templo. Nemus frondentes
arbores & infructuosȩ st̃. sola delectatione uisus plan-¬
tate. Tales sunt ꝙ gentiles qui rationem suam uer¬
borum decore cõponunt. ñ ut conuertant᷑ auitiis s
delectent᷑. atq: istiusmodi seductione ꝑsuadeant. Nos
aut̃ scdm p̾ceptum dĩ iuxta altare nemus ñ planta-¬
mus. si circa dñicam fidem nichil in uerbis infructuo¬
sum. nichil audientiȩ scłaris illecebrosum cõponimꝰ.¬
s sola puritate ueritatis scientiam p̃dicationis tenemꝰ.
Hoc nemꝰ inp̃dicatione sapientie plantare uitabat apłs.
cũ dicebat. Et loquim᷑ non indoctis humanȩ sapien¬
tiȩ uerbis. s indoctrina sp̃s & uirtute

Expanded text:
on plantabis omne lignum juxta altare Dei, complantetur in templo. Nemus frondentes arbores et infructuosae sunt, solum ad delectationem visus plantatae. Tales sunt et gentiles, qui rationem suam verborum decore componunt, ut non convertant a vitiis, sed delectent, atque istiusmodi seductione persuadeant. 2. Nos autem secundum praeceptum juxta altare Dei nemus non plantamus, si circa dominicam fidem nihil in verbis infructuosum, nised sola puritate veritatis scientiam praedicationis tenemus. Hoc nemus in praedicatione sapientiae plantare vitabat Apostolus, cum dicebat: « Et loquimur non in doctis sapientiae humanae verbis, sed in doctrina spiritus et virtute
Abbreviated transcription (Latin):
abegyptio iniuriam ꝑpetientẽ inultũ. ẽẽ. ñ ꝑferens
frẽm defendit. & eundem egyꝓtiũ occidit. Cuius
figura facillime occurrit. iniuriosũ nobis in hac
pegrinatione diabolũ a xp̃o dño nobis defensis oc¬
cidi. Quod uͦ insabulo arenȩ obruit interemptũ.
manifestũ est eiꝰ iam morticinã p̃sentiam ineis
latere qui ñ habent fundam̃tũ. Unde & eccłiam
dñs inpetram ȩdificat. & eos qui audiunt uerbũ
deiꝰ & faciunt. cõparat prudenti uiro qui edificat
stulto ȩdificanti suꝑ arenam. cuiꝰ tẽptata domꝰ
runam efficit magnam.

Expanded text:
eravit injuriam perpetientem, inultum esse non ferens fratrem defendit, et eumdem Aegyptium occidit: cujus figura facillime occurrit injuriosum nobis in hac peregrinatione diabolum, a Domino Christo nobis defensis occidi. Quod vero in sabulo arenae obruit interemptum, manifestum est ejus jam morticinam praesentiam in eis latere, qui non habent stabile fundamentum. Unde et Ecclesiam Dominus in petra aedificat, et eos qui audiunt verbum ejus et faciunt, comparat prudenti viro qui aedificat stulto aedificanti super arenam, cujus tentata domus, ruinam efficit magnam.
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃m. Iuxta quod ysaias ait. ue animȩ ipsorum.
quia cogitatio ipsorũ consiliũ malũ aduersũ se
dicentes. alligamus iustũ quia inutilis ẽ. nobis.
Et indolore suo suffoderunt murũ: quando lancea¬
confoderunt illud spũale & fortissimũ ꝓpugnacu¬
furore aecensi & ira obtulerunt ap̃m pontiopi¬
lato dicentes illi. crucifige. eruͦfige. et. si hunc di¬
mittis ñ es amicus cęsaris. Et indignatio eorum
quam dura. dũ barabam latronem peterent. ꝙ
eos in iacob. & disꝑgam eos inisrł. Hic duo nomi¬
nant᷑. diuisio & disꝑsio. Iecirco quia ñ nulli exipsis
dño credider̃t. quidam in infidelitate ꝑmansert.
Diuisi enĩ dicunt᷑. ii qui ab eis separant᷑ & uenerunt
ad fidem. disꝑsi ft̃ aut̃ ii quorum ꝑatria tẽploq
subuerso ꝑorbem t̾rȩ incredulũ genꝰ spargitur.
UDas. te laudabunt fr̃s tui. Per
hunc enĩ iudam uerus confessor expͥmitur xp̃c.
quia exeiꝰ tribu scd̃m carnem nascit᷑. Ipsum lau¬

Expanded text:
m, juxta quod scriptum est Vae animae ipsorum, quia cogitatio ipsorum consilium malum adversus se dicentes: Alligemus justum, quia inutilis est nobis . Et inconfoderunt illud spiritale et fortissimum propugnacufurore accensi et ira obtulerunt Christum Pontio Pilato, dicentes illi: Crucifige, crucifige ; et, si hunc dimittis, non es amicus Caesaris ; Et indignatio eorum, quia dura, dum Barabbam latronem dimittendum eos in Jacob, et dispergam illos in Israel. Hic duo nominantur, divisio et dispersio: idcirco quia nonnulli ex ipsis in Dominum crediderunt, quidam in infidelitate permanserunt; divisi enim dicuntur ii, qui ab eis separantur, et veniunt ad fidem: dispersi autem ii, quorum patria temploque subverso, per orbem terrae increduda, te laudabunt fratres tui. Per hunc enim Judam verus confessor exprimitur Christus, qui ex ejus tribu secundum carnem est genitus. Ipsum lau
Abbreviated transcription (Latin):
tabatha. quod int̃̾p̃tat᷑ bonitas quȩ ẽ. xpẽ. Tricesima
pͥma mansio ẽ. in ebora: quod int̃p̃tatur transitus.
idẽ. mundus. de quo apłs ait. Prxteribit enĩ figura
huiꝰ mundi. In hunc uenientes scĩ dĩ. cupiunt ad me¬
liora transire. De quibꝰ psalmista canit. Et ñ dirert̃
qui p̃teribant. benedictio dñi suꝑ uos. Tricesima scdã sc̃ce sud̾a .nͥ.¬
mansio ẽ.in asiongaber. qd̃ transfert᷑ inlignauiti.

Expanded text:
tebatha, quod interpretatur bonitas, quae est Christus. Trigesima prima mansio in Hebrona, quae interpretatur transitus, id est, mundus, de quo Apostolus ait: Praeterit figura hujus mundi . Huc venientes sancti Dei cupiunt ad meliora transire. De quibus Psalmista canit: Et non dixerunt qui praeteribant: Benedictio Domini super vos . Trigesima secunda mansio est in
Abbreviated transcription (Latin):
eruditꝰ semet ipsũ. ꝓtinꝰ cum periculo militũ aquam
desiderasse rep̃hendit. eamq dño fundens libauit: sic̃
illic scriptũ est. Libauit eam dño. Insacrificio quippe
dnĩ effusa aqua conuersa ẽ: quia culpam concupiscen¬
tie mactauit ꝑpęnitentiam : rep̃hensiorus suȩ. Qͥgͦ
qn̾dam concippiscere alieam conugẽ neqͦqmͣ timuit.
post etiam quia aquã concupiscit expauit. Quia enĩ
se illicita ᷑ ꝑ petrasse meminerat: contra semet ipsum
iam rigidus etiam alicitis abstinebat.

Expanded text:
eruditus, semetipsum protinus cum periculo militum aquam eruditus, semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic scriptum est: Libavit eam Domino . In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam, quia aquam concupisset, expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus etiam a licitis abstinebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͥ se illicita meminit cõmisse aqͥbꝰdam eciam licitiᷤ
sudeat absimere: quatinꝰ ꝑhoc conditori suo satisfa¬
crat. ut qͥ cõmisit ꝓhibita. sibimet ipsi ab scidere debeat
etã concessa. ꝙ se rephendat inminimis. quẽ memint¬
in maximis qͥ se meminit inmarimis deliqͥsse. minia
st que loquor. si hȩc exsacri eloquii testimonio ñ asir¬
mõ. Ler derte uereris testam̃ti alienam urorẽ conas¬
pisci ꝓhibet : arege uͦ fortia iubere militibꝰ uł defidan
aqͣmi ñ penalit̾ uetat. Et cuncti nouimꝰ. qd ad concr¬
piscentie inucrone transirus. alienã coniugem. ꝙ ap¬
petiuit : abstulit. Cuiꝰ culpam digna uera st̃ secata.¬
& malum qd̾ ꝑpetrauit. ꝑ pęnitentiȩ lam̃ta corrent.
uicũ longe post cont᷑ hostiũ cuneos sederet. aqm
bib̾e ex eor cisterna exdesiderio uoluit. Cuiꝰ electi mili¬
tes int̾ cat̾uas aduersantiũ medias erũpentes. aqmͣ
quã desiderauerat illesi detulerunt. S uir flagellis

Expanded text:
iam licitis studeat abstinere; quatenus per hoc Conditori suo satisfaciat: ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam commissa, et se reprehendat in minimis, qui se meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimonio non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet: at regem vero fortia jubere militibus, vel desiderare aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem appetivit et abstulit, cuet malum quod perpetravit per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere ex eorum cisterna ex desiderio voluit: cujus electi milites, inter catervas adversantium medias irrumpentes, aquam quam rex desideravit illaesi detulerunt. Sed vir flagellis
Abbreviated transcription (Latin):
secũ loquentis audit. inspeluncȩ ostiũ stat. ꝙ faciem
uelat. nͥ quia dũ ꝑ contẽplationis gram̃ uox suꝑnę
intelligentiȩ sit in mente. dotus homo iam intra spe¬
luncam. ñ ẽ. quia animũ carnis ñ possidet cura : S
stat inostio: quia mortalitatis angustias exire meditat᷑.
S iam qui inostio speluncȩ consistit & uerba dĩ inaure
cordis. ꝑcipit. necesse ẽ. ut faciem uelet: quia dũ ꝑsu-¬
ꝑnam grãm ad altiora intelligenda ducim᷑. quanto
subtiliꝰ leuam̃. tanto semꝑͣ humilitatẽ nosmet ipsos
intellectu nr̃o p̃mere debemꝰ. ne conem᷑ plꝰ saꝑe quã
oportet saꝑe s sapere ad sabrietatem: ne dũ niis in¬
uisibilia discutimꝰ. aberrȩmus. ne in illa natura incor-¬
porea corꝑei luminis aliqͥd queramꝰ. dure enĩ inten¬
dere. & faciem oꝑire ẽ: uocem interioris sustantiȩ au¬
dire ꝑm̃tem. & tam̃ abomĩ specie corꝑea occłos cordis
auertere. neqͥd sibi in illa corporale animꝰ fingat. quȩ

Expanded text:
ciem velasse, quia cum per contemplationis gratiam vox supernae intelligentiae fit in mente, totus homo jam intra speluncam non est, quia animam carnis cura non possidet, sed stat in ostio, quia mortalitatis angustias exire meditatur. 18. Sed jam qui in ostio speluncae consistit, et verba Dei in aure cordis percipit, necesse est ut faciem velet, quia dum per supernam gratiam ad altiora intelligenda ducimur, quanto subtilius levamur, tanto semper per humilitatem nosmetipsos 1320 in intellectu nostro premere debemus, ne conemur plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem ; ne dum nimis invisibilia discutimus, aberremus; ne in illa natura incorporea corporei luminis aliquid quaeramus. Aurem enim intendere et faciem operire est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd est qd̾ inbasibꝰ nec leones sine bobꝰ. nec boues sine
leonibꝰ siunt: Qͥd enĩ aliud designant bases indem¬
plo. nͥ sagerdotes in godia : Qui dum sollicitudines re¬
giiminis tolerant quasi more bastũ suꝑ impositũ
onꝰ poitant. Inbasib gͥ cherubun eipͥmit᷑. quia decet
nimirũ ut sacerdotum pectora plenitudine scientiȩ
sint referta. ł leones aut̃ t̃ror seueritatis. ꝓboues
uͦ patienda mansuetudinis figurat᷑. Itaq mnbasibꝰ nec
leones siue boles nec boues sine leonibꝰ expͥmunt᷑. Qura
semꝑ insacerdotali pectore t̃rorem seueritatis custodire
debet uirtus mansuetudiuis. ut iram mansuetudo con-¬
diat : & eandem manfuetudinẽ ne fortasse dissoluta sit
xelus districtionis accendat.

Expanded text:
quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus fiunt? Quid enim aliud designant bases in templo, nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudinem regiminis tolerant, quasi more basium superimpositum onus portant. In basibus igitur cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdotum pectora plenitudine scientiae sint referta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat.
Abbreviated transcription (Latin):
tariȩ offerri potest. uotũ aut̃ ex his fieri ñ potest.
Omẽ animal qd̃ uł contritis uł tunsis. uł reiectis abla¬
no ñ facietis De manu alienigenȩ. ñ offeretis panes
dõ ur̃o. Quicꝰqͥo ałiuoꝰ dare uoluerint quȩ corrupta e
maculata sunt : om̃ino ñ suscipietis.

Expanded text:
tarie offerri potest: votum autem ex his fieri non potest. Omne animal quod vel contritis vel tonsis vel sectis, ablahoc omnino non facietis. De manu alienigenae non offeretis panes Deo vestro; quidquid aliud dare voluerint, quia corrupta et maculat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtimis se inlicisuiam uoluptatis infundunt. & bonai
se ñ excorde tenuisse ipsi testes ft̃ qͥ hȩc cito diua¬
miserunt. Nonnunquam uͦ quȩ possident tribianit.
atq indigentibꝰ cuncta largiunt᷑: s tam̃ ante uite
qd ficta pͥus pietade reliquer᷑.¬

Expanded text:
protinus se in lasciviam voluptatis fundunt, et bona protinus se in lasciviam voluptatis fundunt, et bona se non 275 ex corde tenuisse ipsi sibi testes sunt qui haec cito dimiserunt. Nonnunquam vero aliqui quae possident tribuunt, atque indigentibus cuncta largiuntur; sed tamen ante vitae quod ficta prius pietate reliquer
Abbreviated transcription (Latin):
ne odent te. Neq enĩ iusto tim̃dum ẽ ne derisor cum
corripit᷑. contumelias inferat: sed nec detractor ad odiũ
peior fiat. Int̾ hȩc sciendum ẽ. qd iustor bona quȩ ex
corde incipiunt usq adp̾sentis uite t̾minũ crescunt.
hipochritarum uͦ oꝑa quia nequaquam st̃ in oculto ra.¬
dicata : sepe ante deficruat quam p̾sens uita finiatur.
Nam plerunq studio sacre eruditionis infistunt: & qͥa
hanc ñ p̃parandis meritis. sed p̾ferendis fiuoribꝰ inqui-¬
runt statim ut iudicium humane laudis arripiunt.
& ꝑ hoc grãm transitorii ꝓuectꝰ assecunt᷑. tota mente
scłaribꝰ curis inseruiuit. atq asacra funditꝰ eruditione
uacuant᷑ & agendo post iudicant. quantũ temporalia
diligant. qui sola pͥus ȩt̃na p̃dicabant. Plerunꝙ aut̃
tĩĩ longanimitate silenpatentie continentie iurtute
decorantur. S cũ ꝑ hec quęsiti culmen honoris atan¬
gunt. cunq sibi iam reuerentia acunctis impenditur:

Expanded text:
, etc.--Neque enim justo timendum est ne derisor cum corripitur, contumelias inferat, sed ne tractus ad odium pejor fiat. Inter haec sciendum est quod justorum bona, quia ex corde incipiunt, usque ad praesentis vitae terminum crescunt. Hypocritarum vero opera quia nequaquam sunt in occulto radicata, saepe ante deficiunt quam praesens vita finiatur. Nam plerumque studio sacrae eruditionis insistunt, et quia hanc non praeparandis meritis, sed promerendis favoribus inquirunt, statim ut judicium humanae laudis arripiunt, per hoc gratiam transitorii profectus assequuntur, tota mente saecularibus curis inserviunt, atque a sacra funditus eruditione vacuantur; et agendo post indicant quantum temporalia diligant, qui sola prius aeterna praedicabant. Plerumque autetii, longanimitate patientiae, continentiae virtute decorantur; sed cum per haec quaesiti culmen honoris attigerint, cumque sibi jam reverentia a cunctis impenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ. in transmigratione babiloniȩ. facta st̃ qͣsi
animalia in ãquis & uolatiliqͣr eęli: quia tẽ
uidei int̾ gentes tanquam in mari uiuere ce¬
ꝑunt. nec habebant stabilem locũ tanquã
uolantes aues. huiꝰ diei quasi uesꝑa est mul¬
tiplicatio peocatorũ in popło iudeorum. quan

Expanded text:
id est, in transmigratione Babyloniae, facta sunt quasi animalia in aquis, et volatilia coeli, quia tunc Judaei inter gentes tanquam in mari vivere coeperunt. Nec habebant stabilem locum tanquam volantes aves. Hujus diei quasi vespera est multiplicatio peccatorum in populo Judaeorum, qu