comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ocissime praesentarent
Maturabant illi. quod fuerat iussum
implere. Cumq ad sc̃m locui
tendentes non plus uno miliario
Ab essent: ultra aspirare uiam
tendentes. diumo nutu prohi-¬
bentur. Redeunt ad dominũ:
& quid passi fuerant pandunt.
Quorum fidei derogans. qui suo
imperio amorẽ filii praetulis¬
sent : elegit alios. qui quo d
hu neglexerant. sagacit᷑ imple¬
rent. Rursũ similia illi patiuntur:
& regressi eandẽ rem iterato inge¬
minant. Sed nec sic animositas
regis deferbuit : & quod permi¬
nistros nequiuerat. perse imple¬
re contendit.
Nterea dumhaec aguntur. dago¬
Ibertũ martyribus humili corde
prostratũ somnus corripit: eiq
prono ita coniacenti adstant
tres uiri : & corporsi liniamentis
& uestium nitore conspicui. Cum¬
q in eos stupefactus intenderet.
unus eorũ qui sotios praestare
ueranda cantiae & auctoritate
uidebatur. sic eum affatus est.
Scias oiuuenis nos ẽẽ : quos pro
Xp̾o passos fama asseuerante

Expanded text:
sibi ocissime praesentarent. sibi ocissime praesentarent. Maturabant illi quod fuerat iussum implere. Cumque ad sanctum locum tendentes, non plus uno miliario abessent, ultra aspirare viam tendentes, divino nutu prohibentur. Redeunt ad dominum, et quid passi fuerant, pandunt. Quorum fidei derogans. quippe qui suo imperio amorem filii praetulissent, deligit alios, qui quod hi neglexerant sagaciter implerent. Rursum illi similia patiuntur, et regressi, eandem rem iterato ingeminant. Sed nec sic animositas regis deferbuit, et quod per ministros nequiverat, per se implere contendit. 9. Interea dum haec aguntur, Dagobertum martyribus humili corde prostratum somnus repente corripit, eique prono ita coniacenti adstant tres viri et corporum liniamentis et vestium nitore conspicui. Cumque in eos stupefactus intenderet, unus eorum, qui socios praestare veneranda canicie et auctoritate videbatur, sic eum affatus est: 'Scias, o iuvenis, nos esse, quos pro Christo passos, fama asseverante,
Abbreviated transcription (Latin):
se regẽ auspicabatur: quã longe
abilla dignitate abeẽt. ad monitꝰ
intellexit
euententi igitur chͥothario.
Ins contumeliis dehonestatus
sad regisilus se offert: & quȩ prę¬
terea occultȩ. quaepalã erat passus.
uel a quo fuerat in lacrimans in di¬
cat. Rex itaq ducis sui motus
in iuriis. filioq multa furibunde
interminans: accersiri ad se eum
iub&. Quo praecomo dagobertus
patri resistere nec fas nec possibi¬
le erat: in eose illi obniti posse
iuste credidit. si mnedẽ praefatã
beatorũ martrrũ iram patris de-¬
clinando conceder&. In ut itaq
tutissimã fugã: & quose in sequen¬
te ceruum uiderat ipse quoq
patre persequente se confert.
Persua sũ sibi hoc facto monstrans
ut qui canes abingressu suae
edis remouerant: se quoq aregis
insectatione protegere possent.
nec spem euentus sit. Quippe
chlotharius ut eum scorũ tutelã
expetisse audiuit. adhuc inma¬
iorem tollitur irã: mittitq satelli.¬
tes. qui inde eum abductum

Expanded text:
se regem auspicabatur, quam longe ab illa dignitate abesset, admonitus intellexit. 7. Revertenti igitur Clothario his contumeliis dehonestatus Sadregiselus se offert et quid praeter ea quae palam erat passus, vel a quo fuerat, inlacrimans indicat. Rex itaque ducis sui motus iniuriis filioque multa furibunde interminans, accersiri eum ad se iubet. Quo praecognito, Dagobertus, quia patri resistere nec fas nec possibile erat, in eo se illi obniti posse, iuste credidit, si in aedem praefatam beatorum martyrum iram patris declinans concederet. Iniit itaque tutissimam fugam et, quo, se insequente, cervum viderat, ipse quoque, patre persequente, se confert, persuasum sibi hoc facto demonstrans, ut qui canes ab ingressu suae aedis removerant, se quoque a regis insectatione protegere possent. Nec spem eventus elusit. 8. Quippe Clotharius ut eum sanctorum tutelam expetisse audivit, adhuc in maiorem tollitur iram mittitque satellites, qui inde eum abductum
Abbreviated transcription (Latin):
suus serius fidelit̃ praedicauerit.
facile ut ir& potuit regere: qui
idipsum corpus de pulurere terrae
conpingens. sp̃u quo urgetarear
dignatus est inspirare: eundenq
redactũ incinerẽ dignabitur ren¬
rare : & qua uixerat anima uiuidi
perennit᷑ reddere. Quod stigi¬
dũ miraculũ cum superius fta
lartia conspexiss&. prosiluit in
infideliũ turbas: & uociferata est
ditia idoloꝵ baptizata: in remil¬
onẽ peccator occubuit. Cinus sls
uis bius quẽ exprȩscripto lisbious
suo susceperat romã ductus. domal¬
no eius pilato pertres cęsares ml¬
uit : & subsc̃o masso ep̃õ qui teraus
abrato dronisio parisiorũ rexit
accłam reuersus. omnibus que lis
mundi relictis baptizatus. &n¬

Expanded text:
suus fidelis servus praedicaverat suus fidelis servus praedicaverat facile ut iret, potuit regere, qui idipsum corpus de pulvere terrae compingens, spiritum, quo vegetaretur, dignatus est inspirare: idemque redactum in cinerem dignabitur reparare, et qua vixerat anima, vividum perenniter reddere. Quod stupendum miraculum, cum superius fata Larcia conspexisset, prosiluit in infidelium turbas, et vociferata est ditia idolorum occubuit baptizata in remissionem peccatorum. Cujus filius Visbius, quem ex praescripto Lisbio viro suo susceperat, Romam ductus, Domitiano evespillatoper tres Caesares militavit, et sub sancto Masso episcopo, qui tertius a beato Dionysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, omnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus,
Abbreviated transcription (Latin):
frequentius Allelua . Nã pro utdis¬
cerni potuit tantus auditus: uelut
cateruatim chori angłici hȩc &
alia quoꝵ intellectꝰ non potuit
percipi concinnebant. Quod uiden¬¬
tes & audientes innumeri populi.
& multi & iam persecutoꝵ: in dñm
crediderunt. Non credentes aute
nimio terrore perculsi : quiq in
suas partes fugerunt. Conpeters
profecto erat diuinae dignationi.
mirificatũ scm̃ sũ incęlis taliter
monstrare interris: qui ad ferocis.¬
simos populos indrtus nuntius
succensus ignr diuini amoris en¬
stant̃ suflinuit supplicia pasions
& per inmanitatẽ tormentor. p¬
uenit ad societat᷑e angłoꝵ.
Nempenouũ nunc & in auditũ
raculum : ex anime corpus uiuria
um recto gressu incedere Sedqu¬
quã sit mirũ: non est tamet diffele
praciso capite sc̃i uiri corpus angũi
ministerio inmodũ uiuentis anbil¬
re : cum idem ds̃ sua omnipoten
efflato sp̃u cadauer eius facile pta
fidei suae comnendationẽ. quã id

Expanded text:
frequentius, Alleluia. Nam prout disfrequentius, Alleluia. Nam prout discerni potuit tantus auditus, velut alternatim chori angelici, haec et alia, quorum intellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes autem, nimio terrore perculsi, quique in suas partes fugerunt. CAPUT XXXIII. Competens profecto erat divinae dignationi mirificatum sanctum suum in coelis taliter demonstrare in terris, qui ad ferocissimos populos inclytus nuntius succensus igne divini amoriscia passionis, et per immanem tormentorum pervenit ad societatem angelorum. Nempe novum, prius et inauditum, miraculum, exanime corpus viventis um recto gressu incedere. Sed quanquam sit mirum, non est tamen difficile, praeciso capite, sanctissimi viri corpus angelico ministerio in modum viventis ambulare, cum idem Deus sua omnipotentia efflato spiritu, cadaver ejus facile propter fidei suae commendationem, quam idem
Abbreviated transcription (Latin):
eius: & nonerat quiseprlir&e. Namq ad
declaranda martyris & galliarũ primi
sacerdotis merita gloriosa. ut ubi salu¬
tifer primo ceperat fructus oriri. eo
amplius gloria ipsius pater& trium¬
phus. maximus cunctos ad siftentes¬
horror inuasit: ac lux ineffabilis
cunctis resplenduit. & beati dronisii
sẽ cadauer erexit. Scãq manu caput
a corpore dolabra lictõris truncat᷑u.
angłico ductu gressũ regente. &
luce calesti circumfulgente: pendu¬
lis cȩpit brachiis uectitare. Et fac¬
ta est comes multitudo cȩ̨lestis
exercitus exanimi eius corpori. ca¬
put propriũ abipso monte ubi fuerit
decollatus ꝑ duo feremiliaria de.¬
portanti. usq ad locũ in quonunc
dĩ dispositione & sua electione re¬¬
quiescit humatꝰ. sine cessationerm¬
nis dulcĩsonis dm̃ laudans: sed &
cȩlos petentia diumoꝵ spirituũ in¬
numerabilia agmina sunt audita.
canore in estimabilis suauitatis mo¬
dulantia gloria tibi dñe. Adiuncto

Expanded text:
ejus, et non erat qui sepeliret. Namque ad ejus, et non erat qui sepeliret. Namque ad declaranda sancti martyris et Galliarum primi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, per duo fere millia deportanti usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis suavitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto
Abbreviated transcription (Latin):
fideles. & multi & iam paganorũ qui
eũ lamentantes prosequebantur res¬
pon dissent amen: positis genibus &
protensis ceruicibus. uno codemq
momento hebetatis scđm principis
praceptũ securibus decollati sunt:
atq in hac fidei constantia perma-¬
nrntes. reddentes terra corpora.
beatas cęlo animas intulerunt.
Talinamq ad dñm meruerunt pro¬
fessione migrare profutura: ut ampu¬
tatis capitibus. ad huc putaretur
erat amor. licet praecisis capitibus
quod ore assumpserat sermonib
aestuabat ardor. Uere brata nimi¬
um & dõ nr̃o grata sociitas: int̾
quos nec primus alt̾̃ potuit esse
nec tertius: sed trinitatẽ confi¬
tentes. trino meruerunt deco-¬
rari martrrio: quatinus fide pa¬
circuituciuitatis proxp̃i nominr
cȩsa & diuersissimis ac antea in¬
auditis supplicis est ad fecta: ut
parisius uideretur impletũ. quod
dehierusa lẽ prophetico uaticinio
fuerat peroratum. Posuerunt
mortalia seruoꝵ tuoꝵ in cireuitu

Expanded text:
fideles, et multi etiam paganorum, qui fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, hebetatis, secundum praeceptum principis, securibus decollati sunt: atque in hac fidei constantia permatentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulerunt, talique ad Dominum meruerunt professione migrare, ut, amputatis caerat amor, licet praecisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, quatenus fide parecircuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretur impletum quod de Hierusalem prophetico vaticinio fuerat peroratum: posuerunt mortalia servorum tuorum in circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
me. & gratia tua inuitã hanc indux¬
sti: qui aeterna sapientia tua docius.¬
time. & consilia secretoꝵ tuoꝵ non ab¬¬
scondisti amẽ. sed semꝑ inmiscđia &
mserationib tuis multis consolatus
esme. & fuisti mecũ in omnib adque¬
cĩq perrexi: tibi gratias ago pro
cunctis quȩ fecisti & ostendisti mihi.
atq dignatꝰ es operari permẽ.
Daxime quia nunc humilitatẽ mẽa
usitasti pertẽ. & uocasti senectutẽ
nea tuo desiderio fatigatã adtẽ:
sciens. quia iãm ex multo temport
largius concupiui uiderete. Nunc
am dñe percoronã martrrii cũ
fratribus meis serius tiuis suscipe
me: tuosq tuae custodię cominendo:
quos ministerto nr̃o & tibi tio sangui¬
ne adquisisti: cunctos &iã qui te per
nos in nomine tuo petirrint. ut pollicit᷑
es clement̃ exaudi: qm̃ tuĩi est reg¬
nũ & potestas cũpatre & sp̃usc̃õ. ante
omnia. & in omnia scła scłoꝵ. Cumq
beatus rusticus & eleutherius cunctiq

Expanded text:
me, et gratia tua in vitam hanc induxme, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me: sed semper in misericordia et miserationibus multis consolatus es me, et fuisti mecum in omnibus, ad quaecunque perrexi; tibi gratias ago pro cunctis quae fecisti et ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nunc jam, Domine, per coronam martyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti: cunctosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum Patre et sancto Spiritu ante omnia, et in omnia saecula saeculorum. Cumque beatus Rusticus et Eleutherius, cunctique
Abbreviated transcription (Latin):
tormenta gloriosũ complere
martyriũ elegerunt Etiuda
abstracti conspectib. ac fuis¬
bus sibi sc̃oꝵ ostensis. diuira
iusta & occulta lauda uertind¬
tia : qui sic eos in praesena
umnliare disponit. quos incȩlesti reg.
am gloriosȩ exealtari ante omne
pus decreuit: Oeinde terrore sub¬
qto multisq iniurus & non antea
pcitis upplicis macerati: xp̃i sc
sinulos mnagna confessionis uoce pro¬
uuit & bestia. Qui pra currebat
iormenta: netarde ir& ad gloriã.
ouocabat in sẽ penã: ut in aior.eẽt.
uctoria. Confligebant int̃ se illinc
arnifices: hinc palmata uox
nartrris Ambiebat supplicia: ut
amento crescente crescer& &
arona. Qua propt̃ iterĩi uelut ab
intio uirgis in conspectu omniun¬
ũ nartyres nudi cesi. & suis uestibus
rnduti: eregione idoli mercurii
llocum constitutũ educti. ad de¬
ullationẽ sunt genua fiectere iussi
manus eox pandens: & oculos ad cȩlos
erigens. ait. Os̃ ds m̃s qui creasti

Expanded text:
tormenta gloriosum complere tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac funeribus sibi sanctorum ostensis, divina justa et occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit, quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto, multisque injuriis et non ante perlatis suppliciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce provivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt genua flectere jussi.manus expandens, et oculos ad coelos erigens, ait: Deus, Deus meus, qui creasti
Abbreviated transcription (Latin):
quibus est datũ uidere : cum
titudine angłorũ. Eta coipens
panem sc̃m: dedit illi dicens.
Accipe hoc care meus. quod no
in regno nieo. Nunc facies forde
& memoria tua erit in laude.
Oilectio aut̃ & benignitas quã hab
semꝑ proquibus cumq petient
impetrabit. Huius uero terribus
& ad mirandi spectaculi mrsta
quamquã ad huc pagana curos¬
tate. tamen miraculorũ solliciti
praedicta lartia inter̾ erat. His
qui xp̃i famulos desqualore cre¬
ris educentes. praefecti obtutib
iterum praesentarunt. Quibis
praefectus ait. Si prudenti coil¬
lio tandẽ aduitã tenditis: imm¬
late diis. & uiuite. Siuero mon
eligitis: mortuoꝵ quos seduxsti
cad auera infelicit in humata
& tormentorũ ad huc signaser¬
uantia euntes cernite : & si non
resipueritis. infelicitat̾e eorũ
infelicitate excedite: & infelies
ut desideratis obite. Ad hanc
rusticus & eleutherius. in agoni
pari confessione fidei & iurtis
constantia roborati. postnimid

Expanded text:
quibus est datum videre, cum multitudine angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox in regno meo. Nunc facies fortiter, et memoria tua erit in laude, Dilectio autem et benignitas, quam habes semper, pro quibuscunque petierit, impetrabit. Hujus vero terribilis et admirandi spectaculi mysterio, quanquam adhuc pagana curiositate, tamen miraculorum sollicita, praedicta Larcia intererat. CAPUT qui Christi famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciter inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infelicitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, obite. Ad hanc Rusticus et Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia
Abbreviated transcription (Latin):
mars. & hercules. mercurius: &
uero paulus singula altaria & si¬¬
mulacra falsoꝵ deor perlustrar& :
int̃ alteras aras repperit altare
unũ. in quo erat desuꝑ scriptũ. dõ
ignoto Et conuersus ad eos paulus:
ceteros dronisius. Quia ad huc
non estipse ds̃ de monstratus int̃
deos: sed est in cognitus nobis. & uen¬
turo scło futurus: & ipse est ds̃ qui¬

Expanded text:
Martis et Herculis, Mercurii et vero Paulus singula altaria et simulacra falsorum deorum perlustraret, inter alias aras reperit altare unum, in quo erat desuper scriptum: Deo ignoto . Et conversus ad eum Paulus, caeteros Dionysius dicens: Adhuc non est ipse deus demonstratus inter deos: sed est incognitus nobis, et venturo saeculo futurus; et ipse est D
Abbreviated transcription (Latin):
primũ persecutionis uideret
tepusse feruorẽ: locũ scõrũ¬
martyrũ ossa seruantẽ. omni sollici¬
tudine requisiuit: atq inuentũ
agente mausolei constructione sig.¬

Expanded text:
 persecutionis vidit tepuisse fervorem, locum sanctorumartyrum ossa servantem qua oportuit sollicitudine requisivit atque inventum eminentis mausolei constructione sig
Abbreviated transcription (Latin):
truebantur idola. quoꝵ sumptuu
fuerant studio fabricata: & portu
salutis inuento idoloꝵ. gaudebant
perire naufragia. Lugebat tunc¬
portio uicta diaboli: cũ deea
uictrix aeccłe legio triumphasco¬

Expanded text:
truebantur idola quorum sumptu fuerant et studio fabricata et invento salutis portu idolorum gaudebant perire naufragia. Lugebat portio victa diaboli, cum de ea victrix ecclesiae legio triumpha
Abbreviated transcription (Latin):
Sesta sunt hȩc in brato stephano
papa diuina clementia. adiuuan¬
tibus sc̃is apostolis p&ro & paulo.
ꝑ beatissimũ marerrẽ dyonisiũ :¬
hoc anno qui est ab incarnatione

Expanded text:
esta sunt haec a beato Stephano papa divina clementia, adjuvantibus sanctis apostolis Petro et Paulo, per beatissimum martyrem Dionysium hoc anno, qui est ab Incarnatione
Abbreviated transcription (Latin):
militie celestis cum consortibus sus
in proprio ordine & laudis officio
semꝑ adsistunt. Et in consecraior
sacratissimi charismatis. quȩ un¬
formis & uni ordo est simbolis
sc̃issime eucharistiȩ. Inqua uidel¬
cet cbrismatis imitationt. or dirꝰ
seraphim benignũ iħm quinon
bus scĩssimus sc̃ificat scipsũ pno
nobis & omninos sc̃ificationt
repl&. in ipso perfectos atq ex
dõ natos circũstare. & multilai¬
de illa rmnilogica. quam pro¬
phrta seraphim se audisseclamar
describit: eundẽ dnm nr̃m
ihm̃ xp̃m intelligibilit̾ laudart.
obsequentibus &iã cȩteris ang̃a
choris. & sensualit̃ alleluia con¬
cinentibus. liquido manifestat
Cuius libri est prima ista capituli¬
tio.
Que est a ecclesiastici principatus
traditio. & que est eius speculatio
Oe his quȩ in baptismatis in lumina¬
tione perficiuntur.
Oe his quȩ in conlatione euchariste
perficiuntur
Ochis quȩ in chrismate perficiuitus.
& in ipso consecrantur.

Expanded text:
militiae coelestis, cum consortibus suis militiae coelestis, cum consortibus suis in proprio ordine et laudis officio semper assistunt, et in consecratione sacratissimi chrismatis, quae uniformis et uniordo est symbolis sanctissimae eucharistiae: in qua videlicet chrismatis initiatione, ordinem seraphim, benignum Jesum, qui in omnibus sanctissimus sanctificat seipsum pro nobis, et omni nos sanctificatione replet Deo natos, circumstare, et multilauda illa ymnologia, quam propheta Seraphim se audisse clamare describit, eundem DominumChristum intelligibiliter laudare obsequentibus etiam caeteris angelorum choris, et sensualiter Alleluia concinentibus, liquido manifestat: cujus libri est prima ista capitulatio, quae est ecclesiastici principatus traditio, et quae est ejus speculatio. De his, quae in baptismatis illuminatione perficiuntur. De his, quae in collatione eucharistiae perficiuntur. De his quae in chrismate perficiuntur, et in ipso consecrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
secures. quis ille go metricalis
funis. qui sunt illi uenti. quȩ ille
nubes. quod est illud acs. quod
est illud electrũ. qui sunt colores
differentiũ lapidũ. quis uisus leo¬
ninus. quis uisus aquilinus.
quis uisus uitulinus. qui sunt
illi aequi. quȩ sunt differentię
aequorũ colorũ. quȩ sunt illa
flumina. qui sunt currus. quȩ
sacro principatu. distinctũ per
capitula quȩ infrasequntur. elr¬
gantissime mysticũ sacramentũ
prius ponens. & sic singulas sin-¬
gulis capitulis mysticorũ sacra¬
mentorũ theori as sub iungens.
In quibus ostendit cuncta quȩ
in aecclefiasticis & sacratissimis
mysteriorũ consecrationibus
fiunt angelico ministerio scđm
conurmentiã unius cuiusq ordi¬
nis unã cũ ministris sc̃i altaris.
& pracipur ierarchã hoc est sa¬
cerdote. qui unus deangłis scđm
fas efficitur cęlitus operari
Maxime in misterio scĩ sacrificido¬
minicȩ passionis scĩssumti principa

Expanded text:
secures? quis est ille geometricalis secures? quis est ille geometricalis funis? qui sunt illi venti? quae illae nubes? quod est illud aes? quod est illud electrum? qui sunt colores differentium lapidum? quis visus leoninus? quis visus aquilinus? quis visus vitulinus? qui sunt illi equi? quae sunt differentiae equorum coloratorum? quae sunt illa flumina? qui sunt currus? quae sacro principatu, distinctum per capitula, quae infra sequuntur, elegantissime mysticum sacramentum prius ponens, et sic singulas singulis capitulis mysticorum sacramentorum theorias subjungens. In quibus ostendit cuncta quae in ecclesiasticis et sacratissimis mysteriorum consecrationibus fiunt, angelico ministerio secundum convenientiam uniuscujusque ordinis, una cum ministris sancti altaris, et praecipue hierarcha, id est sacerdote, qui unus de angelis secundum fas efficitur coelitus operari: maxime in ministerio sacri sacrificii Dominicae passionis, sanctissimi principatus
Abbreviated transcription (Latin):
deprima eorum ierarchia. id est
deprimo eorum sacroprincipatu.
Oedominationibus &uirtutibus &
potestatibus. & drnirdia eorũ irrar¬¬
chia. idest sacro principatu.
ultima eorum ierarchia. id est
sacro principatu.
Curaseraphim dicitur mundari
Quid significat traditus angelorum
numerus.
tum imagines & ordines.
Quid quod igneum est. & quid est
quod humana specie angłi apparent
Qui sunt illi oculi. que illenares
quȩ sunt ille aures. quȩ illa ora.
qui sunt illi tactus. quȩ sunt ille pal¬
pebra. quȩ sunt illa suꝑcilia. quis
auditus. qui sunt illi dentes. qui sunt
quod illud cor. que illa pectora. quȩ
sunt dorsa. qui sunt prdes. quȩ sunt
illeale. que estilla nuditas. quis ille
uestitus. quȩ illa splendidissim a
uestis. quis ille funis sacerdotalis.
quȩ sunt ⁊ onȩ. quȩ sunt ille uir ge
quȩ sunt ille lanceę. quȩ sunt ille

Expanded text:
 thronis, et de prima eorum hierarchia, id est,  thronis, et de prima eorum hierarchia, id est, de primo eorum sacro principatu. Octavo, de dominationibus et virtutibus et potestatibus, et de media eorum hierarchia, id est sacro prinultima eorum hierarchia, id est, sacro principatu.  Tertio decimo, cur a seraphim dicitur mundari arto, quid significat traditus angelorum numerus. tum imagines et ordines quid, quod igneum est. Et quid est, quod humana specie angeli apparent? qui sunt illi oculi? quae illae nares? quae sunt illae aures? quae illa ora, qui sunt illi tactus? quae sunt illae palpebrae? quae sunt illa supercilia? quis ille auditus? qui sunt illi dentes? qui sunt quod illud os? quae sunt illa pectora? quae sunt illa dorsa? qui sunt illi pedes? quae sunt illae alae? quae est illa nuditas? quis est ille vestitus? quae est illa splendidissima vestis? quis ille sacerdotalis? quae sunt zonae? quae sunt illae virgae? quae sunt illae lanceae? quae sunt illae
Abbreviated transcription (Latin):
Scripsit & prridem tempus ad
timotheũ ephesioꝵ ep̃m. suum aut̃
condiscipulũ. diuino usus stilo
fulgoranti sermone. serius dẽ
panis uerbo quouiuunt angłi
repletũ ostendens: decęlesti prin¬
cipatu. idest de ordinibus angłor
insigni eloquentia. & reuerenda
profundissimaq: intelli gentia.
sicut reuera is qui incęlo õssium
posuerat cum decęlestibis loque¬
batur. ubi corde & conuersatione
sufficientissimt disserens.
Quia omnis diuinus splendor. scđm
benignitatem uariȩ inprouidentib
procedens man& simplex. & non hoc
tantũ. sed & coadimat illa quȩ splen-¬
dorẽ accipiunt.
Quia decent̾ diuina &cęlestia per
insimilitudinũ symbola monstrantur.
Quid est ierarchia idest sacerprincipatꝰ.
& quis est erga rerarchiam profectus.
Quid significat angłoꝵ cognominatio.
Cur om̃s cȩlestes substantiat in commnu¬
ne angeli dicantur.
Quis est primus cęlestiũ substantiarum
ornatus . quis medius. & quis ultimus.

Expanded text:
Scripsit et per idem tempus ad Timotheum Ephesiorum episcopum, suum autem condiscipulum, divino usus stylo, fulguranti sermone, se ejusdem panis verbo quo vivunt angeli repletum ostendens, de coelesti principatu, id est de ordinibus angelorum insigni eloquentia, et reverenda profundissimaque intelligentia, sicut revera is qui in coelo os suum posuerat, cum de coelestibus loquebatur, ubi corde et conversatione sufficientissime disserens. Primo, quia omnis divinus splendor secundum benignitatem varie in providentibus procedentantum, sed et coadunat illa quae splendorem accipiunt. Secundo, quia decenter divina et coelestia, per insimilitudinum symbola, monstrantur. Tertio, quid est hierarchia, id est, sacer principatus, et quis est erga hierarchiam profectus. Quarto, quid significet angelorum cognominatio. Quinto, cur omnes coelestes substantiae in commune angeli dicuntur. Sexto, quis est primus coelestium substantiarum ornatus, quis medius, et quis ultimus.
Abbreviated transcription (Latin):
inpopuli seductione unã ci
magicis praestigiis orbi pene
romano callere tẽ in notuerit
Ex his enim satis roma audiuimis
Tantũ edicito: si magni principis
domiciani iussis oboedire &
in mortaliũ deorũ iura ueneri¬
ri disponitis. Sin autẽ: non ues¬
borũ sed uerberũ confuctatione
uobiscũ uirilit̃ decertabo. Cuns¬
hȩc agerentur. & secũ praefecas
scilicet & sc̃i dñi quȩ rerentus
quȩdã inclitȩ familiae matronl
nobilis multo comitatu stipia
nomint larcia suꝑ uenit.: con¬
pellans praefectũ ad ronisio
ionico agnomime machario u
suũ lisbiũ magicis arcibus ieuis
ca ptũ: & cius transgr essi onbꝰ
ꝯcatũ. Qui statim quȩ situs re¬

Expanded text:
in populi seductione, una cum in populi seductione, una cum magicis praestigiis, orbi pene Romano callere innotuerit. Ex his enim Romae satis audivimus; tantum edicito si magni principis Domitiani jussis obedire, et immortalium deorum jura venerari disponitis; sin autem, non verborum, sed verberum conflictatione vobiscum viriliter decertabo. Chaec agerentur, et secum, praefectus scilicet et sancti Domini, quaererentur, quaedam inclytae familiae matrona nobilis, multo comitatu stipata, nomine Larcia supervenit, compellans praefectum, a Dionysio Ionico, agnomine Macario, virum suum Lisbium magicis artibus mente captum, et ejus transgressionibus sociatum. Qui statim quaesitus, re
Abbreviated transcription (Latin):
unius uocis eisdemq uerbis. cum
non nisi unus in terrogaretur
red didere responsũ: ac siunius
hominis ore sermo procederet.
In hoc inquiunt manifestũ est
nos esse uerissimos xp̃ianos: cũ
cordecredamus. ore consiteamur.
& opere pio colamus patre & fili
plenitudo sit diuinitatis. & imx
potestatis. Dñm autẽ nr̃m ił n
xp̃m. unã ex eadẽ scã trinitatt
personã. dm̃ ante tempora sȩcula¬
ria : hominẽ uerũ propt̃ salite
hominũ exxbeata maria semꝑiur¬
gine infine temporũ factũ. passũ
mortuũ. & sepultũ. & ab inferis
suscitatum: sedere suꝑ omnẽ prii
sis. Uenturũ ad iudicandos uiuo
ac mortuos. & słm perignẽ. n
melius inmutandũ: fidelit̃ prat¬
dicamus. Tunc prafectus dixit
N onmihi iussũ est de his quiddã
uobiscũ agere : praesertm cũ tẽ
de crepitr & pessimȩ senectutis
nimia eloquentia. & profundis¬
simorũ uerborũ tergi uersato¬
ne atq ultra naturã hominũ

Expanded text:
unius vocis eisdemque verbis, cum unius vocis eisdemque verbis, cum non nisi unus interrogaretur, reddidere responsum, ac si unius hominis ore sermo procederet. In hoc, inquiunt, manifestum est nos esse verissimos Christianos, cum corde credamus, ore confiteamur, et opere pio colamus Patrem, et Fiplenitudo sit divinitatis, et unitas potestatis. Dominum autem nm, unam ex eadem sancta Trinitate personam, Deum ante tempora saecularia, hominem verum propter salutem hominum ex beata Maria semper virgine in fine temporum factum, passum, mortuum et sepultum, et ab inferis resuscitatum, sedere ad dexteram tem, venturum ad judicandos vivos et mortuos, et saeculum per ignem, in melius immutandum, fideliter praedicamus. Tunc praefectus dixit: Non mihi jussum est de his quiddam vobiscum agere, praesertim cum te decrepitae et pessimae senectutis nimia eloquentia, et profundissimorum verborum tergiversatione, atque ultra naturam humanam
Abbreviated transcription (Latin):
sentiae sistitur. Quẽ cum nimia
seueritate. praefectus adloquitur
dicens. Tu ne ẽs ille infandissimꝰ
senex. quidiceris dronisius iõni¬
cus &agnominaris a macharius:
qui & iã deorũ nr̃oꝵ culturã eua¬
cuas. & inuictissimi principis statu¬
ta contempnis. & Quibratus dyo¬
nisius ait. Senex quidem sum cor¬
pore: sed feruore deuotionis fidei
atq salutari confessiont dm̃ &
saluatoris mei iħu xp̃i maneo semꝑ
nouus: & nouos illi genitos permys¬
teriũ praedicationis mea infantes.
quos illi fos sacri baptis matis
parturit. rationabili lacte pasce¬
resine dolo non cesso. Sed & illius
principis scita qui uere est inuic¬
tissimus: innocenti opere & mundo
corde conseruo. Cui praefectus.
Dic ergo cuius nummis tẽ profiteris
eẽ. cultorẽ: & cuius conditionis
te asseris. Tunc hũ tres beatissi¬
mi uiri dyonisius. rusticus. & ele¬
utherius. ita dono sc̃i sp̃s inspira¬
ti. & ⁊ elofidei in flamiati : sono

Expanded text:
sentiae sistitur. Quem cum nimia sentiae sistitur. Quem cum nimia severitate praefectus alloquitur, dicens: Tune es ille infandissimus senex, qui diceris Dionysius Ionicus, et agnominaris Macarius, qui etiam deorum nostrorum culturam evacuas, et invictissimi principis statuta contemnis? Cui beatus Dionysius ait: Senex quidem sum corpore, sed fervore devotionis et fidei atque salutari confessione Domini et Salvatoris mei Jesu Christi, maneo semper novus, et novos illi genitos per ministerium praedicationis meae infantes, quos illi fons sacri baptismatis parturit, rationabili lacte pascere sine dolo non cesso. Sed et illius principis scita, qui vere est invictissimus, innocenti opere et mundo corde conservo. Cui praefectus: Dic ergo cujus numinis te profiteris esse cultorem, et cujus conditionis te asseris. Tunc hi tres beatissimi viri, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, ita dono sancti Spiritus inspirati, et zelo fidei inflammati, sono
Abbreviated transcription (Latin):
regni iam praesciebat esse con¬
sortes: quosq ab inuicẽ ignitȩ
tempestatis insectatio. permar¬
trrii certamina. nullo sur callidi¬
tatis aut seurritatis astu separa-¬
reprȩualuit.
Ieniq aduentus praefecti fes¬
cennini si sinnu cum romanorũ
militũ apparitione in urbr parisi¬
orum. & peromnẽ: regionẽ
subito personatur. & a primorib
ciuitatũ galliarũ ei occurritur
imperialis iussio urgens suꝑ cap-¬
tura sci pontificis macharii dy¬
onisii cum omni imperio diuul
certaminĩi suorũ decreurrat
proprii sanguinis fonte abluere.
quo poss& liberius carnis sarcina
liberatus & suꝑ niuẽ dealbatus
praesentia illius ad start: & qui
sem& ipsũ holocaustum odoriferũ
offerebat sacrificiũ laudis iugit̃¬
dño immolans. ab innumerabili
caterua demonicori uirorũ
curritur. & sc̃s dñi rapitur
inluditur: & unã cum sc̃o rustico
archi pręsbitero. & eleutherio
archi diacono suo praefecti pra¬

Expanded text:
regni jam praesciebat esse conregni jam praesciebat esse consortes, quosque ab invicem ignitae tempestatis insectatio, per martyrii certamina nullo suae calliditatis, aut severitatis astu separare praevaluit. Denique adventus praefecti Fescennii Sisinnii, cum Romanorum militum apparitione, in urbe Parisiorum, et per omnem regionem subito personatur, et a primoribus civitatum Galliarum ei occurritur imperialis jussio urgens super captura sancti pontificis Macarii Dionysii, cum omni imperio divulgcertaminum suorum decreverat proprii sanguinis fonte abluere, quo posset liberius, carnis sarcina liberatus, et super nivem dealbatus, praesentiae illius astare, et qui semetipsum holocaustum odoriferum offerebat, sacrificium laudis Jupiter immolare: ab innumerabili pene caterva daemonicorum virorum ctrahitur, et una cum sancto Rustico archipresbytero, et Eleutherio archidiacono suo, praefecti prae
Abbreviated transcription (Latin):
tissima nobilitate terrena florue.¬
rat. & contra senatus ac rei pub¬¬
lice promulgationes. contraq
imperiũ egerat: nudũ publice
uirgis cȩsũ securi percuter&
sisinnius. suiq cominampulares
praeceptũ principis suscepissent:
pro macharii dyonisii in quisitio¬
ne galliarũ penitrant fines.
ubus adhuc longe positis: scĩ
uiri cȩlebrr nomen in notuit.
nde amplius efferati. cursu ue¬
lociori tumentibus animis. uul¬
tibus trucidissimis. parisius
adierunt: ubibratũ dronisiũ
contra incredulos dimicantẽ. &
prardicatione continua populi
multitudinẽ ad fidẽ murniunt
ex hortantẽ. Cum quo &iã bea¬
tũ uirũ rusticũ archi praeshiterũ
& eleutheriũ archidiaconũ. quos
ips e famulus dñi in suis ordinibus
consecrarat praedicationis & diui-
mobsequii conministros: persecu¬¬
torũ dirus furor inuenit. Hu sc̃i
uiri abeati dronisii numquã
sustinurrunt abesse prasentia:
quos diuina dignatio aeterni

Expanded text:
tissima nobilitate terrena floruetissima nobilitate terrena floruerat, et contra senatus ac Reipublicae promulgationes, contraque imperium egerat, nudum, publice virgis caesum, securi percuteretSisinnius suique commanipulares praeceptum principis suscepissent, pro Macarii Dionysii inquisitione Galliarum penetrant fines. Quibus adhuc procul positis, sancti viri celebre nomen innotuit. Unde amplius efferati, cursu velociori, tumentibus animis, vultibus trucissimis, Parisius adiere: ubi beatum Dionysium contra incredulos dimicantem, et praedicatione continua populi multitudinem ad fidem inveniunt exhortantem. Cum quo etiam beatum virum Rusticum archipresbyterum, et Eleutherium archidiaconum, quos ipse famulus Domini in suis ordinibus consecrarat, praedicationis et divini obsequii comministros, persecutorum dirus furor invenit. Hi sancti viri a beatissimi Dionysii nunquam sustinuere abesse praesentia: quos divina dignatio aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
maturarent: ne suꝑ esse posso
qui ualer& adquirere quod
turba. inomnẽ mundi partẽ bi¬
chando progreditur: & contr
domincũ populũ pugnatura
conspirat. Non cunctiti appila
didio: quos dñs suos inonstra¬
dert esse signaculo. Qua dere
nilli iam proxp̃o certantibus
praesentis uitae indulgebatur
anquillitas. nulla sc̃orũ martr¬
rum erat excusata libertas. sed
cucti prohdolor autimpiis ius¬
sionibus oboediebant. Aut quod
satutũ acrudelissimo cęsare fur¬¬
at prrferebant: Dirigitur pro ũi¬
nde prarfectus fescenninus si¬
snnius tradita sibi electa appari¬¬
tione cum ingenti streprtu ad
partes occidentalũi regionũ.
it sc̃m senẽ nominatissimumq
doctrina inrũ. & uirtute in signẽ.
parcipuũ machariũ dronisiũ ubi¬
cumq repperiri potuiss&. requi¬
ins aut deorrto principis ido-¬
is turificare compeller&. aut
tormentis laceratũ immensis.
& poenis eaquisitissimis tormen
romanas ut potreũ qui prȩstan.¬

Expanded text:
maturarent, ne superesse posset, maturarent, ne superesse posset, qui valeret acquirere, quod turba in omnem mundi partem bacchando progreditur, et contra Dominicum populum pugnatura conspirat, non cunctati appetere gladio, quos Dominus suos monstraverat esse signaculo. Qua de re nulla jam pro Christo certantibus praesentis vitae indulgebatur tranquillitas, nulla sanctorum martyrum erat excusata libertas; sed cuncti, proh dolor! aut impiis jussionibus obediebant, aut quod statutum a crudelissimo caesare fuerat, perferebant. Dirigitur proinde praefectus Fescennius Sisinnius, tradita sibi electa apparitione, cum ingenti strepitu ad partes occidentalium regionum, ut sanctum senem, nominatissimumque doctrina virum, et virtutum insignibus praecipuum Macarium Dionysium, ubicunque reperire potuisset, perquirens, aut decreto principis idolis thurificare compelleret, aut tormentis laceratum immensis et poenis exquisitissimis tormentRomanas, ut pote eum, qui praestan
Abbreviated transcription (Latin):
quo efficerentur com̃potes
su : ut domiciano qui post nroo
perditionis filium scđam peiso¬
cutionẽ inxp̃ianos exercuit: si
unrtutẽ & praedicationis praeco¬
nia sc̃ĩ uiri quod seiam longe
lateq diffuderat intimarent.
quatinus otius deorũ suorũ ue¬
nerationi consuleret. quȩ & ian
abipsa hominũ memoria per
dyonisium ut asserebant quen¬
dã praestigatorẽ & magũ in¬
uictissimũ eiusq sequaces abo¬
lebatur
uaraudiens in manissime crude¬
litatis belua domitianus. intanta
rabiem indignationis ex arsit: ut
ubicumq persẽ uel persuos sa¬
tellites xp̃ianũ quempiã reppa¬
rissa&e: aut cõger& diis sacrificm
incestis. aut diuersis ponis ad¬
dictum gladio trader& pum¬
endũ. Sed & totũ persub ditũ
orbem. in cunctis ciuitatibus. op¬
pidis. municipiis. quoq & uics
publicũ pependit edictũ: ut
administrationis in fulis seruen¬
tes. om̃s xp̃i nominis amatoris
ex ponere diuersitate supplicis

Expanded text:
quo efficerentur compotes voti quo efficerentur compotes voti sui, ut Domitiano, qui post Neronem, perditionis filium, secundam persecutionem in Christianos exercuit, super virtutem et praedicationis praeconio sancti viri, quod se jam longe lateque diffuderat, intimarent: quatenus ocius deorum suorum venerationi consuleret, quae jam etiam ab ipsa hominum memoria per Dionysium, ut asserebant, quemdam praestigiatorem et magum invictissimum, ejusque sequaces abolebatur. Quae audiens immanissimae crudelitatis bellua Domitianus, in tantam rabiem indignationis exarsit, ut ubicunque per se vel per suos satellites Christianum quempiam reperisset, aut cogeret diis sacrificare incestis, aut diversis poenis indictum, gladio traderet puniendum. Sed et totum per sibi subditum orbem in cunctis civitatibus, oppidis, municipiis quoque et vicis publicum pependit edictum, ut administrationis infulis servientes, omnes Christi nominis amatores exponere diversitati supplicii
Abbreviated transcription (Latin):
mis depositi seilli prosternerent:
aut qui conpuncti sp̃s scĩ dono
ad credendũ non erant. pauore
nimio soluerentur: & territi a
prȩsentia eius aufugerent.
Miroq modo inhermi uiro non
ualebat plebs armata resiste.¬
re: sed subdebat sẽ illi potius
certatim gallicanus coturnus.
atq germanica ceruicõsitas: iu¬
acta cordis contritione poscebat.
Abipsis quoq destruebantur idola:
quorũ sumptu fuerant & studio
fabricata. Et inuento salutis por¬
tu: idoloꝵ gaudebant naufra-¬
gio. Iugebat quoq portio incta
diaboli: cum deea uictrix a ecdẽ
legio triumphabat. Tunc hostis
antiquus uidens sibi perire qd̃
dño constabat assidua populoꝵ
conuersione proficere : totã
artificii sui machinã ad pugnan¬
da que fuerant constructa con¬
uertit. Unde suae partis aucto.¬
res deorũ suorũ flentes exitia.
quos ad pietatẽ persecutionis
in eos armauerat. qui unũ &
uoto corde rec eperant. cum
quod male cupierant persieq

Expanded text:
mis deposita se illi prosternerent: mis deposita se illi prosternerent: aut qui compuncti Spiritus sancti dono ad credendum non erant, pavore nimio solverentur, et territi a praesentia ejus aufugerent. Miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi potius certatim Gallicanus cothurnus, atque Germanica cervicositas: juacta cordis compunctione, poscebat. Ab ipsis quoque destruebantur Idola, quorum sumptu fuerant, et studio fabricata, et invento salutis portu, idolorum gaudebant perire naufragia. Lugebat portio victa diaboli, cum de ea victrix Ecclesiae legio triumphabat. Tunc hostis antiquus videns sibi perire quod Domino constabat assidua populorum conveartificii sui machinam ad impugnanda, quae fuerant constructa, convertit. Unde partis suae auctores, deorum suorum flentes exsilia, quos ad impietatem persecutionis in eos armaverat, qui unum etvoto corde receperant; cum quod male cupierant, perfice
Abbreviated transcription (Latin):
rentia basilicȩ cum frequentatio¬
corde ardentissimo diligebat.
insinuare gent̾ibus non cessabat :
cunctisq miscđĩam eius in hoc
tempore & iuditiũ futur̃u pro-¬
ponens. paulatim sotiabat dõ:
quos diabolo subtrahebat.
Atq totis eohortationũ nisibus
& signorũ prodigus satagebat.
quatinus quos abripiebatmun-¬
do. dignos facera cęlo. Tantas
enim perillũ dñs dignabatur
exercere uirtutes: ut rebelliũ
corda gentiliũ. nonminus mira¬
culis. quã praedicationibus obti¬¬
ner&.
Etcum sepissime abidolorũ pon¬
Etificibus contra eũ seditio exci¬
taretur inpopulos. ita ut ple¬
bes innumere &iã & deuicinis
regionibus cũ armis ac bellico
apparatu propt̃ fideles qui iã
perillũ inxp̃m crediderant ad
perdendũ eum gregatim ubi ip¬¬
sum esse audiebant concur¬
rerent: mox ut ilłũ cernere pote¬
rant. tanta & ita ineffabilit in eo
lux cęlestis gratie radiabat: ut
aut omni ferocitate una cum ar¬

Expanded text:
renti basilicae frequentatiorenti basilicae frequentatiocorde ardentissimo diligebat, insinuare gentibus non cessabat; cunctisque misericordiam ejus in hoc tempore, et judicium futurum proponens, paulatim sociabat Deo, quos diabolo subtrahebat, atque totis exhortationis nisibus, et signorum prodigiis satagebat, quatenus quos abripiebat mundo, dignos faceret coelo. Tantas enim Dominus per illum dignabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret. Et cum saepissime ab idolorum pontificibus contra eum seditio excitaretur in populis, ita ut plebes innumerae, etiam et de vicinis regionibus cum armis ac bellico apparatu, propter fideles, qui jam per illum in Christum crediderant, ad perdendum eum gregatim, ubi ipsum esse audiebant, concurrerent; mox ut illum cernere poterant, tanta et ita ineffabiliter in eo lux coelestis gratiae radiabat, ut aut omni ferocitate una cum ar
Abbreviated transcription (Latin):
natus ex brata maria semꝑuirgine.
cum ipse fecerit mundũ. in locato est
diuersorio natus. Qua propt non
udetur aequũ: ut gratis accepto
agro praeparẽ domũ. in qua ei filu
adoptionis pernr̃m ministeriũ
renascantur. Sed & deeius praetio:
captiuorũ est sepultura comparata.
Propterea rationabile iudicatur.
ut prartio surmã locũ. ubi illi
qui incommertio sanguinis illius
morte int̾cedente decaptiuitate
diaboli & mortis perpetua bapti.¬
ati fuerint. redimantur.
Commutationẽ auero praeti tũ xꝑi
pauperibus largieris: qui tẽ illi
&ulnq comitante auxilio. iuox¬
ta facultatẽ suarũ uiriũ. utq
nouus adhuc aduena põterat
necdum locis illis & populis nota
erat construxit: ac officia deuo¬
te dño seruentiũ clericorũ ex
more constituit. probatasq perso¬
nas honore scđi ordinis ampliauit.
incessant̃ restituens populos crea-¬
tori. quos adeuio cultu
reuocauerat crraturae. Cinctꝰ
ergo fide. & deuotione populi
quã in constructione & reur¬

Expanded text:
ancto, ex beata Maria semper virgine, cum ipse fecerit mundum, in locato est diversorio natus. Quapropter non videtur aequum, ut gratis accepto agro, praeparem domum, in qua ei filii adoptionis per nostrum ministerium renascantur. Sed et de ejus pretio captivorum est sepultura comparata. Propterea rationabile judicatur, ut pretio sumam locum, ubi illi, qui in commercio sanguinis illius, morte intercedente, de captivitate diaboli et mortis perpetuae baptizati fuerint, redimantur. Commutationem vero pretii tu Christi pauperibus largieris, qui te illi det ubique comitante auxilio, juxta facultatem virium suarum, utque novus adhuc advena poterat,necdum locis illis et populis nota erat, construxit, ac officia devote Domino servientium clericorum ex more constituit, probatasque personas honore secundi ordinis ampliavit, incessanter restituens populos creatori, quos a devio cultu revocaverat creaturae. Cinctus ergo fide et devotione populi, quam in constructione et reve
Abbreviated transcription (Latin):
trimtatis ex aqua & sp̃ũ sc̃o re.¬
sacras ex cubias apudeorũ cor¬
pora quãm diu suꝑ uixerat cęle¬
brans. in bona confessione ac con
migrare promeruit. Processu
beati dyonisii patrocimis deuo.¬
tissimi. basi licã pretiosorũ mar¬
tyrũ corpora magno sumptu
cultuq eximio construxerunt:
probantur ministrari frequentia.
Quorũ miraculoꝵ in signia. non
sermo non praẽualet enaria
uerũ necipsa quȩ unt humans
mentibus comprȩhendi. Unqͥ
nec dignitas honoris & magn¬
centiae eorũ: hominis cogtati
potest attingi. Ex prriuntur
tam̃ infirmi. ac quibuscumq an¬
etatibus afflicti. in eodẽ loco e
ubiq dñi clementĩa pereorind
quantũ dĩ famulos conuenath

Expanded text:
Trinitatis ex aqua et Spiritu sancto reTrinitatis ex aqua et Spiritu sancto resacras excubias apud eorum corpora, quandiu supervixerat, celebrans, in bona confessione ac convmigrare promeruit. CAPUT XXXbeati Dionysii patrociniis devotissimi, basilicam super pretiosorum martyrum corpora, magno sumptu, cultuque eximio construxerunt: probantur monstrari frequentia. Quorum miraculorum insignia, non solum sermo non praevalet enarrare; verum nec ipsis queunt humanis mentibus comprehendi. Unde nec dignitas honoris et magnificentiae eorum hominis cogitatu potest attingi. Experiuntur tamen infirmi ac quibuscunque anxietatibus afflicti, in eodem loco et ubicunque Domini clementiam per eorumdem quantum Dei famulos conveniat
Abbreviated transcription (Latin):
puisse feruorẽ: locũ tantorũ
martirũ ossa seruantẽ quã
oportuit honorificentia una
greditur : & in comparabile ttres¬
aurũ quẽ diusibi & posteris
profuturũ seruauit. omnibus
patentet radẽ sacratissima die
innotuit: qua bratus dyonisius
cum socus suis triumphans agonẽ
ex pleuit. & coronã uictorit acci¬
pere demanu dñi meruit. atq
testis iħu dñi pretiosus sidereũ
senatũ possedit: ipsumq locũ emi¬
nentis mau̾s olei aedificatione
signauit. Sc̃oꝵ quoq corporibus
digna ueneratione sepultis: eorũ
urstuuenta. tumca in delic&. ci¬
liciũ. & cãligȩ dionisii prartiosi.
& casula scĩrustici archi presbi¬
teri. atq dalmatica beati eleu¬
theru archi diaconi. exceptis
portionibus quȩ pro reliquiis
electoꝵ dñi afideliũ deuotione
sumpte sunt. usq hodie debiti
cultus reuerentia conseruantur
Quoꝵ meritis & pracibus eadẽ ue¬
nerabilis femina. in nomine scẽ

Expanded text:
puisse fervorem, locum tantorum puisse fervorem, locum tantorum martyrum ossa servantem, qua oportuit honorificentia una greditur, et incomparabilem thesaurum, quem diu sibi et posteris profuturum servavit, omnibus patenter eadem sacratissima die innotuit, qua beatus Dionysius cum sociis suis triumphans agonem explevit, et coronam victoriae accipere de manu Domini meruit, atque testis Jesu Domini pretiosus sidereum senatum possedit, ipsumque locum eminentis mausolei aedificatione signavit. Sanctorum quoque corporibus digna veneratione sepultis, eorum vestimenta, tunica videlicet, cilicium, et caligae Dionysii pretiosi, et casula sancti Rustici, archipresbyteri, atque dalmatica beati Eleutherii archidiaconi, exceptis portionibus quae pro reliquiis electorum Domini, a fidelium devotione sumptae sunt, usque hodie debiti cultus reverentia conservantur, quorum meritis et precibus, eadem venerabilis femina, in nomine sanctae