comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa circumcisio ꝓpt̾ hoc posita in illa corꝑis parte. ꝑ qm sem̃
tͣducit᷑ ne dubitaret᷑ de semine abrahȩ nasciturus. qui adbi¬
nedicendas om̃s gentes fuit abrahe ꝓmissus. Quo nato quiss
se circũcidit nichil facit qm̃ teste apło cͥcũcisio nichil ẽ sͥ pl¬
cium nichil ẽ s obseruatio mandatoꝵ dĩ. Similimͦ qui sacmenta
ecłe data extͣ eccłam cȩlebrat nichil facit. quia ibi signũ rei sacrȩ
adhibet. uͥ res sacra eẽ ñ potest. ibi exhibet signũ scĩficationis uͥ nicħ
sc̃ificat᷑. Et ideo signũ ł sacͣmentũ illud nicbil ẽ. sic̃ &̃ circuicisio¬
nichil est. Uerũ gͦ ueritas dixit quia sine me nichil potestis facere.
hoc enĩ ueritatis testimoniũ ẽ adõ uerum. ut nichil sit etiam ip¬
sum sacͣmentũ .i. ipsum sacre rei signũ. cuiꝰ exhibent speciem pal¬
mites p̃cisi. s speciem om̃i fructu. om̃i uirtute. otm̃ uerȩ uitis iuri¬

Expanded text:
ipsa circumcisio propterea posita in illa corporis parte, per quam semen ipsa circumcisio propterea posita in illa corporis parte, per quam semen traducitur, ne dubitaretur de semine Abrahae nasciturus, qui ad benedicendas omnes gentes fuit Abrahae promissus. Quo nato quicunque se circumcidit nichil facit, quoniam teste apostolo: Circumcisio nichil est, et prepucium nichil est, sed observatio mandatorum Dei. Simili modo qui sacramenta ecclesie data extra ecclesiam celebrat, nichil facit, quia ibi signum rei sacre adhibet, ubi res sacra esse non potest. Ibi exhibet signum sanctificationis, ubi nichil sanctificatur, et ideo signum vel sacramentum illud nichil est. Verum ergo veritas dixit: Quia sine me nichil potestis facere. Hoc enim veritatis testimonium est adeo verum, ut nichil sit apud ipsum sacramentum, id est ipsum sacrae rei signum, cuimites praecisi; sed speciem omni fructu, omni virtute, omni verae vitis viri
Abbreviated transcription (Latin):
ma radice ꝓcedere ꝯfessi fueritis. Dicit enĩ fidel & uerar testis nr
Qui manet in me & ego. in eo hic fert fructũ multũ. quia siue
me nichil potestis facere. Plane nichil. qͥa peccatũ nicħ ẽ. qͦd
solũ sine ipso facere possumꝰ. Non enĩ ẽ peccatũ ulla substan¬
tia. s corruptio substantie. Similit̾ mendatiũ ꝓnichilo ẽ ha¬
bendum. Est namq mendatiũ quo id significat᷑ eẽ qͦd nonẽ
cis. qͦd idem ẽ. ac si dicamꝰ non ẽ qͦd dicis. ñ ẽ ita ut in rerũ et¬
tentia sicut significant ũba tua. & ideo recte mendatiũ nichil
dicitur. qͥa ñ habet uͥ subsistat eiꝰ existentia subtracta uł dene¬
erat circumcisio apło affirmante circũcisio nichil ẽ .i. falsum
signũ ẽ qͥa qͦd illo signo significat᷑ futurũ. iam ẽ p̾teritũ nat
xp̃o de semine abrahȩ. cuiꝰ futurȩ natiuitatis erat signũ ueni

Expanded text:
ma radice procedere confessi fueritis. Dicit enim fidelis et verax testis noster: ma radice procedere confessi fueritis. Dicit enim fidelis et verax testis noster: Qui manet in me et ego in eo, hic fert fructum multum, quia sine me nichil potestis facere. Plane nichil, quia peccatum nichil est, quod solum sine ipso facere possumus. Non est enim peccatum ulla substantia, sed corruptio substantiae. Similiter mendacium pro nichilo est habendum. Est namque mendacium, quo id significatur esse quod noncis, quod idem est', ac si dicamus: 'Non est quod dicis'. Non est ita in rerum existentia, sicut significant verba tua; et ideo recte mendacium nichil dicitur, quia non habet ubi subsistat eius existentia subtracta vel deneerat circumcisio, apostolo affirmante: Circumcisio nichil est, id est falsum signum est; quidquid illo signo significatur futurum, iam est preteritum, nato Christo de semine Abrahae, cuius futurae nativitatis erat signum verum
Abbreviated transcription (Latin):
palimnitum eiꝰ nesciat unitatem: Quam diu palmites inuite ma¬
irit tam diui ascendentẽ ꝑuenas intimas genuinũ radicis eiꝰ hu¬
morem bibunt. & uiuunt florentq. & flores fructus paturiunt.
At uͦ si de uite palmes excisus fuerit iam boni suci eiꝰ particeps
ẽ ñpotest. s nec uiuit nec usum habet aliũ nͥ ut uugnẽ mittat᷑
ꝙ ardeat. Itaq o heretici atq scismatici ab ȩccłȩ corꝑe uos p̾ede¬
tes. & ꝓpͥis ad inuentionũ uestrarũ sarcłis p̃cisi nolite pitare qꝰ
uitalem fructũ ferre possitis. Itemq & uos p̃sumptores ꝙ niuns
assertores lib̃i arbitrii qui uos putatis ñ indigere auxiliantis q
miserantis grẽ dĩ tanꝗͣ uolentes & currentes ur̃a uelocitate
uitȩ sempit̾nȩ fructũ cõp̃hendere possitis: scitote uos horrenda
manu agricolȩ tollendos & in ignem mittendos. nͥ omnẽ pulc̃¬
tudinẽ omnemq fructuũ uenustatẽ non ex uob̃ s ex uitis inti¬

Expanded text:
palmitum eius nesciat unitatem? Quamdiu palmites in vite manent, tamdiu ascendentem per venas intimas genuinum radicis eius humorem bibunt, et vivunt florentque et flores fructus parturiunt. At vero si de vite palmes excisus fuerit, iam boni suci eius particeps esse non potest; sed nec vivit nec usum habet alium, nisi ut in ignem mittatur et ardeat. Itaque, o heretici atque scismatici ab ecclesie corpore vos precidentes et propriis adinventionum vestrarum sarculis precisi, nolite putare, quod vitalem fructum ferre possitis. Itemque et vos presumptores et nimii assertores liberi arbitrii, qui vos putatis non indigere auxiliantis et miserantis gratiae Dei tanquam volentes et currentes vestra velocitate vitae sempiternae fructum comprehendere possitis: sllendos et in ignem mittendos, nisi omnem pulchritudinem omnemque fructuum venustatem non ex vobis, sed ex vitis inti
Abbreviated transcription (Latin):
Ineadẽ q̃ senectus & decrepita. Idemptitas qͥdẽ
denarii. eande ꝑpetuitatẽ notat. Nulliꝰ enĩ ibi
uita breuior. aut longiorerit alia. sed ide d̾s om̃ls
cũ. uł põt trahi murm̃ ad statum p̃sentẽ. interro¬
tionis a gła ꝓ qua potuert̃ mnurm̃are antiqͥ. tunc
demũ sciẽt qm nunꝗͣ sciuerant. sed ne sine nob̾
glisrent᷑. Ammirationẽ autẽ eoꝵ de causa cognita.
lam. ait. Sic er̃t nouissimi pͥmi. & pͥminouissi¬
mi. idẽ. iudei & gentes equabunt᷑ in ingssu regni

Expanded text:
In eadem quoque senectus, et decrepita. Identitas siquidem denarii eamdem perpetuitatem notat. Nullius enim vita ibi brevior aut largior erit alia, sed idem « Deus omcum. Vel potest trahi murmur, ad statum praesentem. Interro tunc demum scient, quam nunquam sciverunt, scilicet ne sine vobis glorificarentur. Admirationem autem, eadem de causa cognita, lam ait: « Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi, » id est Judaei et gentes aequabuntur in ingressu regni
Abbreviated transcription (Latin):
citatẽ rationis. uitio tñ carnalis originis implicitis. peccati ser¬
ius esse etꝰ ẽ. ⁊ captiuat᷑ in legem pecc̃i quȩ ẽ in menbris. Nec tñ om¬
uino amisit arbitriũ .i. udiciũ rationis indiudicando ⁊ discernen¬
do qͣ qͥ libertatem eiꝰ amiserit in uolendo ⁊ mnagendo. Nlã in penã
peceati ⁊ testimoniũ amisisse dignitatis naturalis. positũ ẽ ei in sig

Expanded text:
citatem rationis; vitio tamen carnalis originis implicitus, peccati servus effectus est, et captivus in lege peccati, quae est in membris. Nec tamen omnino amisit arbitrium, id est judicium rationis in judicando et discernendo, quanquam libertatem suam amiserit in volendo et agendo. Nam in poenam peccati, et testimonium amissae d
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ nec adũsariis meis fortit̾ abstitist. Opto autẽ hunc libellũ
lgilo nr̃o elausũ sic illibatũ adte ꝑuenire. ut ex aminet᷑ te pͥ¬
mo ⁊ si iudicas solo lectore. Si autẽ uidebit᷑ spĩu pietatis habi¬
taton tui pectoris ut ad plurimoꝵ ueniat noticiã. tunc rogo
siaue st̃ ineo corrigenda. ł tu corrigas. ł mͥ corrigenda suggerai.
dũ arguenti grãs ag̃e soleo. Ab hac itaꝙ gr̃arũ actione sit hꝰ¬

Expanded text:
mihi nec adversariis meis fortiter astitisti. Opto autem hunc libellum mihi nec adversariis meis fortiter astitisti. Opto autem hunc libellum sigillo nostro clausum sic inlibatum ad te pervenire, ut examinetur te primo et si iudicas, solo lectore. Si autem videbitur spiritui pietatis habitatori tui pectoris, ut ad plurimorum veniat noticiam, tunc rogo, si que sunt in eo corrigenda, vel tu corrigas vel mihi corrigenda suggeras. dum arguenti gratias agere soleo. Ab hac itaque gratiarum actione sit h
Abbreviated transcription (Latin):
oi al asica simul s officia & beneficia sunt unt̃ dicta. qua li
uz ponussionis ẽ eis abuidicata. ꝯfortantio iuãmi astis dĩ porl̃m
o ꝓugnationẽ taliũ. ñ desunt eruaiti scyturarũ lectores.
tanq te ꝓmissionis exploratores illis exploratorib consona
ouites q dirert᷑. ⁊ equaꝗͣ ad hunc popłm ualemꝰ ascendere
oafortios nobis ẽ Ibi uidimꝰ monstra quedã filioꝵ enach doe de
nogiganteo. q b cõpati quasi locuste uidebam̃. Cont̃ bod b¬
et pora paucoꝵ clamat sp̃c. qͥ erat in iosue ates cale plu. de
tincatis popłm t̃iȩ huiꝰ qͥa sicut panẽ ita eos possumꝰ deuorare
tusit ad illis omne p̃sidiũ dñs nobiscũ ẽ nolite metuere. Ut
ẜeo potius cũ paucis u̾itati ꝯsonẽ. qmͣ cũ multis errem e
ciuã pat᷑ prudentiã instrui cupio. anibis que ꝯtinet subse¬
auens libellus ueritatis & sobrietatis u̾ba loquar:. an aluso t̃ eui¬
ortur sicut a ñ nullis putat᷑. eo qͦd incuria habenb̾gensi nec

Expanded text:
quasi terra promissionis est eis abiudicata. Confortantibus, inquam, istis Dei populum ad expugnationem talium, non desunt eruditi scripturarum lectores tamquam terre promissionis exploratores illis exploratoribus consona dicentes qui dixerunt: Nequaquam ad hunc populum valemus ascendere, quia fortior nobis est. Ibi vigiganteo, quibus comparati quasi locuste videbamur. Contra hos, licet per ora paucorum clamat spiritus, qui erat in Iosue atque Caleph: Ne timeatis populum terrae huius, quia sicut panem ita eos possumus devorare; recessit ab illis omne presidium, dominus nobiscum est, nolite metuere. Ut igitur ego potius cum paucis veritati consonem, quam cum multis errem, per tuam paternam prudentiam instrui cupio, an in his, que continet subsequens libellus, veritatis et sobrietatis verba loquar, an aliud tibi videatur, sicut a nonnullis putatur, eo quod in curia Babenbergensi nec
Abbreviated transcription (Latin):
quib illȩ auctoritates recte inspecte non obuiant. quẽ sacficium
soritatũ det̾minatione caute notandũ. quia magna inuenit᷑ dif¬
ferentia. int̾ sacͣmenta & sacͣmenta. Nam alia sunt sacͥmenta

Expanded text:
quibus illae auctoritates recte inspectae non obviant, quae non sacrificium quibus illae auctoritates recte inspectae non obviant, quae non sacrificium ctoritatum determinatione caute notandum, quia magna invenitur differentia intra sacramenta et sacramenta. Nam alia sunt sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
tiam quorũdã magistroꝵ affirmantiũ qͦd carne ac sanguine xͥ
utroq inusibili intelligibili significet᷑ corpus xp̃i usibile acpal¬
pabile cogor admirari. cũ potiꝰ inuisibilia ꝑ usibi nlui¬
lia. qmͣ uifibilia ꝑinuisibilia solent signifi cari. Igitur heti¬
ci scismatici & om̃s eũgełica falce p̃cisi. licet pos sint habere
identitatẽ sacͣmenti. ñ tamen inde ꝯsequens ẽ
agnus ẽ unl¬
cum sacͥficium. quem in una tm̃ domo comedi
aentisima ueritas p̃missarũ autoritatũ. Quib g si alicubi udeant᷑
use auctoritates obuiare quȩ sunt tam int᷑ qmͣ extra eccłam affir¬
ant eadem eẽ admodũ quatuor paradisi fluminũ. que sunt tã
nt᷑ qmͣ extra paradisum. nichil nos mouet huiꝰmodi auctoritatũ
diu̾̃sitas. quia nos ñ denegamꝰ extͣ ȩccłam eẽ posse sac̾mentoꝵ in¬
apͥnitatẽ. s sacrificii ũitatem uixta p̃missarũ auctoritatũ asseitionẽ

Expanded text:
tiam quorumdam magistrorum affirmantium quod carne et sanguine Christi tiam quorumdam magistrorum affirmantium quod carne et sanguine Christi utroque invisibili intelligibili significetur corpus Christi visibile et palpabile, cogor admirari, cum potius invisibilia per visibilia, quam visibilia per invisibilia soleant significari. Igitur haeretici, schismatici et omnes evangelica falce praecisi, licet possint habere identitatem sacrificii agnus est unicum sacrificium, quem in una tantum domo comedi dentissima veritas premissarum auctoritatum. Quibus etsi alicubi videantur alie auctoritates obviare, que sunt tam intra quam extra ecclesiam, affirmant eadem esse ad modum IIII paradisi fluminum, que sunt tam intra quam extra paradisum. Nichil nos movet huiusmodi auctoritatum diversitas, quia nos non denegamus extra ecclesiam esse posse sacramentorum integritatem; sed sacrificii veritatem iuxta premissa
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Duo enĩ nomina sunt sacͥficium & sacramentũ. & longe
tis appellet̾ sacͥficium. qͦd ñ ꝓpͥe dicit᷑ sacram̃tum. nͥ qnͣtum ad spe¬
ciem qm sensib ingerit. quȩ species ñ in ꝯgrue sacͣmentũ dici
pot̾it. ut pote signo um uniꝰ corporis qͦd ẽ ȩccła de multis ꝑsons
quasi de multis gͣnis in unum ꝯpacta munũ corpꝰ uelud inꝰ
panis effecta. hanc unionẽ ñ significat nobis corꝑis xp̃i existen¬
tia ut pote nimiũ a sensib nr̃is remota. s ipsa que uidet᷑ &
sentit᷑ species & forma. Cũ enĩ sacͣmentum sit uisibile signũ in¬
uisibilis gr̃ẽ. corpus xp̃i secretum. & nr̃o uisui absconditũ non
audeo sacͣmentum appellare. quia ñ significat rem sacͣm. s ẽ
res sacͤ. nͥ forte ab effectu dicat᷑ sacͣmentum. quia digne partici¬
pantem sacrat. sicut ornamentum dicit᷑. quia ornat. Senten¬

Expanded text:
cum. Duo enim nomina sunt sacrificium et sacramentum; et longe cum. Duo enim nomina sunt sacrificium et sacramentum; et longe tis appelletur sacrificium, quod non proprie dicitur sacramentum, nisi quantum ad speciem quam sensibus ingerit: quae species non incongrue sacramentum dici poterit, utpote signum unius corporis quod est Ecclesia, de multis personis quasi de multis granis in unum compacta, et unum corpus velut unus panis effecta. Hanc unionem non significat nobis corporis Christi existentia, utpote nimium a sensibus nostris remota, sed ipsa quae videtur et sentitur species et forma. Cum enim sacramentum sit visibile signum invisibilis gratiae, corpus Christi secretum et nostro visui absconditum non audeo sacramentum appellare, quia non significat rem sacram, sed est res sacra, nisi forte ab effectu dicatur sacramentum, quia digne participantem sacrat, sicut ornamentum quia ornat. Senten
Abbreviated transcription (Latin):
inmoralib libro. xxxu. Notandum magnoꝑe ẽ: qͦd ꝯu̾sionis
eium. Iob autem seruus m̃s orabit ꝓ uobis. faciem eiꝰ suscipiã
ut non uobis imputet᷑ stulticia. Acsi aꝑte hertticis dicat. Sa¬
illiꝰ cuiꝰ ꝓfessionis u̾ba de me ueratia recognosco. Et post pau¬
ca. Salutẽ urãm ꝑ catholicam ȩccł̃am qmͣ diligo postulate.
Ipsi enĩ uolo dimittere id qͦd mͥ in ipsa deliquistis. ut hec ur̃am
incolumitatẽ obtineat. quȩ ex ur̃o languore laborabat. Sola
pe ẽ ꝑ qm sacrificiũ dñs libent accipiat.
quȩ ꝓ errantib fiducialit̾ int̾cedat. Unde
iꝰ carnib diuina lex efferri foras ꝓhibet. qͥ a
festa sunt: ut dilucidari ñ egeant. Patẽtissime nainq symoniacoꝵ
alioꝵq heticoꝵ sacerdotiũ & sacͥficiũ irrita demonstrant. immo
nullum eos ꝯuincunt habere sacͥficiũ uerum. qͥmqͣm habeant
sacramentum uerum & integrum sacͥficando scđm ritũ ȩccłasti¬

Expanded text:
in Moralibus libro XXXV: « Notandum magnopere est, quod converin Moralibus libro XXXV: « Notandum magnopere est, quod converenim: Job autem servus meus orabit pro vobis: faciem ejus suscipiam, ut non vobis imputetur stultitia illius, cujus professionis verba de me veracia recognosco. » Et post pauca: Salutem vestram per catholicam Ecclesiam quam diligo pos tulate; ipsi enim volo dimittere id quod mihi in ipsa deliquistis, ut haec vestram incolumitatem obtineat, quae ex vestro languore laborabat. Solaper quam sacrificium Dominus libenter accipiat, sola quae pro errantibus fiducialiter intercedat. » Undjus carnibus divina lex efferri foras prohibet, quiifesta sunt, ut dilucidari non egeant, patentissime namque Simoniacorum aliorumque haereticorum sacerdotum et sacrificium irrita demonstrant: imo nullum eos convincunt habere sacrificium verum, quanquam habeant sacramentum verum et integrum sacrificando secundum ritum ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
diudiñ potest Simul enĩ cũ ab eo quisqͣm discesserit. eẽ desistit ȩccła.
lͥnũ ierł̾m templum ẽ ydolis necesse ẽ ut ĩmolet. qui semet ipsum
diuiserit. Idem ioħi patricio. Noli catholicam semꝑ mentẽ aliqua
scismaticoꝵ cõmunione polluere. Ilnũ xp̃i corpꝰ unam ꝯstat eẽ eccl̃ã.
liuisus ab unitate ueritatẽ corꝑis .xͥ. ñ potest ꝯsecͣre. Si enim ipsiꝰ
ꝯsecͣtionis nom̃ rationabili. ac uiuaci in tellectu discutimꝰ. ꝯsecͣre
ĩ simul sacͣre. S ab ecclȩ uiscerib diuisus. & ab apłicis sedib
separatꝰ. dissecrat potiꝰ iste ñ ꝯsecrat. Noli gͦ quasi nulla scisma¬
ticoꝵ aut ęcclȩ sit differentia. uelle in different̃ utroꝵq sacͥfi¬
cus sociari. Gregoriꝰ in registro. Nos ꝯsecrati. onẽ nullomͦ di¬
iere possumꝰ quȩ ab ex cõmunicatis ẽ hominib celebrata. Idẽ

Expanded text:
dividi non potest. Simul enim cum ab eo quisquam discesserit, esse desistit Ecclesia. dividi non potest. Simul enim cum ab eo quisquam discesserit, esse desistit Ecclesia. Unum Jerusalem templum est, idolis necesse est ut immolet, qui semetipsum diviserit. » Idem Joanni Patricio: « Noli catholicam semper mentem aliqua schismaticorum communione polluere. Unum Christi corpus, unam constat esse Ecclesiam. Divisus ab unitate veritatem corporis Christi non potest consecrare. Si enim ipsius consecrationis nomen rationabili ac vivaci intellectu discutimus, consecrare est simul sacrare. Sed ab Ecclesiae visceribus divisus et ab apostolicis sedibus separatus, dissecrat potius iste, non consecrat. Noli ergo quasi nulla schismaticorum aut Ecclesiae sit differentia, velle indifferenter utrorumque sacrificiis sociari. » Gregorius in Registro: « Nos consecrationem nullomodo dicere possumus, quae ab excommunicatis est hominibus celebrata: » Idem
Abbreviated transcription (Latin):
excerptȩ quoꝵ alt̾ in eccła alerandrina ꝓpt̾̃ excõmunicatos as¬
serit int̾ceptam sacͥficii oblationẽ. & defecisse crismatis sc̃fica¬
tionẽ. & om̃e cęlestiũ sacͣmentoꝵ lumen extinctũ. alt̾ in epła
mediolanensib directa illud beati augustini dictum cõprobat.¬
Ueri sacͥficii locus extͣ eccłam catholicam ñ ẽ. Hoꝵ duoꝵ roma¬
noꝵ pontificum dicta cũ suꝑiꝰ posuerimꝰ. eadem hic iterare suꝑ¬
fluũ. s cõmemorare oportunũ duximꝰ. Attam̃ siquis plures
apłice sedis requirit auctoritates: audiat quȩ secunt᷑. Pelagi
papa uictori & pancratio ait int̾ cȩtera. Non ẽ xp̃i corpꝰ qͦd sci¬
maticꝰ ꝯficit. si ueritate duce dirigim᷑. Nec enĩ diuisũ xp̃m eẽ
potĩt quisqmͣ sine apłi repbatione ꝯfingere. Unam in sepedi¬
ctum ẽ quȩ xp̃i corpus ẽ eẽ ꝯstat ȩccłam. que in duo ł in plura

Expanded text:
excerptae, quorum alter in ecclesia Alexandrina propter excoramunicatos asexcerptae, quorum alter in ecclesia Alexandrina propter excoramunicatos asserit interceptam sacrificii oblationem et defecisse crismatis sanctificationem et omne caelestium sacramentorum lumen extinctum, alter in epistola MediolanensibVeri sacrificii locus extra Ecclesiam catholicam non est. » Horum duorum Romanorum pontificum dicta cum superius posuerimus, eadem hic iterare superfluum, sed commemorare opportunum duximus. Attamen si quis plures apostolicae sedis requirit auctoritates, audiat quae sequuntur. Pelagius papa Victori et Pancratio ait inter caetera: « Non est Christi corpus quod schismaticus conficit, si veritate duce dirigimur, nec enim divisum Christum esse poterit quisquam sine Apostoli reprobatione confingere. Unam, ut saepe dictum est, quae Christi corpus est, esse constat Ecclesiam, quae in duo vel plura
Abbreviated transcription (Latin):
ficat ignẽ scĩ sp̃s. symoniacis ñ lucere sacͣmentis. Origenes in ex¬
positione suꝑ leuiticũ. Talis uir querit᷑ qui carnes scãs possit
comedere ñ in quocũq loco. s in loco sc̃õ intͣ atriũ tabernacul.
Audiant hȩc qui scĩdunt ȩccłas & ꝑegͥnas ac pͣuas inducentes
doctrinas. putant se sacras carnes extͣ templũ dĩ. & extra aulã
dnicam posse comedere. ꝓ phana st̃ eoꝵ sacͥficia. que ꝯͣ mandati
legem gerunt᷑. In loco scõ edi iubent᷑. Intͣ atria tabernacłi testi¬
monii sunt. quȩ fidei murꝰ ambit. spei colũpnȩ suspendunt.
caritatis amplitudo dilatat. U hȩc ñ sunt. carnes sc̃ẽ nec haberi
possunt nec comedi. Si autẽ aliquȩ auctoritates requiruntur
a sede apłica ꝓmulgate. nr̃is asfertionib ꝯsone potert̃ suffic̃e
auctoritates p̃misse de scͥptis: Leonis magni & papȩ paschalis

Expanded text:
ficat ignem sancti Spiritus Simoniacis non lucere sacramentis. » Origenes in exficat ignem sancti Spiritus Simoniacis non lucere sacramentis. » Origenes in expositione super Leviticum: « Talis vir quaeritur, qui carnes sanctas possit comedere, non in quocunque loco, sed in loco sancto inter atrium tabernaculi. Audiant haec qdoctrinas, putant se sacras carnes extra templum Dei, et extra aulam Dominicam posse comedere; profana sunt eorum sacrificia, quae contra mandati legem geruntur. In loco sancto edi jubentur, intra atria tabernaculi testimonii sunt, quae fidei murus ambit, spei columnae suspendunt, charitatis amplitudo dilatat. Ubi haec non sunt carnes sanctae nec haberi possunt nec comedi. » 28. Si autem aliquae auctoritates requiruntur a sede apostolica promulgatae nostris assertionibus consonae, poterunt sufficere auctoritates premisse de scriptis Leonis Magni et papae Pascalis
Abbreviated transcription (Latin):
quotienscũq sub noĩe dñi fuerint ꝯgregati. decestabit᷑ fetorẽ
eoꝵ : s claudit nares suas. Odisse autẽ & ꝓhicere & ñ odorari
humana loqͥtur simuilitudine. ꝙͣ nos affectũ dĩ nr̃is sermonib ogno¬
lumꝰ. Idẽ de agno paschali loquens ait int̾ extã. Nonputemꝰ ag¬
nũ istum ubiq posse comedi. Precipit᷑ nob̃ ut inuna illum co
manisfestum ẽ qͥd udei s ħetici s om̃ia ꝯuenticula. dogaoũ
omede qui datꝰ ẽ in escam popłis echiopũ nos uero comedi¬
mus arina sinceritatis & ueritatis. Augustinꝰ ad bonifaciũ.
hetici ñ querant sp̃m sc̃m̃ nͥ in xp̃i eorꝑe. cuiꝰ habent foris sa
c̃mentũ. s rem ipsam ñ tenent intꝰ cuiꝰ ilud ẽ sacmentũ. Idẽ.
catur uiuũ sem̃ non habet siccis genitalib. Sic quoq ignis
sacͥficii qui ꝑseptuaginta annos babylonicȩ captiuitatis sub aqua
uxerat extinctus ẽ antiocho iasoni uendente sacerdotͥũ. hoc signi¬

Expanded text:
quotiescunque sub nomine Domini fuerint congregati, detestabitur fetorem eorum et claudit nares suas. Odisse autem et projicere et non odorari, humana loquitur similitudine, ut nos affectum Dei nostris sermonibus cognoscamus. » Idem de Agno paschali loquens ait inter caetera: « Non putemus Agnum istum ubique posse comedi. Praecipitur nobis ut in una illum commanifestum est quod Judaei et haeretici et omnia conventicula dogmatum comedere, qui datus est in escam populis Aethiopum. Nos vero comedimus azyma sinceritatis et veritatis. Augustinus ad Bonifacium: « Haeretici ncramentum; sed rem ipsam non tenent intus cujus illud est sacramentum. » Idem: « s mercatur, vivum semen non habet siccis genitalibus. Sic quoque ignis sacrificii, qui per septuaginta annos Babylonicae captivitatis sub aqua vixerat, exstinctus est Antiocho Jasoni vendente sacerdotium. Hoc signi
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmo loco. Contra suꝑbiam phariscor
humilitatẽ docebat. Et nota qd̾ hoc ñ ẽ. para¬
bola. sed potiꝰ exemplũ uniꝰ oꝑis humilit̾ faci¬
endi. qd̃ quia ido ꝓponit᷑. ut ad similtudinẽ cͥ
cet̾a fiant. ꝑ abola uocat᷑ quasi similitudo in exẽpl
Iuũ aũ qui eũ ĩinitauerat. monebat ad miscdiam
dicens. Cum facis pͣndiũ. noli inuitare cognatos.
& diuites. sed pauꝑes. Non dampnat amicoꝵ ĩ uiti¬
tionẽ sed uoluptatẽ luxuriose edendi. & remui¬
tandi. ex eo qd̵ dñs ait hic. Retͥbuet᷑ enĩ tͥ in reti¬
butione uistoꝵ. Et quida de discumbentib intulit.
Beatus qͥmandabit panẽ in regno đi. Errauit che¬
rintꝰ. dicens etiã corꝑalẽ ibi futurã refectionẽ. sic̃ ho-¬
mo creatus ẽ. in mortalis. ñ tñ sine cyboꝵ alimonia
acta st̃ enchenia in iherosolimis. & hyems erat.¬

Expanded text:
in primo loco. » Contra superbiam Pharisaeorum in primo loco. » Contra superbiam Pharisaeorum humilitatem docebat. Et nota quod hoc non est parabola, sed potius exemplum unius operis humiliter faciendi. Quod quia ideo proponitur, ut ad similitudinem ejus caetera fiant, parabola vocatur, quasi similitudo in exemplo. Illum autem, qui eum invitaverat, monebat ad misericordiam, dicens: « Cum facis prandium, noli invitare cognatos et divites, sed pauperes. » Non damnat amicorum invitationem, sed voluntatem luxuriose vivendi, vetandi ex eo quod Dominus ait hic: « Retribuetur enim tibi in resurrectione justorum. » Et quidam de discumbentibus intulit: « Beatus, qui manducabit panem in regno Dei. » Erravit Cerinthus dicens, etiam corporalem ibi futuram refectionem, standi ex eo quod Dominus ait hic: « Retribuetur enim tibi in resurrectione justorum. » Et quidam de discumbentibus intulit: « Beatus, qui manducabit panem in regno Dei. » Erravit Ce
Abbreviated transcription (Latin):
lib Nescio uos. Quamius g̃ de eisdẽ uideat᷑ ser¬
mo fieri. scił de accipientib denariũ. tam̃ scd̃m
regłam ticonii. de diuersis ibi agit᷑. scił de accipi¬
entib & ñ accipieritib. sed putantib se accepturos
t factum ẽ. cũ salbo manducaret panẽ ĩ
domo cuiꝰdã pͥncipis phariseoꝵ. erat ant
eu y dropicꝰ Est autẽ ydropisis aquosꝰ humor.
subcutaneus. de uitio uesice natꝰ. cũ inflatione
& fetido anelitu. Obseruabant autẽ phariserłm
si sabbo curaret. Cũq quesisset ab eis silicet salbo
curare. & tacius sent. ap̃hensũ languidũ sanaun
Post ꝓbauit licere curare. quia pecꝰ lapsũ in puti
die sabbi extrahit᷑. Mirũ autẽ erat. qd̾ de curati¬
onib in sabbo eũ arguebant. Habent enuĩ intͣdita¬
quib uacandũ ẽ. sabbo. Int̾ que ñ ẽ. curatio. ini¬
nie que fit solo uerbo. sic̃ dñs sepe curabat. due¬
bat autẽ & ad inuitatos ꝑabolam.
ũ inuitatꝰ fũis ad nuptias. ñ discumbas

Expanded text:
o vos . » Quamvis etiam de eisdem videatur sermo fieri, id est de accipientibus denarium, tantum secundum regulam Ciconii de diversis ibi agitur, scilicet de accipientibus et non accipientibus, sed putantibus se accepturos,  cum Sabbato manducaret panem in domum cujusdam principis Pharisaeorum, erat ante eum hydropicus . Est autem hydropisis, aquosus humor, subcutaneus, de vitio vesicae natus, cum inflatione et fetido anhelitu. Observabant autem Pharisaei Jesum si Sabbato curaret. Cum quaesisset ab eis, si licet Sabbato curare? et tacuissent, apprehensum languidum sanavit. Post probavit licere curare, quia pecus lapsum in puteum die Sabbati extrahitur. Mirum autem erat, quod de curationibus in Sabbato eum arguebant. Habent enim in traditia quibus vacandum est Sabbato, intepe curabat. Dicebat autem etiam ad invitatos parabolam: « Cum invitatus fueris ad nuptias, non discumbas
Abbreviated transcription (Latin):
tñ quia in ꝑabola legit᷑. an oculꝰ tuus neqͣm est.¬
& infine. multi uocati. pauci uͦ electi. dicunt la¬
borantes ĩ uinea om̃s fideles. cuiꝰcũq temꝑis uł
ȩtatis. quoꝵ quida boni. alii uͦ mali. Et uocant
accipientes cũ murm᷑e. malos. putantes se accep¬
turof. & quia priores fuert̃ in ęcclia. uł temꝑe uł
dignitate. etiã plus aliis accepturos de quib dicit¬

Expanded text:
n hac parabola legitur: « An oculus tuus nequam est? » et in fine: « Multi sunt vocati, pauci vero electi, » dicunt laborantes in vinea, omnes fideles cujuscunque temporis vel aetatis; quorum quidam boni, alii vero mali, et vocant, accipientes cum murmure, malos, putantes se plus accepturos, et quia priores fuerunt in Ecclesia, vel tempore, vel dignitate, etiam plus aliis accepturos. De quib
Abbreviated transcription (Latin):
locis siuis. Et quasi dedicauit illud qͥnto die de¬
cembris. & hec dedicatio in dieb iħu obseruabat᷑
in hieme. Forte adhuc hoc ẽ. festum luminũ ap̃ iude¬
os. quia & iosephꝰ testatur etiã sub machabeis uocatũ
hunc diẽ luminũ. Et ambulabat iħc in templo. id¬
ẽ. in porticu salomonis. Nomine templi. sepe uocan¬
tur porticꝰ ut hic. In templũ enĩ ñ ascendebant nͥ

Expanded text:
locis suis, et quasi dedicavit illud 25 die Delocis suis, et quasi dedicavit illud 25 die Decembris. Et haec dedicatio, in diebus Jesus, observabatur in hieme. Forte adhuc hoc est festum Luminum apud Judaeos, quia et Josephus testatur, etiam sub Machabaeis vocatum hunc diem, diem Luminum. « Et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis. » Nomine templi saepe vocatur porticus templi, ut hic: In templum enim non ascendebant n
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nouũ. & sonat ĩnouationes. & ẽ. ibi in. intͣnsituiũ.
qͥa subuectionẽ notat. qñ scił aliqua domꝰ. aut uas.
aut uestis. a ꝯmuni usu. ad celebrẽ & diuinũ usum
subuehit᷑ qd̾ latinus dicit dedicationẽ. tñ hebreus
uocat dedicationẽ inchoationẽ usus noue rei. ut
cũ pͥmo inhabitamꝰ nouã domũ. aut induimus
nouã uestẽ. Hic autẽ enchenia uocant᷑ festũ dedi¬
cationis templi. qd̾ annuatĩ fiebat. Hoc autẽ festũ
ñ ad pͥmã uł scd̾am dedicationẽ templi spectabat.
sed ad i̾ciam. Prima enĩ fuit in autumno. quia sa-¬
lomon dedicauit templũ septimo die septembris.
Et usq ad templi subuersionẽ fiebant quot an-¬
edificatũ fuit templũ a redeuntib de babylone. de¬
cima luna. Cũ autẽ anthiocꝰ epyphanes polluisset
templũ sordib idoloꝵ. & ꝓphanasset utensilia etꝰ.
nidas machabeus filiꝰ asamonei. de gen̾e sacerdo¬
tali. mundauit templũ. & restituit utensilia ĩ

Expanded text:
rinthus dicens, etiam corporalem ibi futuram refectionem, siquia subvectionem notat, quando scilicet aliqua domus, aut vas, aut vestis a communi usu ad celebrem et divinum usum subvehitur, quod Latinus dicit dedicationem. Tamen Hebraeus vocat dedicationeem, inchoationem usus novae rei, ut cum primo inhabitamus novam domum, aut induimus novam vestem. Hic autem Encaenia vocantur, festum dedicationis templi, quod annuatim fiebat. Hoc autem festum, non ad primam, vel secundam dedicationem templi spectabat, sed ad tertiam. Prima enim fuit in autumno, quia Salomon dedicavit templum decima die Septembris, et usque ad templi illius eversionem fiebant quotanaedificatum fuit templum a redeuntibus de Babylone, de12 luna. Cum autem Antiochus Epiphanes polluisset templum sordibus idolorum, et profanasset utensilia ejus, Judas Machabaeus, filius Asamonaei, de genere sacerdotali, mundavit templum, restituit utensilia in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ solitaddinẽ eiꝰ quasi ortũ dñi: gaudiũ sleticia mueuiet᷑ in ca.
grarũ actio & uox laudis. Hȩ gͥ obbis leticiȩ. hic thesaurꝰ ee¬
fidei: ur̃e prudentię &fortitudini cõmendata. T unc autẽ geleste
depositũ secure ꝙ fidelit̾ custodire sufficitis: si nequaqm de ipsa uũ¬
uł prudentia uł fortitudine. s de dĩ tantũ adiutorio uͥq p̃sumits
scientes quia non infortitudine sua roborabit᷑ uir: ꝙ aicentes cũ y

Expanded text:
 quasi hortum Domini. gaudium et laetitia invenietur in ea, gratiarum actio, et vox laudis . Haec igitur orbis deliciae, hic thesaurus coefidei, vestrae prudentiae et fortitudini commendata. Tunc autem coeleste depositum secure et fideliter custodire sufficitis, si nequaquam de ipsa vestra prudentia vel fortitudine, sed de Dei tantum adjutorio ubique praesumitis, scientes quia
Abbreviated transcription (Latin):
einde subiungitis int̾rogando quȩ ratio ł auctoritas
possessiones ȩccłarũ parrochialiũ pͥmitiaꝵ& decimarũ
nobis ꝯtulerit. cum hȩc ñ ad monachos s ad clericos cano¬
nica sanctione ꝑtineant. Nos uͦ sicut in supͣdictis sic s in
istis catholicȩ ȩccłe auctoritatẽ p̃tendimꝰ. atq ipsiꝰ sanctioni¬
b nos parrochyales ȩccłas. s iccirco ipsarum pͥmitias & deci¬
mas legitime possidere confirmamꝰ. Nam si tribui leui here
ditas int̾ fr̃s suos data non ẽ. ut expeditiores ad dĩ cultum
s cirra diuina misteria redderentur. neq ab eis scłarib impli¬
camentis retraherentur: atq ideo pͥmitiis. decimis & oblatio¬
nib alioꝵ alererent᷑: recte eadem monachis ꝯceduntur. qͥ
sicut illa tͥb rerum temporaliũ hereditate pͥuati sunt ac
diuinis seruitus die noctuq infistunt. Qui namq iustiꝰ¬
iustꝰ fideliũ oblata suscipiunt: monachi qui assidue ꝓ pes¬

Expanded text:
einde subiungitis interrogando, Quæ ratio vel auctoritas possessiones Ecclesiarum parrochialium, primitiarum, & decimarum nobis contulerit: cum hæc non ad monachos, sed ad Clericos Canonica sanctione pertineant. Nos vero, sicut in supradictis, sic & in istis Catholicæ Ecclesiæ auctoritatem prætendimus: atque ipsius sanctionibus nos parrochiales Ecclesias, & idcirco ipsarum primitias & decimas legitime posditas inter fratres suos data non est, ut expeditiores ad Dei cultum et circa divina mysteria redderentur, neque ab eis saecularibus impedimentis revocarentur, atque ideo primitiis, decimis et oblationibus aliorum alerentur, recte eadem monachis conceduntur, qui, sicut illa tribus, rerum temporalium haereditate privati sunt, ac divinis servitiis die noctuque insistunt. Qui namque justius fidelium oblata suscipiunt, monachi qui assidue pro pec
Abbreviated transcription (Latin):
dictione sicut & cet̾a sui uiris obtineant: quare ñ similit̾ ea
ecełiis s monasteriis dĩ largiri. quare ñ s monach sic̃ teliqua
sic & ista ab ilis recte susciꝑe ualeant: Si uͦ beatũ matheũ op¬
ponitis de theloneo a dño uocatũ. post ad illud ut pote ad inustũ
officium non fuisse reũsum. cum petrꝰ & ali apłi piscari ꝑiti. atq
inde similit̾ a dño uocati. postmodũ inueniant᷑ piscati fuisse.
atq ob hoc piscationẽ iustam rem ꝓbasse. respondemꝰ hoc innul¬
lo partem urãm iuuare. neq nr̃am in aliquo infirmare: qm̃
ñ exactiones uiolentas quas matheꝰ reliquit. s iustas censuũ¬

Expanded text:
dictione, sicut et caetera sui juris obtineant, quare non similiter ea dictione, sicut et caetera sui juris obtineant, quare non similiter ea ecclesiis et monasteriis Dei largiri, quare non et monachi sicut reliqua, sic et ista ab illis recte suscipere valeant? Si vero beatum Matthaeum opponitis de teloneo a Domino vocatum, post ad illud, utpote ad injustum officium, non fuisse reversum, cum Petrus et alii apostoli piscari periti, atque inde similiter a Domino vocati, postmodum inveniantur piscati fuisse, atque ob hoc piscationem justam esse probasse, respondemus hoc in nullo partem vestram juvare, neque nostram in aliquo infirmare, quoniam non exactiones violentas, quas Matthaeus reliquit, sed justas censuu
Abbreviated transcription (Latin):
res amore ꝙ incauta oradinatione se ipsos interimunt Nã
qͣmau a scłarib obtinentur. uti fere in om̃ib ceriumꝰ sclarit̃
disponunt᷑: at postqm ad religiosos earũ uis tnͣstert̃. l ñ lo¬
scđm apłicum p̃ceptũ tanqͣ nicħ habentes & om̃ia possiden¬
tes existunt P rescͥptis gͦ auctoritatib & rationib iam
ut credimus. ipsis quoq cecis elaret. ñ solum iuste. s q̃ laicis iustiꝰ
monachos supͣdicta habere posse. T̃helonearia autem lucͣ. cur ꝓ¬
hibemur habere: cum ea scli pͥncipes legitime inueniant᷑ tenere.
Annon legitue tenere uidentur. que apls eis asubditis redli
p̃cepit dicens: cui tributũ tributũ. cui uectigal uectigal. legi¬
cinũ sane nobis uidetur. qͦo cum uͥq t̾r̃arũ fiat ab ȩccła dĩ que
nichil inuistum patit᷑ ñ rep̃bendit᷑. nemo inde excõmunicatur.
s nec aliquis in causam uocatur. Qs cum ipsi absq ulliꝰ ꝯtra¬

Expanded text:
res amore et incauta ordinatione seipsos interimunt? Nam res amore et incauta ordinatione seipsos interimunt? Nam quandiu a saecularibus obtinentur, uti fere et in omnibus cernimus, saeculariter disponuntur. At postquam ad religiosos eorum earum jus ceptum: Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes existunt . Praescriptis ergo auctoritatibus et rationibus, jam ut credimus, ipsis quoque caecis claret non solum juste, sed etiam laicis justius monachos supradicta habere posse. Telonearia autem lucra cur prohibemur habere, cum ea saeculi principes legitime inveniantur tenere? An non legitime tenere videntur quae Apostolus eis a subditis reddi praecipit, dicens: Cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal? Legitimum sane nobis videtur quod, cum ubique terrarum fiat, ab Ecclesia Dei, quae nihil injustum patitur, non reprehenditur. Nemo inde excommunicatur, sed nec aliquis in causam vocatur. Quod cum ipsi absque alicujus contra
Abbreviated transcription (Latin):
degauis ueniens. iuro dĩ ad monasteriũ seuelle ire mandauit.
Cui cũ aiuiro dĩ ut ueniret. remandatũ fuiss: paucis assũptis
ut perrexit. Cũq ueniss: tradidit ad ipsum locum fiscum re¬
gum qui blanzon nuncupat᷑. uillã q̃ que longus campus
uniũsa que monachos habere in ꝓbatis habuise inuenimꝰ.
multosq alios scõs monachos: quoꝵ merita inultis s magnis
miraculis diuuinitas approbauit. auoꝵq memoriam sollempuit
eccła recolit Ut ꝙ his que p̃misimꝰ aliquid adhuc rationis ad¬
ungamsꝰ: quis ñ iudicet rectius. meliꝰ ꝙ utiliꝰ ẽẽ. ut cuncta illa
suꝑisꝰ singillatim posita illi possideant. auos assumptus ordo.
ꝙ religionis ꝓpositũ cogit legitime possidere: amͣ illi qui negli¬
gentia & minoris ꝓpositi securitate ͥ a dõ concessa. ñ tantum
salubrit᷑ regere contempnunt. s etiam congruenti circa ipsas

Expanded text:
degavis veniens, viro Dei ad monasterium se ire velle mandavit. degavis veniens, viro Dei ad monasterium se ire velle mandavit. Cui cum a viro Dei ut veniret remandatum fuisset, paucis secum assumptis, ire perrexit. Cumque venisset, tradidit ad ipsum locum fiscum regium, qui blazon nuncupatur. Villam etiam quae Longuscampanusuniversa, quae monachos habere improbatis, habuisse invenimus, multosque alios sanctos monachos, quorum merita multis et magnis miraculis divinitas approbavit, quorumque memoriam solemniter Ecclesia recolit. Et ut his, quae praemisimus, aliquid adhuc rationis adjungamus, quis non judicet rectius, melius et utilius esse, ut cuncta illa superius sigillatim posita illi possideant, quos assumptus ordo et religionis propositum cogit legitime possidere, quam illi qui et negligentia et minoris propositi securitate sibi a Deo concessa, non tantum salubriter regere contemnunt, sed etiam incongruenti circa ipsas
Abbreviated transcription (Latin):
eos ab intimis extrahentes sustineant Qͦd qm̃ & indecens &
impossibile ut diximꝰ eẽ ꝓbatur: necessario sine alia q̃uib
multa indigentia ordini suo studere ualeant. monachis uos
ꝑmictere oportebit. Qd si ꝑmitere ñ placuerit: nos scõꝵ au¬
ctoritate ꝑmittente ea optinebimꝰ. Audistis sane suꝑiꝰ beatũ
oregoriũ hȩc monachis ꝯcessisse: audite etiam gdedisse. Sic namꝙ
ieiꝰ uita scbitur. Sͥ gregorius lib̾am disponendarũ rerũ suarũ
nactus ẽ facultatẽ: ser monasteria in ficilia fabricans. sufficientib
frib cumulauit. quib tantũ p̃dioꝵ ꝯtulit. qnͣtum poss ad uic¬
tum cotidianũ dõ illic militantiũ sine indigentia susfragari.
S ꝙ de beato mauro ita legitur. Beatus uͭ maurꝰ alt̾o dic ad
inuisendũ recipiendũq fiscum. quem isdem rex ad ipsum ꝯtu¬
lerat monasteriũ ẽ egressus. Et alibi. ꝑ idem tempꝰ elotariꝰ an¬

Expanded text:
eos ab intimis extra trahentes, sustineant? Quod quoniam et indecens et eos ab intimis extra trahentes, sustineant? Quod quoniam et indecens et impossibile, ut diximus, esse probatur, necessario alia, quibus sine multa indigentia ordini suo studere valeant, monachis vos permittere oportebit. Quod si permittere non placuerit, nos, sanctorum auctoritate permittente, ea obtinebimus. Audistis sane superius beatum Gregorium haec monachis concessisse; audite etiam et dedisse. Sic namque in ejus Vita legitur: Ubi Gregorius liberam disponendarum rerum suarum nactus est facultatem, sex monasteria in Sicilia fabricans, sufficientibus fratribus cumulavit. Quibus tantum praediorum contulit, quantum posset ad victum quotidianum Deo illic militantium sine indigentia suffragari. Sed et de beato Mauro ita legitur: Beatus vero Maurus altera die ad invisendum recipiendumque fiscum, quem isdem rex ad ipsum contulerat monasterium, est egressus. Et alibi: Per idem tempus Clotarius An
Abbreviated transcription (Latin):
estus ardore. aliqͣnͣdo ymbriũ. niuiũ. & frigoris importunitate
sociata paciatur. Et qui sͥipsis ipsum ꝙ̃ uilem & debilem cibũ
abstinentiȩ causa plerumq subtrahunt. quomͦ tanti laboris
asꝑitatẽ & assiduitatẽ ferre poterunt. Qui si hȩc omĩa corꝑis
ostendamus. An non uidetur indecens inimo indecentissimũ
ut fr̃s qui assidue in claustro morari. silentio. orationi. lectio¬
ni ac meditationi. ac cet̾is reglẽ p̃ceptis & eccłasticis miuste¬
riis intentissime oꝑam dare p̃cipiuntur: his om̃ib diissis.
rusticationi & uulgarib oꝑib intendant. & qui ut byssus tab¬
naculi int̾ĩora sua p̃ciositate & subtilitate. hoc ẽ cȩlestiũ subtili
ꝯtemplatione ornare debuerant. ut ciliciũ extrinsecꝰ positum.
uentoꝵ impulsiones. ymbriũ inundationes. & uniũsas aeris
ꝑturbationes. hoc ẽ mniidanoꝵ oꝑum nimias occupationes.

Expanded text:
aestus ardore, aliquando imbrium, nivium et frigoris importunitate aestus ardore, aliquando imbrium, nivium et frigoris importunitate sociata patiatur? Et qui sibi ipsis ipsum etiam vilem et debilem cibum abstinentiae causa plerumque subtrahunt, quomodo tanti laboris asperitatem et assiduitatem ferre poterunt? Qui si haec omnia corporis ostendamus: Annon videtur indecens, imo indecentissimum ut fratres, qui assidue in claustro morari, silentio, orationi, lectioni ac meditationi ac caeteris regulae praeceptis et ecclesiasticis ministeriis intentissime operam dare praecipiuntur, his omnibus dimissis, rusticationi et vulgaribus operibus intendant; et qui, ut byssus tabernaculi, interiora sua pretiositate et subtilitate, hoc est coelestium subtili contemplatione ornare debuerant, ut cilicium extrinsecus positum, ventorum impulsiones, imbrium inundationes et universas aeris perturbationes, hoc est mundanorum operum nimias occupationes,
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet ac mulierib diu̾sarũ ꝯditionũ eẽ non possint. nec aliqͥ
in istis beati gregorii dictis. exceptionis det̾minatio inueniat᷑.
plane sine aliqua exceptione. quoslibet redditꝰ quaslibet res.
quaslibet uillas. & parit̃ diu̾sarũ ꝯditionũ. hoc ẽ uł libere
uł seruił incolas monachos recte habere posse ostendit᷑.S.
forte opponitis. sine ãminiculo harũ omniũ rerũ ex ꝓpͥis la¬
borib s agricultura. monachos necessaria s̃ ꝓuid̾̃e debere
hoc uͦ qmͣ indecens & impossibile sit: neminem credimꝰ latere. &
ut pͥmo impossibile demonstremꝰ: quomͦ fieri potest. ut gens lan¬
guida. olerib & leguminib ferre nullas uires corꝑi dantib ĩmo
ipsam uitam uix sustentantib enutrita. & iccirto ñ parũ debi¬
litata. asꝑrimũ ipsis quoq rusticis & bubulcis agriculturȩ labo¬
rem ferat: & tam duram ruris eũsionẽ & subu̾sionẽ. aliqnͣdo

Expanded text:
scilicet ac mulieribus, diversarum conditionum esse non possint, nec aliqua scilicet ac mulieribus, diversarum conditionum esse non possint, nec aliqua in istis beati Gregorii dictis exceptionis determinatio inveniatur, plane sine aliqua exceptione quoslibet redditus, quaslibet res, quaslibet villas pariterque diversarum conditionum, hoc est vel liberae vel servilis, incolas, monachos recte habere posse ostenditur. Sed forte opponitis, sine adminiculo harum omnium rerum, ex propriis laboribus et agricultura monachos necessaria sibi providere debere. Hoc vero quam indecens et impossibile sit neminem credimus latere. Et ut primo impossibile demonstremus quomodo fieri potest, ut gens languida, oleribus et leguminibus fere nullas vires corpori dantibus, imo ipsam vitam vix sustentantibus enutrita, et idcirco non parum debilitata, asperrimum ipsis quoque rusticis et bubulcis agriculturae laborem ferat, et tam duram ruris eversionem et subversionem, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid huiꝰmodi excepit. S constat nichil exceptũ eẽ. Patet
gͥ hec que posuimꝰ excepta ñ eẽ. huic decreto regle ꝯsonant
beati gregorii dicta suꝑius descͥpta. quib int̾dicit. ut nullus
ep̃oꝵ aut scłariũ p̃sumat de redditib uł reb ł cartis mona¬
sterioꝵ. ł de cellis. ł uillis quȩ ad ea ꝑtinent quocũq mͦ ł qua¬
libet occasione minuere: ł dolos ł immissiones aliquas facere.
Nam int̾dicendo ne de his quispiã aliquid minuere. ł in his
dolos. aut immissiones aliquas facere p̾sumat. aꝑtissime osten¬
dit. redditꝰ. res. cellas. uł ullas monachos posse possidere. Nã
nequaqm molestari eos de talib int̾diceret: si illa eos in uiste
recinere cognosceret. Et cũ t̾rarũ multiplices sint redditus. rerũq¬
diu̾sarum uarietas cõpbatur. cũq uillȩ sine incolentib. uiris

Expanded text:
aliquid hujusmodi excepit. Sed constat nihil exceptum esse. Patet aliquid hujusmodi excepit. Sed constat nihil exceptum esse. Patet igitur haec, quae posuimus, excepta non esse. Huic decreto Regulae consonant beati Gregorii dicta superius descripta quibus interdicit ut nullusepiscoporum ultra praesumat de redditibus, rebus, chartis monasteriorum, vel de cellis, seu villis, quae ad ea pertinent quocunque modo, qualibet exquisitione minuere, nec dolos, vel immissiones aliqNam interdicendo ne de his quispiam aliquid minuere, vel in his dolos aut immissiones aliquas facere praesumat, apertissime ostendit redditus, res, cellas, vel villas monachos legitime posse possidere. Nam nequaquam molestari eos de talibus interdiceret, si illa eos injuste retinere cognosceret. Et cum terrarum multiplices sint redditus rerumqdiversa varietas comprobetur, cumque villae sine incolentibus, viris
Abbreviated transcription (Latin):
łant tam ex uet̃ĩ testam̃to qmͣ ex nouo sũpta auctoritate
cuncta non sͥ s dõ oblata. euis uice suscipit. atq inde qͦsdã
suoꝵ qui talib egent. quiq nil in mundo ꝓpͥum possident
clericos uidelicet & monachos. siue pauꝑes ł quoscũq neces¬
sitatẽ harũ rerum pati cognoscit caritatiue sustentat.
Unde monachi: nam dehis tantũ nc̃ sermo ẽ cuncta fi
ieinioꝵ. & cetõꝵ bonoꝵ instantiam. benefactorib¬
recompensans. S quia de rerũ immobiliũ susceptione in p̃sen¬
tiarũ argium᷑: de his ad p̃sens respondeamꝰ. Regulam gͥ in pͥ¬
mis obtendimꝰ. Eractans quippe de nouitiis suscipiendis ait.
Res siquas habet: aut eroget pͥus pauꝑib. aut facta sollẽpni¬
t̃ donatione ꝯferat monasterio. Dicendo gͦ res siquas habet:
nullam rem excepit. Qͦd si rem nullam excepit: nec fundum
aliquem. nec uillam. nec rusticos. nec seruos. nec ancillas. nec

Expanded text:
clesia tam ex Veteri Testamento, quam ex Novo sumpta auctoritate, clesia tam ex Veteri Testamento, quam ex Novo sumpta auctoritate, cuncta non sibi, sed Deo oblata, ejus vice suscipit, atque inde quosdam suorum qui talibus egent, quique nil in mundo proprium possident, clericos videlicet et monachos, sive pauperes, vel quoscunque necessitatem harum rerum pati cognoscit, charitative sustentat. Unde monachi nam de his tantum nunc sermo est cuncta fidjejuniorum et caeterorum bonorum instantiam benefactoribrecompensant. Sed quia de rerum immobilium susceptione in praesentiarum arguimur, de his ad praesens respondeamus. Regulam igitur in primis obtendimus. Tractans quippe de novitiis suscipiendis, ait: Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemniter donatione conferat monasterio. Dicendo ergo res si quas habet, nullam rem excepit. Quod si rem nullam excepit, nec fundum aliquem, nec villam, nec rusticos, nec servos, nec ancillas, nec
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram eum dedisse ad tempꝰ: ut si ea bene uterẽt᷑. post t̾ram
mererent᷑ & cęlum: & quȩ sua ex potestate erant. hominũ fie¬
rent ex ipsius benignitate. Qua miscđissima benignitate. &be¬
nignissima pietate. licet appendat tͥbus digitis molem t̾re. &
libret in pondere montes. & colles instatera: eandem tam̃ t̾rã.
& t̾rena dona ab eisdem hominib quib ea dederat suscipit:
& ut ita loquam᷑ suis sumptib cęleste regnũ emi ꝑmittit. nec
inde suũ lucrũ. s hominũ salutẽ requirit. atq eam ut ꝓpͥum
questum amplectit᷑. hinc ẽ qͦd cũ cibum esurientib. cum po
at uitib: fructib arbores. fetib anunalia onerat. aquã ipsam
qua replenti calicem atq indigenti danti mercedem eẽ repositã
& ad extremum om̃ia ꝓpt̾ que bonã uoluntatẽ largientiunt¬
um remunerat. ipsis largitorib pͥmũ ipse largit᷑. Inde dĩ ex¬

Expanded text:
 hominibus autem terram eum dedisse ad tempus, ut si ea bene uterentur, post terram  hominibus autem terram eum dedisse ad tempus, ut si ea bene uterentur, post terram mererentur et coelum, et quae sua erant ex potestate, hominum fierent ex ipsius benignitate. Qua misericordissima benignitate et benignissima pietate, licet appendat tribus digitis molem terrae, et libret in pondere montes, et colles in statera , eamdem tamen terram et terrena dona ab eisdem hominibus, quibus ea dederat, suscipit, et, ut ita loquamur, suis sumptibus coeleste regnum emi permittit, nec inde lucrum suum, sed hominum salutem requirit, atque eam, ut proprium quaestum, amplectitur. Hinc est quod cum cibum esurientibus, cum potin vitibus, fructibus arbores, fetibus animalia onerat. Aquam ipsam, qua replenti calicem atque indigenti danti mercedem repositam esse facit, et ad extremum omnia, propter quae bonam voluntatem largientium remunerat, ipsis largitoribus primum ipse largitur. Inde Dei Ec